comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oĩmodã secitatẽ ꝯtineat ⁊ ad totiꝰ eccłe ꝓficiat lib̾tatẽ. ħ aũ mir̃ ẽ in ocdis
õiũ. ⁊ oĩ stupore dignũ: ꝙ nͨ semel int̾ ꝯꝓuinciales ꝯuenit ep̃os. ut de pace
eccłe tͣctantes: uł ura uice ꝯuenirẽt regẽ. cuiꝰ innocentiã publico uniu̾sitatis
sue testimonio astruunt.: ⁊ patientiã tantã p̃dicant. ut dulce putet obseqͥũ qͦti
deducẽt aduiã: aut de necĩtate citiꝰ qmͣ credat᷑ dño ppͣ uapulabt᷑. aut regi
cuiꝰ ad p̾sens dũ plꝰ iusto u̾ent᷑ irã. neglig̾e ĩmo ⁊ occide uid̾nraĩam. Quare

Expanded text:
modam securitatem contineat, et ad totius Ecclesiae proficiat libertatem. Hoc autem mirum est in oculis omnium, et omni stupore dignum quod nec semel inter comprovinciales convenit episcopos, ut de pace Ecclesiae tractantes vel una vice convenirent regem, cujus innocentiam publico universitatis suae testimonio astruunt, et patientiam tantam praedicant, ut dulce putet obsequium quotreducent ad viam, aut de necessitate citius quam credatur domino papae vapulabunt, aut regi, cu
Abbreviated transcription (Latin):
babilit̾ expetendoꝵ ꝓtꝑre: ex qͦ ĩ eũ solũ ꝯtulimꝰ pat᷑einiũ cause nr̃e. Et un̾
magis g̃ci ddebenꝰ ẽẽ altissimo: a domesticis ⁊ autiqͥs familiarib nicħ hac tempe.¬
state recepimꝰ. s amici nr̃i ⁊ ꝓximi stetert᷑ ꝯtͣ nos ponentes carnt̃ brachiũ su¬
umi. ⁊tenebs lucẽ. Ut it de alis taceã. iam qͣdrienniũ m exulanti elabit᷑. nec
ĩ tõne dͥati ⁊ accepti alicui eatenꝰ obligatꝰ sił: qͥn oĩb ĩ ꝯmune satisfac̾e possẽ
xelegato eis ad̃i soluendũ pauꝑrimo aebitore. Nech cñ dixim ad arguendam
gtãm quã ap̃ suos m̃uerat. dño ducente ap̃ extͣneos repꝑit. ⁊ filioꝵ exꝑtꝰ
deuotionẽ stipendiis suis eccłe militat anglicane. Nou̾itis ꝙ ꝓ c̾to qͥa per

Expanded text:
empore, ex quo in eum solum contulimus patrocinium causae nostrae; et, unde magis grati esse debemus Altissimo, a domesticis et antiquis familiaribus nihil hac tempestate recepimus: sed amici nostri et proximi steterunt contra nos ponentes carnem brachium suum, et tenebras lucem. Ut enim de aliis taceam, jam quadriennium mihi exsulanti elabitur, nec in ratione dati et accepti alicui eatenus obligatus sum, quin omnibus in commune satisfacere possem, delegato eis ad solvendum pauperrimo debitore. Nec hoc tamen dixerim ad arguendam gratiam, quam apud suos meruerat, Domino ducente, apud extraneos reperit, et filiorum expertus devotionem, stipendiis suis Ecclesiae militat Anglicanae. Noveritisque pro certo, quia per
Abbreviated transcription (Latin):
nes ⁊ mimos ⁊ cet̾as huꝰtm mulceat pestes. plac̾e potestatib scłi. ut ꝑnici¬
rii talento dñi: Iusurariam uͥtutũ accessionẽ negociatione sollicitudinis
ilaboris ñ ex̾cere. Aderit inb̃ui pastoꝵ pastor: qͥa uob̾ ⁊ nob̃ distͥctam exiget
rõnẽ. erit q cẽ memoria iusti ẽ laudib. ⁊ nom̃ impioꝵ putrescet. S ne ĩ longũ
uidear ꝓpħare: citissime ꝑ mt̾am dĩ uidebitis eccłam refurg̾e. ut qͥ eam hacte

Expanded text:
nes et mimos, et caeteras hujusmodi mulceat pestes: placere potestatibus saeculi, ut perniciri in talento Domini, et usurariam virtutum accessionem negotiatione sollicitudinis et laboris non exercere. Aderit in brevi pastorum pastor qui a vobis et nobis districtam exiget rationem: eritque tunc memoria justi cum laudibus, et nomen impiorum putrescet. Sed ne in longum videar pr
Abbreviated transcription (Latin):
necĩtas ĩ pͦꝰcunior urgebit. aut modestia ue̾cundie: necĩtatis inpͦtuinitati. ꝙͣ.
ñdũ in exorabilẽ exꝑtꝰ sũ uicta succũbet. Unũ aũ p̾ cet̾is rogo. moneo. ⁊ in
rer̃ ꝙ exbibitione monstretis. qd̾ ad uos fallacẽ eẽ ⁊ uanũ. qͥ maliciã q̃ addũ¬
sus eccłam ex̾cet᷑ excusans: accusantib p̃tende ꝯsueuit. Gens fua. ⁊ pontific̃
tͣdidit eã mͥ. Sac̃dotẽ xͥ allo qͦr. eccłe pastorẽ. pontificẽ animar̃. filiũ illustris¬

Expanded text:
undiae, necessitatis importunitati, quam nondum inexorabilem expertus sum, victa succumbet. Unum autem prae caeteris rogo, moneo et in rerumque exhibitione monstretis, quod ad vos, fallacem esse et vanum, qui malitiam, quae adversus Ecclesiam exercetur, excusans, accusantibus praetendere consuevit: Gens sua et pontificium tradidit eam mihi. Sacerdotem Christi alloquor, Ecclesiae pastore
Abbreviated transcription (Latin):
butiõis ⁊ uindicte. adeẽ festinant tꝑra. Qd̃ si meũ ꝯsiliũ int̾im q̃rit᷑: ecce corã
dõ quẽ hꝰ u̾bi in extͤmo examine cestẽ inuoco. tota sp̃c lib̾tate ⁊ in fide illi tan¬
quã pat̾ ꝓmissa ⁊ debita respondeo. qd̾ in oĩ ardua dubietate censeo faci¬
nicħ certũ expͥmit: recurrat᷑ ad canones ⁊ exẽpla scõꝵ. ubi si nich̃ certũ oc¬
ciores seu płes sint cet̾is p̃fa̾nt᷑ qͥ honose dĩ ꝯmodis oĩb añpont̾. Nullꝰ it sa¬
lubrit̾ ĩcedit. lege dĩ q̃ om̃ib ẽ ẽtissima forma uiuendi neglecta. ⁊ qͥ patr᷑ ue¬
stigia detrectat unitari: ad ꝯsortiũ regni qͦ illi gaudent intͣre ñ pot̾ Nam ⁊
iosue ⁊ semores isrł ĩ fed̾e gabaonicar patuert̃ culpe. qͥa sic̃ scͥptura testͥs ẽ:

Expanded text:
 interim quaeritur, ecce coram Deo, quem hujus verbi in extremo examine testem invoco, tota spiritus libertate, et in fide illi tanquam patri promissa et debita respondeo, quod in omni ardua dubietate censeo facinihil certum exprimit, recurratur ad canones et exempla sanctorum, ubi si nihil certum occiores sint, caeteris praeferantur, qui honorem Dei commodis omnibus anteponunt. Nullus enim salubriter incedit, lege Dei, quae omnibus est certissima forma vivendi, neglecta, et qui Patrum vestigia detrectat imitari, ad consortium regni, quo illi gaudent intrare non potest. Nam et Josue et seniores Israel in foedere Gabaonitarum patuerunt culpae, quia, sicut Scriptura testis
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ ⁊ ordinẽ dũ licuit honorastis: nc̃ ur̃ar̃ splendore uͥtutũ ĩ t̾ra
aliena uisq ad młtoꝵ inuidiã pontificis illustratis offm. & qͥd̃ tanto salu¬
briꝰ acꝯscĩam: tanto głosiꝰ ẽ ad famã. qnͣto rarior iuenit᷑ ouiũ pastor.
arit qͥ i eccłia dĩ munist̾ium suũ studeat honorare. intanto fastui ⁊ nũo
honoret᷑ ⁊ diligat᷑ ⁊̃ ab his qui exigentib m̾itis nr̃is sac̃dociũ p̃sens uidñr ha¬
bere ꝯtẽptui. ⁊ legẽ di que solui ñ ꝑot̾ euacuare nitunt᷑. licet it egyꝰ ptii
pastores ouiũ detestentur. ⁊ samaritani tp̃is nr̃i ñ coutant᷑ his qͥ u̾bũ
clĩ publice ꝯfitent᷑. tñ ⁊ ioseph ĩuenit grãm in egypto ⁊ ap̾ assirios claru
rũ si ap̃ pͥncipẽ xꝑianũ ⁊ officiales eiꝰ suũ uirtꝰ repꝑit loc̃. ⁊ si diligit᷑ ab

