comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
habebit ȩqͥnoctialẽ uentũq subsolanũ gr̃is ephelioten dictũ. in
hunc salubribꝰ locis uillȩ uineeq spectent ipse lenit̃ pluuius.
sañ ẽ sictior fauonuis ⁊ aduerso eiꝰ ab eqͥnoctiali occasu ze¬
phirus g̃cis nominatꝰ. in hunc spectare oliueta cato uissit. hic
uer inchoat aꝑitq t̾ras tenui frigore saluber. hic uites putan.¬
di frugesq curandi arbores serendi poma inserendi. oleas
ractandi ius dabit afflatuq nutriciũ erercebit. Quarta
iseptentrione linea eadẽ austro abexortua parte ꝓxxima bru¬
malẽ habebit exortũ uentũq uulturnũ eoꝵ g̾eis dictũ sicci¬
orẽ ⁊ ipsũ tepidiorẽ. qͥa inhunc apparia ⁊ uineȩ italiȩ galli¬
arũq spectare debent. Ex adũso uulturni flabit chorus
aboccasu solsticiali ⁊ occosu lateris septentrionis g̃cis dictꝰ
testes exfrigidissimis ⁊i ipse sic̃ om̃s qui a septentrionis

Expanded text:
habebit aequinoctialem ventumque subsolanum, Graecis aphelioten dictum. in habebit aequinoctialem ventumque subsolanum, Graecis aphelioten dictum. in hunc salubribus locis villae vineaeque spectent. ipse leniter pluvius tamen est, siccior favonius, ex adverso eius ab aequinoctiali occasu, zephyrus Graecis nominatus. in hunc spectare oliveta Cato iussit. hic ver inchoat aperitque terras tenui frigore saluber, hic vites putandi frugesque curandi, arbores serendi, poma inserendi , oleas tractandi ius dabit adflatuque nutricium exercebit . quarta a septentrione linia, eadem austro ab exortiva parte proxima, brumalem habebit exortum ventumque volturnum, eurum Graecis dictum, sicciorem et ipsum tepidioremque. in hunc apiaria et vineae Italiae Galliarumque spectare debent. ex adverso volturni flabit corus, ab occasu solstitiali et occasu lateris septentrionis, Graecis dictus argestes, ex frigidissimis et ipse, sicut omnes qui a septentrionis
Abbreviated transcription (Latin):
nec sũ oblitꝰ inhac parte uentũ grecis poni quẽ caltian uocãt.
S idẽ aristotelis iur imm̃sȩ subtilitatis qđ ipsũ fec̃ rationem
c̃ueritatis mundi reddit qͣ contrarius aqͥlo africo flat nec tam̃
cũ toto anno inp̃dictis timet agricola molit᷑ siderea estate me¬
dia mutatq nom̃ ⁊ esias uocatur. gͦ cũ frigidũ senties caueto
at qͥcũq aquilo p̃dicit᷑ tanto ꝑnitiosior septentrio ẽ. Inhunc
asiȩ g̃ciȩ hispanȩ maritimȩ italiȩ cãpaniȩ apuleiȩ arbusta
uineȩq spectent. &ͥ mares c̃cipi uoles inhunc pascito ut sic
neuntẽ ineat et aduerso aqͥlonis ab occasu brumali afrioꝰ
fiauit quẽ g̃ci liba uocant. in hunc acoitu cũ se pecꝰ circũ¬
ggerit feminas c̃cepias eẽ scito. t̃cia a septentri one linea
quã ꝑ latitudinẽ umbrȩ duximꝰ ⁊ decumanã uocauimꝰ. erortũ

Expanded text:
—Nec sum oblitus in hac parte ventum Graecis poni, quem caecian vocant. —Nec sum oblitus in hac parte ventum Graecis poni, quem caecian vocant. sed idem Aristoteles, vir inmensae subtilitatis, qui id ipsum fecit , rationem convexitatis mundi reddit , qua contrarius aquilo Africo flat.—nec tamen eum toto anno in praedictis timeto agricola. mollitur sidere aestate media mutatque nomen—etesias vocatur—; ergo cum frigidum senties, caveto, ad quaecumque aquilo praedicetur: tanto perniciosiorciae,Hispaniae, maritimae Italiae, Campaniae, Apuliae arbusta vineaeque spectent. qui mares concipi voles, in hunc pascito, ut sic ineuntem ineat. ex adverso aquilonis ab occasu brumali Africus flabit, quem Graeci liba vocant. in hunc ad coitum cum se pecus circumegerit, feminas conceptas esse scito. <2> Tertia a septentrione linia, quam per latitudinem umbrae duximus et decumanam vocavimus, exortum
Abbreviated transcription (Latin):
manus uocabit᷑. Ducant᷑ deinde aliȩ duȩ lineȩ in decusis obliquȩ
ita ut ab septentrionis dertͣ leuaq ad austri dextrã ac leuam
descendat. os ꝑ eundẽ currant umbilicũ om̃s int̾se pares sint
oĩum int̾ualla paria. quȩ ratio semel inquoguo agro in eunda
erit. uł si sepiꝰ libeat ita eligno facienda regulis paribꝰ intym¬
panũ exiguũ s circinatũ adactis ratione qua docco occurren
ortũ capiendũ putet lineã ita cęli exacta parte qđ fuerit linea¬
⁊ apd̾ septentrionẽ ꝓximũ a parte ȩxortiua solsticialẽ habebit
exortũ. hoc ẽ longissimi diei uentũq aqͥlonẽ borean ag̾cis dictũ
in hunc ponito arbores uitesq s hoc flante ne arato. frugẽ ne se¬
rito sem̃ ne iacito p̃stringit enĩ atq p̾cellit hic radicibꝰ arboꝵ
qͣs positurꝰ afferes p̃dictos esto alia robustis ꝓsunt alia infantibꝰ.¬

Expanded text:
manus vocabitur. ducantur deinde aliae duae liniae in decussis obliquae, manus vocabitur. ducantur deinde aliae duae liniae in decussis obliquae, ita ut ab septentrionis dextra laevaque ad austri dextram ac laevam descendant. omnes per eundem currant umbilicum , omnes inter se pares sint, omnium intervalla paria. quae ratio semel in quoque agro ineunda erit vel, si saepius libeat uti, e ligno facienda, regulis paribus in tympanum exiguum, sed circinatum adactis. ratione, qua doceo occurrenortum capiendam putet liniam. Ita caeli exacta parte quod fuerit liniae caput septentrioni proximum a parte exortiva, solstitialem habebit exortum , hoc est longissimi diei, ventumque aquilonem, borean Graecis dictum. in hunc ponito arbores vitesque. sed hoc flante ne arato, frugem ne serito, semen ne iacito. praestringit animam atque praegelat hic radicibus arborum , quas positurus adferes. praedoctus esto: alia robustis prosunt, alia infantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
humidꝰ aut estuosꝰ taliȩ ẽ. affricȩ qͥdẽ tncendia cũ seronitate af¬
fert. inh unc italie palmites spectant si ñ plage arboꝵ utiu̾ue.
hic oliueti metit᷑ uergiliat̾ quadribuo. hunc caueat insitore
lonis gemisq moculator. deipsa regionis eiꝰ hora p̃monusse c̃¬
ueniat frondẽ medio die arborator necedito cũ meridiẽ ab oc̃
sentias postor estatẽ c̃trahente se umbra pecudẽ sole inoꝑaca co¬
gito. cũ estate pasces in occidentẽ spoctante meridiẽ pꝰmeridi¬
em moriente. Alit̾ naxiũ sic̃ hieme ⁊ uere in rorulentẽ ducet.
nec contͣ septentrionẽ paueris sup̃ dictũ dodant᷑ italippiũ tue
ab afflatu ⁊ aluo cita ꝑeunt. eͥ feminas c̃cipi uoles inhunc uen¬
tũ spectantes uuri cogito. Diximꝰ ut inmediã linea designaret᷑
umbilicꝰ ꝑ hunc mediũ transuersa cura talia hȩc erit ab exortu
eqͥ noctiali ad occasũ eqͥnoctialẽ. ⁊ limes qͥ tta secabit agrũ decu¬

