comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uiri sumimꝰ. Teneri ⁊ molli ing̾ssu. suspendimꝰ gͣddum.
ñ abulamꝰ s incedimꝰ. Exornamꝰ anuł digitos. in omĩ ar¬
ticło gẽma disponit᷑. Cotidie ꝯminiscim᷑ ꝑ que uinidita¬
ti fuit inuiria. ut tͣcducat᷑ qi ñ pot̃ eur. Aliꝰ genitalia
excidit. Alius i obscenã ludi partẽ fugit. ⁊ locatꝰ ad moe¬
tẽ infame armat᷑. Egenꝰ in qͦ morbũ suũ exerceat: ĩleg̃.
Miraris si ñcdũ sapĩa omẽ opꝰ suũ impleũ. Nõdtũ cota
seneqͥtia ꝓtulit adhuc nascr̃. & huic om̃s oꝑã damꝰ
huic ocłi nr̃i. huic manꝰ seruiũt. Ad sapĩam qͥs accedit
qͥs dignã uidicat. nͥ qͣm intͣnsitu nouit: qͥs philosophũ
aut ullũ lib̾ale respicit studiũ nͥ cõolucti int̾calantur
cũ aliqͥs pluu̾iꝰ int̾̃ueñ dies quẽ ꝑd̾eubet: Itaq cot fa¬
milie philosophoꝵ sñ surcessore deficiunt. A chade¬

Expanded text:
uiri sumimus, tenero et molli ingressu suspendimus gradum uiri sumimus, tenero et molli ingressu suspendimus gradum non ambulamus sed incedimus, exornamus anulis digitos, in omni articulo gemma disponitur; cotidie comminiscimur per quae uirilitati fiat iniuria, ut traducatur, quia non potest exui: alius genitalia excidit, alius in obscenam ludi partem fugit et locatus ad mortem infame armaturae genus, in quo morbum suum exerceat, legit. Miraris si nondum sapientia omne opus suum impleuit? Nondum tota se nequitia protulit: adhuc nascitur, et huic omnes operam damus, huic oculi nostri, huic manus seruiunt. Ad sapientiam quis accedit? Quis dignam iudicat nisi quam in transitu nouerit? Quis philosophum aut ullum liberale respicit studium, nisi cum ludi intercalantur, cum aliquis pluuius interuenit dies quem perdere libet? Itaque tot familiae philosophorum sine successore deficiunt: Acade
Abbreviated transcription (Latin):
ostñdat reuilentib. Rer̃ nat᷑a sacͣ sua ñ semel cͣdit.
Initiatos ñ credimꝰ inuestibulo eiꝰ heremꝰ. Illa archana
ñ ꝓmiscue ne omĩb patent. Reducta. i int̾iore sacͣrio
clausa st̃. Ex qͥb aliud ħ etas: aliud q̃ pꝰ nos subibit aspi¬
tiet. Qñgͦ ista in noticiã nr̃am ꝑducent᷑. Tarde mas¬
na
ꝓueniunt. Utiq si labor cessat. Ia ꝙ unũ toco agimꝰ
aiõ. ñ dũ ꝑfecimꝰ. ut pessimi eẽmꝰ Adhuc in ꝑcesu ui¬
tia st̃. In ueñ luxuria aliꝗͥ noui in qͥ msaniat. Inueñ
inpudicitia nouã cõtumeliã sibi. Inueñ delitiaꝵ dis¬
solutio ⁊ tabes aliꝗͥ adhuc ten̾ius molliꝰ qͦ ꝑeat. Nõtũ
satis robur omẽ ꝓiecimꝰ. Adhuc qͥcqͥd ÷ boni moris. extĩ¬
guimꝰ leuitatẽ: i polita corꝑum. Muliebres mũtiditi¬
as añ cessimꝰ Colores metricios matͦnis ꝙͣ ñ induendoᷤ

Expanded text:
ostendat reuisentibus. Rerum natura sacra sua non semel tradit; ostendat reuisentibus. Rerum natura sacra sua non semel tradit; initiatos nos credimus: in uestibulo eius haeremus; illa arcana non promiscue nec omnibus patent: reducta et interiore sacrario clausa sunt, ex quibus aliud haec aetas, aliud quae post nos subibit aspiciet. Quando ergo ista in notitiam nostram perducentur? Tarde magna oueniunt, utique si labor cessat. Id quod unum toto agimus animo, nondum perfecimus, ut pessimi essemus: adhuc in processu uitia sunt; inuenit luxuria aliquid noui, in quod insaniat, inuertit impudicitia nouam contumeliam sibi, inuertit deliciarum dissolutio et tabes aliquid adhuc tenerius molliusque, quo pereat. Nondum satis robur omne proiecimus: adhuc quicquid est boni moris extinguimus. Leuitate et politura corporum muliebres munditias antecessimus, colores meretricios matronis quidem non induendos
Abbreviated transcription (Latin):
qͦta parsoꝑis canti nob̾ cõmictit᷑. Ipse qͥ ista tͣctat qͥ con¬
ac melior. effugit ocłos cogitatione uiscendus ÷. Multa
p̃t̾ea cognata numini sũmo i uicinã sortita potñtiã.
obscura st̃. aut fortasse q̃ magis mireris: ocłos nr̃os ⁊ in¬
plent ⁊effugiũt Siue ilł canta subtilitas: quãtã cõseqͥ
acies humana ñ possit: siue in sanctiore secessu maies¬
tas canta delituit: i regnũ suũ iđ si regit. nec ullidat
aditũ nͥ aĩo. ꝙͥd sit ħ sine qͦ nicħ scire ñ possumꝰ. A mira¬
m᷑ siqͦs ignicłos parũ nouimꝰ cũ maxima pars mundi
lateat. Qͣmmulta aĩalia ħ pͥmũ cognouimꝰ scło. qͣm
multa negociã. Ne ħꝙͣ. Multa uenientis eupłis igno¬
ta nob̾ sciet: multa scłis ct̃ fut᷑is cũ memoria nr̃i exple¬
uit: reseruant᷑. Pusillares mundꝰ ÷ nͥ in illo q̃rat omis¬
mundꝰ hãt. N semel q̃dã sacͣ tͣdunt᷑. Cleus seruat: qđ

Expanded text:
Quota pars operis tanti nobis committitur? Ipse, qui ista tractat, qui conQuota pars operis tanti nobis committitur? Ipse, qui ista tractat, qui conars sui operis ac melior, effugit oculos: cogitatione uisendus est. Multa praeterea cognata numini summo et uicinam sortita potentiam obscura sunt aut fortasse, quod magis mireris, oculos nostros et implent et effugiunt, siue illis tanta subtilitas est quantam consequi acies humana non possit, siue in sanctiore secessu maiestas tanta delituit et regnum suum, id est se, regit nec ulli dat aditum nisi animo. Quid sit hoc sine quo nihil est, scire non possumus: et miramur si quos igniculos parum nouimus, cum maxima pars mundi, deus, lateat! Quam multa animalia hoc primum cognouimus saeculo, quam multa negotia ne hoc quidem! Multa uenientis aeui populus ignota nobis sciet; multa saeculis tunc futuris, cum memoria nostri exoleuerit, reseruantur: pusilla res mundus est, nisi in illo quon semel quaedam sacra traduntur: Eleusin seruat quod
Abbreviated transcription (Latin):
uera sint dii sciunt: quib ÷ scientia ui. Nob̾ rimari
illa ⁊ cõiectura ire in occulta tm̃licet. nec cõfidua
diores eẽ deb̾e. ꝙͣ cũ de diis agit᷑. Si intͣmꝰ tẽpla cõpo¬
siti. si ad sacͥfitiũ accessuri uultũ submiitinꝰ. togã
adducimꝰ siin omẽ argum̃tũ modestie fingimur.
qͣnto ħmagis fac̾e debemꝰ. cũ de sidib de stelł. de dõꝵ
nat᷑a disputamꝰ. ne quid temẽ. ne qͥd inprudñt. aut
ignorantes affirmemꝰ aut scientes m̃tiam᷑ Nec mire¬
m᷑ cã carde erui. q̃tã alte iacent. Panetio i his qͥuideri
uoit̃ cometẽ ñ eẽ ordinariũ sidus s falsã sidisficiẽ. diligẽ¬
t̃ cͣctandũ÷ an eq̃ omñ pars anni edendis cometis satis
apta sint. an omĩs celi regio idonea in qͣ creant᷑ an qͣcũq
ire: ibi ĩ cõcipi possint ⁊ cet̾a q̃ uniu̾sa collunt᷑. cũ di¬
co illos ñ fortuitos eẽ ignes.s in textos mũdo: qͦs ñ freqñ¬

