comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Neptunus uentis impleuit uela secũdis.
Atq fugã dedit & preter uada feruida uexit.
Iamo rubescebat radiis mare & ethere abalto
Aurora ĩ roseis fulgebat luctea bigis
Cũ uenti posuẽ: omnisq repẽte resedit
Flatꝰ ĩ lento luctãtur marmore tõse.
Atq hĩc eneas ingentẽ ex equore lucum
Prospicit. hunc inter fluuio tiberinꝰ ameno:
Uorticibus rapidis & multa flauus harena
In mare prorumpit.uarie circũq supraq
Assuete ripis uolucres: & fluminis alueo
Ethera mulcebant cantu lucoq uolabãt
Flectere iter sociis t̾req aduertere proras
I mperat. & letus fluuio subcedit opaco.
Nunc age qui reges erato que tempora rerx
Quis latio antiquo fuerit statꝰ: aduena classem
Cum primum ausoniis exercitꝰ appulit oris
Expediam: & pͥme reuocabo exordia pugne:
Tu uatem tu diua mone: dicã horrida bella.
Dicam acies: actosq aĩmis in funera reges.
Tirrenãq manũ: totãq sub arma coactã

Expanded text:
Neptunus ventis implevit vela secundis Neptunus ventis implevit vela secundis atque fugam dedit et praeter vada fervida vexit. Iamque rubescebat radiis mare et aethere ab alto Aurora in roseis fulgebat lutea bigis: cum venti posuere omnisque repente resedit flatus et in lento luctantur marmore tonsae. Atque hic Aeneas ingentem ex aequore lucum prospicit. Hunc inter fluvio Tiberinus amoeno verticibus rapidis et multa flavus arena in mare prorumpit. Variae circumque supraque adsuetae ripis volucres et fluminis alveo aethera mulcebant cantu lucoque volabant. flectere iter sociis terraeque advertere proras imperat et laetus fluvio succedit opaco. Nunc age, qui reges, Erato, quae tempora rerum, quis Latio antiquo fuerit status, advena classem cum primum Ausoniis exercitus appulit oris, expediam et primae revocabo exordia pugnae. tu vatem, tu, diva, mone. Dicam horrida bella, dicam acies actosque animis in funera reges Tyrrhenamque manum totamque sub arma coactam
Abbreviated transcription (Latin):
U qͦ littoribus nr̃is eneia nutrix¬
E ternã moriens famã gaieta dedisti¬
& nũc seruat honos sedem tuus: ossaq nomẽ
N esperia in magna si qua ẽ ea gloria signat.
At pius exeqiis eneas rite solutis
A ꝯgere composito tumuli postꝗͣ alta quierit
Equora: tendit iter uelis: portũq reliquit
Aspirant aure ĩ noctẽ: nec candida cursum
Luna negat. splendetq tremulo sub lumine põtꝰ
Proxima circee radũtur littora t̾re
Diues i accessos ubi solis filia lucos
Assiduo resonat cantu: tectisq suꝑbis
Urrit odoratã nocturna ĩ lumina cedrũ
Arguto tenues percurrens pectine telas
Hinc exaudiri ꝯemitꝰ ireq leonũ
Uincla recusantum: & sera sub nocte rudẽtũ:
Setigeriq sues. atq ĩ presepibꝰ ursi
Seuire. & forme magnoꝵ ululare lupoꝵ
Quos hominũ ex facie dea sceua potẽtibꝰ hẽbis
Induerat circe ĩ uultꝰ ac t̾ga feraꝵ
Que ne monstra pii paterent᷑ talia troes
Delati ĩ portꝰ neu littora dira subirẽt

Expanded text:
ue littoribus nostris, Eneia nutrixEternam moriens famaet nunc servat honos sedem tuus ossaque nomen Hesperia in magna, siqua est ea gloria, signat. At pius exsequiis Aeneas rite solutis, aggere composito tumuli, postquam alta quierunt aequora, tendit iter velis portumque relinquit. Adspirant aurae in noctem nec candida cursus Luna negat, splendet tremulo sub lumine pontus. Proxima Circaeae raduntur litora terrae, dives inaccessos ubi Solis filia lucos adsiduo resonat cantu tectisque superbis urit odoratam nocturna in lumina cedrum, arguto tenuis percurrens pectine telas. Hinc exaudiri gemitus iraeque leonum vincla recusantum et sera sub nocte rudentum, saetigerique sues atque in praesaepibus ursi saevire ac formae magnorum ululare luporum, quos hominum ex facie dea saeva potentibus herbis induerat Circe in voltus ac terga ferarum. Quae ne monstra pii paterentur talia Troes delati in portus neu litora dira subirent,
Abbreviated transcription (Latin):
Hic genus antiquũ teueri pulcerrima proles
Magnanimi proceres nati melioribꝰ annis
Iulus & assaricusq & troie dardanꝰ auctor
Arma uiꝵ currusq procul mirant᷑ in anes¬
T erre stant defixe aste passimq soluti
Per campos pascuntur equi. q̃ grã currũ
Armoꝵq fuit uiuis: que cura nitentes
Pascere equos eadem sequit᷑ tellure repostos.
Conspicit ecce alios dextra leuaq ꝑ erbas
Uescentes letũq choro peana canentes
I nter odoratum lauri nemꝰ. unde supne
Plurimus euridani ꝑ siluã uoluit᷑ amnis
Hic manus ob patriam pugnãdo ulnera passi
Quiq sacerdotes casti dum uita manebat¬

Expanded text:
Hic genus antiquum Teucri, pulcherrima proles, Hic genus antiquum Teucri, pulcherrima proles, magnanimi heroes, nati melioribus annis, Ilusque Assaracusque et Troiae Dardanus auctor. Arma procul currusque virum miratur inanes. Stant terra defixae hastae, passimque soluti per campum pascuntur equi. Quae gratia currum armorumque fuit vivis, quae cura nitentis pascere equos, eadem sequitur tellure repostos. Conspicit, ecce, alios dextra laevaque per herbam vescentis, laetumque choro paeana canentis inter odoratum lauri nemus, unde superne plurimus Eridani per silvam volvitur amnis. Hic manus ob patriam pugnando volnera passi, quique sacerdotes casti, dum vita maneba
Abbreviated transcription (Latin):
Oĩa penaꝵ percurrẽ noĩa possim:
Hec ubi dicta dedit phebi longeua sacerdos
Sed ia age carpe uiam: & susceptũ ꝑfice munꝰ
Acceleremus ait: ciclopum educta caminis.
Menia conspicio: atq aduerso fornice portas
Nec ubi nos precepta iubet deponẽ dona
Dixerat: & pariter gressi ꝑ opaca uiaꝵ
Corripiunt spaciũ mediũ foribꝰq propĩquant
Occupat eneas aditum cõpusq recenti
Spargit aqua: ramũq aduerso in limine figit:
Nis demũ exactis perfecto munẽ diue
Deuenere locos letos & amena uireta
Fortunatoꝵ nemoꝵ sedesq beatas:
Largior hic campos ether & lumine uestit
Purpureo solẽq suũ sua sidera norunt
Pars in gramineis exercet mẽbra palestris
Contedunt ludo: & fulua luctant᷑ arena
Pars pedibꝰ plaudũt coreas. & carmina dicuit
Nec nõ traicius longa cũ ueste sacerdos
Alloquit᷑ nius septem discrimina uocũ:¬
Iamq eadem digitis ia pectine pulsat eburno.

