comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diffile/ S quo tapior inq rͦx difficltatib ep̃s ceto ĩ infiita mã tibiq
nõ alit̾ nota fortass ⁊ nociot ꝙ̃ michi ⁊ luiq ͦ alia Certe Affricanꝰ maior
ut iudẽo qusacõn diutina ibuit in ocłis Romãoꝵ quid imiores putas
in ocłis alioꝵ Ecede michi m̃ltꝭ may ͤ q egris expedit int̾dũ uolui n ͨ¬
tere nõ possum lc̃is cuta ꝯmutleͫ ẜi si que noui oĩa ⁊ tu nostes suados
ut nouers homorũ tuũ iam latinũ et mitłer amore ⁊ trãssecẽtis.
inõ inemon̾a ac suspiã renonãtem ad nos tandem ꝑuẽisse meq ⁊
oñis seu gretos seu latĩos qui bibliothetã hãc ĩ hitãt/ replesse gau¬
dio atq obłcatioñ mĩabłi uale n fr am̃a ͬ  ͤ¬

Expanded text:
difficile. Sed quo rapior inque rerum difficultatibus tempus tero? Infinita materia tibique non aliter nota, fortassis et notior quam michi. Linquo alia. Certe Africanus maior, ut vides, conservatione diutina viluit in oculis Romanorum. Quid minores putas in oculis aliorum? Crede michi, multis maximeque egris expedit interdum volvi ntere. Non possunt literis cunta committi. Sed si que novi omnia et tu nosses, suaderes t noveris Homerum tuum, iam latinum et mittentis amorem et transferentis michi memoriam ac suspiria renovantem, ad nos tandem pervenisse meque et omnes seu Grecos seu Latinos qui bibliothecam hanc inhabitant replesse gaudio atque oblectatione mirabili. Vale mi frater
Abbreviated transcription (Latin):
exarsetint ex iulta dehuic in opia ꝙ̃ eris insuꝑ alieui pondꝰ ur¬
gebat bmi ad mags diuitias ꝑuẽites ut dem paulatim et eta ͤ
eemplar aliaꝵ prbiũ itõrib exhibetes ita ut sepe ego finiti mos
põpłos tibi sube notꝰ opt̃a ͦ audietim et tibi subditis ĩ ideteout
sine suꝑbia gloiosum utq inte modestia cũ magnimi ͭͤ cõtederet
Intͦ młta ig decora cũ te pene ex equo et̃ nnmio ad eid in¬
credi ᷝ ͬ huãn ͭ ͤ pstares filias tñ tuas q tõquisitꝭ ab exiuo t̾re p̃¬
claissimg impciis colloctsci ꝑq idem tpũs ꝙ̃ius añ alios quietͦ

Expanded text:
 ex multa dehinc inopia, quam eris insuper alieni pondus urgebat, brevi ad magnas divitias pervenires; ut deinde paulatim et etate ectorem, sed exemplar aliarum urbium rectoribus exhiberes, ita ut sepe ego finitimos populos tibi subesse votis optantes audierim et tibi subditis invidentes; ut sine superbia gloriosum, utque in te modestia cum magnanimitate contenderet. Inter multa igitur decora, cum te pene ex equo etiam minimis adeundum incredibili humanitate prestares, filias tamen tuas conquisitis ab extremo terre preclarissimis nuptiis collocasti; perque idem tempus, quamvis ante alios
Abbreviated transcription (Latin):
ãnos flocẽteꝵ prĩa serena trãqlli ͭ ͤ ⁊ cõstanti pate tenueꝵꝭ don ͨ
tauders aidu̾saiꝰ hũami gnĩs hoscis pacis unde tale iul tunebas bell
tibi repẽte grauissimũ docitauit ꝙ tantꝰ amor pacis intpiaꝰ ce¬
pisci diuꝙ ingẽti aĩo gessisa speratio licẽt descitutis auxilis Cũq
ysatta landa ꝑterinã et fortitudio ⁊ pdẽtie consequta hec nq̃¬

Expanded text:
entem patriam serena tranquillitate et constanti pace tenueris, donec tandem adversarius humani generis, hostis pacis, unde tale nil timebas, bellum tibi repente gravissimum excitavit, quod — tantus amor pacis — intrepidus excepisti diuque ingenti animo gessisti, speratis licet destitutus auxiliis; cumque ex actu laudem geminam et fortitudinis et prudentie consecutus. Hec, inq
Abbreviated transcription (Latin):
coporio tanta fui/ ut posse ux ẽdetem ab aliq supati q ⁊ si pme¬
fere ⁊ post tenerũ ⁊ labile decus in hoib ꝑeant me gdatin
tñ ita usq ad hoc tp̃us comitate erãt ut p̃tͦ saltũ ac csũ quibia
ne egeo n ͭ delector aillam quasi iactũa etatꝭ hac inpte sentitem
Anuꝰ dic omuĩ ꝯ urce gess ͭ iucotũ Longa gͦ nẽpe mnua ett ue¬
suiderecto fumut nõ meis pedib ẜ famłoꝵ brachiis assiqd ualda

Expanded text:
corporis tanta fui, ut posse vix crederem ab aliquo superari; que etsi prifere post tenerum et labile come decus in hominibus pereant, me gradatim tamen, ita usque ad hoc tempus comitate erant, ut preter saltum ac cursum, quibus iam nec egeo, nec delector, nullam quasi iacturam etatis hac in parte sentirem. Annus hic omnium vicem gessit annorum; longa ergo nempe annua edeiectus sum, ut non meis pedibus, sed famulorum brachiis assurgere val
Abbreviated transcription (Latin):
Ciceto idem in ħͨ aiesior niuo eciã et ad ip̃m sc̾bens ĩmodice male¬
dixit Inuictꝰ de dolald iahi uito mau̾mo hec loquor sd dileccior
et maiot ẽ ueritas equidi sic ẽ doleo sed sit est nẽcsum dubius ad
hec illum si ad sit suo illo omm̃potr̃ti eloquio facile tñsũꝵ sed ub̃io
Sei̾tas nom mutat᷑. id michi nequaꝙ̃ euẽtuꝵ reat ut morbo ac
laudata utuꝑen dm ut unde digͤssi erã redeã hac ad tnũ colłog
ingressuro ils occͣcit ĩ luine ⁊ si uera ii̾ctꝰ dignã gloi̾am nõ re¬
cuset/ eãq uł ĩitã ut corpꝰ umbrã sequi soleat hic uir tñ qd iudi¬
tiis cultꝭ ꝑciꝑe potuisti prio argui maluerit ꝙ̃ laudai᷑ / mltoq fcc̃lis
si tam laca cẽt r̾phẽdendi mã ꝙͣ laudadi Est fateor cõdicio ista mor
equis ingẽnis rephẽsor tuus laudatorq cõuenerĩt młto diẜcior sit

