comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si p̃parata ius dicendi fuerit erit ĩ officio sic ut nõ requi¬
sita respondere sed ut semꝑ sensibus inherere uideatur atq
eos ut umbra corpus sequi tam̃ in hac ipa cura est aliquid
collo ademcum latina significantia ornata cum apte sunt
collocata quid amplius laboremus : Q uibusdam tam̃ nullis
fine caluãmandi est et cũ singulis pene sylabis comoriende qui
t nora opermna siunt repta quorũt aligd quod sit magis antiquĩ
remotũ inopinatũ nec in celigunt i acers sensus r̃ eratione qu
qua uerba laudlant. Sit igitur cura clocutionis q̃ max ima dũ

Expanded text:
sin praeparata dicendi vis fuerit, erunt in officio, non ut requisin praeparata dicendi vis fuerit, erunt in officio, non ut requisita respondere, sed ut semper sensibus inhaerere videantur atque eos ut umbra corpus sequi. sed in hac ipsa cura est aliquid satis. nam cum Latina, significantia, ornata, cum apte sunt collocata, quid amplius laboremus? quibusdam tamen nullus est finis calumniandi se et cum singulis paene syllabis commoriendi, qui etiam, cum optima sunt reperta, quaerunt aliquid quod sit magis antiquunm, remotum, inopinatum, nec intelligunt iacere sensus in oratione, in qua verba laudantur. sit igitur cura elocutionis quam maxima, dum
Abbreviated transcription (Latin):
tiunt᷑. Que si id cirto fierent ut semꝑ optimis uteremur abomi¬
nanda tñ hec infelicitas erat quę et cursum dicendi refrenat
et calorem cogitationis extinguit mora et differentia. mis
enim et ut sic dicam pauꝑ orator est qui nullũ uerbũ equo aĩo
ꝑdere põt. Sed ne ꝑdet quid qui rationem eloquẽdi primũ
cognouerit tum lectione multa et idonea copiosam sibi uerboꝵ
suppellectilem compararit et huic adhibuerit artem collocadi
deinde hec omnia exercitatio plurima roborarit ut semꝑ
ĩpromptu sint & ante oculos. Nanq hoc qui feterit sibi res
cum nominibus suis occurrẽt. Sed opus est studio p̃cedente et
acquisita facultate et quasi reposita Nano ista querende
iudicandi compandi anxietas dum discimus adhibenda
est nõ cum dicimus. Alioquin sicut ꝗ patrimonium non pa¬
rarunt subinde querũt ita ut ĩ oratione qui nõ satis laborãt

Expanded text:
tiuntur. quod si ideirco fieret ut semper optimis uterentur, abomitiuntur. quod si ideirco fieret ut semper optimis uterentur, abominanda tamen haec infelicitas erat, quae et cursum dicendi refrenat et calorem cogitationis extinguit mora et diffidentia. miser enim et, ut sic dicam, pauper orator est qui nullum verbum aequo animo perdere potest. sed ne perdet quidem, qui rationem loquendi primum cognoverit, tum lectione multa et idonea copiosam sibi verborum supellectilem compararit et huic adhibuerit artem collocandi, deinde haec omnia exercitatione plurima roborarit, ut semper in promptu sint et ante oculos. namque ei qui id fecerit simul res cum suis nominibus occurrent. sed opus est studio praecedente et acquisita facultate et quasi reposita. namque ista quaerendi, iudicandi, comparandi anxietas, dum discimus, adhibenda est, non dum dicimus. alioqui sicut, qui patrimonium non pararunt, sub diem quaerunt, ita in oratione, qui non satis laboravit.
Abbreviated transcription (Latin):
satis dictũ est repetimus et quod uno uerbo patet plurib
oneramus: et pleraq significare melius putamus ꝙͣ dicere
quid quod nihil iam propriũ placet dum parũ creditur distũ
quod & alius dixisset a corruptissimo quoꝗ̃ poetarũ figuras
seu translationes mutuamur. Tum demum ingeniosi scilicet
si ad intelligendos nos opus sit ingenio. atq satis aꝑte Cicero
preceꝑat in dicendo uitiũ uel maximũ eẽ a uulgari gnẽ
orationis atq consuetudine comunis cõmunis sensus abhorrẽ
Sed ille et durus atq in cruditus nos melius quibus sordẽt̃ omnia
quę natura ditauit qui nõ ornam̃ta querimus sed lenocinia quasi
uero sit uerboꝵ nisi rei coherentiũ uirtus quȩ ut propria sint et
dilucida et ornata et apte collocent᷑. si tota uita labor ancdũ est om̃ĩs
studioꝵ fructus amissus est. atq plerosque iudeasherentes circa
singula et dum inueniũt ut dum inuenta ponderant ac dimẽ¬

Expanded text:
satis dictum est repetimus et quod uno verbo patet pluribus satis dictum est repetimus et quod uno verbo patet pluribus oneramus et pleraque significare melius putamus quam dicere. quid quod nihil iam proprium placet, dum parum creditur disertum quod et alius dixisset? A corruptissimo quoque poetarum figuras seu translationes mutuamur, tum demum ingeniosi scilicet, si ad intelligendos nos opus sit ingenio. atqui satis aperte Cicero praeceperat, in dicendo vitium vel maximum esse a vulgari genere orationis atque a consuetudine communis sensus abhorrere. sed ille est durus atque ineruditus; nos melius, quibus sordet omne quod natura dictavit, qui non ornamenta quaerimus sed lenocinia, quasi vero sit ulla verborum nisi rei cohaerentium virtus; quae ut propria sint et dilucida et ornata et apte collocentur, si tota vita laborandum est, omnis studiorum fructus amissus est. atqui plerosque videas haerentes circa singula et dum inveniunt et dum inventa ponderant ac dime
Abbreviated transcription (Latin):
tum est auctoritatẽ ac muliebris et luxuriosug no corpus exõ¬
nat sed detegit mentẽ. Similit᷑ illa translucida et uersicolõ
nos querimus illa tanꝗ̃ lateant semꝑ:seq subducant ita
nunquã putamus cirra id ec̃ de quo dicendũ est. sed ex
aliis locis petimus et ĩuentis uim afferimus. maiore aĩo
aggredienda eloquẽtia est quȩ si toto cõpore ualet ungues
polire et capillũ reponeͬ non existimauit ad curam suam
ꝑtinere. Sed euenit plerũq ut ĩ hac diligentia deterior et̃
fiat oratio primũ quia sunt optima minime accersita et
simplicibus et ab ip̃a uiritate profectis similia. Nam illa que
curam fatentur et ficta atq composita uideri et̃ uolunt. nec
grãm consequũt᷑. et fidem amittũt ꝑꝑ id quod sensus ob¬
umbrãt. et uelut leto gramine sata strangulant. Nã
et quod recte dicipõt circuimus amore uerboꝵ et quod

