comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mens spirare etiam inscriptis: galbae autemuis occidisse. E uert
etiam in oratorum numero mediocrium lucius et Spurius Mumii
frẽs: quoꝵ extant amboꝵ orͣones. Simplex quidem lucius. et ã¬
tiquus. Spurius aũt nihilo illo quidem ornatior: sed tam̃ astridti¬
or. fuit enim doctus e disciplina stoicorum. Multae sunt Sp. albi¬
ni orõnes: sunt etiam lucui. et cauteliorum horestaium: quos aliqͦ
uideo in numero oratorum fuisse. Publius etiam popilius cum ci¬
uis egregius: tum non indisertus fuit. Cauis uero filius eius ca
iusq tuditanus. cum omni uita atq uictu excultus. atq expolitu̾.
tum eius elegans est hĩtum etiam orõnis genus. Eodemq ingn̾ei
est hĩtus is qui inuiria accepta fraegit Ti. gracchum patientia. cu¬
ius in rebus optimis constantissimus. M. octauius. At uerom.
emylius lepidus. qui est porcina dictus iisdem temporib fere q¬

Expanded text:
mens spirare etiam in scriptis, Galbae autem vis occidisse. fuerunt mens spirare etiam in scriptis, Galbae autem vis occidisse. fuerunt etiam in oratorum numero mediocrium L. et Sp. Mummii fratres, quorum exstant amborum orationes; simplex quidem Lucius et antiquus, Spurius autem nihilo ille quidem ornatior, sed tamen astrictior; fuit enim doctus ex disciplina Stoicorum. Multae sunt Sp. Albini orationes. Sunt etiam L. et C. Aureliorum Orestarum, quos aliquo video in numero oratorum fuisse. P. etiam popilius cum civis egregius tum non indisertus fuit; Gaius vero filius eius disertus, Gaiusque Tuditanus cum omni vita atque victu excultus atque expolitus, tum eius elegans est habitum etiam orationis genus. Eodemque in genere est habitus is qui iniuria accepta fregit Ti. Gracchum patientia, civis in rebus optimis constantissimus M. Octavius. At vero M. Aemilius Lepidus, qui est Porcina dictus, isdem temporibus fere qui
Abbreviated transcription (Latin):
derant: cum se putant satis magnam adeptos esse dicendi głia
eamq etiam maiorem uisum iri si in existimantium arbitrium sua
scripta non uenerint: alios ꝙ melius se putent dicere posse ꝗͣ scri¬
bere: qđ peringeniosis hominib neq satis doctis plaerunq con¬
tingit: ut ip̃i Galbae quem fortasse uis non ingenii solum: sede¬
tiam animi et naturalis quidam dolor dicentem incendebat: effi¬
ciebatq ut et incitata et grauis et u.ehemens ẽẽt oratio. Deinde
cum ociosus stilum p̃henderat: motusq omnis animi tanꝗͣ uentꝰ
hominem defecerat: flaccesscebat orͣo: quod iis qui liatius dicẽdi
consectant᷑ genus accidere non solet: propt̾ea ꝙ prudentia nunꝙͣ
deficit oratorem: qua ille utens: eodemmõ possit et dicere et scribẽ
Ardor animi non semp adest: isq cum consedit. omnis illa uis. et
quasi fiama oratoris extinguit᷑. hanc igitur ob causam uidetur lelii

Expanded text:
derant, cum se putant satis magnam adeptos esse dicendi gloriam derant, cum se putant satis magnam adeptos esse dicendi gloriam eamque etiam maiorem visum iri, si in existimantium arbitrium sua scripta non venerint; alios, quod melius putent dicere se posse quam scribere, quod peringeniosis hominibus neque satis doctis plerumque contingit, ut ipsi Galbae. quem fortasse vis non ingeni solum sed etiam animi et naturalis quidam dolor dicentem incendebat efficiebatque ut et incitata et gravis et vehemens esset oratio; dein cum otiosus stilum prenderat motusque omnis animi tamquam ventus hominem defecerat, flaccescebat oratio. Quod eis qui limatius dicendi consectantur genus accidere non solet, propterea quod prudentia numquam deficit oratorem, qua ille utens eodem modo possit et dicere et scribere; ardor animi non semper adest, isque cum consedit, omnis illa vis et quasi flamma oratoris exstinguitur. hanc igitur ob causam videtur Laeli
Abbreviated transcription (Latin):
bilis fuit pp recentem memoriam clarissimi patris: isq se tum enpu¬
it flama pꝑ pueros misericordia ppłi cõmota sicut idem scriptum re¬
liquit cato. Atq etiam ip̃m libonem non infantem uideo fuisse: ut
ex orõnib cius intelligi põt. Cum haec dixissem et paulum intͥqui¬
eussem: Quidigitur inquit est causae brutus si tanta uirtus in orato¬
re galba fuit cur ca nulla in orõnib eius apparet: quod mirari non
possum in eis. qui nibil omnino scripti reliquerunt. Net enim est ead¬
unq̃ buite causa non scribendi. et non tam bñ scribendi quam di¬
xerint. Nam udemus alios oratores inertia nihil scripsisse: ne do¬
mesticus etiam labor accederet. ad forensem. plaeraq etiam scͥbun¬
tur or̃ones habita. iam ut non hẽantur. alios non laborare ut meli¬
ores fiant. Nulla enim res tantum ad dicendum proficit quã¬
tum scriptio memoriam autem in posterum ingeni sui non desi¬

Expanded text:
bilis fuit propter recentem memoriam clarissimi patris; isque se tum eripubilis fuit propter recentem memoriam clarissimi patris; isque se tum eripuit flamma, propter pueros misericordia populi commota, sicut idem scriptum reliquit Cato. Atque etiam ipsum Libonem non infantem video fuisse, ut ex orationibus eius intellegi potest. cum haec dixissem et paulum interquievissem: Quid igitur, inquit, est causae, Brutus, si tanta virtus in oratore Galba fuit, cur ea nulla in orationibus eius appareat? quod mirari non possum in eis qui nihil omnino scripti reliquerunt. nec enim est eauam, Brute, causa non scribendi et non tam bene scribendi quam dixerint. Nam videmus alios oratores inertia nihil scripsisse, ne domesticus etiam labor accederet ad forensem—pleraeque enim scribuntur orationes habitae iam, non ut habeantur—; alios non laborare, ut meliores fiant— nulla enim res tantum ad dicendum proficit quantum scriptio—: memoriam autem in posterum ingeni sui non desi
Abbreviated transcription (Latin):
quaestione liberatos ẽẽ. Ex hac rutilia narratione suspicari liceti
cum duȩ sint in oratore laudes una subtiliter disputandi ad do¬
cenlum: altera grauiter agendi ad animos audientium ꝑmouẽ¬
dos: multoq plus proficiat is qui inflamet iudicem. ꝗͣ ille qui do¬
ceat. Elegantiam in lelio: uim in galba fuisse: quaæ quidem ut istu
maxume cognita sit cum lusitanis a Sergio galba p̃tore contra int̾¬
positam ut existimabatur sidem interfectis. T. libone tribuno pl.
ppłm incitante: et rogationem in galbam p̾uilegii similem ferente
summa sencctute ut ante dixi. ai. cato legem suadens in galbami
multa dixit. quam orõnem in origines suas retulit paucis ante ꝗͣ
mortuus est an diebus anmensib. Tumigitur recusans galba pro
se et ppło ro. fidem implorans cum suos p̾ueros: tum. C. galli eti¬
am filium flaens cõmendabat. cuius orbitas et flaetus mire misera¬

