comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est bona ualitudo mediocritas morbi.Sic inquit sapiens imperturbatus di¬
citur quomodo Apyrina dicuntur non quibus nulla duritia est granorũ
sed quibus minor: falsum est. Non enim diminutionem malorum in hono uiro
intelligo: sed euacuationem.Nulla debent nam parua. non si ulla sunt crescen
interim impedient. Quomodo oculos maior:et perfecta suffusio excecat.sic mo'¬
dica turbat. Si das aliquos affectus sapienti impar erit illis ratio:et uelut torrẽ¬
te quodam auferetur. presertim cum illi non imum affectum: sed uniuersum af¬
mediocrium turba quem posset unius magni uolentia. Habei pecunie cupidi¬
tatem:sed modicam:habet ambitionem:sed non concitatam. habet iracundiam
sed placabilem. habet inconstantiam: sed minus uagam ac mobilem. habetlibi¬
dinem: non insaniam. Melius cumillo ageretur:qui unum uitium integrum
haberet: quem cum eo qui leuiora quidem: sed omna deinde nihil interest ꝗͣ

Expanded text:
est bona valitudo mediocritas morbi. " Sic," inquit, "sapiens inperturbatus diest bona valitudo mediocritas morbi. " Sic," inquit, "sapiens inperturbatus dicitur, quomodo apyrina dicuntur, non quibus nulla inest duritia granorum, sed quibus minor." Falsum est. Non enim deminutionem malorum in bono viro intellego, sed vacationem; nulla debent esse, non parva. Nam si ulla sunt, crescent et interim inpedient. Quomodo oculos maior et perfecta suffusio excaecat, sic modica turbat. Si das aliquos adfectus sapienti, inpar illis erit ratio et velut torrente quodam auferetur, praesertim cum illi non unum adfectum des, mediocrium turba quam posset unius magni violentia. Habet pecuniae cupiditatem, sed modicam. Habet ambitionem, sed non concitatam. Habet iracundiam, sed placabilem. Habet inconstantiam, sed minus vagam ac mobilem. Habet libidinem non insanam. Melius cum illo ageretur, qui unum vitium integrum haberet, quam cum eo, qui leviora quidem, sed omnia. Deinde nihil interest, quam
Abbreviated transcription (Latin):
nunquam. Item sine tristitia eum dici aiunt: qui non est obnoxius tristitie
nec frequens nimiusue in hoc uitio. Illud enim esset humanam uitam negare
alicuius animum immunem esse tristitia:Sapientem non uinci merore cete
tangi. et cetera in hunc modum sue secte respondentia non his tollunt afsex
sed temperant. Quantulum autem sapienti damus si imbecillissimis fortior est.
et moestissimis letior & effrenatissimis moderatior:et humilis maior:Quis
miretur uelocitatem suam laudans.ad claudos debilesq respiciens:Illa uel
intacte segetis per summa uolaret gramina nec cursu teneras laesisser ai¬
stas. Uel mare per medium fluctu suspensa tumenti. Ferret iter:celeres nec
tingeret equore plantas.Haec est ꝑnicitas per se estimata non que tardissio¬
rum collatione laudatur.Quid si sanum uoces leuiter febricitantem: Non

Expanded text:
numquam. Item sine tristitia eum dici aiunt, qui non est obnoxius tristitiae numquam. Item sine tristitia eum dici aiunt, qui non est obnoxius tristitiae nec frequens nimiusve in hoc vitio. Illud enim humanam naturam negare, alicuius animum inmunem esse tristitia. Sapientem non vinci maerore, ceterum tangi. Et cetera in hunc modum sectae suae respondentia. Non his tollunt adfectus, sed temperant. Quantulum autem sapienti damus, si inbecillissimis fortior est et maestissimis laetior et effrenatissimis moderatior et humillimis maior ? Quid, si miretur velocitatem suam Ladas ad claudos debilesque respiciens ? Illa vel intactae segetis per summa volaret Gramina nec cursu teneras laesisset aristas, Vel mare per medium fluctu suspensa tumenti Ferret iter celeres nec tingueret aequore plantas. Haec est pernicitas per se aestimata, non quae tardissimorum conlatione laudatur. Quid, si sanum voces leviter febricitantem ? Non
Abbreviated transcription (Latin):
Eperceram tibi & quicquid nodosi adhuc supererat: preterie¬
ram: contentus quasi gustum tibi dare corum que a nostris di¬
cuntur:ut probetur uirtus:ad explendam beatam uitam sola
satis efficax. Iubes me quicquid est interrogationum aut no'¬
strarum: aut ad traductionem nostram excogitatarum comprehendere.Quod si
facere uoluero:non erit epistola sed liber:Ilud totiens testor hoc me argum¬
torum genere non delectari. Pudet in aciem descendere pro diis hominibusq
susceptam subula armatum.Qui prudens est & temperans est:qui temperans
est constans est:qui constans est imperturbatus est:qui imperturbatus est sine
tristitia est:qui sine tristitia est beatus est:Ergo prudens beatus est:et pruden¬
tia ad beatam uitam satis est.Huic collectionĩ hoc modo peripatetici quid.
respondent: ut imperturbatum et constantem et sine tristitia sic interpretent᷑
tanquam imperturbatus dicatur qui raro perturbatur & modice: non qui

Expanded text:
eperceram tibi et quicquid nodosi adhuc supererat, praeterieram, contentus quasi gustum tibi dare eorum, quae a nostris dicuntur, ut probetur virtus ad explendam beatam vitam sola satis efficax. Iubes me quicquid est interrogationum aut nostrarum aut ad traductionem nostram excogitatarum comprendere. Quod si facere voluero, non erit epistula, sed liber. Illud totiens testor, hoc me argumentorum genere non delectari. Pudet in aciem descendere pro dis hominibusque susceptam subula armatum. " Qui prudens est, et temperans est. Qui temperans est, et constans. Qui constans est, inperturbatus est. Qui inperturbatus est, sine tristitia est. Qui sine tristitia est, beatus est; ergo prudens beatus est et prudentia ad beatam vitam satis est." Huic collectioni hoc modo Peripatetici quidam respondent, ut inperturbatum et constantem et sine tristitia sic interpretentur, tamquam inperturbatus dicatur, qui raro perturbatur et modice, non qui
Abbreviated transcription (Latin):
men imponam. Uror: sed inuictus. Quid ni Hoc optabile sit: non q urit¬
me ignis: sed quot non uincit.Nihil est uirtute prestantius: nhil pulchrius
et honum est et optabile: quicquid ex huius geritur imperio.Uale.

