comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
si habere conscium potuiss&e aliũ:
At qui uenenum iam parauit. emit
E cum hȩc ipse facere non potue¬
rit cecꝰ quis ẽ iste cui parridiĩ
tantum instrum̃ta creduntur:
Cur non idem porrigit seni: Sel
si non potest decipi maritꝰ. nisi
manib uxoris. curante parrici¬
dium struit᷑. quam sciat. an no¬
uerca ꝓmittat. Nam qđ uult
uideri ꝓmissam sibi partẽ bono¬
rum. non . ẽ argumentum: nisi
& ipsum ꝓbatur. Mulier que
sollicitatur ad facinus. quẽ ad¬
modum sibi consulit. ne illam
parricida decipiat: & ꝓbatio.¬
nes ꝓspicere debuit. seu factu.¬
ra qđ rogabat᷑ seu ꝑditura. ad¬
de qđ neq odit nouercam cecꝰ.
cui parricidium credit. neq he¬
reditate corrũpit᷑. cuiꝰ contentꝰ
.ẽ. parte edimidia. Nemo. iũd.
parricidium faci& . qͦ alius utat᷑.
Exigo gͥ ut istud parricidium
ceci tu socia tu conscia. manifes.¬
tius ꝓbes. Quid opꝰ. ẽ. ut iam ue.¬
nenum uiuenis habeat: Potiu

Expanded text:
si habere conscium potuisset alium? si habere conscium potuisset alium? 'atqui venenum iam paravit, emit.' et cum haec ipse facere non potuerit caecus, quis est iste, cui parricidii tantum instrumenta creduntur? cur non idem porrigit seni? vel, si non potest decipi maritus nisi manibus uxoris, cur ante parricidium struitur quam sciat, an noverca promittat? nam quod vult videri promissam sibi partem bonorum, non est argumentum, nisi et ipsum probatur. mulier, quae sollicitatur ad facinus, quemadmodum sibi consulit, ne illam parricida decipiat? et probationes prospicere debuit seu factura quod rogabatur, seu proditura. adde, quod neque odit novercam caecus, cui parricidium credit, neque hereditate corrumpitur, cuius contentus est parte dimidia. nemo, iudices, parricidium faciet, quo alius utatur. Exigo igitur, ut istud parricidium caeci tu socia, tu conscia manifestius probes. quid opus est, ut iam venenum iuvenis habeat? potius
Abbreviated transcription (Latin):
parricida secretum: An pꝰea
iuueni succurrit quid possent
facere manus. & se circa uene¬
num dep̾hensa debilitas. colle¬
git inuires: Nemo iũd. nemo
nescit. quemadmodum possit
occidere. Intellex̃. iũd. nouer¬
ca quam incredibile. ẽẽt. ut
uidet᷑ cecꝰ parasse uenenũ Igit᷑
adiecit tẽptatam se: ut illud
uignus & nouerca. de parri.¬
cidio locunt᷑. Ita se non putat
dicitis. iũd: Nullum ne totado¬
mo qđ corrumꝑ& aliud parrici¬
da pectꝰ inuen̾it: Difficilius
hoc credas nouercȩ. si te anullo
alio putes inpetrarũ. Non gͦ iu¬
uenis credit hoc om̃s loqui cũ
patre. omium blandiciarũ pͥmũ
ẽe. sermonem: Nouercam time.
as negantem. Non habae fidem
ei credere parricidium. quẽ sen¬
tias ꝓditurum. nisi impetrauis.
ꝑfidem. iũd. diligent̃ adtendite
criminis diu̾sitatẽ. Tẽptatã se
in parricidii conscientia mulier
affimat. Quis uͦ dubitae nũquã
hoc pͥuignum fuisse facturum.

Expanded text:
parricida secretum? an postea parricida secretum? an postea iuveni succurrit, quid possent facere manus, et se circa venenum deprehensa debilitas collegit in vires? nemo, iudices, nemo nescit, quemadmodum possit occidere. Intellexit, iudices, noverca, quam incredibile esset, ut videretur caecus parasse venenum; igitur adiecit temptatam se, ut illud vignus et noverca de parricidio loquuntur; ita se non putet dicitis, iudices? nullumne tota domo, quod corrumperet, aliud parricida pectus invenit? difficilius hoc credas novercae, si te a nullo alio putes impetraturum. non ergo iuvenis credit hanc omnia loqui cum patre, omnium blanditiarum primum esse sermonem? novercam timeas nec negantem. non habet fidem ei credere parricidium, quem scias proditurum, nisi impetraveris. per fidem, iudices, diligenter attendite criminis diversitatem: temptatam se in parricidii conscientiam mulier affirmat. quis vero dubitet numquam hoc privignum fuisse facturum,
Abbreviated transcription (Latin):
mulier heres maritum. an patrẽ
cecꝰ exeredatꝰ occiderit. Habeñ
sane iud̃. hane nefariȩ cupidi¬
tates festinationem. quos uitio¬
rum ardor. quos cotidie luxu¬
ria p̾cipitat. Quo ceco heredita:¬
tem uł innocentem : Oculi stͣ:
oculi: ꝑ quos pauꝑtatẽ ferre ñ
possumus: oculi: tota nr̃a luxu¬
ria. Hi nos in om̃a cotidie uitia
p̾cipitant. mirant᷑. ad amant:
concupiscunt. facilius implea
animi sanitatem. Quo ꝑ fidẽ
diuitias iuueni. apudquẽ om¬
nium rerũ diuersitas ꝑit :
Circũdes lica hanc debilitatẽ
fulgore. diuitus. ceco tam̃ tc̃
magis cuncta desunt: cũ tige¬
runt. Nec inuenias debilitatẽ.
cui magis cũ pauꝑtate conue.¬
niat. Homo in honore paren-¬
tum excecatus. patrimonio sub
dem parricidii genus uiuenis
elegit: uenenũ inqͥq parauit.
Cur ꝑfidem sufficit ferro facinꝰ
aggredit᷑. cui ad hibe consciũ.
cui p̾stare debeat mninistrum.
ut maius hab̾e possit in gladio

Expanded text:
mulier heres maritum, an patrem mulier heres maritum, an patrem caecus exheredatus occiderit. habeant sane, iudices, hanc nefariae cupidtatis festinationem, quos vitiorum ardor, quos cotidie luxuria praecipitat. quo caeco hereditatem vel innocenti? oculi sunt, oculi, per quos paupertatem ferre non possumus, oculi tota nostra luxuria. hi nos in omnia cotidie vitia praecipitant: mirantur, adamant, concupiscunt. facilius impleas animi satietatem. quo, per fidem, divitias iuveni, apud quem omnium rerum diversitas perit? circumdes licet hanc debilitatem fulgore, divitiis, caeco tamen tunc magis cuncta desunt, cum contigerunt, nec invenias debilitatem, cui magis cum paupertate conveniat. homo in honorem parentum excaecatus patrimonio sub dem, parricidii genus iuvenis elegit? 'venenum,' inquit, 'paravit.' cur, per fidem, si sufficit ferro, facinus adgreditur, cui adhibere conscium, cui praestare debeat ministrum, cum maius habere possit in gladio
Abbreviated transcription (Latin):
tatum ratione defendi. Quam
incredibile. ẽ. ut occiderit patrẽ.
qui pati non potuit ut ꝑder&.
Rogo quid opꝰ gladio. quid uene¬
no parricide: Quantulum fuit
potius seruare matrem. Rapi¬
at᷑ ex parentib illa infirmorũ
illa ꝑitura. Parricidium sic face¬
re potiustis ut optimus filius
uideris. Quantum deinde pu.¬
tatis inpatientissimis affectib
accessisse pͦ ceritatem: Car iorest
pat̾. cum in locum successit ocu¬
lorum. E tc̃ .ẽ. infinita pietas.
cum in illa debeas amare qđ
feceris. Quid dicitis. uĩd̃. Trans¬
fer&e in facinus hunc cecitatis
suue iuuenis fauorẽ. ad quem
cotidie laudatura ciuitas coit.
cui assident om̃s lib̾i. om̃s paren¬
tes: Faci& se parit̾ pietatis et
sceleris exemplum: facilius est
ut occidas patrem. a quosis ipse
seruatꝰ. Pullius ũquam. iũd.
parricidu. magis debuistis excu¬
tere causas. Oupiditas inquit
uiuenem egit in facinꝰ. Hoc si
credibile. si uerum. ẽ: deb& uiđi

