comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ie potero ⁊ uultus iterũ spectarẽ pudendos.
Litore nã patrio. nisi me mea lumĩa fallũt
Immemor ille tui tur pissimus errait adulter
Sixit. ⁊ in gremiũ lacrimantia cõdidit ora
Illũ nõ scopuli. nõ horrifer euxus abantio
Terruit eolio nõ mõstra uagantia ponto
de uotũ. mortisq auidem gelidũ ꝙ cadauer
Li tonbus libitis transuerso tiubine reddi
Optantẽ tacite tempestatoq uocantem
Inuid̾ haud aliter tenuis regnator agelli
Annua cui messis periit spes optat in quĩ
Uer aliis imbresq feros ⁊ grandine mixtos
Arboribus frugibuq graues ĩ cũ bere uentos
Interca scipio cuitirũ parte leuatus
Carpit iter. tumulũq habili munimine ciggni cingu
Quẽ finecta uocant. turresq ibi subrigit altas.
Menia p̃cipiti cdrcundans lignea uallo.
Iamq ĩ cõspectu cartaginis ampla repẽte
Castra locat. late fugientib arua colonis
uastantur.trepidant subita formidine ciues

Expanded text:
Te potero et vultus iterum spectare pudendos. Te potero et vultus iterum spectare pudendos. Litore nam patrio, nisi me mea lumina fallunt, Immemor ille tui turpissimus errat adulter." Dixit et in gremium lacrimantia condidit ora. Illum non scopuli, non horrifer Eurus ab antro Terruit Eolio, non monstra vagantia ponto, Devotum mortisque avidum, gelidumque cadaver Litoribus Libicis transverso turbine reddi Optantem tacite, tempestatesque vocantem. Invidus haud aliter tenuis regnator agelli, Annua cui messis periit spes, optat iniquum Ver aliis imbresque feros et grandine mixtos Arboribus frugibusque graves incumbere ventos. Interea Scipio curarum parte levatus Carpit iter tumulumque habili munimine cingit, Quem Tuneta vocant, turresque ibi suggerit altas, Menia precipiti circumdans lignea vallo. Iamque in conspectu Carthaginis ampla repente Castra locat: late fugientibus arva colonis Vastantur; trepidant subita formidine cives
Abbreviated transcription (Latin):
Prima mali. patrias ũt iuratus ad aras
Fulmine flagrtsses merito. ꝑl iupiter ille.
Ille tibi feriendus erat. nã uindice flã ma
Quid iuuat in nocuos quercus ⁊ sexa ferire
Ixu puer infelix pattie cũctizq tibiq
Tu q deis in uise parens / qui dura tulisti
Semina belloꝵ. natis caruisse nephandis
Quanto erat utilius genitor. Stristis ad ubras
Iuisti. tantos uetitus spectare furores
Hon licuit cupido mundi satiare ctuore
Lumina. nõ gladios ⁊ poꝰ scelerata ꝓpacgo
Hũc fudit. seuo in ferias missura parẽti.
Tu certe iã digna luis. s pessime retũ
Quas penas michi nate dabis. qui stagna lacusq.
Qui freta qui fluiuos qui tetras sangiuẽ turpas
Forte ego p̃monar. tua nec sinar ultima p̃sens
Cernerẽ su splicia.at manes penettare uidebo
Agmine cesoꝵ ⁊ furiarũ turbine septũ
At muꝵ infida uirũ que linquere frustra
Niteris.⁊ nt̃is insulras dadibus imos
Ad manes in uita preis. solamq uidere

Expanded text:
Prima mali. Patrias utinam iuratus ad aras Prima mali. Patrias utinam iuratus ad aras Fulmine flagrasses merito! Proh Iupiter, ille Ille tibi feriendus erat. Nam vindice flamma Quid iuvat innocuas quercus et saxa ferire? Heu puer infelix patrie cuntisque tibique! Tuque deis invise parens, qui dira tulisti Semina bellorum, natis caruisse nefandis Quanto erat utilius! genitor sed tristis ad umbras Ivisti, tantos vetitus spectare furores. Non licuit cupido mundi satiare cruore Lumina, non gladios; at post scelerata propago Hunc fudit, sevo inferias missura parenti. Tu certe iam digna luis. Sed, pessime rerum, Quas penas michi, nate, dabis, qui stagna lacusque, Qui freta, qui fluvios, qui terras sanguine turpas! Forte ego premoriar, tua nec sinar ultima presens Cernere supplicia: at Manes penetrare videbo Agmine cesorum et Furiarum turbine septum. At, coniunx infida, virum que linquere frustra Niteris et nostris insultas cladibus, imos Ad Manes invita preis, solamque videre
Abbreviated transcription (Latin):
Litora. nos mortem mediis quesiuimꝰ undis.
Quid uisum ẽ nr̃is / elemẽta irrũpere dãpnis.
Et uento pelagoq manus in forre tumẽti.¬
Sat nr̃o precisa nocens acorpore tellus
Hyspana ⁊ calidis fumans trinactia uenis
Quid michi nũc uobisq fuit. Sardinia flatu
Pessima pestifero melius latuisse marinis
Eternũ potuisset aquis. quo signa furẽtes
Pertulimus.puduit spatio requiescere tãto.
hoi mͥ nõ ał. sic te pulchertima cernam¬
A ffrica. nec patrii tangẽt hec lumina colles
Litus ad in uisum ferimur. locus ille sepulcri
Quis putet. ẽxttemis genitũ subfinib orbis
U tala tertri toget. med̾iis at bita ꝓcellis
Incequieta fuit. sic tristes litia parce
Distribuere michi. sic dii statuere suꝑni.
Hii tibi qui uiros auĩmq dedere su ꝑbũ
Ornĩa mistentem ⁊ merĩtas dent soluere penas
hãnibal. ingentis qm̃ michi cã rine es
Et patrie natus misere. tu cã sup̃mi

Expanded text:
Litora; nos mortem mediis quesivimus undis. Litora; nos mortem mediis quesivimus undis. Quid visum est nostris elementa irrumpere damnis Et vento pelagoque manus inferre tumentiSat nostro precisa nocens a corpore tellus Hispana et calidis fumans Trinacria venis, Quid michi nunc vobisque fuit? Sardinia flatu Pessima pestifero melius latuisse marinis Eternum potuisset aquis, quo signa furentes Pertulimus. Puduit spatio requiescere tanto. Hei michi, non alias sic te, pulcerrima, cernam, Africa, nec patrii tangent hec lumina colles. Litus ad invisum ferimur. Locus ille sepulcri. Quis putet? extremis genitum sub finibus orbis Itala terra teget. Mediis at vita procellis Irrequieta fuit: sic tristes litia Parce Distribuere michi, sic dii statuere superni. Hi tibi, qui vires animumque dedere superbum Omnia miscentem, meritas dent solvere penas, Hanibal, ingentis quoniam michi causa ruine es Et patrie natus misere tu causa supremi
Abbreviated transcription (Latin):
Di gressu uisura suos. hic uerba parẽt
Hic frĩ ꝑferre iubet. iubet ille soror
hic sotiis multũq rogat. ꝯfusus ĩ altũ
Clamor it. ⁊ uarie resonãt ꝑ inania boces.
Lelius ã medio ꝯspectus amicti salutat
Equora. tũ ducib cõmendat carbasa bẽtis
Atq alacres leto respondẽt murmure naute
At mestus mediaq syphax de puppe reflectẽs
Lumina. suymum pattiã uisurã locosq
Inquib altus erat. tacitus lactimosa monebat
ustꝙͣ claustra dolor uocisq reragula feruẽs
Quicit. talẽ diffudit adastra querclam.
Heu tellus aduersa deis. heu sydere tristi
Pressa diu tellus. quã nr̃is attulit aruis
femina sydonio fugies alitorẽ pestem.
Pectorib nr̃is aĩos quos intulit illa
Exul mops mulier metuẽs atq ita recẽts
uulnere nẽspe auidos bellor ⁊ sanguinis atri.
Tutius ut fuerat regnũ tenuisse uetustũ
Et pacẽ ẜuasse suã. lato equore gentes
Di screuit natura duas.aduersaq fixit

Expanded text:
Digressu visura suos. Hic verba parenti, Digressu visura suos. Hic verba parenti, Hic fratri perferre iubet, iubet ille sorori Hic sociis, multumque rogat: confusus in altum Clamor it et varie resonant per inania voces. Lelius in medio conspectus amica salutat Equora; tum ducibus commendat carbasa ventis, Atque alacres leto respondent murmure naute. At mestus mediaque Siphax de puppe reflectens Lumina supremum patriam visura locosque In quibus altus erat, tacitus lacrimosa movebat. Postquam claustra dolor vocisque repagula fervens Evicit, talem diffudit ad astra querelam: "Heu tellus adversa deis, heu sidere tristi Pressa diu tellus! quam nostris attulit arvis Femina Sidonio fugiens a litore pestem! Pectoribus nostris animos quos intulit illa Exul inops mulier metuens atque icta recenti Vulnere! nempe avidos bellorum et sanguinis atri. Tutius ut fuerat regnum tenuisse vetustum Et pacem servasse suam! lato equore gentes Discrevit Natura duas adversaque fixit
Abbreviated transcription (Latin):
Pauperis. hostilegq suis adiungere terras
Quod sperare quidem sors illius atq potẽtis
Scipiade promissa dabant ceu retibus auceps
Aspiciens uoluctem subito di scedere paruã
Conqueritur. mouet exigui spes ꝑ dita lucri.
Maior in opina mox ⁊ genetosior ales
Parte poli tonsis si forsitan aduolet algͤ alis
Erigitur. recipitq aĩos: spesq ampla futuri
Preteriti meminisse uetait. Sic pͥma secunde
Cura parũ solidosub pectore cessit amantis.
bictor amoris amorq libi dine uicta libido ẽ
Proxima nox alia transiuit ymagine sompni
Non habitus nõ in cessus nõ uultus amice
Ante oculos. nõ uox iterũ exaudita gemẽtis.
At solũ. atq urbis. at fortib oppida muris
Fluminaq ⁊ montes lati confinia regni
Iam nbicunda uagos eoo li tore currus
Aptabat uentura dies. auroraq noctis
Candida pellebat tenebras. cũ buccina classem
Ex citat ⁊ uento tenduntur bela secundo.
Litore iã toto stabat romana aũuentugs

Expanded text:
Pauperis, hostilesque suis adiungere terras; Pauperis, hostilesque suis adiungere terras; Quod sperare quidem sors illius atque potentis Scipiade promissa dabant. Ceu retibus auceps Aspiciens volucrem subito discedere parvam Conqueritur, movet exigui spes perdita lucri, Maior inopina mox et generosior ales Parte poli tensis si forsitan advolet alis, Erigitur recipitque animos, spesque ampla futuri Preteriti meminisse vetat; sic prima secunde Cura parum solido sub pectore cessit amantis. Victor amoris amorque libidine victa libido est. Proxima nox alia transivit ymagine somni: Non habitus, non incessus, non vultus amice Ante oculos, non vox iterum exaudita gementis; At solium atque urbes, at fortibus oppida muris Fluminaque et montes lati confinia regni. Iam rubicunda vagos Eoo litore currus Aptabat ventura dies, Auroraque noctis Candida pellebat tenebras, cum buccina classem Excitat et vento tenduntur vela secundo. Litore iam toto stabat Romana iuventus
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝑerit nr̃o. ciius monimenta tenebis
Omĩa romulci. stabilem sotiũq. ⁊ amicũ
Teq salutamus regeni. Tũ tu optimeleli
hanc auto gem̃isq grauẽ gestare coranã
Dignus habe. captosq traens pͥmũq syphatẽ
Matiutibis iter pelago stat dassis aperto
Et placidũ spirante fretũ substernitur austro.
At uos o sotii certaminis / atq labore
Emeritas laudes ⁊ p̃mia digna feretis.
Cũ nos laurigero capitolia celsa p̃mẽtos
Leta uidens curru. cũ circũ fusa fauentũ
Milia uictoꝵ: plausum stemitũq iocosꝙ
Maxima septeno spectabit uertice̾ roma:
Quẽ michi fata diẽ nũꝙͣͣ mẽtita ꝓpinquũ
Promictũt. Sic fatus erat: iãq un diq magnus
Con sargens letusq fremor pulsabat os impĩ.
Ante om̃s meritas grates expendere certãt
Rex. lelusq ducispesq ingons adenta regi.
Aostulit antiquas / aliãq ĩ uistera curam¬
Intulit. ut regni posset ꝑtendere fines

Expanded text:
Semper erit nostro; civis monimenta tenebis Semper erit nostro; civis monimenta tenebis Omnia Romulei; stabilem sociumque et amicum Teque salutamus regem. Tum tu, optime Leli, Hanc auro gemmisque gravem gestare coronam Dignus habe, captosque trahens primumque Siphacem Maturabis iter. Pelago stat classis aperto Et placidum spirante fretum substernitur Austro. At vos, o socii certaminis atque laborum, Emeritas laudes et premia digna feretis, Cum nos laurigero Capitolia celsa prementes Leta videns curru, cum circumfusa faventum Milia, victorum plausum fremitumque iocosque Maxima septeno spectabit vertice Roma. Quem michi fata diem numquam mentita propinquum Promittunt." Sic fatus erat. Iamque undique magnus Consurgens letusque fremor pulsabat Olimpum. Ante omnes meritas grates expendere certant Rex Leliusque duci. Spesque ingens addita regi Abstulit antiquas aliamque in viscera curamIntulit, ut regni posset protendere fines
Abbreviated transcription (Latin):
Non ferus infesto ꝯcurrens nuimine mauors
Accede. ⁊ nr̃is animũ smonib offer.
Magna tibi hoc bello u̾irtus multusq deoꝵ
Est fauor agnosco. nũc urbis munera nr̃e
Munera ꝓmeritis fateor tibi patua s a nrai
Maioꝵ michi crede damus. uiden ecce fremẽtem
Cornipedem letũ phaleris auroq suꝑbiũ
N escit ut esse loco. fulgentes respice currus.
Cetera quin ẽt que circũferre triumphis
Ramani statuere duces ut iaspide crebra
Texta corona micat nitilo nget ĩ teger auro.
En crather quãtoq manũ gauis ĩplictit orbe
En habitus sacta quo nil cõspectius urbe
Noueris. ip̃e aĩs pridem romana ꝗd ess
Uirtus mortales interte nosse fateris.
Qs nescire potes nulli tã dara selemus
Externo p̃stare uaro. tibi nr̃a s⁊ ung
Arma habitũ titulos nom̃q decus̃q libẽti
Mente damus. te participẽ sotiũq licebit
Esse triumphoꝵ. nobis quos nr̃a pararit
Fortuna ĩmedio sedes tibi certa senatu

