comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uioñ fuerit. ec alit̃agi oportuerit: Qđ quinta suadimoriũ
ñ deserueritis cđim quẽ exedicto possidereñ potuerit. quod
&ꝓcuratorẽ habuerit. & absens defenssit &ñ latitauerit.¬
& cetericreditores qui : dsint & qđ antemissũ situt fundo cõ¬
muni expelereturauã ꝓscriptio eius imperaretur. & qui a
uide ui tusit eicedis contra quã practor iuisserit . Hisigit᷑
manifestum ẽ intraparationẽ questiones eẽ ponendas.
q̃. in ex sccutione sint deuulgandȩ utiud ex & nobis aittentꝰ
ficit & ꝓmissorũ copia ñ grauetur. Illudetiã inspigiendũ
quȩ nob cũ diũ saparte c̃ueniant. quȩ in c̃tro u̾siã deuocent᷑
et ea quȩ c̃ueniunt. Tc̃ enumeranda si noł ꝓsunt. utcicero
ꝓmarco tullio ait. dãnũ passũ eẽ marcũ tolliũ. Cõuenit
mͥ cũ adũ sario ui hominib armatis regestã eẽ ñ inficiant᷑
a familiar publii fabii. cõmis sã negareñ audent: Iã dolo

Expanded text:
uio non fuerit et aliter agi oportuerit; quod Quintius uadimonium uio non fuerit et aliter agi oportuerit; quod Quintius uadimonium non deseruit. Secundum, quod ex edicto possidere non potuerit; quod et procuratorem habuerit et adsens defensus sit et non latitauerit, et ceteri creditores quieti sint; et quod ante missum sit, ut fundo communi expelleretur, quam proscriptio eius imperaretur, et quia inde ui sit eiectus contra quam praetor iusserit. His igitur manifestum est intra partitionem quaestiones esse ponendas, quae in exsecutione sint diuulgandae, ut iudex et nobis attentus fiat et promissorum copia non grauetur. Illud etiam inspiciendum, quae nobis cum diuersa parte conueniant, quae in controuersiam deuocentur. Et ea, quae conueniunt, tunc enumeranda, si nobis prosunt, ut Cicero pro Marco Tullio ait «damnum passum esse Marcum Tullium conuenit mihi cum aduersario; ui hominibus armatis rem gestam esse non infitiantur; a familia P. Fabii commissam negare non audent; an dolo
Abbreviated transcription (Latin):
cui ignominioso aȩtionẽ depͥuatis reb tantũ negari. do¬
c̃ebodȩꝓditionis crimine ñ negari DIERRIITIONI
artitio õꝙͣ oidinẽ totius diuisionis breuit̃ c̃p̃bendit ut escꝓ
quintio negam tebona publii quinti possedis feex ae no to
toris. It pͥmosi cincipit. nullã cetus ã fuisse postulandȩ pscrip¬
tionis hino subicit neexedicco possideri potus se. ad extre¬
mũ nec possessa eẽ hȩc inquit triacũ do cuero ꝑorabo A
nĩ adũtis corp̾totius orationis ꝑhȩclini am̃ tadiges tũ tẽ
Talgͥs cut̃ debet eõ partitio. ut singalȩ partes eius plurimas
ques tiones inscõ tineat. Nasi fuerint et ꝑ incidentes questi¬
unculas diriuata. onerabit᷑ ipsa partitio. & exhocrebunͭ
udices rerũ. copiã fugiendã & id eotullius in eadẽ quinti &¬
nasic partitus ẽ. ut singula capiiaplures questionũ articulos
c̃tinerent & enĩ pͥmũ illud ñ fuissecoiusci postulan dȩ ꝓscrip¬
tionis uidequanta contineat. Qđ pecunia debita sexto ne¬

Expanded text:
cui ignominioso actionem de privatis rebus tantum negari, docebo de proditionis crimine non negari'. 556 Partitio est, quae ordinem totius divisionis breviter comprehendit, ut est pro Quintio 'negamus te bona Publii Quintii possedisse ex edicto praetoris'; et primo sic incipit, nullam causam fuisse postulandae proscriptionis; huic subicit, nec ex edicto possideri potuisse; ad extremum, nec possessa esse. 'haec' inquit 'tria cum docuero, perorabo'. Animaduertis corpus totius orationis per haec liniamenta digestum esse. Talis autem debet esse partitio, ut singulae partes eius plurimas quaestiones in se contineant; nam si fuerit et per incidentes quaestiunculas diriuata, onerabitur ipsa partitio, et ex hoc rebuntur iudice rerum copiam fugiendam. Ideo et Tullius in eadem Quintiana sic partitus est, ut singula, capita plures quaestionum articulos continerent. Etenim primum illud, non fuisse causam postulandae proscritionis, uide quanta contineat: quod pecunia debita Sexto Nae
Abbreviated transcription (Latin):
atq mnulta celestium collatione de coratã in combiũ archas iupo¬
riorum casus optabat s cãuirtus ut adherebat forte cillenio
ponelacrimans nuntiauit inpotenda furetrat suolitotis qr
superi desua socecate correptã captiuãq ad amantinis nexil
acupideͥ nedetingi. Suꝑ hisigitur uirginum thalamis dũ cum

Expanded text:
atque multa caelestium collatione decoratam in conubium Arcas superiorum cassus optabat. Sed eam Uirtus, ut adhaerebat forte Cyllenio, paene lacrimans nuntiauit in potentiam pharetrati uolitantisque superi de sua societate correptam captiuamque adamantinis nexibus a Cupidine detineri. Super his igitur uirginum thalamis dum eum
Abbreviated transcription (Latin):
Quocu co pfficio decentioro
Para p̾cliib libens pr̃o facus
Aulias inalialamos uenirciuss:
Sedtdelie quotonantis extet
E tcoptis saera fulserie uoluntas snabo rũ

Expanded text:
quocirca officio decentiore paret praecluibus libens profatis Arcas in thalamos venire iussus. sed tu, Delie, quo Tonantis exstet  coeptis sacra f
Abbreviated transcription (Latin):
sule dicat᷑ In atsun ominutuio mono p̃tonerit sed ꝓpt̃ ̃suetudinem
ꝓc̃suldicat᷑ ut declinari pessit quẽ ad modũ illa q̃llutera t̃minantur
simugilis cẽt nominatiuus ut aigilis mugiliũ feceretut agiliũ. Nlittera¬
labas nominatiuo ht̃ ut scaonũ scãni. Aut plures ut caput capitis. pauti¬
si d c̃suetudas auctoritas ueterũ in geni&c̃ filis imperu ꝑ tressyllabas
monilib: genugenib: pet peccarib: nom̃ haminib: marmormar mo¬
rib scđm quȩ uas uesib facere dȩboit & ĩ gento harũ racsuũ. qm̃ q̃ cuq¬
ꝑ tinomaliã detlinat᷑ &erii sigłr nomiatauus ues genẽ uasis dat̃ uasi
cibłi aucse. plurali aut̃ numero sicdedinat᷑ ut scamna. lucre us tam̃
geno uisi u rariq: facit later ciminausi. Nlittrat̃minamturmas culi¬
na ut flam pecan cõmuniaduobii generib ut tibicen fidicer qđ fre¬
quontis simi auctores rt̃ ꝓbant Nã & tibicinã & fidicinã dicunt . Itẽ nut̃

