comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re. Atq tũ ex his locis de qͥbꝰ in negotiali parte die
÷ iuris ⁊ eqͥtatis nat᷑am oportebit qͣrere. ⁊ qͣsi in absoli¬
bit. qͥbꝰ in simili exeusatiõe ñ sit ignotũ. ⁊ ꝯtentiõe ms
illis ignoscendũ fuisse. ⁊ ex delib̾atioĩs partibꝰ ostendere¬
t᷑pe. aut inutile. ẽẽ. ꝯcedi eam rẽ q̃ ab adu̾sario cõmssi
sit. ꝑ magnã. ẽẽ. ⁊ magno fut᷑am det̾m̃to: si ea res abhis
qͥ potestatẽ hñt uindicandi neglecta sit. Defensor aut
luntate defendenda cõmorabit᷑. ⁊ in ea re adaugendaq̃
uoluntati fuerit impedim̾̃to. ⁊ se plus ꝗͣ fecei̾t facere
ñ potuisse. ⁊ in o̾ibꝰ reb uoluntatẽ spectari oportẽ. ⁊ se
ꝯuinci nͦ posse qͦ. absit ã culpa. ⁊ ex suo noĩe cõmunẽ
hoiũ ĩfirmitatẽ posse dãpnari. Nem̃ nichil. ẽẽ. ĩdignꝰ
ꝗͣ. eũ qͥ culpa careat supplicio ñ carere. Loci aũt cõ¬
munes accusatoris in ꝯfessionẽ unus ⁊ alt̃. qͣnta potes¬

Expanded text:
perare. atque tum ex iis locis, de quibus in negotiali parte dictum est, iuris et aequitatis naturam oportebit quaerere et quasi in absolubit, quibus in simili excusatione non sit ignotum, et contentione, magis illis ignoscendum fuisse, et deliberationis partibus, turpe aut inutile esse concedi eam rem, quae ab ad- versario commissa sit: permagnum esse et magno fu- turum detrimento, si ea res ab iis, qui potestatem habent vindicandi, neglecta sit. Defensor auteluntate defendenda com- morabitur et in ea re adaugenda, quae voluntati fuerit inpedimento; et se plus, quam fecerit, facere non po- tuisse; et in omnibus rebus volsuo nomine communem hominum infirmitatem posse dam- nari. deinde nihil esse indignius quam eum, qui culpa careat, supplicio non carere. Loci autem communes: accusatoris in confessionem, et quanta potes
Abbreviated transcription (Latin):
rint. Dein̾ si ħ ꝯstitutũ sit. ut peccata hõies peccatis ⁊
iniurias iniriis ulciscant᷑: qͣnta in cõmodoꝵ ꝯseqͣntur.
Ac si idẽ facẽ ipse qͥ nc̃ accusat uoluits: nec ħ qͥdẽ ipso

Expanded text:
rint; deinde, si hoc constitutum sit, ut peccata homines peccatis et rint; deinde, si hoc constitutum sit, ut peccata homines peccatis et iniurias iniuriis ulciscantur, quan- tum incommodorum consequatur; ac si idem facere ipse, qui nunc accusat, voluisset, ne hoc quidem ipso
Abbreviated transcription (Latin):
ent ꝑ aliꝙͣ ꝯstitutionem illũ in ꝙͣ. cͥmen tͣnsferet᷑ defẽde.
Deide. leinus: illud ꝗͦ in alt̾um peccatũ reꝰ tͣnsfert. ꝙͣ
statui de ca re ꝯuenit. Ac simul ostende. ñ oportuisse
iñ suppliciũ ꝙͣ. iudiciũ int̾pon̾e. Tũ leges qͦ ⁊ iudi
c demonstranda sc̃. ꝑ q̃ potuerit id peccatũ qͦ. spon¬
te sua reꝰ prinit᷑ sit: morib ⁊ iudicio uindicari. De¬
inde negare debebit audiri oporte. id ꝗͦ. in eũ cͥminiͦ
ꝯferat᷑. de quo is ipse qͥ ꝯferat uditiũ fieri noluerit. ⁊
id ꝗͣ. iudicatũ ñ sit: ꝓ infecto haberi oport̾e. Postea in¬
pudentiã demonstrare eoꝵ qͥ nc̃ eũ ap̃ uidices accuset̃.
ꝗͣ sine iudicib ipsi ꝯdẽpnareͥnt. ⁊ de eo iuditiũ faciat᷑.
de qͦ iam ipsi suppliciũ sũ pserint. Postea ꝑtꝰbatiõe ui¬
aitti fut᷑am dicem. ⁊ iudiceᷤ longius ꝗͣ. potestate habet
ꝓgressuros si simul ⁊ de reo ⁊ de eo ꝗͣ. reꝰ arguat iucdica¬

Expanded text:
en transferetur, defendere; deinde, levius esse illud, quod in alterum peccatum reus transferat, quam statui de ea re convene- rit; ac simul ostendere non oportuisse ante supplicium quam iudicium interponere. tum leges quoque et iudi- cia demonstranda sunt, per quae potuerit id pecca- tum, quod sponte sua reus poenitus sit, moribus et iudicio vindicari. deinde negare audire oportere id, quod in eum criminis conferatur, de quo is ipse, qui conferat, iudicium fieri noluerit, et id, quod iudicatum non sit, pro infecto habere oportere; postea inpuden- tiam demonstrare eorum, qui eum nunc apud iudices accusent, quem sine iudicibus ipsi condemnarint, et de eo iudicium faciant, de quo iam ipsi supplicium sump- serint; postea perturbationem iudicii futuram dice- mus et iudices longius, quam potestatem habeant, progressuros, si simul et de reo et de eo, quem reus arguat, iudica
Abbreviated transcription (Latin):
maiora delicta ꝯconcessa sint. Ac multũ ꝑficiet. si se
miscdẽ in potestate. ꝓpensũ ad ignoscendtm fuisse
ostendit. Atq ipsum illud peccatũ erit extenuan¬
dũ. ut ꝗͣ. minimũ obfuisse uideat᷑. ⁊ aut tͣpe. aucei¬
delitate ⁊ malitia facta dicet. ipsũ immiscdem. su¬
pbũ fuisse. ⁊ si pot̾it oftendet sẽꝑ inimicũ fuisse.
⁊ amicũ nullo mͦ ficri posse. Sĩ reꝰ beneficia ꝓfe¬
ret. aut aliqͣ decausa factaͥ ꝓp̃ beniuolentiã demon¬
strabit. aut pꝰea odiũ. eẽ. acre susceptũ. aut illa oĩi
maleficiis. ẽẽ. deleta. aut leuiora beneficia ꝗͣ. male
ficia. aut cũ ꝓ beneficio is honor habit᷑ sit: ꝓ malefis
penã sumi oportẽ. Dein tͣpe. ẽẽ. aut̾ntaile ignoser. De

Expanded text:
maiora delicta concessa sint. ac multum proficiet, si se maiora delicta concessa sint. ac multum proficiet, si se misericordem in potestate, propensum ad igno- scendum fuisse ostendet. atque ipsum illud pecca- tum erit extenuandum, ut quam minimum obfuisse videatur, et aut turpe aut indelitate et malitia facta dicet; ipsum inmisericordem, superbum fuisse; et, si poterit, ostendet semper inimicum fuisse et amicum fieri nullo modo posse. si beneficia proferet, aut aliqua de causa facta, non propter benivolentiam demonstrabit, aut postea odium esse acre susceptum, aut illa omnia maleficiis esse deleta, aut leviora beneficia quam male- ficia, aut, cum beneficiis honos habitus sit, pro male- ficio poenam sumi oportere. deinde turpe esse aut inutile igno
Abbreviated transcription (Latin):
utet᷑ ꝙͣ ut ꝓpt̾ pꝰteriꝰ beneficiũ. sibi ignosce̾t᷑ cũ depca¬
tiois partes adiunget. Oportebit gͥ eũ qͥ sibi ut cognoᷤᷤ¬
cit᷑ ptulabit cõmemorare. si qͣ sua potit beneficia ⁊ ei
maioꝵ suoꝵ beneficia siqͣ extabt̾ ꝓferre. Dem̃ ostens¬
dere nͨ odio ideo neq crudelitate fecisse ꝙͦ. fecerit.
s aut stultia aut impulsu alicinꝰ. aut aliqͣ honesta ac
ꝓbabili causa. Postea polliceri ⁊ ꝯfirmare sȩ ⁊ hoc
peccato doctũ ⁊ beneficio eoꝵ qͥ sibi igno uẽi̾nt ꝯfir¬
matũ oi tꝑ̃e ã tali rõne ab futurũ. Dem̾ spẽ osten¬
de aliqͦ se in loco magno his qͥ sibi ocesserut usu
fut᷑m. Postea si facultas erit se aut ꝯsanguineũ.
uelĩt ⁊ dignitatẽ ostende. Et cet̾a ea q̃ ꝑsonis st̃ ad
honestatẽ st̃ ⁊ ãplitudinẽ attͥbuta ꝯq̃stione sine arro
gantia in se. ẽẽ. demonstrabit. ut honore potiꝰ aliqͦ qͦ
ullo supplicio dignꝰ ẽẽ. tudeat᷑. Deiñ cet̾os ꝓferre qͥb