Expanded text:
Cicero idem in hoc animosior vivo etiam et ad ipsum scribens immodice maleCicero idem in hoc animosior vivo etiam et ad ipsum scribens immodice maledixit. Invitus de dilecto michi viro maximo hec loquor, sed dilectior et maior est veritas. Equidem sic esse doleo, sed sic est. Nec sum dubius ad hec illum, si adsit, suo illo omnipotenti eloquio facile responsurum, sed verbis veritas non mutatur. 3 Id michi nequaquam eventurum reor ut morbo animi laudata vituperem. Verum, ut unde digressus eram, redeam, hac ad tuum colloquium ingressuro, illud occurrit in limine: etsi vera virtus dignam gloriam non recuset, eamque vel invitam ut corpus umbra sequi soleat, hic vir tamen, quod inditiis multis percipere potuisti, presens argui maluerit quam laudari, multoque facilius si tam lata esset reprehendendi materia quam laudandi. Est, fateor, conditio ista mortequis ingeniis reprehensor tuus laudatorque convenerint, multo disertior sit
Abbreviated transcription (Latin):
quo nich ͭ ⁊ hoẽstiꝰ ncħ ͭ ẽ turpiꝰ in quo quide max ͭ ͤ eiceonei ⁊ noto
usq adeo ut que int̾ om̃s sc̾p̃toes gẽtium mitor ac diligo ĩ ꝯ imo
pone odetim / ita ille aliqs s ĩ puus Iulium cesarẽ landũ faste di¬
tam an p̃como onetat anhonorat eundi pꝰ ꝓbris ac maledictio
insequit: lege illiꝰ epłas ad quĩtũ fr̃em omĩa ibi de Cesat̾ hono
ad ip̃m ẽ esarẽ uł co pũte ad Wenatum hũit tãte ibi Cesare laudes
sũt ut nͨ mortali debite nͭ a mortali profecte ingeio udeat᷑.
uet laudib infiora quicia ut q sit indignior hec tãta uarctas et iucti
laus et defucto intuꝑacio om̃is aictibuit᷑ pati possem oquaminiussi
pinũ intuꝑasẜ extinctũq laudass/ Solet om mors ĩ iudiã atq odiumm
magnũ eomitẽ nepotem fiłm̃ꝙ suũ adoptinum Cesatem Auguistũ qui
licẽt uirtu ͤ mĩot bellica certo Imꝑio maior fuit cui ĩ modite landato

Expanded text:
chil est turpius. In quo quidem maxime Ciceronem noto usque adeo ut quem inter omnes scriptores gentium miror ac diligo, in hoc uno pene oderim: ita ille aliquos, sed in primis Iulium Cesarem, laudum fasce dicam an preconio onerat an honorat, eundemque post probris ac maledictis insequitur. Lege illius epistolas ad Quintum fratrem: omnia ibi de Cesare honorvel ad ipsum Cesarem vel eo presente ad senatum habuit: tante ibi cesaree laudes sunt, ut nec mortali debite nec a mortali profecte ingenio videantnec laudibus inferiora convitia, utque sit indignior hec tanta varietas, viventi laus et defuncto vituperatio omnis attribuitur. Pati possem equanimius, si vivum vituperasset extinctumque laudasset. Soletmagnum comitem nepotem filiumque suum adoptivum Cesarem Augustum, qui, licet virtute minor bellica, certe imperio maior fuit, cui immodice laudato
Abbreviated transcription (Latin):
iam eoꝵ quos aimuc̃tute dilexetim suꝑcẽ nõ potẽam fateor nõ
true̾ de utͦq solicitꝰ de te aut̃ solicior quo incertior ⁊ dapna
nrea meties atꝙ dimimetas crebroq suspitãs in silẽtio dite¬
bam e quid agit nũc illo cara patͦ ⁊ amicꝯtuus / o se i̾uit
et auta nestit᷑ etherea osi bñ secũ agit o ut̃ uiuat et ualeatt
nͨ me solum in hac miẜiaꝵ ualle descituat nũc gras deo deq
timui iam gandeo et exulto nõ unũ mõ illum ẜ ĩcoluer
audiens fecisti optune ut soles omĩa qui bñ epla longa me so
passionib expedito cõtemptoꝵ magnꝰ dium qui mitat᷑ hcaur pend
familiait tecũ ẜ indĩo gloĩot quia licitum michi spo/ corpoediu

Expanded text:
iam eorum quos a iuventute dilexerim superesse, non poteram, fateor, non timere, de utroque solicitus, de te autem solicitior quo incertior. Et damna mea metiens atque dinumerans crebroque suspirans, in silentio dicebam: «O quid agit nunc ille, carus pater et amicus tuus? O si vivit et aura vescitur etheria? O si bene secum agitur? O utinam vivat et valeat nec me solum in hac miseriarum valle destituat!» Nunc, gratias Deo, de quo timui iam gaudeo et exulto, non vivum modo illum sed incolumem audiens. Fecisti optime ut soles omnia, qui brevi epystola longa me solpassionibus expedito. Contemptor magnus omnium que miratur humanum genus familiariter tecum, sed in Domino glorior quia licitum michi spero. Corpore diu
Abbreviated transcription (Latin):
ussem uł inte t̾phẽͦͫ dignũ nouerã nsi unꝰ illud de quo ałiul.
ta tecũ uło teste deserui qua in te si hũiles ac fideles mouitꝰ mes
epaudite dignabe rem haud dubie ⁊ corpoi et aĩe ⁊ fametrie pñti
et uente᷑ glie salubert im̃ã feceĩo unde ut ita ego te nõ alloquar su
in campo ehesalico Cesarẽ Crascinꝰ alloquit᷑ aut michi iiuo amor¬
tuo gras agat hic nõ agam płib Iutlligẽti ẽim et sciẽte oĩa qd opꝰ
est ubis Scis quid nelm et il nisi bonũ tuũ uelle debeo aͦ possics
teꝙ h ͨ ip̃m scie̾ nõ sũ dubiꝰ sed et hec trã seo sc̃ies n ͨ michi hongeas
aet tibi placidas eẽ blandicras/ Eue cũ ita fuit labor ut iudeo iichi¬

Expanded text:
de quo aliquando multa tecum nullo teste disserui. Qua in re, si humiles ac fideles monitus meos exaudire dignabere, rem haud dubie et corpori et anime et fame tue presenti et venture glorie saluberrimam feceris, unde, ut ita ego te nunc alloquar, sicut in campo thesalico Cesarem Crastinus alloquitur, «aut michi vivo aut mortuo gratias agas». Hic non agam pluribus. Intelligenti enim et scienti omnia quis opus est verbis? Scis quid velim, et nil nisi bonum tuum velle debeo aut possum, teque hoc ipsum scire non sum dubius. Sed et hec transeo sciens nec michi honestas nec tibi placitas esse blanditias. 5 Que cum ita sint, labor, ut video
Abbreviated transcription (Latin):
filius m̃õ uel parẽtes ẜ q̃  temet ip̃m amac̾ debes In singłis en
caris capitib singłi sũt affectꝰ In re pu aut̃ om̃s Amãd̾i ig sũt
tibi ciues tui ut filii ino ut sic dixerim tamꝙ̃ corpois tiũ mẽbͣ
sine amme tue ꝑtes unũ eim corpꝰ ẽ r̃s pu cuiꝰ tu capᵈ es
Amor aũt hic ⁊ leuib u̾bis et multo maxime piis pandit᷑ actib
atq in pĩis ut dicebam iusti ͣ et pietate Euis nõ amet eim que
piũ quẽ Iuscũ quẽ ĩ noxiũ quẽ sui amãtẽ opine᷑ E si amoiͣ
bñficia accesẜunt qualia sũt bonoꝵ pnͣcipũ in subitos tũc exardes¬
cit incredibilis quedã bñmolẽ ͤ magtudo quo nexu ad spetiuũ
dominãtium ulłꝰ pulcõr ułłꝰ firmiot texi põt Secedãt᷑ auia
Satellices ⁊tipendiañ tube bucine in hostes ista uertãt᷑ tibi ã

