comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nũ mente absoluta indefectib scelera. ut mortẽ aliquã side¬
rũ pauente quo in mense fuisse si ẽ chorr ⁊ pindariuatũ
sublimia ora palã ẽ de liquio solis. At in luna ueneficia
arguente mortalitate ⁊ ob id crepitu dissona auxiliante quo
pauore ignarus causaeque. Nicias atheniensiũ imꝑator u̾eri¬
tus elassẽ portũ seducere opes eoꝵs affiixit: Macte ingenio
este caeli int̾pretes. rerũq naturȩ capaces: argum̃ti reꝑtores
quo deos hominesq uicistis: Qiuis enĩ haec cernẽs ⁊ statos siderũ.
q̃m ita appellare placuit labores. ñ suȩ necessitati mortales ge¬
nitos ignoscat: Nunc cõfessa de hisdẽ breuit̃ atq capitulatĩ
attingã ratione. admodũ necessariis locis strictĩq readita. Nam
neq instituti oꝑis talis argum̃tatio ẽ: neq omniũ rerum
afferri posse causas minus mirũ ẽ quã cõstare In aliquis

Expanded text:
num mente iam soluta, in defectibus scelera aut mortem aliquam sidenum mente iam soluta, in defectibus scelera aut mortem aliquam siderum pavente —quo in metu fuisse Stesichori et Pindari vatum sublimia ora palam est deliquio solis—aut in luna veneficia arguente mortalitate et ob id crepitu dissono auxiliante —quo pavore ignarus causae Nicias Atheniensium imperator veritus classem portu educere opes eorum adflixit —: macte ingenio este, caeli interpretes rerumque naturae capaces, argumenti repertores, quo deos hominesque vicistis! quis enim haec cernens et statos siderum quoniam ita appellate placuit labores non suae necessitati mortales genitos ignoscat? Nunc confessa de iisdem breviter atque capitulatim attingam ratione admodum necessariis locis strictimque reddita, nam neque instituti operis talis argumentatio est neque omnium rerum afferri posse causas minus mirum est quam constare in aliquis.
Abbreviated transcription (Latin):
abscedit: dut noctiũ opacitate ternis refaeit obsouaqs e exastu¬
rus: Haud dubie ⁊ sic quoq exurens quadã in parte. tanta
magnitudo ẽ. Et rationẽ quidẽ defectus utriusq primus
romani generis in uulgũ extulit sulpicius gallus qui cõsul
cã.m. martello fuit. s cũ tribunus militu sollicitudinie
exereitu liłato. pridie quã perses rer suꝑatus a paulo est
in cõ axtionẽ ab imꝑatore produotus ad praedrc õdĩ ech psin
mox ⁊ cõposito uolumine. Apud grecos autẽ inuestigauit
primꝰ omniũ tales milesius olmpradis .xluiii. anno qͣito
prȩdicto solis defectu. qui a lyacto regͥe factus ẽ: urbis
nos precinit hipparcus menses gentiũ dicsq ⁊ horas ac sitꝰ
locoꝵs ⁊ uicos popłoꝵ cõplexus aeuo teste. Haud alio mͦ
quam cõsilioꝵ naturȩ particeps uiri ingentes. supraq
mortalia tantoꝵ numunũ lege dep̾hensa. ⁊ misera homi¬

Expanded text:
abscedit aut noctium opacitate terras reficit? exustuabscedit aut noctium opacitate terras reficit? exusturus haut dubie, et sic quoque exurens quadam in parte. tanta magnitudo est. Et rationem quidem defectus utriusque primus Romani genesis in vulgum extulit Sulpicius Gallus, qui consul cum M. Marcello fuit, sed tum tribunus militum, sollicitudine exercitu liberato pridie quam Perses rex superatus a Paulo est in concionem ab imperatore productus ad praedicendam eclipsim, mox et composito volumine. apud Graecos autem investigavit primus omnium Thales Milesius Olympiadis XLVIII anno quarto praedicto solis defectu, qui Alyatte rege factus est urbis  sexcentos annos praececinit Hipparchus, menses gentium diesque et horas ac situs locorum et visus populorum complexus, aevo teste baut alio modo quam consiliorum naturae particeps . viri ingentes supraque mortalia, tantorum numinum lege deprehensa et misera homi
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ fieri nullo modo possent. nisi multo quã t̾̃ra maior eẽt.
Nec quod montẽ idẽ exoriens latitudine exliꝑat dextra leuaq
large amplectens. prȩsertĩ tanto diseretus int̾uallo Defẽct
lunȩ magnitudine̾ ei. haud dubia ratione declarat: sicut
terrȩ paruitatẽ ipse deficiens. Nãq cũ sint tres umbrarũ
figurȩ cõstteq si par lumini sit mat̾ia quȩ iactat umbram
columnȩ effigie iaci nec hab̾e finc̃. si uero maior materia
quã lum̃ turbinis recti. ut sit imũ eiꝰ angustissim ũ. ⁊ simi¬
li modo infinita lõgitudo: siminor mat̾ia quã lux meare
existere effigie̾ ĩ cacuminis fine. desinentẽ. talẽq cermi u̾brã
deficiente lima palã sit: ut nulla amplius relinquatur dubi¬
tatio suꝑari magnitudine t̾rȩ. Hic quidem ⁊ tacitis natu¬
rę ipsiuis indiciis. Cur enĩ partitis uicib anni brumalie

Expanded text:
quae fieri nullo modo possent, nisi multo quam terra maior esset, quae fieri nullo modo possent, nisi multo quam terra maior esset, nec non quod montem Idam exoriens latitudine exsuperet, dextra laevaque large amplectens, praesertim tanto discretus intervallo. 51 Defectus lunae magnitudinem eius haut dubia ratione declarat, sicut terrae parvitatem ipse deficiens. namque cum sint tres umbrarum figurae constetque, si par lumini sit materia quae iaciat, umbram columnae effigie iaci nec habere finem, si vero maior materia quam lumen, turbinis recti, ut sit imum eius angustissimum et simili modo infinita longitudo, si minor materia quam lux, metae existere effigiem in cadeficiente luna: palam fit, ut nulla amplius relinquatur dubitatio, superari magnitudinem terrae. id quidem et tacitis naturae ipsius indiciis: cur enim partitis vicibus anni brumalis
Abbreviated transcription (Latin):
tiuagos ut dictũ est flłixus: nõ sẽꝑ in scripulis parciũ con¬
gruente siderũ motu. Haec ratio mortales animos subdu¬
cit in caelũ: ac uelut inde cõtẽplantib triũ maximarum
rerũ naturae partiũ magnitudinẽ detegit. Nõ poss&e qͥp¬
pe totꝰ sol adimi terris intercedente luna: si terra ma¬
ior eẽt quã luna. Tercia ex utroq uastitas solis oculoꝵ¬
argumentis aꝑictur: ut nõ sit necesse amplitudinẽ eiꝰ ocłoꝵs ar¬
gum̃tis atq cõiectura animi scrutari ininensã eẽ. Qui ar¬
boꝵ in limitib porrecturũ in quotlib& passuũ milia ũbraᷤᷤ
parib iaciant int̾uallis. tanquã toto spacio medius. Et qͥa
ꝑ aequinoctiũ omnib ĩ meridiana plaga habitantib simul
fiat a uertice: itẽ quia circa solsticialẽ circulũ habitantiũ
meridie ad septentrionẽ umbrȩ cadant: or tuuero ad occasũ:

