comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tilitati tuȩ etiã non commonitꝰ affuissẽ. c̃uius me habuisse rationẽ
rationẽ dñs ⁊ pat̾ meus patruinus uir spectabilis non tacebit. hunc
tu ammonere debebis. ut ⁊ sui uoti consuetudie. ⁊ mee petitionis intu
desidia tua iuuare dignetur: uale. Ad Pater Nuoꝯ:¬
rimis peticionib nr̃is multum pondĩs addit iteratio. ⁊ ideo de ue¬
natorib exibendis repeto postulatũ. quo tͥ facilius diligentiam ge-¬
minata scripta sollicitent. Dies muni̾s nr̃i comꝑis ammonet᷑. cuilargitas
candidati sola non sufficit. si lautioribꝰ arenaͣ ᷤᷤ deserat᷑. In ẽpta est enĩ muni¬
ficentia: que prestatur in dignis. Quapꝑ queso te. ut uenatoꝵ potissimos
auctoritate iudicis ⁊ frĩs amore concedas. multum rebꝰ om̃ibꝰ additurꝰ.
quas ciuiũ uoluptati animoso impendio p̾paremus: ual.
capessunt uiã ineunde gr̃ẽ: cum me astipulatore nitunt᷑. Hoꝵ unus
ꝓbabilis uir thurasius familiaris meus. qui indicte sibi litis iniuriam

Expanded text:
tilitati tuae etiam non commonitus adfuissem, cuius me habuisse rationem dominus et filius meus Patruinus uir spectabilis non tacebit. Hunc tu admonere debebis, ut et sui uoti consuetudine et meae petitionis intuitu desideria tua iuuare dignetur. Vale. AD PATERNrimis petitionibus nostris multum ponderis addit iteratio, et ideo de uenatoribus exhibendis repeto postulatum, quo facilius tibi diligentiam geminata scripta sollicitent. Dies muneris nostri tempori admouetur: cui largitas candidati sola non sufficit, si lautioribus harenariis deseratur. Inepta est enim munificentia quae praestatur indignis. Quapropter quaeso te ut uenatorum potissimos auctoritate iudicis et fratris amore concedas multum rebus omnibus additurus, quas ciuium uoluptati animoso inpendio praeparamus. Valcapessunt viam ineundae gratiae, cum me astipulatore nituntur. Horum unus vir probabilis Turasius familiaris meus, qui indictae sibi litis injuriam
Abbreviated transcription (Latin):
de quo plura me dicere. ⁊ desꝑatio equandi meriti ⁊ ipsius pudor nõ
sinit. Pretea testis non laudatoris partes recepi: tͥ reseruans moꝵ eius
inspectationẽ quami p̃ enitꝰ expendis. Repꝑies cessisse me potius eius
re uera equare non possum. spondeo tñ nunquam metͥ cultu
mentis ⁊ affectione cessurum. nͨ ambigo ⁊̃ te ꝓ benefactis solam boni

Expanded text:
De quo plura me dicere et desperatio aequandi meriti et ipsius pudor non sinit. Praeterea testis non laudatoris partes recepi tibi reseruans morum eius inspectionem. Quam cum penitus expenderis, reperies cessisse me potius eius reuera aequare non possum, spondeo tamen numquam me tibi cultu mentis et adfectione cessurum nec ambigo etiam te pro benefactis solam boni
Abbreviated transcription (Latin):
iste defuerit. eadem mͥ gaudia tecum loquendi noster sermo prestabit . uł.¬
ec abstinere littĩs possum ꝓficiscente ad uos dño ⁊ filio meo flauiano quẽ
ꝓsequi ħ iuatico debeo. nec aliquid adiungere qr tua erga eũ diligentia
amitia pollicet᷑. cui adiecit honoris tui gradꝰ: ut quȩ ꝓ eo uelle debes: possẽ
te non neges:.ale.
ertissimus contra om̃s ꝓcellas animi tui portꝰ ẽs. Ideo ad te sororis meȩ
filius spei certꝰ adcurrit. Negotii autẽ genus de humanitate scłi
expectat auxilium. cuius qualitas uirtutibꝰ tuis precͥum lectione pandet᷑
Ego ꝓlixius eẽ non debeo narrator iniurie: cum seriem desid̃ii fides
supplicationis exponat. has aut solas partes mͥ iniungit affectio: ut ꝓ
coniuge pignoris mei cuius pauꝑtate grauis parat᷑ ruina: suffragiũ
tui fauoris exambiam:.

Expanded text:
iste defuerit, eadem mihi gaudia tecum loquendi noster sermo praestabit. valiste defuerit, eadem mihi gaudia tecum loquendi noster sermo praestabit. valec abstinere litteris possum proficiscente ad uos domino et filio meo Flauiano quem prosequi hoc uiatico debeo nec aliquid adiungere, quia tua erga eum diligentia amicitia pollicetur; cui adiecit honoris tui gradus, ut quae pro eo uelle debes posse te non neges. Vale.ertissimus contra omnes procellas animi tui portus est. Ideo ad te sororis meae filius spei certus adcurrit. Negotii autem genus de humanitate saeculi exspectat auxilium, cuius qualitas uirtutibus tuis precum lectione pandetur. Ego prolixus esse non debeo enarrator iniuriae, cum seriem desiderii fides supplicationis exponat. Has autem solas partes mihi iniungit adfectio, ut pro coniuge pignoris mei cuius paupertati grauis paratur ruina suffragium tui fauoris exambiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ilentiũ mͥ duci uicio ñ oportet. familiariũ quipꝑe usꝰ officioꝵ ĩt adu̾sa negli¬
git᷑. S qr spes dat᷑ simacho in eo integͣndȩ paulatim bonȩ ualitudius. redit
Uertũ habeo nicħ te litt̾is meis antiq estunare. Nam mͥqͦ eadẽ de tui sermoĩs
ioconditate sententia. Mito amicitiȩ munꝰ arripui. Qd̃ si ꝑari lãce reddidiˢ
studium meum incitamento religionis acuet᷑. Uał.
iamicitiȩ uet̾i̾s memoria ꝑseuerat. nͨ ulla oblatioe tenuata ẽ. c̃do qđ litt̾as
meas libñt̾ accipias. qͣs fi ducia mutui emisi. młtũ relaturꝰ grȩ. si officio
uicissitudo respondeat. Nc̃ te ꝓ amico meo .ẜ. oratũ uolo. qͤ gͣdu atq honore fortu¬
tis q̃ ad uniu̾sos pari rone manaũ. solũ exortẽ eẽ patiaris. Int̾: i senissimoꝵ prm

