comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sane in respuas ostendet tibi te qui cuncta respi¬
ciens te non uides uidebit memisse terreum ac
mortale corpusculum tibi esse areͣ aercum neq
eternum nec mirari quidam oportere nec in¬
dignari si putredo interram .s. in sedem fluxeru¬
cause als esse honuis mentem & suprema cius
in rebellẽt ad felicitatem perpetuitatemq dis¬
poĩta eiusdem partes infirmas & morti obnoxi¬
as e om̃is miserie capaces seu lepra igitur seu
epylencia seu qđ his turpius aut criscius inci¬
derit cogitandum tibi acriter mmiseriarum
uasculũm descendisse quod suum erat destiã¬
tumq illi figulo ab eterno contra qũa luteatia
sa murmerent admouenturq illud in hono¬
rem horc incontumeliam ueꝵcucta fragilia.
Finxerit atq morlia de furore doleo
obsta illi cogitacionibus bonis ac placidis
Quidam furori uiam passionibus faciut exmul¬
tis affectibus non sanis uera tandem prodit m¬
fama sicut excontrariis uera uirtus frequeta¬

Expanded text:
sane, ni respuis. Ostendet tibi te, qui, cuncta respisane, ni respuis. Ostendet tibi te, qui, cuncta respiciens, te non vides; iubebit meminisse terreum et mortale corpusculum tibi esse, non aerium neque eternum; nec mirari quidem oportere, nec indignari, si putredo in terram, suam scilicet in sedem fluxerit; esse hominis mentem et suprema eius, ni rebellent ad felicitatem perpetuitatemque disposita, eiusdem partes infimas, et morti obnoxias et omnis miserie capaces. Seu lepra igitur seu epylepsia seu quid his turpius aut tristius inciderit, cogitandum tibi acriter, in miseriarum vasculum descendisse, quod suum erat, destinatumque illi figulo ab eterno, contra quem lutea vasa ne murmurent admonentur, quod illud in honorem, hoc in contumeliam, verum cuncta fragilia finxerit atque mortalia. Ergo ego te Obsta illi cogitationibus bonis et placidis. Quidam furori viam passionibus faciunt; ex multis affectibus non sanis, vera tandem prodit insania, sicut ex contrariis vera virtus; frequenta
Abbreviated transcription (Latin):
erupit d heuego crucior tu disputas R Iste tuus
dolor necessario aut lentus erit aut incensus atq
necesse Sic utrunq libertas inforibus inttim for¬
ti ammo fore ferre for mortalia speciosum dictu¬
ed Speciosum dic tu fateor fac tu nec possilᷝͤ quid
reor R Non impossibilitas rerium est sed molli¬
cies hom̃i. que uirtutis in nuõs desertores fecit¬
& faciet dum omne difficile tamq impossible
respiutur uirtus perit Cuius materia difficul¬
tas quidem sed honesta est d & uid eiñsi dolor¬
corporis animi paciencia maior est RQuid si
nulle corporis uel illecebre uel molestie nulli an¬
gores stantis atq obstantis amimi curibus pares
sunt  uid sim omni luc tamine modo nunc
uolens terga dedit sed toto uisu ac hona fide res¬
titerit femper animus superior fuit semꝑ abiit
uictor QQuid uero si doloris tolleranciam mor¬
bi feditas grauat & uastidium & pudor quid
lepra putre corpus ac miserum inuasit quid hic
mihi sermo iste titus consulerit R Alustum

Expanded text:
unt. Heu, ego crucior tu disputas! Iste tuus dolor, necessario, aut lentus erit, aut intensus, atqfugiat est necesse; sic utrinque libertas in foribus. Interim forti animo ferre mortalia speciosum ac. Speciosum dictu, fateor, factu ne possibile quidem reor. Non impossibilitas rerum est, sed mollities hominum, que virtutis innumeros disertores fecit et faciet; dum omne difficile tamquam impossibile respuitur, virtus periit, cuius materia difficultas quidem, sed honesta est. Sumus hoenim corporis, animi patientia maior est? Quid si nulle corporis vel illecebre vel molestie, nulli angores stantis atque obstantis animi viribus pares sunt? quid si in omni luctamine modo non volens terga dederit, sed toto nisu ac bona fide restisterit, semper animus superior fuit, semper abiit victor? Quid, vero, si doloris intolerantiam, morbi feditas gravat et fastidium et pudor? Quid si lepra putre corpus ac miserum invasit? quid hic michi sermo tuus iste contulerit? Multum
Abbreviated transcription (Latin):
ai salutem s etnam uitam. S obrei si muigr
minoribus. & si alienis nr̃a preponimus: sũma
diligencia q̃cũq huic proposito officiũt pellamus
Et quomo inquiȩs hec fiant: tune uicia in exiliũ
pelles: quod nec leges umꝙͣ potuerunt nec reges
tu ne noius artibus res inenodabiles ut absoluas
desperatis adhoc tempus iter aggrediere: luxum
diuitibus furta seruis. lamẽta pauperibꝰ: inui¬
diam plebi nobilitati suꝑbiam. fraudem curie
uoluntatem foro discordiam multitudini aua¬
riciam fere oĩbus extorquere Uellem posse: sed
non spero & facilius fateor. om̃e sulphur exethne
uisceribus. om̃e cenũ ex cunctis paludibus egeri
posse: ꝙͣ mala hec: hos scelerum ardores. has mo¬
rum sordes exurbium sentina ubi talium pessiã
mercium sedes est interquas infeliciter infelix
licet ingenium coalȩscat & unde felicius sit ab¬
esse. Quid ergo: ad allud familiare consilium.
recurro ut pestes quas fugare non possumus fu¬

Expanded text:
anime salutem et eternam vitam. Quamobrem si maiora anime salutem et eternam vitam. Quamobrem si maiora minoribus et si alienis nostra preponimus, summa diligentia quecunque huic proposito officiunt propellamus. Et quomodo, inquies, hoc fiet? tu ne vitia in exilium pelles, quod nec leges unquam potuere nec reges? Tu ne novis artibus res inenodabiles ut absolvas, desperatum ad hoc tempus iter aggrediere? Luxum divitibus, furta servis, lamenta pauperibus, invidiam plebi, nobilitati superbiam, fraudem curie, voluptatem foro, discordiam multitudini, avaritiam fere omnibus extorquere? Vellem posse, sed non spero, et facilius fateor omne sulphur ex Ethne visceribus, omne cenum e cuntis paludibus egeri posse, quam mala hec, hos scelerum ardores, has morum sordes ex urbium sentina, ubi talium pessima mercium sedes est, inter quas infeliciter felix licet ingenium coalescat, et unde felicius sit abesse. Quid ergo? Ad meum illud familiare consilium recurro, ut pestes, quas fugare non possumus, fu
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. ꝙͣ apud numanciam scipioni Ille unã urbe
& unũ ppłm oppugnabat nos adũsus mũdũ car¬
nem ac demonia certamus. qualestibi uident
est ad ex̾citum corruptum uictis fugatisq du¬
cibus successit: quid nos. nũquid non satis in lan¬
guidum corruptũq orbem uenimus & exempł
ignauie refertũ non aliene tm̃ sed es nr̃e que cade¬
tes audiuimus: quot prostratos uidimus quociẽs
ip̃i cecidimus: quot cadendi ꝑiculis subiacemus oĩa
c̾cumplena terroribus. nr̃i molles & honerati af¬
fcus hostes multi & indomiti ingens ꝑatũq disc̾m̃e
nullus somno locus aut inerciȩ si falutem. si uic¬
toriam optamus: utamur exemplo uirtuosi du¬
cis qñ & nos rerum nr̃aꝵ duces sumus. & piculi
paritas. parem exigit caucionem: quid loquor¬
ynimo quidem & ꝑiculum nobis maicis &. p̃miu
rigere Ille mortał aliqñ periture patrie statum
sed temꝑalem glam procreabat nos in inortał

Expanded text:
esse quam apud Numantiam Scipioni? Ille unam urbem esse quam apud Numantiam Scipioni? Ille unam urbem et unum populum oppugnabat; nos adversus mundum, carnem ac demonia certamus. Quales hi tibi videst, ad exercitum corruptum, victis fugatisque ducibus successit. Quid nos? nunquid non satis in languidum corruptumque orbem venimus, et exemplis ignavie refertum non aliene tantum sed et nostre? quot cadentes audivimus? quot prostratos vidimus? quotiens ipsi cecidimus? quot cadendi periculis subiacemus? Omnia circum plena terroribus: nostri molles et enervati affectus, hostes multi et indomiti, ingens paratumque discrimen, nullus somno locus aut inertie; si salutem, si victoriam optamus, utamur exemplo victoriosi ducis, quando et nos rerum nostrarum duces sumus, et periculi paritas parem exigit cautionem. Quid loquor? imo quidem et periculum nobis maius et premium; rigere; ille mortalis aliquandoque periture patrie statum temporalem gloriam procurabat; nos immortalis
Abbreviated transcription (Latin):
cepimus: parua quȩdam uideatur obuenisse ꝓ¬
tuncia: Uerum nisi ad comprimendos metus re¬
bellantis aĩmi racionis imꝑiu accesserit tum pri¬
mum intelligit᷑ ꝙ graue bellum: difficilisq pro¬
uincia est se ip̃m regere: Quid igitur hic agẽdũ
nempe si me roges: quod duces presidesq solitos dixi
Maius illis forte negocium numero quidem fatear
ꝑiculosius ꝙͣ perire ꝙͣ̃uis solus pereas cum quibus¬
dam pocius mali solaciũ uideri solet ꝑiisse cum
multis Itaq nobis queq pellenda flagicia nr̃is e fi¬
nibus fugande libidines conprimenda licencia
castiganda molliciȩs. erigendus ad meliora aĩmꝰ
& quod eleganter ayt: flaccus scelerũ si bene pe¬
nitet eradenda cupidinis prauȩ sunt elemẽta
& tenere nmis metes aspiorib formandis studi¬
is: Alii regant urbem ppłi alii militum excitum
in quieciorem essȩ rempub ꝙͣ huani status aĩ¬
mi est An credimus leuiores hic nobis hic hostes

Expanded text:
cepimus, parva quedam videatur obvenisse pcepimus, parva quedam videatur obvenisse provincia; verum ubi ad comprimendos motus rebellantis animi rationis imperium accesserit, tum primum intelligitur, quam grave bellum difficilisque provincia est se ipsum regere. Quid igitur hic agendum? Nempe, si me roges, quod presides ducesque solitos dixi. Maius illis forte negotium, numero quidem fatear, periculosius quam perire, quamvis solus pereas? cum quibusdam potius mali solatium videri soleat periisse cum multis. Itaque nobis quoque pellenda flagitia nostris e finibus, fugande libidines, comprimenda licentia, castiganda mollities, erigendus ad meliora animus, et quod eleganter ait Flaccus: ... scelerum si bene penitet, eradenda cupidinis prave sunt elementa, et tenere nimis mentes asperioribus formande studiis. Alii regant urbem populi, alii militum exercituinquietiorem esse rempublicam quam humani status animi est? an credimus leviores nobis hic hostes
Abbreviated transcription (Latin):
mores breuis cui funt alali autem ĩ mortales:
Uidebamus passim sub presidibus nocus mani¬
festam exurbibus circumscriptorum farum &
lenonum fugam ꝙͣꝙ si antiqua respicimus ali¬
qnͣto uetustior ea consuetudo ẽ qua oportune
ad modum usus fertur clarissimus ille duxm
exercitu numantino quem supioꝵ ducum se¬
cordia licenciaq militum corruptum ac̾riõ cor¬
rexit imꝑio qñe castris cocos e lenones & insi¬
torum magnam aciem ceteraq eius gñis fomẽta
libidinum cum duobus scortorum milibus que
luxuriari & fugere solitum ex̾citum sequebã¬
tur eodem illo die quo primũ castra contigerat
una preconis denũciacione submouit. quetes
multum p̃c lare illi & qĩ iam despate uictorie
contulisse creditur secuti sunt ali clan duces
sed clarissimũ noĩasse sufficiat nobis ut adr̃e
ueniam: qui non urbes: non regna. non ex̾citus
sed nr̃i pyȩtoris statũ regendũ corrigendũ ue sus¬

Expanded text:
mores brevis evi sunt, mali autem immortales. mores brevis evi sunt, mali autem immortales. Videbamus passim sub presidibus novis manifestam ex urbibus circumscriptorum, furum et lenonum fugam. Quanquam, si ad antiqua respicimus, aliquanto vetustior ea consuetudo est, qua oportune admodum usus fertur clarissimus ille dux in exercitu Numantino, quem superiorum ducum secordia licentiaque militum corruptum acerrimo correxit imperio, quando ex castris coquos et lenones, et institorum magnam aciem, ceteraque id genus fomenta libidinum, cum duobus scortorum milibus, que luxuriari et fugere solitum exercitum sequebantur, eodem illo die quo primum castra contigerat una preconis denuntiatione submovit. Que res multum preclare illi et quasi iam desperate victorie contulisse creditur; secuti sunt alii clari duces, sed clarissimum nominasse suffecerit. Nobis, ut ad rem veniam, qui non urbes, non regna, non exercitus, sed nostri pectoris statum regendum corrigendumque sus
Abbreviated transcription (Latin):
interuina .& epulas. inter rołas & unguenta
intercantus & spectacula. bacho madidi. som¬
no marcidi rerum fessi: undiq tedio simul
eo uoluptatibiis diffluentes diem unũ annotu¬
dicent longiore & uix paucas horas possint sine
murmure fastidioq traducere: Capitulũ decimũ¬
Attenus hec. que protempore cuiꝰ mi hi
penuria est ingens partim uusa uł audita
cõmemini ꝑtim ex iusis auditisq cõricio
Et de alcioribus quidem ut pcc̃or trepide decaus
ut exꝑtus audacius q mihi cõu̾sacio hec & li¬
bertatis studium notusq lrãꝵ ac solitudis amor¬
prestant quibus iam tamen fimis est si ĩinũ acldi¬
dero Solerȩ prouinciaꝵ prȩsides rtõresq urbiĩ
ubi primũ fines sue dicionis ingressi sunt edicto
denũciare maleficis ut absistant: quimos adoles¬
cente me per Italiam freques erat ansit addhac
nescio nam & inde nunc absum &uibibus fer¬
rarum paulatim indeterius cedunt om̃es boni

Expanded text:
inter vina et epulas, inter rosas et unguenta, inter vina et epulas, inter rosas et unguenta, inter cantus et spectacula, bacho madidi, somno marcidi, rerum fessi, undique tedio simul et voluptatibus defluentes, diem unum anno iudicent longiorem, et vix paucas horas possint sine murmure fastidioque traducere. 9 Hactenus hec que pro tempore, cuius michi penuria est ingens, partim visa vel audita commemini, partim ex visis auditisque conicio, et de altioribus quidem ut peccator trepide, de comunibus ut expertus audacius; quod michi conversatio hec et libertatis studium notusque literarum ac solitudinis amorprestant. Quibus iam tandem finis esto, si unum addidero: solere provinciarum presides rectoresque urbium, ubi primum fines sue ditionis ingressi sunt, edicto denuntiare maleficiis ut absistant. Qui mos adolescente me per Italiam frequens erat, an sit adhuc nescio; nam et inde nunc absum, et ubique terrarum cunta paulatim in deterius cedunt, omnes boni
Abbreviated transcription (Latin):
agere non omittit sciens illum multos fallere
solitum & multa mentiri huic pocius fidem
habet quod enim ille pollicetur hoͣe prestat &¬
tanta est cecitas mortalium ut spem ꝙͣ rem
ipãm cupidius amplectantur: Nouit preterea
quis habitus quis sermo: qui mores iuuẽta
qui senectam doceant his aniium coaptat
nulla mutacio est nisi ętas ipã suaserit Quippe
non asseunt quos mutari uelit quibus uedu¬
cibus insaniat adnaturam respicit hanc ut
ducem: ut parentem sequitur aqua nõ u̾sile
est ut ait Cicero Cum cetere partes etatis bene
descͥpte sint extremum actum tamꝙͣ ab in¬
herti poeta esse neglectum scio hoĩem nõ dicã
ut paulus sed hoĩem incorpore uerum e in
solitudine constitutum agsti uictu & studiis
contentum sius cui si multa desint ad felicẽ
uitam: hoc non exiguum solitudis munus
ad est: quod sine concursit hoĩm & sine tȩdio
dies agitur: cum isti interim delicati uirbam:

Expanded text:
agere non omittit, sciens illum multos fallere agere non omittit, sciens illum multos fallere solitum et multa mentiri; huic potius fidem habet, quod enim ille pollicetur hic prestat, et tanta est cecitas mortalium, ut spem quam rem ipsam cupidius amplectantur. Novit preterea quis habitus, quis sermo, qui mores iuventam, qui senectam deceant. His animum coaptat: nulla mutatio est, nisi quam etas ipsa suaserit, quippe non adsunt quos imitari velit, quibus ve ducibus insaniat: ad naturam respicit, hanc ut ducem ut parentem sequitur, «a qua non verisimile est» ut ait Cicero «cum cetere partes etatis bene descripte sint, extremum actum tanquam ab inerti poeta esse neglectum». Scio hominem, non dicam ut Paulus, sed hominem in corpore verum, et in solitudine constitutum, agresti victu et studiis contentum suis, cui etsi multa desint ad felicem vitam, hoc non exiguum solitudinis munus adest; quod sine concursu hominum et sine tedio, dies agitur. Cum isti interim delicati urbani,
Abbreviated transcription (Latin):
iterum efaucibus nr̃is eruptus & semꝑ ante
nos fugiens nũq consecuturos ad sequẽdum
incitat᷑ ita in t̾erim nil fiet horum: que hodie
fieri possent solitarie cui quid agere uelit ꝓ
iusum est cuius non modo de partibus sed de
tota etate semel ẽ constitutũ. non dies aut
nox longior. sepe uo breuior est q uellet. cdũ
honestis inrebus occupatum deserit & ante
suscepti finem operis lux finitur nouit tñ &
diei noctem & nocti diem addere & ubi res
exegerit utramq miscere alioqum utusq par¬
titus officia & id om̃ibus modis agens. ne
datum tempus cui neq stimulos addere uult
neq frenũ p̃t mutiliter effluat In hoc omne
consilium om̃e studium ponit: Hic se totis aĩ
uiribus excitat demum hec curarum illim̃m
sũma est om̃em molestiam omẽm tedii sensũ
demens: hodiernũ diem uiuit crastinũ si dabi¬
tur eras uicturus Illuis interea spe suam rem

Expanded text:
iterum e faucibus nostris ereptus, et semper ante iterum e faucibus nostris ereptus, et semper ante nos fugiens, nunquam consecuturos ad se sequendum incitat. Ita interim nichil fit eorum que hodie fieri possent. Solitario, cui quid agere velit iam provisum est, cui non modo de partibus sed de tota etate semel est constitutum, non dies aut nox longior, sepe vero brevior est quam vellet, dum honestis in rebus occupatum deserit et ante suscepti finem operis lux finitur. Novit tamen et diei noctem et nocti diem addere, et ubi res exegerit utranque miscere, alioquin utriusque partitus officia, et id omnibus modis agens, ne datum tempus, cui neque stimulos addere vult neque frenum potest, inutiliter effluat. In hoc omne consilium omne studium ponit; hic se totis animi viribus excitat; demum hec illi curarum omnium summa est; omnem molestiam, omnem tedii sensum demens, hodiernum diem hodie vivit, crastinum, si dabitur, cras victurus. Illius interea spe suam rem
Abbreviated transcription (Latin):
det in crastinum inhil inposterum diem difft̃
quod hodie fieri possit aut debeat. nec in me¬
rito. Quid enim stulcius. ꝙ futuri desiderio
aut spe quod alienum est & mille casibus sub¬
iacet pñs quod unũ tuũ est: certumq negli¬
gere nũq pendere desinet qui incrastinum
pendebit: nullus enim dies preter ultimu
crastino carebit nullus preter p̾mũ non alicꝰ
diei crastinus fuit queres uite nr̃e malum
quo uix ullum maus in tulit uiuendi spe
nũꝙͣ uiuere &. more canis. ociorem se lepore
insequentis semper in anes auras morfibus
captare nũq apprehendere quod intẽdas
Siquidem dies crastinus ubi aduenerit iam
crastinus esse desierit: ecce iam uł crastinuis
alter apparet uł idem ille clam pregressus
& si enim dies alter est ut̾q tñ ẽ crastinus il¬
lum sequitur ille semp uixta. semꝑ tñ ante
est & uicinitate nos fallit & cum ad cum ue¬
nerimus improuisus elabit᷑ sic iterum atq

Expanded text:
det in crastinum, nichil in posterum diem differt, det in crastinum, nichil in posterum diem differt, quod hodie fieri possit aut debeat. Nec immerito. Quid enim stultius, quam futuri desiderio aut spe, quod alienum est et mille casibus subiacet, presens quod unum tuum est certumque negligere? Nunquam pendere desinet, qui in crastinum pendebit; nullus enim dies preter ultimum crastino carebit, nullus preter primum non alicuius diei crastinus fuit. Que res vite nostre malum, quo vix ullum maius, intulit: vivendi spe nunquam vivere et, more canis ociorem se leporem insequentis, semper inanes auras morsibus captare, nunquam apprehendere quod intendas. Siquidem dies crastinus, ubi advenerit, iam crastinus esse desierit, ecce iam vel crastinus alter apparet vel idem ille clam progressus, etsi enim dies alter est uterque tamen est crastinus. Illum sequimur, ille semper iuxta, semper tamen ante est, et vicinitate nos fallit, et cum ad eum venerimus, improvisus elabitur, sic iterum atque
Abbreviated transcription (Latin):
expectabo uiesperam &. replebor doloribus usq
ad tenebras quod in ops afflictusq Iob licebat
hoc ualitudine prosꝑa diuites nr̃i dicũt. quȩ¬
runt̾replenturq doloribus expectando & cuĩt
rerum natura perpetuo litigantes segnes horas
increpant pigra inomẽta precipitant: ciumn
ut dixi freno non calcaribus res egeat si modo
frenum ulla arte rapi dissimu tempus excipe¬
ret Istis autem putomortem qua preom̃ibus
timent iam ad esse uitamq quam preoĩbus
optant abiisse iam uellent. tanto nisu fugam
tpõris interpellant: quam exicii causam mul¬
tis fuisse certissimũ est: qui futuroꝵ anxii. e
pñcia semꝑ exosi uiuendi tedio manu mortem
accersire sunt coacti: Quid aũt hec tam młta
ad id unu de quo agimus forsan interroges
nempe abhis malis & ab huius modi tedio p̃serua¬
serant solitarie uite iocunditas. lete pñtibus
utitur futura equanimiter expectat non pen¬

Expanded text:
expectabo vesperam, et replebor doloribus usque expectabo vesperam, et replebor doloribus usque ad tenebras». Quod inops afflictusque Iob dicebat, hoc valitudine prospera divites nostri dicunt: queruntur replenturque doloribus expectando et, cum rerum natura perpetuo litigantes, segnes horas increpitant, pigra momenta precipitant, cum, ut dixi, freno non calcaribus res egeat, si modo frenum ulla arte rapidissimum tempus exciperet. Isti autem puto mortem, quam pre omnibus timent, iam adesse, vitamque, quam pre omnibus optant, abiisse iam vellent, tanto nisu fugam temporis impellunt, quam exitii causam multis fuisse certissimum est, qui futurorum anxii et presentia semper exosi, vivendi tedio manu mortem arcessere sunt coacti. Quid autem hec tam multa ad id unum, de quo agimus, forsan interroges. Nempe ab his malis et ab huiuscemodi tedio preservat solitarie vite iocunditas. Lete presentibus utitur, futura equanimiter expectat, non pen
Abbreviated transcription (Latin):
pocius oĩm gencium cõe ignorancie fuus facit
agunt mox ut ceperint uergit in nauseam: nõ
agenda enim agunt: sed quid agant querũt¬
& indensissimis fructitet tis difficultatum
causas ac negocia aucupantur hinc ille discur¬
sus sine termĩo: hic medio calle discordie &
ante exitum s principia.& expleti nihil q̃rũt
quomõ diem fallant & qĩ parum solad occa¬
sum properet ingenio cursum iuuant Et ꝙͣ
cõis illa uox mortaliumpellamus hane dicin
agamus aliquid ut interim dies hec transeat
At qui frenanda dies erat non urgenda sed lon¬
ganimium illis dies multũq nox longior. pos¬
tremo ad fastidium uita ẽ: nec tm̃ hyeme esta¬
tem. estate hyemem: sed iane uesperam: sero
autem auroram exposcunt uotis: sicut ceruus¬
desiderat umbram & sicut mercenarius pres¬
tolatur finem operis sui sic & ego habui men¬
ses uacuos & noc tes laboriosas connumeraus
mihi si dormiero dico qñ consurgam &. rurs

Expanded text:
potius omnium gentium comune, ignoratio finis facit. potius omnium gentium comune, ignoratio finis facit. agunt, mox ut ceperint, vergit in nauseam; non agenda enim agunt, sed quid agant querunt, et in densissimis fruticetis difficultatum causas ac negotia aucupantur. Hinc ille discursus sine termino, hinc medio calle discordie, et ante exitum damnata principia, et expleti nichil. Querunt quomodo diem fallant et, quasi parum sol ad occasum properet, ingenio cursum iuvant. Et quam comunis illa vox talium: «Pellamus hanc diem, agamus aliquid, ut interim dies hec transeat»! Atqui frenanda dies erat non urgenda; sed longa nimium illis dies, multumque nox longior, postremo longa ad fastidium vita est, nec tantum hieme estatem, estate hiemem, sed mane vesperam, sero autem auroram exposcunt votis, utrdesiderat umbram, et sicut mercenarius prestolatur finem operis sui, sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi michi. Si dormiero dicam: quando consurgam? et rursus
Abbreviated transcription (Latin):
Nos qđ omnes uidemus obprobiium in morta¬
le & meras mepcias nundinamur: & ubo &
bis ira dei & iusta nos ulcio ꝑsequitur sic om
dicium sumit: Ex clamarem quoꝑgitis oim¬
seri quo uos ultima rapit in sama cohibeteg¬
dum subfistite &. uidete quoriuitis deseruistis
patrum uestigia ut ambuletis uias hostium
& quos armis uicistis eorum erroribus uicti es¬
tis: Repetite mores patrum alienos sinite ut
non honestius tantum: sed ut lecius uiuatis
& aliqñ discatis unũ uelle dequonon quorum¬
cũq libidini sed rõmi insite uidicium tribu¬
atis Hec dicerem ut quicquid inrem pñtem
indignacio dolorq dictarent insi obtorpu¬
isse animos actũq clerebus nr̃is crederem
Nempe qui aliis iter rcm ostendere solebamꝰ
nuc quol exicioni ꝓximũ est cȩci cecis ducib
pabrupta rapimur: alienoq circũ uoluimur
exemplo quid uelimus nescii Nam ut ceptum
exequar: totum hoc malum seu nr̃m ꝓpͥum scu

Expanded text:
Nos, quod omnes videmus, obbrobrium immortaNos, quod omnes videmus, obbrobrium immortale et meras ineptias nundinamur; quod sepbis ira Dei et iusta nos ultio persequitur; sic se inis supplicium sumit. Exclamarem: «Quo pergitis, oh miseri, quo vos ultima rapit insania? Cohibete gradum, subsistite et videte quo ruitis! deseruistis patrum vestigia ut ambuletis vias hostium, et quos armis vicistis, eorum erroribus victi estis. Repetite mores patrum, alienos sinite, non ut honestius tantum sed ut letius vivatis, et aliquando discatis unum velle, de quo non quorumcunque libidini sed rationi insite iudicium tribuatis». Hec dicerem et quicquid in rem presentem indignatio dolorque dictarent, nisi obtorpuisse animos actumque de rebus nostris crederem. Nempe qui aliis iter rectum ostendere solebamus, nunc quod exitio proximum est, ceci cecis ducibus, per abrupta rapimur alienoque circumvolvimur exemplo, quid velimus nescii; nam, ut ceptum exequar, totum hoc malum, seu nostrum proprium, seu
Abbreviated transcription (Latin):
supsit aut eo profec tus est unde pubetenus ab¬
scissa ueste domu redeat seu insigni aliquo lu¬
dibrio deformatus & tale aliquid passus liber
quale dauid inserius sius ultus ẽ tam grauiter
& quale nunc eciam si resurgat insani auus
imitatoris & misereatur & stupeat in nepote
que quidem oĩa non aliter ꝙͣ si ad me dedecoris
aut glorie sũma pertineat iam pridem nescio
cur mestus intuet᷑ur & postꝙͣ obseruare p̾mũ
cepi mnirum in modum fateor animo suspen¬
sus expecto si quis nam uarietatũ modus aut
ubi res desinat: Hic sum. & malim etate qͣ¬
libet natus ẽẽ ut si enim nulli euo querelarum
causa defuerit & si tempus talium inuentor
uł cooꝑatõnon bonus ut ait aristotiles. sed malo
iam dudum hec portenta de coxerit nondũ
tũ ea consumator pessimus tempus excuderat
Certe primi illi quod omes audiuimus maio¬
res nri iurtutem & gloriam mericabant᷑ q̃ ie¬
posita est illis in memoria hõim sempiteina

Expanded text:
sumpsit, aut eo profectus est unde pubetenus absumpsit, aut eo profectus est unde pubetenus abscisa veste domum redeat, seu insigni aliquo ludibrio deformatus et tale aliquid passus liber, quale David in suis servis ultus est tam graviter, et quale nunc etiam, si resurgat, insani avus imitatoris et misereatur et stupeat in nepote. Que quidem omnia, non aliter quam si ad me dedecoris aut glorie summa pertineat, iampridem, nescio cur, mestus intueor et, postquam observare primum cepi, mirum in modum, fateor, animo suspensus expecto quisnam varietatum modus, aut ubi res desinat. Hic sum, et mallem etate qualibet natus esse. Etsi enim nulli evo querelarum causa defuerit, etsi «tempus talium inventor vel cooperator» non «bonus» ut ait Aristotiles, sed malus, iandudum hec portenta decoxerit, nondum tamen ea consumator pessimus tempus excuderat. Certe primi illi, quod omnes audivimus, maiores nostri virtutem et gloriam mercabantur, que reposita est illis in memoria hominum sempiterna.
Abbreviated transcription (Latin):
pellerent: sed unpii dilatandi studio queren¬
deq glorie ꝑegrinabantꝰ signis erectis & ar¬
matis exercitibus non deformitatẽ patrii ha¬
bitus: sed triumphos & clara cognoiã relaturi
nec tñ usq adeo sius delcãbant᷑ ut cũcta passi
aliena contempnerent amabant quidꝙq usquã
uera laude dignum erat eq apud hostes atq
amicos: eque apud alienigenas ac uicinos sicu¬
bi uirtus aĩ. si cubi moꝵ splendor sicubi belli. si¬
cubi pacis artes. sicubi lingueuł ingenis suppel¬
lex ornacior. at opulencior doctrina cupide su¬
am intra domũ conuehebant: Nulla enim spo¬
lia opimiora credentes nec uo fallebat ex tima¬
possidentur. sicubi autem turpe aliquid uel
castigare uł spernere studium erat: Nostrauo
glorios a posteritas magnum se aliquid assequu¬
tam credit si quis adolescens & quo magis sto¬
machor si quis senex ũlignoti aduene turpe fa¬
gum: uel stipendiarii militis ridiculam togã

Expanded text:
pellerent, sed imperii dilatandi studio querenpellerent, sed imperii dilatandi studio querendeque glorie peregrinabantur signis erectis et armatis exercitibus, non deformitatem patrii habitus sed triumphos et clara cognomina relaturi. Nec tamen usque adeo suis delectabantur, ut cunta passim aliena contemnerent; amabant quicquid usquam vera laude dignum erat, eque apud hostes atque amicos, eque apud alienigenas ac vicinos. Sicubi virtus animi, sicubi morum splendor, sicubi belli, sicubi pacis artes, sicubi lingue vel ingenii suppellex ornatior aut opulentior doctrina, cupide suam in domum convehebant, nulla omnium spolia opimiora censentes — nec vero fallebat extimapossidentur; sicubi autem turpe aliquid, vel castigare vel spernere studium erat. Nostra vero gloriosa posteritas magnum se aliquid assecutam credit, siquis adolescens et, quod magis stomacor, siquis senex, vel ignoti advene turpe sagum, vel stipendiarii militis ridiculam togam
Abbreviated transcription (Latin):
Omne in precipiti uicium stetit. ut sine ruina
nullus ultĩor sit progressus Et si forte licencius
institisse uidear huic loco ꝙͣ sat est ꝙ si cui no¬
ta sit molestiarum mearum p̾ma & maxima
ex hũani generis ac inprimis ytalie cõmis era¬
cione prouemens unde olim uirtutum exem.¬
plaria petebãt᷑. quam heu nuc uideo peregrino¬
rum rituum iitacione corruptam & domi¬
tarum ase gencium. ut quondam spoliis. sic
nunc erroribus exundantem. fortasse mira¬
bitur tantũ me dolorem tam breuibus absor¬
buisse gemitibus nam quis tacitum ferat hoc
nescio unde oriens rerum nr̃aꝵ indignum
& turpe fastidium unde turpior ad iniracio&
cultus indigior nascitur externarum. At nõ
sic maiores nr̃i ꝙͣ dici utinam posteri mere re¬
mur sua illis placere poterant & placebant nõ
terem uallem non danubii fluenta lustrabant
ad conquirendas has in samas: quibus ytalicũ
decus in obscenã barbariem degenerare com¬

Expanded text:
«Omne in precipiti vitium stetit»; ut sine ruina «Omne in precipiti vitium stetit»; ut sine ruina nullus ulterior sit progressus. Et forte licentius institisse videar huic loco quam sat est. Quod sicui nota sit molestiarum mearum prima et maxima, ex humani generis atque in primis Italie commiseratione proveniens, unde olim virtutum exemplaria petebantur, quam, heu, nunc video peregrinorum rituum imitatione corruptam, et domitarum a se gentium, ut quondam spoliis, sic nunc erroribus exundantem, fortasse mirabitur tantum me dolorem, tam brevibus absorbuisse gemitibus. Nam quis tacitum ferat hoc nescio unde oriens rerum nostrarum indignum et turpe fastidium, unde turpior admiratio et cultus indignior nascitur externarum? At non sic maiores nostri, quorum dici utinam posteri mereremur: sua illis placere poterant et placebant. Non Rheni vallem, non Danubii fluenta lustrabant ad conquirendas has insanias, quibus italicum decus in obscenam barbariem degenerare com
Abbreviated transcription (Latin):
illis aliena placent sua omĩa displicent. quod¬
libet esse malunt ꝙͣ quod sunt Idq unũ hercu¬
le non inmerito si non aĩmi leuitate sed graui
aliqua suarum rerũ extimacõe contingeret
Unus apud senecam imitator salustii aruncul
ridetur. sed mihi crede uicus omnis arunciũ
suum ymqͣ aruncios multos habet nõ uiborum
modo sed rerum simeas quo habitu quosermõe
quo animo demq quemꝰ eẽ se uelit nemo de¬
terminat & obeam causam. quisq dissilis sui
est : senũ deliranciu. ingressa nimium docił
iuuentus. magno spitu. ad sup̃mum stulticie
cacumen euasit: primos secundis. ac secũdos
terciis: atq ita deinceps facile uincentibus sic
ꝑmanus traditus. & inter manus auctus furor
quantus ad nouissimos ꝑ uenturus sit metiri a¬
nimo facile ẽ. qmuis & illud forsan est ueriun
iam ad extrema peruentum esse & in nobis eẽ
completum. quod ante tot secula dictum erat

Expanded text:
illis aliena placent, sua omnia displicent, quidillis aliena placent, sua omnia displicent, quidlibet esse malint quam quod sunt, idque unum hercle non immerito, si non animi levitate sed gravi aliqua suarum rerum extimatione contingeret. Unus apud Senecam imitator Salustii, Aruntius, ridetur; sed, michi crede, vicus omnis Aruntium suum, imo vero Aruntios multos habet, non verborum modo sed rerum simias. Quo habitu, quo sermone, quo animo, denique quem se esse velit nemo determinat, et ob eam causam quisque dissimilis sui est. Vestigiis senum delirantium ingressa, nimium docilis iuventus magno spiritu ad supremum stultitie cacumen evasit, primos secundis ac secundos tertiis atque ita deinceps facile vincentibus. Sic per manus traditus et inter manus auctus furor, quantus ad novissimos perventurus sit, metiri animo difficile est. Quamvis et illud forsan est verum, iam ad extremam perventum esse, et in nobis esse completum quod ante tot secula dictum erat:
Abbreviated transcription (Latin):
um atq incessium indies mira simul ac riden¬
da uarietas & nũc pedes contegens nunc puden¬
da nudans uestis nunc terram urgentes nunc
cubitum arectautes manice nũcꝰ max illas cõ¬
terens nunc sub inguina fluens gena Unde illa
musici modulaminis non sine graui discrimĩe
rerum publicaꝵ ut platoni uidetur postremo
bra mutacio. Himirum has odiosas & in ame¬
nas nugas nil magis ꝙͣ preceps & importũa ne
sius unqͣ contenta fimbus inuexit iitacio. in¬
uectasq aluit auxitq Q uomodo n fierip̃t ut
uiuendi tenor idem maneat his. quiurtuti nõ
suo uidicio non amicorum consiliis regedos
sed emulaciomi & aliene demencie stultorum¬
q furoribus se uoluendos tradunt: deniq per
naturam propriam exuũt patrios mores abiici¬
unt. nil isi peregrinum atq aduentiuũ uene¬
rantur tociens mutentur oportet. quociens
aliquid occurrit: quod mirent᷑: nullus itaq mi¬
tandi quia nullus ĩmitandi modus cuncta

Expanded text:
um atque incessuum in dies mira simul ac ridenum atque incessuum in dies mira simul ac ridenda varietas, et nunc pedes contegens nunc pudenda nudans vestis, nunc terram tergentes nunc cubitum arctantes manice, nunc mamillas conterens nunc sub inguina fluens zona? Unde illa musici modulaminis, non sine gravi discrimine rerum publicarum ut Platoni videtur, postremo bra mutatio? Nimirum has odiosas et inamenas nugas nichil magis quam preceps et importuna nec suis unquam contenta finibus invexit imitatio, invectasque aluit auxitque. Quomodo enim fieri potest, ut vivendi tenor idem maneat his qui non se virtuti, non suo iudicio, non amicorum consiliis regendos, sed emulatione, sed aliene dementie stultorumque furoribus se volvendos tradunt? Denique qui naturam propriam exuunt, patrios mores abiciunt, nichil nisi peregrinum atque adventitium venerantur, totiens mutentur oportet, quotiens aliquid occurrerit quod mirentur. Nullus itaque mutandi, quia nullus imitandi modus: cunta
Abbreviated transcription (Latin):
nos sequantur e spernent: ut una eademꝙ
res ciarie fit proposita erat imitacio. edicta contẽ¬
cio mutraq tibi quintiliane paruimus uerum
alio fine proposito Tuu̾horum claritatem imitã¬
dam dicis. nos actuũ tenebras imitamur inq
hoc uno studium &. feruens ille conatus nostes
impẽditur: atq utinam tam cito boni imitatores
si qui sunt duces suos equent: ꝙ cito mali uincũt
scios: quod ad nos attinet: datum de oracionis
uirtute consilium. posłumus artis aditamento
madum uiciis applicantes relicta nobis apatrib
magno cum fenore ad posteros errorum exempla
trans mictamus & miramur auctũ insame cumu¬
lum cui omes adiciũt: detrahit nemo: pocius mi¬
ror siquid iam ad amencie sumam: desit tot in
unum undiq coeuntibus ingeniis tantoq studio
magistroꝵ &. ꝙͣuis actuũ uite ꝑiculosior muta¬
ciosit ubi maximas res agitur tamen ȩciã ĩnmi¬
nimis furor ille uersatur unde enim hec habitu¬

Expanded text:
nos sequantur et superent, ut una eademque nos sequantur et superent, ut una eademque res varie sit. Proposita erat imitatio, edicta contentio; in utraque tibi, Quintiliane, paruimus, verum alio fine proposito: tu verborum claritatem imitandam dicis, nos actuum tenebras imitamur, inque hoc unum studium et fervens ille conatus noster impenditur. Atque utinam tam cito boni imitatores, siqui sunt, duces suos equent, quam cito mali vincunt suos! Quod ad nos attinet, datum de orationis virtute consilium pessimo artis additamento morum vitiis applicantes, relicta nobis a patribus magno cum fenore ad posteros errorum exempla transmittimus. Et miramur auctum insanie cumulum, cui omnes adiciunt detrahit nemo! Potius mirer siquid iam ad amentie summam desit, tot in unum undique coeuntibus ingeniis tantoque studio magistrorum. Et quamvis actuum viteque periculosior imitatio sit, ubi maxima scilicet res agitur, tamen etiam in minimis furor iste versatur. Unde enim hec habitu
Abbreviated transcription (Latin):
di que libidine nata est: nam quis umꝙͣ imi¬
tator sui ducis errore contemptus fuit Trans¬
cendere delcãmur & conspici: & quos sequant᷑
post terga relinquere dedit hoc preceptum
fateor eloquencie studiosis Quintilianus imi¬
tatoR quisq contendere ꝙ sequi malit ea .s. ra¬
cione quia forte quem transire nititur & si nõ
transierit equabit eum uo̾ in quit nemo pt̃ eq̃¬
re cuius uesligiis sibi utiq insistendum putat
uecesse est erm semꝑ sit pastori qui sequitur
Ad ħ quod plerumq facilius est inquit plus
facerȩ ꝙͣ idem alias quoq causas afft̃̾ dicti
huius. q̃ ut illic cognitu pulcrituline ita hic
relatu suꝑliacue sunt Ceterum quod utiliter
in oratoria hoc est. bene ornateq loquendi ar¬
te precipitur ad artem male turpiterq uiuẽ¬
di damnabilit̾ est tnͣslatum & quod ille iussit
impleuimus contendimus equauimus uicimꝰ
iam desequacibus duces sumus uenient ꝗ

Expanded text:
dique libidine nata est. Nam quis unquam imidique libidine nata est. Nam quis unquam imitator sui ducis errore contentus fuit? Transcendere delectamur et conspici, et quos sequebamur post terga relinquere. Dedit hoc preceptum, fateor, eloquentie studiosis Quintilianus, ut imitator quisque contendere quam sequi malit, ea scilicet ratione, quia forsitan quem transire nititur, etsi non transierit, equabit «Eum vero» inquit «nemo potest equare, cuius vestigiis sibi utique insistendum putat; necesse est enim semper sit posterior qui sequitur»; ad hoc «quod plerunque facilius est» inquit «plus facere quam idem». Alias quoque causas affert dicti huius que, ut illic cognitu pulcerrime, ita hic relatu supervacue sint. Ceterum quod utiliter in oratoria, hoc est bene ornateque loquendi arte, precipitur, ad artem male turpiterque vivendi damnabiliter est translatum, et quod ille iussit implevimus: contendimus, equavimus, vicimus; iam de sequacibus duces sumus; venient qui
Abbreviated transcription (Latin):
signum Ceterum inconstancia sumu stulticie
argumentum ẽ Non desinam tibi senecam ĩ cul¬
care ignoranti quem portum petat: nullus su¬
us uentus ẽ: itaq simul eunt. redeunt. & utq
cum tedio Uidisti alien ut se raptim loco moueãt
ut gregatim prodeant ut repente dissenciant
cum unus hac ire cupiat: alius illac quomodo
n inter multos cõueniat cum secum quisq disce¬
dãt Usq adeo libet enim in morari ut quem pau¬
lo ante uideris non agnoscas: & quem nũc nosce
uidear: post paululu ꝑcontari oporteat cuias sie
ita nunc leti. nunc tristes sunt nunc humiles. nc̃
elati nunc somno graues & in mobiles nunc ꝓuȩri
leuitate uolubiles. ut illa iam parium conclusio
& temeraria ire collectio: posicioq & mutacio
inhoras q̃ infantibus flacus attrihuit propria
& pecularia senũ sunt quorum in stabilitas eo
dampnosior quo liberior & monitores aspernat
cuiusq natura sius uiciis habundet est magna
tũ pars malorum exemulacõe quadam imitan¬

Expanded text:
signum; votorum inconstantia summum stultitie argumentum est; non desinam tibi Senecam inculcare: «ignoranti quem portum petat, nullus suus ventus est». Itaque simul eunt, redeunt, et utrunque cum tedio. Vidisti aliquando ut se raptim loco moveant, ut gregatim prodeant, ut repente dissentiant, cum unus hac ire cupiat alius illac. Quomodo enim inter multos conveniat, cum secum quisque dissideat usque adeo — libet enim immorari — ut quem paulo ante videris non agnoscas, et quem nunc nosse videare post paulum percontari oporteat cuias sit? Ita nunc leti, nunc tristes sunt, nunc humiles, nunc elati, nunc senio graves sunt et immobiles, nunc puerili levitate volubiles, ut illa iam parium collusio et temeraria ire collectio positioque et mutatio in horas, que infantibus Flaccus attribuit, propria et peculiaria senum sint. Quorum instabilitas eo damnosior, quo liberior et monitores aspernatucuiusque natura suis vitiis abundet, magna tamen pars malorum ex emulatione quadam imitan
Abbreviated transcription (Latin):
mem genuit natura RUt te ornares ac formo¬
sum faceres eaforma que tecum esset in aimo:
in grabatulo. inferetro insepulchro: essetq tuanõ lau
nature aut parentum pulcrius est pulcrum fieri
quam nasci Illud enim casus hoc studii est d¬
Le formem natura pariens genuit R si deforme
helenam genuisset uł ut curos loquar sideformẽ
paridem fortasẜ ylion ad huc staret d. Contemp¬
tibilis est statura RUt gloriosum nihil msi uir¬
tus sic iihil contemptibile nisi uicium nulla uit¬
tus respuit staturam d Cuperem esse formosus
R clisce amare atq optare meliora scultum ẽ
amare ꝑiculum sum stultum optare quod nul¬
lo studio acquiri potest Namsi contra naturam
formosus fieri studeas nil ultra proficias quã ut
deformior uideare dformosus eciam nequaqͣ
nitor R Nitere autem bonus essend enim non
frustra facies. hoc inter multa precipuum uirtuss
habet queri potest eripi non potest cum reliqua

Expanded text:
mem genuit Natura? R. Ut ipse te ornares, ac formomem genuit Natura? R. Ut ipse te ornares, ac formosum faceres, ea forma, quae tecum esset in senio, in grabato, in feretro, in sepulcro: essetque tua non Naturae laus, aut parentum. pulcrius est, pulcrum fieri, quam nasci. Illud enim casûs, hoc studii esteformem natura parens genuit. Si deformem Helenam genuisset, vel, ut viros loquar, si deformem Paridem, fortasse Ylion adhuc staret. Detibili sum statura. Ut gloriosum nichil nisi virtus, sic contemptibile nichil nisi vitium. Nullam virtus respuit staturam.  Disce amare atque optare meliora. Stultum est amare periculum suum, stultum optare quod nullo studio queri potest. Nempe si contra naturam formosus fieri studeas, nil ultra proficies quam ut deformior videare. Formosus esse nequicquam nitor. Nitere autem bonus esse. Id non frustra enim facies. Hoc inter multa precipuum virtus habet: queri potest, eripi non potest. Cum reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
Atura me genuit inbecillem. RUt inputri¬
da uagina ensis ferreus sic infragili corpo¬
re fortis sepe aĩmus latet d Imbecillem genuit na
tura R Quid si robustissimum genuisset. in per¬
petuum robur erat.an non robustior intellectus:
atq robustior egritudo ⁊it sileam casus in nũos.
qui repente totum hominem debilitant atq euer¬
tunt Animi robur optabile est quod nec dies mi¬
nuit nec fortuna d Corpusculum imbecille est¬
Q Quid accusas aut quid amplius requiris nam
qui ingenio fragiles corpore preualent hiibelius
prorime accedunt & sepe quod miserum est aliis
seruiunt Sepe uero quod miserrimum atq ubi
humane miserie summa est aĩm ip̃i suii seruire
corpori suo cogunt seruitute fedissima
cudo corporis est R si ualitudo animis e st pone so¬
licitudinem quicq corpori euenerit saluus es c
Raro ad modum forma insignis: honestasq sub
uno lare habitant henc tibi accilit si peyore ex¬
clusa hospes melior tecum est d Cur me defor¬

Expanded text:
atura me genuit imbecillem. Ut in putri vagina ensis ferreus, sic in fragili corpore fortis sepe animus latet. Itura. Quid si robustissimum genuisset? An perpetuum robur erat? an non robustior senectus et robustior egritudo? Ut sileam casus innumeros, qui repente totum hominem debilitant atque enervant, animi robur optabile est, quod nec dies minuit nec fortuna. Corpore imbecillis quid accusas, seu quid amplius requiris? Nam qui, ingenio fragiles, corpore prevalent, hi beluis proxime accedunt, et sepe, quod miserum est, aliis serviunt, sepe vero, quod miserrimum, atque ubi humane miserie summa est, animum ipsi suum servire corpori suo cogunt, servitute fedissimatudo corporis. Si valitudo animi bona est, pone sollicitudinem: quicquid corpori evenerit, salvus es. CRaro admodum forma insignis honestasque sub uno lare habitant. Bene tibi accidit, si peiori exclusà, melior tecum est
Abbreviated transcription (Latin):
uideas distanciam animoꝵ Rara sine iuirgus & ran¬
core uicina est nemo urm insi fallor arabum aut
indorum regibus inuidet lippus est liuor longin¬
qua non aspicit de inimiciciis doleo¬
Nimicicias habeo R fac ut iusticie sis amicꝰ
Nullum cercius presidiumuierauirtus for¬
tune minas caleat ac despicit el Undiq mihi
bella consugunt RNumq clarior sanctiorq
fuit populus Romanus: quam dum multis & gra¬
uibus occupabatur bellis: pax inicium mali fuit:
Secum namq subiit libicdo. blanda hostis ac pesti¬
lens d Grauies mimieicie mihai sunt magne
Magne inimicicie plerumq magnarum amici¬
ciarum fuere principium

Expanded text:
maiorem distantiam animorum. Rara sine iurgiis ac ranmaiorem distantiam animorum. Rara sine iurgiis ac rancore vicinia est. Nemo vestrum, nisi fallor, Arabum aut Indorum regibus invidet: lippus est livor, longinqua non aspicit. Vicinis onimicitias habeo. Fac ut iustitie sis amicus: nullum certius presidium; vera virtus fortune minas calcat ac despicit. Inimibella consurgunt. Nunquam clarior sanctiorque fuit Populus Romanus quam dum multis ac gravibus bellis occupabatur? Pax initium mali fuit. Secum namque subiit libido, blanda hostis ac pestilens. Graves inimicitie michi sunt. Magne inimicitie plerunque magnarum amicitiarum fuere principium
Abbreviated transcription (Latin):
Eruifugere Rsponte igitur fãcerȩ quod co¬
gendi erant. grãm hẽto depellendi in manes
bestial tibi demptus est laborihnic quereris fugiert.
qui nisi fugissent tu fugere. debuisses. fugeruntq
aut fugiendi erant acit fugandi Nunc tu libernũc¬
tu securus. nunc domus tue dominus remansisti¬
d fugerunt serui R Fugitiuos uindicandĩ uis
est dĩio tu te dĩm dissimala nec hoc iure utere si
boni essent non fugissent malos amisisse non iac tu¬
ra sed questus est uenosa asiam tucius est uit are
Raues uicinos perfero R Multum cunctis
inrebus cialet opinio. leues finge animo
leueserunt d Uicinos malos habeo R Multi
suam culꝑam prox̃ĩs imputant acucius aliena
arbiter & pius est iudex  Acros amarosq pacior
uicinos Rhe fortasẜ ingustu sit uicium non ĩre:
fastideos eciam clulcia amarescunt d Uicinis ob
sideor infestis R Si penitus ab hac peste uis so ab¬
solui ansolicitudinem te reconde Sic enim res se ha¬
bet ut ubi est maior locorum uicinitas Ibi maiore

Expanded text:
ervi fugiere. Sponte igitur fecere quod cogendi erant. Gratiam habeto: depellendi immanes beluas tibi demptus est labor; hinc quereris? fugierunt qui nisi fugissent, tu fugere debuisses. Fugierunt qui aut fugiendi erant, aut fugandi. Nunc tu liber, nunc securus, nunc domus tue dominus remansisti. Fugierunt servi. Fugitivos iudicandi ius est domino. Tu te dominum dissimula, neve hoc iure utere. Si boni essent, non fugissent; malos amisisse non iactura, sed questus est: venenosa animalia tutius est vitare raves vicinos perfero. Multum cunctis in rebus valet opinio. Leves finge animo, leves erunt. Vicinos malos habeo. Multi suam culpam proximis imputant: acutius aliena arbiter et pius est iudex. Acres amarosque patior vicinos. Ne fortassis in gustu sit vitium, non in re. Fastidiosis etiam dulcia amarsideor infestis. Si penitus ab hac peste vis absolvi, in solitudinem te reconde. 32 DE bet, ut ubi maior est locorum vicinitas, ibi videas