comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runt: S eis abscedentibꝰ magos ad eũ locũ
in quo infans erat eadem illa stella ꝑdiix̃:
ut ostñderet᷑ q ^ ciuitatẽ pot̾at demõstra¬
re. s ad hoc se aliqͣntũlũ substraxerat: ut iu¬
dei possent int̾rogari: Ao hoc autẽ sũt uide int̾¬
salutẽ ⁊ agnitõnẽ testimonia portare: ꝓpter hoc
enĩ illa gens a regno suo expulsa ẽ ⁊ disꝑsa ꝑ
t̾ras: ut eius ficłĩ cuiꝰ mimici sunt ubiq testes
fieri cogerent᷑. ꝑdito qͥppe tẽplo. sacͥficio. sacer¬
dotio. ip̃oq regno. ĩ paucis uet̾ibus sacͣmentis.
nom̃ genusq custodiũt : ne ꝑmixti gẽtibus
sine disc̾tione dispereant. aut testimoniũ ueri¬
tatis amittãt: uelut cam accipiẽte signũ ut eũ

Expanded text:
 sed eis abscedentibus, Magos ad eum locum in quo infans erat, eadem stella perduxit; ut ostenderetur quod et civitatem poterat demonstrare, sed ad hoc se aliquantum subtraxerat, ut Judaei possent interrogari. Ad hoc sunt autem intena portare. Propter hoc enim illa gens regno suo pulsa est et dispersa per terras, ut ejus fidei cujus inimici sunt, ubique testes fieri cogerentur. Perdito quippe templo, sacrificio, sacerdotio, ipsoque regno, in paucis veteribus sacramentis nomen genusque custodiunt; ne permixti gentibus sine discretione dispereant, et testimonium veritatis amittant: velut Cain accipiente signum, ut eum
Abbreviated transcription (Latin):
nosse. ⁊ adorare cupier̃t : Lidimꝰ eni inqͥunt.
stellã enis in oriente: ⁊ uenimꝰ adorare eum:
Nũqͣm tãta deuotione requirerẽt. tãto pieta¬
tis affectu desid̾arent: nisi eũ agnoscerent re¬
latus nõ nulla utiq aura u̾itatis afflatꝰ ẽ: qͣndo
in eis passione titulũ scͥpͥsit rex iudeoꝵ. quem
iudei conati sunt mendose emendare: Quibus
ille respondit: Quod scͥpsi scͥpsi Quia p̾dictũ
erat ĩ psalmo: tituli inscripsionẽ ne corrũpas:
Adu̾tamꝰ itatq magnũ hoc ⁊ murabile sac̾mẽ-¬
tum: Magi ex gñtibꝰ erant: ip̃e etiã pilatus

Expanded text:
orare cupierunt? Vidimus enim, inquiunt, stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum . Numquid hoc tanta devotione requirerent, tanto pietatis affectu desiderarent, nisi eum agnoscerent relatus nonnulla utique aura veritatis afflatus est, quando in ejus passione titulum scripsit, Rex Judaeorum: quem Judaei conati sunt mendosi emendare. Quibus ille respondit, Quod scripsi, scripsi : quia praedictum erat in Psalmo, Tituli inscriptionem ne corrumpas . Advertamus itaque magnum hoc et mirabile sacramentum. Magi ex Gentibus eran
Abbreviated transcription (Latin):
uar caput tuũ: ⁊ laua faciem tuã Ungit reu̾a
om̃is deuot᷑ caput suũ: cuiꝰ religiosũ ieruni¬
um sc̃e elemosine ub̾tate pingescit: Et si algꝰ
tuã. atq om̃i eam leticie serenitate det̾ges:
s diuino iocũdior cultu. nulliꝰ uanitatiᷤ affec¬
tatione sordescat: Illotuᷤ enĩ eoꝵ uultꝰ ẽ: qͥ
falso ocłoꝵ m̾ore. p̾conia mũdana m̾cant᷑:
Quos apłs sentẽtia sua notat dicens: Questum
existimãt ẽẽ pietatẽ: Et cũ hec ita sint: non
replłit dñs lugñtes uł pecc̃a sua uł mũdũ: qͥ
dix̃: Bãti qͥ lugent: qm̃ ip̃i ꝯsolabunt᷑. Nlõ
rep̾hendit᷑ ille qͥ dudũ corde deuio. ⁊ lubricis
g̾ssibus a mimite salutis elapsus. redintegra¬
re se dõ mesta penitẽtie sati̾factõne conatur:
ut ĩ quinqͣgesimo legimꝰ psalmo: Cor cõtͥrum

Expanded text:
iem tuam. Ungit revera omnis devotus caput suum, cujus religiosum jejunium sanctae eleemonsynae ubertate pinguescit; et si altius tuam, atque eam omni laetitiae serenitate deterges, si divino jucundior cultu nullius affectatione sordescat. Illotus eorum vultus est, qui falso oculorum moerore praeconia mundana mercantur; quos Apostolus sententia sua notat, dicens: Quaestum aestimant esse pietatem . Et cum haec ita sint, non repellit Dominus lugentes vel peccata sua, vel mundum, qui dixit: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Non reprehenditur ille, qui dudum corde devio, et lubricis gressibus a tramite salutis elapsus, redintegrare se Deo moesta poenitentiae satisfactione conatur, ut in quinquagesimo legitur psalmo: Cor contritum
Abbreviated transcription (Latin):
te ueniẽt: ⁊ recũbent cũ abraã ⁊ ysaric &
iacob ĩ regno celoꝵ: Filii autẽ regni: ibũt
in tenebras ext̾iores: Ham magi ab oriẽ¬
te. pilatꝰ ab occidente uen̾at. unde illi ori¬
enti hoc ͤ nascẽti. ille occidenti hoc ẽ moriẽ¬
ti. attestabat᷑ regi iudeoꝵ: ut cũ abraã ⁊ y¬
saac ⁊ iacob. ex quibꝰ udei ducebãt originẽ
recũb̾ent in regno celoꝵ nõ ex eis ꝓpagati ꝑ
carnẽ. s eis inserti ꝑ fidem: ut ille de quo a¬
postolus loqͥtur. oliue inserendꝰ iam p̾mõs¬
traret᷑ oleast̾: ꝓpt̾ea qͥppe nõ rex gñtiũ set
udeoꝵ ab eis gnͣtibꝰ uel q̃rebatur uel agnos

Expanded text:
umbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum: filii autem regni ibunt in tenebras exteriores . Nam Magi ab Oriente, Pilatus ab Occidente venerat. Unde illi orienti, hoc est nascenti; ille autem occidenti, hoc est morienti, attestabantur regi Judaeorum: ut cum Abraham et Isaac et Jacob, ex quibus Judaei ducebant originem, recumberent in regno coelorum; non ex eis propagati per carnem, sed eis inserti per fidem: ut ille de quo Apostolus loquitur, olivae inserendus jam praemonstraretur oleaster . Propterea quippe non rex Gentium, sed Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdammͦ saluatoris nr̃i: Nam isdẽ eũ signi. is¬
dem miraculis cognoscimꝰ genitũ: s nũc maio¬
ri eũ mist̾io c̾dimꝰ baptizatũ: Deniq sp̃c sanctꝰ
qͥ tũc ei ĩ ut̾o apparuit : mͦ eũ ĩ gurgite circum¬
fulsit: Qui tũc mariã s castificauit: nũc fluen¬
ta sanctificauit: Pat̾ qͥ tũc obũbrauit ĩ uirtute:
ñc clamat ĩ uoce Et quasi maturiore cõsilio
qui tũc umbrã p̾stitit natiuitati: mͦ testimoniũ
ꝑhibet u̾itati: Ait eñ deus: Hic ẽ filiꝰ meus
dilect᷑ in qͦ mͥ cõplacuit. Ip̃m audite. P
clarior tam̃ ẽ scõa: qũa pͥma natiuitã
Ila eñi sine teste silentio xp̃m genuit:
ista cũ diuinitatis ꝓfessione dñm bapti¬
yauit: Ab illa se iosep qui pat̾ pucaba¬
tur excusat: in hac se d̾s pat̾ qui nois
c̃odebat᷑ ĩsinuat: Ibi laborat suspitionibꝰ
mat̾. qr ꝓfessioni deerat pat̾: hic hono¬

Expanded text:
quodam modo Salvatoris. Nam eisdem eum signis, eisquodam modo Salvatoris. Nam eisdem eum signis, eisdem miraculis cognoscimus genitum, sed nunc majore mysterio baptizatum. Denique Spiritus sanctus, qui tunc illi in utero adfuit , modo eum in gurgite circumfulsit: qui tunc Mariam castigavit, nunc fluenta sanctificat. Pater qui tunc obumbravit in virtute, nunc clamat in voce: et quasi maturiore consilio, qui tunc umbram praestitit nativitati, modo testimonium perhibet veritati. Ait enim Deus: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . Haec pclarior plane est secunda quam prima nativitas. Illa enim sine teste, silentio Christum genuit; ista cum divinitatis professione Dominum baptizavit. Ab illa se Joseph, qui pater putabatur, excusat; in hac se pater, qui non credebatur, insinuat. Ibi laborat suspicionibus mater, quia professioni deerat pater; hic hono
Abbreviated transcription (Latin):
cumulat. gaudia gaudiis młtiplicat:
neris baptizatũ: Necdũ ortꝰ eiꝰ ẽ ex ple¬
ta festiuitas: ⁊ iã baptismatis eiꝰ ad est
celebrãda sollẽpnitas: Uix natꝰ ẽ hõibus:
⁊ iam renascitur sacram̃tis: Hodie enĩ
licet pꝰ multa anoꝵ curricula cõsecratus
est ĩ iordane: Ita gͦ disposuit dñs ut uotis
uota subiũgeret: ut uno eodẽq tp̃r ⁊ ede.
retur ꝑ uirginẽ. ⁊ ꝑ mist̾ium gigneretur:
eẽtq cõtinuata festiuitas. carnis. natiuita¬
tis. atq baptismatis: Ut quẽadmod̾ t̃c eum
miram᷑ ĩ corrupta matre ꝓienitũ. Ita ⁊ nũe
suscipiamꝰ illũ pura unda subm̾sũ: ⁊ għem᷑
Illa enĩ sͥ tantũ meruit castitatẽ: ista nd̾ cõ¬
tulit scĩtatẽ: Illa m̾uit ne peccaret. ista ut
pͤcata purgaret: Illa ꝓpͥa delicta a se repudi¬
at: ista ĩ se per dei gr̃am aliena condonat.
Ilu ẽ collata uirginitas: isti ẽ dõnata fecũditaᷤ:
Illiꝰ unũ ꝓc̾auit ⁊ uirgo ẽ: ista gen̾at plures

Expanded text:
cumulat, gaudia gaudiis multiplicat. neris baptizatum. Necdum ortus ejus est expleta festivitas; et jam baptismatis ejus est celebranda solemnitas. Vix natus est hominibus; et jam renascitur sacramentis. Hodie enim, licet post multa annorum curricula, consecratus est in Jordane. Ita ergo disposuit Dominus, ut votis vota sretur per Virginem, et per mysterium gigneretur; essetque continuata festivitas, carnis nativitatis atque baptismatis: ut quemadmodum tunc eum miramur incorrupta matre progenitum; ita et nunc suscipiamus illum pura unda submersum: et glorIlla enim sibi tantum meruit castitatem; ista nobis contulit sanctificationem. Illa meruit ne peccaret; ista, ut peccata purgaret. Illa propria delicta a se repudiat, ista in se per Dei gratiam aliena condonat. Illi est collata virginitas; isti donata fecunditas. Illa unum procreavit, et virgo est; ista generat plures,
Abbreviated transcription (Latin):
est ⁊ ipse faber: Ip̃e est enĩ artifex. qͥ
huius mũdi machinã nõ solũ mirabili s
etiã ineffabili potentia fabricat᷑ ẽ: Tanꝙͣ
sapiens architectus celos nimia subtilita¬
te suspendit. t̾ram mole fundauit : ma¬
ria calculis alligauit Ip̃e ẽ artifex qͥ ad
ta cominat᷑: ut om̃is arbor que normã
iusticie ⁊ disc̾tionis excesserit excisa radicitꝰ
tradatur incẽdio: que autẽ mẽsurã hũe¬
rit ueritatis. celestis fabrice deputetur:¬
Nodie gͦ baptizatus ẽ dñs: ĩ iordane:
Q uale ẽ hoc baptismũ. uͥ est purior
fonte il le qui m̾gitur : Uͥ dũ susceptũ.
aqua diluit. nõ sordibꝰ inficit᷑. s bñdictio¬
nibus honoratur: Qu ale inqũa salua¬
torus ẽ baptismũ. ĩ quo purgant᷑ potius
fiuẽta qũa purgãt: Nouo enĩ sancti¬
ficationis gen̾e : xp̃m nõ tã lauit unda qu
qũa lota ẽ. Nam exqͦ s̃ aluator ĩ aqũa se m̃¬
sit: ex eo õĩum gurgitũ tractꝰ cũctoꝵq fon¬

Expanded text:
est et ipse faber. Ipse enim est artifex, qui hujus mundi machinam non solum mirabili, sed etiam ineffabili potentia fabricatus est; tanquam sapiens architectus coelum subtilitate suspendit, terram mole fundavit, maria calculis alligavit. Ipse est artifex, qui ta comminatur: ut omnis arbor quae normam justae discretionis excesserit, excisa radicitus tradatur incendio ; quae autem mensuram veritatis habuerit, coelesti fabricae deputeturodie ergo baptizatur Dominus in Jordane. Quale est hoc baptismum, ubi purior est fonte ille qui mergitur, ubi dum susceptum aqua diluit, non sordibus inficitur, sed benedictionibus honoratur? Quale, inquam, Salvatoris est baptismum, in quo purgantur potius fluenta quam purgant? Novo enim sanctificquam lota est. Nam ex quo Salvator in aqua se mersit, ex eo omnium gurgitum tractus cunctorumque fon
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs cura nr̃a complectit᷑. U̾ntamen
hodre t̾minata sacram̃toꝵ sollẽpni¬
tate uos alloqͦr. nouella g̾mina sq̃¬
tatis. regen̾ata ex aqͣ ⁊ spũ. germen
piũ. examen nouellũ. flos nr̃i honoris ⁊ fructꝰ la¬
boris. gaudiũ ⁊ corona mã. om̃s qͥ statis ĩ dño. a¬
postoliesᷤ ũbis uos alloqͦr: Ecce nox p̾cesit. dies
aũ appropĩcacuit: Abicite oꝑa tenebraꝵ. ⁊ ĩdinte

Expanded text:
s cura nostra complectitur: verumtamen hodie terminata sacramentorum solemnitate vos alloquimur, novella germina, sanctitas regenerata ex aqua et Spiritu, germen pium, examen novellum, flos nostri honoris et fructus laboris; gaudium et corona mea, omnes qui statis in Domino . Apostolicis verbis vos alloquor, Ecce nox praecessit, dies au
Abbreviated transcription (Latin):
concessit nob̾ deus. hũc pasche sa¬
lutarẽ diem.⁊̃ quo resurgens dñs
resurrectõnẽ p̃stitit uniu̾ss : ⁊ de imis ad algo¬
ra conscendẽs. nos qͦ ad suꝑiora de inferioribꝰ ĩ
suo corꝑe subleuauit: Sumꝰ enĩ scd̾m apłm om̃s
le ab inferis transit. ad suꝑos: nos de morte
trmsixͣ fecit ad uitã: Pascha enĩ ebraice trã¬
sitꝰ dicit᷑. uł ꝓfectꝰ. sciliez qi ꝑ hoc mist̾um de
peioribꝰ ad meliora transitur: bonꝰ trãsitꝰ ẽ. trã-¬
sire de peccatis ad iustigã. de uigis ad u̾ͥtutes.
ad infantiã de senectute: Ad infantiã aũ dixe¬
rim. nõ etatis sed simpheitatis Hñt enĩ ⁊ m̾i¬
ta etates suas: In occiduis enĩ prius ꝯstitutie¬
ramꝰ senio pecc̃oꝵ. resurgente xp̃o renouat

