comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Idõ in insulis ẜuib meliori sorte nutͥuntur u n masculo. fe¬
mine quinq sufficuint Masculi oua ⁊ pullos suos ꝑsequit᷑
uelut alienigenas. pͥus ꝗͣ illis cristaꝵ nascat᷑ in signe Ab idi¬
h februru : calere incipiunt faba leuiter torrefacta. ad
libibinem ꝓuocantur. si eis quinto quoq die tepida pbeat᷑¬
quociens circa se amictũ caude gẽmantis. incuruat. ⁊ singła¬
r̃ capita oculata pennaꝵ. locis suis exierit. cũ stribore ꝓcur¬
rens. Si oua pauonũ gallinis supponantur: excusate matreᷤ
ab incubatione. tͥb uicib ꝑ annum fetꝰ eount Primus partꝰ¬

Expanded text:
Ideo in insulis brevibus meliori sorte nutriuntur. Uni masculo, feIdeo in insulis brevibus meliori sorte nutriuntur. Uni masculo, femine quinque sufficiunt. Masculi, ova et pullos suos persequuntur velut alienigenas, priusquam illis cristarum nascatur insigne. Ab idibus februarii calere incipiunt. Faba leviter torrefacta in libidinem provocantur, si eis quinto quoque die tepida prequoties circa se amictum caude gemmantis incurvat et singularum capita oculata pennarum locis suis exerit, cum stridore procurrens. Si ova pavonum gallinis supponantur, excusate matres ab incubatione, tribus vicibus per annum fetus edunt. Primus part
Abbreviated transcription (Latin):
leuit᷑ ungiub uellit᷑. ⁊ locꝰ cinẽ tangitur. ⁊ alio tͥco plaga
mundata. consꝑgitur. Item alii mica cũ oleo faucib inse¬
ritur. sta fisagria. ⁊̃ ꝓdest. si cibis misceatur assioue Si
amarum lupinũ comedant. sub oculis illis gͣna ipsa ꝓce¬
ount. quẽ si acu leuit̃ aꝑtis pelliculis auferantur extin¬
gunt. Ocłos portulace succo forinsecꝰ ⁊ mulieris lacte cu¬
remus ł ammoniaco iale. cui mel ⁊ ciminũ gequale miscent᷑ Redu¬
clos ear punit stafisagria ⁊ torrefactum ciminũ paria ⁊ parit᷑ tũ¬
sa cum uino ⁊ amarilupini. aqua si penetret secreta pinnaꝵ.¬
nisi eis fures aut aĩalia inimica formides. qui plertinq
ꝑ̃agros uagati. sponte se pascunt. pullosq ebucunt. altissi mas
uesꝑe arbores petunt. una his cura debetur. ut incubantes ꝑ
agrum feminas. que hos passim faciunt. a uulpe custodiamus.

Expanded text:
leviter unguibus vellitur et locus cinere tangitur et allio trito plaga leviter unguibus vellitur et locus cinere tangitur et allio trito plaga mundata conspergitur. Item alii, mica trita cum oleo, faucibus inserunt. Staphisagria etiam prodest, si cibis misceatur assidue. Si amarumm pinum comedant, sub oculis illis grana procedunt, que nisi acu leviter, apertis pelliculis auferantur, extinguunt oculos portulace succo forinsecus et mulieris lacte curemus; vel hammoniaco sale cui mel et cyminum equale miscentur. Pediculos earum perimit staphisagria et torrefactum cyminum pariter, tunsa cum vino et amari lupini aqua, si penetret secreta pennanisi eis fures, animalia inimica formides, qui plerumque per agros vagati sponte se pascunt, pullosque educunt: altissimas arbores vespere petunt. Una his cura debetur, ut incubantes per agrum feminas, que hoc passim faciunt, a vulpe custodias.
Abbreviated transcription (Latin):
luxuria. fit autem locꝰ mundus. ⁊ lucious ⁊ undiq leuiga¬
tus tͣnsuerse in hoc ꝑtice figantur. quib possint post inelu¬
sum uolatum sede. Rami ⁊̃ uiribes. sepe mutentur. Carice
tunse mixtis pollinib largissime p̃beantur. Mirti ⁊̃ si fa¬
cultas ÷ lentisci oleastri. Ederȩ arbusti sentina interdum
ad excluoenda fastidia. ⁊ maxtme aqua munda tͥbuatur slau¬
dantur illesi. ⁊ recens capti mixtis aliquib ante nutͥtis. quoꝵ
societate. ad capiendos cibos. paurdam noue captiuitatis mes¬
titudinem consolentur. De galluns .xxuii.
industria: hoc de his p̃cepisse sufficiat. ut fumo pul¬
uere utantur ⁊cinẽ. Sint ỹcipue nigre aut flaui coloris.
albe uitentur. Uinacie cibo fterilescunt. hord eo semicocto.
⁊ parere sepe coguntur⁊ reodunt oua maiora duob ci¬
ponenda sunt his semꝑ oua nũo impari. luna crescente. a
decima usq in quintam decimam ꝓttuita his nasciturali¬
qñ. que alba pellicula luiguam uestit extremam. hec

Expanded text:
utriat qui locus mundus sit et lucidus et undique levigatus transverse in hoc pertice figantur, quibus possint post inclusum volatum sedere: rami etiam virides, sepe mutentur, carice tunice mixtis pollinibus largissime prebeantur. Mixti etiam si facultas est, lentisci, oleastri, hedere et arbuti semina, interdum ad excludenda fastidia et maxime aqua munda tribuatur. Claudantur illesi et recentes capti, mixtis aliquibus ante nutritis, quorum societate ad capiendos cibos, pavidam nove captivitatis mestitudinem consolentur. DE GALLINIS EDUCANDindustria. Hec de his precepisse sufficiat, ut fumo et pulvere utantur et cinere. Sint precipue nigre, aut flavi coloris. Albe vitentur. Vinacie cibo sterilescunt: hordeo semicocto et parere sepe coguntur et reddunt ova maiora. ponenda sunt his semper ova numero impari, Luna crescente, a decima usque ad quintamdecimam. Pituita his nasci solet, que alba pellicula linguam vestit extremam: hec
Abbreviated transcription (Latin):
ingues ⁊ sicci agri. ꝓscuroi iapparari iam possunt.
 boues melius collo quam capite iũgant᷑ quos
ubĩ ad u̾suram ueni̾nt. arator. retineat i iugnĩ ꝓpellat uteoꝵ
colla refrig̾entur. sulcus autem inarationib longitrr. ꝙͣe.
lxx. pedũ eẽ ñ debet. Seruandum ⁊ ne int̃ sulcos nõ mota
t̾ra relinquat᷑. Glebe om̃s dolabris dissipande sunt. S eqͣ¬
lit̃ t̾ram motã eẽ. cognostis: si t̾nsũsam ꝑ sulcos ꝑticã mittaᷤ.
que res sepiꝰ fada. bubulcos ab hac neglegentia sub moue¬
bit. Obseruandum ne lutosus ager aret᷑. Auit qd sepe sit.
pꝰ longas siccitates. leui imbre ꝑfusus. Nam tͣra q̃ lutuosa
tͣctatur. in pͥmordio fertur. toto anno ñ posse tͣctari. Qtie
autem suꝑͣ leuit᷑ in fusa ÷ ⁊ subt̃ sicca. si tunc aretur. asseri¬
t  ꝑ t̾entuũ. sterilis fieri. E ibõ medioe̾t infusus ager. ut
nec lictosus. nec aribus sit: ꝓscindi debet. Si collis ÷ tͥns¬

