comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fidentie ꝑtinenciaque ꝑseuerantie finituna est
suꝑsticioque religni ꝓpinqua est aut sine
illocerto nomine que omnia item uti contͣ¬
ria ferum bonarim turebus intandis re¬
ponemus. Ac de eo qđ genere honestatis
qđ omin ex parce ꝑꝑse p̾etitur satis dictũ
eest. Nunc deo inquo utilitas qͦ adiungi¬
tur qđ tam̃ honestum uocamus dicenꝰ¬
dum uidetur. ẜ Tunt gͥ multa que
nos cim dignitate tumꝰ quoq fructu
suo ducunt adse Quo ingenere aius gła di¬
gnitas amplitudo. amidicia Nła euis¬
Gla euis frequens dealiquo fama cum lau¬
de ⁊ Signitas est alicuuis honestas ⁊
cultiihonore⁊ tuerecundia digna aue¬
toritas .¶mplicudo potentie. aut ma¬
iestas auc aliquarum copiarum magna
habundanda P Amiticia uoluntas grã
aliquarum rerum bonarum illius ipsi
causa quemdiligit cum eius pari uolun¬
tate .sͫ S ic quia decilibus eausis lo
quimiur fructus amitieie admiticiam
adungimus. ut eorum quoq causa pe¬

Expanded text:
fidentiae, pertinacia, quae perseverantiae finitima est, fidentiae, pertinacia, quae perseverantiae finitima est, superstitio, quae re- ligioni propinqua est, aut sine ullo certo nomine. quae omnia item uti contraria rerum bonarum in re- bus vitandis reponentur. Ac de eo quidem genere honestatis, quod omni ex parte propter se petitur, satis dictum est. nunc de eo, in quo utilitas quoque adiungitur, quod tamen honestum vocamus, dicendum videtur. sunt igitur multa, quae nos cum dignitate tum quoque fructu suo ducunt; quo in genere est gloria, dignitas, ampli- tudo, amicitia. gloria est frequens de aliquo fama cum laude; dignitas est alicuius honesta et cultu et honore et verecundia digna auctoritas; ampli- tudo potentiae aut maiestatis aut aliquarum copiarum magna abundantia; amicitia voluntas erga aliquem rerum bonarum illius ipsius causa, quem diligit, cum eius pari voluntate. hic, quia de civilibus causis lo- quimur, fructus ad amicitiam adiungimus, ut eorum quoque causa pe
Abbreviated transcription (Latin):
mansio s Temꝑantia est rationis in libidinem
atq inalios non rectos impetus animi firma ⁊ mo¬
cłata dominatio eius partes certine clementia
modestia. ¶ ontinentia est ꝑquam cupiditas con¬
silii gurbernatione regittr. ẜ Tlementia est
ꝑquam temere animi mnodium alicitꝰ inuectio¬
ne concitati comitate retinentur. ẜ Modestia est¬
ꝑ quam pudor honestus claram istabilem comꝑat
iungat᷑ emolumenti petenda sunt Qued ut rec¬
de demonstiaretur. neq ad hoc nir̃m insti¬
tutum ꝑtinet ⁊ abreuitate p̾cipiendi remo
tum est. ꝓꝑ se autem utandi sunt non ea
modo que his contraria sunt ut fortitudi¬
ni ignauuia ⁊iusticie iniusticia uerum ⁊̃ il¬
autem longissrme. uod geniis fidentie con¬
trarium est diffidentia ⁊ eare uitium est.
uditia non contrarium s appontum est ac
ꝓpinquum i tam̃ iutrumest. Sic unicuiq
uirtita finitimum uitium reꝑietur aut
certo nomine iam appellatum aut audatia q̃

Expanded text:
ermansio. Temperantia est rationis in libidinem ermansio. Temperantia est rationis in libidinem atque in alios non rectos impetus animi firma et moderata domina- tio. eius partes continentia, clementia, modestia. con- tinentia est, per quam cupiditas consilii gubernatione regitur; clementia, per quam animi temere in odium alicuius  iniectionis concitati comitate retinentur; modestia, per quam pudor honesti curam et stabilem comparaiungatur emolumenti, petenda sunt. quod ut demonstretur, neque ad hoc nostrum institutum pertinet et a brevitate praecipiendi remo- tum est. propter se autem vitanda sunt non ea modo, quae his contraria sunt, ut fortitudini ignavia et iustitiae iniustitia, verum etiam ilautem longissume; quod genus fidentiae contrarium est diffidentia et ea re vitium est; audacia non contrarium, sed appositum est ac propinquum et tamen vitium est. sic uni cuique virtuti finitimum vitium reperietur, aut certo iam no- mine appellatum, ut audacia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
manus factum. ꝑꝑ ꝯsuetudinem iudemus aut
qd in morem uetustas uulgi aꝓꝓbationem ꝑ¬
duxit. uod gemis pactumest par. iudicatũ¬
est. E Pactumest qd inter aliquos conuenit.
Par qđ inter aliquos equabile est. Nuodicatum¬
est de quo alicuiꝰ aut aliquorum iam sentenci¬
is c̾stitutumest. Nege uis est qđ ineo scripto
qđ ꝓpoło expositumest ut obseruet continen¬
tur. Eortitudo est consiłata ꝑiculorum sus¬
ceptio. i laborum ꝑpessio. Euis partes magni-¬
ficentia fidentia ꝑseuerantia. patientia. s agnifi¬
centia est magnarum rerum ⁊ excelsarum citm
ampła animi quadam isplenda ꝓpositione agitatio
atq amministratio. E identia est ꝑquam mag¬
nis: ihonestis in rebus multum ipse amens inse fi¬
dutie certa cum sꝑe collocauit ẜ Pacientia est ho¬
nestatis. iutilitatis causarerum arduarum acdis¬
ficili uoluntaria ac duerna ꝑpessio. PPerserentia
est in ratione bene consid̾ata stabilis ⁊ ꝑpetua ꝑ¬

Expanded text:
maius factum propter consuetudinem videmus, aut maius factum propter consuetudinem videmus, aut quod in morem vetustas vulgi adprobatione perduxit; quod genus pac- tum est, par, iudicatum. pactum est, quod inter ali- quos convenit; par, quod in omnes aequabile est; iudicatum, de quo alicuius aut aliquorum iam senten- tiis constitutum est. lege ius est, quod in eo scripto, quod populo expositum est, ut observet, continetur. Fortitudo est considerata periculorum susceptio et laborum perpessio. eius partes magnificentia, fidentia, patientia, perseverantia. magnificentia est rerum ma- gnarum et excelsarum cum animi ampla quadam et splendida propositione cogitatio atque administratio; fidentia est, per quam magnis et honestis in rebus multum ipse animus in se fiduciae certa cum spe con- locavit; patientia est honestatis aut utilitatis causa rerum arduarum ac difficilium voluntaria ac diuturna perpessio; perseverantia est in ratione bene considerata stabilis et perpetua p
Abbreviated transcription (Latin):
esnibetudincm̃ ex italitatis ratione uener.
Post ea res ⁊ abnatura ꝓfectas. i abꝯsuetudine ꝓ¬
batas. legum metus ⁊ religio sanxit. E atura
uisest qđ nonopinio genuit. s quedam in na¬
ta iis inseruit ut religionem pietatem. gr̃ams
undicationem obseruantiam ueritatẽm. FRe¬
ligio est que superioris cuiusdam nature quam
diuinam uocant. curam cerimoniamq affeit.¬
ietas est ꝑquam sanguine ꝯiunctis patrieq
beniuolis offitium ⁊diligens tribuitur cultus.
tas inqua amicitiarum ⁊ offitiorum alteriꝰ
me moria: ⁊ alterius remunerandi uoluntas
continetur. Eindicatio ꝑ quam uis ⁊ iniuria
iomnino omne e qđ obscurum est defendedo
aut ulcicenddo ꝓpulsatur. Pbseruantia est
ꝑquam homines aliqua dignitate ante cȩdentes
cultu quodam ⁊honore dignantur. fs eritas¬
est perquam immutata ea que sunt ante fuer̃
aut futura sunt dicuntur. ẜ. Tonsuetudi
ud ⁊ maus fecit usus. ut religionem aut si ꝙͥ
corum que ante diximus ab natura ꝓfectum

