comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huius quadam superstitione teneantur. Hanc amant. Cũ hac uiuere uelint
sine hac nolint. Quid ergo: Nam quidam sine instructione subtili euaserunt
cobi:. magnosq profectus assecuti sunt.Dum nudis tantum preceptis obsequi¬
tur. Fateor: sed foelix ingenium illis fuit: & salutaria in transitu rapuit. Nam ut
dii immortales nullam didicere uirtutem. Cum omni editi: & pars nature
eorum est esse bonos.Ita quidem ex hominibus egregiam sortiti indolem in
ea qua tradi solent perueniunt sine longo magisterio: & honesta complexa lunt
cum primum audierunt. Unde ista tam rapacia uirtutis ingenia: uel ex se fer¬
tilia: et illis aut hebetibus et obtusis: aut mala consuetudine obsessis diu ru¬
bigo animorum effricanda est. Ceterum ut illos in bonum pronos citius Ø¬
educit ad summa & hos imbecilliores adiuuabit malisq opinonibus extra¬
as. Quedam insident nobis: quae nos adalia pigros: ad alia temerarios faciũt

Expanded text:
Huius quadam superstitione teneantur; hanc ament; cum hac vivere velint, Huius quadam superstitione teneantur; hanc ament; cum hac vivere velint, sine hac nolint. " Quid ergo ? Non quidam sine institutione subtili evaserunt probi magnosque profectus adsecuti sunt, dum nudis tantum praeceptis obsecuntur ? " Fateor, sed felix illis ingenium fuit et salutaria in transitu rapuit. Nam ut di inmortales nullam didicere virtutem cum omni editi et pars naturae eorum est bonos esse, ita quidam ex hominibus egregiam sortiti indolem in ea, quae tradi solent, perveniunt sine longo magisterio et honesta complexi sunt, cum primum audiere; unde ista tam rapacia virtutis ingenia vel ex se fertilia. Illis autem hebetibus et optusis aut mala consuetudine obsessis diu robigo animorum effricanda est. Ceterum, ut illos in bonum pronos citius educit ad summa, et hos inbecilliores adiuvabit malisque opinionibus extralicet videas. Quaedam insident nobis, quae nos ad aha pigros, ad alia temerarios faciunt.
Abbreviated transcription (Latin):
res est: homo iamper iusum & iocum occiditur.Et quem erudiri ad inferẽda
iccipiendaq uulnera nefas erat:is iam nudus mermisq prducitur: satisc
spectaculi in homine mors est.In hac ergo morum peruersitate:desideratur
solito uehementius aliquid: quod mala mueterata discutiat decretis agendũ
est: ut reuelatur penitus falsorum recepta persuasio.His si adiunxerimus
precepta. consolationes adhortationes poterunt ualere:per se inefficaces sunt.
i uolumus habere obligatos:& malis quibus iam tenemur auellere.Disc
quid malum:quid bonum sit.Sciant omnia praeter uirtutem mutare nomẽ.
Modo mala fieri:modo bona.Quemadmodum primum militie uinculum
est religio: et singulorum amor. & deserendi nefas.: Tunc deinde facile certe
extinguuntur: mandaturq iusiurandum adactis.Ita in his quos uelis an
eatam uitam ducere prima fundamenta iacienda sunt & insinuanda:uii

Expanded text:
res homini, iam per lusum ac iocum occiditur et quem erudiri ad inferenda res homini, iam per lusum ac iocum occiditur et quem erudiri ad inferenda accipiendaque vulnera nefas erat, is iam nudus inermisque producitur satisque spectaculi ex homine mors est. In hac ergo morum perversitate desideratur solito vehementius aliquid, quod mala inveterata discutiat; decretis agendum est, ut revellatur penitus falsorum recepta persuasio. His si adiunxerimus praecepta, consolationes, adhortationes, poterunt valere; per se inefficaces sunt. Si volumus habere obligatos et malis, quibus iam tenentur, avellere, discant, quid malum, quid bonum sit. Sciant omnia praeter virtutem mutare nomen, modo mala fieri, modo bona. Quemadmodum primum militiae vinculum est religio et signorum amor et deserendi nefas, tunc deinde facile cetera exiguntur mandanturque iusiurandum adactis, ita in iis, quos velis ad beatam vitam perducere: prima fundamenta iacienda sunt et insinuanda virtus.
Abbreviated transcription (Latin):
tim et singula fiunt: minus noxia: minusq monstruosa sunt. Ex senatuscõ¬
sultis: plebisq scitis sceua exercentur: & publice iubentur uetita. Priuatim
quedam commissa capite luerent. tamen quia paulatim fecere laulamus. nõ
pudet hominis mitissimum genus gaudere sanguine alterno:bella gerere.ge¬
tendaq liberis tradere cum inter se etiam mutis ac ueris pax sit: Aduersu
tam potentem explicitumq late furorem:operiosior philosophia facta est.&
tantum sibi uirium sumpsit:quantum his aduersus quae parabatur accesse¬
rat. Expeditum erat:obiurgare indulgentes mero:& petentes delicatiorẽ cibũ.
Non erat animus ad frugalitatem: magna ui reducendus: aqua paululum di¬
scesserat: nunc manibus rapidis opus est: nunc arte magistra uoluptas ex oĩ
queritur. Nullum intra se manet uitium.In auaritiam praeceps luxuria ẽ:ho'¬
nestatis obliuio inuasit. Nihil tempore est cuius placet precium. Homo sacra

Expanded text:
urtim et a singulis fiunt, minus noxia minusque monstruosa sunt; ex senatus conurtim et a singulis fiunt, minus noxia minusque monstruosa sunt; ex senatus consultis plebisque scitis saeva exercentur et publice iubentur vetata privatim. Quae clam commissa capite luerent, tum quia paludati fecere, laudamus. Non pudet homines, mitissimum genus, gaudere sanguine alterno et bella gerere gerendaque liberis tradere, cum inter se etiam mutis ac feris pax sit. Adversus tam potentem explicitumque late furorem operosior philosophia facta est et tantum sibi virium sumpsit, quantum iis, adversus quae parabatur, accesserat. Expeditum erat obiurgare indulgentes mero et petentes delicatiorem cibum; non erat animus ad frugalitatem magna vi reducendus, a qua paullum discesserat: Nunc manibus rapidis opus est, nunc arte magistra, voluptas ex omni quaeritur. Nullum intra se manet vitium; in avaritiam luxuria praeceps est. Honesti oblivio invasit. Nihil turpest, cuius placet pretium. Homo, sacra
Abbreviated transcription (Latin):
ex istis peti: & gloriam agebant. Non ostendi ista:sed conscientie dari pariter
sicut quae disponi solent:iure uno perfusa. Nihil intersint ostrea echinis:pon¬
duli millis perturbati.concoctiq ponantur.Non esset confusior uomentiũ
cibus: quomodo ista perplexa sunt.Sic ex istis non singulares morbi nas
sed inexplicabiles diuersi multiformes: aduersus quos & medicina armare
se coepit: multis generibus. multis obseruationibus.idem de philosophia dico
Fuit aliquando simplicior: inter minora peccantes:& leui quoq: cura remedia'¬
biles: aduersus tantam morum euersionem omnia conanda. Et utinam sic
deniq lues ista uindicetur. Non priuatim solum sed publice furimus. Homi¬
cidia compescimus. & singulas cedes. Quid bella & occisarum gloriosum gẽ¬
tium scelus: Non auaritia:non credulitas modum nouit: & ista quandiu f¬

