comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is .iiͦͬ mancipiis .uiͦiͬ. s: id eo dixi qͣtuor aptotaeẽ. urq ad centum.
it curres ꝑ cas . in &s laȩ tres hoꝵ & hare triũ his trib: ac̃c hos & hastres
at tria. ab his trib: ex hao ergofcama intellegimus quo modo hio
urErgohaeo ad misit genetiuũ iẽ in quattuor. ubi in declinabile ÷
uat tuor uiri dicimꝰ. ł quinq: uiri. ł sexuir. Vndelucaꝰ. septem¬
ur quae epulis festus ꝓgenetiuo posuit septẽ. aducentis aut̃ usq ad
rrridiũ dictũ ee. aludicunt aprrro achillis filio que primũ aiuna¬
intumulo patris sui armatũ honoris gratia saltauis se aristo tolis
ddillẽ ait lũ ludi inuentorẽ fuis se. Quibusdã plac& ab arbore id ÷¬

Expanded text:
or, a mancipiis quattuor. Sed ideo dixi a quattuor aptota esse usque ad centum, et currunt per casus: hi et hae tres, horum et harum trium, his tribus, hos et has tres, tribus, haec tria, o tria, ab his tribus. Ex hac ergo forma intellegimus quo modo decluir. Ergo hic admisit genitiuum. Iam a quattuor, ubi indeclinabile est, quattuoruir dicimus uel quinqueuir uel sexuir, unde Lucanus «septemuirque epulis festus» pro genitiuo posuit septem. A ducentis autem usque asonum instituit. alii dicunt a Pyrro, Achillis filio, quem primum in tumulo patris sui armatum honoris gratia saltauisse. Aristotelesillem ait huius lusus inuentorem fuisse. quibusdam placet ab ardore, id e
Abbreviated transcription (Latin):
adũbia facilit̃ & diffialit̃ s hu fusha q̃ si ad uerbia umdicauit.
q̃ cũq nõa qualitatis fuerina. uaut quantitatis ea sidatiuo sigli o lita
t̃minant᷑ ad uerbia in eyꝓductã mittura ut iusto iustȩ s hao
ueteres indiferont᷑ posuerunt : ut humanit̃ durit̃ queq: aut̃ .i.
littera t̃minant᷑ in ter sellabã mittunt ut agili nobili aude¬
munia ut ait salustius. falso q̃ritur denatura sua genꝰhuma
manib: supplex oras s& supinis. Coniunctioni ut quando : ut¬
secũ ad uerbiũ ÷ plura significat similitudinẽ sic ut quondã
uititatẽ ettequib hat tor aboris expectate uenisutquis ante. Co

Expanded text:
aduerbia, faciliter et difficiliter, sed usus haec quasi aduerbia uindicauit. aduerbia, faciliter et difficiliter, sed usus haec quasi aduerbia uindicauit. Quaecumque nomina qualitatis fuerint aut quantitatis, ea, si datiuo singulari o littera terminantur, aduerbia in e productam mittunt, ut iusto, iuste. Sed haec ueteres indifferenter posuerunt, ut humaniter duriter. Quaecumque autem i littera terminantur, in ter syllabam mittunt, ut agili, nobili, audamunia, ut ait Salustius «falso queritur de natura sua genus hummanibus supplex orasse supinis»; coniunctioni: ut, quando aduerbium est, plura significat: similitudinem sic: «ut quondam quantitatem, ut «quibus Hector ab oris expectate uenis? ut et quante»; co
Abbreviated transcription (Latin):
banratati ad signani & haec om̃ a subgenere qualitatis putant.
dderbia st̃ ad uerbia qͣntitatis ut longe alte qͣlitatis ut ben
nm ale. ad uerbia ñ solũ ab appellationib transeunt. ħ est ans¬
tulliane. aꝓ nominib: &iã ameo tuo meatins tuatĩ a uerbis
id ÷ nomine simul & uerbo s̃ &i ã aduerbia q̃ utrũ a nomine tr¬
secon an a uerbo incertũ sit ut furtũ. Incertũ ẽ enĩ an a fure
qđ nom̃ ÷ transeat. an a uerbo furor furaris. a participus qͥ da
nolunt. s inueniunt ut adocenti docen : a nominib: tracta as¬
uerbia sex modis t̃minant᷑ aut ine. ut docte pulchre. hon est
a in r. ut uelocit᷑. ã in m. ut ubertim. singilatĩ : aut in us. ut ra
qͣ litatis ine littera exeuntia ꝓducideben: bec tam̃ dissentiun
q̃ aut q̃ incomparatiuo. aut suꝑ lanuo graduuacillani. ut bene
adifficile q̃ ut aduer ina pomunt᷑ nomina suni ex qͥb: hac nascuntur

Expanded text:
qualitati adsignant et haec omnia sub genere qualitatis putant qualitati adsignant et haec omnia sub genere qualitatis putant aduerbia. Sunt aduerbia quantitatis, ut longe, alte, qualitatis, ut bene, male. Aduerbia non solum ab appellationibus transeunt, hoc est a noTulliane, a pronominibus etiam, ut a meo tuo meatim tuatim, a uerbis id est a nomine simul et uerbo. sunt etiam aduerbia, quae utrum a nomine transeant an a uerbo incertum est, ut furtim incertum est enim an a fure, quod nomen est, transeat an a uerbo furor furaris. a participiis quidam nolunt, sed inueniuntur, ut a docente docenter. a nominibus tracta aduerbia sex modis terminantur, aut in e, ut docte, pulchre, honeste, aut in r, ut uelociter, aut in m, ut ubertim, singillatim, aut in us, ut radqualitatis in e litteram exeuntia produci debent. haec tamen dissentiunt, quae aut in comparatiuo aut superlatiuo gradu uacillant, ut bene, et difficile, quae ut aduerbia ponuntur, nomina sunt, ex quibus haec nascuntur
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ in locũ & in loco & eloco ut penitus eo sũ uenio. si ad uerbia sig¬
nificationes numeribabentia ut semel bis ter demonstrationisꝰ
ut en ecce adfirmationis ut quidm quippe ortationis ut leia
int̃rogationis. ut quur q̃re nẽpe. simlitudinis ut sic qͤsi. conpa¬
ratioms ł p̃lationis. ut magis potius dubitandi. ut fortasse.
anuendi ut plane sane discretionis ut seor sũ segregatĩ optandi
utinã uocandi ut heus r espondendi ut heu derogandi ut
nequiquã srustra. lurandi ut depoletaste. ꝓhibendi ut ne:
negandiut ñ. aut minime c̃gregandi ut una simul ordi¬
nandi deinde deniq mirandi ut pape. laudandi uteuge.
exdamandi ut ro. dolendi ut ei ei iugendiut uuab ingemes¬
cendi uteiem:
a uolad qͥ a aduerbii ꝓpͥũ ẽ qđ uerbi adiungipotest. Freciaut̃
iutaectionẽ aduerbio ñ soparani ꝓpterea qͥamorus animi.

Expanded text:
quae in locum et in loco et e loco, ut penitus eo, sum, uenio. Sunt aduerbia sigquae in locum et in loco et e loco, ut penitus eo, sum, uenio. Sunt aduerbia significationem numeri habentia, ut semel, bis, ter, demonstrationis, ut en, ecce, adfirmationis, ut quidni, quippe, hortationis, ut eia, interrogationis, ut cur, quare, nempe, similitudinis, ut sic, quasi, comparationis uel praelationis, ut magis, potius, dubitandi, ut fortasse, adnuendi, ut plane, sane, discretionis, ut seorsum, segregatim, optandi, ut utinam, uocandi, ut heus, respondendi, ut heu, denegandi, ut nequaquam, frustra, iurandi, ut edepol, ecastor, prohibendi, ut ne, negandi, ut non, haud, minime, congregandi, ut una, simul, ordinandi, ut deinde, denique, mirandi, ut papae, laudandi, ut euge, exclamandi, ut pro, dolendi, ut ei, laetandi, ut uaha, ingemescendi, ut ei, em.  uolunt, quia aduerbii proprium est quod uerbo adiungi potest. Graeci autem interiectionem ab aduerbio non separant, propterea quia motus animi
Abbreviated transcription (Latin):
in aduerbus & exqͥb: uis artib: intellectũ facili Itt̃ deaducebi
duerbiũ ÷ pansorationis q̃ adiecta uerbo signisicationẽ eius
⁊explanat atq: impl& ut scribobene. lego optime. Aduerbio
accidunt significatio figura gradus. Aduerbia aut asenascunt
ut heri nuꝑ. aut ibalus transierunt ut docte sapient̾. ab eo qđ
doctꝰ & sapiens. Aduerbioꝵ significationis s̃ multe. s̃ enĩ aut tẽporis
ut heri nuꝑ. aut ꝑsone. ut mecũ tecũ. a loci ut hic istic sed aduer¬
bia localia sunt. In t̃ rogauua ut unde ubi qͣ lias̃ responsiua
illinc hinc illo sunt duplicis forme ut intꝰ intro. foris foras. qͦrum
obseruatio talis ÷ foris & intus in loco. ut inturest fuit futurus ẽrat.
intus erat futurus erat. faris erat suerat. futurus erat. Eloco intus
foras uenio. Inero eo foras uenio. foras eieram. introeieram. li xo
q̃t ruor medis figurant᷑ ꝑ locũ ad locũ in loco & loco: ꝑlocũ ut hiaec

Expanded text:
in aduerbiis et ex quibusuis artibus intellectu facilia. item de adverbiis Aduerbium est pars orationis quae adiecta uerbo significationem eius explanat atque implet, ut scribo bene, lego optime. Aduerbio accidunt significatio, figura, gradus. Aduerbia aut a se nascuntur, ut heri, nuper, aut ab aliis transeunt, ut docte, sapienter ab eo quod est doctus et sapiens. Aduerbiorum significationes sunt multae. Sunt enim aut temporis, ut heri, nuper, aut personae, ut mecum, tecum, aut loci, ut hic istic. Sed aduerbia loci alia sunt interrogatiua, unde, ub, quo, alia responsiua, illinc, hinc, illo. Sunt duplicis formae, ut intus, intro, foris, foras, quorum obseruatio talis est: foris et intus in loco, ut intus est, fuit, futurus est, intus erat, fuerat, futurus erat, foris erat, fuerat, futurus erat, e loco, ut iforas uenio, intro eo, intro uenio, foras ieram, intro ieram. Haec quattuor modis figurantur: per locum, ad locum, in loco, e loco; per locum, ut «hac
Abbreviated transcription (Latin):
aciguus beluus ut cicero dix̃ in uus & alia contra regulã par tei¬
pioꝵ mortuus putat᷑ eẽ participiũ s inuimi regulam nomis
conuersus est: Deconiunctione. Con iunctio est pari
orationis nec tans ordinansq: p̃sentiã. coniunctioni accils
figura ordo potestas figura est q̃ appar& figura simplex s uiq
p̃poni & subiungi. & potaestas coniunotionũ. In qͥnq species diuidi¬
t᷑ sunc enĩ copulatiue &q e at atq qͦ de disiunctiue. aut ue.i

Expanded text:
exiguus, beluus, ut Cicero dixit, Inuus et talia. Contra regulam particiexiguus, beluus, ut Cicero dixit, Inuus et talia. Contra regulam participiorum mortuus putatur esse participium, sed in uim regulamque nominis corationis nectens ordinansque sententiam. Coniunctioni accidunt figura ordo potestas. Figura est qua apparet si figura simplex sit, utpraeponi et subiungi, ut et. Potestas coniunctionum in quinque species diuidit
Abbreviated transcription (Latin):
inens & in ans syllabas utlegens amans fuar tepr inrus udegens
lecturus. amans amaturus in p̃ti lectus. amatus. futuro a signi¬
sicatione passiua. legendus amandus. Vides hanc partem orationis eẽ
ptempora oña h ao a uerbo mutatur. Nã uerbo conueniunt
tem̃pr qđ aut̃ dedinat᷑ ꝑ casus hoc a nomine mutat᷑ : nã declinatio
& hanc legentẽ. olegens abhoc & abhac legente Ergo quod haecpars
quođ par tẽ capi& nominis partẽ uerbi non laboriosi pars ÷ orati¬
onis. sun tellectu facilis. Nã p̃senti tẽpr̃is exit inans & in ens.
utamans legens. futuro agendi significationi Inrus am̃aturus
dus. sane ipsũ pt̃m tẽpus trib: sellabis t̃minat᷑. in tꝰ ut scriptꝰ lectꝰ
insus ut occisus. uisus innixus ut fixus plusñ inuenies. Ergout
in oronilatino sermone qđ in formã nominis decdinationẽ c̃uers
ut ÷ mattuus & enĩ abeo qđ morior & participio p̃ti temp̃ris intus

Expanded text:
in ens et in ans syllabas, ut legens, amans, futuro tempore in rus, ut legens lecturus, amans amaturus, in praeterito lectus, amatus, futuro a significatione passiua legendus, amandus. Vides hanc partem orationis ire per tempora: omnia haec a uerbo mutuatur nam uerbo conueniunt tempora. Quod autem declinatur per casus, hoc a nomine mutuatur nam declinatio nc legentem, o legens, ab hoc legente. Ergo, quod haec parsquod partem capiat nominis, partem uerbi. Non laboriosa pars est orationis, sed intellectu facilis. Nam praesenti tempore exit in ans et in ens, ut amans, legens, futuro ab agendi significatione in rus, ut amaturus, dus. Sane ipsum praeteritum tempus tribus syllabis terminatur in tus, ut scriptus, lectus, in sus, ut occisus, uisus, in xus, ut fixus; plus non inuenies. Ergo, ut poris in omni Latino sermone quod in formam nominis uel declinationem conuersab eo quod est morior, et participium praeteriti temporis in tus
Abbreviated transcription (Latin):
iam enuntiantur. ut apud. ante. aduersum cis citra cir cum sitirca
p̃t̃ post. pone secundũ supͣ trans ultra . In his p̃positionib: seruandatene¬
ca omniũ iđ masculini femininũ neutrum commiune seruandadiã
ad capitoliũ pł ad templa ad capitolia sic cominune genere singłi numo
ndciuẽ ad liostẽ ad sacer dotem pł ad ciues ad hostes ad sacerdotes sicergo
omnes. p̃positiones obseruabis seruatis ut dixi generib: seruatis num̃is

