comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad malos nicħ boni. qͣntũ ad placitũ dĩ nich mali. nã ꝙ faciunt
magna uti lib̾tate. ⁊ bonos temptare. ꝓuocare ⁊ lac̾are ꝑut¬
tit. ꝙ finito scło penitꝰ cessabit. S qm̃ untũsitat̾e maloꝵ in
ħ capłõ diu̾sis nõib designauit. ut ħ ꝯgrue posse fieri ostẽdat.
apte subdit. Et mulier quã uidisti est cuutas in
bilon ÷. Mulier ẽ: qr ͤmollit. ciuitas ÷ qr multos colligit.

Expanded text:
placitum Dei nihil mali. Nam quod faciunt magna uti libertate, et bonos tentare, provocare et lacerare permittit, quod finito saeculo, penitus cessabit. Sed quoniam universitatem malorum in hoc capitulo diversis nominibus designavit, ut hoc congrue posse fieri ostendat, apte subdit: Et mulier quam vidisti est civitas mabylon est. Mulier est, quia emollit; civitas est, quia multos colligit;
Abbreviated transcription (Latin):
aliq unuilsitati ꝓueniret. ex eo enĩ ꝙ sũt mala. maiorẽ deco¬
eo uti liceat ad libitũ. Iniꝰtũ ña eẽt. si illis soliꝰ boni impon̾et
necessitat̾ẽ. qͥb ĩ ꝯdiciõe ex magno dono gr̃e boni uł mali eligẽ-¬
di ofert lib̾tatẽ. In ħ ⁊ enĩ creat᷑a rõnał excellentẽ ħt dignitatẽ

Expanded text:
aliquod universitati proveniret. Ex eo enim quod sunt mala, majorem decoaliquod universitati proveniret. Ex eo enim quod sunt mala, majorem decorbitrium, illis eo uti liceat ad libitum. Injustum namque esset, si illis solius boni imponeret necessitatem, quibus in conditione dono gratiae boni, vel mali eligendi confert l
Abbreviated transcription (Latin):
facient illam ⁊ nudã. eo ꝙ talem faciũt nc̃ in mũdo fra-¬
dulent̃ seducẽdo. ut pꝰea gemat in inferno. desolata ⁊
nudata temꝑali gaudio. ⁊ ꝯmodo amisso. Et eiꝰ carnes man¬
ducabũt. qr de corporali eiꝰ dampnatõe gaudebũt. hoc est
enĩ carnes eiꝰ manducare. de cruciatu carniũ eiꝰ exultare.
maloꝵ. Qd̃ tñ gaudiũ neqͣqͣm diabolo ⁊ eiꝰ pͥncipibus
litetur in cumulũ ꝯsolatõis. s in augm̃tũ maioris
doloris. Et ip̃ami igni ꝯcremabũt. quia ip̃i ẽt̾num ĩ¬
cendiũ mini strabunt. Et qr qͥcquid mał accidit. totum¬
iusto dei uidicio ⁊ iusta ꝓmissione fit. apte seqr. D̃s eñĩ
dedit ut faciant quod placitũ est illi. ut de¬
nt regnũ siũ bestie donec ꝯsummentur
uerba dĩ. Is euĩ dat ꝑiusticiam ꝑmissioẽm. ut ma¬
li faciant ꝑ aꝑtã actõem ꝙ illi placitũ ÷ ꝑꝑ uniũsitatisde¬

Expanded text:
facient illam et nudam, eo quod talem nunc facient in mundo fraufacient illam et nudam, eo quod talem nunc facient in mundo fraudulenter seducendo, ut postea gemat in inferno desolata, et nuda temporali gaudio, et commodo amisso. Et ejus carnes manducabunt, quia de corporali ejus damnatione gaudebunt. Hoc est enim ejus carnes manducare, de cruciatu carnium ejus exsultaremalorum. Quod tamen gaudium nequaquam diabolo et ejus principibus vertetur in cumulum consolationis, sed in augmentum majoris doloris. Et ipsam igni concremabunt, quia ipsi aeternum incendium ministrabunt. Et quia quidquid mali malis acctotum Dei judicio et justa permissione fit, apte sequitur: Deus etenim dedit ut faciant quod placitum est illi, ut dent regnum suum bestiae donec consummentur verba Dei. Deus enim dat per justam permissionem, ut mali faciant per apertam actionem, quod illi placitum est, per universitatis de
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i diu̾sitate gentiũ colledi. aque sunt popłi. qr sic̾ aque
sua labilitate deflu̾nt: ita popłi sua mortalitate tͣnseunt.
seqr̃. Et decem cornua que uidisti ⁊ bestiam. hii
odient fornicariam ⁊̃ desolatam facient illam
⁊ nudam ⁊ carnes eiꝰ manducabũt ⁊ ip̃am ig¬
ni ꝯcremabũt. Sac̾mẽto mulieris ⁊ bestie suꝑiꝰ fufficũt᷑
declarato. subiu̾git ad qͣntã calamitatẽ diabolꝰ ⁊ eis satelli¬
tes qui ꝑ bestiam ⁊ cornua designãtur. miserã maloꝵ uniu̾-¬
sitatẽ. ꝑducent. Gornua ⁊ bestia .i. diabolꝰ ⁊ impii malors re¬
ges. hii odient fornicariam .i. ĩpioꝵ malors collectõem u¬
niu̾sam. a dõ creatore illicito amore diuisam. Non enĩ amor
debet dici ꝙ eam impia doctrina a do̾ diuidũt. ꝙ blandicus
temꝑalib seducũt. ꝙ ad inferni claustra seoucendo ꝑducũt.
hii gͦ odient fornicariam qr ꝑducent ad penã. Si enĩ u̾e dili-¬
gerent: neqͣꝙͣ illã eternis incendiis p̾ꝑarent. Et desolat᷑a

Expanded text:
omni diversitate gentium collecti. Aquae sunt populi; quia, sicut aquae sua labilitate defluunt, ita populi sua mortalitate pertranseunt. Sequitur: Et decem cornua quae vidisti et bestiam, hi odient fornicariam, et desolatam facient illam, et nudam. Et carnes ejus manducabunt, et ipsam igni concremabunt. Sacramento mulieris et bestiae superius sufficienter declarato, subjungit, et quantam calamitatem diabolus et ejus satellites, qui per bestiam et cornua figurantur miseram malorum universitatem perducent. Cornua et bestia, id est, diabolus et impii malorum reges: hi oderunt fornicariam, id est, ipsorum malorum collectionem universam a Deo Creatore illicito amore divisam. Non enim debet amor dici, quod eam impia doctrina a Deo dividunt, quod blanditiis temporalibus seducunt, quod ad inferi claustra seducendo perducunt. Hi ergo odient fornicariam, quia perducent ad poenam. Si enim vere diligerent, nequaquam illam aeternis incendiis praepararent. Et desolatam
Abbreviated transcription (Latin):
habebũt. potestatẽ qͣm suꝑ alios ex̃cebũt. bestie tͣdunt. qr diabolo
ascͥbent qͥcqͥd malicie ꝑ petͣ̃bunt. Quoꝵ adhuc audacẽ p̃sumptiõem. ⁊
de p̃sumptõe ofessiõem descͥbit dicens. hii cõ agno pugnabunt.
bũt uerbo ⁊ oꝑe.xp̃o suos electos auferre temptãdo. s ip̃e uincet
illos. eoꝵ audatiam refrenãdo. et ꝙ hu̾e possit esfic̾e. declarat

Expanded text:
habebunt, potestatem quam super alios exercebunt bestiae tradent, quia diabolo ascribent quidquid malitiae perpetrabunt. Quorum adhuc audacem praesumptionem, et de praesumptione confusionem subscribit, dicens: Hi cum Agno pugnabunt, t opere, Christo suos electos auferre tentando, sed ipse vincet illos eorum audaciam refrenando. Et quod hoc vere possit efficere declarat
Abbreviated transcription (Latin):
supͣdidis statib añ aduentũ xͥ ⁊ añ tem pꝰ uisiois illiꝰ tͣnsierunt. Unꝰ
nc est. qui ꝓpt̃ p̃rogatiuã ⁊ suꝑhabundaniam gr̾e debilissimꝰ i
qui tñ oͣ bonos suam maliciã nͨ er̾cet inqͣntũ pͭ. aliꝰ ñdũ uenit.
quia antitꝰ ñ dũ apparuit seq̃r. Et cum uen̾it oportet
illum breue temp̃ manere. Idest tͥb annis ⁊ dimidio
non est ip̃a octaua est. et de septem est ⁊ ip̃a in
interitũ uadit. Et decẽ cornua que uidisti. dece̾
reges sunt. qui regnũ ñdũ acceꝑunt. s potesta¬
tem tanqͣm reges una hora hñt post bestiam. Et¬

