comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs futurꝰ ẽ ille p̃ceptor lib̾alis rẽꝑa
sua ĩpẽsurꝰ ur indet̾ quã ĩi eadẽ ĩ
pluris parciat:por cã prorsus gra¬
uis. nã si studiis quid scolas pro¬
‸ desse morib aut noce̾ cõstaret. po¬
cior mͥ rõiuẽdi honeste quã uł
optĩe dicẽdi indẽtur s mea quidẽ
sm̃a uicta ista atq indiscreta sũt.
neq eĩ eẽ oratorẽ nͥ bonũ uirũ iudi¬
co.et fiei̾ eciã si põt nolo. de hac gͥ¬
pͥꝰ corrũpi mores ĩ scolis putãt᷑.
Nã et corrũpũt int̾im. s domi cf¬
q et sũc młta eius rei exẽpla tã
hercule quã cõseruate scĩssime u¬
trubiq opinionis. na cuiusq
totũ curaq distat.da mẽtẽ ad pe¬
iora facilẽ.da negligẽtiã sormã . ĩ magiõ¬
di custodiẽdiq ĩ etate pͥa pudd̃is¬

Expanded text:
uturus est ille praeceptor, liberalius tempora sua impensurus uni videtur, quam si eadem in plures partiatur. prior causa prorsus gravis. nam si studiis quidem scholas prodesse, moribus autem nocere constaret, potior mihi ratio vivendi honeste quam vel optime dicendi videretur. sed mea quidem sententia iuncta ista atque indiscreta sunt. neque enim esse oratorem nisi bonum virum iudico, et fieri etiamsi potest nolo. de hac  corrumpi mores in scholis putant; nam et corrumpuntur interim, sed domi quoque, et sunt multa eius rei exempla tam hercule quam conservatae sanctissime utrobique opinionis. natura cuiusque totum curaque distat. da mentem ad iora facilem, da negligentiam formandi custodiendique in aetate p
Abbreviated transcription (Latin):
uelis. ita paulatĩ et suꝑioꝵ spex̾it.
hiis aditio p̾ceptores ipõs nõ idẽ
tate audiẽtiũ ĩstinctos. muxĩa eĩ
pars eloquẽtie cõstat aĩo. hũc affi¬
ci hũc cõciꝑe ymagĩes rerũ et tñs¬
forman quodãmo ad naturã eoꝵ
de quib loquit᷑ necesse ẽ is porro
quo generosior.celsiorq ẽ ħ maio¬
rib uelud organis cõmonet : Id̾o¬
q et laude crescit et ĩpetuanget᷑
et aliquid magnũ ag̾e gaudet.ẽ q̃¬
dã tacita dedignatio iñ dicẽdi tã¬
tis cõpatã laborib ad imiũ auditore¬

Expanded text:
velis. ita paulatim et superiorum spes erit. velis. ita paulatim et superiorum spes erit. his adiicio, praeceptores ipsos non idem tate audientium instinctos. maxima enim pars eloquentiae constat animo. hunc adfici, hunc concipere imagines rerum et transformari quodammodo ad naturam eorum, de quibus loquimur, necesse est. is porro, quo generosior celsiorque est, hoc maioribus velut organis commovetur; ideoque et laude crescit et impetu augetur et aliquid magnum agere gaudet. est quaedam tacita dedignatio, vim dicendi tantis co
Abbreviated transcription (Latin):
ra collige possum cõtẽd̾im. s sĩc fir¬
miores ĩlrĩs ꝓfectꝰ alit emulatio
ita incipiẽtib atq ad huc teñs ꝯ ⁊¬
discipuloꝵ ꝙͣ p̾ceptoris iocũdior ħ 
ipõ ꝙ facilior imitatio ẽ. ux eĩ se pͥa
tãt eloquẽtia audebũt ꝓximaam¬
plectunt᷑ mag̃ ut uites arboribus¬
ad plicite infi̾ores pͥꝰ app̾hẽdẽdo ra¬
mos ĩ cacuina euadũt ꝙ adeo
biciosis utilia p̾ferret. ħ opꝰ sit cũ
ad huc rudia tractabit ĩgeĩa nõ
statĩ onerare ĩfirmitate discẽtiũ
s tẽpare nires suas et ad ĩcellectũ
audiẽtis descẽde̾. Nã ut uascula o¬
ris agusti suꝑfusã oris copiã respu¬
ñt. sẽsĩ autẽ ĩ fluc̃tib uł eciã ĩstil¬
latis cõplẽtur sic ai pn̾oꝵ quãtũ ex¬
ciꝑe possĩt nidẽdum. Nã maiora in¬
rellectu uelut parũ aptos ad ꝑcipi¬
ẽdu animos noi bibũt utile igr̾
hr̃e quos mutati pͥmũ mox uicẽ

Expanded text:
ra colligere possum, contenderim. sed sicut firra colligere possum, contenderim. sed sicut firmiores in litteris profectus alit aemulatio, ita incipientibus atque adhuc teneris condiscipulorum quam praeceptoris iucundior hoc ipso quod facilior imitatio est. vix enim se prima tant, eloquentiae audebunt; proxima amplectiores prius apprehendendo ramos in cacumina evadunt. quod adeo bitiosis utilia praeferet, hoc opus sit, cum adhuc rudia tractabit ingenia, non statim onerare infirmitatem discentium, sed temperare vires suas et ad intellectum audientis descendere. nam ut vascula oris angusti superfusam humoris copiam respuunt, sensim autem influentibus vel etiam instillatis complentur, sic animi puerorum quantum excipere possint videndum est. nam maiora intellectu velut parum apertos ad percipiendum animos non subibunt. utile igitur habere, quos imitari primum, mox vincere
Abbreviated transcription (Latin):
msra corrigi ꝓderit alicuius obiur¬
gara desidia ꝓdiͣt laudata ĩdustria
excitabit᷑ laude emulatio turpe du¬
cet cede̾ pari pulchrũ supasse maio¬
res. accẽdũt oĩa ħ aĩos. et l ipã uici¬
ũ sit ambitio frequẽt̾ tñ cã uirtutũ
ẽ. nõ mutilẽ scio ẜuatũ eẽ a p̾ceptõi¬
b meis morẽ qͥ cũ pu̾os ĩ inclassis
distribu̾ant ordinẽ dicẽdi ẜm uires
igenii dabãt. et ita suꝑiore loco
quisq declamabat ut p̾cede̾ ꝓfec¬
tu udebat᷑ huiꝰ rei indicia p̾bebãt᷑.
ea nob̾ ingẽs palmaduce̾ uo classẽ
multo pulch̾rimũ. nec de ħ semł de¬
cretũ erat tricesimꝰ dies reddebat᷑
uicto certaminis potestatẽ ita nec
supior successu curã remittebat et do¬
lor uictũ ad depellẽdã ignominã ꝯ¬
citabat. id nob̾ acriores ad studia di¬
cẽdi faces sb̃didisse ꝙͣ exortatõrez
docẽtiñ pedagogoꝵ custodiã uota
parẽtũ quãtũ animi mei cõiectu¬