Expanded text:
ex istis peti et gloriam aiebant, non ostendi ista, sed conscientiae dari. Pariter ex istis peti et gloriam aiebant, non ostendi ista, sed conscientiae dari. Pariter sint, quae disponi solent, uno iure perfusa. Nihil intersit: ostrea, echini, spondyli, mulli perturbati concoctique ponantur." Non esset confusior vomentium cibus. Quomodo ista perplexa sunt, sic ex istis non singulares morbi nascuntur, sed inexplicabiles, diversi, multiformes, adversus quos et medicina armare se coepit multis generibus, multis observationibus. Idem tibi de philosophia dico. Fuit aliquando simplicior inter minora peccantes et levi quoque cura remediabiles; adversus tantam morum eversionem omnia conanda sunt. Et utinam sic denique lues ista vindicetur ! Non privatim solum, sed publice furimus. Homicidia compescimus et singulas caedes; quid bella et occisarum gentium gloriosum scelus ? Non avaritia, non crudelitas modum novit. Et ista quamdiu f
Abbreviated transcription (Latin):
sui exalantibus crapula uentrem.Scias putrescere sumpta non coqui. Men¬
ni fuisse quondam in sermone nobilem patinam in quem quicquid apudØ
lautos solet diem ducere:properans in damnum suum popina congesserat: uene¬
rie spondiliq: & ostrea eatenus circumsisa que eduntur interuementibus distĩ¬
guebantur. Echinis totam distractiq: sine ullis ossibus nulli constrauerar
Piget esse picta:ita singula coquuntur in urna saporis. In coena fit: quod fie¬
ri dehet saturo in uentre expecto iam ut manducata ponantur.Quantulo autẽ
hoc minus est exta ex corpore:atq ossa: & dentium opera cocum frangi. Gra
ue est luxuriari per singula. Omnia semel & in eundem saporem uersa ponant᷑
uare ergo ad unam rem manum porrigam: plura ueniunt simul.Multori
ferculorum ornamenta coeant & coerceant. Sciant protinus hi qui iactionem

Expanded text:
sui exhalantibus crapulam veterem ! Scias putreseereputrescere sumpta, non concoqui. Memisui exhalantibus crapulam veterem ! Scias putreseereputrescere sumpta, non concoqui. Memini fuisse quondam in sermone nobilem patinam, in quam quicquid apud lautos solet diem ducere, properans in damnum suum popina congesserat; veneriae spondylique et ostrea eatenus cireumcisacircumcisa, qua eduntur, intervenientibus distinguebantur echinis. Totam dissecti structique sine ullis ossibus mulli constraverant. Piget esse iam singula; coguntur in unum sapores. In cena fit, quod fieri debebat in ventre. Expecto iam, ut mandueatamanducata ponantur. Quantulo autem hoc minus est, festas excerpere atque ossa et dentium opera cocum fungi ? " Gravest luxuriari per singula; omnia semel et in eundem saporem versa ponantur. Quare ego ad unam rem manum porrigam ? Plura veniant simul, multorum ferculorum ornamenta coeant et cohaereant. Sciant protinus hi, qui iactationem
Abbreviated transcription (Latin):
exoletorum:per nationes coloresq descripta:ut eadem omnibus leuitas sit:
eadem prima mensura lanuginis eadem species capillorum ne quis cui ere¬
tior est coma: crispulis misceatur.Transeo pistorum turbam.Transeo min¬
stratorum per quos signo dato ad inferendam ccenam discurritur.Dn boni
quantum hominum unus uenter exercet.Quid tu illos boletos uoluptarium
uenenum: nihil occulti operis iudicas facere etiam si praesentanei non fuerunt.
Quid tu illam aestiuam niuem:non putas callum itineribus obducere:Quid
ilam ostream inertissimam carnem coeno saginatam:nihil existimas limo
grauitatis inferre: Quid illud sociorum garum preciosam malorum piscium
saniem non credis urere falsa tabe precordia: Quid illa purulenta:& qua tantũ¬
modo non ab ipso igne in os transferuntur: iudicas sine noxa: in ipsis iusceri¬
bus extingui quem fcedi itaq pestilentesq ructus sunt: quantum fastidium

Expanded text:
exoletorum per nationes coloresque discripta, ut eadem omnibus levitas sit, eadem primae mensura lanuginis, eadem species capillorum, ne quis, euicui rectior est coma, crispulis misceatur. Transeo pistorum turbam, transeo ministratorum, per quos signo dato ad inferendam eenamcenam discurritur. Di boni, quantum hominum unus venter exercet! Quid ? Tu illos boletos, voluntarium venenum, nihil occulti operis iudicas facere, etiam si praesentanei non fuerunt ? Quid ? Tu illam aestivarnaestivam nivem non putas callum iocineribus obducere ? Quid ? Illa ostrea, inertissimam earnemcarnem caeno saginatam, nihil existimas limosae gravitatis inferre ? Quid ? Illud sociorum garum, pretiosam malorum piscium saniem, non credis urere salsa tabe praecordia ? Quid ? Illa purulenta et quae tantum non ex ipso igne in os transferuntur, iudicas sine noxa in ipsis visceribus extingui ? Quam foedi itaque pestilentesque ructus sunt, quantum fastidium
Abbreviated transcription (Latin):
prouehat. auro tegat: purpura uestiat: et eo delitiarum opumq perducat: ut ter¬
ram marmoribus abscondas: & non tantum habere tibi liceat: sed calcare diuiti¬
as. Accedant statuae & picture:& quicquid ars ulla luxurie elaborauit:maiora
cupere ab his disces. Naturalia desideria finta sunt: ex falsa opinione nascen¬
tia: ubi desinant non habent. nullus enim ierminus falso est:uia eunti aliquid ex¬
tremum est:error immensus est.Retrahe te a uanis:& cum uoles scire quod petic
naturalem habeat:an cecam cupiditatem: considera si possit alicubi consistere. Si longe
progresso: semper aliquid longius restat. Scito a naturale non esse. Uale.GSea¬

