comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Turpissimu̾aut̃ ẽ. in homine prudente: remediu̾ meroris: lassitudo meri
di Alalo relinquas dolorẽ. quã ab illorelinquaris. Et quã pͥmii id facere de¬
siste. qđ & iam si uoles. diufacere non pocest. Annum feminis adlugen¬
dũ conslituere maiores. non ut tandiu lugerent: s& ne diutius Uiris
nullũ legitimũ tẽpus ẽ: quia nullũ honestũ. Quã tamen mihi ex illis
mulierculis dabis. uis retractis arogo. uix acadauere reuulsis. cui lacri¬
mȩ intotũ mensẽ durauerint: nulla res citius in odũ uenit quãdolo
qui recens consolatorẽ in uenit. & aliquos ad se adducit. In ueteratus
uero deridetur: nec in merito. Aut enĩ simulatus. aut stultus est:
hec tibi scrabo. his qui anneum serenũ caris simu̾ mihi. tam in modice fleui.¬
ut qđ minime uelim. inter exẽpla sueoꝵ quosdolor uicit. hodie tamen

Expanded text:
nit. Turpissimum autem est in homine prudente remedium mnit. Turpissimum autem est in homine prudente remedium mndi. Malo relinquas dolorem quam ab illo relinquaris, et quam primum id facere desiste quod, etiam si uoles, diu facere non poteris. Annum feminis ad lugendum constituere maiores non ut tam diu lugerent, sed ne diutius: uiris nullum legitimum tempus est quia nullum honestum. Quam tamen mihi ex illis mulierculis dabis uix retractatis a rogo, uix a cadauere reuulsis, cui lacrimae in totum mensem duraverint? Nulla res citius in odium venit quam dolor, qui recens consolatorem invenit et aliquos ad se adducit, inveteratus vero deridetur, nec inmerito. Aut enim simulatus aut stultus est. Haec tibi scribo is, qui Annaeum Serenum, carissimum mihi, tam inut quod minime uelim inter exempla sim eorum quos dolor uicit. Hodie tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tulit: saededit: Ideo amicis auide fruamur. quia quandiu contingere hoc possie.
lugent. nec amant quẽ quĩt: insi perdiderunt. Ideoq tunc effusius merenT.
uuis per didisse. Feras aut̃ hos qui negligentissime amicos habeant. nuserrime
Si habenꝰ alios amicos. male de his & meremur. & existimꝰ. quia parũ ualent
in uniꝰ elati solatiũ. Si non habemꝰ. maiore̾ in uriã ipsi nob fecimꝰ. quam a for¬
una accepimꝰ. Illa unã abstulit. nos que cũq ñ fecimꝰ. deinde neunũ quidem
amauit. nimis. qui plusque unũ amare ñpotuit. Siquis de spoliatus amis¬
sa unica tunica. conplorare se malit. quã circũ spicere quomͦ srigus effugiat
& aliqued inueniat. quotegat scapulas. nonne tibi uideatur stubtssimus:
quẽ amabas extulistis: quęre quẽ ames. Satiꝰ amicũ reparare. quã flere.
Stio ꝑcritũ iã hoc eẽ. qđ adiecturus sũ. Non ideo tamen p̃ter mittam. qui
ab hominib dictũ ẽ: Finẽ oolendi. & iam qui consilio ũfecerat. t epore inue¬

Expanded text:
tulit, sed dedit. Ideo amicis avide fruamur, quia quamdiu contingere hoc possit, lugent, nec amant quemquam, nisi perdiderunt ? Ideoque tunc effusius maerent, Quis autem ferat hos qui negligentissime cum amicos habeant, miserrime Si habemus alios amicos, male de iis et meremur et existimamus, qui parum valent in unius elati solacium; si non habemus, maiorem iniuriam ipsi nobis fecimus quam a fortuna accepimus; illa unum abstulit, nos, quemcumque non fecimus. Deinde ne unum quidem nimis amavit, qui plus quam unum amare non potuit. Si quis despoliatus amissa unica tunica conplorare se malit quam circumspicere, quomodo frigus effugiat et aliquid inveniat, quo tegat scapulas, nonne tibi videatur stultissimus ? Quem amabas, extulisti; quaere, quem ames. Satius est amicum reparare quam flere. Scio pertritum iam hoc esse, quod adiecturus sum, non ideo tamen praetermittam, quia ab omnibus dictum est: finem dolendi etiam qui consilio non fecerat, tempore inve
Abbreviated transcription (Latin):
inũ meũ iteto Demetrium uiroꝵ optimu nietũ ci. cũsiro. & reliebis concdi¬
uatis cu illo semi nudo loquor illũ aͥmiror. Qundnadiuret uidi nihit
cubin ce.Contẽpnere. Al quis omia pocest omia habere nemo potest breuis¬
sima addiutias per contentũ diitiarũ iua ẽ demetr ł ut ur siouiut. n

Expanded text:
imum meum mitto. Demetrium, virorum optimum, mecum circumfero et relictis conchyimum meum mitto. Demetrium, virorum optimum, mecum circumfero et relictis conchyliatis cum illo seminudo loquor, illum admiror. Quidni admirer? Vidi nihil ei deesse. Contemnere aliquis omnia potest, omnia habere nemo potest. Brevissima ad divitias per contemptum divitiarum via est. Demetrius autem n
Abbreviated transcription (Latin):
ut quicquid res exiga. id uelimꝰ & in pͥmis. sinẽ urĩ sine tristitia cogecemus
Ante ad mortẽ. quã aduitã p̃parandi sumꝰ. Satis instructa uita ẽ: s& nos in in¬
strum̃to eiꝰ auidi sumꝰ. Derẽ aliquid nobis uidetur. & sẽꝑ uidebitur Ut saasi
xerimꝰ. nec anni necdies facient: s& animꝰ uixͥ lucili carissime quantu sitis erat.
Simulant occupationes. & augent. & ipsi se occupant. Uaco lucili: uaco: &¬
ubicuq sũ ibi meus sum. Reb ẽnĩ me ñ crado. sed cõmendo. Ner consector per¬
dendicẽporis causas. & quocũq constio loco ibi cogitationes meas tracto & ali¬
quid in animo salutare conuerso Cũ me amicis dedi. ntam̃ mͥ ab duco. Hec
cũ illis moror. qͥb me tẽp aliquod congrenz auit aut causa ex officio Nata
enuũ secũ optimo niot sum. Ad illos inquocuq: loco inquocũq scđo fuerunt : ani¬

