comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cectit. id ad ꝙ accedat᷑ minius
aliqͥd frat. o id qd̾ accedit r̾it
unum c̃ illo ad ꝙ adecedat. nec
corpis accipit ẽẽ punis. s panis
accipit e̾e̾ corꝑis. quia puinis tͣu¬
sit incorpus. Nec corpus in panẽ.
corpus xͥ quod nͨ fuit nicũ nͨͦ pas¬
sum. si relatio frat ad p̃dicinit᷑: ẽ
salsum. Soi uͦ fiat adsubu̾cũ est

Expanded text:
s aliquid fiat, sed id quod accedit, sit unum cum eo ad quod accedit. Nec corpus accipit esse panis, sed panis accipit esse corpus, quia panis transit in corpus, non corpus in panem. corpus Christi, quod nec fuit natum, nec passum. Si relatio fiat ad praedicatum, est falsum. Si vero ad subjectum, est
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ Sant dici potest. ⁊ ppabiłr
respondi. qd̾ suĩ pͥus siue post᷑¬
eori intentio ad intentionẽ ꝓ¬
lacionis ep̃i. cui pͥntipałr cele¬
branti: concelebrant. itũc om̃s
sinił consetͣnt ⁊ cõfitiũt. quãqͣ
nõ nulli consentiãt. qd̾ qͥ pͥm᷑
pnũtiat : ille cõsecͣt. nͨ alio⁊¬

Expanded text:
dici potest, et probabiliter responderi, quod sive prius, sive posteeorum intentio, ad instans prolationis episcopi, cui principaliter celebranti concelebrant, et tunc omnes simul consecrant, et conficiunt. Quanquam nonnulli consentiant, quod qui prius pronuntiat, ille consecrat: nec alio
Abbreviated transcription (Latin):
euanglice lecionis textus ostndit
⁊ sine uino panẽ. isine pane ui¬
offendit. qui negligntͤ au̾ igno¬
rant᷑ alt̾utram spẽm p̃t̾miccit
re. Maxĩe si forntã inrendit.

Expanded text:
evangelicae lectionis textus ostendit, et sine vino panem, et sine pane vioffendit, qui negligenter aut ignoranter alterutram speciem praetermittit: te, maxime si fo
Abbreviated transcription (Latin):
qr sp̃ali parit̾ ⁊ corꝑali luce ca¬
rebunt. Scͥpt̃ est om̃ t̾ollat᷑ in¬
cagitare ualeant p̃t̾ penas.
s illue dirigent ĩ petũ coggi¬
tacionis u̾ sentient uina toło

Expanded text:
rituali pariter et corporali luce carebunt. Scriptum est enim: Tollatur imcogitare valebunt praeter poenas: sed illuc dirigent impetum cogitationis, ubi senti
Abbreviated transcription (Latin):
obluino. tanta cecitas aĩ. tanta con¬
fnsio rõnis. ut raro uł mĩꝗͣ ad cogi¬
tandũ quicꝗͣ d̃ dõ possintͥ asurege
ne dum ad confitendũ ualeũt respi¬
rare. Nam amortuo tanꝗͣ abeo qui

Expanded text:
oblivio, tanta caecitas animi, tanta confusio rationis, ut raro vel nunquam ad cogitandum quidquam de Deo possint assurgere, nedum ad confitendum valeant aspirare. Nam « a mortuo tanquam ab eo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
o iꝗd̾ sꝑa illa ceiestui ꝑ quam zo¬
diaecea ducic᷑ liea adaqͥlonem
bremorem sin partem sub cr̃a
nobis occłtat. E concra ad austrũ
suꝑ crãm parũ elata. ini men
uͦ am̃ non indirectum cͥculi mo¬
re ducit᷑. s uizone modũ ub ar¬

Expanded text:
 sphaera illa coelestis, per quam zodiactea linea ducitur, ad aquilonem breviorem sui partem sub terra nobis occultat. Econtra ad austrum super terram parum elata, in immensero, quoniam non in directum circuli more ducitur, sed in zonae modum a
Abbreviated transcription (Latin):
potine. pauca ꝑtłng̾e. ac pͥmo
posicione Sordine. calcłatoꝵ sa¬
gaatate quibdã quasi limitibꝰ
egiptios. quos p̃cet̾as nationibꝰ
hꝰ artis ꝑigga caluisse. diume¬

Expanded text:
uca perstringere. Ac primo positione et ordine, calculatorum sagacitate quibusdam quasi limitibus Aegyptios, quos prae caeteris nationibus hujus artis peritia calluisse, di
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ oburande soltico ultga ei/ ꝓ¬
hib̾at᷑ nccesm. Solstiaũ aũt dic¬
tum. non ad̾ solem aliqñ stare.
sit edibile. s hussima illa spaga
quibus sũmas uł ũnas adiaci ꝑce̾
actingit ħ nomine cem̾e̾t᷑. qd̾
aucupno sĩ muli dubitĩ. sciend̾q¬

Expanded text:
 obuiante solstitio ultra eius prohibeatur accessus. Solstitium autem dictum est, non quod solem aliquando stare sit credibile, set breuissima illa spatia, quibus summas uel imas zodiaci partes attingit, hoc nomine censentur quod autumpno fieri nulli dubium
Abbreviated transcription (Latin):
cro posit. qura suꝑ t̾rami ma¬
xiniũ aeris spaciũ abortu usq
in ocasũ. ut pote malcssinra.
ꝓg̾diens. confic̃: sub t̾ra uͦ bre¬
uissimũ. quippe qui ambicu
trẽ tm̃ lurtiato festinaus. ad or¬
tum. tardiore occasu diem nob
ꝓduc̃ otiore ortu: noctem coar¬
tat. Iue om̃ia incapͥcorno ꝑ
concͤriũ tĩ maniferassimũ eit.
quia quantũ misto suꝑ t̾iam
exaltat᷑ tm̃ illo sub t̾ra d̾ m̃git᷑.

Expanded text:
cro positus, quia super terram maximum aeris spatium ab ortu usque in occasum, utpote in altissima progrediens, conficit, sub terra vero brevissimum, quippe qui ambitu terrae tantum lustrato, festinat ad ortum, tardiore cursu diem nobis producit, ociore ortu noctem coarctat. Quae omnia in Capricorno per contrarium fieri manifestum est, quia quantum in isto super terram exalta
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ mima mundi descendat. mͦ
insunã eiꝰ ressurgat altitudinẽ
ancͥ significato D̾ cancro.¬
unꝓpaculo est. qd̾ sic̃ id genꝰ omi¬
malis u̾sis uestigiis reiro mcedit.
ita sol cum adħ signũ uen̾it. ul¬
tra non scand̾e ualens infĩora re¬
pecit. celebrato inquarta cr. ꝑ¬
ortꝰ. nam ereĩ sunt pͥncipales or¬
tꝰ ocasusq solis. scilic ꝓbrunał. e
qui noctialis. ⁊ borealis. iste d̾ quo
equens signũ leonis dicũt ob
illiꝰ mensis aug̃. salic feru̾ẽ¬
tissimũ tp̃s. quia leo cet̾is auima¬
ꝑte ualidꝰ postĩore d̾gen̾at. sic̃ sol
ta medio illo signo iam cͥca men¬
sem septẽbrẽ estꝰ sui ardorem no¬
bis dum carat mitigare incip̃.
mense effeta iam cr̃a. ml fruc¬
Li ibra quam incratnde esfigẽ
ꝯformant. equinoctialẽ diei noc¬
tis quia parilitatẽ. quam meius
quarta parte sol grequit᷑. autũp
rmos .i. equinoctiał appellat᷑. De¬
ad expͥmendos gͣndinũ. ictꝰ ⁊¬
tempestatũ. illiꝰ qr̃as sunt loca¬

