comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sequentem littertĩ corrũpit. Nã uolentia ab¬
surdũ sonat. Blandus dulcis: & inuitans ad fa¬
miliaritatem sui. Brutus quasi obrutus : quia
sensu caret. est enimsine ratione. sine pruden¬
tia. Vnde et ille iunius brutus exsorore tar¬
quinii suꝑbi genitus: cum eundem casum
timeret quẽ fr̃ inciderat : qui obdiuitias et
prudentiã ab auunculo fuerat occidus: utilẽ
temporis stultitiam simulciuit. Vnde &iam
brucus est cognominatus dũ uocaretur iunuis
uerba enim ponexplicat inde & blesis quici ue ba
frapgt. Pucco giralus quod ceteros loquaicit¬
te nonsensa exsuperat Biliosus quodst semper
tristis ab hamore pigio quibilis uocatur Bibur¬
rus stultus mneptus. Biothanatus quodestibis
ꝓsplendore cacli. Celsus acelodictus quo dr̃e
sublimis et altus quesi gelestis. Castus primũ¬
acastratione dietus postea placait ueteribu
&iãsic eos nomipari quippetuam libidinis
abstinentiã pollicebantur. Cgdes dietus q

Expanded text:
sequentem litteram corrumpit. Nam benevolentia absequentem litteram corrumpit. Nam benevolentia absurdum sonat. Blandus, dulcis et invitans ad familiaritatem sui. Brutus, quasi obrutus, quia sensu caret. Est enim sine ratione, sine prudentia. Unde et ille Iunius Brutus ex sorore Tarquinii Superbi genitus, cum eundem casum timeret quem frater inciderat, qui ob divitias et prudentiam ab avunculo fuerat occisus, utilem temporis stultitiam simulavit. Unde etiam Brutus est cognominatus, dum vocaretur Iunius.Verba enim non explicat. Inde et blaesus, quia verba frangit. Bucco, garrulus, quod ceteros oris loquacitate, non sensu, exsuperet. Biliosus, quod semper sit tristis, ab humore nigro, qui bilis vocatur. 31. Baburrus, stultus, ineptus. Biothanatus, quod est vipro splendore coeli. Celsus a coelo dictus, quod sit sublimis, et altus, quasi a castratione nuncupatus: postea placuit veteribus etiam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantur. Caeles dictus, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Seatus dictus qui si bene auctus scilit& ab
habendo quod uellet & nihil paciendo qđ
nollet. Ille aut uere bettus est qui& habet
omĩa quȩ uult bona & nihil uult mali. Exhis
enim duobus beatus homo efficitur. Bonus
auenustate corpaus creditur dictus. postet
& ida numum trans lactum nomen: eum aũt
dicimus bonum cui nonp̃ualet malum. eũ¬
que obtimũ qui peccat minimum. Benig¬
nus est uir sponit ad benefaciendum paratus
et dulcis alloquio p̃aut̃ multũ distat benig¬
nus ab ono quia et ipse ad benefaiciendum
uidetur expositus. sedineo differt quia potest
bonus eẽ. & tristior & benequidem fticere
& p̃stare quod poscitur: Nonitimen suciuis
eẽ. nouit consortio. Benignus aut̃ sua cunctos
nouit inuittire dulcedine.: Beneficus. abene¬
ficiendo alteri dictus: unde etbeneficientia
uocatur quȩ proximo prodest. Beniuolus
quia beneuult. Non tamendicimus bene¬
uolus. sicut nec maleuolus. Sȩpe enĩ exduabꝰ
partibus eẽ. positum nomen. aut priorem. aut

Expanded text:
eatus dictus quasi bene auctus, scilicet ab habendo quod vellet et nihil patiendo quod nollet. Ille autem vere beatus est qui et habet omnia quae vult bona, et nihil vult male. Ex his enim duobus beatus homo efficitur. Bonus a venustate corporis creditur dictus: postea et ad animum translatum nomen. Eum autem dicimus bonum cui non praevalet malum: eumque optimum qui peccat minimum. Benignus est vir sponte ad benefaciendum paratus et dulcis adloquio. Non autem multum distat benignus a bono, quia et ipse ad benefaciendum videtur expositus. Sed in eo differt quia potest bonus esse et tristior, et bene quidem facere et praestare quod poscitur, non tamen suavis esse novit consortio; benignus autem sua cunctos novit invitare dulcedine. Beneficus a benefaciendo alteri dictus; unde et beneficientia vocatur, quae proximo prode est. Benivolus, quia bene vult. Non tamen dicimus benevolus, sicut nec malevolus. Saepe enim ex duabus partibus conpositum nomen aut priorem aut
Abbreviated transcription (Latin):
maga. ftmosissima circe. quaesocios quag
ulixis mutassẽ fertur in bestias. & dearchadibus
quisorte ducti trans pctctibant quõdõ sttignũ
itque ibi conuertebantur in lupos. Nã & dio¬
medis socios in uolucres fuisse conuersos noꝵ
fabuloso mendatio sed historica ad firmation
confirmant. Sedecquidam adserunt strigis
ex hominibus fieri. ad multtenim latrocinu
figurae scelatorum muttuitur & siue magua
cantibus siue herbarum ueneficio totis cor¬
poribus infercis transeunt. Siquidem & ꝑ
naturam pleraque mutationẽ accipiunt
& corrupiti indiuersas species trans fornan¬
tur. Sicut deuitulorum carnibus putridis
apes. sicut deequis scarabei. Demulis locuste
rei sidemas brachia caneri. scorpio exibe
caudaque minabitur unca.¬
III Deminutis animantibus.¬

Expanded text:
maga famosissima Circe, quae socios quoque maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulixis mutasse fertur in bestias: et de Arcadibus, qui sorte ducti transnatabant quoddam stagnum atque ibi convertebantur in lupos. Nam et Diomedis socios in volucres fuisse conversos non fabuloso mendacio, sed historica adfirmatione confirmant. Sed et quidam adserunt Strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum veneficio totis corporibus in feras transeunt. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species transformantur; sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabaei, de mulis locustae, rei si demas brachia cancri, scorpio exibit, caudaque minabitur unca.. Omnibus animantibus
Abbreviated transcription (Latin):
cymeram triformẽ bestiã ore leo. extre¬
mis partibus draco. media capreci. quam
quidã phisiologi ponanimal sed ciliciae
montem eẽ aiunt. Quibusdam locis leo
nes. & ca precis nutrientẽ. quidã ardentem
quibus dã plenũ serpentibus. hunc beloro¬
phontis habitalem fecit. unde eymeram
dr̃ occidisse. Centtiuriaũt species uocabu¬
lum indidit id est hominem e quo mixtum
quos quidam fiusse equites thiessalorum di¬
cunt. sed proeo quod discurrentes in bello uel¬
ut unum corpus equorũ & hominũ uideren¬
tur. Indecentturuͦs fictos asseruerunt.
Porro minottiurum Nom̃ sũpsisse. extiuro
& homine. qualem bestiam dicunt fabulosȩ
in laberinto inclusam fuisse dequa ouidius
hominis specie. media asinieẽ. dicatur. sicut
& hi pocentaurus quod e quorũ hominumq
ineis. patura conunett fuisse putatur.
DETRANS EOR MATIS
Ecribuntur aũt & quaedã monstru¬
Nosȩ hominum transformationes
& commutationes inbestiis sicut deillat

Expanded text:
Chimaeram triformem bestiam: ore leonem, postreChimaeram triformem bestiam: ore leonem, postremis partibus draconem, media capream. Quam quidam physiologi non animal, sed Lyciae montem enes et capreas nutrientem, quibusdam ardentem, quibusdam plenum serpentibus. Hunc Bellorophontes habitabilem fecit, unde Chimaeram dicitur occidisse. Centauris autem species vocabulum indidit, id est hominem equo mixtum, quos quidam fuisse equites Thessalorum dicunt, sed pro eo quod discurrentes in bello velut unum corpus equorum et hominum viderentur, inde Centauros fictos adseruerunt. Porro Minotaurum nomen sumpsisse ex tauro et homine, qualem bestiam dicunt fabulose in Labyrintho inclusam fuisse. De qua Ovidiuhominis specie, media asini esse dicatur; sicut et Hippocentauri, quod equorum hominumque in eis natura coniuncta fuisse putatur. De transformatis . Scribuntur autem et quaedam monstruosae hominum transformationes et commutationes in bestiis, sicut de illa
Abbreviated transcription (Latin):
exterrit latrare aestimant undas.
quas sorbentis aestus uorago conli¬
dit. Fingunt & monstra qua edam
inrationabiliũ animantium ut cer¬
berum infernorum canem trit capi¬
ta habentem. Significantes ꝑ eum
tres aetates. ꝑ quas mors deuorat
hominẽ. Idest infantiam. iuuentutẽ.
& senectutem. quẽ quidẽ ideo cer
uerum putant dictum quasi cerebu¬
ros. idest carnem uorans. Dicunt¬
& hydram serpentẽ cũ nouẽ capiti¬
bus. quae latine scedra dr̃: quod upo
caeso tria capita excrescebant.
Sed constat hydram locũ fuisse euo
mentem aquas uastantẽ uicinassi
ciuitatem. in quo uno meatu clauso
multi erumpebant. Quod hercules
uidens loca ipsa exussit & sie aque elausit
meatus. Nã hr̃dra abaquadictt est. huius¬
mentionem facit ambrosius insimilitudi¬
nem heresium dicens heresis enĩ uelut
quaedam hrdra fabularum uulneribus
sius creuit & dumsȩpe reciditur pullulauit
igni debita incendioque peritura. Fingunt

Expanded text:
exterriti latrari aestimant undas, exterriti latrari aestimant undas, quas sorbentis aestus vorago conlidit. Fingunt et monstra quaedam inrationabilium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habentem, significantes per eum tres aetates per quas mors hominem devorat, id est infantiam, iuventutem  senectutem; quem quidem ideo dictum Cerberum putant, quasi creovorum, id est, carnem vorans. Dicunt et Hydram serpentem cum novem capitibus, quae Latine Caedra dicitur, quod uno caeso tria capita excrescebant. Sementem aquas, vastantes vicinam civitatem, in quo uno meatu clauso multi erumpebant: quod Hercules videns loca ipsa exussit et sic aquae clausit meatus; nam hydra ab aqua dicta est. potumentionem facit Ambrosius in similitudinem haeresium, dicens: Haeresis enim, velut quaedam hydra fabularum, vulneribus suis crevit; et dum saepe reciditur, pullulat, igni debita, incendioque peritura. 36. Fingunt et
Abbreviated transcription (Latin):
na proditum. Euerunt enĩ tres fr̃s
tȩ concordice. ut intribus corporibꝰ
si una e& anima. Gorgones quoque
icientes conuertebant in lapides
entes unum oculum quẽ inuicem ute¬
tur. Euerunt aũt tressorores unuis
chritudinis quasi unius oculi. quȩ
spectatores suos stupescere facie¬
t ut uertere eos putarentur in la
es. Sirenas.iii. fingunt fuisse ex
te uirgines & exparte uolucres
pentes alas &ungulas quarũ una
uoce altera tibis. tercia lira canebat.
Quaeinlectos pauigantes subcantu
innaufragio trahebant. Scđm ueri¬
tatem autem meritrices fuerunt quȩ
git. Alas aucemiꝰ abuisse & ungulas
quici cimor et uolat & uulnerat. quae
inde influctibus commoras sedicun
tur. quia fluctus uenerem creauer̃
Seillam quoq ferunt feminam ca¬
pitibus succinctam caninis. cũ latra¬
tatibus magnis. propt̃ fretum si¬
culi maris. inquo nauigantes uerti¬
cibus in se concurrentium undarũ

Expanded text:
forma proditum. Fuerunt enim tres fratres forma proditum. Fuerunt enim tres fratres tantae concordiae ut in tribus corporibus quasi una anima esset. Gorgones quoque aspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum quo invicem utebantur. Fuerunt autem tres sorores unius pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant, ut vertere eos putarentur in lapides. 30. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, ex parte volucres, habentes alas, et ungulas; quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebat. Quae illectos navigantes suo cantu in naufragia trahebant. 31. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quaegia. 36 Alas autem habuisse, et ungulas, quia amor et volat et vulnerat. Quae inde in fluctibus commorasse dicutur, quia fluctus Venerem creaverunt. Scyllam quoque ferunt feminam capitibus succinctam caninis, cum latratibus magnis, propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum
Abbreviated transcription (Latin):
dine aurium et omne corpus exeis cort¬
gant. Pan enĩ greco sermone omne a
aures dicuntur. Artaphatitȩ in aethor
Satiri homuntiones sunt aduntͥis nori
cornuci infrontibus & caprarum pelł
similes. qualem in solitudinem antono
sc̃s uidit. qui etiam interro gatus distr
respondisse fertur dicens. morttilis s
delusa herpore gentilitts. faunos fatio
colit. Dicuntur quidam & silues tris
homines quos ponnulli faupos ficai
cint. Scino podum gens fertur in aethio
statem interra resupini icicentes pedum
orum magnitudine adumbrentur: Anti
cithia sunt humanã formam. et equinos
turam habentes. Est etgens ibi statura
inc quibus est uicinus ocetpus. Perhi¬
t et in eadem india ẽẽ. gentẽ feminarũ¬
e quinquennes concipiunt. & occtiuũ
ie annum non excedunt. Dicuntur aũt
lia hominum fabulosa portenta quae
sunt. sed ficta incausis rerũ int̾ p̃tantur
erionem hispaniae regem triplici

Expanded text:
dine aurium ut omne corpus ex eis contdine aurium ut omne corpus ex eis contegant. Πᾶν enim Graeco sermone omne, ὦτα aures dicuntur. Artabatitae in Aethiopia Satyri homunciones sunt aduncis naribus; cornua in frontibus, et caprarum pedibus similes, qualem in solitudine Antonius sanctus vidit. Qui etiam interrogatus Dei servo respondisse fertur dicensHieron. Vit. Pdelusa errore gentilitas Faunos Satyrosque colit.' Dicuntur quidam et silvestres homines, quos nonnulli Faunos ficarios vocant. Sciopodum gens fertur in Aethiopia d per aestum in terra resupini iacentes pedum orum magnitudine adumbrentur. 35 24ppopodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos  staturam habentes. Est et gens ibi statura tenent, quibus est vicinus Oceanus. 27. Perhibent et in eadem India esse gentem feminarum, qvitae annum non excedunt. Dicuntur autem et alia hominum fabulosa portenta, quae non sunt, sed ficta in causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispaniae regem triplici
Abbreviated transcription (Latin):
terra completti est. Genophali autẽ¬
appellantur eo quod canina capita ha¬
beant. quosq ipsa. latratus magis bes¬
ticos quam homines confitetur hi inin¬
dia pascuntur. Erelopes quoq etidẽ
india gignit. & dictos erclopes eo quodu
habere oculum infronte media ꝑhibe¬
tur . hi & agriophagite dicuntur pro¬
quod solas ferarum carnes edunt.
nicis in libia creduntur truncos sine
capite nasci & os & oculos habere in pa¬
re. Alios sine ceriucibus gigni. oculos
bentes in humeris. In ultimo cutem &¬
tis. monstruosie gentium facies triba¬
tur. Alice sine naribus aequali tocus:
planiticie informes habentes uultus
Alice labrosubteriore adeo prominema
in solis ardoribus tottm exeoftciem co¬
tegunt dormientes. Aliis concreta ou¬
esse. modico tantum foramine calams
auenarum potus haurientes. Nonnulli
sine lingius esse dicuntur inuicẽ sernes
utentes putu siue motu. Ea nothias ip
scithiam esse ferunt ttm diffusci magie¬

Expanded text:
terra completa est. Cynocephali terra completa est. Cynocephali appellantur eo quod canina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur: hi in India nascuntur. Cyclopes quoque eadem India gignit, et dicti cyclopes eo quod unum habere oculum in fronte media perhibentur. Hi et agriophagitae dicuntur propter solas ferarum carnes, quas edunt. Lemnias in Libya credunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orientis monstruosae gentium facies scribuntur. Aliae sine naribus aequali totius oris planitie informes habentes vultus. Alii labro subteriore adeo prominente, ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta oesse, modico tantum foramine calamis avenarum pastus haurientes. Nonnulli sine linguis esse dicuntur, invicem sermonis utentes nutum sive motum. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
ut andro gepu &erma froditȩ uocantur
Erma froditȩ aũt nuncupati eo quodeis
uterq sexus appareat. Erma quippe
apud grecos masculus. Afronde femi¬
ne puncupatur. hid extert̃ mamillã
uirilem. sinis tram muliebrem habentes
uicissim coeundo & gignunt & pariunt.
Sicut aũt in singulis gentibus quaedã
monstrasunt hominum. ita in uniuer¬
sogenere humano quaedã monstrasunt
gentium & gigantes. Cenophali. ciclo¬
pes & cetera. Gigantes dictos iuxtti
greci sermonis aethimologiam. quieos
gegines existimant idest terrigenas
eo quod eos fabulosae parens terra.
in mensa mole & similes sibi genuerit.
Ge enĩ terra appellatur. genis. genꝰ
licet ex terrti filios uulgus uocat quoꝵ
genus incertum est. Palso aut̃ oppinan¬
tur quidam imperiti descripturis
scĩs p̃uaricatores angelos cumfilicbꝰ
hominum cantediluuium concubius¬
se & exinde natos gigantes idest nimi¬
um grandes & sortes uiros dequibus

Expanded text:
ut androgyni et hermaphroditae nuncupantur. ut androgyni et hermaphroditae nuncupantur. Ermaphroditae autem nuncupati eo quod in eis uterque sexus appareat. Erma quippe apud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupatur. Hi dextram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes, vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum: ita et in universo genere humano quaedam monstra sunt gentium, ut gygantes, cynocephali, cyclopes, et caetera. Gigantes dictos juxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos gegines existimant, id est, terrigenas eo quod eos fabulose pariens terra immensa mole et similes sibi genuerit. Ge enim terra appellatur: genos, genus: licet et terrae filios vulgus vocet, quorum genus incertum est. Falso autem opinantur quidam imperiti de Scripturis sacris praevaricatores, angelos cum filiabus hominum ante diluvium concubuisse, et exinde natos gigantes, id est, nimium grandes et fortes viros, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cit abailtarti. ut manus amanu. uel pes apede
Aliai discissione ut sine mapu. aut ccpite.
genertiti. quos greci. sterenoseos uocant.
Alia ꝑnumeria quando solum caput.a it crus
nascitur. Alia quae in parte transfiguran¬
tur sicut quileonis habent uultũ uelcanis
uel ttiurinum. caput ut corpus ut expasi¬
phae memorant genitum minoctiurum
Alia quae exomni parte transfiguratione¬
muttitionem habent locorum. ut oculos
inpectore uel in fronte. aures supra intim¬
pore. sicut aris totiles tradidit quendam
insinis tra parte iecur indextera sple
nem habuisse. Alia scđm connaturatio¬
ne. ut inalia manu digiti plures conna¬
turuti & coherentes repperiuntur. in
alia manu iqnus uel inpedibus. Alic secun¬
dum in imcituram & intemperatã cretio¬
nem. sicuchi quidentati nascundur siue
barbati siue cini. Alia complexu plurima¬
rum differentiarum sicut illud quod p̃¬
diximus Inalexandro multi forme
portentum. Alic commuxtione generis

Expanded text:
cit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. cit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. Alii a discissione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia privimeria, quando solum caput, aut crus nascitur. Alia quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput, aut corpus, ut ex Pasiphae memorant genitum Minotaurum, 9. Alia, quae ex omni parte transfiguranmutationem habent locorum, ut oculos in pectore, vel in fronte: aures supra in tempore: vel sicut Aristoteles tradidit quemdam in sinistra parte jecur, in dextra parte splen habuisse. Alia, secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiunt, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum immaturam et intemperatam creationem, sicut hi, qui dentati nascuntur, sive barbati vel cani. Alia complexu plurimarum differentiarum, sicut illud, quod diximus in Alexandro multiforme portentum. Alia commistione generis,
Abbreviated transcription (Latin):
significasse repentinam regis incerfecti¬
onem. Suꝑuixerant enim deteriora
melioribus. sed et mons tra. quaie in signifi¬
citionibus dantur nondiu uiuunt. sed con¬
anuo ut pona fuerint occidunt. Incer
dentum aũt & portentuosum differt.
lamportente sunt quae tranfigurantur
c fertur inumbria mulierem peperis
Erpentem. Inde lucanus matremque
sconteriuit inffins. Porcentuosa uero
leuem sumunt mutitionem exempli causci
cum sexdigitis nati. Portenta igitur uel por¬
tentuosa existunt. Alit magnitudine totius
corporis ultra communẽ hominum modũ.
quantũs fuit tition in nouem iugeribus
iacens homero testante. Alia paruitaite
totius corporis ut nani uel quos grecipig¬
meos uocant eo quod sint statura cubitales
Alia magnitudine partium ueluticcipite in¬
formi. aut suꝑfluis membrorum partibus.
utbicibites & trimani. uel scinodontes quib
procedunt geminidentes. Alia defectu par¬
tium. inquibus altera pars plurimum defi¬

Expanded text:
significasse repentinam regis interfectisignificasse repentinam regis interfectionem: supervixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstra quae in significationibus dantur, non diu vivunt, sed continuo, ut nata fuerint, occidunt. 6. Inter portentum et portentosum differt. Nam portenta sunt quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpentem. Unde Lucanus: Matremque suus conterruit infans. Portentosa vero levem sumunt mutationem. 7. Exempli causa, cum ex digitis nati. Portenta igitur, vel portentosa, existunt, alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem jugeribus jacens. Homero testante; alia, parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales; alii magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites, et trimani, vel cynodontes, quibus gemini procedunt dentes. 8. Alii a defectu partium, in quibus altera pars plurimum defi
Abbreviated transcription (Latin):
Portenta ciũt &ostenta monstra aas
digia ideo nuncupantur quod portendere
ueostendere monstrare ac p̃dicare ali
futura uidentur. Nam portenta dicita
hibent a portendendo id est pracosten¬
ido Ostenta cũt quodostendere quicqͥd
guirum uidecitur. Prodigia. porro dicaNł
Aesi futura p̃dicant. Monstra uero aimo¬
didiciti quod aliquid significandum de¬
nstrent. siue quodstatim monstrent quod
paretit. & hoc propriettetis est Abusione cam̃
iptorum plerumq corrũpitur. Quȩdã aũt
ntentorũ creationes in significationibus
uturis constitutti uidentur. Vult enĩ int̃dũ
nencura significare ꝑ aliqua nascentium
eut & significet quibusdam uel gentibus
ed hominibus futuram cladem quod pluri¬
mis &iam experimentis probatumest.
uersen quippe uulpes. exequa crecita solui
rtgnum portenda. Alexandro ex muliere
us hominis sed mortuais habuerit. Infe¬
rioxs diuerscrum bestiarum seduiuentes

Expanded text:
Portenta autem et ostenta, monstra atque Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nam portenta dicta perhibent a portendendo, id est praeostendendo. Ostenta autem, quod ostendere quidquam futurum videantur. Prodigia, quod porro dicant, id est futura praedicant. Monstra vero a monitu dicta, quod aliquid significando demonstrent, sive quod statim monstrent quid appareat; et hoc proprietatis est, abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. Quaedam autem portentorum creationes in significationibuso futuris constituta videntur. Vult enim deus interdum ventura significare per aliqua nascentium neat et significet quibusdam vel gentibus vel hominibus futuram cladem; quod plurimis etiam experimentis probatum est. Xerxen quippe vulpis ex equa creata solvi regnum portendit. Alexandro ex muliere ris partes hominis, sed mortuas habuerit, inferiores diversarum bestiarum, sed viventes,
Abbreviated transcription (Latin):
& dictum funus a funibus accensis quo
ante feretrum. papiris caera circũdo¬
tis ferebant. Cadauer aut̃ est sunsep¬
tum iacet: Nam cadtuer nominatum
acadendo. qui iamstare non potest.
Quoddum portatur. exequias dicimus
Cremattis reliquiaas. conditum iã sepu
De functus uocaitus quia compleuit
uittie officium. nondicimus func tos
officio. quia officia debita compleo¬
uerunt. Vnde & honoribus functus
Hinc est ergo defunctus quod abossi
sit uitae depositus. siue quod sit diem
functus. Sepultus cũt dictus eoqui
icim sine pulsit & palpitatione ides
sine motu. Sepelire aũt ẽ. conden
corpora. Nam humare obruere di¬
mus. hoc est humum inucere¬
III. CAꝑ̃. DEPORTINTIS
ortenta esse uarro ait. quae conto
naturam Nata uidentur sed nons
uolunttis cretitoris cuiusque condicen
Ncitura sit. unde & ipsi gentilꝑs dm̃ o¬
dorciturtm. modo dm̃ appellas
Portentum ergo fit. noncontra padi¬
ram. sed contra quod est pota padus

