comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mus armeniacus & persicus ¶ Dura cenus nancupatus eo qđ pomueius ingustũ aquor
referatC Armeniacus diciturs qđ primũ genus eius aduectũ sit abarmenu Persicumuo¬
um qđ eam arborem primus inȩgypto seuerit persiuss a quose oriundos ptolomei fera:
haec in pes sida fructum generat interfectorum¶ Apud nos autem iocundũ ac suaue horũ
aliud prȩco cax aliud uocatur aestiuũ ¶Medica arbor cuius pomenetiam carminibu
mantuanis inclaruit asportata s primum amedis unde duo cabulum sum psit han e greci ce
dromelam latinice driam uocant squod eius pomum acfolia cedri odorem referats m aluon
eius inimicũ uenenis Ehocest quod idem poeta intelligi uoluit. ¶Cumtradat exilla fou
animam Ihaec arbor omnipene tempora plena est pomissquȩ in ea partimmatura : partim
greci laton appellant quae uulgo proptꝰ formã & colem faba sirica idicitur: Arbor est¬

Expanded text:
num, Armeniacum et Persicum. Duracenum nuncupatur eo quod pomum eius in gustu acorem num, Armeniacum et Persicum. Duracenum nuncupatur eo quod pomum eius in gustu acorem referat. Armeniacum dicitur quod primum genus eius ab Armenia sit advectum. Persicum vocatum, quod eam arborem primus in Aegypto severit Perseus, a quo se oriundos Ptolomaei ferebant. Haec in Persida fructum generat interfectorium, apud nos autem iucundum ac suavem. Horum alium praecox, alium vocatur aestivum. Medica arbor, cuius nomen etiam carminibus Mantuanis inclaruit, asportata primum a Medis; unde et vocabulδρὸμηλον, Latini citriam vocant, quod pomum ejus ac folia cedri odorem referant. Malum ejus inimicum venenis, et 329 hoc est, quod idem poeta intelligi voluit cum tradat ex illa foveri animam. Haec arbor omni pene tempore plena est pomis, quae in ea partim acerba, partim matura, partiGreci laton vocant, que vulgo propter formam et colorem faba siriaca dicitur: arbor e
Abbreviated transcription (Latin):
e&gustu &odorcuius libet uiniueteris imaginem rep̃sentat ¶ Malomellum adulcetine appella
qđ fructus eius mellis saporem habeat suel qđ in melle seruetur FVnde& quidam sitibicierop
ne sit genus eius trans latusidem &inalo granatum seo qđ intra corticis rotunditatẽ granoꝵ
contineat multitudinem Arbor autem malus granata generis feminini ¶ Pomum ueroneutru
eris est Iflores malorum agrecis appellati sunt quitines latini caducam uocant  gresti¬
um autem malorum flores greci balaustion appella uerunt: quorum alii albs aluipur purei
alirosei reperiuntur similes floribus malipunici. ¶Negant medici malipunici cibes corpora
nr̃a nutriris sedeosic opinantur utendum : ut medicare potius non alere uideatur ¶dalum
persicum. cuius breuis ad modum uitta concessa estTrium generum fertur esse dura ce¬

Expanded text:
et gustu et odore cuiuslibet vini veteris imaginem repraesentat. Malomellum a dulcedine appellata, et gustu et odore cuiuslibet vini veteris imaginem repraesentat. Malomellum a dulcedine appellata, quod fructus eius mellis saporem habeat, vel quod in melle servetur; unde et quidam Mart. 13, ne sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor autem malusgranata est generis feminini; pomum vero neutri est generis. Flores malorum a Graecis appellati sunt κύτινος; Latini caducum vocant. Agrestium autem malorum flores Graeci βαλαύστιον appellaverunt; quorum alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri, sed eo sic opinantur utendum ut medicare potius, non alere videatur.a Malum Persicum, cuius brevis admodum vita concessa est, trium generum fertur esse: durace
Abbreviated transcription (Latin):
greci cariatos uocant Laurus a uerbo laudisdictahac enim cum laudibus uictorum
capita coronabantur ¶ Apud antiquos autem laudea nominabatur spostea. D. late
sublata & sub rogata .r. daest laurus ut in auriculis quae initio audiculȩ dicte sunt & me¬
di dies qui nunc mepidies diciturs: Hanc arborem grecẽdas nemuocanqꝰ eoquod nũqua o¬
ponat uiriditatem ind ȩilla potius uictores coronanturssolã quoq: haec arbor uulgo ful¬
mariminime creditur ¶aliis a grecis dicta qđ sit fructus eius pomorum omnium rotundis simus
Vnde & haec sunt ueramala qua e uehementer rotunda sunt ¶ Malamatiana alocouocata un depri
oppidosquodest in in sula cretasde quagreci dicere solenturbium cretensium matrem cidonia exciuus
poocidonicũ conficiturł fit quoq exea &umũ squo languentium desideria falluntur PNam speci

Expanded text:
Graeci καρυωτάς vocant. Laurus a verbo laudis dicta; hac enim cum laudibus victorum Graeci καρυωτάς vocant. Laurus a verbo laudis dicta; hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur; postea D littera sublata et subrogata R dicta est laurus; ut in auriculis, quae initio audiculae dictae sunt, et medidies, quae nunc meridies dicitur. Hanc arborem Graeci δάφνην vocant, quod numquam deponat viriditatem; inde illa potius victores coronantur. Sola quoque haec arbor vulgo fulari minime creditur. Malum a Graecis dictum quod sit fructus eius pomorum omnium rotundissimus: unde et haec sunt vera mala quae vehementer rotunda sunt. Mala Matiana a loco vocata unde prius oppido qui est in insula Creta; de qua Graeci dicere solent urbium Cretensium matrem Cydoniam; ex cuius pomo cydonitum conficitur. Fit quoque ex ea et vinum quo languentium desideria falluntur: nam specie
Abbreviated transcription (Latin):
adustum quem uulgus titionem appellant extractum focos emi ustum & extinctum. quis qui¬
iȩstipulȩ in mietȩ surculis ac folus aridii sunt autẽ purgamenta terraru CCari es putri¬
do lignorum dictum. IH oc nomen quod eueniat lignisuirtute carentibus PEPROPRIIS
mis inmodum palmȩ hominis sestenĩ arbor insignȩ uictoriȩ proceroq ac decoro
uirgulto duturnis questita frondibus & folia sua sine ulla suc cessione conseruans
THanc greci foenicem dicunt qđ diudurat ex nomine auis illius arabȩquat multis an¬
nis uiuere per hibetur Iquaedum in multis locis nascatur non in omnibus fructus per¬
ficit maturitatem Tfrequenter autem inaegypto &siria fructus autem dactili adigito¬
rum similitudine nancupati sunt quorum etiam & nomina uariantur. .¶ sIam alii appel
lantur palmulȩ similes miro pallani ¶Alii thebaiciłqui & hicolai ł : Uumucales quo

Expanded text:
adustum, quem vulgus titionem appellant, extractum foco, semiustum et extinctum. Quisquiadustum, quem vulgus titionem appellant, extractum foco, semiustum et extinctum. Quisquiliae stipulae inmixtae surculis ac foliis aridis: sunt autem purgamenta terrarum. Caries putredo lignorum, dictum hoc nomen quod eveniat lignis virtute carentibus. De proprimis in modum palmae hominis. Est enim virgulto, diuturnisque frondibus vestita, et folia sua sine ulla successione conservans. Hanc Graeci Phoenicem dicunt, quod diu duret, ex nomine avis illius Arabiae, quae multis annis vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus fructus perficit maturitatem. Frequenter autem in Aegypto et Syria. Fructus autem ejus dactyli, a digitorum similitudine nuncupati sunt, quorum etiam et nomina variantur. Nam alii appelantur palmulae, similes myrobalani; alii Thebaici, qui et Nicolai; alii nucales, quos
Abbreviated transcription (Latin):
emtrans latumesTores nominati quod cito defluant de arboribus squasi fluores qđ cito
soluantur ¶ in his eniꝰ duplex gratia coloris &odoris saustroenim flores soluurtur ⁊ ephiro fiup̃t
CCermen dimus surcubam praegnantẽ agenerando sunde & germinatio ructus nom̃ accepit
frumine sidest eminente guituris parte quauescimur ¶Vnde fruges fructus autẽ prop
dicuntur agrorum & arborũ quibus utiq: utimurs nanimalibus uero abusiue & trans lati¬
ie uocari fructum C õma dicta ab opimo sidest acopiȩ ubertate ¶ Matura dicuntur qu
apta sunt admanducandumssic & inmatura quia priusquã matura fiant smatura fiant hura¬
um dicitur quod lumen & hastula a tolendo nuncupata ¶ Fomes est astula quae ab arbori¬
bus excutitur recisione aut hastulȩ ambustȩ saut ligna cauata nuncupata a fungis nomine
accepto quodita capiat ignem de quo uirgilius rapuitq: in fomite flammam Vorris lignũ¬

Expanded text:
nem translatum. Flores nominati quod cito defluant de arboribus, quasi fluores, quod cito nem translatum. Flores nominati quod cito defluant de arboribus, quasi fluores, quod cito solvantur. In his duplex gratia: coloris et odoris. Austro enim flores solvuntur, Zephyro fiunt. Germen dicimus surculum praegnantem, a gerendo; unde et germinatio. Fructus nomen accepit a frumine, id est eminente gutturis parte qua vescimur. Inde et fruges. Fructus autem proprie dicuntur agrorum et arborum, quibus utique utimur; in animalibus vero abusive et translative vocari fructum. Poma dicta ab opimo, id est a copia ubertatis. Matura dicuntur, quia apta sunt ad mandendum; sic et inmatura, quia priusquam matura fiant, dura sunt aum dicitur, quod lumen det. Hastula a tollendo nuncupata. Fomes est hastula, quae ab arboribus excutitur recisione: aut hastulae ambustae, aut ligna cavata, a fungis nomine accepto: quod ita capiat ignem, de quo Virgilius: Rapuitq
Abbreviated transcription (Latin):
inehum quid dam interlignum & corticem ¶rami sunt quidetruncomanant sicut ara¬
musculis ceteri surculi a prȩcisione serrae nuncupatis Virgultum est quod dera dice pul¬
lulat ¶Ramus qui deipso robore arboris ¶ Virga quȩderamis Sp roprie aurem uirgulti¬
ois appellaturs quod adradicem arboris nascitur s& quasi lia utilẽ ab agricolis amputatur
& hnc dictum uirgultums quia ex uirga tollitur ¶ Virga uel auirtute dicitur qđ ium inst
multum habeatsuel auiriditate suelquia pacis uelqui a pacis indiciũ est qđ ui regat sũ¬
de hac utuntur magi ad placandos interse serpentes & idcir coinea hossustinentssiligate
hanc etiamphilosophi ac reges & magistri&nuntii & ÷ legatiutuntur ¶ Lagelladicunt᷑
ut paediximus summȩ arborũ partes abco qđ crebros Auentorum sustinent flater&Ti
uocatas quasi comass Fołia grecesylia dicuntur Iuñ de est adnos hoc nomen per diriuatio¬

Expanded text:
medium quiddam inter lignum et corticem. Rami sunt qui de trunco manant, sicut a ramedium quiddam inter lignum et corticem. Rami sunt qui de trunco manant, sicut a ramusculis cetera. Surculi a praecisione serrae nuncupati. Virgultum est quod de radice pullulat; ramus, qui de ipso robore arboris; virga, quae de ramis. Proprie autem virgultum appellatur quod ad radicem arboris nascitur et quasi inutile ab agricolis amputatur. Et hinc dictum virgultum, quia ex virga tollitur. Virga autem a vi vel a virtute dicitur, quod vim in se multam habeat, vel a viriditate, vel quia pacis indicium est, quod vim regat. Unde hanc utuntur magi ad placandos inter se serpentes, et idcirco in ea hos sustinent inligatos. Hanc etiam philosophi ac reges et magistri et nuntii et legati utuntur. Flagella dicuntur, ut praediximus v, 8, summae arborum partes, ab eo quod crebros ventorum sustinent flatus. Cymas vocatas quasi comas. Folia Graece φύλλα dicuntur: inde est ad nos hoc nomen per derivatio
Abbreviated transcription (Latin):
cidua arborum sunt quaȩ aliis sectis repululant ¶ Nii recidiua arborum acadendo dicu
sqiua post casum nascitur IAii arccidendo & repulando dixerunt ¶ Ergorecidiuum ubi monis
Clante sunt dearboribus &lañtaria uero quae ex seminibus nata sunt cum ra dicibus &a terra¬
propria trans feruntur ¶Cespites fructicessun quasicuspitessuel quasi circapedes¶Fronde
quod ferant uirgultas uel uinbras sunt autem casaumbrarum. COculi ncdi sunt ex quibus
frondes excuit. ERadix appellatur quod quasi radiis quibusdam fixaterris in profunda di¬
mergitur Nanifiscidicunt parem esse altitudinem radicum carborum ¶Auradicem a simi¬
ltudinerahorum diccam putanq uelquia sieraditur ñ repullulat. ¶Truncus est statura trũa¬
oris insistens radici ¶ Corticem ueteres corucem uocalat ¶ Dictus autem cortex qđ cori¬
olignum tegat Viber est corticis pars interior dictus aliberato cortice Ntest ablato est eni

Expanded text:
Recidiva arborum sunt quae, aliis sectis, repullulant. Alii recidiva a cadendo dicunt, Recidiva arborum sunt quae, aliis sectis, repullulant. Alii recidiva a cadendo dicunt, quia post casum nascuntur. Alii a recidendo, et repullulando dixerunt; ergo recidivum, ubi mors, Plantae sunt de arboribus; Plantaria propria transferuntur. Cespites frutices sunt, quasi cuspides, vel quasi circa pedes. Frondes, quod ferant virgultas vel umbras; sunt autem causa umbrarum. Oculi nodi sunt ex quibus frondes exeunt. Radix appellatur quod quasi radiis quibusdam fixa terris in profunda dimergitur. Nam physici dicunt parem esse altitudinem radicum et arborum. Alii radicem a similitudine radiorum dictam putant, vel quia, si eradatur, non repullulat. Truncus est statura arboris insistens radici. Corticem veteres corucem vocabant: dictus autem cortex quoo lignum tegat. Liber est corticis pars interior, dictus a liberato cortice, id est ablato: est enim
Abbreviated transcription (Latin):
& uirentes ł Arbor autem & fructifera &sterilis CArbos autem non nisi fructifera Cene
item feminino arbores dicimus APom̃a uerone utro ¶s rucex breuis est appellatus quod
terram fronde tegat ¶ Cuius plurale nomen frutecta ¶Arbor altaestssilua uero spissumnemꝰ siba
abreuesilua dicta quasi exsilua quodibi ligna cȩdanturs Nam greci axilon lignum d
Multaenim latina nomina grecam prełumq: & himologiam recipiunt ¶s leinus a numi¬
uis nuncupatums quia pagani idola consecrabant ¶ Sunt enim nemora arbores ina¬
iores umbrosȩ frondibus Vlucus est densitas arborum sololucem detrahensstropus anti. luc¬
sis eoquod non luceat suie aluce eo quod in eo lucebant funalia uel cerei propter
nemorum tenebras Caltus est densitas arborum altauocata hoc nomineseoquodexiliat. salto¬
in altum & in sublimi consurgat¶ Nui aria secreta nemora dictas quõd ibi aues frequentaNT aua¬

Expanded text:
t virentes. Arbor autem et fructifera et sterilis; arbos autem non nisi fructifera. Genere t virentes. Arbor autem et fructifera et sterilis; arbos autem non nisi fructifera. Genere autem feminino arbores dicimus; poma vero neutro. Frutex brevis est appellatus quod terram fronde tegat; cuius plurale nomen frutecta. Arbor alta est. Silva vero spissum nemus et breve. Silva dicta quasi xylva, quod ibi ligna caedantur; nam Graeci ξύλον lignum dMulta enim Latina nomina Graecam plerumque etymologiam recipiunt. 6. Nemus a numinibus nuncupatum, quia pagani ibi idola constituebant. 323 Sunt enim nemora arbores majores, umbrosae frondibussin, eo quod non luceat, sive a luce quod in eo lucebant funalia, vel cerei propter nemorum tenebras. Saltus est densitas arborum alta vocata hoc nomine eo quod exsiliat in altum, et in sublime consurgat, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Pant i futa reest uirgam exuite super uacuum resecare cuius flagellis luxoriat  pa¬
tarcemimndicitur purgare idãm putare ¶ Traducere tranducere Propaginare uero
fligellum uitis terrae summer sumster nere sã quasi porro pangere ¶ Hinc propagines a propagare & pro¬
tenderedictȩ  odere uero foueam facere quasi fouere. ¶BTARBO RIBOS
rborum pomen si ue herbarum ab aruis inflexum crediturs eo quod terris eo qđ terris fixis ra¬
dicibus ad haereant futraq: a autem ideo si epene similia sunt quid ex uno alterum gignit᷑
Adum sementem interram hiacerissherba prius oritur sdehinc aonfota surgit in arborẽ
s& infraparuum tempus quam herbam uideras arbustam suscipis¶ Arbusta arbor nouella. arbusta¬
& tenere inqua insertio fieripotes E&dicta arbusta quasi arboris hasta¶ Alii arbustum
locum inquo arbor essunt uolunt acciperessicut salictum sic &uirecta ubi uirgulȩ nouellae. sadlio¬

Expanded text:
llant. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cuius flagellis luxuriat; pullant. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cuius flagellis luxuriat; putare enim dicitur purgare, id est amputare. Traducere, transducere. Propaginare vero, flagellum vitis terrae submersum sternere et quasi porro pangere. Hinc propagines, a propagare et protendere dictae. Fodere vero est foveam facere, quasi fovere. De arboribus . Arborum nomen, sive herbarum, ab arvis inflexum creditur, eo quod terris fixis radicibus adhaerent. Utraque autem ideo sibi pene similia sunt, quia ex uno alterum gignitur. Nam dum sementem in terram ieceris, herba prius oritur, dehinc confota surgit in arborem, et infra parvum tempus quam herbam videras arbustam suspicis. Arbusta, arbor novella et tenera, in qua insertio fieri potest; et dicta arbusta quasi arboris hasta. Alii arbustum locum in quo arbores sunt volunt accipere, sicut salictum: sic et virecta, ubi virgultae novellae e
Abbreviated transcription (Latin):
ciamaricion uocant bomuni & leuis a quo etiam nom̃ traxit quod in ers in temptandis
neruis habeatur quam uis gustu non sit hebes ¶Mar eoticȩ aregione aegyptimiriotis dietȩ
nde prius uenerunt ssunt enĩ albȩ & nigrȩ Elbolȩ quas quidã appellant uarias neq
purpureȩ neque nigrȩ ab ello colore Nam elbum nec album nec rigrum est CTertius lacus¬
itium quȩ sola fecunditate commendantur  abundantia copiosa multumq uinifluo
Qitcionia uuas grandes magis quammultas habet: nomenautem inde hoc sumens qđ multũ
inifluat ¶Si riaca uel quia desiria ad lata suel qiuia nigra est ¶Multa autem genera uit¬
uin sunt quȩ tameni in moracione loci & qualitatem & nomen amittunt ¶ Vitibus intercȩ
teragenera magis ista conueniunt. ¶ Oblaqueatio potatio propaginatio fossio CObla¬
que areest airca codicẽ terrã aperire &uelut lacus efficere shoc aliqui excodicare appd¬

Expanded text:
ci amaracion vocant, boni vini et levis; a quo etiam nomen traxit, quod iners in tentandis ci amaracion vocant, boni vini et levis; a quo etiam nomen traxit, quod iners in tentandis nervis habeatur, quamvis gustu non sit hebes. Mareoticae a regione Aegypti Mareotis dictae, unde prius venerunt; sunt enim et albae et nigrae. Helvolae, quas quidam varias appellant, neque purpureae neque nigrae, ab helvo colore ita vitium quae sola fecunditate commendantur, abundantia copiosa, multumque vini fluens. 28. Vitiscionia uvas grandes magis quam multas habet; nomen autem inde hoc sumens, quod multum vini fluat. Syriaca, vel quia de Syria allata, vel quia nigra est. 29. Multa autem genera vitium sunt, quae tamen mutatione loci et qualitatem et nomen amittunt. 30. Vitibus inter caetera magis ista conveniunt, oblaqueatio, pqueare est circa codicem terram aperire et velut lacus efficere: hoc aliqui excodicare appe
Abbreviated transcription (Latin):
hombns lanescit lanugine ¶Rubiliana dicta quiaeius materia rubet ¶aecinea minutiaci¬
ni & duraecutis uuas habet nobilitate amineam sequitus fecunditaten praȩcedit quam proinde
cineam uocant squodplus quam ceterȩ feces afferat ¶Apianȩ uinum dulce faciuNt quas nisi
cito legas pluuiis &uentis & maximȩ apibus infestanturs quarum de praedicatione apianȩ cogno¬
una tȩ sunt EBalanitȩ amagnitudine nomen sumpserunt Balanĩ enim grece grande uo¬
catur ¶situricȩ aregione nomen sortita est turbines & pliuuas & calores fortissime susti¬
enss nec inmacra terra deficiens huuis meriti & ba silis ca est ¶Argitis grecula est generis
arbi fertilis suastam materiam s& breuem & latum folium mittens cuius fructũ nisi primo
tempore colligas saut adterrã desidit aut humore putrescit ¶nerticula nigra est quamgre¬

Expanded text:
omnibus lanescit lanugine. Rubelliana dicta quia eius materia rubet. Faecinia minuti aciomnibus lanescit lanugine. Rubelliana dicta quia eius materia rubet. Faecinia minuti acini et durae cutis uvas habet; nobilitate amineam sequitur, fecunditate praecedit. Quam proinde faeciniam vocant quod plus quam ceterae faeces afferat. Apianae vinum dulce faciunt; quas nisi cito legas, pluviis et ventis et maxime apibus infestantur; quarum depraedatione apianae cognominatae sunt. Balanitae a magnitudine nomen sumpserunt; βάλανοι enim Graece glandes vocantur. Biturica a regione nomen sortita est, turbines et pluvias et calores fortissime sustinens, nec in macra terra deficiens. Huius meriti et basilisca est. Argitis Graecula vitis, generis albi, fertilis, vastam materiam et brevem et latum folium mittens, cuius fructum nisi primo tempore colligas, aut ad terram decidit aut humore putrescit. Inerticula nigra est, quam Grae
Abbreviated transcription (Latin):
NSuburbanȩ uiae quadam dicunturs quia fructus earum adescamsuel uti pomum inurbub: uer¬
ditur ¶ Cominendat enim eas & species  aporis iocunditas ¶ Ex quib: sunt praecocȩ duracinȩ pur¬
pureȩ tactili rhodiȩ libycȩ cerauniȩ stefanitȩ trepedianȩ unciariae cidonitȩ ¶Durabilis autẽ
ertom̃am hiemem uennicula & numisianȩ ¶ Precocȩ uocatȩ qđ cito maturescunt & anteomnes
solecoquantur IHas greci lageos dicunt qđ currant ad iaturitatem uelociter ut lepus Purpure
a coloredicuntur Vnciariat amagnitudine. IDĩc tili a longitudine. Ste fanitȩ arotund¬
tate .I Rhodie & libycȩ aregionibus nuncupatȩ sunt ¶ Cerauniȩ uero quod rubeant ud utignis
nera autem uuarum quȩ uino deseruiunt plurima s exquibus aminea dctasquasi sine mineo
id est rubore ¶ Album enĩ uinum redditsquȩ cum sit unius nominissnon unam speciem reddit
nineae enimduae. Ceminȩ abeo dictȩ quod duplices uuas mittunt aminea slagana qui a plu

Expanded text:
Suburbanae uvae quaedam dicuntur, quia fructus earum ad escam velut pomum in urbibus venditur. Commendat enim eas et species et saporis jucunditas, ex quibus sunt praecoquae, duracinae, purpureae, dactyli, Rhodiae, Lybicae, cerauniae, stephanitae, tripedaniae, unciariae, cidonitae. Durabiles autem per totam hiemem vennuculae et Numisianae. Praecoquae vocatae quod cito maturescant et ante omnes sole coquantur. Has Graeci lageos dicunt, quod currant ad maturitatem velociter ut lepus. Purpureae a colore dicuntur; unciariae a magnitudine; dactyli a longitudine; stephanitae a rotunditate. Rhodiae et Libycae a regionibus nuncupatae sunt; Cerauniae vero quod rubeant velut ignis. Genera autem uvarum quae vino deserviunt plurima. Ex quibus aminea dicta, quasi sine mineo, id est sine rubore; album enim vinum reddit. Quae cum sit unius nominis, non unam speciem reddit: amineae duae geminae, ab eo dictae quod duplices uvas mittant; aminea lanata, quia plus
Abbreviated transcription (Latin):
lis exmisia asia huc contrariat atq falsus exsiria uel iudea  Daucos folus feniculi similibus
tyrsobipaliis ¶Cito cacia uocata qđ uentrẽ cito depurgatquã uulgus corrupte cito cociã uo¬
ropus qđ uestibus hominũ inhȩreat obasperitatem suinascitur iux tamuross Capillũ uer¬
ris uoca tũ siue quodelapsos posta lopiciã capillos recreat suel quod capillorũ fluoresco¬
xcet uel qđ sit uirgulis nigris lenibus cũ solendore quasi capillinascitur in a quosis locis
¶Rubi a dicta qđ radix eius sit rubra ¶ Vnde &colorare lanas per hibecurs. Ancussa
uius radix contrata digitos inficit.s Est enim colore sangumeo sunde etiãpictoris
ad purpurã efficiendam usus est ¶ Cãme leon quaelatine uascarago uocaturs eo quod

Expanded text:
lius ex Mysia Asiae: huic contraria atque falsa ex Syria vel Iudaea. Daucos, foliis feniculi similis lius ex Mysia Asiae: huic contraria atque falsa ex Syria vel Iudaea. Daucos, foliis feniculi similis thyrso bipalmis. Citocacia vocata quod ventrem cito depurgat; quam vulgus corrupte citocociam voάνθρωπος vocatur, quod vestibus hominum inhaereat ob asperitatem sui. Nascitur iuxta muros. Capillum Veneris vocatum sive quod elapsos post alopeciam capillos recreat, vel quod capillorum fluores coercet, vel quod sit virgulis nigris lenibus cum splendore quasi capilli. Nascitur in aquosis locis. Rubia dicta quod radix eius sit rubra, unde et colorare lanas perhibetur. Anchusauius radix contrita digitos inficit: est enim colore sanguineo, unde etiam pictoribus ad purpuram efficiendam usui est. Chamaeleon, quae Latine viscarago vocatur eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
dcta qđ splene auferat ¶inicia pot similitudinẽ cimicis dicta unde & ea greci corions
doc aueruri gnas cit᷑ ilocis asperis atq incultis  V arrubiũ qđ greci pas siuon decafs
uocatum prept̃ am aritudimne nascitur in campis. Volerum. Ab sintiũ grecũ tumqco¬
usobtabilius est qđ ipontire gione nascitur Vnde & ab sintiũ nomi natur ⁊ ponticaus
Simpates grece dictus eoquod tantum in radice uirtut habeat at frusti dolippis se¬
sann ca cabo coagulas oliro di on herba cuius hirta atq crinita sut est polippus suẽ
quo derualtues estiut poli eotdim dic eretur ł ÷ Iascitur inteneris petorrs sbuensat
ques osn dimson tibus agturis locfusi camonia quam laim dagriun uocant lerbi
uciplenasqđ colligitur sub cauata radice. eniq terrã rotundam cauitate fodiunt. Tamsi¬
positis autcocleis autnucis folus excipitur sucus atq siccatus aufertur ueni& autt̃ sepius probabi¬

Expanded text:
dicta quod splenem auferat. Cimicia, propter similitudinem cimicis dicta: unde et eam Graecio κόριον dicta quod splenem auferat. Cimicia, propter similitudinem cimicis dicta: unde et eam Graecio κόριον vocaverunt. Nascitur in locis asperis atque cultis. Marrubium, quem Graeci πράσιον dicunt, vocatum propter amaritudinem. Nascitur in campis. obabilius est quod in Ponti regione nascitur; unde et absinthium Ponticum nominatur. Symphytos Graece dictus eo quod tantam in radice virtutem habeat ut frusta carnis adsparsa in caccabo coagulet. Polypodion herba cuius radix hirta atque crinita, ut est polypus; ex quo derivatum est ut polypodion diceretur. Nascitur in teneris petrarum terris, Nascitur in montibus et duris locis. Scammonia, quam Latini acridium vocant, herba suci plena, quod colligitur sub cavata radice: denique terram rotunda cavitate fodiunt, tum suppositis aut cochleis aut nucis foliis excipitur sucus atque siccatus aufertur. Venit autem saepius probabi
Abbreviated transcription (Latin):
tolaci dicitu quo dmulieribus fẽtis optima sit  Nam super ses sa partiũ matricem bene¬
ficio uaporis expurgnt i  uius herbȩ genera sunt duo quarũ una aristolaicia rotund ad
cutrurni qums aifoluis longiorib quã etiam &dac tilion uocant: qđ sit radce robore
digitali õ longa sc rigona gretis diciturs quoduere primo senes cat : Vnde & eum la¬
tuu stnitionemuo canqnascitur permateriar p̃ sillius dicta qđ semensimile pulics
abeat fmde &eam latini herbam pulicarem uocant ¶s erabotane ideo a grecisho
nomec accepitꝰ qđ remediis ac ligamentis hominũ et purificationibus sacerdotũ a gentb
pta probaretur÷ Vnde & eam ponti fices signen appellabantꝰ quas sancimen he
&uerbera quiapura us aliurus herba asperrima &spinosa¶ Strutios quam quicdao
herbum lananiam uocant seo qđ plerique lanam exta habent h̃as citur locis cultis Splenos

Expanded text:
tolochia dicitur quod mulieribus fetis optima sit. Nam supersessa post partum matricem benetolochia dicitur quod mulieribus fetis optima sit. Nam supersessa post partum matricem beneficio vaporis expurgat. Huius herbae genera sunt duo; quarum una aristolochia rotunda dibet cum ramis et foliis longioribus; quam etiam et dactylitin vocant, quod sit radice robore digitali et longa. Erigeron a Graecis dicitur, quod vere primo senescat: unde et eam Latini senicionem vocant. Nascitur per macerias. Psyllios dicta quod semen simile pulicis habeat: unde et eam Latini herbam pulicarem vocant. Hierobotane ideo a Graecis hoc nomen accepit quod remediis ac ligamentis hominum et purificationibus sacerdotum a gentibus apta probaretur. Unde et eam pontifices sagmen appellabant, quasi sancimen; haec et verbena, quia pura. Paliurus, herba asperrima et spinosa. Struthios, quam quidam herbam lanariam vocant, eo quod plerique lanam ex ea lavent. Nascitur in locis cultis. Splenos
Abbreviated transcription (Latin):
qi uicina i Camidrios a grecis appellata qđ sit breus & perterrã strata & minuta foliis pir¬
isunis Q eon quidanecticus fuit saqua peonia herba perhibetur inuenta ut homerus dci
Hbic quidam glesidemuocant sqđ dulcis saporis sit ul pento robinã anumero granorum
celut alii dac tilosa adigitorũ simnlitu dinenascit᷑ in siluis Boglosus a grecis eo qđ folia asp¬
rima ad modũ linguȩ bouis habeat q̃ũaemirũ inmodũ obsapientiã nutriend on uino infun¬
denda aueceribus memoratur ¶on liuui quoq iilaritatẽ praebere fertur por olere etiam
sumituu  poglososidem agrilinguas qua earomanis plantago dicit᷑ qłolanta cius cito ad¬
hareat terrȩshanem ulti per Polere nescuntur ¶ Erpillos quae apudnos serpillos uocitin tro
quat adices psius longe serpunt eadem cõmatris animola propt̃ qđ menstruamo uatiris¬

Expanded text:
raeque vicina. Chamaedrys a Graecis appellata quod sit brevis et per terram strata et minuta foliis parraeque vicina. Chamaedrys a Graecis appellata quod sit brevis et per terram strata et minuta foliis parvissimis. Paeon quidam medicus fuit, a quo Paeonia herba perhibetur inventa, ut Homerus dicit. Hanc quidam glycysiden vocant, quod dulcis saporis sit, vel pentorobinam a numero granorum; vel, ut alii, dactylos a digitorum similitudine. Nascitur in silvis. Buglossos a Graecis dicta eo quod folia asperrima ad modum linguae bovis habeat. Quae mirum in modum ob sapientiam nutriendam vino infundenda a veteribus memoratur. Convivii quoque hilaritatem praebere fertur: pro olere etiam sumitur. Arnoglossos, id est agni lingua, quae a Romanis plantago dicitur, quod planta eius cito adhaereat terrae. Hanc multi pro olere vescuntur. Herpyllos, quae apud nos serpillus vocatur, pro eo quod radices ipsius longe serpant. Eadem et matris animula, propter quod menstrua moveat. Aris
Abbreviated transcription (Latin):
niimaginẽ corpidã hanc uulgus milimindrũ dicunt propter qđ alienationẽ mentis in o¬
cit Maxifriga uocatur qđ semeneius petras inuensica frangat satq̃ comminuat Senta¬
na nomen sumpsit ut mehicimemorant sabinuentore radicibus aristolaciae similibus pr¬
eitur sub alpib atq ga lacia asic ESatur eiacalida & ꝓpeignita. Tuin de illi & noni in dcũeri¬
dunt qcđ pn essta cit i uenerem¶Satiri ondica asatiris propter incendium libitoin spiã uul
gusistinatim docant al đ mne leporina propt̃ qdđ caule molle enĩt tat. Qirtica exeo uocata qđ
tctus eus corpus adurat. E st onimigne ȩ omninonaturaes & t accuperurit :unde &perurgine
facits Artemisia herba dianȩ agentibus consecrata est : unde & nuncupata grecediana¬
cemis dicitio ĩ Camimelos grecedicta qđ malimatiani odorem habeat sic que br eius cem¬

Expanded text:
ni imaginem turbidam. Hanc vulgus milimindrum dicit, propter quod alienationem mentis induni imaginem turbidam. Hanc vulgus milimindrum dicit, propter quod alienationem mentis inducit. Saxifraga vocata quod semen eius petras in vesica frangat atque conminuat. Gentiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus atque Galatia Asiae. Satureia calida et prope ignita. Unde illi et nomen inditum credunt, quod pronos facit in Venerem. Satyrion dicta a Satyris propter incendium libidinis, quam vuli ὄρχεις vocant. Idem et leporina, propter quod caulem mollem emittat. Urtica ex eo vocata quod tactus eius corpus adurat. Est enim igneae omnino naturae et tactu perurit, unde et pruriginem facit. Artemisia herba Dianae a gentibus consecrata est, unde et nuncupata; Graece enbeat sitque brevis ter
Abbreviated transcription (Latin):
incubũ saluaticũ uocanđ hađe & uerru caria qđ ex tinguat uerrucas exqua potate uel inca¬
taplas mate posita abstergat EPenta filon numero filiorum dicta : Vnde etiam latiniquin¬
que folium uocant herba adeo munda ut purificationis & templis adhiberiagentibus soli¬
taesset. El sopũ herba purgandis pulmonib: apta .¶ Vnde & inueteritestam̃ coperisopi fas¬
ciculum aspergebatur agni sangiune squimundari uolebant nascitur in petris haerens saxo
dicib ¶ Reu barbarum siue reu ponticum sIllud qđ trans danubiũ in solo barbarico istudqs
ta CAlatinis herba calicularis qđ caliculieius infigurã cantarorũ nascantur ut est malipuni¬
a quorũ ora serrata sunt ihabentes intrinsec ussemina papaueri similia ¶Haec heȩba & insana
uocatur quia usus eius periculosus est. IDiniq sibibatur uel edatur insaniã facit suel som¬

Expanded text:
intubum silvaticum vocant. Haec et verrucaria, quod extinguat verrucas ex aqua pota, vel in caintubum silvaticum vocant. Haec et verrucaria, quod extinguat verrucas ex aqua pota, vel in cataplasmate posita abstergat. 38. Pentaphyllon a numero foliorum dicta, unde eam Latini quinque folium vocant: herba adeo munda, ut purificationi et templis adhiberi a gentilibus solita esset 39. Hyssopus herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebaradicibus. Reubarbarum sive reuponticum, illud quod trans Danubium in solo barbarico, istud quod ta, a Latinis herba calicularis, quod caliculi eius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba et insana vocatur, quia usus eius periculosus est: denique si bibatur vel edatur, insaniam facit vel som
Abbreviated transcription (Latin):
fertur reperta .¶ E adẽ & limnosius quia locis humectis aasciturs eadem &felterrȩ propt̃ amari¬
tudinem¶ Gliciriza grece ex eodicta qđ dulcẽ radicem habeat iglicin enim grecidulce dicunt ea¬
demadipsos quia sitientibus sitim sedat E Pra contea uocata qđ hasta eius uariasit inmodũ colu
brissimi litudinemq draconis imiteturs uel quodeam herbam uipera timeat E Celidonia ideo
dicitur suel qđ aduentu hirundinũ uidetur erũperes ueł qđ pullis hirundinũ spoculi auferan¬
uesinatres eorũ illis exhac erba mederidicant᷑ ¶ Elio tropiũ nom̃ accepit s p̃romo qđ estiuo solstiti oflo¬
reats quod solis motibus folia circũ acta conuertat Tunde &a latinis soli sequia nancupatu
Nã & sole oriente flores suos aperit sidem sere claudit cũ soloccubuerit si psaest quã latini

Expanded text:
fertur reperta. Eadem et λιμνήσιος, quia locis humectis nascitur. Eadem et fel terrae propter amarifertur reperta. Eadem et λιμνήσιος, quia locis humectis nascitur. Eadem et fel terrae propter amaritudinem. Glycyriza Graece ex eo dicta quod dulcem radicem habeat; γλυκὺ enim Graece dulce dicunt. Eadem ἄδιψος, quia sitienbri, similitudinemque draconis imitetur, vel quod eam herbam vipera timeat. 36. Chelidonia ideo dicitur, vel quod adventu hirundinum 355 videtur erumpere, vel quod pullis hirundinum si oculi auferantur, matres eorum illis ex hac herba mederi dicuntur. 37. Heliotropium nomen accepit primo, quod aestivo solstitio floreat, vel quod solis motibus folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solisequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit; idem se recludit, cum sol occubuerit. Ipsa est quam Latini
Abbreviated transcription (Latin):
a corpore inherentes eiciunt : Hanc quidam latinoris poleium martis dcunt spropter excutienda
nimalum terrae uocant¶ Hanc poetȩ antropomoros appellanq quod habeat radcem formã hominis
simu lanten c̃uius cortex uino missa adbibendum daturs quorion corpus proptercuram secandun
ut soporati dolorem ñ sentiants huius species duae femina folus lactuoe similibus mila generanis in
similitudine prunarum EM asculus uero foliis becȩ similib:  apauer herba somnifera dẽqr
uirgilius lecheo perfusa papauera somno soporem enim languentibus facit ¶Eius alia est usualis
a agrestis exqua fliut sucus quemoppion appellant ¶Colo quintidis cucurbita a grestis & uehem̃¬
ter amara quaẽ similiter ut cucurbita per terrã flagellatendit ¶ Dic ta autẽ colo quintidas qđ
fit fructu rotundo atq folus ut cucumis usualis ¶Centaur eã greciuocant s q̃ acirone centauro

Expanded text:
a corpore inhaerentes eiciunt. Hanc quidam Latinorum puleium Martis dicunt, propter belli tela ni malum terrae vocant. Hanc poetae ἀνθρωπόμορφον appellant, quod habeat radicem formam hominis similantem. Cuius cortex vino mista ad bibendum datur, quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Huius species duae: femina, foliis lactucae similibus, mala generans in similitudinem prunarum; masculus vero foliis betae similibus. Papaver herba somnifera; de qua Vergilius Georg. 1, 78: Lethaeo perfusa papavera somno: soporem enim languentibus facit. Eius alia est usualis, alia agrestis, ex qua fluit sucus quem opion appellant. Colocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo atque foliis ut cucumis usualis. Centauream Graeci vocant quoniam a Chirone Centauro
Abbreviated transcription (Latin):
cari ad serunt quo dibi reponatur aliquidinde &biblio teca librorum repositio dicitur
Dolones sunt uaginȩ ligneae intraquas latet pugio sub baculi specie: dolones aut
dicti sunt qđ fallant & decipiant ferro cums peciem praeferant ligni hos uulgus greconomine
uocant siđ est acutos unde & apud medicos acutus morbus oxea uocatur Ecus uocatus coc
arceat aduersariũ s Vnde arces dicunt o ł quibus arcentur hostes Item arcus obspecis mo qđ¬
sint cur uatiartius uii. Dffux dis ¶ undadicta eoquod ex ea funchontir lapiss it est car¬
tantur EB alisti gnus cormenti abemittendo iacula diecbalin cum grae ieuer eiliestiutͥ torque

Expanded text:
cari adserunt, quod ibi reponatur aliquid. Inde et bibliotheca librorum repositio dicitur. cari adserunt, quod ibi reponatur aliquid. Inde et bibliotheca librorum repositio dicitur. Dolones sunt vaginae ligneae, intra quas latet pugio sub baculi specie. Dolones autem a dolo dicti sunt, quod fallant et decipiant ferro, quum speciem praeferant ligni. Hos vulgus Graeco nomine oxos vocant, id est acutos. Unde et apud medicos acutus morbus ὀξεῖα vocatur. Arcus vocatus eo quod arceat adversarium. Inde et arces dicuntur a quibus arcentur hostes. Item arcus ob speciem, qsint curvati artius. § 10 De fundis. Funda dicta eo quod ex ea fundantur lapides, id est emittantur. Balista genus tormenti, ab emittendo iacula dicta; βαλεῖν enim Graece mittere
Abbreviated transcription (Latin):
dicimus quod longior sit quaminun Cuspis hastilis amentata : acespitedctus quod est uirgula :
ausũt celeritermors percurrat ad hominem Ihasprimũ cretenses usi sunt quibus pensȩ
ut diximus sideo ad glũtirantur ut leues sint & prae uolent ̃ Scaptos Spicula suit sagitq¬
tȩ uellanceȩ breuessaspicarum speciȩ non cupatȩsscorpio est sagita uenenatas arasuł scpio¬
rmentis excussas quaedum ad hominem uenerit iuirus quo figit in funditsunde &scor¬
nomen accepit QUII DEFARE TRIS ¶aretra sagittarũ tec asa ferendo iacula dic¬
ta sicut & fere truubi funus deferturꝰ quae idcireo aet hu nologiam cominunem babent
qui a faretra mortem feret rum mortium portat ¶Coriuꝰ propriȩ sunt at cuũ tecaesic̃¬
sagit tarum faretrae ¶Vagina appellata ẽo quod in ea mucro uel gladius baioletur
Teca ab eo quod aliquid receptum tegat .C. lit tera ꝓ g. posita Augreco nomine tecamuo¬

Expanded text:
dicitur, quod longior sit quam dicitur, quod longior sit quam , ut celeriter mors percurrat ad hominem. Has primum Cretenses usi sunt, quibus pinnae, ut diximus, ideo adglutinantur ut leves sint et petae vel lanceae breves a spicarum specie nuncupatae. Scorpio est sagitta venenata, arcu vel tor mentis excussa, quae dum ad hominem veneritnomen accepit. De faretris . Faretra sagittarum theca, a ferendo iacula dicta; sicut et feretrum, ubi funus defertur. Quae idcirco etymologiam communem habent, quia pharetra mortem, feretrum mortsagittarum faretrae. Vagina appellata eo quod in ea mucro vel gladius baiuletur. Teca ab eo quod aliquid receptum tegat, C littera pro G posita. Alii Graeco nomine thecam vo
Abbreviated transcription (Latin):
quimisit ¶Hanc meminit uirgilius dicens teucom cõritu solititor quere catheias. Ninde&eos Neui
spani &gilli teutonas uocant E Falłricaest telin ingens tornofactuferrũ habens cubitale
rotunditatem deplãbo in modũ sperȩ. In ipsa summitate dicitur etiam &ignem habereadfocum
Ihoc auiem telopugnatur deturribus quas dicimani festum est᷑ iuumnalis consulisante fa
del finorum que columnas A falis igitur dicta est falaricasicut amuro mura lis secut falaricam
quendo uel emittendo uocata dequibus lucanus signapares quat aquilas espilaminantiapilis
cuius singula re pilum dicitur ¶elunuocitur secundũ grecam ȩc iamologiam aΠOtOΥ TΗΛO elũ¬
ein quic quid longe iaci potestiqua quam abusiue dicatur & gladiusut est illud at non est hoc
um mea quõ uidextera uersact ꝓroprie autem telum a longitudinedictũ :Vinde &i nũs

Expanded text:
eum qui misit. Huic meminit Vergilius dicens Aen. 7, 741: Teutonico ritu soliti torquere cateias. Unde et eos eum qui misit. Huic meminit Vergilius dicens Aen. 7, 741: Teutonico ritu soliti torquere cateias. Unde et eos spani et Galli tautanos vocant. Falarica est telum et rotunditatem de plumbo in modum spere; in ipsa summitate dicitur etiam igneHoc autem telo pugnatur de turribus, quas dici manifestum est. Iuvenalis 6, 589: Consulis ante falas delphinorumque columnas. A falis igitur dicta est falarica, sicut a muro muralis. Sane falaricam quendo, vel emittendo, vocatae. De quibus Lucanus 1, 7: Signa pares aquilas et pila minantia pilis. Cuius singulare pilum dicitur. Telum vocatur secundum Graecam etymologiam, ἀπὸ τοῦ τηλόθεν, quidquid longe iaci potest: quamquam abusive dicatur et gum mea quod vi dextera versat. Proprie autem telum a longitudine dicitur. Unde et mustela
Abbreviated transcription (Latin):
acutarotunditas  Trudes ẽmites sunt cum lunatoferro quȩ grecia plus triadicunt a trudib
uenatiu hbilia fid quia uenientem excipiunt squasi excipiabilia . Ex cipiunt enim a pros¬
exspectant quel eones sintrant ursos sitantũ firmama nus ance a est hasta amentum inme
dio habens ficta autem lancea quodequa lancesidest aequalia mento ponderata iuibra¬
tur Amentũ uiculum est iaculorum hastilium quod mediis hastis apta tur xinde amenu¬
od mneda hasta religatur utuculetur ¶ Clauaest qualis fiut herculis dictas quod sit clauisferre
inuicem religatas &est cubito semis facta in longitiidine iet &catheia quam horatius calaindicit
est enimgenus galliciteli exmateria quam maxima quȩ iac ta quidem non longe propter graui¬
tatem cuolat seđ quo peruenit uinimia per fringit quod siabartifice mittatur rursum dẽdit

Expanded text:
acuta rotunditas. 3. Trudes hastae sunt cum lunato ferro, quae Graecis aplustria dicuntur. Trudes acuta rotunditas. 3. Trudes hastae sunt cum lunato ferro, quae Graecis aplustria dicuntur. Trudes venatui habilia; vel quia venientem excipiunt, quasi excipiabilia. Excipiunt enim aprosexspectantque leones, intrant ursos, sit tantum firma manus. 5. Lancea est hasta amentum habens in medio; dicta autem 382 lancea, quia aequa lance, id est, aequali amento ponderata vibr6. Amentum vinculum est jaculorum hastilium, quod mediis hastis aptatur. Et inde ameno media hasta religatur et jacitur. 7. Clava est, qualis fuit Herculis dicta, invicem religata; et est cubito semis facta in longitudine. Haec et cateia, quam Horatius caiam dicit. Est enim genus Gallici teli ex materia quam maxime lenta, quae iacta quidem non longe propter gravitatem evolat, sed quo pervenit, vi nimia perfringit; quod si ab artifice mittatur, rursum redit ad
Abbreviated transcription (Latin):
ũ catus est enimgla dius paruus &bis acutus lateri adhȩrens Edem &clunabulum die cum
qđ religetur  Cli doniacus gładius ferrum est latum cuius duplex mucro acbifurcus in mo¬
dum caudȩ hirundine ȩformatur. Vn de & celi doniacus dicitur ¶Sica a secando dicta est¬
enim breuis gladius quomaxime utuntur squĩ apuditalos latrocinia exercent a quo
dium curuatum fuis set ł ex acie recta procurrit unus adid corrigendum tumpugnantere¬
ponsum est sic hacpugnabo sindesicae nomendatum es tSecures signa sunt atquȩ un
consules ferebantur quas his pani abusufrancorũ perdiriuationem francis cas uocantes ea
signa portarineaut uisimn perderet bellis aut uacans aspectũ amuteregladioruns Oł tS
STasta est contis cum ferro cuius deminitiuum facit hastiliaiom̃ auton hasta abas tis.¬
tu sumpsit su inde & astutia conus ferrum ñ habet sedtantum cuspide acuto est iuirgilius

Expanded text:
vocatur. Est enim gladius parvus, bis acutus, lateri adhaerens. Item et clunabulum dictum, vocatur. Est enim gladius parvus, bis acutus, lateri adhaerens. Item et clunabulum dictum, quod religetur ad clunem. 7. Chelidoniacus gladius ferrum est latum, cujus duplex mucro, ac bifurcus in modum caudae hirundineae formatur, unde et chelidoniacus diciturenim gladius brevis, quo maxime utuntur, qui apud Italos latrocinidius curvatus fuisset ex acie recta, procucurrit unus ad id corrigendum; tumque a pugnante responsum est: Sic ha pugnabo. Inde sicae nomen datum.' Secures signa sunt quae ante consules ferebantur; quas Hispani ab usu Francorum per derivationem Franciscas vocant. Ea signa portari ne aut usum perderent belli, aut vacans aspectum amitteret gladiorum. De hastis . Hasta est contus cum ferro; cuius diminutivum facit hastilia. Nomen autem hasta ab astu sumpsit; unde et astutia. Contum ferrum non habet, sed tantum cuspide acuto est. Vergilius
Abbreviated transcription (Latin):
I Proprie autem appellatius gladius q̃uodgulam diuidit si dest ceruicem secat Iad hoc enim pr¬
mum est factus T Nam ceteramembra securibus magisceduntur collum gladiotantum Acies
utẽ gladii ab acuminedictas Capulus uocatus ue łquia caput est gladiis uel qui a ibi capitꝰ
utteneat᷑ ¶am alias aciesferri non sinittenere Mucro non tantum gladi est sed & cuius¬
libet teliẜacumendictum a longitu dine nam macron greci longum uocant & hinc &inace¬
ra nacera autemest gladuis longus exuna parte acutus  ramea uero gladius exutraq
parte acutusquam uulgo spatam uocant sips a est &rumphta framea autẽ dicta qua ferre
estNm sicut ferramentunssic framea dicitur ac̃ pro inde omnis gladius framea Sp
inpecoribus Qg emispation gladius est amedia spatȩ longitu dine appellation non ut in pru¬
dens uulgus dicit sine spatiodum sagitta uelociorsit EPugio apungendo & trans figen douo

Expanded text:
. Proprie autem appellatus gladius, quod gulam dividit, id est cervicem secat. Ad hoc enim primum est factus; nam cetera membra securibus magis caeduntur, collum gladio tantum. Acies autem gladii ab acumine dicta. Capulus vocatus vel quia caput est gladii, vel quia ibi capitur ut teneatur: nam alias acies ferri non sinit. Mucro non tantum gladii est, sed et cuiuslibet teli acumen, dictus a longitudine. Nam μακρὸν Graeci longum vocant; hinc et machaera. Machaera autem est gladius longus ex una parte acutus. Framea vero gladius ex utraque parte acutus, quam vulgo spatam vocant. Ipsa est et romphea. Framea autem dicta quia ferrea est: nam sicut ferramentum, sic framea dicitur; ac proinde omnis gladius framea. Spatha in pectoribus. 5. Semispathium gladius est a media longitudine spathae appellatus, non ut imprudens vulgus dicit, sine spatio, dum sagitta velocior sit. 6. Pugio a pungendo et transfigendo
Abbreviated transcription (Latin):
imitarentur diuinugnis effigiem¶ Qđuero a carnifice contingebant᷑ idesse indicum ut adtan¬
cũ fastigiũ euectĩmnedio critatis humanȩ cõmonerentur ł D uob: autẽ generibus delear exer
dissice corpora pontoł Expolia hostuĩ praeda manubiae ex iuuȩ partes I Praeda apredandauo¬
ta s⁊ nanubiȩ eoquodinanib: detrahantur ¶Hae & ex uiuȩ ab exuendo dictae quia ex uunt
Hãe &p artes a paridiuisione ꝓpersonarũ qualitate & laborũ iusta decisione ꝰ expolia autẽ pal¬
leis quasi ex pallia iuctisenim decrahionur¬

Expanded text:
imitarentur divini ignis effigiem. Quod vero a carnifice contingebantur, id esse indicium ut ad tanimitarentur divini ignis effigiem. Quod vero a carnifice contingebantur, id esse indicium ut ad tantum fastigium evecti mediocritatis humanae commonerentur. Duobus autem generibus deletur exerAut age diversos et dissice corpora ponto. Spolia hostium: praeda, manubiae, exuviae, partes. Praeda a praedando vocata. Manubiae, eo quod manibus detrahuntur. Haec et exuviae ab exuendo dictae, quia exuuntur. Haec et partes a pari divisione pro personarum qualitate, et laborum iusta decisione. Spolia autem a palleis, quasi expallia; victis enim detrahuntur