comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ accrescunt: & rursum decursu temꝑĩs
abeunt. Alia aũ post natiuitatẽ ontrahimꝰ:
& ante mortẽ ñ euacuamꝰ. Et quis omĩa ma¬
la uite huiꝰ enumerare possit. Utenĩ p̃ter¬
mitamꝰ ea mala que om̃s cõmunit̾ homines
oppͥmunt: qualia estimamꝰ ẽẽ secreta ꝑicula
singuloꝵ quoꝵ sibi quiq consciisunt. S ł cogi¬
tare quis uoluerit quȩ ab̾ meunte etate mala
tempora. & dies uitȩ suȩ: consideretq diligent̾
quot mnanes labores tulerit quotiens ꝑ amore
huiꝰ uitȩ frustra desudauerit. quotiens in laborio¬
sis conatib fallaces exitus iuenerit. & pꝰ lon¬
gos discursꝰ necdum requiẽ ullam adeptus sit.
cognoseet quid de hac uita iudicare possit. Cum
quid inuenerit. qͥd ꝑoiderit. ubi iaceat. unbe
ceciderit: ut ex utroq intelligat. quantũ sibi
in hoc exilio lugendum sit. Hinc enĩ salomon
uicit. qui addit scientia. addit dolore: quia
quantomagis homo mala sua intelligit. tan¬

Expanded text:
nobis accrescunt, et rursum decursu temporis nobis accrescunt, et rursum decursu temporis abeunt. Alia autem post nativitatem contrahimus, et ante mortem non evacuamus. Et quis omnia mala vitae hujus enumerare possit? Ut enim praetermittamus ea mala, quae omnes communiter homines opprimunt, qualia aestimamus esse secreta pericula singulorum, quorum sibi quique conscii sunt? Si cogitare quisque voluerit quae ab ineunte aetate mala tempora et dies vitae suae, consideretque diligenter quot inanes labores tulerit, quoties pro amore hujus vitae frustra desudaverit, quoties in laboriosis conatibus fallaces exitus invenerit, et post longos discursus requiem necdum ullam adeptus sit, cognoscet quid de hac vita judicare possit. Cum quid invenerit, quid perdiderit, ubi jaceat, unde ceciderit, ut ex utroque intelligat quantum sibi in hoc exsilio lugendum sit. Hinc enim Salomon dicit: Qui addit scientiam, addit et dolorem , quia quanto magis homo mala sua intelligit, tan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ignorantiã falluntur: aut certe minꝰ qua opor¬
tet digne petendo ꝑ desidiam tepescunt. Primũ
gͥ necesse ẽ. ut si prudenter & utiliter dm̃ orare
uolumꝰ: uigi meditatione amimũ nrm exercea¬
mꝰ. &. in consideratione miserie nr̃ȩ discamꝰ qͥd
mors incerta. Cogitemꝰ quia cuͦ culpa hanc
uitã intrauimꝰ. cũ dolore ꝑtransimꝰ: cũ luc¬
tu exiturisumꝰ. Cogitemꝰ quantis amaritudi¬
nib admixtũ sit siquid etiam dulce aut iocun¬
uum in uia huiꝰ uitȩ occursu suo nob̾ alludit:
quã fallax. quã suspectum. quã instabile. quã
transitoriũ ẽ. quic̃qͥd huiꝰ mundi amor par¬
turit. quicqͥd species & pulchritudo temꝑa¬
lis pmitcit. Alia sunt mala cum qͥb nasciꝰ.
& pcessu temporis siue occulta dĩ gr̃a. siue ma¬
iufesta industria liberam᷑. alia uͦ in hane ui¬
tam nob̾cũ ueniunt. & ã nob̾ ante mortẽ ñ
recedunt. Alia item sunt mala que ex temꝑe

Expanded text:
per ignorantiam falluntur, aut certe minus quam oporper ignorantiam falluntur, aut certe minus quam oportet digne petendo per desidiam tepescunt. Primum igitur necesse est, ut si prudenter et utiliter Dominum orare volumus, jugi meditatione animum nostrum exerceamus, et in consideratione miseriae nostrae discamus, quid mors incerta. Cogitemus quod lugentes in hanc vitam intravimus, cum dolore pertransimus, cum luctu exituri sumus. Cogitemus quantis amaritudinibus admistum sit, si quid etiam dulce aut jucundum in via hujus vitae occursu suo nobis alludit; quam fallax, quam suspectum, quam instabile, quam transitorium est quidquid hujus mundi amor parturit, quidquid species et pulchritudo temporalis promittit. Alia sunt mala, cum quibus nascimur, et processu temporis sive occulta Dei gratia, sive manifesta industria, liberamur. Alia vero in hanc vitam nobiscum veniunt, et a nobis ante mortem non recedunt. Alia item sunt mala quae ex tempore
Abbreviated transcription (Latin):
uo studio & quo affectu a nob̾ orandus
sit d̾s. ex nostra miseria simul ce euis
miscdia considerare possumꝰ. Quid eniꝰ
efficatꝰ hominẽ ad orandi studium excitaret.
quã miseria & calamitas tantoꝵ maloꝵ qͥb¬
homo addictus p̃mitur: & qͥd iocundiꝰ ad af¬
fectum orandi traheret. quã miscđia conditoris
sui. quã int̾ mala sua totiens exꝑitur᷑. Ne ergo
mens humana ad orandum pigra sit. hinc sua
necessitate compellitur: ne aũ trepida & diffibens
oret. illinc pietate unĩ ꝓuocatur. Itis duab alis.
miseria scilicet hominis. & miscdia conditoris.
oratio subleuatur: qͥa dum mens alterna hor
consid̃atione se ad deuotionẽ incessant excitat.
qͥdam spualis desiderii impetu surfum leuata
uolat. Sic enĩ orationi scã meditatio necessaria ẽ.
ut omnino ꝑfecta ẽẽ oratio nequeat. si eam me¬
oitatio aut non comitetur. aut p̾cedat. Nam &
hii qui mala sua considerare negligunt. aut nich
petendo. aut aliud quã oportet petendo. Facile

Expanded text:
uo studio et quo affectu a nobis orandus sit Deus, ex nostra miseria simul et ejus misericordia considerare possumus. Quid enim efficacius hominem ad orandi studium excitaret quam miseria et calamitas tantorum malorum, quibus addictus premitur? Et quid jucundius ad effectum orandi traheret quam misericordia Conditoris sui, quam inter mala sua toties experitur? Ne ergo mens humana ad orandum pigra sit, hinc sua necessitate compellitur; ne autem trepida et diffidens oret, illinc pietate Dei provocatur. Istis duabus alis, miseria scilicet hominis et misericordia Redemptoris, oratio sublevatur, quia dum mens alterna horum consideratione se ad devotionem incessanter excitat, quodam spiritualis desiderii impetu sursum levata volat. Sic ergo orationi sancta meditatio necessaria est, ut omnino perfecta esse oratio nequeat, si eam meditatio non comitetur aut praecedat. Nam et ii qui mala sua considerare negligunt, aut nihil petendo, aut aliud quam oportet petendo, facile
Abbreviated transcription (Latin):
unde uł nos uł causã nr̃am. atq petitione nr̃am
in euis animo renouemiꝰ. hoc genus supplicandi
quã apud homines importunũ uidecur: tom
apud dmĩ gracũ atq laudabile ẽ. Eura oratio ẽ quͣ
ex habundantia deuotionis mens ita aicendit᷑.
ut cum se ad dm̃ postulatura conũterit. pre amo¬
ris eius magnitudine etiam pecitionis sue obli¬
uiscatur. & dum amore eius quẽ uidec ꝑfrui
tiehement̾ concupiscit. totaq iam uli uacare
desicdat. eiꝰ etiam ꝓ quo uenit curã libent̾ post¬
ponat. Hoc genꝰ orandi uniforme ẽ. & quã pre¬
ceteris om̃ib unieu : tam ẽ apud dĩ pre cete¬
ris om̃ib pͣtiofum. S int̾ hec tria supplicatio¬
num genera infimũ locũ captatio. mediui ex¬
actio. fidutiam sup̃mũ & excellentissimũ puna
oratio optinet. quia captatio timorẽ. eactio fidutiã
pura oratio ꝑfectum amorẽ habet. Sciendũ ẽ etiã.

Expanded text:
unde vel nos, vel causam nostram atque petitionem unde vel nos, vel causam nostram atque petitionem in ejus animo renovemus. Hoc genus supplicandi quam apud homines importunum videtur, tam apud Deum gratum atque laudabile est. Pura oratio est, quando ex abundantia devotionis mens ita accenditur, ut cum se ad Deum postulatura converterit, prae amoris ejus magnitudine etiam petitionis suae obliviscatur; et dum amore ejus, quem videt, perfrui vehementer concupiscit totaque jam illi vacare desiderat, ejus etiam, pro quo venit, curam libenter postponat. Hoc gencaeteris omnibus unicum, tamen est apud Deum prae caeteris pretiosum. Sed inter haec tria supplicationum genera, infimum locum captatio, medium exactio, supremum et excellentissimum pura oratio obtinet, quia captatio timorem, exactio fiduciam, pura oratio perfectum amorem habet. Horum primum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ significam. ut nra caritate uicissim esͦ
dilectionẽ meream᷑. Tertiꝰ modꝰ captationis ẽ. qnͣ
aliqͥd dicimꝰ. ꝑ qd̵ apud animũ auditoris causa
adũsarii nr̃i. siue ꝑsona depͥmitur. ut odio poti
quã amore digna uideatur Ustis tͥb modis
fit captatio. Hoc aũ geuere supplicationis fre¬
quentissime diumna scͥptura uti solet. Hoc eniͦ
agimꝰ ubicũq laudes d̃i cammꝰ. ubicũq inftr¬
initatẽ nrãm. ubicũq malitiã adusarioꝵ nr̃oꝵ¬
recitamꝰ: & omnino quicqͥd dei aurib dignũ.
& nr̃e necessitati congruu̾ ante petitionis pnun¬
tiationẽ eloquim᷑. Exactio ẽ. quod fieri solet post
factam postulationẽ qñ auditorẽ ne petitio nr̃a
apud eum in obliuionẽ ueniat. quadam ut ita
dicam importunitate atq instantia frequent̃
memorẽ facimꝰ. Que memoria tͥb modis reno¬
uari uidet᷑. udelicet qnͣ aliquid uł de ꝑsona eiͦ.
uel de ꝑsona nr̃a. uel de causa nra. iterato dicimꝰ.

Expanded text:
icissim ejus dilectionem mereamur. Tertius modus captationis est, quando aliquid dicimus, per quod apud animum auditoris causa adversarii nostri sive persona deprimitur, ut odio potius quam amore digna videatur. Istis tribus modis fit captatio. Hoc autem genere supplicationis frequentissime divina Scriptura uti solet. Hoc enim agimus, ubicunque laudes Dei canimus, ubicunque infirmitatem nostram, ubicunque malitiam adversariorrecitamus. Et omnino quidquid Dei auribus dignum, ostrae necessitati congruum ante petitionis pronuntiationem eloquimur. Exactio est id quod fieri solet post factam postulationem, quando auditorem ne petitio nostra apud eum in oblivionem veniat quadam ut ita dicam importunitate atque instantia frequenter memorem facimus. Quae memoria tribus modis renovari videtur, videlicet quando aliquid vel de persona ejus, vel de persona nostra, vel de causa nostra iterato dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
me d̾sͦ sp̃m rectum innoua in uiscerib meis.
ħ tͥb modis fit. obsecrando rogãdo. simplicit᷑ pꝰ¬
obsecͣtio ꝙ ẽ tulando. Obsecratio ẽ. qñ uehe m̃tior necessitas
ueuotꝰ p̃cib insistere cogit. In mediocrib causis
rogamꝰ: in minimis simplicit᷑ postulamꝰ. Ha¬
bent gͥ hec tͥa differentias suas: quia excellentis¬
simũ ẽ. obsectare. meoiũ rogare. minimũ e sim
isimiatio & c̃ plicit̾ postulare. Insinuatio ẽ. sine petitione ꝑ
ses hic: fã ms non fuisset mortuus. Rogare enĩ
re elegit. Dñe inqͥt. si fuisses hic : fr̃ m̃s ñ fuis¬
set mortuus. Dix̃ unde uoluntas intelligetur.
s temeritas ñ rep̃hendetur. ut uł ñ exaudita
repulse non pateretur obpbͥum.uł exaudita uo

Expanded text:
 spiritum rectum innova in visceribus meis . Haec tribus modis fit, obsecrando, rogando, simpliciter postulando. Obsecratio est, quando vehementior necessitas devotius precibus insistere cogit. In mediocribus causis rogamus, in minimis simpliciter postulamus. Habent igitur haec tria differentias suas, quia excellentissimum est obsecrare, medium rogare, minimum simpliciter postulare. Insinuatio est sine petitione peenim re elegit. Domine, inquit, si fuisses hic, frater meus non fuisset mortuus. Dixit unde voluntas intelligeretur, sed temeritas non reprehenderetur, ut vel non exaudita repulsae non pat
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ salute petere uolumꝰ. illos etiã
non ñquã psalmos qui uł petitionis u̾ba ñ ha¬
bent. uł ad nram pecitionẽ ñ ꝑtinent. decan¬
tare solemꝰ: & de aliis etiã scͥpturis quas in ora¬
tionib frequentamꝰ. similẽ ab surditatẽ pduct᷑.
cũ eiꝰmodi sunt. ut uel formã orandi ñ habeant.

Expanded text:
olumus, illos etiam nonnunquam psalmos, qui vel petitionis verba non habent, vel ad nostram petitionem non pertinent, decantare solemus. Et de aliis etiam Scripturis, quas in orationibus frequentamus, similem absurditatem producunt, cum ejusmodi sunt, ut vel formam orandi non habean
Abbreviated transcription (Latin):
genus supplicationis qd̾ ꝑ sola nomina fit: quo
magis ẽ foris significatione imꝑfecltiᷤ : danto intꝰ
ẽ habundantia dilectionis plenũ. Affectꝰ enĩ hoe
ipͥum ht. qd quanto maior & feruentior intꝰ eͣ.
tanto minꝰ foris ꝑ uocẽ explicari pot᷑. Illd̃ uͦ genꝰ¬

Expanded text:
genus supplicationis, quod per sola nomina fit, quo magis est foris significatione imperfectum, tanto magis intus est abundantia dilectionis plenum. Affectus enim hoc proprium habet, quo quanto major et ferventior intus est, tanto minus foris
Abbreviated transcription (Latin):
uem isto deuotionẽ indicat: maiorẽ aũ illo qo no¬
minib simul &e ũbis plena uidelicet significa¬
tione pnuntiat᷑. Illd̃ gͥ qd solis nominib fit.
ad purã orationẽ ꝑtinere uidecur: qd̾ solis ũbis
ad exactionẽ: qd̾ nominib simul & ũbis. ad cap¬
tationẽ: ita ut pura oratio magis in iubilũ con¬
ũtat᷑ & appropinquet do. ꝑueniat citꝰ. & effi¬

Expanded text:
 majorem autem illo, quod nominibus simul et verbis, plena videlicet significatione pronuntiatur. Illud igitur, quod solis nominibus fit, ad puram orationem pertinere videtur, quod solis verbis ad exactionem; quod nominibus simul et verbis ad captationem. Ita ut pura oratio magis in jubilum convertatur, et appropinquet Deo, perveniat citius, e
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ osuetudinẽ. Illi : leiutꝰ egrotantes. leuiter
curãt. Grauiorib ã morb̾: ancipites curationes ad hi¬
bere coguut᷑. quare: in tͣnqͥllo tẽ pestatẽ aduersam
optare. dem̃tis ẽ. subuenire ã tẽpestati quauis rõ¬
ne: sapientis ẽ. Eoq mag̃. si plus adipiscare re expli¬
Idem odere iures om̃e nefas aiõ molientes. Fiducie offm̾¬

Expanded text:
emur: illi enim leviter aegrotantes leviter curant, gravioribus autem morbis ancipites curationes adhibere coguntur. Quare in tranquillo tempestatem adversam optare, dementis est; subvenire autem tempestati quavis ratione, sapientis, eoque magis si plus adipiscaris, re expliiidem odere vires Omne nefas animo moventes. De f
Abbreviated transcription (Latin):
Meliorem facies ingratũ fe̾ndo. peiorẽ. ꝯq̃rendo. Du¬
est ille qualem sꝑauimꝰ. simꝰ quales fuimꝰ illi dissi¬
ꝯtułi̾s: ut ex anicofias inimicꝰ. Sis munificꝰ in
dando. ñ acbus in exigñdo. hã cũ altiꝰ iuurie ꝙͣ
merita descendant: quid erpectat qͥ offendit dũ obli¬
unt. ingͣtis ꝑseu̾ant. Non cessant dii bñficia ꝯge̾¬

Expanded text:
 Meliorem facies ingratum ferendo, pejorem conquerendo. Duest ille qualem speravimus, simus quales fuimus, ei dissicontuleris, ut ex amico fiat inimicus? Sis munificus in dando, non acerbus in exigendo. Nam cum altius injuriae quam merita descendant, quid exspectaret qui offendit dum obliunt, ingratis perseverant. Non cessant dii beneficia conger
Abbreviated transcription (Latin):
ñ effugit ũquam. Celũ non aiu̾m mutat qͥ tͣns mare cͦ¬
runt. Itẽ alibi. Qͦ teneam nodomutantẽ ꝓthea uultꝰ : Ex ħ
uicio orit᷑. qd̃ nemo sua sorte ꝯtentꝰ uiuat. s laud diu̾sa se¬
q̃ntes. uñ idẽ poeta dic̃. optat epiphia bos pig̾. optat ara¬
re caballus. Quã scit utq libens censebo gr̃ceat artẽ. Pati

Expanded text:
 . . Coelum non animum mutant qui trans mare currunt . . . Quo teneam nodo mutantem Protea vultus. Ex hoc uno oritur quod nemo sua sorte contentus vivat, sed laudet diversa sequentes; unde HORATIUS: Optat ephippia bos piger, optat arare caballus. Quam scit uterque, libens, censebo, exerceat artem. Meti
Abbreviated transcription (Latin):
natura maloꝵ. cũ scelus admutut᷑: suꝑ ẽ ꝯstantia. qͥd
fas atq nefas. tandem incipiut̃ sentire ꝑactis cͥmini¬
b. tñ ad mores nat᷑a recurrit: dampnatos. fixa ⁊ mu¬
tari nesçia. Nam qͥs peccandi finem posuit sibi: qñ
recepit eiectum semel artͥta de fronte ruborẽ: Qͥs ue
hominum ẽ quẽ tu otentũ udĩs uno flagitio: Ihuic uͥtu

Expanded text:
natura malorum: cum scelus admittunt, superest constantia; quod fas atque nefas, tandem incipiunt sentire peractis criminibus, tamen ad mores nattari nescia. Nam quis Peccandi finem posuit sibi, quando recepit Ejectum semel attrita de fronte ruborem? Quisquam hominum est, quem tu contemptum videris uno Flagitio? . . . . 980
Abbreviated transcription (Latin):
tem ł alia omoda sꝑare. Non tñ rumores saluti p̃̾ponere.
auitũ offm̃ ẽ: copias suas crebris laborib exercẽ. uer̾¬
osfm̃ ẽ: postquã ad bellandũ uentũ ẽ: hortando bonam
iudolem erigẽ. mͦ laudib aiõs efficẽ. admonitionib de¬
sidiam discritẽ. Septimũ offm̾ ẽ: in ꝯcursu ad primos
impetꝰ occurrẽ. inclinatis opẽ ferre. labantes fulcire.
octauũ offiñ ẽ: parta iuctoria oseruare eos qͥ nec cru¬
deles nec ĩmanes fuerut᷑. Nonũ ẽ: fedã ⁊ ꝓmissa hosti
penis c̃ de captiuis ꝯmutandis romã missus esset: iu¬
rauit se rediturum. Primũ ut uenit: captiuos reddẽ¬
pliciũ redire maluit: quã fidem hosti datã fallẽ. S cũ¬

Expanded text:
rum per medios ire satellites Et perrumpere amat saxa potentius Ictu fulminQuintum est, copias suas crebris laboribus exercere. Seest, postquam 979 ad bellandum ventum est, hortando bonam indolem erigere, modo laudibus animus efferre, monitionibus desidiam discutere. Septimum est in concursu ad primos impetus accurrere, inclinatis opem ferre, labantes ope fulcire. Octavum est, « eos parta victoria conservare, qui nec crudeles, nec immanes fuerunt. » Nonum vero foedera servare et Poenis cum de captivis commutandis Romam missus esset iurassetque se rediturum, primum, ut venit, captivos reddenplicium redire maluit quam fidem hosti datam fallere. Secu
Abbreviated transcription (Latin):
est ir in om̃i uita: eadem frons ⁊ idem uultꝰ. Nam ar¬
gum̃tum bñ ꝯposite m̃tis ẽ: posse ꝯsiste̾. ⁊ secũ mor a¬
adu̾sis seruare mentem. Non secus in bonis ab insolenti
tẽꝑatã lascuiia. Id̾. Reb in adu̾sis. aiõsus atq foetis ap¬
pare sapient̾. Id̾. otrahes uento nimiũ sed̾o turgida uela.

Expanded text:
est in omni vita eadem frons et idem vultus; nam argumentum bene compositae mentis est posse consistere, et secum moraarduis Servare mentem, non secus in bonis Ab insolenti temperatam Laetitia. Item: Rebus angustis animosus atque Fortis apparet; sapientior idem Contrahes vento nim
Abbreviated transcription (Latin):
meditabar. Dum q primo
cõticinii silñtio suꝑ hac re
scrutabundus memoriã consulerem: repente sompnꝰ
obrepsit. Et ecce iur sobrio decore laudabilis. quadam
ꝑsonas non muiꝰ mat᷑a grauitate reuerendaz antece¬
debat. Statim ꝙi ut fit. solo animi augurio pͥmum
illum esse latine eloq̃ntie actorem tulliũ mͥ ynno¬
tut. Post quem ille moralitatis eruditor elegantis¬
simꝰ seneca cũ quib dam aliis quos tͥ eoꝵ uerba deĩ¬
ceps sigc̃abunt: se agebat. Nna gͥ confe̾ntes arbitra¬
bar descͥptionib distͥbutionib q moralem ph̾iam.
p̃cipies. esto breuis. ⁊t cito dicta: percipiant animi do¬
ciles teneant q: sideles. Om̃e suꝑuacuũ pleno de
pectoee manat. Preter hec: tua diligñꝰ instantia me¬

Expanded text:
meditabar, dumque primo conticinii silentio super hac re scrutabundus memoriam consulerem, repente somnus obrepsit; et ecce vir sobrio decore laudabilis quasdam personas non minus matura gravitate reverendas antecedebat, statimque, ut fit, solo animi augurio primum illum esse Latinae eloquentiae auctorem Tullium mihi innotuit; post quem ille moralitatis eruditor elegantissimus Seneca cum quibusdam aliis, quos tibi eorum verba deinceps significabunt, se agebat. 2. Una igitur conferentes, arbitrabar descriptionibus distinctionibusque moralem philosophiam cipies, esto brevis; ut cito dicta Percipiant animi dociles, teneantque fideles. Omne supervacuum pleno de pectore manat. Praeterea haec tua diligens instantia
Abbreviated transcription (Latin):
S uer̾ est qd̃ in poeta legr. Iustũ ⁊ tenacẽ ꝓposiri
uirũ: non ardor quium praua iubentiũ: non
uultꝰ instantis tẏranni: m̃te quatit solida. S ꝯͣ.
Multos in sũma ꝑicłã inisit: uentur⁊ gunor ip̃e mali. for¬
tisimꝰ ille ẽ: q̃ ꝓmptꝰ metuenda pari. fortis it ⁊ ostantis aĩ
ẽ non ꝑturbari in reb adu̾sis. nec tumltu añ de gradu de¬
ici s p̃sente ꝯsilio uti. neq a rõne discedẽ. Plura it sut q̃

Expanded text:
 Justum et tenacem propositi virum Non civium ardor prava jubentium, Non vultus instantis tyranni Mente quatit solida. LUCANUS: . . . . . Multos in summa pericula misit Venturi timor ipse mali; fortissimus ille est, Qui promptus metuenda pati. « Fortis et constantis animi est, non perturbari in rebus adversis, nec tumultuantem de gradu dejici, sed praesente uti consilio nec a ratione discedere. » Plura enim s
Abbreviated transcription (Latin):
fine bonoꝵ asfuit. ⁊ cli ꝑuertit tͥ stia leto. Bedecoꝵi esti
fartuna price. Quisquã ne scdĩs tradẽ se fatis audet. ui si
foctuna subdux̃. ut uulli alii: c̾te ł senectut. Nã pre¬
maturi cine̾s ñ funus ac̾oũ luxurie. s morte mag̃ me¬
refert. placido natura receptat cuncta suu. finẽ q sui
sibi corꝑa debent. Lib̾a fortuna mors est. capit oiã tellus.

Expanded text:
fine bonorum Adfuit, et celeri praevertit tristia letho, Dedecori est fortuna prior. Quisquamne secundis Tradere se fatis audet, nisi mfortuna subducit ut nulli alii certe vel senectuti. Non praematuri cineres, non funus acerbum Luxuriae, sed morte magis merefert: placido natura receptat Cuncta sinu, finemque suum sibi corpora debent . . . . Libera fortunae mors est: capit omnia tellus
Abbreviated transcription (Latin):
le salt. Si tͥ ad tuas litt̾as tardiꝰ uideor rescͥpsisse. nou̾is po¬
tiꝰ oportunitatẽ nuntii defuisse. Quas enĩ nẽ pͥmũ legis iam¬
uudũ crede dictatas. S ut dixi ꝓꝑ latoris inopiã tardauimit
ferebas cure pastorał sarcinã deposuisse. Licentia siqd ab ep̃o
uix ĩpect᷑a. ĩmo exortata: tua ĩportunitate. Et hoc ñ ałr nͥ ut
uͦ cũ tͥ hoc ñ plac̾e̾t: archiep̃m adiens. ⁊ ab ip̃o tanꝙͣ suꝑioriᷤᷤ

Expanded text:
 1. Si tibi ad tuas litteras tardius videor rescripsisse, noveris potius opportunitatem nuntii defuisse. Quas enim nunc primum legis, jamdudum crede dictatas: sed, ut dixi, propter latoris inopiam tardavi mitferebas, curae pastoralis sarcinam deposuisse, licentia siquidem ab episcopo vix impetrata, imo extorta tua importunitate: et hoc non aliter, nvero cum tibi hoc non placeret, archiepiscopum adiens, et ab ipso tanquam super
Abbreviated transcription (Latin):
eg̃gio utiq doctore ⁊ magr̃o incõparabili. Qui c̃ ceꝑo doc̾e
ꝙ nescio. uł tẽ incipiet sciri ꝙͣ nicħ scio. Ita ne lanã querit
ouis a cap᷑. aꝙͣ molendinũ a furno. u̾bũ sapiens a stulto:
a de me laudabilia int̾misces. Quoꝵ qi ip̃e mͥ ꝯsciꝰ ñ sum.
⁊ tue hoc beniuolentie ascͥbo. ⁊ ignosco ignorantie. Cu it.
uides in facie. ds̃ aũ in corde. dub cuiꝰ trem̃do aspectu si
sollicite me cͥcũspicio. c̾cũ ẽ ꝙ eo ip̃e mͥ notior sũ qm tibi.
qͦ ꝓpinqͥor. Iõꝙ mag̃ credo mͥ de me iudenti me. qͣm tͥ opi¬
nanti de me. ꝙ ñ uides in me. Quod si qͥd forte a me audisti.¬

Expanded text:
egregio utique doctore et magistro incomparabili, qui cum coepero docere quod nescio, vel tunc incipiet sciri quam nihil scio. Itane lanam quaerit ovis a capra, aquam molendinum a furno, verbum sapiens a stulto? de me laudabilia intermisces: quorum quia ipse mihi conscius non sum; et tuae haec benevolentiae adscribo, et ignosco ignorantiae. Tu enim vides in facie, Deus autem in corde: sub cujus tremendo aspectu si sollicite me circumspicio, certum est quod eo ipse mihi notior sum quam tibi, quo propinquior. Ideoque magis credo mihi de me videnti me, quam tibi opinanti de me quod non vides in me. Quod si quid forte a me audisti
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ. ne forte sic̃ de qͥbdã scͥptũ ÷. qđ litant᷑ cũ male fecintt.
⁊ exultant in reb pessimisitu qͦ deceptꝰ ñ solũ ħ putes
ꝑbiã in cor talia cogitantis. Qͥtd nãq suꝑbiꝰ qm sponta¬
nee ⁊ tanqm lib̃e ascb̾e uoluntati. ꝙ uł cogit uis necessi¬
tatis. uł infirmitas pusillanimitatis: Quotl si nec labore

Expanded text:
dam scriptum est, quod laetantur cum malefecerint, et exsultant in rebus pessimis ; tu quoque deceptus, non solum hoc putes perbiam in cor talia cogitantis. Quid namque superbius, quam spontaneae et tanquam liberae ascribere voluntati, quod vel cogit necessitat
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ dix. ego spem p̃çio ñ emo. a cuiꝰ rei nimio desidi̾o: hui
adiciẽt hodierne cͣstina uite tẽpora dii suꝑiͦ Iccͥco qͥd sit
futiuꝵ cras: fuge q̃rere. Rudens: futi temꝑis exitũ cali¬
ginosa nocte p̃mit deus. ridr q si mortał ultra fas tre¬
liĩ polũ pat̾ occripat. ⁊ sole puro. letꝰ in p̾sens añs: ꝗ
ultra ẽ odi̾t curare: ⁊ amara letotẽꝑ⁊ risu. hich̃ ab¬

Expanded text:
 Ego spem pretio non emo 56. A cujus rei desiderio his adjiciant hodiernae crastina summae Tempora dii superi? Quid sit futurum cras, fuge quaerere Prudens futuri temporis exitum Caliginosa nocte premit deus; Ridetque si mortalis ultra Fas trepolum pater occupato, Vel sole puro Laetus in praesens animus, quod ultra est Oderit curare: et amara laeto
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs potest. hr̃e oiã non potest. Iõ locuplecior erat uacius
diogenes: oiã possidenti alexandro. plus it erat ꝙ iste
nollz acciꝑe: quã ꝗ ille poss dare. qͥd refert quãtũ
illi in archa quãt᷑ in hocreis iacet. Si alieno ĩnuiz.
si non q̃sita s q̃renda oputet: Qiris sit modꝰ dunciarum¬

Expanded text:
s potest, habere non potest.-- « Ideo locupletior erat Diogenes vacuus, omnia possidente Alexandro. Plus enim erat, quod hic nollet accipere, quam quod iste posset dare. Quid refert quantum illi in arca, quantum in horreis jaceat, si alieno imminet, si non quaesita sed quaerenda computat? Q
Abbreviated transcription (Latin):
pocta dicit. uirtꝰ recludens ĩmeritis mori ce lũ negata tẽp¬
tat ire uia.cetꝰ q uulgares ⁊ hudã sꝑuit humũ. fuigiẽ¬
omunẽ utilitatẽ quã sua cõmoda aitendit. sic̃ it scien¬
tia remota a iusticia calliditas potiꝰ quã sapiã appellã¬
differre ꝑatis. Laliꝰ. Incipe. iuuendi recte qͥ ꝓrogat ho¬
ram: Rusticꝰ. expectat dũ de fluat a̾nis. at ille: labit᷑.
⁊ labet᷑ in ome uolubił euũ. I alius. ħ cras fiet. Idẽ
cras fiet. Qͥd: qͣi nempe magnũ diem donas: S cũ lux
altã uenit: iam cras hest̾nũ ꝯsupsimꝰ. ecce aliud cras
eg̾it hos annos. ⁊ semꝑ paulũ erit ultra. hꝰ offm̃: sio¬

Expanded text:
poeta: Virtus recludens immeritis mori, Coelum, negata tentat iter via, Coetusque vulgares et udam Spernit humum fugiencommunem utilitatem, quam sua commoda attendit. Sicut enim scientia remota a justitia calliditas potius quam sapientia appellandifferre paratis. HORATIUS: Incipe: vivendi qui recte prorogat horam Rusticus exspectat dum diffluat amnis, at ille Labitur et labetur in omne volubilis aevum. PERSIUS: Cras fiet. Idem cras fiet, quid? Quasi magnum Nempe diem donas, sed cum lux altera venit, Jam cras hesternum consumimus: ecce aliud cras Egerit hos annos, et semper paulum erit ultra. Hujus officiu
Abbreviated transcription (Latin):
rant: utiꝵ id seqͣnt᷑ ꝗ ẽẽ honestũ uideant. an se sciẽtes
scele̾ otaminẽt. In ip̃a quid̃ delib̾atione facinꝰ ẽ. ⁊̃ si ad
id non ꝑuen̾int. Ergo de lib̾anda oĩo non sũt. in qͥb¬
ẽ ip̃a turpis delib̾a̾tio. atq ex oĩ delib̾atiõe celandi spe¬
celare possimꝰ. Nich tñ auare nil libidinose. nil in ꝯuenienter
eẽ faciendũ. Ñ i utile potest esse fc̃m. tot uiciis inqͥnatũ. ⁊¬
bonus uelle: ꝗ non audebit p̾dicare. Quod si aflagitio iõ re
metuis. atq in hoc ferarũ imitaris naturã. Cautꝰ it foueã
hamũ. oderunt peccare mali formidine pene. Oderunt
peccare boni uͥtutis amore. Cũ gͦ ex p̾dictis pateat solũ
honestũ utile eẽ : si aliqua obiecta tͥ sit utilitatis spẽs. cui¬

Expanded text:
rant, utrum id sequantur, quod honestum esse videant, an se scientes scelere contaminent; in ipsa enim dubitatione facinus inest, etiamsi ad id non peuibus turpis est deliberatio, atque ex omni deliberatione celandi specelare possimus, nihil tamen orare, nihil libidinose, nihil inconvenienter esse faciendum. Non enim utile potest esse factum, tot vitiis inquinatum. Ebonus velle, quod non audeat praedicare. Quod si a flagitio ideo tmetuis atque in hoc ferarum imitaris naturam. HORATIUS: Cautushamum. Oderunt peccare mali formidine poenae, Oderunt peccare boni virtutis amore. 69. Cum ex praedictis pateat solum honestum utile esse, « si aliqua tibi abjecta sit utilitatis species, cu
Abbreviated transcription (Latin):
fas: multos faciunt ꝓtholomee nocentes. Dat penas lau¬
dara fides: cũ sustinet illos: qͦs fortuna p̃mit. fatis acce¬
de. deis q. ⁊ cole felices. miso̾s fuge. Syd̾a tr̾a ut distant.
⁊ flãma mari: sic utile recto. Sceptroꝵ uis tota ꝑit: si
pendẽ uista incipit. eu̾tit q arces respectꝰ honesti. lib̾taᷤᷤ
exeat aula: qͥ uol eẽ pius. uͥtus ⁊ sũma potestas. non
coeunt semꝑ. metu⁊ quẽ seua pudebũt. Sũma uͦ actori
missime itaq tene ⁊ nullatenꝰ dubites: ita oẽ honestũ

Expanded text:
fas multos faciunt, Ptolemaee nocentes. Dat poenas laudata fides, cum sustinet, inquit, Quos fortuna premit: fatis accede, deisque, Et cole felices, miseros fuge: sidera terra Ut distant, ut flamma mari, sic utile recto. Sceptrorum vis tota perit, si pendere justa Incipit: evertitque acies respectus honesti. Libertas Exeat aula Qui vult esse pius. Virtus et summa potestas Non coeunt: semper metuet, quem saeva pudebunt. 66. Summa vero auctoritmissime itaque tene et nullatenus titubes ita honestum
Abbreviated transcription (Latin):
di cã. quã moes: quã doloe: ita mag̾ scd̃m naturã: pro
om̃ib si fieri poss laboees ⁊ molestias susciꝑe: quam
uiu̾e sũ molestiis: ⁊ in maximis uoluptatib. p̃ tea.
qͥ alterũ iuolat. ut ip̃e aliqͥd omodi assequat᷑: aut
nil extimat se face̾ otͣ naturã: aut censet mag̃ fu¬

Expanded text:
or, ita magis est secundum naturam pro omnibus si fieri posset, labores et molestias suscipere, quam vivere sine molestiis in magnis voluptatibus. Praeterea cum alium violat, ut ipse aliquid commodi assequatur aut nihil existimat se facere contra naturam, aut censet magis fu
Abbreviated transcription (Latin):
habitu milites. qͣstu clericos. uita neutrũ exhi-¬
bent. Nã neq pugnant ut milites: neq ut cle-¬
rici euangłitant. Cuiꝰ ordinis st̃. cũ utriꝰq
ẽẽ cupiunt. Utrũq deserut. utrũq cõfun¬
sã talib paranin plis er editã. qui assignata cultui eiꝰ.
s emuli st̃.¬

Expanded text:
habitu milites, quaestu clericos, actu neutrum exhibent. Nam neque pugnant ut milites, neque ut clerici evangelizant. Cujus ordinis sunt? Cum utriusque esse cupiunt, utrumque deserunt, utrumque confunsam, talibus creditam paranimphis, qui assignata cultui eius sed emuli s
Abbreviated transcription (Latin):
mitristi populũ tuum et parãtũ panẽ de celo
prestitisti illis sine labore et omne delectamen¬
tum in sehabentem et omnis saporis suaui¬
sum salutis corporis et non est oblectamentũ
super cordis gaudium. Item est delectacio glo

Expanded text:
nutrivisti populum tuum, et paratum panem de coelo praestitisti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, et omnis saporis suavisum ?salutis corporis, et non est oblectatio super cordis gaudium. melior est mo
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Si breuiter consideretur omne quodhic
trã frigus uestimenta.contra famen almenta.
contra estum frigora Requiruntur qd̾ cum
multa cautela custoditur salus corporis qd̾
eciam custodita amictitur et amissa cum gra
iũ labore reparatur. et tamen Reparata semper
in dubio est. quid hoc aliud quã mortalis iuite
miseria est quod amissa celesti patria repulsus
homo delectatur erilio. grauatur curis et tamẽ

Expanded text:
Si enim subtiliter consideretur omne quod hictra frigus vestimenta, contra famem alimenta, contra aestum frigora requirantur. Quod multa cautela custoditur salus corporis; quod etiam custodita amittitur, i dolore  Text. labore reparatur, et tamen reparata semper in dubio est, quid hoc aliud quam mortalis vitae mhomo delectatur exsilio, gravatur curis, et tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ro. turpe dictu turpius auditu turpissimum iusu
scilicet pellicula feda sanguine truentata. ¶Nas¬
cimur inquam flebiles debiles et miserabiles paꝵ
a brutis differentes. et in multis minus haben¬
tes. Nam bruta statim cum nata sunt gradiũ¬
tur et currunt. Nos autem non solum pedibus nõ
est deformes et prodigiosi nascuntur quibus mel
uisum. Quomiani ut monstra monstrantun et
ostentu ostendũtur. pleriq uero diminua mẽ¬
bris et sensib corrupti nascuntur in parentum¬

Expanded text:
. Turpe dictu, turpius auditu, turpissimum visu: fedam, scilicet pelliculam sanguine cruentatam. Hecamur? Flebiles, debiles, imbecilles, parum a brutis distantes, immo minus in multis habentes: nam illa statim ut exorta sunt gradiuntur, nos autem non solum erecti pedibus non m deformes et prodigiosi nascuntur, ut non homvisum, quoniam ut monstra monstrantur, et ostenduntur ostentui. Plerique vero diminuti membris, et sensibus corrupti nascuntur, am
Abbreviated transcription (Latin):
ninqm̃ unum diem sine peccato transire
potui nec adhuc peccare cesso. sic de die in diẽ
pectata pertatis addo et ea pre oculis habeo nec
gemo. erubescenda ideo nec erubesto. dolenda
uideo nec doleo quod est mortis signum et dãp¬
enim quod dolorem non sentit mortuum est.
et morbus insensibilis est incurabilis leius
sum et dissolutus nec me corrigo ad pectata
que confessus sum. cothidie redeo nec taueo fo-
bonis que facere negleri prothdolor ue.¬
sum est michi in contrarium nam tepui et
frigui feruore orationis et iam frigidus sine

Expanded text:
nunquam unum diem sine peccato transire potui; nec adhuc peccare cesso, sed de die in diem peccata peccatis addo, et ea quae prae oculis habeo, inspicio, nec gemo; erubescenda video, nec erubesco. Dolenda intueor, nec doleo: quod est mortis signum, et damenim quod dolorem non sentit, mortuum est; et morbus insensibilis, est incurabilis. Levis sum et dissolutus, nec me corrigo, sed ad peccata quae confessus sum, quotidie redeo; nec caveo fovbonis quae neglexi, proh dolor! versum est mihi in contrarium. Nam tepui et frigui a fervore orationis, et jam sine sensu
Abbreviated transcription (Latin):
post collatum nobis pie regeneracionis candorem.
post acquisitam indumenti nupcialis angelicam
dignitatem in peccatorum teno Relapsi. et mantiqͣ.
triminum uoluptabra reuoluti mueum uestimẽ¬
tum tetris iniquitatum ac libidinum contagns
sordidamus. et post singularem donumi nĩ in
dulgenciam innouat᷑a fedamus. integra Res¬
cindimus. expiata iuolamus. Repetentes opera
noniam undis purganda sed flaminis. De hac¬

Expanded text:
post collatum nobis sacra regeneratione candorem, post acquisitam indumenti nuptialis angelicam dignitatem; in peccatorum coenum relapsi, et in antiqua criminum volutabra revoluti, niveum vestimentum tetris iniquitatum ac libidinum contagiis sordidadulgentiam innovata foedamus, integra rescindimus, expiata violamus, repetentes opera non jam undis purganda, sed flammis. Fe
Abbreviated transcription (Latin):
chil aliͦ ẽ caronisi spuma fragili uestita decore.
honerata pectatis irretita uiciis pruriens con¬
upiscenciis occupata passionib. polluta i¬
onbz prona semper in malum et in omne uitiũ
prodiuis. plenam omni confusione muenies.
propter carnem homo uanitati similis factus

Expanded text:
i spuma caro facta, fragili vestita decore: onerata peccatis, irretita vitiis, pruriens concupiscentiis, occupata passionibus, polluta illusionibus, prona semper in malum, et in omne vitium proclivis, plenam omni confusione et ignominia invenies. Propter carnem homo vanitati similis factus
Abbreviated transcription (Latin):
suo custodiat et in omni fratre suo non habeat fi-¬
duciam. quia omnis frater supplantans supplã¬
tabit et onñs amicus fraudulanter incedet . Uir
fratrem suum deridebit. et ueritatem non loque¬
tur. docuerunt enim linguam suam loqui mẽ
daciũ ut inique agerent laborauerunt. sagit
More suo pacem cam prorimo suo loquitur et
octulte ponit ei insidias. ¶ Item micħ unͦ. Noli¬
te credere amico. et nolite confidere induce. ab ea
que dormit in sim tuo custodi claustra oris
tui. quia filius contumeliam facit patri et
filia consurget aduersus matrem suam mirꝰ
contra socrum suam et inmici hominis dõ¬
cit spinas et tribulos buffones et colubros aqͥ
states et tonitrua. Ignis chorustaciones et ful¬

Expanded text:
suo se custodiat, et, in omni fratre suo non habeat fiduciam, quia omnis frater supplantans supplantabit, et omnis amicus fraudulenter incedet, et vir fratrem suum deridebit, et veritatem non loquentur; docuerunt enim linguam suam loqui mendacium, ut inique agerent laboraverunt . » Et in ore suo. Pacem cum amico suo loquitur, et occulte ponit ei insidias. Nunte credere amico, et nolite confidere in duce. Ab ea quae dormit in sinu tuo, custodi claustra oris tui, quia filius contumeliam facit patri, filia consurgit adversus matrem suam, nurus contra socrum suam, inimici hominis docit spinas et tribulos Gen. III, aqua states et tonitrua; ignis coruscationes et ful
Abbreviated transcription (Latin):
ut rapiant. per sequũtur ut perimant scilicet
demon et homo. mundus et caro. Demon cum ui¬
ciis. homo cum bestiis. mũdus cum elementis.
caro cum sensibus. demon inquam cum uitiis
quia non desmnit hostis antiquus transfigurãs
se mangelumlucis. deceptionum laqueos ubu
pretendere et ut quo quomodo fidem credencium
corrumpat instare nouit cui adhibeat estus
cupiditatis. cui gule illecebras ingerat. cui appo¬
nat incitamenta luxurie. cui infundat uirus
iuidie. nouit quem merore conturbet. quem
t gaudio. quem metu opprimat . quem ad¬
miracione sedueat discutit consuetudines uentĩ¬
lat curas. strutatur affectus et ibi querit causas
notendi ubi quemq iu̾derit studiosius occupari.

Expanded text:
ut capiant, persequantur ut perimant, demon et homo, mundus et caro? Demon cum vitiis, homo cum bestiis, mundus cum elementis, caro cum sensibus. «Caro namque concupis«Non enim desinit hostis antiquus transfigurans se in angelum lucis deceptionum laqueos ubique pretendere et, ut quoquo modo fidem credentium corrumpat, instare. Novit cui adhibeat estus cupiditatis, cui illecebras gule ingerat, cui apponat incitamenta luxurie, cui infundat virus invidie. Novit quem merore conturbet, quem fallat gaudio, quem metu opprimat, quem admiratione seducat. Omnium discutit consuetudinem, ventilat curas, scrutatur affectus, et ibi causas querit nocendi, ubi quemque viderit studiosius occupari.
Abbreviated transcription (Latin):
aibitroi experini incerdum inor̃one aridi¬
tatem et hebetudinem quand mentis ut solũ
orantes labns non satis accendant neq quid
dicant. neq cui loquant᷑. pro eo quod uelut er
consuetudine quad̾ cũ minus dignã reuerẽ¬
cia et solicitudine accesserunt omnino op̃oĩs¬
lio circũstante inumerabili et in effabili
accedere debet a palude sua procedens ⁊ Rexens

Expanded text:
arbitror, experiri interdum in oratione ariditatem, et hebetudinem quamdam mentis: ut solis orantes labiis, non satis attendant neque quid dicant, neque cui loquantur, pro eo quod velut ex consuetudine quadam, cum minus digna reverentia et sollicitudine accesserunt. Quid enilio, circumdante innumerabili et ineflabili accedere debet a palude sua procedens et repens
Abbreviated transcription (Latin):
młieris multi admirati. Reprobi fc̃ĩ sunt col¬
loquium enim illius quasi ignis erardescit.¬
fauus enim distillans labia meretricis et niti¬
dius oleo guctur eius nouissima autem illius
amara quasi ab sinchyum. et lingua eius qrͣ

Expanded text:
iene multi admirati: reprobi facti sunt: colloquium enim illius quasi ignis exardescit.Favus enim stillans labia meretricis, et nitidius oleo guttur eius. Novissima autem illius amara quasi abscinthium, et lingua eius acuta quasi
Abbreviated transcription (Latin):
greg̾. Snñs per quem necesse est aliena ui-
dum alloꝵ culpas ulciscitirr ipse ulcistendi
furore superet᷑: Plerumq enm mentẽ
suboxtentu iustitie ire mimanitas uastat
et dum quasi seuit zelo rectitudinis. Rabiem
tem iam correctio delinquentis. s magis oppͦs¬
sio sequit: sed mulcione ira ultra qmͣ culpa
meretur excendit: In correptione quippe
uitiorum subesse menti debet iracondia nõ
preesse. ut erecucionem iusticie non dominã¬
dipreuemat. sed famulando subsequatur

Expanded text:
sse.---Omnis per quem necesse est aliena vitidum aliorum culpas ulciscitur, ipse ulciscendi furore superetur. Plerumque enim mentem sub obtentu justitiae irae immanitas vastat, et dum quasi saevit zelo rectitudinis, rabiem tem jam correctio delinquentis, sed magis oppressio sequitur, si in ultione ira ultra quam culpa meretur extenditur. In correptione quippe vitiorum subesse menti debet iracundia, non praeesse, ut exsecutionem justitiae non dominando praeveniat, sed famulando subsequatur
Abbreviated transcription (Latin):
ira in odium permutat᷑ Plerumq ira per si¬
lencium clausa intra mentem uehementer es¬
tuat et clamosas uoces tacita format. uerba
sibi quibus erasperet᷑᷑ obicit. et quasi in cause
eramĩe posita durius exasperata respondet.
pitum sui silencii senciat. eumqz grauiꝰ ire clau
dunt et comedunt mr̃em suam . Sciendum est eciã
ꝙ nomullos ira cicius accendit sed cito deserit. non¬
nullos uero tarde quidem commonet sed diucius et
durius tenet. Aln namqz accensis calamis simi¬
les dum uocibus perscrepunt quasi quosdam sointꝰ
accensionis sue reddunt cicius quidem flaminam
faciunt. sed protinꝰ in fauillam frigescunt Aln aut̾
unt sed semel accensi difficilius extinguntur. et
sui ducius ignem seruant. Aln autem quod nequi¬
us est et cicius iracundie flaminas accipiunt et
tardius deponunt. Nonnulli has et tardius sus¬
cipiunt et cicius amictunt. In ꝯuibz mi ͦ modis
apropinquat. et secund̃ in malo tercius superat.

Expanded text:
ira in odium permutatur. Plerumque ira per siira in odium permutatur. Plerumque ira per silentium clausa intra mentem vehementius aestuat et clamosas tacita voces format. Verba sibi, quibus exasperatur, obicit, et quasi in causae examine posita, durius exasperata respondet. pitum sui silentii sentiat eumque gravius clausae dunt matrem suam. Sciendum vero est, quod nonnullos ira citius accendit, facilius deserit. Nonnullos vero tarde quidem commovet, sed durius tenet. Alii namque accensi calamis similes, dum vocibus perstrepunt, quasi quosdam / accensionis suae sonitus reddunt; citius quidem flammam faciunt, sed protinus in favillam frigescunt. Alii autunt, sed tamen accensi semel difficilius extinguntur, et sui durius ignem servant. Alii autem – quod est nequius – et citius iracundiae flammas accipiunt et tardius deponunt. Nonnulli vero has et tarde suscipiunt et citius amittunt. In quibus nimirum quappropinquat et in malo secundum tertius superat.
Abbreviated transcription (Latin):
tanto audacior erurgat. seip̃m animꝰ reti¬
nere non potest quiã factus est potestatis
aliene et eo foris membra suror ad ictus exagitat
quo intus ipsam mentem membrorum dominã
captiuam tenet. Aliquando autem manus non
ercelit. sed in maledictionis iaculum linguam uer¬
tit. fratris namqz interitum precibz exposcit. et
hoc deum perpetrare expetit quod ipse peru̾sus
homo facere metuit uel erubescit. et sic fit ut es
noce et desiderio homicidium peragat. eciam cũ
a lesione prorimi manus cessat. Aliquando ni
perturbato ammo quasi ex iudicio silencium
indicit et quo se foris per linguam non expͥmit
nitus decerius ignescit. Ut iratus colloquicio¬
nem suã prorimo subtrahat et nichil dicendo
quantum sit aduersus indicat. Et aliquando
hec silencii seueritas per discipline dispensaci¬
aminꝰ a consueta locucione restringitͬ Per ac¬
ceissum temporis a prorimi dilectiõne penitꝰ¬
separatur et acrid̾res scimuli ad mẽtem ueni¬
unt causeq que grauius erasperent oriunt.

Expanded text:
m retinere animus non valet, quia factus est potestatis alienae, et eo furor membra foras in ictibus exerit, quo intus ipsam membrorum dominam mentem captivam tenet. Aliquando autem manus non exerit, sed in maledictionis jaculum linguam vertit. Fratris namque interitum precibus exposcit, et hoc Deum perpetrare expetit, quod ipse perversus homo facere vel metuit, vel erubescit. Fitque ut voto et voce homicidium peragat, etiam cum a laesione proximi manibus cessat. Aliquando ira perturbato animo quasi ex judicio silentium indicit, et quo se foras per linguam non exprimit, intus deterior ignescit, ut iratus quisque collocutionem suam proximo subtrahat, et nihil dicendo quam sit aversus dicat. Et nonnunquam haec silentii severitas disciplinae dispensatianimus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentem veniunt, causaeque quae gravius exasperent oriuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
Gregor̃. Cum alienos excessus aspicimꝰ. delicta¬
nr̃a quibus in aliis excessimꝰ cogitanꝰ. Pacien¬
ter quippe illatam iniuriam tolerat qui pie me¬
minit quod fortasse in se habeat in quo debeat
ip̃e tolerari et quasi aqua ignis ertinguitut
cum surgente feruore añni sua auq ad men-¬
tem culpa reuocat᷑᷑ quia erubescit pecc̃a nõ par

Expanded text:
 cum alienos excessus aspicimus, nostra quibus in aliis excessimus, delicta cter namque illatam injuriam tolerat, qui pie meminit quod fortasse adhuc habeat, in quo debeat ipse tolerari. Et quasi aqua ignis exstinguitur, cum surgente furore animi, sua cuique ad mentem culpa revocatur, quia erubescit pecca
Abbreviated transcription (Latin):
docet beatus gregoriꝰ Quanta sit iracondie culpa
pensemꝰ per quam dum mansuetudo amictit
enim turbulentos motus anmi sub mansu¬
etudinis uirtute restringiniꝰ ad fimilitudine
Redire conamiͬ Nam cum transquillitatem
metis ira diuerberat. dilamatm quodanmͦ

Expanded text:
tat . Quanta sit iracundiae culpa pensemus, per quam dum mansuetudo amittitur, ens turbulentos motus animi sub mansuetudinis virtute restringimus, redire ad similitudinem r. Nam cum tranquillitatem mentis ira diverberat, dilaniatam quodam modo
Abbreviated transcription (Latin):
pati potest proponat quatinꝰ redemptoris sui
armauit Qui enim improuidus ab aduersi ͭe
deprehendr̃ quasi ab hoste doriniens inuenitur
Sollerter ergo am̃ꝰ ante actionis sue pͥmor¬
dia cuncta dẽbet aduersa meditari ut semper
hec cogitans semper contra ħ corace patien¬

Expanded text:
as proponat, quatenus Redemptoris sui armavit. Qui enim improvidus ab adversitate deprehenditur, quasi ab hoste dormiens inveniturSolerter ergo animus ante actionis suae primordia cuncta debet adversa meditari, ut semper haec cogitans, semper contra haec thorace patien
Abbreviated transcription (Latin):
mentis turbat. Ipse namq zelus Reccitudims
quia inquietudine mentem agitat eius aciẽ
obscurat nec ualet perturbata conspicere ad
quod uir transquilla poterat inhyare quia nec
solis radius cernitur cum commote nubes celi
faciem obducunt. nec turbatus fons ymaginẽ
quo eius unda palpitat in se speciem similitu¬
mens turbatur ne uideat. inde proficit ut adiu¬
dendum iius clarescat. icut infirmanti ocu¬
lo cum collirium imnctitur lux penitus negat
sed inde eam post paululum ueraciter recipit. Uñ
hanc ad tempꝰ salubriter amictit. Sed ira per
mulis actensum cor palpitat corpus cremit
ia se prepedit . facies ignescit. exasperar
oculi et nequaqmͣ recognoscunt: noti. ore quidẽ
dlamorem format. sed sensus quid loquatur ig¬

Expanded text:
ntior vivat. Ipse namque zelus rectitudinis, dum inquietudine mentem agitat, ejus mox aciem praevalet mens perturbata conspicere, ad quod vis tranquilla valet inhiare, quia nec solis radius cernitur, cum commotę nubes caeli faciem obducunt. Nec turbatus fons respicienndit, quia quo eius unda palpitat, in se speciem similituns turbatur, ne videat, inde proficit, ut ad videndum verius clarescat – sicut infirmanti oculo, cum collirium mittitur, lux penitus necatur, sed inde eam post paululum veraciter recipit, unde hanc ad tempus salubriter amittit. Numquam vermulis accensum cor palpitat, corpus tremit, lingua se praepedit, facies ignescit, exasperantur oculi, et nequaquam recognoscuntur noti. Ore quidem clamorem format, sed sensus, quid loquitur, ig
Abbreviated transcription (Latin):
hoc accendat ne ira exera mentis dominium
transeat sed in ulcione pccĩ tem pus modumq
considerans surgentem animi percurbacio¬
nem subtiliio pererattando uesti pegtut. bato¬
sitatem Reprimat et motus feruidos sub eqͥ¬
tate disponat. ut eo fiat maior ultor alienus
quo prius extitit uictor suus ne intemperã¬

Expanded text:
 attendat, ne ira extra mentis dominium transeat, sed in ultione peccati tempus modumque considerans, surgentem animi perturbationem subtilius pertractando restringat, animositatem reprimat et motus fervidos sub aequitate disponat, ut eo fiat iustior ultor alienus, quo prius extitit Victor suus, qua
Abbreviated transcription (Latin):
iram sapiencia amictit᷑ ut quid uel quo ordi¬
ne agendum sit omnino nesciat᷑: sicut scrip¬
tum est. Ira in simi sculti requescit. quia n
telligencie lumen subtrahit. dum mentem per¬
mouendo confundit. p̃s. Turbatus est in ira

Expanded text:
iram sapientia perditur, ut, quid quove ordine agendum sit, omnino nesciatur, sicut scriptum est: Ira in sinu stulti requiescit, quia nimirum intellegentię lucem subtrahit, cum mentem permovendo confundit. Per iram vita a
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑. prou̾. xxii ͦ Noli esse amicus homini ira¬
cundo neq ambules cum homine furioso ne
urte discas semitas eius et sumas scanda
amme tue quia qui se erracione non tempe¬
rat. necesse est ut bestialiter solus uiuat De ira
put nequius super caput colubri et non est ira
super iram mulieris. Item prou̾ xxiͦ Melius

Expanded text:
in Prover. XXII: Noli esse amicus homini iracundo neque ambules cum viro furioso, ne forte discas semitas eius et sumas scandaascendum? Quia qui se ex humana ratione non temperat, necesse est, ut bestialiter solus vivat. Per iraput nequius super caput colubri; et non est ira super iram mulieris. Commorari leoni