comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indignor qd̾ pꝰ uoluptatẽ ponit᷑ uͥtus. s qd̾ oĩo cũ uoluptate¬
conferat᷑ contẽptrix eiꝰ. ⁊ hostis ⁊ longissime ab illa resiliens.
labori ac dolori familiarior. uirilib in cõmodis qͣm isti effemi¬
nato bono in serenda: Hec mi lib̾alis fuert̃. quia bñficiũ de
qͦ nc̃ agit᷑ dare uͥtutis ẽ. & turpissimũ id causa ulliꝰ alt̾us rei
dare. quã ut datũ sit. Nam si recipiendi spe tͥbueremꝰ: lotu¬
pletissimo cuiq ñ ddignissimo daremꝰ. Nẽ uͦ diuiti importuno
pauꝑẽ p̃feramꝰ. Non ẽ. bñficiũ : qd̃ adfortunã spectat. Pret̃¬
ea si ut ꝓdessemꝰ sola nos inuitaret utilitas: minime bñficia
distribuere deb̾ent. qui facillime possent locupletes. & poten¬
tes. ⁊ reges. Aliena ope ñ indigentes. Dũ uͦ tot mun̾a q̃ sine
int̾missione dieb ac noctib fundt̃. ñ darent: in oĩa enĩ ilł

Expanded text:
indignor, quod post voluptatem ponitur virtus, sed quod omnino cum voluptatindignor, quod post voluptatem ponitur virtus, sed quod omnino cum voluptate, contemptrix eius et hostis et longissime ab illa resiliens, labori ac dolori familiarior, virilibus incommodis, quam isti effeminato bono. Inserenda haec, mi Liberalis, fuerunt, quia beneficium, de quo nunc agitur, dare virtutis est et turpissimum id causa ullius alterius rei dare, quam ut datum sit. Nam si recipiendi spe tribueremus, locupletissimo cuique, non dignissimo daremus ; nunc vero diviti importuno pauperem praeferimus. Non est beneficium, quod ad fortunam spectat. Praeterea, si, ut prodessemus, sola nos invitaret utilitas, minime beneficia distribuere deberent, qui facillime possent, locupletes et potentes et reges aliena ope non indigentes ; di vero tot munera, quae sine intermissione diebus ac noctibus fundunt, non darent; in omnia enim illis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbatũ ẽ. In hac parte nob̾ pugna ẽ. cũ epicureis delicata &
umbratica turba in coniuuio suo philosophantiũ ap̃ qͦs untꝰ
uoluptatũ ministra ẽ. illis paret. alis descruit. illas sup̃ se uidet
Non ẽ. inquit uoluptas sine uͥtute. S qͣre ante uͥtutẽ ẽ: De
ordine disputas : Disputationẽ eẽ. de re tota & de potestate eiꝰ.
ambigit᷑. Non ẽ. uirtꝰ si sequi potẽ. Prime. parces eiꝰ sumus.
Ducẽ debet imꝑare. sũmo loco stare. Tũ illam iubes signĩ
pet̾e: Quid inqͥt tua refert: Et ego sine uͥtute nego bea¬
tã uitã posse constare. Ipsam uoluptatẽ qͣm sequor cui me
emancipaui. remota illa: imꝓbo ⁊ dampno. De hoc uno
disputat᷑ utrũ uirtus sũm bomi causa fit. an ipsa sũmum
bonũ. Ut hoc unũ querat᷑: ordinis tm̃ existimas mutationẽ.
Ipsa uͦ confusio ẽ. & manifesta cecitas pͥmis pꝰtrema ferre. Ñ

Expanded text:
probatum est. In hac parte nobis pugna est cum Epicureis, delicata et probatum est. In hac parte nobis pugna est cum Epicureis, delicata et umbratica turba in convivio suo philosophantium, apud quos virtus voluptatum ministra est, illis paret, illis deservit, illas supra se videt. " Non est," inquis, " voluptas sine virtute." Sed quare ante virtutem est ? De ordine putas disputationem esse ? De re tota et de potestate eius ambigitur. Non est virtus, si sequi potest ; primae partes eius sunt, ducere debet, imperare, summo loco stare ; tu illam iubes signum petere ! " Quid," inquit, " tua refert ? Et ego sine virtute nego beatam vitam posse constare. Ipsam voluptatem, quam sequor, cui me emancipavi, remota illa improbo et damno. De hoc uno disputatur, utrum virtus summi boni causa sit an ipsa summum bonum." Ut hoc unum quaeratur, ordinis tantum existimas mutationem ? Ista vero confusio est et manifesta caecitas primis postrema praeferre. Non
Abbreviated transcription (Latin):
dicendũ. qͣm qd̃ in manib ẽ. an bñficiũ dare. M inuicẽ
gratiam referre ꝑ se res expecende suit. Inueniunt᷑ qͥ honesta in
mercedẽ colant. quibq ñ placeat uirtꝰ gratuita. qͥ nicħ ht̃ inse
magnificũ si qͥcqͣm uenale. Quid eiũ ẽ. turpiꝰ qͣm aliquẽ cõpu¬
tare qͣnti uir bonus sit. cũ uͥtus nec lucro inuitet. nec abst̾eat
dampno. Adeoq neminẽ spe ac pollicitatione corrũpat. ut
contͣ impend̾e in se iubeat. & sepiꝰ inultro tributis sit. Calcatis
pestu rei familiaris. Int̾dum et̃ sine ulla sangumis sui parsi¬
moria uadendũ. nec umꝗ imꝑiũ eiꝰ decractandũ. Quid ꝯseqͣr
inquit. si hoc fortiter. si hoc grate fecero: Qd fec̃is: Nicħ tͥ extͣ
Rerũ honestarũ pretiũ in ipsis ẽ. Si honestũ ꝑse expecendũ ẽ.
Bñficiũ autẽ: honestũ ẽ. Non potẽ alia eiꝰ condicio ẽẽ. cũ eadẽ
natura sit. ꝑ se autẽ expecendũ ẽẽ. honestũ: sepe ⁊ habunde

Expanded text:
 in manibus est : an beneficium dare et in vicem gratiam referre per se res expetendae sint. Inveniuntur, qui honesta in mercedem colant quibusque non placeat virtus gratuita ; quae nihil habet in se magnificum, si quicquam venale. Quid enim est turpius, quam aliquem computare, quanti vir bonus sit, cum virtus nec lucro invitet nec absterreat damno adeoque neminem spe ac pollicitatione corrumpam ut contra impendere in se iubeat et saepius in ultro tributis sit ? Calcatis pectu rei familiaris, interdum etiam sine ulla sanguinis sui parsimonia vadendum nec umquam imperium eius detractandum. " Quid consequar," inquit, " si hoc fortiter, si hoc grate fecero ? " Quod feceris ; nihil Rerum honestarum pretium in ipsis est. Si honestum per se expetendum est, beneficium autem honestum enatura sit. Per se autem expetendum esse honestum saepe et abunde
Abbreviated transcription (Latin):
cura mand au̾it. qͣmͦi clem̃tissime testabit᷑ qui tutorẽ faioreli¬
quer ttpnpilloꝵ spoliatorẽ. sic ꝑessimne bñficia alare licet᷑ . qͥcp
Matis tribuunt. s illa bonis parauert̃. Continginit autẽ eoiẽ
malis. qͥa seꝑari ñ posst̃. Satiꝰ ẽ. autẽ ꝓdẽẽ. enã malis ꝓprter¬
bonos. qͣm honis deeẽ. ꝑp maios. Itaq refers diẽ. solẽ. hyemis
esatisq cursius. & mectia ueris autũpuiq temꝑam̃ta. ymbres
& fontũ haustꝰ. uentoꝵ statos flatus ꝓumũsis inuenerc̃. exter¬
ꝑe siuigłos t̃ potuert̃. Rȩs honores dignis dat. congiarnũ d
indigm̃s. frim̃tũ publicũ. tã fur qͣm ꝑiturꝰ & adult̾ accipiun
⁊ sine delectu moꝵ quisqͥs incisus ẽ. quicqͥd aliud ẽ. qͣm tanq¬

