comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
no illud probari minime pocelt
Gallos antromo noĩato putasse
propter calliitatis silitudinem
sibi aliquid de sylla esse querendũ.
Cassio. si hic esset in eodem scelere
ne cũ appellasset quidem antromũ
Nuiꝰ in mẽte uenire pocuille. S
tñ quid respondit de sylla Cassius
se nescire certũ. non purgat inqͥt
dixi antea ne si argueret quidem
tũ denq cũ esset int̾rogatus id
michi eriminosum uide̾tur ded
ego in iudiciis et questionib nõ
Hoc querendũ arbitror nũ purge¬
tur aliquis et nũ arguatur eten
cũ negat se scire Cassius utrũ sub¬
leuat᷑ Syllam an satis probat se
nescire. Sublenat apud Gallos.
Quid ita ne iadicent. Quid si ꝑi¬
culũ esse putasset. ne illi unqͣm
iudicarent de se ipso confessus ẽẽt.
nesciit. Iud̾. credo celatũ esse cassi
conflata esle conltabat. Qui ne¬
gare noluit esse in eo numero syl¬
iam quo plus spei gallis daret.
dicere autem fallum non aulus

Expanded text:
vero illud minime probari potest, vero illud minime probari potest, Gallos Autronio nominato putasse propter calamitatis similitudinem sibi aliquid de Sulla esse quaerendum, Cassio, si hic esset in eodem scelere, ne cum appellasset quidem Autronium, huius in mentem venire potuisse. sed tamen quid respondit de Sulla Cassius? se nescire certum. 'non purgat,' inquit. dixi antea: ne si argueret quidem tum denique, cum esset interrogatus, id mihi criminosum videretur. sed ego in iudiciis et in quaestionibus non hoc quaerendum arbitror, num purgetur aliquis, sed num arguatur. etenim cum se negat scire Cassius, utrum sublevat Sullam an satis probat se nescire? 'sublevat apud Gallos.' quid ita? 'ne indicent.' quid ? si periculum esse putasset ne illi umquam indicarent, de se ipse confessus esset? 'nesciit videlicet.' credo celatum esse Cassiuconflata esse constabat. qui negare noluit esse in eo numero Sullam quo plus spei Gallis daret, dicere autem falsum non ausus
Abbreviated transcription (Latin):
dem uoluntate. Quid tamẽ cassi¬
us si respondisset idem sentire et
sccũ facere. Dyllam tam̃e michi
non uide̾tur in hũc id cͥminosũ
esse debere. Quid ita quia qui
barbaros hoĩes ad bellũ impelłe̾t
non debebat minuere illorũ sus¬
picionem et purgare eos de qͥb
illi aliquid suspicarent. Non re¬
spondit tñ una face̾ syllam et eĩ
esset ab surdũ cũ ceteros sua spõ¬
te noiasset mencionẽ facere nul¬
lam nisi ad monitũ et interroga¬
tũ insi forte uerisile̾ est p. sylle
nomen ĩ memoria. Cassio nõ fu¬
isse. Si nobilitas hõis. Si affla¬
ta fortuna. Si reliquie pͥscine
dignitatis non tam illustres fuis¬
sent. Tamẽ antromi ꝯmemoraai¬
o memoria sylle retulisset ecam
ut arbitror cũ auctoritates pri¬
cipũ cõiuracionis ad incitandos
aĩos allobrogũ collige̾t cassius ⁊̃
cũ scret extas naciones maxiẽ
nobilitate moueri non prius. an¬
tromũ quã syllam noĩasset. Iam

Expanded text:
dem voluntate. quid tum Cassidem voluntate. quid tum Cassius? si respondisset idem sentire et secum facere Sullam, tamen mihi non videretur in hunc id criminosum esse debere. quid ita? quia, qui barbaros homines ad bellum impelleret, non debebat minuere illorum suspicionem et purgare eos de quibus illi aliquid suspicari viderentur. non respondit tamen una facere Sullam. etenim esset absurdum, cum ceteros sua sponte nominasset, mentionem facere Sullae nullam nisi admonitum et interrogatum; nisi forte veri simile est P. Sullae nomen in memoria Cassio non fuisse. si nobilitas hominis, si adflicta fortuna, si reliquiae pristinae dignitatis non tam inlustres fuissent, tamen Autroni commemoratio memoriam Sullae rettulisset; etiam, ut arbitror, cum auctoritates principum coniurationis ad incitandos animos Allobrogum conligeret Cassius, et cum sciret exteras nationes maxime nobilitate moveri, non prius Autronium quam Sullam nominavisset. iam
Abbreviated transcription (Latin):
q semꝑ nec si a me forte disciu̾is
id circo te a se et a re p. et a tua
dignitate defice̾ pacient᷑ Si ia
redeo ad causam acq hoc nos Iud̾
testor michi de memetipso tam
multa dicendi necessitas quedaz
imposita est ab illo Nam si ũorqͣtꝰ
Syllam solũ accusasset ego quoq
hoc tempore nichil aliud agerem
nisi eũ qui acculatus esset defen¬
derem. S cum ille tota illa orõne
in me eslet inuectus et cũ micio¬
respondere non cogeret tamẽ ipã
causa hanc a me oronem flagitas¬
set allobrogibus noĩatũ syllam eẽ
dicis quis negat sylle iudiciũ et
uide quẽ ad modum noĩatus .i. cas¬
siũ dixerũt cõmemorasse cũ ceti̾s
antromũ secũ facere. Quero nũ
syllam dixerit cassius nuĩqͣ se ai¬
unt quesisse de cassio quid sylla
sentiret iudete diligencia galloꝵ
qui uita hoĩu naturãq nõ nos¬
sent. ac tantũ audissent eos pari
calamitate qui fuerant esse in ea¬

Expanded text:
que semper nec, si a me forte desciveris, que semper nec, si a me forte desciveris, idcirco te a se et a re publica et a tua dignitate deficere patientur. sed iam redeo ad causam atque hoc vos, iudices, testor: mihi de memet ipso tam multa dicendi necessitas quaedam imposita est ab illo. nam si Torquatus Sullam solum accusasset, ego quoque hoc tempore nihil aliud agerem nisi eum qui accusatus esset defenderem; sed cum ille tota illa oratione in me esset invectus et cum, ut initrespondere non cogeret, tamen ipsa causa hanc a me orationem flagitavisset. ab Allobrogibus nominatum Sullam esse dicis. quis negat? sed lege indicium et vide quem ad modum nominatus sit. L. Cassium dixerunt commemorasse cum ceteris Autronium secum facere. quaero num Sullam dixerit Cassius. nusquam. sese aiunt quaesisse de Cassio quid Sulla sentiret. videte diligentiam Gallorum; qui vitam hominum naturamque non nossent ac tantum audissent eos pari calamitate esse, quaesiverunt essentne ea
Abbreviated transcription (Latin):
demq sedem oium nr̃m. arcẽ regũ.
ac nacionũ ext̾arũ lumẽ gencium
Domiciliũ imꝑii. quinq hõium
amenciũ ac ꝑdicorũ pena redemi.
An me exiltimasti hec iniuratum
in iudicio non elle dicturũ que iu¬
ratus in maxima concione dixis¬
sem Atq eciam illud addam ne
qui forte incipiat imn ppbus subito
te amare Torquate: et aliquid
spare de te Atq ut idem omẽl ex¬
audiant clarissima uoce dicani
harũ oĩuun rerũ quas ego in con
et gessi .l. ille torquatus cũ esset
mens contubnalis in consulatu
parens eius homo amantissimus
prĩe maximi animi. sũmi consilii.
singulis constancie. cũ esset eger
tamen oĩbus rebus illis interfuit
nũqͣ est a me digressus studio cõ¬
silio auctoritate unus adiuuit
plurimũ cũ infirmitatem corpis
animi u̾tute suꝑ. aret uidel ne ut
eripiam te ex imꝑpborũ subita gͣ¬
cia et reconciliem bonis oĩbus qͥ
te et diligũt et retinẽt retinebũt¬