Expanded text:
tivagos, ut dictum est, flexus, non semper in scripulis partium contivagos, ut dictum est, flexus, non semper in scripulis partium congruente siderum motu. Haec ratio mortales animos subducit in caelum ac velut inde contemplantibus trium maximarum rerum naturae partium magnitudinem detegit. non posset quippe totus sol adimi terris intercedente luna, si terra maior esset quam luna. tertia ex utroque vastitas solis aperietur, ut non sit necesse amplitudinem eius oculorum argumentis atque coniectura animi scrutari: inmenlsum esse, quia arborum in limitibus porrectarum in quotlibet passuum milia umbras paribus iper aequinoctium omnibus in meridiana plaga habitantibus simul fiat a vertice, item quia circa solstitialem circulum habitantium meridie ad septentrionem umbrae cadant, ortu vero ad occasum,
Abbreviated transcription (Latin):
reddi eosdẽ solis radios luna int̃positu suo auferente. terraq lit¬
nȩ. Hac subeunte: repentinas obduci tenebras: rursũq illiꝰ
umbra sidus hebetari aneq aliud esse noctẽ quã terrȩ ũbrã.
Figurã autẽ umbre similẽ metae ac turbini inuerso qñdo
mucrone tantũ ingruat. neq ex cedat latitudinẽ quoniã
nallũ aliud sidus todc̾ modo obscuretur ⁊ talis figura semꝑ
muerone deficiat: Spacio quidem consumi umbras: in dicio
sunt uolucrũ prȩalti uolatus. Ergo cõfiniũ illis ẽ aeris
terminus. inteiũq aecheris Supra luuã pura omĩa: ac
diuturnȩ lucis plena. A nob̾ autẽ ꝑ noctẽ cernuntur siđã.
ut reliqua luminã e tenebris: n propter has causas noc¬
turno tpr deficit luna. Statuti autẽ atq nõ menstrui
sunt utriq defectus ꝓpt obliquitatẽ signiferi luneq mul¬

Expanded text:
reddi, eosdem solis radios luna interpositu suo auferente terrae terraque lunreddi, eosdem solis radios luna interpositu suo auferente terrae terraque lunae. hac subeunte repentinas obduci tenebras rursumque illius umbra sidus hebetari. neque aliud esse noctem quam terrae umbram, figuram autem umbrae similem metae ac turbini inverso, quando mucrone tantum ingruat neque lunae excedat altitudinem, quoniam nullum aliud sidus eodem modo obscuretur et talis figura semper mucrone deficiat. spatio quidem consumi umbras indicio sunt volucrum praealti volatus. ergo confinium illis est airis terminus initiumque aetheris. supra lunam pura omnia ac diurnae lucis plena. a nobis autem per noctem cernuntur sidera, ut reliqua lumina e tenebris, et propter has causas nocturno tempore deficit luna. stati autem atque menstrui non sunt utrique defectus propter obliquitatem signiferi lunaeque mul
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑcussa aqua uolitare cõspicimꝰ. Ideo molliore n inꝑfecta
ui soluere tantũ humorẽ atq orrã augere. quẽ folistadii ab¬
sumant. Ideo inȩꝗuali lumine aspici. qui ex aduersõ demum
plena reliquis dieb tantũ exse terris ostendat. quantũ a
sole ipsi concipiat. In coitu quidẽ nõ cerni. quoniã haustũ
omnẽ lucis auersa illo regirat unde acceporit. Sid erauero
haud dubie humore terreno pasci. quia a dimidio orbo¬
non nũquã maculoso coruantur. scilico ũdũ supporente ad
hauriendũ ultra uixta uĩ.maculas enĩ nõ aliud cẽ quã t̾rȩ
raptas cũ  humore sord&s. De fectus autẽ suos ⁊ I e in totã
cõtẽplanane̾ naturae maxime mirã u ostento sunilẽ: mag¬
nitudindẽ ũbrȩq indicesq existere. Quippe mantfestũ est
sole̾ interuentu lunȩ occultari. lunãq terrȩ obiectu. ac uicos

Expanded text:
reper- cussu aquae volitare conspicimus; ideo molliore et inperfecta reper- cussu aquae volitare conspicimus; ideo molliore et inperfecta vi solvere tantum umorem atque etiam augere, quem solis radii absumant. ideo inaequali lumine adspici, quia, ex adverso demum plena, reliquis diebus tantum ex se terris ostendat, quantum a sole ipsa concipiat; in coitu quidem non cerni, quoniam haustum omnem lucis aversa illo regerat, unde acceperit. sidera vero haut dubie umore terreno pasci, quia dimidio orbe numquam maculoso cernatur, scilicet nondum suppetente ad hauriendum ultra iusta vi; masculas enim non aliud esse quam terrae raptas cum umore sordes. defectus autem suos et solis, rem in tota contemplatione naturae maxime miram et ostento similem, magnitudinum umbraeque indices exsistere. quippe manifestum est solem interventu lunae occultari lunamque terrae obiectu ac vices
Abbreviated transcription (Latin):
stros deieota. quae fingula iea dep̾hendit hominũ
ꝑrimus endimion: ob id amore eiꝰ fama traditur.
No̾ sumꝰ profecto grati erga eos qui labore curaq
lucõ nob aꝑtiere in hac luce mira quȩ humani inge¬
nii peste songuinẽ ⁊ cȩdes candere annalib uiuat ut
sedert hominũ noscantur mundi ipsius ignaris. Pro¬
xima gͦ cardini ideoq minimo ambiti uicenis diob
septenisq n tercia diei parce ꝑagit spacu eadẽq satur.¬
ni sidus altissimũ .xx. ut dictũ t̃ annis dem morata
in coitu solis biduo. cũ tardissime a trecesima luce. rarsũ
ad casdẽ uicesexit: Haua scio an omniũ quȩ in cado
prȩnosei potuerunt magistra. ui duodecĩ mensiũ spacia
oportere oiuidi annũ. quando nũ aguuo ipsũ totiens łolẽ
redeuntẽ ad principia amisequit᷑. Solis fulgore reliqua siderũ
regi. Si quidẽ in totũ matuata aħ eo luce falgere. qualem ĩ

