comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tuncisdem pater ad sedelaceratum puerum deferri iubet Quem portare
non nisi in sago potuerunt. quia conlapsi saxa parietis. eius ñ solũ membra
clausit: quio rationi instantius quam solebat. incubuit: Mira res.
hora eadem hunc incolomem : atque ut prius ualentem ad eundem iterũ
laborem misit: ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret. de
cuius se in teritu. antiquus hostis benedicto. insultarȩ credidisset:
praedicere prae sentibus absentia nuntiare. XII.¬
os et enim cellae fuit ut quotiens ad responsum aliquod egre¬
Iderentur. fratres crbumpotumq ex tracellam minime sumerent
Cum quehoc deusuregulae sollicite serua retur : quadam die adres porsi
frs egressi sunt. in quo tardiori compulsi sunt hora demorari: qui
manere iuxta religiosam feminam nouerant: cuius ingressi ha¬
bitaculum. sumpserunt erbum: Cumque iam tardius ad cellam

Expanded text:
Tunc idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare Tunc idem Pater Benedictus dilaceratum puerum ad se deferri jubet. Quem portare non nisi in sago potuerunt: quia collapsi saxa parietis, non solum ejus membra, clausit: qui orationi instantius quam solebat incubuit. Mira res, eadem hora hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare credidisset. ntura praedicere, praesentibus etiam absentia nuntiare. Mos etenim cellae fuit, ut quoties ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibum potumque extra cellam minime sumerent. Cumque hoc de usu regulae sollicite servaretur, quadam die ad responsum fratres egressi sunt, et in eo tardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam
Abbreviated transcription (Latin):
monuit: et sanum illud coquinae aedificium ad sistere cernerent: et flã¬
mas quas antiquus hostis finxerat non uiderent:XI¬
Iursum dum fratres parietem quiares ita exigebat paulo altius aedi fica¬
Arent. uirdĩ orationis studio intracellaesuae claustra morabatur: Cui
antiquus hostis insultans apparuit: et quia ad labo rantes fratres per¬
geret indicauit: quod uirdi pernuntium celerrime fratribus indicauit
dicens: pratres caute uos agite : quia ad uos hachora malignus sp̃s uenit:
Is quimandatum deculit uix uerba compleuerat: et malignus sp̃s eunde
parietem qui aedi ficabatur euertit atque unum puerulum monachum
cuiusdam curialis filium opprimens ruina conter̾uit: Contristatiomines
acuehementer afflieti: non damno parietis sed contritione fratris: quod¬
uenerabili patribenedicto studuerunt celeriter cum grauiluctu nunciare.

Expanded text:
monuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammonuit, ut et sanum illud coquinae aedificium assistere cernerent, et flammas quas antiquus hostis finxerat, non viderentRursus dum fratres parietem, quia res ita exigebat, paulo altius aedificarent, vir Dei in orationis studio intra cellae suae claustra morabatur. Cui antiquus hostis insultans apparuit, et ei quod ad laborantes fratres pergeret indicavit. Quod vir Dei per nuntium celerrime fratribus indicavit, dicens: Fratres, caute vos agite, quia ad vos hac hora malignus spiritus venit. Is qui mandatum detulit, vix verba compleverat, et malignus spiritus eumdem parietem qui aedificabatur evertit, atque unum puerulum monachum cujusdam curialis filium opprimens, ruina contrivit. Contristati omnes ac vehementer afflicti non damno parietis, sed contritione fratris, venerabili Patri Benedicto studuerunt celeriter cum gravi luctu nuntiare.
Abbreviated transcription (Latin):
sederit quem tantorum uiro tum manus mouere noñ possent:
Di fficultate igitur facta. ⁊ aduirum dĩ misfun. est ut ueniret
orando hostem repelleret: ut lapidem leuare potuissent: Quimox
uenit orationem faciens benedi etionem dedit: Et tanta lapis celeri¬
tate leuatus est acsinullum prius pon̾dus habuisset:x¬
unc in conspectu uiridĩ placuit. ut in loco eodem terram fo¬
derent: Quam dum fodiendo altius penetrarent : aereum illic
idolum fratres inuenerunt: Quo adhoram casu in quoquinam
proiecto. exire ignis repente uisus .e. atque incunctorũ monachoꝵ
oculis quia omne eiusdem coquinae aedificium consumeretur ostendit:
cumque iaciendo aquam et ignem quasi ex tinguendo per streperent. pulsat᷑
eodem tumultu uirdñi aduenit: Qui eundem ignem in oculis fratrum esse
in suis uero non esse considerans: caput protinus in orationem flexit. et eos
quos fantastico repperit igne deludi uocauit fratres. ut oculos suos signarent

