comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in p̃łes partiat᷑. Prior cã prorsus grauis: Nã
s. studiit qđ scholas ꝓdesse: morib aut̃ nocere ꝯ¬
prius cortũpi mores in scholis putãt. Nã eͦ cor¬
rumpũt᷑ interim sed domi quoq ¶ alst multa
huius rei ex̃ tam lese heccule ꝗ̃ conseruatȩ
stissime utrobiq opinionis. Natura tñ totũ
cumq distat. Da mẽtem ad peiora facilẽ. Da ne¬
gligentiam formondi custodiendiq in etate pͥma¬
prima puloris : non minorem flagitiis octasionẽ se¬
crota prebueñt. Nam e eẽ põt turpis damesticꝰ ille
prȩceptat. Hec tutior intet seruos malosĩ ꝗͣ ingenuos
pran modestos conu̾satio est. At si bona ipius indoles si
nõ etcazac sopita pare̾tum socondia ẽ: & prȩceptorh
cligere scĩssimũ quẽq: ciuss rei prȩcipua pruentib
cuta est: a disciplinam quȩ matiẽ seuera fuetit : licȩ:
& nihilominꝰ amicũ grauẽ uiꝵ : aut fidelem libetũ latiꝰ

Expanded text:
in plures partiatur. prior causa prorsus gravis. nam in plures partiatur. prior causa prorsus gravis. nam si studiis quidem scholas prodesse, moribus autem nocere cprius. corrumpi mores in scholis putant; nam et corrumpuntur interim, sed domi quoque, et sunt multa eius rei exempla tam hercule quam conservatae sanctissime utrobique opinionis. natura cuiusque totum curaque distat. da mentem ad peiora facilem, da negligentiam formandi custodiendique in aetate prima pudoris: non minorem flagitiis occasionem secreta praebuerint. nam et potest turpis esse domesticus ille praeceptor, nec tutior inter servos malos quam ingenuos parum modestos conversatio est. at si bona ipsius indoles, si non caeca ac sopita parentum socordia est, et praeceptorem eligere sanctissimum quemque cuius rei praecipua prudentibus cura est et disciplinam, quae maxime severa fuerit, licet, et nihilominus amicum gravem virum aut fidelem libertum lateri
Abbreviated transcription (Latin):
uorant Res modica dcũ : qua tñ omissa młta lingue
uotannisꝰ primis eximãt annis: in emẽdabili in poste.¬
tum prauitate durantur:¬
Ed nobis iam paulatim accrescere puer. e eͣxire
le gremione discere serio incipiat. Hloc ig̃ potissimũ
loco tractanda quęstio ẽ. utibius ne sir domi at
intra priuato parietes studentem contineit anfie¬
q̃ntis seholagt ⁊ uelut publicis prȩceptorib tradere
Qt ꝗ  cum iis. a ꝗb clarissimaꝵ ciuitatum moret
sunt instituti : tum eminẽtissimis auctorib uido
placuisse. Non est tñ dissimulandum eẽ non nullos
qui ab hoc prope pu more priuata quadam persua:¬
sione dissentiant. Hi duas precipue rones sequi
uodent unã ꝙ motib magis ꝯsulãt fugiẽdo turba
hoiũm̃ eius ętatis: quȩ sit ad uitia matie prona
Uñ cãs nirpium fr̃oꝵ sępe extitisse utinã fallo
liberaliꝰ tpt̃a sua impẽsurꝰ uni uidt : ꝗ̃ si eadẽ

Expanded text:
vocantur, res modica dictu: qua tamen omissa multa linguae vocantur, res modica dictu: qua tamen omissa multa linguae vitia, nisi primis eximuntur annis, inemerum pravitate duraned nobis iam paulatim adcrescere puer et exire de gremio et discere serio incipiat. hoc igitur potissimum loco tractanda quaestio est, utiliusne sit domi atque intra privatos parietes studentem continere an frequentiae scholarum et velut publicis praeceptoribus tradere. quod quidem cum iis, a quibus clarissimarum civitatium mores sunt instituti, tum eminentissimis auctoribus video placuisse. non est tamen dissimulandum, esse nonnullos, qui ab hoc prope publico more privata quadam persuasione dissentiant. hi duas praecipue rationes sequi videntur: unam, quod moribus magis consulant fugiendo turbam hominum eius aetatis, quae sit ad vitia maxime prona, unde causas turpium factorum saepe extitisse utinam falso liberalius tempora sua impensurus uni videtur, quam si eadem
Abbreviated transcription (Latin):
dum aliuo agit᷑. ediscere : q inter prima elem̃ta conseꝗ
pem postea ꝓpriũ tempus de sidetaturã. Et qm̃ adhuc çĩca
res tenues moram̃ : ii quoq uetsus: qui ad imitationẽ seci¬
bendi pigponent : non ociosas uelim sñĩas heant : seo
honestum aliꝗd admonẽtes. Proseꝗt᷑ heȩ memoria in
senestutẽ e imp̃ssa aĩo rudi usꝗ ad mores proficie
e dc̃i claroꝵ uiroꝵ & clectos ex poctis maxĩe Nãq
liee Ham e maxie nccĩa est oratori: sicut suo loco
dicam: memotia. & ea prȩtipue firmat᷑ at alitur exꝰ¬
ciratiõe  & in iis: d ꝗb nunc loquimur : ȩtatib : quȩ¬
dũ nihil ip̃t gñare ex se queunt. prope sola c̃. que
iuuanꝰ cura docennũ possit. Nõ alienũ fuerit exigẽ
ab iis etarib: quo sit absolutnus os: e exp̃ssior ẜmo
ut noĩa que dam uersusq affectate difficultans ex pł̃¬
uelat confragosos ꝙ̃ citissime uoluãt. Raaeitoi gxce

Expanded text:
dum aliud gitur, ediscere et inter prima elementa consequi dum aliud gitur, ediscere et inter prima elementa consequi rem, postea proprium tempus desideraturam. Et quoniam circa res ad hue tenues moramur, hi quoque versus, qui ad imitationem scribendiproponentur, non otiosas velim sententias habeant, sed honestum aliquid monentes. Prosequitur haec memoria in senectutem, et impressa animo rudi, usque ad mores proficie dicta clarorum virorum et electos ex poëtis maxime namqulicet. nam et maxime necessaria est oratori sicut suo loco dicam memoria, et ea praecipue firmatur atque alitur exercitatione, et in his, de quibus nunc loquimur, aetatibus, quae nihildum ipsae generare ex se queunt, prope sola est, quae iuvari cura docentium possit. non alienum fuerit exigere ab his aetatibus, quo sit absolutius os et expressior sermo, ut nomina quaedam versusque adfectatae difficultatis ex pluveluti confragosos, quam citatissime voluant, xalepoi\ graece
Abbreviated transcription (Latin):
plettiꝗ iis sermonẽ cõnectẽ incipiat. Incredibile c̃ qͣrum
mor sectioni festinatione adiiciat᷑. Hic̃ .n. accidit dubi¬
tato intmissio repetitio plusꝗͣ possunt audientib : dem̃
cum er farũt: ẽ iis. quȩ iam sciũt diffientib. Cetta sit
ergo impͥmis lectio : deiñ coniũcta & diu lentius ordo:
donet excitatione ꝯringat emendata uelocitas. Nã ꝓ¬
pictit in dextrum e om̃cs quod om̃es prȩcipiũt: e ꝓ¬
uidere : non rõis mõ sed usus q est : quonĩa seq̃ntia in¬
tuẽti priora dicenda st: Et qđ difficillimũ est diuidẽ da
intentio animi ut aliud uote aliud oculis agatur. Illd̃
non pocni tebit curasse : cum scribẽ nõia puer: quẽ ad¬
modũ moris est coeperit. ne hõc oꝑam in uarabulis uuil-¬
garib & forte octurrẽtib ꝑdat. ꝓtinꝰ .n. pt̃ int̾preta.¬
fionẽ lingue secretions idest: quas grȩti glosas uocant :