Expanded text:
abitur, qui tutorem filio reliquerit pupillorum spoliatorem, sic pessime beneficia dare dicetur, quicumque  multa ingratis tribuunt." Sed illa bonis paraverunt; contingunt autem etiam malis, quia separari non possunt. Satius est autem solem, hiemis aestatisque cursus et media veris autumnique temperamento imbres et fontium haustus, ventorum statos flatus pro universis invenerunt ; excerpere singulos non potuerunt. Rex honores dignis dat, congiarium et indignis ; frumentum publicum tam fur quam periurus et adulter accipiunt et sine dilectu morum, quisq
Abbreviated transcription (Latin):
singłis magna ⁊ nota utnia st̃. s qͥa eẽ. posst̃. & st̃ eciã si lateĩs.
Alter ẽ. iugratꝰ qui uulgo dr̃. in hoc uiciũ uatura ꝓpensiꝰ. Iui
ingrato qui sic hac culpa ñ culpa ñ caret. qͦmͦ nulla caret:
Dabit bñficiũ uir bonꝰ. nulli enĩ dare pot̾it. si tales homines
submouerit. Hiuc ingiato qͥ bñficioꝵ fraudator ẽ. & in hanc
partẽ ꝓcubuit aĩo: ñ magis dabit bñficiũ qͥ coctori pexuni¬
ani credie. Aut depositũ comitret ei: qͥa iam plurib abnega¬
uit. Limidꝰ dr̃ aliqͥs qͥa stultꝰ ẽ. & hoc maliis sq̃r qͦs indiscre

Expanded text:
singulis magna et nota vitia sunt, sed quia esse possunt ; et sunt, etiam si latent. singulis magna et nota vitia sunt, sed quia esse possunt ; et sunt, etiam si latent. Alter est ingratus, qui volgo dicitur, in hoc vitium natura propensus. Illi ingrato, qui sic hac culpa non caret, quomodo nulla caret, dabit beneficium vir bonus ; nulli enim dare poterit, si tales homines submoverit. Huic ingrato, qui beneficiorum fraudator est et in hanc partem procubuit animo, non magis dabit beneficium, quam decoctori pecuniam credet aut depositum committet ei, qui iam pluribus abnegavit. Timi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm oportunis.⁊ in oĩs horas ferentib uentis maria ꝑmoue¬
ant. qutis ỹbrib repente deiectis solũ molliant. uenasq fon¬
tiũ arentes redintegrent. ⁊ infuso ꝑ occulta nitͥm̃to nouent.
Dĩa ista sine m̃cede. sine ullo ad ipsos ꝑuemente cõmodo fa
ad res honestas conducta ueniat. pudeat. llũ uenale ẽẽ bũ¬
ficiũ gratiutos habeamꝰ deos. Si deos inquit imutaris: da &
ingiatis bñficia. uam & sceleratiꝰᷤ solorit᷑. & pintis patent ma¬
riã. Hoc loco int̾roglnt an uir bonꝰ daturꝰ sit bñficiũ iugͣto.
sciens iugratũ eẽ. Pinitre mͥ aliqͥd int̾loqui. ne iut̾rogatione
iusidiosa capiamͣ᷑. Duos ex constitutione stoica accipe ingra¬
tos. Alit̃ ẽ. ingratꝰ quia stultꝰ ẽ. Srultꝰ etiã malꝰ:. Quia ma¬
lus ẽ. uullo uitio caret. Sͦ & ingnitꝰ ẽ. Sic om̃s malos. in tẽꝑ¬
antes dicimꝰ. auaros. luxuriosos. malignos. Non qͥa oĩa ista

Expanded text:
quam opportunis et in omnes oras ferentibus ventis maria permovequam opportunis et in omnes oras ferentibus ventis maria permoveant, quantis imbribus repente deiectis solum molliant venasque fontium arentes redintegrent et infuso per occulta nutrimento novent. Omnia ista sine mercede, sine ullo ad ipsos perveniente commodo facad res honestas conducta veniat. Pudeat ullum venale esse bficium: gratuitos habemus deos ! " Si deos," inquit, " imitaris, da et ingratis beneficia ; nam et sceleratis sol oritur et piratis patent maria." Hoc loco interrogant, an vir bonus daturus sit beneficium ingrato sciens ingratum esse. Permitte mihi aliquid interloqui, ne interrogatione insidiosa capiamur. Duos ex constitutione Stoica accipe ingratos. Alter est ingratus, quia stultus est ; stultus etiam malus est ; quia malus est, nullo vitio caret : ergo et ingratus est. Sic omnes malos intemperantes dicimus, avaros,luxuriosos, malignos, non quia omnia ista
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stat. s ñ uult ob hoc diligi. ampliꝰ qͣddam in se ht̃. nec satis
abes intelligit᷑: a quo uit̾ utilia mimerat᷑. Gratꝰ ẽ. qͥa expedie.
Ergo ⁊ qͣntã expedit: ũ recepit sordidũ uirtꝰ amatorẽ. Soluto
ad illã suni ueniendũ ẽ. Iugratꝰ hoc cogitat. Uolebã gr̃am
referre: s timeo impeusã. timeo ꝑicłm. uereor offensã. fatiã
potiꝰ qd expedit. Non pot̃ eadẽ ratio ⁊ gratũ fac̃ẽ.⁊ iugratum.
Ut diu̾sa illoꝵ oꝑa: ita diu̾sa intex se ꝓposita st̃. Ille ingratꝰ
ẽ. qͣmius ũ oporteat. qͥa expedit. Hic gratꝰ ẽ. qͣmuis ũ expedi¬
at: qͥa oportet. ꝙ positũ ẽ. nob̾ scd̾m rerũ naturã iuiũe. &
deoꝵ exemplũ sequi. Dũ autẽ qd̾cumq faciunt meo. qd p̃t̾
ipsã faciendi rõnẽ sequiuit᷑. nͥ forte illos existunas fructum
die moliant᷑. qͣnta distribuant. qͣntis t̾ras fluctib impleant.

Expanded text:
praestat, sed non vult ob hoc diligi ; amplius quiddam in se habet nec satis praestat, sed non vult ob hoc diligi ; amplius quiddam in se habet nec satis ab eo intellegitur a quo inter utilia numeratur. Gratus est, quia expedit ? Ergo et quantum expedit ? Non recipilam sinu veniendum est. Ingratus hoc cogitat: " Volebam gratiam referre, sed timeo impensam, timeo periculum, vereor offensam ; faciam potius, quod expedit." Non potest eadem ratio et gratum facere et ingratum ; ut diversa illorum opera, ita diversa inter se proposita sunt. Ille ingratus est, quamvis non oporteat, quia expedit; hic gratus est, quamvis non expediat, quia oportet. Propositum est nobis secundum rerum naturam vivere et deorum exemplum sequi. Di autem, quodcumque faciunt, in eo quid praeter ipsam faciendi rationem secuntur ? Nisi forte illos existimas fructum die moliantur, quanta distribuant ; quantis terras fructibus impleant,
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ cũ mirat᷑ ꝓdẽẽ. cogitat: Aspice ista tanto suꝑne cetu la¬
bentia. quemad modũ ueloctatẽ suã sub specie stantis atꝙ
in moti oꝑis abscondant. quantꝰ ista nocte. quantũ innuimerũ
Qe ditrim̃ dierũ obseruas agit᷑. qͣnta rerũ turba sub hoc silen¬
ao euoluit᷑. qͣntam fatoꝵ seriẽ certꝰ lies educet. Ita que tu
n aliter qͣm indecore sparsa considas. singła in oꝑe st̾. Nec
eñ ẽ. qd̾ existimes. Uii. sola disturr̃e. cet̾a herere: paucoꝵ
motꝰ cõprehendimꝰ. Inmimerabiles uͦ longiꝰq a conspectu
sedncti dĩ eunt: redeuntq. Et ex his qͥ ocłos nr̃os patiunt᷑.
ris tante molis aspectu. eciã si te ñ tegat. ñ custodiat. ñ foue¬
argn̾etq ac spũ suo riget: Quẽadmodũ hec cũ pͥmũ usum
hant. & necessaria uitaliaq sunit. maiestas tũ eoꝵ totã m̃tẽ
occupat: ita oĩs ula uirtꝰ. & in pͥmis grati animi. mnultũ qͥd

