comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uero ille inter sydera collo catus est: Sed aliquantum tẽporis
culum sedari posse illam pestilentiã si origonis E acaricaida¬
uera requirerentur: quae cum diu quęsita ubnꝗ̃ ĩuenire.¬
ntur ad oscendendam deuotiouem suam atheuienses ut etiam
ĩalieno ea quterere uiderentur elemento suspenderunt
de arboribus fuuem ad quem se tenentes homiineshac atg
sonas adoris sui similitudinem facerent ꝙ eas prose suspende¬
rent: ꝙ mouerent: unde & oscilla dicta sut: ab eo ꝙ ĩhis cile
ẜ furrcillȩ dictoe sunt.: quibus friuuenta cilleritur : Nlii dicũt
oscilla eo membra uirilia defloribus facta quę̧ suspendebiut¬
per ĩter columnnia idest interduas columnas: ita ut ĩea homines
acceptis clausis personis .i. laruis impingerentur & ea orecille¬
cilerent idest mouerent ad risum populo cõmouendum:
ꝙ hocͥ orpheo dicͦtium ẽ: prudeutioribus tauien aliud placet:
qui dicunt sacra liberi patris ad purgationem ꝑtinere: oĩs

Expanded text:
ue ille est inter sidera collocatus. sed post aliquantum tempus culum, sedari posse illam pestilentiam, si Erigonae et Icari cadavera requirerentur. quae cum diu quaesita nusquam invenirentur, ad ostendendam suam devotionem Athenienses, ut etiam in alieno ea quaerere viderentur elemento, suspenderunt de arboribus funem, ad quem se tenentes homines hac atque as ad oris sui similitudinem facerent et eas pro se suspensas mouerent. Vnde oscilla dicta sunt ab eo quod in his oe, unde et furcille dicte sunt quibus frumenta cillentur. Alii dicunt oscilla esse membra uirilia de floribus facta que suspendebantur inter columnia inter duas columnas ita ut in ea homines acceptis clausis personis inpingerent et ea ore cillerent, id est mouerent, ad risum populo commouendum, et hoc in Orpheo lectum est. Prudentioribus tamen aliud placet qui dicunt sacra Liberi patris ad purgationem anime pertiner
Abbreviated transcription (Latin):
nis finitionis. quod quia asperum uisum est: se ad figurã
transtulit diceris exhausti. ut ser uantissimus aequi : idest¬
boru & uitiu. unde paulo post dicturus est.bis uitibus in
i. ĩanni circulo labor se ĩuicem se sequitur rusticorũ. siꝑꝑ¬
finale tempus autunni: cum uinea seras feoudes. idest¬
cadentes: tarde .x. spoliant᷑ uites frondibus fergidus e siluis¬

Expanded text:
nis, finitionis: quod quia asperum visum est, se ad figuram transtulit et ait 'exhausti', ut "et servantissimus aequi" pro 'borum et vitium, unde paulo post dicturus est "bis vitibus inid est in anni circuitum labor se invicem sequitur rusticorum. finale tempus autumni. seras frondes scadentes. Tarde enim spoliantur frondibus uites. Fri
Abbreviated transcription (Latin):
pium nrollia pensilia. ut pileuns maree ĩ mollibus oscilloꝵ
ãntu m uaeie sunt opiniones Nam alii haut asserueor
fabulaui faarus atheniensis pater erigonis cum actepiũ
a libero pre uinum iuortalibus indicarꝑ occsusẽ & eue¬
Icis qui cum aquo plus potassent ieberan uenenum seneco
pisse trediderunt huius onuis reuersus est ad erĩsoniemt
filiam quae aii eius comitata uestigia perueuis ses luni
parcis tadauer laqueo uitam finiuit haec deorum uoli¬
tate i ter astea relata est quam uirginem uocaut Cani

Expanded text:
. 'mollia' pensilia, ut "pilentis matres in mollibus". oscillorum autem variae sunt opiniones; nam alii hanc asserunt fabulam. Icarus Atheniensis, pater Erigonae, cum acceptum a Libero patre vinum mortalibus indicaret, occisus est a rusticis, qui cum plus aequo potapisse crediderant. Huius canis est reuersus ad Erigonem filiam, quae, cum eius comitata uestigia peruenisset ad patris cadauer, laqueo uitam finiuit. Haec deorum miseratione inter astra relata est, quam uirginem uocant; canis
Abbreviated transcription (Latin):
suis uideretur inimicis. Salȩre per uttes salęre autem secu¬
nlum aetem locutus est Nam antiqui salio saliui dicebant¬
dexheda reiecta ponula desiluisset : Sie ꝙ̃ ab eo quad estca¬
no uon cecini sed canui dicebant.: uude salustiuss. cormia
celebraut ꝙ canunt. nam hoc ẽ uersibus in comptis ludunt
idest car muiuibus saturnio nieteo rompositis quod ad rhrth¬
nium uersum solum uulgares romponere consueuetuntu
oranus libertasq reaͣrentis accepta per annos lusit ama
pias fitr i quibus posset populo risus moueri quieo exet e¬
bant prepter uerecoudiȩ reniedium hoc adhibuerint e
porsonas factas de aeborum corticibus siuuerent no eaeen¬

Expanded text:
 secundum artem locutus est: nam 'salio salui' dicebantde reda reiecta paenula desiluisset". sic etiam ab eo, quod est 'cano', non 'cecini', sed 'canui' dicebant, unde Sallustius "cornuacelebrant et canunt: nam hoc est 'versibus incomptis ludunt', id est carminibus Saturnio metro compositis, quod ad rhythmum solum vulgares componere consuerunt: Horatius "libertasque recurrentes accepta per annos lusit amabpia fieri, quibus posset populo risus moveri, qui ea exercebant propter verecundiae remedium hoc adhibuerunt, ne agnoscerentur, ut personas factas de arborum corticibus sumerent. A
Abbreviated transcription (Latin):
q ferens an sydere mota secundo. Tethyos unda uage lu¬
naribus aestuat horis: Flamiger an titan ut alentes
hauriat uudas: Erigat oceanum fluctibus q ad sidera
soles hyberui. solarium circulorum hoc efficit ratio: quia¬

Expanded text:
que ferens, an sidere mota secundo Tethyos unda vagae luque ferens, an sidere mota secundo Tethyos unda vagae lunaribus aestuat horis, flammiger an Titan, ut alentes hauriat undas, erigat Oceanum fluctusque ad sidera s. h. circulorum hoc efficit ratio, u
Abbreviated transcription (Latin):
ngunt iunae quotieus terrae altitudo interueniensradis
alii dicunt uentum e̾e̾ ĩ concauis terrae qui motus etiam
terram mouet: Salustius uenti qui per concaua terrae
citati. Lucanis quoerentem erumpere uentum credidit
Alii aquam dicunt genitalem sub terris moueri ut cas
simul concutere: ut uasiaquae: ut dicit lucretus: Alii
fongosam terram uolunt cuius plerunq latentes rui-¬
nae superposita uniuersa concutiunt: qua ui maria alta
tumescunt obicibus ruptis. Alii sic accipiunt: quod cruptis
obicibus idest calpe ꝑ athlante montibus hispanice Ema.¬
uritani& oceanus eruperit & ista fecerit maria qued
non procedit. Si enim hoc esset non dicere tiuescant
sed tumuerunt : cłim eruperunt: oceani maria unde
astuaria occani accipinius qui quom per hispauias ꝙgo.¬
llias ĩfinitum erũperit contempta lege riparum adqua
cuius rei opiniones lucanus in primo commemorat di¬
cens. uentus ab extremo pelagus su axe uolutet: Destituat¬