Expanded text:
uera sint, dii sciunt, quibus est scientia ueri; nobis rimari uera sint, dii sciunt, quibus est scientia ueri; nobis rimari illa et coniectura ire in occulta tantum licet, nec cum fiducdiores esse debere quam cum de diis agitur. Si intramus templa compositi, si ad sacrificium accessuri uultum submittimus, togam adducimus, si in omne argumentum modestiae fingimur, quanto hoc magis facere debemus, cum de sideribus de stellis de deorum natura disputamus, ne quid temere, ne quid impudenter aut ignorantes afirmemus aut scientes mentiamur! Nec miremur tam tarde erui quae tam alte iacent. Panaetio et his qui uideri uolunt cometen non esse ordinarium sidus sed falsam sideris faciem, diligenter tractandum est an aeque omnis pars anni edendis cometis satis apta sit, an omnis caeli regio idonea in qua creentur, an quacumque ire ibi etiam concipi possint, et cetera: quae uniuersa tolluntur, cum dico illos non fortuitos esse ignes, sed intextos mundo, quos non freque
Abbreviated transcription (Latin):
cedoniaq urbes t̾raꝵ motib ꝓrupte st̃. Tarditas inqͥt
cursus ferre enĩ cõpellunt᷑ in cardines. utr̃q falsũ: De
pͥore dicã pͥus. qi que tardiꝰ ferant᷑ gͣuia st̃. Quidgꝰ. stel¬
la satͣni q̃ ex om̃ib it̃ suũ lentissime efficit. gͣuis: Atqͥ¬
bitu cͥcuit: nec tardiꝰ it ꝙͣ cet̾e s longiꝰ. Succͣrat tͥ idẽ
me de cometis posse drẽ ĩ si segnior ilł cursusfit. S m̃¬
datiũ ÷ ire eos tardiꝰ. Nã intͣ sextũ m̃sẽ ctindiã par
tẽ cͣnscurrit. hic ꝓximꝰ pͥor intͣ pauciores m̃ses recep̃
fert᷑. Dei hic ꝓximꝰ a septẽtͥone motꝰ sui initiũ fecit.
i ꝑ occidñtẽ in mĩdiana ꝑuenit. erigensq cursũ su¬
ũ oblituit. Alt̃ ille clacianꝰ a septẽtͥone pͥmũ uisus ñ
desut in rectũ assidue celsior fieri: donec excessit hec
st̃ q̃ aut alios moue comet is ꝑtinẽtia. aut me. Q̃ an

Expanded text:
cedoniaque urbes terrarum motibus prorutae sunt. Tarditas, inquicedoniaque urbes terrarum motibus prorutae sunt. Tarditas, inquicursus: fere enim compelluntur in cardines. Utrumque falsum est. De priore dicam prius: Omnia quae tardius feruntur grauia sunt. Quid ergo? Stella Saturni, quae ex obitu circuit nec tardius it quam ceterae sed longius. Succurrat tibi idem me de cometis posse dicere, etiamsi segnior illis cursus sit. Sed mendacium est ire eos tardius: nam intra sextum mensem dimidiam partem caeli transcurrit hic proximus, prior intra pauciores menses recepit fertur. Deinde hic proximus a septentrione motus sui initium facit et per occidentem in meridiana peruertit erigensque cursum suum oblituit, alter ille Claudianus, a septentrione primum uisus, non desiit in rectum assidue celsior ferri, donec excessit. Haec sunt quae aut alios mouere ad cometas pertinentia aut me: quae an
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ diuisa lib̾ius i niultaꝵ stellarũ cõplexa regionem.
Aristotiles ait cometas significare cẽpestatẽ iuẽtoꝵ
intẽꝑantiã atq ĩbriũ. Qͥa gͦ. Niuticas sidus eẽ qͥ fu¬
t᷑a denũtiat. Nõ enĩ sic ħ tẽpestatis signũ ÷ quomͦꝰ fu¬
ture pluiue scintillare oleoũ. ⁊ putres cõcresce̾ fungoᷤᷤ
Aut qͦmꝰ uditiũ ÷ seuituri maris si marine in sicco
ludũt fulice notas q paludes Beserit atq alt̾a suꝑ¬
uolat ardea nubẽ. s sic quomͦ eqͥnoctiũ in calorẽ frigꝰ¬
q flectũtis anni quomꝰ illa q̃ caldei cant̃. qͥd stella nas¬
centib criste letũ ue cõstituat: ħ ut sciasita eẽ . ñ statĩ
cometas ort᷑: uentos i pluuias minat᷑ ut aristotiles ait.
s annũ totũ suspectũ facit. Ex quo apparet illũ ñ ex ꝓr¬
imo q̃ inꝓrimũ daret signa tͣnixisse. s hrẽ reposita ⁊ cõ¬

Expanded text:
sed dimissa liberius et multarum stellarum amplexa regionem. sed dimissa liberius et multarum stellarum amplexa regionem. Aristoteles ait cometas significare tempestatem et uentorum intemperantiam atque imbrium. Quid ergo? Non iudicas sidus esse quod futura denuntiat? Non enim sic hoc tempestatis signum est quomodo futurae pluuiae "scintillare oleum et putres concrescere fungos," aut quomodo indicium est saeuituri maris, si "marinae in sicco ludunt fulicae notasque paludes deserit atque altam suuolat ardea nubem," sed sic quomodo aequinoctium in calorem frigusque flectentis anni, quomodo illa quae Chaldaei a canunt, quid stella nascentibus triste laetumue constituat. Hoc ut scias ita esse, non statim cometas ortus uentos et pluuias minatur, ut Aristoteles ait, sed annum totum suspectum facit; ex quo apparet illum non ex proximo quae in proximum daret signa traxisse, sed habere reposita et com
Abbreviated transcription (Latin):
plar nec sit cet̾is simil᷑ Gides enĩ simillima ÷ illa q̃ tͥ¬
cesimo anno reu̾tit᷑ ad locũ suũ. huic q̃ intͣ annũ re¬
uisit sedẽ suã Nõ ad unã nat᷑a formã opꝰ suũ p̃stat. s
ipsa uarietate se iactat. Alia maiora: alia uelociora ali¬
is fecit. Alia ualidiora: Alia tẽpatiora. Quedã eduxit
a curba: ut singła ⁊ cõspioua ꝓcetł̾nt: quedã ingregẽ
misit. Ignorat nat̾e potñtiã. qui illi ñ putat aliqñ li¬
cere. nͥ qͣ sepiꝰ fecit. Cometas ñ freq̃nt̃ ostũdit. Attͥbuit
ił aliũ locũ. alia tp̃ra. Dissimiles cet̾is motꝰ. Uoluit.⁊
his magnitudinẽ oꝑis sui cołe qͦꝵ formosior facies: ꝗͣ
ut fortuitã putes siue ãplitudinẽ eoꝵ cõsid̾es siue
fulgorẽ qͥ maior ÷ arclñtiorq qͣm cet̾i. facies uͦ ht̃ in¬
signe qͥddã ⁊ singłarẽ ñ in angustũ cõiecta ⁊ artata

