comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tie signiticãt : Eec xi rł cęlari cõmissum pissiur octidens ip̃mg egnoctii sidus uui reł octobr
Dem̃ ꝯ sentiut qđ ẽ raro philippus: calippus: dõsiteus : parmeaisculs : conõ: Triton Democritus
Eudoxus iui rał octãbt capellã matutino exoriri e iiͦ rł edos ui nõn octõbr. Attice co
rona ecoritꝰ mane asie E cesiri .u. Rł Emochus occidit matutino iiͦ nł cȩsari corona
ecoritꝰ incipit q post pridie occidũt edi uesei uuiͥ idus octobr. Cȩsarifulges ĩ corona stella exorit¬
occibit uesperi Io idus nouedr gladius orionis occide᷑ incipit deiñ iiͦ idus uergiliȩ occidũt. In his tprum
ẽt̾uallus oꝑa rustica panaptes raphanos serẽ: ꝗd diximꝰ dieb uulgus agreste rapã post enconiȩ disceli
male seri putat. Nos om̃iui post uulcanalia ⁊ p̃cocia cũ panico. Afidicule aũt occaũ uitiũ passiolos
pabulũ: heģ silete luna fieri iubẽ : e frõdis p̃parãcȩ tp̃us hoc ẽ. unus frõdator iiiiᵒ fcõdanas fiscinas

Expanded text:
esari commissura piscium occidens ipsumque aequinocti sidus VIII kal. Oct. dein consentiunt, quod est rarum, Philippus, Callippus, Dositheus, Parmeniscus , Conon, Criton, Democritus, Eudoxus IV kal. Oct. capellam maturona exoritur mane, Asiae et Caesari V heniochus occidit matutino. IV Caesari corona exoriri incipit, et postridie occidunt haedi vespere. 313 VIII id. Oct. Caesari fulgens in corona stella exoritvergiliae occidunt. 314 In his temporum intervallis opera rustica: rapa, napos serere quibus diximus diebus. vulgus agreste rapa post ciconiae discessum male seri putat, nos omnino post Vulcanalia, et praecocia cum panico, a fidiculae autem occasu viciam, passiolos, pabulum. hoc silente luna seri iubent. et frondis praeparandae tempus hoc est. unus frondator quattuor frondarias
Abbreviated transcription (Latin):
pbnis uesptino occaũ ꝯau dies hyemãt italię ꝙ cũ solĩ aquariũ sentiat᷑ trãsere qđ fẽte per
R ł seb̵  cueno uiii seał stella regia appellata fubeton ĩ pettore leonis occidit matutina Epore
satũ uertete hipalio oponts. iugero ogę leg sufficũt. fossas purgare aut nouis fice añ lucanis
fenam̃ta acuere manuoria aptare dolia quasla sarcire. ip̃ar lanas sendento purgare a noias fare¬
ai obẜuauit. M aior ꝑs auctoꝵ uindee iinitoris emersu Uni ioul aglonis prscis ecortu a posta
die orionis in attica miliũ apparc᷑ ẜuat. Cesar ꝗ idus nartii ferales sib abnotauit scorpionis oc¬
casus xo Rł ii apͥlis italiȩ miliũ ondit xñ reł equũ occide̾ matutmo hoc ĩtualũ tetis uegetissi¬

Expanded text:
dies hiemant Italiae, et cum sol in aquarium sentiatur transire, quod fere XVI kal. Feb. evenit. VIII kal. stella regia appellata Tuberoni in pectore leonis occidit matutina, et pridie satum vertere bipalio oportet — iugero operae LXX sufficiunt —, fossas purgare aut novas facere, antelucanis ferramenta acuere, manubria aptare, dolia quassa sarcire, ovium tegimenta concinnare ipsarri observavit, maior pars auctorum vindemiatoris emersu — VIII idus aquilonii piscis exortu et postero die Orionis. in Attica milvum apparere servatur. Caesar et idus Mart. ferales sibi notavit scorpionis occasu, XV kal. vero April. Italiae milvum ostendi, XII kal. equum occidere matut
Abbreviated transcription (Latin):
uõ ẽ. ꝙ̃ fiat ex ordeo : ꝑ stͥ bitni anguli in coetia e africa genꝰ: ex quo fiat ordei Glabru appellat
Turanus. Idem olirã ꝙ orgia eade ẽẽ existimãt: Ti sanę ꝯficiẽde uulgata rõ ẽ. Siłi m̃o e tri¬

Expanded text:
vero est quae fiat ex hordeo, cui sunt bini anguli. in Baetica et Africa genus, ex quo fiat, hordei glabrum appellat vero est quae fiat ex hordeo, cui sunt bini anguli. in Baetica et Africa genus, ex quo fiat, hordei glabrum appellat Turranius. idem olyran et oryzan eandem esse existimat. tisanae conficiendae volgata ratio est
Abbreviated transcription (Latin):
Menadro aultore appurie ꝙ glidiatoꝵ cognoie ꝗ ordears uocatant. polẽta qͦ gregi nõ aliuñ prefeñt
blib fit hoc mõis. Greti ꝑfusũ aqua ordcũ siccat nocte una ac postero die frigũe : deiã molis fragũt
netẽs pũgat : madidũq ĩ pila tunaut : aq ĩ corbib eluũt: ac siccatũ sole rursus tũdũt᷑ & purgatũ molu
Quocũꝙ at̃ gn̾e p̃parato uicenis ordei libres trinais secunis litn e coriãdri sex libras salsq acetabido tõre
tes añ orĩ misca̾ in mola. Qui diutiꝰ uolut ẜuare cũ pollire ac furfurib sius conduat᷑ nouis fictilibus.
talia sñ ꝑfusione tostum ĩ subtilẽ farinã molit. Iisdem additis at ẽ e milio. panẽ er ordeo antiꝗs usitatũ
uita dannauit. quadrupedũq refectib. Tipsane usus usus ualidissim saluberimq tãtoꝑe ꝓbet᷑. Um̃u audit
es uolum̃ dicnuit hippocrãtes e claressimis medicine sña. Ti sane bonitis p̃cipue uticẽsi. In egypto

Expanded text:
 vocabantur. polentam quoque Graeci non aliunde praeferunt. pluribus fit haec modis. Graeci perfusum aqua hordeum siccant nocte una ac postero die frigunt, dein molis frangunt. recens purgant madidumque in pila tundunt atque in corbibus eluunt ac siccatum sole rursus tundunt et purgatum molunt. quocumque autem genere praeparato vicenis hordei libris ternas seminis lini et corintes omnia ante, miscent in mola. qui diutius volunt servare, cum polline ac furfuribus suis condunt novis fictilibus. Italia sine perfusione tostum in subtilem farinam molit, isdem additis atque etiam milio. Panem ex hordeo antiquis usitatum vita damnacensi. in Aegypto
Abbreviated transcription (Latin):
modiũ a cibarii: qd̃ secũdariũ uocãt sextarios iui furturis sectarios tondẽ. Epilana at̃ sulgmnis sectarios

Expanded text:
modium et cibarii, quod secundarium vocant, sextarios IV, furfuris sextarios totidem, e Pisana autem siliginis modium et cibarii, quod secundarium vocant, sextarios IV, furfuris sextarios totidem, e Pisana autem siliginis
Abbreviated transcription (Latin):
offa eripiusse ploratib lib̾is pres cõmemorat: E hodie sacta pͥsca at nataliũ pulte fritilla cõficiũt᷑
Uid̃tq tã puls ignota gręciȩ fiusse ꝗͣ italie polẽta. Tritici seiẽ auidi nullũ ẽ : ñ qđ plus alim̃a tra¬
dat. Si milaginẽ dix̾i ꝓpe tritici delitiãs. Cãdor ẽ & sñ uirtute & sñ podẽ. cõuenĩẽs humidis
tractib quales italię st e gallie comate. S ꝙ tr̃as alpes ẽ allobrogũ tñ heluctoꝵ ꝑ agro ꝑtiuar.
Incetis ibi ꝑtib biẽno ĩ triticũ trãsit. Remediũ ue grauissiã qͦ grini ei sem̃t᷑. De pistoriꝰ moitura e¬
Siligĩe laudatissimꝰ panis pistrinaꝵq oꝑa laudatissiã. Precellit ĩ italia si cãpania : farina. Cre¬
p̃isis nate milceat᷑ Rufior illa at pisana cadidior põderosiorq eretacta. Iustũ ẽ e graro cãpanȩ̃: quo
uocãt castatã e modio redire sertarior uii siliginis uł e gregali sñ castratura sectarios i. p̃tea floris se¬