Expanded text:
stros deiecta. quae singula in ea deprehendit hominum stros deiecta. quae singula in ea deprehendit hominum primus Endymion; ob id amor eius fama traditur. non sumus profecto grati erga eos qui labore curaque lucem nobis aperuere in hac luce, miraque humani ingeni peste sanguinem et caedes condere annalibus iuvat, ut scelera hominum noscantur mundi ipsius ignaris. 44 proxima ergo cardini, ideoque minimo ambitu, vicenis diebus septenisque et tertia diei parte peragit spatia eadem, quae Saturni sidus altissimum XXX, ut dictum et, annis. dein morata in coitu solis biduo, cum tardissime, a tricesima luce rursum ad easdem vices exit, haut scio an omnium, quae in caelo pernosci potuerunt, magistra: in XII mensium spatia oportere dividi annum, 45 quando ipsa totiens solem redeuntem ad principia consequitur ; solis fulgore, ut reliqua siderum, regi, siquidem in totum mutuata ab eo luce fulgere, qualem in
Abbreviated transcription (Latin):
nã ea ⁊ quarta parte cȩli a fole abesse ⁊ tercia. ⁊ aduer¬
sa soli sepecernuntur. maioresq alios haboe cuncta piena
conuersionis ambitus in magni anni ratione dicendos.
ed omniũ admirationẽ uincit nouissimu sidis terris¬
familiarissimũ : &e in tenebrarũ remedit ab natura
reꝑtũ. lunae multiformis Haec ambigua torsit in¬
genia contẽplantiũ. ⁊ proximũ ignorari sidus macime
indignantiũ. crescens semꝑ aut senescens. & modo curua¬
ta in cornua fauces: modo equa portione diuisi. modo
srnuata in orbẽ : maculosa. endoq subito pręnitens iin.¬
mensa orbe pleno. ac repente nulla. alias pernos. alias
sera. & parte diei solis lucẽ ad iuuans. deficiens. ꝙ in
defectu tam̃ cõspicua. quae monsis exitu latae. cum
laborare non creditur. Iam uero humilis. excelsa.
⁊ ne id quidem uno modo sed alias ad nota calo alias
contigua montib Nũs in aquilone elata. nunc inau¬

Expanded text:
nam ea et quarta parte caeli a sole abesse et tertia, et advernam ea et quarta parte caeli a sole abesse et tertia, et adversa soli saepe cernuntur, maioresque alios habent cuncta plenae conversionis ambitus in magni anni ratione dicendos. Sed omnium admirationem vincit novissimum sidfamiliarissimum et in tenebrarum remdium ab natura apertum, lunae. multiformis haec ambigua torsit ingenia contemplantium 42 et proximum ignorare sidus maxime indignantium, crescens semper aut senescens et modo curvata in cornua facie, modo aequa portione divisa, modo sinuata in orbem, maculosa eademque subito praenitens, inmensa orbe pleno ac repente nulla, alias pernox, alias sera et parte diei solis lucem adiuvans, deficiens et in defectu tamen conspicua — 43 quae mensis exitu latet, tum laborare non creditur — iam vero humilis et excelsa, et ne id quidem uno modo, sed alias admota caelo, alias contigua montibus, nunc in aquilonem elata, nunc in au
Abbreviated transcription (Latin):
gnitudine extra cuncta alia sidora ẽ. Clarittitis quidem
tantae: ut anius huiꝰ stellae radiis umbit reodantur:
Itaq ⁊ in magno nomigũ amlitu ẽ. Alii enĩ iunonis
alii isidis. alii matris deũ appellauere. hui natura
cuncta generantur in terris. Nãq in alterutro exortũ
gen tali rore conspergens. non terrȩ modo conceptis ĩploe.
uerũ animantiũ quoq omnũ slimulat. Signifor autẽ
ambitũ peragit tricenis ⁊ duo de quinquagenis dieb. a
sole nĩquã absistens partib. sex atq xł. longius.t
dine aut ui: proximũ illi mercurii sidus a quibusdã
appellatũ apollinis. inferiore circulo fertur nouẽ dieb
ociore ambitu. modo ante solis exortũ. modo post
occasũ splendens. nũquã ab eo .x. duab partib reio¬
tior: ut cidenas ⁊ sosigenes docent: Ideo ⁊ peculiaris
hors siderũ statio est: neq cõmunis cũ supradictis.

Expanded text:
gnitudine extra cuncta alia sidera est, claritatis quidem gnitudine extra cuncta alia sidera est, claritatis quidem tantae, ut unius huius stellae radiis umbrae reddantur. itaque et in magno nominum ambitu est. alii enim lunonis, alii Isidis, alii Matris Deum appellavere. huius natura cuncta generantur in terris. namque in alterutro exortu genitali rore con- spergens non terrae modo conceptus inplet, verum animantium quoque omnium stimulat. signiferi autem ambitum peragit trecenis et duodequinquagenis diebus, a sole numquam absistens partibus sex atque quadraginta ldine aut vi, proximum illi Mercurii sidus, a quibusdam appellatum Apollinis, inferiore circulo fertur VIIII diebus ociore ambitu, modo ante solis exortum, modo post occasum splendens, numquam ab eo XXII parlibus remotior, ut Cidenas et Sosigenes docent. ideo et peculiaris horum siderum ratio est neque communis cum supra dictis.
Abbreviated transcription (Latin):
tante in pertd̃ eterio mundi uentigine ignauo elobo
tuco un teriis inferiorõ ionis cutulũ. ⁊ ides moto celertore
duo deuis cireũ igi annis. Terciũ martasq uo giotic tel eieo:¬
calis uocant ⁊gnea aroentil solis uicintate binis fere annis
conuerti. Ideod huius ardore nimio nngoren i tarni
LX.Sed ut obseruatio umbranã eiꝰ redeat ud notas. quimnos
annis diefadici: suꝑ que quartã partẽdiei. Quã ob caulã
quinto anno unus intercala rius dies additur: ut temuo
ratio facibis itneri cõgruat. Infra solẽ ambit ingene
sidus appellatum ueneris. alterno meatu uacuũ. ⁊psisq
cognominib emulũ solis ac lunȩ Preueniens quippen ante
matutinũ exoriens. luciferi nom̃ accipit: ut sol alt̃. diẽq
maturans Contra ab occasu refulgens: nuncupatur uesꝑ
ut prorogans lucẽ. uicẽue lunę reodens. Ciuã naturã et
pytagoras samius primus dep̾hendit. ołympiade circite¬
XXX II. qui fuit urbis rome annus exlii. Iuno ma¬

Expanded text:
andem in partem aeterna mundi vertigine ignavo globo tumque ex eo inferiorem Iovis circulum et ideo motu celeriore duodenis circumagi annis. tertium Martis, quod quidam Herculis vocant, igne ardens solis vicinitate, binis fere annis converti, ideoque huius ardore nimio et rigore Saturni, xaginta, sed ut observatio umbrarum eius redeat ad notas, quinos annis dies adici superque quartam partem diei. quam ob causam quinto anno unus intercalarius dies additur, ut temporum ratio solis itineri congruat. Infra solem ambit ingens sidus appellatum Veneris, alterno meatu vagum ipsisque cognominibus aemulum solis ac lunae. praeveniens quippe et ante matutinum exoriens luciferi nomen accepit ut sol alter diemque maturans, contra ab occasu refulgens nuncupatur vesper ut prorogans lucem vicemve lunae reddens. quam naturam eius Pythagoras Samius primus deprehendit Olympiade circiter XLII, qui fuit urbis Romae annus CXLII. iam ma
Abbreviated transcription (Latin):
Fiunt ꝓdigiosi ⁊ longiores solis defectus: qualis occiso asctato¬
re cȩsare : & antoniano bello. totius pene anni pallore cõtinuo
rursos soles plures simul cernunt᷑: nec supra ipsũ necĩfra
se. sed obliquo: nũquã uxta. net contra t̾rã. ner noctu: scc
ant oriente aut oecidente Semel n meridie cõspecti t̃ bosts¬
ro ꝓlunt᷑: qui ab matutino tpr̃ durauerant In dccasu
trinos soles ̃ antiqui sepius uidere: sic̃ sorio postumio minu

