comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
forib stabulant. bene ĩforibus ꝗa ea que ꝯtra
aũt habitant ⁊ usurpatiue dixit ut populat
luctat. nã stabulor dicimꝰ ⁊ bene allusit ꝗa
exꝑte e qui sũt. centauri aũt ixionis enub̾
filii sũt. Ixion enĩ amatam uinonẽ destupro
in terpellauit illa ꝯ fessa ioui est ⁊ euis uolũ¬
tatem nube in suã formã ꝯuersa optulit.
Unde ferunt᷑ nati eẽ centauri ¶ Scylleq
biformes. bene płari usus ẽ numero. nã scilla
nisi scd̾m alios in nauẽ ꝯuersa ẽ. sed̾m alios
ĩpiscẽ ergo etiã ip̃a biformis fuit sieut hec
i sicilie fieto dictũ ant ẽ ꝑpoete scientum. s¬
¶Centũ geminus briarens. cencies duplex scõ
fabulas ip̃e est egcon. ¶ Ac belua lerne ydram
dicit que fuit in lerni aiguiorũ palude s la¬
tine excetra dicit᷑ qd̾ uno cesotria capita ex¬
crescebant. s ꝯstat ydram locũ fuisse euo
mentẽ aquas uastantes uicinas ciuitates ĩ
quo uno meatu clauso multi erũpebant ꝙ

Expanded text:
foribus stabulant bene 'in foribus', quia ea quae contra autem habitant. et usurpative dixit, ut 'populat', luctat; nam stabulor dicimus. et bene adlusit, quia ex parte equi sunt. Centauri autem Ixionis et nubis filii sunt. Ixion enim amatam Iunonem de stupro interpellavit. illa confessa Iovi est, et ex eius voluntate nubem ei in suam formam conversam obtulit, unde feruntur nati esse Centauri. scyllaeque biformes bene plurali usus est numero: nam et illa Nisi secundum alios in avem conversa est, secundum alios in piscem. ergo etin Siciliae freto. Dictum autem est per poetae scientiam. CENTVMGEMINVS BRIAREVS centies duplex: secundum fabulas ipse est Aegaeon. AC BELVA LERNAE hydram dicit, quae fuit in Lerna Argivorum palude; sed Latine excetra dicitcrescebant. Sed constat Ydram fuisse locum evomentem aquas vastantes vicinas civitates, in quo uno meatu clauso multi erumpebant. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
angustũ. ut auditusq maligni idest mi¬
nores ⁊ obscuri. sa ne scienduz lu ne licet
minoris ꝯmemoratiõe ostendere eũ. illic¬
fuisse aliꝗd lucis. nã aliter omĩa que dictu¬
rus uidere nõ poterant. ¶Ubi quãdo. nam
nõ est loci s tẽporis ¶ Nox abstulit atra co¬
lorem hoc uidemꝰ ⁊ tractatur ab epicureis
rebus tollere noctis colorẽ uarietatẽ. unde
etiã apud inferos omĩa nigra ẽẽ dicuntur
s fit ꝓ captu ingenii. Nã uestibu lu ut su¬
pra diximꝰ dictũ abea ꝙ ianuã uestiat. alii
dicũt auesta dictũ ꝑ ĩminutioe. nã neste
li men est ꝯsecratũ. alii dicũt ab eo ꝙ nullꝰ
illie stet. ĩ umine enĩ solus ẽ trãsitus. sed¬
quomĩo uesanus dicit᷑ nõsanus. sic uestibu¬
lũ quasi nõ stabulũ. ¶ Sancib orci. deum
posuit ꝓloco ut iouẽ dicimꝰ ⁊ etheiẽ sigͥfica¬
mus Oratius subioue frigido uenator ma

Expanded text:
proprie angustum, ut "aditusque maligni" , id est miproprie angustum, ut "aditusque maligni" , id est minores, obscuri. sane sciendum, lunae, licet minoris, commemoratione ostendere eum, fuisse illic aliquid lucis: nam aliter omnia, quae dicturus est, videre non ponon est loci sed temporis. NOX ABSTVLIT ATRA COLOREM hoc et videmus et tractatur ab Epicureis, rebus tollere noctem colorum varietatem: unde etiam apud inferos omnia nigra esse dicuntur. sed fit pro captu ingenii; nam vestibulum, ut supra diximus, dictum ab eo quod ianuam vestiat. Alii dicunt a Vesta dictum per inminutionem; nam Vestae limen est consecratum. Alii dicunt ab eo quod nullus illic stet; in limine enim solus est transitus: quomodo vesanus dicitur non sanus, sic vestibulum quasi non stabulum. faucibus orci deum posuit pro loco, ut Iovem dicimus et aerem significamus: Horatius "manet sub Iove frigido venator"
Abbreviated transcription (Latin):
cit. nã flox ignis ẽ unde scd̃m eraclitu
cũcta ⁊ reu pereant᷑. ⁊ re uera sine calore
nil nascit᷑. adeo ut de septẽtrioni dicat
sterili nõ quicꝙͣ frigore gigni ¶Loca
nocte silentia late. Aut hoc est qd̾ supͣ ait
umbreq silentes aut uobãt uult ostende¬
re ẽẽ partẽ mũdi ĩ qua ꝑpetue sũt tene¬
bre cu en ĩ ꝓbatũ sit qd̾ legimꝰ ⁊ minima
ꝯtentos nocte britanos. spere exigit ratio
ut ecõtrario sit regio noctib uacan¶ Sit
michi audita fas loqui. de alta dicturus
prudẽtia miscet poeticã licentiã ¶ Sit nu¬
mine uĩo. ꝯcedat᷑ a ur̃o numine. ¶Alta
ypallage ẽ sub oscura nocte soli ibant. aut
sub sola nocte idest ubi nichil aliuid est
preter noctẽ. ¶ Domos nacuas. nr̃i mũdi
ꝯparatiõe simulacra enĩ illie que sũt ua¬
cua ẽẽ nõ dubiũ est. ¶In nania regna.
alii incertã legũt illuc tam̃ recurrit. na
maligna. obscura. nã ꝓprie malignũ est

Expanded text:
ce, latine ignis est; unde secundum Heraclitum cuncta procreantur. et re vera sine calore nihil nascitur, adeo ut de septentrione dicat "sterili non quicquam frigore gignit" . loca nocte silentia late aut hoc est quod supra ait 'umbraeque silentes', aut vult ostendere, esse partem mundi, in qua perpetuae sunt tenebrae. cum enim probatum sit quod legicontentos nocte Britannos», sphaerae exigit ratio ut e contrario sit regio noctibus vacans. SIT MIHI FAS AVDITA LOQVI de alta dicturus prudentia, miscet poeticam licentiam. SIT NVMINE VESTRO concedatur a vestro numine. ALTA hypallage est 'sub obscura nocte soli ibant': aut 'sub sola nocte', id est ubi nihil aliud est praeter noctem. Ad v. 269 Domos vacvas nostri mundi comparatione: simulacra enim illic sunt, quae inania esse non dubium est. inania regna i70 Inceptam alii 'incertam' legunt, illuc tamen recurrit; nam maligna obscura: nam malignum est
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. hoc inte nõ dũ ꝓbani. silic ꝑsimulatio¬
nẽ nam nouerat ¶ In uinela petiuit. bercu¬
les aprudentiorib magis mente quã corpore
sint ad aliꝗd. nã cũ plura fecerit xii. tantũ
ei ad signantur pͥp̾ agnita.xii. signa. quod
aut dicit᷑ traxis se abinferis cerberũ hec ratio¬
est. ꝗa om̃es cupiditates ⁊ cuncta uitia ter¬
rena cõtempsit ⁊ domuit. Nã cerberus terra
est que ꝯ sumptrix est corpoꝵ. unde ⁊ cerberꝰ
dictus quasi cereoboros. idest carnẽ uorans.
Unde ⁊ lectũ est ossa suꝑ recupans. nã nõ ossa
citius terra cõsumit. ¶ Ipsius asolio regis.
atqui cerberus statim post flumina ẽ. ut cer
aut adnaturã canũ referendũ est qui territi
hetiy aNam dicũt. aut ditis tbalamo ut
dñam charon ad se retulerit nõ adpluto¬

Expanded text:
ceret, hoc in te nondum probavi; scilicet per simulatioceret, hoc in te nondum probavi; scilicet per simulationem, nam noverat. IN VINCLA PETIVIT Hercules a prudentioribus mente magis, quam corpore sint ad aliquid; nam cum plura fecerit, duodecim tantum ei adsignantur propter agnita duodecim signa. Quod autem dicitest, quia omnes cupiditates et cuncta uitia terrena contempsit et domuit. Nam Cerberus terra est, id est consumptrix omnium corporum. Vnde et Cerberus dicitur quasi ‘creoboros’, id est carnes uunde legitur "ossa super recubans" : nam non ossa citius terra consumit. Ad v. 396 Ipsius a solio regis atqui Cerberus statim post flumina est, ut "Ceraut ad naturam canum referendum est, qui territi δέσποιναν dicunt: aut 'Ditis thalamo', ut 'dominam' Charon ad se retulerit. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
minaretur terra facit aũt hie ⁊ hec cogno¬
minis. Nã inplanto lectũ ẽ cũ una deba¬
chidib diceret illa mea cognominis fuit
inetri necessitas fecit. ¶ Nauita. epentesis.
ut mauors ¶Inde. ut stigia.p. a.b.ii. ut
iuncta ẽẽ hec tria flumina. acheronta stigem
cocyton de his aũt nascunt᷑ alia unde est ⁊
nouies stix interfusa cohercet. ¶Ptacitũ ne¬
hoc ẜmone ostendit iratũ. ¶ Quis quis arma¬
cus. bene ascriptione ac si diceret nichil pium
molitur arinatus. ¶ Quid uenias. curnã ad¬
u̾biũ ẽ. ¶ Iam istinc. aloco in quo es ¶ Cor¬
pora uiua. ꝗa ut supͣ diximꝰ sũt corpora etiã
quãdo hercules adinferos descendit. ciron
territus eũ statim suscepit. obquã rem anno
ĩtegro ĩ cõpedibus fuit ideo ergo nõ letatus
silie ꝓpt̾ suppliciũ suũ a sane alciden uolũt
te qd̾ nõ procedit qr aprima etate boc nom̃
hũit ab elceo patre amphitrionis. ⁊ scimus
ac noĩa abaccidentib dari. ¶ Quãꝙͣ. ac si di¬

Expanded text:
militudine. facit autem 'hic' et 'haec cognominis': nam in Plauto lectum est cum una de Bacchidibus diceret "illa mea cognominis fuit"metri necessitas fecit. Ad v. 385 Navita epenthesis, ut 'Mavors'. inde ut stygia prospexit iuncta esse haec tria: Acheronta, Stygem, Cocyton. de his autem nascuntur alia, unde est "et novies Styx interfusa coercet" hoc sermone ostendit iratum. QVISQVIS ES ARMATVS bene a praescriptione; ac si diceret: nihil pium molitur armatus. QVID VENIAS cur; nam adverbium est. IAM ISTINC a loco in quo es. CORPORA VIVA quia, ut supra diximus, sunt corpora etiam quando Hercules ad inferos descendit, Charon territus eum statim suscepit: ob quam rem anno integro in compedibus fuit. ideo ergo 'non laetatus', scilicet propter supplicium suum. sane Alciden volunt te, quod non procedit quia prima etate hoc nomen habuit ab Alceo patre Amphitrionis et scimus agnomina ab accidentibus dari. QVAMQVAM ac si di
Abbreviated transcription (Latin):
añt secte hõĩes nouimꝰ suꝑficiẽ rerũ tracta¬
re. nũꝙͣ altiora disquirere. ¶ Umbreq
silentes. secreta in feroꝵ semp silentia. nã
hõiu ũbre locunt᷑ hinc ẽ quẽ sacra silen¬
tia noru̾t. Inuocat aut sũmũ bonũ qd̾
ĩ selentio ꝯstare manifestũ est. ¶ Et chaos¬
clementoꝵ est ꝯfusio. In uocat aũt rerũ pri¬
mordia que melementoꝵ fuerant ꝯ fusio

Expanded text:
autem sectae homines novimus superficiem rerum tractaautem sectae homines novimus superficiem rerum tractare, numquam altiora disquirere. VMBRAEQVE SILENTES secreta inferorum semper silentia; nam hominum umbrae loquuntur. Hinc est «quae sacra silentia norunt». Invocat autem summum bonum, quod in silentio constare manifestum est. ET CHAOSelementorum confusio. Invocat autem rerum primordia, quae in elementorum fuerunt confusio
Abbreviated transcription (Latin):
tem qd̾ si est nox ruit post uenit significa¬
numinis ostendebat᷑ aduẽtus. canes autẽ
furias dicit lucanꝰ. stygiasq canes ĩ lucẽ su¬
ꝑnã destituã sicut enĩ diximꝰ sup̃. ululare
aũt ⁊ canũ ⁊ furiarũ est ¶ Aduentante dea.
ip̾a silicet dea ꝓserpina ¶ Pfanĩ qui nõ
nõ tantũ aspelũca s abomĩ luci uicinitate
discedite. ¶Inuade uiã. ingredere. furens¬
¶ Eurens deo plena. aut certe similis furenti.¬
¶ Dii inqbus ĩperiũ est aĩaꝵ. Plenus locus
alta sapiẽtia de qua uarie dixerũt filosophi
Nã dicũt palios aĩas adinferos duci. Ut hac
tristis ꝑ alios purgari. ut alie pandũtur ina¬
nes suspense aduentos ꝑ alios uero ad sũma
reuocari. Ut letheũ ad fluuiũ deus euocat
agmine magno. sciens enĩ de deoꝵ ĩperio
uarias ẽe oppiniones prudẽtissime tenuit
generalitatez ex maiore aut̃ parte syronem
Idest magistruũ suũ epicureũ seꝗtur. Huiꝰ

Expanded text:
tem: quod si est, 'nox ruit' potest venit significatem: quod si est, 'nox ruit' potest venit significanuminis ostendebatur adventus. 'canes' autem Furias dicit Lucanus «Stygiasque canes in luce superna destituam», sicut etiam diximus supra. ‘Ululare’ autem et canum et Furiarum est. ADVENTANTE DEA ipsa scilicet Proserpina. PROFANI qui non non tantum a spelunca, sed ab omni luci vicinitate discedite. INVADE VIAM ingredere. FVRENS deo plena, aut certe similis furenti. DII QVIBVS IMPERIVM EST ANIMARVM plenus locus alta sapientia. De qua varie disserunt philosophi; nam dicunt per alios animas ad inferos duci, ut «hactristis»; per alios purgari, ut «aliae panduntur inanes suspensae ad ventos»; per alios vero ad summa revocari, ut «Lethaeum ad fluvium deus evocat agmine magno». Sciens ergo de deorum imperio varias esse opiniones, prudentissime tenuit generalitatem. Ex maiore autem parte Sironem, id est magistrum suum Epicureum sequitur. Huius
Abbreviated transcription (Latin):
tri eumeni dũ. Idest nocti ut hũe michi
niehil est nox nisi umbra terraꝵ ¶En se
ferit ut eũ ꝯtra umbras haberet ꝯsecratũ.
hine est qd̾ ei dicit sybilla tuq inuade
uiã uaginaq eripe ferrũ itẽ. strictamq
aciem uenientib offert. hoc aũt homerꝰ
dent. In coat aũt ꝑficit ⁊ est u̾boꝵ sacroꝵ.¬
¶ Solida in ponit tauroꝵ .ii.f. nõ exta dicit s
carnes. nã uiscera sũt quicꝗd inter ĩteriora
⁊ cutẽ est. unde etiã iusceratio dicit᷑ ut dixi¬
mus supͣ ergo solida iuscera holocaustu
sigͥficat qd̾ de tractis estis extis are suꝑ in po¬
nebat᷑ que nõ nũꝙͣ ablute elixa etiã ip̃a re¬
ddebantur ude infert ardentib extis quã
tus est scd̾m romanũ ritũ quo dies credit᷑
adme amedio noctis ĩcipere. illo aũt loco
quo dicit nox ruit enea nõ uenit s funit᷑
significat quãꝙͣ alii dicant sacra hec ame¬
dio die ĩcipere.⁊ ꝑ duci usq admedia noc¬

