comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuit: Quoꝵ utriusq orationes sunt. ĩ primis ut asiati¬
co ĩ gene᷑ laudabiles. Aliud autem genus est non tam sẽ¬
tentus frequentatum ꝗͣ uerbis uoluere atq ĩcitatum: qͣli
est el nũc asia. tota: nec flumine solum oranonis: sed
& exornato & faceto gne dicendi uerboꝵ. In quo fuit
eschilus gnidius & meus aequalis milesuis eschines. In his
erat admirabilis orationis cursus: ornata sentennaꝵ cõ¬
cinnitas non erat. haec autem ut dixi gnã dicendi ap¬
tiora. sunt adolescentibus. ĩ senibus granitatem non ht̃
I taq hortensius utroq gene florens clamores faciebat ado¬
lescens. habebat enimꝰ & menediũ illud studium crebra¬
rum uenustaꝵq sententiaꝵ: ĩ quibus ut in illo greco sic
utiles. & erat oratio cum incitata & ubrans: tum & ac-
curata & polita. Non ꝓbantur haec senibus. Saepe uide¬
bam cum irridentem: tum & irascentem & stomachãtẽ

Expanded text:
fuit, quorum utriusque orationes sunt in primis ut Asiatifuit, quorum utriusque orationes sunt in primis ut Asiatico in genere laudabiles. Aliud autem genus est non tam sententiis frequentatum quam verbis volucre atque incitatum, quale est nunc Asia tota, nec flumine solum orationis, sed etiam exornato et faceto genere verborum, in quo fuit Aeschylus Cnidius et meus aequalis Milesius Aeschines. In his erat admirabilis orationis cursus, ornata sententiarum concinnitas non erat. haec autem, ut dixi, genera dicendi aptiora sunt adulescentibus, in senibus gravitatem non habent. Itaque Hortensius utroque genere florens clamores faciebat adulescens. Habebat enim et Meneclium illud studium crebrarum venustarumque sententiarum, in quibus, ut in illo Graeco, sic utiles; et erat oratio cum incitata et vibrans tum etiam accurata et polita. Non probabantur haec senibus—saepe videbam cum inridentem tum etiam irascentem et stomachantem
Abbreviated transcription (Latin):
quibus quidem causis tu & brute prraesto fuisti complurisq
& nobiscum & solus egisti: ut qui non sans diu uixerit hõ¬
tensuis: tamen hunc cursum confecerit añis ante decem
causas agere coepit ꝗͣ tu. es natus. idem quarto sex agesimo
anno ꝑ paucis ante mortem diebus una tecum socerum
tuum defendit appium. Dicendi autem genus qđ fuei̾t
ĩ utroq: oranones utriusq & posteris nostris indicabunt.
sed si quaerimus cur adolescens magis floruerit dicendo
qͣ senior hortensius causas repiemus uerissimas duas. pͥ¬
mum qđ genus erat orationis asiaticum adolescenti&⁊
magis concessum ꝗͣ senectuti. Genera. autem asiatcae di¬
ctionis duo sunt. Unum sententiosum & argutum sentẽ¬
tiis non tam grauibus & si ueris nunqͣ concinnis & uenu¬
stis: qualis in historia thimeus. in dicendo autem pueris
nobis hierodes alabandeus magis & menecles frater eius

Expanded text:
Quibus quidem causis tu etiam, Brute, praesto fuisti complurisque Quibus quidem causis tu etiam, Brute, praesto fuisti complurisque et nobiscum et solus egisti, ut qui non satis diu vixerit Hortensius tamen hunc cursum confecerit: annis ante sedecim causas agere coepit quam tu es natus; idem quarto et sexagensimo anno, perpaucis ante mortem diebus, una tecum socerum tuum defendit Appium. Dicendi autem genus quod fuerit in utroque, orationes utriusque etiam posteris nostris indicabunt. sed si quaerimus cur adulescens magis floruerit dicendo quam senior Hortensius, causas reperiemus verissimas duas. Primam, quod genus erat orationis Asiaticum adulescentiae magis concessum quam senectuti. Genera autem Asiaticae dictionis duo sunt: unum sententiosum et argutum, sententiis non tam gravibus et severis quam concinnis et venustis, qualis in historia Timaeus, in dicendo autem pueris nobis Hierocles Alabandeus, magis etiam Menecles frater eius
Abbreviated transcription (Latin):
pere uidicem: nemo qui ad fletum poss& abduce
nemo qui ad animum eius qđ unum est oratoris
maxime ꝓprium: qđ cum res postular& ĩpeller&:
taꝙ cum iam porne euanuiss& hortensuis: & ego
anno meo  sexto autem post illum consulemcõ¬
sul factus essem. reuocare se ad inclustriam coepit:
ne cum pares honcre essemns aliqua re supioes
uideremur. Sic duodecim post meum consulatũ
annos ĩ maximis causis cum ego mihi illum. si¬
bi me ille ante ferr& cõuins tssime uersati sumꝰ.
consulatusq meus qui illum primo leniter per¬
strinxerat. udem nos rerum meaꝵ gestaꝵ quas ille admi¬
rabatur laude cõiunxerat. maxime uoͬ ꝑspecta est utrus¬
ꝙ nostrum exercitano pauloante ꝗͣ ꝑ territum armis hoc i¬
studium brute nostrum conticuit subito & obmutuit. Cũ
lege pompeia ternis horis a& dicendum dans ad causas siłi¬
mas inter se: uel potius easdem noui ueniebamus quondie:

Expanded text:
opere iudicem, nemo qui ad fletum posset adducere, opere iudicem, nemo qui ad fletum posset adducere, nemo qui animum eius, quod unum est oratoris maxime proprium, quocumque res postularet, impellere. itaque cum iam paene evanuisset Hor— tensius et ego anno meo, sexto autem post illum consulem consul factus essem, revocare se ad industriam coepit, ne cum pares honore essemus, aliqua re superior esse viderer. Sic duodecim post meum consulatum annos in maximis causis, cum ego mihi ilium, sibi me ille anteferret, coniun- ctissime versati sumus, consulatusque meus, qui ilium primo leviter perstrinxerat, idem nos rerum mearum gestarum, quas ille admirabatur, laude coniunxerat. maxime vero perspecta est utriusque nostrum exercitatio paulo ante quam perterritum armis hoc studium, Brute, nostrum conticuit subito et obmutuit: cum lege Pompeia ternis horis ad dicendum datis ad causas simillimas inter se vel potius easdem novi veniebamus cotidie.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprer assiduitatem ⁊̃ cansis & ĩdustriam: tum ꝓptẽ
ex qui sitius & minime uulgare orationis genus ani¬
mos hominum ad me: dicendi nouitate couerterã.
Nihil de me dicam. dicam decaeteris quoꝵ nemo eat
qui uideretur ex quisitius ꝗͣ uulgus hominum studuis¬
se literis quibus fons ꝑfectae eloq
benefactoꝵ beneq dictoꝵ: nemo qui ius ciuile didicis¬
set: rem ad priuatas causas & ad oratoris prudentiã
maxime necessariam: nemo qui memoriam rerũ
romanaꝵ tener&. ex qua si quando opus ess& ab in¬
feris locupletissimos testes ex citar&: nemo qui bre¬
uiter argureq ĩcluso aduersario lapsar& uiclicum
animos:atq a seueritate parlisꝑ ad hilaritatem ri¬
sume traducer&. nemo qui dilatare poss& atq a
ꝑpria ac deffinita disputatione hominis ac tempõisꝰ
comunem quaestionem uniuersi generis orationẽ
traducer&: nemo qui delectandi gratia digredi
parum ꝑ a cansa. nemo qui ad iracundiam magno

