comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lere ẽc̃ pollutum. omĩa sollẽma. ac iusta. ludoꝵ omnib rebus:
obseruatis sũma cum cȩrimonia ẽẽ seruata. Quos igitur hanispi¬
ces ludos minus diligenter factos pollutosq ẽẽ dicunt: Eos qͦ¬
rum ip̃i dii ĩmortales atq illa mat̾ dea de te gn. lentule cuius o¬
ab auia manib eẽt accepta. spectatorem ẽẽ uoluit. Ꝙ ni tu mega¬
lesia illo die spectare uoluisses haud scio an uiuere nobis atq his
de rebus iam quęri licet. Uis enim ĩnumerabilis incitata ex oĩb
uicis collecta seruorum: ab hoc edili religioso repente fornicibus
hostiisq omnib in scenam signo dato ĩmissa irrupit. Tua tumi
tua en. lentule eadem uirtus fuit: quȩ in pͥuato quondam tuo ꝓ¬
auo. Te nom̃. impium uocem aspectum. ĩpetum tuum stans se¬
natus. equitesq ro. et om̃s bom scquebant᷑: cum ille seruoꝵ et
su. et constrictum spectaculis atq impeditum turba et angusti¬

Expanded text:
lere esse pollutum: omnia sollemnia ac iusta ludorum omnibus rebus lere esse pollutum: omnia sollemnia ac iusta ludorum omnibus rebus observatis summa cum caerimonia esse servata. quos igitur haruspices ludos minus diligenter factos pollutosque esse dicunt? Eos quorum ipsi di immortales atque illa mater Idaea te,—te, Cn. Lentule, cuius abavi manibus esset accepta,—spectatorem esse voluit. quod ni tu Megalesia illo die spectare voluisses, haud scio an vivere nobis atque his de rebus iam queri non liceret. vis enim innumerabilis incitata ex omnibus vicis conlecta servorum ab hoc aedile religioso repente e fornicibus ostiisque omnibus in scaenam signo dato inmissa inrupit. tua tum, tua, Cn. Lentule, eadem virtus fuit quae in privato quondam tuo proavo; te, nomen, imperium, vocem, aspectum, impetum tuum stans senatus equitesque Romani et omnes boni sequebantur, cum ille servorum su et constrictum spectaculis atque impeditum turba et angusti
Abbreviated transcription (Latin):
illis quos poete ferunt bellum diis ĩmortalib intulisse tam impiꝰ:
qui hoc tam nouo tantoq motu nõ magnum aliquid deos ppło
ro. p̃monstrare et p̃cinere fateat᷑: De ea re scriptum ẽ postulatiões
ẽẽ ioui saturno. neptuno. telluri. diis cȩlestib. Audio quib diis u¬
olatis expiatio debeat᷑. Sed hominũ ob quȩ delicta quęro. Lu¬
dos minus diligent̾ factos pollutosq. Ouos ludos: Te appello lẽ¬
tule. tui sacerdotii sunt thense. curricula: p̾centio: ludi: libationes
epulȩq ludoꝵ publicoꝵ. Uosq pontifices ad quos epulones io¬
uis optumi maximi si quid ẽ p̃termissum aut cõmissum afferũt:
quoꝵ de sententia illa cadem renouata. atq instaurata celebrãt.
Qui sunt ludi minus diligenter facti: quando. aut quo scelere
polluti: Respondebis pro te pro collegis tuis. etiam pro ponti¬
ficum collegio: nihil cuiusꝗ̃ aut negligentia cõtemptum: aut sce¬

Expanded text:
illis, quos poetae ferunt bellum dis immortalibus intulisse, tam impius illis, quos poetae ferunt bellum dis immortalibus intulisse, tam impius qui hoc tam novo tantoque motu non magnum aliquid deos populo Romano praemonstrare et praecinere fateatur? de ea re scriptum est: postiliones esse Iovi, Satvrno, Neptvno, Tellvri, dis caelestibvs. audio quibus dis violatis expiatio debeatur, sed hominum quae ob delicta quaero. lvdos minvs diligenter factos pollvtosqve. quos ludos? te appello, Lentule,—tui sacerdoti sunt tensae, curricula, praecentio, ludi, libationes epulaeque ludorum,—vosque, pontifices, ad quos epulones Iovis optimi maximi, si quid est praetermissum aut commissum, adferunt, quorum de sententia illa eadem renovata atque instaurata celebrantur. qui sunt ludi minus diligenter facti, quando aut quo scelere polluti? respondebis et pro te et pro conlegis tuis, etiam pro pontificum conlegio, nihil cuiusquam aut neglegentia contemptum aut sce
Abbreviated transcription (Latin):
cuis nod eant᷑ Etenim quis c̃tam uecore qut aut ca misit pe¬
sit cilus fier putes ꝰ aut cum deos cẽ intellexenit no entelligat eoit
nunse hec cantum im piũ eẽ natum et audtua et netent ioii siõẽ¬
ner roborgailos: nec calliditate poenos nec artibi. epeeose. hec tde¬
niq hoc ipo huiuis gentis ac terrȩ domestico. natiuoqi se nspien¬
hosipos ac latinos. fed pietate ac religione atos hbe rmasdr per¬
speximus: omnis gentes nationesq suꝑauimum o et mentes
pluri de reminime loquar dubia adhibete amimos. et mentes
uras non solum aures ad haruspicum uocem admo eieto harus
i agro latinesi auditus est strepitus cum sremitu. taitto larus¬
pices iuito ullam uetem ab ipis dis i nor aobie haduspicer rẽ
bicia : etbruriş macitam dlisciplinam nos none haruspices ẽẽ¬
possumus. Ex auditus in agro ꝓpinquo et suburbano ẽ strepitus qui¬
dam reconditus: et horribilis fremitus armoꝵ. quis ẽ ex gigantibꝰ

Expanded text:
cisse videantur. etenim quis est tam vaecors qui aut, cum suspessit casu fieri putet, aut, cum deos esse intellexerit, non intellegat eorum numine hoc tantum imperium esse natum et auctum et retentum? nec robore Gallos nec calliditate Poenos nec artibus Graecos nec denique hoc ipso huius gentis ac terrae domestico nativoque sensu Italos ipsos ac Latinos, sed pietate ac religione atque hac una sapienspeximus, omnis gentis nationesque superavimus. qua re, ne plura de re minime loquar dubia, adhibete animos, et mentis vestras, non solum auris, ad haruspicum vocem admovete: qvod in agro Latiniensi avditvs est strepitvs cvm fremitv. Mitto haruspices, mit Etruriae traditam disciplinam: nos nonne haruspices ossumus? exauditus in agro propinquo et suburbano est strepitus quidam reconditus et horribilis fremitus armorum. quis est ex gigantibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui europam. asiamq tenuerũt semꝑ sũma religione coluerunt
ꝑuerteris : quȩ deniq nr̃i maiores tam sancta duxerũt: ut cum
refertam urbem. atq italiam fanoꝵ hẽremus: tam̃ nr̃i imꝑatoẽs
maximis. et ꝑiculosissimis bellis huic deȩ uota facerent: eaq: ĩ ip̃o
pessimõte.ad illam ip̃am pͥncipem aram.et in illo loco.fanoq: ꝑ¬
soluerẽt. Qđ cum deiotarus religiõe sua castissime tueret᷑: quem
unum hẽmus in orbe t̾rarum fidelissimũ huic imꝑio atq aman¬
tissimũ nr̃i nomĩs. Brogitaro ut añ dixi addictum pecunia tra¬
didisti. Atq: hunc tamen deiotarum sȩpe asenatu regali noĩe
dignum existimatũ clarissimoꝵ imꝑatorum testimoniis ornatũ¬
ꝑmouit. quo minus castissimos ludos omĩ flagitio pollueres dede
maculares scelere obligares. S quid ego id admiror. qui accepta
pecuna pessimõtem ip̃m sedem. domiciliũq: matris deoꝵ uastai¬

