comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tumelie. Ego opprobͥũ declinaui non
mͣriũ t̾ cessi uestẽ ñ professionẽ nõ mu¬
tam. Qd̃ si mͥ p̾ruperis mortẽ: nã re¬
demisti me. s circũuenisti. Caue q̃so
nõ cõtẽpnas: caue ne contͣdic̾e au de¬
as. Noli eripere beneficiũ qd̃ dedisti dñ
mͥ hanc sententiã negas illã restitui
superiorẽ sẽtẽtiã enĩ sñia superiore mu¬
tat᷑. s post̾ior me nõ tenet: superior te¬
net. Possumꝰ utriq satifface̾ snñie si me
priꝰ patiaris occidi. In te hñt aliã quã
uicerist. nec diuisa zcorona: sed addi¬
ta. Ita sc̃i mͣres ĩuicẽ sͥ beneficia confe¬
rentes. alt̾a principũ matrimonio
las ferũt. quoꝵ unꝰ cũ eẽt morti ad¬
iudicatꝰ cõmendãcoꝵ suoꝵ tp̃s popo
daret qui pro se feriret᷑. si pe faceret
moram. Quid de duob p̾clariꝰ nescio
utrũq preclarũ alt̾ uadem mortis
ĩuẽit: alt̾ se optulit. Ita cũ reꝰ morã
supplicio face̾t fideiussor sereno nul¬

Expanded text:
declinavi, non martyrium. Tibi cessi vestem, non professionem mutavi. Quod si mihi praeripis mortem, non redemisti me, sed circumvenisti. Cave, quaeso, ne contendas, cave ne contradicere audeas. Noli eripere beneficium, quod dedisti. Dum mihi hanc sententiam negas, illam restituis superiorem. Sententia enim sententia superiore mutatur. Si posterior me non tenet, tenet superior. Possumus uterque satisfacere sententiae, si me prius patiaris occidi. In te non habent aliamvicerunt: nec divisa est corona, sed addita. Ita sancti martyres invicem sibi beneficia conferentes, altera principium martyrio elum ferunt, quorum unus cum esset morti adjudicatus, commendandorum suorum tempus poposdaret, qui pro se feriretur, si ipse faceret moram. Quid de duobus praeclarius, nescio. Utrumque praeclarum. Alter mortis vadem invenit, alter se obtulit. Itaque dum reus moram supplicio faceret, fidejussor vultu sere
Abbreviated transcription (Latin):
secũ inquit. Quid agimꝰ hodie. aut
mityr aut uirgo. alta nob̾ uidetur
corona. s nec uirgĩs nom̃ agnoscit᷑
iuirginitatis auctor negat᷑. Nã
quẽadm̃ sigo si m̾etricẽ colas. ꝙ̃¬
trũq bonũ si liceat. Saltẽ nõ hoĩ caste.
s d̾o simꝰ. Et raab m̾etrix fuit. s post

Expanded text:
secum: Quid agimus? Hodie aut secum: Quid agimus? Hodie aut martyr, aut virgo: altera in nobis invidetur corona. Sed nec virginis nomen agnoscitur, ubi virginitatis auctor negatur. Nam quemadmodum virgo, si meretricem colas: quUtrumque bonum, si liceat: si non liceat, s
Abbreviated transcription (Latin):
nuper uirgo quedã fuit fugitans
publicũ iusus. s quo magis iuro¬
tudo .n. audita nec uisa plus deside¬
patur du ob stimulis cupiditatũ
amoris ⁊ cognitõis dũ ⁊ nich̾ ocitĩt
qd̃ minꝰ placeat ⁊ plus putabat᷑ esse
qd̃ placeat: qd̃ nõ uidẽs ocłs explorat.
s aĩmꝰ amator exoptat ¶ Itaz uirgo¬
scã d̃i nediutius aleret᷑ potiẽdi spe cu¬
piditatis ĩtegritatẽ pudoris professa
sic restrixit ĩꝓboꝵ facies: ut iã ñ
amaretur s proderet᷑. Ecce persecutõ:
puella fug̾e nescia. certe pauida. ne
ĩcid̾et ĩ insidiatores. pudoris aĩm ad
uirtutẽ parauit: tam religiosa ut
mortẽ nõ tim̾et. tam pudica ut
ctatio producit᷑ puella. duplex ꝓfes¬
sa certam̃ ⁊ castitatis et religionis.
s ubi uidert constãtiã ꝓfessionis.
metu pudoris. paratã ad cruciatuᷤ
crubescentẽ ad aspectꝰ. excogitare ce¬
perunt. Quẽadm̃n spem castitatis.
religionẽ tollerent. ut cũ id abstu¬

Expanded text:
nuper virgo quaedam fuit fugitans publici visus: sed quo magis virotudo enim audita nec visa plus desideratur, duobus stimulis cupiditatum, amoris et cognitionis: dum et nihil occurrit quod minus placeat, et plus putatur esse quod placeat, quod non judex oculus explorat, sed animus amator exoptat. Itaque sancta virgo, ne diutius alerentur potiendi spe cupiditates, integritatem 168 pudoris professa, sic restinxit improborum faces, ut non jam amaretur, sed proderetur. 23. Ecce persecutio. Puella fugere nescia, certe pavida, ne incideret insidiatores pudoris, animum ad virtutem paravit: tam religiosa, ut mortem non timeret: tam pudica, ut ctatio. Producitur puella, duplex professa certamen, et castitatis, et religionis. Sed ubi viderunt constantiam professionis, metum pudoris, paratam ad cruciatus, erubescentem ad aspectus, excogitare coeperunt quemadmodum specie castitatis religionem tollerent; ut cum id abstu
Abbreviated transcription (Latin):
iã mutare cepit ⁊ sexus. Recedamꝰ
huc dũ adhuc qd̾ fuimꝰ: sumꝰ. Nũꝙͥ
⁊ ip̃e mutatꝰ sũ qui aliud cerno ꝙͣ cre¬
do. Ad lupanar ueni. cerno uademo¬
nũ ⁊ tñ mutatꝰ egrediar pudicꝰ exi¬
bo qui adulter ĩtraui indico rei qr
debebatur tanta corona uictori dam¬
pnatꝰz ꝓ uirgĩe qui pro uirgĩe cõphẽ¬
⁊ mres exier̃t. fertur puella ad locũ
supplicii cucurrit se certasse ãbo de
nece. ¶̃ ille dic̾et. Ego sũ iussus occi¬
di te absoluit snĩa qñ me tenuit.
Si pudor q̃ritur: manet sexus. Si sã¬
gius exposct᷑: fideiussorẽ nõ desidero.
q̃ pro melataz. Certe si pecunie te fi¬
deiussore dedissem. Et absente me iu-¬
dex tuũ censũ feneratori adiudicasset
eade me sẽtẽtia cõuĩceres meo patri¬
maior ÷ capicis huiꝰ usura moriar
inocens ne moriar. nocẽs nichil hoc
medul z hodie aut rea ero sangĩs tiu¬
aut mͣrtyr mei. S cito redii. Qͥs me au¬
det exclude: si morã feci. Quis audeat

Expanded text:
am mutare coepit et sexus. Recedamus hinc, dum adhuc qui fuimus, sumus. Numquid et ipse mutatus sum, qui aliud cerno, quam credo? Ad lupanar veni, cerno vadimonium: et tamen mutatus egrediar, pudicus exibo, qui adulter intravi. 32. Indicio rei, quia debebatur tanto corona victori, damnatus est pro virgine, qui pro virgine comprehenrtyres exierunt. Fertur puella ad locum supplicii cucurrisse, certasse ambos de nece, cum ille diceret: Ego sum jussus occidi, te absolvit sententia, quando me tenuit. Si pudor quaeritur, manet sexus: si sanguis exposcitur, fidejussorem non desidero, quae pro me lata est. Certe si pecuniae te fidejussorem dedissem; et absente me, judex tuum censum feneratori adjudicasset; eadem me sententia convenires, meo patrimajor est capitis hujus usura! Moriar innocens, ne moriar nocens. Nihil hic medium est: hodie aut rea ero tui sanguaut martyr mei. Si cito redii, quis me audet excludere? Si moram feci, quis audet
Abbreviated transcription (Latin):
racula sc̃e uirgines: discite locoꝵ uo¬
cabula. Claudit᷑ ĩtus colũba. stre¬
pũt anticipi t̾res foris certãt sĩgli
qui predam prius ĩuadat. At illa ma¬
nib ĩ celũ leuatis qͣi ad domũ orõis¬