Expanded text:
quaestione liberatos esse. ex hac Rutili narratione suspiocari licet, quaestione liberatos esse. ex hac Rutili narratione suspiocari licet, cum duae summae sint in oratore laudes, una subtiliter disputandi ad docendum, altera graviter agendi ad animos audientium permovendos, multoque plus proficiat is qui inflammet iudicem quam ille qui doceat, ele— gantiam in Laelio, vim in Galba fuisse. Quae quidem vis tum maxime cognita est, cum Lusitanis a Ser. Galba praetore contra interpositam, ut existimabatur, fidem interfectis L. Libone tribuno plebis populum incitante et rogationem in Galbam privilegi similem ferente, summa senectute, ut ante dixi, M. Cato legem suadens in Galbam multa dixit; quam orationem in Origines suas rettulit, paucis ante quam mortuus est an diebus an mensibus. tum igitur nihil recusans Galba pro sese et populi Romani fidem implorans cum suos pueros tum C. Galli etiam filium flens commendabat, cuius orbitas et fletus mire misera
Abbreviated transcription (Latin):
q posuisse: et cum cognitionis dies eẽt. et ip̃e Rutilius rogatu socio¬
rum. domum ad galbam mane uenisset: ut eum admoneret: et
ad dicendi tempus adduceret. usq illum quoad ei nunciatum
ẽẽt consules descendisse: omnib exclusis comm̃tatum in quadam
testudine. cum serius litteratis fuisse: quorum aliud dictare eodem
tempore solitus eẽt. Interim cum eẽt ei nunciatum tempus eẽ. exiꝰ¬
se in aedes. eo colore: et iis oculis: ut egisse causam. non cõmentatũ
putares. Addebat etiam. idq ad rem ꝑtinere putabat. scriptores
solum: sed etiam in meditando uehem̃tem atq incensum fuisse: ꝯ¬
Quid multa: magna expectatione. plurimis audientib. corami
ip̃o lelio sic illam c̾am tanta ui tantaq grauitate dixisse galbam:
ut nulla fere pars oronis silentio p̃teriretur. Itaq multis qͦuerelis
multaq miseratione adhibita socios omnib approbantib illa die

Expanded text:
que posuisse; et cum cognitionis dies esset et ipse Rutilius rogatu socioque posuisse; et cum cognitionis dies esset et ipse Rutilius rogatu sociorum domum ad Galbam mane venisset, ut eum admoneret et ad dicendi tempus adduceret, usque illum, quoad ei nuntiatum esset consules descendisse, omnibus exclusis commentatum in quadam testudine cum servis litteratis fuisse, quorum alii aliud dictare eodem tempore solitus esset. Interim cum esset ei nuntiatum tempus esse, exisse in aedis eo colore et eis oculis, ut egisse causam, non commentatum putares. addebat etiam idque ad rem pertinere putabat, scriptores solum, sed etiam in meditando vehementem atque incensum fuisse. Quid multa? magna exspectatione, plurimis audientibus, coram ipso Laelio sic illam causam tanta vi tantaque gravitate dixisse Galbam ut nulla fere pars orationis silentio praeteriretur. Itaque multis querelis multaque miseratione adhibita socios omnibus approbantibus illa die
Abbreviated transcription (Latin):
erent consules. causam pro publicatiis accurate ut semper solitus ẽẽt. e¬
leganterq dixisse lelium. Cum consules re audita. amplius de consilii
sententia pronunciauissent. paucis interpositis diebus iterum lelium
paulo diligentius meliusq dixisse. Iterumq: eodem mõ a consulibus
rem ẽẽ prolatam. Tum lelium cum eum socũ domum reduxissent egiᷤᷤ¬
sentq gr̃as et ne defatigaretur orauissent: locutum ẽẽ ita. se quae feciss
honoris eorum causa studiose. accurateq fecisse: sed se arbitrari causã
illam a Sergio galba:q is in dicendo adortior acriorq ẽẽt. grauius ⁊
uaehem̃tius posse defendi. Itaq auctoritate. C. lelii publicanos cãz
detulisse ad galbam: Illum aut̃ꝙ ei uiro succedendum eẽt uerecun¬
de. et dubitanter recepisse: unum quasi compendinatum medium
diem fuisse: quem totum galbam in consideranda causa componenda¬

Expanded text:
erent consules. causam pro publicanis accurate, ut semper solitus esset, eerent consules. causam pro publicanis accurate, ut semper solitus esset, eleganterque dixisse Laelium. Cum consules re audita AMPLIVS de consili sententia pronuntiavissent, paucis interpositis diebus iterum Laelium multo diligentius meliusque dixisse iterumque eodem modo a consulibus rem esse prolatam. Tum Laelium, cum eum socii domum reduxissent egissentque gratias et ne defatigaretur oravissent, locutum esse ita: se quae fecisset honoris eorum causa studiose accurateque fecisse, sed se arbitrari causam illam a Ser. Galba, quod is in dicendo atrocior acriorque esset, gravius et vehementius posse defendi. Itaque auctoritate C. Laeli publicanos causam detulisse ad Galbal; illum autem, quod ei viro succedendum esset, verecunde et dubitanter recepisse. Vnum quasi comperendinatus medium diem fuisse, quem totum Galbam in consideranda causa componenda
Abbreviated transcription (Latin):
laude aspirare ad africanum nemo põt: in qua ip̃a egregium uiriati
bello reꝑiemus suisse lelium: sic ingenii luterarum eloquentiae sapi¬
entiae deniq et si uiriq pͥmas: priotis tamen libenter deferunt lelio.
Nec mihi caeteronm iudicio solum uidetur: sed etiam ip̃orum int̾
ip̃os concessu ita inbutum fuisse. Erat omnino tum mos ut in reliquis
rebus melior: sic in hoc ip̃o humanior: ut faciles ẽẽnt in suum cuique
tribuendo. Memoria teneo myrnae me ex.p. Rutilio audiuisse cuz
diceret adolescentulo se accidisse: ut ex sc ͦ p. Scipio. et. D. brutus ut
opinor consules. de re atroci magnaq quaererent. Nam cum aestiuis i¬
ta facta cedes ẽẽt. notiq homines interfecti insimularenir familia par¬
tim etiam liberi societatis eius: qua picarias de.p. Cornelio. L. Mũmiꝰ
censorib redemiss: decreuisse senatum ut de ea re cognoscerent. et statu¬

