comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocemi que hisaunbus hduse quistenatedea quis qualis admiranti senumest noniucet cogontsi
ratione cognouit: quatiis qualisin manib oris utsalustius mare sacuara ba poo: uosaras d đ quic pͥ
sacuondum griesen te uisirus pus oliotin as tillaba scribitut sccundum antiqua nor togra plir a ques
positionem ultimam literam inuicinam mutaba. ꝓpsc̃cundum
cuphaniam pertantum: p̃posidoeni
cum ad conpositionem transitrit aut uiamsu amretin& ut itdio
autmutat ultimã litteramut sufficio
aut perdit ut edemo: Dardanio anchise: bene anchisenad didit
Cum multis enimuenus occubuit: sed
sciendum anc hi sempastorem fuisse & cumcoamatouenert̃ cono¬
buis sc undeaneas. Circasimo inflicuiũ
natus est : Dea enim uel nimphae enituntur circa fluuios ł nemo¬
ra. quod cum iactar& anchises ad fla¬
tus flumine oculo que priuatus ẽ: Teucrum sidonauenirt:
historia hab& herculem cum colcos

Expanded text:
«vocemque his auribus hausi». QVIS TE NATE DEA ‘quis’, ‘qualis’; admirantis enim est, non interrogantis, narratione cognovit. QVAE VIS qualis. INMANIBVS ORIS ut Sallustius «mare saevum, inportuosum». ADPLICAT secundum praesentem usum per ‘d’ prima syllaba scribitur, secundum antiquam orthographiam, quae praepositionum ultimam litteram in vicinam mutabat, per ‘p’, secundum euphoniam per ‘a’ tantum. Praepositio enim cum ad conpositionem transierit aut vim suam retinet, ut ‘indico’, aut mutat ultimam litteram, ut ‘sufficio’, aut perdit, ut ‘coemo’. DARDANIO ANCHISAE bene Anchisen addidit, cum multis enim Venus concubuit. Sed sciendum Anchisen pastorem fuisse et cum eo amato Venerem concubuisse. Vnde Aeneas circa Simoin fluvium natus est; deae enim vel nymphae enituntur circa fluvios vel nemora. Quod cum iactaret Anchises, adflatus est fulmine oculoque privatus. TEVCRVM SIDONA VENIRE historia hoc habet, Herculem cum Colchos
Abbreviated transcription (Latin):
candum depane ulcerafiunt & proueris accipiuntur: hc est & iamillud sparserat & latioes simula¬
s fontis a uerni Nam & intemploisidis aquasparsa denilo eẽ. dicebat̃, Argolica qui a occurit¬
bat occidi potuisse captiuum Cui ficta parent ciu preparent mortem: magnotumultu ad fac
sed quis debcat immolari: multi crudum canebis: multibis intellegendum id multiuidebis taci

Expanded text:
candum, de pane vel cera fiunt et pro veris accipiuntur. Hinc est etiam illud «sparserat et latices simulacandum, de pane vel cera fiunt et pro veris accipiuntur. Hinc est etiam illud «sparserat et latices simulatos fontis Averni». Nam et in templo Isidis aqua sparsa de Nilo esse dicebatur. ARGOLICA quia occurrebat occidi potuisse captivum. CVI FATA PARENT cui praeparent mortem. MAGsed quis debeat immolar
Abbreviated transcription (Latin):
li demunissent agamem non dicone ceruumocciditignarus: undeiraita de aflatus uentorum ro¬
dicta iphigenia in eo e& ut imolaretur Numinismiserationt sublataest cerua subposita & translata
statu tam amsuotudinem humanosanguine numinplit car& agnouit fratrem orestem quiaccepto
tauricam regionem regit hoanti tradita est sacerdosque faccta dictinne dianae, Cum secundum
o&luciferadr̃ & ariciam detulit sed cum postea romanis sacrorum crudelitas displicera quam quã
seruuim molaretur ad la cones estdiana trans lata ubis a crificii consuetudo ad olescentum uerber¬
bus seruatur qui uocabantur bomonicȩ que aris super positi contendebat quiplura poss& & uerbera
tinere: Orestis uero assa aricia romam trans lata sunt & condita ante templum satur niquod ẽ
antediuum capito linum iuxta concorde templum: uirginecesa Nonuere sedut uidebatur & scien¬
iminsa crissiniu lata proueris accipi: unde cum de animalibus quod difsicile inueniunt C̃sacrifi¬

Expanded text:
lidem uenissent, Agamenon rex Diane ceruam occidit ignarus, unde irata dea flatus uentorum rducta Iphigenia Agamenonis filia iam imolanda esset, numinis miseratione sublata est cerua supposita et translata statutam, humano sanguine placaret, cognouit fratrem Orestem. qui accepto Tauricam regionem regi Thoanti tradita est sacerdosque facta Dictynnae Dianae, cum secundum r quod et Lucifera dicitur - et Ariciam detulit. Sed cum postea Romanis sacrorum crudelitas displiceret, quamquam servi immolarentur, ad Laconas est Diana translata, ubi sacrificii consuetudo adulescentum verberibus servatur, qui vocabantur Bomonicae, quia aris superpositi contendebant qui plura posset verbera sustinere. Orestis vero ossa Aricia Romam translata sunt et condita ante templum Saturni, quod est ante clivum Capitolinum iuxta Concordiae templum. ‘Virgine caesa’ non vere, sed ut videbatur. Et sciendum in sacris simulata pro veris accipi; unde cum de animalibus quae difficile inveniuntur est sacrifi
Abbreviated transcription (Latin):
uetei hi puluimaribus quia uariam scientian suomserit carmini: heciam antoxodiemuenu¬
urraenim dudire desidera quomolem qua mobausam & ad hoeres ponditsi non neretari portis ne
petunt quid desiderant utique ut plac&xurminerua Ad sidera adlo cumsiderum ł quia som peo
unt sidera sed solis splendore uincuntur: axernugnes autara fum quas fugit ut ex secratiosit pro
ur̃um numon quia secundumphilo sophos dicuntur sidera dementa eẽ sed habere proprias potesta
surandum uero optare prospera testor modoiuro alibi testificor uttegstor in occa suurõ¬

Expanded text:
utitur in pulvinaribus; quia variam scientiam suo inserit carmini. HINC IAM aut ‘evera enim audire desiderat. QVO MOLEM ‘quam ob causam’. Et ad hoc respondit Sinon ‘ne recipi portis’.PETVNT? quid desiderant? Vtique ut placetur Minerva. AD SIDERA ad locum siderum, vel quia semper unt sidera, sed solis splendore vincuntur. AETERNI IGNES aut ararum, quas fugit, ut exsecratio sit proRVM NVMEN quia secundum philosophos dicuntur sidera elementa esse, sed habere proprias potestaurandum vero optare prospera. TESTOR modo ‘iuro’, alibi ‘testificor’, ut «testor in occasu
Abbreviated transcription (Latin):
nuitit qui& amsineutilitatementitur: inde qui tantum ad deci piendum sanie uanusstal resca pudidn¬
osnoninuenitut utaitiuuenalis: sicdibitumuano quincis distingit ob tomi, Fando edi quod si sorta¬

Expanded text:
 vanus est qui etiam sine utilitate mentitur, mendax qui tantum ad decipiendum. sane 'vanus' stultus apud idon vanus est qui etiam sine utilitate mentitur, mendax qui tantum ad decipiendum. sane 'vanus' stultus apud idoneos non invenitur, ut ait Iuvenalis "sic libitum vano qui nos distin
Abbreviated transcription (Latin):
enstabat sc rat ad ferat ld est memor& que sit fiducia capto. dit dicat que tanta sic incaptiuo fidu
uttudecetdicert & super ipsi aut certe memor& est meminerit utsignific& meminerit incapi
ueri loquiumuita tẽ fiducia unde &res ponsiotalis est. fateboruera, alii me mortm leguntut sitsen¬
uis hotaba tur adlo quendum me morem hocest quidiligenter factionis sue memine rat: fuerit quod cũ¬
poidẽ quicumque mescquit̃ ouentus hoc primum hoc maximum est a pud meuerum diceit: Sinonem̃
uitolr eus quida mfur fuit qui seucriar formabatinspecies hicabuit li beros inainnium undena tuseit
om & at ũo liam unde ulixestonsobrini ergosunt: Necinmerito uirgilius i no idat & sallatiam &
poditionis officium: nemultum discedat a fabula q secundum eu pliorionem ulixerbsetit. sinxit
posuit formauit & ut corpore fingerelingua & notandumquia ominis sinonis oratio die sertico
num & negotium exinit & groia norum insil eatestultitiȩ tit hodo cosimgit ua num fallacem ua

Expanded text:
et. MEMORET QVAE SIT FIDVCIA CAPTO aut dicat quae tanta sit in captivo fiducia, ut audeat dicere ‘et super ipsi’; aut certe ‘memoret’ est ‘meminerit’, ut significet ‘meminerit in captivo veriloquium vitae esse fiduciam’. Vnde et responsio talis est ‘fatebor vera’. Alii ‘memorem’ legunt, ut sit sensus ‘hortabamur ad loquendum memorem’, hoc est qui diligenter factionis suae meminerat. FVERIT QVODCVMQVE id est quicumque me sequitur eventus. HOC PRIMVM ‘hoc maximum est apud me, verum dicere’. SINONEM Autolycus quidam fur fuit, qui se varias formabat in species. Hic habuit liberos Aesimum, unde natus est Sinon, et Anticliam, unde Vlixes; consobrini ergo sunt. Nec inmerito Vergilius Sinoni dat et fallaciam et proditionis oonis oratio diasyrtica est: nam et negotium exprimit, et Troianorum insultat stultitiae, ut hoc loco. finxit vanum fallacem. et
Abbreviated transcription (Latin):
ubaudisse& &boneaudis p&itueniam neuidãtur proditor Nam & b quȩ dicturus est ta cuitan¬
ie quam acudir& nostereris sie nim uoluntate proder& sequebatur quod ait cictro ne moum qua
lipiens proditori credendum putauit, sacreiura scilic& aut non incidit in sacramenti penamquiami¬
ine tria suntgenera plerumque enim tuocatidicuntur & non sunt milites sed promilite, unde
ulustius neu quis miltes neue promilite: Itemipse: abhisom̃s cuocatos &centuriones plerum que tu¬
iuliuarii hocest quia dunum militant bellum plerum que sacramento rogati & postelectionem in re
licamiurant & hisunt quiabent plenam militiam: Nam .xx. &u. annistenentur: Ha
mnagenera tangituirgilius sacramentihodo co, Tumultuaru illo. simulomnou multum

Expanded text:
 bene a diis petit veniam, ne videatur proditor. Nam et haec quae dicturus est tacuit, antequam audiret ‘noster eris’. Si enim voluntate proderet, sequebatur quod ait Cicero «nemo umquam sapiens proditori credendum putavit». SACRATA RESOLVERE IVRA scilicet ut non incidat in sacramenti poenam: quia militiae tria sunt genera. Plerumque enim ‘evocati’ dicuntur, et non sunt milites, sed pro milite, unde Sallustius «neu quis miles neve pro milite», item ipse «ab his omnes evocatos et centuriones»; plerumque ‘tumultuarii’, hoc est qui ad unum militant bellum; plerumque ‘sacramento rogati’, quia post electionem in rem publicam iurant. Et hi sunt qui habent plenam militiam; nam viginti et quinque annis tenentur. Haec tria genera tangit Vergilius, sacramenti hoc loco, tumultuarii illo «simul omne tum
Abbreviated transcription (Latin):
radicitur⁊ undeper sius cibicrateras argenti in clusa quepinguin aedalome seo. hiepsastinacoro nat
u napropo culis posuit & est tropus sine doce & cererem dicimus proftumento sie plautus unum p̃¬
cimaor s aorihi cdeus ꝑ tesensadest Coronant aut estaut im plenturque n dma ⁊ picent ant qua nti¬
qui coronabant pocula & sidibabant unde est magnum cratera coronamduit In pleuit que mero

Expanded text:
ra’ dicitur, unde Persius «si tibi crateras argenti inclusaque pingui auro dona feram». ET VINA CORONANT ra’ dicitur, unde Persius «si tibi crateras argenti inclusaque pingui auro dona feram». ET VINA CORONANT ‘vina’ pro poculis posuit; et est tropus synecdoche, ut Cererem dicimus pro frumento. Sic Plautus «vinum precemur; nam hic deus praesens adest». ‘Coronant’ autem est aut ‘implent usque ad marginem’, aut quia antiqui coronabant pocula et sic libabant; unde est «magnum cratera corona induit, implevitque mero
Abbreviated transcription (Latin):
ucidas dicunt ł &r tea sente acidalio qui est inorto menoboxio ciuitate in quo segratiȩ lauant quas uene¬
riet̃ consiat sacratas: Ipsius e diberifiliae sunt nec in meritogratienim perhorum frenuminum mune
as hacc nicio est quia profecta a nobiigratia duplexsol& reũti unde estsupra nectecertasse priorem
ute at ab oleresictum incipitordonaturalis priusenim estauellere inherrentia & post noua
in serre sicte r rentius ut metum inquonuncest adimantadq ex pleamanimumgaudio. uiuo a mo
aut uiũi hominis aut certeutementi: ꝓreuertert preoccupare propteriuno nemsine dubio: Re¬
sides pigros & ad amandum inertes iurauerat enim nulilis ecsse nupturam: Vnde contra in stantes di¬
cimnus industrios quiesepulis propter regalem affluentiam contrasu praait post quam exempta fames
mensequeremotȩ Lica subex tranta ꝑsonaroma norum tamen ex sequitur maremapud qao sduemenşerant
una epularum alcera poculorum : Critens grecumest abeoquod est licerater Namlatine hacccrato¬

Expanded text:
 dicunt, vel certe a fonte Acidalio, qui est in Orchomeno Boeotiae civitate, in quo se Gratiae lavant, quas Veneri constat esse sacratas; ipsius enim et Liberi filiae sunt. Nec inmerito; gratit, hec est ratio quia profecta a nobipaeniteat». ABOLERE SICHAEVM INCIPIT ordo naturalis. Prius enim est avellere inhaerentia, et post nova inferre; sic Terentius «ut metum in quo nunc est adimam atque expleam animum gaudio». VIVO AMORE aut vivi hominis aut certe ‘vehementi’. PRAEVERTERE praeoccupare; propter Iunonem sine dubio. RESIDES pigros, ad amandum inertes; iuraverat enim nulli se esse nupturam. Vnde contra ‘instantes’ dicimus industrios. QVIES EPVLIS propter regalem affluentiam. Contra supra ait «postquam exempta fames». MENSAEQVE REMOTAE licet sub extranea persona, Romanorum tamen exsequitur morem, apud quos duae mensae erant: una epularum, altera poculorum. ‘Crateras’ Graecum est, ab eo quod est ‘hic crater’; nam Latine ‘haec crate
Abbreviated transcription (Latin):
int ut sibi ncederent liberos: Illimtracosium in molatisi bibo uis urina facta preeperunt ut completis nene
us mensibus solucretur: quo facta inuentuseri puercumomenaburinam positum est utorriondiceietur quod
iorca lingua commutatum est utor dipthongus inuiuerteretur quod cuit plerumque prima fellaba breuis
hunituru hocloco cumsitnaturaliter langa. graecerationis est: Namde tractiosit rlittere & horeman& bre¬
uminum abutemur licentia ut in artibus lectum est orionergo posteauenatar factus dumuł l& cum digna
er longa autondiptagus: E&erum si sit in proprio nomine dicrhonosu tom̃s latine sunt propriorum
nlatis intersideca signum famosum tempestatibus fecit: uerisi milius aut est ascorpione interemtum quo
imbereutoratius dicittius sangittis occistmtiducanus inmis soscorpiont periit & deorum miscration

Expanded text:
it ut sibi concederent liberos. Illi intra corium immolati sibi bovis urina facta praeceperunt ut obrutum terra conpletis maternis mensibus solveretur. Quo facto inventus est puer, cui nomen ab urina inpositum est, ut Οὐρίων diceretur, quod Dorica lingua ita commutatum est, ut ου diphthongus in ω verteretur. Quod autem plerumque prima syllaba brevis invenitur, ut hoc loco, cum sit naturaliter longa, Graecae rationis est; nam detractio fit υ litterae et ο remanet breminum abutemur licentia, ut in artibus lectum est. Orion ergo postea venator factus, velut trium paer longa aut ου diphthongus; ceterum si sit in proprio nomine dichronos, ut omnes Latinae sunt, propriorumlatus in sidera signum famosum tempestatibus fecit. Veri similius autem est a scorpione interemptum, quo mbere, ut Horatius dicit, eius sagittis occisus est, ut Lucanus, immisso scorpione periit et deorum miseration
Abbreviated transcription (Latin):
namaus Autinuiso lutã nut ronui hoc uerbum nequeiouaui facit ne queiunui sediuui ut lucanus
bantsum pta ducemuiuit dimis sapotistas: peruarius casus argumentum a compensatione sedes
uitas nonuacat quodadiecit quietas habuite nim sedes & itratia & iereta sid nonquietas illiefas
art surgent troia sigura &iam antedicta qua ꝑ contrarium aliquid intellegimus dicendo
llicsas hostendita libi ne sa sut hoccutrer & cogitationisotiorum nefatigatitot malis quascutiaue resqu¬
penmne sedes quod &cicom in .u factum est nauib: Incensis DURAtEduriestode adsus tinsordos laboresuo¬

Expanded text:
ant, ut ‘amavi’, aut in ‘ui’ solutam, ut ‘tonui’, hoc verbum neque ‘iuvavi’ facit neque ‘iuvui’, sed ‘iuvi’, ut Lucanus ant, ut ‘amavi’, aut in ‘ui’ solutam, ut ‘tonui’, hoc verbum neque ‘iuvavi’ facit neque ‘iuvui’, sed ‘iuvi’, ut Lucanus «iuvit sumpta ducem, iuvit dimissa potestas». PER VARIOS CASVS argumentum a conpensatione. SEDES QVIETAS non vacat quod adiecit ‘quietas’. Habuit enim sedes et in Thracia et in Creta, sed non quietas. ILLIC FAS REGNA RESVRGERE TROIAE figura etiam ante dicta, qua per contrarium aliquid intellegimus. Dicendo enim ‘illic fas’ ostendit alibi nefas, ut occurreret cogitationi sociorum, ne fatigati tot malis quascumque requirerent sedes; quod etiam in quinto factum est navibus incensis. DVRATE duri estote ad sustinendos labores
Abbreviated transcription (Latin):
bs sitisud ꝑunat ꝓ as benean accessistis non enim pasiant hacepericilo ẜ hsfuere uicini credo¬
rarsira alit que er cdops inulixem secitaunt certes̃ ciliam dicit biqua crdo ea habitaueram a pose
ictos faciat ut mors pallida & tristis senectus: Mittite omittitt & est tropus aferesis quõ modo
ritioho ponu turie olim modo temporis futuri est. oneminis se memini & genetiuum regit & accu¬
atuums dicimus enim meminimalorum & meminimala &iustaratione Namme morie abliuio con¬
raniae &obliuis corsimiliter & genetiuum regit & accusatiuum utobliuis cere cedisat que incendi¬
orind& obliuiscor iniuri astuas dodia: sictullius cicero iuuabit futuri temporis est huius dut uen
uotm pftm̃ a nomalum est namcum prime coniugationis uerba temporeperfecto aut inui exeant

Expanded text:
im passi sunt haec pericula, sed his fuere vicini. CYCLOim passi sunt haec pericula, sed his fuere vicini. CYCLOPEA SAXA aut quae Cyclops in Vlixen iecit, aut certe Siciliam dicit, in qua Cyclopes habitaverunt, ut ipse licitos faciat, ut «mors pallida» et «tristis senectus». MITTITE omittite. Et est tropus aphaeresis, quomodo ‘ratione ponuntur. OLIM modo temporis futuri est. MEMINISSE ‘memini’ et genetivum regit et accusativum; dicimus enim et ‘memini malorum’ et ‘memini mala’. Et iusta ratione; nam memoriae oblivio contraria est, et ‘obliviscor’ similiter et genetivum regit et accusativum, ut «obliviscere caedis atque incendiorum» et «obliviscor iniurias tuas, Clodia». Sic Tullius Cicero. IVVABIT futuri temporis est. Huius autem verbi praeteritum perfectum anomalum est. Nam cum primae coniugationis verba tempore perfecto aut in ‘avi’ exe
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ actiue significa cibnis declinationis que sunt ut cedo sunt quȩ passiue ut cedor muenimus ta men¬
actiuam declinationẽ habore passiuam ut uapulo & contradedinationem passiuã actiuam habere sig¬
nificationem udo quor haorpngo cautt abillis segreganda sunt uerbis VINA. bonusque deoaꝰ
sociosdixit ut socis exsequar& igniani ꝓimme mores & ẽ acrrologia: Ignarusenimes
ignoratin memor qui oblitus cst: AN TEnAlΟ Ruor ⁊ fenẽ uta libi cełi supterbentia signa
passi grauiora artemagnautituruultenim cosmeminisse grauisi morumut presentia facilius tole¬
pat & benegrauiora dicitet transacta ut futura ostenditet̃ leuiora: his quoꝙ scilic& si cut &e gra¬
oribus Seelleaon rabiem exemplapro negotiorũ qualitate sumere debe mus in boclocquramaet
periculis ponit pactetempestatis exempla ponitur quesonantesi de ualde al sut ualde scmn

Expanded text:
quae activae significationis declinationisque sunt, ut quae activae significationis declinationisque sunt, ut ationem significationem habere passivam, ut ‘vapulo’, et contra declinationem passivam activam habere significationem, ut ‘loquor’. Haec ergo caute ab illis segreganda sunt verbis. VINA BONVS QVAE DEINs’. Bene autem socios dixit, ut se eis exaequaret. IGNARI pro ‘inmemores’. Et est acyrologia; ‘ignarus’ enim est qui ignorat, ‘inmemor’ qui oblitus est. ANTE MALORVM ὑφέν est, ut alibi «caeli subter labentia signa». O PASSI GRAVIORA arte magna utitur. Vult enim eos meminisse graviorum, ut praesentia facilius tolerent. Et bene graviora dicit esse transacta, ut ostendat futura esse leviora. HIS QVOQVE scilicet sicut et gravioribus. SCYLLAEAM RABIEM exempla pro negotiorum qualitate sumere debemus, ut hoc loco in marinis periculis ponit peractae tempestatis exempla. PENITVSQVE SONANTES id est valde. Et aut ‘valde son
Abbreviated transcription (Latin):
merum pecessitatisenimẽ haecuenatio non uoluntatis in quaplurarequiruntur uictor hocdoco
propositi esfector utest atquerotis insiscere uictor: fundathumi ꝑhumum & ẽ aduerbiabiter positun
ninitens id perumum cũ nauib cacenfaton in sermone quod sit sicam particulam Nlit
sequatur᷑ hinc proinde abutiturenim ad uerbiũmoresuo paatitur Salustius ait prouim antias me
nationẽ pronra uoluntate actiut tamen sunt significationi s ut punio punio fabricofabricor labo labos
quam quã tẽptauoriep ohoc facere differentiã interactiuam passiuam que significationtutd¬
camustondeo alterum tomdeor ab alteros hoc in aliis uerbis dicer e nom possumu sut fabrico fabricor
asco pascor qdamlegimus floremn depasta salicti & pascuntur uero domossin autemalia uerba

Expanded text:
merum; necessitatis enim est haec venatio, non voluptatis, in qua plura requiruntur. VICTOR hoc loco merum; necessitatis enim est haec venatio, non voluptatis, in qua plura requiruntur. VICTOR hoc loco ‘propositi effector’, ut est «rotis insistere victor». FVNDAT HVMI per humum. Et id est ‘per humum’. CVM NAVIBVS cacenphaton in sermone, quod fit si ‘cum’ particulam n littera sequatur. HINC pro ‘inde’; abutitur enim adverbiis more suo. PARTITVR Sallustius ait «provincias internationem pro nostra voluntate, activae tamen sunt significationis, ut ‘punio’ ‘punior’, ‘fabrico’ ‘fabricor’, ‘lavo’ ‘lavor’. Quamquam temptaverit Probus facere differentiam inter activam passivamque significationem, ut dicamus ‘tondeo alterum’, ‘tondeor ab altero’; sed hoc in aliis verbis dicere non possumus, ut ‘fabrico’ ‘fabricor’, ‘pasco’ ‘pascor’; nam legimus «florem depasta salicti» et «pascuntur vero dumos». Sunt autem alia verba
Abbreviated transcription (Latin):
ut si inuentum fuerit usurpatumestundebene adiecit longum ut incedentum ostender& significa¬
tionem Constit᷑ c̃secundum naturam breuisẽ semꝑexcepto cums littera ł .F sequitur tunc enimo
mi dine ferrũ aut ab achateuteum secutum eẽ . persi lentium in tellegamus ut illo loconiiam pmistis
aca thes ad for&: Itemnuncrepeto an hses fatorum archana reliquit Gerebataut tunc aui
menest utcum sub audias : ⁊ũ utilous bene uulgusductoribus interemptis misc& ꝑturbat: cicu¬
at insequitur ꝑ nondea profrondo saposuit plerumꝙ enim dumuarietati dedinationisstudent
cte mutant proprictatt̃ xam frondum est totũ defrondibus uttorus frondosus uero est lucus lica
tnimabund& frondib non tamenẽ defrondib totus ut saxeus & saxosus: quam septem: benefinitna¬

Expanded text:
aut, si inventum fuerit, usurpatum est. Vnde bene adiecit ‘longum’, ut incedentum ostenderet significaaut, si inventum fuerit, usurpatum est. Vnde bene adiecit ‘longum’, ut incedentum ostenderet significationem. CONSTITIT ‘con’ secundum naturam brevis est semper, excepto cum s littera vel f sequitur; tunc enim midine ferrum», aut ab Achate, ut eum secutum esse per silentium intellegamus, ut illo loco «ni iam praemissus Achates adforet», item «nunc repeto, Anchises fatorum arcana reliquit». GEREBAT aut tunc, autamen est ut ‘cum’ subaudias. TVM VVLGVS bene ‘vulgus’, ductoribus interemptis. MISCET perturbat, circumagit, insequitur. FRONDEA pro ‘frondosa’ posuit. Plerumque enim dum varietati declinationis student poetae mutant proprietatem. Nam ‘frondeum’ est totum de frondibus, ut torus, ‘frondosus’ vero est lucus; licet enim abundet frondibus, non tamen est de frondibus totus; ut ‘saxosus’, ‘saxeus’. QVAM SEPTEM bene definit nu
Abbreviated transcription (Latin):
octicum morem aut obhoc dictum quia heroics temporibus ubi que o m̃anas cebantur
iemomne de uniuersis dicimus ut putatotum audito rum hab& scolasticos hoc est plenũta
scolasticis omne auditorium hab& scolasticosidest om̃a auditoria: usurpanttamen potte & ista consedunt
uthoclocotota proominibus posuit & contra proiotaomnem posiut ut es tomnemꝙ reuertipertroiam sta¬
tius & totosin poena mordire ne potes idẽ om̃s pleriq deriuationem dicunt ab eo quod est tot totus ut abe¬
oqiodest quot quotus sedillud notandum qui a inderiuatione ꝑitat plerumq: naturã: Nam cã cotna¬
turali terbr cuis sit totus producitur quotuero scđmoriginem su ambreuis reman& aq oien propri¬
edicitur ordinata multitudo ut ẽ ambulantis exercit: Neq eniminuno locostans agmenuo catur

Expanded text:
cundum poeticum morem, aut ob hoc dictum, quia heroicis temporibus ubique omnia nascebantur ucundum poeticum morem, aut ob hoc dictum, quia heroicis temporibus ubique omnia nascebantur uinem, 'omne' de universis dicimus, ut puta 'totum auditorium habet scolasticos', hoc est plenum est auditorium scolasticis; 'omne auditorium habet scolasticos', id est omnia auditoria. usurpant tamen poetae et ista confundunt, ut hoc loco 'tota' pro omnibus posuit, et contra protius «et totos in poenam ordire nepotes», id est omnes. Plerique derivationem dicunt ab eo quod est ‘tot’ ‘totus’, ut ab eo quod est ‘quot’ ‘quotus’. Sed illud notandum, quia in derivatione mutat plerumque naturam; nam, cum ‘tot’ naturaliter brevis sit, ‘totus’ producitur, ‘quotus’ vero secundum originem suam brevis remanet. AGMEN ‘agmen’ proprie dicitur ordinata multitudo, ut est ambulantis exercitus; neque enim in uno loco stans ‘agmen’ vocatur,
Abbreviated transcription (Latin):
nluim id÷ speculam & quandos peculationem significamus generis est femeniniut speculamis enus ab
ilia speculum auteminquonos intuemur generis est neutriutiuuenalis speculum ciuilis sarcina
belli latepetit in quãtum potest. pela gõ in pelagus ut infer& que deoslatio anthe a siquem aut
ordo est ascendit scopulum requisiturus anthea caprncar cum siquemuidear &usus est hocge¬
reclocutionis qđ & terrentius quidiẽ quod plerique om̃s fatiunt aut quinihil tam contrari¬
um oñsenim generale est plerique speciale ordo renugo est qđ om̃s faciunt ado¬
liut animum ad aliqđ studium adiungant plerique e quos alere plerique canes aue¬
lio & quem pamphilum quemuacatnam deuno loquebatur. bire mes naue
pibus armareligare ualibi pacemorare manupe figere puppibus arma¬
a cornibus sciendum autem est &iam latina nomina grecã plerumque & himolo¬
giam receperes ceruinon sunt in prouintia ꝓconsul ariad quamuenit eneas. aut fic tumergoestiad

Expanded text:
id est speculam. Et quando speculationem significamus, generis est feminini, ut «specula Misenus ab alta" . speculum autem, in quo nos intuemur, generis est neutri, ut Iuvenalis "speculum civilis sarcina belli" . Ad v. 181 Late petit in quantum potest. pelago in pelagus, ut "inferretque deos Latio" . anthea si quem aut ordo est 'ascendit scopulum requisiturus Anthea Capyn Caicum, si quem videat'. et usus est hoc genere elocutionis, quo et Terentius, qui dixit "quod plerique omnes faciunt adulescentuli" . atqui nihil tam contrarium; omnes enim generale est, plerique speciale: ordo ergo est, quod omnes faciunt adulescentuli, ut animum ad aliqlio «et quem Pamphilum quaeris» ‘quem’ vacat; nam de uno loquebatur. BIREMES naves pibus arma religare, ut alibi "pacem orare manu, praefigere puppibus armaa cornibus. Sciendum autem est etiam Latina nomina Graecam plerumque etymologiam recipere. Sed cervi non sunt in provincia proconsulari, ad quam venit Aeneas. Aut fictum ergo est se
Abbreviated transcription (Latin):
dinatio Ancutrotertia quomadopecus pecoris undeoratius port& frumenta penusquȩ mascu

Expanded text:
inatio, a neutro tertia, quo modo ‘pecus pecoris’. Vnde Horatius «portet frumenta penusque»; mascuinatio, a neutro tertia, quo modo ‘pecus pecoris’. Vnde Horatius «portet frumenta penusque»; mascu
Abbreviated transcription (Latin):
Inimo medius intera quinium & domumperpernam: lam pater aencas religiosus qui ao pater propri comnium
nibus famuli lrmphas humilis caract̃ qui senor dicitur uilia enim desgribuntur tonsis que fer
im ephitetone utostendit ubique uirgilius: Ostro purpura posuit unde tinguitur purpura : Dant ma
teliautro amanibus antelo quomodotorale quod aut legimus Netur petolar apocopeest: quinqua
qita intus hocest multȩ ordinelongo deesẽ dispositione secundum tullium quii noe can omicis dicit
qui dubi ponendum sit. Nec enim debentunium̃ sa confundicura penum int̃ penum & cellarium hocin¬
terest quod cellarium ẽ pcuicorum dierum unde & incellam dicitur inperatum frumentum Penus ue

Expanded text:
in imo, medius inter Tarquinium et dominum Perpernam" . locavit collocavit. Ad v. 699 Iam pater Aeneas religiosus, quia pater proprie omniumin imo, medius inter Tarquinium et dominum Perpernam" . locavit collocavit. Ad v. 699 Iam pater Aeneas religiosus, quia pater proprie omniumNIBVS FAMVLI LYMPHAS humilis character, qui iscno" dicitur; vilia enim describuntur. TONSISQVE FERum epitheton est, ut ostendit ubique Vergilius. OSTRO pro ‘purpura’ posuit, unde tingitur purpura. DANT MAtelia’ vero a manibus, et ‘mantele’, quo modo ‘torale’. Quod autem legimus «ne turpe toral», apocope est. QVINQVAquaginta hoc est multae. ordine longo id est dispositione, secundum Tullium, qui in oeconomicis dicit, quid ubi ponendum sit; nec enim debent universa confundi. cura penum strvere inter penum et cellarium hoc interest, quod cellarium est paucorum dierum, unde et in cellam dicitur imperatum frumentum, penus ve
Abbreviated transcription (Latin):
guulpansuag cafuis fro pdimissam coniugem o hocit ommendatut paulo pest : dut qui dimneiusa int
crade litu narbis fandodar ipse dicit Alibidumdicitur utfando aliquod siforta uas pucant ad aunto era
ageirtuindi modus esin se tai donsune m ermidonesiunt acdillis ocu Goloptspirri quuneuti dis eno secie

Expanded text:
ege. PARS MAGNA FVI propter amissam coniugem. Et hoc se commendat, ut paulo post «aut quid in eversa vidi ege. PARS MAGNA FVI propter amissam coniugem. Et hoc se commendat, ut paulo post «aut quid in eversa vidi crudelius urbe?». FANDO dum ipse dicit. Alibi ‘dum dicitur’, ut «fando aliquod si forte tuas pervenit ad aures», quia gerundi modus est. MYRMIDONVM Myrmidones sunt Achillis socii, Dolo
Abbreviated transcription (Latin):
Nonticuere om̃s quia supra dicit fic itrepitus tectis conticutre cutem proconticutrunt quodneno
safit ulrationt elausula rum Necestut quidam dicunt dialis numerus quia pudlatinos sumaum
peitpsimuenitur ab encom̃ s addidit: poterunt ã nimsimul quidem sed nonoms tacere late nelq neorat
n ne biant dut o ruin tuebantur loquentis: quit in mobilesuultus habebant ut tonuit que in hi anstra
Coerusora Id estim mobilia habuit aut itnrbant habebant: utterrentius namantriȩ illider ta noment
neo : Idco cutem hoca ddidi quia potest quistacergne duertert indea feresis estprodemdeoi Coro ubel¬
to su minus eninistmipetest pontificalis locus .Xaene a subiqut quasi s aera ⁊ indaꝗtur. Sub euuaut uie
tortus het buiesttorus: Infan dum quia uiro fortiuictum sedietre & doloris & pudori Iubesuasati¬
muleun fuctio da superosi danar argiuidicti ec regeda noo Namgrecie proortes e tora dimn uisaa cont¬

Expanded text:
CONTICVERE OMNES quia supra dixit «fit strepitus tectis». ‘Conticuere’ autem pro ‘conticuerunt’; quod metri causa fit vel ratione clausularum. Nec est ut quidam dicunt, dualis numerus, qui apud Latinos nusquam penitus invenitur. Et bene ‘omnes’ addidit; poterant enim simul quidam, sed non omnes, tacere. INTENTIQVE ORA TENEBANT aut ‘ora intuebantur loquentis’, aut ‘immobiles vultus habebant’, ut «tenuitque inhians tria Cerberus ora», id est immobilia habuit. Aut ‘tenebant’ ‘habebant’, ut Terentius «nam Andriae illi id erat nomen. Teneo». Ideo autem hoc addidit, quia potest quis tacere nec advertere. INDE aphaeresis est, pro ‘deinde’. TORO AB ALTO summus enim semper est pontificalis locus, et Aeneas ubique quasi sacratus inducitur. Dictus autem a tortis herbis est torus. INFANDVM quia viro forti victum se dicere et doloris et pudoris estmultum fleti ad superos" . danai Argivi, dicti a Danao rege. nam Graeci proprie
Abbreviated transcription (Latin):
mentum guttiariss quode⁊ seg mñ tumdicunt ut iuuc nalis segm̃ta & longus habitus lic & seg on ai asiet
camusutipse & segmentatis dormisse paruulacunis Bacatumor natũ margaritis dncionusa¬
& ħmargarit& & hoc mar garitum & haec margaris quod grecum est quo modonaus saneraul iseoaon
gemma margarita: utciceronullamgem mam aut margaretam &gem masuolunt dicidiũ s colar
margaritis uero alba siliam mas in cegras margaritas pertusas: Duplicem autlatum ut duplici aptan¬
turden taliador soitem adduplex agiter perlumbasspina autcertereuera duplicem ge mmisicauro
ut sunt alta citera Nouas arcesars, ΓΩ MΕCΩΝ est undesine ephito maleponitur faciem
fure refaciat ut animum que labenteminpulit, domumtimetambiguã inqua abitat mutabilis femina

Expanded text:
mentum gutturis, quod et ‘segmentum’ dicunt, ut Iuvenalis «segmenta et longos habitus»; licet segmentatas vestes mentum gutturis, quod et ‘segmentum’ dicunt, ut Iuvenalis «segmenta et longos habitus»; licet segmentatas vestes dicamus, ut ipse «et segmentatis dormisset parvula cunis». BACATVM ornatum margaritis. Dicimus margarita et hoc margaritum et haec margaris, quod Graecum est, quo modo Nais. sane multi separant gemmam a margarita, ut Cicero "nullam gemmam aut margaritam" , et gemmas volunt dici diversi coloris, margaritas vero albas; vel gemmas integras, margaritas pertusas. duplicem aut latam, ut "duplici aptantur dentalia dorso" , item at "duplex agitur per lumbos spina" : aut certe re vera duplicem gemmis et aurout «sunt alta Cythera». NOVAS ARTES ars τῶν μέσων est, unde sine epitheto male ponitur. FACIEM furere faciat, ut «animumque labantem inpulit». DOMVM TIMET AMBIGVAM in qua habitat mutabilis femina
Abbreviated transcription (Latin):
a conica Nam legimus meduce dardanius spartam ex pugna uit adulter & uideia momen in fel
futurecum adultere suscepit munera: Inconcessosquer meneos & fato & legibus imr neusctũt ut ali
dicunt dĩ est nuptiarũ ut ali quidamiuuenis riuptiis: falsum estautem: Nam uit  rimagis dehustnonit
tincti sodħ ħab& ueritas: hrmeneus quidam apuda thenas interbellas euis smuirgines laberant
quamobcausam nubentereiui s inuocant nomenqua si libert coris uirginitatis hine &iam epudrama nos
chalasio inuoca tur cumenimin raptus abinarum plebeiusqui da mraptampulcherrima medice ra nee
auferrex ab ali istha lasionis eet mducis nobilis cẽ si mulauit: Cuius nomine fuit puelle tuta uirginitese
osferti numera aptaper sonis ncut& iam latino in .vii. maxima nata ru morior quia anomlior na¬
mina e rug meba ntprsortumg ri moge nitȩ unde est maxima: ħaut uxor polime estorisfuit momlcarua¬

Expanded text:
Laconica; nam legimus «me duce Dardanius Spartam expugnavit adulter». Et vide iam omen infelicitatis Laconica; nam legimus «me duce Dardanius Spartam expugnavit adulter». Et vide iam omen infelicitatis futurae, cum adulterae suscipit munera. INCONCESSOSQVE HYMENAEOS et fato et legibus. Hymenaeus autem, ut alii dicunt, deus est nuptiarum, ut alii, quidam iuextincti. Sed hoc habet veritas. Hymenaeus quidam apud Athenas inter bella saevissima virgines liberavit; quam ob causam nubentes eius invocant nomen quasi liberatoris virginitatis. Hinc etiam apud Romanos Thalassio invocatur; cum enim in raptu Sabinarum plebeius quidam raptam pulcherrimam duceret, ne ei auferretur ab aliis, Thalassionis eam ducis nobilis esse simulavit; cuius nomine fuit puellae tuta virginitas.offert munera apta personis, sicut etiam Latino in septimo. MAXIMA NATARVM PRIAMI quia ante etiam feminae regnabant, praesertim primogenitae; unde est ‘maxima’. Haec autem uxor Polymestoris fuit. MONILE orna
Abbreviated transcription (Latin):
utfet & huut ali qutoatibi sa ma saliduem ipter modo cst alias hort& utstantl amina flamima e stabatata¬
npositum est uistant inanibr are. Itemplacent ut stat conserremanum aeneae &statea sus renauor
om̃s proloco ergohic serinoi intellegendusilia cisereptar uinis commendat ex loci ditficultate atnee
oc sermone probare abaenea non tẽ proditam patriam: siornatus helenat quamcumantenor&
prodidisse manifestum est ex incendio eripuit bellorum cauia nom prapi mio proditionis accepit: signsu
roque signisaurei sut molem que & montis palla mrigentem duramproptertu rum si cut & ad nouasucnts
uidemus significat cuutem tunico pallium quod secundum uarro nempalla dicta est abinrug& uone a no¬
genus uirgultiflexuosum quod uulgo herbachantum dicunt in cui inmitationem arteuestiscana tur
or natus argiue haclene etciuit᷑a tedixit argiut & paulo post micenis cums parta nafuerit que cuita s estun

Expanded text:
ut «feret haec aliquam tibi fama salutem». STAT modo ‘est’; alias ‘horret’, ut «stant lumina flamma et «stabat acuest’, ut «stant Manibus arae»; item ‘placet’, ut «stat conferre manum Aeneae» et «stat casus renovare omnes». Pro loco ergo hic sermo intellegendus est. ILIACIS EREPTA RVINIS commendat ex loci difficultate, ut «nec hoc sermone probare ab Aenea non esse proditam patriam, si ornatus Helenae, quam cum Antenore Troiam prodidisse maniferoque signis aureis, ut "molemque et montes" . pallam rigentem duram propter aurum, sicut vel novas vestes videmus. significat autem tunicopallium, quod secundum Varronem palla dicta est ab inrugatione et mogenus virgulti flexuosum, quod vulgo herbacanthum dicunt, in cuius imitationem arte vestis ornaturORNATVS ARGIVAE HELENAE a vicinitate dixit ‘Argivae’. Et paulo post ‘Mycenis’, cum Spartana fuerit, quae civitas est in
Abbreviated transcription (Latin):
posulii procert sego &bitia sunusc̃ de procerib: recimex hocsine similicdidineitum quam sit sane
sonem princi pesciuitatis dicuntur qui a eminentine a si cut inae dificus mutuliquidam hocest cupitrorda

Expanded text:
POST ALII PROCERES ergo et Bitias unus est de proceribus; nam exoche sine similitudine numquam fit. Sane POST ALII PROCERES ergo et Bitias unus est de proceribus; nam exoche sine similitudine numquam fit. Sane onem principes civitatis dicuntur, quia eminent in ea, sicut in aedificiis mutuli quidam, hoc est capita
Abbreviated transcription (Latin):
ar ngit horo  uet ecun dia regin costendunt & morem romanum: Nama pudmaaoinatosfo
mine nonute bantur ui nonisi sacrorum causa certis dieb demi q̃semina quat subromulo uuiomenle¬
hitoc oisust amaritometennius absolutus. Id enim nomenma ricosiceranius lucinia nus cacne sit
tunchitiat ꝑtransitum pe norum ducum nomina introducit: Nampitias classi pum eefaran¬
fectus ut doc&liuius÷ lop suero rex asrorumunumde procis didonis ut punicatestatur lustatia
increpitans inclamansut st antem In crepita nsseram, Aut certe arguens fomilariter. seguuttcu
ar de accipienuscumes s&aui dusinbibendo hau sit modo accepit necpossa mus pitelleer a babat as
hoc sequatur ex penoseproluntauro ⁊ alibiuidit uthausit caclummentem ꝗ reec pit alibi andiiut ns
cem quchis auribus hansi Alibuuil nerat utlatus auritaptum & multa alia prola cosignificat

Expanded text:
ATTIGIT ORE et verecundiam reginae ostendit et morem Romanum; nam apud maiores nostros feminae non utebantur vino nisi sacrorum causa certis diebus. Denique femina quae sub Romulo vinum bibit occisa est a marito. Mecennius absolutus; id enim nomen marito. Sic Granius Licinianus Cenae Suae. TVM BITIAE per transitum Poenorum ducum nomina introducit. Nam Bitias classis Punicae fuit praefectus, ut docet Livius, Iopas vero rex Afrorum, unus de procis Didonis, ut Punica testatur historia. INCREPITANS inclamans, ut «aestatem increpitans seram», aut certe arguens familiariter segnitiem tarde accipientis, cum esset avidus in bibendo. HAVSIT modo ‘accepit’, nec possumus intellegere ‘bibit’, cum hoc sequatur ‘et pleno se proluit auro’; alibi ‘vidit’, ut «hausit caelum mentemque recepit»; alibi ‘audivit’, ut «vocemque his auribus hausi»; alibi ‘vulnerat’, ut «latus haurit apertum». Et multa alia pro loco significat.
Abbreviated transcription (Latin):
imsu pradiximusũ saredolo dolo ũtere & subaudistroianos aut dolos uersare idest exercere
usendi frequentatiuum est uiso ut ũ sofa cesso lic& rarum sit, Nam inquo exeunt frequentatua: Cir¬
anludote ut ũbisuir tutem in lude superbis & inludo inte simile est insulto: crimineabuno hoc est
iusa ut crimen. amorurm ab eo quod precedit id quod sequitur. si enim simpliciter intellexeris crimine
sitirbatus, ut exultat a magonidem quasimazon, hedmodo una est syllaba sed interdum propterma&rã
otio ad personam uitiosum transitum facis, aliisic leguntdanaum insidics & crimina Turbatꝰ¬
unmulta sunt alia, tellus & equore benea mciliat miserationem de com munibus & duobus exlusi s

Expanded text:
supra diximus. VERSARE DOLO dolo evertere, et subaudis ‘Troianos’; aut ‘dolos versare’, hoc est ‘exercere’. VISENDI frequentativum est ‘viso’, ut ‘verso’ ‘facesso’, licet rarum sit; nam in ‘to’ exeunt frequentativa. CIRo, et ‘inludo te’, ut «verbis virtutem inlude superbis», et ‘inludo in te’. Simile est ‘insulto’. CRIMINE AB VNO hoc est ‘causa’, ut «crimen, Amor, vestrum»; ab eo quod praecedit id quod sequitur. Si enim simpliciter intellexeris ‘criminesi turbatus, ut «exultat Amazon», id est quasi Amazon. HEV modo una est syllaba, sed interdum propter metrum otio ad personam vitiosum transitum facis. Alii sic legunt ‘Danaum insidias et crimen’. TVRBATmulta sunt talia. tellus et aequora bene conciliat miserationem, de communibus duobus exclusus
Abbreviated transcription (Latin):
iura dabunt: Romanosque suo de nomine dic& perite nonait romã s roma nos: urbe enim illius uerum no
cemleuatus est quod nohiginus quidemcum desitu urb̵ loqueretur expressit: Nec metas itrum nect p:one
nnemo ł in sacris enuntiat: Deniq tribunus plebis quidam ut ait uarro hoc nomen ausus enuntiare im
ad cerras reculit tempora adannos: Lauinionim & albe finemstatuit romanis ae ternitatem: qui
ucros ui resceliq marisq: Consilia in meliusr quiabello punico secundo ut aitennius placataiuno coepitst¬

Expanded text:
iura dabunt». ROMANOSQVE SVO DE NOMINE DICET perite non ait ‘Romam’, sed ‘Romanos’. Vrbis enim illius verum noiura dabunt». ROMANOSQVE SVO DE NOMINE DICET perite non ait ‘Romam’, sed ‘Romanos’. Vrbis enim illius verum nocem levatus est; quod ne Hyginus quidem, cum de situ urbis loqueretur, expressit. NEC METAS RERVM NEC TEnemo vel in sacris enuntiat. Denique tribunus plebei quidam, ut ait Varro, hoc nomen ausus enuntiare, ad terras rettulit, ‘tempora’ ad annos; Lavinio enim et Albae finem statuit, Romanis tribuit aeternitatem. QVIucros vires caelique marisque». CONSILIA IN MELIVS REFERET quia «bello Punico secundo, ut ait Ennius, placata Iuno coepit
Abbreviated transcription (Latin):
u ouohst rotusbes quanttmagis incor ruptis Rc fugit proptermettum propa dentipretaetur pt
ituree quod fugit fectis quert puls oraculis secundum plautam trib uitascibieo tro ili pal¬
lidi conser u q tiona in tegtoisepul drola ome dontis quod insce eporta fuit ue dacci dibus lectatu
ecan de a liosuoro pluribus utde eaci gentealiquis intertet undepenos ad enodumꝑinto etoetus
ibnilunlast uuto plasi e qui colle tantur uthertuli interesent sagittȩ qua imisit ꝑlulosteees cũ

Expanded text:
ot urbes», quanto magis in corruptis? REFVGIT propter metrum pro praesenti praeteritum neae turpe videatur esse quod fugit. FATISQVE REPVLSI oraculis; secundum Plautum tribus, vita scilicet Troili, Palladii conservatione, integro sepulcro Laomedontis, quod in Scaea porta fuit, ut in Bacchidibus lectum est; secundum alios vero pluribus: ut de Aeaci gente aliquis interesset, unde Pyrrhus admodum puer evocatus ad bellum est; ut Rhesi equi tollerentur; ut Herculis i
Abbreviated transcription (Latin):
positainas canii similitudine & hoc expersona poeit accipiendum: praecipue infelix propterca sum
sucurum : uit probant sequentia pesta deuota future: Explerimentem nequitur greca figura est:
iuendo dum intuetur & omnis gerundi modustam abagentisquam a patientis significatione simili
destdumeicantatur: illeubi postquam ut horatius: Nosubi decimus hocest postquam Namsiloci
dssicilt est enimimitari uerum filii daffectum: Reginam p&it non simpli citer dixitpetit nampe¬
ille matris hoc est pre cepeorum matrisacidabie Acidaliauenus dicitur ł quiaimi ait curas quas greci

Expanded text:
posita in Ascanii similitudinem. Et hoc ex persona poetae accipiendum. PRAECIPVE INFELIX propter casum futurum, ut probant sequentia ‘pesti devota futurae’. EXPLERI MENTEM NEQVIT Graeca figura est. TVENDO dum intuetur. Et omnis gerundi modus tam ab agentis quam a patientis significatione similest ‘dum ei cantatur’. ILLE VBI postquam, ut Horatius «nos ubi decidimus», hoc est postquam; nam si loest ‘dum ei cantatur’. ILLE VBI postquam, ut Horatius «nos ubi decidimus», hoc est postquam; nam si locidifficile est enim imitari verum filii adfectum. REGINAM PETIT non simpliciter dixit ‘petit’; namILLE MATRIS hoc est praeceptorum matris. ACIDALIAE ‘Acidalia’ Venus dicitur vel quia inicit curas, quas Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
uamunus quisq: eum sũ mumpucat eẽ quẽ colitut sũ medtum santicustos soraccis apollo: tifoea: mulciti fo
ulegunt ut cere alia & cerealea, Trffoia aut̃ dixit non quibus thifo eusus est sed quib: iuppiter intifoeum:¬

Expanded text:
nam unusquisque eum summum putat esse quem colit, ut «summe deum, sancti custos Soractis Apollo». TYPHOEA multi ‘Typhoia’ nam unusquisque eum summum putat esse quem colit, ut «summe deum, sancti custos Soractis Apollo». TYPHOEA multi ‘Typhoia’ legunt, ut ‘cerialia’ et ‘cerealia’. ‘Typhoea’ autem dixit non quibus Typhoeus usus est, sed quibus Iuppiter in Typhoeum
Abbreviated transcription (Latin):
ca noetem & sciendum quia cum tempus significatur supp̃positio accusatiuo coher& ut aut ubi sub
ipsum cupidinemuoca̾t: hoc quo que facit amorem sed hicimitatus grecos quiuno nõe utrumq: sig
aturpitudinis est stulta cupidicas puerpingitur Tit interquascuram dimene narrabat in anemid
sistit Alatus aut̃ ide oquia amantib ned rui usaliquid nec mutabilius inuenitur ut ipsa probatur di¬
morem ite inquia inperfectus c in amantib: sermosicut in puero ut incipit effarimediaq: in uocen¬
lont: Namde eius interitu cogitat cuius paulo ante amore deperibat ut non potui abreptum di
ncorpus: sagicta suero ideogesta rediciturquia x ipse incorte & uelocessunt & hratio penei nomnib:¬
quã aliidicunt ex ipsa & marte:alii exipsa & uulcano: alii uero chai & pͥmererum nature eum eẽ¬
dnoue pro pͥedixit: sciendum tamen proqualitate rerum uł personarũ summum deum dicił patrem:

Expanded text:
ca noctem. Et sciendum quia, cum tempus significatur, ‘sub’ praepositio accusativo cohaeret, ut «aut ubi sub ipsum ‘Cupidinem’ vocant ob hoc, quod facit ‘amorem’. Sed hic imitatus est Graecos, qui uno nomine utrumque sigturpitudinis est stulta cupiditas, puer pingitur, ut «inter quas curam Clymene narrabat inanem», id sistit». Alatus autem ideo est, quia amantibus nec levius aliquid nec mutabilius invenitur, ut in ipsa probatur Dimorem; item quia inperfectus est in amantibus sermo, sicut in puero, ut «incipit effari mediaque in vocedone; nam de eius interitu cogitat cuius paulo ante amore deperibat, ut «non potui abreptum divellere corpus». Sagittas vero ideo gestare dicitur, quia et ipsae incertae velocesque sunt. Et hquam alii dicant ex ipsa et Marte, alii ex ipsa et Vulcano, alii uero Chai et prime rerum nature eum eIove proprie dixit. Sciendum tamen pro qualitate rerum vel personarum ‘summum’ deum dici vel patrem;
Abbreviated transcription (Latin):
e stigium ac quor id est despontum: Conscendi bene conscendi secundum phisicosqui dicuntter¬
sam in fcrioremẽt quiccomne quod continetur supraillud est quod contin&: undeest humilemque
ligem artispoctice aperte non potest ponere: Namuarro in secundo diuina rum dicit ex quode tro
musitaliam: matredeamons tranteuiam hocloco pertransitum tangit historiam quampe
in quocam non uidit ulterius quareterras cognouit essefatales: unde uirgilius hocdoco: Matre de

Expanded text:
ret. PHRYGIVM AEQVOR id est Hellespontum. CONSCENDI bene ‘conscendi’ secundum physicos, qui dicunt terret. PHRYGIVM AEQVOR id est Hellespontum. CONSCENDI bene ‘conscendi’ secundum physicos, qui dicunt terram inferiorem esse quia omne quod continetur supra illud est quod continet; unde est «humilemque legem artis poeticae aperte non potest ponere. nam Varro in secundo divinarum dicit "ex quo de Tromus Italiam». MATRE DEA MONSTRANTE VIAM hoc loco per transitum tangit historiam, quam pein quo eam non vidit ulterius: qua re terras cognovit esse fatales" : unde Vergilius hoc loco 'matre de