comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
note st̃ hostiũ manib eripi. & tyrannice ire. ⁊ ꝓscriptioni
aliis ꝑicłis q̃ uaria ⁊ interta: humanã uitã obsident. Quie¬
qͥd hoꝵ discusserimꝰ : qͦ maius ac t̾ribilius erit hoc. maiorẽ uu¬
bumꝰ gr̃am. Subit enĩ cogitatio qͣntis sint lib̾ati malis.⁊ leuoci¬
niũ ẽ. mun̾is antecedeus metꝰ. nec tñ iõ debemꝰ tardiꝰ quemq
seruare qͣm possumꝰ. ut muñi nr̃o tunor imponat pondꝰ. Eri¬
ma abhis st̃ sine qͥb possumꝰ quidẽ uiuere. s ut mors potior
sit canqͣm lib̾tas & pudicitia ⁊ mens bona. Post hec habebi¬
inꝰ cominictione acsangͥne usuq & consuetudine longa: ca¬
ra. ut liberos. conuiges. penates. cet̾aq q̃ usq eo aminus libi
applicuit. ut abillis ꝗ̃ auita diuelli grai̾uus existimet. Dubse¬
cunt᷑ utilia. qͦrũ uaria ⁊ lata mat̾ia ẽ. Hic erit pertunia non
siꝑfluens. s ad sanũ modũ habendi: parata. hic erit honor

Expanded text:
nt : hostium manibus eripi et tyrannicae irae et proscriptioni et aliis periculis, quae varia et incerta humanam vitam obsident. Quidquid horum discusserimus, quo maius ac terribilius erit, hoc maiorem inibimus gratiam ; subit enim cogitatio, quantis sint liberati malis, et lenocinium est muneris antecedens metus. Nec tamen ideo debemus tardius quemquam servare, quam possumus, ut muneri nostro timor imponat pondus. Proxima ab his sunt, sine quibus possumus quidem vivere, sed ut mors potior sit, tamquam libertas et pudicitia et mens bona. Post haec habebimus coniunctione ac sanguine usuque et consuetudine longa cara, ut liberos, coniuges, penates, cetera, quae usque eo animus sibi applicuit, ut ab illis quam vita divelli gravius existimet. Subsecuntur utilia, quorum varia et lata materia est ; hic erit pecunia non superfluens sed ad sanum modum habendi parata ; hic erit honor
Abbreviated transcription (Latin):
suas aliis ꝑmisere. Rustitꝰ in humanꝰ. ac mali moris: ⁊ inter
matͦnas ab hominande conditionis ẽ. Si quis conuigẽ suã
insellam ꝓstrare ueciit: & uulgo admissis inspectorib uehi.
ꝑspituũ undiq.Diquis nulla se amica fec̃ insignẽ. nec aliene
urori anulũ p̾stat: hc̃ matrone humilẽ & sordide libidinis.
⁊ ancillariolũ uocant. In decentesimũ sponsarioꝵ genꝰ ẽ. ad¬
ult̾iũ. ⁊ in consensu ui dui celibatꝰ quẽ nemo uxorẽ dux̃. nͥ qͥ

Expanded text:
suas aliis permisere. Rusticus, inhumanus ac mali moris et inter suas aliis permisere. Rusticus, inhumanus ac mali moris et inter matronas abominanda condicio est, si quis coniugem suam in sella prostare vetuit et vulgo admissis inspectoribus vehi perspicuam undique. Si quis nulla se amica fecit insignem nec alienae uxori annuum praestat, hunc matronae humilem et sordidae libidinis et ancillariolum vocant. Inde decentissimum sponsaliorum genus est adulterium et in consensu vidui caelibatus, quoniam nemo ux
Abbreviated transcription (Latin):
cogitesq alios cũ inultũ tͥ darent. plus sͥ reliquisse. Cui soc̃ces.
Ruid ui tu inqͥt magnũ inimꝰ mͥ decłis: Nisi forte te pariio esti¬
nas. Habeo itaq cure: ut te meliorẽ tͥ reddã qͣm accepi. Uicit
aeschines hoc inunere alcibiadis parẽ diuitus anminĩ ⁊ om¬
nẽ uiuenũ opulentoꝵ munificentiã. Uides qmͦ animꝰ inue¬
nide lib̾alitatis inat̾iã. etiã int̃ angustias. Uicdet᷑ mͥ dixisse.
Nlich̾ egisti fortuud. qd̾ me paupem eẽ. uoliristi. Ee pediam
dignũ nichilominꝰ huic uiro miiꝰ. & qͥa de tuo ñ possũ: de
mẽo dabo. Aeq est qd̃ existimes illũ uilẽ sibi fuisse. p̃cũ se
sui fecit. Ingeniosus adolescens inuenit. quẽ admodũ socratẽ
nicħ se aduiturꝰ uerbis fouet. At peior opimo si lingua asꝑ.
uulcu grauis. cũ inuidia fortunã suã explicuit. Colunt enĩ
destanturq felicẽ. ⁊ si ñ potuerint eadẽ sacturi od̾e facien¬
tẽ. Conuigib alienis: ne clam qͥdẽ. s aꝑte ludibrio aditis

Expanded text:
cogitesque alios, cum multum tibi darent, plus sibi reliquisse." Cui Socrates : " Quidni tu," inquit, " magnum munus mihi dederis, nisi forte te parvo aestimas ? Habebo itaque curae, ut te meliorem tibi reddam, quam accepi." Vicit Aeschines hoc munere Alcibiadis parem divitiis animum et omnem iuvenum opulentorum munificentiam. Vides, quomodo animus inveniat liberalitatis materiam etiam inter angustias. Videtur mihi dixisse : " Nihil egisti, fortuna, quod me pauperem esse voluisti; expediam dignum nihilo minus huic viro munus, et quia de tuo non possum, de meo dabo." Neque est, quod existimes illum vilem sibi fuisse : pretium se sui fecit. Ingeniosus adulescens invenit, quemadmodum Socraten snihil re adiuturus verbis fovit ; at peior opinio, si lingua asper, vultu gravis cum invidia fortunam suam explicuit. Colunt enim detestanturque felicem et, si potuerint, eadem facturi odere facientem. Coniugibus alienis ne clam quidem sed aperte ludibrio habitis
Abbreviated transcription (Latin):
donũ ꝑuenerit. eam felicem tuuiquillamq prestabit
S in regia quo xarior: eo mirabilior. Quid enim ẽ. me¬
morãbilius. quam eũ: cuiꝰ ire nichil obstat. cuiꝰ grauio¬
ri sentenciȩ ips̃i qui ꝑeunt assentiunt᷑. quem nemo it̃¬
rogaturꝰ ẽ: imo si uehementiꝰ excanduit. ne dep̃catur̾:
quidem. ipsũ sibi manum inicere: & potestate sua in
meliꝰ placidiꝰq uti. hoc ipsum cogitantẽ occidere con¬
tra legem nemo non potest seruare nemo p̃ter me.
Magnam fortunã magnus animꝰ decet. qui nisi sead
illã extulit. & altior ftẽtit: illam quoq infra terram
declucit. Magni aut̃ animi ẽ. ꝓpͥum placidum eẽ.
tranquillũq: & inuirias atq offensiones suꝑne des¬
picere. Muliebre ẽ. furere inira. ferarum uͦ &e gene¬
rosarũ quidẽ p̃mordere & urgere: ꝑtinatia ÷. Ton¬
decet regem seua nec in exorabilis ira. Non multũ
enim supra eio eminec qui se u ascenlo ⁊requa ⁊i t¬