Expanded text:
omnia poenarum percurrere nomina possim. omnia poenarum percurrere nomina possim. Haec ubi dicta dedit Phoebi longaeva sacerdos: Sed iam age, carpe viam et susceptum perfice munus; adceleremus ait; Cyclopum educta caminis moenia conspicio atque adverso fornice portas, haec ubi nos praecepta iubent deponere dona. Dixerat, et pariter, gressi per opaca viarum, corripiunt spatium medium, foribusque propinquant. Occupat Aeneas aditum, corpusque recenti spargit aqua, ramumque adverso in limine figit. His demum exactis, perfecto munere divae, devenere locos laetos et amoena virecta fortunatorum nemorum sedesque beatas. Largior hic campos aether et lumine vestit purpureo, solemque suum, sua sidera norunt. Pars in gramineis exercent membra palaestris, contendunt ludo et fulva luctantur harena; pars pedibus plaudunt choreas et carmina dicunt. Nec non Threïcius longa cum veste sacerdos obloquitur numeris septem discrimina vocuiamque eadem digitis, iam pectine pulsat eburno.
Abbreviated transcription (Latin):
Exsurgitq facẽ attollens: atq ĩtonat ore
Hic quibꝰ inuisi fratres dũ uita manebat
Pulsatꝰ ue parens: & fraus innexa clienti
Aut qui diuiciis soli incubuẽ reꝑtis
Nec partẽ posuẽ suis que maxima tũba ẽ.
Quiq ob adulteriũ cesi: quiq arma sequti
Impia. nec ueriti dñoꝵ fallere dextras.
nclusi penam expectant: nec quere doceri
Quã penam: aut que forma uiros. fortunaue mersit.
Saxum ingens uoluunt alii radiisq rotaꝵ
Destricti pendent: sedet eternũq sedebit
Infelix teseus fegias miserimꝰ omes
Admouet & magna testatur uoce ꝑ umbras
Discite iusticiã moniti & nõ temne̾ diuos
Uendidit hic auro patriam dñzq potentẽ
Imposuit. fixit leges precio atq refixit:
Hic thalamĩ inuasit nate: uetitosq imeneos
Ausi omes inmane nephas: ausoq potiti.
Non mͥ si linque centum sĩt oraq centũ
Ferreaq uoxꝰ omes sceleꝵ cõprehendere formas

Expanded text:
exsurgitque facem attollens, atque intonat ore. exsurgitque facem attollens, atque intonat ore. Hic, quibus invisi fratres, dum vita manebat, pulsatusve parens, et fraus innexa clienti, aut qui divitiis soli incubuere repertis, nec partem posuere suis quae maxima turba est, quique ob adulterium caesi, quique arma secuti impia nec veriti dominorum fallere dextras, inclusi poenam exspectant. Ne quaere doceri quam poenam, aut quae forma viros fortunave mersit. Saxum ingens volvunt alii, radiisque rotarum districti pendent; sedet, aeternumque sedebit, infelix Theseus; Phlegyasque miserrimus omnis admonet, et magna testatur voce per umbras: Discite iustitiam moniti, et non temnere divos. Vendidit hic auro patriam, dominumque potentem imposuit; fixit leges pretio atque refixit; hic thalamum invasit natae vetitosque hymenaeos; ausi omnes immane nefas, ausoque potiti. Non, mihi si linguae centum sint oraque centum, ferrea vox, omnis scelerum comprendere formas,
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor hic inuectꝰ equis & lampada quassans
Per graium populos: medieq ꝑ elidis urbẽ
Ibatꝰ ouans: diuumq sibi poscebat honorẽ
Demens qui nibos & nõ mutabile fulmẽ
Ere & cornipedũ cursu simularat equoꝵ
At pater oĩpotens densa inter nubila telu
Contorsit: nõ ille faces nec funera cedis
Lumina: precipitemq ĩmani turbine adegit
Nec nõ & ticion terre omiparẽtis alumnus
Cernẽ erat: ꝑ tota nouẽ cui iuigera cõpus
Porrigit᷑: rostroq ĩmanis uultur adunco
Inmortale iecur tundens fecũdaq penis
Uiscera: rimaturq epulis habitatq sub alto
Pectore. nec fibris requies datur ulla renatis
Quid memorẽ laphitas ixionaq piritouq
Quos suꝑ atra silex iãiã labsura cadenti
Iminet assimilis lucent genialibꝰ altis
Aurea fult᷑a thoris epuleq ante ora parate
Regifico luxu: furiaꝵ maxima iuxta
Accubat. & manibꝰ proib& cõtigẽ mẽsas

Expanded text:
Quattuor hic invectus equis et lampada quassans Quattuor hic invectus equis et lampada quassans per Graium populos mediaeque per Elidis urbem ibat ovans, divomque sibi poscebat honorem,— demens, qui nimbos et non imitabile fulmen aere et cornipedum pulsu simularet equorum. At pater omnipotens densa inter nubila telum contorsit, non ille faces nec fumea taedis lumina, praecipitemque immani turbine adegit. Nec non et Tityon, Terrae omniparentis alumnum, cernere erat, per tota novem cui iugera corpus porrigitur, rostroque immanis voltur obunco immortale iecur tondens fecundaque poenis viscera, rimaturque epulis, habitatque sub alto pectore, nec fibris requies datur ulla renatis. Quid memorem Lapithas, Ixiona Pirithoumque? quos super atra silex iam iam lapsura cadentique imminet adsimilis; lucent genialibus altis aurea fulcra toris, epulaeque ante ora paratae regifico luxu; Furiarum maxima iuxta accubat, et manibus prohibet contingere mensas,
Abbreviated transcription (Latin):
Enosius hec radamantꝰ ht durissima regna
Castigatq auditq dolos subigitq fateri
Quequis apud superos furtoletatꝰ inani
Distulit in serã cõmissa piacula mõtẽ
Continuo sontes ultrix accĩta flagello
Thesiphone quatit insultans tõuosq sinistra
Intentans anques uocat agmina seua soroꝵ
Tum demũ orisono stridentes cardine sacre
Panduntur porte. cernis custodia qualis
Uestibulo sedeat. facies que limina seruet:
Quinquaginta atris imanis iatibꝰ idra
Seuior intꝰ ht sedẽ: tũc tartarꝰ ip̃e
Bis patet ĩ preceps tãtũ tenditq subumbras
Q tũ ad ethereũ celi suspectꝰ olimpũ
H ic genus antiquũ terre titania pubes¬
Fulmine deiecti fundo uoluunt᷑ in imo
Hic & aloidas geminos ĩnmania uidi
Corpora: qui manibus magnũ resindere celu
Aꝯgressi superisq iouẽ detrudere regnis
Uidi & crudeles dantẽ salmonia penas
Dum flamas iouis & sonitꝰ unitatur olimpi.

