comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut uideat᷑ optimã cãm optime egisse. Illd̾ cc̃tum erit. nciem pesꝰ
Nec illo fastidio la borabit orator nõ agẽdi c̃as minores tãꝗͣ in¬
fia cũ sint: aut detractura sit opioi minꝰ libetalis mat̾ia. Nã e
suscipiẽdi rõ iustissima ẽ ꝓffm: & optãdũ ẽ: ut amici ꝗͣ mini-¬
mas lites hẽant: & abũde dixit bñ: ꝗ rei satisfecit. At ꝗdã q̃¬
si forte susceꝑint negocia paulũ ad dñdũ tenuiora: extrĩsee ad¬
atq clament᷑ : dũ dtꝰ. Qđ ego adeo lõge puto ab oratore ꝑftõ ut
eũ ne uera ꝗdẽ obiesturũ nͥ id cã exigit : credã. Ea ẽ .n. pr¬
sus canina: ut ait appius eloq̃ntia cogñiturã maledicẽdi
re: Q faciẽtib ẽ male audẽdi prȩsum̃da patĩa e. Nã e
litigator luit. S hȩc minom st illo ip̃o uitio dũ : quo male¬
dicus a malefico nõ distat: nͥ octasiõe : Turpis uoluptas & inhu¬
mana & nulli audiẽtiũ bono grata. Alitigatorib ꝗđ freqãter

Expanded text:
ut videatur optimam causam optime egisse. illud certum erit neminem peiusam sit quod placet. nec illo fastidio laborabit orator non agendi causas minores, tanquam infra eum sint aut detractura sit opinioni minus liberalis materia. nam et suscipiendi ratio iustissima est officium, et optandum etiam ut amici quam minimas lites habeant; et abunde dixit bene, quisquis rei satisfecit. at quidam, etiamsi forte susceperunt negotia paulo ad dicendum tenuiora, extrinsecus adaturque clamorem dum dicitur. quod ego adeo longe puto ab oratore perfecto, ut eum ne vera quidem obiecturum, nisi id causa exigit, credam. ea est enim prorsus canina, ut ait Appius, eloquentia, cognituram male dicendi subire; quod facientibus etiam male audiendi praesumenda patientia est. nam et litigator luit. sed haec minora sunt ipso illo vitio animi, quod maledicus a malefico non distat nisi occasione. turpis voluptas et inhumana et nulli audientium bona gratia a litigatoribus quidem frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
ut nõ paucoꝵ adm̃o añoꝵ ĩtentiõe discãt᷑. Lõgã .n. facit oꝑa
qđ repugnamꝰ. Breuis ẽ institutio uitȩ honeste: betiteq: si
credas Natura.n.nos ad m̃tem optimã genuit: adẽoq di¬
scere meliora uolẽtib ꝓmptũ ẽ: ut ut̃ intũeti miꝵ sit illa
magis malos ẽẽ tã multos. Nã ut aqua pistib : ut sicta
terrenis cireĩcfusus nob spũs uolucbus ꝯuenit: ita cẽte faci¬

Expanded text:
entione discantur. longam enim facit operam quod repugnamus; brevis est institution vitae honestae beataeque, si credas. natura enim nos ad mentem optimam genuit, adeoque discere meliora uolentibus promptum est, ut vere intuenti mirum sit illud magis malos esse tam multos. nam ut aqua piscibus, ut sicca terrenis, circumfusus nobis spiritus volucribus convenit, ita certe faci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ẽ strictior mlto Demosthenis. Neq .n. affcus oĩo mouẽdi
cua ẽẽ ap̃ tales aristoteles existime. Nõ .n ttaheatur
iis illi sapiẽtes ꝓe e sigficãter rẽ indicart. ꝓbatiõe colli-¬¬
gere satis ẽ. Cũ uõ iudex det : aut ropłus: aut ex popło :
cũ dicimꝰ : e cũ scribimꝰ: ut doceamꝰ: qũã dͥ ⁊ oporteat. An
De mosthenes male sic egiss&e : uł son scripsit : aut cit nõ
aut eos prȩstãtsimosoratores: alio ꝗ scriptis cognosci¬
mus: Melius egerũt ig̃ an peius Nã si peius sic opor¬
tuit dici: ut scripferũt: Si meliꝰ: sic oportiut scribi: ut
ex eo: qł ponut dici recidet. Editio hẽbit oĩa. Quȩ ãt ẜm

Expanded text:
 est strictior multo, Demosthenis. neque enim adfectus omnino movendi supervacua esse apud tales Aristoteles existimet; non enim trahentur his illi sapientes; proprie et significanter rem indicare, probationes colligere satis est. cum vero iudex detur aut populus aut ex populo, nt, si modo ideo scribimus, ut doceamus quomodo dici oporteat. An Demosthenes male sic egisset, ut scripsit, aut Cicero? aut eos praestantissimos oratores alia re quam scriptis cognoscimus? melius egerunt igitur an peius? nam si peius, sic potius oportuit dici, ut scripserunt; si melius, sic potius oportuit scribi, ut ex eo, quod oportuit dici, recidetur; editio habebit omnia. quae tam
Abbreviated transcription (Latin):
itinẽ. aut cũ alio aliquo nocituro ꝑmixta sR: ã nimia sR.
& fiem hͨ ip̃o detractura: ꝙ nõ hñt modu. Deniq linũ ruptum
aut turbata cera a sñ agitore signa freq̃ñter ĩ uenies quȩ
ni domi exusseris: ĩ foro sopinata &cipiqẽ : plusq nocebũt Ie¬
stituta: q̃ nõ ꝓmissa nociussẽ. Multa q̃ q̃ litigator nł ad

Expanded text:
ntinent aut cum alio aliquo nocituro permixta sunt aut nimia sunt et fidem hoc ipso detractura quod non habent modum. denique linum ruptum aut turbatam ceram aut sine agnitore signa frequenter invenies; quae, nisi domi excusseris, in foro inopinata decipient, plusque nocebunt destituta q
Abbreviated transcription (Latin):
ut m̃daciũ dicat: & ꝗd nõ nũꝗͣ leuiorib cãis : ut ĩ puens egͦ¬
tũtib utilieatis eoꝵ grã młta fingimꝰ: młta nõ fcũri ꝓmitti¬
mus: ne dũ si ab hõie octidendo gnissator au̾tendus sit : aut
hostis ꝓ salute pr̃ig fallẽdus : ut hoc : qđ alias ÷̃ ẜius qͦ. rep̃hẽ¬
dẽdũ est: sit alias ĩ ip̃o sapiẽte laudãdũ. Io si cõstiterit : mlta
iã uideo posse euenire: ꝑꝑ quę orator bñ suscipiat tale cẽ
genus : quale remota rõe honesta nõ recepissȩ. Nec h dico ꝗa

Expanded text:
uam levioribus causis, ut in pueris aegrotantibus utilitatis eorum gratia multa fingimus, multa non facturi promittimus; nedum si ab homine occidendo grassator avertendus sit aut hostis pro salute patriae fallendus; ut hoc, quod alias in servis quoque reprehendendum est, sit alias in ipso sapiente laudandum. id si constiterit, multa iam video posse evenire, propter quae orator bene suscipiat tale causae genus, quale remota ratione honesta non recepisset. nec hoc dico quia
Abbreviated transcription (Latin):
pereat ipa ꝯfusiõe. Nã qͦminꝰ adiuuat ẜmo reu ĩ uẽtione
pugnandũ ẽ. Sensus sblimes uariq: eruantur. ꝑ mouẽdi oẽs
affectus erũt. Or̃o tr̃aslationũ nitore illuminãda. Nõ pos¬
sumꝰ eẽ tã graciles : simus fortiores Subnilitate uincimur:
ualeamus pondere. propetas penes illos ẽ : certiore copia
da sunt. Illis facilis ꝑ quel uada actessus. Ego aliꝗd nõ
młto tñ altius : in quo mea cimba nõsidat ĩ ueniã. Neq
n si teniuora hec: ac pressiora grȩti melius ĩ eo : quõ
uincimur solo : & iõ in comeediis nõ ꝯtẽdimꝰ prorsus : tñ
omutẽda ꝑs heg orõis. s exigẽda ut optime possumꝰ. possu.¬
ip̃is nõ hemus : extrinsetus ꝯdiẽda ẽ: An nõ ĩ pͥuanis &
Tulliꝰ Nõ in .mi. calidio in signis hȩx uimꝰ: Nõ scipio lȩliꝰ
cato ĩ loq̃ndo uelut attici romanoꝵ fuerũt : Cui por¬
ro nõ satis c̃: quo nł ec̃ meliꝰ pt̃. Nohuc ꝗdã nłła esse