Expanded text:
laude aspirare ad Africanum nemo potest, in qua ipsa egregium Viriathi laude aspirare ad Africanum nemo potest, in qua ipsa egregium Viriathi bello reperimus fuisse Laelium: sic ingeni litterarum eloquentiae sapientiae denique etsi utrique primas, priores tamen libenter deferunt Laelio. Nec mihi ceterorum iudicio solum videtur, sed etiam ipsorum inter ipsos concessu ita tributum fuisse. erat omnino tum mos, ut in reliquis rebus melior, sic in hoc ipso humanior, ut faciles essent in suum cuique tribuendo. memoria teneo Smyrnae me ex P. Rutilio Rufo audivisse, cum diceret adulescentulo se accidisse, ut ex senatus consulto P. Scipio et D. Brutus, ut opinor, consules de re atroci magnaque quaererent. Nam cum in silva Sila facta caedes esset notique homines interfecti insimulareturque familia, partim etiam liberi societatis eius, quae picarias de P. Cornelio L. Mummio censoribus redemisset, decrevisse senatum, ut de ea re cognoscerent et statu
Abbreviated transcription (Latin):
sito ornandi causa ut delectaret ammos ut ꝑmoueret. ut augeret rẽ
ut miserationib ut cõmunib locis uteretur. S nescio quomõ huiꝰ
quem constat eloquentia p̾stitisse exiliores orones sunt. et redolentes¬
magis antiquitatem ꝗͣ aut lelii aut scipionis: aut etiam ip̃ius catoniͦ
Itaq ex arueiunt. uix iam ut appareãt. de ip̃ius lelii et scipionis inge¬
nio. quanꝗͣ ea estiam ut plurimum tribuatur ambob dicendi tam
laus est in lelio illustrior. At oratio lelii de collegis non melior ꝗͣ
de multis quã uoles scipionis. non quo illa lelu quicqͣ sit dulcius
aut quo de religione dici possit augustius: sed multo tam̃ uetusti¬
or et horridior ille ꝗͣ scipio. Et cum fint in dicendo uariae uolun¬
tates: delectari mihi magis antiquitate uidetur et lubenter uer¬
bis etiam uti paulo magis priscis lelius. Sed est mos hominum
ut nolint cundem pluribus rebus excellere. Nam ut ex bellica

Expanded text:
sito ornandi causa, ut delectaret animos, ut permoveret, ut augeret rem, sito ornandi causa, ut delectaret animos, ut permoveret, ut augeret rem, ut miserationibus, ut communibus locis uteretur. Sed nescio quo modo huius, quem constat eloquentia praestitisse, exiliores orationes sunt et redolentesmagis antiquitatem quam aut Laeli aut Scipionis aut etiam ipsius Catonis, itaque exaruerunt, vix iam ut appareant. de ipsius Laeli et Scipionis ingenio quamquam ea est fama, ut plurimum tribuatur ambobus, dicendi tamen laus est in Laelio inlustrior. At oratio Laeli de collegiis non melior quam de multis quam voles Scipionis; non quo illa Laeli quicquam sit dulcius aut quo de religione dici possit augustius, sed multo tamen vetustior et horridior ille quam Scipio; et, cum sint in dicendo variae voluntates, delectari mihi magis antiquitate videtur et libenter verbis etiam uti paulo magis priscis Laelius. sed est mos hominum, ut nolint eundem pluribus rebus excellere. Nam ut ex bellica
Abbreviated transcription (Latin):
Albinus is qui graece scripsit historiam: qui consul cum. L. lucullo
fuit. et luteratus. et disertus fuit. et tenuit cum hoc locum quendã
etiam Seruius suluius. et una Seruius fabius pictor. et iuris et lit¬
terarum. et antiquitatis bene peritus. Q q fabius labeo fuit ornat᷑
iscdem fere laudib. Nam. q. metellus is. cuius quatuor filii con¬
sulares fuerunt. in primus est hĩtus eloquens. qui pro. l. coita dixi
accusante africano. cuius et aliȩ sunt orationes et contra.T. gracchũ
exposita est in.C. fannii annalib. tum ip̃e. l. coite ueterator ha¬
bitus. Sed. C. lelius. et .p. afticanus. in primis eloquentes: quoꝵ
extant orõnes ex quib existimari de ingeniis oratorum põt.Sed
inter hos xtate paulum his antecedens sine controuersia Sergiu̾
galba eloquentia p̃stitit et nimirum is pͥnceps ex latinis. illa or̾ato¬
rum propria. et quasi legitima oꝑa tractauit. ut egrederetur a ꝓpo¬

Expanded text:
Albinus, is qui Graece scripsit historiam, qui consul cum L. Lucullo Albinus, is qui Graece scripsit historiam, qui consul cum L. Lucullo fuit, et litteratus et disertus fuit; et tenuit cum hoc locum quendam etiam Ser. Fulvius et una Ser. Fabius Pictor et iuris et litterarum et antiquitatis bene peritus; Quintusque Fabius Labeo fuit ornatus isdem fere laudibus. Nam Q. Metellus, is cuius quattuor filii consulares fuerunt, in primis est habitus eloquens, qui pro L. Cotta dixit accusante Africano; cuius et aliae sunt orationes et contra Ti. Gracchum exposita est in C. Fanni annalibus. tum ipse L. Cotta est veterator habitus;—sed C. Laelius et P. Africanus in primis elo- quentes, quorum exstant orationes, ex quibus existimari de ingeniis oratorum potest. Sed inter hos aetate paulum his antecedens sine controversia Ser. Galba eloquentia praestitit; et nimirum is princeps ex Latinis illa oratorum propria et quasi legitima opera tractavit, ut egrederetur a propo
Abbreviated transcription (Latin):
Scipionem nasicam. qui est corculum appellatus: qui item bis cõ¬
sul et censor fuit hĩtum eloquem. M. Alium illius: qui saera ac¬
cepit filium. dicunt etiam .l. lentulum qui cum.C. figulo cõsul
fuit. Q. Nobiliorem. M. filium. iam patre instituto deditum studi
literarum. qui etiam. Q ennium. qui cum patre eius in aetholia
militauerat. ciuitate cdonauit cum triumuirum coloniam deduxi¬
set. et .ĩ. annium luscum huius. Q fuluii collegam. non indiseitũ
dicunt fuisse. Atq etiam .l. paulus africani p̾ater ꝑsotiam prin¬
cipis ciuis facile dicendo tuebatur. At uero etiam tum Catone uiuꝰ
qui annos quinq et .lxxx. natus excessit e uita. cum quidem eo
ip̃o anno contra sergium galbam ad ppłm sumna contentione cdi¬
xisset. quam etiam orationem scriptam reliquit. Sed uiuo catone.
minores natu multi uno tempore oratores floruerunt. Nam et. N.

