comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
armentis & gregibus: armenta aũt sunt equorum. ꝗdo¬
um. quod hale auimalia apta sint armis. ut scutus boum
coria equi praelio. greges capellarum: ꝗouium suntipse
paulo post. hoc sairmentis superat pars altera curas lan¬
geros agitare greges. hirsutasq capellas. hnec tñ armenta
s. & greges scienum qł pler umq confundit auctoritus. obꝑ¬
inꝑiacas miratus praemia palmae. idest studiosus curru

Expanded text:
armentis et gregibus. armenta autem sunt equorum et boum, quod haec animalia apta sunt armis, ut scutis boum coria, equi proelio; greges vero capellarum et ovium sunt: ipse paulo post "hoc satis armentis: superat pars altera curae, lanigeros agitare greges hirtasque capellas". haec tamen, armenta et greges, sciendum quia plerumque confundit auctoritas. olympiacae miratus praemia p. studiosus cur
Abbreviated transcription (Latin):
uensidest hor tenitur nos nd scribendum illi montes
qu animalibus sunt referti. Citheron aũt pars est par¬
est laconiae. & hoc ideo quia dicturus est: Hec tibi cura
canum fuerit postrema. do mitrix epidaurus equors
dupplicata per echo ꝙ alibi non canimus surdis respon
diui est. Nam maile quidam ardentis cacsaris accii¬

Expanded text:
hortantur nos ad scribendum illi montes, qui animalibus sunt referti. Cithaeron autem pars Parest Laconicae. et hoc ideo, quia dicturus est "nec tibi cura canum fuerit postrema". epidaurus Epiri remugit duplicata per echo: alibi "non canimus surdis, respondum est: nam male quidam 'ardentis Caesaris' accipi
Abbreviated transcription (Latin):
catulorũ oblita legna: causa .s. nimii amoris. legna
añt praecum ẽ: sĩcut dracgna: Nam nos hic & hace
feminina ex se non faciunt. ut fullo. latro leo uulgo
passim. informes ursi. uel magui. uel eo tempors
quo nascunt carentes forma dicitur .n. quaedam
caro nasci. quam mater lambendo inimembra com¬

Expanded text:
catulorum oblita vi scilicet nimii amoris. leaena autem graecum est, sicut dracaena: nam nos 'hic' et 'haec feminina ex se non faciunt, ut 'fullo' 'latro' 'leo'. Ad v. 247 informes ursi vel magni, vel qui tempore, quo nascuntur, forma carent: dicitur enim quaedam caro nasci, quam mater lambendo in membra com
Abbreviated transcription (Latin):
muscae. Latine asilus: uulgo tabanuis uocat᷑: Qui nõm
agracca ratione desterrdant: Soluitur quaestio: nam prat¬
co quom myorem dixexunt: displicuit uomen : quia
proprium non erat oestrum dixerunt: hoc est quia furiã
oestrum uocant. Diuidit .t furia ar menta . quom ab
ea stimulant᷑. Latine nõ hoc animat tabanis dicitur¬
gitibus aether: poetico conuertit. Nam cum furor bonũ
um animalium: sicci tanagri: non nudtum ualentis : To¬
mentorum inugitu ciuicta resonare: hoc quondam
monstro: arguientatur ab exemplo diteris. oestrouar
uersa est in uaccam: cui iuno immisit oestrum: quo
toto orbe fatigata: tandem aliquando uenit ad ac¬
gyptum: ꝙ illie in isim conuersa est. Trausit aut per
mare anpustũ: quod bosporon ab ea appellatum est :
Nunc helespontus nouiinatur pestom meditata inferens
ꝓ et ercons accipianuis. oratius. horronddumq cuitisdi¬

Expanded text:
st: latine asilus, vulgo tabanus vocatur. cui nomen a graeca ratione descendant? solvit quaestionem: Graeci cum myopem primo dixerint, displicuit nomen, quia proprium non erat: oestrum di xerunt, hoc est quia furiam oestrum vocant; dividit enim furia armenta, cum ab eo stimulantur. latine vero hoc animal tabanus dicitugitibus aether poetice convertit: nam cum furor boum  rivum". sicci tanagri non multum valentis. Tmentorum mugitu cuncta resonare. Ad v. 152 hoc quondam monstro argumentatur ab exemplo, dicens, oestro conversam in vaccam: cui Iuno inmisit oestrum, quo toto orbe fatigata tandem aliquando venit ad Aegyptum, et illic in Isim conversa est. transiit autem per mare angustum, quod Bosphoron appellatum est, nunc Hellespontum nominatur. et exercens accipiamus: Horatius "horrendamque cultis di
Abbreviated transcription (Latin):
siluas. resultant. remugiunt. Reboo aut graecum utebũ¬
ẽ. Nam apudlatinos nullum uerbum est quod ante o
finalemio habeat et cepto ĩ coho. quod tamen maiores
aliter scribebant aspiratiouen interponentes duabus. e
quibus .e litteram sequeret᷑ apiratio. sepulcrum. orchus
pulcher. e quibus pulcher tantum hodie recipit appira¬

Expanded text:
 resultant, remugiunt. est autem graecum verbum; nam apud Latinos nullum verbum est, quod ante 'o' finalem 'o' habeat, excepto 'inchoo', quod tamen maiores aliter scribebant, aspirationem interponentes duabus vocquibus 'c' litteram sequeretur aspiratio 'sepulchrum' 'Orchus' 'pulcher', e quibus 'pulcher' tantum hodie recipit aspira
Abbreviated transcription (Latin):
dicendo nota: per transitrun rom ab aliis diligenter presam¬
tetigit: Nam equae. ⁊ puellas quum primum coeunt
si macre sunt. ꝙ debilitantur : ꝙ debiles eignuue post
primum aũt partum tenues e̾c̾ debent: sollicitat: ad amo¬
redeuntes accipiendum alioquin contrarium uidebitur.
lunt. frondesq negant ꝗ froudibus arcent: contraq illud.

Expanded text:
dicendo 'nota' per transitum tetigit rem ab aliis diligenter expressam: nam equae pullae cum primum coeunt, si macrae sunt, et debilitantur et debiles creant, post primum autem partum tenues esse debent. et aredeuntis accipiendum: alioquin contrarium videbitur lu
Abbreviated transcription (Latin):
orauitertonsis. hoc est die medio. hoc aũt ad expri¬
mendum diei tempus est impositun: Non quod equae
nimiio pingui. ꝙ bene rem turpem aperte a lucretio
tractatum uitauit: trauslationibus quibusdam: quas
omues ad agri cultum traxit. ut luxii. ꝑꝑ luxuriam
segetum. genitali aruo: pro muliebri folliculo: quem uul¬
uam uocant. ut e etiam pliuius docet. Ham anto
folliculus dicebatur. sulcos oblimet inertes: idest daudat¬
naturales meatus: ꝙ hoc similiter persteanssationem
dicit. Nam leginuuis supra.  obducto late touet om :