Expanded text:
oton erit sed propter consuetudinem proconsul dicatur, ut declinari possit, quemadmodum illa, quae l littera terminantur,si mugilis esset nominatiuus ut agilis, mugilium flabas nominativo habet, ut scamnum, scamni, aut plures, ut caput, capitis, paucised consuetudo et auctoritas ueterum ingeni et consili et imperi per tres syllabas monilibus, genu genibus, pecus pecoribus, nomen nominibus, marmor marmoribus; secundum quae uas uasibus facere debuit et in genetiuo horum uasum, quper anomaliam declinatur, et erit singulari nominatiuo uas, genetiuo uasis, datiuo uasi, ablatiuo a uasi; plurali autem numero sic declinabitur ut scamna. Lucretius tamen genetiuo uasi, ut rarique facit lateramina uasi. N littera terminantur masculina, ut flamen, pecten; communia duobus generibus, ut tibicen, fidicen, quod frequentissimi auctores non probant, nam et tibicinam et fidicinam dicunt; item neutra,
Abbreviated transcription (Latin):
dicendumẽ quẽ ad modũ senatꝰ & exeratt. Pretere aquȩ cumq no¬
minauel particapia genitiuo singłi in is exeunt datt płri syllaba
crescunt ut ca tonscatonib. Secundum quã rationẽ si ec̃t genuis cor¬
Nuis genib feciss& utsyllaba cresar& L litera finita nomin a
duplicẽ formã habñt pͥm aẽ in qua mas culimas ut annibul as dra¬
bel neq alici ferȩꝓpͥi quãpunica exeptosolis nomine Itẽfemini¬
na utcane quil nomenarascũ & cõmunic utuigib pugil. Qugomã
cas dẽ dedinationes hñ alteras peties ncatroruam utmel fel Qui
hoc differ̃ a superiore declinatione quod mono syllabas a .I. litterã
naturã p̃positionis intuentor ꝓ quippe abłcuntũ p̃fertur p̃ respiunt
cũꝓc̃suldr̃ nonducib uocb: sod cõposieo nominedici. utꝓcurator ꝓpugnator
Ni quicquã obeẽ exemplo qđ hec nomina poss uerba exefacere ut ꝓcuro

Expanded text:
dicendum est, quemadmodum senatus et exercitus. Praeterea quaecumque nodicendum est, quemadmodum senatus et exercitus. Praeterea quaecumque nomina uel participia genetiuo singulati in is exeunt, datiuo plurali syllaba crescunt, ut Catonis, Catonibus; secundum quam rationem si esset genuis, cornuis, genuibus fecisset, ut syllaba cresceret. L littera nomina finita duplicem formam habent. Prima, est, in qua masculina sunt, ut Hannibal, Hasdrubal, neque alia fere propria quam Punica, excepto Solis nomine; item feminina, ut Tanaquil nomen Etruscum, et communia, ut uigil, pugil; quae easdem declinationes habent. Altera species neutrorum, ut mel, fel; quae hoc differunt a superiore declinatione, quod monosyllaba sunt et l litteram per naturam pro praepositionis intuentes pro quippe ablatiuo tantum praefertcitur, non duabus uocibus, sed composito nomine dici, ut procurator, propugnator, nec quicquam obesse exemplo, quod haec nomina possunt uerba ex se facere, ut pro
Abbreviated transcription (Latin):
obacut Ite ameq̃ in sua dedinacione uniceis & sineexeri plis simlũ¬
deelinegitur Paciuntenim hutuscartuis anienis. Duo a cimbol et sep
ne dedindutur Grecanomina qͥ oliterti finuntur eaq̃ apͥma positionc
in nr̃ cinsier formã utlco draco sic dedinantur utcicero mil o ł aiuꝰ
it faiciant ingenituo iusĩus. Accuscitiuo ium. in un. & ccteris cci sib
similiter quar qucomn consuetudo hanciudicat Turbo sinometdõ
ꝓprium uteicero declinctur. Si cuitem iumuentisignifites aut puo¬
rilis ludis trumentum ut cupido de dinatur. U ditseraiantum neu¬
tra finuntar uat cornu ueru qd in plurtili faicitueruct apuducteres eat̃
spctuadicbent. Horum nominum pluredes declinatiotus cerrent
ultimas yllaba relinquitur Detẽs singuleris. sic fit inciuibs &e sue
sit Itsi cut optimum & meximum item dicimꝰ cũ optumꝰ & max ũ¬
m diceretur. Sunailiqui quigenituo casu genuis & cornius ddieant
Sinon deba gents pls haberes yllabas quamdatiuis & abłs Quã¬

Expanded text:
o, quae in sua declinatione unica sunt et sine exemplis similideclinantur; faciunt enim huius carnis, Anienis. Duo et ambo, cum sintne declinantur. Graeca nomina, quae o littera finiuntur transierunt, ut leo, draco, sic declinantur ut Cicero, Milo; ea uerut faciant in genetiuo Ius, Inus, accusatiuo Iun, Inun, et ceteris easibus similiter, quamquam consuetudo hanc Io dicat. Turbo, si nomen est proprium, ut Cicero declinatur; si autem uim uenti significes aut puerilis ludi instrumentum, ut cupido declinatur. U littera tantum neutra finiuntur, ut cornu, ueru, quod in plurali facit uerua. Apud ueteres etiam specua dicebantur. Horum nominum plurales declinationes carent ultima syllaba relinquitur datiuus singularis, sicut fit in ciuibus et susiit, sicut, optimum et maximum item dicimus, cum optumus et maxumus diceretur. Sunt aliqui, qui genetiuo casu genuis et cornuis dicant; sed non debet genetiuus plures habere syllabas quam datiuus et ablatiuus. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
nantur ulgma in cexeunti co ł littera t̃minata latin a nomina totius
gmnonis s clmo noptota ut fr a ginihili Gũ miaut̃ & sincapi peregrinues
Neutrigeneris & tantum num erisin gularis. sed casus codẽ modo decurr
exepto genitiuo qͥs recipit utsinapis gummis. quauis rectedica tur
at homo Quorũ declinationes inducis speties exeunt. Nc̃ autolitterã
in obliquis casib retinent ut unio. unionis. Aut in rc̃ũtunt ut cupido
Crepido cupidinis crepidinis. Vtraq aut̃ syllaba croscun in obliquisce¬

Expanded text:
nantur ut Latina in a exeuntia. i littera terminata Latina nomina totius generis sunt ac monoptota, ut frugi, nihili. gummi autem et sinapi peregrina sunt neutri generis et tantum numeri singularis, sed casus eodem modo decurrunt excepto genetivo, qui s recipit, ut sinapis, gummis, quamvis recte dicatur ut homo. quorum declinationes in duas species exeunt; nam aut o litteram in obliquis casibus retinent, ut unio, unionis, aut in i conuertunt, ut cupido, crepido, cupidinis, crepidinis. Vtraque autem syllaba crescunt in obliquis
Abbreviated transcription (Latin):
ripitur cũ genitiuus diptori got̾minat᷑ utdelos delov. Usfinitur
ibraus ẽ ut doctus si longus sit sigeniauus syllaba creuerit & arite
ultimã i aut u. ꝓductã h abuerit utuirtus & in uno mnflexibili ut pas
Ttermnet corript utcpit .C. finiñ da onomhiatentũ fac utall
qes e ducrtur & lac decoiꝰ decd nataone dabitat᷑. C eratuns singularis
te pducitur cũ eut nominatiuo similis ẽ. utseruat Aut ed ptangati
haba utuliȩ. Xt iẽ minat᷑. eiedoct in ccteris corripitur. Sati
finator ut pellad÷ Accus atiũ singuris ingrius tẽcantu cormipt᷑
cũ o ł ont̃minat᷑ ut tese ardelon. In latoinis ũ breuis ut doctun¬

