comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mi ac decimi uel sicut ineu angelio dies illi inquibus ablatis est sponsus uelsicut obserua:
oqua dragesimȩ quae inuniuerso orbe institutione a postolica obseruatur circa con
escis utantur. TPoenitentia appellata quasi punitentia eo quo dipse homo ipse poenitendo
punit quod mali admisit  Naminihl alud agunt quos ueraciter poenitet s r̃ u siut id quod imalifecer
in punitumesse nensinants ctõ quippe modo sibi nom parcentibus sillẽ pasdit cuius altũ q iuidicium pullus
contemptor euade ¶Per fec taest autẽ poenitentia praȩtertã defleress & futura ponadime tereyhacc
secundã ipisimi litudine fontis est sut si forte inpugnante diabolo aliquod peccatũ iprepserit huius sa¬
factione purgetur ¶ Satis factio autemest causas peccatorum & suggestiones excludere s&ultra
peccatum noniterare sReconciliatio uero est quae post complementũ poemitentiae ad hibetur

Expanded text:
mi ac decimi: vel, sicut in Evangelio, dies illi, in quibus ablatus est sponsus : vel sicut observatmi ac decimi: vel, sicut in Evangelio, dies illi, in quibus ablatus est sponsus : vel sicut observatquadragesimae, quae in universo orbe institutione Apostolica observatur circa confescis utantur. Poenitentia appellata, quasi punitentia, eo quod ipse homo in se poenitendo puniat quod male admisit. Nam nihil aliud agunt, quos veraciter poenitet, nisi ut id, quod male fecerunt, inpunitum esse non sinant. Eo quippe modo sibi non parcentibus ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor evadit. Perfecta est autem poenitentia, praeterita deflere et futura non admittere. Haec secunda in similitudine fontis est, ut si forte inpugnante diabolo aliquod peccatum inrepserit, huius satisfactione purgetur. Satpeccatum non iterare. Reconciliatio vero est, quae post complementum poeni
Abbreviated transcription (Latin):
diã uiscera uacua &exinanita existant:. Ieiunium aute &statio dicitur Etatio aute de
militari exemplo nomen accepits pro eoquodnulla latitia obueniens castrisstationem
militum rescindit  Nam laetitia libentius tristitia sollicitius administrat discipliram.
Vnde & milites numquam in mȩmores sac ramenti ĩmagis stationibus parent MDis cernunt
autem quidam interieiunium astationem. ENam itiunium est in differenter cuius libec
diẽi abstiuentia non secundũ legem sed secundum proeriam uoluntatẽ ¶Statio autri
est obseruatiõ statutorum ueldierũ uel tẽporũ dierum ut quarteferiȩ & sextȩ feria e:
ieiunium ex ueteri lege praeceptum.  Dequastatione ineuangelio dixit ille ieiunobisi
sabbato id est in quarta & sexta sabbati Temporum autẽ quae legalibus acpropheti.
institionibus terminantis temporibus statuta suNT utieiunum quarti. quinti septi

Expanded text:
dia viscera vacua et exinanita existunt. 66. Jejunium autem et statio dicitur. Statio autem de dia viscera vacua et exinanita existunt. 66. Jejunium autem et statio dicitur. Statio autem de militari exemplo nomen accepit, pro eo quod nulla laetitia, sive tristitia, obveniens castris stationmilitum rescindit. Nam laetitia libentius, tristitia sollicitius administrat disciplinam; unde et milites numquam inmemores sacramenti magis stationibus parent. Discernunt autem quidam inter ieiunium et stationem. Nam ieiunium est indifferenter cuiuslibet diei abstinentia, non secundum legem, sed secundum propriam voluntatem; statio autem est observatio statutorum dierum vel temporum. Dierum, ut quartae feriae et sextae feriae ieiunium ex veteri lege praeceptum: de qua statione in Evang 18, 12 ‘ieiuno bis in sabbato’, idest in quarta et sexta sabbati; temporum, que legalibus et propheticis institutionibus, terminatis temporibus, statuta sunt, ut ieiun
Abbreviated transcription (Latin):
culo expertus est̃ sextahora TDrandigratia a scenderañ emetiam cum io hanne liorapona tem¬
plum adiit quandopara liticum sanitatire formauit sseđ & dan helem legimus haee temporai
oratione obseruasse &ut ique ex iisra helis disciplina .: Vt neminus quamterdie ad oremus
quae sineulla ad monitione debenturꝰ Iñ gressus lucis ac noctis siue uigiliarũ. Sed & cibũ
non prius sumere quam inter posita oratione . Priora enim habenda sunt sps refrigeria quia
iora caelestia: quã terrena. Quiautẽ uuł orationẽ suam uolare addin faciat illi duas alas
ieiunium &elimosinam: & ascendit celeriter & exaudietur Itiunium est᷑ parsi monia uictus
abstinentiaq ciborũ cui nomen est inditum exquadam parte uiscerum tenui sempero
cuas quod uulgo ieiunium uocatur . ¶ Vnde ieiunii nom̃ creditur diriuatus quod sui inȩ¬

Expanded text:
culo expertus est, sexta hora orandi gratia ascenderat. Idem etiam cum Iohanne hora nona temculo expertus est, sexta hora orandi gratia ascenderat. Idem etiam cum Iohanne hora nona templum adiit, quando paralyticum sanitati reformavit. Sed et Danielum legimus haec tempora in oratione observasse, et utique ex Israelis disciplina, ut ne minus quam ter die adoremus. quae sine ulla admonitione debentur, ingressus lucis ac noctis sive vigiliarum; sed et cibum non prius sumere quam inpriora coelestia quam terrena. Qui autem vult orationem suam volare ad Dominum, faciat illi duas alas, jejunium et eleemosynam, et ascendet celeriter, et exaudietur. 65. Jejunium est parcimonia victus, abstinentiaque ciborum, cui nomen est inditum ex quadam parte viscerum tenui semper et vacua, quod vulgo jejunum vocatur. Unde jejunii nomen creditur derivatum, quod sui ine
Abbreviated transcription (Latin):
sed iptabulis cordis carnalibus POratio petitio dicitur Nam orare est petere sicut exorart
in petiartpon sti eni cratioloco &tempore loco quia non ulbque cum prolubeamnu axpo neir
publicũ sed ubiopor tunitas dederi aut necessitas importauerits Neque enim contra preceptũ
paplutat ses ab apostolis factũ qui itacar cere audientibus custodibus crabant &canebando
Detum poreutro dictũ est sine iater missione oratẽ sed hoc sigularibus Num est obseruatio qua¬
runda horarum communium quaehiei iriterspatia signant NTertia¶ Sexta bnonasimiliter
s noctis sedideo haeorandi horae diuisȩ suNT ut forit aliquo suerimus opere derenti ĩpsum po
a dofficium̃ tempus ad moneat quae tempora in scripturis inueniuntur Primus enim sp̃ ses
imngregatis discipulis hora tertia in fusus est IPetrus quadie uisi orem comimunicationis iuilloua¬

