comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
altũ facito siet eocapitulum robustum indito utisiz stipias aist
p.is. planum statuito. ibi statiusto. Item alt̾um stipitẽ stantiu
suꝑ arbores stipitesq trabem planam inponito. latã per ecrassam
p.i. longam.p.xxx.uii.uł duplices indito solidas nou lilpebdi sub
eas trabes. int̃canalis ⁊ parietes extremos uͥ trapestent trabẽtulaare
locato inus tignis parietes extruito iungito que matie ntbnt arr¬
tis habeat. aram ubi facies. pedes.u. fudamãta alta facito. lata. ꝑu
aram.⁊ canalem rutundam facito. latam. p.iiii.d.. Eetum anp
cem̃ns minutiꝰ ⁊ calce arenato semni pedem unum. q que corium unu¬
struito paiumenta adhunc modũ facito ubilibraueris deglarea ⁊ cai¬
ce harenato pͥmum corium facito idpilis subigito idẽ altũm corium fa¬
cito. eo calcem cribro suberetam indito alte digitos duo. ibiderestam an¬
dam paumntarm struito. ubistructum erit. pauito fricatoq umpaium̃

Expanded text:
VI altam facito siet, eo capitulum robustum indito, uti siet stipites uVI altam facito siet, eo capitulum robustum indito, uti siet stipites uP. I S planum statuito, ibi stipites statuito. Item alterum stipitem statuito. Insuper arbores stipitesque trabem planam inponito latam P. II, crassam P. I, longam P. XXXVII, vel duplices indito, si solidas non habebis. Sub eas trabes inter canalis et parietes extremos, ubi trapeti stent, trabeculam conlocato; in iis tignis parietes extruito iungitoque matersatis habeat. Aram ubi facies, pedes V fundamenta alta facito, lata P. VI, aram et canalem rutundam facito latam P. IIII S, 7 ceterumcaementis minutis et calce harenato semipedem unum quodque corium struito. Pavimenta ad hunc modum facito: ubi libraveris, de glarea et calce harenato primum corium facito, id pilis subigito, idem alterum corium facito; eo calcem cibro subcretam indito alte digitos duo, ibi de testa arida pavimentum struito; ubi structum erit, pavito fricatoque, uti pav
Abbreviated transcription (Latin):
ORculanum siedificareuoles quadndis uasis ini contra orascient ad.
hunc modum uasa componito arboressa crassas.p .ii. altas.ꝑ.uiiii.
cum cardinib foraminalonga.p.iii.S: ⁊ culpta digit.ui asolofora¬
m̃ primum.p.i.S. inter arbores ⁊ arbores ⁊ parietes. p̃.ii.iii.ii. arbo¬
res. p.i. ad arbores adscipitem. primum dereetã.p. xui. stipite crassi.
lõgum. p.xxu. inibilingulam.p.ii.S. pauim̃tum. binis uasis cũ
canalib duob .p.xxxiiii. trapedib locum. dextra sinistra pauim̃¬
tum.p.xx. interbinos scipites. uectib locum.p.xxii. alũs uasis ex¬
aduersum astipite. extremo ad parietẽ quipone arbores ẽ.ꝑ.xx. Sum¬
matorcularia uasis quadrinis latitudine. plx .ui. longiudine .p.
l.ii int̃parietes arbores u̾statues. fundam̃tabona facito. alta.p.x.
crassum.p.i.s. ibiforam̃ pedicinuis duobus facito. ibi arberes pecdiei¬
no uilapide statusto inter duas arbores ꝙ loci suꝑert. robore exyle¬
to eoplumbum infundito suꝑiorem partrin arborem digps

Expanded text:
orcularium si aedificare voles quadrinis vasis, uti contra ora sient, ad hunc modum vasa conponito. Arbores crassas P. II, altas P. VIIII cum cardinibus, foramina longa P. III S exculpta digit. VI, ab solo foramen primum P. I S, inter arbores et parietes P. II, in II arbores P. I, 2 arbores ad stipitem primum derectas P. XVI, stipites crassoslongum P. XXV, inibi lingulam P. II S, pavimentum binis vasis cum canalibus duabus P. XXX, IIII trapetibus locum dextra sinistra pavimentum P. XX, 3 inter binos stipites vectibus locum P. XXII, alteris vasis exadversum ab stipite extremo ad parietem qui pone arbores est P. XX: summa torculario vasis quadrinis latitudine P. LXVI, longitudine P. LII. Inter parietes, arbores ubi statues, fundamenta bona facito alta P. 4 Ibi foramen pedicinis duobus facito, ibi arbores pedicino in lapide statuito. Inter duas arbores quod loci supererit robore expleto, eo plumbum infundito. Superiorem partem arborum digitis
Abbreviated transcription (Latin):
eminarium adhunc modum facito. locum quam optimũ ⁊ aꝑtissimũ
⁊ stercorosimum pot̃is ⁊ ꝗͣsimilinum grnꝰ tre ce ubi semina positurus enꝰ.
ꝯuti neniis longe semina ex seminarioferautur. eum locum bipalio u̾tito. ib.¬
delapidato cͥcumq sepito benene. ⁊ mordine sento insequi pedẽ quo quo
m leo aut matiola adigito. digitum supͣ tr̃a facito. semina emineant fimo¬
q bubulosunt mantaleã obluito. signumq aput taleam ad porato cre¬
broq saritosiuoles citosemina crescant. Ad eunde modum alia semi¬

Expanded text:
eminarium ad hunc modum facito. Locum quam optimum et apertissimum et stercorosissimum poteris et quam simillimum genus terrae eae, ubi semina positurus eris, et uti ne nimis longe semina ex seminario ferantur, eum locum bipalio vertito, delapidato circumque saepito bene et in ordine serito. In sesquipedem quoquo ris, malleo aut mateola adigito. Digitum supra terram facito semina emineant fimoque bubulo summam taleam oblinito signumque aput taleam adponito crebroque sarito, si voles cito semina crescant. Ad eundem modum alia semi
Abbreviated transcription (Latin):
Qui trebllius ignorare inquid uidere. cur appeller scrofa. itaq ut
etiam hippt̃ tesiant. cognosee meam gentẽ siullum cognom̃ nõ
habere. nec me eẽ ab eum cuo ortum. auitbincus pͥmu appellatusẽ
serofa.qui questor eum ẽẽt licimo nerue preton inmacedonia pro¬

Expanded text:
ui Tremelius, Ignorare, inquit, videre, cur appeller Scrofa. Itaque ut etiam hi propter te sciant, cognosce meam gentem suillum cognomen non habere, nec me esse ab Eumaeo ortum. Avus meus primum appellatus est Scrofa, qui quaestor cum esset Licinio Nervae praetori in Macedonia pro
Abbreviated transcription (Latin):
tisimacraent. sarm̃ta sua concidito minute.⁊ ibidẽ inarato aut in¬
fedito ꝑhiemẽ lucurra bartione hec facito. ridicas ⁊ plilas qͦs pridie
intecto posuens siccos dolaueris faculas facito stereꝰ egento nisi in¬
m̃sti lunaq dimudiata tũ netangas matĩem qua effodies aite p̃cidẽ
absterra. dieb uii. pximis quib lina plena fuerit optime eximet᷑.
Om̾ino caurto. nequã mat̾ĩam doles. neucedas neutan gas sipo¬
tes. iusiceam. uengelidam. neuforulentã. friunta facebis sarias.
rũcesq auenamq destringad.¬
& deuinea ⁊ arborb pitatis.

Expanded text:
i macra erit, sarmenta sua concidito minute et ibidem inarato aut infodito. Per hiemem lucubratione haec facito: ridicas et palos, quos pridie in tecto posueris, siccos dolato, faculas facito, stercus egerito. Nisi intermestri lunaque dimidiata tum ne tangas materiem. 4 Quam effodies aut praecides abs terra, diebus VII proximis, quibus luna plena fuerit, optime eximetur. Omnino caveto nequam materiem doles neu cadas neu tangas, si potes, nisi siccam neu gelidam neu rorulentam. 5 Frumenta face bis sarias runcesque avenamque destringas. De vinea et arboribus putatis
Abbreviated transcription (Latin):
R Palumbum recentem sic faretto.
alumbun recentẽ iuprensus erit: ei fabam coctã tostam pͥmũ dato.
exore ineius os inflato. item aquam hocdies uii. facito. posteam fa¬
bam fresãm purani ⁊ farpurum facito.⁊ fabe tc̃ia pars ut inferuescat.¬
tum far isipiat purier. facito ⁊ coquito bene. idubi excluserit de pꝰ¬
sitobene. oleomauum unguito. Punum pussillum postea magis dep¬
t ses. oleo tangito dep sitoq dum poñt face̾ uirunda̾ exaquadato escam
temꝑato.¬
R aream sic facito.

Expanded text:
CAPUT 90 Palumbum recentem sic farcito. CAPUT 90 Palumbum recentem sic farcito. Ubi prensus erit, ei fabam coctam tostam primum dato, ex ore in eius os inflato, item aquam. Hoc dies VII facito. Postea fabam fresam puram et far purum facito et fabae ttum far insipiat, puriter facito et coquito bene. Id ubi excluseris, depsito bene, oleo manum unguito, primum pusillum, postea magis depses, oleo tangito depsitoque, dum poterit facere turundas. Ex aqua dato, escam temperato. Aream sic facito.
Abbreviated transcription (Latin):
alem candidum sic facito. amphoram defracto collo puram in ple¬
to aque pure. in soleponito. ibi fiscellam cumsale populian suspendito
⁊ quassato. supplectoq idenitidem. id aliquotient indie cotidie faci¬
tousq adeo donec sal desiurris tabescere. bidiim. idsignient menan
aridam ułouum dimituto. sinatabit eam uries ent ułcarnẽ ulcase¬
os uł salsam̃ta quodasn. eam muriam inlabella uł in patinas insole
ponitonsq ad eo insolehabeto. donec concreuerit. indefoͥ flos salis
fiet. ubinubilabitur.⁊ noctu subtecto ponito. cotdie cũ solerit in solepo¬
nito.¬
.R Galliuas ⁊ anseres sic facito.
alliuas ⁊ anseres sic farcito gallinas ieneras que pͥmum parient condu¬
dat. polline uł farina hordeacia consparsa tͣrundas faciat eas in aqͣ
intinguat. inhos indat. panlatim condie addat. exgula consideret
ꝙ satssit bis uidie farciat. ⁊ meridie biberedato. neplus aquã itasiet ho¬
rãunã. Codem modo Anserem alito. nisi pͥus da tobibere ⁊ bis in die
bis escam.

Expanded text:
alem candidum sic facito. Amphoram defracto collo puram inpleto aquae purae, in sole ponito. Ibi fiscellam cum sale populari suspendito et quassato suppletoque identidem. Id aliquotiens in die cotidie facito, usque adeo donec sal desiverit tabescere biduum. Id signi erit: menam aridam vel ovum demittito; si natabit, ea muries erit, vel carnem vel caseos vel salsamenta quo condas. Eam muriam in labella vel in patinas in sole ponito. Usque adeo in sole habeto, donec concreverit. Inde flos salis fiet. Ubi nubilabitur et noctu sub tecto ponito; cotidie, cum sol erit, in sole ponito. Gallinas et anseres sic farcito. Gallinas tendat. Polline vel farina hordeacia consparsa turundas faciat, eas in aquam intinguat, in os indat, paulatim cotidie addat; ex gula consideret, quod satis sit. Bis in die farciat et meridie bibere dato; ne plus aqua sita siet horam unam. Eodem modo anserem alito, nisi prius dat bibere et bis in die, bis escam.
Abbreviated transcription (Latin):
henoe ⁊ dexta sinistra p̾cide adluxum aut ad fracturã alliga sanĩ
fiet.⁊ tam cotidie cantato in alio.S. f. uelluxato. ud hoc modo
huat. hauat huat. ista. pista. sista cannabo danuaustra. ⁊ luxi¬
touł hocmodo. huat. haut. haut istasis. tarsis. ardanna bo u.
a sparagus quomodo serratur.

Expanded text:
ehende et dextra sinistra praecide, ad luxum aut ad fracturam alliga, sanum ehende et dextra sinistra praecide, ad luxum aut ad fracturam alliga, sanum fiet. Et tamen cotidie cantato et luxato vel hoc modo: "huat haut haut istasis tarsis ardannabou dannaustra." to vel hoc modo: "huat haut haut istasis tarsis ardannabou danUT 161 Asparagus quo modo seratur.
Abbreviated transcription (Latin):
lbum ocicere hoemodo oportet. Siuis benetibi derccre. suuue
nbioilam. ad dito eo acque sextanos sex ⁊ eo ad dito iugulam
depna suigulã nonh abebis addito de perua frustiũ. pͥndi pũ
minune pingue ubiiam coctũ incipit eẽ. eo addito braslice eo
licolos duos. berie .ii. cũra dicesua. felicule pullũ. herbe mer¬
cunalis non multum. mituloꝵ . l.ii. piscem capttonẽ ⁊ scor¬
punẽ s ochleassex. ⁊ lentis pugillun. hocom̃a dequoqu¬
tousꝙ ad sextatios.iii. iuris oleum neaddideris. indiueim
sup mmom co nin mixiũ bibere licebit bibas. exusto itebrs
sur muum Sunu q eor lus alnũ derere potesti meũ care
rt rognn rene siuur inuia cum ibis: apsint hipontici sureu¬
lum subau nulo habeto. Luxum ut excantes : pre¬
rieam simus autt quuque longam̃ mediam diffinde. ⁊ odiis barae¬
nes dardares astataries dis sum apiter usꝙ dum coeaut ferium.
insis lactato. ubieoienit. ⁊ altam altĩm tetgernt. adiacanap̃¬

