comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lion. ⁊ hoc regis nomen ratione non caret. Nam om̃es in illis
partibus solem colunt/ qui ipsorũ lingua hel dicitur unde Ehe
lios ergo addita digamos e infiue facta deriuatio a sole regi no¬
men imposuit. Reneas sequitur. Rapidum ad naues cactera per
parenthesim dicta sunt. Rapidum ad naues praemitit achatom. non
praemittit. Nec .N. sequitur ipse. Sed praerapidum. quod ex affe¬
Au patris intelligendum est: Non ex achatis uelocitate. ⁊ sic prȩra¬
pidũ dixit. quo terentius. pex polꝗͣ paucos. hoc est per quam pau
lumina flamma. E stat acuta silex. item plenum est. ut iam
puluere coelum stare uident. Stant e iuniperi ⁊ castaneae
hirsutas. Item positum est. ut stant manibus arae. Item placet
ut stat conferre manum. E stat casus reuocare omnis. pro loco
ergo hic intelligendus est sermo: illiacis erepta ruinis come.¬
ndat ex loci difficultate. ut nec tuta in ualle reperti. Ite m ex

Expanded text:
. Et hoc regis nomen ratione non caret; nam omnes in illis partibus Solem colunt, qui ipsorum lingua ‘El’ dicitur, unde et Ἣλιος. Ergo addita digammo et in fine facta derivatione a Sole regi nomen inposuit. AENEAS sequitur ‘rapidum ad naves’, cetera per parenthesin dicta sunt. RAPIDVM AD NAVES PRAEMITTIT ACHATEN non ‘praemittit’ - nec enim ipse sequitur - sed ‘praerapidum’, quod ex affectu patris, intellegendum est, non ex Achatae velocitate. Et sic ‘praerapidum dixit, quomodo Terentius "per pol quam paucos" , hoc est perquam pauclumina flamma et "stabat acuta silex" ; item 'plenum est', ut "iam pulvere caelum stare vident" et "stant et iuniperi et castaneae hirsutae" ; item 'positum est', ut "stant manibus arae" ; item 'placet', ut "stat conferre manum Aeneae" et "stat casus renovare omnes" . pro loco ergo hic sermo intellegendus est. Ad v. 647 Iliacis erepta rvinis commendat ex loci difficultate, ut "nec tuta mihi valle reperti" ; item ex
Abbreviated transcription (Latin):
dicta caesaries. ergo tantum uirorũ est. ꝙ aut dicit decoram¬
caesariem uult ꝙ in aenea naturalem fuisse pulchritudinem:
Ne si totum tribuat ueneri/ nil sit aeneae reliquum. uel con¬
tra nihil relinquatur matris fauori. quod sequens melius indi¬
cat comparatio ut horatius fortes reantur fortibus. Magna arte
Nec exudioni aliquid nec natalibus dexogat: iuuente: iuuentus
est multitudo iuuenum iuuentas dea ipsa. Sicut libertas. iuuenta
uõ aetas. sed haec a poetis confunduntur plerunq: purpurcum:
pulchrum & floridum. ut horatius. purpureis ales holoribus: lacto
honores: non teribiles ut e̾e in uiris fortibus solent. Notandũ aũt¬

Expanded text:
dicta ‘caesaries’, ergo tantum virorum est. Quod autem dicit ‘decoramdicta ‘caesaries’, ergo tantum virorum est. Quod autem dicit ‘decoram’ vult etiam in Aenea naturalem fuisse pulchritudinem, ne si totum tribuat Veneri, nihil Aeneae sit reliquum, vel contra nihil relinquatur matris favori. Quod sequens melius indicat conparatio. ut Horatius "fortes creantur fortibus" magna arte nec eruditioni aliquid nec natalibus derogat. ivventae iuventus est multitudo iuvenum, Iuventas dea ipsa, sicut Libertas, iuventa vero aetas; sed haec a poetis confunduntur plerumque. Ad v. 591 Purpureum pulchrum, ut Horatius "purpureis ales oloribus" . laetos honores non terribiles, ut esse in viris fortibus solent. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
certos locauerat. Aliquando e deliberati iudicii. ut certũ iter:
figura est: Iamdudum. ꝑ cito significat: ut iaindudũ sumite poe¬
nas. Colimi ut hoc loco surgit: oritur. E est translatio corporis
submersum: quod ante doloris fuerat. ut ipsius ante oculos. Nũc
q tibi reduces sotios. Alibi respondet respicit. ut respondet gnosia
trabs trabes. stirps stirpes.prexipreces. plebs plebes. sed de his tm̃
quae legimus ponenda sunt. Non .N. artis sunt sed usurpationis que
metri causa utuntuar poe tae: ut uelminuant/ uel augeant nomi.¬
natiuum. Inde est ȩ suppellex supellectilis. Restit ceneas: abscedente
scilicȩ nube: claraq inluce refulsat: laus est nimiae pulchritudinis
les humeros habens deo. E est graeca figura¬
certe ipsa .i. pulchritudinis dea. decoram caesariem: a cȩdendo

Expanded text:
certos locaverat». Aliquando et ‘deliberati iudicii’, ut «certus itercertos locaverat». Aliquando et ‘deliberati iudicii’, ut «certus iterfigura est. IAMDVDVM et ‘cito’ significat, ut «iamdudum sumite poenas», et ‘olim’, ut hoc loco. SVRGIT oritur. Et est translatio corporis submersum quod ante doloris fuerat, ut "ipsius ante oculos" , nun "namque tibi reduces socios" . alibi 'respondet' respicit, ut "respondet Gnosia ‘trabs’ ‘trabes’, ‘stirps’ ‘stirpes’, ‘prex’ ‘preces’, ‘plebs’ ‘plebes’. Sed de his tantum quae legimus sunt ponenda; non enim artis sunt, sed usurpationis, qua metri causa utuntur poetae, ut vel minuant vel augeant nominativum. Inde est et ‘supellex’ ‘supellectilis’. RESTITIT AENEAS abscedente scilicet nube. CLARAQVE IN LVCE REFVLSIT laus est nimiae pulchritles umeros habens deo. et est Graeca figuracerte ‘ipsa’, id est pulchritudinis dea. DECORAM CAESARIEM a caedendo
Abbreviated transcription (Latin):
ad italiã uenerit. urbem quã statuo uestea ẽ: Multi antipto.
lominus sequitur ⁊ sylepsis fit per casus mutationẽ debuit .N. dicere
regnis considere. uultis urbẽ quam statuo: uestra est. ut est eruit
ille agros agimemnoniasq mycenas ipsumq acacidem subau¬
dis ille. Alter .N. pẏrrhum uic it alter mycenas. Item nõ igna¬
ra mali miseris succurrere disco. sub audis non disco: agetur
regetur Nonͭ compulsus eodem: aut quo uis uento: aut reuera
noto qui de syrtibus carthaginem ducit. Supra .N. ilioneus in ua¬
da caeca tulit penitusq pro cacibus austris: eodem. io. nãliter longa
est sed si corripiatur metei est causa: ut steteruntq comae: afforet
adueniat. temporis est futuri. equidem in omni iurgilio ego quidẽ
significat. Sedinaliis & pro quidem tantũ ponitur. ut tullius ego¬
quidem coeteras tempestates. Item persius. Non equidem hoc dubites
significat. aliquando e firmos. ut salustius. ut salustiti apud latera

