comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catio nulla oblata frũt.Qua potrecta ad fi¬
dum inquisitĩcẽ minime delucetur. occasi¬
onelggum que suꝑ assertoriis ltib põite
sunt ss uꝑ peculio etiam eoꝵ ułalus reb
ant cais. ueterom defensoris obseruati õeo
tollimus. p̃cipientes illorum tm̃modo
pecula qui expossessione scruitutis fuꝑ
Tiba conditione litigant. aliasq res que
uẽdicantur intuto ꝓdispõitiõt udicis
collocari. om̃s uõ qui ꝓlib̾tate ꝑiclitat̃.
siquid̃ possint fieussorem dare cum cxi¬
gi. sinuõsatis datio enis inpossidilis ei sit.
rocq udici manifeste ostendatur. uirato¬
rie cautiom cõmitti. Scierites quod si pꝰ
huinsex po̾itioem ab fũ̾int.⁊ edictis citati

Expanded text:
catio nulla oblata fuerit: qua porrecta, ad sidam exquisitionem minime deducetur occasione legum, quae super adsertoriis litibus positae sunt. Super peculio etiam eorum vel aliis rebus aut causis veterem defensoris observationem tollimus, praecipientes illorum tantummodo peculia, qui ex possessione servitutis super libera condicione litigant, aliasque res quae vindicantur in tuto pro dispositione iudicis collocari. Omnes vero, qui pro libertate periclitantur, si quidem possint fideiussorem dare , eum exigi: sin vero re vera datio eius impossibilis eis sit hocque iudici manifeste ostendatur, iuratoriae cautioni committi: scientes quod, si post hiusmodi expositionem afuerint e
Abbreviated transcription (Latin):
daa. Hon idcuto minus ꝙ pupilluts
uelud tutor administrasse dicitur. Ex eiuᷤ
libam eam ẽe cumea pacisctudo: conueit¬
onis obtr̃ꝑandi legi dña nullam ht̃ neccs¬
sitatẽ. Utq hoc uerum ẽ. ita econt̾riosifilios
suos constituta cumhis lib̾am inirust̾ium
tibi tradere ꝓmisisse ꝓbetut: parere placi

Expanded text:
. Non idcirco minus, quod pupilli res velut tutor administrasse dicitur, ex eius liberam eam esse cum ea paciscendo conventionis obtemperandi legi domina nullam habet necessitatem utque hoc verum est, ita e contrario si filios suos constituta cum his libera in ministerium tibi tradere promisisse probetur, parere placit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ sinc dolo malo repttor: in seruitutem
conscitute sumlehrẽ preiuditium edicto
ꝑpetuocauetur. sicontroñsia erit utrum
ex seruitute inub̃tatem petatur. anexlib̃¬
tate inseruitutem suĩ cõceptice manifeste
ꝓbatur. necquicquam ancille dolus uiris¬
dãa. Parentes natales nonconfessioi
assigrant. Quaꝑꝑsiexancilla nata post
aduibertatem manumissa ꝑuenisti: te ue¬
lud exaltã natamancilla seruam ꝓfesia
quesitam manumissicẽ lib̾tatim: Nurris¬
modi simulatiõe. ułctrore amittere mini¬
me potiusti cum scruinascantur ratione
cgta: nonconfissione constituantur.
tefiliab um p̃stas obsequium: cet̾e filie¬
eius tramrescintere possunt libtatts ⁊ ita

Expanded text:
 dolo malo reperitur, in servitutem constitutae simile habere praeiudicium edicto perpetuo "si controversia erit, utrum ex servitute in libertatem petatur an ex libertate in servitutem" sui conceptione manifeste probatur, nec quicquam ancillae dolus pr. Parentes natales, non confessio adsignat. Quapropter si ex ancilla nata post ad libertatem manumissa pervenisti, te velut ex altera natam ancilla servam professa quaesitam manumissione libertatem huiusmodi simulatione vel errore amittere minime potuisti, cum servi nascantur ratione certa, non confessione constituantur de filiis uni praestas obsequium, ceterae filiae tuam rescindere possunt liberta
Abbreviated transcription (Latin):
cpgor. ispar cauia ẽ eius quidissimu¬
lata cẽditione sua distrihi se passus ẽ. ⁊ cius
qui p̃tiumm participatus ẽ. Nam suꝑiori quidẽ.
ñ dencͣgatur lib̾tatis defensio. posterioriaũt
⁊ sicuns rominus sit. ⁊ pasticipatas ẽ pre¬
tium lib̾tas tenegatur. Eandẽq tneo distĩc¬
ticem adhibendam cui fideicõtinssaria lib̾¬
tas debetur: mĩtissum urris anctores respon

Expanded text:
. Dispar causa est eius, qui dissimulata condicione sua distrahi se passus est, et eius qui pretium participatus est. Nam superiori quidem non denegatur libertatis defensio, posteriori autem, et si civis romanus sit et participatus est pretia, libertas denegatur Eandemque et in eo distinctionem adhibendam, cui fideicommissaria libertas debetur, meritissimo iuris auctores respon
Abbreviated transcription (Latin):
d.aa. Picut datam lib̾tatem manimis¬
sis adimere patronus ñ põt: itamanumis¬
sionis instrum̃tum prãre cogitur.
o.aa. I tranus simota questione alcõni¬
de liber fuit ꝓnuntratus. insquitutẽ auicto
no datus colludens cumeo sineħrde ip̃it̃s

Expanded text:
. Sicut datam libertatem manumissis adimere patronus non potest, ita manumissionis instrumentum praestare cogitur.. Arrianus si mota quaestione a leonide liber fuit pronuntiatus, in servitutem a victo no datus colludens cum eo sive heredibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ euis domio quilitem eis intulit fiñulla
dubitatiõe adsignabuntur.s cireuõ eosuo¬
lumus quialiquem adseruitutem uocant.
quod si  post primam accãtiõem inquocũq
uditio ułexdiuali uissicẽ factam.⁊amoni¬
tic̃e ei oblatam. quiseruus cedicitur: malio

Expanded text:
 eius dominio, qui litem eis intulit, sine ulla dubitatione adsignabuntur. Scire vero eos volumus, qui aliquem ad servitutem vocant, quod, si post primam accusationem in quocumque iudicio vel ex divali iussione factam et admonitionem ei oblatam, qui servus
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃is amisisse ꝑspexit utite tͣm iure ꝓ¬
prio ꝓuidebit. namsitoc minie ꝓbet᷑.
loco ꝓprio fcõ oꝑe dñs fundi continere
aqu̾a. ⁊ facere quominus ager tuus irri
uitutem ñ deb. ire ułagere: nicino mini¬
me licet Iti añt nia publica. nemo recte