Expanded text:
tunc, cum miratur, prodesse cogitat ? Adspice ista tanto superne coetu latunc, cum miratur, prodesse cogitat ? Adspice ista tanto superne coetu labentia, quemadmodum velocitatem suam sub specie stantis atque immoti operis abscondant. Quantum ista nocte, quam tu in numerum ac discrimen dierum observas, agitur ! Quanta rerum turba sub hoc silentio evolvitur ! Quantam fatorum seriem certus limes educit ! Ista, quae tu non aliter, quam in decorem sparsa consideras, singula in opere sunt. Nec enim est, quod existimes septem sola discurrere, cetera haerere ; paucorum motus comprehendimus, innumerabiles vero longiusque a conspectu seducti di eunt redeuntque, et ex his, qui oculos nostros patiuntur, ris tantae molis adspectu, etiam si te non tegat, non custodiat, non foveat generetque ac spiritu suo riget ? Quemadmodum haec cum primum usum habeant et necessaria vitaliaque sint, maiestas tamen eorum totam mentem occupat, ita omnis illa virtus et in primis grati animi multum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
e aduenticiis comt tata st̃ dotib. s illas trahunt: ipsa ꝓcedt̃.
ñ dubiũ ẽ. qͥn hoc humam gu̾is domiciliũ cͥcuitꝰ solis aclu¬
ue uicib suis temꝑet. qͥu alteriꝰ calore alant᷑ corꝑa t̾re relar¬
ent᷑. in modici humores cõpͥmant᷑. Alligantis oĩa hiemis tͥsti¬
cia fungat᷑. Alt̾uis tp̃r efficaci penit᷑bili regat᷑ maturitas
frugũ. quui ad huiꝰ tursũ fecunditas huinana respondeat. qͥn
ille annũ obseruabilẽ fec̾it circũactu suo. Hec mensẽ mino¬
rib se spatiis flectens. Ut cũ distrahas ista : ñ erat ipse sol
idoneũ ocłis spectacłm dignꝰq adorari. si tm̃ p̃teriret. Non
erat digna suspestu luna etiã si otͥiu sidus tͣnscurreret. Ipse
mundꝰ qͦtiens ꝑ noctẽ ignes suos fudit. & tm̃ stellarũ in mu¬
menabiliũ refulsit. quẽ ñ intentũ in se tenet: Quis sibi illa

Expanded text:
et adventiciis comitata sunt dotibus, sed illas trahunt, ipsa praecedunt. et adventiciis comitata sunt dotibus, sed illas trahunt, ipsa praecedunt. Num dubium est, quin hoc humani generis domicilium circumitus solis ac lunae vicibus suis tempemores comprimantur, adligantis omnia hiemis tristitia frangatur, alterius tepore efficaci et penetrabili regatur maturitas frugum ? Quin ad huius cursum fecunditas humana respondeat? Quin ille annum observabilem fecerit circumactu suo, haec mensem minoribus se spatiis flectens ? Ut tamen detrahas ista, non erat ipse sol idoneum oculis spectaculum dignusque adorari, si tantum praeteriret? Non erat digna suspectu luna, etiam si otiosum sidus transcurreret ? Ipse mundus, quotiens per noctem ignes suos fudit et tantum stellarum innumerabilium refulsit, quem non intentum in se tenet ? Quis sibi illa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpendamꝰ officia. qͣre id agamꝰ in omnẽ uitã nr̃am memoria
deteruente ne cuiꝰ officii uideamꝰ obliti: Nlicħ iam suꝑ ẽ. quo
spes porrigat᷑. uullo tñ cardine positi abire e reb humanis
qͣm gͣtissum uolumꝰ. Et uideł magna inipso oꝑe merces rei.
& ad aliciendas mentes hominũ: ingens honesti potentia.
cuiꝰ pulchritudo animos cͥcumfundit. & deliuitos admuirõ
luminis ac fulgoris ui rapit. Ac multa hoc cõmoda oriunt᷑.
& tutior ẽ. uitã ieliorib. amorq & scłm bonoꝵ iudiçiũ. etasq
securior qͣm inuocentia. qͣm grata mens ꝓsequit᷑. Fuiss enĩ
iniquissima rerũ natura. si hoc tm̃ bonũ miserũ & anceps. ⁊
sterile feciss. D ulud uituere: auad istã uircutẽ que sepe tu¬
ta ac facili daturꝰ etiã ꝑ saxa & rupes & feris ac serpentib ob¬
sessũ iter fueris iturꝰ. Non ideo ꝑ se ñ ẽ. expetendũ. cui aliqͥd
extͣ qͦ emolum̃ti adheret᷑: fere enĩ pulcherrima q̃ multis

Expanded text:
id agamus in omnem vitam nostram memoria decernente, ne cuius officii videamur obliti ? Nihil iam superest, quo spes porrigatur ; in illo tamen cardine positi abire e rebus humanis quam gratissimi volumus. Est videlicet magna in ipso opere merces rei et ad adliciendas mentes hominum ingens honesti potentia, cuius pulchritudo animos circumfundit et delenitos admiratione luminis ac fulgoris sui rapit. At multa hoc commoda oriuntur, et tutior est vita melioribus amorque et secundum bonorum iudicium aetasque securior, quam innocentia, quam grata mens prosequitur. Fuisset enim iniquissima rerum natura, si hoc tantum bonum miserum et anceps et sterile fecisset. Sed illud intuere, an ad istam virtutem, quae saepe tuta ac facili aditur via, etiam per saxa et rupes et feris ac serpentibus obsessum iter fueris iturus. Non ideo per se non est expetendum, cui aliquid extra quoque emolumenti adhaeret ; fere enim pulcherrima quaeque multis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ numerat suffragia. s una sententia uintit. Si uͦ bonã
fidẽ ꝑfidie supplicis afficiuidet: ñ destendit e fastigio. sed
supra penã suã consistit. Habeo inquit qd̃ uolui. qd̵ petii.
nec pentcet. nec penitebit. Nec ulla imqͥtate me eo fentu¬
na ꝑducet. ut hanc uocẽ audiã. Quidmͥ uolui᷑ qͥd ñc mͥ ꝓ¬

Expanded text:
non numerat suffragia, sed una sententia vincit. Si vero bonam non numerat suffragia, sed una sententia vincit. Si vero bonam fidem perfidiae suppliciis adfici videt, non descendit e fastigio et supra poenam suam consistit. " Habeo," inquit, " quod volui, quod petii ; nec paenitet nec paenitebit nec ulla iniquitate me eo fortuna perducet, ut hanc vocem audiat : ' Quid
Abbreviated transcription (Latin):
hit eciã si ułtra etiã face nil pot̃: gratꝰ ẽ. amat. debec. re¬
ferre gr̃am cupte. Quicqͥd ultra desid̾as: ñ ipsi de ẽ. Arcitex
ẽ. etiam cui ad ꝑxercendã arcẽ iustrum̃ta ñ suppetunt. nec
minꝰ tanendi ꝑitus. cuiꝰ uocẽ exaudiri fremitꝰ obstrepenti¬
um ñ sinit. Uolo referre gr̃am. Post hoc aliquid suꝑẽ. mͥ.
ita huiꝰ t auiniũ tota estimatio redit. Hic si in officio ẽ. qͥc¬
nib uł etiã alligatis. qͦmͦ gub̃nator etiã qͥ in sicco ẽ. qͥa con¬
sũmate scientie nicħ de ẽ. etiã si qͥd obstat qͦ minꝰ se utat᷑:
ita gratus ẽ. et̃ qui uult tm̃. nec ht̃ huiꝰ uoluntatis sue ullũ
aliũ qͣm se testem. Immo ampliꝰ adiniam. Est aliq̃ñ gratꝰ et̃
qui ingratꝰ uidet᷑. quẽ mala int̾pres opinio in contrariũ
ta delectat. q̃ contioni ac fame reclamãt. & inse oĩa repo¬
uit. & ingentẽ ex altera parte turbã tont᷑ seiuentiũ aspex̃.

Expanded text:
hic, etiam si ultra facere nil potest, gratus est. Amat, debet, referre gratiam cupit ; quidquid ultra desideras, non ipse deest. Artifex est etiam, cui ad exercendam artem instrumenta non suppetunt, nec minus canendi peritus, cuius vocem exaudiri fremitus obstrepentium non sinit. Volo referre gratiam : post hoc aliquid superest miita huius ad animum tota aestimatio redit ; hic si in officio est, quinibus vel etiam adligatis, quomodo gubernator etiam, qui in sicco est, quia consummatae scientiae nihil deest, etiam si quid obstat, quominus se utatur, ita gratus est etiam, qui vult tantum nec habet huius voluntatis suae ullum alium quam se testem. Immo amplius adiciam : est aliquando gratus etiam qui ingratus videtur, quem mala interpres opinio contrarium ta delectat, quae contioni ac famae reclamat et in se omnia reponit et, cum ingentem ex altera parte turbam contra sentientium adspexit,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obitio. Quo plura maioraq fuerit. plus afferent laudis.
Adsit iudiciũ. Neq enĩ cordi ẽe cuiꝗ posst̃ : forte ac cem̃e data.
Qua re: siqͥs existimat nos cũ ista p̃cipimꝰ benignitatis fines in¬
trorsus referre. ⁊ illis minꝰ larũ lunttẽ aꝑire: ne ꝑperã monitio¬
nes nr̃as exaudiat. Qm enĩ uirtutẽ inagis ueneram᷑. cui magis
stunulos addimꝰ. quib ue tã conuenit hec adhortatio qͣm no¬

Expanded text:
n obicio moras ; quo plura maioraque fuerint, plus adferent laudis. n obicio moras ; quo plura maioraque fuerint, plus adferent laudis. At sit iudicium ; neque enim cordi esse cuiquam possunt forte ac temere data. Quare si quis existimat nos, cum ista praecipimus, benignitatis fines introrsus referre et illi minus laxum limitem aperire, ne perperam monitiones nostras exaudivit. Quam enim virtutem magis veneramur ? Cui magis stimulos addimus ? Quibusve tam convenit haec adhortatio quam no
Abbreviated transcription (Latin):
giri. ut unꝰquisq etiã si cũ multis accepit: inpopło se ẽẽ. ñ pu¬
tet. Nemo ũ ht̃ aliqͣm familiarẽ nocã. ꝑ qͣui speret se ꝓpiꝰ admis¬
sum. Dicat. Accepi. Itẽ. Qd̃ ille. s ultro. Accepi qd̃ ille. s ego in¬
tra breue tp̃s. cũ ille dui meruisset. St̃ qui ⁊ habeant. s ñ eisd̾
uerħ datũ: ñ eadem comitare tͥbuentis. Ille accepit cũ rogass.
ego ᷤᷤ ũ rogarẽ. Ille accepit : s facile redditurꝰ. s cuiꝰ senectꝰ ⁊ lib̾a
orbitas magn̾a ꝓmittebat. Michi plus dedit. qͣmuis idẽ dedĩt.
qͥa sine spe recipiendi dedit. Qͣm admodũ meretͥr. ita int̾ multos
se diuidet᷑. nemo ñ aliqd̃ signũ familiaris aĩ ferat. ita qͥ bñficia
sua amabilia uult eẽ: excogitat quomͦ multi obligent᷑. & tam̃
singłi hãnt aliquid qͦ se cet̾is p̃ferant. Ego uͦ bñficiis moras¬

Expanded text:
giri, ut unusquisque, etiam si cum multis accepit, in populo se esse non pugiri, ut unusquisque, etiam si cum multis accepit, in populo se esse non putet. Nemo non habeat aliquam familiarem notam, per quam speret se propius admissum. Dicat : " Accepi idem, quod ille, sed ultro. Accepi, quod ille, sed ego intra breve tempus, cum ille diu meruisset. Sunt, qui idem habeant, sed non eisdem verbis datum, non eadem comitate tribuentis. Ille accepit, cum rogasset ; ego non rogaram. Ille accepit, sed facile redditurus, sed cuius senectus et libera orbitas magna promittebat ; mihi plus dedit, quamvis idem dederit, quia sine spe recipiendi dedit." Quemadmodum meretrix ita inter multos se dividet, ut nemo non aliquod signum familiaris animi ferat, ita, qui beneficia sua amabilia esse vult, excogitet, quomodo et multi obligentur et tamen singuli habeant aliquid, quo se ceteris praeferant. Ego vero beneficiis no
Abbreviated transcription (Latin):
iuĩcet maloꝵ hostis. bonoꝵ undex. t̾rarũ marisq pacator. At
hic apuericia. latro. gentiũq uastator. tam hostiũ ꝑnicies qͣm
amicoꝵ. qͥ sũmũ bonũ ducẽt t̾rori eẽ. cunctis mortalib oblitꝰ ũ
ferotissima tm̃. s ignaussuna qͦ animalia tum̾i malũ obuirꝰ.
Ad ꝓpositũ nc̃ reũtamꝰ. Beneficiũ qͥ quiblibet dat. nulli gratũ
ẽ. Nemo se stabularii aut cauponis hospitẽ uidicat. nͨ conuuã
dantis epulũ. Ubi dici pot̃. Quid enĩ in me contulit: Nempe ħ
qd̃ mn illũ ⁊ ux bene notũ sibi. ⁊ in illũ etiã iumicũ ac tͣpissimũ
hominẽ. Numqͥd eñ me dignũ udicauit: Morbo suo: morem
gessit. Qd̾ uoles gratũ ẽẽ ÷ rarũ effice. Quis patit᷑ sibi imputari᷑
Nemo hec ita int̾precet᷑ tanꝗ reducã lib̾alitatẽ & frenis altiori¬
b repͥmam. Illa uͦ inqͣntũlibet exeat. S eat ñ erret. Licet ita lar¬

Expanded text:
vinceret, malorum hostis, bonorum vindex, terrarum marisque pacator. At vinceret, malorum hostis, bonorum vindex, terrarum marisque pacator. At hic a pueritia latro gentiumque vastator, tam hostium pernicies quam amicorum, qui summum bonum duceret terrori esse cunctis mortalibus, oblitus non ferocissima Ad propositum nunc revertamur. Beneficium si qui quibuslibet dat, nulli gratum est ; nemo se stabularii aut cauponis hospitem iudicat nec convivam dantis epulum, ubi dici potest : " Quid enim in me contulit ? Nempe hoc, quod et in illum vix bene notum sibi et in illum etiam inimicum ac turpissimum hominem. Numquid enim me dignum iudicavit ? Morbo suo morem gessit ! " Quod voles gratum esse, rarum effice; quivis patitur sibi imputari. Nemo haec ita interpretetur, tamquam reducam liberalitatem et frenis artioribus reprimam ; illa vero, in quantum libet, exeat, sed eat, non erret. Licet ita lar
Abbreviated transcription (Latin):
I ar qd quis n ht̃. qͣm eiuiꝰ copia habundat. qd̾ dio quent
nec inuenit ⁊ qͣm qd ubiq uisurꝰ ẽ. Muña. ñ tam p̃ciosa tit
raia. ⁊ ex qͥsita sint. quȩ eciã ap̃ diuitẽ sui locũ faciant. Sicut
gregalia qͥ poma ⁊ post paucos chies tcura in fastiduu deles¬
pontt. si ꝓueñe iaituis. Illa qͦ. ñ eit̾ sine honore. d ceut nemno
ilus alius decdit: ant nos milli alii. Alerandro maredone eũ
uicor ouentis aĩos sup̃ hiana tolleret: choriuhii ꝑ deau¬
uis ora tuati st̃ a ciuitate illũ sua donauer̃. Cũ risuiss. a erai¬
legatos inuitatione. aliaq hinuanitate ꝓsecutꝰ: cogit aunt. Ti
ae ne ibiqde resistens uͥ ill i defec̃ant ad sociũ honoris lures¬
pexit. a daartib tanq celũ qd̾ m̃te uanissia comꝑlectebat̃
ten̾et. q̃ hercłi equabat᷑. Nuid enĩ in simile habebat uesan
Adolescens cui ꝓutute eirat felx tem̃itas: Hetcules uicꝰ. sibi
uicit. orbem t̾rarũ transiuit: ñ concupiscendo s uĩdicando. Qd