Expanded text:
umidus aut aestuosus Italiae est, Africae quidem incendia cum serenitate adfert. in hunc Italiae palmites spectent, sed non plagae arborum vitiumve. hic oleae timeatur vergiliarum quadriduo, hunc caveat insitor calamis gemmisque inoculator. de ipsa regionis eius hora praemonuisse conveniat. frondem medio die, arborator, ne caedito. cum meridiem adesse senties , pastor, aestate contrahente se umbra, pecudes a sole in opaca cogito. cum aestate pasces, in occidentem spectent ante meridiem, post meridiem in orientem; aliter noxium, sicut hieme et vere in rorulentum educere: nec contra septentrionem paveris supra dictum cluduntur ita lippiuntque ab adflatu et alvo cita pereunt. qui feminas concipi voles, in hunc ventum spectantes iniri cogito. Diximus ut in media linia designaretur umbilicus. per hunc medium transversa currat alia. haec erit ab exortu aequinoctiali ad occasum aequinoctialem, et limes, qui ita secabit agrum, decu
Abbreviated transcription (Latin):
anceps pͥmũ oĩũ acęlo peti legẽ. deinde eã argum̃tis eẽ q¬
rendam. Suꝑ omuĩa ẽ. mundi conuexitas t̾rarũq globꝰ. aft¬
rentia eodẽ side alio tẽpore aliis aꝑiente se gentibꝰ. qͥft̃
ut causa eiꝰ ñ isdẽ diebꝰ ubiq ualeat. addidere difficul¬
tatẽ. ⁊⁊ auctores diũsis in locis obseruando. mox ꝙ inisdẽ
diũsa ꝓdendo. Tres aũ fuere sectȩ. chaldea egiptia g̾ca
his addidit qͣrtũ apđ nos cȩsar dictator annõ ad solis cur¬
sum redigens. figuloso zigine ꝑitos scientiȩ eiꝰ adhibito.
⁊ ea ipsa ratio. postea cõꝑtũ errore correcta ẽ. Ita duodeai
annis c̃tinuis ñ int̾calaret᷑. qͥa cȩꝑat sida annꝰ morari qͥ
pͥꝰ añcedebat. & sorigines ipsȩ trinis cõmđationibꝰ. qͣnda
diligentior cęt̾is. ñ cessauit tam̃ addubitare ipse sem&e
corrigendo auctores ꝓdid̾e ea. qͦs p̃teruimꝰ uolumini hus
raro ulliꝰ sententiȩ cũ alio c̃gruente. minꝰ hoc in reliqͥs mirũ

Expanded text:
eti legem, deinde eam argumentis esse quaerendam . super omnia est mundi convexitatis terrarumque globi differentia, eodem sidere alio tempore aliis aperiente se gentibus, quo fit, ut causa eius non isdem diebus ubique valeat. addidere difficultatem et auctores diversis in locis observando, mox etiam in isdem diversa prodendo. tres autem fuere sectae, Chaldaea, Aegyptia, Graeca. his addidit quartam apud nos Caesar dictator annos ad solis cursum redigens singulos Sosigene perito scientiae eius adhibito; et ea ipsa ratio postea conperto errore correcta est ita, ut duodecim annis continuis non intercalaretur, quia coeperat ad sidera annus morari, qui prius antecedebat . et Sosigenes ipse trinis commentationibus—quamquam diligentior ceteris, non cessavit tamen addubitare ipse semet corrigendo—et auctores prodidere ea, quos praetexuimus volumini huic, raro ullius sententia cum alio congruente. minus hoc in reliquis mirum,
Abbreviated transcription (Latin):
frum̃ta grandescunt. Seqͥt᷑ ex diuisione tẽporũ autũ nosa fidiculȩ occa¬
su adeqͥnoctiũ. ac deinde uergiliar̃ occasu initũq hiemis inhis int̃
uallis sign̾f. pͥdie idꝰ augꝰ attice ȩgitus oriens uesꝑo ȩgipto ⁊ cȩsari
delfinꝰ occidẽs xi. ħ sept̃. cesari ⁊ assiriȩ stella q̃ undemitor appella¬
tur exoriri mane incip̃ uindemiȩ mat᷑itatẽ ꝓmittens eiꝰ argum̃tũ
er̃ aciniculo remutati. Assirię u. łe ⁊ sagnta occid ⁊ esie desinũt.
Uindemitor egipto nonis exorit᷑ atticȩ arcturꝰ matutino ⁊ sagita
occidit mane .ui. itꝰ sept̃. cesarie appellat᷑ itur uesꝑi. Arcturꝰ uͦ
mebiꝰ pͥdie idꝰ uehem̃tissimo sign̾ficatu tra mariq ꝑdies ł. ratio eiꝰ

Expanded text:
frumenta grandescunt . Sequitur ex divisione temporum autumnus a fidiculae occafrumenta grandescunt . Sequitur ex divisione temporum autumnus a fidiculae occasu ad aequinoctium ac deinde vergiliarum occasum ie equus oriens vespera, Aegypto et Caesari delphinus occidens. XI kal. Sept. Caesari et Assyriae stella, quae vindemitor appellatur, exoriri mane incipit vindemiae maturitatem promittens. eius argumentum erunt acini colore mutati. Assyriae v kal. et sagitta occidit et etesiae desinunt. vindemitor Aegypto nonis exoritur , Atticae arcturus matutino, et sagitta occidit mane. v id. Sept. Caesari capella oritur vesperi, arcturus vero medius prid. id. vehementissimo significatu
Abbreviated transcription (Latin):
sternant᷑. Pretea cũ spica fua c̃dunt᷑ ita frum̃ta sinulłꝰ sps penetret. certũ
ẽ. nichil malẽficũ nasci. Uarro auctor ẽ. sic c̃ditũ tritic̃ durare anmꝰ.l.
miliũ uͦ .c. fabã ⁊ legumina in obleariis cadis oblita cinere ł gotor seruari.
Idẽ faba pyrri regiᷤ ętate inqͦdã specu ambraciȩ usq ad piraticũ põpei
magni bellũ durasse annꝰ cutit̃. catx. Ciceri tantũ nullȩ bestiolȩ in
horreis innascunt᷑. St̃ qͥ urceis cinere substratiᷤᷤ unlitiᷤᷤ acetũ hñtidꝰ legu¬
minũ ac̾uos suꝑingerãt ita ñ nasci maleficia credentes. alii in salsam̃ta¬
riis cadis gypso inlinant. alii qͥlentẽ acetolaser pitiato resꝑgãt. siccatãq
oleo ungant. S breuissima obseruatio qđ uitiis carere uelis int̾ luniole¬
gere qͣre plurimũ refert cđe qͥs malit anuende. crescente enĩ luna

