comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Enio nũc ad istius ꝙͣ admod̾
ip̃e appellat studiũ ut amici
eusmorbũ et insaniam: ut
siculi latrociniũ: ego quo nõie
appellem nescio. Eem uobis proponã: uoscã
suo. non nõis pondere penditote. genus ip̃m
prius cognoscite iudices. Deinde fortasse non
magnopẽ queretis: quo id noĩe appellandum
putetis. Nego in sicilia tota: tam locupleti: tã
uetere prouincia: tot opidil: tot familiis tam
copiosis: ullũ argenteũ uas: ullũ coriithiũ
aut deliacũ fuisse: nullã gẽmam. aut marga¬
ritã: quitꝙͣ ex auro et ebore factũ. signũ ullũ
eneũ: marmoreũ.: eburneũ: nego ullã pictu¬
rã. neq in tabula neq in textili. quin cõquisi¬
erit: inspexerit. quod placitũ sit abstulerit.
Magnũ uideor dicere: actendite eciã ꝙadmod̾
dicam. non em̃i uerbi neq crimĩs augendi cã
complector omĩa. cum dico nihil istũ quod ad¬

Expanded text:
enio nunc ad istius, quem ad modum ipse appellat, studium, ut amici eius, morbum et insaniam, ut Siculi, latrocinium; ego quo nomine appellem nescio; rem vobis proponam, vos eam suo non nominis pondere penditote. genus ipsum prius cognoscite, iudices; deinde fortasse non magno opere quaeretis quo id nomine appellandum putetis. nego in Sicilia tota, tam locupleti, tam vetere provincia, tot oppidis, tot familiis tam copiosis, ullum argenteum vas, ullum Corinthium aut Deliacum fuisse, ullam gemmam aut margaritam, quicquam ex auro aut ebore factum, signum ullum aeneum, marmoreum, eburneum, nego ullam picturam neque in tabula neque in textili quin conquisierit, inspexerit, quod placitum sit abstulerit. Magnum videor dicere: attendite etiam quem ad modum dicam. non enim verbi neque criminis augendi causa complector omnia: cum dico nihil istum eius
Abbreviated transcription (Latin):
sit eum ad herodem qui ei¬
diebus. Herodes autem
uiso ihu: gauisus ẽ ual¬
de. Erat enim ex multo
eo qd au diret multa de

Expanded text:
sit eum ad Herodem, qui olymis. Herodes autem viso Jesu gavisus est valde; erat enim ex multo eo quod audierat multa de
Abbreviated transcription (Latin):
regem esse. Pylatus autẽ
interrogaiit enm dicẽs.
Tn es rex uideoꝵ: At ille
respondẽs ait. Tñ dicis. Ait
autem pylatus ad prina¬
pes sacerdotum et turbas.
Nichil inuenio canse in
hoc homine. At illi mua¬
lescebant dicẽtes. Cõmo¬
uet ppłm: docens per uni

Expanded text:
egem esse Pilatus autem interrogavit eum dicens tu es rex Iudaeorum at ille respondens ait tu dicis ait autem Pilatus ad principes sacerdotum et turbas nihil invenio causae in hoc homine at illi invalescebant dicentes commovet populum docens per un
Abbreviated transcription (Latin):
et dilectio ibi sc̃orum est congregatõ.
ibi nec ira nec indignatõ. sed firma
mũdum redime̾ ut liberaret a morte
hoĩem. exemplũ p̾buit suis discipu¬
lis ut sibi in uicem pedes auluerẽt.

Expanded text:
et dilectio, ibi sancta est congregatio, ibi nec ira est nec indignatio, sed firma mundum redimere, ut liberaret a morte hominem. Exemplum praebuit suis discipulis, ut sibi invicem pedes abluerent.
Abbreviated transcription (Latin):
prouerbium. Lectum tani steriere
magnus labor. Sicti Ratio si q̃raty
Quia scilicet accubiturus huc atq huc ĩ
gronmi uertitur ut nescias ubi putuinar collo /¬
potest quod ee cant dictum xidemus. Quũ
multi suit quilz nichil rite fiat sedita creꝭ¬
bro uoliuutur ut quam ĩ partrm sunt casuri
aut quid ueluit seroi nequeat. Quu illis
placuisse credar nchil egeris omnis labor
onmne periit obsequimi. di urbanas illisꝰ
offeras de licias x nõis fongalitãte landãt
si ex urhe de duxeris frequentrã querant
solitudinem excerentur/ si colloqui ceperis
fastidiant Indignãturq si taceas sabsen/¬
tes desiderant,/ presentes despicumt/ amico

Expanded text:
proverbium: «Lectum cani sternere magnus labor». Dicti ratio si queritur, quia scilicet accubiturus huc atque huc in girum vertitur, ut nescias ubi pulvinar collopotest, quod de cane dictum rides. 2 Multi enim sunt, quibus nichil rite fiat; ita crebro volvuntur, ut quam in partem sint casuri aut quid velint, sciri nequeat. Cum illis placuisse credas, nichil egeris; omnis labor, omne perit obsequium. Si urbanas illis offeras delitias, ruris frugalitatem laudent; si ex urbe deduxeris, frequentiam querant, solitudinem execrentur; si colloqui ceperis, fastidiant, indignenturque si taceas; absentes desiderent, presentes despiciant, amicos
Abbreviated transcription (Latin):
bor. meritum sumpti pro munere honores
Ite. alias post hac sollicitate animas. Mle
nuituas pecimias que sibi apud inferos redde/¬
habebant animas hõĩm Immortales ẽt. Si-¬
ceret quispiam stultos nisi Idem brachati sen-¬
sissent qd̵ pilleatus pytagoras credidit/¬

Expanded text:
bor, meritum, sumpti pro munere honores, ite, alias post hanc sollicitate animas. Me mutuas, quae his apud inferos reddehabuerint animas hominum inmortales esse. dicerem stultos, nisi idem bracati sensissent, quod palliatus Pythagoras credidit
Abbreviated transcription (Latin):
Preterea theobrotus in hac amini mag̾r/¬
tudine rexitur : quẽ ferme perlecto platonis
grasse ad eam quam credidit ẽẽ meliorem.
de precipiti uenias in tartara saxo. Ut q̃
socraticum de nece legit opus. A drianum
Uagula blandula/ hospes comesq̃ corporis
que nũt abibis in loca palidula/ rigida nudu-¬
la nec ut soles dabis Iocos/ Magnũ quoq¬

Expanded text:
potius Theobrotus in hac animi magnitudine reperitur, quem ferunt lecto Platonis grasse ad eam, quam credidit esse meliorem.de praecipiti venias in Tartara saxo, Ut qui Socraticum de nece legit opus ; Ut qui vagula blandula hospes comesque corporis, quo nunc abibis? In loca pallidula rigida nudula nec ut soles dabis iocos! Ta
Abbreviated transcription (Latin):
bes si qud tenses ut tenenduni primus iussã
subi: tunc obseruantior equi fit populus.
net ferre negat quum uiderit ipsum Auctore
parer sebi Componitur oꝑbis regis ad ex̃e¬
plumi: Nec sit inflectere sonsus humanos
edicta ualent ut uita regentis. Lex na¬

Expanded text:
bes si quid censesque tenendum, primus iussa subi: tunc observantior aequi fit populus nec ferre negat, cum viderit ipsum auctorem parere sibi. componitur orbis regis ad exemplum, nec sic inflectere sensus humanos edicta valent quam vita regentis: mo
Abbreviated transcription (Latin):
ut nacta occasionem funditus perdant. No ta¬
uanitas hec note blanditie, nota hominum
promisisse sufficit, querez aliuu qui promis¬
sum Impleat. Non potest unus omnia facõ
fecit hoc promissor ut enm ĩterim diligeresꝰ.

Expanded text:
ut nacti occasionem funditus perdant, ii vanitas, note blanditie, nota hominum promisisse; quere alium qui promissum impleat: non potest unus omnia facere. Fecit hoc promissor, ut eum interim diligeres.
Abbreviated transcription (Latin):
oculi atq a t̾tractus ab alto spiritus: In-¬
terdum uoce granis Imaqz longo Ilia singultu
tendunt. It naribus ater sangnis et obsessas
tune screpitus crepitus sonitus. tonitrus per¬
souuerit ut subito ut propere ut ualide to

Expanded text:
oculi atque attractus ab alto spiritus, interdum gemitu gravis, imaque longo ilia singultu tendunt, it naribus ater sanguis et obsessas t, strepitús, crepitus, sonitús, tonitrus: ut subito, ut propere, ut valide to
Abbreviated transcription (Latin):
prouerbium. Lectum tani steruere
magnus labor. Gicti Ratio si q̃rat
Quia scilicet accubiturus huc atq huc ĩ
giru uertĩtus ut nescias ubi putuinar collo/¬
bro uoluuntur ut᷑ quam ĩ partem suit casu
aut quid ueluit sciri nequeat. Quum illis
placuisse credar chil egeris omnis labor
onme periit obsequimi. i urbanas illie
offeras delicias xnr̃is fongalitãtẽ landãt
si ex urhe de duxeris frequentiã querant
solitudinem ex cerentur, si colloqui cepcors
fastidiant/. Indignãturq si taceas sAostn¬
tes defiderant/ presentes despicumt / amicos

Expanded text:
proverbium: «Lectum cani sternere magnus labor». Dicti ratio si queritur, quia scilicet accubiturus huc atque huc in girum vertitur, ut nescias ubi pulvinar colloro volvuntur, ut quam in partem sint casuri aut quid velint, sciri nequeat. Cum illis placuisse credas, nichil egeris; omnis labor, omne perit obsequium. Si urbanas illis offeras delitias, ruris frugalitatem laudent; si ex urbe deduxeris, frequentiam querant, solitudinem execrentur; si colloqui ceperis, fastidiant, indignenturque si taceas; absentes desiderent, presentes despiciant, amicos
Abbreviated transcription (Latin):
lia que fere quine genus regium extrepauit/
Hec est lepra cicatricis in ulctõe hec ẽ
bestia saltus que deuorat excercitum ab-¬
salon. Hec est eongo et tinea q̃ omnem
Hec est turris in siloe que suos edifica /¬
tores interemit. Hec est elephas in liͦ
machabeoꝵ qui eltazaplin sua mole occidit

Expanded text:
lia, quae fere omne genus regium exstirpavit. Haec est lepra cicatricis in ulcere. Haec est bestia saltus, quae devorat exercitum Absalon. Haec est aerugo et tinea, quae omnem Haec est turris in Siloe, quae suos aedificatores interimit. Haec est elephas in libro Machabaeorum qui Eleazarum sua mole occidit
Abbreviated transcription (Latin):
nõ exubutrit ꝙ nichil sõleret pretes Iniu¬
uiais obliuistĩ. Quem et legcre simil et
scribere et audire et dictare romant fe-
traditur ut quicquid uel semel legerit obli¬
iusti etiam si cupiat non possot. Recensto

Expanded text:
 quod «nichil soleret preter iniurias oblivisci. Et legere simul et scribere, et audire et dictare solitus» traditur, ut quicquid vel semel legerit oblivisci etiam si cupiat non possit. Hoc sibi
Abbreviated transcription (Latin):
et arte constat hanc maxonne ẽẽ quã non
apostolum preferam quem quoties lego nõ
gite epistolas eius maxime ad roncanos
ad galathas/ ad ephesios totus in certamine
positus ẽ. Et uidebitis in testimoniis que
sumit de ueteri testamento ꝙ̃ artĩfex ꝙ̃ pru-¬
deus ꝙͣ dissimlator fit eius quod agit:
uidentur quidem cuñs uerba simplicia et
quasi innocentis homitis᷑ et tusticani ⁊
qui nec facere nec Seclinare norit Insidias
ẽd quocus prospexeois fuliuina funt:
heret in cosa. capit omm̃e quod tetigeoit
tergum uertu ut superet fugam simulat

Expanded text:
on apostolum proferam, quem quotienscumque legite epistulas eius et maxime ad Romanos, ad Galatas, ad Ephesios, in quibus totus in certamine positus est, et uidebitis eum in testimoniis, quae sumit de ueteri testamento, quam artifex, quam prudens, quam dissimulator sit eius, quod agit. uidentur quidem uerba simplicia et quasi innocentis hominis ac rusticani et qui nec facere nec declinare norit insidias. sed, quocumque respexeris, fulmina sunt. haeret in causa, capit omne, quod tetigerit; tergum uertit, ut superet; fugam simulat,
Abbreviated transcription (Latin):
con trahendisq megõtiis Implicatitur.
maleficio et scelers pasci turipossut sine
usla insficie ꝑticulã piuere. Nam qui
corum cuipiam qui una latrocinantur fura¬
tur aliquid aut eoipit is ne sibi in latroce/¬
mo quidem relinquit locu. Ille autem qui
archipirata ẽ inisi equabilites predami
dispartiat aut occidetur a socip aut re¬
linquitur/. Quinetiam latronũ leges esse
dicuntur quib pareant quas obseruent ⁊
Itaq prepter eqnabilem prede particiotm

Expanded text:
contrahendisque negotiis implicantur, imaleficio et scelere pascuntur, possint sine ulla particula iustitiae vivere. Nam qui eorum cuipiam, qui una latrocinantur, furatur aliquid aut eripit, is sibi ne in latrocinio quidem relinquit locum, ille aarchipirata dicitur, nisi aequabiliter praedam dispertiat, aut occidetur a sociis, aut relinquetur, quin etiam leges latronum esse dicuntur, quibus pareant, quas observent. Itaque propter aequabilem praedae partitionem
Abbreviated transcription (Latin):
Inquit discendi cupiditate quam solam ui¬
uendi xõnem optimam in octanũ et septua¬
gesimũ ãnum etatis duxi menior sum eiꝰ
sententis quam dixisse fertur Iulianus¬
ture ꝯsultus E tsi alterum pedem In se¬
pulchro hẽrem adhuc adiscere quidem uel¬

Expanded text:
ego discendi cupiditate, quam solam vivendi racionem optimam in octavum et septuagesimum annum etatis duxi, memor sum eius sentencie, quam dixisse fertur: Et si alterum pedem in sepulcro haberem, addiscere quidem vel
Abbreviated transcription (Latin):
Cura labor meritum sumpti pro munere
honores ite : alias posthac sollicitate animas
Ne procul auobis quies euocat. Nonne drui¬
redderentur dare consueuerant. Per sua sum¬
enim habebant animas hominum immortales
esse. Diceret quispiam stultos nisi idem bra¬
chati sensissent. quod pilleatus pythagoras cre.¬

Expanded text:
Cura, labor, meritum, sumpti pro munere honores, Ite, alias post hanc sollicitate animas. Me procul a vobis Deus evocat, ilicet actiredderentur, dare, quia persuasum habuerint animas hominum inmortales esse. dicerem stultos, nisi idem bracati sensissent, quod palliatus Pythagoras cre
Abbreviated transcription (Latin):
est nulla honestarum rerum satictas. Omnino¬
enim ea uis in est rebus egregiis ut quo sepius ac
pressius inspiciantur hoc magis ac magis placeant.
Quae si propius stes te capient magis ac decies repe.
mox repetita sordescunt. Que madmodum na
mi genere meminerunt. quo unedonem uo.¬
ciat. Est enim inhonorum Unde et nominis ra.

Expanded text:
est: Nulla satietas rerum honestarum. Omnino ea vis inest rebus egregiis, ut quo saepius ac pressius inspiciantur, hoc magis ac magis placeant, ut ait Horatius: Quae si propius stes Te capiet magis ac decies repetimox repetita sordescunt. Quemadmodum Plinmi genere, quod unedonem vosit. Est enim inho
Abbreviated transcription (Latin):
laria. His deniq qui uendunt: emunt condu.¬
maleficio et scelere pascuntur possint sine ulla
iusticie particula uiuere. Nam qui corum ciupiã
qui una latrocinantur furatur aliquid aut cri¬
pit. Is ne sibi in latrocinio quidem relinquit lo¬
cum. Ille autem qui archipirata est nisi equabi
liter predam dispartiat aut acidetur a socus
aut relinquetur. Quoniaetiam latronum Ie¬
ges esse dicuntur quibus pareant quas ob¬
seruent. Itaq propter equabilem prede par.¬
comprehensus et bargulus Illẏricus latro ma
do excercitus imeratoresq cesserunt. Qum

Expanded text:
Atque iis etiam, qui vendunt emunt, condumaleficio et scelere pascuntur, possint sine ulla particula iustitiae vivere. Nam qui eorum cuipiam, qui una latrocinantur, furatur aliquid aut eripit, is sibi ne in latrocinio quidem relinquit locum, ille aliter praedam dispertiat, aut occidetur a sociis, aut relinquetur, quin etiam leges latronum esse dicuntur, quibus pareant, quas observent. Itaque propter aequabilem praedae paronem et Bargulus Illyricus latro, denostri, imperatoresque cesserunt: quem
Abbreviated transcription (Latin):
nem maiorem inuenirem hebraicorum gra.¬
corum: caldeorum persarum et medorum
arabicorum et pene omnium nationum
catus sciuit. Quid plura: Qua hieronimus
ignorauit in natura nullus hominum unq
sciuit. Sed quando quidem in augustini men¬
studia priscis illis oraculorum instar celebrata

Expanded text:
nem unquam novi. Hebraicorum, Graecorum, Chaldaeorum, Persarum et Medorum, Arabicorum, et pene omnium nationum catus, scivit. Quid plura dicam? Quae Hieronymus ignoravit in natura, nullus hominum unquam scivit. a illius symbola priscis illis oraculorum instar celebrata
Abbreviated transcription (Latin):
Preterea theobrotus in hac animi mnagnit uoline
reperitur. quem ferunt perlecto platonis de a.
quam credidit esse meliorem. De quo oiudia.¬
num illud in Ibim extat. uel de precipiti uenias
intartara saxo. ut qui socraticum de nece legit

Expanded text:
potius Theobrotus in hac animi magnitudine reperitur, quem ferunt lecto Platonis libro,quam credidit esse meliorem. Nihinomine saepit aquas. Nec de praecipiti venias in Tartara saxo, Ut qui Socraticum de nece legit
Abbreviated transcription (Latin):
uerbium lectum cani sternere
magnus labor. dicti ratio si quae¬
ratur quia scilicet accubiturus huc atq huc
ingirum uertitur ut nescias ubi puluinar col.¬
tari potest quod de cane dictum ridemus.
Qum multi sint quibus nichil rite fiat sed
ita crebro uoluuntur ut quam in partem
sint casuri. aut quid uelint sciri nequeat.
Qum illis placuisse credas nichil egeris:
omnis labor omne periit obsequium. Si
urbanas illis offeras delicias ruris frugali.¬
tatem laudant si ex urbe deduxeris fre.¬
quentiam querant solitudinem excecren¬
tur si colloqui caperis fastidiant indignã¬
turq si ia ceas. absentes desiderant presẽ¬
tes despitiunt. amicos sepe etiam oderunt.

Expanded text:
erbium: «Lectum cani sternere magnus labor». Dicti ratio si queritur, quia scilicet accubiturus huc atque huc in girum vertitur, ut nescias ubi pulvinar coli potest, quod de cane dictum rides. 2 Multi enim sunt, quibus nichil rite fiat; ita crebro volvuntur, ut quam in partem sint casuri aut quid velint, sciri nequeat. Cum illis placuisse credas, nichil egeris; omnis labor, omne perit obsequium. Si urbanas illis offeras delitias, ruris frugalitatem laudent; si ex urbe deduxeris, frequentiam querant, solitudinem execrentur; si colloqui ceperis, fastidiant, indignenturque si taceas; absentes desiderent, presentes despiciant, amicos sepe etiam oderint.
Abbreviated transcription (Latin):
regium extirpauit. Hac est lepra cicatri.¬
cis in ulcere hac est bestia saltus qua deuorat
excercitum absalon hac est erugo et tinea
qua omnem mentis ornatum corrodit et suf.¬
furatur. hac est turris in siloe quae suos edi¬
ficatores interemit, hac est elephas in libro
machabeorum. qui eleazarum sua mole oc.¬

Expanded text:
regium exstirpavit. Haec est lepra cicatricis in ulcere. Haec est bestia saltus, quae devorat exercitum Absalon. Haec est aerugo et tinea, quae omnem mentis ornatum depravando consumit. Haec est turris in Siloe, quae suos aedificatores interimit. Haec est elephas in libro Machabaeorum qui Eleazarum sua mole oc
Abbreviated transcription (Latin):
Cura labor meritum sumpti pro munere
honores ite : alias posthac sollicitate animas
redderentur dare consueuerant. Per sua sum¬
enim habebant animas hominum immortales
esse. Diceret quispiam stultos nisi idem bra¬
chati sensissent. quod pilleatus pythagoras cre.¬

Expanded text:
Cura, labor, meritum, sumpti pro munere honores, Ite alias post haec sollicitare animas. redderentur, dare, quia persuasum habuerint animas hominum inmortales esse. dicerem stultos, nisi idem bracati sensissent, quod palliatus Pythagoras cre
Abbreviated transcription (Latin):
ipostolum proferam quem quoties
sed tonitrua. Legire epistolas ciue
ephesios totus in certamine positus est
Et Uidebitis in testimoniis qua sumit de ue.¬
teri testamento. ꝙͣ artifex ꝙͣ prudens qͣ
diss imulator sit eius ꝗd agit. Uidentur.
quidem eius uerba simplicia et quasi inno.¬
centis hominis et rusticani. et qui nec face.¬
re nec declinare norit insidias: sed quocun¬
q prospexeris fulmina sunt: heret in causa.
capit omne ꝗd tetigerit tergum Uertit UT
superet: fugam simulat ut occidat: hunc

Expanded text:
apostolum proferam, quem quotienssed tonitrna. legite epistulas eius et  Ephesios, in quibus totus in certamine positus est, et uidebitis eum in testimoniis, quae sumit de ueteri testamento, quam artifex, quam prudens, quam dissimulator sit eius, quod agit. uidentur quidem uerba simplicia et quasi innocentis hominis ac rusticani et qui nec facere nec declinare norit insidias. sed, quocumque respexeris, fulmina sunt. haeret in causa, capit omne, quod tetigerit; tergum uertit, ut superet; fugam simulat, ut occidat. c
Abbreviated transcription (Latin):
dentes oculi atq attractus ab alto spiritus in¬
terdum uoce grauis imaq longo ilia singultu
tendunt: it naribus ater sangius et obsessas
strepitus crepitus sonitus tonitrus personuerit
Ut subito ut propere ut ualide tonare riderer¬

Expanded text:
dentes oculi atque attractus ab alto spiritus, interdum gemitu gravis, imaque longo ilia singultu tendunt, it naribus ater sanguis et obsessas strepitús, crepitus, sonitús, tonitrus: ut subito, ut propere, ut valide tonui
Abbreviated transcription (Latin):
qui coram blandiuntur clam obtrectantes fal
sionem funditus perdant. Nota uauitas hec
nota blanditia nota hominum mendacia
Multa tibi unus aliquis promisit promisisse
sufficit: quere alium qui promissum impleat.
Non potest unus omnia facere fecit hoe pro.¬
missor ut cum interim diligeres. his plenus ẽ¬

Expanded text:
Qui coram blandiuntur clam obtrectantes, palsionem funditus perdant, ii dicnote blanditie, nota hominum mendacia. Multa tibi unus aliquis promisit: sufficit promisisse; quere alium qui promissum impleat: non potest unus omnia facere. Fecit hoc promissor, ut eum interim diligeres. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
censes ue tenendum primus sussa subi: tũc
obseruantior equi fit populus. nec ferre ne¬
gat quin uiderit ipsum auttorem parere
sibi. Componitur orbis regis ad exemplu.
Nec sic inflectere sensus humanos edicta ua¬

Expanded text:
censesque tenendum, primus iussa subi: tunc observantior aequi fit populus nec ferre negat, cum viderit ipsum auctorem parere sibi. componitur orbis regis ad exemplum, nec sic inflectere sensus humanos edicta va
Abbreviated transcription (Latin):
in ipso mantre. debet sicut
ile ambulauit et ille ambula¬
re. & uicquid in nobis unperi¬
cie nocentis in esse deprehen¬
derimus: crebra uerborum il¬
lius audicione tergamus. Qͥe
quid uicii temptamentis mor¬
bi iudelicet spiricalis. nos in¬
cerius uastate senserimus: so¬
lite piedatis illiuis munere pos¬
culemus emundari. Sed et¬
si ei unicos nos celestis uite
dulcedine conspererimus eiꝰ
gratiam flagitemus ut nesces¬
sarie nos conpunctionis ut
ceterarum iurtutum spirita¬
lium donis sociare dignet᷑.
quacinus cempore sacro sane¬
de resurrectionis illius uite¬
riuis erteruisq decenter orna¬
a sacramenta nostre salutis
puro corpore si mul et cor¬
de su mamus.

Expanded text:
Christo manere, debet sicut ille ambulavit et ipse ambulare. Quidquid in nobis imperitiae nocentis inesse deprehenderimus, crebra verbi illius auditione tergamus, et quidquid vitii tentantis morbi, videlicet spiritualis, nos interius vastare senserimus, solitae pietatis illius munere postulemus emundari. Sed etsi ei unitos nos coelestis vitae dulcedine conspexerimus, ejus gratiam flagitemus: ut necessariae nos compunctionis et caeterarum virtutum spiritualium donis satiare dignetur, quatenus tempore sacrosanctae resurrectionis illius interius exteriusque decenter ornati, sacramenta nostrae salutis puro corpore simul et corde sumamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Prope erat pascha udeorũ:
et ascendit iħs ihe rosolimam.¬
Iliam rem narrat: sicut se
Ihabebat recordatio nuntian¬
as. E t inuenit in templo uen¬
dentes boues et oues et colum¬
bas: et nummularios sedentes.
Ee cum fecissee quasi flagellũ
de resticulis: omnes eiecit ue cem¬
plo. Oues quoq et boues et num¬
mulatiorum effudit es: et men¬
sas sub uertit.
T his qui columbas uende¬
bant: dirit. Auferte ista hinc
et nolite facere domum pacris
mei: domum negociationis.
Q uid audiuimus fratres: Ec¬
ce demplum illud sigura ad huc
nes qui sua querebant: qui
ad nundinas uenerant. Et que
ibi uendebant illi : Que opus
habebant homines: in sacrifi¬
ciis illius demporis. ii i.

Expanded text:
prope erat Pascha Judaeorum, et ascendit Jerosolymam.liam rem narrat, sicut se habebat recordatio annuntiantis. « Et invenit in templo vendentes boves et oves et columbas, et nummularios sedentes: et cum fecisset quasi flagellum de resticulis, omnes ejecit de templo; boves quoque et oves, et nummulariorum effudit aes, et mensas subvertit; et his qui columbas vendebant, dixit, Auferte ista hinc, et nolite facere domum Patris mei domum negotiationis. » Quid audivimus, fratres? Ecce templum illud figura adhuc nes qui sua quaerebant, qui ad nundinas venerant. Et quae ibi vendebant illi? Quae opus habebant homines in sacrificiis illius temporis. Novi
Abbreviated transcription (Latin):
las mator.hominis. deus. qui cuncta
sõlus. orduians. huiium iubes producere.
reptantis ⁊ fere. gen̾us. Sui magna rerum
corpora dictu iubentis iuuida ut
seruiant per ordinem subdens de¬
disti homini. Rͥ epelle aserues tuis
quicquid per in mundiciam aut̃
moribus se suggerit aut actibus
se in terserit. d a gaudiorum pre¬
mia da gratiarum munom dissol¬
ue litis uincula ab stringe pacis
Esurientes. domine. ceplebis. honis. sicuẜ.
locutus. es patribus nostris. ̃ M agnificat.

Expanded text:
Plasmator hominis Deus, Qui cuncta solus ordinans Humum iubes producere Reptantis et ferre genus. Qui magna rerum corpora Dictu iubentis vivida, Ut serviant per ordinem Subdens dedisti hominem. Repelle a servis tuis Quicquid per inmunditiam Aut moribus se sugerit, Aut actibus se interserit. Da gaudiorum premia, Da gratiarum munera, Dissolbe litis vincula, Adstringe pacis Esurientes, Domine, reple bonis, sicut locutus es patribus nostris. Ant.
Abbreviated transcription (Latin):
.triuidatis uuctas. ꝯ beti poteu̾ter
ii. regis. aitende. laudum. cauti ea. que
i cubantes ꝑsallimus. Nar lectulo consur¬
rinus nocta quieto dempore ut
lagitemus uulnerum ate me
inquimus ab stergat illed ce¬
uis cue potestas glorie. Ne cor¬
uis ad sit sordidum nec dorpor.
nstet cordium et criminis con¬
agio cepescat ardor spiritus.
b hoc redemptor quesumus re¬
le uo nos lumine per quod
lierum circulis nullis rumua

Expanded text:
Trinitatis unitas Orbem potenter qui regis, Adtende laudum cantica, Que excubantes psallimus. Nam lectulo consurgimus Noctis quieto tempore, Quo flagitemus vulnerum A te mequimus, Abstergat illut celitus Tua potestas glorie. Ne corpus adsit sordidus, Ne torpor instet cordium, CXX Et criminis contagio Tepescat ardor spiritus. Ob hoc Redemtor quesumus Reple tuo nos munere, Per quod dierum circulis Nullis rua
Abbreviated transcription (Latin):
nalhu: uiis. ppaencialicer. tainus que. per¬
palic̾er. Nosttos. puis cum. canticis. fletas be.¬
iigne suscipe quo corde puro sordibus
de perfeuamur largius. i umbos iecur¬
q morbidum ad ure igne congno ac¬
cuiti ut sint perpeti luxii remoto pes¬
simo. Ut quiq horas norium nunc con¬
cinendo tumpimus donis beate pa¬
trit ditemus omnes affatim. P resta.

Expanded text:
ne, Unus potentialiter Trinusque personaliter Nostros pius quum canticis Fletus benigne suscipe, Quo corda pura sordibus Te perfruamur largius. Lumbos iecurque morvidum Adure igni congruo, Accincti ut sint perpetim Luxu remoto pessimo. Ut quique oras noctium Nunc concinendo rumpimus, Donis beate patrie Ditemur omnes affatim. Sabbato.
Abbreviated transcription (Latin):
permanebimus in peccato ut
gratia habundet. absit. Qui ent
mortui sumus peccato. quomo dõ
ad huc iuiuemus in illo: An igno¬
tatis quia quicumq babtizati
sumus in rp̃o ib̾u in morte ipsi¬
us babtirati sumus: Consepulti

Expanded text:
permanebimus in peccato, ut gratia abundet? Absit. Qui enim mortui sumus peccato, quomodo adhuc vivemus in illo? An ignoratis quia quicumque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Consepul
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis seruulis quos mundae
unda sanguinns nescire lapsis
criminum nec ferre moues sit¬
dium. Ut culpa nullum deprin
nullum leuec ianctantia elise
inens ne concidat elata mens n

Expanded text:
cunctis servulis, Quos mundat unda sanguinis, Nescire lapsum criminum Nec ferre mortis tedium. Ut culpa nullum deprimat, Nullum lebet iactantia, Elisa mens ne concidat, Elata mens ne
Abbreviated transcription (Latin):
e hom ne quem dominus
iħs illuminauit: qui cecus
natus fuit prolixra lectio reci¬
diti est. Quam si uniuersam
pertractare conemur pro sui
dignitate. sieut ualemus sin¬
la confiderantes: non sufficit
dies. Oro iade peto et ammones
caritatem uestram: ut in his
que aperta sunt sermonem
nostrum non requitatis. ħ am
nimis longum erit: in singulis
un morari.
Ireuiter ergo ceci huius illu¬
Imuinati: comendo msterium.
Ea quippe que fecit doinus
miranda et opera et uerba sũt
spera quia facta sunt: uerba
quia signa sunt. Siergo quid
significet hoc quod factum est
cogitemus: genuis humanun.
est iste cecus. hec enim ceciras
contingit in primo homine per
peccatum: de quo oraies origi¬
cis sed etiam inꝗ uiutꝰ.iii.
i enim eccitis est iutioeli¬
tas. et illiiminacio lides: que
fidelem ꝙ ardo uenit ⁊ p̃s n
uenit: Qnaii quidem apos¬
colus ia. gence prxphe

Expanded text:
e homine quem Dominus Jesus illuminavit, qui caecus natus fuit, prolixa lectio recitata est: quam si universam pertractare conemur, pro sui dignitate, sicut valemus, singula considerantes, non sufficit dies. Proinde peto et admoneo Charitatem vestram, ut in iis quae aperta sunt, sermonem nostrum non requiratis: nam nimis longum erit in singulis immorari. Breviter ergo caeci hujus illuminati commendo mysterium. Ea quippe quae fecit Dominus miranda, et opera et verba sunt: opera, quia facta sunt; verba, quia signa sunt. Si ergo quid significet hoc quod factum est cogitemus, genus humanum est iste caecus: haec enim caecitas contigit in primo homine per peccatum, de quo omnes origitis, sed etiam iniquitatis. Si enim caecitas est infidelitas, et illuminatio fides; quem fidelem quando venit Christus invenit? Quandoquidem Apostolus natus in gente Proph
Abbreviated transcription (Latin):
peccante primo homine uicium
pro natura in oleuit: Si uicium
pro natura in oleuit: secundum
mentem omnis homo cecus natus
A Rabbi. quid. peccauit . homo ie
quod eecus. natus est ⁊ respondit. ihesus ⁊:
dixit: neque. hie. peccauit: neque. parentes
eus: sed. ut. manifestentur. opera dei. in illo.

Expanded text:
peccante primo homine, vitium pro natura inolevit? Si vitium pro natura inolevit, secundum mentem omnis homo caecus natus quis quid peccavit homo iste quod caecus natus est? Respondit Jesus, et dixit: Neque hic peccavit, neque parentes jus, sed ut manifestentur opera Dei in eo.
Abbreviated transcription (Latin):
cumentis probare petis. Pecca¬
tum ergo fratis ad mortem puto
esse cum po st aguicionem deiꝰ
per graciam dñi nostri iħ u rp̃i
quisq obpugnat fratemnitatem
et ad uersus ipsam gratiam

Expanded text:
cumentis probari potest. Peccatum ergo fratris ad mortem puto esse, cum post agnitionem Dei per gratiam Domini nostri Jesu Christi quisque oppugnat fraternitatem, et adversus ipsam gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
lt ixta legis tropologie mem¬
Epra que seruierant in mundli¬
cie ad iniquitatem ut fruetifica¬
pent morti: seruiant iusticie in
Etam eternam. Cum sol autem
oecidisset omines qui habelant
infirmos uariis languoribus
aucebant illos ad eum. At ille
singulis manus inponens: eu
rarat eos. Solis occubitus passio¬
nem mortem q significat illius
qui dixit. Q. uam dui mnnuindo
sum: lux sum mundi. Et sole
oecidente: plures demoniaci
quam ante plures
sanantur egrozo quia qui
temporaliter in carne uiuens pau¬
cos uiteorum docuit. c̃alcato regno
mortis omnibus per orbem gentib
fiaei salutis q dona trans misit.
Cuius ministris quasi uite lucis.¬
q precombus: psalmista canit.
Iter facite ei qui ascentit super
decasum. Super occasum quippe
dominus ascendit: quia unde
in passione occubuit. inde maiorẽ
suam gloriam resurgendo mani¬
festauit.¬

Expanded text:
xta leges tropologiae, membra quae servierant immunditiae ad iniquitatem ut fructificarent morti, serviant justitiae in vitam aeternam. Cum sol autem occidisset, omnes qui habebant infirmos variis languoribus, ducebant illos ad eum. At ille sinrabat eos. » Solis occubitus passionem mortemque significat illius, qui dixit: « Quandiu in mundo sum, lux sum mundi . » Et sole occidente, plures daemoniaci quam ante, plures quoque sanantur aegroti. Quia qui temporaliter in carne vivens paucos Judaeorum docuit, calcato regno mortis, omnibus per orbem gentibus fidei salutisque dona transmisit. Cujus ministris quasi viae lucisque praeconibus, Psalmista canit: « Iter facite ei qui ascendit super occasum . » Super occasum quippe Dominus ascendit, quia unde in passione occubuit, inde majorem suam gloriam resurgendo manifestavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ed quia quem maii.¬
⁊ gistrum nouerat ueritatis.
studiose docendus adiit: merito
usq natiuitatis eius duune seue
et humane sea et passionis atg
ascensionis ipsius archana per
cepit: nec non etiam modum seũ¬
de regenerationis ingressum rig¬
ni celestis. aliaq per plura docr¬
ne euangelice sacramenta año
reuelante didicit. Respondit e¬
dico tibi: nisi quis natus fuerit
denuo: non pocest uidene regnũ
dei. Q ue sentencia tanto apen¬
cus eunctis fideubus lucet: q̃ nco
costat quia sine huuis luce fioe¬
les esse nequeunt.

Expanded text:
ed quia quem magistrum noverat veritatis studiose docendus adiit, merito riusque nativitatis ejus, divinae scilicet et humanae, sed et passionis ejus atque ascensionis ipsius arcepit. Nec non etiam modum secundae generationis, ingressum regni coelestis, aliqua perplura doctrinae evangelicae sacramenta, Domino revelante didicit. Respondit dico tibi: Nisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Quae sententia tanto apertius cunctis fidelibus lucet, quanto constat quia sine hujus luce fideles esse nequeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ olet queri quomodo ma¬
cheus et lucas comnemo¬
rauerint dixisse dominum
discipulis ut nec uirgam fer¬
rent. eum dicat marcus et
precepit ne quia collerent
S nod ita soluitur: ut intelligamꝰ.
Sabalia significatione dictam ur¬
gam que scdmi marcum ferenda
est. Et sub alia illam que. sełm
natheum et iucani non est feien¬
ca sic. Sub alia significatione
ncelligitur temptatio de qua
actum est deus. neminem temp¬
tat. et sub alia de qua dictum
et temptat uos dominus deus
neter ut sciat si diligitis eum.
Iua seductionis est: hec proba¬
eionis est. U trumq ergo acci¬
pendum est a d omino apostolis
dictum. et ut nec uirgam fer¬
rent. et ut non nisi uirgam fer¬
tent. Cum enim per matheum
aiceret eis. nolite possidere au¬
rum neq argentum et cetera
continuo subiecit. Dignus est
operarius cibo suo. Unde satis
ostendit. cur eos hec possidere
ac ferre noluenit.

Expanded text:
em quaeri, quomodo Matthaeus et Lucas commemoraverint, dixisse Dominum discipulis, ut nec virgam ferrent; cum dicat Marcus: Et praecepit eis ne quid tollerent quod ita soluitur, ut intellegamus sub alia significatione dictam uirgam, quae secundum Marcum ferenda est, et sub alia illam quae secundum Matthaeum et Lucam non est ferenda, sicut sub alia significatione intellegitur temtadictum est, Deus neminem tentat ; et sub alia de qua dictum est, Tentat vos Dominus Deus vester, ut sciat si diligitis eum . Illa seductionis est, haec probationis. Utrumque ergo accipiendum est a Domino apostolidictum, et ut nec virgam ferrent, et ut non nisi virgam ferrent. Cum enim secundum Matthaeum diceret eis: Nolite possidere aurum, neque argentum, etc.; continuo subjecit: Dignus est enim operarius cibo suo. Unde satis ostendit cur eos haec possidere ac ferre noluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
redixi tibi ex cunc: aptequam
uenirent indicaui tibi. ne forte
diceres idola mea. fecerunt hec.:
iscuptilia mea ⁊ conflatilia manda

Expanded text:
Praedixi tibi ex tunc: antequam venirent, indicavi tibi, ne forte diceres: idola mea fecerunt haec, et sculptilia mea, conflatilia manda
Abbreviated transcription (Latin):
uant hoc domiis iacob. qut
uocamini nomine isrł:⁊ de
aquis uida sristis: qui uirastie
in nomine domini ⁊ dei israes.
Recordamini non in ueruate ne
in iusticia: de cuutite enim sc̃a
uocati sunt: ⁊ suꝑ domũ istł.
stabiliti sunt. Dominus ercere¬
um nomen eus: priora er cum
adnunciaui. ⁊ que ex ore mos¬

Expanded text:
 qui vocamini nonime Israel, et de aquis Juda existis, qui juratis in nomine Domini Israel, recordamini non in veritate, neque in justitia. De civitate enim sancta vocati sunt, et super Deum Israel constabiliti sunt: Dominus exercituum nomen ejus. Priora ex tunc adnuntiavi, et ex ore m
Abbreviated transcription (Latin):
neq nubentur: sed sunt sicũt
angeli dei in celis. Ad iuirtute men¬
cis eximia: quia ad hanc pertin¬
gere debeamus indicat. ħ amq
sieut pre cedente sancti euange¬
lii lectione cognouimꝰ: post¬
quam angłica uisione ⁊ allo cu¬
cione meruit sublimari. Post¬
quam se celesti honestandam
partu didicit. nequaquam sed¬
edonis celestibus quasi a se hec
essent extulit. sed ut magis mag̾¬
q donis esset apta diuinis an
custodiam humilitatis gressum
mentis fixit: ita euangelizanti
sibi archangelo respondente. ec¬
ce aneilla domini: fiat michi
scd̃m uerbum tuum. se dte

Expanded text:
ue nubentur, sed sunt sicut angeli Dei in coelis, ac virtutem mentis eximiam, qua ad hanc pertingere debeamus, indicat. Namque sicut praecedente sancti Evangelii lectione cognovimus, postquam angelica visione et allocutione meruit sublimari, postquam se coelesti onustandam partu didicit, nequaquam se de donis coelestibus quasi a se haec essent extulit: sed ut magis magisque donis esset apta divinis, in custodia humilitatis gressum mentis fixit, ita evangelizanti sibi archangelo respondens: Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum. Ut ve
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enun illum predicare ue¬
niebat qui ex uidei quosdã
⁊ iultos ergentibus redemptu¬
tus eiat: per regem gentium
⁊ prinapes iudeorũ predicationis
cuis dempora designantur. Quia
autem gentilitas colligenda etnt
dea pro culpa perfidie disper
oscribitur ⁊ in uiee regno
artam partem plurimi p̾n
lim diuisum desol abitur.
et eigo qd̃ ad finem lecẽ.¬
u iudea peruenerat: que¬

Expanded text:
annes illum praedicare veniebat, qui et ex Judaea quosdam, et multos ex gentibus redempturus erat, per regem gentium et principes Judaeorum praedicationis ejus tempora designantur. Quia autem gentilitas colligenda erat, et Judaea pro culpa perfidiae disperdescribitur, et in Judaeae regno per quartam partem plurimi prinipso divisum, desolabitur . Liquet ergo quod ad finem regni Judaea pervenerat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tempus quando prohumani ge¬
neris salute: pati debeam. E go
inquid uado: ego uolens ad pas¬
sionem pergo. Uos autem nec
tis: quia ego nolo. Nec tunc par

Expanded text:
tempus, quando pro salute humani generis pati debeam. Ego, inquit, vado, ego volens ad passionem pergo. Vos autem nec ere, quia ego nolo. Et qua
Abbreviated transcription (Latin):
sit. nei cum est incertum qualis
futurus sit: qui nunc uel ma¬
lis uel bonus apparet. Dumitice
t tumitemini. Date et aabitur
uobis. Dimitere iniurias dare
heneficia iubet: ut et nobis pec¬
cata dimitantur: et uita detͦ
eterna. Q uia sententia breuis
sea eximia cuncta que latusune
de conuersando cum inimicis
mant auerat: conprehends con¬
eusit. Mensuram bonam et con¬
fertam et co agitatam et super af¬
auencem dabunt in sinũ ur̃m.

Expanded text:
sit, vel cum incertum est qualis futurus sit, qui nunc vel malus vel bonus apparet. Dimittite, et dimittemini; date, et dabitur vobis. Dimittere nos injurias, dare beneficia jubet, ut et nobis peccata dimittantur, et vita detur aeterna. Qua sententia brevi, sed eximia, cuncta quae latissime de conversando cum inimicis mandaverat, comprehendendo concludit: Mensuram bonam, confertam et coagitatam et supereffluentem dabunt in sinum
Abbreviated transcription (Latin):
dais. Sunt engo quedlam facta
¶a. que ignoramus quo ani
¶fiant̾.: quia et uono et malo
seroisunt. de quibus. cemera¬
nium eit michi iudicare maxi¬
me ut condampnemus. horum
utem ueniet tempus ut uiai¬
untur: cum dominus illumi¬
oit abscondita tenebrarum
t manifestabit cogicationes cord.¬

Expanded text:
Deo . Sunt ergo quaedam facta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt, de quibus temerarium est judicare, maxime ut condemnemus. Horum autem veniet tempus ut judicentur, cum Dominus illuminabit abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cord
Abbreviated transcription (Latin):
pro nobis factus sit.
am qui erat deus ex celsus
supra omnia:¬
est factus
homo humilis in der omnia.
Sed quanto magis ille huma¬
nitatis sue nobis infima comen¬
dat : tanto magis nos sub lumia
diuinitatis eiꝰ uenerari ac gło¬
tificari oportet. Tradetur enim
ait principibus sacerdotum.
Primum enim ad annan sacer¬
dotem aeinde ad chaiphe do¬
mum. ad ductus est qui erat
pontifer anni illius. Et condẽp¬
nabunt eum morte. iii.
Urte enim condempnauerũt
auando clamauerunt dicen¬
cifige eum. Et tradent eum
gentibus ad illudendum. Tradi¬
cus est gentibus: quia sicut
certus passionis eius aperte
loquitur iunctum eum ad¬
durerunt. et tradiderunt pon¬
cio pilato presidi : qui utiq¬
gentilis non uideus erat
Ipse uero flagellatum tradidit¬
eum militibus romanis ad cru¬
cifigenduo.

Expanded text:
pro nobis factus sit. Nam qui erat Deus excelsus super omnia, factus est homo humilis inter omnia. Sed quanto magis ille humanitatis suae infima commendat, tanto magis nos sublimia divinitatis ejus venerari ac glorificare oportet. Tradetur, ait, principibus sacerdotum. Primum enim ad Annam sacerdotem, deinde ad Caiphae domum adductus est, qui erat pontifex anni illius. Et condemnabunt eum morte. Etenim morte eum condemnaverunt, quando clamaverunt dicenolle, crucifige eum . Et tradent eum gentibus ad illudendum. Traditus est gentibus, quia sicut textus passionis ejus aperte loquitur, vinctum adduxerunt eum, et tradiderunt eum Pontio Pilato praesidi, qui utique non Judaeus erat. Ipse vero flagellatum eum tradidit militibus Romanis ad crucifigendu
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. xps. oominator ciois in dechie¬
n iude. sic enim propheta ⁊ dire rat. ante.
me canit letus corus angelorum
ella aeclare uenulat eoi prin¬
apes dignum celebrate culcum
nuisticis donis. I us deo mirram
dibuunt sepulcto auream regi
petiem decenti dum colunt
tnum memiuere trino tres da¬
re terna ꝓ lata crine monadi ca¬
uamus cum deo diue geniteq
proli flamini nec non abutioq
fuso corde fideli. amen. U̾ O mnes

Expanded text:
tus est Christus, dominator orbis, In Bethleem Judae, sic enim propheta Dixerat ante. Hunc canit laetus chorus angelorum, Stella declarat, veniunt Eoi Principes, dignum celebrare cultum. Mystica dona, Thus Deo, myrrham tribuunt sepulchro, Auream regi speciem decenti; Dum colunt unum, meminere trino Tres dare terna. Gloriam trinae monadi canamus, Cum Deo divae Genitore Proli, Flamini nec non ab utroque fuso Corde fid
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce agnus dei: ecce qui tolli
et precursor dm̃ saluatoris
quem dui uenturum populis
predicauerat: ipsum iam ueri¬
entem aase sic ut ex lectione sã
euangelii fr̃s modo audistis¬

Expanded text:
Agnus Dei, ecce qui tollit et praecursor Domini Salvatoris, quem diu venturum populis verbo praedicaverat, ipsum jam venientem ad se, sicut ex lectione sancti Evangelii, fratres, modo cu
Abbreviated transcription (Latin):
entaes uero quia uti raci oue¬
O nesciebant: ad cognoscendui
dominum non per uocem sea per
signa perducintur. Quia et illis
prophetie tanquam fidelibus non
infedelibus et istis signa canquam
infidelibus non fidelibus data sũt.
&̾ nocandum quod redemptorem
nr̃m cum iam perfecte esset eta¬
tis. eisdem gentibus apłi predicant
eumq paruulum et nec ã ui
per butuani corporis officium lo¬
quentem stella gentibus denim¬
ciat. Q uia numirum rationis
ordo poscebat. ut loquentem ia᷑
dñm loquentes nolus predieto¬
tes in notescerent: et nec aup
loquentem elementa nurde

Expanded text:
entiles vero, quia uti ratione nesciebant, ad cognoscendum Dominum non per vocem, sed per signa perducuntur. Uprophetiae tanquam fidelibus, non infidelibus; et istis signa tanquam infidelibus, non fidelibus data sunt. Et notandum quod Redemptorem nostrum, cum jam perfectae esset aetatis, eisdem gentilibus apostoli praedicant, eumque parvulum, et necdum per humani corporis officium loquentem, stella gentibus denuntiat, quia nimirum rationis ordo poscebat ut et loquentem jam Dominum loquentes nobis praedicatores innotescecent, et necdum loq
Abbreviated transcription (Latin):
h t̾re turbatus est. quia numi
rti cerena alcitudo confundi¬
nit: cum celsicudo celestis ape¬
atur. Sed querendum nobis
et quis namsit quod redemp¬
et nato. pastoribus inuidea
angelus apparuit atq ad ad¬
orandum hune aboriente ma¬
gos nou angłs sea stella perdu¬
rit quia ui delieet uideis tan¬
quam racione utentibus racio¬
ne auimal id est anglłs p̃dicare
Idebuit.¬

Expanded text:
um terrena altitudo confunditur cum celsitudo coelestis aperitur. Sed quaerendum nobis est quidnam sit quod, Redemptore nato, pastoribus in Judaea angelus apparuit, atque ad adorandum hunc ab Oriente magos non angelus, sed stella perduxit? Quia videlicet Judaeis, tanquam ratione utentibus, rationale animal, id est angelus, praedicare debuit
Abbreviated transcription (Latin):
et naues matis ir principio et ad di¬
cum filios deloage: argentum eorũ
et aurum eorum cum eis nomimi ddo¬
mini dei cui: et sc̃o isrł quia glori¬
ficabit te. Et edificabunt faiĩ pere¬
grinorum muros cuos: et reges eorũ
minuistrabunt tidi. In in dignatione
enim mea percussi te: et in recon¬
silacione mea misertus sum tui.
Incẽrrogabat magos herodes qͥuod sigaum
iuoistis sũpet uãtũm rog̃em stellam magian
fulgentem cuiuis splendor illuminat mun̾¬
sũm et nõs crgnouianus et uenĩmũs ded¬
ora̾e a̾minnm u̾¶ a⁊ ueniun ab oriente

Expanded text:
et naves maris in principio, ut adducam filios tuos de longe; Argentum eorum, et aurum eorum cum eis; nomini Domini Dei tui, et sancto Israel, quia glorificavit te. Et aedificabunt filii peregrinorum muros tuos, et reges eorum ministrabunt tibi; Indignatione enim mea percussi te: et in reconciliatione mea misertus sum tui.Interrogabat magos Herodes: Quod signum vidistis super natum Regem? Stellam magnam fulgentem, cujus splendor illuminat mundum; et nos cognovimus, et venimus adorare
Abbreviated transcription (Latin):
tas: quia unus est deus qui uis¬
cificat circumcisionem exfide et
prepudium per fidem. Circ umcisio¬
nis nomine iudeos prepucii nomi¬
ne gentes in dubitanter ostendens.
Isti sunt auo parietes qui ex di¬
uerso uenerunt: et in lapidem
qui factus est in capud unitate
uenit ex udeis. alter uenit ex
gemibus.
onge a se diuersi erant: quan¬
do diuersa credebant. Positus
est ia medio lapis angularis.:
qui adse uirumq parigem du¬
ceret. et intuinq uno nomine
nan euidiet. E ssent q unum
conutue uo cabali: qui fierent
in una gracia sacrament. Per ꝓ
enum qui est par nr̃i faciens ute
unuun: uidei et gentiles facti sie
unum. quibus fidei unetas un
in diait. nominis rp̾iani uocast
angularem uterq paries u¬
nit. et uerum angulum fides
nicas fecit. Horum duorũ pasie¬
cum unus adductus est: quanei
apparuit. Illi fuerunt primicie
udeorum: isti facti sunt primis
gentium. Illi de proruuo adde¬

Expanded text:
tas, quia unus est Deus qui justas, quia unus est Deus qui justificat circumcis onem ex fide, et praeputium per fidem : circumcisionis nomine Judaeos, praeputii nomine gentes indubitanter ostendens. 2. Isti sunt duo parietes, qui ex diverso venerunt, et in lapidem qui factus est in caput anguli, venit ex Judaeis, alter venit ex gentibus. Longe a se diversi erant, quando diversa credebant: positus est in medio lapis angularis, qui ad se utrumque parietem duceret, et utrumque uno nomine nuncuparet, essentque unum communione vocabuli, qui fierent unum in una gratia sacramenti. Per Christum enim qui est pax nostra, faciens utraque unum , Judaei et gentiles facti sunt unum, quibus 559 fidei unitas unum indidit nominis Christiani vocabulum. angularem uterque paries venit, et verum angulum fidei unitas fecit. Horum duorum parietum unus adductus est, quando apparuit. 3. Illi fuerunt primitiae Judaeorum, isti facti sunt primitiae gentium; illi de proximo addu