comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mam nugatoriamq ẽẽ: ad dicendum aũt in altera iudear mihi ali¬
quid reꝑire posse: non fuisse armatos eos qui neq ferri quicꝗͣ. neq
scutum ullum huerint. Hic uero hercam si mihi defendendum sit
cum qui pulsus fugatusq sit non ẽẽ deiectum. Atq illud in tota
defensione tua mihi maxime mirum uidet᷑: te dicere uriscõsulto¬
rum auctoritati obtempari. non oportere. Quod ego tametsi non
nunc p̾mum neq in hac causa solum audio. tamen admõm admi¬
rabar abste ꝗobrem diceretur. Nam çęteri ad ista orationem de¬
currunt cum se in causa putant hẽre cquum. et bonum qđ defen¬
dant. Si contra uerbis: et litteris et ut dici solet. summo iure cõ¬
tendit᷑ solent huiusmõi iniquitati. et boni et ȩqui nom̃. et digni¬
tatem opponere. Tum illud quod dicitur si ueni. be. irrident tu:
aucupia uerboꝵ. et litterarum tendiculas in inuidiam uocant tũ

Expanded text:
mam nugatoriamque esse, ad dicendum autem in altera videar mihi alimam nugatoriamque esse, ad dicendum autem in altera videar mihi aliquid reperire posse, non fuisse armatos eos qui neque ferri quicquam neque scutum ullum habuerint; hic vero haeream, si mihi defendendum sit eum qui pulsus fugatusque sit non esse deiectum. atque illud in tota defensione tua mihi maxime mirum videbatur, te dicere iuris consultorum auctoritati obtemperari non oportere. quod ego tametsi non nunc primum neque in hac causa solum audio, tamen admodum mirabar abs te quam ob rem diceretur. nam ceteri tum ad istam orationem decurrunt cum se in causa putant habere aequum et bonum quod defendant; si contra verbis et litteris et, ut dici solet, summo iure contenditur, solent eius modi iniquitati aequi et boni nomen dignitatemque opponere. tum illud quod dicitur, 'sive nive,' inrident, tum aucupia verborum et litterarum tendiculas in invidiam vocant, tum
Abbreviated transcription (Latin):
luntariis: aut etiam assiduis. ac domesticis. non si armatis qͣ mermi¬
bus. qui uim hẽrent armatorum ad nocendum: non si plurib. qͣ
si uno armato. Quibus enim rebus plęrunq uis fit eiusmõi eȩ res
appellant᷑ interdicto. Si per alias res eadem facta uis est: ea si u̾¬
bis interdicti non concludit᷑. tamen sententia iuris atq auctori¬
tate retinet᷑. Uemo nume ad illud tuum. non deieci: si non siui ac¬
cedere. Puto te ip̃m piso perspicere. quanto ista sit angustior iniquior¬
q defensio. ꝗ si illa uterere. Non fuerunt armati. cum fustibus et saxis
fuerunt. Si me hercule mihi non copioso homini ad dicendum optio
detur. utrum malim defendere non cẽ deiectum cum cui ui et armis
ingredienti sit occursum. an armatos non fuisse eos qui sine scutis ac¬
sinc ferro fuerunt. omnino ad pbandum utranq rem uideam infir¬

Expanded text:
luntariis aut etiam adsiduis ac domesticis, non si armatis quam si inermiluntariis aut etiam adsiduis ac domesticis, non si armatis quam si inermibus qui vim armatorum haberent ad nocendum, non si pluribus quam si uno armato. quibus enim rebus plerumque vis fit eius modi, eae res appellantur in interdicto. si per alias res eadem facta vis est, ea tametsi verbis interdicti non concluditur, sententia tamen iuris atque auctoritate retinetur. venio nunc ad illud tuum: 'non deieci; non enim sivi accedere.' puto te ipsum, Piso, perspicere quanto ista sit angustior iniquiorque defensio quam si illa uterere: 'non fuerunt armati, cum fustibus et cum saxis fuerunt.' si me hercule mihi, non copioso homini ad dicendum, optio detur, utrum malim defendere non esse deiectum eum cui vi et armis ingredienti sit occursum, an armatos non fuisse eos qui sine scutis sineque ferro fuerint, omnino ad probandum utramque rem videam infir
Abbreviated transcription (Latin):
telligas q uerba nihil ualeant. Si tu solus aut quiius unus cũ
sento. cuniladio impetum in me feciss. atq ego ita deiectuc
ẽẽri Auderes ne dicere interdc̃m eẽ de armatis hominib hica¬
utem hominem unum armatum fuisse: non opinor tam im¬
pudens ces. Atqui uide ne multo nunc sis impudentior. Nã
tum quidem om̃s mortales implorare posses ꝙ homines in tuo
negocie latine obluuscerent᷑. q inermes armati uidicarentꝰ. q
cum interdictum cẽt de pluribus cõmissa res eẽt ab uno unus
homo plures eẽ homines udicarent᷑. Uerum in his causis nõ
uerba uenuint in uidicium. sed ea res ciuus cã uerba hecin
interdictum coniecta sunt.Uim quę ad caput et ad uitam ptinet re¬
uillicus: non si tui serui: ꝗͣ si alieni. ac mercẽnarii: non si tuus ꝓcura¬
tor. q̃ si uicinus aut libertus tuus: non si coactis hominib ꝗͣ si uo¬

Expanded text:
tellegas quam verba nihil valeant, si tu solus aut quivis unus cum tellegas quam verba nihil valeant, si tu solus aut quivis unus cum scuto et gladio impetum in me fecisset atque ego ita deiectus essem, auderesne dicere interdictum esse de hominibus armatis, hic autem hominem armatum unum fuisse? non, opinor, tam impudens esses. atqui vide ne multo nunc sis impudentior. nam tum quidem omnis mortalis implorare posses, quod homines in tuo negotio Latine obliviscerentur, quod inermi armati iudicarentur, quod, cum interdictum esset de pluribus, commissa res esset ab uno, unus homo plures esse homines iudicaretur. verum in his causis non verba veniunt in iudicium, sed ea res cuius causa verba haec in interdictum coniecta sunt. vim quae ad caput ac vitam pertineret revilicus, non si tui servi quam si alieni ac mercennarii, non si tuus procurator quam si vicinus aut libertus tuus, non si coactis hominibus quam si vo
Abbreviated transcription (Latin):
elis qus parati ornatiq sunt. Ouidigitur: si glebis aut sauio
aot sustibus aliqueno ele sundo p̃cipitem egenis. uissusq sic quẽ
io menib armauis dereceris restituere restitiusse dices te.. Le que
Qualent si cause non ratione sed uocibus ponderant᷑: me austore
qdueitie teinees ꝑfedto non fuisse armatos eos qui saxa iacerent
fiui de ten ppeoo lerent. non eẽ arma cespites. neq glebas non
fuisse aienatos eos qui p̃tereuntes ramum defringerent arboric
Qri aiẽe sius nomimb alia ad tegendum. alia id nocendur
enit armonum uudieum tum ista dicito. Iuris iuidicium cume¬
rit st e quitates caue in ista tam frigida. tam iciuna calumma de¬
utrscas. t on eni repies quenqͣ uidicem aut recupatorem. qui
tane si acina militis inspicienda sint ita ꝓbet armatum: Seđp¬
inde talebit. quasi armatissimi fuerint si repient᷑ ita parati fũ¬
ise ait ium uite aut corpori potuerint afferre. Atq ut magicĩ¬

