comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut noua dubia reciperentur hoc non tam saepe prouentunmio euenit.
qͣ segnitia insidiantium charitati suili. squi patrisfamilias modus est an¬
nona cuiusq ani uti Id peraes etiam iucrosissimum. Reliqua de umis
affitim dicta funt. Item uindemia facta olucam aduergiliaꝵ occasum agi

Expanded text:
, ut dubia reciperentur. hoc non tam saepe proventu nimio evenit, ut dubia reciperentur. hoc non tam saepe proventu nimio evenit quam segnitia aut avaritia insidiantium caritati. civilis, aequi patrisfamilias modus est annona cuiusque anni uti. id peraeque etiam lucrosissimum . reliqua de vinis adfatim dicta sunt, item vindemia facta olivam esse rapiendam et
Abbreviated transcription (Latin):
lapidum attollente se um arbore. quod maxime probatirr mtra .xx. duos
hos annos inuertum parus praelis & minore torculari aedificio breuiore
malo in media decreto temipana iiposito umaceis e superne toto ponde¬
re irigere & super praela sonstruere congeriem. Hoc & poma colligendi tem¬
pus & obseruatio cum aliquid matirritate non tempestate deciderit. hiuus h¬
& feces exprimendi hȩc & de fructu coquendi suente inmna noctu aut interdui
plena. sacteris dieb aut ante exortim innae aut post octasum nec de no¬
uelia iuite ant palustri. nec nisi e matura lua. gr si ligno sontigatire uas
adustu & fumosum fieri putant . Iuscum uindemiat tempus ad aequi¬
notio ad uecgiliaꝵ octasum dies .xliiii. ab eo die otaculum occurat fn¬
gidum picari pro nihilo ducentium. Sediamg hł Iañ defecturiasorus
uindemiantes uidi: piscinisq musta sendere aut uia effimdere priora¬

Expanded text:
lapidum adtollente secum arbore, quod maxime probatur. intra XXII lapidum adtollente secum arbore, quod maxime probatur. intra XXII hos annos inventum parvis prelis et minore torculario aedificio, breviore malo in media derecto, tympana inposita vinaceis superne toto pondere urguere et super prela construere congeriem. hoc et poma colligendi tempus, observato cum aliquod maturitate, non tempestate , deciderit; hoc et faeces exprimendi, hoc et defrutum coquendi silente luna noctu aut, si interdiu, plena, ceteris diebus aut ante exortum lunae aut post occasum, nec de novella vite aut palustri, nec nisi e matura uva. si ligno contingatur vas, adustum et fumosum fieri putant. iustum vindemiae tempus ab aequinoctio ad vergiliarum occasum dies XLIIII. ab eo die oraculum occurrit frigidum picari pro nihilo ducentium. sed iam et kal. Ian. defectu vasorum vindemiantes vidi piscinisque musta condi aut vina effundi priora
Abbreviated transcription (Latin):
dam colligi non oport& uindemiam antiqui numꝙͣ̃ extimauere
maturam ante aequinotium iam passim rapi cerno. ꝙ obrem &
huius tempora notis argumentis signentia. leges ita se habent.
Iuam calidam ne legito hoc est in sictitate. ac nisi yͥmber inter¬
uenent. Quam rorua leneum ne legeto hoc est i noe noturius fuert¬
net pius q̃ sol̃e discutiatur uindemiare intipito. sum ad palmittm pamoniꝰ
procumbere coeperit aut tum exempto acmo ex densitate interuallim nõ
ompleri a pparuerit non augeri acmos pliriinum nefit si sontingat
crescente lima uindemiare praessiita una sulleos .xx. peo implere deb
hic est pes iustis ad totidem sulleos & lacus .xx. ingerib unum iufficit
torcular. praemunt aliqui singulis utilius binis lic magna sit uastitas
singulis longitudo in his refert non crassitudo spatiosa melius priemunt
nica mali rugis per socleas bulantib palis affixa arboris stelia alis arca

Expanded text:
dam colligi non oportet. Vindemiam antiqui numquam existimavere dam colligi non oportet. Vindemiam antiqui numquam existimavere maturam ante aequinoctium; iam passim rapi cerno. quamobrem et huius tempora notis argumentisque signentur. leges ita se habent: uvam caldam ne legito, hoc est nimia siccitate ac nisi imber intervenerit. uvam rorulentam ne legito, hoc est si ros nocturnus fuernec priuprocumbere coeperit aut cum exempto acino ex densitate intervallum non conpleri apparuerit ac iam non augeri acinos. plurimum refert, si contingat crescente luna vindemiare. 317 pressura una culleos XX implere debet. hic est pes iustus. ad totidem culleos et lacus XX iugeribus unum sufficit torculum. premunt aliqui singulis, utilius binis, licet magna sit vastitas singulis. longitudo in his refert, non crassitudo. spatiosa melius premunt. nica, mali rugis per cocleam ambulantibus, ab aliis adfixa arboris stella, aliis arcas
Abbreviated transcription (Latin):
critus fudoxus .iiii. N. octobr sapellam matutino exorra ꝙ .iii. k he¬
dos. uii noñ. octobr. acticae sorona exoritur mane asiae & saesari. u
Rl fmochus octidit matutino .iii. kl. uesari sorona exoriti incipit &
post pridie octidimt hedi uesperi.Uiii. idus octobr. saesari fugens in soro
nastella exoritur. & .iii. idus uergiliat uesperi idib sorona tota .ui. fo¬
incipit. Dem .iii. idus uergilias occidunt. sn his temporum interual¬
lis opera rustica raphanos serere quib diximus diebi uulgus agie¬
ste rapa post siconiae discesum magis seri putat. Nos omimo postũul¬
canalia & praecocia cum pamnico. A fidicuas autem occasuuitiam phasi¬
olos pabulum & hoc silente lima fieri iubent & frondis praeparandae
tempus. hoc est unus frondator .iiii. frondauias fiscinas complere in
die iustum habg. Ssi decrescente lima praeparetirr non putrescit tu-¬