Expanded text:
sed in tabulis cordis carnalibus. Oratio petitio dicitur. Nam orare est petere, sicut exorare sed in tabulis cordis carnalibus. Oratio petitio dicitur. Nam orare est petere, sicut exorare inpetrare. Constat autem oratio loco et tempore. Loco, quia non ubique, cum prohibeamur a Christo in publico, sed ubi opportunitas dederit aut necesreputatur ab Apostolis factum, qui in carcere, audientibus custodibus, orabant et canebant Deo. De tempore vero dictum est: Sine intermissione orate . Sed hoc in singularibus. Nam est observatio quarumdam horarum communium, quae diei interspatia signant: tertia, sexta et nona: similiter et noctis. Sed ideo hae orandi horae divisae sunt, ut si forte aliquo fuerimus opere detenti, ipsum nos ad officium tempus admoneat. Quae tempora in Scripturis inves sanctus congregatis discipulis hora tertia infusus est. Petrus, qua die visionem communicationis in illo vas
Abbreviated transcription (Latin):
ille paraclitus sp̃spost mundata & benedicta corporalibens a patre descendit : & quasi super
ptismni aquam tamquã super pristinã sedem recognoscens quies cit In am legitur quod ip
sacer flotem stantẽ coram angelo dii s&satanstabat atdextris eius ut aduersaretur eibedixit
cisinũ increpare & coniurare aduersum diabolum p Vndesciendum quod ñ creatura di
ip in fantibus exorcitatur aut ex sufflatur ssed ille sub quo suNł omnes qui cum peccato nas¬
cuntur est enim princepẽs peccatorum ¶Simbulũ perlingua grecã signũ uel cognitio i¬
t̃pretatur decenssurieni apłi ad euangelitandũ ingentibus hoc sibi p̃dicationis signiuĩ uelir¬
diciũ posuertꝰ ¶Continet autem confessionem trinitatis & unitatis &unitatẽ ecclesiat F&omne
xpiani dognatis sacram̃tũ ł quod simbulũ fidei & spei nr̃ȩ non scribitur incarta &atam̃to:

Expanded text:
ille Paracletus post mundata et benedicta corpora libens a Patre descendit, et quasi super ille Paracletus post mundata et benedicta corpora libens a Patre descendit, et quasi super baptismi aquam tamquam super pristinam sedem recognoscens quiescit. Nam legitur quod in sacerdotem magnum stantem coram angelo Dei, et Satan stabat a dextris eius, ut adversaretur ei; et dixit cismus increpare et coniurare adversus diabolum; unde sciendum est quod non creatura Dei in infantibus exorcizatur aut exsufflatur, sed ille sub quo sunt omnes qui cum peccato nascuntur. Est enim princeps peccatorum. Symbolum per linguam Graecam signum vel cognitio interpretatur. Discessuri enim Apostoli ad evangelizandum in gentibus hoc sibi praedicationis signum vel indicium posuerunt. Continet autem confessionem Trinitatis et unitatem Ecclesiae et omne Christiani dogmatis sacramentum. Quod symbolum fidei et spei nostrae non scribitur in carta et atramento,
Abbreviated transcription (Latin):
ternarius numerus nominũ diuinorum ¶ Quod autemper aquã baptis inũ datur hȩc ratioest
uoluit enim dñs ut res illa inuisibilis per congruens sed profecto contrectabile & uisibile inpende¬
retur edementũ super quodetiam in principio ferebatur sp̃rsc̃. Inam sicut aqua purgatur exte¬
purgationis ut heis &caro & anima delictis in quinata mundetur ER Cris magrece la¬
ne unctionominat᷑ excuius nomine &xp̃s diciturs & homo post lauacrũ scificatur sNam sicut
disciplina quaungi in sacerdotium & inregnũ solebant Iex quo &aaron amoy seunctus esquȩ
ina qua mergimur sed spiritalis effectus qđ delictis mundamur hoc significat illudunguentũ qđ
peccatrix mulier super pedes &aeque dicitur non fuisse peccatra super caput ihũ fudisse seri¬
bitur M anusimpositio ideo fit ut perbenedictionẽ aduocatus inuitetur sp̃s sc̃s Tunc enim

Expanded text:
ternarius nternarius nVoluit enim Dominus ut res illa invisibilis, per congruens, sed profecto contrectabile et visibile, impenderetur elementum, super quod etiam in principio ferebatur Spiritus sanctus. 48. Nam sicut aqua purgatur extevim purgationis, ut in eis, ut caro, et anima delictis inquinata mundetur. 50. Chrisma Graece, Latine unctio nominatur, ex cujus nomine, et Christus dicitur, et homo post lavacrum sanctificatur. 51. Nam sicut disciplina, qua ungi in sacerdotium et in regnum solebant, ex quo et Aaron a Moyse unctus est. 5in aqua mergimur, sed spiritalis effectus quod delictis mundamur. 53. Hoc significat illud unguentum quod peccatrix mulier 288 super pedes, et ea quae dicitur non fuisse peccatrix super caput Jesu fudisse scribuntur. Manus inpositio ideo fit, ut per benedictionem advocatus invitetur Spiritus sanctus. Tunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutibus uel sacris sacramenta dicunturs quaeideo fructuo segenes ecclesi am fiuNt quia sc̃s in
amanens sp̃s eundem sacramenorum letenter operatur effectũ iunde super honos seup
malos ministros iutrałi ecclesiam dispensentur stamequia sp̃s sc̃s mistice illeuiui ficat
uiquondam apostolico intempore uisibilibus apparebat operibus .: Nec bonor ũ meru
dspensatorũ amplificantur haecdona nec malorum atte piuantur᷑ quia neque qui plan¬
tat est aliquid paeque quirigat sed qui sper ementum dit ds̃. Pinde &e grece mssteriũ dicit᷑¬
d secretam & reconditam iubeat dispensationem ¶Baptis inum grece latine tinctio int̃pi¬
tatur quaeideir cotinctio diciturs quia ibi homo spũgratiȩ inmelius inmutatur & longe aliud quã
erat efficitur prius enimfedi eramus deformitate peccatorũ Inĩpsa intinctione reddimur pul