Expanded text:
ngunt lunae, quotiens terrae altitudo interveniens radiis ngunt lunae, quotiens terrae altitudo interveniens radiis alii dicunt ventum esse in concavis terrae, qui motus etiam terram movet: Sallustius "venti per cava terrae citati", Lucanus "quaerentem erumpere ventum credidit". alii aquam dicunt genitalem sub terris moveri et eas simul concutere, sicut vas aquae, ut dicit Lucretius. alii σπογγοειδῆ terram volunt, cuius plerumque latentes ruinae superposita cuncta concutiunt. qua vi maria alta tumescant obicibus r. alii sic accipiunt, quod ruptis obicibus, id est Calpe et Atlante montibus Hispaniae et Mauretaniae, Oceanus eruperit et ista fecerit maria. quod non procedit: si enim hoc esset, non diceret 'tumescant', sed 'tumuerint', cum eruperunt Oceani maria. unde aestuaria Oceani accipimus, qui per Hispanias et Gallias in infinitum erumpit, contempta lege riparum, ad quas niones Lucanus in primo commemorat, dicens "ventus ab extremo pelagus sic axe volutet destituat
Abbreviated transcription (Latin):
hoe Earatus dicit iustitiam primo in urbibus postra
tantu in apris fuisse. ubi enin adducit loquentem cur
an rusticitatis ee̾t uita felicior: uude uunc dicit pͥmam
ee philosophiam post ipsam rusticai uitam : suaii aũt
ꝑsonam proquacunq ponit sicut paulo post eura mihi¬
placeant: nihi pro cuilibet posuit sic ĩprimo: Non illa
quisꝗͣ me nocto ꝑ altum ire: ĩtertio: ne nuhi ⁊une mo¬
lles sub diuo carpere sonmos ⁊ hoc est quod dicit oratiꝰ
in arte poetica hoc amet hoc spernat promissi carni
alibi inueni gerinana uiam. aut certe circulos quibus
uideri. unde uarios accipinuis defectus non qua uariatiã
contingunt Nam ratio una ẽ ut diximus. Sed quia uel
uariis temporibus fiunt. uel uarie nam interdum duobus
itirdum quatuor interdum pluribus deficit digitis. uel
causam pronuntiandam quia sol deficere uideatue:
recedat ut ciliquod cum corpus abscoudat. lunae q laboros
uel errores quia non recte incedit. uel defectus qui conti.¬

Expanded text:
hoc Aratus dicit, iustitiam primo et in urbibus, postea tantum in agris fuisse, ubi eam inducit loquentem, cur an rusticitatis esset vita felicior, unde nunc dicit primam esse philosophiam, post ipsam rusticam vitam. suam autem personam pro quocumque ponit: sic paulo post "rura mihi" pro 'cuilibet', sic in primo "non illa quisquam me nocte per altum ire", in tertio "nec mihi tunc molles sub divo carpere somnos". et hoc est, quod dicit Horatius in arte poetica "hoc amet, hoc spernat promissi carmin"inveni germana viam": aut certe circulos, quibus videri: unde varios accipimus defectus, non quia varia ratione contingunt — nam ratio una est, ut diximus — , sed quia vel variis temporibus fiunt vel varie; interdum enim duobus, interdum quattuor, interdum pluribus deficit digitis. et acausam pronuntiandam, qua sol deficere videatur, recedat, ut aliquod eum corpus abscondat. 'lunae' autem 'laboresvel errores, quia non recta incedit: vel defectus, qui conti
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ modum sui spatĩ uer illud erat: absoluta locutio quico
laborem: quia creditum est primo homines eterra natos
aqua humo homines existimant dictos. ꝑ hĩe albi: uude
tenuit qui se proselenos asseruut ec. idest aute lunam na¬
tos quod ꝑ cicoro ĩ fudauianco cõmemorat. E statirs
qui ait. aecades asteis lunaq pridres. liborem. uel frigo¬

Expanded text:
. Ad v. 338 ver illud erat absoluta elocutio: quicquid laborem, quid creditum est, primo homines e terra natos, a qua humo homines existimabant dictos: alibi "unde tenuit, qui se proselenos esse adserunt, id est ante lunam natos: quod et Cicero in Fundaniana commemorat et Statius, qui ait "Arcades astris lunaque priores". Ad v.
Abbreviated transcription (Latin):
uelolis uel lixiuia: ĩpratis aũt iõ ne laederent cadontes u
ueres uero fiebant adinsultationẽ etiant mortuorura ea¬
prorum quid ex eis esset quod non sontiret ĩiuriam peo¬

Expanded text:
vel oleo vel lexiva. 'in pratis' autem ideo, ne laederentur cadentes. vel oleo vel lexiva. 'in pratis' autem ideo, ne laederentur cadentes. utres vero fiebant ad insultationem etiam mortuorum caprorum, ne quid ex his esset, quod non sentiret iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
adiorso: participium est: ac si dicezet abroso: nõ aliamob
tateminelant᷑. per similitudinem ut nigrum pecus plu¬
toni: qui deus est ĩferui: per contrarietatem: ut porca q
obest feugibus cereri: & caper qui obest uitibus libero: item
capra esculapio qui est deus salutis: cum capea nunꝗ̃ siue
bus omnibus reliquis uarię proqualitati regionum sacri¬
ficetur. ut ueueri paphix tautum de thure: iuide ẽ: haud
equidem tali me dignor honore. penitrici uero ueneri idest
romaue etiam de uictimis. libero tauien ubiq caperimolat.
quia dumuites quae inhonore ipsius fueraut ab eo diesta
sunt iratus pater euu occidifecit: ꝑ ex eo fieri utrem ĩquo
nialudi priiludi theatrales ex liberalibus nati sunt: idde
ꝑagos & compita circum: idest per quadtiua. quę compita
appellantur: cieca quos uillae cõsueuerant condi. undes
pagani dicti sunt quasi ex uno fonte potantes: Egrapita¬
compitis fiuint ueteres ludi dio nysia cintiquissins enint

