comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
O ftentaus artem. pariterq arc̃q sonantem.
Sic oculis subito obicitur magnoq futurum
Nugurio monsitum. docuit post exitus ingens.
Seraq terrifici cecinerunt omnia uates:
Namq uolans liquidis in nubibus arsit harũdo
Signauit q uiam flãmis. tenurs q recessit
Consunta muentos. celo ceu sepe refixa
T ranscurrunt. ctinem q uolantia sidera ducũt:
Ritonitis hesere animis. superosq precati
Trmacrii teucri uiri. nec maximus omen
Aonuit eneas. Sed letũ amplexus acesten.
Muneribus cumulat magnis. ac talia fatur.
Sume pater. nõ te uoluit rex magnus olimpi
Talibus aspicieris. exortem ducere honorem.
Ipsius anchise longebi hoc muus habebis
Cratera in pressum signis. quẽ tracius olim
Anchise genitori inmagno munere cisseus
Ferre sui dedcra monimentũ. et pignus amoris.
Sic fatus. cingit uiridenti tempora lauzo
Et primũ ante omnis. uictorem appellat acestem.
Nec bonus eurition prelato inuidit honori:

Expanded text:
ostentans artemque pater arcumque sonantem. ostentans artemque pater arcumque sonantem. Hic oculis subito obicitur magnoque futurum augurio monstrum; docuit post exitus ingens, seraque terrifici cecinerunt omina vates. Namque volans liquidis in nubibus arsit harundo, signavitque viam flammis, tenuisque recessit consumpta in ventos, caelo ceu saepe refixa transcurrunt crinemque volantia sidera ducunt. Attonitis haesere animis, superosque precati Trinacrii Teucrique viri; nec maximus omen abnuit Aeneas; sed laetum amplexus Acesten muneribus cumulat magnis, ac talia fatur: Sume, pater; nam te voluit rex magnus Olympi talibus auspiciis exsortem ducere honores. Ipsius Anchisae longaevi hoc munus habebis, cratera impressum signis, quem Thracius olim Anchisae genitori in magno munere Cisseus ferre sui dederat monumentum et pignus amoris. Sic fatus cingit viridanti tempora lauro, et primum ante omnes victorem appellat Acesten. Nec bonus Eurytion praelato invidit honori,
Abbreviated transcription (Latin):
Tum ualidis flexos incuruant uiribus arcus
Prose quisq uiri. et depromunt tela pharetris:
Primaq per celum neruo strdente sagitta
yrcacide iuiuenis uolucres diuerberat auras
E tuenit. aduersiq infigitur arbore mali.
Intiemuit malus. timuit q exterrita pennis
Ales. et ingenti sonuerunt oĩa plasu
Post acer innesteus a dͤucto constitit ai cu
Alta petens. pariter q oculos telumq tetendit.
Ast ip̃am miserandus auem contingere ferro
Non uõluit. noͬdos et iuncła. linea rupit.
Quis inexa pedem malo pendebat ab alto.
Illa nothos atq atia uolans innubila fugit.
Cum rapidus iam dudũ arcu contenta parato
T ela tenens. fratrem eurition in uota uocauit.
Iam uacuo letam celo speculatus et alis
P laudentem. nigiam figit sub nube columbam.
Decedit ex animis. uitamq teliquit in astus
Acreiis. fixam q refert delapsa sagittam:
Ainissa solus palma superabat a cestes.
Qui tñ aerias telũ conetendit mauras

Expanded text:
Tum validis flexos incurvant viribus arcus Tum validis flexos incurvant viribus arcus pro se quisque viri, et depromunt tela pharetris. Primaque per caelum, nervo stridente, sagitta Hyrtacidae iuvenis volucres diverberat auras; et venit, adversique infigitur arbore mali. Intremuit malus, timuitque exterrita pennis ales, et ingenti sonuerunt omnia plausu. Post acer Mnestheus adducto constitit arcu, alta petens, pariterque oculos telumque tetendit. Ast ipsam miserandus avem contingere ferro non valuit: nodos et vincula linea rupit, quis innexa pedem malo pendebat ab alto: illa notos atque alta volans in nubila fugit. Tum rapidus, iamdudum arcu contenta parato tela tenens, fratrem Eurytion in Pota vocavit, iam vacuo laetam caelo speculatus, et alis plaudentem nigra figit sub nube columbam. Decidit exanimis, vitamque reliquit in astris aetheriis, fixamque refert delapsa sagittam. Amissa solus palma superabat Acestes; qui tamen aerias telum contendit in auras,
Abbreviated transcription (Latin):
S ibrauit dextia media intei cornua cestus
Ardiuis. effracto q illisit in ossa cerebro.
E taanitur. examnus q tiemens procũbit humi bos.
Ille super talis effundit pectore uoces.
Hanc tibi eux meliorẽ animã pro morte darets
e⁊ soluo. hic uictor cestus artemq repons.
Protinus eneas celeri certare sagitta
Inuitat qui forte ueliit. et premia ponit.
Ingentiq manu malum denaue seresti
E rigit. et uoluciẽ tiaiecto infune columbam
Q uo tendant ferrum malo suspendit ab alto:
Conuenere uiri. deiectamq ezea sortem
Accepit galea. et primus clamore secundo
Pyitacide ante om̃es exit locus hyppo coontis.
Q uem modo nauali menesteus certamine uictor
C onsequitur. uiridi innesteus et uinctus oliua
Tertius eurition. tuus o clarissime frater
P andare. qui quondã nissus confundere fedus
In medios telũ torsisti primos achiuos:
Extiemus galeaq ima subsedit a cestes
Nusus et ip̃c manu iuuenũ temptare laborem:

Expanded text:
libravit dextra media inter cornua caestus, libravit dextra media inter cornua caestus, arduus, effractoque inlisit in ossa cerebro. sternitur exanimisque tremens procumbit humi bos. Ille super tales effundit pectore voces: Hanc tibi, Eryx, meliorem animam pro morte Daretis persolvo; hic victor caestus artemque repono. Protinus Aeneas celeri certare sagitta invitat qui forte velint, et praemia ponit, ingentique manu malum de nave Seresti erigit, et volucrem traiecto in fune columbam, quo tendant ferrum, malo suspendit ab alto. Convenere viri, deiectamque aerea sortem accepit galea; et primus clamore secundo Hyrtacidae ante omnes exit locus Hippocoöntis; quem modo navali Mnestheus certamine victor consequitur, viridi Mnestheus evinctus oliva. Tertius Eurytion, tuus, o clarissime, frater, Pandare, qui quondam, iussus confundere foedus, in medios telum torsisti primus Achivos. Extremus galeaque ima subsedit Acestes, ausus et ipse manu iuvenum temptare laborem.
Abbreviated transcription (Latin):
Culminibus crepitant. sic densis ictibus hecos
Ereber uteaq manu. pulsat. uersat q darcta
T um pater eneas procedere longius iras
Et seurre animis entellumhaut passus acerbis.
S ed finem inposuit pugne. fessumq dareta
E ripuit. mulcens dictis. ac talia fatur.
Infelix que tanta animũ dementia cepit:
Non uires alias conuersaq numina sentis:
Cede deo. dixtq et prelia uoce dizemit
Ast illum fidi equales genua egia trahentem.
Lactantem q utioq caput. crassum q cruorem
Sre eiectantem. mixtos q insanguine dentes.:
Ducunt ad naues. galeam q ensemq uocati
Eccipiunt. palmã entello taurum q relimqunt.
Sic uictor superans animis tauro q supcibus:
Enate dea uosq haec inquit cognoscite teucri.
Et iichi que fueunt iuuenili in corpore uiies
Et qua seruetis reuocatum amorte dareta.
Dixit. et adueisi contia stetit ora iuuenci
Qui donum astabat pugne. durosq reducta