Expanded text:
virtutibus vel sacris, sacramenta dicuntur. virtutibus vel sacris, sacramenta dicuntur. ea manens Spiritus eumdem sacramentorum latenter operatur effectum. 42. Unde seu per bonos seu per malos ministros intra Dei Ecclesiam dispensentur, tamen quia Spiritus sanctus mystice illa vivificat, qui quondam apostolico in tempore visibilibus apparebat operibus, nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur haec dona, nec malorum attenuantur, quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus; unde et Graece mysterium dicitur, quod reconditam habeat dispensationem. Baptismus graece, latine tinctio interpretatur. Quae idcirco tinctio dicitur, quia ibi homo Spiritu gratiae in melius immutatur, et longe aliud, quam erat, efficitur. Prius enim foedi eramus deformitate peccatorum: in ipsa tinctione reddimur pulchri
Abbreviated transcription (Latin):
rum scariumi Asceremonias proprie in obseruationibus iudeorum creduNt absti¬
nentiã scilicet quarundam escarũ secundum ueteren legem eoquod obseruantes
eant his rebus quibus se abstinuerunt ¶ Sacrificium dictũ quasi sacrĩ factũ quiapr
cemistica consecratur in memoriam pronobis dominicȩ passioni: Iundehocponiubente corpus xp̃i
sanguineni dicimus quod dion sit ex fructibus terrae scificatur & fit sacramentum operante inu¬
liter spũdĩ cuius panis & calicis sacramentũ greci eucharistiamdicunt s quod latine bon a gratia inter¬
pretatur & quid melius corpore & sanguine xp̃i¶ Sacramentum est in aliqua celebratione cum
res gesta ita fit ut aliquid significare intelligatur quod sce accipiendum est ssunt autem sa cram̃¬
aliuꝰ rerũ uirtus diuin& sec retius salutem eorundem sac ram̃torii operatur IVnde & a secretis

Expanded text:
rum sanctarum. 37. Alii ceremonias proprie in observationibus Judaeorum credunt: abstirum sanctarum. 37. Alii ceremonias proprie in observationibus Judaeorum credunt: abstinentiam scilicet quarumdam escarum secundum veterem legem, eo quod observantes careant his rebus quibus se abstinuerint. 38. Sacrificium dictum, quasi sacrum factum, quia mystica consacratur in memoriam pro nobis dominicae passionis; unde hoc eo jubente corpus Christi et sanguinem dicimus, quod, dum sit ex fructibus terrae, sanctificatur, et fit sacramentum, operante visibiliter Spiritu Dei, cujus panis et calicis sacramentum Graeci Eucharistiam dicunt, quod Latine bona gratia interpretatur. Et quid melius corpore et sanguine Christi? 39. Sacramentum est in aliqua celebratione, cum res gesta ita fit ut aliquid significare intelligatur, quod sancte accipiendum est. Sunt autem sacrameporalium rerum virtus divina secretius salutem eorumdem sacramentorum operatur, unde et a secretis
Abbreviated transcription (Latin):
gretia usun repperit uitis Hostiȩ apud ueteres dicebuntur sacrificia quaefiebant antequã xfi
hostem pergerent. ¶ Victine uero sa crificia quae post uictoriam deuictis hostibus inim¬
labanturs derant uictimȩ maiora sacrificiã quam hostiȩ IAlii uictimam dictam puta uerunt¬
uia ic tu percussa cadebat s uel quia uicta ad aras decebatur Aholo caustu illud est ubu
gni consumitur quod offertur  Antiqui enim cummaxima sacrificia administrarent᷑ sole¬
bant totas hostias insacrorũ consumere flamina  & ipsa erant holoc austomata Eholoneĩ
grece totum diciturs causis. incensio & holo caustum totum incensum ¶Cere moniae apudla¬
tinios dicuntur sacra omnia quae apud grecos orgia uocantur proprie autem iusum est
doctoribus a carendo appellari ceremonias quasicare monias eoquod eaquȩ insacris
diuinis offeruntur Iltsuo usu id carerent homines quod nomen etiam inusuest littera

Expanded text:
Graecia usum repperit vitis. Hostiae apud veteres dicebantur sacrificia quae fiebant antequam ad Graecia usum repperit vitis. Hostiae apud veteres dicebantur sacrificia quae fiebant antequam ad hostem pergerent. Victimae vero sacrificia quae post victoriam, devictis hostibus, immolabant. Et erant victimae maiora sacrificia quam hostiae. Alii victimam dictam putaveruntuia ictu percussa cadebat, vel quia vincta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi igne consumitur quod offertur. Antiqui enim cum maxima sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocaustomata. Ὅλον enim Graece totum dicitur, καῦσις incensio, et holocaustum totum incensum. Caerimoniae apud Latinos dicuntur sacra omnia quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a carendo appellari caerimonias, quasi carimonias; eo quod ea quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines; quod nomen etiam
Abbreviated transcription (Latin):
obsequia quae pauperes diuitilus locomunerũ soluunt Nltaque munus hominidatur dõrium
dõ  unde etiam intemplis donaria dicimus ¶ M unera autem uocantur quia manibus uel
accipiuntur ł dantur ¶ Duo sunł autem qua offeruntur donũ & sacri ficium idonum dicitur
quic quid auro argentõ q Aut qualibet alia specsefficitur ¶Sacri ficium autem est uietima & quȩcumq
ara cremantur scuponuntur : Omne autem quoddo datur sAut dedicatur dicendo datur undi
ippellatur undeerranT qui consecrationem dedicationem putant significari Immo latio aban¬
tiquis dicta eoquodinmola altaris posita uictiia cȩderetur Vnde &mac tatio post immolationem
est punc autem immolatio panis & calicis conuenit ¶Libatio autem tantum modo calicis oblatio est.
ras libateioussibare ergo prgerie fundere est sumptum que nomen ex libero quodamsqui in