Expanded text:
filium modo vel parentes, sed quantum temet ipsum amare debes. In singulis enim caris capitibus singuli sunt affectus, in re publica autem omnes. Amandi tibi sunt igitur cives tui ut filii, imo, ut sic dixerim, tanquam corporis tui membra sive anime tue partes: unum enim corpus est res publica cuius tu caput es. Amor autem hic et lenibus verbis et multo maxime piis panditur actibus atque in primis, ut dicebam, iustitia et pietate. Quis non amet enim quem pium, quem iustum, quem innoxium, quem si amantem opinetur? Quod si amori beneficia accesserint, qualia sunt bonorum principum in subiectos, tunc exardescit incredibilis quedam benivolentie magnitudo, quo nexu ad perpetuum dominatum nullus pulcrior, nullus firmior texi potest. Secedant arma satellites stipendiarii t
Abbreviated transcription (Latin):
credẽtem aliqua nõ omia credc̃ piculosum mltes medicis ob¬
sequẽtes quin et ipos medicos uitebius et infirme et rebllan
bũis oc̃ nõ pt̃ Claudende aures nulgo sunt extuciẽda etroꝵ
nubes et calias abiciẽda uite cupiditas mortꝭ metꝰ Alioqn
ulłꝰ eit̃ finis sꝑ ãnis aliꝙ dethere semꝑ nos met ipõs fallẽte
dulce e̾i̾t semp Iuuenes et ẽc̃ optabimꝰ et indeiꝰ uetã ꝯfessioe¬

Expanded text:
credentem aliqua non omnia credere periculosum: multos medicis obsequentes, quin et ipsos medicos, vite brevis et infirme, et rebellantes brevis esse non potest. Claudende aures vulgo sunt, excutienda errorum nubes et caligo, abicienda vite cupiditas, mortis metus, alioquin nullus erit finis, semper annis aliquid detrahere, semper nosmet ipsos fallere dulce erit, semp
Abbreviated transcription (Latin):
mirꝰ Scipio ille orb uictor hic carthaginis euerfor at nimãtie¬
Illlexandrrĩ sileo ⁊ Achillem Caduca que priamii fanullã Et ex mis
deusum germanitĩ Marcelliũ et ⁊eliques illustres qui ĩ ip̃edetat
flore perierũt An michi nõ sufficit tãtos iutoo iute spacio ex cessiir
fadius accessete / ad hñc nũm ysoc̾tos et sophocles et cleanter et
uato nł hnc̃ ec̃ actige quẽ Gorgias leonturus septõmo suꝑges¬

Expanded text:
minus Scipio, ille orbis victor, hic Carthaginis eversor ac Numantie; Alexandrum sileo et Achillem, caducamque Priami familiam, et ex nostris Drusum, Germanicum, Marcellinum et reliquos illustres qui in ipso etatis flore perierunt. 57 An michi non sufficit tantos viros vite spatio excessisse? Fabius; accessere ad hunc numerum Ysocrates et Sophocles et Cleantes et Varro, vel hunc etiam attigere, quem Gorgias Leontinus septennio supe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑserima adh  ip̃us fretus nalitudie  ⁊etũ ut fateat. iłᵈ tud
uelud michi suꝑnatuũ neglexi ⁊ nõ quid actẽ ip̃to ẜ artificto
puipendi pret̾ aliquos uices ꝙͦ dilexi qm̃ uec᷑ michi medic
aut uno expantꝭ᷑ disputarẽ de reb ad medicũ spectatib nõ dispu¬
tatro gͦ ẜ ludꝰ Iuscituit᷑ ut tantisꝑ et tu curas meas rideas et
g maloꝵ pñtiũ obliuistat ac morboꝵ / qui me agnũe facto ut
satiric ł ayt Entũsiliũt et ⁊̃ festat / aiasa nuchi plenã fidei ep̃la
plenã salicitudĩs pła artꝭ quã ꝓfesẜ es/. Cui q̃tũ ego arbitt᷑ uł¬

Expanded text:
itudine, verum ut fatear, illud studium velut michi supervacuum neglexi et non quidem artem ipsam, sed artifices parvipendi, preter aliquot raros, quos dilexi, quoniam veri michi mediciaut uno ex paucis, disputarem de rebus ad medicum spectantibus? Non disputatio ergo, sed ludus instituitur, ut tantisper et tu curas meas rideas et ego malorum presentium obliviscar ac morborum qui me «agmine facto», ut satiricus ait, circumsiliunt et infestant. 3 Misisti michi plenam fidei epistolam, plenam solicitudinis, plenam art
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ hec tã huisis cura ꝯtigit ut scire cupias qualit mĩchi sit
Scito me de seatu mei corpois ꝓrsꝰ incbum neq me solũ ẜ oẽs
quicq hic inuimꝰ mortales eo me t ñ incerciotẽ quo nisibliꝰ
quotidie ipãtũ morte confliga que sine me cõfestuy ꝙppssecit
ut iam quatꝰ iutta uniꝰ auni spaciũ minata est sine dinticle
disculeĩt diu nẽpe nõ differt xp̃o deo meo eꝙ de om̃ib gras
ago ip̃e eim nouit quid nichi expediat ⁊ ip̃e faciet utrĩsane
sit meliꝰ mori an mue̾ deꝰ sit homie quid scire arbit᷑ ne¬
miem ut aprĩes apud Ciceronẽ ait socratrs In me tridẽ sic di¬
fimno net tibi inꝵ optime n ͨ eoꝵ quib carꝰ suum ciũꝙ amplius

Expanded text:
tuum hec tam humilis cura contingit, ut scire cupias qualiter michi sit, scito me de statu mei corporis prorsus incertum, neque me solum sed omnes quicunque hic vivimus mortales, eo me tamen incertiorem, quo visibilius quotidie ipsa cum morte confligo; que sive me confestim oppresserit ut iam quater intra unius anni spatium minata est, sive diuticule distulerit, diu nempe non differet. Cristo deo meo eque de omnibus gratias ago: Ipse enim novit quid michi expediat, et Ipse faciet. Utrum sane sit melius mori an vivere Deus scit, «hominem quidem scire arbitror neminem», ut moriens apud Ciceronem ait Socrates. In me tandem sic diffinio. Nec tibi, virum optime, nec eorum quibus carus sum cuiquam amp
Abbreviated transcription (Latin):
tua᷑ p̃clare eĩm inquit Euiius quẽ metuut oderũt quẽ quisq
odit ꝑiisse. expetit addo ego ꝙ quisq expetit fiei̾ scudet et quos
parlier ecude sissum trtani ab Circipide relatũ id quotidiano usu
Gains aligula nichil atreo micior suũ fecit n ͨ duentos fansetu
us sequatib Euo etiã uti solitꝰ qulũ Cesate opinar asiar lt dit

Expanded text:
uatur. «Preclare enim», inquit, «Ennius: “Quem metuunt oderunt, quem quisque odit, perisse expedit”». Addo ego: quod quisque expetit, fieri studet; ad quod verbum crudelissimi tyranni ab Euripide relatum. Id quotidiano usu Gaius Caligula nichilo Atreo mitior suum fecit, nec inventori faustum nec sequacibus. Quo etiam uti solitu
Abbreviated transcription (Latin):
Iocari metũ ⁊ potes quide᷑ fateor metũ nõ alt quã tetũ loqui
omia nã si altͨ qͦ dicẽt nõ ludeꝰ illũ arbitret ẜ illude / nc .¬
qdem etusatio ista silentii ne̾ añt tua satꝭ occupatiõte gocus̾it
Colluciũ cuiꝰ me u̾s salutasti ut salue̾ iubeas p̃cor ⁊ tle til
nõ dubitẽ s id amitꝭ optate soleo qd mnthi uale patauĩ a  dug¬

Expanded text:
tecum loqui omnia. Nam si alter hoc diceret, non ludere illum arbitrarer sed illudere; nichiquidem excusatio ista silentii, vere autem tua satis occupatio, te excusat. Colutium, cuius me verbis salutasti, ut salvere iubeas precor, et talem tibi non dubitem; sed id amicis optare soleo quod michi. Vale. Patavi, XI
Abbreviated transcription (Latin):
rexetim et noctm̃s xͦ ͦ landib ꝑsolut᷑ꝭ unus ego me sopuo p̃ssꝰ famłos in¬
getarem nũc in agros p̃ẜtim sublusti luna nuc ł mõtes exierim Eti¬
eus hora illa ulło conute nõ sine comiitatũ luce uoluptate horrida et
ã mane illud font̾ specꝰ intrauei̾ quo uł comitãtũ luce ing̃redi hoeror
ẽ unde aũt ea tãtafiducia si queit᷑. nempe umbras larñasq nõme¬
tuo lupꝰ muãꝙ̃ ĩea ualle uisꝯ erat hõi panor ulłꝰ bubulti ĩ prat pas¬
catores in flumo ꝑuigiles Illi quidẽ canebãt hi silebat utriq c̾tati