Expanded text:
cem regum cem regum ac nationum exterarum, lumen gentium, domicilium imperi, quinque hominum amentium ac perditorum poena redemi. an me existimasti haec iniuratum in iudicio non esse dicturum quae iuratus in maxima contione dixissem? atque etiam illud addam, ne qui forte incipiat improbus subito te amare, Torquate, et aliquid sperare de te, atque ut idem omnes exaudiant clarissima voce dicam. harum omnium rerum quas ego in conscepi atque gessi L. ille Torquatus, cum esset meus contubernalis in consulatu parens eius, homo amantissimus patriae, maximi animi, summi consili, singularis constantiae, cum esset aeger, tamen omnibus rebus illis interfuit, nusquam est a me digressus, studio, consilio, auctoritate unus adiuvit plurimum, cum infirmitatem corporis animi virtute superaret. videsne ut eripiam te ex improborum subita gratia et reconciliem bonis omnibus? qui te et diligunt et retinent retinebunt
Abbreviated transcription (Latin):
tu remp. rep̃hendis que dome¬
sticos Hostes ne ab hiis ipsa ne¬
carctur necauit. Itaq attende¬
iam torquate quã ẽgo defugia
auctoritatẽ ꝯsulat̾us mei. Ma¬
ximia uoce ut omẽs ex audire
possint dico. semꝑq dicã: Id¬
poribus quorũ ego frequẽcia
magnope letor. Erigite mẽtes
auresq ur̃as et me de inuidio¬
sis rebus ut ille putat dicẽtẽ
actendite. Ego consul cũ ex̾¬
citus ꝑditorũ ciuiũ clamdesti¬
no scelere ꝯflatus crudelissimũ
et luctuosissimũ exiciũ patrie
compasset cũ ad occasũ interi¬
tũq rei p. catilina in castris
in hiis autẽ templis acq tectis
dux lentulus esset cõstitutus
meis consiliis ineis laboribus
mei capitis ꝑiculis sine tumuleu
sine delectu sine armis sine ex̾ci¬
tu qͥnq hõibus rep̾hensis atoꝵ
ꝯfossis incensione urbeni. Int̾nicio¬
ne ciues. uastitate ytaliam int̾i¬
tu rem p. lib̾aui. Ego uitam oĩũ
ciuiũ statũ orbis terre urbem hãc

Expanded text:
tu rem publicam reprehendis, quae dometu rem publicam reprehendis, quae domesticos hostis, ne ab eis ipsa necaretur, necavit? itaque attende, Torquate, quam ego defugiam auctoritatem consulatus mei! maxima voce ut omnes exaudire possint dico semperque dicam. adquorum ego frequentia magno opere laetor; erigite mentis aurisque vestras et me de invidiosis rebus, ut ille putat, dicentem attendite! ego consul, cum exercitus perditorum civium clandestino scelere conflatus crudelissimum et luctuosissimum exitium patriae comparasset, cum ad occasum interitumque rei publicae Catilina in castris, in his autem templis atque tectis dux Lentulus esset constitutus, meis consiliis, meis laboribus, mei capitis periculis, sine tumultu, sine dilectu, sine armis, sine exercitu, quinque hominibus comprehensis atque confessis incensione urbem, internicione civis, vastitate Italiam, interitu rem publicam liberavi; ego vitam omnium civium, statum or
Abbreviated transcription (Latin):
inde alterũ iam oratoris uiciĩ
non uidere qͥd que caula postu¬
let Nichil est enim tam alie¬
mĩ ab eo qui alterũ cõuiracio¬
ns accuset qͣm uideri cõuira¬
torũ penã mortẽq lugere Q
cum is tr .pł. facit qui unus ur̃
ex illis ad lugendos comiuratos
doleas Te si quid eiusmodi facis
non modo talem adolescentem.
s in ea causa in qua te uindicẽ
cõuiracionis uelis esse uehemẽ¬
ter admiror. s rep̾hendo tamẽ
illud maxinie qd̾ isto ingenio
et prudenaia preditus causam
reip. non tenes. qui arbitrere
plebi romane res eas non ꝓbari
quas me consule omẽs bom pro
tu horũ qui assunt quib te cõtͣ
ipsorũ uolũtatem uendicabas
aut tam scełatũ scatius fuisse. ut
Nec oĩa pire uoluerit. aut tam
miserum ut et se pire cuꝑet. et
nchil haberet qd saluũ esse
uellet. In uero clarissimũ uirũ
generis uri ac noĩs nemo repre¬
hendit qui filiũ suũ uita p̾uauit.
ut in ceteris firmaret imꝑium.

Expanded text:
inde alterum iam oratoris est vitium inde alterum iam oratoris est vitium non videre quid quaeque causa postulet. nihil est enim tam alienum ab eo qui alterum coniurationis accuset quam videri coniuratorum poenam mortemque lugere. quod cum is tribunus pl. facit qui unus videtur ex illis ad lugendos coniuratos doleas; te, si quid eius modi facis, non modo talem adulescentem sed in ea causa in qua te vindicem coniurationis velis esse vehementer admiror. sed reprehendo tamen illud maxime quod isto ingenio et prudentia praeditus causam rei publicae non tenes, qui arbitrere plebi Romanae res eas non probari quas me consule omnes boni pro tu horum qui adsunt, quibus te contra ipsorum voluntatem venditabas, aut tam sceleratum statuis fuisse ut haec omnia perire voluerit, aut tam miserum ut et se perire cuperet et nihil haberet quod salvum esse vellet? an vero clarissimum virum generis vestri ac nominis nemo reprehendit, qui filium suum vita privavit ut in ceteros firmaret imperium;
Abbreviated transcription (Latin):
runt. ꝙ eorũ conatus impios et
furorem conscelatum repressi.
s eo eciam magis ꝙ nichil iaz
se sile me iuuo conari posse ar¬
bitrant᷑. At u̾o quid ego miror
si quid ab iprobis de me mꝑp¬
be di cũ .l. torquatus. pͥmũ ipse
Hiis fundamẽtis adolescentie iac¬
tis ea spe ꝓposica amplissime
dignitatis. Denide .l. torquati for¬
tislimi consulis ꝯstantissu sena¬
toris semꝑ optimi ciuis filius
interdum efferatur in modera¬
cione u̾borũ. Qui cũ suppressa
uoce de scelere p. lentuli. de au¬
dacia cõiuratorũ oĩum dixisset
tã tũmodo ut uos qui ea ꝓbatis
ex audire possetis. de supplicio¬
queribunda uoce dicebat. In qͦ
pmũ illud erat absurdũ ꝙ cũ
ea que leuit dixerat uobis ꝓba¬
re uolebat eos autem qui arcum
iudiciũ scabãt audire nolebat
non intelligebat ea que dare
diceret ita illos audituros quib
se uendicabat ut uos quoq au¬
dirctis qui id nõ ꝓbabatis. De¬