Expanded text:
sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. sederet, quem tantorum virorum manus movere non possent. Difficultate igitur facta, ad virum Dei missum est ut veniret, et orando hostem repelleret ut lapidem levare possent. Qui mox venit, et orationem faciens benedictionem dedit, et tanta lapis celeritate levatus est, ac si nullum prius pondus habuissetunc in conspectu viri Dei placuit ut in eodem loco terram foderent. Quam dum fodiendo altius penetrarent, aereum illic idolum fratres invenerunt. Quo ad horam casu in coquinam projecto, exire ignis repente visus est, atque in cunctorum monachorum oculis quia omne ejusdem coquinae aedificium consumeretur ostendit. Cumque jaciendo aquam, et ignem quasi exstinguendo perstreperent, pulsatus eodem tumultu vir Dei advenit. Qui eumdem ignem in oculis fratrum esse, in suis vero non esse considerans, caput protinus in orationem flexit, et eos quos phantastico reperit igne deludi, revocavit fratres, ut oculos suos signarent
Abbreviated transcription (Latin):
succensus apparebat: qui in eum ore oculisq: flammantibus saeuire
uidebatur : Iam uero quaediceret : audiebant omnes: Prius enim
hunc uocabat ex nomine. cui cum uirdĩ minime res ponderet ad rius
mox contumelias erum pebat: Nam cum clamaret dicens. benedicte.
benedicte et eum sibi nullo modo respondere conspiceret protinus
adiungebat: Maledicte non benedicte : quid mecum habes. quid me
persequeris & sed nunc expectanda sunt contradĩ famultim antiqui
hostis noua certamina: Cui pugnam quidem uolens intulit. sed
occasiones uictoriae ministrauit inuitus.UIIII.¬
Quadam die dum fratres habitacula eiusdem construerent cellas
lapis in medio iacebat. quem in aedificium leuare decreuerunt:
Cum que eum duo uel tres mouere non possent: plures ad iuncti sunt:
Sed ita immobilis mansit: acsi radicitus in terra teneretur. Vt
fla daretur intellegi: quod super eum ipse perse antiquus hostis

Expanded text:
succensus apparebat, qui in eum ore oculisque flammantibus saevire succensus apparebat, qui in eum ore oculisque flammantibus saevire videbatur. Jam vero quae diceret audiebant omnes: prius enim hunc vocabat ex nomine. Cui cum vir Dei minime responderet, ad ejus mox contumelias erumpebat. Nam cum clamaret, dicens: Benedicte, Benedicte, et eum sibi nullo modo respondere conspiceret, protinus adjungebat: Maledicte, non Benedicte, quid mecum habes? quid me persequeris? Sed jam nunc spectanda sunt contra Dei famulum antiqui hostis nova certamina, cui pugnam quidem volens intulit, sed occasiones victoriae ministravit invitus. CAQuadam die dum fratres habitacula ejusdem cellae construerent, lapis in medio jacebat quem in aedificium levare decreverant. Cumque eum duo vel tres movere non possent, plures adjuncti sunt, sed ita immobilis mansit, ac si radicitus in terra teneretur: ut palam daretur intelligi, quod super eum ipse per se antiquus hostis
Abbreviated transcription (Latin):
tilium ab stulto rusticorum. populo apollo colebatur. Circũ quaq
eram incultu daemonum luci succreuerant in quibus adhuc eodẽ
Epore in fidelium in sana multitudo sacrifitus. sacrilegis in¬
sũdabat : Ibi itaque uirdĩ perueniens. contriuit idolum. sub¬
uett aram. succenditlucos. atque in ipso templo apollinis
oraculumbeati martini: Vbi uero ara eiusdem a pollinis fuit.
oraculum sc̃ĩ construxit iohannis. et commorantem circum quãque multi¬
tudinem: pradicatione continua. ad fidem uocabat: Sed haec antiquus
hostis tacite non ferens: non occulte uel persomnium: sed aperta uisione
eiusdem patris se oculis ingerebat. et magnis clamoribus uim se ꝑpeti
conquerebatur. Itat uoces illius etiam fratres audirent: quam uis.
imaginem minime cernerent: Vt enim discipulis suis uenerabilis pater
dicebat corporalibus eius oculis isdem antiquus hostis te terrimus. et

Expanded text:
tilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque tilium a stulto rusticorum populo Apollo colebatur. Circumquaque etiam in cultu daemonum luci succreverant, in quibus adhuc eodem tempore infidelium insana multitudo sacrificiis sacrilegis insudabat. Illuc itaque vir Dei perveniens, contrivit idolum, subvertit aram, succendit lucos, atque in ipso templo Apollinis oraculum beati Martini, ubi vero ara ejusdem Apollinis, fuit oraculum sancti Joannis construxit, et commorantem circumquaque multitudinem praedicatione continua ad fidem vocabat. Sed haec antiquus hostis tacite non ferens, non occulte vel per somnium, sed aperta visione ejusdem Patris oculis sese ingerebat, et magnis clamoribus vim se perpeti conquerebatur, ita ut voces illius etiam fratres audirent, quamvis imaginem minime cernerent. Ut enim discipulis suis venerabilis Pater dicebat, corporalibus ejus oculis idem antiquus hostis teterrimus et
Abbreviated transcription (Latin):
tutis dedit subditis: quise daturum signum ionae promisit ini¬
micis : ut coram superbis mori dignaretur. coram humilibus
resurgere : quatinus et illi uiderent quod contempnerent.
et isti quod ueneranter amare debuis sent: ex quo mysterio
actum est : ut dum superbi aspiciunt dis pectum mortis. humiles
contramortem acciperent gloriam potestatis PTLRUS.
uaeso te post haec atqueloca uirsẽs migrauit: uelsi aliquas
in eis uirtutes ostenderit innotesce. CRECORIUS¬
ẽs uirad alia demigrans loca: non hostem mutauit: Nam tanto
post grauiora prodia pertulit quanto contra sea ꝑte pugnantem
ipsum magistrum malitiae inuenit: Castrum namque quod
cas sinum dicitur. in excelsi montis latere situm est: qui uide¬
licet mons dis tenso sinu hocidem castrum recipit. sed pertria
milia in altum se subrigens: uelut ad aera cacumen tendit:
Vbiuetus tissimum fanum fuit: in quo exantiquorũ more gen¬

Expanded text:
tutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit initutis dedit subditis, qui se daturum signum Jonae promisit inimicis : ut coram superbis mori dignaretur, coram humilibus resurgere: quatenus et illi viderent quod contemnerent, et isti quod venerantes amare debuissent. Ex quo mysterio actum est, ut dum superbi aspiciunt despectum mortis, humiles contra mortem acciperent gloriam potestatis. Petr. Quaeso te post haec, ad quae loca vir sanctus migraverit, vel si aliquas in eis virtutes postmodum ostenderit, innotesce. Gregor. Sanctus vir ad alia demigrans loca non hostem mutavit. Nam tanto post graviora praelia pertulit, quantum contra se aperte pugnantem ipsum malitiae magistrum invenit. Castrum namque quod Cassinum dicitur, in excelsi montis latere situm est, qui videlicet mons distenso sinu hoc idem castrum recepit, sed per tria millia in altum se subrigens, velut ad aera cacumen tendit: ubi vetustissimum fanum fuit, in quo ex antiquorum more gen
Abbreviated transcription (Latin):
deinimici morte discipulus exultauit: qua dere factum est. u̾t
eidem quo que discipulo paenitentiam indiceret: quod mandans
talia gaudere dtinimici interitu praesumpsissec: BETRUS.
iranda sunt et multum stupenda quae dicis Nam in aqua
expeta producta morsen : Inferro uero quod expro fundo
aquae rediit heliseum : In aquatitinere petrum. Incorui oboedi¬
entia heliam : In luctu autem mortis inimici. dauid uideo Ut ꝑ¬
pendo uiriste sp̃s iustorum omnium plenus fuit: C. RTGORIUS¬
ir dñi benedictus petre: unius sp̃m habuit: qui per concesse redep¬
tionis gratiam electorum corda omnium impleuit: Dequo ioħns
dicit: erat lux uera quae in luminat omnem hominem uenientẽ
in hunc mundum: Et dequo rursus scriptum est Deplenitudi¬
ne eius nos om̃s accepimus Nam sci di homines potuerunt ad no
uir tutes habere non etiam aliis tradere : Ille autem signa uir¬

Expanded text:
de inimici morte discipulus exsultavit. Qua de re factum est, ut de inimici morte discipulus exsultavit. Qua de re factum est, ut eidem quoque discipulo poenitentiam indiceret, quod mandans talia, gaudere de inimici interitu praesumpsisset. Petr. Mira sunt et multum stupenda quae dicis. Nam in aqua ex petra producta, Moysen ; in ferro vero, quod ex profundo aquae rediit, Elisaeum ; in aquae itinere, Petrum ; in corvi obedientia, Eliam ; in luctu autem mortis inimici, David video . Ut perpendo, vir iste spiritu justorum omnium plenus fuit. Gregor. Vir Dei Benedictus, Petre, unius Dei spiritum habuit qui per concessae redemptionis gratiam electorum corda omnium implevit, de quo Joannes dicit: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . De quo rursus scriptum est: De plenitudine ejus nos omnes accepimus . Nam sancti Dei homines potuerunt a Domino virtutes habere, non etiam aliis tradere. Ille autem signa vir
Abbreviated transcription (Latin):
id quae prosua solius fieri persecutione pertractans. inuidiaelocum dedit:
atque oratoria cuncta quae construxerat substatitis praepositis adiuncus fra¬
tribus ordinauit : et paucis secum mona chis ablatis habitationem mutauit
loci Moxq: uirdi eius odia humiliterdeclinauit: hunc omp̃s ds̃ terribilit
percussit Nam cum praedictus prbt stans in solario benedictũ dis ces¬
sis se cognosceret et exulta ret perdurante immobiliter totadomũs
fabrica. hoc ipsum in quo stabat solarium cecidit. etbenedicti hostem:
conterens ex tinxit : Quod uiri dĩ discipulus maurus nomine statim
uenetabili patribenedicto qui ad huc aloco. eodem uix decem milibus
ab erat aesti mauit esse nunciandum dicens. Reuertere: quia prb̃t
quite persequebatur extinctus est Quod uirdĩ benedietus audiens.
sc̃ se in grauibus lamentis dedit: Vel quia inimicus occubuit: uelquia

Expanded text:
idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, idque pro sua solius persecutione fieri pertractans, invidiae locum dedit, atque oratoria cuncta quae construxerat, substitutis praepositis adjunctis fratribus ordinavit, et paucis secum monachis ablatis habitationem mutavit loci. Moxque ut vir Dei ejus odia humiliter declinavit, hunc omnipotens Deus terribiliter percussit. Nam cum praedictus presbyter stans in solario Benedictum discessisse cognosceret et exsultaret, perdurante immobiliter tota domus fabrica, hoc ipsum in quo stabat solarium cecidit, et Benedicti hostem conterens exstinxit. Quod viri Dei discipulus, Maurus nomine, statim venerabili Patri Benedicto qui adhuc a loco eodem vix decem millibus aberat, aestimavit esse nuntiandum, dicens: Revertere, quia presbyter qui te persequebatur, exstinctus est. Quod vir Dei Benedictus audiens, sese in gravibus lamentationibus dedit, vel quia inimicus occubuit, vel quia
Abbreviated transcription (Latin):
atque cracitare : Acsi aperte diceret. et oboedire se uelle. ec tam̃ iussa
Leua leua securus atque ibi proice ubi inueniri nom possit: Quem diude¬
moratus quandoq coruus mom ordit leuauit et recessit ꝑ ost trium
uero horarum spatium ab iecto panerediit: et demanu hominis di annonã
quam consueuerat accepit : Venerabilis autem pater contrauitam suã
in ardescere sacerdotis animum uidens illi magis quam sibi doluit. sed
praedictus florentius quia magistri corpus necare non potuit : sead extin¬
guendas discipulorum animas accendit : Ita : ut in horto cellae cuibe¬
nedictus inerat : ante eorum ocuilos nud as septem puellas mitteret quae
coram eis sibi inuicem manus tenentes et diutius ludentes illorum
mentem ad peruersitatem libidinis in flam marent: Quod sc̃s uir decella
conspiciens lapsumq: ad huc teneri oribus discipulis perti mescens

Expanded text:
re, crocitare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et tamen jussa re, crocitare, ac si aperte diceret, et obedire se velle, et tamen jussa ens: Leva, leva securus, atque ibi projice ubi inveniri non possit. Quem diu demoratus, quandoque corvus momordit, levavit, et recessit. Post trium vero horarum spatium abjecto pane rediit, et de manu hominis Dei annonam quam consueverat accepit. Venerabilis autem Pater contra vitam suam inardescere sacerdotis animum videns, illi magis quam sibi doluit. Sed praedictus Florentius, quia magistri corpus necare non potuit, se ad exstinguendas discipulorum animas accendit: ita ut in horto cellae, cui Benedictus inerat, ante eorum oculos nudas septem puellas mitteret, quae coram eis sibi invicem manus tenentes, et diutius ludentes, illorum mentes ad perversitatem libidinis inflammarent. Quod vir sanctus de cella conspiciens, lapsumque adhuc tenerioribus discipulis pertimescens,
Abbreviated transcription (Latin):
ab illius uisitatione compescere : Cumque seiam conspiceret eius profectibus
obuiare non posse et conuersationis illius opinionem crescere. atque multos
ad statum uitae melioris ipso quoque opinionis eius p̃conio indesinent̃ uocari.
in uidiȩ facibus magis magisq: succensus deterior fiebat quia conuersationis
illius habere appecebat laudem: sed habere laudabilem uitam nolebat: qui
eiusdem in uidiae tenebris caecatus. ad hoc usque perductus est ut seruo
omni potentis dñi infectum ueneno panem quasi probenedictione trans¬
mitteret: Quem uirdĩ cum gratiarum accione suscepit. sed eum quae
pestis lateret in pane: non latuit: Ad horam uero refectionis illius ex
uicina silua coruus uenire consueuerat : et panem de eius manu accipere.
panem et talieum in loco proice ubi anullo homine possit inueniri.
Tunc coruus aperto ore. expansis alis. circa eundem panem coepitdis curre¬

Expanded text:
ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus ab illius visitatione compescere. Cumque jam se conspiceret ejus profectibus obviare non posse, et conversationis illius opinionem crescere, atque multos ad statum vitae melioris, ipso quoque opinionis ejus praeconio indesinenter vocari, invidiae facibus magis magisque succensus, deterior fiebat: quia conversationis illius appetebat habere laudem, sed habere laudabilem vitam nolebat. Qui ejusdem invidiae tenebris caecatus, ad hoc usque perductus est, ut servo omnipotentis Dei infectum veneno panem quasi pro benedictione transmitteret. Quem vir Dei cum gratiarum actione suscepit, sed eum quae pestis lateret in pane non latuit. Ad horam vero refectionis illius ex vicina silva corvus venire consueverat, et panem de manu ejus accipere. ni nostri tolle hunc panem, et tali eum in loco projice, ubi a nullo hominum possit inveniri. Tunc corvus aperto ore, expansis alis circa eumdem panem coepit discurre
Abbreviated transcription (Latin):
putare coepit. Ad contra maurus prosolo eius imperio factum dicebat: seq
conscium in illa uirtute non es soquam nesciens fecissec: Sed in hachumilitatis¬
mutua eamica contentione. accessit arbiter puer qui ereptus est: Nam
dicebat: Ego cum ex aquatraherer supercaput in eum abbatis melotem.
uidebam atque ipsum me exaquis educere considerabam:LT RUS
Iagna sunt ualde quae narras. et ad multorum aedificationem ꝓfutura.
ego autem boniuiri miracula. quo plus bibo plussitio: YREGORITS
saecularem uitam multire linquerent ÷ et subleni redemptoris iugo ceruicem
cordis edomarent. sicut mos paruorum est inuidere aliis uirtutis bonum
quod ipsi habere non appetunt : uicinae ecdesiae prbt florentius nomine huius
nr̃i subdia coni florentii auus. antiqui hostis malitia perculsus. sci uiristudus
coepit aemulari eius quoque conuersationi derogare: quos que etiam posset

Expanded text:
putare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque putare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, super caput meum melotem abbatis videbam, atque ipsum me ex aquis educere considerabam. Petr. Magna sunt valde quae narras, et ad multorum aedificationem profutura: ego autem boni viri miracula quo plus bibo, eo plus sitio. CAPUT saecularem vitam multi relinquerent, et sub leni Redemptoris jugo cervicem cordis edomarent, sicut mos pravorum est invidere aliis virtutis bonum quod ipsi habere non appetunt, vicinae ecclesiae presbyter, Florentius nomine, hujus nostri subdiaconi Florentii avus, antiqui hostis malitia percussus, sancti viri studiis coepit aemulari, ejusque conversationi derogare: quosque etiam posset,
Abbreviated transcription (Latin):
quem mox unda rapuit it pene in unius sagntae cursum a terra introrsus traxit:
Virautemdi intra cellam positus hoc protinus agnouit: et maurum festine
uocauit dicens. Etatermaure curre : quia puerille qui ad hauriendã aquam
perrexerat in lacum eecidit: iamq eum longius unda trabit: Res mira
et post petrum apostolum inusitata: Benedictione et enim postulata atq per¬
cepta ad patris sui imperium concitus perrexit maurus. atque usque ad eum
locum quo ab unda deducebatur puerper terram. seire existimans super
aquam cucurrit: eumq. percapillos tenuit rapido quoque cursuredut:
Quimox ut tertam tetigit. ad se reuersus post terga respexit: et quia
supera quas cucurris set agnouit: et quod p̃sumere non potuissec ut fieret
miratus extremuit factum: Reuersus ad patrem. rem gestam retulit: Vir
autem uenerabilis benedictus. hoc non suis meritis sed oboedientiae illius de¬

Expanded text:
Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae de
Abbreviated transcription (Latin):
sititem ueprium totius uirtutis ad nisu suc cideret ferrum dema nubrio
prosibens in lacum cecidit: Vbi scilicet tanta erat aquarum profunditas: ut
spes requirendi ferramenti nulla iam esset: Itaque ferro perdito tremebundus
ad maurum monachum cu currit gothus: damnum quod fecerat nunciauit
et retus sui egit paenitentiam: Quod maurus quoque monachus mox
benedicto di famulo curauit indicare: Vir igitur dñibenedictus haec audiens
accessit ad lacum: tulit demanu gothimanubrium et misit in lacum: et mox
ferrum depro fundo redit: atque manubrium in trauit : Quis tatim ferramtũ
gotho reddidit dicens: eccelabora et noli contristari:¬
uadam uero diedum isdem uenerabilis benedictus incella consisteret: prae¬
dictus placidus puer scĩ uiri monachus ad hauriendam delacu aquã egressus ẽ
Quiuas quod tenuerat in aquam in caute submittens ipsequoque cadendo secutus ẽ

Expanded text:
sitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio sitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famulo Dei curavit indicare. Vir igitur Domini Benedictus haec audiens accessit ad lacum: tulit de manu Gothi manubrium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo rediit, atque in manubrium intravit. Qui statim ferramentum Gotho reddidit, dicens: Ecce labora, et noli contristariuadam vero die dum idem venerabilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
sent. dixit: Ite etrupem illam inqua tres super inuicem positas petras
in uenius in modico cauate: Ualet enim omp̃s ds̃ ettam in illo montis
cacumine aquam producere. ut uobis laborem taru itineris digneuir
auserre : Qui euntes rupem montis quambenedictur praedi xerat iam
sudantem inuenerunt : Cum que in ea concauum locum fecissent stium
aqua repletus est : Quae tam sufficienter emanauit : ut nuncus que ubertim
defluat : atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora diriuetur
lio quoque tempore gothus quidim pauperspuad conuersionem uenit : quemuir
dmibenedictus libentis si me suscepit : Quadam uero die eidare ferramentumius sit:
quod ad falcis similitudinem falcastrum uocatur. ut deloco quodam uepres abs¬
cidene : quatinus illic fieri hortus deberet: Locus autem ipse quem mundandum
gothus sus ceperat super ipsam laciripam iacebat : Cum que gothus isdem den¬

Expanded text:
sent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras sent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inveneritis, in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam sudantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora deriveturAlio quoque tempore Gothus quidam pauper spiritu ad conversionem venit: quem Dei vir Benedictus libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic hortus fieri deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem den
Abbreviated transcription (Latin):
hostis dominari non ausus est in eius cogitatione. acsi ipse percussus fuis¬
set ex uerbere
in rupibus montis erant. et ualde erat fratribus laboriosum semperad
lacum descendere. ut aquam haurire debuissent: Maxime quia ex de¬
uexomontis latere erat giaue descendentibus intimore periculum:
Tunc collecti fratres exeis demtribus monasteriis. ad dĩ famulum benedic¬
tum uenerunt dicentes: Laboriosum nobis est. propter aquam cotidie
usque ad lacum descendere et id circonecesse est ex eodemlo comonasteria
mutari: Quos blande consolatus dimisit. et nocte eadem cum paruo puerulo
nomine placido. cuius superius memoriam feci. eius demmontis ascendit¬
rupem ibiq diutius orauit: et oratione completa. tres petras in loco eoden
prosigno posuit. atque ad suum cunttis illic nescientibus monasterium
rediit: Cumque diealio ad eum proneces sitate aquae praedicti fraires redis¬

Expanded text:
hostis dominari non ausus est in ejus cogitatione, ac si ipse percussus fuishostis dominari non ausus est in ejus cogitatione, ac si ipse percussus fuisset ex verberein rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti fratres rediis
Abbreviated transcription (Latin):
emendo : Cum que uirdi uenis set ineodem monasterio et constituta hora explita
psalmodia sese fratres in orationem dedissent. aspexit quod eundemonathu
quim anere in oratione non poterat. quid amniger puerulus per uestimenti
fimbriam foras trahebat. Tunc eidem patrimonasterii pompeiano nomine
et mauro di famulo secreto dixit: Numquid non aspicits quis est quiistũ mo¬
nachum foras trahit: quires pondentes. Non. Quibus ait Oremus ut uos
etiam uideatis quem istemonachus sequitur Cumque perbiduum esset
oratum maurus monachus uidit. pompeianus autem eiusdẽ monasterii
pater uidere non potuit: Dieigitur alia expleta oratione uirdĩ oratorium
egressus stantem foris monachum repperit quem procaecitate cordis
sui uirga percus sit: Qui ex illo die nil persuasionis ulterius anigro puerulo
pertulit: sed ad orationis studium immobilis permansit: Sicq antiquus

Expanded text:
emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta emendo. Cumque vir Dei venisset ad idem monasterium, et constituta hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque antiquus
Abbreviated transcription (Latin):
ligiosi concurrere suosq: ei filios omnipotenti dño nutriendos dare:
tunc quo que bonae spei. suos sobole seuitius maurum. tertullus ueri
patricius placidum tradidit: equibus maurus iuuenior cũbonis
polleret. moribus magistri adiutor coepit existere: placidus uero.
puerilis adhuc indolis annos gerebat:
quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: Sed mox
ut sefratres ad studium orationis inclinassent ipsee grediebatur
foras. et mente uaga terrena aliqua et transitoria agebat: cũq
ab abbate suo saepius fuisset ad monitus aduirum dĩ ductus est:
Qui ipsequoque eius stultitiam uehementer increpauit et admonas¬
terium reuersus uix duobus diebus uiridĩ ad monitionẽ tenuit:
Nam die tertia ad usum proprium reuersus: uagari tempore
orationis coepit: Quod cum seruodĩ ab eodẽm onasterii patre
quem constituerat nuntiatum fuisset. dixit : ego uenio eumq: pr memetipis

Expanded text:
ligiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. ligiosi concurrere suosque ei filios omnipotenti Deo nutriendos dare. Tunc quoque bonae spei suas soboles, Equitius Maurus, Tertullus vero patricius Placidum tradidit; e quibus Maurus junior cum bonis polleret moribus, magistri adjutor coepit existere; Placidus vero puerilis adhuc indolis gerebat quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum proprium reversus, vagari tempore orationis coepit. Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Patre quem constituerat, nuntiatum fuisset, dixit: Ego venio, eumque per memetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
cum fructu seruauit: fortis et enim proeliator di. teneri intra claustra
noluit : certaminis campum quae siuit: Vndeisdem quoque uenerabilis
benedictus si libenter audiscitius agnoscis. quiauiuos ipse indociles dese¬
ruit. quantos in locis aliis ab animae morte sus citauit: PITRUS
ta es se ut doces: et manifesta ratio. et probatum congruum testimo¬
nium declarat: Sed quaeso ut deuita tanti patris. ad narrationis
ordinem redeas: GRECORI US.¬
um sc̃s uir diu in cadem solitudine uirtutibus signisq: succres ceret: multi
ab eo in locoedem ad omni potentis dĩ sunt seruitium congregati: itaut illic
xii. monasteria cum omni potentis ihu xp̃i dñi opitulatione construeret
In quibus statutis patribus duodenos monachos deputauit: Paucos
uero secum retinuit: quos adhuc insua praesentia aptius erudire
iudicauit: Coepere etiam tunc ad eum romanae urbis nobiles et re¬

Expanded text:
cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra cum fructu servavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos ipse indociles deseruit, quantos in locis aliis a morte animae suscitavit. Petr. Ita esse ut doces, et manifesta ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti Patris ad narrationis ordinem redeas. Gregor. Cum sanctus vir diu in eadem solitudine virtutibus signisque succresceret, multi ab eo in eodem loco ad omnipotentis Dei sunt servitium congregati: ita ut illic duodecim monasteria cum omnipotentis Jesu Christi Domini opitulatione construeret, in quibus statutis Patribus duodenos monachos deputavit; paucos vero secum retinuit, quos adhuc in sua praesentia aptius erudiri judicavit. Coepere etiam tunc ad eum Romanae urbis nobiles et re
Abbreviated transcription (Latin):
superuacuus: Maxime si euicino causae suppetant : quae fructũ dõ
ualeant ferre meliorem: Vir itaque sc̃s propter quem custodiendũ
staret: qui omnes un animiter sepersequentes cerneret ÷ et saepe
agitur in animo perfectorum quod silentio pretereundum non e.
quia cum laborem suum sine fructu esse considerant: in locũ alium.
ad laborem cumfructu migrant: Vnde ille quoque egregius prae¬
dicator quidis solui cupit. et cum xp̃o esse. cuiuiuere xp̃s ẽ. et
morilucrum qui certamin a passionum non solum ipse appetit.
sed ad tolerandahaec et alios accendit . damasci persecutionẽ passus
ut potuis set euadereimurum funem sportamq quae siuit : seq latentꝰ
de poniuoluit: Num quid nam paulum mortem dicimus timuis se. quã
se ipse pro ihuamore testatur appetere sed cum in eodem loco minorẽ
sibi fructum adesse conspiceret. et grauem laborem: ad laborem sea libi

Expanded text:
supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quae fructum Deo supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quae fructum Deo ferre valeant meliorem. Vir itaque sanctus propter quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium ad laborem cum fructu migrant. Unde ille quoque egregius praedicator qui dissolvi cupit, et cum Christo esse, cui vivere Christus est, et mori lucrum , qui passionum certamina non solum ipse appetiit, sed ad toleranda haec et alios accendit, Damasci persecutionem passus, ut posset evadere, murum, funem, sportamque quaesivit , seque latenter deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam se ipse pro amore Jesu testatur appetere ? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret et gravem laborem, ad laborem se alibi
Abbreviated transcription (Latin):
gratiam. supernos met ipsos leuamur. Ille itaque qui porcos pauit
uagationementis et inmunditiae subsemet ipsum cecidit : Iste uero
quem angelus soluit : eiusq mentem in extasi rapuit. ex trascquidẽ
sed supersemet ipsum fuit : Vterq ergo ad serediit : quando et ille
aberrore operis secollegit adcor: et ille a contemplationis culmine
ad hocrediiti quod in intellectu communiet prius fuit: Venerabilis
igiurbenedictus in illa solitudinehabitauit secum: in quantum se
intra cogitationis claustra custodiunt: Nam quotiens cumque hunc
contemplationis ardor in altum rapuit: seproculdubio subsereliquid:
lacet quod dicis. sed quaeso respondeas side serere PETRUS¬
fratres debuit quos semel suscepit: CRECORIUS¬
tego petre existimo : ibi adunati a equanimiter portandi sunt
mali ubiinueniuntur aliqui qui ad iuuenturboni: Vbinamque
omnimodo fructus debonis de est: fit aliquando demalis labor

Expanded text:
gratiam super nosmetipsos levamur. Ille itaque qui porcos pavit, gratiam super nosmetipsos levamur. Ille itaque qui porcos pavit, vagatione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit; iste vero quem angelus solvit, ejusque mentem in exstasim rapuit, extra se quidem, sed super semetipsum fuit. Uterque ergo ad se rediit, quando et ille ab errore operis se collegit ad cor, et iste a contemplationis culmine ad hoc rediit, quod in intellectu communi et prius fuit. Venerabilis igitur Benedictus in illa solitudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quotiescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquit. Petr. Placet quod dicis: sed quaeso respondeas, si deserere fratres debuit, quos semel suscepit. Gregor. Ut ego, Petre, existimo, ibi adunati aequanimiter portandi sunt mali, ubi inveniuntur aliqui qui adjuventur boni. Nam ubi omnimodo de bonis fructus deest, fit aliquando de malis labor
Abbreviated transcription (Latin):
umi in ea ciuium ad haesit portos pauit : quos et manducaro siliquas
uideret et esuriret qui tamen cum post modum coepit cogitare
bona quae perdidit scriptum deillo est in sereuersus dixit
Q uanti mercennarii in domopatris mei abundant panibus
Sugitur secum fuit: unde ad se rediit ÷ hunc ergo uenerabilẽ
uirum fecum habitas sedixerim quia in sua sempercustodia
circumspectus ante orulos conditoris se semper aspiciens. se
semper ex aminans Rextra sementis suae oculum ñ deuulgauit
uidergo quod depetro apostolo scriptum est dum PETRUS¬
de carcere ab angelo fuis set eductus. quia ad se reuersus dixit e
Nunc scio uere quia misit dñs angelum suum et eripuit me de
manuberodis et deomni ex pectatione plebis iudeorum: GRIGR
uobus modis petre extranos ducimur quia aut percogitationis
lapsum sub nos metipsos reducimur: autpercontem plationis

Expanded text:
uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custodia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit. Petr. Quid ergo quod de apostolo Petro scriptum est, dum de carcere ab angelo eductus fuisset? Qui ad se reversus dixit: Nunc scio vere quia misit Dominus angelum suum, et eripuit me de manu Herodis, et de omni exspectatione plebis Judaeorum . Gregor. Duobus modis, Petre, extra nos ducimur: quia aut per cogitationis lapsum sub nosmetipsos recidimus, aut per contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
uitae. At que ilico surrencit. Et uultu placidomento tranquilla comn¬
Quare in me ista ficcte uoluistis : Numquid non prius dixi quia
poiestis: łunc ad locum dilectae solitudinis rediit: et solus in
supernis pecatoris oculis habitauit secum:
scs uir contrase unianimiter conspirantes suacq conuersationi
longe dissimiles ceactos diu subse tenere uoluis set: fortasse sui
uigoris usum et modum tranquillitans excederet. atque a con¬
tem plationis lumine mentis suie oculum declinasset : dumq
cotidie illorum in corretione fatigatus minus curaret sua.
et seforsitan relinqueret: t illos non in ueniret: Nam quotiens
percogitationis motum nimiae extranos ducimur et nos sumꝰ
et nobis cum non suenus. quia nos met ipsos minime indentes
peralia uagamus: An illum secum fuis se dicimus qui inlon¬
ginquam regionem abiit: Portionem quam acceperat consũpsit

Expanded text:
vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilla convitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilla conquare in me facere ista voluistis? Nunquid non prius dixi vobispotestis. Tuncque ad locum dilectae solitudinis rediit, et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. r. Si sanctus vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coactos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et
Abbreviated transcription (Latin):
nulliq: ut prius peractus inlicitos indexteram leuamq: partem
deflectere a conuersationis itinere liceret : suscepti fratres in sane
saeuientes : semet ipsos prius accusare coeperunt ÷ quia hunc sibi p. ẽẽ
poposcerant: quorum scilicet tortitudo : in norma eius rectitu¬
dinis offendebat. cumque sibi subeo conspicerent in licita non
licere : et sedolerent as sueta relinquere : durũq: esset quod in m̃te
ueteri cogebantur nouameditari : sicut prauis moribus semꝑ grauis. ẽ.
uͥt abo norum :: tractare de eius aliquid morte conatisunt: qui in ito
consilio : uenenum ui nomiscuerunt: et cumuas uitreum in quo
ille pestiferpotus habebatur. recumbente patrimonasterii ad
edidi: Et uas quod longius tenebatur eodem signo rupit : sicq conftatũ ẽ
nesiuinillo uase moras procruce lapidem dedis sit: Intellexit protinus
uirdiquia potum mortis habuerat : quod portare non potutt signum