Expanded text:
tatium ratione defendi; quam tatium ratione defendi; quam incredibile est, ut occiderit patrem, qui pati non potuit ut perderet! rogo, quid opus gladio, quid veneno parricidae? quantulum fuit potius servare matrem! 'rapiatur ex parentibus illa infirmior, illa peritura.' parricidium sic facere potuisti, ut optimus filius videreris. Quantum deinde putatis impatientissimis affectibus accessisse? post caecitatem carior est pater, cum in locum successit oculorum, et tunc est infinita pietas, cum in illa debeas amare quod feceris. quid dicitis, iudices? transferet in facinus hunc caecitatis suae iuvenis favorem, ad quem cotidie laudatura civitas coit, cui assident omnes liberi, omnes parentes? faciet se pariter pietatis et sceleris exemplum? facilius est, ut occidas patrem, a quo sis ipse servatus. Nullius umquam, iudices, parricidii magis debuistis excutere causas. 'cupiditas,' inquit, 'iuvenem egit in facinus.' hoc si credibile, si verum est, debet videri,
Abbreviated transcription (Latin):
Cecꝰ non irascit᷑. non odit. non ẽ¬
cupiscit. & cum corpora nr̃a
uigorẽ de luminib accipiant
ꝑeunt cum suis uitia causis.
En ad qđ erũpant manꝰ quȩ ꝓxi¬
ma queq tamdui querunt᷑
manus que sua qͦq ministeria
non explicant. Audebit qͥc¬
quam corpꝰ illud qđ ad singu¬
los sibi uidet᷑ decidere motus:
cui quicqͥd ante se: ẽ: donec ex¬
ploret᷑ abruptum. ẽ: facinus
admitt& in qͦ nihil ipse facturꝰ
.ẽ: facinus. qđ totum credat
alii: Quid si cecitas sit quam
fecerint ignes: Nemo in incen¬
dio solos ex homine ꝑdit ocu¬
los. Tunc facies sentit incen¬
dium. cum ambusti defecere gres¬
sus. cum opponi non possunt ꝓ
oculis manus. &sad limina nr̃a
flãmas. omium m̃brorũ uulne.¬
rib admittimus. Cecum uł hoc
faci& innocentem: qđ lic& ui¬
rib. Lic& sufficiat audatia. ñ
hab& ꝑsuasionẽ hominis qui
possit imponere. Nefas. ẽ. iũd
hunc iucienẽ reliquarũ debili¬

Expanded text:
caecus non irascitur, non odit, non cocaecus non irascitur, non odit, non concupiscit, et, cum corpora nostra vigorem de luminibus accipiant, pereunt cum suis vitia causis, en ad quod erumpant manus, quae proxima quaeque tamdiu quaerunt, manus quae sua quoque ministeria non explicant! audebit quicquam corpus illud, quod ad singulos sibi videtur decidere motus, cui quicquid ante se est, donec exploretur, abruptum est? facinus admittet, in quo nihil ipse facturus est, facinus, quod totum credat alio? quid, si caecitas sit, quam fecerint ignes? nemo in incendio solos ex homine perdit oculos; tunc facies sentit incendium, cum ambusti defecere gressus, cum opponi non possunt pro oculis manus, et ad lumina nostra flammas omnium membrorum vulneribus admittimus. caecum vel hoc faciet innocentem, quod, licet viribus, licet sufficiat audacia, non habet persuasionem hominis, qui possit imponere. Nefas est, iudices, hunc iuvenem reliquarum debili
Abbreviated transcription (Latin):
facilius hec pectora metꝰ. odium
ira corrũpant. & qm non ha¬
bent roboris tantum unde ui¬
tia mentium uincant. plerũq
facinus infirmitate fecerunt.
Sane tam̃ illis scelerib sufficere uͦ
possunt. quȩ discursum. que exi¬
gunt laborem. Qđ uͦ tam mulie¬
bre possis inuenire facinꝰ. quã
occidere hominem iuxta te ia.¬
centem. Aggredi senẽ qui se
tuis crediderit amplexib cuiꝰ
sõnos ipsa disponas. custodias:
Om̃is alius ꝑcussor dep̾hendi po¬
test antequã feriat. uxor non
sentit᷑. nisi dum occidit. Non
.ẽ. iũd. incredibile ut occiđit
mulier homibiem. quem dicit᷑
potuisse cecꝰ occidere. facinꝰ ẽ.
nisi necessitatis innocentiam.
Prima ẽ. infirmitas cecitatis. ut
nolit. Fallit᷑ quisqͥs hanc cala¬
mitates non animorũ putat
ẽẽ. sed corporũ. Totiꝰ hominis
debilitas. ẽ. oculos ꝑdidisse. Et
sidiligent̾ actꝰ intuearis hu¬
manos. ministeria luminũ sumꝰ.

Expanded text:
facilius haec pectora metus, odium, facilius haec pectora metus, odium, ira corrumpunt, et, quoniam non habent roboris tantum, unde vitia mentium vincant, plerumque facinus infirmitate fecerunt. sane tamen illis sceleribus sufficere non possint, quae discursum, quae exigunt laborem; quod vero tam muliebre possis invenire facinus quam occidere hominem iuxta te iacentem, aggredi senem, qui se tuis crediderit amplexibus, cuius somnos ipsa disponas, ipsa custodias? omnis alius percussor deprehendi potest, antequam feriat; uxor non sentitur, nisi dum occidit. non est, iudices, incredibile, ut occiderit mulier hominem, quem dicitur potuisse caecus occidere. Facinus estnisi necessitatis innocentiam. prima est infirmitas caecitatis, ut nolit. fallitur, quisquis hanc calamitatem non animorum putat esse, sed corporum; totius hominis debilitas est oculos perdidisse, et, si diligenter actus intuearis humanos, ministeria luminum sumus.
Abbreviated transcription (Latin):
das omĩum scelerum facilitatem.
possunt non amare uiuentes.
Quid si huic uxorie ualitati nouer¬
cale nom̃ adiungas: Mulieri
que pꝰ libos inducit᷑. matrimo¬
ni non contingit tota reueren¬
tia. Quanto alios p̾stat affectꝰ
diligere uite. lucis. auctorẽ. Lib̃i
ac parentis. non alius mͥ uidet᷑
affectꝰ. quam quo rerum natu¬
ra. quo mundus ipse constrictꝰ
ẽ. Quisquam ne mortalium cũ¬
fodi& illud sacrũ uenerandũq
corpus. qđ potest ex ignib ra-
pi ꝓ quo bene consumunt᷑ ocu¬
li Non inuenio iuõ. quẽ ad¬
modum possit ẽẽ. contra lib̾os
salua reuerentia. Mon ẽ. facile
ut maritum uxor occidat. si
non . ẽ. difficilius. uͭfilius patrẽ.
Non . ẽ. iud qđ putetis int̾ muli¬
erem & uirum de scelere queri
neq ẽ. qđ se nouerca sexus occa¬
sione tueat᷑. Maior. ẽ cecitatis
infirmitas. Sunt & feminis ad
scelera uires. cum habent cau.¬
sas uirorũ. Quin ĩmo. si in t̾roges