Expanded text:
suetudinem ex utilitatis ratione venerunt; postea vero res et a natura profectas et consuetudine probatas, legum metus et relatio religio sanxit. Ius nature est, quod non opinio genuit, sed quedam innata vis nobis inseruit, ut religionem, pietatem, gratiam, vindicationem, observantiam, veritatem. Religio est que superioris cuiusdam nature quam divinam Pietas, per quam sanguine conjunctis patriaeque benevolens officium, et diligens tribuitur cultus. Gratia, in qua amicitiarum et officiorum, alterius memoria, et alterius remunerandi voluntas continetur. Vindicatio, per quam vis aut injuria, et omnino omne quod obfuturum est, defendendo aut ulciscendo propulsatur. Observantia, per quam homines aliqua dignitate antecellentes, cultu quodam et honore dignamur. Veritas, per quam immutata ea quae sunt aut fuerunt aut futura sunt dicuntur. Consuetudine at, et majus fecit usus, ut religionem; et si quid eorum quae ante diximus, a natura profectum,
Abbreviated transcription (Latin):
paislo ante dictum est . Corpis ualitudo
dignitas. uires. uelocitas. O xt̾rarie sant
honos peccuntas ast̾ĩnitas. genus. amicu pa¬
tria. potentia. ⁊ cetera que simili ingene ẽẽ
intelliguntur atq inhis id qd inomina ua¬
let ualere oportebit. Contraria qͦq. que
qualia sint intelligantur. Uidere autem
inlaudando iuttuꝑando oportebits bontã
que incorꝑe aut mnextraneis rebus habu¬
erit is dequo agitur quam quo pacto usus
dare stulticia est. nutuꝑare suꝑbia est

Expanded text:
o ante dictum est; corporis valetudo, dignitas, vires, velocitas; extraneae honos, pecunia, adfinitas, genus, amici, patria, poten- tia, cetera, quae simili esse in genere intellegentur. atque in his id, quod in omnia, valere oportebit; con- traria quoque, quae et qualia sint, intellegentur. vi- dere autem in laudando et in vituperando oportebit non tam, quae in corpore aut in extraneis rebus ha- buerit is, de quo agetur, quam quo pacto his dare stultitia et vituperare superbia est
Abbreviated transcription (Latin):
mutire ign dicilleide dequo itt portentas ẽet sepe
optere it ineũm potestite noniti sumam ẽe stiul¬
dium habuerunt ocus autem comiminus
erit indigna maleficii. & alter eorum misereri
oportere qͥ ꝑꝑ fortunam ñ ꝑꝑmaliciam imintse

Expanded text:
ignosci. deinde, de quo ut potestas esset saepe optarint, in eum  ob potestatem non uti summam esse stuldium habuerint. Locus autem communis erit indignatio maleficii et alter eorum misereri oportere, qui propter fortunam, n
Abbreviated transcription (Latin):
quis: quoquidq animo quiciunquo teinpe
qm̃ diufiat attendumest. his exparabus
ad sentenciam dicendam locos suumi opor¬
tere sumi arbitramut. E Laudes aut n
uituꝑationes ex his locis sumentur qui lo¬
cis ꝑsonis sunt atcributi: quibus ante est¬

Expanded text:
quid, sed quo quidque animo, quicum, quo tempore, quid, sed quo quidque animo, quicum, quo tempore, quam- diu fiat, attendendum est. his ex partibus ad senten- tiam dicendam locos sumi oportere arbitramur. Laudes autem et vituperationes ex iis locis sumentur, qui loci personis sunt adtributi, de quibus ante
Abbreviated transcription (Latin):
ud tempus expectare oportebit. nratione¬
na ne causa uideatur. ea que adutilitatem ꝑti¬
nebit. quare aut de magnificentia . aut de
honestate derogetur quidam. atq in hoc
qͥd sit illud qd̾si aut fugere uelimmus aliqua
res nobis sit necessaria hoc que sit adiuctio
ut ꝓindẽ utiqͦq reserit laboremus ⁊ grau¬
simam quamq causam uehementissime
necessariam iudicemus. ffectio est
quedam extemꝑe exͣnegotiorum euentu.
aut ammitustratione aut hominum stu¬
dio commutatio rerum nontales quales
ante habite sint aut plerumq soleant ha¬
betide uideantur eẽ. ut est ad hostes tran¬
sire turpe uideatur eẽ. At non illo ani¬
mo quo ulixes transit ⁊i pecitniam inmare
deicere inutile. at noneo consilio quo aristipꝰ
fecit: Q unt gͥ res quedam extempe dex
consilio. non exsua natura considerande qui¬
biis momnibus qui ꝑtemꝑa petant. aut ob¬
ꝑsonis c̃igmum sit considandimesto tepnon

Expanded text:
ud tem- pus exspectare oportebit, ud tem- pus exspectare oportebit, nane causa videatur ea, quae ad utilitatem pertine- bit, quare de magnificentia aut de honestate quiddam derogetur. atque in hoc d si adi- pisci aut effugere velimus, aliqua res nobis sit ne- cessaria, hoc est, quae sit adiunctio, ut proinde, uti quaeque res erit, elaboremus et gravissimam quamque causam vehementissime necessariam iudicemus. Affectio est quaedam ex tempore aut ex nego- tiorum eventu aut administratione aut hominum studio commutatio rerum, ut non tales, quales ante ha- bitae sint aut plerumque haberi soleant, habendae videantur esse; ut ad hostes transire turpe videatur esse, at non illo animo, quo Ulixes transiit; et pe- cuniam in mare deicere inutile, at non eo consilio, quo Aristippus fecit. sunt igitur res quaedam ex tempore et ex consilio, non ex sua natura conside- randae; quibus in omnibusrsonis dignum sit, considerandum est et non
Abbreviated transcription (Latin):
uere. A c sumina necessĩtudo qđ iudetur. ẽẽ
honestatis. huic ꝓximam incolumitatis deb¬
ciam ac leuissima commoditatis que cuihis
nonq̃ poterit duabus condende hasce auitẽ
interse sepe necesse est compari ut quãq̃ pres¬
stat honestas incolum itati. tam̃ utri potissimum con¬
sulendum sit deliberetur cuius rei certum qͣ¬
dam ꝑ̃scriptum uidetur inꝑpetuum dari posse:
Iam qua inre fieri pocest. ut cum incolumitati
consulerimus qđ sit imp̃sentia de honestade de¬
libatum uirtute alinquando ⁊ industria reyare¬
tur cum incolumitatis ratio idetur habenda
cum autem id nonpoterit honestatis tra in
huius mõi. qͦq re cum incolumitati uidebitur
consulere uere poterimus dicere. nos hones¬
tatis rationem habere qm̃ sine incolumitate
eam nullomͦ possimus ad ipisci. Qua inre. ł
concedere alteri. ład conditionem alterus
descenłe uel presentia quiescere. Atq ali¬