Expanded text:
ilentium mihi duci vitio non oportet; familiarium quippe usus officiorum inter adversa neglegitur. sed quia spes datur Symmacho meo integrandae paulatim bonae valetudinis, redit habeo, nihil te litteris meis antiquius aestimare; nam mihi quoque eadem de tui sermonis iucunditate sententia est. merito amicitiae munus adripui; quod si pari lance reddideris, studium meum incitamento religionis acuetur.ueteris memoria perseuerat nec ulla obliuione tenuata est, credo quod litteras meas libenter accipias, quas fiducia mutui amoris emisi, multum relaturus gratiae, si officio uicissitudo respondeat. Nunc te pro amico meo Benedicto oratum uolo, quem gradu atque honore tis, quae ad universos pari ratione manavit, solum exsortem esse patiaris. Interest enim
Abbreviated transcription (Latin):
Cura canũ. ⁊ t̾pidos moneat iugilare Magr̃os¬
Ssegnes heroes eũt. cãpũ ÷ patẽtẽm
Q ui mediꝰ portꝰ. celsã q ĩt̾iac urbem¬
Alt̾no t̾mone serũt. pͥor occupãt ac̾
scrutari. nãq ambiguo sb̾ p᷑tore quoddã
U̾ so. qͥ ĩbelles tirsos m̾catꝰ. ⁊ era

Expanded text:
cura canum et trepidos moneat vigilare magsegnes heroes eunt campumque patentem, ui medius portus celsamque interiacet urbemermone terunt; prior occupat acer scrutari? namque ambiguo sub pectore pridem uid imbelles thyrsos mercatus et aera
Abbreviated transcription (Latin):
admittit officia uirͣentiũ pari om̃ium sermone ꝑueniunt. cetera
hominũ ur̃oꝵ qui u̾santur in publico stilus debet aꝑire. De me tunc
aliena querenda sunt:. cum ꝓͥa adu̾sari quieuerunt: uale.¬
eri post hominem meũ scripsi metu ꝑcitꝰ: postquã de ualitudine filiȩ mee
Lamara cognitu i n̾tiasti: & adhuc pendente responso crutior incertis.
Peto gͥ edoceri quid ei ad confirmationẽ sanitatis accesserit. Rerum uero
p̾sentiũ nullum uob̃ inditiũ face decreuerã: ne in aures uras redirẽt
que ꝓbali discessione uitastis. S qi ciuicꝰ amor in negotia urbana curã
urãm reduxit. quedam collecta intitulos buit̾ ꝑcucurri: ut sine fa¬
stidio lectionis insinuata cognoscatis. uale:¬
risca obseruantia hunc scribendi ordinem fecit ut domo profecti
officium litterarii muneris auspicent᷑. S longum uisum ẽ oꝑiri
unanimitatis tue litteras: quarum nos arguimꝰ tarditatem. Atq

Expanded text:
admittit officia uisentium, pari omnium sermone perueniunt; cetera admittit officia uisentium, pari omnium sermone perueniunt; cetera hominum uestrorum qui uersantur in publico stilus debet aperire. De me tunc aliena quaerenda sunt, cum propria aduersa requieuerint. Valeeri per hominem meum scripsi metu percitus, postquam de ualetudine filiae meae amara cognitu nuntiastis et adhuc pendente responso crucior incertis. Peto igitur edoceri quid ei ad confirmationem sanitatis accesserit. Rerum uero praesentium nullum uobis indicium facere decreueram, ne in aures uestras redirent quae probabili discessione uitastis. Sed quia ciuicus amor in negotia urbana curam uestram reduxit, quaedam conlata in titulos breuiter percucurri, ut sine fastidio lectionis insinuata noscatis. Valerisca obseruantia hunc scribendi ordinem fecit, ut domo profecti officium litterarii muneris auspicentur. Sed longum uisum est opperiri unanimitatis tuae litteras quarum non arguimus tarditatem atque
Abbreviated transcription (Latin):
illi honorificentie tͥbueris: ad omnes bonos qui eum diligilunt ꝑuenire:
ostquam te iactatum comꝑi dolore consueto: omnis reliquarum
consuetudinum meaꝵ sensus euanuit. Nam ut ait ypocrates pre¬
sentia habetantur incommoda: si tui dolor maior accesserit Expecto gͥ
ut accepto de te inditio letiore in pͥores curas reuertar. ceterum in hãc
consternationẽ animi mei tanquamͣ intempestiuã p̾tereo. ⁊ tñ cõmo¬
nitorium iũxi qd̃ uelim redacta in tranquillum sanitate considens ual̃¬
rbis negotia nec uacat scire nec libet scribere: Animꝰ enim morbo
corꝑis occupatꝰ: reb alienis curam nescit intendere. Unum ħ̾ scio
de seditionib nuntios ẽẽ mentitos. atq ideo a uero dissentire rumore
ut nunꝗͣ maiore plausu p̾fectura celebrata sit. Itaq studia plebis in
iudicem:. fauor qͦ ordinis einulat᷑. ħ ad nos siqua doloꝵ intercapedo

Expanded text:
illi honorificentiae tribueris, ad omnes bonos. qui eum diligunt, pervenire. illi honorificentiae tribueris, ad omnes bonos. qui eum diligunt, pervenire. ostquam te iactatam conperi dolore consueto, omnis reliquarum sollicitudinum mearum sensus euanuit. Nam, ut ait Hippocrates, praesentia hebetantur incommoda, si cui dolor maior accesserit. Expecto igitur ut accepto de te indicio laetiore in priores curas reuertar. Cetera in hac consternatione animi mei tamquam intempestiua praetereo. Et tamen commonitorium iunxi, quod uelim redacta in tranquillum sanitate consideres. Valrbis negotia nec uacat scire nec libet scribere; animus enim morbo corporis occupatus rebus alienis curam nescit intendere. Vnum hoc scio de seditionibus nuntios esse mentitos atque adeo a uero dissentire rumores, ut numquam maiore plausu praefectura celebrata sit. Itaque studia plebis in iudicem fauor quoque ordinis aemulatur. Haec ad nos, si qua dolorum intercapedo
Abbreviated transcription (Latin):
alto trahi cessationis mee causas. Non ibo longius: qr b̾uis ẽ assertio ue¬
ritatis nunc sanitatem gratulor tͥ redditam fore. qua post nimium
metũ cognita multũ diluxit in pectore meo gaudii. Uale.¬
Aditium meũ respirantis uigoris litteraꝵ tuarum iocundas p̃tulit.
Pecis namq ut tͥ ad confirmandã ualitudinẽ stili mei remedia sub¬
ministrẽ. festiuitas ista baiana ẽ: nimiis te salib sinus lucrinus infe¬
cit. Est ne aliquid in u̾bis meis qd̾ aures tuas sospitet: qd̾ medicinã
sensib faciat: Credo: consentio. Nam plerumq amara haustu ad salu¬
tem ualent: ⁊ sucis tristib affecta refocillant᷑. S niͣmiũ quantũ aua¬
rus es: qui flauiano meo p̾sente quicqͣm requiris. in quo tanta rer̃