Expanded text:
telisque parati ornatique sunt. quid igitur? si glebis aut saxis telisque parati ornatique sunt. quid igitur? si glebis aut saxis aut fustibus aliquem de fundo praecipitem egeris iussusque sis, quem hominibus armatis deieceris, restituere, restituisse te dices? verba si valent, si causae non ratione sed vocibus ponderantur, me auctore dicito. vinces profecto non fuisse armatos eos qui saxa iacerent quae de terra ipsi tollerent, non esse arma caespites neque glebas; non fuisse armatos eos qui praetereuntes ramum defringerent arboris; arma esse suis nominibus alia ad tegendum, alia ad nocendum; erit armorum iudicium, tum ista dicito; iuris iudicium cum erit et aequitatis, cave in ista tam frigida, tam ieiuna calumnia delitiscas. non enim reperies quemquam iudicem aut recuperatorem qui, tamquam si arma militis inspicienda sint, ita probet armatum; sed perinde valebit quasi armatissimi fuerint, si reperientur ita parati fuisse ut vim vitae aut corpori potuerint adferre. atque ut magis in
Abbreviated transcription (Latin):
Ferge porro hoc interdictum sequit᷑. Hominib coactis. Nemĩe:
coegeris. ip̃i conuenerint sua sponte certe cogit is qui congre¬
gat homines et conuocat. coacti sunt ii. qui ab aliquo sunt in¬
unum locum congregati. Si non mõ coacti non sunt. sed ne
conuenerint quidem: sed ii mõ fuerunt. qui etiam antea. non
uis ut fieret: uerum colendi. aut pascendi causa eẽ in agro cõ¬
sueuirsnt. desendes homines coactos non fuisse: et uerbo quidde
sm pabis me uidice re autem ne consistes quidem ullo iudice. Uim
eituid multitudims restitui uoluerunt: non solum conuiocatȩ me¬
tito liros. sed quia plerunq ubi multitudine opus est homines
e gisolent. ledeo de eoastis compositum interdictum esto. quos
etiam si uerbo diffeire uidebitur re tamen erit unum et un cũs
ocunibt idem ualebit. an quib ꝑspicitur una: atq eadem causa
oqiuitatis qudrnatis ne. Quid dicemus: Armatos siatinciso

Expanded text:
Perge porro hoc idem interdictum sequi. 'hominibvs coactis.' neminem Perge porro hoc idem interdictum sequi. 'hominibvs coactis.' neminem coegeris, ipsi convenerint sua sponte; certe cogit is qui congregat homines et convocat; coacti sunt ei qui ab aliquo sunt unum in locum congregati. si non modo convocati non sunt, sed ne convenerunt quidem, sed ei modo fuerunt qui etiam antea non vis ut fieret, verum colendi aut pascendi causa esse in agro csuerant, defendes homines coactos non fuisse, et verbo quidem superabis me ipso iudice, re autem ne consistes quidem ullo iudice. vim enim multitudinis restitui voluerunt, non solum convocatae multitudinis; sed, quia plerumque ubi multitudine opus est homines cogi solent, ideo de coactis compositum interdictum est; quod etiam si verbo differre videbitur, re tamen erit unum et omnibus in causis idem valebit, in quibus perspicitur una atque eadem causa aequitatis. 'armatisve.' quid dicemus? armatos, si Latine
Abbreviated transcription (Latin):
ris uicarius. An tuus colonus aut uicinus. aut diens aut liber¬
tus: aut quiuis. qui illam uim deiectionemue tuo rogatu: aut
tuo nomine fecerit. Quare si ad eum restituendum qui ui deic¬
ctus est eandem uim hẽt equitatis ratio ea intellecta certe nihil
ad rem ꝑtinet. quȩ uerboꝵ uis sit: ac nominum. Tam restitu¬
es si tuus me libertus deiecerit: nulli tuo p̃positus negocio: ꝗ si
procurator deiecerit non quo omnes sint ꝓcuratores qui ali¬
quid negocii gerunt: sedq in hac re quęxi nihil attinet. Tam
restitues si unus seruulus. ꝗͣ si familia uniu̾sa fecerit: non quo
idem sit seruulus. quod familia: uerum quia non quib uerb̾
quicꝗ̃ dicatur. quęrit᷑: sed quȩ res agatur. Etiam si ut longiꝰ
a uerbo recedamus: ab equitate non tantulum quidem ui tu¬
us seruus nullus fuerit et omnes alieni. et mercẽnarii: tamẽ
et ip̃i serui familiȩ tuȩ et genere. et nomine continebuntur.

Expanded text:
ris vicarius, an tuus colonus aut vicinus aut cliens aut liberris vicarius, an tuus colonus aut vicinus aut cliens aut libertus aut quivis qui illam vim deiectionemque tuo rogatu aut tuo nomine fecerit. qua re, si ad eum restituendum qui vi deiectus est eandem vim habet aequitatis ratio, ea intellecta certe nihil ad rem pertinet quae verborum vis sit ac nominum. tam restitues si tuus me libertus deiecerit nulli tuo praepositus negotio, quam si procurator deiecerit; non quo omnes sint procuratores qui aliquid nostri negoti gerunt, sed quod hoc in hac re quaeri nihil attinet. tam restitues si unus servolus, quam si familia fecerit universa; non quo idem sit servolus unus quod familia, verum quia non quibus verbis quidque dicatur quaeritur, sed quae res agatur. etiam, ut longius a verbo recedamus, ab aequitate ne tantulum quidem, si tuus servus nullus fuerit et omnes alieni ac mercennarii, tamen ei ipsi tuae familiae genere et nomine continebuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
terdictiq us et pixt̾itoꝵ uoluntas et hominũ piudentium con¬
silium et auctoritas respuat hanc defensionem. et pro nihilo putet
Quid ergo: isti homines latine non loquunt: imo uero tantum
loquunt᷑ quantum est satis ad intelligendam uoluntatem: cum
sibi hoc ꝓposuerint: ut siue me tu deieceris siuc tuoꝵ quispiam si¬
ue seruoꝵ. siue amicoꝵ: ut seruos non numero distinguant: sed
appellent uno familiȩ nomine. de liberis aũt quisquis est ꝓcurato¬
ris nomine appelietur: non quo om̃s sint ut appellent᷑ ꝓcurato¬
res. qui negocii nri aliquid gerant: sed in hac re cognita senten
est equitatis in uno seruo et in plurib: non alia ratio uiris in hoc ge¬
nere dumtaxat utrum me tuus procurator deiecerit.is qui legitime
procurator dicitur omnium rerum eius qui in italia non sit ab¬
sit ue rei.p. causa quasi quid am pene dominus. hoc est alieni iu¬

Expanded text:
terdictique vis et praetorum voluntas et hominum prudentium conterdictique vis et praetorum voluntas et hominum prudentium consilium et auctoritas respuit hanc defensionem et pro nihilo putat. quid ergo? isti homines Latine non loquuntur? immo vero tantum loquuntur quantum est satis ad intellegendam voluntatem, cum sibi hoc proposuerint ut, sive me tu deieceris sive tuorum quispiam sive servorum sive amicorum, servos non numero distinguant sed appellent uno familiae nomine; de liberis autem quisquis est, procuratoris nomine appelletur; non quo omnes sint aut appellentur procuratores qui negoti nostri aliquid gerant, sed in hac re cognita sententest aequitatis in uno servo et in pluribus, non alia ratio iuris in hoc genere dumtaxat, utrum me tuus procurator deiecerit, is qui legitime procurator dicitur, omnium rerum eius qui in Italia non sit absitve rei publicae causa quasi quidam paene dominus, hoc est alieni iu
Abbreviated transcription (Latin):
puxtindup imulta uobis pluri certe scio. Ucriminc nimium imultacco¬
pet timuir ato. ab eo quod ppositum eit longnus aberret oritio hoc
ipom intendc̃m de quo agitur consideremus. Intelugitis in co ip̃o sim
uerbis isius consfituamus omnem utilitatem nos hũius interdieti dũ
diersuti et cullidi uolumus eẽ amissuros: Unde tu aut familia aut pro¬
curatr tuus. Si me uiuicus tiius solus deiecisset non familia deiccis¬
set ui opinor sed aliquis dde fimilia. Recte igitur diceres teresti
sesei quid emm facilius est ꝙ̃ proban is qui latine sciint in imno
seruulo familie nom̃ non ualere: Si uero non hẽas quidem semo¬
cum p̃ter cum qui me deiecert clames uidelicet si hẽo famili am ã
familia fareor mea te eẽ deiectum. Neq dubium est quin si ad rẽ
udicandam uerbo ducimur: non re familiam intelligimus que c̃õ¬
sete seruis plurimis quin unus homo fimilia non sit. Uerbo nũm
ceate hoc non m̃õ postulat sed etum cogit. At uero ritio uino in

Expanded text:
ulta, vobis plura, certo scio. verum ne nimium multa complectamur atque ab eo quod propositum est longius aberret oratio, hoc ipsum interdictum quo de agitur consideremus; intellegetis enim in eo ipso, si in verbis ius constituamus, omnem utilitatem nos huius interdicti, dum versuti et callidi velimus esse, amissuros. 'Vnde tv avt familia avt procvrator tvvs.' si me vilicus tuus solus deiecisset, non familia deiecisset, ut opinor, sed aliquis de familia. recte igitur diceres te restim facilius est quam probare eis qui modo Latine sciant, in uno servolo familiae nomen non valere? si vero ne habeas quidem servum praeter eum qui me deiecerit, clames videlicet: 'si habeo familiam, a familia mea fateor te esse deiectum.' neque enim dubium est quin, si ad rem iudicandam verbo ducimur, non re, familiam intellegamus quae constet ex servis pluribus; quin unus homo familia non sit; verbum certe hoc non modo postulat, sed etiam cogit, at vero ratio iuris
Abbreviated transcription (Latin):
societas hereditatis est. Quemad mõm socius in societate hẽt paͬ¬
tem sic heres in hereditate hẽt partem. Ut heres sibi soli nõ co¬
parte dissoluit.heres ex sua parte qua hȩreditatem adiit socius
ex ea qua societatem coiit. Ouemadmõm suam partem roscius
suo nomine condemnare potuit flauio ut eam tu non peteres: sic
cum exegit suam partem. et tibi integram petitionem reliquit
tecum partiri non debet: nisi forte tu puerso more: quod huius
ab alio extorquere non potes. huic eriꝑe potes. Ferstat in sen¬
tentia saturius. Quodcunq sibi petat socus id societatis fien.Qt
si ita est. quȩ malum stulticia fuit: roscius qui ex iurispitoꝵ consilio
et auctoritate restipularet᷑ a fannio diligenter: ut quod is exe¬
gisset a flauio dimidiam partem sibi dissolueret si quidem sic̃
cautione et repromissionc inhilominus id fannus societati hoc
est roscio debebat.¬

Expanded text:
societas hereditatis est; quem ad modum socius in societate habet parsocietas hereditatis est; quem ad modum socius in societate habet partem, sic heres in hereditate habet partem. Vt heres sibi soli non coparte dissolvit, heres ex ea parte qua hereditatem adiit, socius ex ea qua societatem coiit. quem ad modum suam partem Roscius suo nomine condonare potuit Flavio, ut eam tu non peteres, sic, cum exegit suam partem et tibi integram petitionem reliquit, tecum partiri non debet, nisi forte tu perverso more quod huius est ab alio extorquere non potes, huic eripere potes. perstat in sententia Saturius, quodcumque sibi petat socius, id societatis fieri. quod si ita est, qua, malum, stultitia fuit Roscius, qui ex iuris peritorum consilio et auctoritate restipularetur a Fannio diligenter ut eius quod exegisset a Flavio dimidiam partem sibi dissolveret, si quidem sine cautione et repromissione nihilo minus id Fannius societati, hoc est Roscio, debebat
Abbreviated transcription (Latin):
dicio ferres tuum suo nomine petit. quod abstulit sibi. non ti¬
bi exegit. Q si quisꝗͣ petere põt alteri qui cognitor non est
factus. Quero quid ita cum panurgius eẽt interfectus. et lis cõ¬
testata cum flauio damni iniuria esset tu in eam litem cognito
roscii sis factus: cum p̃sertim ex tua oratione quodcunq tibi pe¬
terẽs huic peteres. quodcunq tibi exigeres id in societatem re¬
cideret. Qsi ad roscium nihil pueniret quod tu a flauio abstu¬
lisses nisi te insuam litem dedisset cognitorem ad te ꝑtinere ni¬
hil debet. quod roscius pro sua parte exegit: quoniam tuus
cognitor non est factus. Quid enim huic rei respondere poteris
fann : cum de sua parte roscius transegit cum fauio. actionem
tibi tuam reliquit an non: si non reliquit. quemadmõm sext̾.
ceclui ab eo postea exegisti: si reliquit quid ab hoc petis. quod p
te persequi et petere debes: Simillima enim et maxime gemĩa

Expanded text:
dicio, ferres tuum; cum suo nomine petiit, quod abstulit, tibi non sidicio, ferres tuum; cum suo nomine petiit, quod abstulit, tibi non sibi exegit? quod si quisquam petere potest alteri qui cognitor non est factus, quaero, quid ita, cum Panurgus esset interfectus et lis contestata cum Flavio damni iniuria esset, tu in eam litem cognitor Rosci sis factus, cum praesertim ex tua oratione quodcumque tibi peteres huic peteres, quodcumque tibi exigeres, id in societatem recideret. quod si ad Roscium nihil perveniret quod tu a Flavio abstulisses, nisi te in suam litem dedisset cognitorem, ad te pervenire nihil debet quod Roscius pro sua parte exegit, quoniam tuus cognitor non est factus. quid enim huic rei respondere poteris, Fanni? Cum de sua parte Roscius transegit cum Flavio, actionem tibi tuam reliquit an non? si non reliquit, quem ad modum HS ccciↄↄↄ ab eo postea exegisti? si reliquit, quid ab hoc petis quod per te persequi et petere debes? simillima enim et maxime gemina
Abbreviated transcription (Latin):
stigio diuerticulum repit petisse inꝗͣ suam partem roscium
a Nauio confiteor uacuam et integram reliquisse fannii cõ¬
cedo. sed quod sibi exeoit idd cõmune societatis factum ẽẽ contẽ¬
do. Quo nihil captiosius neq indignius põt dici. Quęro enim
potuent ne roscius ex societate partem suam petere nec ne. si nõ
potuit quemadmõm abstulit. si potuit: quem ad mõm sibi
exegit: Nam quod sibi petitur certe alteri non exigitur. Anita
est si quod uniuerse societatis fuisset petisset. quod cum reda¬
ctum ẽẽt equaliter omnes partirent᷑ mnquid petierit quod
suc partis ẽẽt: Nunquid cum abstulit sibi soli exegit: Quid in¬
terest inter eum qui per se litigat. et qui cognitorem dat: Qui
per se contestatur sibi soli petit: alteri nemo põt nisi qui cog¬
tor est factus. Ita ne uero cognito si suiss tuus quod ucisset ui¬

Expanded text:
stigio deverticulum reperit. 'petisse,' inquit, 'suam partem Roscium stigio deverticulum reperit. 'petisse,' inquit, 'suam partem Roscium a Flavio confiteor, vacuam et integram reliquisse Fanni cocedo; sed, quod sibi exegit, id commune societatis factum esse contendo.' quo nihil captiosius neque indignius potest dici. quaero enim potueritne Roscius ex societate suam partem petere necne. si non potuit, quem ad modum abstulit? si potuit, quem ad modum non sibi exegit? nam quod sibi petitur, certe alteri non exigitur. an ita est: si quod universae societatis fuisset petisset, quod tum redactum esset aequaliter omnes partirentur; nunc cum petierit quod suae partis esset, non quod tum abstulit soli sibi exegit? quid interest inter eum qui per se litigat et eum qui cognitor est datus? qui per se litem contestatur, sibi soli petit, alteri nemo potest, nisi qui cognitor est factus. itane vero? cognitor si fuisset tuus, quod vicisset iu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quidem tam leue transigere potusti.proho deum homiu:¬
q fidem hoc aut roscius unꝗͣ a cluuio petisset si sext̾ milliẽs
in uidicium hẽret: aut duuius roscio petenti concessisset si uni
aliquo cius simili hoc expostulare auderes: et impetrare pos¬
ses quod cum est ueritate falsum: tum ratione quoq est incre¬
dibile. Obliuiscor enim roscium et cluuium uiros ẽẽ pͥmari¬
os. improbos temporis cã ẽẽ singo. falsum subornauit testẽ
roscius cluuium.cur tam sero. Eur cum altera pensio soluen¬
da ẽẽt. non tum cum pͥma. Nam iam antea sext. Liii. dis¬
soluerat. deinde si iam psuasum erat cluuio ut mentiretur:
uio cum ex restipulatione. pars cius dimidia roscii eẽt.Iam
intelligis. C piso sibi soli societati roscium nihil petisse. hoc
cum sentit saturius ẽẽ aptum resistere et repugnare contra u̾i¬
tatem non audet. Aliud fraudis et insidiarum in codem ue¬

Expanded text:
hoc quod erat tam leve transigere potuisti.' pro deum hominumhoc quod erat tam leve transigere potuisti.' pro deum hominumque fidem! hoc aut Roscius umquam a Cluvio petisset, si HS miliens in iudicium haberet, aut Cluvius Roscio petenti concessisset, si unialiquo eius simili hoc et postulare auderes et impetrare posses. quod cum est veritate falsum, tum ratione quoque est incredibile; obliviscor enim Roscium et Cluvium viros esse primarios; improbos temporis causa esse fingo. falsum subornavit testem Roscius Cluvium! cur tam sero? cur cum altera pensio solvenda esset, non tum cum prima? nam iam antea HS iↄↄↄ dissolverat. deinde, si iam persuasum erat Cluvio ut mentiretur, vio, cum ex restipulatione pars eius dimidia Rosci esset? iam intellegis, C. Piso, sibi soli, societati nihil Roscium petisse. hoc quoniam sentit Saturius esse apertum, resistere et repugnare contra veritatem non audet, aliud fraudis et insidiarum in eodem ve
Abbreviated transcription (Latin):
a me petit sext. liii. petama.C. clunio equite ro. ornatissimo
homine ut mea cã mentiat᷑. Dicat decisionem fcãm ẽẽ que fa¬
cta non est. Sextere. ccclui. a flauio data ẽẽ fanmio quę data nõ
sunt. Est hoc principium improbi animi miseri ingenii. nulliꝰ
consilii. Quid deinde: posteaꝗ̃ se p̃clare confirmau̾it uenit ad
cluuium quem hominem: leuem: imo grauissimum. mobilem :
ĩmo constantissimum. familiarem: ĩmo alienissimum. huncpo¬
stea ꝗͣ salutauit rogare coepit blande et concine scil mentire
mea causa uiris optimis. tuis familiarib pñtib dic flauim cũ
fannio de panurgio decidisse. qui nhil transegit. dic sext ccclu
libenter mentiar tua cã:et si quando me peierare oportuerit
ut paululum tu compendii facias. paratum fore scito. Non fuit
causa. cur tantum laborem capes: et ad me uenires: per nuncium

Expanded text:
a me petit HS iↄↄↄ, petam a C. Cluvio, equite Romano, ornatissimo a me petit HS iↄↄↄ, petam a C. Cluvio, equite Romano, ornatissimo homine, ut mea causa mentiatur, dicat decisionem factam esse quae facta non est, HS ccciↄↄↄ a Flavio data esse Fannio quae data non sunt.' est hoc principium improbi animi, miseri ingeni, nullius consili. quid deinde? postea quam se praeclare confirmavit, venit ad Cluvium. quem hominem? levem? immo gravissimum. mobilem? immo constantissimum. familiarem? immo alienissimum. hunc postea quam salutavit, rogare coepit blande et concinne scilicet: 'mentire mea causa, viris optimis, tuis familiaribus, praesentibus dic Flavium cum Fannio de Panurgo decidisse qui nihil transegit; dic HS ccciↄↄↄ vero cupide et libenter mentiar tua causa, et, si quando me peierare vis, ut paululum tu compendi facias, paratum fore scito; non fuit causa cur tantum laborem caperes et ad me venires; per nuntium
Abbreviated transcription (Latin):
que poena a diis ĩmortalib piuro hec eadem mendaci consti¬
tuta est ⁊ion cnu ex pactione uerboꝵ quib iusiurandum
comp̃hendit᷑. sed ex pfidia et malicia per quam insidię ten¬
dunt̾ alicui. dii ĩmortales hominib irasci et succensere consue¬
uerint. At ego hoc ex contrario contendo leuior eẽt auctori¬
tas cluuii si diceret uratus q̃ nunc est cum dicit in uratus. tũ
enim forsitant improbis. nimis cupidus uideretur: qui qua de
re iudex suisset testis cẽt. nunc omnib inimicis. necẽe est castis¬
simus et constantissimus ẽẽ uideat᷑. qui id quod scit familiari¬
hus suis dicit Dic nunc si potes si res. si causa patitur cliiu
mentitum. Mentitus est cluuius: Ip̃a mihi ueritas manum in¬
iecit: et paulisper consistere et cõmorari cogit. Unde hoc totum
ductum. et confatum mendacium est. Roscius est uidelicet hõ
callidus et uersutus. hoc initio cogitare coepit. quoniam fannius

Expanded text:
quae poena ab dis immortalibus periuro, haec eadem mendaci constiquae poena ab dis immortalibus periuro, haec eadem mendaci constituta est; non enim ex pactione verborum quibus ius iurandum comprehenditur, sed ex perfidia et malitia per quam insidiae tenduntur alicui, di immortales hominibus irasci et suscensere consuerunt. at ego hoc ex contrario contendo: levior esset auctoritas Cluvi, si diceret iuratus, quam nunc est, cum dicit iniuratus. tum enim forsitan improbis nimis cupidus videretur, qui qua de re iudex fuisset testis esset; nunc omnibus non iniquis necesse est castissimus et constantissimus esse videatur, qui id quod scit familiaribus suis dicit. dic nunc, si potes, si res, si causa patitur, Cluvium esse mentitum! mentitus est Cluvius? ipsa mihi veritas manum iniecit et paulisper consistere et commorari coegit. Vnde hoc totum ductum et conflatum mendacium est? Roscius est videlicet homo callidus et versutus. hoc initio cogitare coepit: 'quoniam Fannius
Abbreviated transcription (Latin):
iurato in sua lite an manilio et luscio uratis in alieno iudicio
credas: Reliquum est ut cluuuum filsum dixisse luscio et mani¬
uo contendat: quod si facit qua impudentia est: cum ne testẽ
unprobabit: quem iudicem probarit: Ei negabit credi oport̾e̾
cui ip̃e crediderit: fuis testis ad iudicem fidem infirmabit cuuis
ꝑꝑ fidem et religionem iudicis testes comparabat: Ouem ego si
ferrem iudicem refugere non deberet cum testem producam
rep̃hendere audebitꝰ Dicit cnim inquit inuratus luscio et
Manilio si diceret uiratus crederes: At quid interest inter ꝑiu¬
rum et mendacem: Qui mentiri solet pcierare consueuit: quẽ
coo ut mentiat᷑ inducere possum. ut peieret exorare facile po¬
tero. Nam qui semel a ueritate deftexit hic non maiore religi¬
one ad piurium q ad mendacium ꝑduci consueuit. Quis eni
dep̃catione deorum non conscientię fide cõmouet᷑: preterea

Expanded text:
iurato in sua lite, an Manilio et Luscio iuratis in alieno iudicio iurato in sua lite, an Manilio et Luscio iuratis in alieno iudicio credas. reliquum est ut Cluvium falsum dixisse Luscio et Manilio contendat. quod si facit, qua impudentia est, eumne testem improbabit quem iudicem probarit? ei negabit credi oportere cui ipse crediderit? eius testis ad iudicem fidem infirmabit cuius propter fidem et religionem iudicis testis compararit? quem ego si ferrem iudicem, refugere non deberet, cum testem producam, reprehendere audebit? 'dicit enim,' inquit, 'iniuratus Luscio et Manilio.' si diceret iuratus, crederes? at quid interest inter periurum et mendacem? qui mentiri solet, peierare consuevit. quem ego ut mentiatur inducere possum, ut peieret exorare facile potero. nam qui semel a veritate deflexit, hic non maiore religione ad periurium quam ad mendacium perduci consuevit. quis enim deprecatione deorum, non conscientiae fide commovetur? propterea,
Abbreviated transcription (Latin):
cluuius falsum luscio et manilio dixit: hoc ego loco soluto et
quicto sum animo: et quorsum recidat responsum tuum non
magnope laboro. Frmissimis enim et sanctissimis testimoniis
uirorum optimoꝵ cã roscii cõmunita est. Si iam tibi delibe¬
ritum est quibus abroges: fidem urisiurandi responde. Mam¬
uo. et luscio negas ẽẽ eredendum: die aude est tuȩ contuma¬
cie. arrogantie uiteq uniuerse uox. Quid: expectas ꝗͣ mox ego
iuscum et manilium dicam ordine ẽẽ senatores. aetate grandes
natu natura sanctos et religiosos copiis rei familiaris locupletes
et pecuniosos. Non faciam nibil mihi detraham: cum illis exacte
etatis seuerissime fructum quem meruerunt retribuam. magis
mea adolescentia indiget illorum bona existimatione ꝗͣ illorũ
sanctissima senectus desiderat meam Laudem: Tibi uero fiso diu
deliberandum. et concoquendum est utrum potius cheree in¬

Expanded text:
Cluvius falsum Luscio et Manilio dixit? hoc ego loco soluto et Cluvius falsum Luscio et Manilio dixit? hoc ego loco soluto et quieto sum animo et quorsom recidat responsum tuum non magno opere laboro; firmissimis enim et sanctissimis testimoniis virorum optimorum causa Rosci communita est. si iam tibi deliberatum est quibus abroges fidem iuris iurandi, responde. Manilio et Luscio negas esse credendum? dic, aude; est tuae contumaciae, adrogantiae vitaeque universae vox. quid exspectas quam mox ego Luscium et Manilium dicam ordine esse senatores, aetate grandis natu, natura sanctos et religiosos, copiis rei familiaris locupletis et pecuniosos? non faciam; nihil mihi detraham, cum illis exactae aetatis severissime fructum quem meruerunt retribuam. magis mea adulescentia indiget illorum bona existimatione quam illorum severissima senectus desiderat meam laudem. tibi vero, Piso, diu deliberandum et concoquendum est utrum potius Chaereae in
Abbreviated transcription (Latin):
omnium iudicio comprobatus est: iudex. Quem igitur ex
his tribus a me testem spectabis: petitorem. fannius est. contra
se nunꝗͣ testimonium dicet. reum: flauius testis iam pridem
est mortuus. si uiueret uerba cius audiretis. ludicem: cluuiꝰ
est. quid is dicit: sext̾. cccliii. panurgi nomine flauium fãnio
dissoluisse. Quem tu si ex casu spectas eques ro. est: si ex uita
homo clarissimus est. si ex te iudicem sumpsisti. si ex ueritate
id quod scire potuit. et debuit: dixit. Nega nega nunc equi¬
ti ro. homini honesto iudici tuo credi oportere. Circunspicit
estuat. negat nos cluuii testimonium recitaturos. recitabimus.
erras. mnani. et tenui spe te consolaris. Recita testimonium. T
manilii et.C. lusci cherec duorum senatoꝵ hominum ornati᷑
et cluuio non ẽẽ credendum: planius atq aptius dicam utrũ
lucius et manilius. nihil de sext̾ cecliii. ex cluuio audierunt: an

Expanded text:
omnium iudicio comprobatus est iudex. quem igitur ex omnium iudicio comprobatus est iudex. quem igitur ex his tribus a me testem exspectabis? petitorem? Fannius est; contra se numquam testimonium dicet. reum? Flavius est. is iam pridem est mortuus; si viveret, verba eius audiretis. iudicem? Cluvius est. quid is dicit? HS ccciↄↄↄ Panurgi nomine Flavium Fannio dissolvisse. quem tu si ex censu spectas, eques Romanus est, si ex vita, homo clarissimus est, si ex fide, iudicem sumpsisti, si ex veritate, id quod scire potuit et debuit dixit. nega, nega nunc equiti Romano, homini honesto, iudici tuo credi oportere! circumspicit, aestuat, negat nos Cluvi testimonium recitaturos. recitabimus. erras; inani et tenui spe te consolaris. recita testimonium T. Manili et C. Lusci Ocreae, duorum senatorum, hominum ornatissan etiam Cluvio non esse credendum? planius atque apertius dicam. Vtrum Luscius et Manilius nihil de HS ccciↄↄↄ ex Cluvio audierunt, an
Abbreviated transcription (Latin):
lites redemisse. Quid si tandem planum facio post decisio¬
nem uetem roscis post repromissionem recentem hane fan¬
pares respondere scire cupio Utrum omnino fannius a fauio
sexter. cccliii. non abstulisset: an alio nomine ex alia decausa ab¬
stulisset: si alia decausa quȩ ratio tibi cum eo intercesserat: nul¬
la. Addictus erat tibi: non. fiustra tempus contero. omnino in¬
quit sext̾. cccliii. a flauio non abstulit. neq panurgi nomine n
cuiusq̃. Si planum facio post hanc recentem stipulationem io¬
scii sexter. cccluii. a flauio te abstulisse: munquid cause est quin
ab iudicio abeas turpissime eiectus: Quo teste igitur hoc pla¬
num faciam: Uenerat ut opinor hȩc res in udicium: certe.
quis erat petitor: fannius. quis reus: flauius. quis udex: clu¬
uius. Ex his unus mihi testis est pducendus qui pecuniam
datam dicat. Quis est ex his grauissimus sine controu̾sia: ꝗs

Expanded text:
litis redemisse. quid si tandem planum facio post decisiolitis redemisse. quid si tandem planum facio post decisionem veterem Rosci, post repromissionem recentem hanc Fanpares respondere scire cupio; utrum omnino Fannium a Flavio HS ccciↄↄↄ non abstulisse an alio nomine et alia de causa abstulisse. si alia de causa, quae ratio tibi cum eo intercesserat? nulla. addictus erat tibi? non. frustra tempus contero. 'omnino,' inquit, 'HS ccciↄↄↄ a Flavio non abstulit neque Panurgi nomine neque cuiusquam.' si planum facio post hanc recentem stipulationem Rosci HS ccciↄↄↄ a Flavio te abstulisse, numquid causae est quin ab iudicio abeas turpissime victus? quo teste igitur hoc planum faciam? venerat, ut opinor, haec res in iudicium. certe. quis erat petitor? Fannius. quis reus? Flavius. quis iudex? Cluvius. ex his unus mihi testis est producendus qui pecuniam datam dicat. quis est ex his gravissimus? Sine controversia qui
Abbreviated transcription (Latin):
m Quid tu auferre potes a flauio si fauius nihil deb. Ouid
porro nunc restipulat᷑: quod iam pridem ip̃e exegit: Ouiduͦ
fauius tibi daturus est: qui roscio omne quod debuit dissol¬
uit: cur in ie tim ueteri. in negocio tam confecto in societate
dissoluta. noua hec restipulatio interponit᷑: Ouis est huius re¬
stipulationis scriptor. testis. arbiter: Quȩ tu piso tu enim.q
roscium pro opa. labore ꝙ cognitor fuisset ꝙ uadimonia o¬
biisset. rogasti ut fannio daret sexter. ccclui. hac condicioẽ
ut si quidꝰ ille exegisset a fiauio. partem eius dimidiam rosciꝰ
dissolueret. Satis ne ip̃a stipulatio dicere tibi uidet᷑ apte rosci¬
um pro se decidisse. Etenm forsitan hoc tibi ueniat in mentẽ
repromisisse fannium roscio. si quid a flauio exegisset. eius
partem dimidiam se domino exegisse. Nihil quid tu non
Non Quod in sc fuit iudicauit. roscium suas. non societatis

Expanded text:
ni. quid tu auferre potes a Flavio, si Flavius nihil debet? quid hic ni. quid tu auferre potes a Flavio, si Flavius nihil debet? quid hic porro nunc restipulatur quod iam pridem ipse exegit? quod vero Flavius tibi daturus est, qui Roscio omne quod debuit dissolvit? cur in re tam vetere, in negotio iam confecto, in societate dissoluta nova haec restipulatio interponitur? quis est huius restipulationis scriptor, testis arbiterque? tu, Piso; tu enim Q. Roscium pro opera ac labore, quod cognitor fuisset, quod vadimonia obisset, rogasti ut Fannio daret HS ccciↄↄↄ hac condicione ut, si quid ille exegisset a Flavio, partem eius dimidiam Roscio dissolveret. satisne ipsa restipulatio dicere tibi videtur aperte Roscium pro se decidisse? at enim forsitan hoc tibi veniat in mentem, repromisisse Fannium Roscio, si quid a Flavio exegisset, eius partem dimidiam, sed omnino exegisse nihil. quid tum? non um non iudicavit, non, quod in se fuit, iudicavit Roscium suas, non societatis
Abbreviated transcription (Latin):
mipulatione alliget neq a fannio iudicio sc absoluat. Est boc
primum ex condicione uris et ex consuetu dine cautionis fir¬
missimum et grauissimum argumentum. quod ego plurib
uerbis amplecherer si non alia certiora et clariora testimonia
in causi herem et ne fere me hoc fuistra pollicitum ẽẽ p̃dices
te te inq̃ fanni a tuis subselliis contrate testem suscitabo. Crimi¬
natio tua que est: Roscium cum fauio prosocietate decidis¬
se quo tempore: ab his annis xu. defensio mea que est: Ro¬
scium pro sia parte cum flaiuo transegisse. Repromittis tu
abhinc triennium roscio Quid recita istam restipulationẽ
clarius. Aitende queso piso fannium inuitum. et huc atq
ulluc terguersantem testimonium contra se dicere cogo.
Quid em̃m restipulatio clamat: quod a flauio abstulero partẽ
dimidiam inde roscio me soluturum spondeo. tua uox est fan¬

Expanded text:
stipulatione adliget neque a Fannio iudicio se absolvat? est hoc stipulatione adliget neque a Fannio iudicio se absolvat? est hoc primum et ex condicione iuris et ex consuetudine cautionis firmissimum et gravissimum argumentum, quod ego pluribus verbis amplecterer, si non alia certiora et clariora testimonia in causa haberem. et ne forte me hoc frustra pollicitum esse praedices, te, te inquam, Fanni, ab tuis subselliis contra te testem suscitabo. criminatio tua quae est? Roscium cum Flavio pro societate decidisse. quo tempore? abhinc annis xv. defensio mea quae est? Roscium pro sua parte cum Flavio transegisse. repromittis tu abhinc triennium Roscio. quid? recita istam restipulationem clarius. attende, quaeso, Piso; Fannium invitum et huc atque illuc tergiversantem testimonium contra se cogo dicere. quid enim restipulatio clamat? qvod a flavio abstvlero, partem dimidiam inde roscio me solvtvrvm spondeo. tua vox est, Fan
Abbreviated transcription (Latin):
et id quod approbare non põt singere conat᷑. De tota re inquit
decidisti: ergo huc uniuersa causi deducit᷑ utrum roscius cum
fauio de sua parte an de tota societate fecent pactionem. Nã
ego Roscium si quid cõmuni nomine tetigit. confiteor p̃stare
debere societati. Societatis non suas lites redemit cum fun¬
dum a flauio accepit. Quid ita : satis non dedit ampluis a se
neminem petiturum. Qui de sua parte decidit. reliquis inte¬
gram reliquit actionem: qui pro sociis transigit satisdat neĩe
postea corum petiturum. Quidita: Nauio sibi cauere non
uenit in mentem: nesciebat uidelicet panurgium fuisse insocie¬
tite: sciebat nesciebat fannium roscio ẽẽ socium. p̃clare. Na
ste cum eo litem contestatam hebat cur igitur decidit. et non re¬
spcilatur neminem ampluis petiturum: de fundo decidit. et
iudicio non ab soluit: curtam impite facit. ut ne roscium

Expanded text:
et id quod probare non potest fingere conatur. 'de tota re,' inquit, et id quod probare non potest fingere conatur. 'de tota re,' inquit, 'decidisti.' ergo huc universa causa deducitur, utrum Roscius cum Flavio de sua parte an de tota societate fecerit pactionem. nam ego Roscium, si quid communi nomine tetigit, confiteor praestare debere societati.—societatis, non suas litis redemit, cum fundum a Flavio accepit.—quid ita satis non dedit amplius assem neminem petiturum? qui de sua parte decidit, reliquis integram relinquit actionem, qui pro sociis transigit, satis dat neminem eorum postea petiturum. quid ita Flavio sibi cavere non venit in mentem? nesciebat videlicet Panurgum fuisse in societate. sciebat. nesciebat Fannium Roscio esse socium.— praeclare; nam iste cum eo litem contestatam habebat. cur igitur decidit et non restipulatur neminem amplius petiturum? cur de fundo decedit et iudicio non absolvitur? cur tam imperite facit ut nec Roscium
Abbreviated transcription (Latin):
tem decidistiꝰ. magno et tu tuam part̾em decide sext . cccliu.
tu abstulisti. si fit hoc uero sext̾ quoq tu aufer S hanc deci¬
sionem roscii oratione. et opinione augerelicet re et uertate me¬
diocrem. et tenuem ẽẽ inuenietis. Accepit enim agrum tempore¬
bus iis cum iacerent p̃cia p̃diorum: qui ager neq u̾illam huit ne¬
q ex ulla parte fuit cultus: qui nunc inusto pluris est qͥ tunc fuit
neq id est mirum. tum enim ꝑꝑ rei calamitates omnium possessi¬
ones erant incertȩ: nunc deum ĩmortalium benignitate fortune
sunt certe. tunc erat ager incultus. sine tecto. nunc est cultissimus
cum optima uilla. Ueruintam̃ qm natura tam maliuolus es nun¬
ꝗͣ ista te molestia et cura liberabo. Preclare suum negocium gessit
roscius: fundum fructuosissimum abstulit. Quid ad te: tuãm pi¬
tem dimidiam quemadmõm uis decide. Uertit hic oratione

Expanded text:
tem decidisti.'—Magno et tu tuam partem decide. —'HS Q. tem decidisti.'—Magno et tu tuam partem decide. —'HS Q. tu abstulisti.'—sit ita hoc, vero HS Q. tu aufer. sed hanc decisionem Rosci oratione et opinione augere licet, re et veritate mediocrem et tenuem esse invenietis. accepit enim agrum temporibus eis cum iacerent pretia praediorum; qui ager neque villam habuit neque ex ulla parte fuit cultus; qui nunc multo pluris est quam tunc fuit. neque id est mirum. tum enim propter rei publicae calamitates omnium possessiones erant incertae, nunc deum immortalium benignitate omnium fortunae sunt certae; tum erat ager incultus sine tecto, nunc est cultissimus cum optima villa. verum tamen, quoniam natura tam malivolus es, numquam ista te molestia et cura liberabo. praeclare suum negotium gessit Roscius, fundum fructuosissimum abstulit; quid ad te? tuam partem dimidiam, quem ad modum vis, decide. vertit hic rationem
Abbreviated transcription (Latin):
lam quo quisq est sollertior et ingeniosior. hoc docet iracõ¬
dius. et laboriosius. Quod enim ĩpe celeriter arripuit id cu
tarde pcipi uidet. discruciat᷑. Paulo longius oratio mea pro¬
uecta est. hac decausa ut cognitionem societatis diligenter co¬
gnosceretis. Quȩ deinde sunt consequuta: Canurgium in ꝗt
hunc scruum cõmunem. q flauius tarquinensit quid imin¬
terfecit. In hanc rem inquit me cognitorem dedisti lite con¬
testata udicio damni in uria conitituto tu sine me cum fauĩ
decidisti. Utrum pro dimidia parte an pro tota Planusoi¬
cam utrum pro me: an et pro me et prote: pro me potuẽe
multoꝵ. licitum est uire fecerunt multi nihil in ca re tibi in¬
uirię feci. pete tu tuum. exige et aufer quod debet: suam qsq
partem uris possideat. persequat᷑. Atemm tu tuum negocii
gessisti bene: gere et tu tuum bene magnotuam dimidium pi¬

Expanded text:
nam quo quisque est sollertior et ingeniosior, hoc docet iracunnam quo quisque est sollertior et ingeniosior, hoc docet iracundius et laboriosius; quod enim ipse celeriter arripuit, id cum tarde percipi videt, discruciatur. Paulo longius oratio mea provecta est hac de causa ut condicionem societatis diligenter gnosceretis. quae deinde sunt consecuta? 'Panurgum,' inquit, 'hunc servum communem, Q. Flavius Tarquiniensis quidam interfecit. in hanc rem,' inquit, 'me cognitorem dedisti. lite contestata, iudicio damni iniuria constituto tu sine me cum Flavio decidisti.' Vtrum pro dimidia parte an pro re tota? planius dicam: utrum pro me an et pro me et pro te? pro me; potui exemplo multorum; licitum est; iure fecerunt multi; nihil in ea re tibi iniuriae feci. pete tu tuum, exige et aufer quod debetur; suam quisque partem iuris possideat et persequatur.—'at enim tu tuum negotium gessisti bene.'—gere et tu tuum bene.—'Magno tu tuam dimidiam par
Abbreviated transcription (Latin):
ule perpauci animaduertebant. ubi didicisset om̃s quȩrebãt.
mhil ab hoc prauum et puersum produci posse arbitrabant
si ueniret ab statilio tametsi artificio Roscium suꝑaret aspice̾
nemo posset nemo enim sicut ex improbo patre probum filium
nasci sic ex pessimo histrione bonum comoedum fieri posse exi¬
shinaret. Qui a ueniebat a roscio. plus etiam scire. ꝗͣ sciebat ui¬
debatur. Quod iter nuper in crote comoedo usu uenit. qui po¬
straq̃ e scena non inodo sibilis sed etiam explodebatur sicut in
aram consugit in cius domum disciplinam patrocimum no¬
men. Itaq perbieui tempore qui ne in nouissimis quidem
erat histrionib ad primos puenit comoedos. Quę res extulit
cum : una cõmendatio huius: qui tamen panurgium illum
non solum ut roscii discipulus fuisse diceretur domum rece¬
pit: sed ctiam sũno cum labore stomaco miscriaq eruediit.

Expanded text:
ille perpauci animadvertebant, ubi didicisset omnes quaerebant; ille perpauci animadvertebant, ubi didicisset omnes quaerebant; nihil ab hoc pravum et perversum produci posse arbitrabantur. si veniret ab Statilio, tametsi artificio Roscium superaret, aspicere nemo posset; nemo enim, sicut ex improbo patre probum filium nasci, sic a pessimo histrione bonum comoedum fieri posse existimaret. quia veniebat a Roscio, plus etiam scire quam sciebat videbatur. quod item nuper in Erote comoedo usu venit; qui postea quam e scaena non modo sibilis sed etiam convicio explodebatur, sicut in aram confugit in huius domum, disciplinam, patrocinium, nomen: itaque perbrevi tempore qui ne in novissimis quidem erat histrionibus ad primos pervenit comoedos. quae res extulit eum? Vna commendatio huius; qui tamen Panurgum illum, non solum ut Rosci discipulus fuisse diceretur domum recepit, sed etiam summo cum labore, stomacho miseriaque erudivit.
Abbreviated transcription (Latin):
cceliii nem enim illum ex trunco corporis spectabat: sed ex ar¬
tificio comico estimabat. Nam illa membra merere per se non
ampluis poterant duodecim ȩris. disciplina quȩ erat ab hoc
tradita locat se non minis sext̾e. cecliii. O societatem captio¬
sam et indignam ubi alter sext̾ . liii. eo alter. cccliii. quod sit ĩ
socictatem Affert nisi idcirco moleste pateris q sext. lii. eo tu
& arca proferebas sextͥ. cecluii. ille ex disciplina et artificio pro¬
mebat. Quam enim rem et expectationem quod studium et
quem fauorem secum in scenam attulit panurgius: ꝙ roscii
suit discipulus. qui diligebant hunc illi fauebant: qui admi¬
rabantur hunc ilum probabant: qui deniq huius nomen au¬
dierant. ulum eruditum et ꝑfectum existimabant. Sic est uul¬
gus ex ueritate pauca ex opinione multa ȩstimat. Quid sciret

Expanded text:
cciↄↄↄ iↄↄↄ; nemo enim illum ex trunco corporis spectabat sed ex arcciↄↄↄ iↄↄↄ; nemo enim illum ex trunco corporis spectabat sed ex artificio comico aestimabat; nam illa membra merere per se non amplius poterant duodecim aeris, disciplina quae erat ab hoc tradita locabat se non minus HS ccciↄↄↄ iↄↄↄ. O societatem captiosam et indignam, ubi alter HS ∞, alter ccciↄↄↄ iↄↄↄ quod sit in societatem adfert! nisi idcirco moleste pateris quod HS ∞ tu ex arca proferebas, HS ccciↄↄↄ iↄↄↄ ex disciplina et artificio promebat Roscius. quam enim spem et exspectationem, quod studium et quem favorem secum in scaenam attulit Panurgus, quod Rosci fuit discipulus! qui diligebant hunc, illi favebant, qui admirabantur hunc, illum probabant, qui denique huius nomen audierant, illum eruditum et perfectum existimabant. sic est volgus; ex veritate pauca, ex opinione multa aestimat. quid sciret
Abbreviated transcription (Latin):
Perstat impudentia. pactionem enim inquit mecum fecerat. id¬
curo uidel ne condeminaret᷑. Quid erat cause cur metueret: ne
condemnaret᷑: Res erat manifesta. furtum erat aptum. Cuius
rei furtum factum erat. Exorditur magna cum expectatione ue¬
teris histrionis exponere societatem. Panurgius inquit fuit fannii
is fuit ei cum roscio cõmunis. hic primum questus est non leuit̾
Saturius cõmunem factum ẽc̃ gratis cum roscio: qui p̃cio ꝓprius
fuisset fannii. Largitus est .s. homo liberalis et dissolutus. et bo¬
nitate affiuens roscio fannius. sic puto. Quoniam ille hic cõstitit
paulisper: mihi quoq necẽe est paulum cõmorari. Panurgium
tu saturi proprium fannii dicis fuisse. At ego totum roseii fu¬
fuisse contendo. Quid erat enim fannii. corpus. quid roscii:
disciplina. facies non erat. ars erat p̃ciosa. ex qua parte erat fãnii
non erat sext᷑. liii. co ex qua parte erat roscii amplius erat sext¬

Expanded text:
perstat in impudentia. 'pactionem enim,' inquit, 'mecum fecerat.' idperstat in impudentia. 'pactionem enim,' inquit, 'mecum fecerat.' idcirco videlicet ne condemnaretur. quid erat causae cur metueret ne condemnaretur?—res erat manifesta, furtum erat apertum. cuius rei furtum factum erat? exorditur magna cum exspectatione veteris histrionis exponere societatem. 'Panurgus,' inquit, 'fuit Fanni; is fit ei cum Roscio communis.' hic primum questus est non leviter Saturius communem factum esse gratis cum Roscio, qui pretio proprius fuisset Fanni. largitus est scilicet homo liberalis et dissolutus et bonitate adfluens Fannius Roscio. sic puto. quoniam ille hic constitit paulisper, mihi quoque necesse est paulum commorari. Panurgum tu, Saturi, proprium Fanni dicis fuisse. at ego totum Rosci fuisse contendo. quid erat enim Fanni? corpus. quid Rosci? disciplina. facies non erat, ars erat pretiosa. ex qua parte erat Fanni, non erat HS ∞, ex qua parte erat Rosci, amplius erat HS c