Expanded text:
qui Europam Asiamque tenuerunt semper summa religione coluerunt, qui Europam Asiamque tenuerunt semper summa religione coluerunt, perverteris; quae denique nostri maiores tam sancta duxerunt ut, cum refertam urbem atque Italiam fanorum haberemus, tamen nostri imperatores maximis et periculosissimis bellis huic deae vota facerent, eaque in ipso Pessinunte ad illam ipsam principem aram et in illo loco fanoque persolverent. quod cum Deiotarus religione sua castissime tueretur, quem unum habemus in orbe terrarum fidelissimum huic imperio atque amantissimum nostri nominis, Brogitaro, ut ante dixi, addictum pecunia tradidisti. atque hunc tamen Deiotarum saepe a senatu regali nomine dignum existimatum, clarissimorum imperatorum testimoniis ornatumovit quo minus castissimos ludos omni flagitio pollueres, dedecore maculares, scelere obligares? sed quid ego id admiror? qui accepta pecunia Pessinuntem ipsum, sedem domiciliumque Matris deorum, vasta
Abbreviated transcription (Latin):
libris expetisse si illi sunt ur̃i quos tu impia m̃te conquiis uiola¬
tis oculis legis. cõtaminatis manib attrectas. Hac igitur uate.i
suadente quondam defessa italia punico bello atq anmbale
uexata. saera ista maiores nr̃i accita ex phrygia romȩ collocaue¬
runt: quȩ uir is accepit. qui ẽ optimus a ppło ro. iudicatus . p.
scipio. foemina aut quȩ matronaꝵ castissima putabat᷑ Quintai
claudia. cuius pͥscam illam seueritatem sacrificii tua soror mirifi¬
fice existimat᷑ imitata. Nihil te igitur. neq maiores tui coniunctii
cum his religionib neq sacerdotium ip̃m quo ẽ hec tota religioi
cõstituta. neq curulis edilitas. quȩ maxĩe hanc tueri religionem solet
fanumq uȩndideris. sacerdotem ab ip̃is aris puluinaribq detraxe¬
ris. omĩa illa quȩ uetustas: quȩ persȩ. quȩ syri: quȩ reges omnes

Expanded text:
libris expetisse? si illi sunt vestri quos tu impia mente conquiris, violalibris expetisse? si illi sunt vestri quos tu impia mente conquiris, violatis oculis legis, contaminatis manibus attrectas. hac igitur vate suadente quondam, defessa Italia Punico bello atque ab Hannibale vexata, sacra ista nostri maiores adscita ex Phrygia Romae conlocarunt; quae vir is accepit qui est optimus populi Romani iudicatus, P. Scipio, femina autem quae matronarum castissima putabatur, Q. Claudia, cuius priscam illam severitatem sacrifici mirifice tua soror existimatur imitata. nihil te igitur neque maiores tui coniuncti cum his religionibus, neque sacerdotium ipsum, quo est haec tota religio constituta, neque curulis aedilitas, quae maxime hanc tueri religionem soletfanumque vendideris, sacerdotem ab ipsis aris pulvinaribusque detraxeris, omnia illa quae vetustas, quae Persae, quae Syri, quae reges omnes
Abbreviated transcription (Latin):
eet aciencios es ethruria putaremus. Nicdemus untũ si nebete
esamina tanta seruor imissa in ppłm re. septum atox melusus
et no omouci nur Atq in apium fortasse exaenines nodnen
ethiuscon scriptis haruspices ut aseruitio cadero sigsnisioaent
suods igitir et aliquo disucto diuersocq mõsuio si qporosieaulis¬
uoutnsusi i d cum i pm sibi ostum ẽ et cum in eo ip̃o piculis
est. ex quo ꝑiculum portendit᷑ non ꝑtimescemus: Istiusmoĩ mega¬
lesia fecit pater tuus. Istiusmõi patruus. Is mihi etiam generis sui
m̃tionem facit: cum athenioĩs aut spartaci exemplo ludos facere
maluerit. ꝗͣ. C. aut appii claudioꝵ. Illi cum ludos facerent. seruos
de cauea exire iubebant. tu in alteram seruos imisisti. ex altera lib̾os
eiecisti. Itaq qui antea uoce p̃conis liberis semouebant᷑ tuis ludis
non uoce. sed manu liberos a se segregabant. Ne hoc quidem tibi ĩ
mẽtem ueniebat. sibyllino sacerdoti hec sacra maiores nr̃os ex urĩs

Expanded text:
es acciendos ex Etruria putaremus: videmus universi repente examina tanta servorum inmissa in populum Romanum saeptum atque inclusum, et non commovemur? atque in apium fortasse examine nos ex Etruscorum scriptis haruspices ut a servitio caveremus monerent. quod igitur ex aliquo diiuncto diversoque monstro significatum caveremus, id cum ipsum sibi monstrum est, et cum in eo ipso periculum est ex quo periculum portenditur, non pertimescemus? istius modi Megalesia fecit pater tuus, istius modi patruus? is mihi etiam generis sui mentionem facit, cum Athenionis aut Spartaci exemplo ludos facere maluerit quam C. aut Appi Claudiorum? illi cum ludos facerent, servos de cavea exire iubebant: tu in alteram servos inmisisti, ex altera liberos eiecisti. itaque qui antea voce praeconis a liberis semovebantur, tuis ludis non voce sed manu liberos a se segregabant. ne hoc quidem tibi in mentem veniebat, Sibyllino sacerdoti, haec sacra maiores nostros ex vestris
Abbreviated transcription (Latin):
deniq cõuictam ẽẽ et cõmissam putabo. Nam nunc quidem ponti¬
fices non solum domo de qua cognoscitis s tota urbe careo in qua
uideor eẽ restitutus. Urbis enim celeberrimȩ et maximȩ partes ad¬
uersum illud. non monum̃tum s uulnus patrie cõtuent᷑ quem cũ
mibi conspectũ morte magis uitandũ fugiendumq ẽẽ uideatis¬

