comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
numis auxie neq suꝑsticiose loquentis.
lioc u̾su uerum illud eẽ. maxuna pars
uroꝵ intelligit. cum uellet maxim a
quam urĩ. Et idcirco in potunissime in¬
quit fecerunt. qui ui plerisq salustii
exemplarib scripturam istam sincerissi¬
mam corruꝑunt. Nam cum ita incati¬
licia scriptum eẽt sepe maiores urm mi¬
seriti plebis romane urm obleuerunt. et
nr̃is suꝑ scripserunt. ex quo in plures
libros mende istiꝰ indoles manauit. Hec
memini mͥ apollinarẽ dicere eaq tuc̃
ipã ita ut dicta fuerant notaui. .Uii
fabule apud grecos poetas deprẽ¬
dicur suꝑ numero n iobe filioꝵ. Nam
homerꝰ pueros puellasq eiꝰ bis senos dic̃
fuisse. euripides bis septenos. sappho
bisnouenos. bachiyllides &. pyndarris
bis denos. quidã alii scriptores tres fuis¬
fundo suo quem in agro fallisco possi¬
debat agitare erat solitͦ uindemi am
hilare atq ameniteradeos dies me et
quoso am item alio familiares uocauit.
Ibi tum cenantib nobis magnꝰ ostrea¬

Expanded text:
nimis anxie neque superstitiose loquentis. hoc versu: Vérum illud esse máxima párs vestrorum intéllegit, cum vellet maxima pquam vestri. Et idcircoideirco inportunissime, inquit, fecerunt, qui in plerisque Sallusti exemplaribus scripturam istam sincerissimam corruperunt. Nam cum ita in Catilina scriptum esset: Saepe maiores vestrum miseriti plebis Romanae, vestrum obleverunt et vestri superscripserunt. Ex quo in plures libros mendae istius indoles manavit. Haec memini mihi Apollinarem dicere, eaque tunc ipsa, ita ut dicta fuerant, notavi. VII fabulae apud Graecos poetas deprenditur super numero Niobae filiorum. Nam Homerus pueros puellasque eius bis senos dicit fuisse, Euripides bis septenos, Sappho bis novenos, Bacchylides et Pindarus bis denos, quidam alii scriptores tres fuisfundo suo, quem in agro Falisco possidebat, agitare erat solitus vindemiam hilare atque amoeniter. Ad eos dies me et quosdam item alios familiaris vocavit. Ibi tum cenantibus nobis magnus ostrea
Abbreviated transcription (Latin):
qd dr̃ mei peuitet. inei misertꝰ ÷. mei
oblitꝰ ÷. Mei ã causus int̾rogandi ÷ quẽ
genitiuum grãmatici uocant. & ab
eo declinatur quod ÷ ego huiꝰ. deinde
pluratiuo ẽ. nos tui. ego declinatur
ab eo quod ÷ tu. huiꝰ itidem plurati¬
uum ÷ uos. Sic namq plaustꝰ declina¬
tur in ꝑsedulo. in hisce u̾sib. si ex te
tacente fieri possem cercior ereq mise¬
rie ⁊ ãmisere macerent duorum labo¬
riego hominum parsissem lubens
mei ter rogandi ⁊ intis respondendim¬
ibim enum plautꝰ ħ ĩ loco non ab eo dix̃¬

Expanded text:
i paenitet, mei misertus est, mei oblitus est. Mei autem casus interrogandi est, quem genetivum grammatici vocant, et ab eo declinatur, quod est ego; huius deinde plurativum est nos. Tui aeque declinatur ab eo, quod est tu; huius itidem plurativum est vos. Sic namque Plautus declinavit in PseuduloPseudolo in hisce versibus: Si ex té tacente fíeri possem cértior, Ere, quaé miseriae té tam misere mácerent, Duorúm labori ego hóminum parsissém lubens: Mei té rogandi et tís respondendí mihi. Mei enim Plautus hoc in loco non ab eo dix
Abbreviated transcription (Latin):
um. cum eum rome adolestulus
sectarer qua rõne diceret᷑ hr̃e casum.¬
habeo curam uri aut miseriorurĩ et
isti casus urĩ eo in loco quem uideret᷑
hrẽ casum rectum. Ishic michi ita res¬
pondit. Queris inquit ex mne quod mͥ
quoq ẽ. iam diu in ꝑpetua questione.
Ui decur enun non urĩ oportere dici.

Expanded text:
um, cum eum Romae adulescentulus um, cum eum Romae adulescentulus sectarer, qua ratione diceretur habeo curam vestri aut misereor vestri et iste casus vestri eo in loco quem videretur habere casum rectum. Is hic mihi ita respondit: Quaeris, inquit, ex me, quod mihi quoque est iamdiu in perpetua quaestione. Videtur enim non vestri oportere dici,
Abbreviated transcription (Latin):
cas auditiones exerciciumq dicenti eo¬
dem in loco uesꝑi faciebat. easq uulgo
supia. G. uU troq enim temꝑe ambulãs
disserebat. libros quoq suos earum omĩũ
rerum. conmentarios seorsum diuisit.
der cognouiss atq ea temp estate armis
exercitum omẽm ꝓpe asiam teneret
regemq ipsum darium p̃liis & uicto¬
riẽ urgeret. In illis tam̃ cantis negociis
litteras ad aristotilem misit non eum
reste fecisse. quod disciplinas agroaticas
quib ab eo ipse eruditꝰ foret libris foras
editis in uolgass. Nan qua in quit a¬
liare prestare ceteris poterimnꝰ. si ea ꝗ̃
munia quiꝑpe ego doctrina aute ire ma¬
exempla utrarumq litierarum sumpta
exandronici philosophi libro subdidi¬
an autem prorsus in utriusq eplã breui¬
tatis elegantissime filium cenuissimũ¬
quam quod̃⁊ scriptum . a.m. cacone ui
sexta origine. Itaq ego inquit cognobilio¬
ren cognitioem ẽẽ. arbitror.

Expanded text:
cas auditiones exercitiumque dicendi eocas auditiones exercitiumque dicendi eodem in loco vesperi faciebat easque vulgo supra ἐωθινόν; utroque enim tempore ambulans disserebat. Libros quoque suos, earum omnium rerum conmentarios, seorsum divisit, der cognovisset atque ea tempestate armis exercitam omnem prope Asiam teneret regemque ipsum Darium proeliis et victoriis urgeret, in illis tamen tantis negotiis litteras ad Aristotelem misit, non eum recte fecisse, quod disciplinas acroaticas, quibus ab eo ipse eruditus foret, libris foras editis involgasset: Nam qua, inquit, alia re praestare ceteris poterimus, si ea quae munia? Quippe ego doctrina anteire maExempla utrarumque litterarum sumpta ex Andronici philosophi libro subdidi; amavi prosus in utriusque epistula brevitatis elegantissimae filum tenuissimuquam quod est scriptum a M. Catone in sexta Origine: Itaque ego, inquit, cognobiliorem cognitionem esse arbitror.
Abbreviated transcription (Latin):
omedos quispiam & trage¬
dos& tibiciues diues ad olesces
tauri philosophi discipuꝰ liberos ho¬
mines in cleliciis atq indelecta mentis
habebat. Idgenus autem artifices gͥ
rꝰ a sodalicantib conuictuq hominum
scenicorum ab ducere uolens misit ei u̾¬
bahec ex aristotilis libro sex scripta. Cõ¬
mentationum suarum artiumq quas
discipuli s tradebat aristotiles philoso¬
phus regis alex andri magist᷑ dua speti¬
es habuisse dicit᷑. Alia eraut que no
ricas mneditationes facultateinq ar¬
gutiarum. ciuiliumq rerum noticiam
condrcebant. GR̾. autem uocabant᷑. in
quib philosophia remotior subtiliorq
agitabatur. neq ad nature contemꝑla¬
tiones disceptacionesue dialesticas ꝑti¬
nebant. huic discipliue quam dixi. Gꝑ
tempꝰ exercende dabat in litio matutiũ
nec ad eam quemquã temere ad micte¬
bat. nisi quorum ante in genium et eru¬
ditionis elementa atq in discendo studi¬
um laborẽq explorass Illas uero exoteri¬