Expanded text:
critus, Eudoxus IV kal. Oct. capellam matutino exoriri et III kal. haecritus, Eudoxus IV kal. Oct. capellam matutino exoriri et III kal. haedos. VI non. Oct. Atticae corona exoritur mane, Asiae et Caesari V heniochus occidit matutino. IV Caesari corona exoriri incipit, et postridie ocna stella exoritur, et VI id. vergiliae vesperi, idibus corona tota. XVII kaincipit. dein III id. vergiliae occidunt. In his temporum intervallis opera rustica: rapa, napos serere quibus diximus diebus. vulgus agreste rapa post ciconiae discessum male seri putat, nos omnino post Vulcanalia, et praecocia cum panico, a fidiculae autem occasu viciam, passiolos, pabulum. hoc silente luna seri iubent. et frondis praeparandae tempus hoc est. unus frondator quattuor frondarias fiscinas complere in die iustum habet. si decrescente luna praeparetur, non putrescit . ari
Abbreviated transcription (Latin):
ro aegypto & saesari delphinus occidens .xi. kł septembr aesarigas.¬
syriae stelli. quae uindemitor appellatur exoriri stella quas mane inci¬
pit umdemiae matirritatem promittens eius argientum erunt
acmi solore mutati assyriae .U. kł. & sagieta octidit et sthesiae desi¬
nunt uindemiator aegypto nonis britur acticas arcturus matuti¬
no & sagitta octidit mane . i. idus septembr saesari capella uesperiar¬
cturus uero medis pridie idus uehementisimo significatu terra mari
non futures per arcturram signum orientis syderis eius seruetur hyrun¬
dm̃um habitu: namo depraehensas intereumt .xui. Nl. octobr aegypto
spica quam tens urigo exoritur matutmo ethesiaeq desinunt. Et hoc idem
saerari .xiiii. R assyriae significant &.xi. saerari comissura piscium
occidens ipsimiq aequinotii sydus . Uiii. N. octobr. Dem sonsentiunt quat
ratum phylippris salippus desicheus parmenischus sonon sriton Demo¬

Expanded text:
a, Aegypto et Caesari delphinus occidens. XI kal. Sept. Caesari et Asa, Aegypto et Caesari delphinus occidens. XI kal. Sept. Caesari et Assyriae stella, quae vindemitor appellatur, exoriri mane incipit vindemiae maturitatem promittens. eius argumentum erunt acini colore mutati. Assyriae v kal. et sagitta occidit et etesiae desinunt. vindemitor Aegypto nonis exoritur , Atticae arcturus matutino, et sagitta occidit mane. v id. Sept. Caesari capella oritur vesperi, arcturus vero medius prid. id. vehementissimo significatu terra mariqnon futuros per arcturum. signum orientis eius sideris servetur hirundinum abitus; namque deprehensae intereunt. XVI kal. Oct. Aegypto spica, quam tenet virgo, exoritur matutino etesiaeque desinunt. hoc idem Caesari XIIII kal., XII Assyriae significant, et XI kal. Caesari commissura piscium occidens ipsumque aequinocti sidus VIII kal. Oct. dein consentiunt, quod est rarum, Philippus, Callippus, Dositheus, Parmeniscus , Conon, Criton, Demo
Abbreviated transcription (Latin):
frumentisi nullus spratus penetr& certum est nihil maleficium nasta uar
ro auctor est sit tonditum triticum durare annis.l. milium uero sentu
tabam & legumma in oleariis sadis oblita smere longo tempore seruari.
Idem facam a pyrrhi regis aecate in quodam spetu Ambraciae usq ad
tis & illitis acetum habentib legumnium aceruos superingerant Ita
non mesci malefiea credeneti. Ai qui fuhiamentariie cudis eypio ilimont
ali qui lentem aceto lasepitiaco respargant. sictatamq oleo iungant.
Sed brausima obseruatio quod si uitiis carere Telis interiunio legers
quare plurimum refect sendere quis mait an uendere srescente .n.
lima frumenta grandescunt.¬
EQUITUR ex diuisione temporum autumnue a fidiculas octasu ad¬
aequinctium. ac deinde uergiliarum occasum mitiumq hyemis his in¬
teruallis significant pridie idus augustas attice equus oriens uespe.¬

Expanded text:
frumenta. si nullus spiritus penetret, certum est nihil maleficum nasci. 307 frumenta. si nullus spiritus penetret, certum est nihil maleficum nasci. 307 Varro auctor est, sic conditum triticum durare annis L, milium vero C, fabam et legumina in oleariis cadis oblita cinere longo tempore servari. idem fabam a Pyrrhi regis aetate in quodam specu Ambraciae usque ad tis et inlitis, acetum habentibus, leguminum acervos superingerant, ita non nasci maleficia credentes, alii qui in salsamentariis cadis gypso inlinant, alii qui lentem aceto laserpiciato respergant siccatamque oleo unguant. sed brevissima observatio, quod vitiis carere velis, interlunio legere. quare plurimum refert, condere quis malit an vendere. crescente enim luna frumenta grandescunt.equitur ex divisione temporum autumnus a fidiculae ocaequinoctium ac deinde vergiliarum occasum initiumque hiemis. in his intervallis significant prid. id. Aug. Atticae equus oriens vesper
Abbreviated transcription (Latin):
necess est. Diu trinitatis causas plures. aut in ipsius grani orio est nu¬
mecofius ut milio aut suci piiguedine qui pro humore sufficit tantu
ut sisiae aut amaritudine nt iupmno & icertulo. In tritito maxine
nascuntur animalia. quoniam spissitate sua soncale scit s firifirie cresso
uestitur tenuior ordeo palea exilis & legumini. ideo non generant faba
trassiorib tunicis operitur ob hoc eferuescit. Quidam ipsum trititum
diuturnitatis gratia aspergunt amuica mile modios quadrantali: alis
caltidica: at sarica sreta aut etiam abscintio. Est & olmei ac perinti & euibrȩ
terra quae seriumpi non finat. nec fere sondita in spica laeduntur. Uti¬
lissine auc̃en seruantur in scrobib: quas syros uotant ut in scipadocia as
Thracia & hispania. aphrycae ante ommua ut sicco folo fiant surantur
Moxut palea substernantur practerea cum spica sua cõcĩtur ita

Expanded text:
necesse est. Diuturnitatis causae plures: aut in ipsius grani corio, cum est nunecesse est. Diuturnitatis causae plures: aut in ipsius grani corio, cum est numerosius, ut milio, aut suci pinguedine, qui pro umore sufficiat tantum, ut sesimae, aut amaritudine, ut lupino et cicerculis. in tritico maxime nascuntur animalia , quoniam spissitate sua concalescit et furfure crasso vestitur. tenuior hordeo palea, exilis et legumini; ideo non generant. faba crassioribus tunicis operitur; ob hoc effervescit. quidam ipsum triticum diuturnitatis gratia adspergunt amurca, mille modios quadrantali, alii Chalcidica aut Carica creta aut etiam absinthio. est et Olynthi ac Cerinthi Euboeae terra, quae corrumpi non sinat. nec fere condita in spica laeduntur, utilissime tamen servantur in scrobibus, quos siros vocant, ut in Cappadocia ac Threcia et Hispania, Africa, et ante omnia ut sicco solo fiamox ut palea substernantur; praeterea cum spica sua conduntur ita
Abbreviated transcription (Latin):
OREXA est ratio frumenti seruandi orea operosa & tripedali crassitr¬
dine pauiete lateritio exaedificari iubent aliqui praeterea iuperne im¬
pleri: nec ad flatis admittere aut fenestras habere ullas: ali ad exortu tan¬
tum aestiuo g septemtrione : eaq sine cale construi: quoniam sit fra-¬
mento mimiisima. Nam quae de amurta praecceperint iudicabimus
alibi contra suspenount granaria lignea soliumis & perfilari undiq ma¬
lunt atq etiam a fundo. ali ommo penclent & ab tabulato extenuari
granum arbitrantur & si tegulis subiaceat sonferuescere. Mlulti uentilare
quoq uecant ircculionem enim non descendere infra .niiͦ. digitos. neo
amplius periclitari olumella & fauonium uentum confecto frumento
praedicit. quod miror aequidem sictiss mum. Aliqui funt qui rubeta
ranam in himine oriei pede e longioub suspensam inuehere iubeãt
Nob referie plirrimum tempestiuitas condendi uidebitur. Nam si pariui
tostum atq robustum collectum sit aut calidum conditiros uitia in nasci