Expanded text:
tum est, auctoritatem; at muliebris et luxuriosus non corpus exortum est, auctoritatem; at muliebris et luxuriosus non corpus exornat, sed detegit mentem. similiter illa translucida et versicolor nos quaerimus illa, tanquam lateant semper seque subducant. ita nunquam putamus circa id esse de quo dicendum est, sed ex aliis locis petimus et inventis vim adferimus. maiore animo aggredienda eloquentia est, quae si toto corpore valet, ungues polire et capillum reponere non existimabit ad curam suam pertinere. sed evenit plerumque ut in hac diligentia deterior etiam fiat oratio, primum, quia sunt optima minime arcessita et simplicibus atque ab ipsa veritate profectis similia. nam illa, quae curam fatentur et ficta atque composita videri etiam volunt, nec gratiam consequuntur et fidem amittunt propter id quod sensus obumbrantur et velunt, aeto gramine sata strangulantur. nam et quod recte dici potest circumimus amore verborum et quod
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt. neque quos aridos uocamus stulti aut ĩ causis
ceei fuerũt. Sed his iudiciũ in eloquendo ac modus ills
uores de fuerũt ut appareat in hoc et iitiũ et iurtutẽ et̃ dicẽdi
non ideo tñ sola est agenda cura uerboꝵ. Occurram enm nc¬
cesse est. et uelut in uestibulo protinus apprehensuris hanc
consessionem meam resistam iis qui omissareꝵ ꝗ nerui sunt
ĩ eausis diligenta quodam inani circa uoces studio senqcunt.
idq faciunt᷑ gratia decoris quod est in dicendo mea quidem
opinione pulchernmũ. sed cum sequit nõ cum affectatur cor¬
pora sana et integri sanguinis et exercitatione firmita ex eisdẽ
is spẽm accipiunt᷑ ex quibus uires. Nanꝗ et colorata et astric¬
ta et lacertis expressa sunt sed eadem siquis uulsa atq fucata
muliebrit᷑ comat fedissima sunt ip̃o formȩ labore et cultus cõ¬
cessus atq magnificus addit hominibus ut greco uersu testa¬

Expanded text:
verunt neque, quos aridos vocamus, stulti aut in causis verunt neque, quos aridos vocamus, stulti aut in causis caeci fuerunt; sed his iudicium in eloquendo ac modus, illis vires defuerunt, ut appareat in hoc et vitium et virtutem esse dicendi. non ideo tamen sola est agenda cura verborum. occurram enim necesse est et, velut in vestibulo protinus apprehensuris hanc confessionem meam, resistam iis qui, omissa rerum qui nervi sunt in causis diligentia, quodam inani circa voces studio senescunt, idque faciunt gratia decoris, qui est in dicendo mea quidem opinione pulcherrimus, sed cum sequitur non cum adfectatur. corpora sana et integri sanguinis et exercitatione firmata ex iisdem his speciem accipiunt ex quibus vires, namque et colorata et adstricta et lacertis expressa sunt; at eadem si quis volsa atque fucata muliebriter comat, foedissima sint ipso formae labore. Et cultus concessus atque magnificus addit hominibus, ut Graeco versu testa
Abbreviated transcription (Latin):
putat dicere que oporteat. ornate aũt dicere propriũ
eẽ eloquentissimi. Quȩ uirtus si usque ad eum in illo re¬
ꝑta est. ac ne ip̃o quiđ̃ aut l. crasso cum est et his et
prioribus et desiderata quia difficillima fuit & M. tul¬
lius inuentionẽ quiđ ac dispositionem prudentis hominis
putat eloquentiã oratoris. Ideoꝗ precipue circa precepta ꝑtis
huius elobarauit. Quod eum merito fecisse ẽt ip̃o rei de qua
loꝗmur nomine palam declaratur Eloqui enim hoc est oĩa
que mente conceꝑis promere atq ad audientes perferre
sine quo suꝑ uacua sunt priora et similia gladio ꝯdito atq
intra uaginam suam herẽti. Hoc ttaq maxime docetur
hoc exercitatio petit. hoc imitatio. hoc omnis etas consumit᷑
hoc maxime orator oratore prestantiõ. hoc genera ipsa
dicendi alia aliis potiora. Neque enim asiani aut quocũq
alio genere corrupti res nõ uideturunt aut eas non colloca¬

Expanded text:
putat dicere quae oporteat, ornate autem dicere proprium putat dicere quae oporteat, ornate autem dicere proprium esse eloquentissimi. quae virtus si usque ad eum in nullo reperta est, ac ne in ipso quidem aut L. Crasso, certum est et in his et in prioribus earn desideratam, quia difficillima fuit. Et Marcus Tullius inventionem quidem ac dispositionem prudentis hominis putat, eloquentiam oratoris, ideoque praecipue circa praecepta partis huius laboravit. quod eum merito fecisse etiam ipso rei, de qua loquimur, nomine palam declaratur. eloqui enim est omnia, quae mente conceperis, promere atque ad audientes perferre; sine quo supervacua sunt priora et similia gladio condito atque intra vaginam suam haerenti. hoc itaque maxime docetur, hibendum, hoc exercitatio petit, hoc imitatio, hic omnis aetas consumitur, hoc maxime orator oratore praestantior, hoc genera ipsa dicendi alia alia potiora. neque enim Asiani aut quocunque alio genere corrupti res non viderunt aut eas non colloca
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicialiũ causaꝵ alias insingulis alias in pluribus controũ¬
porro omnem inficiatione duplici factũ ne an hoc factum eẽt
preterea defensione ac de tractatione constare. questionẽ
qualitate scripto. de uerboꝵ ui aut uoluntate in quibus
uis tum causaꝵ tum actionũ inspici soleat. queq aut scripti
Q uoluntatis aut raciocinatiua aut ambiguitate aut reg
contraniaꝵ spetie continet᷑ In omni porro causa iudiciali
ꝗnque eẽ partes quarũ exordio conciliari audientem:
refici. aut amicos moueri his argum̃tandi et afficiẽdi
locos et quibus generibus concitari. placari: resolui iu¬
dices oportet ad iecimus. accessit ratio diuisionis credẽ
modo qui discet uelut littera certam quandã uiam ẽẽ
LU S exigunt laboris & cure quȩ sequunt᷑. hinc
iam elocutionis rationem tractabimus partẽ oꝑis ĩ
ter om̃s oratores conuenit difficillimã. Nam ut . M. An¬