Expanded text:
rugibus hoc est die medio. hoc autem ad exprimendum diei tempus est positum, non quod equae nimio pingui. et bene rem turpem aperte a Lucretio tractatam vitavit translationibus, quas omnes ab agricultura traxit, ut 'luxu' propter luxuriam segetum. Ad v. 136 genitali arvo pro muliebri folliculo, quem vulvam vocant, ut etiam Plinius docet: nam ante folliculus dicebatur. sulcos oblimet claudat meatus. et hoc similiter per translationem dixi
Abbreviated transcription (Latin):
ue posuit. est enim proprie liberorum ut geninam
uuit probare mioueri equos. uel amissione: uel acqui¬
sitione gloriaa uictorine: Ham eo tendit sequens
iste de cursus. Unde est paulo post. tantus amor laudu
tautas est nictotia curae. Luramis grum eluo
clamore iuuat᷑ eleus sonipes. ruunt effusi carco curus
usurpatiue cortere pro correribus. qui ab arcendo diiti
tantium. haurit: ferit. ut latus haurit apertum
axis alibi frena q furentesq rotas. Nam tam romae q̃
axis cursu calescunt. aera. per aerem: aut fuluae

Expanded text:
ve posuit: est enim proprie liberorum, ut "geminam partu vult probare, moveri equos vel amissione vel adquisitione victoriae; nam eo tendit sequens iste decursus: unde est paulo post "tantus amor laudum, tantae est victoria curae". Lucanus "quantum clamore iuvatur Eleus sonipes". Ad v. 104 effusi carcere currus usurpative pro carceribus, qui ab arcendo dicti tantium. haurit ferit, ut "latus haurit apertum"axis alibi "frenaque ferventesque rotas": nam tam rotae, quam axis cursu calescunt. Ad v. 113 primus e
Abbreviated transcription (Latin):
pro uinabo inglorius: comparatione scilicet phylosophiae
sicut s̃ queide & mutus agitare sglorius artes Non quod
nulla gloria medicina esset. sed quod minor ꝗ̃ ddiuini¬
tatis & auguraudi qua̾ ei obtulerat apolo munera que
augireium citharam q dedit celeres q sagictas: Ham ae¬

Expanded text:
v. 486 inglorius comparatione philosophiae: sic in Aeneide "et mutas agitare inglorius artes", non quod nulla gloria medicinae est, sed quod minor, quam divinitatis et augurandi, quae ei Apollo obtulerat munera, ut "augurium citharamque dedit celeresque sagittas". Ad
Abbreviated transcription (Latin):
natis duasiimam proesentis temporis sut dolorem
quuam fututi ut nietu quas passiones cȩ ani¬
mi non dubium est: unde ȩ ipse ait ĩsexto hinc me¬
tunt. Cupiunt dolent q garidentq: salustius d in
catilline bello ait : omnis homines qui de rebus du¬
biis consultant ab anncitia odio ira atq miserico¬
eddia uaguos eẽ decet: Ham animus haua facilo ue¬
rum prouidet ubi illa officiunt: ergo aũt secuadũ¬
rusticum paupertatem non dolere quod eamia¬
lam eẽ non credit sed minius deorum: Lucanus
de paupertate. o munera uon dum ĩtellecta deum.
ria uia eins non ĩterestet quippe qui ab urbibus

Expanded text:
ter duas, unam praesentis, ut dolorem, et unam futuri, ut metum: quas passiones esse animi non dubium est, unde etiam ipse ait in sexto "hinc metuunt cupiuntque, dolent gaudentque", Sallustius etiam in Catilinae bello ait "omnes homines, qui de rebus dubiis consultant, ab odio amicitia, ira atque misericordia vacuos esse decet. nam animus haud facile verum providet, ubi illa officiunt". ergo aut secunrusticum paupertatem non dolere, quod eam malum esse non credit, sed munus deorum: Lucanus de paupertate "o munera nondum intellecta deum".ri, quia eis non interest, quippe qui ab urbibus
Abbreviated transcription (Latin):
nymphasq sorores non panis aut siluani s ĩter seso¬
lo prestant. proprie aũt locutus est: ut fasces populi
pro auaritia posuit: ab eo quod praecedit ia quod se¬
quitie: infidos autem fratres ideo ait qui auaritiae
stro. nonisollicitat coniuratio barbarorum : dacus .n.
rorum: Nam duo dicit rusticumi nec ronauiu
imperium mouet idest ad ambitum cogit: nec boe¬
bauorum regua peritura: Hon .x. romano maledixit
imperio licet hoc alii dictum ueliut ex geueralise¬
sine cxole q sanguine pauci desceridunt reges esie¬
ca morte tyradini: neq ille aut doluit mserans ios
ut ĩuidit habenti: cicero ĩ tusculanaru libro quinto
hoc tractat diceus: ĩ quem cadit una mentis pertur¬
batio posse in euin oumes cadere sicut potest omni
nirtuto pollere cui uirtus una contirigorit: unde
nine uirgilius noluit rustico dare miserictedium
ut ei darot etiam coeteras auini passionesiquas no¬
uimus ꝗ ꝯbonis ꝓ a malis ueniro rebris. a bonisopi

Expanded text:
nymphasque sorores non Panis vel Silvani, sed inter se solo praestabantur. proprie autem locutus est, ut fasces populi, pro avaritia: ab eo, quod praecedit, id quod sequitur. 'infidos' autem 'fratres' ideo ait, quod avaritiae t non eum sollicitat coniuratio barbarorum. rorum; nam duo dicit: rusticum nec Romanum imperium movet, id est ad ambitum cogit, nec barbarorum regna peritura: non enim Romano male dixit imperio. licet alii dictum hoc velint ex generali venguine pauci descendunt reges et sicca morte tyranni". Ad v. 499 aut dolvit miserans inopem aut invidit habenti Cicero in Tusculanarum quinto libro hoc tractat, in quem cadit una mentis perturbatio, posse in eum omnes cadere, sicut potest omni virtute pollere, cui virtus una contigerit. unde nunc Vergilius noluit rustico adsignare misericordiam, ne ei daret etiam ceteras animi passiones, quas novimus et a bonis et a
Abbreviated transcription (Latin):
ut centauri eẽ credentur. Qui dicte sunt cẽtauri
Alii dicunt centaurorum fabulam de confictam: ndee¬
primendam humanae uitne uelocitatem : quia equum
constat esse uelocissimui. Bene aũt pelethrouii addidit.
prodocuere. aliter enim freua dedero. g aliter gyros

