comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
N FSSEbat quempiam ibautus philososoph toemostenis¬
us seuera atꝙ uehementi obiurgatione adolescentros ame¬
coridus & facundit studio addisciplinas philoophola e nte qt etue
qu od falttum quidem abeo dicere. in homestio pbiat prestessũ
tur pitudimẽq delicti exemplorum usu & corsiue tucsenseb¬
na deprecabatur. Atq ibi Tbautus isto ipso clefensionis i ne¬
re urrstatior homo inquit stulte & nihili si te a malseceplis¬
A au ctpritates & rationes philosophiȩ non abduciat. nec ept¬
illuis quiden. Demostbenis nostri sententia hbumn meetem
uenit quȩ quia lepidis & uenustis uocum modis intte rst qua¬
si quedam cantilena thetorica facilius adhȩrete me moriȩ
mis poturtitaada si me inquit non fallit quod quidem in pri¬
mori pueritia legerim Uerba hec sunt Demnos thene aauor¬
sus ut nune facis peccatum suum peccatis alienis exeiptum put

Expanded text:
NCESSEBAT quempiam Taurus philosophus severa atque vehementi obiurgatione adulescentem a rhetoribus et a facundiae studio ad disciplinas philosophiae transgressum, quod factum quiddam esse ab eo diceret inhonesteinlloneste et turpitudinemque delicti exemplorum usu et consuetudinis venia deprecabatur. Atque ibi Taurus isto ipso defensionis genere inritatior: Homo, inquit, stulte et nihili, si te a malis exemplis auctoritates et rationes philosophiae non abducunt, ne illius quidem Demosthenis vestri sententia tibi in mentem venit, quae, quia lepidis et venustis vocum modis vincta est, quasi quaedam cantilena rhetorica facilius adhaerere memoriae tuae potuit? Nam si me inquit non fallit quod quidem in primori pueritia legerim, verba haec sunt Demosthenis advertu nunc facis, peccatum suum pe
Abbreviated transcription (Latin):
sit fabuila de Teseo atq si hertules eum euellerit ẽ petra ꝗ inlucẽ
ailsuperos edurerit. Item inhis uersibus erralse uitgilium dunt¬
Eru& ille agros agame noniasq micenas ipsumq eacidem genusat¬
mipotentis achili ultus auos troiȩ templa & temetita minerue
Confundit inquit & petsonas diuersas & tempora ⁊iam neq. eodem
tempore neq pereosciem homines cum acheis& cum Elrtho bellatũ
est. eirthus enim quem dicit eacidem᷑ Pptrho iita lam t orsoxes¬
sus cum Romanis depugnauit aduersus. a curium i neodemheeo
ducem. Argiuum autem bellum i dest achaicum multis post anmil
Al. aiũmio imperatore gestum est Potest inquit meduis ecim uer¬
sus qui de frrho importunt missus est quemis. iigilius or orui
dubio etemptutus inquit fuit. Quam obcausã & quali modo de mo¬

Expanded text:
sit fabula de Theseo, atque si Hercules eum evellerit e petra et in lucem sit fabula de Theseo, atque si Hercules eum evellerit e petra et in lucem ad superos eduxeriteduxeri? Item in his versibus errasse Vergilium dEruet ille Argos Agamemnoniasque Mycenas Ipsumque Aeaciden, genus armipotentis Achilli, Ultus avos Troiae, templa intemerata Minervae. Confudit, inquit, et personas diversas et tempora. Nam neque eodem tempore neque per eosdem homines cum Achaeis et cum Pyrro bellatum est. Pyrrus enim, quem dicit Aeaciden, de Epiro in Italiam transgressus cum Romanis depugnavit adversus Manium Curium, in eo bello ducem. Argivum autem bellum, id est Achaicum, multis post annis a L. Mummio imperatore gestum est. Potest igitur, inquit, medius eximi versus, qui de Pyrro inportune inmissus est, quem Vergilius procul dubio e
Abbreviated transcription (Latin):
sona conterli solt que acta ipose postea scire potuit sic uitgiluis soiuit
de lauimo oppido & de colena calehidensi. Ser Palintiu sscmpo¬
tuit ud iquit scire ea quę post annos sexcentos fata sunt misi qupe
cumi diunasse apud inferos putat proinde ut aninȩ defiinctocauis
soleru Seda si ita accipias quanq̃ non ita dicitur. Eneas tame n qui
ton diuinabut quo pacto potuit tequitere portum uelinium qui no nue
tunc sicuti dexitnus nullum usquam fuit stem hoc quoq in eodem libro
reprehendit & correcturum esse urgilium putat nisi mors ocoipalsa
am cum Thesea inquit inter eos nominalse qui ad inferos adussent
dtedussent diaiss&q. quid tiesea magnum quia memorenc
cidem & eni genus a loue sumino est Postra talnen refert seda
eternumq sedebit infelix Tbesens Qui autem inquit fieti pocest
ut etetnum apud inferos sedeat quem supta cuuo his nomuiat ꝗ
descenderint illic atq inde rursum euaseruit ꝑresertim cum ita

Expanded text:
potuit, sicut Vergilius scivit de Lavinio oppido et de colonia Chalcidicensi. Sed Palinuros qui potuit, inquit, scire ea quae post annos sescentos facta sunt, nisi quis eum divinasse aput inferos putat, proinde ut animae defunctorum solent? Sed et si ita accipias, quamquam non ita dicitur, Aeneas tamen, qui non divinabat, quo pacto potuit requirere portum Velinum, cui nomen tunc, sicut diximus, nullum usquam fuit? Item hoc quoque in eodem libro reprehendit et correcturum fuisse Vergilium putat, nisi mors occupasset. Nam cum Thesea, inquit, inter eos nominasset, qui ad inferos adissent ac redissent, dixissetque: quid Thesea, magnum Quid memorem Alciden? et mi genus ab Iove summo est, postea tamen infert: sedet aeternumque sedebit Infelix Theseus. Qui autem, inquit, fieri potest, ut aeternum aput inferos sedeat, quem supra cum is nominat qui descenderint illuc atque inde rursum evaserint, praesertim cum ita
Abbreviated transcription (Latin):
scriptum est uirum preter alios uenerandum. aiuctoria¬
teq antiqua preditum luminibus oculorum sua sponte se priuu¬
se quia existimar& cogitationes comimentationesq animi su
incontemplandis naturaȩ tationibus uegetiores e q. auito sus
tore. si eas uidendi illecebris & oculorim impedimentis librtisse
id suctum eius modumq ipsum quo cecitatem facile solet tec tusꝰ¬
tilissima conscinit laberius poeta mimo qułe scr plit tea tub¬
tem uersibus quidem satis nude atq grafice faetis scciplit Sca
causam uoluntatie cetitatis finait aliam uertitq ineam rem
quam tum agebat non in concinniter Est enim persona que
boe apud laberium dicit diuitis auati &parei su poptona quue¬
rimum assotiamq adolescentis filii deplorantis. uetsis labe pani
sunt. Democritus ab derites phisicus pbilosophus chipeum csstitu¬
it contra ex ortum ipperionis oculos esfodere ut posa splenao¬
re aereo ita radiis solis aciem effodit luminis. Malis bene esse de

Expanded text:
scriptum est, virum praeter alios venerandum auctoritateque antiqua praeditum, luminibus oculorum sua sponte se privasse, quia existimaret cogitationes commentationesque animi sui in contemplandis naturae rationibus vegetiores et exactiores fore, si eas videndi inlecebris et oculorum impedimentis liberasset. Id factum eius modumque ipsum quo caecitatem facile sollertia subtilissima conscivit, Laberius poeta in mimo quem scripsit Restionem, versibus quidem satis munde atque graphice factis descripsit, sed causam voluntariae caecitatis finxit aliam vertitque in eam rem quam tum agebat, non inconcinniter. Est enim persona, quae hoc aput Laberium dicit, divitis avari et parci, sumptum plurimum asotiamque adulescentis vivide plorantis. Versus Laberiani sunt: Demócritus Abderítes physicus phílosophus Clipeúm constituit cóntra exortum Hyperíonis, Oculós effodere ut pósset splendore aéreo. Ita rádiis solis áciem effodit lúminis, Malís
Abbreviated transcription (Latin):
Mallius animo magis quam arte confisus scutum scuto percusit ato
statum Galli perturbauit. Dum se ꝗallus eodem pacto constituere
stud&. Mallius iterum scnto scutũ percutit: atq de loco hominem cetto
proiecit. Eo pacto ei subgallicum gladium successit. Aighis panico pecis
hausit. Deinde continuo humerum dextrum eodem concussum iua¬
dit neq recessit usꝙ̃ donec subuertit ne qallus impetum habera ubi
eum euertit caput precidit torquem detraxit eamꝙ sanguinolentã
sibi incollum imponit Quo exfacto ipsi posteriq eius orquati sũ
cognominati sit hoe tito Mallio cuius haue pugnam quadrigari¬
ganus descripsit imperia & aspera & immicia mallia dictt Suit¬
A Reonaui possea bellum aduerius latinos cum essꝙ consul filii sui
secati pereusit qui soeculatum abeo misus interdicto hostẽ q̃uo oro¬

Expanded text:
Manlius, animo magis quam arte confisus, scuto scutum percussit atque Manlius, animo magis quam arte confisus, scuto scutum percussit atque statum Galli conturbavit. Dum se Gallus iterum eodem pacto constituere studet, Manlius iterum scuto scutum percutit atque de loco hominem iterum deiecit; eo pacto ei sub Gallicum gladium successit atque Hispanico pectus hausit; deinde continuo umerum dextrum eodem successu incidit neque recessit usquam, donec subvertit, ne Gallus impetum in ictu haberet. Ubi eum evertit, caput praecidit, torquem detraxit eamque sanguinulentam sibi in collum inponit. Quo ex facto ipse posterique eius Torquati sunt cognominati. Ab hoc Tito Manlio, cuius hanc pugnam Quadrigarius descripsit, imperia et aspera et immitia ManlianaManlia dicta sunt, quoniam postea bello adversum Latinos cum esset consul, filium suum securi percussit, qui speculatum ab eo missus, . . interdicto, hostem, a quo pro
Abbreviated transcription (Latin):
& uiribus ꝙ maguitudine. & adolescentia simulq uirtute cȩteris
antestabat. Is maxime prelio commoto atq uttisq summo studio
pugnantibus maniu significare cepit ut utrĩꝙ quiescerent pugnare
acta pausa est. Ex templo silentio facto tum uoce maxima cõcla¬
mat. si quas secum pugnare uellꝗͥ uti prodir& riemo audebat propt
magnitudinem & immanitatem facies. Deinde Gallus irridere cepit
atqͦ lingua exertare. id subito predolitum est cuidam ⁊ito Mallio sĩ¬
mo genere nato tantum flagitium ciuitati accidere e tanto ererci¬
tu neminem prodire. Is ut dico processit neq passus est uictutem ro¬
manam a Sallo turpiter spoliati. Scuto pedestri & gladio hispani¬
co ciuctus contra Gallum constitit metu magno ea congressio
in iplo ponte utroq exercitu inspectante facta est ita ut ante diei
constiterunt. Eallus sua disciplina scuto praiecto cautabundus

Expanded text:
et viribus et magnitudine et adulescentia simulque virtute ceteris et viribus et magnitudine et adulescentia simulque virtute ceteris antistabat. Is maxime proelio commoto atque utrisque summo studio pugnantibus, manu significare coepit utrisque, quiescerent. Pugnae facta pausa est. Extemplo silentio facto cum voce maxima conclamat, si quis secum depugnare vellet, uti prodiret. Nemo audebat propter magnitudinem atque inmanitatem facies. Deinde Gallus inridere coepit atque linguam exertare. Id subito perdolitum est cuidam Tito Manlio, summo genere gnato, tantum flagitium civitati adcidere, e tanto exercitu neminem prodire. Is, ut dico, processit neque passus est virtutem Romanam ab Gallo turpiter spoliari. Scuto pedestri et gladio Hispanico cinctus contra Gallum constitit. Metu magno ea congressio in ipso ponti, utroque exercitu inspectante, facta est. Ita, ut ante dixi, constiterunt: Gallus sua disciplina scuto proiecto cunctabundus;
Abbreviated transcription (Latin):
ora numanta. Uerba ex historia claudii quadrigarii quibus Mali
Torquati nobilis adolescentẽ ꝙ hostis ꝗalli prouocitoris pugnã dͥ pirit
ITUS Mallius summo loco natus apprimeq nobilis fuit & mil¬
lio cognomentum factum est Torquato cognomenti causa¬
fuisse accepimus. Tor quis ex auro indiuias quã exhoste quẽ occiderat
detractam induit. Sed quis hostis & quod genus quã formidolã¬
de uastitatis & quã insolens prouocator & cuius modi fuerit pu¬
gna decertatum.q claudius primo annaliũ purissim e atq ulustrissi¬
me simplici atq incompta orationis antiquę suauitate descripsit.
quem locum exeo libro philosophus fauorinus cum leger& nõ mino¬
ribus quati afficiq animum suum motibus pulibusꝙ dicebat q̃ si ipse¬
& coram depugnantes eos spectat& Uerba. E claudi quibus pugnã
ista de picta est ascripsi Cum interim gallus quidam nudus pretet
scutum & gladios duos torque atq armillis decoratus processit ꝗ

Expanded text:
gari, quibus Manli Torquati, nobilis adulescentis, et hostis Galli provocantis pugnam depinxit. TITUS MANLIUS summo loco natus adprimeque nobilis fuit. Ei Manlio cognomentum factum est Torquatus. Causam cognomenti fuisse accepimus torquis ex auro induviasinduvies, quam ex hoste quem occiderat detractam induit. Sed quis hostis et quid genus, quam formidandae vastitatis et quantum insolens provocator et cuimodi fuerit pugna decertatum, Q. Claudius primo Annalium purissime atque inlustrissime simplicique et incompta orationis antiquae suavitate descripsit. Quem locum ex eo libro philosophus Favorinus cum legeret, non minoribus quati adficique animum suum motibus pulsibusque dicebat, quam si ipse coram depugnantes eos spectaret. Verba Q. Claudi, quibus pugna ista depicta est, adscripsi: Cum interim Gallus quidam nudus praeter scutum et gladios duos torque atque armillis decoratus processit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
at lingua prestabili Tneo pompus ⁊heodette sodilis ragre
int etiam qui Isoctatem ipsum cum his certauisse memoriae
mandauerint. Sed eo certamine uicisse Ieopotipum india¬
catum est. Il fuit isocratis discipulus. Eat topat pueo audiõ

Expanded text:
atque lingua praestabili, Theopompus, Theodectes, Naucrates; atque lingua praestabili, Theopompus, Theodectes, Naucrates; sunt etiam qui Isocratem ipsum cum his certavisse memoriae mandaverint. Sed eo certamine vicisse Theopompum iudicatum est. Is fuit Isocrates discipulus. Extat nuncnune quoque
Abbreviated transcription (Latin):
H istoria de Arthemisia deq eo certamna ciquoe ipuẽ fln¬
seoli sepulchrum a scriptoribus iclitis deceptaotu. puo
RTEMISIA Mauseolum uirum amasse fertur supra om¬
nes amorum fabulas ultriq affectionis humane fadem
grecarum historiarum scriptores prouinciȩ grecie prefectus¬
quete oseripderur greti uocant. i Mauseolus ubi fato ꝑfuncdus
interlementa & manus ueoris fumere nl agulticos te psimeti
est Arthemisia luctu atq desyderio mariti faptao sopuilune
bibit ediditq multa alia uiolenti amoris i gutiete cidse. uroi¬
tirr molta quoq est ingenti impetu operis conserusclȩ ma¬
numeremorie sepulchtum illud memoratissimum dignatũa.
numerari inter septem omnium tertatum spectatula iam̃o¬
numentum Arthemisia cum diis manibus actit anauseodi cũ¬
care agoria idest certamen laudibus enuis dicun dis taiseo po¬
nitq puenta pecunie aliarumq terum bonarum amplisima
ad eas laudes decertandas uenisse dicuntuetiaru m. aueslisronio

Expanded text:
rtemisia; deque eo certamine quod aput Mausoli sepulcrum a scriptoribus inclutis decertatum est. ARTEMISIA Mausolum virum amasse fertur supra omnis amorum fabulas ultraque affectionis humanae fidem.  quidam Graecarum historiarum scriptores, provinciae praefectus σατράπην Graeci vocant. Is Mausolus, ubi fato perfunctus inter lamenta et manus uxoris funere magnifico sepultus est, Artemisia, luctu atque desiderio mariti flagrans uxor, osdidit ebibitque multaque alia violenti amoris indicia fecisse dicitur. Molita quoque est ingenti impetu operis conservandae mariti memoriae sepulcrum illud memoratissimum dignatumque numerari inter septem omnium terrarum spectacula. Id monumentum Artemisia cum dis manibus sacrum Mausoli dicaret, agona, id est certamen laudibus eius dicundis, facit ponitque praemia pecuniae aliarumque rerum bonarum amplissima. Ad eas laudes decertandas venisse dicuntur viri nobiles ingenio
Abbreviated transcription (Latin):
lachrymatum quantumꝙ firtura factum ouaiua. Serui in¬
uirias nimis egre frrunt. Quid illos bono genere natos
magna uirtutẽ preditos opinamini animi fuisse atꝙ habituros
dum uiuent. Quod Cato dixit brutiani uerberauere. neꝗ for¬
tasse de brutianis requitat id significat cum Annibal penus cũ
exercitu initalia ess& aliquot pugnas populo .o. pugnauisse
orimi totius italiȩ brucii ad annibalẽ desciuerunt. ia noma¬
ni egre passi: postq̃ annibal italia recessit superatiq. pera sunt
Brutios ignominĩȩ causa non milites scribebant nec prosocus
habebant᷑. sed magistratibus inprouincias euntibus parere
preministrare seruorum uicem iusserunt. Ataq u sequebantur
magistratus tanq̃ inscenicis fabulis qui dicebantur. Lolarii &
quos erant iussi uinciebant aut uerberabant. Quor autem

Expanded text:
lacrimarum, quantum fletum factum audivi! Servi inlacrimarum, quantum fletum factum audivi! Servi iniurias nimis aegre ferunt; quid illos, bono genere natos, magna virtute praeditos, opinamini animi habuisse atque habituros, dum vivent? Quod Cato dixit: Bruttiani verberavere, ne qui fortasse de Bruttianis requirat, id significat: Cum Hannibal Poenus cum exercitu in Italia esset et aliquot pugnas populus Romanus adversas pugnavisset, primi totius Italiae Bruttii ad Hannibalem desciverunt. Id Romani aegre passi, postquam Hannibal Italia decessit superatique Poeni sunt, Bruttios ignominiae causa non milites scribebant nec pro sociis habebant, sed magistratibus in provincias euntibus parere et praeministrare servorum vicem iusserunt. Itaque hi sequebantur magistratus, tamquam in scaenicis fabulis qui dicebantur lorarii, et quos erant iussi vinciebant aut verberabant; quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
est. Is siquid iudicii hab& consyder& incansa pari m. catonis
hominis antiquioris orationẽ: adcuius uim & copiam Graccus
nec aspitauit. intellig& opinor catonem contẽptum eloquẽtia
etatis sue non fuisse & id iam tum facere uoluisse quod cicero
postea fecit. In eo nanq libro qui de falsis pugnis scriptus est ita
de Q termo conquestus est. Dixit a decemuiris patum sibi bene
cibaria atq flagro cȩdi decem uitos. hruciani uerberauere uide¬
re multi mortales. quis hauc contumeliam. quis hoc imperium ꝗs
hanc seruitutem ferre potest: Nemo hoc rex ausul est facere cãne
fieri bonis bono genere natis boni consultis ubi societas ubi
fides maiorum insignitas inuitias plagas uerbera uibices cosdo¬
lores atq catnificinꝰas perdedetus atꝙ marimam contumeliam
inspectantibus populatibus suis atq multis mortalibus te face¬
re ausum esse. Sed quantũ luctum quantumq gemitum ꝗd

Expanded text:
est, is, si quid iudicii habet, consideret in causa pari M. Catonis, est, is, si quid iudicii habet, consideret in causa pari M. Catonis, antiquioris hominis, orationem, ad cuius vim et copiam Gracchus nec adspiravit. Intelleget, opinor, Catonem contentum eloquentia aetatis suae non fuisse et id iam tum facere voluisse quod Cicero postea perfecit. In eo namque libro qui De Falsis Pugnis inscriptus est ita de Q. Thermo conquestus est: Dixit a decemviris parum beneahi atque flagro caedi. Decemviros Bruttiani verberavere, videre multi mortales. Quis hanc contumeliam, quis hoc imperium, quis hanc servitutem ferre potest? Nemo hoc rex ausus est facere; eane fieri bonis, bono genere gnatis, boni consultis? Ubi societas? ubi fides maiorum? Insignitas iniurias, plagas, verbera, vibices, eos dolores atque carnificinas per dedecus atque maximam contumeliam, inspectantibus popularibus suis atque multis mortalibus, te facere ausum esse? Set quantum luctum, quantum gemitum, quid
Abbreviated transcription (Latin):
uerrem detestationemq apud ciues romanos incense atq acri¬
ter atq inflamanter facit cum hȩc dicit. o nomen dulce liberta¬
tis. Oius eximiȩ nostrȩ ciuitatis. o lex portia legesq sempro¬
niȩ. O grauiter desyderata aliquando reddita płebi romane tri¬
bunitia potestas. Ninccine tandem hȩc omnia reciderunt ut
inforo uirgis cederetur. Quid cum ignes ardentesq lamine ceteri¬
ꝙ cruciatus admouebantut. Si te acerba illius imptoratio & uor
miserabilis nõ leniebat: nec ciuium quidem romanorum qui cũ
aderant fletu gemituq maximo comiouebate. Nȩc M. Tullius
atrocitet grau̾iterq atq copiose miseratus est. Sed quis est tam
agresti aute ac tam hispida quem lux ista & amęnitas otatio¬
nis uerhorumq modificatio parũ delectat. amat autẽ priora ic¬
cireo quod incompta & breuia & non operosa: sed natiua quadam
suauitate sunt quodq in his umbra & calor quasi opace uetustatis

Expanded text:
Verrem detestationemque aput civis Romanos inpense atque acriVerrem detestationemque aput civis Romanos inpense atque acriter atque inflammanter facit, cum haec dicit: O nomen dulce libertatis! O ius eximium nostrae civitatis! O lex Porcia legesque Semproniae! O graviter desiderata et aliquando reddita plebi Romanae tribunicia potestas! Hucine tandem haec omnia reciderunt, ut in foro virgis caederetur? quid? cum ignes ardentesque laminae ceterique cruciatus admovebantur, si te illius acerba imploratio et vox miserabilis non inhibebat, ne civium quidem Romanorum qui tum aderant, fletu gemituque maximo commovebare? Haec M. Tullius atrociter, graviter, apte copioseque miseratus est. Sed si quis est tam agresti aure ac tam hispida, quem lux ista et amoenitas orationis verborumque modificatio parum delectat, amat autem priora idcirco, quod incompta et brevia et non operosa, sed nativa quadam suavitate sunt quodque in his umbra et color quasi opacae vetustatis
Abbreviated transcription (Latin):
aut quidnam acturus ess& cum repente hominem proripi atque
inforo medio nudati ac deligari & uirgas ea pediri iub&. lam
hec mediusfidius sola uerba nudari ac deligari &uigas ex pediti iu¬
b& tanti metus hortorisq sunt ut non natrari quȩ gesta sunt sed
rem geri prorsus uideas. Eraccus autem noster non quȩrentis neq
implorantis: sed nunciantis uicem. Palus inquit inforo destitutus est¬
U estimenta detracta sunt. uirgis cęsus est. Sedenun m cicero pre¬
clare cum dutina representatione non cesus est: sed cȩdebatut in¬
quit in medio foro mesanȩ ciuis .Ro. cum interea uullus gemi¬
tus nulla uox illius miseri ĩterdolorem crepitumq plagatum au¬
diebatur. nisi hec ciuis ro. sum. Nac commemoratione ciuitatis om¬
nia uerbera depulsutum cruciatumq acorpore deiecturum arbi¬
trabatur. Complorationem deinde tam acerbȩ rei & odiumin

Expanded text:
aut quidnam acturus esset, cum repente hominemhorminem proripi atque aut quidnam acturus esset, cum repente hominemhorminem proripi atque in foro medio nudari ac deligari et virgas expediri iubet. iamlam haec medius fidius sola verba: nudari ac deligari et virgas expediri iubet tanti motus horrorisque sunt, ut non narrari quae gesta sunt, sed rem geri prosus videas. Gracchus autem non querentis neque implorantis, sed nuntiantis vicem: Palus, inquit, in foro destitutus est, vestimenta detracta sunt, virgis caesus est. Sed enim M. Cicero praeclare cum diutina repraesentatione, non caesus est, sed caedebatur, inquit, virgis in medio foro Messanae civis Romanus, cum interea nullus gemitus, nulla vox illius miseri inter dolorem strepitumque plagarum audiebatur, nisi haec: civis Romanus sum! Hac commemoratione civitatis omnia verbera depulsurum cruciatumque a corpore deiecturum arbitrabatur. Complorationem deinde tam acerbae rei et odium in
Abbreviated transcription (Latin):
sina aduenit & per iocum cum ignoratq̃ qui ferretut rogauit nũ
mortuũ ferrent. Ui id audiuit lecticam iussit deponi. Stuppis
quibus lectica deligata erat usq adeo uerberati iussit donec ani¬
mam efflauit. Hec quidem oratio super tam uiolento atq crude¬
li facinore nihil profecto abest a quottidianis sermonibus. At cũ in
simili causa apud .M. tullium ciues romani innocentes uiri cõtrai¬
us contraq leges uirgis ceduntur: aut supplicio extremo necantut
quȩ ibi tunc miseratio: quȩ comploratio: que totius rei sub oculos
subiectio: quod & quale inuidiȩ atq acerbitatis fretum efferuescit
Animum hercle meumi cumuilla. M ciceronis lego imago quedam
ista quȩ de caio Uerredicit: quȩ nosut inpresenspotui¬
mus quantum memoria suppeditabat ascripsimus Ipse inflama¬
tus scelere & furore inforum uenit. Ardebant oculi. toto ex ore cr¬
udelitas emanabat. Epectant omnes quo tandem progressurus

Expanded text:
sina advenit et per iocum, cum ignoraret qui ferretur, rogavit num sina advenit et per iocum, cum ignoraret qui ferretur, rogavit num mortuum ferrent. Ubi id audivit, lecticam iussit deponi, struppis, quibus lectica deligata erat, usque adeo verberari iussit, dum animam efflavit. Haec quidem oratio super tam violento atque crudeli facinore nihil profecto abest a cotidianis sermonibus. At cum in simili causa aput M. Tullium cives Romani, innocentes viri, contra ius contraque leges virgis caeduntur aut supplicio extremo necantur, quae ibi tunc miseratio! quae comploratio! quae totius rei sub oculos subiectio! quod et quale invidiae atque acerbitatis fretum effervescit! Animum hercle meum, cum illa M. Ciceronis lego, imago quaedaista quae de C. Verre dicit, quae nos, ut in praesens potuimus, quantum memoria subpeditabat, adscripsimus: Ipse inflammatus scelere et furore in forum venit. Ardebant oculi, toto ex ore crudelitas eminebat. Expectabant omnes quo tandem progressurus
Abbreviated transcription (Latin):
us homo . M. Marius uestimenta detracta sunt. uirgis cȩsus est.
aleni ubi id audierunt edixerunt nequis inbalne nꝰ lauisse uell&̃
cum magistratus romanus ibi ess&. ferentini obeandem causã.
retor noster quęstor arripi iussit. Altex se de muro deiecit. al¬
ter prehensus & uirgis cesus est intam atroci re ac tam misera
ac mesta iniure publice contestatione. & quid est quod aut am¬
pliter insigniterq aut lachrimose atq mileranter aut multa co¬
piosiq iniudia grauiq & penetrabili querimonia dixerit. breui¬
tas sane & uenustas & mundities orationis est qualis ferme in come¬
diatum festiuitatibus sol& Item Graccus alio in loco ita dixit. ꝗͣta
libido quantaq intemperantia sit hominum adolescentium u¬
num exemplum uobis ostendam Nis anis paucis ex Asia missus
est qui ꝑ id tempus magistratum nõ ceperat homo adolescens
prolegato is in lectica ferebatut. Ei obuia bubulcus de plebe uenu¬

Expanded text:
us homo M. Marius. Vestimenta detracta sunt, virgis caesus est. us homo M. Marius. Vestimenta detracta sunt, virgis caesus est. Caleni, ubi id audierunt, edixerunt ne quis in balneis lavisse vellet, cum magistratus Romanus ibi esset. Ferentini ob eandem causam praetor noster quaestores arripi iussit; alter se de muro deiecit, alter prensus et virgis caesus est. In tam atroci re ac tam misera atque maesta iniuriae publicae contestatione, ecquid est quod aut ampliter insigniterque aut lacrimose atque miseranter aut multa copiosaque invidia gravique et penetrabili querimonia dixerit? Brevitas sane et venustas et mundities orationis est, qualis haberi ferme in comoediarum festivitatibus solet. Item Gracchus alio in loco ita dicit: Quanta libido quantaque intemperantia sit hominum adulescentium, unum exemplum vobis ostendam. His annis paucis ex Asia missus est qui per id tempus magistratum non ceperat, homo adulescens pro legato. Is in lectica ferebatur. Ei obviam bubulcus de plebe Venu
Abbreviated transcription (Latin):
quoq eorum non multo postꝗͣpeperit mortuam monumẽtũq
ei factum iussu augusti inuia laurentina inq eo scriptũ esse nii¬
merum puerperii de quo diximus. Locorum quorundã illustriũ¬
ORTIS ac uehemens orator existimatur esse. s catonis.
Graccus nemo id negat. Sed quod non nullis uidetur
seuerior acrior ampliorq esse .M. Tullio ferri id qui potest.
egebamus adeo nuꝑ orationẽ Erracci de legibus promulgatis.
in qua .M. Marium & quosdam ex quanta maxima inuidia po
test conqueritur. Uerba hȩc sunt. que super ea re fecit. Nuper
teanum sidicinum consul uenit. uxorẽ dixit inbalneis uiri¬
libus lauari uelle. Quęstori sidicino a M. Mario datum est negoci¬
um uti balneis exig erentur. qui lauabantur. Uxor enunciat uiro
parum cito sibi balneas traditas esse & parum lautas fuisse. Iccirco
palus destitutus est inforo eoq aduectus suȩ ciuitatis nobilissim¬

Expanded text:
quoque eorum, non multo postquam peperit, mortuam monumentumque quoque eorum, non multo postquam peperit, mortuam monumentumque ei factum iussu Augusti in via Laurentina inque eo scriptum esse numerum puerperii eius, de quo diximus. III Argument LocoruORTIS ac vehemens orator existimatur esse C. Gracchus. Nemo id negat. Sed quod nonnullis videtur severior, acrior ampliorque esse M. Tullio, ferri id qui potest? Legebamus adeo nuper orationem Gracchi De Legibus Promulgatis, in qua M. Marium et quosdam ex test conqueritur. Verba haec sunt quae super ea re fecit: Nuper Teanum Sidicinum consul venit. Uxor eius dixit se in balneis virilibus lavari velle. Quaestori Sidicino M. Mario datum est negotium, uti balneis exigerentur qui lavabantur. Uxor renuntiat viro parum cito sibi balneas traditas esse et parum lautas fuisse. Idcirco palus destitutus est in foro eoque adductus suae civitatis nobilissim
Abbreviated transcription (Latin):
atro non est ita scriptum. Nam cum multis annis postea sce¬
na quȩ prociderat refecta ess& numerus tertii consulatus
non uti mnitio primoribus litteris: sed tribus tantum lineolis
incisis significatus est. In .M. autẽ Catonis quarta origine ita
prȩscriptum est. cartaginenses sextum defoedere decessere.
d uerbum significat quinquies ante eos fecisse contra fedus
& tum sextum. Ereti quoq insignificandis huiuscemodi rerũ
numeris tprtor & tetocptor dicunt quod congruit cum eo qđ
inegipto uno partu quinq pueros enixam. Eumq esse
finem dixit multiiuge hominum partitionis. neq plures unꝗͣ
simulgenitos compertum. Nunc autem esse numerum ait caris¬
simum. Sed & diuo augusto imperante qui temporum eius hi¬
storiam scripserunt ancillam cȩsaris augusti in agro laurẽte
peperisse quinq: pueros dicunt: eosq pauculos dies uixisse. Matrẽ

Expanded text:
atro non est ita scriptum. Nam cum multis annis postea scaeatro non est ita scriptum. Nam cum multis annis postea scaena, quae prociderat, refecta esset, numerus tertii consulatus non uti initio primoribus litteris, sed tribus tantum lineolisliniolis incisis significatus est. In M. autem Catonis quarta Origine ita perscriptum est: Carthaginienses sextum de foedere decessere. Id verbum significat quinquiens ante eos fecisse contra foedus et tum sextum. Graeci quoque in significandis huiuscemodi rerum numeris τρίτον καὶ τέταρτον dicunt, quod congruit cum eo quod in Aegypto uno partu quinque pueros enixam, eumque esse finem dixit multiiugae hominum partionis neque plures umquam simul genitos compertum, hunc autem numerum ait esse rarissimum. Sed et divo Augusto imperante qui temporum eius historiam scripserunt ancillam Caesaris Augusti in agro Laurente peperisse quinque pueros dicunt eosque pauculos dies vixisse; matrem
Abbreviated transcription (Latin):
cn notito tullius cil eronius libertus inepistola quadam enuã¬
catius scripsit aahunc ferme modum cum Pompenos inquit
edem iucporie dedica turus essꝗ̃ cuius gradus irut canthea¬
tae eslent nomenq eius & honores inseciberentur queri cep¬
tun et urtum consul tertio in scribendum esse antiuntuu
am eer Romnpeiuis ex quisitissimt rettulit ad docdtissimosd
uitatis cumq dissentiretut & pars tertio alii terturo sed ilbe¬
dum contencerert. Nogauit inquit ciceronẽ Pompeiusut
quod ei rectius uideretur scribi iuber& Tum ciceronem iudica¬
re de uiris doctis ueritum esse: ne quorum opinionem impro¬
bass& ipsos uideretur improbasse. Persuasit igitur Pompeio ut
neq tertium neq tertio scriberetur. Sed ad secundum usꝙ¬
tertium fierent littere ut uerbo non perscriptores quidẽ
demonstraretur. Sed dictio tam̃ ambigua uerbi later&. Id
autem quod & uarro & Tiro dixerunt in eodem nunc the¬

Expanded text:
dixit, Tiro Tullius, Ciceronis libertus, in epistula quadam enardixit, Tiro Tullius, Ciceronis libertus, in epistula quadam enarratius scripsit ad hunc ferme modum: Cum Pompeius, inquit, aedem Victoriae dedicaturus foret, cuius gradus vicem theatri essent, nomenque eius et honores scriberentur, quaeri coeptum est, utrum consul tertio inscribendum esset an tertium. Eam rem Pompeius exquisitissime rettulit ad doctissimos civitatis, cumque dissentiretur et pars tertio, alii tertium scribendum contenderent, rogavit, inquit, Ciceronem Pompeius, quod ei rectius videretur scribi iuberet. Tum Ciceronem iudicare de viris doctis veritum esse, ne, quorum opinionem inprobasset, ipsos videretur inprobasse. Persuasit igitur Pompeio, ut neque tertium. neque tertio scriberetur, sed ad secundum usque t fierent litterae, ut verbo non perscripto res quidem demonstraretur, sed dictio tamen ambigua verbi lateret. Id autem, quod et Varro et Tiro dixerunt, in eodem nunc the
Abbreviated transcription (Latin):
PAMILIARI MEO CUIBIAM IITIERASANT¬
nis Romam rrisi. inhis scriptum fuit me
illi iam tertiam sccipsisse. is adme re¬
sor psit pet uitq ut rationem dicerẽ
curtertium ac non tertio scripsisem
Id etiam ascripsit ut eadem quid super
illo quoq uideretur facerem se certio¬
rem tertiumne consul & quartum
an rertio & quarto dicendum ess&
septimo consulem du  adhȩc egꝑ tescripsi nibil ampl
otis quibus uerbis ut cunꝙ dequo adie scripsegit. decideretui
enirs qui doctus esse dicebatur. Litem meam facere absens no¬
eui crba oTuatronuis et libro disciplinarum quinto hec sunti
Aluid est quatto pretore fieri & quattum quoel quarto locã
allignificat ac tres ante factos. quartum tempus significnt a
est anti fictam Nitut Ennius recte quid scciplit quintus
ea ter quartum fit consul. Et Rompeius timide quoed libde¬
atro ne aftriber& consul tertiũ aut tertio ertremabdicu¬
ras nor secipsit. Quoa de Rompeio uarro breuiter & subolcure

Expanded text:
AMILIARI meo cuipiam litteras Athenis Romam misi. In his scriptum fuit me illi iam tertium scripsisse. Is ad me rescripsit petivitque ut rationem dicerem cur tertium ac non tertio scripsissem. Id etiam adscripsit, ut eadem, quid super illo quoque mihi videretur, facerem se certiorem, tertium ne consul et quartum an tertio et quarto dicendum essetseptimo consulem dixisse. Ad haec ego rescripsi nihil amplioris, quibus verbis utrumque de quo ad me scripserat decideretur;go adversus eum qui doctus esse dicebatur litem meam facere absens nolui. Verba M. Varronis ex libro Disciplinarum quinto haechace sunt: Aliud est quarto praetorem fieri et quartum; quod quarto locum adsignificat ac tres ante factos, quartum tempus adsignificat et ter ante factum. Igitur Ennius recte, quod scripsit: Quintus pater quartum fit consul, et Pompeius timide, quod in theatro, ne adscriberet consul tertium aut tertio, extremas litteras non scripsit. Quod de Pompeio Varro breviter et subobscure
Abbreviated transcription (Latin):
contin& imber. multa forent quȩ mox celo pͦropetauda sereno ma¬
tutare datur. Flegantissime ista duo uerba diuisit. Nanq in pro¬
peratu rei rustice p̾ertempestates pluiuasq. Quoniam ocium est ma¬
turari potest: per serena quoniam tempus instat propetari neces
sum est. Cum significandum autem est coactius quid factum et
icuti affranius dixit. intogata cui titulus nomen est appetis do¬
minatum demens prȩmature: prequocem. In quo uersu animad¬
uertendum est quod prequocem dixit non prȩquoquẽ ⁊st
enim casus eius rectus non prȩcoquis sed prequox. de portẽtis¬

Expanded text:
continet imber, Multa, forent quae mox caelo properanda sereno, Macontinet imber, Multa, forent quae mox caelo properanda sereno, Maturare datur. Elegantissime duo verba ista divisit; namque in praeparatu rei rusticae per tempestates pluvias, quoniam otium est, maturari potest; per serenas, quoniam tese est. Sane cum significandum est coactius quid et sicuti Afranius dixit in togata, cui Titulus nomen est: adpetis dominatum demens praemature praecocem In quo versu animadvertendum est quod "praecocem" inquit non "praecoquem", est enim casus eius rectus non "praecoquis" sed "praecox".» Hi
Abbreviated transcription (Latin):
inpomis matura dicuntur. quȩ neq ctuda neq iminitia sunt neq ca¬
duca & de cocta sed tempore suo adulta maturaq: quoniam autem
id quod non segnuter fiebat mature fieri dicebatut. Progressa plu¬
rimum uerbi significatio est & non iam quod non segnuns. sed qdđ
festinatius fit id fieri mature dicitur: quando ea quae preter
temporis modum properata sunt. immatura uerius dicantur.
llud uero nigidianum rei atq uerbi temperamentum duuis augu¬
stus duobus grecis elegantissime uerbis exprimebatur nam & dicere
insermonibus & scribere in epistolis solitum esse auint. ate ie gpc¬
duoo perquod monebat utem adrem agendam simuladhi¬
beretur & industrie celeritas & diligentiac tarditas. Exquibus
duobus contrarus fit maturitas. Uitgilius quoꝙ siquis amimum aitẽ¬
dat duo ista uerba properate & matutate tanq̃ plane resonantia
contratia scitissime sepatiuit in his uerbis Frigidus agricola siquãdo

Expanded text:
in pomis matura dicuntur, quae neque cruda et inmitia sunt neque cain pomis matura dicuntur, quae neque cruda et inmitia sunt neque caduca et decocta, sed tempore suo adulta maturataque. Quoniam autem id quod non segniter fiebat, mature fieri dicebatur, progressa plurimum verbi significatione, non iam, quod non segnius, sed quod festinantius fit, id fieri mature dicitur, quando ea quae praeter sui temporis modum properata sunt inmatura verius dicantur. Illud vero Nigidianum rei atque verbi temperamentum divos Augustus duobus Graecis verbis elegantissime exprimebat. Nam et dicere in sermonibus et scribere in epistulis solitum esse aiunt σπεῦδε βραδέως, per quod monebat ut ad rem agendam simul adhiberetur et industriae celeritas et diligentiae tarditas, ex quibus duobus contrariis fit maturitas. Vergilius quoque, si quis animum adtendat, duo ista verba properare et maturare tamquam plane contraria scitissime separavit in hisce versibus: Frigidus agricolam si quando
Abbreviated transcription (Latin):
manus qui minimo est proximus. Romanos quoq homines
aunt sic plerunq anulis usitatos. Causam esse huiusrei appion
in libris egiptiacis hanc dicit quod insectis apertisq humanis cor¬
poribus utmos inegipto fuit quas grȩci Gnceton iorc appellant
repertum est neruum quendam tenuissimũ abeo uno digito
de quo diximus ad cor hominis pergere ac peruemre Propterea
non inscitum uisum esse eum digitum potissimũ tali honore de¬
corandum: qui continẽs & quasi connexus esse cũ prĩcipio cor¬
& qđ eo uerbo uulgns hominũ ĩ proprie utitut atqꝙ ũbi qđ pis¬
quot declinatũ prequocis faciat non prequoquis
XTURE nunc significat proꝑe & cito contra ipsius uerbi
sententiam. aliud enim est mature q̃ quod dicitir prope
nigidius honio inomnium bonarum attium disciplinis egregiuis ma¬
ture inquit est quod neq citius est neq seruis sed medium quiddã
& tempetatum est bene ac proprie nigidius Nam & infrugibus &

Expanded text:
manus qui minimo est proximus. Romanos quoque homines manus qui minimo est proximus. Romanos quoque homines aiunt sic plerumque anulis usitatos. Causam esse huius rei Apion in libris Aegyptiacis hanc dicit, quod insectis apertisque humanis corporibus, ut mos in Aegypto fuit, quas Graeci ἀνατομάς appellant, repertum est nervum quendam tenuissimum ab eo uno digito de quo diximus, ad cor hominis pergere ac pervenire; propterea non inscitum visum esse eum potissimum digitum tali honore decorandum, qui continens et quasi conexus esse cum principatu corvolgus hominum inproprie utitur; atque inibi, quod praecox declinatum praecocis facit, non praecoquis. MATURE nunc significat propere et cito contra ipsius verbi sententiam; aliud enim est mature quam dicitur. Propterea P. Nigidius, homo in omnium bonarum artium disciplinis egregius: Mature, inquit, est, quod neque citius est neque serius, sed medium quiddam et temperatum est. Bene atque proprie P. Nigidius. Nam et in frugibus et
Abbreviated transcription (Latin):
UT hec quoq antiquitus militatis animad castigationis¬
uersio iubere ignominie causa militi uenam solui & sã¬
guinem dimiti. Cuius tatio in litteris ueteribus quas equidẽ
inuenire potui non extat. Sed opinor factum hoc primo inmiliti¬
bus stupentis animi atq a natutali habitu declinantis non ut tam
pęna quam medicina uideretur. Postea tamen obpleraꝙ alia delicta
idem factitatum esse credo pex consuetudinẽ quasi minus sani
a cies romana instrui solita sit ꝗ̃q eaꝵ ĩstructionũ sit uocabu
OCABUIA sunt militaria quib instructa certo modo a¬
cies appellari sol& frons sussidia cuneus orbis globus for¬
fices serta alȩ turres hȩc & quȩdam alia inuenire est inlibris eo¬
rum qui de militari disciplina scripserunt. translata autẽ sunt
abipsis rebus quȩ ita propriȩ nominatur: erumq rerum ĩ acie in¬
struenda sui cuiusq uocabuli imagines ostenduntur. Quȩ eiusrei
TITRES grecos anulum habuisse indigito accepimus sinistre

Expanded text:
T haec quoque antiquitus militaris animadversio, iubere ignominiae causa militi venam solvi et sanguinem dimitti. Cuius rei ratio in litteris veteribus, quas equidem invenire potui, non extat; sed opinor factum hoc primitus in militibus stupentis animi et a naturali habitu declinatis, ut non tam poena quam medicina videretid factitatum esse credit, per consuetudinem, quasi minus sani acies Romana instrui solita sit, quaeque earum instructionum sint vocabula. VOCABULA sunt militaria, quibus instructa certo modo acies appellari solet: frons, subsidia, cuneus, orbis, globus, forfices, serra, alae, turres. Haec et quaedam item alia invenire est in libris eorum qui de militari disciplina scripserunt. Tralata autem sunt ab ipsis rebus quae ita proprie nominantur, earumque rerum in acie instruenda sui cuiusque vocabuli imagines ostenduntur. X Argument Quimo proximus. VETERES GRAECOS anulum habuisse in digito accepimus sinistrae
Abbreviated transcription (Latin):
aste pudiceq ornatur fit illustrius cũ fucatur atq prelinitur
AbEO in libro de .xii. tabulis secundo acria & seue datũue essi¬
ra iudicia defurtis habita esse apud scripsit. Idq Brutũ soli¬
tum dicere furti damnatum esse qui iumẽtum aliorsum duxce¬
rat: quã quo utendum acceperat. Item qui longius produxerat
quã quẽ in locum petierat. Itaꝙ quȩ Sceuola inlibrorum quos
de iure ciuili composuit .xiiiͦ. uerba hȩc posuit: quod cui seruãdũ
datum est si id usus est: siue quod utendũ accepit ad aliã rem
atq accepit usus est furti se obligauit. Locus escriptus e satira¬

Expanded text:
caste pudiceque ornatur, fit illustrius, cum fucatur atque praelinitur, caste pudiceque ornatur, fit illustrius, cum fucatur atque praelinitur, ABEO in libro De Duodecim Tabulis secundo acria et severaseveral iudicia de furtis habita esse apud veteres scripsit, idque Brutum solitum dicere, et furti damnatum esse qui iumentum aliorsum duxerat quam quo utendum acceperat, item qui longius produxerat quam in quem locum petierat. Itaque Q. Scaevola, in librorum quos De iurelure Civili composuit XVI., verba haec posuit: Quod cui servandum datum est, si id usus est, sive quod utendum accepit, ad aliam rem atque accepit usus est, furti se obligavit. XVI Argument
Abbreviated transcription (Latin):
ea ipsa genera dicendi iam antiquitus tradita ab Nomero sunt tria
intribus. Magnificum in Ulyssem & ubertum. Subtile in Menelao &
cohibitum. Mixtum moderatumꝙ in Nestore. Anima duersa ea dem tri¬
partita uarietas est intribus pbilosophis quos Atheniẽses romam ad
senatum populi legauerunt impetratum uti multã. remitterent:
quam fecerunt proptet oropi uastationem. Ea multa fuerat talentũ
fere quingentum. Frant isti philosophi Carneades ex Achademia dio¬
genes stoicus. Critolaus peripatheticus. Et insenatum quidem intro¬
ducti interprete usi sunt cecilio senatore. Sed ante ipsi seorsum
quisꝙ ostentandi gratia megnio conuentu hominum disertaue¬
runt. Tum admiton fuisse aiunt. Rutilius & Rolibius philo¬
sophorum trium sui cuusq generis facundiam. Uiolenta inquit¬
& rapida Carneaues aicebatꝰ. Scita & teretia Critolaus. Modesta
Diogenes & sobria. Unum quoq autem genus ut diximuscum

Expanded text:
ea ipsa genera dicendi iam antiquitus tradita ab Homero sunt tria ea ipsa genera dicendi iam antiquitus tradita ab Homero sunt tria in tribus: magnificum in Ulixe et ubertum, subtile in Menelao et cohibitum, mixtum moderatumque in Nestore. Animadversa eadem tripertita varietas est in tribus philosophis quos Athenienses Romam ad senatum legaverant, inpetratum uti multam remitteret, quam fecerat is propter Oropi vastationem. Ea multa fuerat talentum fere quingentum. Erant isti philosophi Carneades ex Academia, Diogenes Stoicus. Critolaus Peripateticus. Et in senatum quidem introducti interprete usi sunt C. Acilio senatore; sed ante ipsi seorsum quisque ostentandi gratia magno conventu hominum dissertaverunt. Tum admirationi fuisse aiunt Rutilius et Polybius philosophorum trium sui cuiusque generis facundiam. Violenta, inquiunt, et rapida Carneades dicebat, scita et teretia Critolaus, modesta Diogenes et sobria. Unumquodque autem genus, ut diximus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ampliusue censi erant. Infra classem autem appellabantur secunde
classis cȩterarumq omnium classium qui minore sũma eris quã su¬
pra dixi censebantur. Noc eo strictim notaui: quoniam. M. Catonis
oratione qui uocaniam legem suasit. quęri sol& quid sit classicus
TINCARMINE & in soluta oratione genera dicendi proba¬
suimus uberem uocamus. secundum gracilem: Tertium medioerẽ.
Uberi dignitas atq amplitudo est gracili uenustas & subtilitas.
m edius inconfinio esse utriusq modi particeps. His singulis rationis¬
bus uirtutibus uitia agnata sunt pari numero quȩ earum modũ
& habitum simulacris falsis ementiuntur. Sic plerunq sufflati atq
tumidi fallunt prouberibus. squalentes & ieunidici progtacilibus in¬
certi & ambigui pro mediocribus. Uera autem & propria huiuscemodi
formarum exempla inlatina lingua .M. Uarro esse dicit ubertatis
Pacuuium. qracilitatis lucilium. Mediocritatis serentium. Sed

Expanded text:
ampliusve censi erant. Infra classes autem appellabantur secundae ampliusve censi erant. Infra classes autem appellabantur secundae classis ceterarumque omnium classium, qui minore summa aeris, quam quod supra dixi, censebantur. Hoc eo strictim notavi, quoniam in M. Catonis oratione, Qua Voconiam legem suasit, quaeri solet quid sit classicus, t in soluta oratione genera dicendi probasuimus uberem vocamus, secundum gracilem, tertium mediocrem. Uberi dignitas atque amplitudo est, gracili venustas et subtilitas, medius in confinio est utriusque modi particeps. His singulis orationis virtutibus vitia agnata sunt pari numero, quae earum modum et habitum simulacris falsis ementiuntur. Sic plerumque sufflati atque tumidi fallunt pro uberibus, squalentes et ieiunidici pro gracilibus, incerti et ambigui pro mediocribus. Vera autem et propria huiuscemodihuitscemodi formarum exempla in Latina lingua M. Varro esse dicit ubertatis Pacuvium, gracilitatis Lucilium, mediocritatis Terentium. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
canus Pauli filius uit õmnibus honis artibus artibus atq omniuit¬
tute preditus. ꝑ Sulpitio gallo homini delicato interpleraq alia
quȩ obiectabat id quoq probro dedit quod tunicis uteretur ma¬
nus totas operientibus. uerba sunt hȩc Scipionis. Nam qui quot¬
tidie unguentatus aduersum speculum ornetur cuius supetcilia
raduntur: qui barba uulsa. feminibusq subiuilsis ambul& qui in con¬
uiuiis adolescentulus cum amatore. cum chirodita tunica:inferior
accubuerit: qui non modo uinosus sed uirosus quoq sit eumne ꝗsq̃
dubit& quin idem fecerit quod cinedi facere solent. Uirgilius quo¬
q tunicas huiuscemodi quasi femineas probrosas criminatur & tuni¬
ce inquit manicas & habent redimicula mitre. Q quoq Ennius car¬
taginensium tunicatam iuuentutem non uidetur sine probro dixisse
Iassici dicebantur non omnes qui inclassibus erant. sed pri¬

Expanded text:
canus, Pauli filius, vir omnibus bonis artibus atque omni vircanus, Pauli filius, vir omnibus bonis artibus atque omni virtute praeditus, P. Sulpicio Gallo, homini delicate, inter pleraque alia, quae obiectabat, id quoque probro dedit, quod tunicis uteretur manus totas operientibus. Verba sunt haec Scipionis: Nam qui cotidie unguentatus adversum speculum ornetur, cuius supercilia radantur, qui barba vulsa feminibusque subvulsis ambulet, qui in conviviis adulescentulus cum amatore, cum chiridota tunica interior accubuerit, qui non modo vinosus, sed virosus quoque sit, eumne quisquam dubitet, quin idem fecerit quod cinaedi facere solent? Vergilius quoque tunicas huiuscemodi quasi femineas, probrosas criminatur: Et tunicae inquit manicas et habent redimicula mitrae. Q. quoque Ennius Carthaginiensium tunicatam iuventuten non videtur sine probro dixisse.infra classem. CLASSICI dicebantur non omnes qui in quinque classibus erant, sed pri