Expanded text:
onexa est ratio frumenti servandi.horrea operose tripedali crassitudine parietis laterici exaedificari iubent aliqui, praeterea superne impleri nec adflatus admittere aut fenestras habere ullas; alii ab exortu tantum aestivo aut septentrione, eaque sine calce construi, quoniam sit frumento inimicissima; nam quae de amurca praeciperentur indicavimus. alibi contra suspendunt granaria lignea co- 302 lumnis et perflari undique malunt, atque etiam a fundo. alii omnino pendente tabulato extenuari granum arbitrantur et, si tegulis subiaceat, confervescere. multi ventilare quoque vetant; curculionem enim non descendere infra quattuor digitos, nec amplius periclitari. Columella et favonium ventum confecto frumento praedicit, quod miror equidem, siccissimum alioqui. sunt qui rubeta rana in limine horrei pede e longioribus suspensa invehere iubeant. nobis referre plurimum tempestivitas condendi videbitur. nam si parum tostum atque robustum collectum sit aut calidum conditum, vitia innasci
Abbreviated transcription (Latin):
CD romanos multo serior uitium cultura esse coepit primq utne¬
cesse erat arua tantum colere: quorum a nobi ratio nime tractabitur
non uulgari modo uerum ut adhiue fecinus ex uetustis & postea in¬
uencis onmi cura perquisita causaq rerum & ratione sinul eruto di¬
cenius & sydera syderin ipsorum terrestria signa dabimus indubita¬
ta quando quidem qui alic ea diligeatius traictanere quibruis poti
usꝗͣ agucolis scriesisse possunt uideri ac primum omnium oraculis ma¬
iori e parte agemus quae non in alio uitas genere plirra certiora ue
sunt sur emim non uideantur oracula a certissimo die maximeq ue¬
ridico usu prouecta principium autem a satone simnnemus.¬

Expanded text:
d Romanos multo serior vitium cultura esse coepit, primoque, ut necesse erat, arva tantum coluere, quorum a nobis nunc ratio tractabitur, non volgari modo, verum, ut adhuc fecimus, et vetustis et postea inventis omni cura perquisitis causaque rerum et ratione simul eruta. dicemus et sidera siderumque ipsorum terrestria signa dabimus indubitata, quandoquidem qui adhuc diligentius ea tractavere, quibusvis potius quam agricolis scripsisse possunt videri. ac primum omnium oraculis maiore ex parte agemus, quae non in alio vitae genere plura certiorave sunt. cur enim non videantur oracula, a certissimo deo maximeque veridico, usu, profecta? Principium autem a Catone sumemus
Abbreviated transcription (Latin):
sima martio tum ad frondem utilissima. sicata sictitatem ex onnibus
quae seruntur maxime amat non aspernatur ꝙ̃ urabrosa se semne
eius si lecta matura est palea caectris prefertur. Ditibi praeripit licu
languescuntq si in arbustis seraturr
I E Cerui operosa cura esb hoc amplius ꝗxͣ in uicia ruincatur & ipsim me¬
dicaminis uim obtinens.  uippe per eum dium augustum curaturepi¬
stolis ipsus memoria ex istat Sufficiunt singnus bouin iugis modi qui¬
ni sati. Martio mense satum noxium ese bud aiunt. Item autumino
grauidinosum. innoxium antem fieri primo uere satum

Expanded text:
sima Martio, tum ad frondem utilissima. 138 siccitatem ex omnibus, sima Martio, tum ad frondem utilissima. 138 siccitatem ex omnibus, quae seruntur, maxime amat. non aspernatur etiam umbrosa. ex semine eius, si lecta matura est, palea ceteris praefertur. vitibus praeripit sucum, languescuntque, si in arbusto seratur. c ervi operosa cura est. hoc amplius quam vicia runcatur, et ipsum medicaminis vim optinens, quippe cum divom Augustum curatum epistulis ipsius memoria exstet. sufficiunt singulis boum iugis modi quini sati. Martio mense satum noxium esse bobus aiunt, item autumno gravedinosum, innoxium autem fieri primo vere satum
Abbreviated transcription (Latin):
nus setuti obtuant ymbres ab onnid animalib amarituchne sua tutum.
plerunq tamen leui fulo integunt ex densiore terra Fubucam maximȩ
amat dd hauc alendam post tertium florem uerti deb in sabulo post fecũ¬
dum. Cretosa tantum iimosaq odit e in his non prouenit. Maceratum ca¬
lida aqua homini in cibo est. Nam bouem unum modii singuli satiant
ualidumq praestaut: Iuaͣndom etiam impositum pneroꝵ uentrib pro
remedio est sondi in fumo maxmne sonueuit ꝗ in humido uermicnli
umblitum & in sterilitatem sastrant. Iuo si depastim sit in fronde maca¬
ri protinus solum est opus.
Ticia pinguescamt auea nec ipra agricols operosa uno sulo sata non sar¬
ritur non sfercoratur. nec aliud ꝙͣ deoctat᷑ Sationis enus tria tempord.
irca occasum arctira ut decembri mense pastat tunc optime seritur in
semen. aeq nomq fect de pasta. Secunda satio mense ianuario est nouui¬