Expanded text:
t nobis Deus, hunc Paschae salutarem diem, in quo resurgens Dominus resurrectionem praestitit universis; et de imis ad altiora conscendens, nos quoque ad superiora de inferioribus in suo corpore sublevavit. Sumus enim secundum Aposle ab inferis transit ad superos, nos de morte transire fecit ad vitam. Pascha 183 enim Hebraice transitus dicitur, vel profectus, scilicet quia per hoc mysterium de pejoribus ad meliora transitur. Bonus transitus est transire de peccatis ad justitiam, de vitiis ad virtutes, ad infantiam de senectute; infantiam autem dixerim, non aetatis, sed simplicitatis; habent enim et merita aetates suas, in occiduis enim prius constituti eramus senio peccatorum; resurgente Christo renovati
Abbreviated transcription (Latin):
maiores natu. dic̃ dñs Nisi ꝯu̾si fueritis oe
esficiamini sic̃ puer iste. nõ ĩtrabitis ⁊̃ regnũ
celoꝵ: Reuocat gͥ eos ad originis sue fontẽ:
⁊ retrorsũ ad ĩfantiã redire cõpellit. scihoeoe
ut qͥ corꝑe frigili senuerãt: innͦcentie mͦ ribꝰ
renascant᷑ : sic̃ ait saluator: Nisi qͥs renatus
fuerit ex aqua ⁊ spu scõ. nõ ⁊̃trab̾ ĩ regnũ di:
puer iste Unũ elegit. umũ ꝓponit: Uid̾amꝰ
gͥ qͥs ille tantꝰ sit: qͥ discpħs ꝓponit᷑ imitan¬
dus: Nlon hũc arbitror ẽẽ de plebe. nõ de pub¬
er: de qͦ dic̃ ysazas ꝓpħa: Puer natꝰ ẽ nob̃. ⁊
filiꝰ datuᷤ ẽ nob Ip̃e plane puer ẽ qͥ sic̃ ĩno¬
cens cũ maldiceret᷑ nõ maldixit. cũ ꝑcut̾et᷑
nõ reꝑcussit: Qum potiꝰ in ip̃a passione pro
suis orauit inmicis dicẽs : Pat̾ dmitte eis:
nesqũt enĩ qͥd faciũt: Ita simplicitatẽ qua

Expanded text:
nus: Nisi conversi fueritis, et efficiamini sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum . Revocat igitur eos ad originis suae fontem, et retrorsum ad infantiam redire compellit, scilicet, ut qui corpore fragili senuerant, innocentiae moribus renascantur, sicut ait Salvator: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu puer iste; unum eligit, unum proponit. Videamus igitur quis ille tantus sit qui discipulis proponitur imitandus. Non hunc arbitror esse de plebe, non de puber, de quo dicit Isaias propheta: Puer natus est nobis; filius datus est nobis . Ipse plane puer est, qui sicut innocens, cum malediceretur, non remaledixit; cum percuteretur, non repercussit; quin potius in ipsa passione pro suis oravit inimicis, dicens: Pater, dimitte eis; nesciunt enim quid faciunt . Ita simplicitatem, quam
Abbreviated transcription (Latin):
apparebat: Peat dubitatio. seqͣtur digna laudatio:
fut᷑a ꝑ mũdũ ab ip̃o p̾uidebat᷑. a discpłis nõdũ uide¬
batur Cap̃ ostẽdebat. corpꝰ ꝓmittebat Qͥd enĩ secutꝰ

Expanded text:
apparebat. Pereat dubitatio, sequatur digna laudatio. apparebat. Pereat dubitatio, sequatur digna laudatio. futura per mundum ab ipso praevidebatur, a discipulis nondum videbatur. Caput ost
Abbreviated transcription (Latin):
sitate: Agnoscãt gͦ discpłi uerũ corpꝰ. qͦs agno
deat illis eugł̃m: Hon eos rep̾hendimꝰ qr hoc sãpnĩt. dãp¬
nabit ille si hoc saꝑe ꝑseu̾ant: Tuqͥs es qui nõ cdrs
orpꝰ in sepulcro positũ resiung̾e potuisse: S manicheꝰ
es qͥ nec crucifixũ c̾dis. qͥa nec natũ c̃dis. oĩa eũ fal¬
sa ostendisse p̾dicas: Ille falsa ostendit: ⁊ tu u̾um di¬
cis: Tunõ m̃tiris ore: set ille m̃titꝰ ẽ corꝑe Ecce ar¬
bitraris apparusse ocłis qd̾ nõ erat. sp̃m fuisse nõ car¬
nem: Audi illũ: Amat te : ne dãpnet te: Audi illũ
dicentẽ: Ecce tͥ dicit infelix. tͥ loqͥtur: Qͥd turbatꝰ es
⁊ cogitatõnes ascẽdũt i cortuũ: Uidete inqͥt manꝰ¬
mãs ⁊ pedes mõs: Palpate ⁊ uidete. qr sp̃e ossa ⁊ car¬
nem nõ ht̃. sic̃ me uidetis habere: Hec dicebat u̾taᷤᷤ
⁊ fallebat: Corpꝰ erat. caro erat: qd̾ sepultũ fuerat

Expanded text:
sitate. Agnoscant ergo dsitate. Agnoscant ergo ddeat illis Evangelium. Nos eos reprehendimus, quia hoc sapiunt: damnabit ille, si hoc sapere perseverant. Tu quis es, qui non credis corpus in sepulcro positum resurgere potuisse? Si Manichaeus es? qui nec crucifixum credis, quia nec natum credis; omnia eum falsa ostendisse praedicas. Ille falsa ostendit, et tu verum dicis? Tu non mentiris ore; sed ille mentitus est corpore? Ecce arbitraris apparuisse oculis quod non erat; spiritum fuisse, non carnem. Audi illum: amat te, ne damnet te. Audi illum dicentem: ecce tibi dicit, infelix; tibi loquitur: Quid turbatus es, et cogitationes ascendunt in cor tuuos. Palpate et videte, quia spiritus ossa et carnem non habet, sicut me videtis habere. Haec dicebat veritas, et fallebat? Corpus erat, caro erat; quod sepultum fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ clauis ꝯfixus fui: Palpate ⁊ uidere: Qͥd: Qͥa
sp̃c carnẽ ⁊ ossa nõ ht̃. sic̃ me uidetis habere:
Hec dicens. sic recitatũ ẽ. ostẽdit eis manꝰ ⁊ pe¬
des: Et adhuc trepidãtibꝰ ⁊ mirãtibꝰ pre gaudio:
Iam gaudiũ erat. ⁊ adhic trepidatio ꝑmanebat.
Res enĩ inc̾dibilis erat facta. set tam̃ facta Hũ¬
qͥd nũc inc̾dibile ẽ. qͥa resurrex̃ caro dñi de sepul¬
cro: Totus hoc c̾didit mundꝰ. Qͥ nõ c̾didit : re¬
mansit mmiũdris T̃uc̃ tam̃ ĩ credibile erat. et
ꝑ suadebat᷑. nõ solũ ocłis. s ⁊ manibꝰ: ut ꝑsen¬
sũ corꝑis fides in cor descend̾et. ⁊ ĩ cor fides descen¬
dens poss p̾dicari ꝑ mũdũ nõ uidẽtibꝰ aut tan¬
gentibꝰ: ⁊ tñ sine dubtatõne c̾dentibꝰ. hẽtis hic
inqͥt ahqͥd qd̾ mãducare : Qͣnta addit ad edifici¬
um fid̾i instructor bonꝰ: hõ esuriebat. ⁊ mãdri¬
care qͣrebat E t mãducauit porestate. nõ neces¬

Expanded text:
eum potuisse corpus suum de sepulcro non credebant; spiritum eum putabant, et carnem videbant, nec ipsis oculis suis fidem habebant. Et credimus eis nos annuntianEt adhuc trepidantibus et mirantitibus prae gaudio. Jam gaudium erat, et adhuc trepidatio permanebat. Res enim incredibilis erat facta, sed tamen facta. Numquid nunc incredibile est, quia resurrexit caro Domini de sepulcro? Totus hoc credidit mundus: qui non credidit, remansit immundus. Tunc tamen incredibile erat: et persuadebatur non solum oculis, sed et manibus, ut per sensum corporis fides in cor descenderet, et in cor fides descendens posset praedicari per mundum, non videntibus aut tangentibus, et tamen sine dubitatione credentibus. Habetis hic, inquit, aliquid quod manducetur? Quanta addit ad aedificium fidei structor bonus? Non esuriebat, et manducare quaerebat. Et manducavit potestate, non neces
Abbreviated transcription (Latin):
psalmꝰ Qnͦ domꝰ edificabat᷑. pꝰcaptiuitatẽ: Et
quid: Cantate dño cãnicũ nouũ. cãtate dño
oĩs t̾ra: Qũa magna domꝰ S qnͦ cantat cãticũ
nouũ: Cũ edificat᷑. Qnͦ dechcat᷑ : Infine sch̾

Expanded text:
Psalmus: Quando domus aedificabatur post captivitatem. Et Psalmus: Quando domus aedificabatur post captivitatem. Et quid? Cantate Domino canticum novum; cantate Domino omnis terra . Quam magna domus! Sed quando cantat canticum novum? Cum aed
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs qͣrebas: modo sequeris qͦs ꝑsequebaris: modo
ꝓ illis ꝑsecutõnẽ pat̾is: Surgit p̾dicator. qͥ ꝓstra¬
tus est ꝑsecutor: Audiuit domini uocẽ Exceca¬
tus ẽ s incorꝑe : ut illummaret᷑ ĩ corde ꝑduc¬
o bone aries. iam dudũ lupꝰ. uide illũ. aitende
illũ. qͥ seurebat: Q aũ absit głari nͥ ĩ cruce do¬
mini nr̃i iħuxͥ. ꝑ quẽ mͥ mũdꝰ crucifixꝰ ẽ ⁊ ego
mũdo: F unde eugłm. Qd̃ corde ꝯcepisti. ore
dissemina: Audiãt gr̃s. c̾dant gñs. pullulent
gẽtes: nascat᷑ de sanguine mr̃m. sponsa dño
purpurata: Et ex illa qũa mlti accesser̃t. quã
multa mẽbra capiti cohesert̃. ⁊ choererẽt nũc
⁊ cdunt: Et baptizati sũt isti. ⁊ baptizabunt᷑
alii. ⁊ pꝰ nos uenient alt̾i: Tũt in qũa ĩ fine
scłi. accedẽt lapides fũdam̃ti. lapides uiii. lapi¬
noũu. dũ domꝰ edificatur: Sic enĩ habet ipse

Expanded text:
quaerebas, modo sequeris: quos persequebaris, modo quaerebas, modo sequeris: quos persequebaris, modo pro illis persecutionem pateris. Surgit praedicator, qui prostratus est persecutor. Audivit Domini vocem. Excaecatus est, sed in corpore, ut illuminaretur in corde. Perduco bone aries, jamdudum lupus. Vide illum, attende illum, qui saeviebat: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nunde Evangelium: quod corde concepisti, ore dissemina. Audiant gentes, credant gentes: pullulent gentes, nascatur de sanguine martyrum sponsa Domino purpurata. Et ex illa quam multi accesserunt? quam multa membra capiti cohaeserunt, et cohaerent nunc, et credunt? Et baptizati sunt isti, et baptizabuntur alii, et post nos venient alteri. Tunc, inquam, in fine saeculi accedent lapides fundamento, lapides vivinovum, dum domus aedificatur. Sic enim habet ipse
Abbreviated transcription (Latin):
iherulohinitana. discedãt inde ligna ardẽtia.
accedãt. ⁊ ĩcendãt: Ligna enĩ qͦdam mͦ in eccla
sa ẽ illa ꝯgeries passionẽ ꝑsecutõnẽ. sparsa sũt
ligna. ⁊ accensꝰ est mũdus: Deniq hec secutꝰ
ille furens saulꝰ ille. accep̃ epłas a pͥncipibꝰ sa¬
cerdotũ. ⁊ cep̃ ire seuiens. anhelãs cedẽ. siciens
sanguinẽ. undecũq posset. qͦs poss uĩctos trahe¬
re ad suppliciũ. raꝑe. se dsfuso sanguĩe satiare:.
at. ⁊ saulũ irrideat seurẽtem. clamet de celo:
Saule. saule. qͥd me ꝑsequeris: Ego ĩ celo sũ.
tu ĩ t̾ra. ⁊ tñ ꝑsequeris me Caput nõ tãgis.
s mebra mea calcas: S qͥd facis. qͥd qͥd ꝓficis ȩ
Durũ tibi ẽ contra stimulũ calcitrare: Qntum¬
cũq calces mitas. te uexas: Pone gͦ funorem.
cape sanitatẽ: Sone malũ ꝯsiliũ. appete bonũ au¬
xilihũ: Uoce illa ꝓstratꝰ ẽ: Qui ẽ ꝓstratꝰ: ꝑsecutor
Ecce uictꝰ ẽ una uoce Qd ibas. qͥd seuebas. qruid

Expanded text:
erosolymitana : discedant inde ligna ardentia, accedant et incendant. Ligna enim quodam modo in Ecclesia sa est illa congeries persecutionem: sparsa sunt ligna, et accensus est mundus. CAPUT us furens Saulus ille, accepit epistolas a principibus sacerdotum, et coepit ire saeviens, anhelans caedem, sitiens sanguinem, undecumque posset, quos posset vinctos trahere, ad supplicium rapere, se effuso sanguine satiare.at et Saulum, irrideat saevientem, clamet de coelo, Saule, Saule, quid me persequeris? Ego in coelo sum, tu in terra; et tamen persequeris me. Caput non tangis, sed membra mea calcas. Sed quid facis? quid proficis? Durum tibi est contra stimulum calcitrare. Quantumcumque calces mittas, te vexas. Pone ergo furorem, cape sanitatem. Pone malum consilium, appete bonum auxilium. Voce illa prostratus est. Quis est prostratus? Persecutor. Ecce victus est una voce. Quid ibas? quid saeviebas? Quos
Abbreviated transcription (Latin):
pparuit dñs pꝰ resurrec¬
tionẽ discpłis suis. sic̃ au¬
distis: ⁊ salutauit eos dicens:
Pax ub hec ẽ pax salutatio
salitis: Nã ⁊ ip̃a salutatõ. a salute nom̃
accep̃: S qͥd meliꝰ quã ⁊ ip̃a salutet hoĩ¬

Expanded text:
pparuit Dominus post resurrectionem discipulis suis, sicut audistis, et salutavit eos, dicens, Pax vobis. Haec est pax, et salutatio salutis: nam et ipsa salutatio a salute nomen accepit. Sed quid melius, quam ut ipsa salutet homi
Abbreviated transcription (Latin):
lis sensũ: Ueni gͦ dñe fac claues. aꝑi ut itlłiga¬
mus: Ecce oĩa dicis. ⁊ nõ c̾deris: Putaris sp̃c. tange¬
ris. pulsaris. ⁊ adhuc trepidãt qͥ te tangũt. De sc̃pͥ¬
turis admones.⁊ adhũc nõ intlłgũt. Clausa sunt
corda. aꝑi ⁊ intra: fecit: Tũc aꝑuit illis sensũ:

Expanded text:
lis sensum. Veni ergo, Domine, fac claves, aperi, ut intelligamus. Ecce omnia dicis, et non crederis. Putaris spiritus; tangeris, pulsaris, et adhuc trepidant qui te tangunt. De Scripturis admones, et adhuc non intelligunt. Clausa sunt corda, aperi, et intra. Fecit: Tunc aperuit illis sensum.
Abbreviated transcription (Latin):
eicatricibꝰ hoc enĩ discpłis suis expedire iu¬
dicauit. ut cicatrices eiꝰ seruarentur : unde
cordis uuln̾a sanarẽtur Que uuln̾a ÷ uul¬
nera ⁊̃ fidelitatis: apparuit enĩ ocħis eoꝵ ue¬
ram exhibens carnẽ. ⁊ putau̾unt se spm̃
uidere: Hõ leue uulnꝰ hoc cordis ẽ: Demq
heresem malignã fec̾unt : qͥ ĩ isto uuln̾e
remanser̃t S nõ putamꝰ uuln̾atos fuisse
discpłõs. qͥa cito sanati sũt s Cogitet caritaᷤᷤ
urã si ĩ isto uuln̾e remãsisset᷑. ut putarẽt
corpꝰ sepultũ nõ resurrexisse. s sp̃m ima¬
gine corꝑis hũanos ocłos illusisse. si ĩ ista¬
ĩ ista fide immo in hac ꝑfidia remansisset᷑ : nõ eoꝵ uuln̾

