comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Indicio est annonatuae quae publica plebi
Romadatur. tantas que manus longa otia pascuat:
Sit fortasse aliquis paulo infecundior annus.
V ilmirum necorbenouum. didicere priores.
Perpessi plerumque famenisitabidus aer
Siccauit tenues ardenti sidere nubes
Necuernas in fudit aquas creberrimus imber
Fruge noua & uiridi simessis adulta priusquã
Conceptas tenero solidar& lacte medullas
Afflatum calido sucum contraxit. abeuro.
eiunos que tulit calamos. atque inrita uota
Agricolȩ sterilis stipularum silua fefellit:
His nifallor a geruitus corruptus. & ante
Sub iacuit: quam palladium. quam uesta penates.
Sublare pergameo seruarent ignere posto:
Quam pria migenitor conductis moenia fabris
Exstruer&. quam uirgo suas fundar& athenas.
Pallas. in his quoniam uestalis origo fauillȩ
urbibus ut memorant primo defomite sumpta est
Sacrarunt que focos aut fryx aut grauis alũnos
Antiquis elementa labant erroribus acde

Expanded text:
indicio est annona, tuae quae publica plebi, indicio est annona, tuae quae publica plebi, Roma, datur tantaeque manus longa otia pascit. sit fortasse aliquis paulo infecundior annus: nil mirum nec in orbe novum, didicere priores perpessi plerumque famem, si tabidus aër siccavit tenues ardenti sidere nubes nec vernas infudit aquas creberrimus imber fruge nova et viridi, si messis adulta priusquam conceptas tenero solidaret lacte medullas, adflatum calido sucum contraxit ab euro ieiunosque tulit calamos atque inrita vota agricolae sterilis stipularum silva fefellit. his, ni fallor, ager vitiis corruptus et ante subiacuit quam Palladium, quam Vesta penates sub lare Pergameo servarent igne reposto, quam Priami genitor conductis moenia fabris extrueret, quam virgo suas fundaret Athenas Pallas; in his quoniam vestalis origo favillae urbibus, ut memorant, primo de fomite sumpta est sacraruntque focos aut Phryx aut Graius alumnos. antiquis elementa labant erroribus, ac de
Abbreviated transcription (Latin):
Nesulcos operire uadis. neue arida possint
Aegyptiperplana trahi glebas que rigentes
nfusis adpingue lutum molli refluentis.
undeseges latecrinitis fluctu& agris
Densius & grauidis seuestiat aequor aristis
Respice num libyci desistat ruris arator
Frumentis onerare rates. & adostia thybris
M ittere triticeos in pastum plebis aceruos:
Num nel eontini sulcator soluere campi
Cess& frugi feras lilybeo exlitore cumbas.
N ecd& uela fr&is romana nec horrea rumpat
Sardorum congesta uehens granaria classis:
Ergo piris mensas siluestribus inpl& arator
Poenus. & auulsas siculus de pascitur herbas:
Iamque remi populo quernas sardinia glandes
Suppeditat. iam corna cibus lapidosa quiritum:
Quis uenit esuriens magni adspectacula circi:
Quaeregio gradibus uacius ieiunia dira
Sustin& autquae ianiculi mola muta quiescit:
Quantos quaeque ferat fructus prouincia quãq
ubere fecundo large fluat orbis opimus

Expanded text:
ne sulcos operire vadis neve arida possint ne sulcos operire vadis neve arida possint Aegypti per plana trahi glebasque rigentes infusis ad pingue lutum mollire fluentis, unde seges late crinitis fluctuet agris, densius et gravidis se vestiat aequor aristis? respice, num Libyci desistat ruris arator frumentis onerare rates et ad ostia Thybris mittere triticeos in pastum plebis acervos, numne Leontini sulcator solvere campi cesset frugiferas Lilybeo ex litore cumbas, nec det vela fretis Romana nec horrea rumpat Sardorum congesta vehens granaria classis. ergo piris mensas silvestribus inplet arator Poenus et evulsas Siculus depascitur herbas, iamque Remi populo quernas Sardinia glandes subpeditat, iam coma cibus lapidosa Quintum? quis venit esuriens magni ad spectacula circi? quae regio gradibus vacuis ieiunia dira sustinet? aut quae Ianiculi mola muta quiescit? quantos quaeque ferat fructus provincia quamque ubere fecundo large fluat orbis opimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ultima legati defl&a dolore querella est
Palladus quod farra focis. uelquod stipis ipsis
Virginibus castisque choris alimenta negentur
Uestales solitis fraudentur sumptibus ignes
Hincait & steriles frugescere rarius agros
Ettristem sacuire famen. totumque peror bem
Mortales pallere. in opes acpanis egenos
Quaetanta extiterit praesenti tempore. tamquae
nuidiosa fames quam treptole micereris que
Mouerit irapeno prouirginis ulcis cendo:
N on memini. nectale aliquid uel fama susurrat
Audio per farios nilum discurrere cam pos
M oresuo. uiridisque sata stagnare canopi:
Autueniat sicco qui flumine nuntius affest
eiunam squalere siti subpul ueremem fim.
Nec pelus iacȩ limum sudare paludis:
Numfons arcano naturae tectus opesto
Aruit. & tenuem uixstillat uenali quorem:
Num refugus nostras odit praestringere ripas
Amnis. & exustos cursum deflectit ad indos:
Num tractu in medio bibulus uorat alueus undã
F luminis & subito stagna ab sorbentur hiatu

Expanded text:
ultima legati defleta dolore querella est Palladiis quod farra focis, vel quod stipis ipsis virginibus castisque choris alimenta negentur, Vestales solitis fraudentur sumptibus ignes, hinc ait et steriles frugescere rarius agros et tristem saevire famem, totumque per orbem mortales pallere inopes ac panis egenos, quae tanta extiterit praesenti tempore tamque invidiosa fames, quam Triptolemi Cererisque moverit ira penu pro virginis ulciscendo, non memini nec tale aliquid vel fama susurrat. audio per Pharios Nilum discurrere campos more suo viridisque sata stagnare Canopi. aut veniat sicco qui flumine nuntius adfert ieiunam squalere siti sub pulvere Memphim. nec Pelusiacae limum sudare paludis. num fons arcano naturae tectus operto aruit, et tenuem vix stillat vena liquorem? num refugus nostras odit praestringere ripas amnis et exustos cursum deflectit ad Indos? num tractu in medio bibulus vorat alveus undam fluminis et subito stagna absorbentur hiatu,
Abbreviated transcription (Latin):
Recto habitu celsoque situ & sublime tuentem
Sed despexit humum seque inclinauit a dorbis
Diuitias. pepulit que meum depectore numen
Restituendus erat mihi m&. summissus in illum
Spiritus ipsemeus descendit. & edita limo
Viscera diuinis uirtutubus informauit
Iamque hominem assumptum summus ds̃ indeitatẽ
Pranstulit. ac nostro docuit recalescere cultu
Ecireuelim praecepta patris quibus auribus hectu
Aaccipias italȩcensor doctissimae gentis
An u&erem tantum morem ratione relicta
Eligis. & dicipatitur sapientis acumen
ngeniumque uiri potior mihi pristinus est mos
Quamuia iustitiae. pia&as quam prodita cȩlo
uamque fides ueri recte quã regula sectae.