Expanded text:
Fiunt prodigiosi et longiores solis defectus, qualis occiso dictatoFiunt prodigiosi et longiores solis defectus, qualis occiso dictatore Caesare et Antoniano bello totius paene anni pallore continuo. et rursus soles plures simul cernuntur, nec supra ipsum nec infra, sed ex obliquo, numquam iuxta nec contra terram nec noctu, sed aut oriente aut occidente. semel et meridie conspecti in Bosporo produntur, qui ab matutino tempore duraverunt in occasum. trinos soles et antiqui saepius videre, sicut Sp. Postumio Q. Mucio
Abbreviated transcription (Latin):
pus grȩciã quaterae Atq ego hȩc satis tẽp̃oribꝰ nature ut ceca
arbitror existere: nõ ut pleriq uaruis deciusis quas ingenioꝵ
acumen excogitat: Iuippe ingentiũ inaloꝵ fuere prȩ nuncia
Sed ea accidisse nõ quia hȩc ficta sunt arbitror: uerumn hecd
ideo facta quia incisura erant illa. Paritatẽ autẽ occulti eꝑ
eẽ intionẽ: ideoq nõ sicut exortus supͣdictos defectusq ⁊ mul¬
ta alia nosci: Cernuntur & stellȩ cũ sole ittis diebꝰ. plerumq
icirea solis orbẽ ceu spicce coronȩ & uersicolores circuli. qualit̃
augusto cȩsare in prima iuuenta urbẽ intrante post obitum
patris ad nom̃ ingens capessendũ Existunt cȩdẽ ooionȩ circa
lunã. & cirei nobilia astra çęlo quoq inherentia. Circa sõ¬
lẽ arcus aparuit: L. openioq fabio: Orbis .I. portio mi
acilio: Circulus rubri coloris. L iulic publis. intilio cons

Expanded text:
pus Graeciam quateret. atque ego haec statis temporibus naturae vi, ut cetera, pus Graeciam quateret. atque ego haec statis temporibus naturae vi, ut cetera, arbitror existere, non, ut plerique, variis de causis, quas ingeniorum acumen excogitat, quippe ingentium malorum fuere praenuntia; sed ea accidisse non quia haec facta sunt arbitror, verum haec ideo facta quia incasura erant illa, raritate autem occultam eorum esse rationem ideoque non, sicut exortus supra dictos defectusque et multa alia, nosci.20 Cernuntur et stellae cum sole totis diebus, plerumque et circa solis orbem ceu spiceae coronae et versicolores circuli, qualiter Augusto Caesare in prima iuventa urbem intrante post obitum patris ad nomen ingens capessendum. existunt eaedem coronae circa lunam et circa nobilia astra caeloque inhaerentia. circa solem arcus adparuit L. Opimio Q. Fabio cos., orbis C. Porcio M'. Acilio, circulus rubri coloris L. Iulio P. Rutilio cos.
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudines signaret. ut facile discerni posset ex eo nõ modo
an obirent an nascerent᷑. sed an ormiino aliquę transirent
qui creationẽ eta coaꝑet. inuentus esset. emicant n faces:¬
⁊ nõ nisi cũ decidunt uisȩ. qualis gernicauco cesare gladia¬
torum spectaculũ edente p̃ter hora ppłi meridiano trans¬
currit duo genera eurum. kampadas uocant plane
faces. alterũ bolidas qualeniutinensib malis uisum est.
Distant qđ fticies uestigia longa faciunt priore arden¬
te parte. bolis uero ꝑpetua ardens: longiorẽ thrait
lmutem. Emicant  trabes simili modo. quas dochus uocant.:
quales cũ lacelemonii classe uicti imꝑiũ grxciȩ amisere. Fit
celi ipsiuis inatus quẽ uocant chasma: ꝥ it ꝙ sanguinea pe¬
cie qͦ nichil tribilius mortaliũ timori ẽ : incendiũ ad t̾rafca¬
dens inde sicut olimpiadif cuii. anno tercio eã rex philip.¬

Expanded text:
magnitudines signaret, ut facile discerni posset ex eo non modo magnitudines signaret, ut facile discerni posset ex eo non modo an obirent ac nascerentur, sed an omnino aliquae transirent qui cretionem eam caperet, inventus esset. Emicant et faces, non nisicum deeidunt visae, qualis Germanico Caesare gladiatorum spectaculum edente praeter ora populi meridiano transcucurrit. duo genera earum. lampadas vocant plane faces, alterum distant quod faces vestigia longa faciunt priore ardente parte, bolis vero perpetua ardens longiorem trahit limitem. micant et trabes simili modo, quas dokouV vocant, qualis cum Lacedaemonii classe victi imperium Graeciae amisere. fit et caeli ipsius hiatus, quod vocant chasma, fit et sanguinea species et, quo nihil terribilius mortalium timori est, incendium ad terras cadens inde, sicut Olympiadis CVII anno tertio, cum rex Philip
Abbreviated transcription (Latin):
taliũ numina receptã: Quo nomine: id insigni simula
ero capitis eiꝰ quod mox inforo cõsecrauimꝰ adiectũ ẽ Hȩc
ille in publicũ int̾iore gaudio sibi illũ natũ seq in eo nasci
int̾pretatus ẽ. Et uerũ fatem. salutare id t̾ris fuit Sunt
qui ⁊ haec sida ꝑpociua eẽ credant suo quoq ambitũ ire s
non nsi relicta ab sole cerni Alii uero qui nasci humore
sortuitu ⁊ igne: ielcoq solui Idem hi pporeus nũquã satis
lau̾dat. ut quo nemo inagis approbauerit cognationẽ cũ
homine siderũ. animasq nr̃as partẽ eẽ cęli: nouã stellã
⁊ aliã in cuo suo genitã deprehendit. eiꝰq motũ quadie
fulsit: ad clubitationẽ adductus an ne hoc sc̃pius fiero&.
mouerenturq ⁊ hę quas putamus affixis Ideoq aulus
rem &iã dõ imꝓba anmimerare posteris stellas ad sidera &c nom̃
expunguere: organis excogitatis ꝑ que singulcrũ loca atq

Expanded text:
talium numina receptam, quo nomine id insigne simulatalium numina receptam, quo nomine id insigne simulacro capitis eius, quod mox in foro consecravimus, adiectum est. haec ille in publicum; interiore gaudio sibi illum natum seque in eo nasci interpretatus est. et, si verum fatemur, salutare id terris fuit. Sunt qui et haec sidera perpetua esse credant suoque ambitu ire, sed non nisi relicta ab sole cerni; alii vero qui nasci umore fortuito et ignea vi ideoque solvi. Idem Hipparchus numquam satis laudatus, ut quo nemo magis adprobaverit cognationem cum homine siderum animasque nostras partem esse caeli, novam stellam et aliam in aevo suo genitam deprehendit eiusque motu, qua fulsit, ad dubitationem est adductus, anne hoc saepius fieret moverenturque et eae, quas putamus adfixas, ideoque ausus rem etiam deo inprobam, adnumerare posteris stellas ac sidera ad nomen expungere organis excogitatis, per quae singularum loca atque
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eiꝰ assiduũ ꝓpe ac scuũ referre arbitram᷑. in quas partes
sese iaculet᷑. aut cuiꝰ stelle uirꝰ accipiat. quasq similitu diues
reddat. n quibꝰ in locis emicoe. tibiarũ specie musicę arti
portendert Obscenis autẽ moribꝰ ⁊̃ u̾erendis partibꝰ signoꝵ
ingenii u eruditionis triquetraq figurã quadratãue pa¬
ribꝰ angulis ad aliquos ꝑ henniũ stellarũ situs sedant uene¬
na funde ĩ capite septentri onalis austrinȩue serpentis. Co¬
mores in uno totius orbis loco colitur ĩ tẽplo rome Adinodũ
saustus diuo augusto iulicatus ab ipso qui incipiente eo
apparuit ludis quos facidiit ueneri genitrici nõ multo p
gione cȩli sub septentrionibꝰ ẽ cõspectũ. Id oriebat᷑ cirea ũ¬
decunã horã diei. clarũq ⁊ omibꝰ t̾ris cõspicuum fuit. Eo
side siguificari uulgus credidit cȩsaris animã int̃ deoꝵ ĩmor¬