Expanded text:
culminibus crepitant, sic densis ictibus heros culminibus crepitant, sic densis ictibus heros creber utraque manu pulsat versatque Dareta. Tum pater Aeneas procedere longius iras et saevire animis Entellum haud passus acerbis; sed finem imposuit pugnae, fessumque Dareta eripuit mulcens dictis, ac talia fatur: Infelix, quae tanta animum dementia cepit? Non vires alias conversaque numina sentis? Cede deo. Dixitque et proelia voce diremit. Ast illum fidi aequales, genua aegra trahentem, iactantemque utroque caput, crassumque cruorem ore eiectantem mixtosque in sanguine dentes, ducunt ad naves; galeamque ensemque vocati accipiunt; palmam Entello taurumque relinquunt. Hic victor, superans animis tauroque superbus: Nate dea, vosque haec inquit cognoscite, Teucri, et mihi quae fuerint iuvenali in corpore vires, et qua servetis revocatum a morte Dareta. Dixit, et adversi contra stetit ora iuvenci, qui donum adstabat pugnae, durosque reducta
Abbreviated transcription (Latin):
Ille uelud celsam oppugnat qui molibus urbem
Rut montana cir̾cũ sedet castella sub armis
Nunc hos nũc illos aditus. omnẽq per errat᷑
Arte locũ. et uariis assultibus irtitus irget
Ostendit dexteram insurgens entelus. et alte
Extulit. ille ictũ ueruentem auertice uelox
Preuidit. celeriq elapsus corpore cessit:
Entellus uires inuentum effundit. et ultio
Ip̃e giauis grauiter q ad triram pondere uasto
Concidit. ut quondam caua cõcidit aut erymãto¬
Sut ida in magna. radicibus erupta pinus.
Consurgunt studiis theucri. et trinacria pubes.
It clamor celo. primus q occurrit acestes
E queuũ ꝙ ab humo miscians attolit amicũ
t non tardatus casu neq territus heros.
Acrior ad pugnam redit. ac uim suscitat ira.
Tum pudor incendit uires. et conscia uirtus
Precipitem q daren ardens agit equore toto.
Nunc deytia ingeminans ictus. nũc ilẽ sinistia.
Nec mora riec requies. quã multa grandine nimbi

Expanded text:
Ille, velut celsam oppugnat qui molibus urbem, Ille, velut celsam oppugnat qui molibus urbem, aut montana sedet circum castella sub armis, nunc hos, nunc illos aditus, omnemque pererrat rte locum, et variis adsultibus inritus urguet. Ostendit dextram insurgens Entellus, et alte extulit: ille ictum venientem a vertice velox praevidit, celerique elapsus corpore cessit. Entellus vires in ventum effudit, et ultro ipse gravis graviterque ad terram pondere vasto concidit, ut quondam cava concidit aut Erymantut Ida in magna, radicibus eruta pinus. Consurgunt studiis Teucri et Trinacria pubes; it clamor caelo, primusque accurrit Acestes, aequaevumque ab humo miserans attollit amicum. At non tardatus casu neque territus heros acrior ad pugnam redit ac vim suscitat ira. Tum pudor incendit vires et conscia virtus, praecipitemque Daren ardens agit aequore toto, nunc dextra ingeminans ictus, nunc ille sinistra; nec mora, nec requies: quam multa grandine nimbi
Abbreviated transcription (Latin):
E quemus pugnas. erycis tibi terga remicto
Solue metus. et tu troianos exue cestus.
Hec fatus. duplicem exhumeus reiecit amictũ.
Et magnos membrorũ aitus. magna ossa lacertos
Exuit. atq ingens media consistit harena
Tum satus anchisa cestus patei extulit equos.
Et paribus palmas amborum innexuit armis.
Constitit indigitos extimplo arectus uterq
Brachiaq ad superas inte̾ritus extulit auros
Abduxere longe retio capita ardua ab ictu.
Immiscent q manus. manibus. pugnãq lacessunt.
Ille pedum melior motu. fretus q iuuenta.
Hic menbris et mole ualens. sed tarda tiementi
C enua labant. uastos quatit eger hanelitus artus.
Multa uiri nequicꝙͣ inter se uulnera iactant.
Multa cauo lateri ingeminãt. et pectore uastos
Dant sonitus eratq aures et timpora circũ
Crebra manus. duro crepitant sub uulnere male
Ttat grauis entellus nisuq in motus codem.
Corpote tela modo atq oculis iugilantibus exͣit.

Expanded text:
aequemus pugnas. Erycis tibi terga remitto; aequemus pugnas. Erycis tibi terga remitto; solve metus; et tu Troianos exue caestus. Haec fatus, duplicem ex umeris reiecit amictum et magnos membrorum artus, magna ossa lacertosque exuit, atque ingens media consistit harena. Tum satus Anchisa caestus pater extulit aequos, et paribus palmas amborum innexuit armis. Constitit in digitos extemplo arrectus uterque, brachiaque ad superas interritus extulit auras. Abduxere retro longe capita ardua ab ictu, immiscentque manus manibus, pugnamque lacessunt. Ille pedum melior motu, fretusque iuventa; hic membris et mole valens, sed tarda trementi genua labant, vastos quatit aeger anhelitus artus. Multa viri nequiquam inter se volnera iactant, multa cavo lateri ingeminant, et pectore vastos dant sonitus, erratque auris et tempora circum crebra manus, duro crepitant sub volnere malae. Stat gravis Entellus nisuque immotus eodem, corpore tela modo atque oculis vigilantibus exit.
Abbreviated transcription (Latin):
Haud equidem precio inductus pulcro ue iuuenco
Benissem. nec dona motor. sic deinde loqutus.
In medium geminos immani pondere cestus
P roiecit. quibus acer erix inprelia suetus
Ferre manũ. duro q intendere brachia tergo.
Obstupuere animi tantorũ ingentia septem
Cerga boum plumbo in suto ferro q rigebant
Ante omnes stupet ip̃e dares. longe q recusat:
Magnanimus q anchisiades. et pondus et ip̃a
Puc illuc uindorum immensa uolumina uersat.
Tum semior talis referebat pectore uoces
Quio siquis cestus ipsius et herculis arma
Bidisset. tustemq hoc ip̃o in lictore pugnam
Hec germanus erix quonda tuus arma gerebat
Sangume cernis ad huc. sparso q infecta cerebro
Dis magnũ alcidem contra stetit. his ego suctus
Dum melior uires sanguis dabat. emula nec dũ
Cimporibus geminis canebat sparsa senectus:
T ed si nĩa dares hec tioius arma recusat
Idq pio sedet ence. probat auctor acestes.

