comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ETIS¬
tis a
me
ex ar¬
te gra¬
mati¬
ca uo¬
bis cõ¬
peten¬
tes re¬
gulaᷤ
dari.
aut componi. Sed quia multoꝵ
maximeq ipsius pͥsciani habea¬
mus auctoritatẽ non uiolentiã
mͥ arrogo. qd̃ ab aliis inuentũ

Expanded text:
etistis a me ex arte grammatica uobis competentes regulas dari aut componi. 2 Sed quia multorum maximeque ipsius Prisciani habeamus auctoritatem, non uiolentia michi arrogo, quod ab aliis inuentu
Abbreviated transcription (Latin):
singulis & statutum.
F ortuna a forte nom̃ habere uidetur. qͣi
dea quedam res humanas casib uariis
incurrens. sine ullo examine meritoꝵ¬
Fortunarũ insule uocabulo suo sig̾cant.
omĩa fere bona quasi felices & beate
collium uestiuntur. Unde gentilium

Expanded text:
singulis, et statutum Fortuna a fortuitis nomen habet, et quasi dea quedincurrens, sine ullo examine meritorFortunatarum insulae vocabulo suo significant omnia ferre bona, quasi felices et beatacollium vestiuntur; ad herbarum
Abbreviated transcription (Latin):
tione. sicut qui sunt de una familia
idest patria. quȩ latine pat̾nitas int̾¬
pretatur. cum ex una radice multa tur¬
tur speciale & comiune. Speciale
quo onĩs xp̃iani fratres uocant᷑. Com

Expanded text:
tur, qui sunt de una familia, id est patria; quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa genertur: spiritale et commune. Spiritale, quo omnes Christiani fratres vocam
Abbreviated transcription (Latin):
.l. substantialis quȩ ꝓprie &e uere
dicit᷑ definitio. Ut ẽ. homo ẽ animal ra¬
tionale mortale. sensus disciplineq
capax. hec enim definitio ꝑ spẽs & dif¬
ferentias descendens. uenit ad ꝓprium.
& designat plenissime quid sit homo.
Quam notionẽ communi ñ ꝓprio noĩe
possumus appellare. hec isto modo sẽꝑ
efficit᷑. Homo ẽ quod rationali concep¬
tione &e exercitio preest animalib cũ¬
ctis. Non enim dixit quid ẽ hom̃o. sed
quid agat. quasi quodam signo inno¬
ticiam deuocato. In ista enim &e in re¬
liquis noticia rei profert᷑ ñ substantia.¬

Expanded text:
 substantialis, quae proprie et vere dicitur definitio, ut est: 'Homo animal rationale, mortale, sensus disciplinaeque capax'. Haec enim definitio per species et differentias descendens venit ad proprium, et designat plenissime quid sit homo. quam notionem communi, non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: 'Homo est, quod rationali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis'. Non enim dixit quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam devocato. In ista enim et in reliquis notitia rei profertur, non substantia
Abbreviated transcription (Latin):
tatiua dicit᷑. quia ex quasitate no¬
men accepit. ꝓ eo quod quid quale sit.
id qd sit euident̃ ostendie. Ut illud ho¬
mo ẽ. qui ingenio ualet artib pollet.
&e cognitione rerum aut qd̾ agere de¬
bet eligit. aut animadũsione qd̃ unuit
le sit contemnit. His enĩ qualitatib
expressus & definitus est homo.

Expanded text:
tativa vocatur: quia ex qualitate nomen accepit pro eo quod quid, quale sit id, quod sit, evidenter ostendit. Cuius mo est qui ingenio ualet, artibus pollet, et cognitione rerum aut quae agere debeat eligit, aut animaduersione quod inutle sit contemnit. His enim qualitatibus expressus ac definitus est homo.
Abbreviated transcription (Latin):
De diuisione definitionum ex marii ucto¬
rini libro adbreuiata.uii.
efinitio phylosophoꝵ est quȩ in reb¬
explicandis uł exprimendis explicat
quid ipsares sit. qualis sit. ⁊ quẽadmo¬
dum membris suis constare debeat.
Est enim oratio breuis rei uniuscuiꝰq
naturã a cominunitione diuisã ꝓpria
significatione concludens. huiꝰ diuisio

Expanded text:
De divisione definitionum ex Marii Victorini libro abbreviata. 1. Definitio philosophorum est, quae in rebus exprimendis explicat quid res ipsa sit, non qualis sit, et quemadmodum membris suis constare debeat. Est enim oratio brevis uniuscujusque rei naturam a communione divisam propria significatione concludens. Divisio
Abbreviated transcription (Latin):
nb h ec quingentis. & ultra annis uiuens.
dũ se uiderit senuisse collectis aroma¬
tum uirgulis rogum sibi inftruit &e¬
conu̾sa ad radium solis. alaꝵ plausu
uoluntariũ incendiũ sibi nutrit. sicꝙ
it̾um de cinerib suis surgit.

Expanded text:
 Hec quingentos et ultra annos vivens, dum se videt senuisse, collectis aromatum conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit.
Abbreviated transcription (Latin):
Temora dicta. quod eaparte femina a¬
sexu uiri discrepet. Sunt aũt ab ingui¬
nib usq ad genua.
t emina uero ꝑ deriuationẽ femoꝵ par-¬
tes sunt. quib in equitando tergis eqͦꝵ¬

Expanded text:
emora dicta sunt, quod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis eq
Abbreviated transcription (Latin):
approbo. Ipsius gͥpͥsciam dispo¬
sitionẽ summãq sequens alioꝵ
tioni componam necessaria nos
pret̃ mittendo. Si quid ũoutile
uob oe compendiosum in uisum
fuerit. int̾miscendo. Ista uos gͦ
memorie cõmendetis. mentis q

Expanded text:
approbo. 3 Ipsius igitur Prisciani dispositionem summamque sequens aliorutioni componam, necessaria non pretermittendo, si quid uero utile uobis et compendiosum michi uisum fuerit intermiscendo. 4 Ista uos ergo memorie commendetis mentisq
Abbreviated transcription (Latin):
S amuhelis liber eiusdem natiuitatem
⁊ sacerdotiũ. ⁊ gesta describit. ideo ab
unxte saul in rognũ. ipse dauid inas¬
futurũ. Cuius libri primã parcẽ iple
ad calcem scripsit dauid. uqp¬

Expanded text:
Samuhelis ejusdem Samuhel nativitatem et sacerdotium et gesta describit, idcirco et ab unxit Saul in regem, ipse David infuturum. Cujus libri primam partem conscusque calcem scripsit David.
Abbreviated transcription (Latin):
nis dictꝰ quod aquas stͥngat. & nu¬
bes dissipet. ẽ enim gelidus & siccꝰ.
oris flat.¬
ligeris dicta. Hȩc a circio occeanum.
qui aquitanicꝰ sinus d̾r. ab occasu¬
hẏspaniã habet a septẽtrione. & ori¬
ente lugdunensẽ. ab euro &e meridiȩ
narbonensem ꝓuinciam attingte.