Expanded text:
nus secuti obruant imbres, ab omnibus animalibus amaritudine sua tutum, nus secuti obruant imbres, ab omnibus animalibus amaritudine sua tutum, plerumque tamen levi sulco integunt. ex densiore terra rubricam maxime amat. ad hanc alendam post tertium florem verti debet, in sabulo post secundum. cretosa tantum limosaque odit et in his non provenit. 136 maceratum calida aqua homini quoque in cibo est. nam bovem unum modii singuli satiant validumque praestant, quando etiam inpositum puerorum ventribus pro remedio est. condi in fumo maxime convenit, quoniam in umido vermiculi umbilicum eius in sterilitatem castrant. si depastum sit in fronde, inarari protinus solum opus icia pinguescunt arva, nec ipsa agricolis operosa. uno sulco sata non saritur, non stercoratur nec aliud quam deoccatur. sationis eius tria tempora: circa occasum arcturi, ut Decembri mense pascat. tum optime seritur in semen. aeque namque fert depasta. secunda satio mense Ianuario est, novis
Abbreviated transcription (Latin):
nngulas habenti ominimi Rerie dum eis ne metente fugiat exiliendo
ut ab ymbre tollatut: nec ullius quae serantur natura assensi terrae mira¬
bilior est primum omnium cum sole quottidie sitcimogitur horasq agri¬
colis etiam nubilo demonstrat ter practerea florq terram amat terraq
bulosa & sicta at. etiam harenosa coli utiq uon iuilt telluriem adeo amat
ut qͣuis fruteto solo coattum inter folia uepraesq ad terram tamen ⁊a¬
dices perueniat. priguescere hoc satu arua uineasꝙ diximus Itas adeo
non eg& fimo ut optini uicem repraesenta trihilȩ aliud nullo imper¬
dio onstat ut quad ue serendi quidem gratia opus sit afferie protrius seri¬
postulat detidens sponte primiunq ommnium seritut nouissimum tollit
strunq septenibri fere mense qr si non antece serit hyemem frigoribus
ob noxium est. Impune praeterea iac& uel dderelidum etiam si non proti¬

Expanded text:
ungulas habenti communis. remedium eius, ne metentes fugiat exiliendo, ungulas habenti communis. remedium eius, ne metentes fugiat exiliendo, ut ab imbre tollatur. nec ullius quae seruntur natura ad sensum.... terraeque mirabilior est. primum omnium cotidie cumcolis etiam nubilo demonstrat. ter praeterea floret. terram amat terraqubulosa et sicca atque etiam harenosa. coli utique non vult. tellurem adeo amat, ut, quamvis frutectoso solo coiectum inter folia vepresque, ad terram tamen radice perveniat. pinguescere hoc satu arva vineasque diximus; itaque adeo non eget fimo, ut optimi vicem repraesentet, nihilque aliud nullo inpendio constat, ut quod ne serendi quidem gratia opus sit adferre: 135 propostulat decidens sponte. primumque omnium seritur, novissimum tollitur, utrumque Septembri fere mense, quia, si non antecessit hiemem, frigoribus obnoxium est. inpune praeterea iacet, vel derelictum etiam, si non proti
Abbreviated transcription (Latin):
aut in rotunditatem globati. Textiam spetiem suuestrem appellauere in
longitudinem radice procurrente raphani similitudie & felio anguloso
scabroq suco acri. hui cuica messem excoeptus oculos purgat medetutq
caligii admixto late mulierum: Frigore dulciora fieri existimantur¬
Taxatio in libr sesterti singuli ꝙ in penuria bini proxima in aigido na
dii seruntur & ante. Rł. martias in iugero sextarii.iiii. diligentiore . Cͦ
suico napum seri iubent. Rapa .iii. utros stertorato. Raga laetiora fieu
si palea seminetur. Serere nudum uolunt prattantem sibi ꝙ uicinis
serere se. Satus utriq generi iustus inter duorum numinum dies fe¬
stos Neptumii atq gultani. Feruntq fubtili obseruatione quota limna
praecedente hyeme tlix prima seciderit si totidem luminum die intra
predictum tempoeris spacium serantur mire prouenire. Seruntur
& uere in calidis atq humidis.¬

Expanded text:
aut in rotunditatem globari. tertiam speciem silvestrem appellavere, in aut in rotunditatem globari. tertiam speciem silvestrem appellavere, in longitudinem radice procurrente, raphani similitudine et folio anguloso scabroque, suco acri, qui circa messem exceptus oculos purget medeaturque caligini admixto lacte mulierum. frigore dulciora fieri existimanturtaxatio in libras sesterti singuli et in penuria bini —, proxima in Algido natdis. seruntur et ante kalendas Martias , in iugero sextarii IIII. diligentiores quinto sulco napum seri iubent, rapa quarto, utrumque stercorato, rapa laetiora fieri, si cum palea semen inaretur. serere nudum volunt precantem sibi et vicinis serere se. satus utrique generi iustus inter duorum numinum dies festos, Neptuni atque Volcani, feruntque subtili observatione, quota luna praecedente hieme nix prima ceciderit, si totidem aluminum die intra praedictum temporis spatium serantur, mire provenire . seruntur et vere in calidis atque umidis.
Abbreviated transcription (Latin):
minor est rapitiorum suis horis gratia ꝙͣ cimarum flindorinquas.
& in orieis enetatoium uel maioe ꝗͣ iuirentium. Ipsa uero durant¬
& in sua terra seruata & post a passo pene ad alum prouentum famemq
sentiri prohibent a uino atq mesle Tertius hic transpadanis fructus tee¬
ra non morose elegit pene ubi nihil aliua seri possit. Nebulis & prumuis a
frigore uitro aluntur amplitudine miradili. Uidi. xl libras excedentia
in cibis quidem nostris plirribi modis sommendantur durantq: ad auas
sinapis acrimonia domita etiam ciorib picta praeter suum sex alis puipn
reoqͦ neq aliud in cibis tingui det&. Senera eorum graeci duo prima fece¬
re masculinum foemeninumq & ea serendi modo ex eodem semine der¬
siore enim :atu masciescere. Item in terra dificili semen praestantius
quo subtilius speties uero omnium tres aut enim in latituchinem findi

Expanded text:
minore rapiciorum suis horis gratia quam cymarum, flavidorum quoque minore rapiciorum suis horis gratia quam cymarum, flavidorum quoque et in horreis enecatorum vel maiore quam virentium. ipsa vero durant et in sua terra servata et postea passa paene ad alium proventum , famemque sentiri prohibent. a vino atque messe tertius hic Transpadanis fructus. terram non morose eli- git, paene ubi nihil aliud seri possit. nebulis et pruinis ac frigore ultro aluntur, amplitudine mirabili; vidi XL libras excedentia. in cibis quidem nostris pluribus modis commendantur , durantque ad alia sinapis acrimonia domita, etiam coloribus picta praeter suum sex aliis, purpureo quoque. neque aliud in cibis tingui decet. genera eorum Graeci duo prima fecere, masculinum femininumque, et ea serendi modo ex eodem semine: densiore enim satu masculescere , item in terra difficili. semen praestantius quo subtilius. species vero omnium tres. aut enim in latitudinem fundi,
Abbreviated transcription (Latin):
tindam leue arietino minus quod religio periugilis aahioꝵ. Et s sicr¬
cula minuti siceris maequalisꝰ angulosa ueluti pisum Dulcisimum au
Siligure rotundos sceri coters lezanmnum longe ꝙ as figuran sera¬
nis late. piio cylindratas fasiolos cumipsis mandimt granis serere eos
qua uelis terrailicet ab idib octobrs in .Rl. Nouembres legumina an
maturescere soeperiint rapienda sunt. quoniam cito exiliunt latent¬
q o cum decidere sicut & lupinum¬
Uam̃ẽZ priuns de rapis dixisse sonuemiat in trans cuisu eai attigere no¬
stri paulo diligentius graeti q iesi tamen inter ortensia. Si iustus oroo
fiat a frumento protinus aut certe faba dicendis quando aliis pruestin¬
tior usus ab his non esti Aute omnia namq cunctis anmalibi nastum.¬
tur. nec in nouisimis satiant turis alitum ꝗͣ grana magisq si dero¬
quantur aqua. Quadiupedes & fronde eorum gaudent g homimi non

Expanded text:
tundum, leve, arietino minus, quod religio ???vigiliis adhibet. est et cicertundum, leve, arietino minus, quod religio ???vigiliis adhibet. est et cicercula minuti ciceris, inaequalis , angulosi, veluti pisum, dulcissimum Siliquae rotundae ciceri, ceteris leguminum Iongae et ad figuram seminis. latae, piso cylindratae. passiolorum cum ipsis manduntur granis. serere eos qua velis terra licet ab idibus Octobr. in kal. Novembris. legumina, cum maturescere coeperunt, rapienda sunt, quoniam cito exiliunt latentque, cum decidere, sicut et lupinumuamquam prius de rapis dixisse conveniat— in transcursu ea attigere nostri, paulo diligentius Graeci, et ipsi tamen inter hortensia—si iustus ordo fiat, a frumento protinus aut certe faba dicendis, quando alius usus praestantior ab iis non est. Ante omnia namque cunctis animalibus nascuntur, nec in novissimis satiant ruris alitum quoque genera, magisque si decoquantur aqua. quadripedes et fronde eorum gaudent, et homini non
Abbreviated transcription (Latin):
sed moli calamo Simliter caput papaue colore roseo Ineo fabae non
sicitur es insgria silicias & in thorone calcidis lacu. Ex leguininib aut
tammo uere serunt᷑ lens & in graetia pisum lens amat solum tenue ma.¬
gisqgͣ pingue. saelum utis sictum. duo genera eius aegypto Aletrum rotin¬
dius nigriusq alterum sua figirra. unde uario usu translatom est in lar¬
ticulas nomen. Inuenio apua auctorem aequanimitatem fieri ue centib
ea pisum in apcicis seri deb frigorum impacientiss imum Ideoq in stalia
in austeuore caelo non nis uerno tempore terra facili ac soluita sice¬
ris natura est gigni cum sabilagie. Ideo solum iuit. neo nisi madera¬
tum pridie seri deb Diferenciae plmes magnitudm̃s colore figura
sapore. Et enim arietino sapiti fimile: nde ita appellatur. Albimm
grumq est q solumbinum quod ali ueneriu uocant candianm ro¬

Expanded text:
ssent, molli calamo similis; caput papaveri, colore roseo, in eo fabae non ssent, molli calamo similis; caput papaveri, colore roseo, in eo fabae non scitur et in Syria Ciliciaque et in Toronae Chalcidi tumno vereve seruntur lens et in Graecia pisum. lens amat solum tenue magis quam pingue, caelum utique siccum. duo genera eius Aegypto, alterum rotundius nigriusque, alterum sua figura, unde vario usu tralatum est in lenticulas nomen. invenio apud auctores aequanimitatem fieri vescentibus ea. pisum in apricis seri debet frigorum inpatientissimum. ideo in Italia et in austeriore caelo non nisi verno tempore terra facili, soluta. xxxii 124 Ciceris natura est gigni cum salsilagine, ideo solum urit nec nisi madefactum pridie seri debet. differentiae plures, magnitudine, colore, figura, sapore. eigrumque; est et columbinum, quod alii Venerium appel- ???candidum, ro
Abbreviated transcription (Latin):
pletut crescente hina aqua maima aliaue salsa non pertoqnim Seꝑrit᷑
ante urͣgiliaꝵ occasim leguminum prima ut ancecedat hyenem. Trigilius
per uer eam seri ub cucumpadanae Italiae ritu. sed maior pars ma¬
lnt fabalis maturas sationis ꝙͣ trimestrem fructum eius. Namq sii-¬
quae saulesq gratisimi sunt pabulo pecori aguas inflore maxine con¬
cupiscit. sum uero defiuerit exignae desideũt. Solum in quo sata est lactistat
stercoris uice. Iaeo suica macedomam tresaliamq ani fiorere m̾ccepitus
tunt acua. Nascitur & sua sponte plerars in locis sicut septemtrionals oce¬
ani insulis. qua ob id nostri fabetias appellant. Item in mauritama silue¬
stris passim sed praedura & quas pertoqui non posle. Nascitur e in agy¬
pto spomoso saule. qua decansa orcodilli oculis timentes refugiunt lonçi¬
tudo scaipo.iii. cubitoꝵ est. Amplissima crassitudo octona gẽniciula habe¬

Expanded text:
pletur crescente luna. aqua marina aliave salsa non percoquitur. seritur pletur crescente luna. aqua marina aliave salsa non percoquitur. seritur ante vergiliarum occasum leguminum prima, ut antecedat hiemem. Vergilius eam per ver seri iubet circumpadanae Italiae ritu, sed maior pars malunt fabalia maturae sationis quam trimestrem fructum. eius namque siliquae caulesque gratissimo sunt pabulo pecori. aquas in flore maxime concupiscit, cum vero defloruit, exiguas desiderat. solum, in quo sata est, laetificat stercoris vice. ideo circa Macedoniam Thessaliamque, cum florere coepit, vertunt arva. nascitur et sua sponte plerisque in locis, sicut septentrionalis oceani insulis, quas ob id nostri Fabarias appellant, item in Mauretania silvestris passim, sed praedura et quae percoqui non possit. nascitur et in Aegypto spinoso caule, qua de causa crocodili oculis timentes refugiunt. longitudo scapo quattuor cubitorum est amplissima, crassitudo digiti. ni genicula abe
Abbreviated transcription (Latin):
EAUITUR natura leguminum intes quae maxime honos fabę quip¬
pe ex qua tentatus sit etiam panis lomentum appellatur farina ea agenerat q¬
gnmat pondus ula &x omim legumiue qͥem uero ꝗ pabulo uenais
Multiplex fabas usus ommnium quadiupedim generi praetipue homini t̃u¬
mento etiuam miscetur agu&d plerasq genes & maxime panico solida ac ode¬
litatus frata qumn & pristo uen faba suae religionis dis in saco est pracua¬
lens pulmenitars tibo s hebetare ferisus existimati. In somnia quos factre
ob haec pyehagotita entencia dammata uelut ali tradidere quoniam
mortuorum ammae sint in ea. quadecausa parẽtando utiq absimifut
Nario ꝙ ob haec flamnem ta non uesai tradit & quoniam in fbore eius lit¬
terae lugubres ⁊epenantut. In eaden petuliaris religio Namq fabam uti
& trugib ieferis mos est austic̃ causa quat ideo referma appellatum q au¬
aoub eam adhiberi iucresum putunt sola certe fiugum etiamexeda re¬

Expanded text:
nlum natura, inter quae maxime honos fabae, quipnlum natura, inter quae maxime honos fabae, quippe ex qua temptatus sit etiam panis . lomentum appellatur farina ex ea, adgravaturque pondus illa et omni legumine, iam vero et pabulo, in multiplex usus omnium quadripedum generi, praecipue homini. frumento etiam miscetur apud plerasque gentes, et maxime panico solida ac delicatius fracta. quin et prisco ritu puls fabata suae religionis diis in sacro est. praevalens pulmentari cibo, set hebetare sensus existimata, insomnia quoque facere, ob haec Pythagoricae sententiae damnata, ut alii tradidere, quoniam mortuorum animae sint in ea, qua de causa parentando utique adsumitur. Varro et ob haec flaminem ea non vesci tradit et quoniam in flore eius litterae lugubres reperiantur. in eadem peculiaris religio, namque fabam utique ex frugibus referre mos est auspici causa, quae ideo referiva appellatur. et auctionibus adhibere eam lucrosum putant. sola certe frugum etiam exesa re
Abbreviated transcription (Latin):
& suiphnir: fnitantq fentes araxi oculoꝵ daritati ꝙ uumerum medito¬
in aphryca degenerat. latiores enis spicae nigrioresq & breui stipuia
pisunt cum harena. & sic quoq difficulter deterunt utriciulos titq ds¬
midia modii mensura: posteaꝙ gypsi pars quarta inspargitur. atq
ut cohaeserit farmario fribro fubcernunt & quae in eo remansit ex¬
cpeptitia appellatur & grandissima est riususq transit arctiore ter¬
nitur & paria uocatur. Item fribraria quae fimili modo in tertio
remansit sxibro angustistimo & tautum harenas transmiitente.
Aia ratio ubiq. adulterandi ex tritico candidissimo grandissima eli¬
gunt grana ac semicocta in ollis. postea arefaciunt sole ad mitiu
ursust leuiter asparsa molis frangunt. Re rea pulchriusq̃ ex tritico
fit granum. ꝗͣuis id alicae uicium sit sandorem autem & pro creta
lactis in cocti mixtura confert.¬

Expanded text:
et sulpur, emicantque fontes Araxi oculorum claritati et volnerum mediciet sulpur, emicantque fontes Araxi oculorum claritati et volnerum mediciin Africa degenerat. latiores eius spicae nigrioresque et brevi stipula. pisunt cum harena et sic quoque difficulter deterunt utriculos, fitque dimidia nudi mensura, posteaque gypsi pars quarta inspargitur atque, ut cohaesit, farinario cribro subcernunt. quae in eo remansit, excepticia appellatur et grandissima est. rursus, quae transit, artiore cernitur et secundaria vocatur, item cribraria, quae simili modo in tertio remansit cribro angustissimo et tantum harenas transmittente. alia ratio ubique adulterandi ex tritico: candidissima et grandissima eligunt grana ac semicocta in ollis postea arefaciunt sole ad dimidium rursusque leviter adspersa molis frangunt. ex zea pulchrius quam e tritico fit tragum, quamvis id alicae vitium sit. candorem autem ei pro creta lactis incocti mixtura confert.
Abbreviated transcription (Latin):
quem flegrtum gueti appellant: Fununtur leboriae uia ab uroq saipu
pila lignea uel lapiolis dirritia sonteritur nobilius. Notum est pilo iuincto¬
tum pęnali opera primori. In est picis ferrea excussis tunicis. Iterinhis
iis dem armamentis nudata sonciditue medulia Ita fiunt alicae tria gene¬
ra. Minimum ac secnndaiium grandissimum uero apharenia appel¬
laut. Nandum habent candorem suum. quo praecellint. iam tamen Ale¬
xanorinat pracferuntur. postea mirum dictu adiiscetur freta: quae
transit in corpus coloremq & teneritatem affert Inuenitur haec inter
puteolos yx nerolim in sole leucogeo appellato. Secatq diui flugusti dere¬
tum quo anno ad uitena milia neapolitanis pro eo mari iussit e fisto suo
loniam deducens sapuam adiecitq ctuisam aferendi. quonam negas¬
sent sampani ellicam confici siue eo ietalo posse. In eodem repentur

Expanded text:
quem Phlegraeum Graeci appellant. finiuntur Leboriae via ab utroque latequem Phlegraeum Graeci appellant. finiuntur Leboriae via ab utroque latepila lignea, ne lapidis duritia conterat, mobili, ut notum est, pilo vinctorum poenali opera. primori inest pyxis ferrea. excussis inde tunicis iterum isdem armamentis nudata conciditur medulla. ita fiunt alicae tria genera: minimum ac secundarium, grandissimum vero aphaerema appellant. nondum habent candorem suum, quo praecellunt, iam tamen Alexandrinae praeferuntur. postea, mirum dictu, admiscetur creta, quae transit in corpus coloremque et teneritatem adfert. invenitur haec inter Puteolos et Neapolim in colle Leucogaeo appellato, extatque divi Augusti decretum, quo annua ducena milia Neapolitanis pro eo numerari iussit e fisco suo, colonial deducens Capuam, adiecitque causam adserendi, quoniam negassent Campani alicam confici sine eo metallo posse. — In eodem reperitur
Abbreviated transcription (Latin):
dum spernenda in italia ueo plurib locis sicut ⁊ eronensi pisanoq agro
In simpania tamen laudatisimus est subiacenis montib nymbosis totis quic̃¬
x. milib .p. planitie Tecra eius ut protinus soli natuia dicatirr puluerea
sumina inferior bibula & pumicis fistulans uice. montium quoq culpa in
bonum cedit. Cebres enum ꝓmores percolet ae transimatit. det dilu ait
madere ueuit uoluit proptet faciutatem cultiuae faden accpeptim
humorem nullis fontib redit sed temperate excoquens in tase uice fu¬
si sontin&. Toto seritur anno panico semel bis faue & tamen uere sege :¬
tes quae interquieuere fundunt tosam oderatiorem satiuam ad eoter¬
ra non cesat parere. Inde uulgo dictum plus apud sampanos iuguen.¬
ti. qͣ apud caeteros olei fieri. Quantum autem uniueisas terras sampꝰ
ampaniae antecedit tantum iosum pars eius quiae leborie uocantur

Expanded text:
dum spernenda, in Italia vero pluribus locis, sicut Veronensi Pisanoque agro, dum spernenda, in Italia vero pluribus locis, sicut Veronensi Pisanoque agro, in Campania tamen laudatissima. campus est subiacens montibus nimbosis, totus quidem XL p. planities. 110 terra eius, ut protinus soli natura dicatur, pulverea summa, inferior bibula et pumicis vice fistulosa quoque. montium culpa in bonum cedit. crebros enim imbres percolat atque transmittit, nec dilui aut madere voluit propter facilitatem culturae, eadem acceptum umorem nullis fontibus reddit, sed temperate concoquens intra se vice suci continet. seritur toto anno, panico semel , bis farre. et tamen vere segetes, quae interquievere, fundunt rosam odoratiorem sativa. adeo terra non cessat parere, unde volgo dictum, plus apud Campanos unguenti quam apud ceteros olei fieri. quantum autem universas terras campus Campanus antecedit, tantum ipsum pars eius, quae Leboriae vocantur,
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ. ad spetiem tracta e subitinae uuae passie suco postea in furruis ouisil¬
litum quae rumpantur ibi torrent. Neq est es eo cib nisi madefasto
quod fit lacte maxime mulso.
ISTΟRES Romae non fuere ad pesicum usq belum annis ab irbe conohita
super quingentos octoginta ppsi panem faciebant Sintites mulierumq id opꝰ
maximne erat sicut enum in pliximis gentium artoptosiam plautus
appellat in fabulam. quam aulilerium inscripsit. Mlagna ob id concertatio¬
ne eruditorum an uecsus portae sit ilius. ertumq sit ates apitonis sentencia
tostum panem lautiorib coquere solitos pistoresq tontum eos qui far proscbiãt
nominatos net socos uero habebant in seruitis eos ee macello onauebre.¬
ria & oppolmaria aegyptus papyio atq iunco¬
E inter prima dicatur & alite ratio praestantissime saliberrimeq palmam
frugum induditante. Italia sontigit tie sine dubio & in aegypro. sed achno.¬

Expanded text:
decumo ad speciem tractae subigunt uvae passae suco, postea in furnis ollis indecumo ad speciem tractae subigunt uvae passae suco, postea in furnis ollis inditum, quae rumpantur ibi, torrent. neque est ex eo cibus nisi madefacto, quod fit lacte maxime mulso. Pistores Romae non fuere ad Persicum usque bellum annis ab urbe condita super DLXXX. ipsi panem faciebant Quirites, mulierumque id opus maxime erat, sicut etiam nunc in plurimis gentium. artoptas iam Plautus appellat in fabula, quam Aululariaminscripsit, magna ob id concertatione eruditorum, an is versus poetae sit illius, certumque fit Atei Capitonis sententia cocos tum panem lautioribus coquere solitos, pistoresque tantum eos, qui far pisebant, nominatos. nec cocos vero habebant in servitiis, eosque ex macello conducebanria et pollinaria, Aegyptus papyro atque iuncoSed inter prima dicatur et alicae ratio praestantissimae saluberrimaeque, quae palma frugum indubitata Italiae contingit. fit sine dubio et in Aegypto, sed admo
Abbreviated transcription (Latin):
tum pridie asseruata materia utuntur palamq naturae et acore fer:¬
mentari sicnt & ualidiora esse corpora quae strnentato pane alan:¬
tut quippe tum apud ueteres ponderosissimo ciq tritico praecipua
salubritas prohibita fit¬
MIS ipsius uaria genera persequi superuadim uidetire. Abas ab obso¬
iniis appellari ut costretarri. alias adelitis nt artolagani: alia a festia¬
tione ut sceptricei: uit non a soquendi ratione ut fornacei uel arptobi¬
ceiꝰ. aut in chibanis cocti. Non qpidem etiam a partnis inuecto que
aquaticum uocant: quoniam aqua trahitur ed tenuem & spongiostim
manitatem alĩ autem parthicum Summa laus suliginis bonitate & cribii
tenuitate sonstat. quidam ex ouis aut lacte subigunt. Butyeo uero gen
tes etiam pacatae ad operis pistori genera transerinte surra. Durat sua
picenoꝰ iuentione graitia ex alice materia cum nouem diebi macerata

Expanded text:
tum pridie adservata materia utuntur, palamque est naturam acore fertum pridie adservata materia utuntur, palamque est naturam acore fermentari, sicut evalidiora esse corpora, quae fermentato pane alantur, quippe cum apud veteres ponderosissimo cuique tritico praecipua salubritas perhibita sits ipsius varia genera persequi supervacuum videtur, alias ab opsoniis appellati, ut ostrearii, alias a deliciis, ut artolagani, alias a festinatione, ut speustici, nec non a coquendi ratione, ut furnacei vel artopticii aut in clibanis cocti, non pridem etiam e Parthis invecto quem aquaticum vocant, quoniam aqua trahitur ad tenuem et spongiosam inanitatem, alii Parthicum. summa laus siliginis bonitate et cribri tenuitate constates etiam pacatae, ad operis pistorii genera transeunte cura. 106 durat sua Piceno in panis inventione gratia ex alicae materia. eum novem diebus maceratum
Abbreviated transcription (Latin):
foeminas concoeptas esse scito. Tertia a septemtrione hnea. quam per laci¬
tudinem umbrae diximus & decumanam uocauimus exertum habebit
dequinõtialem uentumq subsolanum graetis aꝑcłiotem dictum iͥn hime

Expanded text:
feminas conceptas esse scito. <2> Tertia a septentrione linia, quam per latifeminas conceptas esse scito. <2> Tertia a septentrione linia, quam per latitudinem umbrae duximus et decumanam vocavimus, exortum habebit aequinoctialem ventumque subsolan
Abbreviated transcription (Latin):
praestringit enim atq percelit hic radices arborum quas positurus
affers praemonitus esto. alia robustis profunt. alia ifantib. nec sus
oblitus in hac parte uentum a graecis poni: quem caetiam uocant
& idem Prustoteles uir inmersas subtulitatas quod hoc ipsum fecit
rationem connecitatis mundi reddens. qua contrarius aquilo aphry
coflat. nec tamen eum toto anno in praedictis tim& agricolla mol¬
lit sydera iestate media. mutatq nomenq et hesias uotatire. Ergo cum fri¬
gidum senties lueto. At quanto a quilo praedicitũs tanto pernitiorior se¬
ptemtrio est in himc asiae graetiae iipaniae maritimae italias sampange
Apulias arbusta uineaea pectent qui mares concipi uoles in huinc pastito nt
sic meuntem meat fe aduerso agulonis ab occasu bit brumali aphrycus flabit.
quem graetiliba uotant. In hunc ad soitum cum se petus siecum egeniter

Expanded text:
praestringit animam atque praegelat hic radicibus arborum , quas positurus praestringit animam atque praegelat hic radicibus arborum , quas positurus adferes. praedoctus esto: alia robustis prosunt, alia infantibus.—Nec sum oblitus in hac parte ventum Graecis poni, quem caecian vocant. sed idem Aristoteles, vir inmensae subtilitatis, qui id ipsum fecit , rationem convexitatis mundi reddit , qua coco flat. — nec tamen eum toto anno in praedictis timeto agricola. mollitur sidere aestate media mutatque nomen — etesias vocatur —; ergo cum frigidum senties, caveto, ad quaecumque aquilo praedicetur: tanto perniciosior septentrione est. in hunc Asiae, Graeciae,Hispaniae, maritimae Italiae, Campaniae, Apuliae arbusta vineaeque spectent. qui mares concipi voles, in hunc pascito, ut sic ineuntem ineat. ex adverso aquilonis ab occasu brumali Africus flabit, quem Graeci liba vocant. in hunc ad coitum cum se pecus circumegerit,
Abbreviated transcription (Latin):
aliae due Flmae lineae in decussis obliquas ita ut a septemtrionis decte¬
ra leuaq ad anstri dexeeram ac leuam descendant omnes per eunde
curiant umblicum omnes nter se pares sint omnium interuala
pariia. quae ratio semel in quoq agro ineunda erit uel suepius si lios¬
at uti e ligno facienola regulis parib in tympanum exignum. s
cricinatum adactis ratione qua doceo occirriendum ingeniisquoq
imperitorum est. meridiem excuti plac: quoniam semper est idc.
sol autem quotidie ꝙ alio saeh momento ꝗͣ priudie oritne nequis
forte exortum sapiendum pucꝙ hntam Ita caeli tracda parte ꝑse
uat linea & apud septentrionem proximum a parte exortiua
solsticialem habebit exortum. hoc est longissimi diei. uentumq
aquilonem bortam a graetis dictum. In hunc ponito arbores ui¬
tesq. sed hoc flante ne arato frugem ne serito semen ne iacito

Expanded text:
aliae duae liniae in decussis obliquae, ita ut ab septentrionis dextaliae duae liniae in decussis obliquae, ita ut ab septentrionis dextra laevaque ad austri dextram ac laevam descendant. omnes per eundem currant umbilicum , omnes inter se pares sint, omnium intervalla paria. quae ratio semel in quoque agro ineunda erit vel, si saepius libeat uti, e ligno facienda, regulis paribus in tympanum exiguum, sed circinatum adactis. ratione, qua doceo occurrendum ingeniis quoque inperitorum esse, meridiem excuti placet, quoniam semper idem est, sol autem cotidie ex alio caeli momento quam pridie oritur, ne quis forte ad exortum capiendam putet liniam. Ita caeli exacta parte quod fuerit liniae caput septentrioni proximum a parte exortiva, solstitialem habebit exortum , hoc est longissimi diei, ventumque aquilonem, borean Graecis dictum. in hunc ponito arbores vitesque. sed hoc flante ne arato, frugem ne serito, semen ne iacito.
Abbreviated transcription (Latin):
luam quisq cernat. aloguim post hominem erit. frgo permutatis laterib
ut ortus ilius diei a dextro humero fiat occasus a sinistrotunc erit hora
V. crm minina umbra contra medum fiat hominem perhuius mediam
longitudinem duci sarculo sultum. uel smere iineam. Ubiuerbi gratia pedũ
xx. sonueniꝗ mediamq mensutam hoc est in .xͦ. pede cricum scrgscir¬
culo paruo qui uocetur umblicus: quae pars fuerit a uertice umbrae
ħ erit uentus septemtrionis slo tibi putaitor aiborum plagae ne spete
nene arbusta imecie &x nisi in aphryca Cyrenis aegypto illine fiante ne
riato quaes alia prascipimus quae pars lineae fuerit a pedid umorae
meridem specans. h uentum austrum dabit: quem a gractis no¬
tum dixiimis uocari. Ilbine flatu ueniente materiam uinumq agricola
ne tractes humidus aut aestuosus italiae est. Aphrycae quidem incen¬

Expanded text:
suam quisque cernat; alioquin post hominem erit. ergo permutatis lateribus, suam quisque cernat; alioquin post hominem erit. ergo permutatis lateribus, ut ortus illius diei ab dextro umero fiat, occasus a sinistro, tune erit hora sexta, cum minima umbra contra medium fiet hominem. per huius mediam longitudinem duci sarculo sulcum vel cultro liniam verbi gratia pedum XX conveniat mediamque mensuram, hoc est in decimo pede, circumscribi circulo parvo, qui vocetur umbilicus . quae pars fuerit a vertice umbrae, haec erit venti septentrionis. illo tibi, putator, arborum plagae ne spectent , neve arbusta vineaeve nisi in Africa, Cyrenis, Aegypto. illinc flante ne arato,quaeque alia praecipiemus.quae pars liniae fuerit a pedibus umbrae meridiem spectans, haec ventum austrum dabit, quem a Graecis notum diximus vocari. illinc flatu veniente materiam vinumque, agricola, ne tractes. umidus aut aestuosus Italiae est, Africae quidem incen
Abbreviated transcription (Latin):
apparere desierit supra tecias antem erit ꝙ̃ diu ꝙ sol interlunio & pri-¬
ma tota die setmnda hora noctis uno distante sicuico ac demde tertra
ꝙ uisq .xI. multiplicatis horaru hisdem portionib .xu. tota supra ter¬
ras noctu erit. stademq suo tertis tota die .XUI. ad primae horae noctur¬
nae destantem sicilicum sub terras ape easdemq portiones horatum pat
singulos dies adicit usq ad Interlumum. & quantum primis partib
notis detraxentq suo terus agit tantimdem nouissimis ex die adiici¬
et supra terram alternis autem mensib xxx. iplebit numecos aiter¬
nis uero detrah& igulos. haec erit ratio limaris.
ENORUM paulo scropulosior obseruato solis ortu quocimq die libeat stm¬
tibus hora diti. Ui sicut ortum cuma sinistro humero habeant sontra
mediam faciem meridies & a uertice septenitrio erit qui ita limesper¬
agrum curut cardo appeliabitur. sutinnagi dende melius est ut imbra

Expanded text:
apparere desierit. supra terras autem erit, quamdiu et sol, interlunio et priapparere desierit. supra terras autem erit, quamdiu et sol, interlunio et prima toto die, secunda horae noctiet usque XV multiplicatis horarum isdem portionibus. XV tota supra terras nocte erit eademque sub terris toto die. 325 XVI ad primae horae nocturnae dextantem sicilicum sub terra aget easdemque portiones horarum per singulos dies adiciet usque ad interlunium, et quantum primis partibus noctis detraxerit, quod sub terris aget, tantundem novissimis ex die adiciet supra terram. alternis autem mensibus XXX implebit numeros, alternis vero detrahet singulos. haec erit ratio lunaris; orum paulo scrupulosior. lxxvi 326 Observato solis ortu quocumque die libeat stantibus hora diei sexta sic, ut ortum eum a sinistro umero habeant, contra mediam faciem meridies et a vertice septenagrum curret, cardo appellabitur. circumagi deinde melius est, ut umbram