comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
menta habebit i pallium ⁊ mitram optimam cirothecas ⁊ anulum pontifica¬
lem. Et sic ornatus cum om̃ib uenit ad portam siue gradus eccl̃ie ⁊ ibisedet¬
in sede sibi p̃parata Et Prior diacon Cardiñ extrahit ei mitram ⁊ ponit coro¬
nam que uocatur regnum in capite toto ppło clamante Rayriel̃. ¶ Quo facto
quilibet Cardinal̃ ⁊ presatus equitet equum cooꝑtum panno abbo. Subdiaco¬
ni uero Capessani Ecrinarii ⁊ alii equitent ornate uestiti non tamen ha¬
bebunt equos cooꝑtos. Papa uero equitat equum magnum falleratum ⁊ coo
pertum tantum ꝙ parte posteriori de scarleto / Et postꝙͣ equitauerit. fit ibi
in eodem loco iactus pecuniẽ seu missilium ꝑ senescallum uel alium ter. Et post
papa proicit. ¶ Sic autem omnib equos ascendentib ¶ Prior diaconoꝵ¬
cum ferula ordinat processionem hoc modo ¶Primo precedet equus dñi
pape faleratus ¶ Secundo uadit subdiaconus cum auce ¶ Tertio duo-¬

Expanded text:
menta habebit, et pallium, et mitram optimam, et chirothecas, et annulum pastoralem; et sic cum omnibus venit ad portam, sive ad gradus ecclein sede sibi praeparata; et prior diaconorum cardinalium extrahit ei mitram, et ponit coronam, quae vocatur regnum, in capite, toto populo clamante Kyrie, eleison. Quo facto, quilibet cardinalis et praelatus equitat equum coopertum panno ani vero, capellani, scrinarii, et alii equitant ornate vestiti, non tamen habent equos coopertos. Papa equitat equum magnum phaleratum pertum tantum ex parte posteriori de scarleto; et postquam equitavit, fit ibi in eodem loco jactus pecuniae sex missilium per senescalcum, vel alium ter, et post papa projicit. Sic autem omnibus equum ascendentibus, prior diaconocum ferula ordinat Processionem hoc modo. Primo procedit equus domini papae phaleratus; secundo vadit subdiaconus cum cruce, tertio duo
Abbreviated transcription (Latin):
castaria Capessum ⁊ capam contra aquam ne pluat ⁊ mitrale.
trib panib. Item .iiii. incisoria de pane in una tobalea pro manib lauandis¬
¶ Item de aqua frigida ⁊ calida pro manib lauandis Item parabunt in eccl̃ia lo-¬
cum ubi se debet iaduere ⁊ locum post altare. ⁊ alium iuxta altare ubi debet sede¬
re. ⁊ faldistorium erit̃ paratum ante altare iñ quo incumbat cum fiat letania.
¶Item iñ eccl̃ia parabitur locus ad sedendum ubi siat pb̃rium ⁊ ubi erit faldistorium
ad sedendum¬
¶ Item̃ subdiacomi dñi pape tam Capelli ꝙͣ ali sunit induci timicellis. Et ẜ̃uant et
ta et habeat equos et ueniant eques cum processione cum papa ⁊ unus eoꝵ sit
paratus ad portandum crucem alius ad faciendum secaniam in eccl̃ia et tertus
ad seruiendum de tobalea. Et diaconus qui cantauit Eplam in processione por¬
tabit sibrum euangeliorum ⁊. Prior eorum portabit pallium super altare tꝑe
debito

Expanded text:
calcaria, capellum et cappam contra aquam ne pluat, et mitraletribus panibus. Item quatuor incisoria de pane in una tobalea pro manibus lavandis. Item de aqua frigida et calida pro manibus lavandis. Item portabunt in ecclesia locum ubi se debet induere, et locum post altare, ubi debet sedere: et faldistorium erit paratum ante altare, in quo incumbat cum fiet litania. Item in ecclesia parabitur locus ad sedendum, ubi fiet presbyterium, et ubi erit faldistorium ad sedendum. Item subdiaconi domini papae, tam capellani, quam alii, sint induti tunicellis, et serviant et ta: et habeant equos, et veniant eques cum Processione cum papa; et unus eorum sit paratus ad portandum crucem, alius ad faciendum litaniam, et tertius ad serviendum de tobalea; et diaconus qui cantavit Epistolam, in Processione portabit librum Evangeliorum, et prior eorum portabit pallium super altare tempore debito
Abbreviated transcription (Latin):
misserum solemnia celebranti seruie solet in officio Capellĩ Ep̃s Cardinã dicb qui
processionales uocantur in quib uidebitur. Idem pontifex longe ab astari saa is
induitur uestib ⁊ cum codimata processione mapa super caput eius extensa ad sa
cum albare procedit. Alõ uero dieb in quib non sit huiusmodi procesionis solen¬
nitas seruire solet pob̃r. Cardinalis. Ged a feria quarta iñ capite Ieuin sicet dt̃a
processio fieri soleat tamen pb̃i. Cardiał serure debet ¶ Quando auten pon¬

Expanded text:
Missarum solemnia celebranti servire solet in officio capellani episcopus cardinalis diebus qui processionales vocantur: in quibus idem pontifex longe ab altare sacris indutus vestibus, et cum ordinata P vero diebus, in quibus non fit hujusmodi Processionis solemnitas, servire solet presbyter cardinalis. Sed a feria quarta in capite jejunii, licet dicta processio fieri soleat, tamen presbyter cardinalis servire debet. Quando autem pon
Abbreviated transcription (Latin):
SAncte Gabriel
R Tũ ilum a diuua
Sancte Raphael
R Gu illum a diuua
S ancte Iol̃os bapt̃a
Sancte Petre
R Tñ illum adiuua
Sancte paule
R. Guillum a diuua
Sancte Andrea
R Tu̾ issum adiuua
Sancte Etephane
R Gũ illum adiuua
Sancte leo
R Tũ issum adiuua
Sancte Gregori
R Tũ ilsum adiuua
Sancte. Benedicte
R Tu ilsum adiuua
Sancte Basili
R Tũ illum adiuua
R Tũ illum adiuna
R Tu ilsum aduiua
S ancta lucia
R uu illum adiuua¬
de euangelio et sie missa ordine suo procedit usq ad finem Et cõĩcabit ppͣ
cum solenitate non super altare sed ad sedem ¶ Post missam dict papa
sit nomen. dñi benedictum. Et r. Ex hoc nunt ⁊ cͥ ⁊ dat benedictionem¬
¶Om̃nib rite ꝑactis ip̃e papa ⁊ omnes Cardinales ⁊ alii Prelati ⁊
subdiaconi quilibet in gradu suo induetur uestimentis preciosis albi coloris