Expanded text:
iudicialium causarum alias in singulis, alias in pluribus controveiudicialium causarum alias in singulis, alias in pluribus controvedepulsionem porro omnem infitiatione duplici, factumne et an hoc factum esset, praeterea defensione ac translatione constare. quaestionem oprietate, qualitate; scripto, de verborum vi aut voluntate, in quibus vis tum causarum tum actionum inspici soleat, quae aut scripti et voluntatis aut ratiocinativa aut ambiguitatis aut legum contrariarum specie continentur. In omni porro causa iudiciali quinque esse partes, quarum exordio conciliari audientem, refici aut animos moveri. his argumentandi et adficiendi locos et quibus generibus concitari, placari, resolvi iudices oporteret, adiecimus. accessit ratio divisionis. credere modo qui discet velit materiam quandam variam esse, et us exigunt laboris et curae quae sequuntur. hinc enim iam elocutionis rationem tractabimus, partem operis, ut inter omnes oratores convenit, difficillimam. nam et M. An
Abbreviated transcription (Latin):
in uẽtionem. in uerbis clocutionẽ: in utrag collocationem
qus memoria complecteret᷑ actio cõmendaret oratoris offĩ
docendi mouẽdi delectandi partibus continer ex quibue
ad docendum expositio et argum̃tatio ad mouendũ affectus
ꝑtinerent. quos ꝑ omnẽ quiđ cam sed maxime tñ in ingressu
ac fine dominari. Nam delectationẽ quãuis ĩutroq sit eoꝵ
magis tñ proprias in elocutione partes hr̃e. Questiones alias
In onni porro materia tna eẽ querenda an sit quid sit: quale
sit. his adiciebamus demonstratiuã laude ac uitupatione
constare. in ea que añ ipm̃ de quo di ceremus que post eũ
acta ẽc̃nt intuendum. hoc opus tractatu honestoꝵ utiliuq̃
constare. sua saris accedere tertiã partẽ ex coniectura posse¬
ne fieri et an eẽt futurũ de quo deliberaret᷑ et diffinitione¬
Hic precipue diximus spectandũ quis apud quẽ. quid dicet

Expanded text:
inventionem, in verbis elocutionem, in utroque collocationem, inventionem, in verbis elocutionem, in utroque collocationem, quae memoria conplecteretur, actio commendaret. oratoris officium docendi, movendi, delectandi partibus contineri, ex quibus ad docendum expositio et argumentatio, ad movendum adfectus pertinerent, quos per omnem quidem causam sed maxime tamen in ingressu ac fine dominari. nam delectationem, quamvis in utroque sit eorum, magis tamen proprias in elocutione partes habere. quaestiones alias inerentur. In omni porro materia tria esse quaerenda, an sit, quid sit, quale sit. his adiiciebamus demonstrativam laude ac vituperatione constare. In ea quae ab ipso de quo diceremus, quae post eum acta essent, intuendum. hoc opus tractatu honestorum utiliumque constare. suasoriis accedere tertiam partem ex coniectura, possetne fieri et an esset futurum de quo deliberaretur. hic praecipue diximus spectandum, quis, apud quem, quid diceret.
Abbreviated transcription (Latin):
secunt᷑ enim discipuli quo duxeris Mox cum robore di¬
scendi crescet et crudito. Iidem primo solum iter credant
ec̃ in quod inducent᷑ mox post illud cognituri et̃ optimũ
S unt aũt neq obscura neq ad ꝑcipiendum difficilia quȩ serip¬
tores diuersis opinionibus ꝓtinacit᷑ tuendis ĩ uoluerunt: Itaq
in toto artis huiusee tractatu difficilius iudicare quid doceas q̃
cum iudicaris docere: precipueq in duabus his partibus ꝑ q̃
sunt pauca. circa que siis ꝗ instituit᷑ non repugnauerit pro¬
num ad cetera hĩturus est cursum. Nempe enim plurimũ in hc
laboris gehausimus ut ostanderemus rhetoncen benedicendi
scientiam ꝙ utilem. et artem. & uirtutem esse. matenam eius
res om̃s de quibus dicendũ eẽt. et cas in tribue fere generbis
demonstratiuo deliberatiuo iudicialiq repiri orationem¬
porre omnẽ constare rebus & uerbis. In rebus intuendã

Expanded text:
sequentur enim discipuli, quo duxeris. mox cum robore disequentur enim discipuli, quo duxeris. mox cum robore dicendi crescet etiam eruditio. iidem primo solum iter credant esse in quod inducentur, mox illud cognituri etiam optimum. sunt autem neque obscura neque ad percipiendum difficilia quae scriptores diversis opinionibus pertinaciter tuendis involverunt. itaque in toto artis huiusce tractatu difficilius est iudicare quid doceas quam, cum iudicaris, docere, praecipueque in duabus his partibus perquam sunt pauca, circa quae si is qui instituitur non repugnaverit, pronum ad cetera habiturus est cursum. nempe enim plurimum in hoc laboris exhausimus, ut ostenderemus rhetoricen bene dicendi scientiam et utilem et artem et virtutem esse; materiam eius res omnes de quibus dicendum esset; eas in tribus fere generibus, demonstrativo, deliberative, iudicialiqndam
Abbreviated transcription (Latin):
IS. FERE. QUAE. IN PROXIMOS. QUIG
libros collata sunt ratio inueniendi ac in uenta
disponendi continet᷑. quam ut ꝑ om̃s numeros peni¬
tus cognoscere ad summã scientię necessariũ est ita
incipientibus breuius ac simplicius magis cõuenit. Aut enĩ
difficultate institutionis tam numerose atq perplexe deterrer
solent aut eo tempore quo p̃cipue alenda ingenia atq ĩ dulgẽ¬
tia quadã en utrienda sũt. asperioꝵ tractatu reꝵ atterunt᷑
aut si hec sola didicerũt. satis se ad eloquentiã instructos arbi¬
trantur aut quasi ad certas quasdam dicendi leges alligati
conatũ omnẽ reformidant. unde estimãt accidisse ut qui di¬
ligentissimi artiũ scriptores extiterũt ab eloquentia longissi¬
me fuerũt. Uia tñ opus est incipiẽtibus sed ea plana et cum
ad ingrediendum tum ad demonstrãdum expedita Eligat
itaq peritus ille p̃ceptor ex omnibus optima et tradat ea demũ
inpresentia quę placent mora remota refutandi cętera

Expanded text:
is fere, quae in proximos quinque libros collata sunt, ratio inveniendi atque inventa disponendi continetur, quam ut per omnes numeros penitus cognoscere ad summam scientiae necessarium est, ita incipientibus brevius ac simplicius tradi magis convenit. aut enim difficultate institutionis tam numerosae atque perplexae deterreri solent, aut eo tempore, quo praecipue alenda ingenia atque indulgentia quadam enutrienda sunt, asperiorum tractatu rerum atteruntur, aut, si haec sola didicerunt, satis se ad eloquentiam instructos arbitrantur, aut quasi ad certas quasdam dicendi leges adligati conatum omnem reformidant. unde existimant accidisse ut, qui diligentissimi artium scriptores exstiterint, ab eloquentia longissime fuerint. via tamen opus est incipientibus, sed ea plana et cum ad ingrediendum tum ad demonstrandum expedita. eligat itaque peritus ille praeceptor ex omnibus optima et tradat ea demum in praesentia quae placet, remota refutandi cetera mora.
Abbreviated transcription (Latin):
mediocri contentione qusitum singulis ne questionibus
subi ciendi eẽnt loci ut theodoro placet an prius docenlus
iudex qͣ mouendus ut p̃cipit apollodorus tanꝗ̃ perieri
hȩc ratio media et nihil cum ipĩus caũę utilitate sit dcli¬
lerandum. Haee precipiũt ꝗ ipi non dicũt inforo ut ar¬
tes a securis ociosis ꝗ compositȩ ip̃a pugnȩ necessitate turbẽt