Expanded text:
OEDOS quispiam et tragodos et tibicines dives adulescens, Tauri philosophi discipulus, ut liberos homines in deliciis atque in delectamentis habebat. Id genus autem artifices Grarus a sodalitatibus convictuque hominum scaenicorum abducere volens, misit ei verba haec ex Aristotelis libro exscripta, MENTATIONUM suarum artiumque quas discipulis tradebat Aristoteles philosophus, regis Alexandri magister, duas species habuisse dicitur. Alia erant, quae noricas meditationes facultatemque argutiarum civiliumque rerum notitiam conducebant, ἀκροατικά autem vocabantur, in quibus philosophia remotior subtiliorque agitabatur quaeque ad naturae contemplationes disceptationesve dialecticas pertinebant. Huic disciplinae, quam dixi, ἀκροατικῇ tempus exercendae dabat in Lycio matutinum nec ad eam quemquam temereternere admittebat, nisi quorum ante ingenium et eruditionis elementa atque in discendo studium laboremque explorasset. Illas vero exoteri
Abbreviated transcription (Latin):
de. Itidem plautꝰ pulueret licit qd̾ non
pul uere impleas. s ipsum pulueris ple¬
num sit. exi tu daue. age. sparge. mũdũ
eẽ. hoc uestibulum uolo. uenꝰ uentura
.ẽ. tirã non hoc pulueret. In asinaria qͦq
contemples. dicit ꝓ contempleris. mecum
cap̃ contem ples. Siquidẽ aere consultas
tua. gnͣ. uelliꝰ in annalib postquã tem¬
pestas sedauit. atherbal taurũ immo¬
lauit .M. cato moriginib eodẽ conuene
con plures ex agro accessitauere. eo res
eoꝵ ausit. Uarro libris quos ad marcellũ
delingua latina fecit. in pͥore u̾bo gͣues
tant in quit elegantissime promutant᷑.
Pot̃ etiam id quoqi ab eo dem uarrone iusep¬
timo diuinarum similit dictũ uideri.
urt᷑ duas filias regum quid mitet inter
sencio. & feneror. ꝓ fenero. & pigneror
ꝓpignero. & alia ĩstiusmocli pleraq
q̃ proinde ut in legendo fuerurte ob¬
uia notabunt᷑.
XIII.

Expanded text:
de. Itidem Plautus pulveret dicit, quod non de. Itidem Plautus pulveret dicit, quod non pulvere impleat, set ipsum pulveris plenum sit: Exi tu, Dave, age, spárge; mundum hoc ésse Vestibuliúm volo. Venús ventura est nóstra, non hoc púlveret. In Asinaria quoque contemples dicit pro contempleris: Meúm caput contémples, si quidem é re consultás tua. Cn. Gellius in Annalibus: Postquam tempestas sedavit, Atherbal taurum immolavit. M. Cato in Originibus:Eodem convenae conplures ex agro accessitavere. Eo res eorum auxit. Varro libris quos ad Marcellum De Lingua LatinaLaiina fecit: In priore verbo graves tant inquit elegantissime pro mutantur. Potest etiam id quoque ab eodem Varrone in septimo Divinarum similiter dictum videri: Inter duas filias regum quid mutet, inter sentio et faeneror pro faenero et pigneror pro pignero et alia istiusmodi pleraque, quae, proinde ut in legendo fuerint obvia, notabuntur. XIII
Abbreviated transcription (Latin):
cere dixenit. ⁊ tenebras in uoctis modũ
factas nostescere & pͥstinas recuꝑare ui¬
res. uirescere. et quod uentꝰ mare ceru¬
lum crispicans iitefacit. purpurat. dixe¬
rit.&. opulentum fieri opulesc̾e̾. u̾sus aut̃
ipsos ex poematis furianis in quib u̾ba
hec sunt subdidi. Sanguine diluit᷑ tel¬
lus. caua t̾ra lutescit. omĩ a nostescũt
tenebras cal igiuis atre increscunt.
anuni iurescunt. uolucre uirtꝰ sicut
fulica leuis. uolitat suꝑ equora. classis
sp̃s euroꝵ uirilis cum purpurat uii¬
das. quo magis ĩ sint in patriis possint
opulescere campis. Xii.¬
O quoq habitum : in ꝯrõe facienda
eleganciȩ genus. ut ꝓu̾bis haberitib
ꝑaciendi figuram ageritia ponerent.
ac deinde hec uice int̾ sese mutua uer¬
terent. in uentꝰ in comeclia paulium
in pendio uenustiꝰ gratiq ẽ. quã sidicet
maculetur: plantꝰ ꝙ̃. non dissimilit̃ qͥd
hoc ÷ rugat pallium amictꝰ ñ sũ cõmo¬

Expanded text:
cere dixerit et tenebras in noctis modum cere dixerit et tenebras in noctis modum factas noctescere et pristinas reciperare vires virescere, et quod ventus si mare caerulum crispicans nitefacit purpurat dixerit, et opulentum fieri opulescere. Versus autem ipsos ex poematis Furianis, in quibus verba haec sunt, subdidi: Sanguine diluitur tellus, cava terra lutescit. Omnia noctescunt tenebris caliginis atrae. Increscunt animi, virescit volnere virtus. Sicut fulica levis volitat super aequora classis, Spiritus Eurorum viridis cum purpurat undas. Quo magis in patriis possint opulescere campis. XII quoque habitum est in oratione facienda elegantiae genus, ut pro verbis habentibus patiendi figuram agentia ponerent ac deinde haec vice inter sese mutua verterent. Iuventius in comoedia: pallium inpendio venustius gratiusque est quam si diceret maculetur? Plautus etiam non dissimiliter: Quid ést?—Hoc rugat pallium, amictus non sum Cómmo
Abbreviated transcription (Latin):
alia pleraq ab isto humanitatis usu ñ
alienatũ. de uenis quoq &. arceriis didi¬
cisse iudeor. ad hunc ferme modũ. Uena
conceptaculũ sanguinis. qd. Gr. me¬
dici uocant. mixti confusiq cũ spũ na¬
turali. in quo plus sanguinis ⁊ minus
sp̃s. Arteria ÷ conceptaculũ sp̃s nat᷑alis
mixti confusiq cum sanguine in quo
płus sp̃s ÷ minus sanguinis. Gr̾. autem
÷ iutencio motꝰ. & remissio in corde. et
in arteria naturalis non arbitraria. Me¬
dicis aũt ueterib orone greca ita diffi¬
cesellio uindice grãmatico.Xi¬
t mea opinio⁊ hant quaquã in¬
eruditio ueruͣ hoc tamͣ petulant᷑
insciteq qd̾ furtũ ueterem poetã dede¬
corasse linguam latinã scripsit. huiꝰce¬
surit. neq dictu ꝓfatuq ipso tetre
aut iusnaues eẽ. sicuti surit quedã alia
ab inlustrib poetis ficta dure &. ranci¬
de. reprehendit aut ceselliris furiana hec
sunt. quod terrã inlut um u̾sam lites¬