Expanded text:
das omnium scelerum facilitatem, das omnium scelerum facilitatem, +possunt non amare viventes+. quid, si huic uxoriae vilitati novercale nomen adiungas? mulieri, quae post liberos inducitur, matrimonii non contingit tota reverentia. Quanto alios praestat affectus diligere vitae, lucis auctorem! liberi ac parentis non alius mihi videtur affectus quam quo rerum natura, quo mundus ipse constrictus est. quisquamne mortalium confodiet illud sacrum venerandumque corpus, quod potest ex ignibus rapi, pro quo bene consumuntur oculi? non invenio, iudices, quemadmodum possit esse citra liberos salva reverentia: non est difficile, ut maritum uxor occidat, si non est difficilius, ut filius patrem. Non est, iudices, quod putetis inter mulierem et virum de scelere quaeri, neque est, quod se noverca sexus occasione tueatur; maior est caecitatis infirmitas. sunt et feminis ad scelera vires, cum habent causas virorum. quin immo, si interroges,
Abbreviated transcription (Latin):
felix patrem. ꝑdidit & cecita¬
tem. illũ senem cuiꝰ oscula. cuiꝰ
amplexum imponebat uulne¬
rib oculorum cui p̾stabat cecꝰ
ut uiuer&. Misera ignorantia.
misera debilitas. qđ te nouer¬
ca non sie potiꝰ deciꝑe maluit.
ut biberes uenenum. facinꝰ ẽ.
iuo. cõparationẽ fieri. ut incre¬
dibile sit parricidiũ. Idẽ uos
putatis efficere noctiũ meri¬
ta. & affectis osculis blanditꝰ¬
q quȩsitos. qđ nataliũ pigno¬
rumqͥ. reuerentias: Nullas
ego facilius ꝑire crẽdiderim.
corporum caritates: & licet
matrimonus paulatim reue¬
rentia grauitatis accedat
possunt᷑ tam̃ distrahi facilita¬
te qua coeunt. Exor. ẽ. quã iun¬
git. quam diducit utilitas. Quiꝰ
nec sola reuerentia ẽ: qđ uidetur
inuenta causa liberorum. Aspici-¬
mus matrimoniorũ singula mo¬
mentar ixantia. mutant cotidie
domos. & ꝑ amplexus lectuloq
discurrunt. Plac& etiã pꝰ lib̾os.
alius maritꝰ. E unde dep̾hen¬

Expanded text:
felix patrem, perdidit et caecitafelix patrem, perdidit et caecitas illum senem, cuius oscula, cuius amplexum imponebat vulneribus oculorum, cui praestabat caecus, ut viveret. misera ignorantia, misera debilitas, quod te noverca non sic potius decipere maluit, ut biberes venenum! Facinus est, iudices, comparationem fieri, utri credibilius sit parricidium. idem vos putatis efficere noctium merita et affectus osculis blanditiisque quaesitos quod natalium pignorumque reverentias? nullas ego facilius perire crediderim quam corporum caritates, et, licet matrimoniis paulatim reverentia gravitatis accedat, possunt tamen distrahi facilitate quae coeunt. uxor est, quam iungit, quam diducit utilitas, cuius haec sola reverentia est, quod videtur inventa causa liberorum. aspicimus matrimoniorum singula momenta rixantia; mutant cotidie domos et per amplexus lectulosque discurrunt. placet etiam post liberos alius maritus, et, unde deprehen
Abbreviated transcription (Latin):
se. Excitari sola nouerca non
potuit illo loco. unde uenerat
fragor. Concurrit familia qͦ
sollicitos atq trepidantes du¬
cebat strepitꝰ quem sequebant᷑.
nuenerunt senum senẽ occisũ.
nouercam iuxta cadauer sic
iacentẽ. ne statim possent int̾.¬
rogare quis occidiss&. Muntia-
tum deinde facinus & ceco.
Inuentꝰ ÷ qđ innocentie suffi¬
cit. non ascelere rediens. stans
in limine cubiculi sui. animo
qͦ discurrebant uidentes. Ut
deinde ferrum uiuenis inqui¬
reret᷑. exegit a eadem utiq que
postulauerat de ueneno. Qđ
in lectulo gladius cruentat᷑
inuentꝰ. ẽ. non dep̾cor. iud. qͥn
contra cecitatẽ non minus ar.¬
gum̃tum pucetis. quã qđ in¬
ueniri potuit uenenum in par.¬
ricidii suspicione. Gladiꝰ cru¬
entatꝰ. nouissima ꝓbatio deb&
eẽ. non sola. Ignos cite maloꝵ
ꝑiculorum metꝰ. ignoscite hũ:¬
mana discrimina:. Defensionẽ
iuuenis. lacrimis pͥmum gemi¬
tuq ꝓsequimũr. Perdidit in¬

Expanded text:
se; excitari sola noverca non se; excitari sola noverca non potuit illo loco, unde venerat fragor. concurrit familia, quo sollicitos atque trepidantis ducebat strepitus, quem sequebantur: invenerunt senem occisum, novercam iuxta cadaver sic iacentem, ne statim possent interrogare, quis occidisset. nuntiatum est deinde facinus et caeco; inventus est, quod innocentiae sufficit, non a scelere rediens, stans in limine cubiculi sui animo quo discurrebant videntes. ut deinde ferrum iuvenis inquireretur, exegit eadem utique, quae postulaverat de veneno. quod in lectulo gladius cruentatus inventus est, non deprecor, iudices, quin contra caecitatem non minus argumentum putetis quam quod inveniri potuit venenum. in parricidii suspicione gladius cruentatus novissima probatio debet esse, non sola. Ignoscite magnorum periculorum metus, ignoscite humana discrimina; defensionem iuvenis lacrimis primum gemituque prosequimur. perdidit in
Abbreviated transcription (Latin):
solus nocens. ẽẽ. parricida non
poterat. non explicuit ordinẽ
questionis. hab& sed qđ plus
ẽ. quam absoluere remisit iuue¬
ni defensionem. Utrum dein¬
de intellectis det̾rime mulie¬
ris insidus. filium paulisꝑ uo¬
luerit exheraedatione ꝑtegere.
& diligentius de patrimonio
suo delibaturus. Interim capta¬
uerit ut uideretur mulier is
cupiditati iam non obstare pͥ¬
uignus. an facillimum fuit. ut
ex heredationẽ qͦq impetrar&e
nouerca ceci. ab homine tam
multa ꝑsuaserat. cogitationib:
uris relinquo. Hoc tantum dixif¬
se contentꝰ sum: testam̃tũ con¬
tinuo mutauit. Q ne quismi.¬
ret᷑ hanc festinationem. statim
subsecutum. ẽ ut ꝑir&. An int̃¬
fuerit. uĩd. uiuenis huius ut
uiuer& pat̾ qui iam alio morie¬
batur herede uos estimabitiͦ
non int̾fuit ut occideretur.
Facinus. iũd. qđ illa nocte in
cubiculo nouercȩ. qđ in lectu.¬
lo factum: ẽ. domus tota sensit.
Memo non sibi uisus . ẽ. iuxta fuis.¬

Expanded text:
solus nocens esse parricida non solus nocens esse parricida non poterat, non explicuit ordinem quaestionis, sed quod plus est quam absolvere, remisit iuveni defensionem. utrum deinde intellectis deterrimae mulieris insidiis filium paulisper voluerit exheredatione protegere et diligentius de patrimonio suo deliberaturus interim captaverit, ut videretur mulieris cupiditati iam non obstare privignus, an facillimum fuerit, ut exheredationem quoque impetraret noverca caeci ab homine, cui tam multa persuaserat, cogitationibus vestris relinquo; hoc tantum dixisse contentus sum: testamentum continuo mutavit, et, ne quis miretur hanc festinationem, statim subsecutum est, ut periret. an interfuerit, iudices, iuvenis huius, ut viveret pater, qui iam alio moriebatur herede, vos aestimabitis; non interfuit, ut occideretur. Facinus, iudices, quod illa nocte in cubiculo novercae, quod in lectulo factum est, domus tota sensit, nemo non sibi visus est iuxta fuis
Abbreviated transcription (Latin):
ess&e uenenum. Ut uͦ sensit in¬
felix instantẽ nouercam. postu.¬
lantemq ut sinus uiuenis ex.¬
& tota malorum suoꝵ cogitatio.¬
ne confusus. intellexit hoc ar-¬
gumentum eiꝰ eẽ. quȩ parasset
ut poss&e dep̾hendi Igit᷑ ꝓꝑe
festinant om̃a m̃bra ꝑtractats.
& mersis in sinum manib dũ
cuncta suspicionib. dũ tactu
iuuenis explorat. uenenũ pͥmꝰ
inuenit. Laudo. iud innocen¬
tiam silentii. laudo fidutiã. qđ
in t̾rogatꝰ cui parass&. non puta¬
uit sibi defendendũ uenenum.
Rẽ quinĩmo fecit eiꝰ. qui sciret
patrem non crediturum. Et que
maxima. ẽ. innocentie contu¬
matia. ꝑsuasionẽ senis nulla uo¬
luit excusatione corrũꝑe. Non
fuit illud trepitdatio. non taci.¬
ta confessio. Quisqͥs hab&e ue¬
nenum. hab&ꝰ qđ respondeat. de¬
p̾hensus. fecit pꝰ hec senex rẽ ho.¬
minis. quem non mouiss&. qͥc¬
quid inuenerat. Non torsit mi¬
nisteria ceci. & de scelere in qͦ

Expanded text:
esset venenum. ut vero sensit inesset venenum. ut vero sensit infelix instantem novercam postulantemque, ut sinus iuvenis exqet tota malorum suorum cogitatione confusus intellexit hoc argumentum eius esse, quae parasset, ut posset deprehendi; igitur propere, festinanter omnia membra pertractans et mersis in sinum manibus, dum cuncta suspicionibus, dum tactu iuvenis explorat, venenum primus invenit. laudo, iudices, innocentiam silentii, laudo fiduciam, quod interrogatus, cui parasset, non putavit sibi defendendum venenum. rem quin immo fecit eius, qui sciret patrem non crediturum, et, quae maxima est innocentiae contumacia, persuasionem senis nulla voluit excusatione corrumpere. non fuit illud trepidatio, non tacita confessio; quisquis habet venenum, habet et quod respondeat deprehensus. Fecit post haec senex rem hominis, quem non movisset quicquid invenerat. non torsit ministeria caeci, et de scelere, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
sibi crederet᷑ ꝓmissã dimidiã par¬
te̾ bonorum. si uenenũ seni uolu.¬
iss&e ipsa porrigere. Uidetis. iud
quia p̾paratione nouerca ad
testam̃tum patris accesserit
Mulierẽ quã credit maritꝰ. nolu.¬
isse partẽ bonorũ acciꝑe ꝓscelere
necesse. ẽ. sic remuner&. ut faci.¬
at heredem. O quanto aliter
ꝓbat᷑ parricidium. qđ iam potest
dep̾hendi. Mulier quȩ se dicebat
in conscientiam sceleris ad missã.
non hoc pͥmum exegit apatre.
ut querer& quis parasf&e cecoue.¬
nenum. quĩ dediss&. Inde maxi¬
mum sciebat posse fieri questio¬
nis errorem. Instituit ut nocen¬
tissimus iuuenis int̾rogaretur
repente. subito infamatura uel¬
ut dep̾hensi trepidationẽ seu.
tacuissae cecꝰ. seu negass&e. Adducͦ.¬
tus ad filium senex. dixit iuue.¬
ni quicquid audierat. Nũquã
iũd. tam simplicis innocentie
fuit. facinus negare. non ess&
ausus iuuenis coram ea muliere
m̃tiri. que ꝓdidit & sciuit ubi

Expanded text:
sibi crederetur promissam dimidiam parsibi crederetur promissam dimidiam partem bonorum, si venenum seni voluisset ipsa porrigere. videtis, iudices, qua praeparatione noverca ad testamentum patris accesserit: mulierem, quam credit maritus noluisse partem bonorum accipere pro scelere, necesse est sic remuneret, ut faciat heredem. o quanto aliter probatur parricidium, quod iam potest deprehendi! mulier, quae se dicebat in conscientiam sceleris admissam, non hoc primum exegit a patre, ut quaereret, quis parasset caeco venenum, quis dedisset; inde maximum sciebat posse fieri quaestionis errorem: instituit, ut innocentissimus iuvenis interrogaretur repente, subito, infamatura velut deprehensi trepidationem, seu tacuisset caecus, seu negasset. adductus ad filium senex dixit iuveni quicquid audierat. numquam, iudices, tam simplicis innocentiae fuit facinus negare: non esset ausus iuvenis coram ea muliere mentiri, quae prodidit et sciit, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
pore. quo constabat patrẽ filio
senem soluendo non ẽe. Conten¬
derim qͥ nĩmo iuuenis fuisse cũ¬
filiũ ut pat̾ cui matrimonium
filiumq abstulerat incendiũ.
residua senectutis. alia consola¬
ret᷑ uxore. & ut domus que ce¬
cum tantum habebat. & senem
acciꝑ& ex coniugio ministeria
custodita. Facinus. ẽ. iũd. qđ
bonos pͥuignos nouerce faciliuꝰ
decipiunt. nec leuius oderuNT
Quam multis insidus. quam mul¬
tis artib. patte cecitas in nocen¬¬
tis. Mulier cui spem inuadende
hereditatis p̾stabat debilitas pri.¬
uigni. senectus mariti. intellex̃
hoc solum deesse scȩleris occasioni.
ut pͥus infamaret᷑ parricidu cecꝰ
Siso gͥ hoc qđ sibi uiuenis non ui¬
debat᷑. eẽ. pͥuignus. uenenũ qđ
in miseri sinu abdiderat dep̾hen¬
sura nuntiauit patri. tãquam
parricidium pararet᷑. Et quia
mendatium pot̾at facile nuda.¬
ri. siquẽ conscium nominass&.
totã delationẽ sic ordinauit. ut