Expanded text:
Gnosius haec Rhadamanthus habet, durissima regna, Gnosius haec Rhadamanthus habet, durissima regna, castigatque auditque dolos, subigitque fateri, quae quis apud superos, furto laetatus inani, distulit in seram commissa piacula mortem. Continuo sontes ultrix accincta flagello Tisiphone quatit insultans, torvosque sinistra intentans angues vocat agmina saeva sororum. Tum demum horrisono stridentes cardine sacrae panduntur portae. Cernis custodia qualis vestibulo sedeat, facies quae limina servet? Quinquaginta atris immanis hiatibus Hydra saevior intus habet sedem. Tum Tartarus ipse bis patet in praeceps tantum tenditque sub umbras, quantus ad aetherium caeli suspectus Olympum. Hic genus antiquum Terrae, Titania pubesfulmine deiecti fundo volvuntur in imo. Hic et Aloidas geminos immania vidi corpora, qui manibus magnum rescindere caelum adgressi, superisque Iovem detrudere regnis. Vidi et crudeles dantem Salmonea poenas, dum flammas Iovis et sonitus imitatur Olympi.
Abbreviated transcription (Latin):
I. decꝰ i. nr̃m melioribꝰ utẽ fatis
Tantũ ẽ fatus. & in uerbo uestigia torsit.
Respicit eneas subito & sub rupe sinistra
Menia lata uidet: triplici circundata muro
Que rapidus flamis ambit torrentibꝰ amnis
Tartareus flegeton: torquetq sonãtia saxa
Porta aduersa ingens. solidoq adamante colune
Uis ut nulla uiꝵ nõ ip̃i excindere ferro
Celicole ualeant. stat ferrea turris ad auras
Thesifoneq sedes palla sucinta cruenta
Uestibulũ ex somnis seruat noctesq diesq
Hic exaudiri gemitꝰ & seua sonare
Uerbera: tum stridor ferri. tracteq catene
Constitit eneas. strepitũq ext̾itꝰ hausit
Que seleꝵ facies o uirgo effare qͥb̾ue
Urgentur penis: quis tantꝰ plangor ad auras:
Tum uates sic orsa loq: dux ĩclite teucꝵꝵ
Nulli fas casto seleratũ insistẽ limẽ
Sed me cũ lucis echate prefecit auerniᷤ
Ipa deũ penas docuit. ꝑq oĩa duxit

Expanded text:
I decus, i, nostrum; melioribus utere fatis! I decus, i, nostrum; melioribus utere fatis! Tantum effatus, et in verbo vestigia torsit. Respicit Aeneas subito, et sub rupe sinistra moenia lata videt, triplici circumdata muro, quae rapidus flammis ambit torrentibus amnis, Tartareus Phlegethon, torquetque sonantia saxa. Porta adversa ingens, solidoque adamante columnae, vis ut nulla virum, non ipsi exscindere bello caelicolae valeant; stat ferrea turris ad auras, Tisiphoneque sedens, palla succincta cruenta, vestibulum exsomnis servat noctesque diesque. Hinc exaudiri gemitus, et saeva sonare verbera; tum stridor ferri, tractaeque catenae. Constitit Aeneas, strepitumque exterritus hausit. Quae scelerum facies, O virgo, effare; quibusve urguentur poenis? Quis tantus plangor ad auras? Tum vates sic orsa loqui: Dux inclute Teucrum, nulli fas casto sceleratum insistere limen; sed me cum lucis Hecate praefecit Avernis, ipsa deum poenas docuit, perque omnia duxit.
Abbreviated transcription (Latin):
Intra tecta uocat menelau & limina pandit
Scilic& id magnii sperans fore munꝰ amãti
& famam extinqui ueteꝵ sic posse maloꝵ
Quid moror. in rumput thalamo comes aditꝰ una
Hortator seleꝵ eolides: dii talia grais
Instaurate pio si penas ore reposco
Sed te qui uiuum casus: age fare uicissim
Aitulerint: pelagi ne uenis eroribꝰ actꝰ:
An monitu diuum: an que te fortuna fatigat
Ut tristes sine sole domos loca turbida adires:
Hac uice sermonum roseis aurora quadrigis
Lam mediũ ethereo cursũ traiecerat axem
& fors omẽ datũ traher& ꝑ talia tp̃s
Sed comes amonuit breuit̾q affata sibilla ẽ.
Nox ruit enea nos flendo ducimꝰ horas
Nic locꝰ est partes ubi se uia sindit ĩ ambas
Dextra que ditis magni sub menia tendit
Hac iter elisĩ est nõbis: at leua malor
Exercet penas & ad impia tartara mittit.
Deiphebus contra ne sceui magna sacerdos
Discedam. explebo nũm: reddarq tenebris:

Expanded text:
intra tecta vocat Menelaum, et limina pandit, intra tecta vocat Menelaum, et limina pandit, scilicet id magnum sperans fore munus amanti, et famam exstingui veterum sic posse malorum. Quid moror? Inrumpunt thalamo; comes additur una hortator scelerum Aeolides. Di, talia Grais instaurate, pio si poenas ore reposco! Sed te qui vivum casus, age, fare vicissim, attulerint. Pelagine venis erroribus actus, an monitu divom? An quae te Fortuna fatigat, ut tristes sine sole domos, loca turbida, adires? Hac vice sermonum roseïs Aurora quadrigis iam medium aetherio cursu traiecerat axem; et fors omne datum traherent per talia tempus; sed comes admonuit, breviterque adfata Sibylla est: Nox ruit, Aenea; nos flendo ducimus horas. Hic locus est, partes ubi se via findit in ambas: dextera quae Ditis magni sub moenia tendit, hac iter Elysium nobis; at laeva malorum exercet poenas, et ad impia Tartara mittit. Deiphobus contra: Ne saevi, magna sacerdos; discedam, explebo numerum, reddarque tenebris.
Abbreviated transcription (Latin):
Concubuisse suꝑ cõfuse stragis aceruum
Tum egomet tumulũ retheo ĩ litore ĩ anẽ
Constitui: & magna manes ter uoce uocaui.
Nomẽ & arma locũ seruant. te amice neqͥui
Conspicẽ. & in patria decedens ponẽ t̾ra.
Ad quẽ pͥamides: nihil tͥ amice relictũ.
Oia deiphebo soluisti. & funeris umbris.
Sed me fata mea & scelus exiciale lacene
His mersere malis. illa hec monum̃ta reliquit.
Nãq ut suppremã falsa inter gaudia noctẽ
Egerimꝰ nosti: & nimiũ meminisse nece̾e̾ ẽ.
Cum fatalis equus saltu suꝑ ardua uenit
Pergama: & armatum peditẽ grauis attulit aluo
Illa choꝵ simulans: & ouantes orgia circui
Ducebat frigias flamã media ip̃a tenebat
Ingentẽ et sumã danaos ex arce uocabat
Tunc me confectii curis: somnoq grauatũ
Infelix habuit thalamꝰ pressitq iacentẽ
Dulcis & alta quies placideq similima mõti
Eꝯregia interea coniunx arma oia tectis
Emou̾et: & fidũ capiti subduxerat ensem