Expanded text:
tu eius adsiduum prope ac saevum. referre arbitrantur, in quas partes tu eius adsiduum prope ac saevum. referre arbitrantur, in quas partes sese iaculetur aut cuius stellae vires accipiat quasque simili tudines reddat et quibus in locis emicet: tibiarum specie musicae arti portendere, obscenis autem moribus in verendis partibus signorum, ingeniis et eruditioni, si triquetram figuram quadratamve paribus angulis ad aliquos perennium stellarum situs edat; venena fundere in capite septentrionalis austrinaeve serpentis. Cometes in uno totius orbis loco colitur in templo Romae, admodum faustus Divo Augusto iudicatus ab ipso, qui incipiente eo apparuit ludis, quos faciebat Veneri Genetrici non multo post gione caeli sub septemtrionibus est conspectum. id oriebatur circa undecimam horam diei clarumque et omnibus e terris conspicuum fuit. eo sidere significari vulgus credidit Caesaris animam inter deorum inmor
Abbreviated transcription (Latin):
errantiũ modo : aliȩ immobiles herent: Om̃s ferme sub ipso
septentrione. aliqua eiꝰ parte nõ certa. sed maxime ĩ candida
quȩ lactei circuli nom̃ accepit. Aristotiles tradit ⁊ simul plu
res cerni Ne inini cõꝑtũ alteri: quod equidẽ sciã Uentos
autẽ abhis graues aestusue significari Fiunt ⁊ hib̾nis m̃sibꝰ.
⁊ in austrino polo. Sed ibi citra ullã iubar diraq cõꝑta
aechiopũ ⁊ aegipti popłis: cui nom̃ aeueus rex dedit tipho
ignea specie ac spirȩ modo intorta. uisu qͦq toruo. nec stella
uerius quã quidã igneus nodus: Sparguntur aliquando ũ
errantibꝰ stellis eoerisq orines. sed cometes nũquã ĩ occasura
parte cęli ẽ : terrificũ magna ex parte sidus. atq non
lenit᷑ piatũ. ut cuuli motu octauio cõsule: iterũq po̾per
n cesaris bello In nr̃o uero ȩuo circa beneficiũ ꝗͦ ł claudius
cȩsar imperiũ reliquit domicio neroni. ac deinde principa.¬

Expanded text:
errantium modo, aliae immobiles haerent. Omnes ferme sub ipso septentrione aliqua ejus parte non certa, sed maxime in candida, quae lactei circuli nomen accepit, brevissires cerni, nemini conpertum alteri, quod equidem sciam, ventos autem ab iis graves aestusve significari. fiunt et hibernis mensibus et in austrino polo, sed ibi citra ullum iubar. diraque conperta Aethiopum et Aegypti populis cui nomen aevi eius rex dedit Typhon, ignea specie ac spirae modo intorta, visu quoque torvo, nec stella verius quam quidam igneus nodus. sparguntur aliquando et errantibus stellis ceterisque crines. sed cometes numquam in occasura parte caeli est, terrificum magna ex parte sidus atque non leviter piatum, ut civili motu Octavio consule iterumque Pompei et Caesaris bello, in nostro vero aevo circa veneficium, quo Claudius Caesar imperium reliquit Domitio Neroni, ac deinde principa
Abbreviated transcription (Latin):
in imbres: rigescunt in grandines: tumescunt in fluctus. pry¬
eipitantur intorrentiss. aer densatur nubibꝰ. furit ꝓcellis
At hȩc benigna. mitis. indulgens. ususq mortaliũ scꝑ anci¬
la. quȩ coacta generat. quȩ sponte fundit. quos odores sap¬
resq quos sucos. quos tactus. quos colores quã bona fide cre¬
ditũ foenus reddit. quȩ nra causa alit. Pestifera mĩ aman¬
tia uitalis spiritus habente culpa illi. necesse ẽ illi somina ex¬
ciꝑe ⁊ genita sustinere sed in malis generantiũ noxa est.¬
N. illa . Serpentẽ homine ꝑcosso: amplius nõ recept. pgrasy¬

Expanded text:
in imbres, rigescunt in grandines, tumescunt in fluctus, prain imbres, rigescunt in grandines, tumescunt in fluctus, praecipitantur in torrentes, aer densatur nubibus, furit procellis: at haec benigna, mitis, indulgens ususque mortalium semper ancilla, quae coacta generat, quae sponte fundit, quos odores saporesque, quos sucos, quos tactus, quos colores! quam bona fide creditum faenus reddit! quae nostra causa alit! pestifera enim animantia, vitali spiritu habente culpam: illi necesse est semina excipere et genita sustinere; sed in malis generantium noxa est. illa serpentem homine percusso amplius non recipit poenasq
Abbreviated transcription (Latin):
prietates quibꝰ dã locis eẽ roscidas ęstate africȩ noct̾es in itali
crisiȩ in lacu uel in nonnullo nõ die apparere arcus rhodi
n siracusis nũquã tanta nubrla obduci ut nõ aliqua hora
sol cernatur qualia aptius suis ferunt᷑ locis. DE  ERRA¬
Haec sint dicta de aere. Sequit᷑ t̾ra cui uni rerũ naturę
partiũ eximia ꝓpt̾ merita cognom̃ indidimmꝰ mat̾nȩ ue¬
nerationis sic hominũ illa ut cęlũ deiq nos nascentes excipit.
Natos alit. semelq editos sustin&. ⁊ semꝑ nouissime cõplexa
gremio iã a reliqua natura abdicatos tũ maxime ut mat̾
oꝑiens nullo magis sacram̃to quã quo nos quoq sacros facti
&iã monim̃ta ac titulos gerons nom̃q prȩrogans nr̃m &
memoriã extendens contra breuitatẽ eui cuiꝰ num̃ ult¬
mũ iã nullis precamur irati grauetãquã nesciamus
hãc eẽ solã que nũquã irascatur homini ilquę subeĩt

Expanded text:
roprietates quibusdam locis esse, roscidas aestate Africae noctes, in Italia roprietates quibusdam locis esse, roscidas aestate Africae noctes, in Italia Locris et in lacu Velino nullo non die apparere arcus, Rhodi et Syracusis numquam tanta nubila obduci, ut non aliqua hora sol cernatur, qualia aptius suis referentur locis. haec sint dicta de aëre. lxi 154 Sequitur terra, cui uni rerum naturae partium eximia propter merita cognomen indidimus maternae venerationis. sic hominum illa, ut caelum dei, quae nos nascentes excipit, natos alit semelque editos et sustinet semper, novissime conplexa gremio iam a reliqua natura abdicatos, tum maxime ut mater operiens, nullo magis sacra merito quam quo nos quoque sacros facit, etiam monimenta ac titulos gerens nomenque prorogans nostrum et memoriam extendens contra brevitatem aevi, cuius numen ultimum iam nullis precamur irati grave, tamquam nesciamus hanc esse solam quae numquam irascatur homini. 155 aquae subeunt
Abbreviated transcription (Latin):
nec eirca solsticiũ longissimis diebꝰ. Bruma uero id . ẽ. bre.¬
uissimis diebꝰ frequent̃ idẽ sublimis humili sole. humilisq
sublimi. & minores oriente aut occidente: Sed in latitudine
demissi meridie exiles uerũ ambitus maiores. ęstate hȩc ꝑ me¬
ridiem non cernuntur. Post ẽquinoctiũ autũni quacumq
hora : nec ũquã plures simul quã duo Etoera eiꝰ naturȩ ñ
multis dubia esfe uideo Grandinẽ conglaciato imbre gig.¬
ni. & nuẽ codẽ humore mollius coacto. pruinã autẽ exro¬
re gelido: ꝑhiemẽ niues cadere: non grandines. ipsasq gͣn¬
dines interdiu sepius quã noctu. ⁊ multo celerius resolui
quã niues. nebula nec estate nec maximo frigore existere:
Rores: neq gelu neq ardoribꝰ neq uentis: nec nisi serena no¬
tt. gelando liquorem minuere. solutaq glacie nõ eundẽ
inueniri modũ.: Wariorates coloꝵ figurarũq ĩ nubibꝰ cer¬

Expanded text:
c circa solstitium longissimis diebus, bruma vero id est brevissimis  frequenter, iidem sublimes humili sole humilesque sublimi, et minores oriente aut occidente, sed in latitudinem dimissi, meridie exiles, verum ambitus maioris. aestate autem per meridiem non cernuntur, post autumni aequinoctium quacumque hora, nec umquam plures simul quam duo. Cetera eiusdem naturae non multis dubia esse video: grandinem conglaciato imbre gigni et nivem eodem umore mollius coacto, pruinam autem ex rore gelido; per hiemem nives cadere, non grandines, ipsasque grandines interdiu saepius quam noctu, et multo celerius resolvi quam nives; nebulas nec aestate nec maximo frigore exsistere, rores neque gelu neque ardoribus neque ventis nec nisi serena nocte; gelando liquorem minui, resolutaque glacie non eundem inveniri modum; varietates colorum figurarumque in nubibus cer
Abbreviated transcription (Latin):
signeaui habundantiã reddunt tũ decidere credint
Apud nos quoq luminib accensis liquore olei notamus dt¬
eidert. Ceterũ aeterna edests ẽ nitura. inteecentib inun¬
dũ intertuq concretis. Potentia autẽ ad terrã magnorere
coto ꝑtinens. quae ꝓpt̃ effectus claritateͣ umaetuoorẽ
loca Corculor quoq caeli ratio intenre mentione ipton
aicitur. quando ad eã toto ꝑtino signiferimodo Inient̃¬
omib nõ dilatis obliquitatẽ eiꝰ intellexisso hoc ẽ rerũ for¬
tissimi fores aperuisse a naxi mander milesius traditur
mundo athlas. Nc̃ relicto mundi ipsius corpore. ⁊eligua
uter caclũ terrasq tractentur: Sũmũ cẽ quod uos¬
cant saturni sidos. ideoq minimũ uideri. ⁊ maximo
bio circulo io tricesimo anno ad brcuissima seois
inpimapia regredi certum ẽ. Omniũ autẽ erranti¬
an sid erũ meatus inter quae solis ulunȩ: contrariũ mun¬

Expanded text:
ris ignea vi abundantiam reddunt, cum decidere creduntur, ut ris ignea vi abundantiam reddunt, cum decidere creduntur, ut apud nos quoque luminibus accensis liquore olei notamus accidere . ceterum aeterna caelestibus est natura intexen- tibus mundum intextuque concretis, potentia autem ad terram magnopere eorum pertinens, quae propter effectus claritatemque et magnitloco. circulorum quoque caeli ratio in terrae mentione aptius dicetur, quando ad eam tota pertinet, signiferi modo inventoribus non dilatis. obliquitatem eius intellexisse, hoc est rerum fores aperuisse, Anaximander Milesius traditur multo Atlas. inter caelum terrasque tractentur. 32 summum esse quod vocant Saturni sidus ideoque minimum videri et maximo ambire circulo ac tricesimo anno ad brevissima sedis suae principia regredi certum est, omnium autem errantium siderum meatus, interque ea solis et lunae, contrarium mun
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ cõsciscere si uelit. quod homini dedit optimũ ui tantiꝰ
uitae poenis. nec mortales aet̾nitate donare aut reuocare
de functos nec facete ut qui uixit non uixerit. qui honores
gessit non gesserit. nullũq habere inp̃terita ius prec̃ quã obli¬
posse: Per quae declaratur haud dubie naturȩ potentia. idq
esse quod deũ uocemus. in haec diuertisse non fuerint alienũ
uulgatã. ꝓpt̾ assiduã questionẽ de deo Hinc redeaniusaa
reliqua naturȩ sidera quae iffixi diximus mundo. nõ illa
ut existinat uulgus singulis at tributa nobis. ⁊ dara duii¬
tib minora paupib. obscura defectis. ac pro sorte cuiusq
licentia annumerata mortalib. cũ suo quaeq homine
oita moriuntur. nec aliquẽ extingui decidua significantꝰ
Pon tanta caelo socioras nobiscũ ẽ: ut nr̃o fato mortalisisit
Ibi quoq siderũ fulgor illa nimio alimento tracti humo¬

Expanded text:
mortem consciscere, si velit, quod homini dedit optimum in tantis mortem consciscere, si velit, quod homini dedit optimum in tantis vitae poenis, nec mortales aeternitate donare aut revocare defunctos nec facere ut qui vixit non vixerit, qui honores gessit non gesserit—nullumque habere in praeterita ius praeterquam obliposse. per quae declaratur haut dubie naturae potentia idque esse quod deum vocemus. in haec divertisse non fuerit alienum, vulgataiam propter adsiduam quaestionem de deo. Hinc redeamus ad reliqua naturae. sidera, quae adfixa diximus mundo, non illa, ut existimat volgus, singulis attributa nobis et clara divitibus, minora pauperibus, obscura defectis ac pro sorte cuiusque lucentia adnumerata mortalibus, cum suo quaeque homine orta moriuntur nec aliquem exstingui decidua significant. non tanta caelo societas nobiscum est, ut nostro fato mortalis sit ibi quoque siderum fulgor. illa nimio alimento tracti umo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicta. atq &iã paruci dictu in auguriis sternimenta. de¬
n offensiones pedii. Duius aug̃ ꝓdidit leium sibi calceum
p̃postere inductũ. Quo die sebitionẽ litteri ꝓp afflictus ẽ.
Quac singula. in prouidã mortalitatẽ in uoluunt. solũ ut int᷑
ista ł certũ sit nichil eͣ certi. nec quicquã miserius homuno
uit superbius. Ceteris quippe animantiũ soli uictus cura
t̃ in quo sponit niturȩ benignitas fufficit: uno quidem uel
priestrenoa cunctis bonis. quod de gloria. de pecunie ambi¬
tione. super quȩ de morte non cogitant: Verum i his deos
agere. curã rerũ humanarũ credi. ex usii uitȩ ẽ. ponasq
maleficiis aliquando seras occupato deo intanta mole. nũquã
autẽ iurritas łsse. nec ideo ꝓrcimũ illi genitũ hominẽ ut uili¬
tatt uxta beluas ess&e. Inꝑfectae uero ĩ homine niturae p̃¬
cipua solatia ne deũ quidem posse ormuia. Nãq nec sibi potis