Expanded text:
men inponam. Uror, sed invictus. Quidni hoc optabile putem — non quod urit men inponam. Uror, sed invictus. Quidni hoc optabile putem — non quod urit me ignis, sed quod non vincit ? Nihil est virtute praestantius, nihil pulchrius. Et bonum est et optabile, quicquid ex huius geritur imperio. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
et ab opinionibus uulgi secede paulisper. Cape quantam debes iurtutis pulchet¬
rime ac magnificentissime speciem: quae nobis non thure: nec sertis. sed sudore
et sanguine colenda est. Aspice Marcum Catonem sacro illi pectori purissimas
manus admouentum: et uulnera parum demissa laxantem. Utrum tandem
illi dicturus es. uellem que uelles: sed moleste fero: ac foeliciter quod agis. Hoc
loco mihi Demetrius noster occurrit:qui uitam securam:et sine ullis incur
nibus fortune: mare mortuum uocat.Nihil habere ad quod exciteris: ad
quod te concites. Cuius demunciatione & incursu firmitatem animi tui ten¬
tentes.Sed in ocio inconcusso iacere: non est tranquillitas: malicia est. Atta¬
lus Stoicus dicere solebat: Mallo me fortuna in castris suis quem in delitiis
habeat. Torqueor: sed fortiter bene est. Occidor: sed fortiter bene est.Audi Epi¬
irum dicet: et dulce est.Ego tam honeste rei:ac seuere:nunquam mole no¬

Expanded text:
et ab opinionibus volgi secede paulisper. Cape, quantam debes, virtutis pulcheret ab opinionibus volgi secede paulisper. Cape, quantam debes, virtutis pulcherrimae ac magnificentissimae speciem, quae nobis non ture nec sertis, sed sudore et sanguine colenda est. Adspice M. Catonem sacro illi pectori purissimas manus admoventem et vulnera parum alte demissa laxantem. Utrum tandem illi dicturus es " vellem quae velles " et "moleste fero" an "feliciter quod agis" ? Hoc loco mihi Demetrius noster occurrit, qui vitam securam et sine ullis fornibus mare mortuum vocat. Nihil habere, ad quod exciteris, ad quod te concites, cuius denuntiatione et incursu firmitatem animi tui temptes, sed in otio inconcusso iacere non est tranquillitas; malacia est. Attalus Stoicus dicere solebat: " malo me fortuna in castris suis quam in deliciis habeat. Torqueor, sed fortiter; bene est. Occidor, sed fortiter; bene est." Audi Epicurum, dicet et " dulce est." Ego tam honestae rei ac severae numquam molle no
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse cum una in promptu sit. & maxime appareat patientia. Ceterum illis
est fortitudo: cuius patientia perpessio et tolerantia rami sunt illic est pruden¬
tia: sinc qua nullum innititur consilium: que suadet quot effugere non possie
quem fortissime ferre illic est constantia: quae deuci loco non potest et propositu
nulla ui extorquere dimitit illic est indiuiduus ille comitatus uirtutũ. Quic¬
quid honeste fit.: una uirtus facit: sed ex consilii sententia. Quodl autem ab om¬
nibus uirtutibus comprobatur: etiam si ab una fieri uidetur. optabile est Quid
tu existimas ea tantum optabilia esse: quae per uoluptatem & ocium ueniunt:
Que excipiuntur foribus ornatis: Sunt quedam uoluptatis tristis bona. Ce¬
non gratulantium cortu: sed adorantium: uenerantiumq celebrantur. Ita tu nõ
putas Regulum optasse: ut ad poenos perueniret: Induc magniuiri animum

Expanded text:
Fortasse una in promptu sit et maxime appareat patientia. Ceterum illic Fortasse una in promptu sit et maxime appareat patientia. Ceterum illic est fortitudo, cuius patientia et perpessio et tolerantia rami sunt. Illic est prudentia, sine qua nullum initur consilium, quae suadet, quod effugere non possis, quam fortissime ferre. Illic est constantia, quae deici loco non potest et propositum nulla vi extorquente dimittit. Illic est individuus ille comitatus virtutum: quicquid honeste fit, una virtus facit, sed ex consilii sententia. Quod autem ab omnibus virtutibus conprobatur, etiam si ab una fieri videtur, optabile est. Quid? Tu existimas ea tantum optabilia esse, quae per voluptatem et otium veniunt, quae excipiuntur foribus ornatis ? Sunt quaedam tristis voltus bona. non gratulantium coetu, sed adorantium venerantiumque celebrantur. Ita tu non putas Regulum optasse, ut ad Poenos perveniret ? Indue magni viri animum
Abbreviated transcription (Latin):
multa comprehensa sunt tanquam opto mihi uitam honestam. Uita autem ho¬
nesta actionibus uariis constat. In hac enim reguli arca est. Catonis scissum Ø¬
manu sua uulnus. Rutilii exilium. Calix uenenatur qui Socratem transtulite
carcere in celum. Ita cum optaui mihi uitam honestam: et hec optaui sine qui¬
bus interdum honesta non potest esse. Oterq: quaterq beati. Quis ante oraØ
patrum troia sub menibus altis. Contigit oppetere: Quid interest optes hoc
alicui. an optabile fuisse fatearis: Decius sepro. R.l. deuouit: et in medios hostes
concitato equo. mortem petens irruit. Alter post hunc paterne uirtutis a mu
conceptis solemnibus aciam familiaribus uerbis in aciem confertissimam
incurrit: de hoc solicitus tantumut litaret. Optabilem remputans bonã mor¬
tem: Dubitas ergo: an optimum sit memorabilem mori: & in aliquo opere uir¬
tutis: Cum aliquis tormenta fortiter patitur: omnibus uirtutibus utitur.Ø

Expanded text:
multa conprensa sunt. Tamquam opto mihi vitam honestam. Vita autem homulta conprensa sunt. Tamquam opto mihi vitam honestam. Vita autem honesta actionibus variis constat; in hac est Reguli arca, Catonis scissum manu sua vulnus, Rutili exilium, calix venenatus, qui Socraten transtulit e carcere in caelum. Ita cum optavi mihi vitam honestam, et haec optavi, sine quibus interdum honesta non potest esse. O terque quaterque beati. Quis ante ora patrum Troiae sub moenibus altis Contigit oppetere ! Quid interest, optes hoc alicui an optabile fuisse fatearis ? Decius se pro re publica devovit; in medios hostes concitato equo mortem petens inruit. Alter post hunc, paternae virtutis aemulus, conceptis sollemnibus ac iam familiaribus verbis in aciem confertissiman incucurrit, de hoc sollicitus tantum, ut litaret, optabilem rem putans bonam mortem. Dubitas ergo, an optimum sit memorabilem mori et in aliquo opere virtutis? Cum aliquis tormenta fortiter patitur, omnibus virtutibus utitur.
Abbreviated transcription (Latin):
purum bonum peti debet & tranquillum & extra molestiam positum. Ege
dissentio. Quare: Primum quia fieri non potest:ut aliqua res hona quidem
sit:si optabilis non sit. Deinde si uirtus optabilis est. nullum autem sine uir¬
tute honum. & omne honum optabile est.Deinde etiam si tormentorum for¬
tis patientia optabilis est. Etiam nunc interrogo:nonne fortitudo optabilis
I At qui pericula contemnit & prouocat:pulcherrima pars eius maxim
mirabilis illa est:. non cedere ignibus: obuiam ire uulneribus. interdum te¬
la ne uitare quidem: sed excipere pectore. Si fortitudo optabilis est. et torme¬
tabile est. hec enim fortitudinis pars est Sed separa ista ut dixi. nihil erit¬
quod tibi faciat errorem. Non enim pati tormenta optabile est: sed pau fortiter. il¬
lud opto fortiter quod est uirtus. Quis tamen unquam sibi optabit: Quedam uo¬
ta aperta et professa sunt: cum particulatim fiunt. Quaedam latent: cum uno uoto

Expanded text:
purum bonum peti debet et tranquillum et extra molestiam positum. Ego purum bonum peti debet et tranquillum et extra molestiam positum. Ego dissentio. Quare ? Primum quia fieri non potest, ut aliqua res bona quidem sit, sed optabilis non sit. Deinde si virtus optabilis est, nullum autem sine virtute bonum est, omne bonum optabile est. Deinde etiam tormentorum fortis patientia optabilis est. Etiamnunc interrogo: nempe fortitudo optabilis est? Atqui pericula contemnit et provocat. Pulcherrima pars eius maximeque mirabilis illa est, non cedere ignibus, obviam ire vulneribus, interdum tela ne vitare quidem, sed pectore excipere. Si fortitudo optabilis est, et tormenim fortitudinis pars est. Sed separa ista, ut dixi; nihil eritquod tibi faciat errorem. Non enim pati tormenta optabile est, sed pati fortiter. Illud opto "fortiter," quod est virtus. " Quis tamen umquam hoc sibi optavit ? " Quaedam vota aperta et professa sunt, cum particulatim fiunt, quaedam latent, cum uno voto
Abbreviated transcription (Latin):
egrotare: sequitur ut ista optabilia sint. Nihil autem uideo ex istis uoto dignum
Neminem certe adhuc scio eo nomine uotum soluisse: quot flagellis caesus esset:¬
⁊ podagra distortus: aut eculco longior factus. Distingue mi Lucili ista: et in¬
telliges in istis esse aliquid optandum. Tormenta abesse a me uelim: sed si susti¬
nenda fuerint: ut me in illis fortiter honeste:animoseq geram optabo.Quid ni
ego malim non incidere bellum: Sed si inciderit:ut uulnera:ui famem: et omiã¬
quae bellorum necessitas affert generose feram optabo. Non sum tam demens:
ut egrotare cupiam: sed si egrotandum fuerit: ut nihil intemperanter: nihil
efforminate faciam:optabo.Ita non optabilia incommoda sunt:sed uirtus qua
perferuntur incommoda. Quidam ex nostris existimant omnium nostrorũ for¬
tem tolerantiam non esse optabilem:sed nec abominandam quidem:quia uo¬

Expanded text:
aegrotare, sequitur, ut ista optabilia sint. Nihil autem video ex istis voto dignum. aegrotare, sequitur, ut ista optabilia sint. Nihil autem video ex istis voto dignum. Neminem certe adhuc scio eo nomine votum solvisse, quod flagellis caesus esset aut podagra distortus aut eculeo longior factus." Distingue, mi Lucili, ista, et intelleges esse in iis aliquid optandum. Tormenta abesse a me velim; sed si sustinenda fuerint, ut me in illis fortiter, honeste, animose geram, optabo, Quidni ego malim non incidere bellum ? Sed si inciderit, ut vulnera, ut famem et omnia,quae bellorum necessitas adfert, generose feram, optabo. Non sum tam demens, ut aegrotare cupiam; sed si aegrotandum fuerit, ut nihil intemperanter, nihil effeminate faciam. optabo. Ita non incommoda optabilia sunt, sed virtus, qua perferantur incommoda. Quidam ex nostris existimant omnium istorum fortem tolerantiam non esse optabilem, sed ne abominandam quidem, quia voto
Abbreviated transcription (Latin):
Ta communibus initium faciam.uer aperire se coepit:sed iam
inelinatum in astatem quo tempore calere debebat iniepuit.
nec ad huc illi fides est. Sepe enim in hyemen reuoluitur. Uis scire quem dubiu
adhuc sit: Nondum me committo frigido ueri: adhuc rigorem eius timeo. hoc est
quis nec frigus nec calorem pat.Ita est mi Lucili. lam etas mea contenta esto
suo frigore: uix media regelatur aestate. Ltaq maior pars in uestimentis tegitur.
Ago gratias senectuti quot me lectulo affixit. Quid ni gratias illi hoc nomine
agam: Quicquid debebam nolle non possum: cum libellis mibi plurimis sermo
est: si quando interuenerunt epistole tue tecum esse mihi uideor: et sic afficior ani¬
mo tanquam tibi non rescribam sed respondeam.Itaq & de hoc quod quaer
quasi colloquar tecum:quale sit una scrutabimur. Queris an omne bonum ob¬
iabile sit: Si bonum est inquis fortiter torqueri & magno animo uti & patiẽter

Expanded text:
a communibus initium faciam, ver aperire se coepit, sed iam inclinatura in aestatem, quo tempore calere debebat, intepuit nec adhuc illi fides est. Saepe enim in hiemem revolvitur. Vis scire, quam dubium adhuc sit ? Nondum me committo frigidae verae, adhuc rigorem eius infringo. "Hoc est," inquis, " nec calidum nec frigidum pati." Ita est, mi Lucili; iam aetas mea contenta est suo frigore. Vix media regelatur aestate. Itaque maior pars in vestimentis degitur. Ago gratias senectuti, quod me lectulo adfixit. Quidni gratias illi hoc nomine agam ? Quicquid debebam nolle, non possum. Cum libellis mihi plurimus sermo est. Si quando intervenerunt epistulae tuae, tecum esse mihi videor et sic adficior animo, tamquam tibi non rescribam, sed respondeam, Itaque et de hoc, quod quaeris, quasi conloquar tecum, quale sit, una scrutabimur. Quaeris, an omne bonum optabile sit. "Si bonum est," inquis, "fortiter torqueri et magno animo uri et patienter
Abbreviated transcription (Latin):
pissima uota diis insusurrant.Siquis admouerit aurem:conticescent. & quod scire
hominem nolunt:deo narrant. Uide ergo ne hoc praecipi salubriter possit:sic ui
ue cum hominibus tanquam deus uideat.Sic loquere cum deo:tanquam homi

Expanded text:
Turpissima vota dis insusurrant; si quis admoverit aurem, conticescent. Et quod scire Turpissima vota dis insusurrant; si quis admoverit aurem, conticescent. Et quod scire hominem nolunt, deo narrant. Vide ergo, ne hoc praecipi salubriter possit:ue cum hominibus tanquam Deus uideat, sic loquere cum Deo, tanquam homi
Abbreviated transcription (Latin):
deam mihi. Spes enim incerti boni nomen est.Non inueno cum quo te ma¬
lim esse:quem tecum. Repeto memoria: ꝗͣ magno animo quaedam uerba proie¬
ceris. quanti roboris plena gratulatus sum protinus mihi & dixi non a summis
labris ista uenerunt. habent hae uoces fundamentum: iste homo non est unus e popu¬
lo: ad salutem spectat. Sic loquere:sic uiue. Uide ne te ulla res deprimat. Uotorum¬
tuorum ueterum licet diis gratiam facias:alia de integro suscipe:roga bonam mentẽ:
bonam ualitudinem animi: deinde tunc corporis. Quid ni tu ista uota sepe facias.
audacter deum roga. nil illum de alieno rogaturus:sed ut more meo cum aliquo'
munusculo epistolam mittam. Uerum est quod apud Athenodorum inuem.Tunc
scito esse te omnibus cupiditatibus solutum:cum eo perueneris ut nihildeum roges
nisi quod rogare possis palam.Nunc enim quanta clementia est hominum q:

Expanded text:
deam mihi, spes enim incerti boni nomen est: non invenio, cum quo te madeam mihi, spes enim incerti boni nomen est: non invenio, cum quo te malim esse quam tecum. Repeto memoria, quam magno animo quaedam verba proieceris, quanti roboris plena. Gratulatus sum protinus mihi et dixi: " Non a summis labris ista venerunt, habent hae voces fundamentum. Iste homo non est unus e populo, ad salutem spectat." Sic loquere, sic vive; vide ne te ulla res deprimat. Votorumtuorum veterum licet dis gratiam facias, alia de integro suscipe; roga bonam mentem, bonam valitudinem animi, deinde tunc corporis. Quidni tu ista vota saepe facias ? Audacter deum roga; nihil illum de alieno rogaturumunusculo epistulam mittam, verum est, quod apud Athenodorum inveni: " Tunc scito esse te omnibus cupiditatibus solutum, cum eo perveneris, ut nihil deum roges, nisi quod rogare possis palam." Nunc enim quanta dementia est hominum !
Abbreviated transcription (Latin):
le est: non muto sententiam:fuge multitudinem:fuge paucita¬
tem: fuge etiam unum.Non habeo cum quo te communicatũ
uelim: & uide quod iudicium meum habeas. Audeo te tibi credere. Crates: ut a¬
iunt huius ipsius Stilbonis auditor: cuius mentionem priore epistola feci. Cum
uidisset adolescentulum secreto ambulantem: interrogauit:quid illic solus faceret.
Mecum inquit loquor. cui Crates: Caue inquit rogo et diligenter attende. ne cum
homine malo loquaris. Lugentem: timentemq custodire solemus: ne solitudine
le uiatur. Nemo est ex imprudentibus qui relinqui sibi debeat.Tunc m¬
la consilia agitat: tunc aut aliis aut ipsis futura pericula siruunt.Tunc cupidi¬
tates improbas ordinant: tunc quicquid aut metu aut pudore animus celabat
exponit. tunc audaciam acuit: libidinem irritat: iracundiam instigat.Demq
od unum solitudo habet commodum: nihil ulli committere: non timere iu¬
dicem: periit stulto .ipse se prodit. Uide itaq quid de te sperem: immo quid sp̃õ¬

Expanded text:
 est, non muto sententiam: fuge multitudinem, fuge paucitatem, fuge etiam unum. Non habeo, cum quo te communicatum velim. Et vide, quod iudicium meum habeas: audeo te tibi credere. Crates, ut aiunt, huius ipsius Stilbonis auditor, cuius mentionem priore epistula feci, cum vidisset adulescentulum secreto ambulantem, interrogavit, quid illic solus faceret ? " Mecum," inquit, " loquor." Cui Crates " Cave," inquit, " rogo, et diligenter adtende; cum homine malo loqueris." Lugentem timentemque custodire solemus, ne solitudine male utatur. Nemo est ex inprudentibus, qui relinqui sibi debeat; tunc mala consilia agitant, tunc aut aliis aut ipsis futura pericula struunt; tunc cupiditates improbas ordinant; tunc quicquid aut metu aut pudore celabat, animus exponit, tunc audaciam acuit, libidinem inritat, iracundiam instigat. Denique quod unum solitudo habet commodum, nihil ulli committere, non timere indicem, perit stulto; ipse se prodit. Vide itaque, quid de te sperem, immo quid spon
Abbreviated transcription (Latin):
si mucro tangeret iugulum. Dicebas securum fore: etiam si circa me flagra¬
rent incendia:etiam si subitus turbo totam nauem meam mari raperet:h
mihi praestaturum uoluptatem ut gloriam contemnam. Postea docebis im¬
plicita soluere: ambigua distinguere:obscura perspicere.Nunc doce quod
necesse est. Uale.

Expanded text:
si mucro tangeret iugulum; dicebas securum fore, etiam si circa me flagrasi mucro tangeret iugulum; dicebas securum fore, etiam si circa me flagrarent incendia, etiam si subitus turbo toto navem meam mari raperet. Hanc mihi praesta curam, ut voluptatem, ut gloriam contemnam. Postea docebis inplicta solvere, ambigua distinguere, obscura perspicere; nunc doce quod necesse est. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
cuenit: quos amor subexerceat: quibusq despectum utilitatis timor in peri¬
culis excutit. Incipiet sapere securior: & extra moetum positus. Sed nihilomi¬
nus quedam sunt qua etiam sapientes in alio quem in se diligentius uidet
Preterea illud dulcissimum est honestissimum. Idem uelle atq idem nolle sa¬
piens sapienti prestabit. Egregium opus pari iugo decet. Persolui quod erege¬
ras: quanꝗͣ in ordine rerum erat quas moralis philosophie uoluminibus cõ¬
plectimur. Cogita quod soleo frequenter tibi dicere.In istis nos mhil aliud ꝗͣ
animum exercere.Totiens enim illo reuertor.Quid ista me res iuuat: For¬
rem faciam:iustiorem:temperatiorem: nondum exerceri uacat.Adhuc medi¬
co mihi opus est.Quid me posces scientiam inutilem: Magna promisisti. Exi¬
ge: uide dicebas intrepidum fore: Etiam si contra me gladii micarent:etiam

Expanded text:
evenit, quos amor sui excaecat quibusque dispectum utilitatis timor in perievenit, quos amor sui excaecat quibusque dispectum utilitatis timor in periculis excutit; incipiet sapere securior et extra metum positus. Sed nihilominus quaedam sunt, quae etiam sapientes in alio quam in se diligentius vident. Praeterea illud dulcissimum et honestissimum " idem velle atque idem nolle " sapiens sapienti praestabit; egregium opus pari iugo ducet. Persolvi id quod exegeras, quamquam in ordine rerum erat, quas moralis philosophiae voluminibus complectimur. Cogita, quod soleo frequenter tibi dicere, in istis nos nihil aliud quam acumen exercere. Totiens enim illo revertor: quid ista me res iuvat ? Fortiorem fac iam, iustiorem, temperantiorem. Nondum exerceri vacat; adhuc medico mihi opus est. Quid me poscis scientiam inutilem ? Magna promisisti; exige, vide. Dicebas intrepidum fore, etiam si circa me gladii micarent, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lia. In his sic illi opus est alieno consilio: quomodo medico: quo modo gubernato¬
ri. quomodo aduocato. & litis ordinatori. Prodent ergo sapiens aliquando sapi¬
enti. Suadebit enim: sel in illis quoq magnis ac diuinis: ut diximus cõmu¬
niter honesta tractando: & animo cogitationes miscendo. utilis erit.Preterea
secundum naturam est et amicos complecti & amicorum actu suo proprio¬
q letari. Nam nsi hoc fecerimus: ne uirtus quidem nobis permanebit. que
exercendo sensu ualer. Uirtus autem suadet presentia collocari: in futurum
consulere deliberare: & intendere animum. Facilius intendet explicabitq: qui
aliquem sibi assumpserit. Querit itaq aut perfectum uirum: aut proficientẽ
uicmumq perfecto. F roderit autem ille perfectus si consilium communi pru¬
dentia iuueris. Aiunt homines plus in alieno negocio uidere initio. Hocillis

Expanded text:
lia. In his sic illi opus est alieno consilio quomodo medico, quomodo gubernatolia. In his sic illi opus est alieno consilio quomodo medico, quomodo gubernatori, quomodo advocato et litis ordinatori. Proderit ergo sapiens aliquando sapienti, suadebit enim. Sed in illis quoque magnis ac divinis, ut diximus, communiter honesta tractando et animos cogitationesque miscendo utilis erit. Praeterea secundum naturam est et amicos complecti et amicorum auctu ut suo proprioque laetari. Nam nisi hoc fecerimus, ne virtus quidem nobis permanebit, quae exercendo sensu valet, virtus autem suadet praesentia bene conlocare, in futurum consulere, deliberare et intendere animum; facilius intendet explicabitque qui aliquem sibi adsumpserit. Quaeret itaque aut perfectum virum aut proficientem vicinumque perfecto. Proderit autem ille perfectus, si consilium communi prudentia iuverit. Aiunt homines plus in alieno negotio videre, vitio hoc illis
Abbreviated transcription (Latin):
est ratione perfecta. Prodesse dicuntur: & quia media nobis largiantur. pecuni¬
am gratiam incolumitatem: alia in usus uite chara aut necessaria. In his di¬
cetur etiam stultus sapienti prodesse. Prodesse autem est animum secundum
naturam mouere uirtute sua: aut eius qui mouebitur. Hoc non sine ipsius
quoq qui proderit bono fiet. Necesse est enim alienam uirtutem exercendo
exerceat & suam. Sed ut remoueas ista quae ad summa bona sunt: aut sumo¬
rum efficientia. nhilominus prodesse inter se sapientes possunt. Inuenire
enim sapientem sapienti per se res exercenda est: quia natura bonum omne
charum est bono: & sic quisq conciliatur hono quemadmodum sibi. Necesi
est ex hac questione argumenti causa in alteram transcam. Queritur emman
deliberatus sit sapiens: an in consilium aliquem aduocaturus: quod facere illi
necessarium est: cum ad hec ciuilia & domestica uenitur: & ut ita dicam: morta¬

Expanded text:
est ratione perfecta. Prodesse dicuntur et qui media nobis largiuntur, pecuniest ratione perfecta. Prodesse dicuntur et qui media nobis largiuntur, pecuniam, gratiam, incolumitatem, alia in usus vitae cara aut necessaria. In his dicetur etiam stultus prodesse sapienti. Prodesse autem est animum secundum naturam movere virtute sua ut eius, qui movebitur. Hoc non sine ipsius quoque, qui proderit, bono fiet. Necesse enim alienam virtutem exercendo exerceat et suam. Sed ut removeas ista, quae aut summa bona sunt aut summorum efficientia, nihilominus prodesse inter se sapientes possunt. Invenire enim sapientem sapienti per se res expetenda est, quia natura bonum omne carum est bono et sic quisque conciliatur bono quemadmodum sibi. Necesse est ex hac quaestione argumenti causa in alteram transeam. Quaeritur enim, an deliberaturus sit sapiens, an in consilium aliquem advocaturus. Quod facere illi necessarium est, cum ad haec civilia et domestica venitur et, ut ita dicam, morta
Abbreviated transcription (Latin):
ut & ille prodesse possit & huic profuturo idonea materia sit.In summum
instructus omnibus rebus agricola: ab alio instrui quaerit.Nunquids
armatus miles quantum in aciem exituro satis est:uti amplius arma de¬
siderat. Ergo nec sapiens.Satis enim uite instructus:satis armatus est.Ad
pse se inquit calor continet.Primum multum interest inter ista que comp¬
ras. Calor enim unus est:prodesse uarium est:deinde calor non adiuuatur
adiectione caloris ut caleat. Sapiens non potest in habitu sue mentis stare.
nisi amicos aliquos similes sui admisit:cum quibus uirtutes suas commu¬
nicet. Adiice nunc quot omnibus inter se uirtutibus amicitia est. Itaq ꝓ¬
dest qui uirtutes alicuius partes sui amat. amandum inuicem prestat.Ø
Similia delectant utiq ubi honesta sunt et probare: ac probatisciunt. Etiam nũc
ad rationem mouendam ratione opus est: sic ut moueatur ratio perfecta opus

Expanded text:
ut et ille prodesse possit et hic profuturo idonea materia sit. " Si in summum," ut et ille prodesse possit et hic profuturo idonea materia sit. " Si in summum," instructus omnibus rebus agricola ab alio instrui quaerit ? Numquid armatus miles, quantum in aciem exituro satis est tuti, amplius arma desiderat ? Ergo nec sapiens; satis enim vitae instructus, satis armatus est." Aipse se," inquit, " calor continet." Primum multum interest inter ista, quae comparas; calor enim unus est, prodesse varium est. Deinde calor non adiuvatur adiectione caloris, ut caleat; sapiens non potest in habitu mentis suae stare, nisi amicos aliquos similes sui admisit, cum quibus virtutes suas communicet. Adice nunc, quod omnibus inter se virtutibus amicitia est. Itaque prodest, qui virtutes alicuius paris sui amat amandasque invicem praestat. Similia delectant; utique ubi honesta sunt et probare ac probari sciunt. Etiamnunc ad rationem movendam ratione opus est, sic ut moveatur ratio perfecta, opus
Abbreviated transcription (Latin):
derit.Quomodo inquis: gaudium illi afferet:fiduciam confirmabit: ex cõ¬
spectu mutuae tranquillitatis crescet utriusq letitia. Praeterea quarumdam
illi rerum noticiam tradet.Non enim omnia sapiens scit:etiam si sciret bre¬
uiores uias rerum aliquid excogitare possit:& has iudicare perquas facili'
otum opus circumfertur. Proderit sapienti sapiens.Non s. tantum suis
uiribus: sed ipsius quem adiuuat. Potest quidem ille etiam relictus sibi expli¬
rentem hortatur.Non prodest sapiens sapienti:sed sibiipsi. hoc scias.Detrahe
illi uiam propriam:& ille mhil ait.Unomodo dicas: licet non esse in melle
iulcedinem.Nam ipse ille qui esse debeat:ita aptatus lingua palatoq est
ad huiusmodi gustum:ut ille talis sapor capiat offendetur. Sunt enim qui¬
dam quibus morbi uitio uel amarum uideatur. Oportet utrumq calere

Expanded text:
roderit. " Quomodo ? " inquis. Gaudium illi adferet, fiduciam confirmabit, ex conroderit. " Quomodo ? " inquis. Gaudium illi adferet, fiduciam confirmabit, ex conspectu mutuae tranquillitatis crescet utriusque laetitia. Praeterea quarumdam illi rerum scientiam tradet; non enim omnia sapiens scit. Etiam si sciret, breviores vias rerum aliqui excogitare posset et has indicare, per quas facilius totum opus circumfertur. Proderit sapienti sapiens, non scilicet tantum suis viribus, sed ipsius, quem adiuvat. Potest quidem ille etiam relictus sibi explirentem hortator. " Non prodest sapienti sapiens, sed sibi ipse. Hoc scias: detrahe illi vim propriam, et ille nihil aget." Illo modo dicas licet non esse in melle dulcedinem: nam ipse ille, qui esse debeat, ita aptatus lingua palatoque est ad eiusmodi gustum, ut illa talis sapor capiat, aut offendetur. Sunt enim quidam, quibus morbi vitio mel amarum videatur. Oportet utrumque valere,
Abbreviated transcription (Latin):
N sapiens sapienti prosit scire desideras.Dicimus plenum
omni bono esse sapientem: & summa adeptum. Quomodo
prodesse aliquis possit summum bonum habenti quaeritur.
Prosunt inter se boni. exercent enim uirtutes: & sapientias
in suo satum continent.desiderat uterq aliquem:cum quo conferat: cum
quo querat. Peritos luctandi usus exercet.Musicum qui paria didicit mo'¬
net. Opus est & sapienti agitatione uirtutum. Ita quemadmodum ipse
se mouet: sic mouetur ab illo sapiente. Quid sapiens sapienti prodiderit: Impe¬
tum illi dabit: occasiones actionum honestarum commonstrabit. Preter hec ali¬
quis suas cogitationes exprimet:docebit quae inuenerit.Semper enim etiam
a sapiente restabit quod inueniat:& quo animus eius excurrat.Malus ma¬
lo nocet. facit quoq peiorem iram moctum incitando:tristitiam assentiendo:
uoluptates laudando. Et tunc maxime laborant mali:ubi plurimum uitia
niscuere:& in unum collata nequitia est.Ergo ex contrario honus bono ꝓ¬

Expanded text:
n sapiens sapienti prosit scire desideras. Dicimus plenum omni bono esse sapientem et summa adeptum; quomodo prodesse aliqui possit summum habenti bonum, quaeritur. Prosunt inter se boni; exercent enim virtutes et sapientiam in suo statu continent. Desiderat uterque aliquem, cum quo conferat, cum quo quaerat. Peritos luctandi usus exercet; musicum, qui paria didicit, movet. Opus est et sapienti agitatione virtutum: ita quemadmodum ipse se movet, sic movetur ab alio sapiente. Quid sapiens sapienti proderit ? Impetum illi dabit, occasiones actionum honestarum commonstrabit. Praeter haec aliquas cogitationes suas exprimet: docebit, quae invenerit. Semper enim etiam a sapiente restabit, quod inveniat et quo animus eius excurrat. Malus malo nocet facitque peiorem, iram eius incitando, tristitiae adsentiendo, voluptates laudando, et tunc maxime laborant mali, ubi plurimum vitia miscuere, et in unum conlata nequitia est. Ergo ex contrario bonus bono p
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est turpius: quem in ipso limine securitatis esse solicitum. Causa autem
Sec est:quot inanes omnium bonorum sumus:uite desiderio laboramus.n
enim apud nos pars eus ulla subsedit: transmissa est & effluxit. Nemo quem
bene uiuat: sed quandiu curat: cum omnibus possit contingere: ut bene uiuat
ut diu nulli. Ualet¬

Expanded text:
Quid est turpius quam in ipso limine securitatis esse sollicitum ? Causa autem Quid est turpius quam in ipso limine securitatis esse sollicitum ? Causa autem haec est, quod inanes omnium bonorum sumus, vitae iactura laboramus. Non enim apud nos pars eius ulla subsedit; transmissa est et effluxit. Nemo quam bene vivat, sed quam diu, curat, cum omnibus possit contingere, ut bene vivant, ut diu, nulli. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
mihi nescio utrum uerior:an eloquentior: cuius inquis: Epicuri. Adhuc enima¬
lienas sarcinas adoro. Nemo non ita exit e uita tanquam modo intrauerit quemcũ
uis occupa: adolescentem: senem: medium inuenies eque timidum mortis eq
inscium uite. Nemo quicquam habet facti. in futurum enim nostra distulimus.
Nihil me magis in ista uoce delectat: quem quot exprobatur senibus infantia. Ne¬
mo inquit aliter: quem quomodo natus est: exit e uita. Falsum est peiores morimꝰ
quem nascimur. nostrum istud non nature uitium est.Illa de nobis conqueri de
& dicere:quid hoc est: sine cupiditatibus uos genui: sine timoribus: sine super¬
stitione: sine perfidia: ceterisq pestibus: quales intrastis exite: percepit sapientiam.
siquis tam securus moritur quem nascitur.:nunc uero trepidamus:cum periculum
accessit: non animus nobis: non color constat:lachryme nhil profuture cadunt.

Expanded text:
mihi ecce nescio utrum verior an eloquentior. "Cuius?" inquis; Epicuri, adhuc enim amihi ecce nescio utrum verior an eloquentior. "Cuius?" inquis; Epicuri, adhuc enim alienas sarcinas adsero ; "Nemo non ita exit e vita, tamquam modo intraverit." Quemcumque vis occupa, adulescentem senem medium; invenies aeque timidum mortis, aeque inscium vitae. Nemo quicquam habet facti, in futurum enim nostra distulimus. Nihil me magis in ista voce delectat quam quod exprobratur senibus infantia. " Nemo," inquit, " aliter quam qui modo natus est exit e vita." Falsum est; peiores morimur quam nascimur. Nostrum istud, non naturae vitium est. Illa nobiscum queri debet et dicere: " Quid hoc est ? Sine cupiditatibus vos genui, sine timoribus, sine superstitione, sine perfidia ceterisque pestibus; quales intrastis exite." Percepit sapientiam, si quis tam securus morietur quam nascitur; nunc vero trepidamus, cum periculum accessit, non animus nobis, non color constat; lacrimae nihil profuturae cadunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Ita est mi Lucili: paucos seruitus plures seruitutem tenent:sed si depone
illam in animo est:& libertas hona side placuit: In hoc alitem unum aduocatioẽs
petis ut sine perpetua solicitudine id tibi facere contingat. Quid ni de tota cohors
stoicorum probatura sit. Omnes Tenones & Chrisippi moderata:& honesta: et uł¬
ra suadebunt. Sed si propter hoc tergiuersaris: ut circunspicias quantum feras te¬
cum & quem magna pecunia instruas ocium: nunquam exitum inuenies.N
cum sarcinis enatat. Emerge ad meliorem uitam propitiis diis: sed non sic quo¬
modo istis propitii sunt:quibus hono ac benigno uultu mala magnifica tribue¬
runt. Ad hoc unum excusati:quot ista quae urunt:qua excruciant: optantibus
data sunt. Iam imprimebam epistole signum resoluenda est:ut cum solemni ad te
munusculo ueniat: & aliquam magnificam uocem secum ferat. & ecce occurrit

Expanded text:
tur. Ita est, Lucili; paucos servitus, plures servitutem tenent. Sed si deponere tur. Ita est, Lucili; paucos servitus, plures servitutem tenent. Sed si deponere illam in animo est et libertas bona fide placuit, in hoc autem unum advocationem petis, ut sine perpetua sollicitudine id tibi facere contingat, quidni tota te cohors Stoicorum probatura sit ? Omnes Zenones et Chrysippi moderata, honesta, tua suadebunt. Sed si propter hoc tergiversaris, ut circumspicias, quantum feras tecum et quam magna pecunia instruas otium, numquam exitum invenies. Nemo cum sarcinis enatat. Emerge ad meliorem vitam propitiis dis, sed non sic, quomodo istis propitii sunt, quibus bono ac benigno vultu mala magnifica tribuerunt, ad hoc unum excusati, quod ista, quae urunt, quae excruciant, optantibus data sunt. Iam inprimebam epistulae signum; resolvenda est, ut cum sollemni ad te munusculo veniat et aliquam magnificam vocem ferat secum, et occurrit
Abbreviated transcription (Latin):
quod existimas eum facturum faciet ut ambitiosis rebus implicitus:earum
semper aestus ferat. Sed cum uiderit grauia inquibus uolutatur incerta anci¬
pitia refert pedem: non uertet terga:sed sensim recedet in tutum. Facile est
tem mi Lucili occupationes euadere: si occupationum praemia contempseris.Illa
sunt que nos morantur & detinent.Quid ergo: Tam magnas spes relinquam:
Ab ipsa inesse discedam: Nudum erit latus: Incomitata lectica: Atrium uacu'¬
um: Ab his ergo inuiti homines recedunt: & mercedem miseriarum amant:
ipsas execrantur. Sic de ambitione:quomodo de amica quaeruntur. Idem si uerũ
affectum eorum inspicias: non oderunt sed litigant. Excute istos qui quae cupie¬
re deplorant: et de earum rerum loquuntur fuga: quibus carere non possunt.Ui¬
debis uoluntariam esse illis in eo moram quod aegre ferre ipsos:& misere loqũ¬

Expanded text:
quod existimas facturum eum, faciet, ut ambitiosis rebus inplicitus quod existimas facturum eum, faciet, ut ambitiosis rebus inplicitus semper aestus earum ferat. Sed cum viderit gravia, in quibus volutabatur, incerta, ancipitia, referet pedem, non vertet terga, sed sensim recedet in tutum. Facile est autem, mi Lucili, occupationes evadere, si occupationum pretia contempseris. Illa sunt, quae nos morantur et detinent: " Quid ergo ? Tam magnas spes relinquam ? Ab ipsa messe discedam? Nudum erit latus, incomitata lectica, atrium vacuum ?" Ab his ergo inviti homines recedunt et mercedem miseriarum amant, ipsas execrantur. Sic de ambitione quomodo de amica queruntur; id est, si verum adfectum eorum inspicias, non oderunt, sed litigant. Excute istos, qui, quae cupiere, deplorant et de earum rerum locuntur fuga, quibus carere non possunt; videbis voluntariam esse illis in eo moram, quod aegre ferre ipsos et misere locun
Abbreviated transcription (Latin):
maior interueniat: & auferat libertatem recedendi. Idem tamen subiicit. nihil
tentandum. in si cum apte poierit. tempessiueq tentari. Sed cum illud iẽpus¬
captatum diu uenerit: exiliendum ait. Dormitare de fuga cogitantem uetat: et sperat
etiam ex difficillimis salutarem exitum: si nec properemus ante tempus: nec cesse
in tempore. Puto nunc & stoicam sententiam queris: non est quot quisquam illos
apud te temeritatis infamer cautiores quem fortiores sunt. Expectas forsitan ut
tibi hec dicantur: Turpe est cedere oneri: luctari cum officio quod semel recepisti
Non est uir fortis et strenuus qui laborem fugit: uerum ubi crescit illa animus
ipsa rerum difficultate. Dicentur tibi ista:si opereprecium habebit perseuerã
sinihil indignum bono uiro faciendum patiendumue erit. alioquin sordido se
et contumelioso labore conteret: nec in negocuis erit negocii causa. ne illud quidẽ

Expanded text:
maior interveniat et auferat libertatem recedendi. Idem tamen subicit nihil esse maior interveniat et auferat libertatem recedendi. Idem tamen subicit nihil esse temptandum, nisi cum apte poterit tempestiveque temptari. Sed cum illud tempuscaptatum diu venerit, exiliendum ait. Dormitare de fuga cogitantem vetat et sperat salutarem etiam ex difficillimis exitum, si nec properemus ante tempus nec cessemus in tempore. Puto, nunc et Stoicam sententiam quaeris. Non est quod quisquam illos apud te temeritatis infamet; cautiores quam fortiores sunt. Expectas forsitan, ut tibi haec dicant: " Turpe est cedere oneri. Luctare cum officio, quod semel recepisti. Non est vir fortis ac strenuus qui laborem fugit, nisi crescit illi animus ipsa rerum difficultate." Dicentur tibi ista, si operae pretium habebit perseverantia, si nihil indignum bono viro faciendum patiendumve erit; alioqui sordido se et contumelioso labore non conteret nec in negotiis erit negotii causa. Ne illud quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
male implicuisti: soluas potius quem abrumpas:dummodo si alia soluendi ratio
non erit uel abrumpas. Nemo tam timidus est. ut malit semper pendere ꝗͣ semel
cadere. Interim quod primum est impedire te noli: contentus esto negociis ĩ quae
descendisti: uel quod uideri potest maius incidisti.Non est quod ad ulteriora ni¬
taris: aut perdas excusationem: & apparebit te non incidisse. ista enim que dici so¬
lent falsa sunt: non potui aliter. Quid si nollem : necesse erat. Nulli necesse est fe¬
licitatem cursu sequi. est aliquid etiam si non repugnare subsistere. nec instare
fortune ferenti:Nunquid offenderis:si in consilium non uenio tantum:
aduoco: Et quidem prudentiores quem ipse sum:ad quos soleo deferre:siquid
delibero. Epicuri epistolam ad hanc rem pertinentem legi: Idomeneo quae scribi¬
tur: quem rogai ut quantum potest fugiat & properet:antequam aliqua uis

Expanded text:
male inplicuisti, solvas potius quam abrumpas, dummodo si alia solvendi ratio male inplicuisti, solvas potius quam abrumpas, dummodo si alia solvendi ratio non erit, vel abrumpas. Nemo tam timidus est, ut malit semper pendere quam semel cadere. Interim, quod primum est, impedire te noli. Contentus esto negotiis, in quae descendisti, vel quod videri mavis, incidisti. Non est quod ad ulteriora nitaris; aut perdes excusationem et apparebit te non incidisse. Ista enim, quae dici solent, falsa sunt: " Non potui aliter. Quid, si nollem ? Necesse erat." Nulli necesse est felicitatem cursu sequi; est aliquid, etiam si non repugnare, subsistere nec instare fortunae ferenti. Numquid offenderis, si in consilium non venio tantum, sed advoco, et quidem prudentiores quam ipse sum, ad quos soleo deferre, si quid delibero ? Epicuri epistulam ad hanc rem pertinentem lege, Idomeneo quae inscribitur, quem rogat, ut quantum potest fugiat et properet, antequam aliqua vis
Abbreviated transcription (Latin):
Am intelligis educendum esse te: ex istis occupationibus specio¬
sis & malis. sed quomodo id consequi possis queris. quedã non
nisi a presente monstrantur. Non potest medicus per episto.¬
las cibi aut balnei tempus eligere: uena tangenda est. Uetus pro¬
uerbium est: Gladiatorem in arena capere consilium:aliquid aduersarii uultus:ali'¬
quid manus mota: aliquid ipsa inclinatio corporis intuentem monet.Quid fieri
leat: quid oporteat in uniuersum & mandari potest et scribi.Tale consilium no
tantum absentibus sed etiam posteris datur. illud autem quando fieri debeat:aut
quemadmodum ex longinquo nemo suadebit: cum rebus ipsis deliberandum est.
Non tantum presentis: sed uigilantis est occasionem obseruare properantem. Itaque
hanc circunspice: hanc si uideris prende: & toto impetu: totis uiribus id age: ut te
istis officiis exuas. Et quidem quam sententiam feram auende. Censeo aut ex ista.
uita tibi: aut e uita exeundum. Sed illud idem existimo: leui eundum uia:ut quod

Expanded text:
am intellegis educendum esse te ex istis occupationibus speciosis et malis. Sed quo modo id consequi possis quaeris. Quaedam non nisi a praesente monstrantur. Non potest medicus per epistulas cibi aut balinei tempus eligere; vena tangenda est. Vetus proverbium est gladiatorem in harena capere consilium; aliquid adversarii vultus, aliquid manus mota, aliquid ipsa inclinatio corporis intuentem monet. Quid fieri soleat, quid oporteat, in universum et mandari potest et scribi; tale consilium non tantum absentibus, etiam posteris datur. Illud alterum, quando fieri debeat aut quemadmodum, ex longinquo nemo suadebit, cum rebus ipsis deliberandum est. Non tantum praesentis, sed vigilantis est occasionem observare properantem. Itaque hanc circumspice, hanc si videris, prende et toto impetu, totis viribus id age, ut te istis officiis exuas. Et quidem quam sententiam feram, adtende. Censeo aut ex ista vita tibi aut e vita exeundum. Sed idem illud existimo, leni eundum via, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
Upio mehercule amicum tuum formari:ut desideras & institui.
sed ualde duras capitur:immo potius qd est molestius mobilis ual¬
de capitur: & consuetudine mala acdiutina fractus.Uolo tibi ex nostro artificio exẽ¬
plum referre. Non quelibet insitionẽ uitis patitur:si uetus & exesa est.si infirma
racilisq aut non recipiet surculum aut non alet: nec applicabit sibi. nec in qual¬
tatem eius utrãq transibit.Itaq solemus supra terram precidere. ut si non res¬
ponderit: tentari possit secunda fortuna: & iterum repetita infra terram inseraĩ
Hic de quo scribis & mandas: non habet uires. Indulsit simul uitis:& emartuit¬
& induruit. Non potest recipere rationem: non potest nutrire.At cupit ipse. no¬
li credere.Non dico illum mentiri tibi: putat secupere Sromachũ illi fecit
luxuria. Cito ei redibit in gratiam. Sed dixit se offendi uita sua.Non nega¬
uerim. Quis enimnon offenditur: Homines uitam suam & amantsimul

Expanded text:
upio mehercules amicum tuum formari, ut desideras, et institui; sed valde durus capitur, immo, quod est molestius, valde mollis capitur et consuetudine mala ac diutina fractus. volo tibi ex nostro artificio exemplum referre. Non quaelibet insitionem vitis patitur; si vetus et exesa est, si infirma gracilisque, aut non recipiet surculum aut non alet nec adplicabit sibi nec in qualitatem eius naturamque transibit. Itaque solemus supra terram praecidere, ut si non respondit, temptari possit secunda fortuna, et iterum repetita infra terram inseratur. Hic, de quo scribis et mandas, non habet vires; indulsit vitiis. Simul et emarcuit et induruit. Non potest recipere rationem, non potest nutrire. " At cupit ipse." Noli credere. Non dico illum mentiri tibi; putat se cupere. Stomachum illi fecit luxuria; cito cum illa redibit in gratiam. " Sed dicit se offendi vita sua." Non negaverim. Quis enim non offenditur ? Homines vitia sua et amant simul