Expanded text:
mediocri contentione quaesitum, singulisne quaestionibus mediocri contentione quaesitum, singulisne quaestionibus subiiciendi essent loci, ut Theodoro placet, an prius docendus iudex quam movendus, ut praecipit Apollodorus, tanquam perierit haec ratio media, et nihil cum ipsius causae utilitate sit deliberandum. haec praecipiunt, qui ipsi non dicunt in foro, ut artes a securis otiosisque compositae ipsa pugnae necessitate turbent
Abbreviated transcription (Latin):
Uidendum precipue uriq parti ubi sit rei sũma nã fere
accidit ut in causis multa dicant᷑ de paucis iudicetur.
In his probandi refutandiq rõ est. Sed adiuuanda uirib
dicentis et adornanda. M libet enim sint ad dicendum
quodam oratoris spiritu implent. Quare et illi cões loci de
testibus de tabulis de argum̃tis aliis similibus magnam uĩ
animis iudicũ afferunt et ii proprii quibus factũ quoq
laudamus aut contra iustum uel iniustiũ docemus. maius
aut minuas asperius aut mitius. E x his aũt ali ad coms¬
alionem singuloꝵ argum̃toꝵ faciunt. Ali ad pluriuin
alii ad totiue cause iniclinationẽ E x quibus sunt qui
parent aiũm iudicis sunt ꝗ confirment. Sed preparitio
queq aut confirmatio a liquando totius causȩ est aliqn
partium. et promde ut cuq conueniunt subiscienda¬
ł deoꝙ miror inter duos diuersarũ sectaꝵ udut duce nõ

Expanded text:
videndum praecipue utrique parti, ubi sit rei summa. nam fere videndum praecipue utrique parti, ubi sit rei summa. nam fere accidit, ut in causis multa dicantur, de paucis iudicetur. In his probandi refutandique ratio est, sed adiuvanda viribus dicentis et ornanda. quamlibet enim sint ad dicendum,quodam oratoris spiritu implentur. Quare et illi communes loci de testibus, de tabulis, de argumentis aliisque similibus magnam vim animis iudicum adferunt, et hi proprii, quibus factum quodque laudamus aut contra, iustum vel iniustum docemus, maius aut minus, asperius aut mitius. Ex iis autem alii ad comparationem singulorum argumentorum faciunt, alii ad plurium, alii ad totius causae inclinationem. Ex quibus sunt qui praeparent animum iudicis, sunt qui confirment. Sed praeparatio quoque aut confirmatio aliquando totius causae est, aliquando partium, et proinde, ut cuique conveniunt, subiicienda. ideoque miror inter duos diversarum sectarum velut duces non
Abbreviated transcription (Latin):
tare nobis nõ audentibus. Porro ꝗ scierit ꝗd pars aduersa
quid nr̃a habeat ualentissimũ facile iudicabit ꝗbus maxͤ
rebus uel occurredum sit uel instandũ ordo quidem in ꝑte
nulla minus affert laboris. Nam si agimus nostra cõfirma¬
da sunt primũ. tum ꝗ̃ nr̃is opponunt᷑ refutanda si rñdemꝰ
prius incipiendum est a refutatione. Nascunt᷑ aũt ex iis
quȩ contradictioĩ opposuimus alię contradictiones. eunt¬
q interim longius ut gladiatoꝵ manus quę secundȩ uocat᷑
Fiunt et tertiȩ si p᷑ aduocandũ aduersarii ictum prolata
erat. et quarte si geminata captatio est ut bis etiã cauẽ
bis repetere oportuerit quȩ ratio et ultra dicit. Sed illa et̃
quam sup̃ ostendi simplicem ex affectibus atq ex affirmatio¬
ne sola probationem recipit refutatio. Q ualis est illa scaun
de qua supͣdixi. Quin nescio an et freq̃ntior ubi quid negat

Expanded text:
tare nobis non audentibus. porro , qui scierit, quid pars adversa, tare nobis non audentibus. porro , qui scierit, quid pars adversa, quid nostra habeat valentissimum, facile iudicabit, quibus maxime rebus vel occurrendum sit vel instandum. ordo quidem in parte nulla minus adfert laboris. nam si agimus, nostra confirmanda sunt primum, tum, quae nostris opponuntur refutanda; si respondemus, prius incipiendum est a refutatione. nascuntur autem ex his, quae contradictioni opposuimus, aliae contradictiones, euntque interim longius; ut gladiatorum manus, quae secundae vocantur, fiunt et tertiae, si prima ad evocandum adversarii ictum prolata erat, et quartae, si geminata captatio est, ut bis cavere, bis repetere oportuerit; quae ratio et ultra ducit. Sed illam etiam, quam supra ostendi, simplicem ex adfectibus atque ex adfirmatione sola probationem recipit refutatio, qualis est illa Scauri, de qua supra dixi; quin nescio an etiam frequentior, ubi quid negatur.
Abbreviated transcription (Latin):
res furtiua indomo dep̃hensa sit dicat necesse est reus aut
se ignorante illatã aut depasitam apud se aut donatam sibi
quibus omnibus et si proposita non sint rñderipõt. At in
scholis recte et plenaribus et contradictionibus occurremꝰ
ut inutrũq locum idest primũ et secundum simul exercea¬
mur. Quod nisi fecerimus nunꝗͣ utemur contradictione:
non enim erit cui respondeamus. est et illud uitiũ nimiũ
soliciti et circa omnia momenta luctantis. suspectam eĩm
facit iudici causam et frequent᷑ quę statim dicta comunẽ
dubitationẽ sustulissent dilata ip̃is preparationibus fidem
ꝑdunt quia patronus et aliis crediderit opus fuisse. Ridu¬
ciam igitur orator pre se ferat semꝑq ita dicat tanꝗ̃ de
causa optime sentiat. Quod sicut oĩa in cicerone precipuũ
est. Nam illa sũma cura securitatis est similis tantaq ĩ
oratione auctoritas ut probatioĩs locum optineat dubi¬

Expanded text:
res furtiva in domo deprehensa sit, dicat necesse est reus aut res furtiva in domo deprehensa sit, dicat necesse est reus aut se ignorante illatam aut depositam apud se aut donatam sibi; quibus omnibus, etiamsi proposita non sunt, responderi potest. At in scholis recte et propositioniblis et contradictionibus occurremus, ut in utrumque locum, id est primum et secundum, simul plurimum exerceamur. quod nisi fecerimus, nunquam utemur contradictione; non enim erit, cui respondeamus. est et illud vitium nimium sollicite et circa omnia momenta luctantis; suspectam enim facit iudici causam, et frequenter, quae statim dicta omnem dubitationem sustulissent, dilata ipsis praeparationibus fidem perdunt, quia patronus et aliis crediderit opus fuisse. fiduciam igitur orator prae se ferat semperque ita dicat, tanquam de causa optime sentiat; quod sicut omnia in Cicerone praecipuum est. nam illa summa cura securitatis est similis, tantaque in oratione auctoritas, ut probationis locum obtineat dubi
Abbreviated transcription (Latin):
est ab amicis imprudentes u prodimur: et est nescio ꝙ
de iis quos amicos et̃ arbitramur nobis ꝗ nr̃a consilia ad
aduersariũ deferat: Quisnam hoc tibi renũtiauit : Quis
tam improbus fuit : cui aut ego narraui: nemo ut opinor
ĩculpa est. Nimirum tibi istud lex ip̃a renũtiauit. At qdã
contradictione nõ contenti totos et locos explicant sare
se hoc dicturos ad uersarios et ita ꝑsecuturos.: Q uod factum
uenuste temporibus nr̃is elusit Uibius crispus uis ingetui
iocundi et elegãtis Ego uero inꝗt ista non dico Quid n
actinet illa bis dici: nonnũꝗ̃ cñ aliquid simile conditioi
poni potest. Siquid ab aduersario testationibus comphen¬
sum in aduocationibus iactatũ rndebimus enim rei ab illis
dicte non a nobis excogitate. Aut si id genus erit cause ut
proponere possimus certa ex̃ quȩ dici nihil possit. ut cum

Expanded text:
est? ab amicis imprudentes videlicet prodimur? et est nescio quis est? ab amicis imprudentes videlicet prodimur? et est nescio quis de iis, quos amicos nobis arbitramur, qui nostra consilia ad adversarium deferat? quisnam hoc tibi renuntiavit? quis tam improbus fuit; cui ego autem narravi? nemo , ut opinor, in culpa est; nimirum tibi istud lex ipsa renuntiarit. At quidam contradictione non contenti totos etiam locos explicant: scire se hoc dicturos adversarios et ita persecuturos. quod factum venuste nostris temporibus elusit Vibius Crispus, vir ingenii iucundi et elegantis: ego vero, inquit, ista non dico; quid enim attinet illa bis dici? nonnunquam tamen aliquid simile contradictioni poni potest, si quid ab adversario testationibus comprehensum in advocationibus iactatum sit; respondebimus enim rei ab illis dictae, non a nobis excogitatae; aut, si id genus erit causae, ut proponere possimus certa, extra quae dici nihil possit: ut, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ex diuerso dici possit. et bonus p̃ceptor nõ minus discipłm¬
laudare debet. Si quid pro diuersa ꝗ̃ siꝗd pro sua parte
acnit᷑ excogitauit. Rursus aliꝗd inscholis ꝑmittendũ
semꝑ in foro raro. Nam loco a petitore primo cõtraditiõe
uti qui possumus: ubi uera res agit᷑ cum aduersarius ad¬
huc nihil dixerit. Incidũt tam̃ pleriq in hoc uitiũ uel
consuetudine declamatoria uel et̃ cupiditate dicendi
dantes sc̃ de respondentibus uenustissimos lusus cũ modo
Ie uero nibil dixisse nec tam stulte dicturos modo benenod¬
monitos ab aduersario et agert gñis ꝙ adiuti sint iocant᷑
aduer sarium fuisse que proposita nõ eent isi illi scitat
uera eẽ et ad fatendum conscietia eẽt impulsus ut prro
Cluentio ciero nam hoc ꝑsepe dixti tibi sic renũtiam me
babert in aĩo causam hanc presidio legio defendert Itanc

Expanded text:
ex diverso dici possit. et bonus praeceptor non minus laudare discipuex diverso dici possit. et bonus praeceptor non minus laudare discipulum debet, si quid pro diversa quam si quid pro sua parte acriter excogitavit. rursus aliud in scholis permittendum semper, in foro rarum. nam loco a petitore primo contradictione uti qui possumus, ubi vera res agitur, cum adversarius adhuc nihil dixerit? incidunt tamen plerique in hoc vitium vel consuetudine declamatoria vel etiam cupiditate dicendi, dantque de se respondentibus venustissimos lusus, cum modo, se vero nihil dixisse neque tam stulte dicturos; modo, bene admonitos ab adversario et agere gratias, quod adiuti sint, iocantur; sponsurum adversarium fuisse, quae proposita non essent, nisi illa sciret vera esse et ad fatendum conscientia esset impulsus; ut pro Cluentio Cicero: nam hoc persaepe dixisti, tibi sic renuntiari, me habere in animo causam hanc praesidio legis defendere. itane
Abbreviated transcription (Latin):
acuisse breuiasse obscurasse distulisse dicunt᷑ defensioĩs
quoq ꝑmutatio rephenditur sȩpe sicut actius aduersus clu¬
entium eschines aduersus cresiphontem facit. cum ille
ciceronem lege usurum modo. hic minime de lege dictuꝵ
demosthenem querit᷑. Dec lamatores uero ĩ primis sunt
admonẽdi ne contradictiones eas ponãt ꝗbus facillime
responderi possit. neu sibi stultũ aduersarium fingant. faci¬
mus aut̃ quod maxime uberes loci populares q snĩȩ na¬
scuntur. materiã dicendi nobis quod uolumus ducentib
ut non sit ille ĩutilis uersus. Non male rñdit male enĩ
prior ille rogarat. fallet enim nos hȩc inforo consuetudo
ubi aduersario non ipĩ nobis respondebimus aiunt actiũ
interrogatũ cur causas non ageret cũ apud eum intrage
minime uellet. Ridiculũ est ergo ĩ exercitationibus
quȩ foro preparantur prius cogitare quid rñderi ꝗͣ ꝗd

Expanded text:
tacuisse, breviasse, obscurasse distulisse dicuntur. defensionis tacuisse, breviasse, obscurasse distulisse dicuntur. defensionis quoque permutatio reprelienditur saepe, ut Attius adversus Cluentium, Aeschines adversus Ctesiphontem facit, cum ille Ciceronem lege usurum modo, hic minime de lege dicturum Demosthenen queritur. declamatores vero inprimis sunt admonendi, ne contradictiones eas ponant, quibus facillime responderi possit, neu sibi stultum adversarium fingant. facimus autem quod maxime uberes loci popularesque sententiae nascuntur materiam dicendi nobis, quod volumus, ducentibus ut non sit ille inutilis versus: Non male respondit, male enim prior ille rogarat. Fallet haec nos in foro consuetudo, ubi adversario, non ipsi nobis respondebimus. aiunt Accium interrogatum, cur causas non ageret, cum apud eum in tragoedae minime vellet. ridiculum est ergo in exercitationibus, quae foro praeparant, prius cogitare quid responderi quam quid
Abbreviated transcription (Latin):
in pisonem inscitiȩ reꝵ uerboꝵ q et insulsitatis et qualis
ĩ antonium est accõmodant᷑ uistis ocliis. Suntq utiles ad cõ¬
ciliandum iis quos inuisos facere uolueris adium. Alia re¬
spondendi patronis ratio et aliqñ tñ eoꝵ non oratio mõ
sed uita et. uultus deniq incessus hĩtus recte incusari sol&
ut aduersus Quintiu cicero non hȩc solum sed ipam et p̃tex¬
tam demissam ad talos sectatus est psserat enim turbulẽtis
concionibus eluentuũ quintius nõ nunq̃ eleuande ĩiuidiȩ
gratia quȩ asperius dicta sint eludunt᷑ ut acicerone
T riarius cum scauri colõnas ꝑurbem plaustris uectas ẽẽ
dixit. ego porro inquit ꝗ albanas habeo colũnas clicellis
cas apportaui et magis hoc ĩ accusatores concessum est ꝗb
conuiciari aliqñ patrocinii fides cogit. Illa uero aduersus
om̃s et recepta et nõ mhumana conquestio. Si callide ꝗd