Expanded text:
Scipionem Nasicam, qui est Corculum appellatus, qui item bis conScipionem Nasicam, qui est Corculum appellatus, qui item bis consul et censor fuit, habitum eloquentem aiunt, illius qui sacra acceperit filium; dicunt etiam L. Lentulum, qui cum C. Figulo consul fuit. Q. Nobiliorem M. F. iam patrio institute deditum studio litterarum—qui etiam Q. Ennium, qui cum patre eius in Aetolia militaverat, civitate donavit, cum triumvir coloniam deduxisset— et T. Annium Luscum huius Q. Fulvi conlegam non indisertum dicunt fuisse; atque etiam L. Paullus Africani pater personam principis civis facile dicendo tuebatur. Et vero etiam tum Catone vivo, qui annos quinque et octoginta natus excessit e vita, cum quidem eo ipso anno contra Ser. Galbam ad populum summa contentione dixisset, quam etiam orationem scriptam reliquit— sed vivo Catone minores natu multi uno tempore oratores floruerunt. Nam et A.
Abbreviated transcription (Latin):
se. filius quidem eius. is qui hunc minorem scipionem a paulo a¬
doptauit. si corpore ualuisset in primis hĩtus ẽẽt disertus. Indicant
cum oratiunculae tum historia quaedam graeca scripta dulcissime
Numeroq eodem fuit sextus. Elius. iuris quidem ciuilis omnium
pitissimus. sed etiam ad dicendum paratus. De minorib autemi
C. sulpicius gallus: qui maxime omnium nobilium graecis litterisi
studuit isq et oratorum in numero est hĩtus. et fuit reliquis rebus
ornatus atq: elegans. iam enim erat untior quaedam splendioi¬
orq consuetudo loquendi. Nam hoc praetore ludos apollini faciente
cum thyesten fabulam docuisset. Q. martio. on. Seruilio consulib
mortem obut ennius. Erat usclem temporib. T. gracchus .p. fil. qui
bis consul et censor fuit: cuius est orͣo graeca apud Rhodios. que
ciuem cum grauem. tum etiam eloquentem constat fuisse. L. etiaz

Expanded text:
se. Filius quidem eius, is qui hunc minorem Scipionem a Paullo ase. Filius quidem eius, is qui hunc minorem Scipionem a Paullo adoptavit, si corpore valuisset, in primis habitus esset disertus; indicant cum oratiunculae tum historia quaedam Graeca scripta dulcissime. numeroque eodem fuit Sex. Aelius, iuris quidem civilis omnium peritissumus, sed etiam ad dicendum paratus. De minoribus autem C. Sulpicius Gallus, qui maxime omnium nobilium Graecis litteris studuit; isque et oratorum in numero est habitus et fuit reliquis rebus ornatus atque elegans. Iam enim erat unctior quaedam splendidiorque consuetudo loquendi. Nam hoc praetore ludos Apollini faciente cum Thyesten fabulam docuisset, Q. Marcio Cn. Servilio consulibus mortem obiit Ennius. erat isdem temporibus Ti. Gracchus P. F., qui bis consul et censor fuit, cuius est oratio Graeca apud Rhodios; quem civem cum gravem tum etiam eloquentem constat fuisse. P. etiam
Abbreviated transcription (Latin):
illa carmina. quae multis saecłis ante suam aetatem in epulis eẽ
cantitata a singulis conuiuis de clarorum uirorum laudib. in o¬
riginibus scriptum reliquit cato: tam̃ illius. quem in uatibus. et
faunis annumerat ennius bello punico. eum quasi Myronis opu̾
delectat. Sit ennius sane ut est certe ꝑfectior: qui si illum ut sũi¬
lat contemneret. non omnia bella persequens pͥmum illud piũ¬
cum acerrimum bellum reliquisset. Sed ip̃e dicit cur id faciat.i
Scripsere inquit alii rem uersibus. et luculente quidem scripsert
etiam si minus ꝗͣ tu polite. Nec uero tibi aliter uideri debet: qui a
Neuio uel sumpisti multa si fateris: uel si negas surripuisti. Cum
hoc catone grandiores natu fuerunt.C. flaminius. C. Uarro. Q.
maximus.Q. metellus. p. lentulus. p. erassus quicum supiore
africano consul suit ip̃m Scipionem accepimus non infantẽ fuis¬

Expanded text:
illa carmina, quae multis saeculis ante suam aetatem in epulis esse illa carmina, quae multis saeculis ante suam aetatem in epulis esse cantitata a singulis convivis de clarorum virorum laudibus in Originibus scriptum reliquit Cato! Tamen illius, quem in vatibus et Faunis adnumerat Ennius, bellum Punicum quasi Myronis opus delectat. sit Ennius sane, ut est certe, perfectior; qui si illum, ut simulat, contemneret, non omnia bella persequens primum illud Punicum acerrimum bellum reliquisset. Sed ipse dicit cur id faciat. 'Scripsere,' inquit, 'alii rem vorsibus'—et luculente quidem scripserunt, etiam si minus quam tu polite. Nec vero tibi aliter videri debet, qui a Naevio vel sumpsisti multa, si fateris, vel, si negas, surripuisti. cum hoc Catone grandiores natu fuerunt C. Flaminius C. Varro Q. Maximus Q. Metellus P. Lentulus P. Crassus, qui cum superiore Africano consul fuit. Ipsum Scipionem accepimus non infantem fuis
Abbreviated transcription (Latin):
tum consule capto Tarento scripsit liuium annis.xix. postqͣ eum¬
fabulam docuisse. et atticus scribit. et nos in antiquis cõmenta¬
riis inuenimus. docuisse aũt fabulam annis post.xi.C. Cõne¬
lio.Q. minutio cons. ludis luctaciis. quos salinator senensi p̃lio
uouerat. in quo tantus error accii fuit: ut his consulibus .xxx.ã¬
nos natus ennius fuerit. ꝙ aequalis fuerit liuius. minor fuit ali¬
quanto is. qui primus fabulam dedit: ꝗͣ i. qui multas docuerãt
ante hos consules et plautus et neuius
Ec si minus apta uidentur huic sermoni brute: attico.as¬
signa qui inflamauit studio illustrium hominum aetates
et temporapsequendi. E go uero inquit brutus et delector
ista quasi notatione temporum: et ad id qđ institiusti s. orato¬
rum genera distinguere aetatibus istam diligentiam ẽẽ accõmo¬
clatam puto. Recte inꝗͣ brute intelligis. atq utinam extarent

Expanded text:
tum consule captum Tarento scripsit Livium annis xxx post qtum consule captum Tarento scripsit Livium annis xxx post qfabulam docuisse et Atticus scribit et nos in antiquis commentariis invenimus, docuisse autem fabulam annis post xi C. Cornelio Q. Minucio consulibus ludis Iuventatis, quos Salinator Senensi proelio voverat. In quo tantus error Acci fuit, ut his consulibus xl annos natus Ennius fuerit: quoi si aequalis fuerit Livius, minor fuit aliquanto is, qui primus fabulam dedit, quam ei, qui multas docuerant ante hos consules, et Plautus et Naevius. haec si minus apta videntur huic sermoni, Brute, Attico adsigna, qui me inflammavit studio inlustrium hominum aetates et tempora persequendi. Ego vero, inquit Brutus, et delector ista quasi notatione temporum et ad id quod instituisti, oratorum genera distinguere aetatibus, istam diligentiam esse accommodatam puto. recte, inquam, Brute, intellegis. Atque utinam exstarent
Abbreviated transcription (Latin):
bus ominib idem eueniat. Nihil enim sumul et iriuentum et ꝑ¬
fectum. Nec dubitari deb quin fuerint ante homerum poetae
quod ex cis carminib intelligi põt: qua apud illum et in proco¬
rum epulis canunt᷑. Quid nostri uet̾es uersus: ubi sunt. quos
olim fauni uatesq canebant. Cum neq musarum scopulos. nec o
dicti studiosus quisꝗ̃ erant ante hunc. ait ip̃e de se. nec mentitur
in głiando. Sic enim se res hẽt. Nam et odissia latina est. sic in tã¬
q̃ opus aliquod daedali et liuianae fabulae non satis dignae: quaei¬
terum legant᷑. Atq hic liuius qui primus fabulam. C. Claudiͦ
caeci filio. et. M. Tuditano consulib docuit anno ip̃o ante q̃ natꝰ
est Ennius. post romam autem conditam quartodecimo et qui¬
gentesimo: ut hic ait. quem nos sequimur. Est enim inter scriptͦ¬
res de numero annoꝵ controu̾sia. Actius aut̃ a. Q. maximo quĩ¬