Expanded text:
nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicet tortitudo in norma ejus rectitudinis offendebat. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumque esset quod in mente veteri cogebantur nova meditari, sicut pravis moribus semper gravis est vita bonorum, tractare de ejus morte aliqui conati sunt, qui inito consilio venenum vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex more monaedidit, et vas quod longius tenebatur, eodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum
Abbreviated transcription (Latin):
esse eos acseruire necesse est. et obsequiis laborib:q fatigari : Cum
uero iammentis a etate tranquilla calor recesserit temptationis. cus¬
todes uasorum sunt : qui ad octores animarũ fiunt.IT RI
ateor placet : quod dicis: Sed quia prolati testimonii clausa reserasti.
quaeso ut deuita iusti debeas. eaq̃: sunt inchoata percurrere:
erutis. exculta terra deuir tutum segete feratius fructum dedit:
Preconio itaque eximiae conuersationis celebre nomen eius habebat᷑
Non longe autem monasterium fuit :÷ cuius congregationis pater
de functus est : Omnisq: ex illo congregatio ad eundem uenerabilem
benedictum uenit: et magnis precibus ut ei prae esse deberet peciit:
Quidiu negando distulit : suis illorũq fratrum moribus conuenire
non posse praedixit: Sed uictus quandoq: precibus:: ad sensum dedit
cumque in eodem monasterio regularis uitae custodiam teneret. ⁊¬

Expanded text:
esse eos ac servire necesse est, et obsequiis laboribusque fatigari: cum esse eos ac servire necesse est, et obsequiis laboribusque fatigari: cum vero jam mentis aetate tranquilla calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt. Petr. Fateor, placet quod dicis: sed quia prolati testimonii claustra reserasti, quaeso ut de vita justi debeas ea quae sunt inchoata, percurrere. erutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu negando distulit, suis illorumque fratrum moribus se convenire non posse praedixit: sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret,
Abbreviated transcription (Latin):
mentis : quia uoluptatem traxit indolorem: Cum que bene poenaliter
ardereforis: extinxit quod inlicite ardebat intus Nicit itaq peccatũ :
quia mutauit incendium. ex quoui delicet tempore sicut post disci¬
pulis ipse perhibebat. ita in illo est temptatio uoluptatis edomitant
tale in se aliquid mini mesentiret . Coeperunt post modum ulti iã
mundum relinquere: atque ad eius magisterium festinare. Liber
quippe a temptationis uitio. iureiam factus est uirtutũ magister:
Vnde et permorsen praecipitur : ut leuitae auiginti quinq: annis
et supraminis trare debeant: Ab annouero quinquagesimo: custodes
am quidem prolati testimonii mihi aliquantum in tellectus inter¬
i quet petre : quod iniuuentute carnis temptatio ferueat : Ab anno
autem quinquagesimo: calor corporis friges cat Vas a autẽ sacra :¬
sunt fideliũmentes: electiergo cumadhuc intemptatione sunt: sub¬

Expanded text:
mentis; quia voluptatem traxit in dolorem. Cumque bene poenaliter mentis; quia voluptatem traxit in dolorem. Cumque bene poenaliter foris arderet, exstinxit quod intus illicite ardebat. Vicit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, ut tale aliquid in se minime sentiret. Coeperunt postmodum multi jam mundum relinquere, atque ad ejus magisterium festinare. Liber quippe a tentationis vitio, jure jam factus est virtutum magister. Unde et per Moysen praecipitur , ut levitae a viginti quinque annis et supra ministrare debeant: ab anno vero quinquagesimo custodes vasorum fiant. Petrus. Jam quidem prolati testimonii mihi aliquantum intellectus interius. Liquet, Petre, quod in juventute carnis tentatio ferveat, ab anno autem quinquagesimo calor corporis frigescat: vasa autem sacra sunt fidelium mentes. Electi ergo cum adhuc in tentatione sunt, sub
Abbreviated transcription (Latin):
auis quae uulgo merula uocatur: circa eius faciem uolitare coepit. ⁊¬
eiusq uultui in portune insistere. itaut capi manupos set : si hancuirs c̃s
tenere uoluis set: sed signocrucis edito reces sit auis: Tanta autem carnis
temptatio aui eadem recedente secuta est : quantamuir sc̃s numquã
fuerat expertus : Quandamnamq: aliquando feminam uidera t :
quam malignus sp̃s ante eius mentis oculos reduxit : Tantoq: igne
seruidi animum inspecie illius accendit ut sein eius pectoreamoris
flamma uix caperet: etiam pene deserere heremum uoluptate iuict
deliberaret : Cum subito supernagratia respeccus : ad semet ipsum
reuersus est: atque urticarum et ueprium iux tadensa suberes cȩre
frutecta conspiciens exutus indumento nudum sein illis spinarum acu¬
leis et urticarum incendiis proiecit : Ibiq: diuuolutatus: toto ex eis
corpore uulneratus exiit ÷ et percutis uulnera. eduxit a corpore uulnus

Expanded text:
avis, quae vulgo merula nominatur, circa ejus faciem volitare coepit, avis, quae vulgo merula nominatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut manu capi posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset: sed signo crucis edito recessit avis. Tanta autem carnis tentatio ave eadem recedente secuta est, quantam vir sanctus nunquam fuerat expertus. Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos reduxit: tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix caperet, et jam etiam pene deserere eremum voluptate victus deliberaret. Cum subito superna gratia respectus ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus