comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aute occulos ur̃os quomodo uix̾it stitis om̃es. dn cognatos
suos enuãbit. quibus uos eporteat cõmoueri: ac hii qͥderi
nulli fuit. Amicos proferet: ac nemo est: qui sibi non trape
putet amutum istius noĩari ¶ Item credo Inimitũ quẽ d̾uoce̾tẽ
putabãs: in iudiciũ adduxisti. lam eñ indẽpuatũ necasti.
leges que id prohibent facere. ueritas es: at ne quidẽ st̾ptas¬
iudicasti. cũ ipe te ueteris anuititre cõmoneret. cõmotus es:
occidisti. Muid cũ tibi pueri ad pedes uolutarent᷑. mĩa motus
conare faciliẽ fit / ut exangeat᷑ indicintas negocii ¶Ex ⁊ der¬
fit fet ꝰ nram quid face̾ me cõueuit. cũ atãta galloꝵ młtitudiẽ
locĩo quoq inimicissinũ hebamꝰ. Sedere in castris. Ac neqe
subsidud̃ quod expetarem he̾baniꝰ. Neq exat quo uitã ꝓduce̾mꝰ
Castra Relinquerem : ac obsidebanurr: Uitã militũ negligerem.

Expanded text:
ante oculos vestros quomodo vixerit, scitis omnes. At cognatos ante oculos vestros quomodo vixerit, scitis omnes. At cognatos suos enumerabit, quibus vos conveniat commoveri. At hi quidem nulli sunt. Amicos proferet. At nemo est, qui sibi non turpe putet istius amicum nominari.» Item: «Credo, inimicum, quem nocentem putabas, in iudicium adduxisti? Non: nam indemnatum necasti. Leges, quae id facere prohibent, veritus? At ne ret, commotus es? occidisti. Quid? Cum tibi pueri ad pedes volutarentur, misericordQuare facillime fit, ut exaugeatur indignitas negotii. Ex sic: «Nam quid me facere convenit, cum a tanta Gallorum multitudine ebamus. Sederem in castris? At neque subsidium, quod expectarem, habebamus, neque erat, qui vitam produceremus.› Castra relinquerem? At obsidebamur. Vitam militum neglegerem?
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi queriius a nobis. quid ab hũs. aut quid
contra nos dici possit. deinde subitiuus id quod oport
dici aut non oportet/ quod aut nobis adiumento
igitur unde iste tam pertiussus factus sit. Amplam pat̾inonu
relictũ est: ac patris uoua uenierũt Hrered itas aliqua obuemt
non p̃ dici. sed eciam anẽãtiis om̃ib exhedaus ẽ premiũ aliqͣd¬
aut ex lite aut ex iudicio cepit. Non modo ip̃ non fecit. sed eciam
insuꝑ ip̃e grandi spousione inãtus est / Ergo si hus Racionib
locupletatus non est. sicut om̃es uidetis: aut illi donu nastit᷑
aurũant unde non est licitũ pectinas accipit. ¶ Item sepe
Iudices aĩaduers multos aliqua ex henesta Re. quã ne Iinimici
quidem coriari possent sibi presidium pete̾. quoꝵ nichil
pt̃ aduersarius face̾. Nam ut ͫ ad patois eius uirtutẽ ꝯfugiet
lt enm uos iurati capite dampnastis. An ad suam Reuerte¬
antiquã uitam / alicubi honeste tractatã: Nam hic quidem

Expanded text:
 quaerimus ipsi, quid ab illis aut quid  quaerimus ipsi, quid ab illis aut quid contra nos dici possit; dein subicimus id, quod oportet dici aut non oportet, aut nobis adiumento do: «Quaero igitur, unde iste tam pecuniosus factus sit. Amplum patrimonium relictum est? At patris bona venierunt. Hereditas aliqua venit? Non potest dici; sed etiam a necessariis omnibus exhereditatus est. Praemium aliquod ex lite aut iudicio cepit? Non modo id non fecit, sed etiam insuper ipse grandi sponsione victus est. Ergo, si his rationibus locupletatus non est, sicut omnes videtis, aut isti domi nascitur aurum, aut, unde non est licitum, pecunias cepit.» Item: «Saepe, iudices, animum advorti multos aliqua ex honesta re, quam ne inimici quidem criminari possint, sibi praesidium petere. Quorum nihil potest adversarius facere. Nam utrum ad patris eius virtutem confugiet? At eum vos iurati capite damnastis. An ad suam vitam revertetur? Quam vitam aut ubi honeste tractatam? Nam hic quidem
Abbreviated transcription (Latin):
uolutatũ est ł plura noĩa casibus cõmutatis hoc modo
Res puᵃ est ablata. quẽ uirũ Rei pui. amantissinũ
subito dũatus de sii ciuntatis exipuit. saturuinũ. fide
druse sangnis domesticos parietes. et uultũ ꝑentis¬
aspuxit asperfit. cũt Sulpitiũ cui paulo aute om̃ia
concedebant urent spacio non mõ uniẽ sed etiã sepelior
prohibunt ħet toia genera proxina exornacionũ
quorũ unũ in sunilit̾ cadentib. alterũ in similit̾ desinẽtib
aut̃ scudia ad delectatõe. ꝙ ad ueritatẽ uidentur
actomodaciora. Quare fides et grauitas et seueritas
oratoria minuitur hus exoruatõib frequẽter collotatis
non dignitas neq pultrtudo / Quare que sut ampla
et pultra. di placere possũt. que lepida et concĩua
cito sacretate afficiũt anriũ seusũ fastidio sissumnũ.
Quoiiodo. engo si crebrius hus gu̾ib utenuur puerdi
didebuuur elotutione de lectari: ita se raro interseuemuꝰ
ubiectio est cum Interroganuis aduer sarios aut¬

Expanded text:
volutatum est. Plura nomina casibus conmutatis hoc modo occisio est oblata, quae virum rei publicae amantissimum subito de sinu civitatis eripuit. Saturninum fide Druse, sanguis domesticos parietes et voltum parentis aspersit. Sulpicio, qui paulo ante omnia coa genera exornationum, quorum unum in similiter cadentibus, alterum in similiter desinentibus autem studia ad delectationem quam ad veritatem videntur› adcommodatiora. Quare fides et gravitas et severitas oratoria minuitur his exornationibus frequenter conlocatis,non dignitas neque pulcritudo. Quare, quae sunt ampla atque pulcra, diu placere possunt; quae lepida et concinna, cito satietate adficiunt aurium sensum fastidiosissimum. Quomodo igitur, si crebro his generibus utemur, puerili videmur elocutione delectari, item, si raro interseremus has onem. CAPUT 33 Subiectio est, cum interrogamus adversarios aut
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑioret. sed tamẽ adhibenda nõnũꝙ ¶Alterũ genus¬
est huioĩ. ut denius oꝑam quirites / ne on̾ino paties
cõscripti circustripti putentur ꝭ hec ãuoiãtio magie
accedit ad suulitudinẽ ꝙ̃ suꝑior. sed nuꝰ ꝙ̃ ille suꝑiores
ꝓpt̾ec qr non solũ addite / sed uno tpre demupte qͦq lõe
sunt ẜ terciũ genus est quod uersatur in casuũ ꝯruntatõe
Alixander macedo sumo lauore aĩiz ad uirtutem a puericia
confirmaiit. Abexandri uirtutes per orbem terre cũ
lande et gloria uulgate sũt. Alexãdrũ omeẽ maxie
metuerũt. hudem pluriuũ dilexerũt. Alexãdero si