Expanded text:
obsequia, quae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus homini datur, donum obsequia, quae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus homini datur, donum Deo. Unde etiam in templis donaria dicimus. Munera autem vocantaccipiuntur vel dantur. Duo sunt autem quae offeruntur: donum et sacrificium. Donum dicitur quidquid auro argentoque aut qualibet alia specie efficitur. Sacrificium autem est victima et quaecumque in ara cremantur seu ponuntur. Omne autem quod Deo datur, aut dedicatur aut consecratur. Quod dedicatur, dicendo datur; unde et appellatur. Unde errant qui consecrationem dedicationem putant significari. Immolatio ab antiquis dicta eo quod in mole altaris posita victima caederetur. Unde et mactatio post immolationem est. Nunc autem immolatio panis et calicis convenit, libatio autem tantummodo calicis oblatio est. ras libate Iovi.' Libare ergo proprie fundere est, sumptumque nomen ex Libero quodam, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
te uidisse & audisse uocem caelestis exercitus tamqua uocem aquarum multarũ & tonuriui
uadli dorum dicentiu lamen & alleluia .¶ Acperhoc sicoportet int̃risutraq dicisicut incaelo re¬
sonant Osanna inalterius linguȩ inter pretationem in toto transire non potest sosi eni sal¬
uifica inter ptatur añna inter iec tio est motii animi significanss sub dep̃cantis affectuilntegre
tem dicitir osi anna quod nos corrupta mecha uocali lit tera & elisadicimus osannas sicũt fit iuu
sibus cum scandimus lite raenim priina uerbi sequentis extremam prioris uerbiueniens exdude
fertorium tali excausa sumpsit uocabulum fertum eni dicitur oblatioquȩ altari offertur & sacri¬
ficatur apontificibus a quo offertorium nominatum quasi profertũ fertur EOblatio uocat
qui a offctur. Ponabuina prepriȩ dicunturꝰ munera hominum. Nam munera dicutur

Expanded text:
ante vidisse et audisse vocem caelestis exercitus tamquam vocem aquarum multarum et tonitruum ante vidisse et audisse vocem caelestis exercitus tamquam vocem aquarum multarum et tonitruum validorum dicentium: amen et alleluia: ac per hoc sic oportet in terris utraque dici, sicut in caelo resonant. Osanna in alterius linguae interpretationem in toto transire non potest. Osi enim salvifica interpretatur; anna interiectio est, motum animi significans sub deprecantis affectu. Integre autem dicitur osianna, quod nos corrupta media vocali littera et elisa dicimus osanna, sicut fit in versibus cum scandimus. Littera enim prima verbi sequentis extremam prioris verbi veniens excludit, et totum mundum. Offertorium tali ex causa sumpsit vocabulum. Fertum enim dicitur oblatio quae altari offertur et sacrificatur a pontificibus, a quo offertorium nominatum, quasi propter fertum. Oblatio vocatur quia offertur. Dona proprie divina dicuntur, munera hominum. Nam munera dicuntu
Abbreviated transcription (Latin):
laus &̃nonsitdi non est hymnus sisit & laus & di laus & non cantetur non est hyminus isiergo & lau¬
dem di hicitur &cantatur tunc est hymnussciũ contrarium est trenũ quod est carmen lamenti &
funeslis ¶ Alleluia duorum uerborũ inter praȩtatio est hoc est lausdi & est hebreuia enim
unum est dedecenominibus quihus apud hebreos ds̃ uocatur ¶ Amen significat uere siue fidelit̃
quod & ipsum hebreum est quae duo uerba samen sẽ alleluia snecgrecis nec latipis sut barbaris licet
usuam linguam omnino transferre uel alia lingua adnuntiare EN Iam quamuis ipterpre
possint propter sclnctiore tãmen auecoritatem seruata est ab a postolissirihis propriȩ linguȩ anti¬
quitas. Tanto enimsacra sunt nomina ut etiam iohannes ina pocalipsi referat se spũ reuel¬

Expanded text:
laus et non sit Dei, non est hymnus: si sit et laus et Dei laus, et non cantetur, non est hymnus. Si ergo et in laulaus et non sit Dei, non est hymnus: si sit et laus et Dei laus, et non cantetur, non est hymnus. Si ergo et in laudem Dei dicitur et cantatur, tunc est hymnus. Cui contrarium est threnum, quod est carmen lamenti et funeris. Alleluia duorum verborum interpretatio est, hoc est laus Dei, et est Hebraeum. Ia enim unum est de decem nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Amen significat vere, sive fideliter, quod et ipsud Hebraeum est. Quae duo verba amen et alleluia nec Graecis nec Latinis nec barbaris licet in suam linguam omnino transferre vel alia lingua adnuntiare. Nam quamvis interpretari possint, propter sanctiorem tamen auctoritatem servata est ab Apostolis in his propriae linguae antiquitas. Tanto enim sacra sunt nomina ut etiam Iohannes in Apocalypsin referat se Spiritu revel
Abbreviated transcription (Latin):
ucantando s Primus succentoris T Secundis incentoris ETertius accentoris. ¶Diãpsalma quidam
breum uerbum esse uolunT quo significatur semper sidest quad illa quibus hoc inter ponitur sempiterna
esse confirmet . ¶Qui uero grecum uerbum estimant quo significatur interuallum psallendi ut psal¬
masit quod ꝓsalletur ¶ Di apsalina uero inter positũ in ꝓfallendo silentium sut que mad modion sin
psalinadicitur uocis copulatio incantando sitã diapsalina disiunctio earum ubi quȩdam requies
istincta continuationis ostenditur. T Vndeillud probabile est non con iungen dassententiasi
lendo uhi diapsalma inter posita fuerit ł quia ideo inter ponitur ut conuersio sensuũ uel persona
umiesse noscatur ¶Hymnus est canticũ laudintiuins quodde greco inlatipũ laus inter pretat
proeo quod sit carmen laȩtiuȩ & laudiss propriȩ autem hymni sunt comtinentes laudem dilsiergosi

Expanded text:
in cantando. Primus succentoris. Secundus incentoris. Tertius accentoris. Diapsalma quidam in cantando. Primus succentoris. Secundus incentoris. Tertius accentoris. Diapsalma quidam Hebraeum verbum esse volunt, quo significatur semper idem: quod illa, quibus hoc interponitur, sempiterna esse confirmet. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi: ut psalma sit, quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum in psalmo ducitur vocum copulatio in cantando: ita diapsalma disjunctio earum, ubi quaedam requies distinctae continuationis ostenditur. Unde et illud probabile est, non conjungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interpositum fuerit: rum esse noscantur. Hymnus est canticum laudantium, quod de Graeco in Latinum laus interpretatur, pro eo quod sit carmen laetitiae et laudis. Proprie autem hymni sunt continentes laudem Dei. Si ergo sit
Abbreviated transcription (Latin):
id alter respondeat Vnterres ponsoria autem & antifonas hoc differt quodinresponsoriis
unus uer sum dicit. ¶In antifonis aute uersibus alternant chori Vectio dicitur quias
cantatur ut psalmus uel ymnus sed legitur tantum IIllic enim modulatiõ hic̃ sola pro¬
nuntiatio quaeritur ¶Canticum est uox canentis ilatitiam psalmus autẽ dicitur qu
cantatur adpsalterium quousum esse dauid pro phetam inmagnomysterio prodit
historia Ihoẽ autem duo inquibus dam psalmorũ titulis iuxta musicam arte alternatiꝰ
sibi oppopuntur ¶am canticum psalmi estscũmid quod orginũ modulatirs uõ e postea cantantis
loquitur ps almus uero cantia quod hum anauox prae loquitur Rrsorgani modulantis imitatus
Osalmmus autemdicitur quicantatur sunde nec mos est exalio opere componi. Vres autem gradus sunt