Expanded text:
Ad v. 573 Urbem quam statvo vestra est multi antiptosisic intellegamus, 'quam' nihilominus sequitur et syllepsis fit per casus mutationem; debuit enim dicere regnis considere? Vultis urbem quam statuo? Vestra est’, ut est «eruet ille Argos Agamemnoniasque Mycenas ipsumque Aeaciden» - subaudis ‘ille’. Alter enim Pyrrhum vicit, alter Mycenas. Item «non ignara mali miseris succurrere disco». AGETVR regetur. NOTO COMPVLSVS EODEM aut quovis vento, aut re vera Noto, qui de syrtibus Carthaginem ducit; supra enim Ilioneus «in vada caeca tulit penitusque procacibus austris». ‘Eodem’ ‘o’ naturaliter longa est, sed si corripiatur metri est, ut «steteruntque comae». ADFORET adveniat; temporis est futuri. EQVIDEM in omni Vergilio ‘ego quidem’ significat, sed in aliis et pro ‘quidem’ tantum ponitur, ut Tullius «equidem ego ceteras tempestates». Item Persius «non equidem hoc dubites significat. Aliquando et ‘firmos’, ut Sallustius «apud latera
Abbreviated transcription (Latin):
exp̃ssius. Sexta procui tantũ capiti de lapsa iacebãt. Si autem
sertos dixero addo flores si sortas addo coronas ut iucanus. Accipi¬
unt sertas nardo florente coronas. Hoc in multis nominibus obscrua¬
ndum est. ut genus ex adiectione formetur. qua detracta in neuttũ
cadat / necesse est: ut piscinalis locus piscinalis cella. piscinale¬
atlante. Item salustius. lyciae pisidiasq agros despectantem.
dam: hoc ad poetam. Non .N. hoc nouit aeneas. Magalia uero anti¬
stichon est. Ham debuit magaria: quia magar / non magal
poenorum lingua uillam significat instant ardentes tyrii. mul¬
llere oꝑtare. elligere. ut tuus o regina quid optes explorare¬
labor: tecto ad tectũ nota figura. sulco fossa ciuitas .N. non donius
circundatur sulco. ut alibi Ausim uel tenui uitem cõmittere sulco
legunt: eligunt. portus effodiũt: idest cothona faciunt. cothona

Expanded text:
expressius "serta procul, tantum capiti delapsa, iacebant" . si autem expressius "serta procul, tantum capiti delapsa, iacebant" . si autem sertos dixero, addo flores, si sertas, addo coronas, ut Lucanus "accipiunt sertas nardo florente coronas" 10.164 . et hoc in multis nominibus observandum est, ut genus ex adiectione formetur: qua detracta in neutrum cedat necesse est, ut piscinalis locus, piscinalis cella, piscinaleAtlante. item Sallustius "Lyciae Pisidiaeque agros despectantem" dam hoc ad poetam; nec enim hoc novit Aeneas. 'magalia' vero antistoechon est; nam debuit magaria dicere, quia magar, non magal Poenorum lingua villam significat. Cato originullere. OPTARE eligere, ut «tuus, o regina, quid optes». TECTO ad tectum, nota figura. SVLCO fossa; civitas enim, non domus circumdatur sulco: ut alibi «ausim vel tenui vitem committere sulco». LEGVNT eligunt. PORTVS EFFODIVNT id est Cothona faciunt. ALTA
Abbreviated transcription (Latin):
quibus est quantum ad cactera spectat ĩfexior: at uenus. ordo ẽ.
at uenus dea: obscuro carcere: idest nebula: cuius diffinitio
est crecum dea fudit: figura themesis est / cum secto uno ser¬
mone/ aliquid interponimus. ut alibi septem subiecta trioni. sed
hoc tol ex abilius est insermone composito. Cocterum insimplicini¬
mis est asperum quod tamen faciebat antiquitas ut saxo cere
tiatur dolorem. uude iuelius ad aeneam refertur: medio sic
interfecta doloxe est. ipsa paphum: ciuitatem cypri. sublimis
ecce uentris peopriũ epitheton: sabeo arabico orabiae tres sũt.
inferior. patroles eudaemon ĩ qua popiili sunt sabei a pud quos
nascitur thus. dicti aũt sabei
arat sertisq recetentibus halant: ecce unde supra dixit. haua
equidem tali me dignor honore: ꝙ aũt dicit recentibus laus
loci est/ qui semper flore uestitur: Sertis. sertum e serta cum

Expanded text:
quibus est quantum ad cetera spectat inferior. AT VENVS ordo est quibus est quantum ad cetera spectat inferior. AT VENVS ordo est ‘at Venus dea’. OBSCVRO AËRE nebula, cuius definitio est. CIRCVM DEA FVDIT figura est tmesis, quae fit cum secto uno sermone aliquid interponimus, ut alibi «septem subiecta trioni». Sed hoc tolerabile est in sermone composito, ceterum in simplici nimis est asperum; quod tamen faciebat antiquitas, ut «saxo cere iatur dolorem. Vnde melius ad Aenean refertur «medio sic interfata dolore est». IPSA PAPHVM civitatem Cypri. SVBLIMIS ecce proprium Veneris epitheton. SABAEO Arabico. Arabiae autem tres sunt: inferior, petrodes eudemon, in qua populi sunt Sabaei, apud quos nascitur tus. Dicti autem SabaeARAE SERTISQVE RECENTIBVS HALANT ecce unde supra dixit «haud equidem tali me dignor honore». Quod autem ‘recentibus’ dixit laus loci est, qui semper flore vestitur. SERTIS ‘sertum’ et ‘serta’, cum
Abbreviated transcription (Latin):
constitisse uirtute. ob quam rem hac se uertenerebantur corporis
locutiones ut hoc loco. Sunt multac unius partis utciq sufficiens
ut tenemur amicitiis: Ridiculum .n. est si addas mutuis cum
amicitiis/ utcunq significent. Sicut fronto testatur. item sunt elo
cutiones quarum una pars plena est: quae si conuertantur hñt
aliquid suꝑfluum. ut insalustio intugurio mulieris ancillas. Bene
addidit ancillat. at si dicas intugurio ancillȩ mulieris / erit
super fluum mulieris. Ancilla .N. E conditionem ostendit ꝑ sexũ
uiorem. ut interentio pater ad filiũ. quid me incusas clitifo: accu¬
sare uõ uel parem uel inferiorem. ut in eodem ad maritum
uxor. Me miseram. quae nunc. quam ob causara acouser nesci
& proprietatis est. licet usus ista male corumpat. Sciendũ tamen
est serentiũ propter proprietateni omnibus comicis e̾e̾ praepositũ