Expanded text:
abundat, quod diu quaerit nec invenit, quam quod ubique visurus est ! Munera non tam pretiosa quam rara et exquisita sint, quae etiam apud divitem sui locum faciant, sicut gregalia quoque poma et post paucos dies itura in fastidium delectant, si provenere maturius. Illa quoque non erunt sine honore, quae aut nemo illis alius dedit aut nos nulli alii. Alexandro Macedoni, cum victor Orientis animos supra humana tolleret. Corinthii per legatos gratulati sunt et civitate illum sua donaverunt. Cum risisset hoc Allegatos invitatione aliaque humanitate prosecutus cogitavit, non qui ac ne ibi quidem resistens, ubi illa defecerant, ad socium honoris sui respexit a dantibus, tamquam caelum, quod mente vanissima complectebatur, teneret, quia Herculi aequabatur ! Quid enim illi simile habebat vesanus adulescens, cui pro virtute erat felix temeritas ? Hercules nihil sibi vicit; orbem terrarum transivit non concupiscendo, sed iudicando, quid
Abbreviated transcription (Latin):
se hoc dic̃ẽ. Parentib meis parui. cessi imꝑio eoꝵ. siue equũ. siue
iniquũ fuit ac durũ. Obsequentẽ sũmissũq me p̃bui. Ad hoc
unũ contumax fui. ne bñfitiis uicerer. Certate obsetro uos. &
fessi quoq resticuite aciẽ. felices qui uicerint. felices qͥ uincent᷑.
Quid eo adolescente p̃clariꝰ. qui sibi ipsi dic̾e pot̾te. neq enĩ fas
ẽ. alteri dic̃ẽ. patrẽ meũ beneficiis uici: Quid eo fortͥnatiꝰ sene.
qͥ omnib uͥq predicabit a filio suo se bñficiis uictũ: Quid autẽ

Expanded text:
se hoc dicere : ' Parentibus meis parui, cessi imperio eorum, sive aecum sive se hoc dicere : ' Parentibus meis parui, cessi imperio eorum, sive aecum sive inicum ac durum fuit, obsequentem submissumque me praebui ; ad hoc unum contumax fui, ne beneficiis vincerer. ' Certate, obsecro vos, et fessi quoque restituite aciem. Felices, qui vincent, felices, qui vincentur ! Quid eo adulescente praeclarius, qui sibi ipsi dicere poterit neque enim est fas alteri dicere : 'Patrem meum beneficiis vici' ? Quid eo fortunatius sene, qui omnibus ubique praedicabit a filio se suo beneficiis victum ? Quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. petitoq temꝑe qd̃ ille ded̾at sꝑans fore ꝓditorẽ paren¬
tis in uici.⁊ bñ meruisse se de uiuene credebat cuiꝰ exiliũ pro
grauissimo cͥmine int̾ alia manlio obiciebat. Nastus adoles¬
cens secretũ stringit occultatũ simi ferrũ. Et nisi iuras inqͥt
te diem patͥ remissurũ. hoc te gladio tͣnffodiam. In tua poresta¬
te ẽ. utro mͦ pater m̃s accusatorẽ ñ hãt. Iurauit tribunꝰ nec fe¬
fellit. ⁊ causã actionis emuisse conciomi reddidit. Nulli alii licuit
impune tbunũ in ordinẽ redigere. Alia ex aluis exempla st̃ eoꝵ
qui pareutes suos ꝑicłis eripuert̃. qͥ ex unfimo ad sũmã ꝓtuler̃.
ze pebe acerboq & ignobili: numꝗͣ tacendos scłis deder̃t. Nul¬
la ui uerboꝵ. nulla ingenũ facultate. expͥmi pot̃. qͣntũ opus
st. qͣm laudabile. qͣmq numꝗ a memoria hominũ exiturũ pos¬

Expanded text:
venit ; petito tempore, quod ille dederat sperans fore proditorem parenvenit ; petito tempore, quod ille dederat sperans fore proditorem parentis invisi, et bene meruisse se de iuvene credebat, cuius exilium pro gravissimo crimine inter alia Manlio obiciebat, nanctus adulescens secretum stringit occultatum sinu ferrum et : ' Nisi iuras,' inquit, ' te diem patri remissuruin, hoc te gladio transfodiam. In tua potestate est, utro modo pater meus accusatorem non habeat.' Iuravit tribunus nec fefellit et causam actionis omissae contioni reddidit. Nulli alii licuit impune tribunum in ordinem redigere. Alia ex aliis exempla sunt eorum, qui parentes suos periculis eripuerint, qui ex infimo ad summum protulerint et e plebe acervoque ignobili numquam tacendos saeculis dederint. Nulla vi verborum, nulla ingenii facultate exprimi potest, quantum opus sit, quam laudabile quamque numquam memoria hominum exiturum, pos
Abbreviated transcription (Latin):
eneas patrẽ. ipse eiꝰ infantia. leue tutũq gestam̃. Granẽ senio
ꝑ media hostiũ agmina. ⁊ ꝑ cadentis tirca se urbis ruinas ferẽs.
cũ complexꝰ sacra ac penates deos religiosus seneu ñ simplici ua¬
dentẽ sartina p̃meret. Tulit illũ  ꝑignes. Et qͥd ñ pietas
pot̃: Ptulit colendũq int̾ conditores romani imꝑii posut. Ui¬
cere siculi uiuenes. cũ echna maiora ui ꝑagitata in urbes. in
agros. in magnã in sule partẽ effudiss intendiũ: uexert̃ paren¬
tes suos. Discessisse treditũ ẽ. ignes. & utrimq flamina receden¬
te. lunitẽ ad aꝑtũ. ꝑ quẽ transt᷑rerent uiuenes dignissimi qͥ
magna tuto auderent. Uitit antigonꝰ qui cũ ingenti p̾lio su¬
ꝑasfet hostem. p̾miũ belli ad patrẽ tͣnstulit.⁊ imꝑiũ illi cipri
tͣdidit. Hoc ẽ. regnũ nolle regđre cũ possis. Siit patrẽ imꝑio¬

Expanded text:
Aeneas patrem, ipse eius in infantia leve tutumque gestamen, gravem senio Aeneas patrem, ipse eius in infantia leve tutumque gestamen, gravem senio per media hostium agmina et per cadentis circa se urbis ruinas ferens, cum complexus sacra ac penates deos religiosus senex non simplici vadentem sarcina premeret ; tulit illum per ignes et quid non pietas potest ? pertulit colendumque inter conditores Romani imperii posuit. " Vicere Siculi iuvenes : cum Aetna maiore vi peragitata in urbes, in agros, in magnam insulae partem effudisset incendium, vexerunt parentes suos ; discessisse creditum est ignes et utrimque flamma recedente limitem adapertum, per quem transcurrerent iuvenes dignissimi, qui magna tuto auderent. " Vicit Antigonus, qui, cum ingenti proelio superasset hostem, praemium belli ad patrem transtulit et imperium illi Cypri tradidit. Hoc est regnum nolle regnare, cum possis. " Vicit patrem imperio
Abbreviated transcription (Latin):
iurtꝰ ẽ. & anteire pͥores cupit. Alacrior erio pietas. si ad redden¬
da bñficia cũ iuncendis se uen̾it ipsis patrib id uolentib legisq
contigerit. qm̃ pleraq st̃. in quib nr̃o bono conuncimͣ. Unde
certam̃ tã optabile. uñ tantã felicitatẽ parentib. ut fateant᷑
ipsos lib̾oꝵ bñficiis impares: Nisi hoc ita iudicamꝰ. Excusatio¬
nẽ damꝰ lib̃is.⁊ illos segniores ad referendã gr̃am fatimꝰ. quib
stimulos adicẽ debemꝰ ⁊ dic̾ẽ. Hoc agite optimi iuuenes. ꝓposita
ẽ. uit̾ parentes ⁊ lib̾os honesta contentio. ded̾it maiora an re¬
ceꝑint. Non ideo uicert̃. qͥa occupauert̃. Sumite mͦ aminũ qͣlẽ
decet. & defic̾e nolite. ut uincantis optantes. Nec desint tã pul¬
chro c̾camini duces: qͥ ad similia uos cohortent᷑. ac ꝑ uestigia
sua ire ad uittoriã sepe iam paratã ex parentib iubeant.¶ Uic̃

Expanded text:
virtus est et anteire priores cupit. Alacrior erit pietas, si ad reddenvirtus est et anteire priores cupit. Alacrior erit pietas, si ad reddenda beneficia eum vincendi spe venerit. Ipsis patribus id volentibus laetisque contigerit, quoniam pleraque sunt, in quibus nostro bono vincimur. Unde certamen tam optabile ? Unde tantam felicitatem parentibus, ut fateantur ipsos liberorum beneficiis impares ? Nisi hoc ita iudicamus, excusationem damus liberis et illos segniores ad referendam gratiam facimus, quibus stimulos adicere debemus et dicere : " Hoc agite, optimi iuvenes ! Proposita est inter parentes ac liberos honesta contentio, dederint maiora an receperint. Non ideo vicerunt, quia occupaverunt. Sumite modo animum, qualem decet, et deficere nolite : vincetis optantes. Nec desunt tam pulchro certamini duces, qui ad similia vos cohortentur ac per vestigia sua ire ad victoriam saepe iam partam ex parentibus iubeant. " Vicit
Abbreviated transcription (Latin):
patre. qͣm nisi accepiss: nulla dare bñficia potuisset. Hoc com¬
mune ẽ: patri cũ oĩb qͥ uitã alicui ded̾unt. ñ potussent enĩ re-¬
ferre gr̃am: nͥ uitã accepissent. E nec medico in maiꝰ gr̃a refer¬
ri potẽ. Solet enĩ ⁊ medicꝰ uitã dare. Nec naute: si naufragũ
iuinti posst̃. gͦ ⁊ patrũ possc̃. Siquis mͥ bñficiũ dedit. qd̾ mul¬
roꝵ bñficiis adiuandũ ẽẽt. ego aut̃ illi bñficiũ dedi. id quod
nulliꝰ egeret adiutorio. maiꝰ dedi qͣm accepi. Pater filio uitã de¬
dit ꝑituram: nͥ multa accessissent. qͦ illã tuerent᷑. Filiꝰ patri si
dedit uitã : dedit ei que uulliꝰ desid̾aret auriliũ. iu hoc ut per¬
maneret. gͦ inaiꝰ bñficiũ accepit a filio pater. qͥ uitã accepit.
qͣm ipse illi dedit. Hec ñ destruunt parentũ uenerationẽ. nͦ
det̾iores uit᷑ lib̃os faciunt. ĩmo eciã meliores. Natura enĩ głosa

Expanded text:
patre, quam nisi accepisset, nulla dare beneficia potuisset." Hoc compatre, quam nisi accepisset, nulla dare beneficia potuisset." Hoc commune est patri eum omnibus, qui vitam alicui dederunt ; non potuissent enim referre gratiam, nisi vitam accepissent. Ergo nec medico gratia in maius referri potest solet enim et medicus vitam dare, nec nautae, si naufragum  possunt. Si quis mihi beneficium dedit, quod multorum beneficiis adiuvandum esset, ego autem illi beneficium dedi id, quod nullius egeret adiutorio, maius dedi quam accepi. Pater filio vitam dedit perituram, nisi multa accessissent, quae illam tuerentur ; filius patri si dedit vitam, dedit eam, quae nullius desideraret auxilium in hoc, ut permaneret ; ergo maius beneficium accepit a filio pater, qui vitam accepit, quam ipse illi dedit. Haec non destruunt parentium venerationem nec deteriores illis liberos faciunt, immo etiam meliores ; natura enim gloriosa
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ iustar sc̃i qͥa sine pͥmis maxima ẽẽ. ñ posst̃. Iam tempꝰ ẽ.
q̃dam ex nr̃a ut ita dicã moneta ꝓferre. Qui id bñficiũ de¬
dit qͦ ẽ. aliqͥd meliꝰ: potẽ uinci. Pater dedit filio uitã. Est autẽ
aliqͥd uita meliꝰ. ita pat̾ uinci pot̾ qͥa dedit bũficiũ qͦ ẽ. aliqͥd
meliꝰ. Etiã nc̃ qͥ dedit alicui uitã si ⁊ semel ⁊ it̾m lib̾atus ẽ. mor¬
Pot̃ gͦ si sepiꝰ ꝑicło mortis lib̃atus a filio fuerit: maiꝰ bñficiũ
acciꝑe qͣm dedit. Qui bñficiũ accipit: maiꝰ accipit. qͦ maiꝰ eo in¬
diget. Magis autẽ uidiget uita qui uiuit: qͣm qͥ natus ñ ẽ.
ut qͥ ne indigere quidẽ omnino possit. Maiꝰ gͦ bñficiũ accip̃
pat̾. si uitã a filio accipit: qͣm filliꝰ apatre qd̃ uatꝰ ẽ. Patris be¬
neficia uinci afilii bñficiis ũ posst̃. Quare: qr uitã accepit a

Expanded text:
morum instar sunt, quia sine primis maxima esse non possunt. Iam tempus est morum instar sunt, quia sine primis maxima esse non possunt. Iam tempus est quaedam ex nostra, ut ita dicam, moneta proferre. Qui id beneficium dedit, quo est aliquid melius, potest vinci. Pater dedit filio vitam, est autem aliquid vita melius ; ita pater vinci potest, quia dedit beneficium, quo est aliquid meligo, si saepius periculo mortis liberatus a filio fuerit, maius beneficium accipere quam dedit. Qui beneficium accipit, maius accipit, quo magis eo indiget. Magis autem indiget vita, qui vivit, quam qui natus non est, ut qui ne indigere quidem omnino possit ; maius ergo beneficium accipit pater, si vitam a filio accipit, quam filius a patre, quod natus est. " Patris beneficia vinci a filii beneficiis non possunt. Quare ? Quia vitam accepit a
Abbreviated transcription (Latin):
maiꝰ p̾sidiũ afferens. an decus. Dem̃ si hoc parũ ẽ. finge aliq̃
cõmenta patͥs discusse. finge inse tͣnstulisse. Licet tͥ in qͣntum
uelis extend̃e bñficia filii. cũ pat̾ium munꝰ & simplex sit ⁊ fa¬
cile. s danti uoluntariũ. qd̃ neceẽ. ẽ. ille multis ded̾it etiam
quib dedisse se nescit. In quo consortẽ ht̃. in qͦ spectauit legẽ.
patͥam. p̃mia patrũ. domꝰ ac familie ꝑpecuitatẽ. oĩa potius
beatã patri reddid̾it. acceꝑit tantã uitã : d patris in qͥt bñ¬
ficiũ ẽ. quitqͥd facis. quicqͥd p̃stare illi potes. Et p̃ceptoris mei
qd institutis lib̾ alib ꝓfeci. Ipsos tñ qui tradidert̃ illa. tnscen¬
dimꝰ utiq eos qͥ pͥma elem̃ta docuert̃. Et qͣmius sine illis ne¬
mo qͥq̃m assequi posset: ũ tñ qͣntũcũq quis assecutꝰ ẽ. intra
illos ẽ. Multũ int̾ pͥma at marima inter ẽ. Nec id eo pͥma maxi¬

Expanded text:
maius praesidium adferens an decus ? Deinde, si hoc parum est, finge aliquem maius praesidium adferens an decus ? Deinde, si hoc parum est, finge aliquem tormenta patris discussisse, finge in se transtulisse. Licet tibi, in quantum velis, extendere beneficia filii, cum paternum munus et simplex sit et facile et danti voluptarium, quod necesse est ille multis dederit, etiam quibus dedisse se nescit, in quo consortem habet, in quo spectavit legem, patriam, praemia patrum, domus ac familiae perpetuitatem, omnia potius beatam patri reddiderit, acceperit tantum vitam ? " Sed patris," inquit, " beneficium est, quidquid facis, quidquid praestare illi potes." Et praeceptoris mei, quod institutis liberalibus profeci; ipsos tamen, qui tradiderunt illa, transcendimus, utique eos, qui prima elementa docuerunt, et quamvis sine illis nemo quicquam adsequi posset, non tamen, quantumcumque quis adsecutus est, infra illos est. Multum inter prima ac maxima interest, nec ideo prima maxi
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ. tot ꝑicula maximos duces cũ inaxime p̾mentia contẽp¬
sit. tot oppositas diflicultates. qͦd ad pͥmã puguam exiturꝰ. ty¬
ro ꝑ ueteranoꝵ corꝑ a tuturrit. qd anuos suos tͣnsiliuit. Ad¬
ce ut idem patrẽ reũ defendat. & conspirõni unmicoꝵ poten¬
tiũ eripiat. ut alt̾m illi consulatũ. ac terciũ. aliosq honores
etiã consularib concupistendos cong̃at. Ut pauꝑi raptas bel¬
li iure opes tradat.⁊ qd ẽ. militarib uiris speciosissimũ diui¬
tẽ illũ spolus et̃ hostilib faciat. Si ad huc parũ ẽ: adice ut
ꝓuintias & extͣ ordinaria imꝑia continuet. Adite ur diritis
maximis urbib. romani unꝑii sine emulo ad ortꝰ occasusq
uenturi defensor ⁊ conditor. maiorẽ nobilitatẽ nobili uiro ad¬
iciat. Dic scipionis patrẽ. Dubiũ ẽ. quin gñandi uulgare
bñficiũ uicerat. exunia pietas ⁊ uirtꝰ ipsi urbi uescio utrim

Expanded text:
patrem, tot pericula maximos duces eum maxime prementia contemppatrem, tot pericula maximos duces eum maxime prementia contempsit, tot oppositas difficultates, quod ad primam pugnam exiturus tiro per veteranorum corpora cucurrit, quod annos suos transiluit ? Adice, ut idem patrem reum defendat et conspirationi inimicorum potentium eripiat, ut alterum illi consulatum ac tertium aliosque honores etiam consularibus concupiscendos congerat, ut pauperi raptas belli iure opes tradat et, quod est militaribus viris speciosissimum, divitem illum spoliis etiam hostilibus faciat. Si adhuc parum est, adice, ut provincias et extraordinaria imperia continuet, adice, ut dirutis maximis urbibus Romani imperii sine aemulo ad ortus occasusque venturi defensor et conditor maiorem nobilitatem nobili viro adiciat, dici Scipionis patrem ! Dubium est, quin generandi vulgare beneficium vicerit eximia pietas et virtus ipsi urbi nescio utrum
Abbreviated transcription (Latin):
scondit: Qnͣtam cepiss uoluptatẽ. si illũ post debellata aria
cuulia idiss secure pari p̃sidentẽ. ñ agnoscens bonũ suũ. nͦ
satis credens. Quotiens respexiss ad se. potuisse illũ uirũ in do¬
mo sua nasci: Qd ñc cet̾os ꝓsequar. qͦs iam ꝯsũpsill obluno. nͥ¬
illos filioꝵ gła & tenebris eruiss. & ad huc in luce recineree:
Dem̃ cũ q̃ramꝰ non quis filiꝰ patri maiora bñficia reddiłit qͣm
a patre acceꝑat. s ñ alitͥs possit maiora redd̃e. etiã si que re¬
tuli exempla. ñ dũ satiffaciunt nec bñficia parentũ suoꝵ st̃¬
initiunt. capit tũ hoc natura. qd̃ ñdũ ulla etas tulie. si singła
pat̾noꝵ meritoꝵ magnitudinẽ exsupare ñ posst̃. plura in
unũ congesta suꝑabunt. Seruauit inp̃lio patrẽ cippbo. & p̃¬
textatꝰ in hostes equũ contitat. parũ ẽ. qd̃ ut ꝑueniret ad

Expanded text:
scondit ? Quantam cepisset voluptatem, si illum post debellata arma scondit ? Quantam cepisset voluptatem, si illum post debellata arma civilia vidisset securae paci praesidentem, non adgnoscens bonum suum nec satis credens, quotiens ad se respexisset, potuisse illum virum in domo sua nasci ! Quid nunc ceteros prosequar, quos iam consumpsisset oblivio, niillos filiorum gloria e tenebris eruisset et adhuc in luce retineret ? Deinde, cum quaeramus, non quis filius patri maiora beneficia reddiderit, quam a patre acceperat, sed an aliquis possit maiora reddere, etiam si, quae rettuli, exempla nondum satis faciunt nec beneficia parentium suorum superiaciunt, capit tamen hoc natura, quod nondum ulla aetas tulit. Si singula paternorum meritorum magnitudinem exsuperare non possunt, plura in unum congesta superabunt. Servavit in proelio patrem Scipio et praetextatus in hostes ecum concitavit. Parum est, quod, ut perveniret ad
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipsa re ꝑcipit uoluptatẽ. illiꝰ alim̃ta ad corpꝰ tm̃ meũ ꝑue
tesceret. aut iusticia. aut bellicis reb.⁊ patͥ qͦ ingentẽ cͥcumfun¬
dere famã. tenebrasq nataliũ suoꝵ. clara luce discurreret:. N
in estimabile inparentes suos bñfiniũ contulit : An qͥsqͣm aris¬
tonẽ. & crillũ. nisi ꝓꝑter. renofontẽ ac platonẽ filios nosset:
Sofroniscũ socrates exspirare ũ patit᷑. Cet̃os enum̃are longũ
ẽ: qͥ cdurant ob nullã aliã causã. qͣm qd̃ illos liberoꝵ eximia uͥtꝰ
tradidit postis. Utrũ maiꝰ bñficiũ dedit. m̃. agrippe pat̾. ne pꝰ
agrippã quidẽ notus. acͥ patri dedit agrippa nauali corona in¬
signis. unicũ adeptus int̾ dona mili̾aria decus. qui tot inurbe
marima oꝑa excitauit. que ⁊ pͥorem magnificentiã uincerent.
⁊ nulla pꝰ ea uincerent᷑: Otrũ octauiꝰ maiꝰ ullũ bñficiũ dedie

Expanded text:
ex ipsa re percipit voluptatem, illius alimenta ad corpus tantum meum ex ipsa re percipit voluptatem, illius alimenta ad corpus tantum meum tesceret aut iustitia aut bellicis rebus et patri quoque ingentem circumfunderet famam tenebrasque natalium suorum clara luce discuteret, non inaestimabile in parentes suos beneficium contulit ? An quisquam Aristonem et Gryllum nisi propter Xenophontem ac Platonem filios nosset ? Sophroniscum Socrates expirare non patitur. Ceteros enumerare longum est, qui durant ob nullam aliam causam, quam quod illos liberorum eximia virtus tradidit posteris. Utrum maius beneficium dedit M. Agrippae pater ne post Agrippam quidem notus, an patri dedit Agrippa navali corona insignis, unicum adeptus inter dona militaria decus, qui tot in urbe maxima opera excitavit, quae et priorem magnificentiam vincerent et nulla postea vincerentur ? Utrum Octavius maius beneficium dedit
Abbreviated transcription (Latin):
ut solutionẽ tͥ ostendã. Res int̾ aĩos gerit᷑. Qđ dico ũ uide¬
bit᷑ aursi. qͣiius pͥmo contͣ o pimonẽm tuã pugnet. Si te
cõmendaueris mͥ cogitaueris plures eẽ. res qͣm uerba: ingens
copia ẽ. rerũ sine uoĩe quas ñ ꝓpriis appellationib notamꝰ.
s alieuis cõmodatisq. Pedem. ⁊ nr̃m dicimꝰ.⁊ lecti.⁊ ueli. ⁊ car¬
mins. Canẽ. ⁊uenacitũ. ⁊ marinũ. ⁊ srdꝰ. Quia ñ sufficimꝰ ut

Expanded text:
 ostendam ; res inter animos geritur. Quod dico, non videbitur durum, quamvis primo contra opinionem tuam pugnet, si te commodaveris mihi et cogitaveris plures esse res quam verba. Ingens copia est rerum sine nomine, quas non propriis appellationibus notamus, sed alienis commodatisque. Pedem et nostrum dicimus et lecti et veli et carminis, canem
Abbreviated transcription (Latin):
phidias statuã. Alius ẽ. fructꝰ arcis. alius artifex. Arcis: est fe¬
cisse qd̾ uoluit. Artificii. fecisse tũ fructui. ꝑfecit opꝰ suũ phi¬
dias : etiã si ñ ueudidit. Riplex illi fructꝰ ẽ. oꝑis sii. U nꝰ ꝯsci¬
entie. hc̃ absoluto oꝑe ꝑcipit. Alt̾ fame tertiꝰ utilitatis. quẽ

Expanded text:
Phidias statuam ; alius est fructus artis, alius artificii : artis est fePhidias statuam ; alius est fructus artis, alius artificii : artis est fecisse, quod voluit, artificii fecisse cum fructu ; perfecit opus suum Phidias, etiam si non vendidit. Triplex illi fructus est operis sui: unus conscientiae ; hunc absoluto opere percipit; alter famae ; tertius utilitatis, quem
Abbreviated transcription (Latin):
iudicat᷑. Nec tñ ideo ñ bonũ lusorẽ dicã qͥ pilã ut oporcebat ex¬
cipit. si ꝑ ipsũ mora qͦ muiꝰ remitt̃et ñ suit. d qͣmuis inqͥt arti
ludentis nicħ desit qͥa partẽ qͥdẽ fecit. s ⁊ parcẽ qͣm ñ fecit
pot̃ fat̃ẽ. lusus ipse in ꝑfectꝰ ẽ. qͥ consũmat᷑. uicib mittendi ac
reuiterendi. Nolo duitiꝰ hoc refelłe. Existrnemꝰ ita eẽ. Desto ali¬
qͥd lusui ñ lusori. Sic ⁊ in hoc dequo dispitamꝰ de ẽ. aliqͥd rei
date. cuu pars alia debet᷑ ñ anino. Qui aĩam parẽ sibi nactꝰ ẽ.¬
qͣntũ millo ẽ. qd̃ uoluit effecit. Bĩficiũ mͥ dedit. Accepiñ asti¬
ter ꝗ ipse accipi uoluit. Iã ht̃ qd̃ pecit. ⁊ qd̾ unũ pecit. oͦ gratꝰ
sũ. Post hec: usus mei restat.⁊ aliqͦd ex hoĩe grato cõmodũ.
Hoc ñ imꝑfecti officii reliqua pars ẽ. s ꝑfecti accessio. facit

Expanded text:
iudicatur. Nec tamen ideo non bonum lusorem dicam, qui pilam, ut oportebat, exiudicatur. Nec tamen ideo non bonum lusorem dicam, qui pilam, ut oportebat, excepit, si per ipsum mora, quominus remitteret, non fuit. " Sed quamvis," inquit, " arti ludentis nihil desit, quia partem quidem fecit, sed partem, quam non fecit, potest facere, lusus ipse imperfectus est, qui consummatur vicibus mittendi ac remittendo" Nolo diutius hoc refellere ; existimemus ita esse, desit aliquid lusui, non lusori ; sic et in hoc, de quo disputamus, deest aliquid rei datae, cui par alia debetur, non animo, qui animum parem sibi nanctus e accepi non aliter, quam ipse accipi voluit : iam habet, quod petit, et quod unum petit, ergo gratus sum. Post hoc usus mei restat et aliquod ex homine grato commodum ; hoc non imperfecti officii reliqua pars est, sed perfecti accessio. Facit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit si bñ acceptũ ẽ. S sꝑauit emolum̃ti aliqͥd: ñ fuit hoc
bũficiũ. cuiꝰ ꝓpͥum ẽ. nicħ de rẽditu cogitare. Qd̃ accipiebã: eo
dĩo accepi qͦ dabat᷑. Reddidi. Alioqum pessima opcime rei
conditio ẽ. Ut gratꝰ sim: ad fortunã mittor. Sulla inuita respõ¬
dere ñ possũ: sufficit animꝰ aĩo. Quid gͦ: Nũ quicqͥd potuero
⁊ faciã ⁊ reddã.⁊ t̃poꝵ rerũq occasionẽ sequar. & imptere enis
simĩ cupiã a qͦ aliqͥd accepi: S malo loco bñficiũ ẽ. nͥ & ex cussis
inanib eẽ. grato licet. Q accep̃ inquit bñficiũ. licet aĩo beni¬
nissimo acciꝑet. ñdũ ꝯsũmauit officiũ suũ. Restat enĩ parͤ
reddendi. sit in lusu ẽ. aliqͥd. pilã scite ac diligent᷑ acciꝑe. S
plũ hoc. dissimile ẽ. Quare : qi huiꝰ rei laus in corꝑis motu ẽ.
& in agilitate ñ in aĩo. Ex plicari itaq totũ debet: Deqͦ ocłis

Expanded text:
voluit, si bene acceptum est. Sed speravit emolumenti aliquid. Non fuit hoc beneficium, cuius proprium est nihil de reditu cogitare. Quod accipiebam, eo animo accepi, quo dabatur : reddidi. Alioqui pessima optimae rei condicio est : ut gratus sim, ad fortunam mittor ! Si illa invita respondere non possum, sufficit animus animo. " Quid ergo ? non, quidquid potuero, et faciam, ut reddam, et temporum rerumque occasionem sequar et implere eius sinum cupiam, a quo aliquid accepi ? " Sed malo loco beneficium est, nisi et excussis manibus esse grato licet ! " Qui accepit," inquit, " beneficium, licet animo benignissimo acceperit, nondum consummavit officium suum ; restat enim pars reddendi; sicut in lusu est aliquid pilam scite ac diligenter excipere, plum hoc dissimile est ; quare ? Quia huius rei laus in corporis motu est et in agilitate, non in animo ; explicari itaque totum debet, de quo oculis
Abbreviated transcription (Latin):
tudissimũ fac̾ent. Rõnem. & sotietatẽ. Itasqui par eẽ. mil¬
li possst. si se. duceret᷑ rerũ potit᷑. Sotietas illi dominiũ õni
aminaliũ dedit. Societas: tris gentiũ in abiene nat᷑e tͣnsmisit
imꝑiũ. & dñari et̃ ini mari uissit. Hoc morboꝵ impetꝰ argui¬
tis senectuti adminicła ꝑspexit. solatia contͣ dolores dedit.
hoc fortes nos facit qd̵ licet nos coutͣ fortunã aduocare. Hac̃
sorietatẽ tolle: &unitatẽ gnĩs humani qͣ uita sustinet᷑ scin

Expanded text:
dissimum facerent, rationem et societatem ; itaque, qui par esse nuldissimum facerent, rationem et societatem ; itaque, qui par esse nulli posset, si seduceretur, rerum potitur. Societas illi dominium omnium animalium dedit; societas terris genitum in alienae naturae transmisit imperium et dominari etiam in mari iussit ; hoc morborum impetus arcuit, senectuti adminicula prospexit, solacia contra dolores dedit ; hoc fortes nos facit, quod licet contra fortunam advocare. Hanc societatem tolle, et unitatem generis humani, qua vita susti