Expanded text:
tri evmenidum id est Nocti, ut "hunc mihi nihil est aliud nox nisi umbra terrarum. Ad v. 251 Ense ferit ut eum contra umbras haberet consecratum. hinc est quod ei dicit Sibylla 'tuque invade viam vaginaque eripe ferrum', item "strictamque aciem venientibus offert" . hoc autem etiam Homerus derent. inchoat autem perficit. et est verbum sacrois non exta dicit, sed carnes, nam 'viscera' sunt quicquid inter ossa et cutem est: unde etiam visceratio dicitur, ut diximus supra. ergo per 'solida viscera' holocaustum significat, quod detractis extis arae superinponebatur. quae nonnumquam abluta et elixa etiam ipsa reddebantur: unde infert 'fundens ardentibus tus est secundum Romanum ritum, quo dies creditur a medio noctis incipere: illo autem loco, quo dicit 'nox ruit Aenea', non venit, sed finitur significat. quamquam alii dicant sacra haec a medio die incipere et perduci usque ad mediam noc
Abbreviated transcription (Latin):
epicureos qui dicũt nec bene ꝓmeritis ca¬
pitur nec tangit᷑ ira. ¶Duri casus. inpossi¬
bilis admutationẽ. ¶Longe lateq purbẽ.
de historia hoc traxit. lucanuͥs eniz pestilẽ¬
tia laborantib respondit oraculũ manes
palinuri ẽẽ placandos ob quã rem nõ lon¬
ge abelia. ⁊ lucũ ei dederant ⁊ cenotafium

Expanded text:
Epicureos, qui dicunt «nec bene promeritis caEpicureos, qui dicunt «nec bene promeritis capitur nec tangitur ira». DVRI CASCS impossibilis ad mutationem. LONGE LATEQVE PER VRBES de historia hoc traxit. Lucanis enim pestilentia laborantibus respondit oraculum manes Palinuri esse placandos; ob quam rem non longe a Velia ei et lucum et cenotaphium
Abbreviated transcription (Latin):
babet. ꝗa ẜin phylosofos corpus solũ nr̃m ẽ¬
corpora plerũq trãseat. ergo me. corpꝰ meũ
neccio ¶ Celi iocũdũ lum̃ bene iocũdum
potuisse. his aũt ac si diceret que cernis.s
¶ Terram inice. bene ante maius petut. Ut ul
hxx inpetraret. terre aut iniectio scd̾m ponti¬
ficalem ritũ poterat fieri ⁊ circa cadauer
⁊ cirea ab sentiũ corpora quibusdã solemin¬
est ulla ratio. ¶Diua creatrix rerũ om̃ium
gen eraliter. ¶In nare. nauigare. more suo
¶Da dextram. presta auxiliũ. umbra enĩ
nũꝙͣ tenetur ut ter frustra ꝯpressa manus
tem in morte reꝗescã. sedibus placidis. ⁊
bene ꝗa nautes semꝑ uagantur sedes aũt¬
cupiditas ex deoꝵ ira uemiens aut certe¬
magna. ut sua cuiq deus fit dura cupido
¶Seueꝵ tristem. ⁊ hec recipea sũt. Ut ꝯtra
uidex tristis ⁊ integer idestꝰ seuerus. ¶Eu¬
menidũ cirea. quẽ habitant eumenides

Expanded text:
habet quia secundum philosophos corpus solum nohabet quia secundum philosophos corpus solum nocorpora plerumque transeat. ergo 'me' corpus meum,  Caeli iucundum lumen bene 'iucundum'potuisti. 'his' autem, ac si diceret 'quae cernis'. Ad v. 366 Terram inice bene ante maius petiit, ut vel hoc impetraret. terrae autem iniectio secundum pontificalem ritum poterat fieri et circa cadaver et circa absentium corpora quibusdam sollemniest ulla ratio. diva creatrix rerum omnium generaliter. Ad v. 369 Innare navigare: more suo. Ad v. 370 Da dextram praesta auxilium: umbra enim numquam tenetur, ut "ter frustra conpressa manus tem in morte requiescam sedibus placidis. et bene, quia nautae semper vagantur. Acupiditas ex deorum ira vemagna, ut «an sua cuique deus fit dira cupido?». SEVERVM tristem: et haec reciproca sunt, ut contra «iudex tristis et integer», id est severus. EVMENIDVM autem circa quem habitant Eumenides
Abbreviated transcription (Latin):
puellã ut maiorq uderi. ¶ Nec me. hie di¬
stinguẽdũ ne sit ꝯtrariũ. nã eũ somnꝰ deiecit
quãꝙͣ alui frustra dicant qd̾ credebant forbã¬
teni. cũ extinctis diuinandi sit ꝯcessa licentia.
ut nũc iam sciat somnũ fuisse. ¶ Nãq guber
ria aspera uiro. aut execratio est. Ut iliaci
cineres. aut certe uirat quasi nauta ꝑmarꝰ
excussus ¶Surgentib undis. nõ ꝗa tepestas
fuit fauẽte neptuno. s tumens pelagus fuisse
sigͥficat. nec de enee peritia desperauit sed
ꝓpt̾ ꝑditũ gubernaclũ. ¶Hibernas. asperas
⁊ retulit ad affectũ natantis. ¶ Ad nabam ter
crudelis. lucanoꝵ ⁊ dicit eũ aueliensib in¬
teremptũ ut portusq require uelinos sa¬
ne sciendũ uł iam tempore quo eneas ad
italiã uenit nõ dũ fuisse ex quo anticipatio
ro ait. quãꝙͣ alii ad diuinitatis scientiam
referant quasi abñbra dictũ. Uelia autẽ
dicta est apaludib quib cingitur quas

Expanded text:
puellam, ut «maiorque videri». NEC ME hic distinguendum, ne sit contrarium; nam eum Somnus deiecit. Quamquam alii frustra dicant quod credebat Phorbantem, cum extinctis divinandi sit concessa licentia, ut nunc iam sciat Somnum fuisse. NAMQVE GVBERNARIA ASPERA IVRO aut execratio est, ut «Iliaci cineres»; aut certe iurat quasi nauta per maria. excussus». SVRGENTIBVS VNDIS non quia tempestas fuerit, favente Neptuno, sed tumens pelagus fuisse significat. Nec de Aeneae peritia desperavit, sed propter perditum gubernaculum. HIBERNAS asperas. Et retulit ad adfectum natantis. ADNABAM et CRVDELIS Lucanorum. Et dicit eum a Veliensibus interemptum, ut «portusque require Velinos». Sane sciendum Veliam tempore quo Aeneas ad Italiam venit nondum fuisse. Ergo anticipatio ro ait: quamquam alii ad divinandi scientiam referant, quasi ab umbra dictum. Velia autem dicta est a paludibus, quibus cingitur, quas
Abbreviated transcription (Latin):
aliter est ergo caron. nã oreus idest pluton
ut inuerrinis indieat cicero dicens ut alt̾
in aditu inferoꝵ que uicina sũt morti aut
que portẽ ereant᷑ dicit etiã que in morte sũt
rũ. egestas antẽ turpis que turpes facit ⁊ qͣsi
haꝵ rerũ ymagines facit quas dicit ẽẽ apud
ĩferos ideo qa inquẽ ista currũt sit morta¬
lis necesse est unde deoos in mortales dieunt
rie uũꝙͣ nupserũt bnde thalamos accipiamꝰ
ĩ quib nate sũt alii thalamos dicũt ꝗ facti
sũt auctoribus furus. s nõ ꝓcedit qa ait ter¬
aut ab solutũ. ⁊ intelligimꝰ hanc eburneam

Expanded text:
alter est Charon: nam Orcus idem est Pluton, ut in Verrinis indicat Cicero dicens "ut altein aditu inferorum, quae vicina sunt morti; aut quae post mortem creantur; aut quae in morte sunt, r». TVRPIS EGESTAS quae turpes facit. Et quasi harum rerum imagines facit quas dicit esse apud inferos ideo, quia in quem ista concurrunt sit mortalis necesse est: unde deos immortales dicunt, riae numquam nupserunt: unde thalamos accipiamus in quibus natae sunt. Alii thalamos dicunt, qui facti sunt auctoribus Furiis, sed non procedit, quia ait «teraut absolutum est, et intellegimus hanc esse eburneam
Abbreviated transcription (Latin):
tu benignus sideꝵ aspectus irradiat. Iuuena¬
lis. distat eiĩ que sidera te excipiant modo
primos in excipientẽ edere uagitus. quos pru¬
dentia subleuat. nã hoc est ardeus uexit
ad ethera uirtus. Itẽ religiosos quos adiis
genitos dicit. ꝯsequẽs enĩ ẽ ut deoꝵ suboles
religionib uacet. Diis aũt geniti. ꝗa corpo¬
rib se in fundebant potestates suꝑue unde
silue. Causam reddit cur nõ facilis sit ani¬
maꝵ regressus. ꝗa omĩa polluta ⁊ inquata
sũt. nã ꝑsiluas tenebras ⁊ lustra significat
ĩ quib feritas ⁊ libido dñatur. ¶ Occitꝰq sim¬

Expanded text:
tu benignus siderum aspectus inradiat, Iuvenatu benignus siderum aspectus inradiat, Iuvenalis "distat enim, quae sidera te excipiant modo primos incipientem edere vagitus" : quos prudentia sublevat, nam hoc est 'quos ardens evexit ad aethera virtus': item religiosos, quos a diis genitos dicit; consequens enim est ut deorum suboles religionibus vacet. 'diis' autem 'geniti', quia corporibus se infundebant potestates supernae, usilvae causam reddit cur non facilis sit animarum regressus, quia omnia polluta et inquinata sunt: nam per silvas tenebras et lustra significat, in quibus feritas et libido dominantur. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ infima planetaꝵ silicet septẽ saturni.¬
iouis. martis. solis. ueneris. mercurii. lune. ⁊¬
duoꝵ magnoꝵ hinc est qd̾ habemꝰ ⁊ nouies
stix interfusa coberet. nã nouẽ circulis em¬
gitur terra. ergo omĩa que de in feris fingũ¬
tur suis locis hinc ẽẽ ꝯprobabimꝰ. Quodaũt
dicit patet atri ianua ditis s reuocare gra¬
dũ suꝑasq euadere ad auras. hoc opus aut
poetice dictũ est. aut secũdũ philosophoꝵ al¬
tã scientiã qui de prebenderũt bene uinẽtiu
aĩas adsupiores circulos. Idest ad suã originẽ
redire qd̾ dat lucanꝰ pompeio ut uidit
quãta sub nocte iaceret nr̃a dies male ui¬
uẽtiũ uõ diutiꝰ in bis ꝑmorari corporib per¬
mutatiõ̾e diuersa ⁊ ẽe apud inferos semper.
¶Pauci quos equus amauit iuppiter.Tria
genera hõiu dicit ab inferis posse remeare.
quos diligit iuppiter. hoc est hos quos in hor¬

Expanded text:
lorum infima, planetarum scilicet septelorum infima, planetarum scilicet septeIouis, Martis, Solis, Veneris, Mercurii, Lune duorum magnorum. Hinc est quod habemus: «et novies Styx interfusa coercet»; nam novem circulis cingitur terra. Ergo omnia quae de inferis finguntur suis locis hic esse comprobavimus. Quod autem dicit ‘patet atri ianua Ditis sed revocare gradum superasque evadere ad auras, hoc opus’, aut poetice dictum est aut secundum philosophorum altam scientiam, qui deprehenderunt bene viventium animas ad superiores circulos, id est ad originem suam redire: quod dat Lucanus Pompeio ut «vidit quanta sub nocte iaceret nostra dies»; male viventium vero diutius in his permorari corporibus permutatione diversa et esse apud inferos semper. Pauci quos aequus amavit ivppiter tria genera hominum dicit ad superos posse remeare: quos diligit Iuppiter, hoc est hos quos in or
Abbreviated transcription (Latin):
gant ꝗd thesea magnũ ut epitheton eident
ꝗꝑse nõ est magnus. Nã herculem etiã sine
sũmo occurrit tactte questiom hu enĩ ꝗdescẽ¬
derant adus ducebant originẽ ¶Arasq te
nebat rogabant enĩ deos araꝵ ansas tenẽtes.
¶Sate sanguine duũ. Unde eneas desiit inde
hec sumpsit exordiũ. ¶ Facilis discensus auer¬
dies.p.a.i.d. Idest omi tẽpore hõies infata
ꝯcedũt. ⁊ hoc poetice. Nã lucretius exmaiore
parte ⁊ alii integre docent inferoꝵ regna nec
ẽẽ ꝗdẽ posse. Nã locũ ip̃oꝵ quẽ possumꝰ dicere
ẽẽ nec soliditas patitur nec centron terre que
si in medio sũt mũdi tanta eiꝰ ẽẽ ꝓfunditas
nõ potuit ut in medio sui habeat ĩ feros in
qb ẽ tartarus de quo legit᷑. patet ĩ preceps tan¬
tũq tendit subumbras. quãtus ad ethereͥu m
celi subspoctus olimpũ. ergo hanc terrã ĩ qua
uiuimꝰ inferos ẽẽ uoluerũt qa est om̃iũ cireu¬

Expanded text:
gant 'quid Thesea magnum', ut epitheton ei dent, qui gant 'quid Thesea magnum', ut epitheton ei dent, qui per se non est magnus: nam Herculem etiam sine summo occurrit tacitae quaestioni: hi enim qui descenderant, a diis ducebant originem. Ad NEBAT rogabant enim deos ararum ansas tenentes. SATE SANGVINE DIVVM unde Aeneas desiit, inde haec sumpsit exordium. FACILIS DESCENSVS AVERianva ditis id est omni tempore homines in fata concedunt. et hoc poetice: nam Lucretius ex maiore parte et alii integre docent inferorum regna ne posse quidem esse: nam locum ipsorum quem possumus dicere, esse nec soliditas patitur, nec κέντρον terrae: quae si in medio mundi est, tanta eius esse profunditas non potest, ut medio sui habeat inferos, in quibus esse dicitur Tartarus, de quo legitur "bis patet in praeceps tantum tenditque sub umbras, quantus ad aetherium caeli suspectus Olympum" . ergo hanc terram in qua vivimus inferos esse voluerunt, quia est omnium circu
Abbreviated transcription (Latin):
patrẽ uidere orfeus aut uoluit quibusdã car¬
minib reducere aĩam ꝯuigis qd̾ ꝗa ĩplere nõ
potuit a poctis fingitur receptã iam ꝯuigem¬
ꝑdidissem perdidisse dura lege plutonis
qd̃ etiã uirgiliꝰ ostendit dicendo arcessere quod
euocantis ẽ ꝓprie. ¶ gidibusq canoris. bene so¬
nantib cordis. fidibus autẽ est anoĩatiuo hec
fidis. Ut sit pirrichiuis. nã fidos umbus est ¶ Si
fratrẽ pollux alterna. m.r. ut supͣ dixinius he¬
lena. ⁊ pollur deioue nati in mortales fuerũt.
nã castor tyndareos filius fuit cuiꝰ mortẽ suo
ĩ teritu fraterna pietas redemit. qd̾ ideo fingit᷑
ꝗa hoꝵ stelle ita se babent ut occidente una oriat᷑
altera. ⁊ iteꝵ exẽplũ ꝑ ꝯparatiõe qd̾ ꝗa piũ est
moratus est in eo. dicit autẽ inferos debere
patere pietati qui patuerũt in fanda eupienti
Nã hec adcapiendã ꝓserpinã ierat cũ pirithoo
alciden. meluis sic distinguitur licet quidã le¬

Expanded text:
ere. Orpheus autem voluit quibusdam carminibus reducere animam coniugis; quod quia implere non potuit, a poetis fingitur receptam iam coniugem perdidisse dura lege Plutonis; quod etiam Vergilius ostendit dicendo ‘arcessere’, quod evocantis est proprie. FIDIBVSQVE CANORIS bene sonantibus chordis. ‘Fidibus’ autem est a nominativo ‘haec fidis’, ut sit pyrrichius; nam ‘fides’ iambus est. SI FRATREM POLLVX ALTERNA MORTE REDEMIT ut diximus lena et Pollux de Iove nati inmortales fuerunt, nam Castor Tyndarei filius fuit: cuius mortem suo interitu fraterna pietas redemit. quod ideo fingitur, quia horum stellae ita se habent, ut occidente una oriatur altera. et item exemplum per comparationem: quod quia pium est, inmoratus est in eo. dicit autem inferos debere patere pietati, qui patuerunt infanda cupienti: nam hic ad rapiendam Proserpinam ierat cum Pirithoo m quid memorem alciden?? melius sic distinguitur, licet quidam le
Abbreviated transcription (Latin):
ĩsulã abhis qui sacris inbuti sũt certis trã¬
situr diebus. lectũ est etiã qd̾ uicini populi
cadauera suoꝵ ad alterã regionẽ transferũt
s si quis forte ĩ fluuio pereat nec eiꝰ ĩueniat᷑
cadauer post centũ ei annos ultima ꝑsoluã
uolitantq hec litora circũ ¶ Et regna ĩuia¬

Expanded text:
insulam ab his qui sacris inbuti sunt, certis traninsulam ab his qui sacris inbuti sunt, certis transitur diebus. lectum est etiam quod vicini populi cadavera suorum ad alteram regionem transferunt; sed si quis forte in fluvio pereat nec eius inveniatur cadaver, post centum ei uolitantque hec littora circum». Quod u
Abbreviated transcription (Latin):
lucanꝰ inantaraeo latitantẽ poscinꝰ antro
assuetãq diu tenebris modo luce fugat
descendentẽ aĩa primo pallenti hiatu
heret adhec orci ¶Priacula sũpto. ad
expiationẽ pullutionis que fuerat nata
morte miseni ¶ Sic demũ adpostremũ
hoc ẽ nouissime. hec particula tã apud
uirgiliũ ꝙͣ apud omẽs idoneos auctores
hoc si gnificat licet maliis diuersa signi
ficet ¶ Lucos stygis ⁊ regna in uia uiuis a¬
spicies. seneca seripsit desitu ⁊ sacris egyp¬
est placata abegyptus isis quib irabatur
qd̾ menbra mariti osiridis nõ ĩueniebat
quẽ uirgiliꝰ frater tifon occiderat. que in¬
uenta postea cũ sepellire nellet eligit uicine
paludis pretutissimũ locũ quẽ adtransitũ
ꝯstat ẽẽ difficilẽ. limosa enĩ ẽ palus ⁊ papi¬
ris referta. ultra hanc est breuis insula in¬
accessa hoĩbus uude abathos appellata est.
tristitiã transeuntib gignit. sane adillã

Expanded text:
Lucanus «non in tartareo latitantem poscimus antro Lucanus «non in tartareo latitantem poscimus antro adsuetamque diu tenebris, modo luce fugata descendentem animam: primo pallentis hiatu haeret adhuc Orci». PIACVLA SVNTO ad expiationem pollutionis, quae fuerat nata morte Miseni. SIC DEMVM ad postremum, hoc est novissime. Et haec particula tam apud Vergilium quam apud omnes idoneos auctores hoc significat, licet in aliis diversa sificet. lucos stygis et regna invia vivis aspicies Seneca scripsit de situ et de sacris Aegypest placata ab Aegyptiis Isis, quibus irascebatur quod membra mariti Osiridis non inveniebat, quem frater Typhon occiderat. quae inventa postea cum sepelire vellet, elegit is tutissimum locum, quam transitu constat esse difficilem; limosa enim est et papyris referta et alta. ultra hanc est brevis insula, inaccessa hominibus, unde Abatos appellata est: tristitiam transeuntibus gignit. sane ad illam
Abbreviated transcription (Latin):
giluis sequitꝰ lectũ ẽ. s scd̾m lucanũ necro¬
mantie ad eleuandũ cadauer sanguis est
tantũ est euocatio sufficit solus interitus
uude misenꝰ ĩ fluctib occisus inducitur.s
¶Tibi. ideo addidit tibi ne amici posset etia
ad sybillam referri¶ ncestat polluit. ⁊ in¬
cestũ est quecũq pollutio ¶ Pendes. sollicitꝰ
⁊ ꝓprie pendere ẽ desiderare aliqd audire ut
pendetq iteꝵ narrantis abore ¶ Sedibũs
hunc refer ante apud maiores ut supra dixi¬
mus om̃es ĩ suis domib sepeliebant᷑ unde
mortuos laruas uocamꝰ nã dii penates alii
sũt unde est qd̾ etiã dido cenotafiũ domi fac̃
marito. Ero aut scd̾m istũ locutus ẽ morẽ
quãius adhuc troiam domos nõ habuerint.
aut dicit refer hunc naturalib sedib terre
ut ĩtelligamus eĩ dicere sepelli eũ. nã sepul¬
crũ sedes uocat᷑. Oratius nulla certior tam̃
ut possit recentis cadaueris uti aĩa ut ait

Expanded text:
gilius sequitur, lectum est. Sed secundum Lucanum in necrogilius sequitur, lectum est. Sed secundum Lucanum in necromantia ad levandum cadaver sanguis est tantum est evocatio, sufficit solus interitus: unde Misenus in fluctibus occisus esse inducitur. TIBI ideo addidit ‘tibi’, ne ‘amici’ posset etiam ad Sibyllam referri. INCESTAT polluit. Et incestum est quaecumque pollutio. PENDES sollicitus cit». Et proprie pendere est desiderare aliquid audire, ut «pendetque iterum narrantis ab ore». SEDIBVS HVNC REFER ANTE SVIS apud maiores, ut supra diximus, omnes in suis domibus sepeliebantur, unde ortusunt. Inde est quod etiam Dido cenotaphium domi fecit marito. Ergo aut secundum istum locutus est morem, quamvis adhuc Troiani domos non habuerint, aut dicit refer hunc naturalibus sedibus, id ut intellegamus eam dicere, sepeli eum; nam sepulcrum sedes vocatur; Horatius «nulla certior tamen ut possit recentis cadaveris uti anima, ut ait
Abbreviated transcription (Latin):
dũ eos qui dicũt ĩ feros ĩ medio ẽẽ terrarũ
quos uiuenalis dicit pai putari ẽẽ subterris
Ut ẽe aliquos manes ⁊ subterranea regna.
¶Pulera. que rapi meruit ¶ Suũ. sibi caru
Nõ deficit alter. ne diceret abbis qui primo
descenderũt ẽẽ sublatũ ¶ grondescit. ĩ naturã
redit. ⁊ boneste locutus est dicens habens
frondes sui metalli ¶Alte uestiga oculis
require onui intentione. ¶Rite repertũ car¬
pe rite carpe nõ rite repertũ ¶ Si te fata
nocant. hũc enĩ. fata quẽ uocant facile se¬
quit᷑. ¶ Noteris. poterit quis. tertie enĩ persone
significatiõe ad secũdã trãstulit ⁊ generalit̾
loquit᷑. nã ut de enea dieat nõ ꝓcedit. Si enĩ
dubitat caret deo nec pꝰ de miseno uaticina
rea. ac si diceret. est ⁊ alia opportunitas descẽ¬
unũ necromantie qd̾ lucanus ex sequitur
⁊ aliud chiomantie qd̾ in homero quẽ uir¬

Expanded text:
dum eos qui dicunt inferos in medio esse terrarum: dum eos qui dicunt inferos in medio esse terrarum: quos Iuvenalis dicit putari esse sub terris, ut «esse aliquos manes et subterranea regna». PVLCHRA quae rapi meruit. SVVM sibi carum. NON DEFICIT ALTER ne diceret ab his qui primo descenderunt esse sublatum. FRONDESCIT in naturam redit. Et honeste locutus est dicens: habet frondes sui metalli. ALTE VESTIGA OCVLIS require omni intentione. RITE REPERTVM CARPE ‘rite carpe’, non ‘rite repertum’. SI TE FATA VOCANT hoc est si quem fata vocant facile sequitur. POTERIS poterit quis. Tertiae enim personae significationem ad secundam transtulit et generaliter loquitur; nam ut de Aenea dicat non procedit. Si enim dubitat, caret deo nec potest de Miseno vaticinarREA ac si diceret: est et alia opportunitas descenunum necromantiae, quod Lucanus exsequitur, et aliud sciomantiae, quod in Homero, quem Ver
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. biuuu aut y littere auinẽtute ĩ cipere
quo tẽpore hõies aut uitia idest partẽ sinistrã
aut uirtutẽ istẽ idest dexterã partẽ secunt᷑
Unde ait ꝑsius. traducit trepidis ramosa in
ꝯpita mentes ergo ꝑ ramũ uirtutes dicit eẽ
sectandas qui est y lictere imitatio quẽ ideo
uite ꝯfusione ex maiori parte nitioꝵ uirtu¬
tis integritas latet. Alii dicũt ideo ramo aureo
ĩferos petit qd̾ diui tiis facile mortales ĩ tereñt
Tibertianus. aurũ quo pretio reserantur li¬
mina ditii¶NLento iumine. flexibili. Ut
lenta quib torno .f. suꝑ addita .ui. alias gra¬
ius ¶Iunoni ĩferm. ꝓserꝑine ut saera ioui
¶ Sed nõ ante dat᷑. sine iustis siue inͥustis. ⁊¬
sic intelligentes remonemꝰ questionẽ. hinc
enĩ dicit longo post tẽpore uisũ. exeo enĩ
qd̾ dicit descendisse aliquos ramũ quoq de¬
positũ eẽ significat ¶ Telluris operta. secũ¬

Expanded text:
dedit: bivium autem y littere a iuventute incipere, dedit: bivium autem y littere a iuventute incipere, quo tempore homines aut vitia, id est partem sinistram, aut virtutem, id est dexteram partem, sequuntur. Unde ait Persius: “Traducit trepidas ramosa in compita mentes”. Ergo per ramum virtutes dicit esse sectandas, qui est y littere imitatio; quem ideo vite confusione ex maiore parte vitiorum virtutis integritas latet. Alii dicunt in eo ramo aureo inferos peti, quod divitiis facile mortales intereunt. Tiberianus «aurum, quo pretio reserantur limina Ditis». LENTO VIMINE flexili, ut «lenta quibus torno facili superaddita vitis»; alias gravi. IVNONI INFERNAE Proserpinae, ut «sacra Iovi t. SED NON ANTE DATVR sive iustis sive iniustis. Sic intellegentes removebimus quaestionem; hinc enim dicit «longo post tempore visum». Ex eo enim quod dicit descendisse aliquos ramum quoque depositum esse significat. TELLVRIS OPERTA secun
Abbreviated transcription (Latin):
nio hoc h̃t: or estes post occasũ regẽ thoan¬
te in regionẽ tauricã cũ sorore i figena
ut supͣ diximꝰ fugit. ⁊ diane si mulacrũ
inde sublatũ haud longe abaricia collo¬
cauit. In huiꝰ tẽplu̾ post mutatũ ritum
sacrificioꝵ fuit arbor quedã de qua in frin¬
gi ramũ nõ licebat. Dabatur autẽ fugitu¬
us potestas ut siquis exinde ramũ potuis¬
set auferre monomachia cũ fugitiuo
templi sacerdote dimicaret. nã fugituus
illic erat sacerdos ad pristine ymaginem
fuge. Dimicandi autẽ dabatur facultas qͣsi
ad pristimi sacrificui reparationẽ nũc ergo
istũ inde sumpsit colorem. ramus enun¬
necesse erat ut ⁊ uniꝰ causa ẽet interitus
poterat. Inferos autẽ subire hoc dicit sa¬
era celebrare ꝓserpine. De reditu aut aĩe
hoc dicit nouimꝰ pytagoram samium
uitam hũanam diuidisse in modũ y
littere silicet qd̾ pͥma etas in certa sit. qppe
que adhuc nec se uicus nec uirtutibus

Expanded text:
nio hoc habet. Orestes post occisum regem Thoannio hoc habet. Orestes post occisum regem Thoantem in regione Taurica cum sorore Iphigenia, ut supra diximus, fugit et Dianae simulacrum inde sublatum haud longe ab Aricia collocavit. in huius templo post mutatum ritum sacrificiorum fuit arbor quaedam, de qua infringi ramum non licebat. dabatur autem fugitivis potestas, ut si quis exinde ramum potuisset auferre, monomachia cum fugitivo templi saillic erat sacerdos ad pristine imaginem fuge. Dimicandi autem dabatur facultas quasi ad pristini sacrificii reparationem. Nunc ergo istum inde sumpsit colorem. Ramus necesse erat ut et unius causa interitus:poterat. Inferos autem subire hoc dicit, sacra celebrare Proserpine. De reditu autem anime », dicit, «novimus Pythagoram Samium vitam humanam divisisse in modum y littere, scilicet quia prima etas incerta sit, quippe que adhuc se nec vitiis nec virtutibus
Abbreviated transcription (Latin):
lus quedã apud inferos dicit᷑ dequa legim us
ideo est ꝗa dicit᷑ uictoria stigis filia bello gi¬
gantũ ioue fuisse ꝓcuiꝰ rei remuneratione
iuppit̾ tribuit ut dii uirãtes ꝑ eiꝰ matre nõ
audeat fallere. Ratio aũt hec est styx merorẽ
tristitia styx dicta est. Du autẽ letisũt semꝑ
unde etiã ĩ mortales ergo ꝗa merorẽ nõ sen¬
tuit uirant ante ꝑ rẽ sue nature ꝯtrariam
idest tristitiã que est eternitati ꝯtraria unde
ius uirandũ est ꝑ execrationẽ. ¶Tartara.
locus inferoꝵ ꝓfũdus de quo lucanꝰ adĩferoᷤᷤ
dicit cuiꝰ uos estis superi ¶ Insano. magno.¬
¶ Accipe que ꝑagenda prius. si uis inquit
reuerti audi obẜuationis precepta. ⁊ sub
ymagine fabulaꝵ docet rectissimã uitam
ꝑ quã aĩabus ad superos dat regressus ¶La¬
tet arbore opaca aureus licet de hoc ramo
ꝗ de sacris ꝓserpine scripsisse dicunt᷑ ꝗdã
ẽẽ iusticũ affirment. Publica tam̃ oppi¬

Expanded text:
lus quaedam apud inferos dicitur, de qua legimuslus quaedam apud inferos dicitur, de qua legimusideo est, quia dicitur Victoria, Stygis filia, bello Gigantum Iovi favisse: pro cuius rei remuneratione Iuppiter tribuit ut dii iurantes per eius matrem non audeant fallere. ratio autem haec est: Styx maerorem tristitia Styunde etiam immortales, ergo quia merorem non senciunt, iurant per rem sue nature contrariam, id est tristiciam que est eternitati contraria. Fleiusiurandum per execrationem habent. TARTARA locus inferorum profundus, de quo Lucanus ad inferos dicit «cuius vos estis superi». INSANO magno. Accipe quae peragenda prius si vis, inquit, reverti, audi observationis praecepta. et sub imagine fabularum docet rectissimam vitam, per quam animabus ad superos datur regressus. latet arbore opaca avreus licet de hoc ramo hi qui de sacris Proserpinae scripsisse dicuntur, quiddam esse mysticum adfirment, publica tamen opi
Abbreviated transcription (Latin):
ein. Idest lugere. nã homerꝰ sie posuit. est
aũt locus uienius acheronti de quo diximꝰ
supra. ꝗ ideo luctuosi ẽẽ fingũt̾. ꝗa ut diximꝰ¬
aũt dicit ouidius eneã inter deos relatũ
nõ mirũ est. nã ut supͣ etiã diximꝰ necesse
etiã relatoꝵ interdeos apud inferos eẽ simu¬
lacra. ut herculis liberi patris. castoris ⁊ pol¬
lucis multi hoc nõ uidentes. ad sybillã refe¬
rũt. ut dicat ins me bis inferos cernere
modo ⁊ cũ me lucis hecate prefecit auernis
qd̾ est paulo post dictura. qd̾ si est nõ bishec
s tertio inferos cernet. nã quãdoq etiã ip̃a
morietur. Itẽ hi supͣ dictam nõ uidẽtes ra¬
tionẽ dicũt de sybillã dicere. nã de enea
dicat nõ eũ preuidet deũ futurũ. qd̾ si est
caruit numine quẽadmodũ de miseno
uaticinatur. unde referre nõ debemꝰ ad id ut
dicamꝰ etiã post apotheosin apud inferos re¬
manere simulacrũ ¶ Stygiõs lacus. styx pa¬

Expanded text:
id est lugere: nam Homerus sic posuit. est autem hic locus vicinus Acheronti, de quo diximus supra: qui ideo luctuosi esse finguntur, quia, ut expoicit Ovidius Aenean inter deos relatum, non mirum est; nam, ut supra etiam diximus, necesse est etiam relatorum inter deos apud inferos esse simulacra, ut Herculis, Liberi Patris, Castoris et Pollucis. Multi hoc non videntes ad Sibyllam referunt, ut dicat: vis me bis inferos cernere, modo et «cum me lucis Hecate praefecit Avernis», quod est paulo post dictura. Quod si est, non bis haec, sed tertio inferos cernet; nam quandoque etiam ipsa morietur. Item hi supra dictam non videntes rationem, dicunt de se Sibyllam dicere: nam si de Aenea dicat, non eum praevidet deum futurum. quod si est, caruit numine et quemadmodum est de Miseno vaticinatura? unde referre nos debemus ad id ut dicamus etiam post apotheosin apud inferos remanere simulacra. stygios lacus Styx pa
Abbreviated transcription (Latin):
romã dicit .uii. inclusis se moutes. ⁊ inediũ
tenuit nã grandis est inde dubitatio ⁊ alii
dicu̾t breues .uii. colliculos a romulo ĩ elusos
ꝗ tam̃ aliis nõibus appellabant᷑. alii uolunt
bos ip̃os q nũc sũt aromulo ĩ elusos. idest pa¬
latinũ. quirinalẽ. auẽtinũ. celiũ. ui minalẽ.
esquiliũ. ianicularẽ. Alii nõ uolũt hos ꝗdez
fuisse. aliis tam̃ noĩb apellatos que mutata
le urũ uiroꝵ fortiũ ¶ Qualis pecynthia
mater fiygia. Na berencĩtos castellũ ẽ frygie
uixta sangariũ fluuiũ ubi mat̾ deũ colitur.
¶I hanc au̾t ꝯparatioez nehil aliud ostendit
nisi romanos duces inter deos ẽẽ referẽdos
¶ Huc geminas nũc flectaͤ acies. totũ iuisũ huc
dirige ⁊ huc spetialit̾ ĩtuere ¶ Hic cesar et¬

Expanded text:
Romam dicit septem inclusisse montes. et medium Romam dicit septem inclusisse montes. et medium tenuit: nam grandis est inde dubitatio. et alii dicunt breves septem colliculos a Romulo inclusos, qui tamen aliis nominibus appellabantur. alii volunt hos ipsos, qui nunc sunt, a Romulo inclusos, id est Palatinum, Quirinalem, Aventinum, Caelium, Viminalem, Esquilinum, Ianicularem. alii vero volunt hos quidem fuisse, aliis tamen nominibus appellatos: quae mutata le virum virorum fortium. qualis berecyntia mater Phrygia: nam Berecyntos castellum est Phrygiae iuxta Sangarium fluvium, ubi mater deum colitur. per hanc autem comparationem nihil aliud ostendit, nisi Romanos duces inter deos esse referendos.v. 788 Huc geminas nunc flecte acies totum visum tuum huc dirige et hunc specialiter intuere. sic Aspe
Abbreviated transcription (Latin):
cntus enniũ ⁊ adeo eiꝰ ẽ ĩ mutata natura ut
iã ubiq breuis ĩueniat ¶Ut gemine stant uer¬
tice criste. omĩno ĩ om̃ib hoc egit romulus
Ut cũ fratie regnare uideret᷑. ne se reũ parrici¬
dii udicaret. Unde om̃ia duplicia hũit quasi
cũ fr̃e cõmunia. ⁊ enĩ ad captanda auguria
montẽ palatinũ romulus tenuit. auẽtinũ re¬
mus ꝗ pͥmus rex nultures uidit post romulus
xii. ⁊ cũ ille tẽpore ille numero decõdenda
urbe certarent orta ꝯtentio de urbis noĩe ĩ¬
ter exercitũ. a romuli militib remꝰ occisus ẽ
uirtutis mars romulũ deũ eẽ significat supe¬
rũ enĩ accusatiuus est singłaris abeo qd̾ est
superus superi ¶ lla quã tibi sepe fata ꝓmi¬
serut. ¶Inclita grecũ est. nã gliton gloriosũ
dicũt. ¶Imperiũ terris ĩ quãtũ tenditur t̾ra¬
¶ Animos equabit olympo. magnaminitate
equabit᷑ celo. de hac aũt re ⁊ ꝓbus ⁊ rogus

Expanded text:
cutus Ennium: et adeo eius est inmutata natura, ut cutus Ennium: et adeo eius est inmutata natura, ut iam ubique brevis inveniatur. geminae stant vertice cristae omnino in omnibus hoc egit Romulus, ut cum fratre regnare videretur, ne se reum parricidii iudicaret: unde omnia duplicia habuit, quasi cum fratre communia. etenim ad captanda auguria montem Palatinum Romulus tenuit, Aventinum Remus. qui prior sex vultures vidit, post Romulus duodecim. et cum ille tempore, ille numero de condenda urbe certarent, orta contentione de urbis nomine inter exercitum, a Romuli militibus Remus occisus est. virtutis Mars Romulum deum esse significat: ‘superum’ enim accusativus est singularis ab eo quod est ‘superus, superi’. ILLA quam tibi saepe fata promiserunt. INCLITA graecum est, nam κλυτόν gloriosum dicunt. imperivm terris in quantum tenditur terra. ANIMOS AEQVABIT OLYMPO magnanimitate aequabitur caelo. De hoc autem loco et Trogus
Abbreviated transcription (Latin):
illie colit̾. in uus aut̃ latine appellat᷑. grece pan.
Itẽ epialtes grece latine in cubus. idest faunus
fatuus fatuculus. dicit᷑ aut̃ inms ab eundo passi
cũ om̃ib aĩalib unde ⁊ in cubo dicit᷑ castrũ aũt
ciuitas ẽ nã castra numero plurari dicimꝰ lic
aliquas ciuitates s exꝑsona sua preocupat.
Amuluis ⁊ numitor fre̾s fuerũt. s numitorẽ¬
a reguo amuluis pepulit. ⁊ iliam eius filiam
sacerdotẽ ueste fecit. de hac ⁊ marte nati sũt
remus ⁊ romulus qui eũ adoleuissent occiso¬
aut auito se unget imperio. aut certe sed̾m
enniũ refert᷑ inter deos cũ enea. dicit nãq
iliam fuisse filiã enee. qd̾ si est eneas auns ẽ
ronuli. Unde etiã addidit. assaraci quẽ sa¬
nguĩs nã hoc epitheton nõ sine causa est
ĩ troductũ qd̾ est ꝓpriũ eneẽ. ¶ Uiden. den. na¬
turaliter longa est. breuẽ tam̃ eã posuit se¬

Expanded text:
illic colitur. Inuus autem latine appellatur, Graece Πάν : illic colitur. Inuus autem latine appellatur, Graece Πάν : item Ἐφιάλτης Graece, latine Incubo: idem Faunus, idem Fatuus, Fatuclus. dicitur autem Inuus ab ineundo passim cum omnibus animalibus, unde et Incubo dicitur. 'castrum' autem civitas est; nam castra numero plurali dicimus, licet aliquas civitates; sed ex persona sua praeoccupat.Amulius et Numitor fratres fuerunt. sed Numitorem regno Amulius pepulit et Iliam, eius filiam, sacerdotem Vestae fecit. de hac et Marte nati sunt Remus et Romulus. qui cum adolevissentaut avito se iunget imperio, aut certe, secundum Ennium, referetur inter deos cum Aenea: dicit namque Iliam fuisse filiam Aeneae. quod si est, Aeneas avus est Romuli. unde etiam addidit 'Assaraci quem sanguinis': nam hoc epitheton non sine causa est introductum, quod est prturaliter longa est, brevem tamen eam posuit, se
Abbreviated transcription (Latin):
turũ. ⁊ stati ĩfert ꝯsolationẽ dicens. quẽ tibi
longeno idest deo. enũ enĩ ꝓprie et̾nitatis est
que nõ nisi indeos uenit. ennuis romolus
ri euis fuerũt qui postea apud albam regnanĩt
s mutauit ut ⁊ ꝯtra. Oratius ex motũ erme¬
nã accipiebant qui ĩ bello ciuẽ seruassent ideo
ꝗa ante causa uite inhac arbore hoĩbus fuit
q glandib uescebant᷑. Alie enĩ erant mura¬
les. alie agonales idẽ lemniscate ¶Hi tibi¬
latinoꝵ ab albanis regib ꝯstitute quãꝙͣ col¬
latiã tarquiniꝰ ꝯstituisse dicat᷑ ꝗ ut erat suꝑ¬
bus eã excollata peciũa ꝯstituit unde ⁊ colla¬
tia dicta ẽ potest tam̃ fieri ut ab albanis fun¬
data sit aucta a tarquinio sic̃ supͣ detarento
diximꝰ qd̾ taras dicit fecit auxit palantus. ro¬
mã etiã romulus fecisse dicit᷑ quã ante eu an¬
der odidit. Ut tũc pater euãdrus romane cõ¬
ditor arcis. ¶Urbemq fidenã. fidene dñr ut

Expanded text:
atim infert consolationem dicens 'quem tibi longaevo', id est deo: aevum enim proprie aeternitas est, quae non nisi in deos venit: Ennius "Romulus ri eius fuerunt qui postea apud Albanam regnaversed mutavit, ut e contra Horatius "motum ex Menam accipiebant qui in bello civem liberassent, ideo quia ante causa vitae in hac arbore hominibus fuit, qui glandibus vescebantur. aliae enim erant murales, aliae agonales, id est lemniscatae. Latinorum ab Albanis regibus constitutae: quamquam Collatiam Tarquinius constituisse dicatur, qui, ut erat superbus, eam ex collata pecunia constituit, unde et Collatia dicta est. potest tamen fieri, ut ab Albanis fundata sit, aucta a Tarquinio, sicut supra de Tarento diximus, quod Taras fecit, auxit Phalantos. Romam etiam Romulus fecisse dicitur, quam ante Euander condidit, ut "tunc pater Euandrus Romanae conditor arcis" . urbemque fidenam 'Fidenae' dicuntur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
noĩatiuo quãdo ⁊ ĩ genitiuo ꝓducta fuerit
uirginis faciat.⁊ lucanus cato corripuit.
uino cũ ꝓducat uirgiliꝰ. statius tam̃ corripit
sane sciendũ adlocutionẽ hanc ẽẽ suasoriã
cũ partib suis. nã honestũ ẽ qd̾ dicit. patrẽ¬
se require. utile ut ab eo patrie originem
discat necessariũ quia uisserat pater. ut di¬
tis tam̃ ante infernas accede domos. possibi¬
le ꝗa ait. h quãdo hic inferm ianua ditis
dicit᷑.. Iam potes nãq omĩa. si omĩa ⁊
hoc. ¶Noua mi facies. species ⁊ sciendiun¬

Expanded text:
nominativo, quando et in genetivo producta fuerit. nominativo, quando et in genetivo producta fuerit. 'virginis' faciat, et Lucanus 'Cato' corripuit, 'Iuno' cum producat Vergilius, Statius tamen corripuit. sane sciendum adlocutionem hanc esse suasoriam cum partibus suis: nam honestum est quod dicit se patrem requirere, utile ut ab eo patriae originem discat, necessarium quia iusserat pater, ut "Ditis tamen ante infernas accede domos" , possibile quia ait 'quando hic inferni ianua regis dicitur' item 'potes namque omnia': si omnia, et hoc. nova mi facies id est species. et sciendu
Abbreviated transcription (Latin):
qui eũ intuscia misurus ad tarchontẽ est.¬
¶ Exandito. locũ uaticinatioĩs ostendit.:. Cy¬
meas. bene addidit ꝓpter discretionẽ. ¶ Antro¬
q remugit. quia mantro ut pulsati colles
clamore resultãt ¶ Obscuris uera inuoluens.
uera ⁊ obscura ꝯfundens. est autẽ ypallage.
ueris obscura inserens. ¶Cessit furor. nõ peni¬
tus recessit s paulatim cepit ĩ minui nã est
paulopost de miseni morte dict̾a qd̾ nõ ꝓce¬
dit si nẽ numen recessit ¶ Nõ ulla laboꝵ o
uirgo o licet sit naturaliter brenis in latinis
ẜmonib apud uirgiliũ tam̃ ꝓlonga habet᷑.
Ut boc loco ouirgo. Itẽ alibi quis te magne
cato tacitũ exceptis ego ut ast ego que di¬
uuĩ. et duo. ut si duo preterea scio ut nunc
scio ꝗd sit amor. ⁊ nescio. Ut nescio ꝗs tene¬
ros oculus michi fascinat agnos apud alios
o nisi ingrecis nõibus nõ ꝓducit᷑. qd̾ ⁊ tũc

Expanded text:
qui eum in Tusciam missurus ad Tarchontem est.qui eum in Tusciam missurus ad Tarchontem est. EX ADYTO locum vaticinationis ostendit. CVMAEA bene addidit propter discretionem. ANTROQVE REMVGIT quia in antro est, ut «pulsati colles clamore resultant». OBSCVRIS VERA INVOLVENS vera et obscura confundens. Est autem hypallage, veris obscura inserens. CESSIT FVROR non penitus recessit, sed paulatim coepit imminui; nam est paulo post de Miseni morte dictura, quod non procedit, si nunc numen recessit. NON VLLA LABORVM O VIRGO ‘o’ licet sit naturaliter brevis in Latinis sermonibus, apud Vergilium tamen pro longa habetur, ut hoc loco ‘virgo’, item alibi «quis te magne Cato tacitum». Exceptis ‘ego’, ut «ast ego quae divum», ‘duo’ ut «si duo praeterea», ‘scio’ ut «nunc scio quid sit amor», et ‘nescio’ ut «nescio quis teneros oculus mihi fascinat agnos». Apud alios ‘o’ nisi in Graecis nominibus non producitur, quod et nunc