Expanded text:
alia pleraque ab isto humanitatis usu non alia pleraque ab isto humanitatis usu non aliena, tum de venis quoque et arteriis didicisse videor ad hunc ferme modum: Vena est conceptaculum sanguinis, quod ἀγγεῖον medici vocant, mixti confusique cum spiritu naturali, in quo plus sanguinis est, minus spiritus; arteria est conceptaculum spiritus naturalis mixti confusique cum sanguine, in quo plus spiritus est, minus sanguinis; σφυγμός autem est intentio motus et remissio in corde et in arteria naturalis, non arbitraria. Medicis autem veteribus oratione Graeca ita defiCaesellio Vindice, grammatico, ut mea opinio est, hautquaquam inerudito. Verum hoc tamen petulanter insciteque, quod Furium, veterem poetam, dedecorasse linguam Latinam scripsit huiuscesunt neque dictu profatuque ipso taetrae aut insuaves esse, sicuti sunt quaedam alia ab inlustribus poetis ficta dure et rancide. Quae reprehendit autem Caesellius Furiana haec sunt: quod terram in lutum versam lutes
Abbreviated transcription (Latin):
motuatq pulsu suo. habitũ & modũ
febrium demonstrent. S ut uideo ꝑ¬
uulgate magis quã inscite locutꝰ es:
ñ enm te sole alios quoq itidem er¬
rantes audiui uenã ꝓ arceria dicere.
fac gͥ ut exꝑiamur elegantiorẽ eẽ. te
in medendo quã indicendo. ⁊ cu̾dĩs be¬
ne uolentib oꝑam aut ũstas hunc uo¬
bis sanum atq: ualidũ quã citissime.
hoc ego postea cũ ĩ medico rep̃̾hensũ
ẽẽ. meminissẽ. existimani ñ medico
soli s omĩb quoq hominib liberis li¬
beralit᷑q insticutis turpe ẽẽ. ne ea qͥdẽ
cognouisse ad noticiã corꝑis nri ꝑtine¬
cia. quȩ non altius occultiusq remota
sunt. &. que nature nobis tuende uali¬
cudinis causa & in prõtuẽẽ. &. in pro¬
patulo uoluerit. ac propt᷑ea quantum
habui temꝑis subsiciui medicine qͦꝙ
discipline libros attici quos arbitrabar
ẽẽ. idoneos ad docendum. & ex his cum

Expanded text:
motu atque pulsu suo habitum et modum motu atque pulsu suo habitum et modum febrium demonstrent; sed, ut video, pervulgate magis quam inscite locutus es; non enim te solum, sed alios quoque itidem errantis audivi venam pro arteria dicere. Fac igitur ut experiamur elegantiorem esse te in medendo quam in dicendo. et cum dis bene volentibus opera tua sistas hunc nobis sanum atque validum quam citissime. Hoc ego postea cum in medico reprehensum esse meminissem, existimavi non medico soli, sed omnibus quoque hominibus liberis liberaliterque institutis, turpe esse ne ea quidem cognovisse ad notitiam corporis nostri pertinentia, quae non altius occultiusque remota sunt et quae natura nobis tuendae valitudinis causa et in promptu esse et in propatulo voluerit; ac propterea, quantum habui temporis subsicivi, medicinae quoque disciplinae libros attigi, quos arbitrabar esse idoneos ad docendum, et ex his cum
Abbreviated transcription (Latin):
N eroclis c.ii. uiam quę ẽ. in agͦ attico
loco qui appellat᷑ cephisie aquis educis
nemorib frequentẽ estuanni medio
concesseram. Ibi albo michi esta ⁊ accẽ¬
deute febri rapida decubueram eo calusiꝰ
taurꝰ phylosophus &. alii quidã sectatores
eius cum athenis uisendi mei grã uenis¬
sent. medicus qui tum inhis locis reꝑtꝰ
assidebat. mͥ. narrare tariro ceꝑat. quid
incõmodi pateret. quib modulis quibq
intuallis acced̾et febrisq decedet. Tũ meo
sermone cũ iam me sinceriore corpusculo
factum diceret. potes inquit tauro cu
na illiꝰ. haucͦ loquendi imꝑiciam qd̾ ue¬
nã pro arteria dixiss cum in eo docti ho¬
mines qui cum tauro erant tamqͣm in
minume utili medico offendissert. atq
id murmure & uultu ostenderent. tũ
ibi taurꝰ ut mos eius fuit. satis lenit̃.
certi inquit sumꝰ uir boue. non ignora¬
re te quid uena appelletur. & quid ar¬
teria. qd̵ uene quidem suapte ut ĩ ino
tendi grã explorentur. arterie autem

Expanded text:
Herodis, C. V., villam, quae est in agro Attico, loco qui appellatur Cephisiae, aquis lucidis et nemoribus frequentem, aestu anni medio concesseram. Ibi alvo mihi cita et accedente febri rapida decubueram. Eo Calvisius Taurus philosophus et alii quidam sectatores eius cum Athenis visendi mei gratia venissent, medicus, qui tum in his locis repertus adsidebat mihi, narrare Tauro coeperat quid incommodi paterer et quibus modulis quibusque intervallis accederet febris decederetque. Tum in eo sermone, cum iam me sinceriore corpusculo factum diceret, Potes, inquit Tauro, tu nam illius. Hanc loquendi imperitiam, quod venam pro arteria dixisset, cum in eo docti homines qui cum Tauro erant, tamquam in minime utili medico offendissent atque id murmure et vultu ostenderent, tum ibi Taurus, ut mos eius fuit, satis leniter: Certi, inquit, sumus, vir bone. non ignorare te quid vena appelletur et quid arteria, quod venae quidem suapte vi inmobiltendi gratia explorentur, arteriae autem
Abbreviated transcription (Latin):
t sequor et item secta & sestio con¬
suetudine loquendi differit. s qͥ
penitꝰ inspexerit. origo & rõ utriusq una
⁊.Doctores quoq. &. int̾p̃tes uocum gre¬
in seq dr. Naiq in alt̾o .N. geminũ in
altero ẽẽ. tralatum dicunt. s & ipsum
illud enri. Qd̃ significat u̾ba aut u̾sus.
nos aliunde aliiuide ẽẽt dictum tradt̃

Expanded text:
t sequor et item secta et sectio consuetudine loquendi differunt; sed qui penitus inspexerit, origo et ratio utriusque una est. Doctores quoque et interpretes vocum Graeinseque dicitur; namque in altero ν geminum, in altero ς esse tralatum dicunt. Sed etiam ipsum illud ἔπη, quod significant verba aut versus, non aliunde esse dictum t
Abbreviated transcription (Latin):
ulla qͦ adtrectacione fiꝰ posse sola m̃te atq aĩo
ut furtũ fiat adnitente. qͣ cͥca ne id quid ẽ sabuniꝰ
dubitare seait. qͥn dñi fu̾rti sit ꝯdẽpnãdus qͥ seruo

Expanded text:
ulla quoque adtrectatione fieri posse, sola mente atque animo ulla quoque adtrectatione fieri posse, sola mente atque animo ut furtum fiat adnitente. Quocirca ne id quidem Sabinus dubitare se ait, quin dominus furti sit condemnandus qui servo
Abbreviated transcription (Latin):
celeritatr̃: sed eñi.m. cato ĩ oracione quã depre¬
da militib diuidenda scͥpsit uehem̃tib ⁊ ĩlus¬
ad scͥpsimus. fures inqͥt pͥuatoꝵ furtoꝵ ĩ neruo
atq ĩ ꝯpedib etatẽ agunt fures publici ĩ auro
atq ĩ purꝑura ꝙͣ caste autẽ ac religiose apru¬
dentissimis uiris qͥd ẽẽt furtũ definitũ sit pꝰ¬
tereundũ non puto. neqͥs eũ solum eẽ furẽ
putet. qͥ occulte tollit aut clã subripit: u̾ba
sunt sabini ex libro uiris ciuilis scđ̾o: qͥ alienã
rem ad trectauit cũ id se ĩ uito dño face iudicare de¬
beret furti tenetur. Itẽ alio capite. qͥ alienũ tacens
lucͥ faciendi causa sustulit. furti ob stringitur si¬
ue scit cuiꝰ sit siue nescit: ħ qͥdͥ sic ineo qͦ nc̃ dyx
sabinꝰ scͥpsit dereb furti faciẽdi cã ad trectatĩs. s
meminisse debemꝰ. scd̃m ea q̃ supͣ scͥꝑsi furtũ sine

