comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt & ipsi omnes interfesti sunt.
Annibal similiter a transfugis ultus est. Nam
cum aliquos ex militibus suis sciret transisse ꝓ¬
Exima noste nec ignoraret exploratores hostium i
Icastris siuis esse palam pronũtiauit non debere trãs¬
fugas uocari. solertissimos milites qui ipsius iussu
exierunt ad excipienda hostium consilia audi¬
tis que pronuntiauit retulerunt exploratores ł ad
suos tunc comprehensi a romanis transfuge et am-¬
Oputatis manibus remissi sunt.
lodotus cum presidio amphi polim tueretur et
duo milia thiacum suspesta haberet que uide¬
bantur urbem direptura mentitus est paucas hosti¬
um naues proximo littori applicuisse easq diri¬
pi posse qua spe simulata thracas emisit ac deinde
Sclausis portis non recepit.
niente ad obsidionem hasdruibale: raros ex indu¬
stria muris posuerunt defensores. quoꝵ paucitate
contempta cum in cautis muris succederet hasdni¬
bal eruptione facta ceciderunt eum.
Milius paulus uniuersis liguribus improuiso ad¬

Expanded text:
runt et ipsi omnes interfecti sunt. Hannibal simili consilio se a transfugis ultus est. Nam cum aliquos ex militibus suis sciret transisse proxima nocte nec ignoraret exploratores hostium in castris suis esse, palam pronuntiavit non debere transfugas vocari sollertissimos milites, qui ipsius iussu exierint ad excipienda hostium consilia. Auditis quae pronuntiavit, rettulerunt exploratores ad suos. Tum comprehensi a Romanis transfugae et amputatis manibus remissi sunt. Diodotus, cum praesidio Amphipolim tueretur et duo milia Thracum suspecta haberet, quae videbantur urbem direptura, mentitus paucas hostium naves proximo litori applicuisse easque diripi posse; qua spe stimulatos Thracas emisit ac deinde clausis portis non recepit. niente ad obsidionem Hasdrubale raros ex industria in muris posuerunt defensores; quorum paucitate contempta cum incautus muris succederet Hasdbal, eruptione facta ceciderunt eum. Aemilius Paulus, universis Liguribus improviso ad
Abbreviated transcription (Latin):
Urelius consul cocta. cum ad opus equites ne¬
cessitate. cogente iussisset accedere: eoꝵq pars
neh̃raxisset impio questus apud censons effecit. ut
a patribus notarentur deinde obtinuit ne eis preteri¬
ta area procederent tribuni quoq plebis de eadem
re ad populum ꝑtulerunt omnium q consensu sta¬
bilita disciplina. est.
Metellus macedonius in hyspania quinq: cohortes
Opost uictoriam recepturus.
Ualerio consuli senatus precepit exercitum ad suũ
Enatuscum turpiter fugati eius milites essent de

Expanded text:
Aurelius Cotta consul, cum ad opus equites neAurelius Cotta consul, cum ad opus equites necessitate cogente iussisset accedere eorumque pars detractasset imperium, questus apud censores effecit, ut notarentur; a patribus deinde obtinuit, ne eis praeterita aera procederent; tribuni quoque plebis de eadem re ad populum pertulerunt omniumque consensu stabilita disciplina est. Q. Metellus Macedonicus in Hispania quinque cohortespost victoriam receptum iri. P. Valerio consuli senatus praecepit, exercitum ad Sirimenatus, cum turpiter fugati eius milites essent, de
Abbreviated transcription (Latin):
cõmilitones dextras ꝑsas aut silentius animaduer
patorem potius qͣ bostem metuĩ debere significãs¬
eos qui in prelio dubiam mortem timuissent certũ
si de se uixissent manere supplicium.
Ppii claudii sententia senatus eos qui a pyrro rege
epirotaꝵ capti & postea remissi erant equites ad
Spedites redegit ad leuem armaturam omnibus ex¬
Stra uallum uissis tendere donec bina hostium spolia
singuli referrent
ICratilius crassus consul eos qui ab hannibale sub
iugum misse redierant tendere extra uallum
Saussit: ut ĩmuniti assuescerent periculis et aduer¬
sus hostem audaciores fierent.
Cornelio nasica & decimo uilio consulibus qui ex¬
ercitum deseruerant damꝑaati uirgis cesi publi¬
ce uenierunt.
Omicius corbulo in armenia duas alas & tres co¬
hortes que secum ad castellum in initio hostibus
Scesserant etra uallum iussit tendere donec assiduo
labore & prosperis excursionibus redimerent igno¬
miniam.

Expanded text:
commilitones dextras esse praecisas aut, si lenius animadvertcommilitones dextras esse praecisas aut, si lenius animadverteratorem potius quam hostem metui debere, significanseos, qui in proelio dubiam mortem timuissent, certum, si deseruissent, manere supplicium. Appii Claudii sententia senatus eos, qui a Pyrrho, rege Epirotarum, capti et postea remissi erant, equites ad pedites redegit, petra vallum iussis tendere, donec bina hostium spolia singuli referrent. Otacilius Crassus consul eos, qui ab Hannibale sub iugum missi redierant, tendere extra vallum iussit, ut immuniti assuescerent periculis et adversus hostem audentiores fierent. P. Cornelio Nasica Decimo Iunio consulibus, qui exercitum deseruerant, damnati virgis caesi publice venierunt. Domitius Corbulo in Armenia duas alas et tres cohortes, quae ad castellum Initia hostibus cesserant, extra vallum iussit tendere, donec adsiduo labore et prosperis excursionibus redimerent ignominiam.
Abbreviated transcription (Latin):
Rutilius consul cum secundum leges an contu¬
bernio suo filium posset habere in legionem mi¬
litem fecit.
Scaurus filium qđ in saltu tridentino loco ho¬
stibus cesserat in conspestu suo uenire uetuit. ado¬
lescens uerecundia ignominie pressus mortem si¬
Obi consciuit.
Astra antiquitus romani cetereq gentes passim
ꝑ corpora cohortium uelut in apulia constituẽ
foliti erant. cum solos urbium muros nosset anti¬
quitas.
Slrrus epirotaꝵ rex primus totum exercitum sub
codem uallo continere iussit. Romani demum
uicto eo in campis arusinis circa urbem statuentium
castris eius potiti. & orclinatione notata. ad hanc us-¬
q metationem que nunc effecta est ꝑuenerunt.
Masica in hibernis quãus cdassis usus non esset
necessarius ne in desidia miles corrumperetur
aut ꝑ otĩ licentiam socus iniutiam inferret naues edi¬
Qficare instituit
Cato memorie tradidit in furto comprehensis. inter

Expanded text:
Rutilius consul, cum secundum leges in contuRutilius consul, cum secundum leges in contubernio suo habere posset filium, in legione militem fecit. M. Scaurus filium, quod in saltu Tridentino loco hostibus cesserat, in conspectum suum venire vetuit. Adulescens verecundia ignominiae pressus mortem sibi conscivit. Castra antiquitus Romani ceteraeque gentes passim per corpora cohortium velut mapalia constituere soliti erant, cum solos urbium muros nosset antiquitas. Pyrrhus Epirotarum rex primus totum exercitum sub eodem vallo continere instituit. Romani deinde, victo eo in campis Arusinis circa urbem Malventum, castris eius potiti et ordinatione notata paulatim ad hanc usque metationem, quae nunc effecta est, pervenerunt. P. Nasica in hibernis, quamvis classis usus non esset necessarius, ne tamen desidia miles corrumperetur aut per otii licentiam sociis iniuriam inferret, navis aedificare instituit. M. Cato memoriae tradidit in furto comprehensis inter
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde clatni equites premisit eosq hostium spetie ĩ¬
petum in socios rtorquere iussit. Quo facto cõmone
sit ita ordinar aciem ut quo quis uoluisset. loco cõ¬
sisteret. et cum inertissimus quisq retro se dedisset
strenui autem in fronte prosiluissent ut quẽq inue¬
nerat stantem ita ad ordines milices prouexit.
lsander lacedemonius egressum uia quendam ca¬
stigabat. Cui dicenti ad nullius ri rapinam se
Sab agmine recessisse: respondit. ne spetiem quidẽ
Trapturi prebeas uolo.
in eius domum cui tres filie in signes spetie esset̃
audio inquit fili anguste habitare te pluribus do¬
minis domum possidentibus hospitium latius acci¬
pere: iussoq: cõmigrare edixi nequis maior ꝗn¬
quaginta annis natus hospitio matris familias u¬
Steretur.
Metellus consul quãius nulla lege impediret᷑
quin filium contubernalem perpetuũ haberet
maluit tamen eum in ordine habere.

Expanded text:
Deinde clam equites praemisit eosque hostium specie imDeinde clam equites praemisit eosque hostium specie impetum in suos retorquere iussit. Quo facto cum quossit ita ordinari aciem, ut quo quis voluisset loco consisteret; cum inertissimus quisque retro se dedisset, strenui autem in frontem prosiluissent, ut quemque invenerat stantem, ita ad ordines militiae provexit. Lysander Lacedaemonius egressum via quendam castigabat. Cui dicenti ad nullius rei rapinam se ab agmine recessisse respondit: "ne speciem quidem rapturi praebeas volo." in eius domum, cui tres filiae insignes specie essent, "audio", inquit, "fili, anguste habitare te pluribus dominis domum possidentibus: hospitium laxius accipe"; iussoque commigrare edixit, ne quis minor quinquaginta annos natus hospitio matris familias uteretur. Q. Metellus consul, quamvis nulla lege impediretur, quin filium contubernalem perpetuum haberet, maluit tamen eum in ordine merere. P.
Abbreviated transcription (Latin):
se conuirabant se fuge ac formidinis causa non a¬
bitutos neq ex ondint recessuros nisi teli petencli se¬
Sriendi ue hostis aut ciuis seruandi causa.
cipio africanus cum ornatum scutum elegantius
cuiusdam uidisset dixit nõmirari se quando tã¬
Ttanta causa ornasset in quo plus presidu ꝗͣ in gladio
Dhaberet.
hylippus cum primum exercitum constitueret ue¬
hiculoꝵ usum omnibus interdixit equitibus. nõ
Sam plius ꝗͣ singulos latores habere ꝑmisit. Reditib
autem denis singulos qui malas & funes ferrent in
extiua excuntibus.xxx. dieꝵ farinam collo portari
TArius recidendoꝵ impedimentoꝵ gratia quibus
maxime exerciti s agmen oneratur uasa & cibaria
militum in fasciculos aptata furcis imposuit sub ꝗ¬
bus & habile onus & facilis requies esset. Unde et¬
Sin prouerbium traiectum est multi marii
heogenes atheniensis cum exercitum megaram du¬
ceret petentibus ondines respondit sibi daturum

Expanded text:
se coniurabant se fugae atque formidinis causa non ase coniurabant se fugae atque formidinis causa non abituros neque ex ordine recessuros nisi teli petendi feriendive hostis aut civis servandi causa. Scipio Africanus, cum ornatum scutum elegantius cuiusdam vidisset, dixit non mirari se, quod tanta cura ornasset, in quo plus praesidii quam in gladio haberet. Philippus, cum primum exercitum constitueret, vehiculorum usum omnibus interdixit, equitibus non amplius quam singulos calones habere permisit, peditibus autem denis singulos, qui molas et funes ferrent; in aestiva exeuntibus triginta dierum farinam collo portari Marius recidendorum impedimentorum gratia, quibus maxime exercitus agmen oneratur, vasa et cibaria militis in fasciculos aptata furcis imposuit, sub quibus et habile onus et facilis requies esset; unde et proverbium tractum est "muli Mariani". Theagenes Atheniensis, cum exercitum Megaram duceret, petentibus ordines respondit ibi se daturum.
Abbreviated transcription (Latin):
Cipio ad numantiam corruptum suꝑioꝵ ducũ
socordia exercitum correxit tlimisso ingenti li¬
xaꝵ numero redactis ad minus cotidiana exercita¬
tione militibus quibus cum frequens iniungent iter
portare complurium dieꝵ cibaria imꝑabat ita ut fri¬
gora & imbres pãti uada fluminum pedibus trahice̾
assuescent miles. ex probrante subinde imꝑatore ti¬
miditatem & ignauiam frangente delicatiors usus
ac parum necessaria expeditioni uasa. Quod ma¬
xime notabiliter acciclit gaiomemio tribuno. Cui
dixisse traditur scipio michi paulisper tibi & rei pu¬
blice semper necessarius nequaquam eris.
Itellus bello iugu̾tino similiter lapsam discipli¬
nam pari seueritate restitut: cum insuꝑ prohi¬
Sbuisset alia carne ꝗͣ assa elixa ue milites uti
Irrus deleftori suo fertur dixisse tu grandes elige
ego eos fortes reddam.
flacco & C uarrone consulibus milites primo iu¬
reurando facti sunt. Ante enim ea sacramento
Eatũmodo a tribunis rogabantur. Ceteruĩ ipsi inter

Expanded text:
cipio ad Numantiam corruptum superiorum ducum socordia exercitum correxit dimisso ingenti lirum numero, redactis ad munus cotidiana exercitatione militibus. Quibus cum frequens iniungeret iter, portare complurium dierum cibaria imperabat, ita ut frigora et imbres pati, vada fluminum pedibus traicere assuesceret miles, exprobrante subinde imperatore timiditatem et ignaviam, frangente delicatioris usus ac parum necessaria expeditioni vasa. Quod maxime notabiliter accidit C. Memmio tribuno, cui dixisse traditur Scipio: "mihi paulisper, tibi et rei publicae semper nequam eris." Q. Metellus bello Iugurthino similiter lapsam militum disciplinam pari severitate restituit, cum insuper prohibuisset alia carne quam assa elixave milites uti. Pyrrhus dilectatori suo fertur dixisse: "tu grandes elige, ego, eos fortes reddam." L. Paulo et C. Varrone consulibus milites primo iure iurando adacti sunt; antea enim sacramento tantummodo a tribunis rogabantur, ceterum ipsi inter
Abbreviated transcription (Latin):
uerãt. in siciliam relegatis ꝑ septem annos ordeum ex
Osenatus consulto datum est.
Piso .c. ticium prefectum cohortis que loco fugiti
pius cesserat cincio toge preciso soluta tunica nu
illa cohortem & centuriones quoꝵ stationes ho¬
stis prerupat galeatos a discinctos ꝑstare in prin¬
cipiis iussit.
Omicius corbulo in armenia emilio ruffo prefecto
equitum qui hostibus cesserat & parum instructã
Garmis alam habebat uestimenta ꝑ lictorem scixidit
eodemq ut erat fedato habitu ꝑstare in principiis
Sdonec mifterentur imꝑauit.
Ttilius regulus cum ex samnio in luceriam trans.¬
grederetur exercitusq: eius obuiis hostibus aduer¬
sus esset: opposita cohorte iussit fugientes pro defe¬
Uocta consul in ficilia in ualerium nobilem tribu¬
num militum exgente ualeria uirgis animaduer
obsidioni liparaꝵ ipse auspicia repetenda messanã
transiturus prefecerat. Cum ager incensus & capta es-¬
sent castra uirgis cesum in numerum gregalium

Expanded text:
erant, in Siciliam velut relegatis per septem annos hordeum ex senatus consulto datum est. L. Piso C. Titium praefectum cohortis, quod loco fugitivis cesserat, cinctu togae praeciso, soluta tunica, nuulla cohortem et centuriones, quorum stationem hostis perruperat, galeatos et discinctos perstare in principiis iussit. Domitius Corbulo in Armenia Aemilio Rufo praefecto equitum, quia hostibus cesserat et parum instructam armis alam habebat, vestimenta per lictorem scidit eidemque ut erat foedato habitu perstare in principiis, donec mitterentur, imperavit. Atilius Regulus, cum ex Samnio in Luceriam transgrederetur exercitusque eius obviis hostibus aversus esset, opposita cohorte iussit fugientes pro deseCotta consul in Sicilia in Valerium, nobilem tribunum militum ex gente Valeria, virgis animadvertobsidioni Lipararum, ipse ad auspicia repetenda Messanam transiturus, praefecerat, cum agger incensus et capta castra essent, virgis caesum in numerum gregalium
Abbreviated transcription (Latin):
ibi romanoꝵ agmini in itinere. eaq alio ꝗͣ expesta¬
batur latere. missis legionibus circũ fudit.
Iimiliter tyamenus horestis filius cum audisset iugũ
ab hostibus natura munitum teneri premisit scisci¬
Staturos quid rei foret. ac referentibus eis non esse ueꝵ
quod opinaretur ingressus iter ubi uidet ex suspecto
iugo magnam uim auium simul euolasse neq om̃no¬
residere aibitratui est illic latere aginen hostium. Itaq

Expanded text:
ibi Romanorum agmini imminere, eaque alio quam exspectaibi Romanorum agmini imminere, eaque alio quam exspectabatur latere missis legionibus circumfudit. Similiter Tisamenus Orestis filius, cum audisset iugum ab hostibus natura munitum teneri, praemisit sciscitaturos, quid rei foret; ac referentibus eis non esse verum, quod opinaretur, ingressus iter, ubi vidit ex suspecto iugo magnam vim avium simul evolasse neque omniresidere, arbitratus latere illic agmen hostium. Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenire non potuerat iussit trecentos milites simł
Simpetum facere in stationem hostium raptumq unũ
ex his incastra ꝑferre in columem tortusq ille omnia
suoꝵ archana confessus est.
Marius consul bello cymbrico & theutonico ad ex¬
Eutiendam galloꝵ & ligurũ fidem licteras eis misit
quaꝵ pars prior precipiebat ne interiores que signate e
Erant ante tempus certum aperirentur. eas ante prestitã
diem repetiit & quia reseratas reperit intellexit hostilia
agitari.
Ist & alius modus explorandi quo ipsi duces nullo
consul bello etrusco apud opidum coloniam dimissu:¬
rus exercitum in planitiem procul contemplatus auiũ
multitudinem citatiori uolatu ex silua consurrexisse:
intellexit aliquid illic insidiaꝵ latere: quod & turbate
aues & plures simul euolauerunt. Premissis igitur ex¬
ploratoribus comperit decem milia boycoꝵ excipiendo

Expanded text:
pervenire non potuerat, iussit trecentos milites simul pervenire non potuerat, iussit trecentos milites simul impetum facere in stationem hostium raptumque unum ex his in castra perferre incolumem. Tortus ille omnia suorum arcana confessus est. Marius consul bello Cimbrico et Teutonico ad excutiendam Gallorum et Ligurum fidem litteras eis misit, quarum pars prior praeceperat, ne interiores, quae praesignatae erant, ante certum tempus aperirentur. Easdem postea ante praestitutum diem repetiit et, quia resignatas reppererat, intellexit hostilia agitari. Est et aliud explorandi genus, quo ipsi duces nullo ilius Paulus consul, bello Etrusco apud oppidum Vetuloniam demissurus exercitum in planitiem, contemplatus procul avium multitudinem citatiore volatu ex silva consurrexisse, intellexit aliquid illic insidiarum latere, quod et turbatae aves et plures simul evolaverant. Praemissis igitur exploratoribus comperit decem milia Boiorum excipiendo
Abbreviated transcription (Latin):
cem legationis cum lelio seruoꝵ habitu tribunos et
centuriones eleftissimos ire iussit. Quibus cure esset
entem persecuti maximam partem munimentoꝵ cutũ¬
ierunt que cum nuntiassent incendio confectum est¬
bellum.
pium cesonem peritum lingue etrusce iuuissit trusco ha¬
bitu penetrare cumeriam siluam intentatam ante mi¬
liti nostro. Quod is adeo prudenter atq industrie fecit:
ut transgressus siluam umbros camertes cum animad¬
uertisset non alienas nomini romano: ad societatẽ cõpulit.
Arthaginenses cum animaduertissent alexandri ita
magnas opes ut affrice quoq ĩmineret: Unum ex ci¬
uibus uirum acrem nomine hamilcarem rhodium uisse¬
runt simulato exilio ire ad regem omniq studio in
Samicitiam eius ꝑuenire: Qua is potitus. consilia eius no¬
ta ciuibus suis faciebat. Idem carthaginẽses miserunt
qui ꝑ spetiem legatoꝵ tempore rome morarentur excipe¬
rent q consilia romanoꝵ.
Icato in hyspania quia ad hostium consilia alia uia

Expanded text:
cem legationis, cum Laelio servorum habitu tribunos et centuriones electissimos ire iussit, quibus curae essetentem persectati maximam partem munimentorum circumierunt. Quae cum nuntiassent, incendio confectum bellum est. bium Caesonem, peritum linguae Etruscae, iussit Tusco habitu penetrare Ciminiam silvam, intemptatam ante militi nostro. Quod is adeo prudenter atque industrie fecit, ut transgressus silvam Umbros Camertes, cum animadvertisset non alienos nomini Romano, ad societatem compulerit. Carthaginienses, cum animadvertissent Alexandri ita magnas opes, ut Africae quoque immineret, unum ex civibus, virum acrem nomine Hamilcarem Rhodinum, iusserunt simulato exsilio ire ad regem omnique studio in amicitiam eius pervenire. Qua is potitus consilia eius nota civibus suis faciebat. Idem Carthaginienses miserunt, qui per speciem legatorum longo tempore Romae morarentur exciperentque consilia nostrorum. M. Cato in Hispania, quia ad hostium consilia alia via
Abbreviated transcription (Latin):
na quoq ope substentari quod crederent eum cõme¬
atus inopia recessurum ꝑ id tempus quo legatos eoꝵ
uenturos opinabatur: aliquem excaptiuis in conspestu
iussit occidi: & membratim tanꝗͣ alimenta in contuber¬
nia distribuit. thraces nichil non fasturũ ꝑseuerantie
causa eum credentes qui tam detestabiles epulas su¬
stinuisset exꝑiri in deditionem uenerunt.
Sraccus lusitanis dicentibus in x annos cibaria
se habere a omnino obsidionem non expauescere
undecimo inquit anno uos capiam. Qua uoce ꝑterri¬

Expanded text:
naque spe sustentari, quod crederent eum commenaque spe sustentari, quod crederent eum commeatus inopia recessurum, per id tempus, quo legatos eorum venturos opinabatur, aliquem ex captivis in conspectu iussit occidi et membratim tamquam alimenti causa in contubernia distribui. Thraces nihil non facturum perseverantiae causa eum credentes, qui tam detestabiles epulas sustinuisset experiri, in deditionem venerunt. Ti. Gracchus, Lusitanis dicentibus in X annos cibaria se habere et ideo obsidionem non expavescere, "undecimo", inquit, "anno vos capiam". Qua voce perterri
Abbreviated transcription (Latin):
Abius maximus uastatis campanoꝵ agris. Neꝗd
bebant in sationes conferrent. Reuersus deinde re¬
nata prostrauit & ad famem redactis potitus est. An¬
tigonus aduersus artimenses idem fecit.
lonysius multis urbibus captis cum reginos ag
gredi uellet qui copiis abuncdabant simulauit
noꝵ frumento aggressus urbem alimentis destitutã
suꝑauit. Idem aduersus ymereos fecisse dicitur.
Lexander oppugnaturus leucadiam cõmeatibus
abundantem prius castella que in confinio erãt
Ocepit omnesq ex his leucadiam passus est confu¬
gere: ut alimenta inter multos celerius absũmerẽ.¬
tur.
Halaris agrigentinus cum quedam loca mu¬
nitione tuta. in sicilia oppugnant. simulato federe
frumenta que residua se habere dicebat apud cos
deposuit. deinde data opera: ut cectoꝵ camere in quib¬
cõmeatus propno intico abusos primo initio estatis ag¬
gressus in opia compulit addeditionem
omnia uictui necessaria in montes comportasse u¬

Expanded text:
abius Maximus vastatis Campanorum agris, ne ebant, in sationes conferrent; reversus deinde renata protrivit et ad famem redactis potitus est. Antigonus adversus Athenienses idem fecit. Dionysius, multis urbibus captis, cum Reginos adggredi vellet, qui copiis abundabant, simulabatnorum frumento adgressus urbem alimentis destitutam superavit. Idem et adversus Himeraeos fecisse dicitur. Alexander oppugnaturus Leucadiam commeatibus abundantem prius castella, quae in confinio erant, cepit omnesque ex his Leucadiam passus est confugere, ut alimenta inter multos celerius absumerentur. Phalaris Agrigentinus, cum quaedam loca munitione tuta in Sicilia oppugnaret, simulato foedere frumenta, quae residua habere se dicebat, apud eos deposuit; deinde data opera, ut camerae tectorum, in quibcommeatus proprio tritico abusos initio aestatis adgressus inopia compulit ad deditionemomnia victui necessaria in montes comportasse u
Abbreviated transcription (Latin):
ab illoꝵ inciꝑent direptione: eaq inuidia redegit
Seos ad modestiam.
Esar seditione in tumultu ciuilium armoꝵ acta:
maxime tum tumentibus animis legionem totã
stituit & optimos milites habuit.
Pstumius consularis cohortatus suos cum interro

Expanded text:
ab illorum inciperent direptione; eaque invidia redegit ab illorum inciperent direptione; eaque invidia redegit eos ad modestiam. C. Caesar, seditione in tumultu civilium armorum factmaxime animis tumentibus, legionem totam stituit et optimos milites habuit. Postumius consularis cohortatus suos, cum interro
Abbreviated transcription (Latin):
Mumius qui corintho capta non italiam solũ
sed etiam prouinciam tabulis statuisq ex or¬
Enauit. adeo nichil ex tantis manubiis in suum cõ¬
uertit: ut filiam rius inopem senatus expublico
eductos tradidit dicens pro repetendis obsidibus ne¬
cessario ciuitatem imꝑata facturam. Camillus non
solum spreuit ꝑfediam sed etiam restrictis post ter¬
ga manibus magistrum uirgis agendum ad paren¬
tes tradidit puris adeptus beneficiis uistoriam quã
fraude non concupierat. Nam falisci obhanc iusti¬
tiam sponte ei se dederunt.
Dfabritiũ regem romanoꝵ medicus pirri epiro¬
taꝵ regis puenit pollicitusq est daturum se ue
nẽnum pirro si merces sibi in qua operepretium
esset constitueretur. Quo facinore fabritus agere
uictoriam suam non arbitratus regi medicum dete.¬
xit. atq ea fide meruit: ut ad petendam amicitiã
militibus que in triumpho ferretur. seruilio et
moriturum ꝗͣ licentie militum succumberet. Casti¬
gatisq oratione graui laureatos fasces obiecit: ut

Expanded text:
mmius, qui Corintho capta non Italiam solum sed etiam provincias tabulis statuisque exornavit, adeo nihil ex tantis manubiis in suum convertit, ut filiam eius inopem senatus ex publicoeductos tradidit, dicens retentis eis obsidibus necessario civitatem imperata facturam. Camillus non solum sprevit perfidiam, sed et restrictis post terga manibus magistrum virgis agendum ad parentes tradidit pueris, adeptus beneficio victoriam, quam fraude non concupierat, nam Falisci ob hanc iustitiam sponte ei se dediderunt. Ad Fabricium, ducem Romanorum, medicus Pyrrhi, Epirotarum regis, pervenit pollicitusque est daturum se Pyrrho venenum, si merces sibi, in qua operae pretium foret, constitueretur. Quo facinore Fabricius egere victoriam suam non arbitratus regi medicum detexit atque ea fide meruit, ut ad petendam amicitiam militibus, quae in triumpho ferretur, Servilio et moriturum, quam licentiae militum succumberet, castigatisque oratione gravi laureatos fasces obiecit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
uspitius imnꝑatoris cesaris domiciani augusti germa¬
nico bello qđ uilius ciuilis in gallia mouerat lin¬
gon̾um opulentissima ciuitas que ad ciuiles discide¬
rat. cum adueniente exercitu cesaris populationem
timeret quod contra expectanonem uiolata. nichil de
rebus sius amiserat redasta in obsequium septuaginta

Expanded text:
Auspiciis Imperatoris Caesaris Domitiani Augusti GermaAuspiciis Imperatoris Caesaris Domitiani Augusti Germanici eo bello, quod Iulius Civilis in Gallia moverat, Lingonum opulentissima civitas, quae ad Civilem desciverat, cum adveniente exercitu Caesaris populationem timeret, quod contra exspectationem inviolata nihil ex rebus suis amiserat, ad obsequium redacta
Abbreviated transcription (Latin):
Sbat neq amplius ꝗͣ duobus lestis discumbebatur a¬
pud eum. Idem cum sub hasdrubale unꝑctore mili¬
taret plerũq suꝑ nudam humum sagulo tectus som¬
nos capiebat.
MNilianum scipionem traditur in itinere cum ami¬
cis ambulantem accepto pane uesci solitum. Idem de
Ualexandro macedone. dicitur.
Assinissam nonagesimum etatis annum a¬
gentem meridie ante tabernaculum stantem
Suel ambulantem capere solitum cibos legimus.
Urius cum uictis ab eo sabinis ex senatu consulto am¬
pliaretur ei modus agri quẽ consumati milites acci¬
piebant gregalium portione contentus fuit malum
ciuem dicens cui non esset id quod ueteris satis.
INiuersi quoq exercitus notabilis sepe fuit continẽ¬
tia sicut qui sub marco scauro meruit. Nãq memo¬
rie tradidit scaurus priiferam arborem que in pede
castroꝵ fuerat. completa metatione postero die abeun¬
te exercitu in tactis fructibus relictam.

Expanded text:
bat neque amplius quam duobus lectis discumbebatur abat neque amplius quam duobus lectis discumbebatur apud eum. Idem, cum sub Hasdrubale imperatore militaret, plerumque super nudam humum sagulo tectus somnos capiebat. Aemilianum Scipionem traditur in itinere cum amicis ambulantem accepto pane vesci solitum. Idem et de Alexandro Macedone dicitur. Masinissam, nonagensimum aetatis annum agentem, meridie ante tabernaculum stantem vel ambulantem capere solitum cibos legimus. M'. Curius, cum victis ab eo Sabinis ex senatus consulto ampliaretur ei modus agri, quem consummati milites accipiebant, gregalium portione contentus fuit, malum civem dicens, cui non esset idem quod ceteris satis. Universi quoque exercitus notabilis saepe fuit contineius qui sub M. Scauro meruit. Namque memoriae tradidit Scaurus pomiferam arborem, quam in pede castrorum fuerat complexa metatio, postero die abeunte exercitu intactis fructibus relictam.
Abbreviated transcription (Latin):
cum uis eos conferisset. hoc se deceptum ai ebat qđ
fuisse traditur.
Abritus cum cyneas legatus epirotaꝵ grande pon¬
dus auri dono ei daret. si accepto ei esset dixit.
malle se habentibus id imꝑare ꝗͣ habere.
Ttilius regulus cum sũmis rebus prefuisset adeo¬
pauper fuit: ut se coniugem liberosq toleraret agel¬
lo qui colebatur ꝑ unum uillicum. Cuius audita mor¬
te: scripsit senatui de successore: destitutis rebus obi¬
tu serui. necessariam esse presentiam suam.
uꝑtate decessit. ne ea quidem relicta pecunia que
Ssufficeret indotem feminaꝵ. Quas obinopiam publi¬
Sce dotauit senatus.
Dem prestuerunt athenienses filiis aristidis post am¬
plissimaꝵ reꝵ administrationem maxima pauꝑta¬
Ete defuncti
Paminunda dux thebanoꝵ tnte abstinentie fuit
ut in supellestili eius preter uno eneo & unico ue¬
Tru nichil inueniretur.
Annibal surgere denocte solitus. ante noctem nõ¬
requiescebat crepusculo demum ad cenam uaca¬

Expanded text:
cum vix eos confecisset, hoc se deceptum aiebat, quofuisse traditur. Fabricius, cum Cineas legatus Epirotarum grande pondus auri dono ei daret, non accepto eo dixit malle se habentibus id imperare quam habere. Atilius Regulus, cum summis rebus praefuisset, adeopauper fuit, ut se coniugem liberosque tolararet agello, qui colebatur per unum vilicum; cuius audita morte scripsit senatui de successore, destitutis rebus obitu servi necessariam esse praesentiam suam. a paupertate decessit, ne ea quidem relicta pecunia, quae sufficeret in dotem filiarum, quas ob inopiam publice dotavit senatus. Idem praestiterunt Athenienses filiis Aristidis post amplissimarum rerum administrationem in maxima paupertate defuncti. Epaminondas, dux Thebanorum, tantae abstinentiae fuit, ut in suppellectili eius praeter stoream et unicum veru nihil inveniretur. Hannibal surgere de nocte solitus ante noctem norequiescebat; crepusculo demum ad cenam voca
Abbreviated transcription (Latin):
Ruti & cassi exercitus memorie proditum est in¬
ello ciuili cum una ꝑ macedoniam iter facerẽt
priorq brutus ad fluuium in quo pontem iungi o¬
portebat ꝑuenisset. cassu tamen exercitum ineffici¬
endo pontem et in transitu maturãdo precessisse
Qui uigor discipline effecit: ut non solum in ope¬
ribusꝰ uerũ etiam in sũma belli prestarent cassiam
brutianis.
Marius cum facultatem eligendi exercitus habe¬
ret: ex duobus qui sub rutilio & qui sub metel¬
Slo ac postea sub ipso enituerant. Rutillanum quẽ¬
dam minorem quia certioris liscipline arbitraba¬
ytur p̃optauit.
Omicius corbulo duabus legionibus & paucissi¬
mis auxiliis disciplina correfta parthos susti¬
Lexander macedo xl milibus hominum iam
inde a phylippo patre discipline assue factis or¬
bem terraꝵ aggressus innumeras hostium copias
Uris bello aduersus persas. xiiii. milibus ar¬
matoꝵ ĩmensas difficultates suꝑauit.
Paminunda dux thebanoꝵ quatuor milibus ho-

Expanded text:
ruti et Cassi exercitus, memoriae proditum est, bello civili cum una per Macedoniam iter facerent priorque Brutus ad fluvium, in quo pontem iungi oportebat, pervenisset, Cassi tamen exercitum et in efficiendo ponte et in maturando transitu praecessisse; qui vigor disciplinae effecit, ne solum in operibus, verum et in summa belli praestarent Cassiani Brutianos. C. Marius, cum facultatem eligendi exercitus haberet ex duobus, qui sub Rutilio et qui sub Metello ac postea sub se ipso meruerant, Rutilianum quamquam minorem, quia certioris disciplinae arbitrabatur, praeoptavit. Domitius Corbulo duabus legionibus et paucissimis auxiliis disciplina correcta Parthos sustilexander Macedo XL milibus hominum iam inde a Philippo patre disciplinae assuefactis orbem terrarum adgressus innumerabiles hostium copias Cyrus bello adversus Persas quattuordecim milibus armatorum immensas difficultates superavit. Epaminondas, dux Thebanorum, quattuor milibus homi
Abbreviated transcription (Latin):
surus. Nec contentioni aut precibus militum concessit
animaduersionem. eumq profugientem romam pro¬
secutus est. Nec ibi quidem remisso prius supplicii me¬
tu. ꝗͣ ad genua eius & fabius cum patre preuolueret᷑¬
& pariter senatus & populus rogarent.

Expanded text:
surus, nec contentioni aut precibus militum concessit animadversionem, eumque profugientem Romam persecutus est: nec ibi quidem remissio prius supplicii metu, quam ad genua ejus, et Fabius cum patre provolveretur, et pariter senatus ac populus rogarent.
Abbreviated transcription (Latin):
legionem in qua tribunus militum erat iussu cõ¬
Isulis dimiserat a senatu mouit.
Cato ab hostili lutore in quo ꝑ aliquot dies mã¬
serat. cum tardato profectionis signo classem soluisset
& relictus ex militibus quidam acerrima uoce & ge¬
stu expostularet: uti tolleretur circũ afta ad litus u¬
niuersa classe comprehensum supplicio affici iussit:¬
& quem occisuri hostes ꝑ ignominiam fuerant ex ẽ¬
plo potius impendit.
Ipius claudius ex his qui loco cesserant decimũ
quẽq militem sorte ductum fuste ꝑcussit.
Nulus iulius consul ex duabus legionibus que lo¬
co cesserant sorte ductos in conspestu militum
securi ꝑcussit.
his qui in opere fuerant duaꝵ cohortium mili
ex legione ondeum dari uissit.
N legione que regium oppidum iussu ducis di¬
ruerat animaduersum est ita: ut quatuor milia
tradita custodie necarentur. preterea senatu consul¬
to cautum est ne quem ex eis sepelliri uel lugẽ
fas esset.
Papirius cursor dictator fabium rutilium magi

Expanded text:
legionem, in qua tribunus militum erat, iniussu consulis dimiserat, senatu movit. M. Cato ab hostili litore, in quo per aliquot dies manserat, cum ter dato profectionis signo classem solvisset et relictus e militibus quidam a terra voce et gestu expostularet, uti tolleretur, circumacta ad litus universa classe, comprehensum supplicio affici iussit et, quem occisuri per ignominiam hostes fuerant, exemplo potius impendit. Appius Claudius ex his, qui loco cesserant, decimum quemque militem sorte ductum fusti percussit. Fabius Rullus consul ex duabus legionibus, quae loco cesserant, sorte ductos in conspectu militum securi percussit. his, qui in opere fuerant, duarum cohortium militex legione hordeum dari iussit. In legionem, quae Regium oppidum iniussu ducis diripuerat, animadversum est ita, ut quattuor milia tradita custodiae necarentur; praeterea senatus consulto cautum est, ne quem ex eis sepelire vel lugere fas esset. L. Papirius Cursor dictat
Abbreviated transcription (Latin):
curi ꝑcussit. Madlius filio in exercitu prose aduer¬
sus patrem sedicionem parante: negauit tanti esse quẽ
ut ipsum puniri paterentur
fabius maximus transfugaꝵ dextras precidit.
Curio consul bello dardanico circa duracium cũ
ex quinq legionibus una facta seditione militiã
etractasset. secuturãq se temeritatẽ ducis in expedi¬
tionem asꝑam & insidiosam negasset: quatuor legio¬
nes eduxit armatas et consistere ordinibus deteftis¬
armis uelut iacie iussit post hec seditiosam legionẽ
exercitus coegit stare. Postero autem die similiter fo
nomenq aboleret. Milites autem in supplementum
legionum distribueret.
fuluio appio claudio consulibus milętes ex pugna
cãnensi in siciliam a senatu relegati postulauert̃
micti his rem publicam quam deseruissent. Mar¬
cello tamen cõinis ⁊ facere quod uideretur dum ne
quis eoꝵ muẽre uacaret neue donaretur neue premi¬
um ferret aut in italiem reportaretur dum peni in
ea fuissent.

Expanded text:
curi percussit. Manlius filius, exercitu pro se adversus patrem seditionem parante, negavit tanti esse quemqut ipsum puniri paterentur. Q. Fabius Maximus transfugarum dextras praecidit. C. Curio consul bello Dardanico circa Dyrrachium, cum ex quinque legionibus una seditione facta militiam detractasset securturamque se temeritatem ducis in expeditionem asperam et insidiosam negasset, quattuor legiones eduxit armatas et consistere ordinibus detectisarmis velut in acie iussit. Post hoc seditiosam legionem enta coegit secare, postero autem die similiter fosnomenque aboleret, milites autem in supplementum ceterarum legionum distribueret. Q. Fulvio Appio Claudio consulibus milites ex pugna CCannensi in Siciliam a senatu relegati postulaveruntmitti his rempublicam, qui eam deseruissent; Marcello tamen permisit facere, quod videretur, dum ne quis eorum munere vacaret neve donaretur neve quod praemium ferret aut in Italiam reportaretur, dum Poeni in ea fuissent.
Abbreviated transcription (Latin):
Yspani contra hamilcarem houes uehiculis adiũ¬
c̃tos in prima fronte constituerunt. uehiculaq¬
ede sepi & sulphuris plena signo pugne dato in cẽ¬
derunt actis deinde in hostem hobus consternatam
Paciem proruperunt.

Expanded text:
spani contra Hamilcarem boves vehiculis adiunctos in prima fronte constituerunt vehiculaqutedae et sebi et sulphuris plena, signo pugnae dato, incederunt; actis deinde in hostem bubus consternatam aciem perruperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Lexander ad archelaum cum hostium multitudi¬
nem uerentur urtute autem suor fideret: aciẽ¬
in omnem partem spectantem ordinauit: ut circun.¬
Suenturi undiq pugnare possent.

Expanded text:
lexander ad Arbela, cum hostium multitudinem vereretur, virtuti autem suorum fideret, aciein omnem partem spectantem ordinavit, ut circumventi undique pugnare possent.
Abbreviated transcription (Latin):
religauit easq a propinquo in quantum poterat lo
co menibus emittebat ille lucis cibiq auide altissi¬
ma edificioꝵ petentes: excipiebantur abruto qui eo
modo de omnibus rebus certior fiebat utrĩq postꝗͣ
disposito cibo quibusdam locis crlumbas hinc illuc
nolare instituerat.

Expanded text:
religabat easque a propinquo, in quantum poterat, religabat easque a propinquo, in quantum poterat, moenibus loco emittebat. Illae lucis cibique avidae altissima aedificiorum petentes excipiebantur a Bruto, qui eo modo de omnibus rebus certior fiebat, utique postquam disposito quibusdam locis cibo columbas illuc devolare instituerat.
Abbreviated transcription (Latin):
Quenta fugiendi occasione ad penos ꝑtulit.
Enatione quoq e pecoribus quidam miserunit lit¬
Eteras memhranis mandatas aliqui iuinentum in
aduersam partem inflixerunt dum stationes transeũt
non nulli in interiora uaginaꝵ inscripserunt.
Ucullus eycicenos obsessos a mitridate: ut certio
clico insulam confinantem iuingit militem e suis nan¬
di peritum & nautice artis iussit imsidere duobus in¬
fatis utribus luteras insutas habentibus quibus ab in¬
feriori parte duabus regłibus interse distantibus cõ¬
miserat ire. Un.milia passuũ traiestum. Quod ita
perite gregalis fecit: ut curabus uelut gubernaculis
dimissis cursum cdirigeret & procul uisentes qui in
statione erãt marine sp̃e bellue deciperet.
rcius consul ad decimum brutum qui muti¬
ne ab antonio obsidebatur luteras subinde misit
Oplumbo scriptas. quibus ad brachium lȩgatis miles
Oscultenam aminem transnabat.
Dem columbis quas inclus qias inclusas añ tene¬
bris & fame affecerat epistolas ad collum seta¬

Expanded text:
enta effugiendi causa occasione ad Poenos pertulit. Venationi quoque et pecoribus quidam insuerunt litteras membranis mandatas. Aliqui et iumento in aversam partem infulserunt, dum stationes transeunt. Nonnulli interiora vaginarum inscripserunt. L. Lucullus, Cyzicenos obsessos a Mithridate ut certioredico insulam continenti iungit, militem e suis nandi et nauticae artis peritum iussit insidentem duobus inflatis utribus litteras insutas habentibus, quos ab inferiore parte duabus regulis inter se distantibus commiserat, ire septem milium passuum traiectum. Quod ita perite gregalis fecit, ut cruribus velut gubernaculis dimissis cursum dirigeret et procul visentis, qui in statione erant, marinae specie beluae deciperet. irtius consul ad Decimum Brutum, qui Mutinae ab Antonio obsidebatur, litteras subinde misit plumbo scriptas, quibus ad brachium religatis milites Scultennam amnem tranabant. Idem columbis, quas inclusas ante tenebris et fame affecerat, epistulas saeta ad collum
Abbreviated transcription (Latin):
tere conuersas in obliquum unde equitatum hostium
expectabat collocauit. Nec ulla res ad uictonam plus
inopinato excursu auerterunt cedendumq tradide¬
Srunt.
Mperator cesar augustus germanicus. cum subrin
cati equestre prelium in siluas fugiendo deducerent
uissit suos milites simul atq impedimenta uentum eẽt
equis desilire: pedestriq pugna confligere. Quo genẽ
consecutus est. nequis non letus eius uictoriam miraret᷑.
DDuelius cum uideret graues suas naues mobilitate
punice classis eludi irritam uirtutem militum fie¬
ri excogitauit manus ferreas que ubi hostilem appre¬
henderunt nauem suꝑiecto ponte transgrediebatur ro

Expanded text:
tere conversas in obliquum, unde equitatum hostium tere conversas in obliquum, unde equitatum hostium exspectabat, conlocavit. Nec ulla res eo die plus ad viinopinato excursu averterunt caedendumque tradiderunt. Imperator Caesar Augustus Germanicus, cum subinde Chatti equestre proelium in silvas refugiendo deducerent, iussit suos equites, simulatque ad impedita ventum esset, equis desilire pedestrique pugna confligere; quo genere consecutus, ne quis iam locus victoriam eius moraretur. C. Duellius, cum videret graves suas naves mobilitate Punicae classis eludi irritamque virtutem militum fieri, excogitavit manus ferreas. Quae ubi hostilem apprenderant navem, superiecto ponte transgrediebatur Ro
Abbreviated transcription (Latin):
iussit. Contra consules apcissime diuisis in cornua eꝗ¬
tibus legiones in prima acie in subsidus locauerunt. et
ri dimidia pars exercitus amissa. apuid romanos.E
desiderata sunt.
Neus pompeius aduersus cesarem. prelio pharsa¬
Lico triplicem instruxit aciem quaꝵ singu¬
dum uirtutem cuiusq firmissimas in cornibus & in me¬
dio collocauit. Spatia his interposita tyronibus supple¬
uit. Dextro latere. dc. equites prope flumen enipean
qui & alueo suo & a liuiie regionem impedierat. Re¬
liquum equitatum in sinistro cornu cum auxiluis om¬
nibus lorauit. ut inde iulianum exerctum circuiret.
Aduersus hanc onlinationem iuilius cesar & ipse triplici
acie dispositis in fronte legionibus. sinistrum latus
ne circuiri posset admouit paludibus. in dextro cornu
posuit equitem cui uelocissimos miscuit peditum: et¬
ad morem equestris pugne exercitatos. Sed deinde co¬
hortes in subsidio retinuit ad res subitas. sea dextro la¬

Expanded text:
iussit. Contra consules, aptissime divisis in cornua eqiussit. Contra consules, aptissime divisis in cornua equitibus, legiones in prima acie et in subsidiis conlocaverunt et t. Pyrrhi dimidia pars exercitus amissa, apud Romanos V milia desiderata sunt. Cn. Pompeius adversus C. Caesarem Palaepharsali triplicem instruxit aciem, quarum singudum virtutem cuiusque firmissimas in cornibus et in medio conlocavit, spatia his interposita tironibus supplevit. Dextro latere DC equites propter flumen Enipea, qui et alveo suo et alluvie regionem impedierat, reliquum equitatum in sinistro cornu cum auxiliis omnibus locavit, ut inde Iulianum exercitum circumiret. Adversus hanc ordinationem C. Caesar et ipse triplici acie dispositis in fronte legionibus sinistrum latus, ne circumiri posset, admovit paludibus. In dextro cornu equitem posuit, cui velocissimos miscuit peditum, ad morem equestris pugnae exercitatos. Sex deinde cohortes in subsidio retinuit ad res subitas et dextro la
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus aduersus ꝑseum macedonũ regem cũ pha¬
langem suoꝵ duplicem mediam in partem direxis¬
set eamq leui armatura cinxisset & equitem in utroq
cornu collocasset triplicem aciem cuneis instruxit in¬
ter quos uelites subinde misit. Quo genere cum pro
fligari nichil uideret excedere instituit: ut hac simł¬
atione ꝑduceret hostes in confragosa loca que ex in¬
dustria captauerat. Cum sic quoq conspesta calidita¬
te recedentium sequeretur ordinata phalanx equites
a sinistro cornu preterora phalangis iussis transcurrẽ
citatis equis tectis ut obieftis armis ipso impetu pre¬
figerent hostium spicula. quo genere teloꝵ exarmati
macedones soluerunt & terga uerterunt.
Urrus protarentinis apud asculum secundum
omericum uersum quo pessimi in medium recipi¬
Suntur in dextro cornu sanitheis epirroteisq sinistro
brutios ac lucanos cum salentinis in media acie taren¬
tinos collocauit. equitatum & elephantos in subsidiis ẽẽ

Expanded text:
aulus adversus Persen Macedonum regem, cum is phalangem suorum duplicem mediam in partem direxisset eamque levi armatura cinxisset et equitem utroque cornu conlocasset, triplicem aciem cuneis instruxit, inter quos velites subindfligari nihil videret, cedere instituit, ut hac simulatione perduceret hostes in confragosa loca, quae ex industria captaverat. Cum sic quoque, suspecta calliditate recedentium, ordinata sequeretur phalanx, equites a sinistro cornu praeter oram phalangis iussit transcurrere citatis equis, tectos, ut obiectiso armis ipso impetu praefringerent hostium spicula. Quo genere telorum exarmati Macedones solverunt aciem et terga verterunt. Pyrrhus pro Tarentinis apud Asculum, secundum Homericum versum quo pessimi in medium recipiuntur, dextro cornu Samnites Epirotasque, sinistro Bruttios atque Lucanos cum Sallentinis, in media acie Tarentinos conlocavit, equitatum et elephantos in subsidiis esse
Abbreviated transcription (Latin):
priolanus cum ignominiam dãnationis sue bel¬
lo ulcisceretur: populationem patritioꝵ agroꝵ inhi¬
buit. deustis uastatisq plebeioꝵ. ut discordiam mo

Expanded text:
riolanus, cum ignominiam damnationis suae bello ulcisceretur, populationem patriciorum agrorum inhibuit, deustis vastatisque plebeiorum, ut discordiam mo
Abbreviated transcription (Latin):
Iou in insula latina quam transicurus erat noster
exercitus. succiderant abores: ita ut ex parte ex
hoste proximas ulteriores impulerunt. eo modo ĩ¬
propagata pariter supra romanos ruina magna'
manu eliserunt.
cuis cecilius quia usus nauium quibus elefantes
transportaret deficiebat. unxit dolia constrauitq
tabulamentis ac super ea positos ꝑ siculũ mare transmisit
Annibal cum in prealti fluminis transitum elefan¬
tes non posset compellere: nec nauium ac materi¬
Saꝵ̃ quibus naues compellerent᷑ copiam haberet iussit
ferocissimum elephantum sub aure uulnerari. et
cum qui uulnerasset transnato statim flumine pro¬
currere: elephantus ex asperatus ad ꝑsequendum do¬
loris sui auctorem auctorem transnauit amnem
& reliquis idem audendi fecit exemplum.
UArthaginenses duces instructuri classem quia
Ntonius a mutina profugus cortices pro scutis
militibus suis dedit.
Parthaco copiisq eius scuta ex uiminibus fue-

Expanded text:
oii in silva Litana, quam transiturus erat noster oii in silva Litana, quam transiturus erat noster exercitus, succiderunt arbores ita, ut parte exiguahoste per proximas ulteriores impulerunt. Eo modo propagata pariter supra Romanos ruina magnam manum eliserunt.us Metellus, quia usu navium, quibus elephantos transportaret, deficiebatur, iunxit dolia constravitque tabulatis ac super ea positos per Siculum fretum transmisit. Hannibal, cum in praealti fluminis transitum elephantos non posset compellere nec navium aut materiarum, quibus rates construerentur, copiam haberet, iussit ferocissimum elephantum sub aure vulnerari et eum, qui vulnerasset, tranato statim flumine procurrere. Elephantus exasperatus ad persequendum doloris sui auctorem tranavit amnem et reliquis idem audendi fecit exemplum. Carthaginiensium duces instructuri classem, quiantonius a Mutina profugus cortices pro scutis militibus suis dedit. Spartaco copiisque eius scuta ex vimine fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cti sunt. ¶ De insidus in itinere factis
luius nobilior cum ex sãnio in lucanos exerei¬
tum duceret & cognouisset a profugis hostes nouissimũ
agmen eius aggressuros. fortissimam legionem primo
ire. ultima sequi iussit impedimenta. Ita factum ꝓ
hortes in dexteram uie partem direxit quinq ad si¬
nistram. atq ita predationi intentos hostes explica¬
Sto ꝑ utraq latera milite clausit cecidit q
Dem hostibus tergum eius in itinere prementibus.
dum flumine interueniente non ita magno: ut
Sut hostes paucitate contemplata audatius sequeren¬
tur. quod ubi factum est legio que obhoc disposi¬
ta erat de insidus hostem aggressa uastauit.
Phyerates in thraciam cum propter conditionem
q latera secedere & consistere iussit. certos sub fuge᷑
D& iter maturare. transeunte aucem toto agmine ele¬
ctissimos quosq retinuit & ita passun circa predã
occupatos hostes iam etiam fatigatos ipse requie¬
tis & ordinatis suis aggressus fudit exuitq predã.

Expanded text:
cti sunt. VI De Insidiis in Itinere Factis Fulvius Nobilior, cum ex Samnio in Lucanos exercitum duceret et cognovisset a perfugis hostes novissimum agmen eius adgressuros, fortissimam legionem primo ire, ultima sequi iussit impedimenta. Ita factum prhortes in dextram viae partem direxit, quinque ad sinistram, atque ita praedationi intentos hostes explicato per utraque latera milite clausit ceciditque. Idem, hostibus tergum eius in itinere prementibus,  flumine interveniente non ita magno, ut ut hostes paucitate contempta audacius sequerentur. Quod ubi factum est, legio, quae ob hoc disposita erat, ex insidiis hostem adgressa vastavit. Iphicrates in Thraciam, cum propter condicionem  latera secedere et consistere iussit, ceteros suffugere et iter maturare; transeunte autem toto agmine lectissimos quosque retinuit et ita passim circa praedam occupatos hostes, iam etiam fatigatos, ipse requietis et ordinatis suis adgressus fudit exuitque praeda.