comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad ortum sitũ ad areolam aromatis. Areole corda
scõꝵ uirtrtum odore flagrantes. ubi ⁊ suꝑͣ areole
aromatũ osite apignientariis. Olus simplex est
⁊ aꝑta p̃dicatõ. ut in apło. qui in firmꝰ est olera
mandutet. Olus miniñ oꝑatio bona. ex qua
qͥdam hypocͥte hõĩb placẽ student. ut in eungłio:
ue uobis pharisei hypocͥte qui dectmnatis m̃tam
⁊ anetũ. ⁊ ciminũ ⁊ om̃e olus. Cepe. ⁊ alia corruptio¬
nem m̃tis ⁊ acredinẽ peccati sigc̃ant qͣ qnͣto ampliꝰ
edunt᷑ tantomagis dolore cruciant. Uñ ⁊ in nũoꝵ
libro fili ifrł murmtrantes leguntur dixisse:
in mente uentũt nob̃ cucumeres ⁊ pe pones por¬
riq ⁊ cepe ⁊ alia. anima nr̃a arida est. nich̃ alud
respiciũt nͥ mañ. De sinape. Synapis appel

Expanded text:
ad hortum suum, ad areolam aromatis . Areolae corda ad hortum suum, ad areolam aromatis . Areolae corda sanctorum, virtutum odore fragrantes, ubi et supra: Areolae aromatum consitae a pigmentariis . Olus, simplex est et aperta praedicatio, ut in Apostolo: Qui infirmus est, olera manducet . Olus minimum operatio bona, ex qua quidam hypocritae hominibus placere student, ut in Evangelio: Vae vobis, Pharisaei hypocritae: qui decimatis mentam et anethum, cyminum et omne olus . Cepe et allia corruptionem mentis, et acredinem peccati significant, quae quanto amplius eduntur, tanto magis dolore cruciant: unde et in Numerorum libro filii Israel murmurantes leguntur dixisse: In mentem veniunt nobis cucumeres, et pepones, porrique et cepe, et allia. Anima nostra arida est: nihil aliud resp
Abbreviated transcription (Latin):
Dant. conclusus qd̃ dñi ꝓtectoẽ munita ꝑsistꝗt.
signatꝰ sermone ficli. Item alir̃ significationẽ ht̃
ortꝰ. in hoc testimonio libri regũ ubi narrat qd̾
adrex cdicẽt ad naboth ietahelitam. da mͥ uine¬
am tuã ut factam mͥ ortum olerumq̃ uicina
semen qd̃ interpretatur ietrahel qͥa uerꝰ est filiꝰ
dei. hic habuit uineam de qua in ysaia scpͥtum¬
licet uidaicus. de quo xpẽ tarnẽ ad sum̃e cigna¬
tus est ut fecisset in ea hortum holerum. hoc est
tit᷑ ibi uinũ gr̃e spiritalis germinare debuit. ibi
fragiliaq̃ que dognata ꝑ pharisaicam suꝑsticio¬
nem tnͣsplantaret. s naboth hanc uineam da re
tienti. impia uxor ⁊ etrahel hoc est synagoga i¬
deoꝵ machinata est mortem eiꝰ. Ortꝰ interne asli¬
dilectus m̃s descendit in ortũ suũ ad areolam aro¬
matis. Rursũ ortus x̃dã hypocͥtarum simulatio.
ut in ysaiaqͥ mũdos septabant inortis. Areola uͥgo
maria in cantica canticoꝵ: dilectꝰ m̃s ascendit

Expanded text:
ni protectione uncta persistat: signatus sermone fidei. Item aliam significationem habet hortus in hoc testimonio libri Regum, ubi narrat, quod Achab rex diceret ad Naboth Jezrahelitam: Da mihi vineam tuam, ut faciam mihi hortum olerum, quia vicina semen, quod interpretatur Jezrahel, quia verus est Filius Dei: hic habuit licet Judaicus, de quo Christus carnem assumere dignatus est; « ut fecisset in ea hortum olerum, » hoc est ut ubi vinum gratiae spiritalis germinare debuit, ibi fragilia quaeque dogmata per Pharisaicam superstitionem transplantaret. Sed Naboth hanc vineam dare tienti, impia uxor Jezabel, hoc est Synagoga Judaeorum machinata est mortem. InterpretaDilectus meus descendit in hortum suum ad areolam aromatum . Rursum hortus quaedam hypocritarum simulatio, ut in Isaia: qui mundos se putabunt in hortis . Areola virgo Maria in Cantico canticorum: Dilectus meus ascendit
Abbreviated transcription (Latin):
Rtus nõiat᷑. qd̾ semꝑ ib aliquid oriatur: nam
cũ alia t̾ra semel in anno aliqͥd gignit. Ortus
numꝗͣ sine fructuma est: olus ab alendo dictũ eo
qd̾ primũ hoĩes olerib alerent᷑. anteqm᷑ fruges ⁊
carnes edent. tantũ enĩ pomis arboꝵ ⁊ olerib ale¬
uñ sponsus desponsa dict̃: ortꝰ sclusus soror mea
sponsa ortus oclusus fons signatꝰ: ortꝰ cclusus ec

Expanded text:
rtus nominatus quod semper ibi aliquid oriatur. Nam cum alia terra semel in anno aliquid creet, hortus numquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus aleUnde Sponsus de sponsa dicit: Hortus conclusus, soror mea sponsa: hortus conclusus, fons signatus . Hortus conclusus, E
Abbreviated transcription (Latin):
greci. hos radicem uocamꝰ. eo qd̃ totꝰ de orsum nitit᷑.
d̾ũ reliqͣ olera in sũma magis ꝓsibiant cuiꝰ semine
materato quisqͥs suas manus infecerit serpentes
impitne tractabit. siquidem ex ip̃iꝰ radice etiam
ebur albescͥt. in eybo quoq ueniens subsistit. Nam
contͣ uenena radices nuces lupici nutrũ. apiũ ꝓst̃.
s contͣ᷑ futu᷑m. ñ ⁊tͣ acceptũ uenenũ ũde ⁊ apd̃
ueteres ante alias epulas hec solebant menfis ad¬

Expanded text:
Graeci, nos radicem vocamus eo quod totus deorsum nititur, dum reliqua olera in summa magis prosiliant: cuius semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes inpune tractabit. Siquidem ex ipsius radice etiam ebur albescat. In cibo quoque venenis obsistit. Nam contra venena radices, nuces, lupini, citrum, apium prosunt; sed contra futurum, non contra acceptum venenum. Unde et apud veteres ante alias epulas haec solebant mensis ad
Abbreviated transcription (Latin):
in libro regum salomonis sapientia p̾fert᷑. Sapi¬
entia inqͥd echan. ez rael. ita ⁊ eman. Tante gͥ
scientie hoc carm̃ est: ut sapientissimi illiꝰ nõie¬
mereat᷑ ascribi. Eman filiꝰ fuit iohel filii samuel.
de familia canat filii leui unꝰ de cantoribꝰ. qͦs
dauid in collocatione arce p̃fecit reliqͥs ad ca

Expanded text:
in libro Regum Salomonis sapientia praefertur: Sapiin libro Regum Salomonis sapientia praefertur: Sapientior, inquit, Ethan Ezrahelita et Eman . Tantae igitur scientiae hoc carmen estEst autem Eman filius Joel, filii Samuel, de familia Caath, filii Levi, unus de cantoribus quos David in collocatione arcae praefecit reliquis ad ca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ negligentiã. uł desidiã pͥstmoꝵ habitatoꝵ coerue¬
rẽt. Ip̃i instanti insu ⁊ studio ꝑfecto cũ cooꝑatoribꝰ
deuotis recuꝑent. Ananias int̾p̃tat᷑ gr̃a dei.
id̃ sidrac lingͣ caldaica. qd int̃p̃tat᷑ decorꝰ m̃s.
Azarias int̾pretat᷑ auxilium dñi .i. ⁊ abdena¬
go. qd̾ in latinum taceo seruiens uertit᷑. Misael
qr popłs dñi ip̃e ⁊ misac qͥ int̾ptat᷑ risus
ł gaudium. Hi tres pueri figͣam p̃tulerunt
scoꝵ. qͥ corpꝰ suum in ꝑsecutione obtulerunt.
Asaf int̾p̃tat᷑ sinagoga. significans congregatio¬
nem que credidit. ñ que obstinata ꝑmansit.
Nam post resurrectionẽ dñi confessa legimꝰ
multa milia iudeoꝵ. sic̃ int̾ alia testant᷑ actꝰ apłoꝵ.
Ethan int̾p̃tat᷑ robustꝰ. Ethan acit iste sic̃ ⁊ eman
de cantoribꝰ dauid regis est: quos uerba dierũ
narrant. filiꝰ udelicet cusi filii abdie cognatio¬
ne merari. filii leui. ł de illis sapientibꝰ qͥb

Expanded text:
diam pristinorum habitatorum corruerant, ipsi instanti nisu et studio perfecto cum cooperatoribus devotis recuperent. Ananias interpretatur gratia Dei. Idem et Sidrach lingua Chaldaica, quod interpretatur decorus meus. Azarias interpretatur auxilium Domini. Idem et Abdenago, quod in Latinum vertitur serviens taceo. Misael quia populus Domini. Ipse et Misaac, qui interpretatur risus vel gaudium. Hi tres pueri figuram praetulerunt sanctorum, qui corpus suum in persecutione obtulerunt. Asaph interpretatur synagoga: significans congregationem quae credidit, non quae obstinata permansit. Nam post resurrectionem Domini confessa legimus multa millia Judaeorum, sicut inter alia testantur Acta apostolorum. Ethan interpretatur robustus. Ethan autem iste sicut et Eman de cantoribus David regis est, quos Verba Dierum narrant; filius videlicet Chusi, filii Abdi, de congregatione Merari filii Levi; vel de illis sapientibus, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
dm uidentes. qd̾ utiq illis accid̾e manifestũ
est: qͥ ꝑ obedientie minisfium sca dñi luce
radiant᷑. Idichu uit̾ỹtat᷑ tͣnsiliens eos. signi¬
ficans eosu qͥ mente t̾rena tͣnscendit. tͣnsilitq
eos qͥ mherentes humo ⁊ incuruati in t̾ra¬
ea que nna sunt cogitant. atq in excelso mentis
habitans de uͥtute dei libero carmine philoso¬
phat᷑. Filii chore sic̃ ⁊ eman. ethan. asaph. ⁊ idi¬
thun. ñ psalmogͣphi s cautores fuere. A dauid
qͥdem ob psalmodiã electi. s ob significantiã no¬
minũ tituł psalmoꝵ congruent̃ affixi. Chore
gͦ d̾r caluarie. in cuiꝰ nominis loco dñs est cruci¬
fixus. Et ideo filii chore merito dicunt᷑. qͥ pas¬
sionis illiꝰ sacram̃to tota deuotione famulant᷑.
Tacharias int̾pretat᷑ memoria dñi. ob hoc qd̾

Expanded text:
um videntes; quod utique illis accidere manifestum est, qui per obedientiae ministerium sancta Domini luce radiantur. Idithun interpretatur transiliens eos: significans eum qui mente terrena transcendit transilitque eos qui inhaerentes humo, et incurvati in terae ima sunt cogitant atque in excelso mentis habitant, de virtute Dei libero carmine philosophatur. Filii Chore, sicut et Eman, Echan, Asaph et Idithun, non psalmographi, sed cantores fuere a David quidem ob psalmodiam electi; sed ob significantiam nominum titulis psalmorum congruenter affixi. Chore ergo dicitur calvaria. In cujus nominis loco Dominus est crucifixus; et ideo filii Chore merito dicuntur, qui passionis illius sacramento tota devotione famulantur. Zacharias interpretatur memoria
Abbreviated transcription (Latin):
noluerunt. s cum uenit inuisi sunt. Niniuen
qͦq gentiũ significat spetiem. Ionas uͦ: in hoc
loco iudeoꝵ. Nam qͦmadmodũ mniitaꝵ salꝰ
ad enuilationẽ ꝓ uocauit ionã: ita redẽptio gen¬
tium. scandalũ extitit iudeoꝵ. Merito ⁊ con¬
tia orientẽ cuitatis sedisse legit᷑ sub umbra
edere. ita eadẽ plebs seꝑans se a salute eccłe
Que umbra ferme arefacta est: qr aduenien¬
te xp̃o uet̾a tͣnsierunt. ⁊ ecce facta sunt om̃ia
noua. ꝓpħauit aũt sub oria rege iuda: qͣn
do ⁊ osee. ⁊ amos. ⁊ isaias ꝓpħauerunt. Miche¬
as qͥ int̃p̃tat᷑ qͥs hic. ł qͥs iste. aut humulitas:
significat illũ qͥ ieuͣngłio ait. discite a me

Expanded text:
 Al., invidi sunt. Ninive quoque gentium significat speciem, Jonas vero in hoc loco Judaeorum. 69. Nam quemadmodum Ninivitarum salus ad aemulationem provocavit Jonam, ita redemptio gentium scandalum exstitit Judaeorum. Merito et contra Orientem civitatis sedisse legitur sub umbra hederae, quia eadem plebs separans se a salute Ecclesiae, quae umbra a verme arefacta est, quia, adveniente Christo, vetera transierunt, et ecce facta sunt omnia nova. Prophetavit autem sub Ozia regdo et Osee et Amos et Isaias prophetaverunt. Micheas, qui interpretatur quis hic, vel quis iste, aut humilitas, significat illum qui in Evangelio ait: Discite a me
Abbreviated transcription (Latin):
istiꝰ tanta rerũ u̾saret᷑ iniqͥtas. Significat enĩ
fidelẽ popłm. qͥ supͣ excelsa eleuatꝰ. in cruce
dñm contẽplat᷑ dicens. Cornua in manibꝰ eiꝰ.
illic confirmata est uirtꝰ głe eiꝰ. Sõphonias
ezechieli dr. Specłatorẽ te posui. Et alibi. Non
faciet dñs qͥcqͣm. nͥ reuelauert seruis suis ꝓpħis.
Iste enĩ significat eos. qͥ ꝑ contẽplationis archa¬
nũ. ad ꝑfectũ ꝑueniunt meritoꝵ. Aggeus int̃¬
p̃tat᷑ in latinũ festuuis ⁊ letꝰ resonat. Destruc
captiuitatis regressionis leticiã p̃dicat. Lacha¬
rias int̾p̃tat᷑ memoria dñi. Septuagesimo enĩ
anno desolationis compleco. ⁊ acharia p̾dican¬
te memoratꝰ est dñs popłi sui. iussuq darii re¬
uersus est dei popłs. ⁊ reedificatũ est urbs ⁊ tem¬
plum. Isti enĩ duo ꝓpħe fig̾am gestauer̃t sc̃oꝵ.¬
berationis decantant. Micheas int̾pretat᷑ angłs