Expanded text:
celeritatem. Sed enim M. Cato in oratione, quam De Praeceleritatem. Sed enim M. Cato in oratione, quam De Praeda Militibus Dividenda scripsit, vehementibus et inlusadscripsimus: Fures, inquit, privatorum furtorum in nervo atque in compedibus aetatem agunt, fures publici in auro atque in purpura. Quam caste autem ac religiose a prudentissimis viris quid esset furtum definitum sit, praetereundum non puto, ne quis eum solum esse furem putet, qui occulte tollit aut clam subripit. Verba sunt Sabini ex libro luris Civilis secundo: Qui alienam rem adtrectavit, cum id se invito domino facere iudicare deberet, furti tenetur. Item alio capite: Qui alienum tacens lucri faciendi causa sustulit, furti obstringitur, sive scit cuius sit, sive nescit. Haec quidem sic, in eo quo nunc dixi, Sabinus scripsit de rebus furti faciendi causa adtrectatis. Sed meminisse debemus, secundum ea quae supra scripsi, furtum sine
Abbreviated transcription (Latin):
lantur penã ĩposuert̃ dupli id ⁊̃ memini leg̾e
me ĩ libro aristonis iure ꝯsulti haut quaꝙͣ ĩ dor¬
tiuiri apud uet̾es egyptios qd̾ genꝰ hominũ cõs¬
stat ⁊ martib reꝑiendis sollertes extitisse. ⁊ ĩ
cogitacione rerũ indaganda sagaces. furta oĩa
fuisse licita ⁊ ĩpunita. apud lacedemonios qͣ so¬
brios illos ⁊ aeres uiros cuiꝰ rei ñ adeo ut egyptꝰ
fides longinqͣ ẽ ñ pauci neq ignobiles scripto¬
res qͥ demorib legibq eoꝵ memorias condide¬
runt. iusatq ufum fusse furandi dicunt io¬
q a iuuẽtute eoꝵ non adturpia lucra neq ad
sũptũ libidini p̃bendũ ꝯparandã ue opulẽtiã
s ꝓ exertitio disciplinaq rei bellice factitatũ
qd̃ ex furandi sollertia ⁊ ad suetudo acueret
firmaretq animos ad olescentiũ ad ĩsidiarũ
actꝰ. ⁊ ad uigilandi toleranciã ⁊ ad obrependi

Expanded text:
lantur, poenam imposuerunt dupli. Id etiam memini legere lantur, poenam imposuerunt dupli. Id etiam memini legere me in libro Aristonis iureconsulti, hautquaquam indocti viri, aput veteres Aegyptios, quod genus hominum constat et in artibus reperiendis sollertes extitisse et in cognitione rerum indaganda sagaces, furta omnia fuisse licita et inpunita. Aput Lacedaemonios quoque, sobrios illos et acres viros, cuius rei non adeo ut Aegyptiis fides longinqua est, non pauci neque ignobiles scriptores, qui de moribus legibusque eorum memorias condiderunt, ius atque usum fuisse furandi dicunt, idque a iuventute eorum non ad turpia lucra neque ad sumptum libidini praebendum comparandamve opulentiam, sed pro exercitio disciplinaque rei bellicae factitatum, quod et furandi sollertia et adsuetudo acueret firmaretque animos adulescentium et ad insidiarum astus et ad vigilandi tolerantiam et ad obrependi
Abbreviated transcription (Latin):
dep̾henditur dũ fit: faciendi finis est cũ ꝑlatũ
est quo ferri ceꝑat. furti ꝯcepti itẽ oblati tripli
ci pena ẽ s qd̾ st oblatũ qd̾ conceptũ ⁊ pleraq
alia ad eam rem exegregiis ueterũ morib accep¬
ta neq ĩ utilia cognitu neq in iocũda. qui le¬
gere uolet inueniet. Sabini librũ cuititulꝰ
ẽ de furtis in qͦ iõ qͦ scͥptũ ẽ qd̾ uolgo ĩ opinatũ
ẽ ñ hõiũ tm̃ neq rerũ mouentiũ que auferi oc.¬
culte ⁊ subripi possut. s fundi qͦ ⁊ ediũi fieri
furtũ ꝯdempnatũ qͦ furti colonũ. qui fundo
quẽ ꝯduxerat uendito. possessione eiꝰ dñm iit¬
uertisset atq id etiã qd magis ĩopinabil
sabinꝰ dicit furem ẽẽ horiinis iudicatũ qͥ cũ fu¬
gitiuus p̾ter ocłos forte dñi iret obtentu toge
tamꝗͣ se amiciens ne ud̾et᷑. a dño abstitisset:
aliis de inde furtis om̃ib q̃ nec manifesta appel¬

Expanded text:
deprehenditur dum fit. Faciendi finis est, cum perlatum deprehenditur dum fit. Faciendi finis est, cum perlatum est quo ferri coeperat. Furti concepti, item oblati, tripli poena est. Sed quod sit oblatum, quod conceptum, et pleraque alia ad eam rem ex egregiis veterum moribus accepta neque inutilia cognitu neque iniucunda qui legere volet, inveniet Sabini librum cui titulus est De Furtis. In quo id quoque scriptum est, quod volgo inopinatum est, non hominum tantum neque rerum moventium, quae auferri occulte et subripi possunt, sed fundi quoque et aedium fieri furtum; condemnatum quoque furti colonum, qui fundo quem conduxerat vendito, possessione eius dominum intervertisset. Atque id etiam, quod magis inopinabile est, Sabinus dicit, furem esse hominis iudicatum, qui cum fugitivus praeter oculos forte domini iret, obtentu togae, tamquam se amiciens, ne videretur a domino, obstitisset. Allis deinde furtis omnibus, quae nec manifesta appel
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ uiri autẽ nr̃i qui pꝰ reges exactos leges qͥb ꝓ ..
q renussa nimis leuitate risi sunt: nã furẽ qͥ
manifesto furto prensus eẽt tũ demũ occidi
ꝑ misert̃ si aut cũ fac̾et furtũ uox ẽẽt aut ĩter¬
du telo se cũ prenderet᷑ defenderet. ex cet̾is aũ
manifestis furib libers u̾berari ad diciq uissert̃
ei cui furtum factũ eẽ. si mͦ id lucri fecissent neq
se telo defendissent: seruos itẽ furti manifesti
prensos u̾beribꝰ adficiet esaxo p̾cipitari. s pue¬
ros ĩpuberes pretoris arbitrotu uerberari uolu¬
erunt noxãq abhis factã sͥciri: ea qͦ furca que
ꝑlancẽ liciũq concepta eẽnt. ꝓ inde ac si mani¬
festa forent uindicauerunt: s nc̃ alege illa
decẽ iuralidicessũ ẽ: nã siqͥ suꝑ manifesto fur¬
to in iure ⁊ ordine exꝑiri uelit actio ĩ qͣdruplũ
datur. manifetũ autẽ furtũ ẽ ut ait masuriꝰ qd̾

