comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mundum multimoda passione uinca¬
mus: Cecinit qu&n damuariis tribula¬
tionibus coartatus. ille clarissimus ꝓ¬
phetarum patriarchadauiddicens:
Concaluit cormeum intrame : et in
meditatione mea ex ardescit ignis :
quã sententiã etiamuenerabil lau¬
rentio conuenire manifestum ẽ : cui.
cor tarta infidex pͣimagnanimi¬
tate concaluit ut despectis proprucor¬
poris cruciatibus impiissimo torto¬
risuo trium phatis cius ignibus lac¬
tus in luderet : uere in me ditectione
cius et in superabilis exarsit ignis
quiodio perfidiae et amore uerita¬
tis accensus appositam sibi extrin¬
secus flaminam aut non sensit aut
uicit : Propter quod lem̃i exulte¬
mus et lactemur in dño non dubitan¬
tes et persecutorem martrris: pro
ignibus quos accendit praeparata
impiis incendia sustinere : et ipsum
beatissimum martrrem pro flamma
quam pertulit apud omni potentẽ
dm̃ in corruptȩ lucis in luminatione
fulgere

Expanded text:
mundum multiplici passione vincamundum multiplici passione vincamus. Cecinit quondam variis tribulationibus coarctatus ille clarissimus prophetarum patriarcha David, dicens: Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . Quam sententiam etiam venerabili Laurentio convenire manifestum est: cujus cor tanta in fide Christi magnanimitate concaluit, ut, despectis proprii corporis cruciatibus, insanissimo tortori suo, triumphatis ejus ignibus, laetus illuderet: vere in meditatione ejus insuperabilis exarsit ignis, qui odio perfidiae et amore veritatis accensus appositam sibi extrinsecus flammam aut non sensit, aut vicit. Propter quod, carissimi, exsultemus et laetemur in Domino, non dubitantes, et persecutorem martyris pro ignibus quos accendit, praeparata pro impiis incendia sustinere, et ipsum beatissimum martyrem pro flamma quam pertulit, apud omnipotentem Deum incorruptae lucis illuminatione fulgere
Abbreviated transcription (Latin):
reflamma non potuit quia longearden¬
tius ueritatis radiis mens ei accensa feruebat
ldeo Nec potuit de infatigabili
eius pectore calorem diuinitus in fu¬
sum corporeus ille et mortalium mini¬
stratus manibus ignis excludere : de hoc
ualidissimo xp̃imilite illud credendũ
ẽ. dictum : quod ante multa annorum mi¬
lia prȩnuntiatum .ẽ. per prophetamdi¬
centem : et sitranseas perignem flam¬
mate non cõnburet : ecce enimbeatus
laurentius transiuit perignem quo non
adustus in horruit : sed in luminatus ef¬
fulsit : transiuit perignem momenta¬
neum atque terrenum sed flammam
quid hoc beatius uiro quimiserantis dĩ
dispensante gratia arsit near deret
et neureretur exustus est qũĩ sinul¬
lis eẽt ignibus acsuppliciis traditus.
fuerat quidem securitas libertatis.
sed nulla extiterat gloria dimicantis
Ad hoc enimnos exemplis atq doctri¬
nis in ecclesia sua xp̃serudit non ut
nihil mali patiamur inmundo sed ut

Expanded text:
re flamma non potuit; quia longe ardenre flamma non potuit; quia longe ardentius veritatis radiis mens ejus accensa fervebat; unde nec potuit de infatigabili ejus pectore calorem divinitus infusum corporeus ille et mortalium ministratus manibus ignis excludere. De hoc validissimo Christi milite illud credendum est dictum, quod ante multa annorum millia praenuntiatum est per prophetam dicentem: Et si transeas per ignem, flamma te non comburet . Ecce enim beatus Laurentius transivit per ignem, quo non adustus inhorruit, sed illuminatus effulsit, transiit per ignem momentaneum atque terrenum, sed flammam Quid hoc beatius viro, qui miserantis Dei dispensante gratia arsit ne arderet, ut ne ureretur exustus est? Qui 244 si nullis esset ignibus et suppliciis traditus, fuerat quidem securitas libertatis, sed nulla exstiterat gloria dimicantis; ad hoc enim nos exemplis atque doctrinis in Ecclesia sua Christus erudit, non ut nihil mali patiamur in mundo, sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimi laurentii fr̃s
festiuitas ecclesiam di
iugiter ingaudia lȩti¬
tiae spiritalis accenditadmonens uni uersi¬
tatem credentium ait sicut ille ꝑfecte de¬
uotionis ardore furentibus non cessit incen¬
diis ĩtanos diuersarũ tribulationũ ignis et
malorũ sȩcularium flãma axpͥi societate
non moueat : ut ait ille misteriorũ caele¬
stium doctor. Actõtius uircutis exemplum
gloriosissimus paulus: qui nos separa¬
rabit a carita texp̃i : tribulatio anangi¬
stia an ꝑsecutio. anfames annuditas an
periculũ angla dius e et uere nullis pre¬
sentium ꝑsecutionẽ potest inclinari peri¬
culis qui semel ꝓmissa omni potentis dĩ a et̃¬
na largissimi redemptoris p̃mia fidesta¬
bilietin concussamente concepit : Neq enĩ
potestar duum illud p̃celsũq bonorũ¬
i inmortalium iter debilis animus et fides
clauda conscendere : Ideo etfortissimũ
martrrem incumbentium tormenta poe¬
narum et sȩuissimi persecutoris supera¬

Expanded text:
eatissimi Laurentii, fratfestivitas Ecclesiam Dei jugiter in gaudia laetitiae spiritualis accendit, admonens universitatem credentium, ut sicut ille perfectae devotionis ardore furentibus non cessit incendiis; ita nos diversarum tribulationum ignis, et malorum saecularium flamma a Christi societate non moveat, ut ait ille mysteriorum coelestium doctor, ac totius virtutis exemplum gloriosissimus Paulus: Quis nos separabit a caritate Christi, tribulatio, an angustia, an 243 persecutio, an fames, an nuditas, an periculum, an gladius ? Et vere nullis praesentium persecutionum potest inclinari periculis qui semel promissa omnipotentis Dei, et aeterna largissimi Redemptoris praemia, fide stabili et inconcussa mente concepit. Neque enim potest arduum illud praecelsumque bonorum immortalium iter debilis animus, et fides clauda conscendere. Ideo et fortissimum martyrem incumbentium tormenta poenarum, et saevissimi persecutoris supera
Abbreviated transcription (Latin):
aequalis aptissime designat respiciens
ergo iim ambulantẽ ioħ dicit ecce
agnus dĩ quia uidens eũ inter homines
conuersantẽ ꝓfectũq illis uite cȩlestis
et factis demons trantem et uerbis aꝑte
ꝓnuntiabat quia non ipse ut puteebat̃
sed ille. cẽoqui ad redẽptionẽ generis
humani adõ patre eẽt missis in mundũ:
ille qui formã in nocentiae et pacientie
in secredentib: eẽt daturus : de quo in
carne uenturo p̃cinens ꝓpheta dicebat
sicut ouis ad occisionem ducetur : et sicut
agnus coram tumdente sẽ si neuoce. sic
obmut eͥscet et iterũ. ip seautẽ uulne¬
ratus ẽ. ꝓpt̃ peccatanrã et liuoreeius
sanatisumus Et dier̃ eum duo discipuli .iIII.
loquentem : et secuti suntibm testimonium
ꝑhibente iohanne quia ilis . eẽt agnus
dĩ. secutis illũ duo discipuli: magis
desiderantes ab ipso ibũ quã ap̃ curso¬
re illius uerbum gratiae ꝑcipere . quo
et ipsi mererentur in agnorũ dĩ sortẽ

Expanded text:
aequalis, aptissime designat. Respiciens aequalis, aptissime designat. Respiciens ergo Jesum ambulantem Joannes dicit: Ecce Agnus Dei, quia videns eum inter homines conversantem, profectumque illis vitae coelestis et factis demonstrantem, et verbis aperte pronuntiabat, quia non ipse, ut putabant, sed ille esset, qui ad redemptionem generis humani a Deo Patre missus esset in mundum, ille qui formam innocentiae et patientiae in se credentibus esset daturus, de quo in carne venturo praecinens propheta dicebat: Sicut ovis ad occisionem ducetur, et sicut agnus coram tondente se sine voce sic obmutescet . Et iterum: Ipse autem vulneratus est propter peccata nostra, et livore ejus sanati sumus. Et audierunt eum duo discipul et secuti sunt Jesum. Testimonium perhibente Joanne, quia Jesus esset Agnus Dei, secuti sunt illum duo discipuli, magis desiderantes ab ipso Jesu, quam a praecursore illius verbum gratiae percipere, quo et ipsi mererentur in agnorum Dei sorte
Abbreviated transcription (Latin):
gelis tap̃mist rit stetis se iohannem cũ
discipulis : itm uero ambulas se. et illo
utiq ambulas se ubi sequentibus sedi¬
scipulis iołimansionẽ in qua habitat
ostenderet: ceteraq: huius modiquaese¬
quentia lectionis euangelicȩ com me¬
morant : sienucleratius discutiantur.
inueniemus caelestibus redundare
mrsteriis : stabat enim ioħ etrespexit
ilim quia inmagno iam culmine ꝑfe¬
ctionis animi gressum fixerat. unde
iure celsitudinẽ diuinȩ maiestatis me¬
reretur in tueri stabat quia illã uir¬
tutũ arcem conscenderet : aquã nullis
temptactionũ posset in ꝓbitatibus de¬
ici : stabant cũ illo et discipuli quia ma¬
gis terium eius corde seq bant᷑ immobili¬
VIII. et respiciens inquit ilim ambulantem
dicit: ecceagnus dĩ Ambulatio ihũ dis¬
pensationẽ in carnationisqua ad nos
uenire ac nobis exẽpla uiuendip̃bere
dignatus ẽ in sinuat : sicut mansio eius
Aet̃ nitatẽ diuinitatis in quasẽ ꝑẽ patri

Expanded text:
gelista praemiserit, stetisse Joannem cum gelista praemiserit, stetisse Joannem cum discipulis, Jesum vero ambulasse, et illo utique ambulasse, ubi sequentibus se discipulis Joannis mansionem in qua habitabat ostenderet; caeteraque hujusmodi, quae sequentia lectionis evangelicae commemorant, si enucleatius discutiatur, inveniemus coelestibus redundare mysteriis. Stabat enim Joannes, et respexit Jesum, quia in magno jam culmine perfectionis animi gressum fixerat, unde jure celsitudinem divinae Majestatis mereretur intueri. Stabat, quia illam virtutum arcem conscenderat, a qua nullis tentationum posset improbitatibus dejici. Stabant cum illo et discipuli, quia magisterium ejus corde sequebantur immobili. Et respiciens, inquit, Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei. Ambulatio Jesu dispensationem incarnationis, qua ad nos venire, ac nobis exempla vivendi praebere, dignatus est, insinuat; sicut mansio ejus aeternitatem divinitatis, in qua semper est Patri
Abbreviated transcription (Latin):
ne sublimitas ut non solum uerba
quac a scis uel ab ipso dño dirtare fe¬
runtur sed etiam circum stantia re¬
rum quae simplicit̃ posita uidetur
spirita libus sint plenamys tenis ecce
enim narrante euangelio fr̃s lem̃iau¬
diuimus quia stabat ioħ ex discipulis
eius duo. Etres piciens iħim ambulantẽ
dicit ecceagnus dĩ: statimq: cogno uim̾
immoiam notum ad memoriam reuoca¬
uimus quareiłm p̃cursorsuus agnũ di
uoca ueriti quia ui delicet eũp̃ceteris mor¬
talib: singularit̃ in nocentẽ hoc ẽ ab omni
peccatomundũ nouit quia nos suo¬
sanguine redempturũ quia dona sui uel¬
leris sponte largiturum ex quouestẽ
nobis nuptialem facere possimus id ẽ
exem plauiuendi nobis relicturũ p̃ui¬
dit quib: indilectione cale fiere de¬
beremus : hoc ergo testimonium p̃curso¬
ris dñiquia facile patec fidelib: citũ a mo¬
ris intimi fomitem audientũ cordibis
in fundit sed non ẽ putaendum quiasine
certi ratione mysterii hoc laturus euan¬

Expanded text:
ae sublimitas, ut non solum verba, quae a sanctis vel ab ipso Domino dicta referuntur, sed etiam circumstantia rerum, quae simpliciter posita videntur, spiritualibus sint plena mysteriis. Ecce enim, narrante evangelistaet discipuli ejus duo, et respiciens Jesum ambulantem, dicit: Ecce Agnus Dei, statimque cognovimus, imo jam notum ad memoriam revocavimus, quare Jesum praecursor suus Agnum Dei vocaverit; quia, videlicet, eum prae caeteris mortalibus singulariter innocentem, hoc est, ab omni peccato mundum novit, quia nos sanguine suo redempturum quia dona sui velleris sponte largiturum, ex quo vestem nobis nuptialem facere possimus, id est, exempla vivendi nobis relicturum praevidit, quibus in dilectione calefieri deberemus. Hoc est ergo testimonium praecursoris Domini, quia facile patet fidelibus cum amoris intimi fomitem audientium cordibus infundit. Sed non est putandum quia sine certi ratione mysterii hoc relaturus evan
Abbreviated transcription (Latin):
ditus minis trauit: nam et loculos ipse¬
habebat : quã uis ex eis quȩ mittebantur
sceleratissime furaretur ꝑ illum tamen
etiam necessaria parabantur hinc ẽ
illud quod cũ eidiceret dns quod facis
facuelo cit̃ arbi trati sunt quidã quod eũ
iusserit ꝓpt̃ diem festũ necessaria p̃para¬
re uł indigentib: aliquid dare nullo
modo igit᷑ dehuius ce modiministris diceret

Expanded text:
ditus ministravit. Nam et loculos ditus ministravit. Nam et loculos habebat ipse. Et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime furaretur, per illum tamen etiam necessaria 412 parabantur. Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus: Quod facis fac velociter, arbitrati sunt quidam quod eum jusserit propter diem festum necessaria praeparare vel indigentibus aliquid dare. Nullo modo igitur de hujuscemodi ministris diceret
Abbreviated transcription (Latin):
nisterm̃s erit: Sratis ametur et operis quo
mistratur illi p̃tium sit et̃ cum illo ubiem
beneerit sincillo aut quando eẽmalepo¬
terit cũillo  Audieuidentius si quis mibi
minis trauerit . honori ficabit eum pat̃m̃s
quohonore nisiut sit cũ filio eius & quod
enĩ superius ait ubiego sum illic etminister
m̃serit hoc intellegitur ex posuis secum
dicit honori ficabit eũ pat̃m̃s Namquẽ
maiorem honorem accipere poteritad¬
optactus quã ut sit ubi ẽ unicus non ae¬
qualis factus diuinitati sed consociatis
aet̃ nitacti quid sit autem ministrarix p̃o
cui operi merces tanta̧ꝓ hoc potus
hoc potus
debemus inquirere : si enim hoc puticue
rimus. eẽ ministrarexp̃o eaq̃: sunt corpori
necessaria p̃parare aut cȩnanticibũ coquere
ł apponere ł poculũdare potũq miscere fe¬
cer̃ hoc illi qui potuer̃ eum incorpore
habere p̃sentem si cut martha et maria
quando et lazarus unuserat ex recũ¬
bentibus sed eo modoxp̾o etiam iudas ꝑ¬

Expanded text:
nister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando male esse poterit cum illo? Audi evidentius: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit cum Filio ejus? Quid enim superius ait? Ubi ego sum, illic et minister meus erit. Hoc intelligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeternitati? Quid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverimus Christo ministrare, ea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare, potumque miscere, fecerunt hoc illi qui potuerunt eum in corpore habere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus. Sed eo modo Christo etiam Judas per
Abbreviated transcription (Latin):
ro illud quod die tertio in carne in qua¬
natus occisus fuerat desepulcro sered¬
didituiuum et nũ quã deinde moritu¬
rus cum illa ascendit incȩlũ superat etiã
cuncta quae fecit sed neq: hoc factũ . ẽ.
in iud eis neq: corã eis et nondũ hoc fe¬
cerat quando dicebat sio peram non
fecissem in eis qua enemo alius fecit:
Nimirũ ergo illa s̃ qua e ineorũ ualitudi¬
nibus tanta miracula salutis ostendit.
quanta illis antea nemodonauit haec
enim uider̃ et hoc eis ex ꝓbrans ad un¬
git et dicit. Nuncautẽ et uider̃ et oder̃
et mepatrẽneũ sedutimplectur sermo
qui in lege eorũ scriptus quia odio ha

Expanded text:
. Jam vero illud, quod die tertio in carne, in qu. Jam vero illud, quod die tertio in carne, in qua occisus fuerat, de sepulcro se reddidit vivum, et nunquam deinde moriturus, cum illa ascendit in coelum, super etiam cuncta quae fecit. Sed neque hoc factum est in Judaeis, neque coram eis: et nondum hoc fecerat, quando dicebat: Si opera non fecissem in eis, quae nemo alius fecit. Nimirum ergo illa sunt, quae in eorum valetudinibus tanta mirquanta in illis antea nemo donavit: haec enim viderunt, et hoc eis exprobrans adjungit, et dicit, Nunc autem et viderunt, et oderunt et me et Patrem meum: sed ut adimpleatur sermo qui in Lege eorum scriptus est,
Abbreviated transcription (Latin):
stimonium prõpheticũ ad didit dicens
utadimpleretur quod dictum ẽ per esaiam
prophetam dicentẽ ipsein firmitates nrãs
Accepit et aegrotationes portauit ltemalio
loco dicit marcus et quod cũq introibat
in uicos uelin uillas aut ciuitates. in plateis
ponebant in firmos etdep̃cabantur eũ utuł
fimbriã uestimenti eius tangered et quot¬
quot tangebant eum salui fiebant haec
nemo alius fecit᷑ eis sic enim .ẽ. intellegen¬
dum qđ ait in eqͥs non intereos uł corã eis
sed prorsus in eis quiasa ntcuit eos haec
quippe intellegi uoluit q̃ ñ solũ facereñ
admirationẽ uerũ etiã manifestam con¬
ferrent salutem proquibus beneficiis.
utiq amorem non odium reribuere de¬
buer̃ omnia quippe ceterorũ mira cu¬
la superat quod ẽ natus ex uirgine
matrisq: inte gritatem solus potuit nec
conceptus uiolare necnatus sed hoc nec
corã eis factũ ẽ nec in eis Ad cognoscen¬
dam quippe huius miraculi ueritatẽ
non c̃omunicũ eis aspectu. sed discreto

Expanded text:
stimonium propheticum addidit, dicens: Ut adimpleatur, quod dictum est per Isaiam prophetam dicentem: Ipse infirmitates nostras accepit, et aegrotationes portavit . Item alio loco dicit Marcus: Et quocunque introibat in vicos, vel in villas, aut in civitates, in plateis ponebant infirmos, et deprecabantur eum, ut vel fimbriam vestimenti ejus tangerent; et quotquot tangebant eum, salvi fiebant . Haec nemo alius fecit in eis. Sic enim est intelligendum, quod ait in eis, non inter eos, vel coram eis, sed prorsus in eis, quia sanavit eos. Haec quippe intelligi voluit, quae non solum facerent admirationem, verum etiam manifestam conferrent salutem: pro quibus beneficiis utique amorem, non odium retribuere debuerunt. Omnia quidem caeterorum miracula superat, quod est natus ex virgine, matrisque integritatem solus potuit nec conceptus violare, nec natus. Sed hoc nec coram eis factum est, nec in eis. Ad cognoscendam quippe hujus miraculi veritatem, non communi cum eis aspectu, sed discreto
Abbreviated transcription (Latin):
tuo ẽt̃ueniens offers munustiũ : qua
in re pensandum ẽ cum omnis culpa
munere soluatur quam grauis ẽ culpa
dis cordiae proquane munus accipit᷑
debemusitaq: ad proximũ quamuis
longe positũ longeq dis iunctum men¬
te irerei animum sub dere. humi litccte
illum acbene uolentia placare : scili¬
cet conditor nos terdum tecle placitũ
nostrȩ mentis as pexerit : apeccato nos
soluit quia munus proculpa sumit:
Veritatis autem uoce at testante di¬
dicimus quia seruus quid ercemmilia
talenta debebat cum paenitentiam
ageret ab soldtionem debiti ad nõac¬
cepit: sed quia seruo centum sibi de¬
narios debenti debitũ nondqͥmisit:
Et hoc ẽ iussus exigi quod ei fuerat
iamdȩ missũ : ex quibus uidelicet
dictis constat quia si hoc quod in nos
delinquitur ex corde non dimitti¬
mus et illud rursus a nobis exigitur
quod nobis iam perpaenitentiam dimis¬
sum fuis se gaudebamus : Igiturdum
perindulti temporis spatium licetdũ
iud ex sustinet dum conuersionẽ nram

Expanded text:
tunc veniens offeres munus tuum . Qua in re pensandum est, cum omnis culpa munere solvatur, quam gravis est culpa discordiae, pro qua nec munus accipitur. Debemus itaque ad proximum quamvis longe positum, longeque disjunctum, mente ire, eique animum subdere, humilitate illum ac benevolentia placare, ut scilicet Conditor noster dum tale placitum nostrae mentis aspexerit, a peccato nos solvat, qui munus pro culpa sumit . Veritatis autem voce attestante, didicimus quia servus qui decem millia talenta debebat, cum poenitentiam ageret, absolutionem debiti a Domino accepit; sed quia conservo suo centum sibi denarios debenti debitum non dimisit, et hoc est jussus exigi quod ei fuerat jam dimissum. Ex quibus videlicet dictis constat , quia si hoc quod in nos delinquitur, ex corde non dimittimus, et illud rursus a nobis exigitur quod nobis jam per poenitentiam dimissum fuisse gaudebamus. Igitur dum per indulti temporis spatium licet, iudex sustinet, dum conversionem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
deet ꝑpsalmistũ dicit᷑ ñ in finem obliuio
erit pauperũ patientia pauperũ ñ peribit
in finẽ quasi enĩ perisse patientia paupe¬
rũ cernit᷑ cũnibilpilla in hacuita humi lib
recõ pensat᷑ sed pacientia pauperũ in fine
n perit quia tunc eius gloria ꝑꝓcipit᷑ cũ simul
omnia laborio sat̃mincent᷑ seruateergo frs
inm̃tepatientiã eãq cũ res exigit ex ercete
in operatianẽ : nullũ urm ad odium ꝓximi
contumeliosa uerba cõmoueant. Nulla peri¬
turarũ rerumdã na ꝑturbent : si enim fix a
mente mansura damna ꝑtimes citis dãnare¬
rum transeuntium grauia non putectis
si aeternȩ retributionis gloriam conspici¬
tis detẽporali in uiria ñ doletis : tolercte
ergo aduersamosuros sedut fr̃s diligite
quostoleratis:  et̃ nap̃mia ꝓdamnis tempo¬
ra libusq̃ rite : nec quis quã urm suis seuirib
hanc implere posse confidat : sed optinete
p̃cib:ut ipsehanc quiimperat praestet :
et scimus quia petentes libent̃ ex audiet

Expanded text:
almistam dicitur: Non in finem oblivio erit pauperis, patientia pauperum non peribit in finem . Quasi enim perisse patientia pauperum cernitur, cum nihil pro illa in hac vita humilibus recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia tunc ejus gloria percipitur, cum simul omnia laboriosa terminantur. Servate ergo, fratres, in mente patientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit,
Abbreviated transcription (Latin):
profeccũsalutis nrãe martr¬
piscen dã cȩles tẽ coron omnib:
semandactis dominicis subdider̃ : et iteccun¬
ctis deuinx er̃ selegib: saluatoris ut ꝓpt̃ ante
Actc̃ uite mereretur ad hanc martrriiglo¬
riamꝑuenire s̃ enĩ illo in tẽpr tantũ ꝓfecer̃
p̃ceptũ dñi quo confessionis supplicium
ꝓtuler̃ sed necesse ẽ illos prius secđ euan¬
gelium uixis sexpĩ txpĩ passionib: poti¬
rentur : neces se ẽ enĩ inquã ut initiabo¬
ncophorint quorũ finis ẽ optimus subsecu¬
tus et martrres eos non solum fuisse cũ pas¬
rent : martrr enim latine testis dicitur : quo¬
tienscũq bonis actib: mandatũ xp̃i facimus to¬
tiens xp̃otestimonium ꝑ hibemus: unde et
crux dñi ñ illa tantũ dicit᷑ quae passionis tẽ pr̃
ligniad fixione c̃struitur. sedilla que cotus
uitae curriculo cunctarũ disciplinarũ uir¬
tutib coaptatur : de quami hiuidet saluator
dicere: qui uult post meuenire tollatcru¬

Expanded text:
salutis nostrae martypiscendam coelestem coronam, omnibus se mandatis dominicis subdiderunt, et ita cunctis devinxerunt se legibus Salvatoris, ut propter ante actam vitam mererentur ad hanc martyrii gloriam pervenire. Non enim illo in tempore tantum perfecerunt praeceptum Domini, quo confessionis supplicium pertulerunt; sed necesse fuit illos prius secundum Evangelium vixisse, ut Christi passionibus potirentur. Necesse est, inquam, ut initia bona fuerint, quorum finis est optimus subsecutus; et martyres eos non solum fuisse cum pasrent. Martyr enim graece, latine Testis dicitur. Igitur quotiescumque bonis affectibus mandatum Christi facimus, toties Christo testimonium perhibemus. Unde et crux Domini non tantum illa dicitur, quae passionis tempore ligni affixione construitur; sed et illa quae totius vitae curriculo cunctarum disciplinarum virtutibus coaptatur. De qua mihi videtur Salvator dicere, Qui vult post me venire, tollat cru
Abbreviated transcription (Latin):
butor ẽ quis ex p̃minindigentib: et uestire
nouit et pascere qm̃ ipseait qͣ diufecistis uni
donaaccipiens et dona diffundens particeps
mortaliũ etiuui ficatiomortuorũ Vt in nomi
neilũ xp̃i õne genuflecta t̃ cȩlestiũ t̃restriũ
et in fernorũ et omnis lingua confiteat᷑ qe dñs A. incȩ

Expanded text:
ui se Christum in indigentibus et vestire novit et pascere: quoniam ipse ait: Quamdiu fecistis uni dona accipiens et dona diffundens, particeps mortalium et vivificatio mortuorum: ut in nomine Jesu Christi omne genu flectatur, coelestium, terrestrium et infer
Abbreviated transcription (Latin):
coepisset et comederet si liquas. por coꝵ
cibum reuersus ad patrem susceptus ẽ
abeo : fract̃ quoq: inuidens senior patris
uoce corripitur qđ letari debuerit
et gaudere quia frat̃ eius mortuus fue¬
rat et reuixit. perierat et inuentus ẽ
hastres parabolas contrapharisȩos et
scribas locutus ẽ quino lebant recipe¬
re penitentiã peccatorũ et publicanorũ

Expanded text:
coepisset et comedere siliquas, porcorum coepisset et comedere siliquas, porcorum cibum, reuersus ad patrem susceptus ab eo est. frater quoque inuidens senior patris uoce corripitur, quod laetari debuerit et gaudere, quia frater eius mortuus fuerat et reuixit, perditus et inuentus est. has tres parabolas contra pharisaeos et scribus locutus est, qui nolebant recipere paenitentiam peccatorum et publicanorum
Abbreviated transcription (Latin):
ui sit uilicus iniquitatis.
qui dnĩ uocelaudatus est.
cuius cũ uellẽ scirerationẽ.
& de quo fonte ꝓcesse¬
rit : reuolui
uolumen euangelicum et int̃cetera repperi
qđ apꝓpinquantibus saluatori publica¬
nis et peccatorib: ut audirent eũ murmu¬
rabant pharisei et scribȩdicentes: quare
istepeccatores suscipit et comeditcũ eis e
qui locutus ẽ eis parabo lã centũ ouium et
unius ꝑdite quȩ inuenta pastoris humeris
reportata ẽ : Et cur eẽt ꝓposita statim
intulit: dico uobis qđ itagaudium erit in cȩ¬
lo suꝑ uno peccatore penitentia agente:
nagis quã supra non aginta nouem iustis qͥ ñ
habent opus paenitentia : Aliam quoq
parabolam decem dragmarũ uniusq
fine conpleuit: sic dico uobis gaudiũ
erit corã angelis dĩ superunopeccatore
penitentic̃ agente : Tertiam quoque
parabolam ꝓposuit hominis habentis du¬
os filios et diuidentis intereos subscan¬
tiam: cũqminor facultatib: ꝑditis egẽre

Expanded text:
ui sit uilicus iniquitatis, qui domini uoce laudatus est. cuius cum uellem scire rationem et de quo fonte processerit, reuolui uolumen euangelicum et inter cetera repperi, quod adpropinquantibus saluatori publicanis et peccatoribus, ut audirent eum, murmurabant Pharisaei et scribae dicentes: quare iste peccatores suscipit et comedit cum eis? qui locutus est eis parabolam centum ouium et unius perditae, quae inuenta pastoris humeris reportata est, et, cur esset proposita, statim intulit: dico uobis: sic erit gaudium in caelo super uno peccatore paenitentiam agente magis quam super nonaginta nouem iustis, qui non habent opus paenitentiam. aliam quoque parabo!am decem dragmarum uniusque fine conpleuit: sic dico uobis: gaudium erit coram angelis dei super uno peccatore paenitentiam agente. tertiam quoque parabolam proposuit hominis habentis duos filios et diuidentis inter eos substantiam. cumque minor facultatibus perditis egere
Abbreviated transcription (Latin):
habentur interris: terrenanamq: sub¬
stantia suꝑnȩfelici taq cõi¬
ta : pondusẽ non subsidium : tempora¬
lis uita aeternȩ uite conpara mors ẽ
potius dicenda quam uita: Ipse enim cotidi¬
dianus defectus corruptionisi quidẽ ali¬
ud quã quȩ dã prolixitas mortis quae¬
autem lingua dicere. uł quis intellectus
capere sufficit illa suꝑ nȩciuitatis quari¬
ta sint gacudic angelorũ choris int̃ eẽ cũ
becctissimis spiritibus gloriae conditoris
adsistere p̃sentem dĩ uultum cernere :
incircum scriptum lumenuidere: Nullo
mortis metu adfici in corruptionis per¬
petuae munere lȩtari sed adhaec
audita in ardescit animus. lamque
illecupit aassistere ubi sesperut
sinefine gaudere : sed ad magnec p̃mia
ꝑuenire non potest nisi ꝑ maegnis labo¬
res: unde et paulus egregius p̃dicato
dicit : Non coronabitur quis: nisi qui
legime certauerit delectat igitur
mentem magnitudo p̃miorũ sed nonde¬
terrect certamen laborũ Vnde etad

Expanded text:
habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortisautem lingua dicere, vel quis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, Angelorum choris interesse, cum beatissimis spiritibus gloriae Conditoris assistere, praesentem Dei vultum cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laudita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur nisi qui legitime certaverit II Tim. IImentem magnitudo praemiorum, sed non deterreat certamen laborum, quia ad
Abbreviated transcription (Latin):
do debetodisse ꝓximũ. quisic eum odit
sicut se metipsũ tunc et enim benenram
anima modimus cũ eius carnalibus
desideriis non ad quiescimus cũ eiusap¬
petitũ frangimus eius uoluptectibus re¬
luctamurꝰ quae ergo contempta ad meli¬
us ducitur quasi perodium a matur sics ic
nimirum exbibere ꝓximis nr̃isodi discre¬
tionem debemus ut in eis et diligamus qđ
sunt et habemus odio qđ indĩ nobis itine¬
re obsistunt certedũ paulus iera soli¬
mamper geret : ꝓpheta agabus zonam
illius app̃hendit suisq: pedibus alliga¬
uit dicens. Virum cuius haec ⁊ ona .ẽ: sic
alligabunt inerusalẽ sed is quiani

Expanded text:
do debet odisse proximum, qui sic eum odit do debet odisse proximum, qui sic eum odit sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt. 3. Certe cum Paulus Jerosolymam pergeret, propheta Agabus zonam illius apprehendit, suisque pedibus alligavit, dicens: Virum cujus haec zona est sic alligabunt in Jerusalem . Sed is qui ani
Abbreviated transcription (Latin):
sed ꝓcontari libet quomodo parentes
et arna lit̃ propinquos p̃cipimur
odisse. qui iubemur et inimicos dilige¬
re etcerte deuxore ueritas dicitꝰ qđ
ds̃ iunxit homonon separet : et paulus
ait : uiri diligite uxores urãs. sicut etxp̃s
ecclesiam : ecce discipulus uxorem dili¬
gendam p̃cipit. cummagis diccet qui
uxorem non odit non potest m̃s eẽ disci¬
pulus : Num quid aliudiudex nuntiat
aliud p̃coclamate Ansimul et o disse
pos sumus et diligere: sed siuim p̃cepti ꝑ¬
pendimus u trumq: agere perdiscretio¬
nem ualemus ut eos. qui nobis carnis co¬
gnatione coniuneti sunt. et quo proximos
nouimus diligamus et quo ad uersarios
qua sienim perodium diligitur quicar¬
nalit̃ sapiens dũ praua nobis in gerit nom
auditur : ut ccutẽ dñs demonstraret hoc
ergi proximos odium non de in affectione
ꝓcedere sed deccritate : ad didit ꝓtinus.
dicens adhuc autem et animam suam:
Odisseiti. p̃cipimur ꝓximos õdisse
et animam nram: constat ergo quĩ a man¬

Expanded text:
ercontari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere. Et certe de uxore Veritas dicit: Quod Deus conjunxit, homo non separet . Et Paulus ait: Viri, diligite ux res vestras, sicut et Christus Ecclesiam . Ecce discipulus uxorem diligendam praecipit, cum Magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? an simul et odisse possumus, et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios Quasi enim per odium diligitur qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipimur proximos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia aman
Abbreviated transcription (Latin):
tos : quisiste homo ẽ. nisi ille dequo pro
uit multos sed pauciueniunt quia ñ nun¬
quã ipsi quiei ꝑ fidem subiectis : aet̃ noeus
misitautemseruũ suũ horacȩnȩ :
dicere inuitatis ut uenirent: quidhora cȩ¬
nȩ nisi finis ẽmundi in quonimirũ nossu¬
mus. sicutiam dudũ paulus testatur di

Expanded text:
tos. Quis est iste homo, nisi ille de quo per tos. Quis est iste homo, nisi ille de quo per cat multos, sed pauci veniunt, quia nonnunquam ipsi qui ei per fidem subjecti sunt aeterno ejus Misit autem servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? In quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, di
Abbreviated transcription (Latin):
minime gustatis :s ederbum uitȩ ex pa¬
lato cordis tangiteut ꝓbantes etus dulce¬
dine amare ualeatis : Has autẽ homo de¬
licias tuncamisit cũ in para drsopeccauit.
extraexiit os a cibo aet̃nȩ dulcedinis
clausit : Vndenos quoq: natiin huius pe¬
regrinationis erũnas hucfastidiosi iã
uenimus nescimus quid desiderare de¬
beamus : tantoq: seam plius fastidiinr̃i
morb: ex aggerat quanto magis abesu
illius dulcedinis animus e longat : et eo
iã int̃nas delicias non appecit : quo eas co¬
medere diu longeq desiuit : fastidio er¬
go nrota bescimus: et longa in ediae pe¬
stefatigamur : et quiagustare intus nolumꝰ
paratã dulcedinẽ amamus foris miseri.
famẽ nram: sed suꝑna nos pietas : nec dese¬
rentes sedeserit: contemptas enĩ illas de¬
licias ad memoriae nrãe oculos reuocat:
casq: nobis ꝓponit: in ꝓmissione torpo¬
rem excutit atq ut fastidiũ nr̃m repel¬
lere debeamus inuitat : Ait namq: homo
quidam fecit cenã magnã : et uocauit mul¬

Expanded text:
minime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, 1619 nec scimus quid desiderare debeamus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus invitat. Ait namque: Homo quidum fecit caenam magnam, et vocavit mul
Abbreviated transcription (Latin):
corpora les deliciae cũ ñ ha¬
bentur. graue in sedesi deriũ
Accendunt cũ uero auge edunt᷑ comeden¬
tẽꝓtinus infastidium ꝑ sacietatẽ uertunt :
At contraspiritales deliciȩ cũ ñ habentur
infastidio s: cũ uero habentur in desiderio
tantoq: a comedente amplius esuriunt.
quanto et abesuriente amplius comedunt᷑ :
in illis appetitus placeti ex perientia dis¬
plicet inistis appetitus uilis ẽ. et experien¬
tia magis placet : In illis appetitus saturi¬
tatem saturitas appecitũ pardt : Augent¬
enĩ spiritales deliciȩ desiderium inmente.
dũ satiant : quia quanto magis earũ sapor
ꝑcipitur eo amplius cognoscitur. qđ auidi¬
us ametur: et idcir cononabite amari ñ
poss. quia earũ sapor ignoratur : quis enĩ¬

Expanded text:
corporales deliciae cum non habentur grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturitas fastidium enim suimet spiritales deliciae desiderium in mente cum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur, et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Hae
Abbreviated transcription (Latin):
uincitur . nec terrore mutatur Parri¬
cida necratione frangitur. nec imminenti
interitude terretur Obduratur in poenã
in suppliciũ cogitur nec salutẽ in aliquo¬
iam meretur qui patrem salute spoliare
conititur respiceiam sceles tissime hostis
nefande iamrespice parcida respice
inquã usq: quaque in tecuncta conuerqi
respice contrate ab ipsarerũ natura pu¬
gnats Ei quã uis contrate dimicet caelu
mouecctur terra exercitus pugnet tamen
aliudte ignotum et in opinatũ sustinet
bellum aliud tibi iam paratũ ẽ p̃lium qđ
fugientem excipiat ꝓperantẽ int̃imat fe¬
stinantẽ occidat Non en ĩ isti ex ercitus quos¬
cernis quos conspicis quos aut tus furor
contrapatre ar mauit . aut patris contra
tenecessitcs ꝓuocauit: qui quã uis digne
contrate exerant gladios uibrent en¬
ses lanceas torqueant. ut dolor lȩsi pa¬
tris tuo interitu deluatun tamente fugi¬
entem arbor excipiet ramiinteriment

Expanded text:
vincitur, nec terrore mutatur; parrivincitur, nec terrore mutatur; parricida nec ratione frangitur, nec imminente interitu deterretur. Obduratur in poenam, in supplicium cogitur, nec salutem jam in aliquo meretur, qui patrem salute spoliare conatur. IV. Respice jam scelestissime hostis; nefande, jam respice, parricida. Respice, inquam, usquequaque quasi in te cuncta converti. Respice contra te ab ipsa rerum natura pugnari, et quamvis contra te dimicet coelum, moveatur terra, exercitus pugnet, tamen aliud ignotum te et inopinatum sustinet bellum; aliud tibi jam paratum est praelium, quod fugientem excipiat, perpetrantem interimat, festinantem occidat. Non enim isti exercitus carnis quos conspicis, quos aut tuus furor contra patrem armavit, aut patris contra te necessitas provocavit, qui quamvis digne contra te exerant gladios, vibrent enses, lanceas torqueant, ut dolor laesi patris tuo interitu diluatur, tamen te fugientem arbor excipiet, rami interiment,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetrare: ꝓperanti innefas. tarda s̃
cuncta festinanti ad facinus uident᷑
remorari disposita: Cupit parrici¬
dium ante complere quã gerat. festi¬
nat patrem ante int̃ cipere quã occidat :
sitit sanguine patris cruorẽ appetit ge¬
nitoris : timet differre uł modicum:
neaut ira remorata deficiat. Aut furia
dilata languescat : disponitur ꝓpere
bellũ acies dirigitur pugna paratur
cognataclasses in semet ardescent inde
parricida exercitũ contra patre in flã¬
mat. hinc dauid. ut parcant filio ab eun¬
tes duces ex orat parcite inquit filiomeo
absalon. Inde demantia contra genito¬
rem ex urgit hincclementia ut parri¬
cidȩ parcatur ex poscit Inde furor
hinc pietas operatur inde in sania hinc
miseri cordia int̃ponitur. Indecrude¬
litas. hinc bonitas ostentatur parri¬
cida non lȩsus insanit. dauid lȩditur et
mites cit debellatur ab impietate pictas
nec mouetur pietas patris. nec gladio

Expanded text:
perpetrare. Perpetranti nefas tarda sunt perpetrare. Perpetranti nefas tarda sunt cuncta, festinanti ad facinus videntur remorari disposita. Cupit parricidium ante complere quam agat; festinat patrem ante intercipere quam occidere; sui sanguinem patris, cruorem appetit genitoris; timet differre vel modicum, ne aut ira remorata deficiat, aut furia dilata languescat, disponitur prope bellum, acies dirigitur, pugna paratur, cognatae classes in semet ardescunt. Inde parricida exercitum contra patrem inflammat; hinc David ut parcatur filio abeuntes duces exorat: Parcite, inquit, filio meo Absalom; inde dementia contra genitorem insurgit, hinc clementia, ut parricidae parcatur, exposcit; inde furor, hinc pietas operatur; inde insania, hinc misericordia interponitur; inde crudelitas, hinc bonitas ostenditur. Parris insanit, David laeditur et mitescit; debellatur ab impietate pietas; nec movetur pietas patris, nec gladio
Abbreviated transcription (Latin):
tium patres ubi p̃sidium genitores inue¬
nient si filios senserint parricidas :
Aut quando externatuta sunt si domesti¬
ca nobis obsistunto bestiae et mutȩ pe¬
cudes. pietatis iura conseruant : et quib
natura denegat ratione ñ tamende¬
negat pietatem : In Nocentem perimere
nefas .ẽ. patremoc cidere scelus ꝓphetã
iugulare faciuus in auditũ et ante hoc
tempus. mortaclibus cunctis ignotum:
Cessa iamabisto scelereicessa : cessa in qua
nete sẽꝑboniom̃s ex horreant. neauda¬
ces exte quod non nouerant discant: cessa
inquã ne qui postte tantum facinus per¬
petrarit. teutatur auctore : Cur
mundonouu facinus tradis : curdo
qđ pictts ipsa horrescitꝰ curaudes
ꝑficere qđ nouo supplicio cogatur
dñs uindicare interea paricidȩ fu¬
ror ñminuitur. ñ refrenat᷑: ardescit
in peius in mauis accenditur : cupit sa¬
cinus conceptũ. festinant̃ implere de¬
siderat scelus disposiãt instantissime

Expanded text:
tium patres, ubi praesidium genitores invetium patres, ubi praesidium genitores invenient, si filios senserint parricidas, aut quando externa tuta sunt, si domestica nobis obsistunt. Bestiae et mutae pecudes pietatis jura conservant, et quibus natura denegat rationem, non tamen denegat pietatem. Innocentem perimere nefas est, patrem occidere scelus, prophetam jugulare facinus inauditum, et ante hoc tempus mortalibus cunctis ignotum. Sed cessa jam ab isto scelere, cessa; ne semper te boni omnes exhorreant, ne audaces ex te, quod non noverint, discant; cessa, inquam, ne qui post te tantum facinus perpetrarit, te utatur auctore. Cur mundo novum facinus tradis? Cur doquod pietas ipsa horrescit? Cur audes perficere quod novo supplicio cogatur Dominus vindicare? III. Interea parricidae furor non minuitur, non refrenatur; ardescit, in pejus immanis accenditur. Cupit facinus conceptum implere, desiderat scelus dispositum instantissime
Abbreviated transcription (Latin):
tis  deserite quaeso deserite reũ dese¬
rite nouo suppliciomoriturũ forsitan
enim si deseritis cessabit: quiut auderet.
uester numerus ꝓuocauit : Certeso lus per¬
eat. quinaturȩ iura debellat: solus con¬
cidat qui pietatem patrisimpugnat:¬
autenim cessabit dumpaenitet . Aut ꝑ seue¬
rabit et periet : e go enimdo leoreum doleo
impium doleo nouosupplicio moriturũ:
quis temn hoc facinus ꝓsilire parricida
deterrime docuit: quistefuror audere
tamin mane facinus ꝓuocauitꝰ si offen¬
dit pat̃ si lȩ sit genitor quinimmo nec
offendit nec lȩsit. Vincat furorẽ pietas
affectus insaniam superet crudelitatẽ
natura debellet : Autnũ quid tepat᷑ qͥa
non lȩsit offendit. Autidcirco te laesit
quia ñ offendit qui forsitannon offende¬
ret silȩsisset: reddeaffectus ex hibe pie¬
tatem : tibi parcis dũa patre manus auertis:
quem defendere deberes. si quod audes
alterũ audere cognouisses : ubiiam sola¬

Expanded text:
tis? Deserite, quaeso, deserite reum, desetis? Deserite, quaeso, deserite reum, deserite novo supplicio moriturum. Forsitan enim si deseritis, cessabit, quem, ut auderet, vester numerus provocavit. Certe solus pereat qui naturae vim debellat, solus concidat qui pietatem patris impugnaAut enim cessabit, dum poenitet, aut perseverabit et periet. Ego enim doleo reum, doleo impium, doleo novo supplicio moriturum. Quis te in hoc facinus prosilire, parricida teterrime, docuit? Quis te furor audere tam immane facinus provocavit? Si offendit, pater est, si laesit, genitor, quin imo nec offendit, nec laesit; vincat furorem pietas, affectus insaniam superet, crudelitatem natura debellet; aut nunquid te pater, quia non laesit, offendit, aut idcirco te offendit, quia non laesit, qui forsitan non offenderet si laesisset. Redde affectus, exhibe pietatem; tibi parcis, dum a patre manus avertis, quem defendere deberes, si quod audes, alterum audentem cognovisses. Ubi jam sola
Abbreviated transcription (Latin):
tũ molestiae ꝑflagitioscis incurris. dauid sc̃is¬
simus cotdementis exercitus quia nonde¬
liquit offendit: ⁊orpopulorũ rabiemqr
uniuersus contrapatrem conspirat exer¬
citus : Armantur incȩdem patris. funes tȩ
multorũ manus ꝓuocantur in in nocex¬
tem. ulciscifacinus alienũ unius parri¬
cidȩ furor totmilia insanire compellit:
unius dementia dementes efficit mul¬
tos: offendit enim dauid filium : quia
fris in eum ulciscinoluit parricidium:
semꝑ enĩ scelera dũ ñ resecantur incre¬
scunt: et in augmenta facinorũ psilit᷑.
quotiens secura in punitate peccatur : dũ
enĩ in absalon fratris occisi facinus non
uindicatur : In parricidium patris reci¬
diuũ facinus iteratur : uo suos inquã ex¬
ercitus infelices admoneo uos affectu pie¬
tactis exortor: curin alienũ facinus ruitis
curfurentis insaniam adiuuatis cur
parricidȩ similes acdementes ex isti¬

Expanded text:
tum molestiae per flagitiosos incurris! David sanctistum molestiae per flagitiosos incurris! David sanctissimus tot dementes exercitus quia non reliquit offendit; tot populorum rabiem, quia elix, et universus contra patrem spirat exercitus. Armantur in caedem patris funestae multorum manus; provocatur in innocentem ulcisci facinus alienum; unius parricidae furor, tot millia insanire compellit; unius dementia dementes efficit multos. II. Offendit enim David filium, quia fratris in eum noluit ulcisci parricidium. Semper enim scelera, dum non resecantur, increscunt, et in augmenta facinorum prosilitur, quoties sedatur impunitate peccatum. Dum enim in Absalom fratris occisi facinus non vindicatur, in parricidium patris recidivum facinus iteratur. Vos, vos, inquam, exercitus infelices, admoneo, vos affectu pietatis exhortor, cur in alienum facinus irruitis? Cur furentis insaniam adjuvatis? Cur parricidae similes ac dementes existi
Abbreviated transcription (Latin):
erdidit absalon scelestis¬
simus mentem perdidit sensũ
Amisit consilium in secta¬
turpatre fugat in nocentẽ
in sequitur genitorẽ : usurpatim pe¬
nium potestatem arripit regnũ inuadit
non ut cũpatre societatẽ regni in iret : sed
ut totum regnũ patris sanguine possideret:
ꝑdidit in quã absalon consilium : dũ par¬
ricidio cupit mercariimperium: amisit
sensũ dũ ꝑexitium patris consequi deside¬
rat regnum : festinat ꝓperat . quccerit in no¬
centem opprimere reus. patre supers tite mo¬
riturus : At contradauid. humilis acmitis
cedit domo ꝑ sequentem fugit declinatho¬
stem reliquit affectus. neaut parricidȩ
interitus ei luctum afferret. aut ꝑemptio
eius reum filium exhiberet: uult furorẽ
filii fugiendo cõ pescere desiderat decli¬
nando parricide seuitiam temperare sed
crudelitics mente concepta. tã sedariñ po¬
tuit quã inmanis saeuitia ad per fici¬
endum facinus ꝓuocauit : O in nocentia¬
quantũ apud reos periculi suscipis. quari¬

Expanded text:
erdidit Absalom sceleratissimus mentem, perdidit sensum, amisit consilium; insectatur patrem, fugat innocentem; insequitur genitorem, usurpat imperium, potestatem corripit, regnum invadit, non ut cum patre societatem regni iniret, sed ut totum regnum patris sanguine possideret. Perdidit, inquam, Absalom consilium, dum parricidio mercari cupit imperium; amisit sensum, dum per exitium patris consequi desiderat regnum. Festinat, properat, quaerit innocentem opprimere, reus patre superstite moriturus. At contra David humilis ac mitis cedit homini, persequentem fugit, declinat hostem, relinquit affectus ne aut parricidae interitus ei luctum afferret, aut peremptio ejus reum filium exhiberet. Vult furorem filii fugiendo compescere, desiderat declinando parricidae saevitiam temperare. Sed crudelitas mente concepta tam sedari non potuit, quam immanis saevitia ad perficiendum facinus provocavit. O innocentiaquantum apud reos periculi suscipis, quan