comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manus ut possimus ita conuestere quia & manuatum aliquid manu manuatum est. itemgula non primae
substantia cungula sedalicuius ungulati quuiã &ungulatum aliquidungula ungulatum. & mutuam
possithabere conuersionem quod relatiuis et̃. diximus proprium: Siergomancat illa relatiuorũ definitio
utrelatiuũ sit quicquid alicuius dicipotest. difficile resistimus dicipastes secundarim substantiarim
relatiue : Si uero illa definitiõ mutate it autrelatiua sintea quaead aliquid referuntur excepto co
quod inaliquos lintnniulla incidit in hanc definitionȩ substantia quẽ ad modum seruitus excepto eo
quod in eodem seruo est idestinali quohomine refestur ad dominũ : At uero penna it apennati alicuius
pennaest. ut excepto eo quod inaliquo penatoest. adnihil referripossit. Sanead monendi sum&

Expanded text:
manus ut possimus ita conuertere quia et «manuatum» aliquid manu «manuatum» est. Item ungula, non primae manus ut possimus ita conuertere quia et «manuatum» aliquid manu «manuatum» est. Item ungula, non primae substantiae ungula, sed alicuius ungulati quia et ungulatum aliquid ungula ungulatum ut mutuam possit habere conuersionem, quod relatiuis esse diximus proprium. Si ergo maneat illa relatiuorum definitio ut relatiuum sit quicquid «alicuius» dici potest, difficile resistimus dici partes secundarum substantiarum relatiue. Si uero illa definitio est mutata ita ut relatiua sint ea quae ad aliquid referuntur excepto eo quod in aliquo sunt, nulla incidit in hanc definitionem substantia, quemadmodum seruitus, excepto eo quod in eodem seruo est, id est in aliquo homine, refertur ad dominum. At uero pinna ita pinnati alicuius pinna est ut, excepto eo quod in aliquo pinnato est, ad nihil referri possit. Sane admonendi sumus
Abbreviated transcription (Latin):
itemequus iamquis equus uthrobus non alicuius est hocipso quod rhocbus est sed quodiumentum est:
alicuius umentum est: Nonergo prima substantia relatiue dici potest: neque pars eius quȩ lib&
q̃ sine dubio & ipsaprima substantia ẽ . Namquem ammodum cicero prima substantia estitama¬
nus enus Manus uero non cius. sed specialitor manus nasecundae substantiȩ relatiue dicinon potes
Non enim sua conuersione respondent utsidicamus manus cicerdnis noncicero manus cicero est
neq ipsamanus ob hocmanus quiaciceronis est : sed quiaita abifesta est manus dicitur. Non quod a licu¬
uissit. Nonergoutdicimus prima substantio Neque paraeseius relatiuedicipossunt: uaeritur ergo
depatqs secundȩ substantiae nan deipsa substantia. Nulla questio est. Nonenimhomo alicuius homo
scdmanus specialite  cuius hominis manusest. & mutua conuersione respondeat. aicuius manuati

Expanded text:
item equus †iam quis equus†, ut Rhoebus, non alicuius est hoc ipso, quod Rhoebus est, sed quod iumentum est, item equus †iam quis equus†, ut Rhoebus, non alicuius est hoc ipso, quod Rhoebus est, sed quod iumentum est, alicuius iumentum est. non ergo prima substantia relative dici potest neque pars eius quaelibet, quae sine dubio et ipsa prima substantia. nam quemanus eius. Manus uero, non eius, sed specialiter manus, ita secundae substantiae, relatiue dici non potest. Non enim sua conuersione respondent ut, si dicamus «manus est manus Ciceronis», non Cicero manus Cicero est neque ipsa manus ob hoc manus quia Ciceronis est, sed quia ita affecta est, «manus» dicitur non quod alicuius sit. Non ergo ut diximus, prima substantia neque partes eius relatiue dici possunt. Quaeritur ergo de partibus secundae substantiae. Nam de ipsa substantia nulla quaestio est. Non enim homo alicuius homo. Sed manus specialiter alicuius hominis manus es
Abbreviated transcription (Latin):
comparatus maiorest. iemq maiori comparatus minorest uno atq eodem temporequod
contrariis euenirenullomodo potest: Nam quotem porehomostultus. Non eodem tẽpore
sapiens eẽpotest: Nequequotem pore albus ẽ. eo demtem poreniger cẽ potest quod qui a
euenireͥposso in maior ostendimus fateamur necesscest maus &minus non cẽ contrarium itaduplum
simplo non cẽcontrarium qm̃ hocidem duplum potest ct̃. ad aliquiꝰ simplum. Nonigitur omnia relatiua pos¬
sunt habere contrarium : Item maius &minus quacdarr quaedam non magis hicamicus illo est: hoc
magis duplum illo duplum et̃ non potest ꝓptẽ qͣuia siduplum est itaduplum est : utplus aliquid minus ue
si fuerit nonsitduplum: Queritur utum aliqua substanti& dici relatiue possit: Seddeprima
substantia diciposserclatiue Nuilla questio est: Nonenimqͥceso alicuius dicipotest aut aliquid referri :

Expanded text:
comparatus maior est, idemque maiori comparatus minor est uno atque eodem tempore, quod comparatus maior est, idemque maiori comparatus minor est uno atque eodem tempore, quod contrariis euenire nullo modo potest. Nam quo tempore homo stultus, non eodem tempore sapiens esse potest, neque quo tempore albus est, eodem tempore niger esse potest. Quod quia euenire posse in maiore et minore ostendimus, fateamur necesse est maius et minus non esse contrarium, item duplum simplo non esse contrarium, quoniam hoc idem duplum potest esse ad aliquid simplum. Non igitur omnia relatiua possunt habere contrarium. Item magis et minus quaedam magis duplum illo duplo esse non potest, propterea quia, si duplum est, ita duplum est, ut, plus aliquid minusve si fuerit, non sit duplum. 378 Quaeritur utrum aliqua substantia dici possit relative. sed de prima substantia dici posse relative nulla quaestio est; non enim Cicero alicuius dici potest aut ad aliquid referri.
Abbreviated transcription (Latin):
sibiliest : Haecergo nonut quȩ supra dicta sunt sceruatis isdem casibus sed mutatis conuestunt᷑ :
quaedam relatiuahis ad quȩreferuntur. & intemporeconcordant. caquesimulincipiunt simul
desinunt ut seru̾us cẽ Non potest nisicumcẽ coeperitdominus. &cum dominus essedesierit seruu sece
definit : &item dominus cũ seruũ non habuerit dominus dici non potest. atueso Noscibilis res
prior estnatura quam nodo nam sinos sibilia tollas. notiononerit . atuerosi notionem tollas.
potest aliquid ẽẽ Noscibilequamuis desitillequinouit: relatiua possunt habere. contrarid
sed nonomnia. Namq inscientiescientia contraria. amicitia einimicitia. atuero duplonihil
contrariũ neq maiori uelminori: qua quisquis ista contraria putauerit cogitur confiteri
unã eandemq remuno atq eodem tempore possesibi eẽ. contrariã. Siquidem maiorminor

Expanded text:
sibilis est. Haec ergo non ut quae supra dicta sunt seruatis isdem casibus, sed mutatis conuertuntur. sibilis est. Haec ergo non ut quae supra dicta sunt seruatis isdem casibus, sed mutatis conuertuntur. Quaedam relatiua his, ad quae referuntur, et in tempore concordant, eaque simul esse incipiunt, simul desinunt ut seruus esse non potest, nisi cum esse coeperit dominus, et cum dominus esse desierit, seruus esse desinit. Et item dominus, cum seruum non habuerit, dominus dici non potest. At uero noscibilis res prior est natura quam notio. Nam si noscibilia tollas, notio non erit; at uero si notionem tollas, potest aliquid esse noscibile, quamuis desit ille qui nouit. Relatiua possunt habere contraria, sed non omnia; namque inscientiae scientia contraria, amicitiae inimicitia. At uero duplo nihil contrarium, neque maiori uel minori, quia, quisquis ista contraria putauerit cogitur confiteri unam eandemque rem uno atque eodem tempore posse sibi esse contrariam. Siquidem maior minori
Abbreviated transcription (Latin):
sinehis illiuicissim . Dicuntur autem relatiua tribus modis aut alicuius filius aut alicui ut uicinus
uicemutua respondent: Namquẽ ad modũ filius patris filiusẽ sic pat̃ filii. alicuius paterẽ & respondenta
Itaut aliqua hisdem casibus respondeant aliquacasus mutent: Nam de filio dixi. Item deseruo dicere
possumus. qm̃ seruus dni scruus ẽ : dominus scrui dominusẽ. haccita sibi respondent. ut eosdem
&minor. maior eali quominorest. Manifestum estergo ita casus in conuersione seruare : Adue¬
roscientia cumsit relatiua. alicuius enim rei scibiliscientia est in conuersione idad quod iefesturca sũ
mutat: Nam quod dicimus scientia scibilis reiest. non possumus dicere. scibilis resscientiaeẽ. sed sci
hilis res scientia est scibilis : Item sensus rei alicuius sensibilis sensus est. contra sonsibilis. sensusen¬

Expanded text:
sine his illi vicissim. 375 dicuntur autem relativa tribus modis: aut alicuius, ut filius, aut alicui, ut vicinus, sine his illi vicissim. 375 dicuntur autem relativa tribus modis: aut alicuius, ut filius, aut alicui, ut vicinus,  referuntur, vice mutua respondent; nam quemadmodum filius patris filius est, sic pater filii alicuius pater est. et respondent ita, ut aliqua isdem casibus respondeant, aliqua casus mutent. nam de filio dixi; item de servo dicere possumus, quoniam servus domini servus est, dominus servi dominus. haec ita sibi respondent, ut eosdem et minor maiore aliquo minor est. manifestum est ergo ista casus in conversione servare; at vero scientia cum sit relativa alicuius enim rei scibilis scientia est, in conversione id, ad quod refertur, casum mutat. nam quobilis res scientia scibilis est». Item sensus rei alicuius sensibilis sensus est, contra sensibilis res sensu sen
Abbreviated transcription (Latin):
Sugitur mauis aminus contraria sunt cogimur confiteri quod ualde absurdũ ẽ. possealicui rei uno
tempore simulcucnire contrano Rursus aliud absurdum cogimur intellegere unamcandem querem sibi¬
m& eẽ contraricm. Si quidem resuna diuersis quantitatibus comparatir. potesteodem tempore maior &minoret̃
Quantitas non recipit magis &minus: Nonenĩ quinquem agis quinquest̃. quamduo duo. autidem
dualis duobus magis duo sunt. autmagis crasduoerunt quam hodicsunt. Estautem propriũ quanti¬
tatis. quod secundum hancdicimus par &impar : utqualitatis proprium est. quod secundum hanc
dicimus simileat quedissimile quamuis indiuersis rebus utrumqueliccat abusiue usurpari.¬
Quid sit relatiuum Relatiuum est quod hoc ipsum quoddicitur alicuius est. ucladaliquid quolib&
modo referri potest utfilius Non sine patreuelmãre & seruus non sine domino potest intellegi. Neq

Expanded text:
Si igitur maius et minus contraria sunt, cogimur confiteri, quod ualde absurdum est, posse alicui rei uno Si igitur maius et minus contraria sunt, cogimur confiteri, quod ualde absurdum est, posse alicui rei uno tempore simul euenire contraria. Rursus aliud absurdum cogimur intellegere, unam eandemque rem sibimet esse contrariam, siquidem res una diuersis quantitatibus comparata potest eodem tempore maior et minor esse. Quantitas non recipit magis et minus; non enim quinque magis quinque sunt quam duo duo aut idem duo aliis duobus magis duo sunt, aut magis cras duo erunt quam hodie sunt. Est autem proprium quantitatis quod secundum hanc dicimus par et impar ut qualitatis proprium est quod secundum hanc dicimus simile atque dissimile, quamuis in diuersis rebus utrumque liceat abusiue usurpari. Relatiuum est quod hoc ipsum quod dicitur alicuius est uel ad aliquid quolibet modo referri p
Abbreviated transcription (Latin):
dici potest quacpars eius quolo cosit. dextramq acsinistram uid&ur habere. atuero nũmenis aut
oratio auttempus. nihilhorũ habent quã ui sordinchabere possit. utsitin his aliquid primũ & secundũ
&ultmũ & medium. Nihiltamen quod in loco intellegatur : quantita somnis car& contrario
Quide nĩbi pedali tripedali ue contrarium. & siquis dixerit contrariacẽ magis &minus quaeuident᷑
eẽ uerba quantitatis. sciat nonc̃ẽ definitamquantitatem. Itaquesidicat aliquid mauiseẽ. uid &ur
ei contrarium quod minus est. Si cestum quae siuero quomauis est. & responderit quod oriped ali
appar&nihilẽ. contrarium ipsa. sibi quȩdicuntur maiora &minor arclatiue dici
manifestẽe Quodlib& enim m inori cõparatum. mausẽ. Idemque maiori cõparatũ minus est

Expanded text:
dici potest quae pars eius quo loco sit dextramque ac sinistram uidetur habere. At uero numerus aut dici potest quae pars eius quo loco sit dextramque ac sinistram uidetur habere. At uero numerus aut oratio aut tempus nihil horum habent, quamuis ordinem habere possint ut sit in his aliquid primum et secundum et ultimum et medium, nihil tamen quod in loco intellegatur. Quantitas omnis caret contrario. Quid enim bipedali tripedaliue contrarium ? Et si quis dixerit contraria esse magis et minus, quae uidentur esse uerba quantitatis, sciat non esse definitam quantitatem. Itaque, si dicat aliquid maius esse, uidetur ei contrarium quod minus est; si «certum» quaesiuero «quo maius est», et responderit «quod tripedali», apparet nihil esse contrarium. Ipsa sibi autem quae dicuntur maiora et minora, relatiue dici manifestum est. Quodlibet enim minori comparatum maius est idemque maiori comparatum minus est.
Abbreviated transcription (Latin):
dicipotest: & qua estioestin plerisq utrũ nemigis iustus altesdicipossit. pleriq aut̃ subtilit̃ uident᷑
utendis sequiqualitates ipsas nondicunt reciperemagis &minus. sedea qua cabhis denominantur:
utiustitia sit ipsauna quȩdam perfectanotio. ut nondicipossit magis hacciustitia. quam illa est
dicitame potest magis hiciustus quamillcest: itemdici non potest magis haecsanitas quam illa est
dicitame possitmagis hicsanus quã illcest. ex quo sit utsubstantia non recipiat magis &minus
qualitates quidem proipsas substantias possint redspere Item contrarium qualitas hab& nectame
om̃is Nam sanitati cumsit in becillitas contrarianihil ẽ quad rorotun douecontrarium: uidendũ ẽ
quendã pastium hab&. alic non hab&. Nam lineor situquodam pastium intellegitur. Si quidem

Expanded text:
dici potest; et quaestio est in plerisque, utrum magis iustus ‹alter› altero dici possit. plerique autem subtiliter videntur dici potest; et quaestio est in plerisque, utrum magis iustus ‹alter› altero dici possit. plerique autem subtiliter videntur attendisse, qui qualitates ipsas non dicunt recipere magis et minus, sed ea, quae ab his denominantur, ut iustitia sit ipsa una quaedam perfecta notio, ut non dici possit 'magis haec iustitia quam illa est', dici tamen potest 'magis hic iustus quam ille est', item dici non potest 'magis haec sanitas quam illa est', dici tamen possit 'magis hic sanus quam ille est'. ex quo fit, ut substantia non recipiat magis et minus, qualitates quidem per ipsas substantias possint recipere. item contrarium qualitas habet, nec tamen omnis; nam sanitati cum sit imbecillitas contraria, nihil est quadro rotundove contrarium. videndum estquendam partium habet, alia non habet. Nam linea situ quodam partium intellegitur, siquidem
Abbreviated transcription (Latin):
accomodatum sitquamuis ea non sit inbutũ : illud tameꝵ a palestroc rectedicitur palestricum.
quodipsius astis hab& effectum. Non autem inuenitur ipsius qualitatis Nomen undesitdenominatum
& deriuatum palestricum illud quod nondũ ẽ. sedeẽ potest. Qua recognoscendu mest diciquasdam
substantias exqualitatibus. quarum nomina non inueniuntur. ꝑiamq utbonũ dicimus a b on
nonitaoptimum ab optimitate. Itaergopalestricum quod intellegimus exeo quo perciperepossit
palestraem non hab& cestumqualitatis nomen ex quodictum uid&ur : Constat tamen qualitate esse
lictum Quasta speciesest eocium qualitatium. secundum quas forma figuras que intellegimus: ut
quadrum ratundum pulchrum deforme & similioc : recipit qualitas magis &minus. Nei ta menomnis:
iihilenim quadrum magis altroquadid quadrum est. magi sautem aliquid candido cundidum

Expanded text:
accommodatum sit, quamvis ea non sit imbutum. illud tamen a palaestra recte dicitur palaestricum, accommodatum sit, quamvis ea non sit imbutum. illud tamen a palaestra recte dicitur palaestricum, quod ipsius artis habet effectum, non autem invenitur ipsius qualitatis nomen, unde sit denominatum et derivatum palaestricum illud, quod nondum est, sed esse potest. quare cognoscendum est dici quasdam substantias ex qualitatibus, quarum nomina non inveniuntur. namque ut bonum dicimus a bonitate, non ita optimum ab optimitate. ita ergo palaestricum, quod intellegimus ex eo, quo percipere possit palaestram, non habet certum qualitatis nomen, ex quo dictum videtur, 370 constat tamen a qualitate esse dictum. quarta species est earum qualitatum, secundum quas formas figurasque intellegimus, ut quadrum, rotundum, pulchrum, deforme et similia. recipit qualitas magis et minus, nec tamen omnis. nihil enim quadrum magis altero quadro quadrum est; magis autem aliquid candido candidum
Abbreviated transcription (Latin):
itanon omnis dispositiohabitus. omnisau̾tem habitus dispositioeẽ intellegitur: secundaspecies
esteanim qualitatum quas rete passibiles dixerimus. ut dulcȩat queamanim calidũ uel frigidum.
Non quõ exhis eadm substantiac aliquid patiantur. sed quod sensusmros aliquid paticogant : Cogitenim
aliquid pati& tangentem calor & dulcedogustantem: Itemquaenobis exaliqua passione nature
inoleucrint. secundum quas pallidus quisqueuel ruber dicitur : Nontamen itautquis aliqua
repentina causa uclpalla uelrub&. Nam ipsepassiones rectius non qualitates appellantur.
si quidem secundum has Nondicimur quales. Nonenim sequitur ut quipall&. sitpallidus. autquiamat
fragilelignum. Nonquodiam fractũsit sed quod frangipossit. Nam& palefiricum corpus
duobus m odis dicimus &id quod palestra compositum est. &id quod naturer ita formatũm uthuic asti

Expanded text:
Ita non omnis dispositio habitus, omnis autem habitus dispositio esse intellegitur. Secunda species Ita non omnis dispositio habitus, omnis autem habitus dispositio esse intellegitur. Secunda species est earum qualitatum quas recte «passibiles» dixerimus ut dulce atque amarum, calidum uel frigidum, non quod ex his eaedem substantiae aliquid patiantur, sed quod sensus nostros aliquid pati cogant. Cogit enim aliquid pati et tangentem calor et dulcedo gustantem. Item quae nobis ex aliqua passione naturae inoleuerint, secundum quas pallidus quisque uel ruber dicitur, non tamen ita ut quis aliqua repentina causa uel pallet uel rubet. Nam ipsae «passiones» rectius, non «qualitates» appellantur, siquidem secundum has non dicimur quales. Non enim sequifragile lignum, non quod iam fractum sit, sed quod frangi possit. nam et palaestricum corpus duobus modis dicimus: et id, quod palaestra compositum est, et id, quod natura ita formatum, ut huic arti
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse contrarias sed qualitates quacinipsisercent: utmalitiam bonitacti. autuitium
uistuti aut iniustitiam iustitiae: uid&ur autẽ substantiae proprium. quod una ecedem que capas
est contrarium quadam suꝑ mutatione utd apiscum idemsit. potestnunc albus esse nunc niger
Idem tamen lapiscẽ. non desinit. &cicesd primo stultus. postea sapiens. idem tamq cicesd
cẽ non desinit :. Itẽdequalitate : qualitatẽeẽdiximus secundum quam dicimur quales
Qualitatum formcc unaest. Inquadisposicio quȩdam & habitus mentis eẽ intellegitur
uti nomnibus percepti s astibus socpientico grammatica r&horica & crisq quȩitaherent animo
ut difficileamittipossint. Sed in his aliqua perfecta sunt. aliqua in perfecta : utsiqui gram matica e
astio perã dederit. in plerisq tamen fallatur : nondum potest dicihabitus. sed tamendicitur dispositio

Expanded text:
fuisse contrarias, sed qualitates, quae in ipsis erant, ut malitiam bonitati aut vitium fuisse contrarias, sed qualitates, quae in ipsis erant, ut malitiam bonitati aut vitium virtuti aut iniustitiam iustitiae. videtur autem substantiae proprium, quod una eademque capax est contrariorum quadam sui permutatione, ut lapis, cum idem sit, potest nunc albus esse, nunc niger, idem tamen lapis esse non desinit: et Cicero, primo stultus, postea sapiens, idem tamen Cicero esse non desinit. 367 Qualitatem esse diximus, secundum quam dicimur quales. qualitatum forma una est, in qua dispositio quaedam ut in omnibus perceptis artibus, sapientia, grammatica, rhetorica ceterisque quae ita haerent animo ut difficile amitti possint. Sed in his aliqua perfecta sunt, aliqua imperfecta ut si qui grammaticae arti operam dederit, in plerisque tamen fallatur, nondum potest dici habitus, sed tantum dicitur dispositio.
Abbreviated transcription (Latin):
alio magis homo est & nec ipseunus homo magis craserit homoquam hodiefuit & indiuersis non ma¬
gis equus equus est quam homo homo: Hoc auten obseruendum est in substantiis intercon¬
soses suas id est ut primam primae compares secundam secundae : Namsi secm dam primae
conpares magis substantiã prima quam secunda: Primaenim iem magis declarat: Secun¬
dauero hab& quandam communione ambiguitatum : Nam cumdico cicero iã quid dam
indiuiduum cestumq significo. Cumdicohomo qm̃ cunctisum& huic appellationi subdra incesti¬
est quem signifiaem. Itaergo fit ut magissit substantia prima quam secunda. quiarem
certius ostendit. Magi sergo &minus substantia non recipit inter consostessuas:
Item substantia contrarium nihilhab&. Namnihil homini aut equo contrarium.
Sedsiquis dixerit dodium ciceroni fuisse contrarium intellegat Non ipsces substanti aes

Expanded text:
alio magis homo est, et nec ipse unus homo magis cras erit homo quam hodie fuit, et in diuersis non maalio magis homo est, et nec ipse unus homo magis cras erit homo quam hodie fuit, et in diuersis non magis equus equus est quam homo homo. Hoc autem obseruandum est, in substantiis, inter consortes suas, id est ut primam primae compares, secundam secundae. Nam si secundam primae compares, magis substantia est prima quam secunda. Prima enim rem magis declarat, secunda uero habet quandam communionum ambiguitatem. Nam, cum dico «Cicero», iam quiddam indiuiduum certumque significo; cum dico est, quem significem. ita ergo fit, ut magis sit substantia prima quam secunda, quia rem certius ostendit. 366 magis ergo et minus substantia non recipit inter consortes suas. item substantia contrarium nihil habet; nam nihil homini aut equo contrarium. sed si quis dixerit Clodium Ciceroni fuisse contrarium, intelligit non ipsas substantias
Abbreviated transcription (Latin):
uri: Item de substantia. substanta est quaeneqͥn subiecto est in separabiliter. Nequed eullo
subieito prȩdicatur : in separabiliter autem ad hoc definitioni adiectum est quodomnis prima
substantia quamuis in loco aliquo at tamen ab eoseparari &migrare potest: utticesd ita in curta
esse intellegitur. utinde possit aliquo discedere & pars prime quamuis intotosit᷑ Non tamq inse¬
parabiliter. Namsiuerci psasi ue cogitatione separari a corporem rõbrachium potest atuer
r&horica est in animo ciceronis ut&iam sialiquocasu essedestiterit. Non tamen intellegat᷑
& cicerone & quicquid genu sest primȩ substantiae. secunda substantia et̃ intellegitur:
Itaergo substantiis omnib: communcest Noneẽ in subiecto. primauesd nec desubiecto est
substantia nec intendi necremitti potest idest reciperemagis &minus. & si quidom nemo hominẽ

Expanded text:
», «uri». Substantia prima est quae nec in subiecto est inseparabiliter neque de ullo », «uri». Substantia prima est quae nec in subiecto est inseparabiliter neque de ullo subiecto praedicatur. «Inseparabiliter» autem ad hoc definitioni adiectum est quod omnis prima substantia, quamuis in loco aliquo sit, tamen ab eo separari et migrare potest ut Cicero ita in curia esse intellegitur ut inde possit aliquo discedere. Et pars primae substantiae, quamuis in toto sit, non tamen inseparabiliter; nam siue re ipsa siue cogitatione separari a corpore nostro bracchium potest. At uero rhetorica ita est in animo Ciceronis ut etiam si aliquo casu esse destiterit, non tamen intellegatur et Cicerone et quicquid genus est primae substantiae secunda substantia esse intellegitur. Ita ergo substantiis omnibus commune est non esse in subiecto. Prima uero nec de subiecto estSubstantia nec intendi nec remitti potest, id est recipere magis et minus. Et siquidem nemo homine
Abbreviated transcription (Latin):
utcandor: & ex hoc intellegilic& & qualitatem insubiecto esse cumcandor fecessario inaliquo
sit sinequo essenon possit utiqueipsum aliquidinquo est subiectum est: Quid quantitas.¬
Quantita s est secundum quam dicimus quantumest. utbipedale &iamista in subiccto intelgi
necesscest: Quid rdatiuum. Nclatiuum est qđad aliquiduocant ut pater frater. & hacc utiq
illa quaedicuntur inanimã uidebuntur: Quidloci. id est quod dicimus somac . roma substan¬
tia est ipsi romachaecaccidit : Quid temporis. utherinuper uesperi. Quaru motus tempus
intellegitur. substantiac sunt. ut solcuiuscursũ tempus intellegimus & quacaliquam
intellegentiã morae in nobis faciunt: quid situs. utputa iac& sed& : quidhabitus. calciatus
armatus: substanti a est homo. &haecilli accidunt : quid facere ut sccare currere : quid pati ut secari

Expanded text:
ut candor. et ex hoc intellegi licet et qualitatem in subiecto esse, cum candor necessario in aliquo ut candor. et ex hoc intellegi licet et qualitatem in subiecto esse, cum candor necessario in aliquo sit, sine quo esse non possit. utique ipsum aliquid, in quo est, subiectum est. Quantitas est, secundum quam dicimus quantum est, ut bipedale etiam istam in subiecto intellegi necesse est. Relativum est, quod ad aliquid vocant, ut pater, frater et haec utique illa quae dicuntur in anima videbuntur.†quid loci id est, quod dicimus Romae: Roma substantia est; ipsi Romae hoc accidit. quid temporis, ut heri, nuper vesperi: quorum motu tempus intellegitur, substantiae sunt, ut sol, cuius cursu tempus intellegimus, et quae aliquam intellegentiam morae in nobis faciunt. quid situs, ut puta iacet, sedet. quid habitus, ut calceatus, armatus: substantia est homo, et haec illi accidunt. quid facere, ut secare, urere. quid pati, ut secari
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & homo cicero &animalrationale mostale. Ita & nomqi & definitio qua c est de subiecto. eidem subiecte
accessit : Id eoque hoc quod desubiecto dicitur ingeneribus uel in sormis inuenitur : Quid in subiectõ¬
in subiecto est quod neq nomeni nequedefinitionem datsubicito. sed inipso subiccto itaesse intellegitur
ut sincco essenonpossit utr&horica Nam ne nomenieius potest subiectum recipere: ncede finitionem
Nequaenim aut r&chorica cicerdo. autbenedicendi scientiar cicerd: Inecuutem intelleglintur cumu
ipscuocari Nonpossit quide subiecto &in subiec toest: quod aliud desubiecto aliu dinsubiec toest
disciplina. Namcadem r&horicae. desubiato est  Ciceroni in subiecto. prima ergo
substantia subicctum est. Secunda quȩdeipsa primadicitur. ut siciaero prima substanti or
homo& animal secunda: Nam in subiecto omnes consequentes predicationesesse intelleguntur
ita quedesingulis uideamus : Quid q̃ualitas. qualta sest secundum quamdicimus qualeest

Expanded text:
nam et homo Cicero et animal rationale mortale. ita et nomen et definitio, quae est de subiecto, eidem subiecto accessit; ideoque hoc, quod de subiecto dicitur, in generibus vel in formis invenitur. 362 in subiecto est, quod neque nomen neque definitionem dat subiecto, sed in ipso subiecto ita esse intellegitur, ut sine eo esse non possit, ut rhetorica; nam nec nomen eius potest subiectum recipere nec definitionem. neque enim aut rhetorica Cicero aut bene dicendi scientia Cicero; in eo autem intellegitur, cum id ipse vocari non possit. de subiecto et in subiecto ‹est›, quod alii de subiecto, alii in subiecto est, ‹ut› disciplina; nam eadem rhetoricae de subiecto est, Ciceroni in subiecto. prima ergo substantia subiectum est, secunda, quae de ipsa prima dicitur, ut sit Cicero prima substantia, homo et animal secunda. iam in subiecto omnes consequentes praedicationes esse intelleguntur, itaque de singulis videamus. 363 Qualitas est, secundum quam dicimus quale est,
Abbreviated transcription (Latin):
Haecenim similitudinis genere placuit indudi: percontrarium uerba dicuntur. quando contraquõd
dicimus accipiuntur. ut parcas dicimus facta cum non parcant. & lucum cum nonlurat.
Hoc gram maticicata anti fra sinuocant: perdifferentiã aliena uerba sunt cumsinculla ratione ex alis
as sumuntur. utsihominẽneq corporedurũ neq in geniostolidum lapidemdicamus. sedhis uti. ula¬
non conuenit. stultuest enĩ autnihil significantia uerba autnimis aliena proferre propriis autẽ similib
& contrariis uti fasest : Quid sit substantia. antequam dehacdicam quȩdã docendas. omncquicquid
dit alui in separabiliter: etamq alia accidunt ut ciceroest non nom̃ sedquodeo nomi ne significatur.
desubia toest quod d cipso subiec todicitur &datei & defintionẽ suã & nomeni uthomo

Expanded text:
haec enim similitudinis genere placuit includi. Per contrarium uerba dicuntur quando contra quam haec enim similitudinis genere placuit includi. Per contrarium uerba dicuntur quando contra quam dicimus accipiuntur ut «Parcas» dicimus «Fata», cum non parcant, et « lucum », cum non luceat. Hoc grammatici κατὰ ἀντίφρασιν uocant. «Per differentiam» aliena uerba sunt cum sine ulla ratione ex aliis assumuntur, ut si hominem neque corpore durum neque ingenio stolidum lapidem dicamus. Sed his uti non conuenit; stultum est enim aut nihil significantia aut nimis aliena proferre. Propriis autem, similibus et contrariis uti fas est. Antequam de substantia dicam, quaedam docenda sunt. Omne quicquid dit alii inseparabiliter, ei tamen alfa accidunt ut Cicero, non nomen, sed quod eo nomine significatur. «De subiecto» est quod de ipso subiecto dicitur et dat ei et definitionem suam et nomen ut «homo
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur utgladius : Nametensis & mucro idem significat. Quae sunt uerba rebussua sunt
uerba quȩ naturalia at que&iam propriadicimus ut dapis lignum et c&er quaealiena¬
aliena sunt quacratione aliquamutantur: ud propter necessitatem ued propterdecorem: ꝓp̃t
necessitatem. ut dicimus uites gemm a rel& as seg& es. Hicenim qm̃ propriũ deficit. alicnousi sumx
Neq enim autuites aliud quamgemmare. aut seg& es aliudquam l&as possumusdicere : ꝓp̃t
decorẽ autem dicimus fluctuare seg&es possumus enim aliud moueridicere. sed qm̃ornatum
autꝓsimilitudines aut percmtrariã auidifferentiõe : persimilitudinemutsunt quae in granimaticae
intropis numerantur. ut hocipsum quod dixi fluctuare seg&es. ex hocgenere sunt &iamilla quacextoto
pastem autex parte totum significant in hunc modum. ut decenter uerborum habcant propinquitatem

Expanded text:
dicitur, ut gladius; nam et ensis et mucro idem significat. 358 Rebus sua sunt dicitur, ut gladius; nam et ensis et mucro idem significat. 358 Rebus sua sunt verba, quae naturalia atque etiam propria dicimus, ut Aliena sunt quae ratione aliqua mutuamur uel propter necessitatem, uel propter decorem: propter necessitatem ut dicimus «uites gemmare», «laetas segetes». Hic enim, quoniam proprium deficit, alieno usi sumus; neque enim aut uites aliud quam «gemmare», aut segetes aliud quam «laetas» possumus dicere; propter decorem autem dicimus «fluctuare segetes». Possumus enim aliud «moueri» dicere, sed quoniam ornatum aut per similitudinem aut per contrarium aut per differentiam: per similitudinem ut sunt quae in Grammaticae tropis numerantur ut hoc ipsum quod dixi, «fluctuare segetes». Ex hoc genere sunt etiam illa quae ex toto partem aut ex parte totum significant in hunc modum ut decenter uerborum habeant propinquitatem:
Abbreviated transcription (Latin):
uemsi incaput pedes&minus pastiri uoluerimus. totum est & partescius. qui adulescens senex
& puer quas formas essed iximus & nomen hominis recipiunt & definitionem ut & senexdicatur.
homo animalration mortale& puer & ad alescens. caput uero & pedes quas partes essed iximus
Nequedefinitionem hominis Nequeno menacciperepossunt. quianeccaput potestdici homoanim.
risibile nec podes necmanus : Quid sit ȩqui uocum. Aoqui uocum est quando multarum rerum
unumest nomen sed non cadem definitio. ut leo : namquantum ad nomen pestin& uerus & pictu
& caelestis leodicitur quantum ad definitionem aliter uerus definitur. aliterpictus aliter
caelestis¶ Quid situniuocum: uniuocumest. quandoduarum autplurium rerim unum
nomen est & definitioutuestis. Nam&birrus & tunica & nomqi uestis habent & definitionẽ
possunt accipere ergo hocuni uocum ingeneris seric intellegitur. quod & nom & definition
dat formissuis. Quid sitpluriuocum. pluri uocum est quando multis nominibu s unares

Expanded text:
uem si in caput, pedes et manus partiri voluerimus, totum est et partes eius, quia adulescens, senex et puer, quas formas esse diximus, et nomen hominis recipiunt et definitionem, ut et senex dicatur homo, animal rationale, mortale, et puer et adulescens. caput vero et pedes, quas partes esse diximus, neque definitionem hominis neque nomen accipere possunt, quia nec caput potest dici homo, animal risibile, nec pedes nec manus. 355 Aequivocum est, quando multarum rerum unum est nomen, sed non eadem definitio, ut leo. nam quantum ad nomen pertinet, verus et pictus et caelestis leo dicitur; quantum ad definitionem, aliter verus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. 356 Univocum est, quando duarum aut plurium rerum unum nomen est et definitio, ut vestis. nam et byrrhus et tunica et nomen vestis habent et definitionem possunt accipere. ergo hoc univocum in generibus esse intellegitur, quae et nomen et definitionem dant formis suis. 357 Plurivocum est, quando multis nominibus una res
Abbreviated transcription (Latin):
insepastib: positis non semꝑ nomen definitionem tamennum quam accommodat nisi abnauiina an auuius ips¬

Expanded text:
in se partibus positis non semper nomen, definitionem tamen numquam accommodat et hoc non nisiin se partibus positis non semper nomen, definitionem tamen numquam accommodat et hoc non nisi
Abbreviated transcription (Latin):
leo ferusest homomitis : Nechominem ab aliismitibus animalibus Necleonem acȩterias
bestiis seuinximus. Cum uero hominem animal risibile dixerimus eo ac&croium sede poenã
animantium gencralitate discreuimus: Quid sit definitio. definitio est cum in uoluta
uniuscuiusq reinotitia aperte a breuiter explicatur. In haictria uitanda sunt. Nequid falsum
Nequidplus. Nequidminus signific&ur : falsum est hocmodo homo est animał mostale inratio
exhocenim quamuis breuiterdictum sit. plustamenest quod adomnia animalia pestin& : Minus
significatur homodo. Homo estanimal grammaticum. quamuis enim non sit pisi homo
animal grammaticum. Non tamen omnis homo grammaticus: definitio plena est.
hocmodo: homo est animal rationale mortale ad dendo enuim mortale separauimus:
adiis ad endo rationale separauimus aferis. Quidsittotum. Totum est quodduab: pluribus ue

Expanded text:
'leo ferus est, homo mitis', nec hominem ab aliis mitibus animalibus nec leonem a ceteris 'leo ferus est, homo mitis', nec hominem ab aliis mitibus animalibus nec leonem a ceteris bestiis seiunximus; cum vero hominem animal risibile dixerimus, eo a ceterorum animantium generalitate discrevimus. 349 Definitio est, cum involuta uniuscuiusque rei notitia aperte ac breviter explicatur. in hac tria vitanda sunt: ne quid falsum, ne quid plus, ne quid minus significetur. falsum est hoc modo: 'homo est animal ‹immortale'; Ex hoc enim, quamuis breuiter dictum sit, plus tamen est, quod ad omnia animalia pertinet. Minus significatale hoc modo: «homo est animai grammaticum». Quamuis enim non sit nisi homo animai grammaticum, non tamen omnis homo grammaticus. Definitio piena est hoc modo: «homo est animai rationale mortale». Addendo enim «mortale» separauimus a diis, addendo « rationale » separauimus a feris. Totum est quod duabus pluribusue
Abbreviated transcription (Latin):
etstolida diuidereo postebit: uteo facilepossit intelligi in teromnia animalia rerum naturoe
quantihomines habuerit. quibussolis ad sccognoscendam ratiocinari permisit. T anquiantutu¬
homini accidit: Sedei potest &non accidere ut quõduis sit aliqui homo nonsittamen orator¬
uid sit proprium. Propriumestquod& adem dita semper accidit ut unam quamque remͣ
abomnium communione discrimin& ut in hominerisus. Nam necre dire quisquam nis homo potest
Nechomocũ uoluerit quantum ineius naturaest ridere non potest: & differentia proprioco distat. quod
differentia unamquamquerem ab eotantũ distinguit undequestioest. Propriumuesd. ab omnibus:
Namcum hominem al eoneperdifferentiam uolentes discernere dixerimus. quod leo ferus est homo
autem mitis. id solum uidemur discernere quod ad susceptum negotium pestin& dicendo enim

Expanded text:
et stolida diuidere oportebit ut eo facile possit intellegi, inter omnia animalia rerum natura et stolida diuidere oportebit ut eo facile possit intellegi, inter omnia animalia rerum natura quanti homines habuerit quibus solis ad se cognoscendam ratiocinari permisit. Accidens ehomini accidit, sed ei potest et non accidere, ut quamvis sit aliquis homo, non sit tamen orator. 348 Proprium est, quod et eidem et ita semper accidit, ut unamquamque rem ab omnium communione discriminet, ut in homine risus. nam nec ridere quisquam nisi homo potest, nec homo, cum voluerit, quantum in eius natura est, ridere non potest. et differentia proprio eo distat, quod differentia unamquamque rem ab eo tantum distinguit, unde quaestio est, proprium vero ab omnibus. nam cum hominem a leone per differentiam volentes discernere dixerimus, quod leo ferus est, homo autem mitis, id solum videmur discernere, quod ad susceptum negotium pertinet. dicendo enim
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens in eapoterimus alias atq alias differentias in uenire : Nam si animaluoluerimus diuidere : possu¬
mus insexus qu alia sunt masculinac &feminino: possumus ineates qualia sunt costiua alia uiuentu¬
ts alia seniba. possumus inquantitates quͣalia sunt paruoc alia magna alioc. media possumus.
inuari&atem motus quali a sunt gradientia alia serpentia. alianatantia. Possumus habitaculorum
diuersitates qualia aquatilia alia terrena alia aeria. Aliaut non nullidicuntignea. possumus in lingu
sonum quod ali a suntloquentia. aliagementian alia latrantia aliaululantia : sciamus tamen & singulas
prefectas esse diuisiones &omnes in singulis inueniri. Nam masculina animalia pos sunt & abostu recentĩa
& purua & gradientia &terrestria &bipesia &loquentia esse  Orgoquãuis ittilic&  ea tamer
lebes quacest apta suscepto negotio: Nam sitibi sit dehominum locude dicendum in rationabilia

Expanded text:
quotiens in ea poterimus alias atque alias differentias inuenire. Nam si animal uoluerimus diuidere, possumus in sexus, quia alia sunt masculina et alia feminina; possumus in aetates, quia alia sunt ortiua, alia iuuenilia, alia senilia; possumus in quantitates, quia alia sunt parua, alia magna, alia media; possumus in uarietatem motus, quia alia sunt gradientia, alia serpentia, alia natantia; possumus in habitaculorum diuersitates, quia alia aquatilia, alia terrena, alia aeria, alia ut nonnulli dicunt, ignea; possumus in linguae sonum, quod alia sunt loquentia, alia gementia, alia latrantia, alia ululantia. Sciamus tamen et singulas perfectas esse diuisiones et omnes in singulis inueniri. Nam masculina animalia possunt, et ab ortu recentia, et parua et gradientia, et terrestria, et bipedia, et loquentia, esse. Ergo quauis uti licet. Ea tamen debes quae est apta suscepto negotio. Nam, si tibi sit de hominum laude dicendum, in rationabilia
Abbreviated transcription (Latin):
tonis quci npltudincm ancipasse hanagit stauduenta sem pargum̃tationetiersitam aedecicũ¬
uentis plurib glouantẽ cũorllenius ceri ccogemino s anguis assurgens adlambart feminagrebris
linguarũ micatibus at tem ptar& tunque&iam tritonidagorgo. cognoscentis qͥm̃g audio sibilare
nimirũ inquit bromius qui faceuioresedeorũ camquepenitus nesacbat haccaute x arenis libie anẽ¬
laros ad ductur quod& cupilitium implexũ docdc etamiti ciauene norũ autfcendu forma copulam esse
trursie nauonis Itanãq agnitioneu pẽa &blanda anguadulationediligit᷑ quodmest exillius ham¬
deoiuquantu debucrt ar nderent. pulas aliquanto coñcussior iocũemegentis in hibuit¬
memorans hanc᷑ modũ sobriã quod quibusdam diuispenitus denegatum &iam tergermanas quȩ probandȩ sunt

Expanded text:
tonisque amplitudinem mancipasse. Hanc igitur fraudulenta semper argumentatione uersutam ac de circumtonisque amplitudinem mancipasse. Hanc igitur fraudulenta semper argumentatione uersutam ac de circumuentis pluribus gloriantem cum Cyllenius ceryceo geminus anguis assurgens allambere feminam crebris linguarum micatibus attemptaret tuncque etiam Tritonida Gorgo cognoscentis quodam gaudio sibilaret. «Nimirum», inquit Bromius, qui facetior est deorum eamque penitus nesciebat, «haec aut ex harenis Libyae anhelantis adducitur, quod et capillitium implexum docet et amicitia uenenatorum, aut fidendum pharmacopolam esse marsicae nationis. Ita namque agnitione uipedeorum quantum decuerat arriderent, Pallas, aliquanto concussior, iocum emergentis inhibuitmemorans hanc admodum sobriam, quod quibusdam diuis penitus denegatum, etiam inter germanas quae probandae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
celubs annuelant & grammaticem aduirginis transire obsequi a compulerurt:
actu calia stminarũ pari spon salium munere conferendam clarius intromisit:¬

Expanded text:
Delius annuebant et Grammaticen ad uirginis transita obsequia compulerunt. Delius annuebant et Grammaticen ad uirginis transita obsequia compulerunt. Ac tunc aliam feminarum pari sponsalium munere conferendam Clarius intromisit
Abbreviated transcription (Latin):
exordium instauratura dixiss& : ꝓpt̃ superi senatus iouisque fasadium : miner na
Galibus interuenit:P Fallor octo partes orationis uelut incunabula rep&itura intimare
disponis. adiciens solo ecismorũ causas. barbarasq formas. tumalia loquendi.
uitia quae apuduates inditos plurimũ celebrata. quaenunc tropos. Nunc m&aplas¬
mos. Nunc schemata figuras. ex eodemq cuncta uitia. uelut decoris fonte
manantiaquȩ ad testaentur. autnescientis errorẽ. aut adfectatam doctioribus
uenustatẽ : Quaesi ibscolaribus inchaamentis insenatũ caelitemꝰ ducisdecursȩperitiae
gratiam deflor abis Nã si rithinicũ quid m&ricũq sicut int̃rratos audes assũpseris
profeccomusices imp&ucuius prȩuesdis officum discerperis : Formam
igiur praedictae pracceptionis ab solueris. si praccipus memoratis iam teabin choamen¬
tonim uulgarium uilitatibus uindicaris Hisgermane ueghis cumsponso

Expanded text:
exordium instauratura dixisset, propter superi senatus Iouisque fastidium Minerua exordium instauratura dixisset, propter superi senatus Iouisque fastidium Minerua talibus interuenit: «ni fallor, octo partes orationis uelut incunabula repetitura intimare disponis, adiciens soloecismorum causas barbarasque formas, tum alia loquendi uitia, quae apud uates inclitos plurimum celebrata; quae nunc tropos, nunc metaplasmos, nunc schemata figuras ex eodemque cuncta uitia uelut decoris fonte manantia, quae attestentur aut nescientis errorem aut affectatam doctioribus uenustatem. Quae si ab scholaribus inchoamentis in senatum caelitem duces, decursae peritiae gratiam deflorabis. Nam si rhythmicum quid metricumque, sicut inter cirratos audes, assumpseris, profecto Musices impetu, cuius praeuertis officium, discerperis. Formam igitur praedictae praeceptionis absolueris, si praecipuis memoratis iam te ab inchoamentorum uulgarium uilitatibus uindicaris.» His germanae uerbis cum sponso
Abbreviated transcription (Latin):
Non hab& : quare soleo pra&critum perfectum non hab& . cum canta & laua
similia sint. cur cantaui faciat. & lauaui nonfaciat. Item corusca ettona
corus caui facit : quid qliodego unum casum recipit: cumcalciatus armatus togatus
penulatus. pari auideantur: quare calceo & armodicimu setogo & penulo
non ammittit᷑ : Nominatiuus singularis in .us. exiens. inomnib: positiuis ẽ¬
productã hab& in aduerbis ut doctus docte. auarus auare. parcus parce: bonus
et mnalus curcorripit in aducrbio .e. bene &male : Cum habilis habiliter dicamus. cur
facilis faciliter non dicimus : Itemcumdifficulter dicamus :curfaculter dici
Non poterit᷑: cumauda x aud acter dicatur. cuuerax ueracter nondicimus sed uere  ͭ Cur
singulatim dicimus binatim ternatim quae non dicimus : & alia huius modi quepossẽ
innumera memora reni. ad c&era properarem : Heccum grammatioe uelut rerum

Expanded text:
non habet? Quare soleo praeteritum perfectum non habet? Cum canta et laua non habet? Quare soleo praeteritum perfectum non habet? Cum canta et laua similia sint, cur cantaui faciat et lauaui non faciat? Item corusca et tona coruscaui facit, tonauipaenulatus paria uideantur, quare calceo et armo dicimus, togo et paenulo non admittitur? Nominatiuus singularis in us exiens in omnibus positiuis eproductam habet in aduerbiis, ut doctus dotte, auarus auare, parcus parce: bonus et malus cur corripit in aduerbio e bene et male? Cum habilis habiliter dicamus, cur facilis faciliter non dicimus? Item cum difficulter dicamus, cur faculter dici non poterit? Cum audax audacter dicatur, cur uerax ueracter non dicimus, sed ueraciter? Cur singulatim dicimus, binatim ternatimque non dicimus? Et alia huius modi, quae possem innumera memorare, ni ad cetera properarem.» Haec cum Grammatiee uelut rerum
Abbreviated transcription (Latin):
faciant aeneas non faciat aeneantis sed aeneȩ : curcum hicbiceps & traepsdicamus.
genitiuus duabus tontraregulã syllabis crescat &bicipias aut tricipttis dicamus ponbicapis
auttricipis undeuenit ut aliger frugiftr accipiter habcant omiscasus. iuppiter duos habeat
cums antus pius bonus similia sint: cum dicimus scantior &pior nondicimus: dei desanctior
scĩossimus boni or bonissimus Nondicamus Cum dicat uergilius fandiat quene fandi cum a
nefandodicamus nefariuss a fando farius nondicitur: Quareseiunctus amissa prepositione
dicitur unctus securus & sedulus cadem perdita non ualcant memorari.
Cumdi camus singuliuiri. singule mulieres. singula scrinia . quare non dicimus sin¬
gulus uir singulamulier singulum scrinium. cum uenor. piscor. aucupor
similiasint. curuenator &piscator dicitur. & aucupator Nondicitur. sed aucep
Curuolo non hab& imperatiuum: curfare primam uerbi personam

Expanded text:
faciant, Aeneas non faciat Aeneantis, sed Aeneae? Cur, cum hic biceps et triceps dicamus, genetiuus duabus contra regulam syllabis crescat, ut bicipitis aut tricipitis dicamus, non bicipis aut tricipis? Vnde uenit, ut aliger, frugifer, accipiter habeant omnes casus, Iuppiter duos habeat? Cum sanctus, pius, bonus similia sint, cur dicimus sanctior, et piior non dicimus? Deinde sanctior sanctissimus, bonior bonissimus non dicamus? Cum dicat Uergilius fandi atque nefandi, cur, cum a nefando dicamus nefarius, a fando farius non dicitur? Quare seiunctus amissa praepositione dicitur iunctus, securus et sedulus eadem perdita non ualeant memorari? Cum dicamus singoli uiri, singulae mulieres, singula scrinia, quare non dicimus singulus uir, singula mulier, singulum scrinium? Cum uenor, piscor, aucupor similia sint, cur uenator et piscator dicitur et aucupator non dicitur, sed auceps? Cur uolo non habet imperatiuum? Cur fare primam uerbi personam
Abbreviated transcription (Latin):
uox romana duarũ ud pluriũ srllabarũ acuto sono terminat᷑ In flexũ autẽ nonalias postremũ hab&eniss
anus posterior par s in sellabã natura longa excurridittergo & pone. contextis orationis plerũq adint autnitat
ꝓ prios sonos singulis uocibadimit hisque referunt᷑ adiliquid sequens. At prapostionib anteurbiẽ. ꝑ aln cante
ꝑcidit acutũ sonĩ prioris syllabs tẽ post muros. micant accentus adiunctis uocib quene cũtam̃ cõplexuia l¬
acutus sonus deprimis srllabis in postremis pr&̃ particulos comunetas quarũhoc ꝓpriũẽ acuero partesextntnas
uocũquib adungunt grȩca nomina cũinlatinũ uertunt᷑ nostrargula pronuntiantur nis manent grarta:
Olrmipus igit &e aucasus siutdatina ꝓferunt᷑ quã acuere ł flatere debrant secundũ rationẽ supra seriptam
appar& si manente greca & iuic regule in perginis uocib: acedimꝰ cessac̃ tam̃ inobliquis casibusacutos¬

Expanded text:
uox Romana duarum uel plurium syllabarum acuto sono terminatur, inflexum autem non alias postremum habet, nisi cuius posterior pars in syllabam natura longam excurrit, ut ergo et pone. Contextus orationis plerumque adimit aut mutat proprios sonos singulis uocibus. Adimit iis, quae referuntur ad aliquid sequens, ut praepositionibus ante urbem; nam hic ante perdidit acutum sonum prioris syllabae; item post muros. Mutant accentus adiunctis uocibus que, ue, ne, postremas praeter particulas coniunctas, quarum hoc proprium est acuere partes extremas vocum, quibus adiunguntur. Graeca nomina cum in Latinum vertuntur, nostra regula pronuntiantur, nisi manent Graeca. Olympus igitur et Caucasus si ut Latina proferuntur, quam acuere vel flectere debeant, secundum rationem supra scriptam apparet. sed si manent Graeca et huic regulae in peregrinis vocibus accedimus necesse est tamen in obliqu