comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alienam ut grauissimum scelus seuerissime pu¬
nientes qui cuncta sibi cum permiserunt cũc¬
ta aliis negent: Iniquissimi iudices qui depcidi¬
cicia iudicent impudici d deturpitudine ux¬
oris infamor. R Ex alieno peccato dampnum do¬
lorq nasci p̃t non infamia sicut exaliena uirtu¬
te gͥaudium non gloria Tua te uirtus aut uiciũ
gloriosum efficient auit infamem
de UxOre sterili. doleo.¬
Xor sterilis est mihi Runum conuigalis
in comodi remedium: sterilitas obsequio¬
sas facit atq hũules que plurimos parit iam non
uxor credit esse sed domina sterilis aũt flet x
tacet Annã helcane meministi Lo Uxor est ste
rilis RQuid erga tupcierperam emulantem au¬
dire & nutrices litigantes & uagientes infantu¬
los maliusses. Sterilitas omnia tedia submouit
ASterilis est uxor R Quid scis qualem cibi fi
lium genuisset si fecunda esset Quarundem
partus fecunditatem ocliosam & sterilitatem
facit optabilem Non tulisset rõnu imperium

Expanded text:
alienam ut gravissimum scelus severissime pualienam ut gravissimum scelus severissime punientes; qui cuncta sibi permiserint, cuncta negent iniquissimi iudices; qui de pudicitia iudicent impudici, impuoris infamor. Ex alieno peccato damnum dolorque nasci potest, non infamia, sicut ex aliena virtute gaudium, non gloria: tua te virtus aut vitium gloriosum efficiet aut infamemDE UXORE STERILI Sterilis uxor est michi. Unum coniugalis incommodi remedium: sterilitas obsequiosas facit atque humiles. Que plurimos parit, iam non uxorem se credit esse sed dominam. Sterilis autem flet et tacet. Annam Helcane meministi. rilis. Quid ergo, tu puerperam eiulantem audire, et nutrices litigantes, et vagientes infantulos maluisses? Sterilitas omnia tedia hec submovit. Stlium pareret, si fecunda esset? Quarundam partus fecunditatem odiosam, et sterilitatem fecit optabilem. Non tulisset imperium Romanum
Abbreviated transcription (Latin):
Nttpudica est mihi uxor R fudiciciain¬
signis imꝑiosas facit matronas nihil me¬
tĩt que sibi nihil est conscia Huic malo ergo
hoc saltem boni mest eciam molesta minus in¬
cipiet minusq in solens lesa enim consciencia
femineum p̃nsit aĩmi tumorem &. sepe obseqũe¬
cior in reliquis iuro est que se meminit impudi
uxor subit subire aĩm debet illud satiri Raro ẽ
adeo concordia forme atq pudicicie Hlam si tur¬
pis in saniat prope. gaudendum est catisam ad es¬
simultorum Cogita an tu umq aliis feceris
unde hoc tibi nunc abillo fieri dignum sit in¬
iusta enim atq impudens est querela patiq
quod fecerit indignanter Et ab alio exspectare
alt̾i quod feceris lex moralis iubet &. facere a¬
liis quod tibi ab aliis uelis d Coniugalis mihi fi¬
des frangitur RUide ne tuhancꝰ aliis. non ma¬
ritis tantum sed uxori tue fregeris Ham sunt
qui abuixore exigunt quod non prestant qui
lasciuiam suam citulo urbanitatis excusant.

Expanded text:
pudica est michi uxor. Pudicitia insignis, imperiosas efficit matronas, nichil metuit que sibi nichil est conscia. Huic malo igitur, hoc saltem boni inest: esse iam molesta minus incipiet, minusque insolens. Lesa enim conscientia, femineum premit animi tumorem, et sepe obsequentior in reliquis viro est, que se meminit impudicuxor subit, subire debet animum illud Satyrici: Rara est adeo concordia forme, atque pudicitie. Nam si turpis insaniat, prope gaudendum est: causam adessi multorum. Cogita an tu unquam alii feceris, unde hoc tibi fieri nunc ab alio dignum sit. Iniusta enim atque impudens est querela pati quod fecerit indignantis; et ab alio expectare, alteri quod feceris, lex moralis iubet, et facere aliis quod tibi ab aliis fieri des frangitur. Vide ne tu hanc aliis, non maritis tantum sed uxori tue fregeris. Nam sunt qui ab uxore exigunt quod non prestant; qui lasciviam suam titulo urbanitatis excusent,
Abbreviated transcription (Latin):
dies agere nulla racionum exactore permitte¬
ris d Axorembonam ac decorem perdidi
Rs tulti est compecles suos quauis aureos amare
de importuna uxore doleo
Iolestissimam habeo uxorem Rhabes¬
unde paciencie laudem queras unde
discas requiem optare unde peregrinari aines
reditumq ocleris unde uocem exerceas ac hacil¬
lum
lum deraptu conuigis. doleo
apta est mihi uxor Rsi in comodum cor¬
poris curanti premium debetur quid non
leuanti ãimi angores & molestias debeatur. Si quis t
medicus terciaͣm febrem abstulisset & grãm illi ha¬
beres & precium dares quid nunc facias continuã
auferenti: & Rapta est lixor RHescis quid rap¬
tori debeas Cura ingens in decisumq litigun for
cesseris Multi pieraͣnt qui uixissent si uel raptu
uel aliis ꝯiugibus caruissent inter uite mala ni¬
hil est conuige peis qua in testina discrimĩa¬
A Rapta uxore abiit RSi coacta iuit ignoscito
ac si uolens uno actu duplex tibi queritur uin¬

Expanded text:
dies agere, nullo rationum exactore, permittedies agere, nullo rationum exactore, permitteris. UxorStulti est compedes suas, quamvis aureas, amare. 19 DE IMPORTUNA UXORE Uxoolestissimam habeo uxorem. Habesunde patientie laudem queras, unde discas requiem optare, unde peregrinari ames, reditumque oderis, ubi vocem exerceas ac bacillum. 20 DE RAPTU CONIUGIS Uxoapta est coniunx. Si, incommodum corporis curanti, premium debetur, quid non levanti animi angores ac molestias debeatur? Si quis tibi medicus tertianam febrem abstulisset, et gratiam illi haberes et pretium dares, quid nunc facies continuam auferenti? Rapta est uxor. Nescis quid raptori debeas! Cura ingens indecisumque litigium, uncesserit. Multi perierunt qui vixissent si vel rapto vel aliter coniugibus caruissent. Inter vite mala nichil peius quam intestina discrimina. Rapta uxor abiit. Si coacta ivit, ignoscito; at si volens, uno actu duplex tibi queritur vin
Abbreviated transcription (Latin):
Misi in lucdo taxillorum. Ricisti in
ludo morum siquid egeris profundius
attendisti Alioquin morbo insanabili frustra
remedia congeruntur si ab hoc baratro nec te dãp¬
num reuocat nec pucdor cibi rebus nil proficitur
nec quicq uerbis aggrediare
de sponsa alteri adiudicata: doleo
Udex me priuauit sponsa RAdulter¬
aut raptor forsitan te priuasset leuius
est sponsam amisisse quã coniugem In illa e¬
enim spes perditur In Hac res minor est enim¬
ãt sperate quam possesse rei siue aliter idem
dicam lecuor spei iac tura quam rei d Succu¬
uicisse Nam duobus de una muliere certanti
bus qui mulierem Habet is perclidit qui ucit
il est iuc tus qui iuncitur hic est uic tor & liber
de chroris amiissione doleo
miorem questum lux attulit una odan¬
tis compedibus elapsus es q tonaufragio en a¬
tasti d Sine uxoresum R Et sine aduersario
iam turrerumq tuarum dñs esse incipis ante
lucem Icũlo matutinus domo egredi uesper¬
tinus regredi solus aut cum quibus uolos totos

Expanded text:
misi in ludo taxillorum. Vicisti in ludo morum, si quid egeris profundius attendisti; alioquin morbo insanabili frustra remedia cogerentur, si ab hoc baratro nec te damnum revocat nec pudor. Ubi rebus nichil proficitur, nec quicquam verbis aggrediare. 17 DE SPONSA ALTERI ADIUDICATA Spoudex me privavit sponsa. Adulteraut raptor forsitan te privasset. Levius est sponsam amisisse quam coniugem: in illa enim spes perditur, in hac res. Minor est autem sperate, quam possesse rei sive, ut aliter idem dicam, levior spei iactura quam reiubus, qui mulierem habet, is perdidit; qui vicit, is est victus; qui vincitur, is est victor ac liber. 18 DE UXORIS AMImiorem questum una lux attulit: quantis compedibus elapsus es, quanto naufragio enatasti? iam, tui rerumque dominus tuarum esse incipis; ante lucem lectulo matutinus domo egredi, vespertinus regredi, solus aut cum quibus voles, totos
Abbreviated transcription (Latin):
deus unaoium mater terra de Seruitute doleo¬
Eyus inhanc terram intraui R Ne doleas li¬
ber egredere uelis modo sicut multi exdiu̾soq
intrauerunt liberi serui exibunt  Suꝑbo domino¬
seruiof Quuil scis an ipe superbiori suo dño seruiat.
forsan cixori forsan meretricule forsan hiis ip̃is qui¬
bus ĩpat. quod suorum seruorum. seruus undiq
cernimuspostremoq durissima est oium seruitus
forsan & ip̃e sibihoc est uiciis & passiombus ac uio¬
lentis affec tibus sius seruit Quid ius diçam parici
inueritate sunt liberi &. si qui sunt eo laboriosior est
uita. quo alcior multo enim cicius. multoq facilius
fidelis serui quam regis implentur officia Unde
clyocleciam iam priuati & depreterito iuidicantis
& exꝑiencia edicti dictum memoriale est Nihil

Expanded text:
Deus, una omnium mater terra. 7 DE SERVITUTE SeDeus, una omnium mater terra. 7 DE SERVITUTE Servus in hanc vitam intravi. Ne doleas: liber egrediere, velis modo, sicut multi qui ex adverso intrarunt liberi, servi exibunt. Sservio. Quid scis an ille superiori suo domino serviat? Forsan uxori, forsan meretricule, forsan his ipsis quibus imperat. Quot suorum servorum servos undique cernimus? Postremo, que durissima omnium est servitus, forsan et ipse sibi, hoc est vitiis et passionibus ac violentis affectibus suis servit. Quid vis dicam? Pauci in veritate sunt liberi; et, si qui sunt, eo illis laboriosior vita est, quo altior. Multo enim citius multoque facilius fidelis servi, quam iusti regis implentur officia. Diocletiani iam privati, et de preterito iudicantis, et experientia edocti, dictum memorabile est: “nichil
Abbreviated transcription (Latin):
cesserit aut quid refert unde ueneris si in et ilpain
creatus sum R At qui malle debes impudici prĩs
honestus filius esse &. diciq honesti impudicus de
Contra fas contraq leges genitus sum RNil tu coñ
leges sed parentes tui egerunt tusecundum leges a¬
ge omĩa In hoc quidem nullum penitus tuum cri¬
men fuit de ortu tuo alii tu demoribus tuis raciõa
reddes Et licet odio ualide libidinis in merentes filios
ulcio legum ciuilium extendatur: deus tainequemq
sius finbus metitur nec filii iniquitatem patri impu¬
bene morẽ Qualiter sis natus nec tuum ẽ nec me mi¬
nisse quiđ̃ potes nec magnoꝑe inquiras quod ad te nõ
ꝑtinet nisi forte ut huilior miciorq non mescior sis
dupiter natus sum RMorum candor & claritas
uite non maculas modo sed & memoriam omnem
fede originis delebunt hoc remedium dumlicet ar¬
ripe aluid mihi crede nullum ẽ d pudet infamie
parentum Rpone hunc pudorem unus õĩum pateR

Expanded text:
cesserit, aut quid refert unde venias, si in miseriam cesserit, aut quid refert unde venias, si in miseriam creatus sum. Atqui malle debes impudici patris honestus filius esse et dici, quam honesti impudicus. Contra fas contraque leges genitus sum. Nil tu contra leges sed parentes tui egerunt. Tu secundum leges age omnia. In hoc quidem nullum penitus tuum crimen fuit: de ortu tuo alii, tu de moribus tuis rationem reddes. Et quamvis odio vage libidinis in immerentes filios ultio legum civilium extendatur, Deus tamen quenquam suis finibus metitur, nec filii iniquitatem patri impubene morere. Qualiter natus sis, nec tuum est, nec meminisse quidem potes, nec magnopere inquiras, quod ad te non pertinet, nisi forte, ut humilior mitiorque, non ut mestior sis. Turpiter natus sum. Morum candor et claritas vite, non maculas modo, sed memoriam omnem fede originis delebunt: hoc remedium dum licet arripe; aliud, michi crede, nullum est. Pudet infamium parentum. Pone hunc pudorem: unus omnium pater
Abbreviated transcription (Latin):
particeps tuarum. nullaᷤ oc curret nullam parte
glorie ei clecerptura erit inuitaᷤ mhil tibi parẽtes
ꝙͥ ꝙ bene gesseris solus i nͭ famam metes. solus in¬
de laudaberis solus auc tor. fundatorq uocaberis.
quod non fieret si nobilis natus esses Uides neigi¬
tur quanta tibi noue laudis accomodata est nobi¬
lem ꝑte fieri & nobilitatem dare non accipere dab̾
ħ posteris tius quod nobilis nascantur quod paren¬
tes tibi non dederunt. Et quid oro nocuit uentidio
ad felicitatem & ad sũmu decus quod hĩuliter
natus ẽet .x.prima etate fortuna huili usus &mi¬
sera sorte. de obscena origine doleo
Rigo non tantum hiulis sed obscena ẽ ẜ
Uera & sũma obscenitas una ẽ aĩmi illam
mihi si cesseris pulcra sunt om̃ia Male natus
sum R Qui bene uiuit bene nascitur bene mori¬
tur atti At qui male iuxit bene natus eẽ non potest
nam quid refert quam fulgido tramite cecus in¬

Expanded text:
particeps tuarum nullus occurret, nullam partem particeps tuarum nullus occurret, nullam partem glorie decerptura erit imitatio, nichil tibi parentes uicquid bene gesseris, solus inde famam metes, solus inde laudaberis, solus auctor generis fundatorque vocaberis, quod non fieret si nobilis natus esses. Videsne igitur quanta tibi nove laudis occasio data est, nobilem per te fieri, et nobilitatem dare, non accipere? Dabis hoc posteris tuis, ut nobiles nascantur, quod parentes tibi non dederunad felicitatem et ad summum decus, quod humiliter natus esset, et prima etate fortuna humili usus ac misera? Certe rigo non tantum humilis sed obscena est. Vera et summa obscenitas una est animi; illam michi si dempseris pulchra sunt omnia. Male natus sum. Qui bene vivit, bene nascitur, bene moritur; at qui male vixerit, bene natus esse non potest. Nam quid refert quam fulgido tramite cecus in
Abbreviated transcription (Latin):
tiasq pellebat interrogatus aliqñ cur filiam suam
graiui morbo pressam ip̃e finẽt responclit sic expedit
ei tu quid scis an & tibi expediat. alitudo corpo¬
noso carcere uĩctum te egredier facilius &. cicius
de ignobili patria doleo¬
nobilis patrie ciuis sum REsto tu nobilis
Nam niluetat nihil cum prĩe nobilitate tua
nobilitas mixtum habet de originis obscuritate do.¬
Escuris parentibus natus sum R Non ẽ forsan.
ut tu reris oliosa condicionescio an & opta¬
bile ignobilem nasci utrauis uite uiam spec tes nã
seu uoluptatibus obsequi uulgiq uestigiis tutum
iter sequi status excusabilior fiet ueri duqͣbus do¬
mesciciis carens error cessabitq improperium illd
acerrimum legenerancium aparentibus claris
eo ꝙ nulla tibi domi sit claritas quam obscurqͣsi
Sin uirtutis semitam raro pede signatamq eligis
eo clarior fies quo maioribus tenebris pressus ac
circũuentus emerseras Tõta claritas tuaerit ierũ

Expanded text:
tiasque pellebat, interrogatus aliquando, cur filiam ipse suam tiasque pellebat, interrogatus aliquando, cur filiam ipse suam gravi morbo pressam sineret, respondit: “Sic expedit ei”. Tu quid scis, an et tibi sic expediat? Diu corponoso carcere vinctum te: egrediere facilius ac citius. 4 DE IGNOBILI PATRIA Ignobilis patrie civis sum. Esto tu nobilis; nam nil vetat: nichil cum patrie nobilitate tua nobilitas mixtum habetscuris parentibus natus sum. Non est forsan, ut tu reris, odiosa conditio, nescio an et optabilis, ignobilem nasci, utramvis vite viam spectes. Nam seu voluptatibus obsequi vulgique vestigiis tritum iter sequi statuis, excusabilior fiet, veri ducibus domesticis carens, error, cessabitque improperium illud acerrimum, degenerantium a parentibus claris, eo quod nulla tibi domi sit claritas quam obscures. Sin virtutis semitam raro pede signatam eligis, eo clarior fies, quo maioribus tenebris pressus ac circumventus emerseris: tota claritas tua erit, rerum
Abbreviated transcription (Latin):
Atura me genuit inbecillem R ut inputri¬
da uagina ensis ferreus sic infragili corpo¬
refortis sepe aĩmus latet d Imbecillem genuit na
tura R Quid si robustissimum genuisset:. in per¬
petuum robur erat.an non robustior intellec tus:
atq robustior egritudo⁊it sileam casus in nũos.
qui repente totum hominem debilitant. atq euer¬
tunt Animi robur optabile est quod nec dies mi¬
nuit nec fortuna d Corpusculum imbec ille est
qui ingenio fragiles corpore preualent hi belus
prox ime accedunt & sepe quod miserum est aliis
seruiunt Sepe uero quod miserrimiun atq ubi
humane miserie summa est aim ip̃i suĩ seruire
corpori suo cogunt seruitute fedissima
cudo corporis est R. Si ualitudo anii est pone so¬
licitudinem quicꝙ cor pori euenerit saluus es e
Corpus egrum infirmumq AHultis al salutẽ
anime profuit corptibis egritudo ille uir altus ex
hũili & exaquis uentus ad sidera celiq elaiuger
effectus eusq umbra sola morbos corporis moles¬

Expanded text:
atura me genuit imbecillem. Ut in putri vagina ensis ferreus, sic in fragili corpore fortis sepe animus latet. Itura. Quid si robustissimum genuisset? An perpetuum robur erat? an non robustior senectus et robustior egritudo? Ut sileam casus innumeros, qui repente totum hominem debilitant atque enervant, animi robur optabile est, quod nec dies minuit nec fortuna. Corpore imbecillis qui, ingenio fragiles, corpore prevalent, hi beluis proxime accedunt, et sepe, quod miserum est, aliis serviunt, sepe vero, quod miserrimum, atque ubi humane miserie summa est, animum ipsi suum servire corpori suo cogunt, servitute fedissimatudo corporis. Si valitudo animi bona est, pone sollicitudinem: quicquid corpori evenerit, salvus es. Corpus egrum infirmumque est. Multis ad salutem anime profuit corporis egritudo. Ille vir altus ex humili, ex aquis vectus ad sidera, celique claviger effectus, cuius umbra sola morbos corporum moles
Abbreviated transcription (Latin):
cua & uota p̾ma mortalium tibi cumulacius
obuenisse fers grauiter miriu genus in paci¬
periculumq perpetium d perdidi peciua¬
R Et laborem custodie s. perdencli metum Sicper
amisso securitatem & requiem in uenisti d Ami¬

Expanded text:
tua, et vota prima mortalibus tibi cumulatius tua, et vota prima mortalibus tibi cumulatius obvenisse fers graviter, mirum genus impatipericulumque perpetuum. Perdidi pecuniam. Et laborem custodie, et perdendi metum. Sic, perdantius amisso, securitatem et requiem invenisti.
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicis summa rerum omnium eciã cõium
uitam egit pauper natus est lac cus inops uixit
exemplis hiũlibus & terrestribus non mocieris
ip̃e celi dnus hic pauper fuit uit exemplo doce¬
ret hanc in opie uiam. qua tamen adueras di¬
uicias pergeretur Ipe imq ꝑ quemreges reg¬
nant pauper natus pauper iuxit nudus cbiit
cui cunc ta interim obsequebantur elemẽ¬
ta Tu homincio dn tui sortem fers moleste
nec in epte pudet insolencie.Certe quisquis
illum cogitans se uirtute uallauerit inipa pau¬
pertate clitissimus nulluisq egens regi opes
Pmerosa prole pregrauatus sum Rdono
eciam & opibus imbecilles humeri pmi
possunt Nemo tamen id queritur sed sic p̃mi
gaudet At qui prima inter ur̃e felicitatis dona
memorantur filiihis ne te igitur pregrauatũ
& non pocius subleuatum dicis d Quis tot pas
cet filios Ris qui te aiuiuentute tuapascit in se¬
nium qui non solum homines sed pisces &qua¬
drupedes pascit &. uolucres do filiis multis

Expanded text:
m summa rerum omnium etiam communium egestate vitam egit. Pauper natus est Flaccus, inops vixitexemplis humilibus atque terrestribus non moveris, ipse celi dominus hic pauper fuit, ut exemplo doceret hanc inopie viam esse, qua tamen ad veras divitias pergeretur. Ipse, inquam, per quem reges regnant, pauper natus, pauper vixit, nudus obiit, cui cuncta interim obsequebantur elementa: tu, homuncio, domini tui sortem fers moleste, nec inepte pudet insolentie. Certe quisquis, illum cogitans, se virtute vallaverit, in ipsa paupertate ditissimus nulliusque egens rei, opes merosa prole pregravatus sum. Auro etiam atque opibus imbecilles humeri premi possunt: nemo tamen id queritur sed sic premi gaudet; at qui prima inter vestre felicitatis dona numerantur filii, hisne te igitur pregravatum et non potius sublevatum dicis? cet filios? Is qui te a iuventute tua pascit in senium, qui non solum homines, sed pisces et quadrupedes pascit et volucres. Quis tot
Abbreviated transcription (Latin):
Omo famili a nec essariis atq ornamentis om¬
nibus spoliatus quid agam: quo me uertam:¬
R adeas opes quibus spoliari nequeas que te undi¬
q comitatum duutem & ornatum prestent doleo¬
pauperior sum muita R Eris lecior in morte neõ¬
eium tam pauper uixit ut moriens nolletiuxisse pau¬
perior
de Tenui uictu doleo¬
Enius uictus est mihi REt tenius uolup¬
tas & munda sobrietas an tugule studio
contrarium malles d Tenuis uictus me extenuat¬
Mlalles ne igitur tume fieri hec tenuitas podogr̃ã
pellet tius efimbus: dolorem capitis aufert. cerebriq
uergtiginem. uoniitumq & ructum .&. nauseam:
& sudorem tediumq & fastidium: tui ipius pallo¬
rem alternum. ac ruborem odorem quoq & oris
& corporis tibi atq aliis importunum sistet prete¬
rea pedes instabiles manus te tremulas mitans capͭ
quodq est optimum an ipin moderabitur frena¬
bitq Et quid igitur tam multa corporis atq
anime bona paruo desiderio. ac momentatieo

Expanded text:
omo, familia, necessariis atque ornamentis omnibus spoliatus, quid agam, quo me vertam? Ad eas opes quibus spoliari nequeas, que te undique comitatum divitem et ornatum prestent; ePauperior sum in vita. Eris letior in morte: nemo tam pauper vixit, ut moriens nollet vixisse pauperior. 10 DE TENUI VICTU Tenuis victus est michi. Et tenuis voluptas et munda sobrietas: an tu gule studio contrarium malles? Asper est victus. EquaMalles ne igitur tumefieri? Hec tenuitas podagram tuis pellet e finibus, dolorem capitis auferet, cerebrique vertiginem, vomitumque et ructum et nauseam, et sudorem tediumque et fastidium tui ipsius, pallorem alternum ac ruborem, odorem quoque et oris et corporis, tibi atque aliis importunum; sistet, preterea pedes instabiles, manus tremulas, nutans caput, quodque est optimum, animum ipsum moderabitur frenabitque. Et quid igitur: tam multa corporis atque animi bona, parvo cibi desiderio ac momentaneo
Abbreviated transcription (Latin):
Ro altero ficlem obstrĩxi meam R prote
ip̃o illam solues & nil debere ac sine compe¬
dibus agere quam iocimlum sit tuo clisces in¬
cõmodo MUadem proamico dedime Rla post¬
hoc amicis egentibus aurumiargentum Unum:
oleum frumentum domos uestes predia. consili¬
umisolacium Cum amicis denuo omnia ꝑtire unã
tibi habe nulliq umqͣ tuam dederis libertatem
NEmporis amissionem fleo R Esset hec eo uis¬
tior quam superior querela quoleuior est
peccunie iac tura quam temporis ꝙ od nec ne¬
cessaria ad bene uiuendum est peccunia & amis¬
sa restaurarip̃t Tempus & necessartum & prorsus
irrecupabile est mliq nolenti peccumia uolenti
qui patitur uolens patitur el Nolens ego tem¬
pus amitto RQuid nam nolentem cogit nisi
cupiditas occupacionum mates¬

Expanded text:
ro altero fidem obstrinxi meam. Pro te ipso eam solves; et nil debere, ac sine compedibus agere, quam iucundum sit tuo disces incommodo. Vadem pro amico dedi me. Da posthac amicis egentibus aurum, argentum, vinum, oleum, frumentum, vestes, domos, predia, consilium, solatium; cum amicis demum omnia partire; unam tibi habe nullique unquam tuam dederis libertatemTemporis amissionem fleo. Esset hec eo iustior quam superior querela, quo levior est pecunie iactura quam temporis, quod nec necessaria ad bene vivendum est pecunia, et amissa restaurari potest, tempus et necessarium et prorsus irreparabile est, nisi quia nolenti pecunia, volenti qui patitur, volens patitur. Nolens ego tempus amitto. Quis nolentem cogit, nisi cupiditas, occupationum mate
Abbreviated transcription (Latin):
ille sapiens qui dixit ꝯui aceruat in iuste aliis¬
congregat R. in bonis illius aliuf luxuriabitur
O terribile clictum sed cõmũe cottidieq se ocu¬
lis ingerens nec id circo proficiens maĩs autarorũ¬

Expanded text:
ille sapiens, ubi loquitur deille sapiens, ubi loquitur decongregat, et in bonis illius alius luxuriabitur”, o terribile dictum, sed commune quotidieque se oculis ingerens, nec idcirco proficiens in animis avaroru
Abbreviated transcription (Latin):
toluisse: cum post longum tempus preceptor stuis
ad mirans sciscitaretur quid quã dui absens ceptũ
illud uerbum omni studio posset implere liquit
tibi custodiam & hec frenũ seu anatura quidẽ
seu afortuna oblatum ne contempseris liberis¬
q te regendum prebe ne contra tuam sortem cal¬
Cio me s uelle nec posse bonum ideo fieri¬
R Ut sit ita uelle non sufficit desiderio
opus est eoq non modico sed uehementi uos aũt
mala ur̃a feruentissime cupitis bona uultis tepi¬
dissime uii fit utdiuites multi sint boni autem
paucissumm Nam ꝙͥ miri si cicius adoptatum
ardens intencio quam uoluntas lenta uehitur
geor appetitu. RNec aduertis qui ⁊ inter
querenclum tempus &. uita cui illa querebantur
elabitur. Sic mira ꝑplexitas incidit lum uita ha¬
bundare uidemini diuiciis indigetis.dumq illa
inligencia preteriit superurait altera .&. diuiciis
habundantes uita indigetis. Non hoc ignorabat

Expanded text:
voluisse, cunque post longum tempus preceptor suus, illum voluisse, cunque post longum tempus preceptor suus, illum admirans, sciscitaretur, quid tam diu absens ceptum illud unum omni studio posset implere. Hanc tibi custodiam et hoc frenum seu a natura quidem, seu a fortuna oblatum, ne contempseris, libensque te regendum prebe, neve contra tuam sortem calcio me velle, nec posse ideo bonum fieri. Ut sit ita, velle non sufficit: desiderio opus est, eoque non modico, sed vehementi. Vos autem mala vestra ferventissime cupitis, bona vultis tepidissime, unde fit, ut divites multi sint, boni autem paucissimi; nam quid miri est, si citius ad optatum ardens intentio, quam voluntas lenta provehiturgeor appetitu. Nec advertis quod, inter querendum, tempus et vita, cui illa querebantur, elabitur. Sic mira perplexitas incidit: dum vita abundare videmini, divitiis indigetis, dumque indigentia illa preteriit, supervenit altera, et divitiis abundantes indigetis vita. Non hoc ignorabat
Abbreviated transcription (Latin):
de aim̃ in uibis enim flatus & labor & eloquuium
inrebus quies uirtus &. felicitas d Hihil est eloque¬
cie RCura ut sapiencie sit aliquid ut innocen¬
cie: ut uirtutis. Illa enim paucorum. hee sunt
om̃ non te insignis poetarum Nonte maioror.¬
torum raritas trahat. mnre uero uide ut subito
dictũ mutem: Si te raritas allicit hoc age ac ad
illam itur uia. in elignum quidem ut nii melius
dixi multo est crebrior quam uirtus acleoꝙ oes¬
gue usum perdidi R Et menciendi con¬
suetudinemi& fallendi artes & inimicici¬
arum querendeq infamie instrumentum plu¬
res enum ligua sũht quã facti infames nulla pars
corporis ad nocendum ꝓicior ad frenandum
difficilior: Merito ergo quasi magnum aliquuid &
rarum protulit qui clixit eustodiam iuas meas ut
non delinquam inligua mea Quod cum scũs
quidam uir qui ad discendum sacras lrãs accesse¬
rat. auclisset. abiisse dicitur. nec amplius audire

Expanded text:
de animum: in verbis enim flatus et labor et eloquium, de animum: in verbis enim flatus et labor et eloquium, in rebus quies, virtus ac felicitas. ntie. Cura ut sapientie sit aliquid, ut innocentie, ut virtutis: illa enim paucorum, hec sunt omnium. Non te insignis Poetarum, non te maior oratorum raritas trahat, immo vero vide ut subito dictum mutem: si te raritas allicit, hoc age, hac ad illam itur via. Indignum quidem, ut nichil melius, dixi, multo est crebrior quam virtus; adeo, omnem perdidi. Et mentiendi consuetudinem et fallendi artes, et inimicitiarum querendeque infamie instrumentum; plures enim lingua sunt quam factis infames: nulla pars corporis ad nocendum promptior, ad frenandum difficilior. Merito ergo quasi magnum aliquid ac rarum protulit ille qui dixit: “Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea”, quod cum sanctus quidam vir, qui ad discendum sacras literas accesserat, audivisset, abiisse dicitur, nec amplius audire
Abbreviated transcription (Latin):
Emoria fluxa est R diligencia & artificio
illam stringe cũctis ingenii memorieq de¬
fec fibuis occurrit industria nil patieur pire nil
minui hec est que pħos & poetas senes iurentissiõ
ingenio ac stilo.ħ est que decrepitos oratores uoce
solicla ualidisq lateribus ac tenaci memoria ser¬
uare põt Infida memoria est RNoli ergo illi¬
fidere sepe calculum secum pone. Quic credide¬
ris statim exige Etq eras facturus fueris nunc
facito non est tuta dilacio. Sic ex malis si quid bom
potes elice. fides socii desidiam parit diligenciam
securitatis. quod non esset si eloquiencie
multum esẜ. multorum quoq inquibus & tua
um de est. R Altero querendi odii instrumento
cares. nature beneficiũ agnosce que ut magnum tibi
in ancipites reos sic inte non paruũ fortune ius
eripuit multi ꝑꝑ eloquenciam piere. Sunt quibus¬
obscurum nomen propungnaculũ est falutis.
uolatilis sic exercet aĩm solida quasi uirtus inuer¬
bis fit  Uerborum inops sum RRebus inten¬

Expanded text:
emoria fluxa est. Diligentia et artificio illam stringe. Cunctis ingenii memorieque defectibus occurrit, industria; nil patitur perire, nil minui; hec est que Philosophos et Poetas senes, virentissimo ingenio ac stilo, hec est que decrepitos oratores voce solida validisque lateribus ac tenaci memoria, servare pofidere, sepe calculum secum pone, quicquid credideris confestim exige, et quod cras facturus fueras, nunc facito. Non est tuta dilatio: sic ex malis si quid boni potes elice. Fides socii desidiam parit, diligentiam securitatis, quod non esset, si eloquentie multum esset, multorum quoque in quibus et tuta um deest. Altero querendi odii instrumento cares: nature beneficium agnosce, que ut magnum tibi in ancipites reos, sic in te non parvum fortune ius eripuit. Multi propter eloquentiam periere; sobscurum nomen propugnaculum est salutis. volatilis sic exercet animum, solida quasi virtus in verbis sit.
Abbreviated transcription (Latin):
sissimum illud homericum audisti nihil mise¬
rius terra nutrit homie. Scire uelim qutid tehoꝵ
potissime ad superbiam coartat an fragilitas mẽ.¬
tusq perpetuos flue tuantis an preteritorum ob¬
liuio an ignorancia futurorum & presencium
an hostium in sidie an mortes amicorum an ad¬
uersitas perseuerans an fugitiua ꝓsꝑitas hee non
alie sunt uobis ad superbiam scale his ascenditis
adruinam: at qui cetera hõim picula & si in ius¬
tam aliquam tamen excusacionem suꝑbia &
inuidia nullam habent ele febribus doleo
Ebribus exerceor R Erisiam bene ualitudis¬
exterimator ydoneus uos enim hoies bona do¬
na dei nisi amissa uł intermissa non agnoscitis in¬
gratum genus d Febre uexor importuna R
Qui esse simul non potestis nemo diu ardet aut te¬
illa deseret aut tu illam de dolore yliaco doleo

Expanded text:
sissimum illud Homericum audivisti: “Nichil misesissimum illud Homericum audivisti: “Nichil miserius terra nutrit homine”? Scire velim, quid te horum potissime ad superbiam cohortatur, an fragilitas mem vanissimas metusque perpetuos fluctuantis, an preteritorum oblivio, an ignorantia futurorum ac presentium, an hostium insidie, an mortes amicorum, an adversitas perseverans, an fugitiva prosperitas. He non alie vobis sunt ad superbiam scale, his ascenditis ad ruinam; atqui cetera hominum pericula, etsi iniustam, aliquam tamen excusationem, superbia et invidia nullam, habent. Doleo ebribus exerceor. Eris iam bone valitudinextimator ydoneus. Vos enim homines Dei dona nisi amissa vel intermissa non noscitis, ingratum genus. Febre vexor importuna. Diu simul esse non potestis; nemo diu ardet: aut illa te deseret, aut tu illam. 113 DE DOLORE ILIACO ATQUE
Abbreviated transcription (Latin):
iusca partumq auditu & partun lec tione debent
domĩe in aiores partes cum uirtute detorquẽt
In hoc inꝙ seneca nos complec tuntur ut stragu¬
lent non alr ergo quã latruculi uatoribus infi¬
diantes eosq sub ducentes ac ꝑimẽtes declinãde sũt
CUperbia ex tollor R. de superbia doleo¬
torum malorum fasce obrutus atq oppressus ex¬
tolleris. qui si te om̃ibus malis explicitus oĩm aui
um alis euectus attolleres. hoc uno bona om̃ia cor¬
rupisses. Nihil est enim odiosius deo quam super¬
bia perhanc ille pulcerrimꝰ creatus raptim cor¬
ruit per quã tu pctoruis ascendere: si sic illi obhoc
unũ acciit quid ꝑhoc aliis eulpis aduĩctumti¬
bi euenturum arbittaris Malum farcinis tuis
cumulum supposuisti & Superbia euehor R
Cur queso an non te mortalem an non assidue
fatiscentem an non pctõtem an non nalle casib
expositum an non morti incerte obnoxium an
non leniq tu te miserum memisti & non famo¬

Expanded text:
visu, partim auditu, et maxime lectione debent visu, partim auditu, et maxime lectione debent domine, maioris partis animos a virtute detorquent.” “In hoc, inquit Seneca, nos complectuntur ut strangulent”. Non aliter ergo quam latrunculi viatoribus insidiantes, eosque seducentes ac perimentes declinande suntuperbia extollor. Quid superbis autetorum malorum fasce obrutus atque oppressus extolleris, qui si te omnibus malis explicitus, virtutum omnium alis evectus attolleres, hoc uno bona omnia corrupisses. Nichil est enim odiosius Deo quam superbia. Per hanc enim ille pulcherrimus creatus raptim corruit, per quam tu peccator vis ascendere; si sic illi ob id unum accidit, quid per hoc aliis culpis adiectum tibi eventurum arbitraris? Malum sarcinis tuis cumulum superimposuisti. Superbia evehor. Cur, queso? an non te mortalem, an non assidue fatiscentem, an non peccatorem, an non mille casibus expositum, an non morti obnoxium incerte, an non denique te miserum meministi? et non famo
Abbreviated transcription (Latin):
sa quadam indignacõe & rei ipcus & terminacõe
conden tenditur Uel cẽsim ut cicerom placuit
uel exrepente ut aristotili uisum est multum cõ¬
fert cogitacio exitus q cum om̃ibus uiciis sit cõ¬
mũe tñ hiuc proprium atq luxurie¬
oritur mox ut bonum bene uelle ceperis ardor
erit atq impetus qui cũ ad multa sit pessimus
torpor gignit gula autem illam parit uid
miri igitur filiam pꝰ parentes sequi gulam certȩ
& luxuriam cõmuẽs uobis esse cum beluis. max¬
imeq bestialem uitam ur̃am fore sapientibus ui¬
sum est. Itaq cum sint alia grauiora nullum ui¬
lius .d. LibidinerapiorR ꝯuonam uero nisi ad
mortem corporis & amme & infamie notam
seramq penitenciam .& fortasse inutilem Nunc
igitur & raptantem sequȩre que te tales raptet
adexitus Cogit autem innuabilium casus mi¬
serabiles: ac famosos. non modo singularium ho¬
minũ sed urbuun: ac regnorum qui tibi parcun

Expanded text:
sa quadam indignatione, et rei ipsius existimatione sa quadam indignatione, et rei ipsius existimatione contunditur, vel sensim ut Ciceroni placuit, vel repente, ut Aristoteli visum est. Multum confert cogitatio exitus, quod, cum omnibus vitiis sit commune, tum huic proprium atque luxurieoritur; mox ut bonum velle ceperis, ardor erit atque impetus, qui cum ad multa sit pessimus, est torpor gignit, gula autem illam parit. Quid miri igitur, filiam post parentes sequi? Gulam certe et luxuriam communes vobis esse cum beluis, maximeque bestialem vitam vestram facere, sapientibus visum est; itaque cum sint alia graviora mala, nullum vilius. Libidine rapior. Quoniam, vero, nisi ad mortem anime et corporis et infamem notam, seramque penitentiam et fortasse inutilem? I nunc igitur, et raptantem sequere, que te tales raptet ad exitus. Cogita autem innumerabilium casus miserabiles ac famosos, non modo singularium hominum, sed urbium et regnorum, qui tibi partim
Abbreviated transcription (Latin):
rias qui obsequium non ferebat d Irascor quia
offendor Rhac in parte uulgo plurimũ erratur
queruntur cause finguntur offense Inq his
ip̃is que uere sunt cause ire modus exceditur in
omnibus peccatis ueltt adhuc excusacõis obten¬
ditur & est excusacio ipã pem̃ Tu quia non tͣ ut deo
peccatur iras ceris & deus ipse cotidie uerbis &re¬
bus offenditur nec semper irascitur Uos omne
uerbum causu elapsum adinuiriam capitalem
Ula sollicitor R prope id quidem nullas
res tamtulis tam sollicitos nos habet Stupor
& pudor est cogitare quo sehuanum in tẽimat in¬
genium: ad amara creatum ni respueret Terra¬
rum tractus celiq & maris abdita penetratis me¬
istis ad nil aluid nisi ut gule satisfiat q non mo¬
do explendo sed honerando fatigatis & angustũ
uentrem uaria arte laxatis ac pũtis obsequendo
cui aliqto utilior fames esset utilissima itero sobri¬
etas hoc malum nullo melius modo quam genero

Expanded text:
rias qui obsequium non ferebat? Irascor quia rias qui obsequium non ferebat? Irascor quia offendor. Hac in parte vulgo plurimum erratur, queruntur cause, finguntur offense, inque his ipsis que vere sunt cause ire, modus exceditur, in omnibus peccatis velum aliquod excusationis obtenditur, et est excusatio ipsa peccatum. Tu quia non tibi, ut Deo paretur irasceris, et tamen Deus ipse quotidie verbis ac rebus offenditur, nec semper irascitur. Vos omne verbulum casu elapsum, ad iniuriam capitalem ula sollicior. Proprie id quidem: nulla res tam vilis, tam sollicitos vos habet. Stupor et pudor est cogitare, quo se humanum inclinat ingenium, ad maiora creatum, nisi respueret terrarum tractus, celique et maris abdita penetratis. Meistis, ad nil aliud, nisi ut gule satisfiat, quam non modo explendo, sed onerando fatigatis; et angustum ventrem varia arte laxatis, ac premitis obsequendo, cui aliquanto utilior fames esset, utilissima vero sobrieta
Abbreviated transcription (Latin):
Nidia crucior R Simul & peccas & plecte:¬
ris ex peclita iusticia & ic imfelicitas mi¬
hi parit inuidiam RCrecde hercule nemo ur̃m
regi parthorum aut persarum inuudet ne illi
quid uobis fuit qñ uicissim inuidebatis quiatu¬
cinitatem faciebat imꝑii magnitudo sed an nõ
satis est ur̃is propriis malis angi. que tam multa
sunt nec & aliena bona uos crucient undiq mi¬
seri & insani d Uicinis inuideo Rłr itus mos
inuidia lippa est longinqua non iudet uicinitas
atq prosperitas mudie sunt parentes de Ira do¬
Ra estuo Rfuris ergo ira furorbreuis ẽ in¬
quid flac tus fit aut aplerisq mala cõsuern
& in paciencia longus furor & rascor obiniurias
R Ux iracundus umꝗͣ adeo quisq fuit ut nulla
re lacessitus ira sceretur isi forte celius senatr¬
tor iracundissimus ille mortalium qui clienti
suo sibi inom̃ibus consencienti atq oinĩã confiten¬
ti irascens exclamauit dic aliquid contra ut
simus duo durum capud qualiter talisset in iui¬

Expanded text:
idia crucior. Simul et peccas et plecteris, expedita iustitia. Felicitas vicini michi parit invidiam. Credo hercle; nemo vestrum regi Parthorum aut Persarum invidet, nec illi quidem vobis. Fuit quando vicissim invidebatis, quia vicinitatem faciebat Imperii magnitudo. Sed an non satis est vestris propriis malis angi, que tam multa sunt, nisi et aliena bona vos crucient, undique miseri et insani? Vicinis invideo. Tritus mos: invidia lippa est, longinqua non videt. Vicinitas atque prosperitas invidie sunt parentes. Invidra estuo. Furis ergo. Ira furor brevis est, inquit Flaccus. Fit autem a plerisque mala consuetudine et impatientia longus furor. . Vix iracundus unquam adeo quisquam fuit, ut nulla re lacessitus irascetur, nisi forte Celius Senator, iracundissimus ille mortalium, qui clienti suo in omnibus sibi consentienti, atque omnia confitenti, irascens exclamavit: “Dic aliquid contra ut simus duo”, durum caput: qualiter tulisset iniu
Abbreviated transcription (Latin):
e spiritum. Sed celum .&. terras. & maria &. oĩa
que in his sunt creauit exmhilo. necdicas ap
te metip̃m corpus meum graui dolore atigi¬
tur: non tu dominum sed usum corporis acce
dis. inquilinus es qui fecit omĩa is est omniu
quere difficile est uitam tñ equammiter per¬
fendam mortem fortiter spectandam ħ nostri
remedii sũma est de morte doleo

Expanded text:
et spiritum sed celum et terras et maria, et omnia et spiritum sed celum et terras et maria, et omnia que in eis sunt, creavit ex nichilo? Ne dicas apud temet ipsum: “Corpus meum gravi dolore angitur”: non tu dominium, sed usum corporis accepdis? inquilinus es. Qui fecit omnia, is est omnium quere difficile est, vitam tamen equanimiter perferendam, mortem fortiter spectanda: hec nostri remedii summa sit. 119 DE MORTE Morio
Abbreviated transcription (Latin):
constancia ur̃a estiN unc tu mortem muliebri¬
ter formidabas. nunc eandem inhũane appetis
rogoq̃ nam subita mutandicausa est  Magnnis¬
miliari uicios tultorum õim: Sapientibus enim
oĩs uita iocunda est letam libenter: tristam fe¬
runt pacienter. Et si rebus ip̃is nequeunt pacien¬
cia delcantur nihil in rebus lecius. nihil dulcis
est uirtute Illa est que molesta lenit obliqua
dirigit dura mollit ac mitigat ardua atq aspe¬
ra queq conplanat cessant querimonie cessãt
precipicia. Et ad fumam sapientis uita nil se¬
renius milq tranquillius hii autem animoꝵ
flatus atq angores heȩ nubes e procelle que in
scopulos fragilem uite tumbam tradunt eso¬
la tristicia oriuntur d. Morbi inpaciencia mo¬
ri elegi R. Stulte eligis. ac superbe sine dnm̃ de
fecisti.Imquo deniq preterstiuc turam nihil
est tuum. Id insuolicitum dño oĩm non uis.
qui non in illo tin carnem & ossa & sanguinẽ.

Expanded text:
constantia vestra est. Nunc tu mortem muliebriconstantia vestra est. Nunc tu mortem muliebriter formidabas, nunc eandem inhumane appetis. Rogo quenam subita mutandi animiliari vitio stultorum omnium; sapientibus enim omnis vita iucunda est: letam libenter, tristem ferunt patienter, et si rebus ipsis nequeunt, patientia delectantur. Nil in rebus letius, nil dulcius est virtute: illa est que molesta lenit, obliqua dirigit, dura mollit ac mitigat, ardua atque aspera queque complanat; cessant querimonie, cessant precipitia, et, ad summam, sapientis vita nil serenius nilque tranquillius. Hi autem animorum flatus atque angores, he nubes ac procelle, que in scopulos fragilem vite cymbam trudunt, e solida stultitia oriuntur. Morbi impatientia mori eligi. Stulte eligis ac superbe; sine dominumfecisti in quo denique preter structuram nichil est tuum, id in suo licitum domino omnium non vis, qui non in illo tantum carnem et ossa et sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
nec pr̃ȩs tui nec ulli umq reges gencium ex¬
cusserunt. nec excucient quidem:. Tergiuersañ
ut libetuta uobis euemȩt. ut his qui coñ hostił
ferri oculos claudunt. quasi periculumq non
uident non sensuri potest sĩt:. feriemĩ moriemĩ sen¬
cietis. an ceci aut an uidentes id inurã manu ẽ
optate ergo bȩne mori ꝗdipĩn insibene iuixeri¬
tis frustra ẽ optate inqͣ & enitimĩ & quod m
uobis est facitȩ Relieruti illi conmittite qui uos
manum dabit non mori aũt nolite optare: nõ
modo enim impudens arrogansq sȩl in efficax
eciam & in nane uotum ȩst. Assuescite omor¬
tales nature legibus & ineui tabili iugo col¬
la submittere &si uos ip̃os amatis q nati estis
amate: non ꝙ nati esse uelletis: neq enim na¬
turam uobis: sed uos illi obsequi par est
de uoluntaria inse ipm manuũ iniectõe. doleo
Portem mihi concie propositum ẽ R Rem¬
unam nunc metuere.nunc optare:h tota

Expanded text:
nec patres tui nec ulli unquam reges gentium exnec patres tui nec ulli unquam reges gentium excussere, nec excutient quidem. Tergiversamini ut libet: ita vobis eveniet, ut iis qui contra hostilis ferri aciem oculos claudunt, quasi periculum quod non vident nec sensuri sint. Feriemini, moriemini, sentietis. An ceci autem, an videntes, id in vestra manu est. Optate igitur bene mori, quod ipsum, nisi bene vixeritis frustra est. Optate, inquam, et enitimini, et quod in vobis est facite, reliquum illi committite, qui vos manum dabit. Non mori autem nolite optare: non modo enim impudens arrogansque, sed inefficax etiam et inane votum est. Assuescite, o mortales, nature legibus, et ineluctabili iugo colla submittite, et si vos ipsos amatis, quod nati estis amate, non quod nati non esse velletis: neque enim naturam vobis, sed vos illi obsequi fas estDE VOLUNTARIA IN SEIPSUM MANUUM INIECTIONE Mortem michi consciscere propositum est. Remunam nunc metuere, nunc optare: hec tota
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cessisẜ nunc sil mangustiis altera alteram exas¬
perat. Omẽ enĩ in opinũ & subitum ammam
quatit. Eque stultum Est uel appetere.  st fru¬
stra uel uitare uelle quod nequeas Eoq stulci¬
us utrunq quo dapnosius futurum implesse
quod cupias: atq nil dampnosius inhũanis ma¬
lis q deisuiq ipius. & mortis obliuio que tria
nũo sic connexa sunt ut iux uialeant dissolui
At uos ur̃i memores uideri uultis & pricipii
&fims in memores. obferitasti hos qui domuisue
disponunt: uix est qui dicere audiat cum mori¬
ar sed si moriar quasi ilubio poniturquoni¬
hil est cercius Neq id ip̃m si moriar. Clare soãt.
sed si quid de me esset aliud. Quid nam ẽ hoc
aluid queso & non pocius id ipm̃ qͣ de om̃ibus
fuit erit ueuł qͥnati. uł qui nascitm sunt quibus
ut cuite sic &. mortis multa sunt gnͣa necessi¬
tas una moriendi hanc tu cupis excutere quã

Expanded text:
precessisset; nunc simul in angustiis altera alteram exasprecessisset; nunc simul in angustiis altera alteram exasperat: omne enim inopinum ac subitum animam quatit. Eque stultum est, vel appetere aliquid frustra, vel vitare velle quod nequeas, eoque stultius utrunque, quo damnosius futurum implesse quod cupias: atque nil damnosius in humanis malis, quam Dei, suique ipsius et mortis oblivio, que tria numero sic connexa sunt, ut vix valeant dissolvi. At vos vestri memores videri vultis, et principii et finis immemores. Observasti hos qui domui sue disponunt: vix est qui dicere audiat, “cum moriar”, sed “si moriar”, quasi in dubio ponitur quo nichil est certius. Neque id ipsum “si moriar” clare sonat, sed “si quid de me esset aliud”; quidnam esset hoc “aliud” queso, et non potius idem ipsum, quod de omnibus fuit, eritve vel qui nati vel qui nascituri sunt, quibus ut vite, sic et mortis, multa sunt genera, necessitas una moriendi? hanc tu cupis excutere, quam
Abbreviated transcription (Latin):
est natum moritur quicꝰq moritur natum erat¬
unde ħ mortalibus metus mortis nde hoc
odium miror isi molliciȩs aĩmorum nota
sit qua hunc s. aliosq degenes augetis atꝙ.
alitis pauores anunde uide & magna pars
mortalium ipm̃ nomen mortis abhorreat qđ
quid est alud quam propriam nafuram ab
Horrẽ atq id odisse adꝙ natus sis quo nihil
inter homhines stulcuis nihil ingraius indeũ
Quam multi autem egere nomen illud auduuit
quod semper interna aurem pulsare debrterat
nempe sine quo non ẽ qui se ip̃m corrigere possit
Quid namq se cogitet: isi quod est aial morta¬
le Quociens inse quisq reflectitur nonne sibi
illico nomen mortis occurrit. sed refugitis quar¬
si ꝑ aurem mors irrumpat ex auertitis am̃ atq
id cogitis obliuisciquod mox sui memoriam
uel inuitus ingeret Recusatis ecce mortem co¬
gitare q confestim & cogitare oportebit & pa¬
ti. Cuius passio facilior sequeretursi cogitacio

Expanded text:
est natum moritur, quicquid moritur natum eratest natum moritur, quicquid moritur natum eratunde hic mortalibus metus mortis, unde hoc odium mirer, nisi mollities animorum nota sit, qua hunc scilicet aliosque degeneres augetis, atque alitis pavores. An non vides, ut magna pars mortalium ipsum nomen mortis exhorreat? Quod, quid est aliud, quam naturam propriam horrere atque id odisse quod natus sis, quo nichil inter homines stultius, nichil ingratius in Deum. Quam multi autem nomen illud egre audiunt, quod semper internam aurem pulsare debuerat, nempe sine quo non est, qui seipsum cogitare possit; quid namque se cogitet, nisi quod est animal mortale? quotiens in se quisque reflectitur, nonne sibi illico nomen mortis occurrit? sed refugitis, quasi per aurem mors irrumpat, et avertitis animum, atque id cogitis oblivisci, quod mox sui memoriam, vel invitis, ingeret; recusatis ecce mortem cogitare, quam confestim et cogitare oportebit et pati, cuius passio facilius sequeretur, si cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ns ac tibus queri habitum philosophicum doc¬
ma est
Enenum timeo  postu abstine cibo¬
q ꝑmiscuo expertorum fides amicoꝵ
excubet sus pectos lime arceat una turbida
fusca exulent pulmenta lapiunq ꝓmixtto
caucio assit & sobrietas & tarditas precipita¬
cio autem absit que & aliis & presextim gn̾ẽ
hoc mortis moltos perdidit Sit admensamꝰ len¬
ta manus oculus celer aĩmus pͤugil inemorq
discrimis nec tuis tm̃ sed tuorum ocuł atq ani¬
mis obnixius inuigilia magnis periculis magna
obstat in tencio nihil non turbat incautum.
nasci timuisses & uiuereuite limẽ mici¬
um mortis est Uita ipsa cursus admortem seu
uerius mors quedamauuendo uel ad morien¬
dlum ibas. uel quod sapientibus uisum est in ho¬
ras certe moriebaris. Quid nunc igitur times
si mors uitam uel comitabatur assiduesuȩl ne¬
nessario sequebatur Illud quidem non docti
tantum sed eciam uulgus intelligit Quicꝙͣ

Expanded text:
tis actibus queri habitum, philosophicum dogtis actibus queri habitum, philosophicum dogma estenenum timeo. Potu abstine ciboque permiscuo; expertorum fides amicorum excubet; suspectos limen arceat; vina turbida fusca exulent, pulmenta, dapumque permixtio; cautio adsit, et sobrietas et tarditas. Precipitatio autem absit, que et aliis, et presertim genere hoc mortis multos perdidit; sit ad mensam lenta manus, oculus celer, animus vigil, memorque discriminis; nec tuis tantum sed tuorum oculis atque animis obnixus invigila. Magnis periculis magna obstat intentio; nichil non turbat incautunasci timuisses et vivere. Vite limen initium mortis est, vita ipsa cursus ad mortem, seu verius mors quedam; vivendo vel ad moriendum ibas, vel quod sapientibus visum est, in horas certe moriebaris. Quid nunc igitur times, si mors vitam vel comitabatur assidue, vel necessario sequebatur? Illud quidem docti tantum, hoc etiam vulgus intelligit: quicquid