Expanded text:
admorso participium est, ac si diceret 'abroso'. Ad v. 380 non aliam ob tatem immolantur: per similitudinem, ut nigrum pecus Plut nigrum pecus Plutoni; per contrarietatem, ut porca, quae obest frugibus, Cereri, ut caper, qui obest vitibus, Libero, item capra Aesculapio, qui est deus salutis, cum capra numquam sine nibus ceteris varie pro qualitate regionum sacrificetur — ut Veneri Paphiae tantum de ture, unde est "haud equidem tali me dignor honore", Genetrici vero, id est Romanae, etiam de victimis — , Libero ubique caper immolatur. quia vites, quae in honore ipsius fuerant, ab eo comestae sunt, iratus Liber pater eum occidi fecit et ei tolli utrem, in quo nia ludi primi ludi theatrales ex Liberalibus nati sunt: ideo agos et compita c. per quadrivia — quae compita , circa quos villae consueverant condi: unde et pagani dicti sunt, quasi ex uno fonte potantes. 'compitapulpitum dicit. 'veteres ludi' Dionysia; an tiquissimi enim, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tutos dies paranda: Testa cum ardente: propter uilitatem lucernam
emine: ut dependent lychini  Medius est .N. in huis libris stillus sicuit
gos: nam ut dicit plinius cum aer humidus osso coperit fauilla quę
cum fumo folot egredi protribita aeris crassitudine iniucernis residet :¬
& quasdam uelũt fungorum imitatur imagines: ꝑutres: incenso tiã¬
.Prenitates. ꝙ. uersa uice dat prenostica: quibus agnoscamus es tempe¬
stiuos celo serenitatem fucuram. et agorta sereña. aera. densetur
nubilo. & rarescit sereno: ue denset. qͣue rara modo. ꝙ. que densare¬

Expanded text:
 v. 391 testa cum ardente propter vilitatem lucernam rmine, ut "dependent lychni": medius enim in his libris est stilus, sicut gos nam ut dicit Plinius, cum aer umidus esse coeperit, favilla, quae cum fumo solet egredi, prohibita aeris crassitate in lucernis residet et quasdam velut fungorum imitatur imagines. Ad v. 393 nec miserenitates. et versa vice dat prognostica, quibus agnoscamus ex tempestatibus caelo serenitatem futuram. et aperta serena aer enim densetur nubilo et rarescit sereno, ut "densat erant quae rara modo et quae densa re
Abbreviated transcription (Latin):
audis corgerit. E ałr quidam dĩti¬
ngunt ł ubi nõ ꝓ erit sensus ubi
a trunco reuiuiscent. 4 casce
reuertipossunt atq una sinuilos
reuiuistore a tra: isitae aũt cim
sum̃e perierint oleastci teinius
remaner s¬
nitiuum eẽ uult pluralem singularem: ut sit sensus nui¬
tata distinctione uere tument siluae. idest a superioribus

Expanded text:
audis 'contigerit'. et aliter: quidam distinguunt 'hoc ubi non', et erit sensus: ubi a trunco reviviscent et caesae reverti possunt atque ima similes revirescere terra. insitae autem cum summe perierint, oleastri truncus remanenetivum vult esse singularem, ut sit sensus mutata distinctione 'vere tument silvae' — scilicet a superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
E saeua leonum semina : malum liby e.ĩ qua maxinu sit
Nam quod ait saeua:aut cruenta accipinus: aut reuera
saua seminaut enim ait plinius: auimalia quae sunt
cum acutis imgnibus frequenter parere non possunt .ui¬
tiantar enim ĩtrinsecus se mouentibus pullis. Nec miise¬
ros fallunt aconita legentes mira arte usus est ut go¬
cusare remiquam uegare non poterat: Nam aconita
nascuntirr ĩ italia: sed ea non obesse dicit. quia suut omni¬
autem aconita dicunt despinua cerberi ẽẽ nata: quo temp¬
ore eum hercules abinferis traxit : quod quia ĩ saxis &
cotibus nascitur aconitum dicit᷑ a̾ TO ⁊ F¬
& A9 HNG idest a cote edicimus to¬

Expanded text:
 saeva leonum semina malum Libyae. 'semina' nam quod ait 'saeva' aut cruenta accipimus: aut re vera 'saeva semina'; ut enim dicit Plinius, animalia haec, quae sunt cum acutis unguibus, frequenter parere non possunt; vitiantur enim intrinsecus se moventibus pullis. Ad v. 152 nec miseros fallunt aconita legentes mira arte usus est, ut excusaret rem, quam negare non potuit; nam aconita nascuntur in Italia: sed non ea obesse dicit, quia sunt omniautem herba nata dicitur de spumis Cerberi, quo tempore eum Hercules ab inferis traxit. quae quia in saxis et cotibus nascitur, aconitum dicitur ἀπὸ νης, id est a cote: et dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
deinde terra effossa contigit ĩter lucrinum ipsum ꝗ auer¬
num ut duo lacus miscerent᷑: ꝙ tanta tempestas ortaẽ¬
ut prodigii loco habita sit: ac nunciatũ sit sruulacrũ aue¬
rni sudasse. propter quod pontificos ibi piacularia sacra
tyrchonusq fretisimiscit᷑ sestus auerni: astu quide m dixit¬
auerni quoniam ꝑ lucrinum lacum mare tyrrhenum
influit ĩ auernum. Iulia aũt unoda ꝑ prolepsim positum.
ut loca prius laudet ꝗ̃ illum qui ea fecit ut laudes iueni¬
ribus equor: a solita exclusum licentia 4 sũam ĩdignatio

Expanded text:
deinde, terra effossa inter ipsum Lucrinum et Averdeinde, terra effossa inter ipsum Lucrinum et Avernumut pro digii loco habita sit ac nuntiatum sit, simulacrum Averni sudasse: propter quod pontifices ibi piacularia sacra tyrrhenusque fretis inmittitur aestus avernis ideo dixit, quoniam per Lucrinum mare Tyr rhenum influit in Avernum. iulia unda per prolepsin positum est, ut loca prius laudet, quam illum, qui ea fecit, ut laudes inveniribus aeqvor a solita exclusum licentia et indignationem
Abbreviated transcription (Latin):
intus uiciuus alpibus. qui iuata catonem in orieiubus per
patens benatus autem ĩ eadem regione nuille s ducentorũ
req fiuctius q fremitu assurgenꝰ benace marino: bȩnacus
lirus est italiae qui magnitudine sui tempestates iuitatue
remet te obęnate assuegens ÷ tumescens feemitu marino
lucrinoq addita clauistra: ĩbaiauo simi camparie etra
pute olana ciuitarem duo lacus sunt auexnus ꝑlucinus
qui oline propter copiam piscium uectigolia mnograpeea¬
baut sed quom marisimpetus plex iq ixxumpeas exiñ¬
piscis eeluderet ⁊ redemptores graiua damna suꝑlitu
braihuis exclusit partem maris quae aute ĩfista ee censuc¬
uerat. reliquitq breue spatiũ per aueruũ qua ⁊ pisciui
ropia posse intrare & fluctus non essent molesti: quodi
opus iul̃ dictum ẽ: sed hic ambitiose undor iuliu
appellauit. seenentẽ tntra nolles a Iulio opposita indi¬
gnatum maꝑnis stridoribus cequor ĩdignatum ideo dixit¬
quia quo tempore inlucrinum lacũ iare inmissum est