Expanded text:
provehat, auro tegat, purpura vestiat, eo deliciarum opumque perducat, ut terprovehat, auro tegat, purpura vestiat, eo deliciarum opumque perducat, ut terram marmoribus abscondas, non tantum habere tibi liceat, sed calcare divitias. Accedant statuae et picturae et quicquid ars ulla luxuriae elaboravit; maiora cupere ab his disces. Naturalia desideria finita sunt; ex falsa opinione nascentia ubi desinant, non habent. Nullus enim terminus falso est. Viam eunti aliquid extremum est; error inmensus est. Retrahe ergo te a vanis, et cum voles scire, quod petes, utrum naturalem habeat an caecam cupiditatem, considera, num possit alicubi consistere. Si longe progresso semper aliquid longius restat, scito id naturale non esse. VALE. Se
Abbreviated transcription (Latin):
quaris: feras casum. Sed non est nunc in hanc disputationem transeundum.Quid
sit iuris nostri: si prouidentia in imperio est:aut si fatorum series illigatos trahit.
aut si repentina:aut subita dominantur: Illo nunc reuertor ut te moneam et ex¬
horter: ne patiaris animi tui imperum delabi & refrigescere. Constitue illum et cõ¬
tine: ut habitus animi fiat quod est impetus. Iam ab initio: si bene te noui: circũ¬
spicies quid hec epistola munusculi attulerit: excute illam & inuenies.Non est qđ
mireris animum meum:adhuc de alieno liberalis sum.Quare autem alienumØ
dixi: quiequid henedictum est ab ullo. meum est. Sic quoq quod ab Epicuro di¬
ctum est. Si ad naturam uiues nunquam eris pauper. Si ad opimones nunquam
eris diues.Exiguum natura desiderat:opinio immensum. Congeratur in te quie¬
quid multi locupletes possederunt. ulira priuatum pecunie modum fortuna te

Expanded text:
quaris, feras casum. Sed non est nunc in hanc disputationem transeundum, quid quaris, feras casum. Sed non est nunc in hanc disputationem transeundum, quid sit iuris nostri, si providentia in imperio est, aut si fatorum series inligatos trahit, aut si repentina ac subita dominantur; illo nunc revertor, ut te moneam et exhorter, ne patiaris inpetum animi tui delabi et refrigescere. Contine illum et constitue, ut habitus animi fiat, quod est inpetus. Iam ab initio, si te bene novi, circumspicies, quid haec epistula munusculi attulerit. Excute illam, et invenies. Non est quod mireris animum meum; adhuc de alieno liberalis sum. Quare autem alienum dixi ? Quicquid bene dictum est ab ullo, meum est. Istuc quoque ab Epicuro dictum est: " Si ad naturam vives, numquam eris pauper; si ad opiniones, numquam eris dives." Exiguum natura desiderat, opinio inmensum. Congeratur in te quicquid multi locupletes possederant. Ultra privatum pecuniae modum fortuna te
Abbreviated transcription (Latin):
qua oblectatione consumatur dies. ut dematur ocio nausea. Animum format &
fabricat: uitam disponit:actiones regit agenda & omittenda demonstrat: sed et gu¬
bernaculum est: & per ancipitia fluctuantium dirigit cursum. sine hac nemo
hac petendum est. Diceret aliquis: Quid mihi prodest philosophia si fatum ẽ: ꝗd
prodest si deus rector est:quid prodest si casus imperat: Nam & mutari cetera nõ
possunt: & nhil preparari potest aduersus incerta: si aut consilium meum deus occu¬
pauit. decreuitq quid facerem: aut consilio meo nil fortuna permittit. Quicquidẽ
ex his Lucili. uel si omnia hec sint:philosophandum est: siue nos inexorabili lege
fata constringunt. siue arbiter deus uniuersi cuncta disponit: siue casus res hũana
sine ordine impellit & iactat: philosophia nos tueri debet. hec adhortabitur: ui deo
libenter pareamus: ut fortune contumaciter resistamus: hec docebit ut deum se¬

Expanded text:
qua oblectatione consumatur dies, ut dematur otio nausia. Animum format et qua oblectatione consumatur dies, ut dematur otio nausia. Animum format et fabricat, vitam disponit, actiones regit, agenda et omittenda demonstrat, sedet ad gubernaculum et per ancipitia fluctuantium derigit cursum. Sine hac nemo hac petendum est. Dicet aliquis: " Quid mihi prodest philosophia, si fatum est? Quid prodest, si deus rector est ? Quid prodest, si casus imperat ? Nam et mutari certa non possunt et nihil praeparari potest adversus incerta; sed aut consilium meum occupavit deus decrevitque quid facerem,aut consilio meo nihil fortuna permittit" Quicquid est ex his, Lucili, vel si omnia haec sunt, philosophandum est: sive nos inexorabili lege fata constringunt, sive arbiter deus universi cuncta disposuit, sive casus res humanas sine ordine inpellit et iactat, philosophia nos tueri debet. Haec adhortabitur, ut deo libenter pareamus, ut fortunae contumaciter; haec docebit, ut deum se
Abbreviated transcription (Latin):
quere tibi hoc scio Lucili. neminem posse beate uiuere: ne tolera¬
biliter quidem:sine sapientie studio: & beatam uitam perfecta sa¬
pientia effici. Ceterum nec tolerabilem sine ipsa etiam inchoari.
Sed hoc quod liquet firmandum: & altius quotidiana medita¬
one fugiendum est. Plus operis est in eo ut proposita custodias. quem ut hone¬
sta proponas. Pepseuerandum est: et assiduo studio robur addendum: donec bona
mens sit:quod bona uoluntas est. Itaq tibi apud me pluribus uerbis haud affir¬
matis: nec tamen longis intelligo te multum profccisse. Quae scribis unde ueni¬
ant scio. non sunt ficla nec colorata. Dicam tamen sententiam: quor iã de re spem
habeo: nondum fiduciam. Tu quoq idem facias uolo. Non est quod tibi cito et faci'¬
le credas. Excute te:& uarie scrutare. & obserua.Illud ante omnia uide. utrum
philosophia: an in ipsa uita profeceris. Non est philosopbia populare artificium nee
ostentationi paratum. non in uerbis: sed in rebus est nec in hoc adhibetur ut ali¬

Expanded text:
quere hoc tibi, Lucili, scio, neminem posse beate vivere, ne tolerabiliter quidem sine sapientiae studio et beatam vitam perfecta sapientia effici, ceterum tolerabilem etiam inchoata. Sed hoc, quod liquet, firmandum et altius cotidiana meditatione Agendum est; plus operis est in eo, ut proposita custodias quam ut honesta proponas. Perseverandum est et adsiduo studio robur addendum, donec bona mens sit quod bona voluntas est. Itaque tibi apud me pluribus verbis aut adfirmatione iam nil opus; intellego multum te profecisse. Quae scribis, unde veniant, scio; non sunt ficta nec colorata. Dicam tamen quid sentiam: iam de te spem habeo, nondum fiduciam. Tu quoque idem facias volo; non est, quod tibi cito et facile credas. Excute te et varie scrutare et observa; illud ante omnia vide, utrum in philosophia an in ipsa vita profeceris. Non est philosophia populare artificium nec ostentationi paratum. Non in verbis, sed in rebus est. Nec in hoc adhibetur, ut cum ali
Abbreviated transcription (Latin):
quenquam inuemes:qui possit aperto hostio uiuere.Ianitores conscientia no¬
stra: non superbia opposuit. sic uiuimus:ut deprehendi sit subito aspici. Quid
autem prodest recondere se:& oculos hominum:auresq uitare.bona conscie¬
tia turbam aduocat: mala etiam in solitudine anxia:atq solicita est.Si hone¬
sta sunt que facis:omnes sciant. si turpia.quid refert neminem scire cum tu
scias : O te miserum si contemnis hunc testem. Uale.