Expanded text:
Decemviri autem nostri, qui post reges exactos leges, quibus poDecemviri autem nostri, qui post reges exactos leges, quibus pos neque remissa nimis lenitate usi sunt. Nam furem qui manifesto furto prensus esset tum demum occidi permiserunt, si aut, cum faceret furtum, nox esset, aut interdiu telo se, cum prenderetur, defenderet. Ex ceteris autem manifestis furibus liberos verberari addicique iusserunt ei cui furtum factum esset, si modo id luci fecissent neque se telo defendissent; servos item furti manifesti prensos verberibus adfici et e saxo praecipitari, sed pueros inpuberes praetoris arbitratu verberari voluerunt noxiamque ab his factam sarciri. Ea quoque furta quae per lancem liciumque concepta essent, proinde ac si manifesta forent, vindicaverunt. Sed nunc a lege illa decemvirali discessum est. Nam si qui super manifesto furto iure et ordine experiri velit, actio in quadruplum datur. Manifestum autem furtum est, ut ait Masurius, quod
Abbreviated transcription (Latin):
latasq eẽ aretib qd̾ p̾t̾ eũtes naues ĩpedirent
⁊ qͣsi in retirent. Iocͥcoq eẽ arbitraria. retanda
Numina uocari solita eẽ id ÷ purganda ne qͥd
t more aut periculi nanib inea uirgulta
incidentib fieret.
raco atheniensis uir bonꝰ multaq ẽẽ prudẽ¬
cia existimatus ẽ: iurisq diuini ⁊ humani
peritiis fuit: Is draco leges qͥb atthenienses ut̾en¬
tur pͥmus õĩũ tulit. In illis legib furẽ cuiꝰmͦi cũ¬
q furti supplicio capitis puniendũ ẽẽ.⁊ alia ple¬
raq nimis seuere censuit sanxitq. fiꝰ gͥ leges
uissoq s tacito ĩ litt̾atoq atheniensiũ consẽsu
oblitt̾ate st̃ pꝰ ea legib aliis miciorib a solone
ꝯpositis usi sunt: issolone septẽ illis ĩditis sa¬
pientib fuit. Is sua lege infures ñ ut draco an¬
tea mortis. s dupli pena iuĩdicandũ existimauit

Expanded text:
latasque esse a retibus, quod praetereuntes naves inpedirent latasque esse a retibus, quod praetereuntes naves inpedirent et quasi inretirent; idcircoque sese arbitrari, retanda flumina locari solita esse, id est purganda, ne quid aut morae aut periculi navibus in ea virgulta incidentibus fieret.RACO Atheniensis vir bonus multaque esse prudentia existimatus est iurisque divini et humani peritus fuit. Is Draco leges, quibus Athenienses uterentur, primus omnium tulit. In illis legibus furem cuiusmodicumque furti supplicio capitis poeniendum esse et alia pleraque nimis severe censuit sanxitque. Eius igitur iussoque, set tacito inlitteratoque Atheniensium consensu oblitteratae sunt. Postea legibus aliis positis, usi sunt. Is Solon e septem illis inclutis sapientibus fuit. Is sua lege in fures, non, ut Draco antea, mortis, sed dupli poena vindicandum existimavit.
Abbreviated transcription (Latin):
plutharcus facit. det̾ret enĩ nos hoc qͥd ẽ ĩ libro.
pꝰmaxime auaricia ꝓmiscuaq ⁊ ñ necessaria
rerũ cuiꝰ cemͦi płimaꝵ. ⁊ cogitacione ⁊ peticio¬
ne. s huiꝰ inquã tui erroris culpã ẽẽ intelli¬
go. in mea scilicet infacũdia. qui ne płib qͥd̾
uerbis potuerim non obscurissime dice̾. qd a
grecis ꝑfectissime u̾bo uno ⁊ planissime dr̃ xuu¬
dicta ueterũ p̃toꝵ sedentib forte nob̃ ĩ biblio¬
theca templi traiani. ⁊ aliud qͥd q̃rꝑitib cũ ĩ
muia retanda publice redempta hñt siqͥs eaꝵ
ad me eductus fuerit qͥ dicatur qd eũ ex lege lo¬
cationis fac̾e oportuerit ñ fecisse retanda. Igitur
qͥd eẽt q̃rebatur dixit ibi quispiã noł cũ sedens
amicꝰ m̃s. In libro segani de origie uocabuloꝵ
legisse refertas uocari arbores q̃ aut ripis flumi¬
nũ eminerent aut ĩ alueis eoꝵ extarent: appel¬

Expanded text:
Plutarchus facit. Deterret enim nos hoc quidem Plutarchus facit. Deterret enim nos hoc quidem ria promiscaque et non necessaria rerum cuiuscemodi plurimarum et cogitatione et petitione. Sed huius, inquam, tui erroris culpam esse intellego in mea scilicet infacundia, qui ne pluribus quidem verbis potuerim non obscurissime dicere quod a Graecis perfectissime verbo uno et planissime dicituDICTA veterum praetorum sedentibus forte nobis in bibliotheca templi Traiani et aliud quid quaerentibus cum in mina retanda publice redempta habent, si quis eorum ad me eductus fuerit, qui dicatur quod eum ex lege locationis facere oportuerit non fecisse. Retanda igitur quid esset quaerebatur. Dixit ibi quispiam nobiscum sedens amicus meus in libro se Gavi De Origine Vocabulorum VII. legisse, retas vocari arbores quae aut ripis fluminum eminerent aut in alveis eorum extarent, appel
Abbreviated transcription (Latin):
titudine ⁊ negocio u̾bũ unũ ꝯpingerem sicitti mul¬
ti uiga dicimꝰ. ⁊ multicolora. ⁊ multiformia. s ñ mi¬
nꝰ ĩ lepide ita diceretur ꝙͣ. si ĩ terp̾tari uoce una uelisi¬
tactrus incogitando fuissem. resꝑondi tand̃ ñ uidi
mͥ significari eã rem posse uno nomine idcͥco uicta
aratione qͥd uellet gͥcũ id u̾bũ pararã dic̾e. Ad mul¬
tas gͥ res adg̾ssio eooꝵq oĩũ rerũ actio. GR.ĩꝙͣ
grece dr̾: deqͣ hunc librũ ꝯpositũ ẽẽ ĩscͥptio iba
indicat: tum ille opicus meis u̾bis inchoatis. ⁊ ĩ ꝯ¬
uos ꝓfecto nescio qͥs hic plutharchus ad negocia
capessenda ⁊ ad res obeundas płimas. cũ ĩdustria
⁊ celeritate. nom̃ q̃. ipsius uirtutis de qua locuturꝰ
me in quã uͦ. neq enĩ ista omio uirtus ẽ. cuiꝰ
gͥco nomine argunto hoc libri demonstrat᷑
neq id qd̾ tu opitiare ego me dic̾e sencio dut

Expanded text:
titudine et negotio verbum unum compingerem, sicuti multitudine et negotio verbum unum compingerem, sicuti multiiuga dicimus et multicolora et multiformia. Sed non minus inlepide ita diceretur quam si interpretari voce una velistacitus in cogitando fuissem, respondi tandem non videri mihi significari eam rem posse uno nomine, et idcirco iuncta oratione quid vellet Graecum id verbum parabam dicere. Ad multas igitur res adgressior, de qua hunc librum conpositum esse, inscriptio ista indicat. Tum ille opicus, verbis meis inchoatis et inconnos profecto nescio quis hic Plutarchus ad negotia capessenda et ad res obeundas plurimas cum industria et celeritate, nomenque ipsius virtutis de qua locuturus me, inquam, vero; neque enim ista omnino virtus est, cuius Graeco nomine argumentum hoc libri demonstratur, neque id quod tu opinare aut ego me dicere sentio aut
Abbreviated transcription (Latin):
dãtiã reicuiꝰ id u̾bũ ẽẽt ⁊ demostrare ut letabũ dᷤ
is dicatur qͥ habunde letus sit ⁊ errabundus qui longo
atq habundãti errore sit cet̾aq oĩa ex ea figura ita di¬
ci ostñdit. ut ꝓductio ħ ⁊ cxtremitas largam ⁊ fluẽtẽ
uim ⁊ copiam declararet xiii.
diecimꝰ sepe animũ adnocabula rerũ ñ paucissi¬
ma. q̃ neq singłis u̾bis ut agrecis neq En a
marune płib eas res u̾bis dicamꝰ. tam dilucide tã qr
apte demonstri latina oratione possunt ꝙͣ g̾ci ea dic̃t
pͥus uocib. nuꝑ ⁊̃ cũ allatas ẽẽt ad nos plutarchi liber
ieiꝰ libri indicẽ legissemꝰ qui erat. GR. ꝑ cunctanti cui¬
piã qͥ ⁊ litt̾arum ⁊ uocũ gc̃d r̃ exꝑs fuit cuiꝰ nã liber
⁊ qua de re scͥptus eẽt nom̃ qͥd scͥptoris statim diximꝰ.
rem deqͣ scriptũ fuit dicturi hesimus: ac tũ qͥlͫ pͥmo
fingere qd̾ ñ insignit̾ asꝑũ absurdũq eẽt si ex mul¬