Expanded text:
nomen et ordinem, dum licuit, honorastis, nunc vestrarum splendore virtutum in terra aliena usque ad multorum invidiam pontificis illustratis officium. Quod quidem tanto salubrius ad conscientiam, tanto gloriosius est ad famam, quanto rarior invenitur ovium pastor, aut qui in Ecclesia Dei ministerium suum studeat honorare, in tanto fastu et numero i exigentibus meritis nostris sacerdotium praesens videntur habere contemptui, et legem Dei, quae solvi non potest, evacuare nituntur. Licet enim Aegyptii pastores ovium detestentur, et Samaritani temporis nostri non coutantur his qui verbum Dei publice confitentur: tamen et Joseph invenit gratiam in Aegypto, et apud Assyrios claruirum, si apud principem Christianum et officiales ejus suum virtus reperit l
Abbreviated transcription (Latin):
aet altissimꝰ. Neq ħ impediet ille u̾r collega batonieñ. qͥ utinã subi̾gat᷑ in
t̾mis quib dignꝰ ẽ qͣs m̾̃uit. ut eoiciat᷑ in rute foliũ. cuiꝰ petͦniꝰ in penã delin¬
quentiũ meminit. aut sepeliat᷑ in saluiario eduoꝵ. ut ad parabolã tuã re¬
deam: scias qͥa noĩa libroꝵ ap̃ me sepulta st̃. Sigillũ ꝗ̃ noĩe tuo recepi. s illd̾
mͥ cuus abstulit britonellꝰ. qd̃ ex ꝯdicto tuo fcm̃ suspicabor: nͥ ablatũ resti
curare dũtaxat: ⁊ que alioꝵ st̃ duce aliena. humanũ teste comico ni¬
nẽ dolentib ꝯgemiscit. suas tñ affectiones ordinatissima rõne dispensat ut sĩt
om̃s in dño. ⁊ humanitatis offã ĩ singłos lege nate᷑ ⁊ gr̃e ĩformantis mag̃ aut mi¬
nͦꝰ ex̾cet. Et c̃ bñsicia gr̃e latioris ad om̃s porrigat: maxĩe tũ dilatat᷑ adi domesticoᷤ
fiaei. ⁊ iudicio eiꝰ in hisip̃is qͥ curã suoꝵ ⁊ maxĩe domesticoꝵ qͦs affectui natura¬

Expanded text:
e hoc ille impediet vester collega Bathoniensis, qui utinam submergatur in turmis quibus dignus est, quas meruit, ut conjiciatur in rutefolium, cujus Petronius in poenam delinquentium meminit, aut sepeliatur in salinario Heduorum. Ut ad parabolam tuam redeam, scias quia nomina librorum apud me sepulta sunt. Sigillum quidem nomine tuo recepi, sed illud mihi tuus abstulit Britonellus, quod ex condicto tuo factum suspicabor, nisi ablatum restiaxat, et quae aliorum sunt ducere aliena: humanum teste comico niassionem dolentibus congemiscit. Suas tamen affectiones ordinatissima ratione dispensat, ut sint omnes in Domino, et humanitatis officia in singulos lege naturae et gratias informantis magis aut minus exercet. Et cum beneficia gratiae latioris ad omnes porrigat, maxime tamen dilatatur ad domesticos fidei, et judicio ejus in his ipsis qui curam suorum et maxime domestico
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑam dedi ⁊ diligentiã ut satisfieret peticioni ur̃e. S qͣlis pͥmo inuentꝰ ẽ. tał ꝑse¬
uerat adhuc. Ñ quid̃ ut ꝯscĩa teste loqͣr corã dõ. in ꝓposito ꝯstans odio ur̃i: s ne
dentur cornua peccori. ⁊ ne fc̃o isto in obedientiũ tem̾itas inualescat. Nam si ad
obedientiã redieritis: ñ dubito qͥn eũ ilico inueniatis clem̃tissimũ prẽm. Hi¬
tituraũ in fcõ isto ⁊ de ꝯsilio amicoꝵ qͦs hc̃ in eccła romana ⁊ sapientũ eccłe
gallicane. qͥ uexationẽ eiꝰ ita acerbe fert᷑ ut suã. Nec ẽ aliqͥs eoꝵ qui ꝯsulat ut
sñam reuocet dũ inobediens extit̾itis. ⁊ excessũ ur̃m sub appelłonis p̃textu
receꝑit appelłonẽ. ut ex responsione eiꝰ om̃ib palã ẽ. uosaũ ut ait nec recessi¬
ut auint dulce putat obsequiũ. qͦtiens monetur ut corrigat si qͥd forte deliqͥt

Expanded text:
operam dedi et diligentiam, ut satisfieret petitioni vestrae. Sed qualis primo inventus est, talis perseverat adhuc. Non quidem, ut conscientia teste loquor coram Deo, in proposito constans odio vestri, sed ne dentur cornua peccatori, et ne facto isto inobedientiam temeritas invalescat. Nam si ad obedientiam redieritis, non dubito quin eum illico inveniatis clementissimum patrem. Nititur autem in facto isto, et de consilio amicorum quos habet in Ecclesia Romana, et sapientium Ecqui consulat ut sententiam revocet, dum inobediens exstiteritis, et excessum vestrum sub appellationis praetextu receperit appellationem, ut ex responsione ejus nobis palam est. Vos autem, ut ait, nec recessiut aiunt, dulce putat obsequium quoties
Abbreviated transcription (Latin):
extitit ĩ parentẽ. Nã ex ꝯmisso auctoris impii tota postitas p̾iudiciũ tulit.
dũ odibile fuitutis excip̃ iugũ: deuitande ĩpietatis salutare oĩb ꝓcurat
exẽplũ. Sane ⁊ ego me det̾iorẽ chananeo qͦlib arbitrer: si patͥ ñ ꝯpaterer la¬
boranti. si flagella eiꝰ ñ exulc̾arent aĩam meã suꝑ dolorẽ uuln̾um ꝓpͥoꝵ. huiꝰ
rei testis ẽ ꝯscĩa. testis ẽ ꝯscĩe scrutator ⁊ arbit̾ d̃s̃. qͥ forte citiꝰ ꝗͣ c̾datur illustͣ¬

Expanded text:
em. Nam ex commisso auctoris impii tota posteritas praejudicium tulit, et dum odibile servitutis excipit jugum, devitandae impietatis salutare omnibus procurat exemplum. Sane et ego me deteriorem Chananaeo quolibet arbitrer, si Patri non compatiar laboranti: si flagella ejus non exulcerent animam meam super dolorem vulnerum propriorum. Hujus rei testis est conscientia, testis e
Abbreviated transcription (Latin):
salubs ⁊ neci̾e obedientie cet̾is p̾stet exẽplũ. Qd sis̾ scͥpturar᷑ auctoritate. amicoꝵ
ꝯsilio ⁊ dm̃i pp̃. mandato ꝑsuałi ꝑmisi̾t: ip̃m archiep̃m quẽ nc̃ fortasse plꝰ iusto
timet. clem̃tissimũ prẽm ĩueniet: ⁊ longe ꝓniorẽ ignosc̃e qm ulcisci. Potestis
retułit decanꝰ ur̃. aut sinescitis: utinã oĩa q̃ rome gessit tã in hac cã ꝙͣ ĩ cet̾is
ñ mͦ uob̃. s ⁊ toti in notu̾int mundo. Et si lic̾e̾t ad huc ea publieari ꝑ nos: fa¬
cile ĩ notesc̾et qͥd actũ sit. ⁊ de ꝯsuetudiib uñ litigiũ u̾titur int̾ regnũ ⁊
sac̃dotiũ de pace archiep̃i ⁊lib̾tate eccłe. de integͣ restitõne ⁊ securitate õiũ
exulũ. Qͥd ⁊̃ iuirau̾it. ⁊ qͣ cautione firma iu̾t pactiones. Ea init̾im silemꝰ necĩta¬
te mandati dũ ꝓmissionũ sꝑat᷑ ⁊ expectat᷑ fides s nicħ oꝑtũ ꝙ ñ reuelet᷑ id¬