Expanded text:
lvum deicere hoc modo oportet, si vis bene tibi deicere. Sume tibi ollam, addito eo aquae sextarios sex et eo addito ungulam de perna. Si ungulam non habebis, addito de perna frustum P. S quam minime pingue. Ubi iam coctum incipit esse, eo addito brassicae coliculos duos, betae coliculos duos cum radice sua, feliculae pullum, herbae Mercurialis non multum, mitulorum L . II , piscem capitonem et scorpionem I , cochleas sex et lentis pugillum. Haec omnia de coquito usque ad sextarios III iuris. Oleum ne addideris. Indidem sum mixtum bibere, licebit bibas. Ex iisotest. Verum ea re  remedium. In viam cum ibis, apsinthi Pontici surculum sub anulo habeto. Luxum siquod est, viridem P. IIII aut quinque longam, mediam diffinde, et duo homiant. Ferrum insuper iactato. Ubi coierint et altera alteram tetigerint, id manu pr
Abbreviated transcription (Latin):
facito. ꝙ gn̾auoles. tot indito. salicem grecam. amplius. cͥculigato. litto
dẽptosto. stirpem obluito. digitos crassum ires in suꝑ lingua bubula
obregito. sipluat neaquam ulibru. ꝑmauet. eam linguam insu
ꝑlibrum alligato necadat postea stram̃tis cͥcumdato alligati
insinoẽ. E u̾uitem sicinserito. p̃cidito quam inseres. eam mediam dif᷑¬
findito ꝑmedullam eo surculos pre acutos artito quos inseres in edullã
cum medullam cũponito. Alta insitioẽ siuites iiẽ contuiget. utruꝰ¬
q uitẽ tenerã ꝑacuito obliquo int̃sese medulam libro conligato. Terci¬
a insitioẽ. terebrauitẽ quã inseres ꝑtundito. eoduo surculos uitigine¬
os ꝙ genus cẽ uoles insectos obliquos artito ad medulã facito is me¬
dullam cũ medulla cõiugas. artitoq ea qua terebrauens altum exal¬
tera parte eossurculos facito sint longi pedes binos. cos intram demit

Expanded text:
facito; quot genera voles, tot indito. Salicem Graecam amplius circumligato, luto facito; quot genera voles, tot indito. Salicem Graecam amplius circumligato, luto depsto stirpem oblinito digitos crassum tres. Insuper lingua bubula obtegito, si pluat, ne aqua in librum permanet. Eam linguam insuper libro alligato, ne cadat. Postea stramentis circumdato alligatoque, ne orum insitio est per ver. Vitem sic inserito: praecidito quam inseres, eam mediam diffindito per medullam; eo surculos praeacutos artito; quos inseres, medullam cum medulla conponito. Altera insitio est: si vitis vitem continget, utriusque vitem teneram a insitio est: terebra vitem quam inseres pertudtio, eo duos surculos vitigineos, quod genus esse voles, insectos obliquos artito ad medullam; facito iis medullam cum medulla coniungas artitoque ea qua terebraveris alterum ex altera parte. Eos surculos facito sint longi pedes binos, eos in terram demit
Abbreviated transcription (Latin):
cruer. hecfien oportet. sulcos. ⁊ scrobes. fieri seminariis iuci¬
anislocum uerti iutes ꝓpagari in locis erassis. ⁊ umectis. ulm̾o.
ficos. poma. oleas seri oportet. sicos. oleas. nala.pira. uites inse
noportet. luna silenti post mendiem sineuento austro. Oleas
fieos. pira. mala. hocinserito. quẽrãmum insiturus ens p̃cidi¬
to. inclinato aliquantum ut aqua defluat. Cum p̃cides icaueto
nelibrum conuellas. sumi totibi surculum durum. eum p̃acui¬
to. salicem grecam disciudito. argillam ułcretã ceaddito.
arene paulolum ⁊ funum bubulum. hecuna bene. condepo¬
sito. quãmaxime utilentum fiat.capttonbi sissã salicẽ. Eam
stirpem p̃eisum cͥcumligato. neliber frangatur. ubi idfece¬
tis. surculum p̃acutum interlibrum ⁊ stirpem. artito. pͥmo
gitos .ii.surculum aridum quẽ artueris ȩxunto. eo artit
surculum quem isenre uoles librum adlibrum uorsum facito.
artito usq adeo. quopacueris. idẽ altum surculum. tc̃ium. quarto

Expanded text:
er haec fieri oportet. Sulcos et scrobes fieri, seminariis, vitiariis locum verti, vites propagari, in locis crassis et umectis ulmos, ficos, poma, oleas seri oportet. Ficos, oleas, mala, pira, vites inseri oportet luna silenti post meridiem sine vento austro. Oleas, ficos, pira, mala hoc modo inserito. Quem ramum insiturus eris, praecidito, inclinato aliquantum, ut aqua defluat; cum praecides, caveto ne librum convellas. Sumito tibi surculum durum, eum praeacuito, salicem Graecam discindito. Argillam vel cretam coaddito, harenae paululum et fimum bubulum, haec una bene condepsito, quam maxime uti lentum fiat. Capito tibi scissam salicem, ea stirpem praecisum circumligato, ne liber frangatur. Ubi id feceris, surculum praeacutum inter librum et stirpem artito primorigitos II . Surculum aridum, quem artiveris, eximito, eo artito surculum, quem inserere voles. Librum ad librum vorsum facito, artito usque adeo, quo praeacueris. Idem alterum surculum, tertium, quartum
Abbreviated transcription (Latin):
resegetẽ stercorant. stereꝰ colũbinũ spargere oportet in pratura ułinortum
uł insegrtem. Capnnum ouillum bubulum. item ectum stereꝰ om̃e. sedu¬
loconstruato amuira sparga uł ingif ad arbores cͥcum capita maiora an¬
phoras adminora urnas. cũ aque dimi dio addito ablaqueato pͥus non

Expanded text:
segetem stercorent. Stercus columbinum spargere oportet in pratum vel in hortum vel in segetem. Caprinum, ovillum, bubulum, item ceterum stercus omne sedulo conservato. Amurcam spargas vel inriges ad arbores; circum capita maiora amphoras, ad minora urnas cum aquae dimidio addito, ablaqueato prius no
Abbreviated transcription (Latin):
os.ii.s. iñsequinto. sexto. septimo. octauo: indies sextarios .i. in
oͦne aodito eos nonẽ uimium in annos singulos. uini.q. x. ebibe¬
ulm̃tarium familie olee cadure quãpliminum condito. postea
tempestiuas m̃nimmũ olei fierpot̃t eas condito. pircito utiꝗ
duiissune durent uͥolee commesse enut. halleeẽ ⁊ acerũdato o

Expanded text:
e congios II S: mense quinto, sexto, septimo, octavo in dies sextarios, id est in one addito; eos non est nimium in annos singulos vini Q. X ebibeum familiae. Oleae caducae quam plurimum condito. Postea tempestivas, unde minimum olei fieri poterit, eas condito, parcito, uti utissime durent. Ubi oleae comesae erunt, hallecem et acetum dato. O
Abbreviated transcription (Latin):
neq lapidem habebis uñ calcẽ quo quã. delignis carbones quo quito.
uirgas ⁊ sarmenta quenbiusioni suꝑerunt. insegere cũbunteubi
ens conbufsens iͥ papaper serito. R ubitẽ pestates male ert̃ ꝗd fieriposit

Expanded text:
neque lapidem habebis, unde calcem coquas, de lignis carbones coquito, virgas et sarmenta, quae tibi usioni supererunt, in segete conburito. Ubi eas conbusseris, ibi papaver serito. Ubi tempestates malae er
Abbreviated transcription (Latin):
ncptum adrundẽ molim facito uti globos. insicalioem ꝓtusun cauũ habe¬
at itamunguẽ caldum funditohonestũ quasispiram facito. idꝙ duabus

Expanded text:
ncytum ad eundem modum facito, uti globos, nisi calicem pertusum cavum habeat. Ita in unguen caldum fundito. Honestum quasi spiram facito idque duabus
Abbreviated transcription (Latin):
ac adiundemiam queopus sunt ut parentur. uasa lauentur. corbule
parentur. sarciantur. farmolatur. mene emantur.olee caduce salli¬
autur. unas miscellas uinum p̃ligaud̾am ꝙ oꝑaribibant. ubitẽpus
erit legito siccum punrter omium derum parit̃ indolia diuit osiopus
erit dẽfrutum indito ininustum demusto lixiuococtũ partẽ quadragesi
des inculleum librã indito. idindito inurnã misceto cõmusto. id indi¬
toidoleum resinam sundes inculeum musti.p .iii. bene caminu¬
to. indito infiscellam ⁊ facito uti indoleo musti pendat. eam qua fła¬
to. crebro uirresina cum deliquescat inderis defrutum aut inarmor
auresinã. dies xx. ꝑmisceto crebro tribulato cotidie tortuũ uue¬
stum cͥcucidaneũ suo cuiq dolio diuidito adoitoq pariter.

Expanded text:
ac ad vindemiam quae opus sunt ut parentur. Vasa laventur, corbulae  pluet; quala parentur, sarciantur, far molatur, menae emantur, oleae caducae salliantur. 2 Uvas miscellas, vinum praeliganeum quod operarii bibant, ubi tempus erit, legito. Siccum puriter omnium dierum pariter in dolia dividito. Si opus erit, defrutum indito in mustum de musto lixivo coctum, partem quadragesimam Marmor si indes, in culleum libram indito; id indito in urnam, misceto cum musto; id indito in doleum. Resinam si indes, in culleum musti P. III, bene conminuito, indito in fiscellam et facito ut in doleo musti pendeat; eam quassato crebro, uti resina condeliquescat. 4 Ubi Ubi add. Keil. indideris defrutum aut marmor aut resinam, dies XX permisceto crebro, tribulato cotidie. Tortivum mustum circumcidaneum suo cuique dolio dividito additoque pariter.
Abbreviated transcription (Latin):
oues iiualeant. ⁊ euratibene sint. ⁊ quifastidient cibum. ant¬
ittimagis cupide adpetant. pabulum ꝙ dabis amurca spagito. pͥmo
pa bulum dum cõsuescant. postea magis. ⁊ dato rarent bibere cõmixtam
cumaquã equabilit̾. quarto ꝗnto quoq die hocsifacies. itaboues ⁊ coꝵ¬
pore curationes erunt ⁊ miorbus aberit.

Expanded text:
oves uti valeant et curati bene sint, et qui fastidient cibum, uti magis cupide adpetant, pabulum quod dabis amurca spargito; primo paululum, dum consuescant, postea magis, et dato rarenter bibere conmixtam cum aqua aequabiliter. Quarto quinto quoque die hoc sic facies. Ita boves et corpore curatiores erunt, et morbus aberit.
Abbreviated transcription (Latin):
iurat stereus tenebat. Quuiq mestrib pullis factis. cum redacti sunt in
stabulum obiciendum farinã hordeaciam molitã cum furfurib ⁊ siꝗd
aliuo tra natum libenter edent. Anniculis iam factis. dandum horde¬
um ⁊ furfures usq qua aderunt lactantes. neq pͥus biennio cenfecto:

Expanded text:
burat stercus tenellas. Quinquemestribus pullis factis, cum redacti sunt in burat stercus tenellas. Quinquemestribus pullis factis, cum redacti sunt in stabulum, obiciendum farinam hordeaciam molitam cum furfuribus, et siquid aliud terra natum libenter edent. Anniculis iam factis dandum hordeum et furfures, usque quaad erunt lactantes. Neque prius biennio confecto
Abbreviated transcription (Latin):
nares equi tangunt. tam ⁊ uisi in credibili ꝙ usuucuit iuenorie mã¬
aandum. Cum equus matre salire cum ad dacinnposs: ermu caput
obuoluto auriga adduxisseta coegiss matrem mire. cum desceudrita deui¬
set aboculis. ⁊ ille impetum fecit iueumn ac mordicus inter fecit. Cum
conceperunt equesiudendum ne aut laborent plusculum. aut nefrigi¬
dislocissint. ꝙ algor maxime pregnãtib obest. Itaq iustabulis.⁊ unio¬
re ꝓhibere oporret huinum. cdausa habere hostia acfenestras. ⁊ inter
singulas ap̃sepib uter icere longorios quieas discernant. ne iuterse pu¬
guare possint.p̾gna̾tem neq inplere cibo neq esurire oportet. alt̾ns
qui admittant. diuturniorei equos meliores pullos fieri dicunt Itaq ut
restibiles segetes eẽt exuctores. sicꝙ annis quep̃guatis fiant. indecem die¬
bus scđm partum. cũ matrib in pabulum ꝓdigendum. neungulas cum¬

Expanded text:
nares equi tangunt. Tametsi incredibile, quod usu venit, memoriae mannares equi tangunt. Tametsi incredibile, quod usu venit, memoriae mandandum. Equus matrem salire cum adduci non posset, cum eum capite obvoluto auriga adduxisset et coegisset matrem inire, cum descendenti dempsisset ab oculis, ille impetum fecit in eum ac mordicus interfecit. Cum conceperunt equae, videndum ne aut laborent plusculum aut ne frigidis locis sint, quod algor maxime praegnatibus obest. Itaque in stabulis et umore prohibere oportet humum, clausa habere ostia ac fenestras, et inter singulas a praesepibus intericere longurios, qui eas discernant, ne inter se pugnare possint. Praegnatem neque implere cibo neque esurire oportet. Alternis qui admittant, diuturniores equas, meliores pullos fieri dicunt, itaque ut restibiles segetes esse exuctiores, sic quotannis quae praegnantes fiant.In decem diebus secundum partum cum matribus in pabulum prodigendum, ne ungulas com
Abbreviated transcription (Latin):
dem reb inemptione ant mitant. ut iuinanulli ⁊suonib: sunt ꝑscripta
E quinum pecus pascendum in pratis. ponissimu hr baaustabulis acp̃sepib
arido feno. Cumpeꝑrenunt. hordeo adiecto bis die data aqua. hoñi ferui¬
re initium admissionis face̾ oportet. ab equinoctio uerno ⁊ solstitium ut
ut partus idoneo tepore fiat. Duodecimo enim m̃se diede ermno aruuit na¬
sci. que post tempus nascuntur. fere uitiosa adq inuulia existuit. admit¬
tere oportet cum tẽpꝰ nascutur anu uenerat bisdie.mane ⁊ uespe.peor
Corigamissit appellatur quiqui admitut. eo enim ad iutãte.: equa alliga¬
tascelenus admittuntur. neq equi frustra cupuditate inpulsi semen
eiriunt quo ad satissit ad iitti. ipse signi ficant ꝙ sedefendunt. si fasti¬
dium saliendiẽ sille modium conterunt cũ aqua. ad mellis crassitudinẽ¬
tumeare nat᷑am eque cum m̃ses ferunt tangunt. conira ab locis eque

Expanded text:
dem rebus in emptione dominum mutant, ut in Manili actionibus sunt perscripta. dem rebus in emptione dominum mutant, ut in Manili actionibus sunt perscripta. Equinum pecus pascendum in pratis potissimum herba, in stabulis ac praesepibus arido faeno; cum pepererunt, hordeo adiecto, bis die data aqua. Horum feturae initium admissionis facere oportet ab aequinoctio verno ad solstitium, ut partus idoneo tempore fiat; duodecimo enim mense die decimo aiunt nasci. Quae post tempus nascuntur, fere vitiosa atque inutilia existunt. Admittere oportet, cum tempus anni venerit, bis die, mane et vespere, per origam; sic appellatur quiqui admittit. Eo enim adiutante, equa alligata, celerius admittuntur, neque equi frustra cupiditate impulsi semen eiciunt. Quoad satis sit admitti, ipsae significant, quod se defendunt. Si fastidium saliendi est, scillae mtum ea re naturam equae, cum menses ferunt, tangunt; contra ab locis equae
Abbreviated transcription (Latin):
bris confusis. si ẽ oculis nigris. narib non angustis. aurib adplicatis. an¬
i orem partem ceruicis. pectus latum ⁊ plenum. uineris latis. uentre modi¬
columbis deorsum uersus presis. scapulis laus. spina maxine duplici
sum nus non extanti. coda ampla subcrisꝑa. crurib rectis ẽqualib introu̾¬
sus ponius sigurata genib rutundis nemagnis. uigulis duris. teto corpo¬
re ut habeatuenas que anin aduerii possunt ꝙ huiusscemodisit ⁊ cum ẽ
eger ad medendum ad positus corpore multo⁊ destirpe: magiu iuterẽ¬
quasint.ꝙ genera sunt multa. Itaq adhognobiles a regionib dicuntur
signa. sicũ gregalib in papulo contendit indurendo alia uequare quopor¬
tior sit. sicum flum̃ triue hundum e grcẽi it piusus ꝓgre ditur ac non
respectaf alios Emptio equina: sim ilis fere aebolils asiorim. quo eis¬

Expanded text:
bris confusis si est, oculis nigris, naribus non angustis, auribus applicatis, bris confusis si est, oculis nigris, naribus non angustis, auribus applicatis, cata in dexteriorem partem cervicis, pectus latum at plenum, umeris latis, ventre modico, lumbis deorsum versus pressis, scapulis latis, spina maxime duplici, si minus, non extanti, coda ampla subcrispa, cruribus rectis aequalibus intro versus potius figuratis, genibus rutundis ne magnis, ungulis duris; toto corpore ut habeat venas, quae animadverti possint, quod qui huiusce modi sit, cum est aeger, ad medendum appositus. De stqua sint, quod genera sunt multa. Itaque ab hoc nobiles a regionibus dicuntur, signa, si cum gregalibus in pabulo contendit in currendo aliave qua re, quo potior sit; si, cum flumen travehundum est gregi, in primis progreditur ac non respectat alios. Emptio equina similis fere ac boum et asinorum, quod eis
Abbreviated transcription (Latin):
demus nescint miuores trime maiores decem annoꝵ etas cognosettur.
et equoꝵ fere ominum qui un gulas iudiuisas habent ⁊ euam coriuitarũ
equus triginta insib. pͥmũ dentes medios dicitur ad mi
mellares. quinto anno incipiente.itẽ eodem modo admitterembimas cũ
canos habeat tuin renascentes eis sexto anno impleri. septimo. om̃s habe¬
re solet relatos ⁊ conpletos hoc maiores qui sunt sintellegi negant posse. Pre¬
ter quã cum dentes suit facti brocchi ⁊ suꝑcilia cana ⁊ subea lacuni sex ob¬
seruatu. dicunt eum equoꝵ habere annos sedecim̃ forma eẽ oportet ma¬
guitudine medica ꝙ nec ualłos necminutos decet ee. equas cdunib acuẽ¬
trib lacis. equos adinissuras quos uelis habereleg̾e oportet. amp
formonsos. nulla parte corporis inter se non congrue. nũ qualis futurus
sit equus: epullo connectan potest. sicaput habet no magnũ nec mẽ¬

Expanded text:
Videmus ne sint minores trimae, maiores decem annorum. Aetas cognoscitur Videmus ne sint minores trimae, maiores decem annorum. Aetas cognoscitur et equorum et fere omnium qui ungulas indivisas habent et etiam cornutarum, quod equus triginta mensibus primum dentes medios dicitur amittemellares. Quinto anno incipiente item eodem modo amittere binos, cum cavos habeat tum renascentes, ei sexto anno impleri, septumo omnes habere solet renatos et completos. Hoc maiores qui sunt, intellegi negant posse, praeterquam cum dentes sint facti brocchi et supercilia cana et sub ea lacunae, ex observatu dicunt eum equom habere annos sedecim. De forma esse oportet magnitudine modica, quod nec vastos nec minutos decet esse, equas clunibus ac ventribus latis. Equos, ad admissuram quos velis habere, legere oportet amplo corpore, formosos, nulla parte corporis inter se non congruenti. Qualis futurus sit equus, e pullo coniectari potest: si caput habet non magnum nec mem
Abbreviated transcription (Latin):
tur ẽẽ cum his.⁊ beniter capistris aliaue quate habent uinctos. tercio an
mare incipiunt ad eiꝰres ad quasquisq eos uult habere in usuxe¬
linquitur denumero. qͦꝵ greges nonsane fiunt. iuestei qui ouera por¬
tent. Idõ ꝙ pleriq diducuittur admolas. aut ad agriculturã. ubi quid
hendũe. aut enam adarandum ubileius ẽ tr̃a ut incam pania gre¬
ges fiunt fere mercatoꝵ ut coꝵ quiebiyndismo. utt apulia: a sellis &¬
suans cõportant ad mare oleum aut auinũ. Itẽq frum̃tum aut quio
aliulucinius ego quoq ad ueniens aperiam careeres inquio. ⁊ eq
einit tere incipiam. nec solũ mares quos ad missarios habeo ut atueus sui¬
gulos infeminas denas equis. femnas que modius equiculus uirfertis¬
simus etiam patre nulttari iuxta acmares habere solebant. ho orum e¬
⁊ equatum greges quihabere uoluerunt: ut habert alio

Expanded text:
tur esse cum his et leniter capistris aliave qua re habent vinctos. Tertio anno tur esse cum his et leniter capistris aliave qua re habent vinctos. Tertio anno domare incipiunt ad eas res, ad quas quisque eos vult habere in usu. Relinquitur de numero, quorum greges non sane fiunt, nisi ex eis qui onera portant, ideo quod plerique diducuntur ad molas aut ad agri culturam, ubi quid vehendum est, aut etiam ad arandum, ubi levis est terra, ut in Campania. Greges fiunt fere mercatorum, ut eorum qui e Brundisino aut Apulia asellis dossuariis comportant ad mare oleum aut vinum itemque frumentum aut quid aliut. Lucienus: Ego quoque adveniens aperiam carceres, inquit, et equos emittere incipiam, nec solum mares, quos admissarios habeo, ut Atticus, singulos in feminas denas. E quis feminas Q. Modius Equiculus, vir fortissimus, etiam patre militari, iuxta ac mares habere solebat. Horum equorum et equarum greges qui habere voluerunt, ut habeant aliq
Abbreviated transcription (Latin):
nonenim simurene optime elute sunt iusicilia. lia he lops adrho do.conti¬
nuoi. pisces inonini mari siniles nascuntur. Horũ genera duo. unu ferũ
quos uocant onagros. inphrigia ⁊ licaona sumt gregrs multi. alterum mã¬
suctum ut sunt ĩnitalia oñis. id seminationẽ. onagris idoneus. ꝙ ⁊ eferro ft
mansuctus facere. ⁊ emansueto ferum num quã: ꝙ similes parentum ge¬
nuntur eligendi ⁊ mas ⁊ femina cum dignitate ut sit in mereando. Itẽ
ut cete pecũdes. emptionib ⁊ trasdinonib dnm̃ mutant.⁊ desanitate aͦ no¬
rasolet caueri. Commode pascruitur farre ⁊ fur furib hordeaceis. ad mu¬
tuntur ante solstitium. ut eode tepore altius anni pariant. duodecimo
enuim mense: conceptũ sem̃ reddunt. Pregnãtes: oꝑe leuant uenter enimi
ibore nauonẽ reddit detiorem marem nonde iun gunt
partũ pullos anno nou remouent aniatre. ꝓximo anno. noctib patuui¬

Expanded text:
Non enim, si murenae optimae flutae sunt in Sicilia et helops ad Rhodon, contiNon enim, si murenae optimae flutae sunt in Sicilia et helops ad Rhodon, continuo hi pisces in omni mari similes nascuntur. Horum genera duo: unum ferum, quos vocant onagros, ut in Phrygia et Lycaonia sunt greges multi; alterum mansuetum, ut sunt in Italia omnes. Ad seminationem onagrus idoneus, quod et e fero fit mansuetus facile et e mansueto ferus numquam. Quod similes parentum genuntur, eligendi et mas et femina cum dignitate ut sit. In mercando item ut ceterae pecudes emptionibus et traditionibus dominum mutant, et de sanitate ac noxa solet caveri. Commode pascuntur farre et furfuribus hordeaceis. Admittuntur ante solstitium, ut eodem tempore alterius anni pariant; duodecimo enim mense conceptum semen reddunt. Praegnates opere levant; venter enim labore nationem reddit deteriorem. Marem non deiungunt apartum pullos anno non removent a matre. Proximo anno noctibus patiun
Abbreviated transcription (Latin):
ro sumetus drctauris ⁊ naccis sit abendus. it insexaguita: iuiussit annculũ
ter biimus. Quidam habent aut minorem aut maiorẽ numi
nã apuoreum duotaur in septuaginta matrib sunt. Ilumerum gregum alius
fesi aliuimquidam centenarium modicum putant cẽ ut ego atti cus centiu¬
rum uiginti hab. ut lucienus. hec ille ¶Tut munus quidu̾m loquitur uac¬
cius culucieno reddidiss: Egc uiquid oeasinis potentissimui dieamlꝙ sũ
reminus. ubioptiini ⁊ maximi fiunt. equoseminio: egohiç ꝓcteaui pullos.
⁊ ipsis arcadib uendidi aliquotient᷑. Igitur a siuoꝵ gregeni qui facete uult
bonui: Irimum udendum i mareis feminasq bonaetate sumat. utꝙ
ut quã diutissime fructum fetre possĩt. firmos. om̃ib partib houestos.
corpore aniplo. semi niobono. exhis locis uñoptumi exeunt. ꝙ faciunt pe¬
lopõnense ca ponssimum eo sȩtarea dĩxmebant. initalia exagro tereatiuo.

Expanded text:
ro. Numerus de tauris et vaccis sic habendus, ut in sexaginta unus sit anniculus, ro. Numerus de tauris et vaccis sic habendus, ut in sexaginta unus sit anniculus, alter bimus. Quidam habent aut minorem aut maiorem numerum; nam apud Atticum duo tauri in septuaginta matribus sunt. Numerum gregum alius facit alium, quidam centenarium modicum putant esse, ut ego. Atticus centum viginti habet, ut Lucienus. VI. Haec ille. At Murrius, qui, dum loquitur Vaccius, cum Lucieno redisset, Ego, inquit, de asinis potissimum dicam, quod sum Reatinus, ubi optimi et maximi fiunt, e quo seminio ego hic procreavi pullos et ipsis Arcadibus vendidi aliquotiens. Igitur asinorum gregem qui facere vult bonum, primum videndum ut mares feminasque bona aetate sumat, utrique ut quam diutissime fructum ferre possint; firmos, omnibus partibus honestos, corpore amplo, seminio bono, ex his locis, unde optumi exeunt, quod faciunt Peloponnesi cum potissimum eos ex Arcadia emant, in Italia ex agro Reatino.
Abbreviated transcription (Latin):
piunt se uefrigidus locus sit. algor eniseas ⁊ fimis maxoeseere coguqn
alinioniis. armenticiũ pecus st contuendũ. lactantiᷤ cũmanib necu¬
bent ebterntur enĩ. adeas manus adigi epertit. ⁊ cũredierunt epa¬
stu. Concreuerint uituli leuande matres. pabulo uuili obicienoo
inpresepiis. item his ut fere inomib stabilis. lapides substernendi.
aui quid item neungule putescant. Ab equinoruo autiunnali una pa¬
scuntur cum matrib. Castrare nonoportet antebimũ.ꝙ difficulter sia¬
luer fecens serecipiunt. qui aut̃ postea castrantur: duri inutiles fiunt. Iẽ
i in reliquis gregib pecuatus: dilectus ꝗ̃tannis habendus.⁊ ueicole nia
unde ꝙ locum occupant cirum queferre possunt fructus. sique amastri¬
unulum. ei sub ponere oportet eos quib noniatis pbent in anres. semestr¬
b uituliꝰ obiciunt fui fures mucios ⁊ farinam bordersun cen plura quc¬

Expanded text:
piunt se, ne frigidus locus sit; algor enim eas et famis macescere cogit. In piunt se, ne frigidus locus sit; algor enim eas et famis macescere cogit. In alimoniis armenticium pecus sic contuendum. Lactantes cum matribus ne cubent; obteruntur enim. Ad eas mane adigi oportet, et cum redierunt e pastu. Cum creverunt vituli, levandae matres pabulo viridi obiciendo in praesepiis. Item his, ut fere in omnibus stabulis, lapides substernendi aut quid item, ne ungulae putrescant. Ab aequinoctio autumnali una pascuntur cum matribus. Castrare non oportet ante bimatum, quod difficulter, si aliter feceris, se recipiunt; qui autem postea castrantur, duri et inutiles fiunt. Item ut in reliquis gregibus pecuariis dilectus quotannis habendus et reiculae reiciundae, quod locum occupant earum quae ferre possunt fructus. Siquae amisit vitulum, ei supponere oportet eos, quibus non satis praebent matres. Semestribus vitulis obiciunt furfures triticios et farinam hordeaceam et tene
Abbreviated transcription (Latin):
Mlere quepariunt iudecem annis que dam etiam plures.maxine. idone¬
um tepus ad concipiendum. ad ulpini eam orti.usq ad dies quadraginta
aut paulo plus. que eium ita conciperiuit teperatissimo anni tẽpore pari¬
unt. uacee enim in eusib decem sunt pregnatei. dequib ad mirandũ serip¬
tuni iiueni. exempris testiculis sistatim᷑ ail miseris statim concipete. ea
paser oportet. in locis iutidib ⁊ aquosis. Cauere oporte. ne aut angusti
ent aut fenantir aut coneurrant. Itaq ꝙ eas estate tab¬
solent: ⁊ bestiole quedam minute. sub eauda alii coneitentur. aliqui solem
includere septis. hĩ substerni oportet frõdẽ aliudue ꝗd incubilia. quo
mollius conquieseant. Estate adaquã appellan dum bis. hicme semel. eũ
parere ceperunt. scđm stabula papulũ seruan oportet integrum. ꝙ re
gredientes degustare possint. fastidiose enĩ fiunt. ⁊ ꝑindendum: quoraci¬

Expanded text:
Pleraeque pariunt in decem annos, quaedam etiam plures. Maxime idonePleraeque pariunt in decem annos, quaedam etiam plures. Maxime idoneum tempus ad concipiendum a delphini exortu usque ad dies quadraginta aut paulo plus. Quae enim ita conceperunt, temperatissimo anni tempore pariunt; vaccae enim mensibus decem sunt praegnates. De quibus admirandum scriptum inveni, exemptis testiculis si statim admiseris taurum, concipere. Eas pasci oportet locis viridibus et aquosis. Cavere oportet ne aut angustius stent aut feriantur aut concurrant. Itaque quod eas aestate tabsolent et bestiolae quaedam minutae sub cauda ali, ne concitentur, aliqui solent includere saeptis. Iis substerni oportet frondem aliudve quid in cubilia, quo mollius conquiescant. Aestate ad aquam appellendum bis, hieme semel. Cum parere coeperunt, secundum stabula pabulum servari oportet integrum, quod egredientes degustare possint; fastidiosae enim fiunt. Et providendum, quo reci
Abbreviated transcription (Latin):
ł prãti. Cum eminus indonirtos. sicallosee unaneos sanos recte deque
pecete sano eẽ noxisq pr̃ari spoudes. ne paulo uerbosius hec mamili aco¬
pnis secuntur lani qui ad cultrum bouẽ emunt qui ad altana hostie sani¬
netatem non soluent scpulari. Pascuntur arnita eom mo dissime. in ne¬
morib ubi uirgulta ⁊ frõs multa hirme eũlubernant scđ̾m mare estu
suram mensem unum uec eibe ⁊ potione sempleant. ꝙ exstimantur faci¬
luis macre cencipere. Contra tauros duob mensir ante admissuram her¬
ba ⁊ palca ac feno facio plemores ⁊ afeminis secerno. Habco tautos teti¬
dem ꝙ attieus ad mattices. Ixx dio unũ anniculũ altum bimũ. hec
scđm astri exortum fatio ꝙ greciuocant liran fidem nr̃i. tu demiq tau¬
ros ingregem redigo. mas anfemina sit concepta.si gni ficat discensutau¬
run dominit. siꝗd simas ẽ.indextenorem partem abri si femina insiniste

Expanded text:
 praestari"; cum emimus indomitos, sic: "illosce iuvencos sanos recte deque pecore sano esse noxisque praestari spondesne?" Paulo verbosius haec, qui Manili actiones secuntur lanii, qui ad cultrum bovem emunt; qui ad altaria, hostiae sanitatem non solent stipulari. Pascuntur armenta commodissime in nemoribus, ubi virgulta et frons multa; hieme cum hibernant secundum mare, aestu leo. Ante admissuram mensem unum ne cibo et potione se impleant, quod existimantur facilius macrae concipere. Contra tauros duobus mensibus ante admissuram herba et palea ac faeno facio pleniores et a feminis secerno. Habeo tauros totidem, quot Atticus, ad matrices LXX duo, unum anniculum, alterum bimum. Haec secundum astri exortum facio, quod Graeci vocant lyran, fidem nostri. Tum denique tauros in gregem redigo. Mas an femina sit concepta, significat descensu taurus, cum init, quod, si mas est, in dexteriorem partem abit; si femina, in sinisteriorem.
Abbreviated transcription (Latin):
albicerem quã enrum inus locis optiam dicent eẽ. cãmaxine sento. hoe
genus olee. inxxu. aut in xxx pedes conserito. Ager oleto conẜ rundo: quiuẽ
iũ fauonium spertabit ⁊ soliostentus erit alius bonus nullus erit. Quiager
fugidior ⁊ macrior erit ibioleã licinianã sen opõt. sunloco caasso aut cali¬
doseuenꝰ hostunequã ertt. ⁊ ferundo arbor peribit. ⁊ muscus tuber molestus
ent: Cueum coronas ⁊ cucũuas ulmo̾serto.⁊ parũ ppłos uti frondẽ ouibus
i bubus babeis .: matena siquĩ opsit: parata erit. Sicubi inus locis ripe ant locus
umectus ent: ibicacumina ppłoꝵ serito ⁊ arundinetum idho modo serta abi

Expanded text:
albicerem, quam earum in iis locis optimam dicent esse, eam maxime serito. Hoc genus oleae in XXV aut in XXX pedes conserito. Ager oleto conserundo, qui in ventum favonium spectabit et soli ostentus erit, alius bonus nullus erit. Qui ager frigidior et macrior erit, ibi oleam Licinianam seri oportet. Si in loco crasso aut calido severis, hostus nequam erit et ferundo arbor peribit et muscus ruber molestus erit. Circum coronas et circum vias ulmos serito et partim populos, uti frondem ovibus et bubus habeas, et materies, siquo opus sit, parata erit. Sicubi in iis locis ripae aut locus umectus erit, ibi cacumina populorum serito et harundinetum. Id hoc modo serito: bi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ incenditus. ⁊ ũbram ꝑtempꝰhab. Salicẽ grecã cͥcũ arundineto serteo uisi qͥui
neã alige᷑. Uineã quoin agro consenoportet si obẜuato. quilocus uiuo optimꝰ
dicenuu c̃ẽ ⁊ ostentus soli aminium minusculum. ⁊ geminũ eugeneum. ha¬
uolum munusculum conserito. Quiloc̾rassũent. aut nebulosior: ibiam¬
inium mauis. aut murgentinũ. a piciũ lucanũ sento.

Expanded text:
 umbram per tempus habet. Salicem Graecam circum harundinetum serito, uti sieto qui neam alliges. Vineam quo in agro conseri oporteat, sic observato. Qui locus vino optimus dicetur esse et ostentus soli, Aminnium minusculum et geminum eugeneum, helvolum minusculum conserito. Qui locus crassus erit aut nebulosior, ibi Aminnium maius aut Murgentinum, Apicium, Lucanum serito.
Abbreviated transcription (Latin):
inꝗd cum in liburniam uenises teuidisse matres familias eoꝵ adferre
ligna i simul pueros quos alerant. alias singulas alias bgnos que osten¬
derem runt fetas nr̃as. que in conopiis iacent dies aliꝙ ẽẽ leui incidas ac
contempnendas. E uiego certe inquã nam in illynco hoc amplius pre¬
gnãx sepe conuenit pariendi tẽpus. non longe ab oꝑe discedere ibiq ei¬
xam puerum referre. quẽ non peperisse s inuenisse putes. nec non
ctiam hoc quas uirgines ibi appellant. nun num quã annoꝵ uigutti.

Expanded text:
inquit, cum in Liburniam venisses, te vidisse matres familias eorum afferre inquit, cum in Liburniam venisses, te vidisse matres familias eorum afferre ligna et simul pueros, quos alerent, alias singulos, alias binos, quae ostenderunt fetas nostras, quae in conopiis iacent dies aliquot, esse eiuncidas ac contemnendas. Cui ego, Certe, inquam; nam in Illyrico hoc amplius, praegnatem saepe, cum venit pariendi tempus, non longe ab opere discedere ibique enixam puerum referre, quem non peperisse, sed invenisse putes; nec non etiam hoc, quas virgines ibi appellant, non numquam annorum viginti,
Abbreviated transcription (Latin):
opus sunt. maxime adiuctum hominum ⁊ ad medicinam pecudũ. adꝗͣ
rem habent ium̃ta dosuaria dnũ.aliiequas aluipiis qui aliud quod om̃is¬
dosso ferre possint. ꝙ afeturam humanã prinet. Pastoꝵ quun fundo
ꝑpetuomanent facile ẽ. ꝙ habent censetuam inuilla. noc hac uenus pa¬
storalis longus quid queris. Quiaut̃ sunt in saltib ⁊ siluestrib locis pa
i nonuilla s⁊ casis repentinis imbres uitant: us mulie
gere quesequantur greges accibara pastorib expediant eosq ad sidui¬
ores faciant. utile arbritati multi. si eas mulieres oportet firmas nont̃¬
pes. que iuoꝑe multis regionib non cedant iuris. ut in illyrco passim
uidere liei. ꝙuł pascere pecus uł ad focum adferre ligna. accibum quo¬
que uł adcasas instrum̃tum seruare possunt. Denuencatu hocdico ea¬
dem fere ⁊ nutnces ⁊ matres.semel simul accipit adme. ⁊ ut te audu diõe

Expanded text:
opus sunt, maxime ad victum hominum et ad medicinam pecudum. Ad quam opus sunt, maxime ad victum hominum et ad medicinam pecudum. Ad quam rem habent iumenta dossuaria domini, alii equas, alii pro iis quid aliut, quod onusdorso ferre possit. Quod ad feturam humanam pertinet pastorum, qui in fundo perpetuo manent, facile est, quod habent conservam in villa, nec hac venus pastoralis longius quid quaerit. Qui autem in saltibus et silvestribus locis pascunt et non villa, sed casis repentinis imbres vitant, iis mulieres adiungere, quae sequantur greges ac cibaria pastoribus expediant eosque assiduiores faciant, utile arbitrati multi. Sed eas mulieres esse oportet firmas, non turpes, quae in opere multis regionibus non cedunt viris, ut in Illyrico passim videre licet, quod vel pascere pecus vel ad focum afferre ligna ac cibum coquere vel ad casas instrumentum servare possunt. De nutricatu hoc dico, easdem fere et nutrices et matres. Simul aspicit ad me et, Ut te audii dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
onera extollere inium̃ta possint. qui ex curre qui iaculan. non omĩs apta
natio ad pecuanam. ꝙ nequebasculus neq tut dulus idonei. galli adposi¬
tis simaxime adiunt̃ta. in emptionib dñm legitimum sex fefereres ꝑ¬
sitiunt si hereditatem iustã aodit. sit debuit mancipio ab eo accepit. a
quoiure ciuili potuit aut suniure cessit: cui potius cedere. ⁊ idubiopor¬
tuit ubi aut siusu cepit. aut siepreda sub corona emat. tunue cũmbo¬
nis sectione ue. cuus publice uenit. in horum emptione solet accedere
peculium aut excipiet stipulatio inter cedere sane eum ẽẽ furtis noxis¬
q selutum. aut simancipio nondatur duplapmatti aut sicta pacti sim¬
pla. Cib eoꝵ debet eẽ interdius separatim unius cuiusq gisues gregis
uespertinus in cena quesunt subuno magistro communis. Magistrũ
ꝓiudere oportet ut omĩa sequatur instrum̃ta que pecori ⁊ pastoribus

Expanded text:
onera extollere in iumenta possint, qui excurrere, qui iaculari. Non omnis apta onera extollere in iumenta possint, qui excurrere, qui iaculari. Non omnis apta natio ad pecuariam, quod neque Bastulus neque Turdulus idonei, Galli appositissimi, maxime ad iumenta. In emptionibus dominum legitimum sex fere res perficiunt: si hereditatem iustam adiit; si, ut debuit, mancipio ab eo accepit, a quo iure civili potuit; aut si in iure cessit, qui potuit cedere, et id ubi oportuit; aut si usu cepit; aut si e praeda sub corona emit; tumve cum in bonis sectioneve cuius publice veniit. In horum emptione solet accedere peculium aut excipi et stipulatio intercedere, sanum esse, furtis noxisque solutum; aut, si mancipio non datur, dupla promitti, aut, si ita pacti, simpla. Cibus eorum debet esse interdius separatim unius cuiusque gregis, vespertinus in cena, qui sunt sub uno magistro, communis. Magistrum providere oportet ut omnia sequantur instrumenta, quae pecori et pastoribus
Abbreviated transcription (Latin):
fere armatam.cum in fundis. non modo pueri s eriã puelle pascant. ꝗ
pascunt eos cegere oportet in pastione diem totum eẽ. pascere cõmu¬
niter contra ꝑ noetare ad suum quẽque gregem. ẽẽ om̃s subuno magi¬
stro pecoris. eum eẽ maiorẽ natu potius quã alios. s periuiorẽ quã reliqs
ꝙ his quietate ⁊ stientia prestat. animo equiore reliqui pareat. Itatam̃
oportet etate p̾stare: ut ne ꝓpt̃ seneetutẽ minus sustinere posset labores.
neq enim senex neq pueri callium difficultatẽ ac montium arduitatem
asperitatẽ facile ferunt. quod patiendum illis quireges secuntur. p̃sertun.
armtcios accaprinos. quib rupes acsilue ad pabulandum cordi. Formeho¬
minum legende ut sut firine acueloces. mobiles. expeditis menbris qui
non solum pecus sequi possint. s enam abestiis acp̃donib defendere. qui

Expanded text:
fere armatam, cum in fundis non modo pueri sed etiam puellae pascant. Qui fere armatam, cum in fundis non modo pueri sed etiam puellae pascant. Qui pascunt, eos cogere oportet in pastione diem totum esse, pascere communiter, contra pernoctare ad suum quemque gregem, esse omnes sub uno magistro pecoris; eum esse maiorem natu potius quam alios et peritiorem quam reliquos, quod ei qui aetate et scientia praestat animo aequiore reliqui parent. Ita tamen oportet aetate praestare, ut ne propter senectutem minus sustinere possit labores. Neque enim senes neque pueri callium difficultatem ac montium arduitatem atque asperitatem facile ferunt, quod patiendum illis, qui greges secuntur, praesertim armenticios ac caprinos, quibus rupes ac silvae ad pabulandum cordi. Formae hominum legendae ut sint firmae ac veloces, mobiles, expeditis membris, qui non solum pecus sequi possint, sed etiam a bestiis ac praedonibus defendere, qui