Expanded text:
rexerim et nocturnis Cristo laudibus persolutis, unus ego, ne somno pressos famulos inquietarem, nunc in agros presertim sublustri luna, nunc in montes exierim? Quotiens hora illa, nullo comite, non sine voluptate horrida, in immane illud fontis specus intraverim, quo vel comitatum luce ingredi horror est! Unde autem erat tanta fidutia si queritur, nempe umbras larvasque non metuo, lupus nunquam in ea valle visus erat, hominum pavor nullus: bubulci in pratis, piscatores in f
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tute tenui ꝯpacłm S an nutaco tanta ẽ ut mancte aĩa iudictt
a sensꝰ absculeĩt Satꝭ extimo si nos quales hodie summiꝰ q̃ tãg fuit etas
illa redeat nõ oĩõ tłem iusu iri quał eo tp̃e iusã ẽ ne mch peritꝰans
aclum dicc̃i alia certe indebit᷑ nu qd tñ nõ longe melior młtoq tis¬
quadrige quã tegebãt ut ꝑhibẽt aliis niusta rotaꝵ radios nõ dis¬

Expanded text:
et cute tenui compactum? Sed ad mutatio tanta est ut manente anima iudicium aut sensus abstulerit? Satis extimo, si nobis, quales hodie sumus, que tunc fuit etas illa redeat, non omnino talem visum iri qualis eo tempore visa est; ne nichil penitus annis actum dicam, alia certe videbitur; nunquid tamen non longe melior multoque traquadrige, quam tegebat, ut perhibent, alis musca, rotarum radios non dis
Abbreviated transcription (Latin):
meoriã aliq̃ mẽdrate ⁊educit᷑ et quo passib sins ibat aliene
quał esse debeat cui sue ꝑtĩe cura cõmissa est quo Implei̾ libros posse
nõ sum nestius egco epłam implesse contẽtꝰ ero plus eim quibusda ona
ror ꝙ̃ aliis u̾ba longissuma ꝓfuerũt / maior q est uis in aĩo araie
q̃ in elapo perorãt .quia ilłe sit nemꝑe ut tepetã qd dice soloofamisa
intĩor sit o quã flando excites et inflama eriges Aliom extrctiu
intinerem nequit q̃ flaueris ẜpero ego mio quidẽ scio inte nõ m̃o
dere soleat S auisi qua ꝰ epla pna clara ilsa quide et que claro tcota
actendeit ad untu tẽt ͭ dui iuꝑ iliꝙ loqnu posses et fore tbta quiet

Expanded text:
moriam aliquo memorante reducitur, et quo passibus suis ibat, aliene mulant: qualis esse debeat cui sue patrie cura commissa est. Quo impleri libros posse non sum nescius, ego epistolam implesse contentus ero: plus enim quibusdam una vox quam aliis verba longissima profuerunt, maiorque est vis in animo audie in eloquio perorantis, quisquis ille sit. Nempe, ut repetam quod dicere soleo, favilla interior sit oportet, quam flando excites et in flammam erigas. Alioquin extinctum in cinerem nequicquam flaveris. Spero ego, imo quidem scio, in te non modo dere soleat. Sensi quantum epistola una, clara illa quidem et que claro texta accenderit ad virtutem, ut diu vix aliud loqui posses; et sepe tacit
Abbreviated transcription (Latin):
sulte in ꝑte alos excusem alt docẽtes alu prandẽtes alit᷑ dc̃antes
alit̾ cenãtes sepe notauim ultimnũ restat ita meis alienũ seuss
ut scupere ip̃o calamu stenet pure aq̃ potꝰ int̾ dicit᷑ cut q̃so. An
ꝑsupetũ atq hõim fidem / ita me giͦ senex unꝰ gretusꝰ forte um
aitꝰ a que hostͦ tot fontes lucidissios tot putcos ꝑfũdissiee tot r¬
nos amenissimos et ad sũmã tot hoc ne᷑ pent Iocũdissirũ elem̃tũ
uuir tam breui sustulit ac siccauit elogio Qiud hit dicũ in si m¬
baes tot alpinas gentes que liquidis fontib situm sedant uiniõ nõ

Expanded text:
saltem in parte illos excusem, aliter docentes, aliter prandentes, aliter dictantes, aliter cenantes sepe notaverim. 40 Ultimum restat ita meis alienum sensibus, ut stupore ipso calamum frenet: pure aque potus interdicitur. Cur, queso? An superum atque hominum fidem! 41 Ita ne ergo senex unus greculus forte vini amicus, aque hostis, tot fontes lucidissimos, tot puteos profundissimos, tot rivos amenissimos et ad summam totum hoc nature parentis iocundissimum elementum uno tam brevi substulit ac siccavit elogio? quid hic dicam? nisi miseras tot alpinas gentes, que liquidis fontibus sitim sedant, vinum non
Abbreviated transcription (Latin):
filiis deme quid ualde metuo de illo ant icg ͭ mẽit fateot ul¬
tũ seooa posse nõ dubito non het mõ Ieuinia femus et ꝓtgqs fal¬
deẜto pane hispidum ⁊ tortõtꝭ aquã indelionys hiẽ. ꝓpetuo Icuimo
et fortes ⁊ negeti non legisa antomũ ꝓpe centenatiũ e paulum
eetenaio maiotem pane unico / et ex igni uena fontꝭ letũ illud
saccũq cõnimũ apud Iconimũ celebtã/ Euod quotiẽs piis aui̾b au¬
diuimiꝰ prioꝙ ocłis legiueꝰ ulło ciło aut potu sola uiroꝵ tallũ quĩẽs¬
moratiõn reficunꝰ᷑ At illis dicat aliqs aderat deus quis h uescit
penitẽti nõ adeit᷑ ⁊ p̃canti. possumaĩte Ieuinae̾ ne dubita noli

Expanded text:
filius; de me quidem valde metuo, de illo autem, nichil meritus, fateor, multum spero et posse non dubito, non hec modo ieiunia feminis etiadeserto panem hispidum et torrentis aquam in delitiis habuere, perpetuo ieiunio et fortes et vegeti? Non legisti Antonium prope centenarium et Paulum centenario maiorem pane unico et exigui vena fontis letum illud sacrumque convivium apud Ieronimum celebrantes? Quod quotiens piis auribus audimus piisque oculis legimus, nullo cibo aut potu, sola virorum talium commemoratione reficimur. 31 At illis, dicat aliquis, aderat Deus. Quis hoc nescpenitenti non aderit et precanti? Possum, amice, ieiunare, ne dubita; noli
Abbreviated transcription (Latin):
iuũt p̃agã qd ꝓmisi et quãł eẽ debeat prĩe ⁊cõt expedia
ciot fras atq indies obsẽꝙcior et ingẽti uisu ꝑ difficꝭ ̃̃buaces
ant de esse tibi aliqd senẜ̾is faciẽ ip̃e tuã ut sic dicã pftites et
maũ opum fame frontẽ tergas teq ip̃o famosior uł c̾te uiti¬
dior fieiꝰ cures Enic gͦ hic rectot in pmis amablis nͨ bonis
formida ͭ malis eim formda ᷝ ͥ ᷤᷤ uct̃io sit o si iusti ͤ Eanatoio