Expanded text:
denique convictam esse et commissam putabo. nam nunc quidem, pontidenique convictam esse et commissam putabo. nam nunc quidem, pontifices, non solum domo, de qua cognostis, sed tota urbe careo, in quam videor esse restitutus. Vrbis enim celeberrimae et maximae partes adversum illud non monumentum, sed vulnus patriae contuentur. quem cum mihi conspectum morte magis vitandum fugiendumque
Abbreviated transcription (Latin):
furore et scelere defendi: cuiusq ignem illum sempitnum. nõ sum
passus aut sanguine ciuum restingui: aut cum totius urbis incen¬
dio cõmisceri. Si in illo penc fato rei .p. obieci meum caput ꝓ urĩs
cȩrimoniss. atq templis pditissimoꝵ ciuium furori atq ferro. et si
iterum cum ex mea cõtentione intitus bonoꝵ oĩum quereret᷑: uos
sum testatus: uobis me ac meos cõmẽdaui meq atq meũ caput
ca cõditione deuoui ut si et eo ip̃o tempore et añ in cõsulatu meo
cõmodis meis omnib emolum̃tis p̃miis p̃termissis. cura cogitatioẽ
uigiliis omnib nihil nisi de salute meoꝵ ciuium laborassem: tu
mihi re.p. aliqñ restituta liceret frui: sin aut mea consilia patriȩ nõ
ꝓfuissent: ut ꝑpetuum dolorem auulsus a meis sustinerem. Hanc i¬
ego deuotionem capitis mei cum ero in sedes meas restitutꝰ: tum

Expanded text:
furore et scelere defendi, cuiusque ignem illum sempiternum non sum furore et scelere defendi, cuiusque ignem illum sempiternum non sum passus aut sanguine civium restingui aut cum totius urbis incendio commisceri, ut, si in illo paene fato rei publicae obieci meum caput pro vestris caerimoniis atque templis perditissimorum civium furori atque ferro, et si iterum, cum ex mea contentione interitus bonorum omnium quaereretur, vos sum testatus, vobis me ac meos commendavi, meque atque meum caput ea condicione devovi ut, si et eo ipso tempore et ante in consulatu meo commodis meis omnibus, emolumentis, praemiis praetermissis cura, cogitatione, vigiliis omnibus nihil nisi de salute meorum civium laborassem, tum mihi re publica aliquando restituta liceret frui, sin autem mea consilia patriae non profuissent, ut perpetuum dolorem avulsus a meis sustinerem: hanc ego devotionem capitis mei, cum ero in meas sedis restitutus, tum
Abbreviated transcription (Latin):
est enim reditus pontifices. hec restitutio. in domo in sedibus. laris
in focis in diis penatib ircuꝑandis. quoꝵ si iste suis sceleratissimis
manib tecta sedesq conuellit ducibusq consulib tanqͥ urbe ca¬
pta hanc unam domũ quasi acerimm ꝓpugnatoris sibi delenlim
putauit. tam̃ illi dii penates ac familiares mei per uos ĩ meã omũ
mecum erunt restituti. Quocirea te capitoline. quem ꝓꝑ bñficia po
custos urbis Minerua que semꝑ adiutrix consilioꝵ meorum. testis
laboꝵ extitisti p̃cor atq queso. Uosq qui me maxĩe repetistis atq
reuocastis quoꝵ de sedibus hec mihi ẽ ꝓposita contentio. Patrii pena¬
tes familiaresq qui huic urbi et rei.p. p̃sides estis uos obtestor qͦꝵ
ego a templis atq delubris pestiferam illam feram. et nefariam depu¬
li teq uesta mater: cuius castissimas sacerdotes ab hominũ amẽtia

Expanded text:
est enim reditus, pontifices, haec restitutio in domo, in sedibus, in aris, est enim reditus, pontifices, haec restitutio in domo, in sedibus, in aris, in focis, in dis penatibus reciperandis; quorum si iste suis sceleratissimis manibus tecta sedisque convellit, ducibusque consulibus tamquam urbe capta hanc unam domum quasi acerrimi propugnatoris sibi delendam putavit, iam illi di penates ac familiares mei per vos in meam domum mecum erunt restituti. quocirca te, Capitoline, quem propter beneficia popcustos urbis, Minerva, quae semper adiutrix consiliorum meorum, testis laborum exstitisti, precor atque quaeso, vosque qui maxime me repetistis atque revocastis, quorum de sedibus haec mihi est proposita contentio, patrii penates familiaresque, qui huic urbi et rei publicae praesidetis, vos obtestor, quorum ego a templis atque delubris pestiferam illam et nefariam flammam depuli, teque, Vesta mater, cuius castissimas sacerdotes ab hominum amentium
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a disputatione. ad uniuersam rem.p. quam antea cum uiris fõ¬
tibus multis. in hac uero cã solis ur̃is ceruicib sustinetis. Uobi u¬
niuersi senatus ꝑpetua auctoritas cui uosmetip̃i p̃stantissimi sẽꝑ
in mea cã p̃fuistis. Uobis italiȩ magnificẽtissimus ille motus mu¬
nicipioꝵq: concursus. Uobis campus centuriaꝵq: una uox õiu
quarum uos pͥncipes atq auctores fuistis. Uobis om̃s societates
omnes ordines: om̃s qui aut re. aut spe deniq: sunt bona.om̃s
hi tam̃ erga meam dignitatem studium et iudicium non modo
cõmissumꝰ. uerumẽt cõmẽdatum ẽẽ arbitrabant᷑. Deniq ip̃i dii
ĩmortales qui hanc urbem. atq hoc impium tuent᷑: ut ẽẽt ommbꝰ
gentib postentatiq ꝑspicuum diuino me numine ẽẽ rei .p. redu¬
tum. ideuro mihi uident᷑ fructum ip̃m reditus et gratulationis:
mee ad suoꝵ sacerdotum potestatem udiciumq reuocasse. Elic

Expanded text:
nostra disputatione ad universam rem publicam, quam antea cum viris fornostra disputatione ad universam rem publicam, quam antea cum viris fortibus multis, in hac vero causa solis vestris cervicibus sustinetis. vobis universi senatus perpetua auctoritas, cui vosmet ipsi praestantissime semper in mea causa praefuistis, vobis Italiae magnificentissimus ille motus municipiorumque concursus, vobis campus centuriarumque una vox omnium, quarum vos principes atque auctores fuistis, vobis omnes societates, omnes ordines, omnes qui aut re aut spe denique sunt bona, omne suum erga meam dignitatem studium et iudicium non modo commissum verum etiam commendatum esse arbitrabuntur. denique ipsi di immortales qui hanc urbem atque hoc imperium tuentur, ut esset omnibus gentibus posteritatique perspicuum divino me numine esse rei publicae redditum, idcirco mihi videntur fructum reditus et gratulationis meae ad suorum sacerdotum potestatem iudiciumque revocasse. hic
Abbreviated transcription (Latin):
ullo modo quanꝗͣ et insolentia dominatus extulerat animos. et
erat incredibili armatus audacia non in agendo ruere ac sȩpe pec¬
care p̃sertim illo pontifice et magr̃o qui cogeretur docere ante
ip̃e didicisset. Magna uis est cum in deorum ĩmortalium numĩe:
tum in ip̃a re. p. dii ĩmortales suoꝵ temploꝵ custodem ac prȩ¬
sidem sceleratissime pulsum cum uiderent ex suis templis in eiꝰ
sedes ĩmigrare nolebant. Itaq istius uȩcordissimi mentem. curã
q terrebant. Res uero.p. quanꝗͣ erat ext̾minata mecũ: tamen
obuersabatur añ oculos exterminatoris sui:et ab istius inflamato
atq: inito furore iam se tum meq: repetebat. Quare quid ẽ minu
si iste uictus furore instinctus scelere p̃ceps neq institutas cerimo¬
nias ꝑsequi neq uerbum ullum sollemne potuit effari. Quae
cum ita sint pontifices. reuocate iam animos ur̃os ab hac subtili