Expanded text:
vere. ac summa quidem necessitudo vi- detur esse vere. ac summa quidem necessitudo vi- detur esse honestatis; huic proxima incolumitatis; tertia ac levissima commoditatis; quae cum his num- quam poterit duabus contendere. hasce autem inter se saepe necesse est comparari, ut, quamquam praestet honestas incolumitati, tamen, utri potissimum consu- lendum sit, deliberetur. cuius rei certum quoddam praescriptum videtur in perpetuum dari posse. nam, qua in re fieri poterit, ut, cum incolumitati consulueri- mus, quod sit in praesentia de honestate delibatum, virtute aliquando et industria recuperetur, incolumita- tis ratio videbitur habenda; cum autem id non poterit, honestatis. ita in huiusmodi quoque re, cum inco- lumitati videbimur consulere, vere poterimus dicere nos honestatis rationem habere, quoniam sine inco- lumitate eam nullo tempore possumus adipisci. qua in re vel concedere alteri vel ad condicionem alterius descendere vel in praesentia quiescere atque ali
Abbreviated transcription (Latin):
cum simplex erit necessitudo niciħl qdłmulta
dicamis. cum eam nullaratione lenire pessianꝰ
Atm autem ita necene ut aliqiuid eaugere ad
ipisci ue limus tam̃ adiunctio illa qd̾ habeat̃
utilitatis aut qđ honestatis erit ad consiłandũ
am si uelis attende ita tam̃ ut id queras qd
conuentat adusum ciuitatis reꝑias nullam ẽẽ
rem quam facere necesse sit nisi ꝑꝑ aliquam
eausam quam adirnctionem nominamus. p̃t̾
hautem ẽẽ inuenies multas res neccessitatis ab
quas similis adunctio non accedit qđ dignus.
thomines mortales necesse est interire ad
iunctione.t cibo utantur non necesse est
ncumilla exteptione extraquam sinolun ta¬
me ꝑire. E rgo ut dixi illua qđ adiungit
semꝑ cuiꝰ modi sit erit considandum El am
omni temꝑe id ꝑtinebit. ut aut ad honesta¬
tem hoc m exponenda necessituido sit. Necesse
m ecesse est sisine in commodo uolumis ua¬

Expanded text:
cum simplex erit necessitudo, nihil erit quod multa cum simplex erit necessitudo, nihil erit quod multa dicamus, cum eam nulla ratione lenire possimus; cum autem ita necesse erit, si aliquid effugere aut adipisci velimus, tum adiunctio illa quid habeat utilitatis aut quid honestatis, erit considerandum. nam si velis attendere, ita tamen, ut id quaeras, quod conveniat ad usum civitatis, re- perias nullam esse rem, quam facere necesse sit, nisi propter aliquam causam, quam adiunctionem nomi- namus; pariter autem esse multas res necessitatis, ad quas similis adiunctio non accedit; quod genus ut homines mortales necesse est interire, sine ad- iunctione; ut cibo utantur, non necesse est nisi cum illa exceptione extra quam si nolint fame perire. ergo, ut dico, illud, quod adiungitur, semper, cuius- modi sit, erit considerandum. nam omni tempore id pertinebit, ut aut ad honestatem hoc modo expo- nenda necessitudo sit: necesse  hoc modo: necesse est, si sine incommodo volumus vi
Abbreviated transcription (Latin):
mutari neq leniri potest Utq ut aꝑtius
hoc sit exemplis licet iim rei qualis ⁊ quan¬
ta sit cognoscamis. Uri posse flamma lig¬
neam materiam necesse est. Corpus mortale
aliquo temꝑe interire necesse ȩst atq ita ne¬
cesse ut uis postulat ea quam mͦ describamꝰ
recte necessitudines appellabuntur. Qi aliquẽ
res incident difficiles. in illa suꝑiori posũt ne fi
or uidere ẽẽ quasdam cum adiunctione necessi¬
tudines quasdam simplices ⁊ absolutas. Ntam
aliter dicere solemus. Necesse est cassiliens es
se dede hannibali. Aliter autem necesse̾ est cassi¬
linum uenire inhannibalis potestatem. Illic
insuperiore adiunctione Ne nisr simalter
ꝑire fame. Si enim id malter non est necesse.
Hoc inferius nonitem ꝑꝑterea quod siuue uelĩt
cassiliensses sede siue famem ꝑpeti acq tca
ꝑure. necesse ẽẽ cassilinum uenire in hannibalis
necessitudinis distributio ipe dicam plurumũ
estis necessitudinis iidebitur incurrere¶ Lã

Expanded text:
mutari neque leniri potest. atque, ut apertius hoc sit, exemplo licet vim rei, qualis et quanta sit, cognoscamus. uri posse flamma ligneam materiam necesse est. corpus animal mortale aliquo tempore interire necesse est; atque ita necesse, ut vis postulat ea, quam modo describebamus, recte necessitudines appella- buntur; sin aliquae res accident difficiles, in illa su- periore, possitne fiermihi videor videre, esse quasdam cum adiunctione necessitudines, quasdam simplices et ab- solutas. nam aliter dicere solemus: necesse est Casilinenses se dedere Hannibali; aliter autem: ne- cesse est Casilinum venire in Hannibalis potestatem. illic, in superiore, adiunctio est haec: nisi si malunt fame perire; si enim id malunt, non est necesse; hoc inferius non item, propterea quod, sive velint Casili- nenses se dedere sive famem perpeti atque ita perire, necesse est Casilinnecessitudinis distri- butio? prope dicam plurimum, cum locus necessi- tudinis videbitur incurrere. nam
Abbreviated transcription (Latin):
tans aliquo sed trahens sua dignitate qd est scientia
cuma est est porro qd̾dam ex horum partibus uinctum.
qd̾ ⁊suaui ⁊idignitate nos inductos inducit ⁊ pre se quẽt¬
dam gerit utilitatem. qͦ magis expectatur ut amicitia
bona exstimatio. atq ex his harum contraria facile no¬
bis tacentibus intelligentur. sed ut expeditius ratio tra¬
datur ea que priscianus breuiter nominabitur. Nam
in pͥmo qd̾ genere que sunt. honesta appellabuntur.
Que autem in scło ut ilia. hec autem tercia quia
partem honestatis continent iquia maior est uis.
honestitis uancte res omnnimo erbualrigerere antẽ¬
lerieastitr s unchorem partem uracibuli eonsiciot

Expanded text:
tans aliquo, sed trahens sua dignitate, quod genus virttans aliquo, sed trahens sua dignitate, quod genus virtenus pecunia est. est porro quiddam ex horum partibus iunctum, quod et sua vi et dignitate nos inlectos ducit et prae se quandam gerit utilitatem, quo magis expetatur, ut amicitia, bona existimatio. atque ex his horum contraria facile tacentibus nobis intellegentur. sed ut expeditius ratio tradatur, ea, quae posuimus, brevi nominabuntur. nam, in primo genere quae sunt, ho- nesta appellabuntur; quae autem in secundo, utilia. haec autem tertia, quia partem honestatis continent et quia maior est vis honestatis, iuncta esse omnino et duplici genere intelle
Abbreviated transcription (Latin):
indeliberatiuum genus ⁊demonstratium argune ntandi
locos ⁊ p̃cepta dabimus non quo inaliqua constituone omnis
semꝑ causa uersetur. sed quia ꝓprii tam̃ harum causarum qͥdã
loci sunt non aconstitucione separati. sed adfines horum gene¬
rum acommodati. Nam plicet iniudiciali genete finem eẽ e¬
quitatem. hoc est pardem quandam honestatis. In deliberi¬
tituo autem aristoli placet utilitatem. nobis autem ⁊ utili¬
tatem ⁊ honestatem indemonstratiuo honestatem. Quare in
argumentaciones communiter ae similiter tractabuntur.
quedam separatius adfinem quo reserri omnem ratio¬
nem oportet adiungentur. Atq uniusciuiꝰsq consticu
exemplum supponere nongrauaremur. millud uidemꝰ
quem ad modum res obscure dicendo fuerit oꝑationes.
sic aꝑtas obscuriores fieri orationes. Nc̃ ad delib̾ationis pre¬
cepta per agamus.
erum ex pectandarum tria genera sunt. par autẽ
numerus uitandarum excontra parte. Nam est quodam
quod̃ sitaui nos allitiat adsese nonemolumento cap¬

Expanded text:
in deliberativum genus et demonstrativum argumentandi locos et praecepta dabimus, non quo non in aliqua constitutione omnis semper causa versetur, sed quia proprii tamen harum causarum quidam loci sunt, non a constitutione separati, sed ad fines horum generum accommodati. nam placet in iudiciali genere finem esse aequitatem, hoc est partem quandam honestatis. in deliberativo autem Aristoteli placet utilitatem, nobis et honestatem et utilitatem, in demonstrativo honestatem. quare in nes communiter ac similiter tractabuntur, quaedam separatius ad finem, quo referri omnem orationem oportet, adiungentur. atque unius cuiusque constitutionis exemplum subponere non gra- varemur, nisi illud videremus, quemadmodum res obscurae dicendo fierent apertiores, sic res apertas obscuriores fieri oratione. Nunc ad deliberationis praecepta pergamus. Rerum expetendarum tria genera sunt; par autem numerus vitandarum ex contraria parte. nam est quiddam, quod sua vi nos adliciat ad sese, non emo- lumento cap
Abbreviated transcription (Latin):
equitas rei demonstrandã est ut iniuridiciali ab soluta
Contra audem quisimilitudinem dicet infirmare debe¬
bit quod faciet sidemonstrabit illud qd̾ conferatur di¬
uersum eẽ genere natura ui magnitudine temꝑe. loco
ꝑsona. opinione siquo inuero illud qd̵ ꝑsim ilitudinaem affera¬
tur. ⁊ quo in loco illud cuiꝰ causa afferatur haberi conueniat¬
ut non idem uideatur: deutraq existimari oportere. ac
bit oportere quicꝗͣ nisi qđ scriptum sit considare ꝑi¬
ilibus rebus mnunam quamq rem tam̃ singulas ẽẽ leges
omnia posse inter similia. ł dissimilia demonstrari
Ploci com munes cum raticione oportere comestã ex eo qđ
sqͥtum sit ad iã quod ñ sit scͥtũ copuenire ⁊ neminem¬

Expanded text:
aequitas rei demon- stranda est, ut in iuridiciali absoluta. aequitas rei demon- stranda est, ut in iuridiciali absoluta. Contra autem qui dicet, similitudinem infirmare de- bebit; quod faciet, si demonstrabit illud, quod confera- tur, diversum genere, natura, vi, magnitudine; tempore, loco, persona, opinione. Quo in numero illud, quod per similitudinem affertur, et quo hoc, cuius causa affertur, haberi conveniatut non idem videatur de utraque existimari oportere. ac,bit oportere quicquam, nisi quod scriptum sit, consideilibus rebus et in unam quamque rem tamen singulas esse leges; omnia posse inter se vel similia vel dissimilia demonstrari. Loci communes: a ratiocinatione, oportere coniec- tura ex eo, quod scriptum sit, ad id, quod non sit sc
Abbreviated transcription (Latin):
bunt tabule obseignantur de illo post supplicium frimi¬
tur. Inter eos quiheredes intabulis scriptisunt. under
agnatos de heretate controuersia est. hic certalex que de¬
stamenti faciendihis qui ineo locosint adimat potesta¬
faciendi potestatem. ¶Iocos autem inhoc autem genere
argumentandi hos nhuiꝰ modi quosdam arbitiamur. Primũ
eius scripti qđ ꝓferas laudacionem ⁊ confirmationem. demñ
eius dequare queritur cum ea dequa constet collationem hꝰ¬
modi. ut ͦ de quo queritur cumrei dequa constet si mile
eẽ uideatur post ea amimitationem ꝑ contationem qui fieri
possit ut qui hoc equum ẽẽ concedat illud neget qd̾ equus
tum qd̾ cum de illa eẽt scriptum de hac isquiscribebat ne¬
minem dubitaturum sit arbitratus deunde multis inlegi¬
bus multa p̃terita eẽ que id circo nemopreterita arbitrat᷑
qd̃ ex ceteris dequibus scriptum sit intelligi possint. deinde

Expanded text:
bunt; tabulae obsignantur. de illo post suppli- cium sumibunt; tabulae obsignantur. de illo post suppli- cium sumitur. inter eos, qui heredes in tabulis scripti sunt, et inter agnatos de hereditate controversia est. Hic certa lex, quae testamenti faciendi iis, qui in eo loco sint, adimat potestafa- ciendi potestatem. Locos autem communes in hoc genere argumentandi hos et huiusmodi quosdam esse arbitramur: primum eius scripti, quod proferas, laudationem et confirma- tionem; deinde eius rei, qua de quaeratur, cum eo, de quo constet, collationem eiusmodi, ut id, de quo quaeritur, ei, de quo constet, simile esse videatur; postea admirationem per contentionem, qui fieri pos- sit, ut qui hoc aequum esse concedat, illud neget, quod aut tum, quod, cum de illa esset scriptum, de hac is, qui scribebat, dubita- turum neminem arbitratus sit; postea multis in le- gibus multa praeterita esse, quae idcirco praeterita nemo arbitretur, quod ex ceteris, de quibus scriptum sit, intellegi possint; deinde
Abbreviated transcription (Latin):
ret oporceᷤ ͭ e exutilitatis ⁊ honestatis amplissimis
partibus sum̾e demonstrantẽ ꝑ amplificationem
ad utram potiis accedere oporteat
x racione nascitur ꝯtrouersia cum ex eo qđ usqꝗͣ
est ad id quod nusꝗͥ scͥptum est ꝑuenit᷑: hoc pͥ¬
acto. lex est. si furiosꝰ agnatum gentilium ꝙm eo
pecunta q eiꝰ potestas esto. et lex. Paterfamiliaᷤ uti sr̃
familia pecuntaq sua legau̾it ita ius esto. Lex est. Sipat᷑
familias intestatꝰ morit᷑. familia pecuntaq eiꝰ agnatoꝵg¬
entiliumq esto. Quidam uudicatꝰ est parentem occidisse. ⁊
statim quod effugiendi potestas num fuisset: lignee solee
inpedes indicte sũt. os aũ obuolutum est folliculo ⁊ p̾liga¬
cum. deinde est incarcerem deductꝰ ut iͥ ẽẽt cantisꝑ dum
culleus inquam coniectus inꝓfluentem deferretur com¬
ꝑaretur. Interea quidam eius familiares in earcerem ta¬
bulas afferunt. ntestes adducunt. heredes quos uibet scri¬

Expanded text:
re oportebit et ex utilitatis et ex honestatis amplis- simis partibus sumere demonstrantem per amplifica- tionem, ad utram potius legem accedere oporteat. Ex ratiocinatione nascitur controversia, cum ex eo, quod uspiam est, ad id, quod nusquam scriptum est, venitur, hoc pacto: lex: si furiosus est, agna- tum gentiliumque in eo pecuniaque eius potestas esto. et lex: paterfamilias uti super familia pecu- niaque sua legassit, ita ius esto. et lex: si pater- familias intestato moritur, familia pecuniaque eius agnatum gentiliumque esto. Quidam iudicatus est pa- rentem occidisse et statim, quod effugiendi potestas non fuit, ligneae soleae in pedes inditae sunt; os autem ob- volutum est folliculo et praeligatum; deinde est in car- cerem deductus, ut ibi esset tantisper, dum culleus, in quem coniectus in profluentem deferretur, compararetur. interea quidam eius familiares in carcerem tabulas af- ferunt et testes adducunt; heredes, quos ipse iubet, scri
Abbreviated transcription (Latin):
U Questio ẽ. maiestatẽ ne minuerit. Pd̾ e. Infiliũ enĩ
ꝗͥ habebã potestatẽ. ea sũ usꝰ. ¶ Rbis infirmatio. atit.
infirmo̾t. ninuit is maicstatẽ. Iudicatiõe oinuat¬
tẽ utat᷑. sAdhanc uidicationẽ argum̃tatiões õi afferri
oportebat. ac ne qͥs forte arbitret᷑ nos ũ intellig̾e. aliã
queq in cidẽ c̃stitutionẽ in hanc causã. eã nõs partẽ
solã sumimꝰ inꝗͣ p̃cepta nob̾ danda st. Oĩb aut̃ partib

Expanded text:
 quaestio est: maiestatemne minuerit? ratio: in filium enim quam habebam potestatem, ea sum usus. rationis infirmatio: at enim, infirmat, minuit is maiestatem. iudicatio est: minuatte utatur? ad hanc iudicationem argumentationes omnes afferre oportebit. Ac ne qui forte arbitretur nos non intellegere aliam quoque incidere constitutionem in hanc causam, eam nos partem solam sumi
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde ⁊ ruidicibus uidicandi ⁊ ceteris ciubus inuendi ra¬
ciones ꝑturbatum iri si semel alegibus recessum sit. Namri
uidices neq qͥ sequatur habituros si ab eo qd̾ scriptum sit re¬
cedant neq qͦ pacto aliis impbare possint qd̾ contra legem
iudicarint iceteros ciues qd agant ignoraturos. si ex suo quisq
consilio ⁊ exea ratione que inmenten aut libidmem uen̾it:
non ex cominoiu̾ p̃scripto ciuitatis ułifamꝗ̃q rem admmnistra

Expanded text:
deinde et ipsis iudicibus iudicandi et ceteris civibus vivendi radeinde et ipsis iudicibus iudicandi et ceteris civibus vivendi rationes perturbatum iri, si semel ab legibus recessum sit; nam et iudices neque, quid sequantur, habituros, si ab eo, quod scriptum sit, recedant, neque, quo pacto aliis probare possint, quod contra legem iudicarint; et ceteros cives, quid agant, ignoraturos, si ex suo quisque consilio et ex ea ratione, quae in mentem aut in libidinem venerit, non ex communi praescripto civitatis unam quamque rem administrab
Abbreviated transcription (Latin):
accustores iudicib ꝑsuad̾e affinem esse alicꝰ culpe eia cͥac¬
cusaret᷑ eaisam ꝓferre q̃ eum ad peccandram mponis. ssen
Nam ipsum reim causam afferre qͥr derelaqniera dens e
bant indutere particionem eiꝰ singłas partes mutte conue¬
ment gumentationes. pmi nulla inlege ulaomi edesat
oent serpptium accipi conuenire. Deindẽ simcetis legib
comueniat hanc e̾e eiꝰmodi legem. uit in ea nonopotten
cartim dlefuisse quo mimis aꝑte posse ꝑseribere ndi sbso
gitanit: nonfuiise ei graue: nec difficise eam earesam
prasietomieinsi eos qui leges scribaat exceptiombius
prasen de oportebit rectare leges cum exccitionibus
pcorem quo magis ꝓbetur eum finsse. xcepturi d̃ qul
attineat eam ex lege considare quipe que inlege scripta
non st. Qd̾si fit institutum omnib dari causam ⁊postes¬
tatem peccandi cum intellexerint uos ex ingenio enis qui
contra leggẽ fecerit. non exlege inqua unati estis iuidicare

Expanded text:
accusatores iudicibus persuadere, ad- finem esse alicuius culpae eum, qui accusaretur, cau- sam proferre, quae eum ad peccandum impulisset;— nunc ipsum reum causam afferre, quare deliquerit. deinde hanc inducere partitionem, cuius in singulas partes multae convenient argumentationes: primum, nulla in lege ullam causam contra scriptum accipi con- venire; deinde, si in ceteris legibus conveniat, hanc esse eiusmodi legem, ut in ea non oporteat; ta- tem defuisse, quo minus aperte posset perscribere id, quod cogitaret; non fuisse ei grave nec difficile eam causam putasset: consuesse eos, qui leges scribant, exceptionibus uti. deinde oportet recitare leges cum exceptionibus iptorem, quo magis probetur eum fuisse excepturum, si quid attineat eam ex lege con- siderare, quippe quae in lege scripta non sit. quod si sit institutum, omnibus dari causam et potestatem peccandi, cum intellexerint vos ex ingenio eius, qui contra legem fecerit, non ex lege, in quam iurati sitis, rem iudicare;
Abbreviated transcription (Latin):
eo nomine neq num̾o p̃ditos ittidigni eent qui ho
cus is infestam ꝓuinciam redderent consectatus ẽ
icuifecit romam reddit triumpbum. aseuatu
postulat hic indepcacione mel ad noi atioren¬
ent udicasio iinquestione. ipia ꝯtinetr. Inde pire¬
eacione hui mõi iudicacio est Q porteat ne peua affii.
In questionem apositos locoi ex poneme. Finiors p̃¬