Expanded text:
temporis amisisse perspexerit, uti te iure ptemporis amisisse perspexerit, uti te iure proprio providebit. nam si hoc minime probetur, loco proprio facto opere dominus fundi continere aquam et facere, quominus ager tuus rigarvitutem non debet, ire vel agere vicino minime licet: uti autem via publica nemo recte
Abbreviated transcription (Latin):
op̃.cladꝰi P reses ꝓuintie usuaque qͣm
exfonte iuris tuiꝰ ꝓ fluere allegas contra
statutam consuctudinis formam cirere
te ñ ꝑmittet. Cum sit durum ⁊ crudlitati
ꝓxiium. extuis p̃dus agm aque ortum
sitientib agͥs tuus: ad alioꝵ usum uicino¬
rum iniuria ꝓpagari
aque ex sicterimore. etq obseruatiõe
ꝑcerta loca ꝑfiuentis utilitatẽ certis fumn¬
dis trrigandi cã. exhibere. ꝓcũrator nr̃
nequid contra ueterẽ formam atq sol¬
lẽpnemmorẽ innouctur. ꝓuidebit.
sidomus seruitutẽ non debeatꝰ dñs elusmi¬
nime ꝓhibẽtur. Inpariete uõ tuo si fene¬
stramiulianus ui.ułclam fecisse coniũ¬
catur. sũptib suis opus tollere. ⁊inĩte
d.aa Sitnc̃clib uicini tibi debita ser¬
uitute parietẽ altius eclificauit eraclius.
tie tollere cõpellitur. s⁊ site seruitutẽ
habuisse nõ ꝓbetur. tollendi altius ñ ẽ¬
d.aa itibi seruitutẽ aque deb̾i p̃ses
animadũterit. nechãc te ñutentẽspatio

Expanded text:
o. Praeses provinciae usu aqua, quam ex fonte iuris tui profluere adlegas, contra statutam consuetudinis formam carere te non permittet, cum sit durum et crudelitati proximum ex tuis praediis aquae agmen ortum sitientibus agris tuis ad aliorum usum vicinorum iniuria propagari. aquae ex vetere more atque observatione per certa loca profluentis utilitatem certis fundis inrigandi causa exhibere, procurator noster, ne quid contra veterem formam atque sollemnem morem innovetur, providebit. si domus servitutem non debeat, dominus eius minime prohibetur. in pariete vero tuo si fenestram Iulianus vi vel clam fecisse convincatur, sumptibus suis opus tollere et inte. Si in aedibus vicini tibi debita servitute parietem altius aedificavit Heraclius, provinciae tollere compellitur. sed si te servitutem habuisse non probetur, tollendi altius aeSi tibi servitutem aquae deberi praeses animadverterit nec hactenus non utentem spatio
Abbreviated transcription (Latin):
Eos uõquidiscendi studio adierint de in¬
fauste heresi disputantes.x. librarũ auri
cenͣtur: qui illicita docere tẽptauut. om̃s
uõ huiusmõi carte aclibri qui fimestum
eutichetis. hecẽ apollinarii fu̾int dogma
complexi incendio ñcrem̃tur. ut facinoro
se ꝑu̾sitatis uestigia ita afiaminis cõbu¬
sta peant equum namq ẽ ut sacriega par¬

Expanded text:
eos eos fausta haeresi disputantes, decem librarum auri ceantur, qui illicita docere temptaverint. Omnes vero huiuscemodi chartae ac libri, qui funestum Eutychetis, hoc est Apollinaris, fuerint dogma complexi, incendio concrementur, ut facinorosae perversitatis vestigia ipsa flammis ambusta depereant. aequum namque est, ut immani
Abbreviated transcription (Latin):
tione omnimõ sacroscis scriptaris p̃po¬
sacram̃tum ꝓutilit̾ate gerendis reb pre¬
stante. ⁊ inuñtarium publice conscribente.
⁊ inypotheca rerum curatoris moĩs õibi
dhibenda. quatenus possint undiq res
cuiuscumq sexus possunt legitimas con¬
trabere nuptias. tamdote quam an nupti¬
as doãtic̃e acuratore eore p̃standa estimã¬
tione tñ. inhacquid regia urbe excellen¬
tissum p̃fecti arbis. Inprouintus autem
uiroꝵ clarissimoꝵ earum p̃fidum uello.¬
tionis statuenda p̃sentib tamcuratõib
tem̃tis quam furiosi nec ñ his quiexge¬
nere eore nobiliores sunt. ita tñ ut nulla
ex hac cã oriatur. ułm hac regia urbe. E
inꝓuintiis lactura sube furiosi uł dem̃ti̾

Expanded text:
tione omnino, sacrosanctis Scripturis proposacramentum pro utiliter rebus gerendis praestante, et inventarium publice conscribente; et hypotheca rerum curatoris modis omnibus adhibenda, quatenus res possint furiosi cujuscunque sexus, possunt legitimas contrahere nuptias, tam dote quam ante nuptias donatione a curatore eorum praestanda: aestimatione tamen in hac quidem regia urbe excellentissimi praefecti urbi, in provinciis autem virorum clarissimorum earum praesidum vel lotionis, statuenda; praesentibus tam curatoribus dementis quam furiosi, necnon his qui ex genere eorum nobiliores sunt; ita tamen, ut nulla ex hac causa oriatur, vel in hac regia urbe, vel in provinciis jactura substantiae furiosi, vel dementis,
Abbreviated transcription (Latin):
d.aa Cognouimus multos ẽt orthodo¬
xos liberos. quib necinat᷑. nec pat̾ orthodo¬
xesunt religionis: ⁊ iteosanccimus. nontõ
incasu ũbi alt̃ orthodoxe religionis ẽ. s ⁊̃
inhis casib in quib ut̃q parens aliene sec¬
centur. ⁊ dõationes seualias lib̾alitates ab
his acciꝑe possint qui orthodoxor ueneã¬
bili nõie sunt decorati. cctis lib̾is eoꝵ qui
ñ dei oĩpotentis amorẽ s pat̾ram ułmat᷑¬

Expanded text:
. Cognovimus multos esse orthodoxos liberos quibus nec pater nec mater orthodoxae sunt religionis. Et ideo sancimus ut non tantum in casu ubi alter non orthodoxae religionis est, sed etiam in his casibus in quibus uterque parens alienae seccentur et donationes seu alias liberalitates ab his accipere possint, qui orthodoxorum venerabili nomine sunt decorati: ceteris liberis eorum, qui non dei omnipotentis amorem, sed paternam vel mat
Abbreviated transcription (Latin):
enum dubitari põt quod si in brticos uemãt
posiessiones. inquib uert fidei eccłic uł ora¬
toria constituta sunt. ⁊ intrgritas colitur õi¬
mõ abhis deseri atq testitui omnicultuua¬
care omnib sacris. ⁊ solitis uiduati misterũ
oĩs splendore priuari nullis ppłoꝵꝵ conuen¬
tionib nullis csor obscruationib celebͣri.
⁊ ex hoc sinedubio easdem eccłias ꝑtre. rue¬
re cõplanari. Nec enuim de eanim instaurati¬
one hrtici potuerunt aliquando cegitare. qͣ
penitus ẽt nolebant que oĩa resecantes ad¬

Expanded text:
od si in haereticos veniant possessiones, in quibus verae fidei ecclesiae vel oratoria constituta sunt et integritas colitur, omnimodo ab his deseri atque destitui, omni cultu vacare, omnibus sacris et solitis viduari mysteriis, omni splendore privari, nullis populorum conventionibus, nullis clericorum observationibus celebrari et ex hoc sine dubio easdem ecclesias perire ruere complanari. nec enim de earum instauratione haeretici poterunt aliquando cogitare, quas penitus esse nolebant. quae o
Abbreviated transcription (Latin):
s̃cxistentib adagnatic̃em. uscognatiõem
coꝵ orthodoxam tñ eastemres. uł succissiões
ꝑuenire quod si uł agnatio uł cognatio recta¬
ñ inuematur. tunc easdem res fiscinr̃i uatib
uẽdicari s⁊ neuideamur morientib quidẽ
lam inferre ꝓuidentiam. quodiam ex facto
nobis cognitum ẽ neccĩtatem imponimus
talib gantorib orthodoxos lib̾os. sccłm sui
patrimonii quantitatẽ alcͤre. ⁊oĩa eis pr̃are
que ad cotidianam uite conũsatioẽm suffi¬
ciant.S ⁊ dotes ꝓfiliab uł neptib datẽ et
ante nuptias donatic̃es ꝓfiliis uł nepotibũ
p̃scribere: momnica su scłmiuires pat̾mõu
huismõi libalitatib existimandis. nec ꝑꝑ
dumamoris electioem pat̾̃na ułmat̾na fu¬
erint lib̃i ꝓusic̃e defraudati. õib uidelicet
que nrẽ consaitutioẽs depenis paganor. ⁊
manicheoꝵ. uel borboritarum. ⁊ orphitar̃¬

