comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tamen hominibus. cẽ adquẽ sint finẽ p̃destinati sed omnia reser¬
uari futuro examini. Mira dispositio ẽ suꝑne distributionis
ꝑ quũ hic iustus amplius iustificatur impius amplius sordidat᷑
N alus adbonũ aliquando conuertitur: bonus ad malũ aliquundo
reflectitur : Vult quis ẽẽbonus et nonuulet: uult alter eemilu¬
sed non permittit interire. Daturei qui uult ẽẽ bonus alius
nec uult nec datur ei ut sitbonus Iste nascitur inerrore & morit
ille inbono qui coepit usque in finẽ ꝑdurat. Tamdiu istestat: quousq
cadat Ille diumale uiuendo infine saluatur : res pectus que con¬
uertitur. Vult pro desse in bono iustus nec p̃ualet . Vult nocere
malus et uid e ⁊ste uult dõ uacare : et saeculo inpeditur Ille
negotis inplicari cupit: nec ꝑficit. Dominatur mulus bono
bonus dũ pnatur prolmpio Impius honoratur ꝓiusto Et in hac

Expanded text:
tamen hominibus esse ad quem sint finem praedestinati, sed omnia resertamen hominibus esse ad quem sint finem praedestinati, sed omnia reservari futuro examini 4. Mira dispositio est supernae distributionis, per quam hic justus amplius justificatur, impius amplius sordidatur ; malus ad bonum aliquando convertitur, bonus ad malum aliquando reflectitur. Vult quis esse bonus, et non valet; vult alter esse malus, et non permittitur interire. Datur ei qui vult esse bonus; alius nec vult, nec datur ei ut sit bonus. Iste nascitur in errore, et moritur; ille in bono quo coepit, usque in finem perdurat. Tandiu iste stat, quousque cadat; ille diu male vivendo in fine salvatur, respectusque convertitur. 199 5. Vult prodesse in bono justus, nec praevalet; vult nocere malus, et valet. Iste vult Deo vacare, et saeculo impeditur; ille negotiis implicari cupit, nec perficit. 6. Dominatur malus bono, bonus damnatur pro impio, impius honoratur pro justo. Et in hac
Abbreviated transcription (Latin):
ipse nutriuit Noniditer et obcecare dicitur quosdũ ds̃ non uteis
eandem ipse cecitatẽ faciat sed quod proeorũ inutilibus meritis
caecitatẽ eorũ ab eis ipse non auferat. Pleris quẽ dĩ donadantur
ꝓseuerantia uero doninondatur. Et inde ẽ qđ quidũ principia
habent conuersionis bona fine uero mulo cluuduntur: ł lecti
ad mortẽ. Vt raque diuino aguntur iuditio ut semper elestos
suꝑna et interiora sequifaciat. Sẽ ꝑ reꝓbos ut infima exteriora delec¬
tentur deserendo ꝑmittat. Sicut ignotat homo terminũ lucis
et tenebrarũ uel utriusque rei quisfinis sit. Itaplenius nescit quis
antesuũ finẽ luce iustitiȩ p̃ueniatur uel quis peccatorũ tenebris
usque insuum terminũ obscuretus. Autquis post lupsũ tenebrarũ
conuersus resurgat adlucẽ. Cunt ta haecdõ patent: homini uero
latent. Quũ uis iustorũ conuersatio in hacuita probabilis sit incerũ

Expanded text:
ipse nutrivit. Non aliter et obcaecare dicitur quosdam Deus, non ut in eis ipse nutrivit. Non aliter et obcaecare dicitur quosdam Deus, non ut in eis eamdem ipse caecitatem faciat, sed quod pro eorum inutilibus meritis caecitatem eorum ab eis ipse non auferat. 14. Plerisque Dei dona dantur, perseverantia vero doni non datur. Et inde est, quod quidam principia habent conversionis bonae, fine vero malo clauduntur. Electi ad mortem. Utraque divino agitur judicio, ut semper electos superna et interiora sequi faciat, semperque reprobos ut infimis et exterioribus delectentur deserendo permittat. 2. Sicut ignorat homo terminum lucis et tenebrarum, vel utriusque rei quis finis sit, ita plenius nescit quis ante suum finem luce justitiae praeveniatur, vel quis peccatorum tenebris usque in suum terminum obscuretur, aut quis post lapsum tenebrarum conversus resurgat ad lucem. Cuncta haec Deo patent, homini vero latent. 3. Quamvis justorum conversatio in hac vita probabilis sit, incertum
Abbreviated transcription (Latin):
non appetat amplius quũ qđ meruit Necdũ alterius membri
officiũ arripere tẽptat id quod meruit ꝑdat. Conturbatenĩ
corporis ordinẽ totũ  quinon suo contentus officio subrip̃ alienũ
Mali dona ideo ad dũ pnationẽ accipiunt : quia illu non addĩ laudem
sed ad suũ uanitatẽ utuntur. Bonumuleutuntus quiea que illis
adõ donuta sunt inmalos usus ad sumunt sicut ingeniũ sic̃ cetera
dĩdona Multa dĩ donagaudemus quenos ab eo ꝑcepisse cognoscimi
Nã qđ sapientes sumus qđ diuites qđ potentes existimus non alterius
sed potius diuino munere sumus. Vtamur ergo ontione diuino
beneficia quatinus etdm̃ non poeniteat dedisse et nobis acce¬
pisse utile . Auferre ds̃ dicitur homini donũ aliqđ qđ homo p̃hu¬
buit idẽ qđ accipere non meruit. Sicecobdurare ds̃ dicitur
hominẽ non eius faciendo duritiũ sed non auferendo eã quũ sib

Expanded text:
non appetat amplius quam quod meruit, ne, dum alterius membri non appetat amplius quam quod meruit, ne, dum alterius membri officium arripere tentat, id quod meruit perdat. Conturbat enim corporis ordinem totum, qui non suo contentus officio subripit alienum. 11. Mali dona ideo ad damnationem accipiunt, quia non ad Dei laudem, sed ad suam vanitatem utuntur. Bonis male utuntur qui ea quae a Deo illis donata sunt in malos usus assumunt, sicut ingenium, sicut et caetera Dei dona. 12. Multis Dei donis gaudemus, quae nos ab eo percepisse cognoscimus. Nam quod sapientes sumus, quod potentes existimus, non alterius, sed potius divino munere sumus. Utamur ergo optime divinis beneficiis, quatenus et Deum non poeniteat dedisse, et nobis accepisse sit utile. 13. Auferre Deus dicitur homini donum aliquod, quod homo non habuit, id est, quod accipere non meruit. Sicut et obdurare dicitur Deus hominem, non ejus faciendo duritiam, sed non auferendo eam quam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
poscolumus Spiritalis gratia non omnibus distribuitur. sedta
electis donatur. Ñ enim omniũ fides quũ licet et siplur imi susci¬
piunt: opus tamen fidei non consequuntur. Indiuisione donoru
diuersi ꝑcipiunt. diuersa dĩmunera non tamen conceduntur
unius omnia ut sit ꝓ humilitatis studio qđ aliter admiretur iual¬
tero : Nã qđ mnerechielo animaliũ alae se altera ad alterã ꝓcuti¬
untur uirtutes designantur scõrũ mutuose affestu ꝓuocãntium
arque alterno exẽpło inuicẽ sese eruentiũ. Alunera gratiaruni
alioista: aliquero donantur illa. Nec datur ita habereuni utr
egeat alteri Posse fieri non ẽ dubiũ uthiquos quidũ uirtutũ
excollentia antecedunt dĩ repentina pͣuentigratia quosdã c̃peri¬
dio sc̃itatis p̃ueniant. Et dumsint conuersione postremi subito effi¬
ciuntur uirtutis culmine primi. Dumquisque aliqđ bonũ accip̃

