comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exxdibat᷑ apuit Et ꝙr forsan ex aut̾ aliq
poire uisus est d̾re puuerꝑiũ fictum ẽ. del
in oclos agrũ colent ĩopinatus affuit
quasi prodisset ex glebis a Rndi builgo tre
filius deus est. Et iõ absq pr̃e qr in cognta
fu̾it eius origo Consuene prelea beteres
exteros ignotos t̾restri stirere ad se uemi¬
entes t̾re filios uocitare uti neptum qui
adueherent nauigio infans aut̾ deus qr
nous ⁊ ꝯfestim ꝑneccus ⁊ senex eo ꝙ
eiuditꝰ ⁊ prudens qd semii est comptus sit
D iii agͦ carquimensi ꝯtigit seu qr aut
sic fuit ibid̃ si tagetẽ pͦ cognitũ sen quia
etiuisci aurispiema claussum fu̾e In breui
aut tio more desigur affeccõ grãdis ĩ colaꝵ
ad eũ ⁊r̃ã dilecce Rei mora et si lõgissima
sit diligẽti bidet brenissima eñ aut̾ deum
hitum ob id contigisse pnto ut doct̾nã quã
sũme colebant deo anccore nobilitarent.
nemo illi prem̃ de sig̃t ĩter geĩtoe
inc̃to pr̃e eũ appone neccesse fuit

Expanded text:
uit, et quia forsan ex antro aliquo exire visus est, Terre puerperium fictum est, vel in oculos agrum colentes inopinatus affuit, quasi prodisset ex glebis a rudi vulgo Terre filius dictus est, et ideo absque patre quia incognita eius fuerit origo. Consuevere preterea veteres exteros ignotos terrestri itinere ad se venientes Terre filios vocitare, uti Neptuni qui adveherentur navigio. Infans autem dictus quia novus et confestim provectus et senex, eo quod eruditus et prudens, quod senum est, compertus sitaut sic fuit ibidem scilicet Tagetem primo cognitum, seu quia Etrusci aruspicina clarissimi fuere. In brevi autem termino more designatur affectio grandis incolarum ad eum. Nam dilecte rei mora etiam si longissima sit, diligenti videtur brevissima. Eum autem deum habitum ob id contigisse puto, ut doctrinam quam summe colebant deo autore nobilitarent. nemo illi patrem designat, inter genitos incerto patre eum apponere necesse fuit;
Abbreviated transcription (Latin):
de filius hĩtus est De qͦ defert
paulus ꝑusis ꝙ cũ apud erustos in agro
carquimensi a ꝙͣtulũ tellus ĩ tiumisset
Is uillicus cuiꝰ erat agellus nouitate
rei ꝑmotus aidꝰ q uide qͥd eẽt ostenti
monstrat᷑a tinrgiditas aliꝙdui expͨtaui
Tadiu ĩpaciens more ligone sũpto lotnn
cepit sensi effode nͨ młtũ effodit ⁊ ecc̃e
ex glebis prosilunt infantulus qͥ monst̃
pereritus Rudis homo uoccnit affines
nͨ diu ⁊ is qui mo infans eͣt etate ꝓueciꝰ
uisus est ⁊ inde senex et cũ in colas au¬
rispiscniã docuiss repẽte misꝙͣ comꝑuit
credid̾e filium ⁊ noĩ ane tagetom ex id
olim lingua sonabat etrusta ꝙ latma
deus. sũq postea loco sũm mumĩs calne
ysidorus uere ab aratore gelba nomen
sumota instintem cõꝑtum d ñ ampli
bnadie ab errustis uisũ ⁊ in illa eot au¬
rispitinani docusse ⁊ ex ea libros cẽ deliqͥst

Expanded text:
De quo refert Paulus Perusinus: quod cum apud Etruscos in agro Tarquiniensi aliquantulum tellus intumuisset, is villicus cuius erat agellus novitate rei permotus avidusque videre quid esset ostenti monstratura turgiditas aliquandiu expectavit, tandem impatiens more, ligone sumpto, locum cepit sensim effodere, nec multum effodit, et ecce ex glebis prosilivit infantulus. Quo monstro perterritus rudis homo vocavit affines, nec diu et is qui modo infans erat, etate provectus visus est, et inde senex, et cum incolas aruspicinam docuisset repente nusquam comparuit. credidere filium et nominavere Tagetem, quod idem olim lingua sonabat etrusca, quod latina deus; eumque postea loco summi numinis coluere. Ysidorus vero ab aratore gleba vomere summota infantem compertum dicit, nec amplius una die ab Etruscis visum, et in illa eos aruspicina
Abbreviated transcription (Latin):
Regnasse sibi ꝙ belũ filiũ successorẽ aqͥsse
quem huiꝰ agenoris prem uolũt alii uero
nepotem ex phenice filio Ex quibz compre¬
hendi pt̃ a silitudine nois ⁊ forsan tempis
exortam errorem ut qui beli siraci filius
fuit creditus beli egiptiaci s ex quoꝯ belo
natus sit mens michi est hic theodoncii
⁊ pauli opimionẽ sequi eũ de suꝑiori nõ
sacis etus aꝑꝑeat auctor hũcigitur dicũt
ex egipto in litus siriũ abiisse ⁊ phenicib

Expanded text:
regnasse sibique Belum filium successorem liquisse, regnasse sibique Belum filium successorem liquisse, quem huius Agenoris patrem volunt; alii vero nepotem ex Phenice filio. Ex quibus comprehendi potest a similitudine nominis et forsan temporis exortum errorem, ut qui Beli Syriaci filius fuerit, creditus Beli Egyptiaci. Sed ex quocumque Belo natus sit, mens michi est hic Theodontii et Pauli opinionem sequi, cum de superiori non satis certus appareat autor. Hunc igitur dicunt ex Egypto
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ offieiũ funerale cadaneri uiri ĩpẽderet
es ꝙ id fac̾et adu̾sus imꝑiũ c̾ontis una
cĩ antigona pollinicis sorore capta et
iussu ereontis occisa est de agenore tercio¬
huta eurcpa uiꝰ cadinus un labdacius
st explicitas su ccessiones danai¬
et egisti filii beli pristi ad ampli¬
orẽ prolem agenoris phenicũ
Regis einsdem beli filii ut theodoncius dieit
⁊ paulus scilus Renocandus est Et esto a
predictis dicat᷑ ꝙ hͥ agenor fu̾it beli filius
sũt tñ qui dicant eum beli fuisse filiũ s nõ
egipen quinymo Phenicis aur̃q hiꝰ age:¬
uoris agenorem eciã mĩcupatũ Sumq
agenorem pniũ mnina apud assirios r̾eg¬
uante cum in genti mulcitudine peste cõ¬
accũ prĩas sedes qͣs ccͣ extremã merdiona¬
lem egiptũ hũerat liquisse ⁊ duce ꝑegna¬
cionis inilo in litus siracũ deueĩsse nauib
⁊ i pulsis ueteribus ĩcolis occupasse ibr q

Expanded text:
et officium funerale cadaveri viri impenderet, et officium funerale cadaveri viri impenderet, eo quod id faceret adversus imperium Creontis, una cum Anthigona Pollinicis sorore capta et, iussu Creontis, occisa est. CAP. XLIV. De A, V Europa, VI Cadmus, VII Labdacus. Post explicatas successiones Danaiet Egysti filii Beli prisci, ad ampliorem prolem Agenoris Phenicum regis, eiusdem Beli filii, ut Theodontius dicit et Paulus, stilus revocandus est. Et esto a predictis dicatur quod hic Agenor fuerit Beli filius, sunt tamen qui dicant eum Beli fuisse filium, sed non Egyptiis, quin imo Phenicis, avumque huius Agenoris Agenorem etiam nuncupatum, eumque Agenorem primum, Ninia apud Assyrios regnante, cum ingenti multitudine peste coactus patrias sedes, quas circa extremam meridionalem Egyptum habuerat, liquisse, et duce peregrinationis Nylo in litus Syriacum devenisse navibus, et illud, pulsis veteribus incolis, occupasse, ibique
Abbreviated transcription (Latin):
inigiũ hospicii cã consing̾ent Quamobrẽ
partitus Rex senex a drascus ad eos uescen¬
dit ⁊ uerbis ⁊ auecoritate sua iuuenũ iras
cõposuit eosq deduxit ĩ Regiam et cum
uidisset alteꝵ pelle leonis tectũ polliicẽ
cute apri qui ob occisũ a meleagro patruo¬
apro ĩ decus prolis ea teccus ĩcedebat Respõsi
ambignitate ĩcellecta cognonit hos sibi
generos esse transmissos quos postꝙͣ nouit
affinitate ꝯtentus chydeo deiphilem ⁊
pollimer argiam dedit uxores Et cũ ixͣ
ꝓmissũ regnũ ab echiocle pollinici non
Restitueret᷑ contͣccis uirib adu̾sus thebanos
bellũ mounit Et cũ sain duces om̃es sui
morte occubuissent cecidissentq nituis
uulmu̾b poluinces ⁊ ethiocles ipse in¬
figam u̾sus repecit argos nec quis illi ͤ
eiphiles ut d̾ stacius filia fuit
⁊ pollinicis quix que cũ illi peperisset
chesandrũ andissetq eũ a fratre occisum
ab arge thebas ueĩens ut exͤmas lacͥmas

Expanded text:
iurgium hospitii causa consurgerent, quam ob rem iurgium hospitii causa consurgerent, quam ob rem percitus senex Adrastus ad eos descendit et verbis et autoritate sua iuvenum iras composuit eosque deduxit in regiam. Et cum vidisset alterum pelle leonis tectum, Pollinicecute apri, qui ob occisum a Meleagro patruoaprumin decus prolis ea tectus incedebat, responsi ambiguitate intellecta, cognovit hos sibi generos esse transmissos. Quos postquam novit, affinitate contentus, Tydeo Deyphylem et Pollinici Argiam dedit uxores. Et cum iuxta promissum regnum ab Ethyocle Pollinyci non restitueretur, contractis viribus, adversus Thebanos bellum movit, et cum iam duces omnes sui morte occubuissent cecidissentque mutuis vulneribus Pollinices et Ethyocles, ipse infugam versus repetiit Argos, nec quis illi fuDeyphyles, ut dicit Statius, filia fuit t Pollinicis coniunx, que cum illi peperisset Thessandrum, audissitque eum a fratre occisum, ab Argo Thebas veniens, ut extremas lacrimas
Abbreviated transcription (Latin):
pollimcis momile quondã anulcano dona¬
tum hermiomi coniugi caidun illudq de¬
sideraret dice̾tq argie si monile iᵈ illi cõ¬
cede̾t se ostensurã auphiaraũ ⁊ͤ faccum est
Quãobrem ĩ bellũ uadens amphiaraus
a t̾ra absorptus est/ Erudices antem postea
ab almeone filio cui uadens amphiarans
uindietã sue mortis imũxerat occisa est
eo filio thalaonis
legeus ut dͭ Theodoncius filius fuit
qui genint deiphilem et argiam
drascus argnioꝵ Rex ut ait laccanci
fuit filius thalaons ⁊ eurmoines
Cui eũ due ẽent filie deiphiles ⁊ aygia, au¬
dissetq ab oraculo se imptui datuꝵ allam
apro alteram leom ccͣ futuꝵ infortumũ
filiaꝵ affligebat᷑ Et ecce casu factũ est ut
pollinices thebanꝰ ex compoĩto exul in¬
tempesta nocte aigos appelleret ymbresq
fugiens Regiam subintiar porticũ arec
mora ⁊thidens ob homicidiũ calidoniam
fugiens ibide deueĩret ⁊ in ẽtamen post

Expanded text:
Pollinicis monile, quondam a Vulcano donaPollinicis monile, quondam a Vulcano donatum Hermioni coniugi Cadmi, illudque desideraret diceretque Argie, si monile illud illi concederet, se ostensuram Amphyaraum, et sic factum est. Quam ob rem in bellum vadens Amphyaraus a terra absorptus est. Euridices autem postea ab Almeone filio, cui vadens Amphyaraus vindictam sue mortis iniunxerat, occisa esteo filio Thalaonis. Flegeus, ut dicit Theodontius, filius fuit qui genit Deyphylem et Argiam. drastus Argivorum rex, ut ait Lactantius, fuit filius Thalaonis et Eurimones, cui cum due essent filie Deyphyles et Argia, audissetque ab oraculo se nuptui daturum alteram apro, alteram leoni, circa futurum infortunium filiarum affligebatur, et ecce casu factum est, ut Pollinices Thebanus ex composito exul intempesta nocte Argos appelleret, imbresque fugiens regiam subintraret porticum. Nec mora et Tydeus, ob homicidium Calydoniam fugiens, ibidem deveniret, et in certamen post
Abbreviated transcription (Latin):
lagne lasii filio qͥ geͬ turidiõe flegeñ ⁊ adrascũ¬
halaon dͭ paulus filus fuit iasii ⁊
apud argor Regnauit qͦd quidẽ
iudicio meo sane incelligendum est dum
hinõi homines Reges appellant ueteres
nã cũ ĩ tathologo Regũ non reꝑiantur
existimand est eos de scirpe Regia fuisse
in aliquã rei portumelam tennisse Et
appellatos Reges magis ob decus sairpis ꝙͣ
ob̾ possessu a talibus regnũ ex quib tha
de euridice thalaonis fi ⁊ amphiarai coninge
rirdices ut asẜit theodontius filia
fuit thalaonis ⁊ amphiaro nati
iũcta comugio eui peꝑit amphilotũ ⁊ alme¬
onem Cũq adrascus pollinicis gͣui sui
cãm adu̾sus ethioclẽ ⁊ thebanos sũpsisset
bellũ q pararet uidisset q amphiarans oͣcłi
Ruso se non R̾edituꝵ fiiret in bellũ latiblin
peent uxoriqz sue tm̃ suas patefecit la tebra
qui cũ ab adrasco alns q q̃reret᷑ nͨ ꝯꝑirẽt᷑¬
usꝙͣ ꝯtigͭ ut uidet erudices aigie con ingi

Expanded text:
uridicem, Flegeum et AdrastumThalaon, dicit Paulus, filius fuit Jasii, et apud Argos regnavit. Quod quidem, iudicio meo, sane intelligendum est, dum huiusmodi homines reges appellant veteres. Nam, cum in catalogo regum non reperiantur, existimandum est eos destirpe regia fuisse, et aliquam regni portiunculam tenuisse, et appellatos reges magis ob decus stirpis, quam ob possessum a talibus regnum. Ex quibus Thal. CAP. XXXIX. De Euridice Thalaonis et Amphyarai coniuge. Euridices, ut asserit Theodontius, fuit filia Thalaonis, et Amphyarao vati iuncta coniugio, cui peperit Amphylocum et Almeonem. Cumque Adrastus, Pollinicis generi sui causam adversus, Ethyoclem et Thebanos sumpsisset, bellumque pararet, vidissetque Amphyaraus oraculi responso se non rediturum si iret in bellum, latibulum petiit, uxorique sue tantum suas patefecit latebras. Qui cum ab Adrasto altigit ut videret Euridices Argie coniugi
Abbreviated transcription (Latin):
cerdos ⁊ cardo heroico carmme apło rum
gerca more cantando paotico designaiit
unẽtus insuꝑ hispanus homo sedeque
uanus ius uelimẽ to hoĩs bouis aquile
⁊ leonis xp̃i filii dei bnu redemptoris
nri actus om̃es/ ociã fuigondo compo¬
suit Et ne plures ĩ medĩ deducam
nt nr̃is faltem partatis nulla uos qui¬
itas trahit nolite seueriores esse mĩẽ
urã ecclia que laudabili ꝯsideratõne
pectans nõ dedugnat᷑ cñ multis et
potissime cñ origerie se hre benige
nẽ em̃ huit hõĩ tam grandes in compa¬
uendo uires ut nĩquã curta id ex hans¬
nõ eideat᷑ fuusse ingeniũ uec in st̃ben¬
do satigata manus ex quo in miłiã
uolumiuũ uariare materior et cessisse
credat᷑ Et quibus om̃iłus more solet¬
tis buggis q̃ int spmeta floros illesis
colligit digit᷑ ⁊ spinariũ acrbeos sunt
erati uilescẽ Omissis ninis benetre¬
ditis laudanda sumꝑsit ⁊ int̾ pnos che¬
auros seruari uolint uidete ugitur

Expanded text:
cerdos et cardo, heroyco carmine apostolorum cerdos et cardo, heroyco carmine apostolorum gesta more cantando poetico designavit. Iuvencus insuper, Hyspanus homo, sed eque Christianus, sub velamento hominis, bovis, aquile et leonis Christi, filii Dei vivi, Redemptoris nostri, actus omnes etiam fingendo composuit. Et, ne plures in medium deducam, si, ut nostris saltem parcatis, nulla vos humanitas trahit, nolite severiores esse matre nostra, Ecclesia, que, laudabili consideratione prospectans, non dedignatur cum multis, et potenim huic homini tam grandes in componendo vires, ut nunquam circa id exhaustum videatur fuisse ingenium, nec in scribendo fatigata manus, ex quo in milia voluminum variarum materierum excessisse credatur. Ex quibus omnibus more solertis virginis, que inter spineta flores illesis colligit digitis, et spinarum aculeos sinit separatim vilescere, omissis minus bene creditis, laudanda sumpsit, et inter suos thesauros servari voluit, videte igitur
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ absq ira dĩe marestatis indigne
lace ssiri put et ꝑ̃mõseratũ est Iõmiuo
attoscante quordã ex eis sub portico
suuls sc̃o dictante spũ sua cermirse da¬
cicinia Equo insupor mõ ⁊ xpiani
eb niriis inumes sernandi sunt
plures em̃ ex nr̃is poete fue̾ ⁊ adhuc
funt qui sub tegnũbus ficciõnũ suar
up̃ĩane religionis genotos pacros¬
ꝙ sensus quiendane̾ Et ut ex mul¬
libro quẽ ip̃e comediam mĩcupanit de¬
fuuctorũ t̾ plicẽ scatũ iuxͣ facre thes¬
legie doct̾uã desigͣnit egregie et
trarcha in suis buccolicis sub uelanuẽ
pascoralis eloquii beri dei ⁊ ucl̾ite
t̾nitatis landes irasqz eius iicaltari¬
tes ignaona pet̾ nanieula nura descp̃ᵉ
notauit Stant uoluiã ⁊ intelligẽ bolen¬
tibus sensus appent Hos bltra uigent
prudencii at sedulii carua facra sub
cegnmnẽto et ꝑũcia beritatẽ Et arator
nõ solũ uanus homo s romane ecłie ra¬

Expanded text:
enim absque divine maiestatis ienim absque divine maiestatis istratum est, Ieronimo attestante, quosdam ex eius sub poetico stilo, Sancto dictante Spiritu, sua cecinisse vaticinia. Equo insuper modo et Christiani ab iniuriis inmunes servandi sunt; plures enim ex nostris poete fuere et adhuc sunt, qui sub tegminibus fictionum suarum Christiane religionis devotos sacrosque sensus conmendavere. Et, ut ex mullibro, quem ipse Comediam nuncupavit, defunctorum triplicem statum iuxta sacre theologie doctrinam designavit egregie. Et Petrarca in suis Buccolicis sub velamine pastoralis eloquii veri Dei et inclite Trinitatis laudes irasque eius in calcantes notavit. Stant volumina et intelligere volentibus sensus apparent. Hos ultra vigent Prudentii atque Sedulii carmina sacram sub tegumento expromentia veritatem. Et Arator, non solum Christianus homo, sed romane ecclesie sa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuodu scudio tali bacanciũ euasisset
Daud erg̃o ꝙ regi sapiẽtissimo sc̃um
sisum est ues ne arripe̾ indignũ duce¬
tis bix credam nõ en bes tegres aut
ĩmines beluas reor quorũ ingeniũ
sti illarũ sonitul i melius flecti non
possit attainẽ si p̃ten hanc piam ce¬
dulicatẽ meã in peccoribus nris unpe¬
⁊ nopus adhuc ĩ mui̾tos ꝑfenerat hosti¬
lis ar doi in nrm saltem decus quo¬
tiens q uos lingne pruratꝰ au uerba
irricat queso per sacrũ pħre pectus
ciuꝰ forsan aliqñ manullas suxiscis
ne in totũ poetitũ nomẽ a deo uos
dedatis p̃cipites quͦymo si sacis pami
oscis distinc ͦ ͤ semꝑ ubi oportũa sit
utanũ ip̃a quidem in ꝯcordiã discor¬
dancia reducit ⁊ abscersis ignorãtie
nebulis intelltiũ elarificat ⁊ rc̃a quo
uolt ducit ingeniũ Et hͦ facuote necħo¬
nostꝭ uenorabiles implicetis poetas
Ex quibus multis fuisse gentiliũ oñ¬
sum et Sic nobis satis in illecebres
intendiũ p̃terea ⁊ hebraicis ꝑcite nõ

Expanded text:
cantium evasisset? Quid ergo? quod regi sapientissimo sanctum visum est, vosne arripere indignum ducetis? Vix credam, non enim vos tygres aut inmanes beluas reor, quorum ingenium uti illarum sevitia, in melius flecti non possit. Attamen si preter hanc piam credulitatem meam in pectoribus vestris impetuosus adhuc in immeritos perseverat hostilis ardor, in vestrum saltem decus, quotiens vos lingue pruritus in verba irritat, queso per sacrum phylosophie pectus, cuius forsan aliquando mammillas suxistis, ne in totum poeticum nomen adeo vos dedatis precipites, quin imo, si satis sani estis, distinctione semper, ubi oportuna sit, utamini. Ipsa quidem in concordiam discordantia reducit, et, abstersis ignorantie nebulis, intellectum clarificat, et recta, quo vult, ducit ingenium. Et hoc facitote, ne inhonestis venerabiles implicetis poetas, ex quibus multos fuisse gentilium ostensum est. Sit vobis satis in illecebres incendium! Preterea et Hebraicis parcite, non
Abbreviated transcription (Latin):
cius e orbis pucipe cuiꝰ singlari le taba¬
tur amicieiã omisso quesunt sibi hand
longe a neapoli campaine melita ciurta¬
te cũc eciã deliciis hũdante ⁊ ocio semo¬
nun locum quieto atq solitario litora
ꝓriũ ut magni spñs hõ ioh̃es baurilis
aiebat intꝰ ꝑmõtoniũ ꝑsiłipi ⁊ puteolos
uetustissimã grecorũ coloniã ad quem
nens fere insieũ q̃re̾t accedebat in quo
post grongicu carmẽ celescem decanta¬
int euerdam Cuiꝰ se lc̃e solitudiuis occa¬
manus prestare tostimoniũ uolens cũ
fecisset emrdem ungilii a brrudusis orra
referri haud ꝑculas elcuã policudine
tumilari inssit secus eam uĩa q̃ adhue
puteolana dicit᷑ ut es iacerent montua