Expanded text:
racula, sanctae virgines, dediscite locorum voracula, sanctae virgines, dediscite locorum vocabula. Clauditur intus columba, strepunt accipitres foris: certant singuli, quis praedam primus invadat. At illa manibus ad coelum levatis, quasi ad domum
Abbreviated transcription (Latin):
ligione nõ amore fatiebat. Nemo cã
adulteriũ iudicabat. bñ successit ex¬
emplũ. Nam si illa q̃ se cõmisit reli¬
gioni. ⁊ pudorẽ seruauit ⁊ patriam
fortassis. ⁊ nos seruãdo religionẽ:
seruabimꝰ ⁊̃ castitatẽ. Qd̃ si iudich
pudiciciã religioni p̾ferre uoluisset:
ꝑdita pr̃ia ⁊̃ pudicitiã perdidisset.
Itaq talib iformata exemplis. siml
am. fleuit ⁊ tacuit ne cã uł loꝙ̃tẽ
adulter audiret. nec pudoris elegit
iniuriã. s xͥ recusauit. Existimate
utrũ adult̾are potu̾it ore: q̃ nõ uoce
mea. ⁊ qͣi adire gestoꝵ seriem crimino¬
sam. atz explanare formidat. Clau¬
dite aures uirgĩes dĩ. Ducit᷑ puella
dei ad lupanar. s aperite aures uir¬
gines dei. uͥgo prostitui potest: adul¬
terari ñ potest. Ubicũq uirgo dĩ est.
templũ dei z. Nec lupanaria ĩ flam¬
mãt castitatẽ: s castitas ⁊̃ loci abo¬
let ĩfamiã. Ingens peculantiũ con¬
cursus ad fornacẽ. Discite mrͣm mi¬

Expanded text:
ligione, non amore faciebat, nemo eam adulteram judicavit. Bene successit exemplum. Nam si illa quae se commisit religioni, et pudorem servavit et patriam; fortassis et nos servando religionem, servabimus etiam castitatem. Quod si Judith pudicitiam religioni praeferre voluisset, perdita patria, etiam pudicitiam perdidisset. 25. Itaque talibus informata exemplis, simulam ; flevit, tacuit, ne eam vel loquentem adulter audiret: nec pudoris elegit injuriam, sed Christi recusavit. Aestimate utrum adulterare potuerit corpus, quae nec vocem mea, et quasi adire gestorum seriem criminosam atque explanare formidat. Claudite aurem, virgines. Ducitur puella Dei ad lupanar. Sed aperite aurem, virgines. Christi virgo prostitui potest, adulterari non potest. Ubicumque virgo Dei est, 169 templum Dei est: nec lupanaria infamant castitatem, sed castitas etiam loci abolet infamiam. 27. Fit ingens petulantium concursus ad fornicem. Discite martyrum mi
Abbreviated transcription (Latin):
et u̾go. Hee dissimiles inter se na
tura: s d̾i miseratõe cõsiles ut com¬
pleatur oraculũ. Tũc lupi ⁊ agni
lantur. Quid pła: mutato hĩtu
euolat puella de laq̃o iam ut fuit
alis ut pote q̃ spisalib ferebatur. i
Unꝰ qͥ erat ĩmolestior ĩtrount s uir
ausus oculis testiũ. quid hic ĩqͥt z.

Expanded text:
et virgo, hoc est, dissimiles inter se 170 et virgo, hoc est, dissimiles inter se 170 natura, sed Dei miseratione consimiles; ut compleatur oraculum: Tunc lupi et agni lantur. Quid plura? Mutato habitu, evolat puella de laqueo, jam non suis alis, ut pote quae spiritalibus ferebatur: et Unus qui erat immodestior, introivit. Sed ubi hausit oculis rei textum: Quid hoc, inq
Abbreviated transcription (Latin):
xͨ tua uestis me uerũ militẽ faci¬
stieris. ego meluis exuar ut me ꝑse¬
cutor agnoscat. sume hĩtũ qͥ abscõ¬
dat fenunã. trade qͥ consecret mr̃em.
ĩduere clamidẽ ne occultet mebra
uirginis. seruet pudorẽ. sume pr¬
leum qui tegat crines. abscõdat
ora. solẽt erubesce qui lupanar in¬
trauerũt. Sane cũ ĩgressa fu̾is: ne
respicias retro memor uxoris loth.
q̃ naturã suã impndicos licet ca¬
stis oculis aspexerit amisit. nec ue¬
reare ne quid pereat sacrificio: ego
pro te hostiã deo reddo. tu ꝓ me mi¬
litem xͦ hñs bonã militiam casti¬
tatis q̃ stipendiis militat sẽpiternis
loricã iusticie q̃ spũali munimine
corpus includit. scutũ fidei qͦ uulnꝰ
repellas galeã salutis. Ibi .n. ẽ p̾si¬
clamidẽ exuit suspectus ad huc hitꝰ
tñ ⁊ ꝑsecutoris ⁊ adult̾ii iurgo cer¬
uicem clamidis cepit miles offerit
q̃ põpa illa q̃ grã cũ ĩ lupanati de
mrͣio certarent addantͤ ꝑsone nuiles

Expanded text:
 Tua vestis me verum militem facistieris, ego melius exuar, ut me persecutor agnoscat. Sume habitum, qui abscodat feminam: trade, qui consecret martyrem. Induere chlamidem quae occultet membra virginis, servetque pudorem. Sume pileum quod tegat crines, abscondat ora. Solent erubescere qui lupanar intraverint. Sane cum egressa fueris, ne respicias retro, memor uxoris Loth quae naturam suam, quia impudicos licet castis oculis respexit, amisit . Nec vereare ne quid pereat sacrificio. Ego pro te hostiam Deo reddo, tu pro me militem Christo. Habes bonam militiam castitatis, quae stipendiis militat sempiternis: Ioricam justitiae, quae spiritali munimine corpus includat: scutum fidei, quo vulnus repellas: galeam salutis; ibi enim est praesichlamydem exuit. Suspectus tamen adhuc habitus et persecutoris et adulteri. Virgo cervicem, chlamydem miles offerre. Quae pompa illa, quae gratia, cum in lupanari de martyrio certarent! Addantur personae, miles
Abbreviated transcription (Latin):
fieret matã traditõ dicentib ĩꝑatorẽ
cũfusione ppłoꝵ nec altaria tenebo.
uitã obsecrans: s ꝓ altarib gratiꝰ
prio cruore defendit. si ille uin ẽa
non tradidit suã. nos ñ trademꝰ xp̃i¬

Expanded text:
fieret matura traditio, dicentibus imperatorem cumfusione populorum nec altaria tenebo vitam obsecrans, sed pro altaribus gratis proprio cruore defendit . Si ille vineam non tradidit suam, nos tradem
Abbreviated transcription (Latin):
ysaac cui repromissa erat oĩũ gen¬
sterił fuit. ⁊ dã ioseph genuit: qͥ totiꝰ
sone. ul scanctior sainuele. ⁊ tñ hii
ãlo mr̃es steriles hũere. Ratõni gͥ
et exẽplis crede diatos diu ꝯceptus
et steriles partus mirabliores ẽẽ sole.
Pinde ãna uxor tua parier tibi filiã:
⁊ uocabis nom̃ eiꝰ mariã: ħ ut uoui