Expanded text:
pore, quo constabat patrem filio pore, quo constabat patrem filio senem solvendo non esse. contenderim quin immo iuvenis fuisse consilium, ut pater, cui matrimonium filiumque abstulerat incendium, residua senectutis alia consolaretur uxore, et ut domus, quae caecum tantum habebat et senem, acciperet ex coniugio ministeria custodita. facinus est, iudices, quod bonos privignos novercae facilius decipiunt nec levius oderunt. quam multis insidiis, quam multis artibus patet caecitas innocentis! mulier, cui spem invadendae hereditatis praestabat debilitas privigni, senectus mariti, intellexit hoc solum deesse sceleris occasioni, ut prius infamaretur parricidii caecus. viso igitur hoc, quod sibi iuvenis non videbatur esse privignus, venenum, quod in miseri sinu abdiderat, deprehensura nuntiavit patri, tamquam parricidium pararetur. et quia mendacium poterat facile nudari, si quem conscium nominasset, totam delationem sic ordinavit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
q attonitꝰ her&. dum ad utrũq
respicit. ad utrumq discurrit.
pene infelicissimos parentes ꝑdi-¬
dit pietatis equalitas. Ut dein¬
de miserrimos senes clauserat
iam ꝓpior ignis. audiat lic& in¬
uita pietas. patrem iuuenis ele.¬
git. Et de parit̾ ardentib uices
disposuit affectꝰ. Tix dum posi.¬
to sene cum illum qͦq mirarem᷑
explicitum. iterum flãmas aꝑu-¬
it. E undiq coeuntis incendu
redditꝰ globis. arserat uiuenis.
si tardius ꝑdidiss& oculos. Faci.¬
nus.ẽ. uĩd. non hoc quoq maxi¬
mis contigisse conatib ut ser¬
uaret᷑ & mat̾. Minus tam̃ in
utroq fecerat. nisi ꝑdidisset
oculos. Siderint qui filium
in eo magis parente mirantur.
in cuiꝰ salutem. faciẽ uultusq
consũpsit. Patrẽ p̾stitit ceci¬
tatẽ. qui amisit oculos. dũ repe¬
tit quam reliquerat matrem.
Non expectatis certum habeo.
iud. ut excusem qđ pat̾ indux̃
ceco nouercam. factum . ẽ eotẽ.¬

Expanded text:
que attonitus haeret, dum ad utrumque que attonitus haeret, dum ad utrumque respicit, ad utrumque discurrit, paene infelicissimos parentes perdidit pietatis aequalitas. ut deinde miserrimos senes cluserat iam propior ignis audiat licet invita pietas, patrem iuvenis elegit, et de pariter ardentibus vices disposuit affectus. vixdum posito sene, cum illum quoque miraremur explicitum, iterum flammas aperuit, et undique coeuntis incendii redditus globis arserat iuvenis, si tardius perdidisset oculos. facinus est, iudices, non hoc quoque maximis contigisse conatibus, ut servaretur et mater. minus tamen in utroque fecerat, nisi perdidisset oculos. viderint, qui filium in eo magis parente mirantur, in cuius salutem faciem vultusque consumpsit; patri praestitit caecitatem, qui amisit oculos, dum repetit quam reliquerat matrem. Non expectetis certum habeo, iudices, ut excusem, quod pater induxit caeco novercam; factum est eo tem
Abbreviated transcription (Latin):
adũsus hanc debilitatẽ ꝓba¬
tiones. Cecus in parricidio ñ
deb& suspectꝰ fieri. sed dep̾hen.¬
di. Queso itaq uidices. ut hec
pͥma ꝓpt̾ causam iuuenis pu¬
tetis. que cont᷑ illum nunia
sunt. Nihil magis deb&. eẽ. pro
ceco. quam qđ adũsus illum
fuere. multa fingenda. & con¬
stat de pietate. de innocentia
parricidii similitudine. Cum gesta
sunt adu̾sus miseram debilitatẽ
ferrum cruor. uenenum. & quic¬
quid non potest. ẽẽ. neglegentiȩ
nisi nescientis. Pemo. iũd. nemo
diligentior deb&. eẽ. ad facinus.
quam qui parricidium potuit
facere cecꝰ Iuuenis iste de quo
sũma in reb humanis monstra
fingunt᷑ eiꝰ fuit erga parentessẽꝑ
effectus. quem nefas ẽ. optare
de libis. Cũ domꝰ ignium suscep.¬
ta uiolentia rapuiss& miseris
senib om̃e p̾sidium. illa festina¬
tione qua fugimus. erũpimus.
in medium cucurrit incendiũ.
In quanto tunc ꝑiculo fuit rerũ
nature pietas. Dum diu multũ¬

Expanded text:
adversus hanc debilitatem probaadversus hanc debilitatem probationes: caecus in parricidio non debet suspectus fieri, sed deprehendi. Quaeso itaque, iudices, ut haec prima pro causa iuvenis putetis, quae contra illum nimia sunt. nihil magis debet esse pro caeco, quam quod adversus illum fuerunt multa fingenda; et constat de pietate, de innocentia parricidii similitudine. congesta sunt adversus miseram debilitatem ferrum, cruor, venenum et quicquid non potest esse negligentiae nisi nescientis. nemo, iudices, nemo diligentior debet esse ad facinus, quam qui parricidium potuit facere caecus. Iuvenis iste, de quo summa in rebus humanis monstra finguntur, eius fuit erga parentes semper affectus, quem nefas est optare de liberis. cum domus ignium saepta violentia rapuisset miseris senibus omne praesidium, illa festinatione, qua fugimus, erumpimus, in medium cucurrit incendium. in quanto tunc periculo fuit, rerum naturae, pietas! dum diu multum
Abbreviated transcription (Latin):
aliũ innocentẽ. Hoc pͥmũ itaq
ris ꝓbatione. Solus om̃ium non
remittit sibi ut incredibilior
sit in parricidio cecꝰ. quã fuit
cum uider&. Homo omĩum qͦs
umquam muiseros fecere uirtu.¬
ces innocentissimus. parricidi¬
um negauit. ancequã pater
occideret᷑. Et ne quid hodierne
sollicitudini p̾stare putetis. fe¬
cit qđ ẽ. sũmũ in rebus huma¬
nis nefas. ne uł in alio crederet᷑
gnoscite ꝑfidem. qđ indignat᷑
se iuuenis in honorẽ tante ca¬
lamitatis absolui. flliũ qui pa¬
potuerit occidere. Nam qđ
mulierem. iudices. ꝑtin& qͣđ de¬
fendi non potest. si patrem cecꝰ
occidit. tam impudentẽ dela¬
tionis necessitatem malo. quã
si tantum negar&. Siderit qͥ
fidutiam ueritatis putat. qđ
ceco facinꝰ obiectum. ẽ. Dep̾hen¬
sa mulieris audatia. ẽ: qđ non
potest nisi incredibiliũ cõpara¬
tione defendi. Et quisquis ce¬
cum inuicẽ accusat. solus est
reus. Aliȩ iudices ẽẽ debuert̃

Expanded text:
alium innocentem. hoc primum itaqualium innocentem. hoc primum itaquris probatione: solus omnium non remittit sibi, ut incredibilior sit in parricidio caecus, quam fuit cum videret. homo omnium, quos umquam miseros fecere virtutes, innocentissimus parricidium negavit ante quam pater occideretur, et, ne quid hodiernae sollicitudini praestari putetis, fecit, quod est summum in rebus humanis nefas, ne vel in alio crederetur. ignoscite per fidem, quod indignatur se iuvenis in honorem tantum calamitatis absolvi; filium, qui paon potuerit occidere. Nam quod ad mulierem, iudices, pertinet, quae defendi non potest, nisi patrem caecus occidit, tam inpudentem delationis necessitatem malo, quam si tantum negaret. viderit qui fiduciam veritatis putat, quod caeco facinus obiectum est; deprehensa mulieris audacia est, quod non potest nisi incredibilium conparatione defendi; et quisquis caecum invicem accusat, solus est reus. aliae, iudices, esse debuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
INCENOTO DOMUS.
adolescens patrẽ extu¬
lit. Dum matrẽ repe.¬
tut: & ipsam & oculos amisit.
nduxit illi pat̾ nouercam. Que
accessit quodam tẽpore ad m̃a¬
ritum. dixitq parari illi uene.¬
num qđ iuuenis in sinu habercȩ.
& sibi ꝓmissam dimidiã partẽ
bonorũ. si illud marito porrexis¬
set. Intrauit ad cecum pater.
int̾rogauitq an hec uera. ẽent.
lle negauit. Ex quisiuit & in-¬
uenit in sinu uenenũ. Int̾roga¬
uitq cui parass&. Ille tacuit᷑.
Recessit pat̾. & mutato testam̃¬
to. nouercã fecit heredẽ. Tadẽ
nocte. strepitꝰ in domo fuit.
ntrauit familia in cubiculum
dh̃i. inuenitq ipsum occisum.
& nouercã uixta cadauer dor¬
mienti similẽ. cecũ in limine
cubiculi sui stantẽ. gladiũ eiꝰ
sub puluino eruentatũ. Accu¬
sant se inuicẽ. cecꝰ & nouerca.
eftio. iudices. pudori iu
tra nouercam. & plurimũ ceco
de reuerentia ꝑire uirtutum.
cum in patrocia sũme pietatis
aufert᷑. Ouicquid defender&e

Expanded text:
incendio domus adulescens patrem extulit. dum matrem repetiit, et ipsam et oculos amisit. induxit illi pater novercam. quae accessit quodam tempore ad maritum, dixit parari illi venenum, quod iuvenis in sinu haberet, et sibi promissam dimidiam partem bonorum, si illud marito porrexisset. intravit ad caecum pater interrogavitque, an haec vera essent; ille negavit. exquisivit et invenit in sinu venenum, interrogavit, cui parasset; ille tacuit. recessit pater et mutato testamento novercam fecit heredem. eadem nocte strepitus in domo fuit: intravit familia in cubiculum domini, invenit ipsum occisum et novercam iuxta cadaver dormienti similem, caecum in limine cubiculi sui stantem, gladium eius sub pulvino cruentatum. accusant se invicem caecus et noverca. Sentio, iudices, pudori iuvtra novercam, et plurimum caeco de reverentia deperire virtutum, cum in patrocinium summae pietatis affertur quicquid defenderet
Abbreviated transcription (Latin):
nunc primum: quid non miser
in hoc sene ꝑdidit. Uiuebat
illi magna pietas. aderat qđ¬
cumq uisserat de facie patris
oculi. Non illudere infelicib
tenebris contumaces seruuli
poterant. nec qđ extremũ con¬
tu meliarum genus. ẽ. ut dnm̃
ager&e rogabat. Nunc quan¬
ta dũ boni ludibria sunt ine¬
unda. Iunxere se parit̾ cecitã
& solitudo. Quid tibi miserri.¬
me adolescens hereditas ꝓdest
qua tantum audes: Quid enĩ
circa te pecunia potest. quȩ
fruende uoluptates. quid ali:¬
ud quam spoliorum facilis occa¬
sio: Quam bene om̃a ista pat̾¬
ni oculi custodiebant. Quam
facile decipi. quam facile denu¬
dari. quam sine labore falli
poces. quam cito in ops fieri
Morte patris exheredatꝰ ẽs. Quid
nunc tibi nisi ꝑpetuls iumince
meror. & execratio uite: Miser
pꝰ om̃a & lacrimas ꝑdidit. nec
dolentem adiuuant oculi. In¬
cipit apud te gladius habere.
quid agat. Querit ecce quȩ.¬
rit miser ferrum. Nunc in qͥt

Expanded text:
nunc primum, quid non miser nunc primum, quid non miser in hoc sene perdidit! Vivebat illi magna pietas, aderant, quodcumque iusserat, de facie patris oculi; non inludere infelicibus tenebris contumaces servuli poterant, nec, quod extremum contumeliarum genus est, ut dominum ageret, rogabant, nunc quanta, di boni, ludibria sunt ineunda! Iunxere se pariter caecitas et solitudo. Quid tibi nunc, miserrime adulescens, hereditas prodest, quam tantum audis? Quid enim circa te pecunia potest? Quae fruendi voluptates, quid aliud quam spoliorum facilis occasio? Quam bene ista omnia paterni oculi custodiebant! Quam facile decipi, quam facile denudari, quam sine labore falli potes, quam cito inops fieri! Morte patris exheredatus es. Quid nunc tibi nisi perpetuus inminet maeror et execratio vitae? Miser post omnia et lacrimas perdidit, nec dolentem adiuvant oculi. Incipit apud te gladius habere, quod agat. Quaerit, ecce quaerit miser ferrum: "nunc," inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
partem. confitet᷑ uxori se abdi-¬
care non posse: Transit ad ali¬
ud genus defensionis. sibi cau.¬
sam cedis non fuisse. cum hic
heres inuentꝰ sit om̃iũ bonoꝵ
Quis enim alius. ẽẽ. debeat. ut
huic ꝓꝑandum fuerit ad here.¬
ditatem: Filius scriptꝰ. non ti¬
m&e penitentiam testam̃ti. Om¬
nium bonorũ heres relictꝰ est.
Non gͦ irascebat᷑ pat̾. cum dara&
secretam domus partem. Non
possunt tibi diu̾sa ꝓdesse. Ea¬
dem obiceres reo. sĩ ex heredatꝰ
ess&. Elige utrum uoles. Sci¬
uit se ẽẽ heredem. amare patrẽ
debuit. Signorauit non habu¬
it qđ sꝑarce ex patris morte.
Reliquum. ẽ. ut intueamur ille
qui ꝑiit. ab utro magis ur̃m de¬
sideret᷑. Te opinor hic grauiuꝰ
afficit dolor impacientib hic
luctus examinat. teq absole¬
ta ꝓtinus nube. & tẽpori accõ¬
modata lugubri ac flãmeo re¬
uertente mutabis. Hic uͦ iuue¬
nis. qui si fortune sue mala cũ
p̃teris cõpar&e: cecus cepit esse

Expanded text:
partem, confitetur uxori se abdipartem, confitetur uxori se abdicare non posse. Transit ad aliud genus defensionis: sibi causam caedis non fuisse, cum hic heres inventus sit omnium bonorum. Quis enim alius esse debebat, ut huic properandum fuerit ad hereditatem? Filius scriptus non timet paenitentiam testamenti. omnium bonorum heres relictus est: non ergo irascebatur pater, cum daret secretam domus partem. Non possunt tibi diversa prodesse; eadem obiceres reo, si exheredatus esset. Elige utrum voles: si scivit se esse heredem, amare patrem debuit; si ignoravit, non habuit, quod speraret ex patris morte. Reliquum est, ut intueamur, ille, qui periit, ab utro magis vestrum desideretur. Te, opinor, hic gravius afficit dolor, inpatientius hic luctus exanimat, te, quae absoluta protinus nubes, et tempori accommodata lugubria flammeo revertente mutabis. At hic vero iuvenis, qui, si fortunae suae mala cum praeteritis comparet, caecus coepit esse
Abbreviated transcription (Latin):
oculi desiderent᷑. Aliqͥs odiuit
filium cecum & hac tantũ ul¬
tione contentꝰ. ẽ. ut illi ad sig¬
n& quietã & sepositam & me¬
liorem domus partem: Ita ego
sic intelligebam. quasi abdica¬
res. qͥasi expelleres. Iratꝰ igit᷑
senex. iuenem suum uelut᷑ in¬
teriorem cõplexu. & alimine
obstat. Rogo qđ duos separat
media domo in tegrã sanã illã
infelicem cecũ. contumeliȩ opor¬
tunum. iniuriȩ facilem. utrũ
filio irascat᷑ an uxori: Nolo in¬
quit uiuenis utaris amena
domus parte. nescis quȩ niti¬
diorib tectis elaborata sunt
ꝑtineant ad oculos tuos. Quis
tam stulte irascit᷑ ceco. ut pu¬
t&e illius int̾esse. ubi habitare
uideat᷑: Te potius ille sũmo¬
nuit. tuis inuidiam fecit odi¬
is. tͥ dicit. sufficiat. satis .ẽ. ha¬
bes maiorem domus partem.
absentẽ puta miserum. In pa¬
t̃nis edib aliquem angulum
relinque. Pat̃ qui filio sub no¬
uerca adsignat secretã domꝰ

Expanded text:
oculi desiderentur. Aliquis odit oculi desiderentur. Aliquis odit filium caecum et hac tantum ultione contentus est, ut illi adsignet quietam et sepositam et meliorem domus partem? Ista ergo sic intellegenda, quasi abdicares, quasi expelleres? Iratus igitur senex tenet iuvenem suum velut interiore conplexu et a limine obstat? Rogo, quod duos separat media domo, te integram, sanam, illum infelicem, caecum, contumeliae opportunum, iniuriae facilem, utrum filio irascatur an uxori. "Nolo," inquit, "iuvenis, utaris amoena domus parte, ne sic quae nitidioribus tectis elaborata sunt, pertineant ad oculos tuos." Quis tam stulte irascitur caeco, ut putet illius interesse, ubi habitare iubeatur? Te potius ille summovit, tuis invidiam fecit odiis, tibi dixit: "sufficiat, satis est, habeas maiorem domus partem. Absentem puta miserum, in paternis sedibus aliquem angulum relinque." Pater, qui filio sub noverca adsignat secretam domus
Abbreviated transcription (Latin):
paries cruentatꝰ. Hoc suffice¬
re utrumq iudicio putabas
Quam facili mom̃to. cause. fata
uertatur: qđ fecisse etiam is
scelus frequent inuentꝰ est.
qui obiciebat. Sed causas in¬
quit parricidi iste habuit.
quem iratꝰ pat̾. in secretam
domus partem relegauerat.
Mulier illa forsitan. ignominia
feliciori. uid̾et᷑ eẽ. priuigni
Eecitatis beneficium. ẽ. cum illi
secretum dat᷑. O p̾clarã senis
optimi singularemq pletatẽ
Quam blando ille seposuit
miserum suum. quam diligen¬
ter uxoris gaudentis exclusit
oculos. quam multo cecũ pu¬
dore donauit. Si felicior inqͥt
ẽem pat̾. ego tͥ potius cedem
domo tota. Nunc miser. illã
occupa partẽ. in qua te nemo
uideat. in qua solus ego ueniã
Sunt circa te seruuli fideles. ñ
gemit᷑ tucis audiat᷑ quisquã.
non flebili merore pascatur.
Mihil. ẽ. qđ te sollicit& conuersa¬
tione nr̃i. Secretum qđ cecita¬
ti p̾stat᷑. ideo p̾stat᷑ ut minus

Expanded text:
paries cruentatus; hoc sufficeparies cruentatus; hoc sufficere utrumque iudicio putabas. Quam facili momento causae fata vertuntur, quod fecisse etiam is scelus frequenter inventus est, qui obiciebat!"Sed causas," inquit, "parricidii iste habuit, quem iratus pater in secretam domus partem relegaverat." Mulierum illa forsitan ignominia felicioris videretur esse privigni; caecitatis beneficium est, cum illi secretum datur. o praeclaram senis optimi singularemque pietatem! Quam blando ille seposuit miserum suum, quam diligenter uxoris gaudentis exclusit oculos, quam multo caecum pudore donavit! "Si felicior" inquit "essem" pater, "ego tibi potius cederem domo tota. Nunc miser illam occupa partem, in qua nemo te videat, in quam solus ego veniam. Sint circa te servuli fideles. Non gemitus tuos audiat quisquam, non flebili maerore pascatur. Nihil est, quod te sollicitet conversatione nostri." Secretum, quod caecitati praestatur, ideo praestatur, ut minus
Abbreviated transcription (Latin):
cet. Potest & uno ictu. muli.¬
er occidere. Uenio nc̃ ad ues¬
tigia parietis cruentati. qͥb
te satis abundeq p̾ssimꝰ. dum
ad olescentem defendimꝰ. Hec
sunt tam̃ que contra te reser¬
uata sunt. Dum maritꝰ tuus
in cubiculo occideret᷑. sciebas
nullum tͥ relictum patrocini¬
um. nisi aliquid cecitati simile
fecisses. Ideoq sanguinẽ in illã
partem induxisti: in quã que¬
ri uolebas. ut postero die. om̃iꝰ
inuidia. sanguinis notas. & ues¬
tigia p̾parata sequeret᷑. Infa¬
mas cecum. consilium ex cala¬
mitate sũpsisti. Sciebas illum
non alit̾ sidux defeciss&. ingre¬
di posse. quã uestigia parie¬
tis ꝑpetuitate deriger&. Si¬
mulasti itaq cecitatẽ. & ue
quid sceleri impio deesset in ari¬
ti tui cruore lusisti. Om̾a tibi
cõposita. atq simulata st̃ ꝑ oti¬
um & securitatem. tãquã scelꝰ
transferret᷑ ingenio. Iunc
enim tu innocens. quia pͥuig¬
ni gladius in uulnere. quia

Expanded text:
cet, potes et uno ictu, mulicet, potes et uno ictu, mulier, occidere. Venio nunc ad vestigia parietis cruentati, quibus te satis abundeque pressimus, dum adulescentem defendimus. Haec sunt tamen, quae contra te reservata sunt: cum maritus tuus in cubiculo occideretur, sciebas nullum tibi relictum patrocinium, nisi aliquid caecitatis simile fecisses, ideoque sanguinem in illam partem induxisti, in quam quaeri volebas, ut postero die omnis invidia sanguinis notas et vestigia praeparata sequeretur. Infamans caecum consilium ex calamitate sumpsisti; sciebas illum non aliter, si dux defecisset, ingredi posse quam vestigia parietis perpetuitate dirigeret. Simulasti itaque caecitatem, et, ne quid sceleri impio deesset, mariti tui cruore lusisti. omnia tibi conposita atque simulata sunt per otium et securitatem, tamquam scelus transferretur ingenio: nunc enim tu innocens, quia privigni gladius in vulnere, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ferrum & securꝰ maritus. quos
isto delicatius scelere occisum
ẽe. miserum senem cum tu uolu¬
eris scimus. Quomodo tam̃ in¬
quit gladius ꝑuenit in meã
pocestatẽ. qui pͥuigni fuit :
Hereinus. Hic difficilis expug¬
nandus. ẽ. locus. Quis cred& mͥ
si dixero. gladium ꝑdidit cecꝰ
ille: ꝑ pecua nocte cͥ lausȩ genȩ
non custodier᷑. Fngere nimirũ
ad tẽ pꝰ uidebor. & rem nimium
manifestam. impudent̾ cõplo¬
rare. Scilic& semꝑ isti adposi¬
ta capulo manus ac dieb ac
noctib curȩ: Molo tamq calli¬
do glorieris ingenio. Non de¬
cepisti trucẽ. horridumq latro¬
nem. Nr̃i tͥ occasionem p̾bue¬
re mores. Nam qđ uno ictu
occisus. ẽ. senes. ad te suspicio
magis respicit. Tup̃parare
corpus illud ad ictꝰ potes. dũ
uideris amplecti tu blanda
manu p̾tẽptare pectꝰ. tibi as¬
siduo uisceris pulsu non qͥes¬
cat anima ubi statim morssit.
ubi de sp̃u sanguis. ictum ex¬
plorare ante & cognoscere li¬

Expanded text:
ferrum et securus maritus, quid ferrum et securus maritus, quid isto deli- catius scelere? Occisum esse miserum senem, cum tu volueris, scimus. "Quomodo tamen," inquit, "gladius pervenit in meam potestatem, qui privigni fuit?" Haeremus; hic difficilis expugnandus est locus. Quis credet mihi, si dixero: "gladium perdidit caecus, illae perpetua nocte clausae genae non custodierunt? Fingere nimirum ad tempus videbor et rem nimium manifestam inpudenter colorare. Scilicet semper isti adposita capulo manus, hae diebus ac noctibus curae. Nolo tamquam callido glorieris ingenio: non decepisti trucem horridumque latronem; nostri tibi occasionem praebuere mores. Nam quod uno ictu occisus est senex, ad quem suspicio magis respicit? Tu praeparare corpus illuc ad ictus potes, dum videris amplecti, tu blanda manu praetemptare pectus, ubi adsiduo visceris pulsu non quiescat anima, ubi statim mors sit. tibi de spiritu sanguinis hoc cum explorare ante et cognoscere li
Abbreviated transcription (Latin):
Miserrimus est maritꝰ. quisqͥs in¬
dicit filio nouercam. qđ uxori
non uidet᷑ posse utrumq ama
maritꝰ in cubiculo suo. Hoc pau¬
lo ante pͥuigno defendendum
non fuit. Oc̾cisus. ẽ. in cubicu¬
lo senex. Ita ille ꝑcussor. non ti¬
muit uxorem: Audio secretũ
nuptiarum & matrimonialis
lectuli solitudinem. occisurũ
intrare. Quem querã: Ubire¬
linquit᷑ maritꝰ ab uxore inno¬
cens: Noctem aut̃ ad scelus
quis elegit: Nox tuũ tẽpꝰ est:
quid si accedit huic etiã sce¬
leris occasio: Non uenire de¬
bes ad secretam domꝰ parcem.
nec tota tͥ penatium sacra ꝑ-¬
agenda sunt. Tu non cogitas
quẽ ad modum suspensa manu
sonantẽ blande cardinẽ flec¬
tas. Iaces scđm occasionẽ. & ex¬
peditum tibi in ꝓximo facinꝰ
ẽ. Non tunes ne qͥs dep̾hen¬
dat. Ipsi qͦq seruuli longuis qͥes¬
cunt. & p̾stat᷑ grande secretũ
genio loci. tibiqͦ ferire cũ uelis.
scire an dormiat lic&e. Nox &

Expanded text:
Miserrimus est maritus, quisquis inMiserrimus est maritus, quisquis inducit filio novercam, quod uxori non videtur posse utrumque amamaritus? In cubiculo suo. Hoc paulo ante privigno defendendum non fuit. occisus est in cubiculo senex: ita ille percussor non timuit uxorem? Audio secretum nuptiarum et matrimonialis lectuli solitudinem occisurum intrare; quem quaeram ubi relinquitur maritus ab uxore innocens~ noctem autem ad scelus quis elegit? Nox tuum tempus est. Quid, si accedit huc etiam sceleris occasio? Non venire debes a secreta domus parte, nec tota tibi penatium sacra peragenda sunt; tu non cogitas, quemadmodum suspensa manu sonantem blande cardinem flectas. Iaces secundum occasionem, et expeditum tibi in proximo facinus est. Non times, ne quis deprehendat. Ipsi quoque servuli longius quiescunt, et praestatur grande secretum genio loci, tibique ferire, cum velis, scire, an dormiat, licet, nox et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. om̃a ista cõparare. ꝑpenđe.
Cur prudentior sit uidex in de¬
p̾hendendo scelere. quã reus ad
mictendo: hoc. ẽẽ. in causa pu¬
to. Qđ alt̾ tantum ꝓse cogitat
alt̾ ꝓ parte utraq Tuitꝰ sũm
adolescentis miserrimi causam.
Nunc inspicere uolo. quanto cer¬
tiorib argumentis nouerca tene¬
at᷑. Transeo illum uulgarem &
om̃ib notum de cõparatione
ꝑsonarum locum. Alius dice¬
r&. maritum & uxorẽ nisi lib̾is
initiarent᷑ non fortissimis corpo¬
rum uinculis inherere. Ego il¬
lud potius dicam. Decepta est.
mulier expectatio tua. Uene¬
ras quasi inuacuam domum.
& sine herede. Expectaueras:
ut infelix iste iuuenis ab ipsis
ꝑtinus nuptiarum tuarũ. Ex¬
pelleret᷑ auspicus. extorrẽ & in¬
opem sũmouer& pat᷑. blando
corruptꝰ amplexũ. & omĩno sũ¬
ma calamitas corporis occurre¬
re delicatis uxoris uetar&. Inue¬
nisti pium & deuotum unico
semen. & de om̃ib coniugis
tui desꝑasti obit̾ affectibus.

Expanded text:
 omnia ista conparare, perpendere. Cur prudentior sit iudex in deprehendendo scelere quam reus in admittendo, hoc esse in causa puto, quod alter tantum pro se cogitat, alter pro parte utraque. Tuitus sum adulescentis miserrimi causam. Nunc inspicere volo, quanto certioribus argumentis noverca teneatur. Transeo illum vulgarem et omnibus notum de conparatione personarum locum. Alius diceret maritum et uxorem, nisi liberis initiarentur, non fortissimis corporum vinculis inhaerere. Ego illud potius dicam: decepta est, mulier, exspectatio tua. Veneras quasi in vacuam domum et sine herede, exspectaveras, ut infelix iste iuvenis ab ipsis protinus nuptiarum tuarum expelleretur auspiciis, extorrem et inopem summoveret pater blando corruptus amplexu et ominosum calamitate corporis occurrere delicatis uxoris oculis vetaret. Invenisti pium et devotum unico senem, et de omnibus coniugis tui desperasti obiter affectibus.
Abbreviated transcription (Latin):
uidia. Palmatꝰ sanguine parie᷑.
plicuit om̃s digitos diligent᷑
exp̾ssit. Totum gͦ sanguinem
consumit intra pͥma uestigia.
Pone u manum cruentatã atq
adeo ut istis etiã blandiar ma¬
dentem. pone m̃surã parietis.
spatium itineris. dui enĩ in se-¬
cretam domꝰ partẽ reuerten¬
dum. ẽ: deb& ꝓxima pars acu-¬
biculo patris hab̾e plurimũ
sanguinis. minimum ultima
nihil. Nam cruor. quotiens.ẽ.
admotꝰ. transit. aut in manu
tarde reptantis arescit. Hoc qͥd
ẽe. dicamus. qđ circa cubiculũ
uirumq sanguinis istius uesti.¬
gium quasi incipit: Hinc est
paries palmatꝰ. & illinc. Quomͦ
ꝑtulit manus qđ relinquebat:
Mouerca istud nouerca. securis cõ¬
posuit oculis. Illa miserũ dex¬
tra sanguinem tulit. & manuꝰ
subinde renouauit. Palmatꝰ :
.ẽ. paries. hab& distantiam.
uacat aliquid loci Integrũ ubiq

Expanded text:
i: palmatus sanguine paries plicuit, omnes digitos diligenter expressit. Totum ergo sanguinem consumet intra prima vestigia. Pone enim manum cruentatam atque adeo, ut istis etiam blandiar, madentem, pone mensuram itineris, spatium parietis diu enim in secretam domus partem revertendum est: debet proxima pars a cubiculo patris habere plurimum sanguinis, sequens minimum, ultima nihil. Nam cruor, quotiens admotus est, transit, aut in manu tarde reptantis arescit. Hoc quid esse dicamus, quod circa cubiculum utrumque sanguinis istius vestigium quasi incipit, hinc est paries palmatus et illinc? Quomodo pertulit manus quod relinquebat? Noverca istud, noverca securis conposuit oculis, illa miserum dextra sanguinem tulit et manum subinde renovavit. Palmatus est paries, habet distantiam, vacat aliquid loci, i