comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
festum : gͦ qd̾ hec liuea eqͥdistat linee que trausit supra duo puncta supͣ que se secant oibis mendiei ⁊ cͥcłus
ornon. ⁊ qm̃ qͣncitas tocius t̾re apud qͣntitatem orbis sol ÷ sicud punctum ⁊ centrum scd̾m sensum. ponã
centrum e. capud istrumenti ⁊ mmaginabor instrim̃ĩtum sineam ge. Sitꝙi linea għ. ñ. supͣ qͣm ca¬
dit extremitas nnibre in medietatib diei ⁊ fit raduis sol in die brenori ⁊ in die longiore ⁊ ia die eqͣn tͣnsi¬
ens supra punctum e. ⁊ fit iduis sob in die eqͣn linea. be. dr.⁊ indius euis in die longiore linea he.¬
cł. ⁊ radius eiis in die breuiore linea. lem .n. Sitq: linea gł. nmbra diei longioris ⁊ gz. umibra diei
eqͣt. ⁊ linea gn. umbra diei breuioris. ⁊ qi artꝰ gd. equatur altitudin poli semptentͥonat ab orionte
ra hoc climate q̃ ÷ xxxui. partes scd̾ii qͣntitatem qͣ circłus ÷ ccclx. partes ⁊ unꝰquisq duoꝵ arcuũ. td. dm¬

Expanded text:
festum est igitur quod hec linea equidistat linee que transit supra duo puncta supra que se secant orbis meridiei et circulus horizon. Et quoniam quantitas totius terre apud quantitatem orbis Solis est sicut punctum et centrum secundum sensum, ponam centrum E caput instrumenti, et imaginabor instrumentum lineam GE, sitque linea GKRN supra quam cadit extremitas umbre in medietatibus dierum, et sit radius Solis in die breviori et in die longiore et in die equali transiens supra punctum E, et sit radius Solis in die equali linea BEDR, et radius eius in die longiore linea HETK, et radius eius in die breviori linea LEMN, sitque linea GK umbra diei longioris, et linea GR umbra diei equalis, et linea GN umbra diei brevioris. Et quia arcus GD equatur altitudini poli septentrionalis ab horizonte in hoc climate, que est 36 partes secundum quantitatem qua circulus
Abbreviated transcription (Latin):
arcꝰ eh. circłi oritontis. ⁊ quia reuolutõ non ÷ nisi supra duo polos eqͣtõnis diei tunc manifm̃: qd̾ duo
puncta ht. caduirt srait in tꝑi uno super arcum ab. orbis meridici p̃p motum spere. łp̃s auter ꝓuncti .h. q
÷ ab oriente ad medium celi qd̾ supͣ terium : q̃ntitas aitꝰ.ta. qͣntitas autem pincti. h. qd̾: a medio̾ celo ÷ qͣn¬
titas aitꝰ grͣ. Secc̃ones enĩ oibium eq̃ distancium orbi eqͣtionis dici separate sunt supͣ tͥranr ⁊ sub terni.
eo qd̾ orbis meridiei secat eos om̃s in duo media ⁊ duomedia. Quapp̃ erit artꝰ et. qui ÷ medietas suꝑflui
qd̾ ⁊ int̾ longiorem diem ⁊ breuiorem ⁊ int̾ eqͣntatemi hora ⁊ qͣrta hore in loco huiꝰ linee ÷ xuiiiͦ. tempora¬

Expanded text:
 Et quia revolutio sphere non est nisi super duos polos equationis diei, tunc manifestum est quod duo puncta H et T cadunt simul in tempore uno super arcum AB orbis meridiei propter motum sphere. Tempus autem puncti H quod est ab oriente ad medium celi quod supra terram i arcus GT. Sectiones enim orbium equidistantium orbi equationis diei separate sunt supra terram et sub terra, eo quod orbis meridiei secat eos omnes in duo media et duo media. Quapropter erit arcus ET, qui est medietas superflui quod est inter longiorem diem vel breviorem et inter equalitatem, hora et quarta hore in loco huius linee, et illud e
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ lis manifm̃ ÷ qdͥ reliq̃ quarte simłt sunt. Unamqͣmꝙ enim qͣrtam comitat᷑ qd̾ comitut᷑ aliam. Idõ¬
ꝙ orbis eqͣtõnis dici erigitur suꝑ orizontem hommum in habitancium speram rectam absꝙi declinatõne.
apitulum pͥmum de scĩa locoꝵ hitabilium t̾re. Capłm scd̾u qͣut̃ saant ᷑ qͣntitates arcuũ
cͥcłi orizontis qui sunt utt̾ orbem eqͣtõnis diei ⁊ orbem dediuem p̃p qͣntitatem diei longioris dati.
econu̾so ¶apłm qͣrtum qͣut sciatur quas t̾ras inħitent illi supͣ sumntatem capitum qͦꝵ sol trusit

Expanded text:
 est quod relique quarte similiter sunt. Unamquamque enim quartam comitatur quod comitatur aliam, ideoque orbis equationis diei erigitur super horizontem hominum inhabitantium spheram rectam absque declinatione.ates arcuum circuli horizontis qui sunt inter orbem equationis diei et orbem declivem propter quantitatem diei longioris dati Cum quartum: Qualiter sciatur quas terras inhabitent illi supra summitatem capitum quorum Sol transit,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑcie pructum qtͥ constituam centrum ⁊ describam sup̃ ip̃m qͣrtam cͥcłi ⁊ ꝓtrabam ab ip̃o duas lineas rectas ad
dias extremitates qͣrte descͥpte continentes angłm rectum qͥ÷ sub qͣrta. Et diuidam Angłm qͣrte in. xc. ꝑtes i di¬
udam partes in parces sias. Demde ponam duos paxillo paruo potundos pmindales cum torno eq̃ies ĩ qͣnti¬
tate ⁊ grosicie ⁊ figam es in duab excremitatib uniꝰ duarum liear᷑ rectas erecte supͣ suꝑficiem orilontis ⁊ sit

Expanded text:
huius superficiei punctum quod constituam centrum, et describam supra ipsum quartam circuli, et protraham ab ipso duas lineas rectas ad huius superficiei punctum quod constituam centrum, et describam supra ipsum quartam circuli, et protraham ab ipso duas lineas rectas ad duas extremitates quarte descripte continentes angulum rectum qui est sub quarta, et dividam angulum quarte in 90 partes, et dividam partes in partes suas. Deinde faciam duos paxillos parvos rotundos pyramidales cum torno equales in quantitate et grossicie, et figam eos in duabus extremitatibus unius duarum linearum rectarum erecte s
Abbreviated transcription (Latin):
caatib duas armilli̾m ꝑ ea q̃ eas firment. ⁊ eqñt donec filum ꝑpendiculi sit supͤ punctum qd̾ opponit᷑ pẽ¬
to siiutatis capitum. a quo euis incipit descensio  Srsi uͦ mõi p̾paratõ fiet ꝑ lineam rectam qͣm dese̾bius i
suꝑcie supra qͣm ꝓꝑpendicularis: erecta ⁊ sit linea eq̃ distans ince orbis meriditi. ⁊ mouebimuꝰ duas armillas⁊ in¬
cłinabunis eal ad ꝑtes donee siat suꝑficies duarum armillarum eq̃distans lince meridiei qͣm sub ꝑpendidari descͥp¬
sereinꝰ. Cumi gͦ duas armillas ad bunc modum pparatimꝰ ia spiemꝰ in medietatib diere̾m longitudines solit in ꝑ¬
tib mendici.⁊ septẽtonis nobis mouentib armillam interiorem ad partes mendici ⁊ septẽtonis donce obumbretur
tota regła inferior inubm superieris Clumenim hoc fecerimus usdicabunt nobis extremitaites duarum linguar̃ niũm

Expanded text:
cantibus duas armillas per ea que eas firment et equent donec filum perpendiculi sit supra punctum quod opponitur puncantibus duas armillas per ea que eas firment et equent donec filum perpendiculi sit supra punctum quod opponitur puncto summitatis capitum, a quo eius incepit descensio. Secundi vero modi preparatio fiet per lineam rectam quam describemus in superficie supra quam perpendicularis eclinabimus eas ad partes donec fiat superficies duarum armillarum equidistans linee meridiei quam sub perpendiculari descripsimus. Cum ergo duas armillas ad hunc modum preparaverimus, inspiciemus in medietatibus dierum longitudines Solis in partibus meridiei et septentrionis nobis moventibus armillam interiorem ad partes meridiei et septentrionis donec obumbretur tota regula inferior tota umbra superioris. Cum enim hoc fecerimus, indicabunt nobis extremitates duarum linguarum numer
Abbreviated transcription (Latin):
dine statua ⁊ pouam carum lat̾a in suꝑfiae una sixa minorꝙ armilla moueat᷑ ĩnit̾iorib maioris ita ⁊ ñ ne
onis mot᷑ in illius suꝑficie inpediatur ad septenit̾onem ⁊ m̃idiem ⁊ ponam in duob locis opfoitis us lat̾m
minoris duas regłas ꝑ qͣs eqͣles facie ad faciem ⁊ facieb cent᷑ duarum armillarum comisis ⁊ ponam uͥ n̾e
meduum÷ duarnm regularum duas inigulas ꝙ cͥmitates ualde renues hñtes ⁊ contingentes suꝑficiem armil¬
le mauoris m qͣ ꝑcum existit diuisio ⁊ ponam has duas armillas qͦciens nobis nc̃ce fu̾it ꝑ eas nobis confid̾are:
sup ꝑpendienlarem mensuratam. ⁊ figam hasim ꝑpendicularis sub celo ii loco non moto a suꝑficie oerontis
ita ut sit suꝑficies duarum arnullirum erecta sup̃ suꝑficiem oruontis orcogonalit᷑ ⁊ sit eq̃distans suꝑficiei or¬
qd ÷ in armilla supͣ sumitatem capitum ⁊ descendet ita ut transeat supͣ pnnctum qd̾ ei opponit᷑ nob rectisi¬

Expanded text:
dine statuam, et ponam earum latera in superficie una fixa, minorque armilla moveatur in interioribus maioris, ita tamen ne eius motus in illius superficie impediatur ad septentrionem et meridiem, et ponam in duobus locis oppositis unius laterum minoris duas regulas parvas equales facie ad faciem et faciebus centro duarum armillarum conversis, et ponam ubi vere medium est duarum regularum duas linguulas duas extremitates valde tenues habentes contingentes superficiem armille maioris, in qua partium existit divisio, et ponam has duas armillas, quotiens nobis necesse fuerit per eas considerare, super perpendicularem mensuratam, et figam basim perpendicularis sub celo in loco non moto a superficie horizontis, ita ut sit superficies duarum armillarum erecta supra superficiem horizontis ortogonaliter et sit equidistans superficiei orquod est in armilla super summitatem capitum et descendet ita ut transeat supra punctum quod ei opponitur nobis rectifi
Abbreviated transcription (Latin):
erigam hanc suꝑficierum lat̾is in qͣ: hec lmͣ. supm lineam descͥptam in t̾ra equidistantẽ liuer mendici ut sit suꝑ¬
filies eqidistans liee merediti. ⁊ ponam lincam q̃ ÷ ut duo paxillos libraitum cum ꝑpendicło erectam supͣ iupfici¬
em cuontis oetogonalit᷑ nobis eam rectificantib ꝑ eam q̃ eam firment donec supͣ ipãm cadit filum qd̾ descendit
cura ꝑpendiclo a paxillo suꝑiori ad paxillũ inferiorem. Pbstea consid̾abimꝰ in medietatib dierum umbram paxilli
supioris qͥ÷ in centꝰ ⁊ ponemꝰ sub quarta descͥpta aliquid ut sit locꝰ umbre uebement̾ manifestꝰ ⁊ consid̾abimꝰ
medumi urabre supm quas ꝑtes qͣrte cadat ⁊ ꝑ boc indicabit᷑ cransitꝰ soliꝰ m linei oibis meridiei in t̾ra. ꝑ has gͥ
considlatõnes ꝑcipue ꝙͣ consid̾aimuꝰ in hora duoꝵ tropicoꝵ in płiꝰb reuolutõnib in tͦpicis estiuaslib ⁊ hiemalib ĩue¬

Expanded text:
equidistantem linee meridiei ut sit superficies equidistans linee meridiei et ponam lineam que est inter duos paxillos libratam cum perpendiculo erectam supra superficiem horizontis ortogonaliter nobis eam rectificantibus per ea que eam firment donec supra ipsam cadat filum quod descendit cum perpendiculo a paxillo superiori ad paxillum inferiorem. Postea considerabimus in medietatibus dierum umbram paxilli superioris, qui est in centro, et ponemus sub quarta descripta aliquid ut sit locus umbre vehementer manifestus, et considerabimus medium umbre super quas partes quarte cadat. Et per hoc indicabitur transitus Solis in linea orbis meridiei in terra. Per has ergo considerationes, precipue quas consideravimus in hora duorum tropicorum in pluribus revolutionib
Abbreviated transcription (Latin):
singni. ⁊ desc̾bam .s. in lincis pͥms iim̾ium horarum eqͣnũ que sunt longituduns orbis meridieiad
occidentem ⁊ onentem. In lineis uͦ seciudis qͣntitatem arcuũ qui sunt a sinuitate capitum usꝙ ad capud
singni dati q̃ madinodum predirintus. In lineis autem t̾cia ⁊ quarta quantitatem angłor ꝓueiuencium.
ex locis seccõnis secundum modum q̃ p̃dirimꝰ. tͥcie uero lince sumt angłor ꝓueniencium in locis illis que
sequit᷑ ab orbe meridiei orientem. Quarte auteni linee erunt anguloꝵ ꝓuenientium in locis eis ã secũ
tur occidentem ab orbe meridici q̃ madmodum iam det̾minauimꝰ. Recordem autem eius quod dixi¬
inus. scilicet quod duoꝵ angłoꝵ qui sunt ex portonib orbis singnoꝵ secundum continuitaten nũꝙͣ
Accipimus nisi septemtrionalem ⁊ ostendamus ciuꝰq hoꝵ qͣitaitatem secundum qͣntitatem qͣ angłusrͨ

Expanded text:
 in lineis primis numerum horarum equalium que sunt longitudo orbis meridiei ad orientem et ad occidentem, in lineis vero secundis quantitatem arcuum qui sunt a summitate capitum usque ad caput signi dati, quemadmodum prediximus, in lineis autem tertia et quarta quantitatem angulorum provenientium ex locis sectionis secundum modum quem prediximus. Tertie vero linee sunt angulorum provenientium in locis eis que seqntur occidentem ab orbe meridiei, quemadmodum iam determinavimus. Recordemur autem eius quod diximus, scilicet quod duorum angulorum qui sunt ex portionibus orbis signorum secundum continuitatem nunquam accipimus nisi septentrionalem, et ostendemus cu
Abbreviated transcription (Latin):
Euolutõnes quidem motuum lie in longitudine ⁊ diuersitate ⁊ loca
qd̃ ermauimꝰ cum nos oꝑati fuimꝰ sicut aꝑatꝰ ÷ abrachis ⁊ putanimꝰ qd̾
lima numerat oibem sui sexcentis. ⁊ .l. uicib fere. ⁊ nun̾at cͥcłm innbre bis ⁊ semis s qͣntitatem longis
tudinis medie in applicatõne lime ⁊ soł in connnctone ⁊ opp̃one. Cum enĩ fũt illid põitũ i᷑ ⁊ fuĩt qͣnti¬
tas decłonis orbis lune decliis nota. erunt tͥmini diuisioniim eclipsium noti. Nos namq cum acceꝑimꝰ longitu¬
dines echipticas iniueniemꝰ ex mangnitudine tenebrarum lune m temꝑe medto eclipsis ueritatem reuolutõn

Expanded text:
evolutiones quidem motuum Lune in longitudine et diversitate et loca quod erravimus cum nos operati fuimus sicut operatus est Abrachis et putavimus quod Luna numerat orbem sui in coniunctione et oppositione. Cum enim fuerit illud positum ita et fuerit quantitas declinationis orbis Lune declivis nota, erunt termini divisionum eclypsium noti. Nos namque cum acceperimus longitudines eclypticas, inveniemus ex magnitudine tenebrarum Lune in tempore medio
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ Antiqui doctͥuales perserutati siuit tempꝰ in qͦ mouent᷑ lima medimeqle semperiu longitudine. ꝓp̃ hoc nam¬

Expanded text:
ergo antiqui doctrinales perscrutati sunt tempus in cuius equali movereergo antiqui doctrinales perscrutati sunt tempus in cuius equali movere
Abbreviated transcription (Latin):
Onsidatones quib conuenit in uestigare sciãm sumie eoꝵ mpor reuolutionuimm line. Q¬
q̃ contungunt m̃ lua sint qͣs p̾misimꝰ ⁊ posuimꝰ exemplim. modum autẽ qͦ oꝑati sunt antiqͥ
⁊ ex qͦ sumpserunt demonstratõnes ⁊ qͣ uolumꝰ discernere int illud qd̾ iam conienit de duob
modis ⁊ int̾ id qd̾ uidet᷑ scd̾m id qͦ planius ⁊ manifestius fit oꝑadõ. laborabimꝰ declarare. Et qi suma uĩ¬
detur mouer secundum diuersitatem in longitisome ⁊ latitudine non secaus ꝯrbem singnoꝵ omnĩ
hora. in temꝑib eqͣub neq i transitu eius in latitudine usq ad ip̃ius reuersionem in tpib eqͣlib.¬
lt nccm̃ ÷ ut non possibile sit inuenire reuolutõnes auas absq inuentõne tempum reuersionis du̾¬
sitatis lune. lima nͦ iam iidetur in om̃i parte orbis singnoꝵ secundum sp̃es consid̾atõnũ moni motu
maiore ⁊ motu mmore ⁊ motu medio. Et indet᷑ moueri idiata ad ouas partes linee orbis singnor ad

Expanded text:
onsiderationes quibus convenit nos investigare scientiam summe eorum que contingunt in Luna sunt quas premisimus et posuimus exemplum. Modum autem quo operati sunt antiqui et ex quo sumpserunt demonstrationes et quo voluimus discernere inter illud quod iam convenit de duobus modis et inter illud quod videtur secundum id quo planius et manifestius fit operatio laborabimus declarare. Et quia Luna videtur moveri secundum diversitatem in longitudine et latitudine, non secans orbem signorum in omni hora in temporibus equalibus neque in transitu eius in latitudine usque ad ipsius reversionem in temporibus equalibe revolutiones alias absque inventione temporum reversionis diversitatis Lune, Luna vero iam videtur in omni parte orbis signorum secundum species considerationum moveri motu maiore et motu minore et motu medio et videtur moveri inclinata ad duas partes linee orbis signorum, s
Abbreviated transcription (Latin):
lune nõ conplent᷑ reuolutõnes integre. Qm̃ cum fiũt suꝑsluitas q̃ ÷ diu̾sitatis uuiꝰ qͣrta inaaut. s̃¬
tres qͣrte tunc eruntdue longitudines duarum duuers arũ qͣntitatum. In potencia uͦ c̃ fiũt pͥnci

Expanded text:
Lune non complentur revolutiones integre. Quoniam cum fuerit superfluitas que est diversitatis unius quarta una aut Lune non complentur revolutiones integre. Quoniam cum fuerit superfluitas que est diversitatis unius quarta una aut tres quarte, tunc erunt due longitudines duarum diversarum quantitatum cum diversi
Abbreviated transcription (Latin):
qr eoꝵ q̃ pͥdixinꝰ qmadmodum narmuimiꝰ siet ut ant nou sit lime diu̾sitas autut sit diuersitas una. Quã¬
sp erumt arem superfluentes qui sinit in longitudine eqͣies. Reuersio uero diu̾sitatis non erit om̃no. Non
goportet ut acerait in huis temꝑib acceptis aliquid hoꝵ accidenciũ d opportũit ut suit conͣtmencia tempus
reuersionis diuersitatis bme d opportet nos elige tempus singnisicans multas reuersiones diuersitatis cũ
dmiersis tm̃ s a ĩultis motib diuersis. Aut in manguitudine aut in potencia. In ĩangnitudine uero
sicut si fait pͥucipnĩ cursus eꝰ in inia dudrum. longtudnũ. A soco ꝙͣus inmoris ⁊ non ꝑuenerit.ad locimi
elosus maioris. Aut in longitudine alt̾a nbi fũto pͥncipiũ cͦsus eꝰ a loco cͣsus maioris ⁊̃ nõ ꝑuen̾it ad
locum cͣsus nnoris. Suꝑfluit᷑as enĩ in longitudine tuut erit multa qm̃ ex reuolutõnib diu̾sitati s:

Expanded text:
modum narravimus, fiet ut aut non sit Lune diversitas aut ut sit diversitas una. Quapropter erunt arcus superfluentes qui sunt in longitudine equales. Reversio vero diversitatis non erit omnino. Non ergo oportet ut accidat in his temporibus acceptis aliquod horum accidentium si oportuerit ut sint continentia tempus rediversis tantum, sed a motibus multis diversis, aut in magnitudine aut in potentia. In magnitudine vero sicut si fuerit principium cursus eius in una duarum longitudinum a loco cursus minoris et non pervenerit ad locum ne altera, ubi fuerit principium cursus eius a loco cursus maioris et non pervenerit ad locum cursus minoris. Superfluitas enim in longitudine tunc erit multa, quoniam ex revolutionibus diversitatis
Abbreviated transcription (Latin):
eclipsata fuit in illa hora qͣrta diamet᷑ eꝰ a parte meridiei ⁊ fuit tempꝰ medium in babilonia quidẽ
ante mediecatem noctis ꝑ duas quintas hore umꝰ eqͣus. Qñ medietas noctis fuit tuno .ui. hore ⁊ me¬
dietas ⁊ qͣrta hors fere. In alexand̾a autem ante medietatẽ noctis ꝑ uuam horim cqͣiem ⁊ qͣrtam ho¬
re. ⁊ fuit unaq̃ꝙ harum duarum eclipsuun ubi fuit luna in longitudie longiore. fuit ꝙ eclip¬
sis pͥma apud nodum capitis ⁊ eclipsis scd̾̃a apuo nodum caude ⁊ fuit ⁊̃ hic ĩ ambab echipsib in ꝑ¬

Expanded text:
quarta diametri eius a parte meridiei. Et fuit tempus medium in Babilonia quidem ante medietatem noctis per duas quintas hore unius equalis, quoniam medietas noctis fuit tunc sex hore et medietas et quarta hore fere, in Alexandria autem ante medietatem noctis per unam horam equalem et quartam hore. Et fuit unaqueque harum duarum eclypsium ubi fuit Luna in longitudine longiore. Fuitque eclypsis prima apud nodum capitis et eclypsis secunda apud nodum caude. Et fuit centrum Lune etiam hic in
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ punctum autumpnale. Et
ꝓtrahamduas lineas brd. ⁊ ⁊t.
Et ꝓoucam lineam ⁊ d. ⁊ ꝓtrrcham
supra ip̃ara ꝑpendicłarem a pũcto
t. que sit tl. Et quia puncturi

Expanded text:
norum punctum autumnale, et protraham duas lineas BRD et RT, et producam lineam RD, et protraham super ipsam perpendicularem a puncto T, que sit TK. Et qui
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰ considato fint in babilonia ui ano xxxiͦ. annoꝵ darũ pͥmi t̾cio die transacto mensis toe qui ÷ inꝰ m̃ sium e¬
grꝑcõꝵ cꝰ mane funit dies qͣrtꝰ in medio hore serte. Et manifĩ ÷ quod in illa hora tclipsata fuit ex lima aꝑte
meridiei qͣntitas duoꝵ digitoꝵ. Sede antem eclipsis considatõ fuit in alexand̾a q̃ fuit in nono anoꝵ ad̾ai
ꝓpinquiorẽ ⁊ id declanitur nobis ex eo cꝰ iam pcessit ostensio in diuersitate. Et quia cum luma fuent
eciplata. a pntemerid̾ei ent centrumlune ad parceni feptenitͥonis orbis singuoꝵ. Tunc manifiũ ⁊ qd̾ in unaꝙͣ. dn

Expanded text:
mensium Emensium Egyptiorum, cuius mane fuit dies quartus, in medio hore sexte. Et manifestum est quod in illa hora eclypsata fuit ex Luna a parte meridiei quantitas duorum digitorum. Secunde autem eclypsis consideratio fuit in Alexandria, que fuit in nono annorum Adrpropinquiorem. Et illud declaratur nobis ex eo cuius iam precessit ostensio in diversitate. Et quia cum Luna fuerit eclypsata a parte meridiei, erit centru
Abbreviated transcription (Latin):
modoꝵ p̾cedencium tm̃ quos posuerunt antiqui ꝑ id qd inuennuit ex confid̾atõnib ueris in quib nõ est
dubitõ uerrum remonent ⁊ eq̃nt errorem si fũit in aliqͦ illoꝵ ã ip̃i posuerunt ⁊ neq ab horreant illudne¬
ꝙ uerecondent᷑ ex eo. qm̃ res cui refertur hec scĩa ÷ exrel celestib altis .s. exreb dei altisfim glociosi ⁊ ex inrtu¬
illud sit scd̃m oidines suos reit̾abo sermonem in declaratõne cursus lue in latitudnne cꝰ capłm: q̃mad̾m¬
Runum qͥdem inqͥrimꝰ eqͣtionem cͣus lue medii qui ÷ orbis reuoluentis in orbe de narrabo.¬
cliur. duas edipses lunares ex edipsib icriptis apud nos in quib non sit dubitatõ unt̾ qͣs fuit ex
nodoꝵ ⁊ fuit egressus lie i oñi eclipii earum aũ aparce septentͥoms aut a parte meridiei ⁊ fuit longi¬
tudo lune a longitudine sua longiore in unaꝙͣ: earum ima. Cum enĩ illud iͣ fuit erit longicudo centͥ lune

Expanded text:
antiqui per illud quod invenerunt ex considerationibus veris, in quibus non est dubitatio, verum removeant et equent errorem si fuerit in aliquo eorum que ipsi posuerunt, et neque abhorreant illud neque verecundentur ex eo. Quoniam res cui refertur hec scientia est ex rebus celestibus altis, scilicet ex rebus Dei altissimi etillud sit secundum ordines suos, reiterabo sermonem in declaratione cursus Lune in latitudine, cuius carimum quidem inquirimus in equatione cursus Lune medii, qui est orbis revolventis in orbe declivi, duas eclypses lunares ex eclypsibus scriptis apud nos in quibus non sit dubitatio inter quas fuit ex erra aut a parte septentrionis aut a parte meridiei, et fuit longitudo Lune etiam a longitudine sua longiore in unaquaque earum una. Cum enim illud ita fuerit, erit longitudo centri Lun
Abbreviated transcription (Latin):
cum protraheretur ꝑpendicularis al. supͣ lieam ab. ⁊ fec̾mius arcum oibis singnoꝵ notũ qui est
Angnsi ahł. erit pp hoc ꝓportõ. ah. ad al: nota. ⁊ postqͣma iam pͥus sciusti ꝓportõnem ha. ad ad. erit
⁊ portõ da. ad al nota. Q uap̃p̃ erit angłus adb. qui : arcus ab. notus. qui: qͣntitas diuersitatũ. Et Angꝰ
notũs qui ÷ angłus qb sinłir econtrario sciemus ꝓportõnem da. ad al ⁊ quia iam prius scuusti ꝓpor¬
tionem dͣh. ad ha. scĩ pportonem ha. ad al. Qnapõ ecit angłus. ahl. qui÷ arcui insionis cͥcłi orbis sĩg̃¬
noꝵ notꝰ. ⁊ angłus tah. qui ÷ arcus th. orbis reuolutõnĩ notus. Iam gͦ cdaruit illud apłm Sextu

Expanded text:
ularis AL supra lineam HB et fecerimus arcum orbis signorum notum, qui est anguli AHL, erit propter hoc proportio AH ad AL nota. Et postquam iam prius scivisti proportionem HA ad AD, erit proportio DA ad AL nota. Quapropter erit angulus ADB, qui est arcus AB, notus, qui est quantitas diversinotum, qui est angulus ADB, similiter econtrario sciemus proportionem DA ad AL. Et quia iam prius scivisti proportionem DH ad HA, scies proportionem HA ad AL. Quapropter erit angulus AHL, qui est arcus visionis circuli orbis signorum, notus, et angulus TAH, qui est ar
Abbreviated transcription (French):
ꝑ duplum artꝰ ao. Si enim ꝓtrxermꝰ lmeam. d ht. ⁊ lineaueriuꝰ al t. et hogonalit sipͣ licam e÷. eri¬

Expanded text:
per duplum arcus AG. Si enim protraxerimus lineam DHT et lineaverimus AKT ortogonaliter super liper duplum arcus AG. Si enim protraxerimus lineam DHT et lineaverimus AKT ortogonaliter super li
Abbreviated transcription (Latin):
uoluitur supͣ pm̃ ⁊ in euis supͣficie supͣ gͣ sint eth. supͣ cntrum i. Sit ꝙ stella sup puictum h. cũ inde¬
tur eus longitudo a puncto longitudmis longioris qͣrta arcłi. Rtrabam autem duas sineas. a ħ. ⁊ob¬
mecl iumn ⁊ diuersum. et quia motus medius qui: alongitudine longiore continecur ab angło tah. tol¬
uersitas que ⁊ nt̾ motum medum ⁊ motum qui uidet᷑ continetur ab angło adh. gͥͦ manisuã: quod fuꝑ¬
fliumi quod ÷ int̾ duoł angłe eah. ⁊ adh. qui ÷ angłus ahd. continet spacumi quod indet᷑ it̃ stellam ⁊ Ion¬
gitudinem longiorem ⁊ quiã hoc spaciuim qͣrta ccłi erit angłus ahd. rectus. Quap̃ erit linea. dħꝙ contu¬
gens orbem renolitõnis supͣ q̃m sunt et h. arrus gͦ ag.÷ diuersitas maior q̃ ÷ uit motum meclium⁊ mo
⁊ hic ex motu locali stelle ia orbe reuolutionis ent maier h. qui : tempꝰ qd: a medio motu ad ndioiem

Expanded text:
us superficie, supra quem sint E, R, H, supra centrum A, sitque stella supra punctum H cum videtur eius longitudo a puncto longitudinis longioris quarta circuli. Protraham autem duas lineas AH et DHst inter motum medium et diversum. Et quia motus medius qui est a longitudine longiore continetur ab angulo EAH continetur ab angulo ADH, ergo manifestum est quod superfluum quod est inter duos angulos EAH et ADH, qui est angulus AHD, continet spacium quod videtur inter stellam et longitudinem longiorem. Et quia hoc spacium est quarta circuli, erit angulus AHD rectus. Quapropter erit linea DHG contingens orbem revolutionis, supra quem sunt E, R, H. Arcus ergo AG est diversitas maior hic ex motu locali stelle in orbe revolutionis erit maior HR, qui est tempus quod est a medio motu ad maiorem
Abbreviated transcription (Latin):
rabimꝰ addere n hat sciencia ⁊ non relniquemus ex eis q̃ conuentunt de inquisitõnib scient̾u Inquilitõ uero
rempons tociꝰ ant ẽ cꝰ t̃pꝰ elougatum est alongitudine temꝑum consid̾ationũ ꝑ tempꝰ longum duplum. Dm̃s
quod : ex amore sc̃ĩe neq ex amore ueritatis. Eoꝵ uero quoꝵ tempꝰ antiqͣtmi: a consid̾atõnib qͣs comꝑdunñ¬
nr̃is consid̾ationib quib exꝑiem᷑ ⁊ cum nr̃is oꝑꝑtet am ut accipieniꝰ consid̾atõnes qͣs consid̾auit midã ⁊ alta¬
nũ a tͦpicis ostiualib ⁊ post eos aristocos. s p̃p sumam eoꝵ que scumuꝰ de oifficultate consid̾atõnũ t̃pi¬
coꝵ ⁊ c̃ difficultate eoꝵ qm̃ ip̃i posuerunt ip̃as agregatas ⁊ ingnotas q̃madmodum illud iam declantũ

Expanded text:
rabimus addere in hac scientia et non relinquemus ex eis que conveniunt de inquisitionibus scienter. Inquisitio vero temporis totius aut eius cuius tempus elongatum est a longitudine temporum considerationum per tempus longum duplum dicimus quod non est ex amore scientie neque ex amore veritatis. Eorum vero quorum tempus antiquatum est ex consideratris oportet ut iam accipiamus considerationes quas consideravit Midan et Attamin a tropicis estivalibus, et post eos Aristocos. Sed propter summam eorum que scivimus de difficultate considerationum tropicorum et cum difficultate earum, quoniam ipsi posuerunt ipsas aggregatas et ignotas, quemadmodum i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ diu̾sifieati siuit. Antiqͥ sciemꝰ ex eis q̃ ip̃i narmĩ̾unt ⁊ p̾cipue ab nichis. iurbone scĩe. amator scĩe
lutõnib eiꝰ ⁊ renersionib eiꝰ n eam. cccheu. dies ⁊ plus ⁊ plus qͣrta diei. Ex hoc gͥ apparet qd estima¬
uit spenim stellarum fixarũ hr̃e motũ localem tardi ⁊ longi tꝑ̃is. ⁊ hic quidem motꝰ ad par
tem stellarum fixarum ret᷑ gnidarũ scbm continuitatem singnoꝵ qui ÷ sed̾s A motu pͥmo cum
orbe descͥpto supra ouꝙ polo duoꝵ oibumi sut oibis equatõnis oiei ⁊ oĩbis declis ab eo. Nos añ

Expanded text:
 diversificati sunt antiqui sciemus ex eis que ipsi narraverunt, et precipue Abrachis, vir bone scientie et amator scientie lutionibus eius et ex reversionibus eius ad eam fieri 365 dies et plus quarta diei. Ex hoc igitur, ut apparet, estimavit spheram stellarum fixarum habere motum localem tardum longi temporis, et hic quidem motus ad partem motus stellarum retrogradarum secundum continuitatem signorum, qui est secundus a motu primo, cum orbe descripto supra duos polos duorum orbium simul, orbis equationis diei et orbis declivis ab eo. Nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
altitut poli septentrionat ab orionte. xxxui. ꝑtes. ⁊ faciemꝰ illiꝰ exemplum ut sit longitudo puncti pͥncipii

Expanded text:
altitudo poli septentrionalis ab horizonte 36 partes et faciemus illius exemplum ut sit longitudo puncti principii altitudo poli septentrionalis ab horizonte 36 partes et faciemus illius exemplum ut sit longitudo puncti principii
Abbreviated transcription (Latin):
ocbe meridici ab eqͣtõne diei ⁊ qͦt ꝑcium sit longitudo eqͣtõnis diei a puncto a. quod ÷ sumntas capitum ⁊
cum ymagniati fuimꝰ orbem mingnum descriptum supͣ punctum A. transeuntem ꝑ punctum e. quod:
a. sit polus cͥcłi orioutis bed. ⁊ pp̃ has causas erit angłus a ed. rectꝰ semꝑ ⁊ erit Angłuis deh. qui ÷ ex orbe
decliui ⁊ orbe orizontis notꝰ. ⁊ erit ⁊̃ totꝰ Angłus a ch. notus. ⁊ illud est qd opportuit nos demonstrar
anifiũ ÷ aucem posteꝵ bec sunt f hoc qd̾ pdixinꝰ qd̾ cum sciu̾imꝰ illo. Angłe ⁊ arcꝰ tm̃ quilunt orbis sig̃¬
noꝵ solum a pͥncipio cancͥ usqi ad pͥncipium capͥcorm iñ omni decłone q̃ ÷ ante orbem meridiei scie¬
mꝰ Iamcum hoc angłoꝵ ⁊ arcus qui sunt hoꝵ singnoꝵ qui post orbem meridiei.⁊ ⁊̃ cum illo. Angłoᷤ ⁊ arcꝰ
reliquoꝵ singnoꝵ qͥ suit. Aute orbem mendiei ⁊ post ip̃m.⁊ ut hoc capłm sit nobis manifisi ĩ omni loco as¬

Expanded text:
onis diei a puncto A, quod est summitas capitum. Et cum imaginati fuerimus orbem magnum descriptum supra punctum A transeuntem per punctum E, quod est A sit polus circuli horizontis BED. Et propter has causas erit angulus AED rectus semper, et erit angulus DEH, qui est ex orbe declivi et orbe horizontis, notus, et erit etiam totus angulus AEH notus. Et illud est quod oportuit nos demonstrare. Manifestum est autem, postnorum solum a principio Cancri usque ad principium Capricorni in omni declinatione que est ante orbem meridiei, sciemus iam cum hoc angulos et arcus qui sunt horum signorum post orbem meridiei, et etiam cum illo angulos et arcus reliquorum signorum, qui sunt ante orbem meridiei et post ipsum. Et ut hoc capitulum sit nobis manifestum in omni loco, as
Abbreviated transcription (Latin):
tinent᷑ a duob lat̾ib eqͣub sunt eqͣles angsus bgd. angulo bgr. gͣbasis bͥd. ÷ eqͣus basi br. ⁊ angłus. brg
eqͣlis angło bdg. ⁊ quia Iam oscensum fuit in hui q̃ precesserunt parumꝑ qd duo angłi qui sunt apito
orbem descͥptimi supͣ duos polq orbis eqͣtionis diei elongõnis eqͣns a puncto e̾pici eqͣnt᷑ duob rectis augłis
scd̾m temꝑa eqͣna. tunc arcꝰ orbium mangnoꝵ qui ꝓducunt᷑ a puncto sumitatis capit̃ ad illud pͦ¬
tum erunt eqͣies ⁊ eriuit duo angłi simł qui erunt apud d̾no puncta ad ouentẽ ⁊ occidentem eqͣies duplo
pͥus ad partem meridianam Describam autem portõnem oibis meridiei supͣ qͣm sunt abgd. Sumitas qi
capitum eiꝰ fit punctũ õ. ⁊ polus eqͣtõnis diei sit punctum d. ⁊ desc̾bam duas portõnes orbis singnoꝵ supͣ

Expanded text:
alis angulo BGR. Ergo basis BD est equalis basi BR, et angulus BRG equalis angulo BDG. Et quia iam ostensum fuit in his que precesserunt parumper quod duo anguli qui sunt apud orbem descriptum supra duos polos orbis equationis diei elongationis equalis a puncto tropici equantur duobus angulis rectis, secundum tempora equalia, tunc arcus orbium magnorum qui producuntur a puncto summitatis capitum ad illud punctum erunt equales, et erunt duo anguli simul qui erunt apud duo puncta ad orientem et occidentem equales duploprius ad partem meridianam. Describam autem portionem orbis meridiei, supra quam sint A, B, G, D, summitasque capitum eius sit punctum G, et polus equationis
Abbreviated transcription (Latin):
que posumꝰ Roꝵ antem pͥmimẽ rit scienciam accipiamꝰ elenatõnum longitiromis diei aut noctis dite
⁊ eͣuis pelatiua sed̾m continuatõnem singnoꝵ. In nocte uero a relatiua ꝑte soł qd̾ ei opponit᷑ usꝙ ad
ne illa cum nos accrꝑinꝰ̃ extabula eleuatonĩ supsluum qd̾ ÷ int̾ simimam q̃ ÷ diei conseqũtem partẽ
solis. ⁊ illam q̃÷ noctis conseqñtem partem q̃ opponit᷑ ꝑti solis in linea eqindistante que ÷ sub oqtõe
dici ⁊ in linea equidistanti eqͣtiom diei cdimatis q̃stai. c̃i enimacceꝑieꝰ ex illo suꝑflui secͣtͣam qdͤ ÷ nit̾ eas.

Expanded text:
que posuimus. Eorum autem primum est ut scientiam accipiamus elevationum longitudinis diei aut noctis date,et est eius relativa secundum continuationem signorum, in nocte vero a relativo partis Solis quod ei opponitur usque ad ne illa cum nos acceperimus ex tabula elevationum superfluum quod est inter summam que est diei consequentem partem Solis et illam que est noctis consequentem partem, que opponitur parti Solis in linea equidistante que est sub equatione diei et in linea equidistante equationi diei climatis quesiti. Cum enim ac
Abbreviated transcription (Latin):
die mensis post medium diem. Aggregantir gͦ int̾ duas consid̾atõnes ex nũo dierum. ehexuiii. dies ⁊
q̃rta diei ⁊ funit conuersio estiua xi. die mensis Mesur past mediam noctem cꝰ mane fuit xui. dies men¬
sis mesur. aggregatio ergo mim̾i dierum qui sunt ab eqͣntate uernali usꝙ ad conuersionem estiã
rciiii. dies. ⁊ medietas diei ⁊ remansit de ninero dierum qui sunt a tͦpico estiua usq ad eqͣlitatẽ
autumpnalem que ÷ post ip̃m xcu. dies ⁊ medietas diei. Describam antem circłm orbis singnoꝵ su¬
pͣ q̃m sint a bgd. supua centrum e. ⁊ describam duos eiui diametro sese orthog̾ałr secantes ⁊ euntes

Expanded text:
duas considerationes ex numero dierum 178 dies et quarta diei. Et fuit conversio estiva undecimo die mensis Mesur post mediam noctem cuius mane fuit duodecimus dies mensis Mesur. Aggregatio igitur numeri dierum qui fuerunt ab equalitate vernali usque ad conversionem estivam fuit 94 dies et medietas diei. Et remanserunt ex numero dierum qui sunt a tropico estivali usque ad equalitatem autumnalem que est post ipsum 92 dies et medietas diei. Describam autem circulum orbis signorum, supra quem sint A, B, G, D, supra centrum E, et describam duas eius dia
Abbreviated transcription (Latin):
eis acciꝑemꝰ qm̃ uolumꝰ subtiles confid̾atõnes abincbis. qm̃ ipẽ accepit eas qͣm subtiliꝰ existit. ⁊ consid̾atõ¬
supͣ. ccc he u. dies Abinchnis nanq iam nehement̃ consid̾auit eqͣntatem autumpualem qͣm subtibis¬
sime consid̾auit in anno .xxxiiͦ. renolutõnis t̾cie annoꝵ felis ⁊ dixit quod fuit in diet̾cõ .u. dierũ
Aonuictoꝵ in media nocte cꝰ mane fuit .iiii. dies. fuitq aimiꝰ ille post mortem alexand̾ ĩ amio. cͦ.¬
fuit illud in die nono mensis athut. post ortum solis fere ꝑmiam horam. fuit gͦ totum qd̾ aggregatũ:
ex qͣrtis dierũ.cc.lxxxu. annoꝵ egiptiatoꝵ.lxx. dies. ⁊ qͣrta diei ⁊ una ix. ꝑcium diei loco dierum qui
aggregant᷑ ex qͣrcis ꝑfc̃is adiunctis supͣ .cc.lxxxu. anuoꝵ dies quo opportuit ẽẽ lxxi. dies ⁊ qͣrtam die¬
rum hoꝵ annoꝵ. Iam gͦ antecessit reu̾sio soł ea q̃ aggregant᷑ ex suꝑsiuitatib quartarũ si ceñt inte

Expanded text:
iam voluimus, subtiles considerationes Abrachis, quoniam ipse accepit eas quam subtilius, et consideratiosupra 365 dies. Abrachis namque iam vehementer consideravit equalitatem autumnalem quam subtilissime consideravit in anno 32 revolutionis tertie annorum Felis et dixit quod fuit in die tertio quinque dierum adiunctorum in media nocte cuius mane fuit quarta dies. Fuitque annus ille post mortem Alexandri annus ibile fuit, et fuit illud in die nono mensis Athus post ortum Solis fere per unam horam. Fuit ergo totum quod aggregatum est ex quartis dierum 285 annorum Egyptiacorum 70 dies et quarta diei et una 20 partium diei loco dierum qui aggregantur ex quartis perfectis adiunctis supra 365 dies, quos oportuit esse 71 dies et quartam diei horum annorum. Iam ergo antecessi
Abbreviated transcription (Latin):
ost illud uero ent imuentõ angli. ht ut rect̾emꝰ hane figuram secundum hitudinem fuam ⁊ descnbamus
supͣ polum puncti h. secundum longitudinem latis qͣdti portõnem oebis mangui supͣ qͣm suit. R.l.m.
⁊ quia orbis a he. ÷ descriptꝰ supͣ dums polo etm ⁊ klm. erit omnis duoꝵ arcuũ em. ⁊ km. quarta circuli. ꝓpt̾
haut quoq formam erit ꝓportio corde dupli arcus he. ad cordam dupli aitꝰ ek. aggregata ex duab ꝓportionib
ex ꝓportõne corde dupli arcus ht. ad cordam dupli arcꝰ. el. ⁊ ex ꝓportõne corde dupli artꝰ. l in ad cordam dupli

Expanded text:
ost illud vero erit inventio anguli AHT ut reiteremus hanc figuram secundum habitudinem suam et describemus supra polum puncti H secundum longitudinem lateris quadrati portionem orbis magni, supra quam sint K, L, M. Et quia orbis AHE est descriptus super duos polos ETM et KLM, erit quilibet duorum arcuum EM et KM quarta circuli. Propter hanc quoque formam erit proportio chorde dupli arcus HE ad chordam dupli arcus EK aggregata ex duabus proportionibus, ex proportione chorde dupli arcus HT ad chordam dupli arcus TL et ex proportione
Abbreviated transcription (Latin):
lat̾e. ĩ qd̾ q̃ que corda suũ conseq̃t᷑ arcuni. sod̾ dĩonẽ diam̃ cͥcłi. ꝑ .i. ⁊ .o. In tͥcta uͦ tabula ꝑtẽ tͥcesimam suꝑ¬
flui qd̵ ÷ int̾ omnes cordas duas q̃ subtñdiuit᷑ arcub suꝑfluentib medietate ꝑtis ⁊ medietate partis. Id̃o ut
cum scierimꝰ num̾um minutoꝵ portionis medialis mincti uniꝰ ñ diu̾se a ueritate scd̾m sensum possimꝰ
scire leui oꝑe ꝓportonem minirtoꝵ q̃ sunt ab uno inmuto usꝙ ad .xix. minita. ex eis que sunt int̾ om¬
nes duas cordas. O qͣm bene quod declambit᷑ nobis cum dubitauerimꝰ de eirore existente in aliq̃ mim̾o
alicꝰ coidarum descͥptar̃ in tabuł u̾ificatõ illiꝰ erroris. q̃m pot̾imꝰ ꝑ hec capła rectificare illud ⁊ scire eꝰ u̾ita

Expanded text:
m superflui quod est inter omnes duas chordas que subtenduntur arcubus superfluentibus medietate partis et medietate partis, ideo ut cum sciverimus numerum minutorum portionis medialis minuti unius non diverse a veritate secundum sensum, possimus scire levi opere portionem minutorum que sunt ab uno minuto usque ad 30 minuta ex eis que sunt inter omnes duas chordas. O quam bene quod declarabitur nobis, cum dubitaverimus de errore existente in aliquo numero alicuius chordarum descriptarum in tabulis, verificatio illius erroris. Quoniam poterimus per hec
Abbreviated transcription (Latin):
renianent ammalia ⁊ relique sp̃es gͣuiũ sita in ere ⁊ t̾ra uelocit̾᷑ ominino cad̾ꝵ ⁊ ꝑ transiret celum. Solũ
t̾n unaginari hoc ⁊ euis simile: derisio ⁊ illusio mmragiantis ip̃m. Quidam uͦ hominũ c̃ estument ab
eis nicħ bene responderi posse qd̾ istoꝵ refellat sermonem concedunt ⁊ estumant qd̾ si affirmuau̾i̾t qd̾ ceł
sit speun⁊ uon motuni ⁊ qd t̾ra moueat᷑ supͣ arem unũ ab orientẽ id occidentem ⁊ reuoluat᷑ ꝙͣ die sendͥ.

Expanded text:
remanerent animalia et relique species gravium sita in aere, et terra velociter omnino caderet et pertransiret celum solum. remanerent animalia et relique species gravium sita in aere, et terra velociter omnino caderet et pertransiret celum solum. Tamen imaginari hoc et eius simile est derisio et illusio imaginantis ipsum. Quidam vero hominum, cum estiment ab eis nihil bene responderi posse quod istorum refellat sermonem, concedunt et existimant quod si affirmaverint quod celum sit fixum, non motum, et quod terra moveatur super
Abbreviated transcription (Latin):
possi. ÷ ut sit motꝰ scd̾ qͣntitatem eoꝵ nate ꝓpam udelicet leuia ⁊ subtilia c̃ suit ex eis q̃ alceudunt ⁊ ele¬
uant᷑ sit eoꝵ motꝰ ⁊ intencõ ad suꝑiora sicut egredientis ad cͥcuniferenciam ⁊ omnis qd̾ quide᷑ suꝑiora capi¬
ad medium ⁊ centr̃. Et estimat᷑ ut eoꝵ intñcõ ⁊ casus sit ad inferiora. Ꝙ eiũ pedib nr̃is sub qd̾ uoĩat᷑
inferus : ad centrum terre. Quapp̃ motꝰ uere fortiores sunt ⁊ aggregant᷑ mota ⁊ stant fui in niedio ex c̃ꝰ¬
qͣnt ꝰ t̾ram qͣmuis sit ipiꝰ mangna qͣntitas apud qͣntitateni eiꝰ qd̾ ad ipãm tendit cum ip̃a sit fira recipiẽs
tatum qd̾ ad eam cadit ex ominib ꝑtib. & si t̾re ⁊ reliquoꝵ grauium corꝑum q̃ sunt p̾tͥ eam eẽt mot imiꝰ
comnius t̾ra pͣp suꝑfluitatẽ sue molis ⁊ gͣuitatis unc̾r omua graina que sunt p̾t̾ ipãm ⁊ inferiꝰ iret. ⁊¬

Expanded text:
am, videlicet levia et subtilia, cum sint ex eis que ascendunt et elevantur, sit eorum motus et intentio ad superiora sicut egredientis ad circumferentiam. Et omnis quod quidem ad superiora capiad medium et centrum. Et estimatur ut eorum intentio et casus sit ad inferiora. Quod enim pedibus nostris subest, quod nominatur inferius, est ad centrum terre. Quapropter motus vere fortiorquantur terram, quamvis ipsius sit magna quantitas apud quantitatem eius quod ad ipsam tendit, cum ipsa sit fixa recipiens totum quod ad eam cadit ex omnibus partibus. Quod si terre et reliquorum corporum gravium que sunt preter eam esset motus unus communis, terra p
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾se. qͣriun breuior sit. ab. ⁊ earum longior sit bõ. dico gͥ qd̾ ꝓportõ corde. bs̃. ad cordam.ba. ⁊ iuiuoi ꝓponto¬
ne arcꝰ. bõ. ad arcum ba. & sic ꝓbat᷑. diuidam eiũ angłm. ab g. in duo media liuea. b.d. ⁊ ptrnham line
Ad. liuea ã. ge.÷ longior liuea a̾ e. ꝑducaiti auteui ad. ad lineam. a eg ꝑpendicularem. dt ⁊ qr liuea ad.
⁊ longior linea ẽ d ⁊ liuea ed.÷ longior dr erto ccłus descͥptꝰ supͣ centrum d. cum longinidine e.d. secans
ad. ⁊ ꝑtrausiens dr. d̾ siugnabo cͥcłm sup̃ qͣui suit. h e d. ⁊ ꝓ ducam dr. ad .t. ⁊ qi sector d et. ÷ maior
tangło.de ⁊. ⁊ tangłus. de a ÷ maior sectore. de h. erit ꝓportõ tͥangłi. d ez. ad tͥangłm. de a. nuimoi ꝓporᷤ¬
tione sectoris. d et. ad sectorem. d e ah. ꝓportõ autem tͥangłi. d et. ad tͥnngłni. de .a. ÷ sic̃ ꝓpottõ iinee. e ⁊

Expanded text:
chorde BG ad chordam BA est minor proportione arcus BG ad arcum BA. Quod sic probatur: Dividam enim angulum ABG in duo media linea BD et protraham lineaAD. Linea autem GE est longior linea AE. Producam autem a D ad lineam AEG perpendicularem DR. Et quia linea AD est longior linea ED et linea ED est longior DR, erit circulus descriptus supra centrum D cum longitudine DE secans AD et pertransiens DR. Igitur signabo circulum supra quem sint H, E, T et producam DR ad T. Et quia sector DET est maior triangulo DER et triangulus DEA est maior sectore DEH, erit proportio trianguli DER ad triangulum DEA minor proportione sectoris DET ad sectorem DEH. Proportio autem trianguli DER ad triangulum DEA est sicut proportio linee
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ultimitate ꝑuitatis undiq ⁊ inpellit eqͣut̃ ⁊ simłr. Mundꝰ enĩ uise ip̃o neq suꝑꝰ ht̃ neqi inferiꝰ. qr̃ nlłm eoꝵ¬

Expanded text:
in ultimitate parvitatis undique et impellit equaliter ein ultimitate parvitatis undique et impellit equaliter e
Abbreviated transcription (Latin):
locꝰ eius mediũ tociꝰ ÷ qd̾ deliuatõ eurł ⁊ motꝰ corꝑum gͣuiũ ꝑpͥus ⁊ partes motꝰ sunt in oñi hora ⁊ in om̃i loco
⁊ ⁊̃ qm̃ linea recta q̃ secando ꝑuenit ad centr̃ sm̃ꝑ ortogꝰ existit supra suꝑficiẽ sꝑe celestis contingentis lineã.
Qui autẽ existimauerunt mirabile ẽe ut cum corpꝰ t̾re supͣ rem aliqͣm nõ sit sicũ stet ⁊ non subin̾gat᷑ ͦ infe¬
riꝰ descendat pp̃ sue gͣuitatis mangnitudinẽ uł mititudinem ercauerunt eo qd̾ posuerunt cõsid̾atõnẽ scd̾m ꝙ
ipam̃ continentis est enis qͣntitas ad ip̃m sic̃ punctum nõ affirmarent᷑ eoꝵ mirałm. uedent eiũ qd hoc modo
⁊ possi. ut illud qd̾÷ in ultimate ꝑurtatis scd̾m conꝑatõm ad id qd̾ ÷ in ultimitate mangnitudinis sit ꝯtentũ
donoc in loco suo remaneat pp̃ hoc qd̾ illud qd̾ ÷ in ultimitate mangnitudinis sustentat qd̾ in cͥcuitu eiꝰ ÷ qd̾ est

Expanded text:
us et partes motus ad terram in omni hora et in omni loco c, et etiam quoniam linea recta que presecando pervenit ad centrum semper ortogonaliter existit supra superficiem sphere celestis contingentis lineam. Qui autem existimaverunt mirabile esse ut cum corpus terre supra rem aliquam non sit situm, stet et non summergatur nec inferius descendat propter sue gravitaticorporis ipsam continentis, est eius quantitas ad ipsum sicut punctum, non affirmaretur eorum miraculum. Viderent enim quod hoc modo est possibile ut illud quod est in ultimitate parvitatis secundum comparationem ad id quod est in ultimitate magnitudinis sit contentum donec in loco suo remaneat, propter hoc quod illud quod est in ultimitate magnitudinis sustentat quod in circuitu eius est quod est
Abbreviated transcription (Latin):
÷ a scientib ea non demantib .s. bñtib hanc scĩam ⁊ inquirentib eam cum inuestigatione ⁊ studio ad discemꝰ. desida

Expanded text:
est a scientibus ea non deviantibus, scilicet habentiest a scientibus ea non deviantibus, scilicet habenti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex gñe considatõnis eiꝰ qui nõ alt̾at᷑⁊ estimatõ eiꝰ absꝙ oꝑe. incinat᷑ accidentib que sunt ĩ reuolucõnib ⁊ ordii
moruũ qui sunt in sub̾iis sensibilib mouentib ⁊ motis sempitis in quil non existit diuersitas ad gñs ꝙͦ nͣle
⁊ paties uident᷑ ꝑ motum a medio ⁊ ꝑeum qui: ad medium. pͥt̾ea in accõnib ꝙͦ ⁊ honestatib mor laudabiliũ.
nus pp̃bonitatem modentõnis ⁊ eqͣlitatis ⁊ ꝑuitatẽ airogancie. Et qm̃ ipã facit eum qui ꝑseuerant᷑ e am inquirit
hanc celestem puleritudinem dilig̾e ⁊ ducit eumad ꝑseuerenciam diumi stuiũ ⁊ conungit eum ip̃i qd̾ anime simiłe
÷ pp̃bonitatem forme ⁊ assimulat eum cixatori suo. Nos autẽ laborabimꝰut in aniore scĩe sempitͥnoꝵ manencisi usꝙ
ad tͥatinũ qm eoꝵ conditor eis inposuit. In seqntib huꝰ nr̃ libri addamꝰ. Ea uꝰ huiꝰ scie quoꝵ couprelm̃sioiam cõplea

Expanded text:
 et estimatio ipsius absque opere vicinatur accidentibus que sunt in revolutionibus et ordinibus motuum qui sunt in substantiis sensibilibus moventibus et motis sempiternis, in quibus non existit diversitas. Ad genus quoqueet patiens videntur per motum a medio et per eum qui est ad medium. Preterea in actionibus quoque et honestatibus morum laudabilium antur diuinis, propter bonitatem moderaminis et equalitatis et paruitatem arrogancie, quia ipsa facit eum, qui perseueranter eam inquirit hanc celestem pulchritudinem diligere et ducit eum ad perseueranciam diuini studii et iungit eum Ipsi, qest propter bonitatem forme et assimilat eum creatori suo. Nos autem laborabimus ut in amore scientie sempiternorum manentium usque ad terminum quem eorum conditor eis imposuit in sequentibus huius nostri libri addamus. Ea vero huius scientie quorum comprehensio iam completa
Abbreviated transcription (Latin):
b. uidebant enim qd̾ sol ⁊ lima ⁊ reliq̃ stelle monebant᷑ lemꝑ ab oriente m occidentem suꝑ oibes admicẽ distan¬
tes incipientes ab infimo inferiou ⁊ paulatim paulatim eleuabant᷑ ad supͥmam abtitiss ac heleuerent᷑ a t̾m. deinde
ĩpre post hoc manerent occislte ⁊ elongate. post ⁊̃ orient᷑ ⁊ occid̾ent ac si altum haberent pͥncipĩ ⁊ muemebant hec
t̾̃pi q̃ enut motuũ earum ab ouente m occidentem ⁊ ab occidente mn orientẽ ẽ mensuratone altata. płinũ ũ quaᷤ
magis aꝑpinqͣnt puncto in circulis reuoluunt᷑ breuiorib. ⁊ q̃cimq eas sunt a puncto remotõ. es. reuoluebant᷑ in ccłis
maioul secundum mensunim aꝑpmqͥtatis ⁊ remotionis donec elongatõ ꝓueniat ad ea q̃ occultant᷑. Et indebant qõ
ear̃ q̃ occultant᷑ quecimꝙ ppiquio: e eristunt semꝑ aꝑparentib minꝰ morant᷑ in oceasu ⁊q̃ suno remotõies mag̃ mo

Expanded text:
Luna et relique stelle movebantur semper ab oriente ad occidentem super orbes adinvicem equidistantes incipientes ab infimo inferiori et paulatim elevabantur ad supremam altitudinem ac si elevarentur a terra. Deinde in ea. Deinde parvo tempore post hoc morarentur occulte et elongate. Post etiam orirentur et occiderent ac si alterum haberent principium. Et inveniebant hec tempora que erant motuum earum ab oriente in occidentem et ab occidmagis appropinquant puncto in circulis revolvebantur brevioribus et quecunque earum sunt a puncto remotiores revolvebantur in circulis maioribus secundum mensuram propinquitatis et remotionis donec elongatio perveniat ad eas que occultantur. Et videbant quod earum que occultantur quecunque propinquiores existunt se
Abbreviated transcription (Latin):
iili dexcua siugnit has rubeniu. darua eius spula ⁊ nigri. dentes aiteriores hũs discooꝑtos ⁊ aꝑtos Os eiꝰ paruũ.
suam refrenat nisi ad hoc ut de deo loquatur Insipiens: qui sui ip̃iꝰ ignorat qͣntitatẽ sum aliquis sibi placet
ad hoc deductꝰ: ut ira dei sit suꝑ ip̃m. In bono qd deus operit᷑ qi bonitatẽ largi datoris atcend̾e debes ⁊ in malis adu¬
sis qͣi purgõnis et et̾ne remimettõnis bonitatem ¶Quanto plus fini aꝑpinqͣs bonum c̃ angiento oꝑare. hõĩs
disciplina sinis intlłus socius: ⁊ apud homines int̾cesso. Ion fũ mortiuis qui scãm inuficanit. Nec fũ pauper
dissenis nisi cum eo qui ueritatem concedit. nec respondeas nisi a te q̃renti consilumr⁊ cupide recipienti.
Tuum consilium non cõmittas nisi qui celauerit. Quim mundo ꝑnau̾e uolĩticor paciens aduersitatib p̃paret

Expanded text:
 barba eius spissa et nigra, dentes anteriores habens discoopertos et apertos, os eius parvum, semper linguam suam refrenat nisi ad hoc ut de Deo loquatur. Insipiens est qui suiipsius ignorat quantitatem. Cum aliquis sibi placet, ad hoc deductus est ut ira Dei sit super ipsum. In bono quod Deus operatur quasi bonitatem largi datoris attendere debes, et in malis adversis quasi purgationis et eterne remunerationis bonitatem. Quanto plus fini appropinquas, bonum cum augmento operare. Hominis disciplina sui intellectus socius est et apud homines intercessois lacunis. Non disseras nisi cum eo qui veritatem concedit, nec respondeas nisi a te querenti consilium et cupide recipienti. Tuum consilium non committas nisi qui ipsum celaverit. Qui in mundo permanere voluerit cor patiens adversitatibus preparet