Expanded text:
ut propter posterius bene- ficium sibi ignosceretur, cum deprecationis partes ad- iungeret. Oportebit igitur eum, qui sibi ut ignoscatur, postu- labit, commemorare, si qua sua poterit beneficia et, si maiorum suorum beneficia, si qua exstabunt, proferre; deinde ostendere non odio neque crudelitate fecisse, quod fecerit, sed aut stultitia aut inpulsu alicuius aut aliqua honesta aut probabili causa; postea polliceri et confirmare se et hoc peccato doctum et beneficio eorum, qui sibi ignoverint, con- firmatum omni tempore a tali ratione afuturum; de- inde spem ostendere aliquo se in loco magno iis, qui sibi concesserint, usui futurum; postea, si facultas erit, se aut consanguineum velint, dignitatem ostendere, et cetera ea, quae per- sonis ad honestgantia, in se esse demon- strabit, ut honore potius aliquo quam ullo supplicio dignus esse videatur; deinde ceteros proferre, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
neq itẽ utile neq honestũ putari oport̾e. nͥ qͦ aiõ. qͦ t̃ꝑe.
qͣ de causa factũ sit intelligat᷑. Qͥ locus ita cõmunis. ẽ
ut bñ tͣctat᷑ in hac causa magno ad ꝑsuadendũ mom̾̃ito
futurꝰ sit. Et alt̾ locus ꝑ ꝙ̃ magna cũ ãplificat̾õe bi¬
ficii magnitudo ex utilitate aut̃ honestate. aut facane
necessitate demonstrat᷑. Et t̾cius ꝑ ꝙͣ. res exp̃ssa ũbis
an ocłos eoꝵ qͥ audiunt ponit᷑. ut ipse qͦ idẽ fact᷑us fuis
se arbitret᷑. si sibi ea res atq ea faciendi causa ꝑ idẽ tẽpꝰ
accidisset.  Relat̾o cͥminis ÷: cũ reus id qͦ. arguit᷑ con¬
fessus: alt̾i se inductũ peccato iure fecisse demonstrat.
domũ se uictor recepit. Is aĩaditit sororẽ suam de frm mor
co lasor ante. sponsi aũ nom̃ appellantẽ itentidẽ curi
un fci occidi. Questio ÷: iure ne occidit. Ro. ẽ. illa

Expanded text:
neque ineque i de causa fac- tum sit, intellegatur; qui locus ita communis est, ut bene tractatus in hac causa magno ad persuadendum momento futurus sit; et alter locus, per quem magna cum amplificatione beneficii magnitudo ex utilitate aut honestate aut facti necessitudine demonstratur; et tertius, per quem res expressa verbis ante oculos eorum, qui audiunt, ponituse arbitrentur, si sibi illa res atque ea faciendi causa per idem tempus accidisset. Relatio criminis est, cum reus id, quod arguitur, confessus alterius se inductum peccato iure fecisse demonstrat. domum se victor recepit. is animadvertit sororem suam de fratrum morte non laborantJure occidi. Quaestio: Jurene occiderit? Ratio: Illa
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã cõꝑatiuã iudicatonẽ exponẽ tanꝗͣ. causam delib̾ato
⁊ de ea ex delibat̾onis p̃ceptis deiceps dice̾. Sit eñĩ
iudico ꝗ̃. añ exposinmꝰ. Cũ os ꝑitͦi milites. c̾et᷑. nͥ ad ha
pactiõẽ uenissent: utrũ sautiꝰ fuerit ꝑire milites. an ad
hãc pactionẽ uenire. ħ ex locis delib̾atiois qͣsi aliq̃. ĩ ꝯful¬
tationẽ res ueniat tctari oportebit. Defensor aũt qͥbꝰ
in locis ab accusatore aliȩ ꝯstitutioẽs ert̃ ĩducte. ĩ hic
ipse qͦ ex eisdẽ ꝯstitutiõibꝰ defensionẽ cõꝑabit. Cet̾o
aut̃ õs locos qͥ ad ipsã cõꝑationẽ ꝑtinebt̃: ex ꝯtͣrio tͥe¬
tabit. Loci cõmunes erunt accusatoris in eũ. qͥ cũ fac¬
to t᷑pi aliqͦ. aut inutili. aut utͦq fate it᷑: q̃rat tñ aliq̃. de¬
fensionẽ. ⁊ facti inutilitatẽ. aut tͣpitidinẽ cũ mdigna¬
tiõe ꝑferri. Defensoris ÷: nullũ factũ mutile neq turu

Expanded text:
illam com- parativam iudicationem exponere tamquam causam deliberativam illam com- parativam iudicationem exponere tamquam causam deliberativam et de ea ext, nisi ad hanc pactionem venissent, utrum satius fuerit perire milites, an ad hanc pactionem venire? hoc ex locis deliberationis, quasi aliquam in consultationem res veniat, tractari oportebit. Defensor autem, quibus in locis ab accusatore aliae constitutiones erunt inductae, in iis ipse quoque ex isdem constitutionibus defensionem comparabit; ceteros autem omnes locos, qui ad ipsam comparationem pertinebunt, ex contrario tractabit. Loci communes autem erunt: accusatoris in eum, qui, cum de facto turpi aliquo aut inutili aut utroque fateatur, quaerat tamen aliquam defensionem, et facti inutilitatem aut turpitudinem cum indignatione pro- ferre; defensoris est, nullum factum inutile neque turpe
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsa aũt cõꝑatio seꝑata a cet̾is gn̾ib ꝯtrou̾siaꝵ : sic ex
sua ui ꝯsidabit᷑. si illud ꝗͦ. cõꝑabit᷑: aut ñ honestum.
aut ñ utile. aut ñ necessariũ fuisse. aut ñ tantopere
bonestũ. auit ñ tantoꝑe necessariũ fuisse demonstrabit᷑.
Deinde oportet accusatorẽ illud ꝗͦ. ipse arguat ab eoqͦ.
defensor cõꝑat seꝑare. Id aut̃ faciet. si demonstrabit
ñ ita fieri solere. neq oport̾e. neq. ẽẽ. rõnẽ. qͣre hoc
ꝓpt̾ ħ fiat. ut ꝓpt̾ salutẽ militũ ea q̃ salitas causa cõ¬
pata st᷑. hostibꝰ tradant᷑. Postea cõꝑare oportebit cũ
beneficio maleficiũ. ⁊ oĩo id ꝗͦ. irguit̾ cũ eo qͦ factũ ab
ꝯtende̾.⁊ ħ extenuando. maleficii magnitudinẽ simis
qͦ fecerit. Honesti aut̃ ⁊ utił ⁊ necessarii uis ⁊ nat̾a:
in delibatiois p̃ceptis cognoscet᷑. Deinde oportebit iliꝰ

