comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cio absoluti adolescentes: et suspicione omni liberati sunt. Ne¬
mo enim putabat quenꝗͣ ẽẽ: qui cum omnia diuina. ac huma¬
na iura scelere nefario polluisset. somnum statim cape potiuss.
propterea. ꝙ qui tantum facinus cõmiserunt: non mõ sine cu¬
ra quiescere. s ne spirare quidem sine metu possint. Uidetis¬
ne quos nobis poetȩ tradiderunt patris ulciscendi cã supꝰ¬
plicium de matre sumpsisse: cum p̾sertim deorum ĩ mortalu
iussis. atq oraculis id fecisse dicantur tamen ut eos agitent
lere ẽẽ potuernt. Sic se res hẽt iudices. magnam ium. magͣ
necessitatem. magnam possidet religionem pat̾nus mat̾nus¬
q sanguis. ex quo si qua macula concepta ẽ. non mõ leniri nõ
põt: uerum usq eo ꝑmanet ad animum. ut sũmus furor at¬
q amentia consequatur. Nolite enim putare quemadmo¬
dum in fabulis sȩpenumero uidetis: cos qui aliquid upie

Expanded text:
cio absoluti adulescentes et suspicione omni liberati sunt. necio absoluti adulescentes et suspicione omni liberati sunt. nemo enim putabat quemquam esse qui, cum omnia divina atque humana iura scelere nefario polluisset, somnum statim capere potuisset, propterea quod qui tantum facinus commiserunt non modo sine cura quiescere sed ne spirare quidem sine metu possunt. videtisne quos nobis poetae tradiderunt patris ulciscendi causa supplicium de matre sumpsisse, cum praesertim deorum immortalium iussis atque oraculis id fecisse dicantur, tamen ut eos agitent lere esse potuerunt? sic se res habet, iudices: magnam vim, magnam necessitatem, magnam possidet religionem paternus maternusque sanguis; ex quo si qua macula concepta est, non modo elui non potest verum usque eo permanat ad animum ut summus furor atque amentia consequatur. nolite enim putare, quem ad modum in fabulis saepenumero videtis, eos qui aliquid impie
Abbreviated transcription (Latin):
lucem aspexent: eos in dignissime luce pͥuarit. cum etiam feras in¬
terse partus atq educatio. et natura ip̃a conciliet. Nonita multo
ante annos aiunt.Ti. Coclium quendam terracinensem homine
non obscurum: cum coenatus cubitum in idem conclaue. cum du¬
obus adolescentulis filiis isset. inuentum ẽe mane iugulatum. Cu
neq seruus quisqͣ repiebatur neq liber ad quem ea suspicio ptĩe¬
ret. id etatis autem duo filii ꝑꝑ cubantes ne sensisse quidem sẽdi¬
cerent nomina filiorum de patricidio delata sunt: quod pot̾ait
satis ẽẽ suspiciosum neutrum sensisse. ausum autem ẽẽ quenqua
se in id conclaue cõmittere. eo potissimum tempore cum ibi eẽnt
duo adolescentes silii. qui et sentire. et defendere facile posserit
erat porro nemo. in quem ea suspicio conueniret. tam̃ cum plau
iudicibus eẽt factum: apto hostio dormientes eos reptos ẽẽ: uidi¬

Expanded text:
lucem aspexerit, eos indignissime luce privarit, cum etiam feras inlucem aspexerit, eos indignissime luce privarit, cum etiam feras inter sese partus atque educatio et natura ipsa conciliet. non ita multis ante annis aiunt T. Titum Caelium quendam Terracinensem, hominem non obscurum, cum cenatus cubitum in idem conclave cum duobus adulescentibus filiis isset, inventum esse mane iugulatum. cum neque servus quisquam reperiretur neque liber ad quem ea suspicio pertineret, id aetatis autem duo filii propter cubantes ne sensisse quidem se dicerent, nomina filiorum de parricidio delata sunt. quid poterat tam esse suspiciosum? neutrumne sensisse? ausum autem esse quemquam se in id conclave committere eo potissimum tempore cum ibidem essent duo adulescentes filii qui et sentire et defendere facile possent? erat porro nemo in quem ea suspicio conveniret. tamen, cum planum iudicibus esset factum aperto ostio dormientis eos repertos esse, iudi
Abbreviated transcription (Latin):
in unum locum atq interse congruere uidentur. tamen non te¬
inere creditur. neq leui coniectura res penditur: neq testis incertꝰ
auditur: neq accusatons ingenio res uidicat᷑: cum multa antea
comissa maleficia cum uita hominis ꝑditissima: cum singularis
audlacia ostendatur. necẽe est. nec audacia solum: sed furor sum¬
mus atq amentia. Hec cum sint omnia. tamen extent oportet
exp̃ssa sceleris uestigia. ubi qua ratione: per quos quo tempore
malesicium sit admissum. Quȩ nisi multa et manifesta sunt. ꝓ¬
fecto res tam scelesta tam anoꝵ tam nefaria credi non põt. Mlag̃
est enim uis humanitatis. multum ualet cõmunio sanguinis. re¬
clamitat istiusmõi suspicionib ip̃a natura: portentum atq mõ¬
strum certissimum est. eẽ aliquem humana specie ac sigura. qui
tantum ĩmanitate bestias uicent: ut ꝑꝑ quos hanc suauissim am

Expanded text:
unum in locum atque inter se congruere videntur, tamen non teunum in locum atque inter se congruere videntur, tamen non temere creditur, neque levi coniectura res penditur, neque testis incertus auditur, neque accusatoris ingenio res iudicatur. cum multa antea commissa maleficia, cum vita hominis perditissima, tum singularis audacia ostendatur necesse est, neque audacia solum sed summus furor atque amentia. haec cum sint omnia, tamen exstent oportet expressa sceleris vestigia, ubi, qua ratione, per quos, quo tempore maleficium sit admissum. quae nisi multa et manifesta sunt, profecto res tam scelesta, tam atrox, tam nefaria credi non potest. Magna est enim vis humanitatis; multum valet communio sanguinis; reclamitat istius modi suspicionibus ipsa natura; portentum atque monstrum certissimum est esse aliquem humana specie et figura qui tantum immanitate bestias vicerit ut, propter quos hanc suavissimam
Abbreviated transcription (Latin):
uerari maximc societatem grãm potentiamq ciuis negligi ui¬
dices ddiligenter attendere ppło rem indignam uideri. ou̾ę qͣni¬
am te feseslerunt eruti: quoniamq uides uersa ẽẽ omnia cam
pro serto roscio si non comiode at libere dici quem dedi pu¬
tabis defendi intelligis. quos tradituros sꝑabas uides uidicare.i
restitue nobis aliquando uet̾em illam tuam calliditatem atq pru¬
dentiam. Confitere huc ea spe uenisse ꝙ putares hic latrociniũ
non iudicium futurum. De parricidio causa dicitur ratio ab ac¬
cusatore redelita non est. qͥuam ob c̃am patrem filius occiderit.
Quod in minmis noxis et inhis leuiorib peccatis. quȩ magis cre¬
bra etiam ppe quotidiana sunt maxime: et pͥmum quęntur. quȩ
causa maleficu fuerit: id enitius in parricidio. quęri non putat o¬
portere in quo scelere uidices etiam cum multȩ causȩ conuenisse

Expanded text:
vexari pessime societatem, gratiam potentiamque eius neglegi, ivexari pessime societatem, gratiam potentiamque eius neglegi, iudices diligenter attendere, populo rem indignam videri. quae quoniam te fefellerunt, Eruci, quoniamque vides versa esse omnia, causam pro Sex. Roscio, si non commode, at libere dici, quem dedi putabas defendi intellegis, quos tradituros sperabas vides iudicare, restitue nobis aliquando veterem tuam illam calliditatem atque prudentiam, confitere huc ea spe venisse quod putares hic latrocinium, non iudicium futurum. de parricidio causa dicitur; ratio ab accusatore reddita non est quam ob causam patrem filius occiderit. quod in minimis noxiis et in his levioribus peccatis quae magis crebra et iam prope cotidiana sunt vel maxime et primum quaeritur, quae causa malefici fuerit, id Erucius in parricidio quaeri non putat oportere. in quo scelere, iudices, etiam cum multae causae convenisse
Abbreviated transcription (Latin):
sisset num ille aut ille defensurus eẽt de me ne suspicatum quidẽ¬
eẽ. ꝙ antea cãm publicam nullam dixerim. fostea q̃ inuenit nẽĩ¬
nem eorum qui possunt et solent: ita negligens ẽẽ coepit: ut cum
imentem ueniret ei resideret: deinde ĩpaciaretur: non nunqͣ eti¬
am puerum uocaret. credo cui coenam imparet ꝓrsus ut ur̃o conses¬
sur et hoc conuentu pro sumina solitudine abuteretur. Ferorauit ali¬
quando assedit. surrexi ego respirare uisus est ꝙ non alius potius
diceret coepi dicere. Usq co animaduerti uidices eum iocari.: at¬
ꝙ ałias res agere ante q̃ chrysogonum nominaui. quem sunulat¬
ꝙ attiꝯi Ratim homo se crexit m̾irari uisus est. Intellexi quid eu
pupugisset iterum et tertio nominaui. postea homines cursare.
ultro et citro non destiterunt. Credo ꝙ chrysogono nunciarent es¬
ie asiquem in ciuitate. qui contra uoluntatem eius dicere audẽt.
aliter cãm agi atq ulle existimaret: aꝑiri bonoꝵ emptionem.

Expanded text:
sisse num ille aut ille defensurus esset; de me ne suspicatum quidequod antea causam publicam nullam dixerim. postea quam invenit neminem eorum qui possunt et solent ita neglegens esse coepit ut, eum in mentem veniret ei, resideret, deinde spatiaretur, non numquam etiam puerum vocaret, credo, cui cenam imperaret, prorsus ut vestro consessu et hoc conventu pro summa solitudine abuteretur. peroravit aliquando, adsedit; surrexi ego. respirare visus est quod non alius potius diceret. coepi dicere. Vsque eo animadverti, iudices, eum iocari atque alias res agere ante quam Chrysogonum nominavi; quem simul atque attigi, statim homo se erexit, mirari visus est. intellexi quid cum pepugisset. iterum ac tertio nominavi. postea homines cursare ultro et citro non destiterunt, credo, qui Chrysogono nuntiarent esse aliquem in civitate qui contra voluntatem eius dicere auderet; aliter causam agi atque ille existimaret, aperiri bonorum emptionem,
Abbreviated transcription (Latin):
perit. quin consules secutus sit. Ommnes ii. quoꝵ tu ex etate coniectu¬
ram facere potes quid tum fecerint abste rei capitis. C. rabirii noĩe
citantur. At occidit saturninum rabirius.Utinam fecisset: nõ sup¬
plicium dep̃carer: sed p̃mium postularem. Etenim si scȩue suo.O.
crotoni. qui occidit. L. Saturninum libertas data ẽ: quid equiti ro.
p̃mium dari par fuiss: et si .C. marius ꝙ fistulas quib aqua suppe
capitolino improboꝵ ciuium

Expanded text:
perit, quin consules secutus sit. omnes ei quorum tu ex aetate coniectuperit, quin consules secutus sit. omnes ei quorum tu ex aetate coniecturam facere potes quid tum fecerint abs te capitis C. Rabiri nomine citantur. at occidit Saturninum Rabirius. Vtinam fecisset! non supplicium deprecarer sed praemium postularem. etenim, si Scaevae, servo Q. Crotonis, qui occidit L. Saturninum, libertas data est, quod equiti Romano praemium dari par fuisset? et, si C. Marius, quod fistulas quibus aqua suppedCapitolino improborum civium
Abbreviated transcription (Latin):
Ouapꝑ equidem et .C. marii et cet̾orum uiroꝵ sapientissimoꝵ. ac fõ¬
tissimoꝵ ciuium mentes quȩ mihi uident᷑ ex hominũ uita. ad deo¬
rum religionem et sanctimoniam demigrasse testor me pro illoꝵ
fama. gliamemoria non secus ac pro patriis fanis atq delubris. ꝓ¬
pugnandum putare. Ac si pro illorum laude arma capienda ẽẽnt.
non minus strenue caꝑem: ꝗͣ illi pro cõmuni salute ceꝑunt. Et eniz
quintes exiguum nobis uite curriculum nã circunscripsit: ĩmensu
głiȩ. Ouare si cos qui iam de uita decesserunt ornabimus iustiorez
nobis mortis conditiõem relinquemus. S si illos labiene. quos iã
uidere non possumus negligis: mihi quidem quos uides consuli pu¬
tas oportere. Neminem ẽẽ dico &x iis omnib qui illo die romȩ fuert
quem tu diem iniudicium uocas pubes qui tum fuerit. qui arma ce¬

Expanded text:
Quapropter quidem et C Marii, et ceterorum virorum sapientissimorum, ac forQuapropter quidem et C Marii, et ceterorum virorum sapientissimorum, ac fortissimorum civium mentesquae mihi videntur ex hominum vita ad deorum relfama, gloria, memoria non secus ac pro patriis fanis atque delubris propugnandum putare, ac, si pro illorum laude mihi arma capienda essent, non minus strenue caperem, quam illi pro communi salute ceperunt. etenim, Quirites, exiguum nobis vitae curriculum natura circumscripsit, immensum gloriae. qua re, si eos qui iam de vita decesserunt ornabimus, iustiorem nobis mortis condicionem relinquemus. sed si illos, Labiene, quos iam videre non possumus neglegis, ne his quidem quos vides consuli putas oportere? neminem esse dico ex his omnibus, qui illo die Romae fuerit, quem tu diem in iudicium vocas, pubesque tum fuerit, quin arma ce
Abbreviated transcription (Latin):
ne ignarus es. disciplinę consuetudinisq nỹe ciuitatis ut hec ne¬
scias: ut pegrinari in alia ciuitate. non in tua magr̃atum gerere
uideare: Quid iam ista.C. mario inquit nocere possunt: quoĩ¬
uam sensu ac uita caret: Ita ne uero tantis in laboribus .c. man¬
ius periculisq uixisset si nihil longuis. q̃ uitȩ termini postulabant
spe atq animo de se et gloria sua cogitasset. At credo eum innu¬
merabilis hostium copias in italia sudisset atq obsidione rem.p. li¬
berasset: omnia sua secum una moritura arbitrabatur. Non est ita
quirites: neq quisq̃ nostrum in rei.p. periculis cum laude. ac uirtu¬
te uersatur: quin spe posteritatis fructuq ducatur. Itiq cum mul¬
tis aliis decausis uirorum bonorum mentes diuinę mihi atq ȩtͥnę
uidentur ẽẽ: tum maxime q optimi et sapientissimi cuiusq animuᷤ
ita presentit in posterum: ut nihil nisi sempituum spectare uideatur.

Expanded text:
ne ignarus es disciplinae, consuetudinisque nostrae, ur haec nene ignarus es disciplinae, consuetudinisque nostrae, ur haec nescias? ut peregrinari in aliena civitate, non in tua magistratum gerere videaris? quid iam ista C. mario, inquit, nocere possunt, quoniam sensu et vita caret? Itane vero? tantis in laboribus C. Marius, periculisque vixisser, si nihil longius, quam vitae termini postulabant, spe atque animo de se, et gloria sua cogitasset? At credo cum innumerabiles hostium copias in Italia fudisset, atque obsidione rempubl. liberasset, omnia sua secum una moritura arbitrabatur. Non est ita Quirites, neque quisquam nostrum in reip. periculis cum laude, ac virtute versatur, quin spe posteritatis fructuque ducatur. Itaque cum multis aliis de causis virorum bonorum mentes divinae mihi, atque aeternae videntur esse, tum maxi me quod optimi et sapientissimi cuiusque animus ita praesentit in posterum, ut nihil nisi sempiternum spectarevideatur.
Abbreviated transcription (Latin):
qui consulari impio paruerunt loquor: De ip̃orum consulum si¬
ma quid suturum ẽ: L. Naccum hominem cum semꝑ in re ꝓ
ruem in magrãtibus gerendis in sacerdotio cȩrimoniisq quib
perat diligentissimum nefarii sceleris ac parricidii mortuum cõ¬
heinabimis: Adiungemus ad hanc labem ignominiamque
mortis etiam. E marii nomen. C marium quem uere patrem pi¬
trie. parentem inqͣ uĩe libertatis atq huuisce rei .p. possumus drẽ
sceleris. ac parricidii nefarii mortuum condemnabimus: ti enĩ
sies crabino ꝙ ut ad arma crucem .T. labienus in campo martio
desigendam putauit: quod tandem ex cogitabitur in eum sup¬
plicium qui uocauit: Ac si sides saturnino data est quod abs
te sȩpissime dicitur. non eam .c. rabirius sed .c. marius dedit ⁊¬
demq uiolauit. si in fide non stetit. Quȩ fides labiene qui potu¬
it sine senatus consulto dari: Adeo ne hospes huiusce urbis ado

Expanded text:
qui consulari imperio paruerunt loquor? de ipsorum consulum faqui consulari imperio paruerunt loquor? de ipsorum consulum fama quid futurum est? L. Flaccum, hominem cum semper in re publica, tum in magistratibus gerendis, in sacerdotio caerimoniisque quibus praeerat diligentissimum, nefarii sceleris ac parricidi mortuum condemnabimus? adiungemus ad hanc labem ignominiamque mortis etiam C. Mari nomen? C. Marium, quem vere patrem patriae, parentem, inquam, vestrae libertatis atque huiusce rei publicae possumus dicere, sceleris ac parricidi nefarii mortuum condemnabimus? etenim si C. Rabirio, quod iit ad arma, crucem T. Labienus in campo Martio defigendam putavit, quod tandem excogitabitur in eum supplicium qui vocavit? ac si fides Saturnino data est, quod abs te saepissime dicitur, non eam C. Rabirius sed C. Marius dedit, idemque violavit, si in fide non stetit. quae fides, Labiene, qui potuit sine senatus consulto dari? adeone hospes es huiusce urbis, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Is qui uiuunt eodem crimine in sũmum piculum capitis arces¬
sas. Nam si .c. rabirius fraudem capitalem admisit: ꝙ arma cõ¬
tra. Li Saturninum tulit. huic quidem afferret aliquam dep̃ca¬
tionem piculi etas illa. qua tum fuit. Ꝙ uero catulum patrem bu¬
ius. in quo sũma sapientia. eximia uirtus singularis humanitas
fuit. M.scaurum illa grauitate. illo consilio illa prudentia: du¬
os mucios. L. Crassum. M. antonium qui tum extra urbem cum
p̃sidio fuit. quorum in hac ciuitate longe maxima consilia atq
ingenia fuerunt. cȩteros pari dignitate p̃ditos. custodes. guber¬
natoresq rei .p. quemadmõm mortuos defendemus: quid de u¬
lis honestissimis uiris: atq optimis ciuibus equitibus ro. dicem
qui tum una cum senatu salutem rei .p. defenderunt: Quid de
tribunis erariis &terorumq ordinum omnium hominib. qui tũ
armia pro cõmum libertate ceꝑunt: Sed quid de his omnibus

Expanded text:
his qui vivunt eodem crimine in summum periculum capitis arceshis qui vivunt eodem crimine in summum periculum capitis arcessas? nam si C. Rabirius fraudem capitalem admisit quod arma contra L. Saturninum tulit, huic quidem adferet aliquam deprecationem periculi aetas illa qua tum fuit; Q. vero Catulum, patrem huius, in quo summa sapientia, eximia virtus, singularis humanitas fuit, M. Scaurum, illa gravitate, illo consilio, illa prudentia, duos Mucios, L. Crassum, M. Antonium, qui tum extra urbem cum praesidio fuit, quorum in hac civitate longe maxima consilia atque ingenia fuerunt, ceteros pari dignitate praeditos custodes gubernatoresque rei publicae quem ad modum mortuos defendemus? quid de illis honestissimis viris atque optimis civibus, equitibus Romanis, dicemus qui tum una cum senatu salutem rei publicae defenderunt? quid de tribunis aerariis ceterorumque ordinum omnium hominibus qui tum arma pro communi libertate ceperunt? sed quid ego de eis omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ficaree imitandam improbitatis uoluntatem. Itaq mihi mitum
uidetur ude hanc tu labiene imaginem quam tu hẽs inueneris.
Nam secto łitio damnato qui istam here auderet inuentus est nemo
Quod tu si audisses. aut si per etatem scire potuisses. nunꝗͣ profe¬
clo istam imaginem. quȩ domi posita pestem atq exilium sex. ti¬
tio aitulisset in rostra atq in contionem attulisses. Nec tuas un¬
ꝗ̃ rationes ad eos scopulos appulisses: ad quos sex. titii affucta
nauem. et in quibus .C. deciani naufragium fortunaꝵ iuderes.
Sed in his rebus omnibus imprudentia laberis cãm enim suscepi¬
sti antiquiorem mẽoria tua quȩ cã ante mortua est qͣ tu natus
cẽs Qua in causa tu te ꝑfec̃io fuisses si per etatem ẽẽ potuses ã¬
cãm in uidicium uocas: an non intelligis pͥmum quos homines
et quales uiros mortuos summi sceleris arguas: deinde quoter

Expanded text:
ficaret imitandae improbitatis voluntatem. itaque mihi mirum ficaret imitandae improbitatis voluntatem. itaque mihi mirum videtur unde hanc tu, Labiene, imaginem quam habes inveneris; nam sex. Titio damnato qui istam habere auderet inventus est nemo. quod tu si audisses aut si per aetatem scire potuisses, numquam profecto istam imaginem quae domi posita pestem atque exsilium Sex. Titio attulisset in rostra atque in contionem attulisses, nec tuas umquam ratis ad eos scopulos appulisses ad quos Sex. Titi adflictam navem et in quibus C. Deciani naufragium fortunarum videres. sed in his rebus omnibus imprudentia laberis. causam enim suscepisti antiquiorem memoria tua, quae causa ante mortua est quam tu natus es; et qua in causa tute profecto fuisses, si per aetatem esse potuissesam in iudicium vocas. an non intellegis, primum quos homines et qualis viros mortuos summi sceleris arguas, deinde quot ex
Abbreviated transcription (Latin):
e atq impio non obedue: Atqui uidemus hȩc in rerum natura
tria fuisse ut aut cum saturnino ẽẽt: aut cum bonis. aut lateret. la¬
tere mortis erat instar turpissimȩ: Cum saturnino ẽẽ. furoris et sce¬
leris. Dirtus et honestas et pudor cum consulibus ẽẽ cogebat. Hoc
tu igitur in crimen uocas. ꝙ cum iis fuerit. c rabuius: quos amen¬
tissimus fuisset si oppugnasset. turpissimus si reliquisset. At ..
decianius qe quo tu sȩpe cõmemoras. quia cum hominem omnib
ins. gnem nons tupitudins ꝑ furium accusaret. sũmo studio bono¬
rumꝰ omnim quet est ausus incontione de morte.l. saturnini
domisue condemnatus est. Statuerunt equites to. illo uadicio ẽ¬
ꝑ robum cuicm ẽẽ et non retinendum inciuitate. qui hominis
Postilem in mõni seditiosi imagine aut mortem eius honestaret.
aut desideria imꝑitoꝵ misericordia cõmoueret. aut luam signi¬

Expanded text:
ci atque imperio non oboedire? atqui videmus haec in rerum natura ci atque imperio non oboedire? atqui videmus haec in rerum natura tria fuisse, ut aut cum Saturnino esset, aut cum bonis, aut lateret. latere mortis erat instar turpissimae, cum Saturnino esse furoris et sceleris; virtus et honestas et pudor cum consulibus esse cogebat. hoc tu igitur in crimen vocas, quod cum eis fuerit C. Rabirius quos amentissimus fuisset si oppugnasset, turpissimus si reliquisset? at C. Decianus, de quo tu saepe commemoras, quia, cum hominem omnibus insignem notis turpitudinis, P. Furium, accusaret summo studio bonorum omnium, queri est ausus in contione de morte Saturnini,domi suae, condemnatus est. statuerunt equites Romani illo iudicio improbum civem esse et non retinendum in civitate, qui hominis hostilem in modum seditiosi imagine aut mortem eius honestaret, aut desideria imperitorum misericordia commoveret, aut suam signi
Abbreviated transcription (Latin):
salutem ac libertatem uocarent. quam tandem auctoritatem quã
uocem cuius sectam sequi cuius impio parcere potissimum uelles
Patruus inquit meus cum saturmno fuit. Quid pater: qui cum.e
quid ꝓpinqui uri equites ro. quid omnis p̃fectura. regio. uicintis
ura: quid ager picenus uniuersus: utrum tribunicium furorem¬
an consularem auctoritatem secutus est: Equidem hoc asfirmo. qd
cunuinc de tuo patruo p̃dicas neminem unꝗͣ adhuc de se ẽẽ confessu.
Nemo est inꝗͣ inuentus tam prosigatus. tam ꝑditus. tam abomini
non honestate mo sed etiam simulatiõe honestatis relictus. qui se eit
copitolio fuisse cum saturnino fateretur. Affiuit ũr patriuis. fueit
coactus. induxent eum. l. saturnini familiaritas. ut amiciciam pa¬
triȩ p̃poneret. Idcirco ne oportuit. C. ribirium desciscere an. pis
non comparere in illa armata multitudine bono consulum uo¬

Expanded text:
salutem ac libertatem vocarent, quam tandem auctoritatem, quam salutem ac libertatem vocarent, quam tandem auctoritatem, quam vocem, cuius sectam sequi, cuius imperio parere potissimum velles? 'patruus,' inquit, 'meus cum Saturnino fuit.' quid? pater quicum? quid? propinqui vestri, equites Romani? quid? omnis praefectura, regio, vicinitas vestra? quid? ager Picenus universus utrum tribunicium furoreman consularem auctoritatem secutus est? equidem hoc adfirmo quod tu nunc de tuo patruo praedicas, neminem umquam adhuc de se esse confessum; nemo est, inquam, inventus tam profligatus, tam perditus, tam ab omni non modo honestate sed etiam simulatione honestatis relictus, qui se in Capitolio fuisse cum Saturnino fateretur. at fuit vester patruus. fuercoactus; induxerit eum L. Saturnini familiaritas ut amicitiam patriae praeponeret; idcircone oportuit C. Rabirium desciscere a re publica, non comparere in illa armata multitudine bonorum, consulum vo
Abbreviated transcription (Latin):
omnes octauii. ietelli uilii. cassii catones pompcii. cumrls philipp
LScipio cum .M. lepidus cum. O.brutus cum hic ip̃e .p. Seriuulius
quo tu imperatore labiene meriusti Cum hic .o. citulus adimodum
tum ad olescens cum hic .C. curio. cum demiq om̃s clarissimi uri
cum consulibus ẽẽnt. quid tandem .c. rabirium facere conuenit. u¬
trum inclusum atq abditum latere in occulto atq ignaui aurisuam
tenebrarum. ac parietum custodiis tegere an in capitolium pergẽ
atq ibi se cum tuo patruo et ceteris ad mortem ꝑpuite turpitudie
confugientib congregare. An cum. mario scauro catulo. metello s&¬
uola cum bonis deniq omnib coire non mõ salutis uerumeti am
piculi societatem: Tu deniq labiene quid faceres tali in re: Ac tpr
cum ignauiȩ ratio. te in fugam atq in latebras impelleret improbi¬
tas. et furor. L. saturnini in capitolium arcesseret. consules ad pate

Expanded text:
omnes Octavii, Metelli, Iulii, Cassii, Catones, Pompeii, cum L. Philippus, omnes Octavii, Metelli, Iulii, Cassii, Catones, Pompeii, cum L. Philippus, L. Scipio, cum M. Lepidus, cum D. Brutus, cum hic ipse P. Servilius, quo tu imperatore, Labiene, meruisti, cum hic Q. Catulus, admodum tum adulescens, cum hic C. Curio, cum denique omnes clarissimi viri cum consulibus essent: quid tandem C. Rabirium facere convenit? utrum inclusum atque abditum latere in occulto atque ignaviam suam tenebrarum ac parietum custodiis tegere, an in Capitolium pergere atque ibi se cum tuo patruo et ceteris ad mortem propter vitae turpitudinem confugientibus congregare, an cum Mario, Scauro, Catulo, Metello, Scaevola, cum bonis denique omnibus coire non modo salutis verum etiam periculi societatem? tu denique, Labiene, quid faceres tali in re ac tempore? Cum ignaviae ratio te in fugam atque in latebras impelleret, improbitas et furor L. Saturnini in Capitolium arcesseret, consules ad patriae
Abbreviated transcription (Latin):
nebat. Cum omnes omnium ordinum homines qui in salute rei po
salutem suam repositam ẽẽ arbitrabantꝰ arma cepissent quid tandẽ
C rabirio ficiendum fuit. De te ip̃o inq labiene quęro cum adar¬
ma consules ex senatus consulto uocauissent. Cum armatus. i. emi¬
lius pͥnceps senatus in comitio constitiss qui cum ingredi ui⁊ poset
non ad insequendum sibi tarditatem pedum sed as fugiendum i¬
pedimento fore putibat. Cum deniq O Sceuola confectus senedto¬
te pditus morbo mancus. et membris omnib captus ac debilis t¬
stili nixus et animi uim et infirmitatem corporis onderet. cumi
aietellus. ser. galba .c. Serranus p. rutilius .c. fimbria q catulus
omnesq qui tum erant consulares pro salute cõmumi arma cepis¬
sent: Cum omnes p̃tores cuncta nobilitas ac iuuentus accurreretep
et. L domitus. L. crassus . O. mutius .c. cdauduis i. diusus.Cum

Expanded text:
nebant,—cum omnes omnium ordinum homines qui in salute rei publicae nebant,—cum omnes omnium ordinum homines qui in salute rei publicae salutem suam repositam esse arbitrabantur arma cepissent: quid tandem C. Rabirio faciendum fuit? de te ipso, inquam, Labiene, quaero. Cum ad arma consules ex senatus consulto vocavissent, cum armatus M. Aemilius, princeps senatus, in comitio constitisset, qui cum ingredi vix posset, non ad insequendum sibi tarditatem pedum sed ad fugiendum impedimento fore putabat, cum denique Q. Scaevola confectus senectute, perditus morbo, mancus et membris omnibus captus ac debilis, hastili nixus et animi vim et infirmitatem corporis ostenderet, cum L. Metellus, Ser. Galba, C. Serranus, P. Rutilius, C. Fimbria, Q. Catulus omnesque qui tum erant consulares pro salute communi arma cepissent, cum omnes praetores, cuncta nobilitas ac iuventus accurreret, Cn. et L. Domitii, L. Crassus, Q. Mucius, C. Claudius, M. Drusus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ter saturninum preter glauciam qui rem.p. saluam ẽẽ uellent arma ca¬
pere et se sequi iubent parent omnes. ex aedisicꝗs audis. armam̃tariis¬
q publicis arma ppło ro.c. mario consule distribuente dantur. hic
iam ut omittam cȩtera de te ip̃o labiene quero. Cum saturninus capi¬
tolium teneret armatus ẽẽt una cum glaucia.C. sauferus etiam ille
ex compedibus atq ergastulo gracchus addam. quoniam ita uis eo¬
dem .O. labienum patruum tuum in foro aũt.C. marius et. L. uale¬
ruis flaccus consules post cunctus senatus atq ille senatus. quem ẽt̃
uos ip̃i qui hos patres conscriptos qui nune sunt in inuidiã uocni
quo facilius de boc senatu detrabere possitis. cum equester ordo at
quorum equitum ro: dii ĩmortales patrum ur̃m atq cius etatis a
tum magnam partem rei.p. atq omnem dignititem iudicioꝵ te¬

Expanded text:
ter Saturninum, praetores praeter Glauciam; qui rem publicam salvam esse vellent, arma cater Saturninum, praetores praeter Glauciam; qui rem publicam salvam esse vellent, arma capere et se sequi iubent. parent omnes; ex aede Sancus armamentariisque publicis arma populo Romano C. Mario consule distribuente dantur. hic iam, ut omittam cetera, de te ipso, Labiene, quaero. Cum Saturninus Capitolium teneret armatus, esset una C. Glaucia, C. Saufeius, etiam ille ex compedibus atque ergastulo Gracchus; addam, quoniam ita vis, eodem Q. Labienum, patruum tuum; in foro autem C. Marius et L. Valerius Flaccus consules, post cunctus senatus, atque ille senatus quem etiam vos ipsi, qui hos patres conscriptos qui nunc sunt in invidiam vocatis, quo facilius de hoc senatu detrahere possitis, laudare consuevistis, cum equester ordo—at quorum equitum, di immortales! patrum nostrorum atque eius aetatis, qui tum magnam partem rei publicae atque omnem dignitatem iudiciorum te
Abbreviated transcription (Latin):
stulticis uĩx. testem paucitatis: libenter in q̃ consiter si uere posse
aut etiam si mihi ẽẽt integrum.C. rabirii manu. l. Saturninum
eẽ occisum: et id facinus pulcherrimum ẽẽ arbitrarer. S quonia
id facere non possum confiteor id quod ad laudem minus ualebit.
ad crimen non minis. Confiteor interficiendi Saturnini cã. C. rabi¬
rium irma cepisse. Ouid est Labiene: quam a me grauiorem con¬
fessionem. uut quod in hunc maius crimen expectabis: nisi uero in¬
terẽe aliquid putas inter eum qui hominem occidit: et eum quii
cum telo occidendi hominis causa fuit. Si interfici saturninum ne¬
fas fuit: arma contra saturninum sumpta c̃ẽ sine scelere non posst̾
Si arma uire sumpta concedis inter
tribunos plebis et pictores quos eis uideretur: operamq darent ut ĩ¬
perium ppli ro maiestasq seruaretur. Adhibent omnis tribimos pl. p̃¬

Expanded text:
stultitiae vestrae, testem paucitatis! —libenter,inquam, confiterer, si vere possem stultitiae vestrae, testem paucitatis! —libenter,inquam, confiterer, si vere possem aut etiam si mihi esset integrum, C. Rabiri manu L. Saturninum esse occisum, et id facinus pulcherrimum esse arbitrarer; sed, quoniam id facere non possum, confitebor id quod ad laudem minus valebit, ad crimen non minus. confiteor interficiendi Saturnini causa C. Rabirium arma cepisse. quid est, Labiene? quam a me graviorem confessionem aut quod in hunc maius crimen exspectas? nisi vero interesse aliquid putas inter eum qui hominem occidit, et eum qui cum telo occidendi hominis causa fuit. si interfici Saturninum nefas fuit, arma sumpta esse contra Saturninum sine scelere non possunt; si arma iure sumpta concedis, intertribunos pl. et praetores, quos eis videretur, operamque darent ut imperium populi Romani maiestasque conservaretur. adhibent omnis tribunos pl. prae
Abbreviated transcription (Latin):
dlepulsum. quatu in actione quanqͣ omnia ex empla midor oesle
Ceoriu pinnem auedoritatem senatus: omnis religiones atq ausp
pon mnon audies. Liberum tempus nobis dlabitur. adustim discepti¬
conem i celunc de Saturmini crimine: ac de clarissumi patrui tu
torte dicemus. Prguis occisum ẽẽ a .c. rabirio.ł. Saturninum
eł sel. Se nabirius multoꝵ testimoniis .q. hortensio copiosisime
oesen derte antea falsum eẽ docuit. Ego autem si mibi cet inte¬
grum suscipem hoc erimen agnoscerem confit̾er. Utinam hanc
miii facultatem causa concederet ut possem hoc p̃dicare. C Ra¬
birii manu.L. Satur minum hosdem ppli ro. interfectum. Nihil
me damor iste cõmouet. sed consolatur cum iudicat ẽẽ quoslam ci¬
uis impitos. S non multos. Nunq̃ mihi credite ppłs ro. hic qui si¬
let consulem me fecisset si ur̃o clamore pturbatum iri arbitraretũ
ouanto iam leuior acclamatio. Quin continetis uocem indicem st¬

Expanded text:
depulsum. qua tu in actione quamquam omnia exempla maiorum, omnis depulsum. qua tu in actione quamquam omnia exempla maiorum, omnis leges, omnem auctoritatem senatus, omnis religiones atque ausmpore non audies; liberum tempus nobis dabitur ad istam disceptationem. nunc de Saturnini crimine ac de clarissimi patrui tui morte dicemus. arguis occisum esse a C. Rabirio L. Saturninum. at id C. Rabirius multorum testimoniis, Q. Hortensio copiosissime defendente, antea falsum esse docuit; ego autem, si mihi esset integrum, susciperem hoc crimen, agnoscerem, confiterer. Vtinam hanc mihi facultatem causa concederet ut possem hoc praedicare, C. Rabiri manu L. Saturninum, hostem populi Romani, interfectum!—nihil me clamor iste commovet sed consolatur, cum indicat esse quosdam civis imperitos sed non multos. numquam, mihi credite, populus Romanus hic qui silet consulem me fecisset, si vestro clamore perturbatum iri arbitraretur. quanto iam levior est acclamatio! quin continetis vocem indicem
Abbreviated transcription (Latin):
tati. dbisi forte hanc condicionem uobis eẽ uultis: quam serui si lib̾¬
totis spem ꝓpositam non hẽrent ferre nullo mõ possent. Misera ẽ
eriominia uiditioꝵ publicoꝵ. Misera mulctatio bonorum. Mi¬
seicum euilium: sed tamen in omni calamitate retinet᷑ aliquod ue¬
signum libertatis. Nore deniq si proponitur inlibertabe moriar
Cagniseo rieooe et obeluetio capitis. et nomen ip̃m eruciss ab sit ron
tior u porpore ciuiun ro. sed etiam a cogitatione oculis. Allibuo¬
eti anuro eiuri omnurm terum non solum euentus itq ppeslio seo
Siai ceonbiero expectatio mentio ip̃a deniq: inddigna cueso. i foo
bomire libeor eto In uero seruos ur̃os horum supplicior  omni¬
beri metu. domuinoꝵ benignitas una uindicta liberauit. nos a uer¬
tnbuiene pfiteor et pre me fero te ex illa crudeli unportina aio
debuncun atuo ne sed regia meo consilio uirtute anceortate ne

Expanded text:
tati? nisi forte hanc condicionem vobis esse voltis quam servi, si libetati? nisi forte hanc condicionem vobis esse voltis quam servi, si libertatis spem propositam non haberent, ferre nullo modo possent. misera est ignominia iudiciorum publicorum, misera multatio bonorum, miserum exsilium; sed tamen in omni calamitate retinetur aliquod vestigium libertatis. mors denique si proponitur, in libertate moriamur, carnifex vero et obductio capitis et nomen ipsum crucis absit non modo a corpore civium Romanorum sed etiam a cogitatione, oculis, auribus. harum enim omnium rerum non solum eventus atque perpessio sed etiam condicio, exspectatio, mentio ipsa denique indigna cive Romano atque homine libero est. an vero servos nostros horum suppliciorum omnium metu dominorum benignitas vindicta una liberat; nos a verLabiene, profiteor et prae me fero te ex illa crudeli, importuna, non tribunicia actione sed regia, meo consilio, virtute, auctoritate esse
Abbreviated transcription (Latin):
quis fuit. et .T. gracchus reliquerat. An pietas tua maior ꝗͣ .c. grac¬
chi : an animus: anconsilium: an opes: an auctoritas: an eloquẽ¬
tia: quȩ si in illo minima fuissent. tamen pre tuis facultatibus ma¬
xima putarent᷑. Cum uero his rebus omibus. C. gracchus omnes
uicerit. quantum interuallum tandem inter te. atq illum interie¬
cuis sẽ puta cone ioreretur piuis accrbissima morte milies grac¬
ehuas q̃ eius un contione carnifex consisteret. quem nom moiies sea
etlair elt hoe ae ppiritu censonȩ leges atq uibis domicilis careseu
uoluenint : is se tplarem dicere audet. me alienum a cõmodir ura
eum iste omnis et suppliciorum et uerberum acerbitates non eume¬
moria uri. aut patrum ur̃orum. sed ex annalium monimtise xttre
eo regum comentariis conquisierit. Ego omnibus meis opibus õb
consiliis. omnib dictis atq factis repugnarim. et restiterun ouidselo¬

Expanded text:
squis fuit, ac Ti. Gracchus reliquerat. an pietas tua maior quam C. Gracsquis fuit, ac Ti. Gracchus reliquerat. an pietas tua maior quam C. Gracchi, an animus, an consilium, an opes, an auctoritas, an eloquentia? quae si in illo minima fuissent, tamen prae tuis facultatibus maxima putarentur. Cum vero his rebus omnibus C. Gracchus omnis vicerit, quantum intervallum tandem inter te atque illum interiectum putas? sed moreretur prius acerbissima morte miliens C. Gracchus quam in eius contione carnifex consisteret; quem non modo foro sed etiam caelo hoc ac spiritu censoriae leges atque urbis domicilio carere voluerunt. hic se popularem dicere audet, me alienum a commodis vestris, cum iste omnis et suppliciorum et verborum acerbitates non ex memoria vestra ac patrum vestrorum sed ex annalium monumentis atque ex regum commentariis conquisierit, ego omnibus meis opibus, omnibus consiliis, omnibus dictis atque factis repugnarim et restiterim crudeli
Abbreviated transcription (Latin):
tua quȩ te hominem clementem pplaremq. delectant lictor. col¬
liga manus quȩ non mõ huius libertatis mansuetudinisq nost.
regis ista sunt cruciatus carmina. quȩ tu homo lenis. ac pplaris
libentissime cõmemoras. Caput obnubito arbori infelici sus¬
pendito. Ouȩ uerba quirites iam pͥdem in hac re.p. non folus
tenebris uetustatis. uerumetiam luce libertatis opp̾ssa sunt. An
uero si actio ista ppłaris ẽẽt. et si ullam partem ȩquitatis hẽret. aut
uiris. C. gracchus eam reliquiss. Scilicet tibi grauiorem dolore.n¬
mors patrui tui attulit ꝗͣ. C. graccho frĩs. et tibi accrbior eius pa¬
trui mors est quem nunꝗͣ uidisti: ꝗ̃ illi eius fratris. qui cum con¬
cordissime uixerat: et similis uiri tu ulcisceris patrui mortem. At¬
q ille si ꝑsequeretur fratris sui ista ratione agere noluiss et par de¬
siderium sui reliquit apud ppłm ro. labienus iste patruus ur̃i qui¬

Expanded text:
tua, quae te, hominem clementem popularemque, delectant, 'I, lictor, contua, quae te, hominem clementem popularemque, delectant, 'I, lictor, conliga manvs,' non modo huius libertatis mansuetudinisque non sunt regis, ista sunt cruciatus carmina quae tu, homo lenis ac popularis, libentissime commemoras: 'Capvt obnvbito, arbori infelici svspendito,' quae verba, Quirites, iam pridem in hac re publica non solum tenebris vetustatis verum etiam luce libertatis oppressa sunt. an vero, si actio ista popularis esset et si ullam partem aequitatis haberet aut iuris, C. Gracchus eam reliquisset? scilicet tibi graviorem dolorem patrui tui mors attulit quam C. Graccho fratris, et tibi acerbior eius patrui mors est quem numquam vidisti quam illi eius fratris quicum concordissime vixerat, et simili iure tu ulcisceris patrui mortem atque ille persequeretur fratris, si ista ratione agere voluisset, et par desiderium sui reliquit apud populum Romanum Labienus iste, patruus vester, qui
Abbreviated transcription (Latin):
farii scelens uestigiis eẽ dico: qui castam contionem sanctum cã¬
pum in uiolatum corpus omnium ciuium ro. integrum ius lib¬
tatis defendo seruari oportere: Fopularis uero tribimus pl. custoᷤ
defensorq iuris et libertatis. fortia lex uirgas ab omnium ciui¬
um ro. corpore amouit. Hic misericors Ragella retulit. Portia
lex libertatem ciiium lictori eripuit. labienus homo pplaris
carnifici tradidit. C. gracchus legem tulit. ne de capite ciuiu
romanoꝵ inuissu ur̃o uidicaretur. Hic ppłaris a duum uiris
inuissu ur̃o non iudicari de ciuero. sed indicta causa ciuem ro.
capitis condemnari coegit. Tu mihi etiam legis portie tu.Cu
gracchi tu horum libertatis tu cuiusꝙͣ deniq hominis ppluis
mentionem facis qui non mõ suppliciis inusitatis. sed etiam uerbo¬
rum crudelitate in audita uiolare libertatem huius ppłi tentae
in ansuetudinem. cõ mutare disciplinam conatus es: Nanq hec

Expanded text:
farii sceleris vestigiis esse dico, qui castam contionem, sanctum camfarii sceleris vestigiis esse dico, qui castam contionem, sanctum campum, inviolatum corpus omnium civium Romanorum, integrum ius libertatis defendo servari oportere? popularis vero tribunus pl. custos defensorque iuris et libertatis! Porcia lex virgas ab omnium civium Romanorum corpore amovit, hic misericors flagella rettulit; Porcia lex libertatem civium lictori eripuit, Labienus, homo popularis, carnifici tradidit; C. Gracchus legem tulit ne de capite civium Romanorum iniussu vestro iudicaretur, hic popularis a iiviris iniussu vestro non iudicari de cive Romano sed indicta causa civem Romanum capitis condemnari coegit. tu mihi etiam legis Porciae, tu C. Gracchi, tu horum libertatis, tu cuiusquam denique hominis popularis mentionem facis, qui non modo suppliciis invisitatis sed etiam verborum crudelitate inaudita violare libertatem huius populi, temptare mansuetudinem, commutare disciplinam conatus es? namque haec
Abbreviated transcription (Latin):
aut pͥmus. aut solus ex hac re .p. sustulissem. utinam hoc quod ille
crimen ẽẽ uult ꝓprium testimonium meȩ laudis eẽt. Ouid enim op¬
optari põt quod ego mallem ꝗͣ me in consulatu meo carnificem de
foro. crucem de campo sustulisse: Sed ista laus ẽ pͥmum maiorum
nr̃orum quirites. qui expulsis regibus nullum in libero ppło uestigi¬
um crudelitatis regie retinuerunt. Deinde multoꝵ uirorum forti¬
um. qui ur̃am libertatem non acerbitate suppliciorum infestam: s
leĩtate legum munitam ẽẽ uoluerunt. Quamobrem uter nostrum
tandem Labiene pplaris ẽ: tu ne. qui ciuibus ro. in concione ipsa i¬
carnificem: qui uincula adhiberi putas oportere: qui in campo Mar¬
tio comitiis centuriatis auspicato in loco crucem ad ciuium supplici¬
um defigi et constitui iubes: an ego qui funestiri concionem conta¬
gione carnificis ueto: qui expiandum foium ppłi ro. ab illis ne¬

Expanded text:
aut primus aut solus ex hac re publica sustulissem! utinam hoc, quod ille aut primus aut solus ex hac re publica sustulissem! utinam hoc, quod ille crimen esse volt, proprium testimonium meae laudis esset. quid enim optari potest quod ego mallem quam me in consulatu meo carnificem de foro, crucem de campo sustulisse? sed ista laus primum est maiorum nostrorum, Quirites, qui expulsis regibus nullum in libero populo vestigium crudelitatis regiae retinuerunt, deinde multorum virorum fortium qui vestram libertatem non acerbitate suppliciorum infestam sed lenitate legum munitam esse voluerunt. quam ob rem uter nostrum tandem, Labiene, popularis est, tune qui civibus Romanis in contione ipsa carnificem, qui vincla adhiberi putas oportere, qui in campo Martio comitiis centuriatis auspicato in loco crucem ad civium supplicium defigi et constitui iubes, an ego qui funestari contionem contagione carnificis veto, qui expiandum forum populi Romani ab illis ne
Abbreviated transcription (Latin):
Crabirius totus apuliȩ singulari uoluntate campaniȩ uicinitatis or¬
netur: cumq ad eius ppulsandum piculum non mõ homines. sed
prope regiones ip̃e conuenerint: aliquanto etiam latius excitate qͣ
ipĩus uicinitatis nomen. ac termini postulabant: Nam quid ego ad
id longam orõnem comparem: quod est in eadem mulctȩ irrogatio¬
ne p̃scriptum: hunc suȩ nec alienȩ pudiciciȩ pepcisse: Ouinetiam
suspicor eo mihi semihoram ab labieno p̾stitutam eẽ. ut ne plura de pu¬
dicicia dicerem. Ergo adhec crimina.: quȩ patroni diligentiam deside¬
rant. intelligis mihi semihorim istam nimium longam fuisse. Illam
alteram partem de nece Saturnini. nimis exiguam atq angustam eẽ
uoliuisti. quȩ non oratoris ingenium: sed consulis auxiliumꝰ implorat
et Nagitat. Nam de pduellionis iudicio quod a me sublatum ẽẽ crimi¬
nari soles meum crimen ẽ non rabirii. ouod utinam quintes ego id

Expanded text:
C. Rabirius totius Apuliae, singulari voluntate Campaniae orC. Rabirius totius Apuliae, singulari voluntate Campaniae ornetur, cumque ad eius propulsandum periculum non modo homines sed prope regiones ipsae convenerint, aliquanto etiam latius excitatae quam ipsius vicinitatis nomen ac termini postulabant? nam quid ego ad id longam orationem comparem quod est in eadem multae inrogatione praescriptum, hunc nec suae nec alienae pudicitiae pepercisse? quin etiam suspicor eo mihi semihoram ab Labieno praestitutam esse ut ne plura de pudicitia dicerem. ergo ad haec crimina quae patroni diligentiam desiderant intellegis mihi semihoram istam nimium longam fuisse. illam alteram partem de nece Saturnini nimis exiguam atque angustam esse voluisti; quae non oratoris ingenium sed consulis auxilium implorat et flagitat. nam de perduellionis iudicio, quod a me sublatum esse criminari soles, meum crimen est, non Rabiri. quod utinam, Quirites, ego id
Abbreviated transcription (Latin):
macer inimicus. oblitum ẽẽ. quid ȩque. et uirati ui dices iudicarint.
An de peculatu facto aut de tabulario incenso longa oratio ẽ expͥ¬
menda: quo in crimine propinquus.c. rabirii iudicio clarissimo
C. curtius pro uirtute sua est honestissime liberatus ip̃e uero rabirĩ¬
non mõ inuidicium horum eriminum sed ne in tenussimam quidẽ
suspicionem uerbo est unꝗͣ uocatus. An de sororis filio diligentius
respondendum est: quem ab hoc necatum ẽẽ dixisti. cum ad uidicii
moram. familiaris suncris excusatio quęreretur: Quid enim ẽ tam ue¬
rissimile. qͣ cariorem hunc sororis maritum: q̃ sororis filium fuisse:
atq ita cariorem.: ut alter uita crudelissime p̾uaretur: cum alteri ad
probationem iudicu biduum quȩreretur. An de seruis aliems con¬
tra legem fabiam retentis: aut de ciuibus romanis contra legem poͬ¬
tiam uerberatis et necatis plura dicenda sunt: cum tanto studio

Expanded text:
Macer inimicus, oblitum esse quid aequi et iurati iudices iudicarint. Macer inimicus, oblitum esse quid aequi et iurati iudices iudicarint. an de peculatu facto aut de tabulario incenso longa oratio est expromenda? quo in crimine propinquus C. Rabiri iudicio clarissimo, C. Curtius, pro virtute sua est honestissime liberatus, ipse vero Rabirinon modo in iudicium horum criminum, sed ne in tenuissimam quidem suspicionem verbo est umquam vocatus. an de sororis filio diligentius respondendum est? quem ab hoc necatum esse dixisti, cum ad iudici moram familiaris funeris excusatio quaereretur. quid enim est tam veri simile quam cariorem huic sororis maritum quam sororis filium fuisse, atque ita cariorem ut alter vita crudelissime privaretur, cum alteri ad prolationem iudici biduum quaereretur? an de servis alienis contra legem Fabiam retentis, aut de civibus Romanis contra legem Porciam verberatis aut necatis plura dicenda sunt, cum tanto studio
Abbreviated transcription (Latin):
cedit: oro atq obsecro quoniam uno tempore et uita. C. rabirii ho¬
gisq ꝑmittitur. adhibeatis in hominis fortunis misericordiam in rei
p salute sapientiam. quam soletis. N unc quoniam .T. Labiene di¬
ligentiȩ mec tempons angustiis obstitisti: meq ex comparato et con¬
stituto spacio defensionis in semi hore curriculum coegisti. parebit᷑:
et quod iniquissimũ est accusatoris conditioni et quod miserrimum
inunici potestati. ouanꝗ̃ in hac p̃scriptione semihore patroni mihi
partis reliquisti: consulis ademisti ꝓptereaq ad defendendum ꝑ¬
pemõm satis erit hoc mihi temporis:ad conquirendum uerum paꝵ.
Nisi forte de locis religiosis ac de lucis quos ab hoc uiolatos ẽẽ dixi¬
sti pluribus uerbis. tibi respondendum putas: quo in crimine nihꝰ
eẽt unꝗͣ abste dictum. nisi a.C. macro obiectum eẽt crimen id. C. ra¬
birio. in quo ego demiror meminisse te. quid obiecerit.C. rabirio

Expanded text:
cedit, oro atque obsecro, quoniam uno tempore vita C. Rabiri, hocedit, oro atque obsecro, quoniam uno tempore vita C. Rabiri, ho suffragiisque permittitur, adhibeatis in hominis fortunis misericordiam, in rei publicae salute sapientiam quam soletis. nunc quoniam, T. Labiene, diligentiae meae temporis angustiis obstitisti meque ex comparato et constituto spatio defensionis in semihorae articulum coegisti, parebitur et, quod iniquissimum est, accusatoris condicioni et, quod miserrimum, inimici potestati. quamquam in hac praescriptione semihorae patroni mihi partis reliquisti, consulis ademisti, propterea quod ad defendendum prope modum satis erit hoc mihi temporis, ad conquerendum vero parum. Nisi forte de locis religiosis ac de lucis quos ab hoc violatos esse dixisti pluribus verbis tibi respondendum putas; quo in crimine nihil est umquam abs te dictum, nisi a C. Macro obiectum esse crimen id C. Rabirio. in quo ego demiror meminisse te quid obiecerit C. Rabirio