Expanded text:
constitisse virtute" . ob quam rem hac se venerabantur corporis parconstitisse virtute" . ob quam rem hac se venerabantur corporis parelocutiones, ut hoc loco; sunt multae unius partis utrique sufficientes, ut 'tenemur amicitiis', ridiculum enim est si addas 'mutuis', cum amicitiae utrumque significutiones quarum una pars plena est, quae si convertantur, habent aliquid superfluum, ut in Sallustio «in tugurio mulieris ancillae» bene addidit ‘ancillae’; at si dicas ‘in tugurio ancillae mulieris’, erit superfluum ‘mulieris’; ancilla enim et condicionem ostendit et sexum. riorem arguere, ut in Terentio pater ad filium «quid me incusas, Clitipho», ‘accusare’ vero vel parem vel superiorem, ut in eodem ad maritum uxor «me miseram, quae nunc quam ob causam accuser nescio». Et hoc proprietatis est, licet usus male ista corrumpat. Sciendum tamen est Terentium propter solam proprietatem omnibus comicis esse praepositum,
Abbreviated transcription (Latin):
proprie ostia dicuntur exitus fluuuorum. Sed modo abusus est i qua
plerunq ostia ipsa portu sunt: aueorteris se subaudi. hoc est cum aue¬
eteretur. ut tum prora auertit: xosea i pulchra: ambrosine q
mortalis: aut certe abusiue dixit
diuinae comas: spirauere: ex alauere: uestis defluxit: quia dixit
supra si nus collecta fluentis. uera: bene uera de qua ante dubi¬
tabatut. ille uibi mattẽ agnouit. nũc matroni agnoscit nam deã
et im superius dixerat: fugientẽ: celeriter abscedentem: quid natũ
qui ait insecundo. cum mhi se non ante oculis tam clara uide¬
ndam obtulit. Multi tamen uolunt in hoc ipso loco sacpe eũ esse
deceptum ut in habitu. interrogatione: Responsione: in auguriis
Tuquoq: sic ut iuno coeteriq dei qui teoianis inimicisunt.
cur dexteat uingere dextram nõ datur: Maiorum .N. hace fuerat
i. causam uar᷑o callimachi
secutus exposuit: assexens omnem corũ honorem de⁊terarum

Expanded text:
proprie ‘ostia’ dicuntur exitus fluminum, sed modo abusus est, quia proprie ‘ostia’ dicuntur exitus fluminum, sed modo abusus est, quia plerumque ostia ipsa pro portu sunt. AVERTENS ‘se’ subaudis, hoc est cum averteretur, ut «tum prora avertit». ROSEA pulchra. AMBROSIAEQVE a, aut certe abusive dixit ‘divinae comae’. SPIRAVERE exhalaverunt. DEFLVXIT quia dixit supra «sinus collecta fluentes». VERA bene ‘vera’ de qua ante dubitabatur. MATREM AGNOVIT nunc matrem cognoscit; nam deam esse iam superius dixerat. FVGIENTEM celeriter abscedentem. QVID NATVM qui ait in secundo «cum mihi se non ante oculis tam clara videndam obtulit». Multi tamen volunt in hoc ipso loco saepe eum esse deceptum, ut in habitu, in interrogatione, in responsione, in auguriis. TV QVOQVE sicut Iuno ceterique dii, qui Troianis inimici. CVR DEXTRAE IVNGERE DEXTRAM maiorum enim haec fue causam Varro, Callimachum secutus, exposuit, adserens "omnem eorum honorem dexterarum
Abbreviated transcription (Latin):
laetantes. post periculum agmine: uola tusimpetu. agmon aut apue
uirgiliũ est cuius libet rei impetus. ut ille agmine certo e uocat
agmina saeua sororũ. iouis ales: aquila quae in tutela est iouis
quia dicitur dimicanti ei contra gigantes fulmina iniistt aso
quod ideo fingitur. quia per naturam nimii ẽ caloris adeo t
ꝓ oua quibus supersedet posit coquere / nisi ad moueat giganten lapi¬
dem frigidisimũ. ut testatur lucanus. focta tepefacta sub alite saxq
capere: eligere. ut ante locum capies oculis. Stxidentibus alis
signum augurii est: coetu. dicit plinius in naturali historia omnes
aues colli longioris aut recto ordine uolare ut pondus capitis
praccorentis cauda sustentet unde & prima plerimq deficiens
relicto loco incipit e̾e postrema. Aut in coetu se omnes inuicem
sustinere. hoc aũt uolatu imitãtur litteras quasdam. unde est
inlucano. E turbata perit dispersis littera pennis: cantusq de¬

Expanded text:
LAETANTES post periculum. AGMINE volatu, impetu. ‘Agmen’ autem apud Vergilium est cuiuslibet rei impetus, ut «illi agmine certo» et «vocat agmina saeva sororum». IOVIS ALES aquila, quae in tutela Iovis est, quia dicitur dimicanti ei contra Gigantas fulmina ministrasse; quod ideo fingitur, quia per naturam nimii est caloris, adeo ut etiam ova quibus supersidet possit coquere, nisi admoveat gagaten lapidem frigidissimum, ut testatur Lucanus «feta tepefacta sub alite saxa». CAPERE eligere, ut «ante locum capies oculis». STRIDENTIBVS ALIS signum augurii est. COETV dicit Plinius Secundus in Naturali Historia omnes aves colli longioris aut recto ordine volare, ut pondus capitis praecedentis cauda sustentet - unde et prima plerumque deficiens relicto loco incipit esse postrema - aut in coetu se omnes invicem sustinere. Hoc autem volatu imitantur litteras quasdam, unde et Lucanus «et turbata perit dispersis littera pennis». CANTVSQVE DE
Abbreviated transcription (Latin):
to campis: oquitem in armis ⁊ armatũ. Nam fignea est
erat: uoluse edite mesape: ergo iossapus aut autiquuss̃ uoco¬
tuuis. ut hesperidum fluuiꝰ regnator aquaꝵ. ito socer armo
gna in coeꝑta. quia de pace cogitabat. quȩ impleri non potuit. nui¬
itaq. se incusat: pro multum. & est graroa figura. geuerus q.
asciuerit urbi. ꝑꝑ uebem. iucanus de catone. urbi pater ẽ: ubiq:
foduant alii portas e ante portas fossas faciunt. quae res uimiam
indicat desperanionẽ bello dat signũ rauca cruentuz buoina:
bene bello dat: nam bucina isouans sollicitadinem ac bella de
aũt tubae indicant: ut. at tuba terribilom sonitum procul aere
canoro iucrepuit: uocat labor ultimus omnes. onmes ad laborẽ
ultima necessitas conuocat: nec non ad templũ: secundum
honerum qui indicat ĩ sum̃nam desperatione matres ad tepla
concurere. ut uictoria / quae non pot uiribus possit deorũ fauo.¬

Expanded text:
te campis 'equitem in armis', id est armatum; nam figura est. te campis 'equitem in armis', id est armatum; nam figura est. erat ‘Voluse’ ‘edice’ ‘Messape’. Ergo ‘Messapus’ aut antiquus vocativus est, ut «Hesperidum fluvius regnator aquarum», item «socer arma GNA INCEPTA quia de pace cogitabat, quae inpleri non potuit. MVLTAQVE SE INCVSAT pro ‘multum’. Et est Graeca figura. GENERVMQVE ADSCIVERIT VRBI propter urbem. Lucanus de Catone «urbi pater est, urbiqRAEFODIVNT ALII PORTAS id est ante portas fossas faciunt, quae res nimiam indicat desperationem. BELLO DAT SIGNVM RAVCA CRVENTVM BVCINA bene ‘bello daautem tubae indicant, ut «at tuba terribilem sonitum procul aere canoro increpuit». VOCAT LABOR VLTIMVS OMNES omnes ad laborem ultima necessitas convocat. NEC NON AD TEMPLVM secundum Homerum, qui inducit in summa desperatione matres ad templa concurrere, ut victoria, quae non potest viribus, possit deorum favo
Abbreviated transcription (Latin):
thescidde codei sicut uenenũ gᵈ de bono & de malo dicitꝰ nt
odor bonus ꝙ malus uocat᷑ axepto tempore inuenta oppor¬
tinitato sedeuites piges ut ĩ niunisq sedens aliona ad pabiala
re syllaba ultima fit ĩꝑatiuus : ut amare ama. docere doce
legere lego. audire audi. cum aũt fac uel dic uel due diceᵒ
apocopen uerba patiunt᷑: maniplis ors quidem exigebat: ut ma
haberet accentu i louga quidem est sed es nuta & liquida
quod quotiens fit tertia a fus sortit accentũ: ut latebieete¬
nebrae. tñ in hoc sermone: ut secunda a fiue aecentum habe
at uersus obtrrunt. Namplis signiferis qui secuudum qacie¬
quum niorem in legione erant tripinta. Legio auĩt habebat
decem cohortes. sexaginta conturias licet en tis resus accesu
temporis ducum uacietas somꝑ ninitauerit mnilitiat dserplinã
equites messapus in armis & cum featre coras latis diffundi¬

Expanded text:
Theseide Cordi»: sicut ‘venenum’ et de bono et de malo dicitur, ut Theseide Cordi»: sicut ‘venenum’ et de bono et de malo dicitur, ut ‘odor’ et bonus et malus vocatur. ARREPTO TEMPORE inventa oportunitate. SEDENTES pigri, ut «inmunisque sedens aliena ad pabula ‘re’ ultima sillaba fit imperativus, ut ‘amare ama’, ‘docere doce’, ‘legere lege’, ‘audire audi’. Cum autem ‘fac’ vel ‘dic’ dicimus, apocopen verba patiuntur. MANIPLIS ars quidem exigebat ut ‘ma’ haberet accentum: ‘ni’enim longa quidem est, sed ex muta et liquida: quod quotiens fit, tertia a fine sortitur accentum, ut ‘latebrae’ ‘tenebrae’. Tat usus obtinuit. maniplis signiferis, qui secundum antiquum morem in legione erant triginta: legio autem habebat decem cohortes, sexaginta centurias, licet in his rebus accessu temporis ducum varietas semper mutaverit militiae disciplinam. Ad v. 464 Equitem messapus in armis et cum fratre coras latis diffvndi
Abbreviated transcription (Latin):
nec deauaes potius siue hase est ira deorui: mortoluat. siue
lis & qui de usu nunꝗͣ recedat. nam ita trati de inimico dice
consueuimus abeat neo bonis mcis neo malis in corsie robus
tatis com̃unione com̃oueat: Sicue nuue de drance dicit siue
gͥ gloria me comuitabit᷑: nolo ignauus felioitatis alienoe set pore:¬
ticeps si dum icis pugnat auspitiis forte superarit. Castro encas
aciemq mouebat. id est ducebat exercitũ. ut nos castea mouez
Lucanus prundusin decimis iubet hane attiuge casttis deci¬
ina deductione. fecunt arma inueneus hoc est fremebant
an arma. orema/ nulitaris uox est. nussant modo quorũt
dissensu uario alii enim turni dicta q alii drancis probat
piscoso ue amue padusat padusa pares est padi nam padus licet
unus sie fluurus habet eñ fluenta plurima ẽ quidus qua funt¬
qua est padusa quibusdam locis ficit palude quae plena est
nami mõ cauoros sigͥnificat alias uocis pessinȩ iuuenals pauci

Expanded text:
nec Drances potius, sive est haec ira deorum, morte luat, sive ilis et qui de usu numquam recedat: nam ita irati de inimico dicere consuevimus ‘abeat tamen, nec bonis meis nec malis rebus tatis communione commoveat’: sicut nunc de Drance dicit ‘sive est et gloria comitabuntur, nolo ignavus felicitatis alienae sit particeps, si, dum meis pugnat auspiciis, forte superarit. CASTRA AENEAS ACIEMQVE MOVEBAT id est ducebat exercitum, ut «nos castra movemus»: Lucanus «Brundisium decimis iubet hanc attingere castris», decima deductione. FREMIT ARMA IVVENTVS hoc fremebant ‘arma arma’. Et militaris vox est. MVSSANT modo ‘queruntur’. DISSENSV VARIO alii enim Turni dicta, alii Drancis probabant. PISCOSOVE AMNE PADVSAE Padusa pars est Padi: nam Padus licet unus sit fluvius, habet tamen fluenta plurima, e quibus est Padusa, quae quibusdam locis facit paludem, quae plena est nam modo canoros significat, alias vocis pessimae: Iuvenalis et «rauci
Abbreviated transcription (Latin):
roe us q lei bes ni tepe onon teetis non moemibus hoc ẽ necinciuis
perauut ut indedomosonasusciendui aũt moenia abusiue
pece oitia publica aedificia. ut diundi muros & moenia pa¬
iuta s ariuentalis oqua᷑ ndo muta unde sequit᷑ : lacto ferino
ne stigia planris insiterat. signa podum priiis plantis exp̃serati
nihaet suut uestigia iningines pedum ut semot enesant
penedam Q uestigpia foedo relinquunt. pal mas oner auit acuto
ornedeam quliquid toneris imponit᷑ manibus prolonge
crpn iut pallae palla proprie est muliesris uestis dedue usq
rigontoro seymoniamq gruem. thraciam a fluuio strymo¬

Expanded text:
MOENIBVS VRBES ACCEPERE non tectis, non moenibus, hoc est nec in civitatem MOENIBVS VRBES ACCEPERE non tectis, non moenibus, hoc est nec in civitatem paravit "urbe domo socias" . sciendum autem 'moenia' abusive dici omnia publica aedificia, ut "dividimus muros et moenia pavita. ARMENTALIS EQVAE indomitae, unde sequitur ‘et lacte ferino’. VESTIGIA PLANTIS INSTITERAT signa pedum primis plantis expresserat: nam haec sunt vestigia, imagines pedum, ut «semesam praedam et vestigia foeda relinquunt». PALMAS ONERAVIT onus enim est quicquid teneris inponitur manibus. PRO LONGAE TEGMINE PALLAE palla proprie est muliebris vestis deducta usqrigentem». STRYMONIAMQVE GRVEM Thraciam, a fluvio Strymo
Abbreviated transcription (Latin):
sed illud poetice dictũ est: nam cauuilla qi ministra dicta
est muinistros enim & ministeas impubores camillos q cami¬
llas in sacris uocabant: Unde ꝙ mercurius heteusca lirgua
canullus dicit᷑. quasi minister deorum: sonuore undae:¬
hio disinguendum ẽ. infelix canulta: non eo tẽporesquo eua¬
sit. sed niuuc infelix: plerunq N epitheta pñtis temporis st
licet es ꝑactis negotiis ut in secundo. infelix qua se dũrogna
mauebant. saepius androniache foro comieata solesat. sonuo
uudȩ ÷ aeris auri᷑ et iactu teli: non illũ tectis ullae non uice.¬
nibus urbes accepero: non mirum & nulla hime ciuitate
suscoptum. namlicet priuernans ece : cninen quia inchuscoꝵ
iure pone ouiuis italia fuerat: gnale ĩ mecabum omnium
odia serebant. Nam pulsus fuerat a gente chuscoꝵi iuilscor
quae q ipsa hetenscorum potestite regebat auod tico ꝓlene¬
ssime ereccutus est. hinc est multe illam fentra ty rrhena poppida

