comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ria mutit uenenoꝵ ferax. s s enitor quem miserat arcens: ordo ẽ
stabat artentis filius artens in armis egregiis. Nam non congruit
ut huuis filii pretermisso nomine bis fiat patris cõmemoratio.s
Simethia circũ flumina: simethus fliuiuis sciciliae. haud longe
ab urbe catinensi cirta quem surit palicidei: quoꝵ talis est fabula.
ethnam nympham iupiter cum uiciassã. & fecissaꝰ grauidam tutẽs
uinonem: scđm alios ipsam puellam terre cõmendauit eiꝰ illic entra
est. scdm̃ alios partus eius postea cum de terra erupissent duo pue¬
hi primo humanis hostiis placabantur: postea quibdam sacris mi¬
tigati sunt. & eor im̃utata sacrificia. ldeo ergo placabilis ara. quia
mingata sunt eoꝵ numina. is Liquefadto tempore plumbo diffidit.
plumbum enim iactum nimio rotatu & aeris calore dissoluitur
stauus & assuras celi ꝑ iania glandes. ss Porrectum ostendit hare¬

Expanded text:
ria mittit venenorum ferax». GENITOR QVEM MISERAT ARCENS ordo est ria mittit venenorum ferax». GENITOR QVEM MISERAT ARCENS ordo est ‘stabat Arcentis filius Arcens in armis egregiis’: nam non congruit ut huius filii praetermisso nomine, bis fiat patris commemoratio. SYMAETHIA CIRCVM FLVMINA Symaethos fluvius est Siciliae, haud longe ab urbe Catinensi, circa quem sunt Palici dei, quorum talis est fabula: Aetnam nympham, Iuppiter cum vitiasset et fecisset gravidam, timens Iunonem, secundum alios ipsam puellam terrae commendavit, et illic enixa est; secundum alios partum eius. Postea cum de terra erupissent duo pueHi primo humanis hostiis placabantur, postea quibusdam sacris mitigati sunt et eorum inmutata sacrificia. Ideo ergo ‘placabilis ara’, quia mitigata sunt eorum numina. LIQVEFACTO TEMPORA P. D. plumbum enim iactum nimio rotatu et aeris calore dissolvitur: Statius «et arsuras caeli per inania glandes». PORRECTVM EXTENDIT HARE
Abbreviated transcription (Latin):
diespiter plerũq per purum. s Cenea turnus. turnus ochim: ut ait
lucilius bonum scema est quociẽs sensus uariatur: in iteratione uer¬
borum. i ꝑro turrib: aut pro defensione turrium. aut sic magni
ut turres putares. ÷ Hasta themillae: themillas themillae. ut aneaᷤ
aenex. leuis autem hasta pro leuiter ueniens. unde & strurcerat dõc.
idest paululum uulnerauerat. ut tandem etiam magtio stricit de
corpore turii. s Demetis: qui scutum quo se tuebatur abietit .s.
Alis. pinis. n leuo infixa est lateri manus: ostendir uulneris locũ
quem ante suppresserat. sic in quarto. lnfixum stridit sub pedtore
uulnus. s spiramenta animae: definitio pulmonum. s & pidtus acu
ra. ferrugo coloris genus est: qui uicinus est purpure subnigre. &¬
hbera autem modo non hispana sed pontica. Nam hiberia pars ponti
est: ut ostendit horatuis dicens. Inberasq quasi cholchos. atq hibe¬

Expanded text:
Diespiter plerumque per purum». CAENEA TVRNVS TVRNVS ITYN ut ait Diespiter plerumque per purum». CAENEA TVRNVS TVRNVS ITYN ut ait Lucilius «bonum schema est, quotiens sensus variatur in iteratione verborum. PRO TVRRIBVS aut pro defensione turrium, aut sic magni, ut turres putares. HASTA THEMILLAE Themillas Themillae facit, ut Aeneas Aeneae. ‘Levis’ autem ‘hasta’ pro ‘leviter veniens’: unde et ‘strinxerat’ dixit, id est paululum vulneraverat, ut «tandem etiam magno strinxit de corpore Turni». DEMENS qui scutum, quo se tuebatur, abiecit. ALIS pennis. LAEVO ADFIXA EST LATERI ostendit vulneris locum, quem ante suppresserat, sic in quarto «infixum stridit sub pectore vulnus». SPIRAMENTA ANIMAE definitio pulmonum. PICTVS ACV RA ferrugo coloris genus est, qui vicinus est purpurae subnigrae. ‘Hibera’ autem modo non Hispana, sed Pontica: nam Hiberia pars Ponti est, ut ostendit Horatius dicens «herbasque quas Iolcos atque Hibe
Abbreviated transcription (Latin):
gantum ioui arma ministrasse: qđ tamen fingitur. nam ut supra
patre saturno haber&ꝰ de agris contentionem: ortum bellum est: ad
quod egrediens iupiter: aquile uidit augurium. cuiis cum uicissaꝰ
auspicio fictum est qđ ei pugnanti tela ministrar&ꝰ. unde etiam
a felici augurio natum est: ut aquilȩ militum signa comitentur.
uaesitum: qui requiritur: nam presens a passiuo non habuit. & est p¬
isteron. nam post raptum requirit᷑ N M artuis lupus. aut cruenatꝰ
aut marti dedicatus.i Aggere : agger est ciuuslibaꝰ rei coaceruatio
unde fossae aut ualles possunt repleri. n lngenti fragmine montis:
supradicti saxi exaggeratio est.i. Lucetium: solum hoc nomen est.
quod dictum a uirgilio in nullo alio reperiebatur audtore. Sane lin¬
gua osca lucetius est iupiter: dictus a luce quam prestare homitub
dicitur. ipse est nostra lingua diespiter uel diei pater. horacius nãq

Expanded text:
gantum Iovi arma ministrasse. Quod tamen fingitur: nam, ut supragantum Iovi arma ministrasse. Quod tamen fingitur: nam, ut suprapatre Saturno haberet de agris contentionem, ortum bellum est. Ad quod egrediens Iuppiter aquilae vidit augurium; cuius cum vicisset auspicio, fictum est quod ei pugnanti tela ministraverit: unde etiam a felici augurio natum est, ut aquilae militum signa comitentur. QVAESITVM qui requiritur: nam praesens a passivo non habuit. Et est hysteroproteron: nam post raptum requiritur. MARTIVS LVPVS aut cruentus, aut Marti dedicatus. AGGERE C. agger est cuiuslibet rei coacervatio, unde fossae aut valles possunt repleri. INGENTI FRAGMINE MONTIS supra dicti saxi exaggeratio est. LVCETIVM solum hoc nomen est quod dictum a Vergilio in nullo alio reperitur auctore. Sane lingua Osca Lucetius est Iuppiter, dictus a luce, quam praestare hominibus dicitur. Ipse est nostra lingua Diespiter, id est diei pater: Horatius «namque
Abbreviated transcription (Latin):
sa obiectum inter equites: quos deiotarus miserat caesari unum seruũ
fuisse. Uirgilium autem nouimus trahere aliqua de historia: seruos
sane nunꝗ̃ militasse constat: nisi seruitute deposita: excepto hanibaliᷤᷤ
tempore: cum post cannense praelium in tanta necessitate fuit urbs ro¬
ma: ut ne liberandor quidem seruoꝵ darentur facultates.  Ense nude
idest stricto. i Parma ingloruis alba: quasi tiro ut docimus supra.
ri. sed ad impetum tantum repellendum: ut etiam Salustius ostendit.
ubi sertorium humeris sublatum ꝑ muros abscondisse cõmemorat.
Cursu teloq secutus: nimiam eius ostendit : teleritatem: qui potu¬
it telum missum consequi. Nam hoc dicit cum praemisso telo ad hostẽ
uenut. Statius & missum cursu comprehendere telum. N Reuellit: in
uerbo uello facit. in participio uulsus. n Qualis ubi aut leporem: pro
qualiter. s ẜedib iouis armiger uncis: quia dicitur aquila in bello gi¬

Expanded text:
et obiectum inter equites quos Deiotarus miserat Caesari unum servum et obiectum inter equites quos Deiotarus miserat Caesari unum servum fuisse: Vergilium autem novimus trahere aliqua de historia. Servos sane numquam militasse constat nisi servitute deposita, excepto Hannibalis tempore, cum post Cannense proelium, in tanta necessitate fuit urbs Roma, ut ne liberandorum quidem servorum daretur facultas. ENSE NVDO id est stricto. PARMAQVE INGLORIVS ALBA quasi tiro, ut diximus supra. ri, sed ad impetum tantum repellendum, ut etiam Sallustius ostendit, ubi Sertorium umeris sublatum per muros ascendisse commemorat. CVRSV TELOQVE SECVTVS nimiam eius ostendit celeritatem, qui potuit telum missum consequi, nam hoc dicit, cum praemisso telo ad hostem venit; Statius «et emissum cursu comprehendere telum». REVELLIT in verbo ‘vello’ facit in participio ‘vulsus’. QVALIS VBI AVT LEPOREM pro ‘qualiter’. PEDIBVS IOVIS ARMIGER VNCIS quia dicitur aquila in bello Gi
Abbreviated transcription (Latin):
Oras euoluite belli: narrate non tantum inicia sed extrema bellor. Nam
ore sunt extremitates.  Turris erat: turris huiulmodi eͥẽ ad munitio¬
nem ciuitatum & in scło legimus: sed hae plerq mobiles sunt plerũꝙ
uirium. s Densi: pro tela densa. s flamam affixit lateri: affectate de¬
buit enim dicere: affixit aut facem aut malleolum nõ flam̃am. y Que
plurima uento gliscens: ut & magna facta per uentum. s haesit: adhesit
& Ncus elapsi: scilic& non morte sed turris ruina. s Meonio regi: aut¬
proprium patris nomen est: aut cognomen eum filio intelligamus ꝗa
ut supra dicimus cum filii uel patris nomen preminitur & aliul
tacetur cognomines eos esse intelligunus. si furtm substulerat: ex
strupro educauerat. Hinc est & dulcia furta .. Uetitisq ad troiam ar
mis: scđm donatum uetits fato: sed melius lege militari intelligimus.
quia serui a militia prohibebantur. Unde purgat hoc cicero cum fuis-¬

Expanded text:
ORAS EVOLVITE BELLI narrate non tantum initia, sed etiam extrema bellorum: nam ORAS EVOLVITE BELLI narrate non tantum initia, sed etiam extrema bellorum: nam orae sunt extremitates. TVRRIS ERAT turris huius modi esse ad munitionem civitatum et in secundo legimus; sed hae plerumque mobe virium’. CAVAS patulas. DENSI pro ‘tela densa’. FLAMMAM ADFIXIT adfectate: debuit eplurima vento gliscens et magna facta per ventum. Ad v. 534 Haesit adesis  Lycus elapsi'. elapsi scilicet non mortem, sed turris ruinam. proprium patris nomen est, aut cognominem eum filio intellegamus, quia, ut supra diximus, cum filii vel patris nomen praemittitur et aliud tacetur, cognomines eos esse intellegimus. FVRTIM SVSTVLERAT ex stupro educaverat: hinc est «et dulcia furta». VETITISQVE AD T. M. A. secundum Donatum ‘vetitis fato’, sed melius ‘lege militari’ intellegimus, quia servi a militia prohibebantur, unde in Deiotariana purgat hoc Cicero, cum fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
est scutori connecio curuata in testudinis modum. namq in armoꝵ
generib milites sumunt ab animalib nomina. ut aries. Salustius in
modum iricu militaris. s F ossas implere parant: uertit ordinem nam
ante est: ut impleatur fossa: tollantur ualli. & sic testudine acceda¬
tur ad murum: q̃ꝗͣ possumus intelligere etiam ad fossas eos foeta ue¬
nisse testudine.  Effundere contra: proprie tela enim nõ iaciuntur.
insubiedtos sed funduntur. & dicendo omne genius teloꝵ ostendit
stendit armori cõnexionem eẽ testudinem. Lucanus de testudine. At
postq̃ uirtus incerta uiroꝵ: perpetuam rupit defesso milite cratem: sin¬
gula continius cesserunt idtib arma. s ł truscam pinum: ipse etruscus.
Uos o caliope precor: sylempsis ꝑ numeros. erat enim rectum: uos musa
aut te caliope. i Aspirate: fauete. ut aspirat primos fortuna labores.

Expanded text:
est scutorum conexio, curvata in testudinis modum. Namque in armorum est scutorum conexio, curvata in testudinis modum. Namque in armorum generibus milites sumunt ab animalibus nomina, ut ‘aries’, Sallustius: «in modum erici militaris». FOSSAS IMPLERE PARANT vertit ordinem: nam ante est ut impleatur fossa, tollantur valli, et sic testudine accedatur ad murum. Quamquam possumus intellegere etiam ad fossas eos facta venisse testudine. EFFVNDERE CONTRA proprie: tela enim non iaciuntur in subiectos, sed funduntur. Et dicendo «omne genus telorum» ostendit stendit armorum conexionem esse testudinem. Lucanus de testudine «at, postquam virtus incerta virorum perpetuam rupit defesso milite cratem, singula continuis cesserunt ictibus arma». ETRVSCAM PINVM ipse Etruscus. VOS O CALLIOPE PRECOR syllempsis per numeros: erat enim rectum ‘vos musae, aut te, Calliope’. ASPIRATE favete, ut «aspirat primo Fortuna labori».
Abbreviated transcription (Latin):
uuienalis. quod facinus dignum tam longo admiserit euo. ii. ł orpetit in¬
fracte: antea infractae. nunc tamen torpent. ut turnus ut infractoᷤᷤ
aduerso marte. s Lacrimantis uili: puero dat lacrimas: cui potest si
ne pudore uiris fortib tantũmodo dolorem.s. Sub tecta reponunt:
homerice. quod autem dicitur corripiunt: non inuiria est sed celerita¬
tis idest raptim tollunt. s At tuba terribilem sonitum: emistichium
emnii.: nam sequentia iste mutauit. ille enim ad exprimendum tubae
sonum taratantara dixit. & multa huuismodi uirgilius cum aspera
inuenerit mutat. bene tamen hic electis uerbis imitatur sonum tu
mirum quia dicit uulscos cum & camilla de uulscis sit. & uulsca de
gente camilla. Namq pars aliquatusciae dat turno aucilia cum tuscos
dicerimus specialiter eneae fauere. item e contra pars uenetiae auciliũ
praestat enee quam turni fuisse suꝑuis docimus. ss Testudine: testudo

Expanded text:
Iuvenalis "quod facinus dignum tam longo admiserit aevo?" Ad v. 497 Torpent inIuvenalis "quod facinus dignum tam longo admiserit aevo?" Ad v. 497 Torpent infractae antea infractae, nunc tamen torpent, ut "Turnus ut infractos adverso Marte Lne pudore; viris fortibus tantum dolorem. Ad v. 500 Sub tecta reponunt honorifice. quod autem dicit 'corripiunt', non iniuriae est, sed celeritatis, id est raptim tollunt. Ad v. 501 At tuba terribilem sonitum hemistichium Ennii: nam sequentia iste mutavit. ille enim ad exprimendum tubae sonum ait "taratantara dixit" . et multa huius modi Vergilius cum aspera invenerit, mutat. bene tamen hic electis verbis imitatur sonum tubmirum quia dicit Volscos, cum et Camilla de Volscis sit, ut "Volsca de gendixerimus specialiter Aeneae favere. Item e contra pars Venetiae auxilium praestat Aeneae, quam Turni fuisse superius diximus. TESTVDINE testudo
Abbreviated transcription (Latin):
cum pius esses. is Affari extrema: anchises sic o sic positum adfati disce¬
dite corpus. Terentius. ouin igitur dum licd loquimini mecũ antipho
Nec te tua funera mater: idest funerea. Nam apud maiores funeras di¬
cebant eas ad quas funus ꝑtin&d ut sororem matrem. nam praefice: ã
ut supradoximus sunt plandtus principes non doloris. funeras autẽ
iticebant: quasi funereas ad quas ꝑtin funus. ii ẜunus lacerp: dilania¬
tum cadauer: nam funus pro cadauere posuit. ii Siqua est pieras. siqua
pietas in occidendo est: in me probetur.s Me primam absumite ferro:
unusquisq enim in proprie salutis desperatione credit: uniu̾sa etiam
posse consumi. unde est qđ modo dixit. me prima. ii lnuisum hoc
detrude caput sub tartara telo: inuisum quidem est hoc & odiosum ca¬
put. ueri misericordiae genus est. si me etiam iratus interimas. s Quan
do aliter nequeo crudelem abrumpere uitam: hinc traxit illum colorẽ

Expanded text:
cum pius esses. ADFARI EXTREMIS Anchises «sic o sic positum adfati discecum pius esses. ADFARI EXTREMIS Anchises «sic o sic positum adfati discedite corpus»; Terentius «quin igitur, dum licet, loquimini mecum, Antipho?». NEC TE TVA FVNERA MATER id est ‘funerea’; nam apud maiores funeras dicebant eas ad quas funus pertinet, ut sororem, matrem; nam praeficae, ut et supra diximus, sunt planctus principes, non doloris. Funeras autem dicebant quasi funereas, ad quas pertinet funus. FVNVS LACERVM dilaniatum cadaver: nam ‘funus’ pro cadavere posuit. SI QVA EST PIETAS si qua pietas in occidendo est, in me probetur. ME PRIMAM A. F. Vnusquisque enim in propriae salutis desperatione credit universa etiam posse consumi, unde est quod modo dixit «me primam». INVISVM HOC detrude caput sub tartara telo invisum quidem est hoc et odiosum caput, verum misericordiae genus est, si me etiam iratus interimas. indo aliter nequeo crudelem abrumpere vitam hinc traxit illum colorem
Abbreviated transcription (Latin):
amnis dicebatur. ss Tenent fossas: tuentur defendunt. Nota mimis
miseris: hoc plus comouebantur. qm̃ etiam abscisi uultis nec dum agu¬
tionis amiserant notas. n Excussi manib radii: bene extussi quasi ne.¬
sciente quasi dicer&ꝰ proiecti. s femineo ululatu: impacienti: ut femi¬
neo predae & spolioꝵ ardebat amore. u ꝑ rima petit: ideoq prima
quia solent in extrema necessitata ẽt mulieres muros ascendere. ut
ipse de muris matres. Non illa uir non illa pericli: unum pudo¬
ris est aliud salutis. i Hunc talem: & est conquestio matris euriali:
plena artis rhetoricae. Nam pene omnes partes hab& de misericordia.
cõmouenda a cicerone in rhetoricis positas. s Hunc te aspicio: equaltta¬
te caedis s Sera mee: euander mea sera & sola uoluptas.⁊ Potiusti linq̃¬
re solam: ab inttercepto solacio. s Crudelis: qui potiusti linquere solã

Expanded text:
‘amnis’ dicebatur. TENENT FOSSAS tuentur, defendunt. NOTA NIMIS ‘amnis’ dicebatur. TENENT FOSSAS tuentur, defendunt. NOTA NIMIS MISERIS hoc plus commovebantur: quoniam etiam abscisi vultus necdum agnitionis amisissent notas. EXCVSSI MANIBVS RADII bene ‘excussi’, quasi ‘nescienti’: quam si diceret ‘proiecti’. FEMINEO VLVLATV ‘inpatienti’, ut «femineo praedae et spoliorum ardebat amore». PRIMA PETIT ideo ‘prima’, quia solent in extrema necessitate etiam mulieres muros ascendere, ut «ipsae de muris matres». NON ILLA VIRVM NON ILLA PERICLI unum pudoris est, aliud salutis. HVNC ‘talem’. Et est conquestio matris Euryali plena artis rhetoricae: nam paene omnes partes habet de misericordia commovenda a Cicerone in rhetoricis positas. HVNC TE ASPICIO a qualitate caedis. SERA MEAE R. Euander «mea sera et sola voluptas». POTVISTI LINQVERE SOLAM ab intercepto solacio. CRVDELIS qui potuisti linquere solam,
Abbreviated transcription (Latin):
recenti cede locum. s Spumanites sanguine ruos. spumas tunc habaꝰ
sanguis cum esfũtlitur. nam postea conquiescit. Inde bene dixit: spu¬
mantis riuos: quia praemisit seminecesq uiros. s lam rebo luce rete¬
ctis: supra & reb nox abstulit atra colorem. i Cogit quisq suos: scili¬
cã comites. nam pletia est eratasq acies .i. acuunt rumorib iras:¬
quia duo ausi sunt per eoꝵ castra transire. ss ꝑuriali & nisi: uolunt nõ
nulli clamorem esse militum: sed meluis hoc a poeta dictum accipimꝰ.
Nam rutuli eor non nouerunt nomina: ut sit quin etiam capita euri¬
ali & nisi praefigunt in arredtis hastis & cum magno clamore comitant᷑.
Cingitur amni: amne debuit dicere. nunꝗͣ eium bene in .i. exceunt
nisi quae com̃unis sunt generis. ut docilis agilis. sed ideo ausus est
ita ponere ablatuium quia ut supra diximus apud maiores hic & hȩc

Expanded text:
recenti caede locum». SPVMANTIS SANGVINE RIVOS spumas tunc habet recenti caede locum». SPVMANTIS SANGVINE RIVOS spumas tunc habet sanguis cum effunditur, nam postea conquiescit: unde bene dixit «spumantes rivos», quia praemisit «seminecisque viros». IAM REBVS LVCE RETECTIS supra «et rebus nox abstulit atra colorem». COGIT QVISQVE SVOS scilicet comites: nam pleonasmos est «aeratasque acies». ACVVNT RVMORIBVS IRASquia duo ausi sunt per eorum castra transire. EVRYALI ET NISI volunt non nulli clamorem esse militum, sed melius hoc a Poeta dictum accipimus: nam Rutuli eorum non noverant nomina, ut sit ‘quin etiam capita Euryali et Nisi praefigunt in arrectis hastis et cum magno clamore comitantur’. CINGITVR AMNI ‘amne’ debuit dicere: numquam enim bene in ‘i’ exeunt nisi quae communis sunt generis, ut ‘docilis’, ‘agilis’; sed ideo ausus est ita ponere ablativum, quia, ut supra diximus, apud maiores hic et haec
Abbreviated transcription (Latin):
numina euocarentur sacrificiis: quo possa libere & sine piaculo tem¬
plum iouis edificare. Cumq omnes di libenter migrassent. terminꝰ
solus hoc est limitum deus abscedere nolutt: sed illic remansit. tunc
de hoc sacrificatum est & deprehensum qd terminus cum ioue rema¬
nens: e ternum urbi imperium cum religione significar&. Unde in ca¬
pitolio prona pars tecti pat& quae lapidem ipsum terminum speddat.
Nam in termino non nisi sub diuo sacrificabatur. hinc ergo nunc dicit
capitolii im̃obile saxum actolaꝰ. quia terminus non est reuulsus de lo¬
co.i. ꝑ reda rutuli spolusq potiti: non solum suiss armis eos exuerunt
sed etiam illa preda quae rutulis fuerat ante detracta. s Serranoq
numaq: decima ante posis quae fit quociens cõmemorantur ea quae
non sunt ante prectidta. N Tepidaq recentem locum caede: hypal¬
lage est. tepitum locum recenti caede. Unde multi legunt. tepiduq

Expanded text:
numina evocarentur sacrificiis, quo posset libere et sine piaculo temnumina evocarentur sacrificiis, quo posset libere et sine piaculo templum Iovis exaedificare. cumque omnes dii libenter migrassent, Terminus solus, hoc est limitum deus, discedere noluit, sed illic remansit. tunc de hoc ipso sacrificatum est et deprehensum, quod Terminus cum Iove remanens aeternum urbi imperium cum religione significaret; unde in Capitolio prona pars tecti panam Termino non nisi sub divo sacrificabatur. Hinc ergo nunc dixit «Capitoli immobile saxum accolet», quia Terminus non est revulsus de loco. PRAEDA RVTVLI SPOLIISQVE POTITI non solum suis armis eos exuerunt, sed etiam illa praeda quae Rutulis fuerat ante detracta. SERRANOQVE NVMAQVE decima antapodosis, quae fit quotiens commemorantur ea quae non sunt ante praedicta. TEPIDAQVE RECENTEM CAEDE LOCVM hypallage est, ‘tepidum locum recenti caede’, unde multi legunt «tepidumque
Abbreviated transcription (Latin):
Quot ego tuas pentiones ita connectas ut nullo modo uitari possent
parua quadam declinatione concutut. & ut auint corpore ex¬
cessit.i. ꝑ roturbant. confoctiurtt. unde paulo post confossus .i Nõ
secuis: non segnus q̃ꝗ̃ uulneratus. s in ore condidit aduerso: archa¬
ismos est. ut supra pectore in aduerso: totum cui cominus ensem
condidit.s Placidaq ibi demum morte quieuit: aut proprium est
eprrethon mortis. aut ex affectu pereuntis dictum est qui cum ami¬
co moriebatur. N Si quid mea carmina possunt: uerecunde. s. Domus.
familia.i Capitolii ĩobile saxum accola: In urbe roma iouis templũ
non fuit. qđ cum iam deuotum a prisco tarquino uellaꝰ superbus tar¬
quinuis aedificare: capit auguriis captare qui mons huic templo essã
aptissimus. & cum in omnib tarpeuis essa inuentus: in quo erant mnł.¬
ta diuersor numinum sacella: actum est ut exinde ab alia templa

Expanded text:
«quot ego tuas petitiones ita coniectas ut vitari nullo modo possent, «quot ego tuas petitiones ita coniectas ut vitari nullo modo possent, parva quadam declinatione et, ut aiunt, corpore e.». PROTVRBANT confodiunt, unde paulo post ‘confossus’. NON SETIVS non segnius, quamquam vulneratus. IN ORE CONDIDIT ADVERSO archaismos est, ut supra «pectore in adverso totum cui comminus ensem condidit». PLACIDAQVE IBI DEMVM M. Q. aut proprium est mortis epitheton, aut ex affectu pereuntis dictum est, qui cum amico moriebatur. familia. capitoli inmobile saxum accolet in urbe Roma Iovis templum non fuit. quod cum iam devotum a Prisco Tarquinio vellet Superbus Tarquinius aedificare, coepit auguriis captare qui mons huic templo esset aptissimus. et cum in omnibus Tarpeius esset inventus, in quo erant multa diversorum numinum sacella, actum est, ut exinde ad alia templa
Abbreviated transcription (Latin):
cta cerebro: alibi & foco ferrum in pulmone tepescit. ss luterea: donec
ille inuenitur. ss Persolues ambor: aut occisorꝵ aut tuas & nisi. Nam
duos eos fuisse nouit. supra enim art state uiri. u Me me: sub audis in¬
terficite. & est interrupta locutio dolore turbati. s Nec potuit: ualidior
argumentatio ex impossibilitate. ut quid troes potueres. ltem. non ea
ius animo nec tantas u. s Tantum infelicem: nimium dilexit ami¬
cum. contra illud cur ego uenit. dicit tantum amicum dilexit: ut cũ
datiuus. sed si datiuus fuerit figuratum est idest in lȩtum. ut it clamor
tio comparationis. iudetur enim eurialo iacictum comparare: qui pul¬
cherrimus fuit. & post mortem in florem conuersus est.⁊ Lassoue pa
pauera collo demisere caput. Homeri est & comparatio & figura. Nama
& ille sic ait. ut multoꝵ unum dicere capiit.  SUolcentem petit:
appetit. petas enim proprie dicimus impetus gladiator. Unde cicero.

Expanded text:
CTA CEREBRO alibi «et fixo ferrum in pulmone tepescit». INTEREA donec CTA CEREBRO alibi «et fixo ferrum in pulmone tepescit». INTEREA donec ille invenitur. PERSOLVES AMBORVM aut occisorum, aut tuas et Nisi: nam duos eos fuisse novit, supra enim ait «state viri». ME ME subaudis ‘interficite’; et est interrupta elocutio dolore turbati. NEC POTVIT validior argumentatio ex inpossibilitvis animo, nec tanta superbia victis" . Ad v. 428 Tantum infelicem nimium dilexit amicum contra illud: cur ergo venit? dicit: tantum amicum dilexit, ut, cumdativus; sed si dativus fuerit, figuratum est, id est 'in letum', ut "it clamotio comparationis: videtur enim Euryalo Hyacinthum comparare, qui pulcPAVERA COLLO DEMISERE CAPVT Homeri est et comparatio et figura: nam t ille sic ait, ut multorum unum diceret caput. VOLCENTEM PETIT appetit: petas enim proprie dicimus impetus gladiatorum, unde Cicero
Abbreviated transcription (Latin):
praetordia penetrasse aliter non procedit. Nam si hastam reuera fractã
accipiamus: ratione car&ꝰ quod diit scisso transiit praetorcdia ligno. alii¬
reuera in tergum uolunt esse pertussum. quod falsum est.nam quomͦ
ante fissum est lignum: & sic praetordia penetrat. Sciendum tamen
locum hunc esse de his quos doximus supra. is Hoc acrior idem: quod
latuerat. & quod ei primus prosꝑe cesserat iactus. s Telum librat ab
aure: gestus iaculantis exprimitur: aut enim ab aure aut a latere te¬
la iaciuntur. is Per tempus utrunq: congrue dicit telum per tempus
utrunq transisse: art enm diuersi circumspiciunt: hoc est huc & il¬
luc ora circũferurit: per quam oportunitatem potuit telum tempus
utrunq transire. Asper tamen dicit tempus utrunq hoc est inter tẽ¬
pus utrunq ut e contra hunc inter fluuio tberinus ameno: idest per
hunc quod si est iatelligamus eum in fronte e̾e uulneratum. si Tepefa¬

Expanded text:
praecordia penetrasse: aliter non procedit; nam si hastam re vera fractam praecordia penetrasse: aliter non procedit; nam si hastam re vera fractam accipiamus, ratione caret quod dicit 'fisso transit praecorre vera in tergum volunt esse percussum, quod falsum est: nam quo modo ante fissum lignum est et sic praecordia penetrata? Sciendum tamen locum hunc unum esse de his quos diximus supra. HOC ACRIOR IDEM quod latuerat et quod ei primus prospere cesserat iactus. TELVM LIBRABAT AB AVRE gestus iaculantis exprimitur; aut enim ab aure, aut a latere tela iaciuntur. PER TEMPVS VTRVMQVE congrue dicit telum per tempus utrumque transisse: ait enim «diversi circumspiciunt», hoc est ‘huc et illuc ora circumferunt’, per quam oportunitatem potuit telum tempus utrumque transire. Asper tamen dicit: «per tempus utrumque» hoc est ‘inter tempus utrumque’, ut e contra «hunc inter fluvio Tiberinus amoeno», id est ‘per hunc’. Quod si est, intellegamus eum in fronte esse vulneratum. TEPEFA
Abbreviated transcription (Latin):
non dicit quae praesens es: sed presens sucturre idest illico statim. i diqͣ.
qua uacat. & hic & in sequenti. N Suspendiue tholo: tholus proprie est
uelitti scutum breue. quod in medio tedto est: in quo trabes coeurt. ad
quod dona consueuerant suspendi. bene autem uenatorem inducit ni¬
men itauocare siluaꝵ. s Turbare globum: sana petitio: tiam quia un
cere impossibile fuerat petit ut saltem perturb&ꝰ telor beneficio. ss¬
Rege tela per auras: per noctem: in qua sine aucilio numinis recti ia¬¬
dtus esse non possunt. i ferrum conicit hasta: de ferro ad hastam trã¬
siit: coniicit proiicit. Nam coniicr antiquum est. i Aduersi intergum
sulmonis ibiq frangitur: tergum pro tergus dixit. Salustuis tergis uin¬
ciebart. pro tergorib. ut intelligamus hastam in scutum uenisse. &
illic esse collisam: ut frangiur sit colliditur. fissoq scuti ligno etiam

Expanded text:
non dicit ‘quae praesens es’ sed «praesens succurre», id est ilico, statim. SI QVA non dicit ‘quae praesens es’ sed «praesens succurre», id est ilico, statim. SI QVA ‘qua’ vacat et hic et in sequenti. SVSPENDIVE THOLO tholus proprie est veluti scutum breve, quod in medio tecto est, in quo trabes coeunt, ad quod dona suspendi consueverant. Bene autem venatorem inducit numen invocare silvarum. TVRBARE GLOBVM sana petitio: nam quia tot cere inpossibile fuerat, petit ut saltem eos perturbet telorum beneficio. REGE TELA PER AVRAS per noctem, in qua sine auctus esse non possunt. Ad v. 409 Ferrum conicit. hasta de ferro ad hastam transiit. 'conicit' pro 'coicit': nam 'conicit' antiquum est. Ad v. 410 Adversi in tergum sulmonis ibique frangitur 'tergum' pro 'tergus' dixit — Sallustius "tergis vinciebant" pro 'tergoribus' — , ut intellegamus hastam in scutum venisse et illic esse conlisam — ut 'frangitur' sit 'conliditur' — fissoque scuti ligno etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ea cusationes. N Nisus abit: bene meminit uelocitatis: quam ei in mi.
dectit. ut primus abit longeq ante omnia corpora nisus euucat. i
I mprudens scilic& remanentis euriali. n Albe de nomine: uel porte uł
ciuitatis: uel regis albani cui subcessit procas. i infelrx qua te regione re
liqui: se infelicem dicit: qui dol&̾ non illum propter quem dol&. nlter
esse. alii poetae dant rursus perpletum iter omne. s Signa sequertũ.
nilitarem sonum dicit. qui uarius est. nam iterdum canit ut inse¬
quantur eos qui fuguint. utterdum receptui.ni Nec longum in medio
tempus: uter audirum sonum & uisum eurialum. N Oppressum rapit
quem iam omnis manus rapuit. nam male quid& uid&ꝰ raprar accipi¬
unt. qđ si admiseris uacat quem iam manus omnis. ñ ł ulchram prope¬
r& per uulnera mortem: Gloriosum etum est pro amico perire. & pul¬
chram ex persona poete dictum est. s ł u presens nr̃o subcurre labori.

Expanded text:
excusationes. NISVS ABIT bene meminit velocitatis, quam ei in quinto excusationes. NISVS ABIT bene meminit velocitatis, quam ei in quinto dedit, ut «primus abit longeque ante omnia corpora Nisus emicat». INPRVDENS scilicet remanentis Euryali. ALBAE DE NOMINE vel porcae, vel civitatis, vel regis Albani, cui successit Procas. INFELIX QVA TE R. Rliqui se infelicem dicit qui dolet, non illum propter quem dolet. esse; alii Poetae dant «rursus perplexum iter o. r.». SIGNA SEQVENTVM militarem sonum dicit, qui varius est: nam interdum canit, ut insequantur eos qui fugiunt, interdum receptui. NEC LONGVM IN MEDIO TEMPVS inter auditum sonum et visum Euryalum. OPPRESSVM RAPIT ‘quem iam manus omnis rapit’; nam male quidam ‘videt rapi’ accipiunt: quod si admiseris, vacat «quem iam manus omnis». PVLCHRAM PROPERET P. V. MORTEM gloriosum enim est pro amico perire. Et ‘pulchram’ ex persona Poetae dictum est. TV PRAESENS N. S. L.
Abbreviated transcription (Latin):
nem tuum est respondeo tibi. tendo contra iter tuum est occurro
tibi. ergo nihil contra tendebant. idest respondebant e contra.i. Ad¬
diuortia : ad diuerticula ue militaris. ⁊ erentius ubi ad ipsum ueni
dierticulum. diuerticula autem sunt semite tratsuerse. quae sunt
ã latere iuae militaris. i habitum coronant: melior est ledtio abitum
q̃ aditum. Citigunt enim siluam ne habeatit unonne adire possint.
Ducebat semita calles: legitur & lucebat qđ si est rara pro raro accipi¬
esicdum. ut sit raro lucebat herbis. sicilic& in aliquib locis interueniẽ¬
tib. Si clucebat intelligimus utter calles petoꝵ raram fuisse semitam
hoc est hominum uam. n Curialum impectiuit: impedio te dicimus
per accusatuium. & casus mittari non potest nisi deseras uerbum: ut
dicas mihi es impedimento. Sciendum sane multas conferri in eurialũ

Expanded text:
nem tuum’ est ‘respondeo tibi’, ‘tendo contra iter tuum’ est ‘occurro nem tuum’ est ‘respondeo tibi’, ‘tendo contra iter tuum’ est ‘occurro tibi’; ergo ‘nihil contra tendebant’ id esDIVORTIA ad deverticula viae militaris: Terentius «ubi ad ipsum veni deverticulum». Deverticula autem sunt semitae transversae, quae sunt a latere viae militaris. ADITVM CORONANT melior est lectio ‘abitum’, quam ‘aditum’: cingunt enim silvam, ne abeant, non, ne adire possint. DVCEBAT SEMITA legitur et ‘lucebat’: quod si est, ‘rara’ pro ‘raro’ accipiendum, ut sit ‘raro lucebat’, herbis scilicet in aliquibus locis intervenientibus. Si ‘ducebat’, intellegimus inter calles pecorum raram fuisse semitam, hoc est hominum viam. EVRYALVM INPEDIVNT ‘inpedio te’ dicimus per accusativum, et casus mutari non potest, nisi deseras verbum, ut dicas ‘inpedimento mihi es’. Sciendum sane multas conferri in Euryalum
Abbreviated transcription (Latin):
copias: nec propria denegasse consilia. nam eum & foederib utter
fusse dicturus est. s Legio campis instructa moratur. proprie nam
legiones peditum sunt. turme uero equitum. N Tertentum: quia ro¬
mani equites primo. ccc. fuerunt. de singulis enim curiis deni dabã¬
tur. quas .xxx. fuisse dicimus. s Scutati omnes: non clipeati. nam
cdipei peditum sune. scuta equitum. u Uulcente magistro: proprie
nam magister equitur dicitur. ⁊ Muro: troianor. is laeuo limite :¬
respiciẽs situm regionis locutus est. n Sub lustri nodtis in umbra: sub¬
lustris nox est habens aliquid lucis. horatus. Nodte sublustri nihil
astra praeter uidit & undas. i. Radus. lunarib.⁊ Haud temere: par¬
ticula hec modo: not sine causa significat: alias fortuitu: alias male.¬
alias improuide. quae pro loco intelliguntur. s Nihil illi tendere con¬
tra: hoc est nihil illic contra responderunt. Nam tendo contra sermo¬

Expanded text:
copias nec propria denegasse consilia; nam eum et coetui et copias nec propria denegasse consilia; nam eum et coetui et enire. Ad v. 366 Legio campis instructa moratur proprie; nam legiones peditum sunt, turmae vero equitum. Ad mani equites primo trecenti fuerunt: de singulis enim curiis deni dabantur, quas triginta fuisse diximus. SCVTATI OMNES non clipeati: nam clipei peditum sunt, scuta equitum. VOLCENTE MAGISTRO proprie: nam magister equitum dicitur. MVRO Troianorum. LAEVO F. LIMITE respiciens situm regionis locutus est. SVBLVSTRI NOCTIS IN VMBRA sublustris nox est habens aliquid lucis. Horatius «nocte sublustri nihil astra praeter vidit et undas». RADIIS lunaribus. HAVD TEMERE particula haec modo ‘non sine causa’ significat, alias ‘fortuito’, alias ‘malealias ‘inprovide’, quae pro loco intelleguntur. NIHIL ILLI TENDERE CONTRA hoc est ‘nihil contra responderunt’: nam ‘tendo contra sermo
Abbreviated transcription (Latin):
telligamus necesse est.. ꝑ ost mortem: scilic&ꝰ remuli scd̾m supra
dictum sensum: nam donatus dicit: post mortem nisi & euriali:
bello ponti sunt: rutuli. qđ non procedit si diligenter aduertaᷤᷤ.
Sane sciendum locum hunc esse unum de.xii. uirgilii siue ꝑ naturã
obscuris suie insolubilib. siue emendandis: siue sic relictis ut a no¬
bis per historiae anuquae ignorantiam liquide non intelligantur.
sed inuenit iacentem & substulit. Cristisq decoram: bene prae¬
mutit dicens decoram. nam eius splendore prodente eurialus capi¬
tur.s Eccedunt castris. rutuloꝵ scilic&ꝰ. nam supra docit castra ini¬
mica petunt.  Ube latina: non est contrarium illi loco ubi are.
Sepsit se tectis rerq reliquit habenas. quomodo a latina urbe au¬
xilia uenire comemorat intelligimus. latinum in principio cdiscor¬
die & tumultus: paululum se abstinuisse. Postea tamen nec suor

Expanded text:
tellegamus necesse est. Ad v. 361 Post mortem scilicet Remuli, secundum supra tellegamus necesse est. Ad v. 361 Post mortem scilicet Remuli, secundum supra dictum sensum: nam Donatus dicit "post mortem Nisi et Euryali bello potiti sunt Rutuli" : quod non procedit, si diligenter advertas. sane sciendum locum hunc esse unum de XII. Vergilii sive per naturam obscuris, sive insolubilibus, sive emendandis, sive sic relictis, ut a nobis per historiae antiquae ignorantiam liquide non intellegantur. sed invenit iacentem et sustulit. CRISTISQVE DECORAM bene praemittit dicens ‘decoram’: nam eius splendore prodente Euryalus capitur. EXCEDVNT CASTRIS Rutulorum scilicet: nam supra dixit «castra inimica petunt». VRBE LATINA non est contrarium illi loco, ubi ait «saepsit se tectis rerumque reliquit habenas», quod modo a Latina urbe auxilia venire commemorat: intellegimus enim Lati- num in principio discordiae et tumultus paululum se abstinuisse, postea tamen nec suorum
Abbreviated transcription (Latin):
bus copularent uel in presenti uel ꝑ internuntios. Sensus ergo
nunc talis est. Cedicus quidam tiburti remulo. cum eum sibi ab¬
lens hospicio uellas acduingere: misit phaleras & cingula bullis
aureis hoc est clauis insignita remulus moriens nepoti suo cogno¬
miti haec reliꝗt qui postea uidus a rutilis est & occisus. postꝰ cui¬
us morten apud rhamnecem rutulura ab eurialo haec repta sunt
munera q uod autem dorit tburti remulo aut tiburtino iatel¬
liganius hoc est de tibure ut sit datiuus ab apꝑellatiuo ueniẽs.
hic tiburs aut tiburti hoc est filio tiburti: ab eo quod est hic tbur¬
tus huuis tiburti: ut sit nburti remulus: sicut deiphoebae glauci.
dotimus. nam quociens aꝑte non ponitur nomen filii uel nepotis co¬
gnomine eum esse intelligimus uel auo uel patri. quoꝵ nomen aꝑ¬
te positum inuenimus. & e contra si filii uel nepotis positum no¬
men: fuerit pretermissum aut parentum cognomine eos esse in¬

Expanded text:
bus copularent, vel in praesenti vel per internuntios. sensus ergo bus copularent, vel in praesenti vel per internuntios. sensus ergo nunc talis est: Caedicus quidam Tiburti Remulo, cum eum sibi absens hospitio vellet adiungere, misit phaleras et cingula, bullis aureis, hoc est clavis insignita. Remulus moriens nepoti suo cognomini haec reliquit, qui postea victus a Rutulis est et occisus: post cuius mortem apud Rhamnetem Rutulum ab Euryalo haec reperta sunt munera. quod autem dixit 'Tiburti Remulo', aut Tiburtino intellegamus, hoc est de Tibure, ut sit dativus ab appellativo veniens hic Tiburs: aut 'Tiburti', hoc est filio Tiburti ab eo quod est hic Tiburtus, huius Tiburti, ut sit 'Tiburti Remulo' sicut "Deiphobe Glauci" diximus. nam quotiens aperte non ponitur nomen filii vel nepotis, cognominem eum esse intellegimus avo vel patri, quorum nomen aperte positum invenimus; et e contra si filii vel nepotis positum nomen fuerit, praetermissum autem parentum, cognomines eos esse in
Abbreviated transcription (Latin):
furto feruidus instat: scilic eurialus qui seiuebat latenter.
ut sit furto nocturno prelio. ⁊iam fures ideo didti sunt: qđ fur¬
uo idest nigro tempore furta cõnittunt. aut reuera furto fer¬
uictus. quia mesappi galeam substulit: thamnetis faleras. n Religa¬
tos: non solutos. sed diligenter ligatos. Unde addidit nte idest ex
militari consuetudine optime religatos.  Lux uimica: proditrix.
łenar exhaustum satis est: bene exhaustum ut ostendat eo aui¬
dos cectis fuisse & cruoris hostilis. ⁊ uia facta per hostes: ut haec
ego uasta dabo & lato te limite ducam.: F unalus faleras rham¬
netis & aurea bullis cingula uburti: fallera ornamenta equoꝵ Et.
cr est sermo gretus. cingulum autem hominum generis ẽ neum
nam anurialium genere feminino dicimus has cingulas. & łibur
ti romulo ditissimus olim quae mutit dona: Consuenido erat
apud maiores ut interse homines hospicii uira: mutius inuneri¬

Expanded text:
FVRTO FERVIDVS I. scilicet Euryalus, qui saeviebat latenter, FVRTO FERVIDVS I. scilicet Euryalus, qui saeviebat latenter, ut sit ‘furto’ nocturno proelio: nam fures ideo dicti sunt, quod furvo, id est nigro tempore furta committunt. Aut re vera ‘furto fervidus’, quia Messapi galeam sustulit, Rhamnetis phaleras. RELIGATOS non solutos, sed diligenter ligatos: unde addidit ‘rite’, id est ex militari consuetudine optime ligatos. LVX INIMICA proditrix. POENARVM EXHAVSTVM SATIS EST bene ‘exhaustum’, ut ostendat eos avidos caedis fuisse et cruoris hostilis. VIA FACTA PER HOSTES ut «haec ego vasta dabo et lato te limite ducam». EVRYALVS PHALERAS RHAMNETIS ET A. B. C. TIBVRTI phalerae ornamenta equorum sunt. Et est sermo Graecus. ‘Cingulum’ autem hominum generis neutri est, nam animalium genere femini58 Tiburti remulo ditissimus olim quae mittit dona consuetudo erat apud maiores ut inter se homines hospitii iura mutuis muneri
Abbreviated transcription (Latin):
Plurima luserat: pro plurimum. n Deo: uno uel somno. s Per ouilia.
turbans: perturbans ouilia. nam temesis est. ꝯ Mutumq mȩtu: sci¬
licaꝰ pecus. Nam male quidam accipiunt mittum fremit de leone:
qđ sicdoceris uacat mętu. ⁊ lucensus & ipse ꝑfurit: exemplo nisi.
Sine nomine phebem: bene expressit & bellatoris peritiam. & tiro
nis inconsideratam auiditatem. Nam nisus reges interenut. curia¬
lus seuit inplebem. Ut salustius. & insolentia auidius malefaciẽ¬
di. Sine nomine autem diccit sine gloria. quori ꝑ humilitatem
non sunt omnib nota nomina.n Rhoetumq iugilantem: hoc
loco non tantum rhoeti timor. sed & nisi audacia comprobatur.
&̾ multa morte recepit purpureum: multi hic distingunt. ut sit
purpuream uomit ille animam. scd̃m eos qui animam dicunt¬
sanguinem. i Recepit: eduait. ut hastamq receptat ossib kerẽ
tem .ii uia refert: proprie quae paulo aute potauerat.⁊ Hic

Expanded text:
PLVRIMA LVSERAT pro ‘plurimum’. DEO vino, vel somno. PER OVILIA PLVRIMA LVSERAT pro ‘plurimum’. DEO vino, vel somno. PER OVILIA TVRBANS perturbans ovilia: nam tmesis est. MVTVMQVE METV scilicet pecus: nam male quidam accipiunt «mutum fremit» de leone, quod si dixeris, vacat ‘metu’. INCENSVS ET IPSE P. exemplo Nisi. SINE NOMINE PLEBEM bene expressit et bnis inconsideratam aviditatem; nam Nisus reges interimit, Euryalus saevit in plebem: Sallustius "ex insolentia avidus male faciendi" . 'sine nonon sunt omnibus nota nomina. RHOETVM VIGILANTEM hoc loco non solum Rhoeti timor, sed et Euryali audacia comprobatur.  multa morte recepit purpureum multi hic distinguunt, ut sit 'purpuream vomit ille animam' secundum eos, qui animam sanguinem tem». VINA REFERT proprie, quae paulo ante potaverat. HIC
Abbreviated transcription (Latin):
uus singularis non inuenitur. lic& dicamus huius primoris. s Uotis:
aut cum uotis: aut pro reditu uota facientes.  & nubib irrita donãt.
ut ipse parte uoluerunt disꝑsit in auras impinguari suum pudorẽ¬
etiam ipsa responditꝰ oblique. s Castra inimica: non tantum hostilia
sed & perniciosa. Nam cum dolore dictum est inimica. unde scilicdꝰ re¬
dituri non erant. quod ex sequentib comprobat᷑. dicendo enim mul¬
tis tamen ante futuri excitio ostendit ꝑniciosa e̾ẽ castra. quae ipsis mor¬
tem fuerant ablatura. s Uina simul: uasa scilic& uini. in quib una
ponuntur. s Ore locutus: non est perissologia. Nam secunctum ho
odit per transitum fati necessitatem: nulla peritia posse depelli. est
autem homericus uersus. si Temere: passim: fortuitu: neglegenter:¬
Praemit: opprimit. ss Sub ipsis equis. circa ipsos. ss Pendentia colla:
quasi ebrioꝵ. i. Singultantem: cum singultu animam efflantem. is¬

Expanded text:
vus singularis non invenitur, licet dicamus ‘huius primoris, huius proceris’. VOTIS vus singularis non invenitur, licet dicamus ‘huius primoris, huius proceris’. VOTIS aut cum votis, aut pro reditu vota facientes. ET NVBIBVS INRITA D. Vt ipse «partem volucres dispersit in aurases dispersit in auras». CASTRA INIMICA non tantum hostilia, sed et perniciosa; nam cum dolore dictum est ‘inimica’, unde scilicet redituri non erant, quod ex sequentibus comprobatur: dicendo enim «multis tamen ante futuri exitio» ostendit perniciosa esse castra quae ipsis mortem fuerant adlatura. VINA SIMVL vasa vini, scilicet in quibus vina ponuntur. ORE LOCVTVS non est perissologia: nam secunduo' hic pro scientia augurii: et ostendit per transitum fati necessitatem nulla peritia posse depelli. est autem Homericus versus. Ad v. 327 Temere passim, fortuito, neglegenterPREMIT opprimit. SVB IPSIS EQVIS circa ipsos. PENDENTIA quasi ebriorum. SINGVLTANTEM cum singultu animam efflantem.
Abbreviated transcription (Latin):
mare cupiebat. Alii uolunt ideo dictum atite: quia pontificib ẜ
liberos uirare non licebat: sed ꝑ deos tantũmodo: ut sit ante qͥ pon
tifex ess&ꝰ eneas.  Reduci rebq secundis: Mira arte moratur in
prosperis & ea iterat & tac& aduersa. & magis intellectui & subaudi¬
toni relinquit. Cum enm dicat si non redieris ait matriq tue ge¬
neriq maneburit. hoc autem scđm morem romanoꝵ dicit apudꝰ
quos ita praemia decernebantur illis liberisq eius ut darent̾ liberis
quae accipere non potuissent parentes. N Lycaon gnosus: cretensis.
& est laus ab artifice. hunc autem glacdium eurialo datum intelli¬
gimus. Nam nisus accepit pellem & galeam. s Pellem horrentisq l¬
nis exiuiuas: tõ d̾uro docit hoc bis idem. ut bellum etiam pro caede
explorantum: sicut etiam homerus ostendit.ii Primoꝵ: genitiuuis hic
uenit ab eo hi primores sicut hi proceres. quoꝵ nominum nominati

Expanded text:
mare cupiebat. Alii volunt ideo dictum ‘ante’, quia pontificibus per mare cupiebat. Alii volunt ideo dictum ‘ante’, quia pontificibus per liberos iurare non licebat, sed per deos tantummodo, ut sit ‘ante’ antequam tifex esset Aeneas. REDVCI REBVSQVE S. mira arte moratur in prosperis, et ea iterat; tacet adversa et magis intellectui et subauditioni relinquit. Cum enim non dicat ‘si non redieris’, ait «matrique tuae generique manebunt». Hoc autem secundum morem Romanorum dicit, apud quos ita praemia decernebantur ‘illi liberisque eius’, ut darentur liberis quae accipere non potuissent parentes. LYCAON GNOSIVS Cretensis; et est laus ab artifice. Hunc autem gladium Euryalo datum intellegimus: nam Nisus accepit pellem et galeam. PELLEM HORRENTISQVE LEONIS EXVVIAS τὸ αὐτὸ dixit, hoc est bis idem, ut «bellum etiam pro caede explorantum, sicut etiam Homerus ostendit. PRIMORVM genetivus hic venit et ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
uin epitethon pulchritudinis posuit. cum res sit in hoc loco religionus.
est. aut postꝙ uidit istum sic amare matreni: paterne pietatis uir
tutem cxepit agnoscere. aut certe cepit etiam ipse sic impietatem
moueri ut suus consueuerat pater. aut certe exeemplo eutiali auidꝰ
ceprt amare patrem etiam ante dilectum. i Nec partum gratia ta¬
lem parua man&: deb& ab omnib coli quem talem creauit. s Casuᷤ
factum quicunq sequetur: satis congrue. pramia enim nõ debent̾
euentu secl uoluntati. i Fer quod pater ante solebat: alĩi uolunt
ideo ante: quia absens est eneas. Nam uirare possumus ẽt ꝑ absentis
filii capit. alii ad causam religionis trabunt. quae praecepit ut filũ ui¬
tentur in omnib reb suos parentes. St nunc quasi mmitatio sit uiris
uarancdi. ut dicat ascanus uiro ꝑcaput meum: sicut presens pater
per suum caput uirare consueuerat: quociens fidem suam confis¬

Expanded text:
vlus incongruum epitheton pulchritudinis posuit, cum res sit in hoc loco religionis. vlus incongruum epitheton pulchritudinis posuit, cum res sit in hoc loco religionis. est: aut postqututem coepit agnoscere; aut certe coepit etiam ipse sic in pietatem moveri, ut eius consueverat pater; aut certe exemplo Euryali avidius coepit amare patrem etiam ante dilectum. NEC PARTVM GRATIA TALEM P. M. debet ab omnibus coli quae talem creavit. CASVS FACTVM QVICVMQVE SEQVETVR satis congrue: praemia enim non debentur eventui, sed voluntati. PER QVOD PATER ANTE SOLEBAT alii volunt ideo ‘ante’, quia absens est Aeneas: sed iurare possumus etiam per absentis filii caput. Alii ad causam religionis trahunt, quae praecepit, ut filii imitentur in omnibus rebus suos parentes; ut nunc quasi imitatio sit iuris iurandi, ut dicat Ascanius ‘iuro per caput meum’, sicut praesens pater per suum caput iurare consueverat quotiens fidem suam confir
Abbreviated transcription (Latin):
ferior non probabor: qualiscunq fortuna cõmittetur. is Tantum tan
fortiter facere. Nam hoc est quod dicit fortib ausis dissimilem argu¬
erit: tantum ergo meum est hoc promutere siue prospera siue adũ¬
sa fortuna comitetur. nam aut disiunctiua particula est non negantiᷤ
aduerbium. s Suꝑ omnia dona: ultra omnia.s Priami de gente ue¬
tusta: de familia & bene etiam exc cognatione cõmendat. Nam asca¬
nius nepos est priami ꝑ creusam.⁊ Miseram: quae sic impatienter di¬
ligebat filium. u Mecum exccedentem: ut ille meum comitatus iter.
uult enum intelligi sui causa matrem secutam.  Quodcũq peridi est:
sylempsis nam subaudis periclum. s inque salutata linquo: insalutatã
& est temesis. ut inutilis inq ligatus cedebat. s Quod nequeam lacci¬
mas p̾ferre parentis: excusat ne uideatur crudelis: unde sequitur:
Matris eius tragicus & miserabilis ille conquaestus ponusti linquere so¬

Expanded text:
ferior non probabor, qualiscumque fortuna comitetur. id est numquam ferior non probabor, qualiscumque fortuna comitetur. id est numquam fortiter facere: nam hoc est quod dicit «fortibus ausis dissimilem arguerit». Tantum ergo meum est hoc promittere, sive prospera, sive adversa fortuna comitetur: nam ‘aut’ disiunctiva particula est, non negantis adverbium. SVPER OMNIA DONA ultra omnia. PRIAMI DE GENTE V. de familia. Et bene eam etiam ex cognatione commendat: nam Ascanius nepos est Priami per Creusam. MISERAM quae sic inpatienter diligit filium. MECVM EXCEDENTEM ut «ille meum comitatus iter»: vult enim intellegi, sui causa matrem secutam. QVODCVMQVE PERICLI EST syllempsis, nam subaudis ‘periclum’. INQVE SALVTATAM LINQVO insalutatam; et est tmesis, ut «inutilis inqmas perferre parentis excusat, ne videatur crudelis: unde sequitur matris eius tragicus et miserabilis ille conquestus "potuisti linquere so