Expanded text:
cum genetiuus dipthongo terminatur, ut Delos τοῦ Δήλου. Vs finitus breuis est, ut doctus, sed longus fit si genetiuus syllaba creuerit et ante ultimam i aut u productam habuerit, ut uirtus, et in uno inflexibili ut pus. T terminatus corripitur, ut caput. C finitus duo nomina tantum facit, ut allproducitur, et lac, de cuius declinatione dubitatur. Genetiuus singularis tunc producitur, cum aut nominatiuo similis est, ut senatus, aut dipthongam habet, ut Iuliae, aut i terminatur, ut docti ; in ceteris corripitur. Datiufiniatur, ut Palladi. Accusatiuus singularis in Graeeis tunc tantum corripitur, cum a uel on terminatur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
drdor exeptis bis quȩ ominatiuus grec osterminat cut phebosphe¬
be lt̃minatꝰ in latinis longus ÷ ut mercuri In greais corripitos
utna ÷ Ot̃minatus in latnis breus ÷ ut catolicet uirgilius contra
sentiat. ingreas ꝓducitur utdido. Vtminat corripitur: ut cornu
incon sonanites uero desmens nominatius sequt regulã ecẽptr
ences nominib que scpemuttontur u crietiece linguerũ utdiomedes

Expanded text:
dide, exceptis his quae nominatiuus Graecus os terminat, ut Phoebos Phoebe. I terminatus in Latinis longus est, ut Mercuri; in Graecis corripitur, ut Nai. O terminatus in Latinis breuis est, ut, Cato, licet Uergilius contra sentiat; in Graecis producitur, ut Dido. V terminatus corripitur, ut cornu; in consonantes uero desinens nominatiui sequitur regulam, exceptis Graecis nominibus, quae saepe mutantur uarietate linguarum, ut Dio
Abbreviated transcription (Latin):
bo uolo .ius siũ .ii ante .s. habuerit correptaerit ut autri mus
participia licctꝑcas flectantur a nominib: omni tam̃ ratione dis¬
sylaba uthic ł qͥ exipsis funt utilluc omã pduentur ex ceptis bis
& t̃ q̃ uero cifiniunt᷑ longas utuna. quȩ in edesinunt ꝓducunt᷑
utdocto pulchre. ex eptis quȩ autrĩ cõpararitur utrite. Autincõpa¬

Expanded text:
uerbo uolo uis; si uero u ante s habuerit, correpta erit, ut nutrimus. Participia licet per casus flectantur, a nominibus omni tamen catione dissyllaba, ut huc, uel quae ex his fiunt, ut illuc, omnia producuntur, exceptis bis et ter; quae uero a finiuntur, longa sunt, ut una; quae in e desinunt, producuntur, ut docte, pulchre, exceptis quae aut non comparantur, ut rite, aut in compa
Abbreviated transcription (Latin):
neqipsi umquadicerent secalccsso tellurẽ ipseetic̃iuppitertu¬
rosiustotius terre latebras uella ex quirero creuonctubi decentes

Expanded text:
e ipsi umquam dicerent se calcasse tellurem, ipse etiam Iuppiter curiosius totius terrae latebras uellet exquirere, credo necubi decentes
Abbreviated transcription (Latin):
cus a ꝓbari. quimox pͥmiluminis falgd re merserit c̃festim ad
obtutus nros directis lincis. diriguntur. qđ magis in dubita¬
bilis ꝓbam̃tifio sunlittore c̃sistentes obstacula moritium re
pore emer genta uiderentur. occasusq uno obitu c̃ditecunctis
ualerent tenebraretras. ae felsaromulei uatis exploderetur
assertio quad ocet nosq ubi pͥmꝰ equis oriens ad flauit anhe¬
lis illic sercrubens accendit biminuesꝑ. quinetiã cunctȩ noc¬
tes acdies similib inẽstituis horis que sc̃ꝑparib conuenirent.
nullique partaesluris uelaipercrent ceria ł alicsidera

Expanded text:
comprobari; qui mox primi luminis fulgor emerserit confestim ad obtutus nostros directis lineis diriguntur, quod magis indubitabilis probamenti fiet, si in litore consistentes obstacula montium relipore emergentia uiderentur occasusque uno obitu condita cunctas ualerent tenebrare terras ac falsa Romulei uatis exploderetur assertio, qua docet: nosque ubi primus equis Oriens afflauit anhelis, illic sera rubens accendit lumina Vesper. Quin etiam cunctae noctes ac dies similibus interstitiis horisque semper paribus conuenirent, nullique parti telluris uel apparerent certa uel alia sidera
Abbreviated transcription (Latin):
ti cisterres conspicuȩ acp̃nitentes & uelud ꝑpendiculate cc¬
ꝑitib sus pectent᷑: In alexandria eti ã aao ꝓds quartapcnto

Expanded text:
ticis terris conspicuae ac praenitentes et velut perpendiculatae capitibus suspectentur, in Alexandria etiam Canopos quarta part
Abbreviated transcription (Latin):
petentes aaribuens dear abicis letabat᷑ alitbi Nerũ uirgo ut c̃ꝑ
omã uerecundii. licettioue eius cis sidere confinio iuberetur :
tam̃ ibi potius uoluit ubimusas conspexerat ãmota palladis
consortioneresidere : Tunc exurgens uirginis mat poscitdeioue
superisq: aͥcunctis uti subcoms pecta omnium quic quids ponsaliũ
Nomine p̃parauerat mauugenatra deretur : Acdonum dos auir¬
gine nonde cet̃: Tuncq tabulas hacpapic̃ popeãq legẽ sugr entrecitari:

Expanded text:
ntes attribuens, Arabicis laetabatur halatibus. Verum uirgo, ut est per omnia uerecunda, licet a Ioue eius assidere confinio iuberetur, tamen ibi potius uoluit, ubi Musas conspexerat, amota Palladis consortione, residere. Tunc exsurgens uirginis mater poscit de Ioue superisque cunctis uti sub conspectu omnium quicquid sponsalium nomine praeparauerat Maiugena traderetur, ac demum dos a uirgine non deesset, tuncque tabulas ac Papiam Poppaeamque legem sinerent recitari
Abbreviated transcription (Latin):
tica quã audistis cõmunes sint. sedomã sdiemata quinq pertib cõmunesintexunt᷑ ̃¬

Expanded text:
ctica, quam audistis, communes sint. Sed omnia schemata quinque partibus communes sinerales ergasticorum schematum. Apodictici autem tropi ideo transeuntur, cum mihi cum Dialectica, quam audistis, communes sint. Sed omnia schemata quinque partibus communes sinerales ergasticorum schematum. Apodictici autem tropi ideo transeuntur, cum mihi cum Diale
Abbreviated transcription (Latin):
Alic ẽ qͣ obducti circuli diũ sitits ostendit:: Ttiũ gehꝰ c̃ planorũ scematũ
qđ mid TON uocant qđ paert̃ curius lincis partĩ directis inluditur ut ẽ
semicirculus cuiꝰ ut supͣdixi gyrũ curuai lineufcicit & alia dire cta q̃ linea
sicut dixi dicmetros dr̃ latone distmine quȩ suncirculo plenosit ꝑcentrũ eiꝰ
ad itrãq cir cũ ferentiã ꝑuenit in his generib planorũ eliaschematadi¬
cuntur crgoifaca alia apodictica. Ergasticcis quȩ faciendȩ cuiꝰ lib& fo
mȩ p̃ cepta ẽtinent apodicticaiquȩpbcndi qđ asscuerant cisser̃ documenta
ana graphas quart engraphas. quimꝰ pedigraphas. sext̾ ꝑ enbolicꝰ :
circulo ũ bigratia imperatũ trigonum ł quid aliud in mediopossimꝰ¬
c̃uenient̃ ad scribere. Perigraphos tropus õ quido a& quẽ ad modũ
in ueniamꝰ mediã quȩ tantũ cedat incuorilincȩ quantũ p̃ce det minorẽ hustropig¬
nerales er gasticorũ schematũ Npodicticicut̃ tropiidcotranseunt᷑. cũ mcũdialt¬