Expanded text:
domum pervenerit, eam felicem tranquillamque praestabit, domum pervenerit, eam felicem tranquillamque praestabit, sed in regia, quo rarior, eo mirabilior. Quid enim est memorabilis quam eum, cuius irae nihil obstat, cuius graviori sententiae ipsi, qui pereunt, adsentiuntur, quem nemo interpellaturus est, immo, si vehementius excanduit, ne deprecaturus est quidem, ipsum sibi manum inicere et potestate sua in melius placidiusque uti hoc ipsum cogitantem : " Occidere contra legem nemo non potest, servare nemo praeter me" ? Magnam fortunam magnus animus decet, qui, nisi se ad illam extulit et altior stetit, illam quoque infra ad terram deducit ; magni autem animi proprium est placidum esse tranquillumque et iniurias atque offensiones superne despicere. Muliebre est furere in ira, ferarum vero nec generosarum quidem prae- mordere et urguere proiectos. decet regem saeva nec inexorabilis ira, non multum enim supra eum eminet, cui se irascendo exae
Abbreviated transcription (Latin):
colligit. tu animꝰ.R.s. tuȩ es: illa corpꝰ tuum. Hides ut
quam necessaria clemencia sit. Tibienm pardis. cũ ui¬
dis alteri parcere. Parcendum itaq ẽ. &̃ in ꝓbandis ci¬
nib non alit̃ quam menbris languentib. Et si quari¬
quidẽ hominib scđ̾m naturã: maxime tamen decora
imꝑatorib quanto plus ht̃ ap̃ illos quod seruet. quanto¬
q inmaiore materia apparet. Quantulũ enim nocet ꝑ¬
uata crudelitas: pͥncipum seuicia bellũ ẽ. Cum aut̃
uirtutib inter sit concordia. nec ulla altera melior.
aut honestior sit : quedam tam̃ quib dam ꝑsonis
aptior. ẽ. Decet magnanimitas quem libet mortalem.
aeiã infra quem nichil ẽ. Quid enim maiꝰ uelfortius ꝙͣ
malam fortunã retonde̾: Hec tamen magnanimitas
in bona fortuna laxiorem locum ht̃. meli̾q intͥbuna¬
li quam in plano conspicit᷑. Clementia in ouam cũq

Expanded text:
colligit, tu animus rei publicae tuae es, illa corpus tuum, vides, ut colligit, tu animus rei publicae tuae es, illa corpus tuum, vides, ut quam necessaria sit clementia; tibi enim parcis, cum videris alteri parcere. Parcendum itaque est etiam improbandis civibus non aliter quam membris languentibus, et, si quanquidem homini- bus secundum naturam, maxime tamen decora imperatoribus, quanto plus habet apud illos, quod servet, quantoque in maiore materia apparet. Quantulum enim nocet privata crudelitas ! Principum saevitia bellum est. Cum autem virtutibus inter se sit concordia nec ulla altera melior aut honestior sit, quaedam tamen quibusdam personis aptior est. Decet magnanimitas quemlibet mortalem, etiam illum, infra quem nihil est ; quid enim maius aut fortius quam malam fortunam retundere ? Haec tamen magnanimitas in bona fortuna laxiorem locum habet meliusque in tribunali quam in plano conspicitur. Clementia, in quamcumque
Abbreviated transcription (Latin):
quia p̃oa si mens illa imꝑii subtra hat᷑. Rege in eoune
mensamĩhi una amusło: ruꝑe fidem. Hic casus. romane
pacis exitium erit. hic tanti fortunam populi in ruinas.
aget. Tam diu abisto ꝑiculo aberit hic populus. quam
diu sciet ferre frenos. Quos siquando arrrꝑte. uel aliquo
casu discussos reponi sibi passus ñerit: hec uiitas &chie
maximi imꝑii contextꝰ. in partes multas dissiliet. Idemꝙ
huc urbi dominandi finis erit qui parendi fuerit. Idõ ꝙ¬
pruicipes regesq &e quocumq alio noĩe sunt tutores statͦ
publici non ÷ mirũ amari ultra pͥuatas &ẽ necessitudines
Namsi sanis hominib publica pͥuatis potiora sunt. se¬
quit᷑ ut his ꝙͦ carior sit. in quẽ se.R.ẜ. conuerttt. Olim
enim ita se induit. R.x. cesar: ut seduci alterũ ñ poss
sine utriꝰq ꝑnitię. Nam ut illinirib opus ẽ: & huic ca¬
pite. Longius uidetur recessisse aꝓposito mea orõ. at
me bercule rem ipsam p̃mit. Nam sĩc quidem ad hoc

Expanded text:
 onus et praeda, si mens illa imperii subtrahatur. Rege incolumi mens omnibus una; amisso rupere fidem. Hic casus Romanae pacis exitium erit, hic tanti fortunam populi in ruinas aget ; tam diu ab isto periculo aberit hic populus, quam diu sciet ferre frenos, quos si quando abruperit vel aliquo casu discussos reponi sibi passus non erit, haec unitas et hic maximi imperii contextus in partes multas dissiliet, idemque huic urbi finis dominandi erit, qui parendi fuerit. Ideo principes regesque et quocumque alio nomine sunt tutores status publici non est mirum amari ultra privatas etiam necessitudines ; nam si sanis hominibus publica privatis potiora sunt, sequitur, ut is quoque carior sit, in quem se res publica convertit. Olim enim ita se induit rei publicae Caesar, ut seduci alterum non posset sine utriusque pernicie ; nam et illi viribus opus est et huic capite. Longius videtur recessisse a proposito oratio mea, at mehercules rem ipsam premit. Nam si, quod adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
aspicimꝰ. in quib cupiditas nr̃a. heret: caduca st̃. auferre
nob̾ ea & fortuna & inuiria pot̃. Bñficiũ uͦ: etiã amisso
eo ꝑ qđ datũ ẽ. durat. Est enĩ recte fc̃m qd̃ irritũ nul¬
la uis efficit. Amicũ ap iratis redenii. hc̃ aliꝰ hostis excepit.
& in carc̾em condidit ñ bñficiũ. s usũ benesicii mei sustulit.
Ex naufragio alicui raptos. uł ex incendio: lib̾os reddidi. Hoᷤ
uł morbꝰ uł aliqͣ fortuita inuria eripuit. mauet et̃ sñ ilł¬
qđ in illos datũ ẽ. Oĩa itaq que falsũ bñficii nom̃ usurpãt:
ministĩa st̃. ꝑ que se uoluntas amica explicat. Hoc in aliis
qͦ reb euenit. ut alicubi sit sp̃es rei. alicubi ipsa res. Imꝑa¬
tor aliquẽ torquib murali ⁊ ciuica donat. Quid ht̃ ꝑ se
corona p̾ciosũ. qͥd p̾certa. quid fasces e Quid tͥbunal ⁊ t̾russ
Nicħ hoꝵ honor ẽ. s honoris insigne. Sic ñ ẽ. bñficiũ id qd

Expanded text:
aspicimus, in quibus cupiditas nostra haeret, caduca sunt, auferre nobis et fortuna et iniuria potest. Beneficium etiam amisso eo, per quod datum est, durat ; est enim recte factum, quod irritum nulla vis efficit. Amicum a piratis redemi, hunc alius hostis excepit et in carcerem condidit ; non beneficium, sed usum beneficii mei sustulit. Ex naufragio alicui raptos vel ex incendio liberos reddidi, hos vel morbus vel aliqua fortuita iniuria eripuit ; manet etiam sine il in illis datum est. Omnia itaque, quae falsum beneficii nomen usurpant, ministeria sunt, per quae se voluntas amica explicat. Hoc in aliis quoque rebus evenit, ut aliubi sit species rei, aliubi ipsa res. Imperator aliquem torquibus, murali et civica donat. Quid habet per se corona pretiosum ? Quid praetexta ? Quid fasces ? Quid tribunal et currus ? Nihil horum honor est, sed honoris insigne. Sic non est beneficium id, quod
Abbreviated transcription (Latin):
butã nectere. At qui ugenia sanare. & fidẽ in reb humanis
reciĩe. memoriã officioꝵ inger̃e anums uolunt: serio loq̃ns
& magnis uirib agant. nͥ forte existimas leui ac fabuloso
sermone. & anilib argim̃tis ꝓhiberi posse rẽ ꝑuiciosissimã
buficioꝵ nouas tabulas. S quẽadmnodũ suꝑuatua tͣnsenr¬
ram: ita exponã necẽẽ. ẽ. hoc pͥmũ nob eẽ. discendũ. qͥd ac¬
cepto beneficis debeamꝰ. Deb̾e enĩ se alius peruniã quã acce¬
pit. Alius consulatũ. aliꝰ sacerdotiũ. aliꝰ ꝓuintiã. Ista autẽ
st̃ meritoꝵ signa ũ merita. Non pot̾ beneficiũ manu tan¬
gi. s animo gerit᷑. Multũ uit̾ ẽ : mat̾iam beneficii & bñfici¬
um. Itaq nec aurũ nec argentũ. nec qͥcqͣm eoꝵ qͦ aꝓrimis¬

Expanded text:
bulam nectere. At qui ingenia sanare et fidem in rebus humanis bulam nectere. At qui ingenia sanare et fidem in rebus humanis retinere, memoriam officiorum ingerere animis volunt, serio loquantur et magnis viribus agant ; nisi forte existimas levi ac fabuloso sermone et anilibus argumentis prohiberi posse rem perniciosissimam, beneficiorum novas tabulas. Sed quemadmodum supervacua transcurram, ita exponam necesse est hoc primum nobis esse discendum, quid accepto beneficio debeamus. Debere enim se ait alius pecuniam, quam accepit, alius consulatum, alius sacerdotium, alius provinciam. Ista autem sunt meritorum signa, non merita. Non potest beneficium manu tangi ; res animo geritur. Multum interest inter materiam beneficii et beneficium ; itaq
Abbreviated transcription (Latin):
dinata res q̃ maxime humanã sotietatẽ alligat. Dauda lex ui¬
te: ne sub specie benignitatis in consulta facilitas placeat. uec
libalitatẽ quã nec de ẽẽ. oportee nec suꝑfluere: hec ipsa ob¬
rẽ animoq ñ tm̃ equare s uince. Quia qͥ referre gr̃am de¬
bet: numꝗ consequit᷑ nisi p̃tessit. Hi docendi st̃ nicħ impu¬
tare. illi plus deb̾e. Ad hanc honestissimã ꝯtentionẽ bñfi¬
ciis bñficia iuncendi. Sic nos ad hortat᷑ crisippꝰut dicat ue¬
rendũ eẽ. ne qͥa carites iouis filice sunt. parũ sacrate gerere
satrilegiũ sto: ⁊ tã bellis puellis fiat inuiria. Lume aliqͥd
eoꝵ doce. ꝑ q̃ bñficentior. guatiorq adu̾sus bene merentes.
fiam. ꝑ que obligantiũ. obligatoꝵq animi certent. ut qͥ p̃sti¬
tert̃ obliuis caut᷑. ꝑtinar sit memoria debentiũ. iste uͦ meptie
poetis relinq̃nt᷑. quib aures oblectare ꝓpositũ ẽ. & dulcẽ fa¬

Expanded text:
dinanda res, quae maxime humanam societatem alligat ; danda lex vidinanda res, quae maxime humanam societatem alligat ; danda lex vitae, ne sub specie benignitatis inconsulta facilitas placeat, ne liberalitatem, quam nec deesse oportet nec superfluere, haec ipsa obre animoque non tantum aequare sed vincere, quia, qui referre gratiam debet, numquam consequitur, nisi praecessit ; hi docendi sunt nihil imputare, illi plus debere. Ad hanc honestissimam contentionem beneficiis beneficia vincendi sic nos adhortatur Chrysippus, ut dicat verendum esse, ne, quia Charites Iovis filiae sunt, parum se grate gerere sacrilegium sit et tam bellis puellis fiat iniuria ! Tu me aliquid eorum doce, per quae beneficentior gratiorque adversus bene merentes fiam, per quae obligantium obligatorumque animi certent, ut, qui praestiterunt, obliviscantur, pertinax sit memoria debentium. Istae vero ineptiae poetis relinquantur, quibus aures oblectare propositum est et dulcem fa
Abbreviated transcription (Latin):
en destã: quia late petentis matͥmonũ ste bnficia deiuid̃e.
eanqͣri inatri p failias soleat nom̃ imꝑoni. aut poece uera nor¬
mma reddant. Quemadmodũ nom̃ datori: memorie loco du¬
uatia ẽ. Et cuicũq nom̃ ñ ꝓot̃. redd̾e: imponit. Ita poere n pu
id quẽq uotari iubent qd̃ belle facit adu̾sum. Nec illis srau¬
di eͥi si aliquid incensũ deculert̃. ꝙximꝰ enĩ poeta: suũ illas
ferre nom̃ uibec. Hoc uoseias ita ẽe: ecte talia deqͣ cũ maxĩe
adit᷑ ap̃ hesiodũ caris ẽ. ap̃ homerũ: musa. d ne faciã qd̾re¬
p̃hendendo oĩa ista q̃ ita extra rẽ st̃ ut nec cͥca rẽ quidẽ st̃: re¬
linqͣm. Tu mͦ nos tuere. Siquis obiciet qd̾ crisippũ in ordinẽ
coeg̃im magnũ me hercłe uirũ. s tñ grecũ tuiꝰ acum̃ nimis te
nũe recondit᷑. & inse sepe replicat᷑. etiã cũ agere aliquid udet᷑.
pungit ñ ꝑforat. Hic uͦ qd̾ acum̃ ẽ. de bũficuis dicendũ ẽ. ⁊ or¬

Expanded text:
 dictam, quia late patentis patrimonii sit beneficia dividere ; tamquam matri post filias soleat nomen imponi aut poetae vera nomina reddant ! Quemadmodum nomenclatori memoriae loco audacia est et, cuicumque nomen non potest reddere, imponit, ita poetae non putid quemque vocari iubent, quod belle facit ad versum. Nec illis fraudi est, si aliud in censum detulerunt ; proximus enim poeta suum illas ferre nomen iubet. Hoc ut scias ita esse, ecce Thalia, de qua cum maxime agitur, apud Hesiodum Charis est, apud Homerum Musa. Sed ne faciam, quod reprehendo, omnia ista, quae ita extra rem sunt, ut ne circa rem quidem sint, relinquam. Tu modo nos tuere, si quis mihi obiciet, quod Chrysippum in ordinem coegerim, magnum mehercules virum, sed tamen Graecum, cuius acumen nimiliquid videtur, pungit, non perforat. Hic vero quod acumen est ? De beneficiis dicendum est et or
Abbreviated transcription (Latin):
pellauit. mediam: eufrofinẽ. t̾tiam : taliam. Horũ nominũ
int̾pretationẽ: ꝓut cuiq uisũ ẽ. deflectit: Ad rõnem aliqͣm
conat᷑ ꝑducẽ. cũ hesiodus puellis suis qd̃ uoluit nom̃ impo¬
suerit. Itaq homerꝰ: uni mutauit. pasithean appellauit..
niã aliũ poetam ap̃ quẽ p̾cingant᷑. & spissis aut frixianis
ꝓdeant. Gͦ& mercuriꝰ unastat: ñ quia bñfitia rõ cõm̃dat uł
oratio: s qͥa pictori ita uisũ ẽ. Crisippꝰ qͦ penes quẽ subtile
illud acum̃ ẽ. & inunã penetͣus ueritatẽ. qͥ rei agende causa
loquit᷑. & uerbis ñ ultra qͣm adintellectũ satis ÷ utit᷑. cotũ li¬
brũ suũ his ineptiis replee. tta ut de ipso bnficio dandi. acci¬
cipiendi reddendiq beneficui pauec ad modũ oieate: uee hiifa¬
boula di hec fabulis iserit. Nam p̃ter ollo es hies sdecortans¬

Expanded text:
pellavit, mediam Euphrosynen, tertiam Thaliam. Horum nominum pellavit, mediam Euphrosynen, tertiam Thaliam. Horum nominum interpretationem, prout cuique visum est, deflectit et ad rationem aliquam conatur perducere, cum Hesiodus puellis suis, quod voluit, nomen imposuerit. Itaque Homerus uni mutavit, Pasithean appellavit et  spissis aut Phryxianis prodeant. Ergo et Mercurius una stat, non quia beneficia ratio commendat vel oratio, sed quia pictori ita visum est. Chrysippus quoque, penes quem subtile illud acumen est et in imam penetrans veritatem, qui rei agendae causa loquitur et verbis non ultra, quam ad intellectum satis est, utitur, totum librum suum his ineptus replet, ita ut de ipso officio dandi, accipienda reddendi beneficii pauca admodum dicat ; nec his fabulas, sed haec fabulis inserit. Nam praeter ista, quae Hecaton
Abbreviated transcription (Latin):
pientiũ reddentiũqr. S utrũlibet ex istis: uidica uerũ. Q
ista nos iuuat stientia: Quid ille consertis manib in se rede¬
untiũ chorus: Ob hoc quia ordo benefitũ ꝑ manꝰ transeun¬
tis nichilominꝰ ad dantẽ reuertit᷑. & totiꝰ sp̃em ꝑdit: siusqͣm
int̾ruptꝰ ẽ. Pulcherrimꝰ. si coheserit & iutes seruat. Ideo ẽ. ali
qua tñ maioris dignatio sic̃ ꝓmerentiũ uultꝰ hilares st̃. q̃les
solent eẽ. qͥ dant. uł actipiunt bñficia. Iuuenes: qͥa ñ debet
beneficioꝵ memoria senescere. Uirgines: qͥa in carpta st̃
⁊ scincera ⁊ oĩb sc̃ã. In quib icħ ẽ. ẽẽ. alligati. decet nec ad scp¬
ti. Dolutis itaq tunicis: utunt᷑. Plutidis autẽ: qͥa bñficia con¬
spici uolitnt. Sit aliqͥs usq eo grecis emancipatꝰ: ut hec dicat
netessaria. Nemo tñ erit qui eciã illud adrẽ uidicet ꝑtinere.
que noĩa illis hesiodꝰ imposuerit. Legle: maximã natu ap¬

Expanded text:
pientium reddentiumque. Sed utrumlibet ex istis iudica verum ; quid ista nos scientia iuvat ? Quid ille consertis manibus in se redeuntium chorus ? Ob hoc, quia ordo beneficii per manus transeuntis nihilo minus ad dantem revertitur et totius speciem perdit, si usquam interruptus est, pulcherrimus, si cohaeret sicut promerentium. Vultus hilari sunt, quales solent esse, qui dant vel accipiunt beneficia ; iuvenes, quia non debet beneficiorum memoria senescere; virgines, quia incorrupta sunt et sincera et omnibus sancta ; in quibus nihil esse adligati decet nec adstricti ; solutis itaque tunicis utuntur ; perlucidis autem, quia beneficia conspici volunt. Sit aliquis usque eo Graecis emancipatus, ut haec dicat necessaria; nemo tamen erit, qui etiam illud ad rem iudicet pertinere, quae nomina illis Hesiodus imposuerit. Aglaien maximam natu ap
Abbreviated transcription (Latin):
memona reducet᷑. Is ꝑdec beneficia. qͥ cito se ꝑdidisse credt.
At qͥ instat & ouerat pͥora seqͥntib: etiã exduro ⁊ in memiori
pectore gr̃m extundit. Nlon audebit adũsus muta ocłõs
attollere. Quocũqꝙ se conuertit. memoriã suã fugiens: ibi te uide
cor. sipͥus ala qͦ ad rem ñ ꝑtinent. tñsilire mͥ ꝑmnseris. Quare
tres prres aobiet sorores snt.⁊ qͣre manib implexis. ⁊ q̃re noeate.¬

Expanded text:
beneficia, qui cito se perdidisse credit ; at qui instat et onerat priora sequentibus, etiam ex duro et immemori pectore gratiam extundit. Non audebit adversus multa oculos attollere ; quocumque se convertit memoriam suam fugiens, ibi te videacam, si prius illa, quae ad rem non pertinent, transilire mihi permiseris, quare tres Gratiae et quare sorores sint
Abbreviated transcription (Latin):
data sit. qd̃ ñ futi scientia. Uix sibi temꝑant qͥn eo usq impu¬
lis stetimꝰ. Qnͣto satiꝰ ẽ. ad contẽplationẽ. tot tantoꝵq bñficioꝵ
reũti. ⁊ ag̃e gr̃as. qd̃ nos in hoc pulcherrimo domitilio uoluert̃
scdã sortiri. qd t̾renis p̾fecert᷑: Aliqͥs ea aĩalia comparat nob̃
quoꝵ potestas penes nos ẽ. qͥoqͥd nob̾ negatũ ẽ. dari ñ potuit.
Pinde quisqͥs es inquus estimator sortis humane. cogita qͣnta
nob̾ tribuerit parens nr̃. qͣnto ualentiora aĩalia subiugũ mi¬
serunꝰ. qͣnto uelociora ꝯseqͣm̃. Q nich̃ sit mortale si subistu nr̃o¬
posti.lot itires actepmꝰ tot artes. Lnmui denetir me

Expanded text:
a sit, quod non futuri scientia. Vix sibi temperant, quin eo usque impulis stetimus. Quanto satius est ad contemplationem tot tantorumque beneficiorum reverti et agere gratias, quod nos in hoc pulcherrimo domicilio voluerunt secundas sortiri, quod terrenis praefecerunt ! Aliquis ea animalia comparat nobis, quorum potestas penes nos est ? Quidquid nobis negatum est, dari non potuit. Proinde, quisquis es iniquus aestimator sortis humanae, cogita, quanta nobis tribuerit parens noster, quanto valentiora animalia sub iugum miserimus, quanto velociora consequamur, quam nihil sit mortale non sub ictu nopositum. Tot virtutes a
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ornamentum pͥncipis fãstigio digniꝰ pulcriꝰq ẽ
quã illa corona ob ciues seruatos : nõ hostilia arma
detracta iuictis. ñ cͣrꝰ barbaroꝵ. sanguine cruenti.
ñ parta bello spolia. Hȩc diuina potencia ẽ gre¬
gatim ac publice seruare. Multos aut̃ occidere
& indiscretos: incendii acrunȩ potercia est:¬

Expanded text:
lum ornamentum principis fastigio dignius pulchriusque est lum ornamentum principis fastigio dignius pulchriusque est quam illa corona ob cives servatos, non hostilia arma detracta victis, non currus barbarorum sanguine cruenti, non parta bello spolia. Haec divina potentia est gregatim ac publice servare; multos quidem occidere et indiscretos incendii ac ruinae potentia est
Abbreviated transcription (Latin):
tur licet magna inpensa: & regiis opibꝰ & artificum
ex quisitis nominib. Quẽ tantum ludere in carcere
iubent: Quod istud dii boni malum ẽ. occid̾e. seuire.
delestari sono cathenarum. & ciuium capita decid̾e
quocumq uentum ẽ. multũ sanguinis fundere
aspectu suo terrere ac fugare: Quȩ alia uita eẽt si leo¬
nes ursiq regnarent. si serpentib in nos ac noxiosis¬
simo cuiq animali daret᷑ potestas: Illa io̾nis in
ex ꝑta & anobis immanitatis crimine dampnata.
abstinent a suis: & tuta ẽ. &ͣ int̾ feras similitudo¬
in exicia gentium serꝑe. & inicere testis ignem.
aratrũ uetustis urbib induc̾e. potentian putat.
&unum occidi iubere aut alterum. parũ imꝑatori¬
ũ credit. & nisĩ eodẽ temꝑe grex miseroꝵ subiectꝰ stetit:
crudelitatem suam in ordine coactam putat. felici¬
tas illa multis salitem dare. & aduitam ab ipsa mor¬
te reuocare. & mereri clementiam cruicã ñ pͣ: Nul¬

Expanded text:
tur licet magna impensa et regiis opibus et artificum tur licet magna impensa et regiis opibus et artificum exquisitis nominibus, quem tamen ludi in carcere iuvent ? Quod istud, di boni, malum est occidere, saevire, delectari sono catenarum et civium capita decidere, quocumque ventum est, multum sanguinis fundere, aspectu suo terrere ac fugare ? Quae alia vita esset, si leones ursique regnarent, si serpentibus in nos ac noxiosissimo cuique animali daretur po- testas ? Illa rationis expertia et a nobis immanitatis crimine damnata abstinent suis, et tuta est etiam inter feras similitudin exitia gentium serpit, et inicere tectis ignem, aratrum vetustis urbibus inducere potentiam putat ; et unum occidi iubere aut alterum parum imperatorium credit; nisi eodem tempore grex miserorum sub ictu stetit, crudelitatem suam in ordinem coactam putat. Felicitas illa multis salutem dare et ad vitam ab ipsa morte revocare et mereri clementia civicam. Nul
Abbreviated transcription (Latin):
I ub uno aliquo testo flãma apparuit: familia uici¬
niq aquam ingerunt. At incendiumuastũ & mul¬
tas iã domos depastum. parte urbis obrutt᷑. Crude¬
litatem pͥuatoꝵ queq seriuiles manꝰ sub certo crucis
ꝑiculo ulte funt. Tyrannorũ gentes populiq & qͦꝵ
erat malũ. & hi quib imminebat: excide aggressi st̃.
liqñ sua p̾sidia in ipios consurrexerunt ꝑfidiamq
& impietatem. & feritatem. & quicquid ab illis didi¬
cerant. in ipsos exercuerunt. Quid enim potest ab eo
nequitia. nec quantum uidetur peccat. S pita ẽẽ.
tutam credulitatem. Quare his regnũ ẽ. non aliuo
quã capt arum urbium forma. & terribiles facies
publici metꝰ omiã mesta. trepida. confusa. uolupta¬
tes ipse timentur. non conuuua securi ineunt. inqͥb
lingua sollicite cẽ ebriis custodienda ẽ. ñ spectacula.
ex quib materia criminis ac ꝑiculi querit᷑. apparẽ¬

Expanded text:
Sub uno aliquo tecto flamma apparuit : familia viciSub uno aliquo tecto flamma apparuit : familia vicinique aquam ingerunt ; at incendium vastum et multas iam domos depastum parte urbis obruitur. Crudelitatem privatorum quoque serviles manus sub certo crucis periculo ultae sunt ; tyrannorum gentes populique et, quorum erat malum, et ei, quibus inminebat, exscindere adgressi sunt. Aliquando sua praesidia in ipsos consurrexerunt perfidiamque et impietatem et feritatem et, quidquid ab illis didicerant, in ipsos exercuerunt. Quid enim potest quisqunequitia apparet nec, quantum iubetur, peccat. Sed puta esse tutam crudelitatem, quale eius regnum est ? Non aliud quam captarum urbium forma et terribiles facies publici metus. Omnia maesta, trepida, confusa ; voluptates ipsae timentur; non convivia securi ineunt, in quibus lingua sollicite etiam ebriis custodienda est, non spectacula, ex quibus materia criminis ac periculi quaeritur. Apparen
Abbreviated transcription (Latin):
&e delestetur malis hominum. Iuncuti diraesant¬
mimoib ad insaniã ꝑuenit ultunã. cum crudelttas
nsar in uoluptatem. &̃ occid̾e hoĩem uuiat. Natu
ralem dirum atergo sequit᷑ eu̾sio. Odiosus. uene¬
ni &e̾ gladii tam multis ꝑiculis patet quã inuttorum
ipse ꝑiculumẽ. pͥuatisq ñ nũqm̃ consiliis. Aliar u
conffernatione publica circũuentt᷑. Leuis enumn ac
puata ꝑnities: non totas urbes mouet. Quod late
fuere cepit & om̃s appetit undiq configitur. Ser pen¬
tes pariule fallunt. nec publice consequunti. u aliqͦ
solitã mensurã transiit. et in monstrum excreutt. li
fontes potuinfecte. & si afflauit: deurit. obterttq. a¬
cumq incessit: balistis petit᷑. Possunt u̾ba dare et
euadere pusilla mala. ingentib obuiam itur. Sic
unꝰ eger. nec domũ quidem ꝑturbat. At uͥ crebuis
mottib pestilentiam ẽẽ. apparuit: conclamatio ci¬
nitatis ac fuga ẽ. & diis ipiis manꝰ intendunt᷑.

Expanded text:
r, delectatur malis hominum ; tunc illi dirus anir, delectatur malis hominum ; tunc illi dirus animi morbus ad insaniam pervenit ultimam, eum crudelitas versa est in voluptatem et iam occidere hominem iuvat. Matura talem virum a tergo sequitur aversio, odia, venena, gladii; tam multis periculis petitur, quam multorum ipse periculum est, privatisque non numquam consiliis, alias vero consternatione publica circumvenitur. Levis enim et privata pernicies non totas urbes movet ; quod late furere coepit et omnes appetit, undique configitur. Serpentes parvulae fallunt nec publice conquiruntur ; ubi aliqua solitam mensuram transit et in monstrum excrevit, ubi fontes sputu inficit et, si adflavit, deurit obteritque, quacumque incessit, ballistis petitur. Possunt verba dare et evadere pusilla mala, ingentibus obviam itur. Sic unus aeger ne domum quidem perturbat ; at ubi crebris mortibus pestilentiam esse apparuit, conclamatio civitatis ac fuga est, et dis ipsis manus intentantur.
Abbreviated transcription (Latin):
clementiã uoluntaria innocencia impetu suo seqͥtꝰ.
& dignam putat ciuitas quam seruet fibi. Plus tta¬
q hac uia ꝓficit᷑. Crudelitas anime humanũ ma¬
lum ẽ. indignumq tam utti animo. ferina rabies
ista ẽ. sanguine gaudere ac uulnerib. & abiesto
homine in si luestre aninial transire. Quid enim
int̃ ẽ. oro te alexauder leoni lisimachũ obicias. an
Oquam cuꝑestͥ potiꝰ umgues ẽẽ. tͥ rictum illũ edẽ¬
doꝵ hominum capacem. Non exigimꝰ ate ut manꝰ
ista exitium familiarũ certissimũ ulli salutaris sit.
ut iste aĩus ferox insaciabile gentiũ malũ. eitra sã¬
guinẽ cedenq saciet᷑. Clementia inuocet᷑. ad occi¬
dendum amicũ carnifex utt̃ homines eligat᷑. hoc
÷ quare uel maxime abhominanda sit seiũtia. qͦd
excedit fines pͥmũ solitos. deinde humanos. noua
suplicia conquirit. ingenium aduocat. instrum̃¬
ta excoertat. ꝑ que uarietur atq extendat᷑ dolon¬

Expanded text:
clementiam voluntaria innocentia impetu suo sequitur, clementiam voluntaria innocentia impetu suo sequitur, et dignam putat civitas, quam servet sibi. Plus itaque hac via proficitur. Crudelitas minime humanum malum est indignumque tam miti animo ; ferina ista rabies est sanguine gaudere ac vulneribus et abiecto homine in silvestre animal transire. Quid enim interest, oro te, Alexander, leoni Lysimachum obicias an O quam cuperes tibi potius ungues esse, tibi rictum illum edendorum hominum capacem ! Non exigimus a te, ut manus ista, exitium familiarium certissimum, ulli salutaris sit, ut iste animus ferox, insatiabile gentium malum, citra sanguinem caedemque satietur ; clementia iam vocatur, ad occidendum amicum cum carnifex inter homines eligitur. Hoc est, quare vel maxime abominanda sit saevitia, quod excedit fines primum solitos, deinde humanos, nova supplicia conquirit, ingenium advocat ut instrumenta excogitet per quae varietur atque extendatur dolo
Abbreviated transcription (Latin):
ces. In qua ciuitate raro homines puniunt᷑. in ea con¬
fessus fit innocencie.⁊ indulgetur uelut publico bono
Bitet se innocentẽ eẽ. ciuitas: erit. Magisirascetur a cõ¬
muni fragilitate desciscentib si paucos eẽ uiderit. Pe¬
riculosũ. ẽ. mͥ crede ostendere ciuitati ꝗͣto plures malist̃.
Indicta ẽ. aliqũ a senatu sentencia ut seruos aliberis
cultꝰ distingueret. Deinde apparuit quaritum ꝑiculũ
immineret. si serui nrĩ numerare nos cepissent. Idẽ
scito metuendũ ẽẽ. si nulli ignoscit᷑. Cito apparebit
pars ciuitatis tanto deterior quanto p̃grauetur. Nõ
minꝰ pͥncipi curpia sunt multa supplicia quã me¬
dico multa funera. Remissius imꝑanti meliꝰ paret᷑.
Nat᷑a c̃tumax ẽ. humanꝰ animꝰ. & in contrarium atq
arduum nitens. sequit᷑q faciliꝰ: quã ducit᷑. Et ut ge¬
neros i ac nobiles equi meliꝰ facili freno regunt᷑. ita

Expanded text:
ces. In qua civitate raro homines puniuntur, in ea conces. In qua civitate raro homines puniuntur, in ea consensus fit innocentiae et indulgetur velut publico bono. Putet se innocentem esse civitas, erit ; magis irascetur a communi frugalitate desciscentibus, si paucos esse eos viderit. Periculosum est, mihi crede, ostendere civitati, quanto plures mali sint. Dicta est aliquando a senatu sententia, ut servos a liberis cultus distingueret ; deinde apparuit, quantum periculum immineret, si servi nostri numerare nos coepissent. Idem scito metuendum esse, si nulli ignoscitur; cito apparebit, pars civitatis deterior quanto praegravem Non minus principi turpia sunt multa supplicia quam medico multa funera ; remissius imperanti melius paretur. Natura contumax est humanus animus et in contrarium atque arduum nitens sequiturque facilius quam ducitur ; et ut generosi ac nobiles equi melius facili freno reguntur, ita
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ. quam turba dampnationũ leuat & seueritas
qͦd maximũ remediũ ht̃: assiduitate austoritatem¬
amittit. Consticuit bonos mores ciuitati princeps.
& uicia eiꝰ comꝑescit. si paciens eoꝵ ẽ. Non tamqmͣ
ꝓbet: s tamqͣm inuitꝰ. & cum magno cormento ad
castigandum ueniat. Uerecundiã peccandi facit ip
sa clementia regentis. Grauior multo pena uidetur.
mttti quę sepe uidicant᷑. Pat̃ tuus plures intra qͥu¬
quennium oulleo insuit. quam omĩb scłis insitos
accepimus. Multominus audebant libert: nefas
ultimũ amittere. quam diusine lege crimen fuit.
Sũma enim prudentia altissimi uiri. & rerum nat᷑e
peritissimi. maluerunt uelut incredibile scelus. et
ultra audatiã positum p̃terire: quam dũ uindica¬
rent ostendere posse fieri. Itaq parricide cum lege ce¬
ꝑunt. & illis facinꝰ pena monstrauit. Pessimo uͦ loco
pietas fuit. postquam sepiꝰ culleos uidimꝰ quã cru¬

Expanded text:
ta est, quam turba damnationum levat, et severitas, ta est, quam turba damnationum levat, et severitas, quod maximum remedium habet, adsiduitate amittit auctoritatem. Constituit bonos mores civitati princeps et vitia eluit, si patiens eorum est, non tamquam probet, sed tamquam invitus et cum magno tormento ad castigandum veniat. Verecundiam pecsa clementia regentis. Et gravior multo pena videtur, mitti, quae saepe vindicantur. Pater tuus plures intra quinquennium culleo insuit, quam omnibus saeculis insutos accepimus. Multo minus audebant liberi nefas ultimum admittere, quam diu sine lege crimen fuit. Summa enim prudentia altissimi viri et rerum naturae peritissimi maluerunt velut incredibile scelus et ultra audaciam positum praeterire quam, dum vindicant, ostendere posse fieri; itaque parricidae cum lege coeperunt, et illis facinus poena monstravit ; pessimo vero loco pietas fuit, postquam saepius culleos vidimus quam cru
Abbreviated transcription (Latin):
nichil se qͦd dignum eẽt uictoria sua ap̃ uictos inue¬
nisse. Cumoͥuib & ignotis atq humilib eo mod̾a¬
tiꝰ agendum ẽ. quo minoris ẽ. afflixisse eos. Quib¬
dam libent̃ parcas. a quib dam te uinclicare fastidi¬
as. Et non alit̾ quã animalib paruis & obterentem
inquinaittib recducenda manꝰe. At in his qui ĩ ore
ciuitatis seruati piunitiq eruant᷑. occasione note cle¬
mentiȩ utendum ¶ Transcamꝰ ad alienas iniurias. in
quib uindicandis bȩc tͥa lex secitia ẽ. quȩ princeps qͦ.
sequi u debet. ut aut eum quem punit emendet:
aut pena eiꝰ cet̾os meliores reddat: aut ut sublatis ma¬
lis securiores ceteri uiuant. Ipsos faciliꝰemendabis
muinore pena. Diligentiꝰ enim uirit. cui aliquid inte
ẽ. iam ñ hr̃e pene locum. Ciuitatis aut mores mag̃
corripit. parcitas aĩadu̾sionũ. facit enim consuetudi¬
nem ꝑ eccandi multitudo peccantiũ. & minꝰ gͣuis no¬

Expanded text:
nihil se, quod dignum esset victore, apud victos invenihil se, quod dignum esset victore, apud victos invenisse. Cum civibus et ignotis atque humilibus eo moderatius agendum est, quo minoris est adflixisse eos. Quibusdam libenter parcas, a quibusdam te vindicare fastidias et non aliter quam ab animalibus parvis sed obterentem inquinantibus reducenda manus est; at in iis, qui in ore civitatis servati punitique erunt, occasione notae clementiae utendum est. Transeamus ad alienas iniurias, in quibus vindicandis haec tria lex secuta est, quae princeps quoque sequi debet : aut ut eum, quem punit, emendet, aut ut poena eius ceteros meliores reddat, aut ut sublatis malis securiores ceteri vivant. Ipsos facilius emendabis minore poena ; diligentius enim vivit, cui aliquid integest iam non habere poenae locum. Civitatis autem mores magis corrigit parcitas animadversionum; facit enim consuetudinem peccandi multitudo peccantium, et minus gravis no
Abbreviated transcription (Latin):
lico s n ab inferiorib petitꝰ iolatusꝙ ẽ. ⁊ ausiquos
pames a liqñ habutt infrase uidet satas uindic siꝰe le
gem &e seruus occidit. & serpens &e sagitta: seruauit qͥ¬
dem nemo. nisi maioreo quẽ seruauit. Ntutaq ani¬
mo se debet tanto nunere dõꝵ. dandi auferendiq ui¬
tam potens. in his p̃sertim quos scit aliqñ fastigia
obtinuisse. Hoc arbitriũ adeptꝰ. ultionẽ impleuit. ꝑ¬
fecitq quantũ uere pene satis erat. ꝑdidit enim uitã
qui debet. &. quisq exalto ad inimici pedes adiectꝰ. abe¬
sui głam uiuit. plusq nominieiꝰ confert incolumis.
quãm si ex oculis ablatꝰ eẽt. Assiduum enim spectacu¬
lum aliene iurtutisẽ. in tͥumphũ cito transisse. Sinͭ
regnũ qͦ suum tuta reliuqui ap̃ eum potuit. reponiq
cõ unde descenderat.: ingenteͥ iucrem̃to surgit lauiei
qui contemptꝰ fuit. ex rege uicto nichil pͣter głam
sumere: Hoc ẽ. & ex uidtoria sua tͥumphare. teftariq

Expanded text:
quos pares aliquando habuit, infra se videt, satis vindicatus est. Regem et servus occidit et serpens et sagitta ; servavit quidem nemo nisi maior eo, quem servabat. Uti itaque animose debet tanto munere deorum dandi auferendique vitam potens. In iis praesertim, quos scit aliquando sibi par fastigium obtinuisse, hoc arbitrium adeptus ultionem implevit perfecitque, quantum verae poenae satis erat ; perdidit enim vitam, qui debet, sui gloriam vivit plusque eius nomini confert incolumis, quam si ex oculis ablatus esset. Adsiduum enim spectaculum alienae virtutis est ; in triumpho cito transisset. Si vero regnum quoque suum tuto relinqui apud eum potuit reponique eo, unde deciderat, ingenti incremento surgit laus eius, qui contentus fuit ex rege victo nihil praeter gloriam sumere. Hoc est etiam ex victoria sua triumphare testarique
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos munerũ suoꝵ malos int̾pretes uiuant. Hos sequam᷑
duces qͣntũ humana imbecillitas patit᷑. Demꝰ beneficia: ñ
feneremꝰ. Dignus ẽ. decipi: qͥ de recipiendo cogitauit cũ da¬
ret. At male cesserit. Et liberi ⁊ coniuges spem fefellert̃: tñ
& educamꝰ. & ducimꝰ. ad eoq adu̾sus exꝑuñta ꝑtinates sumꝰ.
ut bella uicti. ⁊ naufragi maria repetamꝰ. Qũto magis per¬
manẽ ii dandis beneficiis decet: Que siquis ñ dat quia ũ
recepit. dedit ut reciꝑet. bonãq ingratoꝵ facit causã. qͥb
turpe ẽ. ñ reddere scł. Qmͣ multi indigni luce st̃. & tñ dies
orit᷑. Qm multi qd̾ nati st̃ querunt᷑: tñ natura sobolẽ nouã
deceꝑit: Nunc ẽ. uirtꝰ dare beireficia. ñ utiq reditura. quoꝵ
a iuiro egregio statim fructꝰ ꝑceptus ẽ. Adeo qͥdẽ ista res fugs¬
re nos ⁊ pĩgriores adrẽ pulcherrunã facere ñ debet. ut sispes

Expanded text:
ipsos munerum suorum malos interpretes iuvant. Hos sequamur ipsos munerum suorum malos interpretes iuvant. Hos sequamur duces, quantum humana imbecillitas patitur ; demus beneficia, non feneremus. Dignus est decipi, qui de recipiendo cogitavit, cum daret. At male cesserit. Et liberi et coniuges spem fefellerunt, tamen et educamus et ducimus, adeoque adversus experimenta pertinaces sumus, ut bella victi et naufragi maria repetamus. Quanto magis permanere in dandis beneficiis decet ! Quae si quis non dat, quia non recepit, dedit, ut reciperet, bonamque ingratorum facit causam, quibus turpe est non reddere, si licet. Quam multi indigni luce sunt ! Tamen dies oritur. Quam multi, quod nati sunt, queruntur ! Tamen natura subolem novam deceperit ? Nunc est virtus dare beneficia non utique reditura, quorum a viro egregio statim fructus perceptus est. Adeo quidem ista res fugare nos et pigriores ad rem pulcherrimam facere non debet, ut, si spes
Abbreviated transcription (Latin):
rat siquis sꝑat responsurũ sibi. quẽ dilatione sassauit. ex¬
spectarione torsit. E odem aĩo beneficiũ debet᷑: qͥdat᷑. Et ĩoñ
ẽ uegligent̃ daudũ. Sibi enĩ quisq debet: qd̾ auestiente ac¬
cepit. Ne tarde quidẽ qͥa cũ omni officio. magni estinat
dantis uoluntas. Qui tarde fec̃. ani uoluit: tiq ñ ꝯtume¬
liose. Nam cũ ita cũ natiua. companatũ sic. ut altiusꝰ iniue¬
rie q̃ui merita desteudant.⁊ illa cito defluant. has tenar
menioria custodiat. qͥd exspectat. qͥ offendit dũ obligac: Sa¬
tis adũsus illũ gratus ẽ. siquis beueficio eiꝰ ignoscit. Non est
autẽ qd̾ tardiores faciat ad bene merend ũ: turba ingratoꝵ
Nam pͥmũ ut dixi: nos illam augeniꝰ. De sũ ne deos quidem
in mortales ab hac tam effusa neressitate. sacrilegi negligen¬
tesq eoꝵ det̾rent. Utunt᷑ uatura sua. & cuncta uitq illa:

Expanded text:
rat, si quis sperat responsurum sibi, quem dilatione lassavit, exrat, si quis sperat responsurum sibi, quem dilatione lassavit, expectatione torsit. Eodem animo beneficium debetur, quo datur, et ideo non est neclegenter dandum ; sibi enim quisque debet, quod a nesciente accepit ; ne tarde quidem, quia, cum omni in officio magni aestimetur dantis voluntas, qui tarde fecit, diu noluit ; utique non contumeliose ; nam eum ita natura comparatum sit, ut altius iniuriae quam merita descendant et illa cito defluant, has tenax memoria custodiat, quid expectat, qui offendit, dum obligat ? Satis adversus illum gratus est, si quis beneficio eius ignoscit. Non est autem, quod tardiores faciat ad bene merendum turba ingratorum. Nam primum, ut dixi, nos illam augemus ; deinde ne deos quidem immortales ab hac tam effusa nec cessante benignitate sacrilegi neclegentesque eorum deterrent. Utuntur natura sua et cuncta interque illa
Abbreviated transcription (Latin):
beo.S cũ sit in ipsis tͥmen qͥ ne confessione quidẽ grati sc̃ ͥ
m nobis quoq ẽ. Multos expim̃ ingratos plures faciuiꝰ :ͥ qͥ a
alias giats ec ꝓbratores exastores ꝙ suũ. alias reues anos
miꝰ berreficia: s dũ damꝰ. Quis nr̃m contẽptꝰ fuit. aut leuit̾
rogari aut semel Quis ñ cũ aliqͥd ase peci suspicatꝰ ẽ. fron¬
tẽ addux̃. uultũ auertit. occupationes simulauit. longis ser¬
monib & de industria ñ inuenientib exitũ: occasionẽ pecen¬
di abstulit. & uariis artib necessitate sua ꝓꝑantes elusit: In
angusto uͦ comp̃ssus: aut distulit .i. tinide negauit. Aut ꝓmi¬
sit⁊ s difficult̃. s abductis suꝑ ciliis. s malignis ⁊ iux exeuntib
uerbis. Nemo autẽ libent̃ debet qd̃ non accepit: s exp̃ssit. Gra¬
tus adũsus eũ eẽ. quisꝗ pot̃ qui beneficiũ aut supbe abietit.
aut uratꝰ inpegit. aut fatigatꝰ ut molestia caieret dedit : Ei¬

Expanded text:
 cum sit in ipsis crimen, qui ne confessione quidem grati sunt, in nobis quoque est. Multos experimur ingratos, plures facimus, quia alias graves exprobratores exactoresque sumus, alias leves et quos mus beneficia, sed dum damus. Quis nostrum contentus fuit aut leviter rogari aut semel ? Quis non, cum aliquid a se peti suspicatus est, frontem adduxit, vultum avertit, occupationes simulavit, longis sermonibus et de industria non invenientibus exitum occasionem petendi abstulit et variis artibus necessitates properantes elusit ; in angusto vero comprensus aut distulit, id est timide negavit, aut promisit, sed difficulter, sed subductis superciliis, sed malignis et vix exeuntibus verbis ? Nemo autem libenter debet, quod non accepit, sed expressit. Gratus adversus eum esse quisquam potest, qui beneficium aut superbe abiecit aut iratus impegit aut fatigatus, ut molestia careret, dedit ? Er
Abbreviated transcription (Latin):
diq passim concedit. Aditias his licet tardiora agen¬
tes iumenta quȩ cum ad contumelias & miserias
nata sint : ninria seuitia coguntur uigum detractare
Iullũ animal morosus ẽ. nullũ maiorẽ arte tractan¬
dum qm hõ. nulli magis parcendũ. Quid enim
stultiꝰ quam iumentis quidẽ & canib erubescere urris
medemur. nec irascim᷑. At quihic morbus ẽ. aĩ. mol¬
lem medicinã desid̾at. ipsumq medentẽ. minime
infestum egro. Mali medici ẽ. desꝑare. ne curer. Idẽ
in his quoꝵ animꝰ affestꝰ ẽ. fac̾e̾ debebit: cui tradita
salus omĩum ẽ. non cito spem ꝓicere. nec inortifera
signa ꝓnunciare. Luctetur cum uitiis. resistat. aliis
morboꝵ suum exꝓbret. quosdã molli curatione de¬
cipiat. ciciꝰ meliusq sanaturꝰ remediis fallentib
linbultos ere alieno eripiutt. neminem suo empetoer
dume. non quantum il lud inpune patia posstt. sam¬

Expanded text:
dique passim concedit. Adicias his licet tardiora agendique passim concedit. Adicias his licet tardiora agentes iumenta, quae, cum ad contumeliam et miserias nata sint, nimia saevitia cogantur iugum detractare. Nullum animal morosius est, nullum maiore arte tractandum quam homo, nulli magis parcendum. Quid enim est stultius quam in iumentis quidem et canibus erubescere iras medemur nec irascimur ; atqui et hic morbus est animi; mollem medicinam desiderat ipsumque medentem minime infestum aegro. Mali medici est desperare, ne curet : idem in iis, quorum animus adfectus est, facere debebit is, cui tradita salus omnium est, non cito spem proicere nec mortifera signa pronuntiare ; luctetur cum vitiis, resistat, aliis morbum suum exprobret, quosdam molli curatione decipiat citius meliusque sanaturus re- mediis fallentibus ; si multos irae alienae eripuit, neminem suae impenditdum est, non quantum illud impune possit pa
Abbreviated transcription (Latin):
tib . tribunꝰ uel centurio militib. Nonne pessimꝰ
pat᷑ uidebit᷑. qui assidius plagis liberos ẽ ex leuissi¬
mũ causis compescet : Utrum aũt preceptor liberalib
studiis dignior qui ex carnificabit discipulos sime¬
moria illie non constiterit aut si parũ agilis in legendo
ocueas besnttan qui monitionib & uerecuncha em¬
laex aedocere malit: Tribunũ cẽturionẽq da seium
desertores faciet. quib tam̃ ignoscit. Nũquli sna equũ
mittis: At qui equũ non crebris ubib exterret: domã¬
di peritꝰ magist᷑. Fiet enim formidolosus &e contu¬
niax: nisi eũm blandiente tactu ꝑmulseris. Idem
facit uenator. quiq instituit catulos uestigia sequi
quiq: iam excercitatis utitur ad excitandas uel ꝑse¬
quendas feras: nec crebro illis minat᷑. Contondet
enĩ animos & quicquid ẽ. in dolis conminuetur tre¬
pidatione degeneri. nec licentiam uagandi erran¬

Expanded text:
tibus, tribunus vel centurio militibus. Nonne pessimus tibus, tribunus vel centurio militibus. Nonne pessimus pater videbitur, qui adsiduis plagis liberos etiam ex levissimis causis compescet ? Uter autem praeceptor liberali- bus studiis dignior, qui excarnificabit discipulos, si memoria illis non constiterit aut si parum agilis in legendo oculus haeserit, an qui monitionibus et verecundia emendare ac docere malit ? Tribunum centurionemque da saevum : desertores faciet, quibus tamen ignoscitur. Numquidnam aequum mutis ? Atqui equum non crebris verberibus exterret domandi peritus magister; fiet enim formidolosus et contumax, nisi eum blandiente tactu permulseris. Idem facit ille venator, quique instituit catulos vestigia sequi quique iam exercitatis utitur ad excitandas vel persequendas feras : nec crebro illis minatur contundet enim animos et, quid- quid est indolis, comminuetur trepidatione degeneri nec licentiam vagandi erran