Expanded text:
ingues et sicci agri proscindi et aperiri iam possunt, sed boves melius collo quam capite inguntur, quos ubi ad versuram venerint arator retineat et iugum propellat, ut eorum colla refrigerentur. Sulcus in arationibus longior quam 120, pedum esse non debet. Servandum est ne inter sulcos non remota terra relinquatur; glebe omnes dolabris dissipande sunt, sed equaliter terram motam esse cognosces, si transversam per sulcos perticam mittas. Que res sepius facta, bubulcos ab hac negligentia summovebit. Observandum est ne lutosus ager aretur, aut quod sepe fit, post longas siccitates levi imbre perfusus. Nam terra que lutosa tractatur in primordio, fertur toto anno non posse tractari. Que autem supra leviter infusa est et subter sicca, si tunc aretur, asseritur per triennium sterilis fieri et ideo mediocriter infusus ager, ut nec lutosus nec aridus sit proscindi debet. Si collis est tr
Abbreviated transcription (Latin):
patefacta refrigerent. ipsa stabula. ł ꝑt̾ ungulas a ĩali¬
um. ab om̃i humore suspensa sint. Boues nitidiores
fiant. si focũ ꝓxime habeant ⁊ lumnen intendant. Octo
pedes adspacium standi singulis boum paribus habũ¬
uant. ⁊ in porrectione quindecu. Plance roboree sub¬
ponantur stationio: equoꝵ. ut iacentib molle sit. stan¬
ors ad meridiem pateat. & obiecta sit soli quo faciliꝰ¬
sunt asalib adestatis tem ꝑandum calorem Porticꝰ furris as¬
serib ⁊ fronde formari debent. que ł scindulis ł si copia
suppetit. tegulis. ł si faciliꝰ ⁊ sine impensa placuerit. tegeu¬
tur caricib aut genestis. de auiariis .xxiii.¬
inca parietes cortis extremos. auiaria facienda sũt.
qr stercꝰ auiũ maxime necessarium est agculture ex¬
cepto anserũ letamine qd̾ satis om̃il iuinricũ est. S habi¬

Expanded text:
patefacta refrigerent. Ipsa stabula propter ungulas animalipatefacta refrigerent. Ipsa stabula propter ungulas animalium ab humore suspensa sint. Boves nitidiroes fient, si focum proxime habeant et lumen intendant. Octo pedes ad spatium standi, singulis boum paribus abundant; et in porrectione quindecim plante roboree supponantur stationibus equorum, ut iacentibus molle sit, stanors ad meridiem pateat et obiecta sit sol;, quia facilsunt animalia, ad estatis temperandum calorem quam aseribus et fronde formari debent, vel scindulis; vel si copia suppetit tegulis, vel si facilius et sine impensa placuerit tegentur caricibus aut genestis. Circa parietes chortis extremos, aviaria facienda sunt, quia stercus avium maxime necessarium est agriculture, excepto anserum letamine, quod satis omnibus inimicum est. DE
Abbreviated transcription (Latin):
tam mensuram. ñ posse gena̾ri. Herba coniza sicca. ut g̃ri
asserunt substͣta frumentis. addita etati. ab horreis
learis cella meridianis sit obiecta partib ⁊ contͣ
frigꝰ munita. ut illi ꝑspicularia debeat lumen.
aomitti. Ita ⁊ oꝑas que hyeme fut᷑e sunt. nullus algor
impediet. ⁊ oleu cũ p̃met᷑ uitũ teporib frigore ñ ualebit
consurtudo uictabit. receptacła olei semꝑ munda suit.
ne nouos sapores inuenta uet̾i rancore corrũpant: Ae si
qius maiori diligentie studet sub̃tis. H inc inde cuniculis pa¬
iumenta suspendat. ⁊ ignem suggerat. fornace sucensa
ita purus calor olei cellam sine fumi nitore uaporabit.
Auo sene infestum colore corrũpit᷑ ⁊ sapore. De stabłis eqͦrũ
tabula equor ł boum. meridianas quidem res¬
piciant partes. nõ tam̃ egeant a septenitͥone lu¬
minib que ꝑ hiemem clausa nichil noceant. ꝑ estatem

Expanded text:
tam mensuram non posse generari. Herba consa sicca ut Greci tam mensuram non posse generari. Herba consa sicca ut Greci asserunt substrata frumentis, addit etati. Ab horreis learis cella meridianis sit obiecta partibus et contra frigus munita, ut illi per specularia debeat lumen admitti, ita et operas que hyeme sunt, nullus algor impediet et oleum cum premetur adiutum temporibus, frigore non valebit stringi. Receptacula olei semper munda sint, ne novo sapore infecta, veteri rancore corrumpantur. At si quis maiori diligentia studet, subiectis hincinde cuniculis pavimenta suspendat et ignem suggerat, fornace succensa. Ita purus calor olei, cellam sine fumi nidore vaporabit, quo sepe infectum corrumpit saporem. DE HORREIS XXII. tabula equorum vel boum, meridianas quidem respiciant partes, non tamen careant a septentrione luminibus, que per hyemem clusa nihil noceant, per estatem
Abbreviated transcription (Latin):
ietamine. ⁊ stabulis ponenous ÷ frigidus uentosus. ⁊ sic¬
eus. Cui ꝓuidendũ structue diligentia ne rimis possit ar
tus tenues congeremus.S factis gͣnarus amurca lu¬
to mixta parietes linuntur. Cui aridi oleastri folia uł
oliue ꝓ paleis ab iciuntur Quo tectorio siccato rur sus
am᷑ca. resꝑgitur. Que ubisiccata suĩt frumenta con¬
oentur. hec res gurgulionib ⁊cet̾is noxis aĩalib ini¬
mica: Auqui poranori folia frumentis miscent. ad ser¬
uandum ꝓfut᷑a. Hichil tam̃ cõmodius erit. diu custodien¬
dis frumentis. quam si ex areis in alt̾m uicinum locum
tͣnsuga refrigentur aliquantis diebus. atq ita horrreis in¬
ferantur. Hegat columella uentilanda ẽẽ frumenta qr ma¬
gis miscentur aialia totis ac̾ius. que si nõ moueantur. in
sũmitate intͣ m̃suram palmi susistent. ⁊ ħuelut corrupto
corio. cet̾a illesa durabunt. asserit idẽ noxia aĩalia ult p̃die¬

Expanded text:
letamine et stabulis ponendus est; frigidus, ventosus et sicletamine et stabulis ponendus est; frigidus, ventosus et siccus; cui providendum est structure diligentia, ne rimis possit abrtus tenues congeremus. Sed factis granariis amurca luto mixto parietes liniantur. Cui arida oleastri folia, vel olive pro paleis adiiciantur; quo tectorio siccato, rursus amurca respergatur: que ubi siccata fuerit, frumenta condentur. Hec res gurgulionibus et ceteris noxiis animalibus inimica est. Aliqui coriandri folia frumentis miscent ad servandum. Nihil tamen commodius erit diu custodiendis frumentis, quam si ex areis in alterum vicinum locum transfusa refrigerentur aliquantis diebus, atque in horreis inferantur. Negat columella ventilanda esse frumenta, quia miscentur magis animalia totis acervis: que si non moveantur in summitate, ultra mensuram palmi subsistent et hoc velut corrupto corio, cetera illesa durabunt. Asserit idem, noxia animalia ultra predic
Abbreviated transcription (Latin):
ellam uinariam seytentõnis hab̾e debemus õpostã
faigidam ł obscure ꝓximam frigio longe abalneis. stabulis. furuo.
ferquiliniis. cisternis aquis ⁊ cet̾is odoris horrendi. ita instrue¬
tam necessariĩs ut nõ uncatur a fructu. Sic aũ. disposi¬
tam ut basilice ipsiꝰ forma calcatorium loco habeat altio¬
re conftructum. ad quod inter duos lacus qui ad excipiettoa.
uma hine inde dep̃ssi sint gͣoib tͥb fere ascendatur art qua¬
tio. E x his lacubus canaies frructi. ł tubi fictiles errcaex¬
tremos parietes. currant. ⁊ subiectis. lateri suo dolus ꝑ uicie¬
nos meatus manantia uina defundant. Si copia maior sione¬
oium sꝑacium cubis depitabit᷑ Q uas ne ambula c̃ ꝓhibeant
asellis altiorib impositas ł sup̃ obritta dolia ꝑossumꝰ collo¬
care spacio inter se largiore ditantes. itt li res exigat. curren¬
tis transitus possit admitti. Qõ si cubis locum siũ depita¬
unus: his locꝰ ad calcatorii similitudinem podus buibes