Expanded text:
postulamus. 6. Spiritualis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo postulamus. 6. Spiritualis gratia non omnibus distribuitur, sed tantummodo electis donatur. Non enim omnium est fides, quam quidem etsi plurimi suscipiunt, opus tamen fidei non consequuntur. 7. In divisione donorum diversi percipiunt diversa Dei munera; non tamen conceduntur uni omnia, ut sit pro humilitatis studio quod alter admiretur in altero. Nam quod in Ezechiele animalium alae altera ad alteram percutiuntur , virtutes designantur sanctorum mutuo sese affectu provocantium atque alterno exemplo invicem sese erudientium. 8. Munera gratiarum alii ista, alii vero donantur illa. Nec dantur ita habere uni, ut non egeat alterius. 197 9. Posse fieri non est dubium ut hi quos quidam virtutum excellentia antecedunt, Dei repentina praeventi gratia, quosdam compendio sanctitatis praeveniant; et dum sint conversione postremi, subito efficiuntur virtutis culmine primi. 10. Dum quisque aliquod donum accipit,
Abbreviated transcription (Latin):
Abillo enĩ nobis omniabona gratia p̃ueniente donantur Nã
nihil bonio peris dedimus ꝑ quod confessionẽ fidei accipere
meremur Profestus hominis : donumdĩ .ẽ Nec ase potest
quisquũ : sed ad ño corrigi Nec enĩ quicquũ boni habet ꝓpriũ
homo cuius uia non ẽ eius testante ꝓpheta. Sciodñe quia ñ
Sciant liberi arbitrii defensores nihil possebonum in homine
sua p̃uidere uirtute nisi diuine gratiȩ sustentetur iuuamine
meo auxilio : Nominis meritũ supernagratia non ut ueniat
inuenit sed postquã uenerit facit. At que ad indignam mente
ueniens ds̃ facit inea meritum qđ remuner& qui hoc solũ inue¬
nerat qđ punires. Qui denim exse ille latro meruit quide faucib:
terno sanguine uenit cruentus sed diuina gratia incruce mutat᷑
eo qđ eũ mereamur. Haec etenim et dantis dĩ et accipientis ẽ
hominis Sicut et panẽ nr̃m dicimus : quẽ tamen ado accipere

Expanded text:
Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Nam Ab illo enim nobis omnia bona, gratia praeveniente, donantur. Nam nihil boni operis dedimus, per quod confessionem fidei accipere mereamur. 3. Profectus hominis donum Dei est. Nec a se potest quisquam, sed a Domino corrigi. Non enim quidquam boni habet proprium homo, cujus via non est ejus, testante propheta: Scio, Domine, quiressus suos . 196 4. Sciant liberi arbitrii defensores nihil posse in bonum sua praevalere virtute, nisi divinae gratiae sustententur juvamine. meo auxilio. 5. Hominis meritum superna gratia non ut veniat invenit, sed postquam venerit facit; atque ad indignam mentem veniens, facit in ea meritum, quod remuneret qui solum invenerat quod puniret. Quid enim ex se ille latro meruit, qui de faucibuterno sanguine venit cruentus, sed divina gratia in cruce est mueo quod eam mereamur. Haec enim et dantis Dei, et accipientis est hominis. Sicut et panem nostrum dicimus, quem tamen a Deo accipere
Abbreviated transcription (Latin):
uimale agere non desistunt uana spe indulgentiũ dedi
pietate requirunt quã reste quererent si ab actione praua
cessarent Metuendũ ualde ẽ. ut neque perspem ueniȩ
quũ promittit ds̃ perseueranter peccemus neque quia
iuste percata distringit ueniã desperemus : Sed utroq periculo
euitato et amalo declinemus et depiecatedĩ ueniam speremus
mnis quippe iustus spe et formidine nit&. Quia tuncillũ adgau¬
dium spes erigit nuncad formidinem terror gehenne addicit
nterdum peccantibus nobissua ds̃ dona non retrabit. DEVR¬
it ad spem diuinȩ propiciationis mens humana consurgat.
Nam non uult conuersum spernere quẽ peccantẽ suis beneficus
ꝓuocat adseredire. Confessionẽ hominis non ẽẽ humane
uirtutis. Namsi confessionẽ boni operis non in nobis ds̃ operat᷑
curꝑ prophetã dicitur. Confessio et magnificencia opus enis :

Expanded text:
T IV. De spe. 1. Qui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei T IV. De spe. 1. Qui male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt; quam recte quaererent, si ab actione prava cessarent. 2. Metuendum valde est ut neque per spem veniae, quam promittit Deus, perseveranter peccemus; neque quia juste peccata distringit, veniam desperemus; sed utroque periculo evitato, et a malo declinemus, et de pietate Dei veniam speremus. Omnis quippe justus spe et formidine nitet, quia nunc illum ad gaudium spes erigit, nunc ad formidinem terror gehennae addicit. CAPUT V. De gratia. 1. Interdum peccantibus nobis sua Deus dona non retrahit, ut ad spem divinae propitiationis mens humana consurgat. Nam non potest conversum spernere, quem peccantem suis beneficiis provocat ad se redire. 2. Confessionem hominis non esse humanae virtutis. Nam si confessionem boni operis non in nobis Deus operatur, cur per prophetam dicitur: Confessio et magnificentia opus ejus ?
Abbreviated transcription (Latin):
separat animã a corpore Ita et dilestiodĩ uiolenter segregat
Nomine amundano et carnali amore. Quidĩ precepta contẽpnit
dm̃ non diligit Neque enim regẽ dilgimus. siodio legosenis
habemus Fenenda ẽ cumscis uiris unitas caritatis. Quanto se
quisque subtrahit mundo : tanto opus ẽ ut se ad sotiet bonorũ
consortio Caritas indilectionedĩ et proximi constat. Seruat
autẽ in se dilestionẽ dĩ quia caritate nondi uiditur ꝓximi Quia
fraterna societate secernitur adiuine caritatis participatione
priuatur. Nec poterit dm̃ diligere qui noscitur in proximi dilec¬
qui hominẽ odit. Honorũ ergo discrecio ẽ non odire persona
sedculpas et rectȩ dicta profalsis non spernere sed probare
ui inperfesti sunt in dĩ amore. sepese auitus separari disponut
sed pondere uitiorum grauati rursus ad eauitia que optant
relinquere reuoluunturIII DESII