Expanded text:
ut quicquid res exiget, id velimus et in primis ut finem nostri sine tristitia cogitemus. ut quicquid res exiget, id velimus et in primis ut finem nostri sine tristitia cogitemus. Ante ad mortem quam ad vitam praeparandi sumus. Satis instructa vita est, sed nos in instrumenta eius avidi sumus; deesse aliquid nobis videtur et semper videbitur. Ut satis vixerimus, nec anni nec dies faciunt, sed animus. Vixi, Lucili carissime, quantum satis erat; simulant occupationes et augent et ipsi se occupant. Vaco, Lucili, vaco eubicumque sum, ibi meus sum. Rebus enim me non trado, sed commodo, nec consector perdendi temporis causas. Et quocumque constiti loco, ibi cogitationes meas tracto et aliquid in animo salutare converso. Cum me amicis dedi non tamen mihi abduco, nec cum illis moror, quibus me tempus aliquod congregavit aut causa ex officio nata civili, sed cum optimo quoque sum; ad illos, in quocumque loco, in quocumque saeculo fuerunt, an
Abbreviated transcription (Latin):
Desinanꝰ qđ uoluinꝰ. Uelle ego certe id ago senex. eade uelle quȩ puer uolui.
in hoc unũ eunt dies. in hoc noctes. Hocopus meu est. hȩc cogitatio. in pone¬
re ueterib malis sine id ago. ut mͥ instar totiꝰ uitę dies sit. nec me hercules
taquã ulcimũ rapio s& sicillũ aspitio. tamqua eẽ. uł ultimꝰ possit. Hoc anin
tibi hanc eplam scribo taquã me maxinie scribentẽ. mors iuocatura sit
Paratus cxire sum: & ideo fruar uita. qr quandiu futurũ hoc sit nominis pendet
Ante senectutẽ curaui ut bene uiuerẽ. in senci tute. ut bene moriar. Ben
aut̃ mori ÷: libenter mori: da opera. nequid uinqua in uitus facias. Quic¬
quid necesse fucurũ ẽ. pugnanti. in uolenti. necessitas nonẽ. Itadico qui inpcria
bens excipit. parte acerbissima seruitutas effugit. facere qđ nolit: Nonqui
iusius aliquod facit miser ẽ. s& qui inuitus facit. ltaq sic animũ cõponamꝰ

Expanded text:
Desinamus, quod voluimus, velle. Ego certe id ago: senex ea desii velle quae puer volui. In hoc unum eunt dies, in hoc noctes, hoc opus meum est, haec cogitatio: inponere veteribus malis finem. Id ago, ut mihi instar totius vitae dies sit. Nec mehercules tamquam ultimum rapio, sed sic illum aspicio, tamquam esse vel ultimus possit. Hoc animo tibi hanc epistulam scribo, tamquam me cum maxime scribentem mors evocatura sit. Paratus exire sum et ideo fruar vita, quia quam diu futurum hoc sit, non nimis pendeo. Ante senectutem curavi, ut bene viverem, in senectute, ut bene moriar; bene autem mori est libenter mori. Da operam, ne quid umquam invitus facias. Quicquid necesse futurum est repugnanti, volenti necessitas non est. Ita dico: qui imperia libens excipit, partem acerbissimam servitutis effugit, facere quod nolit. Non qui iussus aliquid facit, miser est, set qui invitus facit. Itaque sic animum conponamus,
Abbreviated transcription (Latin):
terruni Puctus residunt. Cũ primũ te obseruare desieris unago ista
eode quscrube Ninc ipse custodis dolorẽ tuu . se custodienti quoq elabtur
eom citĩ quoe acrior desinit: Id agamꝰ ut iocunda nobis amissoꝵ fiat r¬
sor liio Nemo libenter ad id redit. qđ ñ sine torm̃to cogita ut us ẽ. Sic illud
sieri neces se ẽ. &cũ aliquo nobis morsu amissoꝵ quos amauim nomeri
occurrat. Sed hic quoq morsus. haba suam uoluptatẽ. Nam ut dicere
solebit actalus nr̃ sic amicoꝵ defuuctor memoria iocunda ẽ
quiomͦ poma queddã slnt suauiter aspera. quomͦ inunonimis ueteri. ipsa no
amarituno delect at. Cũ uero inter uenit spatii. om̃e qđ angebat extinu¬
tur e pura aduos uoluptas uenit. Si illi credimꝰ amicos uo colõmes cogitare.
melle acplacenta seui ẽ eoꝵ qui fuerunt. Retractio ñ sine acerbitat᷑ eq̃ ⁊̃¬

Expanded text:
errimi luctus residunt. Cum primum te observare desieris, imago istaerrimi luctus residunt. Cum primum te observare desieris, imago ista tristitiae discedet; nunc ipse custodis dolorem tuum. Sed custodienti quoque elabitur eoque citius, quo est acrior, desinit. Id agamus, ut iucunda nobis amissorum fiat recordatio. Nemo libenter ad id redit, quod non sine tormento cogitaturus est. Sic et illud fieri necesse est, ut cum aliquo nobis morsu amissorum, quos amavimus, nomen occurrat. Sed hic quoque morsus habet suam voluptatem. Nam, ut dicere solebat Attalus noster, "sic amicorum defunctorum memoria iucunda est, quomodo poma quaedam sunt suaviter aspera, quomodo in vino nimis veteri ipsa nos amaritudo delectat; cum vero intervenit spatium, omne, quod angebat, extinguitur et pura ad nos voluptas venit." Si illi credimus, " Amicos incolumes cogitare melle ac placenta frui est; eorum, qui fuerunt, retractatio non sine acerbitate
Abbreviated transcription (Latin):
oeste fero. detessisse. flaccũ amicũ tuu. Plus tamem equo. dolere te. uolo
Iiumi de nondoleus ux audebo exigere & et meliꝰ sio. Sa cui ista firmi¬
tesanimi continga. nisi iam multũ supra fortuna elato: ullũ quoq istares
uel hieabr sa tañtũ uelli cabit. N obis aut ignosi uot est ꝓlapsis adlacrimas.
nen filart :ł acrimandũẽ non plorandũ duram tibi legem uideor ponieo
eu poetarum greroꝵ maxiniũ nus flendi dederit. muniu ontaxit sri. uam
orrerni a iam̃ mobã deribo cogitasse. Queris unde sint lam̃tationes. indr
uimodici flcꝰ per lacrias argum̃ta deliderii querim̃ adolorem iileuset¬
sa oitenditoꝰ. Nemo eristis sibiẽ. Oinfelice stulriti ĩ. Est aliqua a doloris ambi¬
tiors uidergo inquis oblnuscar amiei brtue illi a pudte memoria ꝓ mutib
sioui delore imansura ẽ: Iam istã fronten. adrisum que liba forcuit arestan¬
ero. ihson differo in longꝰ tẽpus. qđ desideriũ om̃e mulcetur quo.xiam ac¬

Expanded text:
este fero decessisse Flaccum, amicum tuum, plus tamen aequo dolere te nolo. Illud, ut non doleas, vix audebo exigere; et esse melius scio. Sed cui ista firmitas animi continget nisi iam multum supra fortunam elato ? Illum quoque ista res vellicabit, sed tantum vellicabit Nobis autem ignosci potest prolapsis ad lacrimas, nec fluant. Lacrimandum est, non plorandum. Duram tibi legem videor ponere, cum poetarum Graecorum maximus ius flendi dederit in unum dumtaxat diem, cum dixerit etiam Niobam de cibo cogitasse ? Quaeris, unde sint lamentationes, unde inmodici fletus ? Per lacrimas argumenta desiderii quaerimus et dolorem non se ostendimus. Nemo tristis sibi est. O infelicem stultitiam ! Est aliqua et doloris ambitio. "Quid ergo?" inquis, "Obliviscar amici?" Brevem illi apud te memoriam promittis, si cum dolore mansura est; iam istam frontem ad risum quaelibet fortuita res transferet. Non differo in longius tempus, quo desiderium omne mulcetur, quo etiam ac
Abbreviated transcription (Latin):
posteros drauseat mulcu aibue restat operis mil cuo rest iore siec ue nato
post mille scła prȩcludetur occasio. aliquid adbuc adiciendi S& & iam si omiia. auc
terib inuenta sunt : hoc seper nouu erit. usus: ⁊ inuentoꝵ abalusscientia acdis¬
posocio Puta relicta nobis meilicamenta. quib sanarintur oculi. Non opusẽ: mihi
alia querere: S& hex tamen morbis & teporalib aptanda sunt. Hoc asperitas ocu¬
loꝵ conleuatur. hoc palpebrarũ crassitudo tenuatur: hoc iussubita & humora¬
ũtitur. hocac uetur uisus. leras ista oporc&. ieligas tepꝰ Adhibeas singulis mo¬
dum. Animi remedita inuenta sunt ab antiquis: quomͦ ad moueatur. aut quan¬
do: pri operis ẽ. quererie. Uultu egerunt qui ante nos fuer̃ s& ñ ꝑeger unł. sus

