comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bemus. ⁊ oꝑamur. ĩ tali necessitate ĩtermittantur. ⁊ cõmemõ ad
uisꝑas ⁊ ad laudes. ac missa matutinalis fiat de scĩs. ⁊ iterũ cõmemõ
ad uesꝑas illius dici. Missa tũ matutinalis. non erit de sc̃o amb᷑sio.
si diu̾ca in palius uel ĩ octauo die pasche cuerĩt: sed collc̃a dicetur
de eo. Ubi uero supradicta necessitas non interuenit: minores festi¬
uitates non omittantur. nec differantur. sed suo die celebrentur.
etiã si quelibet hystoria incipienda est: que aliã habeat dominicam.
N sabbatis aduentus dñi. ⁊ lxx. t lͤ. et xl ͤ. si festũ fuerit: uespere
de diũca dicantur ⁊ fiat de scõ cõmemoratio. Sed festũ puri¬
ficationis et annũciationis bt̃e marie ⁊ festũ sc̃i benedicti et
dedicationis eccł̃ie. et si aliquod festũ in quo non laboramus. sabbõ
ifra ot̃ pasche euenerĩt: excipiantur ab ista lege. et habeant festa

Expanded text:
bemus et operamur, in tali necessitate intermittantur, et commemoratio ad bemus et operamur, in tali necessitate intermittantur, et commemoratio ad Vesperas et ad Laudes ac missa matutinalis fiat de sanctis et iterum commemoratio ad Vesperas illius diei. Missa tamen matutinalis non erit de sancto Ambrosio, si Dominica in Palmis vel octavo die Paschae evenerit, sed Collecta dicetur de eo. Ubi vero supradicta necessitas non intervenerit, minores festivitates non omittantur nec differantur: sed suo die celebrentur, etiamsi quaelibet historia incipienda est, quae aliam habeat Dominicam in  si festum fuerit, Vesperae de Dominica dicantur, et fiat de sancto commemoratio. Si festum Purificationis et Annuntiationis beatae Mariae, et festum sancti Benedicti et Dedicationis ecclesiae, et aliquod festum in quo non laboramus Sabbato infra octavam Paschae evenerit, excipiantur ab ista lege, et habeant festa
Abbreviated transcription (Latin):
post benedicamus dño de laudibz et uespis. ob cõmemorationem
ñci diei dicũtur. In illo tñ sabbõ non dicentur. qũ in crastur
nichil agetur de dñica qd̃ ante aduentũ contingit cũ unũ dñiᷝ
officiũ duas tenet ebdomadas. Tũc eiũ antiphẽ illius officii. iiͣ
non repetentur dñca. si ĩ ea xii. lectionũ solennitas celebratur.
De festis sanctorũ que dñicis dieb uel ascensione eueniũt. xliii.
estiuitates sc̃orum in quib non laboramus si ĩ octauo
qua aliqua hystoria incipienda est. que sequentem dñcam non ha¬
buerit euenenerĩt: in crastinũ celebrentur. Purificatio tũ beate m.
nunꝙͣ differatur. Et si illa hystoria duas dñicas uel plures habu̾it
et ille diũce festiuitates fortasse duas habuerĩt hystoria. dicatur ĩ
illa festiuitate que minoris esse uidetur auctoritatis. et festiuitas ĩ
crastĩo dicatur. Minores autẽ festiuitates in quib xii. lectiones ha¬

Expanded text:
t Vesperis ob commemorationem Dominici diei dicantur. In illo tamen Sabbato non dicentur quando in crastino nihil agetur de Dominica: quod ante Adventum contingit, cum unum Dominicale officium duas tenet hebdomadas; tunc enim Antiphonae illius officii secunda non repetentur Dominica, si in ea duodecim Lectionum solemnitas celebratur.estis sanctorum quae Dominicis diebus vel in Ascensione Domini evenerint. Festivitates sanctorum in quibus non laboramus, si in octavo Dominica in qua aliqua historia incipienda est quae sequentem Dominicam non habuerit, evenerint, in crastinum celebrabuntur. Purificatio tamen beatae Mariae nunquam differatur. Et si illa historia duas Dominicas vel plures habuerit, et illae Dominicae festivitates fortasse praecipuas habuerint, historia dicatur in illa festivitate quae minoris videtur auctoritatis, et festivitas in crastino dicatur. Minores autem festivitates, in quibus duodecim Lectiones ha
Abbreviated transcription (Latin):
ntiphone ueterum librorũ. et euangeliorũ. et epistolarum
pauli que ad magnificat dicũtur .i. loquere dñe. cognoue¬
runt om̃s. hec autem scripta sunt. et fratres confortanũ. ⁊ consimiles.
sabbĩs intitulate sunt uel ad magnificat uel in cõmemoratiõe dicãt᷑.¬
Si que suꝑfuerint: co anno duractantur. si que defuerint: ultime
repetuntur. Quocienscũq ante aliqua dnũicalis missa que ĩ sua
diũca dici non potest aliquo priuato die soluitur. antiphẽ de codem
si tũ in sua dñica dici non possunt. Qd̾ ante aduentũ et lxx̃. ꝓpt̾¬
breuitatem tꝑis aliquando contingit. Notandũ tñ quod quãdo
pro breuitate temporis. sabbõ ante septuagesimã dicetur ad bñdẽs
ntipha. dñe nonne bonũ semen: ad uesꝑas eusdẽ diei ĩtermit
antiphã. colligite pͥmũ sizania. Similiter de antipħis Nuptie fc̃c

Expanded text:
ntiphonae veterum librorum et Epistolarum Pauli quae ad Magnificat dicuntur, id est Loquere, Domine, Cognoverunt omnes, et Haec autem scripta sunt, et Fratres, confortamini, et consimiles, Sabbatis quibus intitulatae sunt, vel ad Magnificat, vel in commemoratione dicantSi quae superfuerint, eo anno dimittantur. Si quae defuerint, ultimae repetantur. Quotiescunque autem aliqua Dominicalis missa, quae in sua Dominica dici non potest, aliquo privato die solvitur: Antiphonae de eodem si tamen in sua Dominica dici non possunt. Quod ante Adventum et Septbrevitatem temporis aliquando contingit. Notandum tamen quod quando pro brevitate temporis Sabbato ante Septuagesimam dicetur ad Benedictus Antiphona, Domine, nonne bonum semen; ad Vesperas ejusdem diei intermittatur Antiphona, Colligite primum zi
Abbreviated transcription (Latin):
diũ. usq in crastinũ epiphĩe intermittenda ẽ epła. Apparuit beni¬
gnitas. Euangli. Defuncto herode. Qd̃ si uigilia epiphĩe in do
euenerit: hec suꝑscripta missa. cũ sua collct̾a epła ⁊ euãgelio post
erciã canatur. Matutinalis u̾o̾: sit puer natus est nobis. cũ col
Deus qui salutis eterne. Epła. Apparuit benignitas. Euangeliũ.
Pastores loquebantur. Et notandũ quia cũ hec uigilia ĩ diũca
cuemĩt. collc̃a. Deus qui salutis eterne. ĩ nocte post euãgelium.¬
⁊ ad laudes et ad terciam dr̃ collc̃a uo̾. corda nostra tm̃ ad maiorem
cantur responsoria. domine ne ĩ ira tua ⁊ p̾uatis diebus be¬
nedicam dñm. ⁊ cetera ut ĩueniũtur in antiphonario. Antiphoue
uero de dñica ad nocturnos ⁊ pͥuatis dieb ad pͥmũ noturnũ usq ad
pascha dicantur. t ad uesꝑas suꝑ p̾s usq ad cenã dni. ⁊ ab octauis