Expanded text:
Sed illud poetice dictum est: nam ‘Camilla’ quasi ministra dicta Sed illud poetice dictum est: nam ‘Camilla’ quasi ministra dicta est: ministros enim et ministras inpuberes camillos et camillas in sacris vocabant, unde et Mercurius Etrusca lingua Camillus dicitur, quasi minister deorum. SONVERE VNDAE distinguendum. INFELIX CAMILLA non eo tempore quo evasit, sed nunc infelix: plerumque enim epitheta praesentis temporis sunt, licet in peractis negotiis, ut in secundo «infelix qua se, dum regna manebant, saepius Andromache ferre incomitata solebat». NOt». NON ILLVM TECTIS VLLAE NON MOENIBVS VRBES ACCEPERE non mirum a nulla hunc civitate susceptum: nam licet Privernas esset, tamen quia in Tuscorum iure paene omnis Italia fuerat, generaliter in Metabum omnium odia ferebantur. Nam pulsus fuerat a gente Vulscorum, quae etiam ipsa Etruscorum potestate regebatur: quod Cato plenssime exsecutus est. Hinc est «multae illam frustra Tyrrhena per oppid
Abbreviated transcription (Latin):
ipse non ne huue adici oportet insola terras: fuge nedio. dum figit.
inter fugam: Nam sipuratũ est : caroq. onori criuot a nacreon
uix quia naturale est. ut quotiens sinuil multa copitonius uix
aliquid compraonius: Uñ uera distenctro õ. omnia socum uer¬
santi subito: & robore cocto: aut autiquarn hastarn fusho figni¬
ficat: nam uiulti temporis aliquia coetum uocanius or at̃
plerimeq recoctus scriba ex quicimnq uiro coruum deludet
hiantem. ita ꝑsius ut ramale uetus praegenudi suseto de¬
tum: aut renera costo robore: hastae onimi pleriuq igni di¬
de intorior corncis pars: que ligno coheret. alibi alta liber
haeret in ulino: Unde liber dẽ in quo scribit᷑. quia ante
usum chartae uel membranȩ de libris arborũ uolumina
compaginabant: ipõ pater famulam uoueo: bene ipse pati
quia auttorandi potestantom autiqui nisi patros non habe¬
bant: uoueo aũt consecro in tuũ ministoriũ. Unde gca¬

Expanded text:
ipse «nonne hunc abici oportet in solas terras?». FVGAE MEDIO dum fugit, ipse «nonne hunc abici oportet in solas terras?». FVGAE MEDIO dum fugit, inter fugam: nam figuratum est. CAROQVE ON‘vix’, quia naturale est, ut, quotiens simul multa cogitamus, vix aliquid conprobemus: unde vera distinctio est ‘omnia secum versanti subito. ET ROBORE COCTO aut antiquam hastam fuisse significat: nam multi temporis aliquid coctum vocatur: Horatius «plerumque recoctus scriba ex quinqueviro corvum deludet hiantem», item Persius «ut ramale vetus vegrandi subere coctum»: aut re vera ‘cocto robore’: hastae enim igni plerumque ducorticis pars, quae ligno cohaeret: alibi «alta liber aret in ulmo». Vnde et liber dicitur in quo scribimus, quia ante usum chartae vel membranae de libris arborum volumina conpaginabantur. IPSE PATER FAMVLAM VOVEO bene ‘ipse pater’, quia auctoramenti potestatem nisi patres non habent. ‘Voveo’ autem consecro in tuum ministerium: unde et Ca
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium intelliginus. Terentiꝰ Iuno lucina fer opem: ser¬
Nam ops terra est uxor saturni. quam gracci rhec uocant.
tristes uoces habitum futuras oracionis ostendit. ore dabat
ple ogͣcis mos est bellum ad crudele comilla uno uerbo exitũ
rei docuit. nostris necgeꝗ̃ armis. nostris quibus utraq gaude
nouus iste diauę ueuit anor. firnuores enim sunt anti¬
quioeos mnicitiȩ. Terentius ꝑ anncitiã qua cepta apar¬
nulis cum aetate accreuit simul inue nalis. illo or cludat¬
anucus iam senior: ouius barbam tua ia nua uidit. pussus ot in¬
sidiam .s. crudelitatis. nam sequitur. neq ipss manus feritate de¬
disset: antiqua: nobili urbe nam hoc priienũ dicit tuga longo
potebant: longe posita tediotiora salusttus  nictouo pocuia¬
gente longa spes auxiliorũ i longe posita. solorum nomorũ de¬
sertorum. Terentius. uonit meditatus aluunde ox solo loco iten

Expanded text:
auxilium intellegimus: Terentius «Iuno Lucina fer opem; serauxilium intellegimus: Terentius «Iuno Lucina fer opem; sernam ‘Ops’ Terra est, uxor Saturni, quam Graeci Rheam vocant. TRISTES VOCES habitum futurae orationis ostendit. ORE DABAT pleonasmos. BELLVM AD CRVDELE CAMILLA uno verbo exitum rei docuit. NOSTRIS NEQVIQVAM CONGITVR ARMIS ‘nostris’ quibus utraque gaudeNOVVS ISTE DIANAE VENIT AMOR firmiores enim sunt antiquiores amicitiae: Terentius «per amicitiam, quae coepta a parvulis cum aetate adcrevit simul», Iuvenalis «ille excludatcus iam senior, cuius barbam tua ianua vidit». PVLSVS OB INVIDIAM scilicet crudelitatis; nam sequitur «neque ipse manus feritate dedisset». ANTIQVA nobili urbe; nam ‘hoc Privernum’ dicitur. IVGA LONGA longe posita, remotiora: Sallustius «et Metello procul agente, longa spes auxiliorum», id est longe posita. SOLORVM NEMORVM desertorum: Terentius «venit meditatus aliunde ex solo loco», item
Abbreviated transcription (Latin):
res uulpecula : oratius moueat uulpecula risum. ergo ines
uel in isi qñ usurpatiue. qñ naturało exennt nomina. sola
di minutio indicat: ea aũt qua in es exerit.: longa sunt noĩa
breuia sunt. ut nuiles militis. Quo semita ducit: legit & qua
aditusq maligni: propris obscuri: ut sus luce maligna: ignota.
.s. aeueas nam de turno dicturus est. huc uuenis nota fert
regione uiarum : Tutiq. recesus male quidam receptus legunt
ceptui canẽ dicunt: sen dextra leuaq uelisocourrẽ pugnae:
siue ꝑ ualles. siue ꝑ montis raddices incertum ẽ onim qua
sit uenturus agneas aripuit ꝙ locũ. raptim tenuit insedit
proprie. nam insidere ẽ dolose aliquem expectare: uñ & insi¬
diẜ deuoninaꝵ sunt: uelocem interea: licet interea parti¬
cula negotia somꝑ p̃teritis futura coniungat cñ uel apruptus ab¬
qñ dicinius nymupham significamus: si aũt dicinius opem

Expanded text:
es’ ‘vulpecula’ facit: Horatius «moveat vulpecula risum». Ergo in ‘es’ vel in ‘is’ quando usurpative, quando naturaliter exeant nomina, sola diminutio indicat. Ea autem quae in ‘es’ exeunt, longa sunt omnia, brevia sunt, ut ‘miles militis’. QVO SEMITA DVCIT legitur et ‘qua’. ADITVSQVE MALIGNI proprie ‘obscuri’, ut «sub luce maligna». IGNOTA scilicet Aeneae: nam de Turno dicturus est ‘huc iuvenis nota fertur regione viarum’. TVTIQVE RECEPTVS male quidam ‘recessus’ legunt: ceptui canere’ dicuntur. SEV DEXTRA LAEVAQVE VELIS OCCVRRERE PVGNAE sive per valles, sive per montis radices: incertum est enim qua sit venturus Aeneas. ARRIPVITQVE LOCVM raptim tenuit. INSEDIT proprie: nam ‘insidere’ est dolose aliquem exspectare: unde et insidiae nominatae sunt. VELOCEM INTEREA licet ‘interea’ particula negotia semper praeteritis futura coniungat, tamen abruptus quando dicimus, nympham significamus; si autem dicamus ‘opem’,
Abbreviated transcription (Latin):
driae. Lucanis. Nune claustriun pelagi cepti pharon insula quon¬
dam. in medio stetit illa mari sub rempore uatis procheos: at nũc
ꝑ synaeresim: adusq aũt sic est dictii que madinodũ siculo
prospexit ab usq pachino: Nam quum praepositio prapositioni
proprie. nam eculare dicunt qui estra solum cunt. sane scien¬
dum. quia quo tempore menelaus iit ad aegyptum. ꝑdidit
canobum gubernatorem: & quo uicina ciuitas nomen accepit
quae hodic niutata littera canopos nominat. cycloꝑas. gracce
declinationis at̃us ẽ: unde grecrm habebit accentum: namla¬
tine cyclopes diterg & sic uersus staro non poterat. Regnaq. ne

Expanded text:
driae: Lucanus «nunc claustrum pelagi cepidriae: Lucanus «nunc claustrum pelagi cepidam In medio stetit illa mari, sub tempore vatis Proteos: at nunc Adusque’ autem sic est dictum quemadmodum «Siculo prospexit abusque Pachyno»: nam cum praepositioni proprie: nam exulare dicuntur qui extra solum sunt. Sane sciendum quia quo tempore Menelaus iit ad Aegyptum, perdidit Canobum gubernatorem, a quo vicina civitas nomen accepit, quae hodieque mutata littera Canopos nominatur. CYCLOPAS Graecae declinationis accusativus est. Vnde Graecum habebit accentum: nam latine ‘cyclopes’ dicimus; sed sic versus stare non poterat. REGNA NE
Abbreviated transcription (Latin):
nus regnauerat. cui aliquando rapta a thesco helena dicit cõme¬
udata: unde quidam dicunt ꝙ ad eam quęrendam menelaus¬
sit ad aegyptum profectus post tella troiana: Quidam uolunt nõ¬
ed̾ raptam a paride helenam. sed aliam causam belli fuisse troiani.
illam .s. ꝙ herculem quȩ rontem hylam suscipere noluerunt qui
aũt nolunt eam raptam a paride. hoc dicunt. ꝙ recepta a pro¬
theo ꝑ theseum ad menelaus transitũ fecerit ꝙ si eam paris ra-¬
puerit. secundum quod ut supͣ diximus me nelaus ad cegypeum
iouis uoluntate ꝑuenit. uidelicet no as aegystha posset interini
Quod aũt ait prochei columnas ratione nõ uacat nam columnas
herenlis lginius & inponto  in bispania hunc uñt protheur. pe¬
finibus prothes columnas dicer&. quas haburit hercules. ut ostenderor
eum s herculem dictum: ad usq coluñas prothei usque adfines ae¬
gypti: hos est usq. ad pharon ante insulam. nunc partem alex mi¬

Expanded text:
nus, regnaverat, cui aliquando rapta a Theseo Helena dicitur commenus, regnaverat, cui aliquando rapta a Theseo Helena dicitur commendata: unde quidam dicunt quod ad eam petendam Menelaus ad Aegyptum profectus sit post bella Troiana. Sunt qui volunt nec raptam esse a Paride Helenam, sed aliam causam belli fuisse Troiani, illam scilicet, quod Herculem, quaerentem Hylam, suscipere noluerunt. Qui autem volunt raptam eam a Paride, hoc dicunt, quod recepta a Proteo per Theseum ad Menelaum transitum fecerit et sic eam Paris rapuerit: secundum quod, ut supra diximus, Menelaus ad Aegyptum Iovis voluntate pervenerit, scilicet ne ab Aegistho possit interimi. Quod autem ait ‘Protei columnas’ ratione non vacat: nam columnas Herculis legimus et in Ponto et in Hispania. Hunc autem Protefinibus ‘Protei columnas’ diceret, quas habuit Hercules, ut ostenderet eum etiam Herculem dictum. ADVSQVE COLVMNAS PROTEI usque ad fines Aegypti, hoc est usque ad Pharon, ante insulam, nunc partem Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
lumi suũ factione interemptum s ut in secũdo me morauis:
cum uiderg graccos tempestate laborare. montẽ capharaeũ
astendit. eleuata facula signũ dedit uicini portus: qua re de¬
cepti gracci inter asperrimos scopulos naufeagium ꝑrulerunt.
Atrides prothei menelaus: agnniemnon & menelaus uno qui
estes featres fuerunt in se inuicem saeui: adeo ue chyestes enu
ueropa featris uxore concumberet: quo facto dolens atreus
liberos proprios ei epulandos apposuit. sed cum thyostes post cogm¬
tum facimis requie̾r& ultionem a diis. ei apollo rospondit. pose
alio scele illi facinoris uindicem nasci s si cum pelopeia filia sua con
cumberet: quo facto natus ẽ aegisthus fatalis in atcei geminam
sobolem: sed iupiter menelai fita miseratus ẽ ꝑꝑ helence iugale
consortiũ. ꝙ eui ꝑ diuersa errare maluit: ꝗ̃ aegisthi manibus irre¬
tire. hic errans ad aegyptum usq ꝑuenit uoo procbeus deus mari¬

Expanded text:
lium suum factione interemptum, ut in secundo memoravimus, lium suum factione interemptum, ut in secundo memoravimus, cum videret Graecos tempestate laborare, montem Caphereum ascendit et elata facula signum dedit vicini portus, qua re decepti sunt Graeci et inter asperrimos scopulos naufragium pertulerunt. Ad v. 262 Atrides protei menelaus Agamemnon et Menelaus uno quidyestes fratres fuerunt in se invicem saevi, adeo ut Thyestes cum Aerope, fratris uxore, concumberet: quod dolens Atreus liberos ei epulandos adposuit. sed cum Thyestes post cognitum facinus requireret ultionem, ei Apollo respondit, posse alio scelere illius facinoris vindicem nasci, cumberet. Quo facto natus est Aegisthus, fatalis in Atrei geminam subolem. Sed Iuppiter Menelai fata miseratus est propter Helenae iugale consortium, et eum per diversa errare maluit, quam Aegisthi manibus interire. Hic errans ad Aegyptum usque pervenit, ubi Proteus, deus mari
Abbreviated transcription (Latin):
sceret. scit triste mineruoe sidus. fabula hoc habet. ꝓꝑ cassan:¬
uissima tempestate fatigatos per diuersa disꝑsit: oratius. cũ
pablas usto uertit iram as ilio. Re uora aũt constat graecos
tempestate laborasse aequi noctio uernali qm̃ manubię mi.¬
neeuales ÷ fulmina tempestates grauisimas cõmouent : unde
perite dicendo sidus utrunq complexus ẽ. Nam sidus & tem:¬
pestarem significat & reuera sidus. hace aũt mimina: quae int
sedera non uidenius. licet sua signa propria nõ habeant: cum aliis¬
tã potestate sunt ꝑmixta: ut ophiuleus ipse ẽ aesenlapius ge¬
niii apollinis ꝙ herculis cẽ dicunit: sod miueruo aries ed
dignoscit ultorq capharaeus militia ex illa diuersum ad litus
abaitti: T arto ÷ cautes enbice: Nom euboea insula õ. inq̃
mons est capharaeus. cirea quem gracci periere naufragio.
ultor aũt ĩo dixit quia nauplius palaniedis pater dolens h.¬

Expanded text:
sceret». SCIT TRISTE MINERVAE SIDVS fabula hoc habet: propter Cassansceret». SCIT TRISTE MINERVAE SIDVS fabula hoc habet: propter Cassanvissima tempestate fatigatos per diversa dispersit: Horatius "cum Pallas usto vertit iram ab Ilio" . re vera autem constat Graecos tempestate laborasse aequinoctio vernali, quando manubiae M, id est fulmina, tempestates gravissimas commovent. unde perite dicendo 'sidus' utrumque complexus est: nam sidus et tempestatem significat et re vera sidus. haec autem numina quae inter sidera non videmus, licet sua signa propria non habeant, cum aliis potestate sunt permixta. ut ophiuchus ipse est Aesculapius, gemini Apollinis et Herculis esse dicuntur, sic Minervae aries esse dinoscitid est cautes Euboicae: nam Euboea insula est in qua mons Caphereus, circa quem Graeci periere naufragio. 'ultor' autem ideo dixit, quia Nauplius, Palamedis pater, dolens fi
Abbreviated transcription (Latin):
mi italiam tenuerunt: ausones dicti sunt: quictos quibus
ẽ amor pacis a maioribus traditus praeter rognũ saturni:
iguota lacessere bella: salicet troianoru. suadetudis subaudis.¬
nam uos a suꝑioribus non põt subaudiri: quia non tessod tibi
gionis rebus dicimus: & ingenti arte dicit. ne aut uictoriam
suam sileat: aut non procedendo contra eos: quos uicit. confite¬
at̾ ignauiam. dicens non ee̾ contra eos pugnandum: quos uin¬
cers ꝑ niciosissimum e: Quos sinois premat ille uiros: idest to¬
to orbe celebris alibi. ubi tot simois correpta sub undis scuta
uirum galeasq & fortia corpora uoluit. scelerum poenas expen¬
dimus omnes: luinius omnes poenas siurit statuta sceleribus: Alii
quia non omnes ꝑtulere supplicia: uel priamo miserandaman:
g priama. ut carmina uel caelo possunt deduce̾ lunã: est
aũt pacuirii. qui ait si priamus adesset : & ipse eius commisero¬

Expanded text:
mi Italiam tenuerunt, Ausones dicti sunt. QVIETOS quibus mi Italiam tenuerunt, Ausones dicti sunt. QVIETOS quibus est amor pacis a maioribus traditus propter regnum Saturni. IGNOTA LACESSERE BELLA scilicet Troianorum, non omnia nam 'vos' a superioribus non potest subaudiri, quia non 'te', sed 'tgionibus dicimus. et ingenti arte agit, ne aut victorsuam sileat, aut non procedendo contra eos quos vicit, confiteatur ignaviam, dicens non esse contra eos pugnandum, quos vincere perniciosum est. QVOS SIMOIS PREMAT ILLE VIROS id est toto orbe celebris: alibi «ubi tot Simois cvirum galeasque et fortia corpora volvit. ApparDIMVS OMNES id est luimus omnes poenas, quae sunt statutae sceleribus. Alii quia non omnes pertulere supplicia. VEL PRIAMO MISERANDA MANVS etiam Priamo, ut «carmina vel caelo possunt deducere l.». Est autem Pacuvii qui ait «si Priamus adesset, et ipse eius commisere
Abbreviated transcription (Latin):
consonantem casus om̃es itinoris s. & bene uilitatem
singularum rerum gnalitate uitauit. ne dicer& flumi¬
na latrouesg .ꝑ. qua concidit ilia tellus. Engxtinõs di¬
uit pro mrosilia: nam terra non concidit. sed ueos & eino¬
tas regrapum. Dio medes suit do ciuntice / qus argõs dippion
oratius: aptum dicet equis argos. hino inapulia condidit ci¬
uitatem quam patriy suę nomine appellauit & argosbippon
dixit. quod nomen postea uenistate corruptu ẽ: & factum
ẽ ut ciuitas argiripa dicerot: quod eu̾sus corruptum axpis
fecit. Sargani condebat iapygis aruis: iapygia pars ẽ appulie
tendit᷑ pelagus. Lucanus appulus adriacas exit garganus in
undas. gargani aũt iapygis figura ẽ: pro gargani iapygii. &
haec iapygia. appulia. a qua e rapyx uentus est nominatus.
sciet aerias alpes & norica siquis castella intumulis & iapi¬
nia: idest o uiri semꝑ pace gaudentes. Nam leginius. Aurea
dat. quod cis ꝑsuadere desiderat: Antiqui ausonii. qui pri-¬

Expanded text:
consonantem. CASVS S. OMNES itineris scilicet. Et bene vilitatem singularum rerum generalitate vitavit, ne diceret flumina, latrones et cetera. QVA CONCIDIT ILIA TELLVS ἐμφατικῶς dixit pro ‘urbs Ilia’: nam terra non cecidit, sed civitas. ARGYRIPAM Diomedes fuit de civitate quae Argos Ippionoratius "aptum dicet equis Argos" . hic in Apulia condidit civitatem, quam patriae suae nomine appellavit et Argos Hippion dixit: quod nomen postea vetustate corruptum est, et factum est ut civitas Argyrippa diceretur: quod rursus corruptum Arpos ftenditur pelagus: Lucanus "Apulus Adriacas exit Garganus in undas" . 'Gargani' autem 'Iapygis' figura est pro 'Gargani Iapygii'. et haec est Iapygia Apuliae, a qua et Iapyx ventus est nominatus, sciat aerias Alpes et Norica si quis castella in tumulis et Iapynia, id est o viri semper pace gaudentes! Nam legimus «aurea dat, quod eis persuadere desiderat. ANTIQVI AVSONII quia. qui pri
Abbreviated transcription (Latin):
nomia praeiudicia nominant : quotiens uegotii futuri etirus
tollit᷑. Uuit enim uos de canullae cadauere nil utterius &¬
pectare. sicut in prino fecit: tu faciem illiris noctem non
amplius unã falle dolo. quod p̃missum sustulit cõ memoratiõe
quando uel oupido discesserit. uel ascauius fit discetus reuer
sus. arma inspoliata: aut indetracta: aut ip̃ius inspoliatae ui.
q. destendit contraquae in octauo ubi ad lactitiam doscendit
uenus claro cam nimbo cireuindata dicit: ut at uenusaetho¬
reos inter dea candida nimbos hetrusciq. ducos. hetruria dita
ẽ quod eius fiues tendebant᷑ usq ad printam ripam tyberis.¬

Expanded text:
nomia praeiudicia nominantur, quotiens negotii futuri exitus nomia praeiudicia nominantur, quotiens negotii futuri exitus tollitur: vult enim nos de Camillae cadavere nihil ulterius expectare: sicut fecit in primo "tu faciem illius noctem non amplius unam falle dolo" , quod praemissum sustulit commemorationem, quando vel Cupido discesserit vel Ascanius sit reversus. Ad v. 594 Arma inspoliata aut indetracta, aut ipsius inspoliatae. patque descendit. contra in octavo, ubi ad laetitiam descendit Venusrios inter dea candida nimbos». ETRVSCIQVE DVCES Etruria dicta est, quod eius fines tendebantur usque ad ripam Ttberis
Abbreviated transcription (Latin):
ponens quoni oeopir ost iedto quia gt̃us plur alis q̃ não pli¬
rali minor eẽ non debet: sedaut par. aut maior uua sylaba ꝙ
quia a neutro facit felicia feolicum diceͣ nõ debenius: nec ppr
alia gnã huic praeuidicemus. nanq ab eo quod est folices ut foliciũ
dicanius ratio non patit᷑. Una crescit enim syllados. ab eo quogs
est felicia ut felicum dicanius non procedit. ne minor sit gcus nt̃o
cia tollite signa: uiolarit uulne̾ corpus: quia dixerat sacrum:
⁊ros italus ie mihi. si simpliciter accipimus ita intelliganius : s¬
ue eam troianus intere nierit siue aliquis de aeneae auxiliis. Nanq
alii uolunt arontem de turni ee parcibus. gindignatũ femi¬
ueum secũ plus in bello potuisse ꝗ uiros. quam remhic dicint
ꝑstringisse uirgiliũ. & reuera sic ubiq loquit ut incertum sit
armis de cuius partibus fuerit. Unde est illud da pater hoc no.¬
stris aboleri dedecus orbis ariiis. pariter.: similiter inio modo:

Expanded text:
ponens». Quod receptum est ideo, quia genetivus pluralis a nominativo plurali minor esse non debet, sed aut par, aut maior una syllaba. Et quia a neutro facit ‘felicia’, ‘felicum’ dicere non debemus, ne propter alia genera huic praeiudicemus. Namque ab eo quod est ‘felices’ ut ‘felicium’ dicamus, ratio patitur: una enim crescit syllaba: ab eo quod est ‘felicia’ ut ‘felicum’ dicamus non procedit, ne minor sit genetivus i non inveniatur. VIOLARIT VVLNERE CORPVS quia dixerat ‘sacrum’. TROS ITALVSQVE MIHI si simpliciter accipiamus, ita intellegamus: sive eam Troianus interemerit, sive aliquis de Aeneae auxiliis: namque alii volunt Arruntem de Turni esse partibus et indignatum, femineum sexum plus in bello potuisse, quam viros. Quam rem hic dicunt praestruxisse Vergilium: et re vera sic ubique loquitur, ut incertum sit Arruns de cuius partibus fuerit: unde est et illud «da, pater, hoc nostris aboleri dedecus armis». PARITER similiter, uno modo.
Abbreviated transcription (Latin):
procumbo: nec tecũ neus haec pepigit mihi foedera lausus. hoc
e non cum hoc pacto a te Iausus recessit: ut uitam requiram: focde¬
ra aũt pepigit ꝑ translationẽ dixie ÷ non sic pugnauit. ut ullũ
misi uita teliquerit desideriũ: uenia beneficiũ. ut oraites ue¬
niam humne oro defende furorõtẽ: inimicorũ iram & post fata sȩrure
cupientem defende. aũt prohibe ut dum teneras defendo a fri¬
gore myrtos. & bene petit ab aenea quod scit eũ ultio concedere:
ut probauit in filio: petit aũt non de eius pietate dubitans sed
timens iram suorũ : haudĩscius. liptotes figura: non enim dicit
cuiꝰsodem pleriq sanguerẽ uolunt eẽ: & sic ẽ dictũ. ut ira
cadom uia sanguis auimusq sequunt᷑ ꝙ in pͥmo tuaq anirã

Expanded text:
procumbo. NEC TECVM MEVS HAEC PEPIGIT MIHI FOEDERA LAVSVS hoc procumbo. NEC TECVM MEVS HAEC PEPIGIT MIHI FOEDERA LAVSVS hoc est non cum hoc pacto a te Lausus recessit, ut vitam requiram. ‘Foedera’ autem ‘pepigit’ per translationem dixit, id est non sic pugnavit Lausus, ut ullum mihi vitae relinqueret desiderium. VENIA beneficium, ut «orantes veniam». HVNC ORO DEFENDE FVROREM inimicorum iram et post fata saevire cupientem. ‘Defende’ autem est prohibe, ut «dum teneras defendo a frigore myrtos». Et bene petit ab Aenea, quod scit eum ultro concedere, ut probavit in filio: petit autem non de eius pietate dubitans, sed timens iram suorum. HAVD INSCIVS litotes figura: non enim dicit cuius sedem plerique sanguinem volunt esse. Et sic est dictum, ut «una eademque via sanguis
Abbreviated transcription (Latin):
rato megentius carebat effugio: inter tempora: ÷ in feontẽ.
tur: aliter dicinus hominẽ bellatorẽ. qui belluĩ gerit emplicat
impodit cernuus cerniuis equus dicit᷑ qui adit in faciom
quasi in eam partẽ. qua corninius. undeg puori. quosinlu¬
dis uidinius ea parrte: qua cernunt stantos cornuut uocant
ut gi uario in ludis hheattalibus docet clamore intonduñt
coelum. implent ꝙ abusiue dixit : Troesq gaudio latiniq dolore. hau¬
sit coelum: hoc ẽ aerem. lucretius. Choc coolo qui dicit᷑ aer . & hoc
dicit. postꝗ̃ respirauit & mentem recepit post pertorbationem
et equi uenientẽ ruina. hostis amare. aspere. et ẽ homeri
de telo dictũ. quod hic adhoninẽ transtulit. ille enim ait ni¬
Rꝑ ꝯpͥ oigop. nullum incaede nefas. mori uiro forti neftis non est:¬
quaterq beati. Quis aute ora patrum troię sus moenibus altis con¬

Expanded text:
rato Mezentius carebat effugio. INTER TEMPORA id est in frontem. rato Mezentius carebat effugio. INTER TEMPORA id est in frontem. tur. Aliter hominem dicimus bellatorem, qui bellum gerit. INPLICAT inpedit. CERNVVS cernuus equus dicitur qui cadit in faciem, quasi in eam partem cadens qua cernimus: unde et pueri quos in ludis videmus ea parte, qua cernunt, stantes, cernuli vocantur, ut etiam Varro in ludis theatralibus docet. CLAMORE INCENDVNT CAELVM implent. Et abusive dixit. TROESQVE gaudio. LATINIQVE dolore. HAVSIT CAELVM M. R. hoc est aerem: Lucretius «in hoc caelo, qui dicitur aer». Et hoc dicit: postquam respiravit et mentem recepit post perturbationem ex equi venientem ruina. HOSTIS AMARE aspere. Et hoc Homeri est de telo dictum, quod hic ad hominem transtulit: ille enim ait πικρὸν ὀιστόν. NVLLVM IN CAEDE NEFAS mori viro forti nefas non estquaterque beati. Quis ante ora patrum Troiae sub moenibus altis Con