Expanded text:
peregerunt. Multum adbuc restat operis, multumque restabit, nec ulli nato post mille seculae praecludetur occasio aliquid adbeteribus inventa sunt, hoc semper novum erit, usus et inventorum ab aliis scientia ac dispositio. Puta relicta nobis medicamenta, quibus sanarentur oculi; non opus est mihi alia quaerere, sed haec tamen morbis et temporibus aptanda sunt. Hoc asperitas oculorum conlevatur; hoc palpebrarum crassitudo tenuatur; hoc vis subita et umor avertitur; hoc acuetur visus; teras ista oportet et eligas tempus, adhibeas singulis modum. Animi remedia inventa sunt ab antiquis; quomodo autem admoveantur aut quando, nostri operis est quaerere. Multum egerunt, qui ante nos fuerunt, sed non peregerunt. Sus
Abbreviated transcription (Latin):
gatiosus potens urbib: notus a popłishic notus. hic plerisq ĩ obscurꝰ sec ꝑ illuc̃ qd bonis :
caressunt: Debonis ac malis sensus ñ iudicat. quid ictilesit. quid iniale ignorat: Nonpotest
ferre sententiã. nisi inrẽ p̃sentẽ ꝑductus. ẽ: ne futuri ꝓuidus est. nec p̃teria memor
quid sit consequens nescit: Ex hoc autẽ rerũ ordo seriesq contexitur. & unita surt
ꝑfectũ itura: Patio ergo. arbitra ẽ bonorũ ac ł malorũ. aliena & ext̃noꝓuilib: haba : ea
que neq bona surt neque mala ciccossiones minimas. ac leuissimas iuidicat: Omne eni illi

Expanded text:
gratiosus, potens, urbibus notus et populis, hic ignotus plerisque et obscurus. Sed per illud, quo boni sunt, gratiosus, potens, urbibus notus et populis, hic ignotus plerisque et obscurus. Sed per illud, quo boni sunt, pares sunt. De bonis ac malis sensus non iudicat; quid utile sit, quid inutile, ignorat. Non potest ferre sententiam, nisi in rem praesentem perductus est. Nec futuri providus est nec praeteriti memor; quid sit consequens, nescit. Ex hoc autem rerum ordo sedesque contexitur et unitas vitae per rectum itura. Ratio ergo arbitra est bonorum ac malorum; aliena et externa pro vilibus habet et ea, quae neque bona sunt neque mala, acces
Abbreviated transcription (Latin):
malia speues periculi agitant: Vtraq: ergo res: sine causa hanimũ & diffundit imor¬
d&. nec illa gaudia. nec hȩc metu digna. est: Sola ratio inmutabilis. & iuditiitenar ẽ:
sunt: Sirec tesunt: & paressunt: Qualis ratio. ẽ. tales & actionessunt: Ergo. omẽs pares
sunt: Nãcũ similes rationissint : similes & intse sunt: Pares autẽ actiones. int se. eẽ. dico.
quia honestȩ rec tȩq sunt: Cȩterũ magna habebunt discriruna. uariante materia
quȩ modo latior ẽ: modo angistior. modo in lustris. modo ignobilis. modo adi nuiltos ꝑtinens.
modo ad paucos: In omib: tam̃ istis. id qđ optimũ ẽ. par .ẽ. Nonesti sunt tãgĩa uiribeni
omnes pares sunt: qr boni sunt: Sed habent differentias ꝑtatis : Alius senior est . al ius iuno:
abent corporis : Alius formosus calius deformis ẽ. Habent fortunȩ ille dines. łropauꝑ ẽ liie

Expanded text:
malia species periculi agitant. Utraque ergo res sine causa animum et diffundit et mormalia species periculi agitant. Utraque ergo res sine causa animum et diffundit et mordet; nec illa gaudio nec haec metu digna est. Sola ratio inmutabilis et iudicii tenax est. sunt. Si rectae sunt, et pares sunt. Qualis ratio est, tales et actiones sunt; ergo omnes pares sunt. Nam cum similes rationi sint, similes et inter se sunt. Pares autem actiones inter se esse dico, qquae modo latior est, modo angustior, modo inlustris, modo ignobilis, modo ad multos pertinens, modo ad paucos. In omnibus tamen istis id, quod optimum est, par est; honestae sunt. Tamquam viri boni omnes pares sunt, qua boni sunt. Sed habent differentias aetatis: alius senior est, alius iuvenior; habent corporis: alius formosus, alius deformis est; habent fortunae: ille dives, hic pauper est, ille
Abbreviated transcription (Latin):
inȩ quosunt: Ita dico inequo ẽ moderate gaudere .& moderate dolere Lȩticia iia.
ñ uincint hanc animi firmitatẽ. sub tortore gemitꝰ deuorantẽ. illa bona optabilia. hȩc
mirabilia funt : Utraq: nuhil ominus paria. quia quic quid in cõmodi ẽ u tanto maio¬
ris boni tegitur: Qiue quid hȩc inparia iudicat. abipsis uirtutib: auerut oculos arex¬
teriora circũs picit. bona uera idẽ pendent. idẽ patent. illa falsa. multũ habent uani:
ltaq spetiosa & magna contra uisentib: cũ ad pondus reuocata sunt. fallunt: Ita est mi
lucili. quic quid uera ratio cõm̃dat. solidũ & et̃nũ. ẽ: firmat animũ. attollitq sẽꝑfiturũ
in excelio: Illa quȩ temere laudantꝰ: & uulgi sententia bona sunt: inflant in anibus ie
rursus ea quȩtimentur tã quã mala. initiunt formidinẽ m̃tib. & illas. ñ alit̃ quã ani¬