Expanded text:
Non ferus infesto concurrens numine Mavors Non ferus infesto concurrens numine Mavors -, Accede et nostris animum sermonibus offer. Magna tibi hoc bello virtus, multusque deorum Est favor, agnosco: nunc urbis munera nostre, Munera pro meritis, fateor, tibi parva, sed arram Maiorum, michi crede, damus. Viden ecce frementem Cornipedem letum phaleris auroque superbum? Nescit ut esse loco! fulgentes respice currus. Cetera quin etiam que circumferre triumphis Romani statuere duces: ut iaspide crebra Texta corona micat! rutilo riget integer auro En crather: quantoque manum gravis implicat orbe! En habitus, sacra quo nil conspectius urbe Noveris. Ipse animis pridem Romana quid esset Virtus, mortales inter, te nosse fateris: Quod nescire potes, nulli tam clara solemus Externo prestare viro; tibi nostra sed uni Arma habitum titulos nomenque decusque libenti Mente damus, te participem sociumque licebit Esse triumphorum, nobis quos nostra pararit Fortuna. In medio sedes tibi certa Senatu
Abbreviated transcription (Latin):
Nos muros spectare suos que cã uetabit.
Hon michi si campis ueniat mars ille scds
senoꝵ armatus stigiaq reuersus abunda
Quatuor atq truces quos pauit ĩ arma leones
Ilterno cingant latus ordine pectora ꝯtra
Ferre reformidinem. sic me spectata qͥuirites
uestra monet uirtus.at nũc pater inditus umbris
Occubat infernis. natora om̃is adunũ
Turba redit latius iugulos sie ensis in illos
fulminat. iste aũt ꝑ sccula tanta suꝑstos
Quid. nisi serus honos ⁊ nr̃e głia dextre ẽ.
Sit iussisse diu finis sibi fructus honesti
Hic tandem feriere manu. licet aspera iactes
prelia ⁊ aduersa romanos cuspide fixos.
Gloria pͥma tri mortis tibi cognitus auctor
Scipio ⁊ ĩtumuli seribendũ hoc marmore nom̃
Nunc agite egregiis aĩos p̃parate triũphis
Ultores patrie. tuq o decor indite regum
Masinissa ingens. quẽ nec turbata fatigerꝑt nt
Equora. nec toto descendens iuspiter igne

Expanded text:
Nos muros spectare suos que causa vetabit? Nos muros spectare suos que causa vetabit? Non michi si campis veniat Mars ille secundus Penorum armatus Stigiaque reversus ab unda, Quatuor atque truces quos pavit in arma leones Alterno cingant latus ordine, pectora contra Ferre reformidem: sic me spectata, Quirites, Vestra monet virtus. At nunc pater inclitus umbris Occubat infernis, natorumque omnis ad unum Turba redit: Latius iugulos sic ensis in illos Fulminat. Iste autem per secula cunta superstes Quid nisi serus honos et nostre gloria dextre est? Sit vixisse diu finis sibi fructus honesti! Hac tandem feriere manu, licet aspera iactes Prelia et adversa Romanos cuspide fixos. Gloria prima tamen mortis tibi cognitus auctor Scipio, et in tumuli scribendum hoc marmore nomen. Nunc agite, egregiis animos aptate triumphis, Ultores patrie. Tuque, o decor, inclite, regum, Massinissa, ingens, - quem nec turbata fatigent Equora, nec toto descendens Iupiter igne,
Abbreviated transcription (Latin):
Ethyopum penctrare latus sitientiaq arua
Nam michi uł dubii certa ẽ uictoria martis
Uel mors leta qui dem. patrie mca uita saluq
Nõ michi debetur. pia debita perdere soluens
Nil uideor. nũc ista tñ quo tendere ꝑ gant
Ex podiam breuib. uos me ꝑcũta sequrti
Aspera. sup̃mo mẽtes aptate labori
finis adest. sumumq decus michi menia circũ
Cingere ypositum.⁊ seue cartaginis urbem
Aut reditis. cui cuncta uni sua uulnera suat
ꝑ fida gens nr̃e tantũ aduersata saluti
Tum latio interrupta quies nobigq ꝑ ennis
fama uenit. belli fato querenda sup̃mi.
Aut manet ⁊bictũ cunctatio sola fatetur
Indefensa michi tellus dabis ĩ pia dignũ
Suspliciũ. ⁊ cesos purgabis sanguincciues.
Rura ne barbaricis pedibus calcanda fuctũt
Utalie. nob̾ aĩos tam iusta negabit
ultio: Quin etiã qd̾ uel meminisse molestũ ẽ
Menia nr̃e urbis.capitoliaq alta minag
Cominus ille fremens uix lumine uiderit uno.

Expanded text:
Ethiopum penetrare latus sitientiaque arva. Ethiopum penetrare latus sitientiaque arva. Nam michi vel dubii certa est victoria Martis, Vel mors leta quidem; patrie mea vita salusque, Non michi debetur: pia debita perdere solvens Nil videor. Nunc ista tamen quo tendere pergant Expediam brevibus. Vos me per cunta secuti Aspera, supremo mentes aptate labori. Finis adest summumque decus. Michi menia circum Cingere propositum et seve Carthaginis urbem. Aut redit is cui cunta uni sua vulnera servat Perfida gens nostre tantum adversata saluti: Tum Latio interrupta quies nobisque perennis Fama venit belli fato querenda supremi. Aut manet et victum cuntatio sola fatetur, Indefensa michi, tellus, dabis impia dignum Supplitium: cesos purgabis sanguine cives. Rurane barbaricis pedibus calcanda fuerunt Italie: nobis animos tam iusta negabit Ultio? Quin etiam, quod vel meminisse molestum est, Menia nostre urbis Capitoliaque alta minaci Cominus ille fremens vix lumine viderit uno:
Abbreviated transcription (Latin):
Ac monet ⁊ ꝓpris in memorẽ belit ẽt petichi
Altera nox fessum curis / uigilẽq sopore
Reddidit aurore Sam lucifer astra p̃mebat
Candida iãq dies pelago ueniebat abindo
Ĩ am uolucrum dulces lullo si ne fine querele
Audiri ⁊ nocturna silentia rũpere ꝓgne
Surgit ⁊ effusas iusso p̃cone cateruas
Congregat ac medio sublimis ab agminc fat
Teita tulit. quos ĩ numeris nũc afstica sẽtĩt
Cladibus extremis nã iã sensura ruinis
Intentas ad hibett aures ⁊ corda p̃cantg
Prona duci. me uera quidem ⁊ cõperta ꝓfari
Testis ab excelso ꝓspectãs iuppitet esto
Oloria tã longi nũꝙͣ michi bana laboris
Causa nec ĩperiz fuerit dãpnosa libido.
S patrie p̃grandis amor qui nĩa badosis
Syrtibus. occcanoꝵ alternatf
frem̃ti
Hoc duce ripheas nudus transire ꝑ alpes
N on uerear gelidũ cũ bruna reduxerit añu.
Estiui medio armatus nec in ore leonis

Expanded text:
Ac monet et proprii immemorem velit esse pericli. Ac monet et proprii immemorem velit esse pericli. Altera nox fessum curis vigilemque sopore Reddidit aurore. Iam Lucifer astra premebat, Candida iamque dies pelago veniebat ab Indo; Iam volucrum dulces ullo sine fine querele Audiri et nocturna silentia rumpere Progne. Surgit et effusas iusso precone catervas Congregat ac medio sublimis ab agmine fatuTerra tulit, quos innumeris nunc Africa sentit Cladibus, extremis iam iam sensura ruinis, Intentas adhibete aures et corda precanti Prona duci. Me vera quidem et comperta profari, Testis ab excelso prospectans Iupiter esto. Gloria tam longi numquam michi vana laboris Causa nec imperii fuerit damnosa libido, Sed patrie pregrandis amor, qui nostra vadosis Sirtibus Occeanoque alternat castra frementi: Hoc duce Ripheas nudus transire per Alpes Non verear, gelidum cum bruma reduxerit annum, Estivi medio armatus nec in ore Leonis
Abbreviated transcription (Latin):
Solinagos lateri horrentos alternaq collo
Brachia tendentes. Heu felicissima ti sbe
Suspirans inquit. placuit seruatus auerno
Dulcis amor tantum nullis ĩ biderat umbris
Nusꝙͣ adeo cari meminit deẜta manti
Ne quicꝙͣ.Nãq ille senex moriturus ⁊ annis
Lassandus uite uenturus adultima longe ẽ
heroũq greges diuersaq daustra tenebit
Pustꝙͣ fama fere uolitans p̃nuntia mortis
In uulgus effusa ruit. tũc una ꝑ om̃s
It pietas. tote lactimis maduere cohortos
Hũc sors regine mouet hũc iniuria rrggis
Qui scelera accumulãs maiori crimine crim̃
Diluit. hũc ingens duro cõstantia leto
feminca. ⁊ nulli nõ admiranda uiror
Scipio ꝑ metuẽs iuuenis ne forte forsitã ardens
Nunc etiã gemini sceleris sibi cõseius in se
Uitigat alloquiis / castigatũq modeste
Temperat ⁊ curis cupit ex onerare malignis
Proxima sic dubii medicus disctimina morbi
Agnoscẽs. egrũ placido ẜmone moratur

Expanded text:
Solivagos lateri herentes alternaque collo Solivagos lateri herentes alternaque collo Brachia tendentes. "Heu felicissima Tisbe!" Suspirans inquit; placuit servatus Averno Dulcis amor: tantum nullis inviderat umbris; Nusquam adeo cari meminit deserta mariti. Nequicquam; namque ille, senex moriturus et annis Lassandus vite venturus ad ultima, longe est, Heroumque greges diversaque claustra tenebit. Postquam Fama fere volitans prenuntia mortis In vulgus effusa ruit, tunc una per omnes It pietas: tote lacrimis maduere cohortes. Hunc sors regine, movet hunc iniuria regis, Qui scelera accumulans maiori crimine crimen Diluit; hunc ingens duro constantia leto Feminea et nulli non admiranda virorum. Scipio permetuens iuvenis ne forsitan ardens, Nunc etiam gemini sceleris sibi conscius, in se e blandis Mitigat alloquiis castigatumque modeste Temperat et curis cupit exonerare malignis. Proxima sic dubii medicus discrimina morbi Agnoscens, egrum placido sermone moratur
Abbreviated transcription (Latin):
Et macies odiũ q sui pallorq ruborq
Et male suadus amor. scelus iraffidesq doliꝗ
Furtaq blanditiis in mixta.iccusq dolorq
Et rifus breuis ⁊ ficta ꝑiuria uultu
Crebrtiq sub raris habitant mendacia ueris
Illa ꝑ angustas fauces ĩgrespa. sub ip̃o lumine¬
Lumine cdaustroꝵ/ la queo sua colla p̃mentem
Cernit yphim .⁊ nimio cõsũptã biblida luctu.
At ꝑcul ingenti latitabat mirta pudore
frondibus ora tegens. Iterũ spoliator auerni
Or pheus curidicem frustra. reciocare parabat
Maximus extremo ne mor bagus ibat achillci
Pallidaq ĩ miti signabat gamina pͥassu¬
Aduersa regione raris. ceu nota timeret
Arma hostis gressu tacito ꝓperabat. at illũ
Tristior oenone atergo ⁊ la crimosa uocabat.
Ip̃e alio tendebat iter tum irgia uircco
Et mundo matrona nocẽgitot cã dolors
Turmis ⁊ ip̃e dolens rapta de cõuige cãpis
Ertabant. mediaq duos in ueille uideres

Expanded text:
Et macies odiumque sui, pallorque ruborque Et macies odiumque sui, pallorque ruborque Et malesuadus amor, scelus, ira, fidesque dolique, Furtaque blanditiis immixta, iocusque dolorque, Et risus brevis et ficto periuria vultu Crebraque sub raris habitant mendacia veris. Illa per angustas fauces ingressa, sub ipso Limine claustrorum laqueo sua colla prementem Cernit Yphim et nimio consumptam Biblida luctu. At procul ingenti latitabat Mirra pudore Frondibus ora tegens. Iterum spoliator Averni Orpheus Euridicen. frustra revocare parabat. Maximus extremo nemorum vagus ibat Achilles Pallidaque immiti signabat gramina passuAdversa regione Paris ceu nota timeret Arma hostis gressu tacito properabat. At illum Tristior Oenone a tergo et lacrimosa vocabat; Ipse alio tendebat iter. Tum regia virgo Et mundo matrona nocens, tot causa dolorum, Turnus et ipse dolens rapta de coniuge campis Errabant; mediaque duos in valle videres
Abbreviated transcription (Latin):
umbraꝵ ppłi ⁊ nigri liuentia regni
Concilia. Haud aliter ꝙͣ cũ sẽtẽtia captũ
Turpibus addixit laqueis crucibq ł igni
Mens bona. que nõ suppliciols sorte mouetur
In fami trepidat. Tum si generosior illi
Conditio mortis subito detur/ altera ftontis
Effigies uultugq alius formatur/⁊ extia
Pectoris apparent latrimis noua gaudia fores fusis
Letior ip̃a quidem positaq decentior hra
Optatos uisura locos/ rocgina modestis
sussibus ingreditur.iuuenũ cui cngit utrũqr
Turba latus ueteris repetens qiͣ sompnia uite
Haud ꝓcul aripa lethei fluminis hilla
Que capit expositos/ in amenaq mictit ĩ antia
Mlanicies obstura i acet. que colli b atris
Cingitur. Hic latis externa silentia cãpis
Mirtheaq umonferos uetus ambit silua recessus
Non hic armoꝵ strepitus studiũ ue fremẽtum
Cornipodũ. nõ cura canũ / pecudũq boũq
S labor ⁊ lactime ⁊ longo suspiria tractu

Expanded text:
Umbrarum populi et nigri liventia regni Umbrarum populi et nigri liventia regni Concilia. Haud aliter quam cum sententia captum Turpibus addixit laqueis crucibusque vel igni, Mens bona, que non supplicio, sed sorte movetur Infami, trepidat; tum, si generosior illi Conditio mortis subito detur, altera frontis Effigies vultusque alius formatur et extra Pectoris apparent lacrimis nova gaudia fusis; Letior ipsa quidem positaque decentior ira Optatos visura locos regina modestis Passibus ingreditur, invenum cui cingit utrumque Turba latus, veteris repetens quasi somnia vite. Haud procul a ripa Lethei fluminis illa, Que capit expositos inamenaque mittit in antra, Planities obscura iacet, que collibus atris Cingitur. Hic latis eterna silentia campis Mirteaque umbriferos vetus ambit silva recessus. Non hic armorum strepitus studiumve frementum Cornipedum, non cura canum pecudumque boumque, Sed labor et lacrime et longo suspiria tractu,
Abbreviated transcription (Latin):
Ob tuitu attonito stabat̃ horrentia clecum
Aginina penarũ.sparsoq igentia uillo
Eumemdũ tacitis in hẏabãt rictib ora.
Regia uis oculis ineret. pallorq uerendus
Et uetus egrogia maiestas fronte maneb̾at
Indignata tñ superis irataq morti.
⁊bat ⁊ exiguo defigens lumina flexu.
Iudicis inferni postꝙͣ ad p̃tona uentũ ẽ
In iecit sibi seua manũ canential monos
Ora mouens dix. sit carcere clausa secũdo
Quo sontes habitant aĩe. quib ultima uite
Cura fuit neglecta sue Rodomantus a cerbo
Iudicio fir mabat idẽ.Iam p̃hendere mestã
Ceperat in manis lictor. Tuc maximus alte
Eacus exclamat siluerunt turbida late
Tartara transtigiã uox ẽ audita paludem
Mortis amor cã ẽ lucẽq coucta reliquit.
Tertia claustra sibi sũt segib addita nr̃is
Huc eat in metite neq hec in iuria ur̃a
Accedat nũc uoce recens satis aspera uite
Mansit apud supetos fortuna. ⁊ mortes acerbe.
Assensere pari circũ damore stiuentes

Expanded text:
Obtuitu attonito stabant horrentia circum Agmina Penarum sparsoque rigentia villo Eumenidum tacitis inhiabant rictibus ora. Regia vis oculis inerat, pallorque verendus Et vetus egregia maiestas fronte manebat. Indignata tamen superis irataque Morti Ibat et exiguo defigens lumina flexu. Iudicis inferni postquam ad pretoria ventum est, "Iniecit sibi seva manum" canentia Minos Ora movens dixit; "sit carcere clausa secundo, Quem sontes habitant anime, quibus ultima vite Cura fuit neglecta sue." Rodomantus acerbo Iudicio firmabat idem. Iam prendere mestam Ceperat immanis lictor. Tunc maximus alte Eacus exclamat - siluerunt turbida late Tartara; trans Stigiam vox est audita paludem -: Mortis amor causa est, lucemque coacta reliquit. Tertia claustra sibi sunt, legibus abdita nostris: Huc eat, immerite neque hec iniuria nostra Accedat nunc voce recens: satis aspera vite Mansit apud superos fortuna et mortis acerbe." Assensere pari circum clamore faventes
Abbreviated transcription (Latin):
Ibat honorato bisu rus tartara/ curru.
Quesito nõ de ꝑsis arabisq triũpho
Sin rex longeue traxisset fila senecte
Quis fuerit certus uenturo tp̃r bates
Num fortuna senem ex ciperet nũ rara scdis
forte fides seros mansiss. et affrica bella

Expanded text:
Ibat honorato visurus Tartara curru, Ibat honorato visurus Tartara curru, Quesito non de Persis Arabisque triumpho. Sin rex longeve traxisset fila senecte, Quis fuerit certus venturo tempore vates, Num Fortuna senem exciperet, num rara secundis Forte Fides seros mansisset firma sub a
Abbreviated transcription (Latin):
Et micha belloꝵ cccidit sors. ille iocose
femineũ subigit nullo certamine uulgus
Durior armatis mea me discrimine tãto
Obiecit fortuna aurs. Cñ talibus .Sͦ.
anibal ista uiris tot iam fera bella ꝑ annos
Qua uirtute gerat. nostis.Namq illa ꝑ ennis
Gloria magnifici regis fortunaq semꝑ
Prospera. ⁊ infinem simili comiitata fauore
Non nichil externis sicut splendorib addit
Omĩa sie studio bigili meditantibus aufert
Iudiciũq ueriq uiam/. pars altera nãq
fortune latet ambigue. nec nostere prop̃tum a
Quantus an aduersis breuitas quoq tpr̃is illi
hoc tribuit. auisq ip̃a uiro ꝓpetata nec ullũ
Maius habet fortuna bonũ ꝙͣ leta sub uno
Et uitam clausisse die. Sic tempus utriq
Indultum excutias tute fatcare necesse est
Hnibal ut plures bincendo ex agerit annos
Qͣ uiuendo alius.macedum quo uita tyrãnu
Tempore destituit. toto quis ꝓtinus otbe
Uicerat hanibalem. Si tuc cessiss a dumbras

Expanded text:
Et michi bellorum cecidit sors! Ille iocose Et michi bellorum cecidit sors! Ille iocose Femineum subigit nullo certamine vulgus; Durior armatis mea me discrimine tanto Obiecit Fortuna viris'. Cum talibus ergo Hanibal iste viris tot iam fera bella per annos Qua virtute gerat nostis; namque illa perennis Gloria magnifici regis fortunaque semper Prospera et in finem simili comitata favore Non nichil externis sicut splendoribus addit, Omnia sic studio vigili meditantibus aufert Indicium verique viam: pars altera namque Fortune latet ambigue, nec noscere promptum est Quantus in adversis. Brevitas quoque temporis illi Hoc tribuit, morsque ipsa viro properata, nec ullum Maius habet Fortuna bonum, quam leta sub uno Et vitam clausisse die. Si tempus utrique Indultum excutias, tute fateare necesse est Hanibal ut plures vincendo exegerit annos, Quam vivendo alius. Macedum quo vita tyrannum Tempore destituit, toto quis protinus orbe Vicerat Hanibalem? si tunc cessisset ad umbras,
Abbreviated transcription (Latin):
fortunãq simul clausit cũ tp̃r uite
Hnibal ⁊ spatio breuior bictusq cruẽte
Est hodie gllc asiã tẽptataꝙ mũcta subegit.
Id timet/ aduersum ionge spectasse lconem
uicit alex ander ppłas. Rex optime nosti
Quos a diit/ graios. titulis haud ille paternis
Sub trahat/ ase asiam. quo uicerit inde paratu
Scimus. ⁊ ĩbelles arabes. ⁊ iuhertia bathra.
At nõ arthpas gentes. qua uergere pͥmũ
Cõmoditate loci poterat. nõ punica regna
Nõ italos mundiq caput gallosqs ⁊ hybteos
Actigit. hos ex quid dignũ laude uidetis
Egregia: ⁊ tantis titulis tantoꝵ boatu.
Quatuor obiciã latio ꝯfecta potenti
prelia. uis ne grauem ⁊ it morãdũ ĩ scła testem.
Alter alex ander Rex epirensis. ꝯhumis
non minor ap̃e aĩs. ⁊ auunculus orbe uiritun
diuiso. ytaliai uenit belloq sub actus
Dũ latus ausonia transfixum cerneret hasta
Hec ait expirans. heu ꝙͣ diuersa ne poti