Expanded text:
s illius transierunt. Unus nunc est, qui propter praerogativam et superabundantiam gratiae debilissimus est, qui contra bonos suam malitiam nunc exercet quantum potest. Alius nondum venit, quia Antichristus nondum apparuit. Et cum venerit, oportet eum breve tempus manere, id est, tribus annis et dimidio non est, ipsa octava est, et de septem est, et in interitum vadit. Et decem cornua quae vidisti, decem reges sunt, qui regnum nondum acceperunt, sed potestatem tanquam reges una hora accipiunt post bestiam.
Abbreviated transcription (Latin):
et miratꝰ sum cũ uiderẽ mulierẽ illã. gerit ꝑsonã admirãtis
dum ruinã impior ꝑfecte otemplantis. Ait gͦ. Et miratus
sum cũ uiderẽ mulierẽ adiniratõe magna. Infirmi qͥppe
⁊ imꝑfecti qͥq uisa fallaci reꝓbors gła. atq potñtia multã
mirãtur. qr seq̃ntẽ eoꝵ dampnatõnẽ minime otemplantur.
Qui sieoꝵ fitt᷑am ruinam ⁊ p̾sentiũ bonoꝵ fallacẽ głam altiꝰ
intuerẽtur. teqͣqͣm eos tm̃ mirarẽtur. S qr imꝑfectus qͥsq

Expanded text:
et miratus sum cum viderem mulierem illam, gerit personam admirantis, et nondum ruinam impiorum perfecte contemplantis. Ait ergo: Et miratus sum cum viderem illam admiratione magna. Infirmi quippe et imperfecti quique visa fallaci reproborum gloria atque potentia multum mirantur, quia sequentem eorum damnationem minime contemplantur. Qui si eorum futuram ruinam et praesentium bonorum fallacem gloriam altius intuerentur, nequaquam eos tantum mirarentur. S
Abbreviated transcription (Latin):
ra. qͣm ꝓpuat indignãs: ⁊ iratꝰ d̾s. Ueniet ĩ memoriã. qr reci¬
piet penã. M ña: d̾s mala hõiũ se reminisci dissimulat: dũ
ad penitẽciam expectat. q̃ ĩ fine recte reduc̃e d̾r ad memori¬
am: dũ ĩ feret u ĩdictã. Et qr boni neqͣm dampnatõis impioꝵ
tudinib ꝑsecut̾oũ qͣtru̾t᷑. s a fide nõ mouẽtur. ⁊ qͥ sic̃ mõtes i¬
ma deserũt. ⁊ ad sũma oscẽdũt a osortio ꝑeũtiũ erũt tc ali¬

Expanded text:
at indignans et iratus Deus. Veniet in memoriam, quia recipiet poenam. Modo namque Deus mala hominum se reminisci dissimulat, dum ad poenitentiam exspectat, quae in fine recte reducere dicitur ad memoriam, dum infert vindictam. Et quia boni nequaquam damnationis impiorum tudinibus persecutionum quatiuntur, sed a fide non moventur, et qui sicut montes ima deserunt, et ad summa conscendunt, a consortio pereuntium erunt p
Abbreviated transcription (Latin):
det decorare gła diuiciis ⁊ ornam̃tis scłi p̾sentis. que etiã
ħt poculũ aureũ in manu sua. qr ex̾cet impiam doctri¬
nã scłaris dod sapĩe claritate fulgida ĩ oꝑatõe manifestã.
ũalios in hebrians: ad culpã ꝑtͣhat. ⁊ sue dampnat̃ois ꝑti¬
cipes faciat. Pleñ abhomiuat̾onũ ⁊ in mũdicia fornicatõ¬
nis eiꝰ .i. ab hominabili ⁊ in mũda ueneratõe nefande cul-

Expanded text:
det decorare gloria, divitiis et ornamentis saeculi praesentis. Quae etiam habet poculum aureum in manu sua, quia exercet impiam doctrinam saecularis sapientiae claritate fulgidam, et operatione manifestam, ut alios inebrians ad culpam pertrahat et suae damnationis participes faciat, plenum abominatione et immunditia fornicationis, id est, abominabili, et immunda veneratione nefand
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ habitã amisit. Et ip̃a octaua ÷. ⁊ de sept̃e est: de septẽ est quia
na tͣnscendit. Et in int̾itũ uadit. qr in et̾nũ ꝑhibit. Et decẽ cormi-¬
a que iudisti. decẽ reges sunt. Descͥpto suꝑiꝰ sacͣm̃to septẽ capitũ:
ibiũgit de sacͣm̃to decẽ corniũ. Decẽ cornua decẽ reges sunt.
bñ dr̃ ꝙ. regñ ñdũ acceꝑunt: qr ñ d̾ uen̾unt. S pͥatẽ tanqͣm re¬
omiunis malicia inferiꝰ describ̾r cũ subd̃r. Hii unũ hñt cõ-

Expanded text:
ejus habitam amisit, et ipsa octava est et de septem. De septem est, quia na transcendit, et in interitum vadit, quia in aeternum peribit. Et decem cornua quae vidisti decem reges sunt. Descripto superius sacramento septem capitum, subjungit de sacramento septem cornuum. Decem cornua decem regesod regnum nondum acceperunt, quia nondum venerunt. Sed potestatem tanquam reis malitia inferius describitur, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tes t̾ram. quoꝵ ñ sunt noĩa scͥpta in libro
uite a dstitutiõe mu̾di uidentes bestiam
que erat ⁊ ñ est. Quare miraris: sub ĩ terrogõe rep̃-¬
hend̾r qͥsqͥs de fallacib bonis nimisadmiratur. Si enĩ rem
atentiꝰ inuestigaret. luce clariꝰ intellig̾et: ꝙ d̾s iusto udi-¬
cio ꝑmittit impios ĩ hoc scło ꝓsꝑari. ut inde̾ iꝰtius ĩ fut᷑o pos¬
suit ꝯdempnari. Quare miraris quasi dic̾et. Holi mirari. s
intellige qͥd sit. Ego tͥ dicã sac̃mentũ mulieris ⁊ bestie .i. os-
stendam tͥ qͥd sit utraq bestie que portat eam qr diabolꝰ
semꝑ maloꝵ poctitor ÷ ad ꝑficiendam maliciam. Et notãd̾
quod bestiam ĩ demostratõe sacͣm̃ti mulieri ante pon̾. qr
diabolꝰ uiuũsitatẽ maloꝵ añcedit. Que ħt capita .uii. ⁊¬

Expanded text:
tes terram quorum non sunt nomina scripta in libro vitae a constitutione mundi videntes bestiam quae erat et non est. Quare miraris? Sub interrogatione reprehenditur, quisquis de fallacibus malorum bonis nimis admiratur. Si enim rem attentius investigaret, luce clarius intelligeret quod Deus justo judicio permittit impios in hoc saeculo prosperari, ut inde justius in futuro possint condemnari. Quare miraris? Quasi diceret: Noli mirari, sed intellige quid sit. Ego tibi dicam sacramentum mulieris et bestiae, id est, ostendasemper malorum portitor est ad perficiendum malitiam. Et notandum quod bestiam in demonstratione sacramenti mulieri anteponit, quia diabolus universitatem malorum antecedit. Quae capita
Abbreviated transcription (Latin):
agna sicut talentũ descendet de celo in hõieᷤ.
et blasphemauerũt hõies dm̃ ꝓpt̃ plagam
qͣndinis. qm̃ magna facta est uehem̃ter. Gran¬
do qͥppe magna. est pena ẽt̾na. sic̃ thalentũ: qr pond̾ata et
mensurata. scd̃m ꝑeu̾̃itũ m̾ita. Que descẽndet decelo ĩ hõies.
qr a do̾ mutet᷑ ĩ ꝑeii̾tes. Et blasphemau̾ũt hoĩes deũ ꝓpt̾ pla¬
gam gͣndinis. Qu̾auis nimir̃ impii ĩ inferno poĩti se sen-¬
deqͣntitate eiꝰ bn add̾r. ꝙ magna gͣndo facta÷ uehem̃ter.
qr cruciabit ĩ tolerabłr. Et uͥ adhuc de his que ꝑtinẽt ad i