Expanded text:
ullo modo—quamquam et insolentia dominatus extulerat animos et ullo modo—quamquam et insolentia dominatus extulerat animos et erat incredibili armatus audacia—non in agendo ruere ac saepe peccare, praesertim illo pontifice et magistro qui cogeretur docere ante quam ipse didicisset. Magna vis est cum in deorum immortalium numine tum vero in ipsa re publica. di immortales, suorum templorum custodem ac praesidem sceleratissime pulsum cum viderent, ex suis templis in eius aedis immigrare nolebant, itaque istius vaecordissimi mentem cura metuque terrebant; res vero publica quamquam erat exterminata mecum, tamen obversabatur ante oculos exstinctoris sui, et ab istius inflammato atque indomito furore iam tum se meque repetebat. qua re quid est mirum si iste metu exagitatus, furore instinctus, scelere praeceps, neque institutas caerimonias persequi neque verbum ullum sollemne potuit effari? quae cum ita sint, pontifices, revocate iam animos vestros ab hac subtili
Abbreviated transcription (Latin):
lingua cõsisteret. Delata tam̃ sunt ad uos pontisices. et post oium¬
sermone celebrata. quemadmõm iste p̃posteris uerbis omnib oscoe¬
nis idemtidem se ip̃e reuocando dubitans timẽs hesitans. omĩa
aliter ac uos in monum̃tis hẽtis: et ꝓnunciant. et fecerit. Quod
quidem minime miꝵ ẽ. in tanto scelere tantaq demẽtia: ne au¬
daciȩ quidem locum ad timorem compͥmendum fuisse. Et em̃
si nemo unꝗͣ p̃do tam barbarus atq ĩmanis fuit qui cum fu¬
nus spoliasset deinde aram aliquam in littore deserto soniis
stimulatus aut religione aliqua consecraret. non horreret anĩo
cum diuinum numen scelere iugulatum placare p̃cibus cogere¬
tur qua tandem istum ꝑturbatione m̃tis omnium temploꝵ atq
tectorum totiusq urbis p̃donem fuisse censetis: cum pro detesta¬
tione tot scelerum unam aram nefarie consecraret. Non potuit

Expanded text:
lingua consisteret? delata tum sunt ea ad vos, pontifices, et post omlingua consisteret? delata tum sunt ea ad vos, pontifices, et post omsermone celebrata, quem ad modum iste praeposteris verbis, ominibus obscenis, identidem se ipse revocans, dubitans, timens, haesitans omnia aliter ac vos in monumentis habetis et pronuntiarit et fecerit. quod quidem minime mirum est, in tanto scelere tantaque dementia ne audaciae quidem locum ad timorem comprimendum fuisse. etenim si nemo umquam praedo tam barbarus atque immanis fuit, qui cum fana spoliasset, deinde aram aliquam in litore deserto somniis stimulatus aut religione aliqua consecraret, non horreret animo cum divinum numen scelere violatum placare precibus cogeretur, qua tandem istum perturbatione mentis omnium templorum atque tectorum totiusque urbis praedonem fuisse censetis, cum pro detestatione tot scelerum unam aram nefarie consecraret? non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
magratus actis ad collegiumq delatis ex sc. ex lege illa. intiora iuã
omĩa ex coruncana scientia. qui pitissimus pontifex fuisse dicitꝰ
acta eẽ constaret. aut si. M. horatus ille puluillus. qui cum eius
dedicationem. multi ꝑpinuidiam fictis religionib impedirẽt resti¬
tit et cõstantissima mẽte capitolium dedicauit. huiusmoĩ alicui
dedicationi p̾fuisset. tam̃ inscelere religio nõ ualeret. ne ualeat id
qđ impitus adolescens. nouus sacerdos sororis p̃cibus. matris mi¬
ms adductus. ignarus inuitus. sine collegis sine libris. sine auctore
sine sictore furtim mente ac lingua titubante fecisse dicatur: p̃ser¬
tim cum iste impurus. atq impius hostis oĩum religionũ qui con¬
tra fas et inter uiros sepe mulier et inter mulieres uir fuiss aget
ulam rem ita raptim et turbulente uti neq mens neq uox nõ

Expanded text:
magistratus actis ad conlegiumque delatis, ex senatus consulto, ex lege. illa interiora iam magistratus actis ad conlegiumque delatis, ex senatus consulto, ex lege. illa interiora iam omnia e Ti. Coruncani scientia, qui peritissimus pontifex fuisse dicitur, acta esse constaret, aut si M. Horatius ille pulvillus, qui, cum eum multi propter invidiam fictis religionibus impedirent, restitit et constantissima mente Capitolium dedicavit, huius modi alicui dedicationi praefuisset, tamen in scelere religio non valeret, ne valeat id quod imperitus adulescens, novus sacerdos, sororis precibus, matris minis adductus, ignarus, invitus, sine conlegis, sine libris, sine auctore, sine fictore, furtim, mente ac lingua titubante fecisse dicatur: praesertim cum iste impurus atque impius hostis omnium religionum, qui contra fas et inter viros saepe mulier et inter mulieres vir fuisset, ageret illam rem ita raptim et turbulente uti neque mens neque vox neque
Abbreviated transcription (Latin):
cella patriȩ turbo ac tempestas picis atq ocii quod in naufragi
rei. p tenebris effusis demerso ppło ro. euerso atti eiecto senatu
dirueris acdificaris religione om̃i uiolata rei. P. tam̃ nomiẽ con¬
taminaris in ciusce reb et in urbe quam sis laboribus ac piculis
conseruasset monumtum delete rei.p. collocaris. ad equito no¬
ret his moenib ec̃ laturam. Acsi pontifices. neq is cui licuit neq
rd qđ fas fuit dedicauit. quid me attinet iam ulud tertium qdl ꝓ¬
posueram docere. non is institutis ac uerbis. quib cerimonie. po¬
aulant dedicasse: Dixi a pͥncipio nihil mne de scientia ur̃a. nihil
de saens nihil de abscondito pontisicii iure. dicturum. Quȩ sunt
adhuc a mede ure ddedicandi disputata nõ sunt quęsita ex occulto
ailiquo genere litterarum: s sumpta de medio ex reb palam per

Expanded text:
cella patriae, turbo ac tempestas pacis atque oti, quod in naufragio cella patriae, turbo ac tempestas pacis atque oti, quod in naufragio rei publicae, tenebris offusis, demerso populo Romano, everso atque eiecto senatu dirueris, aedificaris, religione omni violata religionis tamen nomine contaminaris, in visceribus eius qui urbem suis laboribus ac periculis conservasset monumentum deletae rei publicae conlocaris, †ab aequitum noret his moenibus esse laturam? ac si, pontifices, neque is cui licuit, neque id quod fas fuit dedicavit, quid me attinet iam illud tertium quod proposueram docere, non iis institutis ac verbis quibus caerimoniae postulant dedicasse? dixi a principio nihil me de scientia vestra, nihil de sacris, nihil de abscondito pontificum iure dicturum. quae sunt adhuc a me de iure dedicandi disputata, non sunt quaesita ex occulto aliquo genere litterarum, sed sumpta de medio, ex rebus palam per
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo uestalis. sũmo loco sanctissimo sacerdotio p̃dita. C. flami¬
nio. O. metello cõsulib aram et ediculam et puluinar sub sacͦ¬
saxo dedicass nonne eam rem ex auctoritate senatus adhoc col¬
legium seruilius p̃tor retulit: cum. p. Sçcuola pontifex mari¬
mus pro collegio respondit. quod in loco publico licinia.c. f. in
uissu ppłi dedicasset. sacrum non uideri cẽ. Quam quidem rem
facile cognoscitis uidetis enim p̃tori urbano negocium datum ut
curaret ne id sacrum eẽt:. et ut si quȩ cẽnt incisȩ aut inseripte lit¬
tene tolierent᷑. O tempora. o mores. Tu censorem hominẽ sanetis¬
simum sumilaerũ concordiȩ dedicare pontifices in templo in au¬
gurato ꝓhibuerunt. post aut̃ senatus in loco augusto conseerita
cam arim tollendam ex auctoritate pontificum censuit. neq ul¬
lum ẽ passis ex ea dedicatione lrarum extare monimtum. Tu ꝓ¬

Expanded text:
virgo Vestalis summo loco nata, sanctissimo sacerdotio praedita, T. Flamivirgo Vestalis summo loco nata, sanctissimo sacerdotio praedita, T. Flaminio Q. Metello consulibus aram et aediculam et pulvinar sub saxo dedicasset, nonne eam rem ex auctoritate senatus ad hoc conlegium Sex. Iulius praetor rettulit? cum P. Scaevola pontifex maximus pro conlegio respondit, qvod in loco pvblico Licinia, Gai filia, inivssv popvli dedicasset, sacrvm non viderier. quam quidem rem facile cognoscetis. videtisne praetori urbano negotium datum ut curaret ne id sacrum esset, et ut, si quae essent incisae aut inscriptae litterae, tollerentur? O tempora, o mores! tum censorem, hominem sanctissimum, simulacrum Concordiae dedicare pontifices in templo inaugurato prohibuerunt, post autem senatus in loco augusto consecratam iam aram tollendam ex auctoritate pontificum censuit neque ullum est passus ex ea dedicatione litterarum exstare monumentum: tu, pro
Abbreviated transcription (Latin):
sis. Ouare quis est. qui existimare possit huic nouo pontifici pͥ¬
mam hanc post sacerdotium untũ religionem instituẽti uocẽq
mittenti. non et linguã obmutuisse et manũ obtorpuisse et men¬
tem debilitatam metu concidisse: p̃sertim cum ex collegio tanto nõ
regem nõ flaminẽ non pontificem uideret. fieriq particeps alie¬
m sceleris inuitus cogeret᷑. et grauissimas poenas affinitatis impu¬
rissime sustineret. S ut reuertar ad ius publicum uendicandu
quod ip̃i pontifices semp. non solum ad suas cȩrimonias: s etiam
ad ppłi iussa accõmodauerũt. Habetis in cõmentariis urĩs.C.
Cassium censorem. de signo cõcordiȩ dedicando ad pontificu:
collegium retulisse. eiq M. emiliũ pontificẽ maximũ pro colle¬
gio respondisse nisi cum ppłs ro.nominatim p̃fccisset atq: eius
iuissu faceret. non uideri ea recte posse dedicari. Quid cum licinia

Expanded text:
rsis. qua re quis est qui existimare possit huic novo pontifici, prirsis. qua re quis est qui existimare possit huic novo pontifici, primam hanc post sacerdotium initum religionem instituenti vocemque mittenti, non et linguam obmutuisse et manum obtorpuisse et mentem debilitatam metu concidisse, praesertim cum ex conlegio tanto non regem, non flaminem, non pontificem videret, fierique particeps invitus alieni sceleris cogeretur, et gravissimas poenas adfinitatis impurissimae sustineret? sed ut revertar ad ius publicum dedicandi, quod ipsi pontifices semper non solum ad suas caerimonias sed etiam ad populi iussa adcommodaverunt, habetis in commentariis vestris C. Cassium censorem de signo Concordiae dedicando ad pontificum conlegium rettulisse, eique M. Aemilium pontificem maximum pro conlegio respondisse, nisi eum populus Romanus nominatim praefecisset atque eius iussu faceret, non videri eam posse recte dedicari. quid? cum Licinia,
Abbreviated transcription (Latin):
impi sustineret uerbis griuissimnis pterruussent ne qđ sibi fis
cẽ dixissent suron interẽẽ tuo atq in patrię parricidio et scelere.
Quȩ cum uideres tum te ad tuum affinem non deiectum a te: sed
relictum a cęteris contulisti. Quem ego tñ credo si ẽ ortus ab illis
quos mẽoriȩ ꝓditum ẽ ab ip̃o hercule pfuncto iam laboribus sa¬
cra didicisse in uiri fortis erumnis: non ita crudelem fuisse ut ĩ ui¬
ui. et iam spirantis caput bustum suis manib imponẽt. Oui aut
nihildixit. aut si fecit omnino poenã hanc mat̾nę temeritatis
tulit.: ut mutuã in delicto psonam nom̃q p̃beret: aut si dixit ali¬
quid. uerbis hesitantib postemq tremebũda manu tetigit. cer¬
te nihilrite. nihil caste nihil more. institutoq ꝑfecit. Uderat il¬
le murenã uitricum suum cõsulem designatum ad me cõsulem
cum allobrogibus cõmunis exitii indicia afferre. audierat ex illo
se a me bis salutem accepisse. separatim semel: iterum cum uniu̾¬

Expanded text:
terruissent, neque sibi fas e dixissent furori interesse tuo atque in patriae parricidio exsultare. quae cum videres, tum te ad tuum adfinem non delectum a te, sed relictum a ceteris contulisti. quem ego tamen credo, si est ortus ab illis quos memoriae proditum est ab ipso hercule perfuncto iam laboribus sacra didicisse, in viri fortis aerumnis non ita crudelem fuisse ut in vivi etiam et spirantis capite bustum suis manibus imponeret; qui aut nihil dixit nec fecit omnino, poenamque hanc maternae temeritatis tulit ut mutam in delicto personam nomenque praeberet, aut, si dixit aliquid verbis haesitantibus postemque tremebunda manu tetigit, certe nihil rite, nihil caste, nihil more institutoque perfecit. viderat ille Murenam, vitricum suum, consulem designatum, ad me consulem cum Allobrogibus communis exiti indicia adferre, audierat ex illo se a me bis salutem accepisse, separatim semel, iterum cum unive
Abbreviated transcription (Latin):
Qu curs uritur non sentit ssuporem potus q uurtube ⁊ coudurt
Suscuex tantos animi diolones ato ca que capta urbe acontbileti
uiesis s̃ tint sirbie unũ ꝑpeti tiam sc uidere disatribi a coanpleni
suoris disttr bati tasti. cdmipi fortimas patrie demidea oit aurer ati

Expanded text:
quod cum uritur non sentit, stuporem potius quam virtutem putarem. quod cum uritur non sentit, stuporem potius quam virtutem putarem. suscipere tantos animi dolores, atque ea quae capta urbe accidunt victis stante urbe unum perpeti, et iam se videre distrahi a complexu suorum, disturbari
Abbreviated transcription (Latin):
in me impetũ faceret qͣ per me in om̃s bonos me uidisse si ui¬
cissem tenuis rei .p. reliquias: si uictus eẽm nullas futuras. Ođ
cum uidicassem. ddefieui coniugis misere discidium. liberoꝵ ca¬
rissimoꝵ solitudinem: frĩs absentis amãtissimi atq optimi ca¬
tem posse. a uiuis uiris fortibus excitari: si una cum bonis inte¬
riissem. nullo mõ posse recreari. Accepi pontifices magnum at¬
q incredibilem dolorem non nego neq istam mihi ascisco sa¬
pientiam quam nonnulli in me requirebãt. qui me animo ni¬
mis fracto ec̃ atq affucto loquebant᷑. An ego poteram cum a
tot rerum tanta uarietate diuellerer. quas idcirco p̃tereo. ꝙ
ne nunc quidem sine fietu cõmemorare possum inficiari me
eẽ hominẽ: et cõmunem nature sensum repudiare: Tũ uero
neq illud meũ factum laudabile. nec bñsicium ullum a me
in rem.p. pfectum dicerem si quidem ea rei.p. reliquissemi

Expanded text:
in me impetum faceret quam per me in omnis bonos, me vidisse, si viin me impetum faceret quam per me in omnis bonos, me vidisse, si vicissem, tenuis rei publicae reliquias, si victus essem, nullas futuras. quod cum iudicassem, deflevi coniugis miserae discidium, liberorum carissimorum solitudinem, fratris absentis amantissimi atque optimi catem posse vivis viris fortibus excitari; si una cum bonis interissem, nullo modo posse rem publicam recreari. accepi, pontifices, magnum atque incredibilem dolorem: non nego, neque istam mihi adscisco sapientiam quam non nulli in me requirebant, qui me animo nimis fracto esse atque adflicto loquebantur. an ego poteram, cum a tot rerum tanta varietate divellerer, quas idcirco praetereo quod ne nunc quidem sine fletu commemorare possum, infitiari me esse hominem et communem naturae sensum repudiare? tum vero neque illud meum factum laudabile nec beneficium ullum a me in rem publicam profectum dicerem, si quidem ea rei publicae causa r
Abbreviated transcription (Latin):
tem omniũ ciuium studiis desideratum repetitum arcessitũ ui¬
dent. Aluid exortum ẽ. obiicitur mihi meus ille discessus: Cui
ego crimini respondere sine mea maxĩa laude non possum. Od
enm pontifices debco dicere: peccati me cõscientia ꝓfugisse. aut¬
iudicui metu: At id quod mihi crimini dabat᷑ non modo pec¬
catum non erat: sed erat res post natos homines pulcherrima.
ludicium ppłi ꝑtimuisse: at id nec ꝓpositum ullum fuit. et si fuis¬
set duplicata gliã discessissem. Sonoꝵ mihi p̃sidium desuisse:
falsum ẽ. Mc mortem timuisse: turpe ẽ. Dicendum igitur est
id qqđ non dicerem nisi coactus. Nihil enim unꝗͣ de mẽ dixi sub¬
latiuis asciscende laudis c̃a potius qͥ criminis depellendi. Sico ig̃
et qͣ possum maxima uoce dico. Cum õium ꝑditorum. et cõiura¬
pterritis equitib ro. suspensa. ac sollicita tota ciuitaite non tam

Expanded text:
tem omnium civium studiis desideratum, repetitum, arcessitum vitem omnium civium studiis desideratum, repetitum, arcessitum vident. aliud exortum est: obicitur mihi meus ille discessus: cui ego crimini respondere sine mea maxima laude non possum. quid enim, pontifices, debeo dicere? peccatine conscientia me profugisse? at id quod mihi crimini dabatur non modo peccatum non erat, sed erat res post natos homines pulcherrima. iudicium populi pertimuisse? at id nec propositum ullum fuit, et, si fuisset, duplicata gloria discessissem. bonorum mihi praesidium defuisse? falsum est. me mortem timuisse? turpe est. dicendum igitur est id, quod non dicerem nisi coactus, —nihil enim umquam de me dixi sublatius adsciscendae laudis causa potius quam criminis depellendi,—dico igitur, et quam possum maxima voce dico: cum omnium perditorum et coniuraperterritis equitibus Romanis, suspensa ac sollicita tota civitate, non tam
Abbreviated transcription (Latin):
mihi furta largitiones libidines obiiciunt ego respondere soleo
meis consiliis. ꝑiculis. laboribis patriam ẽẽ seruatam: non tam sũ
existimãdus de gestis rebus głiar ꝗͣ de obiectis non confiteri. S:
si mihi ante hec durissima rei.p. tempora nihil unꝗͣ aliud obie¬
ctum ẽ nisi crudelitas illius temporis cum a patria pniciem de¬
puli: quid: me huic maledicto utium non respondere an de¬
misse respondere decuit. Ego uero etiam rei. p. semꝑ interesse
putaui me illius pulcherrimi facti: qđ ex auctoritate senatus. cõ¬
sensu bonoꝵ omniũ pro salute patriȩ gessissem. splendorẽ ur¬
bis. dignitatemq retuiere. p̃sertim cum m̾ibi uni in hac re.p. au¬
diente ppło ro.oꝑa mea hanc urbem. et hanc rem.p. ẽẽ saluam
uirato dicere fas fuiss. Extinctum est iam illud maledictum era¬
delitatis: ꝙ me non ut crudelem tyrãnum. s ut mitissimũ parẽ¬

Expanded text:
mihi furta largitiones libidines obiciuntur, ego respondere soleo mihi furta largitiones libidines obiciuntur, ego respondere soleo meis consiliis periculis laboribus patriam esse servatam, non tam sum existimandus de gestis rebus gloriari quam de obiectis confiteri. sed si mihi ante haec durissima rei publicae tempora nihil umquam aliud obiectum est nisi crudelitas eius unius temporis, cum a patria perniciem depuli, quid? me huic maledicto utrum non respondere an demisse respondere decuit? ego vero etiam rei publicae semper interesse putavi me illius pulcherrimi facti, quod ex auctoritate senatus consensu bonorum omnium pro salute patriae gessissem, splendorem verbis dignitatemque retinere, praesertim cum mihi uni in hac re pudiente populo Romano opera mea hanc urbem et hanc rem publicam esse salvam iurato dicere fas fuisset. exstinctum est iam illud maledictum crudelitatis, quod me non ut crudelem tyrannum, sed ut mitissimum paren
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Mihi aut te interfecto cum cõsulib aut te uiuo et tecum. et eñ
ulis arimis decertandũ fuit. Erant eo tempore młta etiam alia metuẽ
bat. Hic tu me ctiam gliari uetas. negas ẽẽ ferenda quȩ soleam de
me p̃dicare. et homo facetus inducis sermonẽ urbanũ ac uenu¬
stum me dicere solere cẽ me iouem: cundemq dictitire mineruã
ẽẽ sororem meã. Non tam insolens sum q iouem ẽẽ me dicim. nõ¬
tam eruditus ꝙ mineruam sororem iouis ec̃ sororem meã existiẽ.
s tam̃ ego mihi sororem uirginẽ abscisco: tu sororem tuam uirgi¬
nem ẽc̃ non siuisti. S uide ne tu te debeas iouem dicẽ:ꝙ tu iure
candem sororem et uxorem appellare possis. Et q̃m hoc rephen¬
dis ꝙ solere me dicas de me ip̃o glĩosius p̃dicare: quis me unꝗͣ au¬
diuit cum ego de me nisi coactus ac necesszio dicerem: Nam si cũ

Expanded text:
vit: mihi aut te interfecto cum consulibus, aut te vivo et tecum et cum vit: mihi aut te interfecto cum consulibus, aut te vivo et tecum et cum illis armis decertandum fuit. erant eo tempore multa etiam alia metuendbat. hic tu me etiam gloriari vetas; negas esse ferenda quae soleam de me praedicare, et homo facetus inducis etiam sermonem urbanum ac venustum, me dicere solere esse me Iovem, eundemque dictitare Minervam esse sororem meam. non tam insolens sum, quod Iovem esse me dico, quam ineruditus, quod Minervam sororem Iovis esse existimo; sed tamen ego mihi sororem virginem adscisco, tu sororem tuam virginem esse non sisti. sed vide ne tu te soleas Iovem dicere, quod tu iure eandem sororem et uxorem appellare possis. et quoniam hoc reprehendis, quod solere me dicas de me ipso gloriosius praedicare, quis umquam audivit cum ego de me nisi coactus ac necessario dicerem? nam si, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi ro. illa forma. quam in campo uidisti: tum cum etiam tibi
contra senatus. totiusq italiȩ auctoritatem et studium dicẽdi
potestas fuit. Ille ppłs est dominus regum. uictor atq imꝑa¬
tor omniũ gentium. quem illo clarissimo die scclerate uidisti¬
tum cum omnis pͥncipes ciuitatis omnes ordinum atq etatum oĩ¬
um suffragium. se non de ciuis: s de ciuitaitis salute ferre cense¬
bunt cumꝰ demiq homines in campum non tabernis. sed miit¬
cipiss ciusis uenerunt. Hoc ego ppło si tum consules aut suissẽt
inie pi aut omĩo non fiussent nullo libore tuo pcipiti sunm. it¬
q impio scelen restitissem: s publicam cãm contraum axmiti
sinc ppłi p̃sidio suscipt nolui: non quo mihi .p. Scipionis sortis
statum p. imucuis consul qui in gerenda re.ꝓ. putabat᷑ suusse seg¬
or re gesta multis senatusconsultis non m̃o defendit. s eti am orna¬

Expanded text:
populi Romani, illa forma quam in campo vidisti tum cum etiam tibi populi Romani, illa forma quam in campo vidisti tum cum etiam tibi contra senatus totiusque Italiae auctoritatem et studium dicendi potestas fuit. ille populus est dominus regum, victor atque imperator omnium gentium, quem illo clarissimo die, scelerate, vidistitum cum omnes principes civitatis, omnes homines ordinum atque aetatum omnium suffragium se non de civis sed de civitatis salute ferre censebant, cum denique homines in campum non tabernis sed municipiis clausis venerant. hoc ego populo, si tum consules aut fuissent in re publica aut omnino non fuissent, nullo labore tuo praecipiti furori atque impio sceleri restitissem. sed publicam causam contra vim armatam sine publico praesidio suscipere nolui, non quo mihi P. Scipionis, fortisstatim P. Mucius consul, qui in gerenda re publica putabatur fuisse segnior, gesta multis senatus consultis non modo defendit, sed etiam orna
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ oportere. Nunc uero cum me in iudiciũ ppłi. nemo omnio
uocarit condemnari nõ potuerim qui accusatus nõsim. deniq
ne pulsus quidem ita sim: ut si cõtenderem suꝑare non possem.
contraq: a pplo̾ mo. semꝑ sim defensus. amplificatus. ornatus. quid
est quare quisꝗͣ mihi se ip̃a ppłari rõne anteponat: Antu po¬
pulum ro. eẽ illum putas qui cõstat ex iis. qui mercede condu¬
cunt᷑: qui impellunt᷑ ut uim afferant magrãtib: ut obsideant
senatum. optent quotidie cedem incendia. rapinas. Ouem tu
tam̃ ppłm nisi his tabernis clausis frequentare non pot̾as. cui po¬
pulo duces lentidios. lolios. sergios p̃feceras. O speciem dignita¬
temq ppli ro. quam reges. quam nationes exterȩ. quam gentes
ultimȩ ꝑtimescãt multitudinẽ hominũ ex seruis ex conductis
ex facinorosis ex egentib congregatam. Illa fuit pulchritudo

Expanded text:
esse oportere. nunc vero cum me in iudicium populi nemo omnium esse oportere. nunc vero cum me in iudicium populi nemo omnium vocarit, condemnari non potuerim qui accusatus non sim, denique ne pulsus quidem ita sim ut, si contenderem, superare non possem, contraque a populo Romano semper sim defensus, amplificatus, ornatus, quid est qua re quisquam mihi se ipsa populari ratione anteponat? an tu populum Romanum esse illum putas qui constat ex iis qui mercede conducuntur, qui impelluntur ut vim adferant magistratibus, ut obsideant senatum, optent cotidie caedem, incendia, rapinas? quem tu tamen populum nisi tabernis clausis frequentare non poteras, cui populo duces Lentidios, Lollios, Plaguleios, Sergios praefeceras. O speciem dignitatemque populi Romani, quam reges, quam nationes exterae, quam gentes ultimae pertimescant, multitudinem hominum ex servis, ex conductis, ex facinerosis, ex egentibus congregatam! illa fuit pulchritudo
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ab imꝓbis pulsus eẽt. et per bonos restitutus: Q. metelli p̾cla¬
rum impium in re militari fuit: egregia censura. omĩs uita plena gͣ¬
uitatis: tam̃ huius uin laudem ad sempit̾nam mẽoriam tpris
calamitas ꝓpagauit. O si et illis qui expulsi sunt iniq: sed tam̃
legibus. reductis inimicis interfectis rogationib tribumciis non a¬
uctoritate senatus: non comitiis centuriatis non decretis italiȩ. non
desiderio ciuitatis. iniuria inimicoꝵ ꝓbro nõ fuit ĩ me qui ꝓfectꝰ
meũ ꝓbrum putas ẽẽ oportere. At si me ppłs ro. incitatus iracun¬
dia aut inuidia e ciuitate cieciss. idemq postea. mea in rem. p.
bñficia recordatus se collegiss temeritatem. atq in iuriam sua
restitutione mea rep̃hendiss. tam̃ ꝓfecto nemo tam eẽt amẽs qui
mihr ppłi tale iudicium non dignitati potius. ꝗͣ dedecori putaret

Expanded text:
nisi et ab improbis expulsus esset et per bonos restitutus? Q. Metelli praeclanisi et ab improbis expulsus esset et per bonos restitutus? Q. Metelli praeclarum imperium in re militari fuit, egregia censura, omnis vita plena gravitatis; tamen huius viri laudem ad sempiternam memoriam temporis calamitas propagavit. quod si et illis, qui expulsi sunt inique, sed tamen legibus, reducti inimicis interfectis rogationibus tribuniciis, non auctoritate senatus, non comitiis centuriatis, non decretis Italiae, non desiderio civitatis, iniuria inimicorum probro non fuit, in me, qui profectus meum probrum putas esse oportere? ac si me populus Romanus, incitatus iracundia aut invidia, e civitate eiecisset idemque postea mea in rem publicam beneficia recordatus se conlegisset, temeritatem atque iniuriam suam restitutione mea reprehendisset, tamen profecto nemo tam esset amens qui mihi tale populi iudicium non dignitati potius quam dedecori putaret
Abbreviated transcription (Latin):
mẽta uetustatis locunt̾ censor ille quintꝰ et.M. furius Camillus ⁊
cundiam quã subicrũt dãmnatiq comitiis centuriatis cum in exi¬
lium ꝓfugissent rursus ab eodem ppło placatosunt in suã pstinã
dignitatẽ restituti. Ꝙ si his damnatis nõ mõ non ĩminuit cala¬
mitas clarissimi nomĩs głiam s etiam honestauit. Nam et si op¬
ptabilius ẽ cursum uitę conficere sine dolore et sine iniuria. tam̃
ad ĩmortalitatem glĩc̨ plus affert desideratum ẽẽ a suis ciuibus
ꝗ̃ omnĩo nunꝗͣ cẽ uiolatum. mihi sine ullo iudicio ppli ꝓfectio¬
nuic̃ cum amplisimis omniũ uidiciis restituto. maledieti locum
aut criminis obtinebit: fortis et cõstans in optuna rõne ciuis.p. po¬
pilius semꝑ fuit: tam̃ eius in omi uita nihil ẽ ad laudem illustrius
ꝗͣ calamitas ip̃a. Quis enim iam meĩss eum bñ de re . p. meritum

Expanded text:
menta vetustatis loquuntur, Kaeso ille Quinctius et M. Furius Camillus etmenta vetustatis loquuntur, Kaeso ille Quinctius et M. Furius Camillus etcundiamque subierunt, damnatique comitiis centuriatis cum in exsilium profugissent, rursus ab eodem populo placato sunt in suam pristinam dignitatem restituti. quod si his damnatis non modo non imminuit calamitas clarissimi nominis gloriam, sed etiam honestavit nam etsi optabilius est cursum vitae conficere sine dolore et sine iniuria, tamen ad immortalitatem gloriae plus adfert desideratum esse a suis civibus quam omnino numquam esse violatum, mihi sine ullo iudicio populi profecto, cum amplissimis omnium iudiciis restituto, maledicti locum aut criminis obtinebit? fortis et constans in optima ratione civis P. Popilius semper fuit; tamen eius in omni vita nihil est ad laudem inlustrius quam calamitas ipsa; quis enim iam meminisset eum bene de re publica meritum,
Abbreviated transcription (Latin):
lum suum p̃terit in recitando senatu nihil em̃ pot̾at dicere quare
rata non eẽnt que crant acta in care.p. in qua se illis ip̃is temporibus
censorem ẽẽ uoliuss. Mc. l. cotta homo censorus in senatu iura¬
tus dixit rei censor cum eẽt cum aberam ico loco senatorem reci¬
taturũ fiusse. Quis in meũ locum iudicem subdidit: quis meoꝵ
amicoꝵ testam̃tũ meo discessu fecit: qui mihi non idem tribue¬
nt qđ et si adẽem: quis me nõ mõ cuus: s socius recipe contra tu¬
am legem et iuuare dubitauit: Deniq uniusus senatus multo
añ ꝗ est lata lex de me gr̃as agendas censuit cuutatib iis que .il.
tulium: tantum ne: ĩmo etiam ciuem optime de re.p. meritum ⁊
recepissent. Et tu unus pestifer ciuis cum restitutum negas ẽẽ c¬
uem quem cicctum uniu̾sus senatus non mõ ciuem: s etiam eg̃¬
gium ciuem semꝑ putauit. At uero ut annales ppli ro. et moni¬

Expanded text:
lum suum praeteriit in recitando senatu. nihil enim poterat dicere qua re lum suum praeteriit in recitando senatu. nihil enim poterat dicere qua re rata non essent quae erant acta in ea re publica, in qua se illis ipsis temporibus censorem esse voluisset: me L. Cotta, homo censorius, in senatu iuratus dixit se, si censor tum esset cum ego aberam, meo loco senatorem recitaturum fuisse. quis in meum locum iudicem subdidit? quis meorum amicorum testamentum discessu meo fecit qui mihi non idem tribuerit quod et si adessem? quis me non modo civis, sed socius recipere contra tuam legem et iuvare dubitavit? denique universus senatus, multo ante quam est lata lex de me, gratias agendas censuit civitatibus iis quae M. Tullium—tantumne? immo etiam—civem optime de re publica meritum, recepissent. et tu unus pestifer civis eum restitutum negas esse civem quem eiectum universus senatus non modo civem, sed etiam egregium civem semper putavit? at vero, ut annales populi Romani et monu
Abbreviated transcription (Latin):
quib dam int̾dictum ẽ scriptum ẽ in legibus. Quere hoc ex clodio
scuptore legum tuaꝵ. lube adẽẽ. lantat omnino. s si requiri
uisseris inueient hominẽ apud sororem tuam occultantẽ se capite
demillo  eel si patrem tuum uirum mediusfidius egregium disi¬
milem ur̃i nemo unq̃ sanus exulem appellauit qui cum de cogribu
mis pł ꝓmulgass adẽc ꝑꝑ inquitatem illius cĩam temporis noluit
eiq unpium est ab rogatum si in illo poena legitima turpitucdinem
nunꝗͣ sum a tribuno. pl citatus dimnati poena ẽc̃ poturat i ca psersimr
que ne in ip̃a quidem rogatione p̾scripta ẽ: At uide quid intersit in¬
ter ullum imquissimũ patris tui casum et hanc fortunã conditionẽqs
nũm Patrem tuũ ciuem optimũ clarissimi uiri filium. qui si uiueret
qua seueritate fuit tu pfecto non uiuẽs. L.philippuscensor auuneu¬

Expanded text:
damnatis interdictum est, scriptum est in legibus. quaere haec ex Clodio, damnatis interdictum est, scriptum est in legibus. quaere haec ex Clodio, scriptore legum tuarum, iube adesse; latitat omnino, sed, si requiri iusseris, invenient hominem apud sororem tuam occultantem se capite demisso. sed si patrem tuum, civem medius fidius egregium dissimilemque vestri, nemo umquam sanus exsulem appellavit, qui, cum de eo tribuset, adesse propter iniquitatem illius Cinnani temporis noluit, eique imperium est abrogatum —si in illo poena legitima turpitudinem nnumquam sum a tribuno plebis citatus, damnati poena esse potuit, ea praesertim quae ne in ipsa quidem rogatione praescripta est? ac vide quid intersit inter illum iniquissimum patris tui casum et hanc fortunam condicionemque nostram. patrem tuum, civem optimum, clarissimi viri filium, qui si viveret, qua severitate fuit, tu profecto non viveres, L. Philippus censor avuncu