Expanded text:
ipsa autem compara- tio separata a ceteris generibus controversiarum sic ex ipsa autem compara- tio separata a ceteris generibus controversiarum sic ex sua vi considerabitur, si illud, quod comparare honestum aut non tantopere necessarium fuisse demonstrabitur. deinde oportet accusatorem illud, quod ipse arguat, ab eo, quod defensor conparat, separare. id autem faciet, si demonstrabit non ita fieri solere neque oportere neque esse rationem, quare hoc propter hoc fiat, ut propter salutem militum ea, quae salutis causa comparata sunt, hostibus tradantur. postea com- parare oportet cum beneficio maleficium et omnino id, quod arguitur, cum eo, quod factum ab  conten- dere et hoc extenuando maleficii magnitudinem simul quod fecerit. honesti autem et utilis et necessarii vis et natura in deliberationis praecep- tis cognoscetur. deinde oportebit ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
hibe cetãꝵ qͦ ꝯstitutionũ rõnes atq p̾cepta. ac maxi¬
me ꝯiect᷑is faciendis ĩfirmare illud . ꝗͦ cũ eo gͦ. cͥmini
dabit᷑ ħi qͥ accusabunt᷑ cõꝑabt̾. Id fiet. si aut id qͦ. di¬
cent defensores fitt᷑m fuisse. nͥ id ft̃m. ẽẽt. de qͦ facto
iudiciũ ÷ fut᷑m fuisse negabit᷑. aut si alia rone ⁊ aliam
obcausã. ac dicet se reus fecisse: demonstrabit᷑. ẽẽ. fatũ
ostitutoe sumet᷑. Sin aut c̾to noĩe maleficii uocabit᷑
in iudiciũ:. sic̃ in hac causa. nã maiestatis accersitꝰ᷑:
hsfinitiõe ⁊ p̃ceptis diffinit̾oĩs uti oportebit. atq ħ
utendũ sit. Sin aliud qͦ aliqͦ. gn̾s incidit: eiꝰ gnis pre¬
cepta licebit huc pari rõe tͣnsferre. Nam accusatori
maxime ÷ ĩ ħ elaborandũ ut id ipsũ factũ ꝓpt̾ qͦ. sibi
reus ꝯeedi putet oport̾e̾ ꝗͣ. plurimis infirme̾t rõibus.
Oͦ facile: si qͥs plurimis ꝯstitutiõib agg̃diat᷑ id ĩꝓbare.

Expanded text:
e constitutionum rationem atque praecepta; ac maxime coniecturis faciendis infir- mare illud, quod cum eo, quod crimini dabitur, ii, qui accusabuntur, comparabunt. id fiet, si aut id, quod dicent defensores futurum fuisse, nisi id factum esset, de quo facto iudicium est, futurum fuisse negabi- tur; aut si alia ratione et aliam ob causam, ac dicet se reus fecisse, demonstrabitur esse factum.constitutione sumetur. sin autem certo nomine maleficii vocabitur in iudicium, sicut ifinitionis uti oportebit. atque haec utendum sit. sin aliud quoque aliquod genus incidet, eius generis praecepta licebit huc pari ratione transferre. Nam accusatori maxime est in hoc elaborandum, ut id ipsum factum, propter quod sibi reus concedi putet oportere, quam plurimis infirmet rationibus. quod facile est, si quam plurimis constitu- tionibus aggredietur id inprobare.
Abbreviated transcription (Latin):
afferat. ut religionẽ. pietate. g̾rã. uindicationẽ. obser¬
uantiã. ueritatẽ. Religione̾ eã q̃ in metu ⁊ cerimo¬
nia doꝵ sit appellant. Pietatẽ: q̃.gͣ. patͥã aut paren¬
tes. aut alios sanguineꝰ ninctos officiũ ꝯseruare mo¬
neat. Gr̃am. qͦ in memoria ⁊ remuneratõne ofłi¬
cioꝵ. ⁊ honoris. ⁊ amiciciaꝵ obseruantiã tenet. Uin¬
dicationẽ. ꝑ ꝗͣ. uiͦ ⁊ ꝯtumeliam defendendo aut ul
ciscendo ꝓpulsamꝰ ã nob̾ ⁊ ã nr̃is qͥ nob̾ cari. ẽẽ. de¬
bent. ⁊ ꝑ ꝙͣ peccata punimͦ.  Obseruantiã. ꝑ quã¬
ȩtate. aut sapientia. aut honorȩ. aut aliqͣ dignita¬
te an̾cedentes uerdin. ⁊ colimꝰ. Ueritatẽ: ꝑ ꝗͣ. da¬

Expanded text:
tiam, vindicationem, observantiam, veri- tatem. religionem eam, quae in metu et caerimonia deorum sit, appellant; pietatem, quae erga patriam aut parentes aut alios sanguine coniunctos officium conservare moneat; gratiam, quae in memoria et re- muneratione officiorum et honoris et amicitiarum ob- servantiam teneat; vindicaciscendo propulsamus a nobis et nostris, qui nobis cari esse debent, et per quam peccata punimur; observantiam, per quam aetate aut sapientia aut honore aut aliqua dignitate antecedentes veremur et colimus; veritatem, per quam da
Abbreviated transcription (Latin):
tio÷. ii oportuit. Depulsio ÷: opoituit᷑. Questio÷. opor¬
tuerit ne. Ratio ÷. Sam eni ex bello glam uirtite
peꝑimꝰ. ut eiꝰ et̾na insignia posteris nr̃is relinq̃re uelle
mus. Infirmatio ÷. At tũ ec̾nũ inuniciciaꝵ mom¬
ĩtu gios gͣiis de statuere ñ oportet. Iudicatio ÷. Cũ
sũme uͥtutis ꝯcelebrande causa gͣn de gͣus et̾nũ ini¬
miciciaꝵ monim᷑tũ statuerint. recte ne: an ꝯtra
fortasse usi st̃. ñ .N. iuste nec pie bellũ gessistis: in
relatiõe cͥminis delab̾emͣ de q̃ pͦ loq̃m. Utrũq aũ
causȩ gñs in hãc causã incidere ꝑspicuũ ÷. In hãc
argum̃tones ex hisdẽ locis sumende st̃. atq ĩ cau¬
sã negotialẽ. qͣ de an dictũ ÷. Hocos aut̃ cõmunes
ex causa ipsa siꝗͥ. merit indignatiois aut ꝯq̃stiõis.
⁊ ex iuris utilitate ⁊ nat᷑a multos  gͣues sumẽ lice¬
bit. ⁊ oportebit. si cause dignitas uidebit᷑ postula
minis. Concessio Ciõꝑatio ÷: cũ aliꝗͦ. factũ qͦ p̾sũ ñ

Expanded text:
oportuit. quaestio est: oportueritne? ratio est: eam enim ex bello gloriam virtute peperimus, ut eius aeterna insignia posteris nostris relinquere velle- mus. infirmatio est: at tamen aeternum inimicitiarum monumentum Graios de Graiis statuere non oportet. iudicatio est: cum summae virtutis concelebrandae causa Graii de Graiis aeternum inimicitiarum monu- mentum statuerfortasse usi sunt: non enim iuste neque pie bellum gessistis, in relationem criminis de- laberemur, de qua post loquemur. utrumque autem causae genus in hanc causam incidere perspicuum est. in hanc argumentationes ex isdem locis sumendae sunt atque in causam negotialem, qua de ante dictum est. Locos autem communes et ex causa ipsa, si quid inerit indignationis aut conquestionis, et ex iuris uti- litate et natura multos et graves sumere licebit et oportebit, si causae dignitas videbitur postularriminis, concessio. Comparatio est, cum aliquid factum, quod ipsum non
Abbreviated transcription (Latin):
ad hac̃ ꝯtͦuersiã.ꝗ. neq in ħ eiuili iure uersantur.
Nã uulgari intelligentia remotiora ft̃. ad similitudi¬
⁊. nẽ uͦ aliꝗͣ. aut ad rẽ ãpplicandã sepe st̃ inferenda.
Consuetudins aũt ius: eẽ. putat᷑ id. ꝙ uoluntate õũ
sine lege uetustas ꝯꝓbatuit. In ea aut qͥda stͥ uira.¬

Expanded text:
 controversiam, quod neque in hoc civili iure versantur et a vulgari intellegentia remotiora sunt; ad similitudinem vero aliquam aut ad rem amplificandam saepe sunt inferenda. consuetu- dine autem ius esse putatur id, quod voluntate omnium sine lege vetustas comprobarit. In ea autem
Abbreviated transcription (Latin):
implicite ⁊ abscondite. s patentiꝰ ⁊ expeditiꝰ recti ⁊ ñ
rect q̃stionẽ ꝯtinet. Ea ÷ hꝰmõi. Cũ thebani lacedemo¬
nios bello suꝑauissent. ⁊ fere mos ẽẽt. graiis cũ it se bel¬
li gessissent u hi qͥ uicisset̾ tͦpheũ aliꝙͦ. in finibꝰ statu¬
ert uictoriȩ mͦ in p̾sentiã declarande causa. ñ ut imꝑ

