comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dictum. inqͥb ueterũ constabat uniuersa
substantia. Bonoꝵ possessio ẽ: ius possessi¬
onis certo ordine certoq titulo acquisitȩ.
Intestata hereditas ẽ. quȩ testam̃to scͥpta
ñ ẽ:aut si scͥpta sit: iure tam̃ nequaquam
÷ edita. Caduca inde dr̃: qͥa eiꝰ heredes ce¬
ciderunt. Familia ercisundȩ est diuisio
hereditatis int̾ heredes. Ercisundeͥ eñĩ apud
ueteres. diuisio ñ cupabat᷑. Commun diui¬
dendo ẽ. int̾ eos quib cõmunis resẽ: quȩ ac¬
tio iubet postulantib his arbitriũ daricuiꝰ
arbitratu res diuidant᷑. Liniũ regendoꝵ
actio dicta. eoqd̃ ꝑeam regant᷑ fines utriq
ne dissipent᷑. dũ modo ñ angustiore qͥnq pe¬
dum loco ea controu̾sia fit. Locatio ẽ. res ad
usũ data: cũ definitione mercedis. Conductio
ẽ resin usũ accepta. cũ constituta mercede.
Res credita ẽ: quȩ in obligatione ita deducta
est. ut ex tempore qͦ contrahebat᷑ certum sit

Expanded text:
dictum, in quibus veterum constabat universa dictum, in quibus veterum constabat universa substantia. Bonorum possessio est ius possessionis, certo ordine certoque titulo adquisita. Intestata hereditas est quae testamento scripta non est, aut, si scripta sit, iure tamen nequaquam est adita. Caduca inde dicitur, quia eius heredes ceciderunt. Familia herciscunda est divisio hereditatis inter heredes. Herciscunda enim apud veteres divisio nuncupabatur. Communi dividendo est inter eos quibus communis res est, quae actio iubet postulantibus his arbitrum dari, cuius arbitratu res dividatur. Finium regundorum actio dicta eo quod per eam regantur fines utrique, ne dissipentur, dummodo non angustiore quinque pedum loco ea controversia sit. Locatio est res ad usum data cum definitione mercedis. Conductio est res in usum accepta cum constituta mercede. Res credita est quae in obligationem ita deducta est, ut ex tempore, quo contrahebatur, certum sit
Abbreviated transcription (Latin):
ereditas est res quȩ morte alicuiꝰ ad quẽ¬
piam ꝑuenit. uł legato testamento.
uł possessione recepta. Dicta autẽ hereditas
areb additis. siue ab exe. quiaꝰ possidet agtũ.
& censum soluit. Inde heres. Res st̃: quȩ in
nr̃o iure consistunt. Iura autẽ st̃: quȩ a nob̾
uiste possident᷑. nec aliena st̃. Dictȩ autẽ res
a recte habendo. ius aiuste possidendo. Hoc
enĩ iure possidet᷑ qd̾ recte. hoc recte qd̾ bene.
Qd̾ autẽ male possidetur: alienũ ÷. Male aut̃
possicdet. qͥ uł sua male utitur. uł aliena pre¬
sumit. Possidet autẽ iuste. qͥ ñ irretit᷑ cupidi¬
tate. Qui autẽ cupiditate tenet᷑: possessus
ẽ. non possessor. Bona st̃ honestoꝵ seu nobi¬
lium. quȩ ꝓunde bona sunt dicta ut non
habeant turpem usum. s ea homines ad
res bonas utant᷑. Peculiũ ꝓpͥe minoꝵ ÷ ꝑso
liũ est qd̾ pat̃ uł dñs filiũ suũ uł seruũ ꝓ
suo tractare patit᷑. Peculium autẽ apecudib

Expanded text:
ereditas est res quae morte alicujus ad quempiam pervenit, nec legata testamento, nec possessione retenta. Dicta autem haereditas a rebus additis, sive ab aere, quia qui possidet agrum, et censum solvit; inde haeres. 2. Res sunt quae in niuste possidentur nec aliena sunt. Dicta autem res a recte habendo, ius a iuste possidendo. Hoc enim iure possidetur quod iuste, hoc iuste quod bene. Quod autem male possidetur, alienum est. Male autem possidet qui vel sua male utitur vel aliena praesumit. Possidet autem iuste qui non inretitur cupiditate. Qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor. Bona sunt honestorum seu nobilium, quae proinde bona dicuntur, ut non habeant turpem usum, sed ea homines ad res bonas utantur. Peculium proprie minorum est lium est quod pater vel dominus filium suum vel servum pro suo tractare patitur. Peculium autem a pecudibus
Abbreviated transcription (Latin):
& postea ñ appariit. Nam dr̃ fabulose
arante qͦdã rustico subito hunc ex glebis
exiluisse. & aruspicinã dictasse: qua die
& mortiuis ẽ. Quos libros romani extusca
lingua in ꝓpͥam mutauert̃. Prouide qͦd¬

Expanded text:
et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico, subito hunc ex glebis exiluisse et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Tusca lingua in propriam mutaverunt. § 10 De
Abbreviated transcription (Latin):
& diuerso fatu. Dortilogi st̃: qui sub nomi¬
ne ficte religionis ꝑ quasdã qͥs scõꝵ sortes
uocant. eliuinationis scientiã ꝓfitentur.
aut quarũcũq scͥpturaꝵ inspectione futura
ꝓmittunt. Salisatores uocati st̃: qͥa dũ eis
membroꝵ quȩcũq partes salierint. aliqͥd
sibi ex inde ꝓsꝑum seu triste significare p̃di¬
cunt. Ad hȩc omiã ꝑtinent & ligatirrȩ execra¬
biliũ remedioꝵ. quȩ ars mecticoꝵ condemp¬
nat: siue in p̃cantationib. siue in caracte
rib. uł in qͥb cũq reb suspendendis atq
ligandis. In quib om̃ib ars demonum est:
ex quadam pestifera societate hominũ et
angłoꝵ maloꝵ exorta. Unde cuncta uitan¬
da st̃ axp̃iano. & omĩ penitꝰ execratione repu¬
dianda atq dampnanda. Auguria autẽ
auiũ friges pͥmi inuenert̃. S restigium
picine artẽ pͥmꝰ etruscis tradidisse dr̃ qͥdã
stages. Hic ex horis aruspicmã dictauit.

Expanded text:
et diverso fato. Sortilegi sunt qui sub nomiet diverso fato. Sortilegi sunt qui sub nomine fictae religiovocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcunque scripturarum inspectione futura promittunt. Salisatores dicuntur, quia dum eis membrorum quecunque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste signare predicunt. Ad hec omnia pertinent et ligature execrabilium remediorum, que ars medicorum condemnat, vel in precantaribus, vel in quibuscunque rebus suspendendis atque ligandis, in quibus omnibus ars daemonum est ex quadam pestifera societate hominum, et angelorum malorum exorta. Unde cuncta vitanda sunt Christiano, et omni penitus exsecratione repudianda atque damnanda. Auguria autem avium Phryges primi invenerunt, praestigium picinae artem primus Etruscis tradidisse dicitur quidam Tages. Hic ex †oris† aruspicinam dictavit,
Abbreviated transcription (Latin):
rit diuinandi. Astrologi dicti. qͦd in astriᷤ
auguriant᷑. G enechliaci appellati. ꝓp̃t na¬
talium consicdationes dierũ. G eneses enĩ
hominũ ꝑduodecim cęli signa descͥbunt.
syderumq cursu nascentiũ mores. actus.
euenta p̃dicare conant᷑: id ÷ qͥs qͣli signo
fuerit natꝰ. aut quẽ effectum habeat᷑ iritȩ
qͥ nascitur. Hi st̃ qui uulgo mathematici
uocantur. cuiꝰ suꝑstitionis genꝰ constellati¬
onẽ latini uocant. id ÷ notationes syderũ.
quomͦ se habeat qͥsq cũ nascit᷑. Prmiũ aut̃
idem stellarũ int̃pretes magi nuncupa¬
bant᷑. sic̃ de his legitur qͥ in euangłio na¬
tum xpm̃ annuntiauert̃: postea hoc no¬
mine soli mathematici. cuiꝰ artis scientia
usq ad euangłiũ fuit concessa: ut xp̃o edi¬
to nemo exinde natiuitatẽ alicinꝰ de cȩlo
int̾pretaretur. Horoscopi dicti. qͦd horas
natiuitatis hominũ speculant᷑. dissimili

Expanded text:
rit divinandi. Astrologi dicti, eo quod in astris rit divinandi. Astrologi dicti, eo quod in astris auguriantur. Genethliaci appellati propter natalium considerationes dierum. Geneses enim hominum per duodecim caeli signa describunt, siderumque cursu nascentium mores, actus, eventa praedicare conantur, id est, quis quale signo fuerit natus, aut quem effectum habeat vitae qui nascitur. Hi sunt qui vulgo Mathematici vocantur; cuius superstitionis genus Constellationes Latini vocant, id est notationes siderum, quomodo se habeant cum quisque nascitur. Primum autem idem stellarum interpretes magi nuncupabantur, sicut de his legitur qui in Evangelio natum Christum adnuntiaverunt; postea hoc nomine soli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicuius de caelo interpretaretur. Horoscopi dicti, quod horas nativitatis hominum speculantur dissimili
Abbreviated transcription (Latin):
cati. ꝓpt̾ qͦd circa aras idoloꝵ nefarias p̃ces
emittunt. & funesta sacrificia offerunt:
hisq celebritatib demonũ responsa acci¬
piunt. Aruspices nuncupati. qͦsi horarũ
inspectores. Dies enĩ & horas in agendis
negotiis oꝑibꝰq custodiunt. & qͥd ꝑ singła
tempora ob seruare debeat homo: inten¬
dunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt.¬
& ex eis futura p̃dicunt. Augures st̃: qui
uolatus auium & uoces intendunt. aliaq
signa rerum: uł obseruationes imꝓuisas
hominib occurrentes. Idem & auspices. Nã
auspicia st̃: quȩ inter facientes obseruant.
Dicta autẽ sunt auspicia qͦsi auium aspi¬
cia. & auguria quasi atnum garria: Hoc
est auium uoces & linguȩ. Item augurium
quasi auigerrum: qͦd aues gerant. Duo st̃
autẽ genera auspicioꝵ. unũ ad oculos.
alterum ad aures ꝑtinens. Ad oculos sci¬
licet uolatus: ad aures uox auium. Phyto¬
nisse aphytio apolline dictȩ. qͦd is actor sue¬

Expanded text:
cati, propter quod circa aras idolorum nefarias preces cati, propter quod circa aras idolorum nefarias preces emittunt, et funesta sacrificia offerunt, iisque celebritatibus daemonum responsa accipiunt. Haruspices nuncupati, quasi horarum inspectores: dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt, et quid per singula tempora observare debeat homo, intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes inprovisas hominibus occurrentes. Idem et auspices. Nam auspicia sunt quae iter facientes observant. Dicta sunt autem auspicia, quasi avium aspicia, et auguria, quasi avium garria, hoc est avium voces et linguae. Item augurium, quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo sunt autem genera auspiciorum: unum ad oculos, alterum ad aures pertinens. Ad oculos scilicet volatus; ad aures vox avium. Pythonissae a Pythio Apolline dictae, quod is auctor fue
Abbreviated transcription (Latin):
sanguine utuntur & uictimis. & sepe con¬
st̃: quoꝵ p̾dicantationib uident᷑ resusci¬
tari mortui diuinare. & ad int̾rogata res¬
pondere. Nichron enĩ grece mortuus. man¬
tia diuinatio nuncupat᷑. Ad qͦs suscitan¬
dos: cadaueri sanguiꝰ adicit᷑. Nam amare
demones sanguinẽ dicunt. Id eoq qͦtiens
nychromantia fit: cruor aqͦ miscetur. ut
colore sanguinis faciliꝰ ꝓuocent᷑. Y dro¬
mantii ab aqͦ dicti. Est enĩ ydro ⁊ mantia
in aqͦ inspectione umbras demonũ euo
care. & imagines uł ludificationes eoꝵ
uidere: ibiq ab eis aliqua audire. ubi ad¬
hibito sanguine etiam inferos ꝑhibent᷑
suscitare. Qd genus diuinationis aꝑsis¬
fertur allatum. Uarro dicit diumationiꝰ
qͣͥtuor eẽ genera: t̾rã: aquã. aerem. & ignẽ.
Hinc geomantiã. y dromantiam. eroman¬
bus futura coniectant. Duo st̃ autẽ gene¬
ra diuinationis: ars. & furor. Incantato¬
res dicti st̃: qͥartẽ u̾bis ꝑagunt. Arioli uo¬

Expanded text:
sanguine utuntur et uictimis, et saepe consanguine utuntur et uictimis, et saepe consunt quorum precantationibus videntur resuscitari mortui, divinare et ad interrogata respondere. Nycron enim grece mortuus, mancia divinatio nuncupatur ad quos suscitandos cadaveri sanguis adiicitur. Nam amare demones sanguinem dicuntur. Ideoque quoties necromantia fit, cruor aque miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur. Hydromantici ab aqua dicuntur. Est enim hydromantia in aque inscare, et imagines ludificantes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire: ubi adhibito sanguine, etiam inferos perhibentur suscitari. Quod genus divinationis afertur allatum. Varro autem dicit divinationis quatuor esse genera, terram, aquam, acrem et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam, aeromanbus futura coniectant. Duo sunt autem genera divinationis: ars et furor. Incantatores dicti sunt, qui artem verbis peragunt. Arioli vo
Abbreviated transcription (Latin):
& descencłe montib ornos. Qͥd plura: Si cre¬
dere fas ẽ de phytonissa. ut ꝓpħȩ samuhelis
animã de inferni abditis euocaret. & uiuo¬
rum p̾sentaret conspectib: si tam̃ animã
ꝓpħȩ fusse credamꝰ. & ñ aliquã fantasmaticã
illusionẽ sathanȩ fallacia factam. Prudentiꝰ
deramine u̾ge. in lucẽ reuocasse aĩas ast aliõ dãpnaᷤ¬
se nece. Etpost paululũ adiecit. Murmure
nã magico tenues excire siguraᷤᷤ. atq sepul¬
chrales scite in cantare faiullas. uita itidẽ
spoliare alios ars noxia nouit. Magi sunt¬
qͥ uulgo malefici ob facinoꝵ maguitudinẽ
nuncupant᷑. Hi & elementa concutiunt.
turbant mentes hominũ. ac sine uile ue¬
neui hausti uolentia tantum carminis
int̃iunt. Unde & lucanꝰ. Mens hausti nulla¬
sanie polluta ueneni incantata ꝑit. De mo¬
nib enĩ accitis. audent uentilare ut quisqͥs
suos ꝑ imat malis artib inimicos. Hi etiã