Expanded text:
sternantur; praeterea cum spica sua conduntur ita frumenta. si nullus spiritus penetret , certum sternantur; praeterea cum spica sua conduntur ita frumenta. si nullus spiritus penetret , certum est nihil maleficum nasci. Varro auctor est,sic conditum triticum durare annis L, milium vero C, fabam et legumina in oleariis cadis oblita cinere longo tempore servari. idem fabam a Pyrrhi regis aetate ins quodam specu Ambraciae usque ad piraticum Pompei Magni bellum durasse annis circiter cCXX. ciceri tantum nullae bestiolae in horreis innascuntur. sunt qui urceis cinere substratis et inlitis, acetum habentibus, leguminum acervos superingerant, ita non nasci maleficia credentes, aliiqui in salsamentariis cadis gypso inlinant, alii qui lentem aceto laserpiciato respergant siccatamque oleo unguant . sed brevissima observatio, quod vitiis carere velis, interlunio legere. quare plurimum refert, condere quis malit an vendere. crescente enim luna
Abbreviated transcription (Latin):
oribꝰ suspensa inuehere iubeãt nob̃ referre plurimũ tẽpestiuitã con¬
dendi uidcbit᷑. Nã si par tostũ atq robustũ collectũ sit aut calidũ.
c̃ditũ. initia innasei necesse ẽ. Dut᷑nitatiꝰ caus plures aut ĩ ipsiꝰ
grani corio cũ ẽ numerosiꝰ aut milio. aut suci pͥnguedine qͥ ꝓbumore fuf¬
fic̃. tantũ ut sesimȩ aut amaritudine ut lupmo ⁊ cicercuo. Intritico ma
T̃enuior ordeo palea exilis ⁊ legumini idõ ñ genant. faba crassioribꝰ tunicis
oꝑit᷑ obh eferuescit. eͥdã ipsũ tritic̃ diutͥnitatĩ grã asꝑgunt amurcamille
modiõ qͣ drantali. alii calcidica aut carica creta aut &̃ absinchio. Est ꝙ
olinti ac ꝑ inte euboe t̾ra q̃ corrũpi ñ sinat nec fere c̃dita inspica le¬
dunt᷑. Utilissime tantũ seruant᷑ inscrobibꝰ qͦs sirias uocãt ut incapadotia
ac tracia ⁊ hispama africę. añ oĩa ut sicco solofiãt curant᷑ max ut palea sub¬

Expanded text:
 nobis referre plurimum tempestivitas condendi videbitur. nam si parum tostum atque robustum collectum sit aut calidum conditum, vitia innasci necesse est. Diuturnitatis causae plures: aut in ipsius grani corio, cum est numerosius, ut milio, aut suci pinguedine, qui pro umore sufficiat tantum, ut sesimae, aut amaritudine, ut lupino et cicerculis. in tritico maxtenuior hordeo palea, exilis et legumini; ideo non generant. faba crassioribus tunicis operitur; ob hoc effervescit. quidam ipsum triticum diuturnitatis gratia adspergunt amurca, mille modios quadrantali, alii Chalcidica aut Carica creta aut etiam absinthio. est et Olynthi ac Cerinthi Euboeae terra, quae corrumpi non sinat. nec fere condita in spica laeduntur, utilissime tamen servantur in scrobibus, quos siros vocant, ut in Cappadocia ac Threcia et Hispania, Africa, et ante omnia ut sicco solo fiant curatur, mox ut palea sub
Abbreviated transcription (Latin):
arenosaq postea utiq grauissima ⁊ aqͦsissima ita postremo arato.
Sͦ hȩc aratio has habeb notas lentisci pͥmũ fructũ ostendentis ac piri
florentis erit ⁊ t̾cia inbulborũ satu scille. Itẽ incorona mentorũ nar¬
cissi nãq ⁊ hec t̃ florent. Pmoq flore pͥmã arationẽ ostendt̃. medio¬

Expanded text:
harenosaque . postea uti quaeque gravissima et aquosissima , ita postremo arato. harenosaque . postea uti quaeque gravissima et aquosissima , ita postremo arato. ergo haec aratio has habebit notas: lentisci primum fructum ostendentis ac piri florentis. erit et tertia in bulborum satu scillae, item in coronamentorum narcissi, namque et hac ter florent primoque flore primam aratione
Abbreviated transcription (Latin):
sarculo purgare ueriꝰ qͣ. fode florentẽ utiq xi. pͥmis dieb n attinge.
E odẽ hoc tp̃r hortoꝵ rosarioꝵ quȩ cura ẽ. q̃ separatĩ parimis uoluminibꝰ
dicet᷑. Codẽ ⁊ tobiaritũ optime scrobes fuint t̾ra infut᷑ũ ꝓscindit᷑. uirgi¬
lio maxime auetore ut glebã soleo quati utilior sententia. q̃ñ nͥ tẽꝑatũ solũ
cuti estꝰ exit. centũ nãq sucũ uent᷑is seminibꝰ. auferãt talia autũni meliꝰ
arari certũ ẽ. Cato uerna oꝑa sic definit scrobes fieri seminaria ꝓpaga¬
ri in locis erassis ⁊ humidis ulmos ficos poma oleas prata stc̃orari luna
sitiente q̃ rigua ñ erant afflatu fauonu defend purgari herbas ma¬
las radicitꝰ seri ficꝰ int̾̃purgari. semunaria fieri ⁊ uetã sarciri. hȩc
antequã florere inciꝑiat. idẽq piro florente arare incipiat macra

Expanded text:
sarculo purgare verius quam fodere, florentem utique xv primis diebus non attingere. sarculo purgare verius quam fodere, florentem utique xv primis diebus non attingere. eodem hoc tempore hortorum rosariorumque cura est, quae separatim proximis voluminibus dicetur, eodem et topiarii. tum optime scrobes fiunt. terra in futurum proscinditur Vergilio maxime auctore, ut glaebas sol coquat. utilior sententia, quae non nisi temperatucuti aestus exsiccent omnemque sucum venturis seminibus auferant. talia autumno melius arari certum est. <3> Cato verna opera sic definit: scrobes fieri, seminaria.... propagari, in locis crassis et umidis ulmos, ficos, poma, oleas seri, prata stercorari luna sitiente; quae rigua non erunt, a flatu favoni defendi et purgari, herbas malas radicitus erui, ficos interputari, seminaria fieri et vetera sarciri: haec antequam vineam fodere incipias. idemque: piro florente arare incipito macra
Abbreviated transcription (Latin):
inqͦ p̃cipue fallunt᷑. neq enĩ eo die uocant᷑ ad munia qͦ fauonius fare
debeat. s qͦceꝑit hoc agri intentione seruand ẽ. hoc illo m̃se signũ
as̃ ht̃ obseruatione minime fallaci aut dubia. siqͥs artendat
uñ aspiret ins uentꝰ. qͣq parte ueniat diximꝰ scđo uolumine idi¬
ceniꝰ mex paulo oꝑosiꝰ. interĩ abeo die qͥsqͥs ille fuerit qͦ flare ceꝑpit¬
pꝰ diẽ. aut innumera rustico eura distringat ⁊ pͥma q̃q ꝑagan¬
tur q̃ differri nequeunt trimestria serant᷑. uites putent᷑. Qua
dirimꝰ ratione oleȩ curent᷑ poma seran tur inserant᷑q uinee
pastinent᷑ semina digerant᷑ instaurent᷑ alia. harundines salices
genestȩ serant᷑ cedant᷑q Serant᷑ uͦ idmi pͦpłi platani uti dictũ ẽ.¬
tũ ⁊ segetes c̃ueñ purgare sarire hib̾na fruges marima far lexcerta
ineo cũ qͣtior fibrarũ eẽ ceꝑit. ẜaba uͦ ñ añquã triũ foliorũ tt̃ ꝙ̃ leui

