comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bores dm̃ ꝓmouet ꝙ exꝑtꝰ sũ: ut qͥ sꝑau̾as in crem̃ta duplicent. Nucẽ
spmeẽ usq in hoc tẽpꝰ in arbore eẽ posstͥ. ⁊ maturiores legent᷑. Prtꝰ
tñ legende st̃ ꝙͣ patescant nuclei. Hisi purgati durare ñ posst̾. Tn̾
aliqͥ inuasis fictilib nouis ⁊ t̾ra repletis cũ testis suis missos assercͥ
custodiri. Pruna si ossib serant᷑. autũno m̾se nouẽbri solo prtͥ ⁊ sub
acto duob palmis obruant᷑. ossa eadẽ ponunt᷑. ⁊ m̃se februario.s t̾c
priꝰ lȩxiuo sͥ maceranda ꝑ triduũ. ut cito germinare cogant᷑iori
nunt᷑ ⁊ plantis. qͣs sumemꝰ ex codice m̃se ianuario exeunte uł februaric
circa idus radicib fimo oblitis. Gaudent loco lȩto ⁊ humido. celo te
⁊glareosis iuuant᷑ letamine. exeusant. ne poma caduca ⁊ lcłosa
nascant᷑. Ex stirpande st̃ soboles a radice. exceptis retiorib qͥ serua¬
bunt᷑ ad plantas. Si languida pruni arbor ẽ: amurca cũ aq̃ eqͣlit̾

Expanded text:
od expertus sum, ut que speraveras incrementa duplicentur. Nuces pinee usque in hoc tempus in arbore esse possunt et maturiores legantur; prius tamen legende sunt, quam patescant. Nuclei nisi purgati durare non possunt: tamen aliqui in vasis fictilibus novis et terra repletis, cum testis suis missos, asserunt custodiri. acto, duobus palmis obruantur ossa, eadem ponuntur et mense februario. Sed tunc prius lixivio sunt maceranda per triduum, ut cito germinare cogantur, ponuntur et plantis quas sumemus ex codice mense ianuario exeunte, vel februario circa idus, radicibus fimo oblitis. Gaudent loco leto et humido, celo tepet glareosis iuvantur letamine, excusante ne poma caduca et vermiculosa nascantur. Extirpande sunt soboles a radice, exceptis rectioribus, qui servabuntir ad plantas. Si languida pruni arbor est, amurca cum aqua equaliter
Abbreviated transcription (Latin):
locũ pinguẽ roscidũ planũ leuit̾ in clinatũ. ł huiꝰmoĩ. Uallẽ de¬
putabimꝰ ubi humor nec statĩ p̃cipitari cogit᷑. nec diu debet lierẽ.
Pot̾ qͥdẽ ⁊ soluto ⁊ gͣcili solo pͣti forma si riget᷑ inponi. Gxcirpãdꝰ ẽ
itaq locus hoc tp̃r ⁊ lib̾andꝰ impedim̃tis omĩb ł herbis latioribꝰ
⁊ solidis atq uͥgultis. Dem̃ cũ freqnt̃ exercitatꝰ fuerit ac multa ha
ratione resolutus sũ motis lapidib ⁊ glebis u̾ͥq ꝯfractis st̾coret᷑ lu¬
na crescente recẽti letamine. ab ungłis ium̃toꝵ sũma intẽtione
seruet᷑ intactꝰ. p̃cipue qͦciẽs humescit. ut in eqͣle solũ redoãt mul¬
tis locis imp̃ssa uestigia. S sipͣta uec̾a muscus obduxerit. abrade̾¬
dus ẽ. ⁊ scalptis eisdẽ locis feni spargẽda st̃ semina ⁊ qd̃ ad necand
muscũ ꝓ dest cinis sepiꝰ ingerẽdus. Ꝙ si st̾ił factus est locꝰ carie ue¬

Expanded text:
locum pinguem roscidum planum; oderint inclinatum: vel huiusmodi vallem deputabimus, ubi humor nec statim precipitari cogitur, nec diu debet herere. Potest quidem et soluto et gracili solo prati forma si rigetur imponi. Extirpandus est itaque locus hoc tempore et liberandus impedimentis omnibus, vel herbis latioribus et solidis, virgultisque: deinde cum frequenter exercitus fuerit ac multa a ratione resolutus, submotis lapidibus et glebis ubique confractis, stercoretur. Luna crescente recenti letamine: ab ungulis iumentorum summa intentione servetur intactus, precipue quoties humescit, ne mequale solum reddant multis impressa locis vestigia. Sed si prata vetera muscus obduxerit, abradendus est; et scalptis eisdem locis, feni spargenda sunt semina et quod ad necandum muscum prodest, cinis sepius ingerendus. Quod si sterilis factus est locus carie
Abbreviated transcription (Latin):
legamꝰ illesas. neq acbitate rigas neq maturitate refluentes. S
qͥb ẽ ad gͣnũ luce penetͣbili splẽdid ũ ⁊ tactus cũ molli iocunditate
callosus. si qͣ sũt corrupta uł uiciosa reseremꝰ. nec paciam int̾ ẽẽ.
quib in expugnabilis acbitas cͣc blandim̃ta estiui caloris indurũt.
tunc incisos botͥonũ tenaces calida pice oportet amburi ato ita in
loco sic frigido ⁊ obscuro sine luminis irruptione suspendi. De ui
putrescit. ꝑlat̾a pãpinãda ẽ ante tͥcesimũ uindemie diem. ⁊ sola fũ
illa seruanda ẽ que in sumitate posita solẽ miniũ defendit au̾̃ti

Expanded text:
neque maturitate defluentes. Sed quibus est et granum luce penetrabili splendidum et tactus cum molli iucunditate callosus si qua sunt corrupta vel rimosa resecemus, nec patiamur interesse, quibus inexpugnabilis acerbitas contra blandimenta estitui caloris induruit, tunc incisos botrionum tenaces, calida pice oportet amburi, atque ita in loco sicco frigido et obscuro, sine luminis irruptione suspendi. Vitis per latera pampinanda est, ante trigesimum vindemie diem; et sola frons illi servanda est, que in summitate posita, solem nimium defendit a verti
Abbreviated transcription (Latin):
N oc mẽse uliginosis locis aut exilib aut frigidis. aut ⁊ opacisit
opacis eca eqͥnoctiũ tͥcicũ ⁊ adoreũ seret᷑ dũ serenitas ꝯslat uł

Expanded text:
oc mense uliginosis locis, aut exilibus ac frigidis, aut opacis, oc mense uliginosis locis, aut exilibus ac frigidis, aut opacis, circa equinoctium, triticum et hordeum seretur, dum serenitas constat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
in diximꝰ. iterat᷑ ⁊ serit᷑. Glaciales diui nẽ pͥmũ arãdi ⁊ serẽdi. Statam
ẽca eqͥ noetiũ agͥ nc̃ st̃corã di sc̃. sed in colle spissius incãporetiolecie¬
mina disponẽtur. cũ luna minuit᷑. Que res berbis. si seruet osfilaeio
nmaigeo asserit columella.xxiiii. st̾çoris carpẽta suffiẽe. In plono
uͦ xuni. S ide cumuli tot dissipandist̾ qͦt ea die pot̾unt exarari.
nesfẽora exsuccata nil ꝓsint. fitiunt᷑ quid̃ letamina ⁊ qͣlib liee¬
mis parce. s sitẽpore suo eici aliqͣ rõne non ꝑot̾apat. an opmise¬
ras moreseminis ꝑagͦs pusũem st̾eoris sparge. ł capͥnũ manuxi¬
&e ⁊ t̾rã sarcłis misce. Nec ꝓdest nimiũ st̾corare unotẽpore s fre¬
letaminis copia nonh abũdat. ħ ꝓst̾core optime cedit ut sab ullosis
locis cretã .i. argilłã spargas. Cretosis ac nimiũ spissis sabolonẽ
hoc ⁊ segetib ꝓficit. ⁊ uineas pulcherrimas reddit. Hã letam̃ in