Expanded text:
cicatricibus. Hoc enim discipulis suis expedire judicavit, ut cicatrices ejus servarentur, unde cordis vulnera sanarentur. Quae vulnera? Vulnera infidelitatis. Apparuit enim oculis eorum veram exhibens carnem: et putaverunt se spiritum videre. Non leve vulnus hoc cordis est. Denique haeresim malignam fecerunt, qui in isto vulnere remanserunt. Sed non putamus vulneratos fuisse dvestra, si in isto vulnere remansissent, ut putarent corpus sepultum non resurrexisse, sed spiritum imagine corporis humanos oculos illusisse: si in ista fide, imo in ista perfidia remansissent, non eorum vulnera,
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis ut aqua nũc friget. agnitio¬
ne misterii ĩcalescat. ut uinũ: ⁊ animarꝑ
ur̃aꝵ liquor uilis ⁊ tenuis. ĩ preciosã
⁊ fortẽ grãm trãsfundatur. ut uini ui¬
ce sapiamꝰ quod bonũ ẽ: redoleamus
quod suaue ẽ: ⁊ possimus dicere illud
thecuminꝰ enĩ pͥusquã baptizetur sicũ
laqua iacet: friget ⁊ pallet: F̃ idelis
aũt. sicut uinũ : fortis ⁊ rubeus ẽ: Cathe¬
cuniinꝰ inqũa sicut aqua nulliꝰ saporis.
nulliꝰ odoris. nulliꝰ ẽ precii. nec sufficiẽs
ad usũ. nec delectabilis ad reficiendũ.
nec tolerabilis ad seruãdũ: Nã sic̃ aqua
cũ seruatur duitius in deterius uersa.
intra semetipãm putrescit ⁊ fetet: ita
⁊ cathecuminꝰ cũ duitius cathecuminꝰ
ꝑmanet. ĩ det̾us ꝯuersus. ĩtra semetip¬
sum uilescit ⁊ deperit: Ait enĩ dñs:

Expanded text:
nitatis ut aqua nunc friget, agnitionitatis ut aqua nunc friget, agnitione mysterii incalescat ut vinum, et animarum vestrarum liquor vilis et tenuis in pretiosam et fortem gratiam transfundatur; ut vini vice sapiamus quod bonum est, redoleamus quod suave est, et possimus dicere illud techumenus enim, priusquam baptizetur, sicut aqua jacet, friget et pallet: fidelis autem sicut vinum fortis et rubeus est. Catechumenus, inquam, sicut aqua nullius saporis, nullius odoris, nullius est pretii, nec sufficiens ad usum, nec delectabilis ad reficiendum, nec tolerabilis ad servandum. Nam sicut aqua cum servatur diutius, in deterius versa intra semetipsam putrescit et fetet; ita et catechumenus cum diutius catechumenus permanet, in deterius conversus intra semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
e cathiecuminos: ĩ qua de¬
scͥpsimus tũc nõ nullis asse¬
rentibꝰ aqua ĩ uinũ fuisse
cõuersam. plerisq autẽ
destãtibꝰ illa die ĩ lordane
dñm baptizatũ: Quod lic:
a diu̾sis alterutrũ factũ ẽẽ c̃da¬
tur. ego tam̃ utr̃q factũ ẽẽ con¬
firmo: ⁊ aliud signũ de alio cõtineri:
Utrũq enĩ factũ ẽ Ham cũ baptiza¬
tus ẽ dñs ⁊ mist̾ium lauacri ĩstituit.:
⁊ hũanũ genꝰ uelut uilẽ aqũa ĩ et̾nam
substanciã diuinitatis sapore cõuertit.
Simiłr cũ ⁊ ydrias plenas liquore fõtiũ
u̾tit ĩ uinũ ⁊ utrũq oꝑatꝰ ẽ: ⁊ speciem
magi necessariã nupciis p̾stitit: ⁊ demõc¬
ip̃e dñs manifestiꝰ declarauit : dicẽs ĩ
utres nouos uinũ noũ ẽe condendom.
In nouitate eñĩ utriũ: lauacri puritas:
sp̃s scĩ grã significatur ĩ uino Igitur
uos cathecuminos diligentius oportuit
hoc audisse. quibus magis ẽ necessari¬
um. ut sensus ũr qui ignorantia tri¬

Expanded text:
e catechumenos: in qua descripsimus tunc, nonnullis 405 asserentibus aquam in vinum fuisse conversam: plerisque autem testantibus illa quoque die in Jordane Dominum baptizatum. Quod licet a diversis alterutrum factum esse credatur; ego tamen utrumque factum esse confirmo, et aliud signum de alio contineri. Utrumque enim factum est; nam cum baptizatus est Dominus, et mysterium lavacri instituit, et humanum genus velut vilem aquam in aeternam substantiam divinitatis sapore convertit. Similiter et cum hydrias plenas liquore fontium vertit in vinum, utrumque operatus est, et speciem magis necessariam nuptiis praestitit, et demonsipse Dominus manifestius declaravit , dicens in utres novos vinum novum esse condendum; in novitate enim utrium lavacri puritas, Spiritus sancti gratia significatur in vino. 2. Igitur vos catechumenos diligentius oportuit hoc audisse, quibus magis est necessarium, ut sensus vester, qui ignorantia Tri
Abbreviated transcription (Latin):
ante archã testam̃ti saltasse dicatur:
Elatus enĩ gaudio: ĩ saltatõne ꝓrupit:
Preuidebat enĩ ĩ sp̃u. ꝑ mariã de ger¬
mine suo eccłam xp̃i thalamo socian¬
dam: de quo ait: Et ip̃e tanꝗͣ spon¬
sus ꝓcedẽs de thalamo suo: Atq ideo
quia letior cũctis. per hec gaudia suos
post̾os coniugabat. ⁊ ad ꝓpria uota om¬
docuit quid ip̃is facere deb̾emus ĩ nup¬
tũs. cũ ip̃e ante nuptias tota exultati¬
one letatus sit: Explic̃:¬

Expanded text:
ante arcam testamenti etiam saltasse dicatur . ante arcam testamenti etiam saltasse dicatur . Elatus enim gaudio in saltationem prorupit. Praevidebat enim in spiritu Mariam de germine suo Christi thalamo sociandam. Unde ait: Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo . Ideo quia laetior cunctis per haec gaudia suos posteros conjugabat, et ad propria vota docuit quid ipsis facere deberemus in nuptiis, cum ipse ante nuptias tota exsultatione laetatus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ĩ ferno Recte aũt uino cõꝑarat᷑ fide¬
lis Sicut enĩ ex cũctaꝵ c̾aturaꝵ subs¬
tantia oĩs res uestutate deꝑit. solum.
uinũ ꝓficit uetustate. ita ⁊ ex oĩ gn̾e
hõmũ. cũctis antiqͥtate ꝑeuntibꝰ. solus
xp̃ianus ꝓficit uetustate Et sicut
uinũ ĩ dies singulos asꝑitatẽ suam
dequoquens. saporis dulcedinẽ. odoris
tẽporis delictoꝵ suoꝵ asꝑitatẽ deqͦqñs.
sapĩam sͥ diuinitatis. beniuolẽtia tͥni¬
tatis assumit: Ergo ĩ hac scã die bap¬
tizatus ẽ dñs: Uidete qũa bñ ordina¬
uerit ut & ĩ natali suo sit natus: et
ĩ epiphania renatꝰ: Uit nec longe a
se salutis hũane uota distarẽt : & eter¬
nas saluator uigit̾ gr̃as ageremꝰ: Tũc
⁊ uota nr̃a celebrata sunt. qnͦ xͦ eccłã¬
copulata ẽ : sic̃ ait iohc: Qui habet
spõsam. sponsꝰ ẽ: ꝓpt̾ has gͦ nupnias:
saltare nos cõuenit: Siquidẽ ⁊ dauid
rex parit̾ ⁊ ꝓpħa. cũ multa cecn̾it:

Expanded text:
idelis; sicut enim ex cunctarum creaturarum substantia omnis res vetustate deperit, solum vinum proficit vetustate; ita ex omni genere hominum cunctis antiquitate pereuntibus, solus istianus proficit vetustate. Et sicut vinum in dies singulos asperitatem suam decoquens, saporis dulcedinem, suavitatemporis delictorum suorum asperitatem decoquens, sapientiam sibi divinitatis, benevolentiam Trinitatis assumit. 4. Ergo in hac sancta die baptizatus est Dominus. Videte quam bene ordinaverit, ut et in natali suo natus sit, et in Epiphania renatus; ut nec longe a se salutis humanae vota distarent, et aeternas Salvatori jugiter gratias ageremus. 5. Tunc et vota nostra celebrata sunt, quando Ccopulatur, sicut ait Joannes: Qui habet sponsam, sponsus est . Propter has ergo nuptias saltare nos convenit. Siquidem David rex pariter et propheta, dum multa cecinerit,
Abbreviated transcription (Latin):
s nõ ꝑmittat uos tep̃tari suꝑ id qd̾ porestis. s faci¬
eͣt cũ teptatõne etam exitũ ut posstis susgnere.
Intrasti mn tẽptationẽ. s fãtice. ds etiã exitũ. ne pe¬
reas in tẽptatõne: Ut qͦmodo uas figul formeris.
p̾dicatõne. coquaris tͥbulatõne: S cmͦ p̃tras. exitũ
cogita. qi fidelis ẽ ds: Custodice dñs ĩtrortũ tuũ.ce.
exitũ tuũ Porro aũt cũ factũ fũit corpꝰ hoc̃ mmin

Expanded text:
n permittet vos tentari super id quod potestis; sed faciet cum tentatione etiam exitum, ut possitis sustinere . Intrasti in tentationem: sed faciet Deus etiam exitum, ne pereas in tentatione: ut quomodo vas figuli, formeris praedicatione, coquaris tribulatione. Sed quando intras, exitum cogita: quia fidelis est Deus, custodiet Dominus introitum tuum, et exi
Abbreviated transcription (Latin):
ego hõ qͥs me lib̃abit s Unde qͥs lib̾abit: Bic undͤ
Ahus dic̃ ab optõne. ahꝰ de carcẽ: Aliꝰ chcit de bar¬
baroꝵ captiuitate. aliꝰ de febre atq langore: Dic
tu apłe: Nõ quo mittam᷑. aut qͦ ducam᷑. s qͥd nb̾cũ
portemꝰ. qͥd nos ip̃i simus. dic De corꝑe mortis

Expanded text:
liberabit? Dic unde. Alius dicit ab optione, alius de carcere, alius de barbarorum captivitate, alius de febre atque languore: dic tu, Apostole, non quo mittamur, aut quo ducamur; sed quid nobiscum portemus, quid nos ipsi simus, dic: De corpore mortis
Abbreviated transcription (Latin):
ces testm̃m dicant ꝯtui malos mores: D felix alła : celo.
uͥ tẽplũ cdi angl̃i st̃: Ibi enĩ ꝯcordia fũma laudãtum.
uͥ exultatõ secura cantãtũ: uͥnulla lex i m̃bris repug¬
nat legi m̃tis. uͥ nõ ẽ rixa cupidit᷑atis. ĩ qͥ ꝑiclitet᷑ incto¬
rra caritatis: Hic gͦ cantemꝰ alła. adhuc solligti. ut ilhẽ
possimꝰ aliomm cãtare securi: Qͣre hic solhꝯti: Nõ uis
ut sim sollicitꝰ enͦ lego. nũqͥd nõ tẽptatio ẽ uita hũana

Expanded text:
mores. O felix Alleluia in coelo, ubi templum Dei Angeli sunt! Ibi enim concordia summa laudantium, ubi est exsultatio secura cantantium: ubi nulla lex in membris repugnat legi mentis; ubi non est rixa cupiditatis, in qua periclitetur victoria charitatis. Hic ergo cantemus Alleluia adhuc solliciti, ut illic possimus aliquando cantare securi. Quare hic solliciti? Non vis ut sim sollicitus, quando lego, Numquid non tentatio est vita humana
Abbreviated transcription (Latin):
morti e hoc. qͦtam modo carnẽ suã uoce tangebat.
Non gͦ ahud: Non pnqͥt pons corpꝰ t̾remĩ. ⁊ accipio
corpͦ aereũ. aut accipio corpꝰ et̾eum. ip̃m accipio. ses
amnẽ mo tis huiꝰ. qͥa oꝑtet cecruptibile nõ ahud
s hoc Iduere incorruptõnẽ. ⁊ mortale nõ ahuło. s¬

Expanded text:
mortale hoc, quodammodo carnem suam voce tangebat, non ergo aliud. Non, inquit, pono corpus terrenum et accipio corpus aerenum, aut accipio corpus aethereum, ipsum accipio, sed jam non mortis hujus, quia oportet corruptibile, non aliud, sed hoc, induere
Abbreviated transcription (Latin):
ĩquit sp̃c sũ. caro nõ sũ: s: ĩ carne sũ: Cũ fuero lib̾atus a
caine. qͥd erit mͥ deinde cũ carne: huic argum̃tatõni
uultis fis ut ego respõdeã. an apłs: Si ego respõd̾o cõ
potiꝰ. Audi mecũ dectorẽ gentiũ: Audi mecũ uas electõ¬
nis. ut a tẽ tollat᷑ ꝯtrou̾sia dissentõnis: Audi S dic pͥui.
qs̃ chcebas: Hẽpe hoc dicebas: Hõ sũ ego caro. s sp̃s sũ:
ĩ caro̾e mõ gemo. qͦnͦ fuit hoc uiculũ ⁊ hoc ergastulũ
hoc ĩquit: Nõ tͥ ego respõdeo: Respõde apłe. respõde
obsecro te Predicasti ut audireris. scͥpsisti ut legereri.
totũ factũ ẽ ut c̾dereris: Dic: Nͥs me lib̾abit de corꝑe
ca r ãt legi pecc̃i: s: ip̃e ego: Qͦmodo ꝑ chu̾sa ip̃e
te: diente inqͥt qͥa diligo. carne qͥa ꝯcupisco Uictor
ͥdem si nõ ꝯsentio. ad huc tñ luetator urgente ad u̾¬
sario Et qͦmode cũ fueris o apłe ab hac carne lib̾at᷑.

Expanded text:
iritus sum; caro non sum, sed in carne sum: cum fuero liberatus a carne, quid erit mihi deinde cum carne? Huic argumentationi vultis, fratres, ut ego respondeam, an Apostolus? Si ego respondero, copotius. Audi mecum Doctorem Gentium: audi mecum Vas electionis, ut a te tollatur controversia dissensionis. Audi, sed dic prius quod dicebas. Nempe hoc dicebas: Non sum ego caro, sed spiritus sum. In carcere meo gemo: quando fuerit hoc vinculum et hoc ergastulum Hoc, inquit. Non tibi ego respondeo: responde, Apostole; responde, obsecro te. Praedicasti, ut audireris; scripsisti, ut legereris; totum factum est, ut credereris. Dic: Quis me liberabit de corpore carne autem legi peccati . Sed ipse ego: quomodo per diversa ipse tu? Mente, inquit, quia diligo; carne, quia concupisco: victor quidem, si non consentio; adhuc tamen luctator, urgente adversario. Et quomodo cum fueris, o Apostole, ab hac carne liberatus,
Abbreviated transcription (Latin):
tio. qnͦ dicimꝰ dimitte nb̃ debita nr̃a. sic̃ ⁊ nos chmit¬
timꝰ debitoribꝰ nr̃is: Eotidie parcitores: cotidie de¬
bitores: Uis ut sim securꝰ uͥ cotidie peto ĩdulgentiã
ꝓ pecẽis. adiutoriũ ꝓ ꝑielis ⁊ Cũ enĩ dix̾o ꝓpt̾ ꝓpter
p̾terita pecc̃ã. dimite nb̃ debita nr̃a sic̃ ⁊ nos chmit¬

Expanded text:
o dicimus, Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris? Quotidie petitores, quotidie debitores. Vis ut sim securus, ubi quotidie peto indulgentiam pro peccatis, adjutorium pro periculis? Cum enim dixero propter praeterita peccata, Dimitte n
Abbreviated transcription (Latin):
diuinita. tem suã nr̃i corꝑis adũbratio¬
ne uelaret. deũ tam̃ ẽẽ illũ celũ ꝓdidit:
⁊ t̾ra cognouit: Hũilis qͥdẽ. s mirabilis ue¬
nit. ut parit̾ ĩ eo ⁊ assũpte carnis ueri¬
tas: ⁊ ĩeffabilis deitatis natura fulgeret
Et quãꝗͣ nascentẽ illũ cunabula terre¬
na susceꝑint: nõ tam̃ ẽẽ t̾renũ: celeste
signacłm testabat᷑ Incunis nãq iacebaͣ.
s radiabat e celo: Uagiebat apd̾ uidẽos:
ap̃ gentiles regnabat: In bethleẽ lacta¬
batur a matre: ⁊ ĩ caldea adorabat᷑ a mͦ¬

Expanded text:
bratione velaret, Deum tamen esse illum coelum prodidit, et terra cognovit. Humilis quidem, sed mirabilis venit: ut pariter in eo et assumptae carnis veritas, et ineffabilis Deitatis natura fulgeret. Et quanquam nascentem illum cunabula terrena susceperint, non tamen esse terrenum coeleste signaculum testabatur. In cunis namque jacebat, sed radiabat in coelo; vagiebat apud Judaeos, et apud gentiles regnabat; in Bethlehem lactabatur a matre, et in Chaldaea adorabatur a ma
Abbreviated transcription (Latin):
sociare t̾re arũ: Liere stella hec dñice
natiuitatis ministra. que tanto ẽ chal¬
deis obsecuta famłãtu. ut ĩquirẽdo xͦ¬
nõ solũ eos mou̾it e celo: s ⁊ ducatũ eis
p̾beret ĩ t̾ris adorato itaq magi dño.

Expanded text:
sociare terrarum. Vere stella haec dominicae sociare terrarum. Vere stella haec dominicae nativitatis ministra, quae tanto est Chaldaeis obsecuta famulatu, ut in inquirendo Chnon solum eos moneret e coelo, sed et ducatum illis praeberet in terris. Adorato
Abbreviated transcription (Latin):
lunt: ⁊ ĩuenire contendũt: Iudeu̾ dm̃
suũ refugit. paganꝰ ĩquirit: Qd̃ ꝓxioiꝰ
nõ agnoscit: ahenꝰ ĩtelligit: Gentilis stel¬
lam xͥ uidet & uenit: iudeus xp̃m uidet
⁊ ĩuidet: Sic̃ lectũ ẽ: ĩ sua uenit. ⁊ su
eũ nõ receꝑunt: Uere udea durissima.
suaq inficelitate cecãta nõ uidebat qd̾
stella radiabat ÷ nec audire pot̾at quod
angeli cõclamabãt: Igit᷑ inquirẽtibꝰ ma¬
gis. acdicentibꝰ ubi ẽ qui natꝰ ẽ rex iud̾oꝵ.
turbatꝰ ẽ hõdes. ⁊ om̃is ierusolima cũ illo.
⁊̃ urbat᷑ rex regno credens metuẽs suo.
dere s saluare: ⁊ qd̾ null inferret mor¬
tẽ. qui eẽt uita cũctoꝵ. : Et cũ ꝑ ãbularẽt
magi. stella sicut lectũ ẽ qũã uiderant
ĩ oriẽte antecedebat eos ÷ donec uenit.
⁊ stetit supra uͥerat puerꝰ Hũqͥd noz
dice ⁊ clamare uidebatur. hic ẽ puer
quẽ natũ testabar e celo. hic ẽ rex ille
magnꝰ qui uenit celesti imꝑio regnũ.

Expanded text:
lunt, et invenire contendunt. Judaeus Deum suum refugit, paganus inquirit: quod proximus non agnoscit, alienus intelligit: gentilis stellam videt, et venit; Judaeus Christum videt, et invidet, sicut lectum est: In sua venit, et sui eum non receperunt . Vere Judaea durissima, suaque infidelitate caecata, non videbat quod stella radiabat, nec audire poterat quod angeli conclamabant. Igitur, inquirentibus magis et dicentibus: Ubi est qui natus est rexturbatus est Herodes, et omnis Hierosolyma cum illo. Turbatur rex regno, credo, metuens suo; dere, sed salvare; 81 et quod nulli inferret mortem, qui est vita cunctorum. Et cum perambularent magi, Stella, sicut lectum est, quam viderant in Oriente antecedebat eos, donec venit, et stetit supra ubi erat puer. Nunquid non dicere et clamare videbatur, Hic est puer quem natum testabar e coelo? Hic est rex ille magnus qui venit coelesti imperio regnum
Abbreviated transcription (Latin):
nece letissimũ xͥ cõtristaret ĩgressũ : S
nulla sit apd̾ fideles ĩnocẽtũ de morte
se passos sue fecit participes passionis:
atq eos qͥbus libent̾ uitã parabat eter¬
nã: pacient̾ ꝑmisit occidi: Proide nos
dilc̃tissimi ueniẽtes ex gẽtibꝰ. qͥbꝰ in stel¬
la dñica salutare lumẽ radiauit e celo.
apd̃ quõ uͥginis fidelis ẽ partus. qͥbꝰ xp̃c

Expanded text:
nece, laetissimum Christi contristaret ingressum. Sed nulla sit apud fideles innocentium de mortese passos suae fecit participes passionis, atque eos quibus libenter vitam parabat aeternam, patienter permisit occidi. Proinde nos, dilectissimi, venientes ex gentibus, quibus in stella dominica salutare lumen radiavit e coelo, apud quos Virginis fidelis est partus, quibus C
Abbreviated transcription (Latin):
manifestũ ẽ ẽẽ fideliũ qui¬
tatẽ: Linde nos fr̃s qͥ portas celesti ihrło
cepimꝰ introire. illuminati salutaribũ
sacramẽtis. ĩ cõspectu dei nr̃i nouo gau¬
dio necesse ẽ exultemꝰ: qr noua hodie stel¬
la noũu mũdo hõinẽ reuelauit. Hoc ꝓ¬

Expanded text:
manifestum est esse fidelium civitatem. Unde nos, fratres, qui portas coelestis Jerusalem coepimus introire, illuminati salutaribus sacramentis in conspectu Dei nostri novo gaudio necesse est exsultemus, quia nova hodie stella novum mundo hominem revelavit. Hoc p
Abbreviated transcription (Latin):
dire: qui ĩ patͥam suã adorato cħ̃ filio
celestis uite mun̾a reportabãt: Clusus
gͦ hõdes ⁊ cõptẽptus a magis. ut ait eũa
om̃s pueros qͥ erãt ĩ bethlẽe. a bimatu¬
Etas describit᷑ occisoꝵ: ut occidentis ĩnoteᷤ¬
cat ac̾bitas: O ira ꝑuersa. ĩ consultaq se¬
uientis indignatio: Chaldeis irascit᷑. ĩ nocẽ¬
tes ĩterficit. ⁊ dũ ĩ mortẽ inunaclãti fer¬
tur ĩ fantis. lactẽtiũ ꝑhimit turbas: qͣti¬
tinus iniqͥssimũ regẽ qͥ ĩdebitũ querebat
sanguinẽ. ꝓstrate młtitudinĩ multiplex
reatus ĩuolueret: Nec adu̾tere pot̾at
furẽtis ĩsania qd̾ ille qͥ morte sua uiuifi¬

Expanded text:
re, qui in patriam suam, adorato Dei Filio, coelestis vitae munera reportabant. Elusus ergo Herodes, et contemptus a magis ut ait evangomnes pueros, qui erant in Bethlehem, a bimatuaetas scribitur occisorum, ut occidentis innotescat acerbitas. O ira perversa inconsultaque saevientis indignatio! Chaldaeis irascitur, innocentes interficit; et dum in mortem immaculati fertur infantis, 82 lactentium perimit turbas: quatenus iniquissimum regem, qui indebitum quaerebat sanguinem, prostratae multitudinis multiplex reatus involveret; nec advertere poterat furentis insania quod ille qui mortuos vivifi
Abbreviated transcription (Latin):
mines sublimiores ẽẽ c̾nebãt: Ac sic faci¬
tũ ẽ: ut uniꝰ dei cultꝰ ad mlt̾a dõꝵ uł po¬
tius demonioꝵ nomina trãsferretur: Di¬
em gͦ k̾alẽdaꝵ hodiernaꝵ de noĩe iani
sic̃ iam dictũ est nuncuparũt: Atq dũ
euis nõi diuinos honores ꝯferre cupiebãt.
⁊ finẽ uniꝰ anni ⁊ alt̾ns mitiũ deputarũt:

Expanded text:
s esse cernebant. Ac sic factum est ut unius veri Dei cultus ad multa deorum vel potius daemoniorum nomina transferretur. Diem ergo calendarum hodiernarum de nomine Jani, sicut jam dictum est, nuncuparunt: atque ut ei homini divinos honores conferre cupiebant, et finem unius anni et alterius initium deputaru
Abbreviated transcription (Latin):
q bñficiũ cuicũq petẽti nõ tribuãt: Dia-¬
bolicas etiã strenas ⁊ ab aliis accipiũt: ⁊ ip¬
si aliis tradũt: Aliqͥ etiã rustici mẽsas ĩ is¬
ta nocte que p̾terut plenas multis rebus.
que ad mãducandũ sunt necessarie conpo¬

Expanded text:
que beneficium, cuicumque petenti non tribuant. Diaque beneficium, cuicumque petenti non tribuant. Diabolicas etiam strenas, et ab aliis accipiunt, et ipsi aliis tradunt. Aliqui etiam rustici, mensulas in ista nocte quae praeteriit, plenas multis rebus, quae ad manducandum sunt necessariae, compo
Abbreviated transcription (Latin):
uulũ facientes ĩ ferarũ sẽ uelĩt habitũ
cõmutare ⁊ Alis uestiũtur pellibꝰ pecu¬
dũ. abi assum̃t capita bestiarũ : gaudẽ¬
nõ tam se hĩtum beluinũ hr̃e quã sen¬
sum: Hlam qũauis diu̾soꝵ siłitudinẽ
aĩalium ex pͥm̾e. in se uelint: certũ est
tamen in his magis cor pecudũ ẽẽ qũã
ris uirile robur effeminãt: nõ erubescẽ
lacertos: Barbatas facies p̾fer̃t : & uideri.
femine uolũt: Et m̾ito uirilẽ fortitudinẽ
nõ hñt: qͥ ĩ mulierũ habitũ transier̃t Ius¬
to eñĩ iuditio dĩ euenisse c̾dendũ ẽ: ut mili¬
tarẽ uirtutẽ ãmitterẽt qͥ feminarũ se sp̃e
rabilis ꝯsuetudo de hac ciuitate ad integrũ
corripite. ⁊ ur̃o salubri ⁊silio de isto mise¬
rabili sacͥ legio stultos hoĩes remouete.⁊
etiam illas alias obẜuationes uelut diabo¬
li uenena respite: quas qd̾ peius est plu-
seruãt: ut focũ de domo sua uel aliud qd̾ cũ¬

Expanded text:
lum facientes, in ferarum se velint habitum commutare? Alii vestiuntur pellibus pecudum; alii assumunt capita bestiarum, gaudennon tam se habitum belluinum habere, quam sensum. Nam quamvis diversorum similitudinem animalium exprimere in se velint; certum est tamen, in his magis cor pecudum esse, quam ris virile robur effeminant, non erubescentlacertos: barbatas facies praeferunt, et videri feminae volunt. Et merito virilem jam fortitudinem non habent, qui in mulieris habitum transierunt. Justo enim judicio Dei evenisse credendum est, ut militarem virtutem amitterent, qui feminarum se specie rabilis consuetudo de hac civitate in integrum corripite, et vestro salubri consilio de isto miserabili sacrilegio stultos homines removete. etiam illas alias observationes, velut diaboli venena respuite, quas, quod pejus est, plurservant, ut focum de domo sua, vel aliud quodcum
Abbreviated transcription (Latin):
errore uie sue. saluabit aĩmam eiꝰ a mor¬
te: ⁊ cooꝑit młtitudinẽ pͤcatoꝵ. Qui etã
sue felicit̾ cogitat. magis de eis dołe deb
uel flere: quã cũ illis uel de illis infelici ri¬
su suũ aĩmũ relaxare. Los uero fr̃s qui
deo ꝓpicio cotidie clamare cõsueuistis. ect
mei sẽꝑ ad dñm: ⁊ iterũ ad te leuau ocłõs
m̃os qͥ habitas in celis: nõ oportet ut ocłi
ficantur. uidendo luxuriã stultoꝵ hõĩũ
polluant᷑ Magis dedignari debetis atq des¬
pic̾e oꝑa diaboli: ut ĩ ub̾ integra ꝑmane¬
at caritas xͥ Clamate gͦ cũ ꝓpħa dicẽtes.

Expanded text:
errore viae suae, salvabit animam ejus a morte, et operiet multitudinem peccatorum . Qui etiam suae feliciter cogitat, magis de illis dolere debet vel flere, quam cum illis vel de illis ad infelicem risum suum animum relaxare. Vos vero, fratres, qui Deo propitio quotidimei semper ad Dominum ; et iterum, Ad te levavi oculos meos, qui habitas in coelis : non oportet ut oculi ficantur, videndo luxuriam stultorum hominum, polluantur. Magis dedignari debetis atque despicere opera diaboli; ut in vobis integra permaneat charitas Christi. Clamate ergo cum propheta,
Abbreviated transcription (Latin):
dantia ꝑseu̾ent: Et ꝙ sic̃ scͥptũ ẽ modicũ
fermẽtũ totã massam corrũpit. etiã ista
⁊ alia his similia que longũ ẽ dicere que
ab imꝑitis aut parua aut nulla pͤcͤata cre¬
dunt᷑. a ur̃is ordinataᷤ familiis remou̾i: et
hoc p̾cipite ut sic h̾alendas istas colant. qͦ¬
modo alioꝵ mẽsiũ colere solent: Quienim
enĩ de paganoꝵ aliqͥd ⁊suetudine ĩ istiꝰ die¬
bus obẜuare uoluerĩt: timẽdũ est eis ne

Expanded text:
icum fermentum totam massam corrumpit , etiam ista, et alia his similia, quae longum est dicere, quae ab imperitis aut parva, aut nulla peccata creduntur; a vestris ordinate familiis removeri: et hoc praecipite, ut sic calendas istas colant, quomodo aliorum mensium colere solent. Qui enim aliquid de Paganorum consuetudine in istis diebus observare voluerint, timendum est ne eis n
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ centũ qͥncͣgnita tͥbus: Iam nostis. sepe dixi. sepe ostẽ¬
di. ab uno usq ad qͣtuor decem sũt: S si om̃s addas u¬
nũ: Seqͣntur duo: Adde ⁊ duo: iam tͥa sũt: Post duo se¬
qͣntur tria. iam sex sũt: P tͥa seqͣntur quatuor. ĩa decẽ
sũt Qd me rũpo: Qd̃ nostis loqͦr addite cet̾os numͦ¬
tanqͣ gradatĩ ꝑuenietis ad dext̾am: Obedite nob̃. cõpu

Expanded text:
in centum quinquaginta tribus. Jam nostis, saepe dixi, saepe ostenin centum quinquaginta tribus. Jam nostis, saepe dixi, saepe ostendi. Ab uno usque ad quatuor decem sunt: sed si omnes addas. Unum sequantur duo: adde et duo, jam tria sunt: post duo sequantur tria, jam sex sunt: post tria sequantur quatuor, jam decem sunt. Quid me rumpo? Quod nostis loquor. Addite caeteros numetanquam gradatim pervenietis ad dexteram, Obedite nobis, compu