Expanded text:
unc peragam quod promisi: et qualis esse debeat patrie rector, expediam, tior fias atque in dies obsequentior, et ingenti nisu per difficultatum obices quando autem deesse tibi aliquid senseris, faciem ipse tuam, ut si dicam, perfrices et manu operum fame frontem tergas teque ipso formosior vel certe nitidior fieri cures. 9 Sit ergo hic rector in primis amabilis nec bonis formidabilis; malis enim formidabilis necessario sit
Abbreviated transcription (Latin):
extimat nõ iuxisse mutaiꝰ aut cũ etate hoĩe quis sentit aͨ qest
monde pe dũ treuo honiũcio ex q̃tus compactꝰ ꝯͣnotib Eedut
mera fortissimatũ prbiu nõnendes ut Rabilon illa uetis
mtirt eroya corruit et carthago quib duas nõtam auuo
ciere ꝙ ignes ⁊ gladir et arietes Cornithus es et Raratuse et
Carua ⁊ Aquilegia et Clasiũ ⁊ tharc̃tũ ꝑue sũt netetũ ibũt
celiqnie lacedemon et Athene nnda sũt noia ponia semosut¬
cũbis aurꝙ fuccubuss et tota in emerẽ uet sa cẽt᷑ nsi eã llas
nõis sibscentar auctas Inmũa ᷝc ałie nnc̃ senescũt siu metipe

Expanded text:
se extimat, non vixisse. 18 Mutari autem cum etate hominem quis non sentit? aut s compactus humoribus; cedunt menia fortissimarum urbium: nonne vides ut Babilon illa vetus interiit? Troia corruit et Carthago, quibus duabus non tam anni nocuere, quam ignes et gladii et arietes; Chorintus et Siracuse et Capua et Aquilegia et Clusium et Tarentum parve sunt veterum urbium reliquie; Lacedemon et Athene nuda sunt nomina; Roma senio succumbit iamque succubuisset et tota in cinerem versa esset, nisi eam clari no
Abbreviated transcription (Latin):
dicam meliꝰ uolatꝰ dolat emm etro inquit Cicoo Addetẽ hercle
si scirẽ ad uolatũ aliqd nłła irundo nłꝰ sic uolat herodiꝰ ut mt
om̃io uisi nos in opm̃ates ac scupidos ꝑuonisse Quo ccͣa uolatum
hũc etatꝭ nõ auio uolatui simile ⁊c̃ẽ quis dixĩt s sagitte quã nõ
recordacõ graciot atq Iocundior At nũt cecã ⁊̃ inꝑuidam ado¬
lescẽ ͣ rapidãꝙ Iunẽtã longioi̾ uĩte spes Iuscelera et ꝓbra ml̃¬
ta precipitãt Que tñ demũ cõcanel nẽqut n ͨ iam alit ᷑ ꝙ pma
et lacͤuis dilui exꝑta senũ conspicͭ Senectꝰ et fallacia quorsũ
otdiurr et ingentia t̾rũ diffi ᷝ ̃ iacimus fũdam̃ta propomimꝰ¬
ꝙ anuis ꝑꝑpetuã uiuẽtũtẽ ac felicitatẽ cras futĩ senes acmiseri
nõ ꝙ ꝑ se miserũ senectutẽ dicam ẜ felicem pocius nisi p̃titatũ
etatum delust eet eccoĩb neq no ia sic iiẜa mõ assurgat et

Expanded text:
dicam melius volatus. «Volat enim etas», inquit Cicero. Adderem, hercle, si scirem, ad volatum aliquid; nulla hirundo, nullus sic volat herodius, ut vomnino, nisi nos inopinantes ac stupidos pervenisse; quocirca volatum hunc etatis non avis volatui similem recte quis dixerit, sed sagitte, quam non recordatio gratior atque iocundior. At nunc cecam et improvidam adolescentiam rapidamque iuventam longioris vite spes in scelera et probra multa et lacrimis dilui, experrecta serum conspicit senectus et fallaci quorsum ordimur et ingentia rerum difficilium iacimus fundamenta, proponimusque animis perpetuam iuventutem ac felicitatem, cras futuri senes ac miseri; non quod per se miseram senectutem dicam, sed felicem potius, nisi preteritarum etatum delusa esset erroribus, neque vero vel sic miseram, modo assurgat et
Abbreviated transcription (Latin):
utis horrisonũ dͨ nõm intonuit qd malũ breni ꝙ̃ ͫ cͤueit quorsũ
usꝙ ad sũmũ maxniuq om̃i in exꝑte sũt qui ne sup̃ attigi ad rodaͫ
unde imꝑ abiit semi obsessꝰ abals atq ad Andignã redẽp eͣ extitit
coactꝰ quod n ͨ ip̃e tñc tacitꝰ tul ͭ ẜ ĩtͦ suos meito qd fu̾it᷑ q̃st¬
ẽ n ͨ ego ad eñ sc̃̾bens sllui Cuis t̾ribile ig᷑ ⁊ infandã hac̃ muitace
tp̃rum nõ agnoscit᷑. aut ꝙs negat᷑. eõsequs enĩ ẽ ut a ͦ sensu caicͦ¬
at aut pudore, diffimilare neꝗt se se oclio ingereus pessimaꝵ ac
nouaꝵ reꝵ fulgot horrificꝰ ac lugubris quãdo ea nũt quottidie.
mũdꝰ Infelis pati᷑ que imꝑ hõium ulł ꝯ audierat Euidde aliis
nomẽ pescis auditũ etat ⁊ in libtis lecłĩ pestꝭ uñisul ex hausura
orbem iusti nõ ecat n ͨ audita. hec ꝑ ãnos iam uigĩti Ita om̃s t̾r̾as

Expanded text:
nostris horrisonum hoc nomen intonuit; quod malum brevi quantum creverit quorsum nostris horrisonum hoc nomen intonuit; quod malum brevi quantum creverit quorsum usque ad summum maximumque omnium, experti sunt. Qui, ut supra attigi, ad Rodanum, unde nuper abiit, semiobsessus ab illis atque ad indignam redemptionem extitit coactus; quod nec ipse tunc tacitus tulit, sed inter suos merito qui infandam hanc mutationem temporum non agnoscit aut quis negat? Consequens enim est ut aut sensu careat aut pudore. Dissimulari nequit, se se oculis ingerens, pessimarum ac novarum rerum fulgor horrificus ac lugubris, quando ea nunc quotidie mundus infelix patitur que nuper hominum nullus audierat. 14 Quid de aliis? nomen pestis auditum erat et in libris lectum; pestis universalis exhausura orbem visa non erat nec audita: hec per annos iam viginti ita omnes terras
Abbreviated transcription (Latin):
p łibito nage̾t: ⁊ nastẽt ac diripiant qdqd ẽ obm̃ũ neq hro urbes
obstare ualeãt neq reges ꝙ infecti mores de prauata scudia defor¬
mati hitꝰ pala ẽ nõ nnisi ĩ hõĩb radicẽ mali totã oe̾ ꝙ̃us ego ut ĩa
sixi nõ de cr̃ũs nũc ẜ̃ de reb tm̃ disputẽ que ꝓfecto nos pueĩs adoles¬
cc̃tibq nõ erãt rata belli intͦ rgna uł pplos de fmib a de Iniiciis
gerebant᷑ Rocietas s̃ ome genꝰ humanũ ulła usꝙ̃ nr̃o euo fuercit
Qrant societates m̾catoꝵ quas ap̃i iudiutꝰ quib añ om̃s prĩa diuũ flo¬
ruit mea ꝑ quas quãte ꝯmoditates afferũt᷑ hõil difficile ẽdcũ dif¬
magne Agmine denota lota/ Ied̾solimã romãq petẽtiuĩ cerneba᷑
fures ibãt singłatim nocbu paridi nlłe furũ diurne acies campis
explicabant᷑ nlli armati societatũ duces famã sibi gẽtiu cladil
⁊ ꝓpã feritate q̃sierãt Quĩtꝰ ⁊ ugesimꝰ ãnꝰ ẽ exquo au̾i̾b pͥmũ

Expanded text:
pro libito vagentur et vastent ac diripiant quicquid est obvium, neque his urbes obstare valeant neque reges; quod infecti mores, depravata studia, deformati habitus, palam est nonnisi in hominibus radicem mali totam esse; quamvis ego, ut iam dixi, non de causis nunc centibusque non erant. Rara bella inter regna vel populos de finibus aut de iniuriis gerebantur; societas contra omne genus humanum nulla usquam nostro evo fuerat. Erant societates mercatorum, quas ipsi vidimus, quibus ante omnes patria diu floruit mea, per quas quante commoditates afferuntur hominibus difficile est dictu, difmagne, agmine devota loca Ierosolimam Romamque petentium, cernebantur. Fures ibant singulatim, noctu, pavidi; nulle furum diurne acies campis explicabantur; nulli armati societatum duces famam sibi gentium cladibus et propria feritate quesierant. Quintus et vigesimus annus est ex quo auribus primum
Abbreviated transcription (Latin):
ons ałias inhonore hĩta soł filia suis cardinalib odio sit atq ꝯtq¬
tui quos tu uera p̃r hortabere ut hos aĩos ponãt nouos induãt
sponsc̃i tua mr̃e suã diligãt illã sui pñ ͣ suisq opib exornãt que
⁊ opib illos oruãt ⁊ głia neq tali matre nuda ⁊ famelica extligo
dc̃auit ecc̃iam nõ solũ celestib ⁊ et̾is diuiciis ẜ tpralib ec̃ ac t̾iõs
quas ⁊̃ alu qua ip̃iꝰ ir laudem atꝙ obseꝗuin sꝑgi nefas saclegiũ

Expanded text:
omnes alias in honore habita, solis filiis suis cardinalibus odio sit atque contemptui. Quos tu verus pater hortabere ut hos animos ponant, novos induant, sponsam tuam matrem suam diligant, illam sui presentia suisque opibus exornent, que et opibus illos ornat et gloria, neque tali matre nuda ac famelica externas ditavit ecclesiam non solum celestibus et eternis divitiis sed temporalibus etiam ac terrenis, quas in aliud quam ipsius in laudem atque obsequium spargi nefas sacrilegiu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝙ̃ nõ intot. rei nestiũs repc̃tina tñ/ ⁊ nona re ꝑculsꝯ solo tͤmẽt
sub pedib ⁊ undiq ꝯcursantib ac cuentib libelł obstũpui et eq̃ss
thalamo familiam mox ipłm turpidissime fluctuãtẽ indi oĩm ĩ ore
fuereus pallor erãt/ Cui gñc ꝓpiẽ sechi ẽ ãno uonia tremust
usq ad rumã tutiũ ac tẽploꝵ Qnul ⁊ ꝑtes Etriuẽ tmuer̃t de qͦ
tũc solitꝰ ad Eocratem nrm sp̃si anno inde Septĩo t̾nnt Infert
Germamia tota reui ualł quo t̾more Basilea cõtidit nõ tã mga

Expanded text:
us, repentina tamen et nova re perculsus, solo tremente sub pedibus et undique concursantibus ac ruentibus libellis, obstupui, et egressus thalamo familiam moxque populum trepidissime fluctuantem vidi. Omnium in ore funereus pallor erat. Qui hunc proxime secutus est anno, Roma tremuit usque ad ruinam turrium ac templorum; simul et partes Etrurie tremuerunt, de quo tunc solicitus ad Socratem nostrum scripsi. Anno inde septimo tremuit inferior Germania totaque Rheni vallis, quo tremore Basilea concidit, non tam magna
Abbreviated transcription (Latin):
ulta siłs ẜ nuꝑ ura meõtia uisa eñi nõ lectti lo qr uł audita
solita ẽ ꝙuis ad huc mag᷑ ne ⁊ potẽtia atq ut dici᷑ ponde uostet
Ciues suos Introga fatebũ: hoc ita eẽ t̾stiꝰ q aliqd de suo addẽt
Quid nñt pisas ubi uite septimũ ãnũ egi seu qd Senas loquers
Eud deleclimichi pmũ exili atq oigiis me locũ aretiũ di¬
onũq illi ꝑusium que ne alias dicam una oĩ ͥͫ gdico ẽ nõ sũt

Expanded text:
visa enim, non lecta loquor vel audita. solita est, quamvis adhuc magnitudine et potentia atque, ut dicitur, pondere suo stet. Cives suos interroga; fatebuntur hec ita esse, tristiusque aliquid de suo addent. Quid nunc Pisas, ubi vite septimum annum egi; seu quid Senas loquar; quid dilectum michi primi exilii atque originis mee locum Arretium, vicinumque illi Perusium, quid ve alias di
Abbreviated transcription (Latin):
me ip̃o aliqs credi pt̃ milies hot exꝑtꝰ asfmo s iutatã ẽ
ctas quis nescit ⁊ dum loquam mutat᷑ mutabit᷑ q tã diu
donͨ mutai ampliꝰ non possit q̃d sola mors faciet nũad aũt
excors hebesꝙ adeo sum ut quid michi ꝑsit aut noceat᷑ nõ sẽ¬
tam tepui equid nõ refcixi meq ip̃o fg̾idior s coenis
meis iult et Iumoib aliꝙ̃to calidior sum ad qnc et fñ aq̃
ct̃ ut ad hes colles uberos atq amenos ĩ reliqo in aquoses
tñ uenerim ubi aquã ꝑurã bibc̾ et si ualde cupiã nõ passi

Expanded text:
 mutata est etas: quis hoc nescit? et dum loquimur mutatur, mutabiturque tam diu, donec mutari amplius non possit, quod sola mors faciet. Nunquid autem excors hebesque adeo sum, ut quid michi prosit aut noceat non sentiam? Tepui equidem, non refrixi, meque ipso frigidior, sed coevis meis multis et iunioribus aliquanto calidior sum adhuc, et tamen aqesse, ut ad hos colles uberes atque amenos in reliquis, inaquosos tamen, venerim, ubi aquam puram bibere et si valde cupiam, non possim,
Abbreviated transcription (Latin):
hodie moriar uste quidẽ de iite cõquetat brenitate / nãsi E
admeã ꝑueniãt etatẽ orb t̾re huãno gni eit᷑ augustꝰ /tatũq
abest młtũ uine̾ ut cupiam ut iuxisse nimis uerear dũ t̃pe¬
to quos conitos ⁊ quos uicos quales p̃miserim ⁊ ꝙ nch ͤ hic fit
iisi idem hodie quod heri quotidieq peiꝰ aliꝙͦ quod undiq pula
qͦtfortuẽ mine quot hĩtuũ ludibria ab cquilone nascẽ Bde
oĩs semꝑ mali radix moribq karbait᷑ ꝙ̃ se docilem ua p̃¬
bet ꝓtalia qd in aliis facile passurꝰ inhac egre paciar ꝙ̃tũ¬

Expanded text:
brevitate; nam si omnes ad meam perveniant etatem, orbis terre humano generi erit angustus, tantumque abest multum vivere ut cupiam, ut vixisse nimis verear, dum repeto quos amicos et quos viros quales ve premiserim et quam nichil hic fit, nisi idem hodie quod heri, quotidieque peius aliquid, quot undique pericula, quot fortune mine, quot habituum ludibria ab aquilone nascentia, unde omnis semper mali radix, moribusque barbaricis quam se docilem nostra prebet Italia, quod in aliis facile passurus, in hac egre patior; qu
Abbreviated transcription (Latin):
et qd nichi meo uire polliceõr tue uiue notis adiuuabis oracło sa
q̃d dñtis ip̃is in lris clare satꝭ in tuis ec̃ exp̃ssuis ꝯtine᷑ rectas
meas tãto indico ꝓbai diuine sueq grẽ t̾buẽd scio Ego aut ⁊ si
indignꝰ hec audiam nih tñ possem gracius audire Est ⁊ ppꝓspi ͭ¬
ĩ meite Iocrditas at noluptas quedã n ͭ indoctꝰ docli famã tes¬
puit et deformis uicgñtulei se formosam sponso uisa gaud exo¬
pecto nũc scde epłe fortua nam p̾ma utiq fortũacior ẽẽ nõ po¬
tuit quã sĩmo hñi placuisse cui me oro cũ omt qua potes
mea seu de illo spes q̃ nã eẽt apetĩ: ut nostes qͦ ad g ᷑ mera¬

Expanded text:
et quod michi meo iure polliceor tue vive vocis adiuvabis oraculo. Iam quod dominicis ipsis in literis clare satis, in tuis etiam expressius continetur, reculas meas tanto iudicio probari, divine sueque gratie tribuendum scio; ego autem etsi indignus hec audiam, nichil tamen possem gratius audire: est et prosperitatis immerite iocunditas ac voluptas quedam, nec indoctus docti famam respuit et deformis virguncula se formosam sponso visam gaudet. Expecto nunc secunde epystole fortunam; nam prima utique fortunatior esse non potuit quam summo hominum placuisse, cui me, oro, cum omni qua potes mea seu de illo spes quenam esset aperui, ut nosses, quoad hoc, me pa
Abbreviated transcription (Latin):
nõ adusũ dico quãus ego q̃rubꝰ ⁊ landator uetetũ hõc tñ sen ueter
laus ẜ q̃tela pñciũ uera erit Semꝑ ꝑ hos mẽtiri solitũ uitas sonat
cui ⁊ si autor fidem decoget ip̃a sibi fidem fõit dic ego teq fasfil spero
dico ⁊ q̃tat ⁊ si uicũ decet lugro quid ita peiorib ãius seueclntẽ agma
quã pueĩcia acta ẽ nꝰ ꝙ augirror ut arboẽs sic hõĩes etatẽ esse ut
sicud illa celi minas atq aereas tẽpestates ita he nudi diffi beb et ꝓra

Expanded text:
 ego querulus et laudator veterum, hec tamen seu veterum laus seu querela presentium vera erit. Sepe per os mentiri solitum veritas sonat, cui etsi auctor fidem deroget, ipsa sibi fidem facit. Dico ego, teque fassurum spero, dico et queror et, si virum decet, lugeo: quid ita peioribus annis senectutem agimus, quam pueritia acta est? Nisi quod auguror ut arboris sic hominis etatem esse, ut, sicut illa celi minas atque aerias tempestates, ita hec mundi difficultates
Abbreviated transcription (Latin):
cplã quadam neł ᵈ accedine acriq dulte ͥ  ͤ eplam tuã legi
comice Ita michi suauit᷑ ãnosi pr̃is int̾itũ defles ut ⁊ tibi
ꝯpaciar et tue g̃tulet pietati qua il meliꝰ il suũ mag̃. hoi¬
Seca illiꝰ ⁊ sat dilata soluco tẽpesciui ⁊⁊ p̃tox pietas tria ẽ nõ
ẽ quod q̃rarg/ est qd gaudeas ad hͦ ille natꝰ erat ut more̾t᷑ et

Expanded text:
ci quadam velut acredine acrique dulcedine epystolam tuam legi, amice. Ita michi suaviter annosi patris interitum defles, ut et tibi compatiar at tue gratuler pietati, qua nil melius nil suuSera illius et sat dilata solutio; tempestiva et precox pietas tua est. Non est quod queraris; est quod gaudeas. Ad hoc ille natus erat ut moreret
Abbreviated transcription (Latin):
audio crucinãdꝰ dicũt iux secũ ad pototũ rmi signa tũslato
fontẽ tñ ad quc plꝰ aliꝙ̃to ꝙ̃ doliũ amanti n ͨ me fugit abstat
michi illud Apli ad thunotheũ sobentis nołi in quisd ad u
aquã bilł Ecce nõ ne hic tecũ loqui uide᷑ et ine alloquĩt᷑
et a Iunẽtute uio usꝰ semo aque assueste̾t cuiꝰ mĩme¬

Expanded text:
audio, trutinandum dicunt, vix serum ad potorum vini signa translato, fontem tamen adhuc plus aliquanto quam dolium amanti. 47 Nec me fugit obstare michi illud Apostoli ad Thimoteum scribentis: «Noli, inquit, adhuc aquam bibere». Ecce nonne hic tecum loqui videtur et me aet a iuventute vino usus, senior aque assuesceret, cui
Abbreviated transcription (Latin):
u e angnes fenũẽ illos filios peperẽ qs̃ nñt et̃ ad mĩani cultae
u̾tutũ ex prilsoes uiciorũ passianũ ac gẽtiũ domitaco s̃ potat¬
tes ntẽ nob istos pariãt quos iidem᷑ iniẜes Galloꝵ antiquissimos
sop histas ac bragnanos nocãt quoꝵ puceps fontꝭ aquã dibes uber
se t̾te mr̃es ĩ corruptũ suge głiat᷑ sed fete om̃s tociꝰ ꝓpłos u̾e̾ns

Expanded text:
 admiramur, cultores virtutum, expulsores vitiorum, passionum ac gentium domitores, cum potrices nostre nobis istos pariant, quos videmus; miseros Gallorum antiquissimos, sophistas ac Bragmanos vocant, quorum princeps fontis aquam bibens, uber se terre matris incorruptum sugere gloriatur, sed fere om
Abbreviated transcription (Latin):
nil q liberius toto cẽt orbe t̾raꝵ mẽmisa plane qui scudiosoꝵ ꝯuẽt
quis ordo que nigilatra que maiestas pceptoꝵ Iupꝯsultos uetẽs rdim¬
niis una urbem illã tuasit ignorãtia hostis ut ⁊ nõ hospes tãsi
hospes ac nõ ciuis seu quodaultũ ueceor regina sit micho om̃s ii¬
dent᷑ abiect᷑ armis manũ tolle̾ Eue nã ibi p̃te̾a tut̃ ubectas teꝵ
om̃iũ q̃ue fectilitas ut iam p̃se̾pto ꝯgnomĩẽ ꝑ om̃s t̾ras pigiis bãã

Expanded text:
nilque liberius toto esset orbe terrarum. Meministi plane qui studiosorum conventus, quis ordo, que vigilantia, que maiestas preceptorum: iurisconsultos niis una urbem illam invasit ignorantia; hostis utinam et non hospes, vel si hospes at non civis seu, quod multum vereor, regina: sic michi omnes videntur abiectis armis manum tollere. Quenam ibi preterea tunc ubertas rerum omnium, que ve fertilitas, ut iam prescripto cognomine per omnes terras «pinguis Bononia»
Abbreviated transcription (Latin):
ad discessũ atq hac̃ optatam placuise ilłis mociunculã que
ad uiterbiũ fuit citq inde spem nefatĩa ꝯcepisse / Ego aũt nõ
dicam eellerissis dñis s ne ẜuis quadẽ insi iulisis huis fuisse
degenett ĩo ĩmanẽ atq inpum appetitũ suspicai audio
qui ext̾iui forsan furciseri cuiꝰ pĩa fecũ petlꝰ ĩ nafit Illi ees
qdqs sit si tam malis ꝯspiam eẽ põt resipisictiã adq eema
si das nolit Wi etlm̃ de alicã folici ͭ ͤ supplcc̃iũ ꝓpetu ͭ ͤ uero
ncbi ꝓsprs eccĩce pue tibi ꝯstãtiã at salutt̃ opto p̃tatorq l
ndit ntqetu digo p̃tib illũ oto qui tibi tant pustim m̃te

Expanded text:
ad discessum; atque hanc ob causam placuisse illis motiunculam que ad Viterbium fuit, atque inde spem nefariam concepisse. Ego autem non dicam excellentissimis dominis sed ne servis quidem nisi vilissimis hunc fuisse degenerem imo immanem atque impium appetitum suspicari audeo, qui extremi forsitan furciferi cuiuspiam ferumad discessum; atque hanc ob causam placuisse illis motiunculam que ad Viterbium fuit, atque inde spem nefariam concepisse. Ego autem non dicam excellentissimis dominis sed ne servis quidem nisi vilissimis hunc fuisse degenerem imo immanem atque impium appetitum suspicari audeo, qui extremi forsitan furciferi cuiuspiam ferum p
Abbreviated transcription (Latin):
ciitastm iuguscissẽa ẜ augusta domꝰ tam salubriofuit᷑ quã nõ sus¬
pectam faciãt ruine ꝙłib puris aer si inclusꝰ cẽ ceꝑit fit Infanus
hec romanã ribem eiꝰ q tẽperiem atꝙ aeris puitatt̃ uł ꝯemiũt
ul accusãt Accedit ⁊ solitudo longior ⁊ ĩ minet squalot ac rait̾as
incolaꝵ que oĩa quid aluid qͣso quã illa de q̃ sup̃ q̃stꝯsum Romanoꝵ
p̃na uetꝰ est ꝓubiũ cuiꝰ Aristoled menuunt/ ettla meliꝰ equum
te qua dm̃ sui ocło pĩgnestt urbem tũã asuis pastoi̾b decelict
pudãtie ac pietat cue ocłus iupĩgnab ͭ ac roficiet illam tu qd̃ꝵ¬

Expanded text:
civitas tantum augustissima sed angusta domus tam salubris fuerit quam non suspectam faciant ruine, quamlibet purus aer si inclusus esse ceperit fit infamis. Hec romanam urbem eiusque temperiem atque aeris puritatem vel concutiunt vel accusant. Accedit et solitudo longior et menium squalor ac raritas incolarum. Que omnia quid aliud, queso, quam illa de qua supra questus sum romanorum t proverbium cuius Aristotiles meminit: «nulla melius equum re quam domini sui oculo pinguescere». Urbem tuam a suis pastoribus derelictam providentie ac pietatis tue oculus impinguabit ac reficiet. Illam tu, q
Abbreviated transcription (Latin):
suũ capud̃ scati ⁊ nebta reddider ⁊ uigorẽ ⁊ si nõ psrĩ at ꝰ¬
at / obseat illa nĩaibilis ciuiũ m̃łtiᵈ ͦ de qua epła altã ad te sifs
⁊ quã ulliꝰ sep̾toꝵ ĩ gẽilm equa re põt illa iusaĩoꝵ atq illis
robur corporum que uisi optĩo ĩuẽtre n ͨ nasti potuerat n ͨ ẜuas
Obscat autoꝵ oĩm ⁊ illuscum cohors e nnimiẽ Romãoꝵ ne afftus

Expanded text:
 caput, statim et membra reddideris et vigorem, etsi non pristinum at at, obstat illa mirabilis civium multitudo de qua epistola altera ad te scripsi et quam nullius scriptoris ingenium equare potest, illa vis animorum atque illud robur corporum, que nisi optimo in aere nec nasci potuerant nec servari; obstat auctorum omnium illustrium cohors, et minime
Abbreviated transcription (Latin):
ocdinib glriantẽ legimꝰ Gud poscmo romanis ducib Apio
et decio aquib poma apia et decia ĩ ytalia aducta illap̃dul.¬
ta hec nõ sbacria utq sapidissĩa suoꝵ nõmĩa txisse uident ͬ
autoꝵ / Et qm̃ ab antiquis lic sine ꝑicło dissentiẽ quid aus faciuꝰ¬
cũtos anglos utalie om̃e genꝰ fructiferaꝵ arborũ q̃sunt et ĩ ctidan¬

Expanded text:
ordinibus gloriantem legimus? quid postremo romanis ducibus Appio et Decio, a quibus poma Appia et Decia in Italiam advecta, illa predulcia, hec vero subacria, utraque sapidissima, suorum nomina traxisse videntur auctocuntos angulos Italie omne genus fructiferarum arborum quesivit, et i
Abbreviated transcription (Latin):
spes et cũ x̾ ͦ ad celũ mẽtib ascendẽdi cura ꝯpuledt̃ Abiit gͦ fortua
nã accusas qd me cernere nequisẜ ego aũt exꝑiestus qd egetĩ ꝑd
eemedii ceperĩ qd putes iusi ut tatitꝰ indignaret uẽpe ut auĩtas¬
sueta nõ cruciant mo quid cruciant sed ꝑtius calłũ h cõsueᵈ du
cũ certe nõ imꝑuium doloiͣ dolui et queĩ illã face̾ meus fuit ẜ
facilius ad ire in estu pisciculideonũ ꝙ̃ hoĩem dñũ adriatica ĩ urbe
in die Ascenciois ad uesꝑam¬

Expanded text:
spes et cum Cristo ad celum mentibus ascendendi cura compulerit? Abiit ergo, fortunam spes et cum Cristo ad celum mentibus ascendendi cura compulerit? Abiit ergo, fortunam suam accusans quod me cernere nequisset. Ego autem, experrectus, quid egerim, quid remedii ceperim, quid putas nisi ut tacitus indignarer? Nempe, ut aiunt, assueta non cruciant; imo quidem cruciant, sed parcius: callum habet consuetudo, durum certe at non impervium dolori. Dolui, et queri illam facere mens fuit, sed facilius Adrie in estu pisciculum quam hominem unum adriatica in urbe in die Ascensionis, ad ves
Abbreviated transcription (Latin):
abillo p̾mo nr̃i gu̾is nõ tam familie sue utili ꝙ̃ fconoso pente nob su¬
ꝑanti fame sitꝭ lassitudo ⁊ sõpnus sine hic bius sine ille ꝑꝑetiuis
sõpor mory iux dũ gͦ ut ꝓhibẽt hanc quotidianã mortꝭ ymagĩe
sopnũ ocłis carꝑe oẽsus eram dũ hant illatua quã ĩ hita domũ
domũ cdnt me idendi auida quẽ nõ iidit hactenꝰ ⁊ nõ insu amat
rũderũt hi custodes mei egregn ꝯsopitũ me/ noq mẽdatissimũ
genꝰ gec mentiti sũt ẜ n ͨ letheus ille n ͭ ͣ reꝑabil sopuꝰ ect
Tiuid facẽt fassa mlier/ ac grandena/ utq eñ anguror ⁊ qd dis¬
fiailius festmãtib pulsa cõmitib ⁊ magna d urbẽ sꝑ plena pplo
nũc aduenaꝵ turibas penitus ꝙ mndati quas hic dies atq nũt nõ
speclacłi idende q pulchlme urb deside̾m̃ ẜ indulgẽtie aniurepia

Expanded text:
ab illo primo nostri generis, non tam familie sue utili quam famoso parente, nobis suab illo primo nostri generis, non tam familie sue utili quam famoso parente, nobis superant: fames sitis lassitudo et somnus, sive hic brevis, sive ille perpetuus sopum oculis carpere orsus eram, dum hanc illa, tuam quam inhabito domum adiit, me videndi avida quem non vidit hactenus et non visum amat. Responderunt hi custodes mei egregii consopitum me neque mendacissimum genus hoc mentiti sunt; sed nec letheus ille nec irreparabilis somnus erat. Quid faceret fessa mulier et grandeva — utrumque enim auguror — et, quod difficilius, fexundanti quas huc dies, atque utinam non spectaculi videndeque pulcerrime urbis desiderium sed indulgentie annue pia