Expanded text:
ellam vinariam septentrioni habere debemus oppositam, frigidam, vel obscure proximam; longe a balneis, stabulis, furno, sterquiliniis, cisternis, aquis et ceteris odoris horrendi: ita constructam, ut non timeatur a fluctu; sic autem dispositam, ut basilice ipsius forma, calcatorium loco habeat altiore constructum, ad quod inter duos lacus, qui ad excipienda vina hincinde depressi sint, gradibus tribus fere ascendatur, aut quatuor. Ex his lacubus canales structi, vel cubi fictiles circa extremos parietes currant et subiectos lateri suo dolios, per vicinos meatus manantia vina defundant. Si copia maior est, medium spatium cupis deputabitur, quas ne ambulantia vina prohibeant, asellis altioribus impositas, vel supra dolia possumus collocare, spatio interlongiore distantes; ut si res exigat, currentis transitus possit admitti. Quod si cupis locum suum deputabimus: Is locus ad calcatorii similitudinem, podiis brevib
Abbreviated transcription (Latin):
olumbariũ uͦ potest acciꝑe sublintis una turricła
in p̃torio constituta. leuigatis ac dealbatis parie¬
tib inquib aquatuor. partib fenestelle ficut mos ÷ b̾uissi¬
me fĩant. ut colũbas solas ad intͦitũ exitũq ꝑmittant. Hidi
figͣentur int̾ius. amustelis tute fiunt. si int̾ eas uetꝰ spartͤa

Expanded text:
olumbarium vero potest accipere sublimis una turricula in pretorio constituta, levigatis ac dealbatis parietibus, in quibus quatuor partibus fenestelle sicut mos est brevissime fiant, ut columbas solas ad introitum exitumque permittant: nidi figurentur interius. Amustelis tute fiunt, si inter eas vetus sparta
Abbreviated transcription (Latin):
ursino. Aliqui ursi ad ipem cũ oleo tusum reseruant. ⁊ fal¬
hibetur. ut neq geluneq nebula neqi aliꝗͦ aiali possit no¬
ces. ł amurtam recentem. ł ea cameris fuliginẽ spargi¬
mꝰ. Contͣ formicas si inorto habnt̃ foramen. cor noctue
ad moueamus. si foris ueniunt. I mẽ horti spaciũ cinẽ aut
crete candore. signabimꝰ. Cont̾ erucas semina que spar¬
genba sunt. semꝑ. niui suco madefiant. ł erucar̃ sangui¬
cinerem. de ficu. suꝑ erucas spargunt. Itẽ squillã ł in
orto serunt. ł certe suspentunt. d liqui mulierem m̃¬
cont̃ erucas ⁊ceta. hactũ faciunt circiure. Aliqui fluiuales
cancros plurib locis int̾ hortum erucifigiunt. Cont aialia
que uttib nocent: cantarioes quas in rolr uuenire con¬
suenumus oleo mersas resolui patieris intabem. Et cum
pictanoe siunt uites ħ oleo falces ꝑ unges. Sxtingunt
cunices amurca ⁊ felle bubulo letis aut locis ꝑunctis.
e foluis edẽ tritis. ex oleo ł in censis sanguisugus Ut ole¬

Expanded text:
ur. Aliqui ursi adipem cum oleo tusum reservant et falhibetur, ut neque gelu, neque nebula, neque aliquo animali possit noces, vel amurcam recentem, vel camini fuliginem spargimus. Contra formicas, si in hortum habent foramen, cor noctue admovemus. Si foris veniunt, omne horti spatium cinere, aut crete candore signabimus. Contra erucas, semina que spargenda sunt, sempervive succo madefiant, vel erucarum sanguiper erucas spargunt. Itemque squillam, vel in horto ferunt, vel certe suspendunt. Aliqui mulierem mencontra erucas, septa hortorum faciunt circumire. Aliqui fluviales cancros pluribus locis intra hortum configunt. Contra animalia que vitibus nocent, cantarides quas in rosis invenire consuevimus, oleo mersas, resolvi patieris in tabem; et cum putande sunt vites, hoc oleo falces perunges. Extinguantur cimices amurca et felle bubulo, lectis aut locis perunctis, vel foliis hedere tritis ex oleo, vel incensis sanguisugis. Ut ole
Abbreviated transcription (Latin):
lune nouem dieb habeant nouem oua supponita quinq pauo¬
nica. ⁊ cet̾a sui genĩs decima mie omiã gallinacea subtͣhantur
⁊ alia item gallinacea tocioem recentia supponant᷑ Quo abla¬
ta sunt ut t̾cesima luna ħ ÷ expletis.xxxͣ. dieb possint cum
pauonims ouis. aꝑiri. Oua aut̃ pauonũ que galline sub̃ta
sut̃. sepe manu contitantur. qi ħ ipsa face̾ uix ualebit. U¬

Expanded text:
lune, novem diebus habeant novem ova supposita, quinque pavonina et cetera sui generis. Decima die omnia gallinacia subtrahantur et alia item gallinacia totidem recentia supponantur, quot ablata sunt, ut tricesima luna, hoc est expletis triginta diebus, possint cum pavoninis ovis operiri. Ova autem pavonum, que galline subiecta sunt, sepe manu convertantur, quia hoc ipsa facere vix valebit.
Abbreviated transcription (Latin):
Arpyas cũ fineo mabuere ueneno.
fallaces epule. t̾muit ꝑterritus ether.
Plantib insolitis. confusaq regia celi
Num ꝓtuli anserem anus ut iudit. tam magnũ eque
clamorẽ sustulit ut putares iterum anseres limen
intͣsse. Confusus itaq ⁊ nouitate facinoris attonit᷑ querebã
quid excanduisset. Aut quare anseris potiꝰ quã mei meseret᷑
At illa cõplosis manibi. scelerate inquro ⁊ loqueris. Nescis
quã magnũ flagctiũ admiseris. Occidisti pͥapi delicias
anserem om̃ib mat᷑nis acceptissimũ. Itaq ne te puces ni¬
chil egisse. si magistrat᷑ hoc s̃cierit. ibis in erucem. Pollu¬
isti sanguine domicͥlium meum. ante hũc diem in uio¬
latũ. fecistiq ut me quisquis uoluerit inimicꝰ sac̾ogtio
pellat.
iusquis ht̃ nũmos secura nauiget aura.
fortunãq suo tẽpet arlittͥo.
Uxorem ducat danẽ. ipsũ q licebit.
Acrisiũ iubeat. crede qd̾ a danaẽ.
carmina cõponat. declamet conerepet om̃s
Ipagat casus sitq catone pͥor

Expanded text:
arpyias, cum Phineo maduere veneno fallaces epulae. Tremuit perterritus aether planctibus insolitis, confusaque regia caelim obtuli. Quem anus ut vidit, tam magnum aeque clamorem sustulit, ut putares iterum anseres limen intrasse. Confusus itaque et novitate facinoris attonitus quaerebam, quid excanduisset, aut quare anseris potius quam mei misereretur. At illa complosis manibus “Scelerate” inquit “etiam loqueris? Nescis quam magnum flagitium admiseris: occidisti Priapi delicias, anserem omnibus matronis acceptissimum. Itaque ne te putes nihil egisse, si magistratus hoc scierint, ibis in crucem. Polluisti sanguine domicilium meum ante hunc diem inviolatum, fecistique ut me, quisquis voluerit inimicus, sacerdotio pellat.isquis habet nummos, secura navigat aura fortunamque suo temperat arbitrio. Uxorem ducat Danaen ipsumque licebit Acrisium iubeat credere quod Danaen. Carmina componat, declamet, concrepet omnes et peragat causas sitque Catone prior.
Abbreviated transcription (Latin):
suos seuera lege ꝓfice̾. Primũ enĩ siẽ omĩa spes qͦ suas
ambitione donant. Dem̃ cũ aduota ꝓꝑant eruda ad huc
studia in forũ impellunt ⁊ eloquentiã qua nichil eẽ ma¬
gis confitent᷑. pueris induuint ad huc nascentib Qd̃ si pa-¬
t̾entur. laborũ gͣdus fieri ut stubiosi iuuenes lectione
seuera irrigarentur. ut sapientie p̃ceptis aiõs cõpone¬
placeret. Iam illa gͣndis orõ hab̾et maiestatis sue pondꝰ
Hune pueri scolis ludunt. Iuuenes ridentur infono ⁊ qd̾ itłq
turpius eib qd quisquis ꝑꝑam dieit. in senectite conftceri nõ

Expanded text:
suos severa lege proficere. Primum enim sic ut omnia, spes quoque suas suos severa lege proficere. Primum enim sic ut omnia, spes quoque suas ambitioni donant. Deinde cum ad vota properant, cruda adhuc studia in forum pellunt et eloquentiam, qua nihil esse maius confitentur, pueris induunt adhuc nascentibus. Quod si paterentur laborum gradus fieri, ut studiosi iuvenes lectione severa irrigarentur, ut sapientiae praeceptis animos componeplaceret: iam illa grandis oratio haberet maiestatis suae pondus. Nunc pueri in scholis ludunt, iuvenes ridentur in foro, et quod utroque turpius est, quod quisque perperam didicit, in senectute confiteri non
Abbreviated transcription (Latin):
ne artis cõpendiariã inuenit. Nõ est passus agamennon
me duitius declamare in portico. quã ipse in scola sudau̾at
seb abolescens in quid qm̃ sermonem habes ñ publici sa¬
poris E qd rarissimũ est amas bonam mentem ñ frauda¬
bo te arte sec̃ta. Nimirũ in his exercitationib doctores pec¬
cant qui necẽe̾. hnt̃t cũ in sanientib furẽ. Nam isi uixe¬
rint que adolescentuli ꝓbent ut ait cic̾o soli inscͥlis re¬
linquentur. Sic̃ ficti adulatores cũ cenam diuitũ captant.
Nichil pͥus metitant᷑ quã io qd̃ putant gͣtissimũ auoitori
b ħec enĩ alit̃ impetͣbunt qd petunt. nisi quasdã insidi¬
as aurib sec̾int. Sic eloquentie magister nisi tanquã
piscator eam imposuĩt. hamis escam. quã scierit appe¬
tit᷑os eẽ. pisces. sine p̃de sꝑe morat᷑ in scopulo. Quib ergo
est parentes obiurgatione uigni sunt. qui tolunt lib̾oᷤᷤ.

Expanded text:
nae artis compendiariam invenit. Non est passus Agamemnon nae artis compendiariam invenit. Non est passus Agamemnon me diutius declamare in porticu, quam ipse in schola sudaverat, sed Adulescens inquit quoniam sermonem habes non publici saporis et, quod rarissimum est, amas bonam mentem, non fraudabo te arte secreta. Nihil nimirum in his exercitationibus doctores peccant, qui necesse habent cum insanientibus furere. Nam nisi dixerint quae adulescentuli probent, ut ait Cicero, 'soli in scholis relinquentur.' Sicut ficti adulatores cum cenas divitum captant, nihil prius meditantur quam id quod putant gratissi mum auditoribus fore: nec enim aliter impetrabunt quod petunt, nisi quasdam insidias auribus fecerint: sic eloquentiae magister, nisi tanquam piscator eam imposuerit hamis escam, quam scierit appetituros esse pisciculos, sine spe praedae morabitur in scopulo. Quid ergo est? Parentes obiurgatione digni sunt, qui noluntliberos
Abbreviated transcription (Latin):
liceat dixisse pͥmi omẽm eloquentiam ꝑdidistis. Leuib enĩ
atq in anib sonis ludibria quedam excitando effecistis ut
corpꝰ orõnis eneruaret᷑ ⁊ cad̾et Nondũ uiuenes declamatio-¬
nib continebantur. cũ sophocles aut erupides. inuenerũt
u̾ba quib deberent loqui. Nũdũ umbraticꝰ. doctor inge¬
nia deleu̾at. cũ pindatꝰ nouẽ que lrrici homericis u̾si¬
bus. canẽ timuer̃. Ine poetas quibem. at destimonium.
citeni certene que platona neq demostenen ad ħ genꝰ.
exercitacionis accessisse. ⁊ idõ gͣndis ⁊ uelud ita dicam.
pudica ord̾. ñ est maculosa nec turgida. s nat᷑ali pulcͥ
nas ex asia cõmigͣuit. aiõsq iuuenũ ad magna surgen¬
quidem sani coloris enituit. S omĩa quasi eodem cibo
pasta ñ potuerunt usq ad senectutem canesc̾e̾. Pictura
qͦ ñalium exitũ fecit. postꝗͣ egiptioꝵ audatia tam mag¬

Expanded text:
liceat dixisse, primi omnium eloquentiam perdidistis. Levibus enim liceat dixisse, primi omnium eloquentiam perdidistis. Levibus enim atque inanibus sonis ludibria quaedam excitando effecistis, ut corpus orationis enervaretur et caderet. Nondum iuvenes declamationibus continebantur, cum Sophocles aut Euripides invenerunt verba quibus deberent loqui. Nondum umbraticus doctor ingenia deleverat, cum Pindarus novemque lyrici Homericis versibus canere timuerunt. Et ne poetas quidem ad testimonium citem, certe neque Platona neque Demosthenen ad hoc genus exercitationis accessisse video. Grandis et ut ita dicam pudica oratio non est maculosa nec turgida, sed naturali pulcnas ex Asia commigravit animosque iuvenum ad magna surgenquidem sani coloris enituit, sed omnia quasi eodem cibo pasta non potuerunt usque ad senectutem canescere. Pictura quoque non alium exitum fecit, postquam Aegyptiorum audacia tam mag
Abbreviated transcription (Latin):
um aliogen̾e furiaꝵ declamatores inquietan¬
excepi. hunc ocłm ꝓ uob̃ impenui datem̃du¬
cem qui me duat ad lib̾os meos N am succisi poplites. m̃¬
bra ñ sustinent h ec ipsa tolerabilia essent: si ad eloqñtiã
ituris uiam facerent. cũ nc̃ ⁊ rerũ tumore ⁊ sententiaꝵ uanis¬
simo strepitu. hoc tantũ ꝓficiunt ut cũ in forum uen̾int
putent se in aliũ orbem t̾raꝵ. delatos. Et idõ ego adoles¬
centulos existimo in scolis. stultissimos fieri. qr nichil ex hiˢ
que inusu habemꝰ. aut audiunt. aut uiunt. S si piratas eũ
cathenis in litore stantes. ⁊ trrannos ebicta scribentes quib
iraꝑent filiis ut patrũ suoꝵ capita pͣcibant. S ⁊ responsa
inpestilentiam uata ut uirgines tres aut plures immolen¬
tur. S mellitos u̾boꝵ gloliulos. ⁊ omiã nicta factaq quasi¬
papauere ⁊ sesanio sparsa qui int̃ hec nitͥunt᷑ ñ magis saꝑe
possunt quam bene olere. qui in choris habitant. Pace ur̃a