Expanded text:
ritate, amicorum consilio, et domini papae mandato persuaderi permiserit, ipsum archiepiscopum quem nunc fortasse plus justo timet clementissimum Patrem inveniet, et longe proniorem ignoscere quam ulcisci. Potestis retulerit decanus vester, aut si nescitis, utinam omnia quae Romae gessit, tam in hac causa quam in caeteris, non modo vobis, sed et toti innotuerint mundo. Et si liceret adhuc ea publicari per nos, facile innotesceret quid actum sit, et de consuetudinibus unde litigium vertitur inter regnum et sacerdotium de paceexsulum: quid etiam juraverit, et qua cautione firmaverit pactiones. Ea interim silemus necessitate mandati, dum promissionum speratur et exspectatur fides. Sed nihil opertum
Abbreviated transcription (Latin):
tunũ ⁊ debitũ ñ tardab̾ p̾stare subsidiũ. Qd si p̃missis rõnib qͣs utiꝙ prudent̾
pensas. p̃ces mee aliqͥd posst̃ ferre mom̃ti: totꝰ in p̃oes assurgo. ⁊ efficatiã ear̃ ex¬
ꝑior. tuis plena d̾euotione genib ꝓuolutꝰ. Si de me sollicitaris: ꝯdicionẽ me¬
am diuine munꝰ gr̃e gͣtant̾ amplector. erebra meditõne reuoluens. qͣm sus¬
pecta fu̾it oĩb recte sapientib ꝯtinuata mundi ꝓspitas. ⁊ qͣm cextũ sit ar¬
gum̃tũ dilectionis. filioꝵ delinqͤntiũ culpas ꝑ flagella purgari. Reginaldo

Expanded text:
d si praemissis rationibus, quas utique prudenter pensas, preces meae aliquid possunt ferre momenti, totus in preces assurgo, et efficaciam earum experior, tuis plena devotione genibus provolutus; si de me sollicitaris, conditionem meam divinae munus gratiae gratanter amplector, crebra meditatione revolvens quam suspecta fuerit omnibus recte sapientibus continuata mundi prosperitas, et quam certum sit argumentum dilectionis, filiorum delinquentium culpas per flagella purgari. EPISTO
Abbreviated transcription (Latin):
debite solatia caritatis: s: fortasse qͦ gratiꝰ patͥ p̾stetis obsequiũ. expectati
ut ampliꝰ egeat. int̾im picturis inanibs imꝑite młtitudinis ocdõs oblectan¬
tes. tati inpensũ ire publicis usib: qd in spectaculiꝰ⁊ curiosoꝵ lenoemiis
ocłoꝵ meptiꝰ erogatur ꝓfecto ñ h ista sibi tempꝰ spectacła poscit. illd̾ q saciriẽ
uia̾t in uos. scio eui ⁊ qͥb loqͣr ꝓbabiłr retorqͤndũ. N hc̃ infelix numitor
qͥd mittat amico. qͥnaille qͥd donet ht̃ nͨ defuit illi uñ em̃et młta pascendũ

Expanded text:
debitae solatia charitatis? sed fortasse quo gratius patri praestetis obsequium, exspectatis debitae solatia charitatis? sed fortasse quo gratius patri praestetis obsequium, exspectatis ut amplius egeat. Interim picturis inanibus imperitae multitudinis oculos oblectantes rati impensum iri publicis usibus quod in spectaculis et curiosorum lenociniis oculorum ineptius erogatur. Profecto Non hoc ista sibi tempus spectacula poscit. Illudque satyricum videtur in vos, scio cui et quibus loquar, probabiliter retorquendum: Non habet infelix Numitor quid mittat amico, Quintillae quid donet habet, nec defuit illi Unde emeret multa pascendum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊utinã ñ deierasset. postmodũ cõm̃datitias. ⁊ d ep̃catorras porrex̃ ex parte
archiep̃o ad formã mandati eiꝰ pax oĩmoda reformaret᷑. Et ħ item iuram̃¬
to ꝯfirmans obtinuit. ut dñs ppͣ. ꝯcedet se ad hoc legatos eẽ missur̃. Quoꝵ
iter ut atunt suspensũ ẽ.: iuratoris fraude comꝑta. Giullo Suppͥori.¬
chi nuꝑ locutꝰ es in paraboł. dicens tuas ĩmo ecclẽ opes de nouo
publicatas. ⁊ studiosiꝰ dep̃caris ne me eas ꝓdente tͣnͣsferant᷑ ĩ babilo¬
nram. s si publicate sc̃. miror qͣre usꝙ ad prẽm se ꝓ filioꝵ salute ⁊ lib̾tate
matͥs deuouentẽ.⁊ iam tͥennio erũpnis expositũ añ lib̾alitatis bñficia ñ
ꝑuenert᷑. Si publicate st̃: aebueramꝰ ⁊ nos et̃ de coutentiũ ppłõ. Si prẽm ꝓfi¬
temni. nͥ ẽ amor eiꝰ: Si dñm recepistis. debite uen̾ationis quo ꝓfectꝰ ẽ timorͤ
Siuos fr̃s asseritis ⁊ amicos ꝑ egͥnantiũ. cur cessant humanitatis offã. ⁊

Expanded text:
et utinam non dejerasset! postmodum commendatitias et deprecatorias porrexit ex parte archiepiscopo ad formam mandati ejus pax omnimodo reformaretur. Et hoc item juramento confirmans obtinuit ut dominus papa concederet se ad hoc legatos esse missurum. Quorum iter, ut aiunt, suspensum est, juratoris fraude comperta. EPISTOhi nuper locutus es in parabolis, dicens tuas, imo Ecclesiae opes de novo publicatas, et studiosius deprecaris ne me eas prodente transferantur in Babyloniam. Sed si publicatae sunt, miror quare usque ad patrem se pro filiorum sanio aerumnis expositum ante liberalitatis beneficia non pervenerunt. Si publicatae sunt, debueramus et nos esse de coutentium populo. Si patrem profitemini, ubi est amor ejus? si dominum recepistis, debitae venerationis quo profectus est timor? si vos fratres asseritis et amicos peregrinantium, cur cessant humanitatis officia, et
Abbreviated transcription (Latin):
uarias ꝓcellas negotioꝵ qͥb officii ur̃i ĩstantia. ĩ desinent̾ ꝯcutitur.
⁊ acrit̾ sine tñ uͥtutis elisiõe collidit᷑ amicoꝵ potestis sollicitudinẽ ge¬