Expanded text:
rebus omnibus idem eveniat: nihil est enim simul et inventum et perrebus omnibus idem eveniat: nihil est enim simul et inventum et perfectum; nec dubitari debet quin fuerint ante Homerum poetae, quod ex eis carminibus intellegi potest, quae apud illum et in Phaeacum et in procorum epulis canuntur. Quid, nostri veteres versus ubi sunt? quos olim Fauni vatesque canebant, cum neque Musarum scopulos .... nec doctis dictis studiosus quisquam erat ante hunc ait ipse de se nec mentitur in gloriando: sic enim sese res habet. Nam et Odyssia Latina est sic tamquam opus aliquod Daedali et Livianae fabulae non satis dignae quae iterum legantur. atqui hic Livius qui primus fabulam C. Claudio Caeci filio et M. Tuditano consulibus docuit anno ipso ante quam natus est Ennius, post Romam conditam autem quartodecimo et quingentensimo, ut hic ait, quem nos sequimur. Est enim inter scriptores de numero annorum controversia. Accius autem a Q. Maximo' quin
Abbreviated transcription (Latin):
le est. q̃ sit in utroq genere: et crebre distinctus cato. Nec uẽo
ignoro nondum ẽẽ satis politum hunc oratorem. et quaerendu
esse aliquid ꝑfectius: quippe cum ita sit. ad nr̃orum temporum
rõnem uetus: ut nullius scriptum extet dignum lectione quid¬
quod sit antiquius. Sed maiore honore in omnibus artibus ꝗ̃
in hac una arte dicendi uersatur antiquitas. Quis enim eorum ꝗi
haec minora animaduertunt. non intelligit: Chanachi signa ri¬
gidiora ẽẽ ꝗͣ ut imitent᷑ u̾itatem. Calamitis dura illa quidem.: s
tamen molliora. ꝗͣ chanachi. Nondum Ayronis satis ad ueritatẽ
adducta. iam tamen quae non dubites pulchra dicere: pulchrio
ra polyden etiam plane ꝑfecta. ut mihi quidem uideri solent.i
Similis in pictura ratio est. in qua reusim. et Polygnotum. et o¬
Thimantem: et eorum qui non sunt usi plus ꝗͣ quatuor coloribu̾
formas et liniam̃ta laudamus. At in aenone. Nicomacho. Pro¬
thogene. Appelle iam ꝑfecta sunt omnia. et nescio an reliquis re

Expanded text:
le est quam sit in utroque genere et creber et distinctus Cato. nec vero ignoro nondum esse satis politum hunc oratorem et quaerendum esse aliquid perfectius; quippe cum ita sit ad nostrorum temporum rationem vetus,ut nullius scriptum exstet dignum quidem lectione quod sit antiquius. Sed maiore honore in omnibus artibus quam in hac una arte dicendi versatur antiquitas. quis enim eorum qui haec minora animadvertunt non intellegit Canachi signaiora esse quam ut imitentur veri— tatem; Calamidis dura illa quidem, sed tamen molliora quam Canachi; nondum Myronis satis ad veritatem adducta, iam tamen quae non dubites pulchra dicere; pulchriora etiam Polycliti et iam plane perfecta, ut mihi quidem videri solent? Similis in pictura ratio est; in qua Zeuxim et Polygnotum et Timanthem et eorum, qui non sunt usi plus quam quattuor coloribus, formas et liniamenta laudamus; at in Aetione Nicomacho Protogene Apelle iam perfecta sunt omnia. et nescio an reliquis in
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o cuius delinitior eẽ deb oratio iurgio saepe contenderet. M
Alessala minor natuꝗ̃nos. nullo mõ inops: sed non nimis ornatũ
genere uerborum. prudens. acutus minime incautus patronus
in causis cognoscendis. componendisq diligens magni laboris:
multa operȩ. multarumq causarum. duo etiam metelli. celer.⁊
nepos nihil in causis uersati. nec sine ingenio. nec indocti hoc e¬
rant ppłare dicendi genus assecuti. Cauis autem lentulus Mar¬
cellinus. nec unꝗ̃ indisertus et in consulatu pereloquens uisus est
non tardus sententiis non inops uerbis. uoce canora facetus satis.
Caius Mẽmius .l. filius. ꝑfectus litteris: sed graecis fastidiosusi
sane latinarum argutus orator uerbisq dulcis: sed fugiens nõ mͦ
dicendi uerumetiam cogitandi laborem. tantum sibi de facul¬
tate detraxit quantum iminuit industriae:

Expanded text:
ipso, cuius delenitor esse debet orator, iurgio saepe contenderet. M. ipso, cuius delenitor esse debet orator, iurgio saepe contenderet. M. Messalla minor natu quam nos, nullo modo inops, sed non nimis ornatus genere verborum; prudens, acutus, minime incautus patronus, in causis cognoscendis componendisque diligens, magni laboris, multae operae multarumque causarum. duo etiam Metelli, Celer et Nepos, non nihil in causis versati nec sine ingenio nec indocti, hoc erant populare dicendi genus adsecuti. Cn. autem Lentulus Marcellinus nec umquam indisertus et in consulatu pereloquens visus est, non tardus sententiis, non inops verbis, voce canora, facetus satis. C. Memmius L. F. perfectus litteris, sed Graecis, fastidiosus sane Latinarum, argutus orator verbisque dulcis sed fugiens non modo dicendi verum etiam cogitandi laborem, tantum sibi de facultate detraxit quantum imminuit industriae
Abbreviated transcription (Latin):
notam et equalem necessario incurro. Uolo autem hoc ꝑspici
omnib conquisitis qui in multitudine dicere ausi sint memoria
quidem dignos perpaucos: uerum qui ommnino nomen hũerunt
non tam multos fuisse. sed ad sermonem institutum reuertamur¬
Titus torquatus Titi filius: et doctus uir ex rhodia disciplina mo¬
lonis et a natura ad dicendum satis solutus atq expeditus: cui
si uita suppeditauisset. sublato ambitu consul factus eẽt. plus fa¬
cultatis hũit ad dicendum ꝗ uoluntatis. Itaq studio huic nõ sa¬
tisfecit. officio uero nec in suorum necessariorum causis nec in sen¬
tentia senatoria defuit. Etiam. M.pontidius municeps noster
multas priuatas causas actitauit celenter sane uerba uoluensi
nec hebes in causis uel dicam plus etiam ꝗͣ non hebes: sed exfer¬
uescens indicendo. stomacho sxpe iracundiaq uaehem̃tius: ut nõ
cum aduersario solum: sed etiam quod mirabile ẽẽt cum iudice

Expanded text:
notam et aequalem necessario incurro. Volo autem hoc perspici, notam et aequalem necessario incurro. Volo autem hoc perspici, omnibus conquisitis, qui in multitudine dicere ausi sint, memoria quidem dignos perpaucos, verum qui omnino nomen habuerint, non ita multos fuisse. Sed ad sermonem institutum revertamur. T. Torquatus T. F. et doctus vir ex Rhodia disciplina Molonis et a natura ad dicendum satis solutus atque expeditus, cui si vita suppeditavisset, sublato ambitu consul factus esset, plus facultatis habuit ad dicendum quam voluntatis. Itaque studio huic non satis fecit, officio vero nec in suorum necessariorum causis nec in sententia senatoria defuit. etiam M. Pontidius municeps noster multas privatas causas actitavit, celeriter sane verba volvens nec hebes in causis vel dicam plus etiam quam non hebes, sed effervescens in dicendo stomacho saepe iracundiaque vehementius; ut non cum adversario solum sed etiam, quod mirabile esset, cum iudice
Abbreviated transcription (Latin):
concursatione magnoq clamore. Quod idem faciebat.O. arrius
qui fuit. M. crassi. quasi secundaꝵ. Is omnib exemplo debet ẽẽi
quantum in hac urbe polleat multoꝵ oboedire tempori. multoꝵ¬
q uel honori. uel ꝑiculo seruire: his enim rebus infimo loco natũ
et honores et pecuniam et grãm consecutus. etiam in patronorũ¬
sine cdoctrina. sine ingenio aliquem numeꝵ ꝑuenerat. sed ut pu¬
ꝯiles in exertitati. etiam si pugnos et plagas olympiorum cupi¬
di ferre possunt: solem tam̃ sape ferre nonpossunt: sic ille cu
omni iam fortuna prosꝑe sunctus. labores etiam magnos ex¬
cepisset: illius iudicialis anni seueritatem. quasi solem non tu¬
lit. Tum atticus tu quidem de fece inꝗt kauris. idq iamdu¬
dum sed tacebam. hoc uero non putabam. te usq ad staienos et¬
antronios ẽẽ uenturum. Non puto inꝗͣ existimare te ambitione
me labi. quippe de mortuis: sed ordinem sequens in memoriam

Expanded text:
concursatione magnoque clamore. Quod idem faciebat Q. Arrius, concursatione magnoque clamore. Quod idem faciebat Q. Arrius, qui fuit M. Crassi quasi secundarum. Is omnibus exemplo debet esse quantum in hac urbe polleat multorum oboedire tempori multorumque vel honori vel periculo servire. His enim rebus infimo loco natus et honores et pecuniam et gratiam consecutus etiam in patronorum—sine doctrina, sine ingenio— aliquem numerum pervenerat. Sed ut pugiles inexercitati, etiam si pugnos et plagas Olympiorum cupidi ferre possunt, solem tamen saepe ferre non possunt, sic ille cum omni iam fortuna prospere functus labores etiam magnos excepisset, illius iudicialis anni severitatem quasi solem non tulit. Tum Atticus: Tu quidem de faece, inquit, hauris idque iam dudum, sed tacebam; hoc vero non putabam, te usque ad Staienos etonios esse venturum. Non puto, inquam, existimare te ambitione me labi, quippe de mortuis; sed ordinem sequens in memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
in hac enim satis erat copiae: in illa autem leporis parum. E rat e¬
uis aequalis p. antronius. uoce peracuta atq magna. nec alia rei
ulla probabilis. Et . L. octauius rheatinus. qui cum multas iam eãs
diceret adolescens est mortuus. is tam̃ ad dicendum ueniebat o¬
magis audacter ꝗͣ parate. Et .C. staienus. qui se ip̃e adoptau̾at
et de staieno elium fecerat feruido quodam et petulanti. et furio¬
so genere dicendi quod quia multis gratum erat. et probabatur a¬
scendisset ad honores. nisi in facinore manifesto depraehensus poe¬
nas legibus et iudicio dedisset. Eodem tempore.c.l. cepasii fri¬
tres suerunt: qui multa opera ignoti homines et repentini. quae
stores celeriter facti sunt oppicsano quodam. et inconditogneͣ
dicendi. Adclamus huc etiam ne quem uocalem praeterisse ui¬
deamur. C. cosconium calidianum: qui nullo acumine. eam tñ
uerborum copiam si quam hẽbat. praebebat ppło cum multa

Expanded text:
in hac enim satis erat copiae, in illa autem leporis parum. Erat ein hac enim satis erat copiae, in illa autem leporis parum. Erat eius aequalis P. Autronius voce peracuta atque magna nec alia re ulla probabilis, et L. Octavius Reatinus, qui cum multas iam causas diceret, adulescens est mortuus—is tamen ad dicendum veniebat magis audacter quam parate—; et C. Staienus, qui se ipse adoptaverat et de Staieno Aelium fecerat, fervido quodam et petulanti et furioso genere dicendi; quod quia multis gratum erat et probabatur, ascendisset ad honores, nisi in facinore manifesto deprehensus poenas legibus et iudicio dedisset. eodem tempore C. L. Caepasii fratres fuerunt, qui multa opera, ignoti homines et repentini, quae— stores celeriter facti sunt, oppidano quodam et incondito genere dicendi. Addamus huc etiam, ne quem vocalem praeterisse videamur, C. Cosconium Calidianum, qui nullo acumine eam tamen verborum copiam, si quam habebat, praebebat populo cum multa
Abbreviated transcription (Latin):
secors ip̃ius natura negligensq tardauerat. Etiam.l. torquatus ele¬
gans in dicendo: inexistimando admõm prudens. toro genere per¬
urbanus. Meus aut̃ xequalis. en. pompeius uir ad omnia summa
natus maiorem dicendigłiam hũisset: nisi maioris głiax cupiditas :¬
ad bellicas laudes abstrixisset. erat orõne satis amplus rem prudent
uidebat. Actio uero eius hẽbat et in uoce magnum splendorem
et in motu sũmam dignitatem. Noster ite aqualis D. syllanus
uictricus tuus. studii ille quidem hũit non multum: sed acuminis
et orationis satis. Quintus pompeius. A. f. qui bithyncus dictus ẽ
biennio ꝗ̃ nos fortasse maior studio dicendi summo. multaq do¬
ctrina incredibili labore atq industria. qđ scire possum. fuit eĩ
mecum et cum. M.pisone cum amicicia: tum studiis exercitatio¬
nib q coniunctus. huius actio non satis cõmendabat orationemi

Expanded text:
socors ipsius natura neglegensque tardaverat. Etiam L. Torquatus elesocors ipsius natura neglegensque tardaverat. Etiam L. Torquatus elegans in dicendo, in existimando admodum prudens, toto genere perurbanus. Meus autem aequalis Cn. Pompeius vir ad omnia summa natus maiorem dicendi gloriam habuisset, nisi eum maioris gloriae cupiditas ad bellicas laudes abstraxisset. Erat oratione satis amplus, rem prudenter videbat; actio vero eius habebat et in voce magnum splendorem et in motu summam dignitatem. Noster item aequalis D. Silanus vitricus tuus studi ille quidem habuit non multum sed acuminis et orationis satis. Q. Pompeius A. F., qui Bithynicus dictus est, biennio quam nos fortasse maior, summo studio discendi multaque doctrina, incredibili labore atque industria; quod scire possum: fuit enim mecum et cum M. Pisone cum amicitia tum studiis exercitationibusque coniunctus. Huius actio non satis commendabat orationem;
Abbreviated transcription (Latin):
et paucae centuriae ad consulatum desuerunt. Cancer auctoritate sẽꝑ
eguit: sed fuit patronus propemõm diligentissimus. huius si uita si
mores. si uultus deniq non omnem cõmendationem ingenii euer¬
terent maius nomen in patronis fuisset. non erat abunclans non ĩ¬
ops. tamen non ualde nitens non plane horrida oratio uox. gestus
et omnis actio sine lepore. At in inueniendis componendisq reb̾
miri accuratio: ut non facile in ullo diligentiorem maioremq cogno¬
uerim. sed eam ut citius ueteratoriam q oratoriam diceres. hic et si
etiam in publicis causis probabatur: tamen in priuatis illustriorem
obtinebat locum. G auis deinde piso statarius et sermonis plenu̾
orator: minime ille quidem tardus in excogitando: ueriuntamen
uultu et simulatione multo etiam acutior ꝗͥ erat uidebat᷑. Nam eiꝰ
aequalem. M. glabrionem bene institutum aut scauola diligentia

Expanded text:
ei paucae centuriae ad consulatum defuerunt. C. Macer auctoritate semper ei paucae centuriae ad consulatum defuerunt. C. Macer auctoritate semper eguit, sed fuit patronus propemodum diligentissimus. Huius si vita, si mores, si vultus denique non omnem commendationem ingeni everteret, maius nomen in patronis fuisset. Non erat abundans, non inops tamen; non valde nitens, non plane horrida oratio; vox gestus et omnis actio sine lepore; at in inveniendis componendisque rebus mira accuratio, ut non facile in ullo diligentiorem maioremque cognoverim, sed eam ut citius veteratoriam quam oratoriam diceres. Hic etsi etiam in publicis causis probabatur, tamen in privatis inlustriorem obtinebat locum. C. deinde Piso statarius et sermonis plenus orator, minime ille quidem tardus in excogitando, verum tamen vultu et simulatione multo etiam acutior quam erat videbatur. Nam eius aequalem M'. Glabrionem bene institutum avi Scaevolae diligentia
Abbreviated transcription (Latin):
am facetum. Is laborem quasi cursum forensem duitius nontulit. ꝙ
et corpore erat insirmo et hominum ineptias atq stulticias quae d̾¬
uorandae nobis sunt. non ferebat. iracunduisq respuebat siue moro¬
se ut putabatur siue ingenuo liberoq fastidio. Is cum satis floruiss
adolescens minor hẽri est coeptus postea deinde ex uirginum iudi¬
cio magnam laudem est adeptus et ex eo tempore quasi reuocatus in
cuisum. tenuit locum tam dui. ꝗ ferre potuit laborem. Postea quan¬
tum detraxit ex studio tantum amisit ex glĩa. P. murena mediocri
ingenio: sed magno studio rerum ueterum. litterarum et studiosus et
non imꝑitus multx industriae: et magni laboris fuit. Gaiuscenson¬
nus ꝯrecis luteris satis doctus. quod proposuerat explicans expedite
non inuenustus actor: sed iners. et inimicus fori. Lucius turius par¬
uo ingenio sed multo labore: quoquo mõ poterat. saepe dicebat. Itaq

Expanded text:
am facetum. Is laborem quasi cursum forensem diutius non tulit, quod am facetum. Is laborem quasi cursum forensem diutius non tulit, quod et corpore erat infirmo et hominum ineptias ac stultitias, quae devorandae nobis sunt, non ferebat iracundiusque respuebat sive morose, ut putabatur, sive ingenuo liberoque fastidio. Is cum satis floruisset adulescens, minor haberi est coeptus postea. Deinde ex virginum iudicio magnam laudem est adeptus et ex eo tempore quasi revocatus in cursum tenuit locum tam diu quam ferre potuit laborem; postea quantum detraxit ex studio tantum amisit ex gloria. P. Murena mediocri ingenio, sed magno studio rerum veterum, litterarum et studiosus et non imperitus, multae industriae et magni laboris fuit. C. Censorinus Graecis litteris satis doctus, quod proposuerat explicans expedite, non invenustus actor, sed iners et inimicus fori. L. Turius parvo ingenio sed multo labore, quoquo modo poterat, saepe dicebat; itaque
Abbreviated transcription (Latin):
bat in eo ip̃o. sic interuallis exclamationibus. uoce suaui et canoa
admirando irridebat. callebat in agendo: ut ea quae deerant nõ
desiderarent. Ita tanꝗͣ curio copia nonnulla uerborum. nullo alio.
bono tenuit oratorum locum. Sic lentulus caeterarum uirtutum di¬
cendi mediocritatem actione occultauit in qua excellens fuit. Nec
multo secus.p. lentulus cuius et excogitandi. et loquendi tardi¬
tatem tegebat formae dignitas corporis motus et artis et uenusta¬
tis. uocis et suauitas et magnitudo: sic inhoc nihil p̃ter actionẽ
fuit. caetera eti am minora ꝗͣ in supiore. Marcus piso quidquid
hũit hũit ex disciplina. maximq ex omnibus. qui ante fuerunt¬
ꝯracis doctrinis eruditus fuit. hũit a naturi genus quoddam acum¬
nis. quodetiam arte limauerat. ꝙ erat in rep̃hendendis uerbis u̾sutꝰ
et sollers. sed sxpe stomachosum. nonnunꝗͣ figidum. interdum eti¬