Expanded text:
in Pisonem, aut inscitiae rerum verborumque et insulsitatis etiam, qualis in Pisonem, aut inscitiae rerum verborumque et insulsitatis etiam, qualis in Antonium est, animo dantur et iustis odiis, suntque utiles ad conciliandum iis, quos invisos facere volueris, odium. alia respondendi patronis ratio; et aliquando tamen eorum non oratio modo, sed vita etiam, vultus denique, incessus, habitus recte incusari solet; ut adversus Quintium Cicero non haec solum, sed ipsam etiam praetextam demissam ad talos insectatus est. presserat enim turbulentis contionibus Cluentium Quintius. nonnunquam elevandae invidiae gratia, quae asperius dicta sunt, eluduntur, ut a Cicerone Triarius. nam cum Scauri columnas per urbem plaustris vectas esse dixit, ego porro, inquit, qui Albanas habeo columnas, clitellis eas apportavi. et magis hoc in accusatores concessum est, quibus conviciari aliquando patrocinii fides cogit. illa vero adversus omnes et recepta et non inhumana conquestio, si callide quid
Abbreviated transcription (Latin):
reus uerres fortit᷑ et industrie tutatus contra pyratas siciꝰ
dicitur. Eadem aduersus contradictioes nobis oppositas p̃ce¬
ta sunt. Hoc tñ amplius ꝙ circa eas multi duobus uitip diũsis
tercunt. Et enim plerũq quȩ composita domo attulerunt
contenti sinc aduersario dicũt. et scilicet multo magis in
scholis inquibus non solum contradictiones omittũtur ueꝵ
et ip̃c materie sic plerũq fingunt ut nihil dici pro altera
parte possit. Alii diligẽtia lapsi uerbis et uel sententiolis
omnibus rñdendum putant Quod est et infinitũ et
suꝑuacuum. Non enim causa reprehendit᷑ sed actor quẽ
ego semꝑ uideri malim sic disertũ ue si dixerit quod reĩ
profuerit ingenii credatur laus ẽẽ nõ causȩ. Si forte non¬
ledat caust non ingenii culpa ltaq ille rephensiones aue
obscuritatis qualis in Rullũ est infantię in dicendo qualis

Expanded text:
reus Verres fortiter et industrie tuitus contra piratas Siciliam reus Verres fortiter et industrie tuitus contra piratas Siciliam dicitur. eadem adversus contradictiones nobis oppositas praecepta sunt, hoc tamen amplius, quod circa eas multi duobus vitiis diversis aetereunt, et iis plerumque, quae composita domo attulerunt, contenti sine adversario dicunt; et scilicet multo magis in scholis, in quibus non solum contradictiones omittuntur, verum etiam materiae ipsae sic plerumque finguntur, ut nihil dici pro parte altera possit. alii diligentia lapsi verbis etiam uel sententiolis omnibus respondendum putant, quod est et infinitum et supervacuum; non enim causa reprehenditur sed actor; quem ego semper videri malim disertum, ut, si dixerit quod rei prosit, ingenii credatur laus esse non causae; si forte laedat, causae non ingenii culpa. itaque illae reprehensiones aut obscuritatis, qualis in Rullum est, aut infantiae in dicendo, qualis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uis de senatu eiecerũt. Sin autem censoriũ hunc egna¬
tium quem patͬ censoria subscriptione exheredauit censo¬
res in senatu cum patrẽ eietissent retinuerũt. Illa magis
uitiost dicunt᷑ q̃ acute rephendunt᷑. argum̃tum dubiũ
pro necessario controuersum pro confesso cõe pluribus ꝓ
proprio uulgare suꝑuacuũ seruis constitutũ contra fide
Nam et illa accidunt parum cautis ut crime augeant
quod probandum est de facto disputet cum de auctore
queratur impossibilia aggrediant᷑ pro efsecbe relinquãt
ux dum inchoata. de homine dicere ꝙ̃ de causa malint
hominum uitam rebus assignẽt. ut siquis detem uiratum
accuset non appiu manifestis repugnet dicant ꝙ alit
accipi possit summã questionis non intucant᷑ nõ ad p̃poita
rñdeant. Q uod unũ aliquando recipi pot cum mala causa
adhibitis extrinsecus remedis tuenda est. ut cũ peculatus

Expanded text:
esse vis, ex senatu eiecerunt. sin autem censorium, hunc Egnaesse vis, ex senatu eiecerunt. sin autem censorium, hunc Egnatium, quem pater censoria subscriptione exheredarit, censores in senate, cum pardem eiecissent, retinuerunt. illa magis vitiose dicuntur quam acute reprehenduntur, argumentum dubium pro necessario, controversum pro confesso, commune pluribus pro proprio, vulgare, supervacuum, constitutum contra fidem. nam et illa accidunt parum cautis, ut crimen augeant, quod probandum est; de facto disputent, cum de auctore quaeratur; impossibilia aggrediantur, pro effectis relinquant vixdum inchoata, de homine dicere quam de causa malint; hominum vitia rebus adsignent, ut, si quis decemviratum accuset non Appium; manifestis repugnent; dicant, quod aliter accipi possit; summam quaestionis non intueantur, non ad proposita respondeant; quod unum aliquando recipi potest, cum mala causa adhibitis extrinsecus remediis tuenda est, ut cum peculatus
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodasse dicit. quod siꝗgnum magnȩ familiaritatis est. ue¬
nenum sibi paratum quod sũmi odii argum̃tum est. Tobero li¬
gariũ accusat ꝙ is in affrica fuerit et querit᷑ ꝙ ab eo ipe in
affricam non sit admissus Aliqñ uero probet eius rei occisio¬
nem minus considerata ex aduerso dicentis oratio quod
accidit precipue cupidis sentẽtiaꝵ ut ducti occasione dicẽdi
non respiciãt quid dixerint dum locũ pñtem no totã cam̃
intuentur. Quid tam uideri potest contra luetiũ q̃ censo¬
ria nota: Quid tam contra eundem ꝗͣ filium ab egnatio
corrupti iudicii quo eluẽtius opianicum circũ uenisse crim̃
exheredatũ. at hȩc aicero pugnare inuicem oñdit. Sed tu
acti consideres censeo diligent᷑ utrũ censbriũ iudicium
graue uelis eẽ an egnati. Si egnati leue est ꝙ censores de
ceteris subscripserũt. ip̃m enim egnatiũ quem tu grauẽ