Expanded text:
 vicinus Alpibus, qui iuxta Catonem in originibus, per m circuitu patens; Benacus in eadem regione mille et ducentorum. Ad v. 160 fluctibus et fremitv adsurgens benace marino Benacus lacus est Italiae, qui magnitudine sui tempestates imitatur rem et te, o Benace adsurgens', id est tumescens fremitu marino: lucrinoque addita claustra in Baiano sinu Campaniae contra Puteolanam civitatem lacus sunt duo, Avernus et Lucrinus, qui olim propter copiam piscium vectigalia magna praestabant. sed cum maris impetus plerumque inrumpens exinpisces excluderet et redemptores gravia damna paterentbracchiis exclusit partem maris, quae antea infesta esse consueverat, reliquitque breve spatium per Avernum, qua et piscium copia posset intrare et fluctus non essent molesti: quod opus Iulium dictum est. sed hic ambitiose undam Iuliam appellavit frementem contra moles a Iulio oppositas. Ad v. 162 indignatum magnis stridoribus aeqvor a soliquia quo tempore in Lucrinum lacum mare in missum est,
Abbreviated transcription (Latin):
da operam: ut ĩdulgẽt uino: E eos ordines effice largiores.
ĩuuguem ad perfoctionem. & ost traus latio a marmorarii
qui uncturas marmorum ungiubus probant: oratius ad
philosophorum dicunture idest ductus limite termino uel¬
lapidibus: quibene conueniunt. exꝑlicuit. disposuit &per¬

Expanded text:
da operam, ut "indulgent vino", et eos effice largiores:  secius minus. in unguem ad perfectionem. et est translatio a marmorariis, qui iuncturas marmorum unguibus probant: Horatius "ad philosophorum dicuntur, id est ductus. quadret consenlapidibus qui sibi bene conueniunt. Fluctuat, sple
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotuum uisus ẽ uerbo : Reddi enim dicebantur epta
cum probata E elixa arȩ̨ superponebantur: Sinaeme¬
enini quod momiorderint urunt ꝙ exisiccant. undo ẽ.
aut quode iuxta oppidum saturu: Tarentũ .n. e saturũ
uicine sunt sibi calabrię ciuitatos: oratius. me saturrano

Expanded text:
sacerdotum usus est verbo; reddi enim dicebantur exta, cum probata et elixa arae superponebantur. Aenim, quod momorderint, urunt: unde est aut quod est iuxta oppidum Saturum; Tarentum enim et Saturum vicinae sunt sibi Calabriae civitates: Horatius "me Satureiano
Abbreviated transcription (Latin):
ualida esse coeperint: aurasq tulerunt. ferre auras
proprie est assuescere E aeris uarietati qua obest rebus
ipsa satis tellus. hoc dicit aratũ oliuetum ꝙ oleis prodest
aperit᷑: sufficit humorem: scilicet cum miuistrat ar¬
boribus: grauiãas cum uõmere fruges: cum abundat:
rem. ennius effudit uoces proprio cum pectore sancto
.i. proprio pectore: nam cu uacat. Urbanus tamen
sit accipit: grauidas cum uoniere .i. statim post ara¬

Expanded text:
Ad v. 422 aurasque tulerunt 'ferre auras' proprie est adsuescere aeris varietati, quae obest rebus ipsa satis tellus c. d. r. v. s. v. hoc dicit, aratum olivetum et oleis prodest v. 424 sufficit umorem scilicet subministrat arboribus. gravidas cum vomere fruges 'cum' abundat; rem: Ennius "effudit voces proprio cum pectore sancto", id est proprio pectore; nam 'cum' vacat. Vrbanus tamen sic accipit: 'gravidas cum vomere', id est statim post ara
Abbreviated transcription (Latin):
quoeras ut ẽ supra diximus scrobes masculini sunt generis.
Nam ꝗ cicero ĩ oeconoricis sic dicit: & plautus ait sexago¬
nos scrobes: Minor autem & gracchi auctoritas. Nam luca
nus ait eigua posuit serobe gracchus abuudo fossa sceibis
ẽ quod exemplum ĩ terentiano quȩ sint fastigia quoeras¬
fastigium: ꝙ suminae ꝙ ĩfine partis possimus dice̾ : sic̃
altum e maro e coelum dicimus: hinc est: coelumq pro¬
fundum: cum d puteus sit profurndus: ⁊ hoc dicit : forsi

Expanded text:
q. ut etiam supra diximus, 'scrobes' masculini sunt generis: nam et Cicero in oeconomicis sic dicit, et Plautus ait "sexagenonus ait "exigua posuit scrobe", Gracchus abunde fossa "scrobis est", quod exemplum in Terentiano est. quae sint fastigia fastigium et summae et imae partis possumus dicere, sicut altum et mare et caelum dicimus: hinc est "caelumque profundum", cum et puteus sit profundus. 'fastigia' i
Abbreviated transcription (Latin):
leciuitare seythis Ham hoc habce fabula: iason colchos
profectuis ad tollendum uelus aurem quod dicarat
mteti pheyxus freniis medeae auxilio e pet uigilem
duneouem occidit ł eius deuites seuit uictis tautur
nem flanribus unde nati iemati sunt qui penum
feceruint impetum in Iasonem feustea postea niutuis
unlueribus secontiderunt. has aũt ei conditiones oethes
ren proposuerat. Cui apollo responderat tam diu eum
quren cadinius inboctia occĩdisse forture enius dentes ipse
qarti ibidem senit. paxti oechas ĩ colchide exquibus utciꝙ
seges armatorum hominum nata ẽ: tauri aũt hi sunt
quos ipnem flantes oethe imporio iaxon tumpit unque¬
idest uinum campann a massico monite campanioe

Expanded text:
e, civitate Scythiae: nam hoc habet fabula. Iason Colchos profectus ad tollendum vellus aurem, quod dicaverat Marti Phryxus, Medeae auxilio et pervigilem draconem occidit et eius dentes sevit, iunctis tauris ignem efflantibus: unde nati armati sunt, qui primum fecerunt impetum in Iasonem frustra, postea mutuis se vulneribus conciderunt. has autem ei condiciones Aeetes rex proposuerat, cui Apollo responderat, tam diu eumquem Cadmus in Boeotia occidisse fertur, cuius dentes ipse partim ibidem sevit, partim Aeetes in Colchide, ex quibus utrique seges armatorum hominum nata est. tauri autem hi sunt, quos ignem flantes Aeetae imperio Iason iunxit, ungue vinum Campanum, a Massico, monte Campaniae
Abbreviated transcription (Latin):
prima idest maximue. ꝙ est nomen pro aduerbio: sicut
⁊ pede terrain crebra ferit: pro crebro: animass idest pul¬
monis uitiosumb auhelitum: quod exprinũt subdeus
senibus mecicant᷑ anhelis: olentia ora: putentia idest
uni tantũ arbori ĩ cubuisse uirgiliũ. & epresisse utiqua¬
lis sit cuius potestatis sit: Sicut ĩ quarto de herba auiello :
quod qui de arboribus aut herbis scripserunt ĩ oĩbus epe¬
cipit lnus italie quam exequitur secundum prȩcepta
chetorica. Hauidicit eam ⁊ habere boua omnia ꝑ carere
indiȩ fluuuius perquem pr̃ouintia significat hermus
hydia fluuius arenas aureas trahens laudibus itmiȩ
certent: figurate: nam certo tecum dicimus. quod aũt