Expanded text:
bat in eo ipso: sic intervallis, exclamationibus, voce suavi et canora, bat in eo ipso: sic intervallis, exclamationibus, voce suavi et canora, †admirando† inridebat, calebat in agendo, ut ea quae deerant non desiderarentur. Ita, tamquam Curio copia non nulla verborum, nullo alio bono, tenuit oratorum locum: sic Lentulus ceterarum virtutum dicendi mediocritatem actione occultavit, in qua excellens fuit. Nec multo secus P. Lentulus, cuius et excogitandi et loquendi tarditatem tegebat formae dignitas, corporis motus plenus et artis et venustatis, vocis et suavitas et magnitudo. Sic in hoc nihil praeter actionem fuit, cetera etiam minora quam in superiore. M. Piso quidquid habuit, habuit ex disciplina maximeque ex omnibus, qui ante fueruntecis doctrinis eruditus fuit. Habuit a natura genus quoddam acuminis, quod etiam arte limaverat, quod erat in reprehendendis verbis versutum et sollers, sed saepe stomachosum, non numquam frigidum, interdum eti
Abbreviated transcription (Latin):
ls igitur mediocriter adoctrina instructus. et angustius etiam a nã
labore et industria et q adhibebat ad obtinendas causas. curam
etiam et gratiam. in principibus patronis aliquot annos fuit. In
huius oratione sermo latinus erat uerba non abiecta. res composi¬
tae diligenter. Uullus flos tamen. neq lumen ullum animi ma¬
gni uocis parua contentio. omnia fere ut similiter atq uno modo
dicerent᷑. Nam huius aequalis et inimicus. C. fimbria non itai
dui iactare se potuit: qui omnia magna uoce dicens. uerborum sa¬
ne bonoꝵ cursu quodam incitato ita furebat: tamen ut mirare¬
etiam alias res agere ppłm: ut eẽt insano inter disertos locus. Gn.
autem lentulus multo maiorem opinionem dicendi actione facie¬
bat. ꝗ̃ quanta in eo facultas erat. qui cum ẽẽt nec peracutus. quan¬
qͣ et ex facie et ex uultu uidebatur: nec abundans uerbis. et si falle¬

Expanded text:
is igitur mediocriter a doctrina instructus, angustius etiam a natura, is igitur mediocriter a doctrina instructus, angustius etiam a natura, labore et industria et quod adhibebat ad obtinendas causas curam etiam et gratiam, in principibus patronis aliquot annos fuit. In huius oratione sermo Latinus erat, verba non abiecta, res compositae diligenter, nullus flos tamen neque lumen ullum, animi magna, vocis parva contentio, omnia fere ut similiter atque uno modo dicerentur. Nam huius aequalis et inimicus C. Fimbria non ita diu iactare se potuit; qui omnia magna voce dicens verborum sane bonorum cursu quodam incitato ita furebat tamen, ut mirarere tam alias res agere populum, ut esset insano inter disertos locos. Cn. autem Lentulus multo maiorem opinionem dicendi actione faciebat quam quanta in eo facultas erat; qui cum esset nec peracutus, quamquam et ex facie et ex vultu videbatur, nec abundans verbis, etsi falle
Abbreviated transcription (Latin):
cere non poteritis: Nos quidem inquit facillime: sed tamen te
arbitror malle ip̃m tacere: ꝗ taciturnitatem nr̃am expiri. T umi
ego uere tibi inq̃ biute dicam non me existim aui in hoc sermõe
usq ad hanc etatem ẽẽ uenturum. sed ita traxit ordo etatum ora¬
tionem. ut iam ad minoris etiam ꝑuenenm. Interpone igitur in¬
quit si quos uidetur: deinde redeamus ad te et ad hortensium
Immo uero in ꝗͣ ad hortensium de me alii dicent si qui uolent.:
Minime uero inquit. nam et si me facile omni tuo sermone tenu¬
isti: tamen is mihi longior uidetur ꝙ propero audire de te. nec
uero tam de uirtutibus dicendi tiuis. qua cum omnib tum cẽte
mihi notissima sunt ꝗ ꝙ gradus tuos et quasi processus dicen¬
di studeo cognoscere. G eretur in ꝗͣtibi mos: quoniam me non
ingenii praedicatorem ẽẽ uis sed labons mei. Uerum interponam
ut placet alios et a.M. crasso qui fuit equalis hortensii exordiar

Expanded text:
tacere non poteritis? Nos quidem, inquit, facillime; sed tamen te tacere non poteritis? Nos quidem, inquit, facillime; sed tamen te arbitror malle ipsum tacere quam taciturnitatem nostram experiri. tum ego: Vere tibi, inquam, Brute, dicam. Non me existimavi in hoc sermone usque ad hanc aetatem esse venturum; sed ita traxit ordo aetatum orationem ut iam ad minores etiam pervenerim. Interpone igitur, inquit, si quos videtur; deinde redeamus ad te et ad Hortensium. Immo vero, inquam, ad Hortensium; de me alii dicent, si qui volent. Minime vero, inquit. Nam etsi me facile omni tuo sermone tenuisti, tamen is mihi longior videtur, quod propero audire de te; nec vero tam de virtutibus dicendi tuis, quae cum omnibus tum certe mihi notissimae sunt, quam quod gradus tuos et quasi processus dicendi studeo cognoscere. geretur, inquam, tibi mos, quoniam me non ingeni praedicatorem esse vis sed laboris mei. Verum interponam, ut placet, alios et a M. Crasso, qui fuit aequalis Hortensi, exordiar.
Abbreviated transcription (Latin):
quos in sulpicii etate posui numeꝵ facile ꝑuenerat. et suos int̾
equales. M. pisonem.M. crassum. en. lentulum .p. lentulumi
Suram longe p̃stitit. et me adolescentem nactus octo annis minorẽ
ꝗͣ erat ip̃e. multos annos instudio eiusdem laudis exeuit. et tecum
simul sicut ego pro multis: sic ille pro appio claudio dixit pauloi
ante mortem:
loles igitur ut ad te oratorem brute ꝑuenerimus. tami
multis inter nr̃m tuumq intium dicendi interpositis
oratoribus. ex quibus quoniam in hoc sermone nr̃o sta¬
tui neminem eorum qui uiuerent nominare. ne uos curiosius e¬
ligeretis ex me quid de uno quoq iudicarem: eos qui iam sunt
mortui nominabo. Tum brutus non est inquit ista causa quam
dicis ꝗ obrem de iis qui uiuunt nihil uelis dicere: Quanam igi¬
tur inꝗͣ est: U ereri te inquit arbitror. ne per nos hic sermo tiuiꝰ
emanet. et i tibi succenseant. quos praeterieris. Quid uos inq̃ta

Expanded text:
quos in Sulpici aetate posui, numerum facile pervenerat et suos inter quos in Sulpici aetate posui, numerum facile pervenerat et suos inter aequalis M. Pisonem M. Crassum Cn. Lentulum P. Lentulum Suram longe praestitit et me adulescentem nactus octo annis minorem quam erat ipse multos annos in studio eiusdem laudis exercuit et tecum simul, sicut ego pro multis, sic ille pro Appio Claudio dixit paulo ante mortem. vides igitur ut ad te oratorem, Brute, pervenerimus tam multis inter nostrum tuumque initium dicendi interpositis oratoribus; ex quibus, quoniam in hoc sermone nostro statui neminem eorum qui viverent nominare, ne vos curiosius eliceretis ex me quid de quoque iudicarem, eos qui iam sunt mortui nominabo. Tum Brutus: Non est, inquit, ista causa quam dicis, quam ob rem de eis qui vivunt nihil velis dicere. Quaenam igitur, inquam, est? Vereri te, inquit, arbitror ne per nos hic sermo tuus emanet et ei tibi suscenseant quos praeterieris. Quid? vos, inquam,