comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
epiphanie usq ad cenam
domini inclusa permansit.
ut liberius deo ieiunis
et orationibus seruiret.
Quadam igitur die que¬
dam mulier curiositate
non fite uoluit uidere
quid faceret. sed mox ut
oculos foramen celle ap¬
posuit lumen oculorum
amisit. qͣuam tamen be¬
ata genouefa post qua¬
dragesimam de cella sua
exiens oratione sanauit
A quinto decimo autem
anno etatis sue usq ad
quin quagesimum per om¬
nes edomadas preter do¬
minicam et quintam feri¬
am ieiunabat. Cibus eiꝰ
panis ordeactus ⁊ faba ⁊
aqua fuit. Nam uinum
et quicquid in ebriare po¬
tuit non bibit. Aquinqͣ¬
gesimo usq ad octogesi¬
mum. suadentib ep̃is qͦ¬
rum precibus contradi¬
cere metuebat. pisciculos
et lac cum pane ordeaceo
non sine lacrimis mandu¬
cauit. In ip̃a iuuentute
sua ut uirtus eius in
infirmitate claresceret. to¬
tum corpus cius paraly¬
si solutum est. ut nulla
membrorum eius compa¬
O suis artubus adhe¬
reret. In qua infirmita¬

Expanded text:
epiphanie usque ad cenam epiphanie usque ad cenam domini semper inclusa permansit ut libentius deo ieiuniis et orationibus deseruiret. Quadam igitur die mulier quedam curiositate non fide uoluit uidere quid faceret; sed mox ut oculos foramini celle apposuit, lumen oculorum amisit. Quam cum beata Genouefa post quadragesimam de cella sua exiuit sua oratione sanauit. A quinto decimo autem anno etatis sue usque ad quinquagesimum per omnes hebdomadas preter dominicam et quintam feriam ieiunabat. Cibus eius panis ordeaceus et faba et aqua fuit; nam uinum et quicquid inebriare poterat nunquam bibit. A quinquagesimo usque ad octogesimum suadentibus episcopis, quorum precibus contradicere metuebat, pisciculos et lac cum pane ordeaceo non sine lacrimis manducauit. In ipsa iuuentute sua ut uirtus eius in infirmitate claresceret, totum corpus eius ita paralisi solutum est ut nulla membrorum eius compago suis artibus adhereret. In qua infirmita
Abbreviated transcription (Latin):
beate genouese ad ecclesiam
iret. ⁊ filiam suara domi re¬
manere preciperet. illa om¬
nino remarere noluit. sed
clamabat post eam. Tunc
irata mater dedit ei alapam.
et statim excecata est. Post
unum ergo annum ⁊ nouẽ
recordata mater preconium
scĩ germani super filiam su¬
am. rogaũ cã ut afferret ei
aquam de puteo. qd̾ statim
iuit ⁊ super puteum gra¬
uiter fiens quod ꝓpter se
mater sua uisum perditerat.
aquam quam petierat ma¬
ter apportauit. Quam illa
cum fide suscepiens a filia
nus iterum adiens britta¬
niam . per parisius ueniens
obuiantibus populis solli¬
citus de beata genouefi. ꝗd
ageretuꝵ requisiuit. Tunc¬
ei multi grauiter derogare
ceperunt. At ille omnino¬
uerba eorum despiciens. in
hospitio uoluit hospitari.
Quam cum tanta humili¬
tate ⁊ dulcedine salutauit
ut omnes mirarentur. et
ostendit illi qd eam despi¬
ciebant. in chalamo ante
lectum suum terram ma¬
didam de suis lacrimis ir¬
rigatam. Ipsa itaq a die

Expanded text:
beate Genovefe ad ecclesiam beate Genovefe ad ecclesiam iret et filiam suam domi remanere preciperet, illa omnino remanere noluit, sed clamabat post eam. Tunc irata mater dedit ei alapam et statim excecata est. Post unum ergo annum et menses nouem recordata mater preconium sancti Germani super filiam suam, rogauit eam ut afferret ei aquam de puteo. Que statim iuit et super puteum grauiter flens quod propter se mater sua uisum perdiderat, aquam quam mater petiebat portauit. Quam illa cum fide suscipiens a filia nus iterum adiens Britanniam per Parisius ueniens, obuiantibus populis sollicitus de beata Genovefa quid ageret requisiuit. Tunc multi ei grauiter derogare ceperunt. At ille uerba eorum omnino despiciens in hospitium ipsius uoluit hospitari. Quam cum tanta humilitate et dulcedine salutauit ut omnes mirarentur. Et ostendit illis qui eam despiciebant in thalamo ante lectum suum terram madidam de suis lacrimis irrigatam. Ipsa itaque a die
Abbreviated transcription (Latin):
scit tam̃ ducem se p̾bere pec¬
ti lrato germano autisiodorẽ¬
si: ꝑ loca illa causa destruente
heresis eunti in bntraniam
cum aliis obiuauit qłia sc̃s
conspiciens ad se uenire pre¬
cepit. ⁊ capud̾ eiꝰ osculans. no¬
men eius aparentibus inqui¬
uellet manere in ꝓposito ca¬
stitatis. Que cum respondis¬
set nichil aliud deo oꝑante
se uelle. confortans eam se¬
duxit ad ecclesiam. et quam¬
diu hora nona cum uesperis
cantaretur. Sc̃s germanus ma¬
nus suas indefensus tenuit
super eam. ⁊ sicut cum patre
stinum ad se redire precepit.
Cumq mane redisset: quesi¬
uit ab ea si promissionis he¬
sterne ad hoc oblita fuisset.
Que cum respondisset omni¬
no se tenere uelle castitatẽ.
dedit ei beatus germanus
munimen ereum quod ad
terram inuenit. p̃cipiens ei
quatinus oninia monilia⁊
ornamenta corporis terelin¬
quens . nimium illum ꝑfo¬
ratum sempei in collo in me¬
moriam cius portaret. post
aliquot dies cum mater

Expanded text:
scit tamen ducem se praebere pecscit tamen ducem se praebere pecta beato Germano Autissiodorensi per loca illa causa destruende heresis eunti in Britannia cum aliis obuiauit. Quam sanctus conspiciens ad se uenire precepit; et caput eius deosculans nomen eius a parentibus inquiuellet permanere in proposito castitatis. Que cum respondisset nichil aliud deo operante se uelle, confortans eam duxit ad ecclesiam. Et quamdiu hora nona cum uesperis cantaretur, sanctus Germanus manus suas super eam tenuit indefessus. Et sic cum patre stinum ad se redire precepit. Cumque mane redisset quesiuit ab ea si promissionis hesterne adhuc oblita fuisset. Que cum respondisset omnino se tenere uelle castitatem, dedit ei beatus Germanus nummum ereum quem ad terram inuenit, precipiens ei quatinus omnia monilia et ornamenta corporis derelinquens nummum illum perforatum semper in collo in memoriam eius portaret. Post aliquot dies cum mater
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃os non migrare de cuutate
inciuitatem pretaxato mõ.
et qd̾ non licet docent licere.
id est mĩam agere circa pati¬
entes necessitatem. Hoc tñ
eis qui ep̃m non habent. et
sacro ep̃ali indigent ministe¬
rio. ep̃m de alia ciuitate ca
utilitatis uł necessitatis in¬
bui. ⁊ ep̃is per setutionem
aut necessitatem patientibi
aliam cathedram dari nogãs.
etiam sacre scripture.
que testantur male deumi
atriusq aũt idem ⁊ famẽ
u̾bi dei patientib ⁊ ep̃is ne¬
cessitatem quando intronizã¬
tur ꝓpt̃ communem utilitatẽ.
in aliis cruciatibus non modi¬
ca exhibetur mĩa. Negantes
autem hec. licet speciem habe¬
ant pietatis. iuitutem tamen
eius abnegant. Nam in tali
negotio ꝓsapiem non agno¬
sco. Siquis tam̃ sapientium
quos insipientibus tempe¬
statis huius ꝓcella sociauit.
aliis actoribus facinoꝵ par¬
ticipatione maculatur. splẽ¬
tor sapientis ⁊ si communi¬
onem criminum incurrit ne¬

Expanded text:
episcopos migrare de civitate episcopos migrare de civitate ad civitatem praetaxato modo. Et quod non licet docent licere, id est misericordiam non agere circa patientes necessitatem, hoc est eis qui episcopum non habent et sacro episcopali indigent ministerio, episcopum de alia civitate causa utilitatis vel necessitatis tribui, et episcopis persecutionem aut necessitatem patientibus, aliam cathedram dari negant. enim sacrae Scripturae, quae testatur malle Deum trisque autem, id est et famem verbi Dei patientibus et episcopis necessitatem, quando intronizantur propter communem utilitatem in aliis civitatibus non modica exhibetur misericordia. Negantes autem haec, ut speciem habeant pietatis, virtutem tamen ejus abnegant. Nnegotio prosapiem non agnosco. si qui sunt tamen summorum; quos uilibus tempestatis huius procella sociauit, aliis auctoribus facinorum participatione maculantur. splendor sanguinis, etsi communionem criminum incurrit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
sponte dimĩtit suam. s ut
iam dictum est. aut pulsus
a sua. aut necessitate coactus.
aut electione ⁊ ex ortatione
sacerdotum ⁊ ppłorum tran¬
siatus ẽ ad alteram ciuitatẽ.
am sicut ep̃i habent potesta¬
tem ordinare regularit᷑ łc.uͣ.¬
ẽp̃os. ⁊ reliquos sacerdotes.
sic quotiens utilitas aut ne¬
cessitas ex poposcerit supra¬
dicto modo. ⁊ mutare ⁊ in¬
troniçare potestatem habẽt.
hec ut petistis licet uobisi
ignota non sint. tenenda i¬
mandamus. ne ignorantia
quorundam meliora ⁊ utili
legitur euanglio. Ue uobis
ypocrite qui decimatis mentã
et anetum ⁊ ciminum. ⁊ re¬
liquistis que grauiora sũt¬
fitem. Hec oportuit facere.
et illa non omittere. Duces
ceci. ex colantes culicem ca¬
melum autem glutientes.
qd̾ licet. non licet. ⁊ qd̾ nõ
licet. licet. Quem ad moduz
iamnes ⁊ mambres restite¬
runt ueritati. sic ⁊ illi m̃te
reprobi amantes uolupta¬
tem magis quam deum. qd̾
licet docent non licere. id est

Expanded text:
sponte dimittit suam: sed, ut sponte dimittit suam: sed, ut jam dictum est, aut pulsus a sua, aut necessitate coactus, aut electione, aut exhortatione sacerdotum et populorum translatus est ad alteram civitatem. Nam sicut episcopi habent potestatem ordinare regulariter episcopos et reliquos sacerdotes, sic quoties utilitas aut necessitas expoposcerit supradicto modo et mutare et intronizare potestatem habent: haec, ut petistis, licet vobis ignota non sint tenenda mandamus, ne ignorantia quorumdam meliora et utililegitur Evangelio: « Vae vobis, hypocritae, quia decimatis mentham et anethum et cuminum, et reliquistis quae grafidem, haec oportuit facere et illa non omittere; duces caeci, excolantes culicem, camelum autem glutientes. » Quod licet non licet, et quod non licet licet. Quemadmodum Jannes et Mambres restiterunt veritati, sic et illi mente reprobi, amantes voluptatem magis quam Deum. Quod licet docent non licere, id est
Abbreviated transcription (Latin):
uitate in qua ordinatus ẽãt
clectione ciuiumi. propter doc¬
trinam ⁊ bonam uitam quã
habebut. cominuni ep̃orum
et reliquorum sacerdotum
ac ppłorum consilio. transla
tus est ephesum. Non enim
transiit de ciuitate incunta¬
tem. qui non suo libitu.
aut ambitu hoc facit. s uti¬
litate quadam. aut necessi¬
tate. aliorum hortatu ⁊ cõ¬
silio potiorum transfertur.
Noc transfertur de minori ci¬
uitate ad maiorem. qui hoc
non ambitu nec ꝓpria uolun¬
tate facit. s aut ui appria se¬
te pulsus. aut necessitate co¬
accus. aut utilitate loci. aut
ppłi. non suꝑbe s humiliter
ab aliis transiatus ⁊ inthro¬
nicatus ẽ. quia homo uidet
infacie. deus autem in corte.
Et dominus ꝓpropħam laqͥt᷑
dicens. Nominus sit cogita¬
tiones hominum. quia uane
sunt. non ergo mutat sedẽ.
qui non mutat mentem..
nec mutat cuntatem quia ñ
sua sponte. s consilio. ⁊ elec¬
tione alionim mutatur. Nõ
migrat igͥ de ciuitate ad ci¬
intatem. qui auaricie c̃ã nõ

Expanded text:
qua ordinatus erat electione civium, propter doctrinam et bonam vitam quam habebat, communi episcoporum et reliquorum sacerdotum ac populorum consilio, transtus est Ephesum. Non enim transit de civitate ad civitatem qui non suo libitu, aut ambitu hoc facit, sed utilitate quadam, aut necessitate, aliorum hortatu, et consilio potiorum transfertur. Nec transfertur de minori civitate ad majorem, qui hoc non ambitu nec propria voluntate facit, sed aut vi a propria sede pulsus, aut necessitate coactus, aut utilitate loci, aut populi, non superbe, sed humiliter ab aliis translatus et inthronizatus est: quia homo videt in facie, Deus autem in corde. Et Dominus per Prophetam loquitur, dicens: Dominus scit cogitationes hominum, quoniam vanae sunt. Non ergo mutat sedem, qui non mutat mentem, nec mutat civitatem qui non sua sponte sed consilio et electione aliorum mutatur. Non igitur migrat de civitate ad civitatem, qui non avaritiae causa
Abbreviated transcription (Latin):
in flectitur. lignum durũ
est lex mosayca. de qua pe¬
trus apłs ait. sur temptatis
neq nos neq patres nr̃i por¬
tare potuimus: Corda molł
ue. lignum durum ꝑ cor¬
dam mollem in flectitur.
quia lex mosayca ꝑ legem
cuangłicam temꝑatur. Lex
illa redcebat oculum pro
oculo manum ꝓmanu. dẽ¬
tem ꝓdente. Lex ista preci
unam maxillam. prebe ci
et alteram. Siquis abstu¬
lerit tibi tunicam. da ei ⁊¬
pallium. Siquis angaria¬
uerit te mille passus. uate
liora sunt ubera tua uino.
flagrãtia unguentis opti¬

Expanded text:
inflectitur. Lignum durum inflectitur. Lignum durum est lex Mosaica, de qua Petrus apostolus ait: « Cur tentatis neque nos, neque patres nostri portare potuimus? A» Jugum durum per chordam mollem inflectitur; quia lex Mosaica per legem evangelicam temperatur. Lex illa reddebat oculum pro oculo, manum pro manu, dentem pro dente Levit. XXIunam maxillam, praebe ei et alteram; si abstulerit tibi tunicam, da ei pallium. Si quis angariaverit te mille passus, vade liora sunt ubera tua vino fragrantia unguentis opti
Abbreviated transcription (Latin):
cut enim fluuius ille diui¬
tebatur in quatũo capita phy¬
ditur in quatũo species. Hysto¬
riam ⁊ allegoriam. anagoẽ.
et tropologiã. Geon. int̾pre¬
tatur hiatus t̾re. designans
hystoriam. secundum quã¬
tatur oris mutatio. signifi¬
cans allegoriam secundũ quã
littera mutatur in sp̃m. ali¬
udq sonat in litt̾a ⁊ aliud
in sp̃u ꝯtinetur. Tigris intẽ¬
pretatur uelox. designans
anagogen. ad cuius intelli¬
gentiam uelox desideratur ĩ¬
genium. ⁊ facilis intellectꝰ.
eo qd̃ precipue de suꝑ celesti¬
b agat. id est de trinitate ꝑ¬
sonarum. ⁊ ordinib angłoꝵ.
Eufrates int̃pretatur frugifẽ.
significans tropo logiam. ꝑ
quam anima plantatur in
morib. pululat in uirtuti¬
b. ⁊ fructificat in oꝑib. his
autẽ fluminib beatus Gre¬
gorius irrigauit paradisum.
idest fecundauit eccłiam.
sunt. lignum ⁊ corda sibi
inuicem coherentia. s ligñ
durum ꝑ corde̾m mollem

Expanded text:
cut enim fluvius ille divicut enim fluvius ille dividebatur in quatuor capita, Phiditur in quatuor species, historiam, et allegoriam, anagogen et tropologiam. Gion interpretatur hiatus terrae, designans historiam; quia secundum vtatur oris mutatio, signans allegoriam, secundum quam littera mutatur in spiritum; aliudque sonat in littera, et aliud in spiritu continetur. Tigris interpretatur velox, designans anagogen, ad cujus intellectum velox declaratur ingenium, et facilis intelligentia; eo quod praecipue desuper coelestibus agat, id est de trinitate personarum, et ordinibus angelorum. Euphrates interpretatur frugifer, signans tropologiam, per quam anima plantatur in moribus, pullulat in virtutibus et fructificat in operibus. His autem fluminibus beatus Gregorius irrigavit paradisum, id est fecundavit Ecclesiam: sunt, lignum et chorda sibi invicem cohaerentia. Sed lignum durum per chordam mollem
Abbreviated transcription (Latin):
Tregorius. reuera testamen¬
tum cius suꝑ sacrificia or¬
dinauit. qui sicut uniuer¬
salis tenet eccłia normani
et regulam officiorũ. ta
sup sacrificio quam suꝑ ce¬
teris minist̾us prudenter
instituit. qui nouũ ⁊ uetꝰ
testam̃tum ⁊ utilius expo¬
suit. ⁊ subtilius intellexit.
ut ci conuenient̃ aptetur. qd̾
sponsa dicit in canticis. Oĩa
poma noua ⁊ uet̾a ẜuaui tͥ
dilecte mi. qͣuia nimirum
nouum ⁊ uetus testam̃tum
palios ex positores aliq̃tenuᷤ
floruit. s ꝑ istum plene fruc¬
tificauit. Hic ẽ enim scriba
qui ad curationem uuln̾ati.
ꝓtulit duos denarios. quos
a samaritano recepit. Hic te
fonte scripture quatuor ex¬
positionum riuos ꝓduxit.
de quib mistice legitur. flu¬
uius egrediebatur de loco uo¬
luptatis. ad uri gandum pa¬
radisum. qui diuidebatur in
tatis congrue sp̃c sc̃s accipi¬
tur. qui ẽ te leccatio patris.
et filii. amor ⁊ connexio utͥ¬
sacra scriptura. que ꝑ sp̃m
sanctũ ẽ eclita ⁊ ex posita. Si¬

Expanded text:
Gregorius revera testamentum ejus super sacrificia ordinavit; qui, sicut universalis tenet Ecclesia, normam et regulam officiorum, tam super sacrificio, quam super caeteris mysteriis prudenter instituit; qui Novum et Vetus Testamentum et utilius exposuit, et subtilius intellexit, ut ei convenienter aptetur, quod Sponsa dicit in Canticis: « Omnia poma I; » quia nimirum Novum et Vetus Testamentum per alios expositores aliquatenus floruit, sed per ipsum plene fructificavit. Hic est enim scriba qui ad curationem vulnerati protulit duos denarios, quos a Samaritano recepit Luc. X. Hic de fonte Scripturae quatuor expositionum rivos produxit. De quibus mystice legitur: « Fluvius egrediebatur de loco voluptatis ad irrigandum paradisum. Qui dividitur in qutatis congrue Spiritus sanctus accipitur, qui est dilectio Patris et Filii, amor et connexio utrsacra Scriptura, quae per Spiritum sanctum est edita et exposita. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ciliatio. Et ideo
cominus beatifi
anima. sed et ue¬
atificauit illum
in corpore. S ãccai
namq duplicẽ
glorificationis
stolã habebunt.
Unam spiritus.
et alteram carnis.
cognitione ueri¬
tas ait. Hec est
uita eterna. ut
cognoscant te so¬
lum et uerum
deum. et quem mi¬
sisti iesum xp̃mtin¬

Expanded text:
cli. XIV. » Et ideo Dominus beatificanima, sed et beatificavit illum in corpore. Sancti namque duplicem glorificationis stolam habebunt, unam spiritus, et alteram carnis. cognitione Veritas ait: « Haec est vita aeterna, ut cognoscant te solum verum Deum, et quem misisti Jesum Chri
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex. uirtutum gradi¬
bus. gregorium ad alta
conscendere. uio lenter euz
a quiete sui monasterii ab¬
strahens. eccłiastici or dinr
officio sublimauit. leuitã¬
q septimum ad suũ ad¬
iutorium consecrauit. Nec
eccliasticis ad llrbem con¬
stantinopolim apelagio
presule destinatur. ubi a¬

Expanded text:
pontifex, virtutum gradibus Gregorium ad alta conscendere, violenter eum a quiete monasterii sui abstrahens, ecclesiastici ordinis officio sublimavit, levitamque septimum ad suum adjutorium consecravit. 31 ecclesiasticis ad urbem Constantinopolim a Pelagio praesule destinatur, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
pientia in qua
tanti misterii no¬
men sculptum
non est. Erant
autem hec indu¬
menta. pro ma¬
iori parte contex¬
ta opere polims¬
to. id est uario.
propter uarieta¬
tem uirtutum.
de qua legitur. a
tris tuis inue
ro de quatuor pre¬
tiosis co loribus.
purpura cocco.
bisso. iacinto. ꝑ¬
puram regie di¬
gnitatis. signifi¬
catur pontificalis
potestas. que uia
regia cebet in cede¬
re. ne declinet ad
dexteram uł deuiet
ad sinistram. ne
liget dignos. aut
soluat in dignos.
tur pontificalis do¬
ctrina. que sicut
ignis lucere tebet
et urere. propter
quod et bistinc¬
tus fuisse narra¬
tur. lucere debet
ꝑ promissionem.
ut omnis qui re¬
liquerit patrem
aut matrera et¬
accipiet. et uitã
cternam posside¬
bit. Urere cebet
per comminatio¬
cximii significa¬
tur preclaritas fa¬
me. que debet cẽ
retorta. ut ponti¬
fex bonum habe
significatur sere¬
nitas conscientie.
quam intra se põ¬
tifex debet habere.
secundum quod
dicit apis. G loria

Expanded text:
pientia, in qua pientia, in qua tanti mysterii nomen sculptum non est. Erant autem indumenta pro majori parte contexta opere polymito, id est vario, propter varietatem virtutum; de qua legitur: « tris tuis in vero de quatuor pretiosis coloribus, purpura, cocco, bysso, hyacintho. puram regiae dignitatis significatur pontificalis potestas, quae via regia debet incedere, ne declinet ad dextram, vel deviet ad sinistram; ne liget dignos aut solvat indignos; tur pontificalis doctrina, quae sicut ignis lucere debet et urere, propter quod et bis tinctus esse narratur. Lucere debet per promissionem, ut: « Omnis qui reliquerit patrem aut matrem etaccipiet, et vitam aeternam possidebit per comminatioeximii significatur praeclaritas famae, quae debet esse retorta. Ut pontifex bonum habeasignificatur serenitas conscientiae, quam intra se pontifex debet habere, secundum quod dicit Apostolus: « Gloria
Abbreviated transcription (Latin):
et largitatem. In
uigilantiam. solli¬
citudinem. et lon¬
ganimitatem. Per
lapides enim figu¬
rantur uirtutes. se¬
cundum illud. aliꝰ
mum capitis orna¬
mentum erat cida¬
ris. uel tiara. quã
ultimo pontifex as¬
sumebat. Signifi¬
militatem. de qua
cominus ait. Oĩs
gestabat in capite.
significans quod
pontifex debet gere¬
re humilitatem ĩ
mente. exemplo ca¬
pitis nostri dicen
intelligitur. secun¬
dum illud. Unge
bat a fronte lami¬
na aurea signlifi¬
cans sapientiam.
in qua sculptum
erat nomen dñi
tetra gramaton. id
est quatuor lite¬
het. Uau. id est
principium uite
passionis iste. Ac
si diceretur aper¬
tius. Ille cuius
pontifer iste ge¬
rit ꝑsonam. sci¬
cipium. id est au¬
ctor uite passioĩs.
id est uite restau¬
rate per passionẽ.
mabile. de lecta¬
bile. salutare. no¬
men quod sonat.
reficit. et illumi¬
nat. de quo legi¬
tur. O leum effu¬
sum nomen tu¬
um. ideo ade le¬
scentule dilexe¬
runt te nimis.
non est uera sa¬

Expanded text:
et largitatem; in et largitatem; in vigilantiam, sollicitudinem, et longanimitatem. Per lapides etiam figurantur virtutes secundum illud: « Alimum capitis ornamentum erat cydaris vel thiara, quam ultimo pontifex assumebat, signifimilitatem; de qua Dominus ait: « Omngestabat in capite, significans quod pontifex debet gerere humilitatem in mente, exemplo capitis nostri dicentintelligitur, secundum illud: « Ungbat a fronte lamina aurea, significans sapientiam, in qua scriptum erat nomen Dei tetragrammaton, id est quatuor litteHeth, id est principium vitae, passionis iste; ac si diceret apertius: Ille, cujus pontifex iste gerit personam, scicipium, id est auctor vitae, passionis, id est vitae restauratae per passionem; mabile, delectabile et salutare: nomen quod sanat, reficit et illuminat; de quo legitur: « Oleum effusum est nomen tuum, ideo adolescentulae dilexerunt te Cant. I. » Non est vera sa
Abbreviated transcription (Latin):
caritas. Duo uncini
sunt intentio et fi¬
nis quibus catenulẽ
inseruntur. ut tam
deum quam proxi¬
mum diligat er cor¬
ta. Et tam ceum quã
proximum diligat
propter beatitudinẽ.
deum propter se ip̃m.¬
et proximum prop¬
ter deum. Serto in¬
duebat logion. idẽ
quod poncifer debet
induere discretionẽ.
ꝑ quam discernat
inter lucem et tene¬
bras. inter dexteram
et sinistram. quia ñ
tionale quadrangu¬
lum. significans ꝙ
debet discernere int̾
quatuor. Inter ueꝵ
et falsum. ne deuiet
in credendis. et int̃
bonum ⁊ malum.
ne deuiet magendis.
Erat et duplex. quia
tebet discernere pro
duobus. prose uide¬
licet et pro populo.
ne si cecus cecum du¬
xerit. ambo in foue¬
am cadant. Habebat
et quatuor ordines
cipales uirtutes. Iu¬
stitiam. fortitudinẽ.
prudentiam. tempe¬
rantiam. In singu¬
lis autem ordinibꝰ
habebat tres lapides.
significans quod
pontifex in primo
debet habere fidem.
spem et caritatem.
suctudinem. et be¬
nignitatem. In ter¬
cem. miscricordiam.

Expanded text:
cinis. Duo uncini sunt intentio et finis, quibus catenulae inseruntur, ut tam Deum quam proximum diligat. De» et tam Deum quam proximum diligat propter beatitudinem, Deum propter seipsum, proximum propter Deum. Sexto induebat logion Exod. quod pontifex debet induere discretionem, per quam discernit inter lucem et tenebras, inter dextram et sinistram; quia « ntionale quadrangulum, significans quod debet discernere inter quatuor: inter verum et falsum, ne deviet in credendis; inter bonum et malum, ne deviet in agendis. Erat et duplex, quia debet discernere pro duobus, pro se videlicet et pro populo, ne, si caecus caecum duxerit, ambo in foveam cadant Luc. VI. Habebat et quatuor ordines cipaliores virtutes, justitiam, fortitudinem, prudentiam, temperantiam. In singulis autem ordinibus habebat tres lapides; signans quod pontifex in primo debet habere fidem, spem, charitatem; suetudinem et benignitatem; in tercem, misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
ratione habita. ut hoc ip̃m
capisterium eius loci in co
et secuturi omnes agnosce¬
rent. benedictus puer con¬
u̾sationis gr̃am a quanta
ꝑfectione cepisset. Qd̃ et
annis multis illic ante
usq ad hec longo bardo¬
rum tempora suꝑ fores cccͤ
pependit. Denedictus igitur¬
plus appetens mala mun¬
di ꝑpeti quam laudes pro
deo laborib fatigari. quã
uite huius fauoribus ex¬
tolli. nutricem suam occu¬
lte fugiens. teserti loci se¬
cessum petiit cuiũ subla¬
cus uocabulum est. qui a
romana urbe quadragĩta
fere milibus distans. fri¬
gidas atq ꝑspicuas ema¬
nat aquas. Que illic ui¬
telicet aquarum habun¬
dantia ĩ extͣo extẽso pͥuꝰ la¬
cu colligitur. ad postremũ
uero in amnem deriuatur.

Expanded text:
ratione habita, ut hoc ipsum ratione habita, ut hoc ipsum capisterium ejus loci incolaet secuturi omnes agnoscerent, Benedictus puer conversationis gratiam a quanta perfectione coepisset, quod annis multis illic ante usque ad haec Langobardorum tempora super fores ecclesiae pependit. Sed Benedictus plus appetens mala mundi perpeti quam laudes, et plus pro Deo laboribus fatigari quam vitae hujus favoribus extolli, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci secessum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur.
Abbreviated transcription (Latin):
studiis petere deserta decre¬
uisset. nutrre que hunc ar¬
tius amalut sola secuta ẽ.
cumq ad locum uenisset
qui effide dicitur. multisq
honestiorib uiris caritate
se illic detinentibus. in bea
predicta nutrix illius ad
purgandum triticum aui¬
cinis mulieribus prestari
sibi capisterium petiit. qd
super mensam in caute de
relictum casu accidẽte con¬
fractum est. sicq ut ĩduab
partib inuenuetur diuisũ.
Qd̃ mor ut rediens nutͥe
illius inuenit. uehxm̃tissie̾
flere cepit. quia uas qd̾ pre¬
stitum acceperat. fractum
enedictus aũt religiosus
et pius puer cum nutricẽ
suam fiere conspiceret. eiꝰ
dolori compassus. al latis
secum utrisq fracti capis¬
terii partib. sese cum lacri¬
mis in orationem dedit. Q
ab oratione surgens. ita ui¬
xta se uas sanum repperit.
Mox autem nutricem suã
blande consolatus. ei sanũ
capisterium reddoit. quod
fractum tulerat. Que res
in codem loco a cunctis est
agnita. atq intanta admi¬

Expanded text:
tudiis petere deserta decrevisset, nutrix quae hunc arctius amabat, sola secuta est. Cumque ad locum venisset qui Enfide dicitur, multisque honestioribus viris charitate se illic detinentibus, in beatrarentur, praedicta nutrix illius ad purgandum triticum a vicinis mulieribus praestari sibi capisterium petiit, quod super mensam incaute de relictum, casu accidente fractum est, sic ut in duabus partibus inveniretur divisum. Quod mox rediens nutrix illiuflere coepit, quia vas quod praestitum acceperat, fractum enedictus autem religiosus et pius puer cum nutricem suam flere conspiceret, ejus dolori compassus, ablatis secum utrisque fracti capisterii partibus, sese cum lacrymis in orationem dedit: qui ab oratione surgens, ita juxta se vas sanum reperit utMox autem nutricem suam blande consolatus, et sanum capisterium reddidit, quod fractum tulerat Quae res in eodem loco a cunctis est agnita, atque in tanta admi
Abbreviated transcription (Latin):
tia sua possideat animã
onera supportamus.
secundum illud. Suppo¬
suit humerum ad por
ras coniunctas in utro¬
q latere summitatum.
significans quod pon¬
tifex debet habere arma
prosperis. nec de prima¬
tur aduersis. Habebat
duos lapides honichi¬
nos in sertos humeris.
in quibus sculpta erãt
duodecim nomina fili¬
orum isrł. sex in uno.
tur ueritas et sinceritas.
ueritas per claritatem.
sinceritas ꝑ soliditatẽ.
ꝑ filios ifrł significan¬
tur sancta desideria et
iusta opera secundum
illud. Maledictus ho¬
mo qui non reliqueĩt
semen in isrł. Persena¬
rium significatur per¬
fectio. ꝓ eo quod deus
sexto die ꝑfecit celum
et terram et omnem or¬
natum corum. Quod
ergo sex nomina fili¬
orum isrł. sculpta e¬
rant in uno lapide.
in alio. significabãt
quod desideria sacer¬
dotis et opera perfici
ceritatis et ueritatis.
intentionem. et ue¬
ritas finem. Habebat
et duas catenulas
auri purissimi sibi
inuicem co herentes.

Expanded text:
tia sua possideat animam tia sua possideat animam onera portamus, secundum illud: « Supposuit humerum ad portras conjunctas in utroque latere summitatum, significans quod pontifex debet habere arma prosperis, nec deprimatur adversis. Habebat et duos lapides onychinos insertos humeris, in quibus sculpta erant duodecim nomina filiorum Israel, sex in uno, tur veritas et sinceritas: veritas per claritatem, sinceritas per soliditatem. Per filios Israel significantur sancta desideria et justa opera, secundum illud: « Maledictus homo, qui non reliquerit semen in Israel. » Per senarium significatur perfectio, pro eo quod Deus sexto die perfecit coelum et terram et omnem ornatum eorum. Quod ergo sex nomina filiorum Israel sculpta erant in uno lapide, in alio, significabat quod desideria sacerdotis et opera perfici ceritatis et veritatis Iintentionem, et veritas finem. Habebat et duas catenulas auri purissimi sibi invicem cohaerentes,
Abbreviated transcription (Latin):
gnificantur affectus. scd̃m
li neam. significans qd̾
sacerdos debet induere in¬
nocentiam. ut ꝙ sibi non
ult fieri. alii non faciat.
linum enim propt̃ cando
Tertio cingebat se balteo.
significans ab stinẽtiam.
qua circa lumbos debet ac¬
cingi. ut restringat concu¬
piscentiam. Unde uĩtas
id est ta larem. significãs
ꝑ seuerantiã. quia qui ꝑ¬
hic saluus crit. ꝑtalũ
enim propt̃ extremita¬
tem ꝑseuerantia designa¬
tur. secundum illud. Ip̃a
logranata. cum tintina
buł aureis. ꝑ malogra¬
natum intelligitur ope¬
ratio. ꝑtintinabulum
aurcum. accipitur pre¬
dicatio. que duo debẽt
in sacerdote coniungi.
ne sine illis ingrediẽs
sanctuarium moriatur.
sepit enim iħ̾c facere
et tocere. sacerdotibus
relinquens ex emplum
ut sequantur uestigia
eius. qui peccatum nõ
fecit. ut sit honestus
in conuersatione. nec
inuentus est dolus in
to induebat ephot.
id est super humerale.
significans quod pon¬
tifer debet induere pa¬
tientiam. ut in patien¬

Expanded text:
gnantur affectus, secundum vestem lineam, significans quod sacerdos debet induere innocentiam, ut quod sibi non vult fieri, alii non faciat Matth. VII. Linum enim propter candorda Eccli. IX. » Tertio cingebat se balteo, significans castitatem, qua circa lumbos debet accingi, ut restringat concupiscentiam. Unde Veritas id est talarem, significans perseverantiam; quia « qui phic salvus erienim, propter extremitatem, perseverantia designatur, secundum illud: « Ipslogbulis aureis. Per malagranatum intelligitur operatio; per tintinnabulum aureum accipitur praedicatio. Quae duo debent in sacerdote conjungi, ne sine illis ingrediens sanctuarium, moriatur. Coepit enim Jesus facere et docere Act. I, sacerdotibus relinquens exemplum, ut sequantur vestigia ejus, qui peccatum non fecit, ut sit honestas in conversatione: Nec inventus est dolus in to induebatur ephod, id est superhumerale, significans quod pontifex debet induere patientiam, ut in patien
Abbreviated transcription (Latin):
ad faciem. intelligẽ¬
tes sicut est trini¬
tatem in unitate.
et unitatem in tri¬
nitate. Ee hac cõ¬
prehensiua cogni¬
tione nascitur sum¬
ma dilectio. perqͣ
sancti diligunt de¬
um ex toto corde.
ex tota mente. ex
diligunt filium.
toto. id est sine er¬
rore. Ex mente. id
est memoria. dili¬
gunt patrem. tota.
id est sine obliuio¬
ne. Et anima id ẽ
uoluntate diligũt
spiritum sanctum.
tota id est sine con¬
trarietate. Ex hac
summna dilectione
qua tamen legi
sistit in quatuor.
claritate subtili¬
tate. agilitate.
impassibilitate.
De quibus domi¬
nus ait. M ensu¬
ram bonam et cõ¬
fertam. et coagi¬
tatam. et super¬
bunt iusti. et
tanquam sintil¬
le in arundineto
discurrent. et re
et tanquam sin¬
tille subtiles. in
arundineto dis¬
current agiles.
et regnabit dñs
sibiles. A biterget enini deus
omnem lacamam ab aulis
san corum. et iami non erit
amplius neq luctui neq
clamor. s nec ullus color.
quoniam priora transier̃t.
nos peraucat tominus iħs

Expanded text:
ntelligentes sicuti est, Trinitatem in unitate, et unitatem in Trinitate. Ex hac comprehensiva cognitione nascitur summa dilectio, per quam sancti diligunt Deum « ex toto corde, ex tota mente, ex diligunt Filium; toto, id est sine errore; ex mente, id est memoria diligunt Patrem; tota, id est sine oblivione; ex anima, id est voluntate, diligunt Spiritum sanctum; tota, id est sine contrarietate. Ex hac summa dilectione,qua tamen legitsistit in quatuor, claritate, subtilitate, agilitate et impassibilitate. De quibus Dominus ait: « Mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et superbunt justi, et tanquam scintillae in arundineto discurrent, et reget tanquam scintillae subtiles, in arundineto discurrent agiles; et regnabit Dominsibiles; « absterget enim Deus omnem lacrymam ab oculis sanctorum, et jam mors non erit amplius, neque luctus, neque clamor, nec ullus dolor quoniam priora transierunt nos perducat Dominus Jesus
Abbreviated transcription (Latin):
sepeliret. In quibus utris¬
q rebus. una morienti.
fratribus prodeẽet. ut et
tum amaritudo mortis a
culpa solubilem faceret. ⁊
istos auaritie tanta damp¬
natio misceri in culpa pro¬

Expanded text:
operite. In quibus utrisque rebus, unam morienti, fratribus viventibus, ut et amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa pro
Abbreviated transcription (Latin):
tatis finalis sententia. surer
co qd̾ quis ce reb sus uult
fien post mortem. Friguntur
autem intestamento testes
ydonei. coram quib testatõ
et heredes instituat ⁊ de reb
disponat. frigitur ⁊ tabellio.
qui testamentum conscribat.
ut sic demum post obitum
testatoris sit in mobile testa¬
mentum. hec omnia frẽs ĩ
testamento xp̃i possumus
inuenire. qui quanto per¬
fectior ẽ. tanto ꝑfectius uo¬
lens condere testamentum.
cum moriturus ẽẽt in ꝓrimo.
non solum quinq testes.
s uniu̾sos apłos sibi testes
ad hibuit. quib et dixit.
uos eritis michi testes in ie¬
rłm ⁊ in omini uitea ⁊ sama¬
na. ⁊ usq ad extremum ter
re. Coram ip̃is non unum
tantum heredem. s omnes
electos fibi hereeles instituit.
qui secundum apło sunt
beredes dei. co heredes autẽ¬

Expanded text:
tatis justa sententia, super eo quod quis de rebus suis vult fieri post mortem. Exiguntur autem in testamento testes idonei, coram quibus testator et haeredes instituat, et de rebus disponat. Exigitur et tabellio, qui testamentum conscribat, ut sic demum post obitum testatoris sit immobile testamentum. Haec omnia, fratres, in testamento Christi possumus invenire; qui quanto perfectior est, tanto perfectius volens condere testamentum, cum moriturus esset in proximo, non solum septem testes, sed universos apostolos sibi testes adhibuit, quibus et dixit: « Vos eritis mihi testes in Jerusalem, et in omni Judaea et Samaria, et usque ad e Coram ipsis non unum tantum haeredem, sed omnes electos sibi haeredes instituit. Qui, secundum Apostolum, sunt haeredes Dei, cohaeredes aute
Abbreviated transcription (Latin):
cessit. ualentiniano quoq
qui annis multis lateranẽ¬
si monasterio prefuit. sim¬
plicio qui congregationẽ
ip̃ius post cum t̾t̾us rexit.
honorato etiam qui nunc
ad huc celle. eius in qua pͥꝰ
conu̾satus fuerat pre est. hͥ¬

Expanded text:
cessit; Valentiniano quoque, cessit; Valentiniano quoque, qui annis multis Lateranensi monasterio praefuit; Symplicio, qui congregationem illius post eum tertius rexit; Honorato etiam, qui nunc adhuc cellae ejus, in qua prius conversatus fuerat, praeest.
Abbreviated transcription (Latin):
uit uir uite uenerabilis
gratia beneclictus et no¬
mine. ab ip̃o pueritie sue
tempore corgerens senile.
Etatem quippe moribus
transiens. nulli animunt
uoluptati dedit. Set dum
in hac terra ad huc eẽt.
quo temporaliter libere
uti potusset. despexit iam
quasi aridum mundum cũ
flore. Qui liberiori genere
ex prouincia nursie exortus.
rome liberalib litterarum
studiis traditus fuit. Sed
cum ineis multos ire peratu¬
pta uitiorum cerneret. eũ
quem quasi in ingressu mũ¬
di posuerat retrarit pedem.
ne siquid descientia eius
attingeret. ip̃e quoq post¬
modum ui immane preci
pitium totus iret. Despec¬
tis itaq litterarum studii
relicta ix domo rebusq pa¬
tris. soli deo placere desi¬
derans. sancte conu̾sationis
habitum quesiuit. Recefsit
ergo scienter nescius. et sa¬
Quius ergo omnia gesta
non didici. set pauca q̃
narro. quatuor eius disci
pulis referentib agnoui:
constantino silicet reueren¬
tissimo ualde uiro. qui ei
in monasterii regimine suc¬

Expanded text:
uit vir vitae venerabilis, gratia Benedictus et nomine, ab ipso suae pueritiae tempore cor gerens senile. Aetatem quippe moribus transiens, nulli animum voluptati dedit: sed dum in hac terra adhuc esset, quo temporaliter libere uti potuisset, despexit jam quasi aridum mundum cum flore. Qui liberiori genere ex provincia Nursiae exortus, Romae liberalibus litterarum studiis traditus fuerat. Sed cum in eis multos ire per abrupta vitiorum cerneret, eum quem quasi ingressum mundi posuerat, retraxit pedem, ne si quid de scientia eius attingeret, ipse quoque in immane prpitium totus iret. Despectis itaque litterarum studiis, relicta domo rebusque patris, soli Deo placere desiderans, sanctae conversationis habitum quaesivit. Recessit igitur scienter nescius, et saHujus ego omnia gesta non didici, sed pauca quae narro, quatuor discipulis illius referentibus agnovi: Constantino scilicet reverentissimo valde viro, qui ei in monasterii regimine suc
Abbreviated transcription (Latin):
paliter tamen beatissimus pe¬
trus claues regni celorum ac¬
cepit. ac ꝑ hoc eius successor.
ut ip̃e possit ligare ceteros.
s ligari non possit a ceteris.
est caput. Sicut enim in hu¬
mano corpore solum capud
habet plenitudinem sensuũ.
cet̾a uero menbra partem re¬
cipiunt plenitudinis. sic et
in eccłiastico corpore ceteri
ep̃i uocati sunt in pãtem sol¬
licitudinis. s sumus pon¬
tifex assũptus ẽ inplenitudi¬
nẽ potestatis. Porro b̾atus T̾re¬
gorius magis uoluit ꝓdeẽ
quã preeẽ ut i̾ta potas ma¬
gis fuit ei oneri quam hono¬
ri. Unus corum effectus de
quib legitur. Induti sunt
arietes ouium ⁊ ꝯualles ha¬
bundabunt frum̃to. Indutꝰ

Expanded text:
paliter tamen B. Petrus claves regni coelorum accepit, ac per hoc successor ejus, ut ipse possit ligare caeteros, sed ligari non possit a caeteris. oan. I, » id est caput. Sicut enim in humano corpore solum caput habet plenitudinem sensuum, caetera vero membra partem recipiunt plenitudinis; sic et in ecclesiastico corpore caeteri episcopi vocati sunt in partem sollicitudinis, sed supremus pontifex assumptus est in plenitudinem potestatis. Porro B. Gregorius magis voluit prodesse quam praeesse, ita ut potestas magis ei fuerit oneri, quam honori, unus eorum effectus, de quibus legitur: « Induti sunt arietes ovium et valles abundabunt frumento
Abbreviated transcription (Latin):
in basilica beati petri aposto¬
li. ante secretarium. Hic
fecit ordinationes duas.
unam in quadragesima.¬
et alteram in septembri.
cessauit ep̾tus menses qͥn¬

Expanded text:
in basilica sancti Petri apostoli ante secretarium. Hic fecit ordinaciones II, unam in quadragesima, aliam in Septembri cessavit ep
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur dum magna mul¬
titudo communis etatis.
sexus. atq professionis iu¬
xta preceptionẽ leuite gre¬
gorii die statuto dominũ
rogatura uenisset. intan
intra unius hore spatiũ
dum uoces plebs ad domi¬
num siplicationis emit¬
teret. octoginta homines ad
terram ruentes. sp̃m ex ala¬
rent. Set nequaquam desti¬
tit facundissimus rector po¬
pulo prelicare. ne ab ora¬
tione cessaret. donec misera¬
tione diuina pestis ip̃a qui¬
niuersitatis uocabulum qd̾
io hãnes constantinopo lita¬
nus ep̃c inso lenter sibi tũc
temporis usurpabat. sub di
omnium se inprincipio su¬
arum ep larum seruum ser¬
uorum dei scribi satis hu¬
militer ⁊ finiuit. Ano quo¬

Expanded text:
Igitur dum magna multitudo omnis aetatis, sexus 38 atque professionis, juxta praeceptionem levitae Gregorii, die constituta, Dominum rogatura venisset, in tantintra unius horae spatium, dum voces plebs ad Dominum supplicationis emitteret, octoginta homines ad terram corruentes spiritum exhalarent. Sed nequaquam destitit facundissimus rhetor populo praedicare, ne ab oratione cessarent, donec miseratione divina pestis ipsa quiniversalis vocabulum, quod Joannes Constantinopolitanus episcopus insolenter sibi tunc temporis usurpabat, more anomnium se in principio epistolarum suarum servum servorum Dei scribi satis humiliter definivit, cu
Abbreviated transcription (Latin):
sibiliter datur interius iu
stificatione. Unun ẽ po¬
testatis. alterum sanctitatis.
De primo ait dominus ad
moysen. Applica ad te frem
tuum aaron. ⁊ filios eius.
non solum magnum et ma¬
ximum. quem et in dum̃tis
uirtutum ornauit. ⁊ adapi¬

Expanded text:
sibiliter datur interius in justificatione. Unum est dignitatis, alterum est sanctitatis. De primo ait Dominus ad Moysen: « Applica ad te fratrem tuum Aaron et filios ejus unon solum magnum, sed maximum; quem et indumentis virtutum ornavit, et ad api
Abbreviated transcription (Latin):
bin sese respiciunt uersis
uultibus in propiciatori.
tis. aduẽsus bereticos ad¬
uẽsantes. ut caperet uul
idip̃m. Sagutas suas ar¬
dentib effecit. propt̃ catho¬
licos delinquentes. ut oues
errantes ad caulas reduce¬
ret. et pasceret in uirgultis
amenis. his uasis atq
sagittis liber moraliũ qĩ
faretra plena consistit. Sta¬
tuit igitur ei dominus te¬
stamentum sempit̾num.
et dedit illi sacerdotium

Expanded text:
bin sese respiciunt versis vultibus in propitiatoriumtis adversus haereticos adversantes, ut caperet vulpidipsum. Sagittas suas ardentibus effecit, propter catholicos delinquentes, ut oves errantes ad caulas reduceret, et in amoenis virgultis pasceret. His vasis atque sagittis liber Moralium quasi pharetra plena consistit. Statuit igitur ei Dominus testamentum sempiternum, et dedit illi sacerdotium
Abbreviated transcription (Latin):
Quadam autem die cum¬
ab aduenientib negotia¬
torib multa uenalia in
foro Romane urbis fui¬
ssent proposita. contigit
alia pueros corpore candi¬
dos. forma pulcherimos.
uultu uenustos. capillo¬
rum quoq nitore ꝑspi¬
cuos. ẽẽ uenales. interoga¬

Expanded text:
Quadam die, cum advenientibus nuper negotiatoribus, multa venalia in foro Romanae urbis fuissent proposita, multique alia pueros corpore candidos, forma pulcherrimos, vultu 30 venustos, capillorum quoque nitore perspicuos esse venales, interroga
Abbreviated transcription (Latin):
datione tyberis fluuius al¬
ueum suum egressus est.
regiones maximas occupa¬
do serpentium cum magͦ
dracone in modum trabis
ualide tyberii fluminis al¬
ueum in mare descendit.
Set suffocate bestie inter
salsos maris fluctus. sine
mora in litore deciderunt.
suaq putredine totum ae¬
rem corruperunt. Secuta ẽ¬
autem euestigio clades ĩ¬
guinaria. que romanam
Arbem adeo uehementi pe¬
stilentia laniauit. ut etiã
corporali uisu sagute celi¬
tus uenire. et singulos qͦ¬
q percutere uiderentur. Qͤ
in mense undecimo ueni¬
ens. primum omnium
et sine mora ex tincxit. Qͦ
defuncto. ita in reliquum
uulgus deseuit. ut subtͣt¬
tis habitatorib. domos ĩ
urbe plurimas uacuas re¬
tilentia supra modum se¬
uiente. quia eccłia dei si¬
ne rectore c̃ẽ non poterat.
gregorium licet in uitum¬

Expanded text:
datione Tiberis fluvius alveum suum egressus est, regiones maximas occupado serpentium cum magno dracone, in modum trabis validae per Tiberini fluminis alveum, in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidissimi fluctus sine mora in littore deciderunt suaque putredine totum aerem corruperunt . 37. Secuta est e vestigio clades inguinaria, quae Romanam urbem adeo vehementi pestilentia laniavit, ut etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque percutere viderentur. Quae in mense undecimo veniens, primum omnium,et sine mora exstinxit. Quo defuncto, ita in reliquum vulgus desaevit, ut, subtractis habitatoribus, domos in urbe plurimas vacuas omtilentia supra modum saeviente, quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, Gregorium, licet t
Abbreviated transcription (Latin):
batur letus amplectitur. ñ
iam ad ex petenda. set ad ꝯ¬
ferenda suffragia rediturꝰ.
tantis miraculis. tantisq
est uirtutibus publicat.
ut omnibus secum uiuẽ¬
tibus et exemplo fuerit
et terrori. Quippe qui nõ
solus set socialiter cum
beato andrea apło. suo
monasterio signis euiden¬
tibus sit prefuisse puta¬
tus. Nam ut pauca de
multis dicam. quadam
exinde misit. qui aliꝗd e¬
mere pro ciusdem mona¬
sterii utilitate debiussent.
Unus uinior qui pruden¬
tior uidebatur. alter senior.
qui custos uinioris ẽẽt. per¬
rexerunt ut̃q et de pretio
qd̃ acceperant. ip̃e qui mi¬
ssus custos fuerat. nesciẽte
altero furtum fecit. Quii
mox ut in monasterium
sunt reuersi. atq ante ora¬
torii limen uenerunt. ar¬
reptus a demonio is qui
furtum fecerat cecidit. Si¬
missus autem a demonio.
concurrentib monachis
allutis uissu. requisitus ne
forte de eo qd acceperat fur¬
tum fecisset. negauit. I te
uicibus negauit. octo uici¬
bus est uexatus. Post octa¬

Expanded text:
batur, laetus amplectitur, non jam ad expetenda, sed ad conferenda suffragia rediturus.tantis miraculis, tantis est virtutibus publicatus, ut omnibus secum viventibus, et exemplo fuerit, et terrori, quippe qui non solus, sed socialiter cum beato Andrea apostolo, suo monasterio, signis evidentibus, sit praefuisse putatus. 11. Nam ut pauca de multis loquar, quadam exinde fratres misit, qui aliquid emere pro ejusdem monasterii utilitate debuissent, unus junior, qui prudentior videbatur, alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique; et de pretio, quod acceperunt, ipse qui custos missus fuerat, nesciente altero, furtum fecit. Qui mox ut in monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat, cecidit. Dimissus autem a daemonio is, concurrentibus monachis, abbatis jussu requisitus est ne forte de eo quod acceperat furtum fecisset. Negavit, et itvicibus negavit, octo vicibus vexatus est. Post octa
Abbreviated transcription (Latin):
timoris dñi. Eis aũt ponti¬
fex in duebatur laoc ordine.
lotis prius manib ac pedi¬
bus in duebat manachasĩ.
id est feminalia. significãs
q sacerdos mundatis oꝑib
et affectib lacrimis pñie. de¬
bet assumẽ continentiã. ut
offerrat hostiam in macula¬
noster aut̃ pontifex quia iu¬
gem deb hr̃e ꝯtinentiã. nõ
induit in sacrificio femina¬
lia. si sandalia. ac si dicat᷑.
Qui lotus ẽ non indiget
nisi ut pedes lauet. ⁊ ẽ mũ¬

Expanded text:
ini Isa. XI. Eis autem pontifex induebatur hoc ordine. Lotis prius manibus ac pedibus induebatur monachasim, id est feminalia, signans quod sacerdos mundatis operibus et affectibus lacrymis poenitentiae debet assumere continentiam, ut offerat hostiam immaculaNoster autem pontifex, quia jugem debet habere continentiam, non induit in sacrificio feminalia, sed sandalia. Ac si dicatur: « Qui lotus est, non indiget nisi ut pedes lavet, sed est mun
Abbreviated transcription (Latin):
qui testanitum istud. idẽ
euangłium ꝯ scripserunt.
iuxta ꝙ alt̾ ierũ sub sori¬
testamentum ẽ sempiter¬
nũ. quis testatoris fuit mõ¬
te firmatũ.Ideaq uetus ur¬
staiñtum cebuit de uit ces¬
sare. secundum qd̾ scriptũ ẽ
Nouis suꝑuenientib ueta
płaa. fcce dies ueniunt dic̃
cominus. ⁊ consumabo te¬
stam̃tum nouum suꝑ do¬
mum isrł ⁊ suꝑ comum
uida. non secundum testa¬
mentum qd̾ cedi patrib
corum cum educerem eos
te t̾ra egypti. s dabo leges
meas. in mentes corum ⁊
tum Electis omnib dispo

Expanded text:
qui testamentum illud, id est Evangelium conscripserunt, juxta quod alter eorum subscritestamentum est sempiternum; quia testatoris morte fuit firmatum. Ideoque vetus testamentum debuit de jure cessare, secundum quod scriptum est: « Novis supervenientibus, vetera pheta: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et conservabo testamentum novum super domum Israel et super domum Juda, non secundum testamentum, quod dedi patribus eorum, cum educerem eos de terra Aegypti. Sed dabo leges meas in mentes eorum, rum
Abbreviated transcription (Latin):
niorum studiositas tam de¬
siderata. sacrorum. ut infir¬
mata stomacho lassescens.
uix sub sistere proculdubio
uideretur. In huius sacri¬
monasterii penetrabilibus
dicitur cella noua de gente.¬
crudis leguminibus pasce¬
batur. ubi hunc de more
quedam scribentem ange¬
lus dei reperiens. miscreri s
flebiliter sub habitu nau¬
fragi postulabat. sui gre¬
gorius ex intimo corde com¬
patiens. bis ternis nũmis¬
matibus datis. abire prece¬
pit. Nec multo post. eadẽ
die naufragus rediit. seq
multa perdidisse. et pauca
suscepisse ꝑ hibuit. a quo¬
senis pari modo numisma¬
tibus sumptis. letabundꝰ
abscessit. s et die t̾tia red¬
diens. identidem ad iutori¬
um naufragus inportu¬
nis uocibus postulabat.
Cui beatissimus pater cũ¬

Expanded text:
niorum, studiositas tam deniorum, studiositas tam desiderata sacrorum librorum, ut infirmato stomacho lacessitus vix subsistere procul dubio videretur. Nmonasterii penetralibus iddicitur Cella novacrudis leguminibus pascebatur. 10. Ubi hunc de more quaedam scribentem angelus Dei reperiens, misereri sibi flebiliter sub habitu naufragi postulabat. Cui Gregorius ex intimo corde compatiens, bis ternis numismatibus datis, abire praecepit . Nec multo post, eadem die idem naufragus rediit, seque multa perdidisse, pauca vero suscepisse perhibuit. A quo, pari modo senis numismatibus sumptis, laetabundus abscessit. Sed die tertia rediens, identidem adjutorium naufragus importunis vocibus requirebat. Cui liberalissimus Pater