Expanded text:
in aequo sunt. Ita dico: in aequo est moderate gaudere et moderate dolere. Laetitia illa in aequo sunt. Ita dico: in aequo est moderate gaudere et moderate dolere. Laetitia illa non vincit hanc animi firmitatem sub tortore gemitus devorantem; illa bona optabilia, haec mirabilia sunt, utraque nihilominus paria, quia quidquid incommodi est, vi tanto maioris boni tegitur. Quisquis haec inparia iudicat, ab ipsis virtutibus avertit oculos et exteriore circumspicit; bona vera idem pendent, idem patent. Illa falsa multum habent vani. Itaque speciosa et magna contra visentibus, cum ad pondus revocata sunt, fallunt. Ita est, mi Lucili; quicquid vera ratio commendat, solidum et aeternum est, firmat animum attollitque semper futurum in excelso; illa quae temere laudantur et vulgi sententia bona sunt, inflant inanibus laetos. Rursus ea, quae Minentur tamquam mala. iniciunt formidinem mentibus et illas non aliter quam ani
Abbreviated transcription (Latin):
erẽ siossi giti dt filũ sanũ quã egr̃ magis diligat ꝓcerũ ue &e tecelsũ. qua brtuẽ aut modicu¬
fedus suos ñ distingunt fere. & se m ilimtũ parit᷑ omiũ stnunt : Aues ee equo parciuntitr
bos Ulxes. adit hacȩ suȩ saxis hic ꝓperat quẽ ad modũ agamẽ ñ admi cenarũ nobiles
mur osi: ũ demo enĩ pcitriã. qͥa magna ẽ amat. sed qͥa sua: Iuor sus hec ꝑtinent : ut sciasui¬
opera sua quȩuid& affici & p̃mi. ñ magis amaet. sed parentiũ bonoꝵ more. magis compler¬
in anfora. Quare ñ e. ullũ bonũ altero mauis: quia ñ . ẽ. quic quã apto aptius. quia
planonibil ẽ planius. Nũ potest dicere. hoc magis par. ee. alicua quã ilud : Iiudergo
nec honesto honestius quicquã ẽ: Iđ si par omniũ uirtutũ natura ẽ.: triagenera bonorũ

Expanded text:
inter suos agit, ut sanum filium quam aegrum magis diligat, procerumve etinter suos agit, ut sanum filium quam aegrum magis diligat, procerumve etFetus suos non distinguunt ferae et se in alimentum pariter omnium sternunt; aves ex aequo partiuntur cibos. Vlixes ad Ithacae suae saxa sic properat, quemadmodum Agamemnon ad Mycenarum nobiles muros. Nemo enim patriam quia magna est amat, sed quia sua. Quorsus haec pertinent ? Ut scias viopera sua, quae videt adfici et premi, non magis amat, sed parentium bonorum more magis conplectitur ac fovet. Quare non est ullum bonum altero maius? Quia non est quicquam apto aptius, quia plano nihil est planius. Non potes dicere hoc magis par esse alicui quam illud; ergo nec honesto honestius quicquam est. Quod si par omnium virtutum natura est, tria genera bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ualido aclibero posita. quã in morbido ac uincto: Ergo tuã quoq uirtutẽ non magis
laudabis. si corpus illiticũ integrũ fortuna prȩstiterit. quã si exaliqua parte mulatũ.¬
multatũ Alioquin. hoc erit & seruorũ habitu. dñm estimare Omnia enĩ ista in
quȩ dñm casus exerca serua sunt: Pecunia. & corpus. ⁊ honores: in becilla. fluida
mor talia. possessiones incerte. Illa rursus libera &inuicta opera uirtut s. quȩ nideo
magis ad petenda sunt. si benignuis cifortuna tractantur. necminus sialiquaini¬
quitate rerũ p̃muntur: Qđ amicicia in hominib ẽ: hoc in reb appetiao Elon
puto. magis amares uirũ bonũ locupletẽ. quã pauperẽ. nec robustũ & lac̾tosum.
quã gratilẽ il angudi cor poris: Ergone. rẽ quidẽ magis ad pecestut amabis
is nrtidũ & unctũ. quã puluerulentũ ⁊ horrentẽ : Dcinde hoc usq puenes: itna goduligis

Expanded text:
valido ac libero posita quam in morbido ac vincto. Ergo tuam quoque virtutem non magis valido ac libero posita quam in morbido ac vincto. Ergo tuam quoque virtutem non magis laudabis, si corpus illi tuum integrum fortuna praestiterit quam si ex aliqua parte mutilatum; alioqui hoc erit ex servorum habitu dominum aestimare. Omnia enim ista, in quae dominium casus exercet, serva sunt, pecunia et corpus et honores, inbecilla, fluida, mortalia, possessionis incertae. Illa rursus libera et invicta opera virtutis, quae non ideo magis adpetenda sunt, si benignius a fortuna tractantur, nec minus, si aliqua iniquitate rerum premuntur. Quod amicitia in hominibus est, hoc in rebus adpetitio. Non, puto, magis amares virum bonum locupletem quam pauperem, nec robustum et lacertosum quam gracilem et languidi corporis; ergo ne rem quidem magis adpetes aut amabis ris nitidum et unctum quam pulverulentum et horrentem. Deinde hoc usque pervenies, ut magis di
Abbreviated transcription (Latin):
laritas solis obscurat : sic dolores. molestias. inuirias. uirtus magitudine sua elidit
atq opprimit. & quocq affulsit. ibi quicquid sine illa cipparoꝰ extnguitur: Nec
magis ullã portionẽ habent in cõmoda. cũ inuirtutẽ in cider̃. quã in mari nĩbus
c ut scias ita.eẽ. ad omẽ pulchrũ uir bonꝰ sinẽ ulla cunctione ꝓeurr&.: st& illicli
carnifex. st& toreor. atq ignis. ꝑseuerabit: nec quid passurꝰ. sed quid factutꝰ fit aspi:¬
ci&e. et se honestȩ reitã quã bono uiro cred&. utilẽ illã sibi iudicabit. tatã. ꝓsperũ. Cun¬
dẽ locũ habebit apud illũ honestares. sed tristis atq aspera. quẽ iuir bonus pauper.
aut exul acpallidus: Agendũ pone ex alia parte. uirũ bonũ diuitis habundantt̃.
xaltera nihil habentẽ. sed inse omĩa. ut̃q eq uirbonus erit. &iã si fortuna dispari ut

Expanded text:
laritas solis obscurat, sic dolores, molestias, iniurias virtus magnitudine sua elidit atque opprimit et quocumque adfulsit, ibi quicquid sine illa apparet, extinguitur; nec magis ullam portionem habent incommoda, cum in virtutem inciderunt, quam in mari nimbus. Hoc ut scias ita esse, ad omne pulchrum vir bonus sine ulla cunctatione procurret; stet illic licet carnifex, stet tortor atque ignis, perseverabit nec quid passurus, sed quid facturus sit, aspiciet, et se honestae rei tamquam bono viro credet; utilem illam sibi iudicabit, tutam, prosperam. Eundem locum habebit apud illum honesta res, sed tristis atque aspera, quem vir bonus pauper aut exul ac pallidus. Agedum pone ex alia parte virum bonum divitiis abundantem, altera nihil habentem, sed in se omnia; uterque aeque vir bonus erit, etiam si fortuna dispari altera nihil habentem, sed in se omnia; uterque aeque vir bonus erit, etiam si fortuna dispari ut
Abbreviated transcription (Latin):
cruciatibus: Duo autẽ quib nihil fieri melius potest paria sunt: Mãsi quȩ ex¬
a uirtutẽ posita sunt. aut minuere illã. aut augere possunt: De sinit unũbn
eẽ. qđ honestũ: Si hoc concesseris. om̃e honestũ perit: Quare dicã qͥanihil ho¬
nestũ .ẽ.: qđ ab in uicto. qđ a coactosit: om̃e honestũ : uoluntariũ est : Ad misce
illi pigriciã. quȩ rellã t̃gi uersationẽ mec̃. qđ hab& inse optimũ. ꝑdidit sib
placere: Non potest honestũ eẽ : qđ ñ .ẽ. liberũ : Nã qđ tim & seruit. honestũ
omẽ securũ .t̃: tranquillũ ẽ: Si recus at aliquid. si conplorat. si malũ udicat
ꝑpturbationẽ recipit. & in magna discordia uolittatur: Hic enĩ speties