Expanded text:
eo nomine neque numero praeditos, uti digni essent, qui hoeo nomine neque numero praeditos, uti digni essent, qui hoibus et latrociniis infestam provinciam redderent, consectatus est et confecit. Ro- mam redit: triumphum ab senatu postulat. hic et in deprecatione nihil ad nos attinerit iudi- catio et in quaestione ipsa continebitur: in depreca- tione, huiusmodi: oporteatne poena affici? i quaestionem appositos locos ex- ponemus. ratio
Abbreviated transcription (Latin):
restet ⁊quare restet ammonendum rudetur. ꝑ¬
uridicialem causam ẽẽ dicebamus inqua nequi ⁊
estat minc ut de p̾mio & depena explicemus. St̃ .ii.
multe cause que exp̃iii alicuiꝰ peticione constant.
Iam iapud iudices de p̾mio sepe accusatorium querit᷑
asenatu aut consilio aliqđ p̃mium sepe petitur. cue¬
minem conueniet arbitrari nos cum aliud exemplum
ponamus qđ insenatu agatur ad iudiciali genere.
exemplorum recedere Quicquid de homine ꝓbando aut
inꝓbando dr̃ cum ad eam dictione in sentenciarum qͦq rõ
ad commnodetur id non siꝑ sentencie dictionem ag¬
tur deliberatiuum est.s quia dehomine stacuitur
iudiciale habendumest. Omnino autem quidiligen
teris autem partibus aptas inder. se omnes.⁊ altam
inalia implicatam uidebitSunc de p̃mmiis conside¬
remus .i. T̃ lucinius crassiis consul quosdam inci¬
teri ore gallie nullo illustri neq certo duce neq

Expanded text:
restet et quare restet, admonendum videtur. Iuridicialem causam esse dicebamus, in qua aequi restat nunc, ut de praemio et de poena explicemus. sunt enim multae causae, quae ex praemii alicuius petitione constant. nam et apud iudi- ces de praemio saepe accusatorum quaeritur et a se- natu aut a consilio aliquod praemium saepe petitur. ac neminem conveniet arbitrari nos, cum aliquod exemplum ponamus, quod in senatu agatur, ab iudi- ciali genere exemplorum recedere. quicquid enim de homine probando aut inprobando dicitur, cum ad eam dictionem sententiarum quoque ratio accommodetur, id non, si per sententiae dictionem agitur, delibera- tivum est; sed, quia de homine statuitur, iudiciale est habendum. omnino autem qui diligenidere, ceteris autem partibus aptas inter se omnes et aliam in alia impli- catam videbit. Nunc de praemiis consideremus. L. Licinius Crassus consul quosdam in citeriore Gallia nullo inlustri neque certo duce neque
Abbreviated transcription (Latin):
ab aduersario cominissa sit ꝑmagnuu ẽẽ umagno futu¬
rum detrimento. siea res ab his quipotestatem hñt tudi¬
candi neglecta sit Defensor autẽ conuersis omnibus. his
partibus pocerit uti maxtine autemꝰ inuoluntatẽ spectari¬

Expanded text:
ab ad- versario commissa sit: permagnum esse et magno fu- tuab ad- versario commissa sit: permagnum esse et magno fu- turum detrimento, si ea res ab iis, qui potestatem habent vindicandi, neglecta sit. Defensor autem conversis omnibus his partibus pot- erit uti; maxime autem in voluntate de
Abbreviated transcription (Latin):
inum fuerit. ostea demonstuate potusse uitari. ⁊ hac rõne
ꝓuideri potuisie. si hacant auid fectaet aut ne sie tecisser p̃caue¬
ri. ndiffiniciomibis ostende non hanc inprudenciã. aut casum
aut necssitudiñẽ. sanciiam negligenciam fatuitatem nomi¬
nari opertet. Ac ii qit̃a necessitudo urpitudinem uidebit᷑
habere. o portebit ꝑ locorum communium implicacionem
reddarguentem ostendere quam uis ꝑpeti. mori deniq
fac ius fuisse quam eius mõi necessitudini obtemꝑare.
tq tum ex his locis de quibus innegociali parce dictum
est iuris ⁊ equitatis naturam oportebit querere ⁊ quasi in
ab iolita inridiciali ꝑse hoc ipsum ab rebus omnibus seꝑatim
consid̾are. tq in hoc locosi facultas erit. exemplis uti o¬
portebit quibus insimili excusacione non iit ignocum ⁊
contenpcione magis ignoscendum fuisse ⁊ exdeliberaci¬
ons partibus turpe aut insitile eẽ concedi eam rem. que

Expanded text:
rium fuerit; postea demonstrare potuisse vitari: hac ratione rium fuerit; postea demonstrare potuisse vitari: hac ratione provideri potuisse, si hoc aut illud fe- cisset, aut, nisi fecisset, praecaveri; et definitionibus ostendere non hanc inprudentiam aut casum aut ne- cessitudinem, sed inertiam, neglegentiam, fatuitatem nominari oportere. ac si qua necessitudo turpitudi- nem videbitur habere, oportebit per locorum commu- nium inplicationem redarguentem demonstrare quid- vis perpeti, mori denique satius fuisse quam eius- modi necessitudini optemperare. atque tum ex iis locis, de quibus in negotiali parte dictum est, iuris et aequitatis naturam oportebit quaerere et quasi in absoluta iuridiciali per se hoc ipsum ab rebus omni- bus separatim considerare. atque hoc in loco, si fa- cultas erit, exemplis uti oportebit, quibus in simili excusatione non sit ignotum, et contentione, magis illis ignoscendum fuisse, et deliberationis partibus, turpe aut inutile esse concedi eam rem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
cioest. ostrata nauis mpertu dep̃hensa est & e pulsio¬
est concessioTacio ẽ.Ui.  necessa rio sicmus inportum
oportet. udicacio ẽ um rostratam nauim in portu
Sephensam. lex publicarit Qunq hec nains iniitis
naittis ui cempestati inportum comecta sit. oporteat ue eã
publiciri. C̃ orumtriũ generum iddeo munu locum
contulunus exempta qd simili med p̃cepcio arguintoꝵ
traditur. ham iu his orniubus pͥmum siq̃ res ppia da¬
bit facultatis coniecturam indua ab accusatore oportebit ut id
qđ uoliitate factum negabitur. consulto factum sui picione
aliqua demonstaret᷑ Deinde inducere ditfimctionẽ necessitu¬
dims. aut causus aut in prudencie ⁊ exempla ad eam diffiuicionem
aduingere inquibus in prudencia uideatur fursse aut casus aut
necessitudo ⁊ abhis id qd reus inferat se ꝑare idem ostenđt dis¬
hmile qp  leuiꝰ tacilius nonignorabile non fercuitum. non necessa¬

Expanded text:
tio est: rostrata navis in portu deprehensa est. depulsiotio est: rostrata navis in portu deprehensa est. depulsio con- cessio. ratio: vi et necessario sumus in portum oportet. iudicatio est: cum rostratam navem in portu deprehensam lex publicarit cumque haec navis invitis nautis vi tempestatis in portum coniecta sit, oporteatne eam publicari? Horum trium generum idcirco in unum locum con- tulimus exempla, quod similis in ea praeceptio argu- mentorum traditur. nam in his omnibus primum, si quid res ipsa dabit facultatis, coniecturam induci ab accusatore oportebit, ut id, quod voluntate factum ne- gabitur, consulto factum suspicione aliqua demon- stretur; deinde inducere definitionem necessitudinis aut casus aut inprudentiae et exempla ad eam defini- tionem adiungere, in quibus inprudentia fuisse videatur aut casus aut necessitudo, et ab his id, quod reus in- ferat, separare, id est ostendere dissimile, quod le- vius, facilius non ignorabile, non fortuitum, non necessa
Abbreviated transcription (Latin):
urbem ex agro cepit agere cum subito magnis cum motꝰ
tempestatibus fluuius eitrotas. is qui p̃ter lace demonem
fluit. ita magnus ⁊ uehemens factus est. ut cotra duci uicti¬
me nullo mͦ poisent. Redemptor sue uoluntati ostendere
causa hostias coustituit om̃s inlitore. ut qui traus flum̃ eẽnt
uidere possent. cutm oñis studio eius subitã flumunis ma¬
gnituãmem sctrent fuize iupeditinento cam̃ quidam ca¬
pitis arcessierunt. ntencio est hostie qͦs debiusti ad sac̾¬
sicutm p̃sto nonfuerunt. Repulsio. oncesioRacio. flum̃
enim subito accreuit. ⁊ea re traduci ñ potuerunt. nfir
nus es. Iudicacio est. uni cui eã rem contra legefñ aliqͥd¬
redemtor fecerit. qua inre studio eiis subita fliginu̾s
obstiterit magnitudo. siuplicio dignus ne fit. Neces¬
situdo autẽ infertur cum ui quadam reus. id qd fecerit
fecisse defenditur hoc mͦ. ex est apud rodios ut si qua

Expanded text:
urbem ex agro coepit agere. tum subito magnis commotis urbem ex agro coepit agere. tum subito magnis commotis tempestatibus fluvius Eurotas, is qui praeter Lacedaemonem fluit, ita magnus et vehemens factus est, ut ea traduci victimae nullo modo possent. redemptor suae voluntatis ostendendae causa hostias constituit omnes in litore, ut, qui trans flumen essent, videre possent. cum omnes studio eius subitam flu- minis magnitudinem scirent fuisse inpedimento, tamen quidam capitis arcesserunt. intentio est: hostiae, quas debuisti ad sacrificium, praesto non fuerunt. depulsio concessio. ratio: flumen enim subito accrevit et ea re traduci non potuerunt. infinus es. iudicatio est: cum in ea re contra legem redemptor aliquid fecerit, qua in re studio eius subita fluminis obstiterit magnitudo, supplicio dignusne sit? Necessitudo autem infertur, cum vi quadam reus id, quod fecerit, fecisse defenditur, hoc modo: lex est apud Rhodios, ut, si qua
Abbreviated transcription (Latin):
dencia est cum scisse aliquid is qui arguitur negatur
ut apud quosdam lexerat nequis diane uitulum
immolaret. Naute. quidam cum aduersa tempesta¬
te ialto iactarentur. uouerunt sieo portu quem ꝯ¬
spiciebant potitiẽẽnt ei deo qui s eẽt se uitulum im¬
molaturos. Casu autẽ erat in eo portu fanum diane
eiuscii intulum immolare nonlicebat. In pruclen¬
tes legis cum exissent intulum iminolauerunt. Ae¬
cusantur. Intencio est. Uitulum unmnolastis ei deo
cuinon licebat. Depulsio est inconcessione posita Rõẽ.
Nesciui nonlͥ cere. Infirmacio ẽ Cum id fecerit qđ ñ¬
oportuerit ⁊ id non oportere nesciret. fit ne supplicio
dignus. C Casus autẽ infertur inconcessione cumde¬
monstinbitur aliqua fortune ius uolintati obstitise.¬
ut in hac Cumlace demoniis lex eẽt ut hostias nisi
ad sacͥticium qđdam reddẽptor p̾buisset capitale eẽt.
hostias is qui redimerit cum sacrificii dies. instaret in

Expanded text:
dentia est, cum scisse aliquid is, qui arguitur, negatur; dentia est, cum scisse aliquid is, qui arguitur, negatur; ut apud quosdam lex erat: ne quis Dianae vitulum immolaret. nautae quidam, cum adversa tem- pestate in alto iactarentur, voverunt, si eo portu, quem conspiciebant, potiti essent, ei deo, qui ibi esset, se vitulum immolaturos. casu erat in eo portu fanum Dianae eius, cui vitulum immolare non licebat. in- prudentes legis, cum exissent, vitulum immolaverunt. accusantur. intentio est: vitulum immolastis ei deo, cui non licebat. depulsio est in concessione posita. ratio est: nescivi non licere. infirmatio eoportuerit, et id non oportere nescierit, sitne supplicio dignus? Casus autem infertur in concessionem, cum demonstratur aliqua fortunae vis ut in hac: cum Lacedaemoniis lex esset, ut, hostias nisi ad sacrificium quoddam redemptor praebuisset, capital esset, hostias is, qui redemerat, cum sacrificii dies instaret, in
Abbreviated transcription (Latin):
qti com ptor ect inexpedicione adar ma porłm uocari
cum consules adee̾nt Nam ut insuꝑiore exemplo re
absuo officio ⁊iapotestate factum dimouebit. sic in hoc
ab eius officio ac pocestate quiaccusatur. ipse accusa¬
tor factum remoueudo. hac ipsa rõne remocionis
confirmat accusacionem. In hac abitroq ex omnibus
partib honestatis. ⁊ exomnib ut italitatis partibus ex¬
emplis. signis rõcinando qđ cuiꝰq officii uiris. potes¬
tatis sit queri oportebit i fuerit ne ei quo de agiur.
i uiris officii. potestatis attributitm nec ne. No¬
cos autẽ comniunes ex ipsa re siquid indignacionis aut
questionis habebit sumi oportebit. Non contessionem ꝑ
catur id pecitur. cuiꝰ partes sunt due. purgacio. ⁊ de¬
precacio. Purgacio est ꝑquam eius qui accusatur ñ
factum ipsum. s uoluntas defenditur. Ea habet pͣ¬
tes tres. mprudenciam. casum necessitatem. Pn pru¬