Expanded text:
implicite et abscondite, sed patentius et expedi- tius recti et non recti quaestionem continet. ea est huiuscemodi: cum Thebani Lacedaemonios bello su- peravissent et fere mos esset Graiis, cum inter se bellum gessissent, ut ii, qui vicissent, tropaeum ali- quod in finibus statuerent victoriae modo in p
Abbreviated transcription (Latin):
de altera patris ⁊̃ nc̃ mortui uoluntas plurimũ
ualebat. q̃ iam mortuo pupillo suis heredibꝰ cedet. ⁊
Iudicatio÷. Una ne pecuina fuerit. At si hac ert̾
usi ĩfirmatiõe : posse płes. ẽẽ. uniꝰ heredes pecunię
dissimilibꝰ de causis. ⁊ de eo ipso. ẽẽ. ꝯtrousiã: iudi¬
catio nascit᷑. possint ne eiꝰdẽ pecuniȩ płes dissimili¬

Expanded text:
de altera patris etiamnunc mortui vo- luntas plurimum de altera patris etiamnunc mortui vo- luntas plurimum valebat, quae iam mortuo pupillo suis heredibus concedebat. iudicatio est: unane pe- cunia fuerit; aut, si hac erunt usi infirmatione: posse plures esse unius heredes pecuniae dissimilibus de cau- sis et de eo ipso esse controversiam, iudicatio nascitur: possintne eiusdem pecuniae plures dissimili
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ heredes scd̃i testam̃to patͥs sum᷑. Questio ÷. Utroꝵ
sit. Rõ est. Pat̾ enĩ ⁊ sibi ⁊ filio testam̃tũ scripsit.
dũ is pupillus. eẽt. Qͥre q̃ filii fuert᷑ testam̃to pałͥs:
nr̃a fiant necesse ÷. Infirmatio rois. Inmo pat̾ sibi
scripsit. ⁊ scđ̾m heredẽ ñ filio s sibi nissit. ẽe. Quare
ptͣꝙͣ ꝙ. in ipsius fuit testam̃to: ulliꝰ ur̃m. ẽẽ. nͥ pot̾it.
Iudicatio. Possit ne qͥsꝙͣ de filii pupilli re testari. an
heredes scđ̃i ipsius patrisfamilias ñ filii qͦ eiꝰ pupilli
heredes st̃ Atq ħ ñ alienũ ÷:ꝗ. ad multa ꝑtineat.
ne aut nusꝗͣ aut u̾q̃qq dicat᷑: hic admonẽ. Sunt
cause q̃ plures hent rõnes in simplici ꝯsfu̾tiõe. Qs̃
fit eũ id ꝙ. factũ ÷. aut ꝙ. defenditur płib de causis
rectũ aut ꝓbabile nidi pot̾. ut in hac ipsa causa. Sup
factũ÷ ut eiꝰdẽ pecuniȩ. aliꝰ testam̃to. aliꝰ lege heres
in testam̃to qͥsꝗͣ scͥptꝰ erat si qͥd pupillo accidisi. ⁊

Expanded text:
qui heredes testamento patris sumus. quaestio est: utrorum sit? ratio: pater enim et sibi et filio testamentum scripsit, dum is pupillus esset. quare, quae filii fuerunt, testamento patris nostra fiant ne- cesse est. infirmatio rationis: immo pater sibi scripsit et secundum heredem non filio, sed sibi iussit esse. qua in ipsius fuit, testamento il- lius vestrum esse non potest. iudicatio: possitne quis- quam de filii pupilli re testari; an heredes secundi ipsius patrisfamilias, non filii quoque eius pupilli heredes sint? Atque hoc non alienum est, quod ad multa pertineat, ne aut nusquam aut usquequaque dicatur, hic ad- monere. sunt causae, quae plures habent rationes in simplici constitutione; quod fit, cum id, quod factum est aut quod defenditur, pluribus de causis rectum aut probabile videri potest, ut in hac ipsa causa. sub-factum est, ut eiusdem pecuniae alius testamento, alius lege heres in testamento quisquam scriptus erat, si quid pupillo accidisset; et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ircirco legatis pecunia data ñ. ẽẽt. accusatioe altiꝰ
⁊ culpe depulsioẽ dempta. cet̾is similit̾ ita locis opor¬
tebit. ⁊ ꝯconcessioĩs partibꝰ ꝗ̃ ꝯuenient assũmẽ. de qͥb
nob̾ dicendũ erit. Loci aũt cõmunes ide utsq fere
qͥ supiõibꝰ assuptiuis ĩcident. Hi tn c̃tissime̾. Necu¬
sitors. facti indignatio. Defensoris cũ in alio culpa sit. aut
in ioso ñ sit. supplicio sereũ affici ñ oport̾e. Ipsius aut rei
t penotio cũ id qͦ dat᷑ cͥmini negit. neq ad se neq ad

Expanded text:
et idcirco legatis pe- cunia data non esset, accusatione alterius et idcirco legatis pe- cunia data non esset, accusatione alterius et culpae depulsione dempta ceteris similiter uti locis oportebit et ex concessionis partibus, quae convenient, assumere; de quibus nobis dicendum erit. Loci autem communes idem utrisque fere, qui in superioribus assumptivis, incident; hi tamen certissi- me: accusatoris, facti indignatio; defensoris, cum in alio culpa sit, aut in ipso non sit, supplicio se affici non oportere. Ipsius autem rei fit remotio, cum id, quod datur crimini, negat neque ad se n
Abbreviated transcription (Latin):
uenire pot̾unt. Necusator aut illũ cinꝰ culpa ia
Dem̃ si ille deliqͣrit: seꝑati illũ sic hẽ accusam opot¬
⁊ ñ cũ hꝰ defensioẽ ꝯiungi illiꝰ accusationẽ. Hefr¬
rit: de ipsa remotiõe sic argum̾tabit᷑. Pmũ cuiuiꝰ a¬
cidit culpa demonstrabit. Nem̃ cũ id aliena culpa
accidisset: ostendet se aut ñ potuisse aut ñ debuisłe
id face̾ qd̾ accusator dicat oportuisse. Qͦd ñ potuert
ex utilitatis partib in qͥbꝰ ÷ necessitudinis uis impli¬
cita demonstrabit᷑. Quod ñ deb̾uerit: ex honestite¬
ꝯsid̾abit᷑. De utͦq distinetiꝰ in delib̾ato gn̾e dicet᷑. Nem
oĩa facta.eẽ. ab reo q̃ in ipsius fuerint potestate. qͦ
Dem̾ in altiꝰ culpa exponenda demonstrandũ ÷. qͣ tũ
ħ ipsi utile fuisse face̾. inutile aũt ñ face̾. ⁊ cet̾e uit¬
cerit.¶Sin aut̃ ñ in hõe certum s in rẽ aliꝗͣ. cau¬
sa dimouebit᷑. ut in hac eadẽ re si q̃stor mortuus essẽ

Expanded text:
convenire poterunt. Accusator autem illum, cuius culpa id deinde, si ille deliquerit, separatim illum sicut hunc accusari opon cum huius defensione coniungi illius accusationem. Deferit, de ipsa remotione sic ar- gumentabitur: primum, cuius acciderit culpa, demon- strabit; deinde, cum id aliena culpa accidisset, ostendet se aut non potuisse aut non debuisse id facere, quod accusator dicat oportuisse; quid potuerit, ex utilitatis partibus, in quibus est necessitudinis vis implicata, demonstrabit quconsidera- bitur. de utroque distinctius in deliberativo genere dicetur. deinde omnia facta esse ab reo, quae in ipsius fuerint potestate; quodeinde alterius culpa exponenda demonstrandum est, quantum  atque hoc ipsi utile fuisse facere, inutile autem non facere, et cerit. si autem non in hominem certum, sed in rem aliquam causa demovebitur, ut in hac eadem re, si quaestor mortuus esset
Abbreviated transcription (Latin):
mnra qͥdem ꝯsuetudine mutas de causis fit. ut ra¬
nus incidant tͣnslatioes. Nã ⁊ pͥtoris exceptiõib
multo exeludunt᷑ accioe̾s. ⁊ ita nus ciuile habemus
mttutũ : ut ã causa cadat is qͥ ñ queadmodũ opor¬
teserit Quare in iure ei plerũq u̾sãtur Ibie¬
ii. ⁊cerepptiones postulant᷑. ⁊ qͦdam agendi potestas dat᷑¬
assupta aliqͣ alia ꝯstitutiõe. ue in qͦdã uidicio: cũ ue¬
nefici cuicłã nom. ẽẽt delatũ.⁊ qr parricidii causa
subscinpta. eẽt: eitͣ ordinẽ ẽẽt acceptũ. Eũ in accusa¬
tione aut alia qͥcła cͥmina testib ⁊ argum̃tis ꝯfirma¬
rent᷑. parricidis aũt m̃tio sola facta. ẽet.. Defensor
in ħ ipso multũ oportet ut chiu ꝯsistat. cũ de nece

Expanded text:
ra quidem consuetudine multis de causis fit, ut rarius incidant translationes. nam et praetoris excep- tionibus multae excluduntur actiones et ita ius civile habemus constitutum, ut causa cadat is, qui non quem- admodum oportet egerit. quare in iure plerumque ver- santur. ibi enim et exceptiones postulantur et agendi potestas datassumpta alia aliqua constitutione: ut in quodam iudicio, cum veneficii cuiusdam nomen esset de- latum et, quia parricidii causa subscripta esset, extra ordinem esset acceptum, in accusatione autem alia quaedam crimina testibus et argumentis confirmaren- tur, parricidii autem mentio solum facta esset, defensor in hoc ipso multum opor
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ similib reb fieri soleat. ⁊ uide utrũ malitia qͥ. al¬
ud agat᷑: aliud simulet᷑. an stulticia. an necessitudins
ꝙ alio mͦ agr̃e ñ possit. an occasiõe agendi sic sit iu¬
ditiũ. aut actio ꝯstituta. an recte sine ulla re eiꝰmi
res agat᷑. Locus aũt cõmunis ꝯtͣ eũ qͥ tͣnslatiõe ĩoit¬
cet. fugẽ iuditiũ ac penã: qr causȩ disfidat: Ntͣns
latiõe aut o̾iũ fore ꝑtͣbationẽ siñ ita res aga̾nt᷑ ⁊ in
Atq hanc ronẽ ad ꝑtͣbationẽ iudicioꝵ õnĩ ꝑtinẽ Treᷤ¬

Expanded text:
in similibus rebus fieri soleat, et videre, utrum malitia quid aliud agatur, aliud simuletur, an stultitia, an necessitudine, quod alio modo agere non possit, an occasione agendi sic sit iudicium aut actio constituta, an recte sine ulla re eiusmodi res agatur. Locus autem communis contra eum, qui translationem inducet: fu- gere iudicium ac poenam, quia causae diffidat. a trans- latione autem: omnium fore perturbationem, si non ita res agantur et inatque hanc rationem ad perturbationem iudiciorum omnium pe
Abbreviated transcription (Latin):
Cum ⁊ facto ⁊ facti nõe ꝯcesso. neq ulla actiois illata
gtrou̾sia: uis ⁊ nat᷑a ⁊⁊. gñs ipsius negotii q̃rit᷑. ꝯstituttĩo ẽ ge¬
nerale appellamꝰ. Huiꝰ pͥmas. eẽ. partes duas nob̾ ui¬
ders diximꝰ. negotialẽ ⁊ iuridicialẽ. Negotialis ÷: ꝗͣ
in ipso negotio uris ciuilis ht̃ implicatã ꝯtͦu̾siã. Ea

Expanded text:
Cum et facto et facti nomine concesso neque ulla actionis inlata controversia vis et natura et genus ipsius negotii quaeritur, constitutionem generalem ap- pellamus. huius primas esse partes duas nobis videri diximus, negotialem et iuridicialem. Negotialis est, quae in ipso negotio iuris civilis habet imp
Abbreviated transcription (Latin):
descripseris ostendendũ. Postea ad idq diftime¬
ris. factũ eiꝰ qͥ accusabit᷑ adiunge̾ oportebit. ⁊ exo
ꝙ. ostendis. ẽẽ. u̾bi gr̃a maiestatẽ minuere. docer
adu̾sariũ maiestatẽ minuisse.⁊ hẽ totũ locũ co¬
ni loco ꝯfirmare. ꝑ ꝗͣ ipsius facti atrocitas ⁊ ĩd¬
nitas aut oĩo culpa cum indignatiõe augeat᷑. pꝰ er
ĩfirmanda adũsarioꝵ descriptio. Ea aut ĩ firnab
si falsa demonstrabit᷑. Hoc ex opinione hõiũ sumꝰ
cũ qͣmadmodũ ⁊ qͥb in reb hões in ꝯsuetudine ser¬
di aut sermocinandi eo u̾b̾o uti soleant: ꝯsidabto
Itẽ infirmabit᷑. si tͣpis aut initał. ẽẽ. oftendit᷑ ei descrip¬
onis apꝓbatio. ⁊ si q̃ ĩ cõmoda ꝯsecut᷑a sint: eo ꝯcesso os¬

Expanded text:
descrip- seris, ostendendum. postea ad id, quod definiedescrip- seris, ostendendum. postea ad id, quod definieris, factum eius, qui accusabitur, adiungere oportebit et ex eo, quod ostenderis esse, verbi causa maiestatem minuere, docere adversarium maiestatem minuisse et hunc totum locum communi loco confirmare, per quem ipsius facti atrocitas aut indignitas aut omnino culpa cum indignatione augeatur. post erit infirmanda ad- versariorum descriptio. ea autem infirmabitur, si falsa demonstrabitur. hoc ex opinione hominum sumetur, cum, quemadmodum et quibus in rebus homines in consuetudine scribendi aut sermocinandi eo verbo uti soleant, considerabitur. item infirmabitur, si turpis aut inutilis esse ostenditur eius descriptionis adprobatio et, q
Abbreviated transcription (Latin):
tbunꝰ. ẽẽt. plebis. ĩuito senatu. ⁊ oĩ ꝯ ꝯtra uoluntatẽ
oni optimatũ. ꝑ seditionẽ ad popłm legẽ agͣriã fere¬
bit. Hunc pat̾ suus ꝯsiliũ phebiꝰ habentem de tẽplo
dedux̃. Accersit᷑ maiestatis. Intentio ÷ : maiestatẽ mimi¬
ĩti ꝙ. tribunũ plebis de tẽplo deduxisti. Depulsio÷:¬
ñ minui maiestatẽ. Questio ÷: maiestatẽ ne minuerit.
tatẽ. Indicͥtio ÷: Osimut ne is maiestatẽ. qͥ in tͥbuni¬
tiã potestate pat̾a potestate utat᷑. Nd hanc iudica¬
tionẽ arguñttatiões õs afferri oportebit. Ne nequis
forte arbitret᷑ nos ñ intellige̾. aliã qͦ incidere ꝯstitutiõe
ĩ hanc causam: eã nos partẽ solã sumimꝰ. in ꝗͣ p̾cepta
nob̾ danda st̃. Ooribꝰ aut partibꝰ ħ in libro explicatiᷤ.
nã de oĩbꝰ ꝑscribemꝰ. ¶ Primus gͦ accusatoris locuꝰ ÷
eiꝰ noĩs cuñis de ui q̃rit᷑: buis ⁊ aꝑta eͥx opiniõe hõiũ¬
diffu̾o. ħ mͦ. Maiestatẽ minuere ÷: de dignitate

Expanded text:
untatem omnium opti- matium per seditionem ad populum legem agrariam ferebat. hunc pater suus concilium plebis habentem de templo deduxit; arcessitur maiestatis. intentio est: maiestatem minuisti, quod tribunum plebis de templo deduxisti. depulsio est: non minui maiestatem. quaestio est: maiestatemne minuerit? tatem. iudicatio est: minuatne is maiestatem, qui in tribuniciam po- testatem patria potestate utatur? ad hanc iudicationem argumentationes omnes afferre oportebit. Ac ne qui forte arbitretur nos non intellegere aliam quoque incidere constitutionem in hanc causam, eam nos partem solam sumimus, in quam praecepta nobis danda sunt. omnibus autem partibus hoc in libro explicatis nam de omnibus praescribemus. Primus ergo accusatoris locus est eius nominis, cuius de vi quaeritur, brevis et aperta et ex opinione homiio, hoc modo: Maiestatem minuere est de dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
aimꝰ uidet᷑ ita affectus fuisse. ut rẽ ꝑspicẽ cũ ꝯsilio ⁊
cura ñ potuerit. ⁊ id ꝙ facit impetu qͦdã aĩ potiꝰ ꝗͣ.
coqitatiõe fecerit. Rocinatio est: aũt diliges ⁊ ꝯfi¬
derata faciendi aliqͥd aut ñ faciendi excogitatio. Ea
dr itͣfuisse tũ. cũ aliqͥd faciendi aut nõ faciendi cẽta
de causa uitasse aut secutꝰ. ẽẽ. aĩmꝰ uidebit᷑. Ut si amici¬
ciȩ qͥd causa factũ dr̃. si inimici ulciscendi. si metꝰ. sigłe.
si pecumȩ. si deniq ut oĩa gn̾atĩ amplectim᷑ alicꝰ retinẽ¬
di. augendi. adipiscendi uẽ cõmodi. aut ꝯtͣ. reiciendi.
diminuendi. deuitandi ue ĩcõmodi causa. Nã in hoꝵ
genꝰ alt̾utrũ illa qͦ incident. in qͥbꝰ aut ĩ cõmodũ aliqͦd ma¬
modi maioris. Aut aliqͦd cõmodũ maioris adipiscendi cõ

Expanded text:
a videtur affectus fuisse, ut rem perspicere cum consilio et cura non potuerit et id, quod fecit, impetu quodam animi potius quam cogitatione fecerit. ratiocinatio est autem diligens et considerata faciendi aliquid aut non faciendi excogitatio. ea dicitur inter- fuisse tum, cum aliquid faciendi aut non faciendi certa de causa vitasse aut secutus esse animus vide- bitur: si amicitiae quid causa factum dicetur, si ini- mici ulciscendi, si metus, si gloriae, si pecuniae, si denique, ut omnia generatim amplectamur, alicuius re- tinendi, augendi adipiscendive commodi aut contra re- iciundi, deminuendi devitandive incommodi causa. nam in horum genus alterutrum illa quoque incident, in quibus aut incommodi aliquid mamodi
Abbreviated transcription (Latin):
ea re nom̃ extͣ sit ordinẽ acceptũ. ea gͥ pena si affi¬
ci reũ ñ oportet: dãpnari qͦ ñ oportere. qm̃ ea pe¬
na dãpnationẽ necessario ꝯseqͣt᷑. Hic defensor penȩ
cõmutationẽ ex tͣnslat̾o gn̾e inducendo: totam ĩ firma¬
bit accusationẽ. Uerunt̾n cet̾is qͦ cͥiimb defendend
ꝯiect᷑ali ꝯstitutiõe tͣnslationẽ ꝯfirinabit. ¶ Exẽplui

Expanded text:
si af- fici reum non oporteat, damnari quoque non oportere, quoniam ea poena damnationem necessario consequa- tur. hic defensor poenae commutationem ex transla- tivo genere inducendo totam infirmabit accusationem. verumtamen ceteris quoque criminibus defendendis con- iecturali constitutione translationem confirmabit. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oĩa ꝙ̃ ĩ ĩuentiõe uorũ ⁊ sententiaꝵ aliꝗͥ habent di¬
nitatis: in cõmunes locos ꝯferunt᷑. Quare ñ ut cau¬
sarũ: sic oratoꝵ qͦ multoꝵ cõmunes locist᷑. Nlã nͥ i
his qͥ multa in erercitatiõe magnã sibi u̾boꝵ ⁊ sente¬
tiarũ copiã cõparuerit: tͣctari ñ ꝑ otert̾ ornate ⁊ qͣ¬

Expanded text:
 in in- ventione rerum et sententiarum aliquid habent digni- tatis, in communes locos conferuntur. quare non, ut causarum, sic oratorum quoque multorum communes loci sunt. nam nisi ab iis, qui multa in exercitatione magnam sibi verborum et sententiarum copiam con- paraverint, t
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝯport̾e: ⁊ ñ oporte. Uitã añ actã spectare oporter
sã oport̾e.⁊ ñ oport̾e. Atq hi qͥdẽ loci ⁊ siqͥ eidemo
ducuntur.¶Certꝰ aut locꝰ ÷ accusatoris. ꝑ ꝗ̃ augẽt
facti atͦcitatem. ⁊ alt̾ ꝑ quẽ negat maloꝵ misereri
oport̃.  Defensoris: ꝑ ꝙͣ calĩnia accusatoꝵ cũ ĩcdig

Expanded text:
di oportere et non oportere; vitam ante actam spectari oportere usam oportere et non oportere. atque hi quidem et si qui eiusmoducuntur. certus autem locus est accusatoris, per quem auget facti atrocitatem, et alter, per quem negat malorum misereri oportere: defensoris, per quem calumnia accusatorum c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eiꝰ qͥ in testimonio. ⁊ ipsius rumoris causa ⁊ u̾itaᷤᷤ
ex hisdẽ attͥbutiõib reꝑiet᷑.  Omni aũt ĩ causa pars
ducta: ut ab ea seꝑatĩ in õs eiꝰdẽ gũis causaᷤ t᷑usferri ñ si¬
gi̾s aut in plerasq causas accõinodata. Hec gͦ argunt
qͦ tͣnsferri in multas causas posst̃: locos cõmimes no¬
mͦ. Nam locꝰ cõmunis aut cerce rei ꝗͣndã ꝯtineti
plificõnẽ. ut si qͥs uelit ostende eũ qͥ parentẽ necarn
maximo supplicio. ẽẽ. dignũ. qͦ loco nisi ꝑorata causi¬

Expanded text:
et eius, qui in testimonio, et ipsius rumoris causa et veritas et eius, qui in testimonio, et ipsius rumoris causa et veritas ex iisdem adtributionibus re- perietur. Omni autem in causa pars ducta, ut ab ea separatim in omnes eiusdem generis causas transferri non samnes eiusdem generis aut in plerasque causas adcommodata. haec ergo argumenta, quae transferri in multas causas possunt, locos communes nominamus. nam locus communis aut certae rei quandam continet amplificationem, ut si quis hoc velit ostendere, eum, qui parentem ne- carit, maximo supplici
Abbreviated transcription (Latin):
sa secum. ħ huiꝰ ne rei sit signũ: an illiꝰ. an ⁊ huiꝰ ⁊ illiuꝰ.
⁊ utriꝰ potiꝰ. qͥ. factũ sit ꝙ ñ oportuerit. aut ñ factũ ꝙ
oportuerit. Cũ aĩmꝰ hac ĩtentiõe os totiꝰ negotii parteᷤᷤ
ꝯsidabit: tũ ipsi ĩ mediũ ꝯseruati loci ꝑcedent. de qͥb
añ dictũ ÷ ⁊ tũ ex singłis. tũ ex ꝯunct̾is argum̃ta c̾ta
nascent᷑. Quoꝵ argum̃toꝵ pars ꝓbabili. pars necessa¬
rio in gn̾e u̾sabit᷑.Accedunt aũt sepe ad ꝯiectu¬
ceptoꝵ torq̃re ad suȩ causȩ cõmodũ debebit. Nã ⁊ ex
q̃stiõe suspiciois. ⁊ ex testimonio ⁊ ex rumore aliqͦ. rõe
pari ut ex causa ⁊ ex ꝑsona ⁊ ex facto duci oportebit.
Quare nob̵ ⁊ hi uidentur errare qͥ ħ gns suspicionũ ar¬
tificio ñ putat indige̾. ⁊ hi qͥ alit̾ hoc de gn̾e̾ ac de oi
ꝯiectura p̾cipiendũ putãt. Doñs eñĩ hisdẽ ex locis
ꝯiectura sumenda ÷. Nã ⁊ eiꝰ qͥ in q̃stiõe aliꝗͥ dixerit.

Expanded text:
num an illius, an et huius et illius et utrius potius; quid fac- tum sit, quod non oportuerit, aut non factum, quod oportuerit. cum animus hac intentione omnes totius negotii partes considerabit, tum illi ipsi in medium coacervati loci procedent, de quibus ante dictum est; et tum ex singulis, tum ex coniunctis argumenta certa nascentur, quorum argumentorum pars probabili, pars necessario in genere versabitur. accedunt autem saepe ad coniectuceptorum torquere ad suae causae commodum debebit. nam et ex quae- stione suspiciones et ex testimonio et ex rumore aliquo pari ratione ut ex causa et ex persona et ex facto duci oportebit. Quare nobis et ii videntur errare, qui hoc genus suspicionum artificii non putant indigere, et ii, qui aliter hoc de genere ac de omni coniectura praeci- piundum putant. omnis enim iisdem ex locis con- iectura sumenda est. nam et eius, qui in quaestione aliquid dixerit,
Abbreviated transcription (Latin):
inducit᷑. de qͥbꝰ añ dictũ ÷ : pars ꝑ aliꝗͣ. ꝓbabilem utq
ex parte oratiõe. Diftinguit᷑ aut̃ oratio atq illustirat᷑.
maxime raro ĩducendis locis cõmunib. ⁊ aliqͦ loco ũ
certioribꝰ illis auditorib̾. ⁊ argum̃tis ꝯfirmatis. Na
⁊ tũ ꝯcedit᷑ cõmune qͥddã dic̾ẽ. cũ diligentꝰ aliqͥs pͥus¬

Expanded text:
dictum est, pars per aliquam probabilem utraque ex parte rationem. distinguitur autem oratio atque inlustratur maxime raro inducendis locis communibus et aliquo loco iam certioribus illis auditoribus argumentis confirmato. nam et tum conceditur commune quiddam dicere, cum diligenter aliqui p
Abbreviated transcription (Latin):
deind parteᷤ oratiõĩs.⁊ ĩ eas o̾s oĩa precepta: qͣre cũ
ĩ eo ceteris de rebꝰ distinchus dictum sit. disꝑse
aut̃ de ꝯfirmatiõe ⁊ de rephensioẽ. nc̾ cerdõ ꝯfir
mandi ⁊ rep̾hendendi ĩ singła causaꝵ gn̾a locos
tͣdendos arbit᷑m᷑. & qr qͦ pac̾to tͣctari ꝯueniret ar¬
guin̾tatioes ĩ libro pͥmo nõ ĩdigͥent̃ expositũ. ẽ: hic
tĩmipsa ĩuenta. unã ꝗͣq ĩ rẽ exp̃onent᷑ sĩplicit̾ sine¬

Expanded text:
deinde partes orationis et in eas omnes omnia praecepta. quare cum in eo ceteris de rebus distinctius dictum sit, disperse autem de con- firmatione et de reprehensione, nunc certos confir- mandi et reprehendendi in singula causarum genera locos tradendos arbitramur. et quia, quo pacto trac- tari conveniret argumentationes, in libro primo non indiligenter expositum est, hic tantum ipsa inventa unam quamque in rem exp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcessũ sit. s qͦ tali de re qͥd liceat ĩ tellicere possint.
Quintꝰ locꝰ.ẽ. ꝑ quẽ ostendimꝰ cetas res ꝑperã ꝯstitutas.
intellecta ueritate cõmutatas corrigi posse. Hanc. ẽẽ
q̃ si sit semel uidicata. neq alio cõmutari iuditio. neq
ulla potestate corrigi possit. Pdext̾ locꝰ.ẽ: ꝑ qͣm ꝯsulto¬

Expanded text:
sibi quo- que tali de re quid liceat, intellegere possint. quintus locus est, per quem ostendimus ceteras res perperam constitutas intellecta veritate commutatas corrigi posse; hanc esse rem, quae si sit semel iudicata, ne- que alio commutari iudicio neque ulla potestate cor- rigi possit.
Abbreviated transcription (Latin):
inde facultas de qͣ añ diximꝰ. Deĩde ut̾rid facinꝰ sit:
ꝗ penitẽ fuerit necesse. Itẽ ꝙ spẽ celandi ñ ħret. De¬
inde necessitudo. in ꝗͣ num necesse fuerit id aut fie¬
erat. ꝙ in itine̾ se tã familiarit̃ applicauit . ꝙ sermos
causa q̃sierit .ꝙ. simł diu̾tit. cenarit. In re: nor somnꝰ
Post rem: q solus exierit. ꝙ illũ tã familiarẽ comitẽ¬

Expanded text:
inde facultas, de qua ante diximus; deinde utrum id facinus sit, inde facultas, de qua ante diximus; deinde utrum id facinus sit, quod paenitere fuerit necesse, quod spem celandi non haberet; deinde necessitudo, in qua necesse fuerit id aut fiem, quod in itinere se tam familiariter adplicaverit, quod sermonis causam quaesieritpost rem, quod solus exierit, quod illum tam familiarem tam ae
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ minꝰ. ꝗͥ eque magnũ sit.qͥ. simile̾. Ex qͥbꝰ ꝯie ctã
quedã ducitur. si quẽ ad modũ res maiores. minoreᷤᷤ.
eque magnȩ. similesq agi soleant: dilig̃t̃ ꝯsid̃abi t̃.
ꝯfestĩ aut ex int̾uallo ꝯsequunt᷑. In qu̾a uidebimꝰ q̃ ꝯli¬
etudo sit. ⁊ q̃ lex. ⁊ q̃ pactio. ⁊q. eiꝰ rei artificiũ. aut
usus. aut exsercitio hõiũ. aut appbatie. aut offensio.
ex qͥbꝰ ñ nunꝗͣ. elicit᷑ aliqͥ suspicionis. St aũt aliȩ sis¬
piciones q̃ cõmunit̾ ex negotioꝵ ⁊ ex ꝑsonarũ attribi¬
tioibꝰ sumunt᷑. Nani ⁊ ex fortuna ⁊ nat᷑a. ⁊ ex ui¬
tu. studiͦ factis. casu. orõibꝰ. ꝯsilio. ⁊ ex habitu ãi aut
corꝑis. pleraq ꝑtinent ad eas res: ꝗ̃ rẽ credibilẽ aut
ĩeredibilẽ face posst᷑. ⁊ cũ facti suspiciõe ninguntur.
Maxime enĩ q̾ri oportet ĩ hac ꝯstitutiõe. pͥmũ potuert¬
ne aliqͥ. fieri. Deinde qͦmͦ ab alio potuerit fieri. He¬

Expanded text:
quid aeque magnum sit, quid simile; ex quibus coniectura quaedam ducitur, si, quemadmodum res maiores, minores, aeque magnae, similes agi soleant, diligenter considerabiconfestim aut intervallo con- sequuntur. in quo videbimus, ecqua consuetudo sit, ecqua lex, ecqua pactio, ecquod eius rei artificium aut usus aut exercitatio, hominum aut adprobatio aut offensio; ex quibus nonnumquam elicitur aliquid suspicionis. Sunt autem aliae suspiciones, quae communiter et ex negotiorum et ex personarum adtributionibus su- muntur. nam et ex fortuna et ex natura et ex victu, studio, factis, casu, orationibus, consilio et ex habitu animi aut corporis pleraque pertinent ad easdem res, quae rem credibilem aut incredibilem facere pos- sunt et cum facti suspicione iunguntur. maxime enim quaerere oportet in hac constitutione, primum po- tueritne aliquid fieri; deinde ecquo ab alio potuerit; de
Abbreviated transcription (Latin):
aerandum.qͥ. si ante rẽ factũ: ex qͦ spes ꝑficiendi na¬
ta:⁊ faciendi facultas qͦsita uideat᷑ . qͥ. in ipsa re geren¬
da. qͥ p̾ea ꝯsecutũ sit. Deinde ipsiꝰ ÷ negotii gestio
pectabit᷑ locꝰ. tẽpꝰ. occasio. facultas. quoꝵ uniᷤ cuiꝰq uis
diligent᷑ in ꝯfirmatiois p̃ceptis explicata:. Quare
oporteat. In loco gͥ. oportunitas. in tẽꝑe longinqͥtã.
in occasiõe. cõmoditas ad faciendũ idonea. in facul¬
tate copia. ⁊ potestas earũ reyũ ꝓpt̾ qͣs aliqͥ. faciliꝰ

Expanded text:
erasse, quid sit ante rem factum, ex quo spes perficiundi nata et faciundi facultas quaesita vi- deatur; quid in ipsa re gerenda, quid postea conse- cutum sit. Deinde ipsius est negotii gestio locus, tempus, occasio, facultas; quorum unius cuiusque vis diligenter in con- firmationis praeceptis explicata est. quare, iderari oporteat. in loco igitur opportunitas, in tempore longinquitas, in occasione commoditas ad faciendum idonea, in facultate copia et potestas earum rerum, propter quas aliquid facilius
Abbreviated transcription (Latin):
tioe aut falsa opimõe. aut imprudentiȩ necessitudine.
⁊ psuasiõe ad olescentiȩ. aut alicui nͦ malitiose aĩ affec¬
siuillo mͦ uite t᷑pitudo aut i famia. leniri poterit
ducent᷑. si totiꝰ cõministratio negotii ex oibꝰ partibus
ꝑtẽptabit᷑. Atq he suspiciones partĩ ex negotio seꝑati.
parti comunit̃ ex ꝑsonis atq ne gotio ꝑficiscet᷑. ¶ Ex ne¬
gotis duei potuert. si eas res q̃ negotiis attͥbutȩ st̃ dili¬

Expanded text:
 necessitudini, persuasioni, adulescentiae aut alicui non malitiosae animi af- fect si nullo modo vitae turpitudo aut infamia leniri poterit ducentur, si to- tius administratio negotii ex omnibus partibus per- temptabitur; atque eae suspiciones partim ex negotio separatim, partim communiter ex personis atque ex negotio proficiscentur. ex negotio duci poterunt, si eas res, q
Abbreviated transcription (Latin):
neste fuisse dicet᷑: uoluntas faciendi demonstrabit᷑ fuis¬
se. Hoc aut̃ ipsũ gn̾s erit eo firmiꝰ. si eo ipso in g̾ne qͦ
arguit᷑ integer integer autea fuisse demonstrabitur.
Ut si cũ auaritiȩ causa fuisse arguat᷑. minime oĩ ĩ uita
pecuniȩ cupidus fuisse doceatur. Hic illa magna çii
gͣuitate ĩ ducet᷑ indignatio uincta ꝯqͥstiõi. ꝑ ꝗͣ. miserũ
facinꝰ. eẽ. ⁊ ĩdignũ demonstrabit᷑. ut cũ aĩmꝰ in utta sue¬
rit oĩ a uitiis r̾emotissimꝰ. eã causa putare q̃ hoĩes au¬
daces in fraudẽ rape soleat: castissimũ qͦ hõinẽ ad
peccandũ potuissẽ impellere. Aut iniquũ. ẽẽ. ⁊ opa
mo cuiq ꝑuitiosissimũ. ñ uitã honeste actã tali in

Expanded text:
neste fuisse dicetur, voluntas a faciendo demon- strabitur afuisneste fuisse dicetur, voluntas a faciendo demon- strabitur afuisse. hoc autem ipsum genus erit eo firmius, si eo ipso in genere, quo arguetur, integer ante fuisse demonstrabitur: ut si, cum avaritiae causa fecisse arguatur, minime omni in vita pecuniae cupi- dus fuisse doceatur. hic illa magna cum gravitate inducetur indignatio, iuncta conquestioni, per quam miserum facinus esse et indignum demonstrabitur; ut, cum animus in vita fuerit omni a vitiis remotissimus, eam causam putare, quae homines audaces in fraudem rapere soleat, castissimum quoque hominem ad pec- candum potuisse inpellere; aut: iniquum esse et op- timo cuique perniciosissimum non vitam honeste actam tali in
Abbreviated transcription (Latin):
ut si ħ dici ñ pot̾it: dicendũ erit illud extremũ ñ. ẽẽ
mirũ. si nc̃ pͥmũ deliq̃rit. Nam necesse. ẽ. eũ qͥ ue¬
lit peccare: aliqn pͥmũ delinqͦre. S in uita añ acta
gumtis accusationẽ statĩ ꝯfirmare oportebit.¶ De¬
tensor aut pͥmũ si pot̾it. debebit uitã eiꝰ qͥ ĩsimula¬
bit᷑. ꝗͣ honestissimã demonstrare. Id facier si osten¬
det aliqͣ eiꝰ nota ⁊ cõmunia officia. Quod gn̾s in paren¬
tes. cognatos. amicos. affines. necessarios etiã q̃ magis
rara ⁊ eximia st̃: si ab eo cũ magno aliqͦ labore. aut ꝑ¬
culo. aut ittͣq re cũ necesse ñ. ẽẽt. officii causa. aut in
rẽ .p. aut in parentem. aut in aliqͦs eoꝵ qͥ mͦ expositi
st̃ factũ. eẽ. dicet. Deinde se nichil deliquisse. nulla cu¬
piditate impeditũ ab officio recessise. Q uod eo ꝯfirma¬
tius erit. si cũ potestas impune aliqͥ. faciendi nimꝰ ho¬

Expanded text:
aut, si haec dici non poterunt, dicendum erit illud extremum, non esse aut, si haec dici non poterunt, dicendum erit illud extremum, non esse mirum, si nunc primum deliquerit: nam necesse esse eum, qui velit peccare, aliquando primum delinquere. sin vita ante acta gu- mentis accusationem statim confirmare oportebit. Defensor autem primum, si poterit, debebit vitam eius, qui insimulabitur, quam honestissimam demon- strare. id faciet, si ostendet aliqua eius nota et com- munia officia; quod genus in parentes, cognatos, ami- cos, affines, necessarios; etiam quae magis rara et eximia sunt, si ab eo cum magno aliquid labore aut periculo aut utraque re, cum necesse non esset, officii causa aut in rem publicam aut in parentes aut in aliquos eorum, qui modo expositi sunt, factum esse dicet; denique si nihil deliquisse, nulla cupiditate in- peditum ab officio recessisse. quod eo confirmatius erit, si, cum potestas inpune aliquid faciendi minus ho
Abbreviated transcription (Latin):
nꝙͣ gn̾e culparũ. si ex pari sum̃di facultas ñ erit : imꝑ
bare aiũ adu̾saris oportebit. Si auaritia ĩductũ arͦ¬
quas fecisse. ⁊ auarũ eũ ꝙ̃. accuses demonstrare nõ
poss is alis affinẽ uiciis. eẽ. doceas. ⁊ ex ea re ñ. ẽẽ. mi¬
randũ. qͥ in illa re tͣpis aut cupidus aut petulans fu¬
erit hac qͦ in re eum deliqͥsse. Quantũ enĩ de hone̾¬
tate ⁊ auctoritate eiꝰ qͥ arguit᷑ detͣctũ ÷ tĩnde faculta
te totiꝰ defensiois ÷ diminutũ. Si nulli asfinis pot̾it
uicio reꝰ añ admisso demonstrari: locus inducetur
ille ꝑ que hortandi iudices ert̃. ut uetem fama hõĩs
nichil ad rẽ putat᷑ ꝑtinẽ. Nam eũ ante celasse. ne̾
manifesto teneri. Quar ñ oportẽ hãc rẽ ex suꝑio¬
ri uita spectari. suꝑiorẽ uitã ex hac re inꝑbari.
⁊ aut potestatẽ an peccandi nͥ fuisse: aut c̾ausam.

Expanded text:
quoque genere culparum, si ex pari sumendi facultas non erit, inpro- quoque genere culparum, si ex pari sumendi facultas non erit, inpro- bare animum adversarii oportebit: si avaritia inductum arguas fecisse et avarum eum, quem accuses, demon- strare non possis, aliis adfinem vitiis esse doceas, et ex ea re non esse mirandum, qui in illa re turpis aut cupidus aut petulans fuerit, hac quoque in re eum deliquisse. quantum enim de honestate et auctoritate eius, qui arguitur, detractum est, taest defensionis deminutum. si nulli affinis poterit vitio reus ante admisso demonstrari, locus inducetur ille, per quem hortandi iudices erunt, ut veterem famam hominis nihil ad rem putent per- tinere. nam eum ante celasse, nunc manifesto teneri; quare non oportere hanc rem ex superiore vita spec- tari, sed superiorem vitam ex hac re inprobari, et aut potestatem ante peccandi non fuisse aut causam;