Expanded text:
commodasse dicit, quod signum magnae familiaritatis est; vecommodasse dicit, quod signum magnae familiaritatis est; venenum sibi paratum, quod summi odii argumentum est. Tubero Ligarium accusat, quod is in Africa fuerit, et queritur, quod ab eo ipse in Africam non sit admissus. aliquando vero praebet eius rei occasionem minus considerata ex adverso dicentis oratio; quod accidit praecipue cupidis sententiarum, ut ducti occasione dicendi non respiciant quid dixerint, dum locum praesentem non totam causam intuentur. quid tam videri potest contra Cluentium quam censoria nota? quid tam contra eundem, quam filium ab Egnatio corrupti iudicii, quo Cluentius Oppianicum circumvenisset, crimine exheredatum? At haec Cicero pugnare invicem ostendit: Sed tu, Atti, consideres, censeo, diligenter, utrum censorium iudicium grave velis esse an Egnatii. si Egnatii, leave est, quod censores de ceteris subscripserunt. ipsum enim Egnatium, quem tu gravem
Abbreviated transcription (Latin):
iter ꝑ agros et loca sola faceret cum populeno ĩ familiã
ancharianã incidisse dixerũt. deinde populenũ occisũ
ex ip̃a expositione fidem ꝑditurus Interim ꝑ partes dis¬
soluitur quod contex tu nocet. et plerũq id est tutius q̃dã
contradictiones natura sunt singule id exemplis nõ eget
cõmunia bene app̃hendũt non tantũ ꝗa utriusq sunt
partis sed quia plus prosunt respondenti. Neq enĩ pigebit
quod sȩpe monui referre cõmune ꝗ prior dicit contrarium
facit. Est enim contrariũ quo aduersarius bene uti potest
At enim non uerisimile est tantũ scelus. M. cocta eẽ cõmetũ
quid hoc uerisimile est tantũ scelus opium eẽ conatum Arti¬
ficis autem est inuenire inactione aduersarii quȩ intͣ se¬
met ip̃a pugnẽt aut pugnare uideant᷑ quȩ aliqñ ex rebus
ipis manifesta sunt ut in causa celiana clodia aurũ se celio

Expanded text:
iter per agros et loca sola faceret cum Pompuleno, in familiam iter per agros et loca sola faceret cum Pompuleno, in familiam Ancharianam incidisse dixerunt, deinde Pompulenum occisum et ipsa expositione fidem perditurus. interim per partes dissolvitur, quod contextu nocet; et plerumque id est tutius. quaedam contradictiones natura sunt singulae; id exemplis non eget. communia bene apprehenduntur non tantum, quia utriusque sunt partis, sed quia plus prosunt respondenti. neque enim pigebit, quod saepe monui, referre; commune qui prior dicit, contrarium facit. est enim contrarium, quo adversarius bene uti potest: At enim non verisimile est, tantum scelus M. Cottam esse commentum. quid ? hoc verisimile est, tantum scelus Oppium esse conatum? artificis autem est invenire in actione adversarii quae contra semet ipsa pugnent aut pugnare videantur, quae aliquando ex rebus ipsis manifesta sunt, ut in causa Caeliana Clodia aurum se Caelio
Abbreviated transcription (Latin):
quo quicꝙ accusator modo dixit huc ꝑtinet ut si est mi¬
nus esficacit᷑ elocutus ip̃a eius uerba ponant᷑ Si atriet
uehem̃ti usus fuerit oratione eandem rem nr̃is uerbis
mitioribus proferamus. ut Cicero de cornelio coditem ati¬
git et protinus cum quadam defensione ut si pro luxu¬
rioso dicendum sit obietta est paulo liberior uita sic et
pro sordido partũ pro maledico liberũ dicere licbit Utiq
firmatione referamus. aut et̃ ioci alicuius exetutione
adiuues nisi eum eludenda apud excitum mihi fueris
inꝗt tot annis forũ nõ attigeris ab fueris tam diu et cũ
tam longo interuallo ueneris cum is ꝗ inforo habitarũt
de dignitate contendas. Preterea de contradictionibus
interim totum crim̃ exponitur ut cicero pro scauro cõtra
boscarem facit uelut orationẽ diuerse partis imitatus
A ut pluribus propositionibus iunctis ut pro uareno cum

Expanded text:
quo quidque accusator modo dixerit, huc pertinet, ut, si est miquo quidque accusator modo dixerit, huc pertinet, ut, si est minus efficaciter elocutus, ipsa eius verba ponantur; si acri et vehementi fuerit usus oratione, eandem rem nostris verbis mitioribus proferamus, ut Cicero de Cornelio, codicem attigit; et protinus cum quadam defensione, ut, si pro luxurioso dicendum sit, obiecta est paulo liberalior vita. sic et pro sordido parcum, pro maledico liberum dicere licebit. utim sua confirmation reteramus, aut etiam loci alicuius exsecutione adiuvemus, nisi cum eludenda erunt: apud exercitum mihi fueris, inquit; tot annis forum non attigeris, ab fueris tamdiu et, cum tam longo intervallo veneris, cum his, qui in foro habitarunt, de dignitate contendas Praeterea in contradictione interim totum crimen exponitur, ut Cicero pro Scauro circa Bostarem facit veluti orationem diversae partis imitatus, aut pluribus propositionibus iunctis, ut pro Vareno, cum
Abbreviated transcription (Latin):
eorum similibus constat. Rimandũ erit diligentissime
quid sit in quoq quod assumitur. dissimile ĩ iure facile de¬
prchendit᷑. Est enim scriptũ de rebus utiq diuersis tanto¬
q magis ip̃aꝵ reꝵ differentia põt eẽ manifesta illas uero
similitudines quȩ ducunt᷑ ex mutis animalibus aut ĩ aĩs
facile est eludere. Exempla reꝵ uarie tractanda sunt q̃
nocebunt quȩ si uera erunt fabulosa dicere licebit. Sin¬
dubia. maxime quid̃ dissimilia Neq enim fieri potest
ut paria sint onuia. Ut si nasica post occisum gracchũ
defendat: exemplo haale a quo melius est interstclus meliu
renu affectatorem fuisse a graccho leges modo latas cẽ
populares. haalã magrum eꝗtum fuisse : nasicam pͥuatũ
et̃ dicatur. Si defeccrint oĩa tum uidendum erit an opti¬
neri possit ne illud quid̃ recte factũ. quod de exempbo
idem et̃ de iudicatis obseruãdum. Quodd aũt posiui referre

Expanded text:
eorum similibus constat, rimandum erit diligentissime, eorum similibus constat, rimandum erit diligentissime, quid sit in quoque, quod adsumitur, dissimile. In iure facile deprehenditur. est enim scriptum de rebus utique diversis, tantoque magis ipsarum rerum differentia potest esse manifesta. illas vero similitudines, quae ducuntur ex mutis animalibus aut inanimis, facile est eludere. exempla rerum varie tractanda sunt, si nocebunt; quae si vetera erunt, fabulosa dicere licebit; si indubia, maxime quidem dissimilia. neque enim fieri potest, ut paria sint per omnia, ut si Nasica post occisum Gracchum defendatur exemplo Ahalae, a quo Maelius est interfectus, Maelium regni adfectatorem fuisse, a Graccho leges modo latas esse populares, Ahalam magistrum equitum fuisse, Nasicam privatum esse dicatur. si defecerint omnia, videndum erit, an obtineri possit, ne illud quidem recte factum. quod de exemplis, idem etiam de iudicatis observandum. quod autem posui, referre,
Abbreviated transcription (Latin):
mana crudelia et cetera quȩ ei gni accidunt. eaq nõ mõ
ĩ propositionibus aut rationibus sed in toto genere actionis
ĩtuenda. an sit crudelis ut labieni ĩ rabiriũ lege ꝑduelli¬
onis ĩ humana ut tuberonis ligariũ exulem accusantis
atq id agentis ne ei cesar ignoscat. Suꝑba ut ĩ opium ex
epła cocte reũ factũ pro inde precipites insidiose impotẽte
dep̃hendunt᷑ ex quibus tum fortissime inuaseris quod est
aut omnibus periculosum ut dicit cicero pro Tollio. Quis
hoc statuit unquã aut cui concedi sine summo omnium
ꝑiculo potest ut eum iure potuerit ocadere a quo me¬
tiusse se dicat ne ip̃e posterius ocaderet᷑ aut ipis iudici¬
bus ut pro opio monet pluribus. Ne illud actionis genus
tia. Multis hoc locis facit cicero. Sed hȩc simulatio interĩ
hucusque procedit ut que dicendo refutare nõ possumus
quasi fastidiendo calcemus. Quoniã uero maxima pars

Expanded text:
mana, crudelia et cetera, quae ei generi accident. eaque non modo mana, crudelia et cetera, quae ei generi accident. eaque non modo in propositionibus et rationibus sed in toto genere actionis intuenda: an sit crudelis, ut Labieni in Rabirium lege perduellionis; inhumana, ut Tuberonis Ligarium exulem accusantis atque id agentis ne ei Caesar ignoscat; superba, ut in Oppium ex epistola Cottae reum factum. perinde praecipites, insidiosae, impotentes deprehenduntur. Ex quibus tamen fortissime invaseris, quod est aut omnibus periculosum, ut dicit Cicero pro Tullio: quis hoc statuit unquam, aut cui concedi sine summo omnium periculo potest, ut eum iure potuerit occidere, a quo metuisse se dicat, ne ipse posterius occideretur? aut ipsis iudicibus, ut pro Oppio monet pluribus, ne illud actionis genus ausam pertinentia. multis hoc locis fecit Cicero; et haec simulatio interim huc usque procedit, ut, quae dicendo refutare non possumus, quasi fastidiendo calcemus. quoniam vero maxima pars
Abbreviated transcription (Latin):
tradere necese est. Id quoq obscurũ uocant quod secreto
et sine teste aut argum̃to dicitur factũ satis natura suaĩ¬
firmum est. Sufficit enuim ꝙ aduersarius non probat itẽ
si ad cam non ꝑtinet Est tñ interi oratoris efficere ut
quid aut contrariũ eẽ aut a causa diuersum aut incredi¬
bile aut suꝑuacuũ aut nr̃ȩ potius cause uideat᷑ eẽ coniunctũ
Obiicitur opio ꝙ de militũ cibariis detraxit. Asperũ crimen
sed id contrariũ ostendit cicero. quia iidem accusatores obie¬
cerũt opio ꝙ is uoluerit excitum largiendo corrũꝑe. Testes
in cornelium. accusator lecti a tribuno codicis pollicetur
Facit hoc cicero suꝑuacuũ ꝗa ipe fateatur Petit accusacior¬
in uerrẽ. Q cecilius ꝙ fuerat questor eius ip̃m cicero ut
A ut enim coniectura excutiũt᷑ an uera sint an finitione an
propria. aut qualitatt an in honesta iniqua ĩproba ĩ hu¬

Expanded text:
tradere necesse est. id quoque quod obscurum vocant, quod secreto tradere necesse est. id quoque quod obscurum vocant, quod secreto et sine teste aut argumento dicitur factum, satis natura sua infirmum est; sufficit enim, quod adversarius non probat; item si ad causam non pertinet. est tamen interim oratoris efficere, ut quid aut contrarium esse aut a causa diversum aut incredibile aut supervacuum aut nostrae potius causae videatur esse coniunctum. obiicitur Oppio, quod de militum cibariis detraxerit; asperum crimen, sed id contrarium ostendit Cicero, quia iidem accusatores obiecerint Oppio, quod is voluerit exercitum largiendo corrumpere. testes in Cornelium accusator lecti a tribuno codicis pollicetur; facit hoc Cicero supervacuum, quia ipse fateatur. petit accusam Q. Caecilius, quod fuerat quaestor eius; ipsum Cicero ut aut enim coniectura excutiuntur, an vera sint; aut finitione, an propria; aut qualitate, an inhonesta, iniqua, improba, inhu
Abbreviated transcription (Latin):
alebatur coneidet. ut si uel maxima flumina ĩ ruido didu¬
cantur qualibet transitum prebent. Itaꝙ propositio queꝗ
secundum hanc utilitatem accõmodabit ut ea nũc singuda
ostendamus nũc complectamur uniuersa. Nam interm qđ
pluribus collegit aduersarius satis est semd proponẽ ut
multas causas faciendi quod arguit reo dicet accusator
fuisse nos nõ enumeratis singulis. semel hoc intuendum
negemus. Quia non quisq cãm faciendi sceleris habuit
et fecerit. Sepius tamen accusatori congercre argum̃ta reo
dissoluere expediet: Id aũt quod erit ab aduersario dictũ
quo modo refutari debeat intuendũ est Namsierit palam
falsum negare satis est: ut pro cluẽtio ciaero eũ qũe dixat
accusator e poto poculo concidisse negat eodem die mortuũ
palam ẽt contraria et suꝑuacua et stulta reprehendere
nullius artis est Ideoq nec rationes eoꝵ nec exempla

Expanded text:
alebatur, concidet, ut, si vel maxima flumina in rivos didualebatur, concidet, ut, si vel maxima flumina in rivos diducantur, qualibet transitum praebent. itaque propositio quoque secundum hanc utilitatem accommodabitur, ut ea nunc singula ostendamus, nunc complectamur universa. nam interim quod pluribus collegit adversarius, sat est semel proponere; ut, si multas causas faciendi, quod arguit, reo dicet accusator fuisse, nos, non enumeratis singulis, semel hoc in totum negemus, quia non, quisquis causam faciendi sceleris habuit, et fecerit. saepius tamen accusatori congerere argumenta, reo dissolvere expediet. id autem, quod erit ab aduersario dictum, quomodo refutari debeat, intuendum est. nam si erit palam falsum, negare satis est, ut pro Cluentio Cicero eum, quem dixerat accusator epoto poculo concidisse, negat eodem die mortuum. palam etiam contraria et supervacua et stulta reprehendere nullius est artis, ideoque nec rationes eorum nec exempla