comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
radicẽ. Et qd̾ de t̾ra ĩ radicẽ trãsit. r̃nsibilibꝰ acces¬
cessibꝰ migrat ÷ robur. chstinguit᷑ ꝑ ramos. a ra¬
mis ĩ germina. a g̾mine ĩ fructꝰ ⁊ fõlia Eoce qd̾
horrebas in pinguedĩe st̾coris. ÷ arboris fecũditate
surg̾e crederẽ: Egiptii gͦ soli c̾dant resurrectõnem.
qi diligent̾ curant cadau̾a mortuoꝵ: Morem enĩ
habẽt siccare corꝑa. ⁊ qͣsi enea reddere: Eigo scđm
ua st̃ ꝯdrtoꝵ. etiã cũ mortalibꝰ sensibꝰ subtrahunt᷑:
sol egiptii bñ c̾dunt resuirectõnẽ mortuoꝵ suoꝵ.
ahoꝵ u̾o xͥanoꝵ spes i angusto ẽ Sepe enĩ uel
uet᷑ate uł aliqͣ nõ sacrilega necessitate. aꝑtis uel
nudatis sepłecris iuenta sũt corꝑa putruisse: et
suspirantes genuer̃t hoĩes. qͥ solet̃ corꝑali spetie
delectari. ⁊ dix̾unt ĩ cordibꝰ suis: Itane iste qnis ha
nere sperẽ: Q̾ hoc dicis. uides ĩ sepłcro uelgnerẽ:

Expanded text:
radicem; et quod de terra in radicem transit, invisibilibus accessibus migrat in robur, distribuitur per ramos, a ramis in germina, a germine in fructus et folia. Ecce quod horrebas in putredine stercoris, in arboris fecunditate surgere crederem. Aegyptii ergo soli credunt resurrectionem, quia diligenter curant cadavera mortuorum. Morem enim habent siccare corpora, et quasi aenea reddere: Gabbaras eva sunt Conditori, etiam cum mortalibus sensibus subtrahuntur, soli Aegyptii bene credunt reanorum spes in angusto est? Saepe enim vel vetustate vel aliqua non sacrilega necessitate apertis vel nudatis sepulcris, inventa sunt corpora putruisse, et suspirantes gemuerunt homines, qui solent corporali specie delectari, et dixerunt in cordibus suis: Itane iste cinis alnere sperem? Qui hoc dicis, vides in sepulcro vel cinerem:
Abbreviated transcription (Latin):
ut aliqnͦ redeamꝰ orate: Illud maxͥme tenete qͣre locu¬
ti simmꝰ p̾sertim ꝓpt̾ ches festos istos fr̃s mĩ. qͦs paganice¬
lebrant: Attendite gͦ ub̃ fr̃s: T̾ransit hic mũdis: Re¬
cordamini eugłm. ub p̾dicit dñs sic futurũ ẽẽ nouissi¬
mũ diem qͦmodo ĩ cdiebꝰ noẽ: Manducabãt. bibebãt. e¬
mebãt. uẽdebãt. uxores ducebãt. nubebat. donec ĩtra¬
uit nõe in archan: Uenit chluuiũ ⁊ ꝑdidit om̃s: habe
tis aꝑtissime clñm p̾monentẽ. ⁊ alio loco ditentẽ: Ron
grauent᷑ corda ur̃a ĩ crapula ⁊ ebrietate: Sint łubi ur̃i
accincti: ⁊ luc̾ne ardlentes: Et similes estote pueris ex
castͤ uxoris accipit᷑. Uenturꝰ ẽ sponsꝰ eccłe ad traden¬
dos et̾nos amplexꝰ. at faciendoᷤ nos sͥ sẽpit̾nos cohedes.
⁊ nos ita uiuimꝰ. ut eiꝰ aduentũ nõ solũ nõ desid̾emus :

Expanded text:
ut aliquando reddamus. Illud maxime tenete quare locuti sumus, praesertim propter dies festos istos, fratres mei, quos Pagani celebrant. Attendite vobis: transit hic mundus, recordamini Evangelium ubi praedicit Dominus sic futurum novissimum diem, quomodo in diebus Noe. Manducabant et bibebant, emebant et vendebant, uxores ducebant, nubebant, donec intravit Noe in arcam; venco dicentem, Non graventur corda vestra in crapula et ebrietate . Sint lumbi vestri accincti, et lucernae ardentes; et similes estote pueris exscastae uxoris accipitur: venturus est sponsus Ecclesiae ad tradendos aeternos amplexus, ad faciendos nos sibi sempiternos cohaeredes, et nos ita vivimus, ut ejus adventum non sol
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de rerũ nat᷑a cotidianisq exẽplis ducta sũt testimõĩa.
⁊ de ip̃a oĩpotentia dĩ cui nich chfficile ẽ: qui si potuit
fac̾e qd̾ nõ erat. młtomag̃ porest reꝑare qb̾ erat: et
neq eiꝰ resurrectõnem factã nͥ ĩ forma ẜui. qi neq
mors fieri potuit. uñ opꝰ eẽt resurg̾e : nͥ ꝑ formã ẜui:

Expanded text:
atura quotidianisque exemplis dicta sunt testimonia; et de ipsa omnipotentia Dei cui nihil difficile est, qui si potuit facere quod non erat, multo magis potest reparare quod erat; et neque ejus resurrectionem factam nisi in forma servi, quia neque mors fieri potuit, unde opus esset resurgere, nisi per formam servi.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit alienoꝵ peccatoꝵ: non pena
ꝓprioꝵ. In omnib aũt hominibꝰ
mortalitas pena est peccati. Tra¬
hitur eñi ab origine peccati und̾
om̃s uenimꝰ de illius hominis
lapsu: non de hunis descensu.
Aliud ẽ cadere. aliud descendere.
Cecidit unus nequiter: descendit
alius misericorditer. Sicut enĩ
In adam om̃s moriunt᷑ : sic ⁊ in
xp̃o om̃s uiuificabũtur. Portãs
gͦ aliena peccata. que non rapui ĩqͥt
tunc exsoluebam. Id est peccatum
non habens moriebar. Ecce inquit
ueniet pͥnceps huius mundi. ⁊ in
me nichil inueniet. Quid ẽ in me
nichil inueniet: Non in me ĩue¬
niet meritũ mortis. Meritũ eñi
mortis peccatũ ẽ. Quare gͦ morieris Se¬
quit᷑ ⁊ dicit: S ut sciant om̃s qͥa uolu̾tatẽ patͥi
mĩ facio: sugite eamꝰ hinc  Et sirgit ꝑgẽs

Expanded text:
fuit alienorum peccatorum, non poena propriorum. In omnibus autem hominibus mortalitas poena peccati est: trahitur enim ab origine peccati, unde omnes venimus; de illius hominis lapsu, non de hujus descensu. Aliud enim est cadere, aliud descendere. Cecidit unus nequiter, descendit alius misericorditer. Sicut enim in Adam omnes moriuntur, sic in Christo omnes vivificabuntur . Portans ergo aliena peccata, Quae non rapui, inquit, tunc exsolvebam : id est, peccatum non habens moriebar. Ecce, inquit, veniet princeps hujus mundi, et in me nihil inveniet. Quid est, nihil in me inveniet? Non in me inveniet meritum mortis. Meritum enim mortis peccatum est. Quare ergo morieris? Sequitur, et dicit: Sed ut sciant omnes quia voluntatem Patris mei facio, surgite, eamus hinc . Et surgit pergens
Abbreviated transcription (Latin):
Dicis mͥ qd̾ resurrex̾it xͦ: et inde sꝑas resur-¬
rectõnẽ mortuoꝵ S xp̃o licuit resurgere a
mortuis : Et ĩcpit iam laudare xp̃m. nõ ut
ili det honorẽ: s ut tͥ facat despationem:
rat magestatẽ illiꝰ. ut singularẽ faciat. ne tu
sꝑes tale aliqͥt qͣle in illo resurgente mõstra¬
tũ ẽ. ⁊ qͣsi religiosior apparet erga xp̃m cũ di
gͦ huic. excita illã fidem Tẽpestas ⁊ fluctus
sũt. laborat nauis. dormit xp̃c. excita illam
fidem. noli obhuisci qd̾ c̾didisti Sstatĩ respõ¬
loqͤris: Manẽs in te xͦ. arripiet ĩstrum̃tum
suũ. lingã tuã uelut gładiũ suũ. ⁊ utens
corde tuo ⁊ uoce tua tanqͣm possessor hãb¬
tans resistet adu̾sario. securũ te facet: Tu
tam̃ excita dormientẽ. id ẽ recordare obhtã
lus potuit: nos nõ possumꝰ: Respõde ⁊ dic:
Ideo xͦ potuit. qi ds̃ ⁊ Respõdebit ille: unq¬