Expanded text:
alto trahi cessationis meae causas. Non ibo longius, quia breuis est adsertio ueritatis. Nunc sanitatem tibi gratulor, qua post nimium metum cognita multum diluxit in pectore meo gaudii. Indicium autem respirantis uigoris litterarum tuarum iucunditas praetulit. Petis namque ut tibi ad confirmandam ualetudinem stili mei remedia subministrem. Festiuitas ista Baiana est; nimiis te salibus sinus Lucrinus infecit. Estne aliquid in uerbis meis, quod aures tuas sospitet, quod medicinam sensibus faciat? Credo, consentio. Nam plerumque amara haustu ad salutem ualent et sucis tristibus adfecta refouentur. Sed nimium quantum auarus es qui Flauiano meo praesente quicquam requiris, in quo tanta rer
Abbreviated transcription (Latin):
uidi illum principis institutorem. Ad me longinq con¬
uement ciuitates. Ame gestarum ordinem retum stilus
omnis accipiet. Ame argumentum poctica ame fidem su¬
met historia Compensibo tibi istam imꝑ inuriam. Si
cum de te ip̃e nil direrim quod legendum sit instruam

Expanded text:
vidi illum principis restitutorem!» Ad me longinquae convidi illum principis restitutorem!» Ad me longinquae convenient civitates, a me gestarum ordinem rerum stilus omnis accipiet, a me argumentum poetica, a me fidem sumet historia. Compensabo tibi istam, imperator, iniuriam si, cum de te ipse nil dixerim, quod legendum sit, instruam
Abbreviated transcription (Latin):
incuria fucris quis in rostris ut pompam precuncium
ferculorum curru modo modo pedibus subsetutus. Alter¬
ne clarus incessu mine debellis nunc de surerbia tri¬
unpharis ut te omnibus printipem singulis exhibue¬
ris senatorem ut crebro ciuiliq progressũ non publica
tantum opera lustraueris. sed prĩuatas quoq edes
diuinis uestigus consecraris remota custedia militari
tucior publici aoris ercubis. Horum hec linguis ho¬
rum inꝗͣ uoce laudentur qui de cõmunibus gaudus
et dignius utio que marima et iustius poterunt pre¬
dicare̾ que propria sunt . Omea felix teregrinacio. O
bene suscepti et ex hausti labores. Quibus ego intersũ
honis quibus paror gaudiis. Quc reuersus uibibus gal¬
liarum dispensaho miratula Quantis sturentium pcru¬
lis. q̃ multo circumdabo auditore cum ditero Romam
uidi. Theodosium uidi et utrumq simul uidi. Uicdi
illum principis prem: uidi illum principis uindicem.

Expanded text:
in curia fueris, quis in rostris; ut pompam praeeuntium in curia fueris, quis in rostris; ut pompam praeeuntium ferculorum curru modo, modo pedibus subsecutus, alterno clarus incessu, nunc de bellis, nunc de superbia triumpharis; ut te omnibus principem, singulis exhibueris senatorem; ut crebro, civilique progressu non publica tantum opera lustraveris, sed privatas quoque aedes divinis vestigiis consecraris, remota custodia militari, tutior publici amoris excubiis. Horum haec linguis, horum, inquam, voce laudentur, qui de communibus gaudiis et dignius utique quae maxima, et justius poterunt praedicare quae propria sunt. O mea felix peregrinatio! O bene suscepti, et exhausti labores! Quibus ego intersum bonis! Quibus paror gaudiis! Quae reversus urbibus Galliarum dispensabo miracula! Quantis stupentium populis, quam multo circumdabor auditore, cum dixero, Romam vidi, Theodosium vidi, et utrumque simul vidi; vidi illum principis patrem, vidi illum principis vindicem,
Abbreviated transcription (Latin):
partes ciuium furor ꝗͣ portis inminens peniis aut recep¬
tus muris gallus intulerat. Cui halliensi diccinacia
funestior cãnis collina feralior tam altas elim teliqͣ¬
runt ticatrices ut grauius semper tuam &̃ alienam ex¬
perta uirtutem nibil tibi magis. qͣ te timeres. Uidisticĩ¬
le hellum hostium cede militum paee hestium recu¬
peratione tua libertate finitum Uidisti inqm̃ finitum
ciuile bellum cui decernere posses trunphum. Hactenus
memet imꝑ. aug. preteritas res tuas actrectasse fas fuerit
t cum tempus ad modum memĩsse presentium finem ser¬
meni facere malucrim ꝗ̃ in amplissimi ordinis munus
inuadere. Dabitur utrunq uenia pie temeritatis usur¬
passe comunia non occupasse uide amur aliena licuerit
mihi que inharbaris gentibus longinquiso prouintiss
pro summa re fortiter feliciter fetisti et annuente nu¬
mine tuo et senatu fauente dixisse Ea uero que Rome

Expanded text:
partes civium furor quam portis imminens Poenus, aut receppartes civium furor quam portis imminens Poenus, aut receptus muri. Gallus intulerat; cui Alliensi die Aemathia funestior, Cannis Collina feralior, tam altas olim reliquerunt cicatrices, ut, gravius semper tuam quam alienam experta virtutem, nihil tibi magis quam te timeres; vidisti civile bellum hostium caede, militum pace, Italiae recuperatione, tua libertate finitum. Vidisti, inquam, finitum civile bellum, cui decernere posses triumphum. XLVII. Hactenus memet, Imperator Auguste, praeteritas res tuas attrectasse fas fuerit. At cum tempus admoneat meminisse praesentium, finem sermoni facere maluerim, quam amplissimi ordinis munus invadere. Dabitur utcumque venia piae temeritati, si usurpasse communia, non occupasse videamur aliena. Licuerit mihi, quae in barbaris gentibus, longinquisque provinciis pro summa re fortiter feliciterque fecisti, et annuente numine tuo, et senatu favente dixisse. Ea vero, quae Ro
Abbreviated transcription (Latin):
cbiis ut tribus suriosi gladiatoris lanistis inbelli piaculu
cesis reliques omnis uenia eemplera uelud quosdam miter¬
no simi clausit. Hullius bona publicata nullius mulctata li¬
bertas nullius preterua dignitas ĩminuta nemo affectus no¬
ta nemo conuitio aut deniq castigatione perstrictus. Cul¬
ram capitis auuum saltim melestia luit. Curicti domibiis
sius cuncti coniugibus. acliberis cuncti deniq innocenti¬
uideatur.Spectabas hec e tuis collibus roma et serte¬
na arce sublimis celsior gaudio ferebaris Tuq expecta
tinnanos furores et marium post exilia crudelem et Sil¬
Lam tua dade felicem et Cesarem in mortuos miscricordẽ
Ad omne cuulis motus classicum tremescebas ciue preter
stragem. malitũ utraor tibi parte pcreuntium extincta
domi senatus tui lumina suffira pilo consulum capi¬
ta Catones in mortem ceactes truncoser. Cicerenes et põ¬
peies fleueras in sepultos. Cui damna grauiora scisus in