Expanded text:
plecti et his sermonem connectere incipiat. incredibile est, quantum plecti et his sermonem connectere incipiat. incredibile est, quantum morae lectioni festinatione adiiciatur. hinc enim accidit dubitatio, intermissio, repetitio plus quam possunt audentibus, deinde, cum errarunt, etiam iis quae iam sciunt diffidentibus. certa sit ergo in primis lectio, deinde coniuncta et diu lentior, donec exercitatione contingat emendata velocitas. nam prospicere in dextrum quod omnes praecipiunt et providere, non rationis modo sed usus quoque est; quoniam sequentia intuenti priora dicenda sunt, et, quod difficillimum est, dividenda intentio animi, ut aliud voce aliud oculis agatur. illud non paenitebit curasse, cum scribere nomina puer quemadmodum moris est coeperit, ne hanc operam in vocabulis vulgaribus et forte occurrentibus perdat. protinus enim potest interpretatio
Abbreviated transcription (Latin):
adiutonio manum suã manu suꝑimpõitã regẽtis. Nõ ẽ¬
aliena nes: quȩ fere ab honestis negligisole cura bñ
at uelociter scribendi. Nam cuma sit in stueiis pręcipuũ:
quoq solo uerus ile ꝓfectus qe altis radicibus nixus pa¬
retur scribere ipsum: tardior stilus cogitationẽ morat᷑:
nidis e confusus intellesta care. uñ seꝗtur altet di¬
neglestum reliquisse. Syllabis nullum compendiũ est.
perdisetnde omnes. Nec ut fit pberũq: difficilima queq care
differenda : ut in õibus stribendis d prghendãt En im̃o
ne prims quidm memoriȩ remene credendum . Repetere
& diu incultant fuerit utilius. & in lectione qͦ. non ꝓpera¬
it ud cõinuãdam eam uł actelerandã : nisi cũ in osfesa
at indubitata luteraꝵ int̾se ꝯiũctio suppeditare sine ulla
togitandi saltem mora poterit. Tunc ip̃is syllabis uerba cõ¬

Expanded text:
adiutoadiutoaliena res, quae fere ab honestis negligi solet, cura bene ac velociter scribendi. nam cum sit in studiis praecipuum, quoque solo verus ille profectus et altis radicibus nixus paretur, scribere ipsum, tardior stilus cogitationem moratur, rudis et confusus intellectu caret; unde sequitur alter dineglectum reliquisse. syllabis nullum compendium est; perdiscendae omnes nec, ut fit plerumque, difficillima quaeque earum differenda, ut in nominibus scribendis deprehendantur. quin immo ne primae quidem memoriae temere credendum; repetere et diu inculcare fuerit utilius, et in lectione quoque non properare ad continuandam eam vel accelerandam, nisi cum inoffensa atque indubitata litterarum inter se coniunctio suppeditare sine ulla cogitandi saltem mora poterit. Tunc ipsis syllabis verba com
Abbreviated transcription (Latin):
memoriã sequunt᷑. Quȩ cã est prȩcipiẽtib ut ẽ cũ
saris affixisse eas puens recto illo: quo primũ scribi so¬
lẽ comtextu uidnt retro agant rursus : e uaria ꝑmu¬
tatione turbȩ̃ : donet literas qui instituuntur : facie
noñt non ordine. Quaꝑꝑ optime sicut hominũ pari¬
ter e habitie noĩa edocebunt᷑. Sed quod in luteris
obest: in syllabis non nocebit. Non excludo aũt id quod
as ẽ lraꝵ formas in lusum offerre: uel siꝗd aliud: qͦ
magis illa ȩtas gaudeat. inuenin pt̃: qđ ttactart in¬
tueti noĩare iucundũ sit. Cum u̾o iam ductus seꝗ coe¬
ꝑit. nõ inutile erit: eas tabellȩ ꝗͣ optimȩ inscũlpi:¬
ut ꝑ illos uelut sulcos ducat᷑ stilus. Ham neq ertabit
quẽ alm̃o in cetis. continebitur .n. utrinq marginibus
neq ex̃ prescriptum pot̾is egredi : & celeriꝰ ac sȩpius
sequendo certa uestigia formabit aniculos neq egebit

Expanded text:
memoriam sequuntur. quae causa est praecipientibus, ut etiam, cum memoriam sequuntur. quae causa est praecipientibus, ut etiam, cum satis adfixisse eas pueris recto illo quo primum scribi solent contextu videntur, retro agant rursus et varia permutatione turbent, donec litteras qui instituuntur facie norint non ordine. quapropter optime sicut hominum pariter et habitus et nomina edocebuntur. sed quod in litteris obest, in syllabis non nocebit. non excludo autem, id quod as etiam litterarum formas in lusum offerre; vel si quid aliud, quo magis illa aetas gaudeat, inveniri potest, quod tractare, intueri, nominare iucundum sit. cum vero iam ductus sequi coeperit, non inutile erit eas tabellae ut per illos velut sulcos ducatur stylus. Nam neque errabit, quemadmodum in ceris continebitur enim utrimque marginibus neque extra praescriptum egredi poterit, et celerius ac saepius sequendo certa vestigia, formabit articulos, neque egebit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩprobet᷑: siꝗs ea quȩ domi suȩ rete facene ĩ publicũ pont
atq co migis ꝓ minota ẽ facilius iminores ꝓcipiunt¬
Et ut corpora ad quosdã membrore flecus formari nili
tenera non possunt: sic animos quoq ad pleraq durio¬
res robur ipsum facit. An philippus macedomnum ret
flexandro filio suo prima litteraꝵ elem̃ta tradi ab Ari
hoc ostmꝰ: sr non stucioꝵ initia e a ꝑfectissimo quoq
optime tractari e ꝑtinere ad summã crecidissq: finga¬
mus ig̃ Aletꝰ dari nob impositum gremio dignum tanta
cura infantem ꝗͣꝗͣ suus cuiq dignus ẽ. Puitat ne me
in ipsis statim elementis ẽ breuia docendi mõsttare com¬
pendia: Neq .n. mihi illud saltem place : qđ fieri ir
pluribus iuideo ut luteraꝵ nõia e ꝯtectum prius ꝗͣ
formas paruuu̾ai discant. Obstat hoc agnitioni eaꝵ non
inrendentib moꝵ animum ad ip̃os ductus dũ a ñcedentẽ

Expanded text:
improbetur, si quis ea, quae domi suae recte faceret, in publicum promit? improbetur, si quis ea, quae domi suae recte faceret, in publicum promit? atque eo magis, quod minora etiam facilius minores percipiuntet ut corpora ad quosdam membrorum flexus formari nisi tenera non possunt, sic animos quoque ad pleraque duriores robur ipsum facit. an Philippus Macedonum rex Alexandro filio suo prima litterarum elementa tradi ab Arishoc officium, si non studiorum initia et a perfectissimo quoque optime tractari et pertinere ad summam credidisset? fingamus igitur Alexandrum dari nobis impositum gremio, dignum tanta cura infantem quanquam suus cuique dignus est: pudeatne me in ipsis statim elementis etiam brevia docendi monstrare compendia? neque enim mihi illud saltem placet, quod fieri in plurimis video, ut litterarum nomina et contextum prius quam formas parvuli discant. obstat hoc agnitioni earum non intendentibus mox animum ad ipsos ductus, dum antecedentem
Abbreviated transcription (Latin):
in stãdu teneris ꝓtinꝰ a cerbe putem : ex igẽdamq plane
oꝑam. Nam id imprimis cauere o portebit: ne : studia ꝗ
amare non dum potest: odrit : E amaritudinẽ semel per¬
ceptam ẽ ultra rudes anos reforidȩ Lusus hic sit e
roget : & lauaetur. e non nunꝗ̃ fetisse se gaudent. Al¬
qn ip̃o nolente doceatur alius : cui ipse inuubat: conten¬
dat int̾im.  sȩpius uinct᷑ se putte. premiis ꝙͣ : quȩ capit
illa ȩtas euocetur. Parua docemus oratorem instituẽdũ
ꝓfessi: sed c̃ sua ẽ studiis infantia. Et ut corpore mor for¬
tisimoꝵ educatio a lacte cunisq initiũ ducit: ita fututꝰ
eloquẽtissimꝰ edidit ałñ uagitum: e loqui primũ incerta
uoee temptauit: e hȩsit cirta formas linerart. Nec si
quid distere satis nõ est: ueo nec nẽtẽ est. S si nemo
reprȩhẽdi piem: ꝗ hȩc nõ negligẽde in fuo filio pute. cus

Expanded text:
instandum protinus teneris acerbe putem, exigendamque plenam instandum protinus teneris acerbe putem, exigendamque plenam operam. Nam id in primis cavere oportebit, ne studia qui amare nondum potest, oderit, et amaritudinem semel perceptam, etiam ultra rudes annos reformidet. Lusus hic sit, et rogetur, et laudetur, et nonnumquam nescisse le gaudear. Aliquando ipso volente doceatur alius, cui invideat, contendat interim et saepius vincere se putet; praemiis etiam, quae capit illa aetas, evocetur. parva docemus oratorem instituendum professi, sed est sua etiam studiis infantia; et ut corporum mox fortissimorum educatio a lacte cunisque initium ducit, ita futurus eloquentissimus edidit aliquando vagitum et loqui primum incerta voce temptavit et haesit circa formas litterarum. nec si quid discere satis non est, ideo nec necesse est. quodsi nemo reprehendit patrem, qui haec non negligenda in suo filio putet, cur
Abbreviated transcription (Latin):
formãdam ꝗ̃ optimis institutis m̃tem infantiũ iudicat. Cur
at nõ ꝑtineat ad luteras ȩtas : quȩ ad moresiam ꝑtin&e:
Neq ignoro toto illo : de quo loquor: tpre uix tm̃ etfici ꝗ̃tu
cõferre unꝰ postea possit annꝰ. sed tñ mihi: ꝗ hoc senser̃t uiẽ¬
tio⁊ nõ tã discentib ĩ hac ꝑtt ꝗ̃ docentib peꝑcisse Qd me
liuis alioꝗ fnciẽ: et quo loqui pot̾unt : faciant .n. aliꝗd nc¬
cesse est. aug hoc ꝗ̃rulũcunq est usq ad septẽ annos luctum
prior. maiora tñ aliqua disee puet eo hpso año: quo mi¬
nona didicissȩ. Hoc pẽ singulos ãnos ꝓrogatum ĩ sumnẽ
tiȩ acquirit. Idem ẽ de sequẽtib añis preceptu sit. ne
qđ cuiq discendũ est: sero discere inciprat. Non ergo per¬
damus primũ statim tempus : atq eo minus : ꝙ imitia lr̃a ꝵ
soli memoria constãt: quę nõ mõ iã est in pueris: sco
tũ E tenacissina est. Non sum adeo etatũ imprulens : ut¬

Expanded text:
formandam quam optimis institutis mentem infantium iudicat. cur autem non pertineat ad litteras aetas, quae ad mores iam pertinet? neque ignoro, toto illo, de quo loquor, tempore vix tantum effici, quantum conferre unus postea possit annus; sed tamen mihi, qui dissenserunt, videntur non tam discentibus in hac parte quam docentibus pepercisse. quid mloqui poterunt? faciant enim aliquid necesse est. aut cur hoc, quantulumcunque est, usque ad septem annos lucrum prior, maiora tamen aliqua discet puer ipso illo anno, quo minora didicisset. hoc per singulos prorogatum in sumtiae adquiritur. idem etiam de sequentibus annis praeceptum sit, ne, quod cuique discendum est, sero discere incipiat. non ergo perdamus primum statim tempus, atque eo minus, quod initia litterarum sola memoria constant, quae non modo iam est in parvis sed tum et
Abbreviated transcription (Latin):
questio ex iis incidat: eaq oĩa inuẽtione at elocusiẽe
sit ex plicãda : dubitabit᷑ : ubicunq uis ingenii  copia
dicendi postulitur ih panes oratons esse prȩcipuas
Fuerũt ãt hȩc ut cicero aptissime colligit: quem adm̃os
mcta natura. sic officio quoq copulata: ut idem
suapic̃tes: at eloquentes haberent᷑. Scrdit deiñ se stu¬
dium ⁊atq inethia factum est : ut artes eẽ plures
iudicent᷑. Nam ut primũ lingua esse coepit ĩ questu:
institutumq eloq̃nnȩ bonis male uti : curam moꝵ
ꝗ disem habebant: reliquert. fa ueto destituta infir¬
miorib ingeniis uelut prȩde fuit. Inde ꝗdã contẽmpeo
bene dicendi libore ad formandos animos statuendasq
unt leges regressi: partem ꝗdem potiorẽ : si eiuidi pos
retinuent̃ : nomen tam̃ sibi in solentissimũ arrogaueit:

Expanded text:
io, eaque omnia inventione atque elocutione sunt explicanda, dubitabitur, ubicunque vis ingenii et copia dicendi postulatur, ibi partes oratoris esse praecipuas? fueruntque haec, ut Cicero apertissime colligit, quemadmodum iuncta natura sic officio quoque copulata, ut iidem sapientes atque eloquentes haberentur. scidit deinde se studium, atque inertia factum est, ut artes esse plures viderentur. nam ut primum lingua esse coepit in quaestu institutumque eloquentiae bonis male uti, curam morum, qui diserti habebantur, reliquerunt. ea vero destituta infirmioribus ingeniis velut praedae fuit. inde quidam, contempto bene dicendi labore, ad formandos animos statuendasque vitae leges regressi partem quidem potiorem, si dividi posset, retinuerunt; nomen tamen sibi insolentissimum arrogaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
in paulitmn e suꝑioꝵ spes ent Eis adiicio precaptor sep̃o
nõ uae m̃tisiac spũs in dicendo posse concipe /singls tr̃ pre¬
fentib . qł illa celebritite audientuem instindtos mMatĩao
pars eloq̃ntis q̃stat aĩoi tlunic affici hũc conciꝑe imagines
degons cõmouatio dtoq ȩ lauie crescir. E impetu cugis
& alꝗd magniũ agore gaude Est quȩdi tacita dedigiato

Expanded text:
ita paulatim et superiorum spes erit. his adiicio, praeceptores ipsos ita paulatim et superiorum spes erit. his adiicio, praeceptores ipsos non idem mentis ac spiritus in dicendo posse concipere singulis tantum praesentibus quod illa celebritate audientium instinctos. maxima enim pars eloquentiae constat animo. hunc adfici, hunc concipere imagines organis commovetur; ideoque et laude crescit et impetu augetur et aliquid magnum agere gaudet. est quaed
Abbreviated transcription (Latin):
cõdiscipuloꝵ ꝗ̃ prȩceptoris iucundior hoe ip̃o ꝙ facilioꝵ imitatio
ẽ. Uix n. se prima elem̃ta ad spem tollere effingẽte: quã
sum̃am putãt. eloq̃ntiȩ audebũt: proxima amplecꝰtunt᷑ magis:
ut uites arberib applicatȩ inferiores pͥus app̃hendẽ doramos
in cacum̃a euadie. Qđ adeo ueꝵ est ut ĩp̃ius q̃t magri:
si tamen ambitiosis utilia prefere: hoc opus sit: cum ad¬
huc rudia metabie ingenia: nõ statim onerant ĩ firmitatt̃
discentiũ: sed temꝑait uires suas: & ad intellectũ audiẽtis
descende᷑. Nam ut uascula oris angusti suꝑfluã humoris
copiã respiũt : sensim at infiuẽtib uł ꝙ̃ instillãtib cõplet᷑.
sic animi pucroꝵ ꝗͣtum exciꝑe possũt : uuendum ẽ. Nam
maiora intellectu uelut paꝵ aptos ad ꝑcipiendũ animos: nõ
sibibũt. Utile ig̃ c̃ hr̃t : quos imitari pͥmũ moꝵ iũcent uelit.

Expanded text:
condiscipulorum quam praeceptoris iucundior hoc ipso quod facilior imitatio condiscipulorum quam praeceptoris iucundior hoc ipso quod facilior imitatio est. vix enim se prima elementa ad spem tollere effingendae, quam summam putant, eloquentiae audebunt; proxima amplectentur magis, ut vites arboribus applicitae inferiores prius apprehendendo ramos in cacumina evadunt. quod adeo verum est, ut ipsius etiam magistri, si tamen ambitiosis utilia praeferet, hoc opus sit, cum adhuc rudia tractabit ingenia, non statim onerare infirmitatem discentium, sed temperare vires suas et ad intellectum audientis descendere. nam ut vascula oris angusti superfusam humoris copiam respuunt, sensim autem influentibus vel etiam instillatis complentur, sic animi puerorum quantum excipere possint videndum est. nam maiora intellectu velut parum apertos ad percipiendum animos non subibunt. utile igitur habere, quos imitari primum, mox vincere velis.
Abbreviated transcription (Latin):
pient᷑: in scholi ẽ quȩ aliis. Audie mita quotidie probari
m̃łta corrigi. proderit alicuiꝰ obiurgata desidia. proerit
laudlata industtia. Excitabt laude emulatio. Turpe ducte
cedere pari. pulchrũ suꝑasse maiores. Actendũt oĩa hȩc aĩos
Et licee ip̃a uitium sit ambitio : fitquenit tam̃ causa uirtutũe.
Non inutilem scio seruatum ẽẽ a preceptorib meis morẽ:
ꝯtentio. Ducere uo classem multo pulcherimũ. Nec de hoc se¬
mel decretũ erat. Trigesimꝰ dies reddebat iucto cẽtaminis
potatem. Ita net suꝑor suctessu curã remittebat: & iolor
iuctum ad depellendam ignominiã ꝯcitabat. Io nobis actio¬
res ad studia dñdi faces addidisse ꝗ exhortationẽ docẽtium
pedagogore custodiã: uota parentũ: ꝗͣrum animi mei ꝯiectu¬
ra colligere possum contenderĩ : Sed sicut firmiares in lr̃s
profect alit emulatio: ita incipiẽtib atq adhuc teneris

Expanded text:
pientur, in schola etiam quae aliis. audiet multa cotidie probari, pientur, in schola etiam quae aliis. audiet multa cotidie probari, multa corrigi; proderit alicuius obiurgata desidia, proderit laudata industria, excitabitur laude aemulatio, turpe ducet cedere pari, pulchrum superasse maiores. accendunt omnia haec animos, et licet ipsa vitium sit ambitio, frequenter tamen causa virtutum est. non inutilem scio servatum esse a praeceptoribus meis morem, a, ducere vero classem multo pulcherrimum. nec de hoc semel decretum erat; tricesimus dies reddebat victo certaminis potestatem. ita nec superior successu curam remittebat et dolor victum ad depellendam ignominiam concitabat. id nobis acriores ad studia dicendi faces subdidisse quam exhortationem docentium, paedagogorum custodiam, vota parentum, quantum animi mei coniectura colligere possum, contenderim. sed sicut firmiores in litteris profectus alit aemulatio, ita incipientibus atque adhuc teneris
Abbreviated transcription (Latin):
Aliud c̃.n. iutare cas: aliud eligere. Et si n futauimus:
qug contra dicuntꝰ. iam explicemꝰ quid ip̃i sequamur
Ante om̃ia futurus orator: cui in maxiã celebritate¬
ꝓ in media rep. uuẽdũ est. assuestat iã a teneto non
pallestt. Excimnda m̃es &e attolleda semꝑ ẽ : quȩ ĩ huius¬
modi socretis aut lãguescit : aut quẽda uelut ĩ opaco
sitũ ducit: aut ꝯma namesat inani ꝑsuasione. Nẽcẽ ẽ .N
sibi nimiũ tribuat: ꝗ se nemini compatat. Delñ cũ ꝓferer¬
oboi sur suidia. calgat in sole: E omĩa noua ofendũt᷑: ue¬
luti qui solus didicetit : qđ inter młtos faciendũ ẽ. Mitto
amicitias : que usq ad senectutem firmissime durãt religiosa
quadam necessicudĩe imbute. Neq .n. est sanctius sacris isdẽ
ꝗ̃ studiis initiari. Sensum ip̃m : qui cõis dicit : ubi disas .tũ
segregarit: Ade q domi ea sola discere põt : que ip̃i prȩti¬

Expanded text:
aliud est enim vitare eas, aliud eligere. et si refutavimus aliud est enim vitare eas, aliud eligere. et si refutavimus quae contra dicuntur, iam explicemus, quid ipsi sequamur. ante omet in media republica vivendum est, assuescat iam a tenera non pallescere. excitanda mens et adtollenda semper est, quae in eiusmodi secretis aut languescit et quendam velut in opaco situm ducit, aut contra tumescit inani persuasione; necesse est enim nimium tribuat sibi, qui se nemini comparat. deinde cum proferenda sunt studia, caligat in sole et omnia nova offendit, ut qui solus didicerit quod inter multos faciendum est. mitto amicitias, quae ad senectutem usque firmissime durant religiosa quadam necessitudine imbutae. neque enim est sanctius sacris iisdem quam studiis initiari. sensum ipsum, qui communis dicitur, ubi discet, cum segregarit? adde quod domi ea sola discere potest, quae ipsi praeci
Abbreviated transcription (Latin):
Tadrode partitionib e de clamenõib thecoꝵ : quibus
cene ꝗ̃ tuscunq nũs adhibeat᷑ : tam̃ unus ꝗsq totũ fece
As exponat poemata enarre: tot illa discꝗ ĩ quot
audient. At .n. emendationi: prelectiõĩq nũs obstat
Su intõmduz. Nam ꝗd fere undiq plac&e ÷ mox illd̃ cori¬
parabimꝰ com̃odis. Nec ego tñ eo mitti pueꝵ uolo. ubi
negligat᷑. Aed neꝗ prȩ ceptor bonus maionre se turba
ꝗ̃ sustmere eam possit: onerauerit. Et imprimis eahũdi
turi ẽ nt is om̃io nobis fiae familiariter amie: nec
olficiũ in docẽdo specte sed affectum. Ita nũqͣ erimus
in turbai Hoc sane ꝗsꝗ luteris sabem leuiter imbutꝰ
eum : in quo studiũ ingeniũq ꝑspexerit : non in suã quoq
gloriã petuliaritet fouebit. Sed ut fugiendȩ sint magne
scholȩ: cui ne ip̃e quĩd̃ rei assentior: si ad aliquẽ mecito
cõcurrit. nõ tñ hoc eo ualae: ut fugiendȩ sit̃ oĩo sebole

Expanded text:
 rhetorum quibus certe quantuscunque numerus adhibeatur, tamen unusquisque totum feret. as exponat, poëmata enarret, tot illa discent quot audient. at enim emendationi praelectionique numerus obstat. sit incommodum, nam quid fere undique placet? mox illud comparabimus commodis. nec ego tamen eo mitti puerum volo, ubi negligatur. sed neque praeceptor bonus maiore se turba, quam ut sustinere eam possit, oneraverit; et in primis ea habenda cura est, ut is omni modo fiat nobis familiariter amicus, nec officium in docendo spectet sed adfectum. ita nunquam erimus in turba. nec sane quisquam litteris saltem leviter imbutus eum, in quo studium ingeniumque perspexerit, non in suam quoque gloriam peculiariter fovebit. sed ut fugiendae sint magnae scholae cui ne ipsi quidem rei adsentior, si ad aliquem merito concurritur, non tamen hoc eo valet, ut fugiendae sint omnino scholae.
Abbreviated transcription (Latin):
bos labos uapos ẽ e clamos ac lasel ętatis fucrunt.
Et heç ipsa .s. litera ab his nominib exclusa ⁊in gbylã
ipsa alteri suctessit. Nam mertare atq pultart dice¬
uãt.: Quin fordeum fedusq pro aspiratione uel sil
luteta utentes. Nam contra greçi aspirart. ꝙ. sole
ut pro fundaneo cicero testem qui primã cius litterã
dicert nõ posse: irrida. Sed .u. quoq uim aliare dedi¬
mus aliquando : unde Vyrrussȩ uurges e uelena
Nec nõ eadem fecit et duello bellum. Uñ duellos qula
dicere bellos ausi. Qͥd stlocum Stltesq quid .d: littere
cum .t. quȩdam cognatio: Et̃ minus mitum: si uetustis
operibus urbis nostrȩ e celebribus remplis legatur

Expanded text:
bos, labos, vapos etiam et clamos ac lases fuerunt. bos, labos, vapos etiam et clamos ac lases fuerunt. atque haec ipsa S littera ab his nominibus exclusa in quibusdam ipsa alteri successit, nam mertare atque pultare dicebant, quin fordeum faedosque pro aspiratione F velut simili littera utentes; nam contra Graeci aspirare F ut φ solent, ut pro Fundanio Cicero testem, qui primam eius litteram dicere non possit, irridet. sed B quoque in locum aliarum dedimus aliquando, unde Burrus et Bruges et balaena . nec non eadem fecit ex duello bellum, unde duellios quidam dicere bellios ausi. quid stlocum stlitesque? quid T litterae cum D quaedam cognatio? quare minus mirum, si in vetustis operibus urbis nostrae et celebribus templis legantur
Abbreviated transcription (Latin):
cun cõsonantiũ milla nisi alt̾am frangat. Atꝗ litter .i. sibi
incidit. Conicit .n. est ab illo iacit: e.ũ. quõ nẽ scci-¬
bitꝰ uulgus & seruus Sciat ẽ Ciceron placuisse dipo
aĩ aĩam germata i. scribere. Quod si est: ẽ iunge¬
turut consonans Qr̃ discat puet : quid in lutetis ꝓprium
qiud cõe: quȩ cum quib cognatio. Nec mitetur : cur ex
scano fiat seabellum: aut a piña: qđ est acutum seturis
utrinq habens aciem bipennis: ne illoꝵ sequar errorem
qui quia a pẽnis duabus hoc ẽt̃ nomẽ existimant.
pennas auium dici uolunt. Neq has mõ nouerit mutt¬
tiones : quas afferũt declnatio aut prȩpositio: ut secat
seciuri tadit excidit . cedit excudit : calcat exculcat:
ꝑ sic a lauãdo lotus & iñ rursus illotus a mille alia:
sed e quę a reltis queq casibus etate transietũt. Nan
ut ualesi e fusii in ualerios: furiosq uenerũt : ita ar¬

Expanded text:
cum consonantium nulla nisi alteram frangat. atqui littera I sibi cum consonantium nulla nisi alteram frangat. atqui littera I sibi insidit, coniicit enim est ab illo iacit, et V, quomodo nunc scribitur uulgus et seruus. sciat etiam Ciceroni placuisse aiio Maiiamque geminata I scribere; quod si est, etiam iungetur ut consonans. quare discat puer, quid in litteris proprium, quid commune, quae cum quibus cognatio; nec miretur, cur ex scamno fiat scabillum aut a pinno quod est acutum securis utrinque habens aciem bipennis; ne illorum sequatur errorem, qui, quia a pennis duabus hoc esse nomen existimant, pennas avium dici volunt. neque has modo noverit mutationes, quas adferunt declinatio aut praepositio, ut secat secuit, cadit excidit, caedit excidit, calcat exculcat et fit a lavando lotus et inde rursus inlutus et mille talia, sed quae rectis quoque casibus aetate transierunt. nam ut valesii Fusii in Valerios Furiosque venerunt: ita ar
Abbreviated transcription (Latin):
golicum digãmon desiderat᷑. Et medius est quidat .u. e
i. lrẽ sonus. Non .n. sic optimum dicimus : ut optumũ: E
Here neq ẽ plane neq i audit᷑ An rursus aliģ redundȩ
am ⁊ sibi poscit. ⁊ .R. quę d ipa quordam nõũm nota
est. &. e cuius simils effectus. spesq: nisi ꝙ paulum a
nostais obliquatut . R. apuo grecos nc̃ tm̃ in nuo maneg¬
e nostraꝵ ultma .x. qua tam carent potuimꝰ: ꝗͣ si non
quȩ sissemus. Ntq eẽ in ipsis uecalibus grammatici est
iuaere. an aliquas pro consonantib usus accepert. Ia
iam sicue tam scribr᷑. e quol iut cos. At quȩ ut uoca¬
les iungunt ÷ aut unã longam faciũt: ut ueters sepset̃t
qui geminatone canum uelut apiee utebant᷑ que duos
hisi quis putat ẽ ex tribus nocalibus syllabã : qđ̵ neꝗt fie¬
m si non alque officio consonãtiu fungantur. Quȩrȩ ẽ
hoc qũo duabus demun uocalib in se ipsas cocundi nacura sit

Expanded text:
Aeolicum digammon desideratur, et medius est quidam V et I Aeolicum digammon desideratur, et medius est quidam V et I litterae sonus; non enim sic optimum dicimus ut opimum, et in here neque E plane neque I auditur; an rursus aliae redundentam sibi poscit ut K, quae et ipsa quorundam nominum nota est, et Q, cuius similis effectu specieque, nisi quod paulum a nostris obliquatur, Coppa apud Graecos nunc tantum in numeet nostrarum ultima, qua tam carere potuimus quam ψ non quaerimus? atque etiam in ipsis vocalibus grammatici est videre, an aliquas pro consonantibus usus acceperit, quia iam sicut etiam scribitur et nos ut luos. At quae ut vocales iunguntur aut unam longam faciunt, ut veteres scripserunt qui geminatione earum velut apice utebantur, aut duas; nisi quis putat etiam ex tribus vocalibus syllabam fieri, si non aliquae officio consonantium fungantur. quaeret hoc etiam, quomodo duabus demum vocalibus in se ipsas coeundi natura sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpne e copiose. Quo minus sunt focendi: ꝗ hanc artem.
ut tenuem ac iciunã cauillant᷑. Quȩ nisi oratoris futuri
fundam̃ta fidcłr iecerit: ꝗcquio suꝑstrux erig corrue. Necia
pueris Iucunda senib dulcis secretoꝵ comesi e quȩ uł
sola om̃i studioꝵ genere plus habet opis. ꝗͣ osteatationis.¬
Equis igitꝰ tanꝗ̃ parua fastidiãt grãmatices elem̃ta¬
de lutens noñ ꝗa magne sit opȩ ꝯsonãtes a uocalib
discernere : iplasq eas in semiuocalium nũm : mutaꝵq pã.¬
tin. Sed quia interiora uelut sacri huiꝰ adcuntib appare¬
bit multa reꝵ subtilitas: quę non mõ acuere ingenia
puerilias sed exc̃cere altissimã qͦi eniditionẽ atq sçiam
possit. An cuiliba auris est exigere lrãꝵe sonos i net her¬
culo magis ꝗ̃ neruoꝵ. At grãmanici saltem omnes in hãc
tuamut. seo ꝓprie in latinis : ut inhis heruus & uulgus

Expanded text:
proprie et copiose. quo minus sunt ferendi, qui hanc artem proprie et copiose. quo minus sunt ferendi, qui hanc artem ut tenuem atque ieiunam cavillantur, quae nisi oratoris futuri fundamenta fideliter iecit, quidquid superstruxeris, corruet; necessaria pueris, iucunda senibus, dulcis secretorum comes et quae vel sola in omni studiorum genere plus habeat operis quam ostentationis.nquam parva fastidiat grammatices elementa, non quia magnae sit operae consonantes a vocalibus discernere ipsasque eas in semivocalium numerum mutarumque partiri, sed quia interiora velut sacri huius adeuntibus apparebit multa rerum subtilitas, quae non modo acuere ingenia puerilia sed exercere altissimam quoque eruditionem ac scientiam possit. an cuiuslibet auris est exigere litterarum sonos? non hercule magis quam nervorum. at grammatici saltem omnes in hanc tuamur sed propriae, in Latinis, ut in his seruus et uulgus
Abbreviated transcription (Latin):
rbeadi ng̃ ꝯiicta cũ loquẽdo ẽ: & narratiõem̃ pregedit
soria quadã urgnla notant ꝗ libros ꝗ falso uidentatut
p̃stripti tãꝗ̃ sbͥdititios somouẽ fimiliȩ permiserit sibi sed
auctores alios in ordrnẽ iedeger it. alios oĩo exemerint
nũo. Nec poetas legisse satis est. Exxcutiendũ omne
scriptoꝵ genꝰ: non ꝑꝑ historias mõ/ sed uerba : quȩ fre¬
quenteu ius ab auctorib sumũt. Tum neq citta musicen
grãmatiere potest eẽ ꝑfesta: cum ei de metns rrbͥmusq
dicendum sit. Nec si rõem sideꝵ ignone poetas intelli :¬
ge: qui :ut alia omittam: tonens ortu: octasuq signoꝵ
in declatãdis tprib utantut. Net ignara ph̃ig cum ꝑꝑ pla¬
rimos in om̃ib fere carminib locos ex intima quęstio
gretis: Uaronem ac Lucretiũ in latinis : qui precepta
sapiȩ uersib tradiderũt. Eloquẽtia qͦ. nõ mediori opus
est ut de una quaq eaꝵ : quas demonsttauimꝰ reꝵ : dicat

Expanded text:
ratio coniuncta cum loquendo est, et enarrationem praecedit soria quadam virgula notare et libros, qui falso viderentur inscripti, tanquam subditos summovere familia permiserint sibi, sed auctores alios in ordinem redegerint, alios omnino exemerint mero. nec poetas legisse satis est: excutiendum omne scriptorum genus non propter historias modo sed verba, quae frequenter ius ab auctoribus sumunt. tum neque citra musicen grammatice potest esse perfecta, cum ei de metris rhythmisque dicendum sit, nec, si rationem siderum ignoret, poetas intelligat, qui ut alia omittam totiens ortu occasuque signorum in declarandis temporibus utantur; nec ignara philrimos in omnibus fere carminibus locos ex intima naturaliuGraecis, Varronem ac Lucretium in Latinis, qui praecepta sapientiae versibus tradiderunt. eloquentia quoque non mediocri est opus, ut de unaquaque earum, quas demonstravimus, rerum dicat
Abbreviated transcription (Latin):
uitȩ : ut quidam putauerunt ad philo sophos releg̃a¬
dam. Cum uir ille uere ciuilis: ⁊ publicaꝵ p̾ri¬
uataq rere administratiom ac comodatus : qui re¬
gere consiliis urbes fundatt legib emendare iudicis
possit non aliuis sit profecto ꝗ orator. Quare tamꝙ¬

Expanded text:
vitae ut quidam putaverunt ad philosophos releganvitae ut quidam putaverunt ad philosophos relegandam, cum vir ille vere civilis et publicarum privatarumque rerum administrationi accommodatus, qui regere consiliis urbes, fundare legibus, emendare iudiciis possit, non alius sit profecto quam orator. quare , tamet
Abbreviated transcription (Latin):
uidebantur : quos ab ip̃is discẽdi uelut incunabuls per
om̃es: quȩ mõ aliꝗd oratori futuro conferãt artes: ad
suim̃as enus oꝑis ꝑducere destinabamus. Atq eo magis:
ꝙ duo iã sẜ noĩe meo libri ferebant᷑ artis rhetories
nequo editaei mec s neq in hoc comparati. Han ali¬
teꝵ sermonem per bidiũ hitum pueri ꝗhid p̃staba¬
tur exceꝑant. Alteꝵ plurib sanẽ diebus ⁊ ꝗtum no¬
tãdo ꝯsequi potenãt interceptũ bini iuene usedni¬
mum a marites mei temetano editionis honort uul¬
gauerant. Quare in his quoq libuis erunt cadem
aliqua multa mutata płima adiecta: om̃ia uero
composinota e ꝗ̃ nos poterimus elaboratas Orato¬
remꝰ autem institurnus illum perfectum: qui esse
nisi uir bonus non põt. Ideoq non dñdi m̃o eximĩa¬
in eo facultatem i sed omnes animi uirtutes exi¬
mus Neq .n. hoc concessetim ronem recte honestes

Expanded text:
videbantur, quos ab ipsis dicendi velut incunabulis, per videbantur, quos ab ipsis dicendi velut incunabulis, per omnes, quae modo aliquid oratori futuro conferant, artis ad summam eius operis perducere destinabamus; atque eo magis, quod duo iam sub nomine meo libri ferebantur artis rhetoricae neque editi a me neque in hoc comparati. namque alterum sermonem per biduum habitum pueri, quibus id praestabatur, exceperant; alterum pluribus sane diebus, quantum notando consequi potucrant, interceptum boni iuvenes, sed nimium amantes mei, temerario editionis honore vulgaverant. quare in his quoque libris erunt eadem aliqua, multa mutata, plurima adiecta, omnia vero compositiora et, quantum nos poterimus, elaborata. oratorem autem instituimus illum perfectum, qui esse nisi vir bonus non potest; ideoque non domnes animi virtutes exigimus. neque enim hoc concesserim, rationem rectae honestaeque
Abbreviated transcription (Latin):
quasi perfesns omni alio genere doatinę sum̃am
mie eloquetię manum imponerẽ: siue contemnẽtes
ranꝗ̃ parua: quȩ prius dscimus studia : siue non ab
slu pertineit officium opinati quando diuise profes.¬
lonum uices essẽ : seu qđ proximum ueto nullam
igenñ sperantes gratiam cirta res ẽ si necessarias
procuł tam̃ ab ostentatione positas: ut oper fastigio
arti oratorię alienum sine quo fieti oratorem noti¬
posse fatendum ẽ: nec ad ullius rei sum̃am ⁊ nisi
prȩ et dentib initiis perueniri: ad minora illas sei q̃
si negligas non sit maioribus locus: demittereua
me non re cusabo: net ałt ꝗͣ si mihi tradatꝰ erudi¬
endus orator: stubia eius formare ab iafantia ĩ ciplã.
cissimum nobis tum eximio litetar amore flaghu
mũ hoc mutue inter nos caritatis pignore iudicabamꝰ
Sod ꝙ c rudiendo nato tuo: cuiꝰ prima ȩtas manifestũ
iter ad ingenis lumen oñdit: non inutiles fore libri

Expanded text:
quasi perfectis omni alio genere doctrinae summam quasi perfectis omni alio genere doctrinae summam in eloquentia manum imponerent, sive contemnentes tanquam parva, quae prius discimus, studia, sive non ad suum pertinere officium opinati, quando divisae professionum vices essent, seu, quod proximum vero, nullam ingenii sperantes gratiam circa res etiamsi necessarias procul tamen ab ostentatione positas; ut operum fastigia arti oratoriae alienum, sine quo fieri non posse oratorem fatendum est, nec ad ullius rei summam nisi praecedentibus initiis perveniri, ad minora illa, sed quae si negligas, non sit maioribus locus, demittere me non recusabo; nec aliter, quam si mihi tradatur educandus orator, studia eius formare ab infantia incipiam. Qcissimum nobis tum eximio litterarum amore flagmum hoc mutuae inter nos caritatis pignore iudicabamus; sed quod erudiendo Getae tuo, cuius prima aetas manifestum iam ingenii lumen ostendit, non inutiles fore libri
Abbreviated transcription (Latin):
Ost impetratam studiis meis quietem: quã
peruiginti annos erudiendis iuucnibus ist¬
penderam cum a me quidam familiariter postu¬
lart : ut aliquid de ratione dicendi componenen
diu sum equidm reluctatus : ꝙ auctores utriusq
linguȩ clarissimos non ignorabam multa: quȩ ad
hoc opus pertincrẽ: diligennssime scripta posteris
reliquisse. Seo qua ego ex causa faciliorem mihi
ueniam meg de precationis arbitrabar fore: accẽ¬
debantut illi magis : ꝙ inter diuersas opiniones pri:¬
orum. & quasdam ẽ inter se contrarias: difficilis
esse electio: ut si mihi non inueniendi noua. pat
derent. Qͣuis autem nõ tam me uincens prestandi
quod exigebat᷑ fiducia : ꝗ̃ negandi uerecundia : lanius
st tamen a periẽte matia plusꝗ imponebat᷑ onens spõ¬
te suscepi : Sim̃ł ut pleniore obsego de me merent
amõtissimos mei: Simal ne uulgarem uã ingressus
alienis dercium uestigiis insisterem. Nam cęten ferę
qui artem orandi luteris tradidenent: ita sunt exorsi

Expanded text:
ost impetratam studiis meis quietem, quae per viginti annos erudiendis iuvenibus impenderam, cum a me quidam familiariter postularent, ut aliquid de ratione dicendi componerem, diu sum equidem reluctatus, quod auctores utriusque linguae clarissimos non ignorabam multa, quae ad hoc opus pertinerent, diligentissime scripta posteris reliquisse. sed qua ego ex causa faciliorem mihi veniam meae deprecationis arbitrabar fore, hac accendebantur illi magis, quod inter diversas opiniones priorum et quasdam etiam inter se contrarias difficilis esset electio; ut mihi si non inveniendi nova at derentur. quamvis autem non tam me vinceret praestaudi, quod exigebatur, fiducia quam negandi verecundia, latius se tamen aperiente materia plus quam imponebatur oneris sponte suscepi, simul ut pleniore obsequio demererer amantissimos mei, simul ne vulgarem viam ingressus alienis demum vestigiis insisterem. nam ceteri fere, qui artem orandi litteris tradiderunt, ita sunt exorsi,
Abbreviated transcription (Latin):
Abius Qumtilianus Tryphoni suo salutem
Ffflagirasti quotidiano conuicio : ut libros:
quos ad marcellum meũ de ĩstituc ione orato¬
ia sttipstram : iam emutere inciperem Nã ipse
eos non dum satis opinabat maturiusse : quibus
componendis: ut scis: paulo plusꝗ biennium tat
alioꝗ negociis districtus impendi. Quod tempus nõ
tam stilo ꝗ inꝗsitiom instituti operis prope infiniti
ꝙ legendis auctoribus: qui sunt innumerabiles
datus est. Usus deiñ Horatii consilo: qui in arte
poctica suade : ne prȩcipitetur editio : nonumq
prematut in annum : dabam his ocium: ut resti¬
gerato inuentionis amore i diligentius repetitos
tanꝗͣ lestor perpenderem. Sed si tantopere efflagi¬
tantur ꝗͣ tu affirmas permiitamus uela uentis:
& orat soluentibus bene precemur. Multum at
in tua qͦ fide: ac diligentia positum est: ut in ma:¬
nus hominum ꝗͣ emendatissimi ueniant

Expanded text:
abius Quintilianus Tryphoni suo salutem efflagitasti cotidiano convicio, ut libros, quos ad Marcellum meum de Institutione oratoria scripseram iam emittere inciperem. nam ipse eos nondum opinabar satis maturuisse, quibus componendis, ut scis, paulo plus quam biennium tot alioqui negotiis districtus impendi; quod tempus non tam stilo quam inquisitioni instituti operis prope infiniti et legendis auctoribus, qui sunt innumerabiles, datum est. usus deinde Horatii consilio, qui in arte poëtica suadet, ne praecipitetur editio nonumque prematur in annum, dabam iis otium, ut, refrigerato inventionis amore, diligentius repetitos tanquam lector perpenderem. sed si tanto opere effagitantur quam tu adfirmas, permittamus vela ventis et oram solventibus bene precemur. multum autem in tua quoque fide ac diligentia positum est, ut in manus hominum quam emendatissimi veniant
Abbreviated transcription (Latin):
Alexanter. E casantra. Quid .o. atq .U. ꝑmutate
inuicẽ : ut hecoba & notrix culchies : & pulyxena
scribeet Ac ne ingrecis id tm̃ notetur. dedenint ac
lis ad ulhxem dedustus est. Quid nõ .e. quoq i. loco fu¬
it ut menerua e leber e magester e de ioue ui¬
stort pro dii ioui. Sed mihi locum signare satis. Non..
doceo: sed admoneo docturos In sylabas cura transibe :
dequibus in orthographia pauca ad notabo. Tum uide:¬
bit ad quẽ hoc pertine : quot & quȩ partes orationis:
quanꝗͣ de numero parum conuenit:

Expanded text:
alexanter et cassantra . quid O atque V permutatae invicem, ut hecoba et notrix, Culchidis et pulixena scriberentur, ac, ne in Graecis id tantum notetur, dederont ac lis, ad Vlixem deductus est. quid ? non E quoque I loco fuit? menerva et leber et magester et diove Victore non diioui Victori? sed mihi locum signare satis est, non enim doceo, sed admoneo docturos. inde in syllabas cura transibit, de quibus in orthographia pauca adnotabo. tum videbit, ad quem hoc pertinet, quot et quae partes orationis; quanquam de numero parum convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
latina subscꝗ deba: E cito parutt ire: ita fi&e: ut
cum ȩquali cura linguã uitanq tueri cȩꝑimus: neutra
altꝰ officiat. Quidã littens instituendos: ꝗ minores
sȩpit̃ añis essẽ : non putauerũt : ꝙ illa pͥmum etas
ꝗ intellestum disciplinaꝵ capere: ⁊ laborẽ pati possit.
In qua snĩa hesiodum esse płimi tradũt: qui añ gram¬
miticum Aristophanẽ fucrũt. Nam is pͥmus ũtoturas
in quo libro scriptum hoc inuenit᷑: negauit ẽẽ huiꝰ pocte.
Sed ali qͣ audtores inter quos Heratosteͥnes idẽ prȩcoꝑunt¬

Expanded text:
Latina subsequi debent et cito pariter ire. ita fiet, ut, cum aequali cura linguam utramque tueri coeperimus, neutra alteri officiat. quidam litteris instituendos, qui minores septem annis essent, non putaverunt, quod illa primum aetas et intellectum disciplinarum capere et laborem pati posset. in qua sententia Hesiodum esse plurimi tradunt qui ante grammaticum Aristophanen fuerunt; nam is primus ὑποθήκας, in quo libro scriptum hoc invenitur, negavit esse huius poëtae. sed alii quoque auctores, inter quos Eratosthenes, idem pr
Abbreviated transcription (Latin):
fisu mitos ȩ honesta prȩcepisse e ut portepe ił ẽ
nixisse facile concessetim. Nostris uõ tprib sub h
nõit maxꝰ in plerisq uina latuerunt. Nonm. untutt
tur: passim trastamus omnes Q s.n. non de iusto ȩqͦ
de bono modo non ne uir pessimus logtur: Quis nõ
recurrere: qui desertam ut dixi pariem oratoriȩ ar¬
tis meliorem presertim occupauerũt: E uelut nostrũ
reposcere. Non ut nos illoꝵ utamur inuentis : sed ut
illos alienis usos esse doceamus Sit igit orator uirta¬
lis : qualis uere sapiens appellari possir: net moribus
tant. satis non ẽ: sed ẽ scĩa. & om̃i facultate dñdi :
qualis adhuc fortasse nemo fuerit. Sed nõ ideo minus

Expanded text:
ultos et honesta praecepisse et, ut praeceperint, etiam vixisse, facile concesserim; nostris vero temporibus sub hoc nomine maxima in plerisque vitia latuerunt. non enim virtute ophiae asseruntur, passim tractamus omnes. quis enim non de iusto, aequo ac bono, modo non et vir pessiius, loquitur? quis non recurrere, qui desertam, ut dixi, partem oratoriae artis, meliorem praesertim, occupaverunt, et velut nostrum reposcere; non ut nos illorum utamur inventis, sed ut illos alienis usos esse doceamus. sit igitur orator vir talis, qualis vere sapiens appellari possit; nec moribus tiant, satis non est sed etiam scientia et omni facultate dicendi, qualis fortasse nemo adhuc fuerit; sed non ideo minus
Abbreviated transcription (Latin):
pta ẽẽ mitãdum ẽ : tũ si qua fuerit̃ minus effecta usiꝗq̃
leuius adhuc afflicti coeperamus imꝑitiȩraut fortuns
remittãtur. Quȩ si ꝗd mediocͥum alioꝗ ĩ nr̃o ĩgenio uiriũ
fuit: ut nõ extinxerit: debilitauit iã m̃es. Sed uł ꝑꝑ hoc

Expanded text:
pta esse mirandum est? tum , si qua fuerint minus effecta iis, quae pta esse mirandum est? tum , si qua fuerint minus effecta iis, quae levius adhuc adflicti coeperamus, imperitanti fortunae remittantur, quae, si quid mediocrium alioqui in nostro ingenio virium fuit, ut non exsti
Abbreviated transcription (Latin):
hiũt. Tuos ne ego o mee spes inanes labentes oculos
tũ fugientẽ spititũ iudĩ tũ corpus frgidũ : et ãgue ꝯpetus¬
animam reciꝑe: aurãq cõem haurire amplius potui.
Dignus his cruciatib quos fero Dignus his cogitationib
Te ne ꝯsulari nuꝑ adoptione ad oiũm spes honoꝵ pͥus
admotũ : it auunculo prȩtor geneꝵ destinatũ : te oiũm
spe acuit eloq̃ntiȩ candidatũ suꝑstes parẽs tãtum poe¬
nas & si nõ cupido lucis ꝑ certe patĩa uindice te re¬
liqua mea etate. Nã frustra mala oĩa ad crimẽ for¬
tunȩ relegamꝰ. Nemo nisi sua culpa diu dole. S uiui¬
mus: e aliqua uiuendo ratio quȩ rẽda ẽ. credẽdũq doctis¬
simis hõib: ꝗ unicũ adu̾sore solatiũ litteras putauerũt.
Si qñ tñ ita resederit prȩ̨sens impetus: ut aliqua tot lu-¬
atib alia cogitatio inseri possit: nõ iniustę petierĩ more
ueniã. Quis n.dilata studia miret᷑ : quę potiꝰ nõ abru-¬

Expanded text:
it! tuosne ego, o meae spes inanes, labentes oculos, tuum fugientem spiritum vidi? tuum corpus frigidum exsangue complexusanimam recipere auramque commulnem haurire amplius potui, dignus his cruciatibus, quos fero, dignus his cogitationibus? tene consulari nuper adoptione ad omnium spes honorum prius admotum, te avunculo praetori generum destinatum, te omnium spes avitae eloquentiae candidatu si non cupido lucis, certe patientia vindicet te reliqua mea aetate. nam frustra mala omnia ad crimen fortunate relegamus. nemo nisi sua culpa diu dolet. Sed vivimus, et aliqua vivendi ratio quaerenda est, credendumque doctissimis hominibus, qui unicum adversorum solacium litteras putaverunt. si quando tamen ita resederit praesens impetus, ut aliqua tot luctibus alia cogitatio inseri possit, non iniuste petierim morae veniam. quis enim dilata studia miretur, quae potius non abru