Expanded text:
endit. 714 tertium genus est planorum schematum, quod μικτόν vocant, quod partim curvis lineis, partim directis includitur, ut est semicirculus, cuius, ut supra dixi, gyrum curva linea facit et alia directa, quae linea, sicut dixi, diametros dicitur, latine distermina, quae si in circulo pleno sit, per centrum eius ad utramque circumferentiam pervenit. 715 In his generibus planorum alia schemata dicuntur ergarmae praecepta continent; apodittica quae probandi, quod asseuerant, afferunt documenta.anagraphos, quartus engraphos, quintus perigraphos, sextus parembolicos, circulo verbi gratia imperatum trigonum vel quid aliud in medio possimuvenienter adscribere. περίγραφος tropus est, qui docet, quemadmodum inueniamus mediam quae tantum cedat maiori lineae quantum praecedit minorem. Hi sunt tropi generales ergasticorum schematum. Apodictici autem tropi ideo transeuntur, cum mihi cum Diale
Abbreviated transcription (Latin):
Formhuledu appe scrpens geris in manib in uolit ndc xoꝓ
formule que da florentib dis colora uonta tecers sollarter effiga¬
elatents aminexu interius tenbantur: Sed qm̃cius leuc sub
penis ocealebet in sidicis iiperinas cumcus d extora p̃ bebtcur
Deniq elillis formulis siquis cliqu ã ꝑ cepissit mox ad p̃ her asus
ao adla tentis angus uirosos circulos trahebatur . quĩtemen
mor emergens pͥmo spinos orumdentium a cumine uonenato.
asisiduis hominẽ morsib affligebat Ochincam bietum ulti¬
pliidrũ accum ad conditiones popositas coartabat Si cut̃e
qua liba formulã nullus uellet ad sumere quib da obuiis int̃¬
rogiat inculis oceũ pabat: ait latent in cosceg ĩ serperestim¬
labat donee nexlis cõplerio cirtum pentos adintrogatotis irbitiũ
soraingular& : Ipsa uut semna cõntidictioris uidebetus corpo is
plaenabas soquchatir dauiuer ale dedica tuã particulor bdi

Expanded text:
ua quippe serpens gyris immanibus inuolutus, in dextra, formulae quaedam florentibus discolora uenustate ceris sollerter effigiatae latentis hami nexu interius tenebantur; sed, quoniam eius laeua sub pallio occulebat insidias uiperinas, cunctis dextera praebebatur; denique ex illis formulis si quis aliquam percepisset, mox apprehensus hamo, ad latentis anguis uirosos circulos trahebatur qui tamen mox emergens, primo spinosorum dentium acumine uenenato assiduis hominem morsibus affligebat, dehinc ambitu multiplici circumactum ad condiciones propositas coartabat. Si autem quamlibet formulam nullus uellet assumere, quibusdam obuios interrogatiunculis occupabat, aut latenter in eos anguem serpere stimulabat donec nexilis complexio circumuentos ad interrogantis arbitrium strangularet. Ipsa autem femina contractioris uidebatur corporis xplanabile loquebatur. Nam «uniuersalem dedicatiuam particular
Abbreviated transcription (Latin):
cascos am camiqus pent nescicbuthec autex arenis libit aielorts
ad qucuus. qd e eat ppillitum im plexũ doc& & cimiatia ueneneron
aut fidendu formacopulã cõ marsic ȩnationis: Itenaq eaution
amifraude colligtur qđ circeiłã gexpella cissima ar auelonum decara¬
suram in cola c̃ibiatir ⁊ q uodicto cuc̃plures deorum q uantum. de merat
airi denit. q dlas aliquanto concusior iocum emereeontus in hibunme¬
morans hano a modum sobricim qd quib dcm diuis penitus deneeae¬
taptlerit derideri Illa ait̃ que in ir gum̃tum uerosȩ esertio soll
adrimonĩs q detolerat trtidereccm uibos. cse cid in sinucindȩ soll

Expanded text:
ec aut ex harenis Libyae anhelantis adducitur, quod et capillitium implexum docet et 'amicitia venenorum, aut fidendum pharmacopolam esse Marsicae nationis; ita namque agnitione us hami fraude colligitur quod circulatrix pellacissima et metarum Marsicarum incola comprobatur'. 332 quo dicto cum complures deorum quantum decuerat arriderent, Pallas aliquanto concussior iocum emergentis inhibumorans hanc admodum sobriam, quod quibusdam diuis penitus denegaasserta protulerit, derideri. Illa autem quae in argumentum uerosae assertionis acrimoniaeque detulerat tradere eam iubet ac se ad insi
Abbreviated transcription (Latin):
psqudatit. ee futura rum causis etcepulis int̃ et. Qusa tam̃
sol optauerat iuppiter exegetatq c̃ilium suada asmarito
Dcirumq grandeuas unłicedecer nenda ẽduc Qu ppc c̃uenire
enllenio ut prdofficiorum p̃mus potissimoram fauor eçliũ ci

Expanded text:
udauit, ne feturarum causis et copulis interesset. Quia tamen eius optauerat Iuppiter exegeratque consilium, suadet deos maritos dearumque grandaeuas in haec decernenda conduci; quippe conuenire Cyllenio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
alligtoa Netẽ eã noscere potuisti sed quia nc̃arcdidiũ aemedinũ
stius pe seartiq uisso quode sud atio curaq dis trictior tibi forera sissce¬
buletionis a partb inligata a dic̃ industriȩ melioris obtudit A

Expanded text:
aret, ne tunc eam noscere potuisti? Sed quia nunc Arcadicum ac Midinum sapis praesertimque ex illo quo desudatio curaque districtior tibi forensis rabulationis partibus illigata aciem industriae melioris obtudit, a
Abbreviated transcription (Latin):
ponunt᷑: Siduonumerunt̃ se in cõpositis & inunũ iungunt᷑ is numert qͥ sic effect ẽ
cõponi cũ clterutro expͥorib non potest. si III& in unũ iungant᷑ fiunt VIII
huneq cũ uneq cũ ui cõponiposs̃ Sinumer induos Intse in cõpositos diuis ẽ
cõponicũ ciltero eorum non potest. Dundant᷑ uiiii ĩnui& neq cũ uii¬
neq cũ v cõponi uiiuposs̃ Sid uonumcricũt̃tio iuincꝰsicfuerint ut om̃s int̃
se in cõpositi sint. Deinde exdu ob alt̃cilterũ multiplicauit: qͥsiceffectꝰ erit attqͥ
cũ eodẽ illo t̃tio cõponiñ poterit : Sintduonumeri uu& iii. adiciantur his
eiꝰ ñ habebunt. cũ eo cõponiñ poter̃ : Sid uob numeris positis minor maiorede¬