Expanded text:
dantiam rei cuius id verbum esset demonstrare, ut laetabundus is dicatur qui abunde laetus sit, et errabundus, qui longo atque abundanti errore sit, ceteraque omnia ex ea figura ita dici ostendit, ut productio haec et extremitas largam et fluentem vim et copiam declararet. DIECIMUS saepe animum ad vocabula rerum non paucissima quae neque singulis verbis, ut a Graecis, neque, si maxime pluribus eas res verbis dicamus, tam dilucide tamque apte demonstrari Latina oratione possunt quam Graeci ea dicunt privis vocibus. Nuper etiam cum adlatus esset ad nos Plutarchi liber et eius libri indicem legissemus, qui erat Περὶ piam qui et litterarum et vocum Graecarum expers fuit cuiusnam liber et qua de re scriptus esset, nomen quidem scriptoris statim diximus, rem de qua scriptum fuit dicturi, haesimus. Ac tum quidem primo, fingere, quod non insigniter asperum absurdumque esset, si ex mul
Abbreviated transcription (Latin):
iuncta ẽ qͣsi q̃dã cantilena rethorica faciliꝰ ad¬
herere memorie tue potuit. Uã sime ĩqͥt ñ fal¬
lit qd̾ qͥd ĩprimori puericia legeri: u̾ba ħ sc̃
demostenis adu̾sus eum qͥ ut tu nunc facis pec¬
catũ suũ peccatis alienis exemplũ purgatũq ibeit.¬

Expanded text:
vincta est, quasi quaedam cantilena rhetorica facilius advincta est, quasi quaedam cantilena rhetorica facilius adhaerere memoriae tuae potuit? Nam si me inquit non fallit quod quidem in primori pueritia legerim, verba haec sunt Demosthenis adversus eum, qui, ut tu nunc facis, peccatum suum peccatis alienis exemptum purgatumque ibat
Abbreviated transcription (Latin):
decertandas uenisse dn̾r uiri nobiles ingenio atq
lingua p̃stabili. thepompus. theodeotes naucriteᷤ.
sunt ⁊̃ qui socͣtem ipsũ cũhis certauisse memorie
mãdaueruit: sedeo certamine uicisse theopombũ
iudicatũ ẽ. Isfuit socͣtis discipulus: Extat nc̃ qͦ
theodecti tragedia q̃ inscͥbitur mau̾solus. in qͣ
eũ magisꝙͣ inꝓsa placuisse hygiiꝰ ĩ exẽplis refert
Ncessebat quẽpiam taurꝰ philosophus xix.¬
seuera atq uehem̃ti obuirgatione ad olescẽtẽ.
solitũ ẽẽ fieri defendebat turꝑitudinẽq delic¬
tiexẽꝓloꝵ usu ⁊ ꝯsuetudinis uenia deprecabat᷑:
atq ibi taurꝰ isto ipso defensionis gen̾e irrita¬
cior. hõ ĩ qͥt stułte ⁊ nicħili si te amalis exẽplis
auctoritates ⁊ raciones philosophie ñ abaucũt:
ne illiꝰ qͥdem demostenis ur̃i sentñcia tibi ĩmẽ¬
tẽ uenit. q̃ qͥa lepidis ⁊ uenustis nocũ modis

Expanded text:
decertandas venisse dicuntur viri nobiles ingenio atque decertandas venisse dicuntur viri nobiles ingenio atque lingua praestabili, Theopompus, Theodectes, Naucrates; sunt etiam qui Isocratem ipsum cum his certavisse memoriae mandaverint. Sed eo certamine vicisse Theopompum iudicatum est. Is fuit Isocrates discipulus. Extat nuncnune quoque Theodecti tragoedia, quae inscribitur Mausolus; in qua eum magis quam in prosa placuisse Hyginus in Exemplis refertNCESSEBAT quempiam Taurus philosophus severa atque vehementi obiurgatione adulescentem solitum esse fieri defendebat turpitudinemque delicti exemplorum usu et consuetudinis venia deprecabatur. Atque ibi Taurus isto ipso defensionis genere inritatior: Homo, inquit, stulte et nihili, si te a malis exemplis auctoritates et rationes philosophiae non abducunt, ne illius quidem Demosthenis vestri sententia tibi in mentem venit, quae, quia lepidis et venustis vocum modis
Abbreviated transcription (Latin):
ti splendore inpecunie uelo lucificare exitũ eta¬
oñis amoꝵ fabulas ultraq affectionis humane
fidẽ mausolus autẽ fuit. ut .m. tulliꝰ ait. rext̾re
carie. ut qͥdã g̾caꝵ historiaꝵ scriptores ꝓiĩcie
grete ꝓfectꝰ. Gfi. g̾ci uocant. Is mausolus uͥ fato
ꝑ functꝰ. int̾ lam̃ta ⁊ manus uxoris fun̾e mag¬
nifico sepultꝰ ẽ: arcemisia luctu atq desid̾io
mariti flagrans uxor ossa cinerẽq eiꝰ nxta
odorib ꝯtusaq ĩ faciẽ pulueris a ͣ indidit.
ebibitq: multa qͥ alia uiolẽti amoris ĩdicia
fecisse dr̃. Molita qͦ ẽ. ingenti ĩpetu oꝑis ꝯser¬
uande mariti memorie sepulchrũ illud memo¬
ratissimũ dignũq numerari uiter septẽ õiũ
t̾raꝵ spectacula. Id monum̃tũ artemisia cũ dus
manib sacͥs mansoli dicaret. agona id ÷. cercam̃
laudib eiꝰ dicendis facit. ponitq p̾ma pecunie
aliaꝵq rerũ bonaꝵ amplissima ad eas laudes

Expanded text:
tis splendorem pecuniae volo elucificare exitum aetatis splendorem pecuniae volo elucificare exitum aetaomnis amorum fabulas ultraque affectionis humanae fidem. Mausolus autem fuit, ut M. Tullius ait, rex terrae Cariae, ut quidam Graecarum historiarum scriptores, provinciae praefectus σατράπην Graeci vocant. Is Mausolus, ubi fato perfunctus inter lamenta et manus uxoris funere magnifico sepultus est, Artemisia, luctu atque desiderio mariti flagrans uxor, ossa cineremque eius mixta odoribus contusaque in faciem pulveris aquae indidit ebibitque multaque alia violenti amoris indicia fecisse dicitur. Molita quoque est ingenti impetu operis conservandae mariti memoriae sepulcrum illud memoratissimum dignatumque numerari inter septem omnium terrarum spectacula. Id monumentum Artemisia cum dis manibus sacrum Mausoli dicaret, agona, id est certamen laudibus eius dicundis, facit ponitque praemia pecuniae aliarumque rerum bonarum amplissima. Ad eas laudes
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ ẽ. uirũ p̾ter alios uenerandũ auctoritate¬
q antiqͣ preditũ luminib ocłoꝵ suo sponte se pͥ¬
uasse qͦ existimaret cogitaciones ꝯm̃tacionesq aĩ
sui incontenplandis nature racionib uegetiores
⁊ exactiores fore si eas uidendi ĩlecebͥs ⁊ ocłoꝵ ĩpe¬
dim̃tis lib̾asset. Id factũ eiꝰ modũq ipsũ qͦ cetitatẽ
facile sollercia subtilissima cõsciuit. lab̾uus poeta
ĩmimo quẽ scͥpsit restionẽ u̾sib qͥd̾e satis mũde
atq gͣtifice factis descͥpsit. sed atuis cũ uolũtarie
cecitatis funxit aliã u̾titq in eã rẽ qͣntũ agebat
⁊ ĩ concinniter: ẽ eñi ꝑsona q̃ hoc apnd laberiũ dicit.
diuitis auari ⁊ parci sũptũ płimũ asoti ꝯq ad¬
olescentis uiride plorantis. uersus lau̾erii it st̃.
democͥtus ab derites phisicꝰ philosophus cl peũ ꝯsti¬
tuit ꝯtra exortũ hi ꝑionis. ocłos effodere ut posset
splendore ereo nͭa radiis solis aciẽ effodit lumi¬

Expanded text:
ter alios venerandum auctoritateque antiqua praeditum, luminibus oculorum sua sponte se privasse, quia existimaret cogitationes commentationesque animi sui in contemplandis naturae rationibus vegetiores et exactiores fore, si eas videndi inlecebris et oculorum impedimentis liberasset. Id factum eius modumque ipsum quo caecitatem facile sollertia subtilissima conscivit, Laberius poeta in mimo quem scripsit Restionem, versibus quidem satis munde atque graphice factis descripsit, sed causam voluntariae caecitatis finxit aliam vertitque in eam rem quam tum agebat, non inconcin asotiamque adulescentis vivide plorantis. Versus Laberiani sunt: Demócritus Abderítes physicus phílosophus Clipeúm constituit cóntra exortum Hyperíonis, Oculós effodere ut pósset splendore aéreo. Ita rádiis solis áciem effodit lúmi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑserena. Qm̃ tẽpus instat ꝓꝑari necessẽ ẽ. cũ
signisi candũ autẽ.ẽ. coactiꝰ qͥ factũ ⁊ festinãciꝰ.
tũ rectiꝰ p̾ mature factũ id dicitur quã mature.
sicuti afranius dixit ĩ togata. cui ntulus nom̃ ẽ.¬

Expanded text:
ari necessum est. Cum ari necessum est. Cum significandum autem est coactius quid factum et festinantius, tum rectius praemature factum id dicitur quam mature, sicuti Afranius dixit in togata, cui Titulus
Abbreviated transcription (Latin):
nã ĩ frugib ñpomiis matum dñr. q̃ neq cruda
et in ũitia sunt neq caduca ⁊ de cocta s temꝑe suo
adulta maturataq: qm̃ autẽ id qd̃ ñ segnit̾ fiebat.
mature fieri dicebatur ꝓgressa płimũ uerbi sig¬
nificatione. ñ iã qd̾ ñ segniꝰ s qd̃ festinãtiꝰ fit. id
rata sunt in matura ueriꝰ dicantur illud uͦ ingidi¬
anũ rei atq u̾bi tẽꝑam̃tũ diuꝰ angustos duob g̾cis
ut ad remagendã simul adhiberetur ⁊ñ dustric icele¬
ritas ⁊ diligencie. ⁊ arditas ex quib duobus ꝯtrariis
fit maturitas Uirgiliꝰ qͦ siqͥsi animũ attendat
duo ista u̾ba ꝓꝑare ⁊ maturare tãquã plane ꝯtra¬
ria scitissime seꝑauit inhisce u̾sib. frigidus agͥco¬
lam si qñ ꝯtinet᷑ imber: multa forent q̃ mox celo
ꝓꝑanda sereno maturare datur: Elegantissime
duo u̾ba ista diuisit. nãq ĩp̾paratu rei rustice ꝑ
tẽpestates pliuuas. qm̃ in ociũ ẽ. maturari pot̾¬

Expanded text:
 et in pomis matura dicuntur, quae neque cruda et inmitia sunt neque caduca et decocta, sed tempore suo adulta maturataque. Quoniam autem id quod non segniter fiebat, mature fieri dicebatur, progressa plurimum verbi significatione, non iam, quod non segnius, sed quod festinantius fit, id s modum properata sunt inmatura verius dicantur. Illud vero Nigidianum rei atque verbi temperamentum divos Augustus duobus Graecis ut ad rem agendam simul adhiberetur et industriae celeritas et diligentiae tarditas, ex quibus duobus contrariis fit maturitas. Vergilius quoque, si quis animum adtendat, duo ista verba properare et maturare tamquam plane contraria scitissime separavit in hisce versibus: Frigidus agricolam si quando continet imber, Multa, forent quae mox caelo properanda sereno, Maturare datur. Elegantissime duo verba ista divisit; namque in praeparatu rei rusticae per tempestates pluvias, quoniam otium est, maturari pot
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis scire sese negat: nos aũt in capi¬
toni sacei coniestancis inuenimꝰ siti¬
cines appellatos. qui ap̃sitos can̾e soli¬
ti ee̾nt. hoc ÷ uita functos & sepultos.
eosq habuisse propum genꝰ tube. qua
canerent. a ceterorum cubicinũ diffe¬
rectiꝰ locuti sunt. siccnustas littera
gemina dixerunt. sicinium eiũgenꝰ
ueteris salutat nis fuit. saltabundi
aũt canebant que nunc ÷ autescanitt
osuit hoc u̾bum .iii.
latiꝰ poeta in praginaticis
pellariq sicinistas agit in ebuloso

Expanded text:
ritatis scire sese negat. Nos autem in Capiritatis scire sese negat. Nos autem in Capitonis Atei Coniectaneis invenimus, siticines appellatos qui apud sitos canere soliti essent, hoc est vita functos et sepultos, eosque habuisse proprium genus tubae, qua canerent, a ceterorum tubicinum differectius locuti sunt,sicinnistas littera n gemina dixerunt. Sicinnium enim genus veteris saltationis fuit. Saltabundi autem canebant, quae nunc stantes canunt. Posuit hoc verbum L. Accius poeta in Pragmaticis appellarique sicinnistas ait n
Abbreviated transcription (Latin):
& acerba talio uisa fuerat. souerttas
Regis ad pecunie multam redibat rau¬
te uiuencdi disciplina est historia
de mecto fufecio albano nobis quoq
non ad modum num̾o istiusmodi li¬
bros lectitabantib ignota non ÷ qui qr̃
pactum atq conductum cum rege po¬
puli romani ꝑfide ruꝑat binis quadri¬
gis euinctꝰ in diuersa intentib lace¬
iat. ẽ: nouum atq asꝑum suppliciũ
quis negat:. S quid elegantissimus
poeta dicat. uideat. tu dictis albane
maneres hec talia. qne alia ibi sextus
cecilius omĩb qui ad erant ipso quoq
fauorino ad ꝓbante atq laudlante dis¬
seruit: nunciatum ÷ cesarem iam sa¬
lutari. ⁊ seꝑati symus. li.
imꝑium sit ueteri ubi nouus uenent
siticines inquit. &. liticines ⁊ cubici¬
nes. S cesellius udex in conmenta¬
riis lestionum antiquarum scire qͥdẽ
seait. Liticines lituo cantare. &. tubi¬
cines tuba. Quid istuc aũt sit quod
siticines cartant homo ingenue ue¬

Expanded text:
et acerba talio visa fuerat, severitas et acerba talio visa fuerat, severitas legis ad pecuniae multam redibat. Rte vivendi disciplinast. Historia de Metto Fufetio Albano nobis quoque, non admodum numero istiusmodi libros lectitantibus, ignota non est, qui, quoniam pactum atque condictum cum rege populi Romani perfide ruperat, binis quadrigis evinctus in diverse nitentibus laceratus est; novum atque asperum supplicium quis negat? sed, quid elegantissimus poeta dicat, vide: at tu dictis, Albane, maneres. Haec taliaque alia ubi Sextus Caecilius, omnibus qui aderant, ipso quoque Favorino adprobante atque laudante, disseruit, nuntiatum est Caesarem iam salutari, et separati sumus. II Imperium sit Veteri, ubi Nouus Venerit. Siticines, intuit, et liticines et tubicines. Sed Caesellius Vindex in Conmentariis Lectionum Antiquarum scire quidem se ait, liticines lituo cantare et tubicines tuba; quid istuc autem sit, quo siticines cantant, homo ingenuae ve
Abbreviated transcription (Latin):
ad anussime qui pararent ł in librrli
ꝑpenderent. s potius eundem animũ
enncdemq impetum in eadem parte
corpis rumpendi ñ eũdem quoq casũ
exigi uoluerunt. qm̃ modꝰ uoluntatis
ꝑ restare poss casus ict non poss. Qd si
Ita ÷ udico ut & ip̃e equitatis habitꝰ de¬
monstrat taliones ille tue recipce ar¬
gutiones ꝑfecto quam ueriores fuerunt
s qm̃ acerbum quoq eẽ. hoc genus pe¬
ne pitas. que obsecro ce ista acerbitas ẽ
si icdemfiat in te qd̾ tu te in alio feceris.
p̃sertm cum feceris faculcatẽ paciscen¬
bies non necesse sit pati taliouem ai
nisi eam tuelegeris: auod edistum aũt
p̃torum de estumandiꝰ uiturip proba¬
bilius eẽ. ex his nolo hoc ignores. haue
quoq ipsam talionem ad estimatio¬
nẽ iudicis redigi necessacio solitands
nã si reus qui depisci noluertt iuda¬
citalionẽ imꝑanti ñ parebad estua¬
talite iudex hominem pecume dami¬
nabat. atq ita si reo ⁊ pactio grauis

Expanded text:
ad amussim aequiperarent vel in librili ad amussim aequiperarent vel in librili perpenderent; sed potius eundem animum eundemque impetum in eadem parte corporis rumpenda, non eundem quoque casum exigi voluerunt, quoniam modus voluntatis praestari posset, casus ictus non posset. Quod si ita est ut dico, et ut ipse aequitatis habitus demonstrat, taliones illae tuae reciprocae argutiores profecto quam veriores fuerunt. Sed quoniam acerbum quoque esse hoc genus poenae putas, quae, obsecro te, ista acerbitas est, si idem fiat in te quod tute in alio feceris? praesertim cum habeas facultatem paciscendi et non necesse sit pati talionem, nisi eam tu elegeris. Quod edictum autem praetorum de aestimandis iniuriis probabilius esse existimas, nolo hoc ignores, hanc quoque ipsam talionem ad aestimationem iudicis redigi necessario solitam. Nam si reus, qui depecisci noluerat, iudici talionem imperanti non parebat, aestimata lite iudex hominem pecuniae damnabat, atque ita, si reo et pactio gravis
Abbreviated transcription (Latin):
lam librariis assib in eam tepestatẽ po¬
pulus usus ÷. S inurias atrociores ut
De osse fracto non lib̾is mͦ uerum & ser
iis factas ĩpensiore damno iundicaue¬
runt. Quib dani aũt iniuriis calio¬
nem quoq: adposuerunt. quã quideri
tu talionem uir optime iniquius pau¬
lo insestatꝰ es ac ne consistere quidẽ dixis¬
ti lepida quadam sollercia uborũ qrã
caliomi par nonsit talioneq rumptt m̃¬
brum facile possit id alteriꝰ ruꝑte ut ais
tu equilibrium. uerum . &. mi fauorine
talionem rarissime fieri clifficili lune
s decem uiri minuere atq. extingure
uolerites huiꝰcemocli uolentiã pulsãdi
atq: ledendi. talione eo quoq metu co¬
Hercendos ẽẽ. homines pittaueruutt.
neq eius qui menbrum ałti rupil se
pacisci cam̃ de talione reduñda nollet
tam̃ eẽ. habendam rõnen arbitrati fc̃.
u an prudens in prudens uerupissi ex
pectandum putarent talionẽ mneo ł

Expanded text:
nam librariis assibus in ea tempestate ponam librariis assibus in ea tempestate populus usus est. Sed iniurias atrociores, ut de osse fracto, non liberis modo, verum etiam servis factas, inpensiore damno vindicaverunt, quibusdam autem iniuriis talionem quoque adposuerunt. Quam quidem tu talionem, vir optime, iniquius paulo insectatus es ac ne consistere quidem dixisti lepida quadam sollertia verborum, quoniam talioni par non sit talio neque rumpi membrum facile possit ad alterius rupturae, ut ais tu, aequilibrium. Verumst, mi Favorine, talionem parissimam fieri difficillime. Sed decemviri minuere atque extinguere volentes huiuscemodi violentiam pulsandi atque laedendi talione, eo quoque metu coercendos esse homines putaverunt neque eius qui membrum alteri rupisset et pacisci tamen de talione redimenda nollet tantam esse habendam rationem arbitrati sunt, ut an prudens inprudensne rupisset spectandum putarent aut talionem in eo vel
Abbreviated transcription (Latin):
significat quod irunc dr̾ s uectabulũ
& quod iunctis temꝑib pectorib tra¬
hebatt᷑. ueteres ur̃i uim̃cũ a iungendo
dixeruiti. Arcera ant uocabatur plaus¬
trum tectum undiq & municum quasi
archa queclam magna uestimentis instra¬
ta. quã ninus egri aut senes portari cu¬
bantes solebant. Quȩ nam tͥ gͥ acerbitas
ẽẽ. uisas quod inius uocatõ pauꝑtino
honum ł inopi. qui aut pedib forte e¬
gris eẽt aut quo alio casu ingredi non
quiret plaustrum ẽẽ. dandum censuer.
neq inst̾̃ni tamen delicate arcerã iusse¬
runt. qm̃ satis ee̾t. in ualido cuiꝰ inodi
uestaculũ acq id fecerunt ne cauiatiõ is¬
ta egri corpis ꝑpetuam uacationẽ daret.
fidem detrastantib uiris q actiones de¬
clinantibꝰ s enim ipsum uide inuiras
fastas quinq. & iriguiti assib sanxerunt:
ñ omĩno om̃is mi fauorine inuirias. aere
isto pauce cdiluerunt. tam & sihec ipsa
paucitas assium grauitandus exes fute.

Expanded text:
cat quod nunc dicitur, sed vectabulum etiam quod a iunctis pecoribus trahebatur; veteres nostri iumentum. a iungendo dixerunt. Arcera autem vocabatur plaustrum tectum undique et munitum, quasi area quaedam magna, vestimentis instrata, qua nimis aegri aut senes portari cubantes solebant. Quaenam tibi igitur acerbitas esse visa est, quod in ius vocato paupertino homini vel inopi, qui aut pedibus forte aegris esset aut quo alio casu ingredi non quiret, plaustrum esse dandum censuerunt? neque insterni tamen delicate arceram iusserunt, quoniam satis esset invalido cuimodi vectabulum. Atque id fecerunt, ne causatio ista aegri corporis perpetuam vocationem daret fidem detractantibus iurisque actiones declinantibus; sed enim insubide. Iniurias factas quinque et viginti assibus sanxerunt. Non omnino omnes, mi Favorine, iniurias aere isto pauco diluerunt, tametsi haec ipsa paucitas assium grave pondus aeris fuit;