Expanded text:
recto habitu celsoque situ et sublime tuentem; recto habitu celsoque situ et sublime tuentem; sed despexit humum seque inclinavit ad orbis divitias pepulitque meum de pectore numen, restituendus erat mihimet; summissus in illum Spiritus ipse meus descendit et edita limo viscera divinis virtutibus informavit, iamque hominem adsumptum summus Deus in deitatem transtulit ac nostro docuit recalescere cultu.’ scire velim praecepta Patris quibus auribus haec tu accipias, Italae censor doctissime gentis. an veterem tantum morem ratione relicta eligis et dici id patitur sapientis acumen ingeniumque viri? ‘potior mihi pristinus est mos quam via iustitiae, pietas quam prodita caelo, quamque fides veri, rectae quam regula sectae.
Abbreviated transcription (Latin):
Et scindi ualeam cunctorum conditor unus
Crede quod exnihilo formaui parsmea non est
Quare age mortalis solimihi construe templũ
Meque unum uenerare dm̃: caementa remitto
Et quae saxa paros secat. & quae punica rupis
Quaeuiridis lacedemon hab& maculos aquae synna:
Natiuum nemo scopuli mihi dedic& ostrum
Templum mentis amo non marmoris: aurea m illo
Tundamenta manent fidei. structura niuali
Consurgit pia&ate nitens. tegit ardua culmen
Iustitia. interius spargit solapicta rubenti
Flore pudititiae pudor almus & atria seruat
Haecdomus apta mihi est. haec pulcherrima sedes
Accipit. a &erno caelestique hospite digna:
Nec nouus hic locus est: fluxit mea gloria martus
Et lux uera dĩ ds̃ illustrauit alum nam
Materiem corpusque parens habitabile fecit
Ipsesibi placito ut possit requiescere templo
Condideram perfectum hominem spectare suꝑna
Mandaram totis conuersum sensibus in me

Expanded text:
ut scindi valeam cunctorum conditor unus. ut scindi valeam cunctorum conditor unus. crede, quod ex nihilo formavi, pars mea non est. quare age, mortalis, soli mihi construe templum, meque unum venerare Deum. caementa remitto, et quae saxa Paros secat et quae Punica rupis, quae viridis Lacedaemon habet maculosaque Synna; nativum nemo scopuli mihi dedicet ostrum, templum mentis amo, non marmoris: aurea in illo fundamenta manent fidei; structura nivali consurgit pietate nitens, tegit ardua culmen iustitia, interius spargit sola picta rubenti flore pudicitiae pudor almus et atria servat, haec domus apta mihi est, haec me pulcherrima sedes accipit, aeterno caelestique hospite digna. nec novus hic locus est; fluxit mea gloria in artus et lux vera Dei. Deus inlustravit alumnam materiem, corpusque parens habitabile fecit ipse sibi, placito ut posset requiescere templo, condideram perfectum hominem; spectare superna mandaram totis conversum sensibus in me
Abbreviated transcription (Latin):
Qui facio. graia quas pallade fingitis ortas:
Et quilucinas tribuo nascentibus oras:
Duplex legemea permutua foedera sexus
Cignere amat subolem generis que ꝓpagine gaudet
Quemuos lasciuius uolatis amoribus ignem
Etstuprauestra deae ueneris pra&exitis umbra
unus ego elementa rego. necmole laboris
Vt miser infirmusue aliquis fragilisue fatigor
Lux inmensa mihiest. & non resolubilis a&as
Sensibus & uestris haut intellecta u&ustas:
Indeministerus ad tot mode ramina mundi
Nonegeo nec participes sociosue requiro :
Porro aũt angelicas legiones quas mea fecit
Sextera nossemeum est & quȩnatura creatis
Subsiftat. qualesque mihiseruentur adusus:
Tume pra&erito meditaris numina mille.
Quaesimulesu parere meis uirtutibus ut me
Peruariasi partes minuas. cuinulla recidi
Pars autforma potest: quia sum substantia simplex
Nec pars esse: quo solis idiuisiol rebus
Conpositis factisque subest menembꝰ ereauit

Expanded text:
qui facio, Graia quas Pallade fingitis ortas, qui facio, Graia quas Pallade fingitis ortas, et qui Lucinas tribuo nascentibus horas, duplex lege mea per mutua foedera sexus gignere amat subolem generisque propagine gaudet; quem vos lascivis violatis amoribus ignem et stupra vestra deae veneris praetexitis umbra, unus ego elementa rego, nec mole laboris, ut miser infirmusve aliquis fragilisve, fatigor. lux inmensa mihi est et non resolubilis aetas sensibus et vestris haud intellecta vetustas. inde ministeriis ad tot moderamina mundi non egeo, nec participes sociosve requiro, porro autem angelicas legiones, quas mea fecit dextera, nosse meum est, et quae natura creatis subsistat qualesque mihi serventur ad usus. tu me praeterito meditaris numina mille, quae simules parere meis virtutibus, ut me per varias partes minuas, cui nulla recidi pars aut forma potest, quia sum substantia simplex, nec pars esse queo. solis divisio rebus conpositis factisque subest; me nemo creavit,
Abbreviated transcription (Latin):
N umquit nosse potes uel coniectare. quis istud
Tamsollers opifex struat. autqueuis agat intus.
N iluos omiseri physicorum dogmata fallant
Enego gignendi dominus acrestituendi
Quod periit fluxitque potens. arentia quaeque
nu&eres formas autflore aut fronde reduco
dque ipsum quandoque homini facturus in ani
Surgat ut excinere. structura que pristina const&.
Quaemihi promeritis uel pertormenta rependat
Crimina: uel summae uirtutis in arce corusc&.
Nonperitura dehinc quacumque in sortemanebit:
Interea dum mixta uig& substantia inunum
Sit memor auctoris proprii uener&ur &or&
Artificem summissa suums condidit alter
Alantis animae figmentum & corporis alter
N ecbona praesentis uitae numerosa gubernant
Numina non alius seg&es &spicea farra
Suppeditat dr̃ aut alius dat musta racemis
Purpureumque graui fundit depalmite sucum:
pse egosum uirides oleas pinguescere bacis

Expanded text:
numquid nosse potes, vel coniectare, quis istud numquid nosse potes, vel coniectare, quis istud tam sollers opifex struat aut quae vis agat intus? nil vos, o miseri, physicorum dogmata fallant. en ego gignendi Dominus ac restituendi quod periit Auxitque potens, arentia quaeque in veteres formas aut flore aut fronde reduco; idque ipsum quandoque homini facturus, inani surgat ut ex cinere structuraque pristina constet, quae mihi pro meritis vel per tormenta rependat crimina vel summae virtutis in arce coruscet non peritura dehinc quacumque in sorte manebit, interea, dum mixta viget substantia in unum, sit memor auctoris proprii, veneretur et oret artificem submissa suum. non condidit alter halantis animae figmentum et corporis alter, nec bona praesentis vitae numerosa gubernant numina; non alius segetes et spicea farra subpeditat deus ast 1 alius dat musta racemis purpureumque gravi fundit de palmite sucum, ipse ego sum, virides oleas pinguescere bacis
Abbreviated transcription (Latin):
Autsi res pateat: iudex corrumpitur auro
Rarareos iusta percellit poena secur ine
Sedquid ego haec meditor rouocatds̃ ecce seuera
Maiestate minax. negat interitura meorum
Permortem momenta operumyonoccid & inquit.
nterior quispirat homo luet ille per enne
up plicium. quod subiectos male rexerit artus:
Nec mihi difficile est liquidam circumdare flãmis
N aturam quamuis perflabilis illa feratur
More nothi: capiam tamen & tormenta ad hibebo
pse incorporeus acspirituus sator unus:
Quin & corporibus parilis consortia. poene
Decernam. possum quoniam renouare fauillas
Antiquam infaciem: nec desperanda potestas.
Qui potui formared nouum reparabo ꝑemptum:
Nondesunt exemplalmeae uirtutis. in ip sis
Seminibus natura doc& reuirescere cuncta
Postobitum. siccantur enim pereunte uigore.
Quo uixere prius tuncsicca & mortua sulcis
Aut foueis mandata latent & more sepulchri
Obruta. d&umulis rediuiuo germine surgunt:

Expanded text:
aut, si res pateat, iudex corrumpitur auro. aut, si res pateat, iudex corrumpitur auro. rara reos iusta percellit poena securi, sed quid ego haec meditor? revocat Deus ecce severa maiestate minax, negat interitura meorum per mortem monumenta operum. non occidet, inquit, ‘interior qui spirat homo; luet ille perennc supplicium quod subiectos male rexerit artus, nec mihi difficile est liquidam circumdare flammis naturam; quamvis perflabilis illa feratur more noti, capiam tamen et tormenta adhibebo ipse incorporeus ac spirituum sator unus. quin et corporibus parilis consortia poenae decernam, possum quoniam renovare favillas antiquam in faciem, nec desperanda potestas: qui potui formare novum, reparabo peremptum. non desunt exempla meae virtutis in ipsis seminibus: natura docet revirescere cuncta post obitum, siccantur enim pereunte vigore quo vixere prius: tunc sicca et mortua sulcis aut foveis mandata latent et more sepulcri obruta de tumulis redivivo germine surgunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Quaededero longo quedie meadona trahenda
Haecigitur spondente deo: quis fortis & a cer
Uirtutis que capax hreuȩ quidque perennibus inse
Pra&ulerit. uelquis sapiens potiora putarit
C audia membrorum quamuiuȩ pracmiamentis
N onne hominem acpecudem distantia separat una
Q uod bona quad rupedum ante oculos sita sunt ego contra
Spero quod extra aciem longum seruatur hiacuũ.
N amsitota mihi cumcorpore uita peribit
Nec poterit superesse meam post funera quicquã
Quis mihi regnator cacli quis conditor orbis
Quis deus aut quo lam merito m&uenda potestas
boper inpuras feruente libidine luxds.
ncesta botoros sacrum calcabo pudorem.
nfitiabor habens aliquod sine teste propinqui
Depositum tenues auidus spoliabo clientes.
Longeuam perimam magico cantamine matrẽ:
ardat anus dominum dilata morte secundum:
Neformido malum. falluntur publica iura
Lex armata sed& sednescit crimen opertum:

Expanded text:
quae dedero, longoque die mea dona trahenda.’ quae dedero, longoque die mea dona trahenda.’ haec igitur spondente Deo quis fortis et acer virtutisque capax breve quidque perennibus in se praetulerit? vel quis sapiens potiora putarit gaudia membrorum quam vivae praemia mentis? nonne hominem ac pecudem distantia separat una, quod bona quadrupedum ante oculos sita sunt, ego contra spero quod extra aciem longum servatur in aevum? nam si tota mihi cum corpore vita peribit nec poterit superesse meum post funera quidquam, quis mihi regnator caeli, quis conditor orbis, quis Deus aut quae iam merito metuenda potestas? ibo per inpuros fervente libidine luxus, incestabo toros, sacrum calcabo pudorem, infitiabor habens aliquod sine teste propinqui depositum, tenues avidus spoliabo clientes, longaevam perimam magico cantamine matrem tardat anus dominum dilata morte secundum nec formido malum, falluntur publica iura; lex armata sedet, sed nescit crimen opertum;
Abbreviated transcription (Latin):
Ducer& omnebonum positum indulcedinererũ
Etspecie tenui quas currere tempore iussi:
Atque aeuum statui. sub quogenerosa probarem
Pectora. netor pens & non exercita uirtus
Robor eneruatum gener& sinelaude palestrae:
In lecebrosus enim saporest & pestifer horum
Quaedum pra&ereunt: miro oblectamine mentes
nplicitas uinctasque tenent: uincenda uoluptas
Elaqueanda animi constantia. ner&i naclis
M ollibus aclentis nexa & captiua praematur:
Luctandum summis conatibus. inter a cerba
Sectandum uirtutis iter nesuauia fluxae
Conditionis am& nimium ne congerat aurum.
N euarios lapidum cupide spectare colores
Ambitiosa uelitnese popularibus auris
Ostent&. pulchroque inflata tumescat honore.
Nenatale solum patrii neauiena ruris
Tendat. & externos animum̃ diffundat in agros.
Et necorporeis addicat sensibus omne
Quod uult aut quod agit. nepraeferat utile iusto
Spemque inme omnem statuat num quã peritura