Expanded text:
prime, maxime. et est nomen pro adverbio, sicut "et pede terram crebra ferit" pro 'crebro'. animas δύσπνοιαν, id est pulmonis vitiosum anhelitum, quod exprimit subdens 'senibus medicantur anhelis'. olentia ora putentia, id est arbori incubuisse Vergilium et expressisse ubi sit, qualis sit, cuius potestatis sit, sicut in quarto de herba amello: quod qui de arboribus aut herbis dicunt in omnibus exsecipit laus Italiae, quam exsequitur secundum praecepta rhetorica: nam dicit eam et habere bona omnia et carere Indiae fluvius, per quem provincia significatur. hermus Lydiae fluvius, harenas aureas trahens. Ad v. 138 laudibus italiae certent figurate: nam 'certo tecum' dicimus. bact
Abbreviated transcription (Latin):
aũt dicit ad albarun discretionem ut hedera formosior
maduersis idest agri qualitate deprehensa terram multo
aiute eocoquere ꝓ hoc dicit non ee eo año ponendas qͣuo
fodiunture serobes seol post annum ut calore ꝑ frigore ꝙlabore
rusti possit terra putrefieri. concidare: effodere: supinatas

Expanded text:
autem ad albarum discretionem, ut "hedera formosior v. 259 his animaduersis agri qualitate deprehensa. terram multo ante memento e. hoc dicit, non esse eo anno ponendas vites, quo fodiuntur scrobes, sed post annum, ut calore, frigore, labore rustici possit terra putrefieri. Ad v. 262 infodias
Abbreviated transcription (Latin):
quis color uera lectio haco õ. quis quis color. Nam male quidam
S quiscuiq legunt excludentos at ut sit quiscuiq color
scoleratum ex quirere frigus. dificile est Alii colos legunt ut
eg cluso scilicet synalimpa: ꝙ scandimus e quiseuiq colat
sceleratum ꝙ sic sit que madinodum ĩ terse coisso uiros e
de ceruere fexro: quod non procedit: Tune etei enimix
iisi mutatur eum longa opus est syllaba: ut coloꝵ : colos¬
cali anferetire: scilicꝙ unde legendum ẽ. & quis quis color
quod nec obscuritatem afert. nec fidein derogat lectioni
steleratum. idest nocens omnia exurens. exquirere frig¬

Expanded text:
qvis color vera lectio haec est: nam male quidam 'et quis cuique' legunt, excludentes 'at', ut sit 'et quis cuique color: sceleratum exquirere frigus difficile est'. alii 'colos' legunt, ut excluso 's' fiat synalipha et scandamus 'et quis cuique colat sceleratum', ut sic sit, quemadmodum "inter se coisse viros et decernere ferro". quod non procedit: tunc enim 'r' in 's' muta- tur, cum longa opus est syllaba, ut 'colcum superiore vocali: unde legendum est 'et quisquis color', quod nec obscuritatem adfert nec fidem derogat lectioni. sceleratum nocens, omnia exurens. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ritur uide aut hyppallage est: ut sit castaneae fagos pro
faꝑi castaueas gessere aut est mutanda distinctio: ut sit &
steriles platani malos ꝓessere ualentes. Castauece hoc ẽ infoe¬
ciuidae arboros plataui fertos ramos castaueae portauerũt:
fagos ornusq ĩ canuit albo flore pyri: secuidum quã disti.¬
uitionẽ fagos licet breuis sit goi finalitasi tis tauen ratiaẽ
producitur: fagos enim ĩcipir graecus ẽe nominatiuus casus¬
siugularis. nõ pluralis nulmeri accusatiuus: alii ueutrum
probant ꝑ ita accipiunt. Castanea flore fagos incanuit
pyͥri flore ornus incanuit ut si militer fagos nominatiuus

Expanded text:
ritur: unde aut hypallage est, ut 'castaneae fagos' sit pro ritur: unde aut hypallage est, ut 'castaneae fagos' sit pro 'fagi castaneas'; aut est mutanda distinctio, ut sit 'et steriles platani malos gessere valentes castaneae', — id est infecundae arbores platani fortes ramos castaneae portaverunt — 'fagos ornusque incanuit albo flore piri': secundum quam distinctionem 'fagos', licet brevis sit 'gos', finalitatis tamen ratione producitur; 'fagos' enim incipit graecus esse nominativus singularis, non pluralis noster accusativus. alii neutrum probant et ita accipiunt 'castaneae fagos, piri flore ornus incanuit', ut similiter 'fagos' nominativus
Abbreviated transcription (Latin):
ut modose minentis non augerius habeat sigficationem
Saue coryli proprie dicuutur: nam auelnce ab auellino
mam arbors̃ dicit contemplanis eoᷤ l se inde corouasse:
conueniente dlore arboris illi euentui quo a tenebis
aut alta: aut aol quam difficille ꝑuenitur: palnam quippe¬
antiquitus ierebant: casus abies uisura marinos: est eniz
abietr speties apta nauibus quam uuleo sappinum uocant:¬
foetu arbutus horrida: uersus dactilicus: Nau male quid̃a
horrens legrnt. horĩda aũt hispida: ⁊ raun trausit adin.¬
sitiones. quȩ dupͭ est: naui aut insitio dicitur eum ĩfisso te¬
onco surculus foecunda arboris sterili inserit᷑ : aut oculo¬
rum impositio cum ĩciso cortice libro alienę arboris ger.¬
nien ĩserimus ⁊ sterilem plantam malos gessere ualentes:
dicit quid inquam arborem debeanius inserere: ĩ arbuto
fagosi eget expositione. Nau .n. ĩfertili infoecida fagus inse¬

Expanded text:
ut 'e' modo minuentis, non augentis habeat significationem. ut 'e' modo minuentis, non augentis habeat significationem. sane coryli proprie dicuntur: nam abellanae ab Abellino mus arborem dicitur contemplatus esse et se inde coronasse, conveniente colore arboris illi eventui, quo a tenebriaut alta, aut ad quam difficile pervenitur. Ad v. 68 casus abies visura marinos est enim abietis species apta navibus, quam sappinum  arbutus horrida versus dactylicus: nam male quidam 'horrens' legunt. 'horrida' autem hispida. et iam transit ad insitionem, quae duplex est: nam aut insitio dicitur, cum, fisso trunco, surculus fecundae arboris sterili inseritur, aut oculorum inpositio, cum, inciso cortice, libro alienae arboris germen inserimus. Ad v. 70 steriles platani malos gessere v. dicit quid in quam arborem debeamus inserere: in arbuto fagos' eget expositione; non enim in castanea fertili infecunda fagus inse
Abbreviated transcription (Latin):
rant uertunt᷑ in penis: alias ĩmeliuis. Poma autom
arborum ex semine procreatarumr dicit quas constar uisi
ĩsertae aut translare fuerint nõ respordere qualitati semi¬
suit idest fructum pro arboro: Saue racenius botrponis
ẽ pars. & dotrio graecum ẽ. ꝑ sic hic uuam prouite posuit:
sicut oratius pro uino: Nam ait cecubum e prelo doni¬
ĩuenit natura industria dicendo aũt melius. ostendit
etiam alias arbores posse ex truncis procreari: Saue olea
est arbor ip̃a uude deriuatuntẽ oleum. oliua uero feuctis
ipse. unde ẽ olium: leginius tamen g oliuam de arbore ut
incumbens tereti domon sũ caepir oliuae Solido paphie sub
a papho iusila ĩqua uenus colitur: ueneri aũt myrtiis¬
ẽ cousecrata: uel ꝙ hac arbor gaudet littoribus: ⁊ uenus
brchaec arbor aptas̃ mulierum necessitati᷑ plurimis. pla
s ad feuctu ipsarum referens alii edutareleguut quãsi
non durae: ut paulo post: enodes triuici i sine nodis