Expanded text:
nationem vel cognationem eorum, orthodoxas tamen, easdem res vel successiones pervenire. Quod si nec agnatio nec cognatio recta inveniatur, tunc easdem res fisci nostri viribus vindicari. Sed ne videamur morientibus quidem lam inferre providentiam, quod etiam ex facto nobis cognitum est, necessitatem imponimus talibus genitoribus orthodoxos liberos secundum sui patrimonii quantitatem alere et omnia eis praestare, quae ad quotidianam vitae conversationem sufficiant: sed et dotes pro filiadonationes pro filiis vel nepotibus perscribere, in omni casu secundum vires patrimonii huiusmodi liberalitatibus aestimandis, ne propter divini amoris electionem paterna vel materna fuerint liberi provisione defraudati. Omnibus videlicet, quae nostrae constitutiones de poenis paganorum et Manichaeorum et Borboritarum et Samaritar
Abbreviated transcription (Latin):
nire loco. nec eclificare sibiq̃i eccłias. nec ad
curum scͥptiõem logum quicquam medita¬
ri ualeant. õi cunli. ⁊ militari curialium
rum auri int̾minatiõe ꝓhibendi auxilio.
illis insua õib manentib firmitate. que

Expanded text:
nire loco, nec aedificare sibi ecclesias, nec ad nire loco, nec aedificare sibi ecclesias, nec ad circumscriptionem legum quicquam meditari valeant: omni civili et militari, Curiarum inti librarum auri interminatione, prohibendi auxilio. Illis etiam in sua omnibus manentibus firmitate, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uł pepusite. martianiste. borbarian. mes¬
saliam. euchite. siũ cuthusiaste. dõatiste.
audiam. ydroꝑasteie. thaschodiochite.
ꝑuenerant.manicheus qua inrõano loco
ueniendi orandiq hãnt facultatẽ. mani¬
chicis ⁊̃ deciuitatib expellendis. ⁊ ulti¬
mo supplitio tradendis. ⁊ ultimo suppli¬
tio tradendis. q̃m nchilhis ttlinquẽdum
lociẽ. inquo ⁊̃ ip̃is elcm̃tis fit inuiria cũc¬
tisq legib quec̃c cos ceterosq quinrẽ fidi
ris. siue dedonationib inħrticoꝵ conue¬
ticula que ip̃i audacit̃ eccłias nuncupaẽ
conantur factis siue exultima uolũtate
reb qualit cumq relictis siũ depriuatis e¬
difictis¶ in quib iniq dnõ ꝑmittente. Eco¬
niuẽte conuemint. uenerande nob catho¬
lice undicandis eccłie. siue deprocuratore
qui hoc nesciente dño fecerit .x. librarũ auĩ
iulctam. uis exilium si sit ingenuus subi¬
turo. metallum uõ post ũbera siseruulis
ditionis sit. ita ut nec impublico conue¬

Expanded text:
iani, Messaliani, Eutychitae sive Enthusiastae, Donatistae, Audiani, Hydroparastatae, Tascodrogitae, pervenerant, Manichaei nusquam in Romano solo conveniendi orandique habeant facultatem. Manichaeis etiam de civitatibus expellendis et ultimo supplicio tradendis, quonidum loci est, in quo ipsis etiam elementis fiat iniuria, cunctisque legibus, quae contra eos ceterosque qui nostrae fidei ris sive de donationibus in haereticorum conventicula, quae ipsi audacter ecclesias nuncupare conantur, factis sive ex ultima voluntate rebus qualitercumque relictis sive de privatis aedificiis, in quae hibente convenerint, venerandae nobis catholicae vindicandis Ecclesiae: sive de procuratore, qui hoc nesciente domino fecerit, decem librarum auri mulctam, vel exilium, si sit ingenuus subituro: metallum vero post verbera, si servilis conditionis sit: ita ut nec in publico conve
Abbreviated transcription (Latin):
religiosissima satictione custodienda decreuai¬
mus. aut ñeglex̾int. aut aliqua ꝑmiseñt
tanattate uiolari. tenatum libras aurimł¬
ctam fisco cogantur inferre. In suꝑ ⁊ existĩa¬
tionis sue ꝑiculum sustinebunt.
titulo p̃clia ⁊ possessiones res que immobilẽ
inquib orthodoxe fiteieccłie. uł oratoria
stituta sunt. inħrtice secte ⁊ contraria ortho¬
toxe fidei sñtientẽ quamcumq ꝑsõam tͣns¬
ferre uolu̾int. nullam huuifmõi ułintumõ¬

Expanded text:
religiosissima sanctione custodienda decrevimus, aut neglexerint aut aliqua permiserint temeritate violari, denarum librarum auri multam fisco cogantur inferre: insuper etiam existimationis suae periculum sustinebunt. titulo praedia et possessiones resque immobiles, in quibus orthodoxae fidei ecclesiae vel oratoria constituta sunt, in haereticae sectae et contraria orthodoxae fidei sentientem quamcumque personam transferre voluerint, nullam huiusmodi vel int
Abbreviated transcription (Latin):
d.aa. Siquis consgisu ap̃sacre lcͣgis
antistitem litigare uoltierit ñ uctabitur.
s exꝑietur illins inciuili dum taxat ne¬
gotio arbitri more residentis s ponte iudi¬
tium ꝙ his obẽe nonpotit nec debebit. qͦs
ad p̃icti cognitoris exam̃ comintos potiꝰ
affuisse qũa sponte uansie constitrit.

Expanded text:
. Si qui ex consensu apud sacrae legis antistitem litigare voluerint, non vetabuntur, sed experientur illius  in civili dumtaxat negotio arbitri more residentis sponte iudicium. Quod his obesse non poterit nec debebit, quos ad praedicti cognitoris examen conventos potius afuisse quam sponte venisse constiterit.
Abbreviated transcription (Latin):
sis quin ctam militie seudiũsis offitus facal¬
tatum. ⁊ ꝑscãlium nũm obligatos sinis orcdi¬
nib cuuiscumq sectesunt in hererecensemus.
neuideam̃ hominib exccͣndis contumetioso
hãbitu tninunitatis benefitium p̃stitisse. qͦs
uolumus huius constitutionis auctorĩtate
damprar i.

Expanded text:
eu diversis officiis facultatum et personalium munerum obligatos, suis ordinibus, cuiuscumque sectae sint, inhaerere censemus, ne videamur hominibus execrandis contumelioso ambitu inmunitatis beneficium praestitisse, quos volumus huius constitutionis auctoritate damnari.
Abbreviated transcription (Latin):
filios ẜrdes existere. aut adire ꝑmittimꝰ.
nisi apat̾na prauitate discesserint. Delc¬
ticium uenam petentib damus. In cos
q̃ auctoritatis aculei dirigantur: qui eos
domib sius dãpnanda ꝓuisione defc̃ctũt.
Seruos insuꝑ extra noxam c̃e uolumus. si
dñm sacrilegum cuitantes ad eccłiam ca¬
trolicam seruitio fideliore transierint.

Expanded text:
filios heredes existere aut adire permittimus, nisi a paterna pravitate discesserint: delicti enim veniam paenitentibus damus. In eos etiam auctoritatis aculei dirigantur, qui eos domibus suis damnanda provisione defendent. Servos insuper extra noxam esse volumus, si dominum sacrilegum evitantes ad ecclesiam catholicam servitio fideliore transierint.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. Grã.: Demo teinccps tardiores for¬
tassis affatus nrẽ ꝑremnitatis expectet.¬
s exequantur uidices ꝙindulgere cõsuc¬
uimus. ubi primum dies paschał extitiͣt.
nullum teneat carter inclusum. oĩamuin¬
cula dissoluantur. s abhis seccrimus eos
aquib contaminari potius gaudialetiti

Expanded text:
r. Nemo deinceps tardiores fortassis affatus nostre perhennitatis expectet; exequantur iudices, quod indulgere consuevimus. Ut primum dies pascalis extiterit, nullum teneat carcer indusum, quando vincula dissolvantur. Sed ab hiis secernimus eos, a quibus contaminari potius gaudia letici
Abbreviated transcription (Latin):
d̃. aa: Qm̃ multiudices indirm̃dis liti e¬
guis nos interpellauerunt indigetes nrõ
oraculo. ut cis resonctur. quid dicestib ħrti¬
cis statuendum sit. ut rum neaccipiant᷑ coꝵ
testimoma anrespuantur. Sanccimus contͣ
orthodoxos quid litigantes nomimi ħrtico.
uł etiam his qui uudaicam suꝑstitiõe colũt
cẽ intestimonia cõigemsiũ utraq pars ortho¬
doxa sit siũ altera int̾ se aũt ħrtic is. uł i¬
te is. ubi litigandum estimaui̾nt. cõcedimꝰ
fedus ꝑmixtum ⁊ dignos litigatorib etiã
testes intrd̾auci. exccptis scilicet his quos
manicheticus furor cuius partẽ. ⁊ borboĩtas
c̃ẽ manifestissimumẽ. uł pagana suꝑstitio
sunt absimiles .i. montarustis ⁊ ascodro¬
gis. ⁊ orphitis. quib ꝓ reatus summilitudiñ
samaritis.⁊ montanistis.⁊ ascodrogis.⁊ or
phitis. omne testĩmonium sicut ⁊ alias legi¬
tinas cont̃satiões sanccimus om̃s cẽ int̾di¬
ctum ãtus uõħrticis tantum mõ uiditialia

Expanded text:
am multi iudices in dirimendis litigiis nos interpellaverunt, indigentes nostro oraculo, ut eis reseretur, quid de testibus haereticis statuendum sit, utrumne accipiantur eorum testimonia an respuantur, sancimus contra orthodoxos quidem litigantes nemini haeretico vel etiam his qui Iudaicam superstitionem colunt esse in testimonia communionem, sive utraque pars orthodoxa sit sive altera. Inter se autem haereticis vel iudaeis, ubi litigandum existimaverint, concedimus foedus permixtum et dignos litigatoribus etiam testes introduci, exceptis scilicet his, quos vel Manichaeus furor cuius partem et Borboritas esse manifestissimum est vel pagana superstitio on absimiles sunt, Montanistis, et Tascodrogitis, et Ophitis: quibus pro reatos similitudine Samaritis, et Montanistis, et Tascodrogitis, et Ophitis omne testimonium, sicut et alias legitimas conversationes, sancimus esse interdictum. Aliis vero haereticis tantummodo judicialia
Abbreviated transcription (Latin):
subeccłiarum noĩe teneantur siue diaco¬
mica appellantur. usetiam tecamca. sine
inpriuatis domib. uellocis huitismõi
cetib copiam p̃bere uideantur. his edi¬
b uellocis priuatis eccłie catholice uẽ¬
dicandis. ad hoc int̃dicatur his õĩb ad
letaniam faciendam nocte ułdie. ꝓ fa¬
nis coire conuñtionib statuta intelic ⁊
contẽpnaticẽ .c. librarum auri cͣc offitiũ
sublimitatis tue ułp̃sidale. l. siquidem¬

Expanded text:
sub ecclesiarum nomine teneantur sive diaconica appellantur vel etiam decanica, sive in privatis domibus vel locis huiusmodi coetibus copiam praebere videantur: his aedibus vel locis privatis ecclesiae catholicae vindicandis. Ad hoc interdicatur his omnibus ad litaniam faciendam noctu vel die profanis coire conventibus: statuta videlicet condemnatione centum librarum auri contra officium sublimitatis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
culatus expõitus sit. fum puerum in suuo
e. sine colonarie cõditiõnis. s⁊ neq his qui
eos nutrindos sustulerunt. licentia cõpetit.
cumquadam distinctiõe eos tollere. S nł¬
lo discrimmmehabito hiĩquiabhuuismoĩ
hõib educati. aisnutriti. uł auctisũt libe̾i.

Expanded text:
erum in suum ae, sive colonariae conditionis. Sed neque his qui eos nutriendos sustulerint, licentiam concedimus penitus cum quadam distinctione eos tollere. Sed nullo discrimine habito, hi qui ab hujusmodi hominibus educati, vel nutriti, vel aucti sunt, liberi
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ ei dare necẽe fin̾it. Tũnc scilicet in ꝓum¬
rum religiosissimum ep̃m ciiitatis. nec ñ
tres primates creatioꝓcedat. itaut siquid̃
ticẽ noĩatio eius ꝓcedat smaut̃ ñ talis
eius cemus ĩnuematur. tc̃ ⁊ fideiuissioin
quantum possibsle ẽ abeo ex ploret᷑ crea

Expanded text:
rem ei dare necesse fuerit, tunc scilicet et in prorem ei dare necesse fuerit, tunc scilicet et in provirum religiosissimum episcopum civitatis, necnon tres primates, creatio procedat; ita ut, si quitione creatio procedat. Sin autem non talis census ejus inveniatur, tunc et fidejussio, in quantum possibile est, ab eo exploretur; crea
Abbreviated transcription (Latin):
nobis uisum ẽ consutuereqũẽ admolũ
eas celebrari oportet. ⁊ siquit̃ pat̃ cara¬
tõrẽ furioso. uł furiose multimo elogio
hedib institutis. uł exħrdatis dełit ibi
⁊ fidei uissioẽm cessare necẽe ẽ pat̾tio te¬
stimonio ꝓsatis daticẽ sufficiente. ut ip̃e
quidatus ẽ ad curatiõem ꝓueniat. ita t̃n
ut in ꝓuitiis apud p̃sides earum p̃set̃e
tis tamuro religiosissimo locore antisti¬
te quã trib principib. actib int̾ucnẽti¬
b tartis sacrosc̃ĩs scripturis deprimat. oĩa
se recte cum utilitate furiosi gerere neq p̃¬
t̃ mittere queutilitate funosoc̃e puta¬
ñ utilia cẽ existimau̾int. ⁊ inuentario cũ¬
oĩ solẽpnitate publice cum scripto. res
suscipiant ⁊ ea scđm siuoppimõtm dispo¬
nat sub ypotheca rerum ad eum ꝑtinen¬
ñ fecerit. lex̾ aũt curatorẽ ut pote agna¬
tumuocauiͣt. ułeo cessante aut ñ idc̃eo for¬
sitan existente ex inditiali electiõe curato¬