Expanded text:
praedicta atque etiam parva dictu in auguriis sternumenta epraedicta atque etiam parva dictu in auguriis sternumenta et offensiones pedum. Divus Augustus prodidit laevum sibi calceum praepostere inductum quo die seditione militari prope adflictus est. quae singula inprovidam mortalitatem involvunt, solum ut inter ista vel certum sit nihil esse certi nec quicquam miserius homine aut superbius . ceteris quippe animantium sola victus cura est, in quo sponte naturae benignitas sufficit, uno quidem vel praeferendo cunctis bonis, quod de gloria, de pecunia, ambitione superque de morte non cogitant. Verum in his deos agere curam rerum humanarum credi ex usu vitae est poenasque maleficiis aliquando seras, occupato deo in tanta mole, numquam autem inritas esse nec ideo proximum illi genitum hominem, ut vilitate iuxta beluas esset. inperfectae vero in homine naturae praecipua solatia, ne deum quidem posse omnia—namque nec sibi potest
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenit tamen int̃ ut̾rasq sententias mediã sibi ipsa mortilitis um
quominus &iã plana de deo cõiectatio tet. Ioto quippe munido
⁊ omnib locis omnib:q horis omiũ uocib fortuna sola ĩuocat¬
ac una nominatui. Vna acculatur.rea cina argutur. una ca¬
gitur sola. sola laudatur. sli arguitur. i eũ conaicus colitur
uolubilisq a plerisq uero & cerã ooiã existimata. uaga. ii¬
constans. incerta. uiria. indignoꝵq fautrix. Hiuc omia expor¬
sa. hiuic ferinit᷑ accepta. un tota ratione mortaliũ sola utrãq
paginã fticit. Adeaq obnoxie sitimis sortis. ut sors ꝓ ipsa deo sit.
qua as̃ ꝓbatur incertus. Pars aliã ⁊ hanc pellit: astroq suo
ouentus adsignat. n nascendi legib semelq in om̃s futupos
unquã deo decreto. In reliquimi uͦ otium datũ sedere cepit
sententia hec. paritq n eruditũ uulgus ⁊ rude in eã cursu

Expanded text:
Invenit tamen inter has utrasque sententias medium sibi ipsa mortalitas numen, Invenit tamen inter has utrasque sententias medium sibi ipsa mortalitas numen, quo minus etiam plana de deo coniectatio esset. toto quippe mundo et omnibus locis omnibusque horis omnium vocibus Fortuna sola invocatur ac nominatur, una accusatur, res una agitur, una cogitatur, sola laudatur, sola arguitur et cum conviciis colitur, volubilis .... que, a plerisque vero et caeca existimata , vaga, inconstans, incerta, varia indignorumque fautrix. huic omnia expensa, huic feruntur accepta, et in tota ratione mortalium sola utramque paginam facit, adeoque obnoxiae sumus sortis, ut prorsus ipsa pro deo sit qua deus probatur incertus. pars alia et hanc pellit astroque suo eventus adsignat et nascendi legibus, semelque in omnes futuros umquam deo decretum, in reliquum vero otium datum. sedere coepit sententia haec, pariterque et eruditum vulgus et rude in eam cursu
Abbreviated transcription (Latin):
ascribant. Quippe uom̃iũ alioꝵ nomina deoꝵ  quae
sup̃ retuli siderũ. ex hominũ nata sunt meritis. Iouem
quidẽ aut mercuriũ alit̾ue alios int̾̃ se uocari. ⁊ eẽ celeste
nomen culturã qnis ñ int̾practatione niturae fateatur
irridendũ agere curã rerũ humanarĩ. illuo qͥquid ẽ sũinũꝰ
Au ne tã tristi atq mnultiplici ministerio ñ pollui credamꝰ
dabitemus ne prope ẽ iudicane utrũ magis cõaueat genes
bumano. quando aliis nullus ẽ seoꝵ respectus. aliis padendus.
Eaternis famulantur saeris. ac digitis deos gestant᷑. ⁊ mori¬
stra quoq quae colunt damnant: & excogitant cibos im¬
peria dira in ipsos. ne somno quiꝗem qdieto irrogant. nꝰ
matrimonia. ñ liberos ñ deniq quicquã aliud nisi iuben¬
tib sacris diliguit. Alig pso capitolio fallunt ac fulminadi
ꝑerrant ioue & hos uiuant scdera. illos sacra sua poenis agunts

Expanded text:
adscribant. quippe et aliorum nomina deorum et quae adscribant. quippe et aliorum nomina deorum et quae supra retuli siderum ex hominum nata sunt meritis. Iovem quidem aut Mercurium aliterve alios inter se vocari et esse caelestem nomenclaturam, 20 quis non interpretatione naturae fateatur inridendum? agere curam rerum humanarum illud, quicquid est, summum ac vel tam tristi atque multiplici ministerio non pollui credamus dubitemusne? vix prodest iudicare, utrum magis conducat generi humano, quando aliis nullus est deorum respectus, aliis pudendus. 21 externis famulantur sacris ac digitis deos gestant, monstra quoque colunt, damnant et excogitant cibos, imperia dira in ipsos, ne somno quidem quieto, inrogant. non matrimonia, non liberos, non denique quicquam aliud nisi iuvantibus sacris deligunt. alii in Capitolio fallunt ac fulminantem periurant Iovem. et hos iuvant sacra, illos sacra sua poenis agunt. 22
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis totidẽ deos faciant. iunones geniosq atioptando sibi. Gen¬
tes uͦ quedã animalia ii aliqua oxtã obseenasdiis bñt. ac inul¬
ta dictu magis pudenda: ꝑ fcetidos cibosi alia similia uiran¬
tes. A atrimonia quidem inter deos credi. tantoq ȩuo exhis
neminẽ nasci.  alios et̃ grandeuos semꝑ canosq alios uiuenes
atq pueros. atri coloris. aligeros. clquaos. e boue iditos & altꝰ
nis dieb uiuentes mouentesq. pueriliũ prope del ram̃tor ĩ
Sed suꝑ omnẽ impudentiã ad ulteria inter ipsos fingi mox
iurgia  odia. atq oiã furcoꝵ eẽ u scelerũ numina.
Deus e̾ mortali iuuare montalẽ. Et hȩc ad aet̾nã gloriã
uia. hac ꝓceres iere romani. hac nunc celesti passu cũ
liberis suis uadit maximus omnis eui rector uespasianus
AuOUS IUs fessis reb subueniens. Hic est ua ustissimus
referendi bene merentib gratiã mos: ut tales naminib

Expanded text:
ipsis totidem deos faciant Iunones Geniosque adoptando sibi, genipsis totidem deos faciant Iunones Geniosque adoptando sibi, gentes vero quaedam animalia et aliqua etiam obscena pro dis habeant ac multa dictu magis pudenda, per fetidos cibos, alia et similia, iurantes. matrimonia quidem inter deos credi tantoque aevo ex iis neminem nasci et alios esse grandaevos semper canosque, alios iuvenes atque pueros, atri colornis diebus viventes morientesque, puerilium prope deliramentorum est, sed super omnem inpudentiam, adulteria inter ipsos fingi, mox iurgia et odia, atque etiam furtorum esse et scelerum numina. deus est mortali iuvare mortalem, et haec ad aeternam gloriam via. hac proceres iere Romani, hac nunc caelesti passu cum liberis suis vadit maximus omnis aevi rector Vespasianus Augustus fessis rebus subveniens. hic est vetustissimus referendi bene merentibus gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
ens. ut principi litttrarũ homero placuisse in uno e uideo.
Auapropter effigiẽ dici. formã quoꝗ serȩ unbegalicata hc¬
mane reor quisques ẽ dẽ si modo ẽ alias ⁊ quacũq in parte
totus eͣ sensus. totus aissus. totus auditus. totus animg. totusan¬
ma. totus sui. Innumeros quidem credorẽ atq & iã ex uiciis
hominũ ut pudicioiã. cõcordiam. mentem. spem. honorem.
clomentiam. fidẽ. aut ut democrito placuit duos omnino pes
⁊ beneficiõ. maiorẽ ad socordiã accesit. ẜ ragilis  laboriosa
morcalitas in partes ista digessit. infirmitatis suȩ memor. ut
portiomb colerae quisq quo maxime indigero. Itaq nomna
alia alis gentib at numina in hisdẽ innumerabilia inuenimꝰ.
Inferis quoq in genera descriptis. morbisq ⁊multis aiã pestib
dũ esse placata trepido metu cupimus. Id eoq etiã publice
febris fanũ in palatio dieatũ est orbonae ad eͦdẽ larit ara
iã quã hominũ intelligi potest: cũ singuli quoq ex semet

Expanded text:
ens, ut principi litterarum Homero placuisse in uno eo video. Quapropter effigiem dei formamque quaerere inbecillitatis humanae reor. quisquis est deus, si modo est alius, et quacumque in parte, totus est sensus, totus visus , totus auditus, totus animae, totus animi, totus sui. innumeros quidem credere atque etiam ex vitiis hominum, ut Pudicitiam , Concordiam, Mentem, Spem, Honorem, Clementiam, Fidem, aut, ut Democrito placuit, duos omnino, Poenam et Beneficium, maiorem ad socordiam accedit. fragilis et laboriosa mortalitas in partes ita digessit infirmitatis suae 15 memor, ut portionibus coleret quisque quo maxime indigeret. itaque nomina alia aliis gentibus et numina in iisdemn innumerabilia invenimus, inferis quoque in genera di- scriptis morbisque et multis etiam pestibus, dum esse placatas trepido metu cupimus. ideoque etiam publice Febris fanum in Palatio dicatum esetiam quam hominum intellegi potest, cum singuli quoque ex semet
Abbreviated transcription (Latin):
ab sole abscedant sepe cura eas ab sole recycent ⁊onuer ses
habent. ettra absidas ut in fra sole site. tentũq ⁊ ureusus
eosu sub teria ẽ: quantũ suꝑne pdicttru aetil aeo ules
posunt. abesse amplius: qm̃ curuatura. ab sidu ibi no hobet
senguindine maiorẽ Ergo utriq simili ratione lei madibnt

Expanded text:
ab sole abscedant, saepe citra eas ad solem reciprocent. conversas habent. utraeque apsidas ut infra solem sitae, tantumque circulis earum subter est quantum superne praedictarum, et ideo non possunt abesse amplius, quoniam curvatura apsidum ibi non habet longitudinem maiorem. ergo utrique simili ratione modum
Abbreviated transcription (Latin):
rrs supiores diminuere usq adstationes seđas: Que cũ itanit:
manfestũ erit ab exortu matutino latitudines scaroi. q̃m
Io pͥmũ habitu incipiat partis adici motus Instationi
uro primis x altitudinẽ subire qm tũ primũ incipuat
dedirahi numeris stelleq retrouro: Qui iti ratio pricuit̃

Expanded text:
s superiores deminuerese usque ad stationes secundas. quae cum ita sint, manifestum erit ab exortu matutino latitudines scandi, quoniam in eo primum habitu incipiat parcius adici motus, in stationibus vero primis et altitudinem subiri, quoniam tum primum incipiant detrahi numeri stellaeque retroire. cui
Abbreviated transcription (Latin):
picturarum. De talento
Plastites primi inuentores.
Quis primum ex facie
imaginem expresserit
Nobilitates artificum
emplastice
De fliginis operib
De signinis
De parietib fornaceis
De latericcis ailaterum
ratione
De sulphure ⁊ generd eius¬
De litumine i generib ei¬
De alumine iigenerib eiꝰ¬
međ ex eo XXX uiiii.
De terra samia med ex ea.
dretria terrę genera.
De terra ad medicinã
lauandam
De chia terra medex ea. iii
De selinusia med ex ea .iii.
De mitide med ex ea .uiiii.
De ampbelitide. med ex ea .iiii.
Cretae ad uestium usus.
Chimolia međ exei uiiii.
Sarda umbrica. sixum.
Argentaria
Terra ex calata.
Terra dupea.
Terra balearica
Terra busitana. Međ ex his .iiii.
S ũmȩ medicinȩ ⁊ historię.
obseruationes. accceLUI.
EXAUCEORIBUS¬
Messala oratore
MMessala fene
Fenestella attico
Muarrone cornelio nepote uerio.
De culone muciano
Melisso uitruuio
Cassio seuero. Longulano.
ẜabio uestale.
Qui de pictura scripsit.

Expanded text:
picturarum.de talento picturarum.de talento plastices primi inventores quis primus ex facie imaginem expresserit nobilitates artificum in plastice XIIII de figlinis operibus. de Signinis de parietibus formaceis de latericiis et laterum ratione de sulpure et generibus eiusde bitumine et generibus eide alumiue et generibus eius.med. ex eo XXXXIIII de terra Samia. med. ex ea III Eretriae terrae genera de terra ad medicnam lavanda de Chia terra, med. ex ea III de Selinusia. med. ex ea III de pnigitide. med. ex ea VIIII de ampelitide. med. ex ea IIII cretae ad vestium usus Cimolia. med. ex ea VIIII Sarda. Vmbrica. saxum argentaria. terra ex Galata. terra Clupea. terra Baliarica. terra Ebusitana. med. ex iis IIII Summa: medicinae et historiae et observations DCCCCLVI EX AVCMessala oratore. Messala sene. Fenestella. Attico. M. Varrone. Verrio. Nepote Cornelio. Deculone. Muciano. Melisso. Vitruvio. Cassio Severo. Longulano. Fabio Vestale. Qui de pictura scripserunt: