comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. De illis insanis nunc loquor:quibus mens mota est: non erepta. Leges
inquit ut faciamus quod oportet: non efficiunt & quid aliud sunt quem
minis mixta praecepta. Primum omnium ob hoc ille non persuadent
uia minantur. At hec non cogunt: sed exorant. Deinde leges a scelere d¬
terrent. Precepta in officium adhortantur. His adnce quot leges quoque
proficiunt ad honos mores. Utiq non tantum imperant: sed docent. In hac
re dissentio a Possidomo pro eo quod Platonis legibus adiecta principia
sunt. Legem enim breuem esse oportet: quo facilius ab imperitis teneat᷑
uelut emissa diuinitus uox sit: iubeat non disputet. Nihil uidetur mibi
frigidius.nihil ineptius:quem lex cum prologomine. Dic quid me ue¬
lis fecisse: Non disco: sed pareo. Proficiunt itaq malis moribus uti uide¬
bis ciuitates usas malis legibus.At non apud omnes proficiunt ne phi¬

Expanded text:
cuit. De illis nunc insanis loquor, quibus mens mota est, non erepta. " Leges," cuit. De illis nunc insanis loquor, quibus mens mota est, non erepta. " Leges," inquit, " ut faciamus, quod oportet, non efficiunt, et quid aliud sunt quam minis mixta praecepta ? " Primum omnium ob hoc illae non persuadent, quia minantur, at haec non cogunt, sed exorant. Deinde leges a scelere deterrent, praecepta in officium adhortantur. His adice quod leges quoque proficiunt ad bonos mores, utique si non tantum imperant, sed docent. In hac re dissentio a Posidonio, qui " inprobo," inquit, " quod Platonis legibus adiecta principia sunt. Legem enim brevem esse oportet, quo facilius ab imperitis teneatur. Velut emissa divinitus vox sit; iubeat, non disputet. Nihil videtur mihi frigidius, nihil ineptius quam lex cum prologo. Mone, dic, quid me velis fecisse; non disco, sed pareo." Proficiunt vero ; itaque malis moribus uti videbis civitates usas malis legibus. " At non apud omnis proficiunt." Ne phi
Abbreviated transcription (Latin):
ciorum executione: ad quam praecepta perducunt. Utraq enim inter se cõ¬
sentiunt: nec illa possunt praecedere ut non hac sequantur & si haec ord
sequuntur suum: Unde apparet illa praecedere. Infinita inquit precepta
sunt falsum est. Nam de maximis ac necessariis rebus non sunt infini¬
ta. tenues autem differentias habent: quas exigunt tempora: loca. perso¬
ne. Sed his quoq dantur precepta generalia. Nemo inquit preceptis cu¬
rat insaniam.ergo nec malitiam quidem dissimile est.Nam si insaniam
sustuleris: sanitas reddita est.Si falsas opiniones exclusimus:non statis
sequitur despectus rerum agendarum: et sequatur tamen admonitio:cor¬
roborabit rectam de bonis malisq sententiam. Ilud quoq falsum est: ni¬
hil apud insanos proficere precepta. Nam que mad modum sola non pro¬
sunt: sic curationem adiuuant: & denunciatio: & castigatio insanos coer¬

Expanded text:
ciorum exsecutione, ad quam praecepta perducunt. Utraque enim inter se conciorum exsecutione, ad quam praecepta perducunt. Utraque enim inter se consentiunt; nec illa possunt praecedere, ut non haec sequantur. Et haec ordinem sequuntur suum; unde apparet illa praecedere. " Infinita," inquit, " praecepta sunt." Falsum est. Nam de maximis ac necessariis rebus non sunt infinita. Tenues autem differentias habent, quas exigunt tempora, loca, personae, sed his quoque dantur praecepta generalia. " Nemo," inquit," praeceptis curat insaniam; ergo ne malitiam quidem." Dissimile est. Nam si insaniam sustuleris, sanitas redit, at si falsas opiniones exclusimus, non statim sequitur dispectus rerum agendarum. Ut sequatur, tamen admonitio conroborabit rectam de bonis malisque sententiam. Illud quoque falsum est, nihil apud insanos proficere praecepta. Nam quemadmodum sola non prosunt, sic curationem adiuvant. Et denuntiatio et castigatio insanos coer
Abbreviated transcription (Latin):
ra in totum: particulatim altera.Siquis inquit recta habet & honesta de¬
creta: hic ex superuacuo monetur.Minime. Nam hic quoq doctus quidẽ
est facere quae deber:sed ad hoc satis non prospicit.Non enim tantum affe¬
ctibus impedimur: quo minus probanda faciamus.sed imperia inueniẽ¬
di quidquaq res exigat.Habemus interdum compositum animum:sed
lesidem & inexercitatum:ad inueniendum officiorum uiam quam adm¬
nitio demonstrat. Expelle inquit falsas opimones de bonis & malis. in
locum autem earum ueras repone. et mbil habebit admonino quod agat. Ordi¬
natur ista sine dubioratione animus: sed non ista tantum. Nam quãuis ar¬
gimentis collectum sit que bona que mala sint nhi lominus habent pre¬
cepta partes suas & prudentia & iustitia officus constant: officia preceptis
disponuntur. Preterea ipsum de bonis malisq iudicium confirmatur: offi¬

Expanded text:
ra in totum, particulatim altera. " Si quis," inquit, " recta habet et honesta dera in totum, particulatim altera. " Si quis," inquit, " recta habet et honesta decreta, hic ex supervacuo monetur." Minime; nam hic quoque doctus quidem est facere quae debet, sed haec non satis perspicit. Non enim tantum adfectibus inpedimur, quo minus probanda faciamus, sed inperitia inveniendi quid quaeque res exigat. Habemus interdum compositum animum, sed residem et inexercitatum ad inveniendam officiorum viam, quam admonitio demonstrat. " Expelle," inquit, " falsas opiniones de bonis et malis, in locum autem earum veras repone, et nihil habebit admonitio, quod agat." Ordinatur sine dubio ista ratione animus, sed non ista tantum. Nam quamvis argumentis collectum sit, quae bona malaque sint, nihilominus habent praecepta partes suas. Et prudentia et iustitia officiis constat, officia praeceptis disponuntur. Praeterea ipsum de malis bonisque iudicium confirmatur offi
Abbreviated transcription (Latin):
si precepta nihil adiuuant: omnis institutio tollenda est. Ipsa natura con¬
tenti esse debemus.Hoc qui dicunt: non uident aliud ingenium esse ho¬
minis mobilis & erecti: aliud tardi & hebetis. Utiq aliud alio ingenosior¬
est. Ingenii uis preceptis alitur & crescit:nouasq persuasiones adiicit in¬
tis: & deprauata corrigit.Siquis inquit non habet recta decreta:quid il¬
lum admonitiones iuuabunt uitiis obligatum hoc scilicet ut liberetur:
Non enim extincta in illo indoles naturalis est: sed obscurata & oppressa.
Sic quoq tentat resurgere:& contra praua nititur.Nacta uero praesidium:
et adiuta preceptis conualescit.Si tamen illa diutina pestis:non infecit.
enecuit. Hanc enim ne disciplina quidem philosophie toto impetu suo cõni¬
xa restituet. Quid enim interest inter decreta philosophie & precepta nisi
quot illa generalia praecepta sunt.Hec specialia: Utiq res precipit: sed alte¬

Expanded text:
si praecepta nihil adiuvant, omnis institutio tollenda est, ipsa natura consi praecepta nihil adiuvant, omnis institutio tollenda est, ipsa natura contenti esse debemus. Hoc qui dicunt, non vident alium esse ingenii mobilis et erecti, alium tardi et hebetis, utique alium alio ingeniosiorem. Ingenii vis praeceptis alitur et crescit novasque persuasiones adicit innatis et depravata corrigit. " Si quis," inquit, " non habet recta decreta, quid illum admonitiones iuvabunt vitiosis obligatum ? " Hoc scilicet, ut illis liberetur; non enim extincta in illo indoles naturalis est, sed obscurata et oppressa. Sic quoque temptat resurgere et contra prava nititur, nancta vero praesidium et adiuta praeceptis evalescit, si tamen illam diutina pestis non infecit nec enecuit; hanc enim ne disciplina quidem philosophiae toto inpetu suo conisa restituet. Quid enim interest inter decreta philosophiae et praecepta, nisi quod illa generalia praecepta sunt, haec specialia ? Utraque res praecipit, sed alte
Abbreviated transcription (Latin):
coartata. Sicut illa Catomana. Emas non quod opus est: sed quod necesse est
quod non opus est asseclarum est.Qualia sunt illa. aut reddita oraculo: aut si¬
milia. Tempori parce:te nosce.Nunquid rationem exiges:cum tibi aliqui
hos dixerit uersus. Iniuriarum remedium est obliuio. Audentes fortuna iu¬
uat. Figer sibupse obstat. Aduocatum ista non querunt: affectus ipsos tang¬
unt: & natura uim suam exercente proficiunt. Omnium honestarum rerũ
semina animi gerunt.Quae admonitione excitantur:non aliter ꝗ scintill
flatu leui adiuta: ignem suum explicat. Erigitur uirtus cum tacta est et ĩ¬
pulsa. Preterea quaedam sunt quidem in animo:sed parum prompta:que
incipiunt in expedito esse cum dicta sunt. Quedam diuersis locis iacent
sparsa: quae contrahere inexercitata mens non potest.Itaq in unum confe¬
renda sunt:& iungenda ut plus ualeantanimum quoq: magis alleuenta

Expanded text:
coartata, sicut illa Catoniana: " emas non quod opus est, sed quod necesse est; coartata, sicut illa Catoniana: " emas non quod opus est, sed quod necesse est; quod non opus est, asse earum est," qualia sunt illa aut reddita oraculo aut similia: " tempori parce," " te nosce." Numquid rationem exiges, eum tibi aliquis hos dixerit versus ? Iniuriarum remedium est oblivio. Audentes fortuna iuvat, piger ipse sibi opstat. Advocatum ista non quaerunt; adfectus ipsos tangunt et natura vim suam exercente proficiunt. Omnium honestarum rerum semina animi gerunt, quae admonitione excitantur, non aliter quam scintilla flatu levi adiuta ignem suum explicat. Erigitur virtus, eum tacta est et inpulsa. Praeterea quaedam sunt quidem in animo, sed parum prompta, quae incipiunt in expedito esse, eum dicta sunt. Quaedam diversis locis iacent sparsa, quae contrahere inexercitata mens non potest. Itaque in unum conferenda sunt et iungenda, ut plus valeant animumque magis adlevent. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
esse ambitum scitis: & hoc uos scire omnes sciunt. Scis amicitias sancte co¬
lendas esse: sed non facis. Scis improbum esse: qui ab uxore pudicitiam Ø¬
exigit. ipse alienarum corruptor uxorum. Scis ut illi nil cum adultero: sic
ad memoriam. non enim reposita illa esse oporter sed in promptu. Quecun¬
q salutaria sunt. sepe agitari debent: sepe uersari: non ut tantum nota sint
nobis. sed etiam parata. Adiice nunc quot aperta quoq apertiora fieri debei
Si dubia sunt inquit que precipis probationes aducere debebis. Ergo ille
non precepta proficient: Quid quot etiam sine probatiombus ipsa monen¬
tis aucloritas prodest: Sic quomodo iurisconsulti ualent responsa etiam si
ratio non redditur. Preterea ipla que precipiuntur: perse multum habent
ponderis utiq si aut carmini intexta sunt: aut prosa oratione in sentenia

Expanded text:
esse ambitum scitis, et hoc vos scire omnes sciunt." Seis amicitias sancte coesse ambitum scitis, et hoc vos scire omnes sciunt." Seis amicitias sancte colendas esse, sed non facis. Seis inprobum esse, qui ab uxore pudicitiam exigit, ipse alienarum corruptor uxorum; scis ut illi nil eum adultero, sic edueendusreducendus es; non enim reposita illa esse oportet, sed in promptu. Quaecumque salutaria sunt, saepe agitari debent, saepe versari, ut non tantum nota sint nobis, sed etiam parata. Adice nunenunc, quod aperta quoque apertiora fieri solent. "Si dubia sunt," inquit, " quae praecipis, probationes adicere debebis; ergo illae, non praecepta proficient." Quid, quod etiam sine probationibus ipsa monentis auctoritas prodest ? Sic quomodo iurisconsultorum valent responsa, etiam si ratio non redditur. Praeterea ipsa, quae praecipiuntur, per se multum habent ponderis, utique si aut carmini intexta sunt aut prosa oratione in sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ctam esse luxuriam: temeritati frenos iniectos. ignauie subditum calcar:
remotis uituis: quid& quemadinodum debemus facere discendum est mbil
inquit efficient monitiones admore: grauibus uitus: ne medicina quidẽ
morbos in sanabiles uincit: tamen adhibettr aliis iñ remedium: aliis in
leuamentum. Nec ipsa quidem uniuerse philosophie uis: licet tota in hoc
uires suas aduocet: duram iam et ueterem animis extrahet pestem.S nõ
ideo nihil sanat: quia non omnia. Quid prodest inquit aperta monstrare:
Plurimum. In terdum enim scimus: nec attendimus. Non docet ad moni¬
tio sed aduertit: sed excitat: sed memoriam continet: nec patitur relabi. Ple¬
raq ante oculos posita transimus Admonere genus adhortandi est. Se
ammus etiam aperta dissimulat. Ingerenda est itaq illi noticia rerum no¬
tissimarum. Ila hoc loco inuaticinium calui repetenda sententia est. Factũ

Expanded text:
ctam esse luxuriam, temeritati frenos iniectos, ignaviae subditum calcar; etiam ctam esse luxuriam, temeritati frenos iniectos, ignaviae subditum calcar; etiam remotis vitiis quid et quemadmodum debeamus facere, discendum est. " Nihil," inquit, " efficient monitiones admotae gravibus vitiis." Ne medicina quidem morbos insanabiles vincit, tamen adhibetur aliis in remedium, aliis in levamentum. Ne ipsa quidem universae philosophiae vis, licet totas in hoc vires suas advocet, duram iam et veterem animis extrahet pestem. Sed non ideo nihil sanat, quia non omnia. " Quid prodest," inquit, " aperta monstrare ? " Plurimum; interdum enim scimus nec adtendimus. Non docet admonitio, sed advertit, sed excitat, sed memoriam continet nec patitur elabi. Pleraque ante oculos posita transimus. Admonere genus adhortandi est. Saepe animus etiam aperta dissimulat; ingerenda est itaque illi notitia rerum notissimarum. Illa hoc loco in Vatinium Calvi repetenda sententia est: " faetumfactum
Abbreviated transcription (Latin):
inde que in uniuerso confusius uidebantur:in partes diuisa diligen
considerantur. Aut in isto modo licet & consolationes dicas superuacu¬
as et exhortationes.Atqui non sunt superuacuae. Ergo ne monitiones
quidem.Stultum est inquit pracipere ergo quid facere.tanquam sanus
debeat. cum restituenda sanitas sit sine qua irrita sunt precepta. Quid¬
quot habent egri saniq quedam communa: de quibus admonendi sunt: tanꝗ̃
ne auide noxios cibos appetant ut lassitudinem uetent. Habent quedam pre¬
cepta communia pauper & diues. Sana inquit auaritiam :& nihil habebis qđ
admoneas: aut pauperem aut diuitem. Sic eupiditas utriusq considet quid
quod aliud est non concupiscere pecuniam: aliud uti pecunia scire: Cuius
auari modum ignorant: etiam non auari usum. Tolle inquit errores. super¬
uacua precepta sunt. Falsum est. Puta enim auaritiam relaxatam. Puta astri¬

Expanded text:
inde quae in universo confusius videbantur, in partes divisa diligentius inde quae in universo confusius videbantur, in partes divisa diligentius considerantur. Aut isto modo licet et consolationes dicas supervacuas et exhortationes; atqui non sunt supervacuae, ergo ne monitiones quidem. " Stultum est," inquit, " praecipere aegro, quid facere tamquam sanus debeat, cum restituenda sanitas sit, sine qua inrita sunt praecepta." Quidquod habent aegri quaedam sanique communia, de quibus admonendi sunt ? Tamquam ne avide cibos adpetant, ut lassitudinem vitent. Habent quaedam praecepta communia pauper et dives. " Sana," inquit, " avaritiam, et nihil habebis quod admoneas aut pauperem aut divitem, si cupiditas utriusque consedit. " Quid, quod aliud est non concupiscere pecuniam, aliud uti pecunia scire ? Cuius avari modum ignorant, etiam non avari usum. " Tolle," inquit, " errores; supervacua praecepta sunt." Falsum est. Puta enim avaritiam relaxatam, puta adstri
Abbreviated transcription (Latin):
etiam nullo monente distinguet.Multis contra praeceptis. eget animus ut
uideat quid agendum sit in uita:ꝗꝗͣ oculos quoq aegros medicus non tan¬
tum curat: sed etiam monet.Non est inquit quod protinus imbecillam
em committas improbo lumini:a tenebris primo adumbrosa procede: de¬
inde plus aude et paulatim claram lucem pati assuesce.Non est quod post
cibum studeas: non est quod plenis oculis:actumentibus imperes.Affla¬
tum & uim frigoris in os occurrentis euita:alia eiusmodi que nõ minus
quem medicamenta prosiciunt. Adiicit remediis medicina consiliur
Error inquit est causa peccandi. Hunc nobis praecepta non detrahunt.
non expugnant opiniones dehonis ac malis falsas. Concede per se effica¬
cia praecẽpta non esse euertendam prauam animi persuasionem.Sednon
ideo aliis quidem adiecta perficiunt.Primum memoriam renouant. De¬

Expanded text:
etiam nullo monente distinguet. Multis contra praeceptis eget animus, ut etiam nullo monente distinguet. Multis contra praeceptis eget animus, ut videat, quid agendum sit in vita; quamquam oculis quoque aegros medicus non tantum curat sed etiam monet. " Non est," inquit, " quod protinus inbecillam aciem committas inprobo lumini; a tenebris primum ad umbrosa procede, deinde plus aude et paulatim claram lucem pati adsuesce. Non est quod post cibum studeas, non est quod plenis oculis ac tumentibus imperes; adflatum et vim frigoris in os occurrentis evita "; alia eiusmodi, quae non minus quam medicamenta proficiunt. Adicit remediis medicina consilium. " Error," inquit, " est causa peccandi. Hunc nobis praecepta non detrahunt nec expugnant opiniones de bonis ac malis falsas." Concedo per se efficacia praecepta non esse ad evertendam pravam animi persuasionem; sed non ideo nihil ne aliis quidem adiecta proficiunt. Primum memoriam renovant; de
Abbreviated transcription (Latin):
oqui debeat:quomodo precedere:quomodo in publico se gerere: quomodo
priuato:erit ipso quem monebit insamor.Sibilis nigra curanda est:et ip̃a
furoris causa remouenda. Idem in hoc alio animi furore faciendum est: ipse
discuti debet: alioquin abibunt in uanum monentium uerba.Hec ab Ari¬
stone dicuntur. Cui respondebimus ad singula. Primum aduersus illud qđ
ait: siquid obstat oculo & impedit uisum debere remoueri.Fateor huic
esse opus preceptis ad uidendum: sed remedio quo purgetur acies: & efficien¬
tem sibi moram effugiat. Natura enim uidemus cui usum suireddit: qui
remouet obstantia.Quid autem cuiq debeatur officio natura nos docet.
Deinde cuius curata suffusio est: is non protinus cum uisum recepit:aliis
quoq potest reddere: malitia liberatur. & liberat non est opus exhortatione
nec consilio quidem:ut colorum proprietates oculus intelligat:a nigro albũ

Expanded text:
loqui debeat, quomodo procedere, quomodo in publico se gerere, quomodo in loqui debeat, quomodo procedere, quomodo in publico se gerere, quomodo in privato, erit ipso, quem monebit, insanior. Ei bilis nigra curanda est et ipsa furoris causa removenda. Idem in hoc alio animi furore faciendum est. Ipse discuti debet; alioqui abibunt in vanum monentium verba." Haec ab Aristone dicuntur; cui respondebimus ad singula. Primum adversus illud, quod ait, si quid obstat oculo et inpedit visum, debere removeri. Fateor huic non esse opus praeceptis ad videndum, sed remedio, quo purgetur acies et officientem sibi moram effugiat. Natura enim videmus, cui usum sui reddit qui removet obstantia. Quid autem cuique debeatur officio, natura non docet. Deinde cuius curata suffusio est, is non protinus eum visum recepit, aliis quoque potest reddere; malitia liberatus et liberat. Non opus est exhortatione, ne consilio quidem, ut colorum proprietates oculus intellegat, a nigro album
Abbreviated transcription (Latin):
as quomodo uiuat cum uxore aliquis quam uirginem duxit: quomodo
cum ea qua alicuius ante matrimonium experta est: quemadmodũ cum
locuplete: quemadmodum cum indotata. An non putas aliquid esse dis¬
criminis inter sterilem& fecundam: inter prouectiorem et puellam: inter
marrem & nouercam. Omnes species complecti non possumus. Atqui sin¬
gule propria exigunt. Leges autem philosophie breues sunt. & omnia alli¬
gant. Aduce nunc quot sapientis precepta finita esse debent: & certa: siq̃
finri non possunt extra sapientiam sunt. Sapientia rerum terminos no¬
prestare omnibus non potest. Sapientia autem omnes tenet. Inter in sani¬
am publicam et hanc que a medicis traditur mhil interest. insi q hec
morbo laborat: illa opinionibus falsis. Altera causas furoris traxit ex ualitu¬
dine. Altera animi mala ualitudo est.Siquis furioso praecepta det quomodo

Expanded text:
es, quomodo vivat eum uxore aliquis, quam virginem duxit, quomodo es, quomodo vivat eum uxore aliquis, quam virginem duxit, quomodo eum ea, quae alicuius ante matrimonium experta est, quemadmodum eum locuplete, quemadmodum cum indotata. An non putas aliquid esse discriminis inter sterilem et fecundam, inter proveetioremprovectiorem et puellam, inter matrem et novercam ? Omnes species conplecti non possumus, atqui singulae propria exigunt; leges autem philosophiae breves sunt et omnia alligant. Adice nunc, quod sapientiae praecepta finita debent esse et certa: si qua finiri non possunt, extra sapientiam sunt; sapientia rerum terminos nopraestare omnibus non potest; sapientia autem omnes tenet. Inter insaniam publicam et hanc, quae medicis traditur, nihil interest nisi quod haec morbo laborat, illa opinionibus falsis. Altera causas furoris traxit ex valitudine, altera animi mala valitudo est. Si quis furioso praecepta det, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Qui non habet nihil ate adiuuabitur:aures eius contraria admonitioni¬
bus tuis fama possedit. Qui habet exactum iudicium de fugiendis peten¬
disq scit sibi faciendum: scit etiam re tacente. Tota ergo pars ista philoso¬
phie submoueri potest. Duo sunt propter quae delinquimus.Aut mest
animo prauis opinionibus maliua contracta: aut etiam si non est falsis
occupatus ad falsa procliuis est. & cito specie quo non oportet trabente
corrumpitur. Itaq debemus aut procurare mentem integram et uitiis
liberare: aut uagantem quidem: sed ad peiora pronam preoccupare. Utrũ
decreta philosophie faciunt. Ergotale praecipiendi genus nibilagit
terea si precepta singulis damus: incomprehensibile opus est. Alia enim
dare debemus foeneranti:alia colenti agest:alia negocianti: alia regũ ami¬
citias sequenti:alia pars:alia inferiores amaturo. In matrimonio praecipi¬

Expanded text:
? Qui non habet, nihil a te adiuvabitur; aures eius contraria monitioni? Qui non habet, nihil a te adiuvabitur; aures eius contraria monitionibus tuis fama possedit. Qui habet exactum iudicium de fugiendis petendisque, scit, quid sibi faciendum sit, etiam te tacente. Tota ergo pars ista philosophiae summoveri potest. " Duo sunt, propter quae delinquimus: aut inest animo pravis opinionibus malitia contracta aut, etiam si non est falsis occupatus, ad falsa proclivis est et cito specie quo non oportet trahente corrumpitur. Itaque debemus aut percurarcpercurare mentem aegram et vitiis liberare, aut vacantem quidem, sed ad peiora pronam praeoeeuparepraeoccupare. Utrumque decreta philosophiae faciunt; ergo tale praceipiendipraecipiendi genus nil agit. Praeterea si praecepta singulis damus, inconprehensibile opus est. Alia enim dare debemus faeneranti, alia colenti agrum, alia negotianti, alia regum amicitias sequenti, alia pares, alia inferiores amaturo. In matrimonio praecipi
Abbreviated transcription (Latin):
es ista. que ingenti supercilio philosophi iactant: in puerili esse praescripto.
Utrum manitesta demum an dubia percipies: non desiderant manifesta
monitores: praecipienti dubia non creduntur.Superuacuum est ergopre¬
cipere. Id adeo sic disce:si iam mones quod obscurum est & ambiguum:
probationbus adiuuandum erit. Si probaturus es illa perque probas¬
plus ualent. satisq per se sunt. Sic amico utere: sic ciue: sic socio. Quare: quia
iustum est. Omna ista mihi locus de iustitia tradit. Illic muenio equitatem
per se expetendam: nec metu nos ad illam cogi: nec mercede conduci.Non
esse iustum cui quicquam in hac uirtute placet preter ipsam. hoc tamen per¬
suasi mihi & prohibui. Quid ista precepta proficiunt que eruditum do¬
cent. Precepta dare scienti superuacuum est: nescienti parum. Audire enĩ
debet non tantum quid sibi precipiatur: sed etiam queritur. Utrum inquã
ueras opiniones habenti: de bonis malisq sunt necessaria:an non habe

Expanded text:
es ista, quae ingenti supercilio philosophi iactant, in puerili esse praescripto. "Utrum deinde manifesta an dubia praecipies? Non desiderant manifesta monitorem, praecipienti dubia non creditur; supervacuum est ergo praecipere. Id adeo sic disce. Si id mones, quod obscurum est et ambiguum, probationibus adiuvandum erit. Si probaturus es, illa per quae probasplus valent satisque per se sunt. Sic amico utere, sic cive, sic socio. Quare ? Quia iustum est. Omnia ista mihi de iustitia locus tradit. Illic invenio aequitatem per se expetendam, nec metu nos ad illam cogi nec mercede conduci, non esse iustum, cui quidquam in hac virtute placet praeter ipsam. Hoc cum persuasi mihi et perbibi, quid ista praecepta proficiunt, quae eruditum docent ? Praecepta dare scienti supervacuum est, nescienti parum. Audire enim debet non tantum, quid sibi praecipiatur, sed etiam quare. Utrum, inquam, veras opiniones habenti de bonis malisque sunt necessaria an non habenti
Abbreviated transcription (Latin):
usuras uoluptatum pendimus: ustra modum fasq concupitarum. Innume¬
rabiles esse morbos non miraberis.Coquos numera. Cessat omne studium
et liberalia professi sine ulla frequentia desertis angulis president. In recton.¬
ae philosophorum scolis solitudo est:atq celebres culine sunt. Quanta cirea
epotum focos iuuentus premit.Transeo puerorum infoelicium greges:quo
post transacta conuiuia:aliae cubiculi contumelie expectant. Transeo agmina

Expanded text:
usuras voluptatium pendimus ultra modum fasque concupitarum. Innumeusuras voluptatium pendimus ultra modum fasque concupitarum. Innumerabiles esse morbos non miraberis: cocos numera. Cessat omne studium et liberalia professi sine ulla frequentia desertis angulis praesident. In rhetoac philosophorum scholis solitudo est; at quam celebres culinae sunt, quanta circa nepotum focos iuventus premitur ! Transeo puerorum infelieiuminfelicium greges, quos post transacta convivia aliae cubiculi contumeliae exspectant. Transeo agmina
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. & uinum omne uomitu remittunt:eque niuem rodunt solatius sto¬
machi aestuantis.Libidine uero:nec maribus quidem cedunt pati nate.Dii
illas deeq male perdant adeo peruersum cum mente genus impudicitie
uiros ineunt. Quid ergo mirandum est: maximum medicorum: ac nature
peritissimum in mendacio prehendi. Cum tot foeminae podagrice caluaq
sint: Beneficium sexus suis uitiis perdiderunt & quia foeminam exuerant
damnate sunt morbis uirilibus. Et antiqui medici nesciebant dare cibum
sepius: in uino fulcire uenas cadentes nesciebant sanguinem emiitere & diuti¬
nam aegrotationem balneo sudoribusq laxare. Nesciebant crurium uincula
brachiorumq latentem uim & in medio sedentem ad extrema reuocare. No
erat necesse circumspicere: multa auxiliorum genera: cum essent periculorũ
paucissima. Nunc uero quem longe processerunt mala ualitudinio: Has

Expanded text:
reddunt et vinum omne vomitu remetiuntur; aeque nivem rodunt, solacium storeddunt et vinum omne vomitu remetiuntur; aeque nivem rodunt, solacium stomachi aestuantis. Libidine vero ne maribus quidem cedunt, pati natae, di illas deaeque male perdant! Adeo perversum commentae genus inpudicitiae viros ineunt. Quid ergo mirandum est maximum medicorum ac naturae peritissimum in mendacio prendi, cum tot feminae podagricae calvaeque sint ? Beneficium sexus sui vitiis perdiderunt et, quia feminam exuerant, damnatae sunt morbis virilibus. Antiqui medici nesciebant dare cibum saepius et vino fulcire venas cadentes, nesciebant sanguinem mittere et diutinam aegrotationem balneo sudoribusque laxare, nesciebant crurum vinculo brachiorumque latentem vim et in medio sedentem ad extrema revocare. Non erat necesse circumspicere multa auxiliorum genera, eum essent periculorum paucissima. Nunc vero quam longe processerunt mala valitudinis ! Has
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq nihil opus erat: tam magna medicorum supellectile: nec tot ferramẽtis
atq piscidibus. Simplex erat ex simplici causa ualitudo multos morbos.Ø
miserat luxuria: terrarumq marisq uastatrix. Necesse est itaq inter
tam diuersa dissideant: & hausta male digerantur aliis alio intentibus.Nec
mirum qui inconstans uariusq ex discordi cibo morbus est.& illa ex cõtra¬
ris nature partibus in eundem compulsa redundat. Inde tam nullo egro¬
tamus genere quem uiuimus. Maximus ille medicorum & huiusmodi sci¬
entie conditor: foeminis nec capillos defluere dixit: nec pedes laborare.At¬
qui etiam capillis destituuntur. & pedibus aegre sunt non mutata foeminarũ
natura: sed uicta est. Nam cum uirorum licentiam equauerint:corporum.
quoq uirilium uitia &quauerunt: non minus peruigilant: non minus potãt
et oleo & mero uiros prouocant. Aeque inuitis ingesta uisceribus peros

Expanded text:
Itaque nihil opus erat tam magna medicorum supelleetilesupellectile neenec tot ferramentis Itaque nihil opus erat tam magna medicorum supelleetilesupellectile neenec tot ferramentis atque pyxidibus. Simplex erat ex causa simplici valitudo; multos morbos mumisceat luxuria, terrarum marisque vastatrix. Nceessenecesse est itaque inter se tam diversa dissideant et hausta male male digerantur aliis alio nitentibus. Nec mirum, quod inconstans variusque ex discordi cibo morbus est et illa ex contrariis naturae partibus in eundem compulsa redundant. Inde tam multo aegrotamus genere quam vivimus. Maximus ille medicorum et huius scientiae conditor feminis nec capillos defluere dixit nec pedes laborare; atqui et capillis destituuntur et pedibus aegrae sunt. Non mutata feminarum natura, sed victa est; nam cum virorum licentiam aequaverint, corporum quoque virilium incommoda aequarunt. Non minus pervigilant, non minus potant, et oleo et mero viros provocant; aeque invitis ingesta visceribus per os
Abbreviated transcription (Latin):
uultus: tabesq in se putrescentium: & retorti digiti articulis obrigescentibus
neruorum sine sensu iacentium torpor:aut palpitatio corporum sine inter¬
missione uibrantium.Quid capitis uertigines dicam:Quid oculorum auri¬
umq tormenta: & cerebri ex aestuantis uerminationes:et omnia per quae exo¬
neramur internis ulceribus affecta: Innumerabilia praeterea febrium genera
aliarum impetu subeuntium:aliarum tenui peste repentina:aliarum cũ hor¬
rore:& multa membrorum quassatione uenientium.Quid alios referam in¬
numerabiles morbos. supplicia lururie. Immunes erant ab istio malis. qui
nondum se delitiis soluerant:qui sibi imperabant: sibi ministrabant.Corpora
opere ac uero labore durabant:aut cursu de fatigati:aut uenatu:aut tolle
uersantia. Excipiebat illos cibus: qui nisi esurientibus placere non poterat.

Expanded text:
vultus tabesque in se putreseentiumputrescentium et retorridi digiti articulis obrigeseentibusobrigescentibus vultus tabesque in se putreseentiumputrescentium et retorridi digiti articulis obrigeseentibusobrigescentibus nervorumque sine sensu iacentium torpor aut palpitatio sine intermissione vibrantium. Quid capitis vertigines dicam ? Quid oculorum auriumque tormenta et cerebri exaestuantis verminationes et omnia, per quae exoneramur, internis uleeribusulceribus adfecta ? Innumerabilia praeterea febrium genera, aliarum impetu saevientium, aliarum tenui peste repentium, aliarum eum horrore et multa membrorum quassatione venientium ? Quid alios referam innumerabiles morbos, supplicia luxuriae ? Immunes erant ab istis malis, qui nondum se deliciis solverant, qui sibi imperabant, sibi ministrabant. Corpora opere ac vero labore durabant aut cursu defatigati aut venatu aut tellure versanda. Exeipiebatexcipiebat illos eibuscibus, qui nisi esurientibus placere non posset.
Abbreviated transcription (Latin):
quibus patimur.Medicina quondam paucarum fuit scientia herbarum qui¬
bus sisteretur fluens sanguis uulnera coirent paulatim. Deinde in hanc per¬
uenit tam multiplicem uarietatatem.Nec est mirum tunc illam minus nego¬
ii habuisse firmis adhuc solidisq corporibus & facili ciho:nec per arten
uoluptatemq corrupto.Qui postquam coepit: non ad tollendam: sed adirri¬
tandam famam quaeri: & inuentae sunt mille conditure:quibus auiditas Ø¬
excitaretur:quae desiderantibus alimenta exant:onera sunt plenis. Inde pallor
& neruorum uino madentium tremor:& miserabilior ex cruditatibus qu
ex fame macies. Inde incerti labentium pedes: & semper qualis in ipsa ebrieta¬
te titubatio. Inde in totam cutem humor admissus:distentusq uenter dum
male assuescit plus capere quem poterat. Inde suffusio luride bilis: & decolor

Expanded text:
quibus petimur. Medicina quondam paucarum fuit scientia herbarum, quiquibus petimur. Medicina quondam paucarum fuit scientia herbarum, quibus sisteretur fluens sanguis, vulnera coirent; paulatim deinde in hanc pervenit tam multiplicem varietatem. Nec est mirum tunc illam minus negotii habuisse firmis adhuc solidisque corporibus et facili cibo nec per artem voluptatemque corrupto, qui postquam coepit non ad tollendam, sed ad inritandam famem quaeri et inventae sunt mille conditurae, quibus aviditas excitaretur, quae desiderantibus ali menta erant, onera sunt plenis. Inde pallor et nervorum vino madentium tremor et miserabilior ex cruditatibus quam ex fame macies. Inde incerti labantium pedes et semper qualis in ipsa ebrietate titubatio. Inde in totam cutem umor admissus distentusque venter, dum male adsueseitadsuescit plus eaperecapere quam poterat. Inde suffusio luridae bilis et decolor
Abbreviated transcription (Latin):
securitatem nostram tranquillitatemq: tueantur:que totam uitam:totamq
erum naturam simul contineant.Hoc interest inter decreta philosophie
et praecepta:quod inter elementa & membra.Haec ex illis dependent:illa &
horum cause sunt rationum.Antiqua inquit sapientia nihil aliud quemfa¬
cienda & uitanda praecepit.Et tunc longe meliores erant uiri. Postquã docti
rodierunt bom desunt.Simplex enim illa & aperta uirtus in obscuram e
solertem scientiam uersa est.Docemurq disputare: non uiuere.Fuit sine du¬
bio ut dicitis uetus illa sapientia cum maxime nascens rudis:non minus
quem ceterae artes: quarum in processu subtilitas creuit. Sed ne opus quidẽ
adhuc erat remedns diligentibus.Nondum in tantum nequitia surrexerat'
ec tam late se sparserat. Poterant uitiis simplicibus obstare remedia simplic
Nunc necesse est tanto operosiora esse monumenta:quanto ualentiora sunt

Expanded text:
securitatem nostram tranquillitatemque tueantur, quae totam vitam totamque securitatem nostram tranquillitatemque tueantur, quae totam vitam totamque rerum naturam simul contineant. Hoc interest inter decreta philosophiae et praecepta, quod inter elementa et membra; haec ex illis dependent, illa et horum causae sunt et omnium. " Antiqua," inquit, " sapientia nihil aliud quam facienda ac vitanda praecepit, et tunc longe meliores erant viri. Postquam docti prodierunt, boni desunt. Simplex enim illa et aperta virtus in obscuram et sollertem scientiam versa est docemurque disputare, non vivere." Fuit sine dubio, ut dicitis, vetus illa sapientia cum maxime nascens rudis non minus quam ceterae artes, quarum in processu subtilitas crevit. Sed ne opus quidem adhuc erat remediis diligentibus. Nondum in tantum nequitia surrexerat nec tam late se sparserat. Poterant vi tus simplicibus obstare remedia simplicia; nunc necesse est tanto operosiora esse munimenta, quanto vehementiora sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tiua est et actiua. Spectat simulq agit.Erras enim si illam putas tan
terrestres operas promittere: altius spirat.Totum inquit mundum scrutor.
nec me intra contuberntm mortale contineo: suadeo uobis: ac dissuadere cõ¬
tenta. Magna me uocant supraq uos posita.Nam tibi de summa caeli ratione
deumq disserere incipiam:& rerumprimordia pandam.Unde omnis natu'¬
ra creat res:haurit & alit.Que quoq eadem rursus natura perempta reso
ut ait Lucretius.Sequitur ergo ut cum contemplatiua sit:habeat decreta sua
quidem. Quid quod facienda quoq nemorite obibit: nisiis cui ratio erit tra¬
dita: que in quaq re omnes officiorum numeros exequi possit:quos non ser¬
uabit qui in rem praecepta acceperit:non in nomine.Imbecilla sunt perse:ut
ita dicam.sine radice qua partibus dantur.Decreta sunt qua muniant:qi

Expanded text:
tiva est et activa; spectat simul agitque. Erras enim, si tibi illam putas tantum tiva est et activa; spectat simul agitque. Erras enim, si tibi illam putas tantum terrestres operas promittere; altius spirat. Totum, inquit, mundum scrutor nec me intra contubernium mortale contineo suadere vobis ac dissuadere contenta. Magna me vocant supraque vos posita: Nam tibi de summa caeli ratione deumque Disserere incipiam et rerum primordia pandam; Unde omnis natura creet res, auctet alatque, Quoque eadem rursus natura perempta resolvat, ut ait Lucretius. Sequitur ergo ut, cum contemplativa sit, habeat decreta sua. Quid ? Quod facienda quoque nemo rite obibit nisi is, cui ratio erit tradita, qua in quaque re omnes officiorum numeros exequi possit, quos non servabit, qui in rem praesentem praecepta acceperit, non in omnem. Inbecilla sunt per se et, ut ita dicam, sine radice, quae partibus dantur. Decreta sunt, quae muniant, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tia. Uis scire quem dissimilis sit aliarum artium conditio:& huius:In illis
exccusatius est uoluntate peccare: ꝗͣ casu. In hac maxime culpa est sponte de¬
relinquere.Quod dico tale est. Grammaticus non erubescit solecismum
sciens facit:erubescet si nesciens.Medicus si deficere egrum non intelligit
quantum ad artem magis peccat quemsi se intelligere dissimulat.At in hac
arte uiuendi: turpior uolentium culpa est.Adiice nunc ꝙartes quoq pla¬
req immo ex omnibus liberalissim& habent decreta sua:non tantum pr¬
pta:sicut medicina. Itaq alia est Hippoeratis secta:alia Aescle: alia Themi'¬
stonis. Praeterea nulla ars contemplatiua sine decretis suis est:que graeci
uocant dogmata: nobis uel decreta licet appellare uelscita: uel placita.Qua
in Geometria & in Astronomia inuenies:Philosophia autem a contempla¬

Expanded text:
tia. Vis scire, quam dissimilis sit aliarum artium condicio et huius ? In illis tia. Vis scire, quam dissimilis sit aliarum artium condicio et huius ? In illis excusatius est voluntate peccare quam casu, in hac maxima culpa est sponte delinquere. Quod dico, tale est. Grammaticus non erubescet soloecismo, si sciens fecit, erubescet, si nesciens; medicus si deficere aegrum non intellegit, quantum ad artem, magis peccat quam si se intellegere dissimulat. At in hac arte vivendi turpior volentium culpa est. Adice nunc, quod artes quoque pleraeque, immo ex omnibus liberalissimae habent decreta sua, non tantum praecepta, sicut medicina. Itaque alia est Hippocratis secta, alia Asclepiadis, alia Themisonis. Praeterea nulla ars contemplativa sine decretis suis est, quae Graeci vocant dogmata, nobis vel decreta licet appellare vel scita vel placita, quae et in geometria et in astronomia invenies. Philosophia autem et contempla
Abbreviated transcription (Latin):
to animo ad honesta eonarime constauter quidem:aut libenter:sed respici¬
et: sed hęsitabit. Si honesta inquitactio ex praeceptis uenit:ad beatam uitã
nestas ex decretis fieri: non tantum preceptis.Si alie inquit artes contente
sunt praeceptis:contenta erit & sapientia. Nam & haec pars uita est. Atqu
bernationem facit ille qui praecipit: sic mone gubernaculum: sic uela submit¬
te: sic secundo uento utere:sic aduerso resiste: sic dubium omne tibi uendica
Alios quoq artifices praecepta confirmant. Ergo ne hoc idem poterunt ar¬
tifices uiuendi. Omnes iste artes circa instrumenta uitae occupate sunt.nõ
circa totam uitam. Itaq multa illas inhibent extrinsecus: & impediun
Spes: cupiditas: timor. At haec qua artem uite professa est: nulla re quomi¬
nus se exerceat uetari potest. Discutit enim impedimenta & tractat obstan¬

Expanded text:
to animo honesta conari, ne constanter quidem aut libenter, sed respicito animo honesta conari, ne constanter quidem aut libenter, sed respiciet, sed haesitabit. " Si honesta," inquit, " actio ex praeceptis venit, ad beatam vitam nestas et praeceptis fieri, non tantum praeceptis. " Si aliae," inquit, " artes contentae sunt praeceptis, contenta erit et sapientia, nam et haec ars vitae est. Atqui gubernatorem facit ille, qui praecipit: sic move gubernaculum, sic vela summitte, sic secundo vento utere, sic adverso resiste, sic dubium communemque tibi vindica. Alios quoque artifices praecepta conformant ; ergo in hoc idem poterunt artifice vivendi." Omnes istae artes circa instrumenta vitae occupatae sunt, non circa totam vitam. Itaque multa illas inhibent extrinsecus et inpediunt, spes, cupiditas, timor. At haec, quae artem vitae professa est, nulla re, quo minus se exerceat, vetari potest; discutit enim inpedimenta et traicit obstan
Abbreviated transcription (Latin):
quam tu si inuitus leges:dicito. Ego mihi hoc contraxi.Teq inter illos nume¬
ra:quos uxor magno ducta ambitu torquet.Interillos quos diuitie per sũ¬
mum acquisita sudorem:male habent.Inter illos quos honores:nulla nõ
arte atq opera petiti discrutant:& caeteros malorum suorum compotes.Sed
tomisso principio: rem ipsam aggrediar. Beata inquiunt uita constat ex
actionibus rectis: ad actionesrectas praecepta perducunt. Ergo ad beatam
uitam praecepta sufficiunt.Non tamen semper ad actiones rectas precepta
perducunt: Sed cum obsequens ingenium est:aliquando frustra admonẽ¬
tur.Si animum opiniones: obsident praue.Deinde etiam si recte faciunt:
esciunt facere se recte. Nom potest enim quisquam nisi abinitio formai
et tota ratione compositus: omnes excequi numeros:ut sciat quando opor¬
teat & inquantum &eum quo: & que madmodum.Quare non potest to¬

Expanded text:
quam tu si invitus leges, dicito: " ego mihi hoc contraxi " teque inter illos numequam tu si invitus leges, dicito: " ego mihi hoc contraxi " teque inter illos numera, quos uxor magno ducta ambitu torquet, inter illos, quos divitiae per summum adquisitae sudorem male habent, inter illos, quos honores nulla non arte. atque opera petiti discruciant, et ceteros malorum suorum compotes. . Sed ut omisso principio rem ipsam adgrediar, " beata," inquiunt, "vita constat ex actionibus rectis; ad actiones rectas praecepta perducunt; ergo ad beatam vitam praecepta sufficiunt." Non semper ad actiones rectas praecepta perducunt, sed cum obsequens ingenium est; aliquando frustra admoventur, si animum opiniones obsident pravae. Deinde etiam si recte faciunt, nesciunt facere se recte. Non potest enim quisquam nisi ab initio formatus et tota ratione compositus omnes exequi numeros, ut sciat, quando oporteat et in quantum et cum quo et quemadmodum et quare. Non potest to
Abbreviated transcription (Latin):
ETIS AME TID QUODIN DIE
suum dixeram debere differri representem: et
rescribam tibi: an haec pars philosophie: quams
graeci parenetici uocant: nos preceptiuam dici'¬
mus: satis sit ad consumandam sapientiam.Scio
te in honam partem accepturum:si negauero eo
magis promitto: & uerbum publicum ꝑire nõ
patior. Postea nolinegare:quod impetrare no¬
lueris. Interdum enim obnixe petimus.id quod
tecusaremus siquis offerret. Hac siue leuitas est siue uilitas punienda est.
Promittendi facilitate multa uideri uolumus uelle:sed nolumus.Recitator
historiam ingentem attudit minutissimc scriptam:artissime plictam:&
gna parte perlecta. Desinam inquit si uultis acclamatur recita. Recita ab his
qui illum obmutescere illie cupiunt. Sepe aliud uolumus:aliud optamus.
et uerum ne diis quidem dicimus:sed diraut non exaudiunt:aut miserent᷑.
Ego me omissa misericordia uindicabo: & tibi ingentem epistolam impinga

Expanded text:
etis a me, ut id, quod in diem suum dixeram debere differri, repraesentem et scribam tibi, an haec pars philosophiae, quam Graeci paraeneticen vocant, nos praeceptivam dicimus, satis sit ad consummandam sapientiam. Scio te in bonam partem accepturum si negavero. Eo magis promitto et verbum publicum perire non patior: " postea noli rogare, quod inpetrare nolueris." Interdum enim enixe petimus id, quod recusaremus, si quis offerret. Haec sive levitas est sive vernilitas, punienda est annuendi facilitate. Multa videri volumus velle, sed nolumus. Recitator historiam ingentem attulit minutissime scriptam, artissimcartissime plicatam, et magna parte perlecta " desinam," inquit, " si vultis. " Adclamatur " recita, recita " ab iis, qui illum ommutescere illic cupiunt. Saepe aliud volumus, aliud optamus et verum ne dis quidem dicimus, sed di aut non exaudiunt aut miserentur. Ego me omissa misericordia vindicabo et tibi ingentem epistulam inpingam,
Abbreviated transcription (Latin):
quid sentiat refert: nec quid uno dic sentiat:sed quid assidue.Non est autem
quod uerearis: ne ad indignum res tanta perueniat: nisi sapienti sua non placẽt
omnis stultitia laborat fastidio sui. Uale.

Expanded text:
quid sentiat, refert, nec quid uno die sentiat, sed quid adsidue. Non est autem quid sentiat, refert, nec quid uno die sentiat, sed quid adsidue. Non est autem quod verearis, ne ad indignum res tanta perveniat; nisi sapienti sua non placent. Omnis stultitia laborat fastidio sui. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc felicitatem suam fine designat. Ne existimes nos solos generosa uerba iactare &
ipse Sulbonis obiurgator Epicurus:similem illi uocem emisit: quam tu boni con¬
ile etiam si hunc diem iam expunxi.Sicui inquit sua non uidentur amplissim:
licet totius mundi dominus sit: tamen miser est. Uel si hoc modo tibi melius enun¬
ciari uidetur. Id enim agendum: ut non uerbis seruiamus: sed sensibus. Miser est
qui se non beatissimum iudicat: licet imparet mundo. Ut scias autem hos sensus
communes esse natura scilicet dictante apud poetam comicum inuemes. Non est
eatus esse se qui non putat. Quid enim refert qualis status tuus sit:si tibi ui¬
tur malum. Quid ergo inquis: si beatum se dixerit:ille turpiter diues: et ille mul¬
torum dominus: sed plurium seruus. beatus sua sententia fiet: non quid dicat sed

Expanded text:
Hoc felicitatem suam fine designat. Ne existimes nos solos generosa verba iactare; et Hoc felicitatem suam fine designat. Ne existimes nos solos generosa verba iactare; et ipse Stilbonis obiurgator Epicurus similem illi vocem emisit, quam tu boni consule, etiam si hunc diem iam expunxi. " Si cui," inquit, " sua non videntur amplissima, licet totius mundi dominus sit, tamen miser est." Vel si hoc modo tibi melius enuntiari videtur,— id enim agendum est, ut non verbis serviamus, sed sensibus,—: " Miser est, qui se non beatissimum iudicat, licet imperet mundo.'' Ut scias autem hos sensus esse communes, natura scilicet dictante, apud poetam comicum invenies: Non est beatus, esse se qui non putat. Quid enim refert, qualis status tuus sit, si tibi videtur malus? " Quid ergo?" inquis. "Si beatum se dixerit ille turpiter dives et ille multorum dominus sed plurium servus, beatus sua sententia fiet ? " Non quid dicat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
los sibi comparet:sepe preferat. omne intra se bonum terminabit: et dicet quod
Stlbon ille dixit Sulbon quem Epicuri epistola insequitur. hic enim capta patria
nissis liberis. amissa uxore:cum ex incendio publico solus & tamen beatus ea¬
ret. Interroganti Demetrio: cui cognomen ab exitio urbium Polyorceres fuit.Nun¬
quid perdidisset: omnia inquit bona mea mecum sunt. Ecce uir fortis ac strenuus
ipsam hostis sui uictoriam uicit. Nihil inquit perdidi dubitare illum coegit: an
um honum putare potui quod eripi possit. Mixamur animalia quedam:que
medios ignes sine nooca corporum transeunt: quanto hic mirabilior uir qui per
ferrum et ruinas & ignes illesus & indemnis euasit. Uides quanto facilius sit to¬
tam gentem:quem unum uirum uincere: hac uox illi est communis cum Stoico.
eque et hic intacla bona per concrematas urbes fert. Se enimipso contentus est

Expanded text:
los sibi comparet, saepe praeferat, omne intra se bonum terminabit et dicet, quod los sibi comparet, saepe praeferat, omne intra se bonum terminabit et dicet, quod Stilbon ille dixit, Stilbon quem Epicuri epistula insequitur; hic enim capta patria, amissis liberis, amissa uxore cum ex incendio publico solus et tamen beatus exiret, interroganti Demetrio, cui cognomen ab exitio urbium Poliorcetes fuit, numquid perdidisset, " Omnia," inquit, " bona mea mecum sunt." Ecce vir fortis ac strenuus! Ipsam hostis sui victoriam vicit. " Nihil," inquit, " perdidi "; dubitare illum coegit, an  bonum putare, quod eripi possit. Miramur animalia quaedam, quae per medios ignes sine noxa corporum transeant; quanto hic mirabilior vir, qui per ferrum et ruinas et ignes inlaesus et indemnis evasit! Vides, quanto facilius sit totam gentem quam unum virum vincere ? Haec vox illi communis est cum Stoico. Aeque et hic intacta bona per concrematas urbes fert. Se enim ipso contentus est.