Expanded text:
Fortunamque simul clausit cum tempore vite; Fortunamque simul clausit cum tempore vite; Hanibal et spatio brevior victusque cruente Est hodie. Ille Asiam tentataque cunta subegit, Is timet adversum longe spectasse leonem. Vicit Alexander populos, rex optime, nosti, Quos adiit: Graios titulis haud ille paternis Subtrahat. Ast Asiam quo vicerit inde paratu Scimus et imbelles Arabes et inertia Bacthra. At non Arthoas gentes, qua vergere primum Commoditate loci poterat, non Punica regna, Non Italos mundique caput, Gallosque et Hiberos Attigit; hos extra, quid dignum laude videtis Egregia et tantis titulis tantoque boatu?Quatuor obiciam Latio confecta potenti Prelia. Visne gravem et memorandum in accula testem? Alter Alexander rex Epirensis et huius Non minor ipse animis et avunculus, Orbe viritim Diviso, Italiam venit belloque subactus, Dum latus Ausonia transfixum cerneret hasta, Hec ait expirans: 'Heu quam diversa nepoti
Abbreviated transcription (Latin):
Spes aĩs. ꝙ pͥmus erat ruiturus ĩ hostem
Ultimus excedat campis ħ omĩa pͥdem
Nouimus exꝑti. si quid mõ pectore in ilde
Aut ueri aut sancti melior nͣaͣ locass
Optarem nr̃o gemi genitũ natũq sub orbe.
Quis michi ductorẽ laudet quẽ coca gubernet
Ebrictas: fugienda uiro cuicũq. s altis
principibus funesta lues. quis sparsa ctuore
Conuina ⁊ plenis elata cadauera mesis
ꝑ q estum accipites algenti influmine saltus
Barbaricus cui luxus in hers ⁊ ꝑsica sortis
Blandimenta noue placcãt ac purpura mollis
Cetera p̃terco. s enim nõ morib istis
Hanibal ytaliam bello uastasse trilustri
Tualuit. Sic fatus erat. Tum pauca modest
Masi nissa refert. de p̃ssor magnt tuarũ
Atq alienaud mirator max᷑ rerum
Si michi das fandi ueniã stat dicere ꝯtra
Noscendi studio. fame si credis auite
Magnus alexander nullis nõ uictor in horis
Orbo ꝑ grato tandem ꝑ uenit ao ortus

Expanded text:
Spes animis! quod primus eat ruiturus in hostem, Spes animis! quod primus eat ruiturus in hostem, Ultimus excedat campis. Hec omnia pridem Novimus experti. Si quid modo pectore in illo Aut veri aut sancti melior natura locasset, Optarem nostro genitum natumque sub orbe. Quis michi ductorem laudet, quem ceca gubernet Ebrietas, fugienda viro cuicumque, sed altis Principibus funesta lues? quis sparsa cruore Convivia et plenis elata cadavere mensis, Perque estum ancipites algenti in flumine saltus? Barbaricus cui luxus iners et Persica sortis Blandimenta nove placeant ac purpura mollis? Cetera pretereo; sed enim non moribus istis Hanibal Italiam bello vastasse trilustri Evaluit." Sic fatus erat. Tum pauca modeste Massinissa refert: "Depressor magne tuarum Atque alienarum mirator maxime rerum, Si michi das fandi veniam, stat dicere contra. Noscendi studio fame si credis avite, Magnus Alexander, nullis non victor in oris, Orbe peragrato tandem pervenit ad ortus,
Abbreviated transcription (Latin):
Est uicisse magis ꝙͣ quos nuͣare laborẽs
Tot nr̃os fudisse duces. nisi p̃stet in erme
Darbariẽ suꝑasse manu. ꝙͣ cede cruc̃ta
Romanas strauisse acies. distantia loncge
Acta ducũ memoro. quid moribus morqs moribcquẽ
hic̃ rem nucare piget. stet tegmine fame
Clarus apud ipłos at dignis laudibus artem.
hĩc hostem celebrare nacat. quis bella subire
Promptior ĩ aut medio quis cantior esse ꝑ iclo.
Quis ue cibi aut sompni quis uiui partioralloẽ.
hoc admirari soleo quod se pe relatum
Est michi fimerci / post pͥma exordia belli
Sollicitum assidue ⁊ facinus sub mẽte ꝓfunda
uoluentem egregium nũꝙͣ cenasse scdentem.
Iamquid ego armoꝵ cuias/ artẽq sup̃mam
Militie: terram ueduti. cdipeũ ue cubile
Ne glecte ꝙ accus uestis. studiũꝙ fremc̃tũ
Cormpedum memorare uelim patiẽtia quãta ẽ
frigoris atq estus cursusq sitisq famisq:
Quãta ducũ miles. quãta ẽ dux militis idem

Expanded text:
Est vicisse magis quam, quos numerare labor est, Est vicisse magis quam, quos numerare labor est, Tot nostros fudisse duces; nisi prestat inermem Barbariem superasse manu, quam cede cruenta Romanas stravisse acies. Distantia longe Acta ducum memoro. Quid? mores moribus equem? Hinc regem nudare piget: stet tegmine fame Clarus apud populos! at dignis laudibus acrem Hinc hostem celebrare vacat. Quis bella subire Promptior, aut medio quis cautior esse periclo? Quisve cibi aut somni, quis vini parcior illo est? Hoc admirari soleo, quod sepe relatum Est michi: funerei post prima exordia belli, Solicitum assidue et facinus sub mente profunda Volventem egregium, nunquam cenasse sedentem. Iam quid ego armorum curas artemque supremam Glitie, terramve duci clipeumve cubile, Neglecteque decus vestis studiumque frementum Cornipedum memorare velim? patientia quanta est Frigoris atque estus cursusque sitisque famisque! Quanta ducum miles, quanta est dux militis idem
Abbreviated transcription (Latin):
Romanam turbare aciem. quor imꝑctusii
Y fuit in mimeris bellis. s amicior om̃em
Hũc nobis fortuna metum detraxit.etãq
pe ago sollicitus / quibus hoe eludere monstrum
Artibus aut tollerare feras quo robore possem
Atq idco pͥmam rara lecione cateruam
Impleui. fticilis pesti quẽ transitus esset.
Ut cursu diffasa suo ꝯtep̃tior aret¬
In nocua feritate ruẽs. S iuppiter alme
In forti stetit ille aĩo. dum fracta uideret
Cor nua. ꝙͣ nichil extimuit. quotiẽsq labãtem
Restituit uirtute aciem. in terouni coegit
Spem titubare incã. Solitũ iactare ꝓfecto
Mentio clarorp fuerit si forte ulroꝵ
Audmi. ip̃e om̃is bello ꝙ territus eui
Orbe sit intoto ꝑ agitq hoc ordine. pͥmum
Pouit alexandrum. pirrũ locat ĩde scdm
Et scquitur mox ille duos. S uera fatoti
Non liuor uetet aut odiunz. mͥ maximꝰ om̃i
Ha nibal ex nuͣo est. datiũ nisi forte parũꝑ porũꝙ

Expanded text:
Romanam turbare aciem, quorum impetus illi Romanam turbare aciem, quorum impetus illi Profuit innumeris bellis. Sed amicior omnem Hunc nobis Fortuna metum detraxit; eramque Ipse ego solicitus quibus hoc eludere monstrum Artibus aut tolerare feras quo robore possem, Atque ideo primam rara legione catervam Implevi, facilis pesti qua transitus esset, Ut cursu diffusa suo contemptior iretInnocua feritate ruens. Sed, Iupiter alme, Quam forti stetit ille animo, dum fracta videret Cornua, quam nichil extimuit, quotiensque labantem Restituit virtute aciem interdumque coegit Spem titubare meam! Solitum iactare profecto, Mentio clarorum fuerit si forte virorum, Audivi, ipse omnis bello quod tertius evi Orbe sit in toto; peragitque hoc ordine: primum Ponit Alexandrum, Pirrum locat inde secundum, Et sequitur mox ipse duos. Sed vera fateri Non livor vetet aut odium: michi maximus omni Hanibal ex numero est, Darium nisi forte Porumque
Abbreviated transcription (Latin):
Consilia. atq om̃em ancipitis discriminas artem
uerterat una dies. Iamq hũc prendisse ui debar
Et comitem ãuso romam misisse si faci.
S dum cũcta oculis lustro inggilantibus ille
Auolat / ⁊ noto de curuit tramite tutus.
nec dubiũ iugentes quin montes stragis ⁊ altum
sanguinis ⁊̃ fãd̃i pelagus uł mole ul und̃s
Creuiss. nͥ dilapsos ꝑ opaca uiatũ
uicine sotiis cepissent menibus arces
Excipit hũc scipio.iutã quceũq ꝑomẽm
Aut uidi aut legi fateor in parua uidentur
fabula. dum menuni hanbalis uidistis a nuici
Quantus erat. quãtaq acies firmauerat arte
p̃e michi aduersus benicbat in agnune ꝓͥmo
Obiciens penos italis. nunudasq rebelles
Uassinissa tibi. me mores / odioq metuq
In regẽ pugnare suum. latiã q cohor̾tem
Ecce uͥ ꝯstituit. qm̃ uenisse caactã
Nouerat. infrontem stetit. indica bellua pugne
Getuliq greges horũ terrore putauit

Expanded text:
Consilia atque omnem ancipitis discriminis artem Consilia atque omnem ancipitis discriminis artem Verterat una dies. Iamque hunc prendisse videbar Et comitem inviso Romam misisse Siphaci. Sed dum cunta oculis lustro vigilantibus, ille Avolat et noto decurrit tramite tutus: Nec dubium ingentes quin montes stragis et altum Sanguinis infandi pelagus vel mole vel undis Crevissent, nisi dilapsos per opaca viarum Vicine sociis cepissent menibus arces." Excipit hunc Scipio: "Vitam quecumque per omnem Aut vidi aut legi, fateor, michi parva videntur Fabula, dum memini Hanibalis. Vidistis, amici, Quantus erat, quantaque acies firmaverat arte. Ipse michi adversus veniebat in agmine primo Obiciens Penos Italis, Numidasque rebelles, Massinissa, tibi, memor hos odioque metuque In regem pugnare suum; Latiamque cohortem Ecce ubi constituit, quoniam venisse coactam Noverat. In frontem stetit Indica belua pugne, Getulique greges: horum terrore putavit
Abbreviated transcription (Latin):
Hũs tm̃ uidisse diem. ꝯtentus abillo
Quo iãcũq trahent. nec me natũ esse pigeliit
Duui tecũ uixisse ferar. fortissime rector
hesperie. cui nr̃a salus bñ creditur uni.
hyc fateor solo mẽtem spes ultima lusit.
Nam rediens bello magna iã ꝑte ꝑacto
Cum massi nissam cedentẽ terga biderem
Teq ꝑ aduersos tanta aurtute conantem.
Actum de hanibale esti tacito cũ mr mu rc dixit
Nũc quibus ille uiis aut quonã cruperit astu
Ostupeo. Mirorq fugam. S notior illis
Est rcgio id q hone multis fortasse salutis
Causa fuit. axdio ab rũpens ẜmone lequẽtem
Rex ait. Iste quidem merito clarissimus om̃i
Posteritate dies ꝑ secula longa feretur.
Hanibal. anne dolis uictus succũbat an armis
Serius incertum est/. uonũ michi lum̃ in illo
Centũ oculis par est/ argũq sept uoctire
Bellors solco/ quia nõ est fallere cuiꝙͣ
Ingeniũ mẽtemq uiri tñ omĩa uite

Expanded text:
Hunc tantum vidisse diem, contentus abibo Hunc tantum vidisse diem, contentus abibo Quo iam cumque trahent; nec me natum esse pigebit, Dum tecum vixisse ferar, fortissime rector Hesperie, cui nostra salus bene creditur uni. Hoc, fateor, solo mentem spes ultima lusit; Nam rediens bello magna iam parte peracto, Cum Massinissam cedentem terga viderem Teque per adversos tanta virtute tonantem, 'Actum de Hanibale est' tacito cum murmure dixi. Nunc quibus ille viis aut quonam eruperit astu Obstupeo mirorque fugam; sed notior illis Est regio, idque hodie multis fortasse salutis Causa fuit." Medio abrumpens sermone loquentem Rex ait: "Iste quidem merito clarissimus omni Posteritate dies per secula longa feretur, mumque: Hanibal anne dolis victus succumbat an armis Serius, incertum est. Unum michi lumen in illo Centum oculis par est, Argum quem sepe vocare Bellorum soleo, quia non est fallere cuiquam Ingenium mentemque viri. Tamen omnia vite
Abbreviated transcription (Latin):
Affrica nũc remoiut. quid tat baluere rapine.
Raptor raptorem ssoliat. Nunc ate ꝑ ampla
Equora nue uaglidas ysternite turribus arces.
Nunc aratrum antiquis exultet ĩ sultet menib om̃s
Unus habet p̃dus hostis. mũdiq suꝑbit
Tot spoliis. uesersq si mul. tandem agnune fesso
Scipio magnani mus referens uictricia retro
Signa sub occasum solis / sua castra reuisit
Captiuos suare iubet. que ut ampla relatu
Ac speciosa forent. Nam cetera p̃da uiritim
Srarsa erat. atq aĩo mulcebat militis atres
Serus athlantes radiabat uertice pulcer¬
hesperus ⁊ nitido rarissima sidera celo
Aggere graminco ꝯsidit leta iuuentus
Celsior at cunctis scipio. Rexq aditus illi
Herbosum tenuere thoꝵ. cũ corͣ curant
fessa labore grani/ belloq exausta diurno
Rt dapibus ꝯpressa ftimes pͥmugda ne quicuit
impetus edendi placido faicundior ore
Leluis ingreditur / Postꝙͣ in fata dedere

Expanded text:
Africa nunc revomit. Quid tot valuere rapine? Africa nunc revomit. Quid tot valuere rapine? Raptor raptorem spoliat. Nunc ite per ampla Equora, nunc validas prosternite turribus arces, Nunc aratrum antiquis insultet menibus. Omnes Unus habet predas hostis, mundique superbit Tot spoliis vestrisque simul. Tandem agmine fesso Scipio magnanimus referens victricia retro Signa sub occasum solis sua castra revisit. Captivos servare iubet, queve ampla relatu Ac speciosa forent; nam cetera preda viritim Sparsa erat atque animos mulcebat militis acres. Serus Athlanteo radiabat Hesperus et nitido rarissima sidera celo. Aggere gramineo considit leta iuventus, Celsior at cuntis Scipio rexque additus illi Herbosum tenuere thorum. Tum corpora curant Fessa labore gravi belloque exhausta diurno. Ut dapibus compressa fames primusve quievit Impetus edendi, placido facundior ore Lelius ingreditur: "Postquam michi Fata dedere
Abbreviated transcription (Latin):
At quia solis iter de uexũ atq hora monere
Gratia uidebatur fessis daret otia castris
Instituit renocare acies. meritãq quietem
Tradere militib / naturmi tpr̃a sonni.
Et tñ hostil ꝙͣ primũ in rumpere uallo
uisum ẽ huc alacres gͥ p̃it ip̃e cohortes
Ingeediturq aditum. nullo custode Pacoꝵ
Illic predia ingens
prccipitem meditatẽ meditante fugam ⁊ ꝗd intabaleret
nõ quid opes. passimq iacc̃s p̃tiosa surpellex
Iuuenta est. rapitur cupide cattaginis/ autũ
ꝑ maria ⁊ terras / quesitũ sanguine multo.
Rirbarice libico/ quos uicta yspania bello
Uisit auaritie. sardis ꝗd̾fessa cauernis
Qud sicũł totiens ex torserat imꝑia templis.
Quod medio ꝑcussa die paga torrida mũdi
Et inger ethiopum ppłs regnũq ꝑ ustum
Quod mauri numĩdumq ołim ꝑ scla longa
Aut reges misere alii. quodꝑ itala tellus
Tot dederat danns/ io totum sanguine mixtun

Expanded text:
At quia solis iter devexum atque hora monere At quia solis iter devexum atque hora monere Grata videbatur fessis daret otia castris, Instituit revocare acies meritamque quietem Tradere militibus, nocturni tempora somni. Et tamen hostili quam primum irrumpere vallo Visum est: huc alacres igitur preit ipse cohortes Ingrediturque aditum nullo custode locorum. Illic preda ingens, Precipitem meditante fugam et quid vita valeret, Non quid opes, passimque iacens pretiosa supellex Inventa est. Rapitur cupide Carthaginis aurum Per maria et terras quesitum sanguine multo: Barbarice Libico quod victa Hispania bello Misit avaritie, Sardis quod fessa cavernis, Quod Siculis totiens extorserat impia templis Quod medio percussa die plaga torrida mundi Et niger Ethiopum populus regnumque perustum, Quod Mauri Numidumque olim per secula longa Aut reges misere alii, quodque Itala tellus Tot dederat damnis; id totum sanguine mixtum
Abbreviated transcription (Latin):
Impnisi atergo in uadũt. Ilicet ergo
Cepta prius sensim laxis fuga ꝑgit habenis
Nec patrie pietas. propris nec cura pudoris
Nec decus hanibalis quicqͣ ualuere precesq
Ille uidens fractas a cies ⁊ terga suoꝵ
uersa metu rapidum trepida formidine tanden
uoluit equum. campoq fugit lactimosus aꝑto.
Peruenit adrumetum. Illie menib urbis amice
Substitit. hinc iterum peno reuocante senatu
digreditur postꝙͣ actonite submenia uentũ
Est patris Non ille forum / nõ puͣ templa
S furtim petiisse larem ꝯtentus ⁊ yma
Sede dui mestus latebris sese abdidit a tris
Nonus ad occcanum cu piens narrare ꝓfundis
Antipodum ppłis nr̃o que uidetat orbe
Sol rapidos stimulabat cquos. Nõ ꝑ dumq solutus
Scipio curarum la queis: sup̃ma ualutans
Secidia infande gentis itẽpusq locũds
Atq aditus formãꝙ rei. ⁊ discrimina secũ
Cuncta simul tacitigus uigili sub mẽte mouebat.

Expanded text:
Improvisi a tergo invadunt. Ilicet ergo Improvisi a tergo invadunt. Ilicet ergo Cepta prius sensim laxis fuga pergit habenis; . Nec patrie pietas, proprii nec cura pudoris Nec decus Hanibalis quicquam valuere precesque. Ille videns fractas acies et terga suorum Versa metu, rapidum trepida formidine tandem Volvit equum campoque fugit lacrimosus aperto, Pervenit Adrumetum. Illic menibus urbis amice Substitit. Hinc iterum Peno revocante senatu Digreditur. Postquam attonite sub menia ventum Est patrie, non ille forum, non publica templa, Sed furtim petiisse larem contentus et ima Sede diu mestus, latebris sese abdidit atris. 8 Pronus ad Occeanum, cupiens narrare profundis Antipodum populis nostro que viderat orbe, Sol rapidos stimulabat equos; nondumque solutus Scipio curarum laqueis, suprema volutans Excidia infande gentis tempusque locumque Atque aditus formamque rei et discrimina secum Cunta simul tacitus vigili sub mente movebat.
Abbreviated transcription (Latin):
Hostibus in mediis potius discetpta relinque.
Hiu michi quo xuitis. nõ uia recta uenite
Hic hosteni reperire licet. catthaginis estis
Sic meniores. hac forte domũ remoare putatis.
Etratis misori ciues. hee carceris una
Exilii uia q uia ẽ. hoc dicẽs ibat in hostes
Solus ⁊ intrepidus. cunctas / sic ille pudore
Et uictas pietate ducis/ fir masse cohprtes
Uisus erat. bellũq ingens renouataq codes
Ceperat urhgebat Scipio. yͥmusq p̃mẽbat
Obstantes cũ neos ⁊ funera crebra setebat
erfidiam nũiud tam longa inferre uidebo
Prelia uirtuti᷑ nõ sic pietates auite
Oblitos rear esse deos ꝯ currite fortes
sectoribus manibusq uiri nctoria p̃sto est
Falia iactabat stricto mucrone tremendus.
Iamq referre pedem paulatim exterritus hostis
Nox magis atq magis. nec iam rcuerẽtia tãti
Tlla ducis retinere diui potuisset in armis.
Ecce aũt pariter redeuntes hoste fugato
Rex leliusq. fesso ⁊

Expanded text:
Hostibus in mediis potius discerpta relinque. Hostibus in mediis potius discerpta relinque. Heu michi! quo ruitis? Non est via recta. Venite Hac hostem reperire licet. Carthaginis estis Sic memores? Hac forte domum remeare putatis? Erratis, miseri cives! Hec carceris una Exiliique via est.» Hec dicens ibat in hostes Solus et intrepidus. Cluntas sic ille pudore Et victas pietate ducis firmasse cohortes Visus erat; bellumque ingens renovataque cedes Ceperat. Urgebat Scipio primusque premebat Obstantes cuneos et funera crebra serebat: «Perfidiam numquid tam longa inferre videbo Prelia Virtuti? Non sic pietatis avite Oblitos rear esse deos. Concurrite fortes Pectoribus manibusque, viri! Victoria presto est.» Talia iactabat stricto mucrone tremendus Iamque referre pedem paulatim exterritus hostis: Mox magis atque magis; nec iam reverentia tanti Ulla ducis retinere diu potuisset in armis. Ecce autem pariter redeuntes hoste fugato Rex Leliusque retro fessos