Expanded text:
plar nec sit ceteris similis? Vides enim: simillima est illa quae trplar nec sit ceteris similis? Vides enim: simillima est illa quae tricesimo anno reuertitur ad locum suum huic quae intra annum reuisit sedem suam. Non ad unam natura formam opus suum praestat sed ipsa uarietate se iactat: alia maiora, alia uelociora aliis fecit, alia ualidiora, alia temperatiora, quaedam eduxit a turba, ut singula et conspicua procederent, quaedam in gregem misit. Ignorat naturae potentiam qui illi non putat aliquando licere, nisi quod saepius fecit: cometas non frequenter ostendit, attribuit illis alium locum, alia tempora, dissimiles ceteris motus; uoluit et his magnitudinem operis sui colere. Quorum formosior facies est quam ut fortuitam putes, siue amplitudinem eorum consideres siue fulgorem, qui maior est ardentiorque quam ceteris; facies uero habet insigne quiddam et singulare, non in angustum coniecta et artata
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi alia ÷ forma: alia ei q̃ ex ipso fluit luminis. sic co¬
metaꝵ corpꝰ. ipsũ corrũdat᷑. splendior aũ longioi ꝗͣ
cet̾oꝵ sidum apparet. Qr̃ inquisꝰ Dic tumͥ pͥus qr̃ li¬
na dissimiliũ solilum̃ accipiat cũ accipiat a sole.
ꝯr̃ mͦ rubeat. mͦ palleat. Qx̃ liuidus illi. iat̃ color sit:
cũ cõspectu soł excludr̃. Dic mͥ qr̃ om̃s stelle int̃ se ddis¬
similẽ hañt aliqͣtenꝰ faciẽ. diu̾sissimã soli. Quomꝰ ni
ilł ñ habũt similẽ. Quid porro: Mundus ipse si cõsi
ꝑ ardeat & tr̃as estib correat: in aqͣrio astringat hi¬
c̃dicionis ÷ cũ effectu inat᷑a dissimile sit. Intͣ breuissi¬
dat. illud diuꝓferat᷑. Nõ uides ꝗͣ cõtͣria int̾ se elem̃ta
sint: Grauia ileuia st̃. frigida ⁊ calida humida ce
sicca. Tota ħ mundi cõcordia ex discordib cõstat. Ne¬
gas cometẽ stellã eẽ . q forma eiꝰ ñ respondeat ad exẽ¬

Expanded text:
ipsi alia est forma, alia ei quod ex ipso fluit lumini, sic coipsi alia est forma, alia ei quod ex ipso fluit lumini, sic cometarum corpus ipsum corrotundatur, splendor autem longior quam ceterorum siderum apparet. Quare? inquis. Dic tu mihi prius quare luna dissimillimum soli lumen accipiat, cum accipiat a sole; quare modo rubeat, modo palleat; quare liuidus illi et ater color sit, cum conspectu solis excluditur. Dic mihi quare omnes stellae inter se dissimilem habeant aliquatenus faciem, diuillis non habent similem. Quid porro? Mundus ipse, si consiper ardeat et terras aestibus torreat, in Aquario astringat hicondicionis est, cum effectu et natura dissimile sit. Intra breuissidat, illud diu proferatur. Non uides quam contraria inter se elementa sint? Grauia et leuia sunt, frigida et calida, umida et sicca; tota haec mundi concordia ex discordibus constat: negas cometen stellam esse, quia forma eius non respondeat ad exem
Abbreviated transcription (Latin):
aliis incidũt que nc̃ tenor ⁊ eqͣlitas seruat. Qd ÷ gͦ cur
aliqͣ redire uideant᷑ : Soł occursus spẽm ilł tarditatis
dñr tũ stare. Crit qͥ demonstret aliqñ in qͥb comete
partib c̾rant. cũ setã ductia cet̾is: errant qͣnti qͣles.
sint. Contẽpti simꝰ inuentis: aliꝗ u̾itati ⁊ postis cõferãt.
ꝑstellas inqͥt ult̾iora ñ c̾nimꝰ: ꝑ cometeis aciẽ tͣnsinita¬
mꝰ. ẜrimũ sisit istud ñ in ea parcesit. qͣ situs ipsũ: spis¬
si ignis ac solidi s qͣ rarus splendor excurrit. ⁊ in cͥnes
disꝑgit᷑ ꝑ int̾ualla igniũ: ñ ꝑ ipsos uides Stelle inqͥt
om̃s rotũde st̃.: comete porrecti. Ex qͦ apparet stellas
ñ eẽ. Quis enĩ tͥ cõcedit cometes lõgos eẽ. qͦꝵ nat᷑a qͥdẽ
ut cet̾oꝵ sidum glob ÷: cet̾um fulgor extñdr̃. Quẽad¬
modũ solradios suos longe lateq dimittit: Cet̾um

Expanded text:
aliis incident, quae nunc tenor et aequalitas seruat". Quid est ergo cur aliis incident, quae nunc tenor et aequalitas seruat". Quid est ergo cur aliqua redire uideantur? Solis occursus speciem illis tarditatis dentur tamen stare. Erit qui demonstret aliquando in quibus cometae partibus currant, cur tam seducti a ceteris errent, quanti qualesque sint. Contenti simus inuentis: aliquid ueritati et posteri conferant. Per stellas, inquit, ulteriora non cernimus, per cometas aciem transmittimus. Primum si fit istud, non in ea parte fit qua sidus ipsum est spissi ignis ac solidi, sed qua rarus splendor excurrit et in crimes dispergitur: per interualla ignium, non per ipsos uides. Stellae, inquit, omnes rotundae sunt, cometae porrecti, ex quo apparet stellas non esse. Quis enim tibi concedit cometas longos esse? Quorum natura quidem, ut ceterorum siderum, globus est, ceterum fulgor extenditur. Quemadmodum sol radios suos longe lateque dimittit, ceterum
Abbreviated transcription (Latin):
that ⁊ longioris eui diligñtia. Ad inqͥsitionẽ cantoꝵ
etas una ñ sufficit. ut tanta celo uacet. Qͥa qͣ cã pau¬
cos annoꝵ int̃ studia acuitia ñ eqͣ portione cdiuili¬
mꝰ Itaq ꝑ suctessiones ista longas explicabunt᷑. Ueni¬
et tẽpiis illud qͦ posti nr̃i tã aꝑta nos nescisse mirent᷑:
har̃ qͥnq stellaꝵ q̃ se ingert̃ nob̾ que alio atq alio octͣ¬
rentesloco curiosos nos eẽ cogt̃ qui matittini uesꝑti¬
ni¬
ortus sint. q̃stationes. qñ in rectũ ferant᷑: qr̃ agant᷑
ret᷑ mͦ cepimꝰ scire. utrũ m̾geret iupit̃ anoccid̾et. an
retro gͣdus eẽt: nam ħ illi nom̃ inposuere cedãti: arl
paucos annos didicimꝰ. Inuenti st̃ qui nob dr̃ẽnt: erra¬
ticisd ullã stellã aut suppͥm̾e̾ cursũ udicatis. aut u̾¬
t̾e. honlicet stare celestib: nec au̾ti. ꝓdeunt omĩa ut
semel st̃ missa uadunt. Id erit ilł cursus qui sui finis.
Opꝰ ħ et̃nũ inreuocabiles ht̃ motꝰ. qui siqñ cõstit̾it: alia

Expanded text:
ia; ad inquisitionem tantorum aetas una non sufficit, ut tota caelo uacet: quid, quod tam paucos annos inter studia ac uitia non aequa portione diuidimus? Itaque per successiones ista longas explicabuntur. Veniet tempus quo posteri nostri tam aperta nos nescisse mirentur. Harum quinque stellarum, quae se ingerunt nobis, quae alio atque alio occurrentes loco curiosos nos esse cogunt, qui matutini uespertiniortus sint, quae stationes, quando in rectum ferantur, quare agantur retro, modo coepimus scire; utrum mergeretur Iupiter an occideret an retrogradus esset nam hoc illi nomen imposuere cedenti, ante paucos annos didicimus. Inuenti sunt qui nobis dicerent: "Erratis, quod ullam stellam aut supprimere cursum iudicatis aut uertere. Non licet stare caelestibus nec auerti; prodeunt omnia: ut semel missa sunt, uadunt; idem erit illis cursus qui sui finis. Opus hoc aeternum irreuocabiles habet motus: qui si quando constiterint, alia
Abbreviated transcription (Latin):
cħ dubũ relmquẽtib docent soł illã eẽ effigiẽ. ñ simi¬
lẽ. Neq enĩ omĩa adu̾sus specula respõdñt. St̃ q̃uide
extimescas. tantã deformitatẽ corrupta facie uisen¬
tiũ recddũt. seruata similitudine in peius. st̃ q̃cum
uidis plac̾e̾ tͥ uires tue possint intm̃ lac̾ti cresc̃t ⁊ to¬