Expanded text:
modo in ima mundi descendat, modo in summam resurgat altitudinem. Cancri significatio in propatulo est, quod sicut id genus animalis versis vestigiis retro incedit, ita sol, cum ad hoc signum venerit, ultra scandere non valens inferiora repetit, celebrato in quarta ejus portus. Nam tres sunt principales ortus occasusque solis, scilicet brumalis, aequinoctialis, et borealis. Iste de quo equens signum Leonem dicunt ob illius mensis, Augusti scilicet, feruentissimum tempus, quia leo ceteris animate validus, posteriore degenerat; sicut sol e medio illo signo jam circa mensem Septembrem aestus sui ardorem nobis duntaxat mitigare incipit. mense effeta jam terra nihil frucLibra, quam in trutine effigiem conformat, equinoctialem diei noctisque parilitatem, quam in eius quarta parte sol exequitur in auturinos, id est equinoctialis, appellatur. ad exprimendos grandinum ictempestatem illius temporis sunt loca
Abbreviated transcription (Latin):
equinoctiũ d̾xcr̃ lustret hemisꝑi¬
um. sic̃ illd̾ aniiial toto ħ qꝑr d̾r¬
tro lac̾i fert᷑ incubate. Nam re¬
liqua anni medietate. ⁊ sol suist¬
rum aubitũ ꝑ ag̾: zaries supͣ
sinistr̃ latꝰ incumbit. d̾ cauro.¬
anrũ obid reor illos scd̾o lo¬
co posuisĩe. ad sole illas par¬
tes adcunce. boũ labores .i. se
quibusdã feruentioribꝰ tẽriᷤᷤ⁊¬

Expanded text:
equinoctium dextrum lustrat hemispherium; sicut illud animal toto hoc tempore dextro lateri fertur incubare; nam reliqua anni medietate et sol sinistrum ambitum peragit, et aries super sinistrum latus incumbit. Taurum ob id reor illos sco posuisse, quod sole illas partes adeunte boum labores, id est quibusdam feruentioribus terri
Abbreviated transcription (Latin):
yꝑ geminoꝵ allegͣrica sig¬
haut młtũ a fabuloso recedit sig
geminis quos castorem uocãt at¬
q pollucẽ. alt̾m in mortalẽ alt̾m
fuisse neũ mortalẽ. S his qui
mmortalis extit̾at. sue moriuĩ ob

Expanded text:
 Geminorum allegorica sighaud multum a fabuloso recedit figmGeminis, quos Castorem vocant atque Pollucem, alterum immortalem, alterum fuisse natum mortalem. Sed is qui mortalis
Abbreviated transcription (Latin):
tes miciũ. quo solẽ moy fac¬
pͥmũ fuisse diem scłi.⁊ quarto ab¬
hĩc sec̾atum equinoctiali dimensi¬
one sol ip̃e testat᷑ idẽ .i. quasi pͥnci¬
pale signũ aricrũ nomine uoca¬
u̾unt. crnat᷑a ip̃iꝰ animalis trah¬
enteĩ uocabulũ similitudinis: ad
efficientia solis. Siue qd̵ id aminal
p̃aipue cormbꝰ uals. sic̃ sol ab eo
tp̃re adresoluendã tr̃ãm eatemis

Expanded text:
quo solem mox facprimum fuisse diem saeculi, et quarto abhinc se creatum aequinoctiali die ratione sol ipse testatur, idem principale signum quasi Arietis nomine vocaverunt, ex natura ipsius animalis trahente vocabulum similitudinis ad efficientiam solis, sive quod id animal praecipue cornibus valet, sicut sol ab eo tempore ad resolvendam terram, ea
Abbreviated transcription (Latin):
noctes yemales cum estĩuis die¬
bus. lengicidine siue brentea¬
te concordant. Congła eñ sig¬
na non oblicum hñt cu.sum
ut ea que sunt in septentͥone
aliqñ u̾gant ad austrum ut qͥ¬
dam putant asserentes solem eũ
est incancro. indie borealis nocte
uͦ anstrales ⁊ etontra in capͥcorno

Expanded text:
noctes hiemales cum aestivis diebus longitudine sive brevitudine concordant. Singula enim signa non obliquum habent cursum, ut ea quae in septentrione aliquando vergant ad austrum, ut quidam putant, asserentes solem, cum est in Cancro, in die boreales, nocte vero australes, et econtra in Capricorno
Abbreviated transcription (Latin):
tũ: pauꝑes. Oext̾ma conditio sui¬
tutis. nat᷑a lib̾os genint. s for¬
tuna suos constitint. ẜuus cogi¬
t᷑ pati. memo sinit᷑ conpati. do¬
lere conpeilr̃. memo cõdole ꝑmit¬
tit᷑. sic ip̃e nõ sis est ut nemo
s̃it sibi. Miẜi ꝗ castra secunt᷑. qr
miẜum est auena uiu̾e quadra¬

Expanded text:
itio servitutis! «Natura liberos genuit», sed fortuna servos constituit. Servus cogitur pati et nemo sinitur compati, dolere compellitur et nemo condolere permittitur. Sic ipse non suus est ut nemo sit sibi. Miseri qui castra secuntur, quia miserum est «aliena vivere quadra
Abbreviated transcription (Latin):
nã sit extimanda fortuna. Tam
bonꝰ nõ reputat᷑ ut diues. Tam
pociꝰ tam diues sit reputũd ut
ponꝰ. tã pauꝑ ut malus. Diues ã
suꝑ f luitate resolint᷑ ⁊ iac tantia
effrenat᷑. Cuirit adlibit̃. ⁊ corruit
inillicit̃ ⁊ frunt instrim̃ita pe¬
naꝵ que fũant oblectamẽta cul¬
par. labor madqͥrendo cimor in
posscondo. dolor mamntẽdo. mẽ¬
tẽ eiꝰ semꝑ fatigat. sollicitat.⁊

Expanded text:
nam sit estimanda fortuna. Tam bonus reputatur ut dives, tam potius tam dives sit reputandus ut bonus, tam pauper ut malus. 3 Dives autem superfluitate resolvitur et iactantia effrenatur, currit ad libitum et corruit ad illicitum, et fiunt instrumenta penarum que fuerant oblectamenta culparum. Labor in acquirendo, timor in possidendo, dolor in amittendo, mentem eius semper fatigat, sollicitat et
Abbreviated transcription (Latin):
si mictis ÷ contĩgͥ illum contẽpni
ꝑꝑ insołntiam subiectoꝵ. Socuer̃
gͦ metꝰ affiligͥ. Mansuet̃ uilitaᷤᷤ
parinpendit. Nam crud̾litas pa¬
rit odium. ⁊ familiaritas parit
ꝯtẽptum. familiaris eũ cura
fatigat. ⁊ domestica sollicitu¬
do molestat. Oꝑtet eum semꝑ
e̾e paratũ uͥq mimitũ. ut poᷤ¬
p̃cecau̾e oppugnanciũ iniurraᷤᷤ
nox nocti sollicitudinẽ indicat.

Expanded text:
contingit illum contempni propter insolentiam subiectorum. Severum ergo metus affligit, mansuetum vilitas parvipendit; nam crudelitas parit odium et familiaritas parit contemptum: familiaris enim cura fatigat et domestica sollicitudo molestat. Oportet enim semper e paratum, ubique munitum, ut pospraecavere, oppugnantium injurias , et nox nocti sollicitudinem indicat P
Abbreviated transcription (Latin):
Anmis solaris ut maioꝵ ꝯstat¬
A soliertra inuestigatũ. ets.¬
equas partes diniseris. inta quaq
ea quadrans. tres relique no¬
minant᷑ dodrans. Cum gͦ diem
integrum. id est cum sua nocte.
xu.iiii. horis consture manfestũ
fic. qui nim̾us erienario quat
ducto conficit᷑. quia quat̾ ht̃ se¬
nas horas. ip̃e sey hore. quadm̃s
dici iure nominat᷑. ESi aũt mũ
hii dies conputent᷑ manifestis¬

Expanded text:
Annus solaris, ut majorum constat solertia investigatum, CCaequas partes divideris, unaquaeque earum quadrans, tres autem reliquae nominantur dodrans. Cum ergo diem integrum, id est cum sua nocte, XXIV horis constare manifestum sit, qui numerus ex senario quater ducto conficitur, quia quater habet senas horas, ipsae sex horae quadrans diei jure nominatur. Si ergo unde hi dies computentur, manifest
Abbreviated transcription (Latin):
ficas. bnedicis. adrecolnda il crũ¬
cifixionẽ q̃ post int̾uallũ tͥum
horaꝵ facta est mranibꝰ gñtili¬
um. Milices .ħ. crucifix̾unt iħm
Sae̾dos it̾m fac̃ tres cruces c̃

Expanded text:
ficas, et benedicis. Ad recolendam vero crucifixionem, quae post intervallum trium horarum facta est manibus gentilium milites enim crucifixerunt Jesum, sacerdos iterum facit tres cruces cum
Abbreviated transcription (Latin):
ipsius & cõpletur teł iuñ. xxxo. omi modis existens & deinceps
anno quo usq transilias saltus diẽ. quẽ multi inao uẽbri faciunt.
innullis Eł iunã scđ m regulares inuenies. sed inbel sept̃. nec non
debeat : Inbc̃ł nonełr .ui ẽ. cũ debeat eẽ uii. rationȩ regulariu
Facto aut̃ saltu in nouebri. deinceps inuiolatũ custodi& cursũ:
ꝓnuntiatur Sane ubicũq saltũ int̾ponas. obseruabis ut tres
parit̃ lunationes .xi uiii. cõputes. sine int̾positione dedim:¬
DECERERIS EMBOLISMIS BREUIS MÕDIEMOLADIO. IAMOEUN
rint lunationes. una exhis embolis maris dicatur. quȩ nulli de¬
putatur m̃si excepto sibissextus fuerit: Iunc eni tressimul eue¬
munt xxax. quarũ nulla ẽ embolis maris: Quia uidelicae ianoario

Expanded text:
in Kal. Junii XXXma omnibus modis existens, et deinceps eptembris hoc anno, quousque transilias saltus diem, quem multi in Novembre faciunt, in nullis Kal. lunam secundum regulares inveniens, sed in Kal. Sept. neKal. enim Nov, VIa est, cum debeat esse VIIa ratione regularium. Peracto enim saltu in Novembri deinceps inviolatum custodiet cursum. unda. Sane ubicumque saltum interponas, observa, ut tres pariter lunationes XXVIIII computes sine interpositione triDe caeteris embolismis brevis commemoratio. De rint lunationes, una ex his embolismalis dicatur, quae nulli deputatur mensi, excepto si bissextus fuerit. Tunc enim tres simul eveniunt XXXmae quarum nulla est embolismalis; quia videlicet Jan
Abbreviated transcription (Latin):
amo hebraicũ pascha oceurrit Etqr decennouies septeni siunt¬
ao i iiiͦ. tantoties his dies paschales dominici descripti: Quos
ꝑ quarta partẽ multiplicaueris. id quat̃ centem. & quat̾ triceni.
quat̃q t̃ni. fiunt. d.xxc iͦ. quȩ sũma ẽ anni magni Et cũ
ꝑcaa .iii. annos. diuersus sit cursus feriarũ adlunã ꝓpt̾ in ȩqualẽ¬

Expanded text:
a Hebraicum Pascha esse debet. Et quia deciesnovies 7 fiunt 133, tantoties hic sunt dies paschales Dominici descripti. Quos si per 4 partem multi licaveris, id est, quater centeni, quater triceni, quater terni, fiunt in summa 532, quae summa est anni magni. Et cum per 133 annos diversus sit cursus feriarum ad lunam propter ra
Abbreviated transcription (Latin):
No. nȩ aprilis.
morunt quinos.
Quatuor iđ.
Capiunt t̾nos.
Litulant senos
Quatuaor dene:
Cubant in quadrts

Expanded text:
Nonae Aprilis norunt quinos 5Quatuor Idus capiunt ternos 3 titulant senos Quatuor denae cubant in quadris
Abbreviated transcription (Latin):
ũ oparter& sacerdotes diẽ qui ex quadrantib: confit BEBES SEXLO¬
nu anno c̃fecto. antequã .x. incipere int̾calare. illi.iiii. ñ ꝑaeto sed incipiente
dies .Xii. cũ debuerint int̾ calari xiiii. Sed huno errorẽ sero dep̃hensũ caurex
augustus. qͥ annos xii. sine int̾ calari die transigi iussit. ut illi an. dies. qui
ꝑ annos aaax. & ui. uicio sacerdotalis festinationis ex creuerant. sequentib
annis .xii. nullo die int̃ calato deuearent᷑. Post.h. unũ diẽ scđm exdinatio¬
nẽ cesaris. quinto quoq anno incipiente int̾calari iuissit. & omnẽ hune
ordinẽ aereȩ tabulȩ. ad ȩt̃nam custodia. in cisione mandauit:¬

Expanded text:
um oporteret diem qui ex quadrantibus confit quarto quoque anno confecto antequam quintus inciperet intercalare, illi quarto non peracto sed incipiente dies duodecim cum debuerint intercalari novem. Sed hunc quoque errorem sero deprehensum correxit Augustus, qui annos duodecim sine intercalari die transigi iussit, ut illi tres dies qui per annos triginta et sex vitio sacerdotalis festinationis excreverant sequentibus annis duodecim nullo die intercalato devorarentur. Post hoc unum diem secundum ordinationem Caesaris quinto quoque incipiente anordinem eree tabule ad eternam custodiam incisione mandavit
Abbreviated transcription (Latin):
dinius partes sublata tercia: Quĩe quid eni it esaequas diuiser
cant i Sise agit. duȩ partes sunt here. Duodeci ergo busses eni
faciunt horas: binis horis ꝑ tres bisses suꝑputaris: Appara
engoluna res un dieb & uni hous. totũ ambire ⁊ ꝗdiacum :
& hȩc una species m̃sium lunariũ IS ed quia naturalis lunȩ
mensis ab r accensione usq ad accensionẽ cõputatur: Ipsa aut̃
in toto hoc spacio solẽ non consequitur. ut abeo reaccendatur
nisi additis duob dieb & iiii.horis. his ad superiores iunctis.
m̃ sem lunarẽ x xuiiui dierũ. & xii horarũ eẽ fatemur:
Q uia uͦ xii horȩ ꝓ integro die nequeunt cõputari. & ũnũ diem
qui cũ quat̾nis horis post em̃sum zodiacum ad consequendũ
solẽ. lunȩ suꝑ sunt. ꝑ aii lunationes inunũ collecti aox ui dies
insimul efficiunt. quȩ ẽ una lunȩ todiactea ꝑ agratio. lic& unꝰ
desit dies Et hoc ẽ qđ dicit domnus. Beda. lunã tredecies in xni

Expanded text:
duas partes sublata tertia. Quidquid enim in tres aequas diviseris cantur. Bissis igitur duae partes horae sunt. Duodecim ergo bisses octo faciunt horas, ponis per tres bisses supputatis. Apparet ergo lunam XXVII diebus et VIII horis totum ambire zodiacum; et haec est una species mensium lunarium. Sed quia naturalis lunae mensis ab accensione computatur, ipsa autem luna in toto hoc spatio solem non consequitur, ut ab eo reaccendatur, nisi additis duobus diebus et IV horis, his ad superiores junctis mensem lunarem XXIX dierum et XII horarum esse fatemur. Quia vero XII horae pro integro die nequeunt computari, et unum diem qui cum quaternis horis post emensum zodiacum ad consequendum solem lunae supersunt, per XII lunationes in unum collecti XXVI dies insimul conficiunt, quae est una lunae zodiactea peragratio, licet unus desit dies. Et hoc est quod dicit dominus Beda, lunam tredecies in XII
Abbreviated transcription (Latin):
& dies dominica fuerit: in sequentẽ ut dictũ est domin icaons
sestũ differimi : qd est uni łoͥ miãs. Aunȩ uero aetas emipsa
sestiurtate. nec minor quã xx. nec maior quas adosen euertir
fostesii Steni sabbato & nũ suerit qui est t̃mine sequenti die
paschȩ erit xv : Qđsi indominica t̃mine
idest anũ euenerit. in alia dominica

Expanded text:
ut dictum est, Dominicum festum differimus, quod est VII Kal. Maii. Lunae vero aetas in ipsa festivitate nec minor quam XV, nec major quam XXI evenire potest. Si enim Sabbato XIV fuerit, qui est terminus, sequenti die Paschae erit XV. Quod si in Dominica terminus, id est XIV evenerit, in alia Dominica
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ horȩ duodecies ductȩ. sunt e xb. uii. & faciunt dies .i.
qui uincti superiorib cec liuii. reddunt. que sunt ut diximꝰ
dies anni lunaris Quẽ constat retro semꝑ obseruatũ. duo¬
denis quos diaci m̃sib ita semꝑ alt̾nantib ut unus tricenos.
alt̃ unde tricenos haber& dies. quo usq iuli i cesaris sollertia:
solaris reꝑtus ẽ annus. ꝓ eo qđ lunaris inmultis uacillarae: & solis
dies. quos lunari de eẽ diximus anno. ut hibni menses. a estiuo.¬
& ĩtẽ uestiui hibno occurrerent tempore. Nam ꝑ octonos annos
tribus regradab at᷑ mensib statutũ est. ut octauo anno xc
dies int̾ calarent᷑: qui ꝑ tot annos exundenis dieb & duob
bisseatis ⁊ adcrescunt: Pos uͦ ꝓpt̃ paschalẽ obseruantiam
quã non inisi unuii luna. postꝰ aequi noctiũ celebrari fas ẽ.

Expanded text:
autem horae duodecies ductae sunt CXLIV, et faciunt dies VI, qui juncti superioribus, CCCLIV reddunt, qui sunt, ut diximus, dies anni lunaris, quem constat retro semper observatum, duodenis, quos dixi, mensibus ita semper alternantibus, et unus tricenos, alter undetricenos haberet dies, quousque Julii Caesaris solertia solaris repertus est annus, pro eo quod lunaris annus in multis vacillaret, et solis dies, quos lunari anno deesse diximus, ut hiberni menses aestivo, et aestivi item hyberno occurrerent tempore nam per octonos annos tribus regradabatur mensibus statutum est ut octavo anno XC dies intercalarentur, qui per tot annos ex undenis diebus et duobus bissexti accesserunt. Nos vero propter Paschalem observantiam quam non nisi XIV luna post
Abbreviated transcription (Latin):
a mu apius insiciendũ. soiendũ ẽ nonuni formnes lur e cõ putari mses
sea aleri squo todiacũ ꝑuolat. alterũ quo solẽ consequi ÷ iraue
cinalte unt mn anfestio a siant. dicendũ in singuleꝵ signoꝵ primo.
dunone intora signiferi lustratione quantũ temporis expendat
ucergo duodecies duos dies. fiunt nõe nn. Itẽ senas horas quȩ in
satun tresdies singulos xoxx nu horarũ. Nos tres dies iunge superi

Expanded text:
apertius inspiciendum est, non uniformes lunae computari menses, sed alterum esse quo zodiacum pervolat, alterum quo solem luna consequitur. Quae cuncta ut manifestiora fiant, dicendum in singulis signis primo, dehinc in totius signiferi lustratione quantum temporis expendat. Duc ergo duodecies duos dies, et fiunt XXIV. Item senas horas, quae infaciunt tres dies, singulos XXIV horarum. Hos III dies junge
Abbreviated transcription (Latin):
ad xͦ.xiii. fiunt xxx Istȩ sunt epactȩ primi anni cicli decennen¬
ienalis Quȩsi adderentur regularib m̃siũ. quia li
numerũ non transcendit. necesse erat singulis m̃sib easdẽ recidere
& scđm numerũ regulariũ insingulis beł lunã cõpurare. Exempli
causa ut hoc liquidius const&: Septemb hab& regł .u. Iunge
toties addere xxx. & retrahere. cũ lunaris aetas illo anno ꝑ
singulas beł. numero regulariũ constoe : Sb hoc eo anno nullȩ
pnuntiant᷑ epactȩ:¬
Nequentiũ post łeł dierũ. lunã hoc modo repperies Sume p̃ce¬
dentes eius dẽ mensis dies. & his adde aetatem lunę quȩ fuit
inbeł. & primo diẽ unũ bxalendarũ deme Reliqui si minus

Expanded text:
ad XVIII, fiunt XXX. Istae sunt epactae primi anni cycli Xad XVIII, fiunt XXX. Istae sunt epactae primi anni cycli XIXalis. Quae si adderentur regularibus mensium, quia luna hunc numerum non transcendit, necesse erat singulis mensibus eadem recidere, et secundum numerum regularium in singulis Kalendis lunam computare. Exempli causa, ut hoc liquidius constet. September habet regulares v. Junge toties addere XXX et retrahere cum lunaris aetas illo anno per singulas Kalendas numero regularium constet? Ob hoc eo anno nullae pronuntiantur epactdierum post Kalendas, lunam hoc modo reperies. Sume praecedentes ejusdem mensis dies, et his adde aetatem lunae quae fuit in Kalendis. Et primo unum diem Kalendarum deme, reliqui si minus
Abbreviated transcription (Latin):
Igiptus ceterarũ gentiũ inhac arte magistra. ab hoc m̃se annũ incoat
Unde sic̃ romanȩ antiquitatis auotoritate. p̃cedentes reguł cũ concur¬
rentib: amartio. ita obreuerentiã huiusce magisterii. hanc lectionẽ
a septembri uident᷑ inchoare latini
epactarũ nulla ꝓnuntietur: Primoq sciendũ ordinẽ istũ epactarũ
insimilitudinẽ circuli insem& reuerti Cũq singulis annis unde¬
nariũ singulȩ capiant augm̃to. nono decimo qui ẽ cicli de cennouenal
ultimus. Nxiii. epactis existentib non ut inceteris mi. sed osii:
addimus. propt̃ unũ diẽ qui tunc lunari anno diminuit᷑. quẽ
saltũ lunȩ uocant Quip̃cedenti aetati detractus. totã sequente
lunȩ aetatẽ semꝑ uno die maiorẽ cõputare cogit Qđ liquidius
aperiemus. cũ saltus ipsius rationẽ ediderimus: dim ergo additis

Expanded text:
gyptus, caeterarum gentium in hac arte magistra, ab hoc mense annum inchoavit. gyptus, caeterarum gentium in hac arte magistra, ab hoc mense annum inchoavit. Unde, sicut Romanae antiquitatis auctoritate praecedentes regulares cum concurrentibus a Martio, ita ob reverentiam hujusce magisterii hanc lectionem a Septembri videntur inchoare Latini.epactarum nulla pronuntietur. Primo, quia sciendum ordinem istum epactarum in similitudinem circuli in semet reverti. Cumque singulis annis undenarium singulae capiant augmentum, nono decimo, qui est cycli XIXalis ultimus, XVIII epactis existentibus, non ut in caeteris XI, sed XII addimus, propter unum diem qui tunc lunari anno diminuitur, quem saltum lunae vocant. Qui praecedenti aetati detractus, totam sequentem lunae aetatem uno die majorem semper computare cogit. Quod liquidius aperiemus cum saltus ipsius rationem ediderimus. XII ergo additis
Abbreviated transcription (Latin):
xiii altera tno uini cõputatur dieb paulo post aperiemus:
paoiamn⁊ harquaditate creantur. Segua in equalitate. quȩ dũs dede¬
hab& singalis annis adbunã Luealendarũ inueniendã. pepaertas aisamii
Omhob eng ansusis. addunit adnumerũ epactarũ quia singulis amis
endu ocistt annoꝵ inaequalitas: Pone igitur in capite epactarũ eue
ea dengulis utdictue annis itidẽ goi. adde : & si ultra aben. exereue¬
rint que numerũ lunaris actas nũquam excedit. ooer. sublatis.
ceteros si a eto grep actis : N erbi gra: Ad .xi. adde en fiunt ax ii
epactȩ siperiaub regularibus uinctȩ. aetatẽ uaLap¬
lunȩ ꝑsingulas FL. ostendunt hoc modo: Sume regulares cuius uis
m̃sis & his ad de epactas quȩ suerint illo anno. quarũ ꝑ singulos annos
inuentionẽ post ostendemus. & quẽ numerũ effecerint ipsa ẽ aetas
lunae in lcalendis Qđ si tricenariũ excesserint. eis sublatis. quot
remanserint. tanta erit:

Expanded text:
X, altera XXIX computetur diebus paulo post aperiemus. lunaris inaequalitate creantur. De qua inaequalitate, quae Dominus dedehabet, singulis annis ad lunam Kalendarum inveniendam pro epactis assumuntur. Omnibus enim annis XI adduntur ad numerum epactarum, quia singulis annis eadem exstitit annorum inaequalitas. Pone igitur in capite epactarum XI, et singulis, ut dictum est, annis itidem adde XI etsi ultra XXX excreverint, quem numerum lunaris aetas nunquam excedit, XXX sublatis, caeteros habeto pro epactis. Verbi gratia: ad XI adde XI, fiunt XXII. Epactae superioribus regularibus junctae aetatem lunaper singulas Kalendas ostendunt hoc modo: sume regulares cujusque mensis, et his adde epactas quae fuerunt in illo anno, quarum per singulos annos inventionem post ostendemus, et quem numerum suffecerint, ipsa est aetas lunae in Kalendis. Quod si tricenarium excesserint, eis sublatis, quot remanserint, tanta erit.
Abbreviated transcription (Latin):
sub trahas. E. ꝑ annidies idipsũ inuestigare cupis. sume om̃s preter
lmationu dies: Qui restant: cuiusq diei lunae aetatem pandunt:
Qa sicotmumero ꝑ l timo. expenso nil suꝑ fuerit. uł quigemariser¬
sint tricenariũ quidẽ excesserint. ad: Aumi. tam̃ non ꝑuenero
sublatis dras. quot remanent ipsa ẽ aetas lunae: In hoc argum̃to
bissexti diẽ non numerabis  Eua pore aeoea. rume¬

Expanded text:
ur. Si per anni dies id ipsum investigare cupis, sume omnes praetelunationum dies; qui restant cujusque diei, lunae aetatem pandunt. Quod si toto numero per LIX expenso nil superfuerit, vel qui remanserint, tricenarium numerum excesserint, ad LIX tamen non pervenerint, sublatis XXX, quot remanserint, ipsa aetas lunae est. In hoc argumento bissexti diem non numerabis. CAPUT XVI. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
Quos dispono p̃terire breuitatis gr̃a. quoꝵ nobis non ẽ nota numeri peritia :
Altum cȩlũ qui creauit t̾rasatq ȩquora. doxa regũ ꝑaet̾na đo soli scła. Am̃:¬

Expanded text:
Quos dispono praeterire brevitatis gratia, Quorum nobis necnon nota numeri peritia. Quos dispono praeterire brevitatis gratia, Quorum nobis necnon nota numeri peritia. Altum coelum qui creavit terras atque aequora, Doxa regi per aeterna Deo soli saecula. Am
Abbreviated transcription (Latin):
Iuic quippe ut exut ꝑscrutata ratio. semꝑpartes dies saltꝰ int̾serit supputatio:
I nra quoq sup̃dictũ habent semꝑspaciũ. dies solis atq lunȩ aquũ pondus partiũ:
Iuius cydipars uocat᷑ ogdo as anteriar. ac deinde appellat᷑ endecas ulterior:
Oedo adideputant᷑ octo anni priores. endecadi reliquoꝵ destinatur series:
In hoc cursu fiunt anni breuiores duodecies:
Solis ũ in idipsũ non recurrit series. donec anni reuoluant᷑ octies & uicies:
Naeq recipcis alternata cursib solis lunȩ diuersant᷑ tempora tẽporibus:
S ed ad pͥma post annaꝵ recurrit inicia quingentoꝵ ac triginta atq duũ spacia:
In hoc eyclo post recursũ çeli luminariũ manifesta siunt festa dierũ paschalium:
Qui porrectus ꝑ extensã annoꝵ uertiginẽ. in eandẽ ut p̃dixi decurrit originẽ :
Paschale uͦ longꝰ breues intellectuarios. hoc exceptomultiplures conscripser circulos:

Expanded text:
inc et inde ut exigit perseveranda ratio, Se per partes dies saltus interserit spatio. Intra quoque supra dictum habent semper spartium, Dies solis atque lunae aequum pondus partium. Hujus cycli pars vocatur ogdoas anterior, Ac deinde appellatur hendecas ulterior. Ogdoadi deputantur octo anni priores, Hendecade reliquorum destinatur series. In hoc cursu fiunt anni breviores duodecies, Solis vero in id ipsum non recurrit series, Donec anni revolvantur octies et vigies. ncore. His itaque reciprocis alternata cursibus, Solis lunae diversantur tempora temporibus. Sed ad prima post annorum recurrent initia, Quingentorum ac triginta atque duum spatia, In hos cyclo per concursum coeli luminarium, Manifesta fiunt festa dierum paschalium. Qui porrectus per extensam annorum vertiginem, In eamdem ut praedixi recurrit originem. Paschae vero longos, breves, intellectu varios, Hoc excepto multi plures conscripserunt circulos.
Abbreviated transcription (Latin):
martiarũ in primo ordine positas. ac deinde suis ordinibus
om̃s uiiͣ ferias suꝑ notatas. id est diẽ dominiexꝰ. scđam feriam.¬
ac t̃ciam feriam. quartã. & quintã feriã. sextã. siue sabbatum:
nono ordine positas lunas. xnui  iđ terminos paschales Et tune
demũ cõputa cuius uis annibł mar̃. quota occurrant feria.

Expanded text:
Januar. in primo ordine positas, ac deinde suis ordinibus omnes 7 ferias positas, id est, diem Dominicum, 2 feriam sive sabbatum. 9 ordine positas lunas 14 paschales, et tunc demum computa cujusvis anni Kal. Jan. quota occurrat feria,
Abbreviated transcription (Latin):
est &iam uocus argumentum non modo de bełr uerumliba
inter he ałđas dierum luna uel feria dinoscenda repertũ
solertia tradendum Si ergo uis scire hoc uel illo die quota
sit luna. Computt dies a principio mensis ianuarii usque
remanserint. tolle triginta & quod suꝑ est ipsa est luna dici
quem queris. Item suus scire hoc uł illo die quora sit stria
Computa dies abłdis ianuariis usq indiem dequo inquiris. Et
xum noueris adde feriam que fuit die łiłR ianuariarum.
Et sibis sextilis annus est &iambis sexti diem postquam transierit
auementare memento. Partire omnia ꝑ septem & quod reman&
diem tibi septimane que sit ubicumq queris ostend&. & uod
ita solum sine labore currit argum̃tum sinumerum mensium

Expanded text:
um, non modo de Calendarum, inter Calendas dierum luna vel feria dignoscenda repertum,solertia tradendum. Si ergo vis scire hoc vel illo die quota sit luna, computa dies a principio mensis Januarii usque remanserint, tolle triginta, et quod superest ipsa est luna diei quam quaeris. Item si vis scire hoc vel illo die quota sit feria, computa dies a Calendis Januariis usque in diem de quo inquiris; et cum noveris, adde feriam quae fuit die Calendarum Januariarum; et si bissextilis annus est, etiam bissexti diem postquam transierit augmentare memento: partire omnia per septem, et quod remanet diem tibi septimanae quae sit ubicunque quaeris ostendet. Quod ita solum sine labore currit argumentum, si numerum mensium
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s tacent. &e silent. & primi somniũ ad grauantur. In¬
quando nichil agi potest. & omĩa sopare quietasunt.
Galliciniũ dictũ. aclangore uolucris nuncupatũ. quasi galli
niudr̃. quia galli ante lucani nuncupantur. eo qd naturali
p̃conio. & plausu alarũ. lucis aduentũ p̃nunciantur. Matu¬
tinũ dictum ẽ. noctis tẽpus amaturitate lucis. accedente du
recedente aurora: Aurora. ab euro uento dicta. quia in ipsa
hora euri spiram̃ ad adiciendos fruges. ab austro emittitur:
nt̃ uesperũ. & uesperã. & uespere. hoc int̾ est. qr uesperũ finis¬
diei. uesperã. inclinatio solis ad occasũ: Uespere. unius cuiꝰq

Expanded text:
omnes tacent, et silent, et primi somni gratia adgravantur. Inomnes tacent, et silent, et primi somni gratia adgravantur. Inquando nihil agi potest, et omnia sopore quieta sunt. Gallicinium dictum est a clangore volucrum nuncupatum quasi gallicnium dicitur, quia galli antelucani nuncupantur, eo quod naturaliter praeconio, et plausu alarum lucis adventum praenuntiant. Matutinum dictum est noctis tempus a maturitate lucis accedente die, recedente aurora. Aurora dicta est, quasi Eurora ab Euro vento dicta, quia in ipsa hora Euri spiramen ad excitandas fruges ab Austro emittitur. Inter vesperum, et vesperam, et vesperem, hoc interest, quia vesperum diei, vespera inclinatio solis ad occasum, vesper uniuscujusque r
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ uesꝑ uocatur. & ipsa stella. ab hesperia regione. nom̃ ad sumpses
mutata.u. ꝓ .h. uesꝑ dr̃. hesperia aut̃ dicta ẽ pridẽ. spania abhes¬
pero gerionis filio. nom̃ accepit. qui hanc regionẽ bellicis uirtu¬
tib sub iugauit. & hanc stellã. naute nocturno nauigio ne in fluc¬
tib oberrarent nauigantes. ad gallo grecia obseruabant.
Hanc stellã. alii fer̃ uno anno solẽ p̃cedere. cũ lucifero lum̃ matu
Crepusculũ dictũ ẽ noc turni tẽporis spaciũ. a crepero. iđ cõmix¬
tionẽ tenebrarũ. & luminis. quȩ greci dia fodi nominant. iđ
dubitantia in excessũ diei. & intro itũ noctis. aut exitũ noc
& introitũ diei. & obhoc dubiũ. siquis ex ꝑge factus fuerit
ea somnii grauitudine. in hoc tẽpore incertũ putat se eẽ.
trans acto noctis spacio. ad diei claritatẽ. aut ex acto die
ad noctis iniciũ ꝑ ducitur: Conticiniũ. hocẽ silencium.
conticescere enĩ silereẽ. & inde dictũ est. quia in ipso tẽpore.

Expanded text:
quae Vesper vocatur, et ipsa stella ab Hesperia regione nomen adsumpsit, mutata v pro h, vesper dicitur. Hesperia autem dicta est pridiem Spania ab Hespero  regionis filio, qui hanc regionem bellicis virtutibus subjugavit. Et hanc stellam nautae, ne nocturna in navigatione oberrarent, navigantes a Gallograecia observabant. Hanc stellam alii ferunt uno anno solem praecedere, cum Lucifero lumen matuCrepusculum dictum est nocturni temporis spatium a crepero, id est commixtione tenebrarum, et luminis, quia Graeci diafodi nominant, id est dubitantia inter excessum diei et introitum noctis aut exitum noctis et introitum diei; et ob hoc dubium, quia si quis expergefactus fuerit a somni gravitudine in hoc tempore incertum se putat esse, utrum transacto noctis spatio ad diei claritatem pervenerit, aut exacto die ad initium noctis perducit. Conticinium, hoc est silentium; conticescere enim silere est, quia in ipso tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Sapaesi andictato pars diei nouussima. inqua suꝑ ẽ ultinsa. Aue enãdie
aduesperũ sub prerntur. quando nebulosȩ noctis caligine obum¬
bfaturor a lane abentu sobis. usq adharã quartã ds. qd ẽ quarta pars
artifralis Meridies  ui. uii.uiͦ. horã tenae : Subp̃ma .uiii.a.¬
oa e obscuritas mundi. latibulũ maloꝵ. requies uiuoꝵ poa
dictas anocendo. eo qd obtutib nocoe humans. u qe furesi e bestis
inea nocent ł qr nego ciis & laberib humanis impedire uidentur

Expanded text:
Suprema dicta est pars diei novissima, quia superest ultima. Tunc dies ad vesperum supprimitur, quando nubilosae noctis caligine obumbratur. Mane ab ortu solis usque ad horam quartam dicitur, quod ut quadrans artificialis. Meridies 5, st obscuritas mundi, latibulum, requies vivorum. Nox dicta est a nocendo, eo quod obtutibus nocet humanis, vel quia fures et bestiae in ea noceant. Vel quia negotiis et laboribus humanis noce
Abbreviated transcription (Latin):
concupiscentiȩ. & om̃is turpitudims inuentrice. Saturnũ. patrẽ
iouis. stugĩ: & uentaꝵ modenatarẽ: I ec delusa errouib uerusta gen¬
tilitas qui pt̃ scequentia iuisitancłi. nominadeoꝵ dieb singulis
in posuer Sed ꝓpt̃ eoꝵ confusionẽ. hȩc ipsa nomina apian q smu¬
tauerunt: At cũ singulis dieb nominantur. singulis ħ oris despic
Iensis amensura quadã nom̃ accepit: Qm̃ om̃s mensi scđm lune cursũ¬

Expanded text:
rpitudinis inventricem; Saturnum patrem Jovis, frugum, et ventorum moderatorem. His delusa erroribus vetusta gentilitas, quae propter frequentiam usitandi nomina deorum diebus saeculi imposuerunt. Sed propter eorum confusionem haec ipsa nomina Christiani non mutaverunt, ut cum singulis diebus nominantur, singulis horis despiciibus. LVIII. Mensis a mensura quadam nomen accepit, quoniam omnis mensis secundu
Abbreviated transcription (Latin):
sed gigas gigantis. Ita & quadras quadrantis dici deb&. ñ quadrans¬
quadratis De DIG. Dies est prima creaturarũ. ostensio rerũ
comis solis Itẽ diessolis orientis p̃sentia. quousq ad ortũ ꝑ currat᷑
sidorus dic̃. dies gemine appellari sol& : ꝓpriȩ abartu solis. donec ruri
oriatur Abusiue uͦ. abartu solis usq ad occasũ ꝑueniat. Quȩ ideo
dictaẽ adiuidendo lucẽ a tenebris. Itẽ pitagoras dic̃ solsuꝑ t̾ram

Expanded text:
sed ut gigaphi  gigantes, ita et quadras quadrantis. » De septimansed ut gigaphi  gigantes, ita et quadras quadrantis. » De septimanensio rerum, comes solis. Item dies solis praesentia, quousque ad ortum perveniat. Isidorus dicit: « Dies gemine appellari solet, proprie ab ortu solis, donec rursus oriatur, abusive vero ab ortu solis, usque quo ad occasum perveniat, quae ideo dies dicta est a dividendo lucem a
Abbreviated transcription (Latin):
modis ꝓbat᷑ consistere . siue inbonũ. siue in malũ iđ opere. consensu. uerbo.¬
& cogitatione. ut in euangłio legit᷑. Non exiet inde donec redd at nouissi¬
mũ quadrante. iđ nouissimã culpa cogitationis: Et quadras tepaus dr̃.
quarta pars anni. sic̃ legit᷑ deantiap̃i tẽporib trib annis & duobus
quadrantis decepturũ eẽ mundũ. & illusurũ gentib: trib annis
& ui. mensibus. Itẽ theophilus dic̃. quadras dicta ẽ aquadrata figura.
quia in sua soliditate ꝑsistit. Sublata enĩ quarta parte cuius lib& rei.
trina figura remanet: Dequa persiuꝰ. dic̃. Quadras dr̃. eo qd̃ quartã
partẽ rei suspendit Quẽ hebrei quodrantẽ. Greci dodrantẽ dicunt:
Quadras sine .n. scribi debet sic̃ gigas. ñgigans. itaqua dras. ñ quadrans:
Lex enĩ litteraturȩ ẽ. ut genitiuus a nominatiuo crescat amplius.¬
in litteris. uł sillabis. ut iheronim dic̃ Nonut in periti gigans gigatis.

Expanded text:
modis probatur consistere, sive in bono, sive in malo. Idem opere, consensu et cogitatione. Ut in Evangelio legitur: Non exiet inde, donec reddat novissimum quadrantem, id est ultimam culpae cogitationem. Et quadrans temporis dicitur quarta pars anni, sicut legitur de Antichristo tribus annis et duobus quadrantibus decepturum esse mundum, et inlusurum gentibus tribus annis et sex mensibus. Item Theophilus dicit: « Quadrans dictus est a quadrata figura, quae in sua soliditate consistit. » Sublata enim quarta parte cujuslibet rei, trina figura remanet. De qua apertius dicit: « Quadrans dicitur, eo quod quartam partem diei suspendit, quem Hebraei quadrantem, Graeci dodrantem, Latini quadrantem vocant. » Quadrans sine n scribi deberet, sicut gigas non gigans, ita quadras non quadrans; lex enim literaturae est  in gentem a nominativo crescat amplius literis, vel syllabis. Hieronymus dicit: « Non ut imperiti gigans gigatis,
Abbreviated transcription (Latin):
unotunut frgolis caligine. ad iunctis amom̃ts abacie solis
delumnis gra seulos obtiuisos. trans aotis frigoris nebalis acies
solaris quasi pungere. seu titillare. humane uisus uidetur
& inde illud spaciũ tempauis. punctũ nominat᷑. Alit̃ isidarus
dic̃ punctũ hoc ẽ opus illoꝵ. qui horologia faciunt. Nã infinẽ &u horati
ponebant: DeNΟRΑ. Hauȩ fines tẽporis s. & sic̃ ore fines sunt fliunoꝵ¬
uestim̃toꝵq Sed ora finũ maris. ꝑo. hora dierũ. pli. scribendũ. Itẽ
hora dictaẽ quasi haram. eoqd̃ tẽperat articulos diei. Ora aut̃ maris.
& ora uestim̾toꝵ dicimꝵ: Hoc nom̃ grecũ ẽ. qd latine dr̃ species uł pul¬
chritudo. Decẽ enĩ filiȩ iouis. decẽ hore apð homerũ dictes decẽ pulchri

Expanded text:
umalis frigoris caliginem adjunctis 10 momentis ab acie solis de luminis gratia oculos obtensos transactis frigoris nebulis acies solaris, quasi pungere, seu rutilare humanus visus videtur, et inde illud spatium temporis punctum nominatur. Aliter Isidorus dicit: Punctum opus illorum qui horologia faciunt, nam in fine 12 lunarum ponebant: de hac hora est finis temporis. Sic horae sunt fineshora dicta est quasi hora, eo quod temperat articulos diei. Horam autem maris, et horas vestimentorum dicimus. Hoc nomen Graecum est, quod Latine dicitur species vel pulchritud
Abbreviated transcription (Latin):
inlittera. Littera enĩ diuidi uł solui ñ potest Ideo athomꝵ alatinis
philo sophis dicta ẽ. a thonꝵ innumero. sicuti soluit᷑ milias in mills.¬
Unũ uͦ qđ diuidi uł solui ñ potest. Athomꝵ innumero dr̃: Athom
intẽpore. sicuti soluit᷑ scłm in atates. &tas in annos. Anni intẽpora
tẽpus inm̃ses. m̃ses in ebdomadas. Ebdomada indiẽ. dies inqua¬
drantẽ. quadras inhoras. hora. inpunctos. punctꝰ in mom̃ta.

Expanded text:
in literas, litera autem dividi, vel solvi non potest, ideoque atomus a Latinis philosophis dicta est. Atomus in numero sicuti solvitur millias in vero quod dividi, aut solvi non potest, atomus in numero dicitur. Atomus in tempore, sicuti solvitur saeculum in aetates, aetas in annos, annus in menses, mensis in hebdomadas, hebdomada in dies, dies in quadrantes, quadrans in horas, hora in punctos, punctus in minuta,
Abbreviated transcription (Latin):
a comuni temperam̃to. qd inuicẽ se humare . siccitate. calore. & frigore
tẽperent h ȩc & curricula dicunt᷑. qr ñstant sed currunt: Constat¬
m̃ ses fuisse diuisa. Quoꝵ tempora ueteres tale discretionẽ faciuni
ut primo m̃se uer nouũ dicat᷑. Scdm. adultũ. t̃ciũ preceps. dic¬
nouus. adult̾. & p̃ceps. Itẽ hiemps. noua. Adulta & p̃ceps. siueextrem a:
& igne. Aestas. exigne. & siccitate. Autũ nus. ex siccitate. & frigers

Expanded text:
a communionis temperamento, quod invicem se humore, siccitate, calore et frigore temperent. Haec et curricula dicunturmenses fuisse divisa, quorum temporum talem veteres discretionem faciunt, ut primnovus, adultus, praeceps; item hiems nova, adulta, praeceps vel extrema: et igne, aestas ex igne et siccitate, autumnus ex siccitate et frigore,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m in anẽ eẽ causetur qr sepe euenit ut ibi alius erudiatur.
ubi alius nilutile suspicatur Et sienĩ preciosius ẽ aureũ poculũ.
ñ ideo tam̃ om̃i utilitate car& samiolũ poteriũ. Immo ñnumqua
uasa fictilia tanto solent eẽ utiliora. quanto & uiliora. quia gem¬
mis inscrinio iacentib & solis regib his utentib hȩc pluriũ subser
sed ins tantũ qui maiora adhuc penetrare neque anit dert dus prunũ
su asis quibus ui ulsabeti aracteribus tidueti. illa demceps faciliũ¬

Expanded text:
nostrum inanem esse causetur, quia saepe evenit ut ibi alius erudiatur, nostrum inanem esse causetur, quia saepe evenit ut ibi alius erudiatur, ubi alius nil utile suspicatur. Etsi enim pretiosius est aureum poculum, non ideo tamen omni utilitate caret Samniolum; imo nonnunquam vasa fictilia tanto solent utiliora esse quanto viliora, quia gemmis in scrinio jacentibus, et solis regibus his utentibus, hoc  f. horum plsed his tantum qui majora adhuc penetrare nequeunt, ut his primum quasi quibusdam alphabeti characteribus inducti, illa deinceps faciliu
Abbreviated transcription (Latin):
aut endecas simul cũ bissexto. sequit᷑ adhuc quarta xxxͫ quȩ ẽ
embolis maris illiuꝰ anni dequa supͣdictum est: IxXX UIII.¬
etera de embolisiis annisq cõmunib deq PPIIOSUS IOBEHI
ogdoade & endecade. uł de om̃ib ad paschȩ rationẽ ꝑtinentib
qui pleniu nosse desiderat. librũ uenerabilis bede. de his elegant᷑
genioli nr̃i undecũq collecta congessimꝗ : Inquib: congregandis si
aliquantulũ uerbosius euagatisumꝵ. quicũq legerit. eo nos studio
fecisse cognoscat. ut quȩ dicebant᷑ manisestiora legentib forent:
aliquatenꝰ suppeterent. quia sic̃ beatꝰ agit augustinꝰ. Qui elegant᷑
aliquid loquit᷑. nec auditorẽ instruit. sibi tantũ & non illi quẽ
erudiendũ suscepit loquitur Nogam⁊ aut̃ quicũq hȩc legere
dignabit᷑. ut siqua in his utilitati suȩ condõcibilia repererit. om̃ium
bonoꝵ largitori grãs referat Qđ si situs euenerit. non ilico laborẽ

Expanded text:
aut endecas, simul cum bissexto sequitur adhuc quarta XXXma, quae est embolismalis illius anni, de quo supra dictum est. Caetera de embolismis annisque communibus, deque ogdoade et endecade, vel de omnibus ad Paschae rationem pertinentibus, qui nosse plenius desiderat librum venerabilis Bedae de his eleganter genioli nostri undecunque collecta congessimus. In quibus congregandis, si aliquantulum verbosius evagati sumus, quicunque ea legerit, eo nos studio fecisse cognoscat, ut quae dicebantur manifestoria legentibus forent. aliquatenus suppeterent. Quia, sicut ait B. Augustinus, qui eleganter aliquid loquitur, nec auditorem instruit, sibi tantum et non illi quem ad erudiendum suscepit, loquitur. Rogamus autem, quicunque haec legere dignabitur, ut si qua in his suae utilitati conducibilia reperit, omnium bonorum largitori gratias referat. Quod si secus evenerit, non illico laborem
Abbreviated transcription (Latin):
om̃tum. minutũ atq angustissimũ tempus. a motu siderũ
dictũ. Est enĩ ex tremitas horȩ in breuib int̾ uallis. cũsol
aliqid̃ sibi cedit. aliqid succedit : Itẽ momentũ. quasi motu
mentis. Sic̃ enĩ mens nr̃a. mutata eẽ creaturã. Bunc aut̃ mey
mutat᷑ mens inscientiȩ mutata creatura Mom̃toꝵ generas uii
superiora ascendit. quo usq inferiora ibide posuerit. iđ dũ se totũ

Expanded text:
derum dictum: est enim extremitas horae in brevibus intervallis, cum sol aliquid sibi cedit, atque succedit. Item momentum quasi motum mentis est; scit enim mens nostra mutatam esse creaturam. Tunc enim mutatur mens in scientia mutatae creaturae. Momentorum genera 6 superiore ostendit, quousque inferiora  horam ibidem posuerit. Id est dum se totum
Abbreviated transcription (Latin):
Mlimpias. apd̃ grecos constituta. apd̃ elidẽ grecie ciuitatẽ. eliis agentib
agonẽ. & quinquennalẽ certam̃. quattuor mediis annis uacantib
& ob hoc elidũ certaminis tẽpus. olimpiadẽ uocauer̃ quad riennio.
les. adhuc aera nondũ erat Est enĩ quinquennale tempus. iđo uero
sic uocatũ. eo qd̾ censũ. ꝑ quinquenniũ inre publica ꝑ acto. urbis roma.¬
ria sunt aut̃ tempora annoꝵ. Aut enĩ lunaris annus ẽ xxas dierũ.
aut solstitialis. qui xii. contin&e menses. Aut magnus. omnib: pla¬
netis in eundẽ locũ recurrentib Qui sit post annos solstitialis
primos. aera singuloꝵ annoꝵ. ẽ constituta acesare augusto. quan¬
do primũ censuꝰ exagitatro. romanoꝵ orbẽ descripsit Dicta aut̃
aera. coqͣs om̃is crbis. aes reddere ꝓfessus ẽ publice¬

Expanded text:
Olympias apud Graecos constituta apud Elidem Graeciae civitatem, Eliis agentibus agonem et quinquennale certamen, quattuor mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olympiadem vocaverunt, quadriennio les, adhuc aera nondum erat. Est enim quinquennale tempus. Ideo vero sic vocatum, eo quod censu per quinquennium in republica peracto urbs Romaria sunt autem genera annorum. Aut enim lunaris annus est triginta dierum; aut solstitialis, qui duodecim continet menses; aut magnus, omnibus planetis in eundem locum recurrentibus, qui fit post annos solstitiales plurimos. Aera singulorum annorum est constituta a Caesare Augusto, quando primum censu exagitato Romanum orbem descripsit. Dicta autem aera ex eo, quod omnis orbis aes reddere professus est reipublic
Abbreviated transcription (Latin):
turarũ Iusticia ẽ dm̃ timere. religionẽ uenerari. honorẽ deferre paren¬
tib patriã diligere. cunctis prodesse. nocere nulli. frat̾ne caritatis
uincula amplecti. Pericula aliena suscipere. opẽ ferre miseris. boni
accepti uicissi tudinẽ. rependere. aequitatẽ in iuditio conseruare Forti
aut pacient̃ cedit. aut resistit fortit̃. paullis emollitur illecebris. aduer¬
sis non frangit᷑. ñ eleuat᷑ scđis. inuicta ad labores. fortis ad pericula. pecu
humiles regulas custodit. tranquillitatẽ animi seruat. continentia. & casti¬
tatẽ Amplectit᷑. fou& decus. & honestatẽ. restringit uicia. rationi amiea.¬

Expanded text:
rimum est Deum timere, religionem uenerari, honorem referre parentibus, patriam diligere, cunctis prodesse, nocere nulli, fraternae caritatis uincula amplectere, pericula aliena suscipere, opem ferre miserorum, boni accepti uicissitudinem rependere, aeqitatem in iudiciis conseruare. Fortitaut patienter cedit, aut resistit fortiter, nullis emollitur inlecebris, aduersis non frangitur, non eleuatur secundis, inuicta est ad labores, fortis ad pericula, pecunhumilitatis regulam custodit, tranquillitatem animi seruat, continentiam et castitatem amplectitur, fouet decus et honestatem, restringit ratione appe