Expanded text:
duceret omne bonum positum in dulcedine rerum duceret omne bonum positum in dulcedine rerum et specie tenui quas currere tempore iussi; atque aevum statui, sub quo generosa probarem pectora, ne torpens et non exercita virtus robur enervatum gereret sine laude palaestrae. 1 inlecebrosus enim sapor est et pestifer horum, quae, dum praetereunt, miro oblectamine mentes inplicitas vinctasque tenent, vincenda voluptas, elaqueanda animi constantia, ne retinaclis mollibus ac lentis nexa et captiva prematur. luctandum summis conatibus, inter acerba sectandum virtutis iter, ne suavia fluxae condicionis amet, nimium ne congerat aurum, ne varios lapidum cupide spectare colores ambitiosa velit, ne se popularibus auris ostentet pulchroque inflata tumescat honore, ne natale solum, patrii ne iugera ruris tendat et externos animum diffundat in agros, et ne corporeis addicat sensibus omne quod vult aut quod agit, ne praeferat utile iusto, spemque in me omnem statuat numquam peritura
Abbreviated transcription (Latin):
Et non omnipotens s& in anis numinis umbraest:
Hacratione fides sapienter conicit. immo
Nondubitat uerum esse deum. qui quod sumus & qđ
Uiuimus in laesum semperfore. simereamur
N ossperare iub& caelestia siplac& inquit
Scandere. terrenas animo depellite curas:
N am quantum subiecta situ tellus lac& infra
Diuiditur que ab humo conuexi regia caeli
Tantum uestrameis distant mundana futuris.
Dirabonis scelerata piis tenebrosa serenis:
Q uicquid obire potest fugiatis censeo quicquid
N aturȩ ratione capit uitium atque senescit
Pronihilo innihilum quia sunt reditura puteis
Cuncta equidem quae gignit humus quȩ contin& ipsi
Principio institui. nitidoque insignia mundo
Ornamenta dedi. speciosa quesemina finxi:
Sedtamen esse modum uolui parcisque fruenda
Moribus indulsi quantum moribundus & aeger
Corporis acuitae uolucris si poscer& usus
Nonutcaptus homo studiis & in aniter usus

Expanded text:
et non omnipotens sed inanis numinis umbra est. et non omnipotens sed inanis numinis umbra est. hac ratione Fides sapienter conicit, immo non dubitat verum esse Deum, qui quod sumus et quod vivimus inlaesum semper fore, si mereamur, nos sperare iubet. caelestia si placet, inquit, ‘scandere, terrenas animo depellite curas, nam quantum subiecta situ tellus iacet infra dividiturque ab humo convexi regia caeli, tantum vestra meis distant mundana futuris, dira bonis, scelerata piis, tenebrosa serenis. quidquid obire potest fugiatis censeo, quidquid naturae ratione capit vitium atque senescit pro nihilo, in nihilum quia sunt reditura, putetis, cuncta equidem quae gignit humus, quae continet, ipse principio institui nitidoque insignia mundo ornamenta dedi speciosaque semina finxi. sed tamen esse modum volui parcisque fruenda moribus indulsi, quantum moribundus et aeger corporis ac vitae volucris sibi posceret usus; non ut captus homo studiis et inaniter ardens
Abbreviated transcription (Latin):
Humani ingenii. tantoque angusta labori
Quippeminor natura aciem si hitendere tempt&
Acrius acpen&rare dei secr&a supremi
Quis dubit& uicto fragilem lassescere uisu
Uimque fatigatȩ mentis subtempore paruo
Turbari. inualidis que heb&em sũc cumbere curis:
Sed facilis fidei uia prouocat omni potentem
Credere. quibona non tantum praesentia donat
Seduentura &iam longisque in termina sȩlis
Promittit: ne totus eam resolutus In ane
nnihi lum. per eam que breuem postluminis usum¬
co uneris auetores ipso demunere pendas
Aderna a&ernus tribuit mortalia confert
M ortalis. diuina deus peritura caducus:
O mnia quae tempus peragit quaeq exitus aufest¬
u ilia sunt breuitate sui. nec digna per enni
Largitore. cui propria est opulenta numquã
Desinere idque homini dare quod nondesinat ũquã:
N amsi corruptum corrum pendum uedeus quid
Praestat. hab& quenihil quod sit pr&̧iosius istis:¬
Pauper & infirmus & summo indignus honore

Expanded text:
Humani ingenii, tantoque angusta labori: Humani ingenii, tantoque angusta labori: Quippe minor natura aciem si intendere tentet Acrius, ac penetrare Dei secreta supremi, Quis dubitet victo fragilem lassescere visu, Vimque fatigatae mentis sub pectore parvo Turbari, invalidisque habetem succumbere curis? Sed facilis fidei via provocat Omnipotentem Credere: qui bona non tantum praesentia donat, Sed ventura etiam, longisque intermina saeclis Promittit, ne totus eam resolutus inane In nihilum, pereamque brevem post luminis usum. Muneris auctores ipso de munere pendas, Aeterna aeternus tribuit, mortalia confert 774 Mortalis: divina Deus, peritura caducus. Omnia, quae tempus peragit, quaeque exitus aufert, Vilia sunt brevitate sui, nec digna perenni Largitore: cui propria est opulentia, nunquam Desinere, idque homini dare, quod non desinat unquam. Nam si corruptum, corrumpendumve Deus quid Praestat, habpauper et infirmus et summo indignus honore
Abbreviated transcription (Latin):
Per documenta bonisi sunt felicia quaequis
Experiendo prob&. cessisse parentibus omne
Idolium semper feliciter & pede dextro
Enumerat longium temporis: excitat ipsam
Crinibus albentem niueis. & fronte ui&am
Ore reposcentem querulo suanumina romam:
Libera sum liceat proprio mihi uiuere more:
Et quiserit. quimille meos reprȩhenderit annos:
u no omnes subsole siti ueg&amur eodem
Aere : communis cunctis uiuentibus aura:
Sedquisit qualis quedeus diuersa secuti
Quaerimus at queui is longe distantibus unum
Imus ad occultum suus est mos cuique genti
Per quod iter properans eat adtam grande ꝓsina
Histam magnificis tantaque fluentibus arte
Respondit uel sola fides doctissima primum
Pandere uestibulum uerae ad pen&ralia sectae
Namcum diuinis agimus derebus. & illum
Q uiuel principio caruit. uel fine carebit.
Quique chao anterior fuerit mundumq crearit
Coniectare amino contendimus. exigua est uis

Expanded text:
per documenta boni, si sint felicia quae quis per documenta boni, si sint felicia quae quis experiendo probet: cessisse parenIdolium semper feliciter, et pede dextro. 772 Enumerat longi vim temporis: excitat ipsam Crinibus albentem niveis, et fronte vietam, Ore reposcentem querulo sua numina Romam. Libera sum, liceat proprio mihi vivere more. Et quis erit qui mille meos reprehenderit annos? Uno omnes sub sole siti, vegetamur eodem Aere: communis cunctis viventibus aura. Sed, qui sit, qualisque deus, diversa secuti, Quaerimus, atque viis longe distantibus, unum Imus ad occultum. Suus est mos cuique genti: Per quod iter properans eat ad tam grande profundum. His tam magnificis, tantaque fluentibus arte, Respondet vel sola fides, doctissima primum Pandere vestibulum verae ad penetralia sectae. Nam, cum divinis agimus de rebus, et illum, 773 Qui vel principio caruit, vel fine carebit, Quique chao anterior fuerit, mundumque crearit, Conjectare animo contendimus, exigua est vis
Abbreviated transcription (Latin):
dque &iam paries tibi uersicolorus adumbr&:
Desine sipudor est gentilis in eptia tandem
Res incorporeas simulatis fingere membris:
Desine terga hominis plumis obducere frustra:
Fertur auis mulier magnus que eadem deaultur
Vis decorare tuum ditissima roma senatam
Suspende exuuias armis &sanguine captas.
Congere caesorum uictrix diademata regum
Frangere pulsorum foeda ornamenta deorũ:
Punctibi non terris tantum uictoria pasta
Sed super astra &iam media seruabitur aede:
alia principibus dicta interfantibus ille
Pes sequitur. magnisque tubam concentib inflat:
Allegat morem u&erem: nildulcius esse
Affirmat solitis. populosque hominesq teneri
Legesua: sicut uariae nascentibus inquit
Contingunt pueris animae sicurbibus affest
Hora dies quesuis. cum primum moenia surgunt.
Aut fatum autgenium. cuius moderamine regnent
Addit & archanum rerum uerique latebras
Prosperitate aliqua deprendi posse secundi

Expanded text:
idque etiam paries tibi versicolorus adumbret? idque etiam paries tibi versicolorus adumbret? desine, si pudor est, gentilis ineptia, tandem res incorporeas simulatis fingere membris, desine terga hominis plumis obducere: frustra fertur avis mulier magnusque eadem dea vultur. vis decorare tuum, ditissima Roma, senatum? suspende exuvias armis et sanguine captas, congere caesorum victrix diademata regum, frange repulsorum foeda ornamenta deorum: tunc tibi non terris tantum victoria parta sed super astra etiam media servabitur aede.’ talia principibus dicta interfantibus ille prosequitur magnisque tubam concentibus inflat; allegat morem veterem, nil dulcius esse affirmat solitis populosque hominesque teneri lege sua. sicut variae nascentibus, inquit, ‘contingunt pueris animae, sic urbibus adfert hora diesque suus, cum primum moenia surgunt, aut fatum aut genium, cuius moderamine regnent.’ addit et arcanum rerum verique latebras prosperitate aliqua deprendi posse secundi
Abbreviated transcription (Latin):
Inrita femineae tibim& solacia formae:
N um quam pennigeram legio ferrata puellam
u idit anhelantum reger& quae tela uirorum:
N ec nudo suspensa pedestrofioque recineta
Nec tumidas fluitantesinuuestita papillas:
Autuos pictorum docuit manus. assimulatis
Iure po&arum numen conponere monstris
A ut lepida ex uestro sumpsit pictura sacello
Q uod uariis imitata notis ceraqueliquenti
D ucer& in faciem sociique poematis aste
A ucta coloratis auderet ludere fucis:
Sicunum sectantur iter. sic in ani᷑rerum
Somnia concipiunt & homerus &acerapelles
Et numa : cognatumque uolunt pigmenta camenȩ:
Idola conualuit fallendi trina potestas:
Haec sinon ita sunt: edatur cursacra uobis
Extabulis cerisque po&ica fabula praestat
Curbere cyntiacus perdit truncata sacerdos
Inguina. cum pulchrum poesis castrauerit attn:
Cur &iam templo triuiae lucisque sacratis
Cormpedes ascenturequi. cummusa pudicum
Raptarit iuuenem uolucri ꝑlitora curru.

Expanded text:
inrita femineae tibimet solacia formae? inrita femineae tibimet solacia formae? numquam pinnigeram legio ferrata puellam vidit, anhelantum regeret quae tela virorum, nec nudo suspensa pede strophioquc recincta nec tumidas fluitante sinu vestita papillas. aut vos pictorum docuit manus adsimulatis iure poetarum numen conponere monstris, aut lepida ex vestro sumpsit pictura sacello quod variis imitata notis ceraque liquenti duceret in faciem, sociique poematis arte aucta coloratis auderet ludere fucis. sic unum sectantur iter, sic inania rerum 1 somnia concipiunt et Homerus et acer Apelles et Numa, cognatumque volunt pigmenta, Camenae, idola, convaluit fallendi trina potestas. haec si non ita sunt, edatur, cur sacra vobis ex tabulis cerisque poetica fabula praestat? cur Berecyntiacus perdit truncata sacerdos inguina, cum pulchrum poesis castraverit Attin? cur etiam templo Triviae lucisque sacratis cornipedes arcentur equi, cum Musa pudicum raptarit iuvenem volucri per litora curru,
Abbreviated transcription (Latin):
Siuobis uel parta uiri uictoria cordi est
Vel parienda dehinc templum dea uirgo sacratũ
Obtineat uobis regnantibus: &quis amicus
Hostibus. hanc uestro sancto negat esse colendam
Imperio cui semper ad est quod laudibus impl&:
Haecubi legatus: reddunt placidissima fratrum
Oraducum: scimus quamsit uictoria dulcis
Fostibus. ausoniae uirfacundissimȩ linguae:
Sed quibus illa modis quasitratione uocanda
N ouimus: hacprimum pueros pater imbuit arte
Hanc genitore suo didicit puer ipse magistro
N onaris non farre molae uictoria felix
Exorata uenit: labor inpiger aspera uirtus¬
u is animi excellens ardor. uolentia cura
Hanctribuunt. durum tractandis robur inarmis
Q uaeside fuerint bellantibus. aurea quam uis
mo armoreo intemplo rutilas uictoria pennas
Explic&. & multis surgat formata talentis
Non aderit uersisque offensa uidebitur hastis
Q uidmiles propriisuiribus diffisus. aptas

Expanded text:
‘si vobis vel parta, viri, victoria cordi est ‘si vobis vel parta, viri, victoria cordi est vel parienda dehinc, templum dea virgo sacratum obtineat vobis regnantibus, ecquis amicus hostibus hanc vestro sancte negat esse colendam imperio, cui semper adest, quod laudibus inplet?’ haec ubi legatus, reddunt placidissima fratrum ora ducum: ‘scimus quam sit victoria dulcis fortibus, Ausoniae vir facundissime linguae, sed quibus illa modis, qua sit ratione vocanda . novimus; hac primum pueros pater imbuit arte, hanc genitore suo didicit puer ipse magistro, non aris, non farre molae victoria felix exorata venit: labor inpiger, aspera virtus, vis animi excellens, ardor, violentia, cura hanc tribuunt, durum tractandis robur in armis, quae si defuerint bellantibus, aurea quamvis marmoreo in templo rutilas Victoria pinnas explicet et multis surgat formata talentis, non aderit, versisque offensa videbitur hastis. quid, miles, propriis diffisus viribus aptas
Abbreviated transcription (Latin):
actenus & u&erum cunabula primadeorũ
Et causas. quibuf error hebes conflatus horbeest
Diximus. & nostro romam lamcredere xpõ
N unc obiecta legam nunc dictis dicta refellã:
unde igitur coepisse ferunt aut ex quibus orsũ
Q uomage sancta decum corda in lice flecter& artȩ:¬
Syco aas Quisita familiaris est barbaris utarã uietoriȩ
N on requirat : cauti in posterũ sumus & taliũ rerũ
ostenta uitamus reddatur salti nomini honor qͥ numini
Denegatus est : multauictoriȩ deb& a&ernitas ur̃a
Et adhuc plura debebit: auersent᷑ hane potestatẽ quib
Nihil profuit : uosamicũ triũ fis patrociniũ nolite de¬
Serere: cunctis potentia ista uotiuaest: nemocolendã
Neg& quam profitetur optandam:
Armorum dominos uernantes flore iuuentae
Inter castra patris genitos. subimagine auita
Eductos. exempladomi congesta calentes
Orator catus instigat. caeu classica belli
Clanger&: exacuit que animos & talia iactat:

Expanded text:
Hactenus et veterum cunabula prima deorum Hactenus et veterum cunabula prima deorum et causas quibus error hebes conflatus in orbe est diximus, et nostro Romam iam credere Christo; nunc obiecta legam, nunc dictis dicta refellam. unde igitur coepisse ferunt aut ex quibus orsum, quo mage sancta ducum corda inlice flecteret arteorum. Quis ita familiaris est barbaris, ut aram Victoriae non requirat! Cauti in posterum sumus et aliarum rerum ostenta uitamus. Reddatur saltem nomini honor qui numini denegatus est. Multa Victoriae debet Aeternitas Vestra et adhuc plura debebit: auersentur hanc potestatem, quibus nihil profuit; uos amicum triumphis patrocinium nolite deserere. Cunctis potentia ista uotiua est; nemo colendam neget, quam profitetur optandam. armorum dominos vernantes flore iuventae, inter castra patris genitos, sub imagine avita eductos, exempla domi congesta calentes, orator catus instigat, ceu classica belli clangeret, exacuitque animos et talia iactat:
Abbreviated transcription (Latin):
Notum subsidium rogat
Astille placide adnuens
Puppi ut desiliat iub&
Iussis obsequitur p&rus:
Sed uestigia fluctibus
Summis  tinguere coeperat
Et lapsante gradu pedes
Pessum mergere lubricos ga
Mortalem deus increpat
Quodsit non stabili fide
Nec calcare fluentia.
Nec xp̃m ualeat sequi
Hum dextra famulum leuat.
Sistitque. & doc& ingredi
Tergum pertumidum fr&i:
Sicme tuta si lentia
Egressũ dubiis telo quax
Infert linga periculis:
Uonut discipulum p&rum
Fidentem merito & fide.
Sed quem eulpa frequens leuem
Voluat peri fr&a nau fragum
Sum plane temerarius
uinoctis mihi conscius.
uamuitae intenebris ago
Peppem credere fluctibus
anti nontimeam uiri
uonunc nemo disertior.
E xultat. fremit. intonat
ientis que eloquii tum&
Cui uersare facillimum est
Tractande indocilem ratis
N ituxp̃e potens manum
Dextro numine porigas.
Nacundioris ut inp&us
Uonme fluctibus obruat
Sed sensim gradiens uadis
Insistam fluitantibus:

Expanded text:
Notum subsidium rogat. Notum subsidium rogat. Ast ille placide annuens, Puppi ut desiliat, jubet. Jussis obsequitur Petrus: Sed vestigia fluctibus Summis tingere coeperat. Et lapsante gradu pedes Pessum mergere lubricos. 759 Mortalem Deus increpat, Quod sit non stabili fide, Nec calcare fluentia, Nec Christum valeat sequi. Tum dextra famulum levat, Sistitque, et docet ingredi Tergum per tumidum freti. Sic me, tuta silentia Egressum, dubiis loquax Infert lingua periculis: Non ut discipulum Petrum Fidentem et merito, et fide, Sed quem culpa frequens levem Volvat per freta naufragum. Sum plane temerarius, Qui noctis mihi conscius, 760 Quam vitae in tenebris ago puppem credere fluctibus tanti non timeam viri; quo nunc nemo disertior exultat, fremit, intonat, ventisque eloquii tumet: cui mersare facillimum est tractandae indocilem ratis, ni tu, Christe potens, manum dextro numine porrigas, facundi oris ut inpetus non me fluctibus obruat, sed sensim gradiens vadis insistam fluitantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Oppositaque uolans iaculum depellere parma:
Namsi nostra fides saeclo lantuta qui &o
Uiribus infestis hostilique artep&ita est¬
Cur mihi fas non sit lateris sinuamine flexi
Ludere uentosas lactuper eunte sagittas
Sediam tempus iterlongi cohibere libelli.
Ne tractum sine fine ferat fastidia carmen:¬
Summus discipulus dei.
Lucis forte subexitu
Cum uespercroceus lrub&.
Cur uam uul serat mancoram
Captans flumina e linteis
Et trans nare uolens. fr&um
Mox uentum mou& obuium
undo quimare misceat
Clamor nauticus a&hera
langens atque ululans ferit
Cum stridore rudentium
N ecquicquam suberat spei
Mergendis prope naufragis
C umxpm̃ procul aspicit
Pallens turba periculis
Calcantem pedibus mare
Acsi persolidam uiam
Siccum litus ob ambul&
Haec miracula c&eri
Usctores pauidi stupent:
S olus nontrepidus. p&rus
Agnoscit dñm poli.
Perrȩque & maris inuil
Cuius omni potentiae est
Plantis aequora subdere
Hendit suppliciter manus

Expanded text:
oppositaque volans iaculum depellere parma, oppositaque volans iaculum depellere parma, nam si nostra fides, saeclo iam tuta quieto, viribus infestis hostilique arteCur mihi fas non sit, lateris sinuamine flexi Ludere ventosas jactu pereunte sagittas? Sed jam tempus iter longi cohibere libelli, Ne tractum sine fine ferat fastidia carmenSummus discipulus Dei, Lucis forte sub exitu, Cum vesper croceus rubet, Curvam avulserat anchoram, Captans flamina linteis, Et transnare volens fretum. Nox ventum movet obvium, Fundo qui mare misceat,Clamor nanticus aethera Plangens, atque ululans ferit Cum stridore rudentium: Nec quidquam suberat spei 758 Mergendis prope naufragis, Cum Christum procul aspicit Pallens turba periculis, Calcantem pedibus mare, Ac si per solidam viam Siccum littus obambulet. Haec miracula caeteri Vectores pavidi stupent. Solus non trepidus Petrus Agnoscit Dominum poli, Terraeque, et maris invii: Cujus omnipotentiae est Plantis aequora subdere. Tendit suppliciter manus,
Abbreviated transcription (Latin):
sidis amissum semper plangentis osirim:
Mimi caridendaq suis sollemnia caluis
Et quascumque solent capitolia claudere baruas
Olinguam miro uerborum fonte fluentem
Romani decus aeloquii. cuicedat & ipse
Tullius: hasfundit diues facundia gemimas
Osdignum a&erno tinctum quod fulgeat auro
Simall& laudaredeum. cuisordida monstra
Pra&ulit. & liquidam temerauit crimine uocem:
Haud aliterquamcum rastris quis temptat eburnis
Caenosum uersare solum. limoque madentes
Ex colore aureolis si forte ligonibus uluas
Splendorem dentis nitidis crobis inquinat atra
Et pra&iosa acies squalenti sord&x inaruo
N onuereor neme nimium confidere quisquam
Arguat. ingemique put& luc tamen inire
Summemor ipsemei satis. & mea fribula noui
Nonausim conferre pedem nec spicula tantae
Indocilis fandiconiecta lacessere linguae
Inlesus maneat liber excellens que uolumen
Obtineat partam dicendi fulmine famam
Sedliceat tectum seruare auulnere pectus

Expanded text:
sidis amissum semper plangentis Osirim sidis amissum semper plangentis Osirim mimica ridendaque suis sollemnia calvis, et quascumque solent Capitolia claudere larvas. O linguam miro verborum fonte fluentem, Romani decus eloquii, cui cedat et ipse Tullius! has fundit dives facundia gemmas! os dignum aeterno tinctum quod fulgeat auro si mallet laudare Deum! cui sordida monstra praetulit et liquidam temeravit crimine vocem, haud aliter quam, si rastris quis temptet eburnis caenosum versare solum, limoque madentes excolere aureolis si forte ligonibus ulvas, splendorem dentis nitidi scrobis inquinat atra, et pretiosa acies squalenti sordet in arvo. non vereor ne me nimium confidere quisquam arguat ingeniique putet luctamen inire, sum memor ipse mei, satis et mea frivola novi; non ausim conferre pedem nec spicula tantae indocilis fandi coniecta lacessere linguae. inlaesus maneat liber excellensque volumen obtineat partam dicendi fulmine famam, sed liceat tectum servare a vulnere pectus
Abbreviated transcription (Latin):
Seruemus leges patrias: infirma minoris
Uoxcedat numeri paruaque in parte silescat:
Aspice quam pleno subsellia nostra senatu
Decernant in fame iouis pulunar. & omne
dolium longe purgata exurbe fugandum
Quauocat egregii sententia principis illuc
Libera cum pedibus cum corde frequentia transit:
Nec locus inuidiae est nullum uis aspera terr&:
Ante oculos sicuelle pat& cunctique probatũ
Noniussum sola capti rationẽ usequuntur.
Denique promeritis terrestribus ȩquarependens
Munera sacricolis summos inpertit honores
Duxbonus. & certaresinit cum laude suorũ:
Necpago inplicitos perdebita culmina mundi
reuiros prohib& qm̃ caelestia num quam
Terrenis solitum periter gradientibus obstant:
Ipsemagis tratum tibi consulis ipse tribunal
Contulit. auratum que togae donauit amictum
Cuius religio tibi displic&: opereuntum
Assertor diuum solus. qui restutiendos
liacȩ matris megalesia. bacchica nisi¬

Expanded text:
servemus leges patrias: infirma minoris servemus leges patrias: infirma minoris vox cedat numeri parvaque in parte silescat. aspice quam pleno subsellia nostra senatu decernant infame Iovis pulvinar et omne idolium longe purgata ex urbe fugandum. qua vocat egregii sententia principis, illuc libera cum pedibus tum corde frequentia transit, nec locus invidiae est, nullum vis aspera terret; ante oculos sic velle patet cunctique probatum, non iussum, sola capti ratione sequuntur. denique pro meritis terrestribus aequa rependens munera sacricolis summos inpertit honores dux bonus et certare sinit cum laude suorum, nec pago inplicitos per debita culmina mundi ire viros prohibet, quoniam caelestia numquam terrenis solitum per iter gradientibus obstant. ipse magistratum tibi consulis, ipse tribunal ontulit auratumque togae donavit amictum, cuius religio tibi displicet, o pereuntum adsertor divum, solus qui restituendos Iliacae matris Megalesia, Bacchica Nysi, I
Abbreviated transcription (Latin):
Co&ibus aut magnis lateranas currit ad edes.
Vnde sacrum referat regali crismate signum:
Et dubitamus adhucromam tibi christe dicatã
Inleges transisse tuas. omnique uolentem
Cum populo & summis cum ciuibus ardua magni
Iam super astrapoli terrenum extendere regnũ :
Nec moueor. quod pars hominum rarissima clausos
Non aperit subluce oculos. & gressibus errat:
Quam lib& in lustres meritis. & sanguine clari
Praemi a uirtutum titulis & honoribus aucti
Ardua r&ulerint. fastorumque arce potiti
Annales proprio signarint nomine chartas.
Atque inter u&erescera numerentur & aere
Attamen in paucis lam deficiente caterua.
N ecpersona sita est patriae. neccuria constat:
Etquodcumq fouent studii. priuata uoluntas
Aciam raraten&: sed publica uota reclamant
Dissensu celebri trepidum damnantia murmur:
Siconsulta patrum subsistere conscriptorum
Non aliter licitum prisco subtempore : quamsi
Tercentum sensisse senes legerentur inunum.

Expanded text:
coetibus aut magnis Lateranas currit ad aedes, coetibus aut magnis Lateranas currit ad aedes, unde sacrum referat regali chrismate signum. et dubitamus adhuc Romam tibi, Christe, dicatam in leges transisse tuas omnique volentem cum populo et summis cum civibus ardua magni iam super astra poli terrenum extendere regnum? nec moveor quod pars hominum rarissima clausos non aperit sub luce oculos et gressibus errat. quamlibet inlustres meritis et sanguine clari praemia virtutum titulis et honoribus aucti ardua rettulerint fastorumque arce potiti annales proprio signarint nomine chartas, atque inter veteres cera numerentur et aere, attamen in paucis, iam deficiente caterva, nec persona sita est patriae nec curia constat; et quodcumque fovent studii privata voluntas ac iam rara tenet, sed publica vota reclamant dissensu celebri trepidum damnantia murmur, si consulta patrum subsistere conscriptorum non aliter licitum prisco sub tempore, quam si ter centum sensisse senes legerentur in unum,
Abbreviated transcription (Latin):
Suppliciter christose congrgasse regendos :
Sescentas numerare domos desanguine prisco
Nobilium lic& adxpĩ signacul& uersas.
Turpis abidolii uasto emersisse profundo
Sipersona aliquaest. autsistatus urbis in his est.
Si formam patriae facit excellentior ordo
Hifaciunt. Iunc taest quotiens sententia plebis:
Atqueunum sapiunt plures simul ac potiores:
Respice ad inlustrem luxest ubi publica cellam:
Uix pauca inuenies gentilibus obsita nugis
ngenia obstritos aegre r&inentia cultus:
Etquibus exactas placeat seruare tenebras.
Splendentemq diemedio non cernere solem:
Posthinc ad populum conuerte oculos quota parses
Quae iouis infectam saniae non disputat aram:
Omnis quicelsa scandit gȩnacula uulgus
Quique terit silicem uariis discursibus atrã
Et quem panis alit gradibus dispensus ab altis:
Aut uaticano tumulum submonte frequentat
Quocinis ille lat& genitoris amabilis obses

Expanded text:
suppliciter Christo se consecrasse regendos? suppliciter Christo se consecrasse regendos? sescentas numerare domos de sanguine prisco nobilium licet ad Christi signacula versas turpis ab idolii vasto emersisse profundo, si persona aliqua est aut si status urbis, in his est; si formam patriae facit excellentior ordo, hi faciunt iuncta est quotiens sententia plebis atque unum sapiunt plures simul et potiores, respice ad inlustrem, lux est ubi publica, cellam: vix pauca invenies gentilibus obsita nugis ingenia, obtritos aegre retinentia cultus, et quibus exactas placeat servare tenebras splendentemque die medio non cernere solem, posthinc ad populum converte oculos, quota pars est quae Iovis infectam sanie non despuat aram? omnis qui celsa scandit cenacula vulgus quique terit silicem variis discursibus atram et quem panis alit gradibus dispensus ab altis, aut Vaticano tumulum sub monte frequentat, quo cinis ille latet genitoris amabilis obses,
Abbreviated transcription (Latin):
Exultare patres uideas. pulcherrima mundi
Lumina. concilium quesenum gestire catonum.
Candidiore toga niueum pi&catis amictum
Sumere. & exuuias deponere pontificales
Iam queruit paucis tarpeia in rupe relictis
Ad sincera uerum pen&ralia nazareorum
Atque ad apostolicos euandria curia fontes:
Aenria dum suboles & pignera clara proborum
Festur enim ante alios generosus anicius urbis
Inlustrasse caput sic seroma inclita lactat
Q uin & oblibriaci generisque & nominis heres
A diectus fastis. palmata insignis ab olla
Martyris antefores bruti s ub mitere fasces
Ambit. & ausoniam christo inclinare securem.
Non paulinorum non bassorum dubi tauit
Prompta fides darese christostirpemq superbã
Gentis patriciae uenturo attollere saeculo
Iamquid plebicolas percurram carmine graccos
Iure potestatis fultos. & in arce senatus
Praecipuos. simulacta deum iussisse reuelli
Cumquesuis pariter lictoribus omni potenti

Expanded text:
exultare patres videas, pulcherrima mundi exultare patres videas, pulcherrima mundi lumina conciliumque senum gestire Catonum candidiore toga niveum pietatis amictum sumere et exuvias deponere pontificales. iamque ruit, paucis Tarpeia in rupe relictis, ad sincera virum penetralia Nazareorum atque ad apostolicos Evandria curia fontes, Anniadum suboles et pignera clara Proborum. fertur enim ante alios generosus Anicius urbis inlustrasse caput: sic se Roma inclyta iactat, quin et Olybriaci generisque et nominis heres, adiectus fastis, palmata insignis abolla, martyris ante fores Bruti submittere fasces ambit et Ausoniam Christo inclinare securem, non Paulinorum, non Bassorum dubitavit prompta fides dare se Christo stirpemque superbam gentis patriciae venturo attollere saeclo. iam quid plebicolas percurram carmine Gracchos, iure potestatis fultos et in arce senatus praecipuos, simulacra deum iussisse revelli cumque suis pariter lictoribus omnipotenti
Abbreviated transcription (Latin):
In que fidem xpĩ pleno trans fertur amore
Laurea uictoris marii minus utilis urbi.
Cum traher& numidam populo plaudente iugurtã
Nec tantum arpinas consultibi roma medellȩ
Contulit extincto iusta interuindac& hego
Quantum praecipuus nostro sub tempore princeps
Prospexit tribuitque bonimultos catilinas
lle domo pepulit. non saeua incendia tectis
Aut sicas patribus sed tartara nigra animabus.
nter noque hominum statui tormenta parantes:
Errabant hostes pertem pla peratria passim
Romanumque forum & capitolia celsa tenebant.
Qui coniuratas ipsa aduitalia plebis
Moliti insidias intus serpente ueneno
Consuerant tacitis peftem miscere medullis:
Ergo trium phator latitanti ex hoste togatus
Clara trophea refert sine sanguine. remque quirini
Ad suescit supero pollere in saecula regno:
Denique nec metas statuit nec tempora ponit.
Imperium sine fine doc&. neromula uirtus
amsit anus norit negloria parta senectam

Expanded text:
inque fidem Christi pleno transfertur amore. inque fidem Christi pleno transfertur amore. laurea victoris Marii minus utilis urbi, cum traheret Numidam populo plaudente Iugurtham, nec tantum Arpinas consul tibi, Roma, medellae contulit extincto iusta inter vincla Cethego, quantum praecipuus nostro sub tempore princeps prospexit tribuitque boni. multos Catilinas ille domo pepulit, non saeva incendia tectis aut sicas patribus, sed Tartara nigra animabus internoque hominum statui tormenta parantes. errabant hostes per templa, per atria passim, Romanumque forum et Capitolia celsa tenebant, qui coniuratas ipsa ad vitalia plebis moliti insidias intus serpente veneno consuerant tacitis pestem miscere medullis. ergo triumphator latitante ex hoste togatus clara tropaea refert sine sanguine, remque Quirini adsuescit supero pollere in saecula regno. denique nec metas statuit nec tempora ponit: imperium sine fine docet, ne Romula virtus iam sit anus, norit ne gloria parta senectam.