Expanded text:
seritur. Graciles clivi nunc primum arandi sunt et serendi statim. Circa equinoctium agri nunc stercorandi sunt, sed in colle spissius, in campo rarius: letamina disponentur cum luna minuitur, que res herbis si servetur officiet, uni iugero asserit Columella XXIV stercoris carpenta sufficere; in plano vero XVIII. Sed iidem cumuli tot dissipandi sunt, quot ea die poterunt exarari, ne stercora exucca nihil prosint. Eiiciuntur quidem letamina et qualibet hyemis parte, sed si tempore suo eiici aliqua ratione non potuerunt antequam seras, more seminis, per agros pulverem stercoris sparge, vel caprinum manu proiice et terram sarculis misce; nec prodest nimium stercorare uno tempore, sed fre Sed si letaminis copia non abundat, hoc pro stercore optime cedit, ut sabulosis locis cretam id est argillam spargas; cretosis ac nimium spissis sabulonem: hoc et segetibus proficit et vineas pulcherrimas reddit: nam letamen in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯueniet. S in nouo pͣto rapã ꝯserere possumꝰ. Quoꝵ messe fincta. cei
q̃ dictast̃ exeq̃m. uitiã tãm̃ feni seminib mixtã post ħ spargemꝰ.
Rigari uͦ añ qmͣ durũ solũ fec̾it. ñ debebit ne eiꝰ cratẽ minꝰ solidã
nis in̾fiui corrumpat humoris. De uindemta celebñda. xi.¬
Ioc m̃se locis tepidis maritimisq celebranda uindemia ẽ frigidis apfa-¬
uin demie cognoscimꝰ ħ gñe. Si exp̃ssa uua uinatia q̃ in acinis celat᷑.
hẽ gͣna sinc fusta ⁊ ñ nulla ꝓpe modũ nigͣ. qͣm rẽ nat᷑alis facit mat᷑itaᷤ¬
biligẽtiores optime cere in .xx. picis libras unã librã miscẽt q̃ rodo
riꝓficit ⁊ sapori ⁊ picẽ leuitate ꝑhnulcens frigorib eã ñ patit᷑ dissili¬
re.Piscis tñ gustu explorãda dulcedo ẽ qr sepe uina eiꝰ amaritudi

Expanded text:
eniet. Sed in novo prato rapas conserere possumus, quorum messe finita, cetera que dicta sunt exequemur, viciam cum feni seminibus mixtam post hoc spargemus. Rigari vero antequam durum solum fecerit debebit, ne eius cratem minus solidam, vis interflui corrumpat humoris. DE VINDEMIIS CELEBRANDIoc mense locis tepidis maritimisque, celebranda vindemia est, frigidis appavindemie cognoscimus hoc genere; si expressa vua vinacia, que in acinis celantur, hoc est grana sint fusca et nonnulla propemodum nigra; quam rem naturalis maturitaligentiores, optime cere, in viginti picis libras, unam libram miscent; que et odori proficit et sapori et picem lenitate permulcens, frigoribus eam non patitur dissilire. Picis tamen gustu exploranda dulcedo est; quia sepe vina eius amaritudi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iocũditate uirẽtia. Ex his gͦ semina colligemꝰ. Maiores fieri credũ¬
tͣ. si sublatis omĩb foliis ⁊ solo cenui caule dimisso sepe t̾ris oꝑiant᷑. Si
exnimis acͣ dulcẽ fieri uelis semina die ⁊ nocte melle macerabis aut
passo. Rafanũ tñ sic̃ brassicã ꝯstat ẽẽ uitib inimicã. Na si cͥca se seran᷑
nat᷑a discord̾ãte refugiunt. ħ ⁊̃ m̃se pastinacas seremꝰ. De pomis. ui¬
tiam nũc implastrant᷑ arbusta pirũ nc̃ pleriq in ser̃t. ⁊ locis irrigi

Expanded text:
cum iucunditate virentia. Ex his ergo semina colligemus. Maiores fieri creduncum iucunditate virentia. Ex his ergo semina colligemus. Maiores fieri creduntur, si sublatis omnibus foliis solo tenui caule demisso, sepe terris operiantur. Si ex minus acra dulcem fieri velis, semina die ac nocte melle macerabis, aut passo, rehanatura discordante refugiunt. Hoc etiam mense pastinacas feremus. Et nunc implastrantur arbusta. Pyrum nunc plerique inserunt et locis irrigui
Abbreviated transcription (Latin):
oc tpr si t̾ra exilis inuinea ẽ. ⁊ umea ip̃a miserior tres ł.iiͦiͬi. lupinir
dios iniugero spargis atq ita occabis. Qd̃ uͥfructificauerit. eu̾titur
i optimũ stercus p̾bet inuineis. qr letam̃ ppter uini uitium non ꝯ¬
uc̃ locis frigidis pãpinat᷑. locis uͦ ardẽtib ⁊ siccis obumbrat᷑ potius .iii.¬
uua ne ui soł arescat. si aut uince breuitas aut facultas ꝑmittit
c̃urenda st̃ paseua ut altoꝵ fruticũ festinatio repͥmatur ꝑ aschuis .iiii.¬
adstirpes ⁊ in censis aridis noua letius herba succedat. Dechertis..¬
ẽ. ħ nĩse ultimo locis sicciorib radices sert̃. que lieme sui usũ minist
amãt t̾rã pinguẽ solutã.⁊ diu subactã. qͣlẽ rapa. Tofum ⁊ glareã refo¬
midãt. Gaudẽt celi statu nebuloso. Serẽde st̃ spatiis gͣndib. ⁊ alte fos¬
lee qr in fungose st̃. Suauiores fiunt si eas aqͣ salsa freqnt̾ asꝑgas. Ra¬
dices feminini gñis putãt᷑ q̃ minꝰ acres st̃. ⁊ hñt folia latiora leuiora⁊

Expanded text:
oc tempore si terra exilis in vinea est et vinea ipsa miserior, tres vel quatuor lupini modios in iugero sparges, atque ita locabis, quod ubi fructificaverit evertitur et optimum stercus prebet in vineis; quia letamen propter vini vitium, non convem locis frigidis pampinatur; locis vero ardentibus ac siccis obumbratur potius vua, ne vi solis arescat, si aut vinee brevitas, aut facultas permittit c urenda sunt pascua, ut et altiorum fruticum festinatio reprimatur ad stipes et incensis aridis, nova letius herba succedat. Hoc etiense ultimo locis siccioribus radices seruntur, que hyeme sui usum ministrent, amant terram pinguem, solutam, diu subactam, qualem rapa, tofum et glaream reformidant; gaudent celesti statu nebuloso. Serende sunt spatiis grandibus et altis fosalee, quia inde fungose suavioresque sunt; si eas aqua falsa frequenter aspergas. Radices feminini generis putantur, que minus acres sunt et habentes folia latiora, lenia et
Abbreviated transcription (Latin):
sita gͣmen ablatũ g̾ci assert̃ nicħ de radicib redit᷑m. It sibidentes :¬
preisiant. ⁊ sanguine tinguant᷑ hircino.⁊ post fornacis ardores non
aqͣs eod̾ẽ sanguine tẽꝑent᷑. ꝑ eos erutũ gͣm̃ extingui. Dc inuo scilla