Expanded text:
procubuisse super confusae stragis acervum. procubuisse super confusae stragis acervum. Tunc egomet tumulum Rhoeteo litore inanem constitui, et magna Manes ter voce vocavi. Nomen et arma locum servant; te, amice, nequivi conspicere, et patria decedens ponere terra. Ad quae Priamides: Nihil O tibi amice relictum; omnia Deiphobo solvisti et funeris umbris. Sed me fata mea et scelus exitiale Lacaenae his mersere malis; illa haec monumenta reliquit. Namque ut supremam falsa inter gaudia noctem egerimus, nosti; et nimium meminisse necesse est. Cum fatalis equus saltu super ardua venit Pergama, et armatum peditem gravis attulit alvo, illa, chorum simulans, evantes orgia circum ducebat Phrygias; flammam media ipsa tenebat ingentem, et summa Danaos ex arce vocabat. Tum me, confectum curis somnoque gravatum, infelix habuit thalamus, pressitque iacentem dulcis et alta quies placidaeque simillima morti. Egregia interea coniunx arma omnia tectis amovet, et fidum capiti subduxerat ensem;
Abbreviated transcription (Latin):
Dardanide: quos ille omnes longo ordine cernens
I ngemit: glaucumq medontaq tesilociiq
Circunstant aĩe dextra. leuaq frequẽtes
Nec uidisse semel satis est. iuuat usq morari
& conferre gradum: & ueniendi discẽ causas
At danaũ proceres: agamenonieq phalanges
Ut uidere uiꝵ fulgentiaq arma ꝑ umbras
Ingenti trepidare metu pars uertẽ t̾ga
Ceu quõdã petiere rates: pars tollere uocẽ
Exiguam: inceptus clamor frustatur iantes
Atq hic priamidem laniatũ cõpore toto
Deiphebũ uidit laceꝵ crudeliter ora
Ora manusq ambas. populataq tp̃a raptis
Auribus. & truncas inhonesto uulnẽ nares
Uix adeo agnouit pauitatẽ & dira teꝯẽtem
Supplicia: & notis cõpellat uocibꝰ ultro
Deiphebe armipotens genus alto a sanguine teucri
Quis tam crudeles optauit sumere penas:
Cui tm̃ de te licuit: mͥ fama sup̃ma
Nocte tulit fessum uasta te cede pelasgũ

Expanded text:
Dardanidae, quos ille omnes longo ordine cernens Dardanidae, quos ille omnes longo ordine cernens ingemuit, Glaucumque Medontaque Thersilochumque, circumstant animae dextra laevaque frequentes; nec vidisse semel satis est; iuvat usque morari, et conferre gradum, et veniendi discere causas. At Danaum proceres Agamemnoniaeque phalanges ut videre virum fulgentiaque arma per umbras, ingenti trepidare metu; pars vertere terga, ceu quondam petiere rates; pars tollere vocem exiguam, inceptus clamor frustratur hiantes. Atque hic Priamiden laniatum corpore toto Deiphobum videt et lacerum crudeliter ora, ora manusque ambas, populataque tempora raptis auribus, et truncas inhonesto volnere nares. Vix adeo adgnovit pavitantem et dira tegentem supplicia, et notis compellat vocibus ultro: Deiphobe armipotens, genus alto a sanguine Teucri quis tam crudeles optavit sumere poenas? Cui tantum de te licuit? Mihi fama suprema nocte tulit fessum vasta te caede Pelasgum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed me iussa deum: que nũc has ire ꝑ umbras
Per loca senta situ cogut noctemq profudam
Imperiis egere suis. nec credere quiui
Hũc tantum tibi me disessu ferre dolorẽ
Siste gradu. teq aspectu ne subtrahe nr̃o
Quem fugis: extremum fato qđ te alloquor hoc ẽ
Talibus eneas ardentẽ & torua tuentem
Lenibat dictis animum lacrimasq ciebat
Illa solo fixos oculos aduersa tenebat
Nec magis incepto uultꝰ sermone mouet᷑
& si dura silex aut stet marpesia cautes
Tandem corripuit se se: atq inimica refugit
In nemus umbrifeꝵ cõiunx ubi pͥstinus illi
Respondet curis equatq sicheus amorẽ
Nec minus eneas casu ꝑcussus iniquo
Prosequitur lacrimans longe & miserat᷑ eũtẽ
Inde datũ molitur iter: iãq arua tenebãt
Ultima que bello clari secreta frequẽtant
Hic olli occurrit tideꝰ. hic inclitꝰ armis
Partenopeꝰ. & adrasti palentis imago
H ic multum fleti ad superos belloqͦ caduci

Expanded text:
Sed me iussa deum, quae nunc has ire per umbras, Sed me iussa deum, quae nunc has ire per umbras, per loca senta situ cogunt noctemque profundam, imperiis egere suis; nec credere quivi hunc tantum tibi me discessu ferre dolorem. Siste gradum, teque aspectu ne subtrahe nostro. Quem fugis? Extremum fato, quod te adloquor, hoc est. Talibus Aeneas ardentem et torva tuentem lenibat dictis animum, lacrimasque ciebat. Illa solo fixos oculos aversa tenebat, nec magis incepto voltum sermone movetur, quam si dura silex aut stet Marpesia cautes. tandem corripuit sese, atque inimica refugit in nemus umbriferum, coniunx ubi pristinus illi respondet curis aequatque Sychaeus amorem. Nec minus Aeneas, casu concussus iniquo, prosequitur lacrimis longe, et miseratur euntem. Inde datum molitur iter. Iamque arva tenebant ultima, quae bello clari secreta frequentant. Hic illi occurrit Tydeus, hic inclutus armis Parthenopaeus et Adrasti pallentis imago; hic multum fleti ad superos belloque caduci
Abbreviated transcription (Latin):
Nec p̾rocul hinc partem fusi mõstrãt᷑ ĩ om̃e
Luꝯentes campi: sic illos noĩe dicũt
Hic quos durꝰ amor crudeli tabe pemit
Secreti celant calles: & mirtea circum
S ilua tegit. cure nõ ip̃a ĩ mõte relinquiit
Nis phedrã: procrĩq locis mestãq isiphilẽ
Crudelis nati monstrantẽ uulnera cẽnit
It comes: & iuuenis quõdã nũc femina ceneus
Rursus & in ueterem fato reuoluta figuram
Inter quas phenissa recens auulnere dido
Errabat silua in magna: quam troius eros
Ut primum iuxta stetit agnouitq per umbrã
Obscuram: qualem pͥmo qui surgere mense
Aut uidet: aut uidisse putat ꝑ nubila lunam
Demisit lacrimas: dulciq affatus amore est:
Infelix dido uerus mihi nuncius ergo
Uenerat. extinctam ferroq extrema sequtã:
Funeris heui tibi causa fui. ꝑ sidera iuro.
Per superos & si qua fides tellure subima est.
Inuitus regina tuo de littore cessi.

Expanded text:
Nec procul hinc partem fusi monstrantur in omnem Nec procul hinc partem fusi monstrantur in omnem lugentes campi: sic illos nomine dicunt. Hic, quos durus amor crudeli tabe peredit, secreti celant calles et myrtea circum silva tegit; curae non ipsa in morte relinquunt. His Phaedram Procrimque locis, maestamque Eriphylen crudeit comes, et iuvenis quondam, nunc femina, Caeneus, rursus et in veterem fato revoluta figuram. Inter quas Phoenissa recens a volnere Dido errabat silva in magna; quam Troius heros ut primum iuxta stetit adgnovitque per umbras obscuram, qualem primo qui surgere mense aut videt, aut vidisse putat per nubila lunam, demisit lacrimas, dulcique adfatus amore est: Infelix Dido, verus mihi nuntius ergo venerat exstinctam, ferroque extrema secutam? Funeris heu tibi causa fui? Per sidera iuro, per superos, et si qua fides tellure sub ima est, invitus, regina, tuo de litore cessi.
Abbreviated transcription (Latin):
Cui uates orrere uidens iã colla colubris
Melle soporatã & medicatis frugibus offam
Obicit: ille fame rabida tria ꝯutura pandens
Corripit obiectam. atq inmania terga resoluit
Fusus humi totoq ingens extenditurꝰ antro
Occupat eneas aditumꝰ custode sepulto
Euaditq celer ripam in remeabilis unde
Continuo audite uoces uagitꝰ & ingens
Infantũq aĩme flentes in limine primo
Quos dulcis uite exortes & ab ubere raptos
Abstulit atra dies. & funere mersit acerbo
Nos iuxta falso damnati crimine mortis
Nec uõhec sine sorte date sine iudice sedes
Quesitor minos urnã mouet. ille silẽtũ
Conciliũq uocat. uitasq & crimina discit
Proxima teinde tenent mesti loca qͥ sibi letũ
In sontes peperẽ manu lucẽq perosi
Proiecẽ animam: quã uellent ethẽ ĩ alto
Nunc & paupiẽ & duros perferre labores
Fata obstant tristiq palus ĩnabilis unda
Alligat & nouies stix int̾fusa coherc&