Expanded text:
id alter respondeat. Inter responsoria autem et antiphonas hoc differt, quod in responsoriis id alter respondeat. Inter responsoria autem et antiphonas hoc differt, quod in responsoriis unus versum dicit: in antiphonis autem versibus alternant chori. Lectio dicitur, quia non canitur, ut psalmus vel hymnus: sed legitur tantum. Illic enim modulatio, hic sola pronuntiatio quaeritur. Canticum est vox cantantis in laetitia. Psalmus autem dicitur, qui cantatur ad psalterium, quo usum esse David prophetam in magno mysterio prodit historia. Haec autem duo in quibusdam psalmorum titulis juxta musicam artem alternatim sibi opponuntur. Nam canticum psalmi est, cum id, quod organum modulatur, vox postea cantantis eloquitur. Psalmi vero canticum, quod humana vox praeloquitur, ars organi modulantis imitatur. Psalmus autem ex psalterio dicitur. Unde nec mos est, ex alio opere eum componi. Tres autem gradus sunt
Abbreviated transcription (Latin):
remansit caticuminus exeat foras & indemissas qui a sacramentis altaris inter esse ñ
sunt s qui nondũ regenerati noscuntur ¶Chorus est multitudo insacris collectus l&
dictus chorus qđ initio inmodum coronȩ circũ a rasstarent &ita psallerent ¶ Alii choꝵ
erunt a concordias quae in caritate consistit squia si caritatem n habeat᷑ respondere c̃uenie¬
ter ñ potest ¶Cum aute unus canit grece modia latine sicinũ dicitur ¶Cũ uero duo canunt
bicinium appellatur cũ multichorus. INam coreas. ludicrũ cantilenȩ uel saltationes clas
nsunt Tantifon a ex greco int̃p̃tatur uox recipro cã duobs scilicet choris alternatĩ psa¬
lentibus ordine commutato ssiue deuno adunu quod genus psallendi greci inuenisse tradunt᷑
sponsoriun italĩ tradiderunt s quos inde responsorios cantus uocant᷑ quod alio desinente

Expanded text:
remansit caticuminus, exeat foras; et inde missa, quia sacramentis altaris interesse non remansit caticuminus, exeat foras; et inde missa, quia sacramentis altaris interesse non possunt qui nondum regenerati noscuntur. Quibus coelestidictus chorus quod initio in modum coronae circum aras starent et ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concordia, quae in caritate consistit; quia, si caritatem non habeat, respondere convenienter non potest. Cum autem unus canit, Graece monodia, Latine sicinium dicitur; cum vero duo canunt, bicinium appellatur; cum multi, chorus. Nam chorea ludicrum cantilenae vel saltationes classium sunt. Antiphona ex Graeco interpretatur vox reciproca; duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine Responsoria Itali tradiderunt, quae inde responsoria canentes vocant, quod alio desinente,
Abbreviated transcription (Latin):
eautem pullus erat quire surgens amortius non moreretur Post quam autem facta es
lis resurrectio incorpore dnĩ ut praeiret incapite ecclesiae : quod corpus ecclesiae speraret
in eiñ iamdies dominicus id est octauus qui & primus celebrari coepit TUII. Diossicii
fficiorum plurima genera esse sed praecipuum illud quodinsacris diuinis querebus ha¬
betur ¶ Officium autem ab efficiendo dictũ quasi efficium propter decorem sermonis
un a mutata littera quelcerte ut quisque illa agat quae nulli officiat᷑ sed prosint omnibus¬
LUles per tinũ officiũ est iripoctis irutium uocatum abstella uespere quȩ surgit orientenoci
¶Matutinũ uero officium est inlucis initium sabstella lucifero appellatum quȩ orit᷑ incho¬
ante manes quorũ duorũ tẽporũ significatione ostendit᷑ ut die ac nocte semper ds̃ laudet᷑
lissa tempore sacrificuiest quando caticumini forasmittuntur clamante leuit a su

Expanded text:
autem nullius erat qui resurgens a mortuis non moreretur. Postquam autem facta est autem nullius erat qui resurgens a mortuis non moreretur. Postquam autem facta est talis resurrectio in corpore Domini, ut praeiret in capite Ecclesiae quod corpus Ecclesiae speraret in finem, iam dies Dominicus, id est octavus, qui et primus, celebrari coepit. De officiis . Officiorum plurima genera esse, sed praecipuum illud quod in sacris divinisque rebus habetur. Officium autem ab efficiendo dictum, quasi efficium, propter decorem sermonis una mutata littera; vel certe ut quisque illa agat quae nulli officiant, sed prosint omnibus. Vespertinum officium est in noctis initio, vocatum ab stella Vespere, quae surgit oriente nocte. Matutinum vero officium est in lucis initio, ab stella Lucifero appellatum, quae oritur inchoante mane. Quorum duorum temporum significatione ostenditur ut die ac nocte seie tempore sacrificii est quando caticumini foras mittuntur, clamante levita: Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
piemlaon festirant fidem quam confite antur agroseart ¶Cgnadommea dietaest coqđ iueo
die saluator paschacum suis discipulis fecerit quod & hodieq: sicut estraditum celebratuar scm¬
que inco crisma conficitur  Sablatum ab hebreis ex inter pretatione uocabulisui requies
minatur quod ds inipso perfec comundo requieus set siquidem & ineodie requi euit dnis insepul¬
chro : Vt quietis illius misterui confirmaret quem iudeis obseruandũ inumbra futuri praccep¬
tum est.  Sed posł quam xp̃s in sepultura sua eiusfigura adimpleuit obseruatioeius quieuit.
¶Dominicus hes pro in deuocat᷑ quia in eo resurrectionis dñi nr̃i gaudium celebratur quidies
udeis sed xp̃ianis inre surrectionedñĩ declaratus est &ex illo habere coepit festiuitatem suã
IIllis enim solum celebrandũ sabbatũ traditũ quierat antea requies mortuorum Resurrectio

Expanded text:
piendam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo piendam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit; quod et hodieque, sicut est traditum, celebratur, sanctumenti cessatio declaratur. Sabbatum ab Hebraeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur, quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem et eo die requievit Dominus in sepulchro, ut quietis illius mysterium confirmaret; quod Iudaeis observandum in umbra futuri praeceptum est. Sed postquam Christus in sepultura sua eius figuram adinplevit, observatio eius quievit. Dominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebratur. Qui dies non Iudaeis, sed Christianis in resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo habere coepit festivitatem suam. Illis enim solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum; resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
neo menia idest noualuna T Erant enim apud hebreos ipsi dies kalendarum exlogali ipo¬
stititone solemnes ¶ Dequibus ippsalterio dicitu Caniteiitio mensis tuba indielps ig¬
nisoleminitatis uestrae  Encenia est noua templi aedificatio grece enim ceno dr̃ uouum
ndoenim aliquid nouum dedicatur enceniadicitur Ihane dedicatiorus templi solemin
tuem iudei ac tobrio men se colebant. MDies palmarum ideodicitur quia ineodis essal
or noster sicut prophea cenit hierus alem tendens a sellũ sedisse per hibetur ¶Tune
gradiens cum ramis palmarum multitudo plebiũ obuiam eicla mauerunt . Osamabene
uocant quia tupe moris est lauandi capita in fantium quiungendi sunł neobser uatio¬
ne qua dragesimȩ sordidita adunctionem accederent ¶Hoc autemdie simbulum cõpetenti¬
bus iradiur propter confuidum dominici pas de solemnitatem ũt quiam ad dĩgratiam pereo¬

Expanded text:
neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali inneomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die insignis solendo enim aliqui subdtatem Iudaei Octobri mense celebrabant. Dies Palmarum ideo dicitur, quia in eo Dominus et Salvator noster, sicut Propheta cecinit, Hierusalem tendens asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaveruntIoann. 12, 13ocant, quia in eo tunc moris est lavandi capita infantium, qui unguendi sunt ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei gratiam perci
Abbreviated transcription (Latin):
caturs cõ enim die xps sideris indiciomagis apparuit adoranduss quod fuit figura primitia eere¬
dentiũ gentiũ ¶ Quodie & dominici haptis matis sacramentum epermutagȩ inuipu aqua
factorum per dnm signorum principia extiterunt ¶Duae sunt autẽ eꝑ iphaniȩ ¶rimainqua
natus est ap̃s pastoribus hebreorum angelonuntiante apparuit ¶S ecunda inqua exge¬
tium populis stella indice prȩsepis curiabula magos adoraturos ex hibuit EScenofegia so¬
lemnitas hebreorum ¶ Degrẽ coinlatinũ tabernaculorum dedicatio inierpretatursquae ce¬
lebrabatur Aiudeis irime moriam expeditionis cum a baegypto promotĩ intabernaculis
agebant eexeo scenofegia s scenaenim grece taber naculũ diciturꝰ quae solemnitas apud
ebreosseptem bri mense celebrabatur ¶Neomenia apud nos lels apud hebreos aute
quia secundum iunarem cursum menses supputantur s & grece mene luna appellatur iude

Expanded text:
catur. Eo enim die Christus sideris indicio magis apparuit adorandus: quod fuit figura primitiae crecatur. Eo enim die Christus sideris indicio magis apparuit adorandus: quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die Dominicum Baptismatis Sacramentum et permutatae aquae in vinum factorum per Dominum signorum principia extiterunt. Duae sunt autem Epiphaniae: prima, in qua natus Christus pastoribus Hebraeorum, angelo nuntiante, apparuit: secunda, in qua ex gentium populo, stella indice, ad praesepis cunabula magos adoraturos exhibuit. Scenopegia solemnitas Hebraeorum de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur, quae celebrabatur a Judaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabernaculis agebant, et ex eo Scenopegia. Scena enim Graece tabernaculum dicitur: quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebratur. Neomenia apud nos Calendae, apud Hebraeos autem quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece mene luna appellatur: inde
Abbreviated transcription (Latin):
legio nem non debent ab soluto id est firmmo atque solido nominata ECelebritas autem uocatur
astiin quibusius fatur idẽ dicitur solemnitas a sacris dicitur ¶Ita sus cepta ut mutari obre
uoduen i biterrenas sed cae lestia tantum agantur ¶ Pasca festiuitatum onmiũ prima est d
iusuo cabulo iam superius dictium est s Pente costen sicut & pasta apud hebreos celebris dies erat qđ
post quinque decadas pasc̃ celebratur¶ Vnde &uo cabulum sumpsit ¶Pente enum grece quin¬
que sipiquohie secundion legem panes propositionis denouis frugibus offerebantur¶ Cuius figa¬
ram̃ annus iubele us in testamento ueteri gessit squaenunc iterum perfutu ram repromissi
acternam requiem praefigurat ¶ Ephifania grecelatine apparitiosiue manifestatio uo¬

Expanded text:
ligionem non debeat, ab †solito†, id est firmo atque solido nominata. vel ex eo, quod soleat fieri in anno. Celebritas autem vocatur ligionem non debeat, ab †solito†, id est firmo atque solido nominata. vel ex eo, quod soleat fieri in anno. Celebritas autem vocatur asti, in quibus jus fatur, id est, dicitur. Solemnitas a sacris dicitur, ita suscepta, ut mutari ob reuod non ibi terrena, sed coelestia tantum aguntur. Paschae festivitatum omnium prima est, de cujus vocabulo jam superius dictum est. Pentecosten, sicut et pascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae celebratur, unde et vocabulum sumpsit. Pente enim Graece quinque. In quo die secundum legem panes propositionis de novis frugibus offerebantur: cujus figuram annus jubilaeus in Testamento Veteri gessit, quae nunc iterum per figuram repromissionis aeternam requiem praefigurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vo
Abbreviated transcription (Latin):
ndenarium numerum usque achax in se reuoluunturquas ideo aegyptii adiciunt᷑ ut lun
ris emensio rationi solis aequetur ꝥLunaenim iuxta cursum suum XXVIii & semis dies lucere
iposcitur &fiunt inannum lunares dies cccliui. Remanent ad cursum annisolaris dies
xi quos aegyptii adiciunt ¶unde &a diectiones uocantur absque his non inuenies lunam quo
a sit inquolibet anno & mense &die Vstȩ epactȩ semper undecinis s hł a prelis reperum¬
ipeadem luna qua fuerit eodie : Continentur autẽ circulo dicenno uenalis sedcum acbeviii
aepactasperueniunT quiest crculus nonus decimusum sequenti annonon ad dos superxvin. xi ut decima
ties detractis iriginta sed indere uerteris ut undecĩ ꝓnunties. UIIIIDIRE LIQUIS FIStIUTATIS
estiuitasdicta aststis diebus quasi festiditas eoquod ineis solares diuna sit s quibus contrariis us

Expanded text:
ndenarium numerum usque ad tricenarium in se revolvuntur, quas ideo Aegyptii adjiciunt, ut lunndenarium numerum usque ad tricenarium in se revolvuntur, quas ideo Aegyptii adjiciunt, ut lunris emensio rationi solis aequetur. 30. Luna enim juxta cursum viginti novem semis dies lucere dignoscitur, et fiunt in annum lunarem dies CCCLIV. Remanent ad cursum anni soXI, quos Aegyptii adjiciunt, unde et adjectiones vocantur. Absque his non invenies lunam, quoa sit in quolibet anno et mense et die. Istae epactae semper undecimo Kal. Aprilis reperin eadem luna quae fuerit eo die. Continentur autem circulo decemnovenali; sed cum ad viginti epactas pervenerint, qui est circulus nonus decimus, iam sequenti anno non addes super viginti novem undecim, ut decem adnunties detractis triginta, sed inde reverteris, ut undecim pronunties. De reliquis festivitatibus . Festivitas dicta a festis diebus, quasi festiditas, eo quod in eis sola res divina fit. Quibus contrarii s
Abbreviated transcription (Latin):
tũ eo quod expleat numerum &orũ communium quibus undecimlun ris dies dȩesse cernunturꝰ
ad xiii sequentis ccclaxxiiii dies fuerint embolis mus annus estꝰ sicccliiii Communis est Bis sex
per annos .iiii. unus dies adiectus crescit enimper singulos annos iiii pars assis a tubi quart
anno assem conpleuerit bis sextilem annum facit. ¶Dictus autebis sextus quia bissexies ductus
assemfacit quod est unus dies sicut & quachantem propter quater duictum quod est liyssextus
iem super dierũ cursum inannũ solfacit. NAsextis autem nomis martii usq indiem prides
ianuarii iplunȩ cursubis sextus ad ponitur atque inidedecraiitur Ipter kala res autẽ dies id cir
uocantur quiainter ponuntur ut ratio lunȩ solisq conueniat ¶Rala reemim ponere dicitu
inter kalare iater pomere ¶Epactas greci uocant latini a diectiones annuas iunares quȩ per¬

Expanded text:
tum; eo quod expleat numerum annorum communium, quibus undecim lunares dies deesse cernuntur. tum; eo quod expleat numerum annorum communium, quibus undecim lunares dies deesse cernuntur. aecedentis usque ad quartam decimam sequentis CCCLXXXIV dies fuerint, embolismus annus est; si CCCLIV, communis est. Bissextus est per annos quattuor unus dies adiectus. Crescit enim per singulos annos quarta pars assis. At ubi quarto anno assem conpleverit, bissextum unum facit. Dictus autem bissextassem facit, quod est unus dies, sicut et quadrantem propter quater ductum, quod est bissextum, quod super dierum cursum in anno sol facit. A VII autem Non. Mart. usque in diem prid. Kal. Janu. in lunae cursu bis adponitur, atque inde detrahitur. Intercalares autem dies idcirco vocantur, quia interponuntur, ut ratio lunae solisque conveniat. Calare enim ponere dicitur. Intercalare interponere. Epactas Graeci vocant, Latini adjectiones annuas lunares, quae u
Abbreviated transcription (Latin):
euangelium scripsit theophuilo epis copoinitians a sacerdo tali spudicenss Fuit in diebus¬
herodis rogis iudẽ sacerdos quidam nomine tacharias ut manifestaret xpm post natiuitate
carpis& predicationẽ euangeliȩ hostiam fuisse esfeccũ prosalute mundi Ipseist enim sacerdos
sde quodiccum est inesalinis tues sacerdos in aeternũ secundum or dram mnelcin sed echs V bienpnoxps ad¬
t sacer dotium iud eorũ obmutuit lex & prophetia cessauio  Quartus iohannes seripsit euangeliũ
ultimus inasia incipiens a uerbo ut ostenderet eundem saluatorem qui pro nobis dgnatus est pasci&un¬

Expanded text:
Evangelium scripsit TheophEvangelium scripsit TheophHerodis regis Judae sacerdos quidam nomine Zacharias . Ut manifestaret Christum post nativitatem carnis et praedicationem Evangelii hostiam fuisse effectum pro salute mundi: ipse est enim sacerdos, de quo dictum est in Psal advenit, sacerdotium obmutuit, lex et prophetia cessavit. Quartus Joannes scripsit Evangelium ultimum in Asia, incipiens a Verbo, ut ostenderet eum Salvatorem, quia pro nobis dignatus est nasci
Abbreviated transcription (Latin):
a pogriphos habetur sludł uero & tobi siue machabeorũ libriquibus auccoris scripti sunt
minime constat habent autem uocabula exeorum nominib quorũ gesta scribt.
uattuor libros euangeliorum quattuor euangelistae singulariter conscripserunt.
Priimus atheus conscripsit euangeliũ litteris hebraicis & sermonibus iniudra initians
cua agelizare ab humana xp̃inatiuitate dicens liber generationes ihĩ xpi filidauid filii abra¬
hani significans descendisse corporaliter ex semine patri archarum xp̃msicut promis sum erat
in prophetis perspm̃ scmꝰ s Secundus marcus plenus spũscõ scripsit euangelium xp̃i elo quio grito
ipitalia secutus petrũ ut discipulus Ilsinitum aspũprophetali fecit dicens. Vox damantis inde
CTertius lucas inter omnes euangelistas greciser monis eruditissimus quippeut medicus ingre

Expanded text:
apocryphos habetur. Iudith vero et Tobiae, sive Machabaeorum libri quibus auctoribus scripti sunt apocryphos habetur. Iudith vero et Tobiae, sive Machabaeorum libri quibus auctoribus scripti sunt minime constat. Habent autem vocabula ex eorum nominibus, quorum gesta scribunt. Quattuor libros Evangeliorum quattuor Evangelistae singulaPrimus Matthaeus conscripsit Evangelium litteris Hebraicis, et sermonibus in Judaea, initians evangelizare ab humana Christi nativitate, dicens: Liber generationis Jesu Christi filii David, filii Abraham, significans descendisse corporain prophetis per Spiritum sanctum. Secundus Marcus plenus sancto Spiritu scripsit Evangelium Christi eloquio Graeco in Italia, secutus Petrum ut discipulus. Is initium ab spiritu prophetali fecit dicens 1, 3: 'Vox clamantam in gentibus posui te.' Tertius Lucas, inter omnes evangelistas Graeci sermonis eruditissimus, quippe ut medicus in Graecia,
Abbreviated transcription (Latin):
sedipter apogriphos putantus ¶ Hester librum hes dras creditur conscripsisse inquo eadem re
subfigura e clesiaedi populũ a seruitute & morte eripuisse scribitur atq inter fecto aman qui inter¬
pretatur iniquitas diei celebritas ir posteros mititur. ¶Liber sapientiae apud hebrcosnus quo
pientiae nominatur quia ineoxpi aduentus qui est sapientia patris & passio eius euidentur exi¬
initur Vlibrũ autem ecclesiasticũ certissimȩ iesus filius si rac Ieru solimita nepos iesu sacer dotis
magni composuit : De quo meminit & racharias ¶ Qui liber apud latinos propter eloquisimilitu¬
dinem salomonis titulo prae notatur ¶ Dictus autẽ ecesiasticus coquod decotius ecdesiae discipli¬
na relegiosae conuersationis magnacura &ratione sit editus Ihic & apud hebreos reperitur secdir

Expanded text:
sed inter apocryphos deputantur. Hester librum Esdras creditur conscripsisse. In quo eadem regina sed inter apocryphos deputantur. Hester librum Esdras creditur conscripsisse. In quo eadem regina sub figura Ecclesiae Dei populum a servitute et morte eripuisse scribitur, atque, interfecto Aman, qui interpretatur iniquitas, diei celebritas in posteros mittitur. Liber Sapientiae apud Hebraeos nusquapientiae nominatur, quia in eo Christi adventus, qui est sapientia Patris, et passio eius evidenter exprimitur. Librum autem Ecclesiasticum certissime Iesus filius Sirach, Hierosolymita, nepos Iesu sacerdotis magni, conposuit, de quo meminit et Zacharias, qui liber apud Latinos propter eloquii similitudinem Salomonis titulo praenotatur. Dictus autem Ecclesiasticus eo quod de totius Ecclesiae disciplina religiosae conversationis magna cura et ratione sit editus. Hic et apud Hebraeos reperitur, sed inter
Abbreviated transcription (Latin):
ditur Tertium alpha betum trimetro seriptum est &aterns luteris. Ildem terniuer
sus incipunt Quartum alphabetum simile primo & secundo habetur ¶ E ⁊ echiel soe dan hel
aiuris quibus dam sepientibus scriptiesse perhibenturs quorum ez echiel princip & fines mul¬
tis habet obscuritatibus iniuoluta ¶Dani heluero claro sermone regna orbis pronunuat &um¬
quipropter eaminores quia sermones corũ breuessunt ¶unde et conexi sibimet inuicem ip
uolumine continenturs quorum nomina sunt oseesiohellamos. ab diass ionas miche as naum a¬
bacuc sosonias aggeus stacharias & malachis :Hesdrȩ liber auctoris suititulo prae notatur ip
cuius concextu eius dem hes drae ne einiȩ que sermones pariter continent᷑  Nec quem quam mo¬
ueit quoduruus hes drae hcitur liberquia secundus tertius & quartus non habentur apud hebreos

Expanded text:
cludit. Tertium alphabetum trimetro scriptum est, et a ternis litteris iidem terni cludit. Tertium alphabetum trimetro scriptum est, et a ternis litteris iidem terni sus incipiunt. Quartum alphabetum simile primo et secundo habetur. Ezechiel et Daniel a viris quibusdam sapientibus scripti esse perhibentur, quorum Ezechiel principia et fines multis habet obscuritatibus involuta. Daniel vero claro sermone regna orbis pronuntiat et temotantur; qui propterea dicuntur Minores, quia sermones eorum breves sunt. Unde et conexi sibimet invicem in uno volumine continentur, quorum nomina sunt: Osee, Iohel, Amos, Abdias, Ionas, Micheas, Naum, Abacuc, Sophonias, Aggeus, Zacharias et Malachias. Esdra liber auctoris sui titulo praenotatur, in cuius textu eiusdem Esdrae Nehemiaeque sermones pariter continentur. Nec quemquam moveat quod unus Esdrae dicitur liber, quia secundus, tertius et quartus non habentur apud Hebraeos,
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad uniuersos generatiter dirigatur docen somnia quȩ inmundo cernimus caduca esse s&
uia & ob hoc nominȩ appetenda ¶Tertium librum sira sirim prae nota uitsqui in latinam
linguam uertitur cantica canticorums ubi perepita lamium carmen coniunctionem xp̃i &ecde¬
in scripturis sacris habentur ssicut quȩdam iplege dicuntur scã quibus maiora sunł scã scorum
Horum autẽ trium librorum carmina exa mecris & pemta metris uersibus apud suos composita
etdidit librum suum ciuus omne textũ eloquentiꝗe prosacedit .¶ Canticũ uero ex ametro & penta
ta uocamus ircristiorib: rebus funeribus qu eadhibebanturs in quibus quadruplicem
uer sometro constitut alphabetums quoruin duo prima quasi saphico metro seripta suf
quia uersiculos quisibi nexi sunt & ab unatantum littera incipiunt heroicim comma con

Expanded text:
sed ad universos generaliter dirigatur, docens omnia, quae in mundo cernimus, caduca esse et sed ad universos generaliter dirigatur, docens omnia, quae in mundo cernimus, caduca esse et brevia, et ob hoc minime appetenda. Tertium librum Syrasyrin Isid., sir hysirim  praenotavit, qui in Latinam linguam vertitur Cantica Canticorum, ubi per epitalamium carmen conjunctionem Christi et Ecclein Scripturis sacris habentur; sicut quaedam in Lege dicuntur sancta, quibus majora sunt sancta sanctorum. Horum autem trium librorum carmina exametris, et pentametris versibus apud suos composita edidit librum suum, cujus omnis textus eloquentiae prosa incedit; canticum vero exametro et pentamta vocamus, eo quod in tristioribus rebus funeribusque adhibeantur, in quibus quadruplex diverso metro composuit alfabetum, quorum duo prima quasi Saffico metro scripta sunt, quia tres versiculos, qui sibi nexi sunt, et ab una tantum littera i