Expanded text:
tius orbis principe, cuius singulari letabatius orbis principe, cuius singulari letabatur amicitia, omisso, quesivit sibi haud longe a Neapoli, Campanie inclita civitate tunc etiam deliciis abundante et ocio, semotum locum quieto atque solitario litori proximum, ut magni spiritus homo, Iohannes Barrilis, aiebat, inter promontorium Posilipi et Puteolos, vetustissimam Grecorum coloniam, ad quem nemo fere, nisi eum quereret accedebat; in quo post Georgicum carmen celestem decantavit Eneydam. Cuius selecte solitudinis Octavianus prestare testimonium volens, cum fecisset eiusdem Virgilii a Brundisio ossa referri, haud procul ab electa solitudine tumulari iussit, secus eam viam, que adhuc Puteolana dicitur, ut eo iacerent mortua,
Abbreviated transcription (Latin):
cienti subueniãt suꝑaddut ne suis lasti¬
mns cim̃ meres inficrant Cui obies¬
tioui ⁊ si satis in suꝑioribus rusum uidea¬
tur nõ pigebit itorũ lacius ñdisse
sit de ensu cuid ꝑfcio hu aut nichilant
ꝑuerre sencĩt ut aꝑꝑebit Oñsum tamẽ
illis est peetas ꝓponte fua politudines
habitare Cor̃ourẽ illos mõtanes ⁊ in ep¬
tos hoĩes nuĩcupabant Si ant̃ uiolent̾
urbes incolerent quid diceut morsores
hu dicerẽt ees esse tyrãnos Si bero
urbiũ dicẽ palsum est Conscat homerĩ
int᷑ aspreta scopulorũ ⁊ mõtana uenior
post pagratũ erbem ex̾ma cũ pauꝑta¬
te litus archadum hĩcassẽ ⁊ ibidem mẽte
uidens lumĩbus tamẽ egritudine cap¬
tus ingẽtia ilła atq admuiranda uolinã
nõ ybłeo s castalis melle ꝑlita yliadis
⁊ adissee dictasse uirgilius ant̃ ingenio
nõ minor homero uibe roma tũt renũ
dũa ueglecta atq octameoro cosare to¬

Expanded text:
cienti subveniant, superaddunt; ne suis lascicienti subveniant, superaddunt; ne suis lasciviis civium mores inficiant! Cui obiectioni, et si satis in superiori responsum videatur, non pigebit iterum latius respondisse. cuius profecto hi, aut nichil, aut perverse sentiunt, ut apparebit. Ostensum tamen illis est, poetas sponte sua solitudines habitare, quam ob rem illos montanos et ineptos homines nuncupabant. Si autem violenter urbes incolerent, quid dicerent morsores hi ? Dicerent eos esse tyrannos! Si vero lsum est. Constat Homerum inter aspreta scopulorum et montana nemorum, post peragratum orbem, extrema cum paupertate litus Arcadum habitasse, et ibidem mente videns, luminibus tamen egritudine captus, ingentia illa atque admiranda volumina non Ybleo, sed Castalio melle perlita Yliadis et Odissee dictasse. Virgilius autem, ingenio non minor Homero, urbe Roma, tunc rerum domina, neglecta, atque Octaviano Cesare, to
Abbreviated transcription (Latin):
esse ad firmandũ ꝑpoitũ saliultorẽ nr̃m
ere terrenci fuisse ꝑlatũ ne apꝑeat
nõ oĩo esse cibum de mo ͥ ͫ carmiã poe¬
tarũ quid nuc inquiẽt beatores illustres
clauntabut ne insultabũt adũesꝰ carmĩa
poetarũ a suo met toste reꝑbati ⁊ allosto
pluriũ sanctorũ uiror tescĩo uicti atq
repulsi clamabunt equidem insuperabilis
eonũ rabies est s quã iuste tubideas
rer optime uãeantis quibus rõ magis
aut̃ tam ab solute dampnatibꝰ iustissia
inder dens aliqũ ret̾buet inidencie mere¬
t ⁊ eadem eis meciet᷑ mẽ sura qua ipĩ
platonis pellendi sunt urbibus:
Er nimũ uisum ẽ latratoribus
nr̃ĩs conatus exposunsse om̃s ut e domi¬
bus. ⁊ mambus hoñi si potuissent poe¬
tas exclude̾u̾t ⁊ iõ ecce iterũ agniime
st̃o irruũt ⁊ armati platonis anetẽitate
ifando gucture souoras uoces eruetant
dientes plouis iam dc̃i iussu poetas sr.¬
bibus erse pellendos indeut platomi defi¬

Expanded text:
torem nostrum ore Terrentii fuisse prolatum, ut appareat non omnino esse cibum demonum carmina poetarum. Quid nunc inquient boatores illustres? Clamitabuntne? insultabunt adversus carmina poetarum a suomet teste reprobati et aliorum plurium sanctorum virorum testimonio victi atque repulsi? Clamitabunt equidem, insuperabilis eorum rabies est! Sed quam iuste, tu videas, rex optime, videantque, quibus ratio magis autem tam absolute damnantibus iustissimus iudex, deus, aliquando retribuet invidentie meritum, et eadem eis metietur mensura, qua ipsi aPlatonis pellendi sunt urbibus. erminimum visum est latratoribus nostris conatus exposuisse omnes, ut e domibus ac e manibus hominum, si potuissent poetas excluderent! Et ideo ecce, iterum agmine facto, irruunt, et, armati Platonis autoritate, infando guttare sonoras voces eructant, aientes, Platonis iam dicti iussu poetas urbibus esse pellendos; inde, ut Platoni defi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ medicando ꝯcepit sub uelamẽto fic¬
tionis silogissus oĩo ãmotis quanto
cout sepuis ⁊ ens fere pmipendens
cũ eura exquisito decore conspituo pħo
poetarũ insolit m̃mibꝰ cane Et cũ ista
int̾ se nõ queniãt nõ erit ut auit symia
pħorũ poeta Si symias dicent eos es¬
e nature posset forte equiore anims
petua poeta celebri conat᷑ dest̾bere
caranẽ ꝙ i intneri ueluit istibidebũt
formas meres. sermones ⁊ accus quo¬
rũcuq anmãciũ celi syderũq meatꝰ

Expanded text:
 meditando concepit, sub velamento fictionis, silogismis omnino amotis, quanto co ut sepius, et eius fere parvipendens cum cura exquisito decore conspicuo. Phypoetarum in solitudinibus canere. Et, cum ista inter se non conveniant, non erit, ut aiunt, symia phylosophorum poeta. Si symias dicerent eos esse nature, posset forte equiore animo petua, poeta celebri conatur describere carmine. Quod si intueri velint isti, videbunt formas, mores, sermones et actus quorumcunque anima
Abbreviated transcription (Latin):
trari hu enĩ quibuse qͣsuit cũ scĩtate
praidenͣ᷑ nũꝙͣ in poeticã sen poetite
artipacrũ foce̾ rmmores uerũ m
errares gẽtilitat᷑ recitatos ab eis
nos semꝑ eciã circũstantibus catho¬
lice ueritat hostibus atq recultitrã¬
tibus uoce iucrepida dampnane̾ al
eos colue̾ somꝑ adũtẽtes eorũ sc̾pta
canta uerboriõ arte compoĩta tanto
lepore suanual tanto sinay sale cõdita
canto ornatu eciã deliuita ut abeis
expeti fors ucce uideat᷑ quidquid quis
uelit lariuo cloquio appos isse decoris
Et ne longiori ẜuione bos traham ut
ait Licero ꝑ archul hec scudia a doloscẽ¬
crã agunt seuectutẽ oblectunt se¬
cuedas res onuant adu̾sis ꝑfugnr
ac polaciũ p̃bent delectant doni non
impediut soris ꝑuoctant nobiscum ꝑe¬
ge̾ ne ꝙ sensu nr̃o gustare possoniis.
cum ea mirari debẽmꝰ Eciã cũ. aliis
uieius ⁊c̃ cum igit᷑ nõ ꝑpnẽda nec
abicienda s colenda poesis ⁊ inde poete

Expanded text:
itate prudentia, nunquam in poeticam seu poetice artificium fecere rumores, verum in errores gentilitatis recitatos ab eis, quos semper, etiam circumstantibus catholice veritatis hostibus atque recalcitrantibus, voce intrepida damnavere, alias eos coluere semper, advertentes eorum scripta tanta verborum arte composita, tanto lepore suavia, tanto sententiarum sale condita, tanto ornatu etiam delinita, ut ab eis expeti fere necesse videatur, quicquid quis velit Latino eloquio apposuisse decoris. Et, ne longiori sermone vos traham, ut ait Cicero pro Archia: Hec studia adolescentiam agunt, senectutem oblectant, secundas res ornant, adversis perfugium ac solatium prebent, delectant domi, non impediunt foris, pernoctant nobiscum, pengere, neque sensu nostro gustare possemus, tum ea mirari deberemus etiam, cum in aliis videremus etc. Cum igitur non spernenda, nec abicienda, sed colenda poesis sit, et inde poete,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut eurdencius apparet quĩ de secmuda
nusarũ spẽ loqueretꝭ ꝑsope in seq̃tibus
phia ad eurũ ⁊ ꝯsolacionẽ beecii mreodẽ
ubro oblectauẽta carnimũ ⁊ fictiones
exiscuuãdũ est/ et si houoste fuit ⁊ hn
quibus sanuliares funt ut horꝭ uidetur
uelle de ductio houesci suit hores ucc̃e est
Et st houeste suit nuise ⁊ poete honesti
suit hoĩes quas ⁊ ques ã mc̃e turpa
ueta i uacnũ labe factare couati sunt

Expanded text:
Et, ut evidentius appareret, quoniam de secunda Et, ut evidentius appareret, quoniam de secunda Musarum specie loqueretur, persepe in sequentibusphia ad curam et consolationem Boetii in eodem libro oblectamenta carminum et fictiones existimandum est; et si honeste sint, et hi, quibus familiares sunt, ut horum videtur velle deductio, honesti sint homines necesse est. Et sic honeste sunt muse, et poete honesti sunt homines, quas et quos invicem turpi nota in vacuum o labefactare conati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
laurea iicolit nemora castaliũ fontẽ ⁊
qeeu di religione uenerabilia leca cogͦ¬
enuꝰ phebisocia floribus ⁊ sertis eruata
⁊ dultediue cautus atq uocũ sonoritate.
pectabilis Alltera aut̃ ea est ꝙ ab inhenes¬
ne comicis tracta stenas atq theatra ⁊
quabranna tenet ⁊ scelosobus ficcõnibus
S morcede se inherti eolg̃o placidam ex¬
lib et nulło quĩe dabili oruatu ꝯppicna
het nõ ꝯsolarione u̾tutũ nõ salubribus
anthidotis nõ pacris eciã romediis egͦ¬
tudines laingnẽonĩ ntigat aut sauat
Ss querelis genutibusq ĩ mortẽ us
amplifitat ea delectatõne qua passiombꝰ
impliati delectant᷑ Et quibus satis pũt
quod iguorabant uidẽ poetis infesti. beeciũ
ail dun niusas mẽ t̾tulas scenicas uocita¬
bat de theatrali uiusarũ spe intellerisse
Quod aꝑtissumue ebiectores hui uidisse po¬
euissent si quod post pauca a phia dt̃ñ
ũ nusis curandũ sauadũq reliquite

Expanded text:
laurea incolit nemora, Castalium fontem, et laurea incolit nemora, Castalium fontem, et quecunque religione venerabilia loca cognoscimus, Phebi socia, floribus et sertis ornata, et dulcedine cantus atque vocum sonoritate spectabilis; altera autem ea est, que, ab inhonestis comicis tracta, scenas atque theatra et quadruvia tenet, et scelestibus fictionibus ob mercedem se inerti vulgo placidam exibet nullo conmendabili ornatu conspicua. Hec non consolatione virtutum, non salubribus anthidotis, non sacris etiam remediis egritudines languentium mitigat aut sanat, sed querelis gemitibusque in mortem usque amplificat ea delectatione, qua passionibus impliciti delectantur. Ex quibus satis possunt, quod ignorabant, videre poetis infesti, Boetium scilicet, dum Musas meretriculas scenicas vocitabat, de theatrali Musarum specie intellexisse. Quod apertissime obiectores hi vidisse potuissent, si, quod post pauca a phylosophiaeum Musis curandum sanandumque relinquite.
Abbreviated transcription (Latin):
liquido Eciã incarmũlus eorũ tostã¬
tibus ⁊ sic ut iam dem̃ ẽ inhonesti sũt
hoiẽs. Aduercis ire prndentissime rec
in quem exitũ tendat illecebris horũ
hascucia S qualiscũꝙ sit beritate
lucida confundenda est quodigitur
⁊ que nuuse suit ⁊ quibus insiguite
noibus et quid ꝑ eas senserint Illus¬
raudũ est Satis ⁊go. aubitroi ex
p̃monstratis assumi posse ouplicẽ esse poe¬
tarũ speciem quatiũ altent deuerabilis ⁊
landabilis est et pus hoĩbus semꝑ grata
iltã ucꝰ obscena atqꝙ de tescabilis ⁊ ea est
poetarũ quos dixi nõ brbe tĩi sed orbe
pellendos Equo ncõ de nusis dici p̃t̃ quare
⁊ si gonus unũ sit species due dici pũt
nam dacto eisꝰ uiribus en dem legibus ac¬
tualitꝰ unagneq stat᷑ cũ noriũs et acti¬
catis uideat᷑ expͥn suctus hic scili dulcis
amanus ille nõ magrue honestã unã
arbit᷑ri possum ⁊ reliquũ inhonestam
harũ igit altera totis ꝯmõdanda p̃coniis

Expanded text:
us eorum testantibus, et sic, ut iam dictum est, inhonesti sunt homines. Advertisne, prudentissime rex, in quem exitum tendat illecebris horum astutia? Sed, qualiscunque sit, veritate lucida confundenda est. Quot igitur et que Muse sint, et quibus insignite nominibus, et quid per eas senserint illusrandum est. Satis ergo arbitror ex premonstratis assummi possit, duplicem esse poetarum speciem, quarum altera venerabilis et laudabilis est, et piis hominibus semper grata, altera vero obscena atque detestabilis, et ea est poetarum, quos dixi non urbe tantum, sed orbe pellendos. Equo modo de Musis dici potest, quarum et si genus unum sit, species due dici possunt; nam dato eisdem viribus eisdemque legibus actualiter una queque utatur, cum varius exactitatis videatur exprimi succus, hic scilicet dulcis, amarus ille, non incongrue honestam unam arbitrari possumus et reliquam inhonestam. Harum igitur altera, totis conmendanda preconiis
Abbreviated transcription (Latin):
pͤmi in inpontes intulistis arma ut eos
ext̾minaretis orbe Eg̃o ex aduerso pec¬
tus opposui egi pre uiribus p̃stante
deo ⁊ menitis canse inuãtibus ne bene
meriti ab infescis pellerent̾ hostibus
esto si adu̾sum dos ip̃i in equũ descen¬
derent campum quãtũ p̃ualleant mĩs
meieq uiribus sera penitẽcia nostẽtis
Belligeratũ tamen est ⁊eo bentum
ut cum aliqualioffensorũ gloria ꝙͣ ꝙͣ
sudore płis paululũ sit õnis uintendi
repressa libido et ut equis legibus iri
possit in patem badamꝰ eng̃o eamq ca¬
postemꝰ ultro ⁊ quietẽ laboribus denus
librata enũ sunt belli p̃mia nã uos doc¬
t̾uã ego reuro aliꝙͣtulũ ꝯpolacõnis
in predam ⁊ sic satis loci pati reliccũ
est Credo sit uelitis quĩ sepiise ꝓ dos
penitet ⁊ ideo euis fruam᷑ bouis dᵈͦ
uit ure ex aĩo dice̾ nostatis qui pmꝰ

Expanded text:
primi in insontes intulistis arma, ut eos primi in insontes intulistis arma, ut eos exterminaretis orbe, ego ex adverso pectus opposui, egique pro viribus, prestante deo et meritis cause iuvantibus, ne bene meriti ab infestis pellerentur hostibus, esto, si adversum vos ipsi in equum descenderent campum, quantum prevaleant vestris meisque viribus, sera penitentia nosceretis. Belligeratum tamen est, et eo ventum, ut cum aliquali offensorum gloria, quanquam sudore plurimo, paululum sit omnino vincendi repressa libido, et, ut equis legibus iri possit in pacem. Vadamus ergo, eamque capessamus ultro, et quietem laboribus demus; librata enim sunt belli premia, nam vos doctrinam, ego refero aliquantulum consolationis in predam, et sic satis loci paci relictum est. Credo sic velitis, quoniam cepisse vos penitet, et ideo eius fruamur bonis. Quod ut me ex animo dicere noscatis, q
Abbreviated transcription (Latin):
endi ⁊ in honescati pepcissem mee¬
r intemenariã eorũ ꝓ sumꝑtionẽ  uita
moresq sues longe acrioribꝰ uerbis
⁊ atuleis acutioribus mexissem Reon
camen ees ꝓꝑt̾ dc̃a multa dcuros quibus
omibus rñdere nolusse in longũ ninis ꝑ¬
tendetur gracio ⁊ multitudo uerborñ
nua ꝑ sepe ꝯsuenit nedum aĩos mag̃¬
us occupatos ut regiisunt sed eciam
uacnos ⁊ ocioses offende̾ Et idc̾to ne
celsitudum tue tediosus sun ⁊ ne uidear
hos ex t̾re t̾mines fugae̾ uellecũ ignorã¬
cie eorũ pocus ꝯpaciendũ sit ꝙͣ minei¬
tũ ext̾miũ ꝑce dendũ huis finẽ p̃pare
mens est ⁊ quoᵈ ipi nõ face̾nt Ego aut̃
huiꝰ libri finem tua cũ grã feciise nolo
posusse scilicet meritam irã omez et
eerũ ignonisse nequitie ⁊ eos amicis
auctornt se iineliꝰ uertant consilu;
es igit᷑ e prudentes uiri iam
si rapitis iras ponite ⁊ turgida
sedate pectora satis enĩ ymo in¬
miũ int̾ nos odiis decertatũ est dos

Expanded text:
tudi, et, ni honestati pepercissem mee, in temerariam eorum presunptionem et vitam moresque suos longe acrioribus verbis et aculeis acutioribus invexissem. Reor tamen eos preter dicta multa dicturos, quibus omnibus respondere voluisse, in longum nimis protenderetur oratio, et multitudo verborum nimia persepe consuevit nedum animos magnis occupatos, ut regii sunt, sed etiam vacuos et ociosos offendere. Et id circo, ne celsitudine tue tediosus sim, et ne videar hos extra terre terminos fugare velle, cum ignorantie eorum potius compatiendum sit, quam in meritum exterminium procedendum, his finem prestare mens est; et, quod ipsi non facerent, ego ante huius libelli finem tua cum gratia fecisse volo, posuisse scilicet meritam iram omnem, et eorum ignovisse nequitie, et eos amicis autor, ut se in melius vertant consilium. Vos igitur, o prudentes viri, iam si sapitis, iras ponite et turgida sedate pectora, satis enim, imo nimium inter nos odiis decertatum est. Vos
Abbreviated transcription (Latin):
nõ quos pelli iubet plato poetas esset
rũdendũ calibus uos ip̃i ꝑquiratis cen¬
sores inepti S qui ignoracie quorũ¬
m̃q ꝯpaciendũ est ⁊ si male sint meri¬
ti ꝯpaciendũ tamẽ Est uti liquoribꝰ
om̃ibus sł ⁊ sacultatibus sua fex que
esto ab hoĩabilis ⁊ abicienda. nõ tamẽ
defecatus liquoi effieit᷑ uilior ⁊ equo
ris taceam cynces huĩt ⁊ epycuros qui
infandis erroribus ĩ noluti se̾ eã dehones¬
care ⁊ nõ muillis conati sunt adeont hostes
hos pocratẽ. uenotratẽ auauarorã pane¬
nũ aliosꝙ hd eodem insignitos tit uło abi¬
ciendos fore dicenius scolidñ ⁊ignani
mãtedones socios. ⁊ alios huit hore¬
siartas longe fetidiori feto execrabiles
crãsostoniũ ambro sur mediolanõ sem
leonẽ papam ⁊ alies satros uiros diceꝰ

Expanded text:
non, quos pelli iubet Plato poetas? Esset non, quos pelli iubet Plato poetas? Esset respondendum talibus: Vos ipsi perquiratis, censores inepti! Sed quoniam ignorantie quorumcunque compatiendum est, et si male sint meriti, compatiendum tamen. Est uti liquoribus omnibus sic et facultatibus sua fex, que esto abominabilis et abicienda, non tamen defecatus liquor efficitur vilior; et equo ris taceam Cynicos habuit et Epycuros, qui infandis erroribus involuti, fere eam dehonestare in non nullis conati sunt, adeo ut hostes hos Socratem, Xenocratem Anaxagoram, Panetium, aliosque hoc eodem insignitos titulo abiciendos fore dicemus? Stolidum et ignavi Macedones, Fotinos, et alios habuit heresiarcas longe fetidiori fece execrabiles. Crisostomum, Ambrosium Mediolanensem, Le
Abbreviated transcription (Latin):
creditis oculata fidi did̃ potestis Rec
dubite ut ex es ꝯͥtiugat ꝙ ut plinũ
falmosis uiris ꝯtinge̾ ꝯsuou̾it ut ait
audactꝰ assero quia huiꝰ suꝑet suociã
fama Tanta en morũ marestate tãda
suanis elequẽtie fumidia tanta eciã
urbanitate ⁊ compoĩta sonectute cõspi¬
tores scilicet ons plus ex moribꝰ quã
ex berbis traxisse doct᷑ie ⁊ ut aliqũ
de celiberrimo dirs isto tateã que so
hes dicant mĩquid tales poete a platone
pellant᷑ ex bube Eti si pellunt hñia
reserẽt quos introdueturꝰ ipse sit
cuies lenoues au uispiliones acque
guatonicos. epulones cecariosq seu
forte fureisoros ant sumilis illis assimuẽt
⁊ felix d mansura dui platonis res pur
si poetas pellat ⁊ hos cines heat et
mor̃ uiteq honũ presides Sedabsit
ut arbitrer doccissimũ dirũ id incelles¬
isse qd seuciut̃ int̾ p̃tes hii quymo reor
⁊ poetas insignes ⁊ quosoñq alios siles¬
pir. S inquient scomacãtes hu si hes

Expanded text:
is, oculata fide videre potestis Nec dubito, ut ex eo contingat, quod ut plurimum famosis viris contingere consuevit, ut ait audacter assero, quia huius superet presentia famam! Tanta enim morum maiestate, tanta suavis eloquentie facundia, tanta etiam urbanitate et composita senectute conspitores scilicet eius plus ex moribus quam ex verbis traxisse doctrine. Et, ut aliquando de celeberrimo viro isto taceam, queso hos dicant, nunquid tales poete a Platone pellantur ex urbe. Et, si pelluntur huius modi, reserent, quos introducturus ipse sit cives; lenones an vispillones, atque gnatonicos, epulones, cetariosque, seu forte furciferos aut similes illis assumet? O felix, o mansura diu Platonis Respublica, si poetas pellat, et hos cives habeat et morum viteque hominum presides! Sed absit, ut arbitrer doctissimum virum id intellexisse, quod sentiunt interpretes hi, quin imo reor, et poetas insignes, et quoscunqros. Sed inquient stomacantes hi: Si hos
Abbreviated transcription (Latin):
gllio nr̃o cuiant reliqua suiã tanto fron¬
tis rubore ⁊ mẽtis dẽc mdia it̾ denos
puigebat᷑ ut ob hoc Iuuenis ad huc uo¬
caretur parthenas ꝙ la tine uirgo seu
uingnitas fouat cuiꝰ toti sunt ad uictutẽ
suadencia mouita ut sepe iam dom̃ est
ꝙ sunt eius carauinũ uerba Cuiꝰne.
cõburent̾ diurnũ opus ut ip̃e uurgilis
itriẽdo p̃ceperat occananus cesar
anguiotis posepoĩtis maxiuu imperii
curis ꝑhibitorios uersus composunt
qui in tempi usq nr̃m legunt᷑ Cuiꝰ adh ͤ
nomẽ apud mãtuanes tants honore
celebut᷑ ut cum eme̾s ab augusts subla¬

Expanded text:
gilio nostro, cuius, ut reliqua sinam, tanto frongilio nostro, cuius, ut reliqua sinam, tanto frontis rubore et mentis verecundia inter coevos udiebat, ut ob hoc iuvenis adhuc vocaretur parthenias, quod Latine virgo seu virginitas sonat. Cuius tot sunt ad virtutem suadentia monita, ut sepe iam dictum est, quod sunt eius carminum verba. Cuius ne combureretur divinum opus, ut ipse Virgilius moriendo preceperat, Octavianus Cesar Augustus, postpositis maximi imperii curis, prohibitorios versus composuit, qui in tempus usque nostrum leguntur. Cuius adhuc nomen apud Mantuanos tanto honore celebratur, ut, cum
Abbreviated transcription (Latin):
¶dest .uii. litigant ciuitates de rudice
homieri. suni ne nechios colophõ pilos
argos achine. Hunc pterea ip̃e plato
u eodem libro rei pub aliisꝙ ꝑ sepe
ꝯclusionũ suarui inducit incestem
Si igit uirtutu p̃u a legibus habitꝰ
est si legum decus si tot ciuicatũ ouus
etiã repetitus si apceptore ip̃o platons
testit assuptus sculcissimũ est arbit᷑ri
platonẽ idem prinentissimũ broruĩ talẽ
poetam urbe pellendũ iussisse insuꝑ
hͤ płonis inssu exiscunabimꝰ Siurum
urbe pellendũ qui hanesta panꝑtate
qtentꝰ adeo ob uirtatẽ suaui carus sei¬
eciã uellent suis maiorũq suorũ suos
nusteri ciue̾s et suo tuuilari sepulors
Si credant hu ego nõ credam qñ pocius
arbitror platonẽ suã ciuitatẽ optarpe
caliũ fuisse repletam Quid p̃tereade
calone dicemꝰ qui datis athemẽtibus
legibus esto iam senes esset sese con¬
cessit poetiis brbe ne pellendũ dicemꝰ
qui urbeu dissolutai ii cuuilem uetam
meresq renocauit. Cond insuꝑ de bir¬

Expanded text:
eptem litigant civitates de radice Omeri: Samos, Smirne, Chios, Colophon, Pilos, Argos, Athine. Hunc preterea ipse Plato in eodem libro Rei publice aliisque persepe conclusionum suarum inducit in testem. Si igitur virtutum pater a legibus habitus est, si legum decus, si tot civitatum civis etiam repetitus, si a preceptore ipso Platone testis assumptus, stultissimum est arbitrari Platonem idem prudentissimum virum, talem poetam urbe pellendum iussisse! Insuper hoc Platonis iussu existimabimus Emnium urbe pellendum, qui honesta paupertate contentus adeo ob virtutem suam carus Scieius vellent suis maiorumque suorum suos misceri cineres, et suo tumulari sepulcro! Si credant hi, ego non credam, quin potius arbitror Platonem suam civitatem optasse talium fuisse repletam. Quid preterea de Solone dicemus, qui, datis Atheniensibus legibus, esto iam senex esset, sese concessit poeticis? Urbe ne pellendum dicemus, qui urbem dissolutam in civilem vitam moresque revocavit? Quid insuper de Vir
Abbreviated transcription (Latin):
fore ptr ernatu subtracto carminũ
quã cito franciscũ petrarchã archanos
poenatũ rofẽntẽ sensus audiuit ob̾¬
uretoñs seipm̃ redarguit ⁊ ut ego
eo dicente meis auribus audini as¬
seruit se nĩꝙ aute arbitͣtũ adeo eg̃¬
guis atqz sublunes sonsus sub tam̃
rrdiculo corticẽ uti sunt portatum
fictõnes lat̾e potungre ut adu̾tebat
pose deuiõsoracionẽ solertis uiriab¬
sconditos esse sum̃q mira ꝯpunctõe
dampnabat ingenũ ⁊ infortimũ
ꝙ tam soro poẽtieũ artificiũ cogno¬
brenis in puturũ uate recine̾i potint

Expanded text:
fore precii, ornatu subtracto carminum, fore precii, ornatu subtracto carminum, quam cito Franciscum Petrarcam arcanos poematum referentem sensus audivit, obstupefactus se ipsum redarguit, et, ut ego, eo dicente, meis auribus audivi, asseruit, se nunquam ante arbitratum adeo egregios atque sublimes sensus sub tam ridiculo cortice, uti poetarum sunt fictiones, latere potuisse, ut advertebat post demonstrationem solertis viri absconditos esse, suumque mira compunctione damnabat ingenium et infortunium, quod tam sero poeticum artificium cognobrevis in fut
Abbreviated transcription (Latin):
leges incipiã ⁊ ut uos otrã faciat᷑ que
amitus cui̾tatine panca deñrꝰ sum.
eque aĩo atq tũquillo ꝑcipite Ecce hono¬
rabiles biri quibus potui de mõstracio¬
nbus elucedam quid sit peosis quã bos
ip̃i nllam faciebatis qui poete fuit qd
poetarũ oppiciũ qui mores quos dos
ecia sabulones sceletes honños suaso¬
res t̾minũ ⁊ nulle malis infectos cla¬
mobatis Dand nnde nuse suit designa¬
nn quas merot̾tulas dicebatis ⁊ forte
arbitbanũ lupanares quos ⁊ tanti stͦ
si a deo uenerabiles nõ solum nõ dũpna¬
⁊ debotis s eos colẽ laudib ertollere
auaro ⁊ eoriũ ut meliores efficianũ
studeꝰ bolmũ aques ne nos ret̾hat aut
etas ãnosior ant samosiores audisse
facultates conenũ ex uobisipĩs id posse
quod de io nõ erubuit ãnosus pñteps
nis theolegus cũ in seragesumnosertũ
usq etatis sue ãnũ ꝑmpendiss unt¬
Giliũ illũq cũ reliquis more uro
fabulosum dice̾t hominẽ ⁊ nullius

Expanded text:
s incipiam, et, ut vos etiam faciatis, que amicus caritative pauca dicturus sum, equo animo atque tranquillo percipite. Ecce, honorabiles viri, quibus potui demonstrationibus, elucidavi, quid sit poesis, quam vos ipsi nullam faciebatis, qui poete sint, quod poetarum officium, qui mores, quos vos etiam fabulones, scelestos homines, suasores criminum, et mille malis infectos clamabatis. Quid inde Muse sint, designavi, quas meretriculas dicebatis, et forte arbitramini lupanares. Quos si tanti sunt, si adeo venerabiles, non solum non damnare debetamare, et eorum, ut meliores efficiamini, studere volumina. A quo ne vos retrahat aut etas annosior, aut famosiores audisse facultates, conemini ex vobis ipsis id posse, quod de se non erubuit annosus princeps nis theologus, cum in sexagesimum sextum usque etatis sue annum parvi pendisset Virgilium, illumque cum reliquis more vestro fabulosum diceret hominem et nullius
Abbreviated transcription (Latin):
sortis. ⁊ ex̃mo eciũ luꝑmiari a fece lol¬
Si ꝓstratas exisciant nec h ͦ satis est
quͣyno huic uolunt poetas ecaan esẜe
hoĩẽs inhouestos sit argimẽtũ de du¬
centes sui Si mse boecii assencione
mentraeule sunt inheueste nulieres
sunt Et sit hu quibus familiares sũt
ut inhonesti suca hõies nccẽ ẽ cum
anuacia sen samiliaritas insi exquẽi¬
encia moie ñgi ant sta̾e nõ possit Sas

Expanded text:
sortis et extremo etiam in lupanari a fece vulsortis et extremo etiam in lupanari a fece vulgi prostratas existimant. Nec hoc satis est, quin imo hinc volunt poetas etiam esse homines inhonestos, sic argumentum deducentes suum: Si Muse Boetii assertione meretricule sunt, inhoneste mulieres sunt, et sic hi, quibus familiares sunt, ut inhonesti sint homines, necesse est, cum amicitia seu familiaritas, nisi ex convenientia morum, iungi aut stare non po
Abbreviated transcription (Latin):
sast nentis tumisquam ingetin ⁊o¬
stremis rex niclite hui nomen
poetion blasphenãtes infanda
temericate ꝑciti silencia tutra
Ie motos autrigergonei ad ditus honesta
penecͣlia uenerande presis ⁊ puellar
choros. cantusq duumes intrare ausi
sunt atq dissois turbare clamoribus
uerbi armati eis scilie que cuica pũ¬
cipiũ libri eius ue ꝯpolacione legunt̾
ph̃ra lequente acis dicente Cous has
scenicas mẽcͤtulas ad hunc egrũ ꝑmi¬
sit accede que dolores eius no mõ ullis
remediis sonerẽt uorũ dulcibus insuꝑ
alerent benenis ⁊cͣ Ouiã nõ alit̾ quã
uictores compbete clamoi̾o ⁊ mocuas
ludenciũ mẽtes igno nimosis oꝑꝑbrnis
ꝑ illa berba uelit boecius sobĩ inspicie¬
tes cortitem pudicissumas imisas nõ
alit̾ quã si essent carnee mulieres
inhonestas obscenas uenoficas atq
mõtrices esse ꝓ clamãt ⁊ eo ꝙ dumi¬
uitiuo utat᷑ uoecius illas extreme

Expanded text:
lascivientis cuiusquam ingenii. Polascivientis cuiusquam ingenii. Postremo, rex inclite, hi nomen poeticum blasfemantes, infanda temeritate perciti, silentia sacra, semotos antri Gorgonei aditus, honesta penetralia venerande poesis, et puellarum choros cantusque divinos intrare ausi sunt, atque dissonis turbare clamoribus, verbis armati eis scilicet, que circa principium libri eius De consolatione leguntur, phylosophia loquente atque dicente: Quis has scenicas meretriculas ad hunc egrum permisit accedere, que dolores eius non modo ullis remediis foverent, verum dulcibus insuper alerent venenis etc. omnia non aliter quam victores complere clamoribus et innocuas ludentium mentes ignominiosis opprobriis per illa verba velit Boetius, solum inspicientes corticem, pudicissimas Musas, non aliter quam si essent carnee mulieres, inhonestas, obscenas, veneficas atque meretrices esse proclamant, et, eo quod diminutivo utatur Boetius, illas extreme
Abbreviated transcription (Latin):
qui comci prete dc̃i sunt Duios int̾
⁊ si nõ nuilli honesti fuerint hommes
ut plantus terrentius ut plinũ tur¬
pessiuus fictõuibus suis ppendidã poesis
gleriam inficẽ insi sunt ⁊ hus ñgi pt̃
aliqũ peligne sis omidis hn quidem seu
mẽtis ĩnata lascima. seulucri cupidme
⁊ desiderio lolgaris applansus scelestis
compõitis sabulis eas ninꝰ int ductis
recitabant instenis Ex quibꝰ lascimẽ¬
ꝑuicio sissimũ erat quãtũcũq ⁊ in cete¬
ris religio gentiliũ de tescanda sit ppłos
i tam turpia facra deduxerãt ut em¬
bestenda a suis eciã lide̾tur huio qͥdẽ
poetas ut iͥ p̃cedentib̾ꝰ repe dcm̃ est
nõ solum abhorret xp̃iana religio s
ipã eciã abiecit cencilitus hu quippe
sunt ques orbe pellendos reor pło ius¬
serit Eg̃o aũt nõ urbe sed orbe tales
est ne exiodus enripedos scacius clan¬
dianus aut suules ciuitate pellẽdos
ee ne arbitror disciungnãt igit᷑ hn ⁊
si nõ odio laborant indigus male me̾i̾tos

Expanded text:
qui comici poete dicti sunt; quos inter et si non nulli honesti fuerint homines ut Plautus et Terrentius, ut plurimum turpissimis fictionibus suis splendidam poesis gloriam inficere visi sunt. Et his iungi potest aliquando Pelignensis Ovidius. Hi quidem seu mentis innata lascivia, seu lucri cupidine, et desiderio vulgaris applausus, scelestis compositis fabulis, eas, mimis introductis, recitabant in scenis, ex quibus lascivienperniciosissimum erat, quantumcunque et in ceteris religio gentilium detestanda sit, populos in tam turpia sacra deduxerant, ut erubescenda a suis etiam videretur. Huius modi quidem poetas, ut in precedentibus sepe dictum est, non sola abhorret Christiana religio, sed ipsa etiam abiecit gentilitas. Hi quippe sunt, quos urbe pellendos reor Plato iusserit; ego autem non urbe, sed orbe tales est ne Exiodus, Euripides, Statius, Claudianus, aut similes civitate pellendus? Ego non arbitror. Distinguant igitur hi, et, si non odio laborant indigno, male meritos