Expanded text:
quemquam invenies, qui possit aperto ostio vivere. Ianitores conscientia noquemquam invenies, qui possit aperto ostio vivere. Ianitores conscientia nostra, non superbia opposuit; sic vivimus, ut deprendi sit subito adspici. Quid autem prodest recondere se et oculos hominum auresque vitare ? Bona conscientia turbam advocat, mala etiam in solitudine anxia atque sollicita est. Si honesta sunt quae facis, omnes sciant, si turpia, quid refert neminem scire, cum tu scias ? O te miserum, si contemnis hunc testem ! VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
Uomodo hoc ad me peruenerit queris:quis mihi id te cogitare
narrauerit: quod tu nulli narraueras:is qui scit plurimum ru¬
mor. Quid ergo inquis tantus sum:ut possim excitare rumorem: Non est qdđ
te ad hunc locum respiciens metiaris:ad istum respice in quo moraris.Quic¬
quid inter uicina eminet:magnum est illic ubi eminet.Nam magnitudo ha
bei modum certum. comparatio illam:aut deprimit:aut tollit.Nauis que in
Clumine magna est:in mari paruula est gubernaculum quod alteri naui i¬
gnum est:alteri exiguum est:Tu nunc in prouincia:licet contemnas ipse tes
magnus es. Quid agas quemadmodum coenes: quemadmodum dormias que¬
ritur: scitur. Eo die tibi diligentius uiuendum est.Tunc autem foelicem te ẽẽ
iudica: cum poteris in publico uiuere:cum te parietes tui tegent: non absco¬
dent:quos plerumq circundatos nobis uendicamus:non ut tutius uiuamꝰ
sed ut peccemus occultius. Rem dicam ex qua mores existimes nostros.Uix

Expanded text:
uomodo hoc ad me pervenerit quaeris, quis mihi id te cogitare narraverit, quod tu nulli narraveras ? Is qui scit plurumum, rumor. "Quid ergo?" inquis, "Tantus sum, ut possim excitare rumorem?" Non est quod te ad hunc locum respiciens metiaris; ad istum respice, in quo moraris. Quicquid inter vicina eminet, magnum est illic, ubi eminet. Nam magnitudo non habet modum certum; comparatio illam aut tollit aut deprimit. Navis, quae in flumine magna est, in mari parvula est. Gubernaculum, quod alteri navi magnum, alteri exiguum est. Tu nunc in provincia, licet contemnas ipse te, magnus es. Quid agas, quemadmodum cenes, quemadmodum dormias, quaeritur, scitur; eo tibi diligentius vivendum est. Tunc autem felicem esse te iudica, cum poteris in publico vivere, cum te parietes tui tegent, non abscondent, quos plerumque circumdatos nobis iudicamus non ut tutius vivamus, sed ut peccemus occultius. Rem dicam, ex qua mores aestimes nostros: vix
Abbreviated transcription (Latin):
mors quam pertimescimus:ac recusamus intermittit uitam:non eripit.
niet iterum qui nos reponat dies in lucem: quemmulti recusarent: nisi oblitos re¬
duceret. Sed postea diligentius doceho omnia: quae uidentur perire mutari eqͦ
animo debet rediturus exire. Obserua orbem rerum in se remeantium: uide¬
bis nhil in hoc mundo extingui sed uicibus descendere ac surgere. estas abnt:
sed alter illam annus adducit. hyems cecidit. referunt illam sui menses.solem nox
obruit: sed ipsam statim dies abiget. stellarum iste discursus: quicquid praeteriit re¬
petit pars caeli leuatur assidue: pars mergitur.Deniq finem faciam: si hoc unum
adiecero. nec infantes:nec pueros: nec mente lapsos timere mortem: et esse turpis¬
im si eam securitatem nobis ratio non prestat:ad quã stultina ꝑducit. Uale.

Expanded text:
mors, quam pertimescimus ac recusamus, intermittit vitam, non eripit; mors, quam pertimescimus ac recusamus, intermittit vitam, non eripit; veniet iterum, qui nos in lucem reponat dies, quem multi recusarent, nisi oblitos reduceret. Sed postea diligentius docebo omnia, quae videntur perire, mutari. Aequo animo debet rediturus exire. Observa orbem rerum in se remeantium; videbis nihil in hoc mundo extingui, sed vicibus descendere ac surgere. Aestas abît, sed alter illam annus adducet; hiemps cecidit, referent illam sui menses; solem nox obruit, sed ipsam statim dies abiget. Stellarum iste discursus quicquid praeterit repetit; pars caeli levatur assidue, pars mergitur. Denique finem faciam, si hoc unum adiecero, nec infantes nec pueros nec mente lapsos timere mortem et esse turpissimum, si eam securitatem nobis ratio non praestat, ad quam stultitia perducit. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
mortem contemnere: que quin habeat in se aliquid terribile: ut & animos nr̃os
quos in amorem sui natura formauit: offendat. nemo dubitat. Nec enim opus
esset in id comparari & acui.in quod instinctu quodam uoluntario iremus: si¬
cui feruntur omnes ad obseruationem sui nemo discit. ut si necesse fuerits
equo animo in rosa iaceat: sed in hoc duratur:ut tormentis non submiitat fidem:
ui si necesse fuerit stans etiam aliquando sautius pro uallo peruigilet:& ne quidem¬
ilo incumbar: quia solet obrepere interim somnus in aliquod adminiculum
clinatis. mors nullum habet incommodum.esse enim debet & aliquid cuius sit
incommodum. quod si tanta cupiditas te longioris eui tenet: cogita nihil eorus
quae ab oculis abeunt: et in rerum naturam ex qua prodierunt: ac mox prodie¬
runt:ac mox processura sunt: reconduntur consumi desinunt ista non pereunt.