Expanded text:
separat animam a corpore, ita et dilectio Dei violenter segregat separat animam a corpore, ita et dilectio Dei violenter segregat hominem a mundano et carnali amore. 5. Qui Dei praecepta contemnit, Deum non diligit. Neque enim regem diligimus, si odio leges ejus habemus. 6. Tenenda est cum sanctis viris unitas charitatis; et quanto se quisque mundo, tanto opus est ut se associet honorum consortio. 7. Charitas in dilectione Dei et proximi constat. Servat autem in se dilectionem Dei, qui a charitate non dividitur proximi. Qui a fraterna societate secernitur, a divinae charitatis participatione privatur. Nec poterit Deum diligere, qui noscitur in proximi dilecqui hominem odit. 8. Bonorum discretionis est, non odire personas, sed culpas; et recte dicta pro falsis non spernere, sed probare. 9. Qui imperfecti sunt in Dei amore, saepe vitia superare disponunt; sed pondere vitiorum gravati, rursus ad ea vitia quae optant relinquere revolvuntur. 195 CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
sed uerbo tantũ fidẽ defendunt. Quidũ profide & iam here¬
ticos insequuntur sedper arro gantia eos qui intra ecdum
sunt contẽpnunt. Aduersarios quidẽ fidei confutan phfi¬
delitate sed fideles p̃munt fascesuꝑbie DeCANEN
participes tamen qui priuantur a caritate fraterne :
dilestionis nullũ hubent incrementũ uirtutis Nũ sic̃ ait
apostolus sitra dedero corpus meum itautar deũ caritate¬
utẽ non habuero nihil mihi prodest. Sine amore caritatis
quũ uis quisque reste credat: adbeatitudinem puenire p̃pocest
Quia tanta ẽ caritatis uirtus ut & iũ prophetiae et martrriũ
sine illa nihil eo credanturꝰ pullum premiũ caritatis pensant᷑
aritas enĩ uirtutũ omniũ obtinet principatũ Vnde et uita¬
culũ ꝑfectionis caritatis ab apostolodicitur. eo qđ uniuerse uirtutes
eius uinculo religentur. Dilectiodi morte conparatur dicente

Expanded text:
sed verbo tantum fidem defendunt. 15. Quidam pro fide etiam haeresed verbo tantum fidem defendunt. 15. Quidam pro fide etiam haereticos insequuntur, sed per arrogantiam eos qui intra Ecclesiam sunt contemnunt. Adversarios quidem fidei confutant pro infidelitate, sed fideles premunt fasce superbiae. CAPparticipes, tamen, quia privantur charitate fraternae dilectionis, 194 nullum habent incrementum virtutis. Nam sicut ait Apostolus: Si tradidero corpus meum, ut ardeam, charitatem non habuero, nihil mihi prquamvis quisque recte credat, ad beatitudinem pervenire non potest. Quia tanta est charitatis virtus, ut etiam prophetia et martyrium sine illa nihil esse credantur. Nullum praemium charitate pensatur. aritas enim virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis charitas ab Apostolo dicitur , eo quod universae virtutes ejus vinculo religentur. 4. Dilectio Dei morti comparatur dicente
Abbreviated transcription (Latin):
et nonmori simulatio hrpocratarũ ẽ. Quiperfidẽ cogniti¬
onẽ dĩ habent etoperibus obscurantur exemplũ balaa soquuint
quicadens opere apertos oculos habuit ꝑ contẽ plationis fide
arnales fidẽ non pro uirtute animȩ. seđ pro cõmodo querere
tẽporali. Vnde et dñs dicit. Quere tisme non qui a uidistis
signa sed quia manducastis depanibus xp̃ianus malus duse¬
cundũ euangelii doctrinã nonuiuit lam ipsam fidẽ qua uerbo
colit obortateptatione facile ꝑdit. Multi fide tantum
xp̃iani sunt: opera uera xp̃iana doctrina dissentiunt
Multi quoque fidẽ xp̃i excorde non amant sed humano terrore
eandẽ ꝑ hypo chrisintenere sesimulant. Et qui ee non posst
aperte mali : ꝑterrorẽ ficte boni cognoscuntur. Amatores
mundi pugnant aliquando ꝑfide & alii quidem proficiunt
ipsi uero amore terreno implicat icȩlestia non requirunt

Expanded text:
et non mori, simulatio hypocritarum est. 10. Qui per fidem cognitiet non mori, simulatio hypocritarum est. 10. Qui per fidem cognitionem Dei habent, et operibus obscurantur, exemplum Balaam sequuntur; qui cadens opere, apertos oculos habuit per contemplationis fidem. 11. Carnales fidem non pro virtute animi, sed pro commodo quaerere temporali. Unde et Dominus dicit: Quaeritis me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis de panibus . 12. Christianus malus, dum secundum Evangelii doctrinam non vivit, etiam ipsam fidem, quam verbo colit, oborta tentatione, facile perdit. 13. Multi fide tantum Christiani sunt, opere vero a Christiana doctrina dissentiunt. Multi quoque fidem Christi ex corde non amant, sed humano terrore eamdem per hypocrisim tenere se simulant. Et qui esse non possunt aperte mali, per terrorem ficte boni noscuntur. 14. Amatores mundi pugnant aliquando pro fide, et aliis quidem proficiunt; ipsi vero, amore terreno implicati, coelestia non requirunt,
Abbreviated transcription (Latin):
conditus sua sponte diuertitado Ita expropria mentis conueri¬
one credendo recurrit addm̃ Ve et libertas cognoscatur arbi¬
triiꝓpropriũ uoluntatẽ et beneficiũ gratie ꝓceptã fidesueri¬
tatem  Incorde respicit ds̃ fidẽ ubi senon p̃ossunt homines
excusare quiore simulant ueritatis ꝓfessionẽ & corde
reteptant erroris impietatẽ : Sicut nihil proficit fides que ore
ret inetur et corde noncreditur ltaniha profutura ẽ fides
quecordetenetur siore non proferatur. Detalienim fide
profeca ita quosdã obiurgat : dicens perut ablata ẽ deore
eorum fides enĩ que corde creditur confessione oris ad salutẽ
ꝓfertur : Cacua eẽ sine operibus fidẽ et frustra sibi desola fide
blanditur quibonis operibus nonornacur. Quicrucẽ portat deb&
mundo mori. Nã ferre crucẽ mortificare seipsum ẽ. Ferre