Expanded text:
Cui vates, horrere videns iam colla colubris, Cui vates, horrere videns iam colla colubris, melle soporatam et medicatis frugibus offam obicit. Ille fame rabida tria guttura pandens corripit obiectam, atque immania terga resolvit fusus humi, totoque ingens extenditur antro. Occupat Aeneas aditum custode sepulto, evaditque celer ripam inremeabilis undae. Continuo auditae voces, vagitus et ingens, infantumque animae flentes in limine primo, quos dulcis vitae exsortes et ab ubere raptos abstulit atra dies et funere mersit acerbo; hos iuxta falso damnati crimine mortis. Nec vero hae sine sorte datae, sine iudice, sedes: quaesitor Minos urnam movet; ille silentum conciliumque vocat vitasque et crimina discit. Proxuma deinde tenent maesti loca, qui sibi letum insontes peperere manu, lucemque perosi proiecere animas. Quam vellent aethere in alto nunc et pauperiem et duros perferre labores! Fas obstat, tristisque palus inamabilis undae alligat, et noviens Styx interfusa coërcet.
Abbreviated transcription (Latin):
Hi dominam ditis thalamo deducẽ adorti
Quem contra breuiter fata ẽ anfrisia uates
Nulle hic insidie tales absiste moueri
Nec ium tela ferunt licet ingens ianitor antro
Eternũ latrans exanques tereat umbras
Casta licet patrium seruet proserpina limẽ
Troius eneas pietate insignis & armis
Ad genitorẽ imas erebi descendit ĩ umbras
Si te nulla mouet tante pietatis imago
At ramũ hunc aperit ramũ qui ueste latebat
Agnoscas tumida ex ira tũ corda residunt
Nec plura his. ille amirans mirabile donũ
Fatalis uirge longo post tp̃ore uisum
Ceruleam aduertit pupem ripeq propĩquat
Inde alias animas. que ꝑ iuiga longa sedebat
D ecurbat. laxatq foros: simul accipit aluo¬
Ingentẽ eneam gemit sub põdere cimba
Sutilis et multam accepit rimosa paludẽ
Tandem trans fluuium incolumes uatẽq uiꝵq
Inferni limo glaueaq exponit ĩ ulua
Cerbarus hic ingens latratu regna trifauci
Personat aduerso recubans inmanis i antro

Expanded text:
hi dominam Ditis thalamo deducere adorti. hi dominam Ditis thalamo deducere adorti. Quae contra breviter fata est Amphrysia vates: Nullae hic insidiae tales; absiste moveri; nec vim tela ferunt; licet ingens ianitor antro aeternum latrans exsanguis terreat umbras, casta licet patrui servet Proserpina limen. Troius Aeneas, pietate insignis et armis, ad genitorem imas Erebi descendit ad umbras. Si te nulla movet tantae pietatis imago, at ramum hunc aperit ramum, qui veste latebat adgnoscas. Tumida ex ira tum corda residunt. Nec plura his. Ille admirans venerabile donum fatalis virgae, longo post tempore visumCeruleam advertit puppim ripeque propinquat. / Inde alias animas, que per iuga longa sedebant, / deturbat laxatqingentem Aenean. Gemuit sub pondere cymba sutilis, et multam accepit rimosa paludem. Tandem trans fluvium incolumis vatemque virumque informi limo glaucaque exponit in ulva. Cerberus haec ingens latratu regna trifauci personat, adverso recubans immanis in antro.
Abbreviated transcription (Latin):
Tu stigias inhumatꝰ aquas amnẽq seuer
Eumenidũ aspicies: ripãne ĩiussus abibis
Desine fata deum flecti spare precando
Sed cape dicta memor duri solatia casus
Nam tua finitimi. longe lateq per urbes
Prodigiis acti celestibus ossa piabunt¬
& statuent tumulum & tumulo solemnia mittent
Eternumq locus palinuri nomẽ habebit
His dictis cure emote pulsusq parumper
Corde dolor tristi ꝯaudet cognomine terre
Ergo iter inceptum ꝑagunt. fluuioq propĩquant
Nauita quos iam inde ut stigia prospexit ab unda
Per tacitum nemus ire pede̾mq aduertẽ ripe
Quisquis es armatus qui nostra ad flumina tenliᷤ¬
Fare age quid uenias iã istic & cõprime gressum
Umbraꝵ hic locꝰ est: somni noctisq soporem
Corpora uiua nephas stigia uectare carina¬
Nec uõ alcidem me sũ letatꝰ euntẽ
Accepisse lacu: nec thesea peritouq
Tartareum ille manu custodem inuincla petiui
I p̃ius a solio regis traxitq trementem

Expanded text:
Tu Stygias inhumatus aquas amnemque severum Tu Stygias inhumatus aquas amnemque severum Eumenidum aspicies, ripamve iniussus adibis? Desine fata deum flecti sperare precando. Sed cape dicta memor, duri solatia casus. Nam tua finitimi, longe lateque per urbes prodigiis acti caelestibus, ossa piabunt, et statuent tumulum, et tumulo sollemnia mittent, aeternumque locus Palinuri nomen habebit. His dictis curae emotae, pulsusque parumper corde dolor tristi: gaudet cognomine terrae. Ergo iter inceptum peragunt fluvioque propinquant. Navita quos iam inde ut Stygia prospexit ab unda per tacitum nemus ire pedemque advertere ripaQuisquis es, armatus qui nostra ad flumina tendifare age, quid nominas, iam istic et comprime gressum. / Umbrarum hic locus est, sompni noctisque sopori: / corpora viva nephas Stigia Nec vero Alciden me sum laetatus euntem accepisse lacu, nec Thesea PirithoumqTartareum ille manu custodem in vincla petivit, ipsius a solio regis, traxitque trementem;
Abbreviated transcription (Latin):
Deficeret tantis nauis surgentibus undis
Tris nothus ibernas inmensa per equora noctes
Uexit me uiolentus aqua: uix lumine quarto
Prospexi italiam suma sublimis ab unda
Paulatim anabam terre iã tuta tenebam
Ni gens crudelis madida cum ueste grauatũ
Prensantemq uncis manibus capita asꝑa montis
Ferro inuasisset. predamq ignara putasset
Nunc me fluctus habet uersanto ĩ littore ueti
Quod te per celi iocundũ lumẽ & auras
Per genitorem oro. ꝑ spes surgentis iuli
Eripe me his inuicte malis: aut tu mͥ t̾ram
Inice: nãq potes portꝰq require uelinos
Aut siqua uia ẽ siquã tibi diua creatrix
Ostendit: neq enim credo sine numine diuum
Fluuia tanta paras: stigiamq inare paludem
Da dextram misero: & tecum me tolle ꝑ undas
Sedibus ut saltem placidis in morte quiescã
Talia fatus erat cepit cũ talia uirgo
Unde hec o palinure tibi tã dira cupido

