comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
statuta die in domo sua traduc̾et di¬
co quod legittimo ꝯsensu int̃ueniẽ.¬
te ex eo statum ꝯunx fuit quo sp̃o¬
sorint. Non .ii. fit᷑um ꝓmitebat᷑
s pͣsem firmabatur. Quã p̃p qͥcqͥd¬

Expanded text:
statuta die in suam ille domum traduceret, dico quia legitimo consensu interveniente ex eo statim conjux fuit, quo sponsit. Non enim futurum promittebatur, sed praesens firmabatur. Quapropter q
Abbreviated transcription (Latin):
lecco dõmiss mãleficio suo credit᷑
impe̾tus quod cognosc̾e illam neqd¬
uit. Suꝑ quo sedis apłice litt̃as ac-¬
cepisti in quibuisꝰ teͥnebatur quod de
romane ecclie ꝯsuetudine non erat
talium matmonium seꝑandum.
Unde ꝯuodatis eis ad tuam psen¬
tiom cum uiu̾ent seꝑatim ꝯpulis¬
t eos ad habitationem redire cõẽm.
⁊ licet post modum uieadem domo
⁊ locco fuissent. ⁊ id̾ domo multa
u̾ba sicut tibi ꝯstitit eidem femi.¬
ne ꝯculisset. ei tñ non potuit car
id̾ uir homicidĩi reatum incur

Expanded text:
lecto dormisset, maleficio suo creditur impeditus quod cognoscere illam nequivit. Super quo sedis apostolicae litteras recepisti, in quibus continebatur, quod de Romanae Ecclesiae consuetudine non erat talium matrimonium separandum. Unde convocatis eis ad tuam praesentiam, cum viverent separatim, compulisti eos ad habitationem redire communem, et licet postmodum in eadem domo et lecto fuissent, et idem homo multa verba, sicut tibi constitit, eidem feminae contulisse, ei tamen non potuit carnns, ne idem vir homicidii reatum incur
Abbreviated transcription (Latin):
onem uł testifiamonem admitti.
nocestat quod si suspicione airent
post̾ius uenientes ad actusationẽ
uł testificationem repelli non debẽt.
Cecerum si ꝯmoniti a pbr̃is tat̾ont
⁊ post modum accusare uł testia¬
au uolu̾int tanꝙͣ suspeot m̾itorep¬
i qua mulior mortem marui su c̃
aliis ꝯsiliata est ⁊ ip̃e uir aliquem
illoꝵ se defendendo occiberit. ⁊ six
bare potest ip̃e uir eam ream ẽe
ꝯsilii: pocest ut nobis uidetur eam

Expanded text:
vel testificationem admitti, ndisse, quod si suspicione carent posterius venientes, ab accusatione vel testificatione repelli non debent; caeterum si commoniti a presbyteris tacent, et postmodum accusare vel testificari voluerint, tanquam suspecti merito rei qua mulier mortem viri sui cum aliis conciliata est, et ipse vir aliquem illorum se defendendo occiderit, et si hoc probare potest ille vir eam ream esse consilii, potest ut nobis videtur, ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
si d ocun̾ita nlła sunt ab eccło ꝑte
que ducum̾tis huiꝰ hoĩs debeant ꝙb¬
iuare. ab eius molestia sine aliqͦ
recͣctatione spspendat. Uurũ est
enim ut si alii ꝓm̾eede sua libtates
rbuunt ad eccłia que tm̃ debent

Expanded text:
si documenta nulla sunt ab Ecclesiae parte, quae documentis hujus hominis debeant obviare, ab ejus se molestia sine aliqua retractatione suspendat. Durum est enim ut, si alii pro mercede sua libertates tribuunt, ab Ecclesia, quam t
Abbreviated transcription (Latin):
tore debenmꝰ ã ad diuinu spec¬
terit decorẽ ⁊ euelłe ⁊ ergdica¬
re curemꝰ q̃ obuia sunt ro̾mi ⁊
ꝑfectũ impediũt salutis. Incel¬
seximꝰ sane ꝙ hospitalirii naia¬

Expanded text:
tare debeamus quae ad virtutum spectant decorem, et evellere et eradicare curemus quae obvia sunt rationi, et perfectum impediunt salutis. Intelleximus sane quod Hospitalarii
Abbreviated transcription (Latin):
ti subiac̾e. Et qm̃ non ml sũb
sp̃e pietatis uirtutem eius iuixͣ
quod aic apłs denegantes aucco¬
ritatem sibi uendieant pdican¬
di cum idem apłs dicat. Quomode
pdicabunt nisi inticantur: Om̃s
aucctoritttem ab apłi sede uł ab

Expanded text:
ti subiacere. Et quoniam nonnulli sub specie pietatis uirtutem eius, iuxta quod ait apostolus, abnegantes auctoritatem sibi uindicant predicandi, cum idem apostolus dicat: Quomodo predicabunt, nisi mittantur?, omnes, auctoritatem a
Abbreviated transcription (Latin):
malitiam exereuisse. ut int̃dum
int̃ se collusione facta suꝑ bnͣficiis
que possident se sustinent ab ali¬
is molestari ⁊ postea ut q̃stiomi ce¬
qͥete qĩ noĩe tnͣsactionus soluunt
Aliis de ip̃is benesiciis anuram
pensionem ut post mortem eoꝵ
i bñfieiis illis suꝑ quibus est in¬
fu̾it non differas aꝑ .re. ꝑpetuo spo¬

Expanded text:
malitiam excrevisse, ut interdum inter se collusione facta super beneficiis que possident se sustineant ab aliis molestari et postea ut questioni cequasi nomine transactionis solvunt aliis de ipsis beneficiis annuam pensionem, ut post mortem ipsorum, in beneficiis illis super quibus est fuerit, non differas perpetuo spo
Abbreviated transcription (Latin):
Illi autem qui occidendi aĩo illũ
sc̃m ⁊ reu̾endum uirum can¬
tuariensẽ qͦndam archie p̃m
aut seriendi aut capiendi si de illa
cuptione mors illius subsecuta est¬
tionem se fatentur uenisse pari pe¬
ill eciam qui non ut serrenti sis
qui pocuit hominem lib̾ari amorte
⁊ non lib̾at: eum occidit. Constat
di pisi farte regem ip̃m ad illud ha¬
cassent. Illi quoqs. non fueriunt
a culpalib nec aculpa debent cẽ
ĩuuines. qui licet filint illius
utia machinationis ignian tñ
si eos sicearios ẽe nouerunt in far.

Expanded text:
Illi autem qui animo occidendi illum sanctum et reverendum virum Cantuariensem quondam archiepiscopum, aut feriendi, aut capiendi, si de illa captione mors ejus subsecuta tionem se fatentur venisse, pari poeilli etiam qui non ut ferirent, sedqui potuit hominem liberare a morte et non liberavit, ipsum occidit, constat di, nisi forte regem ipsum ad illud hocassent. Illi quoque non fuerunt a culpa liberi nec a poena debent esse immunes, qui licet fuerint illius iniquae machinationis ignari, tamen si eos s
Abbreviated transcription (Latin):
utere. ⁊ temꝑate Si autera sine
meditatione odiite tuaq lib̾an¬
do diaboh m̾brum int̃fetati. sed̾
indulgentiam dico p̃p imaginẽ
dei si aliquid ieuinare uolueris
bonum est tibi: ⁊ glemosinam
largiter fas Si pb̾r tadem fecit
non deponatur: tñ qm̃ du ri¬
uit penitentiam agat. W̾s̃ sr̃¬

Expanded text:
temperate. Si autem sine odii meditatione, te tuaque liberando, diaboli membrum interfecisti, secundum indulgentiam dico, propter imaginem Dei, si aliquid jejunare volueris, bonum est tibi, et eleemosynas largiter fac. Si presbyter eadem fecerit, non deponatur: tamen, quandiu vivat, poenitentiam agat. Accus
Abbreviated transcription (Latin):
ceꝑint quod m̾ito cred̾emꝰ si ulla
eent pec̃ta nͥ ã m̾bris genitalibꝰ
admittunt᷑. Qͥs gͦ audeat asfir¬
lis etas ꝙͣuis ĩ eis ñ ita ꝑt in maio¬
ribꝰ pumienda̾ indeanb᷑¬

Expanded text:
erint. Quod merito crederemus, si nulla essent peccata, nisi quae membris genitalibus admittuntur: quis vero audeat affirlis aetas, quamvis in eis non ita ut in majoribus punienda videan
Abbreviated transcription (Latin):
mutt ubi uil ante de ruꝑtiisa¬
gitur: iste raptor diei non debet
cum hlunt mulieris assensum
⁊ pͥus eam desponsauit qm̃ cog¬
nou̾it licet pentes forstian rella¬

Expanded text:
mitti, ubi nihil ante de nuptiis agitur, iste raptor dici non debet, cum habuit mulieris assensum et prius eam desponsaverit quam cognoverit, licet parentes recla
Abbreviated transcription (Latin):
eis ⁊ habitu reliquerunt. dum
coẽs usuras qiͣ manisestiꝰ dapna¬
tos exhorrent ꝯmodantes pecum¬
ami indig̃eniailnis possessiones
ecꝙͣ ignus accipiunt: ⁊ ꝓuens¬

Expanded text:
cis et habitu reliquerunt, dum communes usuras, quasi manifestius damnatas exhorrent, commodata pecunia indigentibus, possessiones eorum in pignus accipiunt u
Abbreviated transcription (Latin):
gemis usure excere pͥsumat. Et
sit de fructibus iam ꝑceꝑit ad.¬
solute possessionem restituat
debitori. Si autem a̾d minus
habec eo p̃cepto possessio lib̾e
ad dnm̃ ꝓeiuatur. Quod si
post buiꝰił ꝯstituta inclero
quisꝙͣ exstitit. qui detestan¬
dis ttiam usuxaꝵ lucs insistat

Expanded text:
genus exercere praesumat. Et sis, de fructibus jam recepit, absolute possessionem restituat debitori. Si autem aliquod munus habet, eo recepto, possessio libere ad Dominum revertatur. Quod si post hujusmodi constituta in clero quisquam exstiterit, qui detestandis usurarum lucris insistat,
Abbreviated transcription (Latin):
gitur gͣ non ꝑtin̾e ad honncidiũ.
osifur nocturnus occidituri sid̃
ait Si orietur sol suꝑ eum ⁊ c̃.¬
ar pot̃at disc̾nere quod ad furãd
non ad occidendum ueniset
⁊ io non dob̾et occidi. hor etiã
antiquis legibus scłaribus quibus
tũ ista antiquior inuenitur inpu¬
nei s. ocuidi nocturnum furem qͦ¬
quomodo diurnum aut si se telo

Expanded text:
tunc non pertinere ad homicidium, si fur nocturnus occiditur, si auait: si orietur sol super eum. poterat quippe discerni quod ad furandum, non ad occidendum uenisset et ideo non deberet occidi. hoc et in legibus antiquis saecularibus, quibus tamen ista est antiquior, inuenitur inpune occidi nocturnum furem quoquo modo, diurnum autem, si se telo
Abbreviated transcription (Latin):
i quis gausa explende lididinis
uł odii meditatione ut non ex
oo soboles nascatur aut mułier
aliquid focerit uł ad portand̾¬
dedit ut non possit gn̾are aut

Expanded text:
iquis causa explendae libidinis, vel odii meditatione, ut non ex eo soboles nascatur, homini aut mulieri aliquid fecerit, vel ad potandumdederit ut non possit generare aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpetuo non solum ab altoric mi.¬
inst̾io deponendos eẽ consemus.
s eciam ita quod in eecłiis nullo
u̾mꝙͣ tempore lecciones legant
uł responsoria in choro seꝑatͣ
rare. In suꝑ autem ełiei ip̃i in
difłeto claustro monachori uł
canonicoꝵ regłarium si si̾ potest
sunt becludend ita quid̃ quod
quod usq adseptẽmum uł qͥnquͣ¬

Expanded text:
petuo non solum ab altaris ministerio deponendos esse censemus, sed ita etiam, quod in ecclesiis nullo unquam ipsi lectiones legant, vel responsaria in choro separatrare. Insuper autem clerici ipsi in districto claustro monachorum vel canonicorum regularium, si fieri potest, sunt recludendi; ita quidem quod usque ad septennium vel quinque
Abbreviated transcription (Latin):
tas de cordibus sin głoꝵ licet ã
suꝑ q̃stionibus quas nobis dis¬
ẽtio tua soluendas dixerit. te
non dubitemus ꝓuidum ⁊ tͥeu̾¬
spectum existere. Coginiur tũ
cum uir litt̃atus sis ⁊ sapiens

Expanded text:
tas de cordibus singulorum. Licet autem super quaestionibus, quas nobis discretio tua solvendas direxit, te non dubitemus providum et circumspectum existere, cogimur tamencum vir litteratus sis et sapiens
Abbreviated transcription (Latin):
cripta fratutatis ur̃e relegentes
cognoumus quod hii qui ẽe adria
ciam ꝯuenissent. ⁊ magna nobis
ad pͣsens facta est de eoꝵ unua  est
lecieia. S qm̃ ea que dieta sunt
indissusa man̾e ñ patim᷑ : sedis nr̃e
diaconem ad ea in uestiganda diri-¬
gius. qr muntiati nos fagnoris
Alitas ue hem̾ter impellit ut ea
q̃ audiunꝰ dissimłare nuillatenus
deleamus. pͥsertun cum accufato¬
res ⁊ aceusatum int̃ se fecisse grã

Expanded text:
raternitatis vestrae relegentes, agnovimus quod hi, qui contra Adriantiam convenissent, et magna nobis ad praesens facta est de eorum unitate laetitia. Sed quoniam ea quae dicta sunt indiscussa remanere non patimur, Sedis nostrae diaconum ad ea investiganda dirigimus; quia nuntiati nos facinoris qualitas vehementer impellit ut ea quae audivimus dissimulare nullatenus debeamus, praesertim cum accusatores et accusatum inter se fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
N audientia nr̃a tał fuct ꝯsultatio ex
parte tua posita utr̃ clic qui arma
militaria relicto habitu cłical ges¬
tare nullatenus erubescunt sieis
manuu imectione facta incłieum
excõicatꝰ qͥs ip̃o iure notat᷑. Ad ħ br̃¬

Expanded text:
n audientia nostra talis fuit consultatio ex parte tua proposita, utrum clerici qui arma militaria, relicto habitu clericali, gestare nullatenus erubescunt, si eimanuum injectione facta in clericum excommunicatus quis ipso jur
Abbreviated transcription (Latin):
eniens ad nos mulier . M. latx pͣ cidei ⁊̃¬
sentium lalmabili nobis ꝯfessione
monstͣuit. quod cum de quodam
fibium genineset ⁊ ille sibi turgi¬
int̃fecit. Quo comꝑto comes fland̾.
eam totam t̃ram usq ad septẽn¬
um abuirare eoegit nisi de licenti¬
nr̃a remanet. Cumq se nr̃o ꝯspec¬
tui pͣsentasset ⁊ quod crucem sus¬
cixet ierosolunara ꝓfectura nob̾¬
assertione sua ꝓposuisset. nos eã
qr u partibus illis p̃sentio sua no̾
possec eẽ utilic s dampnosa a iero¬
solimitano itin̾e reuocantes : ipãm
sũnitati tue duxꝰ remuttendam
p̃sentium tibi auctoritate manda¬
mus quatiuus p̃dictam mulie rem
labores induc̾e  ut ad aliquod mo¬
nastͥium tui ep̃otus tnͣseat: ⁊ ibi
pect̃a sua ꝑpetua penitenniade¬
ploret. Si autem repugnante
domino tͥbuas: qr tutius nobis
uidetur ut in dño nubat: ⁊ un

Expanded text:
eniens ad nos M. Mulier latrix praesentium lacrimabili nobis confessione monstrauit, quod, quum de quodam filium genuisset, et ille sibi saepe turgiinterfecit. -CRUX- comperto comes Flandrensis eam totam terram usque ad septennium abiurare coegit, nisi de nostra licentia remaneret. Quumque se nostro adspectui praesentasset, et, quod Crucem suscepisset Hierosolymam profectura, nobassertione suo proposuisset: nos eam, quia in partibus illis praesentia sua non posset esse utilis, sed damnosa, ab Hierosolymitano itinere reufraternitati tuae duximus remittendam: praesentium auctoritate mandantes, quatenus praedictam mulierem labores inducere, ut in aliquod monasterium tui episcopatus transeat, et ibi peccata sua perpetua poenitentia deploret. Si autem depugnante Domino tribuas, quia tutius nobis videtur ut in Domino nubat, et uni
Abbreviated transcription (Latin):
puro siuẽ ecctiaꝵ molatiõe
manifeste dephensus est uł
resticuat si peẽit uł em̾idã¬
matia dirrau̾it. ⁊ in extre¬
tentie huiliter postulau̾it si
emendationem uł em̾dand
securitatom p̃stic̃it : ac fide.¬
usiores aui ablata restitue
nitatẽ obsturaeqm̃te non re¬

Expanded text:
one manifeste est deprehensus, vel restituat, si poterit, vel emendanmacia duraverit, et in extreremedium humiliter postulaverit: si emendationem vel emendandi securitatem praestiterit, ac fidejussores, qui ablata restituernitate, obstinata mente non p
Abbreviated transcription (Latin):
dies non intres ineccła lane¬
a ueste indunus. ab escis ⁊ po¬
tibus qui mt̃diet sunt ⁊ atho¬
ro ⁊ gladio ⁊ ab equitatu illos
suẜdictos dies te abstineas. In qͣrͣ¬
ta autem feria. ⁊ .ui. ⁊ insab.¬

Expanded text:
non intres in Ecclesiam, lanea veste indutus, ab escis et potibus qui interdicti sunt, et a toro, a gladio et ab equitatu illos supradictos dies te abstineas. In tertia autem feria, et in quinta
Abbreviated transcription (Latin):
icut ait bentus leo licet estaua dis.¬
ciplina sacerdotali ꝯtenta iudicio
cruentas esfugiat ultiones oatho¬
licoꝵ tñ pͥncipium ꝯstitutiombus
adiuuatur. ut sepe que rutt hõies
licanos. alis aliis nõibus uocanit in¬
non in occłto sicut alibi nquitiã
publice manifestanit. ⁊ ad ꝯsoni
in hoe peccato decesserint noq sub

Expanded text:
icut ait beatus Leo, licet ecclesiastica disciplina sacerdotali contenta judicio, cruentas non efficiat ultiones: catholicorum tamen principum constitutionibus adjuvatur, ut saepe quaerant homines licanos, alii aliis nominibus vocant, innon in occulto, sicut aliqui, nequitiam publice manifestent, et ad suum in hoc peccato decesserint, non sub
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ studebant bona side iuxta osfr̾a
mus exetutiom mandare. Si
Si uͥ obseruare nolu̾int hoño.¬
re auam obtinent spolientur
⁊tadalios nullatenus assuman

Expanded text:
et studebunt bona fide juxta officium mus, exsecutioni mandare. Si vero id observare noluerunt, honore quem obtinent spolientur, et ad alios nullatenus assumant
Abbreviated transcription (Latin):
diun desponsatam doumorit qr
cum ea docabit ea ⁊ babebit
uxorem sipater uirginis dare
nollit reddet pocuniam iuxta
moremdotis qm uirgines acci¬
pos tuus eugenii diaconi tuisi
filiam stupro decep̃. Ꝙ si u̾m¬

Expanded text:
dum desponsatam et dormierit cum ea, dotabit eam et habebit uxorem. si pater uirginis dare noluerit, reddet pecuniam iuxta modum dotis quam uirgines accipos tuus Evangeli diaconi tui filiam stupro deceperi
Abbreviated transcription (Latin):
strums qeos secutus e st fcãs ⁊
aboidinotis ab eis irritas ẽe eonsemꝰ
addicientes etiam ut qui digni¬
uites ecͥestuas seubn̾ficia ꝑ p̾dictoi
seismaticos acceꝑint careant ĩ pe¬
tratis. Alienatianes quoq siue
inuasiones que ꝑeosdem scismaticos
siue ꝑ laicos facte sunt de rebus ecr.¬
ad eccłiam sine õĩ eius ono̾re re-¬
uertantur: Si auis autom eͣc hoc¬

Expanded text:
ui eos secutus est, factas, et ab ordinatis ab eis, irritas esse censemus, adjicientes etiam ut qui dignitates ecclesiasticas seu beneficia per praedictos schismaticos acceperint, careant impetratis. Alienationes sive invasiones, per eosdem schismaticos, sive per laicos factae sint de rebus ecclad Ecclesiam sine omni honore revertantur. Si quis aut
Abbreviated transcription (Latin):
Quidom autem laieus siẽ pdẽs
eiusdem diaconi ꝑ eussisset in¬
cautꝰ in eum equitat᷑us insibiit¬
⁊ sic a falce ip̃ius diacom qua
erat accinctus mortale uulnꝰ
acceꝑit: de quo post dies octo
tinus eundem diaconum sine
gradum ascend̾e uł indiuco¬
natus officio nullo umꝙͣ tẽpore
nunistrare ꝑmitoas: s eum
dispensatiue ininstrare in sub¬
dideonatus osficio patiar¬

Expanded text:
Quidam autem laicus, dum um diaconi percussisset, incautus eum equitaturus insiliit et sic a falce ipsius diaconi qua erat accinctus, mortale vulnus accepit, de quo post dies octo tenus eundem diaconum sine gradum ascendere vel in diaconatus officio nullo unquam tempore ministrare permittas, sed eum dispensative in subd subdiaconatus officio mi
Abbreviated transcription (Latin):
erogassei Illis uͦ qui sola excoiea
rant ⁊ in quisito etiam si eis
timore uł affeccione cõĩcaueriã
scienter uł ignoranter scd̾m hoc
pena est indicenda. Cłicos autem
quos ꝯstat armatos int̃fuisse tanto

Expanded text:
erogare. Illi vero qui sola excommunrarunt, et inquisito etiam si eis timore vel affectione communicaverint scienter vel ignoranter, secundum hoc poenitentia est indicenda. Clericos autem, quos constat armatos interfuisse tanto
Abbreviated transcription (Latin):
sacrosoa romana eccłia pͣdicat ⁊
obseruat. ⁊ gu̾alit̃ quoscumqi ro¬
mana eccłia uł singłi ep̃i ꝑ dioceses
par iuncło ꝓpetu anachatis in no¬
patrocinium pstĩtuit al. quod uł

Expanded text:
sancta Romana ecclesia predicat et obseruat, et generaliter, quoscumque Romana ecclesia uel singuli episcopi per dioceses pari uinculo perpetui anathematis innopatrocinium prestiterint aliquod uel
Abbreviated transcription (Latin):
hetitis habeantur affeci. nec ad cõio¬
nem recipiantur eccłie nisi socie¬
tace illa pestisera ⁊ hesis abiuratis.
Relaxaros autem se nou̾int a debi¬
ta fidelitate ⁊ dñii ⁊ totus obsequi
donee intonram unquitatem ꝑma̾¬
serint Quicumq illis aliguo pacto¬

Expanded text:
haereticis habeantur adstricti, nec ad communionem recipiantur ecclesiae, nisi societate illa pestifera, et haeresi abjuratis. Relaxatos autem se noverint a debito fidelitatis et hominii, ac totius obsequii: donec in tanta inquitate permanserint quicumq
Abbreviated transcription (Latin):
catis exigentibus qñq ꝯtingit ut
eccliastice seu̾itas discipline ab
hiis qui uirtutem nus non intel¬
ligunt ꝯtempnatur p̾sentq nicħ¬
ominus ordinatione decnmus
ut quicumq manifeste fu̾nit in¬
stico spoliatus scła̾ris relinqͣtur
arbibo potestatis iud aĩadu̾sione
debita puniendus. nisi ꝯtinuo pꝰ
dep̾hensionem erroris ad fidei
catholice unitatem sponte recu¬
rere. ⁊ errorem suum ad ep̃i
ꝯgruam exhib̃e. laieus autẽ
quem in aliqua p̃diecaꝵ pestiu̾
notoria uł pͥuata culꝑa resꝑse
hes ⁊ satistatione exibito ꝯfe¬
tun ad sidem ꝯfug̃it ortodexim¬
uł scłaris uidicis arbido relinqͣ¬
tur. debitam recept᷑us ꝓ qͣlitate
fatinoris ultionem. Qui uͦ muenq
su̾int sola ocestica supitione notabi¬
les nisi ad quod arbitrium ep̃i iuxͣ¬

Expanded text:
catis exigentibus quandoque contingit, ut ecclesiastice seueritas discipline ab his, qui uirtutem eius non intelligunt, contempnatur, presenti nichilominus ordinatione sancimus, ut quicumque manifeste fuerio ecclesiastico spoliatus, secularis relinquatur arbitrio potestatis, animadversione debita puniendus, nisi continuo post deprehensionem erroris ad fidei catholice veritatem sponte recurrere et errorem suum ad arbitionem congruam exhibere. Laicus autem quem in aliqua predictarum pestium notoria vel probata culpa resperesi et satisfactione exhibita confestim ad fidem confugerit ortodoxam, secularis iudicis arbitrio relinquatur debitam recepturus pro qualitate facinoris ultionem. Qui uero inuenti fuerint sola ecclesie suspicione notabiles, nisi ad arbitrium epi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ep̃ol se nou̾it dignitater t¬
uandam. Om̃s etiam faictores
hecicoꝵ tanqm̃ ꝑpetua infa¬
mia ꝯdepnatos ab aduocatime
a testitamo ⁊ aliis publicis
aficiis̃ dic̾nimus repellendos.
testĩti. neh̾ ominus in hiis que
suꝑius suit ẽc hecicos instituta

Expanded text:
et episcopali se nouerit dignitate priuandam. Omnes etiam fautores hereticorum tanquam perpetua infamia condempnatos ab aduocatione et testimonio et aliis publicis officiis decernimus repellendos. testati, nihilominus in iis quae superius sunt contra haereticos instituta
Abbreviated transcription (Latin):
hesis dudum em̾sit que mor une
ꝑ gasconiam . ⁊ ꝑ alias ꝓuntias
qm  plurimos iam infecit. que
dum inmodum serpentis uifra
suas reuolutiones ab saendinir.
qͣnͣto serpit occultiꝰ. tanto grauiꝰ.
dñicam iuneam insimplicibꝰ de

Expanded text:
sit, quae more cancri per Guasconiam et alias provincias quam plurimos jam infecit. Quae dum in modum serpentis infra suas revolutiones absconditur, quanto serpit occultius, tanto gravius Dominicam vineam in simplicibus de
Abbreviated transcription (Latin):
i quis ep̃e ħedes extruneos aꝯsan¬
gͥnitate sua uł hecitos eriam ꝯsan¬
post martem a natha ei dicatur:
atq eius nom̃ mt̃ dei sac̃dotes mil¬
lo modo recitet᷑. Ex eodem.¬

Expanded text:
us haeredes extraneos a consanguinitate sua, vel haereticos, etiam consanpost mortem anathema ei dicatur, atque ejus nomen inter Dei sacerdotes nullo modo recitetur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tem q ꝑsotie ꝓpͥam innocentiam
ꝯgrua pͣgatione monarauen int
simibi sententie sub iacebint. Illos
autem qui post abiurationem er¬
roris uł postqm se utdixinus mͥ
antisticis exanunatione purgaue¬
rint dep̃hetis i fi̾ant in abiuratam
hesim detidñse scłari iuditio sire ul¬
le penitus audientia det̃nimus re¬
sanctiores legitimas appłicandis.
Sane p̃dictam excõieationis snc̃m

Expanded text:
 persone propriam innocentiam congrua purgatione monstrauerint, simili sententie subiacebunt. Illos autem, qui post abiurationem erroris uel postquam se, ut diximus, proprii antistitis examinatione purgauerint, deprehensi fuerint in abiuratam heresim recidisse, seculari iudicio sine ulla penitus audientia decernimus resancciones legitimas applicandis. Sane predictam excommunicationis sententiam,
Abbreviated transcription (Latin):
tione nec emptione aliqua eũ
eis qi̾o habeatur ut solatio falce
humanitatis amisso: aberrore
uie sue resipise̾e ꝯpellantur.
Quis quissautem ẽe hoc uenire
temptau̾it: tanꝙͣ ꝑticeps iniqͥta¬
tis ooꝵ anatharẽ feriatur. Illi
uͦ si dep̾bensi fu̾nt ꝑ catholicos pͥn¬
cipes eustodie mancipati: ommum
hñces in uno domicilio ꝯmorantur
Talia ꝯuenticula in nestigentur at¬
tentius : ⁊ si in uenti fu̾ant amoni¬
oa seunate uetent᷑ utrus. uiͦ.
d abolendam diu̾soꝵ hesim pͣurtatẽ
ane in płis  mundi ꝑtibus. moder¬
nis geꝑit tp̃eibus pollulare ugor deb
falsitatis se sue conatibue elidatur

Expanded text:
tione aut emptione aliqua cum eis communio habeatur, ut solatio saltem humanitatis amisso, ab errore viae suae resipiscere compellantur. Quisquis autem contra haec venire tentaverit, tanquam particeps iniquitatis eorum, anathemate feriatur. Illi vero si deprehensi fuerint, per catholicos principes custodiae mancipati, omniumhabentes in uno domicilio commorantur, talia conventicula et investigentur attentius, et si inventi fuerint, canonica severitate vetentur. III.d abolendam diversarum heresum pravitatem, que in plerisque mundi partibus modernis cepit temporibus pullulare, vigor debet falsitatis sue conatibus elidant e
Abbreviated transcription (Latin):
tau̾int expugnandos bienmum de
si longiorem ibimoram habuerint
ep̃oꝵ disc̾cioni quibus huiꝰ rei cuui
fulit in uintia ꝯmittimus ut ad eaui
arbttum sed̾m modum laboris ens
indulgentia tbuatur. Illos autẽ
rere ꝯtepseruit aꝑceptione corꝑis
lienos. Int̾m eos qui ardore fidei
ad ex pugnandum eos laborẽ istu
asfus plerint sieut qui sepulerum
domini uisitant sub eccłie de tensione
recipimus. ⁊ ab uniu̾sis in quieta¬
tionibu tam in rebus qm̃ in ꝑso¬
nis aacuimus manere securos. Si

Expanded text:
tando expugnandos, biennium de si longiorem ibi moram habuerint, episcoporum discretioni, quibus hujus rei causa fuerit injuncta, committimus, ut ad eorum arbitrium, secundum modum laboris, major eis indulgentia tribuatur. Illos autem, rere contempserunt, a perceptione corporis lienos. Interim vero eos, qui ardore fidei ad eos expungnandum, laborem justum assumpserint; sicut eos, qui sepulchrum Dominicum visitant, sub ecclesiae defensione recipimus, et ab universis inquietationibus, tam in rebus, quam in personis, statuimus manere securos. Si
Abbreviated transcription (Latin):
mination̾e curetis nequi dignita
tem si dignitas dici possit singen¬
tes ⁊ p̈standa licentia docendi a¬
lios ab alique modo exigere dd
sine molectia ⁊ egpaetione Alic̾a.
scolas reg̃e patiantur. Si uͦ nr̃e

Expanded text:
ibere curetis, ne qui dignitate illa, si dignitas dici potest, fungentes, pro praestanda licentia docendi alios ab aliquo quidquam amodo exigere audsine molestia et exactione qualibet scholas regere patiantur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
stretas. ⁊ iufra sicut legalis diffin¬
tio iudeos nouas non patitur erig̃e
symmogogas: ita eos sine idedittl¬
seruitio uł alia quelibee tausa xa¬
na manerpia in domibus suis ꝑmut¬
tantur hab̾e. excõicentur autẽ
Squi cum eis p̃sumꝑserint habita¬
adu̾sus iudeos incõibus causis enͣ
ali adu̾sus ⁊ p̃ianos testibus suis
in hac parte p̃ferre cum eos panis
subiacere oporteat ⁊ ab en ꝓsola

Expanded text:
rmare; quia sicut legalis definitio Judaeos novas non patitur erigere synagogas, ita quoque eos sine inquietuservitio vel alia qualibet causa christiana mancipia in domibus permittantur habere. Excommunicentur autem qui cum eis presumpserint habitaadversus iudeos, in omnibus causis, cum illi adversus christianos testibus suis in hac parte preferre cum eos christianis subiacere oporteat et ab eis pro sola
Abbreviated transcription (Latin):
nem ad glam deiꝰ rep̃hensionem h̾e¬
tice p̃uitatis dec̾nimus innonari
⁊ pͥncipum eiꝰ adietimus ut qui¬
chidiatonun suum aut ꝑ alias
semel in aimo ꝓͥam parrochiã
inqua sama fure hecicos habita¬
re. Ep̃c autem uł archidia conꝰ
ad s sentiam siram ꝯuocet accu
iecto recitu purgau̾it. uł s
post purgationem exibitam in
dampnabili respuentes iurare
forte nalint ex hoc pdo heciei ui
dicenturi ⁊ penis que pͣnotate
sunt ꝑcellantur. Statumus in¬
suqe ut comites ⁊ barones. rectores
ꝯsules ciuitatum ⁊ alioꝵ locoꝵ
iuxta ꝯmonitionem atchiep̃mꝵ¬

Expanded text:
ne, ad gloriam Dei et reprehensionem haereticae pravitatis, decernimus innovari; et principum ejus, adjecimus ut quisuum, aut per alias semel in anno parochiam in qua fama fuerit haereticos habitare. Episcopus autem seu archidiaconus ad praesentiam suam convocet accusjecto reatu purgaverint, vel si post purgationem exhibitam in damnabili respuentes, jurare forte noluerint, ex hoc ipso haeretici judicentur, et poenis quae praenominatae sunt percellantur. Statuimus insuper ut comites, barones, rectores, consules civitatum et aliorum locorum, juxta commonitionem archiep
Abbreviated transcription (Latin):
obstante p̃rosito iuitam̃to auod ab
ip̃a dictus dñs ꝓponitur extorsisse
oom sicut expedire ideris uiro¬
⁊ rebus restituas. ita quod lib̾os
suos lib̾e possit ⁊ pacifice gub̾¬

Expanded text:
obstante iuramento quod a viro dictus dominus dicitur extorsisse, eam sicut expedire videris eidem viro restituas, ita quod filios suos libere possit et pacifice gube
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ archi pb̾r ad agendas iuides
ep̃oꝵ sou archidiaconoꝵ ⁊ etiõ
tͥminandas cãs ecefticas sub an-¬
nuo p̃cio statunt᷑ quod ad sacer¬
dotum grauam̃ ⁊ ad subu̾sionẽ
m̃ enormis quedam ꝯsuecudo
in quibusdam locis ccͣ sc̃oꝵ patrũ
institutiones inualuit ut sub an¬
mio peio sacerdotes ad eccłiaꝵ¬

Expanded text:
 archipresbyteri ad agendas vices episcoporum, seu archidiaconorum, et terminandas causas ecclesiasticas sub annuo pretio constituuntur, quod ad sacerdotum gravamen, et subversiones m enormis quaedam consuetudo in quibusdam locis contra sanctorum Patrum constitutiones invaluit, ut sub annuo pretio sacerdotes ad Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
Um fortius puinenda suit eͥmina
que in sontibus ⁊ maxime sac̃tis
hominibus inferuntur ałn sitis eul¬
pabiles omnes qui incanta.i. draco¬
n resedistis atcende ut hylabium

Expanded text:
um fortius punienda sint crimina quae insentibus maxime sacratis ordinibus ingeruntur, quam sitis culpabiles omnes qui in causa Joannis diaconi resedistis, attendite, ut Hilarium
Abbreviated transcription (Latin):
infirmum potest ung̾e. festum nͦ
beagt mathie iuxta ꝯsuerudinem
cccliastiȩam uigilia entenus pͣcedat
ãdimittat. In qua utiq ingilia
nisi uer̾t in dñica die ieuiluum
celebretur. Ipm̃ festum siue fiat
in p̃senti die uł in seqñti qui duo
oiͣ ꝓ ino reputantur nullus erroꝵ

Expanded text:
infirmum ungere. Festum vero beati Matthiæ iuxta consuetudinem ecclesiasticam vigilia eatenus præcedat,admittat, in qua utique vigilia, nisi venerit in dominica die, ieiunium celebretur. Ipsum autem festum sive fiat in præcedenti die sive in sequenti, qui duo quasi pro uno reputantur, nullus error,
Abbreviated transcription (Latin):
nitum non eum uocent quem
fratres seqnͣtur : s eum qui pͥmꝰ
natus sit. Ułr.¬
assum̃da dicendi. qr nonͣ sermoni
res: s rei sermo est subiectus.

Expanded text:
nitum non eum vocent, quem 14 fratres sequuntur, sed eum qui primus natus sit. assumenda dicendi, quia non sermoni res, sed rei sermo est subiectus.
Abbreviated transcription (Latin):
inditio. causa uocata a q easu quo
uenit. Est enu mat̃ia ⁊ origo
negocii ne᷑dum discussionis exo¬
mine pate facta que dum ꝓpoint᷑
õa est. dum discutitur iuditium. dũ
autem pͥus in quisitio uetabatur.
Unde ⁊ et auctores iuditiorũ

Expanded text:
iudice. Causa vocata a casu quo evenit. Est enim materia et origo negotii, necdum discussionis examine patefacta; quae dum praeponitur causa est, dum discutitur iudicium est, autem prius inquisitio vocabatur; unde et actores iudiciorum
Abbreviated transcription (Latin):
moranti filio nrͣo possidomo prb̃ro hãc ob fr̃nitatẽ cuã epłam dedimꝰ ꝑferendĩ atq ordinationib¬

Expanded text:
meanti filio nostro Possidonio presbytero hanc ad fraternitatem tuam epistolam dedimus perferendam, qui inmeanti filio nostro Possidonio presbytero hanc ad fraternitatem tuam epistolam dedimus perferendam, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
obserũta nr̃i cõcordet ellud qͦq uolimꝰ custodiri. ut cũsollẽpnior qͦq festuutas ꝯuentũ ꝓpli nu¬
merosioris indixeric: ⁊ea fideliũ multitudo cõuenerit ꝙͣ. recipe lusilica simul una ñ possit sacͥficii
ob̾atio indubitãt᷑ iteret᷑. ne liis tãtũ admissis ad ha̾c deuotionẽ qͥ pͥmi aduenerĩt uideant᷑. hi qͥ post¬
modũ c̃flłxerint nͥ recipi. cũ plenũ pietatis atq raõis sit. ut qͦtiens basilicã inqͣagitur p̃sentia no
uȩ plebis impleuerit. dotiens sicͥficiũ subsequens offeratur. Necesse : aũt ut quȩdã pͦpłi pars sua
deuoctione pͥuetur.siuniꝰ tantũ missȩ more seruato sacͥficiũ offerre ñ possint. nͥ qͥ pͥma diei parte¬
cõuenerint. Studios & gͦ dilectionẽ tuã familiarit᷑ admonemꝰ. ut qͥ nr̃e mansuetudini ex forma
patĩd tͣditioius insedit: tua qͦq cura ñ neglegat. ut ꝑ oĩa nob̃. ⁊̃ fide ⁊ actib ꝯgruamꝰ: ꝓpt̃ q̃ remne¬

Expanded text:
observantia nostra concordet, illud quoque volumus custodiri, ut cum solemnior quaeque festivitas conventum populi numerosioris indixerit, et. ea fidelium multitudo convenerit, quam recipere basilica simul una non possit, sacrificii oblatio indubitanter iteretur; ne his tantum admissis ad hanc devotionem, qui primi advenerint, videantur hi, qui postmodum confluxerint, non recepti, cum plenum pietvae plebis impleverit, toties sacrificium subsequens offeratur. Necesse est autem ut quaedam populi pars sua devotione privetur, si unius tantum missae more servato sacrificium offerre non possint nisi convenerint. Studiose ergo dilectionem tuam et familiariter admonemus, ut quod nostrae consuetudini ex forma paternae traditionis insedit tua quoque cura non negligat, ut per omnia nobis et fide et actibus congruamus. Propter quod re
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib ep̃is. Redintegrandas om̃a expoliatis uł eiectis ep̃is p̃senti¬
ulit̃ orlinatione pontificũ. ⁊ ĩeo loco unde abscesser̃ funditꝰ reuo
cationẽ eoꝵ. Prus ergo oportet om̃a illis legib: redintegrari. & eccłas
que sibi sublates cũ om̃iꝰ pͥuilegio suo restitũ : ⁊ post modũ ñ sub augusto
tpr̃is spacio .s tantũ tpr̃is spaciũ eis ĩdulgeat᷑ niantũ expoliati. uł ex

Expanded text:
 Redintegranda sunt omnia exspoliatis vel ejectis episcopis praesentialiter ordinatione pontificum, et in eorum, unde abscesserunt, potestatemtegrentur. Prius ergo oportet omnia illis legibus redintegrari, et ecclesias quae sibi sublatae sunt, cum omni privilegio suo restitui, et postmodum non sub angusti temporis spatio, sed tantum temporis spatium eis indulgeatur, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ulius romane ȩccłe ep̃s: om̃ib ep̃is. Iudices alii eẽ ñdebent nͥ qͦs
ipse qͥĩpeat᷑ elegerit. aut oͦsuo cũ c̃sensu hȩc scã sedes aut eiꝰ pͥmates
auctoritate huius scẽ sedis delegauerut.ib̃cDAMASI CIII¬
fint. s ꝑse accusatores. ꝑse uidices. ꝑse testes. ꝑse accusati unꝰ qͥsq
isuo ordinabilit̃ loco. Nã ĩscriptio pͥmo sẽꝑfiat ut talionẽ calũ pniatm
recipiat. qr ante ĩscriptionẽ nemo deb̾ iudicari uł dãpnari. He¬

Expanded text:
ULIUS episcopus omnibus episcopis: Judices alii esse non debent, nisi quos ipse qui impetitur elegerit, aut quos suo consensu haec sancta sedes aut ejus primates auctoritate hujus sanctae sedis delegaverint. CAP. Csint, sed per se accusatores, per se judices, per se testes, per se accusati, unusquisque in suo ordinabiliter ordine. Nam inscriptio primo semper fiat, ut talionem calumniator recipiat, quia ante inscriptionem nemo debet judicari vel damnari,
Abbreviated transcription (Latin):
respondeant s posꝗ resticuti fuerint. & sua om̃a eis legib redintegra¬
ta dispositis ordinatisq suis magnũ spaciũ tractandi causa eis cc̃edat᷑
& postea sinecesse fuerit regularit uocati uenient ad causã. ⁊ siuiste
uisũ fuerit ac cusantiũ ꝓpositionib ꝑsustentacionẽ frm̃ respondeant:
aut aqͥbcũq detinent᷑. ut aliquit illis obici debcat. Nec quicꝗ pet
cus qͥlibet maiorũ uł minoꝵ obicere . dũ eccłiis uł reb aut potestib¬

Expanded text:
raefixum est, restituti fuerint, et sua omnia eis legibus redintegrata, dispositis ordinatisque suis magnum spatium tractandi causa eis concederetur. Et postea, si necesse fuerit, regulariter vocati venirent ad causam, et si justum visum fuerit, accusantium propositionibus sustaut a quibuscumque detinentur, ut aliquid illis obiici debeat, nec quicquam potest eis quilibet maiorum vel minorum obiicere, dum suis ecclesiis vel rebus vel potest
Abbreviated transcription (Latin):
uł rector ȩccłȩ suꝑ certis accusatur criminib:. sitales
fuerint accusatores qͥ uste ⁊ canonice recipi debeant. legia¬
ma ĩsynodo suo tpr̃e c̃gregata ab om̃ib canonice audiat᷑ qui
accusatus. ꝙr sacerdotes ad sacrificandũ uacare debent. ñ adlitigan¬
dũ. nec illi qͥ troni dĩ uocant᷑. p᷑uoꝵ hominũ ĩsidiis debentꝰ tͥba¬

Expanded text:
 ecclesiae super certis accusatur criminibus, si tales fuerint accusatores qui canonice recipi debeant, in legitima synodo suo tempore congregata ab omnibus canonice audiatur, quaccusatus; quia sacerdotes ad sacrificandum vacare debent, non ad litigandum, nec illi qui throni Dei vocantur, pravorum hominum insidiis debent
Abbreviated transcription (Latin):
abianꝰ p̃sul. om̃ib epis. Statuentes apłica ac toritate iubemꝰ.
ne pastorẽ suũ oues que ei cõmisse fuerunt nͥ ĩfide errauerint
rep̃hendere audeant. Si aut̃ afide deuiauerit. erit corrigenđ pͥus
secrete a subditis. Quod sĩ corrigibilis qđ absit apparuerit. tunc erit
accusanđ ad pͥmates suos. aut ad sedẽ apłicã. Ero aliis uͦ actib suis ma¬
gis ẽ toleranđ abouib ⁊ subditis suis quã accusanđ aut publice dero¬
ganđ qr cũ ĩ eis asubditis delinqͥt eiꝰ ordinationi obiuat᷑ qui eos
p̃culit eis dicente apło. Dei ordinationi resistit. qͥ potestati re

Expanded text:
ca auctoritate jubemus, ne pastorem suum oves quae ei commissae fuerint, nisi in fide erraverit, reprehendere audeant. Si autem a fide deviaverit, erit corrigendus prius secrete a subditis. Quod si incorrigibilis accusandus ad primates suos aut ad sedem apostolicam. Pro aliis vero actibus suis magis est tolerandus ab ovibus et subditis suis quam accusandus, aut publice derogandus, quia cum in eis a subditis delinquitur, ejus ordinationi obviat qui eos ei praetulit dicente Apostolo: « Dei ordinationi resistit qui potestat
Abbreviated transcription (Latin):
quos eccłastice uł scłi leges i fames ꝓnunciant. Hu nimirũ om̃s. nec seru
ante legitimã lib̾tatẽ. nec penitentes. nec digami. nec illi qui curie de¬
seruiunt: uł qͥns ĩtegri corpore. aut sanã ñ habent m̃tem uł ĩtellettũ
aut ĩ obȩdientes sc̃or decretis existunt. aut furiosi manifestant᷑. Hii
scripta nullius accusatio suscipiat᷑. set ꝓpͥa uoce silegitima ⁊c̃ dis¬
na fuerit accusatoris ꝑsona fuerit. p̾sente uidelicet eo quẽ ac cusare desi¬
derat. qr nullas ab sens aut accusa pͥotest. aut accusare. uat odie eođ¬
epellant᷑ co habitantes inimicis & om̃s laici qr ifestacionẽ blasphemuie.
Saffectio amicitie ĩcitare solet. Hec illi uidelicet laici. ĩur̃a srecipien¬
di acusacione: qui uos ĩsua nolunt recipere ĩfamatione. itẽ inxisdi ẽ. eod¬
Ieganda ẽ accusatis licencia criminandi. pͥusq se crimne qͦ p̃munt᷑ ex¬
Querint qr ñ ẽ credendũ c̃tra alios eoꝵ c̃fossioni qͥoriminib implieo¬

Expanded text:
i leges infames pronunciant. Hi nimirum omnes, nec servi ante legitimam libertatem, nec poenitentes, nec bigami, nec illi qui curiae deserviunt, vel non sunt integri corpore, aut sanam non habent mentem vel intellectum, aut inobedientes sanctorum decretis exsistunt, aut furiosi manifestantur; hi scripta nullius accusatio suscipiatur, sed propria voce, si legitima et dna accusatoris persona fuerit, praesente videlicet eo quem accusare desiderat, quia nullus absens per alium accusari potest aut accusare. CAP. epellantur cohabitantes inimicis et omnes laici, quia infestationem blasphemiae, affectio amicitiae incitare solet. Nec illi videlicet laici in nostra sunt recipiendi accusatione qui vos in sua volunt recipere infamatione. CAP. LXIII. Heganda est accusatis licentia criminandi priusquam se crimine quo premuntur exuerint, quia non est credendum contra alios eorum confessioni qui criminibus implica
Abbreviated transcription (Latin):
uidican disunt. Sic̃ ait ꝓp̾heta. Ds̃ steta insi nagoga dõꝵ. ĩme¬
dio aut̃ deos di uidicat. Undẽ oportet. unũ quẽq fidelẽ siui¬
derit aut cognouerit plebes suas ad ũsus pastorẽ suũ tumoscere.
aut clerũ detrac cionib uacare. hoc uiciũ ꝓuirib extirpare.
prudent̃q corrigere sacagat. nec eis ĩquib: cũq negocus misceri. sũ
corrigibiles apparuerunt anteq suo ret̃cilient᷑ doctori p̃sumat. ite
romericis pleb sȩpe pastores depͣuant᷑ ȩccłȩ. ut ꝓcliuius corru¬
facilius reliqͣ corporis mẽbra ĩficiunt᷑ nc̃ scriptũ ẽ. Omẽ caput lan¬

Expanded text:
udicandi sunt, sicut ait Propheta: « Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos dijudicat ; » unde oportet unumquemque fidelem, si viderit aut cognoverit plebes suas adversus pastorem suum tumescere, aut clerum detractoribus vacare, hoc vitium pro viribus exstirpare prudenterque corrigere satagat, nec eis in quibuscunque negotiis misceri, si incorrigibiles apparuerint antequam suo reconcilientur doctori, praesumro meritis plebis saepe pastores depravantur Ecclesiae, ut proclivius corrufacilius reliqua corporis inficiuntur, sicut scriptum est: Omne caput lan
Abbreviated transcription (Latin):
uocies cp̃i se asius c̃puntialib uł ametropolitano patauerut p̃granari.
uł cos suspectos habuerint. mox romana appellent sedẽ. Adquã cos
absq ulla detentione aut suarũ rerũ ab lanone libe ire liceat. ⁊du pdicta ro¬
mana matrẽ appellauerint ȩccłam aut abea se audiri exposcerint. nallus eos aut
ex cõmunicare aut eoꝵ sedes sulripere. aut eorũ ros auserre. aut aliꝗ aũ
eis ĩferre p̃sumat. anteq amboꝵ causa romani pontficis auccorttate siniat᷑.
Qđ si alit̃ aquoꝗ p̾suptũ fuerit. nuchl erit. s uirib carebit. ñ ĩ dis d.ẽ. tod¬

Expanded text:
uis comprovincialibus, vel a metropolitano putaverint praegravari, aut eos suspectos habuerint, mox Romanam appellent sedem, ad quam eos absque ulla detentione, aut suarum rerum ablatione, libere ire liceat. Et dum praedictam Romanam matrem appellaverint Ecclesiam, aut ab ea se audiri exposcerint, nullus eos aut excommunicare, aut eorum sedes subripere, aut eorum res auferre, aut aliquam eis vim inferre praesumat, antequam eorum causa Romani pontificis auctoritate finiatur. Quod si aliter a quoquam praesumptum fuerit, nihil erit, sed viribus carebit. N
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib: orto doxis. Siquis erga epm̃ uł auctores
ȩccłe se quã libet querelam hab̾e iustã crediditrit. ñpͥus pͥmates
aut alios ad eat iudices. quã ipsos a qͥb se lesũ estimat c̃ueniat
familiarit᷑. ñ semel . s sepissime. ut ab eis aut suã iusticiã. aut
iuxtã accipiat excusationẽ. Si aut̃ secꝰ egerit. abipsis ⁊ ab alus cõ¬

Expanded text:
I : « Si quis erga episcopum vel auctores Ecclesiae se quamlibet querelam justam habere crediderit, non prius primates aut alios adeat judices, quam ipsos a quibus se laesum existimat, conveniat familiariter, non semel, sed saepissime, ut ab eis aut suam justitiam aut excipiat excusationem. Si autem secus egerit ab ipsis et ab aliis com
Abbreviated transcription (Latin):
dericoꝵ sius ep̃is ĩfestus aut ĩsidiator fuerit. eosq criminari cẽp¬
tauerit. aut c̃spirator fuerit. ut mox ante examinatũ udiciũ
sub motus adero. curiȩ tradat᷑. Cui dieb uite sue deseruiat: iĩ fa¬
mis absq ulla restitucionis spe ꝑmaneat. ĩ oc̃ã gtren. ẽ .ii.¬
qͥ ep̃m suũ accusauerit aut ei ĩ sidiator extiterit. ñ ẽ recipienđ.
qr ĩ famis effectus ẽ : lagra dudebetretedere. ac curie tradi seruienđ.¬

Expanded text:
lericorum suis episcopis infestus aut insidiator fuerit, eo quod criminari tentaverit, aut conspirator fuerit, ut mox ante examinatum judicium submotus a clero curiae tradatur, cui diebus vitae suae deserviat, et infamis absque ulla restitutionis spe permaneat. Stephanus ppum suum accusaverit, aut ei insidiator exstiterit, non est recipiendus, quia infamis effectus est, et a gradu debet recedere, aut curiae tradi servi
Abbreviated transcription (Latin):
Crimina que epĩs ĩpingidicis. ꝑ alios ñsinas ullo modo fierinͥ
ꝑ illos qͥ crimina ĩtendunt. sitam̃ ipsi digni ⁊ ĩ rep̃hensibiles appa¬
ruerint ⁊ actis docuerint publicis omise carere sus picione ac
ini micicia :⁊ ĩ rephensibilẽ fidẽ cũ sationẽq ducere. Nemini esũ
tũ uł reliquoꝵ pastoꝵ. accusatio debet fieri. Nã si facile ad¬
miteret᷑ ꝑ pauci nimis ĩuenirent᷑. qr om̃s qͥpre uolunt uiuere.¬

Expanded text:
Crimina quae episcopis impingi dicis per alios, non sinas ullo modo fieri, nisi per ipsos qui crimina intendunt, si tamen ipsi digni et irreprehensibiles apparuerint, et actibus docuerint publicis, omni se carere suspicione et inimicitia, et irreprehensibilem fidem conversationemque ducere. Nemini enim tum accusatio debet fieri. Nam, si facile admitteretur, perpauci nimis invenirentur, quia omnes qui pie volunt vivere
Abbreviated transcription (Latin):
dicio tam̃ romane ec cłe cui ĩ om̃ib causis debet᷑ reuerentia
cuus todiri. relictis his sacerdotib qͥ ĩeadẽ ꝓuintia dĩ ȩccłas nuti¬
ficio deri sub motus. & ĩ uriarũ reus ab om̃ib iudicet᷑. indecrpe
habet .x. uł xi. ciuitates & unũ regẽ. ⁊ cocidẽ minores potes¬
tates subse ⁊ unũ metropolitanũ. Aliosq suffraganeos .x uł xi.
epõs udices. & quorũ iudiciũ om̃s cause ep̃oꝵ & reliquoꝵ sacerdo¬
tũ ac ciuitatũ cause referant᷑. ut ab his om̃ib iuste c̃sona uoce
discer nant᷑. nͥ ad maiore᷑ auc toritatẽ fuerit ab his qͥuidicandis
appellatũ. Unde ñ oportet ut degradetur uł dehonoret᷑ una queq pro¬
uintia. s ap̃d semet ipsã habeat uidices sacerdotes & ep̃os singulos uide¬
licet iuxta ordines suos. Et quicũq ciusã habuerit asius iudicib uidi
ut iã p̾libatũ ẽ. auidicandis fuerit appellatũ. od ordine inferiores¬

Expanded text:
dicio tamen Romanae Ecclesiae, cui in omnibus causis debetur reverentia custodiri, relictis his sacerdotibus qui in eisdem provinciis Dei ecclesficio clericatus submotus et injuriarum reus ab omnibus judicetur. Si majorehabet X, aut XI civitates, et unum regem, et totidem minores potestates sub se, et unum metropolitanum, aliosque suffraganeos X vel XI episcopos judices, ad quorum judicium omnes causae episcoporum, eudicium omnes causae referantur, et ut ab his omnibus juste consona voce decernantur, nisi ad majorem auctoritatem fuerit ab his qui judicandi sunt appellatum, unde non oportet ut degradetur, vel deshonoretur unaquaeque provincia, sed apud semetipsam habeat judices sacerdotes, et episcopos, singulos videlicet juxta ordines suos. Et quicunque causam habuerit, a suae judicibus ut jam est praelibatum a judicandis fuerit appellatum. C. III. Non alior
Abbreviated transcription (Latin):
amasus p̃p̃. sepło archi ep̃o. Discutere epõs ⁊ sũmas ec cłasticoꝵ causas nego¬
tiorũ metropolitanos unacũ om̃ib sus cõꝓuintialib ita ut nemo ex enꝰ
de sit & om̃s ĩsinguloꝵ c̃cordent negotis licet. s disfmire eos adq: eccłarũ
minime licet : quã om̃s appellare sinetesse fuerit & eiꝰ fulciri auxilio cpor¬
tet. Nã ut nostiss nodũ sine ciꝰ auctoritate fieri ñ ẽ catolicũ nec ep̃siilegrt
mas nodo n suo tpre aplica uocacione c̃gregata diffinite dãpnari poteit. nen
aut ep̃oꝵ ⁊ cestes alsq ulla ĩfamia. aucsus picione. uł manifesta macula
a uere fidei plenit̃ istructi eẽ debent. & cales quales ad sacerdottũ

Expanded text:
ait Stephano archiepiscopo: « Discutere episcopos et summas ecclesiasticorum causas negotiorum metropolitanos, una cum omnibus suis comprovintialibus, ita ut nemo ex eis desit, et omnes in singulorum concordent negotiis, licet; sed definire eorum atque ecclesiarum minime licet; quam omnes appellare, si necesse fuerit, et ejus fulciri auxilio oportet. Nam, ut nostis, sinodum sma synodo et suo tempore apostolica vocatione congregata diffinite damnari potest, nequeus rogastis absque ulla infamia aut suspicione vel manifesta macula, et vere fidei pleniter instructi esse debent, et tales quales ad sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
accusatorib qͥrecipiendi s̃ fuerit ac cusatꝰ. pꝰꝙ ipse ab eis karita¬
tue c̃uentꝰ fuerit ut ipsã causã em̃dare debeat. & eã corrige¬
re noluerit. ñ olim s tunc ad sũmos pͥmates causa eiꝰ ganomcȩ befe¬
si eũ aut ĩfirmitas aut alia grauis necessitas ñ de tinuerit ad eẽ
debebit. quia ultra ꝓuincie t̃minos accusandi ante licenti tĩẽ

Expanded text:
accusatoribus, qui recipiendi sunt, fuerit accusatus, postquam ipse ab eis caritative conventus fuerit, ut ipsam causam emendare debeat, et eam corrigere noluerit: non olim, sed tunc ad summos primates causa eius canonice defesi eum, aut infirmitas, aut alia gravis necessitas non detinuerit, adesse debet, quia ultra provinciae terminos accusandi ante licentia non est
Abbreviated transcription (Latin):
causã suã alieno cõmittat iudicio. nͥ ad sodem apłicã
fuerit appellatũ. s unꝰ qͥsq cõꝓiuntiales uidices ⁊ notos
habeat. n aliꝗ uĩ temerarie multitudinis illuc timuerit.
aut ĩfestos uł suspectos inibi iudices habuerit ꝓ qb causis¬
ad maioris auc toritatis uidices. ⁊ ad alias ꝓiuncias appellare & ue

Expanded text:
ieno committat judicio, nisi ad sedem apostolicam fuerit appellatum, sed unusquisque comprovinciales judices et notos habeat, nisi aliquam vim temerariae multitudinis illic timuerit, aut infestos, aut suspectos inibi judices habuerit, pro quiad majoris auctoritatis judices, et ad alias provincias appel