Expanded text:
propter adsiduitatem in causis et industriam tum propter propter adsiduitatem in causis et industriam tum propter exquisitius et minime vulgare orationis genus animos hominum ad me dicendi novitate converteram. nihil de me dicam: dicam de ceteris, quorum nemo erat qui videretur exquisitius quam vulgus hominum studuisse litteris, quibus fons perfectae elo— bene factorum beneque dictorum, nemo qui ius civile didicisset rem ad privatas causas et ad oratoris prudentiam maxime necessariam, nemo qui memoriam rerum Romanarum teneret, ex qua, si quando opus esset, ab inferis locupletissimos testis excitaret, nemo qui breviter arguteque inluso adversario laxaret iudicum animos atque a severitate paulisper ad hilaritatem risumque traduceret, nemo qui dilatare posset atque a propria ac definita disputatione hominis ac temporis ad communem quaestionem universi generis orationem traducere, nemo qui delectandi gratia digredi parumper a causa, nemo qui ad iracundiam magno
Abbreviated transcription (Latin):
sulatum credo qđ uiderit ex consularibus neminem
esse secum comparandum. negliget & autem eos qui
consules non fuissent: sumum illud suum studium
remisit: quo a puero fuerat incensus. atꝰ in omĩum
reꝵ abundannia uoluit beauus ut ipse putabat re¬
missuis certe uiuere. frimus & secundus annus & tẽ¬
tius tantum quasi de picturae ueteis colore detraxe¬
rat ꝗͣtum non quiius unus ex populo estimator doc¬
tus & intelligens poss& magiumꝰ scelus. Longius aũt
ꝓcedens: ut ĩ caeteris celoquentae parubus cum maxi¬
me ĩ caeleritate & continuanone uerboꝵ adherescẽs
sui dissimilior fieiͣ uidebatur quotidie. Nos autem
non desistebamus cum omĩ genere exercitanonis: tũ
maxime stilo: nostrum illud qđ erat augere qͣtun¬
cunq erat: atq ut multa omittam ĩ hac spatio et
Tiis post cedilitatem annis: & praetor primus & in¬
credibili populari uoluntate sum factus. Nam cũ

Expanded text:
sulatum—credo quod videret ex consularibus neminem sulatum—credo quod videret ex consularibus neminem esse secum comparandum, neglegeret autem eos qui consules non fuissent—summum illud suum studium remisit quo a puero fuerat incensus, atque in omnium rerum abundantia voluit beatius, ut ipse putabat, remissius certe vivere. Primus et secundus annus et tertius tantum quasi de picturae veteris colore detraxerat, quantum non quivis unus ex populo, sed existimator doctus et intellegens posset cognoscere. Longius autem procedens ut in ceteris eloquentiae partibus, tum maxime in celeritate et continuatione verborum adhaerescens, sui dissimilior videbatur fieri cottidie. nos autem non desistebamus cum omni genere exercitationis tum maxime stilo nostrum illud quod erat augere, quantumcunque erat. Atque ut multa omittam in hoc spatio et in his post aedilitatem annis, et praetor primus et incredibili populari voluntate consul sum factus. Nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
sulatum cotta. aedilitatem  peter& hortensuis: interim
me quaestorem siciliensis excoepit annus. Corta ex cõ¬
sulatu est ꝓfectus ĩ galliam. frinceps & erat. & habeba¬
tur hortensius. Cum autem anno post ex sicilia mere¬
coepissem: iam uidebatur illud ĩme quicquid ess&.
esse ꝑfectum. & habere maniri tatem quandam suã.
Nimis multa uideor de me ipse praesertim. Sed omĩ
huc sermoni ꝓpositum est non ingenium & aeloquen¬
nam meam pspicias unde longe absum: sed ut laborẽ
& industriam. Cum igitur essem ĩ płimis causis uer-¬
satus & cum principibus patronis quinquenniũ fere
uersatis: tum ĩ patrocinio siciliensi maxime ĩcẽta¬
men ueni designãtus aedilis cum designato consule
hortensio. Sed qm̃ omĩs hic sermo noster nõ solum e¬
numerationem oratoriam: ueꝵ & praecepta quaecdam
desiderat. quid ianꝗͣ notandum & animaduertendũ
sit in hortensio breuiter licet dice᷑. Nam is post con¬

Expanded text:
sulatum Cotta, aedilitatem peteret Hortensius. Interim sulatum Cotta, aedilitatem peteret Hortensius. Interim me quaestorem Siciliensis excepit annus, Cotta ex consulatu est profectus in Galliam, princeps et erat et habebatur Hortensius. Cum autem anno post ex Sicilia me recepissem, iam videbatur illud in me, quicquid esset, esse perfectum et habere maturitatem quandam suam. Nimis multa videor de me, ipse praesertim; sed omni huic sermoni propositum est non ut ingenium et eloquentiam meam perspicias, unde longe absum, sed ut laborem et industriam. cum igitur essem in plurimis causis et in principibus patronis quinquennium fere versatus, tum in patrocinio Siciliensi maximum in certamen veni designatus aedilis cum designato consule Hortensio. sed quoniam omnis hic sermo noster non solum enumerationem oratorum verum etiam praecepta quaedam desiderat, quid tamquam notandum et animadvertendum sit in Hortensio breviter licet dicere. nam is post con
Abbreviated transcription (Latin):
lam & contentio nimia uocis reciderat. & quasi re¬
feruerat oratio la teribusq uires & corporis mecdiocris
habitus accesserat. Duo tum excellebant oratores qui
me imitandi cupiditate ĩcitarent. cotta & hortensius
quoꝵ alter remissus & lenis & ꝓpriis uerbis compraehẽ¬
dens solute & facile: alter ornatus acer & non talis t¬
qualem tu eum brute iam deflorescente cognouisti. sod
uerboꝵ & actionis gneͬ cõmotior. Itaq cum hortensio
mihi magis arbitrabar rem esse: qđ dicendi ardore e¬
ram ꝓpior & cetate cõiunctior. Et enim uideram ĩ usdẽ
causis. ut ꝓ .M. cumulcio. ꝓ EN. do lobella consulari.
cum cotta pͥrinceps adhibitus ess &: priores tamen agere
partis hortensium. acrem enim oratorem ĩcensum & a¬
gentem & canorum concursus hominum foriq strepi¬
tus desiderat. Unum iginur annum cum redussemus
ex asia. causas nobilis egimus. Cum quaesturam nos: cõ¬

Expanded text:
Nam et contentio nimia vocis resederat et quasi deNam et contentio nimia vocis resederat et quasi deferverat oratio lateribusque vires et corpori mediocris habitus accesserat. duo tum excellebant oratores qui me imitandi cupiditate incitarent, Cotta et Hortensius; quorum alter remissus et lenis et propriis verbis comprendens solute et facile sententiam, alter ornatus, acer et non talis qualem tu eum, Brute, iam deflorescentem cognovisti, sed verborum et actionis genere commotior. Itaque cum Hortensio mihi magis arbitrabar rem esse, quod et dicendi ardore eram propior et aetate coniunctior. Etenim videram in isdem causis, ut pro M. Canuleio, pro Cn. Dolabella consulari, cum Cotta princeps adhibitus esset, priores tamen agere partis Hortensium. Acrem enim oratorem, et incensum et agentem et canorum concursus hominum forique strepitus desiderat. vnum igitur annum, cum redissemus ex Asia, causas nobilis egimus, cum quaesturam nos, con
Abbreviated transcription (Latin):
toribus quibuscum exercebar ipsis lubentibus quoꝵ eãt
princeps menippus statonicensis meo uidicio tota. a sia
illis temporibus disertissimus. Et si nihil habere molesti¬
aꝵ nec inepnaꝵ athicoꝵ est. hic orator ĩ illis nua¬
ri recte põt. Assiduissime aut̃ mecum fuit dyonisius
magnes erat & eschiliis gnadius ad ramycenus. xeno¬
cles. hi tum in asia rhetoꝵ principes numetabantur.
uibus non contentus. rhodum ueni. meqo eundem ⁊
quem rome audiueram molonem applicaui. cũ ac torẽ¬
ĩ ueris causis scriptoremꝙ praestantem: tum ĩ notãdis
anima duertendisq uinis & ĩ instituendo docendoq pru¬
dentissimum. Is dedit operam si modo id consequi po¬
tut: ut nimis redundantes nos & supra fluentes iuue¬
nili quadam dicendi impunitate & licentia reprimeret.
& quasi extra ripas diffluenti coercer&. Ita recoepi me
biennio post non modo exercitanor: sed ꝓpe mutatuis.

Expanded text:
toribus, quibuscum exercebar ipsis libentibus; quorum 25 erat toribus, quibuscum exercebar ipsis libentibus; quorum 25 erat princeps Menippus Stratonicensis meo iudicio tota Asia illis temporibus disertissimus; et, si nihil habere molestiarum nec ineptiarum Atticorum est, hic orator in illis numerari recte potest. adsiduissime autem mecum fuit Dionysius Magnes; erat etiam Aeschylus Cnidius, Adramyttenus Xenocles. Hi tum in Asia rhetorum principes numerabantur. Quibus non contentus Rhodum veni meque ad eundem, quem Romae audiveram Molonem applicavi cum actorein veris causis scriptoremque praestantem tum in notandis animadvertendisque vitiis et in instituendo docendoque prudentissimum. Is dedit operam, si modo id consequi potuit, ut nimis redundantis nos et supra fluentis iuvenili quadam dicendi impunitate et licentia reprimeret et quasi extra ripas diffluentis coerceret. Ita recepi me biennio post non modo exercitatior sed prope mutatus.
Abbreviated transcription (Latin):
magis hoc eos quibus eram carus cõmouebat: qđ omnia
sine remissione: sine uarietate ui sum̃a uocis. & totiꝰ
corporis contentione dicebam. Itaq cum me & amici &
mecdici hortarentur: ut causas agere desisterem: quod¬
uis potius ꝑiculum mihi adeundum ꝗͣ a sperata dicen¬
di głia discedendum putaui. Sed cum censerem remis¬
sione & moderatione uocis & cõmutato gneͬ dicendi
me & ꝑiculum uitare posse & temperatius dice. ut cõ¬
suetudinem dicendi mutarim: ea causa mihi ĩasiam
ꝓficiscendi fuit. Itaq cum essem biennium uersatus in
causis: & iam ĩ foro caelebratum meum nomen ess&. ro¬
mam sum ꝓfectus. Cum uenissem athenas. sex menses
cum anthioco ueteris achademiae nobilissimo & prudẽ¬
sus sum̃o auctore & doctore renonaui. Fodem tempoe
athenis apud demerrium syrum ueterem & non igno¬
bilem dicendi magistrum studiose exerceri solebam
Post a me asia tota ꝑagrata est cum sum̃is quidem ora¬

Expanded text:
magis hoc eos quibus eram carus, commovebat, quod omnia magis hoc eos quibus eram carus, commovebat, quod omnia sine remissione, sine varietate, vi summa vocis et totius corporis contentione dicebam. itaque cum me et amici et medici hortarentur ut causas agere desisterem, quodvis potius periculum mihi adeundum quam a sperata dicendi gloria discedendum putavi. Sed cum censerem remissione et moderatione vocis et commutato genere dicendi me et periculum vitare posse et temperatius dicere, ut consuetudinem dicendi mutarem, ea causa mihi in Asiam proficiscendi fuit. Itaque cum essem biennium versatus in causis et iam in foro celebratum meum nomen esset, Roma sum profectus. cum venissem Athenas, sex mensis cum Antiocho veteris Academiae nobilissimo et prudensus summo auctore et doctore renovavi. Eodem tamen tempore Athenis apud Demetrium Syrum veterem et non ignobilem dicendi magistrum studiose exerceri solebam. Post a me Asia tota peragrata est †tum summis quidem ora
Abbreviated transcription (Latin):
causas & priuatas & publicas coepimus: non ut ĩ foro
disceremus quod pleriq fecerunt: sed ut quanium nos
effice᷑ ponussemus docti ĩforum ueniremus. Fodem
tempore moloni dedimus oꝑam. Dictatore enim sylla
legatus ad senanim de rbodioꝵ proemus uenerat.i¬
taq prima causa publica ꝓ sexto roscio dicta tantũ
comendanonis habui. ut nõnulla ess& quae nõ digna
nostro patrocinio uideretur. deinceps inde multae ⁊
quas nos diligenter elaboratas & ꝗͣ elucubratas affere¬
bamus. nunc qm̃ totum me nõ euo aliquo aut cre¬
punduis: sed corpore omni uideris uelle cognosce̾. cõ
plectar non nulla & quae fortasse uideanur minus
necessai̾a. Erat eo tempore ĩ nobis sum̃a gracilitas &
ĩfirmitas corporis. ꝓcerum & tenue collum: qui ha¬
bitus & quae figura non ꝓcul abesse putatur a uite
periculo: si accidit labor & lateꝵ magna contenno. Fo