Expanded text:
superiores, sed tamen adhibenda nonnumquam. Alterum genus huiusmodi: «Demus operam, Quirites, ne omnino patres ‹conscripti› circumscripti putentur.» Haec adnominatio magis accedit ad similitudinem quam superior, sed minus quam illae superiores, propterea quod non solum additae, sed uno tempore demptae quoque litterae sunt. Tertium genus est, quod versatur in casum commutatione «Alexander Macedo summo labore animum ad virtutem a pueritia confirmavit. Alexandri virtutes per orbem terrae cum laude et gloria vulgatae sunt. Alexandrum omnes maxime metuerant, idem plurimum dilexe
Abbreviated transcription (Latin):
unicit / productoẽ eiuidem lr̃e. hoc modo. hic auiu
diligit ꝙ̃cum curiã / addendis loit̃o hoc pacto. hic sibi
posset cẽperare. iusi amori malle obtemꝑare demẽdisi¬

Expanded text:
incit.» Productione eiusdem litterae ‹hoc modo: Hinc avium incit.» Productione eiusdem litterae ‹hoc modo: Hinc avium diligit, quantum Curiam?» Addendis litteris hoc pacto: «Hic sibi posset temperare, nisi amorei mallet obtemperare.» Demendis
Abbreviated transcription (Latin):
diligentia comꝑat diuitias negliã corrũpit anmũ
et iñ cũ ita uiuit. nere ꝙͦ se ducit hominã.
audes fate̾. ne quiter scudes dicẽ. unus Imudrose. deliuqͥg̃
sendiose. loqueras odiose. Icẽ audacter t̾rctas humuilis
platad  het duo gno quoꝵ alterũ in exitus alterum in
casus snulitudine uersatur inter se uehement̾ ꝯuenũt
et ea Re qui hus bene utintur: plerũq simulea collocãt
in egdem partib orationis. Id hoc modo face̾ oportet.
p erditissima Ratio est. amorẽ petere. pudorem fugere
diligere formam. negligere famã. hit et ea uerba
que casus hũt ad casus similes. et ea que non hũt ad
ad Res dissimilos suilia uerba actomodentur. ea iułtie
et uarus Racionibus cõfictur aut actenuacõe aut ꝯple¬
pious eiusdem lõẽ sit chic qui se rocge magniffice Iactat
acqz astentat. ueuit ad te, aute ꝙ̃ Romain ueuit et ex
geoario. hic quos homines alea uicit. eos statim ferro¬

Expanded text:
diligentia conparat divitias, neglegentia corrumpit animum, et tamen, cum ita vivit, neminem prae se ducit hominem.»audes facere, nequiter studes dicere; vivis invidiose, delinquis studiose, loqueris odiose.» Item: «Audaciter territas, humiliter placas.» Haec duo genera, quorum alterum in exitum, alterum in casus similitudine versatur, inter se vehementer conveniunt; et ea re, qui his bene utuntur, plerumque simul ea conlocant in isdem partibus orationis. Id hoc modo facere oportet: «Perditissima ratio est amorem petere, pudorem fugere, diligere formam, neglegere famam.» Hic et ea verba, quae casus habent ad casus similes, et illa, quae non habead res dissimiles similia verba adcommodentur. Ea multis et variis rationibus conficitur. Adtenuatione aut conplexione eiusdem litterae sic: «Hic, qui se magnifice iactat atque ostentat, venit ante, quam Romam venit.» Et ex contrario: «Hic, quos homines alea vincit, eos ferro statim v
Abbreviated transcription (Latin):
alueum descendet̾ ecte abi iste de toarsuecso
hens Inguit a dolestens pueni tri me modo
pulsarũt. sanffacias opportet. hic quid etatꝭ
ab iguoto p̾ter ꝯfuiotudine appellatus eẽd.
erubint Iste clarins cadẽ et alia dice̾ cepit

Expanded text:
et, ecce tibi iste de traverso: «Heus», inquit, «adolescens, pueri tui modo me pulsarunt; satis facias oportet.» Hic, qui id aetatis ab ignoto praeter consuetudinem appellatus esset, erubuit. Iste clarius eadem et alia dicere coepit.
Abbreviated transcription (Latin):
stoibit. et st est maxrẽ aotifficiosum alio tpre
utat᷑ ea fatuliate. non tñ coparare ⁊ ip̃i gigile̾
et ꝓferre deb/ postremo in eo uiii artifficii
ꝯsuunat. ut ip̃i ab alus pocius eligondi ꝙ̃
aliox bom electores goistinent᷑ ñ ea que dit̾at᷑¬

Expanded text:
scribet. Et, si est maxime artificiosum, alio tempore utantur ea facultate, non tum, cum parere et ipsi gignere et proferre debent. Postremo in eo vim artificii consumant, ut ipsi ab aliis› potius eligendi, quam aliorum boni selectores existimentur.
Abbreviated transcription (Latin):
igi onĩa faibs. dicẽs. administraredi utᵒ nõs sociooe
ab Re puᵃ Remonebas et alienabas. an non est utrũ
aliquam exorai eppeituit qui ista phiberet. an fiey
non sineret. an non. ¶ Raciocinatio est per quam ip̃i
a nobis racionem postimus q̃r quicq̃ dicanus et crebro
nos met a nobis petinus uiꝰ cuist ꝓposicionis ex pla¬
indicanant. ea benefici quoꝵ dampuatã xtimabãt
mopissime cupiditari cuuere ꝑ multos  quos istoe
uirũ parentosq certros ad quos uidet sui dedecoris
Infanã ꝑtnere. quid postea quos tantoꝑe timeat
est. quia nulla pd honesta Ratio Retinere eã quã
magnitudo is pectati facit tnmuidã Intemꝑancia

Expanded text:
 omnia faceres, diceres, administrares, utrum ‹animos sociorum ab re publica removebas et abalienabas, an non? Et utrum› aliquem exornarei oportuit, qui istaec prohiberet ac fieri non sineret, an non?» CAPUT 23 Ratiocinatio est, per quam ipsi a nobis rationem poscimus, quare quicque dicamus, et crebro nosmet a nobis petimus unius cuiusque propositionis explaiudicarant, ea veneficii quoque damnata exeistimabatur. turpissimae cupiditati, timere multos. Quos istos? Virum, parentes, ceteros, ad quos videt sui dedecoris infamiam pertinere. Quid postea? Quos tantopere timeat, est?› Quia nulla potest honesta ratio retinere eam, quam magnitudo peccati facit timidam, intemperantia
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ opporteat in uita breniter ostendit. haoc pacto.
diffiale est p̃mũ uirtntes Reuereri. qui semꝑ scdã
furtuna sit usus. / qtem liber est is extunandus
qui nulli tuo pitudum feruit. Item egeus et es
actione Ratõis. hoc pacto / omẽs uene uinendi Racoes an
uirtute sunt collocande ꝓpterea ꝙ sola uirtus in fua

Expanded text:
esse oporteat in vita, breviter ostendit, hoc pacto: esse oporteat in vita, breviter ostendit, hoc pacto: «Difficile est primum  virtutes revereri, qui semper secunda fortuna sit usus.» Item: «Liber is est existimandus, qui nulli turpitudini servit.» Item: «Egens aeque ctione rationis, hoc pacto: «Omnes bene vivendi rationes in virtute sunt conlocandae, propterea quod sola virtus in sua
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝙ neccio. q̃r qr nulla facilius ad id maleficiũ
tã ꝙ̃ turpis amor et Ing Intemꝑans libido comone
potuit / cuiꝰ nulieris aiꝰ̃ eẽt corruptus. eis corpꝰ¬
eẽ castum non prtarũt. / quĩd in nix Idem ne obfer¬
uabat. nĩnus. quid ita. quia uiros ad unũe quodq
maleficiũ singulare cupiditates Impellũt̃. mulieres
ad om̃ia maleficia cupiditas una ducit Item uẽne
maiores nostri hoc ꝯparan̾it. ut nemũe Rigẽ
quem aruns cepisfet uita pouarẽt. quidita. quia quã
supplicio ꝯsumere. ques eadẽ formua paulo ante in
desins meulisse. quid ita. quia uiri foitis est qui de
uictoua contendant ece/ hosts putares qui deicte st̃
eos hoĩes Indicare./ Ut possit bellum fortiendo mu̾ue.
pacem humanitas angers, et ille si uixisset non ide
ferisset. mon prifecto tam sapiens fuisset / cũ igit᷑
est. et andicons añm Retmnet acentũ tũ uemustate
simonis. tum Rationu expectatõs. ¶ Sententia
est orõ simpta de uita / querant quid sit. anthi

Expanded text:
Quare? Quia nulla facilius ad id maleficium causa, quam turpis amor et intemperans libido commovere potuit; tum cuius mulieris animus esset corruptus, eius corpus castum esse non putaverunt. Quid? In viuid ita? Quia viros ad unum quodque maleficium singulae cupiditates inpellunt, mulieris ad omnia maleficia cupiditas una ducit.» Item: «Bene maiores hoc conparaverunt, ut neminem regem, quem armis cepissent, vita privarent. Quid ita? Quia, quam supplicium consumere, quos eadem fortuna paulo ante in Desino meminisse. Quid ita? Quia viri fortis est, qui de victoria contendant, eos hostes putare; qui victi sunt, eos homines iudicare, ut possit bellum fortitudo minuere, pacem humanitas augere. Et ille, si vicisset, non idem fecisset? Non profecto tam sapiens fuisset. Cur igitur est et animum auditoris retineat attentum cum venustate sermonis tum rationum expectatione. Sententia est oratio sumpta de vita, quae aut quid sit aut quid
Abbreviated transcription (Latin):
suos sangrine alluerad inmicore ciudelitatẽ. Ite
ut cuiꝰ uic nicor uibis ỹtaliã nuꝑ illustrant. enus
m̃t uix fondanentoꝵ Crelquis maueant. Item
bonoꝵs infidiatores latrocimo uitam Inuocentissimi
cuiuisq pestie tantam ne ex iiquitate indicioꝵ ur̃ĩs
se loco urenurr. CRaro et iũ Ror maguitudo postulacre

Expanded text:
suo sanguine aluerunt inimicorum crudelitatem.» Item: suo sanguine aluerunt inimicorum crudelitatem.» Item: ut, cuius nitor urbis Italiam nuper inlustravit, eius nunc vix fundamentorum reliquiae maneant.» Item: «Bonorum insidiatores, latrocinia, vitam innocentissimi cuiusque petistis; tantamne ex iniquitate iudiciorum vestris si loco utemur, raro
Abbreviated transcription (Latin):
que faclius aurib indicari ꝓp̃ uorbis demoustrari
potert ¶ Contemptis est cum ex ꝯtiarus Rebus
oro ꝯfiatur hoc pacto / habet̃ asenticio Ioconda p̾ncipia
eadem exitus amarissimoe affert / Item Inimitu te
platabilem. aminis in exorabilem p̾bes / Itern in
ocio tuultuaris In tumultu solus ociosus est / In
Re frgidissima cales/. In feruẽtissuma fages / Cum
opus est clamanz ubi loqu ꝯueit obnutestiez
ades. ab ec̃ uiei. abes. reuerti cupis/ in pace.
bellum queritas in bello pacem defiderat / In acuffaone¬
contout de uirante loqueris in prelio ma pigrania tube
sontum preferos non p̃t. / hoc gerie si dereiguenus
orrez/ et graues et hornati poterimus esse ¶ Exrla
matio est sque ꝯfiat signiffirationẽ doloris ant
Indignatiouit alicuns. ꝑ hominis aut uibis. ant lori
aut tei cuiuspiam appellatione. hoc modo .⁊ Ce nũt
alloquor .o. Afforcans cuiꝰ mortui quoq nomen
splendori et de cori est cinitat. tui carissum nepotes

Expanded text:
lius auribus diiudicari quam verbis demonstrari potest. Contentio est, cum ex contrariis rebus oratio conficitur, hoc pacto: «Habet adsentatio iucunda principia, eadem exitus amarissimos adfert.» Item: «Inimicis te placabilem, amicis inexorabilem praebes.» Item: «In otio tumultuaris; in tumultu es otiosus; in re frigidissima cales, in ferventissima friges; tacito cum opus est, clamas; ubi loqui convenit, obmutescis; ades, abesse vis; abes, reverti cupis; in pace bellum quaeritas, in bello pacem desideras; in contione de virtute loqueris, in proelio prae ignavia tubae sonitum perferre non potes.» Hoc genere sei distingemus orationem, et graves et matio est, quae conficit significationem doloris aut indignationis alicuius per hominis aut urbis aut loci aut rei cuiuspiam conpellationem, hoc modo: «Te nunc adloquor, Africane, cuius mortui quoque nomen splendorei ac decori est civitati. Tui clarissimi nepotes
Abbreviated transcription (Latin):
in testinos ꝯparat Item cõmotꝰ nõ ost cũ tibi mater
pedes amplexaret᷑ non es cõmotꝰ Item nñt audes
enan uenire in horũ aspectũ proditor prĩe proditor
Inꝙͣ prĩe uonire audes in hoꝵ aspectũ ueheniẽtes audi¬
torem cõmouet eiusdem Rennreg̾no u̾br et uuluus
malꝰ offuit in ꝯͣrio cause quasi aquod telum sexius
prouenat in candẽ ꝑtem cotporis
sed id cõnunitat quod positũ est uerbũ alio u̾bo
ex transeciõne ita efferut᷑ ut ap̾ore postlor
non uiue̾ ut edas / Item ea sde q̃mata non fario
qr cuismodi uolo non possum ciiuismodi posim
nolo Itemi que de Ilo dicut̃ diui non possumt dait

Expanded text:
s !» Item: «Commotus non es, cum tibi pedes mater amplexaretur, non es commotus?» Item: «Nunc audes etiam venire in horum conspectum, proditor patriae? Proditor, inquam, patriae, venire audes in horum conspectum?» Vehementer auditorem commovet eiusdem redintegratio verbi et vulnus maius efficit in contrario causae, quasi aliquod telum saepius perveniat in eandem partem corporis. sed iex traiectione ita efferuntur, ut a priore posternon vivere ut edas'. 4 Item: 'Ea re poemata non facio, quia cuiusmodi volo non possum, cuiusmodi possum nolo'. Item: 'Que de illo dicuntur dici non possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
composicõe. dignitatẽ. Elegãtia ⁊̃ que facit
ut unũ quodq pure et aꝑpte dici uideat᷑. hec
distoibuntur in latrtatẽ. et in explanatõe. latinitas
est que hmont purũ ꝯseruat ab omm uicio
Remotũ. uitia in seonone quoq ñqͣ is latiũꝰ
sit. duo put̃ eẽ . soleotismus. et barbarisis.
Goleotisinus ẽ cum in u̾bis płib isequẽs u̾bũ
suꝑiori non actomodatur. / ⁊ haobarisiuus est¬

Expanded text:
compositionem, dignitatem. Elegancia est ea que facit ut unumquodque pure et aperte dici uideatur. Hec diuiditur in Latinitatem et explanationem. Latinitas est que sermonem purum conseruat ab omni uicio remotum. Vicia in sermone quo minus Latinus sit duo possunt esse: soloecismus et barbarismus. Soloecismus est cum in uerbis pluribus consequens uerbum superiori non accomodatur. Barbaris
Abbreviated transcription (Latin):
honori / Itm scipio numacut substalit stipio
ꝓspicere. tu in hoꝵ cõspectũ ueurre cognaris.
Andes uerbũ fate̾. andes qcꝙͣ ab istis pete̾. Audes
supplicũ dep̃cari quid est quod possis deffendere
quid est quod audeas postubare / quid ẽ quod tibi
oiõez / Con̾fio est nou per quã ut ante p̾mum
Repetimus uerbum. sed ad postreniũ. ꝯtinent̃ it᷑¬
aruis uiat. liberalitate uitit. Item ex quo epre
ꝯcordia de cuntate sublata est. uei pitᵃ libertas
Ingemosus erat. doctus erat/. boms uiribus
/et studiosis anncus eratig᷑. In cuntate prinus
erat / Itẽ nãd cũ astos ut absoluãt te iRegas
ut peierent Rogas. ut extiãtoez agas Negligãt

Expanded text:
honori.» Item: «Scipio Numantiam sustulit, Scipio conspicere, tu in horum conspectum venire conaris? Audes verbum facere? Audes quicquam ab istis petere? Audes supplicium deprecari? Quid est, quod possis defendere? Quid est, quod ‹audeas postulare? Quid est, quod› tibi ationem. Conversio est, per quam non, ut ante, primum repetimus verbum, sed ad postremum continenter rearmis vicit, liberalitate vicit.» Item: «Ex quo tempore concordia de civitate sublata est, libertas ingeniosus erat, doctus erat, bonis viris et studiis amicus erat: ergo in civitate primus erat.» Item: «Nam cum istos, ut absolvant te, rogas, ut peiurent, rogas, ut exeistimationem neglegant
Abbreviated transcription (Latin):
Traducõ est que fant ut cũ idẽ uerbũ crebaꝰ
ponaurr. non puodo non effudat au̾nũ et erã
ꝯcimorẽ oroe Reddat hoc pato / qui nichil habet
in uita Iocudius uita is cũ uirtute non p̃t̃ uitã
cole. Item eum hoĩez appellas qui si suisset homo

Expanded text:
quae facit, uti, cum idem verbum crebrius ponatur, non modo non offendat animum, sed etiam ncinniorem orationem reddat, hoc pacto: «‹Qui› nihil habet in vita iucundius vita, is cum virtute vitam non potest colere.» Item: «Eum hominem appellas, qui si fuisset homo,
Abbreviated transcription (Latin):
In mediocꝰ figura u̾sabitur oro se hec ut
aute dixa aliquãtulũ diiserm̾ius neq tũ
pugnare et imperiũ nru nobistũ sumul.
uiotate ⁊ Industria cõ ssuare solit sũt. hn
tñ re et opes suas et copiati nctõre norũt¬
stie et extimare poterãt hni cũ deliberaussẽt
bellũ nobistũ gerere. queso que Res erat
.qua fieti uellũ succipere cognarẽtur. cũ
nulto maxinuã ꝑtem sociorũ in officio manere
Intelligerent. cũ sibi non multitudinẽ nilitũ.
non ydoneos Imperatores / non ydoneã pctiũa
pitaͣᵐ p̾sto eẽ uiderentur. non deiq ullã
Rem que eꝑtinet ad uellũ a diinistoãd Eã¬

Expanded text:
In mediocri figura versabitur oratio, si haec, ut ante dixi, aliquantum demiserimus neque tamen pugnare et imperium nostrum nobiscum simul virtute et industria conservare soliti sunt. Ii cum se et opes suas et copiam necessario noruntscire ‹et› existimare poterant. Ii, cum deliberassent nobiscum bellum gerere, quaeso, quae res erat, qua freti bellum suscipere conarentur, cum multo maximam partem sociorum in officio manere intellegerent? Cum sibi non multitudinem militum, non idoneos imperatores, non pecuniam publicam praesto esse viderent? Non denique ullam rem, quae res pertinet ad bellu
Abbreviated transcription (Latin):
nomaui in hoc libro herẽm de eloqucõe ꝯstripsimꝰ
et quibus in Rebus opus fuit exemplis uti.
uridd exemplis usi sumus. et id feciuꝰ p̾ter
⁊suetudinem gretoꝵ/ qui de hac lre scripxeount
non nectĩo faciendum est. ut panas Racionẽ nõd¬

Expanded text:
niam in hoc libro, Herenni, de ELOCUTIONE conscripsimus et, quibus in rebus opus fuit exemplis uti, nostris exemplis usi sumus et id fecimus praeter consuetudinem Graecorum, qui de hac re scripserunt, necessario faciendum est, ut paucis rationem no
Abbreviated transcription (Latin):
huic touculentissimo ac nephario ph faciuiori
Pinctularẽ peram non Relinguerunt / acq in
alus malefitus ad singulos aut ad pautos
x alieno pectato Inuria ꝑuenit / huiꝰ steleris
qui sunt asfiuess uno ꝯsclio uniu̾fis tiuib actrosissiãs
calamitates machinant᷑. /o. feros aiõs .o.
cuideles crgitacoet̃. or delictos hoies ab huãntate
quid agere ausi sunt. aut cogitare posfiuit quo
pacto hostes Remulfis maioꝵ sepultus. deiectis
menib orantes irruerũt In cuictatẽ⁊ quomedo
dcũ complis spoliatis optimacib tarcidatis. alit
arreptis in sruitutõ matrib familias et Ingeruis
sub ostilem libidinẽ subiectis. uibs ab acerbissimo
confidet incendio ꝯflagratar. qui se non putant
id quod uolueuint ad exitũ ꝓduxisse. usi scissins
patois mifand̃ sceleritati uiderẽt auerẽ. neqõ¬
uobis uerbis ꝯsequi Indices, eciã Indignntat̾i
edocet ut eũ qui fortunas omũ uolut̾ ꝓ de̾¬

Expanded text:
huic truculentissimo ac nefario facinori huic truculentissimo ac nefario facinori singularem poenam non reliquerunt. Atque in aliis maleficiis ad singulos aut ad paucos ex alieno peccato iniuria pervenit: huius sceleris qui sunt adfines, uno consilio universis civibus atrocissimas calamitates machinantur. O feros animos! O crudeles cogitationes! O derelictos homines ab humanitate! Quid agere ausi sunt aut cogitare possunt? Quo pacto hostis, revulsis maiorum sepulcris, diiectis moenibus, ovantes inruerent in civitatem; quo modo deum templis spoliatis, optimatibus trucidatis, aliis abreptis in servitutem, matribusfamiliis et ingenuis sub hostilem libidinem subiectis urbs acerbissimo concidat incendio conflagrata; qui se non putant id, quod voluerint, ad exitum perduxisse, nisi sanctissimae patriae miserandum scelerati viderint cinerem. Nequeo verbis consequi, iudices, indignitatem edocet, ut eum, qui fortunas omnium volue
Abbreviated transcription (Latin):
oratoria eloqucio debeat cẽ deinde ostendenus
omie orõ non uiciosa ysudt᷑. unã grante̾. alt̾a
mediociẽ. c̃tiã exotonuatã uocanius/ Grais
est que ꝯstat eo u̾bor gramũ magna ⁊ oruata
ꝯscenctõe / medioris est que ꝯstat ex humuiliori
neq tnꝰ exo Infima. et ꝓnulgatissima u̾borum
dignitate / accenuata est que demissa d usq
ad usicatissimã puro ꝯsuetudinẽ sexmonis
sine translata. ea ad unã quãq rem acomodabũt᷑
et se goanes sant̃ que in amplifficatõe et
cõm̾isẽracõe tractãtur. eligent᷑./ Et s⁊ exornatois
siarẽ aut uerboꝵ que grauitatẽ hẽbũt de qͥrus
satis ydoneã possit in cũ penã excogitare.
qui prode̾ hostib patoiã cogitauit. quod maleficũ
cũ hoc scele̾ ꝯparare quod huic maleficio dignũ
suppliciũ p̃t̃ Inuluiri. In hus qui uiolassent¬
matre Ingennã matre fanuł ꝑstouprassent.
aut pulsassent aliquã. aut postremo cuecussẽt.
maxiã supplicia maiores nosto ysupseouut

Expanded text:
oratoria elocutio debeat esse; deinde ostendemus,omnis oratio non vitiosa consumitur: unam gravem, alteram mediocrem, tertiam extenuatam vocornata constructione. Mediocris est, quae constat ex humiliore neque tamen ex infuma et pervulgatissima verborum dignitate. Attenuata est, quae demissa est usque ad usitatissimam puri consuetudinem sermonis.sive extranea, unam quamque rem adcommodabuntur; et si graves sententiae, quae in amplificatione et commiseratione tractantur, eligentur; et si exornationes sententiarum aut verborum, quae gravitatem habebunt, de quibus satis idoneam possit in eum poenam excogitare, qui prodere hostibus patriam cogitarit? Quod maleficium cum hoc scelere conparari, quod huic maleficio dignum supplicium potest inveniri? In iis, qui violassent ingenuum, matremfamilias constuprassent, volnerassent aliquem aut postremo necassent, maxima supplicia maiores consumpserunt:
Abbreviated transcription (Latin):
artẽ ad nõus Ridiculũ est. ꝯp̃ scriptorẽ ceris¬
suo Iudicio ꝯprobare / igit᷑ ab uno sumenda
¶ p̃mũ oñu quod ab artis scriptore afforturr exẽplũ
enis artifficii de bet ed: non ut si quis pupurã
aut aliud qmiipeam uendens dicat sume a me

Expanded text:
artem, id non ridiculum est ipsum artis scriptorem suo iudicio conprobare? Ergo ab uno sumenda s. Primum omnium, quod ab artis scriptore adfertur exemplum, id eius artificii debet esse. Ut si quis purpuram aut aliud quippiam vendens dicat: «Sume a me,
Abbreviated transcription (Latin):
id est eius modi / socii nostri q cũ bello gadre
nobistũ uellent ꝓfecto Raciotiuat eeuti ec̃. ⁊
facerent ⁊ non herent hic aduitores multosĩ
malos hoĩes et audaces solent enĩ dui cogitaie
omess qui magna negõa uoleut age / nõ p̃t
huuoĩ sermo actentũ tene auditore diffluit eñ
torts neq quicꝙ̃ ꝯphendeus ꝑfectis uerbis
ampleaitus. Com non put̃ nulla facetissima
ueoboꝵ actennarõe cõmode uersan. uenuĩt ad
aridũ et exa angue genꝰ or̾oiis quĩ nõ alicuũ¬
est goilẽ noĩan curꝰmodi est hec. / nam istit
dicensz hit tuus serms pulsaint me. pꝰea dicit
hic Illi ysderabo. post ille ꝯuiciũ fecit et magis
magioq pu̾tib multis damant. frmolus hic
quidem iam et liberalis est feomo. non einz est
efficiuit̃ exornatões. de quibus post loquent᷑ que ce
Rare disponentur. distuictam ficnte colorib si crebro
cellocabuunt᷑ obliquã reddunt orõne./ Bed figã

Expanded text:
Id est eiusmodi: «Socii nostri cum belligerare Id est eiusmodi: «Socii nostri cum belligerare nobiscum vellent, profecto ratiocinati essent etiam facerent et non haberent hinc adiutores multos, malos homines et audaces. Solent enim diu cogitare omnes, qui magna negotia volunt agere.» Non potest huiusmodi sermo tenere adtentum auditorem; diffluit enim totus neque quicquam conprehendens perfectis verbis amplectitur. Qui non possunt in illa facetissima verborum attenuatione commode versari, veniunt ad aridum et exaNam istic dicit: «Hic tuus servus me pulsavit.» Postea dicit hic illi: «Considerabo.» Post ille convicium fecit et magis magisque praesente multis clamavit.» Frivolus hic quidem iam et inliberalis est sermo: non enim est adficiunt exornationes, de quibus post loquemur; quae si rarae disponentur, distinctam, sicuti coloribus, si crebrae conlocabuntur, obliquam reddunt orationem. Sed figuram
Abbreviated transcription (Latin):
Intelligi poterũt erat em̃ et actenuata uerbore
ꝯstruaio q̃diã. et itẽ alia in goauitate. alia poita
in mediocoitare / Est ant canõdũ nedũ hec
que laudanda est ꝓpuiqua ẽ ea que fugiẽda¬
est que rite uidebit᷑ appellaꝵ se saffulta noĩabit
nam ita ut corpus bonã habandinẽ cuuor Iunta᷑
sope Ia gͣiis or̃o sepe Iniuis uidet᷑ ea q̃ turget
et inflata est. cũ aut̃ nomez aut p̾stis uerbis
aut durit̾ aliunde trauslatꝭ. aut gramoribus
ꝓ̃ Res postulat aliquid dictᵒ hoc modo. Iram
qui ꝙduellionib uendica prĩam. non sacis supplicii
dederit si prĩcepsz m̃eptirruas depultus fuerit
laciuas / peniteat agͣ ascũ qui montes belli fabritatꝰ
est campos substualit pacis In ħ gnie̾ pleriq
perueneriuit ad ꝯfine genus. eiuis gn̾id quo de
mpellatur dissolũt quod est funie uerbis ⁊ articlid̃
.et etꝭ appellaⁿᵘ fluatnaus. eo ꝙ fluctuat huc. et
illuc. net pt̃ ꝯfirmare ne uirilit se expedire

Expanded text:
intellegi poterant. Erat enim et adtenuata verborum constructio quaedam et item alia in gravitate, alia posita in mediocritate. Est autem cavendum, ne, dum haec quae laudanda est, propinqua est ea, quae fugienda; quae recte videbitur appellari, si sufflata nominabitur. Nam ita ut corporis bonam habitudinem tumos imitatur saepe, item gravis oratio saepe inperitis videtur ea, quae turget et inflata est, cum aut novis aut priscis verbis aut duriter aliunde translatis aut gravioribus, quam res postulat, aliquid dicitur, hoc modo: «Nam qui perduellionibus venditat patriam, non satis subplicii dederit, si praeceps in Neptunias depultus erit lacunas. Poenite igitur istum, qui montis belli fabricatus est, campos sustulit pacis.» In hoc genus plerique perveniunt ad confinii genus eius generis; quod appellamus ‹dissolutum, quod est sine nervis et articulis; ut hoc modo appellem «fluctuans» eo, quod› fluctuat huc et illuc nec potest confirmate neque viriliter sese expedire.
Abbreviated transcription (Latin):
partes ordins equalit̾ ꝑpolitas / ea ꝯf̾uabitur
Ie fugnimꝰ coebrat uocaliũ ꝯcirosiones quẽ
uastã acq hyantẽ ororm Reddunt. ut hoc est
uage aente ameissie impndebant./ et si
uitabimus eisdem loĩs Inmuitet asfiduitatem
cui uins u̾sus hic erit in exemplo. nã hic
nichi prchibet Iniirus alieius exẽpłis uti.
otite tute. tuto. tibi tanta troane tulisto. et hic

Expanded text:
liter perpolitas. Ea conservabitur, si fugiemus crebras vocalium concursiones, quae vastam atque hiantem orationem reddunt, ut haec est: «Bacae aeneae amoenissime inpendebant»; et, si vitabimus eiusdem litterae nimiam adsiduitatem, cui vitio versus hic erit exemplo - nam hic nihil prohibet in vitiis alienis exemplis uti -: O Tite, tute, Tatei, tibi tanta, tyranne, tulisti, et hic
Abbreviated transcription (Latin):
esderemꝰ dicinꝰ igᵗ hosi tũ ꝙ aliens utant᷑
pectare. cũ magis euꝭ delinquie̾ ꝙ a nultis
exempla fumãt. et de eo quod pꝰta dignius
ante uideanus. Si ꝯsiderem aliena opportẽ
eligerent et ꝓbarẽt que̾l ꝙ sibi in om̃ce res
suppediraret empla. uel poetã uel rratorem.
sed aliud aliũ putẽ ysequi posse. Si eñ putabit
posse omĩa penes unũ gs isti̾ ip̃e quog ad
oñuz uiot᷑ facultatẽ. sr ad desperarit In ꝑantis
se excercebit. ap̃is eñi contentꝰ toit. noc
nirũ cũ iẽ p̾ceptor artie oiã penes unũ¬
Allegatis ag᷑ acatone / a grecis a. lelio. a scipione.
galba. portata. craso. autonio: cetianq. Item as¬
iptis alus a poetis. et ad ystoriaꝵ icꝰ ꝓtõdbus.
necc̃e erit eñ qui dicet putare ded ouiib dunã
ab uio panca uix patuisse sumg. quare unius
aliciꝰ se eẽ similẽ satis hẽbit rinã qui omẽs
hu̾iut̾ solũ hecẽ se posse diffidet/ gᵒ iuntile¬

Expanded text:
eremus. Dicimus igitur eos id, quod alienis utantur, peccare, cum magis etiam delinquere, quod a multis exempla sumant. Et de eo, quod postea diximus, antea videamus. Si concederem aliena oportere eligerent et probarent quemlibet, qui sibi in omnes res subpeditaret exempla, vel poene aliud alium putet consequi posse. Si enim putabit posse omnia penes unum consistere, ipse quoque ad omnium nitetur facultatem. Si id desperarit, in paucis se exercebit; ipsis enim contentus erit, nec mirum, cum ipse praeceptor artis omnia penes unulis a Catone, a Graccis, a Laelio, a Scipione, Galba Porcina, Crasso Antonio, ceteris, item sumptis aliis a poetis et historiarum scriptoribus necesse erit eum, qui discet, putare ab omnibus omnia, ab uno pauca vix potuisse sumi. CAPUT 8 Quare unius alicuius esse similem satis habebit; omnia, quae omnes habuerint, solum habere se posse diffidet. Ergo inutil
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ post in dicendo ne possit arez enuiu̾ere. et
ab om̃ib uider facultate oratoris octultãtur
Eigo etꝭ ut magua ars cognostã suis exx̃płlis
melus est uti / postoemo hec quoq Resi uos ducit

Expanded text:
 post in dicendo, ne possit ars eminere et  post in dicendo, ne possit ars eminere et ab omnibus videri, facultate oratoris occultatur. Ergo etiam ut magis ars cognoscatur, suis exemplis melius est uti. Postremo haec quoque res nos duxit
Abbreviated transcription (Latin):
aut si ꝓmetheus cũ mortalib ignẽ diuidẽ uell.
ipẽ a uicuus cũ testa aubulans carbentulos
dictudi p̾ceptores nũ uidet᷑ sibi Rediculũ facte̾.
cũ id quod alus polueut᷑. ab alus querũt/ Ei
quis se fontes ꝯmaxiõe penitus abscondito s
aꝑuisse dicat. Et hic siciens ꝙ maxiẽ loquat᷑
nz heãt̾ quo funi sedet non Irrideatur. Ist cum
nĩuo se dnõs fonciũ sed ipos se fontes esse
dicant. et om̃rum Rigare deueant Ingema nõ
putãt fore Reditulũ sc cũ id polliceat᷑ arestat̃
ip̃i sratare / Chares ablistipo statuas faceꝰ non
isto modo didicit. ut lisupus caput ostenderet
fũ nulonis brachia. paraxi beles pecus.
facientẽ uidebat. cctoꝵ oꝑa. uel pola fponte putãt
ꝯsdderare isti ciednt̃ eõs qm hoc ueluit distid
alia Racbẽ doceri posse cõmodiusi pterea nec
unussuisq locus pliuq̃ tangit᷑. ne ars appeat
in sccipiendo exopͥsse cõstoipta pone̾ oppoitet
exormupla. ut martis formã quemrre possuit¬

Expanded text:
aut si Prometheus, cum mortalibus ignem diuidere uellet, ipse a uicinis testula ambulans carbunculos  sibi ridicule facere, cum id, quod aliis pollicentur, ab aliis quaerunt? Si qui se fontes maximos penitus absconditos aperuisse dicat, et haec sitiens quommaxime loquatur neque habeat, qui sitim sedet, non rideatur? Isti cum non modo dominos se fontium, sed se ipsos fontes esse dicant et omnium rigare debeant ingenia, non putant fore ridiculum, si, cum id polliceantur, arescant ipsi siccitate? Chares ab Lysippo statuas facere non isto modo didicit, ut Lysippus caput ostenderet Myronium, brachia Praxitelae, pectus facientem videbat, ceterorum opera vel sua sponte poterat considerare isti credunt eos, qui haec velint discere, alia ratione doceri posse commodius. CAPUT 10 ocus plerumque tangitur, ne ars appareat; in praecipiendo expresse conscripta ponere oportet exempla, uti in artis formam convenire possint: et
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ usitata. Ergo hec aspiora ebrmo uideant᷑
necte est: ãdq fiet Re nõ nã diffitultate.
aliena si potuissenuss factũ eẽt ut quod comodis
eẽt in hoc libro. id nom non cet quod aspines
et inusitatum id ꝓpͥus nobis acribue̾tuer gͦ hac̃
quoq Incomoditatem fugiamus. hus uecansis
cũ artis Innentoẽ goetoꝵ ꝓbassemus gxẽ plore
Racionẽ segnti non simus / Nnc̃ tpũe postulat

Expanded text:
antur necesse est, id quod fiet rei, non nostra difficultate. aliena si posuissemus, factum esset, ut, quod commodi esset in hoc libro, id nostrum non esset; quod asperius et inusitatum, id proprie nobis adtribueretur. Ergo hanc quoque incommoditatem fugimus. His de causis, cum artis inventionem Graecorum probassemus, exemplorum rationem secuti non sumus. N
Abbreviated transcription (Latin):
pantis nobis exequari non poterant. hn postꝙ
pantiores funt. metiiuꝰ ne superiores fuit / hoc¬
gornatõis genus / bremter et cõtinuatis, uerbis
id quod opus est orator comprobat ꝯtrarias liez et
exeo ꝙ dubiũ non est. expedit illud qd̵ est dubiũ¬
ut aut dilui non poss̾t. aut multo uiffiaillem passet
Membrum oroius appellatuer ⁊es brenter ab soluta
sure toenisz fentencie de mõstrationre. que de nus
alio menbro orõnos exipituo. hoc pacto. Et Inimito
poripi oportet ab altero. et anutũ ledebas / Ex
uuobus membris siuis hec exoonatio pt̾ cõstare Iey
contdissuna et absolutissima est que ex tuib cõstat
hoc pacto / Et inunioo proderas et amitũ lederas
et tibi ip̃i non ꝯfulebas ¶ Item nec Rei publite yfu¬
liust metanias profiusti. net innutis restitiser .
utitulus dicitur cum singula uerba Int̾uallis
distnguẽtur cesa odõne. hoc modo. Acrimonia

Expanded text:
paucis nobis exequari non poterant, hii, postquam paucis nobis exequari non poterant, hii, postquam pauciores sunt, metuimus ne sint superiores?». «Voexornationis genus breviter et continuatis verbis id quod opus est oratori, conprobat contraria re et ex eo, quod dubium non est, expedit illud, quod est in dubio, ut dilui non possit aut multo difficillime possit. Membrum orationis appellatur res breviter absoluta sine totius sententiae demonstratione, quae denuo alio membro orationis excipitur, hoc pacto: «Et inexcipiatur oportet altero: «Et amicum laedebas.» Ex duobus membris suis haec exornatio potest constare; sed commodissima et absolutissima est, quae ex tribus constat, hoc pacto: «Et inimico proderas et amicum laedebas et tibi non consulebas.» Item: «Nec rei publicae consuluisti nec amicis profuisti nec inimicis restitisti.» Articulus dicitur, cum singula verba intervallis distinguentur caesa oratione, hoc modo: «Acrimonia,
Abbreviated transcription (Latin):
que dupli esferunt᷑ hec modo suie Racõe / exrant
qui ꝓfperis Rebus om̃es npetus fortuue se putant
effugisse. ac saprenter cogitant qui tprib setundie
casus aduerfos Reforundant ¶ Cum Ratione hoc epacto.¬
qui a dolestentum pectatis putant ignosti opportere
ꝯparare / Sentencias interpoin Raro conuemt
ut hei actores. non uinendi p̾ceptores uideanur ẽẽ
Cum ita Interponerentur. multũ efferent̾ orua¬
auditor. cum ad causam uideat accomodari ct̃am R̃
ex uita et morib sũpta.
et breniter confirmat. hoc pacto. Nain qui suis
Racionibus Iniitus fuit̾ semper. eũ quomodo
alieuis Reb anncũ fore speres Item Ram quẽ
in anuticia ꝑfidiosum cognonis. eum quare putesz
Inmiticias cum fide here posse. Aut qui turbatus p̾uatꝰ¬
intollerabili fuperbia fuerit. eũ cõmodum et cognosẽtẽ
sui fore in ptãte qui speres et qui in sermonib
in contione a mendatio tempebaturũ Item quos
e collibus deiecinus. Cum hus in campo metuimuꝰ¬

Expanded text:
quae dupliciter efferuntur. Hoc modo sine ratione: «Errant, qui in prosperis rebus omnis impetus fortunae se putant fugisse; sapienter cogitant, qui temporibus secundis casus adversos reformidant.» Cum ratione, hoc 'Qui addolescentum pecatis ignosci cogitant oportere conparare.» Sententias interponi raro convenit, ut rei actores, non vivendi praeceptores videamur esse: cum ita interponentur, multum adferent ornaauditor, cum ad causam videat adcommodari rem certam, ex vita et moribus sumptam. et facile  confirmat, hoc pacto: «Nam, qui suis rationibus inimicus fuerit semper, eum quomodo alienis rebus amicum fore speres?» Item: «Nam, quem in amicitia perfidiosum cognoveris, eum quare putes inimicitias cum fide gerere posse? Aut qui privatus intolerabili superbia fuerit, eum commodum et cognoscentem sui fore in potestate ‹qui speres› et qui in sermonibus us credas a mendacio temperaturum? Quos de collibus deiecimus, cum eis in campo dimic
Abbreviated transcription (Latin):
Industoia uirtutem comꝑaiit  In hoc genẽ sepe fieri p̃t
ut non plane p̾ar nuuerꝰ fallabarũ sit. et tñ eẽ uideat᷑
si una aut eciam altera sillaba est altera breuiir. aut si
cũ in altero plures funt in alt̾o longior aut longiores
plenior aut plemores sillaue erũt. ut longitudo aut
plenitudo haꝵ multitudure alterius assequatur et
extquet
muliter cadens exornacio appeltatur. cũ in eadem

Expanded text:
nparavit.» CAPUT 28 In hoc genere saepe fieri potest, ut non plane par numerus sit syllabarum et tamen esse videatur, si una aut etiam altera syllaba est alterum brevius, aut si, cum in altero plures sunt, in altero longior aut longiores, plenior aut pleniores syllabae erunt, ut longitudo aut plenitudo harum multitudinem alterius adsequatur et exaequet. Similiter cadens exornatio appellatur, cum in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃ antiquitati / pͥmũ agtit᷑ quod ab eis de modestia
nã st tace̾ aut nichil stribẽ modestia est: cur
quicꝙ̃ scribũt aut locũt᷑. Sm aliquid suũ st̾bũt
cur quo ceciꝰ onna stoibant. Impediñt᷑ modesta
quasi siquis ad olipiatũ uenit cuifũ. et
scent᷑ ut enutator Impondentoes dicat ec̃ illos
qui cure Receperũt. ip̃e Intra carcerem stet. et
narret allis quo de ledas aut bonus cũ siciis
curficarint. seasti cũ martꝭ curriculũ dest̃diũt
illes qui in eo qurde artifficio claborẽt auuit
facere Inmodeste. ipi aliquando antiquũ otattie
aut poetã laubant. aut scoiptirrã. sic ut Iastad̃
enĩ ibi uis ⁊ aliquis Inqͥet. artẽ tuã scribis.
fatias Impudent᷑ qui uelit tuo noĩ ex alioꝵ laborib
liberare landẽ. nã si eoꝵ uoluimã pon̾diderunt¬

Expanded text:
esse antiquitati. Primum igitur, ab eis quod de modestia esse antiquitati. Primum igitur, ab eis quod de modestia Nam si tacere aut nil scribere modestia est, cur quicquam scribunt aut locuntur? Sin aliquid suum scribunt, cur, quo setius omnia scribant, inpediuntur modestia? Quasi si quis Olympia cum venerit cursum et steterit, ut mittatur, inpudentis dicat esse illos, qui currere coeperint, ipse intra carcerem stet et naret aliis, quomodo Ladas aut boviscum sisonius cursitarint, sic isti, cum in artis curriculum descenderunt, illos, qui in eo, quod est artificii, elaborent, aiunt facere inmodeste, ipsi aliquem antiquum oratorem aut poetam laudant aut scripturam, sic uti in stadium enim tibi vis?» aliquis inquiat. «Artem tuam scribis; facias inpudenter, qui tuo nominei velis ex aliorum laboribus libare laudem.» Nam si eorum volu
Abbreviated transcription (Latin):
nã tum Red ꝓbauiliores tum hor̃nũ scudia ad
Innitandũ alacciora Roddit. ymo euigit om̃m
cupiditates. et accuit Industorãd. cũ spes Iuiecta
uarias et dispares in tot poematib et orõnib
spsas. et uage di fiectat. ita diligẽter erigere
ut unũ quodq genus exemploꝵ  sub singulos artis
locos subice̾ possis / hoc se Industora solu fieri
posset tñ eõnus laudandi cũ talẽ laborẽ non
scriptura notare et separare / Cet̾i cũ legunt
oroẽs bouas aut poemata ꝓbat̃ oratores ⁊ pretas
nec intelligunt. quare cõmoti probẽt quod stus
non possunt ubi sit net quid sit. nec quomo do
factum sit ad quod eos maxũ delucet. ac is qm
hec omia intelligit s ydonea maxio eligit iet
p̾ceptionis nerte est ut eius Re sidus aocffx
set. hoc igaⁱ maxinũ ip̃m artifficiũ est in ꝑre
ad grĩam Racionẽ ꝯprobandã. ꝙ ab ea fertenit
steterut hn qui et Inudtores eius artifficii
Re ꝯprobare Intelligent non oniã gt ꝯcedenda

Expanded text:
non cum res probabiliores tum hominum studia ad imitandum alacriora reddit? Immo erigit omnium cupiditates et acuit industriam, cum spes iniecta icium res varias et dispares in tot poematis et orationibus sparsas et vage disiectas ita diligenter eligere, ut unum quodque genus exemplorum sub singulos artis locos subicere possis. Hoc si industria solum fieri posset, tamen essemus laudandi, cum talem laborem non scriptura notare et separare? Ceteri, cum legunt orationes bonas aut poemata, probant oratores et poetas neque intellegunt, qua re commoti probent, quod scire non possunt, ubi sit nec quid sit nec quo modo factum sit id, quod eos maxime delectet; ‹at› is, qui et haec omnia intellegit, et idonea maxime eligit, et praeceptionis, necesse est eius rei summus artifex sit. Hoc igitur ipsum maximum artificium est in arte ad contrariam rationem probandam, quod ab ea steterint ii, et qui inventores huius artificii re conparare, intellegent non omnia concedenda
Abbreviated transcription (Latin):
oum̃i exempla ponũtͣ. hic non ꝯfirmandi. nec
testifficaridi cã. sod demõstrandi. non eñ cum¬
dicimus eẽ exornacõe que uerbi causa coustet ex
similit̾ designantib uerbis expominus hoc eẽplum
a crasso. quib possinuis ⁊ debenus testimoniũ collotamꝰ
sed exemplum hoc Int̾est igitⁱ Int̾ ee testimõm ⁊
exemplũ exemplo demonstrat᷑. ad quod dicuũꝰ cuiusmõi

Expanded text:
um exempla ponuntur nec confirmandi neque testificandi causa, sed demonstrandi. Non enim, cumdicimus esse exornationem, quae verbi causa constet ex similiter desinentibus verbis et sumimus hoc exemplum a Crasso: «quibus possumus et debemus» testimonium conlocamus, sed exemplum. Hoc interest igitur inter testimonium et exe
Abbreviated transcription (Latin):
Et se non utenuri ꝯtiuẽtor similitꝰ cadẽtib ubis
hot modoflentes. plorantes. lacumantes. obescãtes
et se u̾boꝵ trausiectoẽ uitabiuꝰ uͥ que erit
cuontina . qua de Re posterius loq̃mur quo Inicio
est. tecilius assiduns ut in hoc est pͥori libro.
auree Roratoris sp̃m ledit hus uiciis in compoĩcõne
uitatis Reliquũ operis est ꝯsinme̾dum in dignitate
Dignitas est que reddit ornatam orõnez uarietate
que non in uerbit sed in Rebus iplis quandam

Expanded text:
et, si non utemur continenter similiter cadentibus verbis, hoc modo: Flentes, plorantes, lacrimantes, obtestantes; et si verborum transiectionem vitabimus, nisi quae erit concinna, qua de re posterius loquemur; quo in vitio est Caelius adsiduus, ut haec est: In priore libro aures et oratoris spiritum laedit. His vitiis in conpositione vitatis relicum operae consumendum est in dignitate. Dignitas est, quae reddit ornatam orationem varietate que non in uerbis, sed in ipsis rebus quamdam
Abbreviated transcription (Latin):
si totũ tc̃amen in uno p̃lio positũ putarent
.tum oib Rebz Instonctoresz et apparacoes
Imperio oures gentes Regedi nacões. ꝑtim ui
ꝑtim uoluntate ꝯsenserut. cũ autẽ armis aut
lberalitate appło Romano suꝑati ceut̃ ad re
tranffrrre catulis uirib cognarẽt᷑./ queret
aquis quid frageliã non sua sponte cognati

Expanded text:
um putarent, tamen omnibus rebus instructiores et apparatiores imperio omnes gentes, reges, nationes partim vi, partim voluntate consenserunt, cum aut armis aut liberalitate a populo Romano superati essent, ad se transferre tantulis viribus conarentur. Quaeret aliquis: Quid? Fregellani no
Abbreviated transcription (Latin):
non p̃ ꝯfromare ad illud quod illo non faciũt cã
Re non gueuit / quid ita qui pollicent᷑. arũ stoibe̾.
dotmpla proferũt au hus plĩiq qui arte̾ escioẽt
cũ quis est qui qpossit ad quod de arte scoipgt ꝯ ꝓbar¬
osteandunt nobis illud quod alii excogitanũt at
hoc ap̃m diffiale est ingunt elige̾ de nultis. q̃d
dicitis difficile utͫ laboriosũ. an artifficiosum / st¬
laboriosũ non statun ppo̾clarum. fũt elĩ multa
glosum putaretis. Guraũt istude artifficiosum
paulo plus in elocutoe p̾sertim oniã uidẽ potit
que ex arte dicent᷑ face̾ nemo potũ ist eruditꝰ¬
nemo fat̾ pout cũ fecia te licebatissimũ pates
Ineptus sis ꝓpt̾ ea. quod id fucile faciat q̃mie
mediocoitꝰ luteratꝰ. Itẽ sicũ ex oronb aut poemarib
de legeris egempla. que certis signis artifficii
notata sũt qr Radis ad face̾ nemo possit. aufficose¬

Expanded text:
mare. At id,› quod illi faciunt, quom re non convenit. Quid ita? Quia pollicentur artem scribere, exempla proferunt ab iis plerumque, qui artem nescierunt. Tum quis est, qui possit id, quod de arte scripserostendunt nobis, alii quid excogitarint. «‹At› hoc ipsum difficile est», inquiunt, «eligere de multis.» Quid dicitis difficile, utrum laboriosum an artificiosum? Laboriosum non statim praeclarum. Sunt enim multa psissetis, gloriosum putaretis. Sin istud artificiosum paulo plus, in elocutione praesertim, omnia videre poterit, quae ‹ex› arte dicentur; facere nemo poterit nisi eruditunemo poterit, cum feceris, te litteratissimum putes, ineptus sis, propterea quod id facile faciat quivis mediocriter litteratus, item si, cum de orationibus aut poematis elegeris exempla, quae certis signis artificii notata sunt, quia rudis id nemo facere possit, artificios