comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñe dauid: et oĩs mãsuctudinis
eius. Huiꝰ mõi gͦ mites br̃os os¬
fut᷑a possessione. t̾re illius felici¬
ĩ psalmo. Mansueti ãt possioebũt
t᷑rani: et delectabũt᷑ ĩ multitudĩe
pacis. Et it̾m. Qͥ expectãt dũ: ip̃i¬

Expanded text:
dinis ejus . Hujusmodi ergo mites beatos osfutura possessionem terrae illius feliciin Psalmo: Mansueti autem possidebunt terram, et delectabuntur in multitudine pacis . Et iterum: Qui exspectant Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ũsa iudea turbe adcelestẽ medicũ
ꝯfluebãt. Q̾ eĩ tarda ẽ humane
ignorãtie fides adc̾dẽda q̃ nou
uidet : et spanda q̃ nescit: oporte¬
bat diuina eruditõe firmãdos.
corporeis bñficiis et uisibłibus
miracłis scitari: ut cuiꝯ tã benig¬
g̾ent salutarem ẽe doctͥua. Ut
gͦ exfiores medelas dñs adreme¬
dia ĩtiora tnͣsferret: et post sam¬
tates corpoꝵ curatões oparet᷑ aĩa¬
ꝵ : seg̾̃gatꝰ acͥcũstãtib turbis:
secessũ uicini mõtis ascendit:
ĩstitutis ab edito iuistice sedis ĩ¬
bueret: ex ip̃a loci atq oꝑis qͣli¬
tate significans se ẽẽ. qͥ moysen
quõda suo fuiss dignatꝰ alloqͥo:
illic quid̃e t̾ribiliore iusticia: ħͥ
at̃ sac̃tiore clem̃itia: ut ĩpleret᷑

Expanded text:
em medicum confluebant. Quia enim tarda est humanae ignorantiae fides ad credenda quae non videt, et speranda quae nescit, oportebat divina eruditione firmandos corporeis beneficiis et visibilibus miraculis incitari: ut cujus tam beniggerent salutarem esse doctrinam. Ut ergo exteriores medelas Dominus ad remedia interiora transferret, et post sanitates corporum curationes operaretur animarum, segregatus a circumstantibus turbis, secessum vicini montis ascendit, institutis ab edito mysticae, sedis imbueret, ex ipsa loci atque operis qualitate significans se esse qui Mosen quondam suo fuisset dignatus alloquio: illic quidem terribiliore justitia, hic autem sacratiore clementia, ut impleretur
Abbreviated transcription (Latin):
Huis ub̾ magnanme pauꝑtatiꝰ
exemplũ. pͥmũ post dñ apłi pre¬
buerũt: qui oĩa sua sine differẽ¬
tia relinq̃ntes⁊ ad uoce celestis
magistri a capt᷑a pisciũ ĩ piscato¬
res hõinũ alacri ꝯu̾sione uurta¬
ti st̃: et młtos sui similes fidei
sue imitatõe fecũt: qñ illis pͥmi¬

Expanded text:
Hujus nobis magnanimae paupertatis exemplum primi post Dominum apostoli praebuerunt, qui omnia sua sine differentia relinquentes, ad vocem coelestis magistri, a captura piscium in piscatores hominum alacri conversione mutati sunt , et multos sui similes fidei suae imitatione fecerunt, quando illis primi
Abbreviated transcription (Latin):
uitus ẽ cui gͥssꝰ ẽ redditꝰ: s etiã
tatoẽm apłi ob eiusdẽ curatõnis
miraculu crediderũt. Et ille
paup qͥ ñ hẽbat qd̃ petẽti daret:
tantũ dedit diuine gr̃e largita¬
tem: ut ꝙ̃ admodũ unũ hoĩez red¬
integrarat ĩpedibꝰ.⁊ sic tot milia
c̃dentiũ sanaret incordib: fac̾et¬
fidia nuen̾at claudicãtes. lc. xii.
Ost p̾dicatõem hofclicissĩe

Expanded text:
sed etiam tationem Apostoli ob ejusdem curationis miraculum crediderunt . Et ille pauper qui non habebat quod petenti daret, tantam dedit divinae gratiae largitatem, ut quemadmodum unum hominem redintegrarat in pedibus, sic tot millia credentium sanaret in cordibus, faceretfidia invenerat claudicantes. CAP. IV. Post praedica
Abbreviated transcription (Latin):
diuites asseq̃ut᷑⁊ dũ et islis in
tenuitate amica ẽ mãsuetudo:
et istis ĩ diuiciis familiaris elatio.
Uerumptũ et implerisq diuitibꝰ
ĩuenitur ħͥ amiꝯ: qͥ habũdãtia
sua nõ ad tum orẽ suꝑbie. s ad

Expanded text:
m divites assequantur: dum et illis in tenuitate amica est mansuetudo, et istis in divitiis familiaris elatio. Verumtamen et in plerisque divitibus invenitur hic animus qui abundantia sua 368 non ad tumorem supe
Abbreviated transcription (Latin):
a claudo elemosina posc̾et᷑ ar¬
gentũ inqͥt et aurũ ñ ẽ mecu:
qd at habeo hoc tͥ do. In nomĩe
ih̃u nazareni. surge et ambula.:
Qͥd hac humilitate sb̃limiꝰ.⁊ qͥd
hac pauptate locupletius: Non
Quen debile edidit mat̾ exut̾o.
sanũ fec̃ pettꝰ exũbo: et qͥ ymagi¬
uem cesaris ĩ numo ũ dedit: yma¬
ginẽ xp̃i in hoĩe reformauit. Hꝰ

Expanded text:
osceretur, Argentum, inquit, et aurum non est mihi, quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Christi Nazareni surge et ambula . Quid hac humilitate sublimius? quid hac paupertate locupletius? Non Quem debilem edidit mater ex utero, sanum fecit Petrus ex verbo; et qui imaginem Caesaris in nummo non dedit, imaginem Christi in homine
Abbreviated transcription (Latin):
scribẽtis u̾bi mauꝰ. noui testam̃¬
ti decreta ꝯdebat: nlła ut quõda
cͥcũ fusa nubiũ crassitudĩe. neq
ꝑ t̾ribiles sonos atq fulgores.
ppłõ ab accessu mõtis absterri¬
to. s patẽte ad aures cͥcũstãtiu
tnͣ qͧllitate colloqͥr ⁊ ut ꝑ gr̃e les¬
nitatẽ remou̾et᷑ legis asꝑitas:.
et sp̃s adoptionis aufret formi¬

Expanded text:
bi manus novi Testamenti decreta condebat; nulla ut quondam circumfusa nubium crassitudine, neque per terribiles sonos atque fulgores populo ab accessu montis absterrito, sed patente ad aures circumstantium tranquillitate colloquii: ut per gratiae lenitatem removeretur legis asperitas, et spiritus adoptionis auferret formi
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ in ẽẽ mist̾i cred̾et᷑ : Ac si ꝑ¬
fecta ꝑ mediatorẽ unitas doc̾et᷑.
cum nb̃ ĩ se ꝑmanẽtib ip̃e mau̾¬
et ĩ pr̃e: et ĩpr̃e manẽs mau̾et ĩ
ub̾. et ita adunitatẽ ꝓficisc̾em᷑¬

Expanded text:
 inesse mysterium crederetur: ac sic perfecta per Mediatorem unitas doceretur, cum nobis in se manentibus ipse maneret in Patre, et in Patre manens maneret in nobis; et ita ad unitatem Patris
Abbreviated transcription (Latin):
catꝰ: quia surrexit occisus. Nec
qũ manducaniꝰ: ꝑtes de illo fa
cimus. Et quidez in sacͣmento sic
fit: et norũt fideles qͦm mandu¬
cent caruem ip̃i. Unusqͥsq accip̃
ꝑtẽ suam. Per ꝑtes manoucatur

Expanded text:
catus, quia resurrexit occisus. Nec quando manducamus de illo partes cimus. Et quidem in sacramento sic fit, et norunt fideles quemadmodum manducent carnem Christi. Unusquisque accipit partem suam. Per partes manducatur
Abbreviated transcription (Latin):
quatemꝯ ambigenduur: unũꝙ̃¬
q frceliũ corpis et sanguinisdo¬
minici t̃c ẽẽ ꝑticipem. qñ ĩbap¬
alienari abillius panis calicis¬
q cõsorcio: etiam si añ ꝙͣ pꝰ nez¬
illũ comedat calicemq bibat de
ticipatõe ac bñficio nõ priuabit᷑.
qñ inse hoc qd illõ sacͣmentum
significat ĩuenit᷑. Qͥ manducãt

Expanded text:
quatenus ambigendum, unumquemque fidelium corporis et sanguinis Dominici tunc esse participem, quando in bapalienari ab illius panis calicisque consorillum comedat calicemque bibat, drticipatione ac beneficio non privatur, quando in se, quod illud sacramentum significat, invenit.
Abbreviated transcription (Latin):
hostia dum sanguis de ca¬
lice ĩ ora fideliu fũditur:
qͥd aliud ꝙͣ duĩci corꝑis ĩcruce ĩ¬
molatio. eiusq sangiũs delat̾e
effusio designat᷑. Ambrosius:

Expanded text:
hostia, dum sanguis de calice in ora fidelium funditur, quid aliud quam dominici corporis in cruce immolatio eiusque sanguinis de latere effusio designatur? Alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnum̾abilib dieb illud corpo¬
ꝯsecret᷑: nõ sũt tñ młta corpora
xp̃i. neq ml̃ti calices: s unui
corpꝰ xp̃i. et uns sanguis. cum
illo qd̃ sumpsit ĩ ut̃ou̾ginis. ⁊
qd̃ dedit aplĩs. Diuiuitas eĩ u̾bi
replet illd̃ qd̃ ubiq ẽ et ꝯiũgit:
ac facit ut sic̃ ip̃a una ẽ. ita u̾itas¬

Expanded text:
ur corpus, non sunt tamen multa corpora Christi, neque multi calices, sed unum corpus Christi, et unus sanguis cum illo, quod sumsit in utero Virginis, et quod dedit Apostolis. Divinitas enim verbi replet illud, quod ubique est, et conjungit, et facit, ut, sicut ipsa una est, ita
Abbreviated transcription (Latin):
his ẽẽ nos facĩt. Si u̾e
u̾e sb̃mistĩo carne corꝑis sui
sumimꝰ. et ꝑ hoc unũ erimꝰ. qr
pat̾ ĩ eo ẽ. et ip̃e in nb̃. Quomͦi¬
uiolentia atq ĩ prudente p̾di¬

Expanded text:
e vere sub mysterio carnem corporis sui sumimus, et per hoc unum erimus, quia Pater in illo est, et ille in nobis; quomviolentiam aut impudentem praedi
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo didicimꝰ: stulte atq ĩpie
dicimꝰ. Ip̃e eĩ ait. Caro mea u̾c
ẽ esca: et sanguis m̃s u̾e ẽ potꝰ
Qͥ edit carnem meaz et bibit sã¬
guĩe meũ: ĩ me manet et ego
ĩ eo. De u̾itate carnis ⁊ sãgñs:
nõ relictꝰ ẽ ambigẽdi locus
Nũc eĩ et ip̃iꝰ diĩ ꝓfessione
et fide nr̃a u̾e caro ẽ. et u̾e san¬
gnis ẽ: et hec accepta atq hauꝰ
ta efficiũt. ut et nos iuxp̃o et

Expanded text:
ab eo discimus, stulte atque impie dicimus. Ipse enim ait: Caro mea vere est esca, et sanguis meus vere est potus. Qui edit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo. De veritate carnis et sanguinis non relictus est ambigendi locus; nunc enim et ipsius Domini professione et fide nostra vere caro est et vere sanguis. Et haec accepta atque hausta efficiunt, ut et nos in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
et sanguis xp̃i: nec ulla oblatio
hac pocior ẽ. et hec oñs p̾cellit: q̃
pura conscientia dũo offerenda
e. et pura mẽte sumenda. atq ab
oĩb ueu̾anda. Et sic̃ potior ẽ cet̾is:
ita pocius extolli et uen̾ari debet.

Expanded text:
et sanguis Christi, nec ulla oblatio hac potior est, sed haec omnes praecellit, quae pura conscientia Domino offerenda est, et pura mente sumenda, atque ab omnibus veneranda, et sicut potior est ceteris, ita potius excoli et venerari debet.
Abbreviated transcription (Latin):
qd acccpuns nos sumꝰ.Recor¬
damĩ: et uos nõ fuistis et c̾ati
estis: ad arcam diũcam cõporta¬
ti estis. Laborib boũ. Id ẽ anũci¬
antiũ eũgłium: triturati estis.
Qñ cathecumini differebañ:
ĩ horreo fuabanũ. Nomĩa ur̃a de¬
distis: moli cepistis ieuiniis. ex
duĩcus fcĩ estis. Eoce qd̃ accepis¬
tis. Quomͦ ergo unũ idetis
ẽẽ qd̃ fcm̃ ẽ. sic unũ estote uos.
una fidẽ: uniam spem: ĩ diui
dua caritatem. Heretici qñ hoc
accipiũt sacm̃tum testĩoum
cont᷑ se accipiũt: quia q̃runt
diuisionem: cum pauis iste
indicet unitatem. Sic et uinu
ĩ młtis racemis fuit: et modo
te: calix ẽ post p̾ssurã torculari.
Et uos post illa ieuinia. post labo¬
res post hũilitatem et contritõe
iam in nom̃c diñ tanqͣn ad ca¬
liceui xp̃i uenistis: et ibi uos estis
nos estis. Simul eĩ hec sumimus:
simul bibims: quia simul uiui¬
mus.

Expanded text:
quod accipimus, nos sumus. Recordamini, et vos non fuistis, et creati estis. Ad aream dominicam comportati estis: laboribus boum, id est annuntiantium Evangelium, triturati estis. Quando Catechumeni differebamini, in horreo servabamini. Nomina vestra dedistis; coepistis moli jejuniis et dominicus facti estis. Ecce quod accepistis. Quomodo ergo unum videtis esse quod factum est, sic unum estote vos, unam fm. Haeretici quando hoc accipiunt, testimonium contra se accipiunt: quia illi quaerunt divisionem, cum panis iste indicet unitatem. Sic et vinum in multis racemis fuit, et modo in te calicis, post pressuram torcularis. Et vos post illa jejunia, post labores, post humilitatem et contritionem, jam in nomine Christi tanquam ad calicem Domini venistis: et ibi vos estis e. Nobiscum vos estis. Simul enim hoc sumimus, simul bibimus: quia simul vivimus.
Abbreviated transcription (Latin):
sit: ip̃e testatꝰ ẽ. Qͥ edit carn em
meaz et bibit sanguĩez meũ: ĩ
me manet et ego ĩeo. Non enĩ ĩ
eoerit nisi in quo ip̃e fu̾it: eistũ
in se assũptam habens carnez qͥ
suam sumpfit:¬

Expanded text:
ita testatus est: Qui edit carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo . Non enim quis in eo erit, nisi in quo ipse fuerit: ejus tantum in se assumptam habens carnem, qui suam sump
Abbreviated transcription (Latin):
ris de cͥcũcisione. Inde eĩ uis gła
hab̾e: qd̃ u̾ecũdaris ostende. Sig¬
tatoĩs signũ ẽ. Nonũ eĩ testam̃¬
tũ ĩ uet̾e uelabat᷑: uetꝰ testam̃¬
tũ ĩ nouo reuelat᷑. Idosignũ ab
occulto trãseat ĩ manfestũr: et
ĩcipit ẽẽ ĩ fronte qd̃ latebat sub

Expanded text:
ris de circumcisione. Inde enim vis gloriam habere, quod verecundaris ostendere. Sigtationis signum est. Novum enim Testamentum in veteri velabatur: vetus Testamentum in novo revelatur. Ideo signum ab occulto transeat in manifestum, et incipiat esse in fronte quod latebat sub
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis suis post cenã
relicturus eos p̾sentia corꝑali:
neni scli fut̾ꝰ p̾sentia spiritar
exhortatꝰ ẽ eos ad ꝑferendas ꝑ¬
nõĩe uũcupauit. Ex quo tamẽ
mũdo etiam ipõs discipłos ele¬
gisse se dixit: ut scirent se grã
se qd̾ fuert. Deinde ꝑsequutore
et suos et ip̃oꝵ. iudeos euroent
exp̾ssit: ut õĩno apperet etia
ip̃os mũrdi dampnabił appesla¬
et qui missꝰ ẽ. et eum aqͦ mis¬
sus ẽ: dequib oĩb. ĩ aliis fmo¬
nib iam disseruimꝰ:ͥ ad hoc

Expanded text:
discipulis suis post coenam, relicturus eos praesentia corporali, nem saeculi futurus praesentia spirituali, exhortatus est eos ad perferendas pnomine nuncupavit: ex quo tamen mundo etiam ipsos discipulos se elegisse dixit, ut scirent se Dei gse quod fuerunt. Deinde persecutores et suos et ipsorum Judaeos evidenter expressit, ut omnino appareret etiam ipsos mundi damnabilis appellaet eum qui missus est, et eum a quo missus est, de quibus omnibus in aliis sermonibus jam di
Abbreviated transcription (Latin):
Un eĩ cibo et potu id ap¬
petant hoĩes ut nõ esuri¬
nõ p̾stat nisi iste cib et potꝰ qui
eos aquib suit ĩmortales et¬
ip̃oꝵ scõꝵ: ubi pax erit et uuitaᷤ
plena atq ꝑfecta. ꝓpt̾ea quippe

Expanded text:
um enim cibo et potu id appetant homines, ut non esurinon praestat nisi iste cibus et potus, qui eos a quibus sumitur, immortales sanctorum, ubi pax erit et unitas plena atque perfecta. Propterea quippe
Abbreviated transcription (Latin):
sit lignu ĩ aqua: et amaritu¬
dine sua aqͣꝵ nat᷑a deposuit: ꝙͣ
infusa sb̃ito grã temꝑauit Sub
helyseo ꝓpła uni ex filiis ꝓphãꝵ
excussum ẽ ferrum desecuri: ⁊
statim ĩmersum ẽ. Rogauit ely¬
leu qui amifat ferrum: misit
etia helysens lignũ in aꝙͣ: et
ferrum natauit. Utiq etiã hoc p̾¬
ẽ eĩ fri species: qͣm aqͣꝵ liquor.:¬

Expanded text:
 in aquam, et amaritudinem suam aquarum natura deposuit , quam infusa subito gratia temperavit. Sub Elisaeo propheta uni ex filiis prophetarum excussum est ferrum de securi, et statim mersum est. Rogavit Elisaeum, qui amiserat ferrum: misit etiam Elisaeus lignum in aquam, et ferrum natavit . Utique et hoc prest enim ferri species, quam aquarum liquor.
Abbreviated transcription (Latin):
audiamus. Euntes ĩmũdum
gelium. uł ĩsensatis
rebus. uł brutis aĩa¬
lib fuerat p̾dicandu. ut de eo
discipulis dicat᷑⁊ p̾dicate eu̾ge¬
liũ onii creature: S omis crea¬
ture noĩe. significat᷑ homo. Sũt
namq lapires: s nec uinũt uͤ
sentiunt. Sunt herbe et arbuᷤ¬
ta: uiuũt qͥde s nõ sentiunt.
rioitatem. Quia et paulꝰ dicit.
Insipiens: tu qd̃ seminas nõ

Expanded text:
undum ngelium vel insensatis rebus, vel brutis animalibus fuerat praedicandum, ut de eo discipulis dicatur, Praedicate omni creaturae? Sed omnis creaturae nomine signatur homo. Sunt namque lapides, sed nec vivunt, nec sentiunt. Sunt herbae et arbusta; vivunt quidem, sed non sentiunt. riditatem, quia et Paulus dicit: Insipiens, tu quod seminas non
Abbreviated transcription (Latin):
Um õium dilectissimĩ
sũma uͥtutũ. et totiꝯ pleni¬
tudo iusticie deillo amore
nascat᷑ : quo ds̃ ꝓximusq diligi¬
t᷑: in nullis ꝓfecto hicamor sb̃liꝰ
excellere. clariusq fulg̾e : quã in
beatissimis martyrib ĩuienit᷑. qͥ¬

Expanded text:
um omnium, dilectissimi, summa virtutum et totius plenitudo justitiae de illo amore nascatur quo Deus proximusque diligitur; in nullis profecto hic amor sublimius excellere, clariusque fulgere, quam in beatissimis martyribus invenitur; q
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ alto. Et hũilitas cordis nr̃i fã¬
to apd̾deu ĩ alto ẽ. qͣnto hoĩbꝰ
ĩ imo. Despiciamꝰ gͦ: si qd boni gi¬
nius. Nulla nos nr̃a inflet oꝑa¬
tio: ud̃ reꝵ habũdantia. nõ gła
extollat. Si quiblibet bonis af¬
fluentib intus intumescimꝯ:
deo despecti sumꝯ. Quo ꝯtra psal¬
mista de hũlib dicit: custodiẽs
ꝑuulos dñs. Qͥ quia ꝑuulos hu¬
iuiles appellat: postiͣ sẽtentiã
ꝓtulit: ꝯsiliũ sb̃iũxit. Nã quasi¬

Expanded text:
in alto; et humilitas cordis nostri tanto apud Deum in alto est, quanto hominibus in imo. Despiciamus ergo si quid boni gerimus; nulla nos inflet operatio, non rerum abundantia, non gloria extollat. Si quidem ex bonis affluentibus intus intumescimus, Deo despecti sumus: quo contra Psalmista de humilibus dicit: Custodiens parvulos Dominus . Qui quia parvulos humiles appellat, postquam sententiam protulit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ fc̃a ẽ. Et non sola fc̃ã ẽ. Omia
enim ista indentuiz quia ꝑtinẽt
ad sensim corꝑis. Per illud u̾bũ.
archan geli fc̃i sunt. Potestates.
u̾bum fca sũt omnia. Hinc co¬
gitate: quale u̾bum ẽ. Respõdet
michi modo forte. nescio quis.
Et quis hoc u̾bum cogitat : Noli
audis cotidie. Ille talia u̾ba dixͭ.
talia u̾ba locutus ẽ:talia uerba
mͥ narras. Assioue enĩ dicendo
nonũa u̾boꝵ: quasi iuluerunt
u̾bu. Et quando audis inpͥncipio
le aliqͥd putes: quale consueuiꝰ¬
ti cogitare cum u̾ba humana au¬
dire soleres: audi qͥd cogites. Ds̃

Expanded text:
quod facta est: et non sola facta est. Omnia quod facta est: et non sola facta est. Omnia enim ista videntur, quia pertinent ad sensum corporis. Per illud Verbum Archangeli facti sunt; Potestates, Verbum facta sunt omnia: hinc cogitate quale Verbum est. 10. Respondet mihi modo forte nescio quis: Et quis hoc Verbum cogitat? Noli audis quotidie, Ille talia verba dixit, talia verba locutus est, talia verba mihi narras: assidue enim dicendo nomina verborum, quasi viluerunt, verba. Et quando audis, In principio le aliquid putares, quale consuevisti cogitare, cum verba humana soleres audire, audi quid cogites: Deus
Abbreviated transcription (Latin):
in mente tua: ut mens tua pari¬
at consiliu  et insit cõsilium
quasi ꝓles mentis tue: quasi fi¬
liꝯ cordis tui. P̾rius eñi cor geu̾at
ꝯsiliumr : ut aliqͣm fabrica con¬
struas: aliqͥd amplũ in t̾ra mo¬
liaris. Iam natum ẽ ꝯsiliũ:. et opꝰ
nõdum ĩpletum ẽ. Uides tu quid
facturus sis: s alius nõ mirat᷑
nisi cum fec̾is et ꝯstrux̾is mole:
et fabricami illam ad ex culptiõe
m̃es mirabilem fabricam: ⁊ mi¬
rantur consiliu fabricantis. Stu¬
pent qd̃ uident: et amant qd̃ nõ
ꝑ uerbum: et tunc cognoees q̃ le
sit u̾bum. Attende hec duo mũ¬
di corꝑa: celum ⁊ t̾ram. Qͥs expli¬
cat u̾bis ornatum celi : Qͥsexpli¬
cat u̾bis fecũditatez t̾re: Quis
digne collaudat tpr̃m uices: Quiᷤ
digne collaudat seminuz uim:
Uroetis q̃ taceam: ne diu cõme¬
morando. parum dicami forte ꝙͣ
potestis cogitare. fabrica ergo ista
animadu̾sa. quale u̾bum ẽ per

Expanded text:
in mente tua, ut mens tua pariin mente tua, ut mens tua pariat consilium, et insit consilium quasi proles mentis tuae, quasi filius cordis tui. Prius enim cor generat consilium, ut aliquam fabricam construas, aliquid amplum in terra moliaris; jam natum est consilium, et opus nondum completum est: vides tu, quid facturus es; sed alius non miratur, nisi cum feceris et construxeris molem, et fabricam illam ad exsculptionem mines mirabilem fabricam, et mirantur consilium fabricantis; stupent quod vident, et amant quod nonper Verbum, et tunc cognosces quale sit Verbum. Attende haec duo mundi corpora, coelum et terram: quis explicat verbis ornatum coeli? quis explicat verbis fecunditatem terrae? quis digne collaudat temporum vices? quis digne collaudat seminum vim? Videtis quae taceam, ne diu commemorando parum dicam forte, quam potestis cogitare. Ex fabrica ergo ista animadvertite quale Verbum est per
Abbreviated transcription (Latin):
uł sentiam cõnuitabilem deũ.
Incõmutabilis ẽ ds. Amina tua
quamuis parua. quamiuis forte
ad huc carualis: nõ mͥ potuit
respond̾e: nisi incõmutabilem
deu. Oñs aũt creatura muta¬
bił. Quomͦ gͦ potuisti scintillare
in illud qd̾ c̃ suꝑ om̃em c̾aturã:
ut certus mͥ respond̾es ĩ cõmuta¬
bilem deũ: Quid ẽ ergo illõ ĩ cor¬
de tuo. quãdo cogitas quandam
substantia ÷ uiuam: ꝓpetuã:
om̃ipotentem: infinitamr: uͥq
p̾sentem:: ubiq totamr: nusqͣ
inclusam: Quando ista cogitas.
hoc ẽ u̾bum dedo in corde tuo:
Nũqͥd aũt hoc ẽ son ille. qͥ qua¬
tuor litt̾is constat. et duab silla¬
bis: Ergo quecumq dicũt᷑ et tnͣ¬
t̾e sunit. Hoc u̾bum transit qd̃so¬
nat: Qd̾at significauit sonus
et incogitãte ẽ qͥ dixit: et ĩ intelli¬
gente qui audiuit. Manent hec:
transeuntib sonis. Refer animũ
ad illd̃ u̾bir: si tu potes habere
in corde tuo tanꝙͣ cõsiliũ natu

Expanded text:
vel sentiam commutabilem Deum: vel sentiam commutabilem Deum: incommutabilis est Deus. Anima tua quamvis parva, quamvis forte adhuc carnalis, non mihi potuit respondere nisi incommutabilem Deum; omnis autem creatura mutabilis: quomodo ergo potuisti scintillare in illud quod est super omnem creaturam, ut certus mihi responderes incommutabilem Deum? Quid est ergo illud in corde tuo, quando cogitas quamdam substantiam vivam, perpetuam, omnipotentem, infinitam, ubique praesentem, ubique totam, nusquam inclusam? Quando ista cogitas, hoc est verbum de Deo in corde tuo. Numquid autem hoc est sonus ille qui quatuor litteris constat, et duabus syllabis? Ergo quaecumque dicuntur et trabae sunt. Hoc verbum transit, quod sonat: quod autem significavit sonus, et in cogitante est qui dixit, et in intelligente est qui audivit, manet hoc transeuntibus sonis. 9. Refer animum ad illud verbum. Si tu potes habere verbum in corde tuo, tanquam consilium natum
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo si et dei u̾bum sonuit ⁊ fac¬
tum ẽ. quomodo omia ꝑ ipsu
fc̃a sunt. et sine ip̃o fcm̃ ẽ nchilͤ
Quomodo ꝑ illud regit᷑ qd̃ per
illud creatum ẽ. si sonuit et trã¬
dicit᷑ et nõ transit: Intendati
caritas nrr̃a. Magna res: magna¬
res ẽ.Cotroie dicendo u̾ba uilue¬
intus. Nam sonus ꝓcedit exore.
Est u̾bum qd̃uere spiritalit̾ dicit᷑:
illud qd̃ intelligis de sono: non
ip̃e sonus. Ecce uerbum dico: cuz
dico deus. Quam breue ẽ qd̾ dixi.
Quatũor litt̾e: et due sillabe. Nũ¬
ꝙͥ uam hoc totum ẽ d̃s: quatuor
litt̾e. et due sillabe: In quantu
hoc uile est. tantum carum ẽ qd̃
in eis intelligit᷑e Quid fcm̃ ẽ in
corde tuo: cum audisses deus:
Quid fcm̃ ẽ incorde meo:  cum
dicerem deus: Magna et sũma
q̃dam sb̃stantia cogitata ẽ: que
transcendit om̃ez mutabilem c̃a¬
turam. carualem et ammalem
Et si dicam tibi. d̃s̃ mutabilis est
an ĩcõmutabilis: respondebis
statim. Absit: ut ego uel creda

Expanded text:
ei Verbum sonuit et peractum est? Quomodo omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil? quomodo per illud regitur, quod per illud creatum est, si sonuit et trandicitur, et non transit? Intendat Charitas vestra: magna res est. Quotidie dicendo verba vilueintus: nam sonus procedit ex ore. Est verbum quod vere spiritualiter dicitur, illud quod intelligis de sono, non ipse sonus. Ecce verbum dico, cum dico, Deus. Quam breve est quod dixi, quatuor litteras, et duas syllabas! Numquidnam hoc totum est Deus, quatuor litterae, et duae syllabae? An quantum hoc vile est, tantum charum est quod in eis intelligitur? Quid factum est in corde tuo, cum audisses, Deus? Quid factum est in corde meo, cum dicerem, Deus? Magna et summa quaedam substantia cogitata est, quae transcendat omnem mutabilem creaturam, carnalem et animalem. Et si dicam tibi, Deus commutabilis est, an incommutabilis? respondebis statim, Absit ut ego vel credam
Abbreviated transcription (Latin):
longisq uariat᷑ nec uocibꝰ texi¬
tͣ. nec silentio t̾mĩat᷑. qͣntoma¬
gis hoc tantũ et tale u̾bu potuiti¬
et talem matris uterũ assũpto
corpore fecundare: et de sin pa¬
tris non emigrare:Hinc adi
oclõs humanos exire: inde mẽ¬
tes angelicas illustrare: Hinc
adt̾ras ꝓcede : in de celos excel¬
inde honũes fac̾e:¬

Expanded text:
longisque variatur, nec vocibus texilongisque variatur, nec vocibus texitur, nec silentio terminatur; quanto magis hoc tantum et tale Verbum potuit matris uterum assumpto corpore fecundare, et de sinu Patris non emigrare? hinc ad oculos humanos exire, inde mentes angelicas illustrare? hinc ad terras procedere, inde coelos exteinde homines fac
Abbreviated transcription (Latin):
et recipiat. ⁊ nõ includat auditor:
Nam si nõ reciꝑet᷑: neminem
ĩstrueret. Si includ̾etur: ad alios
non ueniret. Et utiq smoiste uͥ¬
bis sillabisq diuidit᷑: nec tñ ex
eo tanꝙͣ ex cibo uentris singłas
ꝑticłas tollitis. s om̃s totũ au¬
ditis: totum singłi capitis. Nec
timemiꝰ dũ loqͥm. ne totũ audiẽ¬
do unꝰ absumat: nec alt possiti
hab̾e qd̃ sinat. S ita uos attẽtos
uolunis: nullis aurem metẽq
frandantes: ut et totum singli
audiatis: et totum audiẽdum
cetis relinquatis. Neq hoc fit al¬
t̾inis tprib ⁊ ut cum suo qui drͣ
ad te pͥmũ intrau̾it. exeat a te ut
ad aliuz possit intrare: s simul
ad om̃s uenit: et totꝰ ad singł¬
os ꝑueint:ut si totꝯ memoria
teneri debuiss: sic̃ ad totũ au¬
diendũ uenistis: ita cum toto sĩ¬
guli rediretis. Quantomagis
nec locis concludit᷑ nec tẽporibꝰ
tendit᷑. nec morulis breuibus

Expanded text:
et recipiat, et non includat auditor? et recipiat, et non includat auditor? Nam nisi reciperetur, neminem instrueret: si includeretur, ad alios non veniret. Et utique sermo iste verbis syllabisque dividitur: nec tamen ex eo tanquam ex cibo ventris singulas particulas tollitis; sed omnes totum auditis, totum singuli capitis. Nec timemus dum loquimur, ne totum audiendo unus absumat, nec alter possit habere quod sumat: sed ita vos attentos esse volumus, nullius aurem mentemque fraudantes, ut et totum singuli audiatis, et totum ad audiendum caeteris relinquatis. Neque hoc fit alternis temporibus, ut cum sermo qui dicitur ad te primum intraverit, exeat a te, ut ad alium possit intrare: sed simul ad omnes venit, et totus ad singulos pervenit. Et si totus memoria teneri valuisset, sicut ad totum audiendum omnes venistis, ita cum toto singuli rediretis. Quanto magisnec locis concluditur, nec temporibus tenditur, nec morulis brevibus
Abbreviated transcription (Latin):
reuelator: matris creator. siliꝯ dei
de patre sine matre: filiz homĩsi
dematre sine patre. Magnꝯ dies ã¬
gelorum: ꝑuus indie hominuz.¬
Uerbum ds̃ ante omĩa tempora:.¬
u̾bum caro oportuno tempore. Cõ¬
ditus subsole: conditor solis.Cũc
hodieruũ diem ꝯsecrans de utero
matris. Ibi manens: hĩc ꝓcedeus.
Effector celi et t̾re: sub celo ortus
in t̾ra. In effabilit̾ sapiens: sapiẽ¬
ter infans. Mundum implens:
inp̾sepi iacens. Syd̾a regens: ub̃a
lambens. Ita magnus ĩforma d̃r.
breuis ĩforma serui: ut nec ista
b̾uitate magnitudo illa minuete¬
tͣ: nec illa magnitudĩe ista b̾uitaᷤ
p̾m̃etur. Neq enĩ qñ membra hu¬
mana suscepit. oꝑa diuina defuit:
nec atting̾e a fine usq ad finẽ for¬
titer. ⁊ dispon̾e omĩa suanit̾ des¬
titit: qñ infirmitate carnis ĩdu¬
tꝰ. uͥgiñali ut̾o receptꝰ ẽ nõ ĩclu¬
sus: : ut nec angel subtraheretur
sap̃ie cib: et nos gustaremꝰ ꝙͣ
ita liber sensib influat:  ut eũ

Expanded text:
revelator, matris creator: Filius Dei de Patre sine matre, filius hominis de matre sine patre: magnus dies Angelorum, Verbum Deus ante omnia tempora verbum caro opportuno in tempore conditus. Sub sole hodiernum diem consecrans de utero matris: ibi manens, hinc procedens: effector coeli et terrae, sub coelo exortus in terra: ineffabiliter sapiens, sapienter infans: mundum implens, in praesepio jacens: sidera regens, ubera lambens: ita magnus in forma Dei, brevis in forma servi; ut nec ista brevitate magnitudo illa minueretur, nec illa magnitudine ista brevitas premeretur. Neque enim quando membra humana suscepit, opera divina deseruit: nec attingere a fine usque ad finem fortiter, et disponere omnia suaviter destitit ; quando infirmitate carnis indutus, virginali utero receptus est, non inclusus; ut nec Angelis subtraheretur sapientiae cibus, et nos gustaremus quam ita liber sensibus influat, ut eum
Abbreviated transcription (Latin):
bum. et u̾bum caro fcm̃ ẽ: ut ẽc
desmeret d̃s: qñ in ip̃a carne
qd̾ u̾bum caro ftm̃ ẽ. ẽmanuhel
natꝰ ẽ nobiscum deus: sic̃ u̾bum
qd̃ corde gestamus. fit uox cum
in ore ꝓferimꝰ : nec tñ illõ ĩ hãc
cõnuitat᷑. s illo integro ista inqͣ
ꝓcedat assumit᷑: ut ⁊ ĩtus manc¬
at qd̃intelligat᷑. et foris sonetꝙ
Atq ita u̾bum cũ fit uox nõ mu¬
tatꝰ ĩuocem: s manẽs in mẽtis
luce. et assumpta caruis uoce: ꝓ¬
cedit adaudientẽ: et nõ deserit
cogitãtem. Nec cum ip̃a uox in
silentio cogitat᷑. q̃ uel grece est
uł latine. uł lingue altĩs cuius¬
libet : s cum ante om̃em lingna¬
rum diu̾sitatem res ip̃a q̃ dicen¬
da ẽ adhuc incubili cordis qͦda
modo mida ẽ intelligenti: q̃ ut
inde ꝓcedat: loquentis uoce ues¬
titur. Uerumptũ utrumq hoc et
qd̃ cogitat᷑ intelligendo. et qd̃ so¬
uat loq̃ndo: nutabile atq dis¬
simile est: neq illd̃ manebit cũ
oblitus fueritis: neq hoc cum

Expanded text:
m caro factum est, ut esse desineret Deus: quando in ipsa carne quod Verbum caro factum est, Emmanue, natum est, nobiscum Deus . Sicut verbum quod corde gestamus, fit vox cum id ore proferimus, non tamen illud in hanc commutatur, sed illo integro ista in qua procedat assumitur, ut et intus maneat quod intelligatur, et foris sonet qatque ita verbum cum fit vox, non mutatur in vocem; sed manens in mentis luce, et assumpta carnis voce procedit ad audientem, et non deserit cogitantem. Non cum ipsa vox in silentio cogitatur, quae vel graecae est, vel latinae, vel linguae alterius cujuslibet: sed cum ante omnem linguarum diversitatem res ipsa quae dicenda est, adhuc in cubili cordis quodam modo nuda est intelligenti, quae ut inde procedat loquentis voce vestitur. Verumtamen utrumque hoc, et quod cogitatur intelligendo, et quod sonat loquendo, mutabile atque dissimile est: neque illud manebit, cum oblitus fueris; neque hoc, cum
Abbreviated transcription (Latin):
si eẽt. rem spectandam putat si
ip̃i philosophi eoꝵ qui totos die¬
ĩdisputatione ꝯsimiũt. minus
latinis et receptis usi ẜmonib
sũt. ut ꝓpriis uterent᷑ quanto
magis nos neglig̾e u̾ba debems.
spect᷑are imstia: quib uincitur¬
ẜmonis utilitas: qd̾ operũ mirã¬
cła diuinoꝵ. nullis uenustata ẜ¬
monib.u̾itatis sue lumĩe ful¬
geante Deniq asinam illa rati¬
onalem : nõ suco deliciaꝵ. s su¬
co nat᷑aͣlis alimonie. p̾sepia sc̃a
pauerũt. Hic ẽ dñs: hoc p̾sepe
quo nobis diuinuz mistĩuz reue¬
latum ẽ: irratõnabłi gentes pecu¬
dum intra p̾sepia more uiuẽtes.
alimonie sacre ub̾tate pascẽdas.
Agnouit ergo asina. species scilz
et forma gentilium: p̾sepe dñ
sui. Et roeo dicit. Dñs pascit me:

Expanded text:
sit, sed rem spectandam putat, si sit, sed rem spectandam putat, si ipsi philosophi eoin disputatione consumunt, minus Latinis et receptis usi sermonibus sunt; ut propriis uterentur: quanto magis nos negligere verba debemus, spectare mysteria, quibus uincit sermonis uilitas, quod operum miracula diuinorum nullis uenustata sermonibus ueritatis suae lumine refulserunt? denique asinam illam rationabilem non fuco deliciarum, sed suco naturalis alimoniae praesaepia sancta pauerunt. hic est dominus, hoc praesaepe, quo nobis diuinum mysterium reuelatum est, inrationabili gentes pecudum intra praesaepia more uiuentes alimoniae sacrae ubertate pascendos. agnouit ergo asina, species scilicet et forma gentilium, praesaepe domini sui. et ideo dicit: dominus pascit me,
Abbreviated transcription (Latin):
ut illius inopia ditaremini. Pau¬
um ẽ. Et infirmitas dñi: mea:
uͥtꝰ ẽ. Maluit sibi eg̾e: ut õĩb
habundaret. Me illiꝰ infancie
uagientis. abluunt fletus. Lacͥ¬
me ille mea delicta lauerũt. pluꝰ
igit᷑ oñe ih̃u inuriis tuis debeo
nisi redͥuni ꝓfuiss. S nemoint᷑
usum corꝑis et forma. om̃ez di¬
uinitatem includat. Alia carni
uata: alia diuinitatis ẽ gła. ꝓpt̾¬
te infirmitas: inse potentiã .n.¬
ꝓͥpt̾ te in opia: in se opulentia.
Noli hoc estimare qd̃ cernis: sed
qd̃ redimeris agnosce. Quia in
pãnis ẽ uides: quia incelis est
non uides: Infantis audis ua¬
gitꝰ:  non audis bouis dũm ceg
noscentis mugito: Agnouit eĩ
bos possessorem sunz: et asinus
p̃sepe dĩ sui. Immo p̾sepium
dix̾im: sic̃ scͥpsit qui transtulit.
Nichil enĩ apd̃ me distat ĩ u̾bo:
qd̃ nõ distat insensu. Nam si ora¬
tor illoꝵ qui faleras smonũ secũ¬
t᷑. negat in hoc fortunas positas
ẽẽ grecie et hoc an illo u̾bo usꝰ

Expanded text:
llius inopia uos ditaremini. meuum est et infirmitas domini mea uirtus est. maluit sibi egere, ut omnibus abundaret. me illi infantiae uagientis abluunt fletus, mea lacrimae illae delicta lauerunt. plus igitur, domine Iesu, iniuriis tuis debeo nisi redimi profuisset. Sed nemo intra usum corporis formam omnem diuinitatis includat. alia natura carnis, alia diuinitatis est gloria. propter infirmitas, in se potentia; propter te inopia, in se opulentia. 15 noli hoc aestimare quod cernis, sed quod redimeris agnosce. quia in pannis est uides, quia in caelis est non uides. infantis audis uagitus, non audis bouis dominum agnoscentis mugitus; agnouit enim bos possessorem suum et asinus praesaepe domini sui, immo praesaepium dixerim, sicut scripsit qui transtulit; nihil enim aput me distat in uerbo, quod non distat in sensu. nam si orator illorum qui faleras sermonum sequuntur negat in hoc fortunas positas esse Graeciae, hoc an illo uerbo usus
Abbreviated transcription (Latin):
aboleret: consequens ẽ ut nũc
quoq sc̃s lucas euãgelista nos
doceat: et uias dñi scõm carnez
crescentis ostendat. Nec quẽꝙͣ
mou̾e debet:÷ qd̾ altiore ꝯsilio
ioh̃is infanciam diximꝰ p̾timis¬
sam: xp̃i uero infantiam asserimꝰ
dic̾e. factus sum infirmꝰ ĩfirmis:
ut ĩ firmos lucri faciam. Omĩb
om̃ia fr̃s sum. Neq enĩ deqͦquã
alio ita dici potest: quia unlu̾a
ꝑuuls. ille infantulus fuit: ut
tu uir possis ẽẽ ꝑfectus. Ille in¬
uolutꝰ inpãnis: ut tu mortis
laqueis sis absolutus. Ille in p̾¬
sepib: ut tu in altarib. Ille m
t̾ris: ut tu instellis. Ille alium
locum in codem diu̾sorio nõ habe¬
bat: ut tu plures haberes in celes

Expanded text:
aboleret, consequens est ut nunc aboleret, consequens est ut nunc quoque sanctus Lucas euangelista nos doceat et uias domini secundum carnem crescentis ostendat. nec quemquam monere debet quod altiore consilio Iohannis infantiam diximus praetermissam, Christi uero infantiam adserimus dicere: Factus sum infirmis infirmus, ut infirmos lucrifaciam: omnibus omnia factus sum : neque de quoquam alio ita dici potest, quia Vulneraparvulus, ille infantulus fuit; ut tu vir possis esse perfectus: ille involutus in pannis; ut tu mortis laqueis sis absolutus: ille in praesepibus; ut tu in altaribus: ille in terris; ut tu in coelis: ille alium locum in eo diversorio non habebat; ut tu plures haberes in coeles
Abbreviated transcription (Latin):
Reuit sc̃s lucas et qͦmͦ.¬
et quo tp̃re. et quoloco
sit explicauit. At uero
de celesti gen̾atõe si queris: lege
euͣgelium scĩ ioh̃is: quia celesti¬
b exorsus. ad t̾rena descendit.i
Illic muenies et quando eratꝰ⁊
et ubi erat: et quo uenerit: et¬
quomodo uen̾it: quo tp̃re uen̾it.
qua causa uen̾it. In principio ĩ¬
quit erat u̾bum. Pdabes quãdo
erat. Et u̾bum erat apõ deum a
Idabes quomͦ erat. Habes etia
qurderat: et deus erat u̾bum.
Qd eg̾at: omia ꝑ ip̃m fcã sunt.
Quid agebat: erat lux uera. que
illumĩat omnem hom̃ĩe uem¬
entem in hũc mũdu. Et ubi erat:
in hoc mũdo erat. Quo uenerit:
in sua ꝓpria uenit. Quomodoue
me erat. Qua cansa uen̾it: ioh̾es
ip̃e testatur. Ecce agnus der: ecce
qui tollit pcca mũdi. Si igit᷑ gen̾¬
atõnem utramq cognouimꝰ:
et utͥusq inũ. et cãm qua uenit
adu̾timꝰ:  ut ꝑeuntis mũidi pcc̃a
suscipiens: pc̃ci labem et om̃inz
mortem. in se qui uinci nõ posset

Expanded text:
reuiter sanctus Lucas et quomodet quo tempore et quo loco sit explicauit. at uero de caelesti generatione si quaeris, lege euangelium sancti Iohannis, qui a caelestibus exorsus ad terrena descendit. illic inuenies et quando erat etet ubi erat et quo uenerit, quomodo uenerit, quo tempore uenerit, qua causa uenerit. in principio inquit erat uerbum: habes quando erat, et uerbum erat apud deum: habes quomodo erat. habes etiam quid erat: et deus inquit erat uerbum, quid egerat: omnia per ipsum facta sunt, quid agebat: erat lux uera, quae inluminat omnem hominem uenientem in hunc mundum, et ubi erat: in hoc mundo erat, quo uenerit: in sua propria uenit, quomodo ueme erat. qua causa uenerit Iohannes ipse testatur:ecce agnus dei, ecce qui tollit peccatum mundi. si igitur generationem utramque cognouimus et utriusque munus et causam qua uenit aduertimus, ut pereuntis mundi peccata suscipiens peccati labem et omnium mortem in se, qui uinci non posset,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie sp̃s sc̃s exequit᷑: nr̃e dispo¬
ratio. Si eĩ homo ad ymagine
et silitudĩem dei fc̃s. ĩ sue hono¬
re nat᷑e mansiss : nec diabolica
fraude deceptꝰ alege sibi posita
ꝑ concupiscentiam deuiass: crea¬
tor nũdi creatura uõ fieret : ne¬

Expanded text:
poratio. Si enim homo ad imaginem et similitudinem Dei factus in suae honore naturae mansisset, nec diabolica fraude deceptus a lege sibi posita per concupiscentiam deviasset. Creator mundi creatura non fieret; ne
Abbreviated transcription (Latin):
nat pat̃r: illuminat filiꝰ
illumĩat sp̃s sc̃s. Cumq
alia sit ꝑsona missi: alia mitte¬
tis: alia ꝓmittẽtis simul nb̃
et unitas manifestat᷑ ⁊ tͥnitas.
ut essentia habens eqͣlitatemr
et non recipiens solitudinez: et
eiusoem sb̃stantie et nõ eiusdez
intelligat᷑ ẽẽ ꝑsone. Qd̃ ergo sal

Expanded text:
nat Pater, illuminat Filius, illuminat Spiritus sanctus; cumque alia sit persona missi, alia mittentis, alia promittentis, simul nobis et unitas manifestatur et Trinitas ut essentia habens aequalitatem, et non recipiens solitudinem, et ejusdem substantiae, et non ejusdem intelli
Abbreviated transcription (Latin):
minogͦ laudet᷑ hec aĩa. Nam
qͥdẽ hõ⁊ nisi qd memor ẽ eius:
Aut q̃ uires pulu̾is. insi illo ad¬
iuuãte qui nos fecit expulu̾e:
q implet uł fallaces uates uel
falsos martyres suos:ut tormẽ¬
ta corꝑis uł ip̃i sibi ingerant.
uł ingesta contẽpnãt: qͥd mag¬
catoꝵ carnem qͥdem ĩmanꝰ ꝑse¬

Expanded text:
o laudetur haec anima. Nam quid est homo, nisi quod memor est ejus ? Aut quae vires pulveris, nisi illo adjuvante qui nos fecit ex pulvereumque implet vel fallaces vates, falsos martyres suos, ut tormenta corporis vel ipsi sibi ingerant, vel ingesta contemnant: quid magcatorum carnem q
Abbreviated transcription (Latin):
Agnũ et multũ mirãdũ
spectaculum nr̃ aninis
cepit: nec ĩ amssimamn ⁊
ꝑniciosissimam sic̃ sol ĩtheatris
quaꝵq nugaꝵ : s plaue utilis¬
simam et fructuosissimã uolup¬
tatem ocłis int̾iorib hausimꝰ:
cum beati uĩcencii głosa passio
leg̾et᷑. Erat uide ĩ uictam marty¬
ris aĩa: contͣ insidias antiqui
hostis. ꝯtͣ seuiciã impii iudicis:
contra dolores mortalis carnis.
did̾it: q̃ torm̃ta deuicit: dec¬
sa lectio declarauit: et nob̃tãꝙͣ
in conspectu q̃ gesta sũt posuit.
Tanta pena erat ĩmẽbris: tã¬
ta securitas in u̾bis: tamꝙͣ aliꝰ

Expanded text:
agnum et multum mirandum spectaculum noster animus cepit: nec inanissimam et perniciosissimam, sicut solet in theatris quarumque nugarum, sed plane utilissimam et fructuosissimam voluptatem oculis interioribus hausimus, cum beati Vincentii gloriosa passio legeretur. Erat videre invictam Martyris animam contra insidias antiqui hostis, contra saevitiam impii judicis, contra dolores mortalis carnis, diderit, quae tormenta devicerit, decursa lectio declaravit, et nobis tanquam in conspectu quae gesta sunt posuit. Tanta poena erat in membris, tanta securit
Abbreviated transcription (Latin):
inimucꝰ: palia crescebatis qr
ille latent seuit. et latent̾ uictꝰ
affligit᷑: maiifeste apꝑet ĩp̾side
hoñe : qͥd ĩocculto dyabolus
pat̾etur: et ille ĩiusibilis adu̾sa¬
rius ꝑ sui uasculi qd̾ ĩpleu̾at cre¬
pantis rimulas ꝓdebat᷑. Uoces
eñ huis hoĩs: ocłi. uults. et tur¬
bulentus totius corꝑis motus:
indicabãt qm gͣuiora tormẽta
sentiret inf̾ius: quam erant q̃
martyri ĩfligebat ext̾is. Si ꝯsid̾e¬
mo ꝑturbatõem torq̃ntis et trãs¬
quillitatẽ torm̃ta patientis: u¬
d̾e facillimũ ẽ: quis erat sb̃ pe¬
nis. quis supͣ penas. Que gau¬
dia erunt ĩ uurtute regnãtiu:
qnͣdo tanta st̃ ꝓu̾itate moriẽti¬
umi: Qd erit cum corꝑis ĩcorrup¬
tõe fons iute: quãdo ros eius
int̾ torm̃ta tam dulcis ẽ : Et qͥd
faciet nupiis et̾ua flãma: qͦs
ita uastat irati cordis insana:
Qͥo passuri st̃ cum iudicabũt᷑
qui iaui cum iudicant cruciãt᷑

Expanded text:
inimicus, palma crescebat. Sed quia inimicus, palma crescebat. Sed quia ille latenter saevit, et latenter victus affligitur; manifeste apparebat in praeside homine, quid in occulto diabolus pateretur, et ille invisibilis adversarius per sui vasculi, quod impleverat, crepantis rimulas prodebatur. Voces enim hujus hominis, oculi, vultus, et turbulentus totius corporis motus, indicabant quam graviora tormenta sentiret interius, quam erant quae Martyri infligebat exterius. Si consideremus perturbationem torquentis et tranquillitatem tormenta patientis, videre facillimum est quis erat sub poenis, quis supra poenas. Quae gaudia erunt in virtute regnantium, quando tanta sunt pro veritate morientium? Quid erit cum corporis incorruptione fons vitae, quando ros ejus inter tormenta tam dulcis est? Et quid faciet impiis aeterna flamma, quos ita vastat irati cordis insania? Quid passuri sunt, cum judicabuntur, qui jam cum judicant cruciantur?
Abbreviated transcription (Latin):
illa patit᷑ iniquitatem. hec asẜ¬
at u̾itatẽ: scilic ut uictores ñ
tolantia faclat s iusticia: qm̃
martyres disc̾nit cã nõ pena:
Multi enĩ dolores tolerau̾unt
ꝑtinatia nõ cõstantia: uicio nõ
uͥtute: prauo errore nõ recta
ratõne: dyabolo possidẽte.nõ ꝑ¬
tio. ille qͥde uĩcebat: qui posside¬
bat. S ille possi debat. qui pͥnci¬
pe huiꝰ mũdi mifat foras ut
etiam pugnãs extrinsecꝰ suꝑa¬
ret᷑: qui iam fu̾at suꝑatus. ne
intus dũaret. Ille quippe qui
missus ẽ foras nõ cessans. tãꝙͣ
leo rugiens cutuit: reqͥrendo
ꝙ deuoret. S eum expugnat il¬
le ꝓnb̃. qui eo excluso regnat ĩ
Eniq magis dyabolus uõ
uicto uincentio: quã iũ¬
centius ꝑseꝙ̃te dyabolo torq̃ba¬
tur. Quanto eĩ illa erãt trucu¬
lentiora et exquisitiora tormẽ¬
ta tantomagis tortus detor¬
q̃nte triumphabat: et ex illa.
carne tãꝙͣ ex t̾ra suo sangiũe
urigata: de qua plus dolebat

Expanded text:
illa patitur iniquitatem, haec asserat veritatem? scilicet ut victores non tolerantia faciat, sed justitia: quoniam martyres discernit causa, non poena. Multi enim dolores toleraverunt pertinacia, non constantia; vitio, non virtute; pravo errore, non recta ratione; diabolo possidente, non pntio, ille quidem vincebat, qui possidebat: sed ille possidebat, qui principem hujus mundi miserat foras , ut etiam pugnans extrinsecus superaretur, qui jam fuerat superatus, ne intus dominaretur. Ille quippe qui missus est foras, non cessans tanquam leo rugiens circuit requirendo quem devoret . Sed eum expugnat ille pro nobis, qui eo excluso regnat in enique magis diabolus non victo Vincentio, quam Vincentius persequente diabolo torquebatur. Quanto enim erant illa truculentiora et exquisitiora tormenta, tanto magis tortus de torquente triumphabat; et ex illa carne tanquam ex terra suo sanguine irrigata, de qua plus dolebat
Abbreviated transcription (Latin):
cisti heri egyptiũ: Fugit ãt moy¬
ses ĩ u̾bo isto: et factꝰ ẽ aduena
ĩt̾ra madian: ubi gen̾auit fili¬
os duos. Expletisãt ãnis qͣdra¬
ginta: apparuit illi ĩdefto mõ¬
tis syua angłs.ĩ igne flãme rubi.
Moyses ãt uides: admiratꝰ ẽ usũ
Et accedẽte illo ut ꝯsid̾aret: fc̃a ẽ

Expanded text:
cisti heri Aegyptium fugit autem Moses in verbo isto et factus est advena in terra Madiam ubi generavit filios duos et expletis annis quadraginta apparuit illi in deserto montis Sina angelus in igne flammae rubi Moses autem videns admiratus est visum et acce
Abbreviated transcription (Latin):
mensib. Exposito ãt illo sustulit
eũ filia pharaonis:. et enutͥuit
eũ sibi infiliũ. Et eruditꝰ ẽ moy¬
ses om̃i sapiẽtia egyptioꝵ. et
erat potẽs in u̾bis et in oꝑibus
suis. Cum ãt impleretur ei qua¬
draginta ãnoꝵ tp̃s: ascendit ĩ
cor eius ut uisitaret frẽs suos
filios isrł. Et cum uidisset ꝙ̃dã
in iuria patiente: nr̃oicauit
eñ÷ et fecit ultionẽ ei qͥ ĩiuria
sustinebat. pcusso egyptio. Exis¬
timabat ãt intellige frẽs: qm̃ ds̃¬

Expanded text:
i exposito autem illo sustulit eum filia Pharaonis et enutrivit eum sibi in filium et eruditus est Moses omni sapientia Aegyptiorum et erat potens in verbis et in operibus suis cum autem impleretur ei quadraginta annorum tempus ascendit in cor eius ut visitaret fratres suos filios Israhel et cum vidisset quendam iniuriam patientem vindicavit illum et fecit ultionem ei qui iniuriam sustinebat percusso Aegyptio existimabat autem intellegere
Abbreviated transcription (Latin):
Uiri pr̃es et fres. audite. Deus
glĩe appuit pr̃i nr̃o abraham
cũ eẽt ĩ mesopotanna. pͥusqͣm
moraret᷑ ĩ carrair: et dixit ad il¬
lum. Exi de t̾ra tua et decognatõ¬
ne tua: et ueni ĩ t̾ram ꝙͣ tibi
monstrau̾o. Tũc exiit de terra
chaldeoꝵ: et habitauit ĩ carrau.
Et inde postqͣm mortuꝰ ẽ pater
eis: tñstulit illũ ĩt̾ram istam.

Expanded text:
e Deus gloriae apparuit patri nostro Abraham cum esset in Mesopotamiam priusquam moraretur in Charram et dixit ad illum exi de terra tua et de cognatione tua et veni in terram quam tibi monstravero tunc exiit de terra Chaldeorum et habitavit in Charram et inde postquam mortuus est pater eius transtulit illum in terram i
Abbreviated transcription (Latin):
cum alium adluxuria ꝑtrahit:
aliũ ĩ auariciam accendit: aliũ
insuꝑbiam erigit: aliũ ꝑ iracũ¬
diam diuidit. Hunc inuidia
stimulat: illum fallacia suppła¬
tat. Quasi ergo gregeu lupus
dit᷑: nullo feruore dilectionis
excitatur : quia diun sola exfi¬
ora cõmoda requirit :int̾iora
g̾gis dampna negligent̾ patit᷑
Unde et mox adiugit᷑. Mercẽ¬
uariꝰ ãt fugit: quia n̾cẽnariꝰ
ẽ: et non ꝑtinet ad eun deoui¬
b. Sola ergo cansa ẽ ut m̾cẽna¬
rius fugiat:quia m̾cennariꝰ
ẽ. Ac si aꝑte dic̾et᷑. Stare ĩꝑicło
onium nõ p̃t: qui ĩ eo qdonibꝰ
p̾est . non oues diligit: s lucrũ
t̾renu q̃rit. Dumi eĩ honorem
amplectit᷑ : dum tpr̃alib cõmo¬
dis letatur ⁊ oppon̾e se contͣ ꝑi¬
culum trepidat: ne hoc qd̃ dili¬
git amittat. S quia redep̃tor
nr culpas ficti pastoris ĩnotuit:
iterum formam cui debeamus
imprimi ostendit: diceus. Ego
sum pastor bonus. Atq subum¬

Expanded text:
cum alium ad luxuriam pertrahit, cum alium ad luxuriam pertrahit, alium in avaritiam accendit, alium in superbiam erigit, alium per iracundiam dividit, hunc invidia stimulat, illum in fallacia supplantat. Quasi ergo gregem lupus ditur, nullo fervore dilectionis excitatur, quia dum sola exteriora commoda requirit, interiora gregis damna negligenter patitur, unde et mox adjungitur: Mercenarius autem fugit, quia mercenarius est, et non pertinet ad eum de ovibus. Sola ergo causa est ut mercenarius fugiat, quia mercenarius est, ac si aperte diceretur: Stare in periculo ovium non potest qui in eo quod ovibus praeest non oves diligit, sed lucrum terrenum quaerit. Dum enim honorem amplectitur, dum temporalibus commodis laetatur, opponere se contra periculum trepidat, ne hoc quod diligit amittat. Sed quia Redemptor noster culpas ficti pastoris innotuit iterum formam cui debeamus imprimi ostendit, dicens: Ego sum Pastor bonus. Atque subjun
Abbreviated transcription (Latin):
uidit et tacuit. Fugit. quia se sb̃
silentio abscondit. Quib bene
ꝑꝓpham dicitur. Non ascen¬
distis ex adũso: noq opposuis¬
tis nuirũ ꝓdomo isrł: ut stare¬
tis ĩp̾lio in die diũ. Ex adu̾so
quippe ascend̾e ẽ: quibolibet po¬
testatib praue agentib.rati¬
ons lib̾a uoce contra ire. Et in
innocentes. contra ꝑu̾soꝵ ĩ ius¬
ticiam ex iusticie auctoritate
uĩdicamus. Qđ̃ quia m̾cẽna¬
rius non facit: cum uenientẽ
lupũ uiderit fugit. Letio. rũ
Edẽ alius lupr qui sñ
cessatione cotidie non
corpora s mentes dila¬
caulas fideluiz ĩsidians cutuit:
et mortes aĩaꝵ q̃rit. De quo lu¬
po mox sb̃ditur. Et lupus rapit:
et dispgit oues. Lupouenit et
m̾cennaris fugit: quia malig¬
uꝰ sp̃s mentes fideliu ĩ tẽptati¬
one dilaniat: et is qui locui
pastoris tenz. cura sollicitudĩs
non habet. Anime peunt: et
ip̃e de t̾renis ꝯiodis letatur.
Lupus rapit et disꝑgit oues:

Expanded text:
vidit, et tacuit. Fugit, quia se sub vidit, et tacuit. Fugit, quia se sub silentio abscondit. Quibus bene per prophetam dicitur: Non ascendistis ex adverso, neque opposuistis murum pro domo Israel, ut staretis in praelio in die Domini . Ex adquippe ascendere est: quibuslibet potestatibus prave agentibus rationis libera voce contraire. Et in innocentes contra perversorum injustitiam ex justitiae auctoritate vindicamus. Quod quia mercenarius non facit, cum venientem lupum viderit, fugit. 3. Sed est alius lupus qui sine cessatione quotidie non corpora, sed mentes dilacaulas fidelium insidians circuit, et mortes animarum quaerit. De quo lupo mox set dispergit oves. Lupus venit, et mercenarius fugit, quia malignus spiritus mentes fidelium in tentatione dilaniat, et is qui locum pastoris tenet curam sollicitudinis non habet. Animae pereunt, et ipse de terrenis commodis laetatur. Lupus rapit et dispergit oves,