Expanded text:
offam eripuisse plorantibus liberis patres commemorat. et hodie sacra prisca atque nataItaliae polenta. xx 85 Tritici semine avidius nullum est nec quod plus alimenti trahat. siliginem proprie dixerim tritici delicias candore sive virtute sive pondere. conveniens umidis tractibus, quales Italiae sunt et Galliae Comatae, sed trans Alpes in Allobrogum tantum Remorumque agro pertinax, in ceteris ibi partibsiligine lautissimus panis pistrinarumque opera laudatissima. praecellit in Italia, si Campana Pisis natae misceatur. rufior illa, at Pisana candidior ponderosiorque cretacea. iustum est e grano Campanae, quam vocant castratam, e modio redire sextarios IV siliginis vel e gregali sine castratura sextarios V, 87 praeterea floris se
Abbreviated transcription (Latin):
arattare: ut enedo tẽ dictũ. hoc fit uł incipiẽte cumo cũ iã si aut bina. trinaue emiscrit folia. Nec reces sotta¬
namiꝰ exͫ. In treuetico agro tertio añ hũc añũ cõꝑtũ. Nã cũ hyeme pgelia captę segetes essgͣ: reseuenl̃t¬
s sitiẽtes cãpos inse mãtio: ib̃ rimasq messes huetũt. Nũc reliqua cuitura tiadat᷑ ꝑ gña frugũ. De Cultura¬
Siuginẽ far triticũ. semẽ ondeũ occãto sarito. rũcato: ꝗd dc̃u erit diebus. Ntreͦ ꝑ gna Itugũ. Cap xxxuii¬
les admutit. Q sarĩq.caueat: ne fum̃ti radicẽ sꝑfodiat. Triticũ semen. oreũ tabã bis sarire meli. Rũcãtio cũ
gel ĩ articło ẽ eẽ ĩmłłis inutilio herbis : frugũ mdices iũdicat: segetẽq disceruit a cespite leguminũ cicet
ende̾: quę far desiderat. faba rũcari nõ gesat: qm̃ euicit herbas. lũpinũ octat᷑ tm̃. Miliũ & panicũ occut᷑ .s

Expanded text:
aratrare, ut credo, tune dictum. hoc fit vel incipiente culmo, cum iam se ad bina ternave emiserit folia. nec recens subtrahemus exemplum in Treverico agro tertio ante hunc annum conpertum. nam cum hieme praegelida captae segetes essent, reseverunt etiam campos mense Martio uberrimasque messes habuerunt. Nunc reliqua cultura tradetur per genera frugum. Siliginem, far, triticum, semen, hordeum occato , sarito, runcato quibus dictum erit diebus. singulae operae cuiqles admittit. qui sariet, caveat ne frumenti radices subfodiat. triticum, semen, hordeum, fabam bis sarire melius. 185 runcatio, cum seges in articulum exiit, evolsis inutilibus herbis, frugum radices vindicat segetemque discernit a caespite. leguminum cicer eadem quae far desiderat. faba runcari non gestit. quoniam evincit herbas lupinum, occatur tantum. milium et panicum occatur et
Abbreviated transcription (Latin):
tuut. Om̃e aruũ rectis sulcis: mex ꝙ obliꝗ sbigi debeꝭ. In collib trasuersõ tr̃ mõte arat᷑. s mõ ĩ suꝑiomimõ ĩ
ĩferiom rositãte uomẽ . Tm̃q ẽ laboris hõi : ut ẽ boũ iuce fungãt. Cẽre sn hoc aĩali mõtane gẽtes fartuus

Expanded text:
tuit. omne arvum rectis sulcis, mox et obliquis subigi debet. in collibus traverso tantum monte aratur, sed modo in superiora modo in tuit. omne arvum rectis sulcis, mox et obliquis subigi debet. in collibus traverso tantum monte aratur, sed modo in superiora modo in inferior
Abbreviated transcription (Latin):
gracilis. Utili int solstitiũ autumni: e eꝗnoctiũ arat᷑. Ubi leues est freqͥntes imores pĩgue hebosũq solũ idi¬
suę eges. Lutosã tr̃as ne tagito: ut oĩa amtro priusꝗͣ ares ꝓscĩdito. hoc utilitatẽ h. q̃ł inuẽso cespite her¬
baꝵ nadices necñt᷑. Quidamꝰ utiꝙ ab eꝗnoctio uerno ꝓscindi uolut : qđ uere semł anitũ ẽ d tp̃ris argto
ueꝵ acũ uocat᷑. hoc ĩ nouali as necius ẽ. Nouale ẽ qͣd̃ alt̾nis añis serit᷑. Araturos boues ꝗͣ arctissiẽ iuagi
õp. ue capitib solatis arẽ. sic minime colla cõtundũt. S int̾ arbores iutesq aret filcelus capistrati ne
rari. Qui iugeꝵ si sit facilitas soli: si minꝰ ꝓscĩdi semissẽ : iterari assẽ: qñ e aĩaliũ labori nã leges sor¬

Expanded text:
gracilis, utilius inter solstitium et autumni aequinoctium aratur; ubi leves aestus, frequentes imbres, pingue herbosumque solugracilis, utilius inter solstitium et autumni aequinoctium aratur; ubi leves aestus, frequentes imbres, pingue herbosumque solusuae leges: lutosam terram ne tangito. vi omni arato. prius quam ares proscindito. hoc utilitatem habet, quod inverso caespite herbarum radices necantur. quidam utique ab aequinoctio verno proscindi volunt. — quod vere semel aratum est, a temporis in novali aeque necessarium est. novale est quod alternis annis seritur. — 177 araturos boves quam artissime iungi oportet, ut capitibus sublatis arent — sic minime colla contundunt —; si inter arbores vitesque aretur, fiscellis capistrari, ne rari sesquiiugerum, si sit facilitas soli; si minus, proscindi semissem, iterari assem, quando et animalium labori natura leges sta
Abbreviated transcription (Latin):
Omeꝵ pła gũã. Culte uout᷑ infelir pdensa prius prescindat᷑ irã sec̃ñs : futurisq sulos uestigia p̃seri¬
bens incisuris : quas resupin ĩ amãdo mordeat. Uomeris altum gen ẽ uulgane rostra riti uertis. Tertum
in solo facis nec toto porreltum dental sed ecigua cuspide ĩ rostro latior. hoc quanto gñi.  acutior ĩ mu¬
cronẽ fatigata: eodemq gladio scindens solũ: ꝙ acie iateꝵ radices herbaꝵ secãs. Non pͥdẽ inue̾tũ in re¬
tia gallg ut duas addere q̃lii rotulas: qđ genus uocãt pliumoriti. Cuspis effigiem pale he. Sert
faciuis soli quadragena iugera dihicilis tricena iustũ ẽ. De tprib atadi e iunctione doum +¬
uatio tẽpestus ares. Tepidiorih locis a bruma ꝓscĩdi arua op. & frigibiorib ab egnoctio uno: & matutiꝰ sicta
regione ꝗ humuda maturi densa tr̃a ꝗͣ soluta. pĩgu ꝗͣ macra. ubi sitȩ a graues estates: tr̃i cretosa aut