Expanded text:
obus, aut tribus furiosi gladiatoris lanistis in belli piaculum obus, aut tribus furiosi gladiatoris lanistis in belli piaculum caesis, reliquos omnes, venia complexa, velut quodam materno sinu clausit. Nullius bona publicata, nullius mulctata libertas, nullius praeterita dignitas imminuta. Nemo affectus nota, nemo convicio, aut denique castigatione perstrictus, culpam capitis aurium saltem molestia luit. Cuncti domibus suis, cuncti conjugibus ac liberis, cuncti deniquvideatur. Spectabas haec a tuis collibus, Roma, et septena arce sublimis celsior gaudio ferebaris. XLVI. Tu, quae experta Cinnanos furores, et Marium post exilia crudelem, et Sullam tua clade felicem, et Caesarem in mortuos misericordem, ad omne civilis motus classicum tremiscebas; quae praeter stragem militum utraque tibi parte pereuntium exstincta domi senatus tui lumina, suffixa pilo consulum capita, Catones in mortem coactos, truncosque Cicerones, et Pompeios fleveras insepultos; cui damna graviora scissus in
Abbreviated transcription (Latin):
q priuatis pedibus optabit. Alatimus ei ꝑlmtis nũdus
appareat. Quisquis imponete capiti diadema meditabitur
auulsum humeris maximi caput et sine nomine corpus
aspiciat. Scimus quidem nibil unq̃ nouanclum cum ro¬
manum semper imperium aut tuum futurum sit aut tu¬
orum Pertinet tamen ad geminam rei p. securitatem eł
tieri non põt etiam non timeri. Sed utxunq uututis tue
cperam curiose posteritatis oculis aitificum mmus red¬
det cum te uel alpium dorsa sperintem uel flumina chiec¬
ta tranatantem uel agmen hostile trium phalibus uestigus
itterrentera pictorum̃ atq fictorũ assequetur imitatio.
lementia imꝑ tua quo telo quo pigmento quo ere auroue
ducctur. qua tu ipsius inctorie uictor ita omnem cum
armis iram deposusti ntceciderit nemo post bellum certe
nemo post matimum pautis miurorum hestium quos se¬
cum uelud aginen infernum moriturus induserat et du¬

Expanded text:
que privatis pedibus optabit; Maximus ei plantis nudus que privatis pedibus optabit; Maximus ei plantis nudus appareat. Quisquis imponere capiti diadema meditabitur; avulsum humeris Maximi caput, et sine nomine corpus aspiciat. Scimus quidem nihil umquam novandum, cum Romanum semper imperium aut tuum futurum sit, aut tuorum; pertinet tamen ad geminam reipublicae securitatem, quod fieri non potest etiam non timeri. Sed utcumque virtutis tuae opera curiosae posteritatis oculis artificum manus reddet, cum te vel Alpium dorsa superantem, vel flumina objecta tranantem, vel agmen hostile triumphalibus vestigiis atterentem, pictorum atque fictorum assequetur imitatio, clementia, Imperator, tua quo coelo, quo pigmento, quo aere, aurove ducetur, qua tu ipsius victoriae victor ita omnem cum armis iram deposuisti, ut ceciderit nemo post bellum, certe nemo post Maximum? Paucis Maurorum hostium, quos secum velut agmen infernum moriturus incluserat, et du
Abbreviated transcription (Latin):
uidere non audies huc huc totas pu uates doctatum noc¬
cium conferre curas. Hoc omnibus lingius litterisq ee¬
lebrate nec sitis de operum urorum phẽnitate solliciti
lla quam prestare historus iolebatis. ab historia ueniet e¬
ternitas. Ues quoq quibus secunda sors cessit dare fami
rebus artifices. Uulgata illa ueterum tabularum argumen¬
ta despicite herculẽos labores et modioes liberi ttiũnttas
et angui peclum bella monstrorum Hec potius becgesta so¬
lcrtes minus ducant his fora his templa decorentur. hoc
chore reddantur.Hec mirmore. Hec ui coloribus uiuant
Hec in aera moueantur. Hoc geminis augeat precium. Per¬
tinet ad secuutatem omnium seculorum quod est factum
iuderi ut siquis unqm̃ nefaria uota conceperit monumentis
nr̃or um temporum recensitis per occulos hauriat in nocenti¬
am quisquis purpura qñq regali uestire humeros cogita¬
bit. Mlatimus ei erutus eecurẽat. Quisquis aurum gẽmas¬

Expanded text:
videre non audies. Huc huc totas pii vates doctarum nocvidere non audies. Huc huc totas pii vates doctarum noctium conferte curas, hoc omnibus linguis litterisque celebrate. Nec sitis de operum vestrorum perennitate solliciti. Illa quam praestare historiis solebatis ab historia veniet aeternitas. Vos quoque, quibus secunda sors cessit dare famam rebus, artifices, vulgata illa veterum fabularum argumenta despicite, Herculeos labores, et Indicos Liberi triumphos, et anguipedum bella monstrorum. Haec potius, haec gesta solertes manus ducant; his fora, his templa decorentur; haec ebore reddantur, haec marmore, haec in coloribus vivant, haec in aera moveantur, haec gemmis augeant praetium. XLV. Pertinet ad securitatem omnium saeculorum, quod est factum videri, ut si quis unquam nefaria vota conceperit, monumentis nostrorum temporum recensitis per oculos hauriat innocentiam. Quisquis purpura quandoque regali vestire humeros cogitabit; Maximus ei exutus occurrat. Quisquis aurum gemmas
Abbreviated transcription (Latin):
ut quod magis credo omni scuerius questione est
ate interrogari. Ad primam tua uocem nefario pectori
excussa confessio est: nec cunctari saltem aut musitare
potuit quin consilium omne nudaret. Se uidelicet fa¬
uoris tui obtendisse pretertum qd aliter non potuisset
allicere militum societatem nisi auctoramenti tui se finr¬
isset auctorem Et post hanc tu uoxem non illum incru¬
tem tolli non tulles insui non discerpi instustra iussis¬
ti non postremo illam tanti rem mendituia pallicitus e¬
rui prxcepisti cum corum parte uit ilium quorum fu¬
crat locuta cõmentum. Quin um ceperas de cius mor¬
te dubitare et deicceras exculos et uultum rubore iuffede¬
ras et cum miscricordia loquebaris. Sed bene est qđ non
omnia potes. Tui te iundicant et inuitum. Rapitur ex¬
go crocculis et ne quid posset licere dementie inter in¬
ñumeras minus fertui ad mortem Eecciterum imp. au¬
esto securus geram dementie tue morem qual noluiti

Expanded text:
aut quod magis credo omni severius quaestione est aut quod magis credo omni severius quaestione est a te interrogari. Ad primam tuam vocem nefario pectori excussa confessio est, nec cunctari saltem aut mussitare potuit quin consilium omne nudaret, se videlicet favoris tui obtendisse praetextum, quod aliter non potuisset adlicere militum societatem nisi auctoramenti tui se finxisset actorem. Et post hanc tu vocem non illum in crucem tolli, non culleo insui, non discerpi in frusta iussisti? Non postremo illam tanti ream mendacii linguam radicitus erui praecepisti cum eorum parte vitalium quorum fuerat locuta commentum? Quin iam coeperas de eius morte dubitare et deieceras oculos et vultum rubore suffuderas et cum misericordia loquebaris. Sed bene est quod non omnia potes: tui te vindicant et invitum. Rapitur ergo ex oculis et, ne quid posset licere clementiae, inter innumeras manus fertur ad mortem. Ecce iterum, imperaesto securus, geram clementiae tuae morem; quod noluisti
Abbreviated transcription (Latin):
seruata modo ulcio sed ordinata uidcitur. Nam unde
queso tam repentina conuersio ut qui oppetere timuciat
interitum non timeret erpeterx. et quem incluserat me¬
tus proferret audatia. Hic milla iam reliqua festinan¬
dis rebus mora ac tutum fortissimi duces instruendo ac¬
cinguntur triunrho capiti diadema deducitur hume¬
ris uestis anfertur pedibus cenatus euellitur totus de¬
nio homo aptatur admertu publice publicus spelrator
criutu nectuntur manus rapaces midantur crura fu¬
dituo Talis deniq tuis offercui culis qualem offer¬
ri decebat uictori captum dno seruum imꝑitori tiran¬
num. Nec tu illum qua es clementia in conspectum
tiuim uenire uolusses nec exculos istos omnibus salu¬
tares homo funcris impiaret nisi famam confutare
mendatu teq purgare eodem teste quo insimulatore
ueliusses. Habet utros habet nescio quos internos meris
scelerata crnifices aut ip̃a sibi canifer conscientia est

Expanded text:
servata modo ultio, sed ordinata videatur. Nam unde, servata modo ultio, sed ordinata videatur. Nam unde, quaeso, tam repentina conversio, ut qui oppetere timuerat interitum, non timeret expetere, et quem incluserat metus, proferret audacia? Hic nulla jam reliqua festinandis rebus mora. Actutum fortissimi duces instruendo accinguntur triumpho, capiti diadema decutitur, humeris vestris aufertur, pedibus ornatus evellitur, totus denique homo aptatur ad interitum. Publice publicus spoliator exuitur, nectuntur manus rapaces, nudantur crura fugitivo, talis denique tuis offertur oculis qualem offerri decebat victori captum, domino servum, imperatori tyrannum. Nec tu illum, qua es clementia, in conspectum tuum venire voluisses, ne oculos istos omnibus salutares homo funebris impiaret, nisi famam confutare mendacii, teque purgare eodem teste, quo insimulatore voluisses. Habet vires, habet nescio quos internos mens scelerata carnifices, aut ipsa sibi carnifex conscientia est,
Abbreviated transcription (Latin):
mortem potuit timere moriturus et certo extremorum leui¬
or uideri debit ueluntarius ꝗ coictus honcstior priuatus
qm̃ publicus pestremo breuior eccupatus qui erpectatus
interitus. Num cui dubium est in co qđ non habuit tatio¬
nen fiusse fortunam. Illa illa tiranni consilia cecauit Illa
et animum cius dtudit et glidium illa erpeditam in
uulnus manum percussit et tenuit. Nisi uero tu tuum
uenerabilis gratiane cainificem diris comitatus ultri¬
cibus obsidebis et irata minar umbia chos cius cculosq
fumantes infernis ignibus tedas et crepidintia torto
angue fligra quacichas ne morti honeste uacaret ne rega¬
lem illum sacrosinctumq uestitum impio etuore polue¬
ret nec uultus dim tuiis ac de inceps statrum futiuus
funestum sangͥnem uel dum uindicatur acciperet ne po¬
stremo te manus uleisceretur tiranni et deberes Marimo
uel suam mortem. Et plane ita cuncta ceciderunt ut nõ

Expanded text:
mortem potuit timere moriturus, et certo extremorum levimortem potuit timere moriturus, et certo extremorum levior videri debuit voluntarius quam coactus, honestior privatus quam publicus, postremo brevior occupatus quam exspectatus interitus, num, cui dubium est in eo, quod non habuit rationem, fuisse fortunam? Illa, illa tyranni consilia caecavit, illa et animum ejus obtudit et gladium, illa expeditam in vulnus manum percussit et tenuit. Nisi vero tu tuum, venerabilis Gratiane, carnificem Diris comitatus ultricibus obsidebas, et irata minax umbra ob os ejus oculosque fumantes infernis ignibus taedas, et crepitantia torto angue flagra quatiebas, ne morti honestae vacaret, ne regalem illum sacrosanctumque vestitum impio cruore pollueret, ne cultus olim tuus, ac deinceps fratrum futurus, funestum sanguinem, vel dum vindicatur, acciperet, ne postremo te manus ulcisceretur tyranni, et deberes Maximo vel suam mortem. XLIII. Et plane ita cuncta diciderunt, ut non
Abbreviated transcription (Latin):
et ex desperatione seciuitas et ad locum supplicii ulunta¬
ria carnifice non trahente roperatio. Ut de his taceam qui
cum fatis fortus paciscentes incertum exitum certo occu¬
pauerunt ut nihil deserius loquai qui uerbã uitauere su¬
spendio et motus heriles usq ad precipia fugerunt. Quis
unquam ultra sꝑem timuit. Quis idcireo semet occidere
nduit ut ocideretur Nisi uero uel leuior manus aliena q̃
propria uel fedior mors priuata esm̃ publica uel longior
pena ferro incumbere et corpore uulmis onerare et reci¬
pere interitum statim tetum ꝗͣ supplicium diuidere por¬
litem flectere ceruicem extendere plagam fortasse non unã
tius ignem laminans crucem culcum et quid quid me¬
rebatur timebit Nunesm profecto tam bene de sceleribus
sius sensit ut mortem potuerit sperare qua peruit. Sugitur
nec presumere ueniam reus nec sperare fugam clausus nec

Expanded text:
et ex desperatione securitas, et ad locum supplicii voluntaet ex desperatione securitas, et ad locum supplicii voluntaria, carnifice non trahente, properatio. Ut de his taceam qui, cum fatis fortius paciscentes, incertum exitum certo occupaverunt; ut nihil de servis loquar, qui verbera vitavere suspendio, et motus heriles usque ad praecipitia fugerunt; quis unquam ultra spem timuit? quis idcirco semet occidere noluit, ut occideretur? Nisi vero vel levior manus aliena quam propria, vel foedior mors privata quam publica, vel longior poena ferro incumbere, et corpore vulnus onerare, et recipere interitum statim totum, quam supplicium dividere, poplitem flectere, cervicem extendere ad plagam, fortasse non unam.tius ignem, laminas, crucem, culeum, et quidquid merebatur, timebat? Numquam profecto tam bene de sceleribus suis sensit, ut mortem potuerit sperare, qua periit. Si igitur nec praesumere veniam reus, nec sperare fugam clausus, nec
Abbreviated transcription (Latin):
uũ dñoreseruaui Non uideo qđ possit esse iuditiũ quincũ
met uni uictoriam alteri debere iundictam. Sed nec tu
debitam graciam beneficu inficiator abiuras. Nam et siꝑ
te confeceris que uelchis per fortunam tñ plus adeptus es
qm̃ uolebas. Age dum si uidetui preteritas cogitationes tu¬
as consule et uota conueni. Num amplius sperauisti q
ut maximus tibi mintiaretui occisus. qm̃ ut semiuiiũ
euis capue nondum clausis tota morte occulis exatie
referreretur. qm̃ sũmum ut fugiens resistensue caperet
ut censciscere sibi met interitum nellet et posset. Mlagno
quidem fatcor pectoribus humanis atq adco marĩmo
lux ameri interitus horrori est. Sed quatenus aut ista op¬
tari potest. aut ille uitari. At si ultima supra caput stetent
hora et uenerit dies nunꝗͣ reueisurus ac se confessa mors
fuerit non timentur extrema cum certa sunt Hinc reoꝵ
usq ad damnationem metus postea attonitus stupor

Expanded text:
ivum domino reservavi», non video quod possit esse iudicium quin, cum ivum domino reservavi», non video quod possit esse iudicium quin, cum met uni victoriam, alteri debere vindictam. Sed nec tu debitam gratiam beneficii infitiator abiuras; nam etsi per te confeceris quae volebas, per Fortunam tquam volebas. Agedum, si videtur, praeteritas cogitationes tuas consule, et vota conveni. Num amplius speravisti, quam ut Maximus tibi nuntiaretur occisus, quam ut semivivum ejus caput, nondum clausis tota morte oculis, ex acie referretur, quam ad summum ut fugiens resistensve caperetuut consciscere sibimet interitum nollet, et posset? Magno quidem, fateor, pectoribus humanis, atque adeo maximo lux amori, interitus horrori est, sed quatenus aut ista optari potest, aut ille vitari. At si ultima supra caput steterit hora, et venerit dies nunquam reversurus, ac se confessa mors fuerit, non timentur extrema, cum certa sunt. Hinc reorum usque ad damnationem metus, postea attonitus stupor,
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑ. uate cuncta administrasse ut non possint se tibi impu¬
tue suecessus Sed fatenis necesse est: quantum te inbello
tantum fortunim tium egisse pest bellum cuisi uoem de¬
mus et uidicem nonne prelite suam enumerabit operam e
ut uirtutibus tius inulta concedat sibi aliqua uindicabit
eua quese non demus ut accipiamus utr uiso putis uit as¬
serra eum sit que uicerit tua. Audio constanciam diccit kl¬
lum atrox perieulosumq susceri memorue pacicntiam im¬
mensum iter tempus anni graue semper armata semper
itunꝰ teler aui tenere peudentum pntita sum militom et
multiplicaui aite teriorem asserere fortitudinembis cenfli.¬
rii cum beste bis uici. omnes postremo clamue quid tibi de¬
bemus fortuna qm̃ fecimus. Sed si illa dicat ego propera¬
cionem milicum iuiu. ego fugam hestium prepediui ego
marimum in muros ccegi et quem uos cogebatis mori u¬

Expanded text:
imperator, ita te cuncta administrasse ut non possint se tibi impuimperator, ita te cuncta administrasse ut non possint se tibi imputare successus; sed fatearis necesse est quantum te in bello tantum Fortunam tuam egisse post bellum. Cui si vocem demus et iudicem, nonne prolixe suam enumerabit operam et, ut virtutibus tuis multa concedat, sibi aliqua vindicabit? Et cur, quaeso, non demus ut accipiamus utriusque partis adserta, cum sit quae vicerit tua? Audio Constantiam dicere: «Bellum atrox periculosumque suscepi»; memorare Patientiam: «Immensum iter, tempus anni grave semper armata, saepe ieiuna toleravi»; tenere Prudentiam: «Partita sum militem et multiplicavi arte terrorem»; adserere Fortitudinem: «Bis conflixi cum hoste, bis vici»; omnes postremo clamare: «Quid tibi debemus, Fortuna, quam fecimus?» Sed si illa dicat: «Ego properationem militum iuvi, ego fugam hostium praepedivi, ego Maximum in muros coegi et quem vos cogebatis mori v
Abbreviated transcription (Latin):
apicibus insignes puluerem etuorem thessilicum aquis tiberis
abluentes et nuntiasse uictoriam et impatasse milicum. Cui nõ
tue paiblice uindicte cenfessa mali q̃ immortalie dei curam
putemus adnoxam nisi forte maiorem diuinit auoris operam
res romina pescebat miodenico augenda regno & łcatnico
crimendi seruicio. Ego uero si celeste studiũm ꝑrodignitate
causarum estim adum sit iure contendeum equites tuos pega¬
sic talaubus pedites uectos acsuspenios fuisse. Neq enim Qũia
se diuina mortalibus dedignantur fateri. idcuoo que us
nen fuerant dubitaiuimus facta cum facta iudeamus que du¬
bitauerimus facienda cẽ. Auguste fortunam tuim imꝑ. &
rendit. quisquis id dete tantum quod fieri petet eredit. In
ege cum ab. Alribus lulus crioso feri ateq serio non rrdiũ
fiuisse aude im sed triunphum dubit aucum illim speculem
quandam felicitatis tue ditisse miliciam. Stimuis quidem

Expanded text:
apicibus insignes pulverem cruoremque Thessalicum aquis Tiberis apicibus insignes pulverem cruoremque Thessalicum aquis Tiberis abluentes et nuntiasse victoriam et imputasse militiam, cur non tuae publicaeque vindictae confessam aliquam immortalis dei curam putemus adnisam? — nisi forte maiorem divini favoris operam res Romana poscebat Macedonico augenda regno quam tyrannico eximenda servitio. Ego vero, si caeleste studium pro dignitate causarum aestimandum sit, iure contenderim equites tuos Pegasis, talaribus pedites vectos ac suspensos fuisse. Neque enim quia se divina mortalibus dedignantur fateri, idcirco quae visa non fuerint dubitabimus facta, cum facta videamus quae dubitaverimus esse facienda. Anguste fortunam tuam, imperator, expendit quisquis id de te tantum quod fieri potest credit. An ego, cum ab Alpibus Iuliis otioso feriatoque ferro non proelium fuisse videam sed triumphum, dubitaverim illam specialem quandam felicitatis tuae dixisse militiam? Scimus quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
riam fintere pennatam eid hoĩm cum fortuna cuncium
non cuisus est. sed uclatus Ille abultimo orientis umii sesti¬
nantis itincribus raptus creititus tot nationibus relinciueni
tot fluminibus euacumdis tet se indendis montibus tatiga¬
tus in alio orbe et sub alio pene direrim ide pesitus ipat io
lucis unius illirico centinuauit aquileiam. Nibil tñ sibimet
tec nomine milites tui iundicant et siqsñ mu ancium tucu¬
los se contrahunt aut coniuiua nr̃a sermone producunt oxe¬
ram cmnem simmi fine alpium terminintes deberisibi abna¬
unt illam celeritatem ꝗd erpertes laborum peruenisse so uide¬
rint. quo ire non senserant Hlegmit imo se suis uectos esse cor¬
poribus. sed tanermñ per aliquiãs imagines som niorium ferie¬
reneuti absentes prebuuisse gestantibus uentis orioserum mi¬
nisteria membrotum Nlee fides ancepis. Nlam si olim seueri ere¬
didere muores castoras geminos albentibus equis et stellatis

Expanded text:
riam finxere pinnatam, quod hominum cum fortuna euntium riam finxere pinnatam, quod hominum cum fortuna euntium non cursus est sed volatus. Ille ab ultimo Orientis sinu festinatis itineribus raptus exercitus, tot nationibus relinquendis, tot fluminibus enatandis, tot scandendis montibus fatigatus, in alio orbe et sub alio paene dixerim sole positus, spatio lucis unius Illyrico continuavit Aquileiam. Nihil tamen sibimet hoc nomine milites tui vindicant et, si quando mirantium circulos contrahunt aut convivia nostra sermone producunt, operam omnem suam fine Alpium terminantes deberi sibi abnuunt illam celeritatem, quod expertes laborum pervenisse se viderint quo ire non senserant. Negant immo se suis vectos esse corporibus sed, tamquam per aliquas imagines somniorum ferrentur absentes, praebuisse gestantibus ventis otiosorum ministeria membrorum. Nec fides anceps: nam si olim severi credidere maiores Castoras geminos albentibus equis et stellatis
Abbreviated transcription (Latin):
rto ffricim quam erhausi repeto britaniam quam reli¬
qui Credo me gallie sed iniusus sum hispanie comitto.
sed notus sum. Quid ergo fatiam intus arma et olia me¬
dius atergo premor hostibus afronte criminibus. Simore¬
rer cuaseram. Sd eece nec mirnum sequitur manus nec
minum gladius labitur ferrum tremit dertra mens fa¬
tiscit Qqm̃ difficile est miseris etia perue ergo ut dause
cassibus fere quesito du eritu desperatq consistunt et p
timore non fugiunt. Ita ille ipo qiue agitabatur metu alli¬
gitus in opidum semet aquilciense precipitat non ut in¬
tam resutendo defenderet sed ne penam frustrando differ¬
ret. Quamq̃ que peterat esse ulterior dilatio cum ita ues¬
tigus eius ic tergo ndens miles insisteret ut pene emnera
que est secuta pompim ultio festinata rreceperit hecte peo¬
fecto germina illa pictorum poctaiumq comenta uicto¬

Expanded text:
Peto Africam, quam exhausi? Repeto Britanniam, quam reliPeto Africam, quam exhausi? Repeto Britanniam, quam reliqui? Credo me Galliae? — sed invisus sum. Hispaniae committo? — sed notus sum. Quid ergo faciam inter arma et odia medius? A tergo premor hostibus, a fronte criminibus. Si morerer, evaseram. Sed ecce nec animum sequitur manus nec manum gladius; labitur ferrum, tremit dextera, mens fatiscit. O quam difficile est miseris etiam perire ! » Ergo ut clausae cassibus ferae quaesito diu exitu desperatoque consistunt et prae timore non fugiunt, ita ille ipso quo agitabatur metu adligatus in oppidum semet Aquileiense praecipitat, non ut vitam resistendo defenderet, sed ne poenam frustrando differret. Quamquam quae poterat ulterior esse dilatio? — cum ita vestigiis eius ac tergo ardens miles insisteret, ut paene omnem quae est secuta pompam ultio festinata praeceperit. Recte profecto germana illa pictorum poetarumque commenta Victo
Abbreviated transcription (Latin):
tis &ciusum conspicuos ueste niuea senatores reuerendes
municipali papura flammes insignes apicibus saccrdo¬
tes Quid portas uirentibus sertis coronatas. Quid aulcis
undantes plateas accensisq funalibus auctum diem Quid
esfusam inpublicum turbam demorum gratulantes anius
senes pueros tibi longam seruitutem ueuentes matres le¬
tas iurginesq securas. Nondum omne cenfeceras bellum
iam agebas criumthum. Ibat inteum marimus ac te post
terga respectans in modum amentis attonitus auolabat Nec
ullum ille consilium ullaue tationem aut denio spem
que pestrema homines deserit sequebatur. quin ipsos uie
implicabit errores et nunc derter aut leuus. nunc ue¬
stigus sius buius incertum iter accipiti ambage terebit
Quõtiens sibi ip̃m putamus ditisse quo fugio bellum ne
temptabo ut quem uiribus totis ferre nõn potui parte
sustineam Alpes coctus obserabo quia ulie profuerunt

Expanded text:
tis occursum, conspicuos veste nivea senatores, reverendos tis occursum, conspicuos veste nivea senatores, reverendos municipali purpura flamines, insignes apicibus sacerdotes? Quid portas virentibus sertis coronatas? Quid aulaeis undantes plateas accensisque funalibus auctum diem? Quid effusam in publicum turbam domorum, gratulantes annis senes, pueros tibi longam servitutem voventes, matres laetas virginesque securas? Nondum omne confeceras bellum, iam agebas triumphum. Ibat interim Maximus ac te post terga respectans in modum amentis attonitus avolabat. Nec ullum ille consilium ullamve rationem aut denique spem, quae postrema homines deserit, sequebatur; quin ipsos viae implicabat errores et nunc dexter aut laevus, nunc vestigiis suis obvius incertum iter ancipiti ambage texebat. Quotiens sibi ipsum putamus dixisse: «Quo fugio? Bellumne temptabo? — ut quem viribus totis ferre non potui, parte sustineam? Alpes Cottias obserabo, quia nil Iuliae profuerunt?
Abbreviated transcription (Latin):
prum credens patere uenienti festinauit eccursare uenturo
ingit quidem ut scimus timor gaudium sed ita intimos mẽ¬
tis affectus proditor uiltus enuntut ut inspeculo fonͣtium
imago ertat. mnimorum uelut illa ciuitas a longa obsidione
respirans ꝗđ cam tiranus alpibiis obiacentem timꝗͣ belli li¬
men attriuerat tanta se et tam simplici crultatione iacta¬
batiut ni esset uera leticia nimia uiderctur ferehant se ob¬
uic tripudiancium caterue cuncta entu et ecotalis per¬
sonabant Hictibi triunphum chorus Ille contra tirãno
funebres nenias et carmeri erequiale dicchat. Hic ꝑpetuum
uictis habitum ille uictoribus crebrum optabit aduen¬
tum iam quocumq tulisses gradum sequi tucursare
precedere iuas deniq quibiis ferebaus obstruere nullus
cuiq̃ sui tuiue respectus blandam tibi faciebat iniuriam
Quid ego referam pro menibus sius festum libere nobilita¬

Expanded text:
parum credens patere venienti, festinavit occursare venturo. parum credens patere venienti, festinavit occursare venturo. Fingit quidem, ut scimus, timor gaudium, sed ita intimos mentis affectus proditor vultus enuntiat, ut in speculo frontium imago extat animorum. Velut illa civitas a longa obsidione respirans, quod eam tyrannus Alpibus objacentem tamquam belli limen attriverat, tanta se et tam simplici exultatione jactabat, ut ni esset vera laetitia, nimia videretur. Ferebant se obviae tripudiantium catervae, cuncta cantu et crotalis personabant. Hic tibi triumphum chorus, ille contra tyranno funebres nenias et carmen exsequiale dicebat. Hic perpetuum victis abitum, ille victoribus crebrum optabat adventum. Iam quocumque tulisses gradum, sequi circumcursare praecedere, vias denique quibus ferebaris obstruere. Nullus cuiquam sui tuive respectus; blandam tibi faciebat iniuriam contumacia gaudiorum. Quid ego referam pro moenibus suis festum liberae nobilita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑta prona supinaq corpora passim uel in aceruo iacere.
ili mutilis ercisisq membris reliqua sui parte fugiebãt
hi dolorem uuilnerum sequekaintur. Isti mortes recertas
insiluas et flumina differebat illic postremum spiritũ
inadmiratione nominis tui et sui ducis detestatione fũ¬
debant muillus finis cedendi inseqñdiq insi subtrarisset
aliqñ uictoribus mors hostem et nor diem. At ꝗͣto me¬
lius manus illa consuluit que submissis p̃cabunda ue¬
xillis petit ueniam necessitatis et terram inosculis pre¬
mens calcada uestigus tuis corpora et arma proiecit
quam tu non supeibẽ ut uictam non irate ut ream nõ
negligenter ut parum necessariam iteristi. sed bande libe¬
taliterq tractatam uissisti esse romanam. Iunguntur
secia agmina et subuno capite diuersa rei ꝑ. membra coa¬
lescunt Ambo parigaudio feruntut exercitus. hic opera sua
uolauit et ut est omne desiderium pest stem impatiencuir:

Expanded text:
pta, prona, supinaque corpora passim, vel in acervo jacere. pta, prona, supinaque corpora passim, vel in acervo jacere. Illi mutilis excisisque membris, reliqua sui parte fugiebant; hi dolorem vulnerum sequebantur; isti mortes receptas in silvas, et flumina deferebant. Illic postremum spiritum in admiratione nominis tui, et sui ducis detestatione fundebant. Nullus finis caedendi, insequendique, nisi subtraxisset aliquando victoribus mors hostem, et nox diem. At quanto melius manus illa consuluit, quae submissis precabunda vexillis petiit veniam necessitatis, et terram in osculis premens calcanda vestigiis tuis corpora et arma projecit? Quam tu non superbe, ut victam, non irate, ut ream, non negligenter, ut parum necessariam, praeteristi, sed blande liberaliterque tractatam jussisti esse Romanam. Junguntur socia agmina, et sub uno capite diversa reipublicae membra coalescunt. Ambo pari gaudio feruntur exercitus. Hic opera sua volavit, et, ut est omne desiderium post spem impatientius,
Abbreviated transcription (Latin):
tes igmina quadrate legiones unuiersa late qua uisus
agi pcterant occuparant. Nondum se uirtus experiebat
iam disciplina uincebat. Ac postqsm̃ intra coniectum teli
bis res uenit ad capulos. milites pristine iurtutis romani
nominis imperatorum deniq memores causam publicani
manu agere. Hostes uenditam operam laceratam Italiã
spem inferro reliquam cogitantes gladiatoria desperatio¬
ne pugnare nec gradu cedere: sed inuestigio stare uel ca¬
dere Ac ubi impulsa acies fronsq laxata et fiducia inpedes
uersita est ire pretipites aut globo fugere et se iniucem fes¬
tinando tarelare armati inermes integti saucu primi pos¬
tremiqs misceri miles uigere eminus cominus gladus
Hastis punctim cesim fcrue. Au populi tibi ĩminere.
lu terga configere laut quios. cuisu non poterant contine¬
re iaculis occupare armatos. Quiꝰ hmines uideͬs perem¬

Expanded text:
tes agmina quadratae legiones universa late, qua visus tes agmina quadratae legiones universa late, qua visus agi poterat, occuparant. Nondum se virtus experiebatur; jam disciplina vincebat. At postquam intra conjectum teli ittarumque nimbis res venit ad capulos, milites pristinae virtutis, Romani nominis, imperatorum denique memores, causam publicam manu agere. Hostes venditam operam, laceratam Italiam, spem in ferro reliquam cogitantes, gladiatoria desperatione pugnare, nec gradu cedere, sed in vestigio stare, vel cadere. XXXVI. At ubi impulsa acies, fronsque laxata, et fiducia in pedes versa est, ire praecipites, aut globo fugere, et se invicem festinando tardare. Armati, inermes, integri, saucii, primi, postremique misceri. Miles urgere eminus, cominus, gladiis, hastis, punctim, caesim ferire. Alii poplitibus imminere, alii terga configere, aut quos cursu non poterant contingere, jaculis occupare. Arma, tela, equi, homines, viva, perem
Abbreviated transcription (Latin):
tare militia ip̃m illum uexillirum sacrilege factionis auidis
guigitibus absorbuit. et ne mortis sepultiua contingeret ca¬
diuer abstomdit. Nonne uitoq eredendiis tuestudiusꝵ uin¬
dicte ei adiuuando iuctorim et occupindo elementiam. En¬
tibi altenim pugnam alteiamq uictorim. Delectas in pre¬
lium  lncellimis. echortes et ip̃m factionis nefarie rebur illi
belli ciuilis megera rapichit Tante ceteris satellitibus auden¬
tior ꝗͣto etertiorem operam niuabit tiranno ftater tumini
uoqiudem marime tiuis gaudebit exertitus cum se ultro u¬
deret licesci qui ruhil magis timuerit. ꝗ̃ timeri adcoquidẽ
ut c.astris ad castra collatis qł precipiti die minũ conserere
non poterat spe uictorie cum luce uentiue per ingil ageret
tardum selem descrtorem diem anuum noctis esti¬
ue tp̃e triminaretur. Eoce lux tandem etiam campus
tes disposite manipulatim cohortes et gradu pleno ferẽ¬

Expanded text:
tare militia, ipsum illum vexillarium sacrilegae factionis avidis tare militia, ipsum illum vexillarium sacrilegae factionis avidis gurgitibus absorbuit et, ne morti sepultura contingeret, cadaver abscondit. Nonne utroque credendus tuae studuisse vindictae, et adiuvando victoriam et occupando tibi alteram pugnam, alteramque victoriam. Dilectas in praelium Marcellinus cohortes, et ipsum factionis nefariae robur illa belli civilis Megaera rapiebat, tanto caeteris satellitibus audentior, quanto exertiorem operam navabat tyranno frater tyranni. Quo quidem maxime, tuus gaudebat exercitus, cum se ultro videret lacessi, qui nihil magis timuerat quam timeri; adeo quidem, ut castris ad castra collatis, quod praecipiti die manum conserere non poterat, spe victoriae cum luce venturae pervigil ageret, tardum solem, desertorem diem, annuum noctis aestivae tempus criminaretur. Ecce lux tandem, et jam omnis campus tes, dispositae manipulatim cohortes, et gradu pleno feren