Expanded text:
Et dictum funus a funibus accensis, quos Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum papyris cera circumdatis ferebant. Cadaver autem est, si insepultum iacet. Nam cadaver nominatum a cadendo, quia iam stare non potest. Quod dum portatur, exsequias dicimus: crematum reliquias: conditum iam sepulDefunctus vocatus, quia conplevit vitae officium. Nam dicimus functos officio, qui officia debita conpleverunt; unde est et honoribus functus. Hinc ergo defunctus, quod ab officio sit vitae depositus, sive quod sit diem functus. Sepultus autem dictus, eo quod iam sine pulsu et palpitatione est, id est sine motu. Sepelire autem est condere corpus. Nam humare obruere dicimus, hoc est humum inicere. § 3 De portentis. Portenta esse Varro ait quae contra naturam nata videntur: sed non voluntas Creatoris cuiusque conditae rei natura sit. Unde et ipsi gentiles Deum modo Naturam, modo Deum appellant. Portentum ergo fit non contra naturam, sed contra quam est nota natura.
Abbreviated transcription (Latin):
ret candida. Senectus iũt multa secum
bona aufert & mala. Bona quia nos a poten¬
tissimis dominiis liberat : Voluntatibus
imponit modum. Libidinis frangit
impetus: auget sapientiam dat maturi¬
ora consilia. Mala cũt quasium miserri¬
mum est. debilitate &odio subeunt enim
quibus minuuntur corporis uires: senectꝰ
& morbus. Morsdicta quod sit a marti uel
amarte quies ł effecta mortuorum. Tria¬
sunt generti mortis. A cerba in matura
naturalis. A cerba infantum. In matura
iuuenum. Merita idesł naturcilis senũ
Mortuus aũt ex qua parte orationis
declinetur incertum est. Namsicut ct
cȩsar abeo quod est morior inparticipio
p̃teriti temporis intus ex ire debuit per
unum scilicet .u. non ꝑduo. Namubi ge¬
ticipium ut fatuus arduus. Conueni¬
enter itaque factum utquem ad modũ
id quod signifieat ponpocest agendo
ltti &ipsum nomen non posset loquendod¬
clinciri. Omnis aut̃ mortuus aut funus
est aut cadauer. Funus est si sepeliar

Expanded text:
ret candida. Senectus autem multa secum ret candida. Senectus autem multa secum et bona adfert et mala. Bona, quia nos ab inpotentissimis dominis liberat, voluptatibus inponit modum, libidinis frangit impetus, auget sapientiam, dat maturiora consilia. Mala autem, quia senium miserrimum est debilitate et odio. 'Subeunt' enimquibus minuuntur corporis vires, senectus et morbus. Mors dicta, quod sit amara, vel a Marte, qui est effector mortium sisunt autem genera mortis: acerba, inmatura, naturalis. Acerba infantium, inmatura iuvenum, merita, id est naturalis, senum. Mortuus autem ex qua parte orationis declinetur incertum est. Nam sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti temporis in 'tus' exire debuit, per unum scilicet U, non ticipium, ut fatuus, arduus. Convenienter itaque factum ut quemadmodum id, quod significat, non potest agendo, ita et ipsud nomen non possit loquendo declinari. Omnis autem mortuus aut funus est, aut cadaver. Funus est, si sepeliatur.
Abbreviated transcription (Latin):
piscit. Libidiotes enĩ feminas esse tam
inmulieribus quam inanimantibus.
unde nimius amor apud antiquos. fe¬
mineus uocabatur. Senior est ad huc
magis adulescens. sedminus. ut senior mi¬
nus sexiex. ubi comparatiuus gradus
minus significat appositiuo. Ergoseni¬
or nonsatis sicut uuenior intraiuuenẽ.
sicut pauperioi intra pauperem. Senes
aũt quidam dictos putant csefisus dimi¬
nuitione eoquod prouetus tate desipianł.
Nã phisici dicunt stultos eẽ. homines
frigidiores sanguinis. prudentes caladi.
unde & senes in quibus iam friget. & pu¬
eri inquibus necdum calet minussapi
am aeccitem delirant. pueri ꝑ lasciuiã
& infantiam ignorcant quid agant.
Senex aũt tantũ masculini. generis est. sicut
rem. Hinc et uetula quasi uetusta sicut
enim a sene senectus. lta abanu anilitas
nominatuest. Canities cũt uocata acan¬
dore quasi candities. Vnde est illud flori¬
da iuuentus. Lictrit canities prouidice¬

Expanded text:
piscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam piscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabatur. Senior est adhuc magis adolescens, sed minus; ut senior minus sene, ubi comparativus gradus minus significat a positivo. Ergo senior non satis, sicut iunior inter iuvenem, sicut pauperior intra ditem et pauperem. Senes autem quidam dictos putant a sensus diminutione, eo quod iam per vetustatem desipiant. Nam physici dicunt stultos efrigidiores sanguinis, prudentes calidi. Unde et senes in quibus jam friget, et pueri in quibus necdum calet, minus sapiuam aetatem delirant, pueri per lasciviam et infantiam ignorant quod dicunt. Senes autem tantum masculini generis est, sicut rem'? Hinc et vetula, quia vetusta. Sicut autem a sene senectus, ita ab anu anilitas nominata est. Canities autem vocata a candore, quasi candities. Unde est illud: 'florida iuventus, lactea canities,' prout dice
Abbreviated transcription (Latin):
s maxima uiri. mulieris minor ut
tiens uiro esset. scilicet pefeminis
pugnantibus libido cogeret uiros
udappetere : aut in alium sexum
oruere. Dicitur igitur mulier secun¬
nifemineum sexum. non scđm cor¬
ptionem integritatis. & hoc ex lin¬
a sacrae scripturae. Nam euastatĩ
cta delatere uiri sui. nondum con¬
gtt. sicut &uitula alias ab incorrup¬
ne.sicut uir ago quod ignorat femi¬
tim passionem. Uirago uocattiqr¬
umagit. hoc est opera uirilia facit
nasculini ugoris est. Antiqui enĩ
tos feminas tti uocabant. Ulirgo
aũt nonrecte uirago dr̃ si non uiri offi¬
cio fugatur. Mulier uero si uiriliaa¬
operafacit. recte uir ago dr̃ &ea marona
Quaeuero punc femina antiquitus ui¬
lo famula ita a uiro uira. Hinc & uirgi¬
ni pomen quidam putant. Femina
autem apartibus femorũ diciti ubi sexus
species auiro distinguitur. Alii greca
aethimologia feminam ab igneti .ui.
dictam putant. quia uehem̃ter concu¬

Expanded text:
tus maxima viri, mulieris minor, ut tus maxima viri, mulieris minor, ut patiens viri esset; scilicet, ne feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere aut in alium sexum proruere. Dicitur igitur mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis: et hoc ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum convirga, sicut et vitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passionem. Virago vocata, quia virum agit, hoc est opera virilia facit et masculini vigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur, si non viri officio fungitur. Mulier vero si virilia facit, recte virago dicitur, ut Amazona. Quae vero nunc femina, antiquitus vilo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur. Alii Graeca etymologia feminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concu
Abbreviated transcription (Latin):
Certissimum aũt puberem esse. quieter
habitu corporis pubertatem ostendit
& generare iam possit. Puerperȩsunt
quae annis puerilibus pariunt : unde a
pera pato. Et dictȩ puerperȩ uelquad
primo partu grauantur.: uel quodpri¬
mum pueros pariunt. Adulescens die¬
tus eo quod sit ad gignendum adultus
siue aerescere &iugere. Iuuenis uotꝰ¬
odiuucire posse incipit. ut in bobus iuue
cum auitulis discesserint. Nt enĩ iuuemis
mipso aeccitis increm̃to positus et auxiliũ
paratus. Nam iuuare hominis est opus
iliquid conferentis. sicut aut̃ trigesimus
fecte aetaitis est annus in hominibus.
inpecudibus ac iumentis tercius ro¬
bistissimus. Vir mncupatus quit
uior ineo uirtus est quam infeminis
ide & uirtutis pomen accepit siue
uiodui agat feminam. Mulier uero
ahollicice. taniquã mollier. detracta
leera uelmuttita appellata est mulier.
utrique enĩ fortitudine & in becillitt¬
ecorporum separantur. Sedideo uir¬

Expanded text:
certissimum autem puberem esse qui et ex certissimum autem puberem esse qui et ex habitu corporis pubertatem ostendit et generare iam possit. Puerperae sunt, quae annis puerilibus pariunt. Unde et pera nato. Et dictae puerperae vel quod primo partu gravantur, vel quod primum pueros pariunt. Adolescens dictus, eo quod sit ad gignendum adultus, sive a crescere et augeri. Iuvenis vocauod iuvare posse incipit; ut in bubus iuvenci, cum a vitulis discesserint. Est enim iuvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam iuvare hominis est opus aliquod conferentis. Sicut autem trecesimus perfectae aetatis est annus in hominibus, ita in pecudibus ac iumentis tertius robustissimus. Vir nuncupatus, quia maior in eo vis est quam in feminis: unde et virtus nomen accepit; sive quod vi agat feminam. Mulier vero a mollitie, tamquam mollier, detracta littera vel mutata, appellata est mulier. Utrique enim fortitudine et inbecillitate corporum separantur. Sed ideo vir
Abbreviated transcription (Latin):
trantes. Instins dr̃ homo primȩ aeta¬
tis. Dictus aũt infans. quod ad hue fa¬
ri nescit idest loqui nonpotest. Nondũ
enim bene ordinatis dentibus minus
est sermonis expressio. Puerapurita¬
te uocatus quia purus est et necdum
lapuginem floremq generũ habens
pouitate. Adulescenti lȩnes. Puer tribus
est nobis. Pro aetate ut octoennis decenns
unde illudest. It̃ puerile iugum tenera
ceruice gerebat. Pro obsequio: & fieri pui
estu politimere dumiam hieremias lonq
pueritiae excessiset annos. Puella est pi¬
oculis hocest apparentibus orbi. Hi aũt
uere pupilli dicuntur quorum parentes
cinte decesserunt: quam abhis nomenu
ciperent. Ceteri orbi uocantur. Or fan
idem qui et pupilli. Illud enĩ grecũ pon
est hoc latinum. Nam & in psalmo ubile¬
gitur pupillo tueris aduitor. grecus hi¬
bet. orphano. Puberes apube uocati idest
apudenda corporis noncupati. quodhat
loca in primum lanuginem ducunt. Qu¬

Expanded text:
trantes. Infans dicitur homo primae aetatrantes. Infans dicitur homo primae aetatis; dictus autem infans quia adhuc fari nescit, id est loqui non potest. Nondum enim bene ordinatis dentibus minus est sermonis expressio. Puer a puritate vocatus, quia purus est, et necdum lanuginem floremque genarum habens.ti viri, adolescentuli lenes. Puer autem tribus uer natus est nobis.' Pro aetate, ut octoennis, decennis. Unde est illud: Iam puerile iugum tenera cervice gerebat. Pro obsequio et fidei puries tu, noli timere,' dum iam Ieremias longe pueritiae excessisset annos. Puella est paoculis, hoc est a parentibus orbi. Hi autem vere pupilli dicuntur quorum patres ante decesserunt quam ab his nomen acceperint. Ceteri orbi vocantur orphani, idem qui et pupilli; illud enim Graecum nomen est, hoc Latinum. Nam et in psalmo, ubi legitur10, 14: 'Pupillo tu eris adiutor,' Graecus habet ὀρφανῷ. Puberes a pube, id est a pudenda corporis, nuncupati, quod haec loca tunc primum lanuginem ducunt. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
puericia id est pura. & pecdũ ad generap¬
ultt queporrigitur usq adx .uiii. an¬
nos. Quarta iuuentus firmissima
aetatum omĩum finiens inquinquage¬
simo anno. Quintt aetas semoris idest
grauittis. quaeest declinatio aiuuentu¬
te. Insenectutem nondũ senectus sediã
nondum iuuentus quia senioris aetas
est quã greci pres biten uocant. Nam
senex apud grecos non pres biter. sed
gerondr̃ quae aetuis aquinquagesi¬
mo anno incipiens. septua gesimo
terminatur. Sexta ccͣtas est senectꝰ
quaenullo annorũ tempore finitur.
Sed postquinq illas aetates quantũ¬
cũq uitȩ̃ est senectuti deputatur.
Senium aut̃ pars est ultima senectis
dicta qd sit terminus sextȩ aetatis. In
his igitur sex spatiis philosophi uitã
descripserunt humanã inquibus
mutatur & currit & ad termi¬
num mortis ꝑuenit. Pergamus ergo
breuit̃ ꝑ p̃dictos gradus aetatum.
aethimologias eorum in homine demons¬

Expanded text:
pueritia, id est pura et necdum ad generanpueritia, id est pura et necdum ad generanulta, quae porrigitur usque ad viginti octo annos. Quarta iuventus firmissima aetatum omnium, finiens in quinquagesimo anno. Quinta aetas senioris, id est gravitas, quae est declinatio a iuventute in senectutem; nondum senectus sed iam nondum iuventus, quia senioris aetas est, quam Graeci πρεσβύτην vocant. Nam senex apud Graecos non presbyter, sed γέρων dicitur. Quae aetas a quinquagesimo anno incipiens septuagesimo terminatur. Sexta aetas senectus, quae nullo annorum tempore finitur; sed post quinque illas aetates quantumcumque vitae est, senectuti deputatur. Senium autem pars est ultima senectutis, dicta quod sit terminus sextae aetatis. In his igitur sex spatiis philosophi vitam discripserunt humanam, in quibus mutatur et currit et ad mortis terminum pervenit. Pergamus ergo breviter per praedictos gradus aetatum, etymologias eorum in homine demons
Abbreviated transcription (Latin):
quit om̃is partus constat duplici semine.
Cuius pars maior cum inualuit: occupat
similitudinem sexus. Incorpore prõ quȩ¬
dam tantum ut causco facta sunt ut uis¬
cera. Qucedã utilitatis et decoris ut sensus
inftcie & incorpore manus ac pedes quoꝵ
membrorum & utilitas magnaest. et spe
cies decentissima. Quaedam tartum de¬
coris ut mãmillȩ inuiris & in utroque
sexu umbilicus. Quaedam discretionis
ut in uiris genitalia membra. barba pro¬
lixa pectus amplum. In mulieribus
lenes genȩ &angustum pectus Adeonei¬
piendos aũt & portandos fȩtus. renes et
latera dilatata. Quod adhominem et ad
partes attinet corporis exparte dictum
est. Hunc aetates hominis subiungam
II.DEAETATIBUS NOMINIS
Tradus aecatis sunt sex. Inftintia. Pue¬
ritia. adulescentia. luuentus. Gra¬
uitas atq senectus. Prima ciettis infantia
est pueri nascentis adlucem quae porri¬
gitur in septem ainnis. Secunda ȩtas

Expanded text:
quia omnis partus constat duplici semine, quia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat similitudinem sexus. In corpore nostro quaedam tantum utilitatis causa facta sunt, ut viscera: quaedam et utilitatis et decoris, ut sensus in facie, et in corpore manus ac pedes: quorum membrorum et utilitas magna est, et spcies decentissima. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba prolixa, et pectus amplum. In mulieribus leves genae, et angustum pectus; ad conpiendos autem et portandos fetus renes, et latera dilatata. Quod ad hominem, et ad partes attinet corporis, ex parte dictum est, nunc aetates ejus subjungam. CAPUT II. De aetatibus hominis. 1. Gradus aetatis sex sunt, infritia, adolescentia, iuventus, gravitas atque senectus. Prima aetas infantia est pueri nascentis ad lucem, quae porrigitur in septem annis. Secunda aetas
Abbreviated transcription (Latin):
is. uel scinguinis crassitudint̃. uel ꝓpter
uniam rarititem. Primum aut̃ aiunt
cor hominis fingi. quodineosit uitt om̃is
ascipientia: Deinde quadra gesimodie
totum opus expleri. quod ex abortionibꝰꝰ
it ferunt collectaest. Alii foetus a capite
foetu primum oculos in ouis fingi uidemꝰ
oetus aũt nominatus quod adhuc inutero
fouecitur. Cuius foecundȩ dicuntur
folliculus: qui simulcum inftinte nascit᷑
continetque eum dictus quia etcum edi¬
ur sequitur. Hasciaiut patribus similes
aiunt. Si paternum semen ualidiussic. ma¬
tribus. simatris hacratione similes expri¬
mi uultus. Quaut̃ utrius queest parentis
figuram reddunt: ȩqualiter mixto pat̃¬
no maternoque femine concipiuntur auo¬
rum procuorumque similes fieri: quit
sicut in terra multa semina occulta. sic et
in hominibus semina cȩlantur nobis fi¬
guras parbntum redditura . Expat̾ no aũt
semine puellas pasci. ex materno pueros.

Expanded text:
nis vel sanguinis crassitudinem, vel propter nis vel sanguinis crassitudinem, vel propter nimiam raritatem. Primum autem aiunt cor hominis fingi, quod in eo sit et vita omnis et sapientia; deinde quadragesimo die totum opus expleri; quod ex abortionibus, ut ferunt, collecta sunt. Alii foetus a capite foetus primum oculos fingi in ovis videmus. Foetus autem nominatus, quod adhuc in utero foveatur. Cuius secundae dicuntur folliculus, qui simul cum infante nascitur continetque eum; dictus, quia et cum editur sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternum semen validius sit; matribus, si matris; hac ratione similes exprimi vultus: qui autem utriusque parentis figuram reddunt, aequaliter mixto paterno maternoque semine concipiuntur. Avorum proavorumque similes fieri, quia sicut in terra multa semina occulta, sic et in nobis semina celantur figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci et ex materno pueros,
Abbreviated transcription (Latin):
uiscerum & mens trucilis sainguis in rigo¬
tione formatur in corpore. Mens tri
sapuicuus mubieruin sangiuis diett aut̃ menstrua
icircuitu lunaris luminis quo solet hoc uenire
bria puncupatur. Nam mulier solum anuimal
Inens trualeest. euius cruoris contactu fruges
pongerminant: arescunt inusta. Moriuntur
Serbae amittunt arbores foetus. Ferrũ rubigo
corripit. Nigrescunt aera. Si quieanes inde
ederint inrabiem efferuntar: Gluctinum
iffalt quod nec ferro necciquis dissoluitur.
erior ipso pollutũ disꝑgitur. Post plurimos
t̃ dies mestruos. Ideo semen nonesse genera¬
pile quia iam nonest menstrualis sanguis
iquo ꝑfusus in rigetur: Tenue semen locis
muliebribus non ldheret. Labitur enim
ꝓce habetium adherendi. Similit̃ & cras¬
sum. um non habet gignendi quia muli¬
ebri sanguini semiscere non potest: ꝓpt̃
nimiam si spissitudinẽ hinc etsteriles
mares uel feminas fieri. uel ꝑnimiã semi¬

Expanded text:
viscerum et menstrualis sanguinis inrigaviscerum et menstrualis sanguinis inrigatione formatur in corpore. Menstrua supervacuus mulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc venire bria nuncupantur; nam mulier solum animal menstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Post plurimos autem dies menstruos ideo semen non esse germinabile, quia iam non est menstrualis sanguis, a quo perfusum inrigetur. Tenue semen locis muliebribus non adhaerere; labitur enim nec habet vim adhaerendi. Similiter et crassum vim non habet gignendi, quia muliebri sanguini miscere se non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles mares vel feminas fieri; vel per nimiam semi
Abbreviated transcription (Latin):
porciest. hinc aduentrem trans latio. Aloo
dr̃ quod pecus in eogeneretur. Scm̃ enĩre¬
tum confouet. confotum corporat: Corpa¬
tum in membra distinguit. Uulua uocata
quasi ualua idest ianua uentris uel quod
semen recipicit uel quod exect fetus proce¬
dat. Ulesica dictii quod sicut ucis aqua. lta
derenibus urina collectt completur edh¬
more distenditur. cuius usus in uolucribus
non habetur. Vrina cũt dĩciti siue quod
urat. siue quod exrenibus egreditur cuus
inditio & salus &egritudo futura monstri¬
tur. quihumor uulgo locium dr̃ quod eole
idest munda uestim̃ta efficiantur. Semo
est quodicictum sumitur. aut a terra aut
ab utero ad gignendũ uel fructus uel fotis
Est enĩ liquor excybi et corporis de coction
factus ac diffisus ꝑuencis atq ad medulos
qui inde desudatur in modum sentinae
crescit in renibus eiectusq ꝑcoitus & in uls
mulieris susceptus calore quod ad modis

Expanded text:
porci est; hinc ad ventrem translatio. Matrix porci est; hinc ad ventrem translatio. Matrix dicitur, quod foetus in eo generetur: semen enim receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. Vulva vocata quasi valva, id est ianua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea foetus procedat. Vesica dicta, quia sicut vas aqua, ita de renibus urina collecta conpletur, et humore distenditur. Cuius usus in volucribus non habetur. Urina autem dicta, sive quod urat, seu quia ex renibus egeritur. Cuius indicio et salus et aegritudo futura monstratur. Qui humor vulgo lotium dicitur, quod eo lota, id est munda, vestimenta efficiantur. Semen est quod iactum sumitur aut a terra aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, eiectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus calore quodammodo
Abbreviated transcription (Latin):
iescis paulatim degerant & suꝑ additis crbis
nonimpediantur. Omentum membranum
quod continet intestinorum maiorem partẽ
num quod discernit uentrem & cettra intestina
apulmonibus a corde. Cȩtum incestinum quod
sit sine foramine & exitu quod greci ΠΩNINΥ¬
xΩN dicunt. Leiura tenue intestinum. unde
&ieiunium dr̃. Vent̃ aũt & aluus & uterus inter
se differunt. Venter est quiacceptos erbos
degerit & apparet extrinsecus. pertinet que
totum corpus alim̃ta uitȩ transmittat. Alius
est quaecrbum recipit & purgari solet. Salus¬
tius simulans sibi aluum purgari. & uocata
aluus quodabluatur idest purgetur. ex ipso ens̃
sordes stercorum defluunt. Uterum sole muliers
habent in quo concipiunt ad similitudinẽ caulicq¬
li. Tamen auetores uterum proutroque libet sex
uentrem plerumque ponunt nec poetȩ tantũ
sedetceteri. Uocatus aũt uterus quod duplexsi
Hinc & interquod aliquid in trinsecus habue

Expanded text:
escas paulatim digerant, et superadditis cibis escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intnum quod discernit ventrem et caetera intestina a pulmone, vel a corde. Caecum intestinum, quod sit sine foramine et exitu, quod Graeci tisonenteron vocant. Jejunium tenue intestinum, unde et jejunum dicitur. Venter autem et alvus et uterus inter se differunt. Venter est qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, tenditque totum corpus alimenta ministraest, qui cibum recipit et purgare solet. Salustius: Simulans sibi alvum purgari. Et vocatus est alvus, quod abluatur, id est, purgetur: ex ipso enim sordes stercorum defluunt. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt ad similitudinem caliculi. Tamen auctores utrum pro utriuslibet sexus ventre plerumque ponunt: nec poetae tantummodo, sed et caeteri. Vocatus autem uterus, quod duplex sit, Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
in sanguinẽ quẽ adusum pascendi nutrien¬
dique singulis membris p̾bet. Iniecore
aũt ꝑsistit uoluptas et concupiscentia uix¬
ta eos quidephisicis disputant. fibre ie¬
coris sunt extremitates sieut & ex tremȩ
partes foliorũ mintibis siue quasi lingucie emi¬
nentes. Dicttsciũt fibras quod cipud gentiles
in sacris ad focbi aras ferebantur abariolis quibus
oblatis at que succensis responsa acciperent
Splendictũ asupplementum ex contraria
parte iecoris peuacua existeret. quẽ quidam
&iã risus causa factum existimant. Nimsple¬
ne ridemus. felle irascimus. corde sapimus:
lecore amamius. quibus quattuor elementis
constantibus in aegrum est animal. Fel appel¬
latum quod sit folliculus gestans humorem
qui uocatur bilis. Stomacus os uocatur eo
quod ostium uentrissit & ipse cybum excipi¬
ait atque intestina transmittat. Incestina
dicuntur eoquod corporis interiore parte
cohibentur. quae id circo longis nexibus in
culorum modum ordinata sunt ut susceptas

Expanded text:
m pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas