comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ca quasi uiscora. eo quod ibi uita idest anma
continctur. Item uiscera capita neruoꝵ ex
sangume. et neruis copulata. Item lacerti siue
mures. quia sic in singulis mẽbris cordis loco
sunt ut cor in media tocius corporis parte. ap¬
pellanturq a nomine similiũ animaliũ sub
ttrra aditiscentiũ. Nam inde musculi a mu¬
rium similitudine. Idem eciã et tori quod illic
uiscera torta uideant᷑. Cor agreca appellatio¬
ne diriuatum. quod illi cardian dicunt. siue a
cura. In eo enĩ omĩs sollicitudo et scienciȩ causa
manet. Quod ideo pulmoni uicinũ ẽ ut cum
ira accendit᷑ pulmonis humore temꝑct᷑. Huiꝰ
duȩ arteriȩ sunt. e quibus sinistra plus sangui¬
nem habet. dextra plus sp̃m Unde et in aex¬
tro brachio pulsum inspicimus. Precordia st̃
loca cordis uicina. quibus sensus ꝑcipit᷑. Et di¬
cta precordia eo quod ibi sit principiũ cordis
et cogitationis. Pulsus uocatus quod palpitet.

Expanded text:
ca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est anima, ca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est anima, continetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt ut cor in media totius corporis parte, appellanturque a nomine similium animalium sub terra delitescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: idem etiam et tori, quod illic viscera torta videantur. Cor a Graeca appellatione derivatum, quod illi καρδίαν dicunt, sive a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Qui ideo pulmoni vicinus est ut, cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Huius duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextra plus spiritum: unde et in dextro brachio pulsum inspicimus. Praecordia sunt loca cordis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi sit principium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quod palpitet;
Abbreviated transcription (Latin):
Talus aũt sub crura est. sub talo calcanci st¬
des ex greca ethimologia nomen sortiti sunt
Hos enĩm greci podas dicunt. qui alternis
motibus solo fixi incedunt. Plantȩ a planice
nuncupatȩ. quia non rotundȩ ut in quadru¬
pedibus. ne stare non possit bipes homo. sed pla¬
nę atq longiores formatȩ sunt. ut stabile cor¬
pus efficerent. Sunt autem plante anteriores
partes. quȩ ętiam de multis ossibus constant.
Calcis prima parsplantȩ a callo illi nomen im¬
positum quo terram calcamus. Hinc et calca¬
neus. Solum inferior pars pedis. dictũ quia eo
terie uestigia imprimimꝰ. Sed et solũ dicit᷑ om̃e
quod aliquid sustinet. quasi solidum. Vnde
et terra solum quod cuncta sustineat. et solũ
pedis quod totam corporis molem portat. Us¬
cera non tantum intestina dicimus sed qͥcqͥd
sub corio est. auisco quod est inter carnẽ et cut̃e.
Item uiscera uitalia id est circumfusa cordis lo¬

Expanded text:
Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. PeTalus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae anteriores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantae: a callo illi nomen inpositum, quo terram calcamus; hinc et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia inprimimus. Sed et solum dicitur omne quod aliquid sustinet, quasi solidum: unde et terra solum, quod cuncta sustineat; et solum pedis, quod totam corporis molem portat. Viscera non tantum intestina dicimus, sed quidquid sub corio est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa cordis lo
Abbreviated transcription (Latin):
tebra uocantur. quod in eis capita femoꝵ uer¬
tuntur. Suffragines. quia subtus franguntur
id est ficctuntur. non supra sicut in brachiis.
Genua sunt cõmissiones femoꝵ et crurũ et di¬
cta genua eo quod in utero sint genis opposi¬
ta Coherent enim ibi sibi et cognãta st̃ oculis.
lacrimarum indiciis et miscđie. Nam a genis
genua dicunt᷑. Deniq complicatũ gigni for¬
mariq homincm. ita ut genua sursum sint
quibus oculi formant᷑. ut caui ac reconditifi
de est quod homines dũ ad genua se ꝓsternt
statim lacrimantur. Uoluit enim eos natura
uterum maternum rememorare. ubi quasi
intenebris sedebant. antequam uenirent ad:
lucem. Crura dicta: quia iis currimus et gres¬
sum facimus Sunt aũt sub genibus usq ad
suras. T̃ ibiȩ uocatę quasi tubę. sunt enim et
longitudine et specie similes. Talus dictus a
tolo Nam tolus est eminens rotunditas. Un¬
de et fastigium templi rotundi tolus uocat᷑.

Expanded text:
ertebra vocantur, quia in eis capita femorum verertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et misericordiae. Nam a genis genua dicuntur. Denique conplicatum gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiInde est quod homines dum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
speciem decoris. sicut membra quȩ in ꝓmptu
locata sunt. Idem et ueretrum quia uiri est
tantum. siue. quod ex eo uirus cmittit᷑. Nam
uirus proprie dicitur humor fluens anatira
uiri. Testiculi ꝑ diminutionẽ a testibus dict
quoꝵs numerus incipit aduobus. Ii semen cala¬
mo ministrant. quod ab spinȩ medulla t re¬
nibus et lumbis suscipiunt ad grãm ꝓcreandi.
Uiscus est pellis in qua testiculi sunt. Posteno¬
ra uero uocata quod retro sunt et a uultu a¬
uersa. ne dum aliium purgamus. inquinare¬
mus aspectum. Meatus inde appellatꝰ qͥa p̾er
cum meant id est egerunt᷑ stercora. Femora
dicta sunt quod ca parte afemina sexus uir
discrepet. St̃ aũt ab inguinibus usq ad genua.
Femina aũt ꝑ deriuationem femoꝵ partes sunt.
quibus in equitando tergis equoꝵ adheremos.
Unde et preliatores olim sub feminibus equos
admisisse dicebant᷑. Corȩ quasi coniunctȩ aro.
Ipsis enuim femora mouent᷑. quoꝵ concauauo¬

Expanded text:
speciem decoris sicut membra quae in promptu speciem decoris sicut membra quae in promptu locata sunt. Idem et veretrum, quia viri est tantum, sive quod ex eo virus emittitur. Nam virus proprie dicitur humor fluens a natura viri. Testiculi per diminutionem a testibus dicti, quorum numerus incipit a duobus. Hi semen calamo ministrant, quod ab spinae medulla et renes et lumbus suscipiunt ad gratiam procreandi. Fiscus est pellis in qua testiculi sunt. Posteriora vero vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus, quia per eum meant, id est egeruntur, stercora. Femora dicta sunt, quod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt autem ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum adhaeremus. Unde et proeliatores olim sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxae quasi coniunctae axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava v
Abbreviated transcription (Latin):
poree uoluptatis in ipsis est. sicut in umbili¬
co feminis. Unde et ad iob in exordio sermo
os. ut in iis esset resistendi p̃paratio. in quibꝰ
libidinis est usitata dominandi occasio. Um¬
bilicus est medius locus corporis. dictus qͦd
sit umbus ilioꝵ. Unde et umbo appellat᷑ lo¬
cus in medio clipei. a quo pendet. Ex cocm̃
infans in utero pendet. ex eo ętiam et nutri¬
tur.Ilium greco sermone appellatũ qͦd ibi
nos obuoluamus. Grece enim ilios obuolue¬
re dicit᷑. Clunes uocatȩ quod sint iuxta co¬
lum quod est longao Nates. quod in ipsis
innitimur dum sedemus Unde et conglo¬
bata est in eis caro. ne prementis corporismo¬
le ossa dolerent. Genitalia corporis partes¬
sunt. ut nomen ipsum docet gignendę sobo¬
lis acceperunt uocabulũ. quod iis ꝑcreat᷑ et
gignitur. Hȩc et pudenda ꝓuerecundia. siue
apube. Unde et indumento opiunt᷑. Dicun¬
tur aũt ista et inhonesta. quia ñ habent eã

Expanded text:
poreae voluptatis in ipsis est, sicut in umbiliporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonos': ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube: unde et indumento operiuntur. Dicuntur autem ista et inhonesta, quia non habent eam
Abbreviated transcription (Latin):
inter .i. quod solus homo potest. Nã muta
animalia tantũ aut in uentre. aut in late¬
re iacent. CInde et in animalibus terga abu¬
siue dicunt᷑. Scapula.
Inter¬
scapulum. spacium quod inter scapulas est.
Unde et nominatum. Palȩ sunt dorsi dextra
leuaq emi entia membra. dicta quod inlu¬
ctando eas premimus. quod greci palin di¬
cunt. Spina est iunctura dorsi. dicta eo qͦa
habeat radiolos acutos. cuiꝰ iuncturę spondi¬
lia appellantur ꝓpter partem cerebri que
fertur ꝑ eos. longo tractu ad ceteras corporis
partes. Sacra spina est ima ꝑpetuę spinç ꝗͦ
te concepto nascit᷑. Ideoq et hostia ia pͥmũ
a gencilibus diis suis dabat᷑. Unde et sacra
spina dicitur. Henes ait uarro dictos qͦd riu
ab iis obsceni humoris nascant᷑. Nam uenę
et medullȩ tenuem liquorem desudant in
renibus. qui liquor rursus arenibus calore
uencrio resolutus decurrit. Lumbi ob libi¬
dinis lasciuiam dicti. quia in uiris causa cor¬

Expanded text:
in terra, quod solus homo potest. Nam muta in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in animalibus terga abusive dicuntur. Scapula . . . . Interscapilium spatium, quod inter scapulas est, unde et nominatum. Palae sunt dorsi dextra laevaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas premimus; quod Graeci πάλην dicunt. Spina est iunctura dorsi, dicta eo quod habeat radiolos acutos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacra spina est ima perpetuae spinae, te concepto nascitur, ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus decurrit. Lumbi ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa cor
Abbreviated transcription (Latin):
brorum illa uertant᷑. Cartilagines ossa mol¬
lia et sine medulla. quod genus auriculs et
narium discrimen et costãrum extremita¬
tes habent. siue oꝑcula ossum quę mouent᷑.
Et dictę cartilagines quod leni attritu ca¬
rent dolore dum̃ plectuntur. Costas appel¬
lari quidam putant. quod ab ipsis interio¬
ra custodiantur. et tota mollicies uentris ual¬
lata saluct᷑. Latis. quia iacentibus nobis
latet. Est enim leua pars corporis. Dextͦ
autem lateri habilior motꝰ est. leuo forcior.
et honeri ferendo accõmodatior. Unde et le¬
ua nuncupata. quod aptior sit ad leuandũ
aliquid et portandum. Ipsa enim gestat res.¬
clipeum. ensem. pharetram. et reliqua one¬
ra. ut expedita sit dextera ad agendũ. Dor¬
sum est aceruice usq ad renes. Dictũ auttm
dorsum quod sit suꝑficies durior corporis in
modum saxi fortis. et ad portandũ et ad ꝑpe¬
tiendum. Terga. quia in ea supini iacemus

Expanded text:
brorum illa vertantur. Cartilagines ossa molbrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive opercula ossuum, quae moventur. Et dictae cartilagines quod leni attritu carent dolorem dum flectuntur. Costas appellari quidam putant quod ab ipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salvetur. Latus, quia iacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. Dorsum est a cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies durior corporis in modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga, quia in ea supini iacemus
Abbreviated transcription (Latin):
uosputant. eo qͦd artuum coniunctiones inui¬
cem iis inhereant. Maximam aut uiriũ sub¬
stantiam neruos facere certissimum est. Nã
quanto fuerint densiores. tanto ꝓpensius
augescere firmitatem. Artus dicti qͦd colli¬
gati inuicem neruis artent᷑ id est stringant᷑.
quoꝵ diminutiua sunt articuli Nam artꝰ
dicimus membra maiora ut brachia. Arti¬
culos minora membra ut digiti. Compago
capita sunt ossum. dicta coquod sibi cõpac¬
ta neruis. uelut glutino quodam adhereant.
Ossa sunt corporis solidamenta. In isenĩ po¬
sicio omĩs. roburq subsistit. Ossa aũt abusto
dicta. ꝓpter quod cremarent᷑ ab antiqͥs. siue
ut aliiꝰ putant ab ore. eoquod ibi patcant Nã
ubiq cute uisceribusq obtecta celant᷑. Me¬
dullȩ appellatę quod madefaciant ossa. irri¬
gant enim et confortant. Uertibula st̃ sum¬
mȩ ossum partes. nodis crassioribus conglo¬
batę. Dicte ita. co quod ad inflexionẽ mem¬

Expanded text:
os putant, eo quod artuum coniunctiones invios putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Artus dicti, quod conligati invicem nervis artentur, id est stringantur; quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra maiora, ut brachia; articulos minora membra, ut digiti. Conpage capita sunt ossuum, dicta eo quod sibi conpacta nervis velut glutino quodam adhaereant. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. Medulla appellata, quod madefaciant ossa; inrigant enim et confortant. Vertibula sunt summae ossuum partes nodis crassioribus conglobatae, dictae ita eo quod ad inflexionem mem
Abbreviated transcription (Latin):
cens lactis accipit qualitatẽ. Cutisẽ. quȩ in
corpore prima est. appellata quod ipsa cor¬
iUII suꝑposita. incisionem prima patiatur.
Cutis enim grece incisio dicit᷑. Idem et pellis.
quod exterñas iniurias corporis tegendo pel¬
lat pliinasq et uentos solisq ardores ꝑferat.
sllis aũt mex detracta. subacta iam coriũ
iatur. Corium aũt ꝑ diriuationem caro
pellauit quod eo tegat᷑. sed hoc inbrucis¬
nimalibus proprium̃ est. Porri corporis gre¬
co nomine appellant᷑ qui latine ꝓpric spira¬
menta dicuntur eo quod ꝑ cos uiuificus sp̃s
xterius miiiistret᷑. Aruina ẽ. pingnedo cu¬
ti adherens. Pulꝑa est caro sinc pinguedine.¬
licta quod palpitet. Resilit enim sepe. hanc
pleriq et uiscum uocant ꝓpter qͦd glutiro¬
sa sit. Membra sunt partes corporis. Artus
quibus colligantur membra. ab artando di¬
t.Nerui a greca diriuatione appellati qͦs
illi ncura uõcant Alii latine uocatos ner¬

Expanded text:
cens lactis accipit qualitatem. 78. Cutis est quae in cens lactis accipit qualitatem. 78. Cutis est quae in corpore prima est appellata, quod ipsa corpori superposita incisiκυτις enim Graece incisio dicitur. Idem et pellis, quod externas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatanimalibus proprium est. Pori corporis Graeco nomine appellantur qui Latine proprie spiramenta dicuntur, eo quod per eos vivificus spiritus exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Puldicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos ner
Abbreviated transcription (Latin):
ia est secretum quo ceteri arcent᷑. Unde et ar¬
cha et ara dicta quasi res secretę. Ouiꝰ emi¬
nentes pulpe mamillȩ. Inter quas pars illa
ossea pectus dicitur. dextra aũt leuaq coste
nentes mamillarum partes. Unde et pecti¬
nem dicimus quod pexos capillos faciat. Ma¬
millȩ uocate quia rotunde sunt quasi ma
le ꝑdiminutionem scilicet. Papille capita
mammarum sunt. quas suggentes cõprchen¬
dunt. Et dictę papillę quod eas infantes qͣsi
pappant dum lac suggunt. Proinde mamil¬
la est om̃is eminentia uberis. papilla uero
breue illud unde lac trahit᷑. Ubera uero
dicta uel quia lacte uberta: quia humida
humore scilicet lactis in more uuarũ plena.
Lac uim nominis acalore trahit. quod sit
albus liquor. Leucos enim greci albũ dict̃.
cuiꝰ natura ex sanguine cõmutat᷑. Nã post
partum si quid sanguinis nundũ fuerit u¬
teri nutrimento consumptum: naturali
meatu fluit in mãmas. et carũ uirtute albes¬

Expanded text:
id est, secretum, quo caeteri arcentur. Unde, et arid est, secretum, quo caeteri arcentur. Unde, et arca, et ara dicta, quasi res secretae, cujus eminentes pulpae mamillae. Inter quas pars illa ossea pectus dicitur, dextra autem laevaque cosnentes mamillarum partes, unde et pectinem dicimus, quod pexos capillos faciat. Mamillae vocatae, quia rotundae sunt, quasi malae, per diminutionem scilicet. 75. Papillae capita mammarum sunt, quas sugentes comprehendunt. Et dictae papillae, quod eas infantes quasi pappant, dum lac sugunt. Proinde mamilla est omnis eminentia uberis, papilla vero breve illud unde lac trahitur. 76. Ubera dicta, vel quia lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in morem uvarum plena. 77. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor, λευκὸς enim Graece album dicunt, cujus natura ex sanguine commutatur; nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento 14 consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albes
Abbreviated transcription (Latin):
pignus pacis datur ipsa fidei testis atq salu¬
tis adhibetur. Et hoc est illud apud tulbiũ.
si sine dextra siue quod rem fieri sinat A sinen¬
do crum sinistra est nuncupata. Palma ẽ. ma¬
nus exꝑansis digitis. sicut contractis digitis puq¬
nus. Pugnus aũt apugillo dictus. sicut pal¬
ma ab spansis palme ramis. Digiti nuncupo¬
t ud quia decem sunt uel quia accenter iun¬
cti cxistunt. Nam habent in seet numerũ ꝑfe¬
ctum. et ordinem decentissimũ. Primus pollex
seu demonstratorius. quia eo ftre salutamus
anulus geritur. Idem et medicinalis. quodio
tus auricularis ꝓ eo quod eo aurem scalpimꝰ
Vngulas ex greco uocamus. illi enim hasoni¬
cesdicunt Truncus media pars corporis acol¬
lo ad inguinem. De quo nigidius. Caput
collo uehitur truncus sustinet᷑ coxis et geni¬
bus cruribusq Torax a grecisdicit᷑ anterior
pars trunci a collo usq ad stomachũ quam
nosdicimus archam eo quod ibi. archanum sit

Expanded text:
pignus pacis datur; ipsa fidei testis atque salupignus pacis datur; ipsa fidei testis atque salutis adhibetur; et hoc est illud apud Tullium si sine dextra, sive quod rem fieri sinat. A sinendo enim sinixtra est nuncupata. Palma est manus expansis digitis, sicut contractis pugnus. Pugnus autem a pugillo dictus, sicut palma ab expansis palmae ramis. Digiti nuncupati, vel quia decem sunt, vel quia decenter iuncti existunt. Nam habent in se et numerum perfectum et orsive demonstratorius, quia fere eo salutamus,annulus geritur. Idem et medicinalis, quia eotus auricularis, Ungulas ex Graeco vocamus: illi enim hasdicunt. Truncus, media pars corporis a collo ad inguina. De quo Nigidius: Caput collo vehitur, truncus sustinetur, coxis, et genibus, cruribusque. 73. Thorax, a Graecis dicitur anterior pars trunci a collo, usque ad stomachum, quam nos dicimus arcam, eo quod ibi arcanum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
thori lacertoꝵs sunt. et insigne musculoꝵ ro¬
bur existit. Ii sunt thori id est musculi. et di¬
cci thori quod illic uiscera torta uidcantꝰ. Cu¬
bitum dictũ. quod ad ꝙ̃bos sumendos in ipso¬
cubamus. Una scđm quosdam utriusq ma¬
nus extensio est: scđm alios cubitus qͦd magis
ucrum est: quia grece olenos cubitus dicitir
Alȩ subbrachia sunt appellatȩ. eoquoa excis
in modum alarum motus brachioꝵ inchoct.
quas quidam ascellas uocant. quod ex eis bra¬
chia cellunt᷑. id est mouent᷑. Unde et oscilla
dicta ab eo quod excillant᷑. hoc est mouent᷑
ora. Nam cillere. ẽ. mouert. Has quidam sub¬
hircos uocant ꝓpter qͦd in plerisq hominibꝰ
hircoꝵ fetorem reddant. Manus dicta qͦa sit
totius corporis munus. Ipsa enim ꝙbũ orimi¬
nistrat. ipsa oꝑat᷑ omĩa atq dispensat peam
accipimus et damus Abusiue aũt manusga¬
am ars uel artifex unde et manus p̃ciũ damꝰ

Expanded text:
thori lacertorum sunt, et insigne musculorum rothori lacertorum sunt, et insigne musculorum robur existit. In his sunt tori, id est musculi, et dicti tori, quia illic viscera torta videantur. Cubitus dictus, quod ad cibos sumendos ipsi incumbimus. Ulna secundum quosdam utriusque manus extensio est; secundum alios cubitus quod magis verum est, quia Graece olenos cubitus dicitur. Alae sub brachiis sunt appellatae, eo quod ex eis in modum alarum motus brachiorum inchoet; quas quidam ascillas seu axillas vocant, quod ex eis brachia cillentur, id est moveantur. Unde et oscilla dicta ab eo quod cillentur, id est moveantur ora; nam cillere est movere: has quidam hircos dicunt, eo quod in plerisque hominibus hircinum fetorem reddant. Manus dicta quod sit totius corporis munus; ipsa enim cibum ori ministrat, ipsa operatur omnia atque dispensat, per eam accipimus et donamus. Abusive etiam manus ars vel artifex, unde et manus pretium dici
Abbreviated transcription (Latin):
ni quo ꝙybus et potio deuorat᷑. Hinc bestiȩ quę
cybum reuocant ac remandunt ruminare di¬
cuntur. S ublinguium uel oꝑculum gurgu¬
lionis quasi parua lingua. quę foramen lin¬
gue recludit aꝑituc̨. Collum dictum qͦd sit
rigidum et teres ut colũna. baiulans caput.
et sustentans quasi capitoliũ. cuiꝰ anterior pars
gula uocatur posttrior ceruix Ceruix aũt
uocata quod ꝑ cam partem cerebrum ad me¬
dullam spine dirigitur. quasi cerebri uia Ue¬
teres aũt plurali tantũ numero ceruices dice¬
bant. prius ortensius ceruicem singulariter
dixit Geruix aũt numero singulari mẽbrũ
ipsum significat. Nam pluraliter contuma
meri dicti quasi armi. ad distinctionẽ hõis
a pecudibus mutis. ut ii humeros. illi armos
habere dicant᷑. Nam ꝓprie armi quadrupe¬
dum sunt. Ala sũmi humeri pars posterior.
Brachia a fortitudine nominata. Bari enĩ
grece graue et forte significat᷑. In brachiis enĩ

Expanded text:
ni, quo cibus et potus devorantur; hinc et bestiae, quae ni, quo cibus et potus devorantur; hinc et bestiae, quae cibum revocant et remandunt, ruminare dicuntur. Sublinguium operculum gurgulionis, quasi parva lingua, quae foramen linguae recludit operitque. Collum dictum quod sit rigidum et teres ut columna, bajulans caput et sustentans, quasi capitolium, cujus anterior pars gula vocatur, posterior cervix. Cervix autem vocata, quod per eam cerebrum ad medullam spinae dirigitur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant, primus Hortensius cervicem singulariter dixit. Cervix autem nunc in singulari numero membrum ipsum significat, nam plurali numero cervmeri dicti quasi armi, ad distinctionem hominis a pecudibus mutis, ut hi humeros, illae armos habere dicantur; nam proprie armi quadrupedis sunt. Hala summi humeri pars posterior et occultior. Brachia a fortitudine nominata sunt, bary  βαρὺ enim Graece grave et forte significat. In brachiis enim
Abbreviated transcription (Latin):
ȩxisterent. Palatũ nr̃m sicut celũ ẽ positũ. et
inde palatum apolo ꝑ diriuationẽ. Sed et gre¬
ci similiter palatũ uranon appellant. eo qͦa
pro sui concauitate cęli similitudinem habe¬
at. Fauces a fundendis uocibus nominate uel
quod ꝑ eas famur uoces Arderie uocarę siue
quod ꝑ eas a pulmone aer hoc est sp̃s fertur.
seu quod artis et angustis meatibus sp̃m uita¬
lem retincant. unde uocis sonos emictant. Qoi
soni uno modo sonarent. nisi linguę motus
distantias uocis efficeret. Toles gallica lingua
dicuntur. quas uulgo ꝑ diminutionem tarel¬
las uocant. quȩ in faucibus turgescere solent.
Mentum dictum quod inde mandibulȩ orian¬
tur ud quod ibi iungant᷑. Gurgulio agut¬
ture nomen trahit cuiꝰ meatus ad os et nares
pertendit. habens uiam qua uox ad linguã
transinittit᷑ ut possit uerba collidere unde et
garrire dicimus. Numen preximũ gurgulio¬

Expanded text:
existerent. Palatum nostrum sicut caelum est positum, et existerent. Palatum nostrum sicut caelum est positum, et inde palatum a polo per derivationem. Sed et Graeci similiter palatum οὐρανὸν appellant, eo quod pro sui concavitate caeli similitudinem habeat. Fauces a fundendis vocibus nominatae, vel quod per eas famur voces. Arteriae vocatae, sive quod per eas a pulmone aer, hoc est spiritus fertur, seu quod artis et angustis meatibus spiritum vitalem retineant, unde vocis sonos emittunt: qui soni uno modo sonarent, nisi linguae motus distantias vocis efficeret. Toles Gallica lingua dicuntur, quas vulgo per diminutionem tusillas vocant, quae in faucibus turgescere solent. Mentum dictum, quod inde mandibulae oriantur, vel quod ibi iungantur. Gurgulio a gutture protenditur, habens viam qua vox ad linguam transmittitur, ut possit verba collidere; unde et garrire dicimus. Rumen proximum gurgulio
Abbreviated transcription (Latin):
ba ligat. Sicut enim plectrum cordis. italin¬
gua illiditur dentibus. et uocale effic̾it so¬
num. Dentes greci odontes uocant. et inde
in latinum traħere nomen uidentur. Hoꝵ pri¬
mi precisores dicunt᷑. quia om̃e quod accipit᷑
ipsi prius incidunt. Sequentes canini uocan¬
tur. quoꝵ duo in dextra maxilla. et duo insi¬
nistra sunt. Et dicti canini. quia ad similitu¬
dinem caninoꝵ cxistunt. et canis ex ipsis ossa
frangit sicut et homo. ut quod ñ possunt pͥo¬
res precidere. illis tradant ut confringant. Hos
uulgus ꝓ longitudine et rotunditate colomd¬
los u̾ocat. Ut̃imi sunt molares. qui concisa
a prioribus atq confracta subigunt et molc̃s
atq ĩmassant Vnde et molares uocati sunt.
Dentium aũt numerum discernit qualitas
sexus. Nam inuiris plures. in feminis pauci¬
ores ex istunt. Gingiue agignendis dentibus
nominatẽ. Factę sunt ętiam ad decorẽ den¬
tium. ne nudi horrori potiꝰ quã ornamento

Expanded text:
ba ligat. Sicut enim plectrum cordis, ita linba ligat. Sicut enim plectrum cordis, ita lingua inliditur dentibus et vocalem efficit sonum. Dentes Graeci ὀδόντες vocant, et inde in Latinum trahere nomen videntur. Horum primi praecisores dicuntur, quia omne, quod accipitur, ipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molent atque inmassant; unde et molares vocati sunt. Dentium autem numerum discernit qualitas sexus. Nam in viris plures, in feminis pauciores existunt. Gingivae a gignendis dentibus nominatae. Factae sunt autem etiam ad decorem dentium, ne nudi horrori potius quam ornamento
Abbreviated transcription (Latin):
ct biptnis etͣ penna. Nares iccireo nominã¬
tur. quia ꝑcas uel odor uel sp̃s manare ñ desi¬
nunt. suie quia nos odore admonent ut ode¬
oremus aliquid acsciamꝰ. Unde et contra inscii
ac rudes ignari dicunt᷑. Olfecisse enĩ scisse ue¬
Narium recta pars ꝓpter quod equaliter sit
in longitudine et rotunditate porrecta colũ¬
na uocatur. Extremitas eiꝰ pirula. a formu¬
la pomipiri. Quȩ uero dextra leuaq st̃ pͣm¬
nulȩ. ab alarum similitudine. mediũ aũt in¬
terfinum. Os dictum quia ꝑ ipsum quasi ꝑ
ostium et ꝙybos intus mittimus et sputũ foris
proicimus. uel quia inde ingrediunt᷑ cybi. in¬
de egrediunt᷑ sermones. Lãbia alambendo
nominata. Quod aũt suꝑiꝰ est labiũ dicimus.
quod inferius. eo quod grossius sit labrũ. alii
uiroꝵ labra. mulierum labia dicunt.Lin¬
guȩ alingendo qͣrbo putat uarro nom̃ im¬
positum. alii quod ꝑ articulatos sonos uer¬

Expanded text:
et bipennis et pinna. Nares idcirco nominanet bipennis et pinna. Nares idcirco nominantur quia per eas vel odor vel spiritus nare non desinit, sive quia nos odore admonent ut norimus aliquid ac sciamus. Unde et e contra inscii ac rudes ignari dicuntur. Olfecisse enim scisse veNarium recta pars, propter quod aequaliter sit in longitudine et rotunditate porrecta, columna vocatur; extremitas eius pirula, a formula pomi piri; quae vero dextra laevaque sunt, pinnulae, ab alarum similitudine: medium autem interfinium. Os dictum, quod per ipsum quasi per ostium et cibos intus mittimus et sputum foris proicimus; vel quia inde ingrediuntur cibi, inde egrediuntur sermones. Labia a lambendo nominata. Quod autem superius est, labium dicimus; quod inferius, eo quod grossior sit, labrum. Alii virorum labra, mulierum labia dicunt. Linguae a ligando cibo putat Varro nomen impositum. Alii, quod per articulatos sonos ver
Abbreviated transcription (Latin):
tes unde barbe inchoant. Nam greci genos
barbȩ. Hinc et genȩ. quod inde incipĩant
gigni barbȩ. Malȩ sunt eminentes sub ocu¬
lis partes. ad ꝓtectionem coꝵ suppositȩ Uõ¬
catę autem malę. siue quod infra oculos ꝑ¬
minent in rocunditate quȩ greci mela ap̃¬
pellant. siue quod sint supra maxillas. Mla¬
xillȩ ꝑ diminutionem amalis. sicut paxil¬
lus apalo. et tax illus a talo. Mandibulȩ
sunt maxillarum partes. ex qua et nomen
factum. Barbam ueteres uocauerunt qͦdui¬
rorum sit ñ mulierum. Nurium inde dic¬
cum nomen auocibus hauriendis. Unde
et uirgilius. Uocemq iis auribus hausi Aut
quia uocem ipsam greci audenlidem uocant.
abauditu. Per ĩmutationem cnim littere
aures quasi audes nuncupatȩ sunt. Uex enĩ
repertussa ꝑ anfractus earum sonum facit.
quo sensum excipiant audiendi. Pnnula
summa pars auris ab acumine dicta. Pn¬
num enim antiqui acutũ dicebant. Unde

Expanded text:
tes, unde barbae inchoant. Nam Graece γένειον tes, unde barbae inchoant. Nam Graece γένειον barbae. Hinc et genae, quod inde incipiant gigni barbae. Malae sunt eminentes sub oculis partes ad protectionem eorum suppositae. Vocatae autem malae sive quod infra oculos prominent in rotunditatem, quam Graeci μῆλα appellant, sive quod sint supra maxillas. Maxillae per diminutionem a malis; sicuti paxillus a palo, taxillus a talo. Mandibulae sunt maxillarum partes, ex quo factum. Barbam veteres vocaverunt, quod virorum sit, non mulierum. Auribus nomen inditum est a vocibus hauriendis: Unde et Virgilius: Vocemque his auribus hausi: aut quia Graeci vocem ipsam ανδήν auden vocant ab auditu. Per immutationem enim litterae aures quasi audes nuncupatae sunt. Vox enim repercussa per anfractus aurium sonum facit, quo sensum excipiant audiendi. Pinnula summa pars auris, ab acumine dicta. Pinnon enim antiqui acutum dicebant. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
derit repellatur. et sõno cohibentibꝰ tanquã
inuoluti quiescant latentes. In sũmt tate aũt
palpebrarum. locis quibus se utreq cͥause con¬
tingunt extant annotati ordine seruato ca¬
pilłi. tutelam oculis ministrantes. ne irru¬
entes facile iniurias excipiant. et exeo noce¬
antur ut pulucris uel cuiꝰquam crassioris
materiȩ arceant contactum. aut ipsũ qͦq
aerem concidendo mitificent. quo tenuem
atq serenum faciant uisum. Lacrimas qui¬
dam a laceratione mentis putant dictas alii
cxistimant ideo quod greci dassiria uocant.
Cilia sunt tegmina quibus cooꝑiuntur ocu¬
li. Et dicta cilia quod celent oculos. tegantq
tuta custodia. Suꝑcilia dicta quia suꝑpo¬
sita sunt ciliis. quȩ iccirco pilis uestita sunt
ut oculis munimenta prebeant. et sudorẽ
a capite defluentẽ depellant̃. Interciliũ uͦ
est medium illud inter suꝑcilia quod sine
pilis est. Genȩ sunt inferiores oculoꝵ par¬

Expanded text:
derit repellatur, et somno coniventibus tamquam derit repellatur, et somno coniventibus tamquam involuti quiescant latentes. In summitate autem palpebrarum locis, quibus se utraque clausa contingunt, extant adnati ordine servato capilli tutelam oculis ministrantes, ne inruentes facile iniurias excipiant et ex eo noceantur, ut pulveris vel cuiusquam crassioris materiae arceant contactum, aut ipsum quoque aerem concidendo mitificent, quo tenuem atque serenum faciant visum. Lacrimas quidam a laceratione mentis putant dictas; alii existimant ideo quod Graeci δάκρυα vocant. Cilia sunt tegmina quibus operiuntur oculi, et dicta cilia quod celent oculos tegantque tuta custodia. Supercilia dicta, quia superposita sunt ciliis; quae idcirco pilis vestita sunt ut oculis munimenta praetendant, et sudorem a capite defluentem depellant. Intercilium vero est medium illud inter supercilia quod sine pilis est. Genae sunt inferiores oculorum par
Abbreviated transcription (Latin):
Oculi aũt idem et lumina. Et dicta lumina
quod exeis lumen manat. uel quod ex initio
sui clausam teneant lucem. aut extrinsecus ac¬
ceptam uisui p̾reponendo refundant. Pupilla¬
autem est medius punctus oculi. in quo uis
est uidendi. ubi quia paruę imagines nob
uidentur ꝓpterea pupillȩ appellant᷑. Nam
paruuli pupilli dicunt᷑. Hanc pleriq pupu¬
lam uocant. Uocatur aũt pupilla qͦd sit pu¬
ra atq impolluta. ut sunt puellę. Hisici dict̃
easdem pupillas quas uidemus in oculis. mori¬
turos ante triduum ñ habere. quibus ñ ui¬
sis certa est desperatio. Circulus uero quo apu¬
pilla albȩ partes oculi separant᷑ discreta ni¬
gredine corona dicit᷑. quod rotunditate suior¬
nec ambitũ pͣapule̾. Palpebrȩ sunt sinꝰ ocu¬
lorum apalpitatione dicte quia semꝑ mouen¬
tur. Concurrunt enĩ in inuicem. ut assiduo
motu reficiant obtutũ. Munitȩ sunt autẽ
uallo capilloꝵ. ut et aꝑtis oculis si quid inci¬

Expanded text:
Oculi autem idem et lumina. Et dicta lumina, Oculi autem idem et lumina. Et dicta lumina, quod ex eis lumen manat, vel quod ex initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus acceptam visui proponendo refundant. Pupilla est medius punctus oculi, in quo vis est videndi; ubi quia parvae imagines nobis videntur, propterea pupillae appellantur. Nam parvuli pupilli dicuntur. Hanc plerique pupulam vocant: vocatur autem pupilla quod sit pura atque inpolluta, ut sunt puellae. Physici dicunt easdem pupillas, quas videmus in oculis, morituros ante triduum non habere, quibus non visis certa est desperatio. Circulus vero, quo a pupilla albae partes oculi separantur discreta nigredine, corona dicitur, quod rotunditate sui ornet ambitum pupillae. Palpebrae sunt sinus oculorum, a palpitatione dictae, quia semper moventur. Concurrunt enim invicem, ut assiduo motu reficiant obtutum. Munitae sunt autem vallo capillorum, ut et apertis oculis si quid inci
Abbreviated transcription (Latin):
mouentur. ipsaq inobilitate quasi temporaqͥ
busdam interuallis mutantur. Facies dicta ab
effigie. Ibi est enim tota figura hominis. et umꝰ¬
cuiusq personȩ cognitiõ. Uultus uero dictꝰ cogͥ
per eum animi uoluntas ostendit᷑. Secundũ
uoluntatem enim in uarios motus mutatur.
Unde et differunt sibi utraq̃ Nam facies sim¬
pliciter accipit᷑ de umꝰcuiꝰq naturali aspec¬
tu: uultus aũt animoꝵ qualitatẽ significat.
Frons ab oculoꝵ foraminibus nominata est.
Hec imago quedam animi mentis motum
specie suã exprimit. dum uel leta uel tristis ẽ.
Oculi uocati siue quia eos cilioꝵ ceginina oc¬
cultant. ne qua incidentis iniurię offensione
ledantur: siue quia occultũ lumen habent.
id est secretum. uel intuspositũ. Li inter om̃s¬
sensus uiciniores animę existunt. In oculise¬
nim omẽ meatis indicium est. Unde et aniita
perturbacio uel hylaritas in oculis apparit.

Expanded text:
moventur, ipsaque mobilitmoventur, ipsaque mobilitibusdam intervallis mutantur. Facies dicta ab effigie. Ibi est enim tota figura hominis et uniuscuiusque personae cognitio. Vultus vero dictus, eo quod per eum animi voluntas ostenditur. Secundum voluntatem enim in varios motus mutatur, unde et differunt sibi utraque. Nam facies simpliciter accipitur de uniuscuiusque naturali aspectu; vultus autem animorum qualitatem significat. Frons ab oculorum foraminibus nominata est. Haec imago quaedam animi mentis specie sua exprimit, dum vel laeta vel tristis est. Oculi vocati sive quod eos ciliorum tegmina occultant ne qua incidentis injuriae offensione laedantur, vel quia occultum lumen habent, id est secretum sensus viciniores animae existunt. In oculis enim omne mentis indicium est, unde et animi perturbatio vel hilaritas in oculis apparet.
Abbreviated transcription (Latin):
pilli capitis colliguntur. et in qua cesaries uer¬
titur. Unde et nuncupant᷑. Caluaria ab ossi¬
bus caluis dicta ꝑ defectionẽ et neutralit̾ pro¬
nunciatur. Occipiciũ capitis parsposterior.
quasi contra capitium. uel quod sit capitis
retrorsum. Capilli uocati quasi capitis pili.
facti ut decorem prestent. et cerebrũ aduersus
frigus muniant atq defendant. Pilos aũt di¬
ctos apelle qua ꝓdeunt. sicut et pilũ dicitur
apila. ubi pigmentum contundit᷑. Cesarios
acedendo uocata. ideoq tantũ uiroꝵ est Tĩ¬
rum enim tonsum esse decet. mulierem ñ de¬
cet. Comȩ sunt ꝓpriȩ non cesi capilli. et est gre¬
cus sermo. Nam comas greci caimos a secando
nominant. Unde et cirrin tondere dict̃. In¬
de et cirri uocantur quod etiã idem greci mal¬
lonem uocant. Crines propric mulierum sunt
Dicti aũt crines eo quod uittis discernant᷑. n¬
de et discriminalia dicunt᷑ a quibus diuisi reli

Expanded text:
pilli capitis colliguntur, et in qua caesaries verpilli capitis colliguntur, et in qua caesaries vertitur; unde et nuncupatur. Calvaria ab ossibus calvis dicta, per defectionem; et neutraliter pronuntiatur. Obcipitium capitis pars posterior, quasi contra capitium, vel quod sit capiti retrorsum. Capilli vocati quasi capitis pili, facti ut et decorem praestent et cerebrum adversus frigus muniant atque a sole defendant. Pilos autem dictos a pelle, qua prodeunt; sicut et pilo dicitur a pila, ubi pigmentum contunditur. Caesaries a caedendo vocata, ideoque tantum virorum est. Virum enim tonsum decet, mulierem non decet. Comae sunt proprie non caesi capilli, et est Graecus sermo. Nam comas Graeci caimos a secando nominant, unde et χείρειν tondere dicunt. Inde et cirri vocantur, quod etiam idem Graeci μαλλὸν vocant. Crines proprie m, et dicti crines eo quod vittis discernuntur, unde et discriminalia dicuntur, a quibus divisae re
Abbreviated transcription (Latin):
hauriat. hoc est aere uerberato suscipiat sonos.
Odoratus quasi acrisodoris attactus. Tacto enĩ
acre sentitur Sic et olfactus. quod odoribꝰ affi¬
ciatur. Gustus agutture dictus. Tactus eo qͦd
ꝑtraccet et tangat. et ꝑ omĩa membra uigorẽ
sensus asꝑgat. Nam tactu ꝓbamus quicquid
ceteris sensibus iudicare ñ possumus. Duo aũt
genera tactus esse. Nam aut extrinsccus uenit
quod feriat. aut intus in ipso corpore oritur.
Unicuiq aũt sensui ꝓpriam naturam datã.
Nam quod uidendum est oculis capit᷑. quod
audiendum est auribus. Mollia et dura tac¬
tu estimantur. sapor gustu. odor naribus duci¬
tur.¶Prima pars corporis caput tantũ. datũq
illi hoc nomen. co quod sensus om̃s et nerui inde
initium capiant. atq ex eo omĩs uigendi causa
oriatur. Ibi enim om̃s sensus apparent. Unde
ipsius animȩ que consulit corpori quodã mo¬
do ꝑsonam gerit Uertex est ea parsqua ca¬

Expanded text:
auriat; hoc est aere verberato suscipiat sonos. auriat; hoc est aere verberato suscipiat sonos. Odoratus quasi aeris odoris adtactus. Tacto enim aere sentitur. Sic et olfactus, quod odoribus adficiatur. Gustus a gutture dictus. Tactus, eo quod pertractet et tangat et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam tactu probamus quidquid ceteris sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus esse; nam aut extrinsecus venit quod feriat, aut intus in ipso corpore oritur. Unicuique autem sensui propriam naturam datam. Nam quod videndum est, oculis capitur, quod audiendum est, auribus: mollia et dura tactu aestimantur, sapor gustu, odor naribus ducitur. Prima pars corporis caput; datumque illi hoc nomen eo quod sensus omnes et nervi inde initium capiant, atque ex eo omnis vigendi causa oriatur. Ibi enim omnes sensus apparent. Unde ipsius animae, quae consulit corpori, quodammodo personam gerit. Vertex est ea pars qua ca
Abbreviated transcription (Latin):
tus gustus et tactus. Ex quibus duo aꝑiunt᷑
et claudunt᷑ duo semꝑ patentes st̃. Sensus di¬
cti quia ꝑ eos anima subtilissime totũ corpꝰ
agitat: iugore sentiendi. Vnde et presentia
nuncupantur quod sint pre sensibus. sic̃ pre
oculis quȩ presto sunt oculis. Uisus ẽ. qui a
philosophis humor uitreus appellat᷑ Visũ
autem fieri quidam asseuerant: aut terraex¬
trema eherea luce. aut interno sp̃u lucidoꝑ
tenues uias acerebro uenientes. atq penctratis
tunicis in aere exeuntes et tc̃ cõmixtione suri¬
lis materiȩ uisum dantes. Uisus dictus qͦa ui¬
uacior sit ceteris sensibus. ac prestancior siue
lucidior. ampliusq uigeat. quantũ memo¬
ria: inter cetera mentis officia. Uicinior este¬
nim cerebro unde omĩa manant. ex quo fit.
ut ea quȩ ad alios ꝑtinent sensus inde dicamꝰ.
ueluti cum diciius uide qͦ mͦ sonat. uide qͦmͦ
sapit. sic et cetera. Audituis appellatus qͦd uoces

Expanded text:
tus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur tus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensus dicti, quia per eos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, quod sint prae sensibus; sicut prae oculis, quae praesto sunt oculis. Visus est qui a philosophis humor vitreus appellatur. Visum autem fieri quidam adseverant aut externa aetherea luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes, atque penetratis tunicis in aerem exeuntes, et tunc conmixtione similis materiae visum dantes. Visus dictus, quod vivacior sit ceteris sensibus ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter cetera mentis officia. Vicinior est enim cerebro, unde omnia manant; ex quo fit ut ea quae ad alios pertinent sensus, 'vide' dicamus; veluti cum dicimus: 'Vide quomodo sonat,' 'vide quomodo sapit,' sic et cetera. Auditus appellatus, quod voces
Abbreviated transcription (Latin):
inde animus senfus dicit᷑ ꝓus que sentit Vn¬
de et sentencia nomen accepit: Corpus dictum
eo quod corruptum perit. Solubile enĩ atq
mortale est et aliquando soluendũ. Caro au¬
tem acseando.ẽ. appellata. Crementũ enim
semen est masculi. Unde et animaliũ et ho¬
minum corpora concipiunt᷑. Hinc et paren¬
tes creatores uocant᷑. Caro aũt ex quatuor de¬
mentis compacta est. Nam terra in carne est.
aer inhalitu. humor insanguine. ignis inca¬
lore uitali. Habent enim in nobis elementa
suam queq partem. cuiꝰ quid debetur cõpage
resoluta. Caro aũt et corpus diuersa signif¬
cant. In carne semꝑ corpus est: non semꝑ in
corpore caro. Nam caro est quȩ uiuit. idem
et corpus. Corpus qͦd ñ uiuit. idem non caro.
Nam corpus dici aut quod post uitam ẽ. mor¬
tuum. aut sine uita ẽ conditũ. Interdũ et cũ
uita corpus et ñ caro ut herba et lignũ. Sen¬
sus corporis quinq sunt. usus. auditus odora¬

Expanded text:
inde animus sensus dicitur pro his quae sentit, uninde animus sensus dicitur pro his quae sentit, unde et sententia nomen accepit. Corpus dictum eo quod corruptum perit. Solubile enim atque mortale est, et aliquando solvendum. Caro autem a creando est appellata. Crementum enim semen est masculi, unde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc et parentes creatores vocantur. Caro autem ex quattuor elementis conpacta est. Nam terra in carne est, aer in halitu, humor in sanguine, ignis in calore vitali. Habent enim in nobis elementa suam quaeque partem, cuius quid debetur conpage resoluta. Caro autem et corpus diversa significant. In carne semper corpus est, non semper in corpore caro. Nam caro est quae vivit, idem et corpus. Corpus, quod non vivit, idem non caro. Nam corpus dici aut quod post vitam est mortuum, aut sine vita est conditum. Interdum et cum vita corpus, et non caro, ut herba et lignum. Sensus corporis quinque sunt: visus, auditus, odora
Abbreviated transcription (Latin):
animam ponere: Sed anima dicta ꝓpter qͥd
quod inspiret in corpore. Item animũ idem
esse quod animam. Sed anima uitę est᷑ animꝰ
c̃silu. Unde dicunt philosophi ętiam sine ani¬
mo uitam manere. et sine mente animam
durare Unde et amentes. Nam mentẽ uoca¬
ri ut sciat. animam ut uelit. Mens aũt uoca¬
ta quod amincat in anima. uel qͦa meminit¬
Uide et ĩmemores amentes. Quaꝓpter ñ am¬
ma sed quod excellit in anima mens uocat᷑.
tanquam caput eiꝰ uel oculus. Unde et ipse ho¬
mo scđ̾m mentem imago dĩ dicit᷑. Ita aũt
hec ꝯiĩa adiuncta sunt animȩ ut una res
sit. Pro efficienciis enum causarum diuersa no¬
mina sortita est anima. Nam et memoria
mens est. Unde et ĩmemores amentes. Dum
ergo uiuificat corpus. anima est. Dum uult:
animus est. Num scit: mens est. Dum recolit:
memoria est. Dum rectũ iudicat: ratio est. Dũ
spirat: sp̃s est. Dum aliqͥa sentit: sensus ẽ Nã

Expanded text:
animam ponere? Sed anima dicta propter quanimam ponere? Sed anima dicta propter ququod inspiret in corpore. 11. Item animum idem esse quod animam. Sed anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo vitam manere, et sine mente animam durare; unde et amentes; nam mentem vocari, ut sciat; animum, ut velit. 12. Mens autem vocata, quod emineat in anima, vel quod meminitunde et immemores amentes. Quapropter non anima, sed quod excellit in anima mens vocatur, tanquam caput ejus, vel oculus. Unde et ipse homo secundum mentem imago Dei dicitur. Ita autem haec omnia adjuncta sunt animae, ut una res sit. Pro efficientiis enim causarum diversa nomina sortita est anima. 13. Nam et memoria mens est, unde et immemores amentes; dum ergo vivificat corpus, anima est; dum vult, animus est; dum scit, mens est; dum recolit, memoria est: dum rectum iudicat, ratio est: dum spirat, spiritus est: dum aliquid sentit, sensus est. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
re uultus. Qui ideo crectus cęlum aspicit ut
dcum querat. non ut terram intendat ueluti
pecora quę natura prona et uentri obedientia
fixit. Duplex est aũc homo interior et exte¬
rior. Interior homo anima. et exterior homo
corpus. Anima aũt agentilibus nom̃ accepit.
coquod uentus sit. Unde et grece uentus ani¬
mos dicitur quod ore trabentes aerẽ uiuere
iuideamur Sed aꝑtissime falsum est. qͥa mul¬
to prius gignit᷑ anima quã concipi aer ore pos¬
sit qui iam in genicricis utero uiuit. Non est
igitur aer anima quod putauerunt quidam.
qui non potuerunt incorpoream eiꝰ cogitare
naturam. Sp̃m idem esse quod animã euoan¬
gdista ꝓnunciat dicens. Potestatem habco po¬
nendi animam meã. et rursum potestatem
habeo sumendi cam. De hac quoq ipsa dñi
anima passionis tempore memoratꝰ exangeli¬
sta ita ꝓtulit dicens. Et inclinato capite emi¬
sit sp̃m. Quid est enim emictere sp̃m nsi qͦa

Expanded text:
re vultus. Qui ideo erectus caelum aspicit, ut re vultus. Qui ideo erectus caelum aspicit, ut Deum quaerat, non ut terram intendat veluti pecora, quae natura prona et ventri oboedientia finxit. Duplex est autem homo: interior et exterior. Interior homo anima, et exterior homo corpus. Anima autem a gentilibus nomen accepit, eo quod ventus sit. Unde et Graece ventus ἄνεμος dicitur, quod ore trahentes aerem vivere videamur: sed apertissime falsum est, quia multo prius gignitur anima quam concipi aer ore possit, quia iam in genetricis utero vivit. Non est igitur aer anima, quod putaverunt quidam qui non potuerunt incorpoream eius cogitare naturam. Spgelista pronuntiat dicens: Potestatem habeo ponendi animam meam, et rursum potesthabeo, sumendi eam. De hac quoque ipsa Domini anima passionis tempore memoratus evangelista ita protulit, dicens: Et inclinato capite emisit spiritum. 10. Quid est enim emittere spiritum, nisi