Expanded text:
ponuntur. Si duo numeri inter se incompositi sunt et in unum iunguntur, hic numerus qui sic effectus est componi cum alterutro ex prioribus non potest. Si III et V in unum iungantur, fiunt VIII; hi neque cum V neque cum tribus componi possunt. Si numerus in duos inter se incompositos diuisus est, componi cum alterutro eorum non potest. Diuidantur VIIII in IIII et neque cum V componi VIIII possunt. Si duo numeri cum tertio iuncti sic fuerint, ut omnes inter se incompositi sint, deinde ex duobus alter alterum multiplicarit, qui sic effectus erit, aeque cum eodem illo tertio componi non poterit. sint duo numeri IIII et VIII, adiciantur his eius non habebunt, cum eo componi non poterunt. Si duobus numeris positis minor ‹se
Abbreviated transcription (Latin):
numerũ qͥd uo decĩ multiplicatis fi& ĩdẽ illinumeri .ui metiunt᷑:
Vbi duo numeri numerũ ciliquẽ metiunt᷑ quiminimꝰ in illi duo bi
m̃ s urã ht̃ & cidẽillius numerim̃ surac̃ sintdacti .xii. hos& i& uii
metiunt᷑ Minimꝰ aut̃ num er̃ quẽ illi duometiunt᷑ : Sencrius atq
idẽ eti axii meut᷑ Nãsexies bina xii s̃. Idẽ fitineo numero quẽ ui
aliqͥ metiunt᷑ Nã hunc qq̃ metitur qͥ minimꝰ in illis trib m̃surc̃ ht̃ po

Expanded text:
numerum, qui XII multiplicatis fiet, idem illi numeri III metiuntur. 790 Ubi duo numeri numerum aliquem metiuntur, qui minimus in illis duobus mensuram habet, eiusdem illius numeri mensura est. sint dati XII hos et II et III metiuntur. minimus autem numerus, quem illi duo metiuntur, senarius; atquin idem etiam XII metitur; nam sexies bina XII sunt. idem fit in eo numero, quem tres aliqui metiuntur; nam hunc quoque metitur qui minimus in illis tribus mensur
Abbreviated transcription (Latin):
ioi cdp̃hendat̃ quiestatvi. hicminimẽ quẽ metiri & uiiii.& xuipos¬
sunt Nã & uiiii esquat̃na & duo decies t̃narax&uis ł aderationeom¬
nẽ numerũ quicũq xxxͣ & ui multiplicaitis fi& ĩ dẽ ill duo numeri
metiunt᷑ : Trib aut̃ numeris datis numerꝰ quẽ minimũ illimetiant᷑
sic inuenit᷑ sintdatiuͦIͦ numeriduo .ui .iiii. sũmꝰ his numerꝰ quim ini¬

Expanded text:
ior apprehendatur, qui est XXXVI. hic minimus est, quem metiri et VIIII et XII posior apprehendatur, qui est XXXVI. hic minimus est, quem metiri et VIIII et XII possint: nam et novies quaterna et duodecies terna XXXVI sunt. eadem ratione omnem numerum, quicumque XXXVI multiplicatis fiet, idem illi duo numeri metiuntur. 789 Tribus autem numeris datis numerus quem minimum illi metiantur sic invenitur: sint dati tres numeri II III IIII; sumatur is numerus, qui mini
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s illos metiri poss: qui a quinqͥ es qͥnadena .lxxu. Quinquies uicena:
c. quinquies septtigena: cccls̃ : duob uͦ numeris datis quẽ minimũ illi¬
meti ant᷑: sic inuonit᷑ sint datonum ero duo & ui. hi int̃seincõ positis
exhisclt̃ alterũ multi plic& . bist̃na ł t̃bina fiuntvi. Hiemim mus
numerꝰ ẽquẽiliduo metiant᷑. Maximũ quẽmetiripossꝰ nemo dixerit
si omnc̃ idẽnum crimetientur quicũq senitrionumero multiplicato fi&
Addent᷑ ii numeri int̃secõ positi. Viiii.& xii. similimultiplictione eo¬
ne quã hii sint Estcut̃ in viiii nario numero minimꝰ rationis eiusdẽ intribus xiinari
induob: Nc̃ multiplic& exminorib numeris ut̃ lib& ñ suũ numerum
sed alienũ. Id eł iiixxii. ł ii. uiiii. tuͦdena xx&ui bis nouena: x¬
& uiii. Ex his consideremꝰ anminor numerꝰ quic̃ decẽ & uiiim̃surã ha¬
becit & in uiiii. & in xii. ht̃ cuit̃ in viIIi inxii ñ ht̃ dimitat᷑ igt᷑ & ma¬

Expanded text:
mum omnes illos metiri possunt, quia quinquies quina dena LXXV, quinquies uicena C, quinquies septuagena CCCL sunt. Duobus uero numeris datis, quem minimum metiantur sic inuenitur: sint dati numeri duo et III. Hi inter se incompositi sunt; ex his alter alterum multiplicet: bis terna uel ter bina fiunt VI. Hic minimus numerus est quem duo metiantur. Maximum quem metiri possint nemo dixerit, sed omnem idem numeri metientur quicumque senario numero multiplicato fiet. At dentur duo numeri inter se compositi VIIII et XII; simili multiplicatione eone qua hi sint. est autem in novenario numero minimus rationis eiusdem in tribus, duodenario in duobus. nunc multiplicet ex minoribus numeris uterlibet non suum numerum, sed alienum, id est vel III XII vel II VIIII; ter duodena XXXVI, bis novena XVIII. ex his consideremus, an minor numerus, qui est XVIII, mensuram habeat et in VIIII et in XII; habet autem in VIIII, in XII non habet. dimittatur igitur, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ m̃ sura mettit᷑. Minim ciaut̃ m̃sura eorũ dẽ numerorum sicur¬
uenitur ubimaximare ꝑtcẽ illius ipsius minima queritur. E adẽe¬
tiã pͥorib numeris cõmunis minimaẽ: ut hicqq̃ minima quinqua genũ
m̃ surtinduob: ẽ Igitur eadẽ etiãpͥorumnum erũ minimam̃ sura est.
attrium numerorum quiint̃se cõpositis : mcximaminimaq: mensura
sic inuenit᷑ : duorũmensurt moxima quȩritur : siext̃tio q̃ q̃ eominimo cõmunisre¬

Expanded text:
eorum mensuram metietur. minima autem mensura eorundem numerorum sic ieorum mensuram metietur. minima autem mensura eorundem numerorum sic invenitur: ubi maxima retiam prioribus numeris communis minima est, ut hic quoque minima quinquagenarii mensura in duobus est; igitur eadem etiam priorum numerorum minima mensura est. At trium numerorum qui inter se compositi sunt maxima minimaque mensura sic inuenitur: duorum mensura maxima quaeritur; si est tertio quoque eorum minimo communis
Abbreviated transcription (Latin):
ex inpa rib autetiã imparess  pote st̃ minimam̃ sura etiã in maio¬
rib numeris eẽ omnib tam̃ in parib unius cõpositioe m̃sura ł mi¬
nim ał maxima fodereperitur . Replicat ons̃ numero ꝓximam̃¬
sura maxima ultima minimẽ ut puta sint ł hii replicent᷑ dimi
ltebis qͥ nauicena: neulla ex hismino rõ ꝗe aqͣ ex duob ẽ hȩcigit᷑
minimam̃ sura quinqua genariiẽ atsiduo numeri int̃se cõpositis
ra qͣripotest: O poit& maiorẽ numerũ minori detra here : quotiens
tost qͥ sicint̃ erit numer̃ his er ũnumerũ mñ suramaxima : siñ duo
numeri .cccl &c demantur ex cccl quoties poss̃ centeni g̃roliqͥ¬
s̃ .l. Ex altero centenario numero de trahantur lsuꝑ er̃ exeol. hic
numerꝰ cac.l. & c. cõmunis m̃sura maximae Nã quinquai es
bina : c quinquues septena : cccl. s̃ exhinc et ã illud appar& q̃đ
quisquis numerꝰ minor marimã in supͣ duos numeros mettitur : qq̃