Expanded text:
Ysaach cui repromissa erat benedictio gensterilis fuit? Et tamen Ioseph genuit, qui dominpsone, uel sanctior Samuele? Et tamen ambo matres steriles habuere. Rationi igitur uel exemplis crede, dilatos diu conceptus et steriles partus mirabiliores esse solere. Proinde Anna uxor tua pariet tibi filiam et uocabis nomen eius Mariam. Hec erit
Abbreviated transcription (Latin):
ueniẽti uiro occurrit. ⁊ cũ sũmo ho¬
bat duc̃e cepit. p̾cinẽtib duab de cho¬
mino socie cantemꝰ honorẽ. Dulcis a¬
mor xͥ ꝑsonet ore pio. Quos u̾sus totꝰ¬
Primꝰ ad yma ruit magna de luce
suꝑb. Sic hõ cũ timuit᷑ pͥmꝰ ad yma

Expanded text:
occurrit; quem cum summo hoam ducere coepit, praecinentibus duabus de chomino, sociae, cantemus honorem, Dulcis amor Christi personet ore pio. Quos versus cPrimus ad ima ruit magna de luce superbus. Sic homo cum tumuit, primus ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
sono mrã hr̃et dulcedinẽ: misit. ut
parisius def̾ret᷑: ut ab ip̃o sepiꝰ au dire¬
tur. s cũ hoc sc̃o lupo displicuisset:
q sono reddito ĩsonuit. Septimo ab
ret. ĩstinctu dyaboli uehem̃t̾ sitien.
iussit sͥ aꝙͣ frigidã deportari. Dolos¬
a ĩtelligẽs ĩiici. pluuinar suũ sr̃
uas posuit: ⁊ ibi dyabolũ ĩtꝰ ĩclusit
ptare uen̾at: ĩ die ꝯfusus inde absces-

Expanded text:
quod miram haberet dulcedinem iussit ut Parisius deferretur, ubi ab ipso sepius audiretur. Sed cum sancto Lupo displicuisset que sono reddito insonuit septimo ab oraret instinctu dyaboli uehementer sitiens iussit sibi aquam frigidam deportari et dolos intelligens inimici puluinar suum super uas posuit et ibi dyabolum sic inclusit. ptare uenerat clara die confusus a
Abbreviated transcription (Latin):
de tribz sa c̾dotal ⁊ regał cognatione
sꝑ adĩuicem ꝓbantur fuisse ꝯiũcte.¬
nis de tribu in tribũ. ut manifeste
baĩn mariã q̃ de tribu regia descẽdit.
gn̾is huisse ꝯstaret. ⁊ ita bã maria.
de utraq tribu erat. ¶ uoluit enĩ

Expanded text:
et sacerdotalis et regia cognatione semper ad inuicem probatur esse coniuncta.nis de tribu in tribum ut aperte beatam Mariam que de tribu regia descendit, generis habuisse constaret et ita beata Maria de utraque tribu erat. Voluit enim
Abbreviated transcription (Latin):
qui me sꝑ ĩ castitate seruasti: non
ꝑmittas me ãpliꝰ duris itin̾ib fa¬
tigari. aut corpꝰ meũ de loco isto ul¬
terius promou̾i. Cõmedot̾ fanula
meã. q̃ pp̃me tanta sustinuit. frẽm¬
q meũ ꝙ̃ hic uide ñ potui: fac ut in

Expanded text:
qui me semper in castitate seruasti, non me permittas amplius duris itineribus fatigari, sed iube corpus meum a loco isto ulterius non moueri. Commendo tibi famulam meam que propter me tanta sustinuit et fratrem meum quem hic uidere non potui. Da ut uel in
Abbreviated transcription (Latin):
tũ obꝓbriũ sustineret ¶ Secedens gͥ
ad pastores suos. cũ ibi aliꝙͣ diu fuis¬
set: qͣdã die ei soli ãgłs cũ magna cla¬
ritate apparuit. et de eiꝰ uisione tur
preces tuas exauditas eẽ. et el̾ias ĩ cõ¬
tuũ. et audiui sterilitatis obꝓbriũ
ñ recte tibi obiectũ. Pcc̃i quippe non
nature ultor est deus. ⁊ ĩo cũ alicuiꝰ
uterũ claudit. ad hoc facit. ut mira¬
biliꝰ denno aperiat et ñ libidĩs ẽẽ qd̃
nascit᷑. s diuini fore munis cogno¬
scatur. prima gẽtis nr̃e mr sara.
nõne usq ad nonagesimũ ãnum¬

Expanded text:
tum obprobrium sustineret. Secedens itaque ad pastores suos cum ibi aliquandiu fuisset quadam die ei soli angelus cum magna claritate apparuit; et de eius uisione turpreces tuas esse exauditas et audiui tuum, et audivit sterilitatis opprobrium non recte tibi objectum. Peccati namque, non naturae ultor est Deus: et ideo cum alicujus uterum claudit, ad hoc facit, ut mirabilius denuo aperiat et non libidinis esse quod nascitur, sed diuini esse muneris cognoscatur. Prima gentis uestre mater Sara nonne usque ad annum nonagesimum in
Abbreviated transcription (Latin):
tem puesle iuuenẽ amore filie sue tã
diligent colebat. ut ñ maior eẽt a¬
mor puelle ad puex: ꝙͣ socrus ad
qd hoc ñfilie cã fac̾et: s ut eidẽ ꝓ filia
sese iũg̾et. Cũ igit᷑ mulieris animũ
tãta falsitas ꝯcussisset: timens ne

Expanded text:
tem puelle iuuenem amore filie sue tam diligenter colebat ut non maior esset amor puelle ad maritum quam socrus ad  filie sue faceret, sed ut eidem pro filia sese ingeret. Cum ergo mulieris animum tanta falsitas concussisset, timens ne
Abbreviated transcription (Latin):
accõmodau̾at. uł qd̾ sͥ debebatur. cõ¬
motus ille ꝓuocauit eũ ad iusuia¬
dũ. Ille gͥ uirauit: ⁊ iste ꝑdioit. Dice¬
bat gͦ ĩ ip̃a nocte se ad iudicẽ raptura
fuisse. ⁊ ab eo ĩtrogatũ fuisse hiis uer¬
bis. Quare ꝓuocasti hoĩem ad iura¬

Expanded text:
batur, commotus ille provocavit eum ad iusiurandum. Ille igitur iuravit et iste perdidit. Dicebat ergo in ipsa nocte se ad iudicem raptum fuisse et ab eo interrogatum fuisse hiis verbis Quare provocasti hominem ad iura
Abbreviated transcription (Latin):
bili ꝑ oculos ñ ĩtrauit. qr ñ ⁊ colora¬
tum. s neq per aures qr nõ sonuis
S n per nares: qr ñ aeri miscet᷑. s m̃ti.
nec ĩficit aerẽ: s fecit. n u̾o ꝑ fauces.
qr ñ est m̃sũ uł austũ. n tãtui corpo

Expanded text:
 oculos non intravit, quia non est coloratum; sed neque per aures, quia non sonuit; sed neque per nares, quia non aeri miscetur, sed menti; nec infecit aerem, sed fecit; neque vero per fauces, quia non est mansum vel haustum; nec tactu comp
Abbreviated transcription (Latin):
Exultaiit ut gygas ad currẽdã uiã.
Nõ .n. tarcauit s cucurrit clamans
dcĩs. fcĩs. morte. uita. descensu. ascen¬
su: clamãs ut redeamꝰ ad eũ. ⁊ disces¬
sit ab ocuł ut redeamꝰ ad cor. ⁊ ĩueni

Expanded text:
exultauit ut gigans ad currendam uiam. non enim tardauit, sed cucurrit clamans dictis, factis, morte, uita, descensu, ascensu, clamans,, ut redeamus ad eum. et discessit ab oculis, ut redeamus ad cor et inueni
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hẽtur ĩ glõ. Quia cũ ibi postea edifi¬
cata erẽt ecc̃a. Locꝰ ille ĩ quo ĩstituer̃t
uestigia xͥ ascẽdẽtis nũꝙͣ potuit sterni
pauim̃to. Ĩmo resiliebãt marmora ĩ
ora collocãtiũ. calcati ⁊̃ płueris a do¬
mino ħ dicit ẽẽ docum̃tũ qr uestigia
ĩpressa cernũt᷑. ⁊ eãdẽ adhuc spẽm ue¬
lut p̾ssis uestigiis t̾ra custodit. ¶Cir¬

Expanded text:
 cum postea aedificata esset Ecclesia, locus ille in quo institerunt vestigia Christi ascendentis, nunquam potuit sterni pavimento, imo resiliebant marmora in ora collocantium. Calcati etiam pulveris a Domino, hoc dicit esse documentum, quia vestigia impressa cernuntur, et eamdem adhuc speciem, velut pressus vestigiis, terra custodit. C
Abbreviated transcription (Latin):
est p̾sẽtari. Affuit aũt et sathã ex ad¬
u̾so: ĩprobat eũ accusatõnib płsans.
ubi u̾o ille oĩa fu̾at ꝓsecutus. ⁊ iuro d̾i
ꝓ sua fuit parte dd̃. nichil turbatꝰ aut
t̾ritus ait. Fateor ñ sũ dignꝰ ego. nec

Expanded text:
atan ex adverso improbis eum accusationibus pulsans. Ubi vero ille omnia fuerat prosecutus, et Viro Dei pro sua fuit parte dicendum; nihil territus aut turbatus, ait: « Fateor, non sum dignus ego, nec
Abbreviated transcription (Latin):
Sagittau̾as tu cor meũ caritate tua.
et gestabam u̾la tua tranffixa ĩ uis-¬
cerib ⁊ exempla ẜuorũ tuoꝵ quos
de nigris lucidos. ⁊ de mortuis uiuo ᷤᷤ
feceras cõgesta in sanũ cogitatõis

Expanded text:
Sagittaveras tu cor nostrum charitate tua, et gestabamus verba tua transfixa visceribus; et exempla servorum tuorum, quos de nigris lucidos, et de mortuis vivos feceras, congesta in sinum cogitationis
Abbreviated transcription (Latin):
Iis me dociusti. ut ꝙ̃admodũ medica¬
menta sic alim̃ta sũpturus accedã
Sdũ ad quietẽ sacietatis ⁊ ĩdigen¬
ue molestia transeo. In isto trãsitu
insidiatur mͥ laqͥus ꝯcupiscentie.
Ip̃e .n. transuꝰ uolutas ẽ: et ñ ÷ aliꝰ
quo transeatͤ. quo trãsire cogit ne
cessitas. Et cũ salus sit cã edendi ⁊
ut eiꝰ cã fiat. ꝙ salutis cã me fac̾et¬
ul dico. uł̾ uolo. ebrietas longe est
miseberis ut longe fiat ame. Et qͥs¬

Expanded text:
 me docuisti, ut quemadmodum medicamenta, sic alimenta sumpturus accedam. Sed dum ad quietem satietatis ex indigentiae molestia transeo, in ipso transitu mihi insidiatur laqueus concupiscentiae. Ipse enim transitus voluptas est, et non est alius qua tracessitas. Et cum salus sit caussa edendiUt eius caussa fiat, quod salutis caussa me faceula et ebrietate. ebrietas longe est misereberis, ut longe fiat a me.
Abbreviated transcription (Latin):
Uoluptates auriũ tenatiꝰ me impli¬
cauerant ⁊ sb̃iugauerant. s resolui¬
sti ⁊ lib̾asti me. Cũ mͥ accidat. ut me¬
ampliꝰ cantꝰ ꝙͣ res q̃ canit moueat.
penalr̃ me peccare ꝯfiteor. ⁊ tũc mal¬
lem ñ audire cãtẽtem. ¶Accusat ⁊̃¬

Expanded text:
oluptates aurium tenacius me inplieauerant et subiugauerant, sed resoluisti et liberasti me. nunc iamplius cantus quam res quae canitur moueat, poenaliter me peccare confiteor et tunc mallem non audire cantantem. ecce
Abbreviated transcription (Latin):
cognoui reu̾b̾asti ĩfirmitatẽ aspectus
mei radians ĩ me uehem̃t.: et ꝯtrenui
amore ⁊ horrore. et ĩueĩ me lõge ẽẽ a te
ĩ regione dissiłitudĩs cãꝙͣ audirẽ uo-¬
cem tuã de excelio. Cibus sũ grãdiũ:

Expanded text:
Et reverberasti infirmitatem aspectus mei, radians in me vehementer, et contremui amore et horrore; et inveni longe me esse a te in regione dissimilitudinis, tanquam audirem vocem tuam de excelso: Cibus su
Abbreviated transcription (Latin):
subito reuiuiscit. tũc lacͥmis totũ
seĩueit perfusũ. ⁊ ex u̾b̾ib q̃ ante
tribunal susceperat: scapulas ter¬
ribłr reperit liniẽtes. Tanto autẽ
studio libros diuinos legit extũc:¬
ꝙͣto libros gentiliũ nũqmͣ legerat.

Expanded text:
subito reviviscit. Tunc lacrymis se totum subito reviviscit. Tunc lacrymis se totum invenit perfusum, et ex verberibus, quae ante tribunal susceperat, scapulas terribiliter reperit liventes. Tanto autem studio Libros divinos ex tunc legit, quanto libros Gentilium unquam legerat.
Abbreviated transcription (Latin):
Eronimꝰ eusebii iuiri nobił filiꝰ ab
oppido stridonis. qd̃ dalmatie ⁊ pã¬
nonie ꝯfinia tenet. extitit orm̃dꝰ.
Hic adhuc pu̾r romã adiit. ⁊ litt̾is
grecis et latinis ⁊ hebraicis plene
eruditus est. In arte gramatica:do-¬
natũ hũit p̾ceptorẽ. in rechorica aũ
uictorinũ oratorem. In scciptis aũ
diuinis ex̾citabat᷑ die ac nocte. ⁊ tam̃
hausit auide: ⁊ postinodũ fudit abũ¬
de. ¶Quodã u̾o tp̃e sic̃ ip̃e ĩ epła ad
eustochiũ ꝑhibet. dũ die tulliũ. et
nocte platõnẽ auide leg̾et. eoꝙ smo
incultus sͥ ĩ lib̾s ꝓphĩcis ñ placeret.
cͣc mediã qͣdͣgesimam tam subito¬
re palpitaret pectore. Dũ gͦ exequie¬
fun̾is pararentur. subito ad tͥbu¬
nal iudicis trahit᷑. et ĩt̾rogatus s
tetur. Ad ꝙ̃ index. Mẽtiris inquit.¬
durissie cedi iussit: tũc clamauit
et dix̃. Mise̾re mei dñe: mifere mei.
Qui astabãt tc̃ p̾cabantur: ut ueni¬
am tribueret adolescenti. Ipẽ .ii. pur

Expanded text:
eronymus Eusebii viri nobilissimi filius ab oppido Stridonis, quod Dalmatiae et Pannoniae confinia tenet, exstitit oriundus. Hic adhuc puer Romam adiit, et litteris Graecis, Latinis, et Hebraicis plene eruditus est. In arte Grammatica Donatum habuit Praeceptorem, in Rhetorica autem Victorinum Oratorem. In Scripturis autem Divinis exercitabatur die ac nocte, et inde hausit avide, quod postmodum effudit abunde. Quodam vero tempore, sicut ipse in Epistola ad Eustochium perhibet, dum die Tullium, et nocte Platonem avide legeret, eo quod sermo incultus sibi in libris Propheticis non placeret, circa mediam Quadragesimam tam subitre palpitaret; dum ergo eius exequie pararentur subito ad tribunal iudicis tractus et interrogatus cuius tetur. Ad hoc iudex: «Medurissime caedi jussit. Tunc exclamavit, et dixit, Miserere mei, Domine. Tunc qui astabant, precabantur, ut veniam tribueret adolescenti. Ipse autem per
Abbreviated transcription (Latin):
õs et mirãtur et diligũt. Nã qͥ eũ
heticũ ẽẽ arbitrãt᷑ ĩ saniũt. Totꝰ sꝑ
ĩlectione. totꝰ ⁊̃ ĩ lib̾ͥsz: ñ die. nͨ no¬
cte quiescit. aut legit aliqͥd sꝑ: aut
scribit. ħ seuerus. Et sic ex hiis uer¬
bis patet. ⁊ sic̃ ip̃e ⁊̃ sepe testatur. mł¬
tos persecutores ⁊ multos detractoreᷤ
ppessusz. Quas tñ persecutiones
deo qr dignꝰ sum hĩtus quẽ ocerit
mũdus. et maleficiũ me garruit.
Sscio ad regnũ peruẽire ꝑ ĩfamiã
et bonã famã. Item ⁊ utinã ad doͥ
mei nom̃ atq iusticiã uniu̾sa me
infidelul turba ꝑseqͣtur. utinã in
obprobriũ meũ solidiꝰ exurgat hic
mũdus tm̃ ut m̾ear a xp̃o laudari.
et sue pollicitatõnis sꝑare mercecẽ.

Expanded text:
unt. Nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. Totus semper in lectione, totus in libris est; non die, non nocte quiescit: aut legit aliquid semper, aut scribit. Haec Severus. Et sicut ex his verbis patet, sicut ipse saepe testatur, multos persecutores, et multos detractores perpessus est. Quas tamen persecutiones, Deo, quia dignus sum habitus, quem oderit mundus; maleficum me garriunt, sed scio ad regnum perveniri per infamiam et bonam famam. Item, Utinam ob Domini mei nomen atque justitiam universa me infidelium turba persequatur. Utinam in opprobrium meum solidius exurgat hic mundus: tantum ut merear a Christo laudari, et suae pollicitationis sperare mercedem.
Abbreviated transcription (Latin):
leem opidũ remeauit. ubi prudẽs
aĩal ad p̾sepe dñi sese obtulit per¬
mansurũ. bibliothecã ã suam
ꝙͣ sũmo studio sͥ ꝯdiderat clausã.
aliosq libros iterũ relegẽs: diem ie¬
iunus ducebat ad uesperam. mul¬
tos ã ibidem discipulos coadunãs
ĩ scõ ꝓpoĩto ⁊ tͣnͣssone scripturarũ
qͥnq̃gĩta qͥnz ãnis ⁊ sex mensib
desucauit: ⁊ usq ad finẽ iurgo per¬
tudĩe fatigatus: ut in stratu suo

Expanded text:
leem oppidum remeavit, ubi ut prudens animal ad Praesepe Domini se obtulit permansurum. Bibliothecam autem suam, quam summo studio sibi condiderat clausam, aliosque libros iterum relegens, diem jejunus ducebat ad vesperam. Multos autem discipulos coadunansito et translatione Scripturarum quinquaginta annis et sex mensibus desudavit, et usque ad finem virgo pertudine fatigatus est ut etiam in stratu suo
Abbreviated transcription (Latin):
lõge negotiacores cũ onustis came¬
lis p̾cedente a sino ueniẽtes. Mos . ni.
illius regionis ℥. ut qñ cũ camelis
culũ gestantẽ asinũ sb̾̃sequãt᷑. Re
cognito gͥ leo asino: cũ ĩgẽti rugitu
da fortit̾ frã. et t̾ritos q camelos sic̃
erãt onusti añ se ad sellam ire coe

Expanded text:
longe negotiatores cum onustis camelis et precedente asino uenientes. Mos enim est illi regioni ut quando cum camelis culum gestantem asinum subsequantur. Cda fortiter terram, perterritosque camelos, sicut erant onusti, ante se ad cellam ire coe
Abbreviated transcription (Latin):
stitutus. et illa uasta solitudĩe q̃
exusta solis ardorib horridum
siccum ethiopie carns adduxerat
lidebant. Et de cibis et potu taceo:
et coctũ aliqͥd accepisse luxurie sit.

Expanded text:
stitutus et in illa uasta solitudine que exusta solis ardoribus horridum situm Ethiopice carnis adduxerat.lidebam; de cibis et potu taceo et coctum aliquid accipere luxurie sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ctilz. nam ĩũcta leoni asini cura
more pastoris industri eũdo ad pascua
socius ĩ cessãt itin̾is rure pascẽdo
Undecũq defensor tutissimus erat.
uerĩtũ ut se cibaret. ⁊ asin̾is solitũ
ꝑfic̾et opus: ꝯsuetis sꝑ horis cũ eo-

Expanded text:
ctum est: nam injuncta leoni cura asini, more pastoris industrii, eundo ad pastum socius incessanter itineris, rure pascendo ubicumque defensor, tutissimus erat. Verumtamen ut se cibaret, et asinus solitum perficeret opus, consuetis semper horis, cum eo
Abbreviated transcription (Latin):
tio: ab oĩb acclamat᷑. s dũ quoꝵ dã
cłicoꝵ et monachoꝵ la ciuiam ĩcre¬
paret. Illi nimiũ ĩdignati: ĩsidias
parauert̃. s et per uestẽ muliebrem
surg̾et uestẽ mulieris ꝙͣ emuli iuxͣ
lectũ posuer̃t reperit. suãq ee crecẽs:
induit. ⁊ ĩ ecc̃am sic ꝓcessit. hoc aũt
emuli faciebãt: ut mulierem hr̃e¬

Expanded text:
tio ab omnibus acclamatur; sed dum quorumdam Clericorum et Monachorum lasciviam increparet, illi nimium indignati ei insidias paraverunt. Sed et per vestem muliebrem, surgeret, vestem mulieris, quam aemuli juxta lectum posuerant, reperit, suamque credens, induit, et in Ecclesiam sic processit. Hoc autem aemuli faciebant, ut mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ penitus ignorabat. Tũc ille pla¬
ca tus se simulãs uale fecit. et ad
principem sue gẽtis abiens: iudeum
illũ de eo qd̃ uiderat accusauit ¶ Iu
et uisa ymagine ulũ ꝯtum eliis di
ginẽ ꝯculcãtes pedib. cũcta in eam¬

Expanded text:
eret ignorabat. Tunc ille pacatum se simulans ualefecit et abiens ad principes sue gentis Iudeum illum de hoc quod uiderat accusauit. Maneet uisa ymagine Iudeum contumeliis et gine
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃m dilanians: uix euasit. ¶ Deĩte
educta ⁊ poĩta sr̃ rotã cuiꝰ uectes carbo¬
nib pleni erãt. ⁊ artifex ĩtra rotam
tale signũ trahẽtib dedit. ut qñ so¬
nũ facet simul traherẽt. ⁊ sic exeũ¬
te igne uectes corpus nͥgis dissipa¬
rent. S nutu dei ferram̃tũ quo ro¬
ta tẽperabatur de manu eius deci¬
dens sonũ fecit. et ꝯtinuo illis tra

Expanded text:
se ipsum dilanians uix euasit. Tunc educta posita est super rotam cuius uectes carbonibus pleni erant; et artifex intra rotam tale signum trahentibus dedit ut quando sonum faceret simul traherent et sic exeunte igne uectes corpus uirginis dissiparent. Sed nutu dei ferramentum quo temperabatur rota de manu eius decidens sonum dedit et statim illis trah
Abbreviated transcription (Latin):
epiphaniꝰ qͥ dudũ bene requieuit. in¬
iurias ñ fero: n rẽ blasphemie tem¬
ptare presumo. neq ea que priores
nr̃i respuere uoluerunt. Nam neq
malam n doctrinam: in libris eius

Expanded text:
ei qui dudum bene requievit injurias infero, neque rem blasphemam tentare praesumo, damnans ea quae priores nostri respuere noluerunt; proinde neque malam doctrinam in libris Origenis
Abbreviated transcription (Latin):
deposco. młtos qͥdẽ pro romana re¬
publica labores assũpsi. et iõ ñ de¬
beo in mea petitione contẽpni. Cui
tua certamĩa recepisti. Magr̃ mili¬
tum fc̃s ꝯsularis. toga isr̃ exornatꝰ.

Expanded text:
deposco. Multos enim pro Romana republica labores assumpsi, et non debeo in mea petitione contemni. Cui Jtua certamina, percepisti, magister militum factus, consulari toga insuper exornatus.
Abbreviated transcription (Latin):
li lusu reced̾e̾nt. hoc ñ fecit. s ĩpetu sui
usus eloquii iubẽtes fi talia lac̾abat.
Augusta uͦ rursus ad suã hoc trahe¬
bat iniuriã et denuo laborabat: ut
adũsus esi synodꝰ iterũ celebraretur.¬

Expanded text:
li lusu recederetur, hoc non fecit; sed impetu sui usus eloquii, jubentes fieri talia lacerabat. Augusta vero rursus ad suam haec trahebat injuriam, et denuo praeparabat ut adversus eum synodus celebraretur
Abbreviated transcription (Latin):
retro altare cũ effossũ corpus ibi re-¬
erũt. ¶Cũ ã ĩ or̃õnib ꝑnoctarẽt.
et media nocte õs pariter obdormis¬
sent. In crastinũ .s. klas octobris
iuenert sepłcrũ cũ corpore scĩ remi¬
gii in illam criptã ab angłis de

Expanded text:
retro altare, cum effossum corpus uellenerunt. Cumque in orationibus pernoctarent et media nocte omnes pariter obdormissent, in crastinum, scilicet kal. octobris, inuenerunt sepulchrum cum corpore sancti Remigii in illam criptam retro altare
Abbreviated transcription (Latin):
cõcurreret. Mox ilio uiso aut ferita¬
hebãt. aut nimio timore soluti.
ab eius presentia fugiebãt. S dỹabo¬
lus uidens et inuidẽs ꝙ coti die sua
cultura decresceret. ⁊ multiplicatis

Expanded text:
confluerent, mox illo uiso aut se ilrnebant aut nimio pauore soluti ab eius presentia fugiebant. Sed dyabolus uidens et inuidens quod cotidie sui cultura decresceret et per s
Abbreviated transcription (Latin):
pagus .ii. erat uicus mͣrtis. in quo
colebant. ut uicũ in quo colebatur
Mars: uocabat a riopagũ. qr arrio
dr̃ mars uicũ ĩ quo colebãt. pan
uocabant pariopagũ. et ita a sigłis

Expanded text:
pagum, » id est ad vicum Martis, in quo colebant, ut vicum, in quo colebatur Mars vocabant Areopagum, quia Arioth dicitur Mars. Vicum in quo colebant Pan, vocabant Panapagum, et ita a si
Abbreviated transcription (Latin):
qñ decori prĩs sui irã metuebat: ad ec¬
clesiã scĩ dẏonisii ꝯtinuo fugiebat.
¶Cũ gͦ sc̃s iã rex mortuus fuisset:
cuidã sco uiro ĩ uisione monstratũ
ẽ ꝙ aĩa elꝰ ad iudiciũ rapta fuit: et
młti scĩ suaꝵ electionũ expoliatio¬
nem obiciebant eidẽ. ¶ Cũq gͦ mali
angłi iam ad penas rapere eã uellẽt.
rex corpꝰ sc̃ĩ dỹonisii minꝰ religione:
discooperiens. os brachii eiꝰ frogit. ⁊¬
cupide rapuit. Qui mox in am̃tia

Expanded text:
 patris sui, iram metuebat, ad ecclesiam sancti Dyonisii continuo fugiebat. Cum ergo factus iam rex fuisset, cuidam sancto viro in visione monstratum est, quod anima eius ad iudicium rapta fuit et multi sancti suarum ecclesiarum exspoliacionem obiciebant ‹eidem; cum ergo mali angeli iam ad penas rapere eam vellent, rex corpus sancti Dyonisii minus religiose discooperiens os brachii eius fregit et cupide rapuit, qui mox in amencia
Abbreviated transcription (Latin):
biliter ministraret. Dyabolus ĩuidẽs
ei audiuit. qũo prosperũ eius cursũ
obiectu criminus ipeditur. ¶Nam
unã uͥginẽ q̃ pre forib erat ĩ adulte.¬
riũ traxit. et intumescente ut̾o iam
cũ celari non posset tantus pudor-
et dolor õs uirgiẽs ĩuasit. ⁊ mõchos
et aquã tenuissie ministraret ¶Q¬
bus gestis monachi recesserunt: ⁊

Expanded text:
biliter ministraret dyabolus inuidens studuit qualiter prosperum eius cursum obiectu criminis impediret. Nam unam uirginum que pro foribus erat in adulterium traxit et intumescente utero cum iam celari non posset tantus pudor et dolor omnes uirgines et monachos et aquam ei tenuissime ministraret. Quibus gestis monachi recesserunt et
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ dñs patibło affixus eẽt. maxĩo
t̾re motu ꝑ orbẽ fc̃o. saxa ĩ moncib
ꝑtes plus solita ꝯcussione cecide¬
rũt. ¶ Eodẽq die ab hora diei sexta
sol in tota obscurat terra nox subito
obducta tris a deo ut stellas tunc du
rius horis. uł potius in illa horrenda
nocte toto celo uisas fuisse referatur.¬

Expanded text:
us et patibulo suffixus est, maximo terrae motu per Orbem facto saxa in montibus imae partes plus solita concussione ceciderunt. eadem quoque die ad horam diei sextam sol in totum obscuratus tetraque nox subito obducta terris est rnis horis vel pocius in illa horrenda nocte toto celo fulsisse referu
Abbreviated transcription (Latin):
sa. Dixit ã ei. Egredere qm̃ remisit tͥ
deus poc̃a tua. Et illa rendit. Testor
deũ. qr ex quohuc ĩgressa sũ ex õĩb
pccĩs meis feci uelut sarcina. ⁊ sta¬
tui ante ocłos meos. et sic̃ ñ discessit¬

Expanded text:
. dixit ei: Egredere, quoniam remisit tibi Deus peccata tua. Illa respondit: Testor Deum, quia ex quo hic ingressa sum, omnia peccata mea velut sarcinam statui ante oculos meos, et non discesser
Abbreviated transcription (Latin):
cherrima diues et nobił. tan
ta fuit parẽtũ sollicitudine custodita:
et optimis morib ĩstructa. Tantaq
bus uidi modis oĩb renuebat. ¶Demq¬
aquodã adolescẽte nobili ĩ ꝯiugiũ q̃ri-¬
tur. et utriusz parẽtũ assensu cuncta
nuptiis necessaria cũ ĩmensa diui-¬
elle et cũcta sił nobłitas añ thalamũ
dio celebrarẽt. uirgo d̾o ĩspirãte ꝯsi
głam uͥginitatis ⁊ nuptiarũ mole¬
stias tanta ĩ corde suo ꝯpẽsatione ui¬
brauit: ꝙ oia hꝰ uite gaudia respu

Expanded text:
chra diues et nobilis et tanta parentum sollicitudine custodita et optimis moribus instituta quod uideri modis omnibus renuebat; ea quodam adolescente nobili in coniugium queritur et utriusque parentum assensu cuncta nuptiis necessaria cum immensa diuielle et cuncta simul nobilitas ante thalamum dia celebrarent, uirgo deo inspirante considgloriam uirginitatis et nuptiarum molestias tanta in corde suo compensatione librauit quod omnia huius uite gaudia qu
Abbreviated transcription (Latin):
tum ferie diuine ⁊ ãnũ ãnũtiatõ¬
nis quã paulus nr̃ auribz suspensis
ĩtonuit. signis acclamantib recor-¬
dari exꝑtus dei ueritatis manus
et falsitatis sñ nexib absolutus.

Expanded text:
t, feriae diem et annum annuntiationi, quam Paulus noster auribus suspensis intonuit, signis acclamantibus, concordari expertus, dedi veritati manus, et falsitatis sum nexibus absolutus.
Abbreviated transcription (Latin):
beret. Illa collectis oĩb q̃cũq ex pec¬
ciitatẽ ppło exspectãte cõbussit cla¬
mãs. uẽite õs qui peccastis mecum.
abbas ꝯstituerat ꝑrexit. quem ille
reꝑto uͥginũ monasterio ĩ cellulã
paruulam recludẽs: ostiũ cellule
plũbo signauit. ⁊ ꝑuã reliqͥt fene¬

Expanded text:
x peccivitate populo spectante igni supposuit, clamans: Venite omnes qui peccastis mecum, abbas constituit ei, perrexit: quam ille, reperto virginali monasterio, in cellula parva ducens, ostium cellulae plumbo signavit parvamque reliquit fene
Abbreviated transcription (Latin):
ud assequantur speculũ dignitatis.
minores iõ uocati st̃ frẽs mei: uͭ ma¬
ciscus colabina. ssplicitate plenus
õs creatas ad creatoris hortatur a¬
morẽ. P̾dicat auib. auditurab ei.
tãgũtur ab ip̃o. nec nͥ licẽtiate rece

Expanded text:
ud assequantur speculum dignitatis”.Minores ideo vocati sunt fratres mei ut mas, columbina simplicitate plenus, omnes creaturas ad Creatoris hortatur amorem. Praedicat avibus, auditur ab eis, tanguntur ab ipso, nec nisi licentiatae rece
Abbreviated transcription (Latin):
tis eus attentius inquirebat. S ep̃c
blãde ferẽs et õs ñmicos suos ut ami¬
cos ãplectẽs egit cũ rege ut ĩ die pas¬
che ĩ urle cui p̾erat celebraret. ⁊ ecce
illa die nũtiatũ zei ꝙ rex in illa no

Expanded text:
is eius attentius inquirebat. Sed episcopus blande ferens et omnes inimicos suos ut amicos amplectens egit cum rege ut diem pasche in urbem cui preerat celebraret. Et ecce ipsa die nuntiat
Abbreviated transcription (Latin):
inuentus ẽ. ut xp̃m texisset ĩ corpo¬
paupere. ⁊ ueste quã egenꝰ acceꝑat
mũdi dũm ĩduisset. O felix largi¬
tas: quã diuinitas operat᷑. Ocla¬
midis głosa dñatõ q̃ militẽ texit
et regem. O mextimabłe donũ qd̃

Expanded text:
inventus est, ut Christum texisset in paupere, et vestem quam egenus acceperat, mundi Dominus induisset. O felix largitas, qua Divinitas operitur! o chlamydis gloriosa divisio, quae militem texit et Regem! Inaestimabile donu
Abbreviated transcription (Latin):
librũ aureis lrĩs scriptũ. Quem
uidens ual̾ianꝰ p̾ nimio timore
.q. mortuus cecidit et a sene leua¬
tus: sic legit. unͣ ds̃. una fides: u¬
nũ baptisia. unus ds ⁊ pr̃ õĩũ:

Expanded text:
librum aureis litteris scriptum. Quem uidens Valerianus pre nimio timore quasi mortuus cecidit et a sene eleuatus sic legit: ‘Vnus dominus, una fides, unum baptisma, unus deus et pater omnium
Abbreviated transcription (Latin):
urte miliario hospiciũ accepit: ⁊
armenus eadẽ nocte spm̃ exhalauit
¶ Qđ bricuis per reuelationẽ cogno¬
scens: ait suisut surg̾ent: et secũ ad
tumuladũ turonensẽ ep̃m ꝓperarẽt.¬

Expanded text:
urbe miliario hospicium accepit et Armentius eadem nocte spiritum exalauit. Quod Britius per reuelationem cognoscens ait suis ut surgerent et secum ad tumulandum Turonensem pont
Abbreviated transcription (Latin):
ueste ꝯtexit. Unde uir sc̃s ñ ĩ gliam
elatus: s dei bonitatẽ cognoscens.
¶Cũ eet ãnoꝵ .xuiii. baptizari se fe¬
cit. et adhuc ad ĩstanciã tribun¬
sui qui tp̃e sui tribunatus exple¬
to scło abremltiaturũ se promit¬
tebat. per biẽniũ militauit. ¶In
terca irruẽtib intra gallias bar¬
baris. iulianus cesar ꝯtra eos pu¬

Expanded text:
it». Vnde uir sanctus non suam gloriam, sed dei bonitatem cognoscens, cum esset annorum XVIII baptizari se fecit; et adhuc ad preces sui tribuni qui tempore sui tribunatus exacto se renuntiaturum seculo promittebat, per biennium miterea inruentibus intra Gallias barbaris Iulianus Caesar coacto
Abbreviated transcription (Latin):
rapiũtur. et sic a turonicis ꝑ fene¬
stram eiectil ꝑ ligerĩ naigio ad¬
deportatur. ¶B̾s a seuerus colo¬
illa hora qͣ uir sc̃s obiit. angłos ĩ
celo cãtantes au diuit. Uocans q
archidyaconũ int̾rogat si aliq̃s̃

Expanded text:
piuntur; et sic a Turonicis per fenestram eiectum per Ligerim nauigio deportatur. Beatus autem Seuerinus Coloilla hora qua uir sanctus obiit angelos in celo cantantes audiuit. Vocatoque archidyacono interrogauit si ali
Abbreviated transcription (Latin):
flens qͦ sic orauit. Dñe: si adhuc
ppło tuo sũ necessarius: ñ recuso la-¬
borem tuũ: fiat uolũtas tua. Du¬
bitauit .n. pene qͥd manet. qr nec
hos deserere. nec a xp̃o uolebat diu¬
tius separari. ¶Itaz cũ aliꝙͣdiu
molescia februl tenetur. et a disci¬

Expanded text:
flentibus sic orauit: «Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem, fiat uoluntas tua». Dubitauit enim pene quid mallet, quia nec hos deserere nec a Christo uolebat diutius separari. Itaque cum aliquandiu ui febrium teneretur et a disci
Abbreviated transcription (Latin):
cebat. ¶Quadã ⁊̃ die dr̃abolꝰ ĩ for¬
ma regis purp̾a ⁊ dyacemate. ⁊ au¬
tacuissẽt. Agnosce inquit mͣrtine.
ꝙ̃ tu colis: xpͣ̃c ego sũ descẽsurus ad
terras. prius me tibi manifestare

Expanded text:
am quadam die dyabolus in forma regis purpura et dyademate otacuissent: «Agnoquem cernis: Christus ego sum: descensurus ad terram prius me manifestare
Abbreviated transcription (Latin):
ille de se loquẽs respondit se ire non
posse: donec pauper uestẽ accipiat.¬
¶ Archidyaconus u̾o ĩtelligens qr¬
cũ extrinsecus capa tectus eẽt. ipfũ¬
nudũ ĩterus ñ uidebat. pauperem

Expanded text:
ecclesiam, ille de se loquens respondit se ire non posse donec pauper uestem acciperet. Dyaconus uero non intelligens quia extrinsecum cappa tectum ueste nudum interius non uidebat, pauperem
Abbreviated transcription (Latin):
siouũ martyrii genꝰ nũdũ ydonea pe¬
ne ⁊ iã matura uictorie certare diffi¬
filis habil coronari magisteriũ ur¬
tutis ĩpleuit. qͥ iudicii uehebat eta¬
tẽ. Non ad thalamũ nupta ꝓperaret
ut ad supplicii locũ leta successu gra¬
du festina uirgo ꝓcessit. ¶ Itẽ Ambrõ.¬

Expanded text:
Novum martyrii genus? Nondum idonea poenae, et jam matura victoriae: certare difficilis, facilis coronari: magisterium virtutis implevit, quae praejudicium vehebat aetatis. Non sic ad thalamum nupta properaret, ut ad supplicii locum laeta successu, gradu festina virgo processit, non into
Abbreviated transcription (Latin):
fautor arrianoꝵ eccãm quandã a catho¬
licis abtulit: et arrianis dedit. Ad quẽ
rauit. ut catholici de ecc̃a eicerentur: et
contumelias reu̾t̾is. o basili: non decet
te. Et ille: decet me ꝓ iusticia mori¬
¶ Cunc demostenes prefectus epularũ
imperatoris fautor arrianorũ. ⁊ loq̃s
pro eis fecit barbarismũ. Cui ait lasi¬
lius. tuũ ẽ depulm̃tariis regis cogicare:
nõ dogmata diuina decoq̃re. Qui mox
confusus tacuit. Dicit imperator basi¬
lio. Uade: et iudica int̾ eos. s nõscdm̃ ĩ¬
moderatũ amorẽ ppłi. Abiens ergo dixit
coram catholicis et arciais: ut fores
ecc̃e clauderent᷑. et utriusq partis sigil¬
lo munirentur. ⁊ ad quorum or̃ones
aperirentur: sua eẽt. Quod cũ oĩbz pla¬
cuisset orantibꝰ arrianis tribz diebus
et noctib. et ueniẽtib ad fores eccł̃ie:
non aꝑte st̃. ¶Tũc basilius ꝓcessio¬
ne ordinata uenit ad eccam. ⁊ frã

Expanded text:
fautor Arianonorum ecclesiam quamdam a Catholicis abstulit, et Arianis dedit. Ad quem ravit, ut Catholici de ecclesia ejicerentur, et contumelias reverteris, o Basili. Non decet te. Et ille: Decet me pro justitia etiam mori. Tunc Demosthenes praefectus epularum imperatoris, fautor Arianorum, et loquens pro eis, fecit barbarismum; cui ait Basilius: Tuum est de pulmentariis regis cogitare, non dogmata divina decoquere. Qui mox confusus tacuit. Dixit imperator Basilio: Vade, et judica inter eos, sed non secundum immoderatum amorem populi. Abiens ergo dixit coram Catholicis et Arianis, ut fores ecclesiae clauderentur, et utriusque partis sigillo munirentur; et ad quorum orationes aperirentur, sua esset. Quod cum omnibus placuisset, orantibus Arianis tribus diebus et noctibus, et venientibus ad fores ecclesiae, non sunt apertae. Tunc Basilius, processione ordina
Abbreviated transcription (Latin):
quid cõtigit misererȩ filie mee. Qiis me-¬
um thesaurũ furatus .z. qͥs dulce lum̃
oculorum meorũ extinxit: Ego te no
saluari putabam. et tu in amorẽ lasci¬
uie insanisti. Sine filia ut te sic̃ dispo¬

Expanded text:
qui V. conuenit miserȩ filiȩ meȩ? Quis thesaurum meum furatus est? Quis dulce lumen oculorum meorum extinxit? Ego te celsaluari sperabam. Tu autem in amorem lasciuietatis insanisti. Sine me, sicut dispo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtita legitur. si sibi consentiret. Et¬
ille. Pu̾is ista cõueniunt. Nam qui
diuinis saginãt᷑ eloquiis corrũpere
de diuinis dogmatibz. nec unã silla¬
bam patiũtur. Nũc imperator indi¬
auxilio sententiã uellet scribe .iꝰ.ii .iiiͦ.

Expanded text:
multa Basilio, si sibi consentiret. Pueris ista conveniunt, nam qui divinis saginantur eloquiis, corrumpere de divinis dogmatibus nec unam sillabam paciuntur. Tunc imperator indixilio sententiam vellet scribere, primus secu
Abbreviated transcription (Latin):
hũilitatẽ ⁊ morũ gratuitatẽ ĩ oĩb secta¬
bat᷑. In or̃one ꝑuigilabat. corpus mace¬
rabat. mulierũ consortia fugiebat.
huilis erat ĩ os suspͣirado. efficax ĩ lo¬
quẽdo. alacer ĩ exhortãdo. seuerus ĩ corti¬

Expanded text:
humilitatem et morum gravitatem in omnibus sectabatur. In oratione pervigilabat, corpus macerabat, mulierum consortia fugiebat. Humilis erat in omnes suscipiendo, efficax in loquendo, alacer in exortando, severus in corri
Abbreviated transcription (Latin):
rilis cognate conceptus marie nũ¬
tiatur. ut dũ miraculũ miraculo
uł id̾o qr profecto dicebat. ut u̾bũ
mox diuulgandũ ubiq sciret priꝰ
uirgo per anglmn ꝙͣ audiret ab ho
deret᷑ amota. si eoꝵ q̃ ĩ t̾ris tã ꝓpe
gerũtur remansisset ignara. uł iõ

Expanded text:
rilis cognatae conceptus Virgini nuntiatur, ut, dum miraculo miraculo uia profecto 752 decebat ut verbum mox divulgandum ubique prius sciret Virgo per angelum, quam audiret ab homderetur amota, si eorum quae in terris tam prope gererentur, remansisset ignara. Vel ideo
Abbreviated transcription (Latin):
Salue festa dies q̃ uuln̾a nr̃a coherces.
Est adam fõs ⁊ eodem tempore lapsꝰ.
Ob meritũ decime cadit abel frĩs ab ẽse
Offert melchisedech. yseac supponit ard̃
Est decollatus x bapista beatus
ciauit ⁊ ordinẽ cystercieñ. ĩtroiuit.
et qr lrãs nesciebat erubescẽtes mo¬
nachi tã nobilẽ ꝑsonã ĩter laicos
deputari. dedert̃ ei magrĩn si forte¬
modicũ ad dice posset. ⁊ sb̃ hac occ̃oe
int̾ monachos ꝑman̾et. s cũ diu
cũ magrõ fuisset. ⁊ nichil oĩno p̾¬

Expanded text:
Salve, festa dies, que vulnera nostra coherces, est Adam factus et eodem tempore lapsus, ob meritum decime cadit Abel fratris ab ense, offert Melchizedech, Ysaac supponitur aris, est decollatus Cristi baptista beatus,tians ordinem cisterciensem intrauit et quia litteras nesciebat erubescentes monachi tam nobilem personam inter laicos deputari dederunt ei magistt, ut hac occasione inter monachos permaneret. Sed cum diu sub magistro fuisset et nichil omnino pr
Abbreviated transcription (Latin):
dras dicens. Ille pccõꝵ cognitor. ñ u̾ba.
iudicauit. Erat .ni. interrogantium
cã dissilis. sp̃es per diu̾sa ħ̃ ꝯtͣ naturã
credidit. ille du bitauit ꝓ natura hoc
integre ordinẽ q̃rit. Ille q̃ deus nult
fi non posse p̾scribit ĩ excellentibus
exemplis. non accedit ad fidẽ nͭ sine
exemplo p̾currit ad fidẽ. hͦ miratur de
partu uirginis. Hic de conceptu dispu

Expanded text:
ctorum cognitor non verba, judicavit; erat enim interrogantium causa dissimilis, species perdivisa. Haec contra naturam credidit, ille dubitat pro natura; haec integrae rei ordinem quaerit, ille quae Deus jubet fieri non posse perscribit; ille impellentibus exemplis non accedit ad fidem, haec sine exemplo percurrit ad fidem; haec miratur de partu virginis, ille de conceptu dispu
Abbreviated transcription (Latin):
õs ad spelũcã. Imox ut scĩ uidert im
peratorẽ: resplenduer̃t facies eorũ sic̾
sol. Et ĩgressus ĩꝑator ꝓcidit ante eos
uiderẽ deu resuscitãtẽ lazarũ. ¶ Eune
dix sc̃s maximianꝰ ad eũ. Crede nob̃

Expanded text:
omnes ad spomnes ad spperatorem, resplenduerunt facies eorum sicut sol; et ingressus imperator procidit ante eos uiderem dominum resuscitantem Lazarum». Tunc dixit sanctus Maximianus ad eum: «Crede nobis