Expanded text:
t de coelo in homines, et blasphemaverunt homines Deum propter plagam grandinis, quoniam magna facta est vehementer. Grando quippe magna est poena aeterna sicut talentum, quia ponderata et mensurata secundum pereuntium merita. Quae descendit de coelo in homines, quia a Deo mittetur in pereuntes. Et blasphemaverunt homines Deum propter plagam grandinis. Quamvis nimirum impii in inferno positi se sende quantitate ejus bene additur, quod magna grando facta est vehementer, quia cruciabit into
Abbreviated transcription (Latin):
que sedet suꝑ aqͣs. com qͣ fornicatisũt regest̾re.
⁊ inebͣiati sunt qui habitãt t̾ram. de uino ꝓ¬
stĩtitiõis eius. Recte unꝰ de .uii. anghs phialas ire di ha¬
bentib q̃ torm̃ta mał fufa sunt sc̃o theologo demõstrauit. qua
umanimis unitas p̾dicatoꝵ irã duĩa in malos p̃dicantiũ. ⁊ exerci¬
tiũ eoꝵ ꝑpetuam dampnat᷑oem u̾bo ⁊ scͥpto nob̃ ꝓpalare ñ desinit.¬

Expanded text:
reges terrae, et inebriati sunt, qui habitant terram de vino prostitutionis ejus . Recte unus de septem angelis phialas irae Dei habentibus, quae tormenta malis futura sint, sancto theologo demonstravit, quia unanimis unitas praedicatorum iram divinam in malos praedicantium et exercentium eorum perpetuam damnationem verbo et scripto nob
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sentiam angłoꝵ .s. scõꝵ sp̃uũ ⁊ hoium ꝑ quos d̾s sua iudicia ex̃¬
cet.⁊ minist̾ĩa młtiformit᷑ oplet. s ⁊ ꝙ nemo illoꝵ meritis coeqͣ¬
ri possit luculent ostendit cũ subiũgit. Et nemo pot̾at
dicere canticũ nisi illa . c. quadragintaqtuor
sunt qui com mulierib ñ sunt coinqͥnati. uͥ¬
gines enĩ sunt ⁊ secũtur agñ quoõq ierit.
tis. ubiaddĩ. hii secõtur agñ qͦc̾q ierit adiũgit cẽ m̃itũ pas¬
sionis. Illi nimir̃ eũ qͦq ierit seot᷑: qui eũ in utroq imitã¬
duntur. qui illũ imitari m̃tis. ⁊ corporis incorruptõe credũ¬
dũtur. Quoꝵ laudem ad huc sullumꝰ atollit dicens. Hui
empti sunt ex om̃ib primicie deo ⁊agno. et
inore ip̃oꝵ ñ ÷ inuentũ mendaciũ s̾ine ma

Expanded text:
um per quos Deus sua judicia exercet, et mysteria multiformiter complet. Sed et quod nemo illorum meritis coaequari possit, luculenter ostendit, cum subjungit: Et nemo poterat dicere canticum, nisi illa centum quadraginta quatuor sunt qui cum mulieribus non sunt coinquinati, virgines enim sunt, et sequuntur Agnum quocunque ierit. tis. Ubi addit, hi sequuntur Agnum quocunque ierit, adjungit etiam meritum passionis. Illi nimirum eum quocunque ierit sequuntur, qui eum in utroque imitanduntur, qui illum imitari mentis et corporis incorruptione probantur. Quorum laudem adhuc sublimius attollit, dicens: Hi empti sunt ex hominibus, primitiae Deo, et Agno, et in ore ipsorum non est inventum m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtiõe scd̃i sigilli. hic uͥ in p̾ceonti capło dic̃. facta ÷ t̾cia pars ma¬
ris sanguis. agit de ꝑsecutorib sub tuba scd̃̾iangłi. Ibi uͥdic̃ ecce
equs nig̃. agit de ħticis sub aꝑciõe t̾cii sigilli. h uͥ dix̃ cecidit
de celo stella. agit de h̾eticis sub tuba t̾cii angłi. Ibi uͥdix̃. ecce
tus fadus est magnꝰ agit de ꝑsecucõe antixpi. sub aꝑtioe sexti
sigłi. ħ ubi ait. solue .iiii. angłos qui alligati sũt in flumĩe

Expanded text:
apertione secundi sigilli. Hic ubi in praecedenti capitulo dicit facta est tertia pars maris sanguis, agit de persecutoribus sub tuba secundi angeli. Ibi ubi dixit: Ecce equus niger, egit de haereticis sub apertione tertii sigilli. Hic ubi dicit: Cecidit de coelo stella, agit de haereticis sub tuba tertii angeli. Ibi ubi dixit: Ecce tus factus est magnus, egit de persecutione Antichristi sub apertione sexti sigi
Abbreviated transcription (Latin):
extͥnsecꝰ flagellũ ꝑsecõis. Ignis: flãma uiteriꝰ ardẽtis ꝑu̾see
mulatõis. Sanguis crudelitatẽ occisiõis. Pͥmo iͥ augło tuba
canẽte facta ⁊÷ gͣndo. ⁊ ignis dmista in sanguine. quia pͥm
p̾dicatoꝵ ordine in pͥcipio noui testam̃ti in uidea p̾dicante
iudaicꝰ popłs usq ad effusionẽ sanguinis crudełr exarsit in
S qͥa seuicia ꝑsecõis ñ bonis s mał nocet: apte subiũgr̃.
cti. minores ⁊ maiores. Istas duas ꝑtes d̾s sibi assumit.
quia pusillis cõ maiorib bñdic̃. t̾cia pars que est maloꝵ
diabolo relicta ÷ et facta gͣndine ⁊ igne dinista in sanguine. du¬
abus que dei sunt illesis ꝑmanẽtib obusta est. qͥa pͥmo p̾dicato¬
rũ ordine p̃dicante et ꝑsecõe seuiente: funditꝰ a bono defrau¬
data ÷. Terraaũ sig̃cat hoĩes. quia debñt ⁊ ip̃i ad similitudinẽ
t̾re ꝑ uͥtutes ⁊ bona oꝑã fructificare. arbores: sig̃rant hõies.

Expanded text:
extrinsecus flagellum persecutionis. Ignis flammam interius ardentis perversae aemulationis. Sanguis crudelitatem occisionis. Primo itaque angelo, tuba canente, facta est grando, et ignis commista in sanguine; quirdine in principio Novi Testamenti in Judaea praedicante, Judaicus populus usque ad effusionem sanguinis crudeliter exarsit in Sed quia saevitia persecutionis non bonis, sed malis nocet, apte subjungitur: cti, minores et majores. Istas duas partes Deus sibi assumit, quia pusillis cum majoribus benedixit. Tertia pars, quae est malorum, diabolo relicta est, et facta grandine, et igne commista in sanguine, duabus quae Dei sunt illaesis permanentibus combusta est, quia, praedicatorum ordine praedicante et persecutione saeviente, funditus a bono defraudata est. Terra autem significat homines, quia debent et ipsi ad similitudinem terrae per virtutes et bona opera fructificare. Arbores significant homines,
Abbreviated transcription (Latin):
ħeticis sũma deserẽtib ⁊ sac̃m scͥpturã ꝑ se docentib ip̃a scͥptu¬
ra in eoꝵ doctrina corrũ pr̃. et eoꝵ pͣuitan consentientes spĩtali
mocte necaut᷑. Due ita partes remanẽt deort̃ciatelluqr diabo

