comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
redacta in potestatem regiam
restitutaq cultoribus suis, ex
onini fructu suo usq nũc qͥnte
partis incessabile uectigal exsol¬
uit Fuit itaq hec fames magna
sub rege egiptiorum Diopolita:
cui nomen erat Amoses Quo
tempore Baleus assyrios, argi¬
uos Apis regebat Fuerunt autẽ
ante annos famis septẽ prece¬
dentis alii septem ubertatis an¬
ni quorum affluentiam tanto
negligutius preituram, quãto
uberius natam. iosepħ noster sol¬
lercia sua collegit es condidit
totam egiptum conseruauit
acquisuiit uniuersam pharaõi
pecuniam, et deo gloriã reddẽs
dispensatione iustissima. cui
uectigal uectigal, cui honorez
honorem omniumq pecora ter¬
ras censusq collegit Semina
etiam sub taxatione statuta
eis tribuit ut terram egipti quã
emerant excolerent: et quintã
partem de fructibus regi darẽt

Expanded text:
redacta in potestatem regiam redacta in potestatem regiam restitutaque cultoribus suis, ex omni fructu suo usque ad nunc quintae partis incessabile uectigal exsoluit. fuit itaque hsub rege Aegyptiorum Diopolita, cui nomen erat Amoses. Quo tempore Baleus Assyrios, Argivos Apis regebat. Fuerunt autem ante annos septem praecedentes alii septem ubertatis anni, quorum affluentiam tanto negligentius perituram, quanto uberius natam Joseph noster solertia sua collegit et condidit, totamque Aegyptum conservavit: acquisivit universam Pharaoni pecuniam, et Deo gloriam reddens, dispensatione justissima cui vectigal, vectigal, cui honorem, honorem: omniumque pecora, terras censusque collegit. Semina etiam sub taxatione statuta eis tribuit, ut terram Aegypti quam emerant, exsolverent, et quintam partem de fructibus regi darent
Abbreviated transcription (Latin):
plenius ueriusq tam per se qͣmq¬
suos que gesta sunt conscripsit.
primum fide eius atq auetorita¬
te quam etiam isti probant. ho¬
rum ignorantia est supplenda
Dehinc sacerdotum egiptiorum
fallax malicia confutanda est.
qui uel astu quod manifestius ẽ
euiodentem iram misericordiãq
ueri dei memorie subtrahere co¬
nati sunt particulatim expo¬
sitione confusa. ne ĩ cõtumeliã
ydolorum suorum eum colẽdũ
merito ostenderint Cutus cõsi¬
lio annunciata hec mala et auxi¬
lia euitata docuissent. Uel forte
ut indulgentius accipiamus obli¬
ti sunt Illius enĩ nostii iosepħ
qui fuit ueri dei seruus et pro cre¬
atura domini sui pie intentaq
sollicitus prouisione ibi abũda¬
erant cum citeris esurientibus
non dolebant Enimuero cui
placet obliuiscitur cui dolet
meminit. Quamꝙͣ huius tpĩs
argumentum hystoriis fastisq
reticentibus ipsa sibi terra egip¬
ti testis pronuntiat, que tunc

Expanded text:
plenius ueriusque tamquam per se plenius ueriusque tamquam per se suosque gestprimum fide ejus atque auctoritate, quam etiam isti probant, horum ignorantia est supplenda. Dehinc sacerdotum Aegyptiorum fallax militia confutanda est, qui vel astu quod manifestius est evidentem iram misericordiamque veri Dei memoriae subtrahere conati sunt particulatim expositioidolorum suorum eum colendum merito ostenderent, cuius consilio adnuntiata haec mala et auxilio euitata docuissent; uel forte, ut indulgentius accipiamus, obliti sunt. illius enim nostri Ioseph, qui fuit ueri Dei seruus et pro creatura domini sui pie intenteque sollicitus, prouisione ipsi abundaerant, cum ceteris esurientibus non dolebant. enimuero cui placet, obliuiscitur: cui dolet, meminit. quamquam huius temporis argumentum historiis fastisque reticentibus ipsa sibi terra Aegypti testis pronuntiat: quae tunc
Abbreviated transcription (Latin):
cxxx De hoc autem nr̃o ioseph
ethnici etiam hystoriographi
aliqua scripserunt Pompeius
enim hystoricus eius breuia¬
Minimus etate inter fratres
ioseph fuit Cuius excellens in¬
genium fratres ueriti incercep¬
tum peregrinis mercatoribus
yendiderunt. Aquibus depor¬
tatus in egiptum cũ magicas
ibi artes solerti ingenio perce¬
pisset. in breui ipsi regi ꝑcharꝰ
fuit Nam et prodigiorum saga¬
cissimus erat e sompniorum
primus intelligentiam cõdidit
nichilq diuini uiris humaniq
ei incognitum uidebatur adeo
ut etiam agrorum sterilitatem
futuram ante multos annos
prospiciens fruges congregasset
tantaq experimenta eius fuerũt
ut non ab homine sed a deo res¬
ponsa uiderentur Filius ioseph
pulchritudo commendabat S
egiptii cum scabiem et uitiligi¬
nem paterentur responsomoni¬
ti eum cum egris ne pestis ad
plures serperet terminis egipti
pellunt. Hec ustinus. Sẽd qm̃
hec iolem Noyses quem isti sapĩe¬
tem scientemq fuisse attestãtur

Expanded text:
 De hoc autem nostro Joseph ethnici etiam historiographi aliqua scripserunt. Pompeius enim hMinimus aetate inter fratres Ioseph fuit; cuius excellens ingenium fratres ueriti, interceptum peregrinis mercatoribus uendiderunt. a quibus deportatus in Aegyptum, cum magicas ibi artes sollerti ingenio percepisset, breui ipsi regi percarus fuit. nam et prodigiorum sagacissimus erat et somniorum primus intellegentiam condidit, nihilque diuini iuris humanique ei incognitum uidebatur: adeo ut etiam agrorum sterilitatem futuram ante multos annos prospiciens fruges congregasset: tantaque experimenta eius fuerunt, ut non ab homine, sed a Deo responsa uiderentur. filius Ioseph pulchritudo commendabat. Sed Aegyptii cum scabiem et uitiliginem paterentur, responso moniti eum cum aegris, ne pestis ad plures serperet, terminis Aegypti pellunt. haec Iustinus. sed quoniam haec idem Moyses, quem isti sapientem scientemque fuisse adtestantur,
Abbreviated transcription (Latin):
cum ibi mortuus fuisset: fcts̃
est serapis omniũ maximus
egiptiorum deus Nomĩs autẽ
huius cur non apis etiã post
mortem sed serapis apellatus
sit. facillimam rationẽ Uarro
reddidit Quia enim archa in
qua mortuus ponitur. qͦd oẽs
iam sarcofagum uocant, sor dr̃
grece. & ibi eum uenari sepult̃
ceperant: Pruisꝙ̃ templũ eius
esset exstructum. uelut soros
et apis: sorapis primo deĩde
una Littera ut fieri soler cõmu¬
tata serapis dictus est Consti¬
tutum est etiam de illo, ut qͥsqͦs
eum hominem fuisse dixisset
capit alem penderet poenam Et
qm̃ fere in omnibus templis
ubi colebantur isis et serapis
erat etiam simulacrum quod
digito labiis impresso admo¬
nere uideretur yt silentium
fieret Hoc significare idem
uarro existimat. ut homines
eos fuisse taceretur Apis ergo¬
rex non egiptiorum sed argi¬
uorum mortuus est ĩ egipto
Hunc filius Argus successit
in regnum. ex cuius nomine
Argi et ex hoc Argin apellatist
Superioribus autem regibus ñ¬

