comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
factũ est. quo noĩe id appellari conueniat.
deude eiꝰ facti. qui sint pͥncipes ꝙ inuẽtores.
qͥ deniq auc toritatis eiꝰ. E inuẽtionis ꝯꝓba¬
tores atq emuli. De uide E. q̃ de hac re. aut
eiꝰ rci sit lex. cõsuetudo. accio. iudiciũ. sẽtencia
artificiũ. De inde natura eiꝰ uulgo euenire so¬
leat. an insolent̾ uł raro. postea hoĩes id sua
auctoritate cõprobare an offendi in his cõsu¬
eueruit. & cet̾a que factũ aliqđ simlr cõfestĩ.
aut ex int̾uallo soleãt consequi. Deinde postre

Expanded text:
factum est, quo id nomine appellari conveniat: deinde eius facti qui sint principes et inventores, qui denique auctoritatis eius et inventionis comprobatores atque aemuli: deinde ecquae de ea re aut quae eius rei sit lex, consuetudo, pactio, iudicium, scientia, artificium: deinde natura eius, vulgo evenire soleat an insolenter et raro: postea homines sua auctoritate id comprobare an offendere in his consuerint, et cetera, quae factum aliquod similiter confestim aut ex intervallo solent conseq
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾ spem ĩmiseriis demõstrat᷑ ẽe̾. & cũ aliqͥd expec¬
taret nõ mͦ id nõ adeptũ eͥe. sed ĩ sũmas iiserias
inaidisse: Septimꝰ. ꝑ quẽ ad ip̃os qͥ audiũt siłem
casum conu̾timꝰ & pecimꝰ uͥ de suis lib̾is: aut purẽ¬
tibus: aut aliqͦ qui ilł carus debeat e̾e̾. nos cũ ui

Expanded text:
praeter spem in miseriis demonstratur esse, et, cum aliquid exspectaret, non modo id non adeptus esse, sed in summas miserias incidisse. septimus, per quem ad ipsos, qui audiunt, similem in causam convertimus et petimus, ut de suis liberis aut parentibus a
Abbreviated transcription (Latin):
tacionẽ. siuuli mͦ lcet alt̾am qͦ aꝓpbacionẽ ꝯsidare¬
sepatã ẽẽ ab assũptione. Nã si quadã ĩ argum̃ca¬
cione satis est uti assũpcione: ꝙ nõ oportet adiũ¬
gere appbacionẽ assumptioni. qͣdã aut̃ ĩ argumẽ¬
tacione infirma ẽ assumpcio. nisi adiũcta sit ap¬
probacio. sepatũ est qͥdã extͣ assũpcionẽ aꝓpbacõ.

Expanded text:
et alteram quoque approbationem separatam esse ab assumptione. si quadam in argu- mentatione satis est uti assumptione et non oportet adiungere approbationem assumptioni, quadam autem in argumentatione infirma est assumptio, nisi adiuncta sit approbatio, separatum quidda
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ õĩbus dicatur usu euenire hoc pacto. Qui pau¬
peres sunt his antiqͥor officio pecunia nõ est. Q
locus desercus ẽ in eo cedẽ factã ẽe̾ oportet. ĩ loco
celebri ħo. octidi qui potuit: aut si id qđ raro fit.
fieri õino negatur. ut curius ꝓ fuluio ait. nemo
p̃t uno aspectu neq p̃t̾iens in amorẽ incidere.
Qđ aũ pro signo sũmetur. id ex cisdẽ loas qͥbꝰ
cõfirmatur infirmabit᷑. Nã insigno pͥmũ uerũ
ẽẽ ostendi oportet. Deinde eͣẽ eius rei. ꝓpͥum sig¬
uum. qua de re agitur. ut cruor ẽ cedis. de inde
factum ẽe qđ nõ oportuerit: aut nõ factũ qđ
oportuerit. Postromo scisse cũ de quo q̃rit᷑ eiꝰ rei
legẽ & cõsuctudinẽ. Nã he res sunt signo attri¬
bute qͣs diligentiꝰ apiemꝰ. cũ sepatĩ de ip̃a ꝯiectu¬
rali consticuicione dicemꝰ. Ergo horũ unũ qđq
ĩ rep̃heusione/ aut nõ ẽẽ signo: aut parum esse¬

Expanded text:
id omnibus dicitur usu venire, hoc pacto: qui pauid omnibus dicitur usu venire, hoc pacto: qui pauperes sunt, iis antiquior of- ficio pecunia est; qui locus desertus est, in eo caedem factam esse oportet; in loco celebri homo occidi qui potuit? aut si id, quod raro fit, fieri omnino negatur, ut Curio pro Fulvio: nemo potest uno aspectu neque praeteriens in amorem incidere. Quod autem pro signo sumetur, id ex isdem locis, quibus confirmatur, infirmabitur. nam in signo primum verum esse ostendi oportet; deinde esse eius rei signum proprium, qua de agitur, ut cruorem caedis; deinde factum esse, quod non oportuerit, aut non factum, quod oportuerit; postremo scisse eum, de quo quaeritur, eius rei legem et consuetudinem. nam eae res sunt signo adtributae; quas diligentius aperiemus, cum separatim de ipsa coniecturali constitutione dicemus. ergo horum unum quodque in reprehensione aut non esse signo aut parum
Abbreviated transcription (Latin):
si cõtra firmã argum̃tacionẽ alia q̃ eq̃ firma
aut firmiorẽ ponitur. Ex his q̃ sũmẽtur aliqͦd
nõ cõceditur. cũ aut id qđ̃ credibile dicũt. negat᷑
esse: huiꝰ modi. aut qđ cõpabile putãt dissiuile
ostenditur. aut iudicatũ aliã in partẽ traducit᷑.
plexio. aut una. aut exutraq parte rep̾hendit᷑.
aut si enum̾acio falsa ostenditur. aut si simplex
cõclusio falsi aliqͥd cõtiñe demõstrat᷑. Nã oĩe¬
qđ suũiitur ad argum̃tacionẽ siue probabili siue
puecessario necẽe̾ est sũmat᷑ ex his locis ut ante
ostẽdimus. Qđ ꝓ credibili sũptum ẽ. id ĩ firina¬
bitur si aut ꝑspicue falsum erit hoc mͦ. Nemo est
qui nõ pecuniã ꝗͣ sapicntiã malit. aut ex ꝯtrario.
cupidior sit ꝗͣ pecunie: aut erii õino incredibile:
ut si aliq̃m constet ẽẽ auarũ dicat alicuiꝰ inedio¬
cris officii causa. se maximã pecuniã neglexisse:
aut si qͥd in quibusdã rebus aut hõibus accidit.

Expanded text:
ia aeque firma aut firmior ponitur. Ex iis, quae sumuntur, aliquid non conceditur, cum aut id, quod credibile dicunt, negatur esse eiusmodi, aut, quod conparabile putant, dissimile ostenditur, aut iudicatum aliam in partem traducitur, prehensio aut una aut ex utraque parte reprehenditur, aut enume- ratio falsa ostenditur, aut simplex conclusio falsi ali- quid continere demonstratur. nam omnequod su- mitur ad argumentandum sive pro probabili sive pro necessario, necesse est sumatur ex his locis, ut ante ostendimus. Quod pro credibili sumptum erit, id infirmabitur, si aut perspicue falsum erit, hoc modo: nemo est, quin pecuniam quam sapientiam malit; aut ex contrario cupidior quam pecuniae sit? aut erit omnino incredibile, ut si aliquis, quem constet esse avarum, dicat alicuius mediocris officii causa se maxi- mam pecuniam neglexisse, aut si, quod in quibusdam rebus aut hominibus accidit,
Abbreviated transcription (Latin):
modate. diurne nocturneq uicissitudines ulła
in re unꝗͣ mutare: qͥcꝗͣ nocuerũt. Que signo sũt
oĩa nõ mediocri quodã cõsilio naturã mundi
Qđ si melius gerunt᷑ ea q̃ cõsilio ꝗͣ que sine cõ¬
silio ãministrancur. Nihil aut̃ meliꝰ oĩm rerũ