Expanded text:
haereticis summa deserentibus, et sacram Scripturam per se docentibus, Scriptura in eorum doctrina corrumpitur, et eorum pravitati consentientes spirituali morte necantur. Duae itaque partes remanent Deo, tertia
Abbreviated transcription (Latin):
que hab̾ant animas: mortua ÷ tercia pars nauiũ int̾iit qͥa dampnãda
qui alioꝵ erãt uectores et sustentatores. ꝑ culpam añ mottua. tc̃ fi¬
dem respuendo. et ĩ infidelitatẽ ꝑmauẽdo. et̾nemotti deputata oꝑuit.¬
Scdis gͦ angłs com sua tuba p̾dicatores in gentib cũ p̾dicõe de iu-¬
daismo ad gentes tͣnslata. Mons magnꝰ missus in mare. diabolꝰ se¬
uiens in ꝯcitanda gentilitate. Due ꝑtes maris hab̾ntũ aĩas

Expanded text:
 animas in mari, mortua est; tertia pars navium interiit, quia damnanda qui aliorum erant vectores et sustentatores, per culpam ante mortua, tunc fidem respuendo et in infidelitate permanendo, aeternae morti deputata dis ergo angelus cum sua tuba, praedicatores in gentibus cum praedicatione de Judaismo ad gentes translata. Mons magnus missus in mare, diabolus saeviens in concitanda gentilitate. Duae partes maris habentium anima
Abbreviated transcription (Latin):
magna: ꝑ suꝑbiam. ardẽs: ꝑ inuidiam. ardens tanqͣm facła.
qͥa dũ alios ad pͣuitatẽ incendit: sem⁊ ipãm osumit. Et ceci¬
dit in t̾tiam partẽ fluminũ. et in fontes aqͣtũ. ꝑflumina
et fontes: diuina scͥptura sigat᷑. cuiꝰ haustu mens hu¬
mana ueri boni sitibũda recreat᷑. fontes aũ dñr
illi libri in qͥb ougo ⁊ sũma fidei op̾hẽdr̾. sic̃ sunt libri le

Expanded text:
magna per superbiam, ardens per invidiam. Tanquam facula, quia dum alios ad pravitatem incendit, semetipsam consumit. Et cecidit in tertiam partem fluminum, et in fontes aquarum, per flumina et fontes divina Scriptura figuratur, cujus haustu mens humana veri boni sitibunda recreatur. Fontes aquarum dicuntur illi libri in quibus origo et summa fidei comprehenditur, sicut sunt libri le
Abbreviated transcription (Latin):
t secundus angłs triba cecunt et tanꝙͣ
mons maggnꝰ igne ardens missus ẽ in
mare. et facta est t̾cia pars maris sã¬
in pͥma p̾dicõe ex udea saluãdis: statim scd̃a p̃dicõ in gen¬
tib que maris noiẽ designant᷑: ꝑsonuit. et ex eis undiq saluã¬
dos ouocauit. S diabolꝰ qui in pͥma p̾clcõe aliqͦs ex uideis sibi
aufri doluerat. ⁊ icͥco inuidea ꝑsecõnẽ excitau̾at. ut p̾dicõ-¬
nẽ ad gentes tͣnsferri uidit: statĩ in gentib ꝑsecõnem ad eiꝰdẽ
.i. uox p̾dicatoꝵ relictis uideis in gentib ꝑsonuit. Et mons mag-¬
niis .i. diabolꝰ. mons ꝑ tumorẽ. magnꝰ: ꝑ tumoris magnitudi¬
nẽ. Igne ardens: ꝑ inuidiam. missus est in mare .i. in gñtiles ꝑ
diu̾soꝵ cultam ydoloꝵ. et multoꝵ amaritudinẽ uicioꝵ Istiꝰ maris
due partes sũt di. t̾cia diaboli. sic̃ in p̃cedenti capło de t̾ra ⁊ arborib

Expanded text:
 et tanquam mons magnus igne ardens missus est in mare, et facta est tertia pars maris sanin praedicatione ex Judaea fidelibus, statim secunda praedicatio in gentibus quae maris nomine designantur personuit, et ex eis utique salvandos convocavit. Sed diabolus, qui in prima praedicatione aliquos ex Judaeis sibi auferri doluerat et idcirco in Judaea persecutionem excitaverat, ut praedicationem ad gentes transferri vidit, statim in gentibest vox praedicatorum, relictis Judaeis in gentibus, personuit, et mons magnus, id est diabolus, mons per tumorem, magnus per tumoris magnitudinem, igne ardens per invidiam, missus est in mare, id est in gentiles per diversorum culturam idolorum, et multorum amaritudinem vitiorum. Istius maris duae partes sunt Dei, tertia di
Abbreviated transcription (Latin):
ria .s. ⁊ sp̃itał intelligẽtia. que recte intellecte: ꝑtinẽt ad
ad malos. stella ita de celo cadens in t̾ciam ꝑtẽ flumñ. ⁊
in fontes aquarũ cecidit. quia pͣuitas ħetica de sublimi¬
tate eccłe decidñs. sacͣm scͥpt᷑am in ꝑte sue ass̾tionis corru¬
pit. Et nom stelle dr absuntiũ. et facta est

Expanded text:
ritualis intelligentia, quae recte intellectae pertinent ad ad malos. Stella de coelo itaque cadens in tertiam partem fluminum, et in fontes aquarum cecidit, quia pravitas haeretica de sublimitate Ecclesiae decidens sacram Scripturam in parte suae assertionis corrupit. Et nomen stellae dicitur absynthium; nomen st
Abbreviated transcription (Latin):
t primus angłs tuba cecinit et facta :
gͣndo & ignis cõmista in sanguine.
et missum : in terra. Et t̾cia pars t̾re
combusta ÷ et t̾cia pars arboꝵ obusta est. et
om̃e fenum uiride combustum ÷. Primꝰ an-¬

Expanded text:
t primus angelus tuba cecinit, et facta est grando et ignis, mista in sanguine, et missum est in terram, et tertia pars terrae combusta est, et tertia pars arborum combusta est, et omne fenum viride combustum est. » Primi an
Abbreviated transcription (Latin):
scendũt. habentes nom̃ eiꝰ .i. fidem qua uocant᷑ xp̃iani. ⁊ nomen
patris eiꝰ .i. fidem qua uocant᷑ filii dei scͥptũ: ꝑ int̾minalem ꝑ¬
seuerãtiam. In frontib suis: ꝑ ꝯfessionẽ manifestã. ⁊ b̾n pͥmũ
nom̃ agni. deinde nom patͥs eiꝰ ponit. qͥa nemo nͥ ꝑ mediator
dei ⁊ hõnũ ad patrẽ uenit. Quoꝵ cͣe iusticia ⁊ dignitas magnifica

Expanded text:
ocantur Christiani, et nomen Patris ejus, id est fidem, qua vocantur filii Dei, scriptum per interminabilem perseverantiam, in frontibus suis, per confessionem manifestam. Et bene primum nomen Agni, deinde nomen Patris ejus ponit, quia nemo nisi per mediatorem Dei, et hominum ad Patrem venit. Quorum etiam justitia et digni
Abbreviated transcription (Latin):
sis gͥanis qͣm gentilib infend̾a sc̃is descͥpsit. ñc ap̃m adiuto¬
rẽ com sua familia subiũgit. Et ut mag̃ electos suos aflictos
osoletur. illos qui apud deũ m̃ito sĩt sublimiores eos uideł qͥ
ꝑ moorrudtõem uͥginitatis simł ⁊ torm̃tũ passiois. agno cele¬
sti meruert sociari. designare uidet᷑. Illi ⁊em̃ ap̃dm̃ sunt dig¬
quant. Tales qͥppe eũ qͣcũq ierit secutur. qi ñ solũ ꝑ inteqͥtatem
corpis. s. ⁊ ꝑ amaritudinẽ passiõis: eũ imitcatur. Etuidi .s. ꝑ sp̃i¬