Expanded text:
causas et privatas et publicas adire coepimus, non ut in foro causas et privatas et publicas adire coepimus, non ut in foro disceremus, quod plerique fecerunt, sed ut, quantum nos efficere potuissemus, docti in forum veniremus. eodem tempore Moloni dedimus operam; dictatore enim Sulla legatus ad senatum de Rhodiorum praemiis venerat. Itaque prima causa publica pro Sex. Roscio dicta tantum commendationis habuit ut non ulla esset quae non digna nostro patrocinio videretur. Deinceps inde multae, quas nos diligenter elaboratas et tamquam elucubratas adferebamus. nunc quoniam totum me non naevo aliquo aut crepundiis, sed corpore omni videris velle cognoscere, com- plectar non nulla etiam quae fortasse videantur minus necessaria. Erat eo tempore in nobis summa gracilitas et infirmitas corporis, procerum et tenue collum: qui habitus et quae figura non procul abesse putatur a vitae periculo, si accedit labor et laterum magna contentio. Eoque
Abbreviated transcription (Latin):
tu brute iudicauisti te illam iustam eloquentam⁊
quam dialeticam esse dilatam putant cõsequi non
posse. huic ego doctori & eius artibus uarus atq młtis i¬
ta eram tñ deditis. ut ab exercitationibus oratoriis nłłꝰ
dies uacuus ess&. Comentabar delamitans sic enĩ nũc
loquuntur sepe cum. M. pisone & cum Qpompeio:
aut cum aliquo quotidie. idq faciebam multũ & latine
sed grace scepius:. uel qđ graeca oratio plura ornamẽta
suppeditans consuetudinem simiłr laune dicendi af¬
ferebat uel qđ a graecis sum̃is doctoribus nisi graece di¬
cerem neq corrigi possim neq doceri. Tumultus interim
recuperanda re pub: & crudelis interitus oratoꝵ triũ
sceuolae: carbonis: anustii. reditus coitae: curionis: cras¬
si lentuloꝵ. pompeu leges & iudicia constituta. recupe¬
rata res publica. Ex numero autem oratoꝵ pomponi¬
us censorinus. murena sublati. Tum primum nos ad

Expanded text:
tu, Brute, iudicavisti te illam iustam eloquentiam, tu, Brute, iudicavisti te illam iustam eloquentiam, quam dialecticam esse dilatatam putant, consequi non posse. Huic ego doctori et eius artibus variis atque multis ita eram tamen deditus ut ab exercitationibus oratoriis nullus dies vacuus esset. commentabar declamitans—sic enim nunc loquuntur—saepe cum M. Pisone et cum Q. Pompeio aut cum aliquo cottidie, idque faciebam multum etiam Latine, sed Graece saepius, vel quod Graeca oratio plura ornamenta suppeditans consuetudinem similiter Latine dicendi adferebat, vel quod a Graecis summis doctoribus, nisi Graece dicerem, neque corrigi possem neque doceri. tumultus interim in recuperanda re publica et crudelis interitus oratorum trium Scaevolae Carbonis Antisti, reditus Cottae Curionis Crassi Lentulorum Pompei, leges et iudicia constituta, recuperata res publica; ex numero autem oratorum Pomponius Censorinus Murena sublati. Tum primum nos ad
Abbreviated transcription (Latin):
romae dedimus operam & actori sum̃o s. causaꝵ & ma¬
gistro. haec & si uidentur a ꝓposita ratione diuersa.
tamen idcirco a me ꝓferuntur: ut nostrum cursũ
nota sunt. ei uidere quẽ admodum simus ĩ spatio.Q
hortensium consequuti ipsius uestigiis ꝑsequun. Triẽ¬
niuum fere fuit urbs sine amnis. seđ oratoꝵ aut ĩtei¬
tu aut discessu aut fuga nam aberant & adole¬
scentes. M. crassus & lentuli duo primas ĩ causis a¬
gebat hortensius. magis magisq quotidie ꝓbabatur.
Antistius piso saepe dicebat. minus saepe pomponiuis.
raro carbo. semel aut iteꝵ philippis. At uo᷑ ego hoc
tempore omĩ noctes & dies ĩ omnium doctrinaꝵ me¬
ditatione uersabar. Eram cum storco diodoto: qui
cum habitauiss& apud me: cumq uixiss&. nuꝑ est
domi meae mortuuis: a quo cum ĩ alus rebus tum stu¬
diosissime in dialetca exercebar: qua quasi contrac¬
ta & adstricta aeloquenna putanda est: sine qua &̃

Expanded text:
Romae dedimus operam et actori summo causarum et maRomae dedimus operam et actori summo causarum et magistro. haec etsi videntur esse a proposita oratione diversa, tamen idcirco a me proferuntur ut nostrum cursum nota sunt—et videre quem ad modum simus in spatio Q. Hortensium ipsius vestigiis persecuti. Triennium fere fuit urbs sine armis, sed oratorum aut interitu aut discessu aut fuga—nam aberant etiam adulescentes M. Crassus et Lentuli duo—primas in causis agebat Hortensius, magis magisque cottidie probabatur Antistius, Piso saepe dicebat, minus saepe Pomponius, raro Carbo, semel aut iterum Philippus. At vero ego hoc tempore omni noctes et dies in omnium doctrinarum meditatione versabar. eram cum Stoico Diodoto, qui cum habitavisset apud me mecumque vixisset, nuper est domi meae mortuus. A quo cum in aliis rebus tum studiosissime in dialectica exercebar, quae quasi contracta et astricta eloquentia putanda est; sine qua etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tanonibus contentus non eram. Iam consequente anno
Quarius sua lege damnanis excesserat. Ego autẽ uus
ciuilis studio multum oꝑe dabam .o. sceuolae. P.f. qui
qͣ ꝗͣ nemini ad docendum dabat. tamen consulentibus re¬
spondendo studiosos audiendi docebat. Atꝙ huic anno
pximus silla consule & pompeio fuit. tum .P. sulpiciĩ
in tribunatu quotidie concionantis totum genus dicẽ¬
di cognouimus poeninis. eodemq tempore cum pͥnceps
achademiae philo cum atheniensuim optimatibus mitri¬
rabili quodam ad philos ophiam studio concitanis.⁊̃ quo
hoc &̃ cõmorabar attentius: & si reꝵ ipsaꝵ uarietas et
magninido sũma me delectatione retinebat. sed tamen
sublata iam esse ĩ perpetuum rano iudicioꝵ nidebat᷑.
Occiderat sulpicius illo anno tresq ꝓximo trium aeta¬
tum oratores erant crudelissime interfecti. Q.ca tulus:
M.antonius .C. iulius. Eodem anno & moloni rhodio

Expanded text:
tationibus contentus non eram. Iam consequente anno tationibus contentus non eram. Iam consequente anno Q. Varius sua lege damnatus excesserat; ego autem in iuris civilis studio multum operae dabam Q. Scaevolae Q. F., qui quamquam nemini se ad docendum dabat, tamen consulentibus respondendo studiosos audiendi docebat. Atque huic anno proximus Sulla consule et Pompeio fuit. Tum P. Sulpici in tribunatu cottidie contionantis totum genus dicendi penitus cognovimus; eo demque tempore, cum princeps Academiae Philo cum Atheniensium optimatibus Mithrirabili quodam ad philosophiam studio concitatus, in quo hoc etiam commorabar attentius—etsi rerum ipsarum varietas et magnitudo summa me delectatione retinebat—quod tamen sublata iam esse in perpetuum ratio iudiciorum videbatur. occiderat Sulpicius illo anno tresque proximo trium aetatum oratores erant crudelissime interfecti, Q. Catulus M. Antonius C. Iulius. Eodem anno etiam Moloni Rhodio
Abbreviated transcription (Latin):
quens aderam. ꝗͣ ꝗͣ ꝓse ipsi dicebatit oratores: non illi ꝗ¬
dem principes .L. mẽmius &. Qpompeiuis: sed oratores ta-¬
men teste diserto uterq philippo cuius in testimonio con¬
tentio & uim accusatoris habebat & copiam. Reliqui ꝗ
tum principes numerabantur in magistratibus erant. qͦ¬
tidieq fere a nobis in concionibus audiebantur. Erat enĩ
trib pl. tum .C. curio: ꝗͣ ꝗͣ is quidem filebat: ut erat semel
a concione relictus uniuersa. Q metessus caeler. nõ ille
quidem orator. sed tamen non infans. Diserti autẽ. Q ua¬
rius .C. carbo. EN. pomponius. & hi quidem habitabant
ĩ rostris. C. & ilius &es aedilis curulis quotidie fere accu¬
ratas conciones habebat. sed me cupidissimũs audiendi p̾¬
mus dolor ꝑcussit. Cotta cum est̾ expulsus: reliquos fre¬
quenter audiens acerrimo studio tenebar. quotidieq &
scribens & legens & comentans oratoris tantum exẽci¬

Expanded text:
quens aderam, quamquam pro se ipsi dicebant oratores non illi qquens aderam, quamquam pro se ipsi dicebant oratores non illi quidem principes, L. Memmius et Q. Pompeius, sed oratores tamen teste diserto utique Philippo, cuius in testimonio contentio et vim accusatoris habebat et copiam. reliqui qui tum principes numerabantur in magistratibus erant cottidieque fere a nobis in contionibus audiebantur. Erat enim tribunus plebis tum C. Curio, quamquam is quidem silebat, ut erat semel a contione universa relictus; Q. Metellus Celer non ille quidem orator, sed tamen non infans; diserti autem Q. Varius C. Carbo Cn. Pomponius, et hi quidem habitabant in rostris; C. etiam Iulius aedilis curulis cottidie fere accuratas contiones habebat. Sed me cupidissimum audiendi primus dolor percussit, Cotta cum est expulsus. Reliquos frequenter audiens acerrimo studio tenebar cottidieque et scribens et legens et commentans oratoriis tantum exerci
Abbreviated transcription (Latin):
eodem die utrunq faciebat: attuleratq mini me uul¬
gare genus dicendi. duas quidem res quas nemo alius
partitiones: quibus derebus dicturus ess&: & cõiectio¬
nes memor& quae essent dicta conira quaq ipse dixis¬
set. Erat ĩ uerboꝵ splendore elegans: compositone
aptus. facultate copiosus: eaq erat cum sumo ĩgenio
tum exercitationibus maximis consequutus: rem cõ¬
plectebatur memoriter: diuidebat acute: nec praete̾¬
mittebat fere quicꝗͣ quod ess& in cansa: aut ad cõ¬
firmandum: art ad refellendum. uox canora & sua¬
uis: motus & gestus &̃ plus artis habebat. ꝗͣ erat oratori satis.
Hoc igitur florescente crassus est mortuus cotta ẜ pulsus. iu¬
dicia intermissa bello. nos in foꝵ uenimus. Erat hortensius
tbello primo anno miles. altero trib. militum. Sulpicuis le¬
gatus aberat. Etam. M.antonius exercebatur una lege
udicum uaria. caeteris ꝓpter bellum in termissis qui fre¬

Expanded text:
eodem die utrumque faciebat. Attuleratque minime vuleodem die utrumque faciebat. Attuleratque minime vulgare genus dicendi; duas quidem res quas nemo alius: partitiones quibus de rebus dicturus esset et conlectiones, memor et quae essent dicta contra quaeque ipse dixisset. erat in verborum splendore elegans, compositione aptus, facultate copiosus; eaque erat cum summo ingenio tum exercitationibus maximis consecutus. Rem complectebatur memoriter, dividebat acute, nec praetermittebat fere quicquam quod esset in causa aut ad confirmandum aut ad refellendum. Vox canora et suavis, motus et gestus etiam plus artis habebat quam erat oratori satis. Hoc igitur florescente Crassus est mortuus, Cotta pulsus, iudicia intermissa bello, nos in forum venimus. Erat Hortensius in bello primo anno miles, altero tribunus militum, Sulpicius legatus; aberat etiam M. Antonius; exercebatur una lege iudicium Varia, ceteris propter bellum intermissis; cui fre
Abbreviated transcription (Latin):
in socrate: Tum brutus de isto postea. sed tu inquit me
intuens oratores nobis ueteres ex plicabis: Uero inꝗͣ bru¬
te: sed in cumano aut in tusculano aliquando. si mocdo
licebit: qm̃ utroq ĩ loco uicini sumus: Sed iam ad id t¬
unde digressimus reuertamur. hortensins igitr cumi
ad molum adolescens orsus ess& ĩ foro dicẽꝰ caeleriter ad
so & antonio dein philippo post uilio: cum his ip̃is dicẽ¬
di głia comparabatur. primum memoiã tanta. quantã
T̃uiro cognouisse me arbitror: ut quae secum cõmẽtatꝰ
ess&. ea sine scripto uerbis eisdem redder& quibus cogi¬
tauiss&. hac adiumento ille tanto sic utebatur: ut sua
& comentata & scripta & nullos referente omĩã ad¬
uersarioꝵ dicta meminiss&. ardebat autem cupidita¬
te sic ut ĩ nullo unꝗͣ flagrantius studium uiderim.
nullum enim paueb̾atur esse diem: quin aut ĩforo
dicer&. aut meditaretur extra foꝵ. saepissime autem

Expanded text:
in Socrate. tum Brutus: De isto postea; sed tu, inquit me in Socrate. tum Brutus: De isto postea; sed tu, inquit me intuens, orationes nobis veteres explicabis? Vero, inquam, Brute; sed in Cumano aut in Tusculano aliquando, si modo licebit, quoniam utroque in loco vicini sumus. Sed iam ad id unde digressi sumus revertamur. hortensius igitur cum admodum adulescens orsus esset in foro dicere, celeriter ad so et Antonio, dein Philippo, post Iulio, cum his ipsis dicendi gloria comparabatur. Primnum memoria tanta quantam in nullo cognovisse me arbitror, ut quae secum commentatus esset, ea sine scripto verbis eisdem redderet quibus cogitavisset. Hoc adiumento ille tanto sic utebatur ut sua et commentata et scripta et nullo referente omnia omnium adversariorum dicta meminisset. ardebat autem cupiditate sic ut in nullo umquam flagrantius studium viderim. Nullum enim patiebatur esse diem quin aut in foro diceret aut meditaretur extra forum. Saepissime autem
Abbreviated transcription (Latin):
quam ĩ aliud tempus differamus. Uoluendi enim sũt
libri cum alioꝵ. tum ĩprimis catonis. intelliges nihil
illius liniamentis: nasi eoꝵ pigmentoꝵ quae ĩuenta
nõ dum erant. Norem & colores defuisse: Nam de cras¬
si oratione sic existimo ipsum fortasse melius potuisse
seribere: alium ut arbitror neminem: nec ĩ hoc hyroniã
eduxeris esse : qđ eam oranonem mibi magistram fu¬
isse dixerim: Nam & si ut tu melius existimare ui-¬
deris: de ea siquam nunc habemus facultatem : tam̃
adolescẽtes quid in latinis potius imitaremur: nõ ha¬
bebamus: Qđ autem plures a nobis nominan sunt
co ꝑtinuit: ut paulo ante dixi qđ intelligi nolui in
eo cuius omnes cupidissimi essent: ꝗͣ pauei digni no¬
mine euaderent. Quare hyronia menesi africanus
quidem fuit: ut ait in historia sua. Cfannuus: exi¬
stimari uelim. Ut uoles inquit acticus. ego non
enim alienum a te putabam: qđ & ĩ africano fuiss& &