Expanded text:
m plura genera: culter vocatur inflexus praedensam, priusquam proscindatur, terram secans futurisque sulcis vestigia praescribens incisuris, quas resupinus in arando mordeat vomer. alterum genus est volgare rostrati vectis. tertium in solo facili, nec toto porrectum dentali, sed exigua cuspide in rostro. 172 latior haec quarto generi et acutior in mucronem fastigata eodemque gladio scindens solum et acie laterum radices herbarum secans. non pridem inventum in Raetia Galliae duas addere tali rotulas, quod genus vocant plaumorati. cuspis effigiem palae habetfacilis soli quadragena iugera, difficilis tricena iustum est. xlix 174 In arando mrigidioribus ab aequinoctio verno, et maturius sicca regione quam umida, maturius densa terra quam soluta, pingui quam macra. ubi siccae et graves aestates, terra cretosa aut
Abbreviated transcription (Latin):
putet᷑ impẽdiũ oꝑe. Net teme᷑ oliuã: nec quasdã tr̃as diligẽter cole . sicut ĩ sicilia tradũt. Itrg
T abauos: ꝙ p̃ceptis suis ꝓspexere iute. Nã cũ dicenẽ malis inteluge̾ uoluerũt ui ussi

Expanded text:
putetur inpendium operae, nec temere olivam, nec quasdam terras diligenter colere, sicut in Sicilia tradunt, itaquputetur inpendium operae, nec temere olivam, nec quasdam terras diligenter colere, sicut in Sicilia tradunt, itaquest abavos, qui praeceptis suis prospexere vitae. namque cum dicerent malis, inte
Abbreviated transcription (Latin):
tutit tol Nero nõ fraudanco magnitudĩẽ hac qͦ. sua en. pompeio: ꝙ nũꝗͣ agrũ mercatũ s est ꝯr̾minũ. Agro
empto domũ uenaẽdam inelemẽte nõ ex utilitate pii stam ĩ ago cesuit hoc exordio p̃cepta pandere
con rura Egastuis pessimũ ẽ. E icꝗd agit a esperãtib temerariũ bideat unã uoces
antiqͦꝵ ꝑꝓfusse q fortaos ĩcredibile̾ penitꝰ existimet᷑. nihil min expedire ꝙ agiũ opt̃o
colete. L Tarius Rutus ad ĩfima natalũ humilitate ꝯfulatũ militari ĩdustria meritus
antiquę alias ꝑsimomię eirciter pr teł c̃t ⁊̃ libalitate diui augusti ꝯgestũ usq ad &etractioe
heredis exh iusit agros i pniceno coemende colendoꝵ ĩgloriã. Int̾nitinẽ gͦ fumẽꝗ censemꝰ
Im̃o nercules iudico modũ reꝵ oium utilissimũ. Bene cole neciũ ẽ opłie damnosiẽ pretꝗ¬
sobole suo coleno aut pascendis alio ꝙ colente dño aliquas mesles collige̾ nõ expedit: si cõ¬

Expanded text:
 —, non fraudando magnitudine hac quoque sua Cn. Pompeio, qui numquam agrum mercatus est conterminum. agro empto domum vendendam inclementer atque non ex utilitate publici status Mago censuit, hoc exordio praecepta pandere cem antiquorum posuisse, et fortassis incredibile , ni penitus aestimetur, nihil minus expedire, quam agrum optime colere. L. Tarius Rufus infima natalium humilitate consulatum militari industria meritus, antiquae alias parsimoniae, circiter |M???| HS liberalitate divi Augusti congestum usque ad detractationem heImo hercle judico modum rerum omnium utilissimum. Bene colere necessarium est, optsubole sua colono aut pascendis alioqui colente. domino aliquas messes colligere non expedit, si con
Abbreviated transcription (Latin):
a nob poĩtã. Miꝵq oĩb uehem̃tĩa sapori ẽẽ. Ex hil pastinace unũ genꝰ agreste spõte puenit.
altu grecie serit᷑ radice uł seĩe uere pͥmo uł autumno ut higino place februario dugustõ. Septebri
octobr solo ꝗͣ altissiẽ refosso Amicula utilis ec̃ ĩcipit bima ueilior gratior autumno patinisq mãx
ꝑ sic qͦ uirꝰ ĩ tractabile ille ẽ. Hlybiscũ a pastinaca gracilitate distat: domnatũ in cibis: sed mediane
utile ẽ :̃ d quãtũ genꝰ ĩ eadẽ siłitudĩe pastinace: quã nr̃i gallicã uocat : nr̃i uo elaucũ. Cuiꝰ gaa¬

Expanded text:
ex his pastinacae unum genus agreste sponte provenit, alterum Graeciae seritur radice vel semine vere primo vel autumno, ut Hygino placet, Februario, Augusto, Septembri, Octobri, solo quam altissime refosso. 89 annicula utilis esse incipit, bima utilior, gratior autumno patinisque maxime, et sic quoque virus intractabile illi est. hibiscum a pastinaca gracilitate distat, damnatum in cibis, sed medicinae utile. est et quartum genus in eadem similitudine pastinacae, quam n
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o uirgilaꝵ occnũ fieti putãt aliꝗ ad nii idus nouẽbris ut diximꝰ ẜuãt : qͣm̃ io sidus q̃ uestis institutor e
e ẽ ĩ celo notatu facillimnũ. Erg̃o ex occ̾nũ eiusdem de hyeme augum̃t᷑ ꝗb ẽ cum insidiadi nego¬
ciatoris auaritia. Nubuo occaũ fluuosam hyemẽ denũtiat: statĩq auge lacc̃naꝵ precia. sereno asp
cũ folo decidua uident. Sic ĩdicat᷑ añĩ tempies alibi tardius: aliti maturi. Ita .n. sencit᷑ ut geli loci
afficit nã. Idq ĩ hac rõe precellit: ꝙ eadem e ĩ mũco pu  ẽ . ẜ uniciuq loco peculiaris. Miret hoc ꝗ non
steoris ucẽ. & ꝯtra rigores tr̃a statusq oꝑari ale nũtiat: E mone festinare. Uaro ĩ fabe utiq statu

Expanded text:
ipso vergiliarum occasu fieri putant aliqui a. d. III idus Novembris, ut diximus, servantque id sidus etiam vestis institores, et est in caelo notatu facillimum. ergo ex occasu eius de hieme augurantur quibus est cura insidiandi, negotiatores avari. ita nubilo occasu pluviosam hiemem denuntiat, statimque augent lacernarum pretia; sereno aspecum folia viderit decidua. sic iudicetur anni tempadficit natura, idque in hac ratione praecellit, quod eadem et in mundo publica est et unicuique loco peculiaris. miretur hoc qui non stercoris vicem et contra rigores terram satusque operiri a se nuntiat ac monet festinare. Varro in fabae utique satu
Abbreviated transcription (Latin):
lucullus R: Segnola ep̾ uilla sceuole fruchu nõ cant᷑ unli luciali agetre. Quo ĩ gnẽ cenlonia castigatio
ent minus arare ꝗͣ ilentere. Neq hoc sine arte quadã ẽ. No ussimus uilla ior misinensi polũt. E
bres uenssiẽ tradidis: Spectare : estiuosis locis septẽtuionẽ dug meridic̃ frigidis tẽꝑatis exortũ
ubr q nc̃ tñ traditas notas sbsignabimꝰ catonis maꝵ uerbis Ebidũ uł pinus siluestris uel
tubus bulbus minutis trifoliũ heba pratentis. quęrcus siluestris: pirus. malus frum̃tari soli note
Itẽ nigna trã E cinerei coloris. Gil creta coquet nili ꝑ magna. Sabulũ ꝙ̃ nisi id ꝑtenue ẽ ꝙ mł