Expanded text:
haud equidem pretio inductus pulchroque iuvenco haud equidem pretio inductus pulchroque iuvenco venissem, nec dona moror. Sic deinde locutus in medium geminos immani pondere caestus proiecit, quibus acer Eryx in proelia suetus ferre manum, duroque intendere brachia tergo. Obstipuere animi: tantorum ingentia septem terga boum plumbo insuto ferroque rigebant. Ante omnes stupet ipse Dares, longeque recusat; magnanimusque Anchisiades et pondus et ipsa huc illuc vinclorum immensa volumina versat. Tum senior talis referebat pectore voces: Quid, si quis caestus ipsius et Herculis arma vidisset, tristemque hoc ipso in litore pugnam? Haec germanus Eryx quondam tuus arma gerebat;— sanguine cernis adhuc sparsoque infecta cerebro;— his magnum Alciden contra stetit; his ego suetus, dum melior vires sanguis dabat, aemula necdum temporibus geminis canebat sparsa senectus. Sed si nostra Dares haec Troius arma recusat, idque pio sedet Aeneae, probat auctor Acestes,
Abbreviated transcription (Latin):
A udet a dire uirum manibus q inducere cestus.
Ergo alacris cunctos q putans excedere pugna
E nee stetit ante pedes. nec plura moratus
Tum leua taurum cornu tenet. ato ita fatur.¬
G nate dea sinemo audet se credere pugne
Que fimis standi: quo medecet usq morari:
Duceie dona iube. cuncti simul ore fiemebant
Dardanide. reddidiq uiro promissa iubebant:
Hic grauis entellũ dictis castigat acestes
P roximus ut iuridante thoro consederat herbe.
Entelle heroũ quondam fortissime. fiustra
Tanta ne tam paciens nullo certamine tolli
Dona sines: ubi nunc nobis deus ille magister
Nequicquam memoratus eux: ubi fama per omẽm¬
Triacriam: et spolia illis tuis pendentia tectis.
Ille sub hec. non laudis amor nec gloria cessit
P ulsa metu. sed enim gelidus tardante senecta
Sanguis hebet. fugentq effecte incorpore uires.
Si michi que quondam fuerat q̃q improbus iste
Exultat fidens. sinunc foret illa uiuenta.

Expanded text:
audet adire virum manibusque inducere caestus. audet adire virum manibusque inducere caestus. Ergo alacris, cunctosque putans excedere palma, Aeneae stetit ante pedes, nec plura moratus tum laeva taurum cornu tenet, atque ita fatur: Nate dea, si nemo audet se credere pugnae, quae finis standi? Quo me decet usque teneri? Ducere dona iube. Cuncti simul ore fremebant Dardanidae, reddique viro promissa iubebant. Hic gravis Entellum dictis castigat Acestes, proximus ut viridante toro consederat herbae: Entelle, heroum quondam fortissime frustra, tantane tam patiens nullo certamine tolli dona sines? Ubi nunc nobis deus ille magister nequiquam memoratus Eryx? Ubi fama per omnemTrinacriam, et spolia illa tuis pendentia tectis? Ille sub haec: Non laudis amor, nec gloria cessit pulsa metu; sed enim gelidus tardante senecta sanguis hebet, frigentque effetae in corpore vires. Si mihi, quae quondam fuerat, quaque improbus iste exsultat fidens, si nunc foret illa iuventas,
Abbreviated transcription (Latin):
Furpia menbra fimo. tisit pater optimus olli
Et clipeu efferri iussit dydimaonis artes
Leptuni sacio danais de poste tefixum
Dostuuenem egtegium prestanti munere dedit¬
dnat
Post ubi confecti cuesus. et dona peregit.
Nunc si cui uirtus. animus q inpectore presens
Ad sit et euinctis actollat brachia palmis.
Sic ait et geminum pugne preponit honorem.
Uictori: uelatum auro uittis q iuuencum.
Ensem atq insignem galcam solactia uicto:
Nec mora continuo uastis cum uiribus effert
Ora dares. magno q urũ se murmure tollit
Solus qui paridem solitus contendere contia.
Idem atq ad tumulum quo maximus octupat hector
Uictorem buten in mani corpore. qui se
Bebricia iuuenis amicide gente ferebat
Pertulit. et fulua moribundũ extendit harena.
T alis prima dares caput altum in prelia tollit
Ostenditq humeros latos. alternaq iactat
Brachia protendens et uerberat ictibus auras:
Queritur huic alius. nec quisquã exagmine tanto

Expanded text:
turpia membra fimo. Risit pater optimus olli turpia membra fimo. Risit pater optimus olli et clipeum efferri iussit, Didymaonis artem, Neptuni sacro Danais de poste refixum. Hoc iuvenem egregium praestanti munere donat; Post, ubi confecti cursus, et dona peregit: Nunc, si cui virtus animusque in pectore praesens, adsit, et evinctis attollat brachia palmis. Sic ait, et geminum pugnae proponit honorem, victori velatum auro vittisque iuvencum, ensem atque insignem galeam solacia victo. Nec mora: continuo vastis cum viribus effert ora Dares, magnoque virum se murmure tollit; solus qui Paridem solitus contendere contra, idemque ad tumulum, quo maximus occubat Hector, victorem Buten immani corpore, qui se Bebrycia veniens Amyci de gente ferebat, perculit, et fulva moribundum extendit harena. Talis prima Dares caput altum in proelia tollit, ostenditque umeros latos, alternaque iactat brachia protendens, et verberat ictibus auras. Quaeritur huic alius; nec quisquam ex agmine tanto
Abbreviated transcription (Latin):
E micat eurialus et munere uictot amici
P rima tenet plausuq uolat fremituq secundo
Post helimus subit. et nunc tercia palma diores.
Sic totumcauee consensum ingentis. et ora
E tima patium magnis silus lamoribus implet.
E reptumq dolo ⁊eedi sibi poscit honorem.
Tutatur fauor eurialum. lactimeq decore
Eratior et pulcro ueniens incorpore uirtus
A diuuat. et magna procdamat uoce diores
Qui subiit palme fcustraq ad premia uenit
Bltima si primi salio tecdantur honores.
T um pater eneas ur̃a inquit munera uobis
T eita manent pueri. et palmam mouct ordine nemo.
¶e liceat casus misereri in sontis amici
Sic fatus tergum getuli in mane leonis
Dat salio uuilis honerosum atq uiguibus auteis
Sic nisus. sitanta inquit fuit premia uictis
Et te lapsorũ miseret. que muneia niso
Digna dabis. primam merui qui lauce coronam.
Eime que saluim fortuna inimica tulisset:
Et simul his dictis faciem oftentabat et udo