Expanded text:
deficeret tantis navis surgentibus undis. deficeret tantis navis surgentibus undis. Tris Notus hibernas immensa per aequora noctes vexit me violentus aqua; vix lumine quarto prospexi Italiam summa sublimis ab unda. Paulatim adnabam terrae; iam tuta tenebam, ni gens crudelis madida cum veste gravatum prensantemque uncis manibus capita aspera montis ferro invasisset, praedamque ignara putasset. Nunc me fluctus habet, versantque in litore venti. Quod te per caeli iucundum lumen et auras, per genitorem oro, per spes surgentis Iuli, eripe me his, invicte, malis: aut tu mihi terram inice, namque potes, portusque require Velinos; aut tu, si qua via est, si quam tibi diva creatrix ostendit—neque enim, credo, sine numine divom flumina tanta paras Stygiamque innare paludem— da dextram misero, et tecum me tolle per undas, sedibus ut saltem placidis in morte quiescam. Talia fatus erat, coepit cum talia vates: Unde haec, o Palinure, tibi tam dira cupido?
Abbreviated transcription (Latin):
Cernit ibi mestos & mõtis honore carentes
Leucaspi: & licie ductorẽ classis orontẽ
Quos simul a troia uentosa ꝑ equora uectos
Obruit auster aqua in uoluens nauẽq uirosq
Ecce gubernator sese palinurꝰ agebat
Qui libico nuꝑ cursu dũ sidera seruat
Exciderat pupi mediis effusus ĩ undis
Hunc ubi uix multa mestũ cognouit i umbra
Sic prior aloꝗtur. ꝗs te palinure deoꝵ
Eripuit nobis: mẽdioq sub equore m̾sit:
Dic age nãqm fallax haud ante reꝑtꝰ
Noc uno responso animĩ delusit apollo
Qui fore te ponto incolumẽ: finesq canebat
Uentuꝵ ausonios: en hec ꝓmissa fides e:
Ille aũt. neq te phebi cortina fefellit.
Dux anchisiade: nec me deus equore m̾sit
N anq gubernacłum multa ui forte reuulsum
Cui datꝰ herebam custos: cursumq regebam
Precipitans traxi mecum maria aspera iuro
Non ullum prome tantum cepisse timorem
Q tua ne spoliata armis exuta magistro

Expanded text:
Cernit ibi maestos et mortis honore carentes Cernit ibi maestos et mortis honore carentes Leucaspim et Lyciae ductorem classis Oronten, quos, simul ab Troia ventosa per aequora vectos, obruit Auster, aqua involvens navemque virosque. Ecce gubernator sese Palinurus agebat, qui Libyco nuper cursu, dum sidera servat, exciderat puppi mediis effusus in undis. Hunc ubi vix multa maestum cognovit in umbra, sic prior adloquitur: Quis te, Palinure, deorum eripuit nobis, medioque sub aequore mersit? Dic age. Namque mihi, fallax haud ante repertus, hoc uno responso animum delusit Apollo, qui fore te ponto incolumem, finesque canebat venturum Ausonios. En haec promissa fides est? Ille autem: Neque te Phoebi cortina fefellit, dux Anchisiade, nec me deus aequore mersit. Namque gubernaclum multa vi forte revolsum, cui datus haerebam custos cursusque regebam, praecipitans traxi mecum. Maria aspera iuro non ullum pro me tantum cepisse timorem, quam tua ne, spoliata armis, excussa magistro,
Abbreviated transcription (Latin):
S tabant orantes pͥmi transmittẽ cursum
Tendebantq manus: ripe ult̾ioris amore
Nauita sed tristis nuc hos. nuc accipit illos
Ast alios lonꝯe submotos arcet arena¬
Eneas miratus enim motꝰq tumultu
Dic ait o uirgo: quid uult concursus ad amnẽ:
Quidue petunt aĩe: uł quo discrimine ripas
He linquunt. ille remis uada liuida uerrunt
Olli sic breuiter fata est longeua sacerdos
Anchisa ꝯenerate deũ certissima proles
Cociti stagna alta uides. stigiãq paludem
Dii cuiꝰ uirare timẽt & fallere nume
Hec omnis quã cernis in ops ĩhumataq tũba ẽ.
Portitor ille caron: hi quos uehit unda sepulti
Nec ripas datur orrendas: nec rauca fluenta
Transportare. priusq̃ sedibꝰ ossa quierũt
Centum erant annos uolitantiaq hec littora c̃ĩcui
Tunc demũ admissi stagna exoptata reuisũt
Constitit anchisa satus. & uestigia pressit
Aulta putans sortẽq aĩo miseratꝰ iniq̃

Expanded text:
Stabant orantes primi transmittere cursum, Stabant orantes primi transmittere cursum, tendebantque manus ripae ulterioris amore. Navita sed tristis nunc hos nunc accipit illos, ast alios longe submotos arcet harena. Aeneas, miratus enim motusque tumultu, Dic ait O virgo, quid volt concursus ad amnem? Quidve petunt animae, vel quo discrimine ripas hae linquunt, illae remis vada livida verrunt? Olli sic breviter fata est longaeva sacerdos: Anchisa generate, deum certissima proles, Cocyti stagna alta vides Stygiamque paludem, di cuius iurare timent et fallere numen. Haec omnis, quam cernis, inops inhumataque turba est; portitor ille Charon; hi, quos vehit unda, sepulti. Nec ripas datur horrendas et rauca fluenta transportare prius quam sedibus ossa quierunt. Centum errant annos volitantque haec litora circum; tum demum admissi stagna exoptata revisunt. Constitit Anchisa satus et vestigia pressit, multa putans, sortemque animo miseratus iniquam.
Abbreviated transcription (Latin):
& ni docta comes tͥenues sine corpore uitas
Admoneat: uolitare caua sub imagine forme
Irruat. & frustra ferro diuerberat umbras
Hic uia tartarei que fert acherontis ad undas
Turbidus hic ceno uastaq uoragine gurges
Estuat. atq om̃em cocito eruptat᷑ arenã
Portitor has horendus aquas: & flumina seruat
Terribilis calore carõ cui plurima mẽto
Canicies inculta iac&. stant lumĩa flame
Sordidus ex humeris nodo depẽdet amictꝰ
Ip̃e ratem cõto subigit: uelisq ministrat
& ferruginea subuectat cõpora cimba
Lam senior. s cruda deo uiridisq senectus
Nuc omĩs turba ad ripas effusa ruebat
Matres atq uiri defunctaq corpora uita
Magnanimũ heroum: pueri innupteq puelle
Impositiq rogis iuuenes ante ora parentũ
Q multa in siluis autuni frigore primo
Lapsa cadunt folia: aut ad terra gurgite ab alto
Q᷑ multe olomerant᷑ aues ubi frigidus amnis
Trans pontu fugat & t̾ris ĩmittit apͥcis

Expanded text:
, ni docta comes tenues sine corpore vitas , ni docta comes tenues sine corpore vitas admoneat volitare cava sub imagine formae, inruat, et frustra ferro diverberet umbras. Hinc via, Tartarei quae fert Acherontis ad undas. Turbidus hic caeno vastaque voragine gurges aestuat, atque omnem Cocyto eructat harenam. Portitor has horrendus aquas et flumina servat terribili squalore Charon, cui plurima mento canities inculta iacet; stant lumina flamma, sordidus ex umeris nodo dependet amictus. Ipse ratem conto subigit, velisque ministrat, et ferruginea subvectat corpora cymba, iam senior, sed cruda deo viridisque senectus. Huc omnis turba ad ripas effusa ruebat, matres atque viri, defunctaque corpora vita magnanimum heroum, pueri innuptaeque puellae, impositique rogis iuvenes ante ora parentum: quam multa in silvis autumni frigore primo lapsa cadunt folia, aut ad terram gurgite ab alto quam multae glomerantur aves, ubi frigidus annus trans pontum fugat, et terris immittit apricis.
Abbreviated transcription (Latin):
Iupiter. & rebus nox abstulit atra colorem
Uestibulum ante ip̃m pͥmisqĩ faucibꝰ orci
Luctꝰ & ultrices posuere cubilia cure
Palentesq habitant morbi tristisq senectꝰ
& metꝰ ꝗͥ male suada fames: ac turpis egestas
Terribiles uisu forme letũq labosq
Tum consanguineꝰ leti sopor & mala mẽtis
Eaudia: mortifeꝵq aduerso ĩ limine bellum
Ferrei eumenidũ talami: & discordia demens
Uipereum crine uictis ĩn exa cruentis
In medio ramos anosaq brachia pandit
Ulmus opaca ingens. quam sedẽ somnia ulgo
Uana tenẽ ferunt. foliisq sub oĩbꝰ herent
Multaq preterea uariaꝵ monstra feraꝵꝵ
Centauri in foribꝰ stabulant silleq biformes
& centum geminis briareꝰ. ac bellua lerne
Norendumꝰ stridens. flamisq armata chimera¬
C orgones arpieq & forma tricõporis umbre
Corripit hic subita trepidus formidine ferrũ
Eneas: strictamq aciem uenientibꝰ offert¬

Expanded text:
Iuppiter, et rebus nox abstulit atra colorem. Iuppiter, et rebus nox abstulit atra colorem. Vestibulum ante ipsum, primisque in faucibus Orci Luctus et ultrices posuere cubilia Curae; pallentesque habitant Morbi, tristisque Senectus, et Metus, et malesuada Fames, ac turpis Egestas, terribiles visu formae: Letumque, Labosque; tum consanguineus Leti Sopor, et mala mentis Gaudia, mortiferumque adverso in limine Bellum, ferreique Eumenidum thalami, et Discordia demens, vipereum crinem vittis innexa cruentis. In medio ramos annosaque brachia pandit ulmus opaca, ingens, quam sedem Somnia volgo vana tenere ferunt, foliisque sub omnibus haerent. Multaque praeterea variarum monstra ferarum: Centauri in foribus stabulant, Scyllaeque biformes, et centumgeminus Briareus, ac belua Lernae horrendum stridens, flammisque armata Chimaera, Gorgones Harpyiaeque et forma tricorporis umbrae. Corripit hic subita trepidus formidine ferrum Aeneas, strictamque aciem venientibus offert, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ense ferit. sterilemq tibi proserpina uaccam
Tum stigio regi nocturnas incoat aras
&solida imponit tauroꝵ uiscera flamis
Pingue superq oleum fundens ardentibꝰ extis
Ecce autem primi sublumine solis & ortꝰ
Sub pedibus mugire solum & uiga cepta moueri
Siluaꝵ: uiseq canes ululare ꝑ umbram
Aduentante dea: procul o procul este profani
Conclamat uates toto absidite luco
Tuq inuade uiam: uaginaq eripe ferrum
Nunc aĩo opus enea: nuc pectore firmo
Tantum effata furens antro se ĩmisit apto
Ille ducẽ haud timidus uadẽtẽ passibus equat
& chaos & phegeton loca nocte tacencia late
Sit mͥ fas audita loq. sit numine ur̃o
Pandere res alta terra. & caligine mersas
Ibant obscuri sola sub nocte ꝑ umbras
Perq domos ditis uacuas & inania regna
Quale per incertã lunã sub luce maligna
Est iter in siluis: ubi celũ cõdit umbra

Expanded text:
ense ferit, sterilemque tibi. Proserpina, vaccam. ense ferit, sterilemque tibi. Proserpina, vaccam. Tum Stygio regi nocturnas inchoat aras, et solida imponit taurorum viscera flammis, pingue superque oleum infundens ardentibus extis. Ecce autem, primi sub lumina solis et ortus, sub pedibus mugire solum, et iuga coepta moveri silvarum, visaeque canes ululare per umbram, adventante dea. Procul O procul este, profani, conclamat vates, totoque absistite luco; tuque invade viam, vaginaque eripe ferrum: nunc animis opus, Aenea, nunc pectore firmo. Tantum effata, furens antro se immisit aperto; ille ducem haud timidis vadentem passibus aequat. et Chaos, et Phlegethon, loca nocte tacentia late, sit mihi fas audita loqui; sit numine vestro pandere res alta terra et caligine mersas! Ibant obscuri sola sub nocte per umbram, perque domos Ditis vacuas et inania regna: quale per incertam lunam sub luce maligna est iter in silvis, ubi caelum condidit umbra
Abbreviated transcription (Latin):
Idem ter sotios pura circuntulit unda
Spargens rore leui & ramo felicis oliue
Lustrauitq domos dixitq nouissima uerba
At pius eneas ingenti mole sepulceꝵ
Imposuit. suaq arma uiro remiiq tubamq
Monte sub aereo: qui nunc misenus ab illo
Dicitur. eternumq ten& ꝑ secula nomẽ
Is actis propere exequitur precepta sibille
Spelunca alta fuit: uastoq inmanis iatu
Stupea tuta lacꝰ nigro: nemoꝵ q tenebris
Quam super haud ulle pot̾ant impune uolantes
Tendere iter penis: talis sese alitꝰ atris
Faucibꝰ effundens supra ad conuexa ferebat
Unde locum grai dixere nomine auernũ
Q uatuor hic p̾rimum nigrantes terꝯa iuuencos
Constituit: frontiq imergit uina sacerdos
&summas carpens media inter cornua setas
Ignibus imponit sacris libamina prima
Uoce uocans echatẽ celoq hereboq potentẽ
Suponunt alii cultros tepidũq cruorẽ
Suscipiunt pateris: ip̃e atri uelleris agnã¬
Eneas matri eumenidũ: magneq sororꝰ

Expanded text:
Idem ter socios pura circumtulit unda, spargens rore levi et ramo felicis olivae, lustravitque viros, dixitque novissima verba. At pius Aeneas ingenti mole sepulcrum imponit, suaque arma viro, remumque tubamque, monte sub aërio, qui nunc Misenus ab illo dicitur, aeternumque tenet per saecula nomen. His actis, propere exsequitur praecepta Sibyllae. Spelunca alta fuit vastoque immanis hiatu, scrupea, tuta lacu nigro nemorumque tenebris, quam super haud ullae poterant impune volantes tendere iter pennis—talis sese halitus atris faucibus effundens supera ad convexa ferebat: unde locum Grai dixerunt nomine Aornon. quattuor hic primum nigrantis terga iuvencos constituit, frontique invergit vina sacerdos; et summas carpens media inter cornua saetas ignibus imponit sacris, libamina prima, voce vocans Hecaten, Caeloque Ereboque potentem. Supponunt alii cultros, tepidumque cruorem suscipiunt pateris. Ipse atri velleris agnam Aeneas matri Eumenidum magnaeque sorori
Abbreviated transcription (Latin):
Hisq struxi manibus. patriosq uocaui
Uoce deos: sic te ut posita crudelis abessem
Extinxi te meq soror: populũq patresq
Ore legam sic fata gradus euaserat altos
Semianimẽq sinu germaniã amplexa fouebat
Cũ gemitu. atq atros siccabat ueste cruores.
Illa graues oculos conata attollere rursus
Deficit infixũ stridet sub pectore uulnus.
Ter sese attollens cubitoq adnixa leuauit
Ter reuoluta thoro ẽ: oclisq errantibꝰ alto
Q uesiuit celolucẽ ingemuitq reꝑta.
Tum iuno oĩpotens longii miserata dolorẽ
Difficilesq obitꝰ irim dimisit olimpo
Que luctante aĩam: nexos qͦ resolueret artꝰ
Namꝗa nec fato. merita nec mõte ꝑibat
Sed misera ante diẽ subitoq accensa furore
Nondi illi flauũ proserpina au̾tice crinẽ
Abstulerat. stigioq capud damnau̾at orco
Ergo iris croceis ꝑ celũ rosida penis
Aille trahens uarios adu̾so sole coloreᷤ
Aduolat. & supra caput astitit. hiic egoditi

Expanded text:
His etiam struxi manibus, patriosque vocavi His etiam struxi manibus, patriosque vocavi voce deos, sic te ut posita crudelis abessem? Exstinxti te meque, soror, populumque patresque ore legam. Sic fata, gradus evaserat altos, semianimemque sinu germanam amplexa fovebat cum gemitu, atque atros siccabat veste cruores. Illa, graves oculos conata attollere, rursus deficit; infixum stridit sub pectore vulnus. Ter sese attollens cubitoque adnixa levavit; ter revoluta toro est, oculisque errantibus alto quaesivit caelo lucem, inata dolorem difficilisque obitus, Irim demisit Olympo, quae luctantem animam nexosque resolveret artus. Nam quia nec fato, merita nec morte peribat, sed misera ante diem, subitoque accensa furore, nondum illi flavum Proserpina vertice crinem abstulerat, Stygioque caput damnaverat Orco. Ergo Iris croceis per caelum roscida pennis, mille trahens varios adverso sole colores, devolat, et supra caput adstitit: Hunc ego Diti
Abbreviated transcription (Latin):
Sed moriamur ait. sicsic iuuat ire sub umbras
Hauriat huc oculis igne̾ crudelis ab alto
Dardanus: & nr̃e secũ ferat omina mõtis
Dixerat: atq illam media ĩt talia ferro
Collapsam aspicuit comites: ensemq cruore
Spumantẽ sparsasq manus it clamor ad alta
Atria concussa bachat᷑ fama ꝑ urbẽ
Lamẽtisq & gemituq femineo ululatu
Tecta fremunt resonat magnis clamoribꝰ ether
Non aliter ꝗ̃ si imissis ruat hostibus omis
Cartago: aut antiqua turris. flameq furẽtes.
Culmina perq hominũ uoluãtur ꝑq deor
Audiit exanimis: trepidoq ext̾rita cursu
Unguibus ora soror fedans & pectora pugnis
Per medios ruit ac morientem noiẽ clamat
Hoc illud germana fuit: me fraude petebas
Hoc rogus iste mͥ. hoc ignis areq parabãt
Q uid primũ deserta querar comitẽ ne sororẽ
Spreuisti moriens: eadem me ad fata uocasses
Idem ambas ferro dolor: atq eadẽ hora tuliss&

Expanded text:
sed moriamur ait. Sic, sic iuvat ire sub umbras: sed moriamur ait. Sic, sic iuvat ire sub umbras: Hauriat hunc oculis ignem crudelis ab alto Dardanus, et nostrae secum ferat omina mortis. Dixerat; atque illam media inter talia ferro conlapsam aspiciunt comites, ensemque cruore spumantem, sparsasque manus. It clamor ad alta atria; concussam bacchatur Fama per urbem. Lamentis gemituque et femineo ululatu tecta fremunt; resonat magnis plangoribus aether, non aliter, quam si immissis ruat hostibus omnis Karthago aut antiqua Tyros, flammaeque furentes culmina perque hominum volvantur perque deorum. Audiit exanimis, trepidoque exterrita cursu unguibus ora soror foedans et pectora pugnis per medios ruit, ac morientem nomine clamat: Hoc illud, germana, fuit? Me fraude petebas? Hoc rogus iste mihi, hoc ignes araeque parabant? Quid primum deserta querar? Comitemne sororem sprevisti moriens? Eadem me ad fata vocasses: idem ambas ferro dolor, atque eadem hora tulisset.
Abbreviated transcription (Latin):
Perficẽ ẽ aĩmus finẽq imponẽ curis
Dardaniiq rogũ capitis ꝑmittẽ flamis
Sic ait: illa gradũ studio celerabat anili
At trepida & ceptis ĩmaĩbꝰ effera dido
Sanguineã uoluens aciẽ. maculisq tremẽtes
Interfusa genas: & palida mõte futura
Interiora domus irrumpit limina & altos
Consendit furibuda rogos ensezq recludit
Dardaniũ: nõ hos quesitũ munꝰ ĩ usu
Nic postꝗ̃ iliacas uestes notuq cubile
Conspexit: paulũ lacrimis ꝗ mẽte morata
Incubuitq thoro dixitq nouissima uẽba
Bulces exuuie dũ fata deq sinebat
Accipite hãc aĩam meꝗ his exsoluite curis
Uixi . & quẽ dederat cursii fortuna pegi
& nuc magna mei sub t̾ras ibit imago
Urbẽ predaram statui mea meĩa uĩdi
Ulta uiꝵ penas inimico a fr̃e recepi
Felix heu nimiũ felix si littora tm̃
Nunq̃ dardanie tetigissent nr̃a carine¬
B ixit & os impressa t̾horo moriemur iulte

Expanded text:
perficere est animus, finemque imponere curis, perficere est animus, finemque imponere curis, Dardaniique rogum capitis permittere flammae. Sic ait: illa gradum studio celerabat anili. At trepida, et coeptis immanibus effera Dido, sanguineam volvens aciem, maculisque trementis interfusa genas, et pallida morte futura, interiora domus inrumpit limina, et altos conscendit furibunda rogos, ensemque recludit Dardanium, non hos quaesitum munus in usus. Hic, postquam Iliacas vestes notumque cubile conspexit, paulum lacrimis et mente morata, incubuitque toro, dixitque novissima verba: Dulces exuviae, dum fata deusque sinebant, accipite hanc animam, meque his exsolvite curis. Vixi, et, quem dederat cursum fortuna, peregi, et nunc magna mei sub terras ibit imago. Urbem praeclaram statui; mea moenia vidi; ulta virum, poenas inimico a fratre recepi; felix, heu nimium felix, si litora tantum numquam Dardaniae tetigissent nostra carinae! Dixit, et, os impressa toro, Moriemur inultae,