Expanded text:
ni usque in crastinum Epiphaniae intermittenda est. Epistola, Apparuit benignitas: Evangelium, Defuncto Herode. Quod si Vigilia Epiphaniae in Dominica evenerit, haec suprascripta missa cum sua Collecta, Epistola et Evangelio post Tertiam canatur: Matutinalis vero Missa sit, Puer natus est, cum Collecta, Deus qui salutis: Epistola, Apparuit benignitas: Evangelium, Pastores loquebantur: Et notandum quia cum haec Vigilia in Dominica evenerit, Collecta Deus qui salutis aeternae: in nocte post Evangelium ad Laudes et ad Tertiam dicitur: Collecta vero, Corda nostra tantum ad majorcantur Responsoria, Domine, ne in ira tua, et privatis diebus Benedicam Dominum, etc., ut inveniuntur in Antiphonario. Antiphonae vero de Dominica ad Nocturnos et privatis diebus ad primum Nocturnum usque ad Pascha dicantur, et ad Vesperas super Psalmos usque ad Coenam D
Abbreviated transcription (Latin):
ad xlͣ. inuitatoria pͥuatis dieb attitulata usq ad passionem
diũ. ⁊ a klĩs nouẽbris: usq ad aduentũ. Parua responsoria ad
naturnos ab octauis pentecostes usq ad klĩs nouembris Parua
si festiuitas xii. lectionũ interuenĩt. post festiuitatẽ nichilonimꝰ
hec his quib attitulata sint dieb dicantur. Similiter fiat post
qͥnquies canitur. ultime lcõnes. ⁊ ultĩe antiphõe si necesse ẽ repe¬
tuntur. ⁊ cũ quater canitur. ultima antiphona repetitur

Expanded text:
am. Invitatoria privatis diebus attitulata usque ad Passionem Domini, et a Kalendis Novembris usque ad Adventum. Parva Responsoria ad Nocturnos, ab Octava Pentecostes usque ad Kalendas Novembris. Parva si festivitas duodecim Lectionum intervenerit, post festivitatem nihilominus haec his quibus attitulata sunt diebus dicantur. Similiter fiat post e, ne in ira tua quinquies canitur: ultimae Lectiones et ultimae Antiphonae, si necesse est, repetuntur: et cum quater canitur, ultima Ant
Abbreviated transcription (Latin):
Quib lotis et detersis ad linteum quo sacerdos paulo ante digi¬
tos suos detersit. recondat ea et corporalia cũ calicib. Finita missa
icerdos incuruet se ante mediũ altaris. faciens or̃onem solus
diacono. Qua fc̃a erigat se et osculans altare signet se. Qd si dñicꝰ
dies fu̾it. det benedictionem lectori mense que ĩ libro continetur. De-¬
inde inlinans recedat. casula demissa. quã ante mssam tulit ĩ bra¬
chiis subleuatã. ad altare. Si diaconus et subdiaconus iam com¬
pleuerint que complenda crant precedant eũ eo ordine quo ad al¬
ire uenerunt. ad introitũ misse. Sacerdos autem exutus sacerdo¬
libus indumentis ueniat ad gradũ ubi legitur epsa et petat ueniã
sicut ĩ festis dieb. priuatis uero dieb flectat genua. mox recedens.¬

Expanded text:
Quibus lotis et detersis ad linteum, quo sacerdos paulo ante digiQuibus lotis et detersis ad linteum, quo sacerdos paulo ante digitos suos detersit, recondat ea et corporalia cum calicibus. Finita missa sacerdos incurvet se ante medium altaris, faciens orationem solus sine diacono. Qua facta erigat se, et osculans altare signet se. Quod si Dominicus dies fuerit, det benedictionem lectori mensae, quae in libro continetur. Deinde inclinans recedat casula demissa, quam ante missam tulit in brachiis sublevatam ad altare. Si diaconus et subdiaconus jam compleverint quae complenda erant: praecedent eum eo ordine quo ad altare venerunt ad introitum missae. Sacerdos autem exutus sacerdotalibus indumentis veniat ad gradum ubi legitur Epistola, et petat veniam sicut in festis diebus. Privatis vero diebus flectat genua mox recedens
Abbreviated transcription (Latin):
uino. Quo hausto: ponat illũ non reclinatũ suꝑ altare iuxta pa¬
ã. Similiter nec ad priuatas missas reclinetur. Ex hinc sul¬
diaconus tenens fistulam ad sistat altari. habens facient ĩ patena.
usq ad finem collecte. Interim diaconus complicet corꝑale super
altare. et uertens ad post cõmunionẽ: referat missale ad dextrum
cornu altaris. Cum autem sacerdos collectait inceꝑit post dñs
uobiscum: trahens ei casulam incuruet se usq ꝑ oĩa secula scłoꝵ
Tunc erigens se. et dicto benedicamus dño uel ite missa est. ĩclinet
Deinde iens ad altare. transferat inde calice et patenã suꝑ nũsteriũ.
sumens ibi lingua sua si quid de corꝑe dñi remanserit suꝑ pateuã.
Et postea accipiens fistulã abluat eam uino. et postra patenam.
Quod bibens infundat aliud uinũ circũliniens. Quod ꝑcipiat sub¬
diaconus. Et adhuc etiam alia uice infiuidat. si necesse fuerit

Expanded text:
vino. Quo hausto, ponat illum non reclinatum super altare juxta pavino. Quo hausto, ponat illum non reclinatum super altare juxta patenam. Similiter nec ad privatas missas reclinetur. Ex hinc subdiaconus tenens fistulam, assistat altari, habens faciem in patena usque ad finem Collectae. Interim diaconus complicet corporale super altare, et vertens ad post communionem, referat Missale ad dextrum cornu altaris. Cum autem sacerdos Collectam incoeperit post Dominus vobiscum, trahens ei casulam incurvet se usque ad Per omnia saecula saeculorum. Tunc erigens se et dicto Benedicamus Domino, vel Ite missa est, inclinet. Deinde iens ad altare transferat inde calicem et patenam super ministerium, sumens ibi lingua sua si quid de corpore Domini remanserit super patenam. Et postea accipiens fistulam abluat eam vino, et postea patenam; quod bibens infundat aliud vinum circudiaconus. Et adhuc etiam alia vice infundat si necesse fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
infundatur uinũ in calice a diacono cũ opus fuerit de ampulla.
a subdiacono ante preparata iuxta altare. Si quid autẽ residuũ
uerit de ip̃o sanguine: bibat illud cũ calice postquam fistulam
diderit subdiacono. Quã fistulam anteꝙͣ reddat in quantũ potu̾it
ab utraq parte sugendo a sanguine dñi euacuet. et calicẽ reddat
sacerdoti non osculans ci manũ. Subdiaconus uero tenens fistulã
contra faciẽ suam in transuerso. eat ad sacerdotem ꝑ retro altare mi-¬
istrare ei uinũ in calice. Sacerdos autem anteꝙͣ recipiat calicem
i que hostie integre suꝑfuerint cõmunicatis: reponat in uascu
Qui recepto calice: resꝑgat digitos suos ĩ ipso calice. Quem po¬
nens suꝑ altare: eat ad piscinã abluere ip̃os digitos aqua. Qͣb
tersis ad mediũ lintcũ. ad hoc ibi preparatũ. redeat ad altare su-¬
mere uinũ qd̃ dimisit in calice. Quo sũpto: iterũ asꝑgat calicẽ