Expanded text:
Sancte Gabriel, resp. Tu illum adjuva. Sancte Raphael, resp. Tu illum adjuva. Sancte Joannes Baptista, Sancte Petre, resp. Tu illum adjuva. Sancte Paule, resp. Tu illum adjuva. Sancte Andrea, resp. Tu illum adjuva. Sancte Stephane, resp. Tu illum adjuva. Sancte Leo, resp. Tu illum adjuva. Sancte Gregori, resp. Tu illum adjuva. Sancte Benedicte, resp. Tu illum adjuva. Sancte Saba, resp. Tu illum adjuva. resp. Tu illum adjuva. . Tu illum adjuva. Sancta Lucia, resp. Tu illum adjuvade Evangelio. Et sic Missa ordine suo procedit usque ad finem; et communicabit papa cum solemnitate, non super altare, sed ad sedem. Post Missam dicit papa Sit nomen Domini benedictum, et resp. Ex hoc nunc, etc., et dat Benedictionemis, ipse summus pontifex et omnes cardinales, et alii praelati et subdiaconi, quilibet in gradu suo indutus vestimentis pretiosis albi coloris,
Abbreviated transcription (Latin):
Gloria in excelsis. uel dominus uob̃cum. ꝑactis scificet prius omnib alis
que consecrationem precedunt ut supra ⁊ hoc amplius quia papa debet cũ
aliis ornamentis here anulum pontificalem. Etabunt autem dum hec bndic¬
tio segitur. tam papa ꝙͣ Ep̃s qui benedicit. ac asii Cendinases ⁊ Ep̃i modo i or¬
dine tradito superius in consecratõe. ¶ Oratõem pͥmami dat ep̃o abanẽo orõ ⁊¬

Expanded text:
Gloria in excelsis Deo, vel Dominus vobiscum. Peractis scilicet prius omnibus aliis Gloria in excelsis Deo, vel Dominus vobiscum. Peractis scilicet prius omnibus aliis quae consecrationem praecedunt, ut supra; et hoc amplius, quia papa debet cum aliis ornamentis habere annulum pontificalem. Stabunt autem, dum haec Benedictio legitur, tam papa quam episcopus qui benedicit, et alii cardinales et episcopi, modo et ordine tradito superius in consecratione. Orationem primam dat episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
Et post mensas cardimalium erunt mense omuum prelatoꝵ ⁊ aliorum nobi¬
sium. Et aitensde ꝙ papa stabit dum comedet mndutus ⁊ caltiatus ut dictum est
cum mit̾ra. Cardnases uero omnes hafebunt superpesitia cum camisis ⁊ man¬
cesso ⁊ mutis abis simpsiciss. ⁊ ita comedent a om̃s presatisumst ¶ Corari
P. seruient saici maiores natu ⁊ nobisiores qui presentes erunt. Comestione
se seruiente fundente aquam Card lauanti. Cardinales autem qui assistunt
teneant tobeseam unus ex sua parte sauantis aster ey astera. Et sic sib̃i adm
uic̃em mutuo seruiant. Quid ommie sotis ⁊ redditis gratĩs papa reduatur
a duos Curdmnal̃ ad Cameram ubi sacris eputus quiesat. Cai dinales uero¬
⁊ ali prelati redeunt ad hospitia sua eques cum mitris parati sicut nñ comesti¬
one steterunt. ¶ Item benedictio pp . de Epõ facti que eohibenda est in ecec̃
soco que consecratio facienda uidebitur inter ustimum. Eyrieseyson misse ⁊

Expanded text:
um praelatorum et aliorum nobilium. Et attende quod papa stabit, dum comedit, indutus et calceatus, ut dictum est, cum mitra. Cardinales vero omnes habebunt superpellicia cum camisiis, et mantellis, et mitris albis simplicibus; et ita comedent, et omnes praelati sipapa servient laici majores natu et nobiliores qui sunt praesentes. Qua comessatione o lavabit, serviente fundente aquam cardinali lavanti. Cardinales qui assistunt tenent tobaleam, unus ex una parte lavantis, alter ex altera, et sic sibi ad invicem mutuo serviant; quibus omnibus lotis, et redditis gratiis, papa reducitur a duobus cardinalet alii praelati redeunt ad hospitia sua eques cum mitris paratis, sicut in comestione steterunt. Item Benedictio papae de episcopo facti, quae exhibenda est in eodem loco; quae consecratio facienda videbitur inter ultimum Kyrie, eleison Missae, et
Abbreviated transcription (Latin):
Eus in cuius manu corda sunt regum incłina ad preces humilita¬
tis nostre aures nuscricordie tue et imperatori nostro famulo. N. regi¬
meir tue appone sapiencie ut hiaustis de cuo fonte conailiis et cibi pla¬
ceat et super omnia precellat. ꝑ. ¶ Cum autem intra eccl̃iam in
medio rote peruenerint portuensis Ep̃s hanc orationem supra ip̃m
decantet
¶Oratio

Expanded text:
eus, in cujus manu sunt corda regum, inclina ad preces humilitatis nostrae aures misericordiae tuae, et imperatori nostro famulo N. regimen tuae appone sapientiae, ut, haustis de tuo fonte consiliis, et tibi placeat, et super omnia regna praecellat. Per. Cum autem intra ecclesiam in medio rotae pervenerit, Portuensis episcopus hanc Orationem super ipsum decantet. Oratio
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid ⁊ diffiture possunt ¶ Diacones in conspectu Epõrum stent ¶ deinde
ingrediantur laia qui electione concilii interesse meruerint ¶ Ingredian-¬
tur quoq notarii quos ad recitandum uel excipiendum ordo requirit᷑

Expanded text:
aliquid, et definire possunt. Diacones in conspectu episcoporum stent. Deinde aliquid, et definire possunt. Diacones in conspectu episcoporum stent. Deinde ingrediantur laici qui electione concilii interesse meruerint. Ingrediantur quoque notarii quos ad recitandum vel
Abbreviated transcription (Latin):
ca uestra deo ¶ In fine completa oratione misse diaconus ordinatus
⁊ c. diaconus ordinatus stans in dextro cornu altaris sine mitra dicit ter¬
¶ Lultos annos Qualibet uice altius. Et qualibet uice genuflectendo
coram papa stante cum mitra. ¶ In fine Ordinatus oscufetur pedem
pape ⁊ recipitur ad osculum a papa.
¶ Ordo qui obseruatur in celebratione concili generalis
Nce solis orcum eiciãtur om̃s ab eccl̃ia obseratis ꝙ forib cuictis ad¬
ĩ unã ianuam ꝑ quã sacerdotes ingredi oportet hostiarii scabũt Et ꝯuẽien¬
tes om̃s Ep̃i pariter introibunt ⁊ ẜm ordinatõĩs sue tp̃s residebunt/
¶Post ingressum om̃ium Epõꝵ atq consensum uocentur deinde pb̃i quos
causa probauerit introire nullus q se inter eos ingerat diaconorum¬
¶ Post hos ingrediantur diacones probabiles quos ordo poposcerit int̃-
tamen sessuros secum metropolitanus elegerit. Qui utiq ⁊ cm eo iudicare

Expanded text:
ta vestra Deo. In fine, completa Oratione Missae, diaconus ordinatus ta vestra Deo. In fine, completa Oratione Missae, diaconus ordinatus omini benedictum, etc. Diaconus ordinatus stans in dextro cornu altaris sine mitra dicit ter Multos annos, qualibet vice altius, et qualibet vice genu flectendo coram papa stante cum mitra. In fine ordinatus osculetur pedem papae, et recipitur ad osculum a papa. CIV. Ordo qui observatur in celebratione concilii generalis. Ante solis ortum ejiciantur omnes ab ecclesia, obseratisque foribus cunctis ad unam januam, per quam sacerdos ingredi oportet, ostiarii stabunt. Et convenientes omnes episcopi pariter introibunt, et secundum ordinationis suae tempus residebunt. Post icausa probaverit introire. Nullus se inter eos ingerat diaconorum. Post hos ingrediantur diaconi probabiles, quos ordo poposcerit interetamen sessuros secum metropolitanus elegerit, qui utique et cum eo judicare
Abbreviated transcription (Latin):
nistra super tuicelam/. et mitra ii capite. Undit deposita mitra/ adie¬
uerentiam pedis dñi pape more consueto. Genu flectit etiam coram astari
dicens basse Q unda cormeum ⁊ c. Recipit librum euangelioꝵ de altari
Petit inclinato capite benedictionem a dño pp. dicens basse Ii ube dõ¬
ne benedicere Et recepta benedictione uadit cum libro ad pulpitum.
Et mapiẽs dicit Dommꝰ nobiscum. Et cum spũ tuo. S eꝙ̃tia
sancti euangelii ⁊ cͦ. Signando librum a se G loria tibi dñe. In illo
tempore ⁊c̃ ¶ Dicto euangelio osculetur principium dã euangelii.
In cetĩs uero mistret ut diaconus ⁊ faciat que incumbũt ¶ Dum dicitu
Offertorium offerat more consueto duos torticios magnos accensos.
duos panes/ ⁊ duas amphoras uini. Et offerendo singula manum ppͣ.
osculetur. Papa uero oblata leuiter tangit ¶ In oratione super po¬
płm papa dicit Oremus diaconus ordinatus dicit Numiliate capi¬

Expanded text:
nistra super tunicellam et mitram in capite: vadit, deposita mitra, ad renistra super tunicellam et mitram in capite: vadit, deposita mitra, ad reverentiam domini papae more consueto. Genu flectit etiam coram altari, dicens basse Munda cor meum, etc., recipit librum Evangeliorum de altari; petit inclinato capite Benedictionem a domino papa, dicens basse Jube, domne, benedicere; et, recepta Benedictione, vadit cum libro ad pulpitum, et incipiens dicit Dominus vobiscum. Et cum spiritu tuo. Sequentia sancti Evangelii, etc., signando librum et se. Gloria tibi, Domine. In illo tempore, etc. 393 Dicto Evangelio, osculetur principium dicti Evangelii, in caetero vero ministret ut diaconus, et faciat quae incumbunt. Dum dicitur Offertorium, offerat more consueto duos torticios magnos accensos, duos panes et duas amphoras vini; et offerendo singula manum papae osculetur. Papa vero oblata leviter tangit. In Oratione super populum papa dicit Oremus. Diaconus ordinatus dicit Humiliate capi
Abbreviated transcription (Latin):
cum nota E mute ⁊cͦ. ¶ Ad cõsumandum diacoĩ officum dñs ppͣ
accipiens stolam qua ordinandus suꝑ dalmaticam tenebat dicat sine
noca Acape stolam ⁊ cͦ. Quam suꝑ humerum sinstium oidinandi
ponis. Et a suuistus sub latere dextro cutundata ligatur. Demde do¬
unus pp̃ dcit sib̾rum eua̾ngesioꝵ in manib ordinandi dicens sine nota
cõpe potestatem et cͦ. demde dat Benedictionem scu orationem di¬
cens cun nota E xaudi dñe a.cͦ. ¶ Sonsequenter facta piefata
consetratione/ Cardmalis tunc ordinatus indiutur a ministris cuni-¬
cesfa alba. Et statim idem oidinandus daliatica alba induatũr papa tã¬
gente ipsam dalmaticam super humerum ⁊ dicentem sibi siune nota.
Nduat te dñs uestunento a c̾ ¶Sstino ordinatus ostuletur pe a¬
dem dñ p. ⁊ pp recipit eum ad osculum Ordinatus uero statã post ie
apitiui ad osculum ab om̃ib diaconib Cardinalib et etiam ab om̃ib

Expanded text:
cum mitra, Emitte, etc. Ad consummandum diaconi officium dominus papa cum mitra, Emitte, etc. Ad consummandum diaconi officium dominus papa accipiens stolam, quam ordinandus super dalmaticam tenebat, dicat sine nota, Accipe stolam, etc., quam super humerum ordinandi ponit, et a sinistris sub latere dextro circumdata ligatur. Deinde dominus papa dat librum Evangeliorum in manibus ordinandi, dicens sine nota Accipe potestatem, etc. Deinde dat Benedictionem seu Orationem, dicens cum nota Exaudi, Domine, etc. Consequenter facta praefata Oratione, cardinalis tunc ordinatus induitur a ministris tunicella alba, et statim idem ordinandus dalmatica alba induatur, papa tangente ipsam dalmaticam super humerum, et dicente sibi sine nota Induat te Dominus vestimento, etc. Ultimo ordinatus osculetur pedcipitur ad osculum ab omnibus diaconibus cardinalibus, et etiam ab omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
cori ordinetis ¶ Papa cum mitra ¶ Scs illum dignum esse ¶ Re¬
spondens offerens Quantum humana fragilitas esse sinit. Et scio ⁊
restificor ipsum dignum esse ad huius omis officii ¶Papa sedendo cũ
mittra dicat. Diaconum opoitet offerce ac̃. Ordinando genuflexo¬
¶Bnuc papa segendo ⁊ sedendo cum mitra dict uxiliante deo et t.
fiat letauia pp recumbente cum intra super faldistorio et oidinando ꝓstꝰ¬
to ante astare dalmatica cum stosa interim si uelit assignata alicui.
¶Quã compseta papa reuerticur ad sedem Ordmandus stet ante faciem
eius reuerenter ¶ Papa stans cun mitra dicit. ¶ Ouune uotum
ꝑg Deinde papa ordinando stante inclmnato ante ip̃m dicat in modũ
prefacionis O remus difectissimi acͥ papa dicit Oremus. diaco¬
nus a dextris. Flectamus genua diaconus a sinstris leuate papa dic̃
desto quesunius ⁊ cͦ ꝑ modum prifationis licet aliqui dicant le¬
gendo Qua cõpleta solus paꝑa ponat manũ suꝑ caput ordinandi diced

Expanded text:
coni ordinetis. Papa cum mitra: Scitis illum dignum esse? Respondet offerens: Quantum humana fragilitas esse sinit et scio, testificor ipsum dignum esse ad hujus onus officii. Papa, sedendo cum mitra, dicit: Diaconum oportet 392 offerre. etc., ordinando genuflexoTunc papa, legendo et sedendo cum mitra, dicit Auxiliante Deo, etc. Fiat litania, papa recumbente cum mitra super faldistorio, et ordinando prostrato ante altare; dalmatica cum stola interim, si velit, assignata alicui. Qua completa, papa revertitur ad sedem. Ordinandus stet ante faciem ejus reverenter. Papa stans cum mitra dicit Commune votum, etc.; deinde papa, ordinando stante inclinato ante ipsum, dicat in modum Praefationis: Oremus, dilectissimi, etc. Papa dicit Oremus; diaconus dicit Flectamus genua; diaconus a sinistris, Levate; Papa dicit Adesto, quaesumus, etc., per modum Praefationis, licet aliqui dicant legendo. Qua completa, solus papa ponat manum suam super caput ordinandi, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
in omnib necessitatib et utilitatib suis aistodiendo et conseruando po¬
ssessiones et honores et iura cius quantum diuino fultus adiutorio secũ¬
sancta ¶ Deinde summus pontifex cum ordinib suis ad altare proce¬
dit et facta ibi oratione ad sedem ascendit Rege cum suis et tribus
Epĩs uidelicet hostiensi et Portuensi et abbanonsi in Eeclia sancte
marie iñ currib remanente ubi a canonicis sancti Petri receptus in
fratiem imperialib induatur insignib/ daco ip̃ius pallio Camerario
dñi pape qui precedentib illis canonicis cantantibus. Petre amas
me ¶ Cur̃a ad hostium basilice principis aposto lorum peruenerit
que porta argencca nuncupacur deducentib eum hincinde comite la¬
teranẽn pasatu et p̾micerio Iudicumn Romanorum Abbaneñ Episcopꝰ
ance ip̃am portam argenteam hanc super cum benedictionem infum¬

Expanded text:
in omnibus necessitatibus et utilitatibus suis, custodiendo et conservando poin omnibus necessitatibus et utilitatibus suis, custodiendo et conservando possessiones et honores et jura ejus, quantum divino fultus fuero adjutorio, secunc sancta Dei Evangelia. » Deinde summus pontifex cum omnibus ordinibus suis ad altare procedit; et facta ibi Oratione, ad sedem ascendit, rege cum suis et tribus episcopis, videlicet Ostiensi, et Portuensi, et Albanensi, in ecclesia sanctae Mariae in Turribus remanente, ubi, a canonicis sancti Petri receptus in fratrem, imperialibus induatur insignibus, dato ipsius pallio camerario domini papae. Qui, praecedentibus illis canonicis, cantanme' etc. cum ad hostium basilice principis apostolorum pervenerit, que porta argentea nuncupatur, deducentibus eum hinc inde comite Lateranensis palatii et primicerio iudicum Romanorum, Albanensis episcopus ante ipsam portam argenteam hanc super eum benedictionem effun
Abbreviated transcription (Latin):
lib et in proximiori gradu subdiaconis et acolicis p̾micerio et canto¬
rib astantib circa illos cum magnatib et officialib et nobilib et inii-¬
sceualib aulo papalis ¶ Bunc rex cun Archiepis et Ep̃is principib ⁊¬
magnatib sius ascendens ad summum pontificem reuerenter osculetur
pedes ip̃ius et offerens ei aurum quantum sibi placuerit benigne reci¬
piatur ab eo ad osculum et ad amplerum ¶ Quo demum surgente
ip̃e rex a parte dextera et prior diaconorum a parte sinistra deducant
eum usq ad eccl̃iam sancte Marie in currib ubi ante altare sub diacono
euange lium textum teuente rex super eum corporaliter prestet huius¬
modi Iuramentum
Go enum rex Romanorum annuente dño futurus imperator pro¬
mũtd spondeo ⁊ polliceor acq Iuro deo et beato petro me decetero ꝓ¬
tectorem ac deffensorem fore summi poncificis et sancte Romane ecclie

Expanded text:
aconis cardinalibus, et in proximiori gradu subdyaconis et accolitis, primicerio et cantoaconis cardinalibus, et in proximiori gradu subdyaconis et accolitis, primicerio et cantoribus astantibus circa illos cum magnatibus et nobilibus, officialibus et ministerialibus aule papalis. Tunc rex cum archiepislibus et magnatibus suis ascendens ad summum pontificem, reverenter osculetur pedes ipsius; et offerens ei aurum, quantum sibi placuerit, benigne accipiatur ab eo ad osculum et ad amplexum. Quo demum surgente, ipse rex a parte dextra, et prior diaconorum a parte sinistra, deducant eum usque ad ecclesiam sanctae Mariae in Turribus, ubi ante altare subdiacono evangelicum textum tenente, rex super eum corporaliter praestet hujusmodi juramentum. « Ego N. rex Romanorum, annuente Domino futurus imperator, promitto, spondeo, et polliceor atque juro Deo et beato Petro, me de caetero protectorem ac defensorem fore summi pontificis et sanctae Romanae ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
ut respectu gracie tus solidati precones iurcucis efficiamur intrepidi cuũq
Ualtanus uerbum cum om̃i fiducia loqui. Amere ⁊
¶Inapit ordo ad benedicendum Imperatorem quando Coronatur
Om rex in imperatorem electus peruenerit ad portam collinam q̃
est iuxta casiellum crestentii recpiatur honorisice a clero urbis cum cru¬
cib et turibulis/ et processionaliter deducatur usq ad gradus basi¬
lice sancti petri cantantib uniuersis. Ette mitto ãgelum mneum
Camerarius eius missilia spargentib ante ipsum / et prefecto urbis
gladium preferente/ Cum autem perueuerit ante basilitam in pla¬
tea que cortina uocatur dextrandus est a senatorib usq ad gradus
predictos ubi eo desc̃. ñ tradendus est equus cu rex insederat illis Inte¬
rim suramus poncifex cum omnib ordinib suis p̃p̃aret se in secretano tan¬
quam celebiaturus diuna et processionaliter exiens usq ad suggestum aree

Expanded text:
ut, respectu gratiae tuae solidati, praecones virtutis efficiamur intrepidi, tuumque ut, respectu gratiae tuae solidati, praecones virtutis efficiamur intrepidi, tuumque valeamus verbum cum omni fiducia loqui. Amen. CV. Incipit ordo ad benedicendum imperatorem, quando coronatur. Cum rex in imperatorem electus pervenerit ad portam Collinam, quae est juxta castellum Crescentii, recipiatur honorifice a clero Urbis cum crucibus et thuribulis, et processionaliter deducatur usqlice sancti Petri, cantantibus universis: 'Ecce mitto angelum meum' etc., camerariis eius missilia spargentibus ante ipsum et prefecto Urbis gladium preferente. Cum autem pervenerit ante basilicam in platea, que Cortina vocatur, dextrandus est a senatoribus usque ad gradus predictos: ubi eo descendente tradendus est equus, cui rex insederat, illis. Interim autem summus pontifex cum omnibus ordinibus suis preparet se in secretario tamquam celebraturus divina, et processionaliter exiens usque ad suggestum aree
Abbreviated transcription (Latin):
centib hec benedictio explicetur. A p̃s dei filius qui est mitium et
finis complementum cubuat caricatis am̃. Et qui nos ad expletio¬
nem huius ꝑuenire fecit conalii absolucos uos efficiat ab om̃i cõgre¬
gatione delicti am̃ ¶t ab om̃i reatu liberiores effecti absoluti etiam ꝑ
donũ spiuritus sc̃i feliai reditu uestrarum sediũ cubilia repetatis illesi am̃
Quod ipse prestare dignetur cuus regnum ⁊ Imꝑiũ ꝑmanet in secu¬
pãritir residente Metropolicano ab ipso prinum incipiente officium oscu¬
sum sibi nuicem omnes pariter daibunt. ¶ Sicq data sibi inuitem pace
Conuentus concilu absoluatur ¶ Oratio secundi diei¬
LOstrorũ tibi dñe curuances genua cordiũ quesumꝰ ut bonũ quod nob
a ce requiritur exequamur salicet ut ꝓmpta tecum solicitudine gradiẽ¬
tes discrecionis ardue subtile iudicium faciamus ac misericordiam diligẽ¬

Expanded text:
centibus haec Benedictio explicetur: Christus Dei Filius, qui est initium et centibus haec Benedictio explicetur: Christus Dei Filius, qui est initium et finis, complementum vobis tribuat charitatis. Amen. Ut qui vos ad expletionem hujus fecit pervenire concilii, absolutos vos efficiat ab omni congregatione delicti. Amen. Ut ab omni reatu liberiores effecti, absoluti etiam per donum Spiritus sancti, felici reditu vestrarum sedium cubilia repetatis illaesi. Amen. Quod ipse praestare dignetur, cujus regnum et imperium permanet in saecupariter residente metropolitano, ab ipso primum incipiente officium, osculum sibi invicem pariter dabunt. Sicque data sibi invicem pace conventus concilii dissolvatur. Oratio secundi diei.--Nostrorum tibi, Domine, curvantes genua cordium, quaesumus ut bonum quod a nobis a te requiritur exsequamur, scilicet, ut, prompta tecum sollicitudine gradientes, discretionis arduae subtile judicium faciamus, ac misericordiam diligen
Abbreviated transcription (Latin):
li tui perfectiõi deputa quesumꝰ que ꝑfecto equitatis sine / concludere
preoptamus / te in nr̃is prinapiis occursorem poposcimꝰ te quoq in ħ
fine udiciorum nr̃oꝵ excessib adesse precamur. Scilicet ut ignoran¬
cie partas/ ut et errori indulgoas ut perfectis uotis ꝑstãm opens ef¬
ficatiam largiaris. Et quia conscientia remordante cabescimus ne aut
ignorantia nos craxerit in errorem aut preceps forsitam uoluntas impu¬
lerit iusticiam declinare. Ob hoc te poscimus te rogamus ut si quid offen¬
sionis in hac conclii celebritate accrayimus / condonare ac remuscibile
facere digneris ut in eo ꝙ solutiui sumus aggregatum concilium a
cunctis primum absoluamur nostrorum nexib delictorum qualiter ⁊
transgressores uenia. ⁊ conficentes tibi subsequatur remimeratio sempit̾¬
na ¶ Huic oratõi. Oratio. Pater nr̃. adiungatur. Et cunctis ad hue ia¬

Expanded text:
li tui, perfectioni deputa, quaesumus, quae perfecto aequitatis fine concludere li tui, perfectioni deputa, quaesumus, quae perfecto aequitatis fine concludere peroptamus. Te in nostris principiis occursorem poposcimus; te quoque in hoc fine judiciorum nostrorum excessibus adesse precamur, scilicet ut ignorantiae parcas, ut et errori indulgficaciam largiaris. Et quia conscientia remordente tabescimus, ne aut ignorantia nos traxerit in errorem, aut praeceps forsitan voluntas impulerit justitiam declinare, ob hoc te poscimus, te rogamus, ut si quid offensionis in hac concilii celebritate attraximus, condonare ac remissibile facere digneris, ut in eo quod soluturi sumus aggregatum concilium, a cunctis primum absolvamur nostrorum nexibus delictorum, qualiter et transgressores venia, et confitentes tibi subsequatur remuneratio sempitna. Huic Orationi Oratio Pater noster adjungatur; et cunctis adhuc ja
Abbreviated transcription (Latin):
editas diligenti consideratione retractent ne in aliquo offendissent.
Item in die quo conailium abroluendum est/ Canones qui in sancta syno¬
do constituti sunt coram eccl̃ia in publico refegantur. Quib explici¬
cis Respondeatur in choro am̃. ¶ Deinde ad locum redeuntes ubim cõ¬
alio resederunt Canones ipõs subscubant ¶ Admonendi quoq a me¬
tropolitano sunt de pasta uenturo quo ueniat die ¶ Admonendi etiam
sunt quo tempore superuenienti anno ad faciendum concilium uoni¬
ant ¶ Eligendi etiam de Epĩs qui cum metropolitano dies festos
natalis dñi et sanctum pasca debeant celobrare ¶ Post hec dicente
Archidiacono. Orate. Omnes sil pariter in terra se ꝓsternent ubi di¬
ntissime orantes hanc imus ex maiorib orationem dicat Otõ¬
ulla est dñe humane conscientie uirtus que moffense possit tue
uoluntatis iudicia expedire. Et ideo quia imꝑfectum nr̃m uidorunt ocu¬

Expanded text:
editas diligenti consideratione retractent, ne in aliquo offendissent. editas diligenti consideratione retractent, ne in aliquo offendissent. Item in die quo concilium absolvendum est, canones qui in sancta synodo constituti sunt coram ecclesia in publico relegantur. Quibus explicitis, respondeatur in choro Amen. Deinde ad locum redeuntes, ubi in concilio resederint, canones ipsos subscribant. Admonendi quoque a metropolitano sunt de Pascha venturo, quo veniat die. Admonendi etiam sunt quo tempore supervenienti anno ad faciendum concilium veniant. Eligendi etiam de episcopis qui cum metropolitano dies festos Natalis Domini et sanctum Pascha debeant celebrare. Post haec, dicente archidiacono Orate, omnes simul pariter in terra se prosternent, ubi diutissime orantes hanc unus ex majoribus Orationem dicat. Oratio.--Nulla est, Domine, humanae conscientiae virtus quae inoffense possit tuae voluntatis judicia expedire. Et ideo quod imperfectum nostrum viderunt ocu
Abbreviated transcription (Latin):
ut dictum est rebus collationem habeant ¶ In reliquis autẽ dieb cũ-¬
ctis astantib oratio colligenda est Et sic cõsedentes causarum negotia
iuste ⁊ resigiose colligant. Nullus tamen tumultus aut inter consedentes
aut inter astantes habeatur ¶ Eodem tamen modo codemq ordine ad
concilium omnes ꝑ singłos dies ingrediantur quo superius iam pre¬
missum est ¶ Nam ⁊ si pb̃u reliqui aut diaconi cleria siue laici de hus
que foris steternt conalium pro qualibet re credideuiñt appellan dũ
ecclie Metropolicañ Archidiacono causam suam intuet et ille con-¬
cilio denuntiet. Tunc issis ⁊ introcundi sigillatim ⁊ ꝓponendi ficentia cõ¬
cedatur. Nulsus autẽ Ep̃orum a cetu cõmuni secedat anteꝙ̃ hora ge¬
neralis secessionis adueniat ¶ Concilium quoq nullus soluere aude¬
ante duos uel tres dies ꝙͣ soluatur conalium/ omnes consticutões a se

Expanded text:
ut dictum est, rebus collationem habeant. In reliquis autem diebus, cunut dictum est, rebus collationem habeant. In reliquis autem diebus, cunctis astantibus, Oratio colligenda est; et sic consedentes causarum negotia juste et religiose colligant; 396 nullus tamen tumultus aut inter consedentes, aut inter astantes habeatur. Eodem tamen modo, eodemque ordine ad concilium omnes per singulos dies ingrediantur, quo superius jam praemissum est. Nam et si praesbyteri reliqui, aut diaconi, clerici, sive laici, de iis quae foris steterint concilium pro qualibet re crediderint appellandum, ecclesiae metropolitanae archidiacono causam suam intiment, et ille concilio denuntiet. Tunc illis et introeundi singillatim et proponendi licentia concedatur. Nullus autem ipsorum a coetu communi recedat, antequam hora generalis secessionis adveniat. Concilium quoque nullus solvere habeante duos vel tres dies quam solvatur concilium omnes constitutiones a se
Abbreviated transcription (Latin):
atur ꝙͣ ista omĩa explicentur.. Ita tamen ut iñ totos tres dies secaniarũ
nichil aliud agatur/ nec retractetur nisi sola collatio de misterio sancte
ninitatis et de ordinib sacris uel officiorum institutis Itant hec tota
parciantur per cotos illos tres dies ut nichil aliud ficut dictum est nisi
rola questio de hiis que predc̃a sunt habeatur. Ita ut lectio semꝑ cõgruẽs
ordinis cause ⁊ que querenda est ancecedat ¶ Post hec iñ quarto die re¬
lique ꝑ ordinem admictende sunt. ¶ Sicq om̃s qui de religiosis iñ retro¬
actis dieb pro spiriturili instructõe intersuerant in concilio foris egredi¬
antur residentib aliquib pb̃rs in conalio quos Metropolitanus pro¬
bauerit honorandos ¶ Per singl̃os camen illos tros dies rogationũ
Sicq collecta a metropolitano oracione consurgant et de diuinis tãtũ

Expanded text:
atur, quam ista omnia explicentur; ita atur, quam ista omnia explicentur; ita nihil aliud agatur nec tractetur, nisi sola collatio de mysterio sanctae Trinitatis, et de ordinibus vel sacris, vel officiorum institutis, ita ut haec tota partiantur per totos illos tres dies, ut nihil aliud sicut dictum est, nisi sola quaestio de his quae praedicta sunt, habeatur, ita ut lectio semper congruens ordini, et causae quae quaerenda est, antecedat. Post haec, in quarto die reliquae per ordinem admittendae sunt, sicque omnes qui de religiosis in retroactis diebus pro spirituali instructione interfuerant in concilio, foris egrediantur, residentibus aliquibus presbyteris in concilio, quos metropolitanus probaverit honorandos. Per singulos tamen illos tres dies rogationum Sicque c
Abbreviated transcription (Latin):
nlłs uestrum in iudicando aut ꝑsonam accipiat aut quolibet fauore
uel munere pulsatus a uisto iudicio scienter auercatur aut discedat
Sed cum tota pierate quich cetui nr̃o se iudicandũ intusent retractate
ut net discordans contentio ad subuersionem iusticie int̾ uos locuĩ inueĩat
Nec item in ꝑ quireada cquitate/ iugor nũ ordinis uel solicitudo cepescat
ligiosi uniuersi ad audiendam doctrinam ¶ Sicq archidiatonꝰ lecturus
Canonẽ Coletañ conalii undecimi era. prima nec cumultu concilium
agurtur. Quo canone ꝑ lecto concilium Ephesinũ ex ordinẽ ꝑlegatur
deinde collatio pariter ⁊ instructio de misterio sc̃e trinitatis heatur sinulq
et de or dinib officiorum si in om̃ib sedib eiusdem ce libritatis unitas tene¬
leonis ad flaiuianũ Epm de crrorib Euticetis ⁊ misterio trinitatis legẽde
sunt ¶ Canones quoq de unitate officioꝵ nec aliud aliquid antea cranse¬

Expanded text:
aut personam accipiat, aut quolibet favore, vel munere pulsatus, a justo judicio scienter avertatur aut discedat; sed tota pietate eum qui coetui nostro se judicandum intulerit, retractate. Ut nec discordans contentio ad subversionem justitiae inter nos locum inveniat, nec in perquirenda ligiosi universi, ad audiendam doctrinam. Sicque archidiaconus lecturus canonem Toletani concilii undecimi aera prima, Ne tumultu concilium agitetur. Quo canone perlecto, concilium Ephesinum ex ordine perlegatur. Deinde collatio pariter et instructio de mysterio sanctae Trinitatis habeatur; simulque et de ordinibus officiorum, si in omnibus sedibus ejusdem celebratis unitas teneLeonis ad Flavianum episcopum de erroribus Eutychetis et mysterio Trinitatis legendae sunt, canones quoque de unitate officiorum, nec aliud aliquid antea transe
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Obseratis q ianuis et sedences iñ diuturno silentio sacerdotes ato cor
totum habentes ad dcum dicturus est Archidiatonus Orate.¬
¶ Statimn q omnes in terram prosteruentur tam episcopi ꝙͣ p̃b̃r̃i
Et orantes diutius cacite cum fletib atq gemitib unus ex Epis¬
copis semoribus surgens orationem palam fundat ad deum cunctis

Expanded text:
et sedentes in diuturno silentio sacerdotes, atque cor totum habentes ad Deum, dicturus est archidiaconus Orate; statimque omnes in terram prosternuntur, tam episcopi quam presbyteri; et orantes diutius tacite cum fletibus; 394 atque unus ex episcopis senioribus surgens, Orationem palam f
Abbreviated transcription (Latin):
Ie sabb̃i in quatuor tẽporib dñs pp. ueĩet ad eccl̃iam/ fit reuerenti¬
a more solito quam faciet ordinandus cum aliis si uelit Et statim sece¬
dit ad ꝑtem ubi suo tꝑe paramenta recipiet Et diatur t̾ria sexta et
nona ¶ Paratur dñs pp̃ quadragesimalib progreditur uersus alta¬
re fit reuerentia trium pb̃rorum ad osculum pectus. dicicur. Incroibo
⁊ cꝭ. ingreditur ad altare fit reuerentia diaconoꝵ ad osculum ⁊ ad poc¬
cus. Missa ꝓcedit suo ordine usq ad ultimum uersum Gractꝭ. In qua
missa sunt quinq ꝓphetio et in qualibet dicitur flectamus genua. Lo¬
uate ¶Aute ultimum uersum Gractꝰ Oidmnandus in diaconum Ctar¬
dinalem paratus more subdiaconi uidelicet cum succa cocta ꝑuo amic¬
tu ad spatulas Camiso seu abba Cintorio sine mampulo dalmaticam ue¬
ro et super eam stolam super manus ⁊ brachia portans A priore dia¬
conorum et altero diacono Card̃ ducitur sine mitra usq ad presentiã

Expanded text:
ie Sabbati in quatuor temporibus dominus papa veniet ad ecclesiam. Fit reverentia more solito, quam faciet ordinandus cum aliis, si velit; et statim secedit ad partem, ubi suo tempore paramenta recipiet; et dicitur Tertia, Sexta et Nona. Paratur dominus papa quadragesimalibus; progreditur versus altare; fit reverentia trium presbyterorum ad osculum et ad pectus. Dicitur Introibo; etc. Ingreditur ad altare; fit reverentia diaconorum ad osculum et ad pectus. Missa procedit suo ordine usque ad ultimum Versum Tractus; in qua Missa sunt quinque prophetiae, et in qualibet dicitur Flectamus genua, Levate. Ante ultimum Versum tractus, ordinandus in diaconum cardinalem paratus more subdiaconi, videlicet cum scuta, cotta, parvo amictu ad scapulas, camiso seu alba, cinctorio, seu manipulo, dalmatica vero, et super eam stolam sex manus et brachia portans a priore diaconorum, et alter diaconus cardinalis ducitur sine mitra usque ad praesentiam
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ad ab̃suendũ os consecratus uef ꝯsecrati sumere debent cũ pdc̃o ca¬
samo ta tam̃ ꝙ sis qui ultĩo sumit̾ suie sanguinẽ suie uinũ postꝙ̃ sũp¬
sic cum calamo ꝙ̃tum sumere potest residuum sunie casamo auriat: ut nichil
in casice irmeneat. Et nichisom̃iꝰ suggat ex utraq ꝑte calami/ Et si ꝙ forte
in ip̃o remansit. ⁊ tandem eũdem calamũ subdiac̃ tergat cũ pano quo tergi
tur caliy ¶ Oed sipontifex ab̃em uel abbẽs benedixiẽ p̃parande sũt hostis pro
ip̃is. Et ip̃i tꝑe oportumo accedentes ad pontificẽ cõĩcare debent modo p̃dc̃o non
tamen sumere de sangũe De missis de fuuctorun
Eteꝵ qͥuando poncifex soleniter celebrat pro defuncl̃is hec obẜuãda sũt
uss asiis turificeri debet. Item Epl̃a ⁊ euangesiũ non debent legi in ambone seu
astiori pufpĩto sed in ip̃o pb̃rio ꝓpe astare. Lecto autẽ euangesio nõ est defe¬

Expanded text:
etiam ad abluendum os consecratus vel consecrati sumere debent cum praedicto caetiam ad abluendum os consecratus vel consecrati sumere debent cum praedicto calamo, ita tamen quod si is qui ultimo sumit, sive sanguinem, sive vinum, postquam sumpsit cum calamo quantum sumere potest, residuum sine calamo hauriat, ut nihil in calice remaneat, nihilo minus sugat ex utraque parte calami, si quid forte in ipso remanserit; et tandem eumdem calamum subdiaconus tergat cum panno quodo pontifex abbatem vel abbates benedixerit, praeparandae sunt hostiae pro ipsis, et ipsi tempore opportuno accedentes ad pontificem, communicare debent modo praedicto, non tamen sumere de sanguine. LIX. De Missis defunctorum. Caeterum, quando pontifex solemniter celebrat pro defunctis, haec observanda suum alium thuriferare debet. Item Epistola et Evangelium non debent legi in ambone seu altiori pulpito, sed in ipso presbyterio prope altare. Lecto autem Evangelio, non est defe
Abbreviated transcription (Latin):
care debent. Pontifex autẽ qñ coĩcat de sanguĩe non totum sumat sed ꝑtẽ
eius cum parte hostie que in calice dimissa fuit Neliquũ uero dimiitẽs in ca¬
sice det sacram hostiam consecrato seu consecratis qui cõicare debent siait sup̃
de sacerdotib ordinatis dictum est/ Excepto ꝙ genua flectere nõ debent. Et si
sunit unus ueł duo consecrati tantum ac dispositio loa ꝑmittat ꝙ stantes cir¬
ea coronã alt̾aris sicut steceruit concelebrando missam cõicare possint ibidem
statim cõicent. Alioꝗn accedentes ad ip̃m pontificem sacram coĩonem recipiãt
Subsequenter diaconꝰ eis ponigente calicẽ cõicent de eodẽ sanguĩe qui poterũt
cum sumẽ cum calamo si habeatur ꝑatus. Alioqn sumant cum ip̃o calice. Po¬
stea pontisex abluat digitos cum uino suꝑ calice ⁊ de ip̃o uino iterum ablu¬

Expanded text:
care debent. Pontifex autem, quando communicat de sanguine, non totum sumat, sed partem care debent. Pontifex autem, quando communicat de sanguine, non totum sumat, sed partem ejus cum parte Hostiae quae in calice dimissa fuit; reliquum vero dimittet in calice. Det sacram Hostiam 313 consecrato seu consecratis qui communicare debent, sicut supra de sacerdotibus ordinatis dictum est, excepto quod genua flectere non debent; et si sint unus vel duo consecrati tantum, ac dispositio loci permittat quod stantes circa cornua altaris, sicut steterunt concelebrando Missam, communicare possint, ibidem stando communicent, alioquin accedentes ad ipsum pontificem sacram communionem recipiant. Subsequenter, diacono eis porrigente calicem, communicent de eodem sanguine; qui poterunt eum sumere cum calamo, si habeatur paratus; alioquin sumant cum ipso calice. Postea pontifex abluat digitos cum vino super calicem, et de ipso vino iterum ablu
Abbreviated transcription (Latin):
et poragat siagłis cum dextra manu sacrã coĩonem dicendo Corpus dñi nũ¬
hũ xp̃i custodiat aiãm tuam in uitam eternã. Am̃. Is aut̃ qui cõicatur flexis
gemb osculetur prius manũ pontifias postea hostiã sumat. Et si pb̃r est ill
diaconus. Pontifex data hostia ĩmediate recipiat eum ad osculum pacis. sub¬
diaconus uero ponat uinum iñ casice ⁊ ponigat hiis qui cõĩcauerunt ut ex eo
sumant ⁊ os abłuant. Qd si multi sunt cõitantes poterit diaconꝰ uel alis de
minustrs afium tenere calicem cum uino ⁊ coĩcantib portigere ¶De cpĩosis
uel hostias pro consecrando uel ꝯsecrandis consecrandã uel ꝯsecrandas. Et ꝓ¬
uideat ꝙ tantũ de uino in casice ponat ad conficiendũ sangiũem dñi quantũ
sufficere possit ip̃i pontifici ⁊ consecrando seu cõsecrandis qui de sanguĩe cõi¬

Expanded text:
et porrigat singulis cum dextra manu sacram communionem, dicendo: Corpus Dominet porrigat singulis cum dextra manu sacram communionem, dicendo: Corpus Dominhristi custodiat animam tuam in vitam aeternam. Amen. Is autem qui communicatur, flexis genibus, osculetur prius manum pontificis, postea Hostiam sumat; et, si presbyter est, vel diaconus, pontifex, data Hostia, immediate accipiat eum ad osculum pacis; subdiaconus vero ponat vinum in calice, et porrigat iis qui communicaverunt, ut ex eo sumant, et os abluant. Quod si multi sunt communicantes, poterit diaconus vel alius de ministris alium tenere calicem cum vino, et communicantibus porrigere. LVII.  Hostiam, vel Hostias pro consecrando, vel consecrandis, consecrandam, vel consecrandas; et provideat quod tantum de vino in calice ponat ad conficiendum sanguinem Domini, quantum sufficere potest ipsi pontifici et consecrando, seu consecrandis, qui de sanguine communi
Abbreviated transcription (Latin):
Reter premissa notandũ est ꝙ si poncifex celebret ordines Bu quiꝰ ꝓmo¬
uentur ad sacros coĩcare debent ex honestate. Et p̃dicendũ est eis ut digne se
p̃p̃arent Et acofiti inquirere debent quot ex eis sint coĩcaturi ⁊ annũtient hoc
subdiacono qnͣdo Calicem p̃parare debet ut p̃paret hostias que necessarie fue¬
rm̃t Cũq pontifex circa finem misse sanguinẽ sumpserit post pͥmam oris
absũtõem anteꝙͣ̃ digitos absuat accedant ad eum qui cõĩcare debent. Primo
sacerdotis. scdõ diaconi: tercio subdiaconi duo autem ex mĩstrio extendãt ma-¬
pustim qua tegitur casix uel aliam decentẽ ⁊ teneãt extensã inter pontificem
⁊ cõĩcantes. Pontifex uero accipied cum sinistra manu patenam ⁊ supponens
hostias consetratas/ non multas simuł cõuertat se ad eos qui coĩcaturi sũt.

Expanded text:
Praeter praetermissa notandum est quod si pontifex celebres 312 ordines, ii qui promoPraeter praetermissa notandum est quod si pontifex celebres 312 ordines, ii qui promoventur ad sacros communicare debent ex honestate; et praedicendum est eis ut digne se praeparent; et acolythi inquirere debent qui ex eis sint communicaturi, ut annuntient hoc subdiacono, quando calicem praeparare debet, ut praeparet Hostias quae necessariae fuerint. Cumque pontifex circa finem Missae sanguinem sumpserit, post primam ejus ablutionem, antequam digitos abluat, accedant ad eum qui communicari debent, primo sacerdotes, secundo diaconi, tertio subdiaconi. Duo autem ex ministris extendant mappulam qua tegitur calix, vel aliam decentem, et teneant extensam inter pontificem et communicantes. Pontifex vero accipiens cum sinistra manu patenam, et supponens Hostias consecratas non multas, similiter convertat se ad eos qui communicaturi sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ministri ut ea que facere habent singli scdm suũ nĩsteriũ faciant ꝓmpte ordiã¬
te. ac reuerenter nõ tarde ac p̃postere aut impetuose. Et si aliqui eoꝵ minus ex¬
ꝑtifuerint in ministerio quod ab eos ꝑtinet aliqͥ qͥ magis experti sunt debent
eos docere quõ agere debeant uel etiam supplure uicem eoꝵ. Uerbi gratia. Si
diaconꝰ nesciat mitram imponere aut aptare uestes poncificis Capell̃s qui doc-¬
tus est faciat hec uice ip̃ius. Simlr si subdiaconꝰ nõ sit doctꝰ qualiter ⁊ qñ Cali¬
cem p̃parare debeat Capells uel diaconꝰ si doctus fii̾t suppleat uicem eius. Autsi
idem subdiaconꝰ non sit doctus calcare pontificem unis de Acolitis uice ip̃ius hoc
faciat. Et sic de aliis / Ea uero que ab acolicis facienda sunt facere possunt quicũ¬
q cfia induti coctis. De comunione eorum qui ordinantur

Expanded text:
ministri, ut ea quae facere debent singuli secundum suum ministerium faciant prompte, ordinaministri, ut ea quae facere debent singuli secundum suum ministerium faciant prompte, ordinate, ac reverenter, non tarde, ac praepostere, aut impetuose; et si aliqui eorum minus experti fuerint in ministerio, quod ad eos pertinet, aliqui qui magis experti sunt debent eos docere quomodo agere debeant, vel etiam supplere vicem eorum. Verbi gratia, si diaconus nesciat mitram imponere, aut aptare vestes pontificis, capellanus qui doctus est, faciat haec vice ipsius. Similiter si subdiaconus non sit doctus qualiter et quando calicem praeparare debeat, capellanus vel diaconus, si doctus fuerit, suppleat vicem ejus, aut si idem subdiaconus non sit doctus calceare pontificem, unus de acolythis vice ipsius hoc faciat; et sic de aliis. Ea vero quae ab acolythis facienda sunt, facere possunt quicunque clerici induti cottis. LVI. De communione eorum qui ordinantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sionem ut dc̃m est uel residẽtem in sede sua tunc diaconꝰ debet stare in dert᷑ ꝑte
post Capellanũ. Ip̃e quoq de mitra seruiens qñ sic est indutus pliuuali debet põ¬
aific de sede sua surgenti poirigere manus ⁊ ip̃m iiuare ad surgendũ. Et dum
pontifex stat super altare ip̃e debet stare post eum in dextra ꝑte diacõi. Eo si tp̃s
requirat flabessum teneat ad abiciendũ muscas. Ipe etiam teneat ac poncifici por¬
rigat pãnum tersdriũ post coĩonem. Intelligendũ uero est ꝙ qñ ip̃e de mit̾ra ẜ¬
uiens utitiu pliuiali Nichlominꝰ debet aliis esse indutus cocta qui nutram
amotam seruet ⁊ imponendam cradat. In predc̃s eigo dieb quils diacdonꝰ ⁊ sus¬
diaiconꝰ utuntur płanetis ⁊ qñ is qui ẜuit de mitra utitur psuuiasi ꝓuideãt cli¬
a capesse ꝙ deferant predcãs uestes pro ipĩs ¶ Cirtã hec actende̾ debẽt omnos

Expanded text:
sionem, ut dictum est, vel residentem in sede sua, tunc diaconus debet stare in dextra parte sionem, ut dictum est, vel residentem in sede sua, tunc diaconus debet stare in dextra parte post capellanum. Ipse quoque de mitra serviens, quando sic est indutus pluviali, debet pontifici sede sua surgenti porrigere manus, et ipsum juvare ad surgendum; et dum pontifex stat super altare, ipse debet stare post eum in dextra parte diaconi, et, si tempus requirat, flabellum teneat ad abigendum muscas. Ipse etiam teneat ac pontifici porrigat pannum tersorium post communionem. Intelligendum vero est quod quando ipse de mitra serviens utitur pluviali, nonendam tradat. In praedictis ergo diebus, in quibus diaconus et subdiaconus utuntur planetis, et quando is qui servit de mitra utitur pluviali, provideant clerici capellae qui deferant praedictas vestes pro ipsis. Circa haec attendere debent omnes