Expanded text:
Emicat Euryalus, et munere victor amici Emicat Euryalus, et munere victor amici prima tenet, plausuque volat fremituque secundo. Post Helymus subit, et nunc tertia palma Diores. Hic totum caveae consessum ingentis et ora prima patrum magnis Salius clamoribus implet, ereptumque dolo reddi sibi poscit honorem. Tutatur favor Euryalum, lacrimaeque decorae, gratior et pulchro veniens in corpore virtus. Adiuvat et magna proclamat voce Diores, qui subiit palmae, frustraque ad praemia venit ultima, si primi Salio reddentur honores. Tum pater Aeneas Vestra inquit munera vobis certa manent, pueri, et palmam movet ordine nemo; me liceat casus misereri insontis amici. Sic fatus, tergum Gaetuli immane leonis dat Salio, villis onerosum atque unguibus aureis. Hic Nisus, Si tanta inquit sunt praemia victis, et te lapsorum miseret, quae munera Niso digna dabis, primam merui qui laude coronam, ni me, quae Salium, fortuna inimica tulisset? Et simul his dictis faciem ostentabat et udo
Abbreviated transcription (Latin):
C orripiunt spacia audito. limenq relinqunt
Effusi nimbo similes. simul ultima signant.
P rimus abit. longe q ante oĩa corpora nisus
E micat. et uentis et fulminis ocior alis.
P roximus huic. longo sed proximus interuallo
Insequitur salius. spacio post demde relicto
C ertius eurialus.
Eurialum q helrmus sequitur. quo deinde sub ip̃o
Ecce uolat calcemq terit iam calce diores
In cumbens humeris. spacia et si plura super sint
Transeat elapsus prior. ambiguum q relinquat
Iamq fere spacio extremo. fessiq sub ipsam
Finem aduentabant. leui cum sangune nisus
Labitue infelix. cesis ut forte iuuencis¬
Fusus. humum uiridesq super madefecerat herbas.
Sic iuuenis iam uictor. ouans. uestigia presso
aud tenuit titubata solo. sed pronus in põ
Loncidit in mundoq fimo. sacro q teuore
Non tñ euriali nõ ille oblitu᷑s amotũ
Nam sese opposuit. salio perlubrica surigens.
Ille autem spissa iacint teuolutus harena.

Expanded text:
corripiunt spatia audito, limenque relinquunt, corripiunt spatia audito, limenque relinquunt, effusi nimbo similes, simul ultima signant. Primus abit longeque ante omnia corpora Nisus emicat, et ventis et fulminis ocior alis; proximus huic, longo sed proxumus intervallo, insequitur Salius; spatio post deinde relicto tertius Euryalus: Euryalumque Helymus sequitur; quo deinde sub ipso ecce volat calcemque terit iam calce Diores, incumbens umero, spatia et si plura supersint, transeat elapsus prior, ambiguumque relinquat. Iamque fere spatio extremo fessique sub ipsam finem adventabant, levi cum sanguine Nisus labitur infelix, caesis ut forte iuvencfusus humum viridisque super madefecerat herbas. Hic iuvenis iam victor ovans vestigia presso haud tenuit titubata solo, sed pronus in ipso concidit immundoque fimo sacroque cruore. Non tamen Euryali, non ille oblitus amorum; nam sese opposuit Salio per lubrica surgens; ille autem spissa iacuit revolutus harena.
Abbreviated transcription (Latin):
TFuuialus forma insignis. uiridiq iuuenta.
Hisus amote pio pucu. quos deinde sequutus
Pegius egregia priami destripe diotes
Qunc salius simul et paron quoꝵ alter achaiñã
Ritei ab archadia tegee de sanguine gentis.
Assre tuo tunaeri ũiuenes helinus q panopesq
Assueti siluis. comites senioris aceste
Oulti prettiea quos fama ooscita recondit
Eneas quibus inmediis sic deinde loqutus.
Accipite hec animis. letas q aduertite mentes.
Nemo ex hoc numero michi nõ donatus ab ibit
G No sia bina dabo leuato lucide ferro
Spicula. celatam qꝑ argento ferre bipennem
O mnibus hic eut unus honos. tres premia primi
Rccipient. flauaq caput nectentut oliua.
Primus equũ falleris insignem uictor habeͬto
Alter amazoniam pharetiam plenamq sagictis
Treiciis. lato quã circum amplectitur auto
B alteus. et tereti subnectit phibula gemma
Tercius argolica hac galea contemptus abito
Bec ubi dicta. locum capiunt. signoq repente

Expanded text:
Euryalus forma insignis viridique iuventa, Euryalus forma insignis viridique iuventa, Nisus amore pio pueri; quos deinde secutus regius egregia Priami de stirpe Diores; hunc Salius simul et Patron, quorum alter Acarnan, alter ab Arcadio Tegeaeae sanguine gentis; tum duo Trinacrii iuvenes, Helymus Panopesque, adsueti silvis, comites senioris Acestae; multi praeterea, quos fama obscura recondit. Aeneas quibus in mediis sic deinde locutus: Accipite haec animis, laetasque advertite mentes: nemo ex hoc numero mihi non donatus abibit. Gnosia bina dabo levato lucida ferro spicula caelatamque argento ferre bipennem; omnibus hic erit unus honos. Tres praemia primi accipient flavaque caput nectentur oliva. Primus equum phaleris insignem victor habeto; alter Amazoniam pharetram plenamque sagittis Threïciis, lato quam circum amplectitur auro balteus et tereti subnectit fibula gemma; tertius Argolica hac galea contentus abito. Haec ubi dicta, locum capiunt, signoque repente
Abbreviated transcription (Latin):
Setea quem obliquũ tota transit. aut grauis ictu
Seminecem li quit saxo lacerum q uiator.
Ne quicꝙ̃ longos fugiens dat corpore tottus
Barte ftiox aidens q oculis. et sibila colla
Aeduus actollens pats uulnera clauda recentat᷑
Rexantem nodis seq in sua menbra plcantem.
T ali remigio nauis se tarda mouebat.
Dela facit tñ. et uelis subit hostia plenis.
Seigestum encas promisso muneie donat
Seuiatam obnauẽ letus. socios q reductos.
Qui seua datut opeiũ haud ignata mincue
Eressa genus pholoe. geminiqo sub uberegnati:
Soc pius eneas uso ceitamine tendit
Tramineum in campũ. quẽ collibus undiq cͥuis
Cingebant silue. mediaq inualle theatu
Cueus eiat. quo se multis cum milibus heios
Ton senssu mediũ tulit. extructo q resedit.
Sit qui forte uelint rapido contendeie cuisu
I nuitat preciis animos. et premia ponit
Endiq conueniunt trucri mixtiq sicani
Nisus et uualus prim.