Expanded text:
mortem contemnere, quae quin habeat aliquid in se terribile, ut et animos nostros, mortem contemnere, quae quin habeat aliquid in se terribile, ut et animos nostros, quos in amorem sui natura formavit, offendat, nemo dubitat; nec enim opus esset in id comparari et acui, in quod instinctu quodam voluntario iremus, sicut feruntur omnes ad conservationem sui. Nemo discit, ut si necesse fuerit, aequo animo in rosa iaceat, sed in hoc duratur, ut tormentis non summittat fidem, ut si necesse fuerit, stans etiam aliquando saucius pro vallo pervigilet et ne pilo quidem incumbat, quia solet obrepere interim somnus in aliquod adminiculum reclinatis. Mors nullum habet incommodum; esse enim debet aliquid, cuius sit incommodum. Quod si tanta cupiditas te longioris aevi tenet, cogita nihil eorum, quae ab oculis abeunt et in rerum naturam, ex qua prodierunt ac mox processura sunt, reconduntur, consumi; desinunt ista, non pereunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
re. Ad illud aes alienum soluendum: opus est negocianti nauigatione prospera:
agrum colenti: ubertate eius quam colit terre: celi fauore. ille quod debet sola
potest uoluntate persoluere: in mores ius fortuna non habet: hos disponat: ut ꝗͣ
tranquillissimus animus ille ad perfectum ueniat: qui nec ablatum sibi quisꝗͣ
sentit. nec adiectum: sed in co habitu est quocunq res cedant: cui siue aggerunt
uulgaria hona. supra res suas eminet:siue aliquid ex istis: uel omnia casus excus¬
sit.minor non fit. si in parthia natus esset:arcum infans statim tenderet: si in
germana protinus puer:tenerum hastile uibraret. si auorum nostrorum tempo¬
ribus fuisset. equitare & hostem quominus percutere didicisset. Hec singulis
disciplina gentis sue suadet.atq imperat. Quid ergo huic meditandum est:
quot aduersus omnia tela: quot aduersus omne genus hostium: bene facit s

Expanded text:
re. Ad illud aes alienum solvendum opus est negotianti navigatione prospera, re. Ad illud aes alienum solvendum opus est negotianti navigatione prospera, agrum colenti ubertate eius, quam colit, terrae, caeli favore; ille quod debet, sola potest voluntate persolvi. In mores fortuna ius non habet. Hos disponat, ut quam tranquillissimus ille animus ad perfectum veniat, qui nec ablatum sibi quicquam sentit nec adiectum, sed in eodem habitu est, quomodocumque res cedunt. Cui sive adgeruntur vulgaria bona, supra res suas eminet, sive aliquid ex istis vel omnia casus excussit, minor non fit. Si in Parthia natus esset, arcum infans statim tenderet; si in Germania, protinus puer tenerum hastile vibraret; si avorum nostrorum temporibus fuisset, equitare et hostem comminus percutere didicisset. Haec singulis disciplina gentis suae suadet atque imperat. Quid ergo huic meditandum est ? Quod adversus omnia tela, quod adversus omne hostium genus bene facit,
Abbreviated transcription (Latin):
hilarem & amabilem turbe. Uinum enim honum fieri: quod recens durum et aspe¬
rum uisum est: non pati etatem:quod in dolio placuit.Sin eum tristem appellat:
t inimicum processibus suis bene se dabit in uetustate ipsa tristitia. Perseuer
modo colere uirtutem: perhibere liberalia studia. non illa quibus profundi satis
sed haec quibus tingendus est animus: hoc est discendi tempus.Quid ergo: Aliꝗd
est quod non sit discendum: Minime. Sed quemadmodum studere omnibus an¬
nis honestum est:ita non omnibus institui. turpis & ridicula res est: elementariꝰ
senex. Iuueni parandum est: seni utendum. Facies ergo rem utilissimam tib
illum q̃ optimum feceris. Hec aiunt beneficia esse expetenda: tribuendaq non
dubie prime sortis: que tam dare prodest quem accipere. Deniq mhil illi iam
liberi est qui spopondit minus autem turpe est creditori quem spei bone detorque¬

Expanded text:
hilarem et amabilem turbae. Vinum enim bonum fieri, quod recens durum et aspehilarem et amabilem turbae. Vinum enim bonum fieri, quod recens durum et asperum visum est; non pati aetatem, quod in dolio placuit. Sine eum tristem appellent et inimicum processibus suis; bene se dabit in vetustate ipsa tristitia, perseveret modo colere virtutem, perbibere liberalia studia, non illa, quibus perfundi satis est, sed haec, quibus tingendus est animus. Hoc est discendi tempus. " Quid ergo ? Aliquod est, quo non sit discendum ? " Minime. Sed quemadmodum omnibus annis studere honestum est, ita non omnibus institui. Turpis et ridicula res est elementarius senex; iuveni parandum, seni utendum est. Facies ergo rem utilissimam tibi, si illum quam optimum feceris; haec aiunt beneficia esse expetenda tribuendaque, non dubie primae sortis, quae tam dare prodest quam accipere. Denique nihil illi iam liberi est; spopondit. Minus autem turpe est creditori quam spei bonae decoque
Abbreviated transcription (Latin):
MICUM TUUM HORTARE. UT
istos magno animo contemnat qui illum ob'¬
iurgant: quot umbram & ocium petierit:quot
dignitatem suam destituerit.:& cum plus conseꝗ
posset: praetulerit quietem omnibus:quem utili¬
ter negocium suum gesserit quotidie illis osten¬
det.Hi quibus inuidetur non desinent transi¬
re:alii elidentur:alii cadent.res est inquieta foc¬
licitas: ipsa se exagitat: mouet cerebrum non
uno genere:alios in aliud irritat:hos in potentiam:illos in luxuriam: hos
consfatillos mollit:et totos resoluit.At bene aliquis illam fert:sic quomodo
uinum. liaq non est quod tibi isti persuadeant eum esse foelicem: quia multis obsider᷑
Sic ad illum quemadmodum ad lacum concurritur quem qui exhauriunt conturbãt
Nugatorium & mertem uocant. Scis quosdam peruerse Ioqui & significare contraria.
fcclicem uocabant. Quid ergo erat: Ne illud quidem curo: quod quibusdam nimis
horridi animi uidetur & tetrici. Ariston aiebat: malle se adolescentem tristem quẽ

Expanded text:
micum tuum hortare, ut istos magno animo contemnat, qui illum obiurgant, quod umbram et otium petierit, quod dignitatem suam destituerit, et cum plus consequi posset, praetulerit quietem omnibus; quam utiliter suum negotium gesserit, cotidie illis ostentet. Hi, quibus invidetur, non desinent transire; alii elidentur, alii cadent. Res est inquieta felicitas; ipsa se exagitat. Movet cerebrum non uno genere; alios in aliud irritat, hos in potentiam, illos in luxuriam. Hos inflat, illos mollit et totos resolvit. "At bene aliquis illam fert." Sic, quomodo vinum. Itaque non est quod tibi isti persuadeant cum esse felicem, qui a multis obsidetur; sic ad illum, quemadmodum ad lacum concurritur, quem exhauriunt et turbant. " Nugatorium et inertem vocant." Scis quosdam perverse loqui et significare contraria. Felicem vocabant; quid ergo ? Erat ? Ne illud quidem curo, quod quibusdam nimis horridi animi videtur et tetrici. Ariston aiebat malle se adulescentem tristem quam
Abbreviated transcription (Latin):
esse conditionis peioris existimas quem qui habet & miseriam & inuidiam:
mutassent. Cum interim illi noua suspiciunt: cum priora damnauerint.Nẽo
enim est cui foelicitas tua etiam si cursu uenit satis faciat.Queruntur & de cõ¬
siliis et de processibus suis: maluntq semper que reliquerunt. Itaq hoc tibi¬
de philosophia praestabit: quo equidem nihil maius existimo. Nunꝗͣ te poeni¬
tebit tui. Ad hanc tam solidam forlicitatem:quam tempestas nulla concu
non perducent te apta uerba contexta: & oratio fluens leuiter. Eant ut uolent
dum animo cepositio sua constet:dum sit magnus: &opinionum suarum secu'¬
rus: & ob ipsa que alus displicent sibi placent: qui perfectum suum uita esti¬
met: & tantum scire se iudicet: quantum non cupit:quantũ non timet. Uale.¬

Expanded text:
ESSE CONDICIONIS PEIORIS EXISTIMAS QUAM QUI HABENT ET MISERIAM ET INVIDIAM? ESSE CONDICIONIS PEIORIS EXISTIMAS QUAM QUI HABENT ET MISERIAM ET INVIDIAM? mutassent, cum interim illi nova suscipiunt, cum priora damnaverint. Nemo enim est, cui felicitas sua, etiam si cursu venit, satis faciat. Queruntur et de consiliis et de processibus suis maluntque semper quae reliquerunt. Itaque hoc tibi philosophia praestabit, quo equidem nihil maius existimo: numquam te paenitebit tui. Ad hanc tam solidam felicitatem, quam tempestas nulla concutiat, non perducent te apte verba contexta et oratio fluens leniter. Eant, ut volent, dum animo compositio sua constet, dum sit magnus et opinionum securus et ob ipsa, quae aliis displicent, sibi placens, qui profectum suum vita aestimet et tantum scire se iudicet, quantum non cupit quantum non timet. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
to illa mores celitum:atq hominum mouet.Cum hi nouissimi uersus in trage¬
dia. Euripidis pronunciati essent: totus populus ad eieiendum & auctorem &
carmen consurrexit uno impetu:donec Euripides in medium ipse prosiluit pe¬
ens ut spectarent uiderentq:quem admirator auri exitum faceret.Dabit in
la fabula poenas Bellorophontis:quas in sua quisq: dat. Nulla enim auaritia
sine poena est:quauis satis sit ipsa poenarum.O quantum Iachrimarum:o quan¬
tum laborum exigit: quem misera desiderant esse: ꝗͣ misere partis est. Adiice
uotidianas solicitudines:qua pro modo habendi quemq: discutiant.Maior
tormento pecunia possidetur ꝗͣ quaeritur. Quantum damnis ingemiscunt: que
quicquid non acquiritur dammum est.Ai foelicem illum homines & diuites
uocant: & consequi optant: quantum ille possidet fateor. Quid ergo: Tu illos

Expanded text:
to illa amores caelitum atque hominum movet. Cum hi novissimi versus in tragoeto illa amores caelitum atque hominum movet. Cum hi novissimi versus in tragoedia Euripidis pronuntiati essent, totus populus ad eiciendum et actorem et carmen consurrexit uno impetu, donec Euripides in medium ipse prosilivit petens, ut expectarent viderentque, quem admirator auri exitum faceret. Dabat in illa fabula poenas Bellerophontes, quas in sua quisque dat. Nulla enim avaritia sine poena est, quamvis satis sit ipsa poenarum. O quantum lacrimarum, quantum laborum exigit ! Quam misera desiderat esse, quam misera e partis est! Adice cotidianas sollicitudines, quae pro modo habendi quemque discruciant. Maiore tormento pecunia possidetur quam quaeritur. Quantum damnis ingemescunt, quae QUICQUID NON ACQUIRITUR DAMNUM EST. 17 AT FELICEM ILLUM HOMINES ET DIVITEM VOCANT ET CONSEQUI OPTANT QUANTUM ILLE POSSIDET. FATEOR. QUID ERGO? TU ILLOS
Abbreviated transcription (Latin):
e subdant: quibus diuitie uelut unicum uite decus:ornamentumq: Iaudant
Nihil illi melius nec dare uidetur dii immortales posse: nec habere.Regia solis e¬
rat sublimibus alta columnis: Clara micante auro. Eiusdem eurrum aspice.Au'¬
reus axis erat:themo aureus:aurea summe.Curuatura rotae:radiorum argenteꝰ
ordo. Deniq quod optimum uideri uolunt:seculum aureum appellant. necapud
rammaticos desunt qui lucro innocentiam:salute opinionem honam mutat.Sii
rimus: non quare & unde quid habeas tantum rogant. Ubiq tanti quisq quan¬
tum habuit fuit.Quod habere nobis turpe sitqueris: Nihilan diues opto uiuere
aut pauper mori. Bene moritur quisq moritur dum lucrum facit.Pecunia in¬
ens generis humani bonum:Cui non uoluptas matris:aut blande potest par
prolis. Non sacer meritis parens tam dulce siquid uenerit in uultu micat.Meri¬

Expanded text:
m subdant, quibus divitiae velut unicum vitae decus ornamentumque laudantur. m subdant, quibus divitiae velut unicum vitae decus ornamentumque laudantur. Nihil illis melius nec dare videntur di immortales posse nec habere. Regia Solis erat sublimibus alta columnis Clara micante auro. Eiusdem currum aspice: Aureus axis erat, temo aureus, aurea summae Curvatura rotae, radiorum argenteus ordo. Denique quod optimum videri volunt saeculum, aureum appellant. Nec apud Graecos tragicos desunt, qui lucro innocentiam, salutem, opinionem bonam mutent. Sine nus. Non quare et unde, quid habeas, tantum rogant. Ubique tanti quisque, quantum habuit, fuit. Quid habere nobis turpe sit quaeris ? Nihil. Aut dives opto vivere aut pauper mori. Bene moritur, quisquis moritur dum lucrum facit. Pecunia, ingens generis humani bonum, Cui non voluptas matris aut blandae potest Par esse prolis, non sacer meritis parens; Tam dulce si quid Veneris in vultu micat, Meri
Abbreviated transcription (Latin):
pretenditur. Omnium istorum quos incedere altos uides: bracteata forlicitas
est. Inspice: & scies sub ista tenui membrana dignitatis: quantum mali ĩaceat.
coepit:uerus rerum honor cecidit. Mercatoresq & uenales inuicem facti que¬
rimus non quale sit quicquid:sed quanti.Ad mercedem pii sumus. Ad mise¬
ricordiam impii. Et honesta quadiu spes illis in est sequimur in contrarium
transituri: si plus scelerata promitterent. Admirationem nobis parentes auri argen
iq fecerunt:& teneris infusa cupiditas:altius sedit creuitq nobiscum.Deino
totus populus in alia discors: in hoc conuenit:hoc suspiciunt:hoc suis optant:Ø
hoc diis uelut rerum humanarum:cum grati uideri uolunt consecrant.Deniq:
co mores redacti: sunt ut paupertas maledicto probroq sit: contempta diuitibus: in¬
uisa pauperibus. Accedunt deinde carmina poetarum:quae affectibus nostris face¬

Expanded text:
praetenditur; omnium istorum, quos incedere altos vides, bratteata felicitas praetenditur; omnium istorum, quos incedere altos vides, bratteata felicitas est. Inspice, et scies, sub ista tenui membrana dignitatis quantum mali iaceat. coepit, verus rerum honor cecidit, mercatoresque et venales in vicem facti quaerimus non quale sit quidque, sed quanti; ad mercedem pii sumus, ad mercedem impii, et honesta, quamdiu aliqua illis spes inest, sequimur, in contrarium transituri, si plus scelera promittent. Admirationem nobis parentes auri argenti que fecerunt, et teneris infusa cupiditas altius sedit crevitque nobiscum. Deinde totus populus in alia discors in hoc convenit; hoc suspiciunt, hoc suis optant, hoc dis velut rerum humanarum maximum, cum grati videri volunt, consecrant. Denique eo mores redacti sunt, ut paupertas maledicto probroque sit, contempta divitibus, invisa pauperibus. Accedunt deinde carmina poetarum, quae adfectibus nostris face
Abbreviated transcription (Latin):
ptãtum falsa lux uerberet. Tunc intelligere nobis licehit:quem contenendaØ
miremur:simillimi pueris quibus omne iudicrum in precio est.Parentibꝰ
uippe nec minus fratribus praefertur:paruo ere empta mobilia.Quid ers
inter nos & illos interest:Ut Ariston ait: nisi quod nos circa tabulas & statu¬
as insanimus charius inepti illos reperti in littore calculi leues:& aliquid ha¬
bentes uarietatis delectat. Nos ingenuum macule colũnarum siue ex Aegyp'¬
tiis arenis: siue ex Africe solitudimbus: aduecte. porticum aliquem uel capacem
opuli coenationem ferunt.Miramur parietes tenui marmore inductos:cun
sciamus quale sit. quod absconditur:oculis nostris imponimus: & cum auro tecta
perfundimus.quid aliud ꝗͣ mendatio gaudemus:Scimus enim sub illo auro fe¬
da ligna latitare:nec tantum parietibus:aut lacunaribus ornamentum tenue

Expanded text:
potestatium falsa lux verberet. Tunc intellegere nobis licebit, quam contemnenda potestatium falsa lux verberet. Tunc intellegere nobis licebit, quam contemnenda miremur, simillimi pueris, quibus omne ludicrum in pretio est; parentibus quippe nec minus fratribus praeferunt parvo aere empta monilia. Quid ergo inter nos et illos interest, ut Ariston ait, nisi quod nos circa tabulas et statuas insanimus carius inepti ? Illos reperti in litore calculi leves et aliquid habentes varietatis delectant, nos ingentium maculae columnarum, sive ex Aegyptiis harenis sive ex Africae solitudinibus advectae porticum aliquam vel capacem populi cenationem ferunt. Miramur parietes tenui marmore inductos, cum sciamus, quale sit quod absconditur. Oculis nostris inponimus, et cum auro tecta perfudimus, quid aliud quam mendacio gaudemus ? Scimus enim sub illo auro foeda ligna latitare. Nec tantum parietibus aut lacunaribus ornamentum tenue
Abbreviated transcription (Latin):
hominem sonat.Sis foelix nostrumq leues quaecunq: laborem. Aderit.leua¬
bitq si colere eam uoluerimus.Colitur autem non taurorum opimis corporibꝰ
contrucidatis: nec auro argentoq suspenso: nec inthesauro stipe infusa: sed pia
& recta uoluntate. Nemo inquam amore eius arderet:si nobis illam uideri cõ¬
tingeret. Nunc enim multa obsigillant:& aciem nostram:aut splendore i
repercutiunt:aut obscure retinent. Sed quemadmodum uisus oculorum qui¬
busdam medicamentis cui solet & repugnari.Sic & nos:si aciem animi libera¬
re impedimentis uoluerimus:poterimus perficere uirtutem:etiam obruptam
corpore: etiam paupertate apposita:& humilitate:& infamia obiacentibus.Cer¬
emus inquam pulchritudinem illam:quãuis sordido obtectam:rursus eq
maliciam & erũnosi animi ueternum perspiciemus:ꝗuis multis circa diuitiarũ
radientium splendor impediat:& intuentem:hĩc honorum:illinc magnarum

Expanded text:
hominem sonat. Sis felix, nostrumque leves quaecumque laborem. Aderit levahominem sonat. Sis felix, nostrumque leves quaecumque laborem. Aderit levabitque, si colere eam voluerimus. Colitur autem non taurorum opimis corporibus contrucidatis nec auro argentoque suspenso nec in thensauros stipe infusa, sed pia et recta voluntate. Nemo, inquam, non amore eius arderet, si nobis illam videre contingeret; nunc enim multa obstrigilant et aciem nostram aut splendore nimio repercutiunt aut obscuro retinent. Sed si, quemadmodum visus oculorum quibusdam medicamentis acui solet et repurgari, sic nos aciem animi liberare inpedimentis voluerimus, poterimus perspicere virtutem etiam obrutam corpore, etiam paupertate opposita, etiam humilitate et infamia obiacentibus, Cernemus, inquam, pulchritudinem illam quamvis sordido obtectam. Rursus aeque malitiam et aerumnosi animi veternum perspiciemus, quamvis multus circa divitiarum radiantium splendor inpediat et intuentem hinc honorum, illinc magnarum
Abbreviated transcription (Latin):
tia & libertas comitasq Et quis credat in homine rerum humanitas honum
splendoremq illi suum effunderent. Tunc prouidentia cum elegantia: & ex
istis magnammitas eminentissima.: Quantum dii boni decoris illi. quaniũ
ponderis grauitatisq adderent: quanta esset cum gratia auctoritas. Nemo
illum amabilem:qui non simul uenerabilem diceret.Siquis uiderit hane fa¬
ciem altiorem fulgentioremq ꝗ̃ cerm inter humana consueuit Nonne ue¬
lut numinis occursu obstupesactus resistatur: Et ut fas sit uidisse tacitus
precetux. Tum euocantem ipsam uultus benignitate productus: adoret ac
supplicet & diui contemplatus multum extantem supraq mensuram solito¬
rum inter nos aspicielatam oculis mite quiddam. sed nihilominus uiuido
igne flagrantibus. Tunc demum illam Uirgilii nostri uocem uerens atq attonitus
emittat. O quem te memorem uirgo.Nanq haud tibi uultus mortalis: nec

Expanded text:
tia et liberalitas comitasque et—quis credat ?—in homine rarum humanitas bonum, tia et liberalitas comitasque et—quis credat ?—in homine rarum humanitas bonum, splendorem illi suum adfunderent. Tunc providentia cum elegantia et ex istis magnanimitas eminentissima quantum, di boni, decoris illi, quantum ponderis gravitatisque adderent ! Quanta esset cum gratia auctoritas ! Nemo illam amabilem, qui non simul venerabilem diceret. Si quis viderit hanc faciem altiorem fulgentioremque quam cerni inter humana consuevit, nonne velut numinis occursu obstupefactus resistat et, ut " fas sit vidisse," tacitus precetur ? Tum evocante ipsa vultus benignitate productus adoret ac supplicet, et diu contemplatus multum extantem superque mensuram solitorum inter nos aspici elatam, oculis mite quiddam, sed nihilominus vivido igne flagrantibus, tunc deinde illam Vergili nostri vocem verens atque attonitus emittat ? O quam te memorem, virgo ? Namque haut tibi vultus Mortalis nec vox
Abbreviated transcription (Latin):
IMIS ANXIUM ESSETE CIRCA UER¬
ba & compositionem mi lucilli nolo.Habeo ma'¬
iora que cures: quem que scribas. Non quemad¬
modum: & hocipsum ut non scribas:sed ut sentias
ut illa que senseris: magis applices tibi & uelut
signes. Cuiuscumq orationem uideris solicitam
& politam:scito animum quoq nonminus esse
pusillis occupatum. Magnus ille: remissius loꝗ¬
tur.:& securius. Quecunq dicit plus habent fidu¬
cic quem cure. Nosti complures iuuenes barba & coma nitidos. de capsula totos
mhil ab aliis speraueris forte nhil solidum. Oratio culus animi est. Si circum¬
tũsa est & fucata & manufacta ostendit illum quoq non esse sincerum & hrẽ
aliquid fracti. Non est ornamentum uirile concinitas. Si nobis animũ boni
uiri liceret inspicere. Oquam pulchram faciem: ꝗͣ sanctam: quem ex magnifi¬
co: placidoq fulgentem uideremus. Hine iustitia illinc sortitudine hinc tẽ¬
perantia: prudentiaq lucentibus. Exeter has frugalitas. & continua: & tolerã¬

Expanded text:
imis anxium esse te circa verba et compositionem, mi Lucili, nolo; habeo maiora, quae cures. Quaere, quid scribas, non quemadmodum; et hoc ipsum, non ut scribas, sed ut sentias, ut illa, quae senseris, magis adplices tibi et velut signes. Cuiuscumque orationem videris sollicitam et politam, scito animum quoque non minus esse pusillis occupatum. Magnus ille remissius loquitur et securius; quaecumque dicit, plus habent fiduciae quam curae. Nosti comptulos iuvenes, barba et coma nitidos, de capsula totos; nihil ab illis speraveris forte, nihil solidum. Oratio cultus animi est: si circumtonsa est et fucata et manu facta, ostendit illum quoque non esse sincerum et habere aliquid fracti. Non est ornamentum virile concinnitas. Si nobis animum boni viri liceret inspicere, o quam pulchram faciem, quam sanctam, quam ex magnifico placidoque fulgentem videremus, hinc iustitia, illinc fortitudine, hinc temperantia prudentiaque lucentibus ! Praeter has frugalitas et continentia et toleran
Abbreviated transcription (Latin):
emptum est : Sed uereri debeo: ne tam longas epistolas peius quem mortem oderis.
Itaq finem faciam. Tu tamen mortem:ut nunꝗ̃ timeas semper cogita. Uale.

Expanded text:
emptum est ? Sed vereri debeo, ne tam longas epistulas peius quam mortem oderis. emptum est ? Sed vereri debeo, ne tam longas epistulas peius quam mortem oderis. Itaque finem faciam. Tu tamen mortem ut numquam timeas, semper cogita. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
Lucili audio: non tanquam noua sed tanꝗ̃ in rem presentem perductus. Quid ergo:
Non multos spectaui abrumpentes uitam. Ego uero uidi. sed plus momenti apd
me habent: qui ad mortem ueniunt sine odio uita. & admittunt illam: non attra¬
hunt. Illud quidem agebat tormentum: nostra nos sentire opera: quot tunc irepi'¬
damus cum prope a nobis esse credidimus mortem.Aquo enim prope non
rata omnibus locis:omnibusq: momentis: Sed consideremus inquit:tunc cum
aliqua causa moriendi uidetur accedere:quanto alie propinquiores sint:que non
timentur. Hostis alicui mortem minabatur:hanc cruditas occupauit.Si distin'¬
guere uoluerimus causas metus nostri:inueniemus alias esse:alias uideri. Mor
tem non timemus: sed cogitationem mortis.Ab ipsa enim sempertantundem ab¬
sumus.Ita si timenda mors est:semper timenda est.Quid enim tempus morti ex¬

Expanded text:
Lucili, audio non tamquam nova, sed tamquam in rem praesentem perductus. Quid ergo ? Lucili, audio non tamquam nova, sed tamquam in rem praesentem perductus. Quid ergo ? Non multos spectavi abrumpentes vitam ? Ergo vero vidi, sed plus momenti apud me habent, qui ad mortem veniunt sine odio vitae et admittunt illam, non adtrahunt. Illud quidem aiebat tormentum nostra nos sentire opera, quod tunc trepidamus, cum prope a nobis esse credimus mortem. A quo enim non prope est, parata omnibus locis omnibusque momentis ? " Sed consideremus," inquit, " tunc, cum aliqua causa moriendi videtur accedere, quanto aliae propiores sint, quae non timentur." Hostis alicui mortem minabatur, hanc cruditas occupavit. Si distinguere voluerimus causas metus nostri, inveniemus alias esse, alias videri. Non mortem timemus, sed cogitationem mortis. Ab ipsa enim semper tantundem absumus. Ita si timenda mors est, semper timenda est. Quod enim morti tempus ex