Expanded text:
s eo quod aquas stringat et nubes dissipet; est enim gelidus ventus etmontibus flatagitur. haec a circio oceanum qui Aquitanicus sinus dicitur, ab occasuspanias habet, a septentrione et oriente Lugdunensem, ab euro et meridie Narbonensem prouinciam contingit.
Abbreviated transcription (Latin):
inatrix. serpens. aqͣm ueneno
inficiens. In quacũꝙ enĩ fonte
Ringo. is. rinxi. rictus. tus.
unicornis. eo quod unũ cornu inme¬
dum. ut quicqͥd impetierit. aice uen¬
ille om̃i ferocitate deposita. caput
ponie. sicq soporatus uelut inermis

Expanded text:
inatrix serpens aquam veneno inficiens: in quocumque enim fonte inficiens: in quocumque enim fonte unicornis, eo quod unum cornu in medum, ut quidquid impetierit, aut venille omni ferocitate deposita caput ponit sicque soporatus uelut inermis
Abbreviated transcription (Latin):
Holocaustã illud ẽ. ubi totum consumit᷑
qd̃ offertur. antiqui enim cũ maxima
sacrificia administrarent. solebant
dotas hostias insacroꝵ consumere flã¬
ma. & ipsa erant holocaustomata
Holo enim grece totum d̾r causti incensio.
Unde holocaustum totũ incensum.

Expanded text:
Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur, quod offertur. Antiqui enim cum maxima sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocautomata. Holo enim Graece totum dicitur; Kausis incensio. Et holocaustum totum incensum.
Abbreviated transcription (Latin):
filii eius in suum ordinẽ subrogati
b in tẽplo canebant. candidatis in¬
duti stolis. ad uocẽ uniꝰ respondente

Expanded text:
filii ejus in hunc ordinem subrogati bus in templo canebant, candidis induti stolis, ad vocem unius respondente
Abbreviated transcription (Latin):
mist̾io ꝓdidit. Hȩc aũt duo in qͥbdã
psalmoꝵ titulis iuxta musicã artẽ
alt̾natim sibi apponunt᷑. Nam canti¬
cum psalmi ẽ. cum id qd organũ mo¬
dulator. uox postea cantantis eloquit᷑.
P salmus ũo cantici. qnͣdo qd̾ humana
uox p̾loquit᷑. ars organi modulantis
imitatur. Int̾ psalmum & canticum

Expanded text:
istoria. Haec autem duo in quibusdam Psalmorum titulis iuxta musicam artem alternatim sibi adponuntur. Nam canticum Psalmi est, cum id quod organum modulatur, vox postea cantantis eloquitur. Psalmus vero cantici, cum quod humana vox praeloquitur, ars organi modulantis imitatur. Psalmus autem
Abbreviated transcription (Latin):
Luxuriosus. quasi solutus in uoluptatẽ
Unde & membra loca mota luxa. dicunt᷑.
Prodigus uero sumptuosus. qui omĩa¬
ut portus agie. ⁊ proicit.
rum
in ex¬
tremi¬
tate
dictio¬
num
sonat.
ut tẽ¬
plum:
cipio
ut magnus. mediocre inmediis ut um¬
bra. Transit in .n. maxime. c. d.q.t. se
cisus. anquiro. Uocali sequente int̃¬
cipit .b. ut ambages. ambesus. am¬

Expanded text:
Luxuriosus quasi solutus in uoluptates, unde et membra loco mota luxa dicuntur; prodigus autem sumptuosus, qui omnia porro agit et quasi proicit. rum in extremitate dictionum sonat, ut templum, cipio, ut magnus, mediocre in mediis, ut umbra. tcisus", "anquiro"; uocali uero sequente intercipit b, ut "ambitus", "ambesus", "am
Abbreviated transcription (Latin):
natura omĩs. aut incõmutabilis est
sicut d̾s. aut commutabilis ut creat᷑a.
Malum ũo id̾o nat᷑a nulla ẽ. quia acciden¬
do in bonam naturam. efficit eã uitiosã
Qd̃ dum discedit natura manet. ⁊ malũ.
qd̾ inerat nusquam ẽ. Acꝑ hoc malũ¬

Expanded text:
natura omnis aut incommutabilis ut Deus est, aut commutabilis ut creatura est. Malum vero ideo natura nulla est, quia accedendo in bonam naturam efficit eam vitiosam, quod cum discedit, natura manet, et malum quod inerat nusquam est. Ex eo qu
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽ dicendñ quia alicubi. aut aliqͣn¬
do erat malum. unde fieret diabolus
malus. S quia uttium ẽ. dum esset
angłs bonus. suꝑbiendo factus ẽ an¬
gelus malus. ⁊ ideo recte d̾r abeo inuẽ¬

Expanded text:
non fecit. Non quia alicubi aut aliquando erat malum, unde fieret diabolus malus, sed quia vitio suo, dum esset angelus bonus, superbiendo effectus est malus; et ideo recte d
Abbreviated transcription (Latin):
uide sem filium noe quẽ dicunt mel¬
chisedech post diluuium in syria con¬
didisse asserunt. in qua regnũ fuit
eiusdem melchisedech. Hanc postea
Sic quoq duob nominib copulatis.¬
.i. ieb & salem uocata est ierłm. Que

Expanded text:
unt Sem filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum, post diluvium, in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit ejusdem Melchisedech. Hanc postea Sicque duobus nominibus copulatis Jebus et Salem, vocata est Hierusalem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
suo & rome urbis uocabulo ussiam ro¬
mulam nuncupauit.
H yspalia aũt a situ dicta ẽ. eo qd̃ in solo
palustri suffixis inꝓfundo palis loca¬
Nyspania pͥus abhybero amne hyberia
dicta. postea abhyspalo hyspania cog
tib cͥausa reliquis partib mari con

Expanded text:
 Romae urbis vocabulo Juliam Romulam nuncupavit. Hispalis autem a situ cognominata est, eo quod in solo palustri suffixis in profundo palis locaHispania prius ab Ibero amne Iberia nuncupata, postea ab Hispalo Hispania cogntibus clausa, a reliquis partibus undique mari conc
Abbreviated transcription (Latin):
tu subruta. bale pͥmum. post falsa dc̃a
gor dicere. Si cum cet̾e urbes starent.¬
ad huc ista sepe subuersa ẽ. qntomagis
nunc incommuni ruma ñ pot̾it libera¬
ri e Et hanc occasionẽ infidelitatis eti¬
am in filiaꝵ coitus dedisse principium.
& hanc stare. seq dei auxilio erutũ. du¬

Expanded text:
tu subruta, Bale primum, et postea Lot, dicens, Si cum caeterae adhuc urbes starent, ista saepe subversa est: quanto magis nunc in communi ruina non poterit liberari? Et ob hanc occasionem infidelitatis, etiam in filias coitus dedisse principium. , et hanc stare, seque Dei auxilio erutum: u
Abbreviated transcription (Latin):
Securis. dc̃a quod de ea arbores succidas¬
acuta est ex alia fossoria. Hec apd̾ uet̾es
Secures signa sunt quȩ ante consules
ferebantur. quas hẏspani ab usu fras¬
coꝵ ꝑ diriuationẽ. franciscas uocant.¬

Expanded text:
catur eo quod ea arbores succidanacuta est, ex altera fossoria. Haec apud vetereSecures signa sunt, que ante consules ferebantur, quas Hispani ab usu Francorum per derivationem Franciscas vocant
Abbreviated transcription (Latin):
dictum ẽ uł a latere septentͥonalis
plage. qua situm ẽ: uel a lata rana¬
uiro. In quo palatio nc̃ magna ẽ eccł̃ia
Dateres & lat̾culi dicti qd̃ lati forment᷑
circumactis undiq tabulis quatuor.
Iateres aũt crudi sunt. qui ⁊ ip̃i inde
nominati. quod lati ligneis formis ef¬

Expanded text:
dictum a latere septemtrionalis plagae in quo situm est, vel a laterrana: in quo palatio nunc est magna ecclesia Laterculi vero vocati, quod lati formentur circumactis undique quatuor Lateres autem crudi sunt, qui et ipsi inde nominati, quod lati ligneis formis ef
Abbreviated transcription (Latin):
tate animi. uł corporis uł extͥnsecus
forte euenientiũ trahunt᷑ quȩ posst̃
increm̃tum uł dimmutionẽ susciꝑe
ꝑ quȩ cõparatio nascit᷑. sine quib sub¬
stantia intelligi potest. ea uͦ nisi illa
pͥor intelligatur ẽẽ non possunt.

