comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uias tuas scirenolumus.ꝑꝑ ꝙ salomõ dic̃.
asemita ꝓpͥe culture errauerunt. colligũt
aũt manib infructuosa. hec ẽ igitur nr̃aue¬
rafides. hec ẽ certa religio. hoc beatt recorda¬
tionis ut diximus. patres om̃s p̃sulesꝙro
maneeccłie quos inominib sequimur. hoc
sedes apłica p̃dicauit actenus. ⁊ in conuul¬
secustodiuit¶ hinc confessioni huius fidei
quis quis cc̃dictor extitĩt alienum sane¬
acõione. alienum se ip̃e ab eccłia indicaũ
tẽ catholica. sos eniminroãna cyrumcũ
sequacib suis inuenimus ciuitate. qui de
cim̃tesi moãstĩo fuit quos apsicis suasiõi¬
b adrectã fid uelut oues que ꝑierant
errantes adouile contendimus reuocare
dm̃icum. ut agnoicerent scłm ꝓpħam lin¬
guebalbutientes loqui q̃ ad pacem sũt.
ad ñ credentes. aut ꝑnos primus apłorũ¬
gnis ur̃i:⁊ flammne quam accẽdistis. Nob¬
duratum ẽ coreoꝵ ut scͥptum ẽ ut ñ in¬
telligerent:⁊ pastoris uocẽ oues que mee

Expanded text:
Salomon dicit: semitas propriae culturae errauerunt, colligunt autem manibus infructuosa. haec <est> igitur uestra uera fides, haec certa religio, hoc beatae recordationis, ut diximus, patres omnes praesulesque Romanae ecclesiae, quos in omnibus sequimur, hoc sedes apostolica praedicauit hactenus et inconuulse custodiuit: huic confessioni, huic fidei quisquis contradictor extiterit, alienum a sancta communione, alienum se ipse ab ecclesia iudicauit esse catholica. nos enim in Romana Cyrum cum sequacibus suis inuenimus ciuitate, qui de Acoemetensi monasterio fuit: apostolicis suasionibus ad rectam fidem et uelut oues, quae perierant errantes, ad ouile contendimus reuocare dominicum, ut agnoscerent secundum prophetam linguae balbutientes loqui, quae ad pacem sunt. < ad non credentes autem per nos primus apoi, et flammae quam accendistis . Sed obduratum est cor eorum ut scriptum est ut non intelligerent; et pastoris vocem oves, quae meae
Abbreviated transcription (Latin):
Sabundet cełum desuꝑ. ⁊ fundant mͬon¬
Etes iocunditatẽ. ⁊ colles letitia letabũt᷑.
¶ Dec gͥ intabulis cordis fidclis scrib̾e. hec
ut pupillas oculoꝵ comenit obseruai.
neq: enimquisquam ẽ inquo xp̃icaĩtas
fermz qui tam recte tamuere confessiõis
ur̃e fidei refragator existat. cum impietatẽ

Expanded text:
undetur caelum desuper, effundant montes iucunditatem et colles laetitia laetabuntur. haec igitur in tabulis cordis fideles scribere, haec ut pupillas oculorum conuenit obseruare. neque enim quisquam est, in quo Christi caritas feruet, qui tam rectae, tam uerae confessionis uestrae fidei refragator existat, cum impietatem
Abbreviated transcription (Latin):
q̃n ꝑuos didicerunt om̃s beatissimm ep̃i
cor que aduos relatasunt. sinceramurẽ
sc̃itatis doctrinã ¶ petimus aũt ut̃am be¬
atitudinẽ orare ꝓnobis. ⁊ dei nobis ad ꝗr̃e
siet ꝑmmisltos annos sc̃e ac religiosissime
ut lectionis tenor. ⁊ legatoꝵ ur̃oꝵ relatio
patefecit uos apłicis eruditionib studere.
cum dereligiõe catholice fidei ca sapitis. ea¬
⁊ scripsistis. eaptulistis. fidelib publica¬
stis. quesicut cliximus sedis apłice doctri
na ⁊ patrum uencranda decreuit auctori

Expanded text:
 vos didicerint omnes beatissimi episcopi eorum, quae ad vos relata sunt, sinceram vestrae sanctitatis doctrinam. petimus autem vestram beatitudinem orare pro nobis et dei nobis adquirere vet per multos annos, sancte ac religiosissime ut lectionis tenor et legatorum uestrorum relatio patefecit, uos apostolicis eruditionibus studere, cum religionis catholicae fidei ea sapitis. ea scribitis, ea populis fidelibus publicastis, quae sicut diximus, et sedes apostolica docet et patrum ueneranda decreuit auctori
Abbreviated transcription (Latin):
institutam ꝓpħicisq p̃dicationib ubiq
diffusam. ⁊ sc̃ore ꝑ totum orbm ꝯfessiõib
roboratam patrum atq doctors scritntus
adunatam. ⁊ nr̃e doctrine consentaneam
in cõcusse atq inmolabilit̾ deuota dco ⁊¬
nib adũsantur dequib diuma scriptuã
loquiturdicens. posuerunt m̃datium spec¬

Expanded text:
stolicisque praedicationibus ubique diffusam et sanctorum per totum orbem confessionibus roboratam patrum atque doctorum sententiis adunatam et nostrae doctrinae consentaneam inconcusse atque inuiolabiliter deuota deo nibus aduersantur, de quibus diuina scriptura loquitur dicens: posuerunt mendacium spe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ypatium atq demetium scissimos uros
fres ⁊ co ep̃oc meos. reuerentia consueta suice¬
pimus. quors. ⁊̃ reuelatioe cõꝑimus. ꝙ fide¬
lib ppłis ꝓposunstis edictum amore fidei
ꝓsummouenda ħ̾rticoꝵ intentiõe sccłm
t̃ueniente conscrsu. Q uod qr apłice doctͥnc
conuenit. nra auctoritateꝯ⁊ firmamꝰ. ¶ Textꝰ
aut̃ epse talis ẽ. U ictor iustimanus.
puis. felix. Inelitus. t rumphator semꝑ
augustus.Iohi scĩssimo archicp̃o alme ur¬
bis rome ⁊ patriarche. Reddentes honorẽ
uoto fuit: ⁊ẽ ut decet patrẽ honorantes
nr̃am beatituditiẽ oĩa quead eccłiarum
statum ꝑtinent festinamus ad notitiã
statum sc̃ãrum deieccłiatum custodire. ꝙ
actenus optim. ⁊ incomote ꝑmanz. nul¬
la int̾ceciente contͣrictate Iteoq om̃s fa

Expanded text:
per Hypatium atque Demetrium sanctissimos viros per Hypatium atque Demetrium sanctissimos viros fratres et coepiscopos meos reverentia consueta suscepimus: quorum etiam relatione comperimus, quod fidelibus populis proposuissetis edictum amore fidei pro submovenda haereticorum intentione secundum onsensu. quod, quia apostolicae doctrinae convenit, nostra auctoritate confirmamus. Textus autem epistulae talis est: victor Iustinianus pius felix inclitus triumphator semper Augustus Iohanni sanctissimo archiepiscopo almae urbis Romae et patriarchae. Reddentes honorem voto fuit et est, ut decet, patrem honorantes vestram beatitudinem omnia, quae ad ecclesiarum statum pertinent, festinamus ad notitiam statum sanctarum dei ecclesiarum custodiri, qui hactenus obtinet et incommote permanet nulla intercedente contrariet
Abbreviated transcription (Latin):
igitur inuobis impletum fore ꝙ scͥptẽ
scribunt iustitiam. Nichil ẽ cim ꝙ lumme.
clariore p̃fulgeat qũa reta fides inpͥncipe.
nichil ẽ quodita neqneant occasui subiacẽ
quãuera religio. Nam cum aũctorẽ uite uł
luminis ut̃q respiciant. recte ⁊ tenebras te¬
spuunt. ⁊ nescuint subiacere defectuiso uã
m̃tis. in hoc integre religionis studio siñ
defectu sui intp̃a longioraconserui. hoc i sci
⁊ sc̃is credimus eccłus expedire. scriptum ẽ
cnm labus regitrex: utm̃. Cor regis ĩma¬
nudei. ⁊ubiuonũt inclinabit illud. hoc
regnaconseruat. nam paxeccsie religioĩs
unitas auctorẽ factim sublime ꝓuect᷑ũ.
grata sibi tͣnquillitate custodit. Neq a
paruauicissitudo ei apotentia diuina tͥ¬
buitur: ꝑqũe nullis rug̃is eccłia diuisa se
grnitur. nullis insertis maculis uariatũ.
Scriptum ẽ N. Quia cum rex uistus sedĩt¬
⁊ sup̃secdem. ñ adu̾sabitur sibi quicquam
malignum  prom̃ screnitatis urẽ apices.

Expanded text:
igitur in uobis impletum fore, quod scriotentes scribunt iustitiam. nihil est enim, quod lumine clariore praefulgeat, quam recta fides in principe; nihil est, quod ita nequeat occasui subiacere quam uera religio. nam cum auctorem uitae uel luminis utraque respiciant, recte et tenebras respuunt et nesciunt subiacere defectui. quam mentis, in hoc integrae religionis studio sine defectu sui in tempora longiora conseruet: hoc enim et sanctis credimus ecclesiis expedire. scriptum est enim: labiis regit rex, et iterum: cor regis in manu dei et, ubi uoluerit, inclinabit illud. hoc regna conseruat. nam pax ecclesiae, religionis unitas auctorem facti in sublime prouectum grata sibi tranquillitate custodit. neque enim parua ei uicissitudo a potentia diuina tribuitur, per quem nullis rugis ecclesia diuisa sernitur, nullis insertis maculis variatur. scriptum est enim: ' quia cum rex iustus sederit supra sedem, non adversabitur sibi quicquam malignum '. Proinde serenitatis vestrae apices
Abbreviated transcription (Latin):
scãm atq głosam uirginẽ mariam
ꝓprie ⁊ uere dei matrẽdicimus. zũ qura
es uerbum principium extp̃a sampsit
siquod inultimis dieb descendit deceł.
⁊ ex ipã incarnatus. ⁊ hõ factus natus ẽ
quẽ confitemur. ⁊ credimus sicut dictũ ẽ

Expanded text:
sanctam et gloriosam virginem Maria proprie et vere dei matrem dicimus: non quia deus verbum principium ex ipsa sumpserit, sed quod in ultimis diebus descendit de Caelis et ex ipsa incarnatus et homo factus natus est. Quem confitemur et credimus, sicut dictum est,
Abbreviated transcription (French):
⁊mp̃serti ergo qui cõmota sut. qu̾auiᷤᷤ
manifesta ⁊ indubitata sint. ⁊ scłm apłi
totib firma custodita. ⁊ p̾dicta necessari¬
um duximus. itad notitiam ur̃e scĩta¬
aa  maia minciari p̾er totam y tatoꝰ

Expanded text:
senti ergo quae hic commota sunt, quamvis manifesta et indubitata sint et secundum adotibus firme custodita et praedicata, necessarium duximus, ut ad notitiam vestrae
Abbreviated transcription (Latin):
nulu yconomo cuires etcłiastica gub̾nãda
mandatur ẽẽ facultatẽ. fuñdos uł p̃diaur
inhis p̃lus colonos uł mancipia constitu¬
ta. aut amnonas ciuiiles ciuiuscumq supre¬
mauł suꝑstitis uoluntate. adreligiosam
eccłum deuolutas. subcuiuscumq alienatio¬
nis spẽ. ad quãcumq tͣnsferre ꝑsoãniis ⁊ ea
p̃dia dͥuudere quid̃ colere. aũgere. ampliare.
nec ulli hifõ p̃diis audere ceclere uũm siũ te¬
stam̃to quoc̃q uirefcõ seucoticillo. uł sola
nũcupatiõe legato. siuĩfidei cõmisso. aut mõtĩ
c̃a donatic̃e. aut alio quec̃q ultimo arbitrio.
au̾certe int̾̃uum̃tes habita largitate. siũ ꝯtͣctu uẽdi¬
tiõissiũ dõatiõis. aũ alio qͦc̃q titulo qq adp̃fatã ue¬
nerabilem occłiam patrimonium suum par

Expanded text:
nulli oeconomo, cui res ecclesiastica gubernanda nulli oeconomo, cui res ecclesiastica gubernanda mandatur, esse facultatem fundos vel praedia urin his praediis colonos vel mancipia constituta aut annonas civiles cuiuscumque suprema vel superstitis voluntate ad religiosam ecclesiam devolutas sub cuiuscumque alienationis specie ad quamcumque transferre personam, sed ea praedia dividere quidem, colere augere et ampliare nec ulli isdem praediis audere cedere. Verum sive testamento quocumque iure facto seu codicillo vel sola nuncupatione, legato sive fideicommisso, aut mortis causa aut alio quocumque ultimo arbitrio aut certe inter viventes habita largitate sive contractu venditionis sive donationis aut alio quocumque titulo quisque ad praefatam venerabilem ec
Abbreviated transcription (Latin):
b unnusis sacroscis cranglus eccłus orthodo¬
xe religionis retro principes p̃stiter. firira ⁊
inubuta imꝑpetuum decernimus cũstodiri
om̃s sane pragiaticas sanctiones. que contͣ
canones eccłiasticos int̾uentugrẽ. ⁊ ãmbitiõiᷤ
elicite sunt. robore suo ⁊ firmitate uacuatas ces¬
sare p̃cipimuss⁊ qi humanitatis nr̃e ẽ ꝓspic̾e
egenis. acdare oꝑã uͥ pauꝑib alim̃ta ñ desint.
salaria ⁊ quesacroscis eccłus indiu̾isis spẽbus
depublico actenus ministrata sunt.uibemus:
nunc quoq incõcussa. ⁊ anullo ꝓrsus inmi¬
siũ diaconissa. usuirgo dco dicata. uł sc̃mo¬
malis mulier siũ quocumq alionoĩe religi¬
osi honoris ui dignitatis femina ñcupata.
testam̃to uł codicillosuo ꝙ tñauia õi uaris
diderit relin quend̃. to mõĩs õib ratum fir¬
mũq ꝯsistat. sui ħ instituticesiũ substitutiõe seu
tum. oimposterum in huuis mõi negotus
ambiguigate summota.
c p̃. leo. Lubemus nulli posthac arcͥ cp̃õ

Expanded text:
bus universis sacrosanctis ecclesiis orthodoxae religionis retro principes praestiterunt, firma et illibata in perpetuum decernimus custodiri. Omnes sane pragmaticas sanctiones, quae contra canones ecclesiasticos interventu gratiae et ambitionis elicitae sunt, robore suo et firmitate vacuatas cessare praecipimus. Et quia humanitatis nostrae est prospicere egenis ac dare operam, ut pauperibus alimenta non desint, salaria etiam, quae sacrosanctis ecclesiis in diversis speciebus de publico hactenus ministrata sunt, iubemus nunc quoque inconcussa et a nullo prorsus immisive diaconissa seu virgo deo dicata vel sanctimonialis mulier, sive quocumque alio nomine religiosi honoris vel dignitatis femina nuncupatur, testamento vel codicillo suo, quod tamen alia omni iuris diderit relinquendum, id modis omnibus ratum firmumque consistat, sive hoc institutione sive substitutione, seu tum: omni in posterum de huiusmodi negotio ambiguitate submota. . Iubemus nulli posthac archiepiscopo
Abbreviated transcription (Latin):
d.aa omrtcte ꝓcurãtores nr̃i si allega¬
tiori tuc fides ad eet. audire te noluerint.
x bonis fideuifsoris q̃ adfiscum ꝑuener̃
pocumã repetentẽ. s reum pͥncipalem con¬
uenire uisserũt: cum electionis potestas
ꝑmĩttit᷑ creditoi. s cũtuduoᷤᷤ fidcisces accipisse
te ꝓpõas si altͣ Idõẽus c̃. ĩtelligis te diusa q̃ntitate

Expanded text:
 recte procuratores nostri, si adlegationi tuae fides adesset, audire te noluerunt ex bonis fideiussoris quae ad fiscum pervenerunt pecuniam repetentem, sed reum principalem convenire iusserunt, cum electionis potestas permittatur creditori. Sed cum tu duos fideiussores accepisse te
Abbreviated transcription (Latin):
ułcruciatus corꝑis t̃ritus timore spopon¬
distiadũsus exꝑientẽ exceptiõe ꝓposita
defendi potes ¶S iuo nichil tale ꝓbetur: ac¬
cusationas institute uł future p̾textu ñob
turpẽ. si ꝓbabilem cãm habita stipulatio¬
ne ꝓmissio ñmfirmatur ¶Sinaut obñm
stituendam accusatic̃em criminis peccũa
ꝓmissasit: cum dehuiuismoĩ cãis pacisci
ñ liceãt petitio denegatur.

Expanded text:
cruciatus corporis territus timore spopondisti, adversus experientem exceptione proposita defendi potes. Si vero nihil tale probetur, accusationis institutae vel futurae praetextu non ob turpem, sed probabilem causam habita stipulatione promissio non infirmatur. Sin autem ob non instituendam accusationem criminis pecunia promissa sit, cum de huiusmodi causis pacisci non liceat, petitio negatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mortis tp̃e facere ꝓmisit. hoc prtes eius
adimpleant. qͣi specialis ħxdis m̃tic̃e ha¬
bitalicet hoc minime fu̾it exp̃ssum Qũe¬
admodum emm simdando fuit cõceptasti¬
pulatio. ⁊ cc hrdes t̾nsimitebatur: ita ⁊ sim
faciendo ẽ licet inmortis tp̃e coiligatur: at¬
tñ adsumutudinẽ indando cõcepte stipu¬
lationis ⁊ħrdes obugari. ut ñ dis crepet fcm̃
atatioẽ. s⁊ sit lex nr̃a ꝑoĩa sibi consenta¬
nea. Quod ⁊ inlegãtis simili mõ relictis
obligatus.

Expanded text:
mortis tempore facere promisit, hoc heredes eius mortis tempore facere promisit, hoc heredes eius adimpleant quasi speciali heredis mentione habita, licet hoc minime fuerit expressum. quemadmodum enim, si in dando fuerit stipulatio, et contra heredes transmittebatur, ita et si in faciendo est, licet in mortis tempus colligatur, attamen ad similitudinem in dando conceptae stipulationis et heredes obligari, ut non discrepet factum a datione, sed sit lex nostra per omnia sibi consentanea. Quod et in legatis simili modo relictis obligatus.
Abbreviated transcription (Latin):
ac manifestissunis ꝓbationib ⁊ m̃elius ꝙ¬
dẽ si ꝑscript᷑am s⁊ uł saltim ꝑtestes ũdiq
itc̾eos ⁊ õi exceptioe maiores ostend̾it sese.
uł adũsarium suum eo die ciuitate abfu¬
isseis ⁊ huiusmõi scriptas ꝑꝑ utilitatẽ con¬
t̃hentium ẽt credendas s.ꝓt mn enid ꝓbio. qo¬
d̾ .a. Piquis spopond̃at insulam cũ mo¬
riebatur ecdificare stipulatori: inpossibił
uetib uidebatur huiusmõi stipulatio. S
nobis scrsum cont̾rentium discutiẽtib.
iũ simile c̃ẽ uidebatur. hoc int̾ eos actum.
ut incipiat qrad̾ cont̾ morientẽ obuga¬
tio: inimineat ar̃t fcclib eius. dc̃ec ad ef¬
fectum ꝑducatur. NemoNita stultus in¬
uenitu. ut tali aĩo faceret stipulationẽ
Ait putaret posse t̾m eclifitium uno mo¬
m̃to hore tolere. uł eum quimoritur ta¬
lem hrẽ sensum ꝙ ip̃e sufficit ⁊ ad hꝰ mõi
oꝑis cõpletioem. Sanctimus itaq siquid
tale uenĩt. ħrdes teneri ut factum qd

Expanded text:
tissimis probationibus et melius quidem, si per scripturam, sed saltem per testes undique idoneos et omni exceptione maiores ostenderit sese vel adversarium suum eo die civitate afuisse: sed huiusmodi scripturas propter utilitatem contrahentium esse credendas. D. k.  pp. Si quis spoponderat insulam, cum moriebatur, aedificare stipulatori, impossibilis veteribus videbatur huiusmodi stipulatio. sed nobis sensum contrahentium discutientibus veri simile esse videtur hoc inter eos actum, ut incipiat quidem contra morientem obligatio, immineat autem heredibus eius, donec ad effectum perducatur. nemo enim ita stultus invenitur, ut tali animo faceret stipulationem, ut putaret posse tantum aedificium in uno momento horae extollere, vel eum qui moritur talem habere sensum, quod ipse sufficiet ad huiusmodi operis completionem. Sancimus itaque, si quid tale evenerit, heredes teneri, ut factum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
singłitr̃ insolidũ tencit᷑. s ubi sũt om̃s ydo¬
ne inporticẽm obligatio dĩiditrr
m̃pant. Houatiõe legitime ꝑfecta de¬
biti mnalium tͣnslati. pͥoris contractus fi¬
ceiussores ałmandatores lib̾atos ñ ãmbi
d.ãa. Iure nr̃o ẽ põtestas creditori relic¬
to ito eligendi fideuissores. nusi int̾ con¬
trabentes aliud placitũ doceatur.

Expanded text:
singuli tamen in solidum tenentur: sed ubi sunt omnes idonei, in portionem obligatio dividiturae. Novatione legitime perfecta debiti in alium translati prioris contractus fideiussores vel mandatores liberatos non ambi. Iure nostro est potestas creditori relicto reo eligendi fideiussores, nisi inter contrahentes aliud placitum doceatur.
Abbreviated transcription (Latin):
seu ħrdes eius cõpetit. p̃ses ꝓuintie q̃
deberi cõꝑerit recddi iubebit. pignora
⁊ enim que reostipulandi nexa fuert̃.
mandate sunt actiões. Qd̃ si factum ẽ.
ea quoq uobis ꝑsequentib aduͣsus poᷤᷤ¬
d.ã. Di indebitam pecimam qͣi exc̃a
fideuissionis obstrictus incantioẽm ꝑer
fũit conuentus ⁊ soluerit. liẜari.

Expanded text:
seu heredes eius competit, praeses provinciae quae deberi compererit reddi iubebit. Pignora etenim, quae reo stipulandi nexa fuerunt,mandatae sunt actiones. Quod si factum est, ea quoque vobis persequentibus adversus podiano. Si indebitam pecuniam quasi ex causa fideiussionis obstrictus in cautionem perfuerit conventus et solverit, liberari.
Abbreviated transcription (Latin):
cop. dio: U t int̃ ab scñtes ũbore obligatõ
cont̾hi ñ põt. ita altericinus uiri subicctus
ñ ẽ aliquid dari ułrestitui nisi suatnt̃ sit
nano scipulãri po̾t. Cumigitur defuncta
iniratrimonio filia tua suꝑstitis filũ noie
partẽcumidiam dotis amanto tetaũ alte¬
ram uõ partẽ nepoti tuo. ui suis mreb hũa¬
nis ñeẽt. uiliano restitui ꝑ pactum conuenĩ
se ꝓponis: p̃uentoq morte nepote.⁊ scipu¬
lationẽ adulianum factam obabsentiam
eius ñ ualuisse significes. acꝑꝑea ex ꝑsona
acscipulaticẽ tua quarestitoa crmcta iuxta
pactore tenorẽ ꝓuitas. retoi tibi desideres.
suꝑstipulatu tuo adi p̾sidẽ ꝓuintie. ut exa¬
minatis partium allegationib quantũ ꝯ¬
stitĩt int̾ c̃ẽ tua. uixta placiti fidẽ dotis põ¬
Iner im s adtem abalio peturitie tabsem. cr̃ ei com abs̃¬

Expanded text:
. Ut inter absentes verborum obligatio contrahi non potest, ita alteri, cuius iuri subiectus non est, aliquid dari vel restitui, nisi sua intersit, nemo stipulari potest. Cum igitur, defuncta in matrimonio filia tua, superstitis filii nomine partem dimidiam dotis a marito detineri, alteram vero partem nepoti tuo vel, si is in rebus humanis non esset, iuliano restitui per pactuse proponas, praeventoque morte nepote etiam stipulationem ad Iulianum factam ob absentiam eius non valuisse significes, ac propterea ex persona ac stipulatione tua, qua restitui cuncta iuxta pactorum tenorem provideras, reddi tibi desideres: super stipulatu tuo adi praesidem provinciae, ut examinatis partium adlegationibus, quantum constituerit interesse tua, iuxta placiti fidem dotis portionem I
Abbreviated transcription (Latin):
crp añt. Picum tuam pecimmam  erecles
acõmodato noĩe iubanr stipulatio inꝑso¬
nam cius absentis dirocta ẽ: cum nchil
sit actam ea sibors cõctptieẽ intaugis sr̃¬
fuisse tibirticontẽtẽ obligauone acꝑꝑca¬
eam sipecamam adebitore tu uilianus ex¬
cgͣit. tamꝙ solutioem ratam habinsti. H a

Expanded text:
riano. Si, cum tuam pecuniam crederes accommodato nomine Iuliani, stipulatio in personam eius absentis directa est, cum nihil sit actum ea verborum conceptione, intellegis superfuisse tibi rei contractae obligationem. Ac propterea si pecuniam a debitore tuo Iulianus exegit eamque solutionem ratam h
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ꝑ. dio: Euda pollici̾tatice scłm ea que
sepe consututa sunt ad p̃standa que ꝓmi
ti ea res ẽ dari tibi scipulanti. adu̾lariũ tu¬
zum ꝓmisisse ꝓpoãs. huius ⁊̃ obligationis
post motapp litem̃ extitisse cõditiõem. ĩ ciꝰ
sumine que in hac quoq scipulatione ꝯ¬
tinctur. petitioni locũ factũ ꝯuenit.
d.a̾a: Pcire debuisti q̃ subtͣns actiõe dari
placita sunt. c̾ti ułincerti scipulatic̃e sub¬
secuta. peti posse.

Expanded text:
. Nuda pollicitatione secundum ea, quae saepe constituta sunt, ad praestanda quae promisti ea res est, tibi dari stipulanti adversarium tuum promisisse proponas, huius etiam obligationis post motam litem extitisse condicionem et eius summae, quae in hac quoque stipulatione continetur, petitioni . Scire debuisti, quae sub transactione dari placita sunt, certi vel incerti stipulatione subsecuta peti posse.
Abbreviated transcription (Latin):
d.ãa  Magnam legum ticterum obscu¬
ritatẽ quem ꝓtrahendarum litium maxi¬
mam occasiecm usq ad huc p̃bebat. ãputa¬
tes sanccimus. ut siquis certo tp̃e facturũ
se aliquid uł daturum stipulctur.uł q̃ sti¬
pulator uoluit ꝓmiscrit.⁊ad derit. ꝙsista

Expanded text:
. Magnam legum veterum obscuritatem, quae protrahendarum litium maximam occasionem usque adhuc praebebat, amputantes sancimus, ut, si quis certo tempore facturum se aliquid vel daturum se stipuletur vel quae stipulator voluit promiserit et addiderit, quod,
Abbreviated transcription (Latin):
actor arto deteritis intendit. inconincta
b uł quib lib⁊ aliis contͣctib miimet᷑¬
ferriabeod actore liceat. tanqũa sinichil
factum sit. lte incrominus ꝑagenda.
oꝯp.gr̃a. Quicumq rẽ litigiotam uł ã¬
bignum cyrographum. ꝙ lib demq ꝯ
mobile. ułmmobile fisconrõ uł pottr¬
tiori. scu aliis ꝑsomis intestam̃to. siũ co¬
dicillo leganit. fidei uecõmiscrit. ant
ꝑħẽcitate reliquerit. nullam fiscus nr̃.

Expanded text:
ndit, in coniunctam bus vel quibuslibet aliis contractibus minime transferri ab eodem actore liceat, tamquam si nihil factum sit, lite nihilo minus peragenda.o pp. Quicumque rem litigiosam vel ambiguum chirographum, quodlibet denique mobile vel immobile fisco nostro vel potentiori seu aliis personis in testamento sive codicillo legaverit fideive commiserit aut per hereditatem reliquerit, nullam fiscus noste
Abbreviated transcription (Latin):
strum̃tis. que suꝑ hoc consitiuũtur nullam
nim optinentib. EExceptis uidł huius sãc¬
tionis dispoĩtione. his qui uł dotis noĩeꝰ
uł ante nuptias tonatioras uł tnsactiõis
aut cliuisionis rerum reditarias facte ułꝑ
legati uł fidei cõmissi cãm tales res uł acti¬
ones dełint uł acceꝑint. detrahxnda ⁊ cõ¬

Expanded text:
strumentis, quae super hoc constituuntur, nullam vim obtinentibus. Exceptis videlicet huius sanctionis dispositione his, qui vel dotis nomine vel ante nuptias donationis vel transactionis aut divisionis rerum hereditariarum factae vel per legati vel fideicommissi causam tales res vel actiones dederint vel acceperint. D. XV k. No
Abbreviated transcription (Latin):
alium q̃ntam t̃rstulerit. siue scientẽ siue
ignorantẽ uitio litigiosi contͣctus subia¬
cere. clistinctic̃e quadam int̾ contrabentes
obseruanda. ut siquis sciens. uł aduẽditi¬
ones. ułdonatioes. seu ad alios contͣctus
accesserit: cognoscat se cõpellendum. ñ
tm̃ rem reditere. sietiam p̃tio eius pͥuaĩ.
ñut lucro ceclat ei quirẽ alierauit. fuit
⁊̃ alia tanta quantitas ab eo fisci iurib
inferatur ¶ mau̾t ignorans. rẽ litigiosã
emit. uł ꝑaliaᷤm specitincontctus eam ac¬
ceꝑit. timc trritarei alieratiõe facta: p̃ti¬
umcum aliat̃tia parte rccipiat¶ Iustum ẽ
Aenim ꝑꝑ dolosam mñtem. ⁊ abscondita ma¬
chinationẽ. cum ñ emptori manifestauĩt
rẽ inuiditium deductam fuisse: int̾tiã partẽ
p̃tu sicut iam disposuius cum puniti.
Tali udelicet pena ñsolum malus contͣcti¬
b nerum ⁊ indonationib porrigenda ut

Expanded text:
alium quendam transtulerit sive scientem sive ignorantem, vitio litigiosi contractus subiacere: distinctione quadam inter contrahentes observanda, ut, si quis sciens vel ad venditiones vel donationes seu ad alios contractus accesserit, cognoscat se compellendum non tantum rem redhibere, sed etiam pretio eius privari, non ut lucro cedat ei qui rem alienavit, sed ut etiam alia tanta quantitas ab eo fisci viribus inferatur: Sin autem ignorans rem litigiosam emerit vel per aliam speciem contractus eam acceperit, tunc irrita rei alienatione facta pretium cum alia tertia parte recipiat. iustum est etenim propter dolosam mentem et absconditam machinationem, cum non emptori manifestaverit rem in iudicium deductam fuisse, tertia parte pretii, sicut iam disposuimus, eum puniri. Tali videlicet poena non solum in aliis contractibus, verum etiam in donationibus porrigenda, ut
Abbreviated transcription (Latin):
debitor quisolus existeret ad unum ex his
ułquos dam debitum agnouit. ⁊ qͣrchatur
sieis. uł ei datur licentia ad uͭsus alios ĩte¬
uotioẽm suam excrcere. ⁊ quasi tp̃e cm̃so ex¬
acticẽm recusare. us quib dam exdebitõib¬

Expanded text:
debitor qui solus existeret ad unum ex his debitor qui solus existeret ad unum ex his vel quosdam debitum agnovit, et quaerebatur, si eis vel ei datur licentia adversus alios indevotionem suam exercere et quasi tempore emenso exactionem recusare, vel quib
Abbreviated transcription (Latin):
ñpõt. exigere debitum: cum sint duo rei
pmittendicins d̃ pecunie. aquo u̾elit. et ideo
uꝓbaũs te conuntum insolidum ex solai̾¬
se. rector ꝓuintie ad uͦuare te ad uͣfus cum
cum quo cõit mutuam pecumã accepisti
trum nempartẽ aninsolidum singłiuoᷤ
obligam̃tis. ac duo rei ꝓmitt̾ndi extct̃itis.
Tum siquid ab initio unus quisq ꝓparte
sit obligatus. egredi contͣttus fidẽ ñ possit.
siuõ insolidum: electio rescͥptõ adum non
DPropt̃ mutuam uitutam. ꝑctim¬
am aliis reis ꝓmitterdi factis: ob ñ nũata
sibi pecumam obligatioc remitti desid̾io
postulantium uira refragantur.
oitor duos uł plures debitores habebat. L
ccont̃rio multi creditores unum debitorẽ.
⁊ali exrcis ꝓratitendi adc̾tos creditores
alios modos quos inanteriorib sanctiõib
int̾ruptionis ⁊ inuenimus põitos ⁊ nos ã¬
pliammus. nł̃ forte aditnum creditorem
quidam exdebitorib deuotionem suam
ostenterunt. ułcum plures c̃enit creditores

Expanded text:
potest exigere debitum, cum sint duo rei promittendi eiusdem pecuniae, a quo velit. Et ideo, si probaveris te conventum in solidum exsolvisse, rector provinciae iuvare te adversus eum, cum quo communiter mutuam pecuniam accepistitrumne in partem an in solidum singuli vos obligaveritis ac duo rei promittendi extiteritis, cum, si quidem ab initio unusquisque pro parte sit obligatus, egredi contractus fidem non possit, si vero in solidum, electio rescripto adimi nonPropter mutuam uni datam pecuniam aliis reis promittendi factis, ob non numeratam sibi pecuniam obligationem remitti desiderio postulantium iura refragantur. ditor duos vel plures debitores habebat, vel contrario multi creditores unum debitorem, et alii ex reis promittendi ad certos creditores l per alios modos, quos in anterioribus sanctionibus interruptionibus et invenimus positos et nos ampliavimus, vel forte ad unum creditorem quidam ex debitoribus devotionem suam ostenderunt, vel cum plures essent creditores,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ciobis pietate suggerente ui detur ẽe
humanum semel inuno eod contractu
qualicumq inter ruptiõe ułagnitioẽ
Adibita om̃s simul cõpelli addebitum
ꝑsoluendum. siue plures sint reisiue n¬
nus siñplures creditores. uł ñ ampliuis
quã unus. Sanccimus inõib casib ques
ul agnatioem uiexlibello amoniticem
alus debitorib p̃udieare.⁊aliis ꝓ dẽe
creditorib. Sit itaq gnͣalis dcuotio. et
neminiliceat alienam in deuotiõem scꝙ
cum exuna stirpe unoq fonte unus ef¬
fluxit contͣctus. uł debiticã exead actioẽ

Expanded text:
obis pietate suggerente videtur esse humanum semel in uno eodemque contractu qualicumque interruptione vel agnitione adhibita omnes simul compelli ad debitum persolvendum, sive plures sint rei sive unus, sive plures creditores vel non amplius quam unus. Sancimus in omnibus casibus, quos vel agnitionem vel ex libello admonitionem aliis debitoribus praeiudicare et aliis prodesse creditoribus. Si itaque generalis devotio et nemini liceat alienam indevotionem sequi, cum ex una stirpe unoque fonte unus effluxit contractus vel debiti causa ex eadem actione
Abbreviated transcription (Latin):
totiõe tenti. ex hoc mat̾iam alt̾cationis
acceꝑunt. Et alii quid̃ ñc̃e seruum adhi¬
bitum contendebant: alii uõ ñ cius eẽ ser¬
num ad quẽ ꝑtinere script̃a ꝓtestabatur.
c̃ẽ rem fu̾it scriptum. ⁊ hoc tt̃m dubitaba¬
tur debere ostendi partes cẽ p̃sentes¶ cũ
itaq satis utile ẽ incontͣctib ⁊ seruos
adhibi. ⁊ p̃sentes ẽẽ ꝑsonas asscribi.
forte ꝑꝑ ꝑsonas dignitate excelsas uł
mulieres quas natutalis pudor ñ om̃ib¬

Expanded text:
votione tenti ex hoc materiam altercationis votione tenti ex hoc materiam altercationis acceperunt: et alii quidem non esse servum adhibitum contendebant, alii vero non eius esse servum, ad quem pertinere scriptura protestabatur: esse rem fuerit scriptum, et hoc iterum dubitabatur, debere ostendi partes esse praesentes. Cum itaque satis utile est in contractibus et servos adhiberi et praesentes esse personas adscribi, forte propter personas dignitate excelsas vel mulieres, quas naturalis pudor non omnib
Abbreviated transcription (Latin):
pene ꝓtenorestipulatiõĩs fiͥ obnioxius.¬
Ecum ea que ꝓmisit. ip̃e inmemoria sua¬
⁊ seruare ñabalus sibi manifestari poscere
o.. U ettris uitis alt̾catiões decitentes
gñalit̾ sanccimas cẽm stipulatic̃em. suĩ
indando. siũ infaciendo. siĩ mixta exdando
⁊ faciendo inueniatur. ⁊ adħrdes. ⁊ contͣ
cẽcepte: cumnichilominus ⁊ hrdes faccũ
possint adimplere. Illa subtili ⁊ suꝑuacua
scrupulositate explosa. ꝑ quã pũtabant
alii impõixum ẽ. Et q̃r cum penesimilis omo
natura ẽ. ⁊ ñ facta om̃s uł plus uł paulomi¬
nus adimplere posfint: Ne exhuiusmodis
subtilitate cadãt hoĩum uoluntates
o.aa.Op̾timam questioẽm ⁊ frcquent̃
in uiditus uͣsatam satis humanumẽ sal¬
tim inp̃senti ditimere. neduitius nr̃am rẽ
publicam molestare cẽcedatur. Inmultis
⁊ enum contͣctib ⁊ maxime infinctatitus
cautionib solitum ẽ ascribi. stipulatiões
ꝑcertos ẜuos celebrari.s ⁊ quidam in de¬

Expanded text:
pro tenore stipulationis fiet obnoxius,quae promisit ipse in memoria sua servare, non ab aliis sibi manifestari poscerealtercationes decidentes generaliter sancimus omnem stipulationem, sive in dando sive in faciendo sive mixta ex dando et faciendo inveniatur, et ad heredes et contra conceptae, cum nihilo minus et heredes factum possint adimplere: illa subtili et supervacua scrupulositate explosa, per quam putabantalii impositum est. Et quare, cum paene similis omnium natura est, non et facta omnes vel plus vel paulo minus adimplere possint, ne ex huiusmodi subtilitate cadant hominum voluntates. Optimam quaestionem et frequenter in iudiciis versatam satis humanum est saltem in praesenti dirimere, ne diutius nostram rem publicam molestare concedatur. in multis etenim contractibus et maxime in feneraticiis cautionibus solitum est adscribi, stipulationes per certos servos celebrari. sed quidam inde
Abbreviated transcription (Latin):
mp. iuisti: E drupulosam inquisitionẽ.
utrum post mortẽ. ancum morietor. uł
pridie quã morictur scipulatus sit ali¬
quis. uł intestam̃to legati. uł fidei cõmiᷤᷤ¬
si noĩe aliquid dereliquerit penitus am¬
putantes: oĩa que uł inquocumq contͣc¬
tu uł scipulati. uł pactisunt contratentes.
uł testator in suotestam̃to disposuit ̃ si
post mortẽ. uł pridie qu̾a moreretur scͥpta

Expanded text:
p. Scrupulosam inquisitionem, utrum post mortem an cum morietur vel pridie quam morietur stipulatus sit aliquis vel in testamento legati vel fideicommissi nomine aliquid dereliquerit, penitus amputantes omnia, quae vel in quocumque contractu stipulati vel pacti sunt contrahentes, vel testator in suo testamento disposuit, etiamsi post mortem vel pridie quam morietur scripta
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝑsonam quealt̾ius uiri ñ ẽ subditam
chil ad quiri posse indubii uiris ẽ. ¶ Sigͥ
ꝓcurator ñ sibi. seictuus negotia ad mi¬
nistrabat redintegrate rei nendicatioẽm
pactus ẽ: toq pactam.⁊ stipulatio in se¬

Expanded text:
sonam, quae alterius iuri non est subdita, nihil adquiri posse indubii iuris est. Si igitur procurator non sibi, sed ei, cuius negotia administrabat, redintegratae rei vindicationem pactus est idque pactum etiam stipulatio inse
Abbreviated transcription (Latin):
minestipulatus ẽ: int̾antiqũã sapientiam
querebatur. cui adquintur actio ⁊lucrum
ꝙ exhac accidit c̃a: utrum ne ei qͣm iustit:
ancicurus seruus m̃ticem facit: an ãbob.
cumq: exomn  lateremagra pars auc¬
toꝵ multum effudit t̾ctatum nobis uẽi
or sentñtiacor uidetur. qui dnõ quissit
afferunt stipulatiõcm ⁊ ei tm̃mo ad quir
dixerunt: quã alior⁊ qui ialias o pinio
mini uissione contẽpta. sua libidine facere
neq: stradum ẽ si seruus impius dño quidẽ
qui iussit minime obediendum estimauerit.
alui aũt qui forsitan ignorit ⁊nescit rtpenti¬
num adducit solatium. ¶ Quodẽrum scpe
apud antiquos dicchatur uissionẽ dñi ñ ẽc
absimilem noĩtio. tmnc deb⁊ oꝑtinere.
no cxdñis stipulatiom facere. sine noie
stipulatu sit. tunc ⁊ gum soli adquirit
ci qui ussit. ¶ Sinaut ex p̃sserit alium do¬
minum sol ulli necẽe ẽ ad quisitiõem celc¬
brari. Multo ⁊ enim amplius oportet ua

Expanded text:
stipulatus est, inter antiquam sapientiam quaerebatur, cui adquiritur actio et lucrum, quod ex hac accidit causa, utrumne ei qui iussit an ei cuius servus mentionem fecit an ambobus. Cumque ex omni latere magna pars auctorum multum effudit tractatum, nobis verior eorum sententia videtur, qui domino qui iussit adferunt stipulationem et ei tantummodo adquiri dixerunt, quam aliorum, qui in alias opinionmini iussione contempta sua libidine facere neque ferendum est, si servus impius domino quidem qui iussit minime oboediendum existimaverit, alii autem, qui forsitan ignorat et nescit, repentinum adducit solacium. Quod enim saepe apud antiquos dicebatur iussionem domini non esse absimilem nominationi, tunc debet obtinere, dominis stipulationem facere sine nomine stipulatus est: tunc etenim soli ei adquirit qui iussit: sin autem expresserit alium dominum, soli illi necesse est adquisitionem celebrari: multo etenim amplius oportet va
Abbreviated transcription (Latin):
cõductori ꝓcurator auctoriue possõnis
pecuniam mutuam dat. sciat dños possc̾¬
onum cuitores ue t̾̃ratum obligar ñ posse.
Neq familiares epłas quib hõĩes plcrũq
cõm̃dant absentanͣ. in idtrahere conuch̃.
ut pecunam quam ñ fuerat rogatus ĩpẽ¬
ut pecumam p̃scet adño fui̾t postulat᷑.
specialit̾ accepts fu̾it credit᷑a pecuiua sane
seruus ꝓcurator ue p̃clior. ũtilis actio pa¬

Expanded text:
sionis pecuniam commodat, sciat dominos possessionum cultoresve terrarum obligari non posse. Neque familiares epistulas, quibus homines plerumque commendantur absentium, in id trahere convenit, ut pecuniam quoque, quam non rogatus fueut pecuniam praestet a domino fuerit postulatus, specialiter acceptis fuerit credita pecunia. Sane servus procuratorve praediorum, utilis actio pa
Abbreviated transcription (Latin):
daaꝰ Einandator ꝓfilio tuo extiti¬
sti. ułiissu tuo cum eo quẽ inpotestatt
tunc habuisti contͣctum ẽ. intelligis. ⁊
sorti uisuris it parere oportere: si tehis
õĩb oblĩgasti. ut res que ꝑignotis uire
detmentur libari possintse uod si ficeuiᷤ¬
sor credite. pecume int̾ceffisti: teneri te
exc̾a obligaticẽ explorati uiris ẽ.

Expanded text:
 mandator pro filio tuo extitisti vel iussu tuo cum eo quem in potestate tunc habuisti contractum est, intellegis et sorti et usuris te parere oportere, si te his omnibus obligasti, ut res quae pignoris iure detinentur liberari possint. quod si fideiussor creditae pecuniae intercessisti, teneri te ex ea obligatione explorati iuris est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessitSiuõ hoc ꝓbari non põt.conseq̃ns
ẽ ut suꝑstite quid seruo dnm depeculio
conuemas.U siam seruus reb humaniᷤ
exẽptus ẽ. uldistractus.scumanumiffus.
necannus excefsit. depetulio quondam
adũsus cum exꝑtri possis ¶ alioqum si
cum libero rem agente eius cuius p̃cib
meinisti contͣctum habisti. ⁊ eius ꝑ¬

Expanded text:
consequens est, ut superstite quidem servo dominum de peculio convenias vel, si iam servus rebus humanis exemptus est vel distractus seu manumissus nec annus excessit, de peculio quondam adversus eum experiri possis. Alioquin si cum libero rem agente eius, cuius precibus meministi, contractum habuisti et eius p
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. ual. Sĩseruus tuus fine ꝑmissutuo
accepta pocuma mutua. inusuratum uicem
rabitandi facultatẽ cõcessit. nullo uire adũ¬
tentis uidicis ꝓtegcris.
cius intrã annum depeculio c̃c dñm cõpetere
acticẽm. uł si inrem dñi hec ũsa sit quan¬
titas. postannum ⁊̃ ẽẽ honoriãm actio¬
nem nonẽ ambigui urris uaꝑꝑsiꝗdẽ¬

Expanded text:
Matronae. Si servus tuus sine permissu tuo accepta pecunia mutua in usurarum vicem habitandi facultatem concessit, nullo iure advetentis iudicis protegeris.eius intra annum de peculio contra dominum competere actionem vel, si in rem domini haec versa sit quantitas, post annum etiam esse honorariam non est ambigui iuris. Quapropte
Abbreviated transcription (Latin):
d.aa. Hec creditores nec quihis successe¬
runt. aduersus debitores pͥignoriquo da
res nexis petentes: rectoita uire debita
quantitate. ułħs ñ accipientib oblata
⁊ consignata. ⁊ ccpoita. longi tp̃is p̃scͥp¬
tione inupar possunt. Uñ intaligis qd̃
sioriginera ꝓbare potes: adu̾sano te¬
nente uondicare dĩum debeas. Ut autẽ
creditor pign̾oꝵs defensicẽ setueri pos¬
sit extorquetur ei necc̃itas ꝓbandi debi¬
ti. uł fituteneas ꝑueidicationẽ pignois

Expanded text:
ae. Nec creditores nec qui his successerunt adversus debitores pignori quondam res nexas petentes, reddita iure debita quantitate vel his non accipientibus oblata et consignata et deposita, longi temporis praescriptione muniri possunt. Unde intellegis, quod, si originem rei probare potes, adversario tenente vindicare dominium debeas. Ut autem creditor pignoris defensione se tueri possit, extorquetur ei necessitas probandi debiti vel, si tu teneas, per vindicationem pignoris
Abbreviated transcription (Latin):
aut curator datur: pat tutele uł nego¬
tior gestor uroitio depeculio ⁊ de ĩ rẽ
uer soconuenenous ẽ Euod siuolun¬
tate eius filius decuno sit creatus.⁊ ama
gistratib tutor constitͣntus. pat̾ inlo¬
lrdum satisfaceit cogitur. cum id honus
exẽplo cctõꝵ mimerum cuulium in¬
ductum c̃e intelligatur.
dãa Euis rei nomine que cumfilio
familias contracta ẽ siue sua uolũtate.
siue ẽnis incinus potestate fuit. sine mpe¬
dulium ip̃ius: siue inrem patris. ea peca¬
Ma recdacta ẽ. sĩpat̾na heclitate ab strr¬
it. actiõem nisi mid ꝙ facere possit ñ

Expanded text:
aut curator datur, pater tutelae vel negotiorum gestorum iudicio de peculio et de in rem verso conveniendus est. Quod si voluntgistratibus tutor constitutus, pater in solidum satisfacere cogitur, cum id onus exemplo ceterorum munerum civilium inductum  Eius rei nomine, quae cum filio familias contracta est sive sua voluntate sive eius in cuius potestate fuit, sive in peculium ipsius sive in rem patris ea pecunia redacta est, et si paterna hereditate abstinuit, actionem nisi in id quod facere possit non
Abbreviated transcription (Latin):
necn ulterius penam ꝓduci contra eos
qui ñ uirauerunt uolumus. Cum forsi¬
tan quidam subtili reuerentia tẽti: nec
uerum sacram̃tum p̾stare patiuntũ. fãd
aũt copiam ei p̃stamus. donec c̃a apud
uidicem uentilatur Sienm iam plenissi¬
mum finan accepit. ⁊neq ꝑ appellationẽ
suspensa ẽ. neq ꝑsolitam retractatioẽm
ad huclis inuere sꝑatur: tunc satis du¬
rumẽ huuismoi querele indulgeri: ne
ininfinctum cause retͣctentur. ⁊ sopita
iam negotia ꝑhuiusmoĩ uiam ttm aꝑtã¬
tur. ⁊ contrarium aliquid eucnat nrõ¬

Expanded text:
nim ulterius poenam produci contra eos qui non iuraverunt volumus, cum forsitan quidam subtili reverentia tenti nec verum sacramentum praestare patiuntur. Eandem autem copiam ei praestamus, donec causa apud iudicem ventilatur. si enim iam plenissimum finem accepit et neque per appellationem suspensa est neque per solitam retractationem adhuc lis vivere speratur, tunc satis durum est huiusmodi querellae indulgeri, ne in infinitum causae retractentur et sopita iam negotia per huiusmodi viam iterum aperiantur et contrarium aliquid nostro
Abbreviated transcription (Latin):
õ.ia. Piquis gestum asc feci̾t alium egiꝰ¬
se scribi. plusactum quam scriptũual et.
ꝯscriptum tibi. lidut locationis qua fieri
mandaneras. subscribere te ñ relecto. s fidẽ
bñte suasit: neutrom contͣctum. inutroq
alteutrius consensu deficiente constitisse

Expanded text:
Decio. Si quis gestum a se fecerit alium egisse scribi, plus actum quam scriptum valet. conscriptum tibi, velut locationis quam fieri mandaveras, subscribere, te non relecto, sed fidem habente, suasit, neutrum contractum in utroque alterutrius consensu deficiente constitisse
Abbreviated transcription (Latin):
dari sibi bouem postulabat: hostilis incur¬
ionis contẽplatiõe. ꝑiculum amissioĩs¬
⁊ ac fortunam futuri dãpm in se suscepisse
dempratatẽ tibi ꝓimisisse. placitum con¬
uentions implere cumcõpell..
cã suscepit. ancillam: ad restituti c̃em eius
bona fides urgeat: consequens ẽ sccerã
tuum huiuis rcic̃a tradidisse aucillam
adito p̃side. ꝓnintie ꝓbare: ut fidẽ su¬
sceptamis adu̾sus quẽ supplicas cõpel¬
latur agnoscert
gandas ꝓ se decderas: postqua debitũ fuit
extenuatum. cõmodatiactiõem. ⁊̃ ad u¬
sus ħrdes euris exertere potes.

Expanded text:
dari sibi bovem postulabat, hostilis incursionis contemplatione periculum amissionis ac fortunam futuri damni in se suscepisse demnitatem tibi promisisse, placitum conventionis implere eum compellet. causa suscepit ancillam, ad restitutionem eius bona fides urgueat, consequens est socerum tuum huius rei causa tradidisse ancillam adito praeside provinciae probare, ut fidem susceptam is adversus quem supplicas compellatur agnoscere.gandas pro se dederas, postquam debitum fuerit extenuatum, commodati actionem etiam adversus heredes eius exercere potes.
Abbreviated transcription (Latin):
requiri assimulans.⁊ addifficultatẽ pclu¬
ctionis respicicns. huinsmoĩ facit petitic̃es.
Epost quabec abauctoreuspetitore fuĩt tui¬
ratum. ⁊ inscriptionum pagĩna apud cõ¬
petentẽ urdice depõita. tunc necc̃itatẽ in¬
ponimus eiqui ꝓtulit cartam dequa q̃r.
ttm̃ eam apud iudicẽ criminis ꝓftrre. q̃¬
tenus possit ap̃cum crim̃ falsitatis uẽtila
nemaũt clicat ñ eẽ sibi possibile eamo¬
stendere: qr ꝑfortuitos casus huiufmoĩ
copia ei abrepta ẽ. tunc subeat sacram̃¬
tumͣ. ꝙ neq hãt eandẽ cartulam. neq
alii eam decłit. neq apud alium uolũ¬
tate eius constituta ẽ.neq: malo dolo
fecit quominus ea appareat. si reuẽrã ip̃a
cartula sine oi dolo malo deꝑtita ẽ.⁊ꝓ
ductio eius sibi inpossibilis est ⁊ sitale
subeat sacram̃tum abhuiis moi necc̃ita¬
te eum relaxari ¶Quod si ptictum iuis¬

Expanded text:
lans et ad difficultatem productionis respiciens huiusmodi facit petitionem? Et postquam hoc ab actore vel petitore fuerit iuratum et inscriptionum pagina apud competentem iudicem deposita, tunc necessitatem imponi ei, qui protulit chartam de qua quaeritur, iterum eam apud iudicem criminis proferre, quatenus possit apud eum crimen falsitatis ventilari. Sin autem dicat non esse sibi possibile eam ostendere, quia per fortuitos casus huiusmodi copia ei abrepta est, tunc subeat sacramentum, quod neque habet eandem chartulam neque alii eam dedit nec apud alium voluntate eius constituta est nec dolo malo fecit, quominus ea appareat, sed re vera ipsa chartula sine omni dolo deperdita est et productio eius sibi impossibilis est: et si tale subeat sacramentum, ab huiusmodi necessitate eum relaxari. Quod si praedictum ius
Abbreviated transcription (Latin):
aliis prutis similib suioluũt is qui a¬
pocam cõscripsit. uł exẽplar cum subscͥp¬
tionc eius qui apccam suicepit ab eo acci
apoche susceptori. antrepocam recidere ita
tñ ut si hoc is quiapocam conscribit fac̾e̾ ne¬
glexi̾t. uł noncurauĩt: nullum ei p̃uidi¬
cium exeo ꝙ anthapocham ñ recep̃ gnẽt᷑.
cum hoc quod ꝓquib dam traditum est:
inferrecis iacturam mnimme rationi c̃õ¬

Expanded text:
aliis privatis similibus, si voluerit is qui apocham conscripsit vel exemplar cum subscriptione eius qui apocham suscepit ab eo accipapochae susceptori antapocham reddere, ita tamen, ut si hoc is qui apocham conscribit facere neglexerit vel non curaverit, nullum ei praeiudicium ex eo, quod antapocham non recepit, generetur, cum hoc, quod pro quibusdam introductum est, inferre eis iacturam minime rationi co
Abbreviated transcription (Latin):
so aa. Cumancula contrahenti quam
ẽ ea suꝑstite. ac post mortẽ intra utilcor
annum. dandam actiõem ñ ambigitrt:¬
d.aa. Hñm ꝑseruum obligari non pꝰ¬
se: ac tm tepetuuo. decducto scilicet ꝙ na¬
turalit̾ seruus dño deb. eius creditorib
dari acticẽm. uł siquid inrem eius ũsum
ꝓbetur de inr̃e ũso clicto ꝑpetuo decła t̃.¬

Expanded text:
o. Cum ancilla contrahenti, quamest ea superstite ac post mortem intra utilem annum dandam actionem non ambigit per servum obligari non posse ac tantum de peculio deducto scilicet, quod naturaliter servus domino debet eius creditoribus dari actionem vel, si quid in rem eius versum probetur, de in rem verso edicto perpetuo decla
Abbreviated transcription (Latin):
to soluto restitar debere: pignoratitie
actiomis natura declarat. ¶ Quo uire
sititulo pignoris obligasti iancipia.
ꝑcand̾ accionẽ uti potes. ¶ Nec creditõ
Ttraconũentioem uł p̃sidalem iuifsicẽm
ditor exitb obligatis accepit. habita
ratione acreliduo debito soluto. ułsi ꝑ
treclitores factum fu̾it. quominus sol¬
uertũr. pignora que in ead̾ cã dũtant
restituat oebitori. nullo spatio longi
tpͣis defenditur. de exercitatoria ⁊ insti¬

Expanded text:
to debito restitui debere pigneraticiae actionis natura declarat. quo iure, si titulo pignoris obligasti mancipia, per eandem actionem uti potes, nec creditor citra conventionem vel praesidalem iussionem ditor ex rebus obligatis accepit, habita ratione ac residuo debito soluto, vel si per creditorem factum fuerit. quominus solveretur, pignora quae in eadem causa durant restituat debitori, nullo spatio longi temporis defenditur. D. XII
Abbreviated transcription (Latin):
õp uisti. Contctũs uenditionum. uł
ꝑmutationum. uł dorationum. quas ĩti¬
irati nonẽ necessrium. dationis ⁊ ãrt᷑at̃
instrumto recipi conuenit. ñ alit̃ uires t̾e
sanccius: nisi instrumta ininundum it¬
cepta subscriptionibq partium ꝯfirmata
⁊ si ꝑtabellionẽ conscribantur⁊̃ ab ip̃o c̃õ¬

Expanded text:
p. Contractus venditionum vel permutationum vel donationum, quas intimari non est necessarium, dationis etiam arrarinstrumento recipi convenit, non aliter vires habere sancimus, nisi instrumenta in mundum recepta subscriptionibusque partium confirmata et, si per tabellionem conscribantur, etiam ab ipso co
Abbreviated transcription (Latin):
roc pofse ꝓbare confidis. ad exẽplum ĩ¬
stitorie cundẽ domitanum apud cõpe¬
dãa. Quisecutus dñi uoluntatẽ cum
seruo ipsuis hiuĩt coniͣttum: ad instar ac¬
tionis institonie recte desolido dñm con

Expanded text:
oc posse probare confidis, ad exemplum institoriae eundem Domitianum apud compemae. Qui secutus domini voluntatem cum servo ipsius habuit contractum, ad instar actionis institoriae recte de solido dominum con
Abbreviated transcription (Latin):
ut nulli liceat priusquam rec ita ꝓcefsert̃.
uł abscecta conscriptalicet littas unius pã¬
tis: uł ambarum habeat: ułabip̃o mũto
quod nedum ẽ impletum. ab solutam ue:
aliquos u sibiex cod̃ contͣctu uł transac

Expanded text:
ut nulli liceat prius, quam haec ita processerint, vel a scheda conscripta, licet litteras unius partis vel ambarum habeat, vel ab ipso mundo, quod necdum est impletum et absolutum, aliquod ius sibi ex eodem contractu vel transac
Abbreviated transcription (Latin):
Enollempnib stipẽtus honeste
lãcramto solutus es: licet suꝑhuiusmoĩ
re instrum̃ta ut dicis facta ꝑdita sunt:
tñsialiis euidentib ꝓbationib ucritaᷤᷤ
ostendi põt. uetãnor prꝰulegia. ⁊̃ te
usur pate posse dubium non ẽ

Expanded text:
ollemnibus stipendiis honeste sacramento solutus es, licet super huiusmodi re instrumenta, ut dicis, facta perdita sunt, tamen, si aliis evidentibus probationibus veritas ostendi potest, veteranorum privilegia etiam te us