comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cedSetundo ꝙ ꝯcedas mihi t dones desem¬
as Regni ꝑ quinquẽmu in sb̃fidiũ expẽset
beas destruẽ et anullar memoru donifatii.
Quarto q reddas Cardinalatu iacors et
petro de coluna. Qiũcto ꝙ destruas orditi¬
Axchiep̃o iurauit suꝑ corpuus christi omta
facere ⁊ ultra hec dedit d inobsides unĩ
feem suu et duos nepoteo et Rey furauũ
facẽ eum ppͣ . hoc facto recesẜuntet
recontilaret eas Ratulo feati suo Et
uersus parisi statim resepsit cadirab t
piato et amitis de ꝑte sila ꝙ secur eligẽte

Expanded text:
uod concedas mihi, et dones decimas regni per quinquennium in subsidium expensarum, beas destruere et annullare memoriam Bonifacii. Quarto, quod reddas cardinalatum Iacobo et Petro de Columna. Quinto, quod destruas ordicopus iuravit super corpus Christi omnia facere; et ultra hoc dedit sibi in obsides unum fratrem suum, et duos nepotes; et rex iuravit eum facere papam. Hoc facto recesserunt,ut reconciliaret eos Carolo fratri suo. Et reversus Parisius, statim rescripsit cardinali de Prato et amicis
Abbreviated transcription (Latin):
sibi aliꝗd de nouo Tuna afessor nccĩo ĩclinat
aurem suam ad tra et attente astultat illũ
Ita ꝙ a simili stabat hic au inclinatus expet¬
tns attente en̾sione illius plantati dicit gͦ
frat minor uł p̃dicator cħ ꝯfessa el perfido

Expanded text:
essario inclinat aurem suam ad terram et attente auscultat illum; ita a simili stabat autor hic inclinatus expectans attente responsionem illius plantati. Dicit erfrater minor vel praedicator, che confessa il perfido
Abbreviated transcription (Latin):
ut ondat q̃ tum luaritia põr in alios qñ futit
ciput delirare et cus caput dolet etira mba
nominat alios qi mẽ retx cognostit mẽtrut
magna breuitate ꝑstringere ne dicar cũ Dratio
dui mrenis ẽẽ laboro obsticius fio Res gͦ sic se
ẽt post morte bontfatii electus fuit pp bñdit¬
tis xi. de trenisio ꝗ fueat fr̃ predicator quẽ

Expanded text:
tendat quantum avaritia potest in alios quando facit caput ita delirare, et cum caput dolet caetera menominat alios, quia meretrix cognoscit meretricem, magna brevitate perstringere, ne dicam cum Horatio: Cum brevis esse laboro obscurus fio. Res ergo sic se habet: post mortem Bonifacii electus fuit papa Benedictus XI de Tervisio, qui fuerat frater praedicator, quem
Abbreviated transcription (Latin):
qi p̃cessit eu. Est sciend ꝙ iste loq̃tur hic de exal
pp̃ daicolaus tertiꝰ de Ursimis de Roma ꝗ uotabat᷑
Iohes gaetanꝰ. hit dum fint clicus et caidinalis
fuit honestus hõ et bons uite S factꝰ ppͥ fcũs
est magnanimus calore suor ꝯsortu et multa
fecit ad magnificandũ suam domu Niam fuit pͥm
i mi curia palam ꝯmittẽtur symonia ꝑ suol
utinẽtes qua ꝑꝑ multu ditauit eos posse ssic ib
ut plarimũ suos utmẽtes int alios fecit drim
acobu de coluna ꝯsanguintu suuz ne colũnen¬
ses achercret hambalensib mimicis suis et
qi fauerant frederico pͥmo ꝯͣ eccłia Nam tollu¬
aensts fuerant olim de alamania. fecit ẽt fiti
nobilia et magna palatia urox sanctu Peteui fet
ibi donari ciuitatem bononit et comitutꝰ roman¬

Expanded text:
quia praecessit eum, est sciendum, quod ipse loquitur hic de exaltpapa Nicolaus III de Ursinis de Roma, qui vocabatur Iohannes Guatanus. Hic dum fuit clericus et cardinalis fuit honestus homo et bonae vitae; sed factus papa, factus est magnanimus calore suorum consortum, et multa fecit ad magnificandam suam domum; nam fuit primus, in cuius curia palam committeretur simonia per suos attinentes. Quapropter multum ditavit eos possessionibus, ut plarimum suos attinentes: inter alios fecit dominum Iacobum de Columna consanguineum suum, ne Columnenses adhaererent Hannibalensibus inimicis suis; et quia faverant Federico I contra ecclesiam; nam Columnenses fuerant olim de Alemania. Fecit etiam fieri nobilia et magna palatia iuxta sanctum Petrum; fecit sibi donari civitatem Bononiae et comitatum Roman
Abbreviated transcription (Latin):
de quiladam unctis tu suaui onguento et
pͥmo noiat onu modeinu. Iste fiut quida
Mloxius milto dignitare nobilis ane hatõe
lutanis nã blandissimꝰ. fuit e de intminel
ueluta de qua stirge & linea marta fun
ua ꝯsuetudme tm̃ desctabatur adulat ione
q nullu ẜmone stiebat faĩt quẽ nõ ꝯdiret
oleo adulatoĩs ome ungebat os lingrbar
et uilissimos et meccennatios umge
ut ato ditam totꝰ colabat totꝰ fetebat adu
ista fece ita ut nõ dignoscẽtir ab habitu eat
totus sordidus a capite usq ad pedes. Dit gͦ
Et uider un col capo si lordo dimerda. tu pes
capellu hebat che nõ parea ut laito nemhietio
i nõ dister nebatur uł ess sacdes uł secla ĩo

Expanded text:
 et primo nominat unum virum modernum. Iste fuit quidam Alexius miles dignitate, nobilis genere, natione lucanus, natura blandissimus. Fuit enim de Interminellis de Luca; de qua stirpe ex linea materna fuit va consuetudine tantum delectabatur adalatione, quod nullum sermonem sciebat facere, quem non condiret oleo adulationis: omnes ungebat, omnes lingebat, etiam vilissimos et mercenarios famulos; et ut cito dicam, totus colabat, totus foetebat adulista faece, ita ut non discerneretur ab habitu; erat totus sordidatus a capite usque ad pedes. Dicit ergo: e vidi un col capo sì lordo di merda, turpem capellum habebat; che non parea s'era laico o cherco, idest non discernebatur, utrum esset sacerdos, vel secula
Abbreviated transcription (Latin):
stito del gran manto .ĩ. mantello pet quo nlło
est maior siue imꝑialis siue regalis intra
dristianos Se ti tal cotanto di sapet chio sia
i. si ta hẽs tantas affectione cognoscendi me
⁊ tu habbi pero la ripa corsa .. si ob hant cõs
issumpsisti tibi tm̃ laboris ꝙ uenis a medio põ
et ꝗ plorabat cu pedib. Et descͥbit se agna
uistuꝰ fui qi uismꝰ est ꝑuus uisus filius
eigendo ⁊ uod declarat de sccibenose auitio suo

Expanded text:
stito del gran manto, idest mantello Petri, quo nullus est maior sive imperialis sive regalis, inter christianos, se te cal cotanto di saper ch'io sia, idest, si tu habes tantam affectionem cognoscendi me, che tu abbi però la ripa corsa, idest, si ob hanc causam assumpsisti tibi tantum laboris, quod veneris a medio pontet qui plorabat cum pedibus. Et describit se a uia ursinus est parvus ursus filius urgendo, quod declarat describens se a vicio suo,
Abbreviated transcription (Latin):
.i. reuocat illu ꝯfessorem ꝗ iam recedebat a
fouea et ꝯfortauãt ip̃m usq quo fuerat posi
ditat d huc s aliꝗd enorme pcrm cuiꝰ futãt
interi illa mors acerba qr licto ibi paratꝰ
diffeit modicũ iacere tra ĩ foueam. uł dic
per ch la morte.i. mors aĩe cessa. qr s

Expanded text:
idest revocat illum confessorem, qui iam recedebat a fovea, et confortaverat ipsum usquequo fuerat posidicat adhuc sibi aliquid enorme peccatum, cuius fuerat m tardatur interim illa mors acerba, quia lictor ibi paratus differt modicum iacere terram in foveam; vel dic: perchè la morte, idest mors animae, cess
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs sit ille tal S offert se portar ip̃m ad fundũ
uallis qr isti Symoĩaci stant ĩclusi et absconditi
sp̾ t̾ra Ita ꝙ auͣ nõ porãt uidẽ illos de ponte
sicut uiderat alios de suꝑigrib bulgis ñ potãt
loꝗ illi nec loquẽte eo potãt audire Ideo si
id fine pontis bulgie tertie in quo trant qui
fminatul ad aggem quarte et descendert per
nel fondo forattinato et arto .i. pleno forami¬
nib arctis ut iam dcũ est. Et sõdit au ᵃ ꝙ u̾gꝰ¬

Expanded text:
, iste est talis; sed offert portare ipsum ad fundum vallis, quia isti simoniaci stant inclusi et absconditi sub terra, ita quod autor non poterat videre illos de ponte, sicut viderat alios de superioribus bulgiis, nec poterat loqui illi, nec loquentem audire; ideo si ad finem pontis bulgiae tertiae in quo erant, qui terminatur ad aggerem quartum, et descenderunt per nel fondo foracchiato et arto, idest pleno foraminibus arctis, ut iam dictum est. Et subdit autor
Abbreviated transcription (Latin):
mentioner de symoniis siua et alioꝵ et alios
symoniacos dimiłi exprobrãs eis ĩ pbã aua¬
itias ⁊ pͥmo se excusat si male dixit ul fet¬
.d. Io nõ so sio mi su qui troppo folle .ii. teme¬
arius. hoc ideo dicit qr non uidtu honestũ
aguere prelatu publia Tam̃ qr Poeta est
tiue ⁊ nult dicẽ ꝙ male sequũtur exͫ christi
tem. Certe si petiiss aliud nõ hũiss quid
daret uñ cu sanauit egrotu dix̃ aus et

Expanded text:
nem de simoniis suis et aliorum, et alios simoniacos, similiter exprobrans eis improbam avaritiam; et primo se excusat si malefacit, dicens: Io non so s'io mi fui qui troppo folle, idest temerarius. Hoc pro tanto dicit, quia non videtur honestum arguere praelatum publice, tum quia poeta est, tive, et vult dicere quod male sequuntur exemplum Christi, tem; certe si petivisset aliud, non habuisset quid daret: unde cum sanavit aegrotum, dixit: aurum et
Abbreviated transcription (Latin):
aras et tminatus simo narrantis cu ei maguo
uño s maiori dedecort un dicit un demoio
il percosse con la sua scoriata. qr aligs demon
ne utitur batio aliꝗs stutita allꝗs uga fer¬
cea Hos est dice̾re ꝙ aliqñ maritus cornu

Expanded text:
s et terminatus sermo narrantis cum eius magno damno, sed maiori dedecore; unde dicit: un dimonio il percosse de la sua scuriada, quia aliquis daemon hic utitur baculo, aliquis scutica, aliquis virga ferrea; et hoc est dicer
Abbreviated transcription (Latin):
duos Cardinales de colunã ad os honeies
male tractati qr caidinales gallici et
uascones regebant totu Et dignũ et pastu
fuit Et certe hodie ess dignissimũ et sant¬
tissimũ Cum qdam faurant antipp᷑ Sebẽ¬
nensi uiro oĩuz uitiosissimo. Nan gͦ mire¬
ria si m ᷑ nr̃ fecit artisitiosam descͣriptõs
est redeũdi adlr̃a. Dic Nicõlaus de uisinis
ꝙ bonifatius stabit modicũ plantatus respit
stato cusi socto sopra .o. plantatus cu capite
stor .s. clemẽs supͣdctus di piu lada opra

Expanded text:
duos cardinales de Columna ad omnes honormale tractati; quia cardinales gallici et vascones regebant totum; et dignum et iustum fuit, et certe hodie esset dignissimum et sanctissimum cum quidam faveant antipapae Gebennensi viro omnium vitiosissimo. Non ergo mireris, si autor noster fecit artificiosam descriptionem est redeundi ad literam; dicit Nicolaus de Ursinis, quod Bonifacius stabit modicum plantatus respectstato così sotto sopra, scilicet plantatus cum capite stor, scilicet Clemens praedictus, di più laida opra
Abbreviated transcription (Latin):
sebitur iste Symon fuit iudens aiuuẽtute
sua pħus astrologus et nigromanttꝰ maga
q uidens prteui et alios apłos susttar motues
et fate illa mir ibilia supra nãs que ip̃e fa¬
ce nõ potat arte sua Cupidꝰ giorie imligma¬
tus ẽ posse hr̃e hant gr̃a ⁊ accedens ad pet¬
ꝯfusus et infelicit ꝓstratus est abeo. Adppo¬
situm gͦ Iste Symon fuit pͥmus ꝗ ĩ nouo tosto¬

Expanded text:
rum, iste Simon fuit iudaeus a iuventute sua philosophus, astrologus et nigromanticus magnus, qui videns Petrum et alios apostolos suscitare mortuos et facere alia mirabilia supra naturam, quae ipse facere non poterat arte sua, cupidus gloriae imaginatus est posse habere hanc gratiam; et accedens ad Petconfusus et infeliciter prostratus est ab eo. Ad propositum ergo iste Simon fuit primus qui in novo test
Abbreviated transcription (Latin):
aĩ ad bñ cognoscendu eil per affiguralo
stecte et assenti chalquanto gissi in dietͦ
ombra Uenetici currebat uelocit ante
attingere tu nisi cu pede mentali
nõ potuit uñ d Et quel frustato. uue
Et hoc uñ fingit qr istud uitiui est magne

Expanded text:
animi ad bene cognoscendum eum, per affigurarloi ristette et assentì ch'alquanto gissi indietro;umbra Venetici currebat velociter antattingere eum nisi cum pede mentali.non potuit; unde dicit: e quel frustato, ideset hoc bene fingit, quia istud vitium est magnae
Abbreviated transcription (Latin):
toq. i. torm̃tatores punitores .s demoes
fustigantes eos durit di che la pͥma balgia
era ripleta qr max̾ est mititudo lenonu
taliu iq traꝵ. et li pecratuti et ano ignudi
.I. nudi nel fondo .i. ĩ planitie ataua hus
pͥme bulgie uersus nos ideo dicit uersol uelto
Et isti erant deceptores mulieꝵ prost
dicit ma cõ passi maggiors.q.d. Ibant uelotiꝰ¬

Expanded text:
t tormentatores, punitores, scilicet daemones fustigantes eos duriter, di che la prima bolgia era ripleta, quia maxima est multitudo lenonum talium ubique terrarum, e li peccatori erano ignudi, idest nudi, nel fondo, idest in planitie concava huius primae bulgiae versus nos; ideo dicit: verso 'l volto; et isti erant deceptores mulierum pro se, et dicit: ma con passi maggiori, quasi di
Abbreviated transcription (Latin):
rũt ad uidendu istos .d. Lo fondo s cupo
qr ꝓfunda ẽ adulatio et magra nimio. Sz
aliqui oĩo st̾ sb̾mersi in ea aliꝗ usq ad os
aliqͥ usq ad ilia aliꝗ usq ad gẽnua aliꝗ
tm̃ tenent pedes in ea Ideo dicit si cħ nõ
te basta locchio ad ueder qr intellectus nõ
põt ꝯprenhendere magnitudine adulatiõis
sttiça montare al dosso dellarco .i. ad medie¬
tatez pontis oue lo scoglo piu so urasta .i.
abi pons est eminentior et altior. q. di
aissimi ĩueniunt᷑ ẽt sapiẽnbu ꝙ nõ hãnt
aliqua ꝑtem dut adulator̃s Idr̃o bñ uidi
uert ꝙ dicebat queda bona uetula. Dicebat
emns ꝙ unũ erat magñ peccatu ĩmundo
fondo attuffuta .i. sbmeisa. in uno sterco
che parea mosso da priuati hũmani.i. ala¬
crinus hoĩu. hoc dicit qr stercora humana
sunt fetidiora aliis et plus qñ mouentar
hic ãt ꝯtinue mouebantur qr adulatores
natabant in eo et se palmis ꝑcutiebant.

Expanded text:
rint ad videndum istos, dicens: lo fondo èe cupo, quia profunda est adulatio et magna nimis; sed aliqui omnino sunt submersi in ea; aliqui usque ad os, aliqui usque ad <ilia, aliqui usque ad> genua, aliqui tantum tenent pedes in ea; ideo dicit: sì che non ci basta l'occhio a veder, quia intellectus non potest comprehendere magnitudinem adulationis, senza montar al dosso del arco, idest ad medium pontis, ove lo scoglio più sovrasta, idest ubi pons est eminentior et altior, quasi cissimi inveniuntur etiam sapientum, qui non habeant aliquam partem adulationis; ideo buod dicebat una bona vetula: dicebat enim quod unum est magnum peccatum in mundo,fosso atuffata, idest submersa, in uno sterco che parea mosso da i privadi umani, idest a latrinis hominum: hoc dicit quia stercora humana sunt foetidiora aliis, et plus quando moventur; hic autem continuo movebantur, quia adulatores natabant in eo et percutiebant
Abbreviated transcription (Latin):
S bonifaci turio trẽdea ch fussi allor chnio feti
el subito dimando .i. tunt qñ altenitus nouitate
rei subito peti es tu lam hic honifati es tura hic
bonifati Et hic .no ꝙ ĩ ista fictient auꝰ uult
dicẽ ꝙ ĩnalescente auaritia hoiu ꝯtinus ĩdire

Expanded text:
 Bonifacius, cui io credea che fossi allor ch'io feci il subito dimando, idest tunc quando attonitus novitate rei, subito petivi: es tu iam hic, Bonifaci! es tu iam hic, Bonifaci! Et hic nota quod ista fictione autor vult dice
Abbreviated transcription (Latin):
rat nisi debilr qr nõ hẽbant liberi exitu
cu ess suffocata sub aqua nallaltra bolgia
G. secunda sequenti. et cħ scuffa col muso
sicut facit porcus in cenq. ⁊ bñ dicit quia
uitiũ adulatioĩs stat ĩ labiis et picthia
.i. uerberat et ꝑcutit se medesma colle palme
more dolentiui S palmaꝵ ꝑcissio nõ audie¬
batur his nisi debiliteo sicũt nec uox quia
manꝰ hebant crusta stercoris suꝑ se ĩo nõ
faciebant magnu sonu. Et specificat
parte eran grõtnate .i. toixate incrustate
cħ ui sappasta .i. applitatur et adhẽt cħ fa¬
cea guffa con glocchi et col naso n. facie ba
pugna et rixam tu uisu qr horribilissi

Expanded text:
ri nisi debiliter, quia non habebat liberum exitum cum esset suffocata sub aqua, nell'altra bolgia, scilicet secunda sequenti, e che sbuffa col muso, sicut facit porcus in coeno, et bene dicit, quia vitium adulationis stat in labiis, e picchia, idest verberat et percutit, se medesma con le palmemore dolentium; sed palmarum percussio non audiebatur hic nisi debiliter, sicut nec vox, quia manus habebant crustam stercoris super se, ideo non faciebant magnum sonum. 106-108 Etori, eran grommate, idest tasatae, incrustatae, che vi s'appasta, idest applicatur et adhaeret, che facean zuffa con gli occhi e col naso, idest faciebant pugnam et rixam cum vi
Abbreviated transcription (Latin):
illam sopulit ob amoeuep
Eetis Peliei recõciliata s uxore. Medra re¬
diuĩt in colchos Ibrq magna u̾tute et felicita¬
ie sua acꝗsint regnꝰ soceti ꝙ erat explsus
⁊ pe exul exule redunt in pr̃ia iare¬
cõptasatioez infuriaꝵ ntiguar ĩmo ampli¬
uit regnꝰ colchoꝵ mł̃tis urbi captis sic¬

Expanded text:
illam expulit ob amorem aregis Peliae, reconciliata sibi uxore Medea, redivit in colchos; ibi magna virtute et felicitate sua acquisivit regnum soceri, qui erat expulsus, et ipse exul exulem reduxit in patriam in recompensationem iniuriarum antiquarum; imo ampliavit regnum colchorum multis urbi
Abbreviated transcription (Latin):
bũsitia recepit sicut iason ab ysiphile et me
dsi eadem pena Ita ꝙ sotii in culpa sotii st
ĩpena . ⁊ dicit et questo basti per saper
e la pͥma ualle .i. blalgia. et di color cħ in
se assanna .i. de punitis in ea.q. d. augtor

Expanded text:
icia magna, sicut Iason ab Isiphile et Medsub eadem poena, ita quod socii in culpa sunt socii in poena. Et dicit: e questo basti saper de la prima valle, idest bulgia, e di color che in se assanna, idest de punitis in ea; quasi dicat
Abbreviated transcription (Latin):
Nicolai ꝑ ita agitabat ceura ꝑtutiens illa r̃uicẽ
uñ uide ꝙ simoniaci plargũt cus trutib ubi adu¬
latoies inbulgia precedenti plorabant dõ io¬
niu ꝑcutientes õ palmas. uñ magnitudo delo¬
ris in istis nõ de prehe ndit᷑ nͥ in agitatõe peeũ.
qual cħ st hic aũ oñdit qũo allocutus fusrit
istuz sp̃m ⁊ adu̾te quale exordun facit quia
dolebat captare bñi uolentia istius sacerdetis
symoniaci un d Io comitiai supple dicere

Expanded text:
Nicolae, qui ita agitabat crura percutiens illa invicem. Unde vide quod simoniaci plangunt cum cruribus, ubi adulatores in bulgia praecedenti plorabant cum manibus percutientes sibi palmas; unde magnitudo doloris in istis non deprehenditur nisi ex agitatione pedum.qual. Hic autor ostendit quomodo allocutus fuerit istum spiritum, et adverte quale exordium facit, quia nolebat captare benivolentiam istius sacerdotis simoniaci; unde dicit: Io cominciai, supple dicere,
Abbreviated transcription (Latin):
sui nescio qua de causa uerberauert mages
sule ubni fiebant ludi Ille ꝯquestꝰ est Iasoni
iason ĩ satisfactõe iniurie dedit elector¬
Ałi ꝙ il accipet ab tis .xxx. denarios uel
uret singulis .x uerbera. Ille audiõ uiu¬
pue iecundia accensi indignatione ⁊ ira
lasone ĩpiuudu int̾fecert. sic gͦ p ꝙ iason

Expanded text:
sui nescio qua de causa verberaverunt magistrum salae, ubi fiebant ludi; ille conquestus est Iasoni: Iason in satisfactionem iniuriae dedit il vel acciperet eis triginta denarios vel daret singulis decem verbera. Ille avidior vinpro verecundia accensi indignatione et ira Iasonem improvidum interfecerunt. Sic ergo patet quod Iason
Abbreviated transcription (Latin):
Io massectai insu quelle spallacte .i magnas
patulis uerionis. ⁊ uẽ iste spatule st max
et amplissime suꝑ quib ascendent tot milia
hõĩu ⁊ hoĩu studia. Uñ .no. ꝙ Regla
Gerionis u̾ã et gñalis quę raro patitur ex¬
eptiõẽ est ista ꝙ om̃is homo uiuit ĩ isto mũ¬

Expanded text:
quelle spallacce, idest magnis spatulis Gerionis. Vere istae spatulae sunt maximae et amplissimae, super quibus sedent tot millia hominum, et hominum studia. Unde nota quod regula Gerionis vera generalis, quae raro patitur exceptionem, est ista, quod omnis homo vivit in isto mu
Abbreviated transcription (Latin):
quello .i. illus scopulu siue pontem pri marm
assai leggier m̃ie qr nõ erat altꝰ uł ardius
sicut ripa ꝑ qua uen̾amꝰ. Et sprrfitat modu
ĩtrandi.d. et non uolti ad dextra su per la sua
scheggia. i. eiꝰ saxo. et partimo da quelle terche

Expanded text:
us illum scopulum sive pontem primum, assai ligieramente, quia non erat altus vel arduus, sicut ripa per quam veneramus. Et specificat modum intrandi, dicens: e noi volti a destra su per la sua scheggia, idest eius saxo, ci partimmo da quelle cerchie
Abbreviated transcription (Latin):
qui .i. punior ĩ ista pͥma bulgia ob uitiu ists
anģi questo loco .i. ista pꝰ uallis maior et capo¬
cioi teretis ne tanto pieno cħ tante lengue
nõ sono hora apprese.I. nt̃ apte et disposite
ad dicere sttpa tra sauena el reno .q. d¬
Et hic .no. ꝙ aliq colentes colorar̃ factum
dicentes actuãlr istud uulgar̃ stipa. Et tunc
ess sensus ꝙ eẽnt ualde pauci leloro lenones
istud uorabullu. S ista nõ est ĩtentio auctoris

Expanded text:
idest punior in ista prima bulgia ob istud vitium, anzi questo luoco, idest ista prima vallis maior et capacior caeteris: n'è tanto pieno che tante lingue non sono ora apprese, idest, nunc aptae et dispositae, a dicer sipa tra Savena e 'l Reno, Et hic nota, quod aliqui volentes colorare factum,dicentes actualiter istud vulgare sipa; et tunc esset sensus, quod essent valde pauci lenones istud vocabulum. Sed ista non est intentio autoris
Abbreviated transcription (Latin):
de qua dtusz est õ cͦ xii. cħ rispose al drudo
lentes mulieres in ꝑsona Iasonis. Nuc pu¬
t mulieres fallentes uiros ĩ ꝑ sonã thai¬
dis anģi mara uiglose.i. hẽs grãtias non
solu magnas s ingentes apud me qndixe¬
hic .no lector ꝙ aliꝗ mirant ĩmo caluniãt
dc̃u auͥs hic dicenito ꝙ Thais nõ fecit ista
responsiones Trasoni sicut iam scpsi. A quod
uspondeo ꝙ istud est rixari de lana capͥna
et de lege suffia canina. Nam si thas en¬
dit reculit istas grates enatoni nuptio
Trasonis bñ gͦ potãt dicẽ au᷑ ꝙ retulerat
pica et organu referẽs u̾ba dñi Et ultio
Et quinci sian le nostre uiste satie. q. d. sa
laudabilem et mirabilem cautelam au.s qui
tam ato se expedit de duplici mã duaa bulgi
uectit uisuz ita oculue intelletualis talia

Expanded text:
 capitulo XII, che rispose al drudo lentes mulieres in persona Iasonis, nunc punit mulieres fallentes viros in persona Thaidis, anzi meravigliose, idest habes gratias non solum magnas, sed ingentes apud me, qlector, quod aliqui mirantur, imo calumniant dictum autoris, hic dicentes, quod Thais non fecit istam responsionem Trassoni, sicut iam scripsi. Ad quod respondeo, quod istud est rixari de lana caprina et de lege suffia canina. Nam si Thais retulit istas grates Gnatoni nuncio Trassonis, bene potuit dicere autor quod retulerit pica et organum referens verba domini. Et ultimo e quinci sian le nostre viste sazie, quasi dicae. Et hic nota laudabilem et mirabilem cautelam autoris, qui tam cito se expedit de duplici materia duarum vertit visum, ita oculus intellectualis talia
Abbreviated transcription (Latin):
et q̃to magis stringitur citiꝰ elabitur de
manu Itã fe audulentꝰ qñ credis eu hr̃e ꝓ
cupite habes ꝓcauda que te pungit et Ri¬
colst laire ad se con le branche ꝑlios no¬
tat actu natantis qr iactat bracchia suꝑ aqũa
aggior paura. Nũc / descͥpto motu Getio¬
nis describit aliu timore maiores que in¬

Expanded text:
etiam quanto magis stringitur, citius elabitur de etiam quanto magis stringitur, citius elabitur de manu; ita fraudulentus quando credis eum habere pro capite, habes pro cauda qua te pungit, e raccolse l'aire a se con le branche: per hoc notat actum natantis, quia iactat brachia super aquam, aggior paura. Nunc Dantes descripto motu Gerionis describit alium timorem maiorem quem ha
Abbreviated transcription (Latin):
mandatu uregilii qi stati ꝑauit st ad
natandu ⁊ explicat recessu suui ꝑ ꝯpa
Gerion ita recessit a ripa sit̾ nauicula
recedit a portu uł litore qr .s. uectit¬
q pͥmo hẽbat testã ad tel raz et caudar
in aqua se reuoluit. Dicit gͦ ille Serion
si tolse quindi .i stꝑauit se a plagia ista
si come la nauicella esce del loco indietro
indietro . paulati se elongans a loro statio¬
nis sue et riuolse la cosa la oue era el¬
pecto .s. ad traz. ad sponda por che tucto
si senti algioto .i. postꝗͣ sensit se totum
in aqua ubi poterut natare ludere or
guigare ad modũ piscis. Et sic uide quma
ista nauicla cu remis et uelo siue gubnado.
Pemi erant duo chele aꝑte anteriori et ue¬
luz erat cauda a ꝑte postetiori uñ dicit
Et mosse quella testa/ sicut uelu tendit
sursum come anguilla supple tendit ma¬
da surisu ⁊ est op̃tima sirulitudo qr angiu¬
la habet magna similitudiõ cu angue
Et Gerion erat anguis corpore Anguilla

Expanded text:
mandatum Virgilii, quia statim paravit se ad natandum; unde explicat recessum suum per comit breviter quod Gerion ita recessit a ripa, sicut navicula recedit a portu vel littore, quia sci primo habebat testam ad terram et caudam in aqua se revolvit. Dicit ergo: ille Gerion si tolse quinde, idest separavit se a plagia ista, sicome la navicella esce del loco e 'ndetro e 'ndetro, paullatim se elongans a loco stationis suae, e rivolse la coda là ov'era et ad terram, ad spondam, poi che tutto se sentì a gioco, idest postquam sensit se totum in aqua, ubi poterat natare, ludere et guicciare ad modum piscis. Et sic vide quomoista navicula cum remis et velo sine gubernaculo; remi erant duae chelae a parte anteriori, et velum erat cauda a posteriori. Unde dicit: e mosse quella tesa, sicut velum tenditur sursum, come anguilla, supple tendit caudam sursum. Et est optima similitudo, quia anguilla habet magnam similitudinem cum angue, et Gerion erat anguis corpore: anguilla
Abbreviated transcription (Latin):
⁊lati Id̾o fingit ꝙ demones cornuti currũt
post eos acrit tedentes et flagellantea eos
uł armatura sõstinet ibi uerbeta dura con
gran ferçe ÷ urigis su per lo saxo quos
undiq daudit dt̃a bulgia tetro i obscurũ

Expanded text:
culari; ideo fingit quod daemones cornuti currunt culari; ideo fingit quod daemones cornuti currunt post eos acriter caedentes et flagellantes eos,us grossus sustinet ibi verbera dura, con gran ferce, idest virgis, su per lo sasso, quod undique claudit dictam bulgiam, tetro, idest obscurum,
Abbreviated transcription (Latin):
iqua st tinẽs iulu cesatis aligñ sepelliebant
ibasso sicut augustus ꝗ est so alta tarei. Ita
& ppõitu ista alta et mirabił sepultura fc̃a
suit suꝑ muꝵ ciuitatis adriano ualentissiõ
impatori Et astud mirabile opus diu uotatũ
pͥmi diat᷑ apparuisse ĩ eius sumitate unus
ingłs cu ense ĩ manu soeo de nominatũ fuit
ab isto euentu Castellu sancti angłi. S proch
dolor istud sumptuosu opꝰ de structũ et pro¬
stratu est de anno presenti. M cccl xxuiiii
ꝑ pp̃łm fomanu ꝗ fuerat aliq̃diu de temptũ
ꝑ fautores robert cardmalis gebenensis ꝗ
fucto scismate pessimo factus antipapa cõtra
orbanu uiͬ. dicit gͦ Et uanno ad sancto piet
aullaltra sponda. s. ex alia extcemitate siue
medietate pontis. hũc actu notauãt auͣ año
p̃dicto subilei cu uiss ad indulgentia.
ceteus penis dandis logtur de ĩferno morali
dat eis pẽna solitar dãui talib ĩ mũdo isto
Solent enis lenones bene uerbeau et ba¬

Expanded text:
qua sunt cineres Iulii Caesaris; aliquando sepeliebantur in basso, sicut Augustus, qui est sub alta turri. Ita ad propositum: ista alta et mirabilis sepultura facta fuit super muro civitatis Adriano valentissimo imperatori; et istud mirabile opus diu vocatum i I dicitur apparuisse in summitate eius unus angelus cum ense in manu; ideo denominatum fuit ab isto eventu castellum sancti Angeli. Sed proh dolor! Istud sumptuosum opus destructum et prostratum est de anno praesenti MCCCLXXIX per populum romanum, quia fuerat aliquandiu detentum per fautores Roberti cardinalis Gebennensis; qui facto schismate pessimo factus est antipapa contra Urbanum VI. Dicit ergo: e vanno a santo Petda l'altra sponda, scilicet ex alia extremitate vel medietate pontis. Hunc actum notaverat autor anno praedicto iubilaei, cum ivisset ad indulgentiam.caeteris poenis dandis, loquitur de inferno morali. Dat enim eis poenam solitam dari talibus in mundo illo: solent enim lenones bene verberari et ba
Abbreviated transcription (Latin):
Et elli adme .s. ⁊ eneticꝰ dixit mihi maluo¬
lontisii il dico qr res ignomĩosa est ma la
no mundo antiquo q̃n hõĩes trant amato so
urutatis et libertatis que duo bona st hodie
odiosissima mũdoq. d tu uideris mihi unus
ex illis bonis romanis antiꝗs a quoꝵ sangiũe
tu orriginẽ duxisti Ita libere ueritate loque

Expanded text:
et elli a me, scilicet Veneticus dixit mihi, mal volentieri il dico, quia res ignominiosa est, ma la no mundo antiquo, quando homines erant amatores veritatis et libertatis, quae duo bona sunt hodie odiosissima mundo; quasi dicat: tu videris mihi unus de illis bonis romanis antiquis a quorum sanguine tu originem contraxisti, ita libere loque
Abbreviated transcription (Latin):
atgo Et hit no q̃ mirabile dte ꝯpatione
friciant ad ꝓpositu. Sit e moraliteł loquedo
predicte fabule dicũt iuueni animoo et pre¬
lare nimis alte qñ incipis s sufficit t sequi
recta uestigia maior Ira quodãmedo au dubi¬
tabat qi extendebat uolatu suu .i. ꝓressum
tatas Qd nͨ u̾gili n alius unꝗͣ fecãt Dum

Expanded text:
ationes faciant ad propositum. Sicut enim moraliter loquendo praedictae fabulae dicunt iuveni animoso et prelare nimis alte quando incipis, sed sufficiat tibi sequi recta vestigia maiorum; ita quodammodo autor dubitabat, quia extendebat volatum suum, idest processum tatas, quod nec Virgilius nec alius unquam fecerat. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
qñ au uult describere aliqua rem le¬
uem fingit se uider sam ambulando. Eñ
uõ rem difficile uł ĩcognita fingit se
firmare Et tc̃ facit signũ ꝙ est ibi opus
maiori ꝯsideratione. Et on̾dit ꝙ statim¬

Expanded text:
quando autor vult describere aliquam rem levem fingit se videre eam ambulando; quando vero rem difficilem vel incognitam, fingit se firmare; et tunc facit signum, quod ibi est opus maiori consideratione. 43-45 Et ost
Abbreviated transcription (Latin):
est decipt sicut media sanaie et ẜetnorici ꝑsus¬
dere. Gnato gͦ assignata uͥgine Thaidi redsus est
no die magnas qr ĩgens plus̃ portit q̃ tiagnas.
lũc ad lr̃as dint autor el duca s. ui gi mi dix¬
alem un poco piu auanti .i. aliquantulu ultra
mata et sordidata strrcore ⁊ ubi rrat ta polita
et ornata nc est ita ierita et decapillata. Quia
rabat s eͥnes cu manib et ecarabat o genas
tus uez on quibi uñ dicit chella si graffia con

Expanded text:
est decipere, sicut medici sanare, et rhetorici persuadere. Gnato ergo assignata virgine Thaidi, reversus est nedum magnas, quia ingens plus importat quam magnus. Nunc ad literam, dicit autor: el duca, scilicet Vialem, un poco più avante, idest aliquantalum ultra mata, et sordidata stercore; et ubi erat tam polita et ornata, nunc est ita irta et decapillata; quia rabat sibi crines cum manibus, et exarabat sibi genas cum unguibus; unde dicit: che là se graffia con
Abbreviated transcription (Latin):
apendũt ultꝰ uirts facultatis uł lut Ido fa¬
unt tp̃ia lucra aliqñ cu ludis aliqñ cu fur¬
tis aliqñ cu lenociniis ex ponẽtes fillas soro¬
res ⁊ urores libidini ut satisfaciat gule et
coluptati sius sdo dicit Se di cio uoi frde o

Expanded text:
expendunt ultra vires facultatis vel lucri; ideo faciunt turpia lucra, aliquando cum ludis, aliquando cum furtis, aliquando cum lenociniis, exponentes filias, sorores, et uxores libidini, ut satisfaciant gulae et voluptatibus suis; ideo dicit: se di ciò vuoi fede o
Abbreviated transcription (Latin):
gente salse. Ad intelligentias iste lee Xt
uideas quot st ogulta et ignorata ĩ isto lig
uole te scire ꝙ salse est quidam locus dono¬
nie ꝯtauus et suctil ex cuitate post et ꝓpe
sancta mariã ĩ monte ĩ que solebant abite
corꝑa desꝑatoꝵ feneratoꝵ et aliort ĩ fama¬
tort un aliq̃n audiui pueros honoñ dicẽtos
unu alteri ad ĩꝓperiu tuus p̃e fuit ꝑieit
ad salsas. Ad ppositũ gͦ auᵃ uiut ditere ꝗ
ducit ce ad uallem tam infamẽ sicut ẽ salsiꝵ
uallis ap̃ patria tuam. Nõ gͦ capias hic salsas

Expanded text:
genti salse? Ad intelligentiam huius literae, ut videas quot sunt occulta et ignorata in isto libro, volo te scire, quod Salse est quidam locus Bononiae concavus et declivus extra civitatem post et prope sanctam Mariam in Monte, in quem solebant abiici corpora desperatorum, foeneratorum, et aliorum infamatorum. Unde aliquando audivi pueros Bononiae dicentes unum alteri ad improperium: Tuus pater fuit proiectus ad Salsas. Ad propositum ergo autor vult dicere: Quid ducit te ad vallem tam infamem, sicut est vallis Salsarum apud patriam tuam? Non ergo capias hic Salsas
Abbreviated transcription (Latin):
afines al pie alpie della scaglata rocta.i.
ꝓpe ruinosa ripa alta et forte ĩmodũ arcis
Li comel falcon che stato assai su lali che .i.
iui falco fa dire al falconie oi me titali .i.
anatem uł alio aue descende laxo .i. fexus
onde si moue suello. i ultio fatigatꝰ ubi pͥmo
crat uelox qn pͥmo mouit per cento rote .i.
rotatiões et reuolutiones multas et disdigaoso
t si pone da lungi dal suo maissto. S falcone¬
cio et si dileguo come corta da corda .i. sicut
sagicta a corda baliste. Nam cogha ẽ extremi

Expanded text:
iè a piè di la staiata rocca, idest prope ruinosam ripam altam et fortem in modum arcis, così come 'l falcon ch'èe stato assai su l'ali che, idest qui falco, fa dir al falconier: oimè tu cali, idest anatrem vel aliam avem, discende lasso, idest fessus, onde si move isnello, idest ultimo fatigatus ubi primo erat velox, quando primo movit, per cento ruote, idest rotationes et revolutiones multas, e disdegnoso t praedam, e se pone da lungi dal suo maestro, scilicet falconerio, e se dilegua come cocca da corda, idest, sicut sagitta a corda balistae; nam cocca est extremi
Abbreviated transcription (Latin):
ipiẽde state.i. et nt̃ porit se ad sede
nt̃ stat recta ĩ pedibi un Salomon
lo queo de tali dicit Et erte muliti orrata
me retricio p̃ꝑata garula uaga getis ĩpa¬
tens nõ ualelis asister pedibi dom̃o sua ap¬

Expanded text:
piedi stante, idest et nunc ponit se ad sedendum, nunc stat recta in pedibus. Unde Salomon loquens de tali dicit: Et ecce mulier ornatu meretricio praeparata, garrula, vaga, quietis impatiens, non valens
Abbreviated transcription (Latin):
far socto noi uno horribile scrossio .i. pribils¬
rumore sicut uidemꝰ sepe ꝙ equus facit quãdo
ĩtrat aqua qr tu pectore frangit ip̃a ĩ petu¬
qi uenerãt ad dextra ut ias dcũ est ꝑ aggẽs
et ꝑ aqua dcito redibũt ad sinissra ⁊ ibunt
ꝑ om̃es cnilos per cħ sporgo la testa ingui con
grlochi .i. ĩchnaui uisu ad aquã deorsu sy me
et cepi uidẽ loca penaꝵ et supplicia fraudulẽtor

Expanded text:
far sotto noi un orribile scroscio, prumorem, sicut videmus saepe quod equus facit quando intrat aquam, quia cum pectore frangit ipsam impetuquia venerat ad dextram, ut iam dictum est, per aggerem et per aquam, sed cito redibunt ad sinistram et ibunt per omnes circulos, perchè sporgo la testa in giù con gli occhi, idest inclinavi visum ad aquam deorsum sub me, et coepi videre loca poenarum, et supplicia fra
Abbreviated transcription (Latin):
sicut uidemꝰ ꝙ fundant᷑ artifitiałe pontes
sunt florͤ suꝑ arnu et Rome suꝑ ribe¬
rim et aumone suꝑ Rodanu cusi come
ponticelli sono ad tal fortecte .i. ad talia
tastella posita ĩ plano daloro hestelli stogdi¬
.i ab hostiis portaꝵ alla ripa di for. Et
hic .no. allegorice ꝙ auet ꝑ hoc figurat
ꝙ ꝑ una spẽm fraudis cognitã deuenit
in cognitioẽ alteriꝰ qi fraudes mt se st
ꝯtexte et cõcatenate sicut macłe ferree¬

Expanded text:
sicut videmus quod fundantur artificialiter pontes sunt Florentiae super Arno, et Romae super Tiberi, et Avinione super Rhodano; così come ponticelli sono a tai fortezze, idest ad talia castella posita in plano, da i lor sogli, idest ab ostiis portarum, a la ripa di fuor. Et hic nota allegorice, quod autor per hoc figurat quod per unam speciem fraudis cognitam devenitur in cognitionem alterius; quia fraudes sunt inter se contextae et concatenatae, sicut maculae ferre
Abbreviated transcription (Latin):
thut ordina lr̃a sit quę nõ est bñ clata lo
duca dixe attienti .i. firma te ĩ medio istiua
pontis et fa chel uiso di questi altri mal nati.
Ecce cã per cħ sono andati ĩ siems ꝯ noi. co
mõ por intes facie quo nos portauimi hucus
scopulus est uacuus. di socto per dar passo alli
sferçati .i. ut illi fustigati faciant tansitum
suu directe sb̃ medio illiꝰ pontis Qꝵ ut audistis
supra media ꝑs istor tenebat ualle citra mediũ
alia medietas ultra Et fugiũt añ faciẽ demo¬
nu iratoꝵ hĩc inde ꝑ ripas om̃s reuertẽtes
el uechio. attenti ad respiciendus istos u̾gils
oñderit sibi singlarez ure illuscce antiquuz
uilde notatu ĩ famia deceptois mulieꝵ. Iste eat
iason. Dit gͦ pͥmo oistendens quo stabãt. Nos

Expanded text:
am, quae non est bene clara: Lo duca disse: attende, idest firma te in medio huius pontis, e fa che 'l viso di questi altri malnati, qecce causam, però che sono andati insieme con noi, eo modo portantes faciem quo nos portavimus hucusque, pons est vacuus, di sotto per dar passo a li sferciati, idest ut illi fustigati faciant transitum suum directe sub medio illius pontis; quia, ut audisti supra, media pars istorum tenebat vallem citra medium, alia medietas ultra, et fugientes ante faciem daemonum iratorum hinc inde per ripas omnes revertebantur  intenti ad respiciendum istos Virgilius ostenderit sibi singularem virum illustrem antiquum valde notatum infamia deceptionis mulierum; et iste erat Iason. Dicit ergo primo ostendens quomodo stabant: nos
Abbreviated transcription (Latin):
fiaudu ⁊̃ als sepe succurrit s ĩ mltis du¬
biis et ꝑicłis mauinse i. ligauit et sostẽne
cõ le braccia .s. ne caderes tosto chio mõtai
.i. tan cito q̃ aito ego ascendi qr sensit tremo¬
rem ieus. Et racto ascensu tangit mo
I. recede a ripa qi tempꝰ est natandi le rote
a reuolutõts ꝑ aquas sia larghe et lo sten¬
der sia poco. q.d. Nõ est hic currẽdu si
lente incedenou tu magna deliberalions
t̾ta istu pͥmũ int̾itu frandu admonet
eum .d pensa la nõua soma cħ tu hai. qu

Expanded text:
succurrit sibi in multis dubiis periculis, m'avvinse, idest ligavit, e sostenne con le braccia, ne caderem, tosto ch'io montai, idest tam cito, quam cito ascendi, quia sensit tremorem meum; et tacto ascensu tangit modna terga, movete omai, recede a ripa, quia tempus est natandi, le rote, idest revolutiones per aquam, sian larghe e lo scender sia poco, quasi dicat: non est hic currendum, sed lente incedendum cum magna deliberatione circa istum primum introitum fraudium. Et admonet eum, dicens: Pensa la nuova soma che tu hai, qu
Abbreviated transcription (Latin):
qt magis apparet et magis uidetar a longe q̃ de¬
mones cor nuti ul sipentes et senti pianti la peo¬
cedentes a diusis penis ondio tremando tucto
mi rattostio. tecolligo et ressenigo me ñ
a mala bestia sicut pullo in demito urabreso
dit nu timore s si interi urdit ĩrendia o¬
hulgias ubi puniunt fraudes que st maxi mala
cradatis una so alia ita q semꝑ deorsum tenditir

Expanded text:
et magis videtur a longe, quam daemones cornuti vel serpentes, e sentii pianti, scilicet procedentes a diversis poenis, ond'io tremando tutto mi raccoscio, idest recolligo et restringo me cumognita cum una mala bestia, sicut pullo indomito, umbroso, vadit cum timore; sed si interim videt incendia icet per bulgias ubi puniuntur fraudes, quae sunt maxima mala gradatim una sub alia, ita quod semper tenditur
Abbreviated transcription (Latin):
ome Int ultio aũ de stͥbit appulsioe orciois
ꝑ una ꝯꝑatioe nobilem falconis que br stat ĩ
hoc dicut sepa falco ĩ alto aere facit mltas et
młtas cͥruitiones querẽs sollicite preda tande
futiratꝰ nihil uidens ꝑmictit se uruire ad ri

Expanded text:
ome. Hic ultimo autor describit appulsionem Gerionis per unam comparationem nobilem falconis, quae breviter stat in hoc. Sicut saepe falco in alto aere facit multas et multas circuitiones quaerens solicite praedam, tandem fatigatus nihil videns permittit se venire a
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sint plures lenones ĩ iñferno q̃ sint uno
tp̃re uiuentes ĩ boñ et loquãtur unlgar fono¬
niensi ⁊ ista cuitas est hodie satis purgate
sto uitio ⁊ tã au᷑ facit citiꝰ m̃tione de una
tetra studiosa et famosa ꝗ̃ de alia. Eritr
m̃lte sunt tre et magne in ꝗb magis uigit
utunt᷑ isto uorabulo siꝑa ubi ceteti lonbardi
et italiq ditũt sia. Sonia ẽt hõt ab una parte
Renus. S nõ intelligis de Reno maxĩo flu¬
mine alamanie ꝗ oli diuidebat germania
i Gallia ⁊ iste renus bonome habet aqua
bonar nõ solu potabile s ẽt utilem ad molen¬
dina pulcerima ad molendu frurĩtu ad fi

Expanded text:
nones in inferno, quam sint uno tempore viventes in Bononia, et loquentes vulgare bononiense. Et ista civitas est hodie satis purgata isto vitio; et tamen autor facit citius mentionem de una terra studiosa et famosa, quam de alia. Certe multae sunt terrae et magnae, in quibus magis viget utuntur isto vocabulo sipa, ubi caeteri lombardi et italici dicunt sia. Bononia etiam habet ab una parte, Renus, sed non intelligas de Reno maximo flumine Alamanniae, quod olim dividebat Germaniam a Gallia. Et iste Renus Bononiae habet aquam bonam non solum potabilem, sed utilem ad molendina pulcerrirne ad molendum frument
Abbreviated transcription (Latin):
pete ey se ip̃is qñ mnłtitudo magna ẽ Rome
apassoe la gente sopiel ponte flumĩs tibe¬
uni ut isalem ĩdulgentia ꝑ uocabulũ antiquũ.
do aui coguiuonem est sciend ꝙ iubilens int¬
tetcatꝰ aunus temissionis ⁊ eh nom̃ hebraxtũ
et fiebat ĩ guquagessimo anno. Iubilus enii ẽ
tintus sonerus et letabundꝰ et uox ꝯfusa pre
taudio. In ano eͥ iubileo fiebat festu letu¬
uantur et libertates ꝯfrimabant᷑ restituebãt
bona. Et dicũt aliꝗ ꝙ iubileus hũit mitiu
anttoria habrat qñ redemit nepote suũ loth
de manib triu fegum. Et ecce modu tran¬
seundi tomipetaꝵ ꝑ pontem cħ tucti hanno
la fronte da un lato uerso el castello .s. sti¬

Expanded text:
e ex se ipsis quando multitudo est magna Romae, a passar la gente su per lo ponte, fluminis Tibeuniversalem indulgentiam per vocabulum antiquum. Ad cuius cognitionem est sciendum quod iubilaeus interpretatur annus remissionis, et est nomen hebraicum, et fiebat in quinquagesimo anno. Iubilus enim est cantus sonorus, laetabundus, est vox confusa prae gaudio. In anno enim iubilaeo fiebat festum laetuantur libertates, restituebantur bona; et dicunt aliqui quod iubilaeus habuit initium a victoria Abrae quando redemit nepotem suum Loth de manibus trium regum. Et ecce modum transeundi romipetarum: che tutti hanno la fronte da l'un lato verso 'l castello, sc
Abbreviated transcription (Latin):
piudens pater ꝗ admon filiũ ne nimis alte
uolet .i. ad nõ possibilia sue u̾tutis Nec stet i
imis .i. ĩ t̾renis uitiis. A ꝓpoitu gͦ imagi¬
nare si utꝙ dc̃oꝵ iuuenu hũt magnͣtimo
est alt qñ uidit se cade̾ ĩ mari ĩ quo similitet

Expanded text:
alta, idest ad non possibilia suae virtuti, nec stet in imis, idest in terrenis et vitiis. Ad propositum ergo imaginare si uterque dictorum iuvenum habuit magnum timorest; alter quando vidit se cadere in mare in quo similiter
Abbreviated transcription (Latin):
ymagine qual figura le parti doue sonli
rastelli rende .i. ondit et represtatat doue
pui et piu fesse tingon quelli casfelli pet
guardia de le mura. ut castella sint for¬
tora nõ solu munimine mutoꝵ s etias
munimine aquaꝵ et scogli i pontes saxei

Expanded text:
magine qual figura la parte dove son li castelli rende, idest ostendit, repraesentat, dove più e più fossi cingon quelli castelli per guardia de le mura, ut castella sint fortiora non solum munimine murorum, sed etiam munimine aquarum, e scogli, idest pontes saxei,
Abbreviated transcription (Latin):
am q̃ febrem ꝓpentem ul mortet
dicit Fhagia lunghie smotte qr palle
ĩtpit ab exteemitatib et tremo tucto pur
galrdando il reço .i. rigidu frigus. Et
est ꝯpatio ꝓpria qr sicut ey pertans recipeie
febrem quartana ĩcipit tremẽ a pͥn Ita¬

Expanded text:
ram quam febrem, serpentem, vel mortem. Et dicit: ch'à già l'unghie smorte, quia pallor incipit ab extremitatibus, e trema tutto pur guardando il reggio, idest rigidum frigus: et est comparatio propria, quia sicut expectans recipere febrem quartanam incipit tremere a pri
Abbreviated transcription (Latin):
dia fa siuo forte ĩ nançi al suo signor unde
no. ꝙ uerecundia est tam fortis et effuax ꝙ
sepe facit timidu audacem ⁊ uictu uictoe
re ꝗ in gallia uidẽs militem fugiente a p̃lio
cepit ip̃m ꝑ nasale et reduxit ĩ aciẽ .d. illic
sunt hostes. In hyspania q̃ filios Pompei uidẽs
et pedes cepit pugnar̃ añ aciem ⁊ sic cũ ue¬
reclindia reuocauit quos p̃cib nõ poterat

Expanded text:
dia, fa servo forte nanzi a buon segnor. Unde nota quod verecundia est tam fortis et efficax, quod saepe facit timidum audacem, et victum victorem, re, qui in Gallia videns militem fugientem a proelio cepit ipsum per nasale et reduxit in aciem, dicens: illuc sunt hostes. Idem in Hispania contra filios Pompei pugnanset pedes coepit pugnare ante aciem; et sic cum verecundia revocavit quos non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
q ataua uallis et capae. Modo iste criculus ꝯ¬
tinet intra se młtas ualles quaꝵ quelibet
est capax mltoꝵ ualde Ideo auctor ĩposut huit
loco tale nom et ẽ nom̃ ꝯpositu siligularissi¬
muz ⁊ bñ sic uotatur qr cu õs ualles ĩfer¬
ni sint male iste ꝑ excellentia post dicimale¬
de qua fr̃s est .d. tucto di pietra et di color fet¬
rigno i ferrugineo. ꝑ hoc figurat dutioie
pena. qr̃ si uiolenti cohercentur duro cãcer
multo fortius fraudulenti Netat ẽt difficiliorẽ
mã. uñ dicit come la cerchia cħ dintorno il
uolge. qr iste aircło est cintus ciecũtta alta
ripa et lapidea. Et racta m̃a tangit forma di
un pocco assai largho qr punit inse quatuer
nel dricto meçço i in centro punctalit delcãpo
malegno. Et exdictis ꝯcludit ꝙ si pute us est
positt int ista duo mẽdia sunt sꝑice dit᷑ g¬

Expanded text:
cava et capax: modo iste circulus continet intra se multas valles, quarum quaelibet est capax multorum valde; ideo autor imponit huic loco tale nomen, et est nomen compositum singularis numeri. Et bene sic vocatur, quia cum omnes valles inferni sint malae, istde qua factus est, dicens: tutto di pietra e di color ferrigno, idest ferrugineo. Per hoc figurat duriorem poenam, quia si violenti coercentur duro carcere, multo fortius fraudulenti. Notat etiam difficiliorem materiam, et dicit: come la ripa che d'intorno il cinge, quia iste circulus est cinctus circum circa alta ripa et lapidea; et tacta materia, tangit formam, dicens: un poccio, assai largo, quia punit in se quatuornel dritto megio, idest in centro punctaliter, del campo maligno. Et ex dictis concludit quod si puteus est spositae inter ista duo media sunt speri
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat ad uerificandu Ista regula Etuifa¬
at usura uadit ad ĩfernu ⁊ qui nõ facit
uergit ad ĩ opia. Magna est gͦ bestia ista
et magna terga habet. Intellige de magni¬
tudine intensiua ⁊ dicit si uolsi dix fach
tu mabbracre qr ad huc nõ de posuerat timo¬
rem. sdeo dic̾ ma la uoce nõ uenne sicut
sepe accidat ꝙ ex nimio timore homo ꝑdit lo
aliud dubiu sicut a simili qñ ascendit Centa

Expanded text:
istam regulam: qui facit usuram vadit ad infernum, et qui non facit vergit ad inopiam. Magna ergo est bestia ista et magna terga habet, intellige de magnitudine intensiva. Et dicit: e si volli dire fa' che tu m'abbracce, quia adhuc non deposuerat timorem; ideo dicit: ma la voce non venne, sicut saepe accidit quod ex nimio timore homo perdit laliud dubium, sicut a simili quando ascendit centau
Abbreviated transcription (Latin):
mansionibi Ita gerion facit sibi domũ cu
ml̃tis cameris et angulis ita ꝙ laborĩthius
rothe nõ est magis ĩ tcatu uñ ĩfelix qui
uult dice̾ auͣͬ ꝙ ĩtã stabat nc̃ Gerion ad
et sicũt Binacius. dicit gͦ la fiera pessima
uiolentia peior Malitia pessima. si staua su
lorlo ÷ il extremitate ripe che di pietra
el sabbione serra. qi ripa lapidea rlaudit
arena ut ia dc̃u est Csi come staño libughi
ad riua tal uolta tħ parte sono intra. pis.

Expanded text:
mansionibus; ita Gerion facit sibi domum cum multis cameris et angulis, ita quod laberintus Cretae non est magis intricatus; unde infelix qui vult dicere autor quod ita stabat nunc Gerion ad et sicut bivarus. Dicit ergo: la fiera pessima,ntia est mala, violentia peior, malitia pessima, si stava su l'orlo, idest extremitate ripae, che di pietra il sabbion serra, quia ripa lapidea claudit arenam, ut iam dictum est, così come stanno i burchi a riva talvolta che parte sono in terra, qu