comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cut iudas cum buccellam
traclidit xp̾c non malum
accipiendo. s bonum male
accipiendo. locum prebuit
quis sumens corpus xp̃i.
non efficit ut quia malus
non ad salutẽ accipit. nicħ
accipit. Corpus enim et
sanguis domini nichominꝰ
erat in illis quibus dicebat
apostolus. Qui manducat¬

Expanded text:
cut Judas, cui buccellam tradidit Dominus, non malum accipiendo, sed bonum male accipiendo, locum in se diquis sumens corpus Christi, non efficit ut quia malus non ad salutem accipit, nil accipiat. Corpus enim et sanguis Domini nihilominus erat in illis, quibus ait Apostolus: Qui manduca
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta. ꝓ opterea quippe
sicut ẽtiam ante nos hoc ĩ¬
tellererunt homines dei:
corpus et sanguinem su¬
um in eis rebus cõmenda¬
uit que ad unum aliꝗd
Denq iam exponit quomͦ
id fiat quod loquitur. et
quid sit mancducare corpꝰ
eius et sanguinẽ bibere.

Expanded text:
uippe, sicut etiam hoc ante nos intellexerunt homines, corpus et sanguinem suum in eis rebus commendavit, quae ad unum aliquid Denique jam exponit quomodo id fiat quod loquitur, et quid sit manducare corpus ejus, et sanguinem bibere.
Abbreviated transcription (Latin):
enim h̃t textus cuangłice lec¬
tionis. ꝙ quidam fecerit nu¬
ptias filio suo. ⁊ intrauit
ut uideret simul recũbentes.
et uidens ibi hominẽ non ha¬
bentem uestem nuptialem
dieit ad cum. Amice quonio
huc intrasti non habẽs ue¬
stem nuptialem. Et illo ob¬
mutescente dixit ministris.
ligate illis manus ⁊ pedes.
et ꝓicite eum intenebras ex¬
teriores. ibi fletus ⁊ stridor
dentium. Ecce qͣlem snĩam
merebitur audire. qui ad cõ¬
uiuium nuptiale. idẽ adal¬
tare dñi aut ebriosus. aut
ad ulter. aut odium in cor¬
de retinẽs p̾sumit accedere.
numq̃m uelimus ãmittere.
aut si amissa fuint siñ ulla
deamus sanare. ⁊ largiorib
elemosinis festinemus ab luẽ.
Ne forte si cum pecc̃orum u¬
ulnerib ante tribunal eter¬
ni iudicis uenimus. ab illa
ct̾na eccłia ⁊ ab illa celesti ie¬
rłm ꝑpetua ex communicati¬
die aliquis a conuentu eccłie
huius ꝓ aliquo crimine fo¬
ras ꝓiciatur. in quanto dolo¬

Expanded text:
enim habet textus evangelicae lecenim habet textus evangelicae lectionis, quod quidam fecerit nuptias filio suo, et intraverit ut videret simul recumbentes; et videns ibi hominem non habentem vestem nuptialem, dixit ad eum, Amice, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Et illo obmutescente, dixit ministris: Ligate illi manus et pedes, et projicite eum in tenebras exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium . Ecce qualem sententiam merebitur audire, qui ad convivium nuptiale, id est, altare Domini, aut ebriosus, aut adulter, aut odium in corde retinens praesumit accedere. nunquam velimus admittere; aut si admissa fuerint, sine ulla deamus sanare, et largioribus eleemosynis festinemus abluere: ne forte, si cum peccatorum vulneribus ante tribunal aeterni Judicis venerimus, ab illa aeterna Ecclesia, et ab illa coelesti Jerusalem perpetua excommunicatidie aliquis a conventu Ecclesiae hujus pro aliquo crimine projiciatur foras, in quanto dolo
Abbreviated transcription (Latin):
orationib iciuniis ⁊ elemo¬
sinis studeat mundare con¬
scientiam suam. ⁊ sic cuc¬
hanistiam p̃sumat acciꝑe.
Si enim agnoscens reatũ
suum se adiuino altari su
duxerit. cito ad indulgen
qui se humiliat ex altabit᷑.
Qui enim sicut dixi agno¬
scens reatum suum ip̃e hu
militer ab altari eccłie pro
emendatiõe uite remouere
lesti conuiuio ex cõmimica¬
ri penitus non timebit. Ro¬
go uos frẽs diligent̃ atten¬
dite. si ad mensam cuius¬
cumq potentis hominis ne¬
mo p̾sumit cum uestib
conscissis ⁊ inquinatis ac¬
cełe. quanto magis a cõui¬
uio et̃ni regis. id est ab al¬
tare dñi debet se unusquisq
iuidie uł odii ueneno per¬
cussus. iracundie furore re¬
pletus cum reuerentia. ⁊ hu¬
militate sub trahere. Propt̃
illud ꝙ scriptum est. Uade
prius reconciliari fr̃i tuo. Et
cunc ueniens offerrens mu¬
nus tuurri. Et iterum. Ami¬
ce quo mõ huc intrasti non
hñs uestem nuptialẽ. hĩc

Expanded text:
orationibus, jejuniis vel eleemoorationibus, jejuniis vel eleemosynis studeat mundare conscientiam suam, et sic eucharistiam praesumat accipere: si enim agnoscens reatum suum, ipse a divino altari se subduxerit, cito ad indulgentqui se humiliat exaltabitur . Qui enim, sicut dixi, agnoscens reatum suum, ipse se humiliter ab altari ecclesiae pro emendatione vitae removere lesti convivio excommunicari penitus non timebit. Rogo vos, fratres, diligenter attendite: si ad mensam cujuscunque potentis hominis nemo praesumit cum vestibus conscissis et inquinatis accedere, quanto magis a convivio aeterni Regis, id est ab altari Domini debet se unusquisque invidiae vel odii veneno percussus, iracundiae furore repletus, cum reverentia et humilitate subtrahere, propter illud quod scriptum est, Vade prius reconciliari fratri tuo; et tunc veniens offeres munus tuuce, quomodo huc intrasti non habens vestem nuptialem? Sic
Abbreviated transcription (Latin):
altaris uł templi festiui¬
tatem colimus. si ficelit̃ ⁊
diligenter attendimus. et
scẽ ac iuste uiuimus. qͥcqͥd
intemplis manufactis agͥ.
totum in nobis spiritali
edificatione completur.
non enim mentitus ẽ ille
qui dixit. Templũ enim
dei sanctum ẽ ꝙ estis uos.
Et iterum. nescitis quia cõ¬
pora ur̃a templum sunt
sp̃c sc̃i. Quib meritis per
gr̃am dei meriumus ficri
templum dei  quantum
possumus cum ip̃ius adiu¬
torio laboremus. ne deus
nr̃ in tẽplo suo hoc ẽ in
no bis ip̃is in ueniat qd̃
oculos sue maiestatis offẽ¬
dat. S habitaculũ cordis
tutib repleatur. Claudat᷑
diabolo ⁊ aperiatur xp̃o. Et
ita laboremus. ut nobis
bonorum operũ clauibus
ianuam regni celestis ape¬
rire possimus. Sicut enim
malis operib quasi quibdã
seris ac uectib uite nobis
ianua clauditur. ita absq
dubio bonis oꝑib aꝑitur.
consideret conscientiam suã
et qñ se aliquo crimine uul¬
neratum ẽẽ cognoiũt. priꝰ

Expanded text:
altaris vel templi festivitatem colimus, si fideliter ac diligenter attendimus, et sancte ac juste vivimus, quidquid in templis manufactis agitur, totum in nobis spirituali aedificatione completur. Non enim mentitus est ille qDei sanctum est, quod estis vos ; et iterum: Nescitis quia corpora vestra templum sunt Spiritus sancti . Quibus meritis per gratiam Dei meruimus fieri templum Dei, quantum possumus cum Dei adjutorio laboremus, ne Deus r in templo suo, hoc est in vobis ipsis, inveniat quod oculos sue majestatis offendat, sed habitaculum cordis tutibus rdiabolo, et aperiatur Christo; et ita laboremus, ut nobis bonorum operum clavibus januam regni coelestis aperire possimus. Sicut enim malis operibus, quasi quibusdam seris ac vectibus, vitae nobis janua clauditur; ita absque dubio bonis operibus aperitur.consideret conscientiam suam, et quando se aliquo crimine vulneratum esse cognoverit, prius
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ex amen omne huma¬
num genus deducitur. sui
ad uindictam malorũ re¬
muneratiõeq bonorũ an¬
głi. archangłi. throni. pͥn¬
cipatus. ⁊ dñationes ob se¬
cis. qui in illo die t̾ror cĩt.
qñ iam inpena remedium
non erit. Que illa ꝯfusio
cui reatu suo exigente con¬
tinget. in conuentu homi¬
num angłorumq crube¬
scere. qui pauor cum cum
quem ⁊ tranquillum mes
humana capere non ualet.
etiam iratum uidere. Quã
diem bene ꝓpħ̾a intuens
ait. Dies ire dies illa. dies
tribulationis ⁊ angustie.
dies calamitatis ⁊ miẜie.
dies tenebrarum ⁊ caligĩs.¬
dies nebule ⁊ turbinis. dic
amarescere. quem tot ap¬
pllationib non ualet ex¬
płe. Quanta uõ tũc erit
de cuius conspectre uident ⁊
elem̃ta contremiscere. cum
eo simul ad nuptias intͣre.
qui ⁊ in sponsi nupti is gau¬
tent. ⁊ tam̃ ip̃i sunt sponse.
quia in et̾ni regni thalamo
uisioni nr̃e deus ꝯiungitur.
que scilicet uisio nunqͣm

Expanded text:
cuius examen omne humacuius examen omne humanum genus deducitur, cui ad vindictam malorum remunerationemque bonorum angeli, archangeli, throni, principatus et dominationes obsecis, qui in illo die terror erit, quando iam in poena remedium non erit! Quae illa confusio cui reatu suo exigente continget in conventu omnium hominum angelorumque erubescere! / Qui pavor eum, quem et tranquillum mens humana capere non valet, etiam iratum videre! Quem diem bene propheta intuens ait: dies irae, dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caligidies nebulae et turbinis, dies amarescere, quem tot appellationibus non valet explicare. Quanta vero tunc erit de cujus conspectu vident et elementa contremiscere: cum eo simul ad nuptias intrare, qui in sponsi nuptiis gaudent, et tamen ipsi sunt sponsa, quia in illo aeterni regni thalamo, visioni nostrae Deus conjungitur: quae scilicet visio nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
tñ de quib dam in pace eccłie
quiescẽtib. laquor. sibimet¬
ip̃i testimonium uniuscuiꝰ¬
q uix sufficit. quantonunꝰ
et sibi et ꝓximo. ubi ⁊ pro¬
tinus ꝑ increpationẽ subdi¬
tur. Ite pocius ad uentẽtes
et emite uob̾. Senditores
Qui enim accepta qualib
oleo psalmista dicit. Ole¬
um autẽ pecc̃oris nõ in¬
pinguet caput meũ. Prĩ¬
ẽ. Applłone autẽ capitis.
ea que principatur corpori
mens uocatur. Imping̃t¬
ergo caput oleum pecc̃oris
cum de mulcet mentem
fauor adulantis. S cum
irent emere uenit sponsus.
autẽ parate erant intraue¬
runt cum co ad nuptias.
et clausa est ianua. O si sa¬
pere incordis palatum poit.
quid ãmirationis ht̃ cum
dicitur uenit sponsus. qͥd
dulcedinis intrauerũt cũ
co ad nuptias. quid ama¬
ritudinis ⁊ clausa ẽ. ianua:
uenit quippe ille qui in¬
aduentu suo clem̃ta con¬
cutit. Incuius ꝯspectu ce¬
lum ⁊ tra cõtremiscit. uñ
etiam ꝑ ꝓpłam dicitur. ad¬
solum t̾ram s ⁊ celum. ad

Expanded text:
n de quibusdam in pace Ecclesiae quiescentibus loquor, sibimetipsi testimonium uniuscujusque vix sufficit, quanto minus et sibi et proximo? Unde et protinus per increpationem subditur: Ite potius ad vendentes, et emite vobis. Non consQui enim accepta qualibetoleo Psalmista dicit: Oleum peccatoris non impinguet caput meuellatione autem capitis ea quae principatur corpori mens vocatur. Impingergo caput oleum peccatoris, cum demulcet mentem favor adulantis. Sed dum irent emere, venit sponsus, autem paratae erant, intraverunt cum eo ad nuptias, et clausa est janua. 4. O si sapere in cordis palato possit quid admirationis habet quod dicitur: Venit sponsus! quid dulcedinis: Intraverunt cum eo ad nuptias! quid amaritudinis, Et clausa est janua! Venit quippe ille qui adventu suo elementa concutit, in cujus conspectu coelum et terra contremiscit. Unde etiam per prophetam dicit: Adsolum terram, sed etiam caelum. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
Una enim ẽ ⁊ unica uia. ꝑ
quam ꝑuenitur ad patria.
Illa uidelicet. que de se dic̃
fgo sum uia uĩtas ⁊ uita.¬
Multe sunt igitur margaite.
s una ẽ p̃tiosa. quam qui
inuenit homo uendit uni¬
u̾sa que habet. ⁊ cõꝑat eaz.
Dat tꝑalia. ut acquirat etẽ¬
na. dat t̾rena. ut acquirat
celestia. dat uniu̾sa. non so¬

Expanded text:
Una enim est, et unica via per Una enim est, et unica via per quam pervenitur ad patriam, illa videlicet quae de se dicit: « Ego sum via, veritas Multae sunt igitur margaritae, sed una est pretiosa, quam qui invenit homo, vendit universa quae habet, et comparat eam. Dat temporalia, ut acquirat aeterna: dat terrena, ut acquirat coelestia: dat universa, non so
Abbreviated transcription (Latin):
ad ueniam. quam ꝑueniam
ueniatur ad gr̃am. teste ue¬
tur a quibdam. ⁊ abaliis be¬
ne queritur. nam margaritã
querit ut ueritatem impu¬
gnet. iste querit ut uĩtatem
defendat. Ille querit ut fidẽ
euacuet. iste querit ut fidem
confirmet. Ille querit ut aqͣ
uino cõmisceat. ⁊ in aureo
calice fel draconis ꝓpinet.
Iste querit ut capiat uulpes
diu̾sas. s caudas ad inuicem
colligatas. quia de uanitate
conueniunt in id ip̃m. Sũt¬
tamen ⁊ aliqui xp̃iani sicut
ip̃i frequent̃ audiuimus ⁊ ĩ¬
celleximus. qui margaritam
scientie non adueritatis de¬
fensionem. s ad falsitatis as¬
tionem allegant. ut ꝓmar
puritatem. Ille ut fraudem
ceerceat. iste ut laudẽ ꝓficiat.
Ile audit cum symone. pecu
pistis gratis date. Mominus
lum. ut giezitas ⁊ symonia¬
male querit iudeus. bene q̃¬
et ideo num quã inuenit.
iste querit ꝑuiam. ⁊ ideo ad
illam ꝑtingit. Ille tãquã
cecus uultu uelato. iste tan¬
quam uidens facie reuelata.

Expanded text:
ad veniam, quam per veniam veniatur ad gratiam, teste Vetur a quibusdam, ab aliis bene quaeritur. Nam male quaeriquaerit, ut veritatem impugnet: iste quaerit, ut veritatem defendat; ille quaerit, ut fidem evacuet: iste quaerit ut fidem confirmet; ille quaerit ut aquam vino commisceat, et in aureo calice fel draconis propinet: iste quaerit ut capiat « vulpedivinas, sed caudas ad invicem colligatas, quia de vanitate conveniunt in idipsutamen aliqui Christiani, sicut ipsi frequenter audivimus, et intelleximus, qui margaritam scientiae, non ad veritatis defensionem, sed ad falsitatis assertionem allegant, ut pro mpuritatem; ille ut fraudem exerceat, iste ut laudem perficiat; ille audit cum Simone: « Pecpistis, gratis date Matth. X.lum, ut Giezitas et Simoniamale quaerit Judaeus, bene qu ideo nunquam invenit: iste per viam, ideo ad illam pertingit; ille tanquam caecus vultu velato: iste tanquam videns facie revelata.
Abbreviated transcription (Latin):
cusationis in ueniat. deus
despicitur ⁊ ex pectat. contẽp¬
ni se uidet ⁊ reuocat. Inui¬
riam de contemptu suo su¬
scipit. ⁊ tamen quandoq re¬
u̾tentib etiam p̃mia ꝓmit¬
tit. S nemo hanc cius lon¬
ganimitatem negligat. qͥa
tantum districtiorẽ iustitiã
iniudicio exigit. qͣntum lõ¬
giorem patientiam ante iu¬
dicium prerogauit. Huic ⁊¬
enim paulus dicit. Ignoras
qm̃ benignitas d̾i ad penitẽ¬
tiam te ad ducit. Secundũ
duritiã autẽ tuã ⁊ cor inpe¬
nitẽs. thesaurizas tibi irã
indie ire ⁊ reuelationis iu¬
sti iudicii dei. Hinc psalmis¬
ta ait. Deus uidex iustus for¬
tis ⁊ lon ganimis. Dicturus
quippe longanimẽ p̃misit
iustum ut quem uides pec¬
cata telinquẽtium diu patiẽ¬
ter ferre. scias hunc quando¬
q etiam districte iudicare.
hinc ꝑ quendã sapientem di¬
tur quia pecc̃a hominum
patitur ⁊ redit. Nam quos
diu ut conu̾tantur tollerat.
non conu̾sos durius dãpnat.

Expanded text:
cusationis inveniat. Deus cusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto longiorem patientiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit? Tu autem secundum duritiam tuam et cor impoenitin die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem praemisit justum, ut quem vides peccata delinquentium diu patienter ferre, scias hunc quandoque et jam districte judicare. Hinc per quemdam sapientem ditur, quia peccata hominum patitur et reddit. Nam quos diu ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat.
Abbreviated transcription (Latin):
ppe ueniens in forma ẜui
omnib apparet. quia scrip¬
tum ẽ. Uiderunt in queri
transfixerunt. S reꝓbi in
supplicium corruunt. cũ¬
iusti ad claritatis eius glo¬
nam ꝑtrahuntur. Sicut
scriptum ẽ. Tollatur impiꝰ
ne uideat głam dei. S qiad
si ẜui in prima uigilia ne¬
gligentes existunt. prima
quippe uigilia. prime eta¬
tis custodia ẽ. S neq sic
desperandum ẽ. ⁊ abono o¬
pere cessandum. Nam lon¬
ganimitatis sue patientiã.
insinuans dominus subdit.
Et si in uenerit in secunda ui¬
gilia. ⁊ si int̾tia uigilia ue¬
nerit. ⁊̃ ita in uenerit. Bati
sunt serui illi. prima qͥp¬
pe uigilia primeuum tp̃e ẽ.
id est pueritia. secunda ado¬
lescentia uł iuuentus. que
auctoritate sacri eloquii u¬
Tertia autẽ senectus accipit᷑.
Qui ergo uigilare in prima
remedia non ãmittat. ut
qui ⁊ iuuenture ad uias
uite non uigilat. saltim ĩ
senectute resipiscat. Pensa
dei pictas duritiam nr̃am.
non ẽ iam quid homo ex¬

Expanded text:
ppe 1483 veniens, in forma servi ppe 1483 veniens, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Prima quippe vigilia primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adolescentia vel juventus, quae auctoritate sacri eloquii uTertia autem, senectus accipitur. Qui ergo vigilare in prima remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resipiscat. PensatDei pietas duritiam nostram. Non est jam quid homo ex
Abbreviated transcription (Latin):
gligentie tenebras repellit.
huic ⁊ enim paulus dicit.
fuigilate iusti. ⁊ nolite pe¬
ccare. hinc rursus ait. Hora
est iam nos de sompno sur¬
gere. S ueniens dominus
quid uigilantib ẜuis ex hi¬
beat audiamus. Amen dico
uob̾ ꝙ p̃cinget se ⁊ faciet
illos discumbere. ⁊ transiet
rrinistrabit illis. Precingi
se pparabit. faciet illos
discumbere. id ẽ inet̾na qͥe¬
te foueri. Discumb̾e quippe
nr̃um. in regno quiescere ẽ.
Utde rursus dñs ait. Se¬
nient ⁊ recumbent cum a¬
habraam ⁊ ysaac ⁊ iacob.
Transiens autẽ dñs mini¬
strat. quia lucis sue illu¬
stratione nos saciat. Tran¬
sire uero dictum ẽ. cum de ui¬
dicio ad regnum reddit. Sł
c̾te dominus nob̾ post uidi¬
cium transit. quia ab hu¬
manitatis forma in diui¬
nitatis sue contẽplatione
nos eleuat. Et transire eius
est inclaritatis sue specula¬
tione nos ducere. cum eũ
quem in humanitate in
iudicio cernimus. etiam
indiuinitate post udicium
uidemus. ad iudicium qui¬

Expanded text:
ligentiae tenebras repellit. Hinc etenim Paulus dicit: Evigilate, justi, et nolite peccare . Hinc rursus ait; Hora est jam nos de somno surgere . 4. Sed veniens dominus quid servis vigilantibus exhibeat audiamus: Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet eos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecinget praeparat; facit illos discumbere, id est, aeterna quiete refoveri. Discumbere quippe nostrum in regno quiescere est. Unde rursum Dominus dicit: Venient et recumbent cum Abraham, et Isaac et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transire vero dictum est, cum de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplationem nos elevat. Et transire ejus est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium videmus. Ad judicium qui
Abbreviated transcription (Latin):
postolice sedis primatus po
quem non homo s deus.
imimo uerius deus homo
constituit. multis quidem
et euangelicis. ⁊ apłicis testi¬
moniis cõꝓbatur. a quib
post modum constitutioes
canonice ꝓ cesserunt. concõ¬
ditera serentes. sacro scãm ro¬
manam eccłiam. in beato pe¬
tro apłorũ principe ꝯsecratã.
quasi magistram ⁊ matrẽ ce¬
teris preminere. hic enuim cũ
int̾roganti comino quem ho¬
mines eẽ dicerent filium ho
inter ceteros primus eum eẽ
xp̃m d̾i uiui filium respon¬
disset. audire ꝓmeruit. Tu
es petrus. et suꝑ hanc petrani
edificabo eccłiam meam. et
post pauca. tibi dabo claues
regni celorum. Nam licet pͥ¬
nium et precipuum eccłie
qd̃ aliud poni non põt. qd̃
et secundarium eccłie funda¬
mentum ẽ petrus. ⁊ si non tẽ¬
pore primus. auctoritate tñ
precipuus int̾ cet̾os. te qͥb

Expanded text:
postolicae sedis primatus, quem non homo sed Deus, imo verius Deus homo constituit, multis quidem et evangelicis et apostolicis testimoniis comprobatur, a quibus postmodum constitutiones canonicae processerunt, concorditer asserentes sacrosanctam Romanam ecclesiam in beato Petro apostolorum Principe consecratam, quasi magistram et matrem caeteris praeeminere. Hic enim cum interroganti Domino quem homines esse dicerent Filium hominter caeteros primus eum esse Christum Dei vivi Filium respondisset, audire promeruit: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam ; et post pauca: Tibi dabo claves regni coelorum. Nam licet primum et praecipuum Ecclesiae quod aliud poni non potest, quet secundarium Ecclesiae fundamentum est Petrus, etsi non tempore primus, auctoritate tamen praecipuus inter caeteros, de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
in oculto. ut ⁊ de bono oꝑe
p̃beamus exemplum pro
qua soli dõ placere queriniꝰ.
semꝑ optemus secretum.
Thesaurus autẽ celeste. ẽ de¬
siderium. ager uõ in quo
thes aurus absconditur. di¬
sciplina studii celestis.
Quem ꝓfecto agrum uendi¬
tis ominib cõꝑat. qui uo¬
luptatib carnis renuntiat.
cuncta sua t̾rena desideria
ꝑ disciplinam celestis cus¬
todie calcat. ut nicħ iam
ꝙ caro blanditur libeat. ni¬
ch̾ ꝙ carnalem uitam tru¬
cidat sp̃c ꝑ horrescat. Rur¬
sum celeste regnum nego¬
tiatori homini simile dici¬
tur. qui bonas margaritas
querit. s unam pretiosã
inuenit. quamt uidelicet ĩ¬
uentam omnia uendens
emit. quia qui celestis ui¬
te dulcedinem in quãtis
possibilitas ammittit per¬
fecte cognouĩt. ea que in
tr̃is amauerat libent̃ cũc¬
ta derelinquit. in cõpara¬
tione eius uilescunt. oĩa
deserit habita. congregata
disꝑgit. In audescit in cele¬
stib animus. nicħ in t̾re¬

Expanded text:
in occulto, ut et de bono opein occulto, ut et de bono opebeamus exemplum, et qua Deo soli placere quaerimus, semper optemus secretum. Thesaurus autem coeleste est desiderium, ager vero in quo thesaurus absconditur disciplina studii coelestis. Quem profecto agrum venditis omnibus comparat, qui, voluptatibus carnis renuntians, cuncta sua terrena desideria per disciplinae coelestis custodiam calcat, ut nihil jam quod caro blanditur libeat, nihil quod carnalem vitam trucidat spiritus perhorrescat. 2. Rursum coeleste regnum negotiatori homini simile dicitur, qui bonas margaritas quaerit, sed 1473 unam pretiosam invenit, quam videlicet inventam, omnia vendens emit, quia qui coelestis vitae dulcedinem, in quantum possibilitas admittit, perfecte cognoverit, ea quae in terris amaverat libenter cuncta derelinquit; in comparatione ejus vilescunt omnia, deserit habita, congregata dispergit, inardescit in coelestibus animus, nil in terre
Abbreviated transcription (Latin):
Seloruni fres km̃i id cĩco
t̾renis reb simile dicitur.
ut ex his que animus no¬
uit surgat ad in cognita q̃¬
plo uisibilium se ad ĩ ui¬
sibilia rapiat. ⁊ ꝑ ea q̃ usu
didicit. q̃i confricatus inca¬
lescat. ut ꝓ hoc ꝙ scit uotũ
dilige̾. discat ⁊ incognita a¬
mare. Eece enim celorũ regnũ
thes uuro inagro abscondito
abscondit. ⁊ p̃ gaudio illius
uadit ⁊ uendit uniu̾sa que
h̃c̃ ⁊ emit agrum illum. Qa
in re hoc quoq notandum
ẽ. ꝙ inuentus thesaurus ad¬
rar ab sconditur ut ⁊ ẜuet᷑.
quia studium celestis deside¬
rii a malignis spiritib custo¬
dire non sufficit. qui hoc ab
humanis laudib non ab¬
scondit. In p̃senti ⁊ enim
uita quasi in uia sumus.
qua ad patriam tendimus.
Malign i aut̃ sp̃c iter nr̃um
quasi quidam latrunculi
obsident. De predari ergo de¬
siderat. qui thesaurum pu¬
blice portat in uia. hoc aũt
dico non ut ꝓximi opera
tum sit. Wideant opera ur̃a
aut̃ sit opus inpublico.
quatenus intentio mancat

Expanded text:
elorum regnum idcirco terrenis rebus simile dicitur, ut ex his quae animus novit surgat ad incognita,plo visibilium, se ad invisibilia rapiat, et per ea quae usu didicit, quasi confricatus, incalescat, ut per hoc quod scit notum diligere, discat et incognita amare. Ecce enim coelorum regnum thesauro abscondito abscondit, et prae gaudio illius vadit et vendit universa quae habet, et emit agrum illum. Qua in re hoc quoque notandum est, quod inventus thesaurus absconditur, ut servetur, quia studium coelestis desiderii a malignis spiritibus custodire non sufficit, qui hoc ab humanis laudibus non abscondit. In praesenti etenim vita quasi in via sumus, qua ad patriam pergimus. Maligni autem spiritus iter nostrum quasi quidam latrunculi obsident. Depraedari ergo desiderat, qui thesaurum publice portat in via. Hoc autem dico, non ut proximi opera tum sit: Videant opera vestrautem sit opus in publico quatenus intentio maneat
Abbreviated transcription (Latin):
plicatum de negotio lucrũ
portant. Bene autẽ alia qͥn¬
qr. uł alia duo in lucrum
uenisse referuntur. quia dũ
utriq sexui predicatio in¬
penditur. quasi accepta ta¬
lenta geminãtur. S is qui
unum talentum acceperat
abiens fodit int̾ram. ⁊ ab¬
scondit peccuniam dominz
sui. Talentum int̾ra abscon¬
dere ẽ. acceptum in genium
t̾renis actib implicare. lu¬
crum spiritale non querere.
cor a t̾renis cogitationibus
ñquam leuare. Sunt naq
non nulli qui donũ intelli¬
gentie ꝑ ceperunt. s tñ sola
que carnis sunt sapunt.
Dequib ꝑpropham dicit᷑.
Sapientes sunt ut faciant
mala. bene autẽ facere ne¬
scierunt. S dñs qui talẽ¬
ta contulit rationem posi¬
turus redit. quia is qui
tricte in uidcio merita ex¬
quirit. quid quisq accepit
considerat. ⁊ ꝙ lucrum de
acceptis portet pensat. Ser¬
uus qui geminata talẽta
retulit a dño laudatur. atq
ad et̾nam remunerationẽ
ꝑducitur. cum ei uoce do¬

Expanded text:
plicatum de negotio lucrum plicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia quinque vel alia duo in lucrum venisse referuntur, quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens, fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere est acceptum ingenium in terrenis actibus implicare, lucrum spiritale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiunt. De quibus per prophetam dicitur: Sapientes sunt, ut faciant mala ; bene autem facere nesciunt. 78 Sed dominus qui talenta contulit, rationem positurus redit; quia is qui tricte in judicio merita exquirit. Quidquid quisque accepit considerat, et quod lucrum de acceptis talentis reportet pensat. Servus qui geminata talenta retulit, a domino laudatur atque ad aeternam remunerationem perducitur cum ei voce do
Abbreviated transcription (Latin):
commisit unum. Quinq
et enim sunt corporis sensus.
uidelicet uisus. auditus.
gustus. odoratus. ⁊ tactus.
Quinq igitur talentis. to¬
num quinq sensuum. idẽ
cxt̾ĩorum scientia exprimit.
Nuob uero. intellectus ⁊ o¬
peratio designatur. Unius
autẽ talenti nomine. inte¬
llectus tantũ mõ designat᷑.
S iĩ qui quinq talenta ac¬
ceperat. alia quinq in crat᷑
est. Quia sunt non nulli
qui ⁊ si int̾na ac mistica
penetrare nesciunt. ꝓ inten¬
tione tam̃ suꝑne patrie docẽt
recta quos possunt. de ip̃is
cxteriorib que acceperunt.
Numq se a carnis petulan¬
tia. a t̾renarum rerum am¬
bitu. atq auisibilium uo¬
luptate custodiunt. ab his
etiam alios ammonendo cõ¬
pescunt. Et sunt non nulli
qui quasi duob talentis di¬
tati. in tellectum atq opera¬
tionem ꝑcipiunt. subtilia
de intnis intelligunt. mira
in ext̾iorib operantut. Cũq
et intelligendo ⁊ operando
aliis predicant. quasi du¬

Expanded text:
commisit unum. Quinque commisit unum. Quinque etenim sunt corporis sensus, videlicet visus, auditus, gustus, odoratus et tactus. Quinqnum quinque sensuum, id est, exteriorum scientia exprimitur; duobus vero intellectus et operatio designatur; unius autem talenti nomine intellectus tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat alia quinque lucratus est, quia sunt nonnulli qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae docent recta quos possunt de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia et a terrenarum rerum ambitu, atque a visibilium voluptate, custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui, quasi duobus talentis ditati, intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur; cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi du
Abbreviated transcription (Latin):
monet. ne nos qui plus
ceteris in hoc mundo accepi¬
sse aliquid cernimur. ab
auctore mundi grauius
inde iudicemur. Cum enĩ
augentur dona. rationes
ctiam crescunt donorum.
Tanto ergo cẽ humilior at¬
q ad seriuendum ꝓmptiõ
quisq debet ex munere q̃n¬
to se obligatio temi ẽẽ con
spicit in reddenda ratioue.
fcce homo qui ꝑegre ꝓfici¬
scitur seruos uocat. eisq ad
negotium talenta partitur.
Post multum uõ tp̃ris po¬
siturus rationem cum eis reu̾¬
titur. Bene operantes pro
ao portato lucro remunerat.
seruum uero a bono opere tõ¬
pentem dampnat. Quis itaq
iste homo ẽ qui ꝑegre ꝓfici¬
scitur. nisi redemptor nr̃. qͥ
in ca carne quam assumpse¬
rat abiit in celum. sarnis
enim locus ꝓprius t̾ra ẽ. que
quasi ad ꝑegrina ducitur.
dum ꝑ redemptorẽ nr̃um ĩ
celo collocatur. S homo is¬
te ꝑegre ꝓficiscens ẜuis suis
bona tradidit. quia ficelib
siuis spiritalia dona conce¬
ssit. Et uni quidem quinq
talenta. alii duo. alii uõ

Expanded text:
mus, ne nos qui plus caeteris in hoc mundo accepisse aliquid cernimur, ab auctore mundi gravius inde judicemur. Cum enim augentur dona, rationes etiam crescunt donorum. Tanto ergo esse humilior atque ad serviendum promptior quisque debet ex munere, quanto se obligatiorem esse cospicit in reddenda ratione. Ecce homo qui peregre proficiscitur, servos suos vocat, eisque ad negotium talenta partitur. Post multum vero temporis positurus rationem revertitur, bene operantes pro apportato lucro remunerat, servum vero a bono opere torpentem damnat. Quis itaque iste homo est qui peregre proficiscitur, nisi Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum? Carnis enim locus proprius terra est, quae quasi ad peregrina ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur. Sed homo iste peregre proficiscens servis suis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona concessit. Et uni quidem quinque talenta, alii duo, alii vero
Abbreviated transcription (Latin):
templum eius. Ut autem
sumus menbra cius. uni¬
tas nos compaginat. Uni
qui uiuificat. S piricus
enim facit uiua menbra.
Nec uiua menbra spiritus
Namspiritus qui est in te
o homo quo constas ut ho¬
mo sis: quomodo uiuificat
membrum quod seꝑatũ
inuenerit a carne tua.
Gpiritum tuum dico ani¬
mam tuam. Anima tua
non uiuificat nisi m̃bra
que sunt incarne tua:
Unum si tollas iam ex aĩa
tua non uiuificatur. ꝗa
unitate corporis tui non
copulatim. Hec dicunt᷑
ut amemus unitatem.
⁊ timeamus separationem.
Nichil enim sic debet formi¬
dare xp̃ianus. quam seꝑa¬
ri acorpore xp̃i. Si enim se¬
paratur a corpore xp̃i : nõ
est menbrum eius. Si non
est membrum eius non ue¬
getatu spiritu eius. Quis¬
quis inquit apostolus sp̃m¬

Expanded text:
templum ejus. Ut autem templum ejus. Ut autem simus membra ejus, unitas nos compaginat. Ut qui vivificat: spiritus enim facit viva membra; nec viva membra spiritus Nam spiritus qui est in te, o homo, quo constas, ut homo sis, nunquid vivificat membrum quod separatum invenerit a carne tua? Spiritum tuum dico animam tuam. Anima tua non vivificat, nisi membra quae sunt in carne tua; unum si tollas, jam ex anima tua non vivificatur, quia unitati corporis tui non copulatur. Haec dicuntur ut amemus unitatem et timeamus separationem. Nihil sic debet formidare Christianus, quam separari a corpore Christi. Qui enim separatur a corpore Christi, non est membrum eius; si non est membrum eius, non vegetatur spiritu eius. Quisquis autem, inquit apostolus, spir
Abbreviated transcription (Latin):
non relinquentes unita¬
tem eius. S quia adhe¬
rant plures non intelli¬
gendo scandaliçati sunt.
Non enim cogiꝰtabant hec
aucliendo: nisi carnem qd̃
ip̃i erant. Apostolus aũt
dicit. et uerum dicit. Sa¬
pere secundum carnem
mors est. Carnem suaz
dicit nobis dominus mã¬
ducare et sapere. sapere
sccl̃m carnem mors est.
Cum de carne suadicat.
quia cibus est uita eter
na. Ergo ne carnem de¬
bemus sapere secunduz
carnem: Sicut in hiis
uerbis. Multi itaq au¬
dientes non ex inimicis
s ex discipulis eius dixe¬
runt. Durus est hic sẽmo
Quis potest cum audire:
Si discipuli durum ha¬
buerunt istum sermonẽ.
Quid inimici: Et tamen
sic oportebat ut dicere¬
tur. quod non abhomi
Secretum dei intentos de¬
bet facere non auersos.¬
mus enim hoc dominum
commendasse in man¬
ducatione carnis sue et
potatione sanguinis sui.
ut in illo commancamus
et ip̃e in nobis. Manemꝰ̃
autem in illo cum sumus
menbra eius. Manet autẽ
ip̃e innobis cum sumus

Expanded text:
non relinquentes unitanon relinquentes unitatem ejus. Sed qui aderant plures, non intelligendo scandalizati sunt. Non enim cogitabant haec audiendo, nisi carnem, quod ipsi erant. Apostolus autem dicit, et verum dicit: « Sapere secundum carnem, mors est . » Carnem suam dicit nobis Dominus manducare, et sapere tamen secundum carnem mors est. Cum de carne sua dicat, quia cibus est vitna. Ergo nec carnem debemus sapere secundum carnem, sicut in his verbis: Multi itaque audientes, non ex inimicis, sed ex discipulis ejus, dixerunt: Durus est hic sermo: quis potest eum audire? Si discipuli durum habuerunt istum sermonem, quid inimici? Et tamen sic oportebat, ut diceretur, quod non ab homiSecretum Dei intentos debet facere, non aversosratres, hoc Dominum commendasse in manducatione carnis suae et potatione sanguinis sui, ut in illo maneamus, et ipse in nobis. Manemus autem in illo, cum sumus membra ejus. Manet autem ipse in nobis, cum sumus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuat ꝓpter me partici¬
patio facit: qui mandu¬
cat me. Ego itaq humi¬
liatus niuo ꝓpter patrẽ:
ille rectus uiuit propter
me. Non de ea natura
dixit qu a semper est eq̃¬
lis patri: sed ea inqua mi¬
nor factus est patre de
qua etiam suꝑius dixit.
Sicut pater habet uitaz
in semetip̃o. sic dedit filio
uitam habere in semetip̃o:
idest genuit filium ha
bentem uitam in semet¬
ip̃o. hic est panis: qui de
celo descendit. Ut illum
manducando uiuamus.
quia et̾nam uitam ex ni¬
chilo habere non possu¬
mus. Non sicut mandu¬
cauerunt inquid patres
uestri manna: ⁊ mortui
sunt. Qui mancducat
hunc panẽ uiuet inẽt¬
num. Quod ergo illi
mortui sunt ita uult ĩ¬
telligi. ut non uiuant
incternum. Nam tem¬
poraliter profecto et hic
manducat et bibit: hoc
est si manet et manetur.
si habitat ⁊ inhabitabit᷑.
si heret ⁊ non deseritur.
Hoc ergo nos docuit. et ã¬
monuit misticis uerbis
ut scimus in cius corpore
sub ip̃o capite inmenbris
eius eclentes carnem erꝰ.

Expanded text:
vivat propter me, participatio facit, quia manducat me. Ego itaque humiliatus vivo propter Patrem, ille rectus vivit propter me. Non de ea natura dixit qua semper est aequalis Patri, sed de ea in qua minor factus est Patre; de qua etiam superius dixit: « Sicut Pater habet vitam in semetipso, ita dedit Filio vitam habere in semetipso , » id est genuit Filium vitam habentem in semetipso. « Hic est panis qui de coelo descendit, » ut illum manducando vivamus, quia aeternam vitam ex nobis habere possumus. « Non sicut manducaverunt, inquit, Patres vestri manna et mortui sunt. Qui manducat hunc panem, vivet in aeternum. » Quod ergo illi mortui sunt, ita vult intelligi, ut non vivant in aeternum. Nam temporaliter profecto et hi mmanducat et bibit, hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
tuis. ascendens in celum. suꝑ
lauit. Qui tunc reu̾titur cũ
nob̾ iam ꝑ iudicium manife¬
statur. Bene autẽ deseruis
ex pectantib sub ditur. Ut cũ
uenerit et pulsaiĩt. confestĩ
apenant ei. uenit quippe do¬
minus cum ad iudicium ꝓ¬
perat. pulsat uero cum iam
ꝑegritudinis molestias ẽẽ
mortem uicinam denuntiat.
Cui confestim aperimus. si
hunc cum amore suscipimꝰ.
apire enim iudici pulsanti
non uult. qui crire de cõpo¬
re trepidat. ⁊ uidere eum q̃
contempsisse se meminit.
iudicem formidat. Qui aũt
de sua spe ⁊ operatione securꝰ
est. pulsanti confestim aꝑit.
quia letus uidicẽ sustinet.
et cum tp̃e ꝓpinque mortis
agnouerit. de gła retributi¬
onis hylarescit. Snde et ꝓ¬
tinus subditur. Beati sũt
scrui illi. quos cum uenĩt
dñs inuenerit uigilantes.
Uigilat qui ad aspectum
ueri luminis. mentis ocu

Expanded text:
tuis, ascendens in coelum, suptuis, ascendens in coelum, supulavit. Qui tunc revertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur. 3. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe Dominus cum ad judicium properat, pulsat vero, cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire enim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et protinus subditur: Beati sunt servi illi, quos cum venerit dominus, invenerit vigilantes. Vigilat qui ad aspectum veri luminis m
Abbreviated transcription (Latin):
et głificent patrem urum qͥ
in cclis ẽ. ꝯuo autẽ sunt
que iubentur. q lumbos re¬
stringere. et lucẽnas arden¬
tes tenere. ut ⁊ munditia
sit castitans in corpore. et
lumert uentatis
in operatione. Ledemptõi
et enim nr̃o. unum sine al¬
tero placere nequaquam
pot̃. si aut is qui bona agit.
ad huc luxurie in quinam̃¬
ta non deserit. aut is qui
castitate p̃minet. nec dum
se ꝑ bona opera exercet. Nec
castitas ergo magna ẽ sine
est aliquid sine castitate.
S si uuiumq agitur. restat
ut quisquis ille est qui i pe
ad suꝑnam patriam tendit.
nequaquã se auicus pro
mundi huius honestate
contineat. qui ⁊ si quidam
boni aliquando ꝓhonestate
inchoat. in eius tamen intenti¬
one non debet ꝑmanere. Nec
ꝑ bono opere p̾sentis mundi
głam querere. s totam spemi
i redemptoris sui ad uẽtu¬
constituat. Unde ⁊ ꝓtinus
subditur. Et uos similes ho¬
minib expectantib dñm su¬
um qñ reu̾tatur anuptiis.
adnuptias quippe dominus

Expanded text:
et glorificent Patrem vestrum qui in coelis est . Duo autem sunt quae jubentur, et lumbos restringere, et lucernas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam potest, si aut is qui bona agit adhuc luxuriae inquinamenta non deseritcastitate praeeminet necdum se per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine est aliquid sine castitate.si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adconstituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Ad nuptias quippe Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
pa. diuinis preceptis et
apłicis monitis informam̃
ut ꝓ omnium eccłiarum
statu inpigro ugilemus
effectu. ac siquid usquã
reprebensione inuenitur
obnoxium. celeri sollicitu¬
dine abignorantie impe¬
ritia. aut presumptionis
ufurpatione reuocemus. Sa
cratas deo feminas. uł mo¬
nachas. sacra uasa uł sac̃¬
tas pallas penes uos con¬
tingere. ⁊ incensum cura
altaria deferre. ꝑ latum ẽ
ad apłicam sedem. que
omnia reprehensione et
nulli recte sapientum du¬
bium est. Qua propter
huius sancte sedis auc¬
toritate. hec omnia uobis
resecare funditus. quanto
cicius poteritis censemus.
et ne pestis hec latius di¬
uulgetur. per omnes pro¬
uincias abstergi citissime
Despondi enim uos uni
uiro uirginem castã exhi¬
bere xp̃o. Illa est enim uĩ¬
go eccłia sponsa unius
uiri xp̃i que nullo se pa¬
totum mundum una no¬
bis sit unius caste cõmu¬
nionis integritas. uñ ꝯẜgite fr̃sh¬

Expanded text:
lutem. Divinis praeceptis et apostolicis monitis informamur ut pro omnium ecclesiarum statu impigro vigilemus affectu, ac si quis usquam reprehensioni invenitur obnoxium celeri sollicitudine, aut ab ignorantiae imperitia, aut a praesumptionis usurpatione revocemus. cratas Deo feminas vel monachas sacra vasa vel sacratas pallas penes vos contingere, et incensum circa altaria deferre, perlatum est ad apostolicam sedem; quae omnia reprehensione plenulli recte sapientium dubium est. Quamobrem hujus sanctae sedis auctoritate haec omnia vobis resecare funditus, quando citius poteritis, censemus. Et ne pestis haec latius divulgetur, per omnes provincias abstergi citissime Despondi enim 1039 vos uni viro virginem castam exhibere Christo . Illa est enim virgo Ecclesia, sponsa unius viri Christi, quae nullo se patotum mundum una nobis sit unius castae communionis integritas, in qua s
Abbreviated transcription (Latin):
onem complente pbr̃o. ita
beatus uir cadauer alloquitur.
oculos defunctus aperuit. uix
presentib homo dei tacere
pregaudio ꝓsuasit. Et denuo
ad cum. llis inquit rogemus
cominum. ut te ad huc ẜuis
suis in hac uita conconare di¬
gnetur. at ille ait. Perdeũ
te coniuro. ut hic non diu¬
tius tenear. ⁊ frauder quiete
ppetua. in qua me ẽẽ cernebũ
Statimq redita oratione ex¬

Expanded text:
onem complente presbytero ita onem complente presbytero ita cadauer uir beatus alloquitur: oculos defunctus aperuit, uix praesentibus homo dei tacere prae gaudio persuasit. et denuo ad eum: 'uis' inquit 'rogemus dominum, ut te adhuc seruis 'suis in hac uita condonare dignetur'? at ille ait: 'per dominum te coniuro, ne hic diutius tenear et frauder quiete 'perpetua, in qua me esse cernebam'. statimque reddita oratione
Abbreviated transcription (Latin):
iaborera uigiliarum sompno
se aliquantulum recrearent.
Quib egressis. uir dei hostia¬
rium nomine maternum in
terrogat. utrum omnes ut
dixerat abscessissent. At illo
respondente cunctos abisse. ne¬
quaquam ait. s latet hic q̃¬
dam. tunc ianitor eccłie septa
secundo plustrans. nullum in¬
tra ea remansisse testatur. ue¬
rum xp̃i miles domino sibi re¬
uelante. nescio quis ait hic
delitescit. tertio itaq diligẽ¬
tius perscrutans. inuenit qͣn¬
dam uirginem consecratam.
locis se acultiorib ab didisse.
mulo dei posito tuã credideris
posse latere presentiam. at illa
pietatis in quir amor me ta
lia facere ꝑsuasit. ilidens aũt
cunctos foras ex pelli. cogitaui
ta diuina maiestate p̃sentẽ
mortuum suscitares. Ex eunte
igitur memorata uirgine. ho¬
mo dei cum pbr̃o ⁊ diacono
ianitorib q duob ĩ orõe cũra¬
tũorauit fictu largissimo. ut õ¬
pus solite maestatis suꝑna
uirtus ostenderet. tuac orati¬

Expanded text:
laborem uigiliarum somno laborem uigiliarum somno se aliquantulum recrearent. quibus egressis homo dei ostiarium, Maternum nomine, interrogat, utrum omnes, ut dixerat, abscessissent. at illo respondente cunctos abisse: 'nequaquam' ait 'sed latet hic 'quaedam'. tunc ianitor ecclesiae saepta secundo perlustrans nullum intra ea remansisse testatur. uerum Christi miles domino sibi reuelante: 'nescio quis' ait 'hic delitescit'. tertio itaque diligentius perscrutans quandam inuenit uirginem consecratam locis se occultioribus abdidisse. mulo dei 'posito tuam credideris potuisse latere praesentiam'? at illa : 'pietatis' inquit 'amor talia me facere persuasit: uidens 'enim cunctos foras expelli cogitaui ta diuina maiestate praesentem mortuum suscitaret'. exeunte igitur memorata uirgine homo dei cum presbytero et diacono ianitoribusque duobus in oratione curuatus orauit fletu largissimo, ut opus solitae maiestatis superna uirtus ostenderet. tunc orati
Abbreviated transcription (Latin):
ssione catholice fidei uenera¬
bile prepositum sanctis ope¬
nb ad implebat. Mum gͦ
talib exercitiis roboratus. pal¬
mam suꝑne uocationis in no¬
cue sequeretur. quadam die ad
eocłiam ꝓcessit exmore. ł unc
pbr̃is. clero ł ciuib requisitis.
cepit tota mentis humilita¬
te predicare. ut hostium in si¬
in hiberent. Sed animi contu¬
maces ac desideriis carnalib
inquinati. predicentis oracła
infidelitatis sue discrimine
ꝓbauerunt. famulus autẽ
dei reu̾sus ad hospitiũ. quo
ab eccłie fuerat custode susce¬
ptus. diem ⁊ horam ĩminen¬
tis excidii ꝓdens. de contuma¬
cia ait oppido ⁊ citius ꝑituro
festinus abscedo. accidit aũt
ut castelli pb̃r memorati ad¬
modum uenerabilis siluinꝰ
nomine moreretur. et cum in
eccłia ferretro posito noctem p¬
sallentem duxissent ex more
ꝑuigilem. iam clarescente di¬
luculo. rogauit uir dei fessos
pbr̃os ⁊ diacones un iuersos
parumper abscedere. ut post

Expanded text:
ssione catholicae fidei venerassione catholicae fidei venerabile propositum sanctis operibus adimplebat. Dum ergo talibus exercitiis roboratus palmam supernae vocationis innocue sequeretur, quadam die ad ecclesiam processit ex more: tunc presbytero, clero et civibus requisitis, coepit tota mentis humilitate praedicere ut hostium insiinhiberent. Sed animi contumaces ac desideriis carnalibus inclinati, praedicentis oracula infidelitatis suae discrimine probaverunt. Famulus autem Dei reversus ad hospitium quo ab ecclesiae fuerat custode susceptus, diem et horam imminentis excidii prodens, De contumaci, ait, oppido et citius perituro festinus abscedo. Inde ad ut castelli presbyter memorati admodum uenerabilis, Siluinus nomine, moreretur, et cum in ecclesia feretro posito noctem psallentes duxissent ex more peruigilem, iam clarescente diluculo rogauit uir dei fessos presbyteros et diacones uniuersos parumper abscedere, ut post
Abbreviated transcription (Latin):
te triduo eius corpus
uelut exanime solis pau¬
lulum genis rubentibus
seruabat. Que postea sa¬
nata dixit se ductam ab
angelo in requiem iusto¬
rum. et ibi audisse bo¬
na inenarrabilia que pa¬
rauit deus diligentibus
cum. Fuit autem tem¬
onis. qui sicut legitur ĩ
uitis patrum fere qua¬
traginta annis super co¬
lumpnam stetit. Qui licet
esset in partibus orienta¬
libus: per negotiatores eũ¬
tes et redeuntes eam te¬
uote salutabat. ⁊ se semꝑ
eius orationibus commen¬
rabat. Cetera eius miracu¬
la omria breuitatis obmit¬
timus. Nam tanta sanctita¬
te pollebat ꝙ etiã plena¬
Ampore quo totila rex hunno¬
rum defunctus est. utraq pa¬
nnonia. ceteraq confinia da
bantur. Func itaq sanctissi
mus dei famulus seuerinus
de partib orientis ad ueniẽs.
in uitia nuricipensis ⁊ panno¬
niorum paruo qd̃ austris di¬
citur oppido morabatur. uiuẽ
iurta euangłicam apłicam¬
q dectriuara omni pietate
et castitate p̃ditus. in confe¬

Expanded text:
te triduo corpus eius te triduo corpus eius uelut exanime solis paululum genis rubentibus seruabatur. Que postea sanata dixit se ductam ab angelo in requiem iustorum et ibi audisse bona inenarrabilia que preparauit deus diligentibus se. Fuit autem temonis, qui sicut legitur in uitas patrum fere XL annis super columpnam stetit. Qui licet esset in partibus orientis, per negociatores euntes et redeuntes eam deuote salutabat et se semper eius orationibus commendabat. Cetera eius miracula causa breuitatis omittimus. Nam tanta sanctitate pollebat, quod etiam spirtempore, quo Attila, rex Hunnorum, defunctus est, utraque Pannonia ceteraque confinia Dan. Tunc itaque sanctimus Dei famulus Severinus de partibus Orientis adveniens, in vicinis Norici Ripensis et Pannoniorum partibus, quod Asturis dicitur, oppido morabatur, vivens juxta evangelicam apostolicamque doctrinam, omni pietate et castitate praeditus, in confe