Expanded text:
docent solis illam esse effigiem non similem. Neque enim ommia ad uerum specula respondent. Sunt, quae uidere extimescas tantam deformitatem corrupta facie uisentium reddunt, seruata similitudine in peius; sunt, quae cum uideris, placere tibi uires tuae possint in ta
Abbreviated transcription (Latin):
minist᷑: Ut mortẽ timem cuium nascim̃᷑. Uethe
ħ inestimabile bonũ: ñ ÷ uita tanti ut sudẽ ut esty¬
em. O ꝗͣ cõtenpta res : homo nͥ supͣ humana surrexi̾t.
Q indiu cũ affectib colluctam᷑. qͥd magnifici facioꝰ.
ĩ si suꝑiores sumꝰ: portenta uincimꝰ. Quid ÷ cur suspi¬
ciam᷑ nosmet ipsoq similes det̾rimis sumꝰ: Nõ uideo
qr̃ sibi placet: qui robustior ÷ inualitudinario. Mus¬
tũ int̾: int̾ uires i bonã ualitudinẽ. Effugisti uitia
cor inuolutũ nec auaritia q̃ qͥcqͥd omĩb abstulit fibi
ipsinegat ne luxuria pecuniã ꝑdñs t̃pit̃: qͣm tͦpuis
reꝑaret. Nec ãbitio q̃ ce ad dignitatẽ nͥ ꝑ indigna du
cet. Nicħ adhuc cõsecutꝰ es. Muita effugisti: te ñdũ.
celestiũ dignũ q efficit: qui ñ in cõsortiũ deo ueniat.

Expanded text:
minister? ut mortem timerem, cui omnes nascimur? Detrahe oc inaestimabile bonum, non est uita tanti, ut sudem, ut aestuem. O quam contempta res est homo, nisi supra humana surrexit! Quamdiu cum affectibus colluctamur, quid magnifici facimus? etiamsi superiores sumus, portenta uincimus? Quid est, cur suspiciamus nosmetipsos, quia dissimiles deterrimis sumus? non uideo quare sibi placeat, qui robustior est ualetudinario. Multum interest inter uires et bonam ualetudinem. Effugisti uitia cor inuolutum, nec auaritia, quae quidquid omnibus abstulit, sibi ipsi negat ; nec luxuria pecuniam turpiter amittensreparet ; nec ambitio, quae te ad dignitatem nisi per indigna non ducet. Nihil adhuc consecutus es; multa effugisti, te nondum!coelestium, dignumque efficit, qui in consortium Dei ueni
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ⁊ necessariũ s pot̃. uide ne ħ magis deceat magni¬
tudinẽ mũdi ut in multa itna diu̾siuis. hinc inec
unã dec̾ait semitã. cet̾is partib torpeat. Credis aũ in h
maximo ⁊pulcrimo corꝑe. int̾ ĩnumabiles stellas q̃
noctẽ decore uario distingt̃ que minime uacuũ et
mertẽ eẽ patumt᷑ quinq solas eẽ quib exerce̾ se lice¬
at cetas stare fixũ ⁊ ĩmobilẽ płm. Siqͥs ħloco me int̃¬

Expanded text:
non est necessarium sed potest. Vide ne hoc magis deceat magninon est necessarium sed potest. Vide ne hoc magis deceat magnitudinem mundi, ut in multa itinera diuisus circumeat nec unam deterat semitam, ceteris partibus torpeat. Credis autem in hoc maximo et pulcherrimo corpore, inter innumerabiles stellas quae noctem decore uario distinguunt, quae minime uacuam et inertem esse patiuntur, quinque solas esse quibus exercere se liceat, ceteras stare fixum et immobilem populum? Si quis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
flexũ ÷. Sidisꝓͥum ÷ ducere orbenyatqͥ ħ ancomete alii¬
facunit fecerũt nescio duo nra etate fecert̃. Uem̃ omẽ qͦ
causa tpr̃ał accendit. int̾cidit cito. Sic faces arcdñt dũ
res uefierent. signis eẽt colloctinꝰ. ⁊ ex aliqͣ causa repen¬
tinꝰ. Minor enĩ eẽt ac maior: ꝓut plemus aleret᷑. aut
maligniꝰ. Dicebã mͦ nnicħ dutͦnũ eẽ qd exarsit aerisui¬
tio. Nc̃ ampliꝰ aditio: morari acstare nullo mͦ potest.
Nã ⁊ flax ⁊ fluͥm̃. i stella tͣnscrens. i quisqͥs aliꝰ: ignis
aere exp̃ssus: in fuga ÷ nec apparet nͥdũ cadit. come
extinguit᷑. s excedit. Si erratica inqͥt stella eẽt in sig¬
nifero eẽt. Quis unũ stelł lioritẽ ponit: Quis in angꝰ¬
tũ diuina cõpellit: Nẽpe ħ ipsa sid̾a q̃ sola moiu̾ cre¬
parte celi ꝑuiũ ñ sit: Qđ si udicas ñ posse ullã stellã
nͥ signiferũ attingit uade. cometes pot̃ si aliũ hr̃et
curłm. ut in hc̃ parte cũ aliqͣ sui incidat. qđ fieri

Expanded text:
eris proprium est ducere orbem: atqui hoc an cometae alii fecerint nescio, duo nostra aetate fecerunt. Deinde omne quod causa temporalis accendit cito intercidit: sic faces ardent, dum resue fierent, si ignis esset collecticius et ex aliqua causa repentinus? Minor enim esset ac maior, prout plenius aleretur aut malignius. Dicebam modo nihil diuturnum esse quod exarsit aeris uitio; nunc amplius adicio: morari ac stare nullo modo potest; nam et fax et fulmen et stella transcurrens et quisquis alius est ignis aere expressus in fuga est nec apparet, nisi dum cadit: cometextinguitur sed excedit. Si erratica, inquit, stella esset, in signifero esset. Quis unum stellis limitem ponit? Quis in angustum diuina compellit? Nempe haec ipsa sidera quae sola moueri creparte caeli peruium non sit? Quod si iudicas non posse ullam stellam, nisi signiferum attigit, uadere, cometes potest sic alium habere circulum ut in hunc tamen parte aliqua sui incidat, quod fieri
Abbreviated transcription (Latin):
uideo q̃ publica÷ s cõsecretior. desq a eiꝰ intur. Cuor
aisco q̃uniu̾si matĩa sit. qͥs aucani tor aut custos.
qͥ sit dͥ s ĩ otꝰ inse cñdat. anr iad ⁊ͥ nos aliqñ respiti¬
at. faciat cotidie aliqͥ ansemelfecit. Parsmũdti sit.
anmundꝰ liceat illi hodieq decernẽ. ⁊ ex lege fatoꝵ
aliqͥa derogare. an maiestatis diminatio sit. ⁊ cõfessio

Expanded text:
uideo, quae publica est, sed cum secretiora eius intraui: cum disco, quae uniuersi materia sit, quis auctor sit s in se intendat, an ad nos aliquando respiciat ; faciat quotidie aliquid, an sernel fecerit ; pars mundi sit an mundus ; liceat: illi hodieque decernere, et ex lege fatorum, aliquid derogare, an maiestatis deminutio sit et confessio
Abbreviated transcription (Latin):
cõcedimꝰ qͣlia st̃ ignoramꝰ hrẽ nos aĩum cuiꝰ imꝑio et
ĩppellimꝰ i reuocam̃: onĩ fatebunt᷑. Quid tñ sit añis ille
uis illũ dicet sp̃m eẽ aliꝰ c̃centĩ qñdã. Alꝰ ium diunã
⁊ dĩ partẽ alius cenuissimũ aĩe aliꝰ incorꝑalẽ potñtiã
Ñ aeerit qui sanguinẽ qͥicat qͥ calorẽ Adeo aĩo ñ pot̾
liq̃re de cet̾is reb ut adhuc ipse se q̃rat. Quid gͦ mira¬
inͣ cometas cã rarũ mundi spectacłm ñdũ cemi legi¬
ly cͥdis. nec initia illoꝵ fines ꝙ notesce̾ quoꝵ ex ingenti¬
b int̾ualł recursus ÷ Nõdũ st̃ anni mille quĩgenti ex