Expanded text:
onius flare debeat, sed quo coeperit. hoc acri intentione servandum est; hoc illo mense signum dies habet observatione minime fallaci aut dubia, si quis adtendat. unde autem spiret is ventus quaque parte veniat, diximus secundo volumine et dicemus mox paulo operosius. interim ab eo die, quisquis ille fuerit, quo flare coep hunc —, innumera rusticos cura distringat et prima quaeque peragantur, quae differri nequeunt. trimestria serantur, vites putentur qua diximus ratione, oleae curentur, poma serantur inseranturque, vineae pastinentur, seminaria digerantur, instaurentur alia, harundines, salices, genistae serantur caedanturque , serantur vero ulmi, populi, platani, uti dictum est.tum et segetes convenit purgare, sarire hibernas fruges maximeque far. lex certa in eo, cum quattuor fibrarum esse coeperit, faba vero non antequam trium foliorum, tune quoque levi
Abbreviated transcription (Latin):
eusa euidens s alia recddit᷑ affaiuonio gͥcisq auctoribꝰ. estate enĩ intlunu
necese ẽ. cũ sole nob̃ ꝓarimo circło currat igne ciꝰ cominꝰ recepto candẽs
eidẽ int̃lunio absit hieme qm̃ abscecdit ⁊ solitẽ inplenilunio estius
ꝓcul bãt adũsa soli heme aũ ad nos ꝑ estuiũ circulũ. Accedat sͦ ꝑse

Expanded text:
causa evidens, sed alia quam redditur a Fabiano Graecisque auctoribus. aestate enim interlunio causa evidens, sed alia quam redditur a Fabiano Graecisque auctoribus. aestate enim interlunio necesse est cum sole proximo nobis circulo currat, igne eius comminus recepto candens, eadem interlunio absit hieme, quoniam abscedit et sol; item in plenilunio aestivo procul abeat adversa soli, hieme autem ad nos per aestivum circulu
Abbreviated transcription (Latin):
iã planiꝰ magna tũ uilitate ꝓpt̃ spẽ oliuȩ coemisse in toro tractu oẽ
deũ. mirantibꝰ qui pauꝑtatẽ qͥetẽq doctrinarũ ei scietit inpͥmiscor¬
di ec̃ atꝙ ut apparuit causa ⁊ingens diutiar̃ cursꝰ restituisse merte
cũ uellet fore. hoc postea sericius eromaniꝰ sapientiȩ adsectaterib.
ubenis fec̃ eadẽ ratione. tanta lit̃aꝵ occasio ẽ qͣs eqͥdẽ misceto agces¬
tos negotus quã poto dilucide att ꝑspicue. Pleriq direre roreno
nustũ sole agri frugbꝰ rubiginĩ causã eẽ ⁊ carbunci uitiuꝰ ꝯter
parte falsui arbitior. om̃emq uridinẽ frigore tantũ ẽstare sole in¬
nerio id manfestũ fiet adtendentibꝰ. nã pͥmũ oĩum ñ hoc eueñ nͥ noctit. ꝓ
ut sepiꝰ dicumnꝰ. s ut̃ lunio om̃e lum̃ qđ a sole accip̃ cęlo regiret. uafe¬
rentia utriꝰq abitꝰ magna s manifesta. nãq int̾linio estate cilidissima c̃
hiene gelide diũso inplenilunio estoate frigidas fac̃ noctes heme tepidas

Expanded text:
tractu omne oleum, mirantibus qui paupertatem quietemque doctrinarum ei sciebant in primis cordi esse, atque ut apparuit causa et ingens divitiarum cursus, restituisse mercedcum vellet, fore. hoc postea Sextius e Romanis sapientiae adsectatoribus Athenis fecit eadem ratione. tanta litterarum occasio est. quas equidem miscebo agrestibus negotiis quam potero dilucide atque perspicue. Plerique dixere rorem inustum sole acri frugibus robiginis causam esse et carbunculi vitibus, quod ex parte falsum arbitror omnemque uredinem frigore tantum constare sole innoxio. id manifestum fiet adtendentibus. nam primum omnium non hoc evenire nisi noctibus et ut saepius diximus, sed interlunio omne lumen, quod a sole accepit, caelo regerens. differentia utriusque habitus magna, sed manifesta. namque interlunio aestate calidissima est, hieme gelida. e diverso in plenilunio aestate frigidas facit noctes, hieme tepidas.
Abbreviated transcription (Latin):
nec si uit̾ launio serantur multi ad milia remedia ra¬
betam noctu aruo circũ ferri iubent priꝰquã sariatur.
defodiq inmedio inclusã fictili ita nec passerẽ nec uer¬
mes nocere. s eruendã priꝰquam metatur. alioqͥn ami¬
rum fieri. Quin ⁊ armo talꝑȩ c̃tracta semina uberio¬
ra eẽ. democritꝰ suco herbe quę appellat᷑ ai ⁊um inte¬
gulis nascens tabulis aesum. latine uͦ sedum aut dicit¬
illũ medicata seri iubet om̃ia semina. uulgo uͦ siduli¬
do noceat ⁊ uermes radicibꝰ inhereunt. remediumm e
amurca pura ac sine sale spargere dem sarie. Si uar¬
ticulũ sages ire ceꝑit truncare neherbe iuncant. pes¬
tem alimio atq panicus turnorũ passerũue agmi¬
na scio abigi herba cuiꝰ nom̃ ignotũ ẽ. in quatuor
angulis segetis defossa. mirũ dictu ut oĩno nulla aus
intret. Mures abigant᷑ einere mustele uł felis deluco

Expanded text:
nec si interlunio serantur. multi ad mili remedia runec si interlunio serantur. multi ad mili remedia rubetam noctu arvo circumferri iubent, priusquam sariatur, defodique in medio inclusam fictili. ita nec passerem nec vermes nocere, sed eruendam, priusquam metatur; alioquin amarum fieri. 159 quin et armo talpae contacta semina uberiora esse. Democritus suco herbae, quae appellatur aizoum, in tegulis nascens, et ab aliis aesum, Latine vero sedum aut digitillum, medicata seri iubet omnia semina. vulgo vero, si dulcedo noceat et vermes radicibus inhaereant, remedium est amurca pura ac sine sale spargere, dein sarire, si in articulum seges ire coeperit, runcare, ne herbae vincant. 160 pestem a milio atque panico, sturnorum passerumve agmina, scio abigi herba, cuius nomen ignotum est, in quattuor angulis segetis defossa, mirum dictu, ut omnino nulla avis intret. mures abiguntur cinere mustelae vel felis diluto
Abbreviated transcription (Latin):
affiauit here granũ minime ẽ incortice acileato eo
est in pane celerrime uertigines facit. auntq inaha
⁊ g̾cia balneatores cũ uelint turbã pellere carbonibis
io sem̃ Enicere. Nascit᷑ ⁊ phalangion in heruo bestiola¬
aranei generis. si hiemps aquosa sit. Limaces nascui¬
tur inuitia ⁊ aliquando et̾ra coclee minutȩ̨ mini
inmodũ erodentes eam. ⁊ morbi qͥdem fere hi sunt.
Remedia eoꝵ quȩ cũq ꝑtinent adherbas in sarculo.
⁊ cũ semen iactatur cinere. quȩ uͦ insemine ⁊ aira
radicẽ consistunt. p̃cedente cura cauentur. Uin. an
semina ꝑfusa minꝰ egrotart ęristimant. Uirgilꝰ nton
⁊ amurca ꝑfunbi iuibet fabã. sic &̃ grandescere ꝓmittr¬
Qdam uͦ si triduo ante satũ urinȩ ⁊ aqua maceretur
p̃cipuos adolescere putant. Ter qͥdem sartam modu
fractȩ modiũ solidȩ reddere reliqͣ semina cupress
lus tusis si misceantur nunc eẽ uermiculis subnora.

Expanded text:
adflavit. aerae granum minimum est in cortice aculeato. cum adflavit. aerae granum minimum est in cortice aculeato. cum est in pane, celerrime vertigines facit, aiuntque in Asia et Graecia balneatores , cum velint turbam pellere, carbonibus id semen inicere. nascitur aranei generis, si hiems aquosa sit. limaces nascuntur in vicia et aliquando e terra, cocleae minutae, mirum in modum erodentes eam. et morbi quidem fere hi sunt. Remedia eorum, quaecumque pertinent ad herbas , in sarculo et, cum semen iactatur, cinere. quae vero in semine et circa radicem consistunt, praecedente cura caventur. vino ante semina perfusa minus aegrotare existimant . Vergilius nitro et amurca perfundi iubet fabadam vero, si triduo ante satum urina et aqua maceretur, praecipue adolescere putant; ter quidem saritam modium fractae e modio solidae reddere. reliqua semina, cupressi foliis tusis si misceantur, non esse vermiculis obnoxia,
Abbreviated transcription (Latin):
ri qͦq mortifera. nam loliũ ⁊ tribulus ⁊ carduus lappaq
ñ magis quã rubus int̃ frugũ morbos potiꝰ quã int̃ ipsiꝰ at
ꝑestes numerauerim. Celeste frugũ uinearũq malũ ni¬
lominꝰ nexiũ ẽ. rubigo freguentissima. hȩc in roscido ta¬
tu conuallibꝰq ac ꝑflatũ ñ habentibꝰ. e oiuerso carenta
uentosa ⁊ excelsa int̾ uitia segetũ ⁊ luxuria ẽ. cũ hocon¬
rata fertilitate ꝓcumbunt. Commune aũ om̃ium satoꝵ
uitium urica etiã ciceris cũ salsilaginẽ etꝰ abluendon
ber dulcius io facit. Est herba quȩ cicer enecat a ht¬
bum circũligando se. uocat᷑ hore brechȩ tritico simill
modo herba hordeo festuca. quȩ uocat᷑ a egylops ln¬
ti herba securi clata. quã greci asimilttioine pelia¬
num uocant. ⁊ hac complexu necant. Circa philipi¬
sate ramũ nominant inpingui solo herbã qua fali
necatur. t̾ram unquã inmaero cũ udam qͥdam uenꝰ

Expanded text:
ri quoque mortifera. nam lolium et tribulos et carduos lappasque ri quoque mortifera. nam lolium et tribulos et carduos lappasque non magis quam rubos inter frugum morbos potius quam inter ipsius terrae pestes numeraverim. caeleste frugum vinearumque malum nullo minus noxium est robigo. frequentissima haec in roscido tractu convallibusque ac perflatum non habentibus; e diverso carent ea ventosa et excelsa. inter vitia segetum et luxuria est, cum oneratae fertilitate procumbunt. commune autem omnium satorum vitium uricae, etiam ciceris, cum salsilaginem eius abluendo imber dulcius id facit. <3> Est herba, quae cicer enecat et ervum circumligando se; vocatur orobanche. tritico simili modo aera, hordeo festuca, quae vocatur aegilops, lenti herba securiclata , quam Graeci a similitudine pelecinum vocant; et hae conplexu necant. circa Philippos ateramum nominant in pingui solo herbam, qua faba necatur, teramum, qua in macro, cum udam quidam ventus
Abbreviated transcription (Latin):
matura. priꝰ quã robur ꝙ corpꝰ affiatu noxio cassũ ⁊ in¬
ne inspica euanescit qͦdam abortiuo. Uenti aũ tribus
temporibꝰ nocent frumento ⁊ hordeo inflore. aut ꝓtir
cũ defloruere uł maturescere incipientibꝰ. tunc enim
exinaniunt grana prioribꝰ causa nasci ꝓhibent. Nocet
⁊ sol ereber enube nascunt᷑ ⁊ uermicũlum radice cũ se¬
mentẽ imbribus secutis inclusit repentinꝰ calor humoe
Gignunt᷑ ⁊ ingrano cũ spice pluuiis calor inferuescit.
Est̃ i cantharidis dictu scarabeus paruus frum̃ta eroaq̃
Sĩã ea animalia eũ cibo deficiunt. oleũ pix adeps co¬
traria seminibꝰ cauendũq ne c̃tracta transserantur.
Imber inherba utilis quarto florentibꝰ. aut̃ frumento
⁊ hordeo nocet. leguminibꝰ in nocuus pret̃ quã ciceri.
Maturescentia frum̃ta imbre ledunt᷑. ⁊ hordeũ magis
nascit᷑. ⁊ herba alba panifico similis occupans arua. peo¬

Expanded text:
matura, prius quam roboret corpus, adflatu noxio cassum et inamatura, prius quam roboret corpus, adflatu noxio cassum et inane in spica evanescit quodam abortu. 151 Venti autem tribus temporibus nocent frumento et hordeo: in flore aut protinus cum defloruere vel maturescere incipientibus. tum enim exinaniunt grana, prioribus causis nasci prohibent. nocet et sol creber ex nube. nascuntur et vermiculi in radice, cum sementem imbribus secutis inclusit repentinus calor umorem. gignuntur et in grano, cum spica e pluviis calore infervescit. est et cantharis dictus scarabaeus parvus, frumenta erodens. omnia ea animalia cum cibo deficiunt. oleum, pix, adips contraria seminibus, cavendumque ne contacta eis serantur. imber in herba utilis a partu, florentibus autem frumento et hordeo nocet, leguminibus innocuus praeterquam ciceri. maturescentia frumenta imbre laeduntur et hordeum magis. nascitur et herba alba, panico similis, occupans arva, peco
Abbreviated transcription (Latin):
int̾eant. dari ñ ad sacietatẽ debet. ne replere sangui¬
nem necesse sit. ⁊ uiridis utilior ẽ. arescit surculose
ac postremo puluerẽ inutilẽ extenuat᷑. De cytiso cui
⁊ ipsi principatꝰ datur inpabulis affatĩ diximus int̃ fru¬
tices. & nunc frugum om̃ium natura ꝑagenda ẽ. cuiꝰ
in parte demodiis quoq dicatur. Primũ om̃ium fru¬
menti uitium auena est ⁊ hordeum in eam generat
sicut ipsa frumenti sit. Instar quippe cũ germanie
populis erant eam neq alia pulte uiuant. soli maxi¬
me cęliq humore hoc euenit uitium. Sequentem
causato habet imbecillitas seminis duitius retentũ est.
t̾ra prius quã erumpat. eadẽ ratio ⁊ si cariosũ fuit
cum sereretur. Prima aut̃ statim eruptione agnoscit᷑.
ex quo apparet inradice esse causan. Est ⁊ aliud e ua¬
no auenȩ uitium cũ amplitudine inchoata granũ s ñas

Expanded text:
intereant. dari non ad satietatem debet, ne deplere sanguiintereant. dari non ad satietatem debet, ne deplere sanguinem necesse sit. et viridis utilior est. arescit surculose ac postremo in pulverem inutilem extenuatur. de cytiso, cui et ipsi principatus datur in pabulis, adfatim diximus inter frutices. et nunc frugum omnium natura peragenda est, cuius in parte de morbis quoque dicatur. primum omnium frumenti vitium avena est, sic, ut ipsa frumenti sit instar, quippe cum Germaniae populi serant eam neque alia pulte vivant. soli maxime caelique umore hoc evenit vitium. sequentem causam habet inbecillitas seminis, si diutius retentum est terra, priusquam erumpat. 150 eadem ratio et si cariosum fuit, cum sereretur. prima autem statim eruptione agnoscitur, ex quo apparet in radice esse causam. est et aliud ex vicino avenae vitium, cum amplitudine inchoata granum, sed nondum
Abbreviated transcription (Latin):
autumno mox aratum & occultum integit᷑. crate iterũ
ac t̃tio quinis diẽbus int̾positis ⁊ fimo addita. poseit au¬
tem siccum sucosumq uel riguũ. & apreparato seritur
mense maio. alias pruinis obnaxia opꝰ ẽ densitate semi¬
nis om̃ia occupari int̾nascentesq herbas ȩxcludi. id p̃stant
inuigera modia uicena immouendam ne adurat. terraq
ꝓtinus integi debet. si sit humidũ solum herbosumue
uincitur. & desciscit in pratum. Ideo ꝓtinus altitudinẽ
unciali herbis om̃ibꝰ liberanda ẽ. manu potius quã sareu¬
lo secatur incipiens florere. ⁊ quotiens refloruit id seri¬
es euenit ꝑ annos cũ minimum quater insemen matures¬
cere ꝓhibenda ẽ. quia pabulũ utibus ẽ. usq ad trima¬
tum uerno seri debet. liberariq cȩtis herbis ad trima¬
tum inarius ad solum racli. ita reliquȩ herbȩ remediũ¬
unicum & aratro sepius uertendo. donec om̃s aliȩ radices

Expanded text:
autumno, mox aratum et occatum integitur crate iterum autumno, mox aratum et occatum integitur crate iterum ac tertium, quinis diebus interpositis et fimo addito . poscit autem siccum sucosumque vel riguum. ita praeparato seritur mense Maio, alias pruinis obnoxia. opus est densitate seminis omnia occupari internascentesque herbas excludi—id praestant in iugera modi III — et cavendum ne adurat sol, terraque protinus integi debet. si sit umidum solum herbosumve, vincitur et desciscit in pratum. ideo protinus altitudine unciali herbis omnibus liberanda est, manu potius quam sarculo. secatur incipiens florere et quotiens refloruit. id sexies evenit per annos, cum minimum, quater. in semen maturescere prohibenda est, quia pabulum utilius est usque ad trimatum. verno sariri debet liberarique ceteris herbis, ad trimatum marris ad solum radi. ita reliquae herbae intereuunicum in aratro, saepius vertendo, donec omnes aliae radices
Abbreviated transcription (Latin):
fugituias loci illius fieri. Apud antiquos erat pabuli genꝰ
quod cato ocinum uocat qͦ sistebant aliiũ. bubus id erat e
pabulis segete uiride desecte antequã gelaret. Sura
mamilius aliter id int̾pretatur ⁊ tradit fabę modios.x.
uiciȩ duos tantundem eruiliȩ iniugero autumno mis¬
ceri ꝙ seri folitus. Melius ꝙ auena greca cui non
cadit semen admixto hoc uocitatũ ocinũ boumq causa
seri solitum. Uarro appellatũ aceleritate ꝓueniendi e
greco quod oceos dicunt. Medica externa ꝙ̃ greciȩ
est ut amedis aduecta ꝑbella ꝑsarum quȩ darius in¬
tulit. s uel inprimis dicenda tantados. & cũ exuno
satu amplius quã tricenis annis duret. similis ẽ trifolio
caulȩ folus qui geniculata quicqͥd incaule assurgit folia con¬
trahuntur. unum deea ꝙ citiso uolumen ampli locus
confusũ solum in qͦ seratur elapidatũ purgatũq subigit᷑.

Expanded text:
fugitivas illius loci fieri. Apud antiquos erat pabuli genus, fugitivas illius loci fieri. Apud antiquos erat pabuli genus, quod Cato ocinum vocat, quo sistebant alvom bubus. id erat e pabuli segete viride desectum, antequam generaret. Sura Mamilius aliter id interpretatur et tradit fabae modios x, viciae II, tantundem erviliae in iugero autumno misceri et seri solitos, melius et avena Graeca, cui non cadit semen, admixta. hoc vocitatum ocinum boumque causa seri solitum . Varro appellatum a celeritate proveniendi e Graeco, quod ὠκέως dicunt. Medica externa etiam Graeciae est, ut a Medis advecta per bella Persarum, quae Darius intulit, sed vel in primis dicenda tanta dos est, cum ex uno satu amplius quam tricenis annis duret. similis est trifolio caule foliisque , geniculata. quidquid in caule adsurgit, folia contrahuntur . unum de ea et cytiso volumen Amphilochus conposuit. solum, in quo seratur, elapidatum purgatumque subigitur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ bubus aunt. Itẽ autumno grauidi nosũ. innorium
autem fieri primo uere ꝑsatum.  sicilia hoc ẽ fenum
grecũ scari phatione seritur ñ altiore quatuor digitoꝵ
sulcõ. quantoq peius tractatur tanto ꝓuenit meliꝰ rarũ
dictu eẽ. aliquid cui prosit negligentia. Id aut̃ quid secale
ac frago appellantur occari tantum desiderant. Sccalę
taurini sub alpibus asiam uocant deterrimũ. sed tantũ
ad arcendam famem secunda s gracili stipula nigritia tris¬
te pondere precipuum admiscetur. huic far ut mitiget
amaritudinem eius. ⁊ tamen sic qͦ in gratissimum uentri
ẽ. Haseitur qualicumq solo cum centesimo grano ipsumq ꝓ
letamine ẽ. Farrago exrecrimentis farris p̃denda seriturꝰ
admixta aliquando & uitia. eadẽ in affrica fit ex horbeo
omĩa hȩc pabularia degenerans qͥ ex leguminibꝰ quȩ uoca¬
tur cracca intantũ columbis grata ut pastas ea negent

Expanded text:
esse bobus aiunt, item autumno gravedinosum, innoxium esse bobus aiunt, item autumno gravedinosum, innoxium autem fieri primo vere satum. Et silicia, hoc est fenum Graecum, scariphatione seritur, non altiore quattuor digitorum sulco, quantoque peius tractatur, tanto provenit melius. rarum dictu esse aliquid, cui prosit neglegentia. id autem, quod secale ac farrago appellatur, occari tantum desiderat. Secale Taurini sub Alpibus asiam vocant, deterrimum et tantum ad arcendam famem, fecunda, sed gracili stipula, nigritia triste, pondere praecipuum. admiscetur huic far, ut mitiget amaritudinem eius, et tamen sic quoque ingratissimum ventri est. nascitur qualicumque solo cum centesimo grano, ipsumque pro laetamine est. Farrago ex recrementis farris praedensa seritur, admixta aliquando et vicia. eadem in Africa fit ex hordeo. omnia haec pabularia, degeneransque ex leguminibus quae vocatur cracca, in tantum columbis grata, ut pastas ea negent
Abbreviated transcription (Latin):
mido uermicli umbilicũ eiꝰ insterilitatẽ castrans. si depastũ sit
infronde inarari ꝓtinꝰ solũ opꝰ ẽ. ꝙ uitio pinguescunt ar¬
ua nec ipsa agricolis oꝑosa. uno sulco sata ñ serit᷑ ñ sterco¬
rat᷑. nec aliud quã deoccat᷑ rationis eiꝰ tria tẽpora cirxa
occasũ arcturi. ut decembri m̃se pascat. tũ optime serit᷑
in sem̃ ȩque nãq fert depasta. scđa. satio m̃se ianuario ẽ.
nouissima martio. tũ ad frondẽ utilisspna siccitait̃ er
om̃ibꝰ quȩ serunt᷑ maxime amat ñ as per. natur t̃
ambrosa ex senune ciꝰ si lecta matura est palea ceteris
prefert᷑ uitibus preripit suum languescuntt si in arbusto se¬
ratur. nec erui oꝑosa cura ẽ. hyc ampltꝰ quã uitia runcat᷑
e ipsum medicaminis uim otinens. qͥppe cũ diuum augus.¬
tum curatũ epłis ipsius memoria eristet. sufficiunt singu¬
lis boum iugis modii quiia sati martio m̃se. satũ noriũ

Expanded text:
umido vermiculi umbilicum eius in sterilitatem castrant. si depastum sit umido vermiculi umbilicum eius in sterilitatem castrant. si depastum sit in fronde, inarari protinus solum opus est. Et vicia pinguescunt arva, nec ipsa agricolis operosa. uno sulco sata non saritur, non stercoratur nec aliud quam deoccatur. sationis eius tria tempora: circa occasum arcturi, ut Decembri mense pascat. tum optime seritur in semen. aeque namque fert depasta. secunda satio mense lanuario est, novissima Martio, tum ad frondem utilissima. siccitatem ex omnibus, quae seruntur, maxime amat. non aspernatur etiam umbrosa. ex semine eius, si lecta matura est, palea ceteris praefertur. vitibus praeripit sucum, languescuntque, si in arbusto seratur. Nec ervi operosa cura est. hoc amplius quam vicia runcatur, et ipsum medicaminis vim optinens, quippe cum divom Augustum curatum epistulis ipsius memoria exstet. sufficiunt singulis boum iugis modi quini sati. Martio mense satum noxium
Abbreviated transcription (Latin):
tecto solo coactũ int̾folia uepresq ad trã tam̃ radice ꝑueniat.
pinguescere hoc satu arua uineasq diximꝰ. Itaq adeo ñ eget
fimo ut optimi uicẽ rep̃sentet nichilq aliud nullo impendio ẽstat
spargi qͥdẽ postulat decidens sponte pͥmumq oĩum serit᷑ nouis¬
simũ tollit᷑ utrũq septembri fere m̃se. qͥa si ñ ante cessit hiemẽ
ꝓtinꝰ secuti obruant imbres ab oibꝰ animalibꝰ a maritudine
sua tutũ. plerũq tam̃ leui sulco integunt exdensiore t̾ram
rubricã maxime amat. adhanc alendã pꝰ t̾ciũ florẽ uera de¬
bet insabulo. pꝰ scdm cretosa tantũ limosaq odit. ⁊ inhis non
ꝓuenit maceratã calida aqͣ homini quȩ incibo ẽ. nã bouẽ unũ
modii singłi satiant. ualidũq p̃stant qͣndo &̃ impositũ ꝓueroꝵ
uentruꝰ. ꝓ remedio ẽ condi infumo maxime c̃uenit. qm̃ in hu

Expanded text:
tectoso solo coiectum inter folia vepresque, ad terram tamen radice perveniat. tectoso solo coiectum inter folia vepresque, ad terram tamen radice perveniat. pinguescere hoc satu arva vineasque diximus; itaque adeo non eget fimo, ut optimi vicem repraesentet, nihilque aliud nullo inpendio constat, spargi quidem postulat decidens sponte. primumque omnium seritur, novissimum tollitur, utrumque Septembri fere mense, quia, si non antecessit hiemem, etiam, si non protinus secuti obruant imbres, ab omnibus animalibus amaritudine sua tutum, plerumque tamen levi sulco integunt. ex densiore terra rubricam maxime amat. ad hanc alendam post tertium florem verti debet, in sabulo post secundum. cretosa tantum limosaque odit et in his non provenit. maceratum calida aqua homini quoque in cibo est. nam bovem unum modii singuli satiant validumque praestant, quando etiam inpositum puerorum ventribus pro remedio est. condi in fumo maxime convenit, quoniam in
Abbreviated transcription (Latin):
nudũ uolunt p̃cantẽ sͥ ⁊ uicini serece se. Satus utiq generi iuis¬
tus int̾ duoꝵ nominũ dies festoᷤ neptuni atq uulcani. Ferq̃
subtili obseruatione qͦta luna ꝓcedente hieme nix pͥma cecidit.
si totidẽ luminũ die intͣ p̃dictũ tẽporiᷤ spaciũ serant᷑ mire ꝓue¬
nire. serunt᷑ ⁊ uere in calidis atq humidis. Lupinus usus
ꝓrimꝰ cũ sit ⁊ hoĩ ⁊ qͣdrupedũ generi ungulas habenti cõ¬
munis remediũ eiꝰ ne metentes fugiat exiliendo ut ab imbre
tollat᷑ nec ulli usq serat᷑ natͥa ad sensu t̾re quę mirabilior ẽ.
pͥmũ oĩum cotidie cũ sole circũagit᷑ horasq agricolis ꝙ̃ nubilo
demonstrat᷑. ter p̃tẽa floret t̾rã amat t̾ra atq oꝑiri ñ uult
⁊ unũ hoc serit᷑ ñ arato fuerit maxime sabulosa ⁊ sicca atq ꝙ̃.
harenosa. coli utiq ñ uult tellurẽ adeo amat ut quãuis fru

Expanded text:
nudum volunt precantem sibi et vicinis serere se. satus utrique generi iusnudum volunt precantem sibi et vicinis serere se. satus utrique generi iustus inter duorum numinum dies festos, Neptuni atque Volcani, feruntque subtili observatione, quota luna praecedente hieme nix prima ceciderit, si totidem aluminum die intra praedictum temporis spatium serantur, mire provenire . seruntur et vere in calidis atque umidis. Lupino usus proximus, cum sit et homini et quadripedum generi ungulas habenti communis. remedium eius, ne metentes fugiat exiliendo, ut ab imbre tollatur. nec ullius quae seruntur natura ad sensum.... terraeque mirabilior est. primum omnium cotidie cum sole circumagitur horasque agricolis etiam nubilo demonstrat . ter praeterea floret. terram amat terraque operiri non vult. et unum hoc seritur non arato. quaerit maxime sabulosa et sicca atque etiam harenosa. coli utique non vult. tellurem
Abbreviated transcription (Latin):
decet. Genera coꝵ g̃ri duo pͥma fecere masculinũ femininũq ⁊ ea
serendi modi exeodẽ semine densiore enĩ semine satu maseulescere.
Itẽ int̾ra difficili senĩ p̃stantiꝰ qͦ subtiliꝰ. spẽs uͦ oĩum tres aut enĩ
in latitudinẽ fundi aut in rotunditatẽ glolari. tc̃iã speciẽ siluestrẽ
appellauere in longitudinẽ radice ꝓcurrente. raphani similitudi¬
ue ⁊ folio anguloso scabroq suco acriq circa messẽ erceptꝰ oculos
purget medetͥq caligini admixto lacte mulierũ. frigore stulti¬
ora fieri existimant᷑ ⁊ grandiora tepore infolia creunt. palma
inursino agro nascentibꝰ. taxio in libras sesterei singłi ⁊ mpenu¬
ria bini ꝓximꝰ inalgido natis. Napi uͦ amit̾ni qͦꝵ eadẽ fere
sextarii .iiii. diligentiores qͥnto sulco rapũ seri iubent rapa qͣrto
utrũq stercorato. Rapa letiora fieri si palea seminaret᷑ serere

Expanded text:
decet. genera eorum Graeci duo prima fecere, masculinum femininumque, et ea decet. genera eorum Graeci duo prima fecere, masculinum femininumque, et ea serendi modo ex eodem semine: densiore enim satu masculescere , item in terra difficili. semen praestantius quo subtilius. species vero omnium tres. aut enim in latitudinem fundi, aut in rotunditatem globari. tertiam speciem silvestrem appellavere, in longitudinem radice procurrente, raphani similitudine et folio anguloso scabroque, suco acri, qui circa messem exceptus oculos purget medeaturque caligini admixto lacte mulierum. frigore dulciora fieri existimantur et grandiora. tepore in folia exeunt. palma inNursino agro nascentibus—taxatio in libras sesterti singuli et in penuria bini —, proxima in Algido natis, napis vero Amiterni. quorum eadem fere sextarii IIII. diligentiores quinto sulco napum seri iubent, rapa quarto, utrumque stercorato, rapa laetiora fieri, si cum palea semen inaretur. serere
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ int̾ hortensia si uistꝰ ordo fiat frum̃to ꝓtinꝰ aut corte faba dicen¬
dis qͣndo ali usꝰ p̃stantior abis ñ ẽ. ante oiã nãq eũetis aĩalibꝰ nas¬
cunt᷑ nec in nouissinus sitiant ruoris. altũ qͦ genera magisq si deco¬
quant᷑ aqͣ qͣ drupedes ⁊ fronde coꝵ gaudẽt. ⁊ hoĩ ñ minore rapacioꝵ
sus horis grã quã cimarũ flauidoꝵ qͦ ⁊ inhorreis enacatoꝵ uł
maiore quã uirentiũ. ipsa uͦ durãt ⁊ insua t̾ra seruata ⁊ postea
passo pene ad aliũ uentũ famẽq sentiri ꝓhibent a iuno atq messe.
Terciꝰ hic transpadanis fructꝰ t̾ra ñ moros elegit pene ubi nichil
aliud seri possit nebulis ⁊ pruinis afrigore ultro alunt᷑ ãplciudine
mirabili uidi .x2. libras excedentia incibis qͥdẽ nr̃is pluribꝰ mo¬
dis cõmendant᷑ durantq ad alia sin apis acrinomia domita xiã
coloriꝰ pieta p̃t̃ suũ sexalis purpureo qͦ neq aliud in oibis tingui

Expanded text:
tamen inter hortensia—si iustus ordo fiat, a frumento protinus aut certe faba dicendis, quando alius usus praestantior ab iis non est. Ante omnia namque cunctis animalibus nascuntur, nec in novissimis satiant ruris alitum quoque genera, magisque si decoquantur aqua. quadripedes et fronde eorum gaudent, et homini non minore rapiciorum suis horis gratia quam cymarum, flavidorum quoque et in horreis enecatorum vel maiore quam virentium. ipsa vero durant et in sua terra servata et postea passa paene ad alium proventum , famemque sentiri prohibent. a vino atque messe tertius hic Transpadanis fructus. terram non morose eli- git, paene ubi nihil aliud seri possit. nebulis et pruinis ac frigore ultro aluntur, amplitudine mirabili; vidi XL libras excedentia. in cibis quidem nostris pluribus modis commendantur , durantque ad alia sinapis acrimonia domita, etiam coloribus picta praeter suum sex aliis, purpureo quoque. neque aliud in cibis tingui
Abbreviated transcription (Latin):
flecti ac degredi ad austrũ aucturꝰ noctes aliis sexm̃sibꝰ ab laturq dici m̃surã
ex hoc deinde rapiendi conuehendiq fructꝰ alios atq aliõ tẽpꝰ ⁊ p̃parandise
contͣ seuã ferãq hiemẽ decebatq hoc discrim̃ addubitatis noctis signasse
naturã. quã obrẽ eas manibꝰ ipsis agricolarũ ingressi uertiq iussit ipsa dic
folia ⁊ ẽẽ confecti sidis signũ nec siluestriũ arborũ remotarũq ut insaltus
deuios montesq eundẽ eẽ querentibꝰ. signa ñ rursꝰ urbanarũq ⁊ quȩ cop¬
ario tantũ colunt᷑. quã quã his ⁊ uilla uisendi uercit oleȩ añ pedes site ue¬

Expanded text:
flecti ac degredi ad austrum, aucturus noctes aliis sex mensibus ablaturusque diei menflecti ac degredi ad austrum, aucturus noctes aliis sex mensibus ablaturusque diei mensuram. 265 ex hoc deinde rapiendi convehendique fructus alios atque alios tempus, et praeparandi se contra saevam feramque hiemem, decebatque hoc discrimen indubitatis notis signasse naturam. quam ob rem eas manibus ipsis agricolarum ingessit vertique iussit ipsa die folia et esse confecti sideris signum, nec silvestrium arborum remotarumque, ut in saltus devios montesque eundum esset quaerentibus signa, non rursus urbanarum quaeque topiario tantum coluntur, quamquam his
Abbreviated transcription (Latin):
perantes ferro s aquaria ꝓtinꝰ iurent. F alciũ ipsoꝵ duo genera italicũ
breuiꝰ ac uł int̾ uepres qͦ tractabile galliarũ lati fundia maioribꝰ cõpendia
qͥppe medias cedunt herhas breuioresq p̃t̾ẽunt. Italii fenũ exdertͣ unama¬
nu secant. iustũ ẽ una oꝑa indie iugerũ desecari alligariq manipłos. ĩu. &.¬
quat̾na pondo sectũ uerti ad solẽ nec nͥ siccũ c̃strui oportet ni fuerit obser¬
uatũ ħ diligent̃ ⁊ halare matutino nebulã qͣndã metas mex sole accendi
n c̃flagrare certũ ẽ. rursꝰ rigari desecta oportae ut secet᷑ autũnale fenũ
qł uocant cordũ. Interamne in umbria quat̃ anno secant᷑ &̃ ñ rigua. uao
magnꝰ hic anni cardo magna ros mundi in hoc usq abruma crescũt dies
creuer̃ sex m̃sibꝰ. at solipse ad aqͥlonẽ sfuaens isꝑ ardua emissꝰ ab ea meta inp̃

Expanded text:
perantes ferro, set aquariae protinus virent. falcium ipsarum duo genera: Italicum perantes ferro, set aquariae protinus virent. falcium ipsarum duo genera: Italicum brevius ac vel inter vepres quoque tractabile, Galliarum latifundia maioribus . . . . conpendia, quippe medias caedunt herbas brevioresque praetereunt. Italus fenisex dextra una manu secat. 262 iustum est una opera in die iugerum desecari, alligarique manipulos MCC quaterna pondo. sectum verti ad solem nec nisi siccum construi oportet. ni fuerit observatum hoc diligenter, exhalare matutino nebulam quandam metas, mox sole accendi et conflagrare certum est. 263 rursus rigari desecta oportet, ut secetur autumnale fenum, quod vocant cordum. Interamnae in Umbria quater anno secantur, etiam non riguamagnus hic anni cardo, magna res mundi. in hoc usque a bruma crescunt dies creverunt sex mensibus, sol ipse ad aquilonem scandens ac per ardua enisus ab ea meta incipit