comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dies habere senis mensibus noc sque ediuerso ad
brumamremoto quod fieri in insula thylephythe¬
cis massiliensis quiscribĩt sex dierum nauigatione
inseptemtrione abrit cunia distante quaͥ ȩdã
uero ex inmona quae distat acuma lodunobrat¬
tanni& oppido circiter cead firman tunbrarum
hancrationem & quam uocunt gnomonitem inue o¬
nit a naxi menes milesius nadmenes miles uis¬
Itemartem  carla diͤsgros quam circuitu
patere xx prodiderunt ueteres mucianus .cłx
olecirus parus cumoppido ab delo xXXVIii marmore
nobilis quan quam primo plcc̃tean postea minoidam
uocarunt abea uĩi.d. ncxus adeloxviii. cumoppido
quam strungilen deinde adian mox dioysida ui¬
nea rum fertilitate. Alii siciluam minorem autcalli¬
polim appellarunt patent circuitu lxxũ dimisdio que¬
maior est quam paruis . Et hactenus quidem
clycladas seruunt ceteras quae sequuntur spora¬
dũs sunt autemellinephocus aphaeccisia schinusa

Expanded text:
dies habere senis mensibus noctesque e diverso ad dies habere senis mensibus noctesque e diverso ad brumam remoto. quod fieri in insula Thyle Pytheas Massiliensis scribit, sex dierum navigatione in septentrionem a Britannia distante, quidam vero et in Mona, quae distat a Camaloduno Britanniae oppido circiter CC, adfirmant. Vmbrarum hanc rationem et quam vocant gnomonicen invenit Anaximenes Milesius, Anaximandritemiten, Celadinen. Syros, quam circuitu patere XX prodiderunt veteres, Mucianus CLX, Olearos, Paros cunobilis, quam primo Platean, postea Minoida vocarunt. ab ea VII·D Naxus, a Delo XVIII, cum oppido, quam Strongylen, deinde Dian, mox Dionysiada a vinearum fertilitate, alii Siciliam minorem aut Callipolim appellarunt. patet circuitu LXXV p. dimidioquemaior est quam Parus. 68 Et hactenus quidem Cycladas servant, ceteras quae secuntur Sporadas. sunt autem Helene, Phacusa, Nicasia, Schinusa,
Abbreviated transcription (Latin):
umbrae acstate inuustrum. hie me in septentrione
laciuntur: quindecim cantum noctibus ibi a ppar&
septentrio In eti dem india patalis celeberrimo
portu soldexter oritur. umbrae in meridiem
cadunt. Septentrionum ibi alexundromorante
ad notatum prima tantum parte nocti suspici
onisicritus dux eius scripsit quibus in locis indiae
umbrae nonsint septentrionem non conspiciẽa loca
uppellari ascia Nec horas dinumer ariibi at lota
erogodice umbras :l.vdiebus in anno era toste¬
nes in contrarium cadere prodidit :sic fitut uario
lucis incremento in meroen longissimus dies duo¬
decim aequi noctialłs & octo partes unius horae
colligat. Alexandriae uero quatuor decim ho¬
ras in italia quin decim inbrittania hispcinia:
septem deceniubi aestatelucidae noctes hauddu¬
biae promunt idquod cogit ratiocredi. solstitii
diebus accedente sole propius uerticemundi
angusto lucis ambitu subiecta terrac continuos

Expanded text:
umbrae aestate in austrum, hieme in septentrionem umbrae aestate in austrum, hieme in septentrionem iaciuntur. quindecim tantum noctibus ibi apparet septentrio. in eadem India Patalis, celeberrimo portu, sol dexter oritur, umbrae in meridiem cadunt. septentrionem ibi Alexandro morante adnotatum prima tantum parte noctis aspici. Onesicritus, dux eius, scripsit, quibus umbrae non sint, Septentrionem non conspici; ex eo loca appellari Ascia, nec horas dinumerari ibi. Et tota Troglodytice umbras bis XLV diebus in anno Eratosthenes in contrarium cadere prodidit. Sic fit, ut vario lucis incremento in Meroe longissimus dies duodecim horas aequinoctiales et octo partes unius horae colligit, Alexandriae vero quatuordecim horas, in Italia quindecim, in Britannia septemdecbie repromittunt id quod cogit ratio credi, solstitidiebus accedente sole propius verticem mundi angusto lucis ambitu subiecta terrae continuos
Abbreviated transcription (Latin):
super est quinta tricema in parte italia e quãe ue¬
tia cippellatur his demhoris umbragnomoni
rfitꝰ Simili modo trcidunt insyene oppido quod
supra alexandriam quinque milibus stadiumi
Nitii diemedio nullam umbram lacit. puteumq
us experimenti gratia sccctum totum inlumina
exquo a pparere tum solem illi loco supra uerticẽ:
od& in india supra flumen hypa simfieri tempo
eodem omesicritus scribit. Constttque inberenice
be trogod ytarum unde stadiis im̃. dccexx
eademgente ptͥo lomaide oppido quod in margine
ubrimaris ad primum elefantorum uenatus
inditum est : Hoc idemante solstitium quadragenis
uinis diebus totidemque postea fieri & percosxc
es inmeridiẽ umbras iccro. Rursus in mero᷑ insu¬
iadiuma si enȩ inam ne nilõ habitatur.bis anno
o sumiumbras soleduodeuicesimã tauri partem &
iurtam decsinam leonis huncoptinentẽ. in indiac
gente oretum id̾s & maleus nomine. luxta quem

Expanded text:
superest quinta tricesima. In parte Italiae, quae Vesuperest quinta tricesima. In parte Italiae, quae Venetia appellatur, iisdem horis umbra gnomoni par fit. Simili modo tradunt in Syene oppido, quod est supra Alexandriam V millibus stadiorum, solstitii die medio nullam umbram jaci, puteumque ejus experimenti gratia factum, totum illuminari, ex quo apparet tum solem illi loco supra verticem esse; quod et in India supra flumen Hypasim fieri tempore eodem Onesicritus scripsit; constatque in Berenice urbe Troglodytarum, unde stadiis MMMMDCCCXX in eadem Ptolemaide oppido, quod in margine Rubri maris ad primos elephantorum venatus conditum est, hoc idem ante solstitium quadragenis quinis diebus totidemque postea fieri, et post eos XC dies in meridiem umbras jaci. Rursus in Meroe insustadiorum a Syene, in amne Nilo habitatur, bis anno absumi umbras, sole devicesimam Tauri partem, et quartam decimam Leonis obtinente. In Indiae gente Oretum mons est Maleus nomine, iuxta quem
Abbreviated transcription (Latin):
niał que turrium hannibalis. In a siauero propues
pyraticos terrores similis peeu̾liarium praesidio
xcito inquis praesidioignes sextahora dieiaccensos
aepe compertum est tertia noctis atergoultimis ui¬
os Fiusdem alex andricursor philonides exSicy
me mille & ducenta stadia nouem diei confecit
oris indequamuis decliuiitinere tertia noctis hora
emensus est saepius tausae quod eunti cum soleiter
tat eundem remecins obuium contrario praeter¬
ertebat occursu Quade causa adocca sum naui¬
antes quamuis breuissimodiei lungunt spatia
octurnae nauigationis ut solem ipsum comittn
ua saque horospica non ubique eidem sunt usuie
trecenis stadiis aut longissime in quingentis mu¬
ntibus semitum maris. Solis ita que umbiliciquẽ
o tempore aequi noctii die. paulo plus quam dimi¬
am gnomonis mensuram efficit in urberoma
mna parsgnomonis de est umbrae. In oppido anco

Expanded text:
niaque turrium Hannibalis, in Asia vero propter niaque turrium Hannibalis, in Asia vero propter piraticos terrores simili specularum praesidio ato, in quis praenuntios ignes sexta hora diei accensos saepe conpertum est tertia noctis a tergo ultimis visos. eiusdem Alexandri cursor Philonides ex Sicyone Elin mille et ducenta stadia novem diei confecit horis indeque, quamvis declivi itinere, tertia noctis hora remensus est saepius. causa, quod eunti cum sole iter erat, eundem remeans obvium contrario praetervertebat occursu. qua de causa ad occasum navigantes, quamvis brevissimo die, vincunt spatia nocturnae navigationis, ut solem ipsum comitantes. Vasaque horoscopa non ubique eadem sunt usui, in trecenis stadiis aut, ut longissime, in quingenis mutantibus semet umbris solis. itaque umbilici, quem no tempore, aequinoctii die, paulo plus quam dimidiam gnomonis mensuram efficit. In urbe Roma nona pars gnomonis deest umbrae. In oppido Ancona
Abbreviated transcription (Latin):
tibus quaehic excelsa fuerant quod nisi infigura
pulae accidere non posset: ideo defectus solis ac
luna eues pertinos. orientis in colae non sentiunt
nec matutinos ad occa sum habitantes meridia¬
nos uero sepius. Nobiliapud arabiam magnialex¬
andriuictoria luna defecisse noctis secunda hor
est prodita: eademque in sicilia exoriens solis de¬
fectum uipiano & fonteio coss̃. qui fuer eante pau¬
diei inter septimam & octauam sensit : corbulo
dux in armenia interhoram diei decimam & un¬
decimam prodidit uisoc ircuituglobi aliu aluis
detegente & occultante : quod si plana ess& terra
simulomnia cippurerent cunctis noc tesque nor
fierent in aequales neque aliis quam inmediositis
peria duodecimhorarum in teruailla cernereñ
quae nunc uꝰomnine parte similimodo congruunt
I deo nec nox diesque quan᷑ uis eadem toto orbesimu
est opposito globi noctem aut ambitu diem affereno
Multis hoc cognitum expcrimentis in africahis pa¬

Expanded text:
tibus quae hic excelsa fuerant , quod nisi in figura tibus quae hic excelsa fuerant , quod nisi in figura pilae accidere non posset. Ideo defectus solis ac lunae vespertinos orientis incolae non sentiunt nec matutinos ad occasum habitantes, meridianos vero serius nobis illi. apud Arbilam Magni Alexandri victoria luna defecisse noctis secunda hora est prodita eademque in Sicilia exoriens. solis defectum Vipstano et Fonteio cos., qui fuere ante paudiei inter septimam et octavam sensit, Corbulo dux in Armenia inter horam diei decimam et undecimam prodidit visum, circuitu globi alia aliis detegente et occultante. quod si plana esset terra, simul omnia apparerent cunctis noctesque non fierent inaequales; nam aeque aliis quam in medio sitis paria duodecim horarum intervalla cernerentur, quae nunc non in omni parte simili modo congruunt. Ideo nec nox diesque, quamvis eadem, toto orbe simul est, oppositu globi noctem aut ambitu diem adferente. multis hoc cognitum experimentis, in Africa Hispa
Abbreviated transcription (Latin):
Vt c nopus quartam fere partem signiunius supra
terram eminere alexcindriae intuentibus uide¬
atur eadem arhodo terram quodam modo ipsam
stringere. in ponto omnino noncernatur. ubi maxi¬
ma sublimis septentrio Ioemar hodo absconditus
magisque alex andriae in arabia nouembrimense
prima uigilia occultus. secunda seostendit IN
matre solstitio uesperi paulis perappar& paucis
ante exortum arcturi diebus pariter cum die
cernitur. Nuuigantium haec maxi mecursus depre¬
hendunt in ali aduerso in alia pronomari subitoque
conspicui atqueut efreto mergentibus quae in anfrac¬
tupilae latuere sideribus. Neque enim ut dixere
aliquimundus hoc polo excelsiore secit tõllit. aut
undiquecernerentur haec sidera. Verum haec eade
quibus proximis sublimiora creduntur. ecidemqu
dimersalonginquis. ut quae nunc sublimis indeiec¬
tupositi s uide turhic uertex sic in illamꝰ terrae de¬
uexitutem trans gressis illa seat tolluntur. residen¬

Expanded text:
ut canopus quartam fere partem signi unius supra ut canopus quartam fere partem signi unius supra terram eminere Alexandriae intuentibus videatur, eadem a Rhodo terrain quodammodo ipsam stringere, in Ponto omnino non cernatur, ubi maxime sublimis septentrio. idem a Rhodo absconditur magisque Alexandriae, in Arabia Novembri mense, prima vigilia occultus, secunda se ostendit, in Meroë solstitio vesperi paulisper apparet paucisque ante exortum arcturi diebus pariter cum die cernitur. navigantium haec maxime cursus deprehendunt, in alia adverso, in alia prono mari, subitoque conspicuis atque ut e freto emergentibus, quake in anfractu pilae latuere, sideribus. neque enim, ut dixere aliqui, mundus hoc polo excelsiore se attollit— aut undique cernerentur haec sidera —, verum haec eadem quibusque proximis sublimiora creduntur eademque demersa longinquis, utque nunc sublimis in deiectu positis videtur hic vertex, sic in illam terrae devexitatem transgressis illa se attollunt, residen
Abbreviated transcription (Latin):
horis. Namnisi inmedio Aequales dies noctesq
habere non posseni de prehenderc& dioptrae¬
quae uel maxime con firmant & acqui noctiuli
renullo modo possent nisi incentrositTres hi
i temporum distingunt. solsttialis a parte signi¬
feriexcelsissima nobis ad septem trinalem
plcigam uersus contraque adalium brumalis.
Itemmedio ambitus igni ferbbis indens aequi noc¬
ticilis. Reliquorum quae mira murcausa in ipsius
terrae figura cst. quamglobo similem & cumea
aquas hisdem intellegitur urgumentis. sic enim
fit haud dubie ut nobis septentriolis plagae sidera
num quam occidant . contrameridiunaenum quã
oriantur. Rursus que haec illis noncernantur:
attollente sccontra medio suiterrarum globo¬
Septentrionales noncernit trogoditicȩ & confinis
aegiptus nec canopum italia & quemuocantbere¬
nices crinẽs. Itemque sucdiuo augusto cognomi¬
nauerecaescaris trononinsignus ibi stella tĩdeoq¬
quaemani festo ad surgens fustigium curuatur

Expanded text:
horis. nam nisi in medio esset, aequales dies noctesque horis. nam nisi in medio esset, aequales dies noctesque habere non posse deprehendere est dioptraeque vel maxime confirmant, cum aequinoctiali re nullo modo possent nisi in centro sita. lxx temporum distingunt: solstitialis a parte signiferi excelsissima nobis ad septentrionalem plagam versus, contraque ad alium polum brumalis, item medio ambitu signiferi orbis incedens aequinoctialis. lxxi Reliquorum quae miramur causa in ipsius terrae figura est, quam globo similem et cum ea aquas isdem intellegitur argumentis. sic enim fit haut dubie, ut nobis septentrionalis plagae sidera numquam occidant, contra meridianae numquam oriantur, rursusque haec illis non cernantur, attollente se contra mediosseptentriones non cernit Trogodytice et confinis Aegyptus, nec canopum Italia et quem vocant Berenices crinem, item quem sub Divo Augusto cognominavere Caesaris thronon, insignes ibi stellas. adeoque manifesto adsurgens fastigium curvatur,
Abbreviated transcription (Latin):
curo pamasiam dispercit. Quantum terrar umoc
tantarum paludiumaiddantur ce lcicus s Tugna iam
eluta in caclum & cirdua uspectu quoque iuga lam
sil ua euallesque praeruptae & solitudine sacmille
teusis deserta de trahantur. Haetut portiomes
terrae immouero ut plures tradidere mundi
puncto neque enim aliud est terra in uniuerso
aec estiuateria gloriae nostrae haec sedes hic hono¬
res pegimus hc exercemus imperia hicopescupimꝰ
inc tumultaaqnur huma numgenus hic instaura¬
musbulla g ciiliamutuis que caedibus laxiorem
facimus terram & ut publicos gentiumfurores
transecm haec inquaconter: pellimus. furtoq
uicinicespitem nostrosolo ad sodimus ut qui
latissimerura metatus fuerit ultraquefamã
exegerit uc colas quota terrarum partegau¬
deat uel cumadmensur am auaritiae suae propa¬
gtu uerit quamtandem portionem eius de fun¬
ctus obtineat.
argumentis. sed clarissimo aequi nocti parabus

Expanded text:
Europam, Asiam dispescit, ut quantum terrarum occEuropam, Asiam dispescit, ut quantum terrarum occtantarum paludium, addantur et lacus, stagna, iam elata in caelum et ardua aspectu quoque iuga, iam silvae vallesque praeruptae et solitudines ac mille causis deserta; detrahantur hae tot portiones terrae, immo vero, ut plures tradidere, mundi puncto neque enim aliud est terra in universo: haec est materia gloriae nostrae, haec sedes. hic honores gerimus, hic exercemus imperia, hic opes cupimus, hic tumultuamur humanum genus, hic instauramus bella etiam civilia mutuisque caedibus laxiorem facimus terram! 175 et, ut publicos gentium furores transeam, haec, in qua conterminos pellimus furtoque vicini caespitem nostro solo adfodimus, ut, qui latissime rura metatus fuerit ultraque famam exegerit adcolas, quota terrarum parte gaudeat vel, cum ad mensuram avaritiae suae propagaverit, quam tandem portionem eius defunctus obtineat? argumentis, sed clarissimo aequinocti paribus
Abbreviated transcription (Latin):
spatoer ederetur habitere inpla i n finita deba
qiua suocant ⁊omas Infestorigor eex acter ne premi¬
tus gelu omne quic̃ quid est subiectum duabuis extre¬
mis utrimque circauertices hunc quitriꝰ onum
septem uocatur eumque qui ad uers illiaustrinus
cuppellatur perpetua caligo ut rubique & alienomel¬
liorum siderum sultim aspectum aligna ac pruina
tantum cilbicans. Lux uero media terrarum quae
solis orbita est exusta flcmmis & cremata rommi¬
nus uaporetorretur Circaduac tantum interex
ustame rigentes temperantur eã que ipse inter s
nom peruiae propter incendium siderum itater pestres
inu& tres partes abstulit caclum ocetinirapina
inincerto est sed&e relicta nobis unaportio. haud
scioan&icim inmuore damnosit. Idem siquidem
ocetnus in fusus inmultos ut dicemus sinus adeoi
uic ino accessu interna maria cidlatrat centium
qunde cimmilibus passuum arabicussinus dista
ab aegyptiomari ccspius ueroccclxxuapontiet
sdero inter susus intratpertot maria quibus asrica

Expanded text:
spatio credetur habitare? inproba et infinita debet quas vocant zonas, infesto rigore et aeterno gelu premitur omne, quicquid est subiectum duabus extremis utrimque circa vertices, hunc, qui trionum septem vocatur, eumque, qui adversus illi austrinus appellatur. perpetua caligo utrobique et alieno molliorum siderum adspectu maligna ac pruina tantum albicans lux. verum media terrarum, qua solis orbita est, exusta flammis et cremata comminus vapore torretur. circa duae tanustam et rigentes temperantur eaeque ipsae inter se non perviae propter incendium siderum . ita terrae tres tres partes abstulit caelum; oceani rapina in incerto est. sed et relicta nobis una portio haud scio an etiam in maiore damno sit, idem siquidem oceanus infusus in multos, ut dicemus, sinus adeo vicino accessu interna maria adlatrat, ut centum quindecim milibus passuum Arabicus sinus distet ab Aegyptio mari, Caspius vero a Pontico, idem interfusus intrat per tot maria, quibus Africam,
Abbreviated transcription (Latin):
s Omnes uenti uicibis suis spirant maiore ex parte.
ũ it contrarius desinenti incipiat cumpximł ca¬
enbus surgunt aleuo latere indextrum ut sol
nburt deratione eorum menstriui quartamax¬
me luna decernit Hisdem autẽ uentis in conttarium
nauigatur prolatis pedibus ut noctu plerumq aduer¬
sa uelu currant. Austromuores fluctus seduntur
quam aquilone qm̃ ille infernus eximomari spirat
hic summo: ideoq postaustros. noxii praccipue ter¬
rȩ motus: noc tu auster. interdiuaquilo uehementior
& ubortuflantes diuturmores sunt ab occasufliontib
septentriones impari fere desinunt numero: quȩ ob¬
seruatio & in aliis multis perum naturȩ partibus unꝰ¬
l&. Maresitiq existimantur impariꝰnumeroͥ sol¬

Expanded text:
lus. omnes venti vicibus suis spirant, maiore ex parte lus. omnes venti vicibus suis spirant, maiore ex parte autem ut contrarius desinenti incipiat. cum proximi cadentibus surgunt, a laevo latere in dextrum ut sol ambiunt. de ratione eorum menstrua quarta maxime luna decernit. isdem autem ventis in contrarium navigatur prolatis pedibus, ut noctu plerumque adversa vela concurrant. austro maiores fluctus eduntur quam aquilone, quoniam ille inferus ex imo mari spirat, hic summo. ideoque post austros noxii praecipue terrae motus. noctu auster, interdiu aquilo vehementioret ab ortu flantes diuturniores sunt ab occasu flantibus. septentriones inpari fere desinunt numero, quae observatio et in aliis multis rerum naturae partibus valet; mares itaque existimantur inpar
Abbreviated transcription (Latin):
trione diximus spirare: uicinus hischorus : hi&re¬
b quos compescunt & nubes abigunt Umidia uster
ufricus & praecipue auster italiae : Narrant & in
ponto ceciã nonse trahere nubes siccichorus &iuil¬
turnus. praeter quam desinentes niuales aquilo &
septentrio grandine septentrio importatȩichorus
uestuosus austert epidi Vultur nus & fubonius
dem subsolano sicciores. & in totum omnes a sep¬
tentrione & occidente siccior es quã meridie & ori¬
ente. Nluberrimus autẽ omnium aquilo. noxius
uster magissiccus fortussis quia humidus frigidi
ide minus esurire eo spirante credunt uniman¬
os & aesiȩ noctu desinunt fere &utertiu diciori¬
ntur in his pania &usia Aboriente flatus esteo¬
un: inponto ub aquilone. reliquis in partibus a
ende spirant autẽ & ubruma. conuocant᷑ orni¬
ie sedleniores & paucis diebus ꝑmutunt & duo
tiram. cumsit austera fricȩ serenus. aquilo nubi¬

Expanded text:
trione diximus spirare. Vicinus his corus. Hi et retrione diximus spirare. Vicinus his corus. Hi et reliquos compescunt et imbres abigunt. Humidi auster et Africus et praecipue auster Italiae. narrant et in Ponto caecian in se trahere nubes. sicci corus et vulturnus, praeterquam dseptentrio. grandines septentrio inportat et corus. aestuosus auster, tepidi vulturnus et favonius. iidem subsolano sicciores, et in totum omnes a septentrione et occidente sicciores quam a meridie et oriente. 127 saluberrimus autem omnium aquilo, noxius auster et magis siccus, fortassis quia umidus frigidiest. minus esurire eo spirante creduntur animantes. etesiae noctu desinunt fere et a tertia diei oriuntur. in Hispania et Asia ab oriente flatus est eorum, in Ponto ab aquilone, reliquis in partibus a meridie. spirant autem et a bruma, cum vocantur ornithiae, sed leniores et paucis diebus. permutant et duo naturam cum situ: auster Africae serenus, aquilo nubi
Abbreviated transcription (Latin):
augustus N est huius exor tum dieb octoferme a¬
biduum autẽ exortus idem uquilomb constantius
ꝑflunos diebus quos & esius appellunt mollirȩ eos cre¬
ditur solis uaporgeminatus ardore sideris. nec ulli
uentorum magis stati sunt Post cos rursus austri
frequentss usq ad sidus arcturi quod exoritur un¬
decim diebus unte ȩquinoctiũ autumni cum hos
chorus incipit. chorus autum n huic est contrar¬
us uulturnus. Post idȩqui noctiũ dieb fere quat¬
hemem inchoat. quod tempus in . IIidus nouẽ bres
medere consueuit Hoc est aquilonis hiberni multũq
aestiuo illidis similis ciuus exiduerso est. Exiduerso
est &u fricus ante brumum ͦtẽ septem hebis toti¬
demq posteum sternitur mare altionum futurȩ
unde nomens di es traxere. reliquumtempus hit̃
nat. Nec tamen sȩ iutia tempestatum conludit ina¬
t Piratȩ primum cogere mortis periculo. in mortẽ
ruere & hibernu experirimuria nunc idem auariti¬

Expanded text:
Augustas kalendas est. huius exortum diebus VIII ferme aAugustas kalendas est. huius exortum diebus VIII ferme abiduum autem exortus iidem aquilones constantius perflant diebus XL. quos etesias appellant. mollire eos creditur solis vapor geminatus ardore sideris, nec ulli ventorum magis stati sunt. post eos rursus austri frequentes usque ad sidus arcturi, quod exoritur XI diebus ante aequinoctium autumni. cum hoc corns incipit. corns autumnat; huic est contrarius vulturnus . post id aequinoctium diebus fere emem inchoat, quod tempus in III idus Novembres incidere consuevit; hoc est aquilonis hiberni multumque aestivo illi dissimilis, cuius ex adverso est Africus. ante brumam autem VII diebus totidemque post eam sternitur mare alcyonum feturae, unde nomen mat. nec tamen saevitia tempestatum concludit mare. piratae primum coegere mortis periculo in mortem ruere et hiberna experiri maria; nunc idem avariti
Abbreviated transcription (Latin):
idem non modo inreliquis partibus cȩli ignotus est. sed neus¬
num quidem eiusdem ꝓuintiȩ urbem attingens paucis
ante qti sieibus iugi modici occursus: Tantos ille uenton
cohercitus¬
cnre cius & austros inaegyptum pen&rure negat fabiuanis
cipio fabonii hibernum molliunt cȩlum sole a quarii uie¬
siman quintum obtinente partem his diessextus febro aris
ante idus comp&it ferme & hoc & omnibus quos demde
ponũ ꝑ singulus intercalutiones unodie anti cipantibus lib
uero orinthian. uno & septua gesimo die post brumam
ab aduentu auium flantẽ  dies. UIIII fabonio contran¬
us est quẽ subsolanũ uppelluuimus. Dathest autem¬
exortus exortus uergiliurũ intotidem partib tauri
sex diebus ante magiidus quod tempus aus trinũ est
Huic uento septentrione contrario ardentissino autẽ
estatis tẽpore exoritur caniculȩ sidus sole primũ part̃
leonis in grediente: qui dub & quintũ decimũ ante

Expanded text:
idem non modo in reliquis partibus caeli ignotus est, sed ne Videm non modo in reliquis partibus caeli ignotus est, sed ne Viennam quidem eiusdem provinciae urbem attingens: paucis ante milibus iugi modici occursu tantus ille ventorum coercitus! et austros in Aegyptum penetrare negat Fabianus. cipio favonii hibernum molliunt caelum sole aquarii XXV obtinente partem. is dies sextus Februarias ante idus. competit ferme et hoc omnibus, quos deinde ponam, per singulas intercalationes uno die anticipantibus rursuvero ornithian, uno et LXX die post brumam ab adventu avium flantem per dies VIIII. favonio contrarius est quem subsolanum appellavimus. 123 dat aestatem exortus vergiliarum in totidem partibus tauri VI diebus ante Maias idus, quod tempus austrinum est, huic vento septentrione contrario. ardentissimo autem aestatis tempore exoritur caniculae sidus sole primam partem leonis ingrediente, qui dies XV ante
Abbreviated transcription (Latin):
tio quat tuor his interiecerat: tͥracian mediaregione
inter septentrionẽ & occasum sol sticialem. Item que
pancian media interaquilonem & exortũ aequinoctu¬
lem ab or tusolsticiuali pheniq̃ã media regione inter
ortum brumalem & meridiem : Item inter liba & nothũ
compositum ex utroque mediũ inter meridiem & hiber¬
num occidentem & libu & nothum necfinis aliiquape¬
in hisem nomine & iumnũ ad didere inter boreum &int᷑
curum notumq euro nothum: Sunt enimquidã pecu¬
liures quibusq gentibus uenti. Non ultra certum pro¬
cedentes tractum ut atheniensibus seyron paulo ab
argeste defluxus grediȩ lagnotus. aliubie latus idẽ olĩ¬
pias uocatur. Consuetudo omnibus his nominibus
argesten intellegi & calcian aliqui uocant hellespon¬
tia & cosdem alibi aliter. Itm in narbonensi punciada
daris simus uentorum est circus nec ullo iq uiolentiu
inferior hostiam plerumque rectoligustico mari ꝑferens

Expanded text:
tio quattuor his interiecerat, thrascian media regione tio quattuor his interiecerat, thrascian media regione inter septentrionem et occasum solstitialem, itemque caecian media inter aquilonem et exortum aequinoctialem ab ortu solstitiali, Phoenica media regione inter ortum brumalem et meridiem, item inter Liba et notum conpositum ex utroque medium inter meridiem et hibernum occidentem Libonotum. nec finis. alii quippe mesen nomine etiamnum addidere inter borean et caecian, et inter eurum notumque euronotum. sunt etiam quidam peculicedentes tractum, ut Atheniensibus sciron, paulo ab argeste deflexus, reliquae Graeciae ignotus. aliubi flatus idem Olympias vocatur. 121 consuetudo omnibus his nominibus argesten intellegit. caecian aliqui vocant Hellespontian, et eosdem alii aliter. item in Narbonensi provincia clarissimus ventorum est circius nec ullo omnium violentia inferior, Ostiam plerumque secto Ligustico mari perferens.
Abbreviated transcription (Latin):
& tantũ auaritȩ intantu idipsum scientia posse tõtius
fieri quȩ proscrupulosius quam instituto fortussis con¬
ueniut operi tractabo Uentos tor milia nauigantium
cernens qi& erum quattuor omnino seruauere ꝑ totidem
mundipustes Ideo nec homerus plures nominatebet
uf mox iudica tum est ratione secuta &is octo ad didit ni¬
mis subtiliatq conscissa proximis interutrãq mediapli¬
cuit ad breuem innumer osum additis quattuor. Sunt
ergobini inquattuor ergo partibus oriente. Ae qui nocti¬
ali s ubsolunus ab oriente brumali uulturnus. illũ iphe¬
liothen. hunc greci eurum appellant. Ameridie aust̃.¬
& ab occa subrumali africus nothum & libunori nomi¬
nant. ab occasu aequi noctiali fabonius: ab occasu
solsticiali chorus. Tephyrum &urgȩstemuocant.
Aseptentrionibus septentrio interq eum ȩxortũ solsti¬
cialem qui loa parceas & boreus dicti. Numerosior ra¬

Expanded text:
et tantum avaritiae intenta id ipsum scientia posse tutius et tantum avaritiae intenta id ipsum scientia posse tutius fieri. quapropter scrupulosius, quam institute fortassis conveniat operi, tractabo ventos, tot milia navigantium cernens. Veteres quattuor omnino servavere per totidem mundi partes — ideo nec Homerus plures nominat —hebeti, ut mox iudicatum est, ratione; secuta aetas octo addidit nimis subtili atque concisa. proximis inter utramque media placuit, ad brevem ex numerosa additis quattuor. sunt ergo bini in quattuor caeli partibus, ab oriente aequinoctiali subsolanus, ab oriente brumali vulturnus . illum apelioten, hunc Graeci eurum appellant. a meridie auster et ab occasu brumali Africus; notum et Liba nominant. ab occasu aequinoctiali favonius, ab occasu solstitiali corus; zephyrum et argesten vocant. a septentrionibus septentrio, interque eum et exortum solstitialem aquilo, aparctias et boreas dicti. numerosior ra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cognitam :iuginti am plius auctores greciue teres ꝓdi¬
dere dehiis obseruationes. quomagis miror ue dss cordiꝗ
& inregna hocest in membra diuis& toc uires curae fuisse.
tam ardua inuentu inter bella praesertim & infida hos¬
pitia piratis &ium ominium mortaliũ hospitibus tran¬
situs fame tenentibus : Vt hodie quȩ dũ in suo quis que
tractu ex eorum commentariis quinumquã ed acces¬
sere uerius noscat. quã indigenarũ scientia : Nunc
uero pace tion festa tũ gaudente ꝓuenturerum
arciumq principe omnino nihil ad disci noua inqͥ¬
sitione : Immo u&erum quidem inuentu ꝑdisci:
Nonerat muiora p̃mia in multos dis ꝑsa fortunae
magnitudine : &istu plures sine p̃mio alio quum
posteros iuuandi. Erunt ꝙ̃ mores hominũ senuere
non fructus sed immensa multitudo aꝑtoquȩ tũ q
est mari hospitaliq litorũ omniũ oͥppulsa nauigat :
scd lucri non scientiȩ gratia: Nec reputat eȩca mens

Expanded text:
percognitam. 117 viginti amplius auctores Graeci veteres prodipercognitam. 117 viginti amplius auctores Graeci veteres prodidere de his observationes. quo magis miror orbe discordi et in regna, hoc est in membra, diviso tot viris curae fuisse tam ardua inventu, inter bella praesertim et infida hospitia, piratis etiam, omnium mortalium hostibus, transituros fama terrentibus, ut hodie quaedam in suo quisque tractu ex eorum commentariis, qui numquam eo accessere, verius noscat quam indigenarum scientia, nunc vero pace tam festa, tam gaudente proventu rerum artiumque principe, omnino nihil addisci nova inquisitione, immo ne veterum quidem inventa perdisci. non erant maiora praemia, in multos dispersa fortunae magnitudine, et ista plures sine praemio alio quam posteros iuvandi eruerunt. namque mores hominum senuere, non fructus, et inmensa multitudo aperto, quodcumque est, mari hospitalique litorum omnium adpulsu navigat, sed lucri, non scientiae, gratia. nec reputat caeca mens
Abbreviated transcription (Latin):
mliseneit Procella iomen loco est sentiqum: &
ineuren a prouncia rupes quȩ clam austro traditur sicra:¬
quam ꝓfanumsit ad troctari hominis manu c̃omfestim
austro uol uente harenas : Indomibus &i com mulgoꝰ manu¬
facta inclusoꝰ opacitate conceptacula auressuas habent
sadco causa non deest: sed plurimũ inter est flatus sit an¬
uentus illos statos atq ꝑspirantes quos nontractus aliquis
uerum terrae sentiunt. Quinon aura non ꝓcella sadmares sel¬
appellatione quoq ipsa uentisunt. siue assiduo cie¬
incitd & contrario siderum occur su nascuntur. siue hic
est ille gene rabilis rerum naturae spiritus huc illucq
tanquũ in utero aliquo uagus sine spesili errantium
siderum ictu radiorumq multiformi ictũ flagellat᷑
auer siue asuis sideribus excunt his proprioribus.¬
siue ab illis cęlo affixis cadant palamest Illos quoque
legem habere naturae nonignotam. &iamsi nondũ

Expanded text:
similis emicat procella; nomen loco est Senta. quin et similis emicat procella; nomen loco est Senta. quin et in Cyrenaica provincia rupes quaedam austro traditur sacra,quam profanum sit attrectari hominis manu, confestim austro volvente harenas. in domibus etiam multis madefacta inclusa opacitate conceptacula auras suas habent. adeo causa non deest. Sed plurimum interest, flatus sit anventus. illos statos atque perspirantes, quos non tractus aliquis, verum terrae sentiunt, qui non aura, non procella, sed, mares appellatione quoque ipsa, venti sunt, sive adsiduo mundimotu et contrario siderum occursu nascuntur, sive hic est ille generabilis rerum naturae spiritus huc illuc tamquam in utero aliquo vagus, sive disparili errantium siderum ictu radiorumque multiformi iactu flagellatus aër, sive a suis sideribus exsive ab illis caelo adfixis cadunt, palam est illos quoque legem habere naturae non ignotam, etiamsi nondum
Abbreviated transcription (Latin):
fatidica exalto. statisq decausis. & ex suis uenire side¬
rib Simili modo uentos uel potus flatus posse
& arido siccoq anhelitu terrȩ gigni non negauer̃i:
posse & aquis aera exspirantibus quineq innebulã
densetur nec crassescat in nubib: poss& solis impul¬
suiagi. qm̃ uentus haud aliud intellegatur quã fluc¬
tus aeris. pluribusq &iam modis : Numq & eflumini¬
nus acniuibus & emari uidc̃mus equidem trunquillo.
&ilios quos uocant altanos e terra consurgere: quicũ
enuriredeunt. tropei uocantur: si pergunt apogaci:
nontium uero flexus crebriq uertices & conflexi su¬
bico autẽ fracta inumeros iuga concaui Vallium
simis scindentes acquulitate: Idco resultantẽ. aeraqͣ
eusa &iam uocis multis in locis reciprocos facitsine
fine uentos generantiam quidum & specus qualis
indilmatiae ore uisto prae ceps hiatu inquẽ deict¬
to lcu pondere quumius tranquillo die turbi ni

Expanded text:
fatidica ex alto statisque de causis et ex suis venire sidefatidica ex alto statisque de causis et ex suis venire sideribus. Simili modo ventos vel potius flatus posse et arido siccoque anhelitu terrae gigni non negaverim, posse et aquis aëra exspirantibus, qui neque in nebulam densetur nec crassescat in nubes, posse et solis inpulsu agi, quoniam ventus. haut aliud intellegatur quam fluctus aëris, pluribusqbus ac nivibus et e mari videmus, et quidem tranquillo, et alios, quos vocant altanos, e terra consurgere. qui, cum e mari redeunt, tropaei vocantur, si pergunt, apogei. 115 Montium vero flexus crebrique vertices et conflexa cubito aut confracta in umeros iuga, concavi vallium sinus, scindentes inaequalitate ideo resultantem aëra — quae causa etiam voces multis in locis reciprocas facit —, sine fine ventos generant. iam quidem et specus, qualis in Dalmatia ore vasto, praeceps hiatu, in quem deiecto levi pondere quamvis tranquillo die turbini
Abbreviated transcription (Latin):
quales sertno sepe cernimus quorum ictu concuti ae
uerum est quando & tela uibrata stridunt : cumur
innubem ꝑueniunt uaporem dissonũ gigni ut candent
ferro inaequã dĩmerso & fumidã ceruicem uolui
hinc nasci procellas & simnube luct&ur flatus aut
upor tonitrua disia erumpat ardens. fulmina: silon¬
giore tractu nitat᷑ fulg&ra: his findi nubẽ illis per¬
rump& eẽ tonitrua impactorũ igniũ plagas Ideoq
ꝓtinus coruscare igneas nubium rimas ꝓosse & repu¬
nare natura strangu lante sonitu dum rix&ur. edi¬
to fragure cum erum pat in membrana spiritu inten¬
ta posse & atritudum p̃cepsferatur illum quisquis¬
us est spiritum accendiposse . & conflictu nubiun
elidi & duorũ lapidũ scintillantib. fulg&ris: sed
Chȩc om̃a cẽ fortuita : ł linc bruta fulmina & uana
ut quȩ nullum habeant ratione naturȩ. hnsperculit
montes. his maria ominesq alios irritos iactus: Illa uͦ

Expanded text:
quales sereno saepe cernimus, quorum ictu concuti aëra quales sereno saepe cernimus, quorum ictu concuti aëra verum est, quando et tela vibrata stridunt, cum vero in nubem perveniunt, vaporem dissonum gigni, ut candente ferro in aquam demerso, et fumidum verticem volvi. hinc nasci procellas et, si in nube luctetur flatus aut vapor, tonitrua edi; si erumpat ardens, fulmina; si longiore tractu nitatur, fulgetras. his findi nubem, illis perrumpi, et esse tonitrua inpactorum ignium plagas, ideoque protinus coruscare igneas nubium rimas. posse et repulnare, natura strangulante sonitum, dum rixetur, edito fragore, cum erumpat, ut in membrana spiritu intenta. posse et attritu, dum praeceps feratur, ilium, quisquis est, spiritum accendi. posse et conflictu nubium elidi, ut duorum lapidum, scintillantibus fulgetris. sed haec omnia esse fortuita. hinc bruta fulmina et vana, ut quae nullam habeant rationem naturae. his percuti montes, his maria, omnesque alios inritos iactus. illa vero
Abbreviated transcription (Latin):
ni inscitia est fallenti p̃cipue iumentorum quorundã
inoculis morbos cumluna increscere acminui ꝓatro¬
cinatur uastitas serei immensa diser&u altitudine in
duo atq septuaginta signa . sunt rerum᷑ ut animanitiũ
effigies inquas diges sere cȩlum peritiinhis quidim
õ de adnotauere stellas insignes scilic & effectu
uisuue. Fixempligratia incauda tauri septemqus
appellauere uergilias. infrante suculas. booten qua
sequitur septemtriones: extra has causas non negaueri¬
t᷑ ex sis tere imbres uentosque qm̃ humidã aterra ali¬
as uera ꝓpter uaporem fumidam ex halari calignẽ
Certũm est. nubesque liquore egresso insublime aut
ex aere coacto in liquorem gignidensitas erũ cor¬
pusque: haud dubie coniecturȩ argumento euin soli
obumbrent perspicuũ : Alias &iã urinantibus in¬
s. quam lib& ꝓfundĩ aquarũ altitudinẽ Igit᷑ non ean
Snficus posse. & in has &ignes suꝑ ne stellarũ deciden

Expanded text:
ni inscitia est fatenti praecipue iumentorum quorundam ni inscitia est fatenti praecipue iumentorum quorundam in oculis morbos cum luna increscere ac minui. patrocinatur vastitas rei, inmensa discreta altitudine in duo atque septuaginta signa, hoc est rerum aut animantium effigies, in quas digessere caelum periti. in iis quidem M DC adnotavere stellas, insignes scilicet effectu visuve, exempli gratia in cauda tauri septem quas appellavere vergilias, in fronte suculas, booten, quae sequitur septem triones. Extra has causas non negaverim exsistere imbres ventosque, quoniam umidam a terra, alias vero propter vaporem fumidam exhalari caliginem certum est nubesque liquore egresso in sublime aut ex aëre coacto in liquorem gigni. densitas earum corpusque haut dubio coniectatur argumento, cum solem obumbrent, perspicuum alias etiam urinantibus in quamlibet profundam aquarum altitudinem. Igitur non eam infitias posse in has et ignes superne stellarum decidere,
Abbreviated transcription (Latin):
in pastibus quoq signorũ quorundũ suauis mest
ut autum naliss aequi noctio brumgq cumtem fie¬
pestatibus confici sidus intellegimus: nec imbrib
tantũ temipestatibusque : sed multis & corporũ que
&rus cis ex perimentis: afflantur alu sidere alii
ammouentur statis temporib aluo neriuis capite
mente. olei & populus alba & alices solstitio folia cirtũ¬
agunt flore ipsobr malidie suspensi intectis arentis herba
pulẽqͥrum puntur intentȩ spiritu membrauȩ mire qur hos
qui non oliseruat cotidiuno experimento herlam unu quȩ
uocatur heliodroptum abeuntem solem intueri semper
omnibusq horis cumeo uerti uel nubilo obiumbrante
Nam quidam lunari potestate ostrearum conculie eonũ
& concharum omniũ corpora augeriacrursus minuigeo
& soricum fibras respondere innumero lunae exquisi¬
uere diligentiores minimumq animal formicã fentire
uires sideris interlunio semꝑcessintẽ . quotur pior homn¬

Expanded text:
in partibus quoque signorum quorundam sua vis inest, in partibus quoque signorum quorundam sua vis inest, ut autum nali aequinoctio brumaeque, cum tempestatibus confici sidus intellegimus, nec imbribus tantum tempestatibusque, sed multis et corporum et ruris experimentis. adflantur alii sidere, alii commoventur statis temporibus alvo, nervis, capite, mente. olea et populus alba et salices solstitio folia circumagunt. floret ipso brumali die suspensi in tectis arentis herba pulei. rumpuntur intentae spiritu membranae. miretur hoc qui non observet cotidiano experimento, herbam unam, quae vocatur heliotropium, abeuntem solem intueri semper omnibusque horis cum eo verti, vel nubilo obumbrante. iam quidem lunari potestate ostrearum conchyliorumque et concharum omnium corpora augeri ac rursus minui, quin et soricum fibras respondere numero lunae exquisivere diligentiores, minimumque animal, formicam, sentire vires sideris interlunio semper cessantem. quo turpior homi
Abbreviated transcription (Latin):
immensae altitudinis ratio declar&: Igit᷑ insuoquȩq
motu naturã suam exerc&: quod manifestũ satur¬
ni maxime transitus faciunt imbrib. Nec meantiũ
modo siderũ hȩcuis est. sed multorũ &iam adhȩren¬
tiũ cęlo: quotiens errantiũ accessu impulsa aut coniec¬
t& radiorũ exstimulata sunt : qualiter insuculis sen¬
timus accidere quas greci obid pluuionomine appel¬
lant : quin & suu sponte quȩdam statisq temporibus
ut haedorũ exortus: arcturi uerosidus non sine fer
me ꝓcellosa grandine mergit Nlum caniculae exor¬
tu accendi solis uapores quis ignorat. cutis siderisgis
effectus amplissimi interra sentiunt᷑: feruent mu¬
ria ex oriente eo: fluc tuunt Incellis uinamouent᷑
stugna: origem uppellat aegyptus terrũ quam
in exortucius contrastare & contueritrudit ac
uelit adorare. Cum sternuerit: canes quidemto¬
to eo spatio maxime in rabiem agi Monẽ dubiũ quiꝰ¬

Expanded text:
inmensae altitudinis ratio declaret. igitur in suo quaeque inmensae altitudinis ratio declaret. igitur in suo quaeque motu naturam suam exercent, quod manifestum Saturni maxime transitus imbribus faciunt. nec meantium modo siderum haec vis est, sed multorum etiam adhaerentium caelo, quotiens errantium accessu inpulsa aut coniectu radiorum exstimulata sunt, qualiter in suculis sentimus accidere, quas Graeci ob id pluvio nomine appellant. quin et sua sponte quaedam statisque temporibus, ut haedorum exortus. arcturi vero sidus non ferme sine procellosa grandine emergit. Nam caniculae exortu accendi solis vapores quis ignorat? cuius sideris effectus amplissimi in terra sentiuntur: fervent maria exoriente eo, fluctuant in cellis vina, moventur stagna. orygem appellat Aegyptus feram, quam in exortu eius contra stare et contueri tradit ac velut adorare, cum sternuerit. canes quidem toto eo spatio maxime in rabiem agi non est dubium. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc regnum Itiq p̃cipuu eorum natura ibi& ferme
reliquas complexas ase causas qm̃ eonitruum & ful¬
minũ iactus horũ uiolentiae pleriq as signunt qui
&idec̃ lupidibus pluere interim quia uento sint
rapti & multu similiter: quã obrem simul plura
clicenelu sunt Nem pestitũ rerunq quisdastias.
ec̃ causas. quusdã uero fortutas aut ad hucrationis
in com ꝑtos munsestum est. quis enim acstites &
hicmes quȩq intemporib annua uice intelleguntur side¬
rũ motu fieri dubit& Ergo ut solis natura temperando
intellegitur anno sic reliquorũ quoq siderũ ꝓpriaest
quibusque uis : & assiduã cuiq naturam fertilis: Alia
sunt inliquorẽ soluti humorts fecunda. Alia concr&
mn prumas. aut coactiinniues. aut glaciati ingrandines
alia flatus teporis alia ut uaporis. aliuroris. aliasri¬
goris. Nec uero haec tanta debent existimari quan¬
tacernuntur : cum eẽ eorũ nullũ minus luna tam

Expanded text:
hoc regnum. itaque praecipua eorum natura ibi et ferme hoc regnum. itaque praecipua eorum natura ibi et ferme reliquas complexa eas causas, quoniam tonitruum et fulminum iactus horum violentiae plerique adsignant, quin et ideo lapidibus pluere interim, quia vento sint rapti, et multa similiter. quam ob rem simul plura dicenda sunt. Tempestatum imbriumque quasdam statas esse causas, quasdam vero fortuitas aut adhuc rationis inconpertae, manifestum est. quis enim aestates et hiemes quaeque in temporibus annua vice intelleguntur siderum motu fieri dubitet? ergo ut solis natura temperando intellegitur anno, sic reliquorum quoque siderum propria est cuiusque vis et ad suam cuique naturam fertilis. alia sunt in liquorem soluti umoris fecunda, alia concreti in pruinas aut coacti in nives aut glaciati in grandines, alia flatus, teporis alia aut vaporis, alia roris, alia rigoris. nec vero haec tanta debent existimari, quanta cernuntur, cum esse eorum nullum minus luna tam
Abbreviated transcription (Latin):
Hinc nubila tonitrua. & adia fulmina. Hinc grandi¬
nes pruinae. imbres. procellae turbines. Hinc plu¬
rima mortaliũ mula. & rerũ naturae. Pugnasccũ
terrenu incȩlum tendentia deprimit siderũ uis
eudm quęq sponte non subeant ad se truht deci¬
dunt imbres nebulȩ subeunt sic cant᷑ amnes. ruunt
grandines : torrunt radi & terrũ in medio undiq
impellunt. Idem infracti resiliunt & quȩ potuer e
auferunt secum. Vapor exalto cadit . rursusq in al¬
tũ redit. Venti in gruunt manes: idemq cũ rapina
remeunt : tota nimaliũ haustus sprritũ esublimi
trahit: Atille contra nititur. tellusq ut in anicȩlo
spiritũ fundit Sic ultro citro comeante natura ut
tormento aliquo mundiceleritate discorduc accen¬
ditur Ncestire pugnȩ lic& sed assidue rupta c̃¬
uolutur & crrca terram in menso rerũ cuisas globos¬
tendit. subinde ꝑ nubes  lum alium obtex cis uentorũ

Expanded text:
hinc nubila, tonitrua et alia fulmina, hinc grandihinc nubila, tonitrua et alia fulmina, hinc grandines, pruinae, imbres, procellae, turbines, hinc plurima mortalium mala et rerum naturae pugna secum. 103 terrena in caelum tendentia deprimit siderum vis eademque quae sponte non subeant ad se trahit. decidunt imbres, nebulae subeunt, siccantur amnes, ruunt grandines. torrent radii et terram in medium undique inpellunt, iidem infracti resiliunt et quauferunt secum. vapor ex alto cadit rursusque in altum redit. venti ingruunt inanes iidemque cum rapina remeant. tot animalium haustus spiritum e sublimi trahit, at ille contra nititur, tellusque ut inani caelo spiritum fundit. sic ultro citro commeante natura ut tormento aliquo mundi celeritate discordia accenditur. nec stare pugnae licet, sed adsidue rapta convolvitur et circa terram inmenso rerum causas globo ostendit, subinde per nubes caelum aliud obtexens. ventorum
Abbreviated transcription (Latin):
de. Deincum incelum serecipere lampadem factã.
semel umquũ ꝓditur. en. octauio c̃ scribonio coñs
us & discursus stellarũ numquã temere ut non
erai pirte truces uenticooriantur. Ex his tuncstl¬
e& in mari terrisq ludi nocturnis militũ iugilis:
nrere pilis prouallo fulgurum effigie ea & an¬
miins nauigantiũ. alisq nauiũ partib: ceuuoca
quodũ sono insistunt ut uolucres sedem ex sede
nuunes. graues cum solitariȩ uenert mergentesq
. helenam ferunt: & ob id polluci acccisatori
unen asignant. eosq inmarꝰ inuocant : Hominũ
Hactenus demundo ipso sideribusq: nunc reliqua
cȩli memorabiliu: nũq & hoc celũ appellauere ma¬
iores: quod alio nomine aera omne qđ in anisi mile
uitalem hunc spiritũ fundit. Intraluram hȩc sedes
iultoq inferior ut animo aduesto ꝓpe modũ
consture infinitũ exsuperiore natura aeris insini¬
tum terrenis alitus miscens utraq sorte confundit᷑.

Expanded text:
die, dein, cum in caelum se reciperet, lampadem factam die, dein, cum in caelum se reciperet, lampadem factam semel umquam proditur Cn. Octavio C. Scribonio consulieri videntur et discursus stellarum numquam temere, ut non ex ea parte truces venti cooriantur . Existuntet in mari terrisque. Vidi nocturnis militum vigiliis inhaerere pilis pro vallo fulgorem effigie ea et antemnis navigantium aliisque navium partibus ceu vocali quodam sono insistunt ut volucres sedem ex sede mutantes, graves, cum solitariae venere, mergentesquelatamque Helenam ferunnumen adsignant eosque in mari invocant. hominum abdita. xxxviii 102 Hactenus de mundo ipso sideribusque: nunc reliqua caeli memorabilia. namque et hoc caelum appellavere maiores quod alio nomine aëra, omne quod inani simile vitalem hunc spiritum fundit. infra lunam haec sedes multoque inferior, ut animadverto propemodum constare, infinitum ex superiore natura aëris, infinitum terreni halitus miscens utraque sorte confunditur.