comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rei.p. ciuem etiam si non insidietur. Caro Martiam honeste ue tra¬
diderit Horrensio an conueniat ne res talis bono uiro: de personis iu¬
dicatur sed de rebus contenditur Peclamationes uero quales in scholis
rhetorum dieuntur si mõ sunt ad uarietatem accõmodate et ora¬
tonibus similes non tantum dum adolescit perfectus. sunt utilissimo
que inuentionem dispositionem pariter ex̃cent sed etiam cum est
consummatus ac etiam in foro clarus. alitur enim atq enrescit ue¬
lut pabulo lȩtiore facundia et assidua contenti omni asperirate sati¬
gata renouatur. Qua pꝑ hiystorie non nũquam ubertas in aliqua ex¬
cendi stili parte ponenda et dialogorum libertate gestiendum Ne car¬
mine quidem ludere cõnrium fuerit. sicur athletę remissa quibusdã
remporibus ciborum ex̃citationum certa necessitare otio iocundioribus
epulis refitiuntur. Ideoq mihi uidetur M.tullius tantum intulisse ȩlo¬

Expanded text:
rei publicae civem, etiamsi non insidietur; Cato Marciam honestene trarei publicae civem, etiamsi non insidietur; Cato Marciam honestene tradiderit Hortensio, an, conveniatne res talis bono viro? de personis iudicatur, sed de rebus contenditur. declamationes vero, quales in scholis rhetorum dicuntur, si modo sunt ad veritatem accommodatae et orationibus similes, non tantum dum adolescit profectus sunt utilissimae, quia inventionem et dispositionem pariter exercent, sed etiam cum est consummatus ac iam in foro clarus. alitur enim atque enitescit velut pabulo laetiore facundia et adsidua contentionum asperitate fatigata renovatur. quapropter historiae nonnunquam ubertas in aliqua exercendi stili parte ponenda et dialogorum libertate gestiendum. ne carmine quidem ludere contrarium fuerit, sicut athletae, remissa quibusdam temporibus ciborum atque exercitationum certa necessitate, otio et iucundioribus epulis reficiuntur. ideoque mihi videtur M. Tullius tantum intulisse elo
Abbreviated transcription (Latin):
est fundere quae natura contracta sunt augere parua uarietate silibus
uoluptatem expositis clare et bene dice multa de paucis. in hoc optime
fatiu̾nt insinitę questiones quas uocari cesis diximus quibus Cicero
iam princeps in re ꝑ ex̾ceri solebat Hic confinis est destructio & cõ¬
firmatio sententiarum nam cum sit scientia decretum quodammo
atq preceptum quod de re idem de iuditio rei queri potest.cum loci
comunes quos enam seͥptos ah oratoribus scimus. nam qui hȩc recta
tantum et innullos elexus recedentia compositione tractauerit utiq
in illis plures excursus recipientibus magis habundabit eritq in õ¬
nes causas gratui omnes enimgeneralibus questionibus constant.
queramus uiderur ne maiestas si magistratus rogationem suã
ppło ipse recitauerit Nilo Clodium recte ne orciderit ueniat in
uiditium ne oporteat ue insidiatorem interfici uel pernitiosum

Expanded text:
est fundere quae natura contracta sunt, augere parva, varietatem similibus, est fundere quae natura contracta sunt, augere parva, varietatem similibus, voluptatem expositis dare et bene dicere multa de paucis. in hoc optime facient infinitae quaestiones, quas vocari θέσεις diximus, quibus Cicero iam princeps in re publica exerceri solebat. his confinis est destructio et confirmatio sententiarum. nam cum sit sententia decretum quoddam atque praeceptum, quod de re idem de iudicio rei quaeri potest. tum loci communes, quos etiam scriptos ab oratoribus scimus. nam qui haec recta tantum et in nullos flexus recedentia copiose tractaverit, utique in illis plures excursus recipientibus magis abundabit eritque in omnes causas paratus. omnes enim generalibus quaestionibus constant. quaeramus, violeturne maiestas, si magistratus rogationem suam populo ipse recitaverit; Milo Clodium rectene occiderit, veniat in iudicium, an, oporteatne insidiatorem interfici vel perniciosum
Abbreviated transcription (Latin):
ducunt sua breuitate gratia sua copia alia translatis uirtus alia ꝓpriis
hoc oratius recta illu figura declinata comendat Ipsa deniq utilissi¬
ma est excirationi difficultas quid quod auctores maximi sic diligẽ¬
tius cognoscuntur. Non enim scripra lectione secura transcurrimus sed
sed tracramus singula et necessario introspicimus et qnͣtum uirtutis
heant. Nec hoc ipso cognoscimus quod imitari non possumus nec
aliena tantum transferre sed etiam nostra pluribus modis tractare
proderit ut ex industria sumamus sententias quasdam easq uerse¬
mus ꝗ̃ numerosissime uelut eadem cera alia aliȩq formȩ duei solẽt
plurimum autem parate facuitatis existimo er simplicissima quȩq
nam illa multiplici personarum causarum temporum locorum dictos
factorum diuersitate facile delitescet. infirmitas tot se undiq rebus
exquibus aliquem deprehendas offerentibus Illud uirtutum iudituã

Expanded text:
ducunt, sive brevitatis gratia, sive copiae. Alia tralatis virtus, alia propriis. ducunt, sive brevitatis gratia, sive copiae. Alia tralatis virtus, alia propriis. Hoc oratio recta, illud figura declinata commendat. Ipsa denique utilissima est exercitationi difficultas. Quid quod authores maximi sic diligentius cognoscuntur? Non enim scripta lectione secura transcurrimus, sed tractamus singula, et necessario introspicimus; et quantum virtutis habeant, vel hoc ipso cognoscaliena tantum transferre sed etiam nostra pluribus modis tractare proderit, ut ex industria sumamus sententias quasdam easque versemus quam numerosissime, velut eadem cera aliae aliaeque formae duci solent. plurimum autem parari facultatis existimo ex simplicissima quaque materia. nam illa multiplici personarum, causarum, temporum, locorum, dictorum, factorum diversitate facile delitescet infirmitas, tot se undique rebus, ex quibus aliquam apprehendas, offerentibus. illud virtutis indicium
Abbreviated transcription (Latin):
ctomissa supplere et admissa substringere. Neq ego parafrasin eẽ
interprerationem tantum uolo sed circa eosdem sensus certamen
atq amulationem. Ideoq ab illis dissentio qui ueteres orationes la¬
iinas uerant. quia optimis occupatis quicquid aliter dixerimus. ne¬
cesse sit esse dererius. Nam neq semper est desperandum aliq illis qͭ
dicta sunt melius posse reperiri neq adeo ieuinam ac pauperem
natura eloquentia fecit ut una deire bene dici nisi semel non pos¬
sit nisi forre histrionum muta cirea ueres ciariare gestus porest o¬
randi minor ius uidicatur aliquid postꝙ in eadem materia nihil
dicendum sit. sed esto neq melius quod inuenimus esse neq paR
est. certe proximis locis an uero ipsi nobis ac sacpius de eadem re
dicimus et quidem et quidem continuas non nunꝗͣ sententias nͥ¬
forre contendere nobiscum possumus. cum aliis non possunus. nã

Expanded text:
et omissa supplere, effusa substringere. neque ego paraphrasim esse et omissa supplere, effusa substringere. neque ego paraphrasim esse interpretationem tantum volo, sed circa eosdem sensus certamen atque aemulationem. ideoque ab illis dissentio, qui vertere orationes Latinas vetant, quia optimis occupatis, quidquid aliter dixerimus, necesse sit esse deterius. nam neque semper est desperandum, aliquid illis, quae dicta sunt, melius posse reperiri; neque adeo ieiunam ac pauperem natura eloquentiam fecit, ut una de re bene dici nisi semel non possit. nisi forte histrionum multa circa voces easdem variare gestus potest, orandi minor vis, ut dicatur aliquid, post quod in eadem materia nihil dicendum sit. sed esto neque melius quod invenimus esse neque par: est certe proximis locus. An vero ipsi non bis ac saepius de eadem re dicimus et quidem contiforte contendere nobiscum possumus, cum aliis non possumus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
quin etiam libros platonis atq xenophontis edidit. hoc genere tñs¬
latos i Messale placuit. Muitxq sunt ab eo scripr& ad hunc mo¬
dum orationes adeo ut etiam cum illa Hyperydis prophirne disfici¬
luium romanis subtilitate contenderet et manisesta est exciratio¬
nis huiusce ratio. nam et rerum copia graci auctores abundant&
plurimum artis in eloquentiam intulerunt et hos transserenubus
uerhis uti oprimis licet.uti omnibus enim utimur nr̃is. figuras uẽo
quibus maxime ornatur oratio inultas ac uarias excogirandi etia
necessitas quedam est quia plerumq agracis romana dissentiunt. sed
et illa ex latinis conuersio multum et ipsa contulerit ac de carmini¬
bus quidem neminem credo dubitare quo solo qn̾e exciranonis dici¬
tur usus esse sulpitius. nam et sublimis spiritus attollere orationem
di faculrarem sed et ipsis sententiis adic̃e licet oraiorium robur

Expanded text:
quin etiam libros Platonis atque Xenophontis edidit hoc genere transquin etiam libros Platonis atque Xenophontis edidit hoc genere translatos. id Messalae placuit, multaeque sunt ab eo scriptae ad hunc modum orationes, adeo ut etiam cum illa Hyperidis pro Phryne difficillima Romanis subtilitate contenderet. et manifesta est exercitationis huiusce ratio. nam et rerum copia Graeci auctores abundant et plurimum artis in eloquentiam intulerunt, et hos transferentibus verbis uti optimis licet, omnibus enim utimur nostris. figuras vero, quibus maxime ornatur oratio, multas ac varias excogitandi etiam necessitas quaedam est, quia plerumque a Graecis Romana dissentiunt. sed et illa ex Latinis conversio multum et ipsa contulerit. ac de carminibus quidem neminem credo dubitare, quo solo genere exercitationis dicitur usus esse Sulpicius. nam et sublimis spiritus attollere orationem prie dicendi facultatem. sed et ipsis sententiis adiicere licet oratorium robur
Abbreviated transcription (Latin):
librum in manibus resumpserunt. similes medicis etiam integrasec an¬
tibus Accidit itaq ut cicatricosa sint et exanguia & cura peiora. Sit gͦ
aliquando quod placeat aut cerre quod sufficiat ut opus polliat. lima non
exterat. trmporis quoq esse deb& modus namq cinne smirnam no¬
uem annis accepimus scͥptam et panegyricum ysocratis qui pcissi¬
me decem annis dicũt claboratũ ad oratorẽ nihil pimet cuius mł¬
tum erit si tam tardum fuerit auxiliũ
prima aut secunda aut deinceps tractanda sunt. Nam id factum est ẽt
primo libro qua puerorum et secundo quȩ pue iam robustorum stu¬
diis ordinem dedimus sed de quo nunc agitur Unde copia ac facilitas
maxime ueniat uerrere graccum in latinum uereres ñ i gratores
optimum iudicabant Ise lCrassus in uls ciceronis de oratore si¬
bris dicir factitasse Idcirco sua ipse persona frequentissime precipit

Expanded text:
librum in manus resumpserunt, similes medicis etiam integra secanlibrum in manus resumpserunt, similes medicis etiam integra secantibus. accidit itaque ut cicatricosa sint et exsanguis et cura peiora. sit ergo aliquando quod placeat aut certe quod sufficiat, ut opus poliat lima, non exterat. temporis quoque esse debet modus. nam quod Cinnae Zmyrnam novem annis accepimus scriptam, et panegyricum Isocratis, qui parcissime, decem annis dicunt elaboratum, ad oratorem nihil pertinet, cuius nullum erit, si tam tardum fuerit, auxilium. prima aut secunda aut deinceps tractanda sint nam id factum est etiam primo libro, quo puerorum, et secundo, quo iam robustorum studiis ordinem dedimus sed de quo nunc agitur, unde copia ac facilitas maxime veniat. vertere Graeca in Latinum veteres nostri oratores optimum iudicabant. id se L. Crassus in illis Ciceronis de Oratore libris dicit factitasse. id Cicero sua ipse persona frequentissime praecipit,
Abbreviated transcription (Latin):
enim sine causa creditum est. stilum non minus agere cum
aciet. Nuius autem operis est adicere detrahere. imitare. sed
facilius in his simpliciusq uiditium que redenda uel deicienda sunt
premere uero tumentia humilia extollere. luxuriantia astringere
mordinata digerẽ solura componẽ exultantia cohercẽ duplicis ope
Nam et damnanda sunt qua placuerant et inuenienda qua fugerãt
nec dubium est optimum esse emendandi genus si scͥpra in aliquod
tempus reponatur ut ad ea post interuallum uelut noua atq aliena
redeamus. ne nobis scͥpta nos tanꝗ̃ recentes foctus blandiantur sed neq
hoc contingere semper porest presertm oratori ein sapius scribere
ad presenres usus necesse est et ipsa emendatio finem hab&. Sunt enĩ
qui ad omnia seͥpta tanq̃ redeant et qͣi nihil fas sit rectum esse quod
primum est melius existiment quicquid est aliud. Idq fatiant qͦtiẽs

Expanded text:
enim sine causa creditum est stilum non minus agere, cum enim sine causa creditum est stilum non minus agere, cum delet. huius autem operis est adiicere, detrahere, mutare. sed facilius in iis simpliciusque iudicium, quae replenda vel deiicienda sunt; premere vero tumentia, humilia extollere, luxuriantia adstringere, inordinata digerere, soluta componere, exultantia coercere, duplicis operae. nam et damnanda sunt quae placuerunt et invenienda quae fugerant. nec dubium est optimum esse emendandi genus, si scripta in aliquod tempus reponantur, ut ad ea post intervallum velut nova atque aliena redeamus, ne nobis scripta nostra tanquam recentes fetus blandiantur. sed neque hoc contingere semper potest praesertim oratori, cui saepius scribere ad praesentes usus necesse est; et ipsa emendatio finem habeat. sunt enim qui ad omnia scripta tanquam vitiosa redeant et, quasi nihil fas sit rectum esse quod primum est, melius existiment quidquid est aliud, idque faciant, quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
gunt rclinquend& autem in utrolib& genere contra eum uacua tabulę
in quibus ubera allitienda sit excursio. Nam inte&im pigritiam emen¬
dandi angusti& fatiunt aut certe nouorum interpositione priora con¬
fundant nc latas quidem ultra modum esse ceras uelim expertus iuue¬
nem studiosum Alioquin prȩlongos habuisse sermones quia ios nũo
uersuum metiebatur idq uitium quod frequenti admonitione cor¬
rigi non potuerat mutatis codicibus esse sublatum deb& uacare etiã
ious in quo notentur qua scribentibus solent extra ordinem id est
ex aluis qͣ qui sunt imanibus loci occurrere. Irrumpunt enim optimi
nonnurꝗ̃ sensus quos neq inserẽ oportet. neq differre. tantum est
quia interun clabuntur interim ioemorie sui intentos ab alia inuen¬
tione declinant. Ideoq optime sunt in deposito
F.quitur emendatio pars studiorum longe utilissima. neq

Expanded text:
gunt. relinquendae autem in utrolibet genere contra erunt vacuae tabellae, gunt. relinquendae autem in utrolibet genere contra erunt vacuae tabellae, in quibus libera adiiciendo sit excursio. nam interim pigritiam emendandi angustiae faciunt aut certe novorum interpositione priora confundant. ne latas quidem ultra modum esse ceras velim, expertus iuvenem studiosum alioqui praelongos habuisse sermones, quia illos numero versuum metiebatur, idque vitium, quod frequenti admonitione corrigi non potuerat, mutatis codicibus esse sublatum. debet vacare etiam locus, in quo notentur quae scribentibus solent extra ordinem, id est ex aliis, quam qui sunt in manibus loci, occurrere. irrumpunt enim optimi nonnunquam sensus, quos neque inserere oportet neque differre tutum est, quia interim elabuntur, interim memoriae suae intentos ab alia inventione declinant ideoque optime sunt in deposito. sequitur emendatio, pars studiorum longe utilissima. neque
Abbreviated transcription (Latin):
fecti non nisi hylares. non nisi aliis curis uacantes.studendum existi¬
mauerimus. semper erit propter quod nobis ignoscamꝰ. quare in turba
itinere conuiuiis etiam fatiar sibi cogitario ipsa secrctum quid alioquin
fier cum in medio foro tot circuns tantibus iudiciis. uirgiis & fortintis
ctiam clamoribus erit subito continua oratione dicendum si ꝑticu¬
las quas ceris mandamus nisi in solitudine reperire non possumus
Iꝑ quar idem ille tantus amator secreti Demosthenes in litrore in quo
se maxime cum sono fluctus illider& meditans consuescebat contio¬
num fremitus non expauescere illa quoq minora s ed nihil in stu¬
diis paruum est. Non sunt transeunda scribi optime ceris. in quibꝰ
facilime est ratio delendi nisi forte uisus infirmios membranas
potus usum exiget qu& ut uiuant atiem ita crebro relationi quod
intinguntur calami. morantur manum et cogitationis impetum fran¬

Expanded text:
fecti, non nisi hilares, non nisi omnibus aliis curis vacantes studendum existifecti, non nisi hilares, non nisi omnibus aliis curis vacantes studendum existimarimus, semper erit propter quod nobis ignoscamus. quare in turba, itinere, conviviis etiam faciat sibi cogitatio ipsa secretum. quid alioqui fiet, cum in medio foro, tot circumstantibus iudiciis, iurgiis, fortuitis etiam clamoribus, erit subito continua oratione dicendum, si particulas quas ceris mandamus nisi in solitudine reperire non possumus? propter quae idem ille tantus amator secreti Demosthenes in litore, in quo se maximo cum sono fluctus illideret, meditans consuescebat contionum fremitus non expavescere. illa quoque minora sed nihil in studiis parvum est non sunt transeunda: scribi optime ceris, in quibus facillima est ratio delendi, nisi forte visus infirmior membranarum potius usum exiget, quae ut iuvant aciem, ita crebra relatione, quoad intinguntur, calami morantur manum et cogitationis impetum fran
Abbreviated transcription (Latin):
laborem conuertimus. cui tamen non plus ir rogandum est. q̃ quod somno
supererit. aur decrit. obstat enim diligentie scribendi etiam fanigatio et
abunde si uac& spatia lucis suffitiunt occupatos in noctem nec essitas a¬
git. est tamen lucubratio quotiens ad cum in tegri ac refecti uenimus. op¬
timum secreti genus sed silentium & secessus & undiq lib& animus ur
sunr maxime ꝗ optanda. ita non semper possint contingere. Ia conon
statim si quid obstrep& ab iciendi codices erunt et deplorandus dies
Uerum in commodis repugnandum & hic fatiendus usus. ut omĩa
que impediat uincar intentio quam si tota mente in opus ipsum di¬
rexeris nihil eorum quae in oculis uel auribus incursant ad animum
perueniet Anuerofrequenter etiam fortuita hoc cogitatio prȩstat ut
obuios non uideamus: et ita ne dcerremus non consequemur idem si
et uoluerimus. non est indulgendum causis desidie nam si non nisi re¬

Expanded text:
laborer convertimus. cui tamen non plus irrogandum est quam quod somno laborer convertimus. cui tamen non plus irrogandum est quam quod somno supererit, haud deerit. obstat enim diligentiae scribendi etiam fatigatio, et abunde, si vacet, lucis spatia sufficiunt; occupatos in noctem necessitas agit. est tamen lucubratio, quotiens ad eam integri ac refecti venimus, optimum secreti genus. sed silentium et secessus et undique liber animus ut sunt maxime optanda, ita non semper possunt contingere, ideoque non statim, si quid obstrepet, abiiciendi codices erunt et deplorandus dies; verum incommodis repugnandum et hic faciendus usus, ut omnia quae impedient vincat intentio; quam si tota mente in opus ipsum direxeris, nihil eorum, quae oculis vel auribus incursant, ad animum perveniet. An vero frequenter etiam fortuita hoc cogitatio praestat, ut obvios non videamus et itinere deerremus: non consequemur idem, si et voluerimus? non est indulgendum causis desidiae. nam si non nisi re
Abbreviated transcription (Latin):
illa quȩ ipsa delectant necesse est auorent ab intentione operis desti
nati. Neq enim se bona fide in multa simul intendere animus totũ
porest et quocunq respexit desinit intueri quod ꝓpositum erat Quaẽ
siluarum amenitas et preter labentia flumina et inspirantes rami i
arborum aurȩ. uolucrumq cantus. et ipsa late circunspitiendi lib¬
tas ad se trahunt ut mihi remittẽ potius uoluptas ista uideatur cogi¬
tationesq ꝗͣ intendẽ Demosthenes melius qui se in locum equo nulia
exaudiri uox et ex quo nihil prospici poss& recondebat ne alud agẽ
mentem cogerent oculi. Ideoq lucubrantes silentium noctis &clausum
cubiculum et lumen unum uelut rectos maxime teneat sed cum in
omni studiorum genere uim in hac precipue bona ualitudo qu&q
eam maxime pręstat fragilitas frugalitas necessaria est cum tempora
ab ipsa rerum natura ad quietem refectionemq nobis data in acerrimum

Expanded text:
illa que ipsa delilla que ipsa delnati. neque enim se bona fide in multa simul intendere animus totum potest, et quocunque respexit, desinit intueri quod propositum erat. quare silvarum amoenitas et praeterlabentia flumina et inspirantes ramis arborum aurae volucrumque cantus et ipsa late circumspiciendi libertas ad se trahunt, ut mihi remittere potius voluptas ista videatur cogitationem quam intendere. Demosthenes melius, qui se in locum, ex quo nulla exaudiri vox et ex quo nihil prospici posset, recondebat ne aliud agere mentem cogerent oculi. ideoque lucubrantes silentium noctis et clausum cubiculum et lumen unum velut tectos maxime teneat. sed cum in omni studiorum genere tum in hoc praecipue bona valetudo, quaeque eam maxime praestat, frugalitas, necessaria est, cum tempora ab ipsa rerum natura ad quietem refectionemque nobis data in acerrimum
Abbreviated transcription (Latin):
in legendo uelut offensator fuit. Inhibetur cursus atq omnis quac eãt
conceptȩ mentis intentio mora. et interdum iracundia excutitur tum
illa quae altiorem animi motum sequntur quaeq ipsa animum quo¬
dammodo concitant. quorum est iactare manum.torquẽ uultum
simul et interim obuirgare.quaq persius notat cum leuiter dicen¬
di genus significat. nec plurcũ inquit cedit nec demorsos sapit ung¬
ues. etiam ridicula sunt nisi cum soli sumus. Peniq ut semel quod est
porentissimum dicam secretum quod dictando comperit atq librũ
arbitris locum et ꝗ̃ altissimum silentium scribentibꝰ maxime conue¬
nire nemo dubitauerit non tamen protinus audiendi qui credunt
aptissimam hoc nemora siluasq ꝙ illa cacli libertas locorumq amę¬
nitas sublimem animum et beatiorem spiritum parent mihi certe
ioxundus hic magis ꝗͣ studiorum hortator uidetur esse secessus. Nam

Expanded text:
in intellegendo velut offensator fuit, inhibetur cursus, atque omnis quae erat in intellegendo velut offensator fuit, inhibetur cursus, atque omnis quae erat concepta mentis intentio mora et interdum iracundia excutitur. tum illa, quae altiorem animi motum sequuntur quaeque ipsa animum quodammodo concitant, quorum est iactare nanum, torquere vultums interim obiurgare, quaeque Persius notat, cum leviter dicendi genus significat, nec pluteum, inquit, caedit nec demorsos sapit unguis, etiam ridicula sunt, nisi cum soli sumus. denique ut semel quod est potentissimum dicam, secretum in dictando perit. atque liberum arbitris locum et quam altissimum silentium scribentibus maxime convenire nemo dubitaverit. non tamen proaptissima in hoc nemora silvasque, quod illa celi libertas locorumque amenitas sublimem animum et beatiorem spiritum parent; michi certe iucundus hic magis quam studiorum hortator videtur esse secessus. Namque
Abbreviated transcription (Latin):
et componunt que effuderant sed uerba emendantur et numeri ma¬
net in rebus temere congestis quę fuit leuitas ꝑꝑ ergo adhibẽ cura
rectius erit atq ab initio sic opus produeͬe ut cęlandum non ex inre¬
gro fabricandum sit Aliquando tamen affectus sequemur. in quibus
fere plus color ꝗͣ diligentia ualet satis appar& ex eoꝙ hanc seriben¬
tium negligenniam damno.Quid de illis dictandi deliciis sentiam:
nam in suilo quidem quelib& et ꝓperato dat aliquam cogitationi morã
non consequens celeritatem eius manus. ille cui dictamus urget.atq
interim puder etiam dulntare. aut resistere aut imitare quasi conscui
infirmitatis nostra timentis quo fit ut non rudia tantum et fortui¬
ta. sed imppria interim dum sola est connechendi sermonis cupiditas
effluant qua nec scribentium curam nec dicentium impetum cõ¬
sequantur At idem ille qui excipit.si tardior in scribendo aut incertior

Expanded text:
et componunt quae effuderant; sed verba emendantur et numeri, maet componunt quae effuderant; sed verba emendantur et numeri, manet in rebus temere congestis quae fuit levitas. protinus ergo adhibere curam rectius erit atque ab initio sic opus ducere, ut caelandum, non ex integro fabricandum sit. aliquando tamen adfectus sequemur, in quibus fere plus calor quam diligentia valet. satis apparet ex eo, quod hanc scribentium negligentiam damno, quid de illis dictandi deliciis sentiam. nam in stilo quidem quamlibet properato dat aliquam cogitationi moram non consequens celeritatem eius manus; ille cui dictamus urget, atque interim pudet etiam dubitare aut resistere aut mutare quasi conscium infirmitatis nostrae timentes. quo fit, ut non rudia tantum et fortuita, sed impropria interim, dum sola est connectendi sermonis cupiditas, effluant, quae nec scribentium curam nec dicentium impetum consequantur. at idem ille, qui excipit, si tardior in scribendo aut incertior
Abbreviated transcription (Latin):
etiam plura er cxlerius non exciratio mado prestabit in qua sine dubio
multum est. sed eiiam ratio si non resupini spectantesq rectum er cegi¬
rationem murmure agitantes expectauerimus quid obueniat. quid
res poseat. quid personam deceat quod sit tempus: qui uidieis animus
intuitu humano quodã modo ad scribendum accesserimus sic nobis
& initia & quae sequuntur natura ipsa prescribit.certa sunt pleraq
& nisi cõuiueamus. in oculos incurrunt.Ideo nec indocti nec rusticii
diu quaerunt. Unde incipiant quo pudendum est magis si difficulta¬
tem facit doctrina.Non ergo putemus semper optimum esse quod la¬
ret in murescamus aliqui si nihil dicendum uideatur nͥ quod non in¬
uenimus diuersum est. Hinc corum uitium qui primo decurrere
per materiam stiloꝗͣ uelocissimo uolunt et sequentes calorem atq
impetum ex tempore scribunt hanc siluam uocant. repetunt deinde

Expanded text:
etiam plura et celerius, non exercitatio modo praestabit, in qua sine dubio etiam plura et celerius, non exercitatio modo praestabit, in qua sine dubio multum est, sed etiam ratio; si non resupini spectantesque tectum et cogitationem murmure agitantes exspectaverimus quid obveniat; sed quid res poscat, quid personam deceat, quod sit tempus, qui iudicis animus intuiti, humano quodam modo ad scribendum accesserimus. sic nobis et initia et quae sequuntur natura ipsa praescribit. certa sunt enim pleraque et, nisi coniueamus, in oculos incurrunt; ideoque nec indocti nec rustici diu quaerunt, unde incipiant; quo pudendum est magis, si difficultatem facit doctrina. non ergo semper putemus optimum esse quod latet; immutescamus alioqui, si nihil dicendum videatur, nisi quod non invenimus. diversum est huic eorum vitium, qui primo decurrere per materiam stilo quam velocissimo volunt et sequentes calorem atque impetum ex tempore scribunt; hanc silvam vocant. repetunt deinde
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditate qua de re memini narrasse mihi multum secundum illũ
equalem meum atq a me ut notum est familiariter amatum mir&
facundiȩ uirum: infinite tamencurꝑ Quid ess& sibi apatrono suo
dictum. Is fuir iulius florus in eloquentia galliarum. quoniam ibi
demum exereuit eam princeps. alioquin inter paucos difertus & dig¬
nus ula ꝓpinquitate. licum secundum seholȩ ad huc operatum tristẽ
forte uidiss& interrogauit quae causa frontis tam abducte nec dissunu¬
lauit adolescens terrium iam diem esse ꝙ oini labore materie ad scͥ¬
bendum destinate non inueniret exordium quo sibi non presens tĩn
dolor sed eriam desperatio in posterum fier & tum florus arridens nũ¬
quid tu inquid melius dicẽ uis ꝗͣ pores: ita seres hab& curaudum est
ur ꝗ̃ optime dicamus. dicendum tamenpro facultate ad profectum
enim opus est studio non indignatione ut possimus autem scribere

Expanded text:
cupiditate. qua de re memini narrasse mihi iulium Secundum illum, cupiditate. qua de re memini narrasse mihi iulium Secundum illum, aequalem meum atque a me, ut notum est, familiariter amatum, mirae facundiae virum, infinitae tamen curae, quid esset sibi a patruo suo dictum. is fuit Iulius Florus, in eloquentia Galliarum, quoniam ibi demum exercuit eam, princeps, alioqui inter paucos disertus et dignus ilia propinquitate. is cum Secundum, scholae adhuc operatum, tristem forte vidisset, interrogavit, quae causa frontis tam adductae. nec dissimulavit adolescens, tertium iam diem esse, quod omni labore materiae ad scribendum destinatae non inveniret exordium; quo sibi non praesens tantum dolor, sed etiam desperatio in posterum fieret. tum Florus arridens, numquid tu, inquit, melius dicere vis quam potes? ita se res habet. curandum est ut quam optime dicamus; dicendum tamen pro facultate. ad profectum enim opus est studio non indignatione. ut possimus autem scribere
Abbreviated transcription (Latin):
Summa hac est rei cito scribẽcb non fit ui bene scribatur bene seri¬
bendo fit ut cito. sed tum maxime cum facultas illa contigerit resista¬
mus ut prouidemus. efferentes &quos frenis quibusdã coerccamus
ꝙ non tam moram fatiet q̃ nouos impetus fatiet dabit. neq enim rui¬
sus eos qui robur aliquid instlo fecerunt ad infelicem calumniandi
se pocnam alligando puto nam quomodo sufficere officiis poss& ciui
libus qui singulis actionum partibus insenescat Sunr autem quib
nihil sit satis omnia imitare. omnia alirer dicere ꝗͣ eccurrit uelint.¬
ineredibili increduli quidam et de ingenio suo pessime meriti quid
diligentiam putant fac̃e sibi scribendi difficultatem nec promptũ
est dicẽ utros pereare ualidius putem quibus omnia sua placent an
quibus nihil Accidit enim ingeniosis adolescentibus frequenter ut la¬
bore consumantur et insilenuum usq descendant in una benedicẽdi

Expanded text:
summa haec est rei: cito scribendo non fit, ut bene scribatur; bene scrisumma haec est rei: cito scribendo non fit, ut bene scribatur; bene scribendo fit, ut cito. sed tum maxime, cum facultas illa contigerit, resistamus ut provideamus et efferentes equos frenis quibusdam coerceamus; quod non tam moram faciet quam novos impetus dabit. neque enim rursus eos, qui robur aliquod in stilo fecerint, ad infelicem calumniandi se poenam alligandos puto. nam quomodo sufficere officiis civilibus possit, qui singulis actionum partibus insenescat? sunt autem quibus nihil sit satis; omnia mutare, omnia aliter dicere quam occurrit velint; increduli quidam et de ingenio suo pessime meriti, qui diligentiam putant facere sibi scribendi difficultatem. nec promptum est dicere, utros peccare validius putem, quibus omnia sua placent an quibus nihil. accidit enim etiam ingeniosis adolescentibus frequenter, ut labore consumantur et in silentium usque descendant nimia bene dicendi
Abbreviated transcription (Latin):
impetum quod in certamine saliendi sieri uidemus ut conatum lon¬
gius petant et ad illud quo conrenditur. spauum cursi ferantur. ut qͤ
in iaculando brachia reducimus et expulsum tela neruos retroten¬
dimus. interim tamen si sierit Platus danda sunt uela dum nos indul¬
gentia illa non fallat. Omnia enim nostra nascuntur placent alion
nec scriberentur sed redeamus ad uditium et retractemus suspectam
faciliratem sic seripiuse Salustium accepimus et sane manifestus
est eriam ex opere ipso labor. Uirgilium quoq paucissimos dic composuisse
uersus auctor est Uarus oratoris quidem alia conditio et Itaq hanc mo¬
ram et sollicitudinem initiis impero.Nam primum hoc constituend
hoc obrinendum est. ut ꝗͣ optime scribamus cęleritatem dabit con¬
suetudo paulatim res facilius se ostendent uerho rñdebunt composi¬
uosequetur cuncta deniq ut in familia bene institura in offiuo erũt

Expanded text:
impetum; quod in certamine saliendi fieri videmus, ut conatum lonimpetum; quod in certamine saliendi fieri videmus, ut conatum longius petant et ad illud, quo contenditur, spatium cursu ferantur; utque in iaculando brachia reducimus et expulsuri tela nervos retro tendimus. interim tamen, si feret flatus, danda sunt vela, dum nos indulgentia illa non fallat. omnia enim nostra, dum nascuntur, placent; alioqui nec scriberentur. sed redeamus ad iudicium et retractemus suspectam facilitate. sic scripsisse Sallustium accepimus, et sane manifestus est etiam ex opere ipso labor. vergilium quoque paucissimos die composuisse versus auctor est Varius. oratoris quidem alia condicio est; itaque hanc moram et sollicitudinem initiis impero. nam primum hoc constituendum, hoc obtinendum est, ut quam optime scribamus; celeritatem dabit consuetudo. paulatim res facilius se ostendent, verba respondebunt, compositio sequetur, cuncta denique ut in familia bene instituta in officio erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
exhauriantur. Nihil enm rerum ipsa natura uoluit magnum efsici eut
ꝓposuitq pulcherrimo einq operi difficultatem quae nascenii quoq hãc
fecerit legem ut maiora animalia diutius uisceribus parentis contineret
Sed cumsit duplex questio quomo et qua maxime scribi ororieat. iam hic
ordinem sequar. sit primo uel tardus dum diligens stilus. quaeramus optĩa
nec protinus offerentibus se gaudeamus adhibentur iuditium intuen¬
teͥs. dispositio probantis. dilectus enim rerum uerborumq agendus est
et pondera singulorum adhibenda et examinanda post subea ratio
collocanda uersenturq: omni modo numeri non utquoq: se preserat
uerbum ercupet locum Quaquidem ut diligentius exeqquamur repe¬
tenda scepius erunt scͥptorem proxima. Nam preter id ꝙ sic melius
iunguntur prioribus sequentia Calor quoq ua cogitationis qui scͥben¬
di mora refrixit. recipit ex integro uires et uelut repetito spano sumit

Expanded text:
exhauriantur. nihil enim rerum ipsa natura voluit magnum effici cito exhauriantur. nihil enim rerum ipsa natura voluit magnum effici cito praeposuitque pulcherrimo cuique operi difficultatem; quae nascendi quoque hanc fecerit legem, ut maiora animalia diutius visceribus parentis continerentur. sed cum sit duplex quaestio, quomodo et quae maxime scribi oporteat, iam hinc ordinem sequar. sit primo vel tardus dum diligens stilus, quaeramus optima nec protinus offerentibus se gaudeamus, adhibeatur iudicium inventis, dispositio probatis. delectus enim rerum uerborumque agendus est et pondera singulorum examinanda. post subeat ratio collocandi versenturque omni modo numeri, non ut quodque se proferet verbum occupet locum. quae quidem ut diligentius exsequamur, repetenda saepius erunt scriptorum proxima. nam praeter id quod sic melius iunguntur prioribus sequentia, calor quoque ille cogitationis, qui scribendi mora refrixit, recipit ex integro vires et velut repetito spatio sumit
Abbreviated transcription (Latin):
Ihis autem quac nohis ipsis paranda sunt. ut laboris sic utiliratis
Ietiam longe plurimum affere stilus. Nec in merito AIullius hũc
oprimum effectorem ac magistrum dicendi uocat Cui sententię psonam
LCrassi in dipurationibus qua i̾unt ac oratore assignando iulitium siuĩ
cum ilus au̾cte coniunxit. Scribendum ergo ꝗͣ diligentisime et qͣ plu¬
rimum nam ut terra alte effossa generandis alendisq seminibꝰ soecũdior
sic profectus non a summo petitus. studiorum fructus effundit uberius
et sidelius contin&. Nam sine hac quidem conscientia illa ipsa ex tp̃r di¬
cendi facultas inanem modo loquacitarem dabit. & uerba in labris nas¬
centia. illic radices illic sundamenta sunt. illic opes uelut sanctiore quedã
xrario cimditx. Unde ad subditos quoq casus cum res exigent ꝓferantur
Uires fatiamus ante oinnia quae suffitiant labori cerraminum et usu no

Expanded text:
iis autem quae nobis ipsis paranda sunt, ut laboris sic utilitatis iis autem quae nobis ipsis paranda sunt, ut laboris sic utilitatis etiam longe plurimum adfert stilus. nec immerito M. Tullius hunc optimum effectorem ac magistrum dicendi vocat; cui sententiae personam L. Crassi in disputationibus quae sunt de oratore adsignando, iudicium suum cum illius auctoritate coniunxit. scribendum ergo quam diligentissime et quam plurimum. nam ut terra alte refossa generandis alendisque seminibus fecundior fit, sic profectus non a summio petitus studiorum fructus effundit uberius et fidelius continet. nam sine hac quidem conscientia ipsa illa ex tempore dicendi facultas inanem modo loquacitatem dabit et verba in labris nascentia. illic radices, illic fundamenta sunt, illic opes velut sanctiore quodam aerario conditae, unde ad subitos quoque casus, cum res exiget, proferantur. vires faciamus ante omnia, quae sufficiant labori certaminum et usu non
Abbreviated transcription (Latin):
mere quem elegeris pene sit homini ieoncessum plurium bona pona¬
mus ante oculos ut aliud ex alio hereat et quo quicque loco uenit. apte¬
mus. Imiratio autem nam sȩpius idem dicam non sit rantum in uerbis
Iiluc intendenda mens quantum fuerit illis uiris decoris in rebus atq
personis quod consilium quoc dispositio qua omnia criam quae delec¬
tationi uidentur clara ad uictoriam spectent: quid agatur prohemio
tibus omnis generis mouendi scientia. qm̃q laus ipsa popularis uti¬
Hac si prouiderimus tum uero imitabimur. qui uero etiampprin
his bona adiecerit ur suppleat que acerant circuncidat si quid redim¬
dabit. is erit quem querimus perfectus orator quem nunc consumari
potissimum oportebat cumtanto plura exempla benedicendi supsunt
qulis qui ad huc summi sunt contigerunt.Nam haec quoq laus eoꝵ¬
erit ut priores superasse posteros docuisse dicantur
hacc quidem auxilia extrinsecus adhibentur. In

Expanded text:
mere quem elegeris, pene sithomini in concessum: plurium bona ponamere quem elegeris, pene sithomini in concessum: plurium bona ponamus ante oculos, ut aliud ex alio haereat, et quo quidque leco conveniat, aptemus. Imitatio autem nam saepius idem dicam non sit tantum in verbis. Illac intendenda mens,quantum fuerit illis viris decoris in rebus, atque personis, quod consilium, quae dispositio, quam omnia etiam quae delectationi videantur data, ad victoriam spectent: quid agatur prooemio:tibus omnis generis movendis scientia, quantaque laus ipsa popularis utiHaec si perviderimus, tum vere imitabimur. Qui vero etiam propria his bona adiecerit, ut suppleat quae deerant, circumcidat si quid reduudabit, is erit quem quaerimus perfecpotissimum oporteat, cum tanto plura exempla bene dicendi supersint quam illis, qui adhuc summi sunt, contigerunt. nam erit haec quoque laus eorum, ut priores superasse, posteros docuisse dicantur. et haec quidem auxilia extrinsecus adhibentur; in
Abbreviated transcription (Latin):
ras aut nuditas in asperis grauibusq causis ponderi rerum parum re¬
spondeant cum sit diuersa non causarum modo inter ipsas conditio sed
insingulis etiam causis partium suntq alia leniter. alia aspere alia cõ¬
cirate alia remisse alia docendi alia mouendi gratia dicenda quorũ
omnium dissimilis arq diuersa inter se ratio est. Itaq ne hoc quidem
suaserim uni se alicui ꝓprie quem per omnia sequatur addicere longe¬
ꝑfectusimus graecorum demosthenes aliquid tamen aliquo in loco me
ullius dixit: Mihi quidem satis ess& si omnia sequi possem quid tã
noceret. Uim Cecsaris. asperitatem codii. diligentiam pollionis. udiriũ
Calii quibusdam in ioris assumere. Nam preter id quod prudentis est
quod in quoq optimum est si possir suum facẽ tamen in tanta rei difficul¬
tare unum intuentes. Uix aliqua pars sequitur Iaeoq cum totum expri¬

Expanded text:
tas ac iucunditas, in asperis gravibusque causis ponderi rerum parum retas ac iucunditas, in asperis gravibusque causis ponderi rerum parum respondeant: cum sit diversa non causarum modo inter ipsas condicio, sed in singulis etiam causis partium, sintque alia leniter alia aspere, alia concitate alia remisse, alia docendi alia movendi gratia dicenda; quorum omnium dissimilis atque diversa inter se ratio est. itaque ne hoc quidem suaserim, uni se alicui perfectissimus Graecorum Demosthenes, aliquid tamen aliquo in loco melMarcus Tullius dixit? Mihi quidem satis esset, si omnia consequi possem. Quid tamen noceret, vim Caesaris, asperitatem Caelii, diligentiam Pollionis, iudicium Calvi, quibusdam in locis assumere? Nam praeter id quod prudentis est, quod in quoque optimum est, si possit, suum facere: tum in tanta rei difficultate unum intuentes, vix aliqua pars sequitur. Ideoque cum totum expri
Abbreviated transcription (Latin):
uare deb& qua in quoq eorum inuenir bona &quantum fiet põt
adic̃ẽ qua desunt et emendare quaedam et mutare. Rector enim
est alienorum ingeniorum atq formator difficilius enim est na¬
turam suam fingere sed ne ille quidem doctor qmꝗͣ omnia quat rec¬
ta sunt uelit eise in suis auditoribus ꝗͣ plenissima in eo tamen cui
naturam obstare uiderit.laborabit:Id quoq: uitandum in quo ma¬
gna pars errat. ne in oratione poetas nobis & historicos in illis operibꝰ
oratores aut declamatores mutandos puremus sua cuiq ꝓposito lex
suus decor est. nec comedia in conturnos assurgit. nec contra trage¬
dia socco ingreditur. hab& tamen omnis aloquentia aliquia com̃e
id imitetur quod cõmune est. Etiam hoc sol& in cõmodi accidẽ iisq
se uni alicui generi dediderunt ut si asperiras his placuit alicuius
hanc etiam in leui ac remisso causarum genere non exuant. si tenui¬

Expanded text:
vare debet, quae in quoque eorum invenit bona, et, quantum fieri potest, vare debet, quae in quoque eorum invenit bona, et, quantum fieri potest, adiicere quae desunt et emendare quaedam et mutare; rector enim est alienorum ingeniorum atqturam suam fingere. Sed ne ille quidem doctor, quamquam omnia quae recta sunt, velit esse in suis auditoribus quam plenissima in eo tamen cui naturam obstare viderit. laborabit. 6. Id quoque vitandum in quo magna pars errat ne in oratione Poetas nobis et Historicos, in illorum operibus Oratores aut de clamatores imitandos putemus. Sua cuique proposita lex, suus decor est Nec Comoedia in cothurnos assurgit, nec contra Tragoedia socco ingreditur. Habet tamen omnis eloquentia aliquid commune. Id imitemur quod commune est. Etiam hoc soletin commodi accidere iis, quise uni alicui generi dedi derunt, ut si asperitas his placuit alicuius, hanc etiam in le
Abbreviated transcription (Latin):
litet qui pͥnecisis conclusionibus obscuri salustium atq thucydidẽ¬
treididem superant tristes ac ieuini pollionem emulantur ouosi &
supimi si quid mi longius cixcunduxerunt iurant ira Ciceronẽ loou¬
turum fuisseiaoueram quosdam qui se pulchre expressisse genus
illud celestis hinus indicendo uiri sibi uiderenuir in clausula potu
num su sciat tumm suscipiendo onere consulat suas uires. nam quę
dam sunt mutabilia quibus aut infirmitas nauire non suffitiat aut
aiuersiras repugn& ne cui tenue ingenium erit sola uelit fortia
et abrupta qui forte quidem sed indomitum amore subtiliratis et
uim suam perdat et elegantiam quam cupit non sequatur. nihil est
tam indecens q̃ cum mollia dura fiunt. atq ego illi p̾ceptori quem
institueram in libro secundo credibili non ea sola docenda esse ad
quequẽ discipulorum natura compositum uider& nam is & adiu¬

Expanded text:
licet; qui praecisis conclusionibus obscuri, Sallustium atque Thucylicet; qui praecisis conclusionibus obscuri, Sallustium atque Thucydidem superant; tristes ac ieiuni Pollionem aemulantur: otiosi et supini, si quid modo longius circumduxerunt, iurant ita Ciceronem locuturum fuisse. noveram quosdam, qui se pulchre expressisse genus illud caelestis huius in dicendo viri sibi viderentur, si in clausula posuinum sit sciat. tum in susdam sunt inimitabilia, quibus aut infirmitas naturae non sufficiat, ant diversitas repugner. Nec cui tenue ingenium erit, sola velit fortia et abrupta: cu: forre quidem, sed indomitum, amore subtilitatis et vim suam perdat. et elegantiam quam cupit non assequatur. Nihil enim est tam indecens, quam cum mollia dui e fiune. Atque ego illi praeccptoriquem institueram in libro secundo, tradidi non ea sola docenda esse, ad quae quemque discipulorum natura compositum videret. Nam is adiu
Abbreviated transcription (Latin):
non magnis quoq auctoribus incidunt aliqua uitiosa &a doctis
inter ipsos anima mutuo reprehensa atq utinam tam bona mutan¬
tes dicerent melius ꝗ̃ mala peius dicant. Nec uero saltem iis quibus
ad euitanda uitia iudicii satis fuit suffitiat imaginem uirtutis effingẽ
et solam ut dixerim artem uel forte illas Epycari figuras quac sĩmis
corporibus dicit effluere Hoc autem is accidit qui non introspectis
poenitus uirtutibus ad primum se uelut aspectum orationis opta¬
runt et cum his foclicissime ressit imitatio uerbis atq: numeris sũt
non multum differentes uim dicendi atq: inuentionis non asseqũt᷑¬
sed plerumq declinant in penis et proxima uirtutis uitia compre¬
hendunt fuintq pro grandibus tumidi pressis. exiles. fortibus. te¬
atq in composue quilib& illud frigidum et inane extulerunt an¬
tiquis se pares credunt qui careant cultu atq sententiis actici sci¬

Expanded text:
Nam in magnis quoque autonbus incidunt aliqua vitiosa, et a doctis Nam in magnis quoque autonbus incidunt aliqua vitiosa, et a doctis inter ipsos etiam mutuo reprehensa. atque utinam tam bona imitantes dicerent melius, quam mala peius dicunt. Nec vero saltem iis, quibus ad evitanda vitia iudicii satis fuit, sufficiat imaginem virtutis effingere, et solam ut sic dixerim, cutem, vel potius Epicuri figuras, quas e summis corporibus dicit effluere. Hoc autem iis accidit, qui non iutrospectis penitus virtutibus, ad primum se velut aspectum orationis aptarunt: et cum iis felicissime cessit imitatio, qui verbis atque numeris sunt non multum differentessed plerumque declinant in peius et proxima virtutibus vitia comprehendunt fiuntque pro grandibus tumidi, pressis exiles, fortibus teatque incomposite quidlibet illud frigidum et inane extulerunt, antiquis se pares credunt; qui carent cultu atque sententiis, Attici sci
Abbreviated transcription (Latin):
is contra omnis imitauo facta est et ad alieuum ꝓpou̾tum cõmo¬
datur quo fit ut minus sanguinis et uirium declamationes heant
qͥ oraniones ꝙ in ulis uera in tns simulata materia esmade epeao uas
noratore maxima sunt mutabilia non sunt ingenium inuero iuas
facilitas er quiequid arte non traditur ideo pleriq eum uerbaque¬
dam et orationibus exc̃pserunt. aut aliquos composinoris certos rer¬
a que non siua natura sint hona aurmala namper se somi tantum sut
sed prout oportune ꝓprieq aut secus collocata sunt et compositio
cum rebus accommodata sit.tum ipsa uarietate gratissima Qua¬
ꝓpter exactissimo iuditio circa hanc partem studiorum examinã
da sunt omnia. primum quos imitetur nam sunt plurimi qui si¬
militudinem pessim cuiusq et corruptissimi concupierint tum in
ipsis quos degerimus quid sit quod nos effitiendum: comparemus

Expanded text:
vis: contra omnis imitatio ficta est, et ad alienum propositum commovis: contra omnis imitatio ficta est, et ad alienum propositum commodatur. Quo sic, ut minus sanguinis ac virium declamationes habeant: quam orationes: quod in illis vera, in his assimulata materia est. Adde quod ea, quae in oratore maxima sunt, imitabilia non sunt, ingenium, inventio, vis, facilitas, et quidquid arte non traditur. Ideoque plerique cum verba quaedam ex orationibus ex cerpserunt, aut aliquos compositionis certos peeaque non sua natura sint bona aut mala nam per se soni tantum sunt, sed prout opportune proprieque aut secus collocata sunt, et compositio cum rebus accommodata sit, tum ipsa varietate gratissima. quapropter exactissimo iudicio circa hanc da sunt omnia: Primum, quos imitemur. nam sunt plurimi qui similitudinem pessimi cususque et corruptissimi concupierint. Deinde in ipsis quos elegerimus, quid sit ad quod efficiendum nos comparemus.
Abbreviated transcription (Latin):
tempora dannamus. huius inscelicitaus ut nunc demũ nihil crescat. Nibil
autem crescii sola imitatione Quod si prioribus adic̃ẽ sas non est. quo¬
modo sperare possumus ullum oratorem perfectum: cumin his qͦs
maximos ad huc nouimus nemo sit inuentus in quo nihil aut desi¬
deretur. aut reprchendatur: Sed etiam qui simima non appetunt
contendere. potius ꝗͣ sequi debent. Nam quia itprior sit forsiran ẽt¬
si non transierit &quabit. eum uero uemo poixest aquare cunis
uestigiis sibi utiq insis tendum putat necesserest enim semper sit
posterior qui sequitur. Adde qued plerumq facilius est plus facere
ꝗ idem lantam enim difficultatem hab& similitudo nt ne ipa degi
natura in hoc ita eualuerit ut.non res que simillunesuud cantaꝵ
necesse est mimiis sit eoꝙ imiratur ut umbituconpore epirmago s¬
euenit. Nam iis quac in exemplis sumimus elibestinatura ri uera

Expanded text:
tempora damnamus huius infelicitatis, ut nunc demum nihil crescat. nihil tempora damnamus huius infelicitatis, ut nunc demum nihil crescat. nihil autem crescit sola imitatione. quodsi prioribus adiicere fas non est, quomodo sperare possumus illum oratorem perfectum? cum in his, quos maximos adhuc novimus, nemo sit inventus, in quo nihil aut desideretur aut reprehendatur. sed etiam qui summa non appetent, contendere potius quam sequi debent. nam qui hoc agit ut prior sit, forsitan, etiamsi non transierit, aequabit. eum vero nemo potest aequare, cuius vestigiis sibi utique insistendum putat; necesse est enim semper sit posterior qui sequitur. adde quod plerumque facilius est plus facere quam idem. tantam enim difficultatem habet similitudo, ut ne ipsa quidem natura in hoc ita evaluerit, ut non res quae simillimae, quaeque necesse est minus sit eo, quod imitatur, ut umbra corpore et imago fevenit. Namque iis quae in exemplum assumimus, subest narura, et vera