Expanded text:
multa corrigi; proderit alicuius obiurgata desidia, proderit laudata industria, excitabitur laude aemulatio, turpe ducet cedere pari, pulchrum superasse maiores. accendunt omnia haec animos, et licet ipsa vitium sit ambitio, frequenter tamen causa virtutum est. non inutilem scio servatum esse a praeceptoribus meis morem, qui, cum pueros in classes distribuerant, ordinem dicendi secundum vires ingenii dabant; et ita superiore loco quisque declamabat, ut praecedere profectu videbatur. huius rei iudicia praebebantur; ea nobis ingens palma, ducere vero classem multo pulcherrimum. nec de hoc semel decretum erat; tricesimus dies reddebat victo certaminis potestatem. ita nec superior successu curam remittebat et dolor victum ad depellendam ignominiam concitabat. id nobis acriores ad studia dicendi faces subdidisse quam exhortationem docentium, paedagogorum custodiam, vota parentum, quantum animi mei coniectu
Abbreviated transcription (Latin):
rit o tñ ħ eo ualet ut fugiẽde sit
gio scole aliud ẽ eĩ nitare eas aliud
eligͥe et si refutauimꝰ q̃ cõtͣdicũt᷑ ĩã
exp̃licemꝰ quid ip̃i sequamur ante
oĩa fututꝰ orator cui ĩ maxĩa celebri¬
tate ĩ media. R p. uiuẽdũ ẽ. assuescat
iã ateṅo nõ reformidare hoĩes. ne
q illa solitaria et uelut ũbratili ui¬
ta pallesce excitãda mes et ad tollẽ¬
da sẽꝑ ẽ q̃ ĩ huiusmoi secretis antlã¬
guescit. et quẽdã uelut ĩ opacositũ
ducit aut ꝯͣ tumescit ĩani ꝑsuasiõe
Sccẽ ẽ ei niiũ tribuat s ꝙ se neĩ¬
in cõꝑat. dem̃ cũ ꝓferẽda sũt studia
caligat ĩ sole et oĩa noua offedit ut
qui solus didic̾it ꝙ int̾ młtos faciẽ¬
du̾ẽ. mitto amicicias q̃ ad senectu¬
tẽ usq firmissĩe durãt rełiosa qͥ¬
dã necessitudĩe ĩbute. Neq eĩ ẽ sãc

Expanded text:
tamen hoc eo valet, ut fugiendae sint omnino scholae. aliud est enim vitare eas, aliud eligere. et si refutavimus quae contra dicuntur, iam explicemus, quid ipsi sequamur. ante ia futurus orator, cui in maxima celebritate et in media republica vivendum est, assuescat iam a tenera non reque illa solitaria et velut umbratica vita pallescere. excitanda mens et adtollenda semper est, quae in eiusmodi secretis aut languescit et quendam velut in opaco situm ducit, aut contra tumescit inani persuasione; necesse est enim nimium tribuat sibi, qui se nemini comparat. deinde cum proferenda sunt studia, caligat in sole et omnia nova offendit, ut qui solus didicerit quod inter multos faciendum est. mitto amicitias, quae ad senectutem usque firmissime durant religiosa quadam necessitudine imbutae. neque enim est sanc
Abbreviated transcription (Latin):
Nõminorẽ flagitꝰ octasionẽ secr̾¬
ta p̾buint. Nã et põt turpis ẽẽ do¬
: mesticꝰ ille p̾ceptor nec rucior ĩt̾
ẜuos malos quã ĩgenuos pũ mo¬
destos cõn̾satio ẽ at si bonã ip̃iꝰ in¬
doles sine ceca ac sopita parẽtiuz
socordia.et p̾ceptorẽ eligẽ scĩssim
qñq cuiꝰ rei p̾cipna prudẽtih cura

Expanded text:
 occasionem secreta praebuerint. nam et potest turpis esse domesticus ille praeceptor, nec tutior inter servos malos quam ingenuos parum modestos conversatio est. at si bona ipsius indoles, si non caeca ac sopita parentum socordia est, et praeceptorem eligere sanctissimum quemque cuius rei praecipua prudentibus cura
Abbreviated transcription (Latin):
Et nobis iã paulatĩ accresceͬ
puer et exire de gremio et dis¬
cẽ serioĩcipiat.ħ igr̾ potissimũ loco
tractãda qo ẽ utilius ne sit domi
atq ĩtra priuatos parietes studẽ¬
tẽ cõtmͣe an frequẽtie scolaꝵ etue¬
lut publicatis p̾ceptorib trade̾ ꝙ
quidẽ tũ his a quib clarissimaꝵ¬

Expanded text:
ed nobis iam paulatim adcrescere puer et exire de gremio et discere serio incipiat. hoc igitur potissimum loco tractanda quaestio est, utiliusne sit domi atque intra privatos parietes studentem continere an frequentiae scholarum et velut publicis praeceptoribus tradere. quod quidem cum iis, a quib
Abbreviated transcription (Latin):
mationib retthoꝵ quib ceite quã¬
tuscũq nuͣs adhibeat᷑ iñ unusquis¬
q totũ feit. Nõ eĩ uox illa pͥeptoris
ut cenaminꝰ płrib sufficit. s ut
sol uiũsis idẽ lucis calorisq larg᷑
discẽt quot audiẽt. at eĩ emẽda¬
tiem p̾lecti oniq nũs obstat sit ĩ¬
comodũ. Nã quid fere ũdiq plac
mox illud cõꝑabimꝰ cõmodis. nͨ
ego tñ eniiti pũm uolo uͥ negligat᷑¬

Expanded text:
ibus rhetorum quibus certe quantuscunque numerus adhibeatur, tamen unusquisque totum feret. non enim vox illa praeceptoris ut cena minus pluribus sufficit, sed ut sol universis idem lucis calorisque largidiscent quot audient. at enim emendationi praelectionique numerus obstat. sit incommodum, nam quid fere undique placet? mox illud comparabimus commodis. nec ego tamen eo mitti puerum volo, u
Abbreviated transcription (Latin):
ex hiis quas cõstitui ꝑtib nõ ut.
quidq pͥmũ dicẽdũ ita pͥmũ co¬
gitãdũ ẽ. s ante oĩa in tueri opor¬
ret quod sit genus cãe quid i ea
querat᷑ q̃ prosint q̃ noceãt. deĩde ꝗd
cõfirmãdũ sit ac refellẽdũ tñ qũo
nanandũ expositio eĩ prolõnũ est
p̾paratio nec ẽẽ utilis põt nͥ pͥꝰ cõ¬
sticu̾it quid debeat. de probõne pro¬
mitt᷑e postremo iatuẽdũ quẽ ad̾m
iudex sit cõciliãdus neq eĩ nͥ totis
cãe partib diligent̾ inspectis scire
possumus qualẽ nob̾ face̾ aĩmũ cog¬
noscẽtis expediat se uerũ anitẽ cõ¬
citatũ ã remissũ adu̾sũ grẽ ã obnox¬
iũ neq iõ tñ eos probau̾im qui st̃¬

Expanded text:
ex his quas constitui partibus non, ut quidque primum dicendum, ita primum cogitandum est; sed ante omnia intueri oportet, quod sit genus causae, quid in ea quaeratur, quae prosint, quae noceant, deinde quid confirmandum sit ac refellendum, tum quo modo narrandum. expositio enim probationum est praeparatio, nec esse utilis potest, nisi prius constiterit, quid debeat de probatione promittere. postremo intuendum, quemadmodum iudex sit conciliandus. neque enim nisi totius causae partibus diligenter inspectis scire possumus, qualem nobis facere animum cognoscentis expediat, severum an mitem, concitatum an remissum, adversum gratiae an obnoxium. neque ideo tamen eos probaverim, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
unc de iudiciali gn̾e ꝙ p̃cipu
cuiꝰ pres ut plurimis auctorib
płacuit quinq sũt. ꝓhemiiĩ nar¬
ratio probatio resutario ꝑoratio
his adiec̾unt quidã partitĩom ꝓ
positiom excessũ quoꝵ priores du
e ꝓbationi succidũt. Nã propon̾e
ẽ ipẽs ip̃a dispõitio pars rectorices
et põs mat̾ias totũo eatũ corpꝰ
equaliter fusa lic inuẽtio elocu¬
tio. Idõq eam nõ orõis tociꝰ ꝑtẽ
possit orator quid pͥo quid secũdo
quid tertio sit loco dicturꝰ ꝙ ẽ ꝓpri
quidẽ spẽm eẽ probationis. parti¬
tionẽ cuite q̃ sit spẽs q̃oms̃ ꝑtẽ to
ciꝰ orõis notari. egressio uo uł ꝙy
usitatius ẽẽ cepit excessus siue
ẽ ĩ cã adiutoriu nl ornamẽtũ par¬
tiũ ẽ eaꝵ ex quib egredit. Nã si
tus exempla ꝑres uocent᷑ tamẽ
neq hiis assentio qui detrahũt
refutatiõm tãquã probationi
sb̾iectã ut aristotiles. hec eĩ ẽ q̃ ꝯ

Expanded text:
unc de iudiciali genere, quod ecuius partes, ut plurimis auctoribus placuit, quinque sunt: prooemium, narratio, probatio, refutatio, peroratio. his adiecerunt quidam partitionem, propositionem, excessum; quarum priores duae probationi succedunt. nam proponere est species, ipsa dispositio pars rhetorices et per omnes materias totumque earum corpus aequaliter fusa, sicut inuentio, elocutio. ideoque eam non orationis totius partem possit orator, quid primo, quid secundo, quid tertio sit loco dicturus? quod estquidem speciem esse probationis, partitionem autem, quae sit species quaestioionis vocari? egressio vero vel, quod usitatius esse coepit, excessus, sive est in causa, adiutorium vel ornamentum partium est earum, ex quibus egreditur. nam si, tus, exempla partes vocentur? tamen nec iis adsentior, qui detrahunt refutationem tanquam probationi subiectam, u
Abbreviated transcription (Latin):
sit opꝰ cõstare debet añ quã dre ant
stͥbe̾ ordiamurita incpiẽdũ ab
hiis q̃ prima sũt. Nãnec pĩge̾ qui¬
quã ac fingẽ cepit apedib n ͨ de ĩq
ars ulla cõsumat ĩbi ũde ordiẽdu ẽ
quid fiet alioquĩ si spaciũ cõponẽ¬
di orõi stilo nõ fu̾it nõne nos hec
inuersa cõsuetudo decepit inspierẽ¬
da igr̾ mat̾i̾a ẽ quo p̾cipimus ordĩe
scribenda quo dicimus.

Expanded text:
sit opus, constare decet, antequam dicere aut scribere ordiamur, ita incipiendum ab iis, quae prima sunt. nam nec pingere quisquam aut fingere coepit a pedibus, nec denique ars ulla consummatur ibi, unde ordiendum est. quid fiet alioqui, si spatium componendi orationem stilo non fuerit? nonne nos haec inversa consuetudo deceperit? inspicienda igitur materia est, quo praecepimus ordine, scribenda, quo dicemus.
Abbreviated transcription (Latin):
sit pẽssiẽ nõ cõsuenudĩs libellis ẽẽ
cõtẽtũ quos cõponit aut litigatoꝵ
eruu cõfugit ad prõnũ qr liti ipẽ ñ
sufficit aut alicrs ex eo g̃nĩe ad¬
uocatoꝵ qͥ se nõ posse ag̾e cõtue̾t:
dem̃ faciũt id ꝙ ẽ ĩ agc̃do difficu¬

Expanded text:
sint? pessimae vero consuetudinis libellis esse contentum, quos componit aut litigator qui confugit ad patronum, quia liti ipse non sufficit, aut aliquis ex eo genere advocatorum, qui se non posse agere confitentur, deinde faciunt id quod est in agendo diffic
Abbreviated transcription (Latin):
diroris e̾/ peiꝰ agẽ ꝙͣ possit. iõq ne
suscipiẽde quidẽ sũt cãe plures ꝙͣ
quib suffecturũ se sciat dicet scͥp¬
ta qͣr res patiet᷑ plurima et ut
tur ꝑmifint aut cũ protinꝰ respõ¬
dẽdũ ẽ oĩa parari nõ pñt adeo ut
paulo miꝰ prõptis. ĩ noceat scͥp¬
suse si alia ex diu̾so ꝙͣ opinati fu¬
erãt occurrerint. ĩuiti eĩ recedũt
a p̾paratis et nota actione respi¬
ciũt requirũtq q̃ nũ aliꝗd ex illis
ĩt̾uallis atq ex tẽꝑe dicẽdis ĩseri
possit li fiat nõ coheret n ͨ cõmis¬
suris mõ ut ĩ oꝑe male iu̾tto hiã¬
tib s ip̃a caloris ĩequalitate dete¬
git᷑. ita n ͨ lib̾ ẽ ĩpetꝰ n ͨ cura cõtex¬
ta et utrũqr alt̾ opͤtac illa eĩ q̃ scͥp¬
ta sũt recinẽt animũ nõ sequũt ᷑
itaq ĩ hiis attonib oĩ ut agͥcole¬

Expanded text:
ditoris est, peius agere quam possit. ideoque ne suscipiendae quidem sunt causae plures quam quibus suffecturum se sciat. dicet scripta quam res patietur plurima et, ut tur permiserint; at cum protinus respondendum est, omnia parari non possunt, adeo ut paulo minus promptis etiam noceat scripsisse, si alia ex diverso, quam opinati fuerint, ocem'rerint. inviti enim recedunt a praeparatis et tota actione respiciunt requiruntque, num aliquid ex illis intervelli atque ex tempore dicendis inseri possit; quod si fiat, non cohaeret nec commissuris modo, ut in opere male iuncto, hiantibus sed ipsa coloris inaequalitate detegitur. ita nec liber est impetus nec cura contexta, et utrumque alteri obstat; illa enim quae scripta sunt reticent animum, non sequuntur. itaque in his actionibus o
Abbreviated transcription (Latin):
tũ cãe cõtrariũ qui plane adn̾sa¬
rii fũit et inimiti. et quãtulũcũ¬
oĩa perit illa q̃ płrimũ oratõr ad
aũttis et fidei affert modestia si
a niro bono ĩ tabulã latrato rẽq
cõu̾titur cõpõitꝰ nõ ad aĩmũ udi¬
cis s ad stomachũ lirigatoris fre¬

Expanded text:
rium, cui plane adversarii fiunt et inimici, et quantulumcunomnia perit illa, quae plurimum oratori et auctoritatis et fidei adfert, modestia, si a viro bono in rabulam latratoremque convertitur, compositus non ad animum iudicis sed ad stomachum li
Abbreviated transcription (Latin):
fortia dũ dicũt᷑ uidebãt᷑. stulta
cũ leserũt uocãt᷑ nc̃ qr uariũ fe¬
re propõitũ agẽtiũ fuit et quoꝵ¬
dã cura tarditatis quopdã faci¬
litas temͣitatis crĩe laborauit.
quẽ credã fore ĩ ħ oratoris modũ
tradẽ nõ alienũ uidet afferret
ad dñ dũ cure sẽꝑ quãtũ płimũ
potͣit. neq eĩ solũ negligẽtis s.

Expanded text:
 videbantur, stulta cum laeserunt vocantur. nunc , quia varium fere propositum agentium fuit, et quorundam cura tarditatis, quorundam facilitas temeritatis crimine laboravit, quem credam fore in hoc oratoris modunn, tradere non alienum videtur. adferet ad dicendum curae semper quantum plurimum poterit. neque enim hoc solum negl
Abbreviated transcription (Latin):
q̃tũ erat potuit. nõ dũ enĩ
tm̃ dicẽdi lumẽ accesserat ut
⁊̃ ꝑ obstãtia erũꝑet.quar̾ artes
quidẽ et cõsilia lateãt. et quicꝙͥ
si dep̾hẽditur perit. hactenꝰ elo¬
quẽtia secretũ ht̃ ñboꝵ quidẽ di¬
lectus grauitas sẽtẽtiaꝵ figura¬
rũ eligãtia aut nõ sũt aut appa¬
rẽt. s uł pp̃ ħ ip̃m oñdẽda nõ sũt

Expanded text:
otuit; nondum enim tantum dicendi lumen accesserat, ut etiam per obstantia erumperet. quare artes quidem et consilia lateant et quidquid, si deprehenditur, perit. hactenus eloquentia secretum habet. verborum quidem delectus, gravitas sententiarum, figurarum elegantia aut non sunt aut apparent. s
Abbreviated transcription (Latin):
a malefico nõ distat nͥ occasiõe
turpis uoluptas et ĩhuana ⁊¬
ulli audiẽtiũ bõa grata a litigato¬
rib quidẽ frequẽt exigit᷑ qui ul¬
tionẽ malũt ꝙͣ defẽsiõ s neqa
lia multa ad arbitriũ eoꝵ fatiẽda
sũt. ħ quidẽ quis hõimlibi moͣ
saguis sustmeat peculãs eẽ ad al¬
t̾iꝰ arbitriũ. at qui ĩ ĩ aduocator

Expanded text:
a malefico non distat nisi occasione. a malefico non distat nisi occasione. turpis voluptas et inhumana enulli audientium bona gratia a litigatoribus quidem frequenter exigitur, qui ultionem malunt quam defensionem. sed neque alia multa ad arbitrium eorum facienda sunt. hoc quidem quis hominum liberi modo sanguinis sustineat petulans esse ad alterius arbitri
Abbreviated transcription (Latin):
tñ hũc p̾stabit orator ut uidea¬
t᷑ optiam cãm optĩe egisse illd̾
certũ erit neminẽ peiꝰ ag̾e ꝙͣ q̃
displicẽte cã placet necesse ẽ eĩ
exͣ cãm sit ꝙ placet n ͨ illo fasti¬
dio laborabit orator nõ agendi
cãs mĩores tãꝙͣ ĩfra eñ sĩt aut
derrattura sit opinioni miꝰ lib¬
alis mat̾ia. Nã et suscipiẽdi rõ
iustusima ẽ offm̃ et optãdum
.ĩ ut amici ꝙͣ mĩmas lites hẽãt.
et habu̾de dixit bñ qui rei satis¬
fecit at quidã ⁊̃ si forte suscepe¬
rũt negotia paulo ad dicẽdũ
tenuiora extrĩsetꝰ adductis ea
ra quidẽ obietturũ nͥ id cã exi¬
git credã ea ẽ eĩ prorsus canina
ut ait appiꝰ eloquẽtia cognitu¬
rã male dicẽdi sb̾ire ꝙ fatiẽtib
⁊̃ male audiẽdi p̾sumẽda pa¬
tĩa ẽ. Nã et ĩ ipõs fir ĩpetꝰ freꝙͣ¬
rer qui egͣunt et certe peculãtiã
patto ligator luit. s ħ mĩora st̃
ipo illo uitio aĩ quo maledutꝰ

Expanded text:
n hunc praestabit orator, ut videatur optimam causam optime egisse. illud certum erit neminem peius agere quam qui displicente causa placet; necesse est enim extra causam sit quod placet. nec illo fastidio laborabit orator non agendi causas minores, tanquam infra eum sint aut detractura sit opinioni minus liberalis materia. nam et suscipiendi ratio iustissima est officium, et optandum etiam ut amici quam minimas lites habeant; et abunde dixit bene, quisquis rei satisfecit. at quidam, etiamsi forte susceperunt negotia paulo ad dicendum tenuiora, extrinsecus adductis ea ra quidem obiecturum, nisi id causa exigit, credam. ea est enim prorsus canina, ut ait Appius, eloquentia, cognituram male dicendi subire; quod facientibus etiam male audiendi praesumenda patientia est. nam et in ipsos fit impetus frequenter, qui egerunt, et certe petulantiam patron litigator luit. sed haec minora sunt ipso illo vitio animi, quod maledicus
Abbreviated transcription (Latin):
artib rẽ geret.q̃ oĩa nõ dũ nõfi:¬
pidissimis opiõnis plꝰ fructus
ueĩt. Nã cũ illa dicẽdi uitiosa iac¬
tatio int̾ plosores suos detonuit
resurgit uͬe uirtuus fortior fa¬
ma n ͨ iudices a g ͦ sit moti dissi¬
mulãt et doctis credit᷑ n ͨ ẽ orõis
uera laus nͥ cũ fĩta ẽ uet̾ib qͥdẽ¬

Expanded text:
artibus rem geret. quae omnia non dum fiartibus rem geret. quae omnia non dum fipidissimis opinionis plus fructus venit. nam cum illa dicendi vitiosa iactatio inter plausores suos detonuit, resurgit verae virtutis fortior fama, nec iudices a quo sint moti, dissimulant, et doctis creditur, nec est orationis vera laus nisi cum finita est. veteribus quide
Abbreviated transcription (Latin):
plu.rimũ efert ĩuidia reus
id potẽtissimũ apd̾ quẽq aget
existimet et sic eũ raro fall euẽ¬
tus aut culpa iudicis erit qͥ¬
ue sĩt ĩ agẽdo ẜuãda toro fere
ope exͥecuti sumꝰ p̃auca tamẽ
ꝓpria huiꝰ loci q̃ nõ tã dicẽdi arte
ꝙͣ offitiis agẽdis cõtinẽt᷑ attĩgã
ãte oĩa / neq plerisq accĩt ab uti¬
litate eũ cãe pñtis cupido laudis
abducat. nã ut gentib bella nõ
sẽꝑ excertitiis ꝑ plana et amena
ducẽdꝰ ẽ. s adeũdi plerũq asꝑi
colles expugnãde cĩtates ꝙͣlibet
p̾cisis ĩpõite rupib aut opũ mo¬
le difficiles ita orõ gaude bit qͥdẽ
occasiõe letius decurrẽ dis et egr¬
e quo cõg̾ssa cãpo totas uires popu¬
larit̾ explicabit. at siiuris ã frat¬
tus aut eruẽde u̾itatis latebras
adire coget᷑. nõ obequitabit nͨ il¬
lis uibrãtib cõcitatisq sẽtẽtiis
uelut missilib utetur s oꝑib i
cuniculis et in sidiis et occultis

Expanded text:
plurimum refert, invidia reus id potentissimum, apud quemcunque agetur, existimet. sic eum raro fallet eventus, aut culpa iudicis erit. quae sint in agendo servanda, toto fere opere exsecuti sumus; pauca tamen propria huius loci, quae non tam dicendi arte quam officiis agentis continentur, attingam. ante omnia ne, quod plerisque accidit, ab utilitate eum causae praesentis cupido laudis abducat. nam ut gerentibus bella non semper exercitus per plana et amoena ducendus est, sed adeundi plerumque asperi colles, expugnandae civitates quamlibet praecisis impositae rupibus aut operum mole difficiles, ita oratio gaudebit quidem occasione laetius decurrendi et aequo congressa campo totas vires populariter explicabit; at si iuris anfractus aut eruendae veritatis latebras adire cogetur, non obequitabit nec illis vibrantibus concitatisque sententiis velut missilibus utetur, sed operibus et cuniculis et insidiis et occultis
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtũ ꝙ uide̾ nõ ẽ satis ꝑlegẽdũ er̃
Nã frequẽtissĩe aut nõ sũt oĩo que
promittebãt᷑ aut miꝰ cõtinẽt. aut
cũ alio aliquo nocituro ꝑ mixta st̃
aut ninria sũt ⁊ fidẽ ip̃o detractura
ꝙ nõ hñt modũ deniq linũ rup¬
tũ aut turbata cetera aut sine ag¬
comi excusseris ĩ foro ĩopinata de¬
cipiẽt plꝰͦq nocebũt destituta ꝙͣ nõ
tor nich̾ ad cãm ꝑtin̾e tradidit pa¬

Expanded text:
legendum erit. nam frequentissime aut non sunt omnino, quae promittebantur, aut minus continent aut cum alio aliquo nocituro permixta sunt aut nimia sunt et fidem hoc ipso detractura quod non habent modum. denique linum ruptum aut turbatam ceram aut sine age, nisi domi excusseris, in foro inopinata decipient, plusque nocebunt destituta quam non tor nihil ad causam pertinere crediderit, pa
Abbreviated transcription (Latin):
.Nõ mĩꝙͣ ⁊̃ ĩt ip̃a sbsellia didi¬
cisse se gloriãt. parti iattãtia ĩ¬
geniiut res cito accepisse uideã¬
tartenele et ĩtelligẽ pͥꝰ pene ꝙͣ au¬
diãt mẽtiti cũ multa et duexit
sumisq clamorib q̃neq aoui

Expanded text:
nquam etiam inter ipsa subsellia didicisse se gloriantur; partim iactantia ingenii, ut res cito accepisse videantur, tenere se et intelligere prius paene quam audiant mentiti, cum multa et diserte summisque clamori
Abbreviated transcription (Latin):
cõsiliũ et colores adicũt et aliqͥ
peiora uetisq q̃ pleriq cũ accepũt¬
ĩmature nefas hñt et uelut the¬
mata ĩ scolis põĩta custoduit. deĩ¬
de dep̾hẽdũt᷑ et cãm ꝙͣ disce̾ ex su¬
is litigatorib nolu̾ũt adu̾saniis
discũt. libũ gͥ demꝰ ãte oĩa hiis oͦꝵ
negotiũ erit tẽpꝰ ac locũ ex hortem᷑¬
q̃ ultro ut oĩa quãlibet u̾bo se et
ũde uolet repetito tẽꝑe exionãt. Nõ
eĩ tã obẽ audire suꝑuacua ꝙͣ igno¬
rare necessaria. frequẽtꝰ a ⁊ nulnꝰ
et remediũ ĩ hiis orator ĩueret q̃
litigatori ĩneutrã ꝑtẽ hr̃e momẽ¬
tũ uidebãt: nͨ tãta sit acturo mes̃¬
: rie fidutia ur sb̾seribe̾ audita pige¬
at it semł andisse sit saris cogtdꝰ
eadẽ it̾ũ ac sepiꝰ dre litigator nõ
solũ qr effuge̾ aliqua Na exposi¬
tione.

Expanded text:
onsilium et colores adiiciunt et aliqua peiora veris, quae plerique cum acceperunt, mutare nefas habent et velut themata in scholis posita custodiunt. deinde deprehenduntur et causam, quam discere ex suis litigatoribus noluerunt, ex adversariis discunt. liberum igitur demus ante omnia iis, quorum negotium erit, tempus ac locuia quamlibet verbose et unde volent repetita ex tempore exponant. non enim tam obest audire supervacua quam ignorare necessaria. frequenter autem et vulnus et remedium in iis orator inveniet, quae litigatori in neutram partem habere momentum videbantur. nec tanta sit acturo memoriae fiducia, ut subscribere audita pigeat. nec semel audisse sit satis; cogendus eadem iterum ac saepius dicere litigator, non solum quia effugere aliqua prima expositione
Abbreviated transcription (Latin):
exr nius .i puis gͦ quales sũt
frre priuate sin illo pressus uelut
applicitus reicultus in u̾bis. sũ¬
madiligẽtia q̃ in locis impeui
ferũtur et rircinecte oro̾ts copia
latẽt hit exp̾ssa et ur nult zeuo
seͥsu rinita eẽ de bebũt.cõpo̾itio
dissimulata quo quid̾. s tñ ꝙͣ¬

Expanded text:
exponimus. In parvis ergo, quales sunt fere privatae, sit ille presses et velut applicitus rei cultus, in verbis summa diligentia; quae in locis impetu feruntur et circumiectae orationis copia latent, hic expressa et, ut vult Zeno, sensu tincta esse debebunt; compositio dissimulata quidem sed t
Abbreviated transcription (Latin):
Ne illud quidẽ ignorare ꝯpor¬
piãt s tũ dofẽdõda sint qua¬
lis ẽ llle diues qui statuã pau¬
ꝑis inimici flagellis cedit reꝰ
c̃ iniuriarũ. Nã fem̃ eiꝰ modes¬
tuorẽ ne̾o dix̾it fortassent sit
tutũ optinebit. Md̾ si pars ex¬

Expanded text:
ne illud quidem ignorare oporpiant, sed tantum defendenda sint, qualis est ille dives, qui statuam pauperis inimici flagellis cecidit et reus est iniuriarum; nam factum eius modestum esse nemo dixerit, fortasse ut sit tutum obtinebit.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩimrica sic dicit. due quo sũt
ꝑtinẽtes ad ca̾m set nõ ip̃iꝰ cãe
narratiões uł exẽpli grã ut
ĩuerrẽ de .i. comicio qui pasto¬
rẽ ꝙ is aprũ quẽ ipĩ mu̾i optu¬
lerat exceptũ eẽ a se uenabulo
cõfessus esset in crucẽ sunulit
uł excuc:ẽdi alicuius extrĩse¬
cus crimis uł rabitio postũo
nã ut uẽtũ alexãdriã e̾ iud ħ¬
una rõ a grege ppõita postũo ẽ
serã de pecuie sicurationẽ et
quasi dispẽsatĩom regiã sus¬
cepisser uł augendi ut destꝰ¬
bitur. ⁊tem uerris ficta inte¬
rim naratio introduci solet
ad cõcitãdos ind̾. ut porro scio
cr chrisogonũ uiꝰ paulo ãte
huĩ mẽtionẽ uł ad soluẽdos
aliqua urbanitate ut ꝓcluẽ¬
tio ct̾ frẽs repasios ĩterdũ ꝑ
de gressionẽ decoris gr̃a qua¬
lis rursus in uerrẽ de proser¬
pina in hiis cõdã locis matꝰ

Expanded text:
que sunt pertinentes ad causam sed non ipsius causae narrationes: vel exempli gratia ut in Verrem de L. Domitio, qui pastorem, quod is aprum, quem ipsi muneri obtulerat, exceptum esse a se venabulo confessus esset, in crucem sustulit; vel discutiendi alicuius extrinsecus criminis, ut pro Rabirio Postumo: nam ut ventum Alexandriam est, iuduna ratio a rege proposita Postumo est servandae pecuniae, si curationem et quasi dispensationem regiam suscepisset; vel augendi, ut describitur iter Verris. ficta interim narratio introduci solet, vel ad concitandos iudices ut pro Roscio circa Chrysogonum, cuius paulo ante habui mentionem; vel ad resolvendos aliqua urbanitate, ut pro Cluentio circa fratres Caepasios; interdum per digressionem decoris gratia, qualis rursus in Verrem de Proserpina, In his quondam locis mater
Abbreviated transcription (Latin):
gestis ꝑdola bella p̾tor int̾dixitut
ẽ co̾suetudo de in ho̾ib armatis
ime ulla exceptione tñtut nũ
teiecisset restitu̾et dem restituis
se dixit spõsio fca ẽ has despõsiõe
uob̾ indicãdũ e d apetitbe sẽper
fie̾i põt a detensore non senuer¬

Expanded text:
 Dolabella praetor interdixit, ut est consuetudo, de vi, hominibus armatis, sine ulla exceptione, tantum ut unde deiecisset restitueret; deinde restituisse se dixit. sponsio facta est; hac de sponsione vobis iudicandum est. id a petitore semper fieri potest, a defensore non semper
Abbreviated transcription (Latin):
sant res de cla maroria maig̾ ꝙͣ
forẽsis iõ autẽ reptaut ꝯma
ornatius res possec expõni ꝙ
fit uł inindie gr̾auł miserats¬
nis id ẽ raro facie̾dũ neq sit¬

Expanded text:
sane res declamatoria magis quam forensis, ideo autem reperta, ut, quia ornatius res possit exponi; quod fit vel invidiae gratia vel miserationis. id et raro faciendum i
Abbreviated transcription (Latin):
eiis lineis delignenur ut pla¬
ue qualis futura sit ymago tei
stati appareat ne sma quibẽue¬
luc fatigatũ ĩcẽtiõe stonachũ
iudicis refice̾ dissua serim max ͤ
misser. Int̾im paulo lib̾iore qua
bs ẽ. nubit gn̾e socrꝰ nillis aus¬
picib nullis ciutoi̾b funestis

Expanded text:
n velut primis lineis designentur, ut plane, qualis futura sit imago rei, statim appareat. ne sententia quidem velut fatigatum intentione stomachum iudicis reficere dissuaserim, maximeluisset, interim paulo liberiore, qualis est illa, nubit genero socrus, nullis auspicibus, nullis auctoribus, funestis
Abbreviated transcription (Latin):
N ne ad mĩmã quid̾ suspitio¬
ne sxłłi. et cũ eet indicaturs
lidi eq sigarños nullo se ipe¬
caui negotio passus ẽ. adiecit do¬
mũ spectas ad suos redire cupi¬
ẽs̃ ita ꝙ exponebat et rõe fecit
credibile et affc̃s quo impleuł
quo map̾ miror eos qui nõpu¬
tãt ut ẽdũ ĩ narratiõe affecti¬
b. qui si ħ dicũt nõ diu neq ut
ĩ epilogo metũ setiũt effugiẽ¬

Expanded text:
 ne ad minimam quidem suspicionem belli. Et cum esset indicaturo satis, Q. Ligarius nullo se implicari negotio passus est, adiecit, domum spectans, ad suos redire cupiens. ita quod exponebat, et ratione fecit credibile et adfectu quoque implevit. quo magis miror eos, qui non putant utendum in narratione adfectibus. qui si hoc dicunt, non diu neque ut in epilogo, mecum se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ exiursio nec u̾ꝙͣ debebir eẽ
nͥ breuis et talis ut uruuas ã
ne depulsi qualis ẽ oicero ui
cirta nupnias sasia ominligris
unã ĩ oĩ̾uit⁊ ĩ auditũ s ł i

Expanded text:
 excursio; nec unquam debebit esse nisi brevis et talis, ut vi quadam nere depulsi, qualis est Ciceronis circa nuptias Sasiae: O mulieris unam in omni uita inauditu
Abbreviated transcription (Latin):
et plenos ire reliquit. expectat ua¬
tarałr iudex quidnatrẽtura nobis
si nich ex ponimꝰ ila eẽ qͥ adusa¬
nꝰ dixit et nõ talia qualia dixit
credãt neccẽ ẽ quid gͦ eadẽ expo¬
nemus si de qualtate aget auꝰ
alia rõm dabo u̾bis eleuare q̃¬
dã licebit luxuria hylaritatis.a¬
uaricia parrimonie. negłia sim¬
plicitatis nõie lenietur uultũ
deniq uoce hĩtu uł fauoris ali¬
quid uł miseratõis merebor. scil
atq ego libẽt ĩtrogẽ sĩt illa defẽ¬
defẽd̾int ne narrauit tota cã ꝓ
det᷑ at si defẽsuri sũt ꝓpon̾e certe

Expanded text:
et plenos irae reliquit. exspectat naturaliter iudex, quid narretur a nobis. si nihil exponimus, illa esse quae adversarius dixit et talia qualia dixit credat necesse est. quid ergo? eadem exponemus? si de qualitate agitur, cuius rationem dabo. verbis elevare quaedam licebit; luxuria liberalitatis, avaritia parsimoniae, negligentia simplicitatis nomine lenietur; vultu denique, voce, habitu vel favoris aliquid vel miserationis merebor. solet atque ego libenter interrogem, sint illa defendefenderint neque narraverint, tota causa prodetur; at si defensuri sunt, proponere certe
Abbreviated transcription (Latin):
sitione inseri uelĩ uimphx er̾et
uenq pͥcisa nõ cã narratio uoca¬
n pot q cõfusio. sũt porromul¬
te coditiõe ip̃a rei lõge narrões
quib extrema ut p̾cepi ꝓ hẽio
parte ad intentionẽ pͥparãdꝰ ẽ¬
ex spatio eius detrabamꝰ aliquid
uł extedio ut minꝰ lo̾ga sit effi¬

Expanded text:
sitionem, inseri velim. simplex enim et sitionem, inseri velim. simplex enim et undique praecisa non tam narratio vocari potest quam confessio. sunt porro multae condicione ipsa rei longae narrationes, quibus extrema ut praecepi prooemii parte ad intentionem praeparandus esex spatio eius detrahamus aliquid vel ex taedio. ut minus longa sit, effi
Abbreviated transcription (Latin):
hec uicia nõ tm̃ breuitatis grã
refugiẽda. Nõ minꝰ a̾ cauẽda
erit q̃ nimiũ corripiẽtes oĩa seq
obscuritas. Satiusq al iquid nar¬
a cũ tedio dicuntur necessaria
cũ ꝑicule sb̾trahũtur quar̾ ui¬
tãda nũt eciã illa salustiana ꝙͣ¬
ꝙͣ ĩ ipõ uirtutis optinet locũ br̃¬
uitas et abruptũ ẜ mõis genus
ꝙ ociosũ fortasse lectorẽ mimis
fallat audiẽtẽ transuolat nͨ dũ
repetatur expectat cũ p̾ẜtĩ lector
nõ fere sit nͥ eruditꝰ iudicẽ rura
plerũq ĩ decurias mittãt d̾ eop¬
tenẽda sit uia dicẽdi ꝙͣto opꝰẽ a̾ nͥ
dicãdũ sufficit quia nõ ĩ ornara
d ẽẽ breuitas alioquĩ sit ĩdocta
Nã et fallit uoluptas et minꝰ lõ¬
ga q̃ delectãt uidẽtur ut ad mo¬
enũ ac molle iter eciã siẽ spa¬
cii ãplioris minꝰ fatigat ꝙͣ du¬
rũ arridũq cõpẽdiũ. Req eĩ mͥ¬
um ꝙͣ tãta fũit cura breuititis
ut nõ cadͥartubue farule expe¬

Expanded text:
ia non tantum brevitatis gratia refugienda. Non minus autem cavenda erit, quae nimium corripientes omnia sequitur, obscuritas, satiusque est aliquid nara cum taedio dicuntur, necessaria cum periculo subtrahuntur. Quare vitanda est etiam illa Sallustiana, quanquam in ipso virtutis obtinet locum, brevitas et abruptum sermonis genus, quod otiosum fortasse lectorem minus fallat, audientem transvolat nec dum repetatur exspectat, cum praesertim lector non fere sit nisi eruditus, iudicem rura plerumque in decurias mittant de eo ptenenda sit via dicendi quantum opus est et dicandum sufficit, quia non inornata debet esse brevitas, alioqui sit indocta; nam et fallit voluptas et minus longa quae delectant videntur, ut amoenum ac molle iter, etiamsi est spatii amplioris, minus fatigat quam durum aridumque compendium. neque munquam tanta fuerit cura brevitatis, ut no
Abbreviated transcription (Latin):
pni cõrtariã sũt oĩa trib filiis qͥ
in morte̾ prĩs cõiurant. sortiti noc¬
re singisa ꝑ ordinẽ cũ ferro cubicu¬
lũ intrau̾uĩt pre dormiẽte cũ occide̾
en nemo potuisset excitato oĩa iu¬
dicariit. si trĩ pr̃ qui diuisir prĩmo¬
mũ et reos panicidii defendit sic
agat ꝙ cã cont᷑ legẽ iussicit parri¬
uit atq eciã lib̾is suis adẽ ordinẽ
rti narrare quide nicħ ne cesse ẽ cũ

Expanded text:
ni. contraria sunt omnia tribus filiis, qui in mortem patris coniurarant: sortiti nocte singuli per ordinem cum ferro cubiculum intrarunt patre dormiente; cum occidere eum nemo potuisset, excitato omnia indicarunt. si tamen pater, qui divisit patrimonium et reos parricidii defendit, sic agat: quod contra legem sufficit, parrivivit atque etiam liberis suis adest. ordinem rei narrare quid nece
Abbreviated transcription (Latin):
narratõe dicamꝰ si cui p̾cipiẽd̾
ẽ is eq̃ frustra docet᷑ eciã si quidã
scͥptores arciũ ħ quo tãꝙͣ oc¬
cultũ et ase prudẽt erutũ tradũt.
hiis tͥb narrãdi nirtutib adici¬
u̾t quidã magnificẽtiã ꝙͣ aa e¬
ĩ os̾ cãs cadit. nã quid in pleris¬
q iudiciis priuatis decreta cre¬
dita locato et cõducto interdic¬
tis hr̃e loci põt supͣ modũ se tol¬
proximo exẽplo milomano pa¬
tet. et memiñmiꝰ multas esse
cãs in quib cõfitẽdũ excusã dñ
sb̾mittẽdũ sit ꝙ exponimꝰ quib

Expanded text:
narratione dicamus, si cui praecipiendum narratione dicamus, si cui praecipiendum est, is reliqua frustra docetur, etiamsi quidam scriptores artium hoc quoque tanquam occultum et a se prudenter erutum tradunt. his tribus narrandi virtutibus adiiciunt quidam magnificentiam, quam causas cadit nam quid in plerisque iudiciis privatis, de certa credita, locato et conducto, interdictis habere loci potest supra modum se tolproximo exemplo Miloniano patet. et meminerimus multas esse causas, in quibus confitendum, excusandum, summittendum sit quod exponimus; quibus
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾abimꝰ alñ si desticuti fu̾imꝰ
hiis eciã fatebim ͭ uix ẽẽ credi¬
bile. sec uͣm et ħ maiꝰ hñdũ sce¬
lus nescire nos quõ fc̃m sit aut
quã rẽ rati s probaturos optĩe
u̾o p̾paratiões erũt q̃ latuerit᷑
ut a citerone. sũt quidẽ utilissi¬
ma p̾dicta oĩa ꝑ que milomi
clodius nõ clodio milo insia¬
tus eẽ uideatur. plurimũ tñ
facit illa calidissĩa sĩplicitatis
imitatio milo autẽ cũ ĩ sena¬
tu fuisset eo die quo ad senatũ
ẽdimissus domũ uei̾t calceos
⁊ uestimẽta mutauit. paulisꝑ
dũ seuxor ut fit cõparat cõmo¬
ratꝰ ẽ ꝙͣ nichil festinato ncħ̾
p̾parato fecisse uidetur milo
ꝙ nõ solũ reb ip̃is uireloquẽ¬
tissimus quib moras etlẽtũ
profectioĩs ordinẽ ducit. set
uͣbis eciã uulgarib et cotidia¬
‸ nis et arre occulta cõsecutꝰ ẽ q̃
si ałr dicta eẽnt strepitu ip̃ in
sũt q̃ credibilẽ faciãt expõm.nã¬
ne cõtraria aut repugnãtia in

Expanded text:
ando , si destituti fuerimus his, etiam fatebimur vix esse credibile, sed verum et hoc maius habendum scelus; nescire nos quomodo factum sit aut quare, mirari sed probaturos. optimae vero praeparationes erunt quae latuerint, it a Cicerone sunt quidem utilissime praedicta omnia, per quae Miloni Clodius non Clodio Milo insidiatus esse videatur; plurimum tamen facit illa callidissima simplicitatis imitatio: Milo autem, cum in senate fuisset eo die,  quoad senatus est dimissus, domum venit, calceos et vestimenta mutauit, paulisper, dum se uxor, ut fit, comparat, commoratus est. quam nihil festinato, nihil praeparato fecisse videtur Milo! quod non solum rebus ipsis vir eloquentissimus, quibus moras et lentum profectionis ordinem ducit, sed erbis etiam vulgaribus et cotidianis et arte occulta consecutus est; quae si aliter dicta essent, strepitu ipso iudsunt quae credibilem faciant expo contraria aut sibi repugnantia in
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ cõstabit adñsa sint. In scola ⁊
ne color exͣ themata querat᷑. u¬
trobiq autẽ orator meminisse
debebit actõe tota quid finx̾it.
qm̃ solẽt excidẽ que falsa sint
dacẽ memorẽ eẽ oportere. Scia¬
mus autẽ si denr̃o fcõ querat᷑
uũ nobis aliquẽ eẽ dicendũ
si de alieno mittẽ ĩ plurimas sus¬
pitiões litẽ ẽ tñ quibdã scolasti¬
cis cõtrou̾siis ĩ quib poĩt᷑ ãliꝙͣ¬

Expanded text:
e constabit, adversa sint; in schola etiam, ne color extra themata quaeratur. utrobique autem orator meminisse debebit actione tota, quid finxerit, quoniam solent excidere quae falsa sunt, dacem memorem esse oportere. sciamus autem, si de nostro facto quaeratur, unum nobis aliquid esse dicendum; si de alieno, mittere in plura suspiciones licere. est tamen quibusdam scholasticis controversiis, in quibus ponitur ali
Abbreviated transcription (Latin):
ceptoꝵ ꝯͣ rõm cãe trahi.narrati¬
onẽ iõãte probões pon̾e ẽ ĩiri¬
tutũ ne iudex qua de req̾rat᷑
ignoret. Cur igr̾ ignoret si fi¬
gula ꝓbãda aut refelsenda ert̃
nõ singule iã narrẽtur me cer¬
te quãtatũq nr̃is expimẽtis
hñda ẽ fides fecisse s in foro qͦ¬
ciẽs ipã desiderabar neilitas
probantib et eruditis et hiis
qui iudicabat scio. et ꝙ nõ ar¬
rogãt̾ dix̾im qua sũt płimi qui¬
b cũ ei qui me refellẽ possint. si
mẽciar fere ponẽde a me cãe ofti¬
ut rerũ ordinẽ sequamur. qdã
u̾o eciã turꝑit̾ cõuertũt᷑ ut sipe¬
ꝑisse narres deinde cõcepisse ap¬
tũ testamẽtũ dem̃ signatũ. ⁊ quib
si id ꝙ postius ẽ dix̾is de pͥorem
ce̾ optimũ. sũt qͥdã et false expo¬

Expanded text:
contra rationem causae trahi. narrationem ideo ante probationes ponere est institutum, ne iudex, qua de re quaeratur, ignoret. cur igitur, si singula probanda aut refellenda erunt, non singula etiam narrentur? me certe, quantacunque nostris experimentis habenda est fides, fecisse hoc in foro, quotiens ita desiderabat utilitas, probantibus et eruditis et iis, qui iudicabant, scio; et quod non arroganter dixerim, quia sunt plurimi, quibuscum egi, qui me refellere possint, si mentiar fere ponendae a me causae offiut rerum ordinem sequamur. quaedam vero etiam turpiter convertuntur, ut si peperisse narres, deinde concepisse; apertum testamentum, deinde signatum; in quibus si id, quod posterius est, dixeris, de priore tacere opti
Abbreviated transcription (Latin):
ditio ca̾ꝵ nͥ forte tulliꝰ ĩ oroe pł¬
cherrima quã ꝓ milone scͥptã
reliquit male distulisse narra¬
tionẽ uidẽt᷑ trib p̾positis qͥonib
aut profuisset exponẽ quõ ĩsi¬
dias miloni fecisset clodius si
rerũ qr se hoiem ocrisũ fatet᷑
defẽdi oĩo fas nõ fuisset autsi
iã p̾iudicio senatꝰ dãpnatꝰ eẽt
milo aut si cii. põpeius qui pp̃¬

Expanded text:
isi forte M. Tullius in oratione pulcherrima, quam pro Milone scriptam reliquit, male distulisse narrationem videtur tribus praepositis quaestionibus; aut profuisset exponere, quomodo insidias Miloni fecisset Clodius, si reum, qui a se hominem occisum fateretur, defendi omnino fas non fuisset, aut si iam praeiudicio senatus damnatus esset Milo, aut si Cn. Pompeius, qui pr
Abbreviated transcription (Latin):
hi põt de pectatis suis mollius loqua¬
tur. Quedã eĩ quasi nõ narrãtis
mitigabimus nõ quidẽ ut adnͣsa¬
rius dicit cõsiliũ furti ĩ tẽplo actulit
nec dincaptauit eius tei tẽpꝰ de
octisione et absẽtia custodii cor¬
ruptus et pecuia ꝗͥ mininiiais

Expanded text:
i nostri de peccatis suis mollius loquantur. quaedam enim quasi non narrantes mitigabimus: Non quidem, ut adversarius dicit, consilium furti in templum attulit nec diu captavit eius rei tempus; sed occasione et absentia custodum corruptus et pecunia, quae nimium
Abbreviated transcription (Latin):
diet expõitĩoes breui ĩt̾ fatõne
distingu̾e. audistis q̃ ãte acta
sũt accipite nẽ q̃ ĩ secũt᷑ reficie¬
tur eĩ iudex pͥoꝵ fine et se ue¬
lut ad nouũ rursus initiũ pre¬
parabit. si tñadhibitis quo
hiis artib ĩ lõgũ exierit ordore¬
rũ erit nõ mutilis in excrema
ꝑte cõmotio ꝙ cicero eciã ĩ bre¬
ui narratiõe facit ad huc cesar
.q. ligatiꝰ cĩ culpa caret domo est
egressus nõ modo nullũ ad bellũ
s ne ad minimã quid̾ belli suspi¬
tionẽ ot cetera. Credibilis d̃ er ͭ
natratio añ oĩa si pͥꝰ cõsulueri¬
mus nr̃m aĩmũ ne quid nature
dicamꝰ aduͣsũ dem̃ si cãs ac rões

Expanded text:
expositiones brevi interfatione distinguere: audistis quae ante acta sunt, accipite nunc quae insequuntur. reficietur enim iudex priorum fine et se velut ad novum rursus initium praeparabit. si tamen adhibitis quoque his artibus in longum exierit ordo rerum, erit non inutilis in extrema parte commonitio; quod Cicero etiam in brevi narratione fecit: adhuc , Caesarculpa caret; domo est egressus non modo nullum ad bellum sed ne ad minimum i quidem belli suspicionem et cetera. credibilis autem erit narratio ante omnia, si prius consuluerimus nostrum animum, ne quid naturae dicamus adversum, deinde si causas ac rationes
Abbreviated transcription (Latin):
mã crimĩs de q iudiciũ ẽ ꝯtinẽt¬
Dein̾ fateat᷑ ĩpẽ prorabinopos¬
tumonarrasse ciceronẽ atq il
le negauit puenisse ad rabiriũ
exposuit. ego antẽ magnos alio¬
quin secutus auctores duas eẽ
ĩ iudiciis nanitionũ spẽs. existi¬
tinẽtiũ expõitĩoe. Nõ occidi hoĩ¬
nẽ nulla rõ ẽ cõuenit s erit al iqͣ
et int̾im eciã lõga certa argumẽ¬
ta eius crimis deanreacta uita
de ca̾is pp̃ quas innocẽs ĩ piculũ
deducatur aliis quib ĩcredibile
id ꝙ obicitur fiat.neq eĩ actãtor
tm̃ ħ dicit occidisti s quib id ꝓ¬
bet narrat ut ĩ tragediis. cũ teu¬
cerulixẽ reũ facit aiacis ocrisi di¬
cẽs inuẽtũ eñ ĩ solitudĩe iuxta
exaĩe corpꝰ nimici cũ gladio cru¬
ẽto nõ id mõulixes respõd ñ eẽ
a se id facimus ad missũ s sͥ nlłas
cũ aiace inimicitias fuisse de lan¬
de ĩt̾ ipõs. cerratũ dem̃ s̃iũgit qͦ¬

Expanded text:
mam criminis de quo iudicium est contineatdeinde fatetur ipse pro Rabirio Postumo narrasse Ciceronem; atque ille et negavit pervenisse ad Rabirium exposuit. ego autem magnos alioqui secutus auctores, duas esse in iudiciis narrationum species existitionem. Non occidi hominem, nulla narratio est; convenit; sed erit aliqua et interim etiam longa contra argumenta eius criminis de anteacta vita, de causis, propter quas innocens in periculum deducatur, aliis, quibus incredibile id quod obiicitur fiat. neque enim accusator tantum hoc dicit, occidisti; sed, quibus id probet narrat. ut in tragoediis, cum Teucer Vlixem reum facit Aiacis occisi dicens inventum eum in solitudine iuxta exanime corpus inimici cum gladio cruento, non id modo Ulixes respondet non esse a se id facinus admissum, sed sibi nullas cum Aiace inimicitias fuisse, de laude inter ips
Abbreviated transcription (Latin):
rei credibilis quał ĩ cõmediis
et iã et ĩ mĩmis aliqͣ eĩ n᷑alit᷑
secũt᷑ et coherẽt ut si bñ peio
ra narrauis iudex ipẽ ꝙ postea
sis narraturꝰ expectet. Ne illdꝰ
quidẽ fũit inutile semina q̃dã

Expanded text:
s etiam et in minis. aliqua enim naturaliter sequuntur et cohaerent ut, si priora bene narraveris, iudex ipse quod postea sis narraturus exspectet. ne illud quidem fuerit inutile, semina quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
scios quẽad̾m disposũ̾it ĩ sidias
probõis loco dicã. Quedã uͣo ex or¬
dine p̾mittẽda quał e ap̃cice¬
ronẽ moritur fulcimꝰ. multa eĩ
q̃sũt ĩre quia remota sũt acã p̾¬

Expanded text:
m disposuerit insidias, probationis loco dicam. quaedam vero ex ordine praetermittenda, quale est apud Ciceronem: moritur Fulcinius; multa enim, quae sunt in re, quia remota sunt a
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ne bona nr̃a ꝑmixtis masisͣ
inquinẽtur. Illa quor denapra¬
cione p̾ripi lolẽt nequa ex ea
fiar excursio ne adũt r ꝯ in¬
mus ne argumenteur. adiu¬
u̾t quidã eciã ne uram aftec¬
tib ⁊ uoy pleraq sũt frequẽ¬

Expanded text:
 ne bona nostra permixtis malis inquinentur. illa quoque de narratione praecipi solent, ne qua ex ea fiat excursio, ne avertatur a iumus, ne argumentemur; adiiciunt quidam etiam, ne utamur adfectibus; quorum pleraque sunt frequen
Abbreviated transcription (Latin):
imus rẽ expon̾e mĩ ad iuditẽ
imus cũ eciam si recid̾imꝰ oĩa
quib sublatis neq cognitiõi
quicꝙ̃ nec utilitati detrahat᷑
solet eĩ q̃dã eẽ parciũ breuitas
q̃ lõgã cñ efficit sũmã ĩ portũ
ueni nauẽ prospexi. quãtiue¬
heret ĩ t̾rogaui de p̾cio cõuenit
Cõscẽdi sublate sũt ãchore. sol¬
uimꝰ orã ꝓfeiti sumꝰ nicħ horũ¬
‸ dici cel̾ius põt. ser sufficit dre e
portu nauigaui et quociẽs exitꝰ
rei satis oñdit pͥora debemꝰ ħ eẽ
cõtẽti quo reliqua intelligũt
quar̾ cũ dr̃e liceat ẽ mͥ filiꝰ iuue¬
nis oĩa illa suꝑuatua cupidꝰ ego
lib̾oꝵ uxorẽ duxi. Idõq grecor
aliqui aliud cutũcisã expõitio
putau̾ũt ꝙ illa suꝑuacuis care¬
ret hec posset aliquid ex neces¬
sariis desid̾are. Ros a̾ breuitatõ
dicatur ꝙͣ oporteat. Nã iterari¬
ones quid ⁊ saytoaotiac er

Expanded text:
imus rem exponere, unde ad iudicem rimus; tum etiam,si reciderimus omnia, quibus sublatis neque cognitioni quidquam neque utilitati detrahatur. solet enim quaedam esse partium brevitas, quae longam tamen efficit summam. In portum veni, navem prospexi, quanti veheret interrogavi, de pretio convenit, conscendi, sublatae sunt ancorae, solvimus oram, profecti sumus. nihil horum dici celerius potest, sed sufficit dicere e portu navigavi. et quotiens exitus rei satis ostendit priora, debemus hoc esse contenti, quo reliqua intelliguntur. Quare , cum dicere liceat, est mihi filius iuvenis, omnia illa supervacua: cupidus ego liberorum uxorem daliqui aliud circumcisam expositionem, putaverunt, quod illa supervacuis careret, haec posset aliquid ex necessariis desiderare. nos autem brevitatem dicatur quam oporteat. nam iterationes q