Expanded text:
aerea quem obliquum rota transiit, aut gravis ictu aerea quem obliquum rota transiit, aut gravis ictu seminecem liquit saxo lacerumque viator; nequiquam longos fugiens dat corpore tortus, parte ferox, ardensque oculis, et sibila colla arduus attollens, pars volnere clauda retentat nexantem nodis seque in sua membra plicantem: tali remigio navis se tarda movebat; vela facit tamen, et velis subit ostia plenis. Sergestum Aeneas promisso munere donat, servatam ob navem laetus sociosque reductos. Olli serva datur, operum haud ignara Minervae, Cressa genus, Pholoë, geminique sub ubere nati. Hoc pius Aeneas misso certamine tendit gramineum in campum, quem collibus undique curvis cingebant silvae, mediaque in valle theatri circus erat; quo se multis cum milibus heros consessu medium tulit exstructoque resedit. Hic, qui forte velint rapido contendere cursu, invitat pretiis animos, et praemia ponit. Undique conveniunt Teucri mixtique Sicani, Nisus et Euryalus primi,
Abbreviated transcription (Latin):
Pupera meanoro guplici melibea cu currit
Intextus q p̾uer frondosa tegius ida
Deloci iaculo ceruos cur suq fatigat
Acer. hanclanti similis quem prepes abida
Sublimem pedibus rapuit iouis armiger uncis
Longeui palmas nequicꝙ̃ ad sidera tendunt
Custodes. seuitq canum latratus inauras:
At qui deinde locum tenuit uirtute secundum
Leuibus huic hamis consertam auroq tulicem
Loricam. quam de moleoo detraxerat ip̃e
Dictor. apud rapidũ symoenta sub ilio alto
Donat habere uiro. oecus et tutamen marmis.
Uix illam famuli. phegeus sagarisq ferebant.
Multiplicem. conixi humeris. inductus at olim
D emoloes. cursu palentes troas agebat:
Cercia dona facit geminos exere lebetas
C imbia q argento per fecta. atq aspera signis
Iamq adeo donati om̃s opibus q superbi
P uniceis ibant eiuncti timpora tenis
Cum seuo excopulo multa ux arte remilsus
A missis remis atq ordine debilis a uno
Itrisam sine honore tatem seigestus agebat
Qualis sepe iue de prensus maggere seipens

Expanded text:
pura maeandro duplici Meliboea cucurrit, intextusque puer frondosa regius Ida veloces iaculo cervos cursuque fatigat, acer, anhelanti similis, quem praepes ab Ida sublimem pedibus rapuit Iovis armiger uncis; longaevi palmas nequiquam ad sidera tendunt custodes, saevitque canum latratus in auras. At qui deinde locum tenuit virtute secundum, levibus huic hamis consertam auroque trilicem loricam, quam Demoleo detraxerat ipse victor apud rapidum Simoënta sub Ilio alto, donat habere viro, decus et tutamen in armis. Vix illam famuli Phegeus Sagarisque ferebant multiplicem, conixi umeris; indutus at olim Demoleos cursu palantes Troas agebat. Tertia dona facit geminos ex aere lebetas, cymbiaque argento perfecta atque aspera signis. Iamque adeo donati omnes opibusque superbi puniceis ibant evincti tempora taenis, cum saevo e scopulo multa vix arte revolsus, amissis remis atque ordine debilis uno, inrisam sine honore ratem Sergestus agebat. Qualis saepe viae deprensus in aggere serpens,
Abbreviated transcription (Latin):
P roiciam influctus. et uina liquentia fundam
Dixit. cumq imis subfiuctibus auditois
⁊tieioum phorciq corus. panopeaq iuigo
E t pater ipe manu magna portunus euntem
Impulit ila notho citiuis. uolu ci co sagita
Ko teuram fugit. et portu se condidit alto
Tum satus anchisa cunctis ex more uocatis
Dictorem magna preconis uoce cloantum
Declarat. uiridiq aouelat timpora lauro
MPuneiaq in nauis ternos optare iuuencos¬
B inaq. et argenti magnum dat ferte talentu m
Ipsis precipuos ductoribus adoit honores
Sictori clamidem auratam. qua plurima ciecum

Expanded text:
porriciam in fluctus et vina liquentia fundam. porriciam in fluctus et vina liquentia fundam. Dixit, eumque imis sub fluctibus audiit omnis Nereidum Phorcique chorus Panopeaque virgo, et pater ipse manu magna Portunus euntem impulit; illa Noto citius volucrique sagitta ad terram fugit, et portu se condidit alto. Tum satus Anchisa, cunctis ex more vocatis, victorem magna praeconis voce Cloanthum declarat viridique advelat tempora lauro, muneraque in naves ternos optare iuvencos, vinaque et argenti magnum dat ferre talentum. Ipsis praecipuos ductoribus addit honores: victori chlamydem auratam, quam plurima circum
Abbreviated transcription (Latin):
Sic innesteus. sic ip̃a fuga secat ultima pistus
E quora sic illam fert impetus ip̃e uolantem
Et prnmum inscopulo luctantem deserit alto
Sergestum breuibus q uadis frustra q uocantem
Duxilia et fractis discentem currere remis
Inde gyan ip̃am q ingenti mole chymeiã
Consequitur cedit q̃m spoliata magistio est
Solus iamq ip̃o supet ẽ infine doantus
Quem petit et sumis adnixus urbibus urget
Tum uero ingeminat clamor cunctiq sequẽtem
Instigant studiis. tesonat clamoribus ether
Si proptiũ decus et partum indignantur honorem
Ni teneant. uitamq uolunt prolaude pacisci
Sos successus alit. possunt quia posse uidentur
Et fors equatis cepissent premia rostus
Ni palmaᷤ ponto tendens utiasq doantus
Fudisset q preces diuos q inuota uocasset
Dii quibus impeuium pelagi ẽ. quorũ equora curro
Pobis letus ego hoc candentem inlictore taurum
Constituam ante aras. uoti ⁊eus. extaq salsos

Expanded text:
sic Mnestheus, sic ipsa fuga secat ultima Pristis sic Mnestheus, sic ipsa fuga secat ultima Pristis aequora, sic illam fert impetus ipse volantem. Et primum in scopulo luctantem deserit alto Sergestum, brevibusque vadis frustraque vocantem auxilia, et fractis discentem currere remis Inde Gyan ipsamque ingenti mole Chimaeram consequitur; cedit, quoniam spoliata magistro est. Solus iamque ipso superest in fine Cloanthus: quem petit, et summis adnixus viribus urguet. Tum vero ingeminat clamor, cunctique sequentem instigant studiis, resonatque fragoribus aether. Hi proprium decus et partum indignantur honorem ni teneant, vitamque volunt pro laude pacisci; hos successus alit: possunt, quia posse videntur. Et fors aequatis cepissent praemia rostris, ni palmas ponto tendens utrasque Cloanthus fudissetque preces, divosque in vota vocasset: Di, quibus imperium est pelagi, quorum aequora curro, vobis laetus ego hoc candentem in litore taurum constituam ante aras, voti reus, extaque salsos
Abbreviated transcription (Latin):
Procumbunt. uastis tremit ictibus erea puppis.
Subtrahiturq solũ. tum cieber anhelitus artus
Aridaq ora quatit. sudor fluit undiq ⁊uius:
Ettulit ip̃e uius optatum casus honorem.
Namq furens animi dũ prorã ad saxa sub urget
Interior spacioq subiit sergestus iniquo
Infelix saxis in procurrentibus hesit
Concusse cautes. et acuto inmurice Remi
Obnixi crepuere. illisaq prora pependit.
Consurgunt naute. et magno clamore moran tu
Ferratas q fudes et acuta cuspide contos
Expediunt. fractos q legunt ingurgite ⁊emos
Et letus innesteus. successu q acuior ip̃o
Agmine remorũ celeruentis q uocatis
Prona petit maria et pelago decurrit aperto
Q ualis spelunca subito conmota columba
Cuidomus et dulces la tebrosa inpumice nidi
Fertut marua uolans plausum q exterrita pennis
Sat tecto ingentem mox aere lapsa quieto
R adit iter li quidum. celeus neq cõmouet alas

Expanded text:
procumbunt; vastis tremit ictibus aerea puppis, procumbunt; vastis tremit ictibus aerea puppis, subtrahiturque solum; tum creber anhelitus artus aridaque ora quatit, sudor fluit undique rivis. Attulit ipse viris optatum casus honorem. Namque furens animi dum proram ad saxa suburguet interior, spatioque subit Sergestus iniquo, infelix saxis in procurrentibus haesit. Concussae cautes, et acuto in murice remi obnixi crepuere, inlisaque prora pependit. Consurgunt nautae et magno clamore morantur, ferratasque trudes et acuta cuspide contos expediunt, fractosque legunt in gurgite remos. At laetus Mnestheus successuque acrior ipso agmine remorum celeri ventisque vocatis prona petit maria et pelago decurrit aperto. Qualis spelunca subito commota columba, cui domus et dulces latebroso in pumice nidi, fertur in ana volans, plausumque exterrita pennis dat tecto ingentem, mox aere lapsa quieto radit iter liquidum, celeres neque commovet alas:
Abbreviated transcription (Latin):
Sortatur q urtos. claliumq adlictora torquet:
Et giauis ut fundo uix tandem ⁊ edditus Imo ẽ
Iam senior madidaq fluens ĩ ueste menctes:
S uma petit scopuli. sictaq inrupe resedit.
Et um et labentem teuchii. et risere natantem.
Et sasos udent remouentem pectore fluctuo
Hic leta extiemiis spes est accensa duobus
Sergesto innesteoq gyam superare morantem
Sergestus capit ante locũ scopuloq propinquat.
Nec tota tn ille prior i precunte carina:
Parte prior. partim rostio premit emula pistus.
At media socios incendens naue per ipsos
Portatur innesteus. nunc nũc insurgite remis
Sectorci socii. troie quos sorte suprema
Delegi comites. nunc illas promite uires
Nunc animos. quibus ingetulis sitibus usi
Ionioq mari. maleeq sequacibus undis
Non iam prima peto menesteus. neq uĩcere certo
Q uamꝙ sed superent quibus hoc neptune dedisti:
Extremos pudeat rediisse. hoc uin cite ciues
Et prohibete nephas. olli certamine sũmo

Expanded text:
ortaturque viros, clavumque ad litora torquet. At gravis, ut fundo vix tandem redditus imo est, iam senior madidaque fluens in veste Menoetes summa petit scopuli siccaque in rupe resedit. Ilium et labentem Teucri et risere natantem, et salsos rident revomentem pectore fluctus. Hic laeta extremis spes est accensa duobus, Sergesto Mnestheique, Gyan superare morantem. Sergestus capit ante locum scopuloque propinquat, nec tota tamen ille prior praeeunte carina; parte prior, partem rostro premit aemula Pristis. At media socios incedens nave per ipsos hortatur Mnestheus: Nunc, nunc insurgite remis, Hectorei socii, Troiae quos sorte suprema delegi comites; nunc illas promite vires, nunc animos, quibus in Gaetulis Syrtibus usi, Ionioque mari Maleaeque sequacibus undis. Non iam prima peto Mnestheus, neque vincere certo; quamquam O!—sed superent, quibus hoc, Neptune, dedisti; extremos pudeat rediisse; hoc vincite, cives, et prohibete nefas. Olli certamine summo
Abbreviated transcription (Latin):
E mplius. hoc oro hunc sine me fure̾ añ furorem:
Dixit. et ecurru saltum dedit ocius arus
Der q hostes: per tela ruit: mestam q sororem
Seserit. ac rapido cursu media agmina rũpit.
Ne ueluti montis saxum de uertice preceps
Cum ruit auulsum uento: seu tuibidus imber
Proluit. aut annis soluit sub lapsa uetustas
Fertur mab ruptu. magno mons improbus ictu
Exultat q solo: siluas armenta uirosq
nuoluens secum. disiecta per agmina tuenus
Dic uibis ruit admuros. ubi plirama fuso

Expanded text:
amplius. Hunc, oro, sine me furere ante furorem. amplius. Hunc, oro, sine me furere ante furorem. Dixit et e curru saltum dedit ocius arvis perque hostis, per tela ruit maestamque sororem deserit ac rapido cursu media agmina rumpit. Ac veluti montis saxum de vertice praeceps cum ruit avulsum vento, seu turbidus imber proluit aut annis solvit sublapsa vetustas; fertur in abruptum magno mons improbus actu exsultatque solo, silvas armenta virosque involvens secum: disiecta per agmina Turnus sic urbis ruit ad muros, ubi plurima fuso
Abbreviated transcription (Latin):
ccidit ip̃a sua :lucemq exterrita fugit.
P oli pro portis messapus et acer a. silas
ustentant aciem. circum hos utriq phalauges
tant dense. stuctisq seges mucronibus horret
Ferrea. tu cugum deserto ingramine uersas.
Ebstupuit uaria confusus ymagine rerum
L urnus. et ob tutu tacito stetit. estuat ingens
S no in corde pudor. mixto q insania lucti.¬
Et furiis agitatus amor. et conscia uirtus.
Et primum discusse umbre. et lux reditamenti:
Erdentes oculorum orbes ad menia torsit
T urbidus: atq rotis magnam respexit adurbem:
E cce autem flamis inter tabulata uolutus
A d celum uindabat uertex: turrim q tenebat.
T urrim conpactis trabibus quã eduxerat ipe
Dubdiderat q rotas. pontes q instruxerat altos:
Iam iam fata soror superant ab siste morari.
Q uo deus et quo dura uocat fortuna sequamur.
E tat conferre manu enee. Stat quid quid acerbi ẽ
Porte pati. neq me indecorem germana uidebis

Expanded text:
occidit ipsa sua lucemque exterrita fugit. occidit ipsa sua lucemque exterrita fugit. Soli pro portis Messapus et acer Atinas sustentant aciem. Circum hos utrimque phalanges stant densae, strictisque seges mucronibus horret ferrea: tu currum deserto in gramine versas. Obstipuit varia confusus imagine rerum Turnus et obtutu tacito stetit. uno in corde pudor mixtoque insania luctet furiis agitatus amor et conscia virtus. Ut primum discussae umbrae et lux reddita menti, ardentis oculorum orbes ad moenia torsit turbidus eque rotis magnam respexit ad urbem. Ecce autem flammis inter tabulata volutus ad caelum undabat vortex turrimque tenebat, turrim, compactis trabibus quam eduxerat ipse subdideratque rotas pontisque instraverat altos. Iam iam fata, soror, superant; absiste morari; quo deus et quo dura vocat Fortuna, sequamur. Stat conferre manum Aeneae, stat quidquid acerbi est morte pati; neque me indecorem, germana, videbis
Abbreviated transcription (Latin):
Oppetere ingentem: atq ingenti ulnere uictum¬
S ccidit infelix ne nr̃m de decus ufeus
Ospiceret. teucri pociuntur corpore et armis.
E xcindi ue domos. id rebus deffuit unum.
P ecpeciar. dextera nec drancis dicta refellam:
Terga dabo: et tͦmui. fugientem hec terra uidebit:
E sq a deo ne mori miserum est suos o michimanes
Este boni. qm̃ superis aduersa uoluntas
Sancta ad uos anima atq riscius inscia culpe
Descendam. magnorum q haud umꝙ̃ indignus auoꝵ
Dix ea fatus erat. medios uolat ecce per hostes
ectus equo spumante sages: aduersa sagitta
Sancius ora. Ruit q implorans noĩe turnum:
Lurne in te superma salus. miserere tuoꝵ.
Fulminat eneas armis. sũmasq minatur
Seiecturum italum arces: Excidioq daturum.
Iamq faces ad tecta uolant. inte ora latini.
Inte oculos referunt. mussat rex ip̃e latinus
Quos generos uocet. aut q̃ sese ad federa flectat:
Preterea regina tui fidissima dextra

Expanded text:
oppetere ingentem atque ingenti volnere victumoppetere ingentem atque ingenti volnere victum. Occidit infelix nostrum ne dedecus Ufens adspiceret; Teucri potiuntur corpore et armis. Exscindine domos id rebus defuit unum perpetiar, dextra nec Drancis dicta refellam? Terga dabo et Turnum fugientem haec terra videbit? Usque adeone mori miserum est? Vos O mihi Manes este boni, quoniam superis aversa voluntas! Sancta ad vos anima atque istius nescia culpae descendam, magnorum haud umquam indignus avorum. Vix ea fatus erat: medios volat ecce per hostis vectus equo spumante Saces, adversa sagitta saucius ora, ruitque implorans nomine Turnum: Turne, in te suprema salus: miserere tuorum. Fulminat Aeneas armis summasque minatur deiecturum arces Italum exscidioque daturum; iamque faces ad tecta volant. In te ora Latini, in te oculos referunt; mussat rex ipse Latinus, quos generos vocet aut quae sese ad foedera flectat. Praeterea regina, tui fidissima, dextra
Abbreviated transcription (Latin):
Con fuse sonus uibis: et iletabile murmur.
Sei michi: quid tanto turbantur meniã luctũ :¬
Qiuis ue ruit tantus diuersa clamor aburbe.
Dic ait. aductis q amens subsistit habenis.
E tqs huic in faciem soror ut conuersa metisti
urige. currum q et equos et lora regebate
alibus occuirit dictis: hac tuine seqͣmut
⁊oigenas: qua prima uiam uictoria pandit.
unt alii qui tecta manu defendere possunt.
Ingruit eneas italis: et prelia miscet.
Et nos seua manu mietamus funera tencris.
Lec numero inferior pugne nec honore recedes:
Turnus adhec.
Q soror et dudum agnourcum prima per artem
Federa turbasti: tiq hec inbella dedisti.
Et nunc nequidpꝰ fallis dea. Sed quis olimpo
Demissam tantos uoluit te ferre labores:
An fratris miseri letum ut crudele uideres
Nam quid ago: aut que tã spondet fortuna salutẽ:
Bidi oculos ante ip̃e meos me uoce uocantem
uranũ. quo nõ superat michi carior alter

Expanded text:
confusae sonus urbis et inlaetabile murmur. confusae sonus urbis et inlaetabile murmur. Ei mihi! Quid tanto turbantur moenia luctu? Quisve ruit tantus diversa clamor ab urbe? Sic ait adductisque amens subsistit habenis. Atque huic, in faciem soror ut conversa Metisci aurigae currumque et equos et lora regebat, talibus occurrit dictis: Hac, Turne, sequamur Troiugenas, qua prima viam victoria pandit; sunt alii, qui tecta manu defendere possint. Ingruit Aeneas Italis et proelia miscet: et nos saeva manu mittamus funera Teucris. Nec numero inferior pugnae nec honore recedes. Turnus ad haec: O soror, et dudum adgnovi, cum prima per artem foedera turbasti teque haec in bella dedisti, et nunc nequiquam fallis dea. Sed quis Olympo demissam tantos voluit te ferre labores? An fratris miseri letum ut crudele videres? Nam quid ago? Aut quae iam spondet Fortuna salutem? Vidi oculos ante ipse meos me voce vocantem Murranum, quo non superat mihi carior alter,
Abbreviated transcription (Latin):
Infelix pugne iuuenem incertamine credit
Extinctum. et subito mentem tuebata dolore
Se causam clamat. crimẽ q caput ꝙ malorũ.
Bulta q permestum demens effata furorem
Pur pureos moritura manu discndit amictus.
E t nodum informis leti trabe nectit ab alta.
E uam cladem misere postꝙͣ accepere latine
F ilia prima manu flauos lauinia crines
Et roseas la mata genas: tum cetera circum
Q uiba furit. resonant late ordangoribus edes¬
P inc totam infelix uulgatur fama per urbem.
Cemictunt mentes: it scissa ueste latinus.
Conuigis actonitus fatis. urbis q ruina
aniciem in mundo perfusam puluere tuipãs.
Fulta q se incusat. qui non acceperit ante
Cardanium en eairgenerumq accuicrit uthi
Interea extremo bellator in equore tuinus
Calantes sequitur paucos. iam segnior atq
Iam minus atq minus successu letus equorum.
Ectulit hunc illi cecis terroribus aura
Con mixtum damorẽ: arreptas q impulit aures

Expanded text:
infelix pugnae iuvenem in certamine credit infelix pugnae iuvenem in certamine credit exstinctum et, subito mentem turbata dolore, se causam clamat crimenque caputque malorum, multaque per maestum demens effata furorem purpureos moritura manu discindit amictus et nodum informis leti trabe nectit ab alta. Quam cladem miserae postquam accepere Latinae, filia prima manu flavos Lavinia crinis et roseas laniata genas, tum cetera circum turba furit: resonant late plangoribus aedes. Hinc totam infelix volgatur fama per urbem. Demittunt mentes; it scissa veste Latinus, coniugis attonitus fatis urbisque ruina, canitiem immundo perfusam pulvere turpans. Multaque se incusat, qui non acceperit ante Dardanium Aenean generumque adsciverit ultro. Interea extremo bellator in aequore Turnus palantis sequitur paucos iam segnior atque iam minus atque minus successu laetus equorum attulit hunc illi caecis terroribus aura commixtum clamorem adrectasque impulit aures
Abbreviated transcription (Latin):
Discurrunt alii ad portas. primos q trucidant.
Ferrum alii torquent. et obumbrant ethera telis
Ipẽ inter primos dextiam sub menia tendit
E neas: magnaq in cussat uoce latinum.
Testaturq deos iterum se ad prelia cogi.
Bis iam italos hostes. hec altera federa rumpi.
Exoritur trepidos inter discordia ciues.
Urhem alii reserare iubent. et pandere portas
Dardanidis. ip̃mq trahunt in menia Regem.
Arma ferunt alii. et periũt. defendere miros:
Inclusas ut cũ latebroso inpunice pastor
Cestigauit apes fumoq inpleuit amaro.
Ille intus trepide rerum per cerea castra
Discurrunt: magnisq acuunt stridoribus iras
Uoluitur ater odor tectis. tum murmine ceco.
Inter saxa sonant: uauras it fumus adauras.
Accidit hec fessis etiam fortuna latinis
Que totam luctu concussit finiditus urbem.
Regina ut tectis uenientem prospicit hostem.
Incendi murosignes q ad tecta uolare
Nusꝙ̃ acie contia rutulas: nulla agmina turni

Expanded text:
Discurrunt alii ad portas primosque trucidant, Discurrunt alii ad portas primosque trucidant, ferrum alii torquent et obumbrant aethera telis. Ipse inter primos dextram sub moenia tendit Aeneas magnaque incusat voce Latinum testaturque deos, iterum se ad proelia cogi, bis iam Italos hostis, haec altera foedera rumpi. Exoritur trepidos inter discordia civis: urbem alii reserare iubent et pandere portas Dardanidis ipsumque trahunt in moenia regem, arma ferunt alii et pergunt defendere muros. Inclusas ut cum latebroso in pumice pastor vestigavit apes fumoque implevit amaro: illae intus trepidae rerum per cerea castra discurrunt magnisque acuunt stridoribus iras; volvitur ater odor tectis, tum murmure caeco intus saxa sonant, vacuas it fumus ad auras. Accidit haec fessis etiam fortuna Latinis, quae totam luctu concussit funditus urbem. Regina ut tectis venientem prospicit hostem, incessi muros, ignis ad tecta volare, nusquam acies contra Rutulas, nulla agmina Turni:
Abbreviated transcription (Latin):
Ille ut uestigans diuersa per agmina turnum
uc atq huc acies circumtulit: aspicit irbem
Im munem tanti belli. atq impune quietam:
Continuo pugne accendit maioris ymago.
¶Benesteunt sergestum q uocat fortem q serestum
Tuctores: tumulum ꝙ capit.: quo cetera teucrum
Concurrit legio. nec scuta aut spicula densi
Deponunt. celso medius stans aggere fatur.
RLe qua meis esto dictis mora: iupiter hac stat.
Lequis ob inceptum subitum michi segnior ito
ibem hodie causam belli Regna ip̃ã latini
Infrenum accipere: et uicti parere fatentur
Eruam. et quasolo fu mancia culmina ponan.
Dcilicet expectem: librat dum prelia turno.
Hiã pati. uususq uelit cõcurrere uictus:
Soc caput o aues: hec belli causa nephandi.
Ferte faces properi: fedus q reposcite flam̃is.
Dixerat. atq amimis pariter certantibus om̃s
Dant cuncum. densaq ad muros molle feruntur
Scale in prouso. subitusq apparuit ignis.

Expanded text:
Ille ut vestigans diversa per agmina Turnum Ille ut vestigans diversa per agmina Turnum huc atque huc acies circumtulit, aspicit urbem immunem tanti belli atque impune quietam. Continuo pugnae adcendit maioris imago: Mnesthea Sergestumque vocat fortemque Serestum ductores tumulumque capit, quo cetera Teucrum concurrit legio nec scuta aut spicula densi deponunt. Celso medius stans aggere fatur: Nequa meis esto dictis mora; Iuppiter hac stat, neu quis ob inceptum subitum mihi segnior ito. Urbem hodie, causam belli, regna ipsa Latini, ni frenum accipere et victi parere fatentur, eruam et aequa solo fumantia culmina ponam. Scilicet exspectem, libeat dum proelia Turno nostra pati rursusque velit concurrere victus? Hoc caput, O cives, haec belli summa nefandi: ferte faces propere foedusque reposcite flammis. Dixerat, atque animis pariter certantibus omnes dant cuneum densaque ad muros mole feruntur. Scalae improviso subitusque apparuit ignis.
Abbreviated transcription (Latin):
Securrit. tellumq aurata adtempora torquet.
Olli per galeam fixo stetit hasta cerebro:
Dextera nec tua te grayũ fortissime crethenͦ
Erripuit turno: nec dii texere cupentum.
nea ueniente: sua dedit obiua ferro
Lectora nec misero clipei mora profuit eris.
Le quoq laurentes uiderunt cole campi
ppetere. et late terram consternere tergo
Eccidis argiue quem nõ potuere phalanges
D terneie: nec priami regnorum euersor achilles¬
D ic tibi mortis erant methe. domus alta suo poa
Feinesi domus alta. solo laurente sepulcrum.
T ote a deo conuerse acies. om̃s qr latini
Onis dardanide in nesteus acerq serestus
Et messapus equum domitor: et fortis asillas
C uscoꝵ q phalany euandri q arcadis ale.
Pro se quisq uiri sũma nituntur opũ .n.
Nec mora nec requies: uasto certamine tendunt.
Suic menten enee genitrix pulche trima misit.
Iret ut ao muros uibi q aduerteret agmen
Scuis. et subita turbaret clade latinos.

Expanded text:
occurrit telumque aurata ad tempora torquet: occurrit telumque aurata ad tempora torquet: olli per galeam fixo stetit hasta cerebro. Dextera nec tua te, Graium fortissime Cretheu eripuit Turno. Nec di texere Cupencum Aenea veniente sui: dedit obvia ferro pectora, nec misero clipei mora profuit aerei. Te quoque Laurentes viderunt, Aeole, campi oppetere et late terram consternere tergo Occidis, Argivae quem non potuere phalanges sternere nec Priami regnorum eversor Achilles; hic tibi mortis erant metae: domus alta sub Ida, Lyrnesi domus alta, solo Laurente sepulchrum. Totae adeo conversae acies, omnesque Latini, omnes Dardanidae, Mnestheus acerque Serestus et Messapus equum domitor et fortis Asilas Tuscorumque phalanx Evandrique Arcades alae, pro se quisque viri summa nituntur opum vi: nec mora nec requies, vasto certamine tendunt. Hic mentem Aeneae genetrix pulcherrima misit, iret ut ad muros urbique adverteret agmen ocius et subita turbaret clade Latinos.