Expanded text:
conditus, sua sponte divertit a Deo, ita ex propria mentis conversiconditus, sua sponte divertit a Deo, ita ex propria mentis conversione credendo, recurrit ad Deum, ut et libertas agnoscatur arbitrii per propriam voluntatem, et beneficium gratiae per acceptam fidei veritatem. 6. In corde respicit Deus fidem, ubi se non possunt homines excusare, qui ore simulant veritatis professionem et corde retentant erroris impietatem. 7. Sicut nihil proficit fides quae ore retinetur, et corde non creditur, ita nihil profutura fides, quae corde tenetur, si ore non proferatur. De tali enim fide propheta ita quosdam objurgat, dicens: Periit fides, ablata est de ore eorum . Fides enim quae corde creditur, confessione oris ad salutem profertur . 8. Vacuam esse sine operibus fidem, et frustra sibi de sola fide 193 blanditur, qui bonis operibus non ornatur. 9. Qui crucem portat debet et mundo mori. Nam ferre crucem, et mori, mortificare seipsum est; ferre,
Abbreviated transcription (Latin):
multa scire sed ẽẽ magnũ beate uiuere. Nihil ꝓdesse omnẽ
scire prudentiã cũ ignorantiadsͦ et nihil obeẽ scientibus dñ
de blementis indigne senciat dũ modo dedõ uera ꝓnunci&
Cã quamuis de incorporeis corporeisq naturis nequeat quisq
Beatũ aut̃ eẽ qui et recte credendo beneuiuitur et bene
uiuendo fidẽ restũ custodit Os̃ sicreditur merito inuocatur
et queritur. Ad perhoc tuncperfecte laudatur : quando
cimus sed magis &iũ qđ intellectũ mentis conspicimus id ẽ dm̃
me fide nemo potest placeredo: Omne enim qđ non ẽ exfide
peccatum .e. Fides nequuquũ ui. extorquetur. sedratione atq:
exemplis suadetur. Quibus aute exigitur uiolenter perseuerare
ineis nom pocest. Fxemplo utaie quidã nouelle arboris cuius
quisque cacumen uiolenter in presserit denuodũ laxatur hud
qđ fuerat confestim reuertitur. Sicut homo libero arbitrio

Expanded text:
multa scire, sed esse magnum beate vivere. 13. Nihil prodesse omnem multa scire, sed esse magnum beate vivere. 13. Nihil prodesse omnem scire prudentiam cum ignorantia Dei, et nihil obesse scientibus Deum de elementis indigne sentiat, dummodo de Deo vera pronuntiet. Nam quamvis de incorporeis corporeisque naturis nequeat quisque beatum autem esse, qui et recte credendo bene vivit, et bene vivendo, fidem rectam custodit. 2. Deus, si creditur, merito invocatur et quaeritur; ac per hoc tunc perfecte laudatur, quando icimus, sed magis etiam quod intellectu mentis conspicimus, id est, Deum. Sine fide nemo potest placere Deo : Omne enim quod non est ex fide peccatum est . 4. Fides nequaquam vi extorquetur, sed ratione atque exemplis suadetur. A quibus autem exigitur violenter, perseverare in eis non potest: exemplo, ut quidam ait, novellae arboris, cujus si quis cacumen violenter impresserit, denuo, dum laxatur, in id quod fuerat, confestim revertitur 5. Sicut homo, libero arbitrio
Abbreviated transcription (Latin):
hominis intellectu ẽ querendũ ñ ẽ. Consilio autẽ diuino seruax¬
dum ẽ ut hoc credacur eẽ iustitia qđ diuine placuerit uoluntati
ion enĩ poterit ẽs iniustum: qđ iusto conplacet ludici. Omnis
sapientia exscientia ecopinatione consistit. Melior ẽ autẽ exsci¬
entia ueniens quũ exopinatione sententia nã illauera est : ista
dubia Ad maioris culpe cumulum ꝑtinent scire quem quam
sciens uoluntatẽ dñisui et fatiens non digna plagis uapulabit
multis. Et iacobus. Scientiln quit bonum et non facienti pecca¬
tum ẽ. Simplicitatẽ cũ ignauia uocaristultitia. sim plicitatẽ
uero cũ prudentia uocari sapientia. Vtile ẽ multa scire
et relte uiuere Qđ si utrumque non ualemus melius est
ut bene uiuendi studiũ quũ ułtra sciendi sequamur Nperti¬
nere adbeatitudinẽ consequendũ scientiũ rerũ nec esse beatũ

Expanded text:
hominis intellectum est quaerendum non est. Consilio autem divino reservanhominis intellectum est quaerendum non est. Consilio autem divino reservandum est, ut hoc credatur esse justitia, quod divinae placuerit voluntati. Non enim poterit esse injustum quod justo complacet judici. 8. Omnis sapientia ex scientia et opinatione consistit. Melior est autem ex scientia veniens quam ex opinatione sententia. Nam illa vera est, ista dubia. 9. Ad majoris culpae cumulum pertinet scire quemquam qsciens voluntatem Domini sui, et non faciens, digne plagis vapulabit multis . Et Jacobus: Scienti bonum et non facienti, peccatum est . 10. Simplicitatem cum ignavia vocari stultitiam, simplicitatem vero cum prudentia vocari sapientiam. 11. Utile est multa scire et recte vivere. Quod si utrumque non valemus, melius est ut bene vivendi studium quam multa sciendi sequamur. 12. Non pertinere ad beatitudinem consequendam scientiam rerum, nec esse beatum
Abbreviated transcription (Latin):
mnis qui secundũ dm̃s apiens .ẽ. beatus ẽ. Beatauita cognitio
diuinitatis ẽ. Cognitio diumitatis uirtus bonio peris est
Virtus bumioperis fructus aecernitatis ẽ. Quise cundũ scłm
sapiens ẽ: socundũ dm̃ stultus ẽ. Vnde et ꝓpheta. Stultus inquit
factus ẽ omnis homo absciencia. Primũ ẽ scientie studiũ quere
redm̃ de inde hones tate uitȩ cũ innocentie opere. Nullus sapien¬
tiũ dĩ plene recipit nisi quise ab omni abstrahere aftionum
cura contendit. Vnde et scriptũ ẽ. Sapientiũ scribe intẽpore
oti et quiminoratur actu ipse ocipiet eã. Non parue intello¬
gentie arcẽ ꝓuenisse quiscit sec retadĩ penetrare non posse
uncautẽ recte dm̃ cognoscimus quando eum ꝑfeste scire pinos
denegamus. Interdũ quedũ nescire conuenit. Nullus autẽ
inculpamaior ẽ quã ille quidm̃ nescit. Inuestigatione uero
multorũ ẽ querere: sed paucorũ ẽ inuenire. ła autẽ que supra
hominis intellegentiũ sunt scrutanda non sunt. Quic quid supra