Expanded text:
diurnae nocturnaeque vicissitudines nulla in re umquam mutatae quicquam nocuerunt; quae signo sunt omnia non mediocri quo- dam consilio naturam mundi quodsi melius geruntur ea, quae consilio, quam quae sine consilio administrantur, nihil autem omnium rerum
Abbreviated transcription (Latin):
dici uidebant᷑ in suas artes cõtulerũt. Qͦs ip̃os
simł atq illos suꝑiores nos nob̃ oũis. qͦ ad facu¬
ltas tulit. proposuimꝰ. E ex nr̃a qͦ nõ nihil ĩ cõ¬
mune cõtulinus. Qđ si ea qͣ in his libͥs expon¬
unt᷑ cantoꝑe eligẽda fuerint qͣto studio electa
sunt. profecto neq nos neq alios industrie
nr̃e penitebit. Sin aut̃ temere aliqͥd alicuius
pret̾isse: aut nõ satis elegant̾ sequuti uidebimur.
docti ab aliquo. facile ꝙ libent̾ sentenciã ꝯmuta¬
bimꝰ. Nõ enĩ parũ cognoscere. sed impar coguito
stulte & diu perseuerasse turpe ẽ. Propt̾ea qđ al¬
terũ cõmuni hoĩm infirmitati. alt̾m singłari cuiꝰ¬
qr uicio ẽ attributũ. Qrͣ nos quidẽ sine ulla af¬
firmacione simł querẽtes dubitant unũ qđq di¬
cenius. nẽ dũ paruulũ hoc cũ sequem᷑: ut satis ħ¬

Expanded text:
dici videbantur, in suas artes contulerunt; quos ipsos dici videbantur, in suas artes contulerunt; quos ipsos simul atque illos superiores nos nobis omnes, quoad facultas tulit, proposuimus et ex nostro quoque nonnihil in commune contulimus. quodsi ea, quae in his libris exponuntur, tanto opere eligenda fuerunt, quanto studio electa sunt, profecto neque nos neque alios industriae nostrae paenitebit. sin autem temere aliquid alicuius praeterisse aut non satis eleganter se- cuti videbimur, docti ab aliquo facile et libenter senten- tiam commutabimus. non enim parum cognosse, sed in parum cognito stulte et diu perseverasse turpe est, propterea quod alterum communi hominum infirmitati, alterum singulari cuiusque vitio est adtributum. quare nos quidem sine ulla affirmatione simul quaerentes dubitanter unum quicque dicemus, ne, dum parvulum consequamur, ut satis
Abbreviated transcription (Latin):
rõ explicatorẽ reu̾tant᷑. Atq hic qͥdẽ ip̃e & sese ip¬
sum nob̾. E eos qui añ se fuerũt ĩ medio posuit. ut
cetos & se ip̃m perse cognosceremꝰ. Ad hoc aut̃ qui
profecti sunt ꝗͣꝗͣ ii maximis philosophie ꝑtibꝰ
di emanauerũt. qui itẽ ꝑmultũ addicẽdũ si qͥd
ars proficit: opitulati sunt. Nã fuit tp̃e eodẽ qͦ
aristotiles magnꝰ & nobilis rethor & socrates: cuiꝰ
ip̃ius quã constet e̾ẽ artẽ nõ iuuenimꝰ. Discipulo¬
rũ aũ atq eoꝵ: qͥ protinꝰ ab hac st̃ disciplina ꝓ¬
fecti. młta de arte p̃cepta recepiuiꝰ. Ex his dua¬
bus diu̾sis sicuti familiis quarũ alt̾a cõu̾saret᷑.
ĩ philosophia nõ nullã rechorice qͦ arcis sibi cu¬
rã assumebat. Alt̾a u̾o õis indicẽdi erat studio
& p̃cepcione occupata. unũ qđdã est cõflatum
gñs apostioribꝰ: qui abutrisq ea queq cõmode

Expanded text:
rem ex- plicatorem revertantur. atque hic quidem ipse et sese iprem ex- plicatorem revertantur. atque hic quidem ipse et sese ipsum nobis et eos, qui ante fuerunt, in medio po- suit, ut ceteros et se ipsum per se cognosceremus; ab hoc autem qui profecti sunt, quamquam in maximis philosophiae partidi emanaverunt, qui item permultum ad dicendum, si quid ars proficit, opitulati sunt. nam fuit tempore eodem, quo Aristoteles, magnus et nobilis rhetor Iso- crates; cuius ipsius quam constet erum autem atque eorum, qui pro- tinus ab hac sunt disciplina profecti, multa de arte praecepta reperimus. ex his duabus diversis sicuti fa- miliis, quarum altera cum versaretur in philosophia, nonnullam rhetoricae quoque artis sibi curam assume- bat, altera vero omnis in dicendi erat studio et prae- ceptione occupata, unum quoddam est conflatum ge- nus a posterioribus, qui ab utrisque ea, quae com- mode
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ in huiꝰ arcis atq nullo picture sciẽcia fuis¬
set. fortasse magis hoc ĩ suo gñe opꝰ nr̃m. qͣni ille
insua pictura nobili ent̾et. Ex maiore. enĩ co¬
pia nobis ꝗͣ illi fuit exemplorũ eligendi pocestas.
Ille una exurbe. ꝙ ex eo numo uirginũ qͣtũ erãt
cipio huiꝰ p̃cepcionis usq ad hoc tp̃s exposius copi¬
is qđcũq placeret eligendi potestas fuit. Ac uete¬
res quidẽ scriptores artis usq apͥncipe illo atq
inuentore tysia. repetitos unum ĩ locũ cõduxit
aristociles. & nominati cuiꝰq p̃̾cepta magna exqͥsi¬
ta cura ꝑspicue cõscripsit: atq enodata diligent̾¬
exposuit. Ac tm̃ inuẽtoribꝰ ip̃is suauitate & brxui
tate dicẽdi p̃̾sticit. ut nemo illoꝵ p̃cepta ex ip̃oꝵ
libris cognoscat. Sed om̃s qui qͥad illi precipians
uelint intellige̾: ad hũc qͣi adquẽdã młto cõmodio¬

Expanded text:
in nobis huius artis atque in illo picturae scientia fuisin nobis huius artis atque in illo picturae scientia fuisset, fortasse magis hoc in suo genere opus nostrum quam illius in suo pictura nobilis eniteret. ex maiore enim copia nobis quam illi fuit exemplorum eligendi potestas. ille una ex urbe et ex eo numero virginum, quae tum erant, ncipio huius praeceptionis usque ad hoc tempus, expositis copiis, quodcumque placeret, eligendi potestas fuit. Ac veteres quidem scriptores artis usque a prin- cipe illo atque inventore Tisia repetitos unum in lo- cum conduxit Aristoteles et nominatim cuiusque prae- cepta magna conquisita cura perspicue conscripsit at- que enodata diligentetate dicendi prestitit, ut nemo illorum precepta ex ipsorum libris cognoscat, sed omnes qui quod illi precipiant velint intelligere, ad hunc quasi ad multo commodio
Abbreviated transcription (Latin):
buisset udiciũ. Neq enĩ putauit oĩa que q̃reres
aduenustatẽ uno se incorpe reperiro posse. ideo
tura expoliuit. Itaq tanꝗͣ aecis nõ sit habitura. qđ
largiatur si uni cuncta cõcesserit. Aliud alii. com¬
nõ unũ aliqđ proposuimiꝰ exemplũ cuiꝰ oñis ꝑtes
Sed oĩbus unũ inlocũ caictis scͥptoribꝰ qđ quisq
cõmodissime precipe uidebatur. excerpsimꝰ. et ex uari¬
is ingeniis excellentissima queq libauimꝰ. Ex his .ii.
qͥ noĩc & memoria digni st̃. nec niħ ꝯptune. nec oĩa
ticia iusa ẽ. aue abũ inuc̃us alicuiꝰ recede: si quo
uiuento eiꝰ offendem̃. aut ad uicia eiꝰ qͦ accedere
cuiꝰ aliquo bñ p̃cepto duceremĩ. Qđ si incet̾is qͦ
studiis amultis eligere hoĩes. cõmodissimũ qđq
ꝗͣ insese uni alicui certo uellẽt addic̾e minꝰ ina¬
rroganciã offenđint. nõ tancope inuiciis ꝑseuer¬
arcut. aliqͣnto leuiꝰ exinscitia laborarẽt. Ac si par

Expanded text:
buisset. neque enim putavit omnia, quae quaereret ad venustatem, uno se in corpore reperire posse ideo, tura expolivit. itaque, tamquam ceteris non sit habitura quod largiatur, si uni cuncta concesserit, aliud alii comnon unum aliquod pro- posuimus exemplum, cuius omnes partes, sed omnibus unum in locum coactis scripto- ribus, quod quisque commodissime praecipere vide- batur, excerpsimus et ex variis ingeniis excellentis- sima quaeque libavimus. ex iis enim, qui nomine et memoria digni sunt, nec nihil optime nec omnia s alicuius recedere, si quo in vitio eius offenderemur, aut ad vitia eius quoque accedere, cuius aliquo bene praecepto duceremur. quodsi in ceteris quoque studiis a multis eligere homines commodissimum quodque quam sese uni alicui certe vellent addicere, minus in arrogan- tiam offenderent; non tanto opere in vitiis perse- verarent; aliquanto levius ex inscientia laborarent. ac si par
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ cionis cođ utetur. quo utitur cõfirmacio. ꝓpea
qđ quibus ex locis aliqua res cõfirmari põt. his¬
dem ex locis. põt infirmari. Nihꝰ enuĩ cõsiđdandũ
nis aut negociis attributũ ẽ. Quare inuenciões
argum̃corum expolliciones ex ilł que añ p̃cepta
sunt. hanc qͦ in partẽ or̃onis trãfferri oꝑtebit.
Uerũtũ ut quedã p̃cepcio debetur huiꝰ qͦ partis
exponemꝰ modos rep̃hensionis. Quos qͥ obseruabũt

Expanded text:
nventionis eodem utetur, quo utitur confirmatio, proptnventionis eodem utetur, quo utitur confirmatio, propterea quod, quibus ex locis ali- qua res confirmari potest, isdem potest ex locis in- firmari. nihil enim considerandum nis aut negotiis adtributum est. quare inventionem et argumentationum expolitionem ex illis, quae ante praecepta sunt, hanc quoque in partem orationis transferri oportebit. verum- tamen, ut quaedam praeceptio detur huius quoque partis, exp
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ aꝓpõne inciꝑe. nec sꝑ quĩq partibꝰ abuti a¬
neq cadẽ rõne: particiones expolire. Sed tũ ab
assumpcione incipe licet. tũ ab ꝓbaciõe alt̾utra.
tũ utͣq. tũ hoc. tũ illo gn̾e cõplexionis uti. id ut
ꝑspiciatur aut scribamus. aut ĩ quolibet exẽplo
de his q̃ posita sunt hoc idem exerceamꝰ. ut qͣ
uiuẽtaciõis satis nob̃ dictum uidet᷑. illud̃ autẽ
uolumꝰ ucelligi nos probe ten̾e aliis qͦ rõnibus
tractari. arguuĩtacões in philosophia młts & ob¬
scuris dequibus c̾tum ẽ artificiũ ꝯstitutũ. Uerũ
illa nob̾ ab horrere abusu oratorio uidentur.
Que ptin̾e. aũ ad dicendũ pucamiꝰ ea nos ꝯinodiꝰ
qͣ cet̾os attendisse: nõ affirmaniꝰ. Sed ꝑquisiciꝰ qͥ
diligẽcius cõscͥpsisse pollicemi. Nunc ut ĩstituimꝰ
ꝓficisci ordine ad reliqͣ pergemꝰ. Repreheusio
ẽ ꝑ quã arguiñtando adu̾sarioꝵ cõfirmacio dilu¬
itur. aut infirmatur. aut alleuiatur. hec fonte ĩ¬

Expanded text:
sitione incipere nec semper quinque partibus abuti neque eadem partes ratione expolire, sed tum ab assumptione incipere, tum adprobatione alterutra, tum utraque, tum hoc, tum illo genere conplexionis uti. id ut perspiciatur, scribamus  in quolibet exemplo de iis, quae proposita sunt, hoc idem exerceamus, ut quumentationis satis nobis dictum videtur: illud autem volumus intellegi nos probe tenere aliis quoque rationibus tractari argumen- tationes in philosophia multis et obscuris, de quibus certum est artificium constitutum. verum illa nobis abhorrere ab usu oratorio visa sunt. quae pertinere autem ad dicendum putamus, ea nos commodius quam ceteros adtendisse non affirmamus; perquisitius et diligentius conscripsisse pollicemur. nunc, ut statui- mus, proficisci ordine ad reliqua pergemus. Reprehensio est, per quam argumentando adver- sariorum confirmatio diluitur aut infirmatur aut ele- vatur. haec fonte i
Abbreviated transcription (Latin):
sferatur. Tũt crotoniate publico decõsilio uirgines
unũ ĩ locũ cõduxerũt. E pictori quã uellet eligẽ¬
di potestatẽ dederũt. Ille aut̃ delegit. qͥnq: qͣrũ¬

Expanded text:
sferatur. tum Crotoniatae publico de con- silio virgines sferatur. tum Crotoniatae publico de con- silio virgines unum in locum conduxerunt et pictori quam vellet eligendi potestatem dederunt. ille autem quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
dirent. Eutauerũt enĩ si qͦ in gu̾e płrimũ posset
in eo inagnoꝑe elaborasset egregiũ sibi opꝰ illo
in fano relicturũ. Neq tũ eos illa opinio fefel¬
lit. Nã ⁊ eusis ilico q̃siuit ab his. quas nã uirgi¬
nes formosas habent. Illi aut̃ statim hominẽ
deduxerũt in palestrã atq ei pueros ostenderũt.
młtos magna p̃dicos diguicate. Et eiũ qͦndã tp̃re
crotomate młtũ õĩbus corporũ niribꝰ & dignitatibꝰ
añ steterũt atq honestissimas exginiato certam¬
ine uictorias domũ cũ laude maxima reuillerũt.
Cũ puerorũ qͥ formas & corpora magno h opere
miraret᷑. Horum inqͥunt illi sorores sunt apdđ uos
uirgines. qͣr qua sint ille diguitate. potes ex his
suspicari. Frebe te gͥ mͥ queso inqͥt ex istis u̾gnubꝰ
formosissimas dũ pingo id qđ pollicitus sũ uobis:
ut mutũ insimłacrũ ex aĩali exemplo ueritas trã¬

Expanded text:
dierunt. putaverunt enim, si, quo in genere plurimum posset, dierunt. putaverunt enim, si, quo in genere plurimum posset, in eo magno opere elaborasset, egregium sibi opus illo in fano relicturum. neque tum eos illa opinio fefellit. nam Zeuxis ilico quaesivit ab iis, quasnam virgines formosas haberent. illi autem statim hominem deduxerunt in palaestram atque ei pueros ostenderunt multos, magna praeditos dignitate. etenim quodam tempore Crotoniatae multum omnibus corporum viribus et dignitatibus antisteterunt atque honestissimas ex gymnico certamine victorias domum cum laude maxima rettulerunt. cum puerorum igitur formas et corpora magno hic opere miraretur: Horum, inquiunt illi, sorores sunt apud nos virgines. quare, qua sint illae dignitate, potes ex his suspicari. Praebete igitur mihi, quaeso, inquit, ex istis virgini- bus formonsissimas, dum pingo id, quod pollicitus sum vobis, ut mutum in simulacrum ex animali exemplo veritas tran
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ obsecracio. Cõmocis aut̃ aĩs. diuciꝰ incõquestiõe
morari nõ oportebit: quẽ ad modũ eiũ dixit. recho
apolloniꝰ. lacrima nihil cicius arescit. Sed qm̃ sa
uoluminis magnitudo longiꝰ processit: q̃ sequũt᷑
de inceps ĩ scđo libro dicenius.
Roconitate quõdã cũ florerẽt oĩbꝰ co¬
piis. & initalia cũ in pͥmis beati num̾a¬
rentur: templũ iunonis qđ religiosissime colebãt
egregiis picturis locuplectare uoluerũt. Etaq
eracleontẽ ⁊ cusin qͥ tũ longe cet̾is excelłe pic to¬
ribus existimabat᷑. magno p̾cio conductũ adhi¬
buerũt. Iis & cet̾as ꝗͣ plures tabulas pinxit. qͣꝵ
nõ ulła pars usq ad nr̃am memoriã ꝓpfaui re¬
ligionẽ remansit. Et ut excellentẽ muliebris for¬
me pulcritudinẽ muta in se ymago ꝯtineret
helene pingere simulacrũ se uelle dixit. Qđ
croconiate. qui eũ muliebri ĩcorꝑe pingẽdo pl¬
urimũ aliis p̃stare sepe accipissent. libent̾ au¬

Expanded text:
t obsecratio. commotis au- tem animis diutius in conquestione morari non opor- tebit. quemadmodum enim dixit rhetor Apollonius, lacrima nihil citius arescit. Sed quoniam voluminis magnitudo lon- gius processit, quae sequuntur deinceps, in secundo libro dicemus. Crotoniatae quondam, cum florerent omnibus copiis et in Italia cum primis beati numerarentur, templum Iunonis, quod religiosissime colebant, egregiis picturis locupletare voluerunt. itaque Heracleoten Zeuxin, qui tum longe ceteris excellere pictoribus existimabatur, magno pretio conductum adhibuerunt. is et ceteras conplures tabulas pinxit, quarum nonnulla pars us- que ad nostram memoriam propter fani religionem remansit, et, ut excellentem muliebris formae pulchri- tudinem muta in se imago contineret, Helenae pingere simulacrum velle dixit; quod Crotoniatae, qui eum mu- liebri in corpore pingendo plurimum aliis praestare saepe accepissent, libenter au
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝓferent. nõ exposicionẽ. Nos auͣt de expolicõis
partibus loqͥmur. Niħ gͥ ad hãc rem rõ illa perti¬
nebat. Atq hac distincione alia qͦ que uidebã¬
tur offic̾e huic particioni ꝓpulsabimꝰ siqͥs aut
assumpaionẽ aliquã tolli posse pucet. aut ꝓpõnẽ¬
Quasi qđ ħt probabiles aut necessariũ. qͦ quomͦ con¬
moueat auditorẽ necce̾ est. Qđ si solũ argum̃tum
spec taretur. ac niħ quo pacto tractaret᷑ id qđ ẽei
cres int̾esse: existimaretur. Uariare auͣ or̃onem
magnope optebit. Nã in õibus rebus suilitudo ẽ
sacietatis mat̾. Id fieri pot̾it. si nõ siłr semꝑ mgr

Expanded text:
tum proferent, non expolitionem; nos autem de expolitionis partibus loquimur. Nihil igitur ad hanc rem ratio illa pertinebit; atque hac distinctione alia quoque, quae videbuntur officere huic partitioni, propulsabimus, si quis aut assumptio- nem aliquando tolli posse putet aut pt probabile aut necessarium, quoquo modo commoveat auditorem necesse est. quod si so- lum spectaretur ac nihil, quo pacto tractaretur id, quod esset cres interesse existi- maretur. variare autem orationem magnopere oporte- bit; nam omnibus in rebus similitudo mater est satietatis. id fieri poterit, si non similiter
Abbreviated transcription (Latin):
trarium. E qđ dispacum. ⁊. genus .x. pars. ⁊ cu¬
entus. Maius &̾. minus .E. cq̃ magnũ ex ui ex
nunio. C ex figura negocii sicut ex statura cor¬
poris cõsidatur. Simile auͣ. ex spẽ cõpabili
aut ex cõferẽda atq assimilãda natura iudicat᷑.
Contrariũ est qđ positũ in gn̾e diu̾so ab eođ cui
contrariũ dicit᷑ c̾ẽ płim differt. ut frigus calori.

Expanded text:
trarium et quod disparatum, et genus et pars et eventus. maius et minus et aeque magnum ex vi et ex numero et ex figura negotii, sicut ex statura corporis, consideratur. simile autem ex specie conparabili aut ex conferunda at- que assimulanda natura iudicatur. contrarium est, quod positum in genere diverso ab eodem, cui co
Abbreviated transcription (Latin):
diose quo ad facultas fert cõsequem᷑. Nũc aut̃
ne longiꝰ or̃o progressa uideat᷑. de reliqͥs q̃ p̃cipi¬
enda uidentur esse. dicemꝰ.Igicur pͥmꝰ liber
exposito gu̾e huiꝰ artis .&. officio. fine. ꝙͥ materia.
& partibus. gen̾a cõtrouersiaꝵ. E inuẽciones. ⁊
constituciones cõtinebat. De uide parces oronis.
Eii eas om̃s. om̃ia p̃cepta. Quare cũ in eo ce¬
teris de rebus distinctiꝰ dictũ sit. disꝑse aut̃ de
confirmacõe E de rep̃hensione nũc certos ꝯfirm
andi E rep̃hendẽdi in singła cãrũ gn̾a locos tra¬
dendos arbitram᷑. E qr quo pacto tractari con¬
uenisset. argum̃taciones ĩ pͥmo libro nõ indili¬
gent̾ expositum ẽ. Hirtiñ ip̃a inuẽta unã quã

Expanded text:
diose, quoad facultas feret, consequemur: nunc autem, ne longius oratio progressa videatur, de reliquis, quae praecipienda videntur esse, dicemus. Igitur primus liber, exposito genere huius artis et officio et fine et materia et partibus, genera con- troversiarum et inventiones et coet in eas omnes omnia praecepta. quare cum in eo ceteris de rebus distinctius dictum sit, disperse autem de con- firmatione et de reprehensione, nunc certos confir- mandi et reprehendendi in singula causarum genera locos tradendos arbitramur. et quia, quo pacto trac- tari conveniret argumentationes, in libro primo non indiligenter expositu
Abbreviated transcription (Latin):
Frimus locus ab auctoritate sumit᷑. cũ cõmemoramꝰ
sumetur ex sortibus. ex oraculis. uatibꝰ. ostentis.
prodigiis. responsis. & similibus rebꝰ. Itẽ maioribꝰ
nr̃is. regibus. ciuitatibꝰ. gentibꝰ. hõibus sapiẽtissim¬
is. senatu. popło. legum. scriptoribꝰ. Secundus
locus ẽ. per quẽ illa res ad quos pertinet cũ am¬
plificacione per indignacionẽ ostendit᷑. an ad õs.
aut admaiorẽ ĩ nũo partẽ qđ atrocissimũ ẽ. an
ad supiores qͣles sunt. hi quoꝵ ex actoritate ĩ¬
dignacio sumit᷑. qđ indiguissimũ est: aut ad pa¬

Expanded text:
ab auctoritate, cum com- memoramus, sumetur ex sortibus, ex oraculis, vatibus, ostentis, prodigiis, responsis, similibus rebus; item maioribus nostris, regibus, civitatibus, gentibus, hominibus sapientissimis, senatui, populo, legum scripto- ribus. secundus locus est, per quem, illa res ad quos pertineat, cum amplificatione per indignationem osten- ditur, aut ad omnes aut ad maiorem partem, quod atrocissimum est; aut ad superiores, quales sunt ii, quorum ex auctoritate indigna
Abbreviated transcription (Latin):
Quare illa nob̾ alio tp̃e atq aliud insticutũ. si facu¬
ltas erit explicabunt᷑. Nũc his p̃cepaoibus rethorũ
adũsum oratoriũ cõtemptos nos eẽ optebit. Cũ gͥ
ex his q̃ sum̃cur aliqͥd nõ cõceditur. sic ĩfirinabit᷑.

Expanded text:
quare illa nobis alio tempore atque ad aliud institutum, si facuquare illa nobis alio tempore atque ad aliud institutum, si facultas erit, explicabuntur; nunc his praeceptionibus rhetorum ad usum oratorium conten- tos nos esse oportebit. cum igitur ex i
Abbreviated transcription (Latin):
sarii aut insidias facere uoluisti: aue amico mo¬
rem gesisti: aut cupiditate elatus es. amico se mo¬
rẽ gessisse fateatur. Simplex aut̃ cõclusio rep̾heu¬
dicur. si id qđ sequit᷑ nõ uideat᷑ necessario cum eo
qđ añcessit coherere. Nã hoc quid̃. si sp̃m ducit.
uiuit. Si dies ẽ. lucet. Eiusmodi ẽ ut cũ pͥore nece¬
ssario. posterius coherere iudeat᷑. Hec aut̃ si mat̾
est. diligit. Si aliqũ peccauit: nũꝗͣ corriget᷑. sic cõ¬
ueniet rep̾hendi. Ut demõstret᷑ nõ necessario: cũ
pͥore post̾ius coherere. Hoc gñs & cet̾a necessaria.
et oĩno oĩs argum̃tacio. E eiꝰ rep̃hẽsio maiorem
quãdã uim obtinet. E laciꝰ pacet. ꝗͣ hic exponit᷑
Sed eiꝰ artificii cognicio eiꝰmodi ẽ. ut nõ ad huiꝰ
artis partẽ aliquã adiungi possit. Sed ip̃a seꝑatĩ
longi cp̃is ꝙ magne acq ardue cogniciõis ĩdigeat.

Expanded text:
sarii: aut insidias facere voluisti aut amico mosarii: aut insidias facere voluisti aut amico morem gessisti aut cupiditate elatus es, amico se morem gessisse fateatur. Simplex autem conclusio reprehenditur, si hoc, quod sequitur, non videatur necessario cum eo, quod ante- cessit, cohaerere. nam hoc quidem: Si spiritum ducit, vivit, si dies est, lucet eiusmodi est, ut cum priore necessario posterius cohaerere videatur. hoc autem: si mater est, diligit, si aliquando peccavit, numquam corrigetur sic conveniet reprehendi, ut demonstretur non necessario cum priore posterius cohaerere. hoc genus et cetera necessaria et omnino omnis argumen- tatio et eius reprehensio maiorem quandam vim con- tinet et latius patet, quam hic exponitur; sed eius artificii cognitio eiusmodi est, ut non ad huius artis partem aliquam adiungi possit, sed ipsa separatim longi temporis et magnae atque arduae cognitionis in- digeat.
Abbreviated transcription (Latin):
probus est. alt̾ius aut̃ parus ĩfirmacõe hoc malo
rep̾hendit᷑. Uerũ si u̾etur accusasiõe tua correctus
aberrato recedet. Enum̾acio uiciosa intelligetur
firmũ aliqđ adium̾atũ. qđ aut cõtra dici possit.
aut causa nõ sit qd nõ honeste possimꝰ cõcedere.
hes istũ equũ.: aut em̃is oporcet. aut hereditate
possideas. aut mune accepis: aut domi tibi natꝰ sit.
cmisti. neq hereditate uenit. neq donatus ẽ. neq¬
domi natus ẽ.nece̾e ẽ gͦ subripueris. Hoc cõmode
rep̃henditur. si dici possit. ex hostibus equꝰ rẽ captꝰ
cuiꝰ prede seccione euenerit. Qͦ illato ĩfirmatur
enum̾acio. qͣm id sit indictũ. qđ p̾t̾itũ sit ĩ enunia
cione. Alt̾o aut̃ mͦ rep̃henditur. si aut cõtra ali¬
qͥd dicetur. hoc ẽ si exempli cã ut in eodẽ u̾sem̃.
pot̾it ostendi ħeditate uenisse: aut si illud extre¬
mũ nõ erit ip̃e concede: ut si qui. cũ dixerĩt adũ¬

Expanded text:
probus est. alterius autem partis infirmatione hoc modo probus est. alterius autem partis infirmatione hoc modo reprehendetur: verum si veretur, accusatione tua correctus ab errato recedet. Enumeratio vitiosa intellegitur, firmum aliquid annumeratum, cui contra dici possit, aut causa non sit, quare non honeste possimus concedere. bes istum equum, aut emeris oportet aut hereditate possideas aut munere acceperis aut domi tibi natus sit emisti neque hereditate venit neqdomi natus est: necesse est ergo subripueris. hoc commode reprehenditur, si dici possit ex hostibus equus esse captus, cuius praedae sectio non venierit; quo inlato infirmatur enumeratio, quon- iam id sit inductum, quod praeteritum sit in enume- ratione. altero autem modo reprehendetur, si aut con- tra aliquid dicetur, hoc est, si exempli causa, ut in eodem versemur, poterit ostendi hereditate venisse, aut si illud extremum non erit turpe concedere, ut si qui, cum dixerint adver
Abbreviated transcription (Latin):
ĩfirmari oportebit. atq erit obseruandũ diligẽt
ne uihil ad id qđ agatur. ꝑtineat id qđ iudica
tum sit. et uidendũ est ne ea res proferatur.
qua sit offensum. ut de ip̃o qͥ uidicat iudiciũ fieri
iudicata. solitariũ aliqđ. aut rarũ iudiciũ afferat᷑.
Nã his rebus auctoritas iudicati maxĩe põt infir
dũ temptari oporcebeit. Que u̾o sicut necessaria di¬
cent᷑. ea si forte ĩmicabunt᷑. mͦ ncͣcariã argumtacõem.
sin falsa duobus modis: aut cõuersioe: aut alt̾ius
partis ĩ firmacõe. Conu̾sione hoc mͦ. Nã si u̾etur qͥd
eũ accuses: qui ẽ probꝰ. Si inueretũdũ aĩ ingenium
possidet. quid eũ accuses: qͥ id parui auditu esti¬
at: hic siue uerere clixeris. siue nõ uereri cõcedẽ¬
dũ hoc putat. ut neges e̾e̾ accusandũ. qđ ꝯũsione
sic rep̃hendit᷑. ymo uero accusandus. ẽ. Na si u̾etur
accuses. nõ enĩ parui auditu estimabit. Si ĩuere¬
candũ aĩ ingenium possidet: tũc accuses. nõ enim

Expanded text:
infirmari oportebit. atque erit observandum diligenter, ne nihil ad id, quo de agatur, pertineat id, quod iudica- tum sit; et videndum est, ne ea res proferatur, in qua sit offensum, ut de ipso, qui iudicarit, iudicium fieri iudicata, solitarium aliquid aut rarum iudicatum afferatur. nam sic his rebus auctoritas iudicati maxime potest infidum temptari oportebit. Quae vero sicuti necessaria dicentur, ea si forte imitabuntur modo necessariam argumentationem sin falsa, duobus partis infirmatione. Conversione hoc modo: 'nam si veretur, quid eum accuses qui est probus? Sin inverecundum animi ingenium possidet, quid eum accuses, qui id parvi auditu aestimet?' Hic sive vereri dixeris sive non vereri, concedendum sic reprehendetur: immo vero accusandus est. nam si veretur, accuses; non enim parvi auditum aesti- mabit. sin inverecundum animi ingenium possidet, tamen accuses; non enim
Abbreviated transcription (Latin):
in aliã qͦ rem nõ probabilẽ si nõ cõcessum sit tnͣs
spicue turpẽ rẽ leui teg̾e uult defensiones hoc mͦ.
Cũ te expecehãt om̃s florẽtissimo ĩ regno reliqui.
Nũc deseriũ ab oĩbus sũmo picło solus ut restituã
paro. Remotũ est. qđ ultra qͣ satis est pent᷑ huiꝰ
modi. Qđ si nõ .p. scipio corueliã filiã tibio grac¬
co collocasset: atq ex ea duos graccos procreassei.
tante sediciones nate nõ e̾e̾nt. Quare hoc ĩcõmo¬
dũ scipioni ascribendũ uidet᷑. huiꝰmodi ẽ illa cõ
qͣstio. Utinã ne ĩ ueniore pelio securibꝰ cese cecidi
postulabat. Mala diffinicio ẽ. cũ aut ꝯinunia
describit. hoc mͦ. Sediciosus ẽ is qͥ malus. atq ĩuu¬
lis ciuis est. Nã hoc nõ magis sediciosi ꝗͣ ambicio¬
si. qͣ calũniatoris. ꝗͣ alicuius improbi iuĩ describu.

Expanded text:
in aliam quoque rem non probabilem, si nunc con- cessum sit, tranin aliam quoque rem non probabilem, si nunc con- cessum sit, transpicue tur- pem rem levi tegere vult defensione, hoc modo: Cum te expetebant omnes florentissimo Regno, reliqui: nunc desertum ab omnibus Summo periclo sola ut restituam paro. remotum est, quod ultra quam satis est petitur, huius- modi: quodsi non P. Scipio Corneliam filiam Ti. Graccho conlocasset atque ex ea duos Gracchos pro- creasset, tantae seditiones natae non essent; quare hoc incommodum Scipioni adscribendum videtur. huius- modi est illa quoque conquestio: Utinam ne in nemore Pelio securibus Caesae accipostulabat. mala definitio est, cum aut communia describit, hoc modo: seditiosus est is, qui malus atque inutilis civis— nam hoc non magis seditiosi quam ambitiosi
Abbreviated transcription (Latin):
assumũt. ad illũ aũ ħeditas ueniebat. De iñ ĩfert᷑.
ille gͥ occidit. Idq ex his q̃ sũpserãt. nõ conficitur.
Qr obseruare diligent̾ oportet id & qͥd assumat᷑
⁊ quid ex his cõficiatur. Ipsum aũ gn̾s argum̃ta¬
cionis uiciosum his de causis ostendet᷑. Si aut ĩ
ip̃o uicium erit: aut si nõ ad id qđ instituit᷑ accõ¬
modabit᷑ atq in ip̃o uiciũ erit. Si oĩno totũ fal¬
sum erit. si cõmune: si uulgare. si leue. si remotũ.
si mala diffinicio. si cõtrouersũ. si ꝑspicuũ. si nõ
concessum. si turpe. si offensum. si cõtrariũ. si ĩcon¬
stans. si adu̾sũ. Falsum ẽ in qͦ pspicue indaciũ
est. hoc mͦ. Nõ põt ẽe sapiẽs qui pecuniã negligit.
Socrates aut̃ pecuniam negligebat. Non igitur
sapiens erat.
Ommune est qđ nihilo mag̾ ab adu̾sa¬
ris ꝗͥ a nobis. fit ho mͦ. Ia circo o uidices

Expanded text:
adsumunt: ad illum autem hereditas veniebat. de- inde infertur: adsumunt: ad illum autem hereditas veniebat. de- inde infertur: ille igitur occidit; id quod ex iis, quae sumpserant, non conficitur. quare observare diligenter oportet, et quid sumatur et quid ex his conficiatur. Ipsum autem genus argumentationis vitiosum his de causis ostendetur, si aut in ipso vitium erit aut non ad id, quod instituitur, accommodabitur. atque in ipso vitium erit, si omnino totum falsum erit, si commune, si vulgare, si leve, si remotum, si mala definitione, si controversum, si perspicuum, si non concessum, si turpe, si offensum, si contrarium, si in- constans, si adversarium. falsum est, in quo per- spicue mendacium est, hoc modo: non potest esse sapiens, qui pecuniam neglegit. Socrates autem pecuniam neglegebat: non igitur sapiens erat. com- mune est, quod nihilo magis ab adversariis quam a nobis facit, hoc modo: idcirco, iudices,
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia: pecuniã nõ ħebitis. Si pecuniã nõ ħebitis
pauperes estis. indigetis aũ pecunia. Mercature:
enĩ. uͥ ẽet ita: operam nõ daretis. Paupes gͥ estis.
hoc si p̃hendit᷑ sic. Cũ dicebas si in digetis pecunia:
pecuniã nõ habetis. hoc intelligebã. Si pp inopiã
ĩ egestate estis pecuniã nõ habetis. E id circo cõ¬
cedebã. Cũ auͣ hoc sũmebas. indigetis aũ pecunie.
illd̃ accipiebã. uultis aut̃ pecunie plus ħre ex qͥbꝰ
cõcessionibus nõ cõficit᷑ hoc. paupes gͥ estis. Con
ficeret᷑ aut̃ si tibi. pͥmo qͦ hoc cõcessissem. qͥ pecuni¬
am maiorẽ uellet ħre: eũ pecuniã nõ ħre. Se¬
pe aut̃ oblitũ putãt qđ cõcesseris. E id circo id qđ
nõ conficit᷑. qͣi cõficiatur ĩ cõclusione ꝯferũt hoc
mͦ. Si ad illũ beredicas ueniebat. u̾isimile ẽ ab
illo necatũ. Deinde hoc probãt płibus u̾bis. Post

Expanded text:
pecuniae, pecuniam non habetis; si pecuniam non habetis, pecuniae, pecuniam non habetis; si pecuniam non habetis, pauperes estis: indigetis autem pecuniae; mer- caturae enim, ni ita esset, operam non daretis: pauperes igitur estis. hoc sic reprehenditur: cum dicebas: si indigetis pecuniae, pecuniam non habetis, hoc intelle- gebam: si propter inopiam in egestate estis, pecuniam non habetis, et idcirco concedebam; cum autem hoc sumebas: indigetis autem pecuniae, illud accipiebam: vultis autem pecuniae plus habere. ex quibus conces- sionibus non conficitur hoc: pauperes igitur estis; con- ficeretur autem, si tibi primo quoque hoc concessissem, qui pecuniam maiorem vellet habere, eum pecuniam non habere. saepe autem oblitum putant, quid con- cesseris, et idcirco id, quod non conficitur, quasi con- ficiatur, in conclusionem infertur, hoc modo: si ad illum hereditas veniebat, veri simile est ab illo ne- catum. deinde hoc adprobant plurimis verbis. post
Abbreviated transcription (Latin):
erũt cõsidanda. nũ aliud qđ ꝯficiat᷑. aliud dicat᷑
hoc mͦ. Si cũ aliqͥs dicat se ꝓfectũ ẽe ad exercitũ.
contraq eũ quis uelit hac uti argum̃taciõe. Si ue¬
nisses ad ex̾citũ a tribunis militaribꝰ uisus ẽẽs.
Nõ es aut̃ ab his uisus. nõ gͥ es ad ex̾citũ ꝓfec tus
Hic cũ cõcesseris ꝓpõnẽ ⁊ assũpcionẽ. cõplexio ẽ
ĩfirmãda. Aliud enĩ ꝗͣ colligebat᷑ illatũ ẽ. At
nũc qͥdẽ quo facilius res cognoscerẽt᷑. ꝑspicuo &
grãdi uicio p̃ditũ posuimꝰ exemplũ. Sed sepe ob¬
scuriꝰ positũ uiciũ ꝓ uero probat᷑. cũ aut parũ me¬
min̾is qđ concesseris: aut ambiguũ aliqđ ꝓc̾to
cõcesseris. Ambiguũ si cõcesseris ex ea parte quã
ip̃e intellexeris. eam partẽ si adũsariꝰ ad aliã ꝑtẽ
ꝑ cõplexionẽ uelit a cõmodare. de mõstrare optebit
nõ ex eo qđ ip̃e cõcesseris. sed ex eo qđ ille sũpse¬
rit. cõfici cõplexionẽ ad hũc modũ. Si indigetis

Expanded text:
ficiatur, aliud dicatur, hoc modo: si, cum aliquis dicat se pro- fectum esse ad exercitum, contra eum quis velit hac uti argumentatione: si venisses ad exercitum, a tri- bunis militaribus visus esses; non es autem ab his visus: non es igitur ad exercitum profectus. hic cum concesseris propositionem et assumptionem, conplexio est infirmanda. aliud enim, quam cogebatur, inlatum est. ac nunc quidem, quo facilius res cognosceretur, perspicuo et grandi vitio praeditum posuimus exem- plum; sed saepe obscurius positum vitium pro vero probatur, cum aut parum memineris, quid concesseris, aut ambiguum aliquid pro certo concesseris. ambiguum si concesseris ex ea parte, quam ipse intellexeris, eam partem adversarius ad aliam partem per conplexionem velit accommodare, demonstrare oportebit non ex eo, quod ipse concesseris, sed ex eo, quod ille sumpserit, confici conplexionem, ad hunc modum: si indigetis
Abbreviated transcription (Latin):
philosophiã niħ prodesse pleriq eciã obesse
arbitrantur. Assumpcio ꝑspicua est. Est enĩ hec.
Oportet aut̃ sapere hoc qr ip̃m ex re ꝑspicitur.
ꝙ uerũ eͥe intelligitur. uihil attiuet approbarii
Qͣre statĩ cõcludẽda est argum̃tacio. Est ergo

Expanded text:
philosophiam, plerique etiam obesse arbitrantur; assumptio perspicua; est enim haec: oportet autem velle sapere. hoc quia ipsum ex se perspicitur et verum esse intellegitur, nihil attinet approbari. quare statim concludenda
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ qđ stare iut̾ oñis necẽe est hãc uelle appro¬
bare ꝙ cõfirmare niħ attiuet. ea ẽ huiꝰ modi. Si
quo die ista cedes rome facta ẽ. ego atheuis eo
dic fui. in cede int̾esse nõ potui. hoc qr ꝑspicue
uerũ est niħ actiet approbari. Qͣre assumi
statĩ oportet hoc mͦ fui aut eo modo fui aũ eo
die athenis hoc si nõ cõstat indiget approba¬
cionis. qua inducta cõplexio conseq̃tur. Est gͥ¬

Expanded text:
et quod stare inter omnes necesse est, hanc velle approbare et firmare nihil attinet. ea est huiusmodi: si, quo die ista caedes Romae facta est, ego Athenis eo die fui, in caede in- teresse non potui. hoc quia perspicue verum est, nihil attinet approbari. quare assumi statim oportet, hoc modo: fui autem Athenis eo die. hoc si non constat, indiget approbationis; qua inducta complexio conse- quitur. est
Abbreviated transcription (Latin):
sũme ẽ ab aristotile. atq ap ipatetias ꝙ̃ theoph¬
rasto freq̃ntatũ. Deuide arhȩtoribꝰ his qͥ elegãtissimi
atq artificiosissimi putati st̃. Qre aut nob̾ illa
magis particio probet̃: dicendũ iudetur. ne tem̾e
secuti putem᷑. E breuit dicendũ ne ĩhuiꝰ modi.
Si quadã i argum̃tacione satis ẽ uti ꝓpoue. E¬

Expanded text:
summe est ab Aristotele atque a Peri- pateticis et Theophrasto frequentatum, deinde a rhetoribus iis, qui elegantissimi atque artificiosis- simi putati sunt. quare autem nobis illa magis partitio probetur, dicendum videtur, ne temere secuti putemur; et breviter dicendum, ne in huiusmodi rSi quadam in argumentatione satis est uti pro-
Abbreviated transcription (Latin):
põt eodẽ pacto & cõmunibꝰ fortunis cõsuluisse. Q
legibus nõ obtc̃passe: Quatuor aũ exparubꝰ
constat argum̃tatio: cũ auĩ ꝓponimꝰ aut assumimꝰ
sine aꝓpbacione id fac̾e̾ oportet. cũ aut ꝓposicio ex
se intelligit᷑ aut assumpcio ꝓspicua ẽ. ꝙ nulliꝰ ap¬
probouis indiget. Propõnis aꝓpbacione p̃t̾ita qͣtuor
expartibꝰ argum̃tacio tractatur ad hũc modũ. Iu¬
dices qͥ ex lege iurati estis legibꝰ obtẽpare debe¬
tis. Obtempare aũ legibus nõ potestis. nͥ id qđ ĩ

Expanded text:
potest eodem facto et communibus fortunis con- suluisse et legibus non optemperasse.” Quattuor autem partibus constat argumentatio, cum aut proponimus aut assumimus sine approbatione. id facere oportet, cum aut propositio ex se intellegitur aut assumptio perspicua est et nullius approbationis indiget. propositionis approbatione praeterita quattuor ex partibus argumentatio tractatur, ad hunc modum: iudices, qui ex lege iurati iudicatis, legibus optempe- rare debetis. optemperare autem legibus non po
Abbreviated transcription (Latin):
quirẽde intelligẽtia. aut aliqͥd nõ graue. nõ ma¬
gnũ. cõtinẽs sic. Stulticia ẽ inmense głe cupiditas.¬
E est hec q̃dã stulticia. sed ex parte quadã non
ex õi gn̾e defiuita. Controuersũ est in qͦ ad du¬
bium demõstrandũ dubia causa affert̾. hoc modo.
Eho tu. dii qͥbus ẽ potestas motus supũ atq ĩferũ
pacem int̾ se cõciliant. cõferũt cõcordiã. Perspicuũ
est. de quo nõ est ꝯtrou̾sia. ut si qͥs horestẽ cũ ac¬

Expanded text:
d non grave nec magnum continens, sic: stul- titia est inmensa gloriae cupiditas. est haec quidem stultitia, sed ex parte quadam, non ex omni genere definita. controversum est, in quo ad dubium demon- strandum dubia causa affertur, hoc modo: Eho tu, di, quibus est potestas motus superum atque inferum, Pacem inter sese conciliant, conferunt concordiam. perspicuum est, de quo non est
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sit argum̃taciõis. Itẽ q̃ ab ilł assumpcio ꝙ assũp¬
ciouis aꝓꝓbacio dicit᷑. candẽ sibi assũpcionẽ solã
uideri. Ita fit ut eadẽ rõne argum̃tacio tractata
aliis tripartita. aliis qͥnq parcita uideat᷑. quare
uidetur ee q̃ inqͥnq partes distributa ẽ. quã oĩnis
ab aristocile E theophrasto ꝓfecti maxĩe secuti st̃.

Expanded text:
tationis. item, quae ab illis adsumptio et adsumptionis adprobatio dicatur, eandem sibi adsumptionem solam videri. ita fit, ut eadem ratione argumentatio tractata aliis tripertita, aliis quinquepertita videatur. quare videatur esse, quae in quinque partes tributa est, quam omnes ab Aristotele et
Abbreviated transcription (Latin):
serat. ex̾citũ nõ tradidit. E cũ paucos dies ip̃e sira
legẽ ex̾citũ renusset. lacedemonios funditus uicit.
pot̾it accusator argum̃tatione uti pinductonem.
cũ scriptũ legis ꝯtra sentẽciã deffendat hoc mͦ. Si
iudices id qđ epanunõdas ait legis scriptorẽ sensi¬
sse ascribat. ad legem. E addat hanc excepcionem
extra quã si qͥs rei .p. causa ex̾citũ nõ tradidit. la¬
ciemini: nõ opinor. qđ si uos met ip̃i ꝗ a ur̃a relis

Expanded text:
serat, exercitum non tra- didit et, cum paucos ipse dies contra legem exercitum tenuisset, Lacedaemonios funditus vicit, poterit accusator argumentatione uti per inductionem, cum scrip- tum legis contra sententiam defendat, ad hunc modum: si, iudices, id, quod Epaminondas ait legis scriptorem sensisse, adscribat ad legem et addat hanc ex- ceptionem: extra quam si quis rei publicae causa exercitum non tradiderit, patiemini? non
Abbreviated transcription (Latin):
ad sue cause cõmodũ hoc modo. Int̾fec tam c̾ẽ
matrẽ a filio cõuenit mͥ cũ adu̾sariis. Itẽ cõtra
int̾fectũ esse ac licemestra agamenonẽ cõuenit.
Nã hic ut̾q E id posuit qđ cõueniebat. E tñ
sue cause cõmodo cõsuluit. Deinde qͥd ĩ cõtro
uersia sit: ẽ ponẽdũ ĩiudicacõis exposicione.
Que cũ admodũ inueniret᷑ añ dictũ ẽ. Que

Expanded text:
modo: interfectam matrem esse a filio convenit mihi cum adversariis. item contra: interfec- tum esse a Clytaemestra Agamemnonem convenit. nam hic uterque et id posuit, quod conveniebat, et tamen suae causae commodo consuluit. deinde, quid contro- versiae sit, ponendum est in iudicationis expositione; quae quemadmodum inveniretur,
Abbreviated transcription (Latin):
ri atribuere: magna amẽcia uidetur. Qđ¬
si magnã in his hermagoras habuisset facul¬
tatẽ studio & disciplina cõpatã uidet᷑. fũitꝰ
sua sciẽcia falsum qͥdã constituisse: de orato¬
ris officio. Et nõ qđ ars. sed qđ ip̃e possit ex¬
posuisse. Nũc uero ea uis ẽ iu homine: Ut
edidit mihi midosissime scripea uideat᷑. Nã
satis in ea uidetur ex antiqͥs artibus ĩgeuiose
& diligent̾ electas res ꝙ collocasse. E nõ iuħ
mũ ex arte dicere: qđ eũ minime pocuisse ui
demus. Qr materia quid rethoriae uob uidet᷑¬

Expanded text:
ri adtribuere magna amentia videtur. quri adtribuere magna amentia videtur. quodsi magnam in his Hermagoras habuisset facultatem studio et disciplina comparatam, videretur fretus sua scientia falsum quiddam constituisse de oratoris artificio et non quid ars, sed quid ipse posset, exposuisse. nunc vero ea vis est in homine, ut uam edidit, mihi mendosissime scripta videatur; nam satis in ea videtur ex antiquis artibus ingeniose et diligenter electas res collocasse et nonnihil aximum ex arte dicere, quod eum minime po- tuisse omnes videmus. Quare materia quidem nobis rhet
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio he accusacionẽ. ⁊ deffencionẽ. aut pe¬
ticionẽ & recusacionẽ. Et quẽ ad modũ nostra
qͥdẽ fert oppiuio. oratoris ars & facultas in
hac nat̾ia tripartita uersari existimãda ẽ:
Nã ermnagoras quid̃ nec qͥd dicat attendere:
nec qͥd polliceatur intelligere udet᷑ qͥ ora¬
toris mdteriã ĩ causam E questionẽ diuidit.
Causam eͣe dicit rem que ht inse cõtrou̾siã ĩ
dicendo positã cũ psonarũctarũ int̾posi¬
rtes. iudicialẽ. delib̾atiuã. demõstratiuã u
estionẽ aũ eã appellat. q̃ ht ĩ se cõtrouersiã
ĩdicẽdo positã sũ certarũ ꝑsonarũ int̾põne.
Ad hũc modũ. ut qͥd bonũ p̃t̾ houestatẽ sit:
ueri ne suit sensus. Que sit mũdi forma. q̃
solis magnitudo. Quas qͣstiones procul ab or¬
atoris officio remotas facile om̃s intelligere
existimamꝰ. Nã quibus inrebus sũma ĩ geuia
philosophoꝵ plurimo cũ labore cõsumpta in¬
telliganius : eas sicut aliqͣs paruas res oraco¬

Expanded text:
cusationem et defensionem aut petitionem et recusationem. et, quemadmodum nostra quidem fert opinio, oratoris ars et facultas in hac ma- teria tripertita versari existimanda est. nam Herma- goras quidem nec quid dicat attendere nec quid polli- ceatur intellegere videtur, qui oratoris materiam in cau- sam et in quaestionem dividat, causam esse dicat rem, quae habeat in se controversiam in dicendo positam cum personarum certarum interposis, iudicialem, de- liberativam, demonstrativam. quaestionem autem eam appellat, quae habeat in se controveone, ad hunc modum: ecquid sit bonum praeter honestatem? verine sint sensus? quae sit mundi forma? quae sit solis magnitudo? quas quaestiones procul ab oratoris officio remotas facile omnes intellegere existimamus; nam quibus in rebus summa ingenia philosophorum plurimo cum labore consumpta intellegimus, eas sicut aliquas parvas res orato
Abbreviated transcription (Latin):
use qđ cuiq cõueniat de hac copia digeremꝰ.
atq inucniri qͥđ om̃is exhis locis argum̃tõ po¬
terit. Inuẽta exornari ⁊ certas in partes distin¬
qui. & suauissimũ est E sũme necessariũ &̃ ab
artis scriptoribꝰ maxĩe neglectũ. Qre E de ea
p̾cepcione nob̃ ẜ. in hoc loco dicendũ uisum ẽ.
ut ad inuẽcionẽ rõ argumẽtandi ad iũgeretur.
et magna cũ cura. ꝙ cũ diligẽcia locus hic oĩs
ꝯsidandus ẽ. qđ rei nõ solũ magna utilitas ẽ.
sed p̃cipiẽdi qͦ sũma difficultas. Oĩs gͥ argu
dubiis captat assensionẽ eiꝰ qui cũ iustituta ẽ.
Iuibus assensionibꝰ facit ut illi dubia q̃dam
res ꝑꝑ similicudinẽ rerũ earũ. quibꝰ assensit ꝓ¬
trates cũ xenefontis uxore. et cũ ip̃o ⁊ enophõte
aspasiam locutã. Dic mͥ queso tenophõtis uxor.
sic uicina tua melius ħat aurũ ꝙͣ ha utrum

Expanded text:
usae, quid cuique conveniat, ex hac copia digeremus. usae, quid cuique conveniat, ex hac copia digeremus. Atque inveniri quidem omnis ex his locis argu- mentatio poterit: inventam exornari et certas in partes distingui et suavissimum est et summe necessariuet de ea praeceptione nobis et in hoc loco dicendum visum est, ut ad inventionem argumentandi ratio adiun- geretur. et magna cum cura et diligentia locus hic om- nis considerandus est, quod rei non solum magna uti- litas est, sed praecipiendi quoque summa difficultas. Omnis dubiis captat assensionem eius, cum quo instituta est; quibus assensionibus facit, ut illi dubia quaedam res propter similitudinem earum rerum, quibus adsensit, pcrates cum Xenophontis uxore et cum ipso Xenophonte Aspa- siam locutam: dic mihi, quaeso, Xenophontis uxor, si vicina tua melius habeat aurum