Expanded text:
evola, cum villa Scaevolae fructus non caperet, villam Luculli ager, quo in genere censoria castigatio erat minus arare quam verrere. nec hoc sine arte quadam est. novissimus villam in Misenensi posuit C. bres verissime tradidit. spectare in aestuosis locis septentriones debet, meridiem in frigidis, in temperatis exortum um tamen traditas notas subsignabimus Catonis maxime verbis: ebulum vel prunus silvestris vel rubus, bulbus minutus, trifolium, herba pratensis, quercus, silvestris pirus malusque frumentarii soli notae, item nigra terra et cinerei coloris. omnis creta coquet, nisi permacra, sabu
Abbreviated transcription (Latin):
erit: imbrẽ in plenilunio. Si plena ctͣ se he̾bit orbẽ : ex qui ꝑte is maxiẽ speadebit : eo ea uẽtum
oñ as. Si ̃ ortã cõnua crassiora fueñt: hortidã tempestatẽ. Si añ quãta nõ apparuerie uẽto fauoio
flante hyemalis toto m̃se fucrit. Si xui uchem̃tiꝰ flãmei appanient asꝑis tẽ pestites p̃sagie. St̃ r ipi lure

Expanded text:
fuerit, imbrem in plenilunio. si plena circa se habebit orbem, ex qua parte is maxime splendebit, ex ea ventum fuerit, imbrem in plenilunio. si plena circa se habebit orbem, ex qua parte is maxime splendebit, ex ea ventum ostendet; si in ortu cornua crassiora fuerint, horridam tempestatem. si ante quartam non apparuerit vento favonio flante, hiemalis toto mense erit. si XVI vehementius flammea apparuerit, asperas tempestates praesagiet. sunt et ipsius lunae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗata cõnua eiꝰ obtula plauĩã: erecta E ĩ festa uentos semꝑ significat: Quarta tñ mariẽ cornu ei
se ptetnonale acuminatũ. at rigidũ illũ pręsagit ueatum inferius austrõ : ueraq relta nolten
neatosã : Si quarte orbis ritilus ciebit: uetos e ĩbres prgmonebit. Apud uaronẽ ita ẽ Si qͣrto die
luni erit diresta: magna tẽpestatẽ in mari p̃sagit.: E nͥ sit coronã ccͣ se hebit :  cã sincetã. qm̃ illo nõ
nõ aũ plerã lunã hyemãdũ oñdit. Si plemilinio ꝑ dimidiũ pura erit: diel serenos siglicabit: si netila
uẽtos : nigresct᷑s imbres Si caligo orbis nubẽ incleserit uentos qua se ruꝑit. Si gemini ordes anxe¬
rir: maiorẽ tẽpestatẽ: & magis si tres erũt: aue nigri ĩtrupti at distieti. Nascẽs iuna si cornu su¬
pior ab attato sunge pliuitas dcresc̃s dibit : si inferiore ãt plenibuniũ. S  miccra ilo nigritia fe-

Expanded text:
a eius obtusa, pluviam, erecta et infesta ventos semper significant, quarta tamen maxime. Cornu eius septentrionale acuminatum atque rigidum illum praesagit ventum, inferius austrum, utraque recta noctem ventosam. Si quartam orbis rutilus cinget, et ventos et imbres praemonebit. Apud Varronem ita est: ‘si quarto die luna erit directa, magnam tempestatem in mari praesagiet, nisi si coronnon ante plenam lunam hiematurum ostendit. si plenilunio per dimidium pura erit, dies serenos significabit; si rutila, ventos; nigrescens imbres. si caligo orbisve nubium incluserit , ventos, qua se ruperit; si gemini orbes cinxerint, maiorem tempestatem, et magis, si tres erunt aut nigri, interrupti atque distracti. nascens luna si cornu superiore obatrato surget, pluvias decrescens dabit; si inferiore, ante plenilunium ; si in media nigritia illa
Abbreviated transcription (Latin):
ort ꝗͣ dies ĩregi op t prĩai actigi tm̃ e eodt᷑ paxxillo depͥmi q spissari ster cẽ in plãtario secꝗpe¬
des ĩ t̾ bina sciã latitudiẽ ĩ lõgitudiẽ semisses. Ita satos malieolos aexiui m̃se redire ad imũ antidum
i ecti obruat binis eminetib gẽmis humescũt. hoc mõ recisiq palmitẽ remitũt poẽa fistula frastar¬
dre libe capit iures: unaq fere oĩus corpoꝵꝭ suoꝵ acinos. In alio gñe ĩueatu nouitio findt malleolus¬
medullaq crassa ĩse collgãt᷑ ip̃i caules ita ut gẽmus ꝑtat᷑ oĩmo ⁊ uc̃ malicolo ĩ trã fixo mixta sit :¬

Expanded text:
llo deprimi et spissari, interesse in plantario sesquipedes inter bina semina in latitudinem, in longitudinem semisses; ita satos malleolos XXIIII mense recidere ad imum articulum, iecti obruantur binis eminentibus gemmis. uniscunt hoc modo recisisque palmitem emittunt. postea fistula fracta radix libere capit vires, uvaque fert omnium corporum suorum acinos. in alio genere invento novicio findmedullaque erasa in se colligantur ipsi caules ita, ut gemmis parcatur omni modo. tum malleolus in terra fimo mixta s
Abbreviated transcription (Latin):
nauigates cũ duces ei ac psti cẽtamine qͥdã uariasse i lignia nauiũ stupuerũt ꝙ littora flatu ueo¬
sicoleria pellete. ueio pũpureo ad detiu cũ n. Antonio cleopatra uenit codesꝙ fugit. hoc fut in
pitoliũ dedicare
CNobasina de iñ uela pͥmꝰ in theatro duxisse tradit᷑ lentulus spintet apollmarib ludis mor cedar
dietator totum foꝵ romanũ ĩtecit uiãq sagrã a domo sua & cliuũ usq ĩ capitoliũ. Qđ muneri ip̃i
qladiatorio mirabilius uissum tradũt. Deiñ e sñ ludis Marcellus Sctauiã Augusti sorore genitꝰ ĩ edilititi
csto masit candori ꝑfiuax gr̃a. honor ẽ e trorano bello. Cut .y. nõ ꝓ plis iatfit ut naufragiis
thoraco lineis pautos tã pugnasse testis ẽ homerus: hĩc fuisse g nauiũ armam̃ta ap̃ eũ¬

Expanded text:
 insignia navium, stupueruntque litora flatu versicoloria pellente vela. purpureo ad Actium cum M. Antonio Cleopatra venit eodemque fugit. hoc fuit impitolium dedicaret. carbasina deinde vela primus in theatro duxisse traditur Lentulus Spinther Apollinaribus ludis. mox Caesar dictator totum forum Romanum intexit viamque sacram ab domo sua et clivum usque in Capitolium, quod munere ipso gladiatorio mirabilius visum tradunt. 24 deinde et sine ludis Marcellus Octavia Augusti sorore genitus in aedilitate nt. 25 cetero mansit candori pertinax gratia. honor ei iam et Troiano bello. cur enim non et proeliis intersit ut naufragiis? thoracibus lineis paucos tamen pugnasse testis est Homerus. hinc fuisse et navium armamenta apud eun
Abbreviated transcription (Latin):
uitinũ  Snnglu magnas int̾pretationes hñt in dubias: Cato ĩ ꝯt̃imnis h̃ ampłł existimari iudẽ : quo
resto inbẽat. In bono ẽ i ꝗt religiõe bñ utenti. Atilius regulus ille punico bello bil ꝯsul auebat : neꝗo
tetudissimis locis ĩsalubre agrũ paradũ :n effoctis sa lubrimũ. Salubritas loci nõ sꝑ ĩcolaꝵ colonẽ dete
git. Q m̃ assueti gͥᷤ̃ pestleatih durãt. p̃te̾a sut q̃dã ꝑtih am̃i salubria. Nihil at salutare ẽ mili q̃d to¬
to ano salubie. Mħalas ẽ ager cũ quo dominus lustat᷑. Cato ĩter pͥma spectari iubr ut solũ sua uir¬
tute alat: q̃ dc̃m c̾ positidt̃ :ut oꝑarioꝵ copia ꝓse lit opiduq ualidu ut nauigioꝵ euedtus nł itine

Expanded text:
vicinum. singula magnas interpretationes habent nec dubias. Cato in conterminis hoc amplius aestimari iubet, quo pacto niteant. in bona enim, inquit, regione bene nitent. fecundissimis locis insalubrem agrum parandum neque effetis saluberrimum. salubritas loci non semper incolarum colore deteiam adsueti etiam in pestilentibus durant. praeterea sunt quaedam partibus anni salubria, nihil autem salutare est, nisi quod toto anno salubre. malus est ager, cum quo dominus luctatur. 28 Cato inter prima spectari iubet, ut solum sua virtute valeat qua dictum est positione, ut operariorum copia prope sit oppidumque validum, ut navigiorum evectus vel itinerum,
Abbreviated transcription (Latin):
iut pedali nõ breuores lãgitudĩẽ .u. uiue noioꝵ pauciones t̾b gemis ĩ hac m̃sura cẽ pot̾ũt Insen co
Edie. qͦ putat: utilissimuy. Si młeo poet nẽcẽ sit sertͣ custoditos uti p̃cipimꝰ caueri utiqne ex̃ tra po¬
siti sole iarescãt: uc̃to a frigore hebetẽt᷑. Q diutiꝰ ÷̃ licco fuerit pͥus ꝗͣ serat᷑ ĩ aqua p̃ib dieb reuinescũe¬
Solũ apͥtũ ł ꝙͣ ãplissimũ ĩ seĩari siue ĩ unea bidẽte pastrari debiae temos pedes bipalio alto  arar
exigi mã sura Male pastinatũ dep̃hẽdũt seana ĩgolia metiẽda ẽ g ea ꝑsi q̃ intiace płuta Sucusi

Expanded text:
runtur pedali, non brevioresruntur pedali, non brevioresdie, quo deputentur, utilissimum; si multo postea necesse sit serere custoditos, uti praecepimus, caveri utique, ne extra terram positi sole inarescant, vento aut frigore hebetentur. qui diutius in sicco fuerint, priusquam serantur, in aqua pluribus diebus revirescSolum apricum et quam amplissimum in seminario sive in vinea bidente pastinari debet, ternos pedes bipalio alto, marraexigi mensura. male pastinatum deprendunt scamna inaequalia. metienda est et ea pars, quae interiacet, pulvi
Abbreviated transcription (Latin):
ui ꝑe uocãt᷑. Uñ geͣminãt hac de cã ⁊ĩ plãtariis ata eode año ferũt aquas fucͣ laturi fruct: arto.¬
re: cũ tẽpestiue sati p̃gnãtes ĩ coatus ꝯcepti aliubi pariũt. Ita satas fico t̾tio año trastere facile h ꝓse
e duro surculus seri. Eoq arguͣ malleolus ꝙ̃ uocatut᷑ ñc. poẽa auelli cũ sua calce coepeẽ : ut ĩ fito¬
N aliud ẽ iuiuaciꝰ. Tetiu genꝰ adiec̾tũ ꝙ̃ nc̃ expeditiꝰ sns calit : qd̃ sagittȩ uocut᷑. cũ ĩttiti ꝓpagant᷑
d̾ n.cũ ĩcisi ñ ĩ tor taigẽmes. płes at̃ ex eode surculo h mõ fiũt. Serere e pãpinariis stetile est
nͭͨ nͥ foecũdo op: quȩ rans he nodos ĩ foecũda iudicat᷑ densitas gẽmaꝵe fertiutatis ĩditiũ ẽ. Qdã seri
uetãt. uͥ eos ꝗ foruent surculos. Sagittas serẽ minꝰ utile: qm ĩ tras feredo facile rũpit᷑. qđ̵ ĩtortũ fuit Se¬

Expanded text:
 germinantur. 155 hac de causa et in plantariis aliquando eodem anno ferunt, quo fuere laturi fructus in arbore, cum tempestive sati praegnates inchoatos conceptus aliubi pariunt. ita satas ficos tertio anno transferre facile. hoc pro e duro surculus seri, eoque argumento malleolus vocatur etiamnunc. postea avelli cum sua calce coeptus est, ut in fico, neque est aliud vivacius. tertium genus adiectum etiamnum expeditius sine calce, quod sagitiidem cum recisi nec intorti, trigemmes. plures autem ex eodem surculo hoc modo fiunt. serere e pampinariis sterile est, nec nisi fecundo oportet. quae raros habet nodos, infecunda iudicatur; densitas gemmarum fertilitatis indicium est. quidam seri vetant nisi eos qui floruerint surculos. sagittas serere.minus utile, quoniam in transferendo facile rumpitur quod intortum fuit. se
Abbreviated transcription (Latin):
binchiali cõtice diligete suato trũco exacuto. Myreꝰ a talcis serit᷑. Norus talta tm̃ qm̃ ĩ ulmo q̃t isem religio
fulgurũ ꝓhibas. Quaꝑꝙ ce taleaꝵ sutu nc̃ iñdũ ẽ. Seruãdũ in ea om̃ oĩa ut taleę ex feracib frãt arderib
Ne cũuȩ : neue scnbre neue bnfurte : ne teniuores ꝗ̃ ut manũ ĩ plent̃: ne minones pedalib ut illidato cõnce: abs

Expanded text:
racchiali, cortice racchiali, cortice fulgurum prohibet. quapropter de talearum satu nunc dicendum est. servandum in eo ante omnia, ut taleae ex feracibus fiant arboribus, ne curvae neve scabrae aut bifurcae, ne tenuiores quam ut manum impleant, ne mi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniũt. Capacissima ĩsitoꝵ õiũ drꝰ platanꝰ. pcẽa robur. Ueq utraq sapores cõrũpũt. Quggĩ õĩ gnẽ in¬
setũt᷑ ut ficus ut punicę. Uitis nõ reciꝑit emplasta: nec ꝗh tenuis a caducus rimosusq cõttx: n ĩ ocu¬
N On ẽ omutẽda raritas uniꝰ ex. Corelli equesro. a teste geautꝰĩ seuit castaneã suome ip̃a surculo in
Neapolitano agro. Sic stã ẽ castanea q̃ ab eo nõ accepit it laudatas poẽa heges eiꝰdẽ libr corellianĩ iteꝗiseut
Hex ẽ it eas dr̃ia. Ila copiosion hȩȩtꝰtiana melior. Reliqs gnã caius ĩgenio suo excogitauit : ac deffactos serẽ ranos
opime ⁊ li uastiore ramo pai mõ etacuto adigat᷑ alte exrguo suꝑ tr̃ai relicto capite. eog ip̃a arcna coopto
Ramo serũt᷑ e punica palis latato pus meata. Itẽ myrtꝰ dĩui hoꝵ lõgitudie tu pedũ crassitudie ũniũ  n¬

Expanded text:
 capacissima insitorum omnium ducitur platanus, postea robur, verum utraque sapores corrumpit. quaedam omni genere inseruntur, ut ficus, ut punicae. vitis non recipit emplastra, nec quibus tenuis aut caducus rimosusque cortex, neque inocuNon est omittenda raritas unius exempli. Corellius eques Romanus Ateste genitus insevit castaneam suomet ipsam surculo in Neapolitano agro. sic facta est castanea, quae ab eo nomen accepit inter laudatas. postea Tereus eiusdem libertus Corellianam iterum er eas differentia: illa copiosior, haec Tereiana melior. Reliqua genera casus ingenio suo excogitavit ac defractos serere ramos terquam talea, optime quidem, si vastiore ramo pali modo exacuto adigatur alte, exiguo super terram relicto capite eoque ipso harena cooperto. ramo seruntur et punica, palis laxato prius meatu, item myrtus, omnium horum longitudine III pedum, crassitudine minus b
Abbreviated transcription (Latin):
int̾luno estate calidissimi ẽ: hyeme gelida e ꝯtrario. In plenilunio estate frigidas facit noctes hyeme
ut cũ sol nob ꝓxiõ circuo cũtat igne eiꝰ cominꝰ ietepeo : cũdens endẽ int limio abhie hyeme qm̃ abla

Expanded text:
ta. 276 namque interluino aestate calidissima est, hieme gelida. e diverso in plenilunio aestate frigidas facit noctes, hieme ta. 276 namque interluino aestate calidissima est, hieme gelida. e diverso in plenilunio aestate frigidas facit noctes, hieme st cum sole proximo nobis circulo currat, igne eius comminus recepto candens, eadem interlunio absit
Abbreviated transcription (Latin):
arctur medius occibit. iiiͦ. idus fidicula occaũ suo autumnũ incohat: uti adnotit. S ꝙuera rõ id fien ĩucĩt.¬
Uñ carbũculi redigũt᷑: ut quodã unedinis carbone exustȩ. Nõ cõꝑant᷑ huic malo grãdinis ꝓcelle: nec queq
unꝗ̃ añone intulere caritate̾. Agroꝵ ꝗpre mala st̾ illa. Carbũculas at regionũ late pate̾tium: nõ diftil
oñditꝙ cũ tris societatẽ ceii. sꝑnẽtib hãc curã eiꝰ opulctissimis cuuũ ꝓiusa dei. caritate ex futuro:
toto tractu om̃e oleum: mirãtib ꝙ pauꝑtatẽ & ꝗetẽ doctrinaꝵ ei sciebat᷑ imprimis cordi eẽ . sttq ut
apparut cã: ꝙ iꝰgens diuitiaꝵ cursus restitiusse mercede anxie: & auide dñoꝵ poenitẽtię cõceptie
ꝓleriq dixere rorẽ mixtum sole agr̃i frugib rubiginis cam c̃ẽ. E carbienculi iuitibi. Qđ et ꝑte falsĩ
fit nisi intluno. plenaue luna hoc ẽ prȩualente. Utroq ñ .pbitu plena ẽ: ue se pius diximꝰ Siflu¬

Expanded text:
arcturus medius occidit. III idus Aug. fidicula occasu suo autumpnum incohat, ut is annotat. Sed vera ratio id fieri inunde carbunculare dicuntur ut quodam uredinis carbone exustae. non conparantur huic malo grandines, procellae quaeque umquam annonae intulere caritatem. agrorum quippe mala sunt illa, carbunculus autem regionum late patentium, non difficili ietatem, spernentibus hanc curam eius opulentissimis civium, praevisa olei caritate futura ex toto tractu omne oleum, mirantibus qui paupertatem quietemque doctrinarum ei sciebant in primis cordi esse, 274 atque ut apparuit causa et ingens divitiarum cursus, restituisse mercedem anxiae et avidae dominorum poenitentiae, contentum 275 Plerique dixere rorem inustum sole acri frugibus robiginis causam esse et carbunculi vifit nisi interlunio plenave luna, hoc est praevalente. utroque enim habitu plena est, ut saepius diximus, sed interlu
Abbreviated transcription (Latin):
pnusq herbas euelli p̃tea seiã ip̃a fruticãtia supputare ac falit̃ pati ꝯsuesce᷑. cato e fruticis crates im¬
ponĩ iuba alitudĩe hois ad solẽ recipiẽdũ. at ĩtegi culmo adfrigora arcẽda. Sic pinoꝵ naloꝵꝙ sciã au-
tari sic pineas nuces sie cupssos scie satas ⁊ ĩp̃as Minimis io gen granis ꝯstãt : ut uix ꝑspici q̃dã possit᷑.
silłe oniginis suȩ hñt maloꝵ p̃ rroꝵq seiã his pͥncipiis respuẽtẽ secures matie nasci ĩdemita põdrib ĩ nẽł
p̃da arboris uels tũrid murisq ĩpellẽdis anetib. hȩc ẽ nã eiꝰ hȩc potẽtia : Suꝑ oũent e lachrymi nasci
aliꝑd : ut suo loco dicemꝰ. Ergo e cupsso feĩã : mas .n . ut dixiiꝰ nõ gignit piuuȩ colecte ꝗb docui m̃sib siceãt᷑ sole
rupteq emittũt sem̃ formicis mire expetitũ ampliata q̃e miracło tãtuli aĩalis cibo absutmi natalẽ arboris. Sn¬

Expanded text:
pius herbasque evelli, praeterea semina ipsa fruticantia supputare ac falcem pati consuescere. Cato et furcis crates inponi iubet altitudine hominis ad solem recipiendum atque integi culmo ad frigora arcenda. sic pirorum malorumque semina nutriri, sic pineas nuces, sic cupressos semine satas et ipsas. minimis id granis constat, vix ut perspici quaedam possint, simile origini suae habent malorum pirorumque semina? his principiis respuentem securis materiem nasci, indomita ponderibus inmensis prela, arbores velis, turribus murisque inpellendis a mas enim, ut diximus, non gignit — pilulae collectae quibus docui mensibus siccantur sole, ruptaeque emittunt semen formicis mire expetitum, ampliato etiam miraculo tantuli animalis cibo absumi natalem tantarum
Abbreviated transcription (Latin):
uestriũ radicib ĩserũt᷑ nã sicciorib si satiuę suuestrih ĩ serat᷑ a gnant ĩ feritate reliqua cęlo ꝯstãt. Aptissina
ĩsins siccitas. huiꝰ ẽ remediũ appoitis fictilib uasis modicꝰ humor ꝑ cinẽs dstillit. In oculatio rores amat leues
ẽ ficꝰ. Ergo aputntis oĩh ramis. ne sucũ auocee nitidissia i ꝑte quã p̃ripua cẽtat᷑ hilaritas exẽpta setula ita
sit: q statim uaitas fiat. Hȩc hunorẽ nõ afflatũ recipiẽs. Nihilominꝰ tñ e luto mũnire E uĩculo meli. hoc
dinẽ at ita coaugmñti ꝙ ila sua ĩ tr̃a obliti. Eadẽ rõe ẜ ĩ malo ꝗdã hiue gn̾i mistuete tissum̃ ĩ uitib exẽpta

Expanded text:
vestrium radicibus inseruntur natura siccioribus; si sativae silvestribus inserantur, degenerant in feritatem. reliqua caelo constant. aptissima insitis siccificis. ergo amputatis omnibus ramis, ne sucum avocent, nitidissima in parte quaque praecipua cernatur hilaritas, exempta scutula ita,sit et statim fiat unitas, nec umorem nec adflatum recipiens; nihilominus tamen et luto dine atque ita coagmentari et illa sua intrita oblini
Abbreviated transcription (Latin):
fot sdis e: maritim cã in ghidã locis affiati maris noxii In płimis irlem añe ꝗtlã satis e longinquo aspr¬
estiuãtia nefrigetat᷑ opacitate. at ẽ rigore gauaẽ quę diximꝰ: ꝗa exꝑim̃tis optĩe eredit᷑. d edo ꝓt est trẽ¬
dixille rationẽ aut faciliore trastatu Eppe nõ arcorib eae ꝯuenit t frugih plerũq ñ plineta : quale ha
cãpania ribiq opt̃ia uetib: oł quę tenues exhale nebias nec librica mitis laulata. Cretã in albanẽ siu
pompeii ãnoꝵoꝵ agro e argillam cunctis ad iuncas gn̾ib anteponũt ꝗͣ ꝗ̃ prepingues qđ etcipit᷑ ĩ go
gñe ĩucẽ sabulũ albũ. In ticinẽsi multisq aliis ĩ locis niger. Itẽq rubrũ. quȩ pĩgui trẽ ꝑmixtũ ĩ fot
gẽmaniȩ pabulis : ẜ tñ statĩ sbest arena teniussimo cespitũ corio: nec sꝑ aquosa ẽ tra cui ꝓceritas hedarꝭ

Expanded text:
timis causa. 24 quibusdam locis adflatus maris noxii, in plurimis iidem alunt. quibusdam satis e longinquo aspiaestuantia refrigerant. opacitate atque etiam rigore gaudent quae diximus. quare experimentis optime creditur. iii 25 A cae arboribus convenit et frugibus plerumque, nec pulla, qualem habet Campania, ubique optima vitibus, aut quae tenues exhalat nebulas, nec rubrica multis laudata. cretam in Albensium Pompeianorum agro et argillam cunctis ad vineas generibus anteponunt, quamquam praepingues, quod excipitur in eo genere. invicem sabulum album in TiGermaniae pabulis? at statim subest harena tenuissimo
Abbreviated transcription (Latin):
nores uniu̾situt eadẽq põtiõe ãpliores mucleo nͨ nõ & honoris ng̃ peculians gẽio ꝓrecte oꝑim̃to pulunati pͫ
calicis mor lignci pitaminis. Qus̨ cã eas nuptis fecit relgiosas. tot mois foetu munito: q̃d ẽ uerisilus qͣ ga
m̃to clausit. Nã ꝙ st bifide putaiu carinȩ nucleoꝵq. Alis quadriꝑtita distinctio lignea itcursãte m̃brana¬
qͣiꝰ max̃ laudat e ꝯditas ollis ĩ tr̃a ẜuari uides tradit. Nũc thasie & altẽses celebrat : q tarẽti naꝵo duo gña.
fragili putaie ac duro: q̃ st̾ ꝙ aplissimȩ e minime rotũdȩ pretea moliuscę putaimen rũpẽtes. St qho¬
ꝓfice̾te. De scareis q ip̃i itulimꝰ ꝙ hec aũt ides uitelliuis in italiam pͥmus intulit. Eod̃ tpre simłg in
glãdib miꝵq uilissima ẽt̃: quȩ tata occultauit cura nẽ. Trini ꝗbdã ꝑtus ex uno calice cõtexq

Expanded text:
rae peculiaris gemino protectis operimento, pulvinati primum calicis, mox lignei putaminis. Quae causa eas nuptiis fecit religiosas, tot modis fetu munito, quia est verisimilius quam quia mento clausit. namque sunt bifidae putaminum carinae nucleorumque alia quadripertita distinctio, lignea intercursante membranaquas maxime laudat et conditas ollis in terra servari virides tradit. nunc Thasiae et Albenses celebrantur et Tarentinarum duo genera, fragili putamine ac duro, quae sunt et amplissimae ac minime rotundae; praeterea molluscae putamen rumpentis. nere, in suo loco retulimus. et haec autem idem Vitellius in Italiam primus intulit eodem tempore, simulque in s ex uno calyce; cortexque
Abbreviated transcription (Latin):
pͥoris manu satę oluię: itẽ inittꝰ code loco ꝯspicię magnitudinis. Sbẽ spetus ĩ quo manes eiꝰ custodire
draco tradit᷑. Romę uõ lotos in lucinę arga año: ꝗ fuit snͣ magr̃atib ecclxix urbis gd ꝯdita: ĩ cetũ
ip̃ã ꝗ̃to uetustior.esse ꝗ̃ uetustiorẽ nõ ẽ dubiũ: cũ ab eo luco lucina nõĩet. hes nẽ circites añui ht̃ anti¬
ꝗorẽ: sed ĩcerta eiꝰ etas: quę capillata dicit᷑: Qñ uestaliũ uirginũ capillus ad eã defert᷑. ueꝵ alta lo¬

Expanded text:
prioris manu satae olea, item myrtus eodem loco conspicuae magnitudinis—subest specus, in quo manes eius custodire prioris manu satae olea, item myrtus eodem loco conspicuae magnitudinis—subest specus, in quo manes eius custodire draco traditur—, Romae vero lotos in Lucinae area, anno, qui fuit sine magistratibus, CCCLXXIX urbis aede condita. incertum, ipsa quanto vetustior ; esse quidem vetustiorem non est dubium, cum ab eo luco Lucina nominetur. haec nunc D circiter annum habet. antiquior, sed incerta eius aetas, quae capillata dicitur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
cẽrea. quę̧ ĩ laminas secat: corioq oꝑirãto uestiãt᷑. Nla mat̾ie precipua st̾ eitrũ terebintus aceris
gnã butũ palma: aꝗfoliũ ilex: sambuci radit poplus. Dat ꝙ alnus : ut dcũ ẽ suber sectile / sicut citrũ:
mã origo lux̃ arboꝵ alia ĩtegi ꝙ iuliores ligno pciosiores cortice iuscere fiere: ut una artor seps
Moꝵ oꝑire placuit. deiñ mitie at ĩ mari p̃i. Testudo ĩ h secta nuꝑꝑ portẽtosis ingenis pͥncipaitu
Nerõais inuẽtii ut pigm̃tis ꝑdene se płis ꝗ uenint imitata lignũ. Sie lectis p̃ia q̃rũt. Sic renbi tũ uiti
nubẽ. sic cittũ p̾ciosi fieti. sic acer decipi nõ luxꝰ nõ fuerit ꝯtẽta ligno : iã lgnã eni testuomnẽ ficit. e¬
siꝗs ꝓfunda mũdi ꝙ saitus ĩ accessos cogitu. Ueꝵ ex iis: quas memoria hoiu custodie : durãe ĩ uelitno a phricaias

Expanded text:
cerrea. Quae in lamnas secentur quorumque operimento vestiatur alia materies, praecipua sunt citrum, terebcerrea. Quae in lamnas secentur quorumque operimento vestiatur alia materies, praecipua sunt citrum, terebgenera, buxum, palma, aquifolium, ilex, sabuci radix, populus. dat et alnus, ut dictum est, tuber sectile, sicut citrum ama origo luxuriae arborum, alia integi et vilioris ligni e pretiosiore corticem fieri. ut una arbor saepius in hoc secta, nuperque portentosis ingeniis principatu Neronis inventum, ut pigmentis perderet se plurisque veniret imitata lignum. sic lectis pretia quaeruntur, sic terebinthum vinci iuvat, sic citrum pretiosius fieri, sic acer decipi. modo luxuria non fuerat contenta ligno, iam lignum et e testudine facit. mundi et saltus inaccessos cogitet. verum ex iis, quas memoria hominum custodit, durant in Liternino Africani
Abbreviated transcription (Latin):
e capficus dirabilia  ac secti ꝙͣ modicẽ humida. arida .n. latius qua ĩter ascẽdut̃. Uiridra p̃ẽ roburiq
buxum ꝑtinacius resistũt : serrauq dentes replet equalitate ĩerti: quade cã alena ĩclinatiõe egent̃ serobt̃
Odede tissira quocũq ĩ oꝑe fraxinꝰ : endẽq corylo astis melior. cõno leuior: Sorbo letior. Galica uo g
ad cũrus flexibilis. Untt emularet᷑ ulm. ni podus esle in culpa. facilis d fagus : ꝗͣꝗͣ fragilis q tenera. Ende
fictilib laminis in tenup fiexilis. capsiso ac seriniis sola utilis. Setat᷑ ĩ laminas p̃tenues q slex colorẽ
q ͦ nõ ingrata. sed maxẽ fida issi quę terĩt᷑ ut rotaꝵ assib: ad qͦs ientore fraxin. sicut duritia slex. Ex utro
ulmo fragino utilissimas fieri. Ex iisde malleos maiores ꝗ̃ e pmuđ ilice. Q his at̃ maior ad firmitate ca
uert̃. Cato uectes agfolios laureos: ulmeos fieri iubg. higinus manubria rusticis cũpinea: Ilignea