Expanded text:
iam in maioribus numeris esse, omnibus tamen imparibus. unius autem compositi mensura vel minima vel maxima facile reperitur. replicato enim numero proxima mensura maxima, ultima minima est. ut puta sint quinquaginta; hiina uicena; nec ulla ex his minor est ea quae ex duobus est: haec igitur minima mensura quinquagenarii est. At si duo numeri inter se compositi sunt, ue mensura quaeri potest. Oportet autem maiori numero minorem detrahere quotiens test. Qui supererit numerus, is erit eorum numerorum mensura maxima. Sint duo numeri CCCL t ter: reliqui sunt L. ex altero centenario numero detrahantur L, supererunt ex eo L. hic numerus CCCL et C communis mensura maxima est; nam quinquagiens bina centum, quinquagiens septena CCCL sunt. ex hoc etiam illud apparet, quod quisquis numerus minor maxima mensura duos numeros metitur, ‹---› quoque
Abbreviated transcription (Latin):
neccũ duplicato quid ẽ cocõ pomt᷑ : sint u. & uiii. hii intse in compositis
ponunt᷑ sic ut neut̃ expͥorib cũ alterutro ex insequentib: cõponipossit:
Ne is qͥdẽ qͥex duob pͥorib fctꝰ ẽ cõponicũ clterutro insequentium potest
S intduonumeri iIIU& .vVIIi. ltẽq alii duo & .v. &uiifiunt x.II Nehi qͥdẽ¬
cũ .v. auta ii. cõponunt᷑ : Miniminumeri exhis qͥ sub etdẽ rationes int̃se
in cõpositis ut indupliratione minimisint .u. & iii. intriplic ii &ui.
hiiq int̾̃se ñ cõponunt̃: atquãuis magninumerisumant᷑ qͥ interse in¬
cõpositis : minimis ex omnib qͥs ub eadẽ rationes sint .cc. & .c. hu int̃se
ñ cõponant᷑ Eflaut̃ int̃eos partiũ ratio qđ cc̃ &.c̃. & .ĩ. dimidio & xcuii
partib antecedunt. Neq idec̃ int̃ ullos inores numeros potest. cũ uͦ
m̃ surȩ ratio efficiat ut quidã ꝑse cõpositi in cõpositiuo. qͥd ã int̾se in cõ¬

Expanded text:
nec cum duplicato quidem eo componitur. sint V et VIII; hi inter se incompositi sunt. ponuntur sic ut neuter ex prioribus cum alterutro ex insequentibus componi possit, ne is quidem qui ex duobus prioribus factus est componi cum alterutro insequentium potest. Sint duo numeri IIII et VIII itemque alii duo V et cum V aut VII componuntur. 783 Minimi numeri ex his, qui sub eadem ratione sunt, inter se incompositi sunt, ut in dupli ratione minimi sunt II et IIII, in tripli II et VI, hique inter se non componuntur. at quamvis magni numeri sumantur, qui inter se incompositi sunt, minimi sunt ex omnibus, qui sub eadem ratione sunt. sint CC et CI; hi intenon componuntur; est autem inter eos partium ratio, quod CC CI dimidio et XCVIIII partibus antecedunt, neque id esse inter ullos minores numeros potest. Cum uero mensurae ratio efficiat ut quidam per se incompositi compositiue, quidam inter se incom
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ hocq nexxu qͥ dẽ q̃ dupliccita .l. fecer̃ t̃nionẽ recipiebant. Ergosi¬
quando imparnumerꝰ ex quopar faco ẽ eandẽ m̃ surã quã edt̃ imparten&
habuerit : Tũdemũ cũ illoim pari par qͥex hoc factͥẽ cõponipotest. Vbi
illu d ñ antecessit : ne hocqͥdẽ sequit᷑ Ideo VIIII & .l int̃señ cõponunt᷑
at uIIII & XXX int̃ sccõponunt᷑. Ortaenĩs xaX duplicatis XU. lã daut̃ uiii.
&xuint̃ se cõponipoterant cũ cõmunis his m̃ sura int̾nione eq̃. Etexhis
cȩteritoriunt᷑ : q̃ ad hoc genꝰ numerorũ ꝑtinent. Exduob: mimeris intse in cõ¬
positis suicut̃q siucalt̃ ꝑ secõ posit̾ õĩ sura alterius cũ altero cõponit᷑: Sint¬

Expanded text:
a ne XXV quidem, quae duplicata L fecerunt, ternionem recipiebant. ergo siquando impar numerus, ex quo par factus est, eandem mensuram, quam alter impar tenet, habuerit, tum demum cum illo impari par, qui ex hoc factus est, componi potest; ubi illud non antecessit, ne hoc quidem sequitur. ideo VIIII et L inter se non componuntur; at VIIII et XXX inter se componuntur: orta sunt enim XXX duplicatis XV, iam autem VIIII et XV inter se componi poterant, cum communis his mensura in ternione esset. Ex his cetera oriuntur quae ad hoc genus numerorum pertinent. Ex duobus numeris inter se incompositis, siue uterque siue alter per se compositus est, mensura alterius cum altero no
Abbreviated transcription (Latin):
xXI inqͥ nario numero : int̃setam̃ hu ñ cõponunt᷑ & neq ViIIi quinarii nu¬
merim̃ surã neq xXU. t̃nionas ad mittunt̃ : Idẽ fitint̃ uiii & uiui.: partẽ atq
imparõ numerũ. Nãneq duplicatione aut quad ruplicatione .uiiii. Neq t̃¬

Expanded text:
XXV in quinario numero. Inter se tamen hi non componuntur, quia neque VIIII quinarii nuXXV in quinario numero. Inter se tamen hi non componuntur, quia neque VIIII quinarii numeri mensuram neque XXV ternionis admittunt. Idem fit inter VIII et VIIII, parem atque imparem numerum: nam neque duplicatione aut quadruplicatione VIIII, neque te
Abbreviated transcription (Latin):
sub eodẽ iureẽ duo: Nam nehnc quidẽ cumtrib: aut v autcumsimilibus:
cõ ponit᷑ : Tumquisquis exhis numeris qui ꝑ scin cõpositis iungit᷑ cũ altero
numero quãuis ꝑse cõpositaefficit uthiiduo numeri int̃se in cõpositi sint.
ut si ui& uii iungant᷑. Quidenĩ inter ẽ in alterius m̃sura aliqua
int̃ sẽ in cõpositis int. Quia quãuis aliquam̃ sura plurib cõmunis sitmil¬
latam̃ omnib p̃tsingulcarit atẽ: qđ euenit si iiviuiua q̃ liba
similes ponantur. Adicicantur deinde uispores snumneri int̃se cõponss t̃am̃ iiii¬
hii int̃setõ ponunt᷑ : Ñ cantũ uͦ cdicctio ciꝰ numeri qͥ perse in cõposit̾ ẽ efficit ut plu¬
res numeri int̃se noncõponant᷑ : sed potestetiã cuenire utqͥ perse cõpositis in unũ
dati int̃se in cõpositi sint. Vbiquauis aliquas m̃suras : diũ scc tm̃ recipiunt
Idq euenit & int̃impres duos numeros. & parẽ atq imparẽ. Sũ mamͦuiiii