Expanded text:
ecundum Deum sapiens est beatus est. Beata vita cognitio divinitatis est. Cognitio divinitatis virtus boni operis est. Virtus boni operis fructus aeternitatis est. 2. Qui secundum saeculum sapiens est, secundum Deum stultus est. Unde et propheta: Stultus, inquit, factus est omnis homo a scientia sua . 3. Primum est scientiae studium quaerere Deum, deinde honestatem vitae cum innocentiae opere. 4. Nullus sapientiam Dei plene recipit, nisi qui se ab omni abstrahere actionum cura contendit. Unde et scriptum est: Sapientia scribae in tempore otii, et qui minoratur actu, ipse percipiet eam . 5. Non ad parvae intelligentiae arcem pervenit, qui scit secreta Dei se penetrare non posse. Tunc autem Deum recte cognoscitur, 191 quando eum perfecte scire nos denegamus. in culpa major est quam ille qui Deum nescit. 7. Investigationem veri multorum est quaerere, sed paucorum est invenire. Ea autem quae supra hominis intelligentiam sunt, scrutanda non sunt. Quidquid supra
Abbreviated transcription (Latin):
aliquod intuetur. Seseque in illo quasi inspeculo ꝑspicit utaditiat
quod de eẽ uirtutis agnoscit. Minus enĩ seipsũ homo ex semecipso
considerat. Seddũ Alterum intendit Id quodminus ẽ luminis adicit
Perfestorũ ẽ iumnuirorũ nonquẽ libet scorũ imitando sed ipsũ ueritatẽ

Expanded text:
aliquod intuetur, seseque in illo, quasi in speculo, perspicit, ut adjiciat aliquod intuetur, seseque in illo, quasi in speculo, perspicit, ut adjiciat quod deesse virtutis agnoscit. Minus enim seipsum homo ex semetipso 207 considerat; sed dum alterum intendit, id quod minus est luminis adjicit. 11. Perfectorum est jam virorum non quemlibet sanctorum imitando, sed ipsam veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
scõrũ bonioperis nobis exempla ꝓponant Nulla ẽ iam dereatu
menta bonorũ cordis nr̃i intima prouocant. Et si prauorũ sepe
secutisumus exempla cur non imicemur scõrũ digna et dõplacita
facta ecsiapti fuimus imitari iniquos inmulum curpigrisumus
imitare iustos inbonum Orandus ẽ dr̃ ut uirtutes quus sc̃ĩs p̃pa¬
rauit ad coronũ nobis ad profectũ sint posite non ad poenũ. Pro¬
cient autẽ ad profestumnrm. sitot exempla uoluerimus imitare
uirtutum. Certe siea potius auersati quũ imitati fuerimus
addũ pnationẽ nram erunt. quia ealegendo implere neglexim:
Aulti uitũ scorũ imitantur et demoribus alterius effigiẽ uirtut
sumunt : tãquũ si imago que libet intendatur et deeius similititu
speties picta formetur. Sic que fic adimaginẽ similis ille quiad si¬
militudinẽ uiuit imaginis. Quiscm̃ uirũ imitatur quusi exemplur

Expanded text:
sanctorum boni operis nobis exempla proponat, nulla est jam de reatu sanctorum boni operis nobis exempla proponat, nulla est jam de reatu menta bonorum cordis nostri intima provocant. 7. Et si pravorum saepe secuti sumus exempla, cur non imitemur sanctorum digna, et Deo placita facta? et si apti fuimus imitari iniquos in malum, cur pigri sumus imitari justos in bonum? 8. Orandus est Deus, ut virtutes quas sanctis praeparavit ad coronam, nobis ad profectum sint positae, non ad poenam. Proficient autem ad profectum nostrum, si tot exempla voluerimus imitari virtutum. Certe si ea potius aversati quam imitati fuerimus, ad damnationem nostram erunt, qui ea legendo implere negleximus. 9. Multi vitam sanctorum imitantur, et de moribus alterius effigiem virtutis sumunt, tanquam si imago quaelibet intendatur, et de ejus similitudine species picta formetur; sicque fit ad imaginem similis ille qui ad similitudinem vivit imaginis 10. Qui sanctum virum imitatur, quasi exemplar
Abbreviated transcription (Latin):
d conuersionẽ seu cotrectionẽ mortaliũ multũ ꝓsut ex̃pla
tendunt. Documenta bonorũ quel mitentur ad melius sed p¬
ponunt sibi exompla midorũ que ad suorũ malorũ ꝓuersitãte¬
mutantus inpenuis. Obhanc utilitatẽ scribuntur scõrũ ruine & reparatiorꝰ
ut spem faciunt salutis humanȩ. Nec quisquã postlapsum poenitendo
desper& uen uã dũ conspicit scorũ reparationẽ fuisse &iũ postrui.
Sciant flugitus dediti ad quã utilitatẽ eorũ exempla proponantur
scõrũ scilicet ut aut sint quos imitentur ad reparationẽ autterte
exeorum cõparatione durius dei noboe dientia puniantur. Prepte¬
rea uirtutes scõrũ ad exemplũ nr̃m dẽ proposuit ut quanto delmitat¬
one eorum confisi prosunt nobis iustitiȩ premia tanti de ꝑseueran¬
tia malisint grauiora tormenta: Sienimadboni incitamentũ diuina
quibus admoneremur p̃cepta deessent prolege nobisscorũ exem
sufficerent At contra dum et dr̃ nos preceptis suis ammoneat & uitȩ

Expanded text:
ionem seu correctionem mortanum multum prosunt exempla tendunt documenta bonorum, quae imitentur ad melius; sed proponunt sibi exempla malorum, quibus ad suorum morum perversitatem utantur in pejus. 3. Ob hanc utilitatem scribuntur sanctorum ruinae et reparationes, ut spem faciant salutis humanae, ne quisquam post lapsum 206 poenitendo desperet veniam, dum conspicit sanctorum reparationem fuisse etiam post ruinam. 4. Sciant flagitio dediti ad quam utilitatem eorum exempla proponantur sanctorum, scilicet, ut aut sint quos imitentur ad reparationem, aut certe ex eorum comparatione durius de inobedientia puniantur. 5. Propterea virtutes sanctorum ad exemplum nostrum Deus proposuit, ut quanto de imitatione eorum conferri possunt nobis justitiae praemia, tanto de perseverantia mali sint graviora tormenta. 6. Si enim ad boni incitamentum divina, quibus admonemur, praecepta deessent, pro lege nobis sanctorum exempla sufficerent. At contra, dum et nos Deus praeceptis suis admoneat, et vitae
Abbreviated transcription (Latin):
on punctio cordis ẽ humilitas mentis cũ lacrimis exoriens
dere cordatione peccati ettimore iuditu. Illa ẽ conuersis
ꝑ festior conpuntionis affestio quȩ omnes a secarnaliũ desiders¬
orũ affectus repellit. et intentionẽ suã totomentis studio indi
derat ueldũ desiderio aeterne uitȩ suspirat. Quut tuor esse quial¬
tates affestionũ quibus mens iustitedio salubri conpungitur

Expanded text:
ompunctio cordis est humilitas mentis cum lacrymis, exoriens de recordatione peccati, et timore judicii. Illa est conversis perfectior compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei derat, vel dum desiderio aeternae vitae suspirat. Quatuor autem sunt qualitates affectionum, quibus mens justi taedio salubri compungitur
Abbreviated transcription (Latin):
docente propheta Vocabit dñs iuditium adigne et deuorabit
abrssũ multa et comedet partẽ domus. Pars quippe domus
deuorabitur quia etiũ illos infernus absorbebit qui nunc se in p̃¬
ceptis caelestibus gloriantur . De quibus et dñs dicit Multi
et intuo nomine demonia eicimus. et uirtuter multas fecimus
Tunc confitebor illis quianum qua nouiuos. Discedite amequio

Expanded text:
docet Propheta: Vocavit Dominus judicium ad ignem, et devorabit docet Propheta: Vocavit Dominus judicium ad ignem, et devorabit abyssum multam, et comedet partem domus. Pars quippe domus devorabitur, quia illos etiam infernus absorbebit, qui nunc se in praeceptis coelestibus gloriantur. De quibus et Dominus dicit: Multi et in tuo nomine daemonia ejecimus, et virtutes multas fecimus? Tunc confitebor illis quia nunquam novi vos. Discedite a me, o
Abbreviated transcription (Latin):
sermo p̃dicat euangelicus et sicut pro augenda iudae suppli¬
ciadicit &ium psalmus. Commotia cõmoueantur filiieius
et mendicent. Impii ex hoc durius iniuditio punien disunt menti
dolere ex quo ui suri sunt iustos gloriã beatitudinis meruisse
Cunltis itaq uidentibus ẽ p̃cipitandus diabolus quando sub ab¬
spectu omnium bonorũ angelorum et hominũ cumeis. quide
parte eius erunt inignẽ aeternũ mittendus .ẽ. Dum sublatus
fuerit diabolus ut dũ pnetur multi elesti qui incorpore sunt
inueniendi dño adiuditiũ ueniente. metu concutiendi sunt uidentes
talisententia impium eepunitum quo terrore purgandi sunt. Quia
si quideis extorpore adhuc peccati remanserit metuipso quodiabolũ
dãpnari conspiciunt purgabuntur. Hinc ẽ qđ ait iob. Gũ sub¬
latus fuerit timebunt angeli et exterriti purgabuntur. Multos
posse perire exeis indiȩ iuditii qui nunc elesti ẽe uidentur et sc̃i

Expanded text:
sermo praedicat evangelicus , sicut pro augendo Judae supplisermo praedicat evangelicus , sicut pro augendo Judae supplicio dicit etiam psalmus: Commotione moveantur filii ejus, et mendicent . Impii ex hoc durius in judicio puniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quando sub aspectu omnium bonorum angelorum et hominum, cum eis qui de parte ejus erunt, in ignem aeternum mittendus est. Dum sublatufuerit diabolus ut damnetur: multi electi qui in corpore sunt inveniendi, Domino ad judicium veniente, metu concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse punitum; quo terrore purgandi sunt, quia si quid eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quod diabolum damnari conspiciunt, purgabuntur. Hinc est quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et exterriti purgabuntur. Multos posse perire ex eis in die judicii, qui nunc electi esse videntur et sancti,
Abbreviated transcription (Latin):
uinculorum Ita ignis gehenne & lucebit miseris ad augmentũ
poenatum ut uidẽ ant unde doleant. et non lucebit ad consola¬
tionẽ neuideant unde gaudeant. Inter huius uitȩ &l future
infelicitatis miseriũ multa discretio e. Illic enim et miseria e
uorum unũ in hacuita. Id ẽ miseria ẽ aliudnon .ẽ. In inferno
Sicut fascituli lignorũ ad conbustionẽ de similibus conligan¬
Ita iniuditudiem similis culpȩ reos suissimilibus iungere
utex aequo poena constringat quasi infasciculũ quos actio
similes fecit inmalum. Sicut unus quisque sc̃s in futuro luditio
ꝓquuntitate uirtutũ glorificabitur. Ita etunus quisq impius
ꝓ quantitate fac inorũ condẽ pnabitur. Necde erit insupplicio
futurus dũ pnationis ordo sediuxta quulitatẽ criminũ discre¬
tioerit poenarũ propheta firmante. De carorum quoq: suorũ
supplicis ad detur &iũ ꝓoena defunstis. sicut aput inferos diuiti

Expanded text:
al., ligamina vinculorum: ita ignis gehennae et lucebit miseris ad augmentum al., ligamina vinculorum: ita ignis gehennae et lucebit miseris ad augmentum poenarum, ut videant unde doleant, et non lucebit ad consolationem, ne videant unde gaudeant; inter hujus vitae et futurae infelicitatis miseriam multa discretio est: illic enim et miseria est Quorum unum in hac vita, id est, miseria est, aliud non est. In inferno Sicut fasciita in judicii die similis culpae reos suis similibus jungere, ut ex aequo poena constsimiles fecit in malum. Sicut unusquisque sanctus in futuro judicio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius pro quantitate facinorum condemnabitur. Nec deerit in supplicio futuro damnationis ordo, sed juxta qualitatem criminum discretio erit poenarum, propheta firmante. De charorum suorum quoque suppliciis additur etiam poena defunctis, sicut apud inferos diviti
Abbreviated transcription (Latin):
illius ordini ẽ contrarius dequosunt qui iudicantur & pereur
uurtus ordo eorum qui non iudicantur etregnũn opponiturill
contrario quo illi sunt qui non iudicantur & pereunt. Cemina
punitur sententia impius dum aut hic prosuis meritis mentis
caecitate ꝑcutitur neueritatẽ uideat. Aut dum in fine dũ pna¬
III bitur ut debitas poenus exsoluat. DEGENEN NA¬
uplex dũ pnatorum poena ẽ in gehenna. Quorũ & imntẽ
urit tristitiũ et corpus flũma uxtauicis situdinem
t quimente tracta uerunt qđ ꝑficerent corpore simul. & a¬
nimopuniantur & corpore. Ignẽ gehenne aduliquid lumen
habere aduliquid non habere Hoc e habere lumen addũpnatior
ut uide ant impii unde doleant. et non habere ad consolationꝰ
neuideant unde gaude ant. Ab ta fit cõparatio de camino triũ
puerorum ad exemplũ ignis gehenne. Nam sicut ille ignis farsit:
ad triũ puerorũ supplitium et arsit ad cõburenda ligamenta