Expanded text:
quam in aliud tempus differamus. volvendi enim sunt quam in aliud tempus differamus. volvendi enim sunt libri cum aliorum tum in primis Catonis. Intelleges nihil illius liniamentis nisi eorum pigmentorum, quae inventa nondum erant, florem et colorem defuisse. Nam de Crassi oratione sic existimo, ipsum fortasse melius potuisse scribere, alium, ut arbitror, neminem. Nam in hoc ei/rwna me duxeris esse, quod earn orationem mihi magistram fuisse dixerim. Nam etsi tute melius existimare videris de ea, si quam nunc habemus, facultate, tamen adulescentes quid in Latinis potius imitaremur non habebamus. quod autem plures a nobis nominati sunt, eo pertinuit, ut paulo ante dixi, quod intellegi volui, in eo, cuius omnes cupidissimi essent, quam pauci digni nomine evaderent. Quare ei/rwna me, ne si Africanus quidem fuit, ut ait in historia sua C. Fannius, existimari velim. Vt voles, inquit Atticus. Ego enim non alienum a te putabam, quod et in Africano fuisset et
Abbreviated transcription (Latin):
sol&. Dico iddem de gracchis: & si de cis ea sunt e te
dicta. quibus ego assentior. omitto caeteros. Uenis ad
eos in quibus iam ꝑfectam putas esse aeloquentiam quos
ego audiui sine controuersia magnos oratores crassũ &
antonium. De hoꝵ laudibus tibi ꝓrsus assentior: sed
tamen non isto modo: ut polyditi doriphoꝵ sibi lẏsip¬
pus aiebat: sic iu suasorem legis seruliae tibi magistrã
fuisse. Haec germana y ronia est. Cur ita sentiam non
dicam: ne me tibi assentari putes. Omitto igitur quae
debis ipsis : quae de coita quae de sulpicio: quae modo
de caelio dixeris. hi enim fuerunt certe oratores: qͣti
autem & quales tu uideris: Nam illud minus cũro
qđ cõgessisti opaios omnis: ut mibi uideantur morix
uoluisse nõnulli: ut a te ĩ oratoꝵ numeꝵ referrentur:
H aec cum ille dixiss&. longi sermonis initium depulisti
inꝗͣ actice: remq cõmonisti noua dis putatione dignã

Expanded text:
solet. Dico idem de Gracchis, etsi de eis ea sunt a te solet. Dico idem de Gracchis, etsi de eis ea sunt a te dicta, quibus ego adsentior. Omitto ceteros; venio ad eos in quibus iam perfectam putas esse eloquentiam, quos ego audivi sine controversia magnos oratores, Crassum et Antonium. De horum laudibus tibi prorsus adsentior, sed tamen non isto modo: ut Polycliti Doryphorum sibi Lysippus aiebat, sic tu suasionem legis Serviliae tibi magistram fuisse; haec germana ironia est. Cur ita sentiam non dicam, ne me tibi adsentari putes. omitto igitur quae de his ipsis, quae de Cotta, quae de Sulpicio, quae modo de Caelio dixeris. Hi enim fuerunt certe oratores; quanti autem et quales tu videris. Nam illud minus curo quod congessisti operarios omnis; ut mihi videantur mori voluisse non nulli, ut a te in oratorum numerum referrentur. haec cum ille dixisset: Longi sermonis initium pepulisti, inquam, Attice, remque commovisti nova disputatione dignam,
Abbreviated transcription (Latin):
cydide comparares . bruto ne id cetisebas an mihi ꝓba¬
niꝵ. Quos enim ne e graecis quidem quisꝗͣ imitari põt.
us tu comparas hominem tusculanum nondum suspican¬
tem qualẽ ess& copiose & ornate dice. E albam laudas.
si ut illius cetatis principem assentior sic enim accoepi:¬
mus sin ut oratorem: cedo quaeso orationes sũt enã¬
& dic hunc quem tu plus ꝗͣ te᷑ amas brutum uelle te il¬
lo modo dicere. Probas sepidi orationes. Paulũ hic tibi
assennor. modo ita laudes sut antiquas: o Titem de
africano. delelio: cuius tu oratione negas fieri quicꝗͣ
posse dulcius. addis & nescio quid angustuis: nomiẽ
nos capis. sum̃ĩ uiri uitaeq eleganissim&: uerissimis lau¬
dibus. Remoue haec ne ista dulcis oratio sit: abiecta
antem aspice᷑ nemo uelit. Carbonem in sum̃is oratori¬
bus habuum scio. sed cum ⁊̃ caeteris rebus: tum ĩ dicẽdo
semp qm̃ nihil est meliusꝰ id lauderi qualecunq est

Expanded text:
cydide comparares, Brutone te id censebas an mihi probacydide comparares, Brutone te id censebas an mihi probaturum? Quos enim ne e Graecis quidem quisquam imitari potest, his tu comparas hominem Tusculanum nondum suspicantem quale esset copiose et ornate dicere. galbam laudas. Si ut illius aetatis principem, adsentior—sic enim accepimus—; sin ut oratorem, cedo quaeso orationes—sunt enim—et dic hunc, quem tu plus quam te amas, Brutum velle te illo modo dicere. Probas Lepidi orationes, Paulum hic tibi adsentior, modo ita laudes ut antiquas; quod item de Africano, de Laelio, cuius tu oratione negas fieri quicquam posse dulcius, addis etiam nescio quid augustius. Nomine nos capis summi viri vitaeque elegantissimae verissimis laudibus. Remove haec: ne ista dulcis oratio ita sit abiecta ut eam aspicere nemo velit. carbonem in summis oratoribus habitum scio; sed cum in ceteris rebus tum in dicendo semper, quo iam nihil est melius, id laudari, qualecumque est,
Abbreviated transcription (Latin):
monio. Quorsus inꝗͣ istuc: non enim intelligo: Quia
primum inquit ita laudasti quosdam oratores: ut impitos
posses in errorem ĩducẽ: equidem in quibusdam risum
uix tenebam: cum athico lysice catonem nostrum com¬
parabas. magnum me hercule hominem. uel potius sũ¬
mum & sin̾gularem uiꝵ nemo dicet secus. sec orato¬
rem. sed &̃ lẏsiae similem. Quo nihil potest esse pie¬
tius. bella yronia. si iocaremur. Sin adseueramus: ui¬
de ne religio nobis tam adhibenda sit: ꝗͣsi testimoniũ
diceremus: Ego enim catonem tuum: ut ciuem: ut sena¬
torem: ut impatorem: ut uiꝵ deniq cum prudentia &
diligentia tum omni uirtutes excellentem ꝓbo. Oratiões
autem eius: ut illis temporibus ualdelaudo. significant
enum formam quandam ingenii: sed ad modum ĩ politã
& plane rudem. Origines uoͣ cum omnibus oratoris lau¬
dibus referctas diceres & catonem cum philisto & thu¬

Expanded text:
monio. Quorsus, inquam, istuc? non enim intellego. quia monio. Quorsus, inquam, istuc? non enim intellego. quia primum, inquit, ita laudavisti quosdam oratores ut imperitos posses in errorem inducere. Equidem in quibusdam risum vix tenebam, cum Attico Lysiae Catonem nostrum comparabas, magnum me hercule hominem vel potius summum et singularem virum—nemo dicet secus—; sed oratorem? sed etiam Lysiae similem? quo nihil potest esse pictius. Bella ironia, si iocaremur; sin adseveramus, vide ne religio nobis tam adhibenda sit quam si testimonium diceremus. ego enim Catonem tuum ut civem, ut senatorem, ut imperatorem, ut virum denique cum prudentia et diligentia tum omni virtute excellentem probo; orationes autem eius ut illis temporibus valde laudo—significant enim formam quandam ingeni, sed admodum impolitam et plane rudem—, Origines vero cum omnibus oratoris laudibus refertas diceres et Catonem cum Philisto et Thu
Abbreviated transcription (Latin):
sium: Sane quidem inquit brutus: ꝗͣ ꝗͣ ista mihi tua fuit
piocunda a ꝓposita oranone digressio: Tum acticus ali¬
quoniens sum inquit conatus: sed in terpellare uolui nunc:
qm̃ iam ad porandum spectare uidetur sermo tuus. Dicã
opinor quod sentio: Tu uo in ꝗͣ tite. Tum ille ego inquit
hi roniam illam quam in soerate dicunt fuisse: qua ille
in platonis & zenophonis & eschinis libris utitur fa¬
cetam & elegantem puto. Est enim & minime inepri
hominis & eiusdem & faceti cum de sapienna. discepte¬
tur. hanc sibi ipsam detrahere. eis tribuere illudentem
qui eam sibi adrogant ut apud platonem socrates ĩ celũ
effert laudibus ꝓthagoram. hi ppiam: ꝓdicum: gorgiã
caeteros. se autem om̃ium reꝵ inscium fingit & rudem.
Decet hoc nescio quomodo illum: nec epicuro qui idrepue¬
hendit assentior. Sed in historia qua tu es usus omni ser¬
mone: cum &ȩqualis quisꝙ orator fuiss& exponeres. iude
quaeso inquit. ne tam repraebendenda sit hironiã ꝗͣ ĩ testi¬

Expanded text:
sium. sane quidem, inquit Brutus; quamquam ista mihi tua fuit periucunda a proposita oratione digressio. Tum Atticus: Aliquotiens sum, inquit, conatus, sed interpellare nolui. Nunc quoniam iam ad perorandum spectare videtur sermo tuus, dicam, opinor, quod sentio. Tu vero, inquam, Tite. Tum ille: Ego, inquit, ironiam illam quam in Socrate dicunt fuisse, qua ille in Platonis et Xenophontis et Aeschini libris utitur, facetam et elegantem puto. Est enim et minime inepti hominis et eiusdem etiam faceti, cum de sapientia disceptetur, hanc sibi ipsum detrahere, eis tribuere inludentem, qui eam sibi adrogant, ut apud Platonem Socrates in caelum effert laudibus Protagoram Hippiam Prodicum Gorgiam ceteros, se autem omnium rerum inscium fingit et rudem. Decet hoc nescio quo modo ilium, nec Epicuro, qui id reprehendit, assentior. Sed in historia, qua tu es usus in omni sermone, cum qualis quisque orator fuisset exponeres, vide quaeso, inquit, ne tam reprehendenda sit ironia quam in testi
Abbreviated transcription (Latin):
iddem sincerum & solidum & exsiccatum genus orationis
ꝓbant: nec illo grauiore ornatu oratorio utuntur. & hoc ꝓpri¬
um esse athicorum uolunt recte laudant. est enim ĩ artet
tanta tamq uaria & huic minutae subtilitati locus. ita fi&.
ut non omnes qui athice udem bene. sed ut omnes qui be¬
ne: udem & athice dicant. Sed redeamus nirsus ad hõtẽ

Expanded text:
idem sincerum et solidum et exsiccatum genus orationis idem sincerum et solidum et exsiccatum genus orationis probant nec illo graviore ornatu oratorio utuntur et hoc proprium esse Atticorum volunt, recte laudant. Est enim in arte tanta tamque varia etiam huic minutae subtilitati locus. Ita fiet ut non omnes, qui Attice, idem bene, sed ut omnes, qui bene, idem etiam Attice dicant. Sed redeamus rursus ad Horte
Abbreviated transcription (Latin):
cursus audiendi causa ex tota gracia fierent. At cũ isti
athiei dicunt. non modo a corona qđ est ipsum mise¬
rabile: sed etiam ab aduocatis relinquuntur. Quare
si anguste & exiliter dice est athicoꝵ. sint sane athici.
sed ĩ cominum ueniant. ad stantem iudicem dicant.
subsellia grandiorem & pleuiorem uocem desiderent:
Uolo hoc oratori contingant. ut cum auditum sit eumes¬
se dictuꝵ. locus in subsellus &cupetur. compleatur tribu¬
nal. granosi scribae sint in dando & cedendoloco: coro¬
na multiplex. iudex erectus. Cum surgat is qui dictur
sit. significetur a corona silentium. deinde crebrae as¬
sessiones. multe admirationes. risus cum uelit: cum ue¬
lit fletus: ut qui hec ꝓcul uideat: & si quid agatur ne¬
sciat. at placere tamen & in eschena esse roscuim ĩ telli¬
gat. haec cui contĩgant eum scito athice dice᷑. ut de
demosthene maxime. Sin autem acutum prudens &

Expanded text:
cursus audiendi causa ex tota Graecia fierent. At cum isti cursus audiendi causa ex tota Graecia fierent. At cum isti Attici dicunt, non modo a corona, quod est ipsum miserabile, sed etiam ab advocatis relinquuntur. Qua re si anguste et exiliter dicere est Atticorum, sint sane Attici; sed in comitium veniant, ad stantem iudicem dicant: subsellia grandiorem et pleniorem vocem desiderant. volo hoc oratori contingat, ut cum auditum sit eum esse dicturum, locus in subselliis occupetur, compleatur tribunal, gratiosi scribae sint in dando et cedendo loco, corona multiplex, iudex erectus; cum surgat is qui dicturus sit, significetur a corona silentium, deinde crebrae assensiones, multae admirationes; risus cum velit, cum velit fletus: ut qui haec procul videat, etiam si quid agatur nesciat, at placere tamen et in scaena esse Roscium intellegat. Haec cui contingant, eum scito Attice dicere, ut de Demosthene maxime. sin autem acutum prudens et
Abbreviated transcription (Latin):
necita nouo ut ꝑximis consulibus nanim uelim
nec tursus ita uetere. ut opimum aut anicium
cons. quaerat. At qui ee notae st̾ optimae credo. sed
nimia uenustas nec hab& eam quam quaerimus su¬
auitatem: nec est iam sane tolerabilis. Num ig̃¬
qui hoc sentiat. si is potare ꝓ uelit: de dolio sibi hauriẽdũ
putet : Minime. sed quandam sequatur aetatem. Sic ego
istis consuerim. & nouam istam quasi de musto & lacu fer¬
uidam orationem fugiendam. nec illam praeclaram thu¬
cydidi nimis ueterem tanqͣ aniuanam notam psequen¬
dam. Ipse enim thucydidis. si posterius fuiss&: multo
manirior fuiss& & minor. Demosthenem igitur imite¬
mur. O du boni quid quasi nos aliuud agimus aut ꝗđ ali¬
ud optamus : At non assequimur. Isti enim uidelicet
athici nostri quod uolunt assequuntur. ne illud quidẽ
intelligunt non modo ita memoriae ꝓditum esse: sed ita
necesse fuisse. cum demosthenes dicturus ess&. ut cõ¬

Expanded text:
nec ita novo ut proximis consulibus natum velit, nec ita novo ut proximis consulibus natum velit, nec rursus ita vetere ut Opimium aut Anicium consulem quaerat—'atqui hae notae sunt optimae,' credo; sed nimia vetustas nec habet eam quam quaerimus suavitatem nec est iam sane tolerabilis— num igiqui hoc sentiat, si is potare velit, de dolio sibi hauriendum putet? Minime; sed quandam sequatur aetatem. Sic ego istis censuerim et novam istam quasi de musto ac lacu fervidam orationem fugiendam nec illam praeclaram Thucydidi nimis veterem tamquam Anicianam notam persequendam. Ipse enim Thucydides si posterius fuisset, multo maturior fuisset et mitior. 'demosthenem igitur imitemur.' O di boni; quid, quaeso, nos aliud agimus aut quid aliud optamus? At non adsequimur. Isti enim videlicet Attici nostri quod volunt adsequuntur. ne illud quidem intellegunt, non modo ita memoriae proditum esse sed ita necesse fuisse, cum Demosthenes dicturus esset, ut con
Abbreviated transcription (Latin):
filius & orationes seripsit aliquot & earum reꝵ hi¬
storiam quae erant athenis ipsius aetate gestae nõ tam
historico ꝗͣ oratorio gne̾ ꝑscripsit. At charisi uult e¬
gestas esse similis. isꝙ seita putat athicum: ut ue̾ros
illos p̃se poene agrestis putet. At quid est tam fra¬
cum: tam mninutum tam in ipsa quãtam sequitur
cõcinnitate puerile: Athicoꝵ similes esse uolumus:
optime. Sunt ne iguur athici oratores: Quis negae
potest: hos imuitantur. Quosn: qui sunt interse ⁊¬
dissimiles & alioꝵ: Thucididem inquit imitamur.
prime. si historiam scribe᷑. non si causas cogitatis. Thu¬
cydides enim reꝵ gestaꝵ ꝓnuntiator sincerus &t
grandis & fuit. hoc forense concertatorium iudi¬
dale non iractauit genus. Orationes autem quas in¬
terposuit multie enim sunt: eas ego laudare soleo.
imitari neq possim siuelim. neq uelim fortasse si
possim. Ut siquis phalerno uino delectetur: sed eo

Expanded text:
filius, et orationes scripsit aliquot et earum rerum hifilius, et orationes scripsit aliquot et earum rerum historiam quae erant Athenis ipsius aetate gestae non tam historico quam oratorio genere perscripsit. Atque Charisi vult Hegesias esse similis, isque se ita putat Atticum, ut veros illos prae se paene agrestis putet. at quid est tam fractum, tam minutum, tam in ipsa, quam tamen consequitur, concinnitate puerile? 'Atticorum similes esse volumus.' Optime; suntne igitur hi Attici oratores? 'Quis negare potest? Hos imitamur.' Quo modo, qui sunt et inter se dissimiles et aliorum? 'Thucydidem,' inquit, 'imitamur.' Optime, si historiam scribere, non si causas dicere cogitatis. Thucydides enim rerum gestarum pronuntiator sincerus et grandis etiam fuit; hoc forense concertatorium iudiciale non tractavit genus. Orationes autem quas interposuit—multae enim sunt—eas ego.laudare soleo; imitari neque possim si velim, nec velim fortasse si possim. Vt si quis Falerno vino delectetur, sed eo
Abbreviated transcription (Latin):
co genere ponit. hoc recte dũtaxat: sed quia sunt in
athicis aliã meliora: uideat ne ignor& & gradus &
dissimilitudines: & uim & uarietatem athicoꝵ. Athi¬
cos inquit uolo imitari. Quos: nec enim est unum
genus. Nam quid est tam dissimile ꝗͣ demosthen es
& lysias : ꝗͣ idem & hiperides: ꝗͣ hoꝵ omnium eschi¬
nes: Quem igitur imitaris : sed aliquem caeteri. er¬
go athice non dicebant. Si omnes: qui potes: cum
sint ipsi dissimilimi interse: in quo illud quaero
phalereus ille demetrius athice ne dixerit. Mihi
quidem ex illius oranonibus redolere ipse athene ui¬
dentur. At est floridior ut ita dicam ꝗͣ hi prdes: qͣly
sias. nanira quaedam aut uoluntas ita dicendi fuit.
Et quidem duo fuerunt ꝑ iddem tempus dissimilis ĩ¬
terse: sed athici tamen quoꝵ charisius multaꝵ orato¬
num quas scribebat aliis cum cupere iuderetur imitaiͣ
lysiam. De mochares autem qui fuit demostheni sorois

Expanded text:
co genere ponit, hoc recte dumtaxat; sed quia sunt in co genere ponit, hoc recte dumtaxat; sed quia sunt in Atticis alia aliis meliora, videat ne ignoret et gradus et dissimilitudines et vim et varietatem Atticorum. 'Atticos,' inquit, 'volo imitari.' Quos? nec enim est unum genus. Nam quid est tam dissimile quam Demosthenes et Lysias? quam idem et Hyperides? quam horum omnium Aeschines? Quem igitur imitaris? Si aliquem: ceteri ergo Attice non dicebant? si omnis: qui potes, cum sint ipsi dissimillimi inter se? In quo illud etiam quaero, Phalereus ille Demetrius Atticene dixerit. Mihi quidem ex illius orationibus redolere ipsae Athenae videntur. At est floridior, ut ita dicam, quam Hyperides, quam Lysias: natura quaedam aut voluntas ita dicendi fuit. et quidem duo fuerunt per idem tempus dissimiles inter se, sed Attici tamen; quorum Charisius multarum orationum, quas scribebat aliis, cum cupere videretur imitari Lysiam; Demochares autem, qui fuit Demostheni sororis