Expanded text:
sub eodem iure est, duo; nam ne hic quidem cum tribus aut quinque aut consimili componitur. 774 tum quisquis ex his numeris, qui per se incompositi sunt, iungitur cum altero numero, quamvis per se incomposito, efficit, ut ii duo numeri inter se incompositi sint, et IIII iungantur. Quid enim interest an alteri mensura aliqua inter se incompositi sint, quia quamuis aliqua mensura pluribus communis, nulla tamen omnibus praeter singularitatem. Quod euenit si IIII, VI, VIII similes ponantur, adiciantur deinde iis III; nam quamuis  non componuntur. 775 non tantum vero adiectio eius numeri, qui per se incompositus est, efficit ut plures numeri inter se non componantur, sed potest etiam evenire, ut qui per se compositi sunt, in unum dati inter se incompositi sint, ubi quamvis aliquas mensuras, diversas tamen recipiunt; idque evenit et inter impares duos numeros et parem atque imparem. sumamus VIIII
Abbreviated transcription (Latin):
drupli & suꝑquararati oẽ . Idẽq inulteriorib numeris fit ꝑ indequenu¬
meiminore s exhis& dupliaationes alicuius & subdimidi a subt̃tii ł sub¬
quarti ł alicũ ulitrioris rationes cũmaiorib hñt ut apparere aut̃ exhis
potuit multi plicatio aminimaratione inapit & subinde adinioresmctio¬
resq transit ratio: Nbrorũ uͦ ł partiũ ratio a maxim aratione incipit
& subinde adminores minoresq transit: Maiorratio dr̃ q̃ plus. minor
q̃ minꝰ adicit : Prgomaior ratiotripli quã dupli. maioi quadrupli quem
t̃plic̃ : C traminor dupli: quã tripli. Minortripli : quã quad rupli est:
Incipitigit᷑ multiplicatio aduplo. Inde cid triplũ ad qued ruplũ. sc̃ꝑq
admaiores rationes transit : A tratiom̃brorũ incipit esuꝑ dimidio:
&i ł subtriplo quã ui &i ł subquad ruplo. quã uu& .i poss̃: Suꝑhos¬

Expanded text:
drupli et superquarti ratio est. Idemque in ulterioribus numeris fit, perindeque numeri minores ex iis et replicationis alicuius et subdimidii uel subtertii uel subquarti uel alicuius ulterioris rationem cum maioribus habent. Vt apparere autem ex his potuit, multiplicatio a minima ratione incipit et subinde ad maiores maioresque transit ratione membrorum uel partium; replicatio a maxima ratione incipit et subinde ad minores minoresque transit. Maior ratio dicitur quae plus, minor quae minus adicit; ergo maior ratio tripli quam dupli, maior quadrupli quam tripli est; contra minor dupli quam tripli, minor tripli quam quadrupli est. Incipit igitur multiplicatio a duplo, inde ad triplum, ad quadruplum semperque ad maiores rationes transit. At ratio membrorum incipit a superdimidio, I, uel sub triplo quam III et I, uel sub quadruplo quam IIII et I su
Abbreviated transcription (Latin):
tur : id qđ suꝑ ẽ impar. ẽ ut siex uii duo cuferant᷑ suꝑs i : si numero impari¬
ĩ pardemit᷑ id qđ su ꝑ ẽ. per ẽ : ut si Viiui cuferant᷑ suꝑ sint .iiii: parde
deinde exparib estnumerus : quis quis dimidiũ parħt. ut c̃ in xii. quor
dimidium in senarionumero ẽ: Ipso q̃q̃ par q̧ftẽ qq̃ par expacrib ÷ quis. qͥs
aduob duplo inercuit. ut iiii. uiiii.xu: autquis quis abaliis sicincre:¬
uit: utireaͥdere in pares possit: qđ fienit etiã quadruplo ł octuplosi¬
milibusq auctis: autquis quis numer̃ dimidium imparht̃: par exim¬
Ortur tam abeo qͥ par exonparib ẽ ut.xii. hitenim numerꝰ neq ꝑdupliat¬

Expanded text:
 si numero impari par demitur, id quod superest impar est, ut si ex VII duo auferantur, supersint V. 771 Par deinde ex paribus est numerus quisquis dimidium par habet, ut est in XII, quorum dimidium in senario numero est, ipso quoque pari. item par ex paribus est quisquis a duobus duplo increvit, ut IIII, VIII, XVI, aut quisquis ab aliis sic increvit, uti recidere in parem possit, quod evenit etiam quadruplo vel octuplo similibusve auctis. at quisquis numerus dimidium impar habet, par ex imoritur tamen ab eo, qui par ex imparibus est, ut XII. hic enim numerus nequ
Abbreviated transcription (Latin):
ultimũ quidẽ aliũue. Siquẽ mediũ non metit̾. necaliũ quidẽ sint iii.
nouen arium numer ũ c̃t̃ tña. viiiis int & qui a hunc meat᷑: eti cm
ultimum & qͥautrũ lib&: etiã ceteros & qui amedium quẽuis ex illis
& pͥores qq̃ & ulteriores At duo qͥñ metiunt᷑ cc xliii : nen oxẽ quidẽ
autmedios. qͥa nouẽ non metiunt᷑ nc cc xliii. quidẽ cut medios
quianullum ex mediis metiunt᷑ neulteriores quidẽ : Sqł lib&
ab uno numer cõueniunt sportionis cidem q łꝑse in cõpos itnume¬
ri ultimũ numerũ : Totidẽ etiã eũ qͥ abunꝗꝓxim̾ ẽ metint᷑ : Sintnu¬
meri quiduplo increscunt i duo uIIIVIII XVIHhis cos qͥxuis. ii¬

Expanded text:
ultimum quidem aliumve; si quem medium non metitur, ne alium quidem. sint III et ultimum quidem aliumve; si quem medium non metitur, ne alium quidem. sint III et novenarium numerum, cum ter terna VIIII sint; et quia hunc metitur, etiam ultimum, et quia utrumlibet, etiam ceteros, et quia medium quemvis ex illis, et priores quoque et ulteriores. at duo, quia non metiuntur CCXLIII, ne VIIII quidem aut medios; quia VIIII non metiuntur, ne CCXLIII quidem aut medios; quia nullum ex mediis metiuntur, ne ulteriores quidem. 795 Si quotlibet ab uno numeri conveniunt portionis eiusdem, quot per se incompositi numeri ultimum numerum, totidem etiam eum qui ab uno proximus est metientur. sint numeri qui duplo increscunt I, II, IIII, VIII, XVI; ex his eos qui
Abbreviated transcription (Latin):
quat̃ bina viiis: Quotiens singularitas aliquẽnumcrũ meat᷑ : Totiens alius
numerus meti et̃ Eueni& ut quotiens singularitas ex sccundis ulteriorem
numerũ metict᷑ : Totiens isqͥante in singularitatis m̃ surc̃ uenerit ulteri¬
orẽ numerum metiat᷑. Sint .1ΑV. &ui.& xxx singularitas qͥnariũ
nimerũ quinqͥes metit : Idẽ fac̃senio in xxx. Rurs ipsos VI. singularitas
sexies meut᷑: Atquin quin crius q̃q̃ mimer sexies metit᷑ eos qui xxx s̃.
Si uinumeri alt̃ alterũ multiplicit : eũ uͦ numerũ qͥ siceffatẽ aliqͥs qͥꝑse
in cõpositc̃ metitur. Idẽ necessoẽ ctiaĩ utrũq expͥorib metiatur. Multi¬
plic& dec vIIinarius numcrus fiunt lxxxosduo metiunt᷑. Nãbis quadra
quina .x. fiant. Quotiens cumq num eri portionis ciusdem quã A NA¬
metiet᷑. Siquẽ lib& deniq unũ metiet᷑. om̃s metiet᷑ : Etrasiultimũ ñ
mettt᷑: nec scđm quidẽ necquemquã abum. si scđm nonmeitur. necul