Expanded text:
illi ordini est contrarius de quo sunt qui judicantur et pereunt. illi ordini est contrarius de quo sunt qui judicantur et pereunt. Quartus ordo eorum qui non judicantur et regnant opponitur illi contrario ordini in quo illi sunt qui non judicantur et pereunt. Cpunitur sententia impius, dum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum in fine damnabitur, ut debitas poenas exsolvat. 7. Geminuplex damnatorum poena est in gehenna quorum et mentem urit tristitia, et corpus flamma, juxta vicissitudinem, ut qui mente tractaverunt, quod perficerent corpore, simul et animo puniantur et corpore, ignem gehennae ad aliquid lumen habere, ad aliquid non habere: hoc est habere lumen ad damnationem, ut videant impii unde doleant, et non habere ad consolationem, ne videant unde gaudeant. Apta fit comparatio de camino trium puerorum ad exemplum ignis gehennae; nam sicut ille ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamenta
Abbreviated transcription (Latin):
Namqualẽ quisque conscienciũ tulerit : talẽ et iudicẽ habebit
Vt manente hnsua tranquillitatexp̃o illis solis terribilis appareb
quos consciencia in malis accusat. Ouȩ sunt differentie uelor¬
dines hominũ iniudicio hoc ẽ electorum et reꝓborũ. Quitamer
diuiduntur inquattuor. Perfectorũ ordo unus ẽ quicum dñio
iudicat et alius quiiudicatur. Vtriq tamen cum xp̃o regnubt̃
imiliter ordo reproborum partitur induobus. dumhi qui intra
ecdesium sunt muli iudicandisunt et dũpnundi. Qui uero
ex tra ecclesiũ inueniendi sunt : non sunt iudicandi sed tantum
dũpnandi Primus igitur ordoeorũ quiiudicantur et pereut
opponitur illi ordini bonorum dequosunt quiiudicantur & reg¬
nant. Secundus ordo eorum qui non iudicantur. & pereunt
opponitur illius ordini perfectorũ. In quosunt hi qui non iudican
et regnant. Tertius ordo eorum qui iudicantur et regnant

Expanded text:
Nam qualem quisque conscientiam tulerit, tale et judicium habebit; Nam qualem quisque conscientiam tulerit, tale et judicium habebit; ut, manente in sua tranquillitate Christo, illis solis terribilis appareat, quos conscientia in malis accusat. 10. Duae sunt differentiae vel ordines hominum in judicio, id est, electorum et reproborum; qui tamen dividuntur in quatuor. Perfectorum ordo unus est, qui cum Domino judicat, et alius, qui judicatur · utrique tamen cum Christo regnabunt. Similiter ordo reproborum partitur in duobus, dum hi qui intra Ecclesiam sunt mali judicandi sunt et damnandi; qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt, non sunt judicandi, sed tantum damnandi. 11. Primus igitur ordo eorum qui judicantur et pereunt opponitur illi ordini bonorum de quo sunt qui judicantur et regnant. Secundus ordo eorum qui non judicantur et pereunt opponitur illi ordini justorum in quo sunt hi qui non judicantur et regnant. Tertius ordo eorum qui judicantur et regnant
Abbreviated transcription (Latin):
dũ pnatur. Consumitur in nox & impius simul fine carnis
non poena dãpnationis. Doctus pariter et indoctus moriunt᷑
sed morte carnis non poena dãpnationis. Omnia autẽ pergunt
adunũ locum dũ morte corporal: interra & iustus e dmpius reues¬
tuntur. Recributio aut̃ dissimilis si cuti pereundẽ salomone
dicitur. Quid plus hab& sapiens abstulto : pisi qđ illuc ꝑgit ubi
uita ẽ : Ergo omnes interrã pariter redeunt. Nũ ubi uita ẽ
hic iudicantur homines et infuturo Alterũ quo propterea
hic iudicantur : ue illic iudicentur. Ideoq quibusdã ad purgati¬
onem tẽporalis ꝓficit poena quibusdã uero hic inchoat dũ pnatio
et illic ꝑfesta speratur ꝑditio. Iniuditio reꝓbi humanitate xp̃i
inqua iudicatus ẽ uidebunt it doleant. diuinitatẽ uero eius
non uidebunt negaudeant. Quibus enim diuinitas ostenditurꝰ
utique adgaudiũ demonstratur. Prodiuersitate conscienciarũ

Expanded text:
damnatur. 4. Consumitur innox et impius simul fine carnis, damnatur. 4. Consumitur innox et impius simul fine carnis, non poena damnationis. 5. Doctus pariter et indoctus moriuntur, sed morte carnis, non poena damnationis. Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in terram et justus et impius revertuntur . Retributio autem dissimilis, sicuti per eumdem Salomonem dicitur: Quid plus habet sapiens a stulto, nisi quod illuc pergit ubi vita est ? Ergo omnes in terram pariter redeunt. Nam ubi vita est, hic judicantur homines, et in futuro; alterum, quo propterea hic judicantur, ne illic judicentur. Ideoque quibusdam ad purgationem temporalis proficit poena; quibusdam vero hic inchoat damnatio, et illic perfecta speratur perditio. 8. In judicio reprobi humanitatem Christi, in qua judicatus est, videbunt, ut doleant, divinitatem vero ejus non videbunt, ne gaudeant. Quibus enim divinitas ostenditur, utique ad gaudium demonstratur. 9. Pro diversitate conscientiarum
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicu diẽ nouit xp̃s sed ineuangelio dicere et scire discipulos noluit
Nãdum dicat idem dñs perprophetã dies ultionis incorde meo
indicat se nonnescire : sed nolle indicare. Dedo modñi sic̃ scriptũ
ẽ. incipit iuditiũ quando elesti id ẽ domusdĩ hic perflagellũ
iudicantur. Impii uero illic addũpnationẽ iudicandi sunt. Vnde
tsequitur . Si autẽ primũ anobisquis finis eorũ qui noncre dider
Ad districti ex amen iudicis nec iustitia iusti secura : ẽ nisipietate
diuina ut et ipsa iustitia quaquisque iustus ẽ dõ iustificante iusti¬
ficetur. Alioquin apud dm̃ et ipsa peccatũ ẽ. Inde ẽ. qđ ait iob
Innocentẽ et impiũ ipse consumit. Consumitur quippe adõ
innox. quando ipsa in nocentia liquidius requisita et diuinȩ in¬
homo iustificetur. Consumitur itẽ adõ impius quando ex aminis
diuini subtilitate requiritur. eiusque dececta inpietas iudicata