Expanded text:
rant' vertuntur in peius; alias in melius. 'poma' autem arborum ex semine procreatarum dicit, quas constat, nisi translatae aut insitae fuerint, non respondere qualitati semisuit, id est fructum pro arbore. sane racemus botryonis est pars, et botryo graecum est. et sic hic uvam pro vite posuit, sicut Horatius pro vino: nam ait "Caecubum et prelo domiinvenit industria. dicendo autem 'melius' ostendit etiam alias arbores ex truncis posse procreari. sane olea est arbor ipsa, unde derivatio est oleum; oliva vero fructus ipse, unde olivum dicitur. legimus tamen olivam et de arbore, ut "incumbens tereti Damon sic coepit olivae". Ad v. 64 solido paphiae de a Papho insula, in qua Venus colitur. huic autem myrtus consecrata est, vel quod haec arbor gaudet litoribus et Venus bri, haec arbor apta est mulierum necessitatibus plurimis. Adsed ad fetum ipsarum referens. alii 'edurae' legunt, quasi non durae, ut paulo post "enodes trunci", id est sine nodis,
Abbreviated transcription (Latin):
catq: ut alibi: dixitq & prcelia uoce direruit: Sarne bal¬
sanium ẽ ipsa arbor opobalsaniu sueeus collectus exar¬
dicitire succus
tra solem ferat᷑: ⁊ corruptum nõ sit mnauus ferentis exu¬
rit. ꝑ bacas sempor frondẽtis acanthi: achautus arbor
oĩxoypto semper frondens ut oliua: laurus e achantꝰ

Expanded text:
at, ut "dixitque et proelia voce diremit". sane balsamum est arbor ipsa, opobalsamum sucus collectus ex ardicitur sucus tra solem feratur et corruptum non sit, manum ferentis exurit. semper frondentis acanthi arbor in Aegypto, semper frondens, ut oliva, laurus; acanthos
Abbreviated transcription (Latin):
dicit: de alecto. nec dextrȩ errauti deus ao fuit łe salusti¬
us qui ait: quia sertorio teiplices insidice ꝑ idoncos sal¬
tus posita erant prima: E subaudiendum reliquit insi¬
uinu sit. Alii autem adsuperiora referuant ut quibus nõ
aduina referat᷑ sed aduites ut si quibus icedit tuolus ⁊ pha¬
neus montes uitibus consiti. & est figura qualis illa in aene
ide: ue puer ascanius capitis q iniuria cari: quem regno
hesperiae fraudo: salicet ascauiui nõ quem caput: gtmolus¬
aũt mons ẽciliciex: ⁊ fauons mons est ĩ promontorio chii
tractum ẽ a sedentibus qui in honorez alieuius surgere
consueuerunt. Rex ipso faneus. delucillio hoa tractum

Expanded text:
dicens de Allecto "nec dextrae erranti deus afuit", et Sallustidicens de Allecto "nec dextrae erranti deus afuit", et Sallustius, qui ait "quis a Sertorio triplices insidiae per idoneos saltus positae erant: prima" et subaudiendum reliquit 'insius. alii autem ad superad poma, sed ad uites, ut sit: ‘quibus cedit Tmolius et Phanaeus’, montes uitiide "me puer Ascanius capitisque iniuria cari, quem regno Hesperiae fraudo", scilicet Ascanium, non quem caput. et Tmolius mons est Ciliciae, Phanaeus mons in promuntorio Chii, tractum est a sedentibus, qui in honorem alicuius surgere consueverunt. rex ipse phanaeus de Lucilio hoc tractum
Abbreviated transcription (Latin):
satis facit officiũ: olim aũt aduerbiũ ẽ cuiris lib& tempo¬
turescunt: unde ꝙ precię dicta sunt quasi precoque
contra. catullus eau uituꝑat e dicit nulli rei ee aptã:
miraturq cur eam laudauerit cato: Sciens gͦ utcunq
uirgilius mediũ tenuit dicens quo te carmine dicã rhe¬
contende falernis: idest licet sis atatone laudata tauie
uino te campano praeferre non debes: cellis aũt apothe¬
cis dicit: nam cellas uiuarias dicimius: ⁊ falermis mons
nest uites firmissima nina: aminen uinum dictruñ
est quasitiumo idest rubore: nam albium ẽ. Saue arui¬
e nece dici uersus probat qui stare non põt si amiuium
sine dubro insubauditiorie ẽe posita quae a parte dicere
non possumus ut sit quibus uinis assurgit idest cedit
uiuis etinolus ⁊ faneus qui si aporte dicat᷑ est utrrĩq
uitiosum: tamon de uinis de greto traxit: Nam GI
dicunt: pleraq aũt subau¬
diri quae aporte dice̾ non possunuis: e ipse alibi cdocous

Expanded text:
 facit". 'olim' autem adverbium est cuiuslibet tempoturescunt: unde et preciae dictae sunt, quasi praecoquae, contra Catullus eam vituperat et dicit nulli rei esse aptam, miraturque cur eam laudaverit Cato. sciens ergo utrumque Vergilius medium tenuit, dicens 'quo te carmine dicam Raecontende falernis licet sis a Catone laudata, tamen vino te Campano praeferre non debes. 'cellis' autem apothecis dicit; nam cellas vinarias dicimus. et Falernus mons unt et aminneae vites firmissima vina aminneum vinum dictum est quasi sine minio, id est rubore; nam album est. sane aminneum dici versus probat, qui stare non potest, si amineum sine vitio in subauditione esse posita quae aperte dicere non possumus, ut sit 'quibus vinis assurgit', id est cedit, 'vinus Tmolius et Phanaeus': quod si aperte dicatur, est utrumque vitiosum — tamen 'vinus' de Graeco traxit, nam οἶνος dicunt. pleraque autem subaudiri, quae aperte non possumus dicere, et ipse alibi docet,
Abbreviated transcription (Latin):
E aqua ponitur: sicut hoc loco ĩtelliginiuis. Naui acther nõ
habȩ pluuias: uude iouem pro aethere accipinus. cuitri¬
buuntur aer & acther: quȩ duo mixta terre &humori¬
pro quibus iuno ponitur uniuersa procreant dicit
aũt ueruo tempore e̾e pluuias quibus cuncta nascunt᷑.
unde & foecudis: imbribus dexit. quibus terra foecundat᷑:¬

