comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tulo pumendo libarenuir. Nũc
sissimiq belli nefarios duces
captos iam et comprehensos
tenetis ex istimare de betis oẽs
Catiline copias. omẽs spes. at¬
q opes hus depulsis urbis
ꝑiculis concidisse. Quẽqͥdẽ
ego cum ex urbe depellebam
hoc ꝓuidebam animo qͥrites
remoto. Catilina non michi
furiosam temeritatem ꝑti¬
mescendam. Ille erat solus
timendus ex hus ominb.
S tam dui dum Menibus
urbis continebat᷑. Omma
norat omniũ adctus tenebat
appellare temptare. sollici¬
tare poterat audiebat. Erat
ei consiliũ ad facinꝰ aptum
Consilio autez. neq lingua
neq manꝰ deerat. iam ad
ceteras res confiçiendas
certos homines delectosias
descriptos habebat. Neq uo
cum aliquid maudanerat.
infectũ putabat. nichil erat
qd̾ non ipse obiret. occurre̾t.
uigilaret. laboraret. frigus.
sitim. famẽ ferre pot̾at᷑. Hũc
ego hominem tam acrem. tã
callidiuun. tam in scelere uigi¬
lantem. tam in ꝑditis rebus

Expanded text:
Lentulo puniendo liberaremur. nunc Lentulo puniendo liberaremur. nunc sissimique belli nefarios duces captos iam et comprehensos tenetis, existimare debetis omnis Catilinae copias, omnis spes atque opes his depulsis urbis periculis concidisse. quem quidem ego cum ex urbe pellebam, hoc providebam animo, Quirites, remoto Catilina non mihi efuriosam temeritatem pertimescendam. ille erat unus timendus ex istis omnibus, sed tam diu dum urbis moenibus continebatur. omnia norat, omnium aditus tenebat; appellare, temptare, sollicitare poterat, audebat. erat ei consilium ad facinus aptum, consilio autem neque lingua neque manus deerat. iam ad certas res conficiendas certos homines delectos ac descriptos habebat. neque vero, cum aliquid mandarat, confectum putabat: nihil erat quod non ipse obiret, occurreret, vigilaret, laboraret; frigus, sitim, famem ferre poterat. hunc ego hominem tam acrem, tam callidum, tam in scelere vigilantem, tam in perditis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
um chilonem qui una cũ hoc
furio semꝑ erat in hac allobro¬
gum sollicitacione u̾satus. In
p. umbrenũ libertinũ hoiem
a quo pͥmũ gallos ad gab im
ui ꝑductos esse constabat.
atq ea leuitate senatꝰ est u¬
sus quirites ut ex tanta Siura¬
cione tantaq ui ac multitu¬
lari eoꝵ mito. meo nommnẽ de¬
creta est quirites : qd̾ michi
primũ post hanc urbem con¬
ditam cogato contigit. Et hiis
decreta uerbis est ꝙ urbem in¬
cendiis cede ciues. Italiam bel¬
lo liberassem. Que supplicatio
si cum ceteris supplicationibus
qd̾ cetere bene gesta. Hac uua
conseruata re pͦ. cõstituta est.
Atq illud qd̾ faciendũ pͥmũ
factis in diciis et confessioĩb
sius iudicio senatus non mõ
pretoris uis uerũ ecia ciuis
amiserat. tamen magistratu
se abdicauit. ut que religio
G. mario clarissimo uiro nõ
fuerat quominꝰ E. claucia
de quo nichil noĩatim erat de¬
cretũ pretorem occideret ea
nos religione in priuato p. len

Expanded text:
um Chilonem qui una cum hoc um Chilonem qui una cum hoc Furio semper erat in hac Allobrogum sollicitatione versatus, in P. Publium Umbrenum, libertinum hominem, a quo primum Gallos ad Gabinium perductos esse constabat. atque ea lenitate senatus est usus, Quirites, ut ex tanta coniuratione tantaque hac multitulari eorum merito meo nomine decreta est, quod mihi primum post hanc urbem conditam togato contigit, et his decreta verbis est: ‘quod urbem incendiis, caede civis, Italiam bello liberassem.’ quae supplicatio si cum ceteris supplicationibus quod ceterae bene gesta, haec una conservata re publica constituta est. atque illud quod faciendum primum factis indiciis, confessionibus suis, iudicio senatus non modo praetoris ius verum etiam civis amiserat, tamen magistratu se abdicavit, ut quae religio C. Gaio Mario, clarissimo viro, non fuerat quo minus C. Gaium Glauciam de quo nihil nominatim erat decretum praetorem occideret, ea nos religione in privato P. Publio
Abbreviated transcription (Latin):
crant. sic terram incuebantur
rites senatũ ꝯsului. de sũina rei
ꝑ. salute. quid fieri liceret:
Dicte sunt a principibus ac¬
rime ac fortissime sentencie q̃s
senatus sine ulla uarictate ẽ
secutꝰ. Et qm̃ nondũ est petͤ¬
scriptum senatus consultum
ex meinoria uob̾ qͥrites qd̾ sena¬
tus consuerit exponã. I Ea¬
mũ michi gracie uerbis am¬
plissimis agunt᷑. qd̾ uirtute
cousilio. ꝓudencia mea res
nus pr .x. quod corum opera for¬
ti fideliq usus essem merito
ac uire laudant᷑. Atq eciam
uiro forti college meo laus im¬
partitur qd̾ eos qui huiꝰ ꝯui¬
ratiomis ꝑticipes fuissent. a su¬
is et rei p. consiliis remouiss
Atq ita censuerũt. ut ꝑ. len¬
tulus cum se pretura abdicass
presentes erant in custodiam tra¬
derentur. Atq idem hoc decre¬
tum est in l. causiũ qui sibi ꝓ¬
curationem incendende urbis
depoposcerat. In .M. capariũ
ciui ad solliçitandos pastores
apuliam arbitrata esse erat

Expanded text:
erant, sic terram intuebantur, erant, sic terram intuebantur, rites, senatum consului de summa re publica quid fieri placeret. Dictae sunt a principibus acerrimae ac fortissimae sententiae, quas senatus sine ulla varietate est secutus. et quoniam nondum est perscriptum senatus consultum, ex memoria vobis, Quirites, quid senatus censuerit exponam. primum mihi gratiae verbis amplissimis aguntur, quod virtute, consilio, providentia mea res nus praetores, quod eorum opera forti fidelique usus essem, merito ac iure laudantur. atque etiam viro forti, conlegae meo, laus impertitur, quod eos qui huius coniurationis participes fuissent a suis et a rei publicae consiliis removisset. atque ita censuerunt ut P. Publius Lentulus, cum se praetura abdicassetpraesentes erant in custodiam traderentur; atque idem hoc decretum est in L. Lucium Cassium qui sibi procurationem incendendae urbis depoposcerat, in M. Marcum Ceparium cui ad sollicitandos pastores Apuliam attributam esse erat
Abbreviated transcription (Latin):
lus est. Ita eum non modo
inge mũͣ illud et dicendi ex̾¬
afacio qua semꝑ ualuit s
nam propter uim sceleris
mamfesti acq teprehensi ĩ¬
pudencia qua suꝑabat om̃es.
improbitasq defecit. Uoltur¬
cius uõ sub ito litteras ꝓferri
atq aꝑiri uissit quas sibi a
lentulo ad catilmã datas esse
dicebat. atq ibi uehementissiẽ
ꝑturbatus. lentulus. camen ⁊
signũ suũ et manũ cognouit.
D ita qui lim scies ex eo quẽ
ad te misi Cura ut uir sis et
cogita queni in locum sis pro¬
gressus uide ⁊ quid iam tibi sit
uecesse. Et cura ut oĩm tibi
auxilia adiungas. eciam infĩ¬
morum. Sabinius deinde i¬
troductus cum primo impu¬
denter respondere cepisset. ad
extremũ inchil ex hiis que
galli insimulabant. negauit.
Ac michi quidem quirites cũ
illa certissima st̃. uisa argumẽ¬
ta. ato indicia sceleris. tabelle
Signa manus. demq uniuscu¬
iusq ꝯfellio Tum multo cer¬
taciturnitas. lic enĩ obstipu¬

Expanded text:
sus est. ita eum non modo sus est. ita eum non modo ingenium illud et dicendi exercitatio qua semper valuit sed etiam propter vim sceleris manifesti atque deprehensi impudentia qua superabat omnis improbitasque defecit. Volturcius vero subito litteras proferri atque aperiri iubet quas sibi a Lentulo ad Catilinam datas esse dicebat. atque ibi vehementissime perturbatus Lentulus tamen et signum et manum suam cognovit. d ita: ‘quis sim scies ex eo quem ad te misi. cura ut vir sis et cogita quem in locum sis progressus. vide ecquid tibi iam sit necesse et cura ut omnium tibi auxilia adiungas, etiam infimorum.’ Gabinius deinde introductus, cum primo impudenter respondere coepisset, ad extremum nihil ex eis quae Galli insimulabant negavit. ac mihi quidem, Quirites, cum illa certissima visa sunt argumenta atque indicia sceleris, tabellae, signa, manus, denique unius cuiusque confessio, tum multo certaciturnitas. sic enim obstupu
Abbreviated transcription (Latin):
manũ et signũ suũ. re̾citate
st̃̾ tabule. in eandem fere sen¬
tencia confessus est. Tum
ostendi tabellas lentulo. et
queluu cognolteret ne signũ
signũ. ymago aui tui clarissi¬
un uiri. qui amauit uince
patriam et ciues suos. que
quidem te a tanto scelere eci¬
am muta reuocare debuit.
Leguutur eadem racione ad
senatũ allobrogũ populũq
lictere. Si quid de Hiis rebus
dicere uellet feci potestatẽ
Atq ille pͥmo quidem nega¬
uit. Post autem aliquando
toto iam indicio expolito at¬
q edito. surrexit. Quesiui
a gallis quid sibi esset cum
niiͦs. Quamobeem domũ
luam uenillent. Itemqz a uol¬
turcio. Qui cum illi breuit
coustanterqz respondissent
per quem ad eũ quociẽsq
enislent quesisset̃q ab eo
nichil ne secum esset de fa¬
tis sibillims locutus. tum
alle subito scelere demens
quanta consciencie us eẽt
oftendit. Nam cum id pos¬
set inficiari repente preter
opinnonem ommum confes¬

Expanded text:
signum et manum suam. recitatae signum et manum suam. recitatae sunt tabellae in eandem fere sententiam; confessus est. tum ostendi tabellas Lentulo et quaesivi cognosceretne signum. signum, imago avi tui, clarissimi viri, qui amavit unice patriam et civis suos; quae quidem te a tanto scelere etiam muta revocare debuit.’ leguntur eadem ratione ad senatum Allobrogum populumque litterae. si quid de his rebus dicere vellet, feci potestatem. atque ille primo quidem negavit; post autem aliquanto, toto iam indicio exposito atque edito, surrexit, quaesivit a Gallis quid sibi esset cum eis, quam ob rem domum suam venissent, itemque a Volturcio. qui cum illi breviter constanterque respondissent per quem ad eum quotiensque venissent, quaesissentque ab eo nihilne secum esset de fatis Sibyllinis locutus, tum ille subito scelere demens quanta conscientiae vis esset ostendit. nam, cum id posset infitiari, repente praeter opinionem omnium confes
Abbreviated transcription (Latin):
post uirginũ absolucionem.
Post capitolii autem incensio¬
nem uicesimꝰ. Hanc autem
cathego cũ ceteris controu̾si¬
am fuisse dixerunt. qd̾ lentu¬
lo et aliis cedem saturnalibus
fieri atq urbem incendi pla¬
ceret. Cethego nimiũ id lon¬
gum uiderctũr. An ne longũ
sit quirites. tabellas ꝓferri
uissimꝰ que a quoq dicebãt᷑
date. primũ ostendimꝰ cethe¬
go. sigͥnũ cognouit. nos lignũ
incidimꝰ. legimꝰ erat scptũ
ipĩus mani. Allobrogũ sena¬
tui et populo sese que eorum
legatis confirmasset facturũ
esse. orare ut ecia illi facent
que sibi eorum legati p̃cepis¬
sent. Dum cethegus qui pau¬
lo ante aliquid tamen de gla¬
diis ac de sicis que apud ip̃m̃
erant deprehenle respondillz.
dixissetq se semꝑ bonoꝵ fer¬
ramentoꝵ studiosum fuisse.
recitatis licteris debilitatus at¬
q abiectus constiencia cõui¬
ctus repente ꝯticuit. Intro¬
ductus est s̾tatilius cognouit

Expanded text:
post virginum absolutionem, post virginum absolutionem, post Capitoli autem incensionem vicesimus. hanc autem Cethego cum ceteris controversiam fuisse dixerunt quod Lentulo et aliis Saturnalibus caedem fieri atque urbem incendi placeret, Cethego nimium id longum videretur. ac ne longum sit, Quirites, tabellas proferri iussimus quae a quoque dicebantur datae. primo ostendimus Cethego: signum cognovit. nos linum incidimus; legimus. erat scriptum ipsius manu Allobrogum senatui et populo sese quae eorum legatis confirmasset facturum esse; orare ut item illi facerent quae sibi eorum legati recepissent. tum Cethegus, qui paulo ante aliquid tamen de gladiis ac sicis quae apud ipsum erant deprehensa respondisset dixissetque se semper bonorum ferramentorum studiosum fuisse, recitatis litteris debilitatus atque abiectus conscientia repente conticuit. introductus Statilius cognovit et
Abbreviated transcription (Latin):
data et litteras ut ẜuorum
presidio uteretur. ut ad ur¬
bemi ꝙͣ pͥmũ cum ex̾citu ac¬
cederet. Id aũt. eo consilio.
Ut cum urbem ex ouinibus
partibus quemadmodum
descriptũ distributũq erat
incendissent. cedem infim¬
tam cuuã fecillent. presto
esset ille qui et fugientes ex ci¬
peret et se cum Hiis urbais
ducibus comũgeret. Introdu¬
cti autem galli iusuirandum
sibi et litteras a p. lentulo ce¬
thego statilio ad suam gẽtẽ
datas esse dixerunt. Atqͦ ita
sibi ab hiis et a l. cassio esse
prescriptum ut equitatum
in ytaliam qͣ pͥmũ mitterẽt
pedestres sibi copias no de¬
futuras. Lentulũ autem si¬
bi confirmasse ex libris si¬
billims Haruspicũq respon¬
sis se esse tercim illũ corne¬
lium ad quem regnũ huiꝰ
urbis atq imperium ꝑ ueĩre
esset ne cesse. Cumaz ante se
et syllam fuisse. Ciuidemq di¬
xisse fatalem hunc ãnũ esse
ad interitũ huiꝰ urbis atq i¬
perii qui esset annus decimꝰ

Expanded text:
data et litteras ut servorum data et litteras ut servorum praesidio uteretur, ut ad urbem quam primum cum exercitu accederet; id autem eo consilio ut, cum urbem ex omnibus partibus quem ad modum descriptum distributumque erat incendissent caedemque infinitam civium fecissent, praesto esset ille qui et fugientis exciperet et se cum his urbanis ducibus coniungeret. introducti autem Galli ius iurandum sibi et litteras a P. Publio Lentulo, Cethego, Statilio ad suam gentem datas esse dixerunt, atque ita sibi ab his et a L. Lucio Cassio esse praescriptum ut equitatum in Italiam quam primum mitterent; pedestris sibi copias non defuturas. Lentulum autem sibi confirmasse ex fatis Sibyllinis haruspicumque responsis se esse tertium illum Cornelium ad quem regnum huius urbis atque imperium pervenire esset necesse: Cinnam ante se et Sullam fuisse. eundemque dixisse fatalem hunc annum esse ad interitum huius urbis atque imperi qui esset annus decimus
Abbreviated transcription (Latin):
mis huiꝰ ciuitatis uiris qui
rant. litteras a me aperiri pri¬
usqͣm ad senatum referri plac̾e̾t.
Ne si nichil esset inuentum. te¬
mere a me tantus tumultꝰ in¬
iectus cuutati uideretur. He¬
gaui mne esse factuꝵ ut de picu¬
lo Publico non ad consiliũ pu¬
blicũ rem integram deferrem.
Et enim quirites si ea que erãt
ad me telata reperta non essẽt
tamen ego non arbitrabar in
tantis rei p. ꝑiculis. esse mͥ
niimiam diligenciam ꝑtim escẽ¬
dam. senatum frequentẽ ce¬
leriter ut uidistis coegi. At
int̾ea statim ad monitu allobro
Uirum misi : qui ex edibus ce¬
thegi si quid teloꝵ esset effer¬
ret. E quib ille maximum
siccariun numetum et gladio¬
rum ex tulit. Introduxi uoltur¬
cium sine gallis fidem ei pu¬
blicam iussu senatꝰ dedi. Hor¬
tatus sum ut ea que stiret si¬
ue timore iudicaret. Tũ ille
dixit cum uix se ex magno ti¬
more recreasset A p. sentu¬
lo se habere ad catilmã mã¬

Expanded text:
mis huius civitatis viris qui mis huius civitatis viris qui rant litteras a me prius aperiri quam ad senatum deferri placeret, ne, si nihil esset inventum, temere a me tantus tumultus iniectus civitati videretur, negavi me esse facturum ut de periculo publico non ad consilium publicum rem integram deferrem. etenim, Quirites, si ea quae erant ad me delata reperta non essent, tamen ego non arbitrabar in tantis rei publicae periculis esse mihi nimiam diligentiam pertimescendam. senatum frequentem celeriter, ut vidistis, coegi. atque interea statim admonitu Allobrogem, fortem virum, misi qui ex aedibus Cethegi si quid telorum esset efferret; ex quibus ille maximum sicarum numerum et gladiorum extulit. introduxi Volturcium sine Gallis; fidem publicam iussu senatus dedi; hortatus sum ut ea quae sciret sine timore indicaret. tum ille dixit, cum vix se ex magno timore recreasset, a P. Publio Lentulo se habere ad Catilinam man
Abbreviated transcription (Latin):
suspicione Hultos fortes ui¬
ros eduxerunt et eos ex p̃fe¬
ctura reatiã complures dele¬
ctos adulescentes quoꝵ oꝑa
utor assidue in rei p. presidio
cum gladiis miseram. Interĩ
tercia fere uigilia exacta cum
iam pontem iniliuum mag̾
comita tu legati. allobrogum
ingredi incip̾erent. unaqͦ uol¬
turciꝰ: fit in eos impetus edu¬
cuntur ab illis gladii et a nrĩs
res erat pretoribus nota soł
ignorabant᷑ a ceteris. Tum
int̾uentu promptim atq flac¬
ci pugna que erat cõmissa se¬
datur. littere quecũq erant
in eo comitatu integris signis
pretoribus traduntur ipsi com¬
prehensi ad me cum iam dilu¬
cesceret ded ucunt᷑ atq ho¬
rum ominum scelerũ improbissi¬
mũ machinatorem Cmibrũ ga¬
bimum statim ad me nichił tũ
suspicantem uotaui. Deinde
post eum Cethegus. tardissime
autem. lentulus uenit. Credo
ꝙ in litteris hiis preter con¬
suetudinem proxima nocte ui¬
gilarat.cum sũmis et clarissi¬

Expanded text:
suspicione multos fortis visuspicione multos fortis viros eduxerant, et ego ex praefectura Reatina compluris delectos adulescentis quorum opera utor adsidue in rei publicae praesidio cum gladiis miseram. interim tertia fere vigilia exacta, cum iam pontem Mulvium magno comitatu legati Allobroges ingredi inciperent unaque Volturcius, fit in eos impetus; ducuntur et ab illis gladii et a nostris. res praetoribus erat nota solis, ignorabatur a ceteris. tum interventu Pomptini atque Flacci pugna quae erat commissa sedatur. Litterae quaecumque erant in eo comitatu integris signis praetoribus traduntur; ipsi comprehensi ad me, cum iam dilucesceret, deducuntur. atque horum omnium scelerum improbissimum machinatorem, Cimbrum Gabinium, statim ad me nihil dum suspicantem vocavi; deinde post eum Cethegus; tardissime autem Lentulus venit, credo quod in litteris dandis praeter consuetudinem proxima nocte vigilarat. cum summis et clarissi
Abbreviated transcription (Latin):
molirentur. sentirem ac uide¬
rem. ut qm̃ auribus uestris
ꝓpt̾ incredibilem magnitudinẽ
sceleris. minorem fidem face̾t
oratio mea. rem ita cõprehen¬
maleficium ipm uide̾tis Itaq
ut comperi legatos. Allobro¬
gum. belli transalpim et tu¬
multus gallici excitandi causa
a p. lenculo esse sollicitatos cos¬
demq in Galliam ad suos ci¬
ues eodem itin̾e̾. cum litteris
mandatisq ad catiliã esse ims¬
ii.ut qd̾ erat difficillimũ qd̾q
ego semꝑ optabam ab diis im¬
mortalibus ut tota res non solũ
a me s eciam a senatu et a uob̾
ad me uocaui rem omẽm expo¬
sui Quid fieri plac̾e̾t ostendi
Illi autem que oĩa de re p. pre¬
clara atosz egregia sentirent
sine recusacionẽ ac sine ulla
mora negociũ susceperunt ⁊
cum ad u̾espascet oculte ad
pontem Muliuum ꝑuenert
Atq ibi in ꝓximis uillis ita
biꝑtiti fuerunt. ut Tiberis
int̾ eos et pons int̾ellet. Eo¬
dem autem et ipsi sine cuiꝰqͣ

Expanded text:
molirentur sentirem ac videmolirentur sentirem ac viderem, ut, quoniam auribus vestris propter incredibilem magnitudinem sceleris minorem fidem faceret oratio mea, rem ita comprehenmaleficium ipsum videretis. itaque ut comperi legatos Allobrogum belli Transalpini et tumultus Gallici excitandi causa a P. Publio Lentulo esse sollicitatos, eosque in Galliam ad suos civis eodemque itinere cum litteris mandatisque ad Catilinam esse misvi ut, quod erat difficillimum quodque ego semper optabam ab dis immortalibus, tota res non solum a me sed etiam a senatu et a vobisad me vocavi, rem exposui, quid fieri placeret ostendi. illi autem, qui omnia de re publica praeclara atque egregia sentirent, sine recusatione ac sine ulla mora negotium susceperunt et, cum advesperasceret, occulte ad pontem Mulvium pervenerunt atque ibi in proximis villis ita bipertito fuerunt ut Tiberis inter eos et pons interesset. eodem autem et ipsi sine cuiusquam
Abbreviated transcription (Latin):
ctos recudimus mucrones
lustrata. patefacta. cõꝑta st̃
ꝑ me uobis iam exponam bre¬
uiter Quirites ut et quãta
et qͣ manifesta et qua racio¬
ne iuestigata ⁊ ꝯp̾hensa
sint. uos qui ignoratis ex actis
scire poslitis: Principio ut
Catilina pancs ante diebus
crupit exurbe: cũ sceleris sui
socios Huiusce nefarii belli a¬
cerrimos duces rome reliqͥs¬
set. semꝑ uigilaui et ꝓuidi
quirites. quemadinodum in
tantis et tam ab sconditis in¬
sidiis salui esse possemꝰ. Nam
tum cum ex urbe Catilinã ei¬
ciebam non enm iam u̾eor hu¬
ius uerbi inuidiam cum illa ma¬
gis sit timenda ꝙ uiuus exierit.
s tum cum illum exterminari
uolebam aut reliquam cõiura¬
toꝵ manũ simul exituram aut
eos qui remansissent infirmos
sme illo. ac debiles fore pu¬
tabam. Atq ego ut uidi quos
maximo furore et scelere esse
inflamatos sciebam. eos nobi¬
scum esse et rome reman sisse
in eo omnes dies noctesq con¬
sumpsi ut quid agerent. quid

Expanded text:
ctos rettudimus mucronesqctos rettudimus mucronesqlustrata, patefacta, comperta sunt per me, vobis iam exponam breviter ut et quanta et quam manifesta et qua ratione investigata et comprehensa sint vos qui et ignoratis et exspectatis scire possitis. principio, ut Catilina paucis ante diebus erupit ex urbe, cum sceleris sui socios huiusce nefarii belli acerrimos duces Romae reliquisset, semper vigilavi et providi, Quirites, quem ad modum in tantis et tam absconditis insidiis salvi esse possemus. nam tum cum ex urbe Catilinam eiciebam — non enim iam vereor huius verbi invidiam, cum illa magis sit timenda, quod vivus exierit — , sed tum cum illum exterminari volebam, aut reliquam coniuratorum manum simul exituram aut eos qui restitissent infirmos sine illo ac debilis fore putabam. atque ego, ut vidi, quos maximo furore et scelere esse inflammatos sciebam, eos nobiscum esse et Romae remansisse, in eo omnis dies noctesque consumpsi ut quid agerent, quid
Abbreviated transcription (Latin):
Em p. Quirites uitãq
oĩum ur̃m bona. fortu¬
nas. conuiges liberosq urõs
atq hoc domiciliũ cdarissimi
imperii. fortunatissimã pul¬
cherrimaq urbem. hodierno
die deoꝵ ĩmortaliũ sũmo erga
uos amore. laborib. consiliis.
piculis meis e flãma atq fr̾o
ac pene ex faucib fati erep¬
tam et uob̾ con buatam ac re¬
stitutam uidetis: Et si nõ
minus uobis iocundi atq in¬
lustres st̃ hn dies quib con¬
seruamur ꝙͣ illi quib nasci¬
mur. qd̾ salutis certa leticia
est: nascendi in certa condicio.
et ꝙ sine sensu nascimur. cũ
uoluptate ẜuamur. Profecto
qm̃ illum qui hanc urbem cõ¬
didit. Romulũ ad deos ĩmorta¬
les beniuolencia famaq sustu¬
limꝰ. esse apud uos posteros¬
q uestros in honore debebit
is qui eandem hanc urbem
conditam amplificatamq ẜ¬
uauit. Nam toti urbi. tẽplis.
delubris tectis. ac menib
subiectos ꝓpe iam ignes cir¬
cundatosq restinximꝰ. Item¬
q gladios in rem p. destri¬

Expanded text:
m, Quirites, vitamque omnium vestrum, bona, fortunas, coniuges liberosque vestros atque hoc domicilium clarissimi imperi, fortunatissimam pulcherrimamque urbem, hodierno die deorum immortalium summo erga vos amore, laboribus, consiliis, periculis meis e flamma atque ferro ac paene ex faucibus fati ereptam et vobis conservatam ac restitutam videtis. et si non minus nobis iucundi atque inlustres sunt ei dies quibus conservamur quam illi quibus nascimur, quod salutis certa laetitia est, nascendi incerta condicio et quod sine sensu nascimur, cum voluptate servamur, profecto, quoniam illum qui hanc urbem condidit ad deos immortalis benivolentia famaque sustulimus, esse apud vos posterosque vestros in honore debebit is qui eandem hanc urbem conditam amplificatamque servavit. nam toti urbi, templis, delubris, tectis ac moenibus subiectos prope iam ignis circumdatosque restinximus, idemque gladios in rem publicam destri
Abbreviated transcription (Latin):
eadem uoce lanatus oĩbus agris
acq opidis ciuis totamq ytali¬
am ad unius salutem detendẽda
excitaret. Quid ego gloriolius
meis posteris potui relinquere
qmͣ hoc senatũ iudicasse qui ci¬
uis me non defendisset eũ rem p
salua noluisse. Itaq tantũ urã
auctoritas. tantu exinna cõsu¬
lis diuitas ualuit ut deus fla

Expanded text:
us agris atque oppidis civis totamque Italiam ad unius salutem defendendam excitaret. quid ego gloriosius meis posteris potui relinquere quam hoc, senatum iudicasse, qui civis me non defendisset, eum rem publicam salvam noluisse? itaque tantum vestra auctoritas, tantum eximia consulis dignitas
Abbreviated transcription (Latin):
cia studia uidiscis quã cupidus
mei .c. cestilius. quã studiosus
urĩ. quã non uarius fuerit in
causa: quid mos pius. cui ego ip̃i
penti trĩq enis sencio qnͣtũ debe¬
am qui cum a me uoluntas corũ
in pͥuato udicio esset offensa pub¬
lici mei beneficii memoria pͥuata
offensione oblitterauerũt: iam
t. fadius qui mi queltor fuit M.
curcius cuius ego patri queltor
fui studio. amore aĩo. Huic neces¬
situdini non defuerũt multa de me
c. messius et amicicie et rei .p. cau
sa dixit legem sꝑatim mcio de sa¬
lute mea ꝓmulgauit.Q. fabricuis
si que de me agere conatus est. ca cõ¬
tra uim et ferrum ꝑficere potius

Expanded text:
distis, quam cupidus mei C. Cestilius, quam studiosus vestri, quam non varius fuerit in causa. quid M. Cispius? cui ego ipsi parenti fratrique eius sentio quantum debeam; qui, cum a me voluntas eorum in privato iudicio esset offensa, publici mei benefici memoria privatam offensionem oblitteraverunt. iam T. Fadius, qui mihi quaestor fuit, M. Curtius, cuius ego patri quaestor fui, studio amore animo huic necessitudini non defuerunt. multa de me C. Messius et amicitiae et rei publicae causa dixit: legem separatim initio de salute mea promulgavit. Q. Fabricius si, quae de me agere conatus est, ea contra vim et ferrum perficere potu
Abbreviated transcription (Latin):
huius condiciont᷑ mee. si possim
efficere. Ut Milone ab soluatis.
s ita si .p. clodius reuixerit. qͥd
uultu extimiustis. quona modo
ille uos uiuuis affecerat qui mor¬
tuus mam cogitacione ꝑculsit.
Quid li iple Gñ. pompeus qui
ea u̾tute ac fortuna est ut ea po¬
tuerit semꝑ que nemo preter il¬
lum: si is inqzͣ potuisset aut qͣ¬
itionez de morte p. clodii ferre aut
ip̃m ab inferis excitare. utrum
putatis pocius facturũ fuisse
ecia si ꝓpter amicicia uellet
illum ab inferis auocare ꝓꝑter
rem p. non fealset. Eius gͣ mor¬
tis sedetis ultores eurꝰ uitam si
putetis ꝑ uos restitui posse: no¬
litis et de ens nece lata questio ẽ.
Qui li lege cadem reuiuisc̃e poslet.
lata lex nũqͣ esset. hurꝰ gꝰ int̾fec¬
tor non ellet in confitendo ab his
Greci hoiẽs deorũ honores tribuũt
hil uiris qui tirãnos necauerũt.
que ego uidi athenis que in aliis
urbibus grecie. quas res diuinas

Expanded text:
huius conditionis meae, si possim huius conditionis meae, si possim efficere ut Milonem absolvatis; sed ita, si P. Clodius revixerit. Quid vultu extimuistis? quonam modo ille vos vivus affecerat, quimortuus inani cogitatione percussit? quid? si ipse Cn. Pompeius, qui ea virtute ac fortuna est, ut ea potuerit semper, quae nemo praeter illum: si is, inquam, potuisset, ut quaestionem de morte P. Clodii ferre, sic ipsum ab inferis excitare: utrum putatis facturum fuisse? etiamsi propter amicitiam vellet illum ab inferis revocare, propter Remp. non fecisset, eius igitur mortis sedetis ultores, cuius vitam si putetis per vos restitui posse, nolitis: et de eius nece lata est quaestio, qui si eadem lege reviviscere posset, lata lex numquam esset. Huius ergo interfector non esset etiam confitendo ab iis Graeci homines Deorum honores tribuunt iis viris, qui tyrannos necaverunt, quae ego vidi Athenis? quae aliis in urbibus Graeciae? quas res divinas
Abbreviated transcription (Latin):
sumus adducti. Hũc ipm̃ annũ hoc
sũmo uiro ꝯsule ꝯmissa hoĩm licẽ¬
cia cupidicatibus fractis legibus
et iudiciis ꝯltitutis lalutarem ci¬
uitati fore. nũquis gͣ est tam demẽs
qui hoc p. clodio uiuo ꝯtingere
potiulle arbitraretur. quid ea que
tenetis priuata atq urã. duãnte
hoĩe furioso. qd̾ us ꝑpetue posses¬
sioms habere potuissent. Nõ
timeo Iud̾. ne odio mearũ imnci¬
ciarũ inflãmatus libencius Hec in
illum euomere uidear quã uerrꝰ.
et enim et si p̃cipuũ esse debebat.
tnͣ ita cõmunis erat omniũ ille hos¬
tis ut in cõmii odio pene equalt̾
uersaret᷑ odiũ meum. non potest
dici satis. ne cogitari quide qnͣtũ
in illo sceleris. qnͣtũ exicii fuerit.
quin sic actendite Iud̾. nemꝑe h
est questio de interitu p. clodii
fingite aĩs. libere enm sunt co¬
gitaciones nr̃e et que uolũt sic in¬
tuentur ut ea cerminꝰ que uidemꝰ
fingite gͥ cogieacione uma ginem

Expanded text:
sumus adducti, hunc ipsum annum, hoc sumus adducti, hunc ipsum annum, hoc summo viro consule, compressa hominum licentia, cupiditatibus confractis, legibus et iudiciis constitutis, salutarem civitati fore. num quis igitur est tam demens qui hoc P. Clodio vivo contingere potuisse arbitretur? quid? ea quae tenetis privata atque vestra dominante homine furioso quod ius perpetuae possessionis habere potuissent? non timeo, iudices, ne odio mearum inimicitiarum inflammatus libentius haec in illum evomere videar quam verius. etenim si praecipuum esse debebat, tamen ita communis erat omnium ille hostis ut in communi odio paene aequaliter versaretur odium meum. non potdici satis; ne cogitari quidem, quantum in illo sceleris, quantum exitii fuerit. Quin sic artendite, iudices, nempe haec est quaestio de interitu P. Clodii, fingite animis, liberae enim sunt cogitationes nostrae et quae volunt, sic intuentur, ut ea cernimus, quae videmus. Fingite igitur cogitatione imaginem
Abbreviated transcription (Latin):
iam legib nullis iudiciis frenate
pot̾amus hoc ferro et hac dextia
a ceruicibus uris repuli. ꝑ me unũ.¬
Ut ius equitas. leges. libertas. Pu¬
dor pudicicia in ciuitate manerent
enĩ tiiẽdũ no quonãmodo id ferret
ciuicas. Nũc enĩ quis est qui non
probet. qui non laudet. qui nõ unũ
post hominũ memoria .ti. annũ
plurimũ rei .p. ꝓfuisse. maxinia
ieticia populum R cuncta ytali¬
am. naciones omẽs affecisse et di¬
cat et senciat. Nequeo uetera il¬
la populi R gaudia quanta fue¬
rint iudicare. Multas tñ iam sũ¬
morũ imꝑatorũ clarissimas uicto¬
rias etas nr̃a uidit. quarũ nulla ne¬
q tam diturna leticia actulit
nec tantam. Mandate hoc memo¬
rie. Iud̾. sꝑo multa uos liberosq ue¬
stros in re p. bona esse uisuros. In
his singulis ita semꝑ ex istimabi¬
tis uiuo p. cdodio nicħ horũ uos
uisuros fuisse. in spem maxmia et
quemadmodũ confido uerissima

Expanded text:
iam legibus, nullis iudiciis frenare iam legibus, nullis iudiciis frenare poteramus, hoc ferro et hac dextera a cervicibus vestris reppuli, per me ut unum ius aequitas, leges libertas, pudor pudicitia maneret in civitate, esset vero timendum quonam modo id ferret civitas! nunc enim quis est qui non probet, qui non laudet, qui non unum post hominum memoriam T. Annium plurimum rei publicae profuisse, maxima laetitia populum Romanum, cunctam Italiam, nationes omnis adfecisse et dicat et sentiat? non queo vetera illa populi Romani gaudia quanta fuerint iudicare: multas tamen iam summorum imperatorum clarissimas victorias aetas nostra vidit, quarum nulla neque tam diuturnam laetitiam attulit nec tantam. mandate hoc memoriae, iudices. spero multa vos liberosque vestros in re publica bona esse visuros: in eis singulis ita semper existimabitis, vivo P. Clodio nihil eorum vos visuros fuisse. in spem maximam et, quem ad modum confido, verissimam
Abbreviated transcription (Latin):
sic ag̾e fundamẽta. ut sororem nõ
modo uestibulo priuaret s om̃
aditu et limine. Qmͣqͣ hec qͣdẽ
iam tollerabilia uidebant᷑ et si
equaliter in rem p. in pͥuatos in
longni quos in ꝓpinquos in ali¬
enos. in suos irruebat. S nescio qͦ
mͦ iam obduruerat et ꝑ caluerat
ciuitatis in credibilis pacĩa. Que
u̾o aderant iam et impendebant.
quonãmͦ ea aut depellere potuis¬
setis aut ferre. Imꝑiuz ille si na¬
ctus esset: omitto socios. exteras
naciones. reges tetrarchas. uota
enim feceratis. ut in eos se pocius
ris medius fidius et a ꝯiugib ur̃is.
nũqͣ ille effrenatas suas libidines
cohibuisset. fingi putatis hec que
patent. que nota sunt õibus que te¬
nẽt᷑. seruorũ ex̾citus illũ in urbe cõ¬
scripturũ fuisse ꝑ quos tantam rẽ
Qua obrem si cruencũ gladiũ te¬
nens clamaret .ti. Anmꝰ. adeste
queso. atq audite ciues .p. elodiu
interteci. eius furores quol millis

Expanded text:
sic agere fundamenta ut sororem non sic agere fundamenta ut sororem non modo vestibulo privaret sed omni aditu et limine. quamquam haec quidem iam tolerabilia videbantur, etsi aequabiliter in rem publicam, in privatos, in longinquos, in propinquos, in alienos, in suos inruebat, sed nescio quo modo usu iam obduruerat et percalluerat civitatis incredibilis patientia: quae vero aderant iam et impendebant, quonam modo ea aut depellere potuissetis aut ferre? imperium ille si nactus esset, omitto socios, exteras nationes, reges, tetrarchas; vota enim faceretis ut in eos se potius ris, me dius fidius, et a coniugibus vestris numquam ille effrenatas suas libidines cohibuisset. fingi haec putatis quae patent, quae nota sunt omnibus, quae tenentur, servorum exercitus illum in urbe conscripturum fuisse, per quos totam rem quam ob rem si cruentum gladium tenens clamaret T. Annius: adeste, quaeso, atque audite, cives! P. Clodium interfeci, eius furores, quos nullis
Abbreviated transcription (Latin):
multorã hortosq ꝑ agrabat qui
ianiculo et alpib sꝑem possessi¬
onũ terminabat suarũ. qui cum
ab equite. R splendidissimo. et
forti .ti. pacamo nõ impetralset
ut sibi insulam in lacu p̃lio uen¬
deret repente litrib in eam in¬
sulam. materiem. calcem. caemẽ¬
ta. atq harena cõuexit. dnõq
tnͣscipam inspectante nõ dubita¬
uit edificiu extruere in alieno
qui Hiuc.ti. fur famo: cui uiro
dii mimõrles. Quid eñ de mulier¬
cula danctia. quid de adolescẽte
aponio dico. quorũ utriq mortẽ
est minitatul. insi sibi hortorum
possessione cessisset: S̾z ausuz esse
furlamo dicere. si sibi pecuniam
quãtam poposcerat non dedisset.
mortuũ se in domũ eius illaturũ.
qua imuidia huic esse tali uiros
flagitandum. qui appiũ frẽm ho¬
mine michi ꝯiuc̃tũ tidissima gͣ¬
cia: absentem. de possessione fũ¬
di deiecit. Qui parietem sic per
uestibulum sororis instituit duce̾.

Expanded text:
multorum hortosque peragrabat, qui multorum hortosque peragrabat, qui Ianiculo et Alpibus spem possessionum terminarat suarum, qui cum ab equite Romano splendido et forti, M. Paconio, non impetrasset, ut sibi insulam in lacu Prilio venderet, repente lintribus in eam insulam materiem, calcem, caementa, harenam convexit dominoque trans ripam inspectante non dubitavit aedificium exstruere in alieno; qui huic T. Furfanio, cui viro, di immortales!— quid enim ego de muliercula Scantia, quid de adulescente P. Aponio dicam? quorum utrique mortem est minatus, nisi sibi hortorum possessione cessissent—; sed ausum esse T. Furfanio dicere, si sibi pecuniam quantam posceret non dedisset, mortuum se in domum eius inlaturum, qua invidia huic esset tali viro conflagrandum; qui Appium fratrem, hominem mihi coniunctum fidissima gratia, absentem de possessione fundi deiecit; qui parietem sic per vestibulum sororis instituit ducere,
Abbreviated transcription (Latin):
Habitis dixit cõꝑisse. eũ. qui ciũc
quẽ senatus. quẽ populus. quemn
omẽs gentes. urbis ac uite ciuiũ
conhuatorem indicabãt. huorũ
armis ext̾minauit/ eñ qui regͣ
dedit. ademit. orbẽ t̾rarũ quib¬
cũ uoluit partitus est. eũ. qui plu¬
ribus cedibus in foro factis in sin¬
gulari u̾tute et gloria ciuẽ dictum
ui et armis compulit. eũ: cui nicħ
unqͣ nephas fuit. nec infacmore
nec in libidine. eũ. qui edem nimpha¬
rũ incendit ut memoria publicas
recensioms tabulis publicis imp̃s
poslessionũ termim. qui nõ calũpmi¬
a litiũ. non iniustis uindictis ac
sactamentis alienos fuudos. s cas¬
tris excitu. lignis inferendis petebat
qui non solum etrustos. eos enimpe¬
nitus ꝯtemplerat. l hũc. S.P. ui¬
rũ fortissimũ atq optimũ euẽ iu¬
dicem nr̃m. pellere possessiombus
armis caltrisq conatul est. qui cũ
architectis et decempedis uillas

Expanded text:
habitis dixit comperisse; eum qui civem habitis dixit comperisse; eum qui civem quem senatus, quem populus Romanus, quem omnes gentes urbis ac vitae civium conservatorem iudicarant servorum armis exterminavit; eum qui regna dedit, ademit, orbem terrarum quibuscum voluit partitus est; eum qui plurimis caedibus in foro factis singulari virtute et gloria civem domum vi et armis compulit; eum cui nihil umquam nefas fuit nec in facinore nec in libidine; eum qui aedem nympharum incendit ut memoriam publicam recensionis tabulis publicis imprespossessionum termini, qui non calumnia litium, non iniustis vindiciis ac sacramentis alienos fundos, sed castris, exercitu, signis inferendis petebat; qui non solum Etruscos—eos enim penitus contempserat—sed hunc P. Varium, fortissimum atque optimum civem, iudicem nostrum, pellere possessionibus armis castrisque conatus est, qui cum architectis et decempedis villas
Abbreviated transcription (Latin):
uero me Iud̾. Clodianũ erimẽ mo¬
uet. nec tam sum clemens tãq urĩ
sensul ignarus acqz expers. ut ne¬
scia quid de morte Clodii senciatis
de qua si iam nollem ita diluere
crimen ut dilui. tamen impune mi¬
lom palam clamare ac mẽtiri glo¬
riose lic̾e̾t occidi. occidi: nõ spuriũ
Mealiũ qui annona leuanda ia¬
cturisq rei familiaris qr nimis ã¬
plecti plebem putabatur insuspi¬
cionem incidit regii appetendi.
Non Tib̾. gracchũ qui college ma¬
gistratũ ꝑ sidione abrogauit. quoꝵ
intertectores implerũt orbem t̾rarũ
nõis sui gloria. S eũ. auderet emĩ
dic̾e cũ prĩa ꝑiculo suo liberasset.
ciuus nephandũ adulteriũ in pul¬
uinarib scĩssmis nobilissime feĩe
cõp̾henderũt. eũ cuiꝰ suplicio se¬
natus solennes religiones expian¬
das sepe censuit. eũ. quẽ cũ sorore
germana nephariũ scuprũ fecis¬
se .l. luculus uratus se q̃stionib

Expanded text:
vero me, iudices, Clodianum crimen movero me, iudices, Clodianum crimen movet, nec tam sum demens tamque vestri sensus ignarus atque expers ut nesciam quid de morte Clodi sentiatis. de qua si iam nollem ita diluere crimen ut dilui, tamen impune Miloni palam clamare ac mentiri gloriose liceret: occidi, occidi, non Sp. Maelium qui annona levanda iacturisque rei familiaris, quia nimis amplecti plebem videbatur, in suspicionem incidit regni appetendi, non Ti. Gracchum qui conlegae magistratum per seditionem abrogavit, quorum interfectores implerunt orbem terrarum nominis sui gloria, sed eum— auderet enim dicere, cum patriam periculo suo liberasset— cuius nefandum adulterium in pulvinaribus sanctissimis nobilissimae feminae comprehenderunt; eum cuius supplicio senatus sollemnis religiones expiandas saepe censuit; eum quem cum sorore germana nefarium stuprum fecisse L. Lucullus iuratus se quaestionibus
Abbreviated transcription (Latin):
et unius post hoiẽs natos fortissimi
uiri magnitudine anim desideres.
Qmͣqͣ quis hoc credat. Gñ põ¬
peiuĩ utis publici: moris maior
ei cõmiserit ut uideret ne quid res
p. detrimẽti capet. quo uno u̾sido
satis armati semꝑ consules fuerũt
ecia nullis armis datis. Hũc ex̾ci¬
tu. hũc dilectu dato iudeciũ expec¬
tatutũ fuisse in eius consiliis iudi¬
candis qui uł iudicia ipsa tolleret.
Satis iudicatũ est a pompeio: falso
ista conferri in milonem qui legem
tulit. qua ut ego sencio milonẽ absol¬
ui a uob̾ oporte̾t. ut omẽs cõfitent᷑
lice̾t. Q u̾o in illo ac in illis pub¬
licorũ p̃sidiorũ copiis circũ fusus se¬
det sacis declarat se non t̾rorem in¬
terre uobis. Quid enim illo minꝰ
dignũ qmͣ coge̾ ut uos eum ꝯdep̃ne¬
tis in quem ammadũtere iple et mo¬
re maiorũ et suo uire posset. sed p̃¬
sidio esse ut intelligatis contra hes¬
qd̾ senciatis libe iudicare Nec

Expanded text:
et unius post homines natos fortissimi et unius post homines natos fortissimi viri magnitudinem animi desideres. quamquam quis hoc credat, Cn. Pompeium, iuris publici, moris maioruei commiserit ut videret ne quid res publica detrimenti caperet, quo uno versiculo satis armati semper consules fuerunt etiam nullis armis datis, hunc exercitu, hunc dilectu dato, iudicium exspectaturum fuisse in eius consiliis vindicandis qui vi iudicia ipsa tolleret? satis iudicatum est a Pompeio, satis, falso ista conferri in Milonem, qui legem tulit qua, ut ego sentio, Milonem absolvi a vobis oporteret, ut omnes confitentur, liceret. quod vero in illo loco atque illis publicorum praesidiorum copiis circumfusus sedet, satis declarat se non terrorem inferre vobis—quid enim minus illo dignum quam cogere ut vos eum condemnetis in quem animadvertere ipse et more maiorum et suo iure possit?—, sed praesidio esse, ut intellegatis contra hesquod sentiatis libere iudicare. nec
Abbreviated transcription (Latin):
is gub̾natũ. Se ate postea defcusũ
in ꝑiculo capitis. adiutũ in peciciõe
preture. duos se habere semper a¬
micilsimos spalle te tuo beneficio
me suo. Que si nõ ꝓbaret si tibi ita
penitus insedisset ilta sulpicio ut
Italia a dilectu. urbs ab armis sino
milomis clade nũq esset ꝯquictu¬
ra: ne ille haud dubitans cessisset
patria. is qui ita natus est et ita
consueuit. te magne tamen accesta¬
retur quod nũc ecia facit. Uide qr
sit uaria uite cõmutabilisq racio
qmͣ uaga uolubilisq fortuna. qnͣte
infidelitates in amicis. ꝙͣ ad tẽpus
apte simulaciones quãte inpicu¬
lis fuge ꝓximorũ. quante tuudi¬
tates. Erit illud ꝓfecto tempus
et illucescet aliquãdo ille dies cũ
tu salucaribꝰ ut spero reb tius s
fortasse motu aliquo cõmuniuz tẽ¬
porum. qui qm̃ crebro accidat ex¬
pti scire debenns. et amicissimi be:¬
iuolencia et gͣuissimi ħuĩs fidem.

Expanded text:
is gubernatum; se a te postea defensum is gubernatum; se a te postea defensum in periculo capitis, adiutum in petitione praeturae; duos se habere semper amicissimos sperasse, te tuo beneficio, me suo. quae si non probaret, si tibi ita penitus inhaesisset ista suspicio ut Italia a dilectu, urbs ab armis sine Milonis clade numquam esset conquietura, ne ipse haud dubitans cessisset patria, is qui ita natus est et ita consuevit; te, Magne, tamen ante testaretur, quod nunc etiam facit. vides quam sit varia vitae commutabilisque ratio, quam vaga volubilisque fortuna, quantae infidelitates in amicitiis, quam ad tempus aptae simulationes, quantae in periculis fugae proximorum, quantae timiditates. erit, erit illud profecto tempus et inlucescet ille aliquando dies, cum tu salvis, ut spero, rebus tuis, sed fortasse in motu aliquo communium temporum, qui quam crebro accidat experti scire debemus, et amicissimi benevolentiam et gravissimi hominis fidem
Abbreviated transcription (Latin):
ta nepharie aut nue cogitare aut
molitũ aliquãdo aliquid putas. si
ytalie dilectus ut nõ nulli cõquisi¬
tores tui dictitant. si hec arma. si
capitoline cohortes si excubie. si
uigilie. si delecta iuentus q̃ tuũ
corpus domũq cultodit contra mi¬
lonis impetũ armata est. acq ela
oĩa in huc̃ unũ instituta ꝑata intẽ¬
ta sunt.Magna in hoc certe uis
et incredibilis animus. et nõ unuis
uiri uires acq opes iudicant: Si
quide in hũc unũ. et p̾stantissimꝰ
dux electus et tota res .p. armata
est. S̾i quis nõ intelligit omẽs tͥ rei
armis sanares et ꝯfirmares esse cõ.¬
missas. Di si locus milomꝰ datus
esset probasset ꝓfecto tibi ipĩ ne¬
minem unq homine hoĩ cariorẽ
fuisse qͣ te sibi. nullũ se unq pi¬
culum pro tua dignitate fugisse.
Cum illa ipã teterrima peste se
sepillime pro tua gloria dtendis¬
se. Dribunatũ suũ ad salutẽ meam
que tibi carissima fuisset ꝯsiliis tu¬

Expanded text:
ta nefarie aut nunc cogitare aut ta nefarie aut nunc cogitare aut molitum aliquando aliquid putas, si Italiae dilectus, ut non nulli conquisitores tui dictitarunt, si haec arma, si Capitolinae cohortes, si excubiae, si vigiliae, si delecta iuventus quae tuum corpus domumque custodit contra Milonis impetum armata est, atque illa omnia in hunc unum constituta, parata, intenta sunt, magna in hoc certe vis et incredibilis animus et non unius viri vires atque opes iudicantur, si quidem in hunc unum et praestantissimus dux electus et tota res publica armata est. sed quis non intellegit omnis tibi rearmis sanares et confirmares, esse commissas? quod si locus Miloni datus esset, probasset profecto tibi ipsi, neminem umquam hominem homini cariorem fuisse quam te sibi; nullum se umquam periculum pro tua dignitate fugisse, cum illa ipsa taeterrima peste se saepissime pro tua gloria contendisse; tribunatum suum ad salutem meam, quae tibi carissima fuisset, consiliis tu
Abbreviated transcription (Latin):
cauebat magis pompeius qͣ time¬
bat nõ ea solũ que timẽda erant
s oĩa ne aliquid uos tieretis. Op.¬
pugnata domus .C cesaris claris¬
sum et fortissimi uiri ꝑ multas
noctis horas nũciabat᷑. Nemo
audierat tam celebri loco. nemo
senserat. tñ audiebat. Non pote¬
ram Gñ pompeiũ prestantissĩa
u̾tute uirũ tiidum suspicari.
diligencia pro tota re .p. suspcta
mimia nulla putaba. frequẽtis¬
simo senatu nuꝑ in capitonio se¬
nator inuẽtus est. qui milonem
cum telo esse diceret. Nudauit
se in sanctissimo templo. qñ ui¬
ta talis et eiuis et uiri fidem nõ
faciebat insi eo tacente res ipã lo¬
quetur. oĩa falsa acq insidiosa fi¬
ta compta sunt. Cur tñ si metui¬
tur ecia nũc milo. nõ iam hoc elo¬
dianũ crimẽ timemus. D tuas
Gñ pomper te enĩ iam appello ca
uoce ut me audire poslis. tuas
inqm suspiciones ꝑ horroest inius.
si mu̾lone times si huc̃ de tua ui¬

Expanded text:
cavebat magis Pompeius quam timecavebat magis Pompeius quam timebat, non ea solum quae timenda erant, sed omnia, ne vos aliquid timeretis. oppugnata domus C. Caesaris, clarissimi ac fortissimi viri, multas noctis horas nuntiabatur: nemo audierat tam celebri loco, nemo senserat; tamen audiebatur. non poteram Cn. Pompeium, praestantissima virtute virum, timidum suspicari; diligentiam pro tota re publica suscepta nimiam nullam putabam. frequentissimo senatu nuper in Capitolio senator inventus est qui Milonem cum telo esse diceret. nudavit se in sanctissimo templo, quoniam vita talis et civis et viri fidem non faciebat, ut eo tacente res ipsa loqueretur. omnia false atque invidiose ficta comperta sunt: tametsi metuitur etiam nunc Milo. non iam hoc Clodianum crimen timemus, sed tuas, Cn. Pompei—te enim appello et tuas, inquam, suspiciones perhorrescimus. si Milonem times, si hunc de tua vi
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ augi portũ esse dicebant in
arma in uilla otriculana deue¬
cta tyberi. domus in diuo capitoli¬
no scutis referta. plena oĩa mal¬
leorũ ad urbis incendia comꝑatoꝵ.
hec non delaca solũ. s pene credita.
nec ante repudiata sunt ꝙͣ quesi¬
ta. laudabam equide incredibilẽ
diligencia gnĩ pompeni. S dico
ut sencio. Iud̾. minis multa audi¬
re cogũt: neq ałr face̾ possunt
hi quib tota ꝯmissa est res p. Qn¬
ecia audiendus sit popa lucimꝰ
nescio quid de scuco maximo. ser¬
uos mlonis apud se ebrios factos
sibi ꝯfessos esse de int̾fiçiendo Gñ.
pompeio diurasse Demde postea
se gladio ꝑcussum esse ab uno de
illis ne nidicaret pompeio in hor¬
anncorũ sentencia rem defert ad
metu ex aminari. d mirabar tñ
credi pope. ꝯfessio nem s uorũ au¬
diri. uulnus in latere qd̾ acu pũ¬
ctum uideret ꝑ ictu gladiatoris
putari. Uerũ ecia ut intelligo

Expanded text:
nullum angiportum esse dicebant in nullum angiportum esse dicebant in arma in villam Ocriculanam devecta Tiberi, domus in clivo Capitolino scutis referta, plena omnia malleolorum ad urbis incendia comparatorum: haec non delata solum, sed paene credita, nec ante repudiata sunt quam quaesita. laudabam equidem incredibilem diligentiam Cn. Pompei, sed dicam, ut sentio, iudices. nimis multa audire coguntur neque aliter facere possunt ei quibus commissa tota res pit audiendus popa Licinius nescio qui de circo maximo, servos Milonis apud se ebrios factos sibi confessos se de interficiendo Cn. Pompeio coniurasse, dein postea se gladio percussum esse ab uno de illis ne indicaret. Pompeio nuntiaamicorum sententia rem defert ad metu exanimari, sed mirabar tamen credi popae, confessionem servorum audiri, volnus in latere quod acu punctum videretur pro ictu gladiatoris probari. verum, ut intellego,
Abbreviated transcription (Latin):
ecia illius morte prĩa libare uo¬
luisset nõ dubitaturũ fortem ui¬
rum. qͥn cũ suo piculo salutẽ ro¬
quo aĩo legib secũ auferret głia
sempit̾na nob̃ hec fruendã re¬
linq̃ret. que ipse ẜuasset. Multi
ecia catilma atq illa portẽta
loq̃bant᷑ erupet. occupabit ali¬
quem locũ. bellũ prĩe faciet.
Uiseros int̾dum ciues eptime de
res p̃clarissimas obliuiscũt᷑. s ca¬
am nepharias suspicãt᷑ Ergo
illa falsa fuerũt q̃ certe uera ex¬
titissent si milo ad misisset aliꝙͣ
qd̾ nõ posset honeste uereq de.¬
tendere. Quid. que postea sunt ĩ
eum ꝯgesta. que ꝙͣuis ecia me¬
ut suscinuit dii immortales. dusti¬
nuit: umo u̾o ut ꝯtempsit. ac ꝓ
nichilo pucauit. que neq maxo
animo nocens neq ĩnocens. insi
fortissimus uir neglig̾e potuisset.
Scutoꝵ gladiorũ pilorũ frenorũ
ecia multitudo dep̃hendi posse
iudicabat᷑ nullũ in urbe uicum.

Expanded text:
etiam illius morte patriam liberare voetiam illius morte patriam liberare voluisset, non dubitaturum fortem virum quin, cum suo periculo salutem poquo animo legibus, secum auferret gloriam sempiternam, vobis haec fruenda relinqueret quae ipse servasset. multi etiam Catilinam atque illa portenta loquebantur: erumpet, occupabit aliquem locum, bellum patriae faciet. miseros interdum civis optime de res praeclarissimas obliviscuntur sed etiam nefarias suspicantur! ergo illa falsa fuerunt quae certe vera exstitissent, si Milo admisisset aliquid quod non posset honeste vereque defendere. quid? quae postea sunt in eum congesta, quae quamvis etiam meut sustinuit, di immortales! sustinuit? immo vero ut contempsit ac pro nihilo putavit, quae neque maximo animo nocens neque innocens nisi fortissimus vir neglegere potuisset! scutorum, gladiorum, pilorum, frenorum etiam multitudo deprehendi posse indicabatur; nullum in urbe vicum,