Expanded text:
tate animi uel corporis uel extrinsecus forte euenientium trahuntur, quae possunt incrementa uel diminutiones accipere, per quae comparatio nascitur, sine quibus substantia intellegi potest: ea uero nisi prior illa intellegatur, esse non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
alnascus. urbs sẏrie. condita & no¬
minata a damasco dispensatore a¬
brahe perhibetur. Hȩc antea in om̃i
syria tenuit principatum. Noneñ
florebant antiochia. laodicia ⁊ apamia

Expanded text:
amascus Syriae, condita et nuncupata a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum. Necdum enim florebant ibi Antiochia, Laodicia, et Apamia
Abbreviated transcription (Latin):
dicti. ex quo originẽ trahunqui⁊¬
chus dicit᷑. Chus enim hebraa lin¬
gua ethiops int̾pretat᷑. Hii qindã
ab indo flumine consurgenteaur᷑
egyptum int̾ nilum &e occeanui
in meridie sub ipsa solis uicintta
insederunt. Quoꝵ tres sunt popłi
hes peri garamantes. & indi. Hesꝑi
sunt occidentes. garamantes t̃polis.
sub meridiano cardine ẽ. Circa oc¬
ciduum uero mõrtuosa ẽ. harenosa
in medio. ad orientalẽ plagam deser¬
ta ẽ. Cuius situs ab occiduo athlan¬
tis montis. ad orientẽ usq in egypti
fines porrigitur. a meridie occeano.
a septentrione. nilo flumine claudit᷑¬

Expanded text:
 ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab InAegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, sub meridiano cardine est, circa occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta, cujus situs ab occiduo Altantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur. A meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine claudit
Abbreviated transcription (Latin):
& infinitum. Finitum ypothesis gc̃e
latine causa dicit᷑. ubi cum cerca per¬
Infinitum qd̾ g̾ce thesis. latine ꝓposi¬
ttum nominatur. ꝑsonã ñ habet cer¬
tam. not ẽ in aliqua certa curtũstan¬
tempore. In causa ũo certa sunt õa
Unde quasi pars cause ẽ ꝓpositum.

Expanded text:
 infinitum. Finitum ὑπόθεσις Graece, Latine causa dicitur, ubi cum certa perInfinitum, quod Graece θέσις, Latine propositum nominatur. Hoc personam non habet certam, nec inest in aliqua certa circumstantempus. In causa vero certa omnia sunt, unde quasi pars causae est propositum.
Abbreviated transcription (Latin):
aũt quod uulgo canticum dr. a psal¬
lendo nominatum qđ ad eius uocem
chorus consonando. respondeat. Est
aĩte simile cythare barbarice. in mo¬
corde. &e desuꝑ sonant. Cythara uer
concauitatẽ ligni inferius ħt. S cy¬

Expanded text:
ium quod vulgo canticum dicitur, a psallendo nominatum, quod ad eius vocem chorus consonando respondeat. Est aute similitudo cithare barbarice in mochorde, et desuper sonat. Cithara vero concavitatem ligni inferius habet. Ly
Abbreviated transcription (Latin):
& melodiam sc̃e religioni congruen
pridie qm cantandũ erat. cibis ab¬
stinebant. pallentia tam̃ legumina
oausa uocis assidue utebantur.
aũt in psalteriis hebraicis ita est.
sephartallym qd int̾pretat᷑ uolumẽ
ymnoꝵ. Auctores aũt psalmoꝵ qui
ponunt᷑ in titulis moyses scilicet. s¬
Quos esdras uno uolumine comp̃¬
hend̾e uoluit. Om̃s aũt psalmi apd̃
hebreos. metrico carmine cõpostti sĩ
pindari. nunc alii iambo currunt.

Expanded text:
et melodiam sancte religioni congruentpridie quam cantandum erat, cibis abstinebant: psallentes tamen legumine in causa vocis asfidue utebantur.autem in Psalmis Hebraicis ita est: Ysopocalim, quod interpretatur volumen hymnorum. Auctores autem Psalmorum qui ponuntur in titulis: Moyses scilicet, reliqui, quos Esdras uno volumine comprehendit. Omnes autem Psalmi apud Hebraeos metrico carmine constant esse Pindari: nunc alii ambo currunt,
Abbreviated transcription (Latin):
humanis. studis esyodus contulit.
quoq cartagineus. in .xxuiii. uolumi¬
nib studium agricolationis conscripsit.
apud romanos aũt primus cato institu¬
it. Quam deinde marcus terentiꝰ expoli¬
tut. Mox iurgiliꝰ laude carminũ extulit.

Expanded text:
s studiis contulit; quoque Carthaginensis in XXVIII voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit, quam deinde Marcus Terentius expolivit, mox Virgilius laude carminum extulit.
Abbreviated transcription (Latin):
Proceres. sunt pͥncipes ciuitatis. qͣsi
ꝓcedes. qd̾ ante om̃s honore p̃cedãt.
unde & capita trabium. quȩ extra
parietes eminent. ꝓceres dicuntur.
quod etiam uarro dicit. Hinc ad
priores facta tnslatio. qd̾ p̾minent:¬

Expanded text:
Proceres sunt principes civitatis, quasi procedes, quod ante omnes honore praecedant. Unde et capita trabium, quae eminent extra parietes, proceres dicuntur, eo quod primo procedant. Hinc ad primores facta translatio, quod a cet
Abbreviated transcription (Latin):
nium. sicut iacob subnixam in celo sca¬
lam dormiens uidit. Quartũ. ꝑ nubẽ
loquit᷑ deus. Quintũ uox de celo sic̃
ad abraham sonuit dicens. nemit¬
bene apud omnes prophetas.
Alii tria genera uisionum ẽẽ dixerunt.
Unum scdm̃ oculos corporis. sicut abra

Expanded text:
nium; sicut Iacob subnixam in caelo scalam dormiens vidit. Quartum genus perloquitur Deus. Quintum genus vox de caelo; sicut ad Abraham sonuit dicensGenecut pene apud omnes prophetas. Alii tria genera visionum esse dixerunt. Unum secundum oculos corporis; sicut vidit
Abbreviated transcription (Latin):
P ropħia u̾bis. scd̃m hoc quod uerba
st̃. fut᷑a significat. typus aũt res
declarat ex reb. Possi e tam̃ hec
duo ista edificatione misceri. ut dica¬
mus quia ꝓphia ẽ typus inu̾bis. scd̃m
id quod u̾ba sunt & contra. typus ẽ
ꝓphetia in reb. in qͣntum res ẽẽ nos¬

Expanded text:
d verba sunt futura significantur. In typis autem res declarantur ex rebus. Possunt tamen haec duo ita definitione misceri, ut dicamus quia prophetia est typus in verbis, secundum id quod verba sunt, et e contra, typus est prophetia in rebus, in quantum res esse nos
Abbreviated transcription (Latin):
hanc apd̾ grecos pͥmus ꝑscrutatus ẽ
tales milesius. unus ex septẽ illis sa¬
pientib. hic enim ante alios celi can¬
sas & ium rerum naturalium contẽ
in septem definitiones distribuit. idẽ
arithmeticam. geometͥcam. musicã.