Expanded text:
ua: sicut hoc loco intellegimus; nam aether non habet pluvias. unde Aetherem pro Iove accipimus, cui tribuuntur aer et aether: quae duo mixta terrae et umori universa procreant. dicit autem verno tempore esse pluvias, quibus cuncta nascuntur: unde 'fecundis imbribus' dixit, quibus terra fecundat
Abbreviated transcription (Latin):
atq oculos imponẽ simꝑ. aut nõ ẽ simplex iłt fortuita ratio
s ea quȩ ĩgenti labore colligit᷑. aut hoc dicit. nonẽ idem
inserere quod & oculos imponero quarum uerũ discretio¬
nemhoc loco comiemorat: sicut nos dixiniuis supra . trudũt
ĩcludunt. qr ͣalieua ex arbore. ꝑ e niutatio ideo uon
ntur in carcerem condeinati utiq Aui᷑ illuc fuerãt

Expanded text:
atque o. i. s. aut non est simplex et fortuita ratio, sed ea quae ingenti labore colligitur; aut hoc dicit: non est idem inserere, quod et oculos inponere, quarum rerum discretionem hoc loco commemorat, sicut nos diximus supra. Ad v. 74 trudunt includunt quia ait 'aliena ex arbore' et est mutatio, ideo non ntur in carcerem condemnati, utique qui illuc fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
ditunne uocatiuus ẽ eliturnus autem fluuius este
⁊ineuania quȩ paes est iombris partis thuscie de quo fui¬
mout dicit plinius ĩ naturali historia ꝙ animalia quȩ¬
eum potauerint albos creant foetus maximia taurus ui¬
autes de abli aulbis tauris sacrificabaut saꝑe tuo perfust
sciuie qui ante triumphantes usq ad templa ducebant¬
uer propie assiduum eẽ non potest: seu lorigum oratius
uer ubi longum tepidasq prebe iupitet umbras & dicit¬

Expanded text:
litumne'. Clitumnus autem fluvius est in Mevania, quae pars est Vmbriae, partis Tusciae: de quo fluvio, ut dicit Plinius in historia naturali, animalia quae potaverint, albos creant. clitumne Clitumnus antes de albis tauris sacrificabant. Ad v. 147 perfusi i, qui ante triumphantes usque ad templa ducebantver adsiduum esse non potest: seu longum: Horatius "ver ubi longum tepidasque praebet Iuppiter umbras".
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tarda aute dicit prostrenuissima: nan᷑ liptotes figu¬
ra est. Q hic subaudi est: media fort tristis suecos disine sibil
proforenda est: gracum nõmen ⁊: e uiedia prouintia
e tristis ũt. nuaros: ut tristesq lupini : tnediunq sapo¬
remi aut ꝑrauẽ: aut diu palato harenteme apud medos¬
uascitur quadam arbos fereuis mala quȩ medica uocant
quam periphrasim ostendit supprinens nomen.hanc ple¬
riq citrum uoctnt quod negat apuleius ĩlibris quos scri
ysit de arboribus ⁊ docet longe aliud eẽ genus arboris. tar
autem saporẽ dicit uix ĩtelligibilem quod illi ad carnem
mediam eitei referuut. Num priua eiterior facile sin
partim adhucĩ flors funt posita: aut certe felicis: salubris
nulla .n. efficatior res est adueneua pelleuda: praese

Expanded text:
non tarda id est strenuissima: nam litotes figura est. Ad v. 126 media fert tristes sucos 'di' sine sibilo proferenda est: graecum enim nomen est, et Media provincia est. tristes sucos amaros, ut "tristisque lupini". tardumque saporemnascitur quaedam arbor, ferens mala, quae medica vocantur: quam per periphrasin ostendit, eius supprimens nomen. hanc plerique citrum volunt; quod negat Apuleius in libris, quos de arboribus scripsit, et docet longe aliud esse genus arboris. 'tardum' autem 'saporem' dicit vix intellegibilem, quod illi ad carnem mediam citri referunt: nam prima et interior facile suum partim adhuc in flore sunt posita. aut certe 'felicis' salubris: nulla enim efficacior res est ad venena pellenda. felicis
Abbreviated transcription (Latin):
menbis agit: idest per nembra agit atra uenena Radices
mces lupini. citrum: appiu prosunt contra futurũ non
q̃ iam acceppim uenenu: uude ẽ antiquitus ante ullas
alias epulas hacc solebant mensis apponere. Appar e er¬
go non eum de citro loqui in prasenti cum dicit agit ata
lauro figura ciceronis. qui ait ĩ cesariauis: sea sinulimu
deo iudico. Saue g̃ ⁊ hoc probant citrum non ẽe. Nam citri

Expanded text:
erint. Ad v. 130 membris agit atra venena radices, nuces, lupini, citrum, apium prosunt contra futurum, non contra, iam acceptum venenum: unde etiam ante ullas alias epulas haec solebant mensis apponere. apparet ergo non eum de citro loqui, cum dicit 'membris agit atra lauro figura Ciceronis, qui ait in Caesarianis "sed simillimum deo iudico". sane etiam haec probant citrum non esse: nam citri
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinem orchades. genus oliuȩ ã praca ethymolepia
sed obscena iolest a testiculis qui o O X E1¬
amara pausia baça: diua a pauiendo dicta idest a tonden
aliter .n. exse oleum non facit: aiuara autembaca idest
uiridi ut alibi floribus atq appio crinesornatus aiaro¬
ribus non unam nascint᷑ in faciem: alcionosiluȩ: i. pomi¬
ferȩ arbores: nam alcionus rex phęacum fuĩt diligens
cultor hortorum: uude ꝑ eius siluas arbores poruiferas
ĩtelligiunis fuiste: de quo homerus ait quod habere

Expanded text:
similitudinem. Ad v. 86 orchades a graeca etymologia, sed obscena, id est a testiculis. raamara pausia baca oliva a paviendo dicta, id est tundendo; aliter enim ex se oleum non facit. 'amara' autem 'baca' viridi, ut "atque apio crines ornatus amaroribus 'non unam nascuntur in faciem'. alcinoi silvae pomiferae arbores: nam Alcinous, rex Phaeacum, fuit diligens cultor hortorum, unde per eius silvas arbores pomiferas intellegimus: de quo Homerus ait, quod habere
Abbreviated transcription (Latin):
nibus nata cum radiabus & terra propria transferuntur: ue q uida sua
plantaria ters: sulcis: fossis: ue ausim uel tenui uitem cõmittere sulco ÷¬
fossę: hit stupes obruit auo: altius deponit ualidiores cum radibue
fidasq sudes: ita robustas quod possint inquatuor ꝑtes diuidi.ꝙ. acuto
rotore: pro acuti rotoris accipimus: ꝙ bis idemdixie: nam ꝙ ualli ꝗ¬

Expanded text:
nibus nata cum radicibus et terra propria transferuntur, ut: viva sua plantaria tero". hic stirpes obrvit arvo altius deponit validiores cum radicibus IFIDAS ita robustas, ut possint in IIII partes dividi. ACVTO ROBORE pro ‛acuti roboris’ accipimus. SVDES ET VALL
Abbreviated transcription (Latin):
ab imdans ẽe: & mensis accepta secundis. grata sacrifi:¬
ciis e mensis secundis: pomoru scilice transierim: di
unae ĩmãme bouis similitudinẽ Bo 0S.x¬
apud diuersos lecta eẽ innumerabilia uitium genera.
quibus offensus ait: colligere tanta uitium genera. nec uti¬
les uec possibile: Aui enim conatur uniuersa cognoste.
deb& etihm impossibilia scite: ut est harenaru uel fructu
aquoris idest africani. ipse alibi littus harenosum libyȩ¬