Expanded text:
runt quod eorum conatus impios et runt quod eorum conatus impios et furorem consceleratum repressi, sed eo etiam magis quod nihil iam se simile me vivo conari posse arbitrantur. at vero quid ego mirer, si quid ab improbis de me improbe dicitur, cum L. Torquatus primum ipse his fundamentis adulescentiae iactis, ea spe proposita amplissimae dignitatis, deinde L. Torquati, fortissimi consulis, constantissimi senatoris, semper optimi civis filius, interdum efferatur immoderatione verborum? qui cum suppressa voce de scelere P. Lentuli, de audacia coniuratorum omnium dixisset, tantum modo ut vos qui ea probatis exaudire possetis, de supplicioqueribunda voce dicebat. in quo primum illud erat absurdum quod, cum ea quae leviter dixerat vobis probare volebat, eos autem qui circum iudicium stabant audire nolebat, non intellegebat ea quae clare diceret ita illos audituros quibus se venditabat ut vos quoque audiretis, qui id non probabatis. de
Abbreviated transcription (Latin):
ciuium satis ad eptũ fore. Si ex hoc
tanto in om̃es moͬrles beneficio
nullũ in me piculũ redundabit.
Et em̃ in qua ciuitate res tantas
gesserim menum et in qua utbe
intelligo. plenũ forũ est corũ hõĩ¬
mi quos ego a urĩs ceruicib de¬
puli Iud̾. a meis non remoui. Ni¬
si u̾o̾ paucos fuisse arbitramim qͥ
conari aut spare possent se tm̃
imꝑiũ posse delere. Horũ ego fa¬
ces eripe de manibo et gladios
extorquere potui sicut feci uo¬
luntates u̾o ꝯscełatas ac nepha¬
rias nec sanare potui nec tolle¬
re. Quare nõ sũ nesciꝰ quanto
piculo uuam in tanta multitu¬
ome improborũ cũ michi uni cũ
õĩbus imꝓbis eternĩ uideam bel
diis forte inuides et si ea tibi regia
iudentur qd̾ om̃es bomi oĩum gene¬
rũ atq ordinũ suam salutem cũ
mea diũgũt. consolare te ꝙ oũi
mentes imꝓborũ michi uni ma¬
xime sunt infenle et adule. Qui
me non modo solum idcirco ode¬

Expanded text:
civium, satis adeptum sore, si ex hoc civium, satis adeptum sore, si ex hoc tanto in omnes mortales beneficio nullum in me periculum redundabit. Etenim in qua civitate res tantas gesserim, memini, et in qua urbe, intelligo. plenum forum est eorum hominum, quos ego a vestris cervicibus depuli, Iudices, a meis non removi. nisi vero paucos fuisse a bitramini, qui conari, aut sperare possent, se tantum Imperium posse delere.Horum ego faces eripere de manibus, et gladios extorquere potui, sicut feci, voluntates vero consceleratas, ac nefarias, nec reservare potui, nec tollere. Quare non sum nescius, quanto periculo vivam in tanta multitudine improborum, cum mihi uni cum omnibus improbis aeternum videam belldiis forte invides; et si ea tibi regia videntur: quod omnes boni omnium generum atque ordinum suam salutem cum mea coniungunt, consolare te quod omnium mentes improborum mihi uni maxime sunt infensae et adversae; qui me non modo idcirco ode
Abbreviated transcription (Latin):
si officia. si oꝑe. si uigilie deseruuũt
amicis p̾sto sunt oĩb. si neq ami¬
a in foro reqͥrũt scudiũ meũ. neq
res p. in curia. si me non modo nõ¬
rerum gescarũ uacacio. s neq ho¬
noris neq etatis ex cusacio uindi¬
cat a labore. si uolũtas mea. si in¬
dustria. si domꝰ. si animꝰ. si aures
patent oĩbus. si michi ne ad ea
quidem que ꝓ salute oĩũ gessi re¬
cordanda et cogitanda. quicꝙͣ re¬
linquitur temporis. tñ hoc reg ͫ
appellabitur: Cuiꝰ uicaruid qͥ
uelit esse inueniri nemo potest
longe ab est regni suspicio. Si q̃¬
ris qui sint rome regnũ occupa¬
re conati ut ne replices amiali¬
um memoria ex domesticis yma¬
gmibus inuenies. Res emĩ geste
credo mee me nimis extulerunt.
Ac michi nescio quos spũs attu¬
lerũt. Ouib de reb eam claris
tam ĩmorlib iudices. Hoc possũ
dicere. me qui e sũmis etipuerĩ
piculis uebem hanc et uitã oũi

Expanded text:
si officia, si operae, si vigiliae deserviunt si officia, si operae, si vigiliae deserviunt amicis, praesto sunt omnibus; si neque amici in foro requirunt studium meum ntespubl. in curia? si me non modorerum gestarum vacatio, sed neque honoris, neque aetatis excusatio vendicat a labore? si voluntas mea, si industria, si domus, si animus, siaures patent omnibus? si mihi ne adea quidem, quae pro salute omnium gessi, recordanda et cogitanda quidquam relinquitur te mporis? tamen hoc regnum appellabitur? cuius vicarius qui velit esse, inveniri nemo potest: longe abest regni suspicio. Si quaeris, qui sini Romae regnum occupare conati, ut ne replices annalium memoriam, ex domesticis imaginibus invenies. 2. Res enim gestae, credo, meae me nimis extulerunt, ac mihi nescio, quos spiritus attulerune. Quibus de rebus tam claris, tam immortalibus, Iudices, hoc possum dicere, me, qui e summis eripuerim periculis urbem hanc, et vitam omnium
Abbreviated transcription (Latin):
aut gaudeat suo generi me meñ
gͥnũ post hac dixeris ne grauius
refutere: neq regem ne deridea¬
re nisi forte regium tibi iudetur
ita uiue̾ ut non modo homini ne¬
mimi s ne cuꝑidicati quidem ulli
seruias. Contempnere omẽs libi¬
dines. non auri. non argenci. non
cet̾arũ rerũ indigere. in senatu
sentire libere. populi utilitati
magis consulere ꝙͣ uolũtati: ne¬
mimi cedere. multis obsistere. Si
Hoc putas esse regiũ me regem
esse confiteor. Sin ce potencia me¬
a si dominacio si deniq aliqd̾ di¬
ctũ arrogans aue supbũ mouet
qͥntu id pocius profers ꝙͣ u̾bi in¬
iudia ꝯtumeliamq maledicti.
Ego tantis a me beneficiis in re
ret. Sibi haberent honores. sibi
imꝑia. sibi ꝓ iũcias. sibi triũ phos
sibi alia p̾clare laudis insigma
in licerẽt eius urbis quam conẜuas¬
sem conspectu trãquillo aiõ et qͥe¬
to frui. Quid si hoc non postule si
ille labor meus p̾stinꝰ si sollicitudo.

Expanded text:
aut gaudeat suo generi me meum aut gaudeat suo generi me meum me peregrinum posthac dixeris, ne gravius refutere, neque regem, ne derideare. Nisi forte regium tibi videtur ita vivere ut non modo homini nemini sed ne cupiditati quidem ulli servias, contemnere omnis libidines, non auri, non argenti, non ceterarum rerum indigere, in senatu sentire libere, populi utilitati magis consulere quam voluntati, nemini cedere, multis obsistere. si hoc putas esse regium, regem me esse confiteor; sin te potentia mea, si dominatio, si denique aliquod dictum adrogans aut superbum movet, quin tu id potius profers quam verbi invidiam contumeliamque maledicti? ego, tantis a me beneficiis in re ceteri sibi haberent honores, sibi imperia, sibi provincias, sibi triumphos, sibi alia praeclarae laudis insignia; mihi liceret eius urbis quam conservassem conspectu tranquillo animo et quieto frui. quid si hoc non postulo? si ille labor meus pristinus, si sollicitudo,
Abbreviated transcription (Latin):
eris que non ad maxima ꝑtema
queris. ne curãt quidem nec se equa¬
les tii propter istam causam abste
ãmri putant. Ac si tibi nos peg̾mi
iudemur quorũ iam et nomen et
honos inuetauit. et huic urbi et
hoĩum fame ac ẜmonib: ꝙͣ tibi il¬
los competitores tuos pegͥnos inderi
necesse erit qui iam ex tota ytalia
delecti tocũ de honore et de omni di¬
gnitate contendũt quorũ caue tu
quẽquã pegͥnũ appelles ne peg̾no¬
rũ suffragiis obruare. Gui si actu¬
lerint neruos et industria michi
crede excucient tibi istam u̾borum
iactacionem et te e sompno sepe ex¬
citabunt nec pacientur se abste nͥ
u̾tute uincentur honore suꝑari. Ic
si iud̾ cet̾is patriciis me et uos pe¬
grinos uideri oportẽt. A torquato
tñ hoc uiciũ sileret᷑. Est emm ip̃e
a materno genere muncipalis ho¬
nestissimi et nobilissimi generis.
s camen asculaui. Aut igitut do¬
ceat picẽtes solos non esse pegͥ̾nos

Expanded text:
eris quae non ad maximam partemeris quae non ad maximam partemquaeris, ne curant quidem; nec se aequales tui propter istam causam abs te anteiri putant. ac si tibi nos peregrini videmur, quorum iam et nomen et honos inveteravit et urbi huic et hominum famae ac sermonibus, quam tibi illos competitores tuos peregrinos videri necesse erit qui iam ex tota Italia delecti tecum de honore ac de omni dignitate contendent! quorum cave tu quemquam peregrinum appelles, ne peregrinorum suffragiis obruare. qui si attulerint nervos et industriam, mihi crede, excutient tibi istam verborum iactationem et te ex somno saepe excitabunt nec patientur se abs te, nisi virtute vincentur, honore superari. ac si, iudices, ceteris patriciis me et vos peregrinos videri oporteret, a Torquato tamen hoc vitium sileretur; est enim ipse a materno genere municipalis, honestissimi ac nobilissimi generis, sed tamen Asculani. aut igitur doceat Picentis solos non esse peregrinos
Abbreviated transcription (Latin):
tales uiros non suo stare iudicio
s meo. si hoc tibi idem qd̾ cedi nõ
potest insi ego huic adessem hos
affuturos non fuisse. uter tandem
non deserit. At hic eciam id qd̾ cibi
necesse mumme fuit facetus esse
uoliusti cũ carquimũ et nimã et
me. terciũ pegrinũ regem esse dixi¬
sci. Micto ia de rege querere. Illud
quero. pegrinũ cur me esse dixeris.
nam si ita sum non tam est adimi¬
randũ regem esse me quia ut tu
uis eciam pegrim reges rome fue¬
rũt. quã consulem rome fuisse ꝑe¬
gͥmũ hoc dico inquit te esse ex mu¬
incpio fateor et addo eciam ex eo
mumapio unde iterũ iam salus
huic urbi impioq missa est. D
scire ex te ꝑuelimi. Quãobrem qui
ex mumcipiis uemant ꝑegrim ti¬
bi esse uideant᷑. ł lemo enĩ istuc .M.
illi catom sem cum plurimos ha¬
stro .C. mario. cũ ei multi inuiderẽt
obiecit unꝙ. Equidem uelemẽter
letor eum esse me. in quẽ cu cũ cu¬
peres nullam ꝯtumeliam iac̾e̾ potu¬

Expanded text:
talis viros non suo stare iudicio, talis viros non suo stare iudicio, sed meo; si hoc tibi dem quod credi non potest, nisi ego huic adessem, hos adfuturos non fuisse, uter tandem non deserit? at hic etiam, id quod tibi necesse minime fuit, facetus esse voluisti, cum Tarquinium et Numam et me tertium peregrinum regem esse dixisti. Mitto iam de rege quaerere; illud quaero peregrinum cur me esse dixeris. nam si ita sum, non tam est admirandum regem esse me, quoniam, ut tu ais, duo iam peregrini reges Romae fuerunt, quam consulem Romae fuisse peregrinum. 'hoc dico,' inquit, 'te esse ex municipio.' fateor et addo etiam:ex eo municipio unde iterum iam salus huic urbi imperioque missa est. sed scire ex te pervelim quam ob rem qui ex municipiis veniant peregrini tibi esse videantur. nemo istuc M. illi Catoni seni, cum plurimos hastro C. Mario, cum ei multi inviderent, obiecit umquam. equidem vehementer laetor eum esse me in quem tu, cum cuperes, nullam contumeliam iacere potu
Abbreviated transcription (Latin):
uni suscepi. causam Corquate su¬
scepi et feci libenter ut me quem
bom constantem ut spero semꝑ
existimassent eundem ne imꝑbi
quidem crudelem dicerent. Hic
Ait se ille Iud̾ regnũ meũ ferre nõ
posse Qd candeni Torquate regͫ.
Consulatus credo mei in quo ego
regnũ. s non ꝑmissum. An tũ in
tanto impio. tanta potestate nõ
dicis fuisse regem nũc p̾uatũ regͣ¬
re dicis quo candem noĩe. Q in
quos testionia dixisci inquit dãp¬
nati sunt quẽ defendis sꝑat abso¬
lutũ rei. Hic tibi ego de testimoniis
meis hoc responde̾o si falsum dixe¬
ro te in eos dixisse. sin uerũ nõ esse
Hoc regnare cũ uerũ iuratos dicas
probare. de hiuꝰ spe tantũ dico nł¬
las a me opes p. syllam nullam
potenciam inchil demq p̃ter fidẽ
de fensionis expectare. insi tu ĩquit
causam recepisses nũq michi resti¬
tisset. s in dicta causa ꝓfugisset. d̾i
iam hoc tibi concedam q hortẽsi¬
um canta gͣuitate hõĩum. si hos

Expanded text:
o. suscepi causam, Torquate, suscepi, et feci libenter ut me, quem boni constantem, ut spero, semper existimassent, eundem ne improbi quidem crudelem dicerent. hic ait se ille, iudices, regnum meum ferre non posse. quod tandem, Torquate, regnum? consulatus, credo, mei; in quo ego regnum, sed repressum. an tum in tanto imperio, tanta potestate non dicis me fuisse regem, nunc privatum regnare dicis? quo tandem nomine? 'quod, in quos testimonia dixisti,' inquit, 'damnati sunt; quem defendis, sperat se absolutum iri.' hic tibi ego de testimoniis meis hoc respondeo, si falsum dixerim, te in eosdem dixisse; sin verum, non esse hoc regnare, cum verum iuratus dicas, probare. de huius spe tantum dico, nullas a me opes P. Sullam, nullam potentiam, nihil denique praeter fidem defensionis exspectare. 'Nisi tu,' inquit, 'causam recepisses, numquam mihi restitisset, sed indicta causa profugisset.' si iam hoc tibi concedam, Q. Hortensium, tanta gravitate hominem, si hos
Abbreviated transcription (Latin):
fatetur hunc in hilpama du¬
rissimo bello cũ q. metello cũ c.
a mẽmio disceslisse. cartaginẽ
isse possessurũ. Acerrimis illis
p̃liis ecia maximis succronẽ¬
si ecia duriensi interfuisse. cũ
pompeio ad extremũ belli fuisse
cacio. uixtus digna sũmo imꝑa¬
tore: spes ꝓ ꝑiculis p̾miorum
Prennia quidẽ ipã non sunt in
eius facto qui adeptus est: s in
eius qui dedit. Donatus gͣ est
ob eas causas. a Gñ. pompeio ciui¬
tate. Id accusator non negat. s re¬
prehendit. ut in cornelio causa ip¬
sius ꝓbetur. poena queratur. in
pompeio caula ledatur poena sit
coris factũ ꝯdempnari uolunt.
Ergo in iudiciũ caput cornelii fa¬
ctum pompei uocatur. Hũc ei
in ea cuitate in qua sit natus
honestissimo loco natũ esse cõ¬
cedis: eciam ab meunte ciuita¬
te relictis rebus oĩbus sus in
nr̃is bellis. nrĩs cũ imꝑatorib¬

Expanded text:
fatetur, hunc in Hispania dufatetur, hunc in Hispania durissimo bello cum Q. Metello, cum C. a Memmio discessisse, Carthagine esse obsessum, acerrimis illis proeliis et maximis, Sucronensi et Turiensi, interfuisse, cum Pompeio ad extremum belli tempus catio, virtus digna summo imperatore, spes pro periculis praemiorum; praemia quidem ipsa non sunt in eius facto qui adeptus est, sed in eius qui dedit. Donatus igitur est ob eas causas a Cn. Pompeio civitate. id accusator non negat, sed reprehendit, ut in Cornelio causa ipsius probetur, poena quaeratur, in Pompeio causa laedatur, poena sittoris factum condemnari volunt. ergo in iudicium caput Corneli, factum Pompei vocatur. hunc enim in ea civitate in qua sit natus honestissimo loco natum esse concedis, et ab ineunte aetate relictis rebus suis omnibus in nostris bellis nostris cu
Abbreviated transcription (Latin):
rit: ut plus uoluptatis ex te¬
cordacione illius oronis qm
nõ modo in mea. qmͣ ex cuiꝰ qͣ
oracione capere possitis. S
mos est gerundus nõ modo cor¬
nelio cuuis ego uoluntati in
eius ꝑiculis nullo modo de eẽ
possum: s eciam Gn. pompeio
qui sui facti lui iudicii. sui bene¬
ficii uoluit me esse: ut apud
eosdem uos iudices nuꝑ in alia
caula fuerit et p̃dicatorem ⁊
actorem. Ae michi quidem hoc
ius excellentis uiri p̃stantissiẽ
glorie. hoc ꝓpriũ esse urĩ offi¬
ci hoc satis esse cause ut qd̾ fe¬
cisse Gñ. pompeiũ constet: id
omẽs eciam licuisse concedant.
Nam uerius nchil est qmͣ qd̾
Hesterno die dixit ipse: ital.
corneliũ de fortums oĩbus di¬
micare. ut nullius indelicti
crimẽ uocaretur. Non em̃ fura¬
tus esle ciuitatem. non genus lu¬
um ementitus. non in aliquo m¬
pudenti mendacio delicuisse.
non inreplille incenlum dicitur
Unũ obicitur natũ esse gadib.
qd̾ negat nemo. Cet̾a accusat᷑

Expanded text:
rit, ut plus voluptatis ex rerit, ut plus voluptatis ex recordatione illius orationis quam non modo ex mea, sed ex cuiusquam oratione capere possitis. sed mos est gerundus non modo Cornelio, cuius ego voluntati in eius periculis nullo modo deesse possum, sed etiam Cn. Pompeio, qui sui facti, sui iudici, sui benefici voluit me esse, ut apud eosdem vos, iudices, nuper in alia causa fuerim, et praedicatorem et actorem. ac mihi quidem hocius excellentis viri praestantissimae gloriae, hoc proprium esse vestri offici, hoc satis esse causae ut, quod fecisse Cn. Pompeium constet, id omnes ei licuisse concedant. nam verius nihil est quam quod hesterno die dixit ipse, ita L. Cornelium de fortunis omnibus dimicare ut nullius in delicti crimen vocaretur. non enim furatus esse civitatem, non genus suum ementitus, non in aliquo impudenti mendacio delituisse, non inrepsisse in censum dicitur: unum obicitur, natum esse Gadibus, quod negat nemo. cetera accusator
Abbreviated transcription (Latin):
miracione declarari uidebãt᷑
Nichil enĩ umqͣm audiui od̾
michi de iuire subtilius dici
uideretur. Nichil de memo¬
ria maiore. de exemplis acuciꝰ.
Nichil ꝑituis de foederibꝰ. in¬
chil de illustriore auctore de
bellis: nchil de re p. grauurs.
nichil de ipo molestius. inch
de causa et cemnne ornacius.
Ut mͥ iam uerũ uideatur illud
esse qd̾ nõmilli litteris ac stu¬
diis doctrinsq dediti quasi
quiddam incredibile dicere pu¬
tabant᷑: ei quo hii oẽs aio u̾tu¬
tes penitus comp̃hendisset: oĩa
m l crasso potuit hoĩe nato ad
dicendi singularẽ quãda facul¬
tatem. si hanc causam ag̾e̾t
maior esse ubertas. uarietas.
copia. qmͣ fuit in eo qui tãtũ
potuit imꝑtire huic studio tẽ¬
ad hanc etatem a cõtinius bel¬
lis eciam uictorus cõqͥeuit:
Quo michi difficilior est Hic
ex ercitus ꝑorandi locus. Et¬
enĩ ei succẽdo raciom: que nõ
p̃teruecta sit aures ur̃as. s ĩ
animis oĩum penitul in sede¬

Expanded text:
miratione declarari videbatur. miratione declarari videbatur. nihil enim umquam audivi quod mihi de iure subtilius dici videretur, nihil memoria maiore de exemplis, nihil peritius de foederibus, nihil inlustriore auctoritate de bellis, nihil de re publica gravius, nihil de ipso modestius, nihil de causa et crimine ornatius: ut mihi iam verum videatur illud esse quod non nulli litteris ac studiis doctrinae dediti quasi quiddam incredibile dicere putabantur, ei qui omnis animo virtutes penitus comprehendisset omnia . quae enim in L. Crasso potuit, homine nato ad dicendi singularem quandam facultatem, si hanc causam ageret, maior esse ubertas, varietas, copia quam fuit in eo qui tantum potuit impertire huic studio tead hanc aetatem a continuis bellis et victoriis conquievit? quo mihi difficilior est hic extremus perorandi locus. etenim ei succedo orationi quae non praetervecta sit auris vestras, sed in animis omnium penitus insede
Abbreviated transcription (Latin):
eos qui ultro nobis uia salutis
ostendũt. nre nobis sunt inter
nos ire dilcordieq placande.
Iauctoritates patronoꝵ
in iudiciis ualerent. ab ã¬
plissimis uiris .l. cornelii
causa defensa est. Si usus: aꝑi¬
tissimis. Si ingenia: ab eloquẽ¬
tissimis. Si scudia: ab amicis¬
simis. ecia cũ beneficiis cũl.
cornelio maxcima tũ familiari¬
tate cõiĩctis. Que sũt gͥ mee
ptes auctoritatis tante̾. quãtã
uos in me esle uolustis: usus
mediocris ingenii minime uo¬
luntati parens. Nam ceteris
a quib est defensus hũc debe̾
plurimũ uideo. ego qnͣtũ ei
debeam: alio loco. Pricipio
oronis hoc oppono: me oĩbus
qui annci fuerint saluti et digͥ¬
tati mee si minꝰ afferenda grã
satisfacere potuerim: p̾dicãda
eciam habenda certe satis esse
facturũ. Que fuerit hesterno
die Gn. pompei grauitas in di¬
cendo iud̃: que tacultas. que
copia. nõ opimione tacita urõ¬
rum anmorũ: s ꝑspicua ad¬

Expanded text:
eos qui ultro nobis viam salutis eos qui ultro nobis viam salutis ostendunt: nostrae nobis sunt inter nos irae discordiaeque placandae.auctoritates patronorum in iudiciis valent, ab amplissimis viris L. Corneli causa defensa est; si usus, a peritissimis; si ingenia, ab eloquentissimis; si studia, ab amicissimis et cum beneficiis cum L. Cornelio tum maxima familiaritate coniunctis. quae sunt igitur meae partes? auctoritatis tantae quantam vos in me esse voluistis, usus mediocris, ingeni minime voluntati paris. nam ceteris a quibus est defensus hunc debere plurimum video; ego quantum ei debeam, alio loco; principio orationis hoc pono, me omnibus qui amici fuerint saluti et dignitati meae, si minus referenda gratia satis facere potuerim, praedicanda et habenda certe satis esse facturum. quae fuerit hesterno die Cn. Pompei gravitas in dicendo, iudices, quae facultas, quae copia, non opinione tacita vestrorum animorum, sed perspicua ad
Abbreviated transcription (Latin):
magis ꝑuulgata nos sepe. eciã
leuiora mouerũt: uox ipã de¬
orũ ĩmortaliũ non mentes oñum
ꝑ mouebit. Nolite em̃ id puta¬
re accidere posse qd̾ in fabulis se¬
pe uidetis fieri: ut deus aliqͥd¬
elapsus deo celo coetus Hoĩi
adeat: uersetur in t̾ris. cũ hoĩ¬
bus cõloquatur. Cogitate genꝰ
sonitus eius quẽ latmienses mĩ¬
ciarũt. Necordamim illud eciã
qd̾ nondũ est relatũ: qd̾ eodem
fere tempore factũ in agro pice¬
no. potencie nũciat: terre mo¬
tul horribilis cũ quibuidã mł¬
tis metuendisq rebus. Hec ca¬
dem ꝓfecto que ꝓspicimꝰ ĩpẽ¬
dencia ꝑtimescetis. Et emĩ hec
deorũ ĩmorliũ uox. Hec poene o¬
racio iudicanda est. cũ ipse mũ¬
dus. cũ agri atq terre. motu
quodam nouo cõtremiscũt: et
in usitato aliquid sono ĩ credibi¬
liq p̃dicuc. In quo constituende¬
eciam obsecracio quẽ ad modũ mo¬
nemur: s faciles sunt p̾ces apd

Expanded text:
magis pervulgata nos saepe et magis pervulgata nos saepe et leviora moverunt, vox ipsa deorum immortalium non mentis omnium permovebit? nolite enim id putare accidere posse quod in fabulis saepe videtis fieri, ut deus aliqui delapsus de caelo coetus hominum adeat, versetur in terris, cum hominibus conloquatur. cogitate genus sonitus eius quem Latinienses nuntiarunt, recordamini illud etiam quod nondum est relatum, quod eodem fere tempore factus in agro Piceno Potentiae nuntiatur terrae motus horribilis cum quibusdam † multis metuendisque rebus: haec eadem profecto quae prospicimus impendentia pertimescetis. etenim haec deorum immortalium vox, haec paene oratio iudicanda est, cum ipse mundus, cum maria atque terrae motu quodam novo contremiscunt et inusitato aliquid sono incredibilique praedicunt. in quo constituendet obsecratio, quem ad modum monemur. sed faciles sunt preces apud
Abbreviated transcription (Latin):
dicia perierũt. suffragia discrip¬
ta tenentͥ a paucis. bonorum
anuiꝰ admitũ nri ordinis ex pe¬
ditus iam non erit. Ciuẽ qui
se propatrie salute opponat
muidit. trultra post Hac re¬
quiretis. Quare Hũc statũ
qui nũc est qualiscũq ẽ. mil¬
la alia re nisi concordia reti¬
nere possumꝰ. Nam ut melio¬
re simꝰ loco: ne optandũ quidẽ
est illo inpunito. Deteriore autẽ
scatu ut simꝰ unus est inferior
gradus. aut interitus. aut ser¬
uitutis. Quo ne trudamur dii
ĩmortales nos admonent: qm̃ iã
pridem hũana consilia cecidert̃
rimis ornamẽtis michi tribu¬
tis: deberem et possem susti¬
nere. S tamẽ facile tacentib
ceteris reticuillem. S Hec orõ
oĩs fuit non auctoritatis mee
s publice religionis.Hea fue¬
rũt u̾ba fortasse plura: sentencie
quidem oĩs haruspicũ. Ad quos
aut referri nũciata ostenta nõ
cõuenit: aut eorũ resꝑonsis cõ¬
moueri necesse est. Ꝙ si ceta

Expanded text:
dicia perierunt, suffragia descripdicia perierunt, suffragia descripta tenentur a paucis, bonorum animus ad nutum nostri ordinis expeditus iam non erit, civem qui se pro patriae salute opponat invidiae frustra posthac requiretis. qua re hunc statum qui nunc est, qualiscumque est, nulla alia re nisi concordia retinere possumus; nam ut meliore simus loco ne optandum quidem est illo impunito; deteriore autem statu ut simus, unus est inferior gradus aut interitus aut servitutis; quo ne trudamur di immortales nos admonent, quoniam iam pridem humana consilia ceciderunt. rimis ornamentis mihi tributis, deberem et possem sustinere, sed tamen facile tacentibus ceteris reticuissem; sed haec oratio omnis fuit non auctoritatis meae, sed publicae religionis. mea fuerunt verba fortasse plura, sententiae quidem omnes haruspicum, ad quos aut referri nuntiata ostenta non convenit aut eorum responsis commoveri necesse est. quod si cetera
Abbreviated transcription (Latin):
mine publico tam uulgata oĩ¬
bus qmͣ iltius etas fuit: Quis
umqͣ nepos tam libere est cum
scortis. qmͣ hic cũ sororib iuola¬
tus: Quã demq tam ĩmanẽ
charibdim poete fingendo expͥ¬
mere potuerũt que tantos ex¬
haurire gurgites quantas iste
bizantiorũ brogitarũq predas
exorbuit. Aue tam emmenti¬
bus canib scyllam. tãq ieiinis
qmͣ quib istũ uidetis gellis. clo¬
eliis. titiis. rostra ip̃ã manden¬
tem: Quare id cum extremũ est
in haruspicũ responso ꝓuidete:
ne rei p. status cõmutet᷑ Et eñ
uix hec si undiq fulciamꝰ iam
labefacta: uix inq nixa in oĩu
nr̃m humeris coherebũt. fuit
quondam ita firma hec ciuitas
et ualens: ut neglegencia sena¬
tus. uł eciam inuirias cuuũ fer¬
re posset iam non potest. Era¬
rim nullum est uectigalibus
nõ fruunt᷑ qui redemerũt. Au¬
ctoritas principum cecidit: con¬
sensus ordinũ est diuullus. In¬

Expanded text:
mine publico tam vulgata omnmine publico tam vulgata omnibus quam istius aetas fuit? quis umquam nepos tam libere est cum scortis quam hic cum sororibus volutatus? quam denique tam immanem Charybdim poetae fingendo exprimere potuerunt, quae tantos exhauriret gurgites quantas iste Byzantiorum Brogitarorumque praedas exsorbuit? aut tam eminentibus canibus Scyllam tamque ieiunis quam quibus istum videtis, Gelliis, Clodiis, Titiis, rostra ipsa mandentem? qua re, id quod extremum est in haruspicum responso, providete ne rei pvblicae statvs commvtetvr; etenim vix haec, si undique fulciamus iam labefacta, vix, inquam, nixa in omnium nostrum umeris cohaerebunt. fuit quondam ita firma haec civitas et valens ut neglegentiam senatus vel etiam iniurias civium ferre posset. iam non potest. aerarium nullum est, vectigalibus non fruuntur qui redemerunt, auctoritas principum cecidit, consensus ordinum est divulsus, iu
Abbreviated transcription (Latin):
rem esse sepissime iudicaritis.
Deinde eu̾lo senatu ut ego semꝑ
dixi comite: duce ut ille dicebat
senatũ ip̃m prinapem salutis
mẽtisq publice .iii. cede. incendus
q ꝑu̾tit. Susculit duas leges. eli¬
am et futiam maxime rei p. lalu¬
tares. censurã extinxit: interces¬
sionem remouit. auspicia deleuit.
consules sceleris sui socios erario.
ꝓiuĩciis. exercitu armauit: ro¬
ges qͥ erant uendidit. qui nõ erãt
appellauit. Gn. pompeiũ fere
domũ cõpulit: imꝑatorũ moni¬
menta eu̾cit. inimicorũ domus
discurbauit: urĩs monimẽtis
suũ nomẽ insc̃psit. Infinita sũe
scelera que ab illo in prĩam sũt
edita. Quid que in singulos ci¬
nos quos necauit socios. quos di¬
ripuit imꝑatores. quos prodidit
exercitus. quos temptauit. Qd
uero ea qnͣta sunt que in ipm se
scelera que in suos edidit. quis
minꝰ uniqͣm peꝑcit hostiũ cas¬
tris. qm ille oĩbus corporis sui
ꝑtibus: que nauis umqͣ in flu¬

Expanded text:
rem esse saepissime iudicaritis, rem esse saepissime iudicaritis, deinde everso senatus, ut ego semper dixi, comite, duce, ut ille dicebat, senatum ipsum, principem salutis mentisque publicae, vi, caede incendiisque pervertit; sustulit duas leges, Aeliam et Fufiam, maxime rei publicae salutaris, censuram exstinxit, intercessionem removit, auspicia delevit, consules sceleris sui socios aerario, provinciis, exercitu armavit, reges qui erant vendidit, qui non erant appellavit, Cn. Pompeium ferro domum compulit, imperatorum monumenta evertit, inimicorum domus disturbavit, vestris monumentis suum nomen inscripsit. infinita sunt scelera quae ab illo in patriam sunt edita. quid? quae in singulos civis quos necavit, socios quos diripuit, imperatores quos prodidit, exercitus quos temptavit? quid vero? ea quanta sunt quae in ipsum se scelera, quae in suos edidit! quis minus umquam pepercit hostium castris quam ille omnibus corporis sui partibus? quae navis umquam in flu
Abbreviated transcription (Latin):
atq princeps. Et em̃ si unũ hoĩẽ
deterrimũ poeca p̃scanti aliquis
ingenio fictis conquisitis detorma
dedecus reꝑire posset qd̾ in hoc nõ
mellet. multaq in eo penitul de¬
fixa atq herencia p̃teriret. Pa¬
rentib et diis ĩmortalibus et prĩe
nos pͥmũ natura conciliat. Eodẽ
enim tempore eciam suscipimur in
lucẽ et hoc celesti spũ augem: ⁊
cercam in ledem ciuitatis ac lib¬
tatis ascribim᷑. Iste parentũ no¬
men. sacra. menioriam. gentem.
fonte iano noĩẽ obruit. deorũ ignis
solia. mer ses abditos. Ac poenetra¬
les focos occulta ecia marib nõ
miusa solum s eciam maudita sa¬
cra: in expiabili scelere pu̾tit. Idẽ¬
q carũ templũ inflãmauit dea¬
rum. quarũ ope eciam aliis incẽ¬
diis subuenitur. Quid de prĩa lo¬
quar qui pͥmũ eũ ciuẽ .iii. ferro.
ꝑiculis. urbe. oĩbus prĩe p̃sidiis
depulit: quẽ uos prĩe cõseruato¬

Expanded text:
atque princeps; etenim si unum hominem atque princeps; etenim si unum hominem deterrimum poeta praestanti aliquis ingenio fictis conquisitisque vitiidedecus reperire posset quod in hoc non inesset, multaque in eo penitus defixa atque haerentia praeteriret. parentibus et dis immortalibus et patriae nos primum natura conciliat; eodem enim tempore et suscipimur in lucem et hoc caelesti spiritu augemur et certam in sedem civitatis ac libertatis adscribimur. iste parentum nomen, sacra, memoriam, gentem Fonteiano nomine obruit; deorum ignis, solia, mensas, abditos ac penetralis focos, occulta et maribus non invisa solum, sed etiam inaudita sacra inexpiabili scelere pervertit, idemque earum templum inflammavit dearum quarum ope etiam aliis incendiis subvenitur. quid de patria loquar? qui primum eum civem vi, ferro, periculis urbe, omnibus patriae praesidiis depulit quem vos patriae conservato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑniciosam uita audiendi cõsue¬
tudine elle munitam: Sequit
illud. ne deterioribꝰ repulsisq
honos augeatur. Repussos uidea¬
mus. nam deteriores qui sint
post docebo S tñ in eũ cad̾e hoc
u̾bũ maxime qui sit unꝰ oĩum
moͣrliũ sine ulla dubitacione d¬
terrimꝰ. concedendũ est. Qui sũ
igitur repulsi nõ ut opior hii
qui aliquando honorem uicio ci¬
uitatis non luo non sunt alsecu¬
ti. Nam id quidem multis sepe
opcimis ciuibꝰ. at honestissimis
uiris accidit. Repulli sunt hii qͦs
ad oĩa ꝓgredientes. quo numera
contra leges gladiatoria parãtes
quos apertissime largientis. nõ
solum aliem s ecia sui ucimi tri¬
bules urban rustici reppulerũt.
Hii ne honore augeant. Monet.
Debet esse gratũ qđ p̾dicũt. Sed
tamẽ huic malo populus & ipẽ
nullo Haruspicũ ad monitu sua
sponte ꝓspexit. Deteriores ca¬
uete. Quorũ quidẽ ẽ magͣ nacio
S tamen eorũ oĩum hic dux est

Expanded text:
rniciosam viam audiendi consuerniciosam viam audiendi consuetudine esse munitam. sequitur illud, ne deterioribvs repvlsisqve honos avgeatvr. repulsos videamus, nam deteriores qui sint, post docebo. sed tamen in eum cadere hoc verbum maxime qui sit unus omnium mortalium sine ulla dubitatione deterrimus, concedendum est. qui sunt igitur repulsi? non, ut opinor, ii qui aliquando honorem vitio civitatis, non suo, non sunt adsecuti; nam id quidem multis saepe optimis civibus atque honestissimis viris accidit. repulsi sunt ii quos ad omnia progredientis, quos munera contra leges gladiatoria parantis, quos apertissime largientis non solum alieni sed etiam sui, vicini, tribules, urbani, rustici reppulerunt: hi ne honore augeantur monent. debet esse gratum quod praedicunt, sed tamen huic malo populus Romanus ipse nullo haruspicum admonitu sua sponte prospexit. deteriores cavete; quorum quidem est magna natio, sed tamen eorum omnium hic dux est
Abbreviated transcription (Latin):
trousia plus possũt: ei fortasse
nõ nũqin consilia ac sentencias
nni micorũ suorũ extimescũt. Tol¬
latur hec ecuutate discordia: iaz
oẽs isti qui portendũt᷑ metus ex¬
tinguent. Iam isca serpens que
tũ hic delitiscit tũ se emergit ⁊¬
fertur illuc. cõpressa atq illisa
morietur. Donent enim eidem ne
ocultis consiliis res p. ledatur.
Que sunt occulciora. qmͣ eiꝰ qui ĩ
concione aulus elt dicere iustici¬
um edici oportere. iuril dictionẽ
intermitti: claudi erariũ. idici¬
a tolli: Nisi forte ex istimatis hac̃
tantam colluuionem illi tautãq
eu̾sione ciuitati ĩminentem lub¬
ito in rostris cogitanti uenire po¬
cuisse. Est quidẽ ille plenus ium.
scupri. lomni. plenusq in considerã¬
tilsime ac clementilsime temerita¬
tis: uerũtamẽ nocturnis igi¬
liis eciam cortione hoũun. iustici¬
um illud concoctũ atq meditatũ
rio tẽptatas aures nr̃as: ecia¬

Expanded text:
troversia plus possunt, ii fortasse troversia plus possunt, ii fortasse non numquam consilia ac sententias inimicorum suorum extimescunt. tollatur haec e civitate discordia: iam omnes isti qui portenduntur metus exstinguentur, iam ista serpens, quae tum hic delitiscit, tum se emergit et fertur illuc, compressa atque inlisa morietur. monent enim eidem ne occvltis consiliis res pvblica laedatvr. quae sunt occultiora quam eius qui in contione ausus est dicere iustitium edici oportere, iuris dictionem intermitti, claudi aerarium, iudicia tolli? nisi forte existimatis hanc tantam conluvionem illi tantamque eversionem civitatis in mentem subito in rostris cogitanti venire potuisse. est quidem ille plenus vini stupri somni, plenusque inconsideratissimae ac dementissimae temeritatis; verum tamen nocturnis vigiliis, etiam coitione hominum, iustitium illud concoctum atque meditatumrio temptatas auris nostras et pe
Abbreviated transcription (Latin):
int̾i̾tũ oꝑtimatiũ sequi necesse
est ad iungit᷑. ne in unius imꝑi¬
um res recidat admonem. Ad
quem metũ si deorũ monitis nõ
duce̾mut: tamẽ ipĩ nr̃o sensu cõ¬
iecturaq raꝑemur. Neq enim
ullius alius discordiarũ solet eẽ
exitus inter claros potentis uiros.
nisi aut uniũlus interitus aut ui¬
ctoris dñatus aut regnũ. Dissẽsit
cũ mario clarissimo ciue consul
nobilissimꝰ eciã fortissimꝰ .l. sillas
Horũ uterq ita cecidit uictus. ut
uictor idem regnauerit. Cũ octa¬
uio collega cuma dissedit: utris¬
q horũ scd̾a fortuna regnũ est
largita. adu̾sa mortem. Idem ite¬
ram silla suꝑaũ tamẽ sine dubio
pore haud obscurũ odiũ atq id
insitum penitus ecia ĩiustum a¬
ninis hoĩm amplissimorũ. Dis¬
sident principes captatur occa¬
sio. Qui non tãtũ oꝑibus ualẽt.
nescio quã: fortuna camẽ ac
tempus expectant. Qui sine cõ¬

Expanded text:
interitum optimatium sequi necesse interitum optimatium sequi necesse est adiungitur; ne in unius imperium res recidat admonemur. ad quem metum si deorum monitis non duceremur, tamen ipsi nostro sensu coniecturaque raperemur; neque enim ullus alius discordiarum solet esse exitus inter claros et potentis viros nisi aut universus interitus aut victoris dominatus ac regnum. dissensit cum Mario, clarissimo civi, consul nobilissimus et fortissimus, L. Sulla; horum uterque ita cecidit victus ut victor idem regnaverit. Cum Octavio conlega Cinna dissedit; utrique horum secunda fortuna regnum est largita, adversa mortem. idem iterum Sulla superavit; tum sine dubio pore haud obscurum odium, atque id insitum penitus et inustum animis hominum amplissimorum; dissident principes; captatur occasio. qui non tantum opibus valent nescio quam fortunam tamen ac tempus exspectant: qui sine con
Abbreviated transcription (Latin):
ditabat. Quid existimatis eũ si te¬
ditus ei grẽ patuerit esse factu¬
rum. qui tam libenter in opimo¬
nem gracie increpat. Quas ego
alias obtimatiũ discordias a diis
ĩ moͣrlibꝰ definiri putem: Nam
hoc quidem uerbo neq p. clo¬
dius. neq quisquã de gregalib
eius. aut de consiliariis designat᷑.
Habent etrusti libri certa noĩa
que in id genus ciuiũ cadere pos¬
sint deteriores repulsos ꝙ iam
audietis hos appellant : quorũ
et mentes ⁊ res sũt ꝑdite longe¬
q a cõmum salute diunete. Qua
re cũ dii ĩmõrles monẽt de optima¬
tiũ discordia. de clarissimorũ et
optime meritorũ ciuiũ dissensio¬
ne p̃dicũt. cũ prmapibus ꝑicu¬
lum cedemq portendũt: in tuto
collocant clodiũ. Qui tantũ ab¬
est a prmapib: qnͣtũ a puris.
qͣntũ a religiosis. Uobis o kim̃
atq optimi ciues et urẽ saluti
consulendũ et ꝓspiciendũ uidẽt.
Cedes principũ ostendit. id qd

Expanded text:
ditabat. quid existimatis eum, si reditabat. quid existimatis eum, si reditus ei gratiae patuerit, esse facturum, qui tam libenter in opinionem gratiae inrepat? quas ego alias optimatium discordias a dis immortalibus definiri putem? nam hoc quidem verbo neque P. Clodius neque quisquam de gregalibus eius aut de consiliariis designatur. habent Etrusci libri certa nomina quae in id genus civium cadere possint: deteriores, repvlsos, quod iam audietis, hos appellant quorum et mentes et res sunt perditae longeque a communi salute diiunctae. qua re cum di immortales monent de optimatium discordia, de clarissimorum et optime meritorum civium dissensione praedicunt; cum principibus periculum caedemque portendunt, in tuto conlocant Clodium, qui tantum abest a principibus quantum a puris, quantum ab religiosis. vobis, o carissimi atque optimi civeconsulendum et prospiciendum vident. caedes principum ostenditur; id quod