Expanded text:
istianis quam gentibus inferendam sanctis descripsit, nunc Christum adjutorem cum sua familia subjungit. Et ut magis electos suos afflictos consoletur, illos qui apud Deum merito sunt sublimiores, videlicet qui per incorruptionem virginitatis, simul et per tormentum passionis Agno coelesti meruerunt sociari, designare videtur. Illi etenim apud Deum sunt digquant. Tales quippe eum quocunque ierit sequuntur, quia non solum per integritatem corporis, sed per amaritudinem passionis
Abbreviated transcription (Latin):
oñs dampnãdos op̃hendit. Unꝰ gͦ angłs ordo p̃dicatos unu̾isus
Uox magna: p̃dicatõis instantia: aues demones. Cena: ultima pena:
Alii dicũt ꝑ aues: electos posse sig̃ari. ꝙ sic̃ aues ad alta leuant᷑uo¬
lando: sic electi celestia otẽplando. Qiui ꝑhoc õe comedent filios ba¬
gatos ad faciendũ p̃liũ cõ illo qui sedebat
in equo ⁊ cõ exercitu eius. ce app̃hensa est¬

Expanded text:
omprehendit. Unus ergo angelus, ordo praedicatorum universus; vox magna, praedicationis instantia; aves, daemones; coena, ultima poena. Alii dicunt per aves, electos posse significari; quia, sicut aves ad alta levantur volando, sic electi coelestia contemplando. Qui per hoc etiam comedent filios Bagatos, ad faciendum praelium cum illo, qui sedebat in equo, & cum exercitu ejus. Tertio modo s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ h aũ ꝙ dic̃ scͥptũ. designat᷑ ẽẽ indelebile boñ atq ꝑpetũũ. aꝑcio
ꝙͥ celi: reuelat̃o misf̾ii. Eqꝰ ałb: ħo a u̾bo assũptꝰ. Oculi sedentis: sap̃ia
diuinitatis. diademata młta. p̃mia et̾na. q̃ sunt młta. qr soli do̾ mui¬
m̃abilia. Nom̃ scͥptũ ditatis boñ. Uestis sanguine asꝑsa: caro passa.
Etcitꝰ celi: om̃s decti. Gladiꝰ acutꝰ. sñtia subtił. Uirga fr̾ea: ĩticia ĩste¬
aribilis. Torcłar uini furous ire di: p̃ssura diuine iũdicte. scͥpt᷑a ĩue¬

Expanded text:
 quod dicit scriptum, designatur esse indelebile bonum atque perpetuum. Apertio igitur coeli, revelatio mysterii; equus albus, homo a Verbo assumptus; oculi sedentis, sapientia divinitatis; diademata multa, praemia aeterna quae sunt multa, quia soli Deo mirabilia; nomen scriptum, Deitatis bonum; vestis sanguine aspersa, caro passa; exercitus coeli, omnes electi; gladius acutus, sententia subtilis; virga ferrea, justitia inflexibilis; torcular vini furoris irae, pressura divinae vindictae; scriptura in ve
Abbreviated transcription (Latin):
ei siñ cessatiõe deseruiũt. nͨ erubescunt se ꝯseruos eoꝵ noĩare.
qͦs sciunt dño suo ministrare. Uox ergo aquarum multar̃
in celo auditarũ: gratiarum actio sanctarum animarum
in celesti beatitudine caniturarum. Quatuor animalia. et
uginti quatuor seniores: uniuersi sc̃e ecclesie predicatores
⁊ iudices. Nuptie agni coniuntio xp̃i ⁊ eceblesie in celesti¬
r uidi celum aꝑtum. et ecce equs abbris
et qui sedebat suꝑ eum uocabatur fi-¬
deł &e uerax. & in iusticia iudicat et pu-¬
gnat. Oculi eius sicut flamina ignis ce in
capite eiꝰ diademata młta. hñs nom̃ scͥptũ in
quod nemo nouit nisi ip̃e. Et uestitus erat

Expanded text:
nec erubescunt se conservos eorum nominare, quos suo Domino sciunt ministrare. Vox ergo tubarum multarum in coelo auditarum, gratiarum actio sanctarum animarum in coelesti beatitudine caniturarum, quatuor animalia, et viginti quatuor seniores, universi sanctae Ecclesiae praedicatores et judices, nuptiae Agni, conjunctio Christi et Ecclesiae in  vidi coelum apertum, et ecce equus albus, et qui sedebat super eum, vocabatur fidelis et verax, et justitiam judicat, et pugnat. Oculi autem ejus sicut flamma ignis, et in capite ejus diademata multa, habens nomen scriptum, quod nemo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥde ħ ũba dĩ sunt dixise suffeciss qͣmuis ũa. minime addidis
d̃s quippe ñeꝗͣ cred̾r posse m̃tiri. s humana osuetudine ut in
plerisq scͥpture locis solet fieri. de diuinis loquẽs ea que ꝓtesta¬
batur ⁊ dĩ ẽẽ ⁊ u̾a ẽe dic̃. ñ iam ut in nob̾ fidem docto robor¬
ret. s a nr̃o logendi more discreparet. Qui enĩ dm̃ ue credit.
ñ falsa s u̾a e̾ẽ credit u̾ba que dic̃ ds̃. Et qi añ aduentã saluatoris
solebant hoĩes aparẽtes sibi angłos adorare. uoluit sc̃s theo

Expanded text:
 verba Dei dixisse suffecisset quamvis vera minime addidisset. Deus quippe nequaquam creditur posse mentiri. Sed humana consuetudine, ut in plerisque Scripturae locis solet fieri de divinis loquens ea quae protestabatur; et Dei esse et vera dicit, non tam ut in nobis fidem doctor roboraret, sed ne a nostro loquendi more discreparet. Qui enim Deum vere credit, non falsa sed vera esse credit verba quae Deus dicit. Et quia ante adventum Salvatoris so
Abbreviated transcription (Latin):
tellitũ eiꝰ ei oformatoꝵ ueneratõem. Et si quis accepit caracte-¬
rem nõĩs eiꝰ subaudit᷑ non habebit requiem. s cruciabr ꝑ eter¬
nam dampnatõem. Sequitur. Hic est patientia sc̃oꝵ
qui custodiunt mandata dei ce fidem ihu.
Hic .s. in non accipiendo caraderem nõĩs eiꝰ. quia ꝓptͣ hoc paci¬
untur sc̃i łͥbubatõem. ce pertingent ad beatnudinẽ. Qui cu¬
stodiunt mandata d̾i dm̃ ⁊ ꝓximũ diligendo ⁊ fidem iħu. eum
erũ dm credendo ⁊ ofitendo. sequitur. Et audiui uo¬
cem de celo dicentẽ mͥ. Scribe beati mortu¬
i qui in dño moriuntur. Et audun uocẽ decelo¬
cutõem ab antixͦ infersndam. nc̃ in fine huiꝰ capitłi consola-¬
ritudinẽ mortis. Dic̃ gͦ ⁊ audiui uocẽ de celo .i. de celesti uisiõe
dicentẽ. scͥbe. nõ solũ .s. in corde tuo. s ⁊ in pargameno. ⁊ in au

Expanded text:
it characterem nominis ejus, subauditur non habebit requiem, sed cruciabitur per aeternam damnationem. Sequitur: Hic est patientia sanctorum qui custodiunt mandata Dei, et fidem Jesu. Hic scilicet in non accipiendo characterem nominis ejus, quia propter hoc patientur sancti tribulationem, et pertingent ad beatitudinem. Qui custodiunt mandata Dei, Deum et proximum diligendo, et fidem Jesu, eum verum Deum credendo et confitendo. Sequitur: Et audivi vocem de coelo dicentem: Scribe, beati mortui qui in Domino moriuntur. Quia superius decutionem ab Antichristo inferendam, nunc in fine hujus capituli consolaritudinem mortis. Dicit ergo: Et audivi vocem de coelo, id est, de coelesti visione, dicentem mihi: Scribe non solum s
Abbreviated transcription (Latin):
figant᷑. qr licet ꝑ diu̾sa temꝑa succedent᷑ tñ unanimit̾ fide̾
ndiuidue tͥnitatis p̃dicant. ⁊ sacͣmentũ tͥum pͥncipaliũ uͥtu¬
tũ: electis omendant Qui uno atq eodẽ sp̃u qͥ singłis ꝓ¬
ut uult diuidit aspiran diu̾sis modis mũdo uerbũ salu¬
tis intonãt. ⁊ singłis ea q̃ recta sunt administr̃at. Undͤ
⁊ pͥmꝰ in hoc capitulo angłs scd̃m suũ officiũ ũ uerũ dm̃
ad orenitis suauit̃ innuit. Secũdꝰ ruinãbabilonie p̾dicit.
ertiꝰ bestiam adorare ꝓhib. et adorantes de pena t̾ret.
S licet unꝰqͥsq suũ doñ adõ ħat. ⁊ suũ modũ indicẽ¬
do ⁊ docendo teneat: om̃s tñ unã uniꝰ sacͣmẽti redemp¬

Expanded text:
n unanimiter fidem individuae Trinitatis praedicant, et sacramentum trium principalium virtutum electis commendant. Qui uno atque eodem Spiritu qui singulis prout vult dividit aspiranti, diversis modis mundo verbum salutis intonant, et singulis ea quae recta sunt administrant. Unde et primus in hoc capitulo angelus secundum suum officium ut verum Deum adoremus suaviter innuit. Secundus ruinam Babylonis praedicit. Tertius bestiam adorare prohibet, et adorantes de poena terret. Sed licet unusquisque suum donum a Deo habeat, et suum modum in dicendo
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in fide ⁊ ofessione dñi. ꝑpͥmam stolam iam acceptã beati. ꝑ
scd̾am accipiendam beatificandi. Quasi suꝑiora recolligens di¬
cat. audistis in suꝑiorib capłis gͣuissimã ꝑsecu. tionẽ set
nolite formidare ꝙ xp̃o sustiñe mortẽ. qi ꝑ hanc attĩgetis
ad beatitudinẽ. Et ut euidentius eos beatos ostñdat dño hoc
testante ofirmat. nã dic̃. Amodo iam clicit spc i

Expanded text:
 in confessione Domini, per primam stolam jam acceptam beati, per secundam accipiendam beatificandi. Quasi superiora recolligens, dicat: Audistis in superioribus capitulis gravissimam persecutionem, sed nolite formidare pro Christo sustinere mortem, quia per hanc attingetis ad beatitudinem. Et ut evidentius beatos ostendat, Domino hoc testante, confirmat. Nam dicit, amodo, id est, ab i
Abbreviated transcription (Latin):
docendi. angls officio p̾dicandi. Dicens cecidit ceridit. be¬
bilon illa ciuitas magna. bis ponit. cecidit. qͥa uniu̾̃sitas ma¬
lors i nofusione mali p̃sentis secłi fluduantiũ duplicit̾ ruit.
Qui icͥco p̃teritũ poñ. qr ꝙ fut᷑um ÷ tam certe ⁊tã firmit̾ ue
lud p̃t̾m ostendit. Cadit ita babilon mala cogitando. cadit.
mala ꝑpetͣndo. cadit in mũdo. cadit in ĩferno. In mũdo: ꝑ pͣu̾ã
acdonẽ. In inferno: ꝑ et̃nam dampnatõem. siuitas: quia ꝑũ-¬
so dogiate munia. magna: multitudine ⁊ suꝑbia. Que in¬

Expanded text:
docendi, angelus officio, praedicandi. Dicens: Cecidit, cecidit Babylon illa civitas magna. Bis ponit cecidit, quia universitas malorum in confusione praesentis saeculi fluctuantium dupliciter ruit. Qui idcirco plut praeteritum ostendit. Cadit itaque Babylon mala cogitando, cadit mala perpetrando, cadit in mundo, cadit in inferno, in mundo per pravam actionem, in inferno per aeternam damnationem. Civitas, quia perverso dog
Abbreviated transcription (Latin):
tercius secutus est eos dicens uoce magna si
quis adorauit bestiam et eiꝰ imaginẽ ⁊ acceꝑte
characterẽ in fronte sua aut in manu sua¬
& hic bibet de uino ire dei qui mistus est me¬
ro in calice Ip̃iꝰ. Postqͣm in p̾cedentib admoniuit ut xp̃o
uero Miliatori nos iũgamꝰ. ⁊ ne in gła ruiture babilonis ofi¬
damꝰ succedent̃ adiũgit ominat̾̃oem pene adorantib antꝑp̃m.

Expanded text:
utus est eos, dicens voce magna: Si quis adoraverit bestiam, et ejus imaginem, et acceperit characterem in fronte sua, aut in manu sua, hic bibet de vino irae Dei qui mistus est mero in calice irae ipsius. Postquam in praecedentibus admonuit, ut Christo vero auxiliatori nos jungamus, et ne in gloria ruiturae Babylonis confidamus, succedenter adjungit comminationem poenae adorantibus An
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ siũ oꝑib moitua ÷. si ħ at tẽpꝰ oꝑandi. Nã si tẽpꝰ ñ possit
ħre. sufic̃ sola com fide uolũtas. Magna gͦ ⁊ eg̃gia hic descri¬
bit᷑ osolatio: de his qͥmorũtur in dño. Nec debet tuñe talẽ
mortẽ. qͥ se spat ꝑ eam posse ꝑtĩgere ad beatituduĩẽ. Tres itazan¬
geli succedent̃ p̃dicantes: unuisi p̃dicatores fidem sc̃e tͥnitatis. ⁊ sa¬
cram̃tũ tͥum pͥcipaliũ uirtutũ in sc̃a eccła. Nocentes babiloi: mũ-¬

Expanded text:
andi · nam si tempus non posset habere, sufficit sola cum fide voluntas. Magna ergo, et egregia hic describitur consolatio de his qui moriuntur in Domino, nec debet timere talem mortem, qui se sperat per eam posse pertingere ad beatitudinem. Tres itaque angeli succedenter praedicantes; universi praedicatores fidem sanctae Trinitatis, et sacramentum trium praecipuarum virtutum in sancta Ecclesia docentes; Babylon, mun
Abbreviated transcription (Latin):
incarnatio ⁊ resurrectio: electos letificauerũt. dem̃ faciẽ uituli
siũ bouis posuit. qͣm cẽ asinistris descbit. qu ͤ facies apte a sinistͥs
suit. qͥa passio xp̃i que ꝑ eã fig̾at᷑: dicipulos otͥstauit. s beatꝰ Io¬
hannes hũc ordinẽ ñ seruauit. quia de hac leticia sũi tͥsticia:
hoc in loco nicħ insinuauit scd̃m ita aĩal .i. lucas. simile est
uitulo. qr lucas in pͥncipio sui euãgłii de ⁊acharia sac̃dote cꝰ
oficiũ erat uitulũ oferre mentionẽ fac̾. ꝑ quod passionẽ xͥ

Expanded text:
incarnatio et resurrectio electos laetificaverunt. Deinde faciem vituli, sive bovis ponit quam etiam a sinistris describit: quae facies apte a sinistris fuit, quia passio Christi quae per eam figuratur discipulos contristavit. Sed beatus Joannes hunc ordinem minime servavit, quia de hac laetitia sive tristitia hoc in loco nihil insinuavit. Secundum itaque animal, id est Lucas, simile est vitulo, quia Lucas in principio Evangelii sui de Zacharia sacerdote, cujus officium erat vitulum offerre, m
Abbreviated transcription (Latin):
nem suam ab om̃i pecc̃õ lib̾am: ꝓ peccõrib tradñs ꝓmissũscͥꝑ¬
ture ꝑsoluit. Qui radix dauid extitit. qr dd̾ in eũ uenturũ fir¬
init̾ credidit. Sequit᷑ Et uidi et ecce in medio throni
ce quatuor aĩalium et in medio semioꝵ agnũ
Stantem tanqͣm occisum abentem cornua .uii.

Expanded text:
nem suam ab omni peccato liberam pro peccatoribus tradens promissum Scripturae solvit. Qui radix David exstitit, quia David in eum venturum firmiter credidit. Sequitur: Et vidi, et ecce in medio throni et quatuor animalium, et in medio seniorum Agnum stantem tanquam oc
Abbreviated transcription (Latin):
Eñ aũ sub fig᷑a patrũ antiquo subdr̃. Et uidi angłm fortẽ p̾dicãtẽ
uoce magna. Quis est dignꝰ accipe librũ ⁊ soluere signacła eiꝰ: Quis
est iste angłs fortis nisi antiquoꝵ patrũ cetus: augłs: bona aliis nõci-¬
ando. fortis: carnẽ. mũdũ. diabolũ uĩcendo: qui magna uoce ꝯq̃rẽdo
quis dignꝰ eẽt librũ acciꝑe ⁊ signacła eiꝰ solu̾e p̾dicauit. quia ꝑsonam
ient᷑i redemptoris ⁊ mod̾ redrmptõis uid̾e mãgnis suspiriis desi¬

Expanded text:
ortem praedicantem voce magna: Quis est dignus aperire librum, et solvere signacula ejus? Quis est enim iste angelus fortis, nisi antiquorum Patrum coetus? Angelus, bona aliis nuntiando, fortis, carnem, mundum, diabolumque vincendo, quia magna voce conquerendo quis dignus esset librum accipere, et signacula ejus solvere praedicavit, quia personam venturi redemptoris videre m
Abbreviated transcription (Latin):
qr ad cognitõnẽ illuminat. ad amorem inflãmat: om̃s quos il¬
lustrat. qui etiã ꝑ hoc septemplicit̾ lucet ꝙ septẽ sp̃ualia dona
suis donat: Añ eos lucet: qñ eis uiam iusticie docet. Sequitur
Et in conspectu sedis tãquã mare uitreum simi¬
le cristallo. Per mare utreũ intelligimꝰ baptismũ. baptis¬
mus uͦ tangͣ mare est. qr in ip̃o amaritudo remittit᷑ iniqͥta¬
tis. Uitreuͦ: qr in ip̃o puritas et claritas cõfert᷑ diuine cogni
sedis eẽ ꝑhibet᷑ qͥa ꝑfecti sic̃ sepe dñt est seoes sunt dei eiꝰ uirtu¬
tem ꝑfecte intelligũt. et ꝑ ip̃m ñ nisi dignos ⁊ idoneos intro¬
ducut. s ut ĩ breui colligamꝰ cuncta q̃ dicta st̃. ostiũ aꝑtum
est sacͣ scͥptura. celũ: scã eccła. uer: pͥma doct̾na ꝓpħica. seoes

Expanded text:
qui ad agnitionem illuminat et ad amorem inflammat omnes quos ilqui ad agnitionem illuminat et ad amorem inflammat omnes quos illustrat. Qui etiam per hoc septempliciter lucet quod septem spiritualia dona suis praebet, ante eos lucet quando viam justitiae docet. Sequitur: Et in conspectu sedis tanquam mare vitreum simile crystallo. Per mare vitreum intelligimus baptismum. Baptismus namque tanquam mare, quia in ipso amaritudo remittitur iniquitatis. Vitreum, quia in ipso puritas et claritas confertur divinae cognsedis esse perhibetur, quia perfecti, sicut saepe dictum est, sedes sunt Dei, ejus virtutem perfecte intelligunt, et per ipsum nonnisi dignos et idoneos introducunt. Sed, ut in brevi colligamus cuncta quae dicta sunt: Ostium apertum, est sacra Scriptura; coelum, sanc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipm semꝑ atẽdẽdo: semet ip̃os distͥcte iudicare. ⁊ formã alios
iudicãdi sum̾e deb̾e. deq̃r. Et de trono procedunt ful-¬
nificant miracłoꝵ claritatẽ. longe lateq cotuscantẽ. Uoces:
q̃cant temꝑatas admonicões. mediocͥ̾t auditorib sonãtes. Coni¬
trua. duras ⁊ t̾ribiles pͥenis reꝓboꝵ ominatdnes. De fͤuo gͦ dĩ. fu¬
lgura ⁊ uoces ⁊ tonitrua: ꝓced̾e memoiãtur. qͥa ꝑfeti quiq mi¬
racłis coruscant. uocib p̃dicant. minis t̾ribłr sonãt. fulga ꝓced¬
unt qñ ꝑ eos ceci illuminãtur. leꝓsi mõdãtur. mortui suscitãtur.
Uoces ꝓcedunt qñ dicũt. Obsecͣmꝰ uos ũ exibeatis corꝑa ur̃a hostiã
qñ t̃ribłr reꝓbis munãtur qd̃ siñ ulla nuseratõe ꝑib̾t. sequitur.
Et septem lampades ardentes ante tronũ que
lampades ardñtes añ troñ dĩ sur. qͥa ꝑfecti scĩ septiformis sp̃e il¬
lustͣcõib semꝑ int̾ndt̃. ⁊ ꝑ ip̃iꝰ illuminatõnẽ que sunt utilia

Expanded text:
udicare, et formam alios judicandi sumere debere. Sequitur: Et de throno procedunt fulnificant miraculorum claritatem longe lateque coruscantem. Voces exprimunt temperatas admonitiones mediocriter audientibus sonantes; tonitrua, duras et terribiles de poenis reproborum comminationes. De throno ergo Dei fulgura, et voces, et tonitrua procedere memorantur, quia perfecti quique miraculis coruscant, vocibus praedicant, minis terribiliter sonant. Fulgura procedunt quando per eos caeci illuminantur, leprosi mundantur, mortui suscitantur. Voces procedunt quae dicunt: Obsecramus vos ut exhibeatis corpora vestra hostiam  reprobis minantur quod sine ulla miseratione peribunt. Sequitur: Et septem lampades ardentes ante thronum, su quia perfecti septiformis Spiritus illustrationibus semper intendunt, et per illuminationem ipsius quae sunt utilia
Abbreviated transcription (Latin):
In suꝑiori nã capłõ rerũ uisibiliũ ⁊ corꝑaliũ qͣlitatib mirabi¬
lit᷑ ⁊ pulcre de seoñte in trono et eiꝰ ornatu ꝯpositis ꝓfund¬
tatem ipiꝰ mistice legentib reuelauit. In isto uͦ ꝑ qͣtuor eu¬
angelistar᷑ typicã oescͥptõnẽ eiꝰ excellentiam sublimit̾ ⁊ subtiłr
adhuc aꝑit. ꝑ .iiiiͦ. enĩ aĩalia in hac uisione descͥpta sic̃ crebra
qͣternario debuerũt p̾signari qd̃ eoꝵ qͣtuor aĩalĩa euãgłia
p̃dicanda erant: ꝑ qͣtuor ꝑtes mũdi. In medio sedis ⁊ incͥcuitu se¬
defensores. Uel in medio sedis sunt. qr ꝑfecti qͥq ip̃is qͣi in medio
positis indn̾̃dunt: dũ eualisce sapientie lectõib uũimit̃ uacant.

Expanded text:
alium qualitatibus mirabiliter et pulchre de sedente in throno et ejus ornatu compositis profunditatem ipsius mystice legentibus revelavit. In isto vero per quatuor evangelistarum typicam descriptionem ejus excellentiam sublimiter et subtiliter adhuc aperit. Per quatuor enim animalia in hac visione descripta, sicut crebra quaternario debuerunt praesignari, quod eorum quatuor Evangelia praedicanda erant per quatuor partes mundi. In medio sedis, et in circuitu sedefensores. Vel in medio sedis sunt, quia perfecti quique ipsis quasi in medio positis intendunt, dum evangelicae sapientiae lectionibus unanimiter vacant.
Abbreviated transcription (Latin):
net. qͥa ds scientiarũ dñs est. et quib uult illam p̃bet. T̾enet
eam nõ in sinistͣ. s in dext̾a. quia bonũ sp̃uale qd̾ in ip̃a la-¬
tet: mał ab ꝯdr̃. bonis aꝑitur. Dehac dext̾a et de hoc libro scͥꝑ¬
tũ est: In dext̾a eiꝰ ignea lex.Sacͣ nã scͥptura lex ignea est.
lex: quia a malo nos rofrenãtło ligigat. Ignea: quia ad amorẽ
creatoris ardñter inflamat. Scͥptũ intꝰ ⁊ foris. Intꝰ scͥptꝰ : lib̾ iste.
ꝑ allegoriam. foris: ꝑ historiam. Intꝰ: ꝑ sp̃ĩalem intelligẽciam.
fous: ꝑ lit̾am. Intꝰ ad sp̃ualiũ ⁊ ꝑfector ex̾citõnẽ foris ad simpli

Expanded text:
enet autem non in sinistra, sed in dextera, quia bonum spirituale, quod in ipsa latet, malis absconditur, bonis aperitur. De hac dextera, et de hoc libri scriptum est: In dextera Dei ignea lex . Sacra namque Scriptura lex ignea est. Lex quia nos refrenando ligat; ignea, quia ad amorem Creatoris ardenter inflammat. Scriptum intus et foris: intus scriptus est liber iste per allegoriam, foris per historiam, intus per spiritualem intelligentiam, foris per litteram. Intus ad spiritualium perfectorum exerci
Abbreviated transcription (Latin):
ostñdat᷑. Senariꝰ nã ꝑfectõnẽ significat. ł qr in ser dieb opꝰ suum
conpleuit dͤs. uł qi ꝑfectꝰ est num̾̃us. ałr Prima ala est in lege nat᷑e.
Scd̃a: in lectione lectione legis scͥpte. Tercia: in lectiõe ꝓpħie. quar¬
turar̃ exponẽtiũ. Quãuis etenĩ scĩ euangłiste istis doctorib pͥores
credñdi sunt. ũpote de quib sacͣ actoritas testat᷑ ꝙ. ipe iħc aꝑuit eiᷤᷤ¬
dantur. quib sñsum ad intelligñciam scͥpt᷑arũ aꝑuit. s ex ilł quoq
et cõ ilł fuisse quib pͥmicias sp̃c dedit. B̾ñ ita scã aĩalia singła
dũ uolauerũt. istis in celũ ꝯscender̃t̃. seqr. Et in circuitu
et intus plena sunt oculis Iite sensus suꝑiori diũgr̃.

Expanded text:
 perfectionem significat, vel quia in sex diebus opus suum complevit Deus, vel quia perfectus est numerus. Aliter: Prima ala est in lege naturae, secunda in lectione legis scriptae, tertia in lectione prophetiae, quaripturarum exponentium. Quamvis etenim sancti evangelistae istis doctoribus priores credendi sunt, utpote de quibus sacra auctoritas testatur, quod ipuit, sed ex illis quoque, et cum illis fuisse quibus primitias spiritus dedit. Bene itaque sancta animalia singula dum volaverunt, istis in coelum ascenderunt. Sequitur: Et in circuitu, et intus plena sunt oculis
Abbreviated transcription (Latin):
ouuã ⁊ sm̃ꝑ ꝑ bonitatẽ in uolũtate hũit. & ꝑ potñciam aliqñ
creauit. S qͥa suꝑiꝰ uͥ ea que de scͥis aĩalib dicta sũt ꝑfectis p̾di¬
catorib assignauimus. ibi maxima q̃q que ⁊ in hoc capło cõ¬
tinẽtur recapłauimꝰ: non ĩfine more solito fupͣdicta recollig̾e
non curamus.

Expanded text:
m aliquando creavit. Sed quia superius ubi ea quae de sanctis animalibus dicta sunt perfectis praedicatoribus assignavimus, ibi maxima quaeque quae in hoc capitulo continentur recapitulavimus. Nunc in fine more solito supradicta recolligere non curavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
mop̃hensiblr. in effabłr subsistit. s illa in qua ad ͥ oram sigałr
sco ioħi apparuit: manifeste declarat᷑ cũ subdr̃. Et qui sedebat
simił erat aspectui ĩaspidis lapidis ⁊ sardini dimił erat aspectui

Expanded text:
mprehensibilis ineffabiliter subsistit, sed illa in qua ad horam figuralimprehensibilis ineffabiliter subsistit, sed illa in qua ad horam figuraliter sancto Joanni apparuit manifeste declaratur cum subditur: Et qui sedebat similis erat aspectui lapidis jaspidis, et sardini. Similis er
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ extit̃it sic utrũ non: omino tnͣ ꝓbadile uid̾r sic̃ supͣ mõstͣ¬
tũ est etm sublimꝰ dono sp̃c fuisse sublimatũ: ad cõtemplatõ¬
nẽ eoꝵ que succedt̃: quam fuit ad illoꝵ uisionẽ q̃ p̃ceot̃. Dicit
dientiam imitandam significauit. Hũata deniq mirabilia et
quã celestia. xp̃i et eccłe sacͣmenta. deinceps uid̾it: in sequentib
declarat. Et ecce sedes posita erat in celo. Sedes sũme ⁊ ĩ conpͣ¬
honsibił ac diuine maiestatis in celo posita: funt sc̃i angłi ꝑ
fecti doctores et p̃lati ꝑ diumã ꝓuidentiam positi. ⁊ ordinati
lios minores iuste ⁊ pie gub̾nat qui eo ap̃ dñi m̾ito st̃ sub¬
luniores et ap̃ hões honore oigniores. ꝙ eos sibi tͦnũ fac̃e
in eis dignat᷑ sp̃aliter qͥescere. et eoꝵ magist̾i̾o cet̾os ouu¬
nimir̃ supͣ sed̾e memorat᷑: qui om̃ib maiestatis dignitate do-¬
minat᷑. Qui cunta sub se sua uͥtute ꝯtinet: m̾to supͣ sedet. Eu¬

Expanded text:
sicut supra monstratum est, eum sublimius dono Spiritus fuisse sublevatum ad contemplationem eorum quae succedunt, quam fuit ad illorum visionem quae praecedunt. Dicit atem, atque suam obedientiam imitandam significavit. Quanta denique mirabilia et quam coelestia Christi et Ecclesiae sacramenta deinceps viderit, in sequentibus declarat. Et ecce sedes posita erat in coelo. Sedes summae et incomprehensibilis ac divinae majestatis in coelo posita, sunt sancti angeli, perfecti doctores et praelati per divinam providentiam positi et ordinati lios minores juste et pie gubernat, qui eo apud Deum merito sunt sublimiores, et apud homines honore digniores, quod eos sibi thronum facere, et in eis dignatur specialiter quiescere, et eorum magisterio caeteros junimirum supra sedem memoratur qui omnibus majestatis dignitate dominatur, qui cuncta sub se sua virtute continet, merito supra sedet. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
remociores extͥnsecꝰ adiũtos. et ꝑcircuitũ sedentes in hoc loco d̃¬
bere descͥbi. ũ sic̃ suꝑiꝰ ꝓbatũ est ꝙ sũt sedes: qͥi ⁊ in ip̃is d̾s resi¬
dendo ñ tm̃ ip̃os: s cẽ minores ꝑ ipõs regit. ita ħ demonstͣtur ꝑ
sũme diuinitati. & in cͥcuitu sedis sũt: qr angłis qui sũt intͥnsecꝰ
et inuisibłr dõ subiecti: pͥcipałr sunt sedes dei. credũtur in minis¬
terio c̃uncti ⁊ suꝑ sedilia iusta iudicẽ sedñt: ꝑ actoutatẽ ⁊ dignitatẽ.
magist̾ii. Seniores sunt ꝑ gͣuitate inat᷑itatis. amicti stoł albis. ꝑ mũ
diciã castitatis. atq boni oꝑis ⁊ spem siũ ꝑceptõnẽ imortalitatiᷤᷤ
icapitib hẽnt coronas in mũdo sperãdo. in celo: possidendo
głiam. decorem. ⁊ infinalitatẽ regni celestis. aureas. ꝑ õtemplatõ
qui illd̾ debũt ex̃c̃e qͣłr sit agn̾d̾ in p̃termisse deb̾e osid̾are. Qd̃

Expanded text:
tis debere in hoc loco describi, ut superius probatum est, quod sunt sedes Dei, qui in ipsis Deus residendo non tantum ipsos, sed minores per ipsos regit. Ita hic demonstretur per summae divinitati; et tamen in circuitu sedis sunt, quia angeli, qui sunt intrinsecus et invisibiliter Deo subjecti et principaliter sunt sedes Dei, creduntur in ministerio conjuncti ut super sedilia juxta judicem sedeant per auctoritatem et dignitatem magistditiam castitatis, atque boni operis, et spe immortalitatis. In capitibus habent coronas in mundo sperando, in coelo possidendo gloriam, decorem et infinalitatem regni coelestis; aureas, propter fulgorqui illud debent exercere qualiter sit agendum impraetermisse debere considerare. Quod