Expanded text:
qui, cum praetor esset, in expeditionem ad arma populum vocarit, qui, cum praetor esset, in expeditionem ad arma populum vocarit, cum consules essent. nam ut in su- periore exemplo reus ab suo officio et a potestate factum demovebat, sic in hoc ab eius officio ac po- testate, qui accusatur, ipse accusator factum remo- vendo hac ipsa ratione confirmat accusationem. in hac ab utroque ex omnibus partibus honestatis et ex om- nibus utilitatis partibus, exemplis, signis, ratiocinando, quid cuiusque officii, iuris, potestatis sit, quaeri opor- tebit et fueritne ei, quo de agetur, id iuris, officii, potestatis attributum necne. Locos autem communes ex ipsa re, si quid indigna- tionis aut conquestionis habebit, sumi oportebit. Concessio est, per catur, id petitur. cuius partes sunt duae: purgatio et deprecatio. Purgatio est, per quam eius, qui accusatur, non factum ipsum, sed vo- luntas defenditur. ea habet partes tres: inprudentiam, casum, necessitudinem. Inpru
Abbreviated transcription (Latin):
nfirmacio est. Et enim qñ particeps tu factus es
inturpissimo fed̾e summe religionis dectite conuenit
uiddicacio. est cum is qui potestatis nichil habuerit uis¬
suimꝑatoris infedere. iintanta religione interfuerte
dendus sit hostib nec ne. hoc genꝰ cauie asuꝑiore hoc
ansfert qđ in illo concedit se reris oportuisse facere id q
sieri dicat accusator oportuisse s alicuirei. aut homim
causam attribuit que uoluntati tue sue fuerit in npedi¬
mento sine concessionis partib. Nam earum que dam¬
mdior uis est qi paulo post intelligetur. In hoc aũ
non accusare alterum nec culpam inalium tranfere
debet. s demonstrare eam rem nicħ adse uec ad potesta¬
tem neq ad officium suum ꝑtimusie aut ꝑtinere. Atq
inhocgenare. hoc accidit noui qđ accusator Qs sepe exre¬
mocione cͥminacionem conticit. Ut si qui eum accluset

Expanded text:
infirmatio est: at enim quoniam par- ticeps tu factus es infirmatio est: at enim quoniam par- ticeps tu factus es in turpissimo foedere summae re- ligionis, dedi te convenit. iudicatio est: cum is, qui potestatis nihil habuerit, iussu imperatoris in foedere et in tanta religione interfuerit, dedendusne sit hosti- bus necne? hoc genus causae cum superiore hoc differt, quod in illo concedit se reus oportuisse facere id, quod fieri dicat accusator oportuisse, sed alicui rei aut homini causam attribuit, quae voluntati suae fuerit inpedimento, sine concessionis partibus; nam earum maior quaedam vis est, quod paulo post intellegetur. in hoc autem non accusare alterum nec culpam in alium transferre debet, sed demonstrare eam rem nihil ad se nec ad potestatem neque ad officium suum per- tinuisse aut pertinere. atque in hoc genere hoc ac- cidit novi, quod accusator quoque saepe ex remo- tione criminationem conficit, ut si quis eum accuset,
Abbreviated transcription (Latin):
uebit̾ ut in bac eadem re siquestor mortuus es ei.
⁊ idcirco legatis peccumia data ñ esset. Accusatiõe
altiꝰ iculpe depulsione dempta cet̾is similit̾ uti locis
oportebit. ⁊ ex concessionis partib q̃ cõuenient assu¬
me de qͥb p̾uob dicendũ erit.  Loti auc̃ cõmu¬
nes qͥoem utrisq fere qͥ suꝑiorib assumptiuis ĩcidẽt
hic autẽ certissime accufatoris. facti in dignacio de fenso¬
otfeurn reus ꝓtimusse nec si qđ̃ meo sit delictians
attribiu o portere. Id cause gꝰ est huil moi lneo tedere
qđ factum. est qͦtam cumꝰ samitib quidam adoles¬
cens pnobilis porcam sustmuit ussuim ꝑatoris. Federe
autem absenatu impbato. ⁊imꝑatore famitibus dedito
quidam senatu. ineum qq dicit qui porcam tenuerit de¬
di oportere Intencio est dedi oportet. De pulsio est nom
imꝑator quiuidet ut satis honestum fedus feriretur.

Expanded text:
vebitur, ut in hac eadem re, si quaestor mortuus esset vebitur, ut in hac eadem re, si quaestor mortuus esset et idcirco legatis pe- cunia data non esset, accusatione alterius et culpae depulsione dempta ceteris similiter uti locis oportebit et ex concessionis partibus, quae convenient, assumere; de quibus nobis dicendum erit. Loci autem communes idem utrisque fere, qui in superioribus assumptivis, incident; hi tamen certissi- me: accusatoris, facti indignatio; defensosuum reus pertinuisse; nec, si quid in eo sit delictum, sibi adtribui oportere. id causae genus est huiusmodi: in eo foedere, quod factum est quondam cum Samnitibus, quidam adulescens nobilis porcum sustinuit iussu im- peratoris. foedere autem ab senatu inprobato et im- peratore Samnitibus dedito quidam in senatu eum quoque dicit, qui porcum tenuerit, dedi oportere. in- tentio est: dedi oportet. depulsio est: non imperator, qui videret, ut satis honestum foedus feriretur.
Abbreviated transcription (Latin):
officio consułe ꝯport̾e̾. H ec si ille peccasset c̃opor¬
tuisse peccare. Dem̃ si ille dereliquerit seꝑatim
illũ sic̃ h̃c accusari oportere. & ñ c̾hꝰ defensione con¬
iungi acufationem iliꝰ. Hetẽnidr aut̃ cũ ce ceta
si qu̾a exaliis incident comititutionib ꝑtractarit de
ipsa remotione sic argum̃tabit᷑. Primũ cuiꝰ accidit
culpa demonstrabit. Hem̃ cum id aliena cialpa acci¬
anset ostũdet se aut non potuisse auc ñ deduisse id
face. ꝗ accusator dicat oportuisse.Q uod ñ potue¬
rit exutilitatis partib inqͥb ẽ. necessitudinis uis im¬
plicata. quod non debuerit ex honestate considabitur¬
de utroq distinctiꝰ indelib̾atiuo gn̾e dicetur. Dem̃
omña facta esse abreo qũpsiꝰ fuerint potestate ¶xod¬
einde malt̾s culpa exponenda demonstrandũ⁊ qͣt uo
dũ hmoi. Ex cet̾a diligñtia: ex añ factis. aut dictis.
autq ħ ipi hucile fuisse facẽ. Inutile aut̃ ñ fac̾ẽ. ⁊ cũ

Expanded text:
officio consulere oportere; nec, si ille peccasset, hunc oportuisse peccare; deinde, si ille deliquerit, separatim illum sicut hunc accusari oportere et non cum huius defensione coniungi illius accusationem. Defensor autem cum cetera, si qua ex aliis incident constitutionibus, pertractarit, de ipsa remotione sic ar- gumentabitur: primum, cuius acciderit culpa, demon- strabit; deinde, cum id aliena culpa accidisset, ostendet se aut non potuisse aut non debuisse id facere, quod accusator dicat oportuisse; quid potuerit, ex utilitatis partibus, in quibus est necessitudinis vis implicata, demonde utroque distinctius in deliberativo genere dicetur. deinde omnia facta esse ab reo, quae in ipsius fuerint poeinde alterius culpa exponenda demonstrandum est, quadum huiusmodi: ex cetera diligentia, ex ante factis aut dictis; atque hoc ipsi utile fuisse facere, inutile autem non facere, et cum