comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laconie ciuitut ei inditur nomen est
scstam accilo omniumanimalium ab¬
stinerent unde iuuenialis. a bomnib:
animalibus seabstinuit: Quitamquam
homines & exuicinis paludibus serpin¬
tes oceidere nesas putarent ab isdem in¬
exposiio. cum frequentes falso nuntia

Expanded text:
Laconicae civitate, ei inditum nomen est. sectam a caede omnium animalium abstinerent - unde Iuvenalis «cunctis animalibus abstinuit qui tamquam homine» - et ex vicinis paludibus natas serpentes occidere nefas putarent, ab iisdem inexpositio: cum frequenter falso nuntia
Abbreviated transcription (Latin):
louis uox fatum est. potest aliud fando
fati ordinem commutare. griuaris au
negas grauiter fors. & hac clogutione ñ¬
fero. orauor prosena amtuar nan
xipse sic dixit quȩ grauaris. aliternos
dicimus in hac signisicatione. sinilit᷑
& pergtrundimodum aliquid dicert
ut peceidum mihi est equum adictin¬

Expanded text:
ovis vox fatum est, potest aliud fando fati ordinem commutare. 'gravaris' autem negas, graviter fers. et hac elocutione nfero, gravor praesentiam tuam: nam et ipse sic dixit ‘quae gravaris’. Aliter non dicimus in hac significatione. Similiteret per gerundi modum aliquid dicere, ut ‘petendum mihi est equum, codic
Abbreviated transcription (Latin):
U enerat antiquis corichide finib acrom quait
G raius homo. infectos linquens ꝓfugiuas hymineos.
Huncubimiscente longe media agmina uidit dr
P ut pur eumpennis & pactȩ conugis ostro u littu¬
In pastus specula alta leo ceu sepe ꝑagrans

Expanded text:
enerat antiquis Corythi de finibus Acron, Graius homo, infectos linquens profugus hymenaeos. Hunc ubi miscentem longe media agmina vidit, purpureum pennis et pactae coniugis ostro: impastus stabula alta leo ceu saepe peragrans,
Abbreviated transcription (Latin):
Re Napcul himonides hoc norom lua posset at̃ prtreno¬
micoriquia iodes exit ut dicamus henionis filius
timenqudiusdes ingid proprium esse dicurdis u
quianusquã aliud nomenni eius aut pronissum
dipendent que prerumq lata ct̃ sol& plerumq tor¬
tilis de albo & cocco.

Expanded text:
 procul haemonides hoc nomen licet possit esse patronymicon, quia in 'des' exit, ut dicamus Haemonis filius, tamen melius est ut id proprium esse dicamus, quia nusquam aliud nomen eius aut praemissum dependent: quae plerumque lata est, plerumque tortilis de albo et cocco.
Abbreviated transcription (Latin):
Hec te prima dies bello dedit hec eadẽ aufert.
Cũ tamen ingentis rutuloꝵ linquis aceruos
Nec iã fama mali tanti sed cercior auefor
Aduolat ȩneȩ tꝰ enui discrimine lȩti
Esse suos. tẽpus uersis succurrere teucris:
Proximaqueq metit gladio latũq ꝑ agnĩ
Ardens limitẽ agit ferro teturne suꝑbum
Cede noua querens: pallas euander in ipsis
Om̃a sunt oculis. m̃se quas ad uena primus
Tunc ad ut dextrȩq datȩ. Sulmone creatos
Quattuor hic uiuenes totidẽ quoseducat ufens
Uiuentis rapit inferias. quos immolas umbris
C aptiuoq rogi ꝑfundat sanguine flãmas.
Indẽ mago ꝓcus infesta contenderat bastam.
Ille astu subit at tremebunda suꝑ uolat hasta
Et genua amplectens effatur talia supplex.
łpatrios manes & spes surgentis iuli
Te p̃cor hanc animam setues gnatoq patriq
E st domus alta iacent penitus defossa talenta
celati argenti sunt auri pondera facti

Expanded text:
haec te prima dies bello dedit, haec eadem aufert, haec te prima dies bello dedit, haec eadem aufert, cum tamen ingentis Rutulorum linquis acervos. Nec iam fama mali tanti, sed certior auctor advolat Aeneae, tenui discrimine leti esse suos, versis tempus succurrere Teucris. Proxima quaeque metit gladio latumque per agmen ardens limitem agit ferro, te, Turne, superbum caede nova quaerens. Pallas, Euander, in ipsis omnia sunt oculis, mensae, quas advena primas tunc adiit, dextraeque datae. Sulmone creatos quattuor hic iuvenes, totidem, quos educat Ufens, viventis rapit, inferias quos immolet umbris captivoque rogi perfundat sanguine flammas. Inde Mago procul infensam contenderat hastam. Ille astu subit ac tremibunda supervolat hasta, et genua amplectens effatur talia supplex: Per patrios manis et spes surgentis Iuli te precor, hanc animam serves natoque patrique. Est domus alta, iacent penitus defossa talenta caelati argenti, sunt auri pondera facti
Abbreviated transcription (Latin):
liter breuis ẽ. & cam prolenga posuit sic alibi
Reut ne maculis infusc& uollera pullis. quod lica
possit excusari: quia cum facit reuti ÷ inter dud
uolls pesita producit superiorem ut dicamus
longĩ ałm esse spe quaper dedinationem. lon¬
on futum t̃ tamen quia hihacre argumentũ
inaiise quã ratio dicamus hetisin fictam
que foras plerũq conceditur.
Hospicia & leuo pressit pede talia fatus
Exanimt̃. rapiens in mania pondera balthei
Imp̃ssũq ne fasuna sub nocte iugali
Cesa manus uiuenũ fede thalamiq cnuerełi
Que clonuseurist desqusulto cela uciumer a lameder
Quo nc̃ turnus ouat spoliꝗ gaud& .q. potitus
ñ esciamen hominu fata sort isqi futsulis ie
Et seruare modũ rebus sublata secundis
Turno tẽpuserit magno cũ optauerit emptũ
Intactũ pallanta & cũ spolia ista diemq
Oderit at socu multo gemitulacr imusq¬
Impositũ scuto referunt pallanta frequentes
Odolor atq decus magnũ rediture parenti

Expanded text:
liter brevis est et eam pro longa posuit: sic alibi «reice, ne maculis infuscet vellera pullis»: quod licet possit excusari, quia cum facit ‘reieci’, ‘i’ inter duas vocales posita, producit superiorem, ut dicamus longam eam esse spe, quia per declinationem longa futura est: tamen quia in hac re argumentum magis est quam ratio, dicamus ectasin factam, quae poetis plerumque conceditur. laevo pressit pede talia fatusexanimem, rapiens immania pondera baltei impressumque nefas, una sub nocte iugali caesa manus iuvenum foede thalamique cruenti, quae Clonus Eurytides multo caelaverat auro; quo nunc Turnus ovat spolio gaudetque potitus. Nescia mens hominum fati sortisque futurae et servare modum, rebus sublata secundis! Turno tempus erit, magno cum optaverit emptum intactum Pallanta et cum spolia ista diemque oderit. At socii multo gemitu lacrimisqimpositum scuto referunt Pallanta frequentes. O dolor atque decus magnum rediture parenti
Abbreviated transcription (Latin):
Fluctib an iaciat mediis. ⁊ littoranando
Curuapetat. teuerũq iterum sereddat in arma.
łser conatus utramq uiã. ter maxꝓna umno
C ontinuit᷑. cuuenẽq. animqͥ miserata repressit.
Succedit pugne. teuerosq inuadit ouantes
Concurrunt tͥrrhenȩ acies atq omnib. ume

Expanded text:
fluctibus an iaciat mediis et litora nando fluctibus an iaciat mediis et litora nando curva petat Teucrumque iterum se reddat in arma. Ter conatus utramque viam, ter maxima Iuno continuit iuvenemque animi miserata repressit. succedit pugnae Teucrosque invadit ovantis. Concurrunt Tyrrhenae acies atque omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
U ix ꝓramattigerat. rypit saturnia funẽ.
Auulsamq rapit reuoluta ꝑ ȩquoranauẽ.
Illẽ autem ȩneas absentem in plia poscit.
Obuia multauirum dimittit corpora morti.
Tumleuis haud ultralatebras iã querit imago.
Sed sublime uolans nubise inmiscuit atrę.
Cũ turnum media interea fert ȩquore turbo.
Respicit᷑ ignarus rerum ingratusq salutis.
Et duplices cum uoce manus ad sidera tollit.
Omnipotens genitor. tantonꝰ me di crimine dignũ
Duxisti : & talis uoliustiexpendere poenas:
Quosue nefas omnis infandamorte reliqui.&
Et nunc palantes uideo. gemitũq cadentum
Accipio quid ago aut quã iã satis ima de hiscat
Terramihi. uos o pocius miserescite uenti.
In rupes insaxa uolens uos turnus adoro
Ferte ratẽ. sȩuisq uadis inmittite sirtis.
Quo neq me rutuli nec conscia fama sequat᷑
Hȩc memorans animo nunc huc nc̃ fluctuat illuc.
Anse se ind̾crone obtantũ dedecus amens
Induat & crudũ ꝑ costas exigat ensem

Expanded text:
 proram attigerat: rumpit Saturnia funem avolsamque rapit revoluta per aequora navem. Illum autem Aeneas absentem in praelia poscit; obvia multa virum demittit corpora morti: tum levis haud ultra latebras iam quaerit imago, sed sublime volans nubi se immiscuit atrae. Cum Turnum medio interea fert aequore turbo. Respicit ignarus rerum ingratusque salutis et duplicis cum voce manus ad sidera tendit: Omnipotens genitor, tanton me crimine dignum duxisti et talis voluisti expendere poenas? Quosne nefas omnis infanda in morte reliqui et nunc palantis video gemitumque cadentum accipio! Quid ago? Aut quae iam satis ima dehiscat terra mihi? Vos O potius miserescite venti: in rupes, in saxa, volens vos Turnus adoro ferte ratem saevisque vadis immittite Syrtis, quo neque me Rutuli nec conscia fama sequatur. Haec memorans animo nunc huc, nunc fluctuat illuc, an sese mucrone ob tantum dedecus amens induat et crudum per costas exigat ensem,
Abbreviated transcription (Latin):
Crediderat celoq animam fortasse ferebat.
Caniciem sibi& longos ꝓmiserat annos.
Tarquitus exultans contra fulgentib armis
Siluicule fauno driope quẽ nympha crearat
Obuius ardenti sese obtulit. illereducta
Loricam cdipeiq ingensonus impedit hasta
Tũ caput orantis nequiquã &. multa parantis
Dicere de turbat terrę truncũq tepentem
ꝓ uoluens. suꝑ hec inimico pectore fatͣ.
Istic nc̃ metuende iace. nonte optima mater

Expanded text:
crediderat caeloque animum fortasse ferebat canitiemque sibi et longos promiserat annos: Tarquitus exultans contra fulgentibus armis, silvicolae Fauno Dryope quem nympha crearat, obvius ardenti sese obtulit. Ille reducta loricam clipeique ingens onus impedit hasta; tum caput orantis nequiquam et multa parantis dicere deturbat terrae truncumque tepentem provolvens super haec inimico pectore fatur: nc, metuende, iace. Non te optima mater
Abbreviated transcription (Latin):
Sustulit istaprior. iã tum pallante perempto
Hoc patris anchisȩ manes hoc sentit iulus
Sic fatus galeã leua ten&: atq reflex&
Ceruice orantis capulotenꝰ applicat ensem.
M ec ꝓcul aemonides phorbitriuiȩq. sacerdos
infula cui sacra redimibat topora uitta.
Totus conlucens uesteatq in signib armis.¬
Quem congressus agit campo. lapsũq suꝑstans
Lmmolat. ingentiq umbra tegit armaserestus

Expanded text:
sustulit ista prior iam tum Pallante perempto. Hoc patris Anchisae manes, hoc sentit Iulus. Sic fatus galeam laeva tenet atque reflexa cervice orantis capulo tenus applicat ensem. Nec procul Haemonides, Phoebi Triviaeque sacerdos, infula cui sacra redimibat tempora vitta, totus conlucens veste atque insignibQuem congressus agit campo lapsumque superstans immolat ingentique umbra tegit; arma Serestus
Abbreviated transcription (Latin):
Dum gontor naa parma. de hustoria est nuta
scipio affricanus cum essae annorum uixge sei
detem & uiii. patrem suum defindit inbello
nec cessit uiginti uul neribus confossuf. A¬
F allitte in cauitum pircas tua. quod credit sdirio me piũ
tibii ueniam posse concedere. quia & ĩpse piotatis̃ intuicu
dimias propaeris siluce tua autem pietas prudenter
est additum quasi nor a paronto descendons

Expanded text:
DVM GENITOR NATI PARMA P. A. de historia est: nam Scipio Africanus cum esset vix annorum decem et septem, patrem suum defendit in bello, nec cessit viginti et septem confossus Fallit te incautum pietas tua quod credis idcirco me pium tibi veniam posse concedere, quia et ipse pietatis intuitu dimicas pro patris salute. 'tua' autem 'pietas' prudenter est additum, quasi non a parente descendens
Abbreviated transcription (Latin):
Dicta uolant ligeri sed non & troius heros
Dicta parat contra. siaculũ namtorqu&e in hostis.
Lucagus ut ꝓnus penden su uerbera telo
Admonuit bitugos piecto dũ pede leuo
Aptat se pugnȩ subit oras hasta ꝑimas
Fulgentis clipei: tũ leuum ꝑforat inguen.
Excussus curru moribundus uoluitur ariuis.
Quẽ pius ȩneas dictis affat᷑ amaris:
Lucage nulla tuos currus fuga segnis equoꝵ¬

Expanded text:
dicta volant Ligeri. Sed non et Troïus heros dicta volant Ligeri. Sed non et Troïus heros dicta parat contra: iaculum nam torquet in hostem. Lucagus ut pronus pendens in verbera telo admonuit biiugos, proiecto dum pede laevo aptet se pugnae, subit oras hasta per imas fulgentis clipei, tum laevum perforat inguen: excussus curru moribundus volvitur arvis. Quem pius Aeneas dictis adfatur amaris: Lucage, nulla tuos currus fuga segnis equo
Abbreviated transcription (Latin):
Unda fer&. piscesq impasti uulnera lãbent
Protinus anteũ & lucam prima agmina turni
ꝑ sequitur. fortemq. numã fuluũ q camertẽ
Magnanimo uolscente sitũ ditissimus agrim
Qui fuit ausonidũ. & tacitis regnauit amilis.
Aegeon qualis centũ ciubrachia dicunt.
Centenasq manus quinquagota orib ignẽ
Pectoribq. arsisse iouis cũ fulmina contra
Tot parib streper&e clipeis tot stringer&e. enses
Sic toto eneas deseuit in ȩquore uictor.
Vt semel intepuit mucro : quin ecce niphei
Quadriuigis mequos aduersaq. pectoratendt¬
Atq. illi longe gradientẽ & dira frementem
Vt uidere metu uersi ritroq ruentes.
Interea biugis infertse lucagus albis
Inmedios. fraterq. liger s. frater habenis
F lectit equos. strictũ rotat acer lucagus ensẽ
haud tulit ȩneas tanto feruore furentis
Irrut ad uersaq ingens apparuit hasta.
Non dio medis equos nec currus cernis achilli
A ut phrygiȩ campos. nc̃ belli finis & eui
his dabit᷑ terris. uesang talia late

Expanded text:
unda feret piscesque impasti volnera lambent. Protinus Antaeum et Lucam, prima agmina Turni, persequitur fortemque Numam fulvumque Camertem, magnanimo Volcente satum, ditissimus agri qui fuit Ausonidum et tacitis regnavit Amyclis. Aegaeon qualis, centum cui bracchia dicunt centenasque manus, quinquaginta oribus ignem pectoribusque arsisse, Iovis cum fulmina contra tot paribus streperet clipeis, tot stringeret enses: sic toto Aeneas desaevit in aequore victor, ut semel intepuit mucro. Quin ecce Niphaei quadriiugis in equos adversaque pectora tendatque illi longe gradientem ac dira frementem ut uidere, metu uersi retroque ruentes Interea biiugis infert se Lucagus albis in medios fraterque Liger; sed frater habenis flectit equos, strictum rotat acer Lucagus ensem. Haud tulit Aeneas tanto fervore furentis: inruit adversaque ingens apparuit hasta. Non Diomedis equos nec currum cernis Achillis aut Phrygiae campos: nunc belli finis et aevi his dabitur terris. Vesano talia late
Abbreviated transcription (Latin):
dicons non contra deo sed cortra mortales bella
tractamur¬
diueinius. unde quidam nigro obict legunt. antiqui
aitim lte obiex dicebant. sicundum quod est magna obice
ossibus a uellere facile ñ poterat. ergoreceptatẽ fre¬
quenti ẽ cussiont diuellt¬

Expanded text:
dicens, non contra deos, sed contra mortales bella dicens, non contra deos, sed contra mortales bella tractamudicamus, unde quidam ‘magno obice’ legunt. Antiqui etiam ‘haec obex’ dicebant, secundum quod est ‘magna obice’ossibus avellere facile non poterat. Ergo ‘receptat’ est frequenti concussione divell
Abbreviated transcription (Latin):
H ac uos a palsanta ducem patria alta reposcit
Numina nulla premunt & mortali urgemur ab hoste
Mortales totidem nobis animaeq manusq
Pc̃eẽ maris magna claudit nos obice pontus
Dc est um terra fuge: pelagus troiam ne petemus.
N acc ait & medius densos prorumpit in hostes
Obuius huic primum fatis adductus iniquis
In torto figit telo. discrimina costis
P ex medium qua spina dedit. haflaniq receptat
O ssibus herentem quem non super occupat isbon
Iulc quidem hoc sperans. Nam pallas ante ruentem
Dum furit in cautum crudeli morte sodalis
Excipit atq ensem tũmido inpul mone recondit¬
E inc stenium petit. & roca degente uetusta
Arthemolum thalamos ausum incestare nouercae
Uosxiam gemini rutulis cecidistis in agris
Daucia larite timberq simillima proles
In discreta suis gratusq parentibus crror
At nonei dura dedit uobif discrimina pallas
luminanulla premunt argumentaur a facl

Expanded text:
hac vos et Pallanta ducem patria alta reposcit. hac vos et Pallanta ducem patria alta reposcit. Numina nulla premunt, mortali urgemur ab hoste mortales, totidem nobis animaeque manusque. Ecce, maris magna claudit nos obice pontus, deest iam terra fugae: pelagus Troiamne petemus? Haec ait et medius densos prorumpit in hostis. Obvius huic primum, fatis adductus iniquis, intorto figit telo, discrimina costis per medium qua spina dabat, hastamque receptat ossibus haerentem. Quem non super occupat Hisbo, ille quidem hoc sperans: nam Pallas ante ruentem, dum furit, incautum crudeli morte sodalis excipit atque ensem tumido in pulmone recondit. Hinc Sthenium petit et Rhoeti de gente vetusta Anchemolum, thalamos ausum incestare novercae. Vos etiam, gemini, Rutulis cecidistis in agris, Daucia, Laride Thymberque, simillima proles, indiscreta suis gratusque parentibus error; at nunc dura dedit vobis discrimina Pallasumina nulla premunt argumentatur a facili,
Abbreviated transcription (Latin):
Eico maris quod est efficx infine pos
nã dicit cos que fugiant non haberti
terra tinatur ab hostibus. mare.
quidam uolurit. Intellegentes
quia comparatio ad bollum ptina nadeig
ius ignis quȩ late pcãpos stiinditur
÷ anhadas acusitiuus est pluralis cuius ulotia sillaba
ideo prouis ist quia nominatiuus pluralis in es ter¬
minatur: ut hi are hades. ut delphines del phinas
Haud aliter troianae acies aciesq latinac
Concurrunt. heret pede pes. densusq uiro uir
At parte exalia qua saxa rotantia late
Entulerat torrens arbustaq deruta ripis
A rchadas in suetos acies inserre pedestris
Ut uidit pallas latio dare terga se quaci
Aspera quis natura loci dim̾ittere quando
S iusit equos unum quodrebus restat egenis
N unc prete nc̃ diedis uirtutem accendit amaris
Quo fugitis socu per uos & fortia facta¬
pemq meam patriae que nc̃ subit emula laudi
idite nc̃ pedibus ferro rumpenda per hostis
Est uia qua globus ille uirum densissimus urg&

Expanded text:
ECCE MARIS quod est efficax, in fine posuit: nam dicit eos quo fugiant non habere, cum terra teneatur ab hostibus, mare aquidam volunt, intellegentes quia comparatio ad bellum pertinet: namvis ignis, quae late per campos effunditur ARCADAS accusativus est pluralis, cuius ultima syllaba ideo brevis est, quia nominativus pluralis ‘es’ terminatur, ut ‘hi Arcades’, ut ‘delphines delphinashaud aliter Troianae acies aciesque Latinae concurrunt; haeret pede pes densusque viro vir. At parte ex alia, qua saxa rotantia late impulerat torrens arbustaque diruta ripis, Arcadas insuetos acies inferre pedestris ut vidit Pallas Latio dare terga sequaci aspera quis natura loci dimittere quando suasit equos, unum quod rebus restat egenis, nunc prece, nunc dictis virtutem accendit amaris: Quo fugitis, socii? Per vos et fortia factaOpemque meam, patriae quae nunc subit aemula laudi, idite ne pedibus. Ferro rumpenda per hostis est via. Qua globus ille virum densissimus urget,
Abbreviated transcription (Latin):
ut fecit lucretius quiqiair cos tantum secutusẽ.
scimus autem interse esse sectas contrarias unde fu
ut inuno poeta aliqua contraria inueniamus. non
ex ipsius uitio. sed ex uarictate sectarum. illud nãq
quod ait inquarto sed misera ante diem. epicu¬
reorum est. quicasibus cuncta concedunt nc̃
ficit ut fligcam &uarm orinionem epicurtorũ
dara lmini nã alud ex pebra porter ẽ dictũ. iuncaũ
ulidã dira ioui nimstoici &nimge uirtutis & tulto

Expanded text:
ut fecit Lucretius, qui Epicureos tantum secutus est. ut fecit Lucretius, qui Epicureos tantum secutus est. Scimus autem inter se sectas esse contrarias: unde fit ut in uno poeta aliqua contraria inveniamus, non ex ipsius vitio, sed ex varietate sectarum. Illud namque quod ait in quarto «sed misera ante diem», Epicureorum est, qui casibus cuncta concedunt: nunfecit ut fluxam et vagam opinionem Epicureorum daret homini - nam illud ex persona poetae dictum -, hanc autem validam daret Iovi: nam stoici et nimiae virt
Abbreviated transcription (Latin):
Uagina q  caua fulgente diripit ensẽ
Illa uolans humerĩ surgunt qua tegmina sũma
Incidit atq uiam dipei molita ꝑ oras.
Tandẽ &iam magno strinxit de corpore turni
Hic turnus ferro p̃foxum roburacuto
In pallanta diu librdons iacitatq ita fat᷑
A spice num mage sit nostrũ pene trabile telũ.
Dixerat. attelum totferri terga totaeris
Cũ pellis totiens obeat circumdata tauri¬
U ibratiti edispis mediũ trans uerberat ictu.
Loricȩ moras & pectus ꝑforat ingens
Ille rapit calidum frustra de uulnere telũ.
Vna eademq uia sangius animusq sequuntur
Corruit inuulnus. sonitũ suꝑ arma dedere.
Et terram hostilẽ moriens petit ore cruento.
Quem turnus suꝑ adsistens
Ardades hec inquit memores meadictareferte
Euandro qualem meruit pallanta remitto
Quisquis honos tumuli quic quid solam̃ humandi ẽ¬
Se suacuiq dies. sestis plulo sophorum poctȩ pro qua¬
litate negotiorum semper utuntur . na scumquã
adunam alligant iusi quorum hoc propositumẽ

Expanded text:
aginaque cava fulgentem deripit ensem. Illa volans umeri surgunt qua tegmina summa incidit atque viam clipei molita per oras tandem etiam magno strinxit de corpore Turni. Hic Turnus ferro praefixum robur acuto in Pallanta diu librans iacit atque ita fatur: Adspice, num mage sit nostrum penetrabile telum. Dixerat; at clipeum, tot ferri terga, tot aeris, quem pellis totiens obeat circumdata tauri, vibranti cuspis medium transverberat ictu loricaeque moras et pectus perforat ingens. Ille rapit calidum frustra de volnere telum: una eademque via sanguis animusque sequuntur. Corruit in volnus, sonitum super arma dedere et terram hostilem moriens petit ore cruento. Quem Turnus super adsistens, Arcades, haec, inquit, memores mea dicta referte Euandro; qualem meruit, Pallanta remitto. Quisquis honos tumuli, quidquid solamen humandi e SVA CVIQVE DIES sectis philosophorum poetae pro qualitate negotiorum semper utuntur, nec se umquam ad unam alligant nisi quorum hoc propositum est,
Abbreviated transcription (Latin):
& onbunda similis morieniti noninem partiapi¬
aliter aliquid significat sed nominis hab& signifta¬
tione nominis aictom significitio. simi litudi¬
nem hab& non passionem qm̃ dio moriturus esti
bundus pertramites & saltuosi loca exereitum duc¬
tare. Naniugurta non uitabat legatum sedscta
uctare simulabat. nam quia nomen est idco
significat similitudentin nonpassionen. quod
si paraia paliter diceritur. apassi uoutuuret.

Expanded text:
bunda similis morienti: non enim participialiter aliquid significat, sed nominis habet significationem. nominis autem significatio similitudinem habet, non passionem. quando dico 'moriturubundus per tramites et saltuosa loca exercitum ductare»: nam Iugurtha non vitabat legatum, sed se eum vitare simulabat. Nam quia nomen est, ideo significat similitudinem, non passionem. Quod si participialiter diceretur, a passivo
Abbreviated transcription (Latin):
Si pr occupat quem non desuptrea
ideo uitem desuper quia pallas ed cudlor
hastam fuerat inclinatus.
Rehi degenit uetusta anche molum
fibulam in latinis nũquã inuenitura
dicons gritam esse. Rthus ergo man¬
biorum rex fuerat in naba qui ande¬
miolo filio casperiã supir duxit nouori
hanc priuignus stuprauit. quo cigita
cum cum pater porsequerctur & ad

Expanded text:
super occupat quem non desuper occupat: ideo autem 'desuper', quia Pallas ad evellendam hastam fuerat inclinatus.eti de gente vetusta anchemolum haec fabula in Latinis nusquam invenitur adicens Graecam esse. Rhoetus ergo Marrubiorum rex fuerat in Italia, qui Anchemolo filio Casperiam superduxit novercam: hanc privignus stupravit. quo cognito cum eum pater persequeretur et ad
Abbreviated transcription (Latin):
Cisseis regina parimereat urbe paterna
Occũpat ignarũ laurens hab& draminanta.
Acuelut isle canũ morsu dȩ montib. altis
Actus aperꝰ multo uesidu que pinifer annos
Defendit multos ꝙ palus laurentid silua
Pastus harundinea ꝓost qua inter retia uentum est
Substitit ainfrẽmuit q ferox & inhorrut armos.
Nec cuiquã irasci ꝓpius ue accedere uirtus
S ed iaculis totisqr ꝓculclamorib instant.
h abd aliter uste quib et metentius ire
N on ulli est animus stricto concurrere ferro.
M issilib longe & uasto clamore lacessunt.

Expanded text:
Cisseis regina Parin creat: urbe paterna occubat, ignarum Laurens habet ora Mimanta. Ac velut ille canum morsu de montibus altis actus aper, multos Vesulus quem pinifer annos defendit multosve palus Laurentia, silva pastus harundinea, postquam inter retia ventum est, substitit infremuitque ferox et inhorruit armos, nec cuiquam irasci propiusque accedere virtus, sed iaculis tutisque procul clamoribus instaCisseis regina Parin creat: urbe paterna haud aliter, iustae quibus est Mezentius irae, non ulli est animus stricto concurrere ferro; missilibus longe et vasto clamore lacessunt:
Abbreviated transcription (Latin):
iblia excitos. aut ac tamnubib irim:
Nuncetiam anes. hẽe uttemptata manebat hactonas
uecto medias italumꝰ bachat aper urbes¬
n i super imperio moutor. sperauimus ista
d um fortuna fuit. uincant quo suiceremauis.
s mulla est regio trueris. quãmder tua coniunde
Nura. pereuerse genitor fum̾antia t̾rouȩ
aciaia obrestor. liceat dimittere ab armis
I ncolomem ascanium: liceat super essenepotẽ:
e eneas sant ignotis iactetur mumndis
ł. t quam cumq uiam dederit fortunasequatus
huncstegere etdire ualeam subducere pugre cla
Est amatius est celsamihi paphos atq cipera

Expanded text:
Aeolia excitos aut actam nubibus Irim? Aeolia excitos aut actam nubibus Irim? Nunc etiam manis, haec intemptata manebat sors Allecto, medias Italum bacchata per urbesl super imperio moveor: speravimus ista, dum fortuna fuit; vincant quos vincere mavis. Si nulla est regio, Teucris quam det tua coniunx dura, per eversae, genitor, fumantia Troiae exscidia obtestor, liceat dimittere ab armis incolumem Ascanium, liceat superesse nepotem. Aeneas sane ignotis iactetur in undis et, quamcumque viam dederit Fortuna, sequatur: hunc tegere et dirae valeam subducere pugnae. Est Amathus, est celsa mihi Paphus atque Cythera
Abbreviated transcription (Latin):
ancͣ smitt. et placidum lorti cemponite fecdus
Iupiterhee paris. at nenuenus aurra comra I¬
s aucã rofert +
namg atut. quiasit quodia amplorare que am us¬
ernus utinsut ent rutuui łturnus ꝙ feratur
Permeuos in sigͣns qͥ equis. tumidus ꝙ secundo hosper¬
in arteruat. non clasategunt non moenia teucros
Quin intraportas atꝗ ipsis prȩlia nuscent¬
aggeious nuroru et inundant sangine fosse
A nas ignarus abest: numquam nel euari lilerari
usidione sinef niuris iterum imminethostis
Hascentis trole. noc nonex erentus alter
tꝙ iterur anteucros & toissurgit ab arpis
Trdides ⁊ uudem creaomra uulnerar estant¬
ttua pragenies mortalia demoror ama
Sisine paetua atq inuito nimino troes
talian petiere. lbant peccata. ueq ulos
Iuuers auxilio: Sintot responsasecuti dñ
⁊ ue suyeri manesq dabant. curnume tua qͣuis quã
Eaedere iussa po̾test s aut curnoua rondtre fatͥa:
÷ ui repetameaustas trstino inlitore dasses:
Qua ttm pestatãm regem. uentosq furentes

Expanded text:
nc sinite et placitum laeti componite foedus. Iuppiter haec paucis; at non Venus aurea contra pauca refert: aliud quid sit, quod iam implorare queamusCernis ut insultent Rutulli Turnusque feratur per medios insignis equis tumidusque secundo Marte ruat? Non clausa tegunt iam moenia Teucros: quin intra portas atque ipsis proelia miscemoerorum et inundant sanguine fossas. Aeneas ignarus abest. Numquamne levari obsidione sines? Muris iterum imminet hostis nascentis Troiae nec non exercitus alter; atque iterum in Teucros Aetolis surgit ab Arpis Tydides. Equidem credo, mea volnera restanttua progenies mortalia demoror arma. Si sine pace tua atque invito numine Troes Italiam petiere, luant peccata neque illos iuveris auxilio; sin tot responsa secuti, quae superi manesque dabant: cur nunc tua quisquam vertere iussa potest aut cur nova condere fata? Quid repetem exustas Erycino in litore classes, quid tempestatum regem ventosque furentis
Abbreviated transcription (Latin):
S ub mentum grauiter pressa. pariterq loquemis
U ocem animamq rapit traiccto gutture. at ille
FNonte ferit terram & crassum uomit ore ciuorem
Tais quoq thiticios boreae degente suprema
Et tris quos idas pater & patria is marã mitut᷑
Peruarios sternit casus occurrit halesus
Auruncęq manus subit. & neptunia proles
Insignis messapus equis. Tepellere tendunt
N unc hi nunc illi. certatus limine in ipso
Ausoniȩ. Mlagno discordes aethere uenti
Procliã ceutollunt animis & uiribus acquis.
Non ipsi interse non nubila non mare caedit
Anceps pugna diuistant ob nixiꝰ. omnia contua
ADeslexit potim .S.c. al mauonus maleat dona¬
tus hoc loco ante dictoripr oblitumesse uirgilaũ
quod postloiis prohnbitionem bełis facit numi¬
na hiteresse non respiciois louem magis deos
ortatum esst infoedera quam ab ellis prohibuasse
nã & paulo post tam luno quã iutur nabellis

Expanded text:
sub mentum graviter pressa pariterque loquentis sub mentum graviter pressa pariterque loquentis vocem animamque rapit traiecto gutture; at ille fronte ferit terram et crassum vomit ore cruorem. Tres quoque Threicios Boreae de gente suprema et tris, quos Idas pater et patria Ismara mittit, per varios sternit casus. Accurrit Halaesus Auruncaeque manus, subit et Neptunia proles, insignis Messapus equis. Expellere tendunt nunc hi, nunc illi; certatur limine in ipso Ausoniae. Magno discordes aethere venti proelia ceu tollunt animis et viribus aequis; non ipsi inter se, non nubila, non mare cedit; anceps pugna diu, stant obnixa omnia contradeflexit partim s. c. alma venus male ait Donatus, hoc loco ante dictorum oblitum esse Vergilium, quod post Iovis prohibitionem bellis facit numina interesse, non respiciens, Iovem magis deos hortatum esse in foedera, quam a bellis prohibuisse: nam et paulo post tam Iuno, quam Iuturna bellis
Abbreviated transcription (Latin):
Dardania stratus dextra. securus amorum
Tuii iuuenum tibi semper erant. miserande iaceres
Ni fratrum stipata cohors for& obuia. łhorci
P rogenies septem numero septena q tela
Coniciunt. sartim galca clipeoq resultant
Irrita. deflexit partim stridentia corpus
Alma uenus. sidum aeneas ad fatur achaten
S uggere tela michi non ullum dextera frustra
Torserit in rictulos steterint quȩ in corpore grauim
Tliacis campis. tum magnam corripit hastam
Et iacit. illa uolans clipei trans uerberat a era
Maconis & thoraca simul cum pectore rumpit.
uic frater subit alcanor. fratremq ruentem
ustentat dextra. traiceto missa lacerto
rotinus hãfla fugit. seruatq cruenta tenorem.
Dexteraq exhumero neruis moribunda pependit.
Tũ numitor iaculo fratris de corpore rapto
Aencam petut. sed non effigere contra
E st licitum magniq femur perstrinait achatę
Nit duribus fidens primeuo corpore lausus
Aduenit. n rigidã driopem serit eminus hasta

Expanded text:
Dardania stratus dextra, securus amorum, qui iuvenum tibi semper erant, miserande iaceres, ni fratrum stipata cohors foret obvia, Phorci progenies, septem numero, septenaque tela coniciunt; partim galea clipeoque resultant inrita, deflexit partim stringentia corpus alma Venus. Fidum Aeneas adfatur Achaten: Suggere tela mihi: non ullum dextera frustra torserit in Rutulos, steterunt quae in corpore Graium Iliacis campis. Tum magnam corripit hastam et iacit: illa volans clipei transverberat aera Maeonis et thoraca simul cum pectore rumpit. Huic frater subit Alcanor fratremque ruentem sustentat dextra: traiecto missa lacerto protinus hasta fugit servatque cruenta tenorem, dexteraque ex umero nervis moribunda pependit. Tum Numitor iaculo fratris de corpore rapto Aenean petiit; sed non et figere contra est licitum, magnique femur perstrinxit Achatae. Hic Curibus fidens primaevo corpore Clausus advenit et rigida Dryopem ferit eminus hasta
Abbreviated transcription (Latin):
Exterrens freta cuilaterũ tenus hispidananti
Frons hominem prefert: inpristim desinit aluus.
S pumea se misero sub pectore murmurat unda
Tot lecti proceres terdenis naibus ibant
Subsidiotroiȩ : &. campossalisaere secabant
Iamq diescelo concesserat almaꝙ curru
Yoctiuagõͬphebe medium pulsabat olympum
Aeneas neq enĩ membris datcura quietem
Ipse sedens clauumꝙ regit uelisꝙ ministrat
Atq illimedio in spatio corus ecce suxrum
Occurrit comitũnymphȩ: quas alma cͣybele
n um habere maris ny mphasq enauib esse
Iusserat innabant pariter fluctusq secabant
Q uor prius erate steterant adlitora prorae
Vfub isshominẽ p̃fert. Modo frontẽ primã partẽ
intellegere debemus. na ħdic̃ acapite usq adimã
uolunt singulosducos tricenas habuisse: non
e numera torum militimi ñ conuenit nu mt¬
paruo auxilio. nam aput maiores bella ñ
am hitu sed uirture consta bant.

Expanded text:
exterrens freta, cui laterum tenus hispida nanti exterrens freta, cui laterum tenus hispida nanti frons hominem praefert, in pristim desinit alvus: spumea semifero sub pectore murmurat unda. Tot lecti proceres ter denis navibus ibant subsidio Troiae et campos salis aera secabant. Iamque dies caelo concesserat almaque curru noctivago Phoebe medium pulsabat Olympum: Aeneas neque enim membris dat cura quietem ipse sedens clavumque regit velisque ministrat. Atque illi medio in spatio chorus ecce suarum occurrit comitum: nymphae, quas alma Cybebe numen habere maris nymphasque e navibus esse iusserat, innabant pariter fluctusque secabant, quot prius aeratae steterant ad litora proraeFRONS HOMINEM PRAEFERT modo frontem primam partem hominis intellegere debemus; nam hoc dicit: a capite usque ad ima idam volunt, singulos duces tricenas habuisse: nam enumeratorum militum non convenit numee’, id est parvo auxilio: nam apud maiores bella non ambitu, sed virtute constabant.
Abbreviated transcription (Latin):
p opuicas interfronaes umbram sororlinur aoii ⁊¬
Dumcanit. et nustum mula solatur lamorẽ faret¬
anentemꝰ molli plumaf duoe is se senectam.dera bant̃¬
ł inquentem terras: etsy dera uoee sequenteu
f ilius cqualis comitatus : dassccateruas a
Ingentemꝰremis centaurum promouet: ule cap¬
ñstat aque saxũq undis inmanr minatur
Arduus et longa sulcat mariaalta cariur i ui¬
i uẽ eciam patrus agmencut benus aboris atroei
Fatidice mantoy set tuscifiius amnis Erberis
innsuruis istras .÷ deddip̾tibin intua nomen
antua duies asis. sed nongenus om̃ib unua
ens illitriplea : popli sub genir quaterni. Soqđ u¬
psa caput populi. tusco de fanguine uiris robur itũ alu ti m¬
hinc quoq quingentos in se metentius armar
Quos patre benachouelatus harundine glauca.
Mintius infesta ducebat in equora pinu
It graluis aulestes centenaqurbore fiuctum
Uerberat adsurgens spumant uadamar more uerso
H unc uehit inmanis triton. &cerusurboeha

Expanded text:
populeas inter frondes umbramque sororum dum canit et maestum Musa solatur amorem, canentem molli pluma duxisse senectam, linquentem terras et sidera voce sequentem. Filius, aequalis comitatus classe catervas, ingentem remis Centaurum promovet: ille instat aquae saxumque undis immane minatur arduus et longa sulcat maria alta carina. Ille etiam patriis agmen ciet Ocnus ab oris, fatidicae Mantus et Tusci filius amnis, qui muros matrisque dedit tibi, Mantua, nomen, Mantua, dives avis; sed non genus omnibus ens illi triplex, populi sub gente quaterni, ipsa caput populis, Tusco de sanguine vires. Hinc quoque quingentos in se Mezentius armat, quos patre Benaco velatus harundine glauca Mincius infesta ducebat in aequora pinu. It gravis Aulestes centenaque arbore fluctum verberat adsurgens, spumant vada marmore verso. Hunc vehit immanis Triton et caerula concha
Abbreviated transcription (Latin):
Cernat semineci sibi me rapere armacruento.
Victoremq morientia ferant iuminaturm
Audiit alcides iuurnem. magnumq subimo
Corde premit gemitum lacritias  effundit in anis
Tum genitor natũ dictis affatur amicis
S tat suacuiq. dies br̾eue &e in reparabile tẽpus
o mnib. est uite sẽd fama extendere factis
Hoc uirtutis opͣus troiȩ sub moenib altis

Expanded text:
Cernat semineci sibi me rapere arma cruenta victoremque ferant morientia lumina Turni. Audiit Alcides iuvenem magnumque sub imo corde premit gemitum lacrimasque effundit inanis. Tum Genitor natum dictis adfatur amicis: Stat sua cuique dies, breve et inreparabile tempus omnibus est vitae: sed famam extendere factis, hoc virtutis opus. Troiae sub moenibus altis
Abbreviated transcription (Latin):
Celicolȩ assensiario. ceu flamina prima pferi danatus¬
um de prensa fremunt in silius. et cęcauolutant
Murmura. uenturos uautis prodentia uentos
umpater omnipotens rerum ciu summa potestas
Infit: eodicente. deum domus altasulescit.
ttremefarta solo tellus. silet arduus ather
Tum ⁊ ephirĩ posuere. premit placiaa &eꝗuora pontus:
accipite ergo animis. atq. hȩc mra figite dicta
Quiando equidem ausonios coniungi focdere: teucris
baudlicitum. nec ur̃a capit discordia fuem.
Queͣ cuiqͣ. est fortina hodie quã quasq. secat sp̃em
t rosrutulus ne fuat. nullo discrimine habebo
Seu̾fats italum᷑. castra obsidione tenȩotur
s iur errorra m alotroie monitisq & sinistris bia
Nccro tulosa soluo. suacuiq exorsa labor em sencli

Expanded text:
elicolae adsensu vario, ceu flamina prima cum deprensa fremunt silvis et caeca volutant murmura, venturos nautis prodentia ventos. Tum pater omnipotens, rerum cui prima potestas, infit; eo dicente deum domus alta silescit et tremefacta solo tellus, silet arduus aether, tum Zephyri posuere, premit placida aequora pontus: Accipite ergo animis atque haec mea figite dicta. Quandoquidem Ausonios coniungi foedere Teucris haud licitum, nec vestra capit discordia finem: quae cuique est fortuna hodie, quam quisque secat spem, Tros Rutulusne fuat nullo discrimine habebo. Seu fatis Italum castra obsidione tenentur sive errore malo Troiae monitisque sinistris. Nec Rutulos solvo: sua cuique exorsa labore
Abbreviated transcription (Latin):
N ec ualidȩ iuuert manus. Genitorq melampus
Aludȩ comes usq grauis dum terra labores
Praebuit. Ecce pharon uoces dum iactat in ertis
In torquens iaculum clamantis siftit in ore:
Tu quoq flauentem prima lanugines malas
Dum sequeris chytium infelie nouã gaudia cydon

Expanded text:
nec validae iuvere manus genitorque Melampus, nec validae iuvere manus genitorque Melampus, Alcidae comes usque gravis dum terra labores praebuit. Ecce Pharo, voces dum iactat inertis, intorquens iaculum clamanti sistit in ore. Tu quoque, flaventem prima lanugine malas dum sequeris Clytium infelix, nova gaudia, Cydon,
Abbreviated transcription (Latin):
Spumantisq rates arius inferre latinis.
Donec rostra tenent siccum. & sedere carina
Im̃s in nocuę. sed non puppis tua tarchon
Namq inflicta uadis dorso dum pendet iniquo ibinocon
Anceps. sustentata diu fluctusq fatigat.
S oluitur. atq uiros mediis exponit in undis
F ragmina remorum quos & fluitantia transtra
Impediunt. retrahitq pedes simul unda relabens
Nec turnũ segnis retinet mora. sed rapit acex
Totam aciem in teueros. & contra inlitore siftit
Signa canunt. primus turmas inuasit agreftes
Aencas. d̾men pugnae. ftrauitq latinos
Occiso theroncꝰ. surum qui maxinus ultro
Aeneam petit. huic gladio ꝑq acrea scuta
ꝑtonicam̃ squalentem auro latus haurit aꝑtu
In delichanferit. ex ectum iam matre perempta.
It tibi phoebe sacrum. casus euadere serri
Quod licuit paruo. Nec longe cissea durum
In manemq gyan. fternentes agmina claua
Deiecit locto. nichil illos herculis arma

Expanded text:
spumantisque rates arvis inferre Latinis, spumantisque rates arvis inferre Latinis, donec rostra tenent siccum et sedere carinae omnes innocuae, sed non puppis tua, Tarchon. Namque inflicta vadis dorso dum pendet iniquo, anceps sustentata diu fluctusque fatigat, solvitur atque viros mediis exponit in undis fragmina remorum quos et fluitantia transtra impediunt, retrahitque pedem simul unda relabens. Nec Turnum segnis retinet mora, sed rapit acer totam aciem in Teucros et contra in litore sistit. Signa canunt. Primus turmas invasit agrestis Aeneas, omen pugnae, stravitque Latinos occiso Therone, virum qui maximus ultro Aenean petit: huic gladio perque aerea suta, per tunicam squalentem auro latus haurit apertum. Inde Lichan ferit, exsectum iam matre perempta et tibi, Phoebe, sacrum: casus evadere ferri quo licuit parvo? Nec longe Cissea durum immanemque Gyan, sternentis agmina clava, deiecit Leto: nihil illos Herculis arma
Abbreviated transcription (Latin):
Comete sangunei lugubre rubent ꝓlugubrit᷑. co¬
mete autẽ latinȩ crinitȩ apellant᷑ & stoioi dicunt has
stellasesse ultra xexii quarũ nomina &estretus ali¬
enui um bis scripsit urgibi fabulas inemio rat plinius.
au setundus dicit comeras stellos esst nature. les
aut aypareñt cerlis temporibus. liem hoc quo q¬
uiude luterdũ bona interdam pessima siquificant.
namsi de uenere ueldeiout fiant optima pro¬
nunuiant. side marit uel desacurno deceriora
nam mercurialis semper talis est qua lis ille ou
cohero unde e minister deoru in fing itur line
auod modo ait comeit sangiu nes hagubr t
S ed mare in offensum crescente adlabit᷑ aeftu
Aduertit subito proras. sociosq precatur
N unc o̾lecta manus ualidis incumbite remis
Follite̾ ferte rates. inimicam findite rostris
N anc terram. sulcumq sibi p̾mat ipsa carina.
F rangere nec tali puppim ffatione recuso
Arrepta tellure semel. Quae talia postquam
Iffatus tarchon. socu consurgere tonsis.

Expanded text:
COMETAE SANGVINEI LVGVBRE RVBENT pro ‘lugubriter’. Cometae autem latine crinitae appellantur. Et stoici dicunt has stellas esse ultra XXXII. quarum nomina et effectus Avienus, qui iambis scripsit Vergilii fabulas, memorat. Plinius etiam Secundus dicit, cometas stellas esse naturales, quae apparent certis temporibus. Item hoc quoqunde interdum bonum, interdum pessima significant. Nam si de Venere aut Iove fiant, optima praenuntiant; si de Marte aut Saturno, deteriora: nam Mercurialis semper talis est, qualis ille cui cohaeret; unde et minister deorum fingitur. Hinc est quod modo ait ‘cometae sanguinei lugubre sed mare inoffensum crescenti adlabitur aestu, advertit subito proram sociosque precatur: Nunc, o lecta manus, validis incumbite remis; tollite, ferte rates; inimicam findite rostris hanc terram, sulcumque sibi premat ipsa carina. Frangere nec tali puppim statione recuso arrepta tellure semel. Quae talia postquam effatus Tarchon, socii consurgere tonsis
Abbreviated transcription (Latin):
quod posta luliconas & in totam gretiaur trans lo¬
nim est: ulco ut & cictrodicat inlibris fere pub¬
llica ebprobrio fuisse ado lescnabus sialuatores
nan haberert: propter: quod poga donem in¬
ducit amatorem. Nouinius autem cidonascre¬
ton sis dici. Sancudon quandonomen est pro priũ
ernacuraliter producit: si a ppellatuium. corri¬
pitur eq ut paritus siue cydon telum inme¬
dicabile torsit: tamenstacius &iam in proprio
dorripuit. ues hic regi promissa cidoni hic lũ
dahamus i quod fecit. abiltens licentia qua uti¬
murbiprus nominibus ne¬

Expanded text:
quod postea in Laconas et in totam Graeciam translatum est, adeo ut et Cicero dicat in libris de re publica, obprobrio fuisse adulescentibus si amatores non haberent. Propter quod poeta Cydonem inducit amatorem. Novimus autem Cydonas Cretenses dici. Sane ‘Cydon’ quando nomen est proprium, ‘Cy’ naturaliter producit; si appellativum, corripit ‘Cy’, ut «Parthus sive Cydon, telum inmedicabile torsit». Tamen Statius etiam in proprio corripuit, ut «haec regi promissa Cydon haec Lampe dabamus»: quod fecit, abutens licentia qua utimur in propriis nominibus. N
Abbreviated transcription (Latin):
mutatio¬
Omen pugn sabustius pugnam illam
quiasicut nune. sit abiq uinee pus
induasit agrestis ꝓuiaditit e latosuis¬
matris uontix proercantur ideo
sunt a pollim consecrati. quia ds est
medicinȩ : perquam lucem sorcun¬
tir⁊ unde escu lapius eius fingiut
filius ita tnim euim procreator
supra diximus Ceirum gia fid¬
lia idio sicra retiebat apollinis.
quia quiprimus de corum familia
fuit ei sectomatris uenere natise
thi mologia huius nominis dicat᷑¬

Expanded text:
mutatioOMEN PVGNAE Sallustius «pugnam illam quia, sicut nunc, sic ubique vincet Aeneas. INVASIT AGRESTES quia dixit «et latos vmatris ventre procreantur, ideo sunt Apollini consecrati, quia deus est medicinae, per quam lucem sortiuntur: unde Aesculapius eius fingitur filius; ita enim eum procreatum supra diximus. Caesarum etiam familia ideo sacra retinebat Apollinis, quia qui primus de eorum familia fuit, exsect uarie huius nominis dica
Abbreviated transcription (Latin):
Etuo nonio. qđ at̾ ait conristat lumnt
um dtstella ͦ quereur quã arinis splenden¬
lius compapauit bene hoc stacius adip
est. ut quod cupit fieri in pre uidicium
pahat: sic hoc loco qua uultautnus ut op¬
ent pugnam socu tius. hanc tos sempte
licit opias se.

Expanded text:
EVO noxio quod autem ait ‘contristat lumine’, EVO noxio quod autem ait ‘contristat lumine’, cum de stella loqueretur, quam armis splendentibus comparavit, bene hoc Statius ad ipest, ut quod cupit fieri, in praeiudicium trahat. Sic hoc loco quia vult Turnus, ut optent pugnam eius socii, hanc eos semper dicit optasse.
Abbreviated transcription (Latin):
Ingentis riitula spectabiͭ caedis aceruos:
Iixerat. & dextra discedens impulit altam
Haud ignaram. pdi puppim. fugit illa per undis
Ocior & iaculo & uentos ac quante sagitta.
nde aliae celerant cursus. Stupet inscius ipsen
Alma parens idea dm̃ cui dindima cordi
urrigerdesq lirbẽs buugi ad frena leones
Tu michi nunc pugnȩ princeps. turite propifiques
Augurium phrigibusq adsis pede diua secundo.
Tantum effatus. & in terea reuoluta ruebat
eo qđ nos alt abusiuitam̃ exiã alus numinib hoc
epi theton dat᷑ trrã aũt conslat esse matrem qͥtor
unde & simulacrũ tius cũ claui pingitur nã Oter¬
ri aperitur utrno hie mali daditur tempare.
Arde apte capta. Ex stquentubas in uelle gimu
ꝑnea amarũ fieri descriptionem namilic¬
fus ese at non audaci tutno fidutia ceslit
quauis talia arma conspiceres. sitam̃ ꝑt¬
mami respi tas contxionenem. quasi de
turno iuihetur diceet quod non proctilit
turus ȩntas.

Expanded text:
ingentis Rutulae spectabit caedis acervos. ingentis Rutulae spectabit caedis acervos. Dixerat, et dextra discedens impulit altam haud ignara modi puppim: fugit illa per undas ocior et iaculo et ventos aequante sagitta. Inde aliae celerant cursus. Stupet inscius ipse TAlma parens Idaea deum, cui Dindyma cordi turrigeraeque urbis biiugique ad frena leones, tu mihi nunc pugnae princeps, tu rite propinques augurium Phrygibusque adsis pede, diva, secundo. Tantum effatus. Et interea revoluta rubebat eo quod nos alat, abusive tamen etiam aliis numinibus hoc epitheton datur. Terram autem constat esse matrem deum: unde et simulacrum eius cum clavi pingitur; nam terra aperitur verno, hiemali clauditur tempore.ARDET APEX CAPITI ex sequentibus intellegimus Aeneae armorum fieri descriptionem; nam dicturus est ‘at non audaci Turno fiducia cessit’, quamvis talia arma conspiceret. Si tamen primam respicias conexionem, quasi de Turno videtur dicere: quod non procedit. turus Aeneas.
Abbreviated transcription (Latin):
Agnoscunt longeregem : lustrantq choreis
Quarũ ꝙ fandi doctissima cymodo cea
Pone sequens dextrapuppĩtenet. ipsaq dorso
Pimumet : ac leuatacitis subremigatundis
Tum sic ignarum alloquitur: uigilias ne dm̃ ngens
Aenea: uigila & uelis inmitte rudentis:
Nossumus ideȩ sacro deuertice pinus
N unc p̃elãgi nẏmphȩ. classis tua. perfiaus ut nol
Praecipites ferro rutulus flammaq premebat
R upimus inuitȩ itua uincusl anmoneq peru ge q̃teo rut
Quuarisnus hanc genitrix faciem miserata refecit.
Etidedit᷑ esse deas acuumq agitare sub undis
At puer ascanius muro fossisq: tenetur
Tela intermedia. atq horrentis marte latinos
Lam Coca iussa ten& forti permixtus etrusco
Arcas eques. medias illis opponere turmas.
N e castris iungant certa est sentencia turno:
Surge age. & aurora socios ueniente uocari
Primus in arma iube. & clipeum cape que dedit ipse
Inuictum ignipotens atq oras ambiit auro.
Crastina lux mea si non irrita dicta putaris

Expanded text:
Agnoscunt longe regem lustrantque choreis, quarum quae fandi doctissima Cymodocea pone sequens dextra puppim tenet ipsaque dorso eminet ac laeva tacitis subremigat undis, tum sic ignarum adloquitur: Vigilasne, deum gens, Aenea? Vigila et velis immitte rudentis. Nos sumus, Idaeae sacro de vertice pinus, nunc pelagi nymphae, classis tua. Perfidus ut nos praecipitis ferro Rutulus flammaque premebat, rupimus invitae tua vincula teque per aequor quaerimus. Hanc Genetrix faciem miserata refecit et dedit esse deas aevumque agitare sub undis. At puer Ascanius muro fossisque tenetur tela inter media atque horrentis Marte Latinos. Iam loca iussa tenent forti permixtus Etrusco Arcas eques: medias illis opponere turmas, ne castris iungant, certast sententia Turno. Surge age et Aurora socios veniente vocari primus in arma iube et clipeum cape, quem dedit ipse invictum Ignipotens atque oras ambiit auro. Crastina lux, mea si non inrita dicta putaris,