Expanded text:
a sint ignoramus. Habere nos animum, cuius imperio et impellimur et reuocamur, omnes fatebuntur; quid tamen sit animus ille us illum dicet spiritum esse, alius concentum quendam, alius uim diuinam et dei partem, alius tenuissimum animae, alius incorporalem potentiam; non deerit qui sanguinem dicat, qui calorem: adeo anime, non potest liquere de ceteris rebus ut adhuc ipse se quaerat. Quid ergo miramur cometas, tam rarum mundi spectaculum, nondum teneri legibus certis nec initia illorum finesque notescere, quorum ex ingentibus interuallis recursus est? Nondum sunt anni mille quingenti, ex
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq uaruis. Nubes q familiarissime st̃. in qͣs coit.
⁊ ex quib soluit᷑. mͦ congregant᷑. mͦdigerunt᷑ . ñ ꝙͣ in¬
mote iacent fieri ñ pot̾̃ ut ignis cert᷑ in corpore uago
sedeat: ⁊ tã ꝑtinacit̾ hereat. ꝙͣ que nat᷑a ne unꝗͣ excu¬
t̾e̾ntur aptauit. Deiñsi alim̃to suo hereret. semꝑ descẽ¬
łet. Go enĩ cͣssior ÷ aer qͦ t̾ris ꝓpior. Nũꝙͣ cometes in riũ¬

Expanded text:
 familiarissimae sunt, in quas coit et ex quibus soluitur, modo congregantur, modo digeruntur, numquam immotae iacent. Fieri non potest ut ignis certus in corpore uago sedeat et tam pertinaciter haereat quam quem natura, ne umquam excuteretur, aptauit. Deinde, si alimento suc, haereret, semper descenderet eo enim crassior est aer quo terris propior: numquam cometes in
Abbreviated transcription (Latin):
to corꝑe abscõdat. mͦ ex parte si tta cõpetit ut in latꝰ
ibam̃to stetit. Quẽ admodũ gͦ ittusq imagoincris
aspici solet ita in aere cũ sic coactus aer ilimpib con¬
stit: ut faciẽ soł accipes Quã ialie nuibes accipiunt:
s tͣnsmictũt. si aut mobiles sunt aut rare aut sordide.
Mobiles em̃spargt̃ illã: rare emittũt sordide tͦpesq
ñ sentiunt. si c̃ ap̃ nos imaginẽ macłosa ñ redldt᷑. Sio¬
esfigiem. quidã inilla sentñtia st̃. qͥtiens duo fumi¬
lacͥ talia existunt. ut iudicent mills alt̾am soł ima¬
ginẽ eẽ. alt̾am imaginis. Nͥã ap̃ nos ꝙͦ cũ pła specła
depositast᷑: ita ut atc̾i sit conspectꝰ altꝰ onña ĩplert.
i una imago a uo: cet̾e imaginũ effigiesst. Nicħ em̃
fefert qͥdͥ sit ꝙ specło ostñdat᷑. ꝯuicqͥd iudet. redeat

Expanded text:
to corpore abscondat, modo ex parte, si ita competit, ut in latuto corpore abscondat, modo ex parte, si ita competit, ut in latulibramento stetit. Quemadmodum ergo utriusque imago in terris aspici potest, ita in aere, cum sic coactus aer et limpidus constitit, ut faciem solis acciperet. Quam et aliae nubes accipiunt sed transmittunt, si aut mobiles sunt aut rarae aut sordidae: mobiles enim spargunt illam; rarae emittunt; sordidae turpesque non sentiunt, sicut apud nos imaginem maculosa non reddunt. Soeffigiem? Quidam in illa sententia sunt, quotiens duo simulacra talia existunt, ut iudicent in illis alteram solis imaginem esse, alteram imaginis. Nam apud nos quoque cum plura specula disposita sunt ita, ut alteri sit conspectus alterius, omnia implentur, et una imago a uero est, ceterae imaginem effigies sunt; nihil enim refert, quid sit quod speculo ostendatur: quicquid uidet, reddit
Abbreviated transcription (Latin):
accedt̃ adaliꝗͣ simlitudinẽ soł. ñ enĩ cotũ imnitant᷑ s
magnitudinẽ eiꝰ figamq Cet̾m nicħ hñt ardoris hebe¬
nes solis in nube spissa ⁊ uicina in specłi modũ. Qͥdam
parhelionita diffimunt. Nubes rotũda i splendida
simił q soli. Seqr enĩ illũ: nec unꝙͣ longiꝰ relinqͥt᷑. qͣm
fuit cũ apparuit. Nũ qͥs nr̃m mirat᷑. si soł effigiẽ ĩ ali¬
qͦ fonte aut placido lacu uidit: Ñ ut putd. Atqͥ tam
in subluni facies eiꝰ qm int̾ nos pot̃ reddi. si mͦ ido¬
nea ÷ mat̾ia q̃ reddat. Quotiens defectionẽ soł uolu¬
mꝰ dep̃hũde. ponimꝰ pellues. qͣs aut oleo aut pice mmi¬
plemꝰ qr pinguis humor minꝰ facilethat᷑. ⁊ iõ qͣs reci¬
pit imagines seruat. Apparere aũ imagines ñ posst̃.
nͥ in liquido ⁊ inmoto. Tc̃ solemꝰ notare quẽ admo¬
dũ lima soli se opponat. ⁊ illũ tanto maiorẽ subies¬

Expanded text:
accedunt ad aliquam similitudinem solis. Non enim totum imitantur sed accedunt ad aliquam similitudinem solis. Non enim totum imitantur sed magnitudinem eius figuramque: ceterum nihil habent ardoris hebenes solis in nube spissa et incurua in modum speculi. Quidam parhelion ita definiunt: nubes rotunda et splendida similisque soli. Sequitur enim illum nec umquam longius relinquitur, quam fuit, cum apparuit. Num quis nostrum miratuidit? Non, ut puto. Atqui tam in sublimi facies eius quam inter nos potest reddi, si modo idonea est materia, quae reddat. Quotiens defectionem solis uolumus deprehendere, ponimus pelues, quas aut oleo aut pice implemus, quia pinguis umor minus facile turbatur et ideo quas recipit imagines seruat; apparere autem imagines non possunt nisi in liquido et immoto. Tunc solemus notare, quemadmodum luna soli se opponat et illum tanto maiorem obiec
Abbreviated transcription (Latin):
ticẽ fert᷑. Itaq medio die excelsimꝰ t̾ros rectiore acci¬
p̃it linea: qͣm ut ulł nubib possit occ̾ri. om̃s enĩ fub
riasq eq̃ pluuiaꝵ signa solemꝰ accipere. In qͥb nõ
fecti arcꝰ. nã facies illis ꝙͣ ÷ picta s nicħ curuatibĩs.
In rectũ iacent. fiunt aũ iuxta solẽ fere in nube hu¬
mida. ⁊ iã se spargente Itaq idẽ ÷ in illis.din arcu
alia ÷. Simił uarietas in coronis ÷. s ħ differt̃: q̃ coro¬
adiacent. Aitꝰ solares lunaresq tm̃ ft̃. corone omĩũ
sidum aliud qͦ uͥgarũ genꝰ apparet. cũ racii ꝑ angꝰta
foramina nubiũ tenues ⁊ intñti distantes q int̃ se di¬
rigunt᷑. Q ipsi signa imbͥum st̃. Quomͦ nc̃ me loco ge¬
rã: Quid uocẽ: Imagines solis historici soles uocant.
& binos t̃nosq apparusĩe memorie tͣctũt. Greci par¬
helia appellant. q in ꝓpinqͦ fere a sole uisunt᷑. aut q

Expanded text:
rticem fertur: itaque medio die excelsissimus terras rectiore aspirticem fertur: itaque medio die excelsissimus terras rectiore aspicit linea, quam ut ullis nubibus possit occurrere'; omnes enim sub riasque aeque pluuiarum signa solemus accipere. In quibus non rfecti arcus. Nam facies illis est quidem picta, sed nihil curuati habens: in rectum iacent. Fiunt autem iuxta solem fere in nube umida et iam se spargente. Itaque idem est in illis qui in arcu alia est. Similis uarietas in coronis est; sed hoc differunt, quod coroadiacent, arcus solares lunaresque sunt, coronae omnium siderum. Aliud quoque uirgarum genus apparet, cum radii per angusta foramina nubium tenues et intenti distantesque inter se diriguntur: et ipsi signa imbrium sunt. Quomodo nunc me hoc loco geram? Quid uocem imagines solis? Historici soles uocant et binos ternosque apparuisse memoriae tradunt; Graeci parhelia appellant, quia in propinquo fere a sole uisuntur aut quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet sup̃ inframe sit. qi totũ qͥ contͣ: latꝰ u̾b̾atur.
Dem̃ aliqũ arcũ. ⁊ occidũs facit Tũ cͥte ex inferiori par¬
solẽ nbes ex humili ⁊ sordido accipiant. Nrĩ qͥsic iti
nube quomꝰ inspecłolum̃ uolunt reddi: nubẽ cauam
ꝙ ipsa parsorb :: sposito accedo arg̾to nc̃ cõsentio. Nãsi
in cauo specło tota facies opposita orb̾ expͥmit᷑. i in semi¬
orbe nicħ ꝓhibet cotã aspicipilã .ĩ. Nc̃ diximꝰ cͥcłos
tiles ait pꝰ autũpnale eqͥnoctiũ qͣlibet hora dici arẽ
fieri estate ñ fieri nͥ aut incipiente aut inclinat d
die Cuiꝰ rei causa manifesta ÷. Pͥmũ qi media parte
diei sol calidissimꝰ nubes euincit: nec pot̾ imaginẽ
suã abhis reciꝑe qͣs scindit. At matutino tp̃re aut
u̾gens in occasũ minꝰ ht̃ uiriũ. Iõ a nubib sustineri
⁊ reꝑcuti pot̃. Uem̃ cũ arcũ face̾ ñ soleat. nͥ adu̾sus
qͣs ex adu̾so ferire possit at tẽꝑib estiuis suꝑ nr̃m u̾¬

Expanded text:
tinet, supra infraue sit, quia totum quod contra est latus uerberatur. Deinde aliquando arcum et occidens facit; tum certe ex inferiore parsolem nubes ex humili et sordido accipiant. Nostri, qui sic in nube, quomodo in speculo, lumen uolunt reddi, nubem cauam eddere, quia ipsa pars orbis est. Proposito accedo, argumento non consentio. Nam si in concauo speculo tota facies oppositi orbis exprimitur, et in semiorbe nihil prohibet totam aspici pilam. Etiamnunc diximus circulos teles ait post autumnale aequinoctium qualibet hora diei arcum fieri, aestate non fieri nisi aut incipiente aut inclinato die. Cuius rei causa manifesta est: primum, quia media diei parte sol calidissimus nubes euincit nec potest imaginem suam ab his recipere quas scindit; at matutino tempore aut uergens in occasum minus habet uirium, ideo a nubibus sustineri et repercuti potest. Deinde cum arcum facere non soleat nisi aduersus quas ex aduerso ferire possit. At temporibus aestiuis super nostrum ue
Abbreviated transcription (Latin):
cõficit. Et egotimeã t̃ras crem̃tes. ꝗ̃ c̃ssior salua suffo¬
cat. ego extimescã emotũ sedib suis mare. i ne estus
maiore ꝗͣ solet cͦsu plus aqͣrũ trahens suꝑueniat. cũ
qͦsdã ffngulau̾it potio male lapsa ꝑ fauces. qͣm stul¬
tũ: mare horrere. cũ scias stillicidio ꝑire te posse. nul¬
lũ maiꝰsolatiũ : mortis. qͣm ipsa mortalitas: nulł aũ
om̃iũ istoꝵ que extͥnsecꝰ t̾rentĩ ꝙͣ q̾ innumꝰabilia ꝑi¬
cula in ipsosinust̃. qͥd enĩ dem̃tiꝰ ꝙͣ a tonterua succide
aut subitos montiũ lapsus. ⁊ irruptiones maris extͣ
lit᷑ eiecti. cũ mors uͥq p̃sto sit ⁊ undiq oceͣrat nicħ¬
q tã sit exiguũ q̃ ñ in ꝑnitiẽ gnis humanisatis ua¬
leat: acdeo ñ debent nos ista cõfunde. cãꝙͣ plusin se¬
mali habeant. ꝙͣ uulgaris morꝰ. ut contͣcũ sit necessari¬

Expanded text:
conficit! Et ego timeam terras trementes, quem crassior saliua suffoconficit! Et ego timeam terras trementes, quem crassior saliua suffocat? Ego extimescam emotum sedibus suis mare, et ne aestus maiore quam solet cursu plus aquarum trahens superueniat, cum quosdam strangulauerit potio male lapsa per fauces? Quam stultum est mare horrere, cum scias stillicidio perire te posse! Nullum maius solacium est mortis quam ipsa mortalitas, nullum autem omnium istorum quae extrinsecus terrent quam quod innumerabilia pericula in ipso sinu sunt. Quid enim dementius quam ad tonitrua succideraut subitos montium lapsus et irruptiones maris extra litus eiecti, cum mors ubique praesto sit et undique occurrat nihilque sit tam exiguum quod non in perniciem generis humani satis ualeat? Adeo non debent nos ista confundere, tamquam plus in semali habeant quam uulgaris mors, ut contra, cum sit necessari
Abbreviated transcription (Latin):
dio cimor stuitis: eo t̃rorem prudñtib excutit. Imꝑta
magna fit ex desꝑatione securitas: h itaq gnĩ humano
dictũ puta ꝙ ił subita captiuitate int̾ ignes ⁊ hostem
stupentib dictũ:. Una salus uictis nullã sꝑare salutẽ.
Siuuitis nicħ time. cogitate omĩa eẽ metuenda cͥcũspi¬
cite ꝗͣ leuib causis disoutiam᷑. ñ cib nob̾. ñ humor ñ ui¬
gilia ñ sonꝰ sñ m̃sura qͣdã salubria sũt iã intelligetis
nugatoria eẽ nos . umbecilla corpꝰoula flinda ñ mag¬
na molitione ꝑpenda sñ dubio id unũ ꝑicłi nob eẽt:
qͥ timent t̾re. qͥ subito dissipant᷑ ac suꝑposita deducũt:
magni se estimat qͥ fulmina ⁊ motꝰ t̾raꝵ hiatꝰ q formi¬
dat. Guit ille imberillitatis sibi sue consciꝰ time̾ pitui¬
cã. Ita uidelicet natisumꝰ. tã felicia sortiti m̃bͣ: in hanc
gͥculi nos ⁊ ne tociꝰ ꝙ dolor s aliqͣm ablatẽ eiꝰ scissura.