Expanded text:
cruciatibus. Duo autem, quibus nihil fieri melius potest, paria sunt. Nam si, quae excruciatibus. Duo autem, quibus nihil fieri melius potest, paria sunt. Nam si, quae extra virtutem posita sunt, aut minuere illam aut augere possunt, desinit unum bonum esse, quod honestum. Si hoc concesseris, omne honestum perit. Quare ? Dicam: quia nihil honestum est, quod ab invito, quod coactum fit. Omne honestum voluntarium est. Admisce illi pigritiam, querellam, tergiversationem, metum; quod habet in se optimum, perdidit, sibi placere. Non potest honestum esse, quod non est liberum; nam quod timet, servit. Honestum omne securum est, tranquillum est; si recusat aliquid, si conplorat, si malum iudicat, perturbationem recepit et in magna discordia volutatur. Hinc enim species
Abbreviated transcription (Latin):
dionẽ patientissime sustin&: ⁊ magnꝰ scipio. quinumantiã cludit. & conprimit. cogitq
tranquillitas. simplicitas. liberalitas. constantia. ȩquanimitas. tolerantia : Omnibus enĩ
istis. una uirtus subest: quȩ animũ rectũ ⁊ indeclinabilẽ prestat : Iuid ergo : Nihil
int̃.ẽ. int̃ gaudiũ & dolorẽ. inflexibilẽ patientiã. Nihil quantũ ad ipsas uirtutes.
plurimũ int̾ illa. in quib uirtus utraq ostenditur : In altero enĩnaturalis .ẽ. animi
remixio aclaxitas. in altero contra naturã dolor : Itaq: medi i sunt hȩc . quȩ plu¬
rimũ int̃ualli recipiunt: Uirtus. inutraq: par ẽ: Virtutẽ materia ñ mutit nec
peiorẽ facit. dura ac difficilis. nec meliore hilaris & leta : Nec eẽ ergo ȩqualia sunt¬
bona. litteraq: Nec hic potest se melius in hoc gaudio gȩrere. nec ille meliusinills

Expanded text:
idionem patientissime sustinet ? Magnus Scipio, qui Numantiam cludit et conprimit cogitque idionem patientissime sustinet ? Magnus Scipio, qui Numantiam cludit et conprimit cogitque tranquillitas, simplicitas, liberalitas, constantia, aequanimitas, tolerantia. Omnibus enim istis una virtus subest, quae animum rectum et indeclinabilem praestat. "Quid ergo? Nihil interest inter gaudium et dolorum inflexibilem patientiam?" Nihil, quantum ad ipsas virtutes; plurimum inter illa, in quibus virtus utraque ostenditur. In altero enim naturalis est animi remissio ae laxitas, in altero contra naturam dolor. Itaque media sunt haec, quae plurimum intervalli recipiunt; virtus in utroque par est. Virtutem materia non mutat; nec peiorem facit dura ac difficilis, nec meliorem hilaris et laeta. Necesse ebona, ultra quae nec hic potest se melius in hoc gaudio gerere nec ille melius in illis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortales sint : fragiles quoq caducȩq sunt . & incerte exiliunt. residuntq: & ideo ñ eodem
tio estimant᷑. que una inducit᷑ humanis uirtutib regula. una enĩ. ẽ. ratio recta simplexque :
Nihil. ẽ diuino diuinius. cȩlesti cȩlestius: Mortalia minuũtur. cadunt. deteruntꝰ. crescunt.
chauriuntur. inplentꝰ᷑ : Itaq illis intã incerta sorte. in ȩqualitas.ẽ : diuinoꝵ una natura. ẽ:
Ratio autẽ. ni hilaliud.ẽ. quã in corpus humanũ. pars diuini sp̃s mersa: Siratio: diuina est:
ullũ autẽ bonũ. si neratione ẽ : bonũ omne. diuinũ .ẽ: Nullũ porro int̃ diuina discrim̃¬
ergo nec int̾bona: Paria itaq sunt & gaudiũ. ⁊ fortis. atq obstinata torm̃toꝵ ꝑ pessio: In
utroq enĩ eadẽ .ẽ.: animi magnitudo. in altero remissa & lȩta. in altero pugnax & inten¬
ca Quid tuñputas parẽ ẽẽ uirtutẽ eiꝰ. qui fortit̾ hostiũ moȩnia expugnat. & eiꝰ quiobs¬

Expanded text:
mortales sint, fragiles quoque caducaeque sunt et incertae. Exibunt residuntque et ideo non eodem pretio aestimantur; una inducitur humanis virtutibus regula. Una enim est ratio recta simplexque. Nihil est divino divinius, caelesti caelestius. Mortalia minuuntur, cadunt, deteruntur, crescunt, exhauriuntur, inplentur. Itaque illis in tam incerta sorte inaequalitas est; divinorum una natura est. Ratio autem nihil aliud est quam in corpus humanum pars divini spiritus mersa. Si ratio divina est, nullum autem bonum sine ratione est, bonum omne divinum est. Nullum porro inter divina discrimergo neenec inter bona. Paria itaque sunt et gaudium et fortis atque obstinata tormentorum perpessio; in utroque enim eadem est animi magnitudo, in altero remissa et laeta, in altera pugnax et intenta. Quid? Tu non putas parem esse virtutem eius, qui fortiter hostium moenia expugnat, et eius, qui obs
Abbreviated transcription (Latin):
dutta inon eontieme se cimꝰ inuirias ñ uulnera. nuincula. ñegestatẽ : Iorsquid c̃. aui fibos
aur anstus. et lefinere ti meo idest enĩ quod non cocpisse. Nec transtre. quiax iusqua¬
isecei sed me ercules uiridẽ umo ciciugentẽ: &eũ corpusculo suo conlicntame

Expanded text:
tuita. Non contremescamus iniurias, non vulnera, non vincula, non egestatem. Mors quid est ? Aut finis tuita. Non contremescamus iniurias, non vulnera, non vincula, non egestatem. Mors quid est ? Aut finis aut transitus. Nec desinere timeo, idem est enim, quod non coepisse, nec transire, quia nusqusenem, sed mehercules viridem animo ac vigentem et cum corpusc
Abbreviated transcription (Latin):
sino. uic quid inme potest in uriã pati. hoc ẽ. in hoc obnixio domicilio cinimꝰ liber
habitat. Nũ quã me caro ista cõpellat ad metũ. nũquã adindignã bons simuilationẽ nũquã¬
in honorẽ huius cor pusculi mentiar. cũ uisũ erit. distraham cũ illo societatem: Et nune tamen
luẽremus nerimus equis partibus socui Animus ad se omine eius dȩe& : Contẽptus corpori
iu. certa libertasest Det adppositũ reuertar. huic libertati multũ confer&: illadeq
medo loquebamur enspestio: Ne pe uniuersa. ex miateria &eredo constat:. s̃istai teperat
quȩ cir eufusa rec torẽ se quuntur &ducem. Potentius autẽ . ẽ. ac p̃tiosius. qđ facit quod .&. ds̃.
quã materua patiensdĩ: Iue in hoc mundo locũ dĩ optin& hunc in homine animus. đ est
lit matem id innobis corpus. ẽ. Seruuant ergo deceriori melioribus fortissim acdusissos¬

Expanded text:
sino. Quicquid in me potest iniuriam pati, hoc est. In hoc obnoxio domicilio animus liber sino. Quicquid in me potest iniuriam pati, hoc est. In hoc obnoxio domicilio animus liber habitat. Numquam me caro ista conpellet ad metum, numquam ad indignam bono simulationem; numquain honorem huius corpusculi mentiar. Cum visum erit, distraham cum illo societatem. Et nunc tamen, dum haeremus, non erimus aequis partibus socii; animus ad se omne ius ducet. Contemptus corporis sui certa libertas est. Ut ad propositum revertar, huic libertati multum conferet et illa, de qua modo loquebamur, inspectio. Nempe universa ex materia et ex deo constant. Deus ista temperat, quae circumfusa rectorem secuntur et ducem. Potentius autem est ac pretiosius, quod facit, quod est deus, quam materia patiens dei. Quem in hoc mundo locum deus obtinet, hunc in homine animus. Quod est illic materia, id in nobis corpus est; serviant ergo deteriora melioribus. Fortes simus adversus for
Abbreviated transcription (Latin):
quȩsint initia uniũsorũ. quis rerũ formator. quis omĩa in unomersa. & materia merti
conuoluta discreuerit. Non quȩrã quissit istius artifex mundi. qua ratione tanta magnitudo
inlegẽ &ordinẽ uenerit. quisparsa collegerit. confusa distinxerit. inuna deformtt
iacentibis faciẽ diuiserit: Vnde lux tanta fundat᷑ ignis sit. an aliquid igne lucidius:
goista ñ quȩrã ego nesciã unde descenderĩ. semel hec mihi uidenda sint ansepe nasce
quo hinc iturus sim. quȩ sedes ex pect& animã. solutã legib seruitutis humanȩ. ueas me
celo inter . ese. id est iubes me uiuere capite demisso: Maior sũ: & admaiora genitus.
quã ut mancipiũ sim mei corporis. Qđ equidẽ ñ alit̃ aspitio. quã uĩclũ aliqđ libertatin
circũclatũ :ł Ioc itaq oppono fartunȩ in quo resistat. nec per illud adme ullũ transire uuli

Expanded text:
 quaeram, quae sint initia universorum ? Quis rerum formator ? Quis omnia in uno mersa et materia inerti  quaeram, quae sint initia universorum ? Quis rerum formator ? Quis omnia in uno mersa et materia inerti convoluta discreverit ? Non quaeram, quis sit istius artifex mundi ? Qua ratione tanta magnitudo in legem et ordinem venerit ? Quis sparsa collegerit, confusa distinxerit, in una deformitate iacentibus faciem diviserit ? Unde lux tanta fundatur ? Ignis sit, an aliquid igne lucidius ? Ego ista non quaeram ? Ego nesciam, unde descenderint ? Semel haec mihi videnda sint, an saepe nascendum ? Quo hinc iturus sim ? Quae sedes exspectet animam solutam legibus servitutis humanae ? Vetas me caelo interesse, id est iubes me vivere capite demisso? Maior sum et ad maiora genitus, quam ut mancipium sim mei corporis, quod equidem non aliter aspicio quam vinclum aliquod libertati meae circumdatum. Hoc itaque oppono fortunae, in quo resistat, nec per illud ad me ullum transire vulnus
Abbreviated transcription (Latin):
est : hȩc euagatio: Sub ducit interĩ secustodiȩ inqua tenet᷑ &c ȩloreficitꝰ: quẽ ad mo¬
cdũ artifices ex alicuuꝰ rei subtilioris. quȩ iitentione oculos defatigant. simalign
habent et p̃clarũ lum habent. inpublicũ ꝓdeunt. et in aliqua regione ad popłr
ociũ dedicata oculos libera luce delectant. sic animus ui hoc tristi & obscuro domi¬
cilio clusus. quotiens porest a pertũ petit. & in rerũ naturȩ contẽplatioue reqͥescit:¬
Sa piensad sectatorq sapientiȩ. ad her& quidẽ in corpore suo. sed optima sui parte: abẽ. &co¬
ꝗtationes suas cibsublimia intendit. uelut sacram̃to rogatꝰ. hoc qđ uiuit stipendiũ puta
Et ita formatus . ẽ . ut illi nec amor uitȩ. nec odiũ sit : patiturq mortalia. quã uissciat ãplior
uꝑ.eẽ : Int̾ dices mͥ inspectione rerũ naturȩ. actoto abductũ redigis inpartẽ ł goñque

Expanded text:
est, haec evagatio; subducit interim se custodiae, in qua tenetur, et caelo reficitur. Quemadmoest, haec evagatio; subducit interim se custodiae, in qua tenetur, et caelo reficitur. Quemadmodum artifices alicuius rei subtilioris, quae intentione oculos defetigat, si malignum habent et precarium lumen, in publicum prodeunt et in aliqua regione ad populi otium dedicata oculos libera luce delectant; sic animus in hoc tristi et obscuro domicilio elusus, quotiens potest, apertum petit et in rerum naturae contemplatione requiescitSapiens adsectatorque sapientiae adhaeret quidem in corpore suo, sed optima sui parte abest et cogitationes suas ad sublimia intendit. Velut sacramento rogatus hoc, quod vivit, stipendium putat. Et ita formatus est, ut illi nec amor vitae nec odium sit, patiturque mortalia, quamvis sciat ampliora superesse. Interdicis mihi inspectione rerum naturae, a toto abductum redigis in partem ? Ego non
Abbreviated transcription (Latin):
pus causã eẽ. Multũ enĩ inter est. inter opus & causã operis Aufer sententiã Aut q
facilius meius modi rebus. ẽ.: negatibi loquere. ⁊ nos reuerti iube. Quid te inquis delec¬
cat. ⁊ẽtus int̃ ista conterere: quȩ tibi nullũ affectũ eripiunt. nullã cupiditatẽ abi¬
gunt: Ego quidẽ peiora illa cigo atracto. quibus paccitur animus. et me priusscrutor.
deinde hunc mundũ. Ne hunc quidẽ tẽpus ut existimas ꝑdo. Ita enĩ omĩ a si ñ concidan¬
tur. nec in hac subtilitatẽ ut in utilẽ distrahantur. attollunt & leuant animi
qui graui sarcina pressus. explicari cupit & reuert ad illa. quor fuit Nã corpus hoc : ant¬
mi pondus. ac poena .ẽ. Pmente illo urgetur. Inuinclis ẽ. nisi accessit philosophia. & illũ
respirare rerũ naturȩ spectaculo iussit. & a terrenis ad diuina dimisit: Hȩc lib̾taseiꝰ

Expanded text:
opus causam esse. Multum enim interest inter opus et causam operis. Aut fer sententiam aut, quod opus causam esse. Multum enim interest inter opus et causam operis. Aut fer sententiam aut, quod facilius in eiusmodi rebus est, nega tibi liquere et nos reverti iube. "Quid te," inquis, "delectat tempus inter ista conterere, quae tibi nullum affectum eripiunt, nullam cupiditatem abigunt ?" Ego quidem ut potiora illa ago ac tracto, quibus pacatur animus, et me prius scrutor, deinde hunc mundum. Ne nunc quidem tempus, ut existimas, perdo. Ista enim omnia, si non concidantur nec in hanc subtilitatem inutilem distrahantur, attollunt et levant animum, qui gravi sarcina pressus explicari cupit et reverti ad illa, quorum fuit. Nam corpus hoc animi pondus ac poena est; premente illo urgetur, in vinclis est, nisi accessit philosophia et illum respirare rerum naturae spectaculo iussit et a terrenis ad divina dimisit. Haec libertas eius
Abbreviated transcription (Latin):
Sednos nunc primã & generalẽ querimꝰ causam. hȩc simplex. eẽ. deb&. Nã ⁊materia
simplex .ẽ. Querimꝰ quidsit causa. ratio scilic& faciens. idest ds. Ita enĩ que cũq.
tulistis non sunt multȩ ⁊ singule causȩ sedexuna pendent. Ex eaquȩ que faciet.
Formã dicis causã. eẽ. hanc in ponit artifec operi. Pars cause . ẽ. non causa. Exẽ plar
uoq ñ est causa sed instrumentũ causȩ necessarium. Sic necestariũ . ẽ. exẽplar ar¬
fici quomodo scalprũ : quomodolima: Sine hs ꝓcedere ars ñ potest. ñ tam̃ hȩc : partesartis.
t causȩ sunt: Propositũ inquił aruificis. ꝓpt̾ quod ad faciendũ aliquid accedit. causa ẽ
sit causci ñ .ẽ. esficiens ccusa. sed ꝑueniens. Hae autẽ innumerabiles sunt: nos decausa.
oenerali sumus. illud uero ñ ꝓsolita ipsis subtilitate dixer̃ totũ mundũ. & consũ matum

Expanded text:
Sed nos nunc primam et generalem quaerimus causam. Haec simplex esse debet; nam et materia Sed nos nunc primam et generalem quaerimus causam. Haec simplex esse debet; nam et materia simplex est. Quaerimus, quid sit causa? Ratio scilicet faciens, id est deus. Ista enim, quaecumque rettulistis, non sunt multae et singulae causae, sed ex una pendent, ex ea, quae faciet. Formam dicis causam esse? Hanc inponit artifex operi; pars causae est, non causa. Exemplar quoque non est causa, sed instrumentum causae necessarium. Sic necessarium est exemplar artifici, quomodo scalprum, quomodo lima; sine his procedere ars non potest. Non tamen hae partes artis aut causae sunt. " Propositum," inquit, "artificis, propter quod ad faciendum aliquid accedit, causa est." Ut sit causa, non est efficiens causa, sed superveniens. Hae autem innumerabiles sunt; nos de causa generali quaerimus. Illud vero non pro solita ipsis subtilitate dixerunt, totum mundum et consummatum
Abbreviated transcription (Latin):
nitudinẽ operis pulcherrimi fecit Proposicũ propter qđ ferit Queris
qđ sit ꝓposicũ dõ bonitas: lta certe plato dit Que do faciendi munduꝰ
fuit causa: bonus e: bo .no. nulla cuius quã inuidia est. Fecit itaque
qua optimũ potuit. Fer ergo iudex sententiã ⁊ ꝓnunda quistͥbi uideatur ueri¬
simillimũ dicere non quis uerissimũ dicat id enĩ tã supͣ nos. ẽ. quã ipsa uerita s.
Hic quȩ ab aristotele ⁊ platone ponit̾ turba causarũ. aut nimiũ multa. aut
nimiũ pauca conp̃hendit. Nãsi quo cũq remoto quid esfici non potest.
causã iudicant. eẽ. faciendi. pauca dixer̃. Ponant int̾ causas tẽpus. nihil sine
tẽpoie potest fieri. Ponant locũ si non fuerit ubi fiat aliquid nefi& quidẽ
Ponant motũ nihi sine hoc nec fit nec perit. Nulla sine motu ars. nulla mutatio est

Expanded text:
nitudinem operis pulcherrimi fecit. Propositum, propter quod fecit. Quaeris, nitudinem operis pulcherrimi fecit. Propositum, propter quod fecit. Quaeris, quod sit propositum deo ? Bonitas Ita certe Plato ait: " Quae deo faciendi mundum fuit causa? Bonus est; bono nulla cuiusquam boni invidia est. Fecit itaque quam optimum potuit." Fer ergo, iudex, sententiam et pronuntia, quis tibi videatur verissimum dicere, non quis verissimum dicat. Id enim tam supra nos est quam ipsa veritas. Haec, quae ab Aristotele et Platone ponitur, turba causarum aut nimium multa aut nimium pauca conprendit. Nam si, quocumque remoto quid effici non potest, id causam iudicant esse faciendi, pauca dixerunt. Ponant inter causas tempus; nihil sine tempore potest fieri. Ponant locum; si non fuerit, ubi fiat aliquid, ne fiet quidem. Ponant motum; nihil sine hoc nec fit nec perit. Nulla sine motu ars, nulla mutatio est.
Abbreviated transcription (Latin):
prespi cieus artifex d qđ destinabat efferit. Nibil aut ad rẽ ꝑtina utrum
xis habeat erẽplar ad qđ referat oculos auuitus. qđ ibi ipse concetnt i
appellat in mortales in mut abilẽs infatigabiles. Itaq homines quide pere¬
unt ipsa aut̃ humanitas ad quã homo effingiduir ꝑmanent & hominibus
haborautib incereuntib: illa nibil patitur. Quinq ergo cause sunt ut plto
dicit idexquo idaquo: id inquo: id ad qđ : id ꝓrcer qđ: ouissinie id qđ ex
bis ẽ: Tãqua uistatua quia debac loqui cepimꝰ. Id ex quo aes est. id aquo artifer:
id inquo. foinaẽ. que aptatur illi. la ad qđ exẽplar ẽ qđ inutatur is qui facit:
Id ꝓꝑter qđ. facienti ꝓpositũ ẽ. Idqd ex istis ẽ. ipsa statua. hex omtĩa nuuituis
quoq utait plato hab& facieugẽ bic dĩẽ ex quosit. hec maceria ẽ. Forma
ber ẽ habitꝰ & ordo mundi quẽ uidemꝰ exeplar scilic& ad qđ ds hano inag¬

Expanded text:
respiciens artifex id, quod destinabat, effecit. Nihil autem ad rem pertinet, utrum foris habeat exemplar, ad quod referat oculos, an intus, quod ibi ipse concepit et appellat, inmortales, inmutabiles, infatigabiles. Itaque homines quidem pereunt, ipsa autem humanitas, ad quam homo effingitur, permanet, et hominibus laborantibus, intereuntibus illa nihil patitur. Quinque ergo causae sunt, ut Plato dicit: id ex quo, id a quo, id in quo, id ad quod, id propter quod. Novissime id quod ex his est. Tamquam in statua, quia de hac loqui coepimus, id ex quo aes est, id a quo artifex est, id in quo forma est, quae aptatur illi, id ad quod exemplar est, quod imitatur is, qui facit, id propter quod facientis propositum est, id quod ex istis est, ipsa statua est. Haec omnia mundus quoque, ut ait Plato, habet: facientem: hic deus est. Ex quo fit: haec materia est. Formam: haec est habitus et ordo mundi, quem videmus. Exemplar, scilicet, ad quod deus hanc mag
Abbreviated transcription (Latin):
uero quã tẽperato tẽperitius: Om̃is in modo. ẽ uirtus. modo certa m̃sura ẽ : Constantii
ñ hab& qͦpcedit. ñ magis quã fiducia. aut ueritas. aut fides. quis accedere ꝑfecto potest.
nihil aut ꝑfectũ nonerat cui accessit: Ergone uirtuti qͥdẽ. cui siquid adici potest de¬
fuit. Honestũ quoq nullã ac cessionẽ recipit. Honestũ. ẽ enĩ ꝓpt ista quȩ retuli uud
porro. decorũ & iustũ. et legitimũ. ñ eiusdẽ . eẽ. formȩ putas. cercis t̃minis cõp̃hensũ. c̃rescere posse.

Expanded text:
vero, quam temperato temperatius. Omnis sine modo est virtus; modo certa mensura est. Constantia vero, quam temperato temperatius. Omnis sine modo est virtus; modo certa mensura est. Constantia non habet, quo procedat, non magis quam fiducia aut veritas aut fides. Quid accedere perfecto potest ? Nihil, aut perfectum non erat, cui accessit. Ergo ne virtuti quidem, cui si quid adici potest, defuit. Honestum quoque nullam accessionem recipit; honestum est enim propter ista, quae rettuli. Quid porro ? Decorum et iustum et legitimum non eiusdem esse formae putas, certis terminis conprensum ? Crescere po
Abbreviated transcription (Latin):
gat: quẽ nec attollant fortuita nec depͥmant: Talis animꝰ uirtus. ẽ: hȩc .eiꝰ.ẽ. facies. si su
nũ ueniat aspectũ. & semel tota se ostendat: Cȩterũ eius multe species sunt ꝓuitȩ uarie¬
tate. & ꝓactionib explicantur : uec minor fit aut maior ipsa: Decrescere enĩ sũ mũbonũ
ĩ potest. nec uirtuti ire retrolic&. sed in alia satq alias qualitatesconũtitur. ad rerũ
qua sactura ẽ. habiturũ figurata: Quic quid ad tigit. insimilitudinẽ sui adducit. &tinqꝗit
actiones. amicicias. int̾dũ domus totas quas intrauit. disposuitq condecorat: Quic quid
tractauit: id amabile. conspicuũ. mirabile facit Itaq uis eiꝰmagnitudo ultra ñ potest
surgere. quando increm̃tũ maximo ñ. ẽ. nichl inuenies rectius recto. ñ magisquã ueriuꝰ

Expanded text:
gat, quem nec adtollant fortuita nec deprimant; talis animus virtus est. Haec eius est facies, si sub gat, quem nec adtollant fortuita nec deprimant; talis animus virtus est. Haec eius est facies, si sub unum veniat aspectum et semel tota se ostendat. Ceterum multae eius species sunt. Pro vitae varietate et pro actionibus explicantur; nec minor fit aut maior ipsa. Decrescere enim summum bonum non potest nec virtuti ire retro licet; sed in alias atque alias qualitates convertitur ad rerum, quas actura est, habitum figurata. Quidquid attigit, in similitudinem sui adducit et tinguit; actiones, amicitias, interdum domos totas, quas intravit disposuitque, condecorat. Quidquid tractavit, id amabile, conspicuum, mirabile facit. Itaque vis eius et magnitudo ultra non potest surgere, quando incrementum maximo non est. Nihil invenies rectius recto, non magis quam verius
Abbreviated transcription (Latin):
imateria infelici. expssa tã quã torm̃toꝵ patientia. & inmorbo graui tẽperantia: Illabona
directo optauimꝰ. nobis hȩc sinecesse erit: Sunt ad huc t̾ta. tãq modestus incessus & copo¬
situs. ae pbus uultus. & conueniens prudenti uiro gestus : Iuomodo ista interse tria ec̃ pos¬
sunt. cũ ali optanda sint. alia ciuersanda : si uolumus ista distinguere. ad pͥmũ bonũ reũtam᷑.
& consi deremꝰ id qualesit animꝰ intuens uera. perit fugiendoꝵ acpetendoꝵ. non exoppinion
sed exnatura p̃tia. reb inponens. toti se in serens mundo. & i nomnes eiꝰ actus contẽplationẽ
suã mittens cogitationib: actionibq intentꝰ exx ȩ quo magnꝰ ac uehemens asperis blandisq
arit inuictus. ueutrisȩ fortunȩ sũmittens. supͥ omĩa quȩ contingunt accidunt que emine

Expanded text:
in materia infelici expressa, tamquam tormentorum patientia et in morbo gravi temperantia. Illa bona in materia infelici expressa, tamquam tormentorum patientia et in morbo gravi temperantia. Illa bona derecto optabimus nobis, haec, si necesse erit. Sunt adhuc tertia, tamquam modestus incessus et conpositus ac probus voltus et conveniens prudenti viro gestus. Quomodo ista inter se paria esse possunt, cum alia optanda sint, alia aversanda ? Si volumus ista distinguere, ad primum bonum revertamur et consideremus id quale sit: animus intuens vera, peritus fugiendorum ac petendorum, non ex opinione, sed ex natura pretia rebus inponens, toti se inserens mundo et in omnes eius actus contemplationem suam mittens, cogitationibus actionibusque intentus, ex aequo magnus ac vehemens, asperis blandisque pariter invictus, neutri se fortunae summittens, supra omnia quae contingunt acciduntque eminens
Abbreviated transcription (Latin):
inpedinnto sec u de etera contẽpnendi. adcontẽptũ sui uenit: Errare mihi usus ẽ qidnit.
corporto. quã sẽ s numo: Pocest eraisa ur magnus exire. potest & ex deformibumiliq corpus¬
culo formosusanimus ciemagnus Iuosdã itaq mihiuidetur. in hoc tales cita aenerar
ut ad prob&e iurtutẽ omniloco nasci. si poss& ꝑse nudo sedere animos fecissa: Nune quod
amplius . ẽ. facit: Quosdã enĩ edit corporibus impeditos sed nihil ominus perrũ pente
obstantia. Claranus uidetur mihi in exẽpla reditus. ut scire possemus. ñ deformitate
corporis foedari animũ. sed pul chritudine animi. corpus ornari. Quã uisautẽ paucissimos
una fecerimus dies. tam̃ multi nobis sermones fuerunt. quos subinde egerã. &a dte ꝑmitiã
Hoc primo die quȩsitũ . ẽ. quo modo possint tria bona et̃. si triplex eoꝵ c̃ditio ẽ: Quȩdam
utt nr̃is uidetur. prima bona sunt : tã quam gaudiũ . pax. salus patriȩ: Iuȩdã secunda

Expanded text:
inpedimenta et ad cetera contemnenda a contemptu sui venit. Errare mihi visus est, qui dixit corpore quam est animo. Potest ex casa vir magnus exire, potest et ex deformi humilique corpusculo formosus animus ac magnus. Quosdam itaque mihi videtur in hoc tales natura generare, ut adprobet virtutem omni loco nasci. Si posset per se nudos edere animos, fecisset; nunc, quod amplius est, facit; quosdam enim edit corporibus inpeditos, sed nihilominus perrumpentes obstantia. Claranus mihi videtur in exemplar editus, ut scire possemus non deformitate corporis foedari animum, sed pulchritudine animi corpus ornari. Quamvis autem paucissimos una fecerimus dies, tamen multi nobis sermones fuerunt, quos subinde egeram et ad te permittam. Hoc primo die quaesitum est: quomodo possint paria bona esse, si triplex eorum condicio est. Quaedam, ut nostris videtur, prima bona sunt, tamquam gaudium, pax, salus patriae; quaedam secunda,