Expanded text:
um alio genere furiarum declamatores inquietanexcepi; hunc oculum pro vobis impendi: date mihi ducem, qui me ducat ad liberos meos, nam succisi poplites membra non sustinent'? Haec ipsa tolerabilia essent, si ad eloquentiam ituris viam facerent. Nunc et rerum tumore et sententiarum vanissimo strepitu hoc tantum proficiunt, ut cum in forum venerint, putent se in alium orbem terrarum delatos. Et ideo ego adulescentulos existimo in scholis stultissimos fieri, quia nihil ex his, quae in usu habemus, aut audiunt aut vident, sed piratas cum catenis in litore stantes, sed tyrannos edicta scribentes, quibus imperent filiis ut patrum suorum capita praecidant, sed responsa in pestilentiam data, ut virgines tres aut plures immolentur, sed mellitos verborum globulos et omnia dicta factaque quasipapavere et sesamo sparsa. Qui inter haec nutriuntur, non magis sapere possunt, quam bene olere, qui in culina habitant. Pace vestra
Abbreviated transcription (Latin):
nasci nitrata atq resꝑsa cocturam ñ hab̾e. difficile. Hunc se-
ritur pͥma lenticula. sic̃ februario. mense narratũ est. hoc
ĩ toto mense pot̾it lini sem̃ asꝑgi. De pͣtis nouis iustr uendis

Expanded text:
nasci; nitrata aqua respersa, cocturam non habere difficilem. Nunc quoque nasci; nitrata aqua respersa, cocturam non habere difficilem. Nunc quoque seritur prima lenticula, sicut februario mense narratum est hoc etiam toto mense poterit lini semen aspergi. DE PRATIS ET HORTIS
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. Nunc ⁊ hordeum mat᷑um ad huc seremꝰ. In huiꝰ pͥncipto
fabam spargimꝰ. Que pingiussimum ł stercoratũ desidat locũ
uł uallem quã succꝰ ueniens a sũmitate fecundat. Primo serit᷑
A liqui locis frigidis dicunt in fabe satione glebas ñ esse fran¬
gendas. ut ꝑeas gelicioiar tempore possint gͣmina obumbra-¬
ta defendi. Satione eiꝰ genis. sic̃ opinio habet. ñ fecundat᷑ ter-¬
ra s munꝰ lebit᷑ Nam colunnella dicit. agrũ frumentis irtili¬
orem ꝓbari. qui anno suꝑiori uacuus fu̾it. quã qui calamos fa-¬
uacee messis. eduxit. Pingue iugerũ sex modũ õccupant Me-¬
dioere amplius. spisso bene ꝓuenĩt. Macrũ locũ nebulosũq
ñ patit᷑ Curandũ p̃cipue ut luna quinta decima serat᷑ Si ab¬
huc istũ solis reꝑeussa ñ sensit. Aliqui uicunt. qͣrta decima
potiꝰ eligenda. Sanguine caponis g̃ci asserũt. fabe semina
macerate. ħbis adũ santib ñ noceri. dqua pͥdie infusa. cicuis

Expanded text:
gitima et hordeum maturum adhuc seremus. In huius principio fabam spargimus, que pinguissimum, vel stercoratum desiderat locum, vel vallem, quam succus veniens a summitate fecundet. Primo seriturAliqui locis frigidis dicunt in fabe satione glebas non esse frangendas, ut per eas gelicidiorum tempore possint germina obumbrata defendi. Satione eius generis, sicut opinio habet, non fecundatur terra, sed minus leditur. Nam Columella dicit, agrum frumentis utiliorem probari, qui anno superiori vacuus fuerit, quam qui calamos fabacee messis eduxit. Pingue iugerum sex modii occupant, mediocre amplius, spisso bene provenit. Macrum locum nebulosumque non patitur. Curandum precipue ut luna XV seratur, si adhuc ictum solis repercussa non sensit. Aliqui dicunt XIV potius eligendum. Sanguine caponis greci asserunt fabe semina macerata, herbis adversantibus non noceri: aqua pridie infusa citius
Abbreviated transcription (Latin):
eñi confracta soroescunt Quare de solis carnib sit pͥma con¬
fectio Saligns canistros. fieri deb̾e uirgultis qr geił ħ ole¬
um dicit᷑ d diuuare nobiliꝰ erit. qd̾ sponte defluxertt sa¬
les deiñ ac nitrũ iubent nouo oleo misceri ut ħ respitu¬
dinem eiꝰ absoluat. dein cũ amurca subsed̾it oleũ purũ
triginta dieb exactis in uitrea uasa tͣnferri scd̾m suni¬
li disciplina fieri. s mala fortiore quassari. de oleo ut libur¬

Expanded text:
enim confracta sordescunt: quare de solis carnibus sit prima conenim confracta sordescunt: quare de solis carnibus sit prima confectio: saliginis canistros fieri debere virgultis, quia genus hoc oleum dicitur adiuvare. Nobilius erit quod sponte defluxerit. Sal deinde ac nitrum iubent novo oleo misceri, ut hoc spissitudinem eius absolvat. Deinde cum ab amurca subsederit, oleum purum XXX diebus exactis, in vitrea vasa transferri. Secundum, eadem disciplina fieri, sed mola fortiore quassari. Si sordet oleu
Abbreviated transcription (Latin):
contar. tigescant. Ante curabiles catenis ittiles habe¬
bunt᷑ sarti ñ utillima cup̃ssus egregia piiłꝰ. nisi insic¬
citate nõ durans. cui contͣ celerem putrebinem. tõpim
sardinia. hoc gene ꝓuib̾i. ut excisetrabes eiꝰ. aut in pis¬
cina qualib anuo toto merse laterent. Post oꝑi fut᷑e
aut harenis obruerent᷑ in lit̾ore ut aggestione quatec¬
de essent. alt̾nis estib reciꝓcans flurtus allueret. Cedrus dura¬
bilis nisi humore tangat᷑ Quecũq autẽ ex parte meridia¬
na ceduntur utiliores sunt. Que uͦ ex septentͥonasi ꝓceri
oc mense locis calidis ⁊ apͥcis maiores arbores tͣnferem
truncatas ramis illesis radicib multo stercore ⁊ riga¬
tionib ad iuuandas. De oleo faciendo ẜ g̾eos ⁊ em̃dando.xuiii.
reci conficienti olei p̃ceptis ista uisser̃ Tantur le¬
genoum eẽ. oliue quantũ nocte ueniente possimꝰ ex¬
primere. Molam pͥmo oleo debere leuit̃ eẽ. suspensam Ofsa

Expanded text:
centur rigescunt. Ante curvabiles catenis utiles habecentur rigescunt. Ante curvabiles catenis utiles habentur. Caprinus utilima, cypressus egregia. Pinus nisi in siccitate non durans; cui contra celerem putredinem comperi in Sardinia hoc genere provideri, ut excise trabes eius, aut in piscina qualibet, anno toto merse latent, post operi furure; aut arenis obruerentur in littore, ut aggestionem qua tecte essent, alternis estibus reciprocans fluctus allueret. Cedrus durabilis, nisi humore tangatur. Quecumque autem ex parte meridiana cocis siccis calidis et apricis maiores transferemus, truncatis ramis, illesis radicibus, multo stercore et rigationibus adiuvandas. DE OLEIS CONFICIENDIS ET PURGANDIS CXLIII.reci in conficiendi olei preceptis ista iusserunt: tantum legendum esse olive, quantum nocte veniente possumus exprimere: molam primo oleo debere leviter esse suspendam; ossa
Abbreviated transcription (Latin):
unc mat̾ies ad fabricam cedenda est cũ luna decres¬
cit. s arbores que cedent᷑. usq ad metullã securib
recisas aliqnͣdiu. stare patieris. ut ꝑ eas partes humor
si quis inuenis continet᷑. ercurrat. Utiles autem maxine
he. Abies quam gallicam uocant. insi ꝑpluatur leuis ri¬
gida ⁊ in oꝑib siccis ꝑhenne ditrabis. larex utillima ex
qua sitabulas infigas tegulis in fronte atq extremitate
dectorium p̾sidiũ contͣ incendia contulisti. Neq enĩ flam¬
mam recipiunt. aut carbones possunt creare. Quete̾
durabilis si t̾reni oꝑibus obruat᷑. ⁊ al iqͣtenꝰ ñ palis acali¬
is edificiis. ⁊ redicis apta mat̾ies. Castanea mira soliditate.
ꝑourat inagris. ⁊ tectis & oꝑib cet̾is uttestinis cuiꝰ solũ
pondus. inuttio est. fãgus insicco itilis. humore corrũ¬
pitur Populus utraq salix. ⁊ tilia in sculptis neresse¬
rie Alnus fabrice initilis. sed necessaria sihumibus lo-

Expanded text:
unc materies ad fabricam cedenda est, cum luna decresunc materies ad fabricam cedenda est, cum luna decrescit. Sed arbores que cedentur, usque ad medullam securibus recisas, aliquandiu stare patieris, ut per eas partes humor, si quis in venis continetur, excurrat. Utiles sunt autem maxime hec, abies, quam Gallicam vocant nisi perpluatur lenis, rigida et in operibus siccis perenne durabilis, larex utilissima, ex qua si tabulas suffigas tegulis, in fronte atque extremitate tectorum, presidium contra incendia contulisti. Neque enim flammam recipiunt, aut carbones possunt creare. Quercus durabilis, si terrenis operibus obruatur et aliquatenus palis et edificiis, apta materies. Castanea mira soliditate perdurat in agris et tectis et operibus ceteris et intestinis, cuius solum pondus in trunco est. Ficus in sicco utilis, humore corrumpitur. Populus in utraque. Salis et tilia in sculpturis necesssarie. Alnus fabrice inutilis, sed necessaria si humidus sit
Abbreviated transcription (Latin):
unc hirci admittendi sunt ut fetum pͥmi ueris
fouere possit ex hortꝰ. S caꝑͣ eligendus cui sub
maxillis oue uident᷑ pendere uerrucule magni
corꝑis carpsis crurib breui plenaq c̾uice. aurib flexi
⁊ gͣuib paruo capite nitido spisso ⁊ longo capillo ad
ineundas feminas. ⁊ ante anniculũ congruus Nõ añ
durat ultra sexenniũ Capella similis corꝑis. s magnis
ub̾ibus est legenba. Nontam̃ ita multe cap̃. ut oues una sta¬
tione claudantur. quã luto ⁊ stercore carere conueniet.
edis supͣ lectis. habundantiam hed̾a ⁊ arbusti ⁊ lentisci
cacumina sunt sepe p̾bentia. Trime eb ucare optime pos¬
sunt. qd ten̾iores matres gena̾nt tͣnsigendũ est. S ultͣ
octo annos seruande ñ sunt matrices qui genꝰ hoc lon¬
giore sterilescit etate De glandibꝰ legendis .xu.
oc tempore glandis legendeac seruande cura
nos excicet. Qd̃ opus femineis ac puerilib oꝑis

Expanded text:
unc Hirci admittendi sunt, ut fetum primum veris unc Hirci admittendi sunt, ut fetum primum veris fovere possit exordiis. Sed caper eligendus, cui sub maxillis due videntur pendere verrucule, magni corporis, crassis cruribus, brevi plenaque cervice, auribus flexis et gravibus, parvo capite, nitido spisso et longo capillo. Ad ineundas feminas est ante anniculum congruus, non autem durat ultra sexennium. Capella similis corporis, sed magnis uberibus est eligenda: non tamen ita multe capre ut oves una statione claudantur, quam luto et stercore carere conveniet, hedis supra lactis abundantiam, hedera et arbuti et lentisci cacumina, sunt sepe prebenda: trime educare optime possunt. Quod teneriores matres generant, transigendum est. Sed ultra octo annos servande non sunt matres, quia genus hoc largiore sterilesoc tempore glandes legende ac servande cura nos excitet; quod opus, femineis ac puerilibus opetis
Abbreviated transcription (Latin):
medios solis calares. uallis. aut arbor umbrosa declinet de¬
inde ubi flexo iam die ardor infringit᷑ ⁊ solũ pͥmo inibre.
uesꝑtini roris humescit. g̾gem reuocemꝰ ad paseua s cani¬
eularib ⁊ estiuis dieb ita pascende sunt oues ut capita g̃¬
gis semꝑ auertant᷑ a solis oblectu hyeme auten uel uere
nisi resolutis gelicidiis ad pascua ꝓdire ñ debent Nã pru¬
inosa herba huic geñi inorbos c̾auit. ac tc̃ semel aquare
sufficiet. Grecos oues sic̃ asianas uł terentinas moris ÷ sta¬
bulo nutrire quã cãpo. ⁊ ꝑtusis tabulis solũ in quo clau¬
dentes. sternere. ut sic tuta cubilia ꝓpt̾ iniuriam p̾cio¬
si uelleris humor reddat elabens. S tͥb ꝑ annũ totuni
dieli apͥco die lotas. oues ungere oleo. oportebit ⁊ uino
Apt̃ serpentes qui plerũq sub p̃sepib latent. ceorum
ł galbanum ł mulieris capillos. aut ceruina cornua.
freqnͣter. uranius.

Expanded text:
Medios solis calores, vallis aut arbor umbrosa declinet: deMedios solis calores, vallis aut arbor umbrosa declinet: deinde ubi flexo iam die ardor infringitur et solum primo imbre vespertini roris humescit, gregem revocemus ad pascua. Sed canicularibus et estivis diebus, ita pascende sunt oves, ut capita gregis semper avertantur a solis obiectu. Hyeme autem vel vere, nisi resolutis gelicidiis ad pascua prodire non debent. Nam pruinosa herba, huic generi morbos creabit: at tunc semel adaquare sufficiet. Grecas oves, sicut Asianas, vel Tarentinas, moris est stabulo potius nutrire quam campo; et pertusis tabulis, solum in quo claudentur insternere, ut sint tuta cubila et propter iniuriam pretiosi velleris, humor reddatur elabens. Sed tribus per annum totum diebus, aprico die, lotas oves ungere oleo oportebit et vino: propter serpentes qui plerumque sub presepibus latent, cedrum, vel galbanum, vel mulieris capillos, aut cervina cornua frequenter uramus.
Abbreviated transcription (Latin):
lactis. in quo spissionem nat᷑a mulgendũ qd̾ pastores colos¬
trum uocant. Namq ħ agnis nͥ auferat᷑ nocebit ac pͥmo
ꝑ biduum. natus cũ matre claudat᷑. i̾c septis obscuris
feruet᷑ icilidis. Ita secluso paruuloꝵ gͥge. mat̾ces nut¬
tant᷑ in pascua. Sufficiet autem p̾us quã ꝓcedant ma¬
tres mane. ⁊ cũ sat᷑e reu̾tunt᷑ ad uesꝑam agnis ub̃a
haurienda ꝑmitt̾ẽ qui donec firment᷑ int stabulũ
furfurib uł medica berba uł si est copia farina ordei.
pastant᷑ ingesta. donec conceptum paulisꝑ robur eta¬
tis pascuũ mat̾b possit habe cõmune. de pascius .xiiii.¬
ascua ouillo gen̾i utilia sunt que ł innoualib uł inpͣtis
sicciorib excitantur Palustria uͦ noxia sunt siluestria
dampnosa lanatis Salis autẽ crebra consparsio ł pascius
mixta ł canalib freqũter oblata. debet peccoris leuare
ten̾i suautratem. roris mixtura cõmendat Quarta hora
calescente. potꝰ puri fluminis aut putei. p̃beat᷑ aut fontis

Expanded text:
lactis, in quo spissior est natura, mulgendum, quod pastores colostram vocant: namque hoc agnis nisi auferatur nocebit. Ac primo per biduum natus cum matre claudatur: tunc septis obscuris servetur et calidis; ita secluso parvulorum grege, matres mittantur in pascua. Sufficiet autem priusquam procedant mane et cum sature revertuntur ad vesperam, agnis ubera haurienda permittere; qui donec firmentur, intra stabulum, furfuribus, vel medica herba, vel si est copia, farina hordei pascantur ingesta, donec conceptum paulisper robur etatis, pascua matribus possint habere communia. DE OVIBUS ascua ovilo generi utilia sunt, que vel in novalibus, vel in pratis siccioribus excitantur. Palustria vero noxia sunt, sylvestria damnosa lanatis: salis tamen crebra conspersio, vel pascuis mixta, vel canalibus frequenter oblata, debet pecoris levare terreni suavitatem, roris mixtura commendat. Quarta hora calescente, potus puri fluminis, aut putei prebeatur, aut fontis.
Abbreviated transcription (Latin):
medioere. In condiendo gͥ uino aliqiri g̾coꝵ mustũ decoe¬
tum ad mebietatẽ. uł t̾ciam partẽ uino adiciunt aliig̃¬
ei ita iubent. A quam marinã mundam de puro ⁊ qͥeto
mari. quã anno ante cõpleuerint reseruari Cuiꝰ talẽ
ẽẽ. nat᷑am. ut ⁊ salsedine. uł amaritudine ꝑ ħ tẽpꝰ careat¬
i odore dulcis fiat. Estate gͦ eiꝰ octogesimam partem¬
musto admiscent. ⁊ gipsi quinquagesimam Post terciã dem̃ diẽ.
fortit̃ cõmouent. ac pollicent᷑ nd̃ etatẽ solũ uino. s splendorem
qͦ coloris afferre. Oportet autemnonaquaq die uinũ neoueri at¬
q curari. Uel si tarbiꝰ undecima. Frequens enĩ respectus faciet ui

Expanded text:
re In condiendo igitur vino aliqui Grecorum, mustum decoctum ad medietatem, vel tertiam partem, vino adiiciunt. Alii Greci ita iubent, aquam marinam mundam, de puro et quieto mari, quam anno ante compleverint reservari, cuius talem esse naturam, ut et salsedine et amaritudine per hoc tempus careat et dulcis fiat etate. Ergo eius octogesimam partemmusto admiscent et gypsi quinquagesimam. Post tertiam deinde diem fortiter commovent; ac pollicentur non etatem solum vino, sed splendorem quoque coloris afferre. Oportet autem unaquaque die vinum moveri atque curari, vel si tardius, undecima. Suave vinum de du
Abbreviated transcription (Latin):
unc ⁊ quib litus in fructum est ubi lune iubarit q̃¬
agmentum que omĩum clausoꝵ. maris a ĩaliũ atq ł
conquaꝵ iubet in c̾mentium. suo menbra turgeret. ẜ ehi¬
ni carnes salib carnes condire. curabunt. Qd silito more con¬
ficiunt. hanc quoq rem ꝑ om̃s menses bene faciamꝰ hyb̾noᷤᷤ
emalis algor astringit. Tempore ħ ꝑ humiles siluas ⁊ lucis fe¬
cunda uir gulta abturdos cet̾asq aues cdpiendas. laqͥos exp̃e¬
dire conueniet. huc usq ur martiũ mensem tendet᷑ aucu

Expanded text:
 quibus littus in fructum est, ubi lune fuerit augmentum, que omnium clausorum maris animalium, atque concharum, iubet incremento sua membras turgere et echini carnes salibus condire curabunt, quo solito more conficiuntur: hanc quoque rem per omnes menses bene faciemus hybernosemalis algor astringit. Tempore hoc per humiles sylvas et baccis fecunda virgulta, ad turdos, ceterasque aves capiendas, laqueos expedire conveniet: hoc usque in martium mensem tendetur aucu
Abbreviated transcription (Latin):
triticum far. ordeum ꝗͣuis ordei satio iã sera sit. ⁊ fa¬
da circa septimoniũ seri potest. Nam post exactam bruma.
male seminat᷑ Hoctĩ mense adhuc linisemen spargi pot̾it.
unc ad instituendas uites. s post ibus. pastina in choe¬
mus effode. sicut ante tͣctatũ est ⁊ mat̾iem bene hoc
mense cebemus. Palos qͦ ⁊ corbes. faciemꝰ ⁊ rebicas ⁊ locis fri¬
giois oleum faciemꝰ ex lauro ⁊ myrti baccas atq lentisci in oleo
sui confectione quassabimꝰ ⁊ uinum mirtete sic̃ dicꝰtũ est

Expanded text:
triticum, far, hordeum, quamvis hordei satio iam sera sit, et faba circa VII iduum seri potest. Nam post exactam brumam male seminatur. Hoc etiam mense adhuc lini semen spargi poterit, ad instituendas vites: sed post idus, pastina inchoemus effodere, sicut ante tractatum est. Et materiem bene hoc mense cedemus; palos quoque et corbes faciemus et locis frigidis oleum faciemus ex lauro et myrti baccis, atque lentisci: quas in olei sui confectione quassabimus et vinum myrticem sicut dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
plena ⁊ loco umbroso. scrobem fodies. altitubine trium.
pedum. latitudine duoꝵ ⁊ mittis sabulonẽ ⁊ ibi calamos
frigis in quib retorques assibue sarmenta fructib ple¬
na ⁊ illesis botͥonib alligabis ut solũ ñ contingant ⁊ co¬
oꝑies ut imber eo penet᷑re ñ possit. Itẽ g̾cis uocentibus
uuas uł poma inuite aut arbore si duiseruare uolueris
uasculis. clausa fictilib ab ima parte ꝑtusis diligent᷑
asũmo tectosuspende. quãuis ponia & gipso cooꝑta in

Expanded text:
e fructu plena est, loco umbroso scrobem fodies, altitudine trium e fructu plena est, loco umbroso scrobem fodies, altitudine trium pedum, latitudine duorum et immittes sabulonem, ibi calamos figens, in quibus retorques assidue sarmenta fructibus plena et illesis botri finibus alligabis, ut solum non contingant; et cooperies, ut imber eo penetrare non possit. Item grecis docentibus, uvas vel poma in vite aut arbore, si diu servare volueris, vasculis clausa fictilibus ab una parte pertusis, diligenter a summo tecta suspende; quamvis poma gipso cooperta in
Abbreviated transcription (Latin):
isoem tẽꝑib ⁊ locis uitem que sterilis fui̾t. g̾ci
ita p̃cipint. eẽ. curandam. T runco eiꝰ fisso lapi¬
dem̃ asserunt includendũ ⁊ibi urine uet̾is humane
quatuor. cotulas circa truncũ deb̾e suffendi. ut ad rat¬
ces instillatio ipsa descendat. Tc̃ adiciendũ terra letam̃¬
abmixta .⁊ circa ratices solũ omẽ u̾tendũ.
conserenda rosaria: tam̃ locis calidis apͥcis. atq maritimis.
ħ ⁊̃ mense. pot̾imꝰ instituere roseta que si indigus plantaꝵ.
uolueris. ex paucis uirgulis habe copiosa. quat̾noꝵ digitoꝵ
surculos gemmantes. cũ geniculis suis uebebis excide inmo¬
dũ ꝓpaginis. stern̾e̾ stercore ac rigationib adiuuare ubi an-¬
ni etatem cõpluerint. pedis ĩpatio ut̃se tͣnferre. disiunctoᷤ
atq ita solũ. qd̾ huic gen̾i deputabis implere. De obseruã
recis asserentib ut uuam serues dauua inuite. usq ĩuer.xii.¬

Expanded text:
et locis, vitem que sterilis fuerit, Greci et locis, vitem que sterilis fuerit, Greci ita precipiunt esse curandam: trunco eius fisso, lapidem asserunt includendum et ibi urine veteris humane quatuor cotylos circa truncum debere suffundi, ut ad radices instillatio ipsa descendat: tunc ad iicienda terra letamine mixta et circa radices solum omne vertendum.conserenda rosaria, tamen locis calidis apricis atque maritimis. Hoc etiam mense poterimus instituere roseta, que si indiguus plantarum, volueris ex paucis virgultis habere copiosa, quaternorum digitorum surculos gemmantes cum geniculis suis debebis excidere et in modum propaginis sternere; stercore ac rigationibus adiuvare: ubi anni etatem compleverint, pedis spatio inter se transferre disiunctos, atque ita solum, quod huic generi deputabis, implere. DE VITIBUS recis asserentibus, ut uvam serves in vite usq
Abbreviated transcription (Latin):
acsiccis regionib agrestium piroꝵ plantas ponimꝰ
cerasi postinserendas. ⁊ mori taleas. ⁊ amigo ali semina ⁊
nuces uiglandes. si in seminariis quo dictũ est more pan¬
siluestrib mella conficiunt. que auferenda ñ sũt.
quia seruant᷑ hrb̃no. ẜodem mense sordib lib̾anti st̃
aluei. quia tota hyeme eos mouere. aut aꝑire ñ possum.
s ħ die apͥco. depidoq facienda st̃. ut pinnis maxue aui¬
um. maloꝵ.q hñt rigorem uł aliquo simili. Omĩa int̾i¬
ora. inundentur quo manus nͥ ualebit attinge. Tc̃ ri¬
mas omẽs. quesunt extrinsecꝰ. luto ⁊ fumo bubulo nuxtiᷤ
linamꝰ. ⁊ insuꝑ genestis ł aliis tegum̃tis. similituroinẽ por¬
ticꝰ. imitet᷑. ut possint afrigore ⁊ tẽpestate defendi. de re¬
ocis calidis ⁊ apͥcis uites que fructu medio uttiumax.
mense februario. si ꝑmanebit hoc uitiũ circũ fossas ha¬
rena fluuiali uł cuie debebimꝰ aggerare. quidã lapides

Expanded text:
siccis regionibus, agrestium pyrorum plantas ponimusCerasi, post inserendas et mori taleas et amygdali semina et nuces iuglandes, sicut in seminariis dictum est quo more pansylvestribus, mella conficiunt, que auferenda non sunt, quia servantur hyberno. Eodem mense sordibus liberandi sunt alvei, quia tota hyeme eos movere non possumus, sed hec, die aprico tepidoque facienda sunt, ut pennis maxime avium maiorum, que habent rigorem, vel aliquo simili, omnia interiora mundentur, quo manus non valebit attingere: tamen rimas omnes que sunt extrinsecus, luto et fimo bubulo mixtis, liniamus; et insuper genestis, vel aliis tegumentis, similitudinem porticus imitemur, ut possint a frigore et tempestate defendi. DE ocis calidis et apricis vites que fructu carent mense februario: si permanebit hoc vitium, circumfossas, arena fluviali vel cinere debebimus aggregare. Quidam lapides
Abbreviated transcription (Latin):
calentes sale sinici iubent ⁊ diligent᷑ oꝑiru ita mũ¬
i fu̾it. odoris horrendi. uirides oliuas. sine ossibus
tundi ⁊ in olei metreta. chenicas duas mitti Si bacce
defuerint. caules tenerrimos olee similit̾ eẽ. tundendos
Nonnulli utͣq ꝑmiscent. adiecto ⁊̃ sale s omiã linteũ elau

Expanded text:
calentes sales iniici iubent et diligenter operari; ita muni fuerit odoris horrendi, virides oliva sine ossibus tundi, in olei metreta mensuras duas mitti: si bacce defuerint, caules tenerrimos olee similiter esse tundendos. Nonnulli utraque permiscent, adiecto etiam sale. Quidam mittunt vetu
Abbreviated transcription (Latin):
arbor ardore solis in arescit freqñti abgestione cumulet᷑ ues¬
ꝑtino iuuetur. humore obiectis defendat᷑ umbraculis Iu¬
uat in ea ⁊ spoliũ serpentis suspendi. N unc iam contͣ pru¬
mas. stercꝰ ingeratur. ꝑsico. ł feces uni cũ aqua ꝑmixte uel
qd magis ꝓdest. aqua in qua faba decocta est Si u̾mes ꝑsicꝰ
patitur. cinis eos amurce mixtus extinguet. uł bonis u¬
rina cum aceti tercia parte confusa. Si poma caduca sunt.
nudate radici eius ł trunco. lentisci. aut terebiti cuneus af¬
ficitur. ł terebrate in medio pali salicis. impͥmet᷑. Si poma
rigosa creauerit. a ut putͥa circa imum truncũ cortex re¬
cidatur ⁊ cũ inde modicꝰ humor effluxerit. argilla uł palea¬
to luto. plaga retegatur. Magna ponia ꝑsicꝰ affert si florem
ꝑ t̾ouum ternos sextarios caprini lactis ingesseris sontͣ¬

Expanded text:
arbor ardore solis marcescit: frequenti aggestione cumuletur, vespertino iuvetur humore, obiectis defendatur umbraculis iuvat in ea et spolium serpentis appendi. Nunc iam contra pruinas, stercus ingeratur persico, vel feces vini cum aqua permixte, vel quod magis prodest, aqua in qua faba decocta est, si vermes persicus patitur, cinis eos amurce mixtus extinguet, vel bovis urina cum aceti tertia parte confusa. Si poma caduca sunt, nudate radici eius vel trunco, lentisci aut terebinthi cuneus affigitur, vel terebrate in medio palus salicis imprimitur. Si poma rugosa creabit aut putria, circa imum truncum cortex rescidatur et cum inde modicus humor effluxerit, argilla vel paleato luto plaga retegatur. Magna poma persicus affert, si ante florem per triduum ternos sextarios caprini lactis ingesseris. Men