Expanded text:
one pugnandum est. sensus sublimes variique eruantur. permovendi omnes adfectus erunt, oratio translationum nitore illuminanda. non possumus esse tam graciles: simus fortiores. subtilitate vincimur: valeamus pondere. proprietas penes illos est certior: copia im sequenda sunt. illis facilis per quaelibet vada accessus; ego aliquid, non multo tamen, altius, in quo mea cumba non sidat, inveniam. neque enim, si tenuiora haec ac pressiora Graeci melius, in eoque vincimur solo et ideo in comoediis non contendimus, prorsus tamen omittenda pars haec orationis, sed exigenda ut optime possumus; possuipsis non habemus, extrinsecus condienda est. An non in privatis et Tullius? non in M. Calidio insignis haec virtus? non Scipio, Laelius, Cato in eloquendo uelut Attici Romanorum fuerunt? cui porro non satis est, quo nihil esse melius potest? adhuc quidam nullam esse
Abbreviated transcription (Latin):
huĩt : tñ q̃ defuisse ei siue ipiꝰ nã siue lege ciuitatis iudẽtur
adieterit ut affectus ꝯcitatius moueat : audiam dñtem:
noĩe scntiãt. credãtq attice dr̃e ẽẽ optime dr̃e. Atq ĩ hac

Expanded text:
habuit, tamen quae defuisse ei, sive ipsius natura, sive lege civitatis videntur, habuit, tamen quae defuisse ei, sive ipsius natura, sive lege civitatis videntur, adiecerit, ut affe cuts concitatos moveat: audiam dicentem; nominc sentiant, credantque Attice dicere, esse optime dicere. 3. Est
Abbreviated transcription (Latin):
miles differẽtes dixeris specie. Qͥd ille: cuiꝰ mõ fecim m̃tiõe:
Esthines : nõne his latior & auiẽtior e excelsior : Qodeniq:
de mosthenes non cunctos illos tenues q ciͣcũspectos sblimitare /¬
ui impetu / cultu ꝯpõitiõs suꝑauit. Nõ insurgit locis: Nõ figu-¬
ris gauas : nõ tr̃aslatiõib nite̾: Nõ orõe ficta dat tacẽtib uocẽ.
Nõ illud iusiuradũ ꝑ cesos in Marathone: & ac Salamine ꝓpugͣ
dũ. Qd pendea similc ne credimꝰ lysiate gͣcilitati : Qũe fulmi¬
nib  cylesti fragori cõparãt comici: dũ illi ꝯuiciãt᷑. Qd ẽ igͣ
pute : ibi demũ thymum redolert dicant: Quos ego existi¬
mo : si quod iniis finib uberius inuenenit solũ femilorẽ ue
dut &a hanc eius terit fidem Menãder eludit Itaq si
ꝗs nc̃ ad eas demosthenis uirtutes quas ille sũmus orator¬

Expanded text:
miles, differentes dixeris specie. quid ille, cuius modo fecimus mentionem, miles, differentes dixeris specie. quid ille, cuius modo fecimus mentionem, Aeschines? nonne his latior et audentior et excelsior? quid denique Demosthenes? non cunctos illos tenues et circumspectos vi, sublimitate, impetu, cultu, conpositione superavit? non insurgit locis? non figuris gaudet? non translationibus nitet? non oratione ficta dat tacentibus vocem? non illud iusiurandum per caesos in Marathone ac Salamine propugdum? quid Periclea? similemne credemus Lysiacae gracilitati, quem fulminibus et caelesti fragori comparant comici, dum illi conviciantur? quid esputent, ibi demum thymum redolere dicant? quos ego existimo, si quod in iis finibus uberius invenerint solum fertilioremve dat, quia hanc eius terrae fidem Menander eludit. ita nunc, si quis ad eas Demosthenis virtutes, quas ille su
Abbreviated transcription (Latin):
trãq degenerãt: saporẽ illũ atticũ ꝑegͥno miscuert. Lẽt gͥ ꝗdã ac¬
remissi: nõ sñ pondere tñ q̃ neq fontib parisi n tõrentib tur¬
bidis: s lenib stagnis siłes hñtur. Nemo ig dubitauit longe
ios: e sigͥficãtes: & qͣdam eloq̃ntiȩ frugalitate ꝯtẽtos: ac sẽꝑ
manũ mita palliũ ꝯtinẽtes. Nã ꝗs erit hic atticꝰ: Sit hysias
hc̃ .n. amplestim̃ amatores istius nõis mou. Nõ gͣiã usqad
coctũ & antociẽ remutẽt᷑. Int̾rogare tñ uelim anssocrates
attice dix̾it. Nihilai tã ẽ lysie diu̾sũ. Negabũt: At eiꝰ scho¬
la pͥncipes oratoꝵ dedit. Quȩrat᷑ similiꝰ aliꝗd. Hyꝑides atticus
Cente plus ĩ dulsit uoluptati. Traseo płimos lycurgũ Aristogito¬
na & his pͥores Iseu / Antiphõte: qͦs ut hoĩes int̾ se gne si=¬

Expanded text:
terraque degenerant saporem illum Atticum peregrino miscuerunt. lenti terraque degenerant saporem illum Atticum peregrino miscuerunt. lenti missi, non sine pondere tamen: neque fontibus puris, neque torrentibus turbidis, sed lenibus stagnis similes habentur. Nemo igitur dubitaverit longe idos et significantes, sed quadam eloquen tiae frugalitate contentos ac semper manum intra pallium continentes. nam quis erit hic Atticus? sit Lysias; hunc enim amplectuntur amatores istius nominis modum. non igitur iam usque ad Coccum et Andocidem remittemur. interrogare tamen velim, an Isocrates Attice dixerit. nihil enim tam est Lysiae diversum. negabunt . At eius schola principes oratorum dedit. quaeratur similius aliquid. Hyperides Atticus? certe , at plus indulsit voluptati. transeo plurimos, Lycurgum, Aristogitona et his priores Isaeum, Antiphonta; quos ut homines inter se genere si
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ ꝑa clariorẽ uĩ eloq̃ntiȩ uelut sole terre nõ posstꝰ. ũbra magni
nõis deluescũt. Eib ꝗa młta e pl̃ib locis Citꝰ ip̃e r̃ndit tutior mͥ
de hͨ disserẽdi breuitas erit. ꝑ ãnqua illa qđ diuuisio ĩ tꝰ atticos
at dsianos fuit. eũ hi pressi e ĩ tegri ꝯͣ inflati illi: ⁊ ĩ anes
heret. In his nł suꝑfluere. ilis iudicũ mat̃ ac mõus acct¬
Qu ꝗdã qͦrt & Santra ẽ: hoc putãt actibisse: ꝙ paulatim ẜmone
enũtiare: ac deiñ in eo ꝑseuerarit. Mihi ãt orõis dr̃iam̃ fetisse¬
inane: a redundans ferebãt. Asiana gẽs tumidior alioꝗl atq
iudebãt: adietert̃ genꝰ ⁊ hodiũ : qd uelut mediũ ẽẽ: ac uelut et
utroq mixtã uolũt. Neq .n. aetice pressi in asiane st abũdantes
ut aliꝗd hr̃e uideãt᷑ gẽtis: aliꝗd auctoris. Eschines .n. ꝗ ht̃ exilio
delegerat locũ intulit eo studia athȩnaꝵ : q̃ uelut sata q̃dã cȩlo

Expanded text:
quia clariorem vim eloquentiae velut solem ferre non possunt, umbra magni nominis delitescunt. quibus quia multa et pluribus locis Cicero ipse respondit, tutior mihi de hoc disserendi brevitas erit. et antiqua quidem illa divisio inter Atticos atque Asianos fuit, cum hi pressi et integri, contra inflati illi et inanes haberentur, in his nihil superflueret, illis iudicium maxime ac modus quorum et Santra est, hoc putant accidisse, quod, paulatim sermone enuntiare ac deinde in eo perseverarint. mihi autem orationis differeinane aut redundans ferebant, Asiana gens tumidior alioqui atque ebant, adiecerunt genus Rhodium, quod veluti medium esse atque ex utroque mistum volunt. Neque enim Attice pressi, neque Asiane suntabundantes; ut aliquid habere videantur gentis. aliquid auctoris. Aeschines enim, qui hunc exilio delegerat locum, intulit eo studia Athenarum, quae velt sata quaedam caelo
Abbreviated transcription (Latin):
ñł minꝰ ẽ: aliꝗd meliꝰ adiecerit : nõ erit hac calũnia re
mouent: in płimas aium dudientis spẽs impellere: ute¬
tur iis qͦ adiutoriis : quģ st ab eadem nobis ꝯcessa nã Nã
e laceitos excitanõe ꝯstringe᷑ e augere uires & colorem
trahẽ nale ẽ. Ideoq ĩ õib gẽtib alius alio facũdur het᷑ e
loq̃ndo dulcis magis. Qđ si nõ euenire : om̃s pares esse :¬

Expanded text:
 minus est, aliquid melius adiecerit, non erit hac calumnia repmovere, in plurimas animum audientis species impellere, utetur his quoque adiutoriis, quae sunt ab eadem nobis concessa natura. nam et lacertos exercitatione constringere et augere vires et colorem trahere naturale est. ideoque in omnibus gentibus alius alio facundior habetur et eloquendo dulcis magis quod si non eveniret, omnes pares esse
Abbreviated transcription (Latin):
madẽ Rursus alios ad cõponẽdũ õprinas: astionib idoneos
nõ fuisse:ut Isocratẽ : prerea ĩ agẽdo plus i pctũ plȩnĩq e
petiras uł paulo licẽtius uoluptates : cõmouẽdos .n. ẽt ⁊ do¬
tersũm. ac limatũ  ad legem ac regulã ꝯpõitũm ẽẽ opente¬
re: ꝗa ueniar ĩ manꝰ doctoꝵ e iudices anis heat artifices
Qin illi subtiles : ut siłes e młtos ꝑsua serũt magrs ntipa¬
hi unũ ac idem uidr bñ dr̃e: ac bñ scribe᷑: n aliud ẽt̃ or̃o
scripta: ꝗͣ momentum actiõis hĩtȩ Itaq nłłas nõ ut opinor:

Expanded text:
maden; rursus alios ad componendum optimos actionibus idoneos non fuisse, ut Isocraten; praeterea in agendo plus impetus plerumque et petitas vel paulo licentius voluptates, commovendos enim esse duur, id tersum ac limatum et ad legem ac regulam conpositum esse oportere, quia veniat in manus doctorum et iudices artis habeat artifices. quin illi subtiles ut sibimet ac multis persuaserunt magistri παράδhi unum atque idem videtur bene dicere ac bene scribere, neque aliud esse oratio scripta quam monumentum actionis habitae. itaque nullas non, ut opinor,
Abbreviated transcription (Latin):
etut q̃: grauiorẽ dr̃ refugisse : nł ausus ultra lenes genas
tñ diis ꝗͣ hõib efficiendis melior artifex credit᷑. In
aut olympiũ in elide iouẽ fccissꝗ. Cuiꝰ pulchritudo adiecisse
aliꝗd &̃ receptȩ religioni uidr̃: ado maiestas oꝑis deũ ȩqua:¬
uit. Ad uenitatẽ lysippũ ac praxitelẽ actessisse optime af¬
firmãt. Nã Demetrius tãꝗ̃ mimꝰ ĩ ea repehendit᷑ E fuirsđt¬
tudinis ꝗͣ pulchritudinis amãtior In orõe uo si spẽs ĩ tueriue
lis totiẽ pene reꝑias ĩ genioꝵ qͦr cõpoꝵ formas S fuere
quȩdã gña dñdi ꝯdiciõe tprui hõridiora Alioꝑ magnã ia iũ in¬
genii p̃se ferẽtia. hic̃ st Leliiafricani. carones ẽ bracchiq
qsͦ tu lice polygnotos: uł colonas appelles alediã illã fomam
teneãt.L. Cmssus Q. Hortelius Tu dem̃ efflorestas nõ mlłru
ĩt se distãtiũ tp̃te oratoꝵ ĩ gẽs ꝓiẽm. Hic̃ iĩ cȩlaris Indolẽ cȩbi

Expanded text:
uoque graviorem dicitur refugisse nihil ausus ultra leves genas. en diis quam hominibus efficiendis melior artifex creditur in aut Olympium in Elide Iovem fecisset, cuius pulchritudo adiecisse aliquid etiam receptae religioni videtur; adeo maiestas operis deum aequavit. ad veritatem Lysippum ac Praxitelen accessisse optime adfirmant. nam Demetrius tanquam nimius in ea reprehenditur et fuit similitudinis quam pulchritudinis amantior. in oratione vero si species intuelis, totidem paene reperias ingeniorum quot corporum formas. sed fuere quaedam genera dicendi condicione temporum horridiora, alioqui magnam iam ingenii vim prae se ferentia. hinc sint Laelii, Africani, Catones etiam Gracchique, quos tu licet Polygnotos vel Callonas appelles. mediam illam formam teneant L. Crassus, Q. Hortensius. tum deinde efflorescat non multum inter se distantium tempore oratorum ingens proventus. Hic vim Caesaris, indolem Caelii,
Abbreviated transcription (Latin):
di iux hr̃e imitationis locu. Nãq ip̃is est statĩ sonus durior
quãdo q iucũdissimas ex grȩcis lr̃as nõ hemus uocalẽ alt̾u
alt̾am ꝯsonãte: ꝗb nullȩ ap̃ eos dulcius spirat : quas mu¬
tuari solemꝰ q̃ns illoꝵ nõib utim᷑. Qđ cũ ꝯtingit: nestio
quõ hilanor ꝓtinus remder or̃o : ut ĩ Zephyris ze¬

Expanded text:
di vix habere imitationis locum. namque est ipsis statim sonis durior, quando et iucundissimas ex Graecis litteras non habemus, vocalem alteram, alteram consonantem, quibus nullae apud eos dulcius spirant; quas mutuari solemus, quotiens illorum nominibus utimur. quod cum contingit, nescio quomodo hilarior protinus renidet oratio, ut in Zephy
Abbreviated transcription (Latin):
tũ siłitudine ipã minꝰ suaues hemus: ꝗa ultima syllaba n acuta
unq̃ et citat᷑: net flexa circũducitꝰ s ĩ grauẽ uł duas graues
cadit semꝑ. Itaq tãto ẽ ẜmo gregus latino iucũdior : ut ñ rĩ
poetȩ qñs dulce carmen eẽ uoluerũt illoꝵ id nõib eror¬
eas nec̃e sit tmãsferit : aut circuire. Et̃ in iis. quȩ denõiã¬
ta stꝰ suma pauꝑtas in eadem nos freq̃ntissime reuoluit. At illis

Expanded text:
tum similitudine ipsa, minus suaves habemus, quia ultima syllaba nec acuta unquam excitatur nec flexa circumducitur, sed in gravem vel duas graves cadit semper. itaque tanto est sermo Graecus Poetae quoties dulce carmen esse volu erunt, illorum id nominibus exoreas necesse sit transferie, aur circumire. etiam in iis, quae denominata sunt. summa paupertas in eadem nos frequentissime revoluit. At illis
Abbreviated transcription (Latin):
uocẽ. ꝗa deoꝵ at he roum effigies: quales ab eo tradite cȩ¬
tenꝰ tãꝗͣ ita nẽte sit sequũt᷑. floriut at cẽ philippũ ꝓ usq
ad succẽsores Alex pictura precipue s ex diu̾sis ũtutis sã
cuma ꝓrogenes rõe paphalus ac mclãtiꝰ facilitate ntiphilus
⁊ gr̃ã. quã ip̃e ĩ se max̃ iactat apelles ẽ prestãtissimꝰ. Euphrano¬
tẽ ad tamãdũ facit: ꝙ & cetis optimis stidis ĩtꝰ precipuos pigendi
fingẽdiq id̃ mitꝰ antfex fiut. Siłis ĩ statuis dr̃iã Nã dur¬
oras g tuscanicis ꝓxima Calon at egesias iã miꝰ frigda
Calinꝰ: Molliora adhuc supradc̃is Myrõ fecit. Diligẽtoyac de cot
in polycleto supͣ eģtos: cui ꝗ̃ ꝗ a plerisꝙ ebuit᷑ palma tñ ut¬

Expanded text:
vocent; quia Deorum atque heroum effigies, quales ab eo sunt tradirae, cevocent; quia Deorum atque heroum effigies, quales ab eo sunt tradirae, ceteri tamquam ita necesse sit sequuntur. Floruit autem circa Philippum et ad successorephilus, et gratia, quam in se ipse maxime iactat, Apelles est praestantissimus. Euphranorem admiran dum facit, quod et ceteris optimis studiis inter praecipuos, et pingendi fingendique idem mirus artifex fuit. Similes in statuis differentia. Nam duriora et Tuscanicis proxima Callon atque Aegesias. iam minus rigida Calamis, molliora adhuc supradictis Myron fecit. Diligentia et decor in Polycleto supra ceteros. Cui quan quam a pletisque tribuatu
Abbreviated transcription (Latin):
tors: sic ẽ amatores ht̃it. Arq ideo nõ dũ est ꝑstũs orator
Ae nescio an ars ulla: nõ solũ ꝗa aliud ĩ alio mig̃ emiine :
h ꝙ nõ una oĩb forma placuit ꝑtim ꝯdiciõe uł tprũ iuł loco¬
tis mõ gr̃a uisenda sit̃ : dari pictores fuisse dñr polygnotus
at aglaophon: qͦre simplex color tã sui studiosos ad huc ht̃ : ut illa
ꝓre ndia : ac uelut futurt s mox artis pͥmordia maximis: ꝗ post
eos extutr̃ pictorib p̃ferãt : ꝓͥo quodã ⁊̃ telligẽdi : ut mea op̃io
fert ãbitu. post ⁊ euxis: at parrasi nõ młtiq etate distãtet
carca pelopone̾sia ãbo tp̃ra. Nã cũ parrasio ꝓño socratis ãp̃ xe¬
nopholt̃ ĩuenit᷑ . plimũ arti abbiderũt. Eͦꝵ pͥor lũiu ũbraꝵq
plus m̃bris cõporis dedit : id ãpliꝰ at ãgustiꝰras atut etis
m̃ homeꝵ secutꝰ : cui ualidissima quȩq: forma gẽ ĩ femi¬
nis place. Ille uõ ita circũsepsit oĩa: ut eũ legũ latorem

Expanded text:
ctores, sic etiam amatores habent; atque ideo nondum est perfectus orator ac nescio an ars ulla, non solum quia aliud in alio magis eminet, sed quod non una omnibus forma placuit, partim condicione vel temporum vel locotis modo gratia visenda sunt, clari pictores fuisse dicuntur Polygnotus atque Aglaophon, quorum simplex color tam sui studiosos adhuc habet, ut illa prope rudia ac velut futurae mox artis primordia maximis, qui post eos exstiterunt, auctoribus praeferant, proprio quodam intelligendi, ut mea opinio est, ambitu. post Zeuxis atque Parrhasius non multum aetate distantes, circa Peloponnesia ambo tempora Nam cum Parrhasio sermo Socratis apud Xenophontem invenitur plurimum arti addiderunt. quorum prior luminum umbrarumque plus membris corporis dedit, id amplus atque augustius ratus Homerum secutus, cui validis. sima quae que forma etiam in feminis placet: ille vero ita circumscripsti omnia, ut eum legumlatorem
Abbreviated transcription (Latin):
lis e in sidiis e occuleis artib rem gere. Quȩ oĩa non
dũ fiũt : laudant᷑ sed cũ st̃a st̾. Uñ ẽt minꝰ cupidis op̃iois
plus fructus uenit. Nã cũ illa dñdi uitiosa iastatio ĩ ter
plausones suos aetonuit : n surgit uen uirtutis fortior
quo plus dñtib fidi minꝰq suspeciȩ aduocatoꝵ ĩsidig forẽ S
illa dissimulari: quȩ tũ erat. potuit. Nõ dũ .n. tm̃ dñdi lum actes

Expanded text:
lis et insidiis et occultis artibus rem geret. quae omnia non lis et insidiis et occultis artibus rem geret. quae omnia non dum fiunt laudantur, sed cum facta sunt; unde etiam cupidissimis opinionis plus fructus venit. nam cum illa dicendi vitiosa iactatio inter plausores suos detonuit, resurgit verae virtutis fortior quo plus dicentibus fidei minusque suspectae advocatorum insidiae forent. sed illa dissimulari, quae tum erat, potuit;
Abbreviated transcription (Latin):
dimꝰ argui locos eat : quos ut circũs pestart ĩ agẽdo iȩ anc¬
iptant singłos minime ꝯuenit: ꝑꝑ quas diximꝰ cas ita ra
tionis genꝰ colligi possit: sed ꝗ metuẽdi testes: quo sint
refelledi. Nã płimum refert ĩ udia reus an odioran cõ¬
tẽptu laborȩ. Qꝵ fere ꝑs pena suꝑiores ꝓxĩa pares tec¬
ĩ duas iudicis fiagatq apud se agi cãm : ꝙ qd ip̃m mouissi
de eal̃ re ꝓnictiaturũ : I potẽnssimũ ag̃ quecũq agitutr
existime : E sic eũ raro falle euẽtus: aut culpa iudicis enit.¬
attingã. Añ oĩa nenqd̃ plexisq actidit ab unilitatt cũ c̃t̃
p̃ntis cupido laudis abducat. Nã ut gerẽtib bella nõ sẽꝑ
asꝑi colles expugnãde ciuitates ꝗl prȩtisis impõit̃ȩ mõti¬
busi aut oꝑui mole difficiles : ita or̃o gaudebit ꝗł octasiõe
letius de currẽdi ex equo cõgressa cãpo totas uires popła¬
riter explicabit. At si iuris anfract aut eruedȩ ueri¬

Expanded text:
ut circumspectare in agendo et attentare singulos minime convenit, propter quas diximus causas, ita in tionis genus, colligi possit, sed qui metuendi testes, quomodo sint refellendi. nam plurimum refert, invidia reus an odio an contemptu laboret, quorum fere pars prima superiores, proxima pares, terinduat iudicis, fingatque apud se agi causam, et, quod ipsum movisset de eadem re pronuntiaturum, id potentissimum, apud quemcunque agetur, existimet. attingam. ante omnia ne, quod plerisque accidit, ab utilitate eum causae praesentis cupido laudis abducat. nam ut gerentibus bella non sempasperi colles, expugnandae civitates quamlibet praecisis impositae rupibus aut operum mole difficiles, ita oratio gaudebit quidem occasione laetius decurrendi et aequo congressa campo totas vires populariter explicabit; at si iuris anfractus aut eruendae veri
Abbreviated transcription (Latin):
tã ne aut magna nimiũ udear exigẽ : ꝗ eundem bo-¬
tot artib ĩ pueritia discendis moꝵt q. pręcepta q̃
sciam̃ iuris ciuilis: pretea : quȩ de eloq̃ntia trndeban¬
uelut pondus rei ꝑhorrescant. ac despent añ exꝑim̃¬
tum. Nãq pͥmũ renũtiene sidi: ꝗ̃ta sit humani ingenis
us: ꝗͣ potens efficiẽdi: quȩ uelit : cũ maria trãsire sice¬
rum cursus nũasqi cagnosce᷑ : mũdũ ip̃m pene dimeti¬
ri minores: & difficiliores artes potuerũt. Tũ cogitã :
ꝗͣtam rẽ petãt ꝗͣq nłłus sit hoc ꝓposito premio labor
recusandusi Qt si m̃te cõceꝑint: huic qͣ ꝑti facilius
accedẽ : ut ip̃m iter n ĩperuiũ : ni saltẽ durur

Expanded text:
tamen, ne aut magna nimium videar exigere, qui eundem vitot artibus ad pueritia discendis morum quoque praecepta et scientiam iris civilis praeter ea, quae de eloquentia tradebanvelut moram rei perhorrescant et desperent ante experimentum. qui primum renuntient sibi, quanta sit humani ingenii vis, quam potens efficiendi quae velit, cum maria transire, siderum cursus numerosque cognoscere, mundum ipsum paene dimetiri, minores, sed difficiliores artes potuerint. tum cogitent, quantam rem petant, quamque nullus sit hoc proposito praemio labor recusandus. quod si mente conceperint, huic quoque parti facilius accedent, ut ipsum iter neque impervium neque sal
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝗd. atq sõtilius e uehem̃ti remissius: at uehem̃tius
inuenitur: ut illud lene aut ascẽdit ad fortiora a tenu-¬
iora sb̾mittit᷑ : at sic ꝓpe ĩ nũabiles sp̃es reꝑiunt᷑ quȩ
utiq aliquo mom̃to int̾se differãt. Sicut quae uor
uẽtos gnalr totidem mũdi cardinibus accepimꝰ flre : cin
Cithara ꝗnq ꝯstituert̃ sonos płima deĩn uarietate cõplẽ

Expanded text:
aliquid, at que subtilius, et vehementi remissius atque vehementius invenitur. Utillud lene, aut ascendit ad fortiora, aut ad tenuiora submittitur, ac sic prope innumerabiles species reperiuntut, quae utique aliquo momento inter se differant: sicut quattuor ventos generaliter a totidem mundi cardinibus accepimus flare, cumcithara quinque constituerunt sonos, plurima deinde varietate comple
Abbreviated transcription (Latin):
or̃ois eiꝰ ẽ inimice p̃łib ĩ locis insequũt᷑. Concedamꝰ sa¬
ne q̃d minime nã patit᷑ reꝑtũ esse aliquẽ malũ uiꝵ sume
disectui : nło tñminus oratorẽ eũ negabo. Nã n õib ꝗ fu
erũt manu prompti. uiri fortis nomẽ ꝯcesserim: ꝗa sñ
uirtute ĩtelligi nõ pt̃ fortitudo. An ei : ꝗ ad dfende̾das caulas
aduocat᷑: nõ est opus fub : quã n cupiditas cõrũpat: nec
gr̃a au̾tat: net menꝰ frangat: sed ꝓditorẽ: tr̃asfugã : p̃ua¬
ricatorem donabimus oratoris illo sacro nõĩe : Q si mediocͥ¬
b ẽ patronis ꝯuenit hȩç :quȩ uulgo dr̃ bonitas: curnon
orator ille: ꝗ nõ dũ fuit s põt ẽẽ tã sit morib ꝗͣ chĩdi u̾tu¬

Expanded text:
orationis eius etiam inimice pluribus locis insequuntur. concedamus saorationis eius etiam inimice pluribus locis insequuntur. concedamus sane, quod minime natura patitur, repertum esse aliquem malum virum summe diser tum: nihilo tamen minus oratorem eum negabo. nam nec omnibus, qui fuerint manu prompti, viri fortis nomen concesserim, quia sine virtute intelligi non potest fortitudo. An ei, qui ad defendendas causas advocatur, non est opus fide, quam nec cupiditas corrumpat nec gratia avertat nec metus frangat; sed proditorem, transfugam, praevaricatorem donabimus oratoris illo sacro nomine? quodsi mediocribus etiam patronis convenit haec, quae vulgo dicitur, bonitas, cur non orator ille, qui nondum fuit, sed potest esse, tam sit moribus qu
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc abscissicrũ putẽ fuisse. Nã fere sic docti iuditauerũt płi¬
mũ ĩ eo untutũ. nõ ñł fuisse uitioꝵ. & se ip̃e młta et illa
iuuenili abũdãtia coercuisse testat᷑ : tñ qn nec sapiẽts sibi
nom̃ minime sui ꝯtemptor asẜuit. & melius dicẽ cene data
longiore uita e se ad cõponẽdũ securiore potuisse : nõ mali¬
gne credurigs de fuisse ei suma illã: ai quã nemo ꝓpius ac¬
tessit & licebat : si ałt sentut̃ fortius id liberiꝰq defendere
An uõ m. Antoniꝰ neminẽ a se rusu elogate: qͣl tãto minꝰ
erat. professus est : Ip̃e ẽ .M. Tulliꝰ quęrit hũc eũ s q tm̃
maginat᷑. ac fingit. Ego nõ audeã dr̃e aliꝗd ĩ hac: quȩ
suꝑest et̾nitate ĩueniri posse eo: qđ fuerit ꝑfectiꝰ Tmñseo
illos: ꝗ Ciceroni ac Demostheni ne ĩ eloq̃ntia ꝗd satis tbuũt
onẽ illiꝰ ꝙ̃ ãp ip̃m repiehendũt: Nec Asinio utriq: ꝗ uitia

Expanded text:
venturus, quod adhuc abscisurum putem fuisse nam fere sic docti iudicaverunt, plurimum in eo virtutum, nonnihil fuisse vitiorum, et se ipse multa ex illa iuvenili abundantia nomen, minime sui contemptor, asseruit et melius dicere, certe data longiore vita et tempore ad componendum securiore, potuisset, non maligne crediderim defuisse ei summam illam, ad quam nemo propius accessit. et licebat, si aliter sentirem, fortius id liberiusque defendere. An vero M. Antonius neminem a se visum eloquentem, quod tanto minus erat, professus est; ipse etiam M. Tullius quaerit adhuc eum et tantum imaginatur ac fingit, ego non audeam dicere, aliquid in hac, quae superest, aeternitate inveniri posse eo, quod fuerit, perfectius? transeo illos, qui Ciceroni ac Demostheni ne in eloquentia quidem satis tronem illius etiam apud ipsum reprehendunt, nec Asinio utrique, qui vitia
Abbreviated transcription (Latin):
quã maxͤ pleriqi prȩcipiũt rei p᷑ adm̃istratiõe u̾sat d
Atq ego illũ quẽ ĩstituo romanũ quẽdã uelim eẽ sapiẽ¬
tem : ꝗ nõ secretis disputatiõib is reꝵ ex ꝑim̃tis : at oꝑib
uere cuulẽ uirũ exhibeat. S ꝗa deẜ̾ta ab iis: ꝗ se ad elo¬
q̃ntiã ꝯtulerũt:studia sapĩe nõ iã in acta suo at ĩ hac fori
mãsit. Euoluẽdi penitꝰ austores: ꝗ de u̾tute prȩcipiũt : ut
oratoris uita cũ scr̃a diuinaꝵ reꝵ sit ihũanaꝵq ꝯiuncta.
Quȩ ip̃e ꝗͣro maiores: ac p̃łchriores uulrẽt᷑ : si illas ii doce
& uitiis quorũdã bona eiꝰ corrũpẽtiũ ĩuisa uendicae sibi
Ac uelut reb repetitis ĩ corpꝰ eloq̃neie adducat: Quȩ ꝗdẽ
cũ sit ĩ tres diuisa ꝑtes nalo moralem roñale : q̃ tãdẽ nõ
ẽ cũ oratoris oꝑe ꝯiucta. Nã ut ordinẽ retro agamꝰ: eb ul¬

Expanded text:
que praecipiunt, rei publicae administratione versatus est? atqui ego illum, quem instituo, Romanum quendam velim esse sapientem, qui non secretis disputationibus, sed rerum experimentis atque operibus vere civilem virum exhibeat. sed quia deserta ab his, qui se ad eloquentiam contulerunt, studia sapientiae non iam in actu suo atque in hac fori mansit, evolvendi penitus auctores, qui de virtute praecipiunt, ut oratoris vita cum scientia diuinarum rerum sit humanarumque coniuncta. quae ipsae quanto maiores ac pulchriores viderentur, si illas ii doceret vitiis quorundam bona eius corrumpentium invisam vindicet sibi ac, velut rebus repetitis, in corpus eloquentiae adducat. quae quidem cum sit in tris divisa partes, naturalem, moralem, rationalem, qua tandem non est cum oratoris ope
Abbreviated transcription (Latin):
cusatiõe. ꝗa nͨ odisse ĩ ꝑbos: ñ simltates ꝓuocare nͥ ex fuucia
bonȩ m̃tis iuiebant᷑. Iaq cũ ab hortẽsio lucillis Sulpietio: Cict¬
rone : cȩsart płimis aliis tũ ab utroq catone fañ ẽ. Qꝵ alter
appellaꝵꝰ ẽ sapies: alt̾ nisi credit᷑ fuisse: uix scio cui reliq̃¬
rit huiꝰ nõis locũ. Nãq defende õis orator idezq põtũ illu
eloq̃ntiȩ suȩ salutarẽ. nõ ẽ piratis patefaciđ. ducetq̃ ĩ aduoca

Expanded text:
 ex fiducia bonae mentis videbantur; idque cum ab Hortensio, Lucullis, Sulpicio, Cicerone, Caesare, plurimis aliis, tum ab utroque Catone factum est, quorum alter appellatus est sapiens, alter nisi creditur fuisse, vix scio, cui reliquerit huius nominis locum. neque defendet omnis orator idem, portumque illum eloquentiae suae salutarem non etiam piratis patefaciet duceturque in advoca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs dubita hũc preferre om̃ib e ualidissimũ alioꝗ e ma¬
ximis ꝗbq cãis accomidatissimũ. Nã  Nomenus breue
ꝗdem cũm iucũ ditate : e ꝓͥam : io .n. ẽ nõ etrare u̾bis q ca¬
rentem suꝑuacius e loq̃ntiam Menelao dedit : Quȩ st u̾tutes
gñis illius pͥmi. E ex oit hestons dicit dulcioñ melle

Expanded text:
praeferre omnibus et validissimum alioqui et maximis quibusque causis accommodatissimum? nam et Homerus brevem quidem cum iucunditate et propriam, id enim est non deerrare uerbis, et carentem supervacuis eloquentiam Menelao dedit, quae sunt virtutes generis illius primi, et ex ore Nestoris dixit dulciorem melle
Abbreviated transcription (Latin):
opus ẽ : qua nł ẽ ĩ studiis minꝰ laboriosũ Ꝙ si pleriq despe¬
rata facultate agẽdi ad discendum ius declinauerũt: qͣ
i scure facile ẽ oratori: Ꝙ discũt: ꝗ sua qͦ ꝯfessione ora¬
tores eẽ nõ posst̃. Ueꝵ &. M. cato cũ in dñdo prestãtissi¬
mustũ iuris fuit idem ꝑinssimus : E Se guolȩ Ser uioq¬
coeꝑat : ut appareat posse oratorẽ nõ dñdo tm̃ iuri uacart
sed ꝙ̃ docẽdo. Ueꝵ ea: quę de morib excolẽdis studioq iuris
pȩtepimꝰ : nõ ne ꝗs eo credat repithendẽda ꝙ młtos cognouimꝰ :
ꝗ tedio laboris: quẽ ferit tendentib ad cloq̃ntiã nece est.
ꝯfugeñt ad hęc diu̾ticula desidie : Quoꝵ alii se ad album
ac rubricas transtulerũt : & formularii uł ut citꝰ ait le¬
gulei ꝗdam et̃ maluert̃ i tãꝗ usiliom eligẽtes e : qͦꝵ
solã facilitatẽ seq̃bant᷑: alii pigritiȩ ã rogãtioris : ꝗ subito
frõit ꝯficta ĩ missaq barba: ueluti desperisset oratoria prȩ

Expanded text:
opus est, qua nihil est in studiis minus laboriosum. quodsi plerique, desperata facultate agendi, ad discendum ius declinaverunt, quam id scire facile est oratori, quod discunt qui sua quoque confessione oratores esse non possunt? verum et M. Cato cum in dicendo praestantissimus, tum iuris idem fuit peritissimus, et  appareat posse oratorem non discendo tantum iuri vacare, sed etiam docendo. verum ea, quae de moribus excolendis studioque iuris praecipimus, ne quis eo credat reprehendenda, quod multos cognovimus, qui taedio laboris, quem ferre tendentibus ad eloquentiam necesse est, confugerint ad haec deverticula desidiae. quorum alii se ad album ac rubricas transtulerunt et formularii vel, ut Cicero ait, leguleii quidam esse maluerunt, tanquam utiliora eligentes ea, quorum solam facilitatem sequebantur; alii pigritiae arrogantioris, qui subito fronte conficta immissaque barba, veluti despexissent oratoria praec
Abbreviated transcription (Latin):
ad discendũ mora ẽ. Qd si forte ꝑitus iuns ille non aderit
Qid siꝗs nõ satis ĩ ea re doct falsu aligo sbiecerit : Hoc nẽ
max  ignorãtiȩ malũ : ꝙ credit eũ scire : ꝗ moueat. Neq ego
su nr̃i moris ignarus : oblitusue eoꝵ : ꝗ uelut ad arculas
sedẽ : & tela agentib sb̾ministaat. Neq idem giȩtos qͦ. nescio
factitasse uã nom̃ ys pragmaticoꝵ datim c̃. S loquor de
debe. Itaq eũ nec inutilt̃. si ad horã forte ꝯstiterit : n ĩ testa

Expanded text:
ad discendum mora est? Quid, si forte peritus iuris ille non aderit? ad discendum mora est? Quid, si forte peritus iuris ille non aderit? quid , si quis non satis in ea re doctus falsum aliquid subiecerit? hoc enim est maximum ignorantiae malum, quod credit eum scire qui moneat. neque ego sum nostri moris ignarus oblitusve eorum, qui velut ad arculas sedent et tela agentibus subministrant, neque idem Graecos quoque nescio factitasse, unde nomen his pragmaticorum datum est. sed loquor de debet. itaque eum nec inutilem, si ad hora
Abbreviated transcription (Latin):
Uris qͦ ciuilis neciãt huc uiro scĩa ẽ & moꝵ
ac religionũ eiꝰ reipᶜ ͭ quã capesse. Nã qualis
et̃ suasor in consiliis publicis priuatis ue poterit : tot
reꝵ: quib prgcipue ciuitas ꝯtinet᷑ ignarus: Quo ãt
mõ patronũ st cãꝵ nõ falso dix̾it: ꝗ q̃d ẽ ĩ cãuis porẽ¬
tissimũ sit ab alt̾o petiturꝰ. pene nõ dissiłis iis: ꝗ poetaꝵ
sccipta ꝓnũtiant. Nã quodãmõ mãdata ꝑfene: q̃ ea: q̃ sibi
a iudice credi postulatunis ẽ aliena fide dice : E ip̃e liti¬
gãtium augiliator egebit auxilio. Qd ut fieri nõ nũꝗͣ mi-¬
nore ĩ cõmodo possit: cũ domi pręcepta & composita. e sicut
ter respectȩ : ꝙ ĩtꝰ subsellia minores aduocatos int̾roge:
Põt ãt satis diligẽter acciꝑe: quȩ tũ audi&: cũ dñda st: aut
fortiter affirmare a ingenue ꝓsius dre. possit ĩ actiõib :
Qiuid in alt̾tatiõe : ubi occurrẽdũ continuo: nec libera

Expanded text:
uris quoque civilis necessaria huic viro scientia est et morum ac religionum eius rei publicae, quam capesset. nam qualis esse suasor in consiliis publicis privatisve poterit tot rerum, quibus praecipue civitas continetur, ignarus? quo autem modo patronum se causarum non falso dixerit, qui, quod est in causis potentissimum, sit ab altero petiturus, paene non dissimilis iis, qui poetarum scripta pronuntiant? nam quodammodo mandata perferet, et ea, quae sibi a iudice credi postulaturus est, aliena fide dicet, et ipse litigantium auxiliator egebit auxilio. quod ut fieri nonnunquam minore incommodo possit, cum domi praecepta et composita et sicut ter respectet et inter subsellia minores advocatos interroget? potest autem satis diligenter accipere, quae tum audiet, cum ei dicenda sunt, aut fortiter adfirmare aut ingenue pro suis dicere? possit in actionibus: quid fiet in altercatione, ubi occurrendum continuo, nec libera
Abbreviated transcription (Latin):
artifut̃: s n elestus agẽ m copias ꝯͣhent at ĩstruere
n ꝓspicẽ cõmeat in locũ caꝑe castris sciẽte. Pnius
ẽ .n. certe parare bella/ ꝗͣ gerete. Ae simillimꝰ hiuc sit
aduocatus: si pła: quȩ ad uincẽdũ ualẽ: abiis reliquerit :
cũ prȩẜtim hoc qd̾ ẽ max̃ neciũ nec tã sit arduũ ꝗͣ
ꝓcul intue̾tib fortasse uideat. Nãq õẽ ius : qđ ẽ cẽtũ &
sccipto aut morib ꝯstat. Dubiũ eꝗtatis regła eraminã¬
dũ ẽ. Quę seripta st̾: aͣ poĩta in more ciuitatis: nłłas habẽ
dificultatez. Cogͥtionis st̾ ninõ inuẽtionis : at ꝯsultorũ¬

Expanded text:
neque delectus agere nec copias contrahere atque instruere nec prospicere commeatus nec locum capere castris scientem; prius est enim certe parare bella quam gerere. atqui simillimus huic sit advocatus, si plura, quae ad vincendum valent, aliis reliquerit, ium, nec tam sit arduum, quam procul intuentibus fortasse videatur. namque omne ius, quod est certum, aut scripto aut moribus constat; dubium aequitatis regula examinandum est. quae scripta sunt aut posita in more civitatis, nullam habent difficultatem, cognitionis sunt enim, non inventionis; at qu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ hoc oꝑt ꝑtes p̃t : cui iudices ec̃ : ap̃ quos u̾ba faciat : & re¬
um: ꝓ quo loquat᷑: & senatũ. ĩ quo sit dñda snũa: nõ liquebit.
Academiã ꝗdã utilissimũ credũt: ꝙ mos in uerãq ꝑtem disse¬
rẽdi ad excitatiõe forẽsiũ cãꝵ ꝓxime accedat. Adiiciũt lo-¬
co ꝓbatiões: ꝙ ea prȩstã tissimosĩ eloq̃ntia uiros ediderit.
Pempatetiaa studio aq se quodã oratorio iadtãt. Nã thesis
drẽ ex̾citatiõis gr̃ ferc̾ ab is est ĩstitutũ. Dtoici sicut y¬
copiã nitor̃ ꝙ eloq̃ntiȩ fert pȩceptorib sius de fuisse
ꝯcedãt: nẽce ẽ. Ita nłłlos aut ꝓbare airius: a ꝯcludẽ sõnli

Expanded text:
iudices esse, apud quos verba faciat, et reum, pro quo loquatur, et senatum, in quo sit dicenda sententia, non liquebit. academiam quidam utilissimam credunt, quod mos in utramque partem disserendi ad exercitationem forensium causarum proxime accedat. adiiciunt loco probationis, quod ea praestantissimos in eloquentia viros ediderit. peripatetici studio quoque se quodam oratorio iactant; nam theses dicere exercitationis gratia fere est ab iis institutum. Stoici , sicut copiam nitoremque eloquentiae fere praeceptoribus suis defuisse concedant necesse est, ita nullos au
Abbreviated transcription (Latin):
monum̃tis reꝑiuntur. An fortitudinẽ fiem iustitiam
ꝯtnẽtiã frugalitatem: coniẽptuq doloris ac mortis me¬
lius alii docebũt : ꝗͣ fabritii. curii Reguii Decui
Muni aliiq: m̃nũabiles. Ꝙ̃tum .n. grȩci prȩceptis ua¬
lent : tm̃ Nomani qđ est maius exemplis tantũq
lucẽq pñte ĩ tueri satis credat: sed omẽm post̾itatis
memoriam / spaciũ uite honeste. &e curriculũ laudis
existime. Hinc mihi ille iustreię haustus bibat: hĩc
sucapta lib̾tatẽ in cãis: at ꝯsiliis prestẜ. Neq erit ꝑ¬
fectus orator. n ꝗ honeste drẽ e scia e audebit.

Expanded text:
monumentis reperientur. An fortitudinem, iustitiam, fidem, continentiam, frugalitatem, contemptum doloris ac mortis melius alii docebunt quam Fabricii, Curii, Reguli, Decii, Mucii aliique innumerabiles? quantum enim Graeci praeceptis valent, tantum Romani, quod est maius, elucemque praesentem intueri satis credat, sed omnem posteritatis memoriam spatium vitae honestae et curriculum laudis existimet. hinc mihi ille iustitiae haustus bibat, hinc sumptam libertatem in causis atque consiliis praestet. neque erit perfectus orator, nisi qui honeste dice
Abbreviated transcription (Latin):
nõ magis sufficent ĩ aliquo grauiore actu ꝗͣ ꝑua q̃dã aĩa
lia : quȩ ĩ angustiis mobilia in campo deprehentũtur
Iam ꝑs illa moralis : quȩ̨ dr̃ ethice: certe tota oratoris ẽ.¬

Expanded text:
non magis sufficere in aliquo graviore actu quam parva quaedamnon magis sufficere in aliquo graviore actu quam parva quaedam animalia, quae in angustiis mobilia campo deprehenduntur. iam quidem pars illa moralis, quae dicitur Ethice, certe tota oratori e
Abbreviated transcription (Latin):
delectart audic̃tes debe orator: ad qł impetu qͦ & uirib
ac detore ẽ opus : ut uis amnium maior ẽ altis ripis młtaq
gungitis trastu fluẽtũ ꝗͣ tenius aquȩ: & obiectu lapillorut
tesultans: E ut palestrici doctores illos : quos nũos uocãt᷑
nõ udctͦ discẽtib ⁊ radũt: ut iis õĩb ii. ꝗ didicerĩt: ĩ ĩp̃o luctã¬
di certamine utant᷑. plul .n. podere E firmitate & spũ agi¬
tur: sed ut sb̃sit copia illa : ex qua unũ aut alt̾u cuiꝰ est
occasio: dederit: efficiãt. Ita hȩc ꝑs dialectica siue illã dr̃e
maluimꝰ disputatricẽ : ut ẽ utilis sepe & finitiõib e ꝯpre¬
hẽsiõib & seꝑandis: qũe st̃ differẽtia e resoluẽda abigiutate
distinguẽdo diuicẽdo illiciẽdo implicãdo ita si totũ sibi uẽdica¬
uerit ĩ foro certam̃: obstabit meliorib: & sectas ad tenu¬
itate suam uires ip̃a sb̾tilitate ꝯsume Itaq repias qͦ sda

Expanded text:
delectare audientes debet orator, ad quod impetu quoque ac viribus et decore est opus; ut vis amnium maior est altis ripis multoque gurgitis tractu fluentium quam tenuis aquae et obiectu lapillorum resultantis. et ut palaestrici doctores illos, quos numeros vocant, non idcirco discentibus tradunt, ut iis omnibus ii, qui didicerint, in ipso luctandi certamine utantur plus enim pondere et firmitate et spiritu agitur, sed ut subsit copia illa, ex qua unum aut alterum, cuius se occasio dederit, efficiant, ita haec pars dialectica, sive illam dicere malumus disputatricem, ut est utilis saepe et finitionibus et comprehensionibus et separandis quae sunt differentia, et resolvenda ambiguitate, distinguendo, dividendo, illiciendo, implicando, ita, si totum sibi vindicaverit in foro certamen, obstabit melioribus et sectas ad tenuitatem suam vires ipsa subtilitate consumet. itaque reperias quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
imitãdũ Morib uo formãdis ꝗ honestissima prȩcepta  itttis¬
simãq ad urtutẽ iuã deligae. Ex̾citatiõe qđ utet᷑ om̃i. S rã
de amicitia. Flex st.: ꝗb me̾s ꝑiter at or̃o insurgãt.
Quȩ uere bona: ꝗd mitige metus: coerceat cupiditatos:
eximat nos op̃ioib uulgi. aiũmq cȩlestẽ. Neq ea solũ q̃¬

Expanded text:
issima praecepta rectissimamque ad virtutem viam deliget. exercitatione quidem utetur omni, sed tamen de amicitia? haec sunt, quibus mens pariter atque oratio insurgat, quae vere bona, quid mitiget metus, coerceat cupiditates, eximat nos opinionibus vulgi animumque caelestem erigat.
Abbreviated transcription (Latin):
alia ꝯiectura qugãt᷑. alia fininiõib ꝯcludant᷑. alia iure sb¬
moueãt᷑. uł trasferãt᷑: alia colligãtur: uł ip̃a ĩt̾ se ꝯcurrãt:
uł in diu̾sum ambiguitate ducant᷑: nłła fere dici p̃t : cui
ĩ ꝑte nõ aliqua tractatus eꝗ ac boni reꝑiatur. plerasq
uõ esse ꝗs nescit : quȩ toie ĩ sola qualitate ꝯsistat: In
ꝯsiliis uõ: que rõ suadendi ẽ ab honesti qõe seposita : Qd
illa ẽ ꝑs tertia: quȩ laudandi ac iutuꝑandi officiis ꝯfinet᷑
Nempe ĩ tractate recti. prauiq uersat᷑  An de iusticia forti¬
tudine abstinẽtia temꝑantia pietare non p̃łima dhiece ora¬
tor: Sed ille uirbonus: ꝗ hȩt nõ uocib tm̃ sibi nota: at
nõib aunum tenuis ĩ usum lingua ꝑcepetit: s ꝗ u̾tutes
ip̃as m̃te cõplexus iti sentia. Net ĩ agẽdo cogitãdo ita labo
ali potentior: ꝗa uniu̾so ꝑs cõtinet᷑. nõ utiq accedit parti :¬
qd uniu̾sum ẽ. prestõ nemo dubitabit gn̾ales qões in illo

Expanded text:
dantur, alia iure summoveantur vel transferantur, alia colligantur vel ipsa inter se concurrant vel in diversum ambiguitate ducantur, nulla fere dici potest, cuius non parte in aliqua tractatus aequi ac boni reperiatur, plerasque vero esse quis nescit, quae totae in sola qualitate consistant? in consiliis vero quae ratio suadendi est ab honesti quaestione seposita? quin ilia etiam pars tertia, quae laudandi ac vituperandi officiis continetur, nempe in tractatu recti pravique versatur. An de iustitia, fortitudine, abstinentia, temperantia, pietate non plurima dicet orator? sed ille vir bonus, qui haec non vocibus tantum sibi nota atque nominibus aurium tenus in usum linguae perceperit, sed qui virtutes ipsas mente complexus ita sentiat, nec in cogitando ita laborali potentior, quia universo pars continetur, non utique accedit parti quod universum est, profecto nemo dubitabit, generales quaestiones in illo
Abbreviated transcription (Latin):
cam̃ bñ nou̾imꝰ: alt̾um uͥ sumẽ᷑: ut dñtem adu̾sariu
diligẽter audiamꝰ. Lice tñ prȩcogitare p̃ła & aĩ ad
om̃s casus cõponẽ. Idqi ẽ tutiꝰ stilo: quo faciliꝰ & omittit᷑
cogitatio & tr̃asfert. S siue ĩ rndendo fuerit subito dñibui
siue quȩ alia ita exegerit rõ: nõ p̃ssu se ac dep̃ssũ crede
orator cui. disciplinare studiũ e excitatio dederit uies
ẽ facultatis: quẽq armatũ semꝑiac uelut ĩ ꝓcinctu stãtẽ¬

Expanded text:
sarium diligenter audiamus. licet tamen praecogitare plura et animum ad omnes casus componere, idque est tutius stilo, quo facilius et omittitur cogitatio et transfertur. sed sive in respondendo fuerit subito dicendum, sive quae alia ita exegerit ratio, non oppressum se ac deprehensum credet orator, cui disciplina et studium et exercitatio dederit vires etiam facilitatis; quem armatum semper ac velut in procinctu sta
Abbreviated transcription (Latin):
cõsilia e popłaris error ad meliora ducẽdus. An nõ talẽ
quẽdam iudt finrisse uargiliꝰ: quẽ in sediciõe uulgi iam
faces & saxa iaculantis moderatorẽ dedit animi: Tu
pictaie grauẽ : ac meritis si fort uirũ quẽ Cõspexe¬
re: silẽ arrectisq aurib astãt. Habemꝰ ig̃ añ oĩa uiꝵ¬
bonũ : post het adiecit dñdi ꝑitum. Ille regit dictis aĩos:
ꝓ pectomꝰ mulee. Qd nõ in bellis qͦ idẽ ille uir : quẽ
ĩstituimꝰ : si sit ad preliũ miles cohortandus ex mediis sapĩe
mul metus laboris doloꝵ postremo mortis ĩpiꝰ excde:¬
rint: nͥ ĩ eoꝵ locũ pietas e foritudo & honesti pͥns
imago succesẜit : Quȩ cẽte meliꝰ ꝑsuadebit aliis : qui
pͥus ꝑsuaserit sibi. prodit .n. se. ꝗͣl custadiat᷑ simulatio.
dicat nẽct ẽ ꝗͣ sentit. bonos nũꝗ̃ honestus ẜimno de ficig :
nũꝗͣ reꝵ optimaꝵ : nã idẽ ẽ prudentes eñt. Inuc̾tioq¬

Expanded text:
consilia, et popularis error ad meliora ducendus. An non alium quendam videtur finxisse Virgilius, quem in sedirione vulgi iam faces et saxa iaculantis moderatorem dedit? Tum pietate gravem ac meritis si forte virum quem Conspexere; silent, arrectisque auribus adstant. Habemus igitur ante omnia vitis animos et pectora mulcet. Quid? non in bellis quoque idem ille vir, quem instituimus, si sit ad proelium miles cohortandus, ex mediis sapientmul metus laboris, dolorum, postremo mortis ipsius exciderint, nisi in eorum locum pietas et fortitudo et honesti praesens imago successerit? quae certe melius persuadebit aliis qui prius persuaserit sibi. prodit enim se, quamlibet custodiatur, simulatio, dicat necesse est quam sentit. bonos nunquam honestus sermo deficiet, nunquam rerum optimarum nam iidem etiam prudentes erunt inventio