comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
brigenses caucenses. Nã in cantabrigis uit̃ populis ulio brica
solo memoretur. In autrigonũ .x. ciuitatib triciũ ⁊ uiroceta
a teuacis: nomen dedit fluuius artda. Hors.ui. oppida rigontia
ibixama qͦ nomina crebroalus in locis usurpant᷑. Erta segouia
⁊ noua augusta tremes ipsaque lunia celtibie finis ad oceinũ re¬
liqua uergunt uarduliq ex praediotis & cantabri uinguntur usa.¬
sturũ xxxii. populi diusi. in augustanos austirica arbe magni¬
fica. In his sunt cigurri. pesici. lantienses. tode. numerus omĩs mul¬
titudinis as ccxi. liberoꝵs capitũ. Hucensis conuentus popalor
ẽ sederĩ praet̃ celticos. ⁊ leuamus ignominiũ acbarbare appellatio¬
nis. sed libeioꝵ capitũ ferme. clxo. simili modo braccatũ xtiiii.¬
⁊ ciuitates cl xxu. capitũ ex quib pret̾ ipsos bracaros uiuali.
eoclernui. calleci. at silici. querquenni. citra fastioiũ nominentuir:

Expanded text:
brigenses, Caucenses. nam in Cantabricis VIIII populis Iuliobriga brigenses, Caucenses. nam in Cantabricis VIIII populis Iuliobriga sola memoretur, in Autrigonum X civitatibus Tritium et Virovesca. Arevacis nomen dedit fluvius Areva. horum VI oppida, Secontia et Vxama, quae nomina crebro aliis in locis usurpantur, praeterea Segovia et Nova Augusta, Termes ipsaque Clunia, Celtiberiae finis. ad oceanum reliqua vergunt Vardulique ex praedictis et Cantabri. Iunguntur iis Asturum XXII populi divisi in Augustanos et Transmontanos, Asturica urbe magnifica. in iis sunt Gigurri, Paesici, Lancienses, Zoelae. numerus omnis multitudinis ad CCXL liberorum capitum. Lucensis conventus populorum est sedecim, praeter Celticos et Lemavos ignobilium ac barbarae appellationis, sed liberorum capitum ferme CLXVI. Simili modo Bracarum XXIIII civitates CCLXXXV capitum, ex quibus praeter ipsos BracarosBibali, Coelerni, Callaeci, Equaesi, Limici, Querquerni citra fastidium nominentur .
Abbreviated transcription (Latin):
populo̾s.L u. ex his oruitĩ romanorũ bellitanos. celsenses. ex colonia
galaguritanos qui nasici cognominantur. ilerdensi surdaonum
gentis. uxta quos icoris fluuius ostensis autẽ celebernini la.¬
banenses. bastitani. consaburrenses. dianenses. gelestanii. iorc¬
tani. laminitani mente sanii qui &e oritani. mente fani qui i
bastuli. oretani. qui & germani cognominantur. caputq cel¬
tiberiae sego bri genses. eapetini ⁊ toletani tago flumini ĩpositi
seui uiacienses ꝙ ł iilienses. in eluniense conuentũ. arouli
ducunt populos. Ełi. ex quibus iabanenses tantũ nomi¬
nare libeit. turmogidi.iii. In quib segisa monenses ⁊ segisa¬
mauilicuses in eundẽ conuentũ cariotes ⁊ uennesi quinq ci¬
uitatibus uadunt. Quarum sunt uelienscs eodẽ pelleo deono
celtiberã. iiii. populis. quoꝵ numentini fuere clari si cut
in uacatoꝵ xuiii. cuitatibus int̾ catinienses palantini laco¬

Expanded text:
populos LV: ex his civium Romanorum Bilbilitanos, Celsenses ex colonia, populos LV: ex his civium Romanorum Bilbilitanos, Celsenses ex colonia, Calagurritanos qui Nasici cognominantur , Ilerdenses Surdaonum gentis, iuxta quos Sicoris fluvius, Oscenses regionis banenses, Bastitani, Consaburrenses, Dianenses, Egelestani, Ilorcitani, Laminitani, Mentesani qui et Oretani, Mentesani qui et Bastuli, Oretani qui et Germani cognominantur, caputque Celtiberiae Segobrigenses, Carpetaniae Toletani Tago flumini inpositi, dein Viatienses et Virgilienses. In Cluniensem conventum Varduli ducunt populos XIII, ex quibus Alabanenses tantum nominare libeat, Turmogidi IIII, in quibus Segisamonenses et Segisamaiulienses. in eundem conventum Carietes et Vennenses V civitatibus vadunt, quarum sunt Velienses. eodem Pelendones Celtiberum IIII populis, quorum Numantini fuere clari, sicut in Vaccaeorum XVII civitatibus Intercatienses, Palantini, Laco
Abbreviated transcription (Latin):
o& qui augustani ac cletani. gerundenses. gessorienses. teari qui
iulienses stipendiariorum. a quicaldenses onenses beculonenses.
Cȩsaraugusta colonia imiunis amne hibero affusa ubi oppi¬
dum antea uocabatur salduuia regionis suessetanię. turias.
genses. stipenoiarios. arcobrienses. andolegenses. arocelitanos. bur¬
ranenses. cala corritanos. qui fabularenses cognominant᷑. Cõpluten¬
ses. curenses. cincentes. cortoenses. damanitanos. palenses. larnenses
lursenses. ilimberitanos. lacetanos. uibienses. pompolenses. resegienes.
Carthaginem conueniunt populi ł X .U. exceptis insularion uicolis
ex colonia aeptana gemellenses. ⁊ libisosona cognomine. foro¬
gustana quib duabꝰ us italię datũ ex colonia salariense oipio ani
lati ueteris castulonenses qui caesari uenales appellantur. serabitini
qui augustan ualerienses. sub pendiariorũ redetaniȩ recopit¬

Expanded text:
et qui Augustani, Edetani, Gerundenses, Iessonienses, Teari qui et qui Augustani, Edetani, Gerundenses, Iessonienses, Teari qui Iulienses; stipendiariorum Aquicaldenses, Aesonenses, Baeculonenses. Caesaraugusta colonia immunis, amne Hibero adfusa, ubi oppidum antea vocabatur Salduba, recenses; stipendiarios Arcobrigenses, Andelonenses, Aracelitanos, Bursaonenses , Calagurritanos qui Fibularenses cognominantur, Conplutenses, Carenses, Cincienses, Cortonenses, Damanitanos , Ispallenses, Ilursenses, Iluberitanos, Iacetanos, Libienses , Pompelonenses, Segienses. Carthaginem conveniunt populi LXV exceptis insularum incolis ex colonia Accitana Gemellense, ex Libisosana cognomine Foroaugustana, quibus duabus ius Italiae datum, ex colonia Salariense, oppidani Lati veteris Castulonenses qui CaesariiIuvenales appellantur, Saetabitani qui Augustani, Valerienses. stipendiariorum autem c
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ ꝓpt̃ unuiersã hispaniã greci appellauere hiberiã. regio
cessatania flumen subi colonia Terracon scipionũ opus. sic̃ car¬
thago poenoꝵ legio hilergetũ. oppidũ subur. flumen rubricatũ.
a quo loeani ⁊ indigetes post eos. quo dicetur ordine intus recedon¬
tes raoice pẏrenei ausetam. itani. lacetani. per quae pyreneum
ceretani. dehin uascones. In ora autẽ colonia barcine cognomine.
fauentia oppida ciuiũ romanoꝵ. uetulo irulo. flumen arnum
blanbȩ. Nlumen albae emporia egeminum. Hoc uoeerũ incolarũ
⁊ grecorũ qui phoceensiũ fuere soboles flumen ticher. ab cope re¬
nȩa uenus. In latere promuntorii altero al. Nunc ꝑsirgulos cõ¬
ueutus reddentur in signia. Pręt̾ supradicta t̾racone: diceptuit popłi
xliii. Quorũ celeberrimi ciuiũ romanoꝵ dentosani bisgargi¬
tani latinorum ausetani. terretani. qui ulitani cognominant᷑.

Expanded text:
quem propter universam Hispaniam Graeci appellavere Hiberiam. regio quem propter universam Hispaniam Graeci appellavere Hiberiam. regio Cessetania, flumen Subi, colonia Tarracon, Scipionum opus, sicut Carthago Poenorum. regio Ilergetum, oppidum Subur, flumen Rubricatum, a quo 5 Laeetani et Indigetes. post eos quo dicetur ordine intus recedentes radice Pyrenaei Ausetani Fitani, Iacetani perque Pyrenaeum Ceretani, dein Vascones. in ora autem colonia Barcino cognomine Faventia, oppida civium Roma-. norum Baetulo, Iluro, flumen Arnum, Blandae, flumen Alba, Emporiae, geminum hoc veterum incolarum et Graecorum, qui Phocaeensium fuere suboles, flumen Ticer. ab eo Pyrenaea Venus in latere promunturii altero XL. Nunc per singulos conventus reddentur insignia praeter supra dicta. Tarracone disceptant populi XLII, quorum celeberrimi civium Romanorum Dertosani, Bisgargitani; Latinorum Ausetani, Ceretani qui Iuliani cognominantur
Abbreviated transcription (Latin):
pentarii: Iuxta eos uaccaei. uetiones. & celtiberias rebaci. Oppioa
ore ꝓxima urci adscriptũ ẽ quae baetica barea regio. mauitannia.¬
mox deitannia. dein contestanma. carthago noua. colonia. cuius
a ꝓmuntorio quoo saturni uocatur caesareã mauritaniȩ urbe. c¬
⁊xxx uii. ꝑ traiectus reliqua in ora flumen tader. coloniã in¬
munisilici. Onde ilicitanus sinus in eã cõtribuitur icositama mas¬
latinorũ lucentũ dianiũ stipendiariũ sucro fluuus. & quonda op¬
pidũ contestaniȩ finis regio editania. a moeno practendentes stag¬
no ad celtib̾os recedens ualentia colonia.IIi. a mari remota flu¬
m̃toriũ. & tantunoẽ a mari saguntũ ciuiũ romanoꝵ oppidum
fide nobile flumen uouba. regio autẽ lergaonũ. hiberus aminis
nauigabili commercio diues. ortus in cantabris haud ꝓculoppieo¬
ulio brico per. cece.s. fluens nauiũ ꝑ. ec̃ Ex. auarei oppida ca par

Expanded text:
petani, iuxta eos Vaccaei, Vettones et Celtiberi Arevaci. oppida petani, iuxta eos Vaccaei, Vettones et Celtiberi Arevaci. oppida orae mox deinde Contestania, Carthago Nova colonia, cuius a promunturio, quod Saturni vocatur, Caesaream Mauretaniae urbem CLXXXXVII p. traiectus. reliqua in ora flumen Tader, colonia inmunis Ilici, Latinorum Lucentum, Dianium stipendiarium, Sucro fluvius et quondam oppidum, Contestaniae finis. regio Edetania, amoeno praetendente se stagno, ad Celtiberos recedensmen Turium, et tantundem a mari Saguntum civium Romanorum, oppidum fide nobile, flumen Udiva. 21 regio Ilergaonum, Hiberus amnis, navigabili commercio dives, ortus in Cantabris haut CCL p. fluens, navium per CCLX a Vareia oppido capax,
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ in tanta uiri diligentia. praet̃q in hoc opere cura cũ orbẽ terrarũ
orbi spectantũ proposituros eẽ t̾ras quis credat. & cũ eo duiũ augustũ.
His namq cõplexam cã porticũ & destinatione ⁊ cõmentariis. m.
agripa ea soroit sua ei. inchoatã ꝑegit. Citioxis hispaniȩ sicut com¬
pluriũ prouinciarũ aliquantũ uetus forma mutata ẽ ut pote cũ pomi¬
peius magnus tropheis suis quę statuebat in pyrenco. dccẽ Lxxuii.
oppida ab alpibus ad fines hispaniȩ ulterioris inditionũ abse redacta
testatus sit. Nunc unucrsa ꝓuincia diudit᷑ in conuentus.UII. cintha¬
ginensem. terraconensem. cuesaraugustanũ. duniensem. auituri. lucren¬
sẽ. bacharũ. Accedunt insulȩ. quarũ mensione seposita ciuitates pro¬
foederatũ unũ stipendiaria oxxax u. Primi inorabastuli pͥeos quo
dicitur ordine intus recedentes mente saniore tani. & ad tagũ car¬

Expanded text:
quidem in tanta viri diligentia praeterque in hoc opere cura, cum orbem terrarum quidem in tanta viri diligentia praeterque in hoc opere cura, cum orbem terrarum orbi spectandum propositurus esset, errasse quis credat et cum eo Divum Augustum? is ioris Hispaniae sicut conplurium provinciarum aliquantum vetus forma mutata est, utpote cum Pompeius Magnus tropaeis suis, quae statuebat in Pyrenaeo, DCCCLXVI oppida ab Alpibus ad fines Hispaniae ulterioris in dicionem ab se redacta testatus sit. nune universa provincia dividitur in conventus VII, Carthaginiensem, Tarraconensem , Caesaraugustanum, Cluniensem, Asturum, Lucensem , Bracarum. accedunt insulae, quarum mentione seposita civitates profoederatorum unum, stipendiaria CXXXV. Primi in ora Bastuli, post eos quo dicetur ordine intus recedentes Mentesani, Oretani et ad Tagum Car
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ. regia carina cognomine aurelia urigia cognominata. castrũ
uiliũ. Item caesaris saltariensis stipendiaria baesaro. belippo. barbesula
ula ciprobassis progallet cappa cũ oleastro Ioocio brana lasg̾rilas agantias
aulousae. Porro longitudinẽ uniuersã eius prodidit.m. agrippa. ceco¬
LxXU.E. Latitudinẽ ccr uii. sed cũ termini Karthaginẽ usq proce¬
derent. quȩ causa magnos errores cõputatione mensurȩ saopius parit:
alibi mutator prouinciarũ modo alibi itinerũ auctis quae aut demĩ¬
nutis passibus incubuere. Mlaria tã longo a euo alibi processere litor a
torsere & fluminũ aut correxere flexus. Practẽa aliunde aliis erordiũ
mensura ẽ ⁊ alia meatus. Ita fit ut nulli duo cõcinant. Bacticȩ longi E¬
tudo Nunc a castulonis oppioi finegadis cel & a murgi mariti maiora
xxu.P. amplius altitudo a carte ianamora. ccxxxuii. Agrippa

Expanded text:
 Regia, Carisa cognomine Aurelia, Vrgia cognominata Castrum  Regia, Carisa cognomine Aurelia, Vrgia cognominata Castrum Iulium, item Caesaris Salutariensis; stipendiaria Besaro, Belippo, Barbesula, Blacippo, Baesippo, Callet, Cappa cum Oleastro, Iptuci, Ibrona, Lascuta, Saguntia, Saudo, Vsaepo. Longitudinem universam eius prodidit M. Agrippa CCCCLXXV p., latitudinem CCLVIII, sed cum termini Carthaginem usque procederent: quae calibi mutato provinciarum modo, alibi itinerum, auctisque aut deminutis passibus. incubuere maria tam longo aevo, alibi processere litora, torsere se fluminem aut correxere flexus. praeterea aliunde aliis exordium mensurae est et alia meatus. ita fit ut nulli duo concinant. ii 17 Baeticae longitudo nunc a Castulonis oppidi fine Gadix CCL et a Murgi maritima ora XXV p. amplior, latitudo a Carteia Anam oraCCXXXIIII p. Agrippam
Abbreviated transcription (Latin):
obulcula. onungis abora. uenti prope nubã amnẽ ⁊ ipsũ nauigabilon
hauo procul accolunt alontigi caelilostigi. Iuȩ autẽ regio ab ae ad
fluuiũ anam tenoit extera praedicta Gouria appellatur in duas
diuisa partes. totidẽq gentes celticos qui lusitaniã attingunt. hispa
bã poeunt. Celticos a celtiberis ex lusitania aduenisse manifestũ
ẽ sacris lingua oppidoꝵ uocabulis quȩ cognominibꝰ in bȩtica distĩ
guntur. serie adicitur fama uilia nertobrigae concordia. Iulia
ẽlacimurge. constantia. rilia. steresebi fortunales ⁊callensib enianici.
Pret̾ haec in celtica a cinibro harunda aruncitur obriga lastigi al pes¬
a seppone serippo. Altera ueteria quã diximus turduloꝵ: & conuent
cordubensis hab& oppida nõ ignobilia. arsam. mellariã. mirobricã. Regi¬
ones osinciadisi. saeponẽ gaditani cõuentus ciuium romanoꝵ. regiislati¬

Expanded text:
Obulcula, Oningi, Sabora, Ventippo. Maenubam 5 amnem, et ipsum navigabilem, Obulcula, Oningi, Sabora, Ventippo. Maenubam 5 amnem, et ipsum navigabilem, haut procul accolunt Olontigi, Laelia, Lastigi. Quae autem regio a Baete ad fluvium Anam tendit extra praedicta, Baeturia appellatur, in duas divisa partes totidemque gentes: Celticos, qui Lusitaniam attingunt, Hispalbam petunt. Celticos a Celtiberis ex Lusitania advenisse manifestum est sacris, lingua, oppidorum vocabulis, quae cognominibus in Bguntur: 14 Seriae adicitur Fama Iulia, Nertobrigae Concordia Iulia, est, Lacimurgae Constantia Iulia, Steresibusa Fortunales et Callensibus Aeneanici. praeter haec in Celticab Acinippo, Arunda, Arunci,c Turobriga, Lastigi, Salpesa, Saepone, Serippo. altera Baeturia, quam diximus Turdulorum et conventus Cordubensis, habet oppida non ignobilia Arsam, Mellariam, Mirobrigam Reginam, Sosintigi, Sisaponem. 15 Gaditani conventus civium Romanorum Regina, Lati
Abbreviated transcription (Latin):
fluuius suigilis eodẽ baetis latere incedens. Opida hispalensis cõuentus
colonia cognomine romuliensis . ex ad uerso oppidũ oss&. quod cognominat᷑
uilia cõstantia. iurgentiũ quod ulii genitor bippo caurafiatarũ fliuiuis
menuba & ipse ad citro latere infusus. At in tr̃a estuaria betis oppi¬
dũ nabrissa cognomine ueneria. & colobana coloniȩ casta quȩ rgia
dicitur. ⁊ in medrt̾raneo asido quȩ cesarina singilis fluuius in betun
quo dictũ ẽ ordine irrũpens: astigitanã coloniã adluit cognomine
angustã firmã ab ea nauigabilis: Huiꝰ conuentus sunt: reliquȩ . co¬
lonia. immunis tucci quȩ cognominatur augusta gemella: Ituciq
uirtus uilia. aut ubiq claritas uilia ursaque gonuã urbunoꝵ. int̃ quȩ fu¬
it munda cũ pompeio filia rapta lilũ oppida. Astigiuetus ostippo stipen¬
diaria call& gallucula castra geminallipula. minor marruca. sacrana.

Expanded text:
fluvius Singilis, eodem Baetis latere incidens. Oppida Hispalensis conventus fluvius Singilis, eodem Baetis latere incidens. Oppida Hispalensis conventus colonia cognomine Romulensis, ex adverso oppidum Osset quod cognominatur Iulia Constantia, Lucurgentum quod luli Genius, Orippo, Caura, Siarum, fluviet ipse a dextro latere infusus. at inter aestuaria Baetis oppida Nabrissa cognomine Veneria et Colobana, coloniae Hasta quae Regia dicitur et in mediterraneo Asido quae Caesarina. Singilis fluvius, in Baetim quo dictum est ordine inrumpens , Astigitanam coloniam adluit, cognomine Augustam Firmam, ab ea navigabilis. huius conventus sunt reliquae coloniae inmunes Tucci quae cognominatur Augusta Gemella, Ituci quae Virtus Iulia, Vcubi quae Claritas Iulia, Vrso quae Genetiva Vrbanorum, inter quae fuit Munda, cum Pompeio filio rapta; oppida libera Astigi vetus, Ostippo; stipendiaria Callet, Callicula, Castra Gemina, Ilipula Minor, Marruca, Sacrana,
Abbreviated transcription (Latin):
ossigitama infusus amono amne. blandus alueo crebris dextra leuaq ac¬
colitur: oppidis: coleberrima int̾ hũc & oceani orã in mediterraneo segi¬
da. quȩ augurina cognominatur. ulia que fidentiȩ urgao que allae¬
bor aquae cerilisi liberri quod liberinis lipidaq cliusastici quad uili¬
enses uesei quod fauentia singilia. tegua. arialdanũ. aglaminor.
bebro castra uinaria . cis imbriũ. Iphonoua. ilsrico osca. oscua sucalo un¬
ditanumtuati uetus omnia uastetaniac uergentis. io mare. Cõuentꝰ
uero cordubensis circa flumen ipsũ ossigi quod cognominatur latonium
diturgi. quod forũ uiliũ i prasturgi quod triũ phale sutia. ⁊ adi. prgno¬
tũ ut imedittaneo obuleo quos bontificense appellatur mor ripȩ pona foe¬
leratorum facili marcialiũ onuba. & dextra corduba colonia. patricia
cognomine. Inde primũ nauigabilgͤ b aetae oppida carbula. dc tunca

Expanded text:
Ossigitania infusus, amoeno blandus alveo, crebris dextra laevaque acOssigitania infusus, amoeno blandus alveo, crebris dextra laevaque accolitur oppidis. 10 Celeberrima inter hunc et oceani oram in mediterraneo Segida quae Augurina cognominatur, Ulia quae Fidentia, Urgao quae Alba, Ebora quae Cerialis, Iliberri quod Iliberini, Ilipula quae Laus, Artigi quod Iulienses, Vesci quod Faventia, Singili, Ategua, Arialdunum, Agla Minor, Baebro, Castra Vinaria, Cisimbrium, Hippo Nova, Ilurco, Osca, Oscua, Sucaelo, Unditanum, Tucci Vetus, omnia Bastetaniae vergentis ad mare. conventus vero Cordubensis circa flumen ipsum Ossigi quod cognominatur Latonium, Iliturgi quod Forum Iulium, Ipra, Isturgi quod Triumphales, Ucia et XIIII p. remotum in mediterraneo Obulco quod Pontificense appellatur, mox Ripa, Epora foederatorum, Sacili Martialium, Onuba et dextra Corduba colonia Patricia cognomine , inde primum navigabili Baete oppida Carbula, Detumo,
Abbreviated transcription (Latin):
dcta mons scalpe. Dem litore interno oppida barbesula cũ fluiuo.
con Aduba oppidũ siue mala cacũ fluuio federatoꝵ. dein menuba
sius eroncã un iuersũ originis poenorũ existimauit m agrippa ab̃
iosa dit adantico occano obuersa bastuloꝵs turduloꝵꝙ ꝙͣt i. C
unuersa hispaniã.m. uarro peruenisse hiberas n ꝑsas ⁊ ponicas
o lachantiũ nomen dedisse lusitaniȩ. ⁊: pana priefectũ eusucu¬
es aut quȩ de hereule ac porenȩ uel satuino taũt fubulosa
In prunis arditro bactis interta contnsis prouinciȩ nõ ut aliqui dixert mete¬
si oppido sed tuguensi exoriens saltu. uixti quã tader fluuius qui eharta¬
gineneusẽ agrum girat᷑ ilorcire fugit. scipionis rogũ. uersusq in occasã
occanũ atłanticũ prouintiã ad optans petit: Modicus primo: sed nulto
fluminũ capax. quibꝰ ipse famã aquasq aufert haeticae. Primũ ab

Expanded text:
dicta, mons Calpe. dein litore interno oppida Barbesula cum fluvio, dicta, mons Calpe. dein litore interno oppida Barbesula cum fluvio, item Salduba, oppidum Suel, Malaca cum fluvio foederatorum. dein Maenuba finis. oram eam in universum originis Poenorum existimavit M. Agrippa; ab Ana autem Atlantico oceano obversa Bastulorum Turdulorumque est. in universam Hispaniam M. Varro pervenisse Hiberos et Persas et Phoeeo bacchantium nomen dedisse Lusitaniae et Pana praefectum eius universae. at quae de Hercule ac Pyrene vel Saturno traduntur fabulosa in primis arbitror. 9 Baetis, in Tarraconensis provinciae non, ut aliqui dixere, Mentesa oppido, sed Tugiensi exoriens saltu — iuxta quem Tader fluvius, qui Carthaginiensem agrum rigat — Ilorci refugit Scipionis rogum versusque in occasum oceanum Atlanticum, provinciam adoptans, petit, modicus primo, sed multorum fluminum capax, quibus ipse famam aquasque aufert. Baeticae primum ab
Abbreviated transcription (Latin):
sis autẽ adfixa pe reneo totoq eius alatere dccurrens & simulas
gallicũ oceanũ hiberico mari transuersas se pandens solorio mõte
crore tanais iugis carpentanisq & asturũ abȩtica atq lusitana
distinguitur. Bȩtica a flumine mediã secante cognominata:
cunetas ꝓuinciarũ diuiti cultu & quodã fertili ac peculiari nitore
pinecedit. Iuridici conuentus ei quattuor: gaditanus. cor dubensis
mȩ .uiiii. Municipia.e Rł latio antiquitus clonata aII &
libtate uĩ. federe.iIi. stipendiaria caa. ex his digna memoratu
aut latiore sermone dictu facilia a flumine analitore oceani op
pidũ osq̃noba asturiȩ cognominatũ. int̃ fiuentes łuaiã ⁊ urium
hareni montis bactis fluuius litus curbise inflexo sinu cuius er ad¬
erse gacdis int̃ insulas dicendas ꝓmuntoriũ iunonis portũ uesi ppo oppi¬
ũ bebomellaria fretũ ex atlantico mari carteia. tartesus a greci

Expanded text:
sis autem, adfixa Pyrenaeo totoque eius a latere decurrens et simul ad sis autem, adfixa Pyrenaeo totoque eius a latere decurrens et simul ad Gallicum oceanum Hiberico a mari transversa se pandens , Solorio monte et Oretanis iugis Carpetanisque et Asturum a Baetica atque Lusitania distinguitur. Baetica, a flumine mediam secante cognominata, cunctas provinciarum diviti cultu et quodam fertili ac peculiari nitore praecedit. iuridici conventus ei IIII, Gaditanus, Cordubensis, niae VIIII, municipia c. R. X, Latio antiquitus donata XXVII, libertate VI, foedere III, stipendiaria CXX. ex his digna memoratu aut Latio sepidum Ossonoba, Aestuaria cognominatum, inter confluentes Luxiam et Urium, Hareni montes, Baetis fluvius, litus Curense inflexo sinu, cuius ex adverso Gadis inter insulas dicenda, promunturium lunonis, portus Baesippo, oppidum Baelo, Mellaria, fretum ex Atlantico mari, Carteia, Tartesos a Graecis
Abbreviated transcription (Latin):
anuerso orbe diuiso oceanus. Hoc quod dictã ẽ spacio ad at lanticũ
mare infundens ⁊⁊ auido meatii terras quȩcũq uenientẽ ex pauere
demergens. Resistentis quoq flexuoso litorũ anfractu lambit
curopã ul maxime recessibus crebris ercauans. sed in quattuor
prȩcipuos sinus. quorũ primus a calpe hispaniȩ existimo ut di¬
etum ẽ monte locros brutinũ usq ꝓmuntoriũ in menso abitu
fletitur. In eo prima hispania terrarũ ẽ ulterior appellata.
endẽ baetica mex a fine urgitano citerior eadeq terra conensis
ao pyrenei iuga ulterior induas ꝑ longitudinẽ ꝓuincias diuidit᷑.
Siquidem baeticȩ latere septentrionalis pertenditur. Lusitania
amne ana discieta. ortus hic in lanumitano agro citioris hispaniȩ.¬
& modo in stagna se fundens. modo in angustias resorbens aut ne
totũ cuniculis condens in atlanticũ oceanũ effunditur. Terraconeu¬

Expanded text:
universo orbe diviso. oceanus a quo dictum est spatio Atlanticum universo orbe diviso. oceanus a quo dictum est spatio Atlanticum mare infundens et avido meatu terras, quaecunque venientem expavere, demergens resistentes quoque flexuoso litorum anfractu lambit, Europam vel maxime recessibus crebris excavans, sed in quattuor prae- cipuos sinus, quorum primus a Calpe Hispaniae extimo, ut dictum est, monte Locros, Bruttium usque promunturium, inmenso ambitu flectitur. In eo prima Hispania terrarum est, ulterior appellata, eadem Baetica, mox a fine Murgitano citerior eademque Tarraconensis ad Pyrenaei iuga. ulterior in duas per longitudinem provincias dividitur, si quidem Baeticae latere septentrionali praetenditur Lusitania, amne Ana discreta. ortus hic in Laminitano agro citerioris Hispaniae et modo in stagna se fundens, modo in angustias resorbens aut in totum cuniculis condens et saepius nasci gaudens in Atlanticum oceanum effunditur. Tarraconen
Abbreviated transcription (Latin):
mus fauces oceani patent .u. in latitudinẽ aui cometiaria hispaniae
ad promuntoriũ africę albun. auctore ethurranio gracile uixta
genito. & titus liuius ac nepos cornelius latitudinis tradider̃ mninus
uuĩ .P. ubi uero plurimũ .X. tam modico ore tã inmensa aequorum
uastitas panditur. nec ꝓfunda altitudo miraculũ minuit. Preqͣntes
quippe tenue candicantes uali carinas t̾ritant. Iua decausa limen
interni maris. multi eũ locũ appellauere. Proxiis autẽ facibus utrĩq
impositi montes coercent claustra ab illa africȩ europae cilpę labo¬
rũ herculis metȩ. quã ob causã indigenȩ columnas eius dei uocant
craduntq ꝑfossas exclusa antea admisisse maria ⁊ rerum naturae
Primum ergo de europa altrice uictoris omniũ gentiũ populi
longiq t̾rarũ pulcherrima quã pleriq merito non terciã portionẽ
stcre. Uerũ aequã induas partes ab amne tanai ad gaditanũ fretũ

Expanded text:
mus fauces oceani patent, V in latitudinem, a vico Mellaria Hispaniae mus fauces oceani patent, V in latitudinem, a vico Mellaria Hispaniae ad promunturium Africae Album, auctore Turranio Gracile iuxta genito. 4 T. Livius ac Nepos Cornelius latitVII p., ubi vero plurumum, X: tam modico ore tam inmensa aequorum vastitas panditur. nec profunda altitudo miraculum minuit. frequentes quippe taeniae candicantis vadi carinas territant. qua de causa limen interni maris multi eum locum appellavere. proximis autem faucibus utrimque inpositi montes coercent claustra, Abila Africae, Europae Calpe, laborum Herculis metae, quam ob causam indigenae columnas eius dei vocant creduntque perfossas exclusa antea admisisse maria et rerum naturae Primum ergo de Europa, altrice victoris omnium gentium populi longeque terrarum pulcherrima, quam plerique merito non tertiam portionem fecere, verum aequam, in duas partes ab amne Tanai ad Gaditanum fretum
Abbreviated transcription (Latin):
minime mirum est hominẽ genitũ non omnia humana nouisse:
Iua propt̃ auctorem neminẽ unũ sequar. sed ut quẽq uerissimum iti
quaq parte arbitrabor. q̃m cõmune ferme omĩb fuit. ut cosquisq di¬
iigentisime situs disceroe in quib ipsc prodebat. Ideoq nec culpabo aut
coarguã quẽquã locoꝵ nusa nomina ⁊ quanta dabitur breuitate po¬
nentur claritate. causisq dilatis in suas partes. Nũc enĩ sermo de toto
c. quare sic accipi uelĩ. ut si diuidua fama sua nomina qualia fuere
primordio ante ullas res gestas nuncupetur. ⁊ sit quaedã in is nom̃¬
datura quidem sed mundi rerũq naturȩ. Cerrarũ orbis unuuersus
in tres diuiditur partes. europã. asiã. africã. Origo ab occasu solis &
gaditano freto qua irrũpens oceanus aglanticus in inaria int̾iora
diffanditur. Hinc intranti dertera africa ẽ. leua curopa. int̃ has
asia. Iermini amnes tanais & nilus. xU.P. in longitudinẽ quas dixi¬

Expanded text:
minime mirum est hominem genitum non omnia humana novisse. quapropter auctorem neminem unum sequar, sed ut quemque verissimum in quaque parte arbitrabor, quoniam commune ferme omnibus fuit, ut eos quisque diligentissime situs diceret, in quibus ipse prodebat. 2 ideo nec culpabo aut coarguam quemquam. locorum nuda nomina et quanta dabitur brevitate ponentur, claritate causisque dilatis in suas partes; nunc enim sermo de toto est. quare sic accipi velim, ut si vidua fama sua nomina, qualia fuere primordio ante ullas res gestas, nuncupentur et sit quaedam in his nomenclatura quidem, sed mundi rerumque naturae. 3 Terrarum orbis universus in tres dividitur partes, Europam, Asiam, Africam. origo ab occasu solis et Gaditano freto, qua inrumpens oceanus Atlanticus in maria inferiora diffunditur. hinc intranti dextera Africa est, laeva Europa, inter has Asia. termini amnes Tanais et Nilus. XV p. in longitudinem quas dixi
Abbreviated transcription (Latin):
bolectri qui atlantrici cognominantur. Forũ uoco nigle¬
nũ libũ luteuani. qui & fero neronienses. Nemausũ areon¬
corum piscineruteni samna gens est colosani tecto sagũ aqui¬
taniȩ conterminiatas gonitarũ cunonienses umbranici uocõ¬
torũ ciuitatis foederatae suo capita uasio n lugus august

Expanded text:
bolectri qui Atlantici cognominantur , Forum Voconi, Glabolectri qui Atlantici cognominantur , Forum Voconi, Glanum Libii, Lutevani qui et Foroneronienses, Nemausum Arecomicorum, Piscinae, Ruteni, Samnagenses, Tolosani Tectosagum Aquitaniae contermini, Tasgoduni, Tarusconienses, Vmbranici, Vocontiorum civitatis foederatae duo
Abbreviated transcription (Latin):
ora masilia grecorum phocensiũ foederata promuntorium : ao
chitarista portus regio camattulicorum den suelteri supriq
uerucini In ora autem athenopolis masiliensiũ forũ iulioc¬
taui anorum colonia quȩ pacensis appellatur ⁊ classica. am¬
ni sine argenteus. regio oxibiorum liguanorumque super quos
suebri. quariates. ad unicates. at in ora oppidũ. Latinũ antipo¬
lis regio decitiaciũ. Annisuarus ex alpiũ monte caenia ꝓfuse
Nmedit̾taneo coloniȩ arelatȩs ex tannorum beterrȩ sipti¬
manorũ. arausio. segundanorum in agro cauarũ ualentia.
iuenna. allobrogum. oppida latina: aquȩ sextiȩ salluuiorũ.
a uenninio cauarũ. apta. iulia. uulgientiũ. alebecȩ rcioꝵ.
a pollinariũ. albah eluorũ. augusta tricastrinorũ. aua¬
tilia. area bormannico macinabellio carcasum. uulgarĩ
iterti sagũ. cessero. carbani orate. meminorũ. cenicenscs &¬

Expanded text:
ora Massilia Graecorum Phocaeensium foederata, promunturium Zao, ora Massilia Graecorum Phocaeensium foederata, promunturium Zao, Citharista portus, regio Camactulicorum, dein Suelteri supraque Verucini. in ora autem Athenopolis Massiliensium, Forum Iuli Octavanorum colonia, quae Pacensis appellatur et Classica, amnis nomine Argenteus, regio Oxubiorum Ligaunorumque, super quos Suebri, Quariates, Adunicates. at in ora oppidum Latinum Antipolis, regio Deciatium, amnis Varus, ex Alpium monte Caenia profusus. In mediterraneo coloniae Arelate Sextanorum, Baeterrae Septimanorum, Arausio Secundanorum, in agro Cavarum Valentia, Vienna Allobrogum. oppida Latina Aquae Sextiae Salluviorum, Avennio Cavarum, Apta Iulia Vulgientium, Alebaece Reiorum Apollinarium, Alba Helvorum, Augusta Tricastinorum, Anatilia, Aerea, Bormani, Comani, Cabellio, Carcasum Volcarum Tectosagum, Cessero, Carbantorate Meminorum , Caenicenses, Cam
Abbreviated transcription (Latin):
mannorum colonia xii.e. a mari distans. Flumina araris.
libria. oppida decettro rara. praciacentibꝰ stagnis. agatha quondi
massiliensiũ i regio uulcarũ tecto sagum atq ubi rhoda rhoda¬
rũ fuit. Unde dictus multo galliarũ fertilissimus rodanꝰ amnis¬
ex alpibꝰ serapiens. per lemannũ lacũ segnemq deferons arari. Nt
minus sẽ pso torrentes isarã ⁊ druantiã. Lybica appellantur duo ã
ora modica. Ex his alterũ hispaniense. alterũ metapinũ. Tercui
ideniq amplissimũ masalicoticũ. sunt auctores. ⁊ eradeã opido in
hostio rhodam fuisse ultra fosse exrhodano.c. mari opere ⁊ nomiune¬
insigne stagnũ astromela oppidũ maritima auaticorũ suꝑ que cipi
lapidei hertulis pracliorũ memoria. Regio anatiliorũ inttus decuua
ticũ cauarumque rursus a maritricorium  intus tritollorum
ucontiorumque u regio uellauronum mox allobrogum At in

Expanded text:
manorum colonia XII p. a mari distans, flumina Araris, manorum colonia XII p. a mari distans, flumina Araris, Liria. oppida de cetero rara praeiacentibus stagnis: 33 Agatha quondam Massiliensium et regio Volcarum Tectosagum atque ubi Rhoda Rhodiorum fuit, unde dictus multo Galliarum fertilissimus Rhodanex Alpibus se rapiens per Lemannum lacum segnemque deferens Ararim nec minus se ipso torrentes Isaram et Druantiam. Libica appellantur duo eius ora modica, ex his alterum Hispaniense, alterum Metapinum , tertium idemque amplissimum Massalioticum. sunt auctores et Heracleam oppidum in ostio Rhodani fuisseinsigne stagnum Astromela oppidum Maritima Avaticorum superque campi lapidei, Herculis preliorum metium Cavarumque; rursus a mari Tricorium et intus Tritollorum Vocontiorumque et Segovellaunorum , mox Allobrogum. at in
Abbreviated transcription (Latin):
lis plumbi aeris ferri. argenti. auri. ota feime hispiona scr&. Cti¬
or u speculiaris lapidis. baetica ⁊ minio sunt ⁊ marmoꝵ lapidicns
uniuersae hispaniȩ. uespasianus imperator augustus iactatũ pro¬
cellis rei .t̃. latium tribuit. Pr renei inontes hispanias gallias quo
distorminant promuntoriis ui duo diuersa maria proiectis. Nar.
bonensis ꝓuincia appellatur pars gallearũ quȩ int̾no mari adluit᷑.
bracata antea dicta amne uaro ab italia discreca alpiũque uel
siluberrimis romano imperio uigis. Areliqua uͦ gallia lateris¬
tentrionali montibus cebenna u iuribus agroꝵ cultu uirorum
morũq dignatione amplituoine opũ nulli prouinciarũ prȩfe¬
renda. breuit̾q italia uerius quã prouincia. In ora regio sordonũ
intusq consuaranorum flumina tecã uerno dubrũ oppida uldis¬
eborȩ magne quonoã urbis toiue uestigiũ ruscino latinorũ flumi¬
na taxe. pyreneo rubraene semꝑ in eans lacũ narbommartius deci¬

Expanded text:
ota ferme Hispania scatet, citerior et specularis lapidis, Baetica et minio. sunt et marmorum lapidicinae. universae Hispaniae Vespasianus Imperator Augustus iactatum procellis rei publicae Latium tribuit. Pyrenaei montes Hispanias Galliasque disterminant promunturiis in duo diversa maria proiectis. iv 31 Narbonensis provincia appellatur pars Galliarum quae interno mari adluitur, Bracata antea dicta, amne Varo ab Italia discreta Alpiumque vel saluberrimis Romano imperio iugis, a reliqua vero Gallia latere septentrionali montibus Cebenna et Iuribus, agrorum cultu, virorum morumque dignatione, amplitudine opum nulli provinciarum postferenda breviterque Italia verius quam provincia. 32 in ora regio Sordonum intusque Consuaranorum, flumina Tecum, Vernodubrum, oppida Illiberis, magnae quondam urbis tenue vestigium, Ruscino Latinorum, flumen Atax, e Pyrenaeo Rubrensem permeans lacum, Narbo Martius Decu
Abbreviated transcription (Latin):
Oppida uͦ ienobilia de uiui. sio xxini. nom ausiensibꝰ attribu¬
ta cołct formale galba imporat. Ex in alpinis a ginticosat¬
qui bodionticos quorum oppidũ oinia longitudinẽ ꝓ uinciȩ
nirbonensis. ccc ⁊ xx.e. Agrippa tradicit lititudinem
̃ xl uiii. NAcIa. Itilia aehinc primũq ełꝰ liguresmos
ecruria. ambna lacium ibitiberina hostia i roma t̾rarũ cipit

Expanded text:
oppida vero ignobilia XVIIII, sicut XXIIII Nemausiensibus adtributa. adiecit formulae Galba Imperator ex Inalpinis Avanticos atque Bodionticos, quorum oppidum Dinia. longitudinem provinciae Narbonensis CCCLXX p. Agrippa tradit, latitudinem CCXLVIII. Italia dehinc primique eius Ligures, mox Etru
Abbreviated transcription (Latin):
& MIRA CUIIS IERRAE
AQUA RŨa: EI SIDERUS
aTa: MeNS URE
N unc de partibus quãquã infinitum
io quoq existimatur. Nec temere sins
aliqua reprehensione tractatũ haud
ullo in genere uenia iustiore. si modo

Expanded text:
 miraculis terrae aquarumque et siderum atque mensura. nunc de partibus, quamquam infinitum id quoque existimatur nec temere sine aliqua reprehensione tractatum, haut ullo in genere venia iustiore, si modo
Abbreviated transcription (Latin):
dit quinto decimo die. Iolligines in alto cõserta oua eduint
ut sepie purpure murices eiusdeq generis: uere pariunt.
Echini oua pleni lunis habent hieme: ⁊ cloclee hiberno tẽpor
nascunt᷑. Torpedo octogenos fetus habe .t. Inuenit᷑ ea quę
intra se parit ouci p̃mollia. in aliũ locum ut̾i transferens
atq ibi excludens. Simili modo om̃ia que cartilagina &
lauimis. Ita fit ut sola pisciũ ⁊ animal pariant ⁊ oua
Sepe ⁊ quinquagenis dieb ne absumant᷑ ab aliis. Cȩctr
feminȩ in triduo exoludunt. Simas attigit. Acus sue bellonꝰ
unus pisciũ de hiscente ꝓpt̾ multitudinẽ ut ero parit. Apae
quale sit uulnis qđ i in cecis serpentib tradunt. Mus maroꝰ
in terras scobre effosso parit oua. ⁊ rursus obruit terra. tria¬
simo die refossa aꝑit. fetũq in aquã ducit. Crithim &
channȩ uuluas habere traduntur. Iui trochus appellanis

Expanded text:
dit quinto decimo die. lolligines in alto conserta ova edunt dit quinto decimo die. lolligines in alto conserta ova edunt ut saepiae. purpurae, murices eiusdemque generis vere pariunt. echini ova pleniluniis habent hieme ; et cocleae hiberno tempore nascuntur. Torpedo octogenos fetus habens invenitur eaque intra se parit, ova praemollia in alium locum uteri transferens atque ibi excludens. simili modo omnia quae cartilagin ea appellavimus. ita fit ut sola piscium et animal pariant et ovasaepe et quinquagenis diebus, ne absumantur ab aliis. ceterae feminae in triduo excludunt, si mas attigit. Acus sive belone unus piscium dehiscente propter multitudinem utero parit. a partu coalescit vulnus, quod et in caecis serpentibus tradunt. mus marinus in terra scrobe effosso parit ova et rursus obruit terra, tricensimo die refossa aperit fetumque in aquam ducit. Erythini et channae volvas habere traduntur; qui trochos appellatur
Abbreviated transcription (Latin):
trichias. bis anno parit. ⁊ saxatiles om̃s mollit̃ ut chalchis eipͥms
exiens corpene bis ac sargiuere ⁊ autumno ex planis squatma
bis. sola autumno occcisu uergiliarũ plurimi piscium trib me¬
sibus. aprili. maio. unio. salpe autumno. spargi torpedo squas
circa equinoctiũ molles uere sepia om̃ib mensib ob eiꝰ glutim
atramenti aspeciem uuȩ coherentia masculus ꝓsequit᷑ ad flet
alicis sterelescunt. Polypi hieme cosunt. pariunt uere ouato¬
tili iubrata pampmo: trata secunditate ut multitud ine
ouor occisi nõ recipiant cauo capitis. quo pregnantes tulin
excludunt. L. die equib multa ꝓpt̃ numerũ intercidunt.
Lucustȩ ⁊ reliqua tenuroris crustȩ ponunt oria suꝑ ona
atq ita incubant. Polẏpus femina modo in oius sed ⁊ medo
cauernã cancellato brachiors implexu claudit. Sepia i
terrȩ no parit inter harundines aut sicubi enata alca exla¬

Expanded text:
trichias bis anno parit, et saxatiles omnes; mulli ter et chalcis, cyprini trichias bis anno parit, et saxatiles omnes; mulli ter et chalcis, cyprini sexiens, scorp aenae bis ac sargi, vere et autumno, ex planis squatina bis sola , autumno, occasu vergiliarum, plurimi piscium tribus mensibus Aprili, Maio, Iunio, salpae autumno, sargi, torpedo , squali circa aequinoctium, molles vere, saepia omnibus mensibus. ova eius glutino atramenti ad speciem uvae cohaerentia masculus prosequitur adflatu; alias sterilescunt. polypi hieme coeunt, pariunt vere ova tortili vibrata pampino, tanta fecunditate, ut multitudinem ovorum occisi non recipiant cavo capitis quo praegnantes tulere; excludunt L die, e quibus multa propter numerum intercidunt. locustae et reliqua tenuioris crustae ponunt ova supter ipsa atque ita incubant. polypus femina modo in ovis sedet, modo cavernam cancellato bracchiorum inplexu claudit . saepia in terreno parit inter harundines aut sicubi enata alga, exclu
Abbreviated transcription (Latin):
insignes. Mox pedes figurant᷑. cauda findente se in posterias
mirũq se mestri uita resolinintur in limũ nullo cernente
rursus uernis aquis renascunt᷑ quȩ fuere natȩ. Per inde at
ratione cũ om̃ib annis id eueniat. ⁊ uituli pectines. sponte ne¬
tura in arenosis ꝓueniunt. Que duriores teste sunt ut murs
purpurȩ saliuariȩ lentore sicut aquescente humore culics
Apua spuma maris incalescente cũ admissus est himb. quȩi
siliceo tegmiine oꝑiunt᷑ ut ostrea putrescente limo aut he
circa nauigia diutius stantia defixosq palos ⁊ lignũ marti
nuꝑ cõꝑtũ in ostrariis humorẽ his ferificũ lactis modo eflues
Agillȩ atterunt se scopulis ea strigmenta uiuescunt. nec alia
est earũ ꝓcreatio. Pisciũ diuersa genera nõ coeunt p̃ter sor¬
tepore ann gignunt᷑ ⁊ in humore ut in terra uere pecimę
climnaches hirundines eodẽ tepore euanescunt. Piscium lupis

Expanded text:
insignes , mox pedes figurantur cauda findente se in posteriores. insignes , mox pedes figurantur cauda findente se in posteriores. mirumque, semestri vita resolvuntur in limum nullo cernente, et rursus vernis aquis renascuntur quae fuere natae , perinde occulta ratione, cum omnibus annis id eveniat. et mituli, pectines sponte naturae in harenosis proveniunt; quae durioris testae sunt, ut murices, purpurae, salivario lentore, sicut acescente umore culices; apua spuma maris incalescente , cum admissus est imber; quae vero siliceo tegmine operiuntur, ut ostrea, putrescente limo aut spuma circa navigia diutius stantia defixosque palos et lignum maxime. nuper conpertum in ostreariis umorem iis fetificum lactis modo effluere. angu- illae atterunt se scopulis; ea strigmenta vivescunt, nec alia est earum procreatio. piscium diversa genera non coeunt praeter squtempore anni gignuntur et in umore ut in terra, vere pectines, limaces, hirudines; eadem tempore evanescunt. piscium lupus et
Abbreviated transcription (Latin):
Femina piscis. coitus tepore marẽ sequit᷑. uentrẽ eiꝰ rostro pus.
sub partu mares feminã similit̾̃. oua uescentes earum. nec sat
est generationi ꝑse coitus nisi editis oiuis interuersando mares
uitale adsꝑserint uirus. Non om̃ib id cõtingit ouis in tanti
multitudine. alioqum replerent᷑ maria i stagna cũ singuli uo
innumerabilia cõcipiant. Pisciũ oua in mari crescunt. queda
testidines in cętu suꝑueniunt polypi crine uno femina e nans
adnexu. Sepiȩ i lolligines lingius componentes int̾ se brac.
n i cõtrariũ nantes orȩ i pariunt. Sed polypi in terrã uerso
capite coeunt. Reliqua molliuĩ tergis ut canes. Itẽ lucuste
schillȩ. cancri ore. Rane suꝑueniunt: priorib pedib alas
feminȩ mari apprehendentes posteriorib clunes. paruit nm¬
mas carnes nigras: quais chrmos uocant oculis tantũ ⁊ cauda

Expanded text:
femina piscis coitus tempore marem sequitur, ventrem eius rostro pulsans; femina piscis coitus tempore marem sequitur, ventrem eius rostro pulsans; sub partu mares feminas similiter, ova vescentes earum. nec satis est generationi per se coitus, nisi editis ovis interversando mares vitale adsperserint virus. non omnibus id contingit ovis in tanta multitudine; alioqui replerentur maria et stagna, cum singuli uteri innumerabilia concipiant. Piscium ova in mari crescunt, quaedatestudines in coitu superveniunt, polypi crine uno feminae naribus adnexo, saepiae et lolligines linguis, conponentes inter se bracchia et in contrarium nantes; ore et pariunt. sed polypi in terram verso capite coeunt, reliqua mollium tergis ut canes, item locustae et squillae, cancri ore. ranae superveniunt , prioribus pedibus alas feminae mare adprehendente, posterioribus clunes. pariunt minimas carnes nigras, quas gyrinos vocant, oculis tantum et cauda
Abbreviated transcription (Latin):
pestilens uomitũ dissolutionẽq stomachi ꝓtinꝰ creat. In nr̃o
osta inforis colore tantũ lepori similis in indis  magnitudie
⁊ pilo duriore tantũ uiuus ibi capit᷑. atq pestiferũ animal
araneus spinȩ in dorso aculeo noxius. sed nullũ usquã execra¬
bilius quã radius suꝑ caudã eminens trigonis quã nr̃i pastinacã
appellant. Qum conchilia magnitudine arbores infixus radici
necatarma ut telum ꝑforat ut ferri ⁊ ueneni malo. Morbos
unnuersa genera pisciũ ut cȩtera animalia &iã fera nora
accipimꝰ sentire uerũ egrotare singulos manifestũ facit aliquoꝵ
macies. cũ in eodẽ genere p̃pingues alii captunt᷑. Iuo nã m̃
generent desideriũ ⁊ admiratione hominũ differri nõ patẽ
Pisces atritu uentrium coeunt tanta celeritate ut uisum
fallant. Delphin i reliqua cȩtȩ. simili modo ⁊⁊ paulo diutius.

Expanded text:
pestilens vomitum dissolutionemque stomachi protinus creat, in nostro pestilens vomitum dissolutionemque stomachi protinus creat, in nostro offa informis, colore tantum lepori similis, in Indis et magnitudine et pilo, duriore tantum. nec vivus ibi capitur. aeque pestiferum animal araneus, spinae in dorso aculeo noxius. sed nullum usquam execrabilius quam radius super caudam eminens trygonis , quam nostri pastinacam appellant, quincunciali magnitudine: arbores infixus radici necat, arma ut telum perforat vi ferri et veneni malo. Morbos universa genera piscium, ut cetera animalia etiam fera, non accipimus sentire. verum aegrotare singulos manifestum facit aliquorum macies, cum in eodem genere praepingues alii capiantur. Quonam modo generent, desiderium et admiratio hominum differri non patitur. pisces attritu ventrium coeunt tanta celeritate, ut visum fallant, delphini et reliqua cete simili modo et paulo diutius.
Abbreviated transcription (Latin):
sinõ trahentiũ opẽ c̃globato corpre inpilȩ modũ ipsi ad uiuere
ꝓtendunt. quidem tridentis alus & monstri sollertia ẽ naui¬
giũ sub eundi. atq ita &uto p̾liandi. om̃is gͦ cura adspeculan¬
dũ hoc malũ insumit̾. Certissima ẽ securitas uidisse planoꝰ
pisces quia nũquã sunt ubi maleficȩ bestiȩ. qua de causa urinan¬
tes sacros appellatos. Scilicae testa inclusis fatendũ ẽ. nullũ eẽ
sensũ ut ostreis multis eadẽ nat᷑a quȩ frutici ut oloteris pul¬
monib stellis. Adeo quȩ nichil ñ gignit᷑ in mari ut caupona¬
rũ eciã estiua animalia ꝑnici molestia saltu aut quȩ capillus
maxime celat existto t ⁊ circũglobat escȩ sepȩ extrhauntur.
Quȩ causa soninũ piscium in mari noctib infestare existimat᷑.
Iuibdã uꝰ ipsis innoseunt᷑ quo in numero calcis accipit᷑. nec
uenena cessant dira ut in lepore qui indico mari etiã tactu

Expanded text:
si non trahentium opem conglobato corpore in pilae modum ipsi adiuvere. si non trahentium opem conglobato corpore in pilae modum ipsi adiuvere. protendunt quidem tridentes alii, set monstro sollertia est navigium subeundi atque ita e tuto proeliandi. omnis ergo cura ad speculandum hoc malum insumitur. certissima est securitas vidisse pianos pisces, quia numquam sunt ubi maleficae bestiae, qua de causa urinantes sacros appellant eos. Silicea testa inclusis fatendum est nullum esse sensum, ut ostreis. multis eadem natura quae frutici, ut holothuriis , pulmonibus, stellis. adeoque nihil non gignitur in mari, ut cauponarum etiam aestiva animalia, pernici molesta saltu aut quae capillus maxime celat, existant et circumglobata escae saepe extrahantur , quae causa somnum piscium in mari noctibus infestare existimatur. quibusdam vero ipsis innascuntur , quo in numero chalcis accipitur. Nec veuena cessant dira, ut in lepore, qui in Indico mari etiam tactu
Abbreviated transcription (Latin):
& nubẽ quandã crassescere suꝑ capita animali planoꝵ pisciũ
similẽ p̃mentẽ eos arcentẽ q̃ areciꝓcando: & obid stilos p̃a¬
cutos lineis ad nexos hab̾e sese quia nichil ꝑfossȩ ita ñ rece¬
dunt caliginis & pauoris ut arbitror oꝑe. Nubẽ enĩ & nebulã
cuiꝰ nomine id malũ appellant: int̾ animalia haud ulla c̃ꝑit
quisquã. Ut cunicłis atrox dimicatio inguina & calces om̃emq
candorẽ corpr̃m appetunt. Salus una in aduersas eundi utroq
ut ad summa aquȩ uentũ ẽ. ibi ꝑicłm anceps adepta racione
c̃tra eundi dum conet̾ remergere. & salus om̃is in sociis funẽ
illi religatũ abhumeris eiꝰ tradt̃. Hunc dimicans ut si ꝑi¬
culi signũ leua quatit dexc̃a ad p̾henso stilo inpugna ẽ modicꝰ
alias tractatꝰ ut ꝓpe carinã uentũ ẽ nisi p̃cellere riui repente
rapuit ad sumi spectat. ac sepe iã sub ducti emanib offerunt᷑.

Expanded text:
et nubem quandam crassescere super capita, animali planorum piscium et nubem quandam crassescere super capita, animali planorum piscium similem , prementem eos arcentemque a reciprocando, et ob id stilos praeacutos lineis adnexos habere sese, quia nisi perfossae ita non recedant , caliginis et pavoris, ut arbitror, opere. nubem enim et nebulam, cuius nomine id malum appellant, inter animalia haut ulla conperit quisquam. cum caniculis atrox dimicatio. inguina et calces omnemque candorem corporum appetunt. salus una in adversas eundi ultroquut ad summa aquae ventum est, ibi periculum anceps adempta ratione contra eundi, dum conetur emergere, et salus omnis in sociis. funem illi religatum ab umeris eius trahunt ; hunc dimicans, ut sit periculi signum, laeva quatit, dextera adprehenso stilo in pugna est. modicus alias tractus; ut prope carinam ventum est, nisi praeceleri vi repente rapuit , absumi spectant . ac saepe iam subducti e manibus auteruntur,