Expanded text:
m enuntiantur, ut ad, apud, ante, aduersum, cis, citra, circum, circa, pe, propter, praeter, post, pone, secundum, supra, trans, ultra. In his praepositionibus seruanda genera nominum, id est masculinum, femininum, neutrum, commune, seruandi etiam ad Capitolium, plurali ad templa, ad Capitolia; sic communi genere singulari numero ad ciuem, ad hostem, ad sacerdotem, plurali ad ciues, ad hostes, ad sacerdotes. Sic ergo omnes praepositiones obseruabis seruatis, ut dixi, generibus, seruatis numeris
Abbreviated transcription (Latin):
pauca ñ licent̃ sed uerecunde usurpata sine s̃ ad ũbia & ꝑ alias sillabas ex¬
cuntia. a fundo. fundit̾. acelo celitꝰ aradix radicitꝰ apenetrabilib locis
penitꝰ astirpe stirpitꝰ. It̃ in m. auico uicatim ab hostio hostiatim. auiris
sine differentiae int̃ intro. & uitus hec
intro in motũ ÷ in
bat᷑ am secundo t̃tio qͣrto
qͣnunto sexto & secundũ t̃tium quartũ quintũ sextum. Vt puta
secundo fact᷑ t̃ c̃ sul. & secundus fuit c̃ sul. secundo aut̃ ad ordinem per¬
secundus ad numerũ ut puta cũ dico secundo factꝰ ÷ c̃sul uid¬

Expanded text:
pauca non licenter, sed uerecunde usurpata. Sane sunt aduerbia et per alias syllabas expauca non licenter, sed uerecunde usurpata. Sane sunt aduerbia et per alias syllabas exeuntia: a fundo funditus, a caelo caelitus, a radice radicitus, a penetralibus locis penitus, a stirpe stirpitus; item in im, a uico uicatim, ab ostio ostiatim, a uiris Sane differentia inter intro et intus haec intro in motu est, intus biis secundo, tertio, quarto, quinto, sexto et secundum, tertium, quartum, quintum, sextum, ut puta secundo factus est consul et secundum fuit consul. secundo autem ad ordinem persecundum ad numerum, ut puta cum dico secundo factus est
Abbreviated transcription (Latin):
bĩ in e. ut docto docte. aiusto iuste aꝓfecto ꝓfecte apio pie. diudo ualide
aftenato fortunate. amagno magne. ab ample ample. aminimominim
n ec ad hanc negulã tracta sunt ut amiti amitit᷑ ñ dicimꝰ a tristi tristit᷑
ñ dicimꝰ talia ne aspere̾sonarent ꝓdiderunt ultimã syllabam. uta sapienti
per& & ab arte & ratione recessũ ÷ ubi asperitas offendebat auditum.
contrabas regulas auctoritas ausa ÷ & in paucis p̃sũs. ut dicer& cicero
hum anit̃ cũ humane diceredebt̃ & t̃rentius uitã per eat duri t̃ agẽbat
ꝓducere s tam̃ ipsi auctores modestius. & cũ qͦdãpudo re contraregulam
pauca p̃sũpserunt nã & falso dixer̃ ꝓ false & necessario ꝓnecessame &
sedulo ꝓsedule & raro prare. & crebro ꝓ crebre & tuto ꝓtute sic & alia tã

Expanded text:
mittit, ut a docto docte, a iusto iuste, a perfecto perfecte, a pio pie, a ualido ualide, mittit, ut a docto docte, a iusto iuste, a perfecto perfecte, a pio pie, a ualido ualide, a fortunato fortunate, a magno magne, ab amplo ample, a minimo minime nec ad hanc regulam tractanda sunt, ut a miti mititer non dicimus, a tristi tristiter non dicimus. Alia, ne aspere sonarent, perdiderunt ante ultimam syllabam, ut a sapientiperet; et ab arte et ratione recessum est, ubi asperitas offendebat auditum; contra has regulas auctoritas ausa est et in paucis praesumpsit, ut diceret Cicero humaniter, cum humane dicere debuit, et Terentius «uitam parce ac duriter agebat» pro dure. Sed tamen ipsi auctores modestius et cum quodam pudore contra regulam pauca praesumpserunt. Nam et falso dixerunt pro false et necessario pro necessarie et sedulo pro sedule et raro pro rare et crebro pro crebre et tuto pro tute; sic et alia tamen
Abbreviated transcription (Latin):
suni & alia ꝓparua q̃ desideratiua dicunt᷑ ut esurio iđ edere desidero
parturio parere desidero & ut dictũ ÷ acicerone dephilo sophis
latinitatis introductarum. Deaduerbio. Aduerbiũ ideo¬
dictũ ẽ qͥa ad lier& uerbo nec potest uerbiuis significantius sonare
nisi iungat᷑ aduerbiũ e ut puta uerbũ ÷ dico nauigo ualeo curro
&alia haec ñ plene. lurin significationiss̃ nisi adiciant᷑ ad uerbia
ual&. agilit̃ currit. tardiuscurrit uides q̃ a uerboꝵ significatione
cẽ potest ñ nisi fuerint ad uerbia coniuncta sic alia aduerbia
lna ut ha dico hc habito. introeo in tussũ foraseo foris sum. hinc nauigo. sic
dit euc nauigo hodie nauigo & alia q̃ in aliis pͥartib: late dicte s̃ & in.¬
cille tuplena s̃ ad eo hat ponere nolui qͥa ad discendi fastidiũ breuitas
apãctuna ÷. sane in aduerbiis. haet obseruaredebemꝰ quando ine ex eant

Expanded text:
Sunt et alia perparua, quae desideratiua dicuntur, ut esurio, id est edere desidero, Sunt et alia perparua, quae desideratiua dicuntur, ut esurio, id est edere desidero, parturio, parere desidero, et, ut dictum est a Cicerone de philosophis,Latinitatis introducta sunt. De participiis Haedictum est, quia adhaeret uerbo nec potest uerbi uis significantius sonare, nisi iungatur aduerbium, ut puta uerbum est dico, nauigo, ualeo, curro et talia: haec non plenae significationis sunt, nisi adiciantur aduerbia, ualet, agiliter currit, tardius currit. uides quia uerborum plena significatio esse non potest, nisi fuerint aduerbia coniuncta. sic alia aduerbia bia, ut hic dico, hic habito, intro eo, intus sum, foras eo, foris sum, hinc nauigo; sic de tempore cras nauigo, hodie nauigo et talia, quae in aliis artibus late dicta sunt et intellectu plana sunt. Ideo haec ponere nolui, quia ad discendi fastidium breuitas opportuna est. Sane in aduerbiis haec obseruare debemus: quando in e exeant,
Abbreviated transcription (Latin):
debuit. a meate ab illo a nob a uob̵ abillis. Temp̃r fut cũcursũ iredeb& ame
ne abillo a nob auđ abllis. suni &alia uerba q̃ inchoatiuadicunt᷑ haȩc subita
iffectione nascunt᷑ & exeunt in esco sellabã ut ardeo ardesco calto calesco
candeo candesco labeo labesco, tepeo tepesco ferueo feruesco uireo uiresco
ueo ł ferui. acaleo calui nã calescui fer uescui & uirescui latina ñ sunt.
& ideo incoatiua dicunt᷑ ꝑ fẽctũ tẽpꝰ ñ habere. qͥaq̃ incoamꝰ ad huc ꝑfecte ñ s̃. & om̃a¬
li ax q̃dixi in esco exire sẽꝑ neu tralias̃ nec accipiunt r. lit terã. & ideo ad mouis¬
se neutralia nete ꝑturb& eẽ q̃dã uerba instor exeuntia & tam̃ admittere
dicunt᷑ qͥb aliqͥd fr equentius factum significat᷑. ut adicto dictito alego lecti¬
to abscribo scriptito, aclamo, damito acio. cicito qđ significat frequent̃
uoco unde nuno aliquos uode p̃conscitat᷑ dicimꝰ. id ÷ frequent᷑ uocat᷑ & alia

Expanded text:
mpore futuro cursum iri debet a me a te ab illo a nobis a uobis ab illis. Sunt et alia uerba, quae inchoatiua dicuntur. Haec subita affectione nascuntur et exeunt in sco syllabam, ut ab ardeo ardesco, a caleo calesco, a candeo candesco, a labo labasco, a tepeo tepesco, a ferueo feruesco, a uireo uiresco, ueo ferui, a caleo calui; nam calescui, feruescui et uirescui Latina non sunt. Et ideo inchoatiua dicuntur praeteritum tempus non habere, quia quae inchoamus adhuc perfecta non sunt. quae dixi in sco exire semper neutralia sunt nec accipiunt r litteram. et ideo ammonui esse neutralia, ne te perturbet esse quaedam uerba in scor exeuntia et tamen admitterdicuntur, quibus aliquid frequentius factum significatur, ut a dicto dictito, a lego lectito, a scribo scriptito, a clamo clamito, a cio cito, quod significat frequenter uoco, unde nunc aliquos uoce praeconis citatos dicimus, id est frequenter uocatos, et alia.
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ iđ crim̃ ate audio & ẽ significatio passiua dedinant᷑ aut̃ haec uer¬
tiuus aut̃ iđ semꝑ in his uerbis in re. exit ut dicas crimonar.e. illun
iđ crim̃ illi iaar ingerere. Optatiuus mođ sic utinã criminarer
criminareris crimina retur. & putinã crimina rem᷑ remini

Expanded text:
dicimus, id est crimen a te audio, et est significatio passiua. Declinantur autem haec uerdicimus, id est crimen a te audio, et est significatio passiua. Declinantur autem haec uertiuus autem modus semper in his uerbis in re exit, ut dicas criminare illum, id est crimen illi ingere. Optatiuo modo sic: sing. utinam criminarer, criminareris, crimin
Abbreviated transcription (Latin):
futr tep nam mittun nũq inbonis auctoritate p̃sũpta naẽ ars hoc plib&
leo tilo erigo carpo cognosco capio fugio mergo sero arguo accipio
gon sumo ascendo expugno incipio hoc accipiuntr. lit & faciunt passiuo
suera legor carpor carpior &c& subhaec formaneutralia q̃ ñ accipiunt
r. lit tera ñ habent & dicunt neutralia inchoatiua q̃ ex eunt in sco. Ergo¬
ueutralia memineris sẽꝑnũꝗ ad mittere .r. lit Remanent duo alia
uerba q̃ cõmiia dicunt᷑ & deponentia .s. cõmunia ideo dicunt᷑ qͥa & cõ
munit̃ simultenent sub uno sono actiiũ e & passiuũ. quomodo in nominib:
ł homo hic & hacsacer dos fac̃ hic &hac homo sic & haec uerba dicunt᷑ cõmuns
&nũq deponunt r. lit ne non sit latina ut asculor si tollas .r. lit & dicas osco¬
lo ñ ÷ latinũ & dicimꝰ cum agimꝰ osculorte dũ aut̃ patimur & ab alio efficit᷑

Expanded text:
us in am mittunt, numquam in bo, nisi auctoritate praesumpta: nam ars hoc prohibet. us in am mittunt, numquam in bo, nisi auctoritate praesumpta: nam ars hoc prohibet. . Sunt autem haec: lego, tollo, erigo, carpo, cognosco, capio, fugio, mergo, sero, arguo, accipio, pono, sumo, ascendo, expono, incipio. Haec accipiunt r litteram et faciunt passiua uerba: legor, carpor, capior et cetera. Sub hac forma sunt neutr litteram non habent et dicuntur neutralia neutralia memineris semper numquam admittere r litteram. remanent duo alia uerba, quae communia dicuntur et deponentia. sed communia ideo dicuntur, quia simul et communiter tenent sub uno sono actiuum et passiuum, quomodo in nominibus uel homo, hic et haec sacerdos facit, hic et haec homo. Sic et haec uerba dicuntur communia et numquam deponunt r litteram, ne non sint Latina, ut osculor: si tollas r litteram et dicas osculo, non est Latinum. Et dicimus, cum agimus, osculor te; dum autem patimur et ab alio afficimur,
Abbreviated transcription (Latin):
neo mones futuru tẽpus in bosollabã ad mittunt ut amabo monebo sic serua¬
bis ubicũq ut futurũ tẽpus in bosellabã mittas : qͥas̃ alia duȩ coniugationes
q̃ futurũ tẽpus in amsellabã mittunt non inbo & uocant᷑ ipse c̃iugationes.
t̃tiacorrepta & t̃tia ꝓducta tertiacorrepta ẽ q̃ imperatiuu modũ in .e.¬
cor reptã mittit ut scribe tolle. carpe occide sere lege ergo uidisti impe
nuq inbo. ut scribã legã tollã carpã qr latinũ non est sidixerit scribebo
legebo tollebo arpebo Tertia similit̃ c̃iugatio ꝓducta exeodem impera¬
tiuo modo collegit᷑. Cũ enĩ imperatiuus mđ exit in .i. lit terã t̃tia c̃iugatio
tẽpus in ammittunt ut muniã leniã nutriã audiam s t̃uacor repta
infinitiuo modo ecorreptã habent ante nouissimã sillabã lutlegere
tollere. carpere. scribere. Tertiauͦ ꝓducta in hoc infiniti uomodo .l. bab&

Expanded text:
neo mones, futurum semper tempus in bo syllabam mittunt, ut amabo monebo. Sic seruaneo mones, futurum semper tempus in bo syllabam mittunt, ut amabo monebo. Sic seruabis ubicumque, ut futurum tempus in bo syllabam mittas, quia sunt aliae duae coniugationes, quae futurum tempus in am syllabam mittunt, non in bo, et uocantur ipsae coniugationes tertia correpta et tertia correptam mittit, ut scribe, tolle, carpe, occide, sere, lege. Ergo vidisti impernunquam in bo, ut scribam, legam, tollam, carpam: quia latinum non est, si dixerit quis, scribebo, legebo, tollebotiuo modo colligitur: cum enim imperatiuus modus exit in i litteram, tertia coniugatio tempus in am mittunt, ut muniam, leniam, nutriam, audiam. sed tertia correpta in infinito modo e correptam habet ante nouissimam syllabam, ut legere, tollere, carpere, scribere; tertia uero producta in hoc infinito modo i habet ant
Abbreviated transcription (Latin):
his adicit᷑ r. littera & fiuni passiua teneor teneris mordeor morderis araa
arceris. mulceor mulceris impleor impleris. delinab haec pissiua ꝑ moda
pͥma secunda & t̃tia ut tenaa teneris tenet᷑ . & p̃ ut tenem᷑ tenemini tenent᷑
sic dixi obseruabis s. quomodo at superius dixi. Prima c̃iugatio q̃ exit inas. ut
amoamas. capit & uerba neutralia ut certo certas nato natas in qͥb:r. litt̃a
ñ ad mittit᷑: nec enĩ dicimꝰ certor nator. sic in actiua coniugatione sec̃da q̃
exit ineo & in .es. ut moneo mones doceo doces. sunt multa q̃ amittuni .r
lit terã in pͥma ꝑsona ut algeo alges. scateo scates alge or enĩ ñ ẽ latinũ sic ferueo
ferues torpeo torpes pendeo pendes Inuideo inuides qũaq: oratius poetali c̃dix̃
s hoc noua usurpatione idẽ deinide emineo eniines nec dicimꝰ enineor. huec
due c̃iugationes. pͥma & sec̃da quas diximꝰ eexire in as & in es. ut amoamas mo¬

Expanded text:
his adicitur r littera et fiunt passiua: teneor teneris, mordeor morderis, arceor arceris, mulceor muiceris, impleor impleris. Declinabis haec passiua per primam, secundam et tertiam, ut teneor teneris tenetur, pluraliter tenemur tenemini tenentur. Sicut dixi obseruabis. Sed quomodo, ut superius dixi, prima coniugatio, quae exit in as, ut amo amas, capit et uerba neutralia, ut certo certas, nato natas, in quibus r littera non admittitur nec enim dicimus certor nator, sic in hac coniugatione secunda, quae exit in eo es, ut moneo mones, doceo doces, sunt multa quae non admittunt r litteram in prima persona, ut algeo alges, scateo scates: algeor enim non est Latinum: sic ferueo ferues, torpeo torpes, pendeo pendes, inuideo inuides, quamquam Horatius poeta dixit inuideor, sed hoc noua usurpatione: sic emineo emines; nec enim dicimus emineor. Hae duae coniugationes, prima et secunda, quas diximus exire in as et in es, ut amo amas, mo
Abbreviated transcription (Latin):
r& liqu& & indedicunt᷑ in ꝑsonalia qͥ a careni ꝑsonis duab: pͥma & secunda
& solãbabene tertiam ꝑsonã nã nec inpudeo pudes dicimꝰ nec doceo doces
nec lib eo libes. nec pigeo piges nec misereo miseres. nec peniceo penites
net parreo parres nec lique eliquiens scias aut̃ par& &liqu& hoc sign¬
ficar e qđ dicimꝰ manifestũ ÷ ut sidicas & si pares. hoc edixisse in iuriã fecisti
hoc significat. & liqu& idem manifestũ ẽ. ted & aut̃ tedio ÷ signific& quomodo
pig& q̃si prigritiã significat nã cũ dicimꝰ pig& me fecisse hoc dicere non
surg& animꝰmeus ꝓbare qđ feci haec aut̃ om̃a uerba q̃ sic declinant᷑ pud& me

Expanded text:
dicuntur impersonalia, quia carent personis duabus, prima et secunda, et solam habent tertiam personam. Nam nec pudeo pudes dicimus, nec deceo deces, nec libeo libes, nec pigeo piges, nec misereo miseres, nec poeniteo poenites, nec pateo pates, nec liqueo liques. Scias autem patet et liquet hoc significare quod dicimus manifestum est, ut si dicas et si paret hoc te dixisse, iniuriam fecisti; hoc significat et liquet, id est manifestum est. Taedet autem taedio est significat, quomodo piget quasi pigritiam significat; nam cum dicimus: piget me fecisse, hoc est dicere non surgit meus animus probare quod feci. Haec autem omnia uerba sic declinantur: pudet me,
Abbreviated transcription (Latin):
masculino tantũ:
t ertiomͦ uerba dicimꝰ ꝓsententis uul garib: q̃ ꝓuerbia dicuntur ui
mat. hic ꝑsone s̃ iii. ut lamoego lamastu elamat ille & tẽpus
p̃sens deinde plurale damamꝰ nos. damastis uos. clamant illi tẽo
s iã dudũ & dicimꝰ num̃o singłi. clamauerã ego clamaueras tu du¬
uerat ille
arł clamaueramꝰ nos damaueratis uos damauerant illi. hac uot: n iod¬
đt imperatiuus qͥ a sonum hab& imperanti si iste mođ ñ hab& pͥmõ ptonã
dament futuro tepr̃ ad secundã clamato ad t̃tiã similit̃ clamato siq̃te
qunc aut̃ de mođ optatiuo sic enĩ dicimꝰ qͥa optantis mođ loqͥt᷑ pͥma ꝑ sana
tep̃t p̃senti utina clamarẽ res r& & pł uninã clamaremꝰ retis rent

Expanded text:
masculino tantum. tertio modo uerba dicimus pro sententiis uulgaribus, quae prouerbia dicuntur, ut ae sunt tres, ut clamo ego, clamas tu, clamat ille; et tempus est praesens. Deinde pluraliter, clamamus nos, clamatis vos, clamant illi. Tempiam dudum, et dicimus clamaueram ego, clamaueras tu, clamauerat ille et plur. clamaueramus nos, clamaueratis uos, clamauerant illi; tempour imperatiuus, quia sonum habet imperandi. Sed iste modus non habet primam personam, clament; futuro tempore ad secundam clamato, ad tertiam similiter clamato. Sed quare Nunc de modo optatiuo. Sic autem dicimus, quia optantis modo loquitur, prima persona tempore praesenti utinam clamarem, secunda utinam clamares, ad tert
Abbreviated transcription (Latin):
optinaces & õ ꝑtinatia ab his ꝑ tinacib  adhanc formulã dedinabis
efficax tenax ꝑuicatx dicax secax rapax mordax capax furax emax
eer̃s̃ om̃s. in ex secłm or dinẽ: egulari sup ndmatar ut simplex
si plices &t haec sĩplicia. osi plices &õ simplicia. abhos siplicib Addhanesor¬
mnul ãdeclmant᷑ duplex triplex q̃ druplex quinq plex sexiplex ex

Expanded text:
ertinacia, abl. ab his pertinacibus. Ad hanc formam declinabuntur efficax, tenax, peruicax, dicax, sequax, rapax, mordax, capax, furax, emax, enus omne in ex secundum ordinem regularum supra ordinatarum, ut simplex:simplices et haec simplicia, uoc. o simplices et o simplicia, abl. ab his simplicibus. Ad hanc formam declinantur duplex, triplex,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uoã q̃sie definiun ꝑ sonã ut non ego ante monstratorẽ quones
dicamꝰ ego nã ipsũtu ñ plene si nȩ finitũ ÷ nisim ꝑ sonã duxeris digitr
sicergo hac minꝙ finita dicenda s̃. habenteni quanda designationes
siñ plene significationis qͦ modo ego ut puta pone et̃ turbã ñ sic signui¬
cantius đr in turba quomodode turba comunꝰdixerit ego seđ ut dems¬
tis unũ significemꝰ que querimꝰ aut ñ addimꝰ aut digitũ intendim uti
pareat certius quẽ uocemꝰ egotu ille & iste & aliam quẽ quasi posĩ
ex pan te aliq̃m desinire ꝑ sonã minꝰꝙ finita uocandis. pͥma ꝑsona

Expanded text:
 non sic definiunt personam, ut non egeant demonstratore, quomodo dicimus ego: nam ipsum tu non plene finitum est, nisi in personam direxeris digitum. Sic ergo haec minus quam finita dicenda sunt: habent enim quandam designationem, sed non plenae significationis, quomodo ego, ut puta pone esse turbam: non sic significantius dicitur in turba, quomodo de turba cum unus dixerit ego. Sed ut de multis unum significemus, quem quaerimus, aut nomen addimus aut digitum intendimus, ut appareat certius quem uocemus. Ergo tu, ille et iste et alia, quae quasi possunt ex parte aliquam definire personam, minus
Abbreviated transcription (Latin):
suex signifex qͥ signa facit & alio Exit genꝰ com in eps ut princeps deduut¬
sicdeclinant᷑ manceps particeps municeps. anceps aut̃ aebiceps. tricens
a qͥ d riceps. multiceps. p̃ceps haec sex noa genetiuũ singularẽ c̃traregulã
iũperiorem intirsellabẽ mit tunt ñ in pis. ut anceps ancipitis. bicepibicptas
ingon elabõ ex eunt ñ in pis ut pͥncipis mancipis qͥ a capitis significatione ueniui
nabioa. hospes deses p̃ses ales diues miles. ceres ueles uelliter: q̃: leius
ar maturae milites. celes celitis. qͥ it̃ sibi faciunt ad caelum sic in digess

Expanded text:
spex, signifex qui signa facit et talia. Exit genus commune in eps, ut princeps; declinatdeclinantur manceps, particeps, municeps. Anceps autem et biceps et triceps et quadriceps, multiceps, praeceps, haec sex nomina genetiuum singularem contra regulam superiorem in tis syllabam mittunt, non in pis, ut anceps ancipitis, biceps bicipitin tis syllabam exeunt, non in pis, ut principis, mancipis, quia a capitis significatione ueniunt, nabis: hospes, deses, praeses, ales, diues, miles, Caeres, veles velites qui sunt armaturae milites, caeles caelites qui iter sibi faciunt ad caelum, indiges,
Abbreviated transcription (Latin):
hi hoꝵ inshos abhis. generefemirino haec huiꝰ huic hanc abla
nitũ inceteris itaut superius declinatur. excepto eo qđ huius
neutrũ facit illuc. quẽ ad modũ superiur facit. istuc s tantũ¬
modo illud toꝙ istud
pieꝓnomen ininus quam finitum quoditaut duo siperiora declinat nis qđ hũ
ꝓ nominis declinationem ab accõ incipere. sicut secunde ꝓ sdna auocatiuo
qđ ÷tu. sisi quis qͥa nominatiuo car& agenetiuo pudt& inchoandum

Expanded text:
his, hos, ab his. genere feminino: haec, huius, huic, hanc, ab nitum in ceteris ita ut superius declinatur, excepto eo quod huius neutrum non facit illuc, quemadmodum superius facit istuc, sed tantummodo illud tamquam istud. ipse pronomen minus quam finitum quod ita ut duo superiora declinatur, nisi quod huius pronominis declinationem ab accusativo incipere, sicut secundae personae a vocativo, quod est tu. Sed si quis, quia nominativo caret, a genetivo putet inchoandum,
Abbreviated transcription (Latin):
sic sorex stilio musca. Ergo hocmt̃ ẽ int̃genꝰ comniune epi dienon¬
inepr chenon pecora tantũ qđ ingenere cõmuni ambo articuli sun
genr̃s neũi qđ ÷ heo pecus subar ticulo quisonat hoc intellegit᷑ & fem̃a
t uir gilius ait. lenta salix feto pecori ecce in pecore lic& sit genꝰ neutrũ. auditor
illic & genꝰ femininũ cũdix̃ feto pecori id ÷ grauido Nunc dicendũ de cõmu¬
penates. In fem̃o tantũ plurali ut terme exequie incsidie diuitiae nundi¬
ne kalende. Itẽ in nominib: ciuitatum. amide teneattine siracus. & ebetu¬
bune salde abitine macomades calesca preas ar elares. fur mituniq
locatunus dicunt᷑ & alia similia. In neutrotantũ singłi ut aurũ argentũ
plũbũ stagnũ piꝑ triticũ oleũ uinũ quã quã uirgilius uina & aceroradius
dix̃ liquam̃ ordeũ. cui uirgibus solus poetica licentia dedit plurale.
ut serite ordea cãpis & alia. In neutrotantũ pluralia castra moe¬

Expanded text:
sic sorex, stellio, musca. Ergo hoc interest inter genus commune et in epicoeno pecora tantum: quod in genere communi ambo articuli suntgeneris neutri, quod est hoc pecus: sub articulo qui sonat hoc, intelligitur et femina, ut Virgilius ait, Lenta salix feto pecori . Et in pecore licet sit genus neutrum, auditur illic et genus femininum, cum dixit, feto pecori, id est gravido. CAPUT VIII.-- De nomipenates. In feminino tantum plurali, ut thermae, exsequiae, insidiae, divitiae, nundinae: in nominibus civitatum, Amyclae, Thenae, Athenae, Syracusae, Thebae, Tubunae, Saldae, Abiturae, Macomades, Cales, Carreasi, Relares, Furnitum, quae loca turnos dicuntur, et alia similia: in neutro tantum singulari, ut aurum, argentum, plumbum, stagnum, piper, triticum, oleum, uinum, quamquam Virgilius uina et Cicero rarius dixit, liquamen, hordeum, cui Virgilius solus poetica licentia dedit pluralem, ut «serite hordea campis» et alia; in neutro tantum pluralia castra, moe
Abbreviated transcription (Latin):
uimini. It̃ crudele funeri It̃ letali uulneri It̃ dula exori recus&
es cum dicimꝰ nobili generenatꝰ ñ nobile sic ergo obseruabis inom
hoo animal animalis animali. hoc animal oanimal ab hoo animali
malia: ab lus animalib adhane formã declinabis. tribunab tibu
a uirgilius deipsoloco. & gelidema nstrat sulinupe luꝑcar. Alias paies

Expanded text:
ine», item «crudeli funere», item «letali uulnere», item «dulci ex ore recusent»; et cum dicimus nobili genere natus, non nobile. Sic ergo obseruabis in omnhoc animal, gen. huius animalis, dat. huic animali, acc. hoc animal, malia, abl. ab his animalibus. Ad hanc formam declinabis tribunal tribunet Virgilius de ipso loco «et gelida monstrat sub rupe Lupercal». Alia species
Abbreviated transcription (Latin):
i fac̃: ut̃q: & significat ambos s tam̃ in singulari sono ÷ si significatione duali.
que ut̃q lic& duo signific& tam̃ solusduo utriq aut̃ duosignificat s sicut in singulis
nultis sidicas utriq exercit᷑ duo significo s in singulis turbã intellegi uolo
aqͥdã distincta st̃ si iterũ auctoritate confusa sunt. nãcũ ait uirgilius suꝑ utrũq
dedinamꝰ utramulier utrius mulieris. utri mulieri utrem mulierem: õutra
utrius mancipii utrimancipio utrũ mancipiũ outrũ mancipiũ abihocutro
femix neutra neutro genere hoc neutrũ mancipiũ undeusas iã eripuit ut
icamꝰ generis neũ cũ diceredebeam̃ genere quomodo utrius additac̃ nuetiono
q: syllabe
selinant ꝓ nom ipsũ ad regulã sup̃ dictã in masculinis uĩo in femiinis a
hoc quale hui qͣlis. pluralia haec qualia. hor qualiũ: sun quantitatis.
quot̾ totꝰ. sem̃o qͦta tota neum quotũ totum pluralẽ am asđo quoti

Expanded text:
ba, facit uterque, et significat ambos: et tamen singulari sono est, sed significatione duali. que licet duo significet, tamen solum duo: utrique autem duo significat, sed sic ut in singulis multi sint: si dicas utrique exercitus, duo significo, sed sic in singulis turbam intelligi volo. Haec quidem distincta sunt, sed item auctoritate confusa sunt. Nam cum ait Virgilius, Super utraqfemininum declinabimus, utra mulier, utrius mulieris, utri mulieri, utram mulierem, o utra utrius mancipii, utri mancipio, utrum mancipium, o utrum mancipium, ab hoc utro feminino neutra, neutro genere hoc neutrum mancipium. Unde usus jam arripuit ut dicamus generis neutri, cum dicere debeamus neutrius, quomodo utrius. Addita conjunctione que syllaba, declinatur pronomen ipsum ad regulam supradictam. In masculinis, uterque; in femininis, hoc quale, hujus qualis: pluraliter haec qualia, horum qualium. Sunt et quantitatis, quota, tota, a neutro quotum, totum, plurali a masculino quoti,
Abbreviated transcription (Latin):
ab his munilib similit̃ declinab sedile sedila p̃sepe p̃sepia torale
torabia ducale ducalia molle mollia. graue grauia uileuilia
mite mitia suauesuauia uitale uitalia morale moralia. lene lenia
ancile. ancilia qd ÷ genꝰ scuti. Dequo uirgilius leuaq anale gerebat¬
s acile facilia nobile nobila agile agilia maremaria si pluraliter
trescasus hab& tantũ nominatiuũ accm̃ & uõem genetm ñ haba

Expanded text:
ab his monilibus. Similiter declinabis sedile sedilia, praesepe praesepia, torale toralia, ducale ducalia, molle mollia, graue grauia, uile uilia, mite mitia, suaue suauia, uitale uitalia, morale moralia, lene lenia, leue leuia, ancile ancilia quod est genus scuti, de quo Virgilius «laeuaque ancile gerebat», Facile facilia, nobile nobilia, agile agilia, mare maria, sed plurali tres casus habet tantum, nominatiuum accusatiuum et uoca
Abbreviated transcription (Latin):
abepli chenis passer. accipit̃ anser: Nunc de .s. litt̃ serliuo uet
sacerdos in pos similis nobilis agilis. ab ommgenere ut nugus & ã iã
dehis mox uberius t tractauimꝰ ab ephicenis tigris mus lep. & cas
aypͥis pollux a femis nex prex fex pax fax & alia aneutris nullũ nom̃
nomina generis neui inum syllaba exeuntia templum sic de¬
clinatur: nom̃to singłi nom̃t hoc tẽplũ. geñ hui tẽpli dãt huic
abł ab his templis. simili declinationi & hac oma ꝑ currunt:
uenenũ dãnũ bonũ malũ magnũ pessimũ prauũ frumentũ¬
p̃dicam̃tum medi cãmentũ : mebrũ ferrum metrum pratum
tignum. plaustũ claustrum. in strum̃tum. oliuetũ uinetũ palmetũ
argum̃tũ sacrũ testam̃tũ iugerũ uinumi s: numeritantũ singłi
uina enim poetaedixer & cicerranius sic oletim ordeũ triticum
mi. huic ingenio. sic imperium. huiꝰ imperii. scriniũ capitolium.

Expanded text:
ab epicoenis passer, accipiter, anser. Nunc de s littera semiuocali tsacerdos, impos, compos, similis, nobilis, agilis; ab omni genere, ut nugas et cetera: de his mox uberius tractabimus: ab epicoenis tigris, mus, lepus et cetera. a propriis Pollux; a femininis nex, prex, fex, pax, fax et alia; a neutris nullum nomen, Nomina generis neutri in um syllabam exeuntia: templum, et declinatur num. sing. nom. hoc templum, gen. huius templi, dat. huic abl. ab his templis. Simili declinatione et haec omnia percurruenenum, donum, bonum, malum, magnum, pessimum, prauum, frumentum, medicamentum, membrum, forum, metrum, pratum, tignum, plaustrum, claustrum, instrumentum, oliuetum, uinetum, palmetum, um, sacrum, testamentum, iugerum, uinum, sed numero tantum singulari uina enim poetae dixerunt et Cicero rarius; sic oleum, hordeum, triticum, m, huius ingenii. Sic imperium imperii, scrinium scrinii,
Abbreviated transcription (Latin):
potior pecuma. utortoga priuor potestate. egeo laude. careo moles¬
tia cedo possessione. abstineo cibo. fungor officus. sacrificor uictima.
glorior uiribus. donatus torque. dignꝰ honore. Nomina datiuo
casui intentus studiis. mimicus uirtuti. audiens dicto. inuidens
bono. maliuolus studenti utilis ciuib: i tus scene finrt¬

Expanded text:
potior pecupotior pecutia, cedo possessione, abstineo cibo, fungor officiis, sacrifico uictima, glorior uiribus. donatus torque, dignus honore. nomina datiuo casui: intentus studiis, inimicus uirtuti, audiens dicto, inuidens bono, maliuolus studenti, utilis ciuibus, aptus scen
Abbreviated transcription (Latin):
nem. aliqua suꝑ &uiciosa barbarus aut̃ si alicuiꝰ gentis uerbum :
ñ receptum. ut si quis dicat in latino sermone dellas ꝓcarice quod
utiq punicũ ÷ es seaut̃ nullius omnino gentis uerbũ ꝓuerbo numi
benorũ mesereor pueronum pud& facti pig& gratiae penitallalas
tede operis meminit lectionis reminiscor doloris ignarus melor
uerba accusatuo casu dec& dnm. penit&amicũ. pig&inertẽ ride
fratrem. calomniat᷑ catonẽ c̃cede p̃ciũ. lego homerum. scribo histo¬
riam. consulor inimicum.
expers bonoꝵ dubius itneris. cupidus honoris. neglegens pictura
conscius facti. datiuo casui. maledico isti. suad eo iudicib indicotib
cedo potenti ministroparenti. langior amico. dono ꝓpinquo¬
obsequor dño. aduersor immico. gratificor illis. subscribo epis¬
tolis. ad sum clementi per eo legibus. Nomina uocatiui cosus
uirgili scribe. cicero responde ablatiuo casus. uerba fruor fratre

Expanded text:
nem aliqua superest uitiosa, barbarum autem si alicuius gentis uerbum est nem aliqua superest uitiosa, barbarum autem si alicuius gentis uerbum est non receptum, ut si quis dicat in Latino sermone bdellas pro carica, quod utique Punicum est. esse autem nullius omnino gentis uerbum pro uerbo enbonorum, misereor puerorum, pudet facti, piget gratiae, paenitet laboris, taedet operis, memini lectionis, reminiscor doloris, ignarus malorum. uerba accusatiuo casui: decet dominum, paenitet amicum, piget inertem, ridet fratrem, calumniatur Catonem, concedo pretium, lego Homerum, scribo historiam, consolor inimicum, expers bonorum, dubius itineris, cupidus honoris, neglegens picturae, conscius facti. datiuo casui seruiunt maledico hosti, suadeo iudicibus, indico tibi, cedo potenti, ministro parenti, laobsequor domino, adversor inimico, gratificor illis, subscribo epistulis, adsum clementi, pareo legibus. Nomina vocativi casus: Virgili scribe, Cicero responde. Verba ablativi casui: fruor fratre,
Abbreviated transcription (Latin):
adiectione acuminis de tractione peccat. siaut̃ duas acuat syllabas
inuna parte orationis adiectione acuminis offendit. auditũ sidicat iuili
ꝓuilla commotatione lit tere sidicat displicina ꝓ disciplina transmuti¬
one syllabe inuicio ÷ qͥ a multa detractione & adiectione cõmua¬
tione & trans mutatione. aut aspirationis aut litterȩ. aut syllabae
aut accentuum. aut tẽporũ fit bar barismꝰ s ad cetera uitanda potest q̃a
letio boni auctois subuenire. ꝓp̃t tepra aut̃ & accent᷑ alia erudicia & pora
maxime necessarus. aut syllabis tẽpus excludit anĩ aduertendus dilig
e qđ eiusdẽ tẽpris docti uł q̃ habeniꝰ ł dixerini ł ꝓbauerine a sũ momu¬
sec̃ sensu. quod inscriptis eorum quibus lib& & insermone cũ cura
edito facillime appar& sanequidem discernuni int̃barbarisinũ
& barbarꝰ ut bar barismꝰ sit si pars orationis secđm red ditã ratio¬

Expanded text:
am, acuminis detractione peccat. si autem duas acuat syllabas am, acuminis detractione peccat. si autem duas acuat syllabas in una parte orationis, adiectione acuminis offendit auditum. si dicat uulla pro uilla, commutatione litterae; si dicat displicina pro disciplina, transmutatione syllabae in uitio est, quia detractione et adiectione, commutatione et transmutatione aut aspirationis aut litterae aut syllabae aut accentuum aut temporum fit barbarismus. sed ad cetera uitanda potest quaecumque lectio boni auctoris subuenire. propter tempora autem et accentus alia eruditio et poetae maxime necessarii sunt, aut si ab his tempus excludit, animaduertendus diligenter et quod eiusdem temporis docti qui habentur uel dixerint uel probauerint, a summo sunt consensu, quod in scriptis eorum quibuslibet et in sermone cum cura edito facillime apparet. sane quidam discernunt inter barbarismum et barbarum ut barbarismus sit si pars orationis secundum redditam ratio
Abbreviated transcription (Latin):
bla dinem amicitiarum ꝓamore & faccionebonoꝵ ꝓ c̃cessione ñ si uituper
so iiuridens dicat sedbono animo arbitrans ita ẽẽ dicendum. Nũ quã solo
narep̃hendi ut solecismũ fecisse arguatur. hoc ergo int̾ ÷ int̃ solearũ & in ppri
qđ insolec sinõr ep̃hendit᷑ ordinis ignorantia In mꝓprio aut̃ significationer
Aliud ẽ enĩ nescire quomodo se uerba consequidebeant. aliud nercire quid signi
ficeni qđ singula ipsal uerbalatina non st̃. Nã si qͥs dicat hominẽ retractai
aspiratione barbaris mũ facit aut coronã addita aspiratione petcat aut lug
de tracta syllaba scilic& peccauit. aut potest ꝓ potest ad dita syllaba latis
ñ ÷ ut sidicat pone & pͥmã syllabã corripiat detractione tẽporis barli¬
rismus ÷ ut sidicat bonꝰ itx pͥmã syllabã ꝓducat adiectionẽ tẽporis uiciũ

Expanded text:
libidinem amicitiarum pro amore, et factionem bonorum pro cessione, nisi uituperans libidinem amicitiarum pro amore, et factionem bonorum pro cessione, nisi uituperans aut inridens dicat, sed bono animo arbitrans ita esse dicendum, numquam solet ita reprehendi ut soloecismum fecisse arguatur. hoc ergo interest inter soloecismum et i in soloecismo reprehenditur ordinis ignorantia, in improprio autem significationis: aliud est enim nescire quomodo se uerba consequi debeant, aliud nescire quid significent. de barbarismo barbarismus quo singula ipsa uerba Latina non sunt. nam si quis dicat hominem retracta aspiratione, barbarismum facit; aut coronam addita aspiratione, peccat; aut luctat detracta syllaba, scilicet peccabit; aut potestur pro potest addita syllaba, Latinum non est; aut si dicat pone et primam syllabam corripiat detractione temporis, barbarismus est; aut si dicat bonus et primam syllabam producat adiectione temporis, uitium
Abbreviated transcription (Latin):
dedomo eforo, exedicto ꝓpatria ꝓcaeteris palam omnib: sine inui¬
dia tenus facie. utriq casui seruiun le. In uillã uado & inuillasũ.
subtectũ uenio. & sul tecto sto. subter arborem eo. subterarbore
sedeo. suꝑ arborem siliuni. & suꝑ arbore sedun. & suꝑ quando do
significat. sicuti est. multa suꝑ priamo rogitans. abło t antũ serure.
pareieooNs INter iectio ÷ pars orationis.
aliquẽ motũ animi significanseatq ex pͥmens. ut heu. pape. hen
tes orauonis. sead malesibima& nexus.
aqude ĩ dit in ẽ hominib: si considerersingula nullũ fecit uiciũ Nã &int̃ lagn
& hiominib: siuiciosit sic utrũq c̃iunctũ. hoc ergomͦ qͣn do peccator inqͣlib
rauone quedetio par tib: orationis reddita ÷ sole cismͦuocat᷑ non nulli
a solecrtas q ingunt ix ppͥum. qđ grecȩ acrrologiadr̃ si qͥs uerbi cauta dico

Expanded text:
de domo, e foro, ex edicto, pro patria, prae ceteris, palam omnibus, sine invide domo, e foro, ex edicto, pro patria, prae ceteris, palam omnibus, sine invidia, tenus facie. Vtrique casui serviunt hae: in villam vado et in villa sum, sub tectum venio et sub tecto sto, subter arborem eo et subter arbore sedeo, super arborem saliunt et super arbore sidunt. Et super, quando de significat, sicuti est «multa super Priamo rogitans», ablativo tantum servit. DE INTERIECTIONE Interiectio est pars orationis aliquem motum animi significans atque exprimens ut heu, papae, hem,tes orationis, sed male sibimet nexas. Qui enim dicit «inter hominibus», si consideres singula, nullum fecit vitium: nam et inhoc ergo modo quando peccatur in qualibet ratione, quae de octo partibus orationis reddita est, soloecismus uocatur. nonnulli a soloecismo seiungunt improprium quod Graece acyrologia dicitur. si quis, uerbi causa, dicat
Abbreviated transcription (Latin):
scilica. De pre posiriono. napositio ÷ pariorauonis quae
iaq alie p̃positiones tantũ conponunt᷑ ut didis ream. dicimꝰ enĩ diudico
diduco discurro remoueo ambio alia tantũ casib: seruiuni. ut apud
pene secundũ ultra aduersũ cis. citra cirgca erga intra. infra iuxta
oenes. ꝓot̃ usq corã absq palam sine. tenus. ceterȩ & conponuntur.
& casibus ser uiuni ut ad nuam. & adduco dicimus. & ad amicum. ergo
acc̃m. seruiunt haȩ ad amicum. ipud patrem. antecenam. aduersus
hostem cis tꝑberim .ci tradonum circum murum. cir ca ianuam.
contra portã. erga fratrẽ. extramatrem. Int̃montes. itra domum
infraurbem. iuxta lacum . obrem penes earum ꝑ spacium ꝓpe
circum. ꝓpt̃ salutẽ p̃t̃ sonum. post tergum ponebalneas. secđmuiam
transgilliam ultra & iopiam usq roman ab latiuo ca sui seruiuã
het ascicio ab olimpo abstecto. absq: damno. cũ amico. corãuicino

Expanded text:
ositione de praepositione praepositio est pars orationis quae itaque aliae praepositiones tantum componuntur, ut di, dis, re, am - dicimus enim diiudico, diduco, discurro, remoueo, ambio -, aliae tantum casibus seruiunt, ut apud, pone, secundum, ultra, aduersum, cis, citra, circa, erga, intra, infra, iuxta, penes, propter, usque, coram, absque, palam, sine, tenus. ceterae et componuntur et casibus seruiunt, ut adnuam et adduco dicimus et ad amicum. ergo accusatiuo seruiunt hae: ad amicum, apud patrem, ante cenam, aduerhostem, cis Tiberim, citra domum, circum murum, circa ianuam, contra portam, erga fratrem, extra matrem, inter montes, intra domum, infra urbem, iuxta lacum, ob rem, penes Eurum, per spatium, prope circum, propter salutem, praeter sonum, post tergum, pone balneas, secundum viam, trans Galliam, ultra Aethiopiam, usque Romam. Ablativo casui serviunt hae: a socio, ab Olympo, abs tecto, absque damno, cum amico, coram vicino,