Expanded text:
am apud Graecos primus perscrutatus est Thales Milesius, unus ex septem illis sapientibus. Hic enim ante alios caeli causas atque vim rerum naturalium contempin quattuor definitiones distribuit, id est Arithmeticam, Geometricam, Musicam,
Abbreviated transcription (Latin):
tallis. siue in argentariis fornacib
guttarũ congregatione tectis in¬
herens. Sepe etiã inst̾core uetustis¬
simo cloacarũ. uł puteoꝵ limo.
fit etiã ex minio imposito concu¬
le ferree patena testea suꝑposita.
cũ circũlito uasculo. circũdantur
carbones. sicq argentum uiuum
ex minio distillat.

Expanded text:
tallis, sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens; saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum, vel puteorum limo. Fit etiam et ex minio imposito conchulae ferreae, patinea testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex minio distillat:
Abbreviated transcription (Latin):
orcus dictus quasi spurtꝰ. Ingurgi
cos nominamus.
Porci marini qui uulgo uocant᷑ suilli.
quia dum escas querunt suis more
sub aquis fodiunt.

Expanded text:
orcus, quasi spurcus; ingurgitios nuncupamus. Porci marini, qui vulgo vocantur suilli, quia dum escam quaerunt, more suis terram sub aquis fodiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
generis sunt. Sicut aũt in singłis
gentib quedam monstra sc̃ hominũ.
ita in uniuso genere humano quedã
monstra sunt gentium. ut gygantes
cynocephali. cyclopes &̾ lemnias. in¬

Expanded text:
unt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum: ita et in universo genere humano quaedam monstra sunt gentium, ut gygantes, cynocephali, cyclopes, et caetera.
Abbreviated transcription (Latin):
Positura ẽ figura .i. nota ad distin¬
guendos sensus ꝑ cola & comata.
& ꝑiodos. Quȩ dum ordine suo
apponitur. sensum nob̃ lectionis
annotant᷑. uł quia ibi uox ꝓ inter¬
uallo distinctionis deponttur. Has

Expanded text:
Positura est figura ad distinguendos sensus per cola et commata, et periodos, quae dum ordine suo apponitur, sensum nobis 32 lectioannotantur, vel quia ibi vox pro intervallo distinctionis deponitur. 2. Has
Abbreviated transcription (Latin):
pilumnum quendam in italia fuisse.
Pila ꝓprie dictt᷑. qd̾ sit pilis plena hec &
spera a ferendo uł feriendo dicta. Int̾ cõp̃t
mire consueuerunt. Cubitalẽ lusũ
cubitis. pila crura feriunt.

Expanded text:
Pilumnum quemdam in Italia fuisse, Pila proprie dicitur, quod sit pilis plena. Hec et sphera, a ferendo vel feriendo dicta. Inter inire consueverunt. Cubitalem lusum cubitis, pilam feriunt.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad fretum siculũ. ꝑ ora tyrre
trum ttalie cornu tenens attingit.
In qua pestus lanumus. cassinum. cos¬
nuncupat᷑. quȩ alpennine alpes¬
alpiscutiaꝵ ꝑ mediam italiã ꝑgenes
tusciam ab emilia. umbriãq a flãmi¬
nea diuidunt. in qua sunt ciuitates
foronianus mons beluius. bobiũ ⁊ ue

Expanded text:
usque ad fretum Siculum per ora maris trum Italiae cornu tenens, pertingit, in qua Pestus, et Lanius, Cassianum, et Coniuntur. He Appennine Alpes, per mediam Italiam pergentes, Tusciam ab Emilia, Umbriamque a Flaminia dividunt; in qua sunt civitates Feronianus et Montemvellium, Bobium e
Abbreviated transcription (Latin):
uartadecima. samniũ int̃ campa¬
niam ⁊ mare adriaticũ. apuliamq
a piscaria incipiens habet᷑. In hac sunt
antiquitate consũpta. samniũ a quo
sibi calabria intra qͣm ẽ regio sa¬
lectina. hec ab occidente ut asfrico h̃t
samniũ &̃ lucaniã. a solis ũo ortu ad̾a¬
luceriam si pontũ camsiã agerentiã.
brundisium. tarentũ. in sinistro cornu¬

Expanded text:
uarta decima Samnium, intra Campaniam, et mare Adriaticum, Apuliamque a Piscaria incipiens habetur. In hac sunt antiquitate consumpta Samnium, a qua sibi Calabria, intra quam est regio Salentina. Hec ab occidente vel africo habet Samnium et Lucaniam, a solis vero ortu HadriaLuceriam, Sipontum, Canusium, Acerentiam, Brundisium, Tarentum et in sinistro
Abbreviated transcription (Latin):
Isaac ex risu nom̃ accepit. riserat enĩ
pater qͣndo ei ꝓmissus ẽ admirans in
est dubttans in gaudio.
Isacus. rethor adam. Sut sacrificiũ
Isara fluuius gallie influens rodano.

Expanded text:
Isaac ex risu nomen accepit. Riserat enim pater, quando ei promissus est, admirans in est, dubitans in gaudio. n introitum viri, qui Racheli debebatdit Deus mercedem meam.
Abbreviated transcription (Latin):
Iosquiamus a grecis dicta a latinis ca¬
licularis. q̃d caliculi eiꝰ in figura can¬
taroꝵ nascant᷑. ut ẽ mali punici. qͦꝵ
ora serata sunt. Habentes in trinsecꝰ
semina papaĩus similia. Hȩc herba

Expanded text:
oscyamos a Graecis dicta, a Latinis herba calicularis, quod caliculi eius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba
Abbreviated transcription (Latin):
ad coitum. cuius oculi oblibidinẽ in
tnͣsũsum aspiciunt. Unde nom̃ tͣcit.
dem quem nec ignis nec ferrũ domare
ualent. solus huiꝰ cruor dissoluat.
Maiores yrci. cynifes dicunt᷑ a fluuio cy¬
nife. in libya ubi gͣndes nascuntur

Expanded text:
ad coitum; cuius oculi ob libidine in transversum aspiciunt, unde et nomen traxit.  lapidem, quem nec ignis, nec ferri domare valet materia, solus huius cruor dissolvat. Maiores hirci Cinyphii dicuntur a fluvio Cinyphe in Libya, ubi grandes nascuntur
Abbreviated transcription (Latin):
appellata ẽ. deinde a regis noĩe satͣnia.
mox ẽ satium dicta. eo quod idem sat᷑nꝰ
a ioue sedib suis pulsus ibi latuerit.
Postremo ab italo siculoꝵ rege ibi reg¬
nante ttalia nominata est. Cuiꝰ situs¬
ꝑ songitudinem amplus qͣm ꝑ lati
tudinẽ a circio in eurũ. extendit᷑ a me¬
ridie tyrreno mari ab aquilone adria¬
tico diudit᷑. ab occiduo alpiũ ugis fi¬
gitur. Terra om̃ib in reb pulcherima
soli fertilitate ⁊ pabuli ub̃tate gͣtissima

Expanded text:
appellata est; deinde a regis nomine Saturnia, mox et Latium dicta, eo quod, idem Saturnus, a Jove sedibus suis pulsus, ibi latuerit; postremo ab Italo, 162 Siculorum rege, ibi regnante, Italia nuncupata est. Cujus situs longitudine amplius quam latitudine a Circio in Eurum extenditur, a meridie Tyrrheno mari, ab aquilone Adriatico clauditur, ab occiduo Alpium jugis finitur: terra omnibus in rebus pulcherrima, soli fertilitate, pabuli ubertate gratissima
Abbreviated transcription (Latin):
grecũ .o. latino in fine adiuncto.
sig̃cat unciam. I apda grecũ ꝑ me¬
dium sui latino .a. adiecto. M. sig¬
nificat libram. Rappa grecum cir¬
ca finem cornuum adiuncto .i. latino
iunctum habuerit. Ro. eminã demon¬
sito .n. latino. Fc. sig̃cat mna .L. la¬
tinum. in fine habens labda g̃cum.
La. sig̃cat talentum .x. grecũ indextͦ
brachio suꝑiori .d. litt̾a adiuncta .xd.¬
cenix est.

Expanded text:
e O Latinum in fine adiunctum significat unciam. ᗑ. Labda Graecum per medium sui I Latinum adiectum significat libram. Kv. Kappa Graecum circa finem cornu adiuncto V Latinum inum habuerit adiunctum, eminam demonsito N Latinum significat mina. TΛ. T Latinum in fine habens Labda Graecum significat talentum. Xo. Chi Graecum in dextro brachio superiori O littera coniuncta cenix est.
Abbreviated transcription (Latin):
Pondus dictum eo qd instatera libͣtũ
pendeat. Hinc & pensum abusine pon¬
dus libra una ẽ. Ynde etiã dipondius
dictum ẽ quasi duo pondera. pond̾is
signa & caracteres ut a uet̾ib signa¬
ta sunt subitiant᷑ .z. littera sig̃cat
duo oboli sunt. T. latinum sigcat o¬
ma sex ueniunt. qd̾ ẽ pondus denarii.
uuii .i. tremissem. E. latinum sig̾cat
Iotha iuncta beta. is. significat dimi¬

Expanded text:
Pondus dictum eo quod in statera libratum pendeat; hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondius dictum est, quasi duo pondera; qPondus dictum eo quod in statera libratum eorum et characteres, ut a veteribus signata sunt, subiciamus. Z littera significat duo oboli sunt. T Latinum significat oma sex veniant, quod est pondus denarii aocto, id est tremissem. N Latinum significat Iota adiuncta Beta s
Abbreviated transcription (Latin):
humidia
ubi ypponeregium & susicada ciuita¬
tes sunt ab oriente habent syrtes mi¬
nores. & lacum salinaꝵ a septẽtriõe
mare nr̃m quod spectat siciliã. ec sar¬
diniã insulas. ab occasu mauritaniã
sitifensem a meridie montes uzare.
& post ethyopum gentes. ꝑuaganteᷤᷤ
usq occeanum ethyopicum.
sino rege spartanoꝵ condita. Post a

Expanded text:
umidia ubi Hippos regius et Rusiccada ciuitates sunt, habent ab oriente Syrtes minores et lacum Salinarum, a septentrione mare Nostrum quod spectat ad Siciliam et Sardiniam insulas, ab occasu Mauretaniam Sitifensem, a meridie montes Vzarae et post eos Aethiopum gentes peruagantes usque ad oceanum Aethiopicum.sania rege Spartanorum condita, post au
Abbreviated transcription (Latin):
ura antiqui incultos agros dicebãt
I siluias & pascua. agrũ uo qui tole¬
batur. Nam rus ẽ quo mel lac uel
pecus haberi potest. unde & rustici
nominant᷑. Hȩc agrestium pͥma qe

Expanded text:
ura veteres incultos agros dicebant, id est silvas et pascua; agrum vero, qui colebatur. Nam rus est quo mel, quo lac, quo pecus haberi potest; unde et rusticus nominatur: haec agrestium prima et
Abbreviated transcription (Latin):
cant. nos coccinum reꝑta a lacedemo¬
niis ad celandum colorẽ similitudine
ne contẽplanti adu̾sario animus au¬
gesceret. Hac sub consulib romani
usi sunt milites. unde etiam rusanti
uocabantur. Solebant etiã p̃poni

Expanded text:
cant, nos coccineam, reperta a Lacedaemoniis ad celandum coloris similitudine ne contemplanti adversario animus augesceret. Hac sub consulibus Romani usi sunt milites, unde etiam russati vocabantur. Solebant etiam pri
Abbreviated transcription (Latin):
Luciferiani. heretici a lucifero syrmiȩ
ep̃o orti sunt. qui epõs catholicos.
qui constantii ꝑsecutione ꝑfidie ar¬
rianoꝵ consenserant. & postea corre¬
cti. redire in catholicã delegerunt.¬

Expanded text:
Luciferiani a Lucifero Sirmiae episcopo orti, qui episcopos catholicos, qui Constantii persecutione perfidiae Arianorum consentientes erant, et postea correcti redire in catholicam delegerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Britannia. occeani insula ꝑ longum in
boreã extendit᷑ a meridie gallias habet
cuius ꝓximum litus tnsmeantib ciuii¬
tas aꝑit que dicit᷑ ruth ubi portus.
Unde non longe amorinis in austro
positis meapos. batauosq ꝓspectat.
hec insula habet in songum milia pas¬
suum octingenta in latum milia. du¬
centa. At̾go aũt unde occeanus infi¬
nite patet. orcadas insulas habet. qͣꝵ
xx. deserte sunt .xiii. colunt᷑.¬

Expanded text:
Britannia Oceani insula, per longum in boream extenditur. A meridie Gallias habet, cujus proximum littus transmeantibus civitas aperit, quae dicitur Rhutubi portus: unde haud procul à Morinis in austro positos Menapios Batavosque prospectat. Haec insula habet in longo millia passuum octingenta; in lato millia ducenta: a tergo autem, unde Oceano infinito patet Orcadas insulas habet quarum xx desertae sunt, XIII colunt
Abbreviated transcription (Latin):
libraꝵ . xl.iiii. idest sextarioꝵ.x x.ii.
Cuius numeri causa a moyse ob hoc¬
inuenta ẽ. quia in principio d̃s .xxͦii.
celos suꝑiores. t̾ram. aqͣm. lucẽ. ⁊ aerẽ.
Tercia die .iiii. maria. semina. satioẽs.
& plautaria. Quarta. tria. solem. lu
uam. ⁊ stellas. Quinta tria. pisces.
reptilia. aquaꝵ ⁊ uolatilia. Sexta
die.iiͦii. bestias. pecudes. reptilia t̾re
ab adam usq ad racob. &. xx.ii. libri

Expanded text:
librarum XLIIII, idest sextariorum XXII, cuius numeri causa inde tracta est, quia in principio Deus XXII coelos superiores, terram, aquam atque aerem. Tertia die quatuor: maria, semina, sationes, atque plantaria. Quarta die tria: solem, et lunam, et stellas: quinta die tria: pisces, et reptilia aquarum, et volatilia. Sexta die quatuor: bestias, pecudes, reptilia terraab Adam usque ad Jacob, ex cujus semi
Abbreviated transcription (Latin):
mis. Quȩ u̾o ꝓferunt᷑ ꝑ sineresin faciunt femmnina ex integris. Et pe¬
lides. ꝓ peleides. peleis. Sic enides. ꝓ eneides. eneis. uł poetica licentia
Inueniunt᷑ etiã in ne. desinentia. feminina. quȩ st̃ yadis lingue pat̾¬
nomica. ut arestos. arestine. acrisios. acrisione penultima semꝑ ꝓ
ducta. E sciendum qd̃ inueniunt᷑ quedã ꝓpria noĩa uł gentilia seu
de noĩatiua. patͦnomicas formas habentia. ut euripides. ab eurpp.

Expanded text:
mis". 13 Que uero proferuntur per sineresin, faciunt feminina ex integris, ut "Pemis". 13 Que uero proferuntur per sineresin, faciunt feminina ex integris, ut "Pelides" pro "Peleides", "Peleis"; sic "Enides" pro "Eneides", "Eneis", uel poetica licentia. 14 Inueniuntur etiam in ne desinentia feminina, que sunt Iadis lingue patronomica, ut "Arestos, Arestine", "Acrisios, Acrisione", penultima semper producta. 15 Et sciendum quod inueniantur quedam propria nomina uel gentilia seu denominatiua patronomicas formas habentia, ut "Euripides" ab Euripo
Abbreviated transcription (Latin):
tades. Qd̃ tam̃ etiã inides inuenit᷑ ut cormetes. cormetides. Alia oĩa
.i. penultimã correptã habent. ut pͥamus. pͥamides. nestor. nestoride
nisi ꝑ sineresin habeat .i. ꝓd̾. ut pelides. ꝓ peleides ut enides. ꝓ eneades.
uł quasi ab eneus. & nisi apd̃ grecos penultimã contͣ regłam habeat
longã. ut cleniades belides. Quedam tam̃ poetica licentia habent. a
ante des. quȩ aliqͣndo addit. aliqͣndo minuit sillabã. ut athlantia¬
des ꝓ athlantides scipiades. ꝓ scipionides. Nunqͣm enĩ patnomicũ
pͥmitu suꝑat genitiuũ. nͥ una sillaba in hac forma. nec debet habe
pares uł pauciores sillabas nisi expoetica sit licentia. Teminina ũo
pat᷑nomica ap̃d̾ nos in is. uł in as. desinunt. que ft̃ t̾cie declinationis
& ueniunt amasculinis. abstracta de ut peliades. pelias. pͥamides. pͥa¬

Expanded text:
tades". 7 Quod tamen etiam in ides inuenitur, ut "Corinetes, Corinetides". 8 Alia omnia tades". 7 Quod tamen etiam in ides inuenitur, ut "Corinetes, Corinetides". 8 Alia omnia i penultimam correptam habent, ut "Priamus, Priamides", "Nestor, Nestorides", nisi per sineresin habeat i productam, ut "Pelides" pro "Peleides", uel "Enides" pro "Eneades" uel quasi ab "Eneus", et nisi apud Grecos habeat penultimam contra regulam longam, ut "Demades", "Belides". 9 Quedam tamen poetica licentia habent a ante des, que aliquando addit aliquando minuit sillabam, ut "Athlantiades" pro "Athlantides", "Scipiades" pro "Scipionides". 10 Numquam enim patronomicum primitiui superat genitiuum, nisi una sillaba in hac forma, nec debet habere pares uel pauciores sillabas, nisi ex poetica sit licentia. 11 Feminina uero patronomica apud nos in is uel in as desinunt. 12 Que sunt tercie declinationis et ueniunt a masculinis, abstracta de, ut "Peliades, Pelias", "Priamides, Pria
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie aũt diriuatiuoꝵ st̃ hȩ. Patronomicũ possessiuũ. Cõparatiũ
Suꝑlatiuũ. Diminutiuũ. D enominatiuũ. U erbale. adu̾biale. Par¬
nitiuo sui pͥmitiui ut eacides. eaci filius uł nepos. ab usiuie ta¬
men diriuant᷑ a matrib. ut iliades ab auis mat̾nis. athlan¬
ciades a regib seu conditorib. ut theside. cecropide. afrĩb phe¬
tonciades. Aꝓpͥis tantũ diriuant᷑ ⁊ ad hoĩes ꝑtinent. Suntgͥ
forme patͦnomicoꝵ scilicet masculinoꝵ apd̾ grecos tres. In
des. quȩ omĩum ẽ cõmunis. In on. quȩ iadis lingue ẽ ꝓpͥe. ut
peleon. In adios quȩ ẽ eolica ut pyradios. Indes gͥ qͣ sola utun¬
cunda seu t̾cia declinatione habentq omĩa. a. uł .i. correptas
penultimas. S a quidẽ si pͥmitiuũ prime sit declinationis desi¬
nens apd̃ grecos. in as. uł in. es. uł in ios. qd̃ apd utitur in uis
⁊ fit scd̃e declinationis. ut eneas. eneades. lertius. lerciades. butes. bu¬

Expanded text:
prie autem deriuatiuorum sunt he: patronomicum, possessiuum, comparatiuum, superlatiuum, diminutiuum, denominatiuum, uerbale, aduerbiale, parnitiuo sui primitiui, ut "Eacides", "Eaci filius" uel "nepos". 2 Abusiue tamen deriuantur a matribus, ut "Iliades", ab auis maternis, "Athlantiades", a regibus siue conditoribus, ut "Theside", "Cecropide", a fratribus, "Phetontiades". 3 A propriis tantum deriuantur et ad homines pertinent. 4 Sunt igitur forme patronomicorum, scilicet masculinorum, apud Grecos tres: in des, que omnium est communis; in on, que Iadis lingue est propria, ut "Peleon"; in adios, que est Eolica, ut "Piradios". 5 In des igitucunda seu tercia declinatione; habentque omnia a uel i correptas penultimas, sed a quidem, si primitiuum prime sit declinationis, desinens apud Grecos in as, uel in es, uel in ios, quod apud nos uertitur in ius et fit secunde declinationis, ut "Eneas, Eneades", "Lercius, Lerciades", "Buses, Bu
Abbreviated transcription (Latin):
or inus. ut soror cula. amator. culus. cor. culũ. rumor. rumunculus.
Desinentia ũo is. uł in e. uł in ns. monosillaba. uł in rs. datiuo corripi¬
entia .i. assumunt culus. a. ũ. ut testis. testi. culus. nauis. naui. cula. rete.
tia mutant o in un. ⁊ sumunt culus. a.ũ. ut latro. latrunculus. carbo.
carbuncłs. ratio. uncula. homo. homunculus. Dicit᷑ tam̃ homuncio.¬
⁊ homullus. ⁊ homullulus. similit̾ fur. furunculus fecte. In .x. uł in nl
supͣ sillabã. uł in t. desinentia. is. genit̾. in u. conu̾tunt. ⁊ assumunt