Expanded text:
 constituere quemadmodum eas celebrari oporteat. Et, si quidem pater curatorem furioso vel furiosae in ultimo elogio haeredibus institutis vel exhaeredatis dederit, ubi et fidejussionem cessare necesse est, paterno testimonio pro ejus satisdatione sufficiente, ipse qui datus est ad curationem perveniat: ita tamen, ut in provinciis apud praesides earum, praesente eis tam viro religiosissimo locorum antistite, quam tribus primatibus, actis intervenientibus, tactis sacrosanctis Scripturis, depromat, omnia se recte et cum utilitate furiosi gerere, neque praetermittere quae utilia esse furioso putanon utilia omni subtilitate publice conscripto, res suscipiat, et secundum sui opinionem disponat sub hypotheca rerum ad eum pertinenparens non confecerit, lex autem curatorem, utpote agnatum, vocaverit, vel, eo cessante, aut non idoneo forsitan existente, ex judiciali electione curato
Abbreviated transcription (Latin):
cłm aliqua uolũit lite pulsare. ap̃ memo¬
ratum beatissimum archiẽpm cãm dicat.
tnegotus audiendis. fid̾ ac sinceritatio
geminam p̃biturum: ⁊ sacẽdotis ⁊ iudicis.
uolentib tñ auctorib pateat ep̃alẽ iuidi¬

Expanded text:
cum aliqua voluerit lite pulsare, apud memoratum beatissimum archiepiscopum causam dicat in negotiis audiendis fidem ac sinceritatem geminam praebiturum et sacerdotis et iudicis. Volentibus tamen actoribus pateat ep
Abbreviated transcription (Latin):
uidum nr̃e serenitatis decretum offitiũ ad¬
uocationis ꝑsubreptiõem arriꝑe.⁊ ꝓhibitũ
parrocinium p̾stiterit aduocatiõis offitio
remotus. stilum ꝓscriptionis. ac ꝑ petuiexi¬
lii specialit᷑ sustinebit scituris ⁊̃ ꝓuintiar̃.
rectorib quod is subcuns aministratiõe
aliquid huuuismõi fu̾it ad tẽptatum pãtis
bõꝵ dimidie ꝓscripticẽm. ⁊ penam exili

Expanded text:
tum officium advocationis per subreptionem arripere, et prohibitum patrocinium praestiterit, ab advocationis officio remotus stylum proscriptionis atque perpetui exsilii specialiter sustinebit; scituris etiam provinciarum rectoribus, quod is, sub cujus administratione aliquid hujusmodi fuerit attentatum, partis bonorum dimidiae proscriptionem, et poenam
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ aãa. Q ãpnato portentuose suꝑstitioĩ
auctoẽ nestorio. nota ꝯ gruinõis eus murat᷑
gregalib. nec xp̃ianor appellatiõe abutã¬
tur. si qu̾e ad modum arrani legẽ dueme
morie constantim obsimilitudinẽ impie¬
tatis porphiriam aporphirio. nuncupant᷑
sic ubiq participes nephane secte nestorii
nestoriam uoctntur. ut cuius scelus sunt
indes̃ centento d̃mimitati eius uocabulum
iureuideantur ẽe sortiti. nec uõ impios li¬
bros nepfandi ⁊ sacrilegi nestorii adũsus
uencrabilem orthodoxoꝵ sectam. decͣtaq
sc̃issumi cetus antistitum ephesi habiti scͥp¬
tos hrẽ. aut legereant tescritere quisqũa
anteat. quos diligenti studio requirac pu¬
blice comburrcecermmus. Ita ut tm̃ nemo
inreligionis disputatiõe aliquã supradicti
nõis fatiat m̃ticẽm. aut quib dameorum
bñdi cõcilii grã mnedibant uilla aut sub¬

Expanded text:
. Damnato portentuosae superstitionis auctore nestorio nota congrui nominis eius inuratur gregalibus, ne Christianorum appellatione abutantur: sed quemadmodum Arriani lege divae memoriae Constantini ob similitudinem impietatis Porfyriani a Porfyrio nuncupantur, sic ubique participes nefariae sectae Nestorii Simoniani vocentur, ut, cuius scelus sunt in deserendo deo imitati, eius vocabulum iure videantur esse sortiti. Nec vero impios libros nefandi et sacrilegi Nestorii adversus venerabilem orthodoxorum sectam decretaque sanctissimi coetus antistitum Ephesi habiti scriptos habere aut legere aut describere quisquam audeat: quos diligenti studio requiri ac publice conburi decernimus. Ita ut nemo in religionis disputatione alio quam supra dicto nomine faciat mentionem aut quibusdam eorum habendi concilii gra
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃p. hoñ. Iudices dñicis dieb ꝓductoᷤᷤ
gent. nehis humanitas clausis ꝑcor¬
ruptos carcerum custodes negetur. uictu¬
alem sub̾am ñ h̃ntib faciant ministrare.
sũptib ꝓficiant alimorae pauꝑmͫ. quo
adlauacrum sub fida custodia duciopoꝵ¬
tet mulcta iudicib .xx. librarum auri
offitiᷤeors eiusd̃ pond̾is constituta ortu¬
nib quoq trium librarumauri mulcta

Expanded text:
pp. Iudices dominicis diebus productos gent, ne his humanitas clausis per corruptos carcerum custodes negetur: victualem substantiam non habentibus faciant ministrare lsumptibus proficiant alimoniae pauperum: quos ad lavacrum sub fida custodia duci oportet. Multa iudicibus viginti librarum auri et officiis eorum eiusdem ponderis constituta, ordinibus quoque triu
Abbreviated transcription (Latin):
d. aa. athematicosi ñ ꝑati sunt codici¬
b erroris ꝓprii suboculis ep̃oꝵ incẽdio
cõcrematis: catholice religiõis cultuince
tratere ⁊ nũquam aderrorem p̃teritũ reũ¬
tatib pelli decernimus. qui si hoc ñ fec̃int.¬

Expanded text:
. Mathematicos, si non parati sint codicibus erroris proprii sub oculis episcoporum incendio concrematis catholicae religionis cultui fidem tradere numquam ad errorem praeteritum reditatibus pelli decernimus. Qui si hoc non fecerint
Abbreviated transcription (Latin):
choꝵ eoꝵ ⁊ quos sinodicas uocant ꝑuim
atq usurpaticẽm uendi careliceat ac tenẽ.
nullus teneat. aut deferdat. s sciat se cogri
tor.xxx. librarum anrimulcta primates
offituĩ capitalisentñtia c̃e feriendos. nisi u¬
surpatio ista aut ꝓtinus uindicetur. aut
lum potius qũa iuditium futurum c̃ẽ exti¬
m̃tur. ad clem̃tiam nr̃am cõmissa referant᷑.
ut nrõ arbitrio mox seucrior ultio ꝓcedat.
ad ep̃or sane culpam ut cetera: redũdab
s iquid forte mea parte regionis inqua ip̃i
ppłos xp̃iane religionis dectrine infinuati¬
one mod̾antur. exhis que fieri hac lege pro¬
hibuimus amõachis ꝑpetratum ẽc cogno¬
uĩnt ncc uindicauĩnt. quib inc̃a crimĩali
humanitatis consit̾atic̃e si tp̃a suffragat᷑.¬

Expanded text:
 etiam, quos synoditas vocant, per vim atque usurpationem vindicare liceat ac tenere, ntes nullus teneat aut defendat. Sed sciat se cognitor triginta librarum auri multa, primates officii capitali esse sententia feriendos, nisi usurpatio ista aut protinus vindicetur aut,lum potius quam iudicium futurum esse existimetur, ad clementiam nostram commissa referantur, ut nostro arbitrio mox severior ultio procedat. Ad episcoporum sane culpam ut cetera redundabit, si quid forte in ea parte regionis, in qua ipsi populos Christianae religionis doctrinae insinuatione moderantur, ex his, quae fieri hac lege prohibuimus, a monachis perpetratum esse cognoverint nec vindicaverint. Quibus in causa criminali humanitatis consideratione
Abbreviated transcription (Latin):
tatis co p̃cepti fine cõcludimus ut remissiõe
ueme crimina nisi semel cõmissa ñ habeant.
manitas. qui impunitatẽ uefis amissi ñ
em̃dationi potius quam consuctudim
deputanerint.
uirgium q̃deo dicate su̾nt ñ utantur.¬

Expanded text:
tatis eo praecepti fine concludimus, ut remissionem veniae crimina nisi semel commissa non habeant, nmanitas, qui impunitatem veteris admissi non emendationi potius quam consuetudini deputarunt. virginum, quae deo dicatae sunt, non utantur
Abbreviated transcription (Latin):
gans. uł ħrticis hũit seruos. ñ dum cathos¬
lice fidei scĩfsimis misterus imbutos. ⁊ p̃¬
dicti serm desid̾auerint ad orthodoxã fi dẽ
uemre. postquã catholice eccłie sociati fue¬
rint. inlib̾tatem mõis omnib ex p̃senti
lege errpiantur. ⁊ eos tam uidices ꝓuinti¬
arum. quã sacro sc̃e etcłie defensores. nec
ñbeatissum ep̃i defendãt. nchal ꝓ eore p̃¬
tio penitus accipientib dr̃s ¶Quodsi
fid conũsi fu̾int. siticeat cis ad seruitutem
recdũcere. illos quieos ad frõ orthodoxamp̃¬
cesserunti si siquis talia usurpauĩt. penis g¬
uissimis subiacebit. hec trgo oĩa que pieta¬
tis intuitu nr̃asancxit et̃mtas om̃s uidices.
⁊ religiosissum antistites suie africane di

Expanded text:
ticis habuerit servos nondum catholicae fidei sanctissimis mysteriis imbutos, et praedicti servi desideraverint ad orthodoxam fidem venire, postquam catholicae ecclesiae sociati fuerint, in libertatem modis omnibus ex praesenti lege eripiantur; et eos tam judices provinciarum quam sacrosanctae ecclesiae defensores, nec non beatissimi episcopi, defendant, nihil pro eorum pretiis penitus accipientibus dominis. Quod si fidem conversi fuerint, non liceat eis ad servitutem reducere illos, qui eos ad fidem orthodoxam praecesserunt: sed si quis talia usurpaverit, poenis gravissimis subiacebit. Haec igitur omnia, quae pietatis intuitu nostra sanxit aeternitas, omnes iudices et religiosissimi antis
Abbreviated transcription (Latin):
Quis enim sacrilego dieb indulgeat sc̃is
stitatis ignoscat: quis ñ raptorẽ uirginis¬
in summa quicte. ⁊gandio cõi ꝑsequatur ĩ¬
stantius. nullam accipiat requiem uincłors
qui quiescere sepultos quadam sceleris t̃ma¬
nitate ñsinit. patiantur torm̃ta ueneficũ.
maleficus. adult̃. iuolatorq moncte. hoĩci

Expanded text:
Quis enim sacrilego diebus sanctis indulgeat? quis stitatis ignoscat? quis non raptorem in summa quiete et gaudio communi persequatur instantius? Nullam accipiat requiem vinculorum, qui quiescere sepultos quadam sceleris immanitate non sivit; patiatur tormenta veneficus maleficus adulteratorque monetae; h
Abbreviated transcription (Latin):
scat ħticoꝵ aut uorabulo continentur.
ulatis adu̾sus cos sanctionib debent suc¬
cumtere qui uellẽui argim̃to uiditio
catrouce religionis. ⁊ t̾mite detecti fueꝰ¬
rint deiũ are

Expanded text:
aereticorum autem vocabulo continentur et latis adversus eos sanctionibus debent succumbere, qui vel levi argumento iudicio catholicae religionis et tramite detecti fuerint deviare
Abbreviated transcription (Latin):
foaa Q anccimus si qͣn abfuit is ꝗͥres
alienas uł creditori obnoxias detim⁊. ⁊
desid̾at dñs rei. uł creditorsuam intenti¬
oñe ꝓporiere. ⁊ ñei liccutia sit ab sente suo¬
ad uersario qui rem detinz. uł infãtia
uellaborante farore. ⁊ neminẽ tutorẽ
ułcuratorẽ hñtem. ułin summa potesta¬
te constituto: eand̃ rem suamauctoĩtate

Expanded text:
 Sancimus ut si quando abfuerit is qui res alienas vel creditori obnoxias detinet, et desideret dominus rei vel creditor suam intentionem proponere, et non ei licentia sit, absente adversario suo qui rem detinet, vel infantia, vel furore laborante, et neminem tutorem vel curatorem habente, vel in summa potestate constituto eamdem rem auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
merasse. ułalias res tedisse scriptus ẽ aliq̃m
uõ aministratiõem inproiuntiis gerat. ut
difficile cẽ uiteatur. demintiati c̃m cid non
nũate pecunie mitere liceritiam damus ei ꝙ¬
inemõata exctͣptiõe uti uit. alios udices
adire ⁊ ꝑeos manifestare ciu exceptiõemhu¬
insmõi obicit. factam a se suꝑ ñ nũata petu¬

Expanded text:
merasse vel alias res dedisse scriptus est, aliquam vero administrationem in provinciis gerat, ut difficile esse videatur, denuntiationem eidem non numeratae pecuniae mittere, licentiam damus ei qui memorata exceptione uti velit, alios judices adire, et per eos ei manifestare quia exceptionem hujusmodi objicit, factam a se super non numerata pecu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuntualib uiditus ñ posse fori p̃scriptiõe
opponcir cos qui adcunas uocantur. ułquo¬
ortalib deberi dr̃r offitiis. ułaliis corꝑib
obnoxiisunt. Eos ⁊̃ qui suꝑ exactic̃es ułcõ¬
cussicẽs ꝑpetrasse firm̃tur. Exceptis uidelic
gnificentie. quam admagistniam uładcõ¬
pctente.nreferat potestatem. ut hui qulud
debiti postuicentur. ꝓuintian iuditio desti¬
nati. ibi euntum uiditũ expectent. uͥ iura
moueri p̃cipiunt huuismõi questiones.
Suꝑ publicis aũt functionib ⁊ debitis. ne¬
miniliceat fon p̃scriptiõem opponere p̃ter
cos ⁊̃ quispecialit̃ excepti sunt. ceteros excel¬
se tue secdis rectors ꝓuintiarum in quolib
negotio teclinare minime posse. iuditium
dectimimus. tta ut quitam salubrimã le¬
gem ꝑtinacit᷑ uiolarc tẽptauu̾nt: sciant
amoteratorib ꝓuntiarum adñsus se
tanquam tricontumaces sentñtiam ꝓfe¬

Expanded text:
riptionem opponere eos, qui ad curiam vocantur vel cohortalibus deberi dicuntur officiis vel aliis corporibus obnoxii sunt, eos etiam, qui superexactiones vel concussiones perpetrasse firmentur: exceptis videlicet gnificentiae quam ad magisteriam vel ad competentem referat potestatem, ut hi, qui velut debiti postulentur, provinciali iudicio destinati ibi eventum iudicii expectent, ubi iura moveri praecipiunt huiusmodi quaestiones. Super publicis autem functionibus et debitis nemini liceat fori praescriptionem opponere praeter eos qui specialiter excepti sunt. Ceteros excelsae tuae sedis et rectorum provinciarum in quolibet negotio declinare minime posse iudicium decernimus, ita ut, qui tam saluberrimam legem pertinaciter violare temptaverint, sciant a moderatoribus provinciarum adversus se tamquam in contumaces sententiam profe
Abbreviated transcription (Latin):
Mp. gr̃a. Ecnatores inpecumarus cãis¬
siue inhac urbe siuc insuburbanis degt̃.
tñ adcum nrẽ pietatis emanauĩt uissio.
Inprouintiis uõ ubi larem fouent. aut
ubi maiorẽ bonor partem possident:⁊
assidue ũsantur. respondebunt.
bicarie amplissime sedis aministratio
iustrat. us consulariuro quẽ tam ordi¬
naͬria ꝓcessio: quam sacra nr̃e pietatis
parit̃ sublimauit oratio: qui uł magistĩe
functus. aut sacto m̃ẽ pietatis cubiculo
p̃positus: post depõitam ad ministratiõe
senatorio ordim sociatus ẽ: aut cui nr̃a
serentas do mesticoꝵ scolam rogendam
mandauit. cui uesacros nri niõis tresau

Expanded text:
 . Senatores in pecuniariis casive in hac urbe sive in suburbanis degunt,tamen ad eum nostrae pietatis emanaverit iussio, in provinciis vero ubi larem fovent aut ubi maiorem bonorum partem possident et adsidue versantur respondebunt. bicariae amplissimae sedis administratio illustravit, vel consulari viro, quem tam ordinaria processio quam sacra nostrae pietatis pariter sublimavit oratio, quive magisteriae functus aut sacri nostrae pietatis cubiculi praepositus post depositam administrationem senatorio ordini sociatus est, aut cui nostra serenitas domesticorum scholam regendam mandavit cuive sacros nos
Abbreviated transcription (Latin):
offituis iudicum aut aliis quib cumq cor¬
porib obnoxius mtra ꝓuntiam abhis cĩt
quos aufugerat cõp̃bensus. ñ xpectata cins
uidicis notitia sub quo ꝑambitum ceꝑat
muitarr penitusq añdicata bonoris p̃scrip

Expanded text:
officiis iudicum aut aliis quibuscumque corporibus obnoxius intra provinciam ab his erit quos aufugerat comprehensus, non expectata eius iudicis notione, sub quo per ambitum coeperat militare, penitusque emendicati hono
Abbreviated transcription (Latin):
mp.mai. Iilic ubi res reitanasit db̃.¬
eẽ ꝓporus. hrdes inpossessic̃ẽ rerum redi¬
tariarum matti postulandum ẽ Ubi aũ
tomiciliumht quiconucrutur. uł si ibi
ubires hereditarie site sint degit᷑. Recli¬
extutela. suiẽquoc̃q alio tłtalo ad mini¬
strauit. ubi hecgessit roẽm oportet reddẽ.¬
scingusum priuate uite redditus: obne¬
gotium ꝙ militie causa ẽ ei cxortam: pre¬
standi ratiocinũ grã cuis nr̃m in quo mili¬
tauit. uł quẽ ip̃ẽ gessit. a quoc̾q pulsatuᷤᷤ¬

Expanded text:
ae. Illic, ubi res hereditarias esse proponis, heredes in possessionem rerum hereditariarum mitti postulandum est. ubi autem domicilium habet qui convenitur, vel si ibi ubi res hereditariae sitae sunt degit, herediex tutela sive quocumque alio titulo administravit, ubi haec gessit, rationem oportet reddecingulum privatae vitae redditus ob negotium, quod militiae causa est ei exortum praestandi ratiocinii gratia eius numeri, in quo militavit vel quem ipse gessit a quocumque pulsatu
Abbreviated transcription (Latin):
muttaret exercuit: suꝑ ratiociniis mulitãib
ꝑ que suos contub̃nales affuxisse afsentur.
inmuitari oportet suditio respondere. ĩquo
⁊ instructio sufficiens.: ⁊ nota testimonia. ⁊ ue¬
rissima possunt decum̃ta p̃stari. ubi cã statꝰ¬

Expanded text:
taret exercuit, super ratiociniis militaribus, per quae suos contubernales adflixisse adseritur, in militari oportet iudicio respondere, in quo et instructio sufficiens et nota testimonia et verissima possunt documenta praestari HONOR. ET T
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃dio: Ei mpossessione lib̾tatis ꝯstitu¬
ta ẽ cuminstatus questic̃e actor rei forũ
sequi debeat. ibi cãm lib̾alem agi oportit
ubiconsistit. queançilia dr̃. licet senatõĩa
dignitate actor decoretur.

Expanded text:
Si in possessione libertatis constituta es, cum in status etiam quaestione actor rei forum sequi debeat, ibi causam liberalem agi oportet, ubi consistit quae ancilla dicitur, licet senatoria dignitate actor decoretur.
Abbreviated transcription (Latin):
indultum tp̃c minime hoc ꝙ dispoĩtumẽ
faccre uolũit. tanqu̾a lite que ei ingeritũ
exdie exquo possessor ad iuditium uoca¬
tus ẽ adint̾ram pendam longitp̃is p̃¬
scͥptioẽm contestata. index ut potectĩo
possessiomis nec posthuiusmõi humani¬
tatem sui p̃sentiam facientem: edictis le¬
gitimis ꝓponendis cum cͦctare curabit.
⁊ tunc in eas uoluntate cod ꝑmanente
negotium summatim discutiens. inpos¬
sionererum actoremntti ñdifferre oĩ
allegatioẽ absenti depͥncipali questionc¬
tesunt iubemus inrem actioc̃m aduͣsus

Expanded text:
indultum tempus minime hoc quod dispositum est facere maluerit, tamquam lite quae ei ingeritur ex die, quo possessor ad iudicium vocatus est, ad interrumpendam longi temporis praescriptionem contestata iudex, utpote domino possessionis nec post huiusmodi humanitatem sui praesentiam faciente, edictis legitimis proponendis eum citare curabit et tunc in eadem voluntate eo permanente negotium summatim discutiens in possessionem rerum actorem mitti non differet, omni adlegatione absenti de principali quaestiontae sunt, iubemus in rem actionem adversus
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃p. ꝯsta: Hemo post litem contestatã
spectabilis uidicis imploret auxilium.
s ⁊ appellatic̃e legib facta ad sacrũ an¬
Mp̃. arch: Incriminali negotio rei foꝵ
accusator sequatur. Is uõ qui suamc̃am
siue criminalem. siuecuulem. sine celesti
draculo tnuetito uocauit ex amine au̾
ex ecutioem poposcerit militarẽ. actor
ꝗd̾ ꝓpõiti negotii actiõe muͣlctet᷑. Reus
uicariĩ capitalẽsibi ammadu̾sionem
subeundam ẽẽ cognoscant. siuł suam

Expanded text:
. Nemo post litem contestatam Spectabilis judicis imploret auxilium, sed appellatione legibus facta ad sacrum au. In criminali negotio rei forum accusator sequatur. Is vero, qui suam causam sive criminalem sive civilem sine caelesti oraculo in vetito vocabit examine aut exsecutionem poposcerit militarem, actor quidem propositi negotii actione multetur, reus vicarii capitalem sibi animadversionem subeundam esse cognoscant, si vel suam
Abbreviated transcription (Latin):
pupillos ułuiduas usdiuturno morbo
fatigatos. ⁊ tebiles. tmpetratum fu̾it le¬
nitatis nr̃e suditiummemo tati apullo
nrõꝵ iudicum cõpellantur com̃itatui
nr̃o sui copiam facere. Quinimmo initra
ꝓuintiam inqua utigator ⁊ testes uł ĩ¬
strum̃ta sunt. exꝑiantur porgandi for¬
timam: atq oĩs cautela seruetur. e tͣ¬
minos ꝓuintiarum suarumꝰ cogant᷑
excedere e uodsipupilli ⁊uidue aliiq
fortune iniuria miserabiles iuditiñ nrẽ
serenitatis oraint. p̃sertimcum alicuiu̾
potentiam ꝑhorrescant cogantur eoꝵ ad¬
u̾sirii examini nr̃o suicopiam facere. U̾bi¬
cor criminum. quelegib aut b agi.
Extra drtinc coreitentur. ubi cõmisse uel
d.aa. E ciens ubtrumunundando pla¬
gũ crimcomĩttit. abcoͣ itaq qui suꝑ hoc
queripõt. aditus cõpetens uidex. sus quẽ
puerum ingemum uordidisse ꝓpõis. ibi
degit. c̃am cognoscet. ubi ⁊uematur ꝗ¬
sisolutioni satis ñfeci̾t. arbitraria actioe.
⁊ malio loco po̾t conuentri. Inquã uenit

Expanded text:
pupillos viduas vel diutino morbo fatigatos et debiles impetratum fuerit lenitatis nostrae iudicium, memorati a nullo nostrorum iudicum compellantur comitatui nostro sui copiam facere. Quin immo intra provinciam, in qua litigator et testes vel instrumenta sunt, experiantur iurgandi fortunam atque omni cautela servetur, ne terminos provinciarum suarum cogantur excedere Quod si pupilli vel viduae aliique fortunae iniuria miserabiles iudicium nostrae serenitatis oraverint, praesertim cum alicuius potentiam perhorrescunt, cogantur eorum adversarii examini nostro sui copiam facere.  criminum, quae legibus aut extra ordinem coercentur, ubi commissa vel . Sciens liberum venumdando plagii crimen committit. Ab eo itaque, qui super hoc queri potest, aditus competens iudex, si is, quem puerum ingenuum vendidisse proponis, ibi degit, causam cognoscet SEV. ET si solutioni satis non fecerit, arbitraria actione et in alio loco potest conveniri: in qua venit
Abbreviated transcription (Latin):
reuoluuntur parẽ necesse ẽ pre reueren¬
tiam. ut neapud ip̃os arbĩtros. uł aui¬
dicib flagitatos. uelsipnte electos. ulla
sit agnitio uirgiors. ¶ĩs etiam dieb
qui uellucis auspitia. ał ortus ĩꝑũ ꝓtuler̃.
Inquindecim aũt paschalib dieb cõpul

Expanded text:
revolvuntur. Parem necesse est habere reverentiam, ut ne apud ipsos arbitros vel a iudicibus flagitatos vel sponte delectos ulla sit agnitio iurgiorum, nostris etiam diebus, qui vel lucis auspicia vel ortus imperii protulerunt. In quindecim autem paschalibus diebus compul
Abbreviated transcription (Latin):
b detineri. nichil codem diesibi uirioi¬
cet scenathenatralis. aut circense certam̃.
ant ferarum lacrimosa spectacula: si ĩ
lempnitas inciderit: differatur.amifsi¬
õẽm militic ⁊ ꝓscriptiõem patrimonĩ
sustinebit. siquis unquã hoc diefesto
spectaculis int̾ c̃ẽ. ułcuiuscumq uidicĩ
aparitor p̃textu negotii publici seu
priuati: bec que hac lege statuta sunt

Expanded text:
bus detineri. Nihil eodem die sibi vindibus detineri. Nihil eodem die sibi vindicet scaena theatralis aut circense certamen aut ferarum lacrimosa spectacula: etiam lemnitas inciderit, differatur Amissionem militiae, proscriptionem patrimonii sustinebit, si quis umquam spectaculis interesse vel cuiuscumque iudicis apparitor praetextu negotii publici seu privati haec quae hac lege statuta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
mp. hõn. Prouintiarum urdices mone¬
antar: ut inquestioppb latronum.⁊
maxime ys auior nullum quadra ge¬
sime nec uenerabilem paschalem diẽ exi¬
stiment excipiendum. nec differatur sce¬
leratore ꝓlicio cõcilior. Que ꝑlatronũ
torm̃ta querenda ẽ. cum faciliime ĩ hoc
sumiminuminis spetur uema. per quod
multor salus ⁊ incolomitas ꝓcurat᷑.¬
Mp̃. leo Mies festos. dies maiestati al¬
tissime dedicatos. nullis uolumus uo¬
iuptatib occũpari. nec ulps exactionũ
uexationib ꝓfanari. ¶ dm̃icum itaq
diem semꝑhonorabilem ita decernimuᷤᷤ
uenerandu: ut acunctis executionib
dlitescat. Sit rõ dies acognitionib alie¬
nus. p̃conis horrida uox silescat. resprrẽt
acontrou̾sus utigantes. hãnt federis ĩ¬
t̾nallum. stmul ad se ueniant adusaru
ñ tim̃tes. subeat animos uicaria penitu¬
do. pactaconferant. tͣnsactiones loquãt᷑.
nec tͣnnecreligiose diei otia relaxantes:
obictnis quequam patimur noluptati¬

Expanded text:
 . Provinciarum iudices moneantur, ut in quaestionibus latronum et maxime isaurorum nullum quadragesimae nec venerabilem pascharum diem existiment excipiendum, ne differatur sceleratorum proditio consiliorum, quae per latronum tormenta quaerenda est, cum facillime in hoc summi numinis speretur venia, per quod multorum salus et incolumitas procuratmius . Dies festos, dies maiestati altissimae dedicatos nullis volumus voluptatibus occupari nec ullis exactionum vexationibus profanari. Dominicum itaque diem semper honorabilem ita decernimus venerandum, ut a cunctis exsecutionibus delitescat, sit idem dies a cognitionibus alienus, praeconis horrida vox silescat, respirent a controversiis litigantes, habeant foederis intervallum, ad se veniant adversarii non timentes, subeat animos vicaria paenitudo, pacta conferant, transactiones loquantur. Nec tamen haec religiosi diei otia relaxantes obscaenis quemquam patimur voluptati
Abbreviated transcription (Latin):
ñsit. suic nec petita quid̾ eam date cui quã
ñlicebit. Ead ratione quanec inuiditus
quid̃ cogntionũ nr̃aꝵ dilatio tribii sol.¬
Mꝑ. ꝯsta. Int̃ priuatos ⁊ fiscum si aliqua
lis mota fucrit: utriq parti petende dila¬
tionis. ꝑ destnsores suos copia nonẽ de¬
neganda. si hec comoditatis rõ postulaũt¬

Expanded text:
non sit sive nec petita quidem, eam dare cuiquam non sit sive nec petita quidem, eam dare cuiquam non licebit eadem ratione, qua nec in iudiciis quidem cognitionum nostrarum dilatio tribui sol . Inter privatos et fiscum si aliqua lis mota fuerit, utrique parti petendae dilationis per defensores suos copia non est deneganda, si hoc commoditatis ratio postula