Expanded text:
dio timor stultis est: ratio terrorem prudentibus excutit; imperitis magna fit ex desperatione securitas. Hoc itaque generi humano dictum puta quod illis subita captiuitate inter ignes et hostem stupentibus dictum est: "una salus uictis nulllam sperare salutem." Si uultis nihil timere, cogitate omnia esse metuenda; circumspicite quam leuibus causis discutiamur: non cibus nobis, non umor, non uigilia, non somnus sine mensura quadam salubria sunt; iam intellegetis nugatoria esse nos et imbecilla corpuscula, fluida, non magna molitione perdenda. Sine dubio id unum periculi nobis est quod tremunt terrae, quod subito dissipantur ac superposita deducunt! Magni se aestimat qui fulmina et motus terrarum hiatusque formidat. Uult ille imbecillitatis sibi suae conscius timere pituitam? Ita uidelicet nati sumus, tam felicia sortiti membra, in hanc guiculi nos et ne totius quidem dolor sed aliqua ab latere eius scissura
Abbreviated transcription (Latin):
at contͣ t̃besrechitior celi pars ostñtat. Itaq nũꝙͣ nubi¬
b obsticert᷑. Pret̾ea turbo omĩ nube uelociꝰ rapit᷑. un
orbẽ uͥtit᷑. suꝑ ista uelocit̃ desinit: ⁊ ipse se uisua rũpit.
Trabes aũ ñ tͣnscurrunt: nec pt̃uolant ut faces s con¬
morant᷑. ⁊ in eadẽ celi parte collucẽt Charmander qͦ
in eolibꝰ quẽ de cometis cõposuit: ait anaxagore uisũ
ua ꝑmultos dies fulsisse calẽ effigiẽ ignis longi finsie
callistenes cͣclit. añqͣmburĩ ⁊ helicẽ mare abscondet:
aristotiles ait ñ cbẽ illã s cometẽ fuisse. cet̾um ob in¬
miũ ardorẽ ñ apparuisse sparsũ ignẽ. S ꝓcedñte cp̃re
cũ iã minusflagraret: ren̾attã suã cometisfaciem.¬
In quo igne multa ꝙ fueit̃ digna q̃ notarent᷑. nichoñ¬

Expanded text:
at contra trabes editior caeli pars ostentat: itaque numquam nubiat contra trabes editior caeli pars ostentat: itaque numquam nubibus obstiterunt. Praeterea turbo omni nube uelocius rapitur et in orbem uertitur; super ista uelociter desinit et ipse se ui sua rumpit. Trabes autem non transcurrunt nec praeteruolant ut faces sed commorantur et in eadem caeli parte collucent. Charmander quoque, in eo libro quem de cometis a composuit, ait Anaxagorae uisum , et id per multos dies fulsisse. Talem effigiem ignis longi fuisse Callisthenes tradit, antequam Burin et Helicen mare absconderet. Aristoteles ait non trabem illam sed cometen fuisse; ceterum ob nimium ardorem non apparuisse sparsum ignem, sed procedente tempore, cum iam minus flagraret, redditam suam cometis faciem.In quo igne multa quidem fuerunt digna quae notarentur, nih
Abbreviated transcription (Latin):
iñ si radios solis assũpsit. conat. fulgurat q si martẽ qͦ
fulmina. aliã fulgurones aqͣrũ enĩ omĩs humidi eua¬
porõ spiendores tm̃ celi citͣ ictũ minaces mouet. illa aũ
calidior siccior q tr̃aꝵ exalatio. fulmina excũdit. Tra¬
besuͦ i faces q̃ nullo alio int̾ se ꝗͣ magnitudine distant.
ħmꝰ fiunt. cũ humida trenaq in se głob aliqͥs aeris
clausit. quẽ t̾binẽ dm̃s. qͣcũq feit᷑. p̃bet spẽm ignis ex¬
tenti q̃ cam diudurat. ꝗͣdiu mansit aeris illa cõple¬
tio humidi int̾ se t̾reniq imultũ uehets: ut cũ ꝓxionꝰᷤ
m̃datiis incipiã. falsũ ⁊ faces ⁊ tͣbes expͥmi tͣbine Tur¬
bo enĩ eͥca cras cõcipit᷑. acfert᷑ iõ q arbusta radicitꝰ
uellit. ⁊ qͣcũq incubuit solũ nudat. siluas int̾im &
tecta corripiens inferior fere nubib utiq nũꝙͣ altior:

Expanded text:
inde si radios solis assumpsit, tonat fulguratque; si Martem quoque inde si radios solis assumpsit, tonat fulguratque; si Martem quoque fulmina, aliam fulgurationes: aquarum enim et omnis umidi euaporatio splendores tantum caeli citra ictum minaces mouet, illa autem calidior sicciorque terrarum exhalatio fulmina extundit. Trabes uero et faces, quae nullo alio inter se quam magnitudine distant, hoc modo fiunt: cum umida terrenaque in se globus aliquis aeris clausit, quem turbinem dicimus, quacumque fertur, praebet speciem ignis extenti, quae tam diu durat quam diu mansit aeris illa complexio umidi intra se terrenique multum uehens. Ut a proximis mendaciis incipiam, falsum est faces et trabes exprimi turbine: turbo enim circa terras concipitur ac fertur ideoque arbusta radicitus uellit et, quacumque incubuit, solum nudat, siluas interim et tecta corripiens, inferior fere nubibus, utique numquam altior;
Abbreviated transcription (Latin):
to hos motus ing̾ciam tͣnstulit: hic cñ de cometis nicħ
dicit: ex quo apparet. ne ap̃ egiptios ꝙͣ quib maior celieu¬
rafuit. hãc partẽ el abonitã: cono postea diligñs i ipse
inqͥsitor defectiones ꝙ solis seruatas: ab egiptiis collegit.
nullã aũ m̃tionẽ fecit cometaꝵ: ñ pot̃ missurꝰ. siqͥa ex¬
plorati ap̃ illos cõpisset: duo c̾te qͥ ap̃ caldeos studuisse
se dicunt. epigenes ⁊ appolloniꝰ inũdiꝰ ꝑitissimꝰ inspi¬
tiendoꝵ naturaliũ: uit̾ se dissidñt. hic enĩ ait come¬
tas in nuni̾o stellaꝵ errantiũ poni a caldis cenĩq cͦ¬
sus eoꝵ Epigenes contͣ ait calcłos nicħ de cometis hr̃e
cõprenssi. s uidi alos accendrebine qͦ dã aeris concita
untorti pͥmũ gͦ si tͥ uidet᷑. opiniones hꝰ ponamꝰ. ac refel
in lune uiciniã tͣnsit: aut in soł incidit radios. nat᷑a
uentosa. ⁊ frigida: cõtͣhit płib locis aera cõglobatq de¬

Expanded text:
to hos motus in Graeciam transtulit; hic tamen de cometis nihil to hos motus in Graeciam transtulit; hic tamen de cometis nihil dicit: ex quo apparet ne apud Aegyptios quidem, quibus maior caeli cura fuit, hanc partem elaboratam. Conon postea, diligens et ipse inquisitor, defectiones quidem solis seruatas ab Aegyptiis collegit, nullam autem mentionem fecit cometarum, non praetermissurus, si quid explorati apud illos comperisset. Duo certe, qui apud Chaldaeos studuisse se dicunt, Epigenes et Apollonius Myndius, peritissimus inspiciendorum natalium, inter se dissident. Hic enim ait cometas in numero stellarum errantium poni a Chaldaeis tenerique cursus eorum. Epigenes contra ait Chaldaeos nihil de cometis habere comprensi, sed uideri illos accendi turbine quodam aeris concitati intorti. Primum ergo, si tibi uidetur, opiniones huius ponamus ac refellin lunae uiciniam transit aut in solis incidit radios, natura uentosa et frigida contrahit pluribus locis aera conglobatque; de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tenui cõstare mat̾ia. nec obħ discuti assiduo celi cͥcũ¬
actu. Ilo qͦ ꝑtinebit ħ excussisse: ut sciamꝰ utr̃ mũdus t̃¬
ra stante cͥcũeat. a mũdo stante t̾ra u̾tat᷑ fuert̃ enĩ
qui drẽnt nos eẽ qͦs rerũ nat᷑a nescientes ferat: nec celi
motu fieri ortus ⁊ occasus ipsos oriri ⁊ occide: dignares
ꝯtẽplatione ut sciamꝰ in qͦ rerũ statu simꝰ pigrunã sor¬
titi: an uelocissimã sedẽ. cͥca nos dĩ omĩa ãnos agat: ne¬
cessariũ aũ÷ uet̾es ortꝰ cometaꝵ hr̃e collectos dephñdi
enĩ ꝓpt̾ raritatẽ eoꝵ cursus adhuc ñ pot̃ nec explorari
anuices seruent. ⁊ illos ad suũ diẽ cͥtus ordo ꝓaucat. No
ua ħ celestiũ obseruatio÷. inuꝑ ingretiã inuecta: demo¬
tͥtus qͦ subtilissimꝰ antiqͦꝵ omĩum. suspicari se ait płes
stellas eẽ q̃ cͦrant.s nec nuiũ illaꝵ posuit. nec nomina.

Expanded text:
et tenui constare materia nec ob hoc discuti assiduo caeli circumet tenui constare materia nec ob hoc discuti assiduo caeli circumactu. Illo quoque pertinebit haec excussisse ut sciamus utrum mundus terra stante circumeat an mundo stante terra uertatur. Fuerunt enim qui dicerent nos esse quos rerum natura nescientes ferat, nec caeli motu fieri ortus et occasus, nos ipsos oriri et occidere: digna res contemplatione, ut sciamus in quo rerum statu simus, pigerrimam sortiti an uelocissimam sedem, circa nos deus omnia an nos agat. Necessarium est autem ueteres ortus cometarum habere collectos. Deprehendi enim propter raritatem eorum cursus adhuc non potest, nec explorari an uices seruent et illos ad suum diem certus ordo producat. Noua haec caelestium obseruatio est et nuper in Graeciam inuecta. Democritus quoque, subtilissimus antiquorum omnium, suspicari se ait plures stellas esse quae currant, sed nec numerum illarum posuit nec nomina,
Abbreviated transcription (Latin):
q nat᷑a utrũ flãma cõtͣcta. q̃ ⁊ uisus nr̃ affirmat
⁊ ipsũ ab ilł fluens lum̃. ⁊ calor iñ descendñs. an ñsit
tͣctus labñtia. iñ splendorẽ tͣhant. calorẽ q ñ de suo
clara. In qͣm opinionẽ magni fuert̃ uiri. qui sida
credidunt ex duro cõcreta. ⁊ ignẽ alienũ pascentia
nã ꝑseinqͥunt flãma diffugeret. nͥ aliqͥd habet qd̵
tenet ⁊ a q̃ teneret᷑. cõglobatã q nec stabili inditã
corꝑi ꝓfecto iã mundus curbine suo disipasset ad
ħ inuestiganda: ꝓdit querere. nr̃comete cõditionis sit
ipsã ꝙͦ qͣuis spargat᷑. i longꝰ exeat fac ẽ: eq̃ enĩignei splẽ¬
didiq st̃. Itaq si omĩa t̾rena sida st̃. his qͦ eał sors erit.
Siuͦ nicħ aliud st̃ qͣm purꝰ ignis manẽt ꝙ m̃sib senis.
nec illos cõu̾sio mundi soluit ⁊ uelocitas. illa qͦ possũt

Expanded text:
que natura, utrum flamma contracta, quod et uisus noster aflirmat que natura, utrum flamma contracta, quod et uisus noster aflirmat et ipsum tractus labentia inde splendorem trahant caloremque, non de suo clara. In qua opinione magni fuere uiri, qui sidera crediderunt ex duro concreta et ignem alienum pascentia. Nam per se, inquiunt, flamma diffugeret, nisi aliquid haberet quod teneret et a quo teneretur, conglobatamque nec stabili inditam corpori profecto iam mundus turbine suo dissipasset. Ad c inuestiganda proderit quaerere num cometae condicionis sint  longius exeat, faciem aeque enim ignei splendidique sunt. Itaque si omnia terrena sidera sunt, his quoque eadem sors erit; si uero nihil aliud sunt quam purus ignis manensque mensibus senis nec illos conuersio mundi soluit et uelocitas, illa quoque possunt
Abbreviated transcription (Latin):
Tc̃ urbes cõclamant. tt̃ ꝙ se quisq suꝑsticione uana
trepidat: qͣnto illa maiora st̃. q sol totidẽ ut ita dicã
gͣdus: qͣt cdies ht̃. i annũ cͥcutai suo claudit. ꝙ a solfti¬
maior sit itł ñ urit. s calorẽ suũ intñcionib ac remiᷤ¬
sionib tẽꝑando. fouet. q̃lunã ñqͣm implet nͥ adu̾sã
siqͥd tͦbatũ :. aut pret̃ cõsuetudinẽ emicuit: exspecta¬
mꝰ int̾rogamꝰ. ostũdimꝰ: at nat᷑ale: magis noua. qͣm
magna mirari. Idẽ in cometis fit si rarus unsolite
sige ignis apparuit: nemo ñ scire qͥi sit cupit. ⁊ oblitꝰ
alioꝵ de auenticio querit. ignarꝰ utrũ debeat mi¬
rari antim̾ẽ: ñ enĩ desũt qͥ t̾reant. qͥ significoneseiꝰ
gͣues p̃dicent: sciscitant᷑ itaq i cognosc̾e uolunt ꝓdigi¬
um sit ansidus at ne hercules ñ aliꝰ qͥs aut magnifi¬
centiꝰ q̃sierit: aut didic̾it utiliꝰ ꝙ de stellarũ sidum¬

Expanded text:
tunc urbes conclamant, tunc pro se quisque superstitione uana tunc urbes conclamant, tunc pro se quisque superstitione uana strepit. At quanto illa maiora sunt, quod sol totidem, ut ita dicam, gradus quot dies habet et annum circuitu suo claudit, quod a solstimaior sit illis, non urit sed calorem suum intensionibus ac remissionibus temperando fouet, quod lunam numquam implet nisi aduersam etudinem emicuit, spectamus interrogamus ostendimus: adeo naturale est magis noua quam magna mirari. Idem in cometis fit: si rarus et insolitae figurae ignis apparuit, nemo non scire quid sit cupit et, oblitus aliorum, de aduenticio quaerit, ignarus utrum debeat mirari an timere. Non enim desunt qui terreant, qui significationes eius graues praedicent. Sciscitantur itaque et cognoscere uolunt prodigium sit an sidus. At mehercules non aliud quis aut magnificentius quaesierit aut didicerit utilius quam de stellarum siderum
Abbreviated transcription (Latin):
butũ officiũ q mortaliũ. maloꝵ q omĩum remediũ
÷:optaũ illã qͥsqͥs timet: omĩb omissis ħ unũ lucili
meditare nec mortis nom̃ reformides. effice illã cibi
cogitatione multa familiarẽ. ut ñ ita cułit: possis
illi ⁊ obuiam exire. Lib̃ .iiii. lncip̃. ¶de cometis. totũ
eodo usq eo cardus ⁊ hebes ⁊ demissus
in t̾ram ÷ ut ad diuina ñ erigat᷑. ac tota
m̃te cõsurgat. utiq uͥ nouũ aliqͣ e celo mi¬
racłm fulsit: nã ꝙͣ du solita dec̾runt: ma¬
gnitudinẽ rerũ cõsuetudo subducit. Ita enĩ cõposi¬
tisumꝰ. ut nos cotidiana ĩ si admiratione digna
sunt tͣnseant: contͣ minimarũ qͦ rerũ si insolite ꝓ¬
dieit̃. spectacłm aulce fiat: hͥ itaq cetꝰ astroꝵ qͥb in¬
m̃si corꝑis pusc̾tudo distinguit᷑. płm ñ cõuocat. At cũ
aliꝗ exmore mutatũ: omiũ uult᷑ in celo solspecta¬
torẽ nͥ deficit: ñ ht̃. nemo obseruat lunã: nͥ laborãtẽ.

Expanded text:
officiumque mortalium malorumque omnium remedium est: optauit illam quisquis timet. Omnibus omissis, hoc unum, Lucili, meditare, ne mortis nomen reformides; effice illam tibi cogitatione multa familiarem, ut, si ita tulerit, possis illi et obuiam exire. Liber VII De cometis CAPUT 1 Nemo usque eo tardus et hebes et demissus in terram est ut ad diuina non erigatur ac tota mente consurgat, utique ubi nouum aliquod e caelo miraculum fulsit. Nam quamdiu solita decurrunt, magnitudinem rerum consuetudo subducit: ita enim compositi sumus ut nos cotidiana, etiamsi admiratione digna sunt, transeant, contra minimarum quoque rerum, si insolitae prodierunt, spectaculum dulce fiat. Hic itaque coetus astrorum, quibus immensi corporis pulchritudo distinguitur, populum non conuocat: at cum aliquid ex more mutatum est, omnium uultus in caelo est. Sol spectatorem, nisi deficit, non habet; nemo obseruat lunam nisi laborantem: