comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oct: psalmi du̾icales cũ cantu epiphanie recit audi st̃. Pͥuatis qͦ dieb
iufta oct᷑. feriales nocturne cũ anthpħis de epipha. ⁊ responsoriis ca¬
tande sc̃. Matutiue laudes de festo ũ agende ft̃. Iuxta romanũ ordinẽ:
ñꝗͣ nocturnãferialẽ dimittimꝰ. cũ tͥa Responsoria dicuuꝰ: nͥ in ebd̾a pas¬
chȩ. npentec̾. Om̃i anno. In excelso throno. infra oct epipħie cantabit᷑.
officia cũ pleno officio in uiũ diẽ ꝯuen̾uit: de uno plenit̃ agatur.
Alterꝰ ientio cũ authipħa .⁊ oro̾e fiat. aut in alt̾m diẽ ut festiuitas¬
sc̃i pauli differat᷑. ulliꝰ scĩ in entionẽ post missã facimꝰ: de qͦ tria

Expanded text:
octavam psalmi Dominicales cum cantu de Epiphania recitandi sunt. Privatis quoque diebus infra VIII feriales nocturnae cum antiphonis de Epiphania et responsoriis cantandae sunt. Matutinae laudes etiam de festo agendae sunt. Juxta Romanum ordinem nunquam nocturnam ferialem dimittimus, cum tria responsoria dicimus, nisi in hebdomada Paschae et Pentecostes. Omni anno In excelso throno infra octavam Epiphaniae cantabitur, festa cum pleno officio in unum diem convenerint, de uno pleniter agatur, alterius mentio cum antiphona et oratione fiat, aut in alterum diem ut festum sancti Pauli differatur, nullius sancti mentionem post missam facimus, de quo tri
Abbreviated transcription (Latin):
Aͥdã m hac septimana officiũ de sc̃a tͥuitate cautant. qͦd romani non
recipiunt. Albiuꝰ nãq magister karoli rogatu bonefacii archiepͣi in¬
stituit missã de sc̃a tͥuitate in dñica die. feria qͣrta de sapientia. feria
in qͣrta decenbris. erit oelebratio qͣtuor teꝑum. ⁊ ad om̃s oritiones in
sabb̾o flectaniꝰ genua d̾r. nͥubi lectio danielis legit᷑. feria qͣrta ad pͥoreͣ¬

Expanded text:
Quidam in hac hebdomada officium de sancta Trinitate canunt, quod Romani non recipiunt. Albinus namque magister Caroli rogatu Bonifacii archiepiscopi instituit missam de sancta Trinitate in Dominica die, Feria secunda de sapientia, Feria in quarta Decembris erit celebratio Quatuor Temporum, et ad omnes orationes in Sabbato Flectamus genua dicitur, nisi ubi lectio Danielis legitur. Feria quarta ad priore
Abbreviated transcription (Latin):
dolentq. hii ĩ quã s̃. gaudiũ. ⁊ dolor. spes. ⁊ timor. qͥa sic̃ pat̾ familis¬
diues carere ñ pͥ. iantore. dapifo. pĩc̾na. cubiculario. Ita ⁊ hii.
in madũ eorũ ministͣntes asistũt nobis. est st. timor ꝑ ianitore. dolor
ꝓ dapifero. gaudiũ ꝓ puc̾na. spes ꝓ cub culario. łeg᷑ .it. de timore
timor supplicis ianua regni. ⁊ alibi. Initiũ sap̃ie timor dñi. Iste
ebat habͣam. alt̾a portar̃ ÷ͥ car̾e uisione dĩ. alt̾a ÷ ignis qͥ ñ extingͦ¬

Expanded text:
 gaudium et dolor, spes et timor. Quia sicut paterfamilias carere non potest janitore, dapifero, pincerna, cubiculario, ita hi velut in modum eorum ministrantes, assistunt nobis. Etenim timor pro janitore, dolor pro dapifero, gaudium pro pincerna, spes est pro cubiculario. Legitur enim de timore: « Timor supplicii, janua regni. » Et alibi: « Initium sapientiae, timor Domini . » ebat Abraham . Altera portarum est, carere visione Dei; altera ignis, qui non exsting
Abbreviated transcription (Latin):
sconcłit᷑ se. Rogo que c̃ ista de ambulatio : Absit ut ds̃ qͥ ẽ
tͥnitas ex hoc qͦd eiꝰ dr̃ deambnlatio. corporeꝰ autẽ locał ee̾ cre¬
s̃ uero incorporea res ẽ. nec tpr̃alit̾ mouet᷑. neq deloco ꝯti¬
necur. neq deloco ad locum tͣnsfert᷑. Liꝰ nempe de ambula¬
tio intelligenda ẽ ꝑ aliqm creat᷑am facta. Nuam creat᷑am ho¬
minẽ fuisse ex ipsiꝰ circũstantia script᷑e intellectũ amaiori¬

Expanded text:
sconderunt se : rogo, quae est ista deambulatio? RESP. Absit ut Deus, qui est Trinitas, ex hoc quod ejus dicitur deambulatio, corporeus aut localis esse creres est, nec temporaliter movetur, nec loco continetur, neque de loco ad locum transfertur. Ejus namque deambulatio intelligenda est per aliquam creaturam facta, quam creaturam hominem fuisse ex ipsius circumstantia Scripturae intellectum a majori
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Añ oẽm creat᷑am angeli facti st̃. cui dictũ ÷ fiat lux. De ipsis
enĩ dicit scͥptura pͥor oĩum creata ÷ sapr̃a. Aux enĩ dñr angeli
dũ sint mutabiles natura. ñ tñ sinit cos contẽpło mutari diui¬
na. Añ oẽm creationẽ indi creati It̃ angeli ⁊añ oẽm creationẽ
angeloꝵ diabolus ÷ ꝯditꝰ. sic̃ scͥptũ ÷. ip̃e ÷ pͥncipiũ urar̃ dei.
uñ ⁊ ad comꝑat̾onẽ angeloꝵ. archangelꝰ appellatꝰ ÷ pꝰ enim
ita ut sine reꝑatione laberetur. Cunꝰ prelationis excellenciã
ꝓpħa hũs u̾bis annunciat. cedri ñ fueruttͣ alciores illo in
paradiso dei. abietes ñ adeqͣuerunt sũmitatẽ ili. om̃e ligñ ꝑadisi ñ ÷

Expanded text:
 Ante omnem creaturam angeli facti sunt, dum dictum est: Fiat lux. De ipsis enim dicit Scriptura: Prior omnium creata est sapientia. Lux enim dicuntur, cum sint mutabiles natura, non tamen sinit eos contemplatio mutari divina. Ante omnem creationem mundi, creati sunt angeli, et ante omnem crIpse est principium viarum Dei. Unde et ad comparationem angelorum, archangelus appellatus est. Prius enim ita ut sine reparatione laberetur, cujus praelationis excellentiam propheta his verbis annunciat: Cedri non fuerunt altiores illo in paradiso Dei, abietes non adaequaverunt summitatem illius. Omne lignum paradis
Abbreviated transcription (Latin):
tem crucis ꝓ iustitia ꝑuẽnire: ꝙ qͥd potenciꝰ quã resurg̾e amor¬
tuis ⁊ in celũ cũ ipsa carne inqua ÷ occisus ascend̾e: Et ititia
quã p̾ea moriturꝰ. S potencia drabolũ uicisset: ⁊̃ si ab illo ñ po¬
tuisset occidi. Quãuis maioris sit potencie. ⁊̃ ip̃am mortẽ uincere
resurgendo: quã uitare uiuendo.

Expanded text:
tem crucis pro justitia pervenire? et quid potentius, quam resurgere a mortem crucis pro justitia pervenire? et quid potentius, quam resurgere a mortuis, et in coelum cum ipsa carne in qua est occisus ascendere? Et justitia quam postea moriturus . Sed potentia diabolum vicisset, etiamsi ab illo non potuisset occidi: quamvis majoris sit potentiae etiam ipsam mortem vincere resurgendo, quam vitare vivendo.
Abbreviated transcription (Latin):
inueniret: occidit eũ tñ. Et utiq iustũ ÷. ut debitores quos
tenebat liberi dimittant᷑ in eũ credentes quẽ sũ ullo debito
occidit. Hoc ⁊ qͥd iustificati dicim᷑ in xͦp̃i sangͥne. Sic qͥppe in remissio
mis in mortius liberũ. Numꝗd isto iuire equissimo diabolus uinceret᷑
⁊ dm̃. Nisi enĩ epꝰ esset homo. ñ posset occidi. Nisi ⁊ d̾s eẽt ñ credct᷑
noluisse qd̾ potuit: s non potiusse qd̾ uoluit. Nec ab eo potentie
prelatam fuisse iustitia.s ei defuisse potentiã putaremꝰ. Hntc uͦ
humana ꝓ nob̾ passus ÷ qͥa homo erat. Si sic noluisset: ⁊̃ hoc
pati ñ potuisset qͥa ⁊ d̾s erat. Id̾o̾ gracior facta ÷ in humilitate
iustitia: qͥa poss si noluiss humilitatẽ ñ ꝑpeti tanta ĩ diuini¬
tate potentia. ac si moriente tam potente: nob̾ mortalib in po¬
tentib ⁊ cõmendata ÷ iͨtitia ⁊ ꝓmissa potencia. hoꝵ enĩ duoꝵ uñ
fecit moriendo: alt̾ra resurgendo. Quid enĩ iustiꝰ quã ułq ad mor

Expanded text:
inveniret, occidit eum tamen. Et utique justum est ut debitores quos tenebat, liberi dimittantur, in eum credentes quem sine ullo debito occidit. Hoc est quod justificari dicimur in sanguine Christi. Sic quippe in remissionstea moriturus. Sed nonne jure aequissimo diabolum vinceret, et Deum. Nisi enim homo esset, non posset occidi: nisi Deus esset, non crederetur noluisse quod potuit, sed non potuisse quod voluit; nec ab eo justitiam potentiae praelatam fuisse, sed ei defuisse potentiam putaremus. Nunc vero humana pro nobis passus est, quia homo erat; sed si noluisset, etiam hoc non pati potuisset, quia et Deus erat. Ideo gratior facta est in humilitate justitia, quia posset si noluisset humilitatem non perpeti tanta in divinitate potentia: ac sic a moriente tam potente, nobis mortalibus impotentibus, et commendata est justitia, et promissa potentia. Horum enim duorum unum fecit morien
Abbreviated transcription (Latin):
I deo mediꝰ quia uec pͥmatum apłoꝵ tenuit. nec ultimꝰ in
gentib credidit. nuditatẽ patͥs quia consensit in necem
Sicut enĩ abraham dimisit t̾ram ⁊ cognationẽ suam. ⁊
domum patͥs sui. ⁊ uenit int̾rã qm ignorabat: ita ⁊ xͦ
dimisit gentẽ suã scilic⁊ iudeorũ: ⁊ uenut ad popłm gen¬
tium. Hic temporał explanatio hoc habet. Eximꝰ det̾ra

Expanded text:
ideo medius, quia nec primatum Apostolorum tenuit, nec ultimus in gentibus credidit, vidit nuditatem patris, quia consensit in necem  Sicut Abraham dimisit terram, et cognationem, et domum patris sui; venit in terram, quam ignorabat: ita et dimisit gentem suam, scilicet Judaeorum, et venit ad populum Gentium. Hic temporalis explanatio hoc habet: moraliter aut
Abbreviated transcription (Latin):
Cum redines non sit uisi pꝰ laborẽ. cur reqͥescere ds̃ dr̃: An
⁊ ipse oꝑe fatigatꝰ est ut reqͥescere dicat᷑ : Iugͦtinꝰ. Non in
aliqua creat᷑a tanqmͣ eiꝰ bono indigens requicũ ds̃ : s in se
ipso. Deniq in aliqͦ creat᷑a. s pꝰ sexti dici oꝑa reqͥescere legit᷑.
Unde liqͥdo apparet. nullã creat᷑am dm̃ ꝑ indigentiã. s sola
bonitate fecisse. Quod si in aliqͣ creat᷑a reqͥesceret. aliquam
creat᷑am indigens fetiss sͦ qͥa nullã creaturã ꝑ indigentiã
fec. ꝓ inde innulla creat᷑a reqͥeuit. Nam qͦd dicit scriptura
indigins qͦd sit beatioi reqͥeu̾it.s ipsũ septimũ .i. angłicã¬

Expanded text:
Cum requies non sit nisi post laborem, cur Deus requiescere dicitur? An et ipse opere fatigatus est, ut requiescere dicatur? RESP. Non in aliqua creatura tanquam ejus bono indigens requievit Deus, sed in se ipso. Denique non in aliquo dierum, sed post sexti diei opera requiescere legitur. Unde liquido apparet, nullam creaturam Deum per indigentiam, sed sola bonitate fecisse. Quod si in aliqua creatura requiesceret, aliquam creaturam indigens fecisset. Ergo quia nullam creaturam per indigentiam fecit, proinde in nulla creatura requievit. Nam quod dicit Scriptura,indigens, q
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃mmabił beatis. audicudꝰ: me cubiculariꝰ. q sctũ ꝗ ñ u̾saũat
hõ ĩ infirmitate iste ad oidinẽ debitũ ꝯũtit. Filix ⁊ animꝰ si
hũc ĩ modũ domui sue disponat. Satagamꝰ gͦ singłĩ. sataga¬
mꝰ uniũsi. ut de mensa doloris digne tͣnseamꝰ ad mensã ꝯmu¬
nionis ut dẽ utͦq pͦ mod̾ tͣnfa̾m᷑ ad mensã pr̃is. ħedes fc̃i dĩ.¬

Expanded text:
saverat homo in infirmitate sua, iste ad ordinem debitum convertit. Felix est animus si in hunc modum domui suae disponat Satagamus ergo singuli, satagamus universi, ut de mensa doloris digne transeamus ad mensam communionis; ut de utraque postmodum transferamur ad mensam patris, haeredes facti D
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥnatꝰ. solũ ꝯiugiũ eiꝑtus. ad ministeriũ spũale conuersus÷. Neq
iste uenit de longinqͦ. qͥr usus ꝯiũctione concessa ꝑ illicita ñ erra¬
uit. Alũ pꝰ carnis flagicta. alũ pꝰ falsa tesomonia. aliĩ pꝰ facea
furca. alũ pꝰ illatas iuolencias.alũ pꝰ ꝑpetrata homiada ad pe¬
nitinciã redeunt. atq ad oĩpotentis dei seruiciũ ꝯuertuntur.
hũ. uidelit ad dñm de longuii̾ ueniũt. Quanto ⁊ enĩ qͥsq plus in

Expanded text:
ersus. Neque iste venit de longinquo, quia usus conjunctione concessa per illicita non erravit. Alii vero per carnis flagitia, alii post falsa testimonia, alii post facta furta, alii post illicitas violentias, alii post perpetrata homicidia ad poenitentiam redeunt atque ad omnipotentis Dei servitium convertuntur. Hi videlicet ad Deum de
Abbreviated transcription (Latin):
xep̃s nc̃ pecc̃m qd̾ pena digñ ÷ ñ animi sit ita penã peccati nr̃i suscepa.
ut ꝑ indebitã penã suam debitã ablueret culpatareramiinꝑ hoc
amittet drabolus quos reos tenebat. dũ unũ int̾fecat qui nichil pes:¬
cati amministrat amiserat. Idoq quos qͣsi uste tenuit amisit:
int̾imendam ille appetebat: abscondit diuinitatẽ ut laqueũ. quo
eñ uelut aurem ĩ ꝓuidam prudenti irretiret dicipula. Ham se¬
ueret᷑. Diabolus dñ inxͦ. carnẽ humanitatis inpetti. que patebat:
quasi hamo diuinitatis eiꝰ captꝰ ÷ que latebat.
que ex enangłio recitat᷑. Tenens uͦ lineam hane. ds pat̃÷ de quo¬
dicit apłe. caput x ds. & lucas lineam gen̾ationisoe. al demuis
ad summã conterens inchoat a ioseph. ⁊ consũmat in deum¬
detinebant᷑. uram aꝑieret reu̾tendi ad celos: ledm destimoniũ
ysau ꝓph̃e dicentis Posuisti ꝓfundũ maris uiam: ut inauesinẽt
Uuam ꝓpe iun ꝑfindũ mars ͥ. Io suit qũ minfernũ descerdens sc̃is

Expanded text:
sicut peccatum, quod poena dignum est, non admisit; ita poenam peccati nostri suscepit, ut per indebitam poenam suam debitam aboleret culpam nostram, ut per hoc amitteret diabolus quos reos tenebat, dum unum interfecit, qui nihil peccati admiserat. Ideoque quos quasi juste tenuit amisit, te, quam interimendam ille appetebat, abscondit divinitatem, ut laqueum quo eum, velut avem improvidam, prudenti irretiret decipula. Nam sveretur. Diabolus, dum in Christo carnem humanitatis impetit, quae patebat, quasi hamo divinitatis ejus captus est, qui latebat. quae ex Evangelio recitatur . Tenens autem hanc lineam DeuCaput Christi Deus. Et Lucas lineam generationis Christi ab imis ad summa contexens inchoat a Joseph, et consummat in Deumdetinebantur viam aperiret revertendi ad coelos, secundum testimonium Isaiae dicentis: Posuisti profundum maris viam, ut transirentus in profundum maris posuit, quando, in infernum descendens, sanctis
Abbreviated transcription (Latin):
tis auctoris uite mortis uincendꝰ. uictor pͥmi adam ⁊ tenens gñs
humañ uictꝰ a scdo adam ⁊ amittens g̃ñs xͥanũ. liberatũ ex hu¬
mano gñẽ ab humano cͥmine ꝑ eũ qui ñ erat in cͥmine quãuis
eẽt ex gñe. Ut deceptor ille ab eo uinceret᷑ gñe qd̾ uicerat crimine
& hoc ita gestũ ÷: ut homo ñ excollat᷑. s qui głat᷑ in dño głetur.¬

Expanded text:
r primi Adam et tenens genus humanum, victus a secundo Adam et amittens genus christianum, liberatum ex humano genere ab humano crimine, per eum qui non erat in crimine, quamvis esset ex genere; ut deceptor ille ab eo vinceretur genere, quod vicerat crimine. Et hoc ita gestum est, ut homo non extollatur; sed qui gloriatur
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ creauit ñ de gñe creauit alicinꝰ. Potent gͦ uel sic uel alio qͦ
uellet mͦ creare unũ aliũ de quo uinceretur uictor pͥoris.
S meliꝰ iudicauit ⁊ de ip̃o qd iticdũ fuerat gen̾e assum̃e h̃orem d̾s.¬
ea penitꝰ remotissima ꝑͥ credendo ñ ꝯcumbendo sc̃a ÷ fecunda ꝰ ugi¬
minis originẽ ducer. Nascebatur nãq ñ tͣnsgressionis contagione
uiciata nat᷑a s oĩũ taliũ uicioꝵ sola medicina. hascebat᷑ inꝗͣ hõ¬

Expanded text:
primum creauit non de genere creauit alicuius. Poterat uel sic uel alio quo uellet modo creare unum alium, de quo uinceretur uictor prioris. Sed melius iudicauit de ipso quod uictum fuerat genere hominem asea penitus remotissima, credendo, non concumbendo sancta est fecundata virgiminis originem duceret. Nascebatur namque non transgressionis contagione vitiata natura, sed omnium talium vitiorum sola medicina. Nascebatur ho
Abbreviated transcription (Latin):
u̾r. Erudire ierłm: ne forte recedat aĩa mea atei. Econt᷑ de It. sura¬
udicio ne t uideatis innoxta. De illis. multo labore iudatã est⁊ũ
uersa ÷ m̃ in scortam ⁊ plumbũ. De istis iuꝑ niuẽ deal babunt. De
apphendes amatores tuos. doe uł. ⁊ dimisi eos sed̃n desideria cordis
eoꝵ de istis ⁊imebis me ⁊ accipies disciplinam. De ilł auers ests

Expanded text:
ur: Erudire Hierusalem, ne forte recedat anima mea a te . Et contra de illis: Curatibi videaris innoxia . De illis: Multo labore sudatum est, etunt mihi in scoriam, et in plumbum . De istis: Super nivem dealbabuntur . De s, et non apprehendes amatores tuos . De illis: Et dimisi eos secundum desideria cordis eorum . De istis: Timebis me, et accipies disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
bona ⁊ mala ue̾sq uoluit cẽ cõmunia ut nec bona cupidiꝰ appe¬
tant᷑ que mali qͦ hr̃e cernunt᷑: nec mala t̾pit̾ euitent᷑. quibꝰ:

Expanded text:
bona et mala utrisque uoluit esse communia, ut nec bona cupidius adpebona et mala utrisque uoluit esse communia, ut nec bona cupidius adpetantur, quae mali quoque habere cernuntur; nec mala turpiter euitentur, quibus et
Abbreviated transcription (Latin):
redarguant facca peccantiũ. Auditores autẽ pͣui ꝯtẽpnant
uerba iustoꝵ deffendantq quantũ uoluerint prauitates suo
atq inpudent̾ gestas inpudentiꝰ deffendendo multiplicent.
Certe ip̃i sibi in conscientia testes sunt: qr excusabiles sunt. Qͥ¬
dam uͦ non solũ admonitionis u̾ba contẽrmuit: s ⁊̾ contͣ admo
nitores uehement̾ scandalitant᷑. & qa scandalitari uasde pe¬
uiculosũ ÷. iccireo bomi uiri frequent̾ malunt tacere quã
malos loguendo scandalizare. Qͥ tñ. nec tacendo seturi st̃
ꝓrt̃ iłs. Si nõ annunaałius iniqͥ iniqͥtatẽ suã: sangͥñe. onꝰ de manu
tua reqͥram. Et ite. Amicũ de eẽ se denegat: qui eiꝰ mimico pla¬
unde ⁊ sci mri cos ad sua odia excitare ñ metuunt: quos deũ nõ
boni haberemꝰ: malis nõ displiceremꝰ.¬
¶ Placuit diuine ꝓuidentie p̃pare in posterũ bona iustis: quibꝰ nõ fr¬
ant᷑ iniusti. ⁊ mala impus q̾bꝰ nõ excruciabunt᷑ boni. Ista uͥ t̃p̃alia

Expanded text:
edarguant facta peccantium, auditores autē praui contemnant verba istorum, defendant quātum voluerint prauitates suas, atque impudenter gestas impudētius defendendo multiplicent. Certe ipsi sibi in conscientia testes sunt, quia excusabiles non sunt. Quidam vero non solum ammonitionis verba contemnunt, sed etianitores vehementer scandalizantur. Et quia scandalum valde periculosum est, idcirco boni viri frequenter malunt tacere, quam malos loquendo scandalizare. Qui tamen nec tacendo securi sunt propter illud: Si non annuntiaveris iniquo iniquitatem suam, sanguinem ejus de manu tua reqUnde et sancti viri eos ad sua odia excitare non metuunt, quos Deum non boni haberemus, malis non displiceremt quippe diuinae prouidentiae praeparare in posterum bona iustis, quibus non fruentur iniusti, et mala inpiis, quibus non excruciabuntur boni; ista uero temporalia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͥ felicitate corrumpit᷑. Sĩc eñĩ si ungentũ ⁊ cenũ pari pulsu
exagitent᷑. hoc suautt̃ fragrat lło̾ fetidũ eralat: ita manet ds¬
fimilitudo passoꝵ ⁊̃ in similicudine paossionũ. Et siẽ sub igne aur̃
rutilat. palea fumat ⁊ sub eadẽ tricura frumenta purgantur
palẽt cõminuunt᷑: ita cõmunis quelib tribulatio bonos puri¬
ficat: malos extͦminat.

Expanded text:
fligitur. Sicut enim si unguentum et coenum pari pulsu exagitentur, hoc suaviter fragrat, illud fetidum exhalat; ita manet dissimilitudo passorum etiam in similitudinem passionum. Et sicut sub igne aurum rutilat, palea fumat, et sub eadem tritura frumenta purgantur, paleae comminuuntur, ita communis quaelibet tribulatio bonos purificat, malos exterminat.
Abbreviated transcription (Latin):
potente potentiꝰ. Aut cuiꝰ create potestas potestati creatoris compa¬
rari potest:. S cũ diabolus uicio ꝑuersitatis sue factus sit antator
potentie ⁊ desercor oppugnator q ustitie. Sic enĩ ⁊ hoĩes eũ tan¬
to magis imitant᷑ ꝯuancomag̃ neglecta uel etiã ꝑosa iustitia
potentie student. eiꝰq uel adoptione lecant᷑. uel inflamant᷑ cupidi
tate. Placuit do ut ꝑꝑt̾ erudiendũ hõiem de diaboli potestate
ñ potentia diabolus s ĩticia uinceret᷑: atq ita ⁊ hõies imitan¬
tes xp̃m iꝰtitia q̃rerent diabolũ uinc̾e ñ potentia. Non qd̾ po¬
tencia quasi mali aliqͥd fugienda sit: s ordo seruandꝰ ÷ quo

Expanded text:
ipotente potentius? Aut cujus creaturae potestas potestati Creatoris compaipotente potentius? Aut cujus creaturae potestas potestati Creatoris comparari potest? Sed cum diabolus vitio perversitatis suae factus sit amator potentiae, et desertor oppugnatorque justitiae; sic enim et homines eum tanto magis imitantur, quanto magis neglecta, vel etiam perosa justitia, potentiae student, ejusque vel adeptione laetantur, vel inli potestate, non potentia diabolus, sed justitia vinceretur; atque ita et homines imitantes Christum, justitia quaererent diabolum vincere, non potentia. Non quod potentia quasi mali aliquid fugienda sit; sed ordo servandus est, quo
Abbreviated transcription (Latin):
fordamus . Reuertentes nos dũs clement̃ amplectit᷑ qa peceatoꝵ
uita. eẽ. indigna iam nõ potet que fletibꝰ lauatur
Quadam iustitia d̾i in potestat̃ diaboli traditũ ⁊ geuꝰ bumañ.
peccato pͥmi hõis in om̃s utriusq sexꝰ cõmntione nascentes origina¬
liter tͣnseunte: ⁊ parentũ pͥmoꝵ debito uniuersos posteros obligante
Modus ã iste qͦ traditꝰ ÷ homo in diaboli potestatẽ non iai deb intel¬
ligi tamquã hoc deus fecerit aut ficri uisserit. s qͣntũ qd̾ tantũ ꝑ¬
miserit. iuste tñ. Ilico enĩ deserente peccantẽ: peccati auctor lico
inuasit. Nec ita sane d̾s deseruit creat᷑am suam: ut non se illi ex¬
hiberet dm̃i creantẽ ⁊ uiiuficantẽ ⁊ int̾ penalta mala ⁊̃ bona mał
multa p̾stantẽ. Non enĩ continuit in ira sica miserationes suas: nec ho
geli unde ⁊ qualicũq sudbsist̾ent uita. nͥ ꝑ cum qui uiuscat om̃ia:¬
Non autẽ dcabolus potentia dei. s iustitia suꝑandꝰ fuit. Nam qͥd oĩ¬

Expanded text:
cordamus. Revertentes nos dominus clementer amplectitur, quia peccatorum vita ei esse indigna iam non potest, quę fletibus lavaturi in potestatem diaboli traditum erat genus humanum, peccato primi hominis in omnes utriusque sexus commistione nascentes originaliter transeunte, et parentum primorum debito universos posteros obliganteModus autem iste, quo traditus est homo in diaboli potestatem, non ita debet intelligi, tanquam hoc Deus fecerit, aut fieri jusserit, sed quod tantum permiserit, juste tamen. Illo enim deserente peccantem, peccati auctor illico invasit. Nec ita sane Deus deseruit creaturam suam, ut non se illi exhiberet Deum creantem et vivificantem, et inter poenalia mala etiam bona malis multa praestantem. Non enim continuit in ira sua miserationes suas . Nec hogeli unde qualicumque subsisterent vita, nisi per eum qui vivificat omnialus potentia Dei, sed justitia superandus fuit. Nam quid Omn
Abbreviated transcription (Latin):
nificant resurrectionem. ⁊ uii. qͥetem. Hoc itaq inisterium
resurrectionis ⁊ qͥctis. suꝑ gressũ est omnẽ scientiã suꝑborũ
sapientium. ⁊ muillatenꝰ potert̃ indagare scientiam resur
dr̃ ad eum. ingreło tu ⁊ filii tui. uxor tua ⁊ ipxores filiorũ
tuorũ gecũ. Scorsũ gͥ ponunt᷑ uri: ⁊ scoisũ femine. Et cũ¬
nificat. ubi caro ꝯcupiscit adu̾sus sp̃m̃. spẽ aũ ad u̾sus car¬

Expanded text:
ium resurrectionis et quietis, supergressum est omnem scientiam superborum sapientium, et nullatenus potuerunt indagare scientiam resurroe in arcam, dicitur ad eum, Ingredere, tu et filii tui, uxor tua, et uxores filiorum tuorum tecum ? Seorsum ergo ponuntur viri et seorsunificat, ubi caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus car
Abbreviated transcription (Latin):
iste tunor. ⁊ dicat. Neqͣꝗ̃ intͣbitis. ne forte pp̃ uos dũs m̃s care.t
uisiõe dĩ. Igne cͥciet᷑ et̾no. Conscientia teste ꝓͥa: ⁊ acusante
peat. De duab poitis meminit sophonias. apͥma ĩꝗͥ potta erit
ianitori: u̾ iugil. ne sic̃ hyboseht ancala hostiaria dormente
a lat̾nib ꝑcutiat᷑ ininguĩe. Uigilante si qͥd ianitere. timor
sedens tͣnqͥllus. ⁊ ꝗͣciciꝰ uoc⁊ dapifu̾m ⁊ dicat. pone mẽsã. p̃cinge de:
minist᷑ mͥ. ⁊̃ acceleret dolor. ⁊ pͥmo panes apponat .s. lacͥmas ꝓ de
pane uiuit homo. Appone cogctonẽ. Alioqͥni: arida sedebit aĩa nr̃a. mea.¬
recordat̃onẽ exilii nr̃i. ⁊ patͥe dilat̃onẽ. t̾cio disficilitatẽ rede¬

Expanded text:
s meus careat visione Dei, igne crucietur aeterno; conscientia propria teste et accusante pereat. De duabus portis meminit Sophonias: A prima, inquit, porta erit janitori, ut vigilet, ne sicut Isboseth, ancilla ostiaria dormiente, a latronibus percutiatur in inguine . Vigilante siquidem janitore tutior sedens et tranquillius vocet dapiferum, et dicat: Pone mensam, praecinge te, ministra mihi , acceleret dolor, et primo panes apponat lacrymas, sciliceNon in solo pane vivit homo . Appone coctionem, alioquin arida sedebit anima mea. Aprecordationem exsilii et patriae dilationem, tertio difficultatem rede
Abbreviated transcription (Latin):
lia uullatenus habent. Uident ⁊ ipsa ꝑcorpus. ⁊ eorum
que uidenit᷑ imaginalit̾ sp̃c format᷑. Unde ⁊ peccora p̃se¬
pia recognoscunt. ⁊ aues ad nidos suos redeunt. S nec
seipsa intelligunt que sint: nec illa que ocłis cernunt
Hostremo corporał uisio sine spũali ẽẽ. non potest. Sta¬
tim gͦ ut autimus ocłos ab eis que uidemꝰ. imagmes
eorum que uidimꝰ in memoria retinemꝰ. Spũał uͭ uisio
sine corpoiali ẽt non potesi. und oͥ mabsentes horõt auo¬

Expanded text:
enus habent. Vident ipsa per corpus; et eorum quae vident imaginaliter species formatur, unde et pecora praesepia recognoscunt, et aves ad nidos suos redeunt: sed nec se ipsa intelligunt quae sint, nec illa quae oculis cernunt. Postremo corporalis visio sine spirituali esse non potest. Statim ergo ut avertimus oculos ab eis quae videmus, imagines eorum quae vidimus, insine corporali esse non potest: unde absentes ho
Abbreviated transcription (Latin):
quat̾ ducti .xl. faciunt. siue ille reatꝰ qͥ ad dies ꝑtinet exre¬
rum ꝓsꝑitate. suic qͥ ad noctes ex rexũ adu̾sitate ꝯtͣctꝰ sit:
sacͣmcnto celestis baptisim abluit᷑. Orosius sluid signi¬
ficat qͦd noe sexcentoꝵ erat annoꝵ. qͣndo diluiui aque
rnundauerunt suꝑ terram: august᷑ Sexcenti anni sig¬
nificãt sex etates mundi. Prima etas est mundi ab adam
us ad noe. Sccła anoe usq ad abraham. Tercia. ab abĩa¬
ham usq ad cͥd. Quarta ad auid. usq tnsmigͣtionem ba¬
bilonis. Quinta atͣnsmigtioẽ babilonis usqͥ ad ad uen¬
tum dm̃i. Sexta. que nunc agitur. Sexcentesimo uite
na inducunt᷑ in archã.⁊ munda septena: August̾ Im¬
imunda illos hoĩes significant. qͥ ad scisma st̃ faciles. mñ

Expanded text:
quadraginta fiunt: sive ille reatus qui ad dies pertinet ex rerum prosperitate, sive qui ad noctes ex rerum adversitate contractus sit; sacramento coelestis Baptismi abluitur. QUAEST. LV. Quid significat quod Noe sexcentorum erat annorum, quando diluvii aquae inundaverunt super terram ? RESP. Sexcenti anni significant sex aetates saeculi. Prima aetas est ab Adam usque ad Noe. Secunda, a Noe usque ad Abraham. Ternsmigrationem Babylonis. Quinta, a transmigratione Babylonis usque ad adventum Domini. Sexta, quae nunc agitur. Sexcentesimo anno na inducuntur in arcam, et munda septena ? RESP. Immunda illos homines significant, qui ad schisma sunt faciles: munda
Abbreviated transcription (Latin):
ex corruptione corpoium maxime mortuorum nasci. Hunqͥd
tam̃ creata sunt qͣndo ipsa corpora᷑. Augͥtinꝰ. Absit ut tc̃ cre¬
ata credant᷑. qͣndo ipsa corpora. S corporib insita sunt. & qͦmͦ
linceant. a qͦ sint sint exorit᷑a. Sic̃ enĩ seinen cuiꝰlibet arboriᷤ
ht̃ qͣndam uim. ut cũ arbuta fuerint int̾ra oriat᷑. ⁊ uir¬
gultum ꝑducat᷑. deinde ramis nichilominꝰ ꝯstipata dilatet᷑.
⁊ frondentil de eisdẽ florily decorata fructificet. ita ẽ ⁊ in
corpore ut ita dicã qͦdam sẽminariũ uñ suo tpr̃e curante
ꝓuidentia. aliqͣ gen̾a animaliũ oriant᷑. Or osuis. Cum ds̃ dixerit

Expanded text:
ex corruptione corporum, maxime mortuorum nasci: numquid tunc creata sunt, quando ipsa corpora? RESP. Absit ut tunc creata dicantur, quando ipsa semen cujuslibet arboris habet quamdam vim, ut cum obrutum fuerit in terra oriatur, et virgultum producatur, deinde ramis nihilominus constipata dilatetur, et frondibus; deinde floribus decorata fructificet: ita est et in corpore, ut ita dicam, quoddam seminarium, unde suo tempore, curante providentia Dei, aliqua genera animalium oriantur. QUAEST.
Abbreviated transcription (Latin):
na patͥs neq sp̃c st̃ s sola filii ꝑsona suscep earnem.
uͥ ⁊ ut hintelligas: ꝯparationib utar. ut ex treata ni¬
celligas creatorem. Cerce in aĩa ẽ ratio. ⁊ c̾ sint unsi.
cota trinitas oꝑata ẽ hominẽ. quẽ ñ tota tͥnitas assup¬
sit : s. sola filũ ꝑsona. Orosuis Uoluntate genuit pat̾

Expanded text:
 sed sola Filii persona suscepit carnem. Et ut hoc intelligas, comparationibus utar, ut ex creatura intelligas Creatorem. Certe in anima est ratio, et cum unum sint, tota Trinitas operata est hominem, quem non tota Trinitas assumpsit, sed sola Filii persona. QU
Abbreviated transcription (Latin):
qͦo ẽet bona: antea nesciuit. ⁊ uisio ꝯtulit scientiam. Aug̾tinꝰ.¬
Om̃e opus p̃cepit uoluntas nrã: dũ cogitauꝰ qͥd oꝑari debeamꝰ.
Hemo em̃ ignorans aliqͥd fac̃. dũ cogitat qualit̃ fiant q̃ faci¬
enda cogitandas disposuit: ⁊ cũ in hoc homine cad̾e ñ possit.
ut aliquid ignorans faciat: quantomag̃ indõ. qͥ omia et̾no
⁊ stabili consilio suo q̃uoluit fec᷑. nec alit̾ facta. ⁊ alit̾ faci
Et diuisto in qͥd script᷑a lucẽ atenebris. Omẽ enĩ qͦd diui¬
ditur: ⁊ c̃e potest. Sic̃ gͦ eentia lucis. ita ẽ ⁊ c̾e̾ntia tenebrarũ.
et cur nondit̃ sec iptura uidro dõ tenebris quos c̾c̾it bone.

Expanded text:
quod esset bona, an antea nescivit, et visio ei contulit scientiam? Omne enim opus praecedit voluntas: nam dum cogitamus quid operari debeamus, neque enim ignorans aliquid facit, dum cogitat qualiter fiant quae facienda cogitando disposuit, et cum hoc in hominem cadere non possit, ut aliquid ignorans faciat: quanto magis in Deum, qui omnia aeterno et stabili consilio suo, quomodo voluit, fecit. Nec aliter etenim facta, Et divisit, inquit Scriptura, lucem a tenebris . Omne enim quod dividitur, etiam esse potest. Sicut ergo essentia lucis, ita est et essentia tenebrarum. Et cur non dixit Scriptura, Vidit Deus tenebras quod essent bonae,
Abbreviated transcription (Latin):
manifestissime scͥpt᷑a dic̃. amboꝵ ocłos aꝑtos fuisse. Nec enim
fas ẽ dic̾e pͥmos homiẽs cecos factos. ⁊ cͦ post paululũ pꝰ ligni
uetiti tactũ fuisse eadẽ script᷑a dic̃. aꝑti st̃ ocłi amboium:
Nisi ocłos hab̾ent aꝑtos. uec ille animalib nomĩa impon̾et
nec illa nidet ligni pulcͥtudinẽ. Augcinũ hoc qͥppe uerũ¬

Expanded text:
manifestissime Scriptura ostendit amborum oculos apertos fuisse. Nec enim fas est dicere primos homines caecos factos. Et cur post paululum post ligni vetiti tactum, eadem Scriptura dicit: Aperti sunt oculi amborum ? Nisi enim oculos haberent apertos, nec ille animalibus nomina imponeret, nec illa videret ligni pulchritudinem. RESP. Hoc quippe veru
Abbreviated transcription (Latin):
thesauro corlis sui ꝓfert bona. Si ut hoc aiceo nemno dou
alsi solus d&̃ : ulli fcilicet respondebat. qui uata eter ni
al co querebat. illi qui tantũ hominẽ arbiebat᷑ dicens.
magister bone. Ideoq sic respondit dicens. QurinMicis
bom̃ Nemo bonꝰ. uisi solus do. Ioest istã forma assuptã
qmͣ cernis. qmͣ uidebt̃ boni ⁊ mali: pũ ⁊ inpii nonerit
erinbonũ. qͥmale agi. Eego ñ me dicas secimm hanc for¬
mam bonũ. qmͣ uicĩeunt iłli qui pupugert᷑. Est alia for¬

Expanded text:
thesauro cordis sui profert bona . Sed ut hoc diceret, Nemo bonus, nisi solus Deus; illi scilicet respondebat qui vitam aeternam ab eo quaerebat, illi qui tantum hominem arbitrabatur, dicens, Magister bone. Ideoque sic respondit, dicens, Quid me dicis bonum? Nemo bonus, nisi solus Deus: id est, Forma ista assumpta, quam cernis, quam videbunt boni et mali, pii et impii, non erit eis in bonum qui mala agunt. Ergo non me dicas secundum hanc formam bonum, quam videbunt illi qui pupugerunt. Est alia for
Abbreviated transcription (Latin):
lurit celũ ⁊ t̾ram uelit qͣndã sp̃ualem corporalẽq crent᷑aum
dit̾e. ⁊ sic quẽadmodũ singillatim facta st̃ ordine texere. Eͦd
cm̃ dit̃ celũ. hoc mͥ uidet᷑ dixisse aquarũ abyssũ teuebrosam
antea qͦdã m̃ fluitantẽ urtã. nisi comitat᷑ ad creatorẽ. ⁊ fiat
lux: ⁊ contemplet᷑ trinitatem dm̃ c̾ẽ in dõ. Orosuis Sp̃c dm̃
ferebat᷑ suꝑ aquas. localit̾ ferebat᷑ sic̃ sol ⁊ luna ⁊ alia sidera
tur aut distindit᷑. neq tẽpoꝵ motionily subiacit. s ẽ ubiq
p̃sens totꝰ. Cum mͦ sane nominauit creata cin suꝑferri dice¬
retur spc̃ sc̃s: non localit̾ s potentialit̾ dr̃. Non ex indigen¬
tiafecit ds̃ oꝑa bona. s ex beneficientia: neq horũ indiget
que fecit. Indignꝰ quippe atq egenꝰ amior subiacet reb quas
ndie cdix̃. an ante omnẽ dic̃: Si indie dix̃. tp̃ralit̾ dix̃. Si tẽ¬
poralit̾ dif: ꝑ aliqmͣ creat᷑am dix̃. s̃ non ẽ pͥma creat᷑a lux. Augͥt̾.¬

Expanded text:
luit coelum et terram velut quamdam spiritualem corporalemque materiam dicere, et sic quemadmodum singillatim facta sunt, ordine texere. Quod enim dixit coelum, hoc mihi videtur dixisse aquarum abyssum tenebrosam, atque quodam modo fluitantem vitam, nisi convertatur ad Creatorem, et fiat lux, et conferebatur super aquas : localiter ferebatur, sicut sol et luna et alia sidera, tur loco aut distenditur, neque temporum motionibus subjacet, sed est ubique praesens totus. Cum modo sane nominavit creaturam, cui superferri diceretur Spiritus sanctus, non localiter, sed potentialiter dicitur. Non ex indigentia Deus fecit opera sua, sed ex beneficentia; neque horum indiget quae fecit. Indigus quippe atque egenus amor, subjacet rebus quas In die dixit, an ante omnem diem? Si in die dixit, temporaliter dixit: si temporaliter dixit, per aliquam creaturam dixit. Igitur non est prima creatura lux.
Abbreviated transcription (Latin):
ichilq sit qͣs non abillo sit ꝯditũ. un malũ: Augustinꝰ.
M alũ nat᷑a s̃ ⁊: s pͥnatio boni hoc nom̃ acccpit. Deniqibo¬
nũ põtest e̾cͥ sine malo. malũ si potest e̾i̾ sine bono: uer po¬
tesi ẽẽ inalũ. ubi ñ fuerit bonũ. Ac ꝑħ dicimꝰ ⁊ angłia bo¬
iuii ⁊ angłm malũ: ⁊ hoĩem bonũ ⁊ hominẽ malũ: s bo¬
nũ qͦd angłs. malũ qͦd uiciosũ. Iło qñ dicimꝰ bomũ. nafam

Expanded text:
nihilque sit quod non ab illo sit conditum, unde malum? Augustinus. - Malum natura non est, sed privatio boni hoc nomen accepit. Denique bonum potest esse sine malo, malum non potest esse sine bono. Non potest esse malum ubi non fuerit bonum; ac per hoc dicimus et angelum bonum, et angelum malum, et hominem bonum, et hominem malum. Sed bonum quod an
Abbreviated transcription (Latin):
Orosins. Genisis pͥncipiũ ẽ. In pͥncipiofẽc ds̃ celũ ⁊ t̾ram. Angłi
fec̃ ds̃ celũ ⁊ t̾ram. Auganũ Quando facta st̃ simul sidera.
ait sicła script᷑a: laudauert᷑ me om̃s angłi mei uoce magna.
Quarto die facta st̃ sicła ⁊ iam angłi erant. Neq enĩ die t̾cio.
neq sccło facta st̃. Ecia enim die. arida scilior t̾ra abaqͥs dis
creta est. Socło: factũ est firmam̃tũ. ubi sol ⁊ luna discurrt̃
⁊ sicła. Porro pͥmꝰ dies ipse est angłica nat᷑a: ⁊ si ħ celũ quod¬

Expanded text:
I. Genesis principium est: In principio fecit Deus coelum et terram . Angeli fecit Deus coelum et terram. RESP. Quando facta sunt simul sidera, ait Scriptura, laudaverunt me omnes Angeli mei voce magna . Quarto enim die facta sunt sidera, et jam Angeli erant. Neque enim die tertio, neque secundo facti sunt. In creta est. Secundo enim factum est firmamentum, ubi sol et luna discurrunt et sidera. Porro primus dies ipse est angelica natura, quae primo co
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ qͦs uiuentes motꝰq uitales exerentes uinimꝰ. mox uͥ aspicimꝰ
ñ credimꝰ uiũe s uidemꝰ. cũ eoꝵ uitã sñ corporib uicłe neq̃amꝰ:
qmͣ tam̃ ineis ꝑ corpora. remota oĩ abiguitate ꝯspicimꝰ. Ita qͣeq
spĩtalia illa num̾a corpoꝵ nr̃oꝵ circ̾feremꝰ. in corportũ clm̃ oĩa
regentẽ ⁊̃ ꝑ corpora ꝯtuebim᷑. Aut gͦ sic ꝑillos ocłos udebit᷑ ds̃.
ut aliqͥd habeant intanta excellentiamentis simile qͦ ⁊ ĩ corpo¬
rea nat᷑a cernat᷑. qͦd ulł exemplis siue scͥpt᷑arũ testimoniis diui¬
narũ uł difficile ẽ uł ĩpossibile ostencłe: aut qͦs ad ĩtelligen¬
dii faciliꝰ ita ds̃ nob̾ erit tcͦtꝰ atq ꝯspicimꝰ. uuideat᷑ spñ asin¬
iente directi. Patebt̃ ĩ cogitatiols nr̃e in uice nob̾. Tc̃ enĩ ĩple

Expanded text:
 adspicimus, non credimus uiuere, sed uidemus, cum eorum uitam sine corporibus uidere nequeamus, quam tamen in eis per corpora remota omni ambiguitate conspicimus: ita quacumque spiritalia illa lumina corporum nostrorum circumferemus, incorporeum Deum omnia regentem etiam per corpora contuebimur. Aut ergo sic per illos oculos uidebitur Deus, ut aliquid habeant in tanta excellentia menti simile, quo et incOl-porea natura cernatur, quod ullis exemplis siue scripturarum testimoniis diuinarum uel difficile est uel inpossibile ostendere; aut, quod est ad intellegendum facilius, ita Deus nobis erit niente directi. Patebunt etiam cogitationes nostrae inuicem nobis. Tunc enim inple
Abbreviated transcription (Latin):
in qͥ tam̃ nullus nullisit inuisuri.
radus honorum atq głiarum qui in illa uita fut᷑i st̃
ut ait sc̃s augustinus. quis est idoneus cogitare qͣnto
magis docere: Quod tam̃ fut᷑i sint non est ambigendum.
atq id ⁊̃ beata illa cuntas magnum in se bonũ uidebit.
qͥo nulli suꝑiori illis infi̾or inuidebit. sicut nc̃ non in
digitꝰ. cũ m̃brum utrumq ꝯtineat totius carns pacca¬
ta conpago. Sic itaq habebit bonũ aliꝰ alio minꝰ. ut ħ
bunt᷑. Et̾nitatis ciũ beatitudine ꝑfrucnt᷑: ut ħ ilł sit in
remun̾atiõe beanitudinis. qͦd in defesso ubi fueruit iubi¬
lo laucd̃. Psalmꝰ ciũ dic̃. Beati qͥ habitant indomo tua

Expanded text:
in qua tamen nullus sit alii invisurus. in qua tamen nullus sit alii invisurus. « Gradus honorum atque gloriarum qui in illa vita futuri sunt, ut ait sanctus Augustinus , quis est idoneus cogitare, quanto magis dicere? Quod tamen futuri sint non est ambigendum. Atque id etiam magna illa civitas bonum in se habebit, quod nulli superiori nullus inferior invidebit, sicut nunc non indigitus, cum membrum utrumque contineat totius carnis pacata compago. Sic itaque habebit bonum alius alio minus, ut buntur . Aeternitatis enim beatitudine perfruentur: ut hoc illis sit in remuneratione beatitudinis, quod indefesso usi fuerint jubilo laudis. Psalmus enim dicit: Beati qui habitant in domo tua,
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ quisq ꝑt̾ritorũ malorum suorũ erit. qͣntũ autẽ
ad exꝑientis sensũ ꝓrsus in menior erit. Nã ⁊ ꝑrcissimꝰ
medicꝰ. sic̃ arte scnuit᷑ omẽs ferre morbos corporis nou̾.
Sicut autt̃ corpore sentiunt᷑: plurimos nescit qͦs ipse
non passus est. Ut gͦ scientie maloꝵ due sunt una qͣ
potentiam mentis non latent. alt̾a qua exꝑientis sensil
alicer ꝑ insipientis pessimam urtam. Ita ⁊ obliuio ẽs malorũ
duc sunt. Aliter ea namq obliuit᷑ eruditꝰ ⁊ doctꝰ. alit̾ exꝑtꝰ
⁊ passus. Ille si ꝑitiam negligat. iste si miscria careat. Sclm
hanc obliuionẽ que ptteriore loco est posita. non ert̃ me¬
mores scĩ pret̾itorum malorum. Carebt̃ enĩ nob̾. ita ut pe¬
nitus deleantur de sensib corum. ea tam̃ potentia scientie
que magna in eis erit. ñ solum sua pret̾ita. s ⁊̃ dampna¬
torum eos sempitna miseria non latebit. Alioqͥn si se fuisse
miseros nescituri sunt: qͦ sicut ait psalmista. miscłias

Expanded text:
autem ad experientis sensum, prorsus immemor. Nam et peritissimus medicus, sicut arte sciuntur, omnes fere morbos corporis novit, sicut autem corpore sentiuntur, plurimos nescit, quos ipse non passus est. Ut ergo scientiae malorum duae sunt, una qua potentiam mentis non latent, altera qua experientis sensibus aliter per insipientis pessimam uitam: ita et obliuiones malorum duae sunt. Aliter ea namque obliuiscitur eruditus et doctus, aliter expertus et passus; ille, si peritiam neglegat, iste, si miseria careat. Secundum hanc obliuionem, quam posteriore loco posui, non erunt memores sancti praeteritorum malorum; carebunt enim omnibus, ita ut penitus deleantur de sensibus eorum. Ea tamen potentia scientiae. quae magna in eis erit, non solum sua praeterita, sed etiam damnatorum eos sempiterna miseria non latebit. Alioquin si se fuisse miseros nescituri sunt, quo modo, sicut ait psalmus, misericordias
Abbreviated transcription (Latin):
cum gr̾arũ acciõe rifcrendo ad dm cuiꝰ uob̾ mun̾e uenit. angens iopti¬
mĩ reodit. Uanã głiam ũ respuendo. ad ipso abictã uicdentiũ obtutibꝰ
ostencłe nitit᷑: qͣ uiliori gerulo hoc idẽ credidisse uitit᷑. Inspato gͥ p̾scrip¬
ti libri. discussoq uocabulo: nullũ penitꝰ aliud reꝑire ualui nom̃ eidc̃
oꝑi congruentiᷤ. uisi q̃d ipse in pͥncipio sui uoluminis gestare uidit᷑. Ap¬
pellat᷑ tñi ꝓnosticũ fitt᷑i scłi. qͦd latine p̾scientia fit᷑i sclĩ dici non incon¬
geue potest. In quo quid̃e oꝑe qmlibat priimꝰ lib̾ quadam ee parte
peicantib asꝑitatem metũq incut̾e uideat᷑. Duo tam̃ sequeites lib
codicis corpus legendo tascurrens. repꝑi illud qͦd dnis iħe xp̃c dat᷑ũ
in en angłis loqͥtꝰ. Om̃is scͥba doctꝰ iuregno celorũ. simił est hoĩpat᷑

Expanded text:
optimum, reddit. Vanam vero gloriam respuendo eo idipsum abjectum videntium obtutibus ostendere nititur, quo viliori gerulo hoc idem credidisse cernitur. Inspecto igitur praescripti Codicis, discussoque vocabulo; nullum penitus aliud reperire valui nomen eidem operi congruentius, nisi quod ipse in principio sui voluminis gestare videtur. Appellatur enim Prognosticon futuri saeculi, quod Latine praescientia futuri saeculi dici non incongrue potest. In quo quidem quamlibet primus liber quadam ex parte peccantibus asperitatem metumque incutere videatur, duo tamen subsequentes libri m vero totius codicis corpus legendo transcurrens, reperi illud quod Dominus Jesus Christus in Evangeliis loquitur: Omnis scriba doctus in regno coelorum, similis
Abbreviated transcription (Latin):
hesuri st̃ do suo u nulli possĩt obuoriari peccato: Tanto cũĩ
qͥs lib̾ior fit : qͣnto absolutior apeccatis. Ac sic in illa uita bea
ta lib̾iores ert̃. qͦ petcare ũ poterut᷑. Nam iuxta qͦd mͥ uidet᷑.
si eqͣlitas nob̾ ꝓmittit᷑ angłoꝵ. qͦͥ nob̾ tc᷑ lib̾um ũ errt arbitͥũ.¬
qͦ illi ad laud eudũ cdm̃ sine int̾issiõe utunt᷑: Quod enmñ
utrũ in reꝓb̾ habeat᷑. ẽ fortasse ambiguñ. Quod uixta cuiꝰ
erunt. a uita scõrũ nescio an c̾e̾ possit lib̾um irtcũq ar¬
bitͥum. Quibus in et̾na uita ultriciũ missis conbustiõe

Expanded text:
haesuri sunt Deo suo, ut nulli possint obnoxiari peccato? Tanto enim quis liberior fit, quanto absolutior a peccatis. Ac sic in illa vita beata eo liberiores erunt, quo peccare non poterunt. Nam juxta quod mihi videtur, si aequalitas nobquo illi ad laudandum Deum sine intermissione utuntur? Quod tamen utrum in reprobis habeatur, est fortasse ambiguum; quia juxta cujuserunt a vita sanctorum, nescio an esse possit liberum utcunque arbitrium, quibus in ultricium mis
Abbreviated transcription (Latin):
rectionẽ oĩũ hoĩum signific̾. Ut oĩa oĩũ corpora una ĩ corrupti¬
seroꝵ. ñ sic ĩ corruptibłia ł ĩmortalia ert̃. uͥ qͥa corrũpi aut mori ñ
potert̃. nullũ sensũ doloris admittat᷑. S in et̾nis cruciatib ꝯstituta
sumꝰ dolor nͨ corrũpat truciedo nͨꝑimat. Ac sic ad ħ caro ĩ mortał cũ
sua aĩa. ꝯdẽptiata. uiuat uͥ sentiat: sentiat uͥdoleat. ⁊ u̾doleat

Expanded text:
rectionem omnium hominum signat, ut omnia hominum corpora, una incorruptiserorum non sic immortalia et incorruptibilia erunt, ut quia corrumpi aut mori non poterunt, nullum sensum doloris admittant; sed ut, in aeternis cruciatibus constituta, summus dolor nec corrumpat cruciando, nec perimat. Ac sic ad hoc caro immortalis cum sua anima condemnata vivit, ut sentiat; sentit, ut doleat; dolet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
milituto ꝯsistit. dcposita hac qͣre tundit᷑ inp̾senti sar¬
cina corporali. insensibilem ficrs: q̃ omñt̃ ratioĩs iũ inse
continens. ⁊̃ mutã acq insensibilẽ mat̾iã caruis. participatiõs
sui fãc t̾e sensibilẽ: cui utiq ꝯsequẽs sit. ⁊ hratiõis ipsi edo ꝯti¬
neat. u exuta mẽs ista carnali q̃ nc̃ habetat᷑ pinguclĩe. intel¬
letuales ĩttites suas ĩ mcliꝰ reparet. ⁊ pͣioris cas aclubtiliores
enitiꝰ ualaat dño copulari dicẽs. Desiłio habeo asolur⁊ cũ¬

Expanded text:
militudo consistit, deposita hac qua reconditur in praesenti sarcina corporali, insensibilem fieri, quae omnem rationis vim in continens etiam mutam atque insensibilem materiam carnis sui facit esse sensibilem, cum utique consequens sit et hoc rationis ipsius ordo contineat, ut exuta mens ista carnali qua nunc hebetatur pinguedine intellectuales uirtutes suas in melius reparet et puriores eas ac subtiliores enixius ualeat domino copulari, dicens: desiderium habeo dissolui
Abbreviated transcription (Latin):
Qͣlis ñ sĩt corporalia uisa s similia corporaliby. anim¬
qͥls aĩe corporib exite afficiunt᷑. scu bene seu male. c̾ ⁊ ipse¬
aie coiporib sui similes sibimet appareat. st̃ tam̃ ⁊ u̾a leticia
ẽ ⁊ u̾a molestia facta de substantia spitali. Nam ⁊ ĩsõpns mas¬
ꝯstituti se euigilasse doluert̃. Et rursus gͣuibs t̾rorilx atq cru¬
tiatib exagitati atq uexati. c̃ ex ꝑgefacti c̃c̾nt dormire timi¬
erõ. nẽ ĩ eadem mala reuocarentur. Et utiq dubitandũ ũ
ẽ q̃ exp̃ssiora sit illa q̃ inf̾n̾a dicunt᷑. atq ab ħ uehem̃tiꝰ¬

Expanded text:
n sint corporalia, sed similia corporalibus, quibus animae corporibus exutae afficiuntur, seu bene seu male, cum et ipsae corporibus suis similes sibimet appareant; sunt tamen et vera laetitia et vera molestia facta de substantia spirituali. Nam et in somnis magstituti se euigilasse doluerunt et rursus grauibus terroribus atque cruciatibus exagitati atque uexati, cum expergefacti essent, dormire timuerunt, ne in eadem mala reuocarentur. et utique dubitandum non est, quod expressiora sint illa, quae inferna dicuntur, atque ob hoc uehementi
Abbreviated transcription (Latin):
edificat: i. peccata maiora. ⁊ iccirco diora. atq tc̃ ĩã in solubi¬
lia: s ligna. fenũ. stipnlã. idest pecc̃a minima atq leuissima
q̃ ignis facile ꝯsumat. H tam̃ sciendũ ẽ: ꝙ illic saltẽ de mi¬
nimis nil qͥsq pͣgatioĩs optinebit. nͥ bonis ħ accil in hac
ad huc uita positꝰ. ũ illic obtineat ꝓm̾eat᷑ Quod aliꝰ sit¬

Expanded text:
peccata majora, et idcirco duriora, atque jam tunc insolubilia, sed ligna, fenum, stipulam, id est peccata minima atque levissima, quae ignis facile consumit. Hoc tamen sciendum est quia illic saltem de minimis nil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac vita adhuc positus ut illic obtineat promereat
Abbreviated transcription (Latin):
pioꝵ tba fideliũ euocand̃ ab ħ scło. eliccis aĩabs ꝯmittit.
⁊ uͥ sui sẽꝑ sint memores pos̃. Nec .ii. fidis uiuentiũ id atͣn¬
iuuare pͥ mortẽ. S qͥa tante auctoritatiꝰ sollicitudo nõ
p̾t̾it. seqñs rei multotiẽs effectꝰ ꝑbañ: cũ ca q̃ pleriq ui¬
uentes. a morientil sibi fieri pctũt. ⁊̃ sine dilatioĩs dãp¬

Expanded text:
piorum turba fidelium evocandis ab hoc saeculo electis animabus committit, et ut semper sui sint memores, poscit. Nec enim fides viventium id a mopossent post mortem. Sed quia tantae auctoritatis sollicitudo non praeterit, sequens rei multoties effectus probavit, cum ea quae plerique viventes a morientibus sibi fieri petunt, sine dilationis da
Abbreviated transcription (Latin):
audiendos eo duce uen̾at. qͣ recentissima recordabat᷑ facillitate
qͥd recoł. Uerũ c̃ : ĩ sõpnis illa uidisti.s ⁊̃ nc ł sõpnis te uide̾¬
scias. Hc̃ audiss: iste. ita cꝰ credicdit: atq id responsioẽ firmaũ.
Tc̃ qͥ hominẽ docebat. adietit ⁊ ait. Ubi e mͦ corpꝰ tiuĩ: Ille respli
In cubicło ⁊ in lecto meo. Scis ne inqͥd ille ĩcodẽ corpꝰcło nc̃ cc̾ in¬
ligatos.⁊ clausos. ⁊ otiosos ocłos tuos. nilq ilł ocłis te uidere:

Expanded text:
audiendos eo duce uenerat, qua recentissimos recordabatur facilitate, quit, \'recolis; uerum est, in somnis illa uidisti; sed scies\'. hoc cum audisset iste, ita esse credidit atque id responsione firmauit. tunc, qui hominem docebat, adiecit et ait: <Ubi est modo corpus tuum? ille respondit: \'In cubiculo meo. \'scisne\', inquit ille, \'in eodem corpusculo nunc esse inligatos et clausos et otiosos oculos tuos nihilque illis oculis te
Abbreviated transcription (Latin):
cant. nec aliqͥd oꝑantur ⁊ tam̃ st̃ isti quils me ĩtueris. ⁊ ista
ut̾is uisiõe : ita c̃ defunctꝰ fueris nichil agentib ocłis carnis
tue. uita tͥ inerit qͣuiuias. sensusq qͦsentias. Caue ia deinceps
ne clubites urtã man̾e pꝰt morrẽ. Ita sͥ ho fidł. oblatã dic̃ huiꝰ
rei dubitationem. Cont e qͥb parũ iudet᷑ qͦd aĩa ptͥ mertm¬

Expanded text:
aliquid operantur et tamen sunt isti, quibus me intueris et ista uteris uisione, ita, cum defunctus fueris, nihil agentibus oculis carnis tuae uita tibi inerit, qua uiuas, sensusque, quo. sentias. caue iam deinceps, ne dubites uitam manere post mortem. ita sibi homo fidelis ablatam dicit huius rei dubitationem
Abbreviated transcription (Latin):
amississe Orarr gͦ posst̃ ꝓ salirte niuentiũ. in qͣntũ aclño
positi dilexer̃t. Sensum. n. qͦ uiuentes c̃ uiuentil ad fuer̃t ñ
amisisse. s lib̾orẽ illic hab̾e ceedeude sc̃: uͥ on̾e corporali gͣuari
ñ posst̃. Nã uxta diuinã sententiã. corpꝰ corruptibile ad gͣuat
aĩam. Crgo aĩa q̃ñc corpore gͣuat᷑. lib̾ior corpore absoluta efficit᷑.
E st gͥ aĩe pꝰ mortẽ ⁊ sensus integ̾. ⁊ memoria plena. Ergo aĩa q̃ illie
c̾to recordatiõis officio utit᷑. ꝑrimoꝵ ddulcedinis recordat᷑. Rictor
aliud oratiõẽs fideliũ ammarũ . q. desicłia earũ accipiantur.
llud qͦ dico qͦd celeb̾rima sit ĩ hac re ꝯsuetudo fideliũ. c̃se mori¬

Expanded text:
 salute viventium, in quantum a Domino positi dilexerunt: sensum enim, quo viventes cum viventibus adfuerunt, non amisisse, sed liberiorem illic habere credendae sunt, ubi onere corporali gravari non possunt. Nam juxta divinam sententiam, corpus corruptibile aggravat animam : ergo anima quae nunc corpore gravatur, liberior corpore absoluta efficitur. Est igitur animae post mortem et sensus integer, et memoria plena. Ergo anima quae illic certo recordationis officio utitur, proximorum dulcedinis recordatur. Recordaliud orationes fidelium animarum, quam desiderium earum accipiatur. Illud quoque dico, quod celeberrima sit in hac re