Expanded text:
infundatur vinum in calice a diacono cum opus fuerit de ampulla infundatur vinum in calice a diacono cum opus fuerit de ampulla a subdiacono ante praeparata juxta altare. Si quid autem residuum fuerit de ipso sanguine, bibat illud cum calice postquam fistulam reddiderit subdiacono. Quam fistulam antequam reddat inquantum potuerit ab utraque parte sugendo a sanguine Domini evacuet, et calicem reddat sacerdoti: non osculans ei manum. Subdiaconus vero tenens fistulam contra faciem suam in transverso, eat ad sacerdotem per retro altare ministrare ei vinum in calice. Sacerdos autem antequam recipiat calicem, si quae hostiae integrae superfuerint communicatis, reponat in vasculo. Qui, recepto calice, respergat digitos suos in ipso calice: quem ponens super altare eat ad piscinam abluere in ipso digitos aqua. Quibus tersis ad medium linteum ad hoc ipsi praeparatum, redeat ad altare sumere vinum quod dimisit in calice. Quo sumpto, iterum aspergat calicem
Abbreviated transcription (Latin):
donec uino abluatur. Quod si unus uel duo tm̃ post eũ cõmu¬
icaturi sunt ministret cis sanguinẽ eadem parte calicis q̃ ip
recepit. ita ut ĩe dextra manu calicem tenens. sinistrã mento illorũ
supponat. Qui uero ꝑcepturi sunt diaconi uel subdiacomi. sustra
manu pedem calicis tenentes. ad os suũ sicut sibi uiderint expedire
coaptent. Quod si plures fucrint: diaconus ꝑcepto sanguĩe ibidẽ
ponat calicem suꝑ sinistrũ cornu altaris. tenens illũ subdiacono
sibi adsistente. atq adiuuante hoc modo. scil̃. ut dextram manũ
teneat expansam iuxta labiũ calicis deforis. sinistra uero teneat pedẽ
psius calicis. Diaconus autem teneat utraq manu in calicet¬
lam a subdiacono antea preparatam. Qui subdiaconus ꝑcipiat
sanguinem cũ fistula pͥusquam se cõponat ad tenendũ calicem.
co modo quo diximus. Dum autem fratres ꝑcipiunt sanguinem.

Expanded text:
donec vino abluatur, quod si unus vel duo tantum post eum commudonec vino abluatur, quod si unus vel duo tantum post eum communicaturi sunt, ministret eis sanguinem eadem parte calicis qua ipse recepit, ita ut ipse dextera manu calicem tenens, sinistram mento illorum supponat. Qui vero percepturi sunt diaconi vel subdiaconi sinistra manu pedem calicis tenentes, ad os suum sicut sibi viderint expedire coaptent. Quod si plures fuerint, diaconus percepto sanguine, Ibidem ponat calicem super sinistrum cornu altaris, tenens illum, subdiacono sibi assistente, atque adjuvante hoc modo, scilicet ut dextram manum teneat expansam juxta labium calicis deforis: sinistra vero teneat pedem ipsius calicis; diaconus autem teneat utraque manu in calice fistulam a subdiacono antea praeparatam. Qui subdiaconus percipiat sanguinem cum fistula priusquam se componat ad tenendum calicem eo modo quo diximus. Dum autem fratres percipiunt sanguinem,
Abbreviated transcription (Latin):
et in cena dñi. Uasculum autem illud suꝑ altare dimittatur. usq
post missam. Quo facto. sacerdos cõnunicet diaconẽ. et subdiaconẽ
de tercia parte hostie. deinde de aliis hostiis ceteros qui cõmunicaturi
unt. Prouideat autem quantũ potuerit ne aliqua pars domin
corꝑis remaneat. Diaconus uero. accedens ad cõmunionem. non
osculans manũ sacerdotis. subleuet albani ab anteriori parte. Rlec¬
tens genua iuxta altare. et resupinato capite sub manu sacerdotis.
conuenienter aꝑto ore. ꝑcipiat corpus dñi. Quo ꝑcepto: surgat. ⁊
supplicet. similiter et subdiaconus. Quod postquã fecerit sumens¬
tulam si tũc necessaria est: eat ad sinistram partẽ ꝑ retro altare
Quod si tũc necessaria nõ fuerit sequatur diaconẽ. Qui diaconꝰ
ueniens ante calicem: indinet. et ad nutũ sacudotis accipiat illum.
sumatq sanguinẽ cadẽ parte qua et sacerdos. nec tangat cã manu

Expanded text:
et in Coena Domini. Vasculum autem illud super altare dimittatur usque et in Coena Domini. Vasculum autem illud super altare dimittatur usque post missam. Quo facto, sacerdos communicet diaconum et subdiaconum de tertia parte. Deinde de aliis hostiis caeteros qui communicaturi sunt. Provideat autem quantum poterit, ne aliqua pars Dominici corporis remaneat. Diaconus vero accedens ad communionem, non osculans manum sacerdotis, sublevet albam ab anteriori parte, flectens genua juxta altare, et resupinato capite sub manu sacerdotis convenienter aperto ore percipiat corpus Domini. Quo percepto surgat et supplicet: similiter et subdiaconus quod postquam fecerit sumens fistulam, si tunc necessaria est, eat ad sinistram per retro altare. Quod si tunc necessaria non fuerit, sequatur diaconum. Qui diaconus veniens ante calicem inclinet et ad nutum sacerdotis accipiat illum, sumatque sanguinem eadem parte calicis qua et sacerdos: nec tangat eam manu
Abbreviated transcription (Latin):
Pec sacro lancta cõmixtio: totani or̃onem sub silentio. diuertat os
suũ ad diaconem osculans illum. et diaconus subdiaconẽ sibi in¬
uicem supplicando. et subdiaconus similiter aliũ si pacẽ quesierit
undo ad gradũ. Sacerdos autem data pace diacono. eam parte
hostie de qua muustri cõmunicandi sunt suꝑ patenã ponat. qua
posita dicat oronem. dñe ihũ xp̃e. qua dicta: statim sumens corpꝰ
diũ cũ calice utraq maru applicet adse: et sic ꝑcipiat corpus dõ
suꝑ calicem. deinde sanguinẽ Itaq deposito calice suꝑ corꝑale non
ccoꝑto: uertat se ad dextrum cornu altaris. et posita ibi patena cũ
ostiis: sumat hostiã de uasculo preparato sibi et aꝑto a diacon
quam ponat suꝑ patenã. et unã uel plures ubi necesse fuerit ex illiᷤ
que ibi sunt: recondat ĩ illo uasculo. Aoc autem fiat tm̃ dnũcis dieb

Expanded text:
Haec sacrosancta commistio, totam orationem sub silentio: divertat os Haec sacrosancta commistio, totam orationem sub silentio: divertat os suum ad diaconum osculans illum, et diaconus subdiaconum sibi invicem supplicando, et subdiaconus similiter alium, si pacem quaesierit eundo ad gradum. Sacerdos autem, data pace diacono, eam partem hostiae de qua ministri communicandi sunt, super patenam ponat: qua posita dicat orationem Domine Jesu Christe; qua dicta statim sumens corpus Domini cum calice utraque manu applicet ad se, et sic percipiat corpus Domini super calicem, deinde sanguinem. Itaque, deposito calice super corporale non cooperto, vertat se ad dextrum cornu altaris, et, posita ibi patena cum hostiis, sumat hostiam de vasculo praeparato a diacono, quam ponat super patenam: et unam vel plures, ubi necesse fuerit, ex illis quae ibi sunt recondat in illo vasculo. Hoc autem fiat tantum Dominicis diebus,
Abbreviated transcription (Latin):
nem nostrũ cotidianũ: accedens subdiaconus ad diaconũ offerat ci
patenã discooꝑtam. osculans ei manũ. Postea secedat paululum
uersus parietem ĩ dextã parte. Diaconus autem accepta patena of¬
ferat cam sacerdoti post sed libera nos a malo. osculans ci manũ
Qua oblata ueniat in locũ ubi stetit ante prefationem reddens
offertoriũ subdiacono. Subdiaconus uero recondat illud plicatũ
Quo recondito: reuertatur post diaconem. Sacerdos autem acci¬
piens pateriam. ponat eam sub corporali. Quod si talis missa
fuerit in qua conuentus uadit ad pacem: ponat eam suꝑ corꝑale
calicem in tres partes. et dito ꝑ omĩa sccula seculoꝵ: faciat ad
pax dñi intra calicem uiã crucan. Aliã: ad sit sonꝑ. terciã ad
uobiscum. Et postquai ter dixerit agnus dei. et dimsit in calicẽ
illam partem diũci corꝑis quam tenet in dextera manu dicens.

Expanded text:
nem nostrum quotidianum, accedens subdiaconus ad diaconum offerat ei nem nostrum quotidianum, accedens subdiaconus ad diaconum offerat ei patenam discoopertam osculans ei manum. Postea secedat paululum versus parietem in dextera parte. Diaconus autem, accepta patena, offerat eam sacerdoti post Sed libera nos a malo, osculans ei manum. Qua oblata, veniat in locum, ubi stetit ante Praefationem, reddens Offertorium subdiacono. Subdiaconus vero recondat illud plicatum. Quo recondito, revertatur post diaconum. Sacerdos autem accipiens patenam ponat eam sub corporali. Quod si talis missa fuerit, in qua conventus vadit ad pacem, ponat eam super corporale. calicem in tres partes, et dicto, Per omnia saecula saeculorum, faciat ad Pax Domini intra calicem unam crucem, aliam ad Sit semper, tertiam ad Vobiscum. Et postquam ter dixerit Agnus Dei, et dimiserit in calicem illam partem Dominici corporis quam tenet in dextera manu dicens
Abbreviated transcription (Latin):
honeste ad discooꝑiandũ calicem a dextera parte. dextra manu. sa¬
cerdote incipiente a sinistra parte sinistra manu. Porro ip̃e diaconꝰ
sinistra manu posita sub brachio suo. ad constrigendã manicami
albe. ne contingat corꝑale. supponat digitos dextere sue digitis sa¬
cerdotis. ad tenendũ calicem. dũ saccidos tres cruces fecerit suꝑ calicẽ
iscooꝑtũ dicens. ꝑ ip̃m. et cum ip̃o. et in ip̃o. Et quartam ant
ram ipsius calicis: dũ dicit est tibi deo. Cum autem dixit omĩs
honor et gloria. tencat utraq manu corpus dñi suꝑ calicem. Qͦ
incipiente cunctis audientib per omĩa secula seculoꝵ subleuent
calicem ip̃e et diaconus parum. usq post dictũ oremus. Tũc depo¬
natur et iterũ cooꝑiatur ab utroq. hinc et inde. Et sic diaconus
niluians ante aram. recedat ubi stabat. Et cũ sacerdos dixerit. pa¬

Expanded text:
honeste ad discooperiendum calicem a dextera parte, dextera manu, sahoneste ad discooperiendum calicem a dextera parte, dextera manu, sacerdote tamen incipiente a sinistra parte, sinistra manu. Porro ipse diaconus sinistra manu posita sub brachio suo ad constringendam manicam albae ne contingat corporale, supponat digitos dexterae suae digitis Sacerdotis ad tenendum calicem dum sacerdos tres cruces fecerit super calicem discoopertum dicens, Per ipsum, et cum ipso, et in ipso: et quartam ante oram ipsius calicis dum dixerit, Est tibi Deo. Cum autem dixerit, Omnis honor et gloria, teneat utraque manu corpus Domini super calicem. Quo incipiente cunctis audientibus, Per omnia saecula saeculorum, sublevent calicem ipse et diaconus parum usque post dictum, Oremus: tunc deponatur et iterum cooperiatur ab utroque hinc et inde. Et sic diaconus inclinans ante aram, recedat ubi stabat. Et cum sacerdos dixerit, Pa
Abbreviated transcription (Latin):
cam terieat. usq quo dicat. Noc est enĩ corpus meũ. et tunc re¬
mittat eam in loco. Cũ autem dixerit. similimodo postea quã
cenatum est. accipiat calicem stringens corꝑale cũ calice inter u¬
tramq manũ. et sic eleuet cũ paululũ usq ad signũ faciendũ.
et tunc deponat. faciens signũ crucis desuꝑ. Quod postquam
fecerit eleuet sicut suꝑius. donec dicat ĩ mei memoriã facieti
et tunc dimittat. Incipiens autẽ supplices te roganius om̃ps
deus: incuruet se añte altare donec dicat ex hac altaris participane
et tunc crigat se osculans labium altaris ante calicem. signãs
se post signatũ corpus et sanguinẽ: quando uidelicet dixerit. oĩ
benedictione. Et qñ dixerit. nobis quoq peccatorib: pectus tũdat
uationem calicem signare. scilicet qñ dixerit. scĩficas iunuificas. ac¬
dat ad dexteram sacerdotis. Et osculans prius altare. componat

Expanded text:
eam teneat usquequo dicat, Hoc est enim corpus meum: et tunc reeam teneat usquequo dicat, Hoc est enim corpus meum: et tunc remittet eam in loco suo. Cum autem dixerit, Simili modo postquam coenatum est, accipiat calicem stringens corporale cum calice inter utramque manum, et sic elevet eum paululum usque ad signum faciendum, et tunc deponat faciens signum crucis desuper. Quod postquam fecerit, elevet sicut superius donec dicat, In mei memoriam facietis: et tunc dimittat. Incipiens autem, Supplices te rogamus omnipotens Deus: incurvet se ante altare donec dicat, Ex hac altaris participatione: et tunc erigat se osculans labium altaris ante calicem signans se, post signatum corpus et sanguinem: quando videlicet dixerit, Omni benedictione. Et quando dixerit, Nobis quoque peccatoribus, tundat vationem calicem signare, scilicet quando dixerit, Sanctificas, accedat ad dexteram sacerdotis. Et osculans prius altare, componat se
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa sccula seculorum. ueniat post ip̃m sacerdotem supplicans ad al¬
tare: ⁊ stet habens faciem ad sacerdotem: usq ad pater nr̃ Subdi¬
conus cadem hora accipiens patenã offertorio coopertan uenis
post diaconẽ supplicans contra altare. Deinde erigens se supponat
siustram manũ brachio dextro ut leuius ferat ipsam patenam.
Qui subdiaconus signet se ad scũs scũs: de ip̃a patena. Diaconꝰ
sub silentio. Finita uero prefatione. sacerdos indinet se ante altare
dementissime pater. usq quo dicat uti accepta habeas. et tunc
se erigat ꝑcurrens canonem sicut habetur in libro. Qui cũ perue¬
nerit ad qui pridie quam pateretur. sumat hostiã et eleuans
ante calicem paulo altius inter illos digitos quos ad hoc conser¬
uauit benedicat eam. Si uero plures fuerint: non deponens il¬
in quam tenet simul om̃s benedicat. et iterũ utraq mai

Expanded text:
omnia saecula saeculorum, veniat post ipsum sacerdotem supplicans ad alomnia saecula saeculorum, veniat post ipsum sacerdotem supplicans ad altare, et stet habens faciem ad sacerdotem usque ad Pater noster. Subdiaconus eadem hora accipiat patenam offertorio coopertam, et veniat post diaconum supplicans circa altare. Deinde erigens se, supponat sinistram manum brachio dextro, ut levius ferat ipsam patenam. Qui subdiaconus signet se ad Sanctus de ipsa patena. Diaconus , breviter sub silentio. Finita vero Praefatione, sacerdos inclinet se ante altare clementissime Pater usquequo dicat, Uti accepta habeas: et tunc se erigat percurrens Canonem sicut habetur in libro. Qui cum pervenerit ad Qui pridie quam pateretur, sumat hostiam, et elevans ante calicem paulo altius inter alios digitos quos ad hoc conservavit benedicat eam. Si vero plures fuerint, non deponens ipsam quam tenet simul omnes benedicat, et iterum utraque manu
Abbreviated transcription (Latin):
trahat ei deorsũ mediũ casule. Deinde supplicans ei. se cedat ĩ locũ
suũ. ubi stet donec sacerdos dicat. ꝑ omĩa secula seculorũ. Qui
sacerdos dicto orate fr̃es mediocriter ut possit audiri reducat iuiltũ
ad altare cadem parte qua se uertit ad chorũ. Postea trahat se ad
librum qui est in suustro cornu dicens sub silentio oremus ad pͥmã
secretam et ad sod̃am si una uel plures secuntur. Interĩ ante nũster
ille qui thuribulũ obtulit saccrdoti deferat diacono et subdia cono
aquã ad lauandum manus suas. Sacerdos uero prouideat ne
disũgat illos digitos quibus debet tractare corpus dñi. postquã
aqua abluerit. nisi dũ fecerit crucem suꝑ hostiam et calic
uel quando se signauerit. St autem finierit secretas: retrahat se
contra mediũ altaris dicens ꝑ oĩa secula seculorum: sed non ele¬
uans manus usq ad sursũ corda. Diaconus autem audiens ꝑ

Expanded text:
atres, pro me, trahat ei deorsum medium casulae. Deinde supplicans ei secedat in locum atres, pro me, trahat ei deorsum medium casulae. Deinde supplicans ei secedat in locum suum, ubi stet donec sacerdos dicat Per omnia saecula saeculorum. Qui sacerdos dicto Orate, fratres, mediocriter, ut possit audiri, reducat vultum ad altare eadem parte qua se vertit ad chorum. Postea trahat se ad librum qui est in sinistro cornu dicens sub silentio Oremus, ad primam Secra tam et ad secundam si una vel plures sequuntur. Interim autem minister ille qui thuribulum obtulit sacerdoti, deferat diacono et subdiacono aquam ad lavandum manus suas. Sacerdos vero provideat ne disjungat illos digitos quibus debet tractare corpus Domini, postquam eos aqua abluerit, nisi dum fecerit cruces super hostiam et calicem vel quando se signaverit. Ut autem finierit Secretas, retrahat se contra medium altaris dicens Per omnia saecula saeculorum, sed non elevans manus usque ad sursum corda. Diaconus autem audiens Per
Abbreviated transcription (Latin):
culans ei manũ. Quod sacerdos accipiens thurificet calicem isto
modo. Semel uoluat illud circa calicem. semel thurificet dexterã
artem altaris desuꝑ: semel et sinistram. semel quoq anterio
Quod dũ fecerit: diaconus ponat manũ suam sub ascella ip̃iꝰ
tenens ti casulam. ut expeditius possit agere. Quo facto. reddat
thuribulum diacono. Deinde ablutis digitis aqua sibi a sub¬
diacono de ampulla data: et in pelui ad hoc preparata recepta.
et tersis ad lintheũ ad hoc deputatũ. incuriuis ante altare faciat
onem. Diaconus autem thurificet pͥus dexteram partem ip̃i
altaris. bis deforis. Deinde eleuans manũ thurificet bis crucem
et inde transiens ꝑ retro altare ad sinistram partem fhurificet eã
similiter et crucem. Deinde reddat thuribulũ subdiacono. qui
ponat illud ubi poni solet. Ipse uero redeat sub gradu altaris ĩ
extera parte ut cũ sacerdos se uerterit ad chorũ dicens. orate fi

Expanded text:
culans ei manum. Quod sacerdos accipiens, thurificet calicem isto culans ei manum. Quod sacerdos accipiens, thurificet calicem isto modo. Semel volvat illud circa calicem, semel thurificet dexteram partem altaris desuper, semel et sinistram, semel quoque anteriorem. Quod dum fecerit, diaconus ponat manum suam sub asella ipsius tenens ei casulam ut expeditius possit agere. Quo facto, reddat thuribulum diacono. Deinde ablutis digitis aqua, sibi a subdiacono de ampulla data, et in pelvi ad hoc praeparata recepta, et tersis ad linteum ad hoc deputatum, incurvus ante altare faciat orationem. Diaconus autem thurificet prius dexteram partem ipsius altaris bis deforis; deinde elevans manum thurificet bis crucem, et inde transiens per retro altare ad sinistram partem thurificet eam, similiter et crucem. Deinde reddat thuribulum subdiacono qui ponat illud ubi poni solet. Ipse autem retro redeat sub gradu altaris in dextra parte, ut cum sacerdos se verterit ad chorum dicens: Orate, fr
Abbreviated transcription (Latin):
offerat saceidoti simul utrumq manũ eius semel osculans. sacerdos
simul utrũq assumiens. deponat iuxta corporale ad dexteram partẽ
relinquens ea diacono preparanda. et postea trahat se ad sinistrũ
cornu altaris. ibidem consistens donec recipiat thuribulũ ad
fhurificandũ calicem. Diaconus uero posito offertorio suꝑ alta¬
re ponat calicem super corꝑale in scd̃o plicatu anterioris et sini¬
stre dextreq partis. et panem ante calicem. reuoluens super eum
corꝑale. Quod si plures hostie fuerint: uuniam scꝑatim. alias in si¬
mul mutat. Deinde reportet patenam et offectorium suꝑ m̃steriũ
Interum dũ hec aguntur a sacerdote et diacono unus ministroꝵ
cuius officiũ est. teneat thuribulum ante abbatem uel ante sacer¬
dotem. si albas deest subdiacono incensũ tenente. Posito itaq in¬
censo in fhuribulo: qui thuribulũ teret offerat illud sacerdoti os¬

Expanded text:
offerat sacerdoti simul utrumque, manum ejus semel osculans. Sacerdos offerat sacerdoti simul utrumque, manum ejus semel osculans. Sacerdos simul utrumque assumens, deponat juxta corporale ad dexteram partem, relinquens ea diacono praeparanda, et postea trahat se ad sinistrum cornu altaris, ibidem consistens donec recipiat thuribulum ad thurificandum calicem. Diaconus vero posito offertorio super altare ponat calicem super corporale in secundo plicatu anterioris, et sinistrae dextraeque partis, et panem ante calicem, revolvens super eum corporale. Quod si plures hostiae fuerint, unam separatim, alias insimul mittat: deinde reportet patenam et offertorium super ministerium. Interim dum haec aguntur a sacerdote et diacono, unus ministrorum cujus officium est, teneat thuribulum ante abbatem vel ante sacerdotem si abbas deest, subdiacono incensum tenente. Posito itaque incenso in thuribulo, qui thuribulum tenet offerat illud sacerdoti os
Abbreviated transcription (Latin):
euangelio si forte errauerit in ip̃o uertat se ad oriertem satisfaciẽs.
comodo quo subdiaconus. Deinde inclinet se uersus orientẽ. Postea
firat librũ apertũ saceidoti ad osculandũ. ostendens ei digito initiũ
euangelii quod legit. quem et ip̃e osculetur post sacerdotem. ⁊ clau¬
sum suꝑ analogiũ. sub palla reponat. Sacerdos uero post finem
euangelii referens uultũ ad altare: ibidem incipiat dñs uobiscũ
uel credo in unũ deuni. Interim uero dũ credo in unũ deũ dicitur
a conuentu. stet in coden loco donce illo cantato dicat dominꝰ
uobiscum et oremus. Deinde sumeus librũ ponat ad sinistrum
torme. Diaconus autem post euangeliũ displicet corꝑale habẽs
tres plicatus in latũ. et quatuor in longũ. mediũ latitudinis
ponens ĩ medio altaris. Et statim post orcius opertis manib
de offertorio. tenens sinistra manu pedem calicis. Dextra auten patenã

Expanded text:
Evangelio, si forte erraverit in ipso, vertat se ad orientem satisfaciens Evangelio, si forte erraverit in ipso, vertat se ad orientem satisfaciens eo modo quo subdiaconus. Deinde inclinet se versus orientem. Postea ferat librum apertum sacerdoti ad osculandum, ostendens ei digito initium Evangelii quod legit: quem et ipsum osculetur post sacerdotem, et clausum super analogium sub palla reponat. Sacerdos vero post finem Evangelii referens vultum ad altare, ibidem incipiat Dominus vobiscum, vel Credo in unum Deum. Interim vero dum Credo in unum Deum dicitur a conventu, stet in eodem loco donec illo cantato dicat Dominus vobiscum, et Oremus. Deinde sumens librum ponat ad sinistrum cornu. Diaconus autem post Evangelium displicet corporale habens tres plicatus in latum et quatuor in longum, medium latitudinis ponens in medio altaris. Et statim post Oremus, opertis manibus de offertorio tenens sinistra manu pedem calicis, dextra autem patenam
Abbreviated transcription (Latin):
dere cuangeliũ uoluerit. suꝑ aualogiũ preuideat. Cũ autem fu̾it
hora legendi euangeliũ surgant et sacerdos redeat ad dextrũ cornu
altaris suꝑponens mssale. Diaconus uero ponens textũ suꝑ aualo¬
giũ. uertat se ad abbatem humiliter petens benedictionẽ sub silen¬
tio dicens. domine iube bñdicere siue ad saccrdotem. si abbas defu̾it
Ad quẽ sacerdos conuersus. dicat hanc benedictionẽ. dominus sit ĩ
corde et in ore tuo ut digne annũties euangeliũ xp̃i. Qua data:
reducat uultũ suũ ad altare. sicut erat pͥus ita se habens usq pꝰ
gloria tibi dñc. Quod dũ dicitur signet se et conuertat faciem
ad euangeliũ stans cũ tremore. Diaconus uero accepta benedictio¬
ne uertat se ad librũ. Qui cũ dixerit sequentia sc̃i euangelii sigͦ
se sicut alii se signant quando dr̃ gloria tibi dñe. Plecto autẽ

Expanded text:
dere Evangelium voluerit, super analogium praevideat. Cum autem fuerit dere Evangelium voluerit, super analogium praevideat. Cum autem fuerit hora legendi Evangelium surgant, et sacerdos redeat ad dextrum cornu altaris superponens Missale. Diaconus vero ponens textum super analogium vertat se ad abbatem, humiliter petens benedictionem sub silentio dicens, Domne jube benedicere, sive ad sacerdotem si abbas defuerit; ad quem sacerdos conversus, dicat hanc benedictionem: Dominus sit in corde et in ore tuo, ut digne annunties Evangelium Christi. Qua data, reducat vultum suum ad altare sicut erat prius, ita se habens usque post Gloria tibi, Domine. Quod dum dicitur signet, et convertat faciem suam ad Evangelium stans cum tremore. Diaconus vero, accepta benedictione, vertat se ad librum. Qui cum dixerit, Sequentia sancti Evangelii, signet se sicut alii se signant quando dicitur Gloria tibi, Domine. Perlecto autem
Abbreviated transcription (Latin):
Quod si restant alie collecte. redeant ad ministrandũ quod restat
Quo completo: reuertantur ubi pͥus steterant. non famen incli¬
tes nisi ad pͥmã collectam. Si autẽ nulla collc̃a suꝑfuerit: sub¬
diaconus descendat legere epłam ante gradũ presbiterii. contra me¬
diũ altaris. uersa facie ad ipsũ altare. indinans priusꝙ̃ ĩcipiat
legere. et postquam legerit. Qui si forte in ip̃a epła errauerit:
ꝑlecta epłã satisfaciat ibidem. prius tamen posito libro suꝑ for¬
mam. ponens manus ad terram sub gradu super albam sine fle¬
xione genuũ tam festis dieb quam priuatis. Interim sacerdos us¬
q ad euangeliũ sedere et in missali legere potest. et diaconus ad
uitũ eius sedere et in textu legere si uoluerit. Plecta epłã s¬
diaconus sedeat iuxta diaconem. aut eat in chorum cantare cũ
aliis si necesse fu̾it. Quod si sacerdos non sederit: et diaconus p̾ui¬

Expanded text:
Quod si restant aliae Collectae, redeant ad ministrandum quod restat. Quod si restant aliae Collectae, redeant ad ministrandum quod restat. Quo completo, revertantur ubi prius steterant, non tamen inclinantes, nisi ad primam Collectam: si autem nulla Collecta superfuerit, subdiaconus descendat legere Epistolam ante gradum presbyterii contra medium altaris, versa facie ad ipsum altare, inclinans priusquam incipiat legere, et postquam legerit. Qui si forte in ipsa Epistola erraverit, perlecta Epistola satisfaciat ibidem: prius tamen posito libro super formam, ponens manus ad terram sub gradu super albam sine flexione genuum, tam festis diebus quam privatis. Interim sacerdos usque ad Evangelium sedere et in Missali legere potest, et diaconus ad nutum ejus sedere, et in textu legere si voluerit. Perlecta Epistola, subdiaconus sedeat juxta diaconum, aut eat in chorum cantare cum aliis si necesse fuerit: quod si sacerdos sederit, et diaconus praevi
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ habuerit antequam sacerdos dicat dñs uobiscũ ponat corꝑale
suꝑ altare et liniens calicem intus aqua ministret panem super
patenam. et uinũ in calice subdiacono ei submĩstrante ¶Et noᵈ
ua siue diaconus siue subdiaconus sit qui ministrat. pͥus ui
infundat. deuide ampullam cũ aqua sacerdoti tradat quando cũ
uiderit magis expeditũ. et saccidos aquã in calicen fundat. Deide
posita patena suꝑ calicem cooꝑiat cam de offertorio. postea descẽdat
sub gradu altaris ĩ dextera parte. Quod si saccrdos dũ diaconus
nunistrauerit dixerit gloria in excelsis deo. uel dñs uobiscũ. inter¬
nuttens minstrare eat post sacerdotem. Quod si gloria ĩ excelsis
deo dicitur dicto illo breuiter inclinet. et sic reuertatur ministrare.
Post dominus uobiscũ trahat ei reuerenter deorsũ mediũ casule.
et tũc diuertens in locũ suũ indinet se. et subdiaconus post eum.

Expanded text:
tium habuerit antequam sacerdos dicat Dominus vobiscum, ponat corporale tium habuerit antequam sacerdos dicat Dominus vobiscum, ponat corporale super altare, et liniens calicem intus aqua, ministret panem super patenam et vinum in calice, subdiacono ei subministrante. Et notandum quia sive diaconus, sive subdiaconus sit qui ministrat, prius vinum infundat, deinde ampullam cum aqua sacerdoti tradat quando eum viderit magis expeditum, et sacerdos aquam in calicem fundat: deinde posita patena super calicem, cooperiat eam de offertorio: postea descendat sub gradu altaris in dextera parte. Quod si sacerdos dum diaconus ministraverit dixerit Gloria in excelsis Deo, vel Dominus vobiscum, intermittens ministrare eat post sacerdotem: quod si Gloria in excelsis Deo dicitur, dicto illo breviter inclinet et sic revertatur ministrare. Post Dominus vobiscum, trahat ei reverenter deorsum medium casulae: et tunc divertens in locum suum inclinet se, et subdiaconus post eum.
Abbreviated transcription (Latin):
diaconus similiter retro ip̃m: et subdiaconus post diaconem. Q
cõpleta. erigant se. Demnde sacerdos osculato altari. signet se. Di¬
aconus uero signans se inlinet. et ꝑgat osculari sinistrũ cormi
altaris. Quo osculato indlinet. et eat in dexteram partem stãs
sub gradu altaris paululũ remotus a pariete. et subdiaco
retro ip̃m. Sacerdos autem descendens sub gradu altaris inclinet
contra medium altaris ad dicendam confessionẽ. diacono eristẽ¬
te ad dexteram subdiãno ad sinstram et dicant inuicem confessi¬
onem sacerdote incipiente. Ministri uocent sacerdotem patrem
et sacerdos cos fratres. licet sit ordine iuntor quod alias non fiat.
Qua dicta crigant se. et sic accedat sacerdos ad librũ qui est suꝑ
dextrũ cornu altaris. Quam confessionẽ si ca hora complere nõ
potuerint. dicant postea cũ cis uacuũ fuerit. Diaconus uerosi spa¬

Expanded text:
diaconus similiter retro ipsum, et subdiaconus post diaconum. Qua diaconus similiter retro ipsum, et subdiaconus post diaconum. Qua completa, erigant se. Deinde sacerdos, osculato altari, signet se. Diaconus vero signans se inclinet, et pergat osculari sinistrum cornu altaris. Quo osculato, inclinet et eat in dexteram partem, stans sub gradu altaris paululum remotus a pariete: et subdiaconus retro ipsum. Sacerdos autem descendens sub gradu altaris inclinet circa medium altaris ad dicendam confessionem, diacono existente ad dexteram, subdiacono ad sinistram, et dicant invicem confessionem, sacerdote incipiente. Ministri vocent sacerdotem patrem, et sacerdos eos fratres, licet sit ordine junior, quod alias non fiat. Qua dicta, erigant se, et sic accedat sacerdos ad librum qui est super dextrum cornu altaris. Quam confessionem si ea hora complere non potuerint, dicant postea cum eis vacuum fuerit. Diaconus vero si spa
Abbreviated transcription (Latin):
altare si necesse fu̾it preparet. Alter uero descriuat sacerdoti. in
induenda casula. Postea infundat ei aquã in manib. Diaconꝰ
uero sumiat stolam et asꝑgat manus aqua data sibi a mĩstro:
subdiaconus similiter. Quas tergant sacerdos et diaconus
tersoriũ sibi deputatũ. Subdiaconus uero ad alterũ. Et pulsato
signo a ministro exeant de uestiario. et ordinentur ante altare
qued est in pͥma statione. habentes uultus ad ingressũ chori ita
ut subdiaconus prior sit et diaconus posterior. et sacerdos no¬
uissinius et sic maneant usq ad glia patri. Et cũ inde se mo¬
uerint: inclinent ante ipsum altare. Deuide ingredientes ĩcli¬
nent rursus ad gradũ presbiterii et sic ascendentes diuertat
diaconus ad dexteram: subdiaconus ad sinistram. Sacerdos
bero inter illos transeat ad altare. Et dũ transit ĩlinent ci.
Tunc sacerdos incurius ante mediũ altaris faciat orationem. ⁊

Expanded text:
altare si necesse fuerit praeparet. Alter vero deserviat sacerdoti in altare si necesse fuerit praeparet. Alter vero deserviat sacerdoti in induenda casula. Postea infundat ei aquam in manibus. Diaconus vero sumat stolam et aspergat manus aqua data sibi a ministro, et subdiaconus similiter. Quas tergant sacerdos et diaconus ad tersorium sibi deputatum: subdiaconus vero ad alterum. Et pulsato signo a ministro exeant de vestiario et ordinentur ante altare quod est in prima statione, habentes vultum ad ingressum chori; ita ut subdiaconus prior sit, et diaconus posterior et sacerdos novissimus, et sic maneant usque ad Gloria Patri. Et cum inde se moverint, inclinent ante ipsum altare. Deinde ingredientes inclinent rursus ad gradum presbyterii, et sic ascendentes, divertat diaconus ad dexteram, et subdiaconus ad sinistram. Sacerdos vero inter illos transeat ad altare, et dum transit inclinent ei. Tunc sacerdos incurvus ante medium altaris faciat orationem, et
Abbreviated transcription (Latin):
induat se ad celebrandũ missam cũ diacono et subdiacone
quos adiuuent ad induendum preterite septimane ebdo¬
madarii. Quib inditis diaconus et subdiaconus cũ mani¬
pulis eant preparare altare petentes ueniam ad gradũ altaris.
et pouentes textũ suꝑ analogiũ. et missale super altare. in
tro cornu In sinistro uero tersoriũ ponant sub palla. cui ben¬
dicta suꝑ ponitur. Quatuor enĩ palle absq sudario suꝑ altare poi
debent. Postea preparent mĩsteriũ quod est iuxta altare in quo ñ¬
stratur. ponentes calicem desuper cũ corꝑali et offertorio et sedes in
quib sedent sacerdos et ip̃i ministri. et piscinani. Ad terciam uo̾¬
cũ sacerdote ambo maneant in presbitĩo: ubi eis et sedere ad pͦs
iceat. Finita tercia exeant et unus ministrorũ qui adiuuerũt
ad iuduendũ pulset signũ. et accendat duas candelas que solent
ardere iuxta altare. hiic et inde: et absconsam cũ lumine suꝑ

Expanded text:
induat se ad celebrandam missam cum diacono et subdiacono, quos adjuvent ad induendum praeteritae septimanae hebdomadarii. Quibus indutis, diaconus et subdiaconus cum manipulis eant praeparare altare: petentes veniam ad gradum altaris, et ponentes Textum super analogium, et Missale super altare in dextro cornu. In sinistro vero ponant tersorium sub palla, si benedicta superponitur. Quatuor enim pallae absque sudario super altare poni debent. Postea praeparent ministerium quod est juxta altare in quo ministratur, ponentes calicem desuper cum corporali et offertorio, et sedes in quibus sedent sacerdos et ipsi ministri, et piscinam. Ad Tertiam ambo maneant in presbyterio cum sacerdote ubi eis et sedere ad Psalmos liceat. Finita Tertia exeant, et unus ministrorum qui adjuverunt eos ad induendum pulset sinum, et accendat duas candelas quae solent ardere juxta altare hinc et inde, et absconsam cum lumine super
Abbreviated transcription (Latin):
At añt nocte meditã di de xp̃o¬
ista sit materie. Quis sez post tanta
q̃ ꝓtulerat requies ĩ sepultro cit per
icl̃iꝰ descẽsũ ad ĩferos ĩ effabilẽ il¬
lud magnũ gandiũ miẜoꝵ tãdiu
pͥstolatũ tãq subito pñtatũ. quos
captiuato mortis imꝑio xp̃s ab ĩfe

Expanded text:
ac autem nocte meditandi de Christo sit materia; ejus, post tanta quae pertulit, requies in sepulcro, ac per illius descensum ad inferos ineffabile illud magnumque gaudium miserorum tandiu praestolatum, tamque subito praesentatum, quos captivato mortis imperio secum ab i
Abbreviated transcription (Latin):
uacat et orare uoluerĩt. nõ eie
impedimẽto qui ibi aliquid agẽ
tetur non cantetur.
Arnem ur̃am domate iem
prandii aliquid alimentoriuu

Expanded text:
acat et horare voluerint non eis sint mento qui ibi aliquid agendt cantetur, non cantetur. Carnem uestram domate ieiua horam prandii aliquid alimentorum
Abbreviated transcription (Latin):
ui aũt non habebant non ea
querãt in monasterio. que nec
foris habere potuerũt. sed tamen eorũ
infirinitati qd opus est tribuatur
Tanitũ non ideo se putẽt ẽẽ felicet.
qz ĩuenerũt untũ ⁊ teguinẽtum
quale foris ĩuenire noi poterunt.

Expanded text:
ui autem non habebant, non ea quaerant in monasterio, quae nec foris habere potuerunt: sed tamen eorum infirmitati, quod opus est tribuatur,Tantum non ideo se putent esse felices, quia invenerunt victum et tegumentum, quale foris invenire non poterant.
Abbreviated transcription (Latin):
de parentũ diuitũ dignitate. de
Nee ertollantur si cõmunnũ uitẽ de
sius facultatib aliaud cõtule¬
rũt. Nec de suis dinitus mag̾t
suꝑbiãt. qr eas ip̃i mouasterio
pactiũtur. quã si eis in seculs fele¬
rentur.
insidiatũr ut pereãt. Et quid pro¬
et pauperem fieri cũ anima mn ẜa
suꝑbior efficitur diicias contem¬
puendo quã fuerat possidendo

Expanded text:
de parentum divitum dignitate set de Nec extollantur si communi vite aliquid de suis facultatibus contulerunt nec de suis divitiis magis superbiant quia eis monasterio parciuntur quam si eis in seculo fruerentur insidiatur, ut pereant. Et quid proet pauperem fieri, cum anima misera superbior efficitur divitias contemnendo, quam fuerat possidendo
Abbreviated transcription (Latin):
id ipm̃ face̾ uideritis iam uelut
uulueratũ sanandũ prodat. qui
tani ⁊ alteri uel tercio demõstrate
Ut dnoꝵ uel trm̃ possit ore cõuinct.
cõpetenti se ueritate coherceri.
Ec uos indicetis ẽẽ malmo¬
los qñ hoc indicatis. Magis
quippẽ mocentes nõ estis. si frẽs
urõs quos indicãdo corrig̾e potestis.
tacendo perire ꝑmictitis. Si enĩ¬
frater tuns unlmus habet in cor¬
pore ꝯd uelit occultare cũ timet
sanari; Nõne crndeliter a te si¬
leretur et misicorditer in dica¬
retur. Quãto ergo potins eum¬
debes manifesture. ne ꝑnicio si¬
us putrescat in corde.
Rd antequã aliis demõ¬
stretur ꝑ quos commucẽ¬
dus ẽ sine grãniter prins pre¬
posito debet ostendi. si ãmoni¬
tus neglexerit corrigi ne forte
possit secrecius correptus non
nnotescere ceteris.
Iaũt neganerit. tũc negã¬
ti adhibendi sũt alii ut iã
coram omĩbus possit nõ ab uno
teste argui. ẜ a duobz uel tribz

Expanded text:
id ipsum eam facere uideritis, iam uelut id ipsum eam facere uideritis, iam uelut uulneratam sanandam prodat, quaeamen et alteri uel tertiae demonstratam, ut duarum uel trium possit ore conuinci et competenti seueritate coherceri. nec uos iudicetis esse maliuolas, quando haec indicatis; magis quippe innocentes non estis, si sorores uestras, quas indicando corrigere potestis, tacendo perire frater tuus vulnus haberet in corpore, quod vellet occultare, cum timeret sanari, nonne crudeliter abs te sileretur, et misericorditer indicaretur? Quanto ergo magis debes manifestare, ne perniciosius putrescat in corde. Sed antequam aliis demonstretur, per quos convincendus est, si negaverit, prius praeposito debet ostendi, si atus neglexerit corrigi, ne forte possit secretius correptus non innotescere caeteris. Si autem negaverit, tunc negati adhibendi sunt alii, ut jam coram omnibus possit non ab uno teste argui, sed a duobus tribusve