Expanded text:
sita, gramen ablatum greci asserunt nihil de radicibus redditurum. Item si bidentes csita, gramen ablatum greci asserunt nihil de radicibus redditurum. Item si bidentes cuprei fiant et sanguine extinguantur hyrcino et fornacis ardores, non aqua sed eodem sanguine temperentur, per eos erutum gramen extinguitur. DE TAURIS ET A
Abbreviated transcription (Latin):
gñe ut pabuli ubertate saturet᷑.⁊ longe pascat᷑ a sentib qͥ ⁊ lauã
minuũt. ⁊ corpꝰ incidũt. ad mittẽdi st̃ m̃se uilio ut nati añyꝰ e mẽ ꝯu¬
lescant. a ristoteles asserit si mascłos płes creati uelis ad missure tẽpo¬
re si custodies. ⁊ alitũ septẽtͥoĩs eligñdũ ⁊ ꝯtͣ eũ uẽtũ greges ẽẽ pascẽdo
sifeminas gn̾ari uelis austͥ captãdiflatꝰ. ⁊ ineũ pascua dirigẽda acss
t᷑. autũpno tlebiles q̃ que p̾cio mittẽt᷑. neeas imbecilles hybernum
frigus ab sumat. Aliqͥ duob añ m̃sib arietes acoitu reuocanti ut
facẽ libidinis augeat dilatio uoluptatis. Quid̾a coire sine discretis¬
ne ꝑmittũt. ut ħeis gñe ꝑ annũ rotũ fetura nõ desit. Degetir pais
Pcm̃se cũ sol eãc tenebit hospitiũ. luna sexta in capͥcorni signo pos¬

Expanded text:
 a sentibus; que et lanam  a sentibus; que et lanam minuunt et corpus incidunt. Admittendi sunt mense iulio, ut nate ante hyemem convalescant. Aristoteles asserit, si masculos plures creari velis, admissura tempora sic custodies et halitum septentrionis eligendum et contra eum ventum greges esse pascendos. Si feminas generari velis austri captandos flatus et in eum pascua dirigenda. Ac sic etur. Autumno debiles quoque mutentur pretio, ne eas imbecillas hybernum frigus absumat: aliqui duobus ante mensibus arietes a coitu revocant: ut facem libidinis augeat dilatio voluptatis, quidam coire sine discretione permittunt; ut hoc eis genere per annum totum fetura non desit. DE HISse cum sol cancri tenebit hospitium, luna vero in capricorni signo po
Abbreviated transcription (Latin):
oc tẽpore maxime tauris submittẽde st̃ uace qr decẽ m̃sũ partꝰ sic po¬
ti maturo u̾e ꝯcludi. Et c̾tũ ẽ eas post u̾nã pinguedinẽ gestientes ue¬
neris amare luxuriam. Unitauro. ex.u. uaccas columella asserit pa¬
se sussicẽ curãdũq ne ꝯciꝑe neq̃ant nimietate pinguedinis. Si abũ¬
dantia pabuli ẽ in regione qͣ pascimꝰ pot̃ annis omnib infec᷑ã uacea
sũmitti. Si uͦ in digetur ħ gñe alt̾nis t̃p̃ib onerãde st̃ marimeq si eed
Q̃sim acłis fuscabit᷑ uarietatẽ reddit in sobole. Dealbo plerũq nascit᷑
coloris alt̾nis. Defuscis nũqͣm sic̃ columella dic̃ pot̾ albꝰ creari. fligemꝰ
arietẽ altũ ꝓcerũ uetre ꝓmisso. ⁊ lanis cãdidis recto cauda longissima
uelleris dẽsi frõte lata magnis testib etatis pͥme. Qui tñ usq in octo
annos pot̾ utilit̾ inire. femina deb et bima submitti q̃ usq in ꝗnq̃¬
mũ feture necessaria ẽ anno septimo deficit. ẜligñda ẽ uasti corpis

Expanded text:
 decem mensium partus sic poterit maturo vere concludi. Et certum est eas post vernam pinguedinem gestientes, veneris amare lasciviam, uni tauro XV vaccas Columella asserit posse sufficere; curandumque ne concipere nequeant nimietate pinguedinis. Si ab abundantia pabuli est in regione qua pascimus, potest annis omnibus in feturam vacca submitti. Si vero indigis fuscabitur, varietatem reddit in sobole. De albo plerumque nascitur coloris alterius; de fuscis nunquam, sicut Columella asserit, potest albus creari. Eligemus arietem altum, procerum ventre promisso et lanis candidissimis tecto, cauda longissima, velleris densi, fronte lata, magnis testibus, etatis prime; qui tamen usque in octo annos potest utiliter inire. Femina debet bima submitti que usque in quinquennium feture necessaria est, anno VII desinit. Eligenda est vasti corporis
Abbreviated transcription (Latin):
Nã miat᷑os tͣnstuleris. int̾ibt̃. Si autẽ se subitũ leuabit exam̃. sti¬
pitu eris t̾eat᷑ aut testule. Tc̃ ad alueariũ redieti aut in ꝑxima fu
hatur aut trulla. Et cũ in eo loco reqͥeiit. uesꝑe int̾ alia collo cei¬

Expanded text:
nam si immaturos transtuleris, interibunt. Si autem se subitum levabit examen, strenam si immaturos transtuleris, interibunt. Si autem se subitum levabit examen, strepitu eris terreatur, aut testule; tunc ad alvearium rediet, aut in proxima frode manu contrahatur aut trulla et cum in eo loco requieverit, vespere inter alia colloce
Abbreviated transcription (Latin):
pẽnis pulcͥ coloris ⁊ nitidi. lenes sine pilo nͥforte pleniores qͣi capillũ
gerũt in uẽtre. qͦ tñ ñ utunt᷑ ad uulnus. St̃ alii fusci atq hirsuci. qͦs
ortet extingill. ⁊ pulcͥorẽ relinqui. Ꝙ si freqñt̾ agat᷑. cũ ex amini
reptis alis reseruetur. hoc eñi manẽte nulla discedet. S si nulla nas¬
cãtur examina duoꝵ łtũ multituditẽ uasculoꝵ in unũ conferre
possumus dulcitã li quore conspsas apes atq inclusas ꝑtduũ tenebi.¬
mꝰ apposito cibo mellis ⁊ exigua tñspiracła relinquemꝰ. in cella. Od¬
iectione reꝑare ꝯsid̾abis in aliis abund̾ãtib ceras fauoꝵ ⁊ ext̾mitat
q̃ pullos hñt ⁊ uͥ signũ nascit᷑i regis inugn̾is. cũ sobole sua recides
in id alueariũ pones. Est autẽ ħ regis fut᷑i signũ int̾ cet̾a foramina
pullos ꝯtinẽt unũ mauis ac longius uelut uber apparet. S tc̃ tͣnt

Expanded text:
pennis, pulchri coloris et nitidi: lenes fine pilo, nisi forte pleniores, quasi capillum pennis, pulchri coloris et nitidi: lenes fine pilo, nisi forte pleniores, quasi capillum gerunt in ventre; quo tamen non utuntur ad vulnus: sunt alii fusci atque hirsuti, quos oportet extingui et pulchriorem relinqui: qui si frequenter vagatur cum examinibus, exceptis alis reservetur; hoc enim manente nulla discedet, sed si nulla nascantur examina, duorum vel trium multitudinem vasculorum in unum conferre possumus, dulci tamen liquore conspersas apes atque inclusas per triduum tenebimus, apposito cibo mellis et exigua tantum spiracula relinquemus in cella. Diectione reparare, considerabis in aliis abundantibus ceras favorum et extremitates que pullos habent et ubi signum nascituri regis inveneris, cum sobole sua recides et in id alvearium pones. Est autem hoc regis futuris signum, inter cetera foramina que pullos continent, unum maius ac longius velut uber apparet. Sed tunc tra
Abbreviated transcription (Latin):
iliq̃ statim ⁊ ꝓced̾e ⁊ abire ñ dubitẽt.Signa future fuge ħ st̃. Ante bi¬
iuĩ uł tͥduum acͥus tumultuant᷑.⁊ murmurant. Quod ubi apposi¬
tafreqñt̃ aut ex plorator agnou̾it. sollicicior adu̾sum ħ ẽẽ debebit.
polent ħ signi ⁊ cũ pugature st̃ fac̾e qͣꝵ pugnã cõ pescit puluis
aut mulse aque ĩper asꝑsus. In est illi ad originis sue reꝑand̾a c¬
pordiam.dulcis auctoritas.S cũ se agminasic parata in ramo aut
oco qͦcũq suspẽd̾int. si umꝰ ub̃is eductiõe pẽdebt̃ noris aut uñu¬
gẽ ẽẽ unu̾isis. aut reconciliationis omĩb man̾e concordiam. Si iͥ
uo uł pła ub̾a suspẽdẽs se popłs imitat᷑.⁊ discord es st̃̾ ⁊ tot reges ẽẽ
quot uelut ub̾a uid̾is ꝯfitẽtur. ubi glob os apiũ frequẽtiores uid̾is
incta manu succo mellis sofillił apii reges requiras. St̃ aut̃ pauloma¬
res ⁊ oblonge magis qmͣ cet̾e apes rectioribus crurib neq gnͣdinib

Expanded text:
lique et procedere et abire non dubitent. Signa future fuge hec sunt. Ante biduum vel triduum acrius tumultuantur et murmurant, quod ubi apposita aure frequenter explorator agnoverit, solicitior adversum hoc esse debebit. Solent hoc signum et cum pugnature sunt facere, quarum pugnas compescit puluis, aut mulse aque imber aspersus. Inest illis ad originis sue reparandam concordiam dulcis auctoritas: sed cum se agmina sic pacata in ramo vel quocumque loco suspenderint, si unius uberis eductione pendebciliatis omnibus manere concordiam. Si vero duo vel plura ubera suspendens se populus imitatur et discordes sunt et tot reges esse quot velut ubera videris, confitentur, ubi globos apum frequentiores videris, uncta manu succo mellis sofilli vel apii, reges requiras. Sunt autem paulo maiores et oblonge magis quam cetere apes, rectioribus cruribus; neque grandibus
Abbreviated transcription (Latin):
beis fistulis duc̃e que aqͣs noxias redunt. Nã cerossa plũbo creatur
attͥto q̃ corꝑib nocebit huinanis diligẽtis erit aqͣꝵ receptacła fabr¬
cari ut copia uł inops uena ꝓcuret. Dem̃suris ⁊ põd̾ibꝰ fistulaꝵ. xii.¬

Expanded text:
beis fistulis ducere, que aquas noxias reddunt. nam cerussa plumbo creatur beis fistulis ducere, que aquas noxias reddunt. nam cerussa plumbo creatur attrito, que corporibus nocebit humanis, diligentis erit aquarum receptacula fabricare, ut vel copiam inops vena
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ canał. ne ꝑrunas aqͣ possit elabi. Cuius magnitudo ꝓaq̃ m̃sura
facienda ẽ. Si ꝑplanũ ueniet int̾ cẽtenos ł sexagenos pedes sensum
reclinet᷑ structura sesquipedũ. ut uim ꝓ ossit hr̃e currẽdi. Siqͥs
mons int̾iectꝰ succurrerit. aqt ꝑ lat̾a eiꝰ aqͣm ducemꝰ obliqm aut
ad aq̃ caput speluncas librabimꝰ. ꝑ qͣs structura ꝑueniat. S si ualli
int̾serat erectas pilas łarcꝰ usq ad aque iꝰta uestigia ꝯstruemꝰ. aut plũ¬
beis fistulis clausã deici paciem᷑ ⁊ explicata ualle ꝯsurg̾ẽ. S qͦd ẽ sa¬
lubriꝰ ⁊ utilius fictilib tubis cũ ducitur duob digitis crassi ⁊ exu¬
na parit reddãt᷑ angusti ut palmi spatio unꝰ in alt̾m possit intͣre.¬
S añqmͣ his aque c̃sus ad mittit᷑. fauilla ꝑ eos mixta exiguo liqͦre
decrat. ut gluttinare possit si qͣ st̃ uitia tabuloꝵ ultima rõ ẽ plũ¬

Expanded text:
est canalis, ne per rimas aqua possit elabi, cuius magnitudo pro aque mensura est canalis, ne per rimas aqua possit elabi, cuius magnitudo pro aque mensura facienda est, si per planum veniet, inter centenos vel sexagenos pedes sensim reclinetur structura sesquipede, ut vim possit habere currendi, si quis mons interiectus occurrerit, aut per latera eius aquam ducemus obliquam, aut ad aque caput speluncas librabimus, per quas structura perveniat, sed si se vallis interserat, erectas pilas, vel arcus usque ad aque iusta vestigia construemus aut plumbeis fistulis clausam deiici patiemur et explicata valle consurgere. Sed quod est salubrius et utilius, fictilibus tubis cum ducitur, duobus digitis crassi et ex una parte reddantur angusti, ut palmi spatio unius in alterum possit intrSed antequam his aque cursus admittitur, favilla per eos mixta, exiguo liquore decurrat, ut glutinare possit, si qua sunt vitia tabularum. Ultima ratio est plum
Abbreviated transcription (Latin):
ageinꝰ ꝗͣ nocẽs sp̃c euap oret. Quo fc̃o. lat̾a puteoꝵ structura sus¬
cipiet. Fodiendꝰ ẽ autẽ puteus latitudine.uiii. pedũ qͦ qͦ u̾sũ ut bu
pedes structura coneludat. Que structura uectib ligneis subinde
denseat᷑. ⁊ structa sic lapide toficio ł silice.Si aqͣ limosa fuerit. sał
dissoluti. aut humore laxabit᷑. tabules obicies directas undiq ⁊eas
tͣnͣu̾sis uectib sustinebis ne fodientes ruina ꝯcludat. De aqͣ ꝓbãda .x.¬
linqͥt. infũdo. utił erit. It̃ silegumina cito ualebit. excoq̃re. ł si co¬
alto st̃ putei ꝑforatis usq ad in fimã parcẽ t̾ris adloca inferior
posst̾ uice fortis exire. si uallis subiecte nat᷑a ꝑmittat. eaq̃ ductibꝰ.ii.¬
E
um uͥ ducẽda ẽ aqͣ. ducit᷑ aut forma structili aut plũbeis fistuł
aut canalib ligneis aut sictilib cubis. S i ꝑformã ducet᷑. solid̾adꝰ

Expanded text:
agemus, qua nocens spiritus evaporet; quo facto latera puteorum structura susagemus, qua nocens spiritus evaporet; quo facto latera puteorum structura suscipiat. Fodiendus est autem puteus latitudine VIII pedum quaque versum, ut binos pedes structura concludat que structura vectibus ligneis subinde densetur et structa sit lapide tosico vel si lice. Si aqua limosa fuerit saliso generis dissoluta; aut humore laxabitur; tabulas obiicies directas undique et eas transversis vectibus sustinebis, ne fodientes ruina concludat. Aquam linquit in fundo, utilis est. Item si legumina cito valebit excoquere, vel si coalto sunt putei, perforatis usque ad infimam partem terris, ad loca inferiora possunt vice fontis exire, si vallis subiecte natura permittat. DE AQUEDUCTU FACIECum vero ducenda est aqua, ducitur aut forma structili, aut plumbeis fistulis, aut cannalibus ligneis, aut fictilibus tubis, si per formam ducitur, solidandus
Abbreviated transcription (Latin):
si ibi similit̾ cecta ponat᷑. ⁊ secuto die inueniat᷑ extincta suꝑ antib ele¬
m̃tis aqͣs id̾e locus habebit. It si meo loco foco fec̾is ⁊ t̾ra imporata hu¬
midũ fumũ nebulosũq ructau̾it. aqͣs in e̾ẽ cognoscis. his itaq re¬
ꝑtis certa signoꝵ firmãte noticia. puteũ fodies ⁊ aque caput reqͥ¬
res. uł si pła sc̃ inunũ colliges. Tam̃ maxime subradicib montium
inseptẽtͥonali parte querede st̃ a que qr in his locis magis ab ũdãt. utilio
ꝑicłm. qm̃ plerũq t̾ra sulphur. alum̃ bitum̃ educit. quoꝵ sp̃ẽ mix.¬
ti anhelitũ pestis exalant. ⁊ occupatis statim narib extorquẽt ammaᷤ.
nͥ qͥs fuge sibi uelocitate succurrat. Priꝰ gͦ qmͣ descẽdat᷑ ad intima. in
eis locis luc̾nã ꝑ onis accẽsã. Que si extincta ñ fuerit. ꝑicłm ñ timeb̾.
Si uͦ extinguat᷑. cauẽdus ẽ locus q̃m sp̃c mortifer occupabit. Ꝙ si alio

Expanded text:
si ibi similiter tecta ponatur et secuto die inveniatur extincta, superantibus alimentis, aquas idem locus habebit. Item si in eo loco focum feceris et terra vaporata humidum fumum nebulosumque ructaverit, aquas inesse cognosces. DE PUTEO pertis, certa, firmante notitia, puteum facies et aque caput requires; vel si plura sint, in unum colliges: tamen maxime sub radicibus montium in septentrionali parte querende sunt aque; quia in his locis magis abundant, utilioreniam plerumque terra, sulphur, alumen, bitumen educit, quorum spiritus mixti anhelitum pestis exhalant et occupatis statim naribus extorquent animas, nisi quis sibi velocitate succurrat. Prius ergo quam descendatur ad intima, in eis locis lucernam ponis accensam, que si extincta non fuerit periculum non timebis: si vero extinguatur, cavendus est locus quem spiritus mortifer occupaverit . Quod si alio
Abbreviated transcription (Latin):
suetudine humor incidat aut p̃t̾it. Iuircus tenuis salix saluatica alnꝰ uitex
arundo ed̾ra cet̾aq si qͣhumore gignunt᷑. locis gͦ uͥ supͣdicta signa repꝑe¬
ris fodiat᷑ latitudine pedib tͥb alcitudine pedib qͥnq ⁊ ꝑrime solis oc¬
casũ mũdũ uas ibi ereũ ł plũbeũ int̾ius unctũ mu̾sũ ponat᷑ in solo ipliꝰ
fossionis. Tẽ supͣ fosse labra crates fc̃a de u̾ͥgis ac frondib additaq t̾re
spatiũ omne cooꝑiat. Seqsñti die aꝑto loco si med̾ẽ rõe ponat᷑. ac simi¬

Expanded text:
suetudine humor insidet ac preterit, si iuncus tenuis, salix sylvatica, alnus, vites, arundo, hedera, ceteraque siqua humore gignuntur, locus ergo ubi predicta signa repereris fodiatur latitudine pedibus tribus et altitudine pedibus quinque et prope solis occasum, mundum vas ibi ereum vel plumbeum interius unctum inversum, ponatur in solo ipsius fossionis: tunc supra libram fosse, crate facta de virgis ac frondibus; additaque terra, spatium omne cooperiatur: sequenti die aperto loco, si in eodem vase s
Abbreviated transcription (Latin):
uelicłm qͦd duab rotis breuib fertur. huiꝰ qͣdrata suꝑficies tabuł
munit᷑ q̃ for insecꝰ reclines in sũmo redd̾at spatia largiora. Ab eiꝰ fr̃ote
carpẽti breuior ẽ altitudo tabularũ. Ibi dẽticłi płimi acrari adspi¬
carũ m̃surã ꝯstituunt᷑. in ordine ad suꝑiorẽ partẽ recurui. Atergo uͦ
eiꝰdẽ uehicłi duo breuissimi temones figurant᷑. uelut a mites basternaꝵ.
bibos capite in uehicłm u̾so iugo aptat᷑. ⁊ uincłis mãsutus sane qͥ
ñ modũ cõpulsoris excedat. hic ubi uehicłm ꝑmesses cepit impelłe.
om̃is spica incarpẽtũ dẽticłis cõphensa cumulat᷑. ab ruptis ac relictis
aleis altitudinẽ ł humilitatẽ plerũq bubulco mod̾ante qͥseqͥtur.
⁊ ita ꝑpaucos itꝰ ac reditꝰ. breui horarũ spatio tota messis implet᷑. hoc

Expanded text:
vehiculum, quod duabus rotis brevibus fertur; huius quadrata superficies tabulis vehiculum, quod duabus rotis brevibus fertur; huius quadrata superficies tabulis munitur, que forinsecus reclinantes in summo reddant spatia largiora. Ab eius fronte carpenti brevior est altitudo tabularum: ibi denticuli plurimi ac rari ad spicarum mensuram constituuntur in ordine ad superiorem partem recurvi: a tergo vero eiusdem veniculi, duo brevissimi temones figurantur, velut basternarum. Ibi bos capite in vehiculum verso, iugo aptatur et vinculis mansuetus sane, qui non modum compulsoris excedat, hic ubi vehiculum per messes cepit impellere, omnis spica in carpentum denticulis comprehensa cumulatur, abruptis ac relictis paleis, altitudinem vel humilitatem plerumque bubulco moderante, qui sequitur et ita per paucos itus ac reditus, brevi horarum spatio, tota messis impletur, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Ioc mͦ area parẽda ẽ adcͥturã. suius pͥmo t̾ra radat᷑ dem̃ paranda.
effosa leuit̾ mixtis paleis ⁊ am̃ca eqͣt᷑ insulsa. Que res amuribꝰ ⁊ formi¬
cis frum̃ta defẽdit. ĩc pm̃da ẽ rotũdolapide ł colũpne qͦcũq fragm̃to
cuiꝰ uolutatio possit eiꝰ spacia solidare. Dehine sole siccet᷑. Aliqͥ mũdat
areis aqͣ spargut. ⁊ minuta ibi pecora dui spaciari ac ꝓculcare cõpel¬
lũt. ⁊ cũ t̾ra ungłis stͥcta fuerit spectãt solid̾a siecitatẽ. Demensib.ii.¬
c̃pͥmo ordei messis incipit᷑. q̃ ꝯsum̃da ẽ añqm gͣnare fractis spic
iapsa de cͣrãt. qr nullis sic̃ tͥticũ follicłis uestiunt᷑. Quinq modios
sciditur. quã paratã ẽẽ cognoscis. si eqͣlit̾ spicarũ popłs maturato
ub ore fiauescat. Pars galliaꝵ planior ħ cõpẽdio utit᷑ ad metẽduni.¬
⁊ p̃t̾ hominũ labores uniꝰ bouis oꝑaspatiũ totiꝰ m̃sis absumit. fit itaq

Expanded text:
aranda est ad trituram, cuius primo terra radatur, deinde effosa leniter, mixtis paleis et amurca equatur insulsa: que res a muribus et formicis frumenta defendit: tunc premenda est rotundo lapide, vel quocumque fragmento, cuius volutatio possit eius spatia solidare; dehinc sole siccetur. Aliqui mundatis areis, aquam spargunt et inimica ibi pecora diu spatiari ac proculcare compellunt et cum terra ungulis stricta fuerit, spectant solidam siccitatem. Nunc primo hordei messis incipitur; que consumenda est antequam refractis spicis lapsa decurrant, quia nullis sicut triticum folliculis vestiuntur. Quinque modios scinditur, quam paratam esse cognoscis, si equaliter spicarum populus, maturato rubore flavescat. Pars Galliarum planior, hoc compendio utitur ad metendum et preter hominum labores, unius bovis opera, spatium totius messis absumit. Fit itaque
Abbreviated transcription (Latin):
locis frigidis ꝑsicus in oculat᷑. palme planta cͥcũfodit᷑. ħ m̃se ł nilio ce¬
pinguis succus incortice ẽ ut ficis ⁊ oleis ac funilib ut marciał diẽ
⁊ ꝑsico. fit autẽ sic. Exno uellis ramis ⁊ nitidis ac feracib gẽmã que
bñ apparebit sine dubio ꝓcessura duob digitis qͣdratis cͥcũ signabis
ut ip̃a statuat᷑ minedio⁊ ita subtilit̾ corticẽ leuabis acutissimo
pro ne gemina ledat᷑. It̃ exea arbore cui uelimꝰ inserere similit̾ cũ
gẽma tollat᷑ ẽplastrum nitido tñ atq uberi loco. T̃ẽ ibi ꝯueniẽt as¬
tͥligitur. ⁊ pressũ cͥca gẽmã uincłis cogit᷑ sine g̾minis lesionẽ coli
ut ea que apposite reddit᷑ locii gẽme prioris includat. T unc luto
suꝑlinis ⁊ lit̾am gẽmã relinques. ł amos suꝑiores eiꝰ arboris secabil
es ext̾ni seminis gẽmã mire in arboris aliene. m̃bͣ tnͣsisse De arm̃tis in¬

Expanded text:
locis frigidis. Persicus inoculatur, palme planta circumfoditur. Hoc mense vel Iulo, ceenit in quibus pinguis succus in cortice est, ut ficis et oleis ac similibus ut Martialis dicit et persico. Fit autem sic ex novellis ramis et nitidis ac feracibus, gemmam, que bene apparebit sine dubio processura, duobus digitis quadratis circum signabis, ut ipsa statuatur in medio et ita subtiliter corticem levabis acutissimo scalpro, ne gemma ledatur. Item ex ea arbore cui velimus inserere, similiter cum gemma tolletur emplastrum, nitido tamen atque uberi loco tunc ibi couvenienter astringatur et pressum circa gemmam, vinculis cogitur sine germinis lesione coherere, ut ea que apposito redditur, locum gemme prioris includat, tunc luto superlinis et liberam gemmam relinques: ramos eius superiores arboris secabis m, reperies externi seminis gemma, mire in arboris aliene membra transisse. DE AREA
Abbreviated transcription (Latin):
deb e mn admitte cetis ꝓ qͣslitate iuriũ suat. S ur adrnissariooñ. speo¬
aiunes ectus late patens ⁊ corpꝰ omẽ muscłoꝵ desitate nodo sũ epes
sicens⁊ solidꝰ. cornu cõcauo altius caleratꝰ Puletudinis pardes hesbnt
at exigiũ caput ⁊ siccũ pelle ꝓe modũ solis osib adberẽde aures bre

Expanded text:
admittere; ceteris pro qualitate virium suarum. Sed in admissario quatuor specadmittere; ceteris pro qualitate virium suarum. Sed in admissario quatuor specotundi clunes, pectus late patens et corpus omne musculorum densitate, nodosum, pes siccus et solidus et cornu concavo altius calciatus. Pulchritudinis partes he sunt; ut sit exiguum caput et siccum, pelle propemodum solis ossibus adherente, aur
Abbreviated transcription (Latin):
cła mitigẽt᷑ atq ieumia. ⁊̃ ue appellationib blandis ⁊ illecebͥs oblati
ciboꝵ ñ alat̾e neq at̾go s afronte accedens bubulcus admuleeat
naresq ⁊ t̾ga ptͣctet mero subiñ cõsꝑgens. hac tam̃ cautione ne ali¬
quẽ calee contingat aut cormi. qͦd uitiũ si in pͥmordiis effectui fibi
cessisse senserit. optinebit. T̃ unc mitigatis. os ⁊ palatũ salib fri cab̾¬
⁊ ingusã dimittẽ p̾sulse adipis librales offas⁊ uini sextarios singłos
cormi in fundete ꝑfauces q̃res unt̃ eduuĩ de tꝰ seude ira resoluet
adbuo eollañ qͣsi. ẜx pedicior autẽ rõẽ dom̃adiqut asgm boue mã¬
sultoe ualido bom ꝯiungas. qͥ ostẽdẽce facile ade nec ogdeͭ. osocieĩ
Sieost domit᷑am decũbit insieo. ñ afficiat᷑ igne ne ub̃ ẽ sixotꝰ eũ
ast᷑ pauca ł nũosa ꝯiugia. T̃res efficiet ad missarios ũ parua decate o¬
rare Iuueni tñ eqͥ⁊ uirib formaq ꝯstantiñ amp liꝰ qmi duoderãt. spec¬

Expanded text:
tigentur, atque ieiunio; tunc appellationibus blandis et illecebris oblatorum ciborum, non a latere, neque a tergo, sed a fronte accedens bubulcus admulceat, naresque et terga pertractet, mero subinde conspergens; hac tamen cautione, ne aliquem calce contingat, aut cornu; quod vitium si in primordiis effectui sibi cessisse senserit, obtinebit. Tunc mitigatis, os et palatum falibus frica et in gulam dimitte presulsi adipis librales offas et sextarios singulos cum cornu infundente per fauces; que res in triduum totius sevitie iram resoluet.adhuc colla non quasset. Expeditior autem domandi t valido bovi coniungas, quo ostendente facile ad omnia cogetur officia. Si post domituram decumbit in sulco, non afficiatur igne, nec ubere, sed potius cum enda pauca vel numerosa coniugia. Que res efficiet admissarios non parva etate durare. Iuveni tamen equo et viribus formaque constanti, non amplius quam duodecim ve
Abbreviated transcription (Latin):
res. aqͥs ꝑ alime aliqͣtenꝰ salsis iuuant᷑. que in fisci debẽt salib ⁊̃ siti¬
les eas nat᷑a ñ p̃buit. Siegͣ ẽ arbor feces uini uet̾is ablaq̃ att op orte
infundi. ł radicũ suꝑuacua capillam̃ta decidi łcuneũ salicis in¬
t̃fossis radicib p̃mi. sonstat autẽ locũ ꝓpe nullis utilẽ fructib inqͦ
palme spõte nascunt᷑. Pistacia seruntur autũpno ⁊ octobͥ ⁊ sobole

Expanded text:
lme aliquatenus salsis iuvantur, que infici debent salibus, etiam si tales eas natura non prebuit. Si egra est arbor, feces vini veteris ablaqueate oportet infundi, vel radicum supervacua capilla menta decidi, vel cuneum salicis interfossis radicibus premi. Constat autem locum prope illis utilem fructibus, in quo palme sponte nascuntur. Mense et
Abbreviated transcription (Latin):
oc m̃se lat̾es faciendi st̃ ext̾ra albał creta ł rubrica. Nã qͥ estate fuĩt.
celitate feruoris insũma cͣte siccat᷑. int̾ius humore seruato. Que re
scissuris eos faciet aꝑiri. fiũt autẽ sic. Terra creta dilignt̾ ⁊ om̃ĩ asꝑit¬
te purgata mixta cũ paleis diu macerabit᷑. ⁊ intͣ formã lat̾i similẽ repͥmẽ¬
tur. T̃unc adsiocandũ relicta subin u̾sabit᷑ ad soł aspectũ. Sint uͦ lat̾es lõ¬

Expanded text:
t ex terra alba et creta, vel rubrica. Nam que estate fiunt, celebritate fervoris in summa crate siccantur, interius humore servato, que res scissuris eos faciet aperiri. Fiunt autem sic; terra cribrata diligenter et omni asperitate purgata, mixta cum paleis diu macerabitur et intra formam alteri similem reprimetur; tunc ad siccandum relicta, subinde versabitur as solis aspectum. Item ho
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt int̾ire.⁊ ita remanebit uitis uisumitate suspensa. Qres
eã frigori obnoxiam faciet ⁊ calori. S he radicłe ñ adsiccũ debẽt
recidĩ. ne aut płes iñ nascãt᷑. aut noua plaga corꝑi uitis imp̃ssa.
un secuti algoris uratur. Recidemꝰ autẽ relicto digiti spatio ⁊ si pla¬
cida ibi hiemps est. aꝑtas relinquimꝰ uites. Si uiolenta. ante de.¬
cembres idꝰ oꝑiemꝰ. Si p̃frigida: aliqnͣtũ colũbini st̃coris subip̃a
yeme cͥca uiticłaꝵ uestigia largiem. Qd̾ contͣ frigus niniũ colu¬
oc tẽpore idcͥco locis qͥb dixi ꝓpagatio melior ẽ. qr firmãdis radis¬
b uitis in cũbit. cũ ꝓferẽdi palmitis eã cura ñ ꝑmouet. Deinsẽnd̾ a¬
oc m̃se aliqͥ uites ⁊ arbores locis callidissimis inbꝰ uł uitibꝰ .uii. Deoliues¬

Expanded text:
facient interire; et ita remanebit vitis in summitate suspensa; que res facient interire; et ita remanebit vitis in summitate suspensa; que res eam frigori obnoxiam faciet et calori. Sed he radicule non ad situm debent rescindi; ne aut plures inde nascantur nove, aut plaga corpori vitis impressa, vi secuti algoris vratur. Rescindemus autem relicto digiti spatio; et si placida ibi hyems est, apertas relinquemus vites: Si violenta, ante decembris, idus operimus. Si prefrigida, aliquantulum columbini stercoris sub ipsa hyeme circa viticularum vestigia largiemur, quod contra frigus nivium, Coluore idcirco, locis quibus dixi, propagatio melior est: quia firmandis radicibus vitis incumbit, cum proferendi palmitis eam cura non permovet. Hoc mense aliqui vites et arbores locis calidissimis inserere
Abbreviated transcription (Latin):
ũc oportima uindemia ẽ. cuiꝰ tp̃r notãdũ ẽ fecũditas. uitium. ⁊ notis¬
qͥbuscũq signanda ut exhis ad pom̃ẽdũ sarm̃ta possimꝰ elig̾e. asse¬
ritautẽ columella imo anno explorari fercilitatẽ ñ posse. s iiii. qͦ m̃o
oc m̃se postremo ubi calidi ac sicci aeris qͣlitas ẽ ubi exił⁊ arbustis .iiii.¬
⁊ aridꝰ cãptus ubicollis p̃rũptꝰ aut macer. uites utillime ponũt᷑.
De qͥb satism̃se februario disputau. Nc̃ locis siccis. calid̃ exilibꝰ. ma¬
cͥs harenosis apͥcis quecũq depastinis deuitib ponẽdis putãdis ꝓpa-¬
gandis reparandis ł arbusto faciendo ante dicta st̃. rectius fiunt ut
ꝯtͣ exilitatẽ glebe hibernis himbͥb adiuuẽt᷑. sic ⁊ humorẽ sitientib
ꝯferunt ⁊ recisa. ł m̃saglacie non adurunt. qr talib locis ꝓuinciaꝵ
ẽ omnis nouella. seu mpastino. seu insc̾bib aut sulcis ut amputẽ¬
tur radices suꝑ uacue qͣs ꝓduxit estate. Qsi ꝯualu̾int in feriores radices

Expanded text:
 oportuna vindemia est, cuius tempore notanda est fecunditas vitium, ut ex his ad ponendum sarmenta possumus eligere. Assserit autem Columella, uno anno explorari fertilitatem non posse, sed quatuor; quoc mense postremo, ubi calidi aut sicci aeris qualitas est, ubi exilis et aridus campus, ubi collis preruptus aut macer est, vites utillime ponuntur, de quibus satis mense februario disputavi. Nunc locis siccis, calidis, exilibus, macris, arenosis, apricis, quecumque de pastinis, de vitibus ponendis, putandis, propagandis, reparandis, vel arbusto faciendo ante dicta sunt, rectius fiunt, ut contra exilitatem glebe, hybernis imbribus adiuventur. Sic et humorem sitientibus conferunt et rescisss novella, seu in pastino, seu in scrobidus, aut sulcis amputentur radices supervacue, quas produxit estate; que si convalverint, inferiores radices
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat. aut oalore solis urat᷑. in recẽti caseo ꝯficiendo aliqͥ nucleos
iurides pineos dert̃. atq ita mixto lacte gelant. aliqͥ thimũ cͥcũ⁊
freq̃nt̃ colatũ cõgelant. Qualẽcũq ⁊̃ saporẽ uelis effic̾e̾ pot̾is. ad iecto
qͥd elegeris ꝯdim̃to. seu piꝑis seucuiuscũq Pigmẽti. De apibꝰ. x.¬
Ioc m̃se incipiunt augeri examina. ⁊ in ext̾mis fauoꝵ partib maio¬
res ereant᷑ apicłe qͣs aliqͥ reges putãt. s gͥci costros appellant.⁊ necari
iubent qr requiẽ ꝯcutiunt quiescentis eraminis. Nc̃ papslioẽs abã¬
cdãt. qͦs necemus more quo dixi. De pauĩtis solariis.xi.¬

Expanded text:
accepiat, aut calore solis uratur. In recenti caseo conficiendo aliqui nucleos accepiat, aut calore solis uratur. In recenti caseo conficiendo aliqui nucleos virides pineos terunt, atque ita lacte mixto gelant. Aliqui thymum tritum et frequenter colatum congelant. Qualemcumque etiam saporem velis efficere poteris, adiecto quod elegeris condimento seu piperis, seu cuiuscumque pigmenti. Hoc mense incipiunt augeri examina et in extremis favorum partibus, maiores creantur apicule, quas aliqui reges putant; sed Greci eos destros appellant et necari iubent quia requiem concutiunt quiescentis examinis. Nunc papiliones abundant, quos necemus more quo dixi. DE HIS QUE I
Abbreviated transcription (Latin):
pecorũ tõsa ⁊ uncta m̃bra diluere. ħ enĩ mͦ curatũ pecus toto an-¬
no nec scabrũ fieri dr̾. ⁊ ꝓlixas lanas creare.fertur ac molles.
oc m̃se caseũ qͣ coagłabimꝰ sĩcero lacte qͣgulis ł De caseo faciendo.ix.¬
agni ł edił pellicła q̃solet pulloꝵ uẽtͥb adherere ł agrestis car¬
dui fiorib ł lacte ficulno cui serũ debet omne deduci ut ⁊ põd̾ib
urgeat᷑. ubi solidari ceꝑit. loco opaco ponat᷑ aut frigido ⁊ p̃ssus
subiñ adiectis ꝓ acqͥsita soliditate põd̾ibũtͥco actorres
sale deb⁊ asꝑgi. ⁊ iam durior uehem̃tiꝰ p̃mi. Post aliqͦs dies
soliditate iã formule ꝑcrates ita statuant᷑. ne inuicẽ se una¬
queq cõtĩgat. Sit autẽ loco clauso ⁊ auẽtis remoto ut ter¬
nĩtud mẽ seruet atq pinguedinẽ. uitia casei st̃: si aut siccus
sit aut fistulosus qͦdeueniet. si aut parũ p̃mat᷑. aut sales nimios

Expanded text:
pecorum tonsa et victa membra diluere, hoc enim modo curatum pecus, toto anpecorum tonsa et victa membra diluere, hoc enim modo curatum pecus, toto anno nec scabrum fieri dicitur et prolixas lanas creare fertur ac molles. Hoc mense caseum coagulabimus sincero lacte, coagulis vel agni vel hedi, vel pellicula que solet pullorum ventriculis adherere, vel agrestis cardui floribus vel lacte ficulneo, cui serum debet omne deduci, ut etiam ponderibus urgeatur, ubi solidari cepit. Loco opaco ponatur aut frigido et pressus subinde adiectis pro acquisita soliditate ponderibus, trito ac torrefacto sale debet aspergi et iam durior vehementius premi, post aliquot dies, solidate iam formule, per crates ita statuantur, ne invicem se unaqueque contingat: sic autem clauso loco et a ventis remoto, ut teneritudinem servent atque pinguedinem: vitia casei sunt, si aut siccus sit, aut fistulosus; quod eveniet, si aut parum premitur, aut sales nimios
Abbreviated transcription (Latin):
eñi iuuẽco atq deiecto testicłi stͥcta pelle claudũtur atoẜ. ii lignea r̃e¬
gła p̃m̃te decidũt᷑. ignitis securib uł dolab̾s uł qͦd ẽ meliꝰ formato al
ħ ferram̃to ut gladii simlitudinẽ ceneat. Ita eñi cͥea ip̃am regłam
ferri acies ardetis impͥmitum unoq ictu ⁊ morã doloris bñficio cełita¬
tis absumit. ⁊ ustis uenis ac pellib aflipcu sangͥnis stͥctis plagã cicai
qͦd̾amodo cũ ipso uuln̾e nata defendit. De tousuris ouium. xi.¬
Locis tẽꝑatis nc̃ ouiũ celebranda tõsura ẽ: s cõsas ꝯuesħ ungͥne
medicet᷑o. Succũ de coeti lupinifeces umi uet̾is ⁊ am̃cã pari m̃sura
miscebis. ⁊ in unũ corpꝰ omĩa redacta curabis ad lin̾e. Post tͥduũ de¬
inde si mare uicinũ ẽ littori m̾gãtur. extremo. Si inmedissebris
pascimus. aqua celestis cũ sale paululũ decocta sub diuo debebit

Expanded text:
enim iumento atque deiecto, testiculi stricta pelle clauduntur, atque ibi regula ligenim iumento atque deiecto, testiculi stricta pelle clauduntur, atque ibi regula lignea premente deciduntur, ignitis securibus, vel dolabris; vel quod est melius, formato ad hoc ferramento, ut gladii similitudinem teneat: ita enim circa ipsam regulam acies ferri candentis imprimitur, unoque ictu et moram doloris beneficio celeritatis absumit et ustis venis ac pellibus, a fluxu sanguinis strictis plaga, cicatrix quodammodo cum ipso vulnere nata, defendit. DE OVIBUS Locis temperatis nunc ovium celebranda tonsura est: sed tonsas oves hoc unguine medicemur succum decocti lupini, feces vini veteris et amurcam pari mensura miscebis et in unum corpus omnia redacta curabis allinere; post triduum si mare vicinum est, lictori iungantur extremo, si in mediis terris pascimus, aqua celesti cum sale paululum decocta subdivo, debebit
Abbreviated transcription (Latin):
ũc castrãdi st̃ uituli sic̃ mago dic̃ cen̾a etate ut fissa ferula testicłi es¬
pͥmãt᷑. ⁊ paulatim ꝯfractiresoluant᷑. S ħluna decrescẽte u̾no uł
autũpno fieri deb̾e p̾cepit. Alii ligato ad machinã uitulo duab an¬
gustis regłis stagneis sic̃ forcipib ipõs n̾uos app̾hendunt qͥ greci
masteres dñr. his cõp̃hensis tentos testicłos ferro resecant. ⁊ ita recidtꝰ
ut aliqͥd dehis capitib neruor suoꝵ dimittat᷑ herere. Que res ⁊ san¬
minat. Nec ad mittẽdũ ẽ qͦd pleriq faciunt. ut statim castratos coire
apotu ⁊ cibis pascat᷑ exiguus. ac sequente tͥduo p̃beant᷑ ei tenẽ arboꝵ
sũmitates ⁊ frutecta mollia ⁊ berbe uiridis comadulciore sagina roris
aut siuminis. Pice ⁊̃ liqͥda mixto cinẽ ⁊ modico oleo. Post triduũ uuli
diligãt᷑ ungũeda sc̃.S meliꝰ genꝰ castͣtionis seq̃isis usus inuenit. alligate

Expanded text:
unc castrandi sunt vituli sicut mago dicit tenera etate, ut fissa serula testiculi comprimantur et paulatim confracti resoluantur. Sed hec, luna decrescente, verno vel autumno fieri debere precepit. Alii ligato ad machinam vitulo, duabus angustis regulis stanneis sicut forcipibus, ipsos nervos apprehendunt, qui grece cremasteres dicuntur: his comprehensis tentos testiculos ferro resecant et ita ut aliquid de his, capitibus nervorum suorum dimittatur here re: que res et santatis, effeminat, nec admittendum est quod plerique faciunt, ut statim castratos coire a potu et cibis pascatur exiguis ac sequente triduo prebeantur ei tenere arborum summitates et frutecta mollia et herbe virides, coma dulciore sagina roris aut fluminis. Pice etiam liquida, mixto cinere et modico oleo, post triduum vulnera diligenter ungenda sunt. Sed melius genus ea strationis sequens usus invenit. Alligato
Abbreviated transcription (Latin):
seris acligaris qͣlẽ uultũ forma uł hominis ł aĩalis habuerit talẽ cu¬
cum̾is sigura p̾stabit. ħ oĩa gargilius marcialis asseruit. Columel¬
a dicit loco apͥco ⁊ st̃coroso sirulos habeamꝰ aut ferulas. post auctũ¬
ni eqͥnoctiũ his iuxta t̾rã recisis ⁊ ex cauatis ligneo stilo int̾ med ullaᷤᷤ
letam̃ inmittamꝰ ⁊ cucum̃is sem̃ addamꝰ. hĩc nascifructus qͥ possit̃

Expanded text:
seris ac ligaris, qualem vultum forma, vel hominis, vel animalis habuerit, talem cuseris ac ligaris, qualem vultum forma, vel hominis, vel animalis habuerit, talem cucumeris figura prestabit. Hac omnia Gargilius Martialis asseruit. Columella dicit loco aprico et stercoroso si rubos habeamus aut ferulas, post autumni equinoctium, his iuxta terram rescissis et excavatis, ligneo stilo inter medullas letamen immittamus et cucumeris semen addamus, hinc nasci fructus qui possint
Abbreviated transcription (Latin):
ne sesqͥpedali. latitudine pedũ tͥum. Int̾ sulcos .uiiͦ. pedũ spatium tru¬
dũ relinqͥs. uͥ posst̾ uagari herbis iuuant᷑. id̾o sarcło ⁊ truncatione
ñ indigẽt. Semina si ouillo lacte ⁊ mussa maceres. dulces nascẽt᷑ ⁊ cã¬
didi longi ac ten̾isiunt. si aqͣ inpatẽti uascło subeis ponas duob pa¬
inis inferiorẽ ad qm festinãdo tales efficient᷑. Si ne semine nascẽtur .i
pͥus eoꝵ semina oleo sabino ꝑungant᷑. ⁊ herba ea q̃ culex dr̃ cͥta cõfi¬
cẽtur. Aliqͥ fiorẽ cucum̾is cũ uiticłe sue capite canne insert̃. cui pͥusõs
nodos ꝑforai̾ũt. Ibi cucumis nascit᷑. in nimiã longitudinẽ tẽsus dau¬
lũ sic metuit. ut si iuxta posueris. uelut hamꝰ plicet᷑. Quotiẽs tonatꝰ
uelut timore ꝯuercit᷑. Si eiꝰ fiorẽ sic̃ in uite sua ẽ in forma fictili clau¬

Expanded text:
ine sesquipedali, latitudine pedum trium; inter sulcos octo pedum spatium cruine sesquipedali, latitudine pedum trium; inter sulcos octo pedum spatium crudum relinques, ubi possint vagari; herbis iuvantur et ideo sarculo et runcatione non indigent. Semina si ovillo lacte et mulsa maceres, dulces nascentur et candidi, longi ac teneri fiunt, si aquam in patenti vasculo sub eis ponas, duobus palmis inferiorem, ad quam festinando tales efficientur. Sine semine nascentur, si prius eorum semina oleo sabino perunguntur et herba ea que culex dicitur trita confricentur. Aliqnodos perforaverint; ibi cucumeris nascitur in nimiam longitudinem tensus. Oleum sic metuit, ut si iuxta posueris, velut hamus plicetur. Quoties tonat, velut timore convertitur. Si eius florem, sicut in vite sua est, in forma fictili clau