Expanded text:
cum ibi mortuus fuisset, factus est Serapis omnium maximus Aegyptiorum deus. Nominis autem huius, quur non Apis etiam post mortem, sed Serapis appellatus sit, facillimam rationem Varro reddidit. Quia enim arca, in qua mortuus ponitur, quod omnes iam sarcophagum uocant, aopds dicitur Graece, et ibi eum uenerari sepultum coeperant, priusquam templum eius esset exstructum: uelut soros et Apis Sorapis primo, deinde una littera, ut fieri adsolet, commutata Serapis dictus est. Et constitutum est etiam de illo, ut, quisquis eum hominem fuisse dixisset, capitalem penderet poenam. Et quoniam fere in omnibus templis, ubi colebantur Isis et Serapis, erat etiam simulacrum, quod digito labiis inpresso admonere uideretur, ut silentium fieret: hoc significare idem Varro existimat, ut homines eos fuisse tacereturrex, non Aegyptiorum, sed Argiuorum, mortuus est in Aegypto. Huic filius Argus successit in regnum, ex cuius nomine et Argi et ex hoc Argiui appellati sunt; superioribus autem regibus non
Abbreviated transcription (Latin):
rum est aduersus casarẽ exar¬
sit quorum distributa copia
hec fuit Bellouagi qui ceteris
numero et uirtute prestare ui¬
derentur habuere lectissima xlꝰ
indomita ferocitas predicabats
ut nunquã in id temporis mer¬
catores ad se admiserint. uina
cetiraq uinalia deferre quibus
inducta iucunditas torporem
utrtutis afferret: habuerunt si
rumpentibus exercitus casaris
perturbatus atq in fugam actus
plurimis suorum amissis tandẽ
hortatu ducis restitit uictoresq
aggressus usq ad internitionez
pene deleuit

Expanded text:
rum est, aduersus Caesarem exarrum est, aduersus Caesarem exarsit: quorum distributim copia haec fuit. Bellouagui, qui ceteris numero et uirtute praestare uiderentur, habuere lectissima sexaindomita feritas praedicabatur, ut numquam in id temporis mercacaeteraque venalia deferre, quibus inducta jucunditas torporem virtutis afferret, habuerunt simrumpentibus, exercitus Caperturbatus atque in fugam actus, plurimis suorum amissis, tandem hortatu ducis restitit, victoresque aggressus usque ad internecionem pene delevit
Abbreviated transcription (Latin):
norum copias: quibus nuper unt¬
uersos galliarum populos se sub¬
egisse iactabat apud sequanos
uicit cum diu exercitus caesaris
gxrmanorum multitudine. et uis¬
tute perterritus pugnam detradt
repta nauicula rhenũ trasuectus
effugit Uxores eius due totidẽq
filie capte sunt Fuerunt autẽ m
exercitu ariobisti: arudes marco¬
mannestri: boci uangiones: ne¬
metes. edures et sueui Eugna
maxime graui se phalange gex
struxerant. Sed postqͣm aliqͥ roma¬
norum militum agilitate. auda¬
tiaq insignes supra obductam
saliere t estudinẽ sequutisq sĩgil¬
latim uelut squamis reuulsis de¬
super nudos deprehensorum de¬
tractorumq humeros perfoderunt¬
terrin hostes nouo mortis pert¬
culo terribilem dissoluere com¬
pagem. exinde in fugam uersi
casi sunt Neq coniici numerꝰ
potuit germanorum uel quãtus
pugne affuerit. uel quantus fu¬
erit occisorum Post hec belgica¬
rum gens que tertia pars gallia¬

Expanded text:
norum copias, quibus nuper uninorum copias, quibus nuper uniuersos Galliarum populos se subegisse iactabat, apud Sequanos uicit, cum diu exercitus Caesaris Germanorum multitudine et uirtute perterritus pugnam detrectarepta nauicula Rhenum transuectus, effugit, uxores eius duae totidemque filiae captae sunt. fuerunt autem in exercitu Ariouisti Arudes Marcomanes Triboci Vangiones Nemetes Eduses et Suebi. pugna maxime grauis ex phalange Germstruxerant. sed postquam aliqui Romanorum militum agilitate audaciaque insignes supra obductam saliere testudinem scutisque singillatim uelut squamis reuulsis desuper nudos deprehensorum detectorumque humeros perfoderuntterriti hostes nouo mortis periculo terribilem dissoluere conpagem. exinde in fugam uersi caesi sunt neque conici numerus potuit Germanorum uel quantus pugnae adfuerit uel quantus fuerit occisorum. Post haec Belgarum gens, quae tertia pars Gallia
Abbreviated transcription (Latin):
galliam uero comatã postea se¬
natus adiecit Eluitiorum ergo
ammos fortissime gallorum om¬
nium gentis ea uel maxime cau¬
sa ꝙ perpetuo pene cũ germanis
bello altercabantur a quibus rhe¬
no tantum flumine dtrimũtur
spe totas inuadendi gallias in ar¬
ma accenderat. Quem ceteriop¬
timates correptum et ad mortẽ
coactum cohibere tamen semel
animatas in praecdam plebes ne¬
quiuerunt. Qui coniuraõe facta
ac die dicta exustis uicis ac do¬
mibus suis: ne qd desiderium
ex spe reuertendi foret profecti
sunt Quos cum apud rodhanũ
flumen obiios caesar hãbuisset:
magno difficiliq bello bis uicit
uictosq ad deditionem coegit.
horum fuit cum primĩi prog̃ssa ẽ
omĩs multitudo eluitiorum tu¬
lingorum. latobrogiorum. rau¬
racorum. & boiorum utruisq sex¬
et u  in hello ceciderunt. cetera
in terras proprias remissa sunt
Postea uero casar contra aristo¬
bolum regem excitantem inuehẽ¬
temq secum incredibiles germa¬

Expanded text:
Galliam vero Comatam postea seGalliam vero Comatam postea senatus adjecit. Elvitiorum ergo animos, fortissimae Gallorum omnium gentis, ea vel maxime causa quod perpetuo pene cum Germanis bello altercabantur, a quibus Rheno tantum flumine dirimuntur,spe totas invadendi Gallias, in arma accenderat. Quem caeteri optimates correptum et ad mortem coactum, cohibere tamen semel animatas in praedam plebes nequiverunt. Qui, conjuratione facta ac die dicta, exustis vicis ac domibus suis, ne quod desiderium ex spe revertendi foret, profecti sunt. Quos cum apud Rhodanum flumen obvios Caesar habuisset, magno difficilique bello bis vix vicit victosque ad deditionem coegit. Horum, fuit cum primum progressa est, omnis multitudo Elvitiorum, Tulingorum, Latobroiorum, Rauracorum et Boiorum utriusque sex in bello ceciderunt, cetera in terras proprias remissa sunt. Postea Caesar contra Ariouistum regem excitantem inuehentemque secum incredibiles Germa
Abbreviated transcription (Latin):
omnibus dedit Quod cũ ip̃e
nouissimus hausisset nec tamẽ¬
propter remedia quibus uita¬
lia sua aduersus noxios suos
sepe absiruxerat. nec ueneno con¬
fici posset. gallum quemdã mi¬
litem iam fracto muro discurrẽ¬
tem inuitauit eiq iuigulũ pre.¬
Buit Hunc exitum ute mitri¬
dates habuit Pompeius namq
occisi mitridatis nuntio accep¬
to syriam celem & phenicen
bello aggressus. ntyrios p̾mum
arabesq perdomuit: urbẽq eorũ
quam Retram nominãt coepit
Hinc ut praemisimus ad iuda¬
os properauit hierosolimamq
euerit soloq coequart impera¬
uit Et cum aliquantos princi
pes iudaeorum securi percussisset
hyrcano sacerdotium restituit
aristobolum captiuum roma
duxit Hoc bellum orientis cũ
Xͥ et duobus regibus se se ge¬
ssisse ip̃e pompeius procontione
narrauit
NTEREA IULIOE
sari consuli tres prouin¬
tie cum legionibus septem in
quinquienniũ date. galli a trãs¬
alpina et cisalpina & ylliricus

Expanded text:
omnibus dedit. quod cum ipse omnibus dedit. quod cum ipse nopropter remedia quibus vitalia sua adversus noxios succos saepe obstruxerat, veneno confici posset, Gallum quemdam militem jam fracto muro discurrentem, invitavit, eique jugulum praebuit. Hunc exitum vitae Mitridates habuit. Pompeius namque, occisi Mitridatis nuntio accepto, Syriam Coelen et Phoenicem bello aggressus, Itureos primum Arabasque perdomuit, urbemque eorum, quam Petram nominant, cepit. Hinc, ut praemisimus, ad Judaeos properavit, Hierosolymam everti soloque coaequari imperavit. Et cum aliquantos princpes Iudaeorum securi percussisset, Hyrcanum sacerdotio restituit, Aristobulum captiuum Romam duxit. hoc bellum Orientis cum uiginti et duobus regibus sese gessisse ipse Pompeius pro contione narrauit. Interea cosari consuli tres provinciae cum legionibus septem in quinquennium datae: Gallia Transalpina, et Cisalpina, et Illyricus.
Abbreviated transcription (Latin):
foro mitridate cerealia sacra ce¬
lebrante: terremotus a deo gra¬
uis repente exortus est: ut magi¬
na clades ex eo urbium atq a¬
grorum sequuta narretur Eodẽ
tempore castor mitridatis prae¬
fectus qui panagorio preerat.
interfcectis amicis regiis arcem
occupauit, et quatuor mitrida¬
tis filios ad praesidia romana
transmisit NEitridates accensus
ira in scelera exarsit Nã cõplu¬
res tunc amicos suos & exi podiã
filtum suum interfoectt cum
autem iam alium macharem
parricidio trucidasset. Satnaces
alter filius eus exemplo fratrũ
territus exercitum ad persequẽ¬
dum se se missum sibi concilia¬
uit & mox aduersus patrem
duxit. Uitridates diu ex altis¬
simo muro filium frustra pre¬
catus ubi mexorabilem uidrt.
moriturus exclamasse fertur
Qm̃ sarnaces inquit mori iu'¬
bet. uos si estis dii patrii precor
ut quandocumq et ip̃e hanc
uocem a liberis suis audiat
Statimq descendens ad uxores
pelices ac filias suas uenenum

Expanded text:
 Bosporo Mithridate Cerealia sacra ce Bosporo Mithridate Cerealia sacra celebrante terrae motus adeo grauis repente exortus est, ut magna clades ex eo urbium atque agrorum secuta narretur. eodem tempore Castor Mithridatis praefectus, qui Phanagorio praeerat , interfectis amicis regiis arcem ocoupauit et quattuor Mithridatis filios ad praesidia Romana transmisit. Mithridates accensus ira in scelera exarsit. nam conplures tunc amicos suos et Exipodram filium suum interfecit, cum antea iam alio Macharem parricidio trucidasset; Pharnaces alter filius eius exemplo fratrum territus exercitum ad persequendum sese missum sibi conciliauit et mox aduersus patrem duxit. Mithridates diu ex altissimo muro filium frustra precatus ubi inexorabilem uidit, moriturus exclamasse fertur: Quoniam Pharnaces, inquit, mori iubet, nos, si estis, di patrii, precor, ut quandocumque et ipse hanc uocem a liberis suis audiat. statimque descendens ad uxores, pelices ac filias suae uenenum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. romani uulnerati mille
tumultus belli fuga lapsus adu¬
tus autem beneficio sublustris
noctis euasit. relictusq ab oĩbo
amicis philosophis scriptoribo
rerum uel carminum ac medi¬
cis solus per deuia equũ manu
trahens atq ad omẽs nocturnos
strepitus trepidans in quodda
castellum diuertis atq inde in
armeniam perrexit Pompeiuis
regem insequuturus inter duo
flumina que ab uno monte di¬
uersis specubus exoriuntite hoc
est Eufraten & Araxen urbem
nicopolim senibus lixis et egris
uolentibus condidit Oranti tĩ¬
grano ueniam dedit Exercitum
herodis albanorum regis prefec¬
tosq eius ter praelio uicit. postea
epistolas herodis et munera cum
albanis instauranda societate li¬
benter accepit Artacem regem
hibrte hello fudit. totamq hibe¬
riam in deditionem accepit In¬
de cum rebus armeniã. colchos
cappadociam: & syriam ordina¬
tis rebus composuisset. promo¬
uens de pontho in parthiam heg
bathaniam vrbem caput parthi

Expanded text:
sunt, Romani uulnerati mille,sunt, Romani uulnerati mille,tumultus belli fuga lapsus, adiutus etiam beneficio sublustris noctis euasit, relictusque ab omnibus amicis philosophis scriptoribus rerum uel carminum ac medicis solus per deuia equum manu trahens atque ad omnes nocturnos strepitus trepidans, in quoddam castellum deuertit atque inde in Armeniam perrexit. Pompeius regem insecuturus inter duo flumina, quae ab uno monte diuersis specubus exoriuntur, hoc est Euphraten et Araxen, urbem Nicopolim senibus, lixis et aegris uolentibus condidit. oranti Tigrani ueniam dedit; exercitum Horodis Albanorum regis praefectosque eius ter proelio uicit; postea epistulas Horodis et munera pro pace cum Albanis instauranda libenter accepit; Artacem regem Hiberiae bello fudit totamque Hiberiam in deditionem accepit. inde, oum Armeniam Colchos Cappadociam et Syriam ordinatis rebus conposuisset, promouens de Ponto in Parthiam ad Ecbatanam urbem caput Parthic
Abbreviated transcription (Latin):
pro eo ꝙ pater eius rei familiaris
inopia filium redimere non ua¬
leret Uerum puer latronum ui¬
ta et morihus institutus postmo¬
dum hyrcano ciudã tudaeoru
pontifici samiliaris efficitur ex
quo nascitur herodes hic qͥ salua¬
toris temporibus fuit
ETTUREOTEMO¬
re apud romanos hec
agebantur Lucullus postqͣm mi¬
tridatem et tigranem reges uice¬
rat maximãq partem orientis
romane ditioni subegerat: succes¬
sorem habuit pompeium Ergo
pompetus in minore armenia iux¬
ta montem dastracum castra re¬
gis mitridatis obsidiõe cõdusit
Rex cumomnibus coptis erupii¬
one per noctem facta insuper
etiam persequentem bello repel¬
lere statuit Pompeius fugientes
persequi intendit Itaq bellum
nocte cõmissum est Laina a ter¬
in longitudinem umbrarum
proximitatẽ hostium rati cũcia
in irritum tela fuderunt Roma¬
ni ueluti inermes postea aggͥssi¬
sine labore uicerunt Namq de
exercitu regio xl caesa uel capta

Expanded text:
pro eo quod pater ejus familiaris pro eo quod pater ejus familiaris inopia filium redimere non valeret. Verum puer latronum vita et moribus institutus, postmodum Hircano cuidam Judaeorum pontifici familiaris efficitur. Ex quo nascitur Herodes hic qui Salvatoris temporibus fuittur eo tempore apud Romanos haec agebantur. Lucullus postquam Mitridatem et Tigranem reges vicerat, maximamque partem Orientis Romanae ditioni subegerat, successorem habuit Pompeium. Ergo Pompeius in minore Armenia, juxta montem Dastracum castra regis Mitridatis obsidione concludit. Rex cum omnibus copiis eruptione per noctem facta, insuper etiam persequentem bello repellere statuit. Pompeius fugientes persequi intendit. Itaque bellum nocte commissum est. Luna tunc orta a teri longitudinem umbrarum proximitatem hostium rati, cuncta in irritum tela fuderunt. Romani velut inermes postea aggsine labore uicerunt. namque de exercitu regio XL milia caesa uel capta
Abbreviated transcription (Latin):
inter arabie foemmnas loce ortã
atq ex ea suscepit liberos q̃tuor
sexus uirilis & unam foeminaz
Uirorum huuismõi uocabula
erant Primus faselus sequens
herodes uocatt tercius iosepbus
quartus feroras & salomee filia
unica Qui cum gabinii furorẽ
muneribus atq obsequiis maxi¬
me promeruisset: cassii etiam
familiaritatẽ adeptus causa
quipre tantorum filiotum uir
egregius est factus ad emerẽdã
muneribus atq amicitia socie¬
tatem potentum Rre ceteris uero
regis sibi arabum conciliauerat
gratiam quia de locis arabie
Uxoris accepte pretendebat ne¬
cessitatem Hec de iosephi excerp¬
simus dictis Africanus uero qui
et ip̃e pracipiuis in hystoriogra¬
phis habetur aiunt inquit qui
de eo diligentius explorarunt
antipatrum quemdam patrem
ẽe herodis ascalonite et ip̃e fuerit
herodis cuiusdam filtus templi
apollinis editii Hic antipater ab
idumeis latronibus captus admo¬
dum puer permansit cũ predõib

Expanded text:
inter Arabiae feminas loco ortam, inter Arabiae feminas loco ortam, atque ex ea suscepit liberos quatuor sexus virilis, et unam feminam. Virorum hujusmodi vocabula erant: Primus Phaselus, sequens Herodes vocati, tertius Josephus, quartus Ferora, et Salome filia unica. Qui cum Gabini favorem muneribus atque obsequiis maxime promeruisset, Cassii etiam familiaritatem adeptus est. Causa quippe tantorum filiorum vir egregius est factus, ad emendam muneribus atque amicitia societatem potentum. Prae caeteris vero regis sibi Arabum conciliaverat gratiam, quia de locis Arabiae uxoris acceptae praetendebat necessitudinem. Haec de Josephi excerpsimus dictis. Africanus vero, qui et ipse praecipuus in historiographis habetur: Aiunt, inquit, qui de eo diligentius explorarunt, Antipatrum quemdam patrem se Herodis Ascalonitae, qui et ipse fuerit Herodis cujusdam filius, templi Apollinis aeditui. Hic Antipater, ab Idumaeis latronibus captus admodum puer, permansit cum praedonibus,
Abbreviated transcription (Latin):
gestis interea Crassus
gabini successor ducatum syrie
suscepit Qui profecturus ad
parthicum bellum, omẽ quod̃
erat iberosolimis in templo au¬
rum abstulit. et praeterea .ii: ta¬
lenta detrahi iussit de interio¬
reliquerat Nec Longum letatus
ubi transmisit eufraten exercitũ
amisit maximũ. & ip̃e a coptis
persarum extinctus est Eo suc¬
cessu parthi elatiores transeun¬
dum in syriam crediderunt Qsͦ
strenue insidiis exccepit cassius
et cõmisse sibi prouincie finib
reppulit non sine graui detrimẽ¬
to hostium cum effuse ueniẽtes
qđ neminẽ sibi obsistere ausu¬
rum arbitrarentur Loca praeuen¬
tus angusta occupasset. Deniq
fusis fortium pluribus: bellu
deseruere parthi Cassius repulso
hoste securus prouincia in iudẽa
irruit. et taricheis deletis xʳ
li quod partes aristoboli fulcint
iugulari iussit Neq expers con¬
silii euis antipr̃ fuit. ut emulũ
potentie quam maxime exclude¬
ret Igr̃ antip̃r is cognouit uxoñ
cui nomen Cypris splendidissĩo

Expanded text:
gestis, interea Crassus, Gabinii successor, ducatum Syriae suscepit: qui profParthicum bellum omne quod erat Hierosolymis in templo aurum abstulit et praeterea duo milia talenta detrahi iussit, qureliquerat, nec longum laetatus ubi transmisit Euphraten, exercitum amisit maximum, et ipse a copiis Persarum exstinctus est. Eo successu Parthi elatiores, transeundum in Syriam crediderunt. Quos strenue insidiis excepit Cassius, et commissae sibi provinciae finibus repulit, non sine gravi detrimento hostium, cum effuse venientes quod neminem sibi obsistere ausurum arbitrarentur, loca praeventus angustia occupavisset. Denique fusis fortium plurimis, bellum deseruere Parthi. Cassius repulso hoste, securus provincia, in Judaeam irruit, et Tharicheis deletis trili, quod partes Aristoboli fulciret, jugulari jussit. Neque expers consilii ejus Antipater fuit, ut aemulum potentiae quam maxime excluderet. Igitur Antipater is cognovit uxorem: cui nomen Cypris, splendidissimo
Abbreviated transcription (Latin):
Agareni et ad postremũ Sarra¬
apparuit et dñs olixitq ad eu
Ego deus omĩpotens ambula
coram me & esto perfectus. po¬
namq foedus meum inte me
et te. & multiplicabo te uehem̃¬

Expanded text:
Agareni, ad ultimum Saraapparuit ei Deus et dixit illi. Ego Deus omnipotens; ambula coram me, et esto perfectus; ponamque foedus meum inter me et te, et multiplicabo te veheme
Abbreviated transcription (Latin):
mus annius repromissionis derẽ
ab abraham: a quo usq ad Noy
meminit Paulus ita dicens Ie¬
Namentum confirmatum a deo
nos facta est lex. non ĩfirmat
ad euacuandam promissione
Ipẽ quoq in exodo Noyses his
congruens loquitur Habitão
autem filiorum tsrael qua ha¬
bitauerunt in egipto et in terra
Canaan ipi e patres corum.¬

Expanded text:
imus annus Repromissionis Dei ad Abraham, a quo usque ad Mosmeminit Paulus ita dicens: Testamentum confirmatum a Deo, nos facta est lex, non infirmat ad destruendam repromissionem. Ipse quoque in Exodo Moses his congruens loquitur: Habitatio autem filiorum Israel, qua habitaverunt in Aegypto, et in terra Chanaam ipsi et patres eorum
Abbreviated transcription (Latin):
nominans eum sed ita dicens
apud caldeos fuit quidam uir
uistus et magnus in celestib
uero damascenus quarto hy¬
storiarum sicait libro Abra
ham regnauit in Damasco ue¬
niens aduena cum exercitu
de terra que super babilonem
dicitur caldeorum Igitur pꝰ¬

Expanded text:
nominans eum, sed ita dicens: apud Chaldeos fuit quidam vir iustus et magnus, in caelestibus vero Damascenus in IIIIo Hystoriarum sic ait: 'Abraham is regnavit in Damasco, veniens advena cum exercitu de terra, quae super Babylonem dicitur Chaldeorum'. P
Abbreviated transcription (Latin):
ditas suberat. & iordants flu¬
utus per plana diffusus. ac
per opportuna diuisus augmẽ¬
tis ubertatis impendebatur
Huic uniuerse regioni bonis
male utenti. abundantia re¬
rum causa malorum fuit Ex
abundantia rerum luxuria.
et Luxuria fede libidines a¬
doleuere. adeo ut masculi ĩ
masculos operantes turpitu¬
dinem nec considerand q̃dẽ
locis. conditionibus etatibusq
prorumperent Ttaq tratus dius
pluit super hanc terram ignez
et sulphur: totamq regionem
cum populis atq urbibus ex¬
ustam testem udicii sui futu¬
uit. ut nunc quoq appareat
quidẽ forma regionis sed inue¬
niatur regio cineris mediamq
conuallem quam iordanis tr¬
rigauerat nunc mare suꝑfusu
us diuine indignationis accẽ¬
sum cẽ. ut propter hoc quod illi
male utentes bonis fructibus
nitsertam nutrimẽfo lrbidinũ
fecerãt terra quoq ip̃a que has
habuerat ciuitates primũ exusta
ignibus post oppressa aquis ĩ

Expanded text:
ditas suberat et Iordanes fluditas suberat et Iordanes fluuius, per plana diffusus ac peropportune diuisus, augmentis ubertatis inpendebatur. huic uniuersae regioni, bonis male utenti, abundantia rerum causa malorum fuit. ex abundantia enim luxuria, ex luxuria foedae libidines adoleuere, adeo ut masculi in masculos operantes turpitudinem ne consideratis quidem locis condicionibus aetatibusque proruerent. itaque iratus Deus pluit super hanc terram ignem et sulphur totamque regionem cum populis atque urbibus exustam, testem iudicii sui futuuit, ut nunc quoque adpareat quidem forma regionis sed inueniatur regio cineris, mediamque conuallem, quam Iordanes inrigauerat, nunc mare superfusum uis diuinae indignationis accensum est, ut propter hoc, quod illi, male utentes bonis, fructus misericordiarum nutrimenta libidinum fecerant, terra quoque ipsa, quae has habuerat ciuitates, primum exusta ignibus, post oppressa aquis, in
Abbreviated transcription (Latin):
alios etiam Cornelius tacitus
pi quos ferunt olim uberes
magnisq uttibus habitatos
fulminũ arsisse sed manere
uestigia terramq ipam spetie
solidam uimq frugiferam
perdidisse Et cum hoc Loco ni¬
chil de incensis propter pctã
hominũ ciuitatibus quasi
ignarus expresserit paulopost
uelut oblitus consilii subiecit
et dicit Ergo sicut inclitas
quondam urbes igni coelesti fla¬
grasse concesserim ita habitu
lacus infici terram et corrumpi
reor Quo dicto inuitus licit
de exustis urbibus que pro¬
cul dubio peccatorum noxa
conflagrauerunt. & scisse se et
concessisse confessus palam
prodidit non sibi cognitionis
fidem defuisse. sed exprimen¬
de fidei uoluntatem quod ñc̃
a me plenius profertur Ergo
in confimo arabie et palestiẽ
qua dimissi altrinsecus mon¬
tes subiectis campis excipiun¬
tur. quinq ciuitates fuere So¬
donia. et gomorra Adama. se¬
botni, & Segor Sed segor ex
his parua ille ample et mag¬
ne quippe quibus et soli fecun¬

Expanded text:
alios etiam Cornelius Tacitus pi, quos ferunt olim uberes magnisque urbibus habitatos fulminum iactu arsisse; sed manere uestigia, terramque ipsam, specie solidam, uim frugiferam perdidisse. et cum hoc loco nihil de incensis propter peccata hominum ciuitatibus quasi ignarus expresserit, paulo post uelut oblitus consilii subicit et dicit: Ego sicut inclitas quondam urbes igne caelesti flagrasse concesserim, ita halitu lacus infici terram et corrumpi reor. quo dicto inuitus licet de exustis urbibus, quae procul dubio peccatorum noxa conflagrauerunt, et scisse se et concessisse confessus palam prodidit non sibi cognitionis fidem defuisse sed exprimendae fidei uoluntatem. quod nunc a me plenius proferetur. In confinio Arabiae et Palaestinae, qua dimissi altrinsecus montes subiectis campis excipiuntur, quinque ciuitates fuere Sodoma Gomorra Adama Seboim et Segor. sed Segor ex his parua, illae amplae et magnae, quippe quibus et soli fecun
Abbreviated transcription (Latin):
Nuic enĩ primo omniũ prople¬
det in figura apparuit huma¬
na uocationem gentium pol¬
licens quam in nr̃o tempore
sermo xp̃i deduxit ad finim
per euangelicam in omnes gẽ¬
tes predicationem ¶¬

Expanded text:
 3 Primo omnium prophecum in figura apparuisset humana, vocationem gentium pollicetur, quam in nostro tempore sermo Christi deduxit ad finem per Evangelicam in omnes gentes praedicationem
Abbreviated transcription (Latin):
pora praefatorum principũ
post domini ascensionem xp̃i qui
illustres fuerunt ecclarum doctores
librorum etiam quos usus legendi
tradidit auctores quas quidem mun¬
di partes apostoli ad praedicandu
per sortes proprias acceperunt quib
etiam Iocis agonizando triumpha¬
tores eternam consequuti sunt pal¬
mam succincta breuitate expedire
conabor¬
TAM IN PRION

Expanded text:
pora praefatorum principum, post ascensionem Christi, quique illustres fuerunt Ecclesiarum doctores, librorum etiam quos usus legendi tradidit auctores, quas quidem mundi partes apostoli ad praedicandum per sortes proprias acceperunt, quibus etiam locis agonizando triumphatores aeternam consecuti sunt palmam, succincta brevitate expedire conaborItaque in prio
Abbreviated transcription (Latin):
preerat proximisq prouinciis etiam
episcopo doctonqꝰ suo augustino
sed et ceteris sacrisꝰ pontificibus e¬
piscopales sedes donauit Porro gen¬
tes ab aquilone himbri sluminis
sub regibus elle et egilfrido site nec¬
dum uerbum uite audierant Grego¬
rius scribens augustino londonie
quoq et eboraci episcopis accepto
a sedẽ apostolica pallto metropoli¬
tanos esse debere decernit Qui mo¬
ralia in iob gracia diuina insp̃tran¬
te conscripsit. librum etiã pastora¬
lem luculentissime edidit, dialo¬
gorum uero ad immitandos uene¬
rabiles uiros qui per hec tempora
claruerunt. libros dictans ad no¬
stram porrexit legendos posterita¬
tem In ierechiele opus preclatu
condidit Omeliarum eius liber sa¬
luberrimas et spiritales gustanti¬
bus ministrat dapes Epistole uero
extant eius plures pro negociis qͦ¬
bus sunt composite legentibus un¬
les Imperante iam phoca migra¬
uit ad dñm

Expanded text:
praeerat, proximisque provinciis, etiam praeerat, proximisque provinciis, etiam episcopo doctorique suo Augustino, sed et caeteris sacris pontificibus, episcopales sedes donavit. Porro gentes Anglorum ad Aquilonem Humbri fluminis sub regibus Aelle et Aedilfrido sitae, necdum verbum vitae audierant, Gregorius scribens Augustino, Lundoniae quoque et Eboraici episcopis, accepto a sede apostolica pallio metropolitanos esse debere decernit: qui Moralia in Job, gratia divina inspirante, conscripsit, librum etiam Pastoralem luculentissime edidit, Dialogorum vero, ad imitandos venerabiles viros qui per haec tempora claruerunt, libros dictans, ad nostram porrexit legendos posteritatem. In Ezechielem opus praeclarum condidit. Homiliarum ejus liber saluberrimas et spiritales gustantibus ministrat dapes. Epistolae vero exstant ejus plures pro negotiis quibus sunt compositae legentibus utiles. Imperante jam Phoca migravit ad Dom
Abbreviated transcription (Latin):
perfecit et dedicauit
Beatus Gregonus legatione fungẽs
apud principem dum esset constan¬
unopolim Eutcium eiusdem urbꝰ
episcopum in fide nostre tesurrectio¬
nis errasse catholicis allegationibus
approbans tiberio presente conuicit
ita ut ipse augustus librum eius quẽ
de resurredtione scripsit deliberaret
flammis cremari Docebat enim idẽ
Euticius corpus nostrum in illa re¬
surrectionis gloria inpalpabile et uẽ¬
tis aereq subtilius esse fututum con¬
tra illud dnĩcum Palpate et uidete
quia spiritus ossa et carnem nõ habet
sicut me uidetis habere Igitur post
tibenum mauricio regnante idem
beatus Gregorius romane ecclesie põ
tifex et doctor maximus sinodum
episcoporum xxiiii. ad corpus beati
Retri apostoli congregans de necessa¬
riis ecclesie decernĩt Idem missis bri¬
tanniam augustino millito et ican¬
ne et aliis pluribus cum eis mona¬
chis timentibus deum ad christum
anglos conuertit Et quide. n Hedil¬
sus cum gente cantuariorum cui

Expanded text:
perfecit et dedicavit.beatus Gregorius legatione fungens apud principem, dum Constantinopolim Euticium ejusdem urbis episcopum in fide nostrae resurrectionis errasse, catholicis allegationibus approbans, Tyberio praesente, convicit: ita ut ipse Augustus librum, quem de resurrectione scripsit, deliberaret flammis cremari. Docebat enim idem Euticius corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, et ventis aereque subtilius esse futurum, contra illud Dominicum: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Igitur post Tyberium Mauritio regnante, idem beatus Gregorius Romanae Ecclesiae jam pontifex et doctor maximus, synodum episcoporum 24 ad corpus beati Petri apostoli congregans, de necessariis Ecclesiae decernit. Idem missis in Britanniam Augustino Mellito et Johanne, et aliis pluribus cum eis monachis timentibus Deum, ad Christum Anglos convertit. Et quidem Edilsus cum gente Cantariorum cui
Abbreviated transcription (Latin):
unde Creta dicta a Crete indi¬
oena quem auint unũ cretarũ
fuisse a quibus Iuppiter abscõ¬
ditus et nutritus est Nic autẽ
ciutatẽ Nignosum in creta con¬
didit. et Cibele matris templũ
uerat instaurauit: et aggeres p̃p
xit sub qua & Abraham ado¬
lescit in Caldea, qui et natione
caldeus erat

Expanded text:
 Creta dicta a Crete indigena, quem aiunt unum Curetarum fuisse, a quibus Jupiter absconditus est et nutritus. Hi Gnoson civitatem in Creta condiderunt, et Cybeli matri templum. us instauravit, et aggeres propxit. Sub qua et Abraham adolescit in Chaldea, qui et ipse natione Chaldeus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
EIURNEEIADI
qui muros iherusalem cõ¬
struxit consummasse opus xxxii.
Hesdras memorat. Si quis autem
ab hoc tempore. Ixx  ebdomades
aDantele scriptas numeret que
eas in regno Neronis expletas.sb
quo obsideri ihrłm est cepta. scdõ
postea Uespasiant anno capitur

Expanded text:
tur Neemiam, qui muros Hierusalem construxit, consummasse opus tricesiEsdras memorat. Si quis autem ab hoc tempore septuaginta hebdomadas a Daniele scriptas numerat quaeas in regno Neronis expletas, sub quo obsideri Hierusalem est coepta, secundo postea Vespasiani anno capitur
Abbreviated transcription (Latin):
multos habebat omnesq pro
cetatis feruore sidissimos unt¬
uersa castella obtinuit, et pecu¬
nia quam ibi repperit. cõdude
auxiliis regem se declarauit Ob
hec miserata querelis hyrcani
mater. coniugem aristoboli cũ
filiis includit apud castellum
quod a septemtrione shano ad¬
iacens baris antea uocabatur.
ut diximus postea uero antoniũ
cognomĩãtum est imperante an¬
thonio quẽ admodum de aug¬
usti & agrippe nomine sebaste
et agrippas alie cuuitates apella¬
te sunt Ante tamen alexandra
moritur quam in anstobolum
hyrcani fratris illius contumeli¬
as uindicaret: quem deici regno
curauerat: quod ip̃a nouem per
annos administrauit Et heres
quidem omniũ fuit hyrcanus
cui regnum etiã uiua cõmiserat

Expanded text:
multos habebat, omnesque pro multos habebat, omnesque pro aetatis fervore fidissimos, universa castella obtinuit, et pecunia quam ibi reperit conductis auxiliis, regem se declaravit. Ob haec miserata querelis Hircani mater, conjugem Aristoboli cum filiis includit apud castellum quod a septentrione fano adjacens, Baris antea vocabatur, ut diximus, postea vero Antonium cognominatum est, imperante Antonio, quemadmodum de Augusti et Agrippae nomine Sebaste et Agrippas et aliae civitates appellatae sunt. Ante tamen Alexandra moritur quam in Aristobolum Hircani fratrem illius contumelias vindicaret, quem dejici regno curaverat, quod ipsa novem per annos administravit, et haeres quidem omnium fit Hircanus, cui regnum etiam viva commiserat
Abbreviated transcription (Latin):
conflauit exercitum neq pauca
peregrmorum parauit auxilta. q̃b
nõ modos tantum gentis sue ro¬
borauit sed eniam metuendã se
reddidit eterne potentie Impera¬
parebat Deniq diogenem quẽ¬
dam insignẽ uirum qui alexan¬
dro fuisset amicissimus intersi¬
ciunt enus consilio eriminantes
UI Dcce quos supra memoraui
regis iussu tollerentur in crucẽ
Nichilominus autẽ alexandrie
suadebant. ut et alios quibus
auctoribus in illos fuisset alex¬
ander exercitatus occideret
Cumq his nimia superstitione
nichil abnuendum putaret.
quos sibi libuisset ea spetie tru¬
cidabant donec optimatum
quisq ad aristobolum confu¬
gerent quorum periculum agx¬
batur atq ille matri persuasit
Ut his propter dignitatẽ parce¬
ret. ciuitate aut pelleret. quos
nocentes existimaret. Ili qͥdẽ
data sibi copia per agros disper¬
si sunt Inter hec alexandra mo̾¬
bo laborantez minor eius filius
aristobolus cum seruis suis quos

Expanded text:
conflavit exercitum. Neque pauca conflavit exercitum. Neque pauca peregrinorum paravit auxilia, quibus non modo statum gentis suae roboravit, sed etiam metuendam se reddidit externae potentiae. Imperaparebat. Denique Diogenem quemdam insignem virum, qui Alexandro fuisset amicissimus, interficiunt, ejus consilia criminantes, ingenti, quos supra memoravi, regis jussu tollerentur in crucem. Nihilominus autem Alexandrae suadebant ut et alios, quibus auctoribus in illos fuisset Alexander excitatus, occideret. Cumque his nimia superstitione nihil abnuendum putaret, quos sibi libuisset, ea specie trucidabant: donec optimatum quisque ad Aristobolum confugerent, quorum periculum agebatur, atque ille matri persuasit ut his propter dignitatem parceret, civitate autem pelleret, quos nocentes existimaret. Illi quidem, data sibi copia, per agros dispersi sunt. Inter haec, Alexandra morbo laborante, minor ejus filius Aristobolus cum servis suis, quos
Abbreviated transcription (Latin):
cccͥ xxx. regnum uero iudaeorũ
alexandria salina alexanditreq̃s
uxor ut praemisimus habebat Qͤ
duos filios ab alexandro genera¬
tos haberet. natii quidẽ maximũ
hyrcanum propter aetatem decla¬
rauit. pontificem es p̃p̃ modestiã
regem constituit: minorem uero
aristobolum priuatum uuere ma¬
luit. quod fecuentioris esset iox¬
nii Ipsa uero alexandra qui sacras
temerassent leges ab mitio detesta¬
batur relligioni autem diuine
superstitiose deseruiebat Qua dere
iungunt se cidem mulieri pharisei
quoddã iudeorum collegium. q̃
praeter alios pietatem colere puta¬
rentur & peritius legem exponebãt
ob eamq causam propius eos aspi¬
crebat Illi autem paulatim fcemi¬
ne simplicitatem decipientes õs
pro sua libidine submouendo
ordines reipublice confundebãt
prorsus Ut ip̃i quidem regis cõ¬
modis fruerentur: expensas ac
difficultates alexandra proferet
sed̃ cadem mire callebat his ad¬
ministrare Naiores itaq augen¬
di copias semper intenta duplicẽ

Expanded text:
. Regnum vero Judaeorum Alexandra Salina, Alexandri regis uxor, ut praemisimus, habebat. Quae cum duos filios ab Alexandro generatos haberet, natu quidem maximum Hircanum propter aetatem declaravit pontificem, et propter modestiam regem constituit; minorem autem Aristobolum privatum vivere maluit, quod ferventioris esset ingenii. Ipsa vero Alexandra, qui sacras temerassent leges, ab initio detestabatur, religioni tamen divinae superstitiose deserviens. Qua de re jungunt se eidem mulieri Pharisaei, quoddam Judaeorum collegium, qui praeter alios pietatem colere putarentur et peritius leges exponebant. Ob eam causam propius eos aspiciebat. Illi autem, paulatim feminae simplicitatem despicientes, omnes pro sua libidine submovendo ordines reipublicae confundebant prorsus, ut ipsi quidem regiis commodis fruerentur, expensas ac difficultates Alexandra perferret. Sed eadem mire callebat res administrare majores. Itaque augendis copiis semper intenta, duplicem
Abbreviated transcription (Latin):
inde post trienniũ romã regditur
quintium defendit. Quo in tp̃e
plotius gallus rome Latinã retho¬
ricam: primus docuit de quo
Cicero sic refert Nemoria teneo
nobis pueris primum latinã edo¬
cere caepisse plotium quemdam
Tunc lucius pomponius bononiẽs
sto infurorem uersus: aliquos ꝑ
interualla insanie scripsit quos
postea cycero emendauit
THOLONEUS DIO

Expanded text:
indepost triennium Romam regreditur: indepost triennium Romam regreditur: Quintium defendit. Quo in tempore Plotius Gallus Romae Latinam rhetoricam primus docuit. De quo Cicero sic refert: Memoria teneo, nobis pueris, primum Latine edocere coepisse Plotium quemdam. Tunc Lucius Pomponius Bononiensisto, in furorem versus, aliquos libros per intervalla insaniae scripsit, quos postea Cicero emendavit. Ptholomaeo, Dio
Abbreviated transcription (Latin):
in ea superiore tempore cum se
iam aduersum Aexandrum
magnum circumspiceret ⁊̃ discre¬
tis cetatibus census inuenit Ere¬
terea uiros consulares xxiiii pre
tius italie populis qui passim
sine consideratione deleti sunt
Igitur Sylla mortuo lepidus
mariane partis assertor aduer¬
sus catulum syllanum ducem
surgens rediuiuos bellorum cun¬
Lium cineres suscitauit. Bis tũc
acie certatum est Uurimt ro¬
manorum iam ip̃a paucitate
miserorum: es adhuc illo furo¬
re insanientium caesi sunt Al¬
banorum ciuitas obsidione op¬
pugnata atq excruciata fame
Utima miserabilium reliq̾aru
deditione seruata Pbi tunc sci¬
pio lepidi filius captus atq occi¬
sus Ita hoc bellum ciuile non
syllane crudelitatis ut ignis in
stipula cadem celeritate qua
exarsit euanuit Quibus etiam
diebus therentius uarro in pro¬
untia bonensi nascitur qui
Litteras summo studio didicit C¬
cero namq athenas succedit rusti¬
co defenso contra grisogonum de¬

Expanded text:
in ea superiore tempore, cum se in ea superiore tempore, cum se jam adversus Alexandrum Magnum circumspiceret, indiscretis aetatibus census invenit. Praeterea viros consulares triginta ettius Italiae populis, qui passim sine consideratione deleti sunt. Igitur, Sylla mortuo, Lepidus, Marianae partis assertor, adversus Catulum, Syllanum ducem, surgens, redivivos bellorum civilium cineres suscitavit. Bistucatiae Bis tunc acie certatum est. Plurimi Romanorum, jam ipsa paucitate miserorum, et adhuc illo furore insanientium, caesi sunt. Albanorum civitas, obsidione oppugnata atque excruciata fame ultima, miserabilium reliquiarum deditione servata est. Ibi tunc Scipio, Lepidi filius, captus atque occisus Syllanae crudelitatis, ut ignis in stipula, eadem celeritate, qua exarsit evanuit. Quibus etiam diebus Terentius Varro in provincia Narbonensi nascitur, qui agens, Graecas litteras summo studio didicit. Cicero namque Athenas succedit Rustico, defenso contra Chrysogonum. De
Abbreviated transcription (Latin):
consulares: praetores: senatores
passim sine consideratione dele¬
ti sunt. quos in tabulis cruẽtissie¬
descripserant: inde sylla prene¬
ste profectus est. omnes maria¬
ne militie principes hoc est lega¬
tos. questores. prafectos et tri¬
bunos tussit occidi Pompeius
carbonem marianum ducem
in aegiptum sugere conantem
comprebendit es occidit Edemo
pompeius in affricam trãs gressus
eruptione circa uticam facta x.
Quo bello dominus dux mari¬
anus dum inter priores prignat
occisus est Inde pompeius hir¬
tam numidie regem persequii¬
tus fugientemq omnibus co
diis nudatum interscecit. Sylla
demũ dictator creatus est ut
dominationis es crudelitatis li¬
bido honesti nominis reuerẽtia
& armarctur es uelaretur Noui¬
ssime sylla potestate priuatus ẽ
hoc fine conclusa sunt duo bella
funestissima sonale italicum:
es cuule syllanum Hec per an¬
lectissimorum uirorum uerna¬
culorumq militum roma hoc
curili belo perdidit. quantum¬

Expanded text:
consulares, praetores, senatores, consulares, praetores, senatores, passim sine consideratione deleti sunt, quos in tabulis cruentissidescripserant, inde Sylla Praeneste profectus est, omnes Marianae militiae principes, hoc est, legatos, quaestores, praefectos et tribunos, jussit occidi. Pompeius Carbonem, Marianum ducem, in Aegyptum fugere conantem, comprehendit et occidit. Idem Pompeius in Africam transgressus, eruptione circa Uticam facta, deQuo bello Domitius, dux Marianus, dum inter primores repugnat, occisus est. Idemque Pompeius Hiertam, Numidiae regem, persecutus, fugientem, a Bopiis nudatum interfecit. Sylla demum dictator creatus est, ut damnationis et crudelitatis libido honesti nominis reverentia et armaretur et velaretur. Novissime Sylla potestate privatus est. Hoc fine conclusa sunt duo bella funestissima, sociale Italicum, et civile Syllanum. Haec per anlectissimorum virorum vernaculorumque militum Roma hoc civili bello perdidit, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
oppressit ubi uĩiꝰ mariane par¬
te occisa sunt Lucullus cum a
quinto obsideretur erupit et re¬
pentina pugna obsessorẽ deleuit
tunc caesa referuntur. Sylla dem̃
et carninatis reliquis copiis ante
ipsam urbem portamq collinã
ad horam diei nonam signa con¬
tulit grauissimo praelio tandem
uicit Octoginta milia hominum
runt: reliquam multitudinem in
fugam uersam. insatiabilis uicto¬
rum ciuum ira consumit Sylla
mox urbem uictor intrauit Tria
milia hominũ qui se per legatos
dediderant contra pħas contraq
fidem datam mnermes securosq in¬
terfoecit Llurimi tunc quoq ut
ñ dicam in nocentes sed etiã ip̃iꝰ
syllane partis occisi sunt: qͦs fuisse
gantibus:. ut quimq uel ira uel
prada sollicitabat agitabantur lẽĩ
cunctis iam quod singuli timebãt
aperte frementibus quintus catulꝰ
palam sylle dixit Cum quibus tã¬
dem uicturi sun siin bello arma¬
tos in pace inermes occidimus Post̃¬

Expanded text:
oppressit, ubi novem millia Marianae paroppressit, ubi novem millia Marianae partis occisa sunt. Lucullus cum a Quinto obsideretur, erupit, et repentina pugna obsessorem delevit tunc caesa referuntur. Sylla deindet Carinatis reliquis copiis, ante ipsam Uad horam diei nonam signa contulit grauissimoque proelio tandem uicit. octoginta milia hominum se dediderunt, reliquam multitudinem in fugam uersam insatiabilis uictorum ciuium ira consumpsit. Sulla mox atque Vrbem uictor intrauit, tria milia hominum, qui se per legatos dediderant, contra fas contraque fidem datam inermes securosque interfecit. plurimi tunc quoque, ut non dicam innocentes, sed etiam ipsius Sullanae partis occisi sunt, quos fuisse gantibus ut quemque uel ira uel praeda sollicitabat, agitabantur. igitur cunctis iam quod singuli timebant aperte frementibus Q. Catulus palam Sullae dixit: cum quibus tandem uicturi sumus, si in bello armatos, in pace inermes occidimus? t