Expanded text:
ut Centauri esse crederentur, qui dicti sunt Centauri ut Centauri esse crederentur, qui dicti sunt Centauri lii dicunt Centaurorum fabulam esse confictam ad exprimendam humanae vitae velocitatem, quia equum constat esse velocissimum. bene autem 'Pelethronii' addidit, pro 'docuere': aliter enim 'frena dedere' et aliter 'gyros
Abbreviated transcription (Latin):
nius cuerus: uulcanus impotrato a ioue mineruae con.¬
iugio illa reluctante semen libidinis prorecit interram.
Undo natus est puer draconteis podibus qui appellatus
est erithonius. qi tͣorra &lite procrentus Ham ipio est
lis & ꝓScor terra. hio ad tegondonn pedum feditatem.
tuctis equis usus est curru. quo togen& fut sui corpo¬
ris turpitudinem. do hoc uarro in libro qui adduura¬
biliũ inscribit᷑. exicthonium ait prinum quatuor
uipisso equos: ludis qui panathenaica appellant. De hoc
erithonio alibi satis dictum ẽ. qui anguinois podibus fus¬
uium oppidum est thessaliae: nbi primum domandorum¬
equorum usus est inuentus. Nam cum quidam thessolus
rex bobus oestro eragitatis. satellitis suos ucos teuoca¬
ndos ire iussiss&: illi quia cursu non sufficeront: aston¬
derunt equos: e corum uelocitate doues secuti. q cos sti-¬
mulis ad tecta reuocarunt. Seddhi uisi. aut cum irent
uelociter: aut cum eorum equiscirca flumen poncons
potarent. capitibus indiuatis locui fabulae dederunt

Expanded text:
i. e. Vulcanus impetrato a Iove Minervae coniugio, illa reluctante, effectum libidinis proiecit in terram. inde natus est puer draconteis pedibus, qui appellatus est Erichthonius, quasi de terra et lite procreatus: nam ἔρις est lis, χθὼν terra. hic ad tegendam pedum foeditatem iunctis equis usus est curru, quo tegeret sui corporis turpitudinem. et aliter: Varro in libro, qui Admirabilium inscribitur, Erichthonium ait primum quattuor iunxisse equos ludis, qui Panathenaea appellantur. de hoc Erichthonio alibi satis dictum. qui anguinis pedibus fuionium oppidum est Thessaliae, equorum repertus est usus. Nam cum quidam Thessalus rex bubus oestro exagitatis satellites suos ad eos revocandos ire iussisset, illi, quia cursu non sufficerent, ascenderunt equos et eorum velocitate boves secuti eos stimulis ad tecta revocaverunt. Sed hi visi, aut cum irent velociter aut cum eorum equi circa flumen Peneon potarent capitibus inclinatis, locum
Abbreviated transcription (Latin):
albi ait qui canaro nines auteirent cire seus nura¬
mirumhie album. sed aliud est candidum ee ÷ quadno
uitenti luce perfusum. Aliud album quod pallori consat
et̃ uicinũ. Silius aũt est mellinus color quem uulo¬
finguli colores intuperandi suit : multo mapis minxtus

Expanded text:
alibi ait "qui candore nives anteirent c. a." sed aliud est candidum esse, id est quadam nitenti luce perfusum; aliud album, quod pallori constat esse vicinum. 'gilvus' autem est melinus color. musinguli colores vituperandi sunt, quanto magis mixtus
Abbreviated transcription (Latin):
itexe tollunt. Nam in uelis ipsi erant picti qui ea portur¬
bant : Auleti ãit dicta sunt ab aula attali cuidam regis
ĩqua primum iuenta sunt uela ingentia post q̃ is popu
ebore ĩtegro non secrili. gangaridum faciami gangaridoe¬
rangem fluuium unde ẽ gangaride dicti sunt
hos incit auigustus: undo .s̃. ⁊moellem auertis rempanis
aecibus induin gangaridum aũt pro gangariduꝵ
dixit quia hie gangarida facit: quod aut̃ ait uicto¬
eis arma quirimi non est contrarium. Nam ut
ꝓs̃ priuo aneidos diximus suetonius tcanquillus
hoc de auigusto cominemorat. Nam quodelam tena¬
pore tros paete popinle consontiente senatu obtulise
eitria nomina quiriui: augusti: diesaris. ille ne inum
elligendo alias offenderet partes pͥmo quirinus duairoi¬

Expanded text:
'intexti tollant'; nam in velis ipsi erant picti, qui eadem vela porta'intexti tollant'; nam in velis ipsi erant picti, qui eadem vela portabant. aulaea autem dicta sunt ab aula Attali regis, in qua primum inventa sunt vela ingentia, postquam is popebore integro, non sectili. Ad v. 27 gangaridGangen fluuium, unde Gangarides dicti sunt, et hos uicit Augustus, ut: ‘Inbellem auertis Romanis arcibus Indum". 'Gangaridum' vero pro 'Gangaridarum' posuit, quia 'hic Gangarida' facit. quod autem ait 'victorisque arma Quirini', non est contrarium: nam, ut etiam in primo Aeneidis diximus, Suetonius Tranquillus hoc de Augusto commemorat, quodam tempore tres partes populi, consentiente senatu, obtulisse ei tria nomina, Quirini, Augusti, Caesaris. ille ne unum eligendo alias offenderet partes, primo Quirinus est di
Abbreviated transcription (Latin):
na ut ueesis apud maiores theatoi gradus tautũ suerũt
nant scena designis ad tempus ficbat unde hodie ꝙ consuo¬
niclo ꝑmansit ut componant pogmata ar iudor umtren¬
realir editoribus. Scena autem quae fiebat aut uersilis
crat aut ductilis uersilis tunc orat icum subito tota mii¬
himnis quibusdam uertebatur: ꝙ aliam picture facienuou¬
noba quictilis tinie cum contractis tabulatishat ato illac
peties pictura nuidibat᷑ ĩ terior unde perite uteuq fre
penes cens iuer snli discedat frontibus singnilo singulisto¬
mplestens sermonibus: quod uarro e suetonius come¬
morant purpurea srern tollant: hoc secundum hitoriã
elocunus. Fam auguistus postꝗ̃ uicit beitaniriam plre¬
me decaptinis quos adiobuxerat donauit ad officia theatealia
dedit ꝙ duilea iodest uela inimiça inquibus depinxorat
uieituias suas: & quem ad modiun britanni ab codono¬
t cadem portarent uela. quae reuera portare osueus¬
rante quam rem mira expressit ambiguitate digris

Expanded text:
na ut versis d. f. apud maiores theatri gradus tantum fuerunt, nam scaena de lignis ad tempus fiebat: unde hodieque consuetudo permansit, ut componantur pegmata a ludorum theatralium editoribus. scaena autem quae fiebat, aut versilis erat aut ductilis: versilis tunc erat, cum subito tota machinis quibusdam convertebatur et aliam picturae faciem ostendebat; ductilis tunc, cum tractis tabulatis hac atque illac species picturae nudabatur interior: unde perite utrumque tetigit dicens 'versis discedat frontibus', singula singulis complectens sermonibus. quod Varro et Suetonius comhoc secundum historiam est locutus. nam Augustus postquam vicit Britanniam, plurimos de captivis, quos adduxerat, donavit ad officia theatralia. dedit etiam aulaea, id est velamina, in quibus depinxerat victorias suas et quemadmodum Britanni, ab eo donati, eadem vela portarent, quae re vera portare consueverant: quam rem mira expressit ambiguitate, dicens
Abbreviated transcription (Latin):
sonatꝰ. tolis amydei domitus pollucis habenis oyllarus¬
fuit ꝙ feateem profratre posuit. poetica licentia. ut quas
illi philoniena dapes. proprogne. Item reuocato a sangui¬
ne te ucei. prodardani. aut certe ideo pollucem pro ccsto¬
re posuit quia ambo licenter. ⁊ castores & pollutes uoca¬
ntur. Hamꝙ ludi ꝙ templum eius: ⁊ttelle castorum uo¬

Expanded text:
mitus pollucis habenis cyllarussed fratrem pro fratre posuit poetica licentia, ut "quas illi Philomela dapes" pro 'Progne', item "revocato a sanguine Teucri" pro 'Dardani': aut certe ideo Pollucem pro Castore posuit, quia ambo licenter et Polluces et Castores vocantur; nam et ludi et templum et stellae Castorum no
Abbreviated transcription (Latin):
adultis: foctae more pr̃u: foctae nostro more. ueq eni
mulgeri uisi enixas possinit. Antiqui enim foctum progra¬
uido solebant ponẽ. ut uarro. ut a cuius foeta feris liby
ꝓ ipse Uirgilius Scaudat fatalis machina muros focto
hus alioquin accusabaturr ob auaritiam eorum qui sibi onne
Lac mulgebant: multrariq: legit᷑ & mulgaria: ut ualgius
ait. Sed nos aute casam tepidi mulgaria lactis. ꝗ sinũ

Expanded text:
tibi fetae more patrum 'fetae' nostro more: neque enim mulgeri nisi enixae possunt. antiqui enim fetum pro gravido solebant ponere, ut Varro Atacinus "feta feris Libye", et ipse Vergilius "scandit fatalis machina muros feta abus: alioquin accusabitur ab eo avaritia maiorum, qui sibi omne lac mulgebant. legitur et 'mulgaria', ut Valgius ait "sed nos ante casam tepidi mulgaria lactis et sinum
Abbreviated transcription (Latin):
eĩus dicit. se eõ positurum: quas cõmendat a pretiosoi
marmore: E ab arte dicens: spirautia signa: Sic alibi ꝗ¬
uinos ducunt de marmore uultus. item parius uela¬
eorum statuas. qui a ioue usq ad assaracum. ꝗ ab assa¬
raco usq aa augustum originem ducunt:. Asorracus aũt
auus anchisae pater capis fuit trosq parens trosar
nosiam ynthuns nuctor uel apollinem dicit propte r
nurquem in teoicis suis nero commemorat inula
infelue qas inuudentes efficit infelices dicit aũt seta¬
lufste iptus un uel facturum quae magnitadine
io incrtautur inuidiam. ipsam tamen iniudiaui
uhice nocituram tiniore poenarum furias deas in¬

Expanded text:
statuas dicit esse positurum, quas commendat et a pretioso marmore et ab arte, dicens 'spirantia signa': sic alibi "vivos ducent de marmore vultus" item "Pariusve laeorum statuas qui a Iove usque ad Assaracum et ab Assaraco usque ad Augustum originem ducunt. Assaracus autem avus Anchisae, pater Capyis fuit. et aliter: troiae cynthius auctor vel Apollinem dicit propter iae, quem in Troicis suis Nero commemorat. et ainfelix quae invidentes efficit infelices. dicit autem se talia scripturum vel facturum, ut magnitudine sui mereantur invidiam: ipsam tamen invidiam nihil esse nocituram timore poenarum. amn
Abbreviated transcription (Latin):
hoc dicit innatant fluerios. sed non rapaces. nam infra ait. sol¬
tibus inuacuis pascant: ꝙ plena socinidum flumina : saltibus in
clinentur ad potum: est lucos silari circa ilicibus q uirente¬
plurimus albrirmĩ uolitans: ordo talis est. lucos silari flui¬
minis thesfalias lucaniae. ⁊ alburnũ eiusdem montom
est plurimus uolitans. ac si dicer& est multa muscauo.¬
litans aũt. modo nomen est: non participium: ili cibus.¬

Expanded text:
hoc dicit: innatent fluvios, sed non rapaces: nam infra ait 'saltibus in vacuis pascant et plena secundum flumina'. Ad v. 143 clinentur ad potum. et plurimus alburnum volitans ordo talis est: circa lucos Silari, fluminis Lucaniae, et Alburnum, eiusdem montem, est plurimus volitans: ac si diceret, est multa musca. 'volitans' autem modo nomen est, non participium. et
Abbreviated transcription (Latin):
nte clainat.: Ac nauall surgentes acre columnas tolum¬
nas dicit quat ĩ honorem augusti ⁊ aprippȩ rostentae
constiture sunt. augustus uictor totius degypti quan
caesar pro parte superauerat. multa de nauali certamins
sustulit rostra aerca quibusi conflitis quatuor efecir
columnas quae postra a domitiano ĩ capitolio sunt posite
quas hodicq conspicinuis. unde ait. Nauali suigetts
aere coluninas. Nam rostratas uilius caesar posut it¬
stis poenis nauali certamine. e quibus uam in rostess
Alteram ante circum uideamusa parte ianuares
cum montem lacum. per niphatem. populos uixtoa
habitantes intelligimus: nam nec fluuius unꝗ̃ nec mons
rapta manu troghea: raptĩm e sine labore quaesita .
diuerso et hoste: idest orientis ac occidentis ac ciprmus:

Expanded text:
re columnas columnas dicit, quae in honore Augusti et Agrippae rostratae constitutae sunt. Augustus victor totius Aegypti, quam Caesar pro parte superaverat, multa de navali certamine sustulit rostra, quibus conflatis quattuor effecit columnas, quae postea a Domitiano in Capitolio sunt locatae, quas hodieque conspicimus: unde ait 'navali surgentes aere columnas'. nam rostratas Duilius posuit, victis Poenis navali certamine, e quibus unam in rostris, alteram ante circum videmus a parte ianuarum.lacum". per Niphaten autem populos iuxta habitantes accipimus: nam nec fluvius umquam nec mons rapta tropaea raptim et sine labore quaesita. diverso autem ex hoste orientis et occidentis accipimus —
Abbreviated transcription (Latin):
de collatione populi exhibebat. qui desiit esse post ꝙͣ conferonde
pecuniae est consuetudo sublita. unde hodieq permansit
ut ultinius uussus appellaretur grarius erpo cẽtum
currus secundum antiquitatem dixit: sicut g add flis
positis gladiis: ut ab utraq parte esset iguauię praesens periculis
unde ꝙ circenses dicti sunt qui exhibebaut᷑ incircutupo¬
sitis ensibus licet alii acircuendo dicaut circenses uocari:
ꝙ hoc dixit. ex aliis agonibus ad me certaturorum. grectrũ¬
multitudo conueniet. per alpheum aũt iouis olympici agonẽ
siguificat: Nam alpheus fluucus est elidis quee auitas iuxta pi¬
sum est inqua colitur olympicus inpiter: lucosq molorchi ÷
siluam nemieam in qua celebratur agon ĩ honorem archemori
uenientem adoccidendum uenigum leonẽ suscepit hospitio:
luquens participuu instantis est pro praeterito : orudo cestu
duro ut seu crudo fidit pugnam com mittere cessu. dccera

Expanded text:
de collatione populi exhibebatur: qui desiit esse, postquam conferendae de collatione populi exhibebatur: qui desiit esse, postquam conferendae pecuniae est consuetudo sublata: unde hodieque permansit, ut ultimus missus appelletur aerarius. ergo 'centum cur- rus' secundum antiquitatem dixit, sicut etiam 'ad fpositis gladiis, ut ab utraque parte esset ignaviae praesens periculum: unde et circenses dicti sunt, quia exhibebantur in circuitu ensibus positis; licet alii a circumeundo dicant circenses vocari. et hoc dicit: ex aliis agonibus ad me certatorum multitudo conveniet. per Alpheum autem Iovis Olympici agonem significat: nam Alpheus fluvius est Elidis, quae civitas iuxta Pisas est, in qua colitur Olympicus Iuppiter. lucosque molorchi id est silvam Nemeam, in qua ceuenientem ad occidendum Nemeum leonem suscepilinquens participium instantis pro praeterito. Ad v. 20 crudo caestv duro, ut "seu crudo fidit pugnam committere caestu". A
Abbreviated transcription (Latin):
uolitare laudori as omnibus primus ego in patriam ideo pri¬
nus ꝙ ante illum nullus mantua norum poeta fuit aut quia
mullus inde tolis enersit: modo: tantum modo : aoniouernite
boetio heliconia ipsa ost boetia ĩ qua mons helicon musisl¬
apud idumen ciuitatem poenicis lucanus e rebusto palmaꝵ
camꝑo: hic est campus de quo ait: ⁊ qualem ĩ felix amisit
dicabat postem teuens & dare se dicebat iiini. quod ab nccose
fuerat iam teneri ꝑ ab humauo iure discedere: quod auten
dicit in medio eius templum fore significabat. Nami eĩ senipor
saccatus munini locus est.: Cuius simulacrum in medio const¬
tuitur: Alia enim ad ornatum pertinent: tenebit: quod
spectus i nostro : conspectuus conspicuus in habitu poritificis cuius
se officium dicit intempli consecratione cosumpturum centumi
quadriiugos idest unius diei exhibebo circenses ludos: quia ut
uarro dicit inlibris in libris de populi .ro. olinr xxu missi g
hi bebantur. Sed iugesimus quintus dicebat᷑ xrarius eoquod

Expanded text:
go in patriam quod ante ipsum nullus Mantuanus fuit poeta: vel quia nullus exinde talis emersit. modo tantummodo. Ad v. 11 aonio v. Boeotio. Heliconia ipsa est Boeotia, in qua est Helicon monsapud Idumen, civitatem Phoenices: Lucanus "et arbusto palmarum campo templum hic est campus, de quo ait "et qualem infelix amisit dicabat, postem tenens dare se dicebat numini, quod ab illo necesse fuerat iam teneri et ab humano iure discedere. quod autem dicit 'in medio', eius templum fore significat: nam ei semper sacratus numini locus est, cuius simulacrum in medio collocatur; alia enim tantum ad ornatum pertinent. tenebit 'tenebspectus in o. 'conspectus' conspicuus in habitu pontificis, cuius se officium dicit in templi consecratione sumpturum. Ad v. 18 centum quadriiugos a. a. f. c. id est unius diei exhibebo circenses, quia, ut Varro dicit in libris de gente populi Romani, olim xxv. missus fiebant. sed vicesimus quintus dicebatur aerarius, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
eurystͬea ducum. enr ystheus rex fuit graeciae perseigen
qui iuonis ĩstinctu imperabat herculi ut uaria uo¬
nstra superaret. quibus posset perire: unde ut eum dutu
appellauit qui potuit ad complendium odium nouerca¬
le sufficere: hinc durum dura imperantem: aut illauda¬
tinescit busiridis aras busiris rex fuit cegyptiiqui cum suste¬
ptos hospites imiolarꝙ: as hercile iteremptus est: cum etiar
cum uoluisse ocadere: huiuslaudem scripsit hisocrates
Unde illaudati participium est pro noiuirie ut sit illari¬
dabilis non qui lanclatus non sit sed qui laudari non moruit
atbist uiudor se prinio concidos diue sacceses ubi soli filla
luces pro saccessibiles non quos mulus esce saose udmdi

Expanded text:
 durum Eurystheus rex fuit Graeciae, Persei genus, qui Iunonis instinctu imperabat Herculi, ut varia monstra superaret, quibus posset perire: unde eum durum appellavit, qui potuit ad complendum odium novercale sufficere. 'durum' dura imperantem. Ad v. 5 inlaudati nescit busiridis a. Busiris rex fuit Aegypti: qui cum susceptos hospites immolaret, ab Hercule interemptus est, cum etiam eum voluisset occidere. huius laudem scripsit Isocrates: unde 'inlaudati' participium est pro nomine, ut sit inlaudabilis, non qui laudatus non sit, sed qui laudari non meruerit, ut est illud in septimo "dives inaccessos ubi Solis filia lucos" pro 'inaccessib
Abbreviated transcription (Latin):
E quoque magna pales ꝙ te. suocat deã pabu¬
li dicturus de animalibus sic ut defcumentis
Sane non est mirandum usum ẽẽ procemio
sicut est usus ĩprimo: Nam nune aliua quodammodo in¬
cohaturus est carmenipastor ale scilicet post comiplectum
georpicum deiude q siuuum sit scinius eẽ oncessiun
scribentibus ut iteratione proceniii legentum reficiaut
iterdum laborem: Nam & liuius frequenter innouat
principia: ut ĩ ceusa a gallis urbe & completis onsulibus
ꝓ cicero inuerinis qui ĩ feumentaria conciliauit audito.¬
rbi animositeratione principii : ut onmes qui alteru
alii nestam: alii matrem deum uolunt: hanc aũt uirgili
genere feminino appellat: Alii ĩtor quos uarro mascu¬
imꝑhriso: auphrisius fluuius chessalioe circa quem
spoliatus apollo diuinitatae ob occisos cyclopas admeto
regi pauisse armenta dicitur unde ermi mine ĩuocat

Expanded text:
e quoque magna pales invocat deam pabuli dicturus de animalibus, sicut de frumentis sane non est mirandum, usum esse eum prooemio, sicut est usus in primo: nam aliud quodammodo inchoaturus est carmen, pastorale scilicet, post completum georgicum. deinde etiamsi unum sit, scimus concessum esse scribentibus, ut iteratione prooemii legentum reficiant interdum laborem: nam et Livius frequenter innovat principia, ut "incensa a Gallis urbe", ut "completis consulibus", et Cicero in Verrinis, qui in frumentaria conciliavit auditorum animos iteratione principii, ut "omnes qui alterumalii Vestam, alii matrem deum volunt. hanc Vergilius genere feminino appellat, alii, inter quos Varro, mascumphryso Amphrysus fluvius est Thessaliae, circa quem Apollo, spoliatus divinitate ob occisos Cyclopas, Admeto regi pavisse armenta dicitur: unde eum nunc invocat
Abbreviated transcription (Latin):
parcere & fiuem facere carmiui. Saue non est compa.¬
ratio: S translatio sicut &̃ ĩ fine primi libri leginus
A multi uolunt ideo dixisse eui hoc loco finem carruiui
grorpico se eo facturum. quod duo sequentes libei pa-¬
storalessunt: non georgici: ut d ĩprima huiuscar-¬
minis parte memorauimus: equum autom dic pro

Expanded text:
parcere et facere finem carminis. sane non est comparatio, sed trant plerique uolunt ideo eum dixisse se hoc loco carmini Georgico finem facturum, quod duo sequentes libri pastorales sunt, non Georgici, ut etiam in prima huius carminis parte memorauimus. Quoque. Co
Abbreviated transcription (Latin):
srnnieto ꝙ pelopsinsignis eburno tantalus pater pelopis ne¬
oriner ⁊piptre di nitatem eis mutatis filius uum
epulo uidum apposuit : & quo onmes dis abst nuerint
en capta cerere quae brachium cius consimpsit posteao
dn petente tantalo cum uoluissent eius filium reuocare
abiuferis ceres ei ebire neum brachiũ restituit. quodide
fiugiti quia ceres ipsa est torra quo corporauui¬
uee sa consunut ossa tantum conseruans acerequus ai¬

Expanded text:
s. umeroque pelops insignis eburno Tantalus, pater Pelopiss. umeroque pelops insignis eburno Tantalus, pater Pelopistemptare divinitatem, invitatis filium suum epulandum adposuit. a quo omnes dii abstinuerunt, excepta Cerere, quae bracchium eius consumpsit. postea dii, punito Tantalo, cum voluissent eius filium revocare ab inferis, Ceres ei eburneum bracchium restituit. quod ideo fingitur, quia Ceres ipsa est terra, quae corpora universa consumit, ossa tantum reservans. A
Abbreviated transcription (Latin):
batt sui non dictus hylas. puer cui autemei quo ora¬
uis scriberis uario fortis e hostiumi proa uario bp¬
tos automi sotius herculis qui aquatum profectus raptus
d uimphas in mysia. latonia deos insula inquo care¬
na enixa est apollinem e dianam quam insulam ceti
nagoin cipolio ut intertio legimus deneridos niicone ei
cessa gy aroq reuirit. ubi fabulam cis plenius dixi mus¬
piaorgn penelopia: fabula talis est hippodame filia fire¬
de nomat uecis ciuitatum elidis e pise. hie equos habuto
ueuosissinos ut pore uentorum flatu creato qui procos
filie iultos necauit subhac conditione peouocatos ad
curuule cextamoni ut aut uictus teaderet filiam
aut uictos necaret: crun posta pelopem amassetinppo¬
dauna corxupit iyrtilum aurignin pateis prinuo
hatus pactione qui factis cercis axibus rotarum qui
misttre pelope a puella promissum poseret premu mrus
euis maxito ẽ praccipitatus ÷̃ mare cui E uome iñapo¬
suit alant as euis nomine myrtoum dicitur pellagus¬

Expanded text:
 cui non dictus hylas puer id est a quo: Horatius "scriberis Vario fortis" pro 'a Vario'. Hylas autem socius Herculis fuit, qui aquatum profectus, raptus est a nymphis in Mysia. latonia delos in qua Latona enixa est Apollinem et Dianam: quam insulam ante vagam Apollo, ut in tertio legimus, "Mycono e celsa Gyaroque revinxit", ubi fabulam plenius diximusnelope Penelopia. fabula talis estOenomai, regis Elidis et Pisarum; hic equos habuit uelocissimos, utpote uentorum flatu creatos. Qui procos filiae multos necauit, sub hac condicione prouocatos ad curule certamen, ut aut uictus traderet filiam, aut uictos necaret. Postea, cum Pelopem amasset, Hippodamia corrupit Myrtilum, aurigam patris, primi coitus pactione. Qui factis cereis axibus, cum uitore Pelope, a puella promissum posceret praemium, ab eius marito praecipitatus in mare est, cui nomen inposuit: nam ab eo Myrtoum dicitur pelagu
Abbreviated transcription (Latin):
paneus ĩueniretur: uude ꝙ alibi ait sic: Et statuam aute
aras cureata fconte iuuencum idest placere faciam: Contra
iucanus discussa ab ara taurus. Sacer aũt execrabilis. ut
quae admota altaribus reluctat᷑: ueribus colurnis idest
uitibus: iam se paulatim trahit adduitiũ uituperationem
dicens: ⁊ ĩfinitum eẽ earu laborem: ut cui nunꝗ̃ satis ex¬

Expanded text:
iens invenitur, unde alibi sic ait "et statuam ante aras aurata fronte iuvencum", id est placere faciam, contra Lucanus "discussa fugit ab ara taurus". 'sacer' autem execrabilis, ut quae admota altaribus re luctatur. Ad v. 396 in v. a. iam paulatim tendit ad vitium vituperationem, dicens et infinitum esse earum laborem, ut "cui numquam ex
Abbreviated transcription (Latin):
npulos spicorum mergites dicimus: Territur sicyonĩa baca
trapetis oliua aciuitato laconiȩ sicyone uoi ab imdar
molis oliuaribus: E declinatur trapetum sicut templũ
Terentius: quo super insideus trapeto signa gyris termo¬
erat. quod metrum aptum est oliuam terentibusi arbu¬

Expanded text:
nipulos spicorum mergites dicimus. et aliter: mergites faSicyone, ubi abundat molis olivaribus. et declinatur 'trapetum' sicut 'templum': Terentianus "quo supersidens trapeto signa gyris temperat"; quod metrum aptum est olivam terentibus.
Abbreviated transcription (Latin):
unde ꝙ camerȩ appellatae sunt. praecipit aũt aures ꝙ ma¬
gnas & hesutas ele debere. Uel camuriboues siurit. qui
conuersa introrsum cormia habent. contrarii patuli qui
coruua diuersa habent loui. eo quorum cornus terram
pectant. his contraxii licini: qui cormiaisuixsum uersum

Expanded text:
unde et camerae appellantur. praecipit autem aures et magnas et hirsutas esse debere. et aliter: camuri boves sunt, qui conversa introrsus cornua habent; quibus contrarii patuli, qui cornua diversa habent: laevi, quorum cornua terram spectant; his contrarii licini, qui cornua sursum versum r
Abbreviated transcription (Latin):
mina aũt dicit ĩteriorem familiaritatem Tur¬
mus sic strepem ad inisceri phrygiam se limine pelli¬
ut genima bibat idest gemmeo poculo : nongoine¬
mato sar̃auo doriiat ostro: idest tyria puepura
quae enim muine tyros dicit olim sarra uocabat
a pisce quodam qui illic abundat. quem lirigua sua fara¬
pellant. iuuenalis: Aut piete sorana ferentem ex hum.¬

Expanded text:
mina' autem ait interiorem familiaritatem: Turnus sic "stirpem admisceri Phrygiam, se limine pell06 gemma bibat gemmeo poculo, non gemmato. sarrano ostro Tyria purpura: quae enim nunc Tyros dicitur, olim Sarra vocabatur a pisce quodam, qui illic abundat, quem lingua sua sar appellant: Iuvenalis "aut pictae Sarrana ferentem ex um
Abbreviated transcription (Latin):
ducrsis idest moribus ꝙ actate de prehensis: instant sub
tempus. cocundi scilicet: quo eius cura maior adhibetur
de uso descendere piugui: non laxo. quod quibusdam po-¬
Undo ait denso pingui .i uiribus pleno. Sano pingue
nguedo: nec pinguetudo latinum ost: quem legere ducẽ:

Expanded text:
duersis moribus et aetate deprehensis. instant sub tempus coeundi scilicet, quo eis cura maior adhibetur. Ad v. 124 denso pingvi non laxo, quod quibusdam pounde ait 'denso', id est viribus pleno. sane 'pinguenguedo' nec 'pinguetudo' latinum est. et ali ter:
Abbreviated transcription (Latin):
deuxore saturin diciniusso corripitur. ut opsi opis. cum uõ
de ni mpha dicinius opis longa est. ut opis ꝙ ad acchereũ
pinnis aufertur olympum. peruix aũt ad equum refer¬
tur. Nam saturni stella tardissima est s aturnus cũ¬
aduertaute uxore se in equum. ilam in equam conue¬
etit atqui ita uterq ebrobrium effugerirnit. hino natos est
chixon centaurus. Quidam philaram in florem conuersam¬
esse dicunti ued in arborem unde liber pbrilerimus quo conouas¬
alligancur: pelion: montem thessaliae in quo chiron habi
quibus mimiunt corporis uires: senectus ꝙ morbus u
mire utrunq complexus est: abde domo idest in domo
Nam si aduerbialiter uellet loqui doni dicer&. tale
est illud in quarto: Non libyae non anto tỹro despectus¬

Expanded text:
de uxore Saturni dicimus, 'O' corripitur, ut 'Ops Opis'; cum vero de nympha dicimus 'Opis', longa est 'O', ut "Opis ad aetherium pinnis aufertur Olympum". 'pernix' autem ad equum refertur; nam Saturni stella tardissima estad ventante uxore se in equum, illam in equam convertit, atque ita uter que opprobrium effugerunt. hinc natus est Chiron centaurus. quidam Philyram in florem conversam dicunt vel in arborem, unde liber phi lyrinus dicituAd v. 94 pelion montem Thessaliae, in quo Chiron habitquibus minuuntur corporis vires, senectus et morbus: unde mire utrumque conplexus est. Ad v. 96 abde domo in domo; nam si adverbialiter vellet loqui, 'domi' diceret: tale est illud in quarto "non Libyae, non Tyro". nec tu
Abbreviated transcription (Latin):
oretifex ludeus auto aliqua depinxit: male aũt quida
sclusas legunt. ephyreaqꝗ aera: corinthia. quȩ laudat
qͥ cicero. Nam ephyree est coriutnus albaq assyrio fucatꝰ
lana ueneno: Assyripopuli siuit adiacentes syp̃rice apud
quos primum usus inuentus est purpurae: ueneno. .i.¬
unguentum. nure autem ait usus oliui corrumpitur
Nam oleum generalem usi un habȩ quod cum tum euo¬
ntum fuerit corruptum uni rei tantu d̾ẽ aptum incipit
Nec corrumpitur usus oliui. idest si non corrumpitur¬
quia innocentes sunt. aut quia immobilis est status eoꝵ.

Expanded text:
artifex auro ludens aliqua depinxerat. male autem quidam 'inclusas' legunt. ephyreiaque aera Corinthia, quae laudat et Cicero: nam Ephyre est Corinthus. Ad v. 465 assyrio fucatur lana veneno Assyrii populi sunt adiacentes Syriae, apud quos primum usus inventus est purpurae. veneno unguentum. Mire autem ait: ‛usus olivi corrumpitur’; nam oleum generalem usum habet, quod cum in unguentum fuerit corruptum, uni rei tantum esse aptum incipit corruptuquia innocentes sunt, aut quoniam inmobilis est status vitae
Abbreviated transcription (Latin):
non centanro letodomuit ⁊hoctumq pholumꝗ hice
questĩo eue pholum ĩter centauros ĩterfectum di cat
quem hereules etiam hospitem habuit nc̃c dum infe¬
stauerit. Sed peremptis cenitiuris cum sagittus solu
nuxaretur una carum supra pedom euis cecidit
E illi letalis fuit inter laphitas autem & centauros geliũ
tis sunt attriti. magnohileum laphithis cratere ininate
bonus schema ita enim pinginit᷑ quasi pano poculis bella
cana: nam ad superiora pertinet: post iituporationem
quippe uini ista quasi consolatio ẽ: per quam ostenditur
quantam uoluptatem rustiais natura prastiterit: quod
autem ait fortunatos nimium non adfortuam sedad
fortunae pertinet quantitatem: Hamhoc dicit quantũ
ĩse est maximas ci natura prestit uoluptates quas s no¬
scent essent non fortunati sicrit nuncsunt s neriu
tellus. proprie Hamsi iustus est qui quod accipit reda
Terra utiq iustissima est: quoe moiore fornore accepta¬
E ĩ laudem fecit italice non solum uitam laua̾at ru¬

Expanded text:
 centauros leto domvit rhoetumque pholumque hic quaestio est, cur Pholum inter Centauros interfectum dicat, quem Hercules etiam hospitem habuerit nec umquam infestaverit. sed peremptis Centauris cum sagittas eius Pholus miraretur, una earum supra pedem ipsius cecidit et ei letalis fuit. inter Lapithas autem et Centauros bellum , a Lapithis sunt attriti. Ad v. 457 lapithis cratere minantem bonum schema; ita enim pinguntur, quasi poculis bella cae, nam ad superiora pertinet. post vituperationem enim vini ista quasi consolatio est, per quam ostenditur, quantas voluptates rusticis natura praestiterit. quod autem ait 'fortunatos nimium', non ad fortunam, sed ad fortunae pertinet quantitatem: nam hoc dicit, quantum in re est, maximas eis natura praestitit voluptates: quas si nossent, essent non fortunati, sicut nunc sunt, sed nimT. Proprie; nam si iustus est, qui, quod recepit, reddit, terra utique iustissima semina accept in laude fecit Italiae, non solum vitam laudat ru
Abbreviated transcription (Latin):
lueste quia si nulitor landandum tulexunt dona tule¬
eroantes Alii s qua legunt ut sit sensus quia datneis
est ꝙ qua tulerunt idest attulerunt etiamirsa doora
baccheia utidicat parrum est quod uites tnunem ineore
eequerunt etiam munera earum causas prestant fu¬

Expanded text:
b. d. t. quid similiter laudandum tulerunt dona Lcreantes? alii legunt 'et quae', ut sit sensus, quid dicendum est quae tulerunt, id est attulerunt, ipsa etiam dona Baccheia: ut hoc dicat, parum est quod vites tantum laborem requirunt, etiam munera earum causas praestant fu
Abbreviated transcription (Latin):
Uirgilius ẽ cacumine ĩferi uetat: certũꝙẽ
ab himceris arboꝵ orientẽ cestinũ spectã¬
tibus surculos petendos: Se feratib : ꝙ ẽ
cermine nouello nͥ uetustor arbori
ẜant᷑. hi .n. robustiores ee debent:

Expanded text:
rgilius e cacumine inseri vetat, certumque est ab umeris arborum orientem aestivum spectantibus surculos petendos, et e feracibus et e germine novello, nisi vetustae arbori inserantur; ii enim robustiores esse debent
Abbreviated transcription (Latin):
ium & foliocus. Acer xusticus. non quilib: sed ater & diligos
curas ueniente exteridit s̃ anu: quasi ĩ teiupore alieno
est falce qiios ẽ ĩeis tutela Nam saturrnus dicitur patri¬
creauerunt : quodideo fingit᷑ quia nisi humor de coelo
ĩ terras descenderꝓ nihil crearet᷑ Alii dicunt saturnum
deum eẽ temporum quae sicut falx ĩ se recurrunt. Alii uõ
saiturnu in progressu nihil nocere dicunt cum retrogradus
est ct poriculosum: ideoq cum hr̃e faltem ĩ tutela: quod ꝗ
ipsa portenta nihil ualȩ. retro uõ acta quicquid ei occuxri
peiiu te ce̾ conuenit. ultiniũ ad feuctuis legendos. aut¬
pnmaturi uinu .n. factu de uuis ĩmaturis cito acescit¬
S ĩhoc loco uitiu iutuperatio ẽ quotꝵ feuctus aut ĩmaturi
tollecti depercunt. aut si earum fuerit expectata matuuri¬
tas nihilominus pereunt. Nam dicturus est .4̃ͬ. Maturis

Expanded text:
 acer non quilibet, sed acer et diligens. curas venientem extendit i. a. quasi in tempore alieno est falce, quae est in eius tutela. nam Saturnus dicitur patricreaverunt, id ideo fingitur, quia nisi humor de coelo in terras descenderit, nihil creatur. alii Saturnum deum esse temporum dicunt, quae, sicut falx, in se recurrunt. alii vero dicunt Saturnum in progressu nihil nocere, cum retrogradus est, esse periculosum; ideoque eum habere falcem in tutela, quod et ipsa protenta nihil valet, retro acta vero, quicquid ei occurrerit, primum te esse convenit, ultimum ad fructus legendos: vinum enim factum de uvis inmaturis cito acescit. et hoc loco inest vitium vituperatio, quarum fructus aut inmaturi collecti depereunt, aut si eorum fuerit expectata maturitas, nihilo minus pereunt; nam dicturus est "et iam maturis
Abbreviated transcription (Latin):
runq decipit rusticoru. E tacite uidet᷑ admonere qua
alii non nulla legunt ĩdest aliqua: nõ ut uitibus nimĩa.
procuruam expectent faltem e extrinsecus subaudie.¬
udum omni auno: quia ipsa exĩterualo radi solet:¬
ut putent᷑ quod tamen adculturam aniuersariam re
fert: Nam uecesse est licet tardo oliuam amputuri¬
fodiendum scilic&. qr cum trahit᷑ rastrum per agros
ominẽs feces spurtitiam secum trahe̾ uidet᷑ . Uegligentia
autem ferunt oleae cumiam coeperint ẽe̾ ualertiores
Nam ahuc paruce nimiam curam requirũt: eu seme¬

Expanded text:
borem decipit rusticorum. et tacite videtur admonere, alii 'non nulla' legunt, hoc est aliqua, non, ut vitibus, nimia. cur vam expectant falcem', extrinsecus subaudiendum f. ut putentur: quod tamen ad curam refert anniversariam; nam necesse est, licet tarde, olivam putfodiendum scilicet, quia cum tra hitur rastrum per agros, omnem spurcitiam secum colligere videtur. neglegentiam autem ferunt oleae, cum iam coeperint esse valentiores; nam adhuc parvae nimiam curam requirunt. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
antes. meluis est effectus legere ꝗ̃ effectos: ut quidam uo.¬
sunt : ꝙ antes alii extremts uinearum ordines accipĩt
alñ macerias quibus uinetã claudunt᷑ quae maceriȩ fi¬
unt de assis idest de siccis lapidibus: rinde e asco uibix di¬
cunt᷑ quibus canitur sine chori uoce: dicunt᷑ aũt antes
& lapidibus eminentioribus qui ĩ terponunt᷑ ad inaceriõ suste¬
ntandam: Nam proprie antes sunt eminentes lapide
uel columnae ultrnae: quibus fabrica sustinetur. Licg¬

Expanded text:
antes melius est 'effectus' legere, quam 'effectos', ut quidam legunt. et 'antes' alii extremos vinearum ordines accipiunt, alii macerias, quibus vineta cluduntur, quae maceriae fiunt de assis, id est siccis, lapidibus: unde et 'assae tibiae' dicuntur, quibus canitur sine chori voce. dicuntur autem antes a lapidibus eminentioribus, qui interponuntur ad materiem sustentandam: nam proprie antes sunt eminentes lapides vel columnae ultimae, quibus fabrica sustinetur,
Abbreviated transcription (Latin):
Quum colito hoc g̃ cato ĩlibris dicit ad filiu de agricultura:
quod ĩdeo dictum est uel quia maiores agros ĩcuitos rura
dicebant idest siluas & pascua: Agrum uero dicebant cum qui
colitur. ut ĩtelligninus. laudato ĩgentes siluas. colito agru ni
fieri non potest nisi fuerint spatia maiora terraꝵ.: Nam ¶mo
q. non culta praestant aliquid doniruis. Si enim maxime¬

Expanded text:
um colito hoc etiam Cato ait in libris ad filium de agricultura. quod ideo dictum est, vel quia maiores agros incultos 'rura' dicebant, id est silvas et pascua, agrum vero, qui colebatur, ut intellegamus, laudato ingentes silvas, colito agrum minfieri non potest, nisi fuerint spatia maiora terrarum; nam et natus, etiam non culta praestant aliquid domino. Ad v.
Abbreviated transcription (Latin):
aũt purgatio aut per aquas: aut per ignem fit: aut per
aerem: sicut ĩ sexto ait. Alię panduntur ĩ aues suspeusce
aduentos aliis sub gurgite uasto ĩfectum eluit᷑ scelus : aut
exuritur igni: ut nũcper oscilla genus purgationis quod ma
ximum est ĩtelliganus. Nam peiuum aquee: secundum ig¬
tant oscilla suspendi: quod eius sit pendulus fruchis : osalla
aũt dicta siue quoniam capita ꝙ ora bestiarui ĩ summis
porticis fiebant: siue quia hunclusum osci dicuntur fre¬
quenter otͦcuisse: E per italiam sparsisse: hinc omnis: idest¬

Expanded text:
e. Omnis enim purgatio aut per aquam fit aut per ignee. Omnis enim purgatio aut per aquam fit aut per igneaerem, sicut et in sexto ait "aliae panduntur inanes suspensae ad ventos, aliis sub gurgite vasto infectum eluitur scelus aut exuritur igni": ut nunc per oscilla genus purgationis, quod est maximum, intellegamus; nam primum est aquae, secundum igtant oscilla suspendi, quod eius sit pendulus fructus. oscilla autem dicta, sive quoniam capita et ora hostiarum in summis perticis figebantur, sive quia hunc lusum Osci dicuntur frequenter ex ercuisse et rem per Italiam sparsisse. Ad v.