Expanded text:
01 dis et mensis accepta secundis grata et sacrificiis et mensis secundis, pomorum scilicet. et aliter 'diin mammae bouis similitudinem.apud diversos lecta esse innumerabilia vitium genera: quibus offensus ait, colligere tanta vitium genera nec utile est nec possibile. qui enim conatur universa cognoscere, debet etiam inpossibilia scire, ut est harenarum vel fluctuuAd v. 105 libyci ipse alibi "litus harenosum Liby
Abbreviated transcription (Latin):
orbem cum suis cultoribus domitum: Nam subaudizꝰ
cum: e por transitum maiestatem romani laudar
nchaia: E sabeorum peris eadem ẽ apua quam thus nasc¬
tur: ut solis ẽ thurͤa uiga sabeis. item: totaq thuriferis
panchaia piuguis arenis. plautus arabico thure: ꝑietos¬
q gelonos idest stigmiata haberites: ⁊ sunt popieli scythig
ut pittiq apathyrsi diuerse arboribus pr̃ie: idest diui¬

Expanded text:
orbem cum suis cultoribus domitum: nam subaudimus 'cum'. et per transitum maiestatem Romani laudat nchaia, Sabaeorum gens eadem est, apud quam tus nascitur, ut "solis est turea virga Sabaeis", item "totaque turiferis Panchaia pinguis harenis", Plautus "Arabico ture". pictosque gelonos stigmata habentes: populi Scythiae, ut "pictique Agathyrsi
Abbreviated transcription (Latin):
renuia: procelleu̾maticus est pro dactylo: quam rem quociens cũq
facit Uirgilius: seruat locum syngresi: ut teniua item ꝙ genua labãt
aulecte thetidi algiones: Cey x filus luciferi habuit uxorem algnaem¬
uiã quã cum prohuibitus ysset : ad consulendum apollinem de ͤ tatu regni
sui naufragio perut: Cuius corpus cum ad uxorem alginoem delatus
fuisset: illa se precipitauit inpelagus. postea miseratione thetidis & iu¬
ciferi: conuersi sunt ambo in aues marinas: quȩ aliiones uocantur. Sane
sciendum est quia cum de muliere dicimus hec aleyones facie: cũ de aus¬
bus: hic ꝙ hec plcionis: & hi ꝙ hȩ halcyones. iste autẽ aues indos faci¬
unt in mari media hyeme. quibus diebus tanta est tranquilias. ut penia¬
in mari nihil possit moueti inde etiam ipsi dies halcynii nominantur.
non ore solitos .s. maruplos quę sequitur: alii soluto ore accipiunti ni

Expanded text:
leumaticus est pro dactylo: quam rem quotienscumque facit Vergilius, servat locum synizesi, ut 'tenuia', item "genua labantlectae thetidi alcyones Ceyx, filius Luciferi, habuit uxorem Alcyonen. a qua cum prohibitus isset ad cosui, naufragio periit; cuius corpus cum ad uxorem Alcyonem fuisset delatum, illa se praecipitauit in pelagus. Postea miseratione Thetidis et Luciferi conuesciendum est, quia, cum de muliere dicimus, 'haec Alcyone' facit; cum de avibus, 'hic' et 'haec alcyon' et 'hi' et 'hae alcyones'. istae autem aves nidos faciunt in mari media hieme: quibus diebus tanta est tranquillitas, ut penitus nihil in mari possit moveri. inde etiam dies ipsi Alcyonia nominantur. non ore solutos scilicet 'maniplos'. alii 'soluto ore' accipiunt, id est
Abbreviated transcription (Latin):
iacentibus surguñt: aut & radicibus pullulant: Nam cętera usus iuenie
fauente naͣ. sponta sua: sponte modo nomen est: quia iunctum ẽ ei genus
quo caret semper aduerbium: ueniunt: crescunt: ut alibi . Illic ueniunt
felicibus uię: Campos q E flumina late curua tenẽt: per transitum ostẽ¬
dit inquidus lois arbores sponte nascunt᷑: sciluc & inhumidis: Nam terra
mater est rerum omnium: & seminum cunctorum creatrix tenent
implẽt: ut molle siler: arboris genus est. ꝙ. notandum genus neutrum
de artore: quod est ad modum rarum. giauta canentia fronde salitta:
iocum salicum pro ipsis artoribus posuit: bene ãt. Q glauca ꝙ canentia
nam salix ab una parte alba ẽ & ab altera uiridis: coacephaton est
gilauca. canentia: pars autem posito de semine surgunt. quacunq rõne peoiecto
utt ab auib uł ab hominibus ne incipiant esse industrię: dicie ꝗpre plerasq¬

Expanded text:
iacentibus surgunt, aut ex radicibus pullulant: nam cetera usus invenit favente natura. Ad v. 11 sponte sua 'sponte' modo nomen est, quia iunctum est ei genus, quo caret semper adverbium. veniunt crescunt, ut "illic veniunt felicius uvae". camposque et flumina late curva tenent per transitum ostendit, in quibus locis arbo- res sponte sua nascantur, scilicet in umidis: nam terra mater est rerum omnium et seminum cunctorum creatrix. Ad v. 12 ut molle siler arboris genus est. et notandum genus neutrum de arbore, quod est admodum rarum. Ad v. 13 glauca canentia fronde salicta locum salicum pro ipsis arboribus posuit. bene autem ait et 'glauca' et 'canentia'; nam salix ab una parte alba est, ab altera viridis. sane cacenphaton est 'glauca canentia'. Ad v. 14 posito de semine quacumque ratione proiecto, vel ab avibus, vel ab hominibus, ne incipiat esse industriae. Ad v. 15 ne
Abbreviated transcription (Latin):
pampineo: pro pampinoso dix̃: ut nemus frondeum. pro frondosum: cibi¬
floret ager: in honorem tuum exultat: ꝓ lęcus est: Nam autunnali ip̃i
cum uindemiam ño sing̃li dicimus unius anni significamus: cum
annis quibus contingũt: młti en uolune uindemiam eẽ totius orbis gnalit
uindemias singularum. partiũ. ut plus significet singularis ꝗͣ pluralis nũs.
Sicut plus estꝰ cum dicimus per terram pluit: ꝗͦ per terras: tc̃ .ii. om̃e ele¬

Expanded text:
PAMPINEO pro ‛pampinoso’, ut ‛nemus frondeum’ pro ‛frondosumfloret ager in honorem tuum exultat et laetus est: nam autumnali tempore cum vindemiam numero singulari dicimus, unius anni significamus; cum annis quibusque contingunt. multi tamen volunt vindemiam esse totius orbis generaliter, vindemias singularum partium, ut plus significet singularis numerus, quam pluralis, sicut plus est cum dicimus 'per terram pluit', quam 'per terras pluit': tunc