Expanded text:
Dicis mihi quod resurrexerit Christus, et inde speras resurrectionem mortuorum; sed Christo licuit resurgere a mortuis. Et incipit jam laudare Christum, non ut illi det honorem, sed ut tibi faciat desperationem. rat majestatem illius, ut singularem faciat, ne tu speres tale aliquid, quale in illo resurgente monstratum est. Et quasi religiosior apparet erga Christum, cuergo huic: excita illam fidem; tempestas est, fluctus sunt, laborat navis, dormit Christus; excita illam fidem, noli oblivisci quod credidisti . Statim responloqueris; manens in te Christus arripiet instrumentum suum linguam tuam, velut gladium suum, utens corde tuo et voce tua tanquam possessor inhabitans, resistet adversario, securum te faciet: tu tantum excita dormientem, id est, recordare oblitam lus potuit, nos non possumus, responde et dic: Ideo Christus potuit quia Deus. Respondebit ille: U
Abbreviated transcription (Latin):
luna ꝑ singlos m̃ses: Unde abeũt. um̃ redeũt. frondes
arboribꝰ. in que sec̾ta discebt̃. de qͥbus sec̾tis aduenpuĩt:
Hyems ẽ: certe nc̃ arbores arẽtibꝰ similes u̾no tp̃r ui
ridescũt: Nũc pͥmũ factũ ẽ. an ⁊ p̾terito ãno ita fuit:
Inmmͦ ⁊ p̾t̾to sic fuit: Int̾ceptũ ẽ ab autũno ⁊̃ yemẽ.
facti ad imagiẽ dĩ cum mortu fuerĩt ĩteribt̃: S
potest mͥ aliqͥs dic̾e. minꝰ diligñter ĩspiciens mutati¬
ones ̃stauratõesq rerũ. illa folia putruert̃: noua
nascunt᷑ Bene aũt ꝯsid̾ans. uidet qd̾ ⁊ illa q pri
trescũt: in uires t̾re cedũt: Uñ enĩ t̾ra pingͥficat᷑.

Expanded text:
luna per singulos menses. Unde abeunt, unde redeunt frondes luna per singulos menses. Unde abeunt, unde redeunt frondes arboribus? in quae secreta discedunt, de quibus secretis adveniunt? Hiems est, certe nunc arbores arentibus similes verno tempore virescunt. Nunc primum factum est, an et praeterito anno ita fuit? Imo et praeterito sic fuit. Interceptum est ab autumno in hieme, factipotest mihi aliquis dicere minus diligenter inspiciens mutationes instaurationesque rerum: Illa folia putruerunt, nova nascuntur. Bene autem considerans videt quod et illa quae putrescunt, in vires terrae cedunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
lent uideri ꝑ annos singłos messes : Gen̾is aũt hũa
n. ultma in sine scłi. messis assurget: Ostẽdi nũc
nõ potest ocłis. s de iͦ pͥncipal grano datũ ẽ exꝑim̃¬
tũ: Dicit speidñs: Si granũ sic mãserit ⁊ nõ morti¬
ficatũ fuerit. solũ manebit. cdcẽs de sua mortifica¬
tone: qi młtiplex fut᷑a ẽ ĩ illũ e̾dentiũ resurrectio:
Exẽplum datũ ẽ de uno grano. s tale exẽplũ: cui cre¬
derẽt õs qͥ grana eẽ uellẽt̃. Quanqũa ⁊ oĩs c̾atura lo¬
qͥtur resurrectõnem. si surdi nõ simꝰ. unde conic̾e de
erit. sonmꝰ aĩalũ ⁊ eiugilatio cotidian᷑ est Dormire
morti simile ẽ: euigilare resurrectõ simile ẽ. Ex
hoc qd̾ cotidie fit. crete qd̾ semł futurũ ẽ Lima ꝑ
om̃s mẽses naset᷑. crescit. ꝑ ficit᷑. miint᷑ ꝯsumit᷑.¬
mouatut: Qd̾ in luna ꝑ m̃se. hoc ĩ resurrectiõe semł
ĩ toto tp̃r: Qmodo id qd̾ de dormiẽtibꝰ cotidie. hoc de

Expanded text:
lent videri per annos singulos messes: generis autem humani una ultima in fine saeculi messis assurget. Ostendi nunc oculis non potest: sed de uno principali grano datum est experimentum. Dicit ipse Dominus, Si granum sic manserit, et non mortificatum fuerit, solum manebit , dicens de sua mortificatione, quia multiplex futura est in illum credentium resurrectio. Exemplum datum est de uno grano, sed tale exemplum cui crederent omnes qui grana esse vellent. Quanquam et omnis creatura loquitur resuerit, somnus animalium et evigilatio quotidiana est. Dormire, morti simile est: evigilare, resurrectioni simile est. Ex hoc quod quotidie fit, crede quod semel futurum est. Luna per omnes menses nascitur, crescit, perficitur, minuitovatur. Quod in luna per menses, hoc in resurrectione semel in toto tempore. Quomodo id quod de dormientibus quotidie, hoc de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯficatõnẽ mũm: Hoc nos per fidẽ nouimꝰ Qͥ¬
bus autẽ sẽ ostẽdit. ꝑ oclos didicer̃t: Nõ tam̃
nos reꝓbati sumꝰ qr resurrex̃: ⁊ eũ uidere ocu¬
lis carnalibꝰ nõ potiiimꝰ: Hab̃mus ꝓ nb̃ ip̃ius
dñi testimoniũ. qd̾ dix̃ dubitãti chiscpłõ: et
ractu qͦͣrent qͥd c̾derre: Nam cũ exclamasset

Expanded text:
ficationem nostram . Hoc nos per fidem novimus: quibus autem se ostendit, per oculos didicerunt. Non tamen nos reprobati sumus, quia resurrexit, et eum videre oculis carnalibus non potuimus. Habemus pro nobis ipsius Domini testimonium, quod dixit dubitanti discipulo et tac
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ rei. qͣm plang̾et ille deformit̾ imꝑitꝰ. Et qͥd ei di¬
cerẽt ill qͥ scirẽt. nͥ for te ꝓpt̾ea ille plangebat. qi nicħ
hoꝵ scebat: Noli eẽ tristis: Hoc qd̾ sepeluimꝰ. certe
uͥnc̃ plangis nuditatẽ aratõnis: Ile qͥ nou̾at qͥd eẽt
de frum̃to uẽturũ. ⁊ ĩ ip̃a aratione gauderae. ille uͦ¬

Expanded text:
 Et quid ei dicerent illi qui scirent, si forte propterea ipse plangebat, quia nihil horum sciebat? Noli esse tristis; hoc quod sepelivimus certe nunc plangis nuditatem arationis. Ille qui noverat quid esset de frumento venturum, et in ipsa aratione gauderet: ille
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fricta gleba sepelit᷑. si gͦ eẽt qͥsqũa ignarꝰ rerũ etiã ꝓ¬
pe fut᷑aꝵ. qͥ plang̾et tͥticum. qi meniiiss. estatis. et
cogitarre apd̾ se dioẽs. hoc frum̃tũ qd̾ mͦ sepultũ ẽ. qͣnto
nec hic cerno. frum̃tũ qͣsi mortuũ atq sepultũ lugi¬
briter plang̾et. fiere. ub̃tim. aitendẽs glebas ⁊ t̾rã.
messẽ aũt no uidẽs. qͦmodo nridetur a qͥbris lib ĩdoc

Expanded text:
a sepelitur; si ergo esset quisquam ignarus rerum etiam prope futurarum, qui plangeret triticum, quia meminisset aestatis, et cogitaret apud se dicens, Hoc frumentum, quod modo sepultum est, quanto nec hic cerno: frumentum quasi mortuum atque sepultum lugubriter plangeret, fleret ubertim, attendens glebas et terram, messem autem non videns: quomodo irrideretur a quibuslibet i
Abbreviated transcription (Latin):
ramꝰ: Ergo quid turbati estis. ⁊ cogitatões ascẽ¬
dunt ĩ cor ur̃m: Uidete manꝰ m̃as ⁊ pedes mõs
ficit tang̾e. palpate: Hec tangite solũ dixit. s
ocłi ur̃i: Palpate ⁊ uidete. ocłos ⁊̃ mutandũ ha-¬
sp̃c qͥdem carnẽ ⁊ ossa nõ ht̃. sic̃ me uidetis ha¬
bere: E rrabas cũ discpłis. corrige te cũ discpłis:

Expanded text:
uid turbati estis, et cogitationes ascendunt in cor vestrum? Videte manus meas et pedes meos, ficiat tangere; palpate. Nec, Tangite, solum dixit; sed ri: Palpate et videte, oculos in manibus haitus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere. Errabas cum discipulis, corrigere cum discipulis.
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita dicã. quomͦ uos audire expedit: Erce hoc ip̃m
repeto: Aliqnͦ derestabiles. carnẽ detestãtes. ⁊ scd̾m
carnẽ uiuẽtes: aliqnͦ hoc dicũt. ⁊ sic decipñt: Qui
mehus c̾dunt de xͦ. qͥ dicũt qr carnẽ hr̃it. qũa nos
s deus apparebat : Qͥd ẽ meliꝰ. caro an spc̃: Qd
felix error: suare gͦ carnẽ dico fuisse xp̃ms ĩ u
dicis sp̃m. ego sp̃m ⁊ carnẽ: Nõ tu meliꝰ dicis.
s minꝰ dicis: audi gͦ totũ qd̾ dico ego. id ẽ qd̾ dicit
catholica fides. qd̾ dicit fundatissima ⁊ serenissima

Expanded text:
sic dicam, quomodo vos audire expedit. Ecce hoc ipsum repeto. Aliquando ipsi detestabiles, carnem detestantes, et secundum carnem viventes, aliquando hoc dicunt, et sic decipiunt: Qui melius credunt de sed Deus apparebat? Quid est melius, caro, an spiritus? Quid felix error! Quare? Ego carnem dico fuisse Christum? Tu dicis spiritum: ego spiritum et carnem. Non tu melius dicis, sed minus dicis. Audi ergo totum quod dico ego: id est, quod dicit catholica fides, quod dicit fundatissima et serenissima
Abbreviated transcription (Latin):
ri. caro factũ ẽ.⁊ habitauit ĩ nob̃ Suscep̃ totũ
quasi plenũ hõmem. ãam ⁊ corpꝰ hoĩs Et si
aliqͥd scrupulosiꝰ uis audire. qͥa ar̃ãm ⁊ carnẽ
habce ⁊ pecꝰ. cũ dico aĩam hũanã. ⁊ carnẽ hu¬
manemi. totã aĩam hũanã accepit F uer̃t̃ enĩ

Expanded text:
ri, caro factum est, et habitavit in nobis . Suscepit totum quasi plenum hominem, animam et corpus hominis. Et si aliquid scrupulosius vis audire; quia animam et carnem habet et pecus: cum dico animam humanam et carnem humanam, totam
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ nr̃ id est ãa nr̃a. hoc dicis tantũ fuisse xp̃m : Au¬
Erat ibi u̾bum u̾um. ⁊ ibi caro: Tudicis humͦmus
ds̃ ⁊ u̾us hõ: Hichil falsum ÷̃ hũanitate. nichilfal¬
risame: duo iterũ diu: aĩa hũana: ⁊ quͤaro hũa¬
na: Tu hõ es. ꝓpt̾ aĩam ⁊ carnẽ: Ille xꝰ: ꝓpt̾ dm̃ ⁊¬
sp̃c int̾ hõines comi̾sabatur: Hoc dicis Ut dixi.
hoc putabãt discipłi: Si nichil mali dicis. si bonũ
minꝰ sic eos dimisit ut hoc putarẽt. chmittẽdus

Expanded text:
ster, id est, anima nostra, hoc dicis tantum fuisse Christum: auErat ibi Verbum, erat ibi caro. Tu dicis: Humanus Deus, et verus homo. Nihil falsum in humanitate, nihil falris a me, duo iterum dico: Anima humana, et caro humana. Tu homo es propter animam et carnem: ille Christus spiritus in homine conversabatur. Hoc dicis: ut dixi, hoc putabant et discipuli. Si nihil mali dicis, si bonum i Dominus sic eos dimisit, ut hoc putarent; dimittendus
Abbreviated transcription (Latin):
dudũ cõmissi scełis expetẽs: Lento nãq igni
extrĩsecꝰ ĩ suꝑficie corꝑis urebat᷑: intr̃ĩsetꝰ uo
uastũ cõtebatur incẽdiũ: Auiditas inexplebi¬
bilis sẽper inerat sͥ cibi: nec tñ saciari unꝗͣ
rabidis inctata faucibꝰ ualebat ingluies:
Intestina ĩtrĩsecꝰ ulceribꝰ obsepta Doloribuᷤ¬

Expanded text:
nto namque igne extrinsecus in superficie urebatur, intrinsecus vero vastum condebatur incendium. Aviditas inexplebilis semper inerat cibi, nec tamen saciari umquam rabidis incitata faucibus valebat ingluvies. Intestina intrinsecus ulceribus obsepta.
Abbreviated transcription (Latin):
a malo. Noli loqui mẽdatiũ. noli loqͥ cri¬
minatõnes. noli loqͥ calũpniã. noli falsa te¬
timonia. noli loqͥ blasphemias: Cohibe lin¬
gã tuã a malo: L ide quomͦ irascis. siqͥs de
te male loq̃tur:. Quomꝰ irascis alt̾i qͦn d te
male loqͥtur: sic irascere tͥ qñ de alt̾o male
loq̃ris Labia tua ne loqͣnt᷑ dolũ: Qd̾̃ ẽ int᷑
ĩ corde tuo. hoc dicat᷑ forisecu: Nõ alius ps¬
tus tegat. ⁊ aliud linga ꝓferat. Declina a
malo ⁊ fac bonũ: Nam quomͦ dict᷑us sũ
ei uesti nudũ. qͥ adhuc uult spoliare uest¬
pere ꝑegͥnũ: Ergo per ordinẽ pͥus declina
a malo. ⁊ fac bonũ: Prius accĩge lũbos. ⁊
tũc accẽde luc̾nã Et cũ fec̾is: securꝰ exp̾ta
uitã ⁊ dies bonos. q̃re pacẽ ⁊ sequere eam:

Expanded text:
a malo. Noli loqui mendacium, noli loqui cria malo. Noli loqui mendacium, noli loqui criminationes, noli loqui calumnias, noli loqui falsa testimonia, noli loqui blasphemias: Cohibe linguam tuam a malo. Vide quomodo irasceris, si quis de te male loquatur. Quomodo irasceris alteri, quando de te male loquitur: sic irascere tibi, quando de altero male loqueris. Labia tua ne loquantur dolum. Quod est intus in corde tuo, hoc dicatur foris. Non aliud pectus tegat, et aliud lingua proferat. Declina a malo, et fac bonum. Nam quomodo dicturus sum ei, Vesti nudum, qui adhuc vult spoliare vestpere peregrinum? Ergo per ordinem, prius declina a malo, et fac bonum: prius accinge lumbos tuos, et tunc accende lucernam. Et cum hoc feceris, securus exspecta vit
Abbreviated transcription (Latin):
lũ. Modo dic: ego: Iam dudũ qͦn dicebã qͥs est
hõ qͥ uult uitã. ⁊ diligit uidere dies bonos. om̃s
respõdebamꝰ ego. Fia. respõdeat mͥ aliqͥs: ego:
uis. cohibere lingã tuã a malo nõ uis: ⁊ labia
ti m̾ced̾e̾ reodas: Nam scio quia nõ oꝑanti nõ
reodis Quare : Quia nichil oꝑanti nicħ debes
Et deus posuit m̾cede̾ Qũa m̾cedẽ: Uitã ⁊ di¬
es bonos Quã om̃s desid̾are debemiꝰ. ⁊ ad qͦs
dies om̃s uenire conam̃: ẜmissam m̾cẽdem
daturꝰ ẽ: Quã m̃ced̾e: Uitã ⁊ dies bonos
Iani enĩ mercede tante pollicitatõnis ⁊ a¬
more m̾cedis accensi. paremus iussioni eius
uires nr̃as. latͥa. lac̾tos Quasi iussurꝰ ẽ honͣ¬
ra grandia nos portare. forte aliꝗd fodere.
forte aliꝗͣm machinã erig̾e: Hon tͥ iussit
rẽ laboriosam. s mẽbrũ quod int̾ oĩa mẽbrͣ
lingã tũa a malo: Non ẽ labor erig̾e fabrͥ¬
cã. ⁊ labor ẽ ten̾e lĩgam : Cohibe lingã tuã

Expanded text:
est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? omnes respondebamus, Ego. Eia respondeat mihi aliquis, Ego. vis; cohibere linguam tuam a malo non vis, et labia ti mercedem reddas. Nam scio quia non operanti non reddis. Quare? Quia nihil operanti nihil debes. Et Deus proposuit mercedem. Quam mercedem? Vitam et dies bonos, quam omnes desideramus, et ad quos dies omnes venire conamur. Promissam mercedem daturus est. Quam mercedem? Vitam et dies bonos.sit. Jam enim mercede tantae pollicitationis et amore mercedis accensi, paremus jussioni ejus vires nostras, latera, lacertos. Quasi jussurus est onera grandia nos portare, forte aliquid fodere, forte aliquam machinam erigere? Non tibi jussit rem laboriosam, sed membrum quod inter omnia membra linguam tuam a malo. Non est labor erigere fabricam; et labor est tenere linguam? Cohibe linguam tuam
Abbreviated transcription (Latin):
uͥ ostñdo. inimo seqͣm᷑ om̃s eũ. qͥ nouit ubi
sit qd̾ querimꝰ. sic ⁊ nũc qr desid̾atis uitam
⁊ dies bonos. nõ uob̾ possumꝰ dicere nolite
desid̾are uitã ⁊ dies bonos: s illud dicimũ.
ti similis ẽ: Dies aũt ip̃i ꝓperãtes transeũt.
qr hodiernꝰ dies hest̾nũ excludit Grastinꝰ ideo
nascit᷑: ut excludat hodiernũ: Ip̃i dies uo stãt.
tu quare cũ illis uis stare: Desid̾iũ gͦ uestrũ
qd̾ uultis uitã ⁊ dies bonos. nõ solũ nõ repͥmo:
s etiam uehementi accendo: ꝓrsus q̃rite uit̃ã.¬
rant᷑ Uultis enĩ audire mecũ consiliũ eiꝰ. qͥ
nouit uͥ sunt dies boni. ⁊ uͥ sit uita : audite
nõ a me: s mecũ simul ait enĩ nobis quidã:
Uenite filii audite me: Concurramꝰ. ⁊ stemꝰ. ⁊ au¬
res erigamꝰ. ⁊ corde intelligamꝰ patrẽ qui dixit.

Expanded text:
 novit ubi sit quod quaerimus. Sic et nunc, quia desideratis vitam et dies bonos, non possumus vobis dicere, Nolite desiderare vitam et dies bonos: sed illud dicimus, ti similis est? Dies autem ipsi properantes transeunt; quia hodiernus dies hesternum exclusit: crastinus ideo nascitur, ut excludat hodiernum. Ipsi dies non stant: tu quare cum illis vis stare? Desiderium ergo vestrum, quo vultis vitam et dies bonos, non solum non reprimo, sed etiam vehementius accendooni. Vultis enim audire mecum consilium ejus, qui novit ubi sint dies boni, et ubi sit vita? Audite non a me, sed mecum simul. Ait enim nobis quidam: Venite, filii, audite me. Et concurramus, et stemus, et aures arrigamus, et corde intelligam
Abbreviated transcription (Latin):
net. eadem scͥptura ⁊ dicit: Quiᷤᷤ est hõ qͥ
uult uitã. ⁊ diligit uid̾e dies bonos: Sie int̾¬
rogauit scͥpt᷑a ut sciret quid illi respõd̾etur:
Sciens quod oms hoĩes uitã q̃rerẽt ⁊ dies bon¬
os. pro desiderio ip̃oꝵ int̾rogaũ: Tanꝙͣ sibi de
oĩum corde respõderet᷑. ego Uolo scire dixit.
qͥs ẽ hõ qui uult uitã. ⁊ diligit uidere dies
bonos Qũeadmod̾ etiã ista hora qua uobis lo¬
quor cũ audistis me dixisse : quis ẽ hõ qui
uult uitã ⁊ diligit uidere dies uidere bonos. om¬
nes respõdistis in corde ur̃o: ego Nam et
ego qui uobiscũ loquor. uirã uolo ⁊ dies bono
Quod q̃ritis uos: hoc q̃ro ⁊ ego: Quomͦ si aurũ¬
nobis om̃ibus eẽt necessariũ. ⁊ ego ad aurum
una uobiscũ ꝑuenire uellẽ. ⁊ eẽt alicubi ĩ agtͦ
ur̃o. in loco ur̃e potestati subdito. ⁊ uiderẽ uoᷤ
q̃rentes aurũ ⁊ dicerẽ uobis. quid q̃ritis. res¬
ponderetis mͥ aur̃. ⁊ ego uobis dic̾em. aurum

Expanded text:
tura, et dicit: Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? Sic interrogavit Scriptura, ut sciret quid illi responderetur: sciens quod omnes homines vitam quaererent, et dies bonos. Pro desiderio ipsorum interrogavit, tanquam sibi de omnium corde responderetur, Ego volo: sic dixit, Quis est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? Quemadmodum etiam ista hora, qua vobis loquor cum audistis me dixisse, Quid est homo qui vult vitam, et diligit videre dies bonos? omnes respondistis in corde vestro, Ego. Nam et ego qui vobiscum loquor, vitam volo et dies bonos: quod quaeritis vos, hoc quaero et ego. CAPUT V. nobis omnibus esset necessarium, et ego ad aurum una vobiscum pervenire volens, et esset alicubi in agro vestro, in loco vestrae potestati subdito, et viderem vos quaerentes aurum, et dicerem vobis, Quid quaeritis? responderetis mihi, Aurum. Et ego vobis dicerem, Aurum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ luc̾ne ardentes Ad expͤtationẽ dñi per¬
uite et̾ne. Ergo declina a malo. hoce est
continẽtia. hi sunt lũbi accĩcti: Et fae
bonũ : hoc ẽ iusticia. he sunt luc̾ne ar¬
dentes: Quere pacẽ ⁊ seq̃re eã. hec expͤ¬

Expanded text:
 lucernae ardentes. Ad exspectationem Domini pervitae aeternae. Ergo, Declina a malo, haec est continentia, hi sunt lumbi accincti: Et fac bonum, haec est justitia, hae sunt lucernae ardentes: Quaere pacem et sequere ea
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃m aũ diu uiu̾e qͥd ẽ : nisi ad finẽ cur¬
rere: habuistiꝰ est̾nũ diẽ. hr̃e uis ⁊ crasti¬
nũ diem: S cũ iste trãsierit ⁊ crastinus:
minꝰ illũ habe̾s Iõ obtas ut lucescat dies.
ut ꝓpĩquet tͥ quo tu nõ uis ꝑuenire: Exhi¬
bes aliqũa sollẽpnitatẽ amicis tuis. audis
ibi a bñ obtantibꝰ: Dicit᷑ tibi multos ãnos
uiuas: Eueniat quod illi dix̾unt: Quid:
lit ueniãt ãni ⁊ ãni: Et nõ uis ueniat fi¬
nis ãnoꝵ : Sstudia tua cõtraria sunt: Amby
tanta cura in est hõibus. ut cotidianis magnĩ
ꝓpetuisq laboribus cupiãt. ut tardiꝰ moriant᷑.
qͣnta cura agñdũ ẽ. ut nũqͣm moriant᷑: Iñ

Expanded text:
isi ad finem currere? Habuisti hesternum diem, habere vis et crastinum diem. Sed cum iste transierit et crastinus, minus illum habes. Ideo optas ut lucescat dies, ut propinquet tibi quo tu non vis pervenire. Exhibes aliquam solemnitatem amicis tuis, audis ibi a bene optantibus dici tibi, Multos annos vivas: vis ut veniat quod illi dixerunt. Quid? Ut veniant anni et anni, et non vis veniat finis annorum? Studia tua contraria sunt: ambultanta cura inest hominibus, ut quotidianis, magnis perpetuisque laboribus cupiant, ut tardius moriantur; quanta cura agendum est, ut nunquam moriantur? Inde
Abbreviated transcription (Latin):
quã hic hr̃e nõ possunt: Quia ⁊ lõga ho¬
minis uita tãta b̃uitate cõstͥngit᷑. ad uni¬
u̾si seculi latitudinẽ: quasi una guita ad
cũt. que ĩ scło isto b̃uis ẽ. ⁊ sicut dixi ha¬
bũdat gemitibꝰ usq ad decpitã senectͥtẽ:

Expanded text:
non possunt. Quia et longa hominis vita tanta brevitate constringitur ad universi saeculi illius latitudinem, quasi una gutta ad cunt, quae in saeculo isto brevis est: et, sicut dixi, abundant gemitus usque ad decrepita
Abbreviated transcription (Latin):
miuriã ur̃am referre: qͥbꝰ ista displicẽt.
Eis dico qui faciũt: ⁊ quibꝰ placent.
Uultis nosse qͥd facitis. ⁊ qͣlem tͥsticiã
nob̾ ingeritis : Facrũt illud iudei. uel
sic erubeserte ne fiat. Natali ioħis. idest
ante sex mẽses. tot eñi mẽses int̾ se
habent p̾co ⁊ iudex. de sollemnitate
suꝑsticiosa pagana xͥani ad mare ue-¬
niebãt. ⁊ ibi se baptizabãt. Absens e¬
ram. S sicut comꝑi ꝑ disciplnã xͥano-¬
ticã disciplinã dederũt. Murmurauert̃
inde homines: ⁊ dixerũt qͥdã. Quantũ
erat. ut indic̾etur nob̾. Si ante p̾mo¬
n̾emur: nõ fac̾emus. Ipsi p̾monuissent
p̾sbit̾i. non fecis semꝰ. Ecce ep̃c p̾mont.
Moneo. p̾dico: pnĩttio. Audiatur ep̃c iu¬
bens: audiatur ep̃c manẽs. Audiatur
ep̃c rogans : audiatur ep̃c iurãs. Adiuro
ꝑ ip̃m qui hodie natꝰ est : adiuro. obstrin¬
diar : quã ut tͥstis sentiar. Explic̃.¬

Expanded text:
injuriam vestram referre, quibus ista displicent: injuriam vestram referre, quibus ista displicent: eis dico qui faciunt, et quibus placent. Vultis nosse quid facitis, et qualem tristitiam nobis ingeritis? Faciunt illud Judaei? Vel sic erubescite, ne fiat. Natali Joannis, id est ante sex menses tot enim menses inter se habent praeco et Judex, de solemnitate superstitiosa pagana, Christiani ad mare veniebant et ibi se baptizabant. Absens eram: sed, sicut comperi, per disciplinam ticam disciplinam dederunt. Murmuraverunt inde homines, et dixerunt quidam: Quantum erat ut indicaretur nobis? Si ante praemoneremur, non faceremus. Ipsi praemonuissent presbyteri, non fecissemus. Ecce episcopus praemonet; moneo, praedico, denuntio. Audiatur episcopus jubens, audiatur episcopus monens, audiatur episcopus rogans, audiatur episcopus adjurans. Adjuro per ipsum qui hodie natus est: adjuro, obstrindiar, quam tristis sentiar. SERMO C
Abbreviated transcription (Latin):
rat u̾bũ. O cibꝰ ⁊ panis angłoꝵ. de te mi¬
plent᷑ angłi. de te saciantur: ⁊ nõ fasti¬
diũt. He te unuunt. de te sapnit : de te
beat s̃. ubi es ꝑꝑ me : In diu̾sorio angus¬
to. ĩ pannis: in p̾sepio. Spt̾ quẽ : Qui
regit sid̾a: suggit ubera. Implet angłos.
Fatur ĩ sinu patris : tacet in sinu matͥs.
S locuturꝰ est competente etate: imple
nos moriturꝰ. ad exẽplum pͥmii nr̃i resu¬
rrecturꝰ. ante ocłos discipłoꝵ in celũ ascen¬
surꝰ. ad iuditiũ de cȩlo uẽturus. Eoce qui ĩ
p̾sepi iacebat cdiminutꝰ est : s nõ ꝑdicht
se. Accepit qd nõ erat: s mãsit qd̵ erat.
Ecce habemꝰ infantẽ xpm̃: crescamꝰ cũ
tos hic uideo ꝑꝑ sollẽmtatẽ: oportet ut
dicam. Kalende ianuarii : uenture sũt.
Non fiãt illa que odit ds̃. P lusũ iniqui¬
tas: ꝑ iocũ imꝓbitas. Hon sibi faciant
homines iudices: ne ueniãt inmanuᷤ
empti estis. Postremo si uultis serre qͥd
facitis : ego eis dico qͥ faciunt. Holite ad

Expanded text:
t Verbum. O cibus et panis Angelorum: de te implentur Angeli, de te satiantur, et non fastidiunt; de te vivunt, de te sapiunt, de te beati sunt. Ubi es propter me? In diversorio angusto, in pannis, in praesepio. Propter quem? Qui regit sidera, sugit ubera: implet Angelos, fatur in sinu Patris, tacet in sinu matris. Sed locuturus est competente aetate, impletnos moriturus, ad exemplum praemii nostri resurrecturus, ante oculos discipulorum in coelum ascensurus, ad judicium de coelo venturus. Ecce qui in praesepi jacebat, diminutus est, sed non perdidit se: accepit quod non erat, sed mansit quod erat. Ecce habemus infantem Christum, crescamus cum tos hic video propter solemnitatem, oportet ut dicam. Calendae Januariae venturae sunt. Non fiant illa quae odit Deus: per lusum iniquitas, per jocum improbitas. Non sibi faciant homines judices, ne veniant in manus empti estis. Postremo si vultis scire quid facitis: ego eis dico, qui faciunt. Nolite ad
Abbreviated transcription (Latin):
go cõcepit: elisabeth uxor ⁊ acͥarie. ⁊ ipsa
cõceꝑat. Huns nidicis p̾conẽ: ferebat in
ut̾o. uenit ad eã sc̃a maria: tanquã ad cog-¬
natã suã salutandã. E xultauit infans in
ut̾o elsabeth. Ille exultauit: illa ꝓpħauit.
habes attestantẽ pudiciciã. conugalem.
annoꝵ. que septẽ annis uixerat cũ uiro
suo: freq̃ntãs tẽplũ dñi. seruiens ĩ oroni¬
bꝰ nocte ⁊ die. Et ipsa uidua agnouit xp̃m.
uidit paruũ: agnouit magnũ. Et ipsa at¬
testata ẽ. Habes ⁊ in ista. uitã indualẽ. In
maria. uͥginalem. Eligat sibi qͥsq de istis
tribꝰ: quã uoluerit. Qui p̾t̾ istas eẽ uo¬
luerit: in m̃bris xͥ ẽẽ non disponit. hon
dicant coniugate: nos ad xp̃m non
ꝑtinemus. habuer̃t̃ maritos: scẽ fe¬
mine. Non se extollant uirgies .
nr̃os. Hemo exorbitet. Nemo ꝑꝑ uxorẽ :
meliꝰ sñ uxore. Si pudiciciã coniugalẽ
queris: habes susannã. Si uidualẽ.
habes amnã. Si uͥgmalẽ: habes mariã.

Expanded text:
go concepit, Elisabeth uxor Zachariae et ipsa conceperat; hujus Judicis praeconem ferebat in utero. Venit ad eam sancta Maria, tanquam ad cognatam suam salutandam. Exsultavit infans in utero Elisabeth. Ille exsultavit, illa prophetavit. Habes attestantem pudicitiam conjugalem. annorum, quae septem annis vixerat cum viro suo; frequentans templum Domini, serviens in orationibus nocte et die. Et ipsa vidua agnovit Christum. Vidit parvum, agnovit magnum. Et ipsa attestata est. Habes et in ista vitam vidualem. In Maria, virginalem . Eligat sibi quisque de istis tribus quam voluerit. Qui praeter istas esse voluerit, in membris Christi esse non disponit. Non dicant conjugatae: Nos ad Christum non pertinemus. Habuerunt maritos sanctae feminae. Non se extollant virgines. nostros. Nemo exorbitet. Nemo praeter uxorem: melius sine uxore. Si pudicitiam conjugalem quaeris; habes Susannam: si vidualem; habes Annam: si virginalem; habes Mariam.
Abbreviated transcription (Latin):
Credit. ⁊ cõcipit. Fides in mẽte: xꝰ in uẽ¬
tre. Uirgo cõcepit: miramim. uirgo pe-¬
ꝑit : plus mixamini. Post partũ uirgo
ꝑmãsit. Gn̾ationẽ gͦ istã qͥs ennarrabit :¬

Expanded text:
credit, et concipit. Fides in mente, Christus in vencredit, et concipit. Fides in mente, Christus in ventre. Virgo concepit, miramini: virgo peperit, plus miramini: post partum, virgo permansit. Generationem ergo istam quis enarrabit
Abbreviated transcription (Latin):
initiũ : Si genitꝰ. ht̃ ingtum. Si nõ
ht̃ initiũ qͦm genitꝰ: Quomͦ nescio.
Queris ab homine. qͦm sit genitꝰ ds̃ :
Int̾rogatiõe tua laboro: s ꝓpħam ap¬
pello. Gen̾ationẽ eiꝰ quis ennarrabit:
Ueni mecũ ad istam gn̾ationẽ humanã.
ueni mecũ ad istam in qua se ipsum
exmannit formã serui accipiẽs: si
forte uł ipsam caꝑe possimꝰ : si forte
ioqͥ uł de ipsa aliqͥd ualeamꝰ. Et enĩ qͥs ca-¬
piat qͥ cũ in forma dĩ eẽt nõ rapinam
arbitratꝰ est ẽẽ equal deo: Qͥs hoc ca-¬
piat : Qͥs hoc digne cogitet : Cuiꝰ mẽs
hoc audeat ꝑscrutari: Cuiꝰ lingua aude.¬
at ꝓnũtiare : Cuiꝰ ualeat cogitatio ca-¬
ꝑe : Int̾im hoc conit᷑amꝰ. Multũ est ad
nos. ut aũt nõ multũ eẽt ad nos: semet¬
ipsũ exmaniuit formã serui accipiens.
insimilitudinẽ hominũ factꝰ. ubi: In
uͥgine maria. Inde gͦ aliqͥd loquam᷑. si fo¬
rte possumꝰ. Angłs nĩtiat : uͥgo audit.

Expanded text:
um: si non habet initium, quomodo genitus? Quomodo, nescio. Quaeris ab homine quomodo sit genitus Deus? Interrogatione tua laboro; sed Prophetam appello: Generationem ejus quis enarrabit? Veni mecum ad istam generationem humanam, veni mecum ad istam, in qua se ipsum exinanivit formam servi accipiens: si forte vel ipsam capere possimus, si forte vel de ipsa aliquid loqui valeamus. Etenim quis capiat, Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo? Quis hoc capiat? quis hoc digne cogitet? Cujus mens hoc audeat perscrutari? Cujus lingua audeat pronuntiare? Cujus valeat cogitatio capere? Interim hoc omittamus: multum est ad nos. Ut autem non multum esset ad nos, semetipsum exinanivit, formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus . Ubi? In virgine Maria. Inde ergo aliquid loquamur, si forte possumus. Angelus nuntiat, virgo audit,
Abbreviated transcription (Latin):
attendite gn̾ationẽ. in pͥncipio erat u̾bũ.
u̾bum : Ipsius patris. Quod u̾bũ: Ipse
filiꝰ. Hunquã pat̾ sñ filio. Et tam̃ qui
nunquã sñ fiho: genuit filiũ. Et ge¬
nuit ⁊ nõ cepit. Sine mitio gn̾atio nu¬
llũ est iitiũ. Et tñ filiꝰ. ⁊ tñ genitꝰ.

Expanded text:
attendite generationem: In principio erat Verbum, Verbum! Ipsius Patris. Quod Verbum? Ipse Filius. Nunquam Pater sine Filio. Et tamen qui nunquam sine Filio, genuit Filium. Et genuit, et non coepit. Sine initio generato nullum est init
Abbreviated transcription (Latin):
illuxit. Hatał dies: quo na¬
tus ẽ dies. Et ideo ho die:
quia exhodierno crescit dies. Hatiuita
humana. Ambe mirabiles. Illa sñ femi¬
na matre: ista sñ uiro patre. Quod art
sc̃s ysaias ꝓpħa. gen̾ationẽ eiꝰ quis enmnar¬
rabit. ad ambas gn̾ationes potest referri.
Qͥs digne narraret gn̾atum dnin: Qͥs
digne narret uirgnis partũ: Illud sñ die.

Expanded text:
illuxit. Natalis dies, quo natus est dies. Et ideo hodie, quia ex hodierno crescit dies. Nativitathumana: ambae mirabiles; illa sine femina matre, ista sine viro patre. Quod ait sanctus Isaias propheta, Generationem ejus quis enarrabit ? ad ambas generationes referri potest. Quis digne enarret generantem Deum? Quis digne enarret virginis partum? Illu
Abbreviated transcription (Latin):
debũt. ꝑ quẽ cordis ocłi reuelabuntur
Bicebat ista in orõnibꝰ suis. ⁊ ꝓ desid̾io suo
accepit reponsum: qd̃ non gustaret mor¬
ria mat̾ enis infantẽ: udit ille ⁊ agnouit.
ubi nou̾at qd̾ agnouit : An intꝰ ẽ reuela¬
uenem miracula facientẽ. Cũ gͦ agnouis¬
set eũ. accepit eũ ĩ ulnas suas hoc ẽ ĩ brachi¬
a sua. ⁊ amplexatꝰ ẽ eũ: ⁊ portabat a quo por¬
tabat᷑ ⁊ ip̃e. Ip̃e ẽ enĩ xͦ sapientia di. attin¬
gens a fine usq ad finem fortit̾: ⁊ dispo

Expanded text:
debunt, per quem cordis oculi reuelabuntur?" Dicebat ista in orationibus suis, et pro desiderio suo accepit responsum, quod non gustaret morria mater ejus infantem: vidit ille, et agnovit. Ubi noverat quem agnovit? An intus est revelajuvenem mirabilia facientem. Cum ergo cognovisset, accepit in ulnas suas, hoc est, in brachia sua, amplexatus est eum. Portabat a quo portabatur. Ipse enim est Christus sapientia Dei, attingens a fine us
Abbreviated transcription (Latin):
re eiꝰ. Abetis gͦ pueri puerũ xp̃m: seĩ se¬
nes senẽ symeonẽ. Si aũt queritis ut
de cõiugatis aliqͥs testimoniũ dño ꝑhibe¬
at: zachariã consid̾ate. Nemo gͦ querat
nẽs: aut uxoratꝰ. Quicqͥd plus ẽẽ qͥsqͥs uo¬
Nõ muenimꝰ testimoniũ ꝑhibuisse xͦ ad¬
ult̾os. fornicatores: ĩmundos. S ut tales
testimoniũ ꝑhiberẽt: ipse p̾stitit. ipse do
dies. Crede in xp̃m: ⁊ creseit ĩ te dies. Cre¬
Creuit. ad iuuẽtutẽ ꝑuenit: s in senec¬
tutẽ nõ declinauit. Crescat gͦ fides tua.
sciat. Sic ꝑtinebis ad xp̃m filiũ dei. ĩ prm¬
cipio u̾bũ apd̾ dm̃: u̾bum dm̃. S u̾bũ caro¬
factũ est: ut habitaret in nob̾. Maiestas ibi
latebat : ubi infirmitas apparebat. Simeon
in manibꝰ infirinitatẽ accepit. s magesta¬
tẽ intꝰ agnouit. Nemo cõteninat xp̃mna¬

Expanded text:
risto. Habetis ergo, pueri, puerum Jesum; sancti senes, senem Simeonem. Si autem quaeritis, ut et conjugatus aliquis vir testimonium Domino perhibeat, Zachariam considerate. Nemo ergo quaerat nens, aut uxoratus: quidquid plus esse quis votimonium perhibuisse Christo adulteros, fornicatores, immundos. Et ut a talibus ei testimonium perhiberetur, ipse praestitit, ipse dondies. Crede in Christum, et crescit in te dies. CreCrevit, ad juventutem pervenit: sed in senectutem non declinavit. Crescat ergo et fides tua, sciat. Sic pertinebis ad Christum Filium Dei, in principio Verbum apfactum, ut habitaret in nobis. Majestas ibi latebat, ubi infirmitas apparebat. Simeon in manus suas infirmitatem accepit, sed majestatem intus agnovit. Nemo contemnat Chris
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ. quã paruus factꝰ erat. Paruus factꝰ.
paruos querebat. Quid ẽ paruos querebat :
hon suꝑbos. nõ elatos: s huiles ⁊ mites col¬
ligebat. In p̾sepi dignatꝰ est poni: ut pio¬
in brachia sua: ⁊ dix̃. Hunc dimittis dñe.
seruum tuũ in pace. Bimittis in pace : qr

Expanded text:
erat? Parvus factus, parvos quaerebat. Quid est, parvos quaerebat? Non superbos, non elatos; sed humiles et mites colligebat. In praesepi dignatus est poni, ut essin brachia sua, et dixit: Nunc dimittis, Domine, servum tuum in pace. Dimittis in pace, quia
Abbreviated transcription (Latin):
xantes: arguit inimiicãtes: q̃rit liberantes:
Inde enĩ ꝑ hos dies a rebus licitis desid̾ia uestra
frenatis. ne illicita cõmittatis. ħ ullis diebus se
ingurgitet iino. nec ad ultio : quidiebus istis
tẽꝑat a coniugio: Ita oratio nr̃a hũihtate ⁊ cari¬
tate: ieiunando ⁊ dando. tẽꝑando ⁊ ignoscẽdo
bona tribuendo. ⁊ mala nõ retribuendo. ama
ꝑfertur in celum:¬

Expanded text:
xantes. Arguit inimicantes: quaerit liberantes. xantes. Arguit inimicantes: quaerit liberantes. Inde enim per hos dies a rebus licitis desideria vestra frenatis, ne illicita committatis. Nullis diebus se ingurgitet vino, nec adulterio, qui diebus istis temperat a conjugio. Ita oratio nostra humilitate et charitate, jejunando et dando, temperando et ignoscendo, bona tribuendo et mala non retribuendo, a maperfertur in coelum
Abbreviated transcription (Latin):
desio̾amus: Qd̾ ocłs nõ uidit. nec auris audiũ.
nec in cor hõĩs ascẽdit Nis ip̃e ꝓniitt̾e̾t. impu¬
dentie fuisset dare ista. ⁊ acciꝑe uelle illa: se
nolle dare noc ista Que tam̃ ista nec ip̃a
hẽremꝰ. nͥ dante illo qͥ exhortat᷑ ut demus:
Quagͥ fronte inuirisq sꝑamus dantẽ. s ĩ mi-¬
nimis cõtẽpnimꝰ ĩꝑantẽ : chniithite. ⁊ dimitet᷑¬
ne iuste ẜuus a dño punia tur: In hoc gen̾e
elemosine: nullus est pauꝑ: Potest hoc face¬
re ut met̾nũ uiuat. etiã qͥ ad tẽpus nõ ht̃ uñ
uiuat: siratisdatur: dando cumulat᷑. Que
nõ consumitur: nisi qnͦ non erogatur: Cuiꝰ ergͦ
usq ad hos dies inimicicie ꝑdurarũt: cõfun¬
dantur atq finiant᷑: finiant᷑. ne finiãt. Nõ
teneantur. ne teneãt: ꝑimant᷑ ꝑ redẽp̃torẽ.
elegi dicit dñs: Arguit enĩ ieiunia litigiosoꝵ:
querit pioꝵ: Arguit oppͥmentes: qͣrit rela-¬

Expanded text:
d oculus non vidit, nec auris audivit, d oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Nisi ipse promitteret, impudentiae fuisset dare ista, et accipere velle illa: et nolle dare nec ista: quae tamen ista nec ipsa haberemus, nisi dante illo qui exhortatur ut demus. Qua igitur fronte in utrisque speramus dantem, si in minimis contemnimus imperantem? Dimittite, et dimittne juste servus a Domino puniatur. In hoc genere eleemosynae, nullus est pauper. Potest hoc facere ut in aeternum vivat, etiam qui ad tempus non habet unde vivat. Gratis datur, dando cumulatur, quae non consumitur, nisi quando non erogatur. Cujus ergo usque ad hos dies inimicitiae perdurarunt, confundantur atque finiantur. Finiantur, ne finiant: non teneantur, ne teneant: perimantur per redemptorem, elegi, dicit Dominus . Arguit enim jejunia litigiosorum: quaerit piorum. Arguit opprimentes: quaerit rela
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. etiã nr̃e celsitudinis tẽpus: ⁊ s nõdũ uidẽ¬
do agere uacat. iam tam̃ p̾meditãdo significa¬
re delectat: Rũc itaq orõnibꝰ ingenuiscamus
instantiꝰ. tũc ub̃ius exhilarabm᷑ laudibus.
tis addamꝰ: hinc aũt intelligit animꝰ xͥanus.
qͣntũ remotus ẽẽ debet a fraude alene rei:
qnͦ seniit simile ẽẽ fraudi: s suꝑflua sua nõ
tribuerit indigñti: Dñs dicit: date ⁊ dabr̃¬
uob. Qͥd uerius qͥd iustiꝰ. ut qͥ dare detrectat.
se fraudet ne pp̃e accipiat : Si impudent̾ agͥ¬
cola querit messẽ. uͥ se nouit nõ p̾misisse se¬
men. qͣnto impudentiꝰ q̃rit dm̃ diuitẽ dan¬
tem. qui hoĩnem pauꝑem noluit exaudire
poscentẽ : In pauꝑe enĩ se pase uolu¬
it. qui ño esurit: Dm̃ gͦ nr̃m egentẽ nõ sꝑ¬
namꝰ in pauꝑe : ut egenteᷤᷤ saciem᷑ ĩ diuite:
Hab̃ius egentes: ⁊ egemꝰ: Demꝰ gͦ: ut acci¬
o. insibili. tẽporali. atq t̾reno. qͥd ẽ qͦd accppe

Expanded text:
tatis, etiam nostrae celsitudinis tempus, etsi nondum videndo agere vacat; jam tamen praemeditando significare delectat. Nunc itaque orationibus ingemiscamus instantius: tunc uberius exhilarabimur laudibus. tis addamus. Hinc autem intelligit animus christianus, quantum remotus esse debet a fraude alienae rei; quando sentit simile esse fraudi, si superflua sua non tribuerit indigenti. Dominus dicit: Date et dabvobis. Quid verius, quid justius; ut qui dare detrectat, se fraudet ipse, nec accipiat? Si impudenter agricola quaerit messem, ubi se novit non praemisisse semen; quanto impudentius quaerit Deum divitem dantem, qui hominem pauperem noluit exaudire poscentem? In paupere enim se pasci voluit, qui non esurit. Deum ergo nostrum egentem non spernamus in paupere, ut egentes satiemur in divite. Habemus egentes, et egemus: demus ergo, ut accio
Abbreviated transcription (Latin):
excelsos nos fac̃ celsitudo xͥ. qr pios resurgẽdo p̾¬
mus: Si toleramꝰ. ⁊ ꝯregnabimꝰ: Unũ horũ
modo tanꝗͣ eiꝰ ꝓpinquãte passione. alt̾um pꝰ
pascha tanꝗͣ eius resurrectõne cõpleta. deuo

Expanded text:
excelsos nos facit celsitudo Christi, quia pios resurgendo praeexcelsos nos facit celsitudo Christi, quia pios resurgendo praemus: si toleramus, et conregnabimus . Unum horum modo, tanquam ejus propinquante passione; alterum post Pascha, tanquam ejus resur
Abbreviated transcription (Latin):
de ub Oratõnibꝰ. ⁊eiunis. elemͦsinis. oe
alia quidẽ tẽp̃ra debent xͥ ano feruere :
ueruntam̃ ⁊ illos qͥ diebꝰ alis inhis pigri
sunt. debet ista sollẽpnitas excitare. ⁊ hi
qui ꝑ alios hes ad ista sunt alacres: nuic ea
debent feruẽtius excercere: ⁊ ep̃us qͥrpe
humiltatis nr̃e. uita ̃ hoc scło ẽ. qua dies
sigͥtant isti. dño ꝓ nob̾ xp̃o qͥ semel moriẽdo¬
passus ẽ: uelut annis õibus reuoluta sol¬
lep̃nitate passuro: Qd̾ eñ semel in toto tp̃r
factũ ẽ ut uita nr̃a nouaret᷑. celebrat᷑ ãnis
oĩbus ut in memoriã reuocet᷑. S eͣgo ueras¬
cissime pietans affectu toto ꝑegͥnationiꝰ huiꝰ
tp̃r qͦ ĩ mediis tep̃tatõnibꝰ uiuimꝰ. hũiles corde
ẽẽ debemꝰ. qnͣtomag̃ his diebus qͥbus ip̃m tẽ¬
pus hũilitatis nr̃e nõ solũ uiuendo agimꝰ. sed
etiam celebrando. signific᷑mꝰ: humiles eẽ nõ
docuit hũilitas xͥ. quia impiis moriendo cessit:

Expanded text:
 jejuniis, eleemosynis et alia quidem tempora debent christiano fervere: verumtamen et illos qui diebus aliis in his pigri sunt, debet ista solemnitas excitare; et ii qui per alios dies ad ista sunt alacres, nunc ea debent ferventius exercere. Tempus quippe humilitatis nostrae vita in hoc saeculo est, quam dies significant isti, Dpassus est, velut annis omnibus revoluta solemnitate passuro. Quod enim semel in toto tempore factum est, ut vita nostra novaretur; celebratur annis omnibus, ut in memoriam revocetur. Si ergo veracissimae pietatis affectu, toto peregrinationis hujus tempore, quo in mediis tentationibus vivimus, humiles corde esse debemus: quanto magis his diebus, quibus ipsum tempus humilitatis nostrae non solum vivendo agimus, sed etiam celebrando significamus? Humiles esse nos docuit humilitas Christi, quia impiis moriendo cessit:
Abbreviated transcription (Latin):
in resurrectõnis. ex ꝑsona dr̃ saluatoris. qͥ dũ post
mortẽ ab inferis redit ad suꝑos: incip̃ noũitã hr̃e
uiã uite. que ante habebatur ignota: Ignota enĩ
erat ante xͥ aduentũ uia uite. qr nulliꝰ ad hiic re¬
surgentis fuerat rem̾ata uestigio At uͥ dñs re¬
surrex̃ nota facta. solea trita ẽ pħmoꝵ De qͥbꝰ¬

Expanded text:
in resurrectione ex persona dicitur Salvatoris, qui dum post mortem ab inferis redit ad superos, incipit notam habere viam vitae, quae ante habebatur ignota. Ignota enim erat ante Christum via vitae, quia nullius adhuc resurgentis fuerat temerata vestigio; at ubi Dominus resurrexit, nota facta solo attrita est plurimorum, de quibu
Abbreviated transcription (Latin):
manifestauit ad uitã: Hotas enĩ mͥ fecisti uias ui¬
lutõne corꝑis mortis. morts umibra cixcũdet. tam̃
gͥssus suos uita nõ deserit. sed int̾ ip̃as medias infer¬
sc̃s̃ ꝓpħa: łlam ⁊ si amblauero ĩ medio umbre
mortis nõ timebo mala. qm̃ tu mec̃ es Qd̾ mani¬
festius dñs at. de fideli dicẽs Qͥ aũt c̾dit ĩ me.
nõ morietur: Et licet moriat᷑ uiuet. Ergo fr̃s cũsc̃s¬
quẽadmodũ de sepłer g̾mio resurrex̃ ad suꝑos:
Illi nob reuelẽt quo pacto de ĩferm ꝓfundo re¬
meau̾it ad sepulcrũ: Notũ inqͣm nob̃ faciãt qͤm¬
admodũ ĩ exanime iam corpꝰ ⁊ frigidũ sese calor
ĩsimau̾it. sp̃c ingesserit. sanguis infud̾t: ⁊ ge¬
latas huniore uenas pͥstim uigoris pulsꝯ ha¬
gitau̾it: Notũ inqͣm nob̃ faciãt. quẽ admͦdũ
organũ corꝑis hssipatũ. ĩ pͥorem statũ m̾ioꝵ¬

Expanded text:
manifestavit ad vitam. Notas enim mihi fecit vias vilutione corporis mortis umbra circumdet, tamen gressus suos vita non deserit: sed inter ipsas medias infer: Nam etsi ambulavero in medio umbrae mortis, non timebo mala, quoniam tu mecum es . Quod manifestius Dominus ait de fideli, dicens: Qui autem credit in me, non morietur; et licet moriatur vivet . Ergo, fratresquemadmodum de sepulcri gremio resurrexerit ad superos. Illi nobis revelent quo pacto de inferi profundo remeaverit ad 620 sepulcrum. Notum, inquam, nobis faciant quemadmodum in exanime jam corpus et frigidum sese calor insinuaverit, spiritus ingesserit, sanguis infuderit, et gelatas humore venas pristini vigoris pulsus agitaverit. Notum, inquam, nobis faciant quemadmodum organum corporis dissipatum in priorem statum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑpetui regni dñs ad infirmitates corporeas
⁊ humilitatẽ se ĩclinauit hũanam: Quid tã
nouũ. ꝙͣm ut concipiẽte ⁊ pariẽte femuina il¬
tur Bene etiã ꝓpħa subũxit Cãtate dñs õ
nis t̾ra: Cui eñĩ alii om̃s deb t̾ra cãtare. ni¬
si qͥ uniu̾so t̾raꝵ orbi delictoꝵ ueniã ⁊ spem
nũ est eñi ut eoꝵ p̾cipue laudibꝰ honoretur:
quos apͥi corporis passione ⁊ sangiũs sui effu¬
sione saluauit: Explicit:

Expanded text:
erpetui regni dominus ad infirmitates corporeas, et humilitatem se inclinavit humanam? Quid tam novum, quam concipiente, et parturiente femina, iltur. Bene etiam propheta subjunxit: Cantate Domino, omnis terra. Cui enim alii omnis debet cantare terra, nisi qui universo terrarum orbi delictorum veniam et spem num est enim, ut eorum praecipue laudibus honoretur, quos proprii corporis passione, et sanguinis sui effusione salvavit. HOMILIA
Abbreviated transcription (Latin):
de femineo ut̾o nulla corporee gen̾ationᷤ lege
cõceptꝰ. hũana uoluit sub lege ꝓdire: atq hoc
litas ista in. fantis: p̾ciosũ dei est sac̃mẽtũ.
In pãnis enim: nr̃as infirmitates. nr̃a se ĩdrca
suscepisse p̾cata Qd̃ u̾o m p̃sepr uͥ pastꝰ ẽ aĩa

Expanded text:
a corporeae generationis lege conceptus, humana voluit sub lege prodire, atque hoc tur in praesepi. Vilitas ista infantis pretiosum Dei est sacramentum. In pannis enim nostras infirmitates, nostra se indicat suscepisse peccat
Abbreviated transcription (Latin):
cionũ clamoribꝰ pulsa: locũ ĩ mẽtibꝰ hõinũ
inuenire nõ posset Pat̾ u̾o suscitati filii
tristis abscessit. & ut legit᷑ turbis furent ibꝰ
uicariũ dereliqͥt: Uirgineo itaq corpori stri¬
dentes p̾parauere flãmas: s corpꝰ qd̾ incẽdia
libithnũ suꝑau̾at. refrigeriũ ĩ mediis flã¬
mis inuenit. & que ad hoc focos ingressa
fuerat ut arderet: cep̃ ꝑ scãm uͥgniitatẽ al¬
gere. ut disceret uͥginitas: flãmas gͥ ⁊ ĩcen

Expanded text:
tionum, clamoribus pulsa, locum in mentibus hominum tionum, clamoribus pulsa, locum in mentibus hominum invenire non posset. Pater vero suscitati filii tristis abscessit, et ut legitur, turbis furentibus vicarium dereliquit. Virgineo itaque corpori stridentes praeparavere flammas, sed corpus quod incendia libidinum superaverat, refrigerium in mediis flammis invenit: et quae ad hoc focos ingressa fuerat, ut arderet, coepit per sanctam virginitatem algere; ut disceret virginitas flammas sibi et incen