Expanded text:
et descendere montibus ornos.' Quid plura, si creet descendere montibus ornos.' Quid plura, si credere fas est, de Pythonissa, ut prophetae Samuelis animam de inferni abditis evocaret, et vivorum praesentaret conspectibus; si tamen animam prophetae fuisse credamus, et non aliquam phantasmaticam inlusionem Satanae fallacia factam? Prudentius deramine virgae in lucem revocasse animas, ast alios damnasse neci. Et post paululum adiecit: Murmure nam magico tenues excire figuras, atque sepulchrales scite incantare favillas. Vita itidem spoliare alios ars noxia noqui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur: hi et elementa concutiunt: turbant mentes hominum, ac sine ullo veneni haustu, violentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucansanie polluta ueneni Incantata perit. Daemonibus enim accitis audent uentilare, ut quisque suos perimat malis artibus inimicos. Hi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ilico uerterentur. & necessaria equȩq por¬
tarent. postq ꝑ fecta oꝑa iterum ad se redi¬
rent: nec tam̃ in eis m̃tẽ fieri bestialem. s ratio¬
nalem humanãq seruari.Dicut apuleius
humano anio ꝑnianente asinꝰ fieret. Qͥ dã¬
etiam nomine prestantiꝰ patri suo contigisse
indicauit. uenenũ illud ꝑ caseum indomo
sua sumeret: & iaceret in lecto suo qͥsi dormi¬
ens: tam̃ nullo mͦ poterat excitari. Post ali¬
quot autẽ dies eum uelut euigilasse dicebat.
& qͣsi somnia narrasse quȩ passus ẽ: caballũ
se scilieet factum. atq onera int̾ alia ium̃ta
factũ fuisse cõꝑtũ ẽ: quȩ tam̃ eisua somnia
uidebant᷑. Hinc apparet ñ eẽ totũ dubiũ. qͦd
nib ꝓmittit soluere mentes quas uelit. ast
aliis duras ĩmittere curas: sistere aquã flu¬
uiis. & uertere sydera retro: nocturnos q:
ciet manes. mugire uidebis sub pedib t̃rã.

Expanded text:
illico uerterentur et necessaria queque porillico uerterentur et necessaria queque portarent, postque perfuncta opera iterum ad se redirent; 32nec tamen in eis mentem fieri bestialem, sed rationalem humanamque seruari, sicut Apuleius humano animo permanente asinus fieret”. Hec Aquidam nomine Praestantius patri suo contigisse indicabat, ut uenenum illud per caseum in domo sua sumeret et iaceret in lecto suo quasi dormiens, qui tamen nullo modo poterat excitari. Post aliquot autem dies eum uelut euigilasse dicebat et quasi somnia narrasse quae passus est, caballum se scilicet factum annonam inter alia iumenta factum fuisse conpertum est; quae tamen ei sua somnia uidebantur. Inibus promittit solvere mentes quas velit, ast aliis duras inmittere curas; sistere aquam fluminis, et vertere sidera retro; nocturnosque ciet manes; mugire videbis sub pedibus terram,
Abbreviated transcription (Latin):
pͣlo int̾fecit: de quo arystotiles seribit qͦd ui¬
cies centũ milia uersuum ab ipso condita.
indiciis uoluminũ eiꝰ declarentur. Hanc
artem multa post scła democritꝰ ampliauit.
quando & hẏpocratis medicine. disciplina
effloruit. Apud assyrios autẽ magicȩ artes
copiose ft̃: testante lucano. Quis noscere fibra
fata queat: quis ꝓdat aues: qͥs fulgura cȩli
seruet. & assyria scrutet᷑ sẏdera cura: Itaq
hec uanitas magicarũ artium extraditione
angłoꝵ maloꝵ in toto t̾rarũ orbe plurimis
aruspicia. augurationes. & ipsa quȩ dicunt᷑
oracula: & nichromantia. Nec mirũ dema¬
goꝵ p̾stigiis. quoꝵ intantũ ꝓdiere maleficioꝵ
artes. ut etiam moysi simillimis signis resis¬
terent. uertentes uirgas indracones: aquas
inbestias. Legitur & de sacrificio qͦd archades
dõ suo liceo immolabant. ex qͦ qͥcũq sumerent:
in bestiarum formas conu̾tebant᷑. Nam &¬
tȩ magicis artib in caseo dare solent quibꝰ ue

Expanded text:
praelio interfecit. De quo Aristoteles scribit, quod vicies centum millia versuum ab ipso condita indiciis voluminum ejus declarentur. Hanc artem post multa saecula Democritus ampliavit, quando et Hippocrates medicinae disciplina effloruit. Apud Assyrios autem magicae artes copiosae sunt, testante Lucano: . . . . . Quis noscere fibra Fata queat? quis prodat aves aut fulgura coeli Servet et Assyria scrutetur sidera cura. Itaque haec vanitas magicarum angelorum malorum in toto terrarum orbe plurimis aruspicia, augurationes, et ipsa quae dicuntur oracula, et necromantia: nec mirum, de magorum praestigiis: quorum intantum prodiere maleficiorum artes, ut etiam Moysi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, aquas in bestias. Legitur et de sacrificio, quod Arcades deo suo Liceo immolabant, ex quo quicunque sumerent, in bestiarum formas converterentur. Sed his malis artibus in caseo dare solere dicebant
Abbreviated transcription (Latin):
uł tami. nusitata. ut merito ñ credant᷑.
Frmissime tam̃ tenendũ ÷ om̃i potentẽ lm̃
omĩa posse facere quȩ uoluerit siue in uin¬
dicando siue p̾stando: nec demones aliqͥd
oꝑari scd̃m nature suȩ potentiã nͥ qͦd ille
ꝑmiserit. cuiꝰ iudicia occulta st̃ multa:
intusta nulla. Nec sane demones naturaꝰ
creant. aut aliqͥd tale faciunt de qualib
Non itaq solam animã. s nec corpꝰ qͥdẽ ulla
ratione credendũ ÷ demonii arte uł potesta¬

Expanded text:
uel tam inusitata, ut merito non credantur. Firmissime tamen credendum est omnipotentem Deum posse omnia facere quae uoluerit, siue uindicando siue praestando, nec daemones aliquid operari secundum naturae suae potentiam quia epermiserit, cuius iudicia occulta sunt multa, iniusta nulla. Nec sane daemones naturas creant, si aliquid tale faciunt, de qualibuNon itaque solum animum, sed ne corpus quidem ulla ratione crediderim daemon
Abbreviated transcription (Latin):
oli sunt circuli. qui currunt ꝑaxem.
Horum alter ÷ septẽtrionalis qui
liendo scilicet nominati. S polus boreuᷤ
semꝑ uidetur. austronochꝰ nũꝗͣ: qͥa dex¬
tra cęli altiora st̃: p̾ssa austri

Expanded text:
oli sunt circuli qui currunt per axem. Horum alter est septentrionalis, quiliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt pressa austri
Abbreviated transcription (Latin):
emissu gladius curuatꝰ fuisset ex acie recta.
ꝓcurrit unus ad eum corrigendum. tũq
apugnante responsum est: sica pugnabo.
Inde sicȩ nom̃ datum. Decures signa sunt
quȩ ante consules ferebantur. qͣͥs ispani ab
usu francoꝵ ꝑ diriuationẽ franciscas uo¬
cant. & ea signa portari ne aut usũ ꝑderet
belli. aut uacans aspectum. amitteret gladioꝵ

Expanded text:
emissi gladius curvatus fuisset ex acie recta, emissi gladius curvatus fuisset ex acie recta, procucurrit unus ad eum corrigendum, tumque a pugnante respoInde sicae nomen datum.' Secures signa sunt quae ante consules ferebantur; quas Hispani ab usu Francorum per derivationem Franciscas vocant. Ea signa portari ne aut usum perderent belli, aut vacans aspectum amitteret gladioru
Abbreviated transcription (Latin):
gladiꝰ exutraq parte acutꝰ. quã uulgo
spatam uocant. Ipsa ẽ & rumphea. Fra¬
mea autẽ dicta: quia ferrea est. Nam sic̃
ferram̃tũ sic framea dr̃. ac ꝓinde omĩs
autumant dictam. eo qͦd spaciosa sit: id
÷ lata & ampla. Unde & spatulam in pe¬
coribꝰ. Semispacium gladiꝰ ẽ. a media spa¬
tȩ longitudine appellatum. non ut im¬
prudens uulgus dicit sinespacium: dũ
sagitta uelocior sit. Pugio apungendo
& transfigendo uocatꝰ ẽ. Est enĩ gladius
paruus & bisacutꝰ. lateri adherens. Idem
& clunabulum dictũ qͦd religetur ad
clunem. Cȩlidoniacꝰ gladiꝰ ferrum est
latum cuiꝰ duplex mucro ac bifurcꝰ in¬
modũ caudȩ hirundineȩ formatꝰ. unde
& celidoniacꝰ dr̃. Sica a secando dicta ẽ.
Est enim gladiꝰ breuis. quo maxie utũ¬
tur qui apud italos latrocinia exercent.
a quo & sicarii dicti. Tranquillus autem
dicit. dum cuiꝰdam hladiatoris in ludum

Expanded text:
gladius ex utraque parte acutus, quam vulgo gladius ex utraque parte acutus, quam vulgo spatam vocant. Ipsa est et romphea. Framea autem dicta quia ferrea est: nam sicut ferramentum, sic framea dicitur; ac proinde omnis autumant dictam, eo quod spatiosa sit, id est lata et ampla: unde et spatula in pecoribus. Semispatium gladium est a media spatae longitudine appellatum, non, ut inprudens vulgus dicit, sine spatio, dum sagitta velocior sit. Pugio a pungendo et transfigendo vocatus. Est enim gladius parvus et bis acutus lateri adhaerens. Idem et clunabulum dictum, quod religetur ad clunem. Chelidoniacus gladius ferrum est latum, cuimodum caudae hirundineae formatur, unde chelidoniacus dicitur. 8. Sica a secando dicta est. Est enim gladius brevis, quo maxime utuntur qui apud Italos latrocinia exercent, a quo et sicarii dicti sunt. Tranquillus autem dicit: Dum cujusdam gladiatoris in ludum
Abbreviated transcription (Latin):
rina generalit̾ omniũ rerum instru¬
menta sunt. Unde & ubi reponunt᷑.
armaria dicta sunt. Item arma & tela
oñũ generum. s arma st̃ quib ipsi tu¬
emur: tela sunt quȩ enuttimus. Nam ar¬
ma duplicia sunt: id ÷ uł quibꝰ ꝑcutimꝰ.
uł quibus tegimur:. Arma autẽ ꝓprie
dicta siuit: eoqͦd armos tegunt. Nam arma
ladius generalit᷑ dr̃ ensis inp̃lio. s ensis
ferrum tantum: gladiꝰ uͦ totꝰ. Proprie
autẽ appellatꝰ gladiꝰ: qͦd gulam diuidat. io
est ceruicẽ secet. Ad hoc enĩ pͥmũ ÷ factus.
Nã cęt̾a m̃bra securibꝰ magiꝰ cedunt᷑ collũ gladio
tantũ. Acies aut̃ gladii: ab acumine dicta. Capulꝰ
uocatꝰ. uel quia caput ÷ gladii: uł qͥa ibi¬
capitur ut teneatur. Nam alias: acies fer¬
ri non sinit. Muero non tantũ gladii est:
s & cuiꝰlibet teli acumen. dictus a longitu¬
dine. Nam iuero greci longum dicunt.
Hinc & macera. Macera acitẽ ẽ gladius
longus. ex una parte acutus. Framea uͦ

Expanded text:
rma generaliter omnium rerum instrumenta sunt; unde et ubi reponuntur, armaria dicta sunt. Item arma et tela omnium generum; sed arma sunt quibus ipsi tuemur, tela sunt quae emittimus. Nam arma duplicia sunt: id est vel quibus percutimus, vel quibus tegimur. Arma autem proprie dicta sunt eo quod armos tegunt. Nam arma adiis. Gladius generaliter dicitur ensis in proelio; sed ensis ferrautem appellatur gladius, quod gulam dividat, id est cervicem secet. Ad hoc enim primum est factus. Nam cetera membra securibus magis ceduntur, collum gladio tantum. Acies autem gladii ab acumine dicta: capulus vocatus, vel quia est caput gladii, vel qcapitur ut teneatur: nam alias acies ferri non sinit. Mucro non tantum gladii est, sed et cuiuslibet teli acumen, dictus a longitudine. Nam μακρὸν Graeci longum vocant; hinc et machaera. Machaera autem est gladius longus ex una parte acutus. Framea vero
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa lignoꝵ congeries cum nundum ardet.
rogus ⁊ cum ardere ceꝑit. bustum uͦ iam exustũ
uocatur. Farum turris ÷ maxima. quã greci
ac latini incõmune ex ipsius rei usir farum
longe uideatur a nauigantib sic̃ stipra diximꝰ:¬

Expanded text:
ipsa lignorum congeries quum nondum ardet; ipsa lignorum congeries quum nondum ardet; rogus est, quum ardere coeperit; bustum vero iam exustum vocatur. Farum ac Latini ex ipsius rei usu longe uideatur a nauigantibus ut, pri
Abbreviated transcription (Latin):
cera circundatoꝰ habuere maiores. Unde &
funera dicuntur. Funalia autẽ greci scolaces
dicunt. qͦd sint scoliȩ hoc ẽ mortis. Hos roma¬
ni funes & funalia nominabant. Funalia can¬
delabra apud uet̾es extantes stimulos habu¬
erunt aduncos. quibꝰ funiculi cera llł huiꝰ¬
modi alimento luminis obliti figebantur.
Idem itaq & stimuli p̾acuti funalia dicebant᷑.
Lampas flãma ÷ inuertice uicens. dicta qd̾̃
lambentis modum ostencdere uideatur. Fax di¬
cta. qͦd focos facit: cuiꝰ diminutiuum facula.
Lanterna inde uocata. qd lucem int̾iis habeat
clausam. Eit enim ex uitro. recluso intꝰ lumine.
ut uenti flatꝰ adire non possit. & ad p̾bendum
luimen facile ubiq circumferatur. Lucubrũ
uocatum qd̾ luceat inumbra. Est enĩ modicꝰ
ignis qui solet extenui stuppa ceraq forma¬
ri. Pyra ÷ quȩ inmodum arȩ ex lignis constrin
solet: ut arcdeat. Pyro enĩ ignis dr̃. Sed pira :

Expanded text:
cera circumdatos habuere maiores; unde et cera circumdatos habuere maiores; unde et funera dicuntur. Funalia autem Graeci scolaces dicunt, quod sint scoliae, hoc est intorti. Hos Romani funes et funalia nominabant. Funalia candelabra apud veteres extantes stimulos habuerunt obuncos, quibus funiculi cera vel huiuscemodi alimento luminis obliti figebantur. Idem itaque et stimuli praeacuti funalia dicebantur. Lampas flamma est in vertice lucens, dicta quod lambentis motum ostendere videatur. Fax dicta quod focos faciat: cuius diminutivum facula. Lanterna inde vocatur quod lucem interius habeat clausam. Fit enim ex vitro, recluso intus lumine ut venti flatus adire non possit, et ad praebendum lumen facile ubique circumferatur. Lucubrum vocatum quod luceat in umbra; est enim modicus ignis qui solet ex tenui stuppa ceraque formari. Pyra est quae in modum arae ex lignis construi solet ut ardeat; πῦρ enim ignis dicitur. Sed pyra est
Abbreviated transcription (Latin):
colendo ignem & ligna: antiqui appella¬
uert̃ focum. Fos enim grece: latine ig
nĩse: unde & iuixta phylosophos quosdam
cuncta ꝓcreantur. & reuera sine calore nichil
nascitur: adeo ut de septentrione dicatur.
sterili non quicquam frigore gignit. Uarro au¬
tem focos ait dictos. quod foueant ignes. Nam ig¬
nis ipsa flamina est: quicquid autẽ ignem fouet
focus uocatur. siue ara sit siue quid aliud in qͦ
ignis fouetur. Lucerna alichinio dicta ẽ. Un¬
de & breuis est lu: ut ꝑsiꝰ. Disposite pinguem
nebulam uomuere lucernȩ. Si enĩ a luce dice¬
retur: nonstaret uersus. Li chimiꝰ autẽ. qͥsi luci¬
cernȩ. Candelabrum a candelis dictum. quafi¬
candelaferum. quod candelam ferat. Cereus ꝑ
diriationem acera nomen habet. ex qua forma
cereus ignes. sub ducta luce altera lux tibi sũ
Lacunaria pendentia lumina. qͥsi lucunaria.
id ÷ in aere lucentia. Funalia dicunt᷑ quȩ intͣ
ceram st̃: dicta a funib qͦs aute usum papyri

Expanded text:
colendo ignem et ligna, antiqui appellaverunt focum: fos enim grenis est, unde juxta philosophos quosdam cuncta procreantur. Et revera sine calore nihil nascitur, adeo, ut de Septentrione poeta dicat sterili non quidquam frigore gigni. 506 Varro autem focos ait dictos, quod foveant ignes, nam ignis ipsa flamma est; quidquid autem ignem fovet, focus vocatur, seu ara sit, sive quid aliud, in quo ignis fovetur. 2. Lucerna a lychno dicta est, unde et brevis est lu, ut Juvenalis: Dispositae pinguem nebulam retur, non staret versus. Licinius autem quasi lucicernae. Candelabrum a candelis dictum, quasicandelaforum, quod candelam ferat. Cereus per derivationem a cera nomen habet ex qua formatcereus ignis: nam subducta luce altera lux tibi sum. Lacunaria pendentia sunt lumina, quasi lucanaria, id est in aere lucentia. Funalia dicuntur quae intra ceram sunt, dicta a funibus quos ante usum papyri
Abbreviated transcription (Latin):
tio dr̃ in rectũ ꝓducenda. Alii ꝓsam auint
dictã ab eoqd̃ sit ꝓfusa. uł abeo qd̾ spatiis
ꝓruat & excurrat. nullo sͥ t̃mino p̃fuito.
Preterea tã apud g̾cos ꝙͣ apud latmos longe
antiqͥorẽ curã fuisse carminũ ꝗͣ prose.
Omĩa enĩ pͥus u̾sib condebant᷑. Prose aut̃
studiũ sero uiguit. Primꝰ apud g̾cos fere¬
cides sẏrus soluta oratione scͥpsit. Apud
romanos aut̃ apius cecus adu̾sus pyr¬
rum solutã orationẽ pͥmꝰ exercuit. Iam¬
& ex hinc & cȩt̾i prosȩ eloqͣntia contendert̃.¬
De metris .xxui

Expanded text:
tur, in rectum producendo. Alii prosam aiunt dictam ab eo, quod sit profusa, vel ab eo, quod spatiosius proruat et excurrat, nullo sibi termino praefinito. Praeterea tam apud Graecos quam apud Latinos longe antiquiorem curam fuisse carminum quam prosae. Omnia enim prius versibus condebantur; prosae autem studium sero viguit. Primus apud Graecos Pherecydes Syrus soluta oratione scripsit; apud Romanos autem Appius Caecus adversus Pyrrhum solutam orationem primus exercuit. Iam exhinc et ceteri prosae eloquentia contenderDe metris.
Abbreviated transcription (Latin):
& mores hominũ dispares. atq anima¬
lia specialit̃ diu̾sa nascunt᷑: quȩ uoca¬
ta sunt alocis quib dam famosis. quoꝵ
coras id ÷ africa. qͣrtum rodꝰ. qͥntum
hellespontꝰ. sextũ mesopontũ. septimũ
brustenus¬
.de henispheriis.xxi.

Expanded text:
et mores hominum dispares atque animaet mores hominum dispares atque animalia specialiter diversa nascuntur, quae vocata sunt a locis quibusdam famosis; quorum choras, id est Africa, quartum Rhodus, quintum Hellespontus, sextum Mesopontum, septimum Borusthenes. De hemisphaeriis .
Abbreviated transcription (Latin):
anuȩ cęli duȩ sunt: ortus & occas us. Nã
una porta sol ꝓcedit. alia se recipit. De¬
gemina facie cęli .xuiiii.
caput orientalis regio. ultima sep¬
tentrionalis: de qua lucanꝰ. Sic mundi
pars una iacet. quã zona niualis ꝑpe¬
pars orientalis ẽ. unde aliquȩ stellȩ¬
oriuntur. scdã occidentalis. ubi nobis
aliquȩ stellȩ occidunt: t̃cia septẽtriona¬
lis ubi sol ꝑuenit indieb maiorib. qͥr¬
ta australis. ubi sol ꝑuenit in noctib
maiorib. Oriens autẽ exortu solis ÷ nun¬
cupatꝰ. occidens qd̾ diem facit occidere
& tenebras suꝑinducit.S eptentrrona¬
lis autẽ aseptẽ stellis axis uocat᷑. quȩ in
ipso reuolutȩ rotant᷑. Hic ꝓpͥe & uertex
dr̃. eoqd̃ uertitur. Meridies autẽ uo¬
catur. uł qd̃ ibi sol facit mediũ diem
quasi medi dies: uł quia tunc puriꝰ
emicat echer. Merum enĩ purũ dr̃. St̃¬
& alia septẽ climata cęli quasi septem
lineȩ aboriente in occidentẽ: sub qͥb

Expanded text:
e caeli duae sunt, oriens et occasus. Nam una porta sol procedit, alia se recipit. Dgemina facie caeli . Facies caeli vel caput orientalis regio, ultima septentrionalis. De qua Lucanus 4, 106: Sic mundi pars ima iacet, quam Zona nivalis perpepars orientalis est, unde aliquae stelloriuntur. Secunda occidentalis, ubi nobis aliquae stellae occidunt. Tertia septentrionalis, ubi sol pervenit in diebus maioribus. Quarta australis, ubi sol pervenit noctibus maioribus. Oriens autem ab exortu solis est nuncupatus. Occidens, quod diem faciat occidere et tenebras superinducit. Septentrio autem a septem stellis axis vocatur, quae in ipso revolutae rotantur. Hic proprie vertexr eo quod vertitur. Meridies autem vocata, vel quia ibi sol facit medium quasi medidies: vel quia tunc purius micat aether. Merum enim purum dicitet alia septem climata caeli, quasi septem lineae ab oriente in occidentem, sub quibus
Abbreviated transcription (Latin):
lia ciliciȩ sociatur. cuiꝰ ultima phaselis: dehin
termina ÷ habet ciuitates quatuordecim.
Isauria ex situ loci ꝑhibetur cognominata.
qͦd undiq apta aurarum flatib pateat. Me¬
tropolis̃ urbem seleutiam habet. Cilicia aci¬
lice quodam nomen traxit quẽ ortum feni¬
ce dicunt: antiquoremq ioue fuisse assert̃.
Plurima iacet campis. recipiens ab occiduo
lichiam. ameridie mare creticum. a tergo:
montis tauri iuga. Hane cignus a amnis
inter secat. matrẽ urbium habet tharsum.
In ea & coriscus oppidum ÷ unde crocum plu¬
rimum & optimũ uenit. spiramine fraglan¬
tior & colore plus auro. Licia nuncupata.
qͦd ab oriente ad iuncta ciliciȩ sit. Nam hab&
abortu ciliciam. ab occasu & meridie tͣriare.
a septentrione cariam. Ibi ÷ mons cymera.
qui nocturnis estibꝰ ignẽ ex halat sicut insi

Expanded text:
lia sociatur, cuius ultima Phaselis; dehinclia sociatur, cuius ultima Phaselis; dehinctermina est, habet ciuitates quattuordecim. Isauria ex situ loci perhibetur cognominata, quod undique aperta aurarum flatibus pateat. Metropolim urbem Seleuciam habet. Cilicia a Cilice quodam nomen traxit, quem ortum Phoenice dicunt, antiquioremque Iove fuisse adserunt. Plurima iacet campis, recipiens ab occiduo Lyciam, a meridie mare Issicum, a tergo montis Tauri iuga. Hanc Cydnus amnis intersecat. Matrem urbium habet Tarsum. In ea et Corycus oppidum est, unde crocum plurimum et optimum venit, spiramine fraglantiori et colore plus aureo. Lycia nuncupata quod ab oriente adiuncta Ciliciae sit. Nam habet ab ortu Ciliciam, ab occasu et meridie mare, a septentrione Cariam. Ibi est mons Chimaera, qui nocturnis aestibus ignem exhalat: sicut in Si
Abbreviated transcription (Latin):
a meridiana uicina ÷ licarniȩ. ab orien¬
te liddiȩ adheret. ab occidente hellespon¬
to mari terminatur. Huiꝰ regio troia ÷:
quam ex suo nomine appellauit tros tro¬
ianoꝵ rex ganimedis pater. Duȩ sunt
autẽ. frigiȩ maior & minor. Maior frigia
Tmirnam habet. minor uͦ ilium. licaoniã.
Cariam ermus fluurus discernit afrigia.
Liddia sedes antiqua regnoꝵ. quã pactoli
unda extulit indiuitias: torrentib au¬
reis. Hȩc antea meonia dicebatur. quȩ ꝓ
breuitate duos fr̃s reges liddum & tyrre¬
num ferre non posset: hinc ex sorte tyr¬
renus cum ingenti multitudine ꝓfectus
loca galliȩ occupauit: & tyrreniã nomina¬
uit. Liddia autẽ aliddo regis frẽ qui in ꝓ¬
uncia remanserat. cognominata ẽ. Con¬
iungitur autẽ ab occidente minori frigiȩ.
ab ortu ⁊mirnam urbem habet. quã elles
fluuiꝰ cingit. cuiꝰ campos pactolus & hermꝰ
circunfluunt: harenis aureis ditissimi. Pamphi¬

Expanded text:
a meridiana vicina est Lycaoniae; ab oriena meridiana vicina est Lycaoniae; ab oriente Lydiae adhaeret; ab occidente Hellesponto mari terminatur. Huius regio Troia est, quam ex suo nomine appellavit Tros, Troianorum rex, Ganymedis pater. Duae sunt autem Phrygiae: maior et minor. Maior Phrygia Smyrnam habet, minor vero Ilium. Lycaonia . . . Cariam Hermus fluvius discernit a Phrygia. Lydia sedes antiqua regnorum, quam Pactoli unda extulit in divitias torrentibus aureis. Haec antea Maeonia dicebatur, quae dum pro brevitate duos fratres reges Lydum et Tyrrhenum ferre non posset, hinc ex sorte Tyrrhenus cum ingenti multitudine profectus loca Galliae occupavit, et Tyrrheniam nominavit. Lydia autem a Lydo regis fratre, qui in provincia remanserat, cognominata est. Coniungitur autem ab occidente minori Phrygiae, ab ortu Smyrnam urbem habet, quam Helles fluvius cingit; cuius campos Pactolus et Hermus circumfluunt, arenis aureis ditissimi. Pamphy
Abbreviated transcription (Latin):
liddiam. cariam. pamphiliã. isauriam. li¬
chiam atq ciliciam. Prima asiȩ minoris
bithinia inponti exordio. ad partẽ solis ori¬
entis aduersa traciȩ iacet. multis antea
nominib appellata. Nam prius bibritia
dicta. deinde migdonia. mox abithinio
rege brthinia nuncupata ẽ. Ipsa ⁊ & maior
frigia. Nychomedia urbs in ea est: ubi
hannibal fugiens uenem haustu ani¬
mam ex pirauit. Galathia dicta a priscis
galloꝵ gentib. a quib extitit occupata.
Nam galli i auxilium a rege bithiniȩ
euocati. regnum cum eo patrata uicto¬
ria diuiserunt. Sicq deinde grecis ad¬
mixti. pͥmũ gallo greci: nunc ex antiquo
galloꝵ nomine galathȩ dicuntur. & eoꝵ¬
regio galatia nuncupatur. Frigia dicta.
afrigia europis filia. Hȩc & dardania
adardano iouis filio. dicta. de quo omerꝰ
Hic enĩ ꝓfectus de chorinto ciuitate. pͥmꝰ
uenit infrigiam. Est autẽ regio troadi
suꝑiecta. ab aquilonis parte galatia ẽ:

Expanded text:
Lydiam, Cariam, Pamphyliam, Isauriam, LyLydiam, Cariam, Pamphyliam, Isauriam, Lyciam atque Ciliciam. Prima Asiae minoris Bithynia in Ponti exordio ad partem solis orientis adversa Thraciae iacet, multis antea nominibus appellata. Nam prius Bebrycia dicta, deinde Mygdonia, mox a Bithyno rege Bithynia nuncupata. Ipsa est et maior Phrygia. Nicomedia urbs in ea est, ubi Hannibal fugiens veneni haustu animam exspiravit. Galatia dicta a priscis Gallorum gentibus, a quibus extitit occupata. Nam Galli in auxilium a rege Bithyniae vocati, regnum cum eo post peractam victoriam diviserunt: sicque deinde Graecis admisti, primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum nomine Galatae dicuntur, et eoregio Galatia nuncupatur. Phrygia dicta a Phrygia Europis filia. Haec et Dardania a Dardano Iovis filio dicta. De quo HomeruHic enim profectus de Corytho civitate primus venit in Phrygiam. Est autem regio Troadi superiecta ab Aquilonis parte Galatiae;
Abbreviated transcription (Latin):
ex quoꝵ collib tygris fluuius nascitur.
& in quib montib archa post diluuium
sedisse ꝑhibetur. Dutplex ẽ autẽ armenia.
suꝑior & inferior: sicut duȩ pannoniȩ. Hibe
ria regio ÷ asiȩ ꝓpe pontũ. armenriȩ iuncta.
In hac herbȩ tincturȩ utiles nascuntur.
Cappadociam urbs ꝓprice nominauit. Hec
in capite sẏriȩ sita ab oriente armeniam
tangit. ab occasu asiam minorẽ. ab aqͥlone
mare cimericum & themiscerios campos
quos habuere amazones. ameridie uero
taurum montem. cui subiacet cilicia et
isauria usq ad cilicum sinum qui spectat
contra insulã cyprum. Cerra eiꝰ ante alias
nutrix equoꝵ. Elis amnis ꝑeam fluit.
qui quondã lidiȩ regna disiunxit aꝑsis.
Asia minor ab oriente cappadocia cingitur.
abaliis partib undiq mari circundatur.
Nam aseptentrione pontum euxinum hab&.
ab occasu ꝓpontidem. ameridie egeũ mare.
Habet ꝓuincias. bithiniam. frigiam. galatiã.

Expanded text:
ex cujus collibus 152 Tigris fluvius nascitur; ex cujus collibus 152 Tigris fluvius nascitur; et in cujus montibus arca post diluvium sedisse perhibetur. Duplex est autem Armenia, superior et inferior, sicut duae Pannoniria regio Asiae est, prope Pontum Armeniae iuncta. In hac herbae tincturae utiles nascuntur. Cain capite Syritangit, ab occasu Asiam minorem, ab aquilone mare Cimmericum et Themiscyrios campos, quos habuere Amazones; a meridie vero Taurum montem, cui subiacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicium sinum, qui spectat contra insulam Cyprum. Terra eius ante alias nutrix equorum. Halys amnis per eam fluit, qui quondam Lydiae regna disiunxit a Persis. Asia minor ab oriente Cappadocia cingitur, ab aliis partibus undique mare circumdatur; nam a septentrione pontum Euxinum habet, ab occasu Propontidem, a meridie Aegyptium mare. Habet provincias Bithyniam, Phrygiam, Galatiam,
Abbreviated transcription (Latin):
atq araxem. Hyrcania dicta a silua hir¬
cania quȩ scithiȩ subiacet. habens abori¬
ente mare caspium. a meridie armeniã.
a septentrione albaniam.ab occasu hibe¬
riam. Est autẽ siluis asꝑa. copiosa im¬
manib feris. tygribꝰ. panteribq & par¬
dis. De qua uirgiliꝰ. Hyrcaneq admort̃
ubera tigres. Albania acolore popłi nun¬
cupata. eoqͦd albo crine nascantur. Hȩx ab
oriente sub mare caspium surgens. ꝑ ora
occeani septentrionalis usiad meotidas
paludes ꝑdeserta & inculta extenditur.
Huic t̾rȩ canes ingentes sunt tanteq feri¬
tatis: ut tauros p̾mant. leones ꝑimant.¬
Armenia uocata ab armeno i asonis thes¬
sali comite. qui amisso rege iasone collecta
multitudine eiꝰ quȩ passim uagabatur
armeniam cepit: & ex suo nomine nuncuipa¬
uit. Dita ẽ autẽ int̾ taurum & caucasum.
acapadocia usq ad caspium mare ꝓtensa.
habens a septentrione ceraunios montes.

Expanded text:
atque Araxen. 33. Hyrcania dicta a silva Hiratque Araxen. 33. Hyrcania dicta a silva Hircana, quae Scythiae subjacet, habens ab Oriente mare Caspium, a Meridie Armeniam, a Septentrione Albaniam, ab Occasu Iberiam. Est autem silvis aspera, copiosa immanibus feris, tigribus, pantherisque, ac pardis; de qua Virgil.: Hyrcanaeque admorunt ubera tigres. 34. Albania a colore populi nuncupata, eo quod albo crine nascantur: haec ab Oriente sub mare Caspium surgens, per oram oceani Septentrionalis usque ad Maeotides paludes per deserta et inculta extenditur. Huic terrae canes ingentes sunt, tantaeque feritatis, ut tauros premant, leones Armenia nuncupata ab Armeno Iasonis Thessali comite, qui amisso rege Iasone collecta multitudine eius, quae passim vagabatur, Armeniam cepit, et ex suo nomine nuncupavit. Sita est autem inter Taurum et Caucasum a Cahabens a Septentrione Ceraunios montes,
Abbreviated transcription (Latin):
amagog filio iafeth fertur cognomi¬
nata. cuiꝰ t̾ra olim ingens fuit. Nam
ab oriente indiȩ. a septentrione ꝑ palu¬
des meotidas inter danubium & occea¬
num usq ad germaniȩ fines porrige¬
batur. Postea uͦ minor effecta. adextra
orientis parte qua occeanus sericus ten¬
ditur: usq ad mare caspium qͦd ẽ ad oc¬
casum. dehinc ad meridiem usq ad cau¬
casi iugum deducta ẽ: cui subiacet hir¬
cania ab occasu habens pariter gentes
multas ꝓpt̾ t̾rarum infecunditatẽ late
uagantes: ex quib quȩdam agros inco¬
lunt. quȩdam portentuose ac truces
carnib humanis & eoꝵ sanguine
uiuunt. Scithie plures t̃rȩ sunt lo¬
cupletes. inhabitabiles tam̃ plures.
Nam dum implerisq locis auro & gẽ¬
mis affluant. grifoꝵ immanitate acces¬
sus hominũ rarus est. Tmaragdis aut̃
opima hȩc patria est. Cianeus quoq lapis
& cristallus purissimus scithie ÷. Hab&
& flũmina magna. oscorum. fasidem

Expanded text:
a Magog filio Japhet fertur cognomia Magog filio Japhet fertur cognominata; cujus terra olim ingens fuit, nam ab Oriente India, a Septentrione per paludes Moeotides inter Danubium, et Oceanum, usque ad Germaniae fines porrigebatur. Postea vero minor effecta, a dextra Orientis parte, qua oceanus Sericus tenditur usque ad mare Caspium, quod est ad Occasum; dehinc a Meridie usque ad Caucasi jugum deducta est; cui subjacet Hyrcania, ab Occasu habens pariter gentes multas propter terrarum infecunditatem late vagantes. 32. Ex quibus quaedam agros incolunt, quaedam portentosae ac truces carnibus humanis et eorum sanguine vivunt. Scythiae plures terrae sunt locupletes; inhabitabiles tamen plures, nam dum in plerisque locis auro et gemmis affluant, gryphorum immanitate accessus 151 hominum rarus est. Smaragdis autem optimis haec patria est. Cyaneus quoque lapis et crystallus purissimus Scythiae est. Habet et flumina magna Moschorum, Phasiden,
Abbreviated transcription (Latin):
ameridie uͦ intror sus recedit. ꝑtendens
usq ad ethiopes: regio cȩli imbrib insueta.
& pluuiarũ ignara. Nilus solus eam
circunfluens irrigat. & inundatione sua
fecundat. Unde & ferax frugib multam
partem t̾rarum frum̃to alit: cȩt̃õꝵ quoq
negotioꝵ adeo copiosa: ut impleat necessa¬
riis mercibꝰ etiam orbem t̾rarum. Fms
egypti canopra. a canope menelai guber¬
natore seputo inea insula: quȩ libiȩ pͥn¬
cipium & ostiũ nili facit. Seres oppidum
orientis. a quo & gen̾s sericum & regio nun¬
cupata est. Hȩc ab scitico occeano & mari
caspio ad occeanum orientalem inflectit᷑.
seres ad usum uestiũ uendunt. Bactriȩ
regioni ꝓprius amnis bactrus uocabu¬
lum dedit. Partes eiꝰ quȩ planȩ sunt ꝓ
panis montis iugis ambiunt᷑. quȩ adu̾sȩ
sunt indi fluuii fontib terminantur.
Reliqua includit occus fluuiꝰ. Mittit
bactria fortissimos camelos. ñ quam
atterentes pedem. Scithia sicut & gotia

Expanded text:
a meridie vero introrsus recedit, pertendens a meridie vero introrsus recedit, pertendens usque ad Aethiopas; regio caeli imbribus insueta et pluviarum ignara. Nilus solus eam circumfluens inrigat, et inundatione sua fecundat; unde et ferax frugibus multam partem terrarum frumento alit; ceterorum quoque negotiorum adeo copiosa ut inpleat necessariis mercibus etiam orbem terrarum. Finis Aegypti Canopea a Canope Menelai gubernatore, sepulto in ea insula quae Libyae principium et ostium Nili facit. Seres oppidum orientis, a quo et genus Sericum et regio nuncupata est. Haec a Scythico Oceano, et mari Caspio ad Oceanum Orientalem inflectitur; Seres, ad usum vestium vendunt. 30. Bactriae regioni proprius amnis Bactrus vocabulum dedit. Partes ejus quae pone sunt, Paropamisi jugis ambiuntur; quae adversae sunt, Indi fluvii fontibus terminantur. Reliqua includit Ochus fluvius. Mittit Bactria fortissimos Camelos nunquam atterentes pedes. 31. Scythia sicut et Gothia
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ sita. dicta aquinq ciuitatib impioꝵ¬
quȩ igne cȩlesti consumptȩ sunt: terra
amplius abhierosolimis olim uberrima.
itunc autẽ deserta atq exusta. Nam ꝓ scele¬
re incolarum decȩlo descendit ignis. qui
regionẽ illam incineres ȩt̃nos dissoluit.
Cuiꝰ umbra quȩdam & species in fauillis¬
& in arborib ipsis: etiam adhuc uidet᷑
Nascuntur enim ibi poma iurentia.¬
sub tanta specie maturitatis ut edendi de¬
sideriũ gignant: quȩ si carpas fatiscunt
ac resoluuntur in cinerem. fumumq exa¬
lant quasi ad huc ardeant. Nabathea regio
a nabeth filio ismahel nuncupata. Iacet
autẽ inter iudeam & arabiam. & surgens
ab eufrata in mare rubrum porrigitur. &
ẽ pars arabie. Egyptus quȩ prius erea
dicebatur. ab egypto danai frẽ postea ibi
regnante nom̃ accepit. Hȩc aboriente syriȩ
ac tubro mari coniuncta. ab occasu lybi¬
am habet. a septentrione mare magnum.

Expanded text:
nae sita, dicta a quinque civitatibus inpionae sita, dicta a quinque civitatibus inpiorum quae caelesti igne consumptae sunt. Terra amplius ab Hierosolymis olim uberrima, nunc autem deserta atque exusta; nam pro scelere incolarum de caelo descendit ignis, qui regionem illam in cineres aeternos dissolvit. Cuius umbra quaedam et species in favillis et arboribus ipsis etiam adhuc videtur. Nascuntur enim ibi poma virentiasub tanta specie maturitatis, ut edendi desiderium gignant; si carpas fatiscunt ac resolvuntur in cinerem, fumumque exhalant quasi adhuc ardeant. Nabatha Nabeth filio Ismael nuncupata. Iacet autem inter Iudaeam et Arabiam et surgens ab Eufrate in maest pars Arabiae. Aegyptus, qui prius Aeria dicebatur, ab Aegypto Danai fratre postea ibi regnante nomen accepit. Haec ab oriente Syriae ac Rubro mari coniuncta, ab occasu Libyam habet, a septentrione mare Magnum,
Abbreviated transcription (Latin):
uitas hierosolimã ẽ: quasi umbilicꝰ regio¬
nis totiꝰ. t̾ra uariarum opum diues. frugi¬
bus fertilis. aquis illustris. opima balsa¬
nus. Unde sccłm elementoꝵ grãm existima¬
uerunt iudei eam ꝓmissam patrib t̃ram
fluentẽ melle & lacte. cum hunc illis ds̃ re¬
furrectionis grãm polliceretur. Samaria
regio palestinȩ. ab oppido quodam nomen
accepit quod uocabatur samaria. ciuitas
quondam regalis in isrł: quȩ nunc ab au¬
gusti nomine sebastia nuncupatur. Hȩc
regio int̾ iudeam & galileam media iacet.
incipiens auico cui nom̃ ÷ eleas: deficienᷤ
int̾ra acrabato. Situs enꝰ natura consimi¬
lis. nec ullo differens aiudea. G alilearegio
palestinȩ. uocata qͦd gignat candidiores
homines quam palestia. Hec autẽ duplex
est suꝑior & inferior. sibi tam̃ conexȩ: sy¬
riȩ & fenici adherentes. Terra earum opi¬
ma & ferax. & fructib satis fecunda. Pen¬
tapolis regio inconsinio arabiȩ & palesti¬

Expanded text:
vitas Hierosolyma est, quasi umbilicus regiovitas Hierosolyma est, quasi umbilicus regionis totius. Terra variarum opum dives, frugibus fertilis, aquis inlustris, opima balsamis. Unde secundum elementorum gratiam existimaverunt Iudaei eam promissam patribus terram fluentem mel et lac, cum hic illis Deus resurrectionis praerogativam polliceretur. Samaria regio Palaestinae ab oppido quodam nomen accepit qui vocabatur Samaria, civitas quondam regalis in Israel, quae nunc ab Augusti nomine Sebastia nuncupatur. Haec regio inter Iudaeam et Galilaeam media iacet, incipiens a vico cui nomen est Eleas, deficiens in terra Agrabath. Situs eius natura consimili nec ullo differens a Iudaea. Galilaea regio Palaestinae vocata quod gignat candidiores homines quam Palaestina. Haec autem duplex est, superior et inferior, sibi tamen conexae, Syriae et Phoeniciae adhaerentes. Terra earum opima et ferax et fructibus satis fecunda. Pentapolis regio in confinio Arabiae et Palaesti
Abbreviated transcription (Latin):
nem regnauit: eam ꝓuinciam ex suo no¬
mine feniceam appellauit. Ipsa ÷ ubi est
tyrꝰ. ad quam ysaias loquitur. Habet
autẽ arabiam aboriente. ameridie ma
rȩ rubrum. Palestina ꝓuincia phylistiim
urbem metropolim habuit quȩ nunc
dr̃ ascalon: ex qua ciuitate omĩs circa
eam regio palestina ÷ nuncupata. huiꝰ
aboriente mare rubrum occurrit. ame¬
ridiano latere udea excipitur. asepten¬
trionali plaga tẏrioꝵ sinib el auditur.
ab occasu egyptio lumite terminatur.
Iudea regio palestinȩ ex nomine iude
appellata. ex cuiꝰ tribu reges habuit. Hȩc
prius chanaan dicta afilio cham siue
a decem chananeoꝵ gentibꝰ: quibꝰ ex pul¬
ss eandẽ t̾ram iudei possederunt. Iniciũ
longitudinis eiꝰ a uico arfa usq ad uicum
uiliadem porrigitur. in quo iudeoꝵ parit᷑
ac tyrioꝵ communis habitatio ÷. Latitu¬
do autẽ eiꝰamonte libani usq ad tyberiadiᷤ
lacum extenditur. In medio autẽ iudeȩ ci¬

Expanded text:
nem regnavit, eamque provinciam ex suo nonem regnavit, eamque provinciam ex suo nomine Phoeniciam appellavit. Ipsa est urbs ubi est Tyrus, ad quam Esaias loquitur. Habet aure Rubrum. Palaestina provincia Philistim urbem metropolim habuit, quae nunc dicitur Ascalon, ex qua civitate omnis circa eam regio Palaestina est nuncupata. Huius ab oriente mare Rubrum occurrit, a meridiano latere Iudaea excipitur, a septentrionali plaga Tyriorum finibus clauditur, ab occasu Aegyptio limite terminatur. Iudaea regio Palaestinae ex nomine Iudae appellata, ex cuius tribu reges habuit. Haec prius Chanaan dicta a filio Cham, sive a decem Chananaeorum gentibus, quibus expulsis eandem terram Iudaei possiderunt. Initium longitudinis eius a vico Arfa usque ad vicum Iuliadem porrigitur, in quo Iudaeorum pariter ac Tyriorum communis habitatio est. Latitudo autem eius a monte Libani usque ad Tiberiadis lacum extenditur. In medio autem Iudaeae ci