Expanded text:
or in us, ut "soror, sororcula", "amator, amatorculus", "cor, corculum", "rumor, rumusculus". or in us, ut "soror, sororcula", "amator, amatorculus", "cor, corculum", "rumor, rumusculus". 15 Desinentia uero in is, uel in e, uel in ns monosillaba, uel in rs, datiuo corripientia i assumunt culus, cula, culum, ut "testis, testi, testiculus", "nauis, naui, nauicula", "retetia mutant o in un et sumunt culus cula, ut "latro, latrunculus", "carbo, carbunculus", "ratio, ratiuncula", "homo, homunculus" dicitur tamen "homuncio", "homullus" et "homullulus". 18 Similiter "fur, furunculus" fecit. 19 In x, uel in ns supra sillabam, uel in t desinentia, is genitiui in u conuertunt et accipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
nucula. glandula. ensicula. betaceus. maluaceus. fiunt gͥ quedã littã
⁊ sig̃catione ut flosculus quedã t̾m littã abusiue. ut anguilla. me¬
tellus. Diminutiuoꝵ ũo forme st̃ .x. quaꝵ pͥores.uii. cõmunes sunt
masculmis.⁊ femininis. ⁊ neutͥs. Tres uotm st̃ masculinoꝵ. In cułꝰ¬
a. um. ut igniculus. anicła. corpuscłm. In ulus. a. ĩi. absq.e. ut
capreolus. unciola. laureolũ. In ellus. a. um. ut agellus. capella. lu
parasitast equuleus. Sciendum quoq qd̃ a t̃cia uł quarta seu qͥnta
declinatione diminutiua. in culus. a.um. t̾minant. ut frat̾culus. ũ¬
siculus. diecula. Exceptis uetulus lapillus. aculeus. mercedula. regl̃o
adolescentulus capitulũ. Nam ranuncłs. panniculus. pannicła ñ
sunt regłaria. Apͥma ũo uł scda nullũ inuenit᷑ regłare. in hac for¬
crucis. culũ. Similit̾ cõparatiua in us faciunt diminutiua s mo¬

Expanded text:
nucula", "glandula", "ensicula", "betaceus", "maluaceus". 5 Fiunt igitur quedam littera nucula", "glandula", "ensicula", "betaceus", "maluaceus". 5 Fiunt igitur quedam littera et significatione, ut "flosculus", quedam tantum littera abusiue, ut "anguilla", "Metellus". 6 Diminutiuorum uero forme sunt X, quarum priores VII communes sunt masculinis femininis et neutlum, ut "igniculus", "anicula", "corpusculum"; in ulus, ula, ulum absque c, ut "capreolus", "unciola", "laureolum"; in ellus, ella, ellum ut "agellus", "capella", "l"parasitaster", "eculeus". 8 Sciendum quoque quod a tercia uel IV seu V declinatione diminutiua in culus, cula, culum terminant, ut "fraterculus", "uersiculus", "diecula", exceptis "uetulus", "lapillus", "aculeus", "mercedula", "regulus", "adolescentulus", "capitulum" nam "ranunculus", "panniculus", "panucula" non sunt regularia. 9 A prima uero uel secunda nullum inuenitur regulare in hac forcrusculum". 12 Similiter comparatiua in us faciunt diminutiua – sed mo
Abbreviated transcription (Latin):
abũbiis siue p̃positionib deriuata. intimus. ultimus. citimꝰ. extimus.
mus unũ infimus. In nimus unum minimus. D dimimitutis.
iminutiuũ ẽ qd̾ sig̾cat diminutionẽ sui pͥmitiui absolute. ut re¬
gulus .i. paruus rex. Si aũt cõparatiuus fiat non ẽ absolutũ.
ut mauisculus. fiunt aũt diminutiua uł causa necessitatis. ut postꝙͣ
reguili conuenire uł urbanitatis ut frat̾culus gigantũ. uł adulationis
ut antoniast̾. Et diriuant᷑ ab appellatiuis pauca ũo a ꝓpriis quedã
etiã a diminutiuis.⁊ pauca sunt quȩ ñ seruant pͥmitiuoꝵ genera.
ut rana. ranunculus. scutũ uł scuta scutula. ⁊ scutella. qualis. qͣ¬
sillum. pͥstrinum. pristilla. acus. aculeus. unguis. ungula. anguis.
anguilla. nubes nubilũ. Quȩ tam̃ magis st̃ denoĩatiua pret̾ea pa-¬

Expanded text:
aduerbiis siue prepositionibus deriuata, "intimus", "ultimus", "citimus", "extimus", aduerbiis siue prepositionibus deriuata, "intimus", "ultimus", "citimus", "extimus", mus unum: "infimus". 16 In nimus unum, "minimus". 1.6 DE DIMINVTIVIS 1 Diminutiuum est quod significat diminutionem sui primitiui absolute, ut "regulus", id est "paruus rex"; si autem a comparatiuis fiat, non est absolutum, ut "maiusculus". 2 Fiunt autem diminutiua uel causa necessitatis, ut "postquam reguli conuenere", uel urbanitatis, ut "fraterculus gigantum", uel adulationis, ut "Antoniaster". 3 Et deriuantur ab appellatiuis, pauca uero a propriis, quedam etiam a diminutiuis. 4 Et pauca sunt que non seruant primitiuorum genera, ut "rana, ranunculus", "scutum" uel "scuta, scutula" et "scutella", "qualus, quasillum", "pristrinum, pristrilla", "acus, aculeus", "unguis, ungula", "anguis, anguilla", "nubes, nubilum", que tamen magis sunt denominatiua; preterea "pa
Abbreviated transcription (Latin):
felicis. felicissimus. Sic quoq unum anomalũ facit pessimus. In¬
uenit᷑ etiã pene. penissime. penitꝰ penitissimus. Excipiunt᷑ illa quȩ de¬
mus. pauꝑ. pauꝑrimus. sic faciuint dec̾cimus ⁊ plurimꝰ. Excepto
dextimus. ⁊ simstimus. Excipiunt᷑ etiã a nomala optimus. pessioꝰ.
maximus. minimꝰ. plurimus. magnificentissimus. munificentissi¬
mus. medioximus. Maturus quoq matissimus. ⁊ matinus facit.
anuꝑ quoq nuꝑrimus. ⁊ nuꝑrime. Pretea extipiunt᷑ de tt̃ia dedina¬
tione.uis. quȩ abiecta.is. ⁊ addita limus fiunt facilis. facillimus.
difficillimus gracillimus. agillimꝰ. humillimus. simillimꝰ. dissimilliꝰ.
fłxcipit᷑ etã uet̾imus quasi a uet̾ antiquo. In ximus desinunt anax¬
imus ꝓximus. medioximus. In timus. unũ anomalũ optimus.⁊ ab

