comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum petcussus amore
Curradus simulhis cr¬
dentem a fcitur amicũ:
Meneigitur s ocium sum¬
mis adiungererebus
Nise fugissolum teintan¬
ta periculamittam
Donittmegenitor bel¬
lisced su&us ofeltesi
At golicum terrorem
intertroiaeq labores.
Sublatumerudit nec tecũ tediagessi.
Magnanimum aenean
& fcita extrema secutus:
Est hicestanimus lucis
contemptorẽt istum
Qui uitabenecre dat emi
quotendis honorem
Hisus cid haecȩquidem
de tenibiltaleue rebar.
Nec fas nonitame refe¬
rat tibi magnus ouantẽ
Iuppiter cutquicumq¬
oculis dispicit aequis.
Tesuperesse uelinit ua¬
uita dignior a&cis.
Sit quimeraptum pug¬
na precio uere demptũ
Mand& humo solitet c̃ut
siqu&id fortunduetabit.
Absenti ferat inferias.
decoretquese pulcdro:
Heumatrimisetae ton¬
tisimiausa doloris
Quaete solapuer multis
ematribus ausaa
Persequitur magni
nec moenia cũrata cestae:
Illecutem causas nequi¬
quam nectis inanes.
N ec mediam mutata
loco sententia cedit.

Expanded text:
dum percussus amore dum percussus amore Euryalus; simul his ardentem adfatur amicum: Mene igitur socium summis adiungere rebus, Nise, fugis? Solum te in tanta pericula mittam? Non ita me genitor, bellis adsuetus Opheltes, Argolicum terrorem inter Troiaeque labores sublatum erudiit, nec tecum talia gessi, magnanimum Aenean et fata extrema secutus: est hic, est animus lucis contemptor et istum qui vita bene credat emi, quo tendis, honorem. Nisus ad haec: Equidem de te nil tale verebar nec fas, non, ita me referat tibi magnus ovantem Iuppiter aut quicumqc aspicit aequis. te superesse velim; vita dignior aetas. Sit qui me raptum pugna pretiove redemptum mandet humo solita aut siqua id Fortuna vetabit, absenti ferat inferias decoretque sepulchro. Neu matri miserae tanti sim causa doloris, quae te sola, puer, multis e matribus ausa persequitur magni nec moenia curat Acestae, Ille autem: Causas nequiquam nectis inanis, nec mea iam mutata loco sententia cedit:
Abbreviated transcription (Latin):
quod cuiq: tuendũ est.
Nisuserat portae custos
acerrimus cirmis
Hyrtałdes comitema eneae
quem miseratidu
Uenatrix iaculo celerem
leuibus que scigittis.
Etiux tacomes eurralus
quo pulchrioralter
Hon fuit aeneit dumtroia¬
naneq: induit atma.
Orapuerprima signans
intonscuuuenta
Hisci mor unuserat pari¬
terque inbellaruebart
Tumq uoq: communi
portam statione tenebart:
Nisus cut dii nehuncat dorẽ
mentibus addunt
Currale cnsua cuique
deussit diracupido.
Aut pugnã cuit aliquid
iam dudum inuadere magnũ
Mensaigittat mihi nec
plccida contentaquiete.ẽ.:
Cernisq rutulos habe¬
cit fiducia rerum.
Iumincrara micant.
somno uinoq: soluti.
ꝓcubuere silent late locti ꝓcipeporro.
Quid dubitem: & que nunc
cinimo sententia surgut
Aentan acciri omnes
populdsque patresq
Exposcunt mittiqueuitos
quicerta reportent:
Sitibiquȩ posco promit¬
tunt nam mibi ficti
Fama seit est: tumulo
uideor repperire subillo
& moenia pallant et:
Obstipuitm agno ldu¬

Expanded text:
quod cuique tuendum est. quod cuique tuendum est. Nisus erat portae custos, acerrimus armis, Hyrtacides, comitem Aeneae quem miserat Ida venatrix iaculo celerem levibusque sagittis; it iuxta comes Euryalus, quo pulchrior alter non fuit Aeneadum Troiana neque induit arma, ora puer prima signans intonsa iuventa. His amor unus erat, pariterque in bella ruebant: tum quoque communi portam statione tenebant. Nisus ait: Dine hunc ardorem mentibus addunt, Euryale, an sua cuique deus fit dira cupido? Aut pugnam aut aliquid iamdudum invadere magnum mens agitat mihi nec placida contenta quietest. Cernis, quae Rutulos habeat fiducia rerum. Lumina rara micant; somno vinoque soluti procubuere; silent late loca: percipe porro, quid dubitem et quae nunc animo sententia surgat. Aenean acciri omnes, populusque patresque, exposcunt mittique viros, qui certa reportent. Si tibi quae posco promittunt nam mihi facti fama sat est, tumulo videor reperire sub illo et moenia Pallantea. Obstipuit magno lau
Abbreviated transcription (Latin):
Necimeant necequicaeca
condemur in cluo.
fcixo & pube pelasga
Es seferant decimum
quos distulit baectorinanũ:
Hunc adeo melior quoniã
parscicta diei:
Quod super est la&ibene
gestis corpora reb.
Procurce uiri & pugnã
spercite patari
Interea iugilum excu¬
biis obsidere portas
Curti dcitur messapo.
& moenia cingereslãmis.
Bisseptem tutuli muros
quimil ite seruent
Delecti ustillos centini
quemque sequuntur
Pur purei cristisiuuenes
auro que corusci.
Discutrunuaricotq
uices fusiq pet herbã
Indulgeniumno & uer¬
tunt craterasa enos
Con lucentignes noctẽ
custodiai ducit.
Insomnem ludo.
Haec suꝑ cuallo pros¬
pectant troes & cirmis.
Altatenent nec nontre¬
pid& formidineportas
Explorant. pontes que
& ꝓpugnacula iunguNt.
Te lagerunt instat mnes¬
theus aicerq serestus.
Quos paterdenetas si¬
qundo ciduersa uocafert
Rectoresiuuenum are¬
rum deditessemagistros.
Omnis permutos legio
sortita periclum
Excubat. ex ert& queuices

Expanded text:
imeant, nec equi caeca imeant, nec equi caeca condemur in alvo: faxo et pube Pelasga esse ferant, decumum quos distulit Hector in annum. Nunc adeo, melior quoniam pars acta diei, quod superest, laeti bene gestis corpora rebus procurate, viri, et pugnam sperate parari. Interea vigilum excubiis obsidere portas cura datur Messapo et moenia cingere flammis. Bis septem Rutuli, muros qui milite servent, delecti; ast illos centeni quemque sequuntur purpurei cristis iuvenes auroque corusci. Discurrunt variantque vices fusique per herbam indulgent vino et vertunt crateras aenos. Conlucent ignes, noctem custodia ducit insomnem ludo. Haec super e vallo prospectant Troes et armis alta tenent, nec non trepidi formidine portas explorant pontisque et propugnacula iungunt, tela gerunt. Instat Mnestheus acerque Serestus, quos pater Aeneas, siquando adversa vocarent, rectores iuvenum et rerum dedit esse magistros. Omnis per muros legio, sortita periclum, excubat exercetque vices,
Abbreviated transcription (Latin):
petunt bis iupiter ipse
Aux ilium solitum eripuit.
non telaneq: ignis
Exspectant rutulos. er¬
gomaria inuiateucris
Nec spes ulla fugaererũ
pars alterdađ ẽꝓtaest.
Terraciutem in nostris.
manib: totmiliagerłe
At maferunt it alae nil
me facdia terreNt:
S iqua friges praes eiactar̃
responsade orum.
Sat faitis ueneriq: datũ¬
est tetigerequod arua
Fertilis cusoniaetro es:
sunt & mea contra
Fatamihi ferros celera¬
tam exscindere gentẽ
Coniuge prerepta:
nec solus taingit atri das
Istedolor solisq lic& ca¬
pere armamicenis.
Sed periis se semel satis est.
peccare fuiss&
Antescitis. penitus modo
nongenus omne ꝑ osus
Femineum : quibus haec
medii fiducia ucilli
Fossarumq more la&i
discrima paru
Dant animos: at nonui¬
derunt moenia troiae.
Neptuni fabricata manu
considere in ignes
Seduoso lectiferto quiscindere uallũ
A ppcird & mecum in ua¬
dite trepidantia castra
&rusci socios tenebtas
Palla diicaesis sumnȩ us todib: arcis.¬

Expanded text:
petunt, his Iuppiter ipse petunt, his Iuppiter ipse auxilium solitum eripuit, non tela neque ignes exspectans Rutulos. Ergo maria invia Teucris nec spes ulla fugae: rerum pars altera adempta est. Terra autem in nostris manibus, tot milia gentes arma ferunt Italae. Nil me fatalia terrent, siqua Phryges prae se iactant, responsa deorum: sat fatis Venerique datum, tetigere quod arva fertilis Ausoniae Troes. Sunt et mea contra fata mihi, ferro sceleratam exscindere gentem, coniuge praerepta: nec solos tangit Atridas iste dolor solisque licet capere arma Mycenis. Sed periisse semel satis est: peccare fuisset ante satis penitus modo non genus omne perosos femineum. Quibus haec medii fiducia valli fossarumque morae, leti discrimina parva, dant animos. At non viderunt moenia Troiae Neptuni fabricata manu considere in ignis? Sed vos, o lecti, ferro qui scindere vallum apparat et mecum invadit trepidantia castra. Etrusci socios, tenebras Palladii caesis summae custodibus arcis
Abbreviated transcription (Latin):
gi per flumina fratris
Perpic& orrentes atra¬
que uoragineripas
Adnuit & totum nutu
treme fecit olympum:
Ergo aderat promissadies
& tem pora parcae.
Debita conplerto it cum
turni in iuriamatrem
Admonuit ĩ atib: sacris
depellertaedas:
Hic primum noualux
oculis offulsit & ingens
Uisus ab autora caclum
transcurretenrmbus
Idaeiq choritum uox
horrenda percuras
Excidit & troum totulo¬
rumque agminae compl&
Net repidate mecisteo¬
cti defenderenauis.
Heue ar matemanus maria
cinte exurere turno
Quã sucras dabit᷑ pinus uosite solutae
It edecie pelagi genetrix
i ub& & suaquiteque
Continuo puppes abrũ¬
punt uincula ripis:
Delphinumque modo de¬
mersis aequorat ostris
Imai petunt: hincuir gineae
pontoq feruntur.
Obstipuereanimi rutuli.
conterritus ipse
Tut batis messapus equis.
Rauccis onans reuocatq
pedem tiberinus abalto.
At ñ ciudaciturnofiduciacessit
Ultroanimos tollitdic¬
tis citq inctepat ultro
Troicinos haec monstra

Expanded text:
gii per flumina fratris, gii per flumina fratris, Per pice torrentes atraque voragine ripas Adnuit, et totum nutu tremefecErgo aderat promissa dies et tempora Parcae debita complerant, cum Turni iniuria Matrem admonuit ratibus sacris depellere taedas. Hic primum nova lux oculis offulsit et ingens visus ab Aurora caelum transcurrere nimbus Idaeique chori; tum vox horrenda per auras excidit et Troum Rutulorumque agmina complet: Ne trepidate meas, Teucri, defendere navis neve armate manus: maria ante exurere Turno quam sacras dabitur pinus. Vos ite solutae, ite deae pelagi: genetrix iubet. Et sua quaeque continuo puppes abrumpunt vincula ripis delphinumque modo demersis aequora rostris ima petunt. Hinc virgineae pontoque feruntur. Obstipuere animis Rutuli, conterritus ipse turbatis Messapus equis, rauca sonans revocatque pedem Tiberinus ab alto. At non audaci Turno fiducia cessit; ultro animos tollit dictis atque increpat ultro: Troianos haec monstra
Abbreviated transcription (Latin):
Auerti tantos ratibus.
quis depult ignes
Dicite priscafides fucto
sed fama perennis
Tempore quo primum
phrigia formabut inida
Aeneus clussem & pelegi
p&ere ulta parabtit :
Ipsudeum fertut gene¬
trix berechint iumagnũ
Uocib his ad fataiouem: danatepecenłi
Quod tua cura purens
dom itote poscito lrmpo
Pinea siluai mihi multos
dilecta ꝑ unnos.
Lucus inarcefuit summa
quos ucru ferebuNt
Nigranti piceat rubib
que obscurus acernis.
timor corxius angit :
ullo neutut bine uenti
Uinccontur prosit nostris
in montibus ortas
qui sidera mundi
Ogenttrix quo futiuo¬
cas uut quiꝰ petis istisi
Mortciline manu factae
in mortale carinae
Icis hubeant certusq
Immo ubi de functae sinẽ
portusq tenebunt.
Aus onios olymquaetũq
eua serit undis.
Dardunium queducem
laurentia uexeritarua.
mortalẽ eripiam formã.
mugniq: iubebo¬
Aequoris es sed ecis qua¬
lis nereiadoto
& galatea secunt spuman¬
tem pectore pontum :
Dixerat idqueraitumsti¬

Expanded text:
avertit? Tantos ratibus avertit? Tantos ratibus quis depulit ignes? Dicite. Prisca fides facto, sed fama perennis. Tempore quo primum Phrygia formabat in Ida Aeneas classem et pelagi petere alta parabat, ipsa deum fertur genetrix Berecyntia magnum vocibus his adfata Iovem: Da, nate, petenti, quod tua cara parens domito te poscit Olympo. Pinea silva mihi, multos dilecta per annos lucus in arce fuit summa, quo sacra ferebant, nigranti picea trabibusque obscurus acernis: timor anxius angit. Sullo neu turbine venti vincantur, prosit nostris in montibus ortas. qui sidera mundi: O genetrix, quo fata vocas, aut quid petis istis? Mortaline manu factae immortale carinae fas habeant certusqueImmo ubi defunctae finem portusque tenebunt Ausonios olim, quaecumque evaserit undis Dardaniumque ducem Laurentia vexerit arva, mortalem eripiam formam magnique iubeboaequoris esse deas, qualis Nereia Doto et Galatea secant spumantem pectore pontum. Dixerat: idque ratum Sty
Abbreviated transcription (Latin):
Armauiros. sed custra foue¬
re hucturbidus atq huo
Lustrut equom uros. ciditũ¬
que ꝑ auiciquaerit.
Acue lutipleno lupus insulictus ouili
Cum fuemit ud caulus uen¬
Atos ꝑpessus & imbres
Nocte super media tuti
submatribus agni
Bcclutum exercent ille
asper & in prob: ira
Saeuit inabsentis collecta
futigat edendi
Exlong ortbies & sic cae
sanguine fuuces
Huiululiter ruculo muros
& ccistrutuenti
Ignescunt᷑ it ae durisdo lor
dossibus ard&.
Que temptotratione udi¬
tus & quauia clausos
Excutiut teocros uallo
atq: effundat aequor.
Clas semq̃ lat ericastroꝵ
aidiuncta latebat
Aggeribus septam circũ
& fluuicilib: undis
Inucidit sociosq incen¬
diaposcit ouantes
At quemanum pinufla¬
granti feruidus impl&.
Tum uero incumbunt ut¬
ꝗ& praesentiaturni.
At que omnis fucib pubes
cicingituratris.
Dir ipuere focos piceum
fert fumida lumen
Taed& & commixtam uol¬
canus adustra fauillã:
Quis deus omusae tum
saeua incendia teucris.

Expanded text:
arma viros, sed castra fovearma viros, sed castra fovere. Huc turbidus atque huc lustrat equo muros aditumque per avia quaerit. Ac veluti pleno lupus insidiatus ovili cum fremit ad caulas, ventos perpessus et imbris, nocte super media; tuti sub matribus agni balatum exercent, ille asper et improbus ira saevit in absentis, collecta fatigat edendi ex longo rabies et siccae sanguine fauces: haud aliter Rutulo muros et castra tuenti ignescunt irae, duris dolor ossibus ardet. Qua temptet ratione aditus et quae via clausos excutiat Teucros vallo atque effundat in aequum? Classem, quae lateri castrorum adiuncta latebat, aggeribus saeptam circum et fluvialibus undis, invadit sociosque incendia poscit ovantis atque manum pinu flagranti fervidus implet. Tum vero incumbunt, urget praesentia Turni, atque omnis facibus pubes accingitur atris. Diripuere focos; piceum fert fumida lumen taeda et commixtam Volcanus ad astra favillam. Quis deus, o musae, tam saeva incendia Teucris
Abbreviated transcription (Latin):
Acla mat moleccutus
Quis globus ociues ccli¬
gine uoluitur cacta.
Perteciti ferrum date¬
tela& socinditemulro
Hostiscidest: eia ingenti.
damore peromnis
Condunt set eucri portus.
& moenia cqnplert:
Namqueita distedens
praeceperat optimus rmis
A enecis siqua interea furtuna fuss&
Heustruere auderent
aciem neuorederecãpo.
Castramodo & tutos ser¬
uarent aggetemuros.
Ergo& si conferte manũ.
pudoriraq monstrarł
Obitiunt por tus tamen.
& praecepta faces suNt
Ar matique cauis exspec¬
tant turribus hostẽ:
Turnus ut ante uolans
tardum praeces sercicagm̃
Vigintilectis equitũ comitaitis & urbi
Inꝓuisus ad est maculis
quentracius albis
Portait equus. cristtq
tegit galea aurea rubra:
Q quis erit mecum iuuenes.
quiprimus in bostem
quensemittit inautas.
incipium pugnae :¬
& campo sese cirduus infert.
Clamorem excipiunt socu.
fremituq: sequntur
Horrisono: teucrummi¬
tuntur inertiacorda
Non aequo dure secampo.
non obuia ferre

Expanded text:
clamat mole Caicus: clamat mole Caicus: Quis globus, o cives, caligine volvitur atra? Ferte citi ferrum, datetela, ascendite muros, hostis adest, heia! Ingenti clamore per omnis condunt se Teucri portas et moenia complent. Namque ita discedens praeceperat optumus armis Aeneas: siqua interea fortuna fuisset, neu struere auderent aciem neu credere campo; castra modo et tutos servarent aggere muros. Ergo etsi conferre manum pudor iraque monstrat, obiciunt portas tamen et praecepta facessunt armatique cavis expectant turribus hostem. Turnus ut ante volans tardum praecesserat agmen viginti lectis equitum comitatus, et urbi improvisus adest; maculis quem Thracius albis portat equus cristaque tegit galea aurea rubra. Ecquis erit, mecum, iuvenes, qui primus in hostem? quens emittit in auras, principium pugnae, et campo sese arduus infert. Clamore excipiunt socii fremituque sequuntur horrisono: Teucrum mirantur inertia corda, non aequo dare se campo, non obvia ferre
Abbreviated transcription (Latin):
Lidorumq manumeollecs¬
tos armatagrestis
Quid dubitas nunctem¬
pus equos nunc poscereturrus
Rumpe moras omne &tur¬
bata arripe custra
Dixit & in caelum pciribus
se sustulit celis.
Ingentemq fugti secuit
sub nubibus circum:
Agnouit iuuenis duplices¬
que adsiderapalmas
Sustulit dictuli fugien¬
tem est uoce secut us
Iridecus caeliquistemihi
nubibus cictam
Deculit interras unde
haeo tumdarare pente
Tempestas medium uideo
discedere caelum
Pa luntesq polostellas.
sequor ominatunta.
Quisquis incirmauocas.
& sic effaitus ad undã
Processit summoq hau¬
s it degurgite lrmphas.
Multadeos oransonera¬
Iõqiomĩs cãpis exercitus ibat aꝑtis.
Diues equum diuespic¬
Messepus primascicies.
iopostrema coercenT
sedatis amnibus altus
Perccacitum ganges:
dut pͥingui fluminenilus
Cumrefluit campis &iã
tro se condidit alueo
Hio subitam nigiro glo¬
umerari pilluere nubẽ
Prospicuint teueric̃c
tenebras insugeretãpis:
Peimus abaduet sucon¬

Expanded text:
Lydorumque manum collecLydorumque manum collectos armat agrestis. Quid dubitas? Nunc tempus equos, nunc poscere currus. Rumpe moras omnis et turbata arripe castra. Dixit et in caelum paribus se sustulit alis ingentemque fuga secuit sub nubibus arcum. Adgnovit iuvenis duplicisque ad sidera palmas sustulit ac tali fugientem est voce secutus: Iri, decus caeli, quis te mihi nubibus actam detulit in terras? Unde haec tam clara repente tempestas? Medium video discedere caelum palantisque polo stellas. Sequor omina tanta, quisquis in arma vocas. Et sic effatus ad undam processit summoque hausit de gurgite lymphas, multa deos orans, oneraIamque omnis campis exercitus ibat apertis, dives equum, dives picMessapus primas acies, postrema coercent sedatis amnibus altus per tacitum Ganges aut pingui flumine Nilus cum refluit campis et iam se condidit alveo. Hic subitam nigro glomerari pulvere nubem prospiciunt Teucri ac tenebras insurgere campis. Primus ab adversa con
Abbreviated transcription (Latin):
Omnibus intemplis ma¬
ttum chorus omnib: arae
Antecras terram caesi
scrouereiu uenci.
Ipse sedens niueo ecor¬
dentis limine phoebi
Donarecognos cit po¬
pulorum aptat que suꝑbis
Postibus incedunt uictae
longo ordine gentes
Quamuairiae linguis.
abitutam uestis & armis
Hicre madumgenus
& discintos mulcifera fros
Hile legas carasq sagit¬
tiferosq gelonos
Hixerat heuphrates
icmibat molliorundis.
Extremiq: hominum mo¬
rinirhenusq bicornis.
Indomitiq: dacie & pon¬
tem indignat usciraxes
Mirctur rerumq igna¬
rus i magine gaud&.
At tollens umero famã¬
que & fata ne potum¬
t que eadiuersa peni¬
ld cotum forte pͥarentis.
Pilumnitur nus sacrata
ualle sedebat :
Adquem sicroseo thau¬
mantias brelo cutaest.
Turne quodoptanti
diuum ꝓ mittere ne mo
Auderet uoluenda dies
enat culit ultro :
Aenecis ut be& sociis
& closse relicta
Eceptra palatini sedem¬
O que pail eucindri
Nec satis extremas corr¬
thi penetrauit adurbes:

Expanded text:
omnibus in templis maomnibus in templis matrum chorus, omnibus arae; ante aras terram caesi stravere iuvenci. Ipse, sedens niveo candentis limine Phoebi, dona recognoscit populorum aptatque superbis postibus; incedunt victae longo ordine gentes, quam variae linguis, habitu tam vestis et armis. Hic Nomadum genus et discinctos Mulciber Afros, hic Lelegas Carasque sagittiferosque Gelonos finxerat; Euphrates ibat iam mollior undis, extremique hominum Morini, Rhenusque bicornis, indomitique Dahae, et pontem indignatus Araxes. miratur rerumque ignarus imagine gaudet, attollens umero famamque et fata nepotumtque ea diversa peniLuco tum forte parentis Pilumni Turnus sacrata valle sedebat. Ad quem sic roseo Thaumantias ore locuta est: Turne, quod optanti divom promittere nemo auderet, volvenda dies en attulit ultro. Aeneas urbe et sociis et classe relicta sceptra Palatini sedemque petit Euandri. Nec satis: extremas Corythi penetravit ad urbes
Abbreviated transcription (Latin):
te lisq: uolatileferrum
Spatgicur arua noua
neptunia caederubescurł:
Regina in mediis patrio
uocat agmina sistro:
Hecdum &iam geminos
atetgorepicit᷑ cngues.
Omnigenumq deum
monstiaa lacrat ora nubis
Contraneptunum &ue¬
nerem contraquemineruã
Telaten qđ sȩ uit medio incertaminemauors
Caelatus ferro tristisq¬
Actius haeccernens ar¬
cum inten de bat apollo
Desuper: omnis eoterro¬
re aegrptus & indi
Omniscrabs omnis uer¬
tebant tergasabaei:
Ipsciuidebatur. uentis tegina uocatis
Veladare & laxosicm iamq
in mitcere funes:
Illamintercaede spal¬
lentem mor tefututa
Fecerat igni potens un¬
dis & rapige ferri:
Contrticultem magno
merentem corporenilũ:
Pandentemque sinus
& totaueste uocantem
Caeruleum ingremiũ
late brosciq fluminauictos
At caescir triplici inuec¬
tus romana triumpho
Moenia dis italis uotũ in¬
mortale sacrabat¬
Maxi matercentum
cotam delubraperurbẽ
Laetialudisq uiae plausu¬
que sremebaNt.

Expanded text:
telisque volatile ferrum telisque volatile ferrum spargitur, arva nova Neptunia caede rubescunt. Regina in mediis patrio vocat agmina sistro necdum etiam geminos a tergo respicit anguis. omnigenumque deum monstra et latrator Anubis contra Neptunum et Venerem contraque Minervam tela tenent. Saevit medio in certamine Mavors caelatus ferro tristesqActius haec cernens arcum tendebat Apollo desuper: omnis eo terrore Aegyptus et Indi, omnis Arabs, omnes vertebant terga Sabaei. Ipsa videbatur ventis regina vocatis vela dare et laxos iam iamque inmittere funis. Illam inter caedes pallentem morte futura fecerat Ignipotens undis et Iapyge ferri, contra autem magno maerentem corpore Nilum pandentemque sinus et tota veste vocantem caeruleum in gremium latebrosaque flumina victos. At Caesar, triplici invectus Romana triumpho moenia, dis Italis votum inmortale sacrabmaxuma tercentum totam delubra per urbem. Laetitia ludisque viae plausuque fremebant;
Abbreviated transcription (Latin):
tilincaminaci
Pendentems copulo futa¬
Secretosq pios. hisdantẽ
iuracctonem
Haec intettumidi lateli
delphires i norbemato¬
dis aestumq soccobuNT
instructo macode uideris
Feruere leucaten duroq¬
o effulgere fluctus.
Hinc cugustus aigensita¬
los in proelia cęsar
Cum paitribus populoq
penatibus & magnis disi
Stcinscelsu inpuppigemi¬
nas cui tempord flammas
Lae tetuomunt putrium¬
q: ciperitur uertices idũs
Partecliduentis &dis
agrippa secundis:
Arduus agmen cigens
cuibelli insigne suꝑbũ
Tempora naucili fulgert
rostratacorona.
Hincope barburicaua¬
rusq antonius aermis
Uictor cibaiurorȩ populis
& litorer ubro
Aegyptum uiresque orien¬
tis & ultima secum
Bactrauehit sequitutq
neftis aegyptia coniurx.
Vn com nes r uereactotũ
spumare reductis
Conuulsum remis rostris¬
que stridentibus aequor.
Alto p& unt pelagocre¬
dcis innauere uulsas
Cydcidas & ut montes con¬
curreremonti busaltos.
Tanta mole uiritur ritis
puppibus instant.
S tupeai flamma manu

Expanded text:
tilina, minaci pendentem scopulo Fusecretosque pios, his dantem iura Catonem. Haec inter tumidi late madelphines in orbemdis aestumque secabant.instructo Marte videres fervere Leucaten auroque effulgere fluctus. Hinc Augustus agens Italos in proelia Caesar cum patribus populoque, penatibus et magnis dis, stans celsa in puppi; geminas cui tempora flammas laeta vomunt patriumque aperitur vertice sidus. Parte alia ventis et dis Agrippa secundis arduus agmen agens; cui, belli insigne superbum, tempora navali fulgent rostrata corona. Hinc ope barbarica variisque Antonius armis, victor ab Aurorae populis et litore rubro, Aegyptum viresque Orientis et ultima secum Bactra vehit, sequiturque nefas Aegyptia coniunx. Una omnes ruere, ac totum spumare reductis convolsum remis rostrisque tridentibus aequor. alta petunt: pelago credas innare revolsas Cycladas aut montis concurrere montibus altos, tanta mole viri turritis puppibus instant. stuppea flamma manu
Abbreviated transcription (Latin):
Meonidȩ incurrunt . tum
fatis debitus cirtuns
Uelocemiaculo & multa
prior arte cam illam
Circumit & quaesit fur¬
tuna facillima tempt at:
Quas ecumq ferens
medio tulitagmine uirgo
Hacarruns subit &taci¬
tus uestigial ustrat.
Qua uictrixredit illa
pedemq ex hoste reportut.
Haciuuenis furtim cele¬
res detorqu& habenas.
Hos cditus iamque hoscidi¬
Vndique cir cuitum. &cer¬
tam quatit inꝓb hastã
Tortes aicer cybeo chio¬
reus olimq sticerdos
Insignis lonꝰg efulgebatinarmis

Expanded text:
eonidae incurrunt. Tum fatis debitus Arruns velocem iaculo et multa prior arte Camillam circuit et quae sit fortuna facillima, temptat. Qua se cumque furens medio tulit agmine virgo, hac Arruns subit et tacitus vestigia lustrat; qua victrix redit illa pedemque ex hoste reportat, hac iuvenis furtim celeris detorquet habenas. Hos aditus iamque hos adiundique circuitum et certam quatit improbus hastam. Forte sacer Cybelo Chloreus olimque sacerdos insignis longe Phrygiis fulgebat in armis
Abbreviated transcription (Latin):
Inmissi danicu & late loca
milite complent
Nonsic ciggeribus ruptis
cunspu meus amnis
gurgite moles¬
Fertur inarua furens

Expanded text:
immissi Danai, et late loca milite complent.  aggeribus ruptis cum spumeus amnis gurgite molesfertur in arva furens
Abbreviated transcription (Latin):
cratere soliuo. nõ¬
Post quam conlapsi cineres
& flamma quieuit
Reliquicis uino & bibulcm
laueare fauillam.
Ossaq lecta cadotexit
corrnaeus aeno
Idemter socios pura cir¬
cum tulit unda
Spcirgenstore leui&ramo
felicis oliuae.
Lus trauitque uiro sdixit¬
que nouissima uerba
Atpius a eneas ingenti
mole sepulchrum
Inponit. sucique cirmauiro
remumq: tubamq:.
Monte subaerio quinunc
misenus abillo
Dicituti a&ernumque ten&
ꝑsecula nomen.⁊
His cictis propere exsequi¬
tur precepta sibyllae ::
Spelunca alta fuit uastoq.
immcini.shictu.
Scrupeti tut cla cunigro
nemorum quetenebris
Quam suꝑ haudullae pote¬
rant inpune aolantes
Tendere it et pennis talis.
sese alitus attis
Fcucibus ef fundens supe¬
ra cid conuexa ferebat
Consticuit st ontique
inuergit uincis cicerdos.¬

Expanded text:
crateres olivo. crateres olivo. Postquam conlapsi cineres et flamma quievit reliquias vino et bibulam lavere favillam, ossaque lecta cado texit Corynaeus aëno. Idem ter socios pura circumtulit unda, spargens rore levi et ramo felicis olivae, lustravitque viros, dixitque novissima verba. At pius Aeneas ingenti mole sepulcrum imponit, suaque arma viro, remumque tubamque, monte sub aërio, qui nunc Misenus ab illo dicitur, aeternumque tenet per saecula nomen. His actis, propere exsequitur praecepta Sibyllae. Spelunca alta fuit vastoque immanis hiatu, scrupea, tuta lacu nigro nemorumque tenebris, quam super haud ullae poterant impune volantes tendere iter pennis—talis sese halitus atris faucibus effundens supera ad convexa ferebat: constituit, frontique invergit vina sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
Sedibus optatis gemina
super cirbore sidunt
Discolor undeciuri perra¬
mos ciurare fulsit:
Quales ol & siluis brumali
frigoreuis cum
Fronde uit etenouaquod
non sua seminat arbos
Et croceo fetut er &is cir¬
cumda retruncosa
Talis erat species auri
frondent is opaca
Ilicesieleni crepitabant
Corripitaenecs extemplo
auidusq re fringit.
Cunctantem & uatis por¬
tat subtectã sibyllae:
Necminus interea mis enũ
in litore teucti
lebanti& cinẽn in grato
su premaferebarT
Principio pinguem tȩdis
& robore secto
Ingentemst ruxere pritm
cui ftondibus caris
Intexurtelatera & fercilis
ante cuptes sos
Constieuunt decortoitq suꝑ
fulgentibus airmis::
Parscalidos latices &
aenciundantia flammis.
Expediunt corpusque lauant
frigentis & ungunt ⁊
Fit gemitus tum menbra
toro defletareponunt
Put pur ecisq superuestes
ue lamina noit
Coniciunt pats ingenti
subiere fer&ro¬
Tris teministerium & sub¬
iectam more parentum
A uet sit enuere facem:
congesta cremantur
Tureadona do pesi fuso

Expanded text:
sedibus optatis geminae super arbore sidunt, discolor unde auri per ramos aura refulsit. Quale solet silvis brumali frigore viscum fronde virere nova, quod non sua seminat arbos, et croceo fetu teretis circumdare truncos, talis erat species auri frondentis opaca ilice, sic leni crepitabat Corripit Aeneas extemplo avidusque refringit cunctantem, et vatis portat sub tecta Sibyllae. Nec minus interea Misenum in litore Teucri flebant, et cineri ingrato suprema ferebant. Principio pinguem taedis et robore secto ingentem struxere pyram, cui frondibus atris intexunt latera, et ferales ante cupressos constituunt, decorantque super fulgentibus armis. Pars calidos latices et aëna undantia flammis expediunt, corpusque lavant frigentis et unguunt. Fit gemitus. Tum membra toro defleta reponunt, purpureasque super vestes, velamina nota, coniciunt. Pars ingenti subiere fertriste ministerium, et subiectam more parentum aversi tenuere facem. Congesta cremantur turea dona, dapes, fuso
Abbreviated transcription (Latin):
Quale perincertam lunã
subluc emaligna
Estiter insiluis ubicaclũ
condiditumbi t
IupitE trebus nox cibstulit
citra colorem
Vestibul umante ipsum
primisq infccucibus orci.
Luctus & ultrices posuete
cubilicicurae.
Pallen tisque habitant¬
morbi tristisque senectus.
fames. accurpis egestas
sõpor & malamentis
Cuudia mortiferumq: ad¬
uerso in limine bellum.
et reiq: eumenidum tha¬
lomi & discordia demens
Ui pereum erinem uittis
indiexa cruentis:
In medio ramos annoscq
brachi& paodit.
Ulmus opacdingens quam
sedem somnia uulgo
U. anci tenereferunt folusq
subomnibus haerent:
Multuque praeterea
uciiarum monstra fetarũ
Centauti inforibus stabũ¬
ltonit scillaeque bi formes
Ettentum geminus bricre¬
us cicbe lualernae.
Hortendum stridens
flammisq arimatachimaera.
Corgones. harpriaeque &
fomatricorporis ubrae
Corripitibic subite erepi¬
dus formidine fecrum
A cneas strictumq aciem
uenientibus offert:
Et nidocta comestenues
si ne corpore uittis

Expanded text:
quale per incertam lunam quale per incertam lunam sub luce maligna est iter in silvis, ubi caelum condidit umbra Iuppiter, et rebus nox abstulit atra colorem. Vestibulum ante ipsum, primisque in faucibus Orci Luctus et ultrices posuere cubilia Curae; pallentesque habitanMorbi, tristisque Senectus, Fames, ac turpis Egestas,opor, et mala mentis Gaudia, mortiferumque adverso in limine Bellum, ferreique Eumenidum thalami, et Discordia demens, vipereum crinem vittis innexa cruentis. In medio ramos annosaque brachia pandit ulmus opaca, ingens, quam sedem Somnia volgo vana tenere ferunt, foliisque sub omnibus haerent. Multaque praeterea variarum monstra ferarum: Centauri in foribus stabulant, Scyllaeque biformes, et centumgeminus Briareus, ac belua Lernae horrendum stridens, flammisque armata Chimaera, Gorgones Harpyiaeque et forma tricorporis umbrae. Corripit hic subita trepidus formidine ferrum Aeneas, strictamque aciem venientibus offert, et, ni docta comes tenues sine corpore vitas
Abbreviated transcription (Latin):
que ereboque potentẽ:
Suscipiunt paterusꝰ. ip¬
secitri uelleris agnã
Aenecs matri eumenidũ
magnȩ que sorori
Ense feritsterilem que
tibi proserpina uaccã
Tumstrgio regino eturnas
inchoit carts
Et solida in ponit tauror ũ
uiscera flammis.
Pingues uperque oleum
fundens rdentibus extis :
Eccecuitem primi sublu¬
mina solis & ortos.
Suppedibus mugeres olũ
& iuga coepta moueri
Silucirum. uisaeq: canes
ululare perumbra.
Aduentante dedpt ocul
o ꝑcul este pfoni
Conclamatuatesto¬
toq: absistite luco
Tuque in uade uiam ucgi¬
ncq eripe ferrum
N unccinimis opus aeneci
nunc pectore firmo
Tantum effcita furens
catrose inmisitaperto.
Illeducem haudtim idisua¬
dentem passibus aequat
Di quibus imperium est
animarũ umbraeq: silerđes
Et chaos &plegethon loca
nocte teicentia latę.
S it mibi fcs auditaloqui
sit num ineuestro.
Pandere s altaterra
& caligine merscs:
Ibantobscuri solasub
nocte perumbtas
Perquedomus ditis ucicu¬
as & in ania regna

Expanded text:
oque Ereboque potentem. suscipiunt pateris. Ipse atri velleris agnam Aeneas matri Eumenidum magnaeque sorori ense ferit, sterilemque tibi. Proserpina, vaccam. Tum Stygio regi nocturnas inchoat aras, et solida imponit taurorum viscera flammis, pingue superque oleum infundens ardentibus extis. Ecce autem, primi sub lumina solis et ortus, sub pedibus mugire solum, et iuga coepta moveri silvarum, visaeque canes ululare per umbram, adventante dea. Procul O procul este, profani, conclamat vates, totoque absistite luco; tuque invade viam, vaginaque eripe ferrum: nunc animis opus, Aenea, nunc pectore firmo. Tantum effata, furens antro se immisit aperto; ille ducem haud timidis vadentem passibus aequat. Di, quibus imperium est animarum, umbraeque silentes, et Chaos, et Phlegethon, loca nocte tacentia late, sit mihi fas audita loqui; sit numine vestro pandere res alta terra et caligine mersas! Ibant obscuri sola sub nocte per umbram, perque domos Ditis vacuas et inania regna:
Abbreviated transcription (Latin):
I mperio & seuis tenuit
metentius armis.
Quid inemorem in fundas
cuedes quid ftuta trrrunm
Efferadi capiti ipsius
o eneri que reseruent̃ :¬
Mortuci quinetiamiun¬
gebat corporciuiuis.
Comporus manibus que
manus atq oribus ora.
Tor menti genus & scorue
tuboq fluentis.
Compl exuinisero longusicmort eneiabat: tum¬
At fes situndem ciues in¬
fanda furentem
At maticircũ sistunt ĩ psũq domũq
rum elapsus in agras
Confuges & tur nidefen
Rege madsuplicium¬
pruesenti marcere poscunt.
His ego teuenea ductore
milibus addam.
T otonamque fi remunt
condensȩ litore puppes
S ignaq ferre iubent:
retine t longeus harupex
Fugtuccines omae oniȩ
ddecta iuuentus
Flos ue iterum uirtus¬
que uirũ quos ius tus in hostẽ
Pere dolo& merita accen¬
ditme tentius irti.
Nulli fosi tulotantam
subiunge regentem
Externos optateduces:¬
neccbat: tum &rus caresedit
Hocacies cam pomonitis
exterrita dium
Ipscoratore siul merrgniq coronã
Cuiscepet omi sit mandat¬

Expanded text:
imperio et saevis tenuit imperio et saevis tenuit Mezentius armis. Quid memorem infandas caedes, quid facta tyranni effera? Di capiti ipsius generique reservent! Mortua quin etiam iungebat corpora vivis componens manibusque manus atque oribus ora, tormenti genus, et sanie taboque fluentis complexu in misero longa sic morte necabat. at fessi tandem cives infanda furentem armati circumsistunt ipsumque domumque, rum elapsus in agros confugere et Turni defendregem ad suppliciumpraesenti Marte reposcunt. his ego te, Aenea, ductorem milibus addam. Toto namque fremunt condensae litore puppes Signaque ferre iubent; retinet longaevus haruspex fata canens, O Maeoniae delecta iuventus, flos veterum virtusque virum, quos iustus in hostem fert dolor et merita accendit Mezentius ira, nulli fas Italo tantam subiungere gentem: externos optate duces; tum Etrusca resedit hoc acies campo, monitis exterrita divom. Ipse oratores ad me regnique coronam cum sceptro misit mandat
Abbreviated transcription (Latin):
Consurgit senior tunica¬
que inducrerartus
Et thirrena pedum
circũdat uincula plantis
tũ lateri atq. humeristegneũ subligatensẽ.
Praocedunt. gressumq¬
canes comitantur cribẽ
Hospitis aeneae sedem
& secreti paetebat
Sermonum memora
missimunet is heros
Nec minus aeneassema¬
tutinus agebat:
Filius huic pallas illi
mediisq: residunt
Aedib & licito tundem
sermone fruuntur.
Rexprior huec.
Iñ axime tect orum duc¬
tor. quo sospitenum quã
Resequidẽ tpo icię uictus
cut regna fatebor:
Nobis adbelli cuxilium
pronomine cunto.
ExIgueui res: hinctus¬
codaudimur amni
Hincrutulus praemit &¬
murum circũ sonat armis
Sed tibiego ingentis
populos opulentaqueregnis
Iungere custra paro quã
fors in opina sulut ẽ
Ostencat fatis hucce pos¬
centib ad fers.
Haud ꝓculhinc sego
incolitut fundata uetusto
Vtbis agrllinae sede subi
lidic quondam
Cens bello praeclara
igis indit &tuscis
Hanc multos florentem
annos texinde suꝑbo

Expanded text:
Consurgit senior tunicaConsurgit senior tunicaque inducitur artus et Tyrrhena pedum circumdat vincula plantis; tum lateri atque umeris Tegeaeum subligat ensem,praecedunt gressumqcanes comitantur erilem. Hospitis Aeneae sedem et secreta petebat sermonum memor et promissi muneris heros. Nec minus Aeneas se matutinus agebat. Filius huic Pallas, illi ue residunt aedibus et licito tandem sermone fruuntur. Rex prior haec: Maxume Teucrorum ductor, quo sospite numquam res equidem Troiae victas aut regna fatebor, nobis ad belli auxilium pro nomine tanto exiguae vires: hinc Tusco claudimur amni, hinc Rutulus premit et murum circumsonat armis. Sed tibi ego ingentis populos opulentaque regnis iungere castra paro, quam fors inopina salutem ostentat: fatis huc te poscentibus adfers. Haud procul hinc saxo incolitur fundata vetusto urbis Agyllinae sedes, ubi Lydia quondam gens, bello praeclara, iugis insedit Etruscis. Hanc multos florentem annos rex deinde superbo
Abbreviated transcription (Latin):
uiros quibus exaitaturbos
Aegidaq horrferam tur¬
batȩ padbadis cirma
GCertatim squamis ser¬
pentum curoq: polibant
Con exosque angues ipsa¬
q: inpectore diuae
Gorgon e desecto uerten¬
tem lumina collo:
coeptosq duferte labores
A& nei ciclopes & huo
ciduertitemente
Armairi facienda uiro niiuribusus
Huno manib: rapidisomni
nuncarte magistra
Praecipitate morais. nec
plura effatos at illi
Ocrs incubu ere om̃s
pariterq: laborẽ
Sortitifuit aestiuis curi¬
que m&cillum.
Uulnificus quechalrbs uasta
fornace liquescit.
Ingentem dipeum in for¬
mant. unum omnicicontra
Telalatinorũ septenosque
orbib orbes
Impedium: ccliiuentosis
follib auitis.
Accipiunt t̃ elluntquexlii
stridentia tingunt
Aerlacugemit in positis
incudibus antrum.
llunter sese multauis
brachiaa tollunt
Innumerum: uersantq
tinaa ci forci pe massam.
Haec pater: a coliis ꝓpe¬
rat dumlemnius gris
Cuandium exhumili
tectolux suscititulma
Et matutini uolucrum
subculmine cantus:

Expanded text:
viros, quibus excitat urbes; viros, quibus excitat urbes; aegidaque horriferam, turbatae Palladis arma, certatim squamis serpentum auroque polibant conexosque anguis ipsamque in pectore divae Gorgona, desecto vertentem lumina collo. coeptosque auferte labores, Aetnaei Cyclopes, et huc advertite mentem: arma acri facinunc manibus rapidis, omni nunc arte magistra. Praecipitate moras. Nec plura effatus; at illi ocius incubuere omnes pariterque laborem sortiti. Fluit aes rivis aurique metallum, volnificusque chalybs vasta fornace liquescit. Ingentum clipeum informant, unum omnia contra tela Latinorum, septenosque orbibus orbes impediunt. Alii ventosis follibus auras accipiunt redduntque, alii stridentia tingunt aera lacu. Gemit impositis incudibus antrum. Illi inter sese multa vi bracchia tollunt in numerum versantque tenaci forcipe massam. Haec pater Aeoliis properat dum Lemnius oris, Euandrum ex humili tecto lux suscitat alma et matutini volucrum sub culmine cantus.
Abbreviated transcription (Latin):
Conpugis & pos sit puruos¬
educere natos.¬
Haud secusigni potens nec ẽp̃r segniorillo
Mollibus estratis opera
ad fabriliai nusurgit:
Insulasicanium iuxto
latus a eoliamq
Erigitur lipcire falu¬
mantib: arducisaxis.
Quam subtet specus &
ciclopũ ex esicaminis
Antrcia&naeci tonunt.
ua lidiq: incudibusictus.
Auditi referunt gentũ.
striduntq cauetnis
Itricturae chalibũ.
& fornacibus ignis anbelat
Volcani domus & ulcania
nomine tellus
Hoc cunc igni potens calo
descendit cibtilto
Ferrum exercebunt
uasto cidopes incoitro
Brontesq steropes¬
q: a nudũs m̃bra priagmon
Hisinsor matũ manib: iũ partepolita
Fulmen erat toto genicorquȩ
plurima caelo
Deicit intertas: pars in¬
perfecta manebat:
Tris imbris tortiradios
tris nubif a quosae.
Addiderant rut plitris
ignis. & ulitis ccustri
Pulgores nuncterrificos
sonitumq metũq
Miscebanto periflam¬
misq: sequacibus iras:
Parte alia marticurrũq̃:
rotasq uolucres oti¬
Instabał q̃uibus ille

Expanded text:
coniugis et possit peducere nathaud secus Ignipotens nec tempore segnior illo mollibus e stratis opera ad fabrilia surgit. Insula Sicanium iuxta latus Aeoliamque erigitur Liparen, fumantibus ardua saxis, quam subter specus et Cyclopum exesa caminis antra Aetnaea tonant validique incudibus ictus auditi referunt gemitus striduntque cavernis stricturae Chalybum et fornacibus ignis anhelat, Volcani domus et Volcania nomine tellus. Hoc tunc ignipotens caelo descendit ab alto. Ferrum exercebant vasto Cyclopes in antro, Brontesque Steropesque et nudus membra Pyragmon. His informatum manibus iam parte polita fulmen erat, toto genitor quae plurima caelo deicit in terras, pars inperfecta manebat. Tris imbris torti radios, tris nubis aquosae addiderant, rutili tris ignis et alitis austri: fulgores nunc horrificos sonitumque metumque miscebant operi flammisque sequacibus iras. Parte alia Marti currumque rotasque volucris instabant, quibus ille
Abbreviated transcription (Latin):
Dumbello cirgolici uosta¬
beqł pergamareges
Debita ca sũrtisque
inimicis igmnihus artes.
Hon ullums auxilium mise¬
ris: noncirmarogaui
Artisopisque duae nec
te carissi me coniunx.
Incsum uetuos uo lui
ex ercere labores.
Quamuis & priami debe¬
rem plurima natis.
Et durum a eneue fleuis¬
sem sae pelaborem
Hunc ioilis imperus tͥu¬
tulorum constititoris:
Ergo eadem supplex uenio
& scnctum mihi numen
Arma rogo ganetrix natote filia ner i
Tepotuit lacrimis tithonia
fleccere coniunx.
Aspice quicoeant popu¬
li quae moenio dccusis.¬

Expanded text:
Dum bello Argolici vastaDum bello Argolici vastabant Pergama reges debita casurasque inimicis ignibus arces, non ullum auxilium miseris, non arma rogavi artis opisque tuae nec te, carissime coniunx, incassumve tuos volui exercere labores, quamvis et Priami deberem plurima natis et durum Aeneae flevissem saepe laborem. Nunc Iovis imperiis Rutulorum constitit oris: ergo eadem supplex venio et sanctum mihi numen arma rogo genetrix nato. Te filia Nerei, te potuit lacrimis Tithonia flectere coniunx. Aspice qui coeant popquae moenia clausis
Abbreviated transcription (Latin):
terrebat agrestes
Dirciloci iamtum siluae
scixumq: tremebat
Hocnemus hunc inquit
frondoso uertice collẽ
Quisdeus incertum est
habit cadeus arcades ipsũ
Eredunt seui disseiouem
cum sȩ penigrantem
Aegida concuter & dextia
nr̃mbos quecier &
Haecduo praeterea dis¬
iectis oppida muris
Reliquiꝗs ueterum que
uidesmoni mentauitorũ.
hancianus pater hanc satur¬
nus condidit urbem.
Ianiculum huio illi fuerat.
scit urnic nomen
Talibus intersedictis
adtecta subiboNT
Pauperis euandripas¬
osimque armenta uidebant
Romanoque foro &lcui¬
tis mugirecatinis
Ut uen tu mad sedes.
haecinquit. limtinueta
Alcides subit haec illum
rogui ecepit
Aude hospes contempnere
uopes atequoque dignũ
Fingedeo te bus¬
queueni non cis penegenis.
Dix̃ & angusti subtea. fastigiatecti
Ingentem aenerin dũxipi
stratisque locouit
Ef fultum folus & pelle
libystidis ut sae
Noxruit & fuscis tellurem
amplectitur tilis
At uenus haud cinimo
Volcanum adloquitur¬
thalamoque coniugis aureo
amorem

Expanded text:
terrebat agrestis dira loci, iam tum silvam saxumque tremebant. Hoc nemus, hunc, inquit, frondoso vertice collem quis deus incertum est habitat deus: Arcades ipsum credunt se vidisse Iovem, cum saepe nigrantem aegida concuteret dextra nimbosque cieret. Haec duo praeterea disiectis oppida muris, reliquias veterumque vides monimenta virorum. Hanc Ianus pater, hanc Saturnus condidit arcem: Ianiculum huic, illi fuerat Saturnia nomen. Talibus inter se dictis ad tecta subibant pauperis Euandri passimque armenta videbant Romanoque foro et lautis mugire Carinis. Ut ventum ad sedes: Haec, inquit, limina victor Alcides subiit, haec illum regia cepit. Aude, hospes, contemnere opes et te quoque dignum finge deo rebusque veni non asper egenis. dixit et angusti subter fastigia tecti ingentem Aenean duxit stratisque locavit effultum foliis et pelle Libystidis ursae. Nox ruit et fuscis tellurem amplectitur alis. At Venus haud animo nVolcanum adloquithaec coniugis aureo amorem:
Abbreviated transcription (Latin):
turbineuenti.
Confligunt ⁊ephirusque
notus que & la&us eo is.
Curus equis stride ntsiluae:
saeuitque tͣridenti.
Spumeus aitque imonereus.

Expanded text:
turbine venti nfligunt, Zephyrusque Notusque et laetus Eois urus equis; stridunt silvae, saevitque tridenti pumeus atque imo Nereus
Abbreviated transcription (Latin):
tum uulnere pectus.
Tũ demum mou& armaleo
guud& que comantis.
Excutiens ceruice toros fixũq latronis
In pauidus frangit᷑ telum
& fremit orecruento:
Haudsecus accenso gliscit

Expanded text:
tum vulnere pectus tum demum movet arma leo gaudetque comantis excutiens cervice toros fixumque latronis inpavidus frangit telum et fremit ore cruento: haud secus adcenso gliscit
Abbreviated transcription (Latin):
Sedramiatq asperuictu
uengatusalebut: u¬
Primus ciba& herio ueniti
sciturnus olrmpo.
Armaiouis fugiens &
regnis ex ulademptis.
Isgenus indocile dedis¬
pꝰsum montibus altis
Compos uit legesq dedit¬
laciumq: uocari
Maluit hifquoniã latuis s& cutus inoris:
Aureaquae᷑ perhibent.
illo subrege fuere
Secula sic placida popu¬
los inpaceregebat.
Deterior donec paulatim
acdecolora&cis
Et belli tabies & cemor
succossit habendi:
Tum manus ciusoniae:
&gentes uenere sicuinae
Sacpius & nomen posuit
sccurniatellus.
Tumireges aisperque imma¬
ni corpore thibris
A quo postittili fluuium
cognomine chibrem
Diximus cimisrouerum
ai&us albulanomens
mepulsũs patria pelagiq
extremu sequentem
Inortuna omni potens &
ineluctabile futum
Hispo suere locis iatris¬
que egere itemendar
Curmentis nymph& lo

Expanded text:
Sed rami atque asper victu venatus alebat. Primus ab ethereo venit Saturnus Olimpo, Arma Iovis fugiens et regnis exul ademptis. Is genus indocile ac dispersum montibus altis Composuit, legesque dediLatiumque vocari Maluit; his quoniam latuisset tutuAurea quae perhibent illo sub rege fuere saecula. Sic placida populos in pace regebat, deterior donec paulatim ac decolor aetas et belli rabies et amor successit habendi. Tum manus Ausonia et gentes venere Sicanae, saepius et nomen posuit Saturnia tellus; tum reges asperque immani corpore Thybris, a quo post Itali fluvium cognomine Thybrim diximus, amisit verum vetus Albula nomen; me pulsum patria pelagique extrema sequentem Fortuna omnipotens et ineluctabile fatum his posuere locis matrisque egere tremenda Carmentis nymphae mo
Abbreviated transcription (Latin):
furici& mente coroebus
& sesemedium iecit moriturus.
incigmen
Consequimur cunti& densis
incurrimus armis
Hicprimumexalto de lubri¬

Expanded text:
furiata mente Coroebus, et sese medium iniecit periturus in agmen. Consequimur cuncti et densis incurrimus armis. Hic primum ex alto delubri
Abbreviated transcription (Latin):
semesi cruento:
Hecte ullaefacies nonter¬
ruit ipse typhoeus
Arduus armatenens non
teratio nise gentem
Lernaeustur bacapitum
circumstetit cinguis: upitum

Expanded text:
semesa cruento; nec te ullae facies, non terruit ipse Typhoeus, arduus arma tenens; non te rationis egentem Lernaeus turba capitum circumstetit anguis.
Abbreviated transcription (Latin):
lioneci pait dextra.
leuaque serestum.
Postalios foitemque gran
fortemque gloanthum.¬
Obstupuat primo as pectu

Expanded text:
lionea petit dextra, laevaque Serestum, post alios, fortemque Gyan fortemque Cloanthum.Obstipuit primo aspectu
Abbreviated transcription (Latin):
niens aigeluciferalmum.
Coniugis indigno nysae li¬
deceptus amore
Dumꝰ queror & diuosquã¬
quam nil testibus illiss:.
Profeciex trema moriens
tamen ad lo quorhora
Incipeme nalios mecum
mec tibuͥa uersus
Mencil us argutumque
nemus pinos que loquerTes.
illecudit amore s
mos non passus inertis:
Incipemenalios mecum
meatibia uersus
Mopsonis adctur quid non
speremus timantes
Iungentur iamgripͥes
equis: aeuoque sequeNi.
Cum canibus timidiueni¬
ent ad pocula dammae.
Mopse nouas incede fa¬
cestibi dicitur uxor
Epar gemarite nucestibi
deserit hesperus oa&ã
Incipemenalios mecum
meatibiquersus
O digno coniunctauiro
dum dispicis omnes
Dum que cibi est odiomea
fistula dumque capellae.
Hirs utumique super ciliũ
ꝓmisciqu ebarba
Neccurare deumcredis
mortali quemquam:
Incipemenalios mecum
meatibi uersus
Suepibus innostrispar¬
uunte roscidamala.
Duxego ues ĩeram uidi
cummatrelegentem ::
Alter abunde cimotũ me
iam acceperatnus
Iamfragilis poterã

Expanded text:
niens age, Lucifer, almum, coniugis indigno Nisae deceptus amore dum queror, et divos, quamquam nil testibus illis profeci, extrema moriens tamen adloquor hora. Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. Maenalus argutumque nemus pinosque loquentis ille audit amores, mos non passus inertis. Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. Mopso Nisa datur: quid non speremus amantes? Iungentur iam grypes equis, aevoque sequenti cum canibus timidi venient ad pocula dammae. Mopse, novas incide faces: tibi ducitur uxor; sparge, marite, nuces: tibi deserit Hesperus Oetam. Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. O digno coniuncta viro, dum despicis omnes, dumque tibi est odio mea fistula, dumque capellae, hirsutumque supercilium promissaque barba, nec curare deum credis mortalia quemquam! Incipe Maenalios mecum, mea tibia, versus. Saepibus in nostris parvam te roscida mala— dux ego vester eram—vidi cum matre legentem. Alter ab undecimo tum me iam acceperat annus; iam fragilis poteram