Expanded text:
ens alius numerus alium metietur, eueniet ut quotiens singularitas ex secundis priorem numerum metietur, totiens is qui arte in singularitatis mensuram uenerit ulteriorem numerum metiatur. Sint I et V et VI et XXX. Singularitas quinarium numerum quinquies metitur, idem facit serio in XXX; rursus ipsos sex singularitas sexies metitur; atquin quinarius quoque numerus sexies metitur eos qui XXX sunt. Si duo numeri alter alterum multiplicant, eum uero numerum qui sic effectus eincompositus est metitur, idem necesse est etiam utrumque ex prioribus metiatur. multiplicet decus octonarius numerus, fiunt LXXX: hos duo metiuntur, nam bis quadragquina X fiant. 794 Quotienscumque numeri portionis eiusdem, quam ἀναmetietur; si quemlibet denique unum metitur, omnes metietur. contra si ultimum non metitur, ne secundum quidem neque quemquam alium; si secundum non metitur, ne
Abbreviated transcription (Latin):
mumimpar ẽ reddit. Nã triplicatio siduos multiplicat ẽfficitii. ipsos qq̃
antur s̃ .VIII : Vnocut̃ modõimpar numerus ꝓcedit: sinumero numerus ñ
adicitur cius dẽ generis si parim pari imparerit : Nã suciui quis adiectis
trib auxerit siue ui ad iectis iui: fient uii quum paress: Deindenumero
pari quale demit᷑ talesuꝑ ẽ : Numero impari c̃tr ariumẽ : Neqđ demitur
suꝑsit: Er gosipari pardemit᷑ id qđ super ẽ par est: utsi ex uiii duo a fe¬
rantur: suꝑsint Vi. sinumero pari impardemit᷑ id qđ suꝑ ẽ imparest : ut

Expanded text:
mum imparem reddit. Nam triplicatio, si duos multiplicat, efficit VI, ipsos quoque mum imparem reddit. Nam triplicatio, si duos multiplicat, efficit VI, ipsos quoque antur, sunt VIII. Vno autem modo impar numerus procedit, si numero numerus non adicitur eiusdem generis, sed pari impar, impari par. Nam siue IIII quis adiectis tribus auxerit, siue III adiectis IIII, fient VII, qui impares sunt. Deinde numero pari quale demitur tale superest; numero impari contrarium est, ne quod demitur supersit. Ergo si pari par demitur, id quod superest par est, ut si ex VIII duo auferantur, supersint VI. Si numero pari impar demitur, id quod superest impar est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ununo q̃q̃ animadũsiones sint indicabo. Incipiãd eparib atq. im¬
parib par om̃i multi plicitionisi eꝓcedit : ut parmancat. duplo au
tplicationo ꝓtimnterit & innumorũ parẽrecidit : Impar : impa
rimulaiplicatione in cresacrepotest ut in parmaneat Nãbis t̃¬
cuenit: quofitut siuepar siucim par parium numero rum multitudo ẽ
id qđ c̃sumatumẽ parsit ut .ii. iui.ui. uiiigue par numerorum multitu
doc̃ funt .xx iii.iiii.ui. quȩ impar numerorum multitudo ẽ fiunt xii.
ab onumero pares Itẽpar impariũ numerorũ multitudo: pares facit:
impares seruat: Nã .iii. & u & iri funt xi. illiꝗq̃ impares cadem decau¬
sa. Quotiens parnumerꝰ ł parẽ ł in parẽ multiplicat qͥ efficit᷑ par ÷
Nã duplicatio: siue u multiplicauit fecit .iiii. siueui. fect .ui. Ab ospares:
autimparnumerꝰ si parẽ multiplicationẽ fac̃ : parẽ :sinꝰ parem : tumde¬

Expanded text:
quae in quoque animaduersiones sint indicabo. Incipiam de paribus atque imquae in quoque animaduersiones sint indicabo. Incipiam de paribus atque imparibus. Par omni multiplicatione sic procedit ut par maneat. Duplo augtiplicatione protinus interit et in numerum parem recidit impari multiplicatione increscere potest, ut impar maneat. Nam bis tenibus multiplicationibus euenit. Quo fit ut, siue par siue impar parium numerorum multitudo est, id quod consummatum est par sit, ut II, III, VI, VIII, quae par numerorum multitudo est, fiunt XX; II, IIII, VI, quae impar numerorum multitudo est, XII, ambo numeri pares. Item par imparium numerorum multitudo pares facit; impares seruat; nam III et V et VII fiunt XV, illi quoque impares. Eadem de causa quotiens par numerus uel parem uel imparem multiplicat, is qui efficitur par est. Nam duplicatio, siue duo multiplicauit, fecit IIII siue III, fecit VI, ambos pares. At impar numerus, si parem multiplicat, facit parem, si imparem, tum de
Abbreviated transcription (Latin):
ldẽq etia rationem m̃broꝵ : Minimȩ cnĩ fines s̃su ꝑdimidii int̃duo¬
parie si c̃m̃ brortum ratiode emilia: Dcinde pͥmũ minimas fines
cõpbendit : tũ admaiores transit : Exͥs aat̃ uerisimilcẽ pͥmã mul¬
tiplicationẽ eẽ inuentã. Dcinderaitionẽ m̃ brorũ tum partium:
Neq enĩ difficultas ad duplũ. deindetriplũ& quad ruplũ apparuit:
Tũ ex duplo suꝑdimidu facta c̃ditio extriplosuꝑ quartiẽ Idẽq in ulte
riorib in cidit Nã quiduplũ uidebat ip̃socepit intellegere dimidiũ:
dimidiũ : Vtq ex duob: triplꝗ exis impleũ si csenarionumero duo sad¬
iciendo suꝑ t̃tium inuenit. Idẽq: in ulteriorib: inadit : De inde c̃in¬
tes alterius meri in altero cẽnt. Et his couentũ ẽ neccui numeriñ aliqua
ratio ad aliũ numerũ explorati ultimasit. Posthȩcñ difficillima anĩ¬
adũsio geminaratio ne innumeris flux̃. Qm̃genera numeroꝵ
rationũq int̃ cos orientiũ exposui : russus ad ea singula reũtar: &

Expanded text:
idemque etiam ratione membrorum. Minimi enim fines sunt superdimidii intparte, sicut membrorum ratio de hemiolio, deinde primum minimos fines comprehendit, 767 tum ad maiores transit. ex his autem veri simile est primam multiplicationem esse inventam, deinde rationem membrorum, tum partium. neque enim difficultas ad duplum, deinde triplum et quadruplum apparuit. tum ex duplo superdimidii facta cognitio, ex triplo ‹supertertii, erioribus incidit. Nam qui duplum uidebat hoc ipso coepit intellegere dimidium, erdimidium, utque ex duobus triplo sexis impleuit, sic senario numero duos adiciendo supertertium inuenit, idemque in ulterioribus incidit. Deinde, cum intes alterius numeri in altero essent. Ex his eo uentum est ne cuius numeri non aliqua ratio ad alium numerum exploratissima sit; post haec non difficillima animaduersio gemina ratione in numeris fluxit. Quoniam genera numerorum rationumque inter eos orientium exposui, rursus ad ea singula reuertar, et