Expanded text:
istius tanta rerum versetur iniquitas. Significat enim istius tanta rerum versetur iniquitas. Significat enim fidelem populum qui, super excelsa elevatus, in cruce. Dominum contemplatur, dicens: Cornua in manibus ejus, illic confirmata est virtus gloriae ejus . Sophonias Ezechieli dicitur: Speculatorem te posui . Et alibi: Non faciet Dominus quidquam, nisi revelaverit servis suis prophetis . Iste enim significat eos qui per contemplationis arcanum ad profectum veniunt meritorum. Aggaeus interpretatur in Latinum festivus et laetus resonat. Destruct luctum captivitatis regressionis laetitiam praedicat. Zacharias interpretatur memoria Domini. Septuagesimo enim anno desolationis templi completo, Zacharia praedicante, memoratus est Dominus populi sui, jussuque Cyri reversus est Dei populus, et reaedificatum est urbs et templum. Isti enim duo prophetae figuram gestaverunt sanctorunationis
Abbreviated transcription (Latin):
ad p̃dicandũ u̾bum dei missi sunt. Qnͣtum gͦ
ad istoriã ꝑtinet scd̃m ordinẽ captiuitatis. qr
pͥmum est capta samaria metropoł isrł: pꝰca
de samaria. sed̃o de ierłm: qͥntum uͥ ad
fieri adhumilẽ ⁊ coheredẽ xp̃i de diu̾sis dog¬
matib ⁊ de eccłe. qr forte peccatũ cõmiserat. ⁊
totiꝰ ordinis uolum̃ contexerat. Naum int̾p̃tat᷑
germen siue consolator. Increpat gͦ ciuitatẽ san¬
griũ. ⁊ pꝰ eũsionẽ illiꝰ consolat᷑ sion dicens.
sp̃italem increpantes. arguunt germen fidei.
⁊ bonoꝵ oꝑum ab eis expetentes. si penitentiam
egerint de peccatis sius consolationẽ uenie il¬
lis ꝓmittunt. Abacuc int̾p̃tat᷑ amplexans. qr
ł ex eo qd̃ amabuił dñi fuit uocat᷑ amplexatio.
ł qd̾ incertam̃ cum deo congredit᷑ amplecten
dis .i. luctandis sortitꝰ est nom̃. Nullus enĩ tam
audaci uoce ausus est d̾m ad disceptacionẽ
iusticie ꝓuocare. cur in rebꝰ humanis ⁊ mundi

Expanded text:
ad praedicandum verbum Dei missi sunt. Quantum ergo ad historiam pertinet secundum ordinem captivitatis, quia primum est capta Samaria metropolis Israel, pde Samaria, secundo de Hierusalem. Quantum vero ad fieri ad humilem et cohaeredem Christi de diversis dogmatibus Ecclesiae, quia forte peccatum commiserat, et totius ordinis volumen contexerat. Nahum interpretatur germen, sive consolator. Increpat enim civitatem sanguinum, et post eversionem illius consolatur Sion, dicens:  est, Babylonem spiritalem increpantes arguunt, germen fidei et bonorum operum ab eis expetentes; si poenitentiam egerint de peccatis suis, consolationem veniae illis promittunt. Habacuc interpretatur amplexans. Quia vel ex eo quod amabilis Domini fuit, vocatur amplexatio, vel quod in certamine cum Deo congreditur amplexantis, id est, luctantis sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad diin rebus humanis et mundi
Abbreviated transcription (Latin):
tuaginta tͣnstulerunt. dicentes assũptio uerbi
dm̃ suꝑ isrł in mani angłi eiꝰ. Iste enĩ tipum sal¬
uatoris nr̃i tenuit: qͥ angłs magni consilii dr.
Esdras int̾p̃tat᷑ adutor. Neemias. int̾p̃tat᷑ con¬
solatꝰ a dño. Quodam enĩ p̃sagio fut᷑oꝵ: nomina
ista sortiti sunt. Fuer̃t enĩ in adutoriũ ⁊ conso¬
lationẽ om̃i illi popło credenti ad patͥam. Nam

Expanded text:
i super Israel in manu angeli ejus. Iste enim typum Salvatoris nostri tenuit, qui angelus magni consilii dicitur. Esdras interpretatur adjutor. Nehemias interpretatur consolator a Domino. Quodam enim praesagio futurorum nomina ista sortita sunt. Fuerunt enim in adjutorium et consolationem omni illi populo redeunti ad patriam. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
te. nunc cognoui qd̃ uir dei estui: ⁊ u̾bum uerita¬
tis more tuo est. ob hauc causã ip̃m puerũ ama¬
thi uocitatũ. Amathi enĩ ebreo in latinã lingͣni
ueritas dr̃. ex eo qd̾ uerũ helias locutꝰ est ille qͥ
suscitatꝰ est fuiꝰ nuncupatꝰ est ueritatis. Ionas qͦq
tam sermone ꝗͣ naufragio suo. passionẽ xp̃i mor

Expanded text:
te: Nunc cognovi quod vir Dei es tu, et verbum veritate: Nunc cognovi quod vir Dei es tu, et verbum veritatis in ore tuo est . Ob hanc causam ipsum puerum Amathi vocitatum. Amathi enim ex Hebraeo in Latinam linguam veritas dicitur, et ex eo quod verum Elias locutus est, ille qui suscitatus est, filius nuncupatus est veritatis. Jonas quoque tam sermone quam naufragio suo
Abbreviated transcription (Latin):
tipice eos qͥ ꝑ fidei hostiũ diuine scientie inci¬
piuut cognoscere sacmentũ. Amos int̾p̃tat᷑
popłs auulsus. ꝓphet a enim eiꝰ ad popłm fa¬
it isił. qͥ iam auulsus erat a dño. ⁊ aureis
uitulis seruiuit. siue auulsus a regno stirpi
dauid. Hic gͦ pastor ⁊ rusticꝰ. xp̃i est tipus.
legatꝰ ad gentes missus udet ⁊ p̃dicat que
ꝓpħali digna sunt minist̾i̾o ⁊ seruitute. Inde
seruis dñi uocat᷑. Hic qͥdem in samaria cen
res. qui in hoc mundo alim̃tis scãrum scͥp¬
turarũ om̃s credentes reficiunt. Ionas int̾p̃¬
tat᷑ columba siue dolens. Columba ꝓ gemitu.
q̃m in uentre ceti triduo fuit. Dolens aut
ł ꝓpt̾ tristiciã qͣm habuit de salute inuuitarũ
ł ppt̾ ederam subito arescentẽ. cuĩ umbracło tegebat᷑
contͣ solis ardorem. Ipse est filiꝰ umatii. hoc est sã
firmant quẽ resuscitauit helias. matre pꝰea dicen¬

Expanded text:
typice eos qui per fidei ostium divinae scientiae incitypice eos qui per fidei ostium divinae scientiae incipiunt cognoscere sacramentum. Amos interpretatur populus avulsus. Prophetia enim ejus ad populum fuit Israel, qui jam avulsus erat a Domino, et aureis vitulis servivit, sive avulsus a regno stirpis David. Hic ergo pastor et rusticus Christi est typus, legatus ad gentes missus videt et praedicat quae prophetali digna sunt ministerio et servituti: inde servus Domini vocatur. Hic quidem in Samaria centres, qui in hoc mundo alimentis sanctarum Scripturarum omnes credentes reficiunt. Jonas, qui interpretatur columba, sive dolens. Columba pro gemitu, quoniam in ventre ceti triduo fuit; dolens autem vel propter tristitiam, quam habuit de salute Ninivitarum, vel propter hederam subito arescentem, cujus umbraculo tegebatur contra solis ardorem. Ipse est filius Amathi, idem cum hoc firmant, quem resuscitavit Elias, matre postea ad eum dicen
Abbreviated transcription (Latin):
tum est ei constitui te suꝑ gentes ⁊ rogna. Hie
aũt in uerb̃ ⁊ passionibꝰ suis. mortẽ ⁊ passionẽ
sigͣauit dñi saluatoris. Ezechiel int̾p̾tat᷑ fortitudo
dei. Hic quoq imaginẽ xp̃i gestauit: qͥ positum
in hac t̾rena ꝑ egͥnatione popłm salutaribꝰ p̃cep¬
interitu lib̾auit. siue qd̾ uisiones ⁊ somina qͥb
ꝑ singła quedã enigmata fut᷑a monstrabat᷑ saga¬
ci mente discernens aꝑuit. hic desicłioꝵ uir ap¬
pellatꝰ est: qr panem desiderii ñ manducauit.
tie siue hoꝵ qͥ sunt in otio scõ. ⁊ ñ t̾renis rerũ
copiis abutunt᷑. Osee int̾p̃tat᷑ saluator aut
saluans. Dum enĩ iram dei in popłm isrł obcri¬
men idolatrie ꝓpħasset: domui uide salutem
p̃muntiauit. ꝓpt̃ qd̾ ezechias rex iuda subla
demonstrauit figͣam qͥ ex fornicatione gentiũ
assũpsit in corꝑe suo eccłam. Iohel int̾pretat᷑
dñs ds̃. siue incipiens deo ł fuit dei. Hoc eiũ eiꝰ
urabłm resonat ethimologiã incertã. Hic indicat

Expanded text:
ui te super gentes et regna Hic autem in verbo et passionibus suis mortem et passionem figuravit Domini Salvatoris. Ezechiel interpretatur fortitudo Dei. Hic quoque imaginem Christi gestavit, qui positum in hac terrena peregrinatione populum salutaribus praecepinteritu liberavit, sive quod visiones et somnia, quibus per singula quaedam aenigmata futura monstrabantur, sagaci mente discernens aperuit . Hic desideriorum vir appellatus est, quia panem desiderii non manducavit, tiae eorum qui sunt in otio sancto, et non terrenis rerum copiis abutuntur. Osee interpretatur salvator, aut salvans. Dum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idololatriae prophetasset, domui Judae salutem praenuntiavit. Propter quod Ezechias rex Juda, sublatdemonstravit figuram, qui ex fornicatione gentium assumpsit in corpore suo Ecclesiam. Joel interpretatur Dominus Deus, sive incipiens Deo, vel fuit Dei. Hoc enim ejus vocabulum resonat etymologia incerta. Hic indicat
Abbreviated transcription (Latin):
ga solam austeritatẽ seruitutis monstrauit. Suna¬
mitis fiuĩ mortuus. humani generis fig̾am tenet:
lem aspunt. ꝑ qͦm a morte peccatoꝵ reuiuiscat.
delctoꝵ pollutũ. atq a xp̃o ꝑ sacram̃ta baptisma¬
tis p̾ificatum. Isaias int̾pretat᷑ saluator dñi.

Expanded text:
ga solam austeritatem servitutis monstravit. Sunaga solam austeritatem servitutis monstravit. Sunamitis filius mortuus humani generis figuram tenet,liter aspirat, per quem a morte peccator reviviscat. delictorum pollutum, atque a Christo per sacramenta baptismatis purificatum. Isaias interpretatur salus Domini,
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie impendit᷑. ⁊ nũqͣm minuit᷑. Septem
milia uiroꝵ de qͥbꝰ dictũ est helie qui ñ curua¬
nuntiauert̃. Heliseus dñi salꝰ int̾pretat᷑. Uoca¬
błm aũt idẽ ex fut᷑i p̾sagio suscepit. Deniq ⁊
multas u̾ͥtutes fecit. ⁊ famẽ pellens. popłm mor¬
te saluauit. Hic eundẽ redemptorẽ nr̃m dñm
dens sublimitate humiliatꝰ. se ip̃m aforma dei
usq ad formã hominis ac mortuis menbris sua
menbra composuit. ⁊ nr̃e mortalitati sui corꝑis
medicinã aptauit. Pueri qͥ insultantes helise¬
um clamabant ascende calue. ascende calue.
⁊ inuasi a bestiis ꝑierunt: indicant popłm
iudaicũ. qͥ puerili stulticia irriser̃t xp̃m in
loco caluarie crucifixũ. ⁊ capti a duobꝰ ursis hoc
est tito ⁊ uespasiano int̾ierunt. Puer helisei
qͥ cum baculo ad resuscitandũ mulieris est fili¬
ummissus. cipũ p̾sce iegis ostendit. que gene¬
ri humano tͣnsmissa nichil p̃stitit. nͥ qd̾ in uur¬

Expanded text:
impenditur et nunquam minuitur. Septem millia virorum, de quibus dictum est Eliae qui non curvanuntiaverunt. Elisaeus Domini salus interpretatur. Vocabulum autem et idem ex futuri praesagio suscepit. Denique et multas virtutes fecit, et famem pellens populum a morte salvavit. Hic eumdem Redemptorem Dominum dens sublimitate, humiliavit seipsum a forma Dei usque ad formam hominis, ac mortuis membris sua membra composuit, et nostrae mortalitati sui corporis medicinam aptavit. Pueri qui insultantes Elisaeo, clamabant: Ascende, calve, ascende, calve , et invasi a bestiis perierunt, indicant populum Judaicum, qui puerili stultitia irriserunt Christum in loco Calvariae crucifixum; et capti a duobus ursis, hoc est Tito et Vespasiano, interierunt. Puer Elisaei, qui cum baculo ad resuscitandum mulieris est filium missus, typum priscae legis ostendit: quae generi humano transmissa nihil praestitit, nisi quod in vir
Abbreviated transcription (Latin):
de altissima ñ corporalit̾ s sp̃italit̾ uidit. Non
enĩ dm forma corꝑea circũt̾minat. s qͦm admodũ fi¬
gurate ñ ꝓpͥe dicunt᷑ multa. ita etiã fig̾ate multa
imagines capiunt᷑. s ꝑ intuitũ mentis qͦ intelle¬
cta conspicit᷑ ueritas. sicut daniel p̃ditꝰ mente ui¬
dit qd̃ baltasar uiderat corꝑe. sine qͦ genere illa
duo ł infructuosa sunt. ł etiam in errorem mit¬
tunt. Om̃ia tam̃ hec genera. sp̃c sc̃s moderat᷑. Habe¬
re aut̃ ꝓphetiã ñ solũ bonꝰ. s etiã malus potest. Nam
muenimꝰ saulem regem ꝓpħasse. ꝑ sequebat᷑ enĩ sc̃m

Expanded text:
de altissima non corporaliter, sed spiritaliter vidit. Non de altissima non corporaliter, sed spiritaliter vidit. Non enim Deum forma corporea circumterminat, sed quemadmodum figurate non proprie dicuntur multa, ita etiam figurate multa imagines capiuntur, sed per intuitum mentis, quo intellecta conspicitur veritas; sicut Daniel praeditus mente vidit quod Balthasar viderat corpore: sine quo genere illa duo vel infructuosa sunt, vel etiam in errorem mittunt. Omnia tamen haec genera Spiritus sanctus moderatur. Habere autem prophetiam non solum bonus, sed etiam malus potest. Nam invenimus Saulem
Abbreviated transcription (Latin):
sur te. ꝓphetie aũt gen̾a.uii. sunt. Pmum genꝰ
extasis: qd̾ est mentis excessus. sic̃ uidit petrꝰ uas
illud submissũ in stupore cum uariis animalibꝰ.
Scd̾m genꝰ usio. sic̃ apd̃ isaiam legit᷑. uidi dñm
sedentẽ suꝑ soliuĩ excelsum. Tertium geuꝰ som
niũ. sicut iacob subuixã incelo scalam dormienᷤ
uidit. Quartũ genꝰ ꝑ nubem. sic̃ ad moysen ⁊ ad
iacob pꝰ plagam loquit᷑ d̾scens. Qntum genꝰ uox
de celo. sicut ad abraham sonuit dicens. Ne mi
ta parabola. sicut apd̃ salomonẽ in ꝓu̾biis. ⁊ apd̃
balaam cum euocaret᷑ a balac. Septimũ geuꝰ re¬
pletio sp̃c scĩ. sic̃ pene apd̾ om̃s ꝓpħas. Alii triage¬
nera uisionũ ẽẽ dixerunt. Unum scd̾m ocłos corꝑis:
sic̃ uidit abraham tres uiros sub ilice manbre. ⁊
moyses ignẽ in rubo. ⁊ discipłi tͣnsfig᷑atũ dñm in
monte inter moysen ⁊ heliam. ⁊ cet̾a huiꝰ modi.
de celo cũ uariis animalib ⁊ sic̃ ysaias dñm in se¬

Expanded text:
rophetiae autem genera septem sunt. Primum genus, extasis, quod est mentis excessus; sicut videtur Petrus vas illud submissum in stupore mentis . Secundum genus visio; sicut apud Isaiam legitur: Vidi Dominum sedentem super solium enium; sicut Iacob subnixam in caelo scalam dormiens vidit. Quartum genus per nubem; sicut ad Moysen et ad Iob post plagam loquitur Deus. Quintum genus vox de caelo; sicut ad Abraham sonuit dicensGenes. 2ta parabola; sicut apud Salomonem in Proverbiis, et apud Balaam, cum evocaretur a Balac. Septimum genus repletio sancti Spiritus; sicut pene apud omnes prophetas. Alii tria genera visionum esse dixerunt. Unum secundum oculos corporis; sicut vidit Abraham tres viros sub ilice Mambre, et Moyses ignem in rubo, et discipuli transfiguratum Dominum in monte inter Moysen et Heliam, et cetera huiusmodi. de caelo cum variis animalibus, et sicut Esaias Deum in se
Abbreviated transcription (Latin):
sit sͥ dño retbuente. incidit in languorẽ grauis¬
simãz ⁊ pedũ dolorẽ uehem̃tissimũ. in quo ⁊
obiit. nͦ in infirmitate sua quesut dñm.
s magis in medicoꝵ arte confidens. delusus
est. His itaq eos significat. tipice qͥ bono in¬
choant uutio. s malo finiunt t̾mino: qui
pꝰ abdicationẽ idolatrie.⁊ spretam seruitutẽ
demonioꝵ ꝑcepta gr̃a baptismatis. ⁊ crismatis
sacri unctione. statim in pͥmordio uite sue
pietatis arripiunt oꝑa. s fortiore etate ac iuixͣ
t̾minũ p̃sentis uite qͣndo u̾tutibꝰ oꝑam dare
debuerant. ad uitia relabunt᷑. ⁊ in prauis de¬
cium. Hic gͦ rex tipum p̃fert popłi credenti¬
uin de gentib. qͥ act redẽptorẽ nr̃m relicto
parentũ errore conuenit sacro baptismate
ablutꝰ ⁊ scĩ chrismatis unctione initꝰ. axp̃o¬

Expanded text:
ste sibi Deo retribuente incidit in languorem gravisste sibi Deo retribuente incidit in languorem gravissimum, et pedum dolorem vehementissimum, in quo et obiit. Nec in infirmitate sua quaesivit Dominum, sed magis in medicorum arte confidens, delusus est. Is itaque eos significat typice, qui bono inchoant initio, sed malo finiunt termino, qui post abdicationem idololatriae, et spretam servitutem daemonis, et percepta gratia baptismatis, et chrismatis sacri unctione, statim in primordio vitae suae pietatis arripiunt opera, sed fortiori aetate, ac juxta terminum praesentis vitae, quando virtutibus operam dare debuerant, ad vitia relabuntur, et in pravis decium. Hic ergo rex typum praefert populi credentium de gentibus, qui ad Redemptorem nostrum, relicto parentum errore, convenit; sacro baptismate ablutus, et sancti chrismatis unctione linitus, a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hereqͣ diudicare popłm uident᷑: cum erroris
dñs. ł pat̃ fuit: tipum tenet scbarũ ac phari¬
seoꝵ. qui uidebant᷑ regere uidaicũ popłm.
s pat̾nitatẽ ac dignitatẽ nominis sui ꝑdi¬
derunt. cum traditionibꝰ siuis uiolauerunt le¬
gem. sic̃ abia capta bethel idola isrłi. in scan¬
dalum reseruauit. ut ebrei asserunt. ⁊ ideo
ꝑcussus a dño mortuus est. Asa qui int̾pre¬
tat᷑ tollens siue sustollens. hic inpͥncipio reg¬
ni sui restaurauit cultũ diuinũ ⁊ fate qdᷤ
bonũ ⁊ beneplacitũ erat in conspectu dñi.
Subũtitq altaria idoloꝵ. ⁊ confregit si¬
mulachra. unde grãm dei ꝓmeruit. ita ut
exertitũ eiꝰ adiuuante contriti sunt. s pꝰea in
deteriꝰ relabens. cum auxiliũ assirioꝵ cont᷑
baasa regẽ isrł quesisset.⁊ anani ͭ ꝓ pħam
ad se a dño missũ. ut eũ inde corriꝑet. in uincła
misisset: grauit̃ inde dñm offendit. Unde ui¬

Expanded text:
et haeretici dijudicare populum videntur, cum erroris et haeretici dijudicare populum videntur, cum erroris um et Pharisaeorum, qui videbantur regere Judaicum populum, sed paternitatem ac dignitatem nominis sui perdiderunt. Cum traditionibus suis violaverunt legem: sic Abia, capta Bethel, idola Israeli in scandalum reservavit, ut Hebraei asserunt, et ideo percussus a Domino mortuus est. Asa, qui interpretatur tollens, sive sustollens, hic in principio regni sui restauravit cultum divinum, et fecit quod bonum et beneplacitum erat in conspectu Domini, subvertitque altaria idolorum, et confregit simulacra . Unde gratiam Domini promeruit, ita ut exercitum ejus adjuvante contriti sunt; sed postea in deterius relabens, cum auxilium Assyriorum contra Basa regem Israel quaesisset; et Anani prophetam ad se a Domino missum, ut eum inde corriperet, et in vincula misisset, graviter inde Dominum offendit. Unde ju
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ei relicte sint. Hic gͦ roboam filiꝰ salomonis.
⁊ ieroboam seruus sub qͥb isrł in duas partes
diuisus est: designant dissensionẽ illã in dñi
aduentu factã. in qͣ pars credentiũ ex iudeis
regnat cum xp̃o. qͥ est ex dauid genere ortꝰ.
pars uͦ secuta est antixp̃m. cuiꝰ cultui nefande
seruitutis errore constricti sunt. Alit̾ aũt robo¬
am significat malos rectores in eccła. qͥ t̾renis
cupiditatibꝰ dediti. negligunt curã habere sub¬
ditoꝵ: ⁊ delectantes in multitudine sibi subse¬
quentiũ nec tam̃ condignã habent sollicitudi¬
nẽ sibi cõmissoꝵ. Hieroboam int̾pretat᷑ iudica¬
tio. siue causa popłi. uelile qͥdam aunt diuisio.
a regno strrpis dauid. Diuisionis enĩ popłi cau¬
sa iste extitit: significat hereticos qͥ dissensionẽ
amant. ⁊ unitatẽ fidei catholice heresib scindunt.
ac sic cultui malignoꝵ sp̃rctiũ s̃ obseqͦntes tradũt.
Int̾pretat᷑ gͦ hieroboã diudicans popłm. Nam

Expanded text:
ei relictae sint. Hic ergo Roboam filius Salomonis et Jeroboam servus, sub quibus Israel in duas partes divisus est, designant dissensionem illam in Domini adventu factam, in qua pars credentium ex Judaeis regnat cum Christo, qui David genere ortus; pars vero secuta est Antichristum, cujus cultui nefandae servitutis errore constricti sunt. Aliter autem Roboam significat malos rectores in Ecclesia, qui terrenis cupiditatibus dediti negligunt curam habere subditorum, et delectantur in multitudine sibi obsequentium nec tamen condignam habent sollicitudinem sibi commissorum. Jeroboam interpretatur judicatio, sive causa populi, vel, ut quidam aiunt, dia regno stirpis David; divisionis enim populi causa iste exstitit. Significat haereticos, qui dissensionem amant, et unitatem fidei catholicae haeresibus scindunt, ac sic cultui malignorum spirituum sibi obsequentes tradunt. Interpretatur autem Jeroboam dijudicans populum. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est eccła de gentibꝰ. Hec gͦ ad pacificũ nr̃m ⁊
amabilẽ dño de qͦ pat̾ ait: hic est filiꝰ mĩs diler¬
tus in qͦ mͥ bene cõplacui. ut aucliret sapientiã
eiꝰ. uenit de ultimis t̾re finib: ⁊ audito uisisq
minist̾iis eiꝰ: in laudem ip̃iꝰ ꝓrupit dicens. Be¬
ati uiri tui. ⁊ beati serui tui: qͥ stant coram te
semꝑ. ⁊ audiunt sapientiã tuam. Sit dñs d̾s

Expanded text:
go ad pacificum nostrum et amabilem Domino, de quo Pater ait: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui , ut audiret sapientiam ejus, venit de ultimis terrae finibus, et audito eo, visisque ministeriis ejus, in laudem ipsius prorupit dicens: Beati viri tui, et beati servi tui, qui stant coram te semper, et audiunt sapientia
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ꝓficiuũi. Maria soror aaron. sinagoge spẽm ꝓtulit.
Uxor moysi ethiopissa sigͣauit eccłam ex gentibꝰ xp̃i
contunctã. cuiꝰ ob causam zelo sinagoga obtrac¬
tans. adũsus xp̃m ilico cogitatione lepͣ ꝑfundr̃.
Eleazar int̾pretat᷑ d̾s m̃s adiutor. siue dei adiu¬
toriũ. Hic tipum tenet scõꝵ doctoꝵ. qͥ uerbo ⁊
exemplo scãm acluuiant eccłam. quoꝵ unꝰ ait.
dei sumꝰ aditores. dei agͥcultura estis. dei editi¬
catio estis. Amalech qͥ int̾pretat᷑ popłs lambenᷤᷤ
siue linguens eũ exertitu suo. qui humanã
semꝑ desicd̾at ꝑdicionẽ ⁊ ꝑ doli machinationẽ
ad signũ crucis euincit᷑. Seon qͦq rex amoreoꝵ¬
qͥ in latinũ tẽptatio uertit᷑ ocłoꝵ. euudẽ diabo¬
lum significat: qͥ mendatio fallendi se uelut
angłm tͣnsfig᷑auit. Og rexbasan qͥ int̾pretat᷑
conclusio. hic int̾clude molit᷑ difficultate uiti¬

Expanded text:
esse proficuum. Maria soror Aaron Synagogae speciem praetulit. esse proficuum. Maria soror Aaron Synagogae speciem praetulit. Uxor Moysi Aethiopissa figuravit Ecclesiam ex gentilibus Christo conjunctam, cujus ob causam zelo Synagoga obtrectans adversus Christum illico contagione leprae perfunditur. Eleazar interpretatur Deus meus adjutor, sive Dei adjutorium. Hic typum tenet sanctorum doctorum, qui verbo et exemplo sanctam adjuvant Ecclesiam; quorum unus ait: Dei sumus adjutores, Dei agricultura estis, Dei aedificatio estis . Amalec, qui interpretatur populus lambens, sive lingens cum exercitu suo. Qui humanam semper desiderat perditionem, et per doli machinationem ad signum crucis evincitur. Seon quoque rex Amorrhqui in Latinum tentatio vertitur oculorum, eumdem diabolum significat, qui mendacio fallendi se velut angelum transfiguravit. Og rex Basan, qui interpretatur conclusio. Hic intercludere molitur difficultate viti
Abbreviated transcription (Latin):
catholica. de qͣ in cantico canticoꝵ dic. Una est
columba mea electa genit̾ti sue. Hec unũ genuit
filiũ qͥ uocat᷑ aduena: ⁊ alt̾um qͥ uocat᷑ dĩ adiu¬
toriũ. Que nõia bene conueniunt popło xp̃iano:
ex circũcisione ⁊ p̃putio conuocato. Aduene enĩ
sunt qr in incolatu istiꝰ mundi a celesti patͥa mͦ
ꝑegrinant᷑. s tam̃ dei adiutorio nũqͣm carebunt.
daron mons fortitutidis int̾pretat᷑. ꝓpt̾ qd̃ t᷑ribłm aaron¬
accipiens in medio suꝑstitũ ⁊ intẽptoꝵ obiuam
stetit. ⁊ riunam mortis qͣsi qͥdam mons fortis
ita ⁊ xp̃c sacͥficio sanguinis sui. peccata diluit
mundi. Nam uirga aaron abscisa refloruit:
ac fructꝰ ꝓtulit: sic ⁊ arbor crucis xp̃i et̾ne ui¬
riditatis ⁊ fructũ uite ꝑpetue ꝑ passionẽ xp̃i
uniu̾so ꝓtulit mundo. demonstrauitq xp̃i sac̃¬
dotiũ. ꝑpetuo ẽẽ mansurũ. ⁊ credentibꝰ in eum

Expanded text:
catholica, de qua in Cantico canticorum dicit: Una est catholica, de qua in Cantico canticorum dicit: Una est columba mea, electa genitricis suae . Haec unum genuit filium, qui vocatur advena, et alterum qui vocatur Dei adjutorium: quae nomina bene conveniunt populo Christiano, ex circumcisione et praeputio convocato. Advenae enim sunt, qui in incolatu istius mundi a coelesti patria modo peregrinantur, sed tamen Dei adjutorio nunquam carebunt.Aaron mons fortitudinis interpretatur; propter quod thuribaccipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit; et ruinam mortis, quasi quidam mons fortis, ita et Christus sacrificio sanguinis sui peccata diluit mundi. Nam virga Aaron abscissa refloruit ac fructus prosulit: sic et arbor crucis Christi aeternae viriditatis et fructum vitae perpetuae per passionem Christi universo protulit mundo, demonstravitque Christi sacerdotium perpetuo esse mansurum, et credentibus in eum
Abbreviated transcription (Latin):
aqua. Inuenit eũ ad ripã fluminis expositum
filia pharaonis. Quẽ colligens ad optauit sͥ uoca¬
uitq nom̃ eiꝰ moyses eo qd̃ de aqua sũpsit eum
Hic typũ xp̃i gestauit qui ppłmdi a iugo diabo¬
lice seruitutis eripuit. ⁊ ip̃m diabolũ in et̃ña pe¬
na dãpnauit. Qui decem plagis ꝑcussit egiptũ.
trit crecdentes. arguit ac dãpnat incredulos. Hic
tam̃ ultra iordanẽ in t̾ram reꝓmissionis ñ intͦdurit:
qr uetꝰ testam̃tũ licet fut᷑um in celis patͥam in scͥp¬
colas. Accepit gͦ moyses unã de septẽ filiabꝰ rahuel.
qͥ int̾p̃tat᷑ partio dei. siue amicꝰ eiꝰ d̾s. nõie sephoram
que int̾p̃tat᷑ pulcͥtudo siue placens. Que genuit ei
filiũ qͦm uocauit gersan. qͥ int̃p̃tat᷑ aduena.
Peꝑit ⁊ alt̾um qͥ uocatꝰ est eliezer. ⁊ int̾p̾tat᷑ d̾s m̃s
adiutor. Cum redẽptor de gentili popło eccłam sep¬
tiformẽ sp̃itali coniugio sibi copulauit. que licet

Expanded text:
aqua. Invenit eum ad ripam fluminis expositum aqua. Invenit eum ad ripam fluminis expositum filia Pharaonis. Quem colligens adoptavit sibi, vocavitque nomen ejus Moyses, eo quod de aqua sumpsit eum. Hic typum Christi gestavit; qui populum Dei a jugo diabolicae servitutis eripuit, et ipsum diabolum in aeterna poena damnavit. Qui decem plagis percussit Aegyptum, trit credentes, arguit ac damnat incredulos. Hic tamen ultra Jordanem in terram repromissionis non introduxit: quia Vetus Testamentum licet futuram in coelis patriam in scripcolas. Accepit ergo Moyses unam de septem filiabus Raguel, qui interpretatur pastio Dei sive amicus ejus Deus, nomine Sephoram, quae interpretatur pulchritudo sive placens; quae genuit ei filium quem vocavit Gersan, quod interpretatur advena. Peperit et alterum, qui vocatus est Eliezer, et interpretatur Deus meus adjutor, cum Redemptor noster de gentili populo Ecclesiam septiformem spirituali conjugio sibi copulavit; quae licet
Abbreviated transcription (Latin):
tͦq stola bissina. idẽ carnẽ suam bisso candidiorẽ
⁊ stolam inmortalitatis. accepit qͦq torquẽ aure¬
am ĩ intellectũ bonũ. POreco ante eum p̾cedit. idẽ
aut ioħes haptista qͥ iter eiꝰ p̃cedens p̾conabat
qͦq rex ad ioseph. Ego sum pharao. Absq tuo im¬
ꝑio ñ mouebit qͥs ꝗͣ manũ aut pedẽ in om̃i t̾ra
egipti. Uercitq nom̃ illiꝰ ⁊ uocauit eum lingua
egiptiaca saluatorẽ muncli. Quiꝰ manifestrus
de xp̃o qͣndo sub figa ioseph saluator ostendr
ñ tantũ unius t̾re egypti s etiã totiꝰ mundi:
filia pharaonis q̃ moysem expositũ ad ripam
men salutaris lauachri repꝑit. Iamnes int̾ptar᷑
marinꝰ. siue uͥ ẽ signũ. Coram enĩ signis moysi
cessit ⁊ defecit signũ eiꝰ. Uñ ⁊ dixert̃ magi. Hic
digitꝰ di ẽ. Mambres int̃p̃tat᷑ mare pellitium.
siue mare in capite. Moyses int̾p̃tatꝰ sumptꝰ ex

Expanded text:
turque stola byssina, id est, sancta carne bysso candidiore, turque stola byssina, id est, sancta carne bysso candidiore, et stolam immortalitatis. Accepit quoque torquem auream, id est, intellectum bonum. Praeco ante eum praecedit, id aut Joannes Baptista, qui iter ejus praecedens praeconabat quoque rex ad Joseph: Ego sum Pharao: Absque tuo imperio non movebit quisquam manum vel pedem in omni terra Aegypti. Vertitque nomen illius, et vocavinifestius de Christo, quando sub figura Joseph Salvator ostenditur, non tantum unius terrae Aegypti, sed etiam totius mundi? Filia Pharaonis, quae expositum Moysen ad ripam men salutaris lavacri reperit. Jamnes interpretatur marinus, sive ubi est signum. Coram enim signis Moysi cessit, et defecit signum ejus. Unde et dixerunt magi: Hic digitus Dei est . Mambres interpretatur mare pelliceum, sive mare in capite. Moyses interpretatur sumptus ex
Abbreviated transcription (Latin):
cis plenis seu in septẽ uaccis pinguib ostendebant᷑
septẽ carismatũ sp̃italiũ dona. qͥb ubertas fidei larga
pietate reddenda significabant. At contͣ septẽ steri¬
les ⁊ tenues famem u̾rtatis ⁊ iusticie nouissimis tẽpib¬
ỹfigͣabant. Ioseph aũt qͥ tipum induerait xp̃i currũ me Iosesh¬
ruit ⁊ p̃conauit ante eum: ⁊ constituit illũ pharao suꝑ
iuda. ut ioseph afr̃ib ⁊ de infernoꝵ carcere resurrexit.
Ascendit currũ regni celestis de qͦ scͥptum est. Currꝰ
dei decem milia. ⁊ accepit potestatẽ apatre p̾dican¬
di ⁊ iudicandi sic paulꝰ apłs ait. Et dedit ei nom̃
qd̃ est suꝑ om̃e nom̃. ut in noĩe iħu om̃e genu
flectat᷑. celestiũ. t̾rest̾um. ⁊ infernoꝵ. Accepit qͦq
anulũ. pontificatũ scilicet fidei quo credentium
anime salutis signo signant᷑ frontibꝰ. nr̃isq cor¬
dib ꝑ signũ crucis figͣa et̃ni regis expͥmit᷑. Inlui¬

Expanded text:
cis plenis, seu in septem vaccis pinguibus ostendebantur, cis plenis, seu in septem vaccis pinguibus ostendebantur, septem charismatum spiritalium dona, quibus ubertas fidei larga pietate redundat, significabant. At contra septem steriles et tenues famem veritatis et justitiae novissimis temporibus figurabant. Joseph autem, qui typum induerat Christi, currum meruit et praeconiavit aJuda, ut Joseph a fratribus, et de infernorum carcere resurrexit, ascendit currum regni coelestis, de quo scriptum est: Currus Dei decem millium , et accepit potestatem a Patre praedicandi, sicut Paulus apostolus ait: Et dedit ei nomen quod est super omne nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et inferannulum, pontificatum scilicet fidei, quo credentium animae salutis signo signantur frontibus et cordibus. Per signum crucis figura aeterni regis exprimitur. Indui
Abbreviated transcription (Latin):
harao nom̃ est ñ homi¬
nis s honoris. sicut u¬
apud nos aug̾ti ap¬
pellant᷑ reges. cum ꝓ¬
priis nominib cense¬
ant᷑. Expͥmit᷑ aũt in
latinu. pharao deneganᷤ
eum utiq siue dissipañ.
seu discooꝑiens: scilicet popłm dei cuiꝰ fuit
afflictor. Hic gͦ fig᷑am diaboli habuit. qui
in huiꝰ scłi captiuitate popłm dei ꝑdere. ⁊ t̾re¬
nis uitioꝵ oꝑib p̾grauari tẽptauit. Cuiꝰ eunu¬
chus putiphar qͥ int̃pretat᷑ os inclinans ad dis¬
cendũ. emit ioseph uencdentibꝰ fr̃ib sius. Sic
⁊ castus in disciplinis euͣngłicis popłs p̃cio fidei
emit xp̃m uencdentibꝰ eum udeis ꝓximis san¬
guinis sui. Qui merito os inclinans ad discen¬
dum dr. qr fubdit se doctoribꝰ ad discendam
sapientiã diuinã. Pharao gͦ somniũ uidit. qd̃
int̾pretatꝰ est ioseph. qr misteriũ incarnationis
dominice. qd̾ ignorabat diabolꝰ xp̃r gentibꝰ mani¬
festauit. Nam septẽ anni ubertatis. qui in septem spi¬

Expanded text:
harao nomen est non hominis, sed honoris, sicut apud nos Augusti appellantur reges, cum propriis nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latinum Pharao, denegans eum, utique Deum, sive dissipans, seu discooperiens, scilicet populum Dei, cujus fuit afflictor. Hic ergo figuram diaboli habuit, qui in hujus saeculi captivitate populum Dei perdere et terrenis vitiorum operibus praegravare tentavit. Cujus eunuchus Putiphar, qui interpretatur os inclinans ad discendum, emit Joseph, vendentibus fratribus suis. Sic et castus in disciplinis evangelicus populus pretio fidei emit Christum, vendentibus eum Judaeis proximis sanguinis sui. Qui merito os inclinans ad discendum dicitur, quia subdit se doctoribus ad discendam sapientiam divinam. Pharao ergo somnium vidit, quod interpretatus est Joseph, quia mysterium incarnationis Dominicae, quod ignorabat diabolus, Christus gentibus manifestavit. Nam septem anni ubertatis, qui in septem spi
Abbreviated transcription (Latin):
nationes qͥ credentes ꝑ scd̾am regen̾ationẽ fili
dei ẽe mersierunt. Abimelech uͦ filiꝰ ancille. ty¬
pum antixp̃i portasse intelligit᷑: qui congregatis
ꝑditis nationibꝰ regnũ sͥ imꝓbe usurpabit. om̃sq
scõs .ui. ⁊ ꝑsecutione om̃iq crudelitate trucida¬
bit. Ioachan uͦ unior. fig᷑a scõꝵ fuit. Sic̃ enĩ io¬
athan ꝑ fugam recessit.⁊ reliqui int̾fecti sunt
ascenderit. hic est mons: qͣm sci cirtũdabũt. qͦm
⁊ sc̃s moyses inbenedictionibꝰ sic̃ iam suꝑiꝰ dictũ
micłm ł coccinũ: significat eos qͥ gemine cari¬
tatis ardore accensi bene ducatũ popłi xp̃iani
gerunt. Iair qui int̾pretat᷑ illuminans. hic sig¬
nificat redẽptorẽ nr̃m: qui dux ⁊ rex est popłi
xp̃iani. Qd̾̃ bene ip̃a demonstrant noĩa. Iair
enĩ ant̃pretat᷑ illuminans. Et galaad: aceruus
testimonii. Illuminans benedicit᷑ dñs nr̃: de

Expanded text:
nationes; qui credentes per secundam regenerationem filii nationes; qui credentes per secundam regenerationem filii Dei esse meruerunt. Abimelech vero filius ancillae typum Antichristi portasse intelligitur, qui congregatis perditis nationibus, regnum sibi improbe usurpabit, omnesque sanctos vi et persecutione, omnique crudelitate trucidabit. Joatham vero junior figura sanctorum fuit. Sicut enim Joatham per fugam recessit, et reliqui interfecti sunt ascenderit. Hic est mons quem sancti circumdabunt, quem et sanctus Moyses in benedictionibus, sicut jam superius dictum miculum, vel coccinum, significat eos qui geminae charitatis ardore accensi bene ducatum populi Christiani gerunt. Jair, qui interpretatur illuminans, hic significat Redemptorem nostrum, qui dux et rex est populi Christiani? Quod bene ipsa demonstrant nomina. Jair enim interpretatur illuminans, et Galaad acervus testimonii. Illuminans bene dicitur Dominus noster, de
Abbreviated transcription (Latin):
s in manu mulieris tradet dñs sisaram. eui¬
dent̃ ostendit. qr ñ erit apd̃ illũ pͥmatꝰ. nͨ ꝑma
nebit apd̃ eum uictorie palma : s in manꝰ cui
nom̃ iael tradit᷑ sisara. Iahel quoq int̾pretat᷑
ascensio. ⁊ significat eccłam qͣ ascendit᷑ in
celum. Cui tradit᷑ sisara qui int̃pretat᷑ ui¬
sio equi. hoc est diabolꝰ suꝑbꝰ ⁊ incentor car¬
naliũ uitioꝵ. Qd̃ aũt iahel ligno timpora
sisare tͣnsfodit. eccłe tͥumphũ exp̃ssit: que
ex illo crucis cliaboli imꝑium int̾fecit. Gede¬
on int̃pretat᷑ exꝑimentũ iniqͥtatis eoꝵ. fre¬
quentibꝰ enĩ docum̃tis informatꝰ est: qͣsi p̃sa¬
gio contͣ hostes fut᷑am uictoriã expediret. Ey
quo futuro exꝑim̃to: echimologiã nõis sumpsit.
riam reportauit. Trecentoꝵ enĩ numerꝰ tau
litt̾a continet᷑: quespetiẽ crucis ostendit. Abime
buisse. septuaginta uͦ filii. septuaginta lingue.ł

Expanded text:
sed in manu mulieris tradet Dominus Sisaram. Evised in manu mulieris tradet Dominus Sisaram. Evidenter ostendit quia non erit apud illum populum primaui nomen Jael, tradetur Sisara. Jael quoque interpretatur ascensio, et significat Ecclesiam, qua ascenditur in coelum; cui traditur Sisara, qui interpretatur visio equi, hoc est, diabolus superbus et incentor carnalium vitiorum. Quod autem Jael ligno tempora Sisarae transfodit, Ecclesiae triumphum expressit, quae vexillo crucis diaboli imperium interfecit. Gedeon interpretatur experimentum iniquitatis eorum. Frequentibus enim documentis informatus est, quasi praesagio contra hostes futuram victoriam expediret: ex quo futuro experimento etymologiam nominis sumpsit. riam reportavit. Trecentorum enim numerus Tau littera continetur, quae speciem crucis ostendit. Abimelbuisse; septuaginta vero filii septuaginta linguae vel
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ram querere. s que incelis sunt ⁊ in excelsis
tat᷑ coruscatio. Coruscatio uͦ est. qͥhabet
qͥdem lucem: s ñ ꝑmanentẽ. Ad modicum
enĩ temꝑis resplendet: ⁊ desinit. Unde ba¬
ruch in uidet᷑. formã gerere pͥoris popłi. qui
pͥmo omniũ ꝑ ꝓphetiã uocatꝰ est: ⁊ legis spleu¬
dore cor̾cauit. s ñ ꝑmansit. Cum gͦ dixisset
tͥ p̃cepit dñs ds isrł. ⁊ tu ascende in mon¬
tem tabor. ⁊ accipe decem milia uiros.⁊
reliqͣ que scͥpta sunt: qͥd respondit baruch
ex ꝑsona popłi ad ꝓpħiam. uideamꝰ. Non
inqͥt ascendã nͥ tri ascendis mecũ: quia
nescio diem in qͣ misit dñs angłm suũ
mecum. De excusatione qͥdem uerũ est:
s de reꝓmissione falsum est. Qđ enĩ ñ ascen¬
dernit m montẽ di c̾tum ẽ: qd aut̃ pollicent᷑ seascensu¬
ros ẽẽ cũ ꝓpħia falsum ẽ. Non enĩ sycuti st̾ ꝓpħiam ite
to qr ñ erit pͥmatꝰ tuus in uia hac qͣm incedis:

Expanded text:
terram quaerere, sed quae in coelis sunt et in excelsis. terram quaerere, sed quae in coelis sunt et in excelsis. etatur coruscatio. Coruscatio vero quae habet quidem lucem, sed non permanentem; ad modicum enim temporis resplendet, et desinit. Unde Barach mihi videtur formam gerere prioris populi, qui primo omnium per prophetiam vocatus est, et legis splendore coruscavit, sed non permansit. Cum ergo dixisset cepit Dominus Deus Israel, et tu ascende in montem Thabor, et accipe decem millia viros, et reliqua quae scripta sunt. Quid respondit Barach, ex persona populi ad prophetiam videamus. Non, inquit, ascendam, nisi et tu ascenderis mecum; qnescio diem in qua misit Dominus angelum suum mecum. De excusatione quidem verum est, sed de repromissione falsum est. Quod enim ascenderint in montem Dei, certum est; quod autem pollicentur se ascensuros esse cum prophetia, falsum est. Non enim secuti sunt prophetiam, ut to, quia non erit primatus tuus in via hac qua incedis,
Abbreviated transcription (Latin):
tat᷑ fortis manu. utiq qr fortissimꝰ in p̾liis fuit.:
ip̃e ⁊ clesid̾abił in stirpe scilicet sua. de qͣ p̃dixeat
ꝓpħa. ueniet desid̾atꝰ cuictis gentib. Hic saluato¬
ris nr̃i exp̃ssit unaginẽ. sine qd̾ insectatione iu-¬
deoꝵ inustam ꝑsecutionẽ sustinuit. siue qd ma¬
ni fortis fortem uicit diabolũ atq alligauit. eiꝰq
spolia in toto orbe distribuit. Gouad designat
erga dauid nr̃m ꝑcipiunt. Ur̃ias qͥ int̾p̾tat᷑ lux
mea dei est. significat diabolũ. qui se ꝑ finctionẽ
in angłm lucis tͣnstulit. Quiꝰ conunctiõipꝰ erat

Expanded text:
 fortis manu, utique quia fortissimus in proeliis fuit. Ipse et desiderabilis, in stirpe scilicet sua, de qua praedixerata: Veniet desideratus cunctis gentibus . Hic Salvatoris nostri expressit imaginem, sive quod in sectatione Judaeorum injustam persecutionem sustinuit, sive quod manu fortis fortem vicit diabolum atque alligavit, ejusque spolia in toto orbe distribuit. Goliath designat erga David nostrum percipiunt. Urias interpretatur lux mea Dei est. Significat diabolum, qui se per fictionem in angelum lucis transtulit. Cujus conjugio prius erat