Expanded text:
varias procellas negotiorum, quibus officii vestri instantia indesinenter concutitur varias procellas negotiorum, quibus officii vestri instantia indesinenter concutitur et acriter, sine tamen virtutis elisione, colliditur, amicorum potestis sollicitudinem ge
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bi. nͨ p̃cones ap̃ dm̃ iusti st. s factores. ẽ ꝙ uẽ pbilosophie ẽtissimũ argu¬
m̃tũ. c̃ qͥs uirtutis obice retundit stimulos carnis. ⁊ totiꝰ fortune elidit ĩ cur¬
sũ. Sumꝰ amice ĩ ꝯflatorio ddm̃. eo ꝑ patientrã philosophem᷑ auctore. Nam
a̾octͥna uiri: ꝑ patientiã noscit᷑. De cet̾o. coĩcate mͥ si place nouoꝵ aliqͥd
que ĩ expilatis inuenitis armariis. Si ñ aliud occurrit. ꝙ nr̃atib desit. sal¬
tẽ uisiones. ⁊ oracła be illiꝰ ⁊ celeb̾rime hildegardis ap̃ uosst᷑. q̃ mͥ ex eo¬
cõm̃data ẽ ⁊ uen̾abił. ꝙ eã dñs eugeniꝰ sp̃ali caritatis affectu familiariꝰ
amplectebat᷑. Explorate ÷ diligentiꝰ ⁊ rescͥbite. an ei sit de fine hꝰ scismatiᷤ
nos sic ꝓtegatis. sic̃ ꝓtege̾tis aĩam meam. DÑO MORII eNI.
sincitatis ur̃e titułꝰ in caritate splendidiꝰ elucescit: qͦ ex relatiõe
lat oras p̾sentiũ certiꝰ ꝯstat: ꝙ int̾ fortuitoꝵ euentuũ turbines ⁊

Expanded text:
bi, nec praecones apud Dominum justi sunt, sed factores: estque verae philosophiae certissimum argumentum, cum quis virtutis obice retundit stimulos carnis et totius fortunae elidit incursum. Sumus, amice, in conflatorio Domini, eo per patientiam philosophemur auctore. Nam doctrina viri per patientiam noscitur. De caetero communicate mihi si placet novorum aliquid, quae in expilatis invenitis armariis: si non aliud occurrit, quod nostratibus desit, saltem visiones et oracula beatae illius et celeberrimae Hildegardis apud vos sunt, quaeod eam dominus Eugenius speciali charitatis affectu familiarius amplectebatur. Explorate etiam diligentius et rescribite an ei sit de fine hujus schismavos sic protegatis sicut protegeretis animam meam. EPISTOLA CC.scit, quae ex relatione latoris praesentium certius constat, quod inter fortuitorum eventuum turbines, et
Abbreviated transcription (Latin):
gionis ⁊ fate hẏlaris qͥ nec uno m̃se eccłiastic̃ addidic̃ ritũ. s nũqͥd exumendꝰ¬
erat a iurisdictione oiũ ep̃oꝵ ut ei sic̃ fautores sui głant᷑ auctoritate apłica
seuie liceat ĩ subiectos. ñ reseruato eis appesłonis remedio: Nunqͥd tantis erte
puilegiis excollendꝰ. t in introitu suo ut̃a auctoritate ꝯuocatis ep̃is ⁊ leto an¬
glie mandaret ne cantuar̾ archiep̃o obedirent. ł ad̃ ip̃m uocati acced̾ent. ⁊ ut

Expanded text:
gionis et famae hilaris, qui nec uno mense ecclesiasticgionis et famae hilaris, qui nec uno mense ecclesiasticepiscoporum, ut ei sicut fautores sui gloriantur auctoritate apostolica saevire liceat in subjectos non reservato eis appellationis remedio? Nunquid tantis erat privilegiis extollendus, ut in introitu suo vestra auctoritate convocatis episcopis et clero Ang
Abbreviated transcription (Latin):
tucdine erat aninid eiꝰ ob recentẽ filii mortẽ. ⁊ nos qͥd pacient᷑ q̃ri possumꝰ inter
tot mortes carceres. uncula slagͣ ꝯtumelias t̾rores. esuriei. sitis. nulitatis :⁊ młt̾¬
mode calamitatis angustias: Si gͦ iuste amaritudim debet᷑ uenia quoꝵ q̃rela
patientꝰ aud̃ienda ẽ quoꝵ gemitib mag̃ ꝯpatiendũ. qͦꝵ p̃ces benigniꝰ audien¬
de a romano pontisice qmͣ exulũ cantuariensiũ qͥ ꝓ tuenda lib̾tate ecele. u
asteuendus p̃uilegiis apłice sedis ꝓscͥpti eẽ noscuntur. Utinã pat̾ eẽnt ares
ur̃e ad ora regis ⁊ optumatũ francie utiuaꝰ audiretis qͦmͦ nob insultant hoste
eccłe. ⁊ fere uniu̾si dechunt uob. Et si uera sc̃ que p̃dicant᷑ ĩ ꝯpitis: ñ uideo
qͦ m̃ inauiestas ur̃a ꝓbabiłr ualeat ex cusari ꝓ retereo qd insignisille iurator
qͣi re bñ gesta d̃e manu ur̃a decanatũ accep. ⁊ curã mltat᷑ aĩar̃. uit ꝓbate reli¬

Expanded text:
tudine erat anima ejus ob recentem filii mortem. Et nos quid patienter queri possumus inter tot mortes, carceres, vincula, flagra, contumelias, terrores, esuriei, sitis, nuditatis et multimodae calamitatis angustias? Si ergo justae amaritudini debetur venia, quorum querela patientius audienda est? quorum gemitibus magis compatiendum? quorum preces benignius audiendae a Romano pontifice, quam exsulum Cantuariensium qui pro tuenda libertate Ecclesiae, pro astruendis privilegiis apostolicae sedis proscripti esse noscuntur? Utinam, Pater, essent aures vestrae ad ora regis et optimatum Franciae! utinam audiretis quomodo vobis insultant hostes Ecclesiae, et fere universi detrahunt vobis! Et, si vera sunt quae praedicantur in compitis, non video quo modo majestas vestra probabiliter valeat excusari. Praetereo quod insignis ille jurator, quasi re bene gesta, de manu vestra decanatum accepit et curam multarum animarum, vir probatae reli
Abbreviated transcription (Latin):
ritã ñ fecisti: qmͣ ꝙ rer̃ ꝯpendia tꝑaliũ assecutꝰ es ꝓuoto amicoꝵ ⁊ m̾ito tuo.
ꝓ m̾ito sane dixĩm. qmͣuis c̾to c̾tiꝰ ꝯstet pła ⁊ longe maiora ⁊ dariora tuis de¬
beri m̃itis. q̃ ꝓculdtibio reddet qͥ neminẽ ab incio fefellit creditoꝵ. ⁊ m̃su¬
rã coagitatã ⁊ suꝑeffluentẽ refundit in ꝓm̾entiũ sinꝰ. liquet gͦ ĩte qͥa ds
qͥ mnanit̾ głantib resistit. humilib dat gr̃ãm. ⁊ iuxta apłm qͥ se existimat

Expanded text:
sti, quam quod rerum compendia temporalium assecutus es pro voto amicorum et merito tuo. Pro merito sane dixerim, quamvis certo certius constet, plura et longe majora et clariora tuis deberi meritis. Quae procul dubio reddet, qui neminem ab initio fefellit creditorum, et mensuram coagitatam et supereffluentem refundit in promerentium sinus. Liquet ergo in te quia Deus, qui inan
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ gͣtior ẽ ꝑseu̾antia honestatis ⁊ usꝙ᷑ ad inuidiã uet̾m amicoꝵ fame
urioris hilaritas. Pmꝰ itaꝙ ⁊ adhuc solꝰ formã ꝑseu̾antie ĩ agone xͥano cũ
eccła laborantib p̾buisti. ⁊ ꝑ grãm aĩ reliqͥs de cet̾o ꝓd̾it ad erectionẽ spei. ad¬

Expanded text:
mihi gratior est perseverantia honestatis, et usque ad invidiam veterum amicorum famae mihi gratior est perseverantia honestatis, et usque ad invidiam veterum amicorum famae purioris hilaritas. Primus itaque et adhuc solus formam perseverantiae in agone Christiano cum Ecclesia laborantibus praebuisti, et per
Abbreviated transcription (Latin):
pitiante qd dedłic. Pła aũ ⁊ c̃tiora scͥbã c̃ in notu̾nt. int̾m suꝑ statu ur̃o quẽ
ds optimũ fatiat c̃tiori desid̾ans ⁊ orans attentiꝰ. ut ur̃is recurrentib lit̾is mͥ
detͥmentũ. Pius uͦ iħc qui uirtutis dedit affectũ ꝑseu̾antiã largiat᷑. qͥa sine
eo nicħ recte incip᷑ aut finit᷑. De cet̾o rã a młto tꝑre porrectas it̾o p̾ces. qͣtinꝰ
libͦs aristotił qͦs habetis: mͥ fatiatis ex scͥbi. ⁊ notulas suꝑ marẽ. meis tñ sũp¬
tib quib q̃so in hac re nłła rõne parcatis. p̃cor q̃ it̾ata supplicõne. qͣtinꝰ ĩ
oꝑib aristotilis uͥ difficiliora fiu̾nt: notulas fatiatis. eo qd̃ int̾pretẽ aliqͣtenꝰ
suspectũ habeo. qͥa licet eloqͣns fuĩt alias. ut sepe audiui: minꝰ tñ fuit ĩ gͣma¬
tica institutuc. M Siluestro hesaurario lexouiendi.¬
udita dilectissime pacetua ut opͦtuit ꝓ amico letatꝰ sũ s oĩ emolimm̃to

Expanded text:
 certiora scribam cum innotuerint. Interim super statu vestro, quem Deus optimum faciat, certiorari desiderans, et orans attentius, ut vestris recurrentibus litteris mihi detrimentum. Pius vero Jesus, qui virtutis dedit affectum, perseverantiam largiatur, quia sine eo nihil recte incipit aut finitur. De caetero jam a multo tempore porreclibros Aristotelis, quos habetis, mihi faciatis exscribi, et notulas super Marcum, meis tamen sumptibus, quaeso, in hac re nulla ratione parcatis. Precor etiam iterata supplicatione, quatinus in operibus Aristotelis ubi difficiliora fuerint, notulas faciatis, eo quod interpretem aliquatenus suspectum habeo, quia licet eloquens fuerit alias, ut saepe audivi, minus tamen fuit in grammatica institutus. EPISTOJOAN. Saresb. Audita, dilectissime, pace tua, ut oportuit, pro amico laetatus sum, sed omni emolumento
Abbreviated transcription (Latin):
id qd̃ sũ. hoꝵ m̾itũ ẽ qd̾ supͣ ⁊ contͣ m̾ita mea de st̾c̾ore erex̃ me dñs ⁊ direx̃.
cũ sim puluis ⁊ cinis.⁊ nc̃ ꝓscͥpto. in gente ⁊ t̾ra aliena bona dedit ad habũ¬
alioꝵ tim̃tiũ dñm p̃cib necẽẽ habeo adiuuari. ħ quid̃ ẽ mear̃ sumna p̃¬
cũ. Lator p̾sentiũ uob̃ notꝰ ẽ. c̃ qͦ si placet ibitis ad dñm uinton̾. ut negotiũ
eiꝰ ꝓmoueat᷑. I si ñ potestis: mittite fidelẽ ⁊ sapientẽ. Item eidem ⁊ fr̃ib¬

Expanded text:
id quod sum. Horum meritum est, quod supra et contra merita mea de stercore erexit me Dominus, et direxit, cum sim pulvis et cinis. Et nunc proscripto in gente et terra aliena bona dedit ad abunm precibus necesse habeo adjuvari. Et hoc quidem est mearum summa precum. Lator praesentium vobis notus est, cum quo si placet ibitis ad dominum Wintoniensem ut negotium ejus promoveatur: si non potestis, mittite fidelem et sapientem. EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
t̾am. ne eos pꝰmodũ peniteat: c̃ enauigantes xͥ discipłos in litore uidint
exulcare. ⁊ se uocariuͭ ꝯpnͣdeant illi. Nec ħ dictũ putesut aliqͥd mͥ cribuat᷑.
qͥ ꝑ grãm dĩ ⁊ illoꝵ quib a uiuentute coalu: floreo ⁊ habundo. s dõ teste de¬
sid̾o satisfac̾e caritati. De tuo ⁊ amicoꝵ statu sollicitꝰ nunciũ misi p̾sentẽ fidei
mͥ ꝓbate a qͦ si dignũ ducis de meo inquirere pot̾is ⁊ qd̃ placu̾it: eidem seeu¬
audens audio de te cilectissime. qd honestã eccłe desid̾as ⁊ sꝑas pacem:
nec porcionẽ ꝯsensus ponas eũ impiis. expectans ⁊ ip̃e regnũ di. uñ ad eã
qm tuo pͥdẽ m̃ito ꝯparasti: mͥ ad ce duplicata ẽ caritas. puita ꝑuirib tuis⁊

Expanded text:
am, ne eos postmodum poeniteat, cum navigantes Christi discipulos in littore viderint exsultare, et se vocari, ut comprandeant illi. Nec hoc dictum putes, ut aliquid mihi tribuatur qui per gratiam Dei et illorum quibus a juventute coalui floreo et abundo, sed Deo teste desidero satisfacere charitati. De tuo et amicorum statu sollicitus nuntium misi praesentem fidei mihi probatae: a quo si dignum ducis de meo inquirere poteris, et quod placuerit eidem secuGaudens audio de te, dilectissime, quod honestam Ecclesiae desideras et speras pacem, nec portionem consensus ponas cum impiis, exspectans et ipse regnum Dei: unde ad eam quam tuo pridem merito comparasti, mihi ad te duplicata
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs pot̾it. Ip̃e erĩ ẽ qui facit mirabilia magna solus. qui ꝯsolat᷑ nos in om̃i tri¬
bułone nr̃a. ne ex acceptis bñficiis hominib obligem. qui ei soli debemꝰ ꝙ ui
uimꝰ. habundamꝰ ⁊ nẽ qͣm qͦndã in pata: magis in exilio honoramur.
ntulis radiat clatiꝰ maau̾sis. licet aũ iã sim qͥnquennis exul. ⁊ qd̾ mͥ futu
qͣmi qͣa iti arcidło nec̃ĩtatis fere nr̃atũ nullus ẽ qͥ naufraganti eccłe feratopẽ.
nͥa cũ mitos ĩ pace filios ⁊ amicos hr̃e uide̾tur eos ꝙ claros eruditione. ⁊ m¬

Expanded text:
quis poterit? ipse enim est qui facit mirabilia magna solus, qui consolatur nos in omni triquis poterit? ipse enim est qui facit mirabilia magna solus, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra ne ex acceptis beneficiis hominibus obligemur, qui ei soli debemus quod vivimus, abundamus, et nunc, quam quondam in patria, magis in exsilio honoramur. tulus radiat clarius in adversis. Licet autem jam sim quinquennis exsul, et, quod mihi futuquam quia in articulo necessitatis fere nostratum nullus qui naufraganti Ecclesiae ferat opem. Nam cum multos in pace filios et amicos habere videretur, eosque claros eruditione, et i
Abbreviated transcription (Latin):
fortune eoꝵ exciꝑe paratꝰ sũ. ⁊ opͦtuntatẽ desidõ obseqñdi. Nec diffido ꝑgrãm
cũ qͥn inb̃ui facultas offerat᷑. cũ eccłe pacẽ mͥ uidẽ uidearaccełare: ⁊ dñm cant̾.
⁊ ꝯdiscipłos petͥ qui sub tempestate naufragii huiꝰ in regenda naue sudaue¬
rt̃: ad optatũ ꝑuenire portũ iã fere ꝯspicuũ sit. Nam que caꝑiti scismatis ꝯfu¬
rebant m̾bra ꝯꝑeunt. eo ꝙ succiso: corpꝰ totũ necẽẽ ẽ int̾ire. uidimꝰ uidimꝰ bo¬
minẽ qͥ ꝯsueu̾at eẽ sic̃ leo in domo sud. domesticos eu̾tens. ⁊ oppͥmens subies¬
tos qͥ: latebras querere ⁊ tanto t̾rore ꝯcuti: ut uix tutꝰ eẽt in angulosis abdi.¬
tis suis. Illũ ilbũ imꝑatorẽ qui tociꝰ orb̃ terror fuerat: utinã uidissetis ab ita¬
lia fugientẽ c̃ ignominia sempit̾na. ut his cautelã ꝓcuret aut ruinã: qͥ catho¬
licoꝵ laborib insultabant ex successib ⁊ furore eiꝰ. o conceptã lauddẽ di silere

Expanded text:
fortunae eorum excipere paratus sum, et opportunitatem desidero obsequendi. Nec diffido per gratiam Dei quin in brevi facultas offeratur, cum Ecclesiae pacem mihi videre videar accelerare, et dominum Cantuar. et condiscipulos Petri qui sub tempestate naufragii hujus in regenda nave sudaverunt ad optatum pervenire portum jam fere conspicuum sit. Nam quae capiti schismatis confurebant membra compereunt: eoque succiso corpus totum necesse est interire. Vidimus, vidimus hominem qui consueverat esse sicut leo in domo sua, domesticos evertens et opprimens subjectos sibi, latebras quaerere, et tanto terrore concuti, ut vix tutus esset in angulosis abditis suis. Illum, illum imperatorem qui totius orbis terror fuerat, utinam vidissetis ab Italia fugientem cum ignominia sempiterna, ut is cautelam procuret aut ruinam qui Catholicorum laboribus insultabant ex successibus et furore ejus. Ergo conceptam laudem Dei silere
Abbreviated transcription (Latin):
oncrosus ⁊ ꝑ grãm dĩ necĩtas ñ dũ ingruit in p̾ces descendendi. qͥa mͥ cuncta
nm ad necitatẽ s ad honorẽ ⁊ magnificentiã ꝑ uet̾es amicos ministrat xͦ
se pareit ⁊ ꝓspicit. Dñs enĩ cant᷑ publicã ꝑcurat utilitatẽ ꝓ cã dĩ dimicat.
honorẽ deti uendicat eccłe tuetur lib̾tatẽ: adhuc tñ suis stipendiis mib¬
d aut qd nratib infamiã ingit. ⁊ cã dãpnationis ẽ miseratione gentiᷤ
aliene. Seruit ei popłs quẽ ñ cognouit. ⁊ ipsiꝰ sanguinẽ siciunt sũmi pͥn¬
apes sac̃dotũ. Qͥ s ecese stat᷑ sit aut regũ ꝯdicio: lator p̾sentiũ plenissime re¬
firet cui qd placu̾it securissime pot̾itis intimare. Idem a zoni oionacho.
sfistis ab esfectu ꝯuincit᷑. ⁊ pler̃ꝙ sermo bonꝰ donũ magnũ enͣscendit
in grã. Qd gͦ dicã qui obice tempestatis exelusus. amicis seruire neqͤo

Expanded text:
onerosus, et, per gratiam Dei necessitas nondum ingruit in preces descendendi, quia mihi cuncta onerosus, et, per gratiam Dei necessitas nondum ingruit in preces descendendi, quia mihi cuncta non modo ad necessitatem, sed ad honorem et magnificentiam per veteres amicos ministrat Chre parcit et prospicit. Dominus enim Cantuar. publicam procurat utilitatem, pro causa Dei dimicat, honorem cleri vindicat, Ecclesiae tuetur libertatem, adhuc tamen suis stipendiis militat, aut quod nostratibus infamiam ingerit et causa damnationis est, miseratione gentis alienae sercipes sacerdotum. Quis Ecclesiae status sit aut regum conditio, lator praesentium plenissime referet, cui quod placuerit securissime poteritis intimare. EPISTOLA CCLXXIV.Affectus ab effectu convincitur, et plerumque sermo bonus donum magnum transcendit in gratia. Quid ergo dicam qui obice tempestatis exclusus amicis servire nequeo,
Abbreviated transcription (Latin):
eccłi. qͥ honorẽ ⁊ utilitatẽ tuã pot̾unt auctore dño ꝓmouere. Dñs enĩ cant̃
Q p omnũ dimicat lib̃tate: urũ induit. qui honori eccłȩ uelit iugiter in
uod insalurtadione natiatut inscͥptio. cã in absoluto ẽ qͥa urgente
tepestatis articło: aut noĩa suppͥm̃da sc̃. aut cõm̃ticiis utendũ. S ñ idẽ
minoiẽ reuentia ꝑsonar᷑. si dignitatũ titulꝰ reticetur nec catitati ꝑiudicat¬
aliqͣ lic̃et sedulitati mee gͣ amieos officiosũ eẽ. ⁊ sic̃ in bñficiis obligari ne¬
desse habeo. sis alios mͥ ꝯting̾et obligare. Non ẽ tñ ꝓret̾ uos fere qͥsqͣm cui
inrone aani accepti denear obligat᷑. cũ om̃s sub p̾tertu metꝰ inanis q̃rant
ingͣatuainis sue solaciũ. Uñ ⁊ uob areiꝰ teneor qui me cit᷑ m̾ita tociens ĩ bene¬
Aictionib aulceainis p̃uenistis. Ecce enĩ exilii mei sextꝰ aunꝰ astat ꝓforib. ⁊
nulli eoꝵ qui mͥ aũ fłorert̃ in patͥa familiares etant auc debitores: exͥciti

Expanded text:
et utilitatem tuam poterunt auctore Domino promovere. Dominus enim Cantuar. qui pro omnium dimicat libertate, virum induit qui honori Ecclesiae velit jugiter Quod in salutatione variatur inscriptio, causa in absoluto est, quia urgente tempestatis articulo aut nomina supprimenda sunt, aut commentitiis utendum. Sed non ideo minor est reverentia aliquo liceret sedulitati meae erga amicos officiosum esse. Et sicut in beneficiis obligari necesse habeo, sic alios mihi contingeret obligare. Non est tamen praeter vos fere quisquam, cui in ratione dati et accepti tenear obligatus, cum omnes sub praetextu metus inanis quaerant ingratitudinis suae solatium. Unde et vobis arctus teneor, qui me citra merita toties in benedictionibus dulcedinis praevenistis. Ecce enim exsilii mei sextus annus astat pro foribus, et nulli eorum qui mihi dum florerem in patria familiares erant aut debitores, exstiti
Abbreviated transcription (Latin):
cui ad̾ honorẽ di ⁊ utilitatẽ fr̃m. neminẽ in tota eccła censui pfe̾ndũ.
Nam qͣnta affectione eccłam diligã: nouit ille solus qͥ dedit ut amarẽ. mͥq
testimoniũ quale pot̾ ꝯscĩa reddit. Nec disfido qͥn ꝑ grãm dĩ in eiꝰ succedatiᷤᷤ
caritatẽ cui successistis in sedẽ. ⁊ qͥn ap̃ uos illũ teneã locũ: quẽ tenẽ ꝯsue¬
u̾am ap̃ ip̃m. ut aũ ex animi sña loqͣr. me int̾ pͥmos kiños reputabat ⁊ pau

Expanded text:
m neminem in tota Ecclesia censui praeferendum. Nam quanta affectione Ecclesiam diligam novit ille solus qui dedit ut amarem mihique testimonium quale potest conscientia reddit. Nec diffido quin per gratiam Dei in ejus succedatis charitatem, qui successistis in sedem: et quin apud vos illum teneam locum quem tenere consueveram apud ipsum. Ut autem ex animi sententia loquar, me
Abbreviated transcription (Latin):
tia: sapientis actꝰ ⁊ u̾ba dispenset Mentis au̾ agitacio nulla ui pot̾ cohibi. nec
aque młte p̃ualent extingũe caritatẽ. huiꝰ instinctu latorẽ p̃sentiũ emisi. ut
de amicis certificer: ⁊ eos de statu meo fatiam certiores. Ualeo .it. ⁊ iocundor. si sic

Expanded text:
tia sapientis actus et verba dispenset. Mentis autem agitatio nulla vi potest cohiberi. Nec tia sapientis actus et verba dispenset. Mentis autem agitatio nulla vi potest cohiberi. Nec aquae multae praevalent exstinguere charitatem. Hujus instinctu latorem praesentium emisi, ut de amicis certificet et eos de statu meo faciam certiores. Valeo enim et jucundor si sic
Abbreviated transcription (Latin):
tate cortuptibiłẽ eredidisti. ĩmo ⁊ iã corruptũ. Hunqͥd .i. corruptꝰ ñ ẽ. cui
suggestionis impetꝰ excutit caritatẽ: Aut si nosti edissere quȩ sit corruptio
maior. qmͣ auulsio caritatis. serte eqͤ necessariũ m̃brũ nec in m̃bris aĩe n
ẽ ⁊ elus. fouisse timor. amoris semꝑ indiuidua comes sollicitudo firmasse. Sic⁊
petrꝰ trepidauit. ii ñ erat timor. ⁊ impedire conatꝰ ẽ humane falutis mist̾iũ: dũ
carnalis affectio studuit ab illa dñm p̾pedire. Non sũ adeo stupidꝰ qn ꝑpendã ne¬
cessitates cuas. qͥn angustias sentiam. qͥn metiar discretionẽ qͣ opͦtet tẽꝑi morẽ
gerere. ⁊ tnͣsire ꝑ infamiã ⁊ bonã famã. seruata tñ radice fidei ⁊ uirtutis. Si taces
si ñ scͥbis: cautela declinas insidias. Expedit enĩ ut officioꝵ mod̾atͥx pruden¬

Expanded text:
tate corruptibilem credidisti, imo etiam corruptum. Nunquid enim corruptus non est cui tate corruptibilem credidisti, imo etiam corruptum. Nunquid enim corruptus non est cui suggestionis impetus excutit charitatem? Aut si nosti edissere quae sit corruptio major, quam avulsio charitatis. Certe aeque necessarium membrum nec in membris anest zelus, fovisse timor, amoris semper individua comes sollicitudo firmasse. Sic et Petrus trepidavit ubi non erat timor, et impedire conatus est humanae salutis mysterium, dum carnalis affectio studuit ab illa Dominum praepedire. Non sum adeo stupidus quin perpendam necessitates tuas, quin angustias sentiam, quin metiar discretionem qua oportet tempori morem gerere, et transire per infamiam et famam bonam, servata tamen radice fidei et virtutis. Si taces, si non scribis, cautela declinas insidias. Expedit enim ut officiorum moderatrix pruden
Abbreviated transcription (Latin):
intentionis fine psertĩ in xꝑiano caritas ẽ. Cetm rarꝰ inuentꝰ ẽ in toto exilii
mei qͥnquensuo qͥ mͥ rependat uicẽ uñ ⁊ muaior grã hñda ẽ raritati. S ĩ cuiꝰ¬
aure querelã hanc ddeponi opͦtuit nͥ tuã. qͥ ⁊ dulcẽ affectionẽ ad ꝯuiuentes
querela deposita ẽ deamicis ut fatiam q̃stũ. qͥa mͥ necĩa ministrat ds̃ ad ha¬
bundantiã. s  ocundũ uisũ ẽ ei ingͣtitudinẽ expone alioꝵ. eui oĩa loqͥ possis
ut tecũ. hoc dũtaxat in calce exigit᷑ lit̾ar᷑. ut caritatis ꝓfectin parit̾ inten¬
õmunis dñs nr̃ innocentiã tuã ap̃ me satis reddidit excusatã. nͥ quia
eã añ ñ credidam exeusandã. ad qͥd enĩ ꝓficit excusatio. uͥ culpa p̃ces¬
sũsse ñ creditur: Nam nͥ ille quẽ delatorẽ putas ħ ag̾e conatꝰ ẽ: ut de tua di

Expanded text:
intentionis fine praesertim in Christiano charitas est. Caeterum rarus inventus est in toto exsilii intentionis fine praesertim in Christiano charitas est. Caeterum rarus inventus est in toto exsilii mei quinquennio, qui mihi rependat aure querelam hanc deponi oportuit, nisi tuam? qui et dulcem affectionem ad conviventes querela deposita est de amicis, ut faciam quaestum, quia mihi necessaria ministrat Deus ad abundantiam: sed quia jucundum visum est ei ingratitudinem exponere aliorum, cui omnia loqui possis ut tecum. Hoc duntaxat in calce exigitur litterarum, ut charitatis profectui pariter intenCommunis Dominus noster innocentiam tuam apud me satis reddidit excusatam, nisi quia eam ante non credideram excusandam. Ad quid enim proficit excusatio, ubi culpa praecessisse non creditur? Nam nec ille quem delatorem putas hoc agere conatus est, ut de tua dil
Abbreviated transcription (Latin):
parit. ⁊ ẽ in unaqͣꝙ facultate ꝓbabile: qd̾ ex ea uid̾r artifici. Aitis aute̾
cuiq p̾cepta intellectu q̃ facilia st̃: s usu ñ ita. difficiliora tñ st̃ in echice pre¬
ceptis .i. in u̾tutũ officiis excolendis. at in ilł oĩb obtinet caritas pͥncipatum.
quã ego nnch aliud et̃ qmͣ uerã amicitiã dixim ꝯfident᷑ ⁊ recte Que ñ mͦ sui
maiestate. s ⁊̃ raritate. oĩa in t̾ris expetenda tnͣscendit. huic ab in eunte eta¬
te oꝑam dedi. me ꝙ mnłtos obseqͥis ꝓm̾uisse credidam: sꝑans qd̵̃ in affectio¬
ne dilectionis mͥ referrent uicẽ. Assidintas gͦ amandi ⁊ obseq̃ndi ꝯtulit u¬
sũ. ⁊ ille u̾sus ĩ habitũ. me semꝑ amare ꝯpellit ⁊ ñ amantes. Nec tñ pꝰsumo
me solidatũ et̃ in caritate q̃ resigionisculm̃ ẽ: licet ilłã sitiat aĩa meã s
gentiles leginꝰ placuisse. ħ aũ ⁊ si ñ radicis firmitudme. nature cñ gn̾e.

Expanded text:
tate probabile quod ex ea videtur artifici. Artis autem cujusque praecepta intellectu quidem facilia sunt, sed usu non ita. Difficiliora tamen sunt in ethicae praeceptis, id est in virtutum officiis excolendis. At in illis omnibus obtinet charitas principatum, quam ego nihil aliud esse quam veram amicitiam dixerim confidenter et recte: quae non modo sui majestate, sed etiam raritate, omnia in terris expetenda transcendit. Huic ab ineunte aetate operam dedi, meque multos obsequiis promeruisse credideram, sperans quod in affectione dilectionis mihi referrent vicem. Assiduitas ergo amandi et obsequendi contulit usum: et ille versus in habitum me semper amare compellit etiam non amantes. Nec tamen praesumo me solidatum esse in charitate, quae religionis culmen est, licet illam sitiat anima mea. Sed gentiles legimus placuisse. Hoc autem etsi non radicis firmitudine, naturae tamen genere et
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m ⁊ eccłam int̾ angustias. ⁊ qd gͣuius ẽ: płimi ꝑsecunt᷑. Est enĩ
ꝓ u̾biũ sapientie. Amic̾ ñ cognoscetur ĩ bonis: ⁊ in malis ñ abscondetur in¬
imicꝰ. Nrãtes manet qd sine dolore ñ eloqͦr ħ ignominia sempit̾na. Nec
h ait̾im. at fidelitas regi p̃stita ledatur ab aliqͦ. nͥ forte sit p̃stita ꝯtͣ fidẽ. Nã
sic int̾dũ fides exigitur ⁊ p̃statur iͥ satiꝰ ẽ ꝑeit̾ẽ qm ꝑdita catitate sub p̃¬

Expanded text:
s est plurimi persequuntur. Est enim proverbium Sapientiae: Amicus non cognoscetur in bonis, et in malis non abscondetur inimicus . Nostrates manet, quod sine dolore non eloquor, haec ignominia sempiterna. Nec hoc dixerim quod fidelitas regi praestita laedatur ab aliquo, nisi forte sit praestita contra fidem. Nam sic interdum fides exigitur et praestatur, ubi satius est
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ⁊ ꝑsecutoꝵ insidie. S certe ñ ẽ qͥ sine eoꝵ ꝯscĩa qñ libitũ ẽ ñ faciat sũp¬
tũ. Nec hoc do̾ teste mei ꝯpendii cã dix̾um: s ut pmuniã añm meũ. ⁊ ex¬
eñ posst̃ aliquẽ salutare. qͥ ñ ilico suspicet᷑ sub affectionis ⁊ uen̾a¬
tionis p̃textu exereĩ negociationẽ. ⁊ officiosos inhiare ad q̃stũ. Qd ne pu
⁊ adhuc retines caritatẽ. Et licet excid̾is: te tñ q̃ram. eã inte desid̾ans refor¬
mun̾e. si me de statu tuo reddidis ceitiorẽ. ⁊ si de meo curas. exilii mei

Expanded text:
libitum est non faciat sumptum. Nec hoc Deo teste mei compendii causa dixerim, sed ut praemuniam dominum meum et exenim possunt aliquem salutare, qui non illico suspicetur sub affectionis et venerationis praetextu exerceri negotiationem, et officiosos inhiare ad quaestum. Quod ne putet adhuc retines charitatem. Et licet excideris, te tamen quaeram, eam in te desiderans reformunere si me de statu tuo reddideris certiorem. Et, si de meo curas, exsilii mei
Abbreviated transcription (Latin):
eretur: Quo euanuit tante nobilitatis insignes Que nob̾ a nr̃atib bo¬
na ł mala fiunt. ⁊ si p̾sens etas mutire ñ audeat: futura ĩ euũ scła decan¬
cab̾t. Nec sub p̾cextu iusti metꝰ potit qͥs fr̃ne caritatis colorare defectũ. qͥa que
palã fc̃ã plena uident᷑ eẽ ꝑicło: clam fieri pot̾unt maiori ꝯpendio ꝯscĩe. nec
rer̃ aliqd̃ dispendiũ inportabt᷑. Qua arte: satis nouit qͥsqͥs ñ ẽ a deo resupi¬
nꝰ. ut nullos sũptꝰ faciat tege nescio. uł sine ꝯscĩa delacoꝵ. Itm uisło Nor¬

Expanded text:
eretur? Quo evanuit tantae nobilitatis insigne? quae nobis a nostratibus boeretur? Quo evanuit tantae nobilitatis insigne? quae nobis a nostratibus bona vel mala fiunt: et si praesens aetas mutire non audeat, futura in aevum saecula decantabunt. Nec sub praetextu justi metus, poterit quis fraternae charitatis colorare defectum, quia quae palam facta plena videntur esse periculo: clam fieri poterunt majori compendio conscientiae, nec rerum aliquod dispendium importabunt. Qua arte satis novit, quisquis non est adeo resupinus ut nullos sumptus faciat rege nescio, vel sine conscientia delatorum. EPISTO
Abbreviated transcription (Latin):
us int̾ om̃s elemosinas qͣs eccłiis ⁊ pauꝑib erogat. qmͣ si ł ꝑscͥptis qͥ¬
se ⁊ sua ꝓ iusticia exposuert᷑. ⁊ ꝓ lib̾tate eccłe sustinent: qd sbrisũ sue¬
ge druideat in currisse naufragiũ. P atrẽ dico. qͥa ei iͥnetͦpolitido uure p̃¬
sidet. filiũ uͦ: qͥa de manu eiꝰ ꝯsecrationis munꝰ accep̃. Ip̃e enĩ se illi dedit
ĩ filiũ. quẽ p̃ cet̾is aesid̾abat hr̃e prẽm. qñ eũ ad ħ elegit osfm̃. unr ab ali¬
quib fr̃m suoꝵ stimulos inuidie sentit. Nonne plꝰ huie debet ex itre¬
młtiplici. qm debi̾t Willo bone memorie archiep̃o eboraceñ. quem
sedis apłice sententia depositũ ⁊̃ cũ ĩ dignatione romani pontificis
ad ꝑpetuã lib̾alitatis ⁊ magnificentie głam exhibuit in domo sua.
dolentib ⁊ detrahentib młtis. donͦ alt̾ius poncificis miserõne restitu¬

Expanded text:
ius inter omnes eleemosynas quas ecclesiis et pauperibus erogat, quam si Christi ius inter omnes eleemosynas quas ecclesiis et pauperibus erogat, quam si Christi se et sua pro justitia exposuerunt, et pro libertate Ecclesiae sustinent, quod sibi visum fueum pro lege Dei videat incurrisse naufragium. Patrem dico, quia ei metropolitico jure praesidet. Filium vero qui de manu ejus consecrationis munus accepit. Ipse enim se illi dedit in filium quem prae caeteris desiderabat habere patrem, quando eum ad hoc elegit officium: unde ab aliquibus frmultiplici, quam debuerit Willelmo bonae memoriae archiepiscopo Eboracensi, quem sedis apostolicae sententia depositum, etiam cum indignatione Romani pontificis, ad perpetuam liberalitatis et magnificentiae gloriam exhibuit in domo sua dolentibus et detrahentibus multis, donec alterius pontificis miseratione restitu
Abbreviated transcription (Latin):
subueniat aliis: nescio uͥ elemosinas suas possit meliꝰ ⁊ honestiꝰ collocare.
honestas suffragatur. ⁊ eas adintoeendi facultas suppetit: adhibendus ẽ sine
difficultare ꝯsensus. ⁊ ad impletione uoti si pot̾ fieri: p̃uenienda ẽ mole¬
stia exigendi. hanc int̾ nos seruari cupio qui amicitã ꝓfitem᷑. ⁊ si ꝯtra
illã excessero: malo corriꝑi qm audiri. Compelli ꝯͦ desido si opͦtuntate
collata in exeqñdis officiis amicieie fuero pigritat᷑. Quia xͦ p̃ces qͣs año
erubui: licet semꝑ gendi negocia amicoꝵ ꝓ itissimã habuerĩ uolũta¬
munificentia: ꝓ lib̾tate eccłe militat exul ⁊ ꝓscͥptꝰ. ⁊ in tota anglicana
eccła paucissimos repꝑit adiutores. Cãm ñ agit ꝓpͥam s ꝯmunẽ. Consola¬
tio eiꝰ. õiũ ꝑfectꝰ ẽ. sibi ⁊ suis pacẽ fecisse pot̾at. si ꝑsecutorib eccłe clerũ
uoluisset expon̾e. Non uideo uͥ dñis Wintoñ possit thesaurizare salubͥ¬

Expanded text:
Et cum Dominus tuus subveniat aliis, nescio ubi eleemosynas suas possit melius et honestius collocare. honestas suffragatur, et eas admittendi facultas suppetit, adhibendus est sine difficultate consensus: et adimpletione voti, si potest fieri, praevenienda est molestia exigendi. Hanc inter nos servari cupio qui amicitiam profitemur: et si contra illam excessero, malo corripi quam audiri. Compelli quoque desidero si opportunitate collata in exsequendis officiis amicitiae fuero pigritatus. Quia ergo preces quas domino erubui, licet semper gerendi negotia amicorum promptissimam habuerim voluntamunificentia, pro libertate Ecclesiae militat, exsul et proscriptus, et in tota Anglicana Ecclesia paucissimos reperit adjutores. Causam non agit propriam, sed communem. Consolatio ejus omnium profectus est. Sibi et suis pacem fecisse poterat, si persecutoribus Ecclesiae clerum voluisset exponere. Non video ubi dominus Wintoniensis possit thesaurizare salubr
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯtẽptꝰ. Uoluntas it obedire parata ẽ: si obseqͥũ decreu̾itis admictendũ.
S fortasse ꝑ tꝑt dispensatis. ⁊ dũ furor in cuisu ẽ: cedendũ ꝑotiꝰ aucitis qm
reluctandum. Nec ego ꝯsiliũ impbo. ꝙ rõ prudentie mod̾atur. ut utilitati
ꝓspiciat: ⁊ ñ deserat honestatẽ. Cetm ꝑ grãm dĩ inb̃m fututũ ẽ ut hac dis
ꝑensatione ñ sit opꝰ. qͥa ꝓcella iã detumuit. ⁊eccłe ꝑax ẽẽ uidrĩ ianuis. In
ꝓrimo ẽ auctore dõ. ut qͦd loqͦr pleniꝰ ĩnoteseat. Laborauit pectꝰ ⁊ ꝯdiscipłi
litans: tociꝰ anglicane eccłẽ setuit utilitati. Nam cũ oꝑtinu̾itiredundabit

Expanded text:
itis admittendum. Sed fortasse pro tempore dispensatis: et, dum furor in cursu est, credendum potius ducitis quam reluctandum. Nec ego consilium improbo quod ratio prudentiae moderatur, ut utilitati prospiciat, et non deserat honestatem. Caeterum per gratiam Dei in brevi futurum es in januis. In proximo est, auctore Deo, ut quod loquor plenius innotescat. Laboravit Petrus et condiscipuli litans, totius Anglicanae Ecclesiae servit utilitati. Nam cum obtinuerit, redundabit