Expanded text:
udicii diem novit Christus, sed in Evangelio dicere et scire 184 discipulos noluit. Nam dum dicit idem Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se non nescire, sed nolle indicare. 2. De domo Domini, sicut scriptum est , incipit judicium, quando electi, id est, domus Dei, hic per flagella judicantur. Impii vero illic ad damnationem judicandi sunt. Unde et sequitur: Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non crediderunt? 3. Ad districti examen judicis nec justitia justi secura est, nisi pietate divina, ut et ipsa justitia, qua quisque justus est, Deo justificante, justificetur. Alioquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit. Consumitur quippe a Deo innox, quando ipsa innocentia liquidius requisita, et divinae indiae pietatem homo justificetur. Consumitur item 185 a Deo impius, quando examinis divini subtilitate requiritur, ejusque detecta impietas judicata
Abbreviated transcription (Latin):
butionẽ clariores p̃parantur. qua firmius duri itineros labores
et inchoant et consumant. Quidũ primo conuersionis calore aduir¬
tutes sese accingunt. Accedente uero progressũ dũ inmoderate
terronis rebus incumbunt puluere infimi appetitus obscurantus
duint uerbũdi et asollicitudinibus saeculi uolfallacia diuitiurũ
uffocant uerbũ et sine fructue fficiuntur. Nuper cotiuersi ne quuq
dobent incuris exterioribus ꝓuehi. Xamsi inplicentur confestim
quasi plantata arbuscula et nec dũ p̃fixa radice concutiunt᷑ parit̃
etarescunt. Valet interdũ conuersa ꝓanimȩ salute mutadioloci
lerumq: enimdũ mutatur locus : mutatur etmentis affestus
ongruũ ẽ enim inde &iũ corporaliter a uelli ubiquisq illetebris
deseruiuit Nũ locus ubi praue quisque uixit : hocinaspestu
mentis opponit. qđ semperibi uel cogita uit uelges sit

Expanded text:
tributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores tributionem clariores praeparantur, quo firmius duri itineris labores et inchoant et consummant. 5. Quidam primo conversionis calore ad virtutes sese accingunt, accedente vero progressu, dum immoderate terrenis rebus incumbunt, pulvere infimi appetitus obscurantur; audiunt verbum Dei , et sollicitudine saeculi, vel fallacia divitiarum suffocant verbum, et sine fructu efficitur. 6. Nuper conversi nequaquam debent in curis exterioribus provehi. Nam si implicentur, confestim, quasi plantata arbuscula, et necdum radice praefixa, concutiuntur pariter et arescunt. 7. Valet interdum conversis pro animae salute mutatio loci. Plerumque enim, dum mutatur locus, mutatur et mentis affectus. Congruum est enim inde etiam corporaliter avelli, ubi quisque illecebris deservivit; nam locus ubi prave quisque vixit, hoc in aspectu mentis opponit quod semper ibi vel cogitavit, vel gessit
Abbreviated transcription (Latin):
pore mentis euigilauerit eaque leuia a estimabat ccinfestim
quasi horrenda atque atrocia ꝑtimescit Fraus et desidia in o
bono opere formidanda ẽ Fraudẽ facimus do quoties debono
opere nr̃o nos metipsos non dõ laudamus. Desidia agimus quoties
ꝑtorporẽ languide eaquedĩ sunt operamur : Omnis ars seculs
huius strennuos amatores habet et adex sequendũ proptissimos
Et hoc proindefit quia presentẽ habet operissui remunerationẽ
Ars uero diuini timoris plerosq habet sectatores languidos cepid
pigritiȩ ineri: colligatos. Sed hoc proinde quođ labor eorũ
non presenti sed profutura remuneratione differtus. Ideo¬
quedã eorũ luborum mercedis retributio non statim consequitur¬
qui a spe pene dissoluta languescunt. Vnde et magna illorum
gloria preparatur quibone conuersionis uitae principia
augmento solidiore consũmant. atque eo ad promerendã r&¬

Expanded text:
pore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, pore mentis evigilaverit, ea quae levia existimabat confestim, quasi horrenda atque atrocia pertimescit. 3. Fraus et desidia in omni bono opere formidanda est. Fraudem facimus Deo, quoties de bono opere nostro nosmetipsos, non Deum laudamus. Desidiam vero agimus, quoties per torporem languide ea quae Dei sunt operamur. 4. Omnis ars saeculi hujus strenuos amatores habet, et ad exsequendum promptissimos; et hoc proinde fit, quia praesentem habet operis sui remunerationem. Ars vero divini timoris plerosque habet sectatores languidos, tepidos, pigritiae inertia congelatos; sed hoc proinde, quod labor eorum non pro praesenti, sed pro futura remuneratione differtur. Ideoque dum eorum laborem mercedis retributio non statim consequitur, spe pene dissoluta languescunt. Unde et magna illorum gloria praeparatur, qui bonae conversionis vitae principia augmento solidiore consummant, atque eo ad promerendam re
Abbreviated transcription (Latin):
proexcutienda in hertia hostẽ cuire sistant dũ modo non consencian
Indeetnouerint serui dĩ se&iũ apeccatis iam esse mundatos sed tam
cogitationũ turpium adhuc interpellatione pulsari. Ante conuer¬
sionẽ pͣcedit turba peccatorũ post conuersionẽ sequitur turba
tẽptationũ Illa se obitiunt ne addm̃ conuertamur ista ingerunt¬
se: neliberis cordis oculis dm̃ cernamus. Vtrius que tumultus in so¬
lentiũ nobis gignunt intentionẽ quenram sepe fraude multimod
inter condudunt. Vtile ẽdiseruo post conuersionem tẽptari
quatinus a torpore neglegentiȩ sollicitantibus uitis ad uirtutes
ultos remissa conuersio in pristinos errores reducit. hacui¬
uendi tempore resoluit. Horum ergo exempla quisque
conuersus euita nedũtimorẽ dĩ atẽpore incipis rursus
mundans erroribus in mergaris. Tepidus in conuersione ociosa
uerba etuanas cogitationes noxia eẽ non conspicit : Quodsiator¬

Expanded text:
pro excutienda inertia hostem, cui resistant, dummodo non consentiant. pro excutienda inertia hostem, cui resistant, dummodo non consentiant. Unde et noverint servi Dei se etiam a peccatis jam esse mundatos, sed tamen cogitationum turpium adhuc interpellatione pulsari. 5. Ante conversionem praecedit turba peccatorum, post conversionem sequitur turba tentationum. Illa se objiciunt, ne ad Deum convertamur; ista se ingerunt, ne liberis cordis oculis Deum cernamus: utriusque tumultus insolentiam nobis gignit, intentionemque nostram saepe fraude multimoda intercludit. 6. Utile est Dei servo post conversionem tentari, quatenus a torpore negligentiae, sollicitantibus vitiis, ad virtutes ultos remissa conversio in pristinos errores reducit, ac vivendi tempore resolvit; horum ergo exempla quisque conversus evita, ne dum timorem Dei a torpore incipis, rursus mundanis erroribus immergaris. 2. Tepidus in conversione otiosa verba et vanas cogitationes noxias esse non conspicit; quod si a tor