Expanded text:
et caprificus. forabilia ac sec- tilia, quae modice umida. arida enim latius quam teras cedunt, viridia praeter robur et buxum pertinacius resistunt serrarumque dentes replent aequalitate inerti. qua de causa alterna inclinatione egerunt scobem. Oboedientissima quocumque in opere fraxinus, eademque hastis corylo melior, cornu levior, sorbo lentior, Gallica vero ad currus flexili levitate. aemularetur ulmus, ni pondus esset in culpa. facilis et fagus, quamquam fragilis et tenera. eadem sectilibus lamnis in tenui flexilis capsisque ac scrineis sola utilis. secatur in lamnas praetenues et ilex, colore quoque non ingrata, sed maxime fida iis, quae terantur, ut rotarum axibus, ad quos lentore fraxinus sicut duritia ilex et utroquulmo, fraxino utilissimas fieri, ex iisdem malleos , maioresque e pinu et ilice. et his autem maior ad firmitatem cauverint. Cato vectes aquifolios, laureos, ulmeos fieri iubet, Hyginus manubria rusticis carpinea, iligna,
Abbreviated transcription (Latin):
appellat: lus antiqua religione diane sacratꝰ alatio uelut arte tosili coma faginei mont. In hac at¬
borẽ eximĩa ggate nr̃a adamiuit passienꝰ erispus bis ꝯsul orator. agrippinę matmnonio & Nerone pri¬
uigno clatior. postea osculairi cõplectiq eã soliꝰ. nõ mõ cubare sbea uinũq illi affunde᷑. uicina lu¬

Expanded text:
appellatur, lucus antiqua religione Dianae sacratus a Latio, velut arte tonsili coma fagei nemoris. in hoc arappellatur, lucus antiqua religione Dianae sacratus a Latio, velut arte tonsili coma fagei nemoris. in hoc arborem eximiam aetate nostra amavit Passienus Crispus bis cos., orator, Agrippinae matrimonio et Nerone privigno clarior postea, osculari conplectique eam solitus, non modo cubare sub ea vinumque illi adfundere. vicina lu
Abbreviated transcription (Latin):
allgnu̾it In põto orera heracleã arę st iorus stitiui cognor̃e. ubi queneꝰ duę ab hercule satę. In coem
tractu port amici ẽ bebrice rege ĩt̾stõ clanis. Eiꝰ tumulus a supmo die laur regit᷑. quã ĩ sanã uocãt
Qm̃ si ꝗd ex ea decerptũ inferat᷑ niuib iu̾gia frãt: donec abiiciat᷑. Regionẽ aulosrenẽ dirim: ꝑ quã ab
apamea ĩ phrygia it᷑. Ioi plitanꝰ oñdit᷑ ex qua pependit marsia uist ab apolline: que iã tũ magͥtude
eletti ã. Nec nõ pabna deli ad eide dei satione ꝯspicit᷑. & olympie oleaster: ex quo pͥmus hercules
coronitꝰ ẽ.  nc̃ custodit᷑ relgiose. Athenis ꝙͦ olea durare tradit ĩ certaĩc edita a minerua. Ediuso
punicis. Irẽ iꝰ uitib precipueq fertiliorib orecin auctor ẽ seragenis añis durasse uites. Uidt᷑ ł aĩticc
celeriꝰ ĩtire. xnescũt ꝗđ uelociter. S e radicib repullulat liurus e mili & punice. firmissiẽ gͦad ui

Expanded text:
it. in Ponto citra Heracleam arae sunt Iovis Στρατίου cognomine, ibi quercus duae ab Hercule satae. in eodem tractu portus Amyci est, Bebryce rege interfecto clarus. eius tumulus a supremo die lauro tegitur, quam insanam vocant, quoniam, si quid ex ea decerptum inferatur navibus, iurgia fiunt, donec abiciatur. 240 regionem Aulocrenen diximus, per quam Apamea in Phrelecta est. nec non palma Deli ab eiusdem dei aetate conspicitur, Olympiae oleaster, ex quo primus Hercules coronatus est, et nunc custoditur religio. Athenis quoque olea durare traditur in certamine edita a Minerva. xc 241punicis, item in vitibus, praecipueque fertilioribus. Graecinus auctor est sexagenis annis durasse vites. videntur et aquaticae celerius interire. senescunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
ttẽ n. con ẜmo de nã ẽ mltis mois mirisq mernorabili. Naq nõ or̃i ĩ oĩb locis nasci eocumꝰ ñ tr̃as¬
lata uiue. hocq alias fastidio alias ꝯtumicia: sepł ĩbecillitatt eoꝵ. quȩ trasterũt᷑ euenit. alias celo
sude̾te alias solo repugnate fastidit. Balsamu a libi nasci nã ꝗͣ ĩ siria maluit : ferẽ: n nõ s palma
oyñami ĩ synę uicina ꝑueniit nõ fert. Amomi nãdiq delicię ire ĩ arabia ꝗdã ex iͣdia e naue ꝑe¬
grinari. Temptuit .n. seieue rex. Illud mãẽ miꝵ ip̃as plerũq arbores exorarꝰ ut uu̾it: at frasmigrde.¬

Expanded text:
ltis modis mirisque memorabili. namque non omnia in omnibus locis nasci docuimus nec tralata vivere. hoc alias fastidio, alias contumacia, saepius inbecillitate eorum quae transferantur evenit, alias caelo invidente, alias solo repugnante. lix 135 Fastidit balsamum alibi nasci, nata Assyria malus alibi ferre, nec non et palma nami in Syriae vicina perveniendi. non ferunt amomi nardique deliciae, ne in Arabiam quidem, ex India et nave peregrina ri; temptavit enim Seleucus rex. illud maxime mirum, ipsas plerumque arbores exorari, ut vivant atque tramigre
Abbreviated transcription (Latin):
natioẽ flare : ꝓperãt q ĩ e̾o s tñe maturescũt : ut iutes. Serotina q̃dã geminatu fiorẽ: matumtq celeriter fi¬
cuti morus quę nouissiã urbanaꝵ geminat. nͨ n exacto frigore: obud dc̃a sapiẽtissiã arboꝵ. S cũ coepit:
tm̃ uniu̾sa geminatio erũpit: ut una nocte pagat ẽ cũ strepitu. Exiis q̃ hyeme aꝗla exonẽte : ut di¬
ximꝰ ꝯcipiũt. flore pͣ otin amogdola m̃se ianuario mãtio uõ pomũ maturat. Ab ea poiẽ fiortẽ armeniata
dem tuberes t p̃coces ilȩ ꝑegrinę he coacę. Ordie at ñę siluestiũ pͥor sambuc. cui medulla p̃smai ꝙ¬
cu nulla cornus mascula urbancu malus. pauioꝙ postrut simł possit uderi pirus: E cerasus ꝙ pre
uõ uirgiliaꝵ exortu. hor sidus illaꝵ ẽ. fiorẽ at̃ so satio uitis: E quę pauio seri ĩcipit olea Deflo

Expanded text:
erantque in eo, sed tarde maturescunt, ut vitis. serotino quaedam germinatu florent maturantque celeriter, sicuti morus, quae novissima urbanarum germinat nec nisi exacto frigore, ob id dicta sapientissima arborum. sed cum coepit, in tantum universa germinatio erumpit, ut una nocte peragatur etiam cum strepitu. Ex iis, quae hieme aquila exoriente, ut diximus, concipiunt, floret prima omnium amygdala mense Ianuario, Martio vero pomum maturat. ab ea proximae florent Armeniaca , dein tuberes et praecoces, illae peregrinae, hae coactae; ordine autem cui nulla, cornus mascula, urbanarum malus parvoque post, ut simul possit videri, pirus et cerasus et prunt vergiliarum exortu. hoc sidus illarum est. floret autem solstitio vitis et, quae paulo serius incipit, olea. deflo