Expanded text:
"felicis, felicissimus". 4 Sic quoque unum anomalum facit, "pessimus". 5 In"felicis, felicissimus". 4 Sic quoque unum anomalum facit, "pessimus". 5 Inuenitur etiam "pene, penissime", "penitus, penitissimus". 6 Excipiuntur illa que demus", "pauper, pauperrimus". 7 Sic faciunt "deterrimus" et "plurimus", excepto "dextimus" et "sinistimus". 8 Excipiuntur etiam anomala: "optimus", "pessimus", "maximus", "minimus", "plurimus", "magnificentissimus", "munificentissimus", "medioximus". 9 "Maturus" quoque "maturissimus" et "maturrimus" facit; a "nuper" quoque "nuperrimus" et "nuperrime". 10 Preterea excipiuntur de tercia declinatione VII, que abiecta is et addita limus fiunt, ut "facilis, facillimus", "difficillimus", "gracillimus", "agillimus", "humillimus", "simillimus", "dissimillimus". 11 Excipitur etiam "ueterrimus", quasi a "ueter" "antiquo". 12 In ximus desinunt "maximus", "proximus", "medioximus". 13 In timus unum anomalum, "optimus", et ab
Abbreviated transcription (Latin):
nutionẽ accipiunt. ut gͣndiusculus. maiusculus. Et cõparatiuus quidẽ
gradus ablatõ tantũ casui itͥusq numeri iungit᷑ ut doctior illo ⁊ illis.
Int̾dum etiã noĩat̾o qͣndo qͣm sequit᷑ ut fortior bic qm ille. Suꝑlatiuus
ũo genit̾o plurali uł etiã singłari cũ multitudinẽ sig̃cat. ut fortissimꝰ
latinoꝵ uł latine gentis. Sequit᷑ etiam casũ sui positui. ut aman¬
se ꝓlatum intellectum ht positiui. cum ualde adũbio. ut achylles
doctus. fiunt u̾o ex eisdem t̾minationib suꝑlatiua. ex quib cõparati¬
ua ⁊ habent . uiii. formas. rimus. ⁊ simꝰ. in quas pleraq desinunt. limꝰ.
ximus. timus. remus. fimꝰ. nimꝰ. in quas pauea. ⁊ omĩa sunt mobilia
in us.a. um. Et quecũq fiunt a nominib formant᷑ a genit̾o addito
ssimus in scdã declinatione. In t̾cia ũo tantũ simus att doch. doctissioꝰ

Expanded text:
nutionem accipiunt, ut "grandiusculus", "meliusculus". 14 Et comparatiuus quidem nutionem accipiunt, ut "grandiusculus", "meliusculus". 14 Et comparatiuus quidem gradus ablatiuo tantum casui utriusque numeri iungitur, ut "doctior illo" et "illis", interdum etiam nominatiuo, quando quam sequitur, ut "fortior hic quam ille"; superlatiuus uero genitiuo pLatinorum" uel "Latine gentis". 15 Sequitur etiam casum sui positiui, ut "amanse prolatum intellectum habet positiui cum ualde aduerbio, ut "Achilles doctus". 2 Fiunt uero ex eisdem terminationibus superlatiua, ex quibus comparatiua, et habent VIII formas, rimus et simus in quas pleraque desinunt, limus, ximus, timus, remus, fimus, nimus in quas pauca, et omnia sunt mobilia in us a um. 3 Et quecumque fiunt a nominibus, formantur a genitiuo addito ssimus in secunda declinatione, in tercia uero tantum simus, ut "docti, doctissimus",
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt cõparationẽ. ut pius. magis pius. ne fiat hẏatus trium
uocaliũ piior licet huiꝰcemõdi cõparationis quidã sint usi. Uł diri¬
uant᷑ aũbis. ut det̾ĩo. is. det̾ior. Ut ab adũbiis ut pͥdem. prius. seꝑe. sepiꝰ.¬
uł a p̃positionib adu̾bialib que sunt nouẽ. ultra. ult̾ior. scipͣ. suꝑior.
extra. ext̾ior. intra int̾ior. infra. inferior. citra. citerior. auteante¬
uũ similit̾ ut fortior fortiori. ⁊ fortiorib. Uel ad suꝑlatiuũ sic quoq
ut fortior. fortissimo. ⁊ fortissimis. Cum gͥ cõparatuũ ꝓpͥe ad positiuum
fiat. ponit᷑ tam̃ sepe ꝑꝓpositiuo ut senior acestes ꝓ senex. Aliqͣndo etiã
minus significat ⁊ nulli cõparat᷑. ⁊ minus positiuo sig̃cat ut melior
pilatꝰ quã iudas. Hic enim cõparatio ñ ad bonũ. s ad malum fc̃a ostẽ¬
nus amarũ. Et sciendum qd̃ quedam cõparatua apd̃ latinos dimi¬

Expanded text:
faciunt comparationem, ut "pius, magis pius", ne fiat hiatus trium faciunt comparationem, ut "pius, magis pius", ne fiat hiatus trium uocalium "piior", licet huiuscemodi comparatiuis quidam sunt usi. 6 Vel deriuantur a uerbis, ut "detero, deteris, deterior"; uel ab aduuel a prepositionibus aduerbialibus, que sunt IX: "ultra, ulterior", "supra, superior", "extra, exterior", "intra, interior", "infra, inferior", "citra, citerior", "ante, anteuum similiter, ut "fortior fortiori" et "fortioribus", uel ad superlatiuum sic quoque, ut "fortior fortissimo" et "fortissimis". 8 Cum igitur comparatiuum proprie ad positiuum fiat, ponitur tamen sepe per se pro positiuo, ut "senior Acestes" pro "senex". 9 Aliquando etiam "minus" significat et nulli comparaPilatus quam Iudas". 11 Hic enim comparatio, non ad bonum sed ad malum facta, ostennus amarum". 13 Et sciendum quod quedam comparatiua apud Latinos dimi
Abbreviated transcription (Latin):
ligurinus. censormus. ⁊ cet̾a. Hec quedã noĩa quia maxima pars
eoꝵ possessionẽ significat int̾ possessiuas spẽs posiumus. Sciendõ
quoq quia in is. ⁊ in er. apd̃ nos sig̾cationis possessiue multa inue¬
niunt᷑ ut ciuilis. sequest̾. de quib tamen melius in denoĩatiuis
tractabimus.
magis adu̾bio ut fortior. magis fortis ulti̾or qui magis ult᷑ ẽ.
fiunt ũo cõparatiua littera ⁊ sig̾catione ut doctior sig̃catione ⁊ ñ
desinunt in or. uł inus. In us sunt neut᷑. In or. cõmunia pret̾ se¬
mior mascłinum. Diriuant᷑ uõ uł a nominib adiectiuis scdȩ uł
ior. minor. multus. plus magnificus. centior. munificus. centior.
iuuenis. iuuenior. dextri. dexterior. sinistri. sinistior. neꝙͣ nequior.
Que ũo habent uocalẽ aute uocalẽ in noĩatiuo cũ magis adu̾bio

Expanded text:
"Ligurinus", "Censorinus" et cetera. 56 Hec quidem nomina, quia maxima pars "Ligurinus", "Censorinus" et cetera. 56 Hec quidem nomina, quia maxima pars eorum possessionem significat, inter possessiuas species posuimus. 57 Sciendum quoque quia in is et in er apud nos significationis possessiue multa inueniuntur, ut "ciuilis", "equester"; de quibus tamen melius in denominatiuis tractabitur. magis aduerbio, ut "fortior = magis fortis", "ulterior = qui magis ultra est". 2 Fiunt uero comparatiua littera et significatione, ut "doctior"; significatione et non Et desinunt in or uel in us: in us sunt neutra, in ior communia preter "senior" masculinum. 4 Deriuantur uero uel a nominibus adiectiuis secunde uel ior", "minor", "multus, plus", "magnificus, magnificentior", "munificus, munificentior", "iuuenis, iunior", "dextri, dexterior", "sinistri, sinisterior", "nequam, nequior". 5 Que uero habent uocalem ante uocalem in nominatiuo, cum magis aduerbio