comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eatȩ martir ꝓspera diẽ. tri¬
umphale tuũ. Quo sangui¬
nis merces tibi. Corona uincenti
datur. Hicte extenebris scłi.
Tortore uicto & iudice. Euexit ad
celũ dies. Ap̃oq ouantẽ reddidit.
unc angł& particeps. Colluces
insigni stola. Quã testis indoma¬
bilis. Riuis cruoris laueras. Cum
te satelles idoli. Precinctiᷤ atris le¬
gibus. Litare diuis gentiũ ferro
& catenis cogeret. Ac uerba pri¬
mũ mollia. Suadendo blande ef¬
fuderat. Captator ut uitulũ lupyᷤ.
Rapturus alludit prius. Rex in¬
quit orbis maximus. Qui scęptra

Expanded text:
eate Martyr prospera Diem triumphalem, Quo sanguinis merces tibi, Corona Vincenti datur. Hic te ex tenebris saeculi, Tortore victo, et judice, Evexit ad coelum dies, Christoque ovantem reddidit. Nunc angelorum particeps, Collucis insigni stola: Quam testis indomabilis Rivis cruoris laveras. Cum te satelles idoli, Praecinctus atris legibus, 986 Litare divis gentium Ferro et catenis cogeret. Ac verba primum mollia Suadendo blande effuderat: Captator ut vitulum lupus Rapturus, alludit prius. Rex, inquit, orbis maximus, Qui sceptra
Abbreviated transcription (Latin):
arubenti. Elore pudiciciȩ. pu¬
dor almus & atria seruat Haec
domus apta mihi ẽ hec me pul¬
cherrua sedis. Accipit. & terno
celestiq hospite digna. Nec nouiᷤ
hic locus ẽ. flux̃ mea gła in artiᷤ¬
Et lux uera ds dĩ illustrauit ala¬
nã Materie. corpusq parens ha¬
bitabile fecit. Ipse sibi placito ut
possit requi escere templo. Condi¬
derã ꝑfectũ hominẽ. spectare su¬
ꝑnadsindarã totis conuersũ sui¬
rib in me. Recto habitu. celsoq
situ. & sub lime tuentẽ. ed res¬
pex̃ humũ. seq inclinauit ad or¬
bis. Duittias. pepulitq meũ de
pectore num̃ Restituendus erat
mihim& submuissus in illũ. Sp̃c

Expanded text:
rubenti flore pudicitiae pudor almus et atria servat, haec domus apta mihi est, haec me pulcherrima sedes accipit, aeterno caelestique hospite digna. nec novus hic locus est; fluxit mea gloria in artet lux vera Dei. Deus inlustravit alnam Materiem, corpusque parens habitabile fecit Ipse sibi, placito ut posset requiescere templo. Condideram perfectum hominem, spectare superna Mandaram, totis conversubus in me Recto habitu, celsoque situ, et sublime tuentem: Sed despexit humum, seque inclinavit ad orbis 785 Divitias, pepulitque meum de pectore numen. Restituendus erat mihimet: submissus in illum Sp
Abbreviated transcription (Latin):
imaginis aurũ. Carmina scantoꝵ
resonantia sola uiroꝵ. Concentu
triplici regẽ laudantia cęli. Qui
mare. qͥ terras qui lucida sidera
fecit. I gnib & mediis securos
texit alumnos. Semꝑ in auxiliũ
sermo patris omnipotentis. Des¬
cendit seruando honni mortalia
semꝑ. Admiscenda sibi ꝓprio
curauit amore. Et socianda ca¬
ro dñoq implenda ꝑherini
Deggenerẽ uitã quae tunc anin¬
lis agebat Exemplo mutaret
heri similesq ꝑ artus Cerner
consortẽ terreni assuescerto¬
oris Participt̃q sui uisu ue¬
lut obside nosse Et consanga¬
neo paulatĩ accedere xp̃o
Ergo animalis homo quondan
nunc sp̃c illũ Transtulit ad
peri naturã seminis ipsũ In¬
fundendo dm̃ mortalia uius¬
ficantẽ Nunc noua materi
solidata int̾ eute flatu Mat¬
ries sed nr̃a tam̃ de uirgine
tracta Exii.it antiquȩ cor¬
rupta exordia uitȩ It mor¬
tale bonũ ꝓprio spiramine
sumens Filius ille hominiss
filius ille tonantis lam solis

Expanded text:
imaginis aurum. Carmina sanctorum imaginis aurum. Carmina sanctorum resonant jam sola virorum, Concentu triplici regem laudantia coeli, Qui mare, qui terras, qui lucida sidera fecit, Ignibus et mediis securos texit alumnos. Semper in auxilium sermo Patris omnipotentis Dcendit servando homini: mortalia semper Admiscenda sibi proprio curavit amore, Ut socianda caro, dominoque implenda perenni, Degenerem vitam, quam tunc anilis agebat, 416 Exemplo mutaret heri, similesque per artus Cernere consortem terreni assuesceroris, Participemque suum visu velut obside nosse, Et consanguineo paulatim accedere Christo. Ergo animalis homo quondam, nunc Spiritus illum Transtulit ad superi naturam seminis, ipsum Infundendo Deum, mortalia vivificantem. Nunc nova materies, solidata intercute flatu, Materies sed nostra tamen, de virgine tracta, Exuit antiquae corrupta exordia vitae, Immotale bonum proprio spiramine sumens. Filius ille hominis, sed Filius ille Tonantis, Jam solus
Abbreviated transcription (Latin):
dos in adustis fratrib ignes. Nẽpe
ait. oꝓceres tres uasta incendia
anhelis. Accepere uiros fornacib
additꝰ unus. Ecce uaporiferos
ridens ignes. F ilius ille dĩ ẽ. fa¬
teoaꝰ. & uictus adoro. Irrisas re¬
mouete faces. tedasq tepentes.
Sub trahite. onfrig& succensi sul¬
phuris ardor. F ilius haud du¬
biũ ẽ agit hȩc miracula rerum.
Quẽ uideo. ds ipse. dĩ certissima
ꝓles. Imperat immensis ardo¬
ribu.
& domat iras. Insultantes famu¬
lante rogo. piceosq furores. Com¬
primit. & rabiẽ flammarũ alges¬
cerere cogit. B arbaricos calida¬
aura sinus non tangere uissa. Pre¬
terit . & tenues stridens transcur¬
rit amictus. Ipse ꝑassirios metu¬
it uaporire tyaras. N ecoma susa
humeros fumo obsordescat ama¬
ro. H ec ait. & uarios iuib& obmu¬
tescere cants. Organa sambucas
cytaras chalomosq tubasq Stul¬
ta suꝑsticio tacuit uox festa qui¬
euit. Que malȩ c̃spicuȩ celebra

Expanded text:
dos inadustis fratribus ignes? Nempe, dos inadustis fratribus ignes? Nempe, ait, o proceres, tres vasta incendia anhelis Accepere viros fornacibus: additus unus Ecce vaporiferos ridens intersecat ignes. Filius ille Dei est, fateorque et victus adoro. Irrisas rvete faces, taedasque tepentes Subtrahite, en friget succensi sulphuris ardor. Filius, haud dubium est, agit haec miracula rerum, 414 Quem video; Deus ipse, Dei certissima proles, Imperat immensis ardoribus, et domat iras, Insultans famulante rogo, piceosque furores Comprimit, et rabiem flammarum algescere cogit. Barbaricos calidaaura sinus non tangere jussa Praeterit, et tenues stridens transcurrit amictus; Ipse per Assyrias vetitus vapor ire tiaras, Ne coma fusa humeris fumo obsordescat amaro. Haec ait, et varios jubet obmutescere cantus, Organa, sambucas, citharas, calamosque, tubasque. 415 Stulta superstitio tacuit: vox festa quievit, Quae male conspicuae celebrabat
Abbreviated transcription (Latin):
se uerecunde distendit uir¬
inis aluũ : Etiam falsiloqͣ
diuini pagina libri: Quȩ
erbu in carnis loquit᷑ flux¬
sse figura. At qui uerbi pa¬
er ẽ. caro factus habetur.¬
e gradu scriptura tuũ. nil
niobile danceps. Affirmas
dec&. pat ẽ. que cernere
ulli. Est licitum pater ẽ
ui nũquã uisus in orbe est
e mundana int̾radiauit lu¬
una coram. Uerbu conspicu¬
m misit. missumq recepit.
uoluit uerbo p̃strinx̃ uis¬
strux̃ puerilia menbra
ladaiestate patris nusq¬
tanto tecũ tẽpore uersor.
Et patrẽ te nosse negas: quẽ ꝑspi¬
cis in me. E st inuisibilis donũ pa¬
tris. edere natũ. U isibile ꝑ quẽ
ualeat pat̾ ipse uideri. N ec solis
sanctoꝵ oculis. s lumine cassis.
Cecoꝵ cȩcos loquor atra socordia
quoꝵ. C orde tenebroᷤ ueru ꝑ¬
pendere nescit. Quẽ si ꝑspicuũ.
mortalib insiciaris. Fare age
que uideat babylonis ab arce ty¬
rannus. In nocuas int flammas
ꝓcul inspatiantẽ. C alcantẽ rapi¬

Expanded text:
Ipse verecundae distendit virIpse verecundae distendit virginis alvum? Et jam falsiloqua est divini pagina libri, Quae Verbum in carnis loquitur fluxisse figuram? At non, qui Verbi Pater est, caro factus habetur.e gradum, Scriptura, tuum, nil mobile et anceps Affirmasse decet. Pater est, quem cernere nulli Est licitum: Pater est, qui nunquam visus in orbe est, 412 Nec mundana inter radiavit lumina coram. Verbum conspicuum misit, missumque recepit, Cum voluit: Verbo praestrinxit visstruxit puerilia membra.ulla Majestate Patris, nusquTanto tecum jam tempore versor, Et Patrem te nosse negas, quem perspicis in me? Est invisibilis donum Patris edere natum Visibilem, per quem valeat Pater ipse videri: Nec solis sanctorum oculis, sed lumine cassis, Caecorum caecos loquor: atra socordia quorum Corde tenebroso verum perpendere nescit. 413 Quem si perspicuum mortalibus inficiaris, Fare age, quem videat Babylonis ab arce tyrannus Innocuas inter flammas procul expatiantem, Calcantem rapi
Abbreviated transcription (Latin):
rificas nescit descenderẽ poe¬
nas. N ec capit humanis an¬
gorib excruciari: Pura se¬
rena micans liquido p̃libe¬
ra motu. S ubdita nec cuiꝙ
dnatrix ut pote rerũ. Cui
non principiũ de tempore.
sed suꝑ om̃e. Tempus & an¬
te diem maiestas cũ patre
summo: Immo animus pa¬
tris. & ratio & uia c̃siliorun
Que non facta manu. nec uo¬
ce creata iubentis. P rotulit
imperiũ patrio ructata ꝓfu¬
do H anc igit᷑ non flagra se¬
cant ñ sputa saliuis. Aspe¬
gunt. a lapis non uexat pal¬
ma. relisis. N ec ꝑfossa cruo
clauox uulnera figunt. Hs
affecta caro ẽ. hominis. qu¬
femina p̃gnans. ꝑnixa ẽ si
lege uteri. sine lege man¬
ti. Ille famem patit᷑. fel
potat haurit acetõ. Ille¬
pau& mortis facie. tremis
ille dolorẽ. Dicite sacriles
doctores. qui patre sũmo.
Desertum iacuisse thronus¬
contenditis. illo. Tempor
quo fragiles ds̃ ẽ. illapsus
inartus. Ergo pater pas¬
sus : quiꝰ non malus aude¬
at error. Ille pullari co¬
ceptus sanguine creuit.

Expanded text:
rificas nescit descendere poenas, nec capit humanis angoribus excruciari, pura, serena, micans, liquido praelibera motu, subdita nec cuiquam, dominatrix utpote rerum, cui non principium de tempore, sed super omne tempus et ante diem maiestas cum Patre summo, immo animus Patris et ratio, via consiliorum, quae non facta manu nec voce creata iubentis protulit imperium, patrio ructata profundo. Hanc igitur non flagra senon sputa salivis 411 Aspergunt, alapis non vexat palma relisis; Nec perfossa cruci clavorum vulnera figunt. His affecta caro est hominis, qufemina praegnans Enixa est sub lege uteri, sine lege mariti. Ille famem patitur, fel potat, et haurit acetum; Illpavet mortis faciem, tremit ille dolorem. Dicite, sacrilegi doctores, qui Patre summo Desertum jacuisse thronucontenditis illo Tempore, quo fragiles Deus est illapsus in artus; Ergo Pater passus? quid non malus audeat error? Ille puellari conceptus sanguine crevit?
Abbreviated transcription (Latin):
Depositorq patris natiq in¬
enegitor Nonne patrẽ uiolas
tire recusas Quando quidẽ ñ ẽ
itor nisi filius exsta Nec uocita
itrẽ potis es quẽ germine. frau
ed fortasse uelis patriȩ pisa
onore. Despoliare dm̃ contentꝰ¬
ne nudo Qđ ds ẽ adimasq de
atris & generis uim Et quis
olo recubans inter sacra mille
nib & cythereis Portentisq
fumantes conseerat aras At
incȩlũ quotiens suspexit in
Constituit ius ome dõ ciu¬
at u̾agens u irtutũ ratio
uariis instructa ministris
Quȩ gens tam stolida ẽ animis
tã barbara linguis Quȩ ue su¬
ꝑstiticio tã sordida quẽ cani
canis¬
formẽ Patrantẽq throno eȩ¬
li p̃ponat anubẽ N emo cloa¬
Dat soliũ quãuis olidã ꝑsoluat
acerra sacrilegisq molã
manib rimet᷑ dexta Consu¬
le barbati deh ram̃ta plato¬
nis C. onsule a byrcosos cyni¬
cos qͦo somniat ã quos Texit
aristetiles torta uirtigine¬
anceps
rinthus d error Circũ flexus
agat quãus ꝓmittere dĩpsi

Expanded text:
depositorque Patris Natique insane negator, nonne Patrem violas cire recusas? quandoquidem non est genitor, nisi filius extet, nec vocitare patrem potis es quem germine fraudas, sed fortasse velis patriae pietatis honore despoliare Deum, contentune nudo, quod Deus est, adimasque decus Patris et generis vim. ecquis in idolio recubans inter sacra mille Iunonibus et Cythereis, portentisque aliis fumantes consecret aras, attamen in caelum quotiens suspexit, in uno constituit ius omne deo, cuat ingens virtutum ratio variis instructa ministris, quae gens tam stolida est animis, tam barbara linguis, quaeve superstitio tam sordida, quae caniformem latrantemque thronli praeponat Anubem? nemo Cloadat solium, quamvis oliacerram, Sacrilegisque molam manibus, rimetur et exta. Consule barbati deliramenta Platonis, Consule et, hircosus cynisomniat, et quos 421 Texit Aristoteles torta vertigineanceps labyrinthus, et error Circumflexus agat, quamvis promittere et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
xunt crimina densis. Et
peccata malis hirsuta doloribu
implent. Inculto nam stirpe¬
frutex uiciosus iniquis. Lux¬
urie uirgis in honestã effun¬
de suco. Cȩperat & nodos
ꝑ acumina crebra ligabat.
Cernere erat steriles subito.
splendescere.Accensisq cito
folus magno impetu late. Col¬
lucere dm̃. nec spinea ledere
texta: Lambere sanguineos¬
fructus & poma cruenta.
Stringere mortiferi uitalia¬
germina ligni Quando qͥdẽ
tristes purgant᷑ sanguinȩ
culpe. Quem c̃torta rubu
densis cruciatib edit Frgo
nihil uisum. nisi quod sub car¬
ne uidendũ. Lum̃ imago dĩ.
uerbũ ds̃. & ds ignis. Qui sen¬
tum nr̃i peccam̃ corporis im¬
pla: Nam lucis genitor.
uerbi sator. auctor & ignis.
Credit᷑ extra oculos. ut apłs.
educ& auctor. Qui negat in¬
te nemo dm̃ uidit. mihi cre¬
dite nemo. Uisibilis defonte
ds. non ipse di fons. Uisibi¬
lis cerni potis ẽ qui nascitur
atnon. Innatus cerni potis
ẽilat& os patris illud Undẽ

Expanded text:
texunt crimina densis et texunt crimina densis et peccata malis hirsuta doloribuimplent. Inculto nam stirpfrutex vitiosus iniquis Luxm virgis inhonesto effundere succo Coeperat, et nodos per acumina crebra ligabat. Cernere erat, steriles subito splendescere frondes, Accensisque citum foliis magno impete late Collucere Deum, nec spinea laedere texta, Lambere sanguineosfructus, et poma cruenta, Stringere mortiferi vitaliagermina ligni. Quandoquidem tristes purgantur sanguine culpae, Quem contorta rubus densis cruciatibus edit. Ergo nihil visum, nisi quod sub carne videndum, 409 Lumen, imago Dei, Verbum Deus, et Deus ignis, Qui sentum nostri peccamen corporis implet. Nam lucis genitor, Verbi sator, auctor et ignis Creditur extra oculos, ut apostolus edocet auctor, Qui negat, inte, nemo Deum vidit, mihi credite, nemo. Visibilis de fonte us, non ipse Deus fons Visibilis, cerni potis est, qui nascitur: at non Innatus cerni potis est; latet os Patris illud, Unde
Abbreviated transcription (Latin):
laborans. Ipsum quantꝰ erat sine
corpore uisere xp̃m. Deniq posi
multi sermonis mutud post quã
Conspectũ p̃sentis heͬri. & c̃ sortia
longa. Queso ait ut liceatte nõ
ds optime nosse. Respondit dñs
mea ñ me cernere. iustis. Posteri¬
ora dabo: quid apercius absq ali¬
ena. Quã sumat facie uerbum
on posse uideri. Posse tam̃¬
i malit ide numquã patre
iso. Terrenis oculis habitu
ostendere nr̃o. Sepe in an¬
elicas uel mortales memora¬
im ẽ. Induci species. que
ut sub imagine cerni. Noc
erbũ ẽ quod uibratũ. patris
e benegno. Sumpsit uirgi¬
o fragilem de corpore for¬
am. Inde figura hominis
ndu sub carne moysi. O b¬
cta effigiem nr̃i signaue¬
t oris. Quod quandoq ds̃
rbi uirtute cͦoactum. S ũp¬
rus corpꝰ faciem referebat.
indem. Sed tam̃ & senta
isa e excitata cremare. ¶la¬
a rubu ds inspinis uolita¬
t acutis. U ulnificasq cõns
noxus ignis agebat. Ess&
exemplo ds̃ illapsurus in
ttusu piniferos. sudib: quos

Expanded text:
laborans Ipsum, quantus erat, sine corpore visere Christum. Denique post multi sermonis mutua, postque Conspectum praesentis heri, et consortia longa, Quaeso, ait, ut liceat te nunc, Deus optime, nosse. Respondit Dominus: Mea, non me, cernere justis Posteriora dabo; quid apertius, absque alena, Quam sumat, facie, Verbum non posse videri, Posse tamm malit idem, nunquam Patre iso, Terrenis oculis, habitu se ostendere nostro? Saepe et in angelicas, vel mortales memoratum est Induci species, queat ut sub imagine cerni. Hoc Verbum est, quod vibratum Patris ore benigno 407 Sumpsit virgineo fragilem de corpore formam. Inde figura hominis nondum sub carne, Moysi Objecta, effigiem nostri signavet oris, Quod quandoque Deus Verbi virtute coactum Sumpturus corpus, faciem referebat eandem. sed tamen et sentam visa est excita cremare flamma rubum. Deus in spinis volitabat aeutis, vulnificasque eomas innoxius ignis agebat, esset ut exemplo Deus inlapsurus in artus spiniferos, sudibus quos
Abbreviated transcription (Latin):
clubrũ romȩ colit᷑. nã sangui¬
ne & ipsa. Mort deţ nom̃q loci.
ceu num̃ hab&. Atq urbis uene¬
risq pari se culmine tollunt. Te¬
pla simul. geminis adolent᷑ thura
deab Uera ratus quecumq. fiant.
auctore senatu Contulit ad simu¬
lachra fidẽ dominosꝙ putauit.
Aetheris horrifico qui stanterordi¬
ne uultu I llie alicides spsolista siga¬
dib hospes Archadiȩ fuluo are ri¬
ga. gemini quoq fratres. Corrup¬
ta de matre nothi ledeba plessloc¬
turndq equites. celsȩ duo numi¬
tu romȩ Inpendunt retinente
uerũ magniq triumphi. Nuntia
suffuso fin uestigia plumbo As

Expanded text:
lubrum Romae colitur nam sanguine et ipsa 717 More deae, nomenque loci, ceu numen, habetur, Atque Urbis, Venerisque pari se culmine tollunt Templa: simul geminis adolentur thura deabus, Vera ratus, quaecunque fiant auctore senatu, Contulit ad simulacra fidem, dominosque putavit Aetheris, horrifico qui stant ex ordine vultu. Illic Alcides, spoliaus, hospes Arcadiae fulvo aere riget: gemini quoque fratres Corrupta de matre nothi, Ledeia proles, Nocturnique equites, celsae duo numina Romae, 718 Impendent, retinente veru, magnique triumphi Nuntia suffuso figunt vestigia plumbo. As
Abbreviated transcription (Latin):
su tenuit. sed credulus usũ. P riua¬
tos q celebrans agn& sanguine di¬
uos. Iamq domo egrediens ut pub¬
lica festa diesq Etludos stupuit.
celsa & capitolia uidit. Laurige¬
rosq deũ templis astare ministro
Ac sacrã resonare uiã. mugitibs¬

Expanded text:
sum tenuit sed credulus usum Privasum tenuit sed credulus usum Privatos celebrans agnorum sanguine divos. Jamque domo egrediens, ut publica festa, diesque Et ludos stupuit, celsa et Capitolia vidit, Laurigerosque deum templis astare ministros, Ac Sacram resonare viam mugitib
Abbreviated transcription (Latin):
N obilitat. nr̃ populus ueneratus
adorat. Hos habuert deos. ancus
numitor numa. Talia ꝑ gameas
fuger numina flamas Sic̃ uesta
c̃ sic palladiũ. sic umbra penatũ
alis & antiquũ. seruauit terror
isemel obsedit. gentilia pectora lu¬
patrũ. Uana suꝑsticio ñ interrupli¬
ti cucurrit. A etatũ ꝑmille gra¬
dus tener horruit heres. Etcoluitꝰ
quicꝗd sibi m& uenerabile cani.
Aonstrarant a taui: puerorũ in¬
fantia prima. Errorẽ cũ lacte bi¬
bit. gustauerat inter. Uagitus.
desarrȩ molȩ saxa illita ceris. ide¬
rat unguentoq lares humescere
nigros. Pormatũ fortune habitũ
cũ diuite cornu. Sacratũq domi
lapidẽ consistere paruũs Specta¬
uerat. matre.q. illic pallere p̃cantẽ
Mox humeris positus. nutricis. truit
&ipse. Impressis silicẽ labris pue¬
rilia uota. Fudit opesq. sibi ceca
de rupe poposcit. Esuasũ q habu¬
it ꝗd quis uelit inde petendũ.
Numquã oculos animũq leuans
rationis ad arcẽ. Rettulit. insul¬

Expanded text:
Nobilitat, noster populus veneratus adorat. Hos habuere deos Ancus, Numitor, Numa, Tullus Talia Pergameas fugerunt numina flammas. Sic Vesta t, sic Palladium, sic umbra Penatum; Talis et antiquum servavit terror semel obsedit gentilia pectora patrum Vana superstitio, non interrupta cucurrit Aetatum per mille gradus. Tener horruit haeres, Et coluit, quidquid sibimet venerabile cani Monstrarant atavi: puerorum infantia primo Errorem cum lacte bibit: gustaverat inter Vagitus de farre molae: saxa illita ceris Viderat, unguentoque Lares humescere nigros. 715 Formatum fortunae habitum cum divite cornu, Sacratumque domi lapidem consistere parvus Spectarat, matremque illic pallere precantem. Mox, humeris positus nutricis, trivit et ipse Impressis silicem labris, puerilia vota Fudit, opesque sibi caeca de rupe poposcit, Persuasumque habuit, quod quis velit, inde petendum. 716 Nunquam oculos, animumque levans rationis ad arcem Rettulit: insul
Abbreviated transcription (Latin):
it. S ed uerbo factũ dñi. non
oce sonora. Sed uerbo qđ sem
erat. uerbũ caro factum est.
ctemplum &ernũ est. hoc
nẽ non hab&. hoctu e xpug¬
ugnare uolens flagris cru
felle petisti Destructũ ia¬
uit pocnis uexantib: esto Ma¬

Expanded text:
 Sed Verbo factum domini, non voce sonora; Sed Verbo, quod semper erat, Verbum caro factum est: Hoc templum aeternum est, hoc finem non habet, hoc tu Expugnare volens, flagris, cruce, felle petisti. Destructum jacuit poenis vexantibus, esto: Ma
Abbreviated transcription (Latin):
motus manet. Tamquã dolorum
nescius. Tenditꝙ in altũ lumina.
Nam uindu palmas pressera̾t. Sub¬
latus inde fortio. Lugubre in aniro
truditur. Nelibe usus luminis
Animaret altum sp̃m. Est intus
imo ergastulo. Lociis tenebris ni¬
grior. Quẽ saxa mersi fornicis An¬
gusta clausum strangulant. Acta

Expanded text:
motus manet 1002 Tanquam dolorum nescius, Tenditque in altum lumina: Nam vincla palmas presserant. Sublatus inde fortior, Lugubre in antrum truditur: Ne liber usus luminis Animaret altum spiritum, Est intus imo ergastulo, Locus tenebris nigrior. Quem saxa mersi fornicis Angusta clausum strangulant. Aet
Abbreviated transcription (Latin):
am si longa ȩtas auctori c̃¬
Statẽ religionib: faciat serħ¬
uanda  tot seclis fides. & se¬
quendi sunt nobis parentes.
i quicꝗd rudib ꝑrud
Emundi nascentis in annis.
Mos habuit scẽ colere acserua¬
re necesse ẽ. O mne reuol¬
uamus sua ꝑ uestigia scłm.
Usq: ad principiũ placeat dã¬
nare gradatĩ Quicꝗd positriis

Expanded text:
am si longa aetas auctoritatem religionibus faciat, servanda est tot saeculis fides, et sequendi sunt nobis parentes, uidquid rudibus mundi nascentis in annis Mos habuit, sancte colere, ac servare necesse est, Omne revolvamus sua per vestigia saeclum Usque ad principium: placeat damnare gradatim, Quidquid posterius
Abbreviated transcription (Latin):
opuli dedic& ostrũ. Templũ m̃¬
is amo non marmoris. aurea in
lo. Fundam̃ta manent. fidei
tructura niuali. Consurgit pie¬
ate nitens. tegit ardua culmen
usticia. interius spargit sola pic

Expanded text:
i dedicet ostrum, templum mentis amo, non marmoris: aurea in illo fundamenta manent fidei; structura nivali consurgit pietate nitens, tegit ardua culmen iustitia, interius spargit sola pic
Abbreviated transcription (Latin):
uidemꝰ. Clauũ consilii. plebeias
mnde cateruas. C ollatas patrib
mixti ditionib ȩquis. Imperi¬
tasse diu belloq & pace regen¬
dis. C onsule nobilitas uegis sn¬
plebs fisa tribuno. Displic& hic
subito status. &bis quina creã
Sũmo ꝓcerũ fastigia. quos duo¬
deni. Circũ stant fasces. simul&
sua quẽꝙ securis. Pursus sege¬
minis reddit ductorib omnis
Publica res & consulib dant
c̃dere fastos. ltima sanguines les¬
turbauit secla triũ uirt luctib

Expanded text:
videmus Clavum consilii: plebeias videmus Clavum consilii: plebeias inde catervas, Collatas patribus mixtim ditionibus aequis, Imperitasse diu, belloque, et pace regendis. Consule nobilitas plebs fisa tribuno est. Displicet hic subito status, et bis quina creantur Summorum procerum fastigia: quos duodeni Circumstant fasces, simul et sua quemque securis. Rursus se geminis reddit ductoribus omnis Publica res, et consulibus dat condere fastos. Ultima sanguineavit saecla triumvir. Fluctib
Abbreviated transcription (Latin):
reptinã trax̃ denube figurã Cul¬
minib sumis sed& anpenetralia
seruans. Instituit mores. & iura
forensia condit. Aut castror &iã
fossis interuenit. Ac res. Cogit ad
arma uiros. litiy ci& urg& in hos¬
it. Que quis ñ uideat sapientiũ
digna chacinno E ingamus ta¬
m̃ et aliquã que talta cur& im¬
brã. siue animã ꝑ quã res publi¬
ca fatũ. Hauserit. & calidis ani¬
m&. totã medullis. Cur non hec
eadẽ. derelligione colenda Con¬
sultat. cur non aspectat libera
celũ. Cursibi pespͣtũ non cõmu¬
tabile fatũ. It captiua putat
genesis. cur uincla fingit cui
iã nolle lic&. qđ uoluisse lice¬
bat. E rroresq ab olere suos.
ac flectere sensus. Sic septin¬
gentis errauit circit᷑ annis. Lu¬
bricaq & semꝑ dubitans. que
forma placer&. Imperii. que
regnandi for& equa potestas.
Regius exortã. iã tunc habuit
status urbẽ. Nonsine grande¬
uis. curarũ in parte locatis. ox
pceres destirpe senũ traxisse

Expanded text:
repentinam traxit de nube figuram? Culrepentinam traxit de nube figuram? Culminibus summis sedet, an penetralia servat 797 Instituit mores, et forensia condit? An castrorum etiam fossis intervenit? acres Cogit ad arma viros, lituis ciet, urget in hostem? Quae quis non videat sapientum digna cachinno? Fingamus tamen, esse aliquam, quae talia curet, Umbram, sive animam: per quam respublica fatum Hauserit, et calidis animetur tota medullis. Cur non haec eadem de relligione colenda Consultat? cur non suspectat libera coelum? Cur sibi praescriptum non commutabile fatum, Ut captiva, putat? genesis cur vincula fingit? Cui jam nolle licet, quod tunc voluisse licebat, Erroresque abolere suos, ac flectere sensus? Sic septingentis erravit circiter annis, Lubricaque, et semper dubitans, quae forma placeret Imperii, quae regnandi foret aequa potestas. 798 Regius exortam jam tunc habuit status Urbem, Non sine grandaevis curarum in parte locatis. Mox proceres de stirpe senum tractasse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd sit genius. uel qui status illi.
Comp&at ignoro ꝗd possit & un¬
de oriat᷑ Sp̃c informis. sine cor¬
pore. formaue an ulla. Sitspe¬
cies. & ꝗd sapiat. que munera cu¬
r&. Contra animas hominũ.
uenis uitalib intus. Sic int̃fusas
intellego sanguis ut ex his. Acci¬
piat. motũ q leuẽ tenerũ q ua¬
porẽ. Unde perratis. ueget& p̃¬
cordia menbris. Erigida succen¬
dat rig& arida. dura relax&.
Sic hominis uitã sibi tẽperat. atq
gubernat. Uiuida mens. quã tu
ficto componere temptasssur&
genio. qui nusquã est. nec fuit
umquã Quin & corporib uersat.
mens uiua regendis Summũ consiliũ
fida ut tittacula nudis. Inuali¬
disq par&: meaienda pericula
uite. Utile ꝓͥsiciat. uarias agitaẽ
ł tuus hic urbis genius dicas.
uolo quando. Coepit adhuc par¬
ua primũ se in fundere romȩ.
Flux̃ ab uberib nemorosa in ualle
lupinis. Infantesq aluit .dũ nas¬
ctt᷑ ipse gemellos Ancũ uulturi¬
b uolitans ignota ꝑ auras. Unbra

Expanded text:
 sit genius, vel qui status illi Competat, ignoro: quid possit, et unde oriatur Spiritus informis, sine corpore, formave, et ulla Sit species, et quid sapiat, quae munera curet. Contra, animas hominum venis vitalibus intus Sic interfusas intelligo, sanguis ut ex his Accipiat motumque levem, tenerumque vaporem. Unde pererratis vegetet praecordia membris, Frigida succendat, riget arida, dura relaxet. 796 Sic hominis vitam sibi temperat, atque gubernat Vivida mens: quam tu ficto componere tentas Membrorum genio, qui nusquam est, nec fuit unquam. Quin et corporibus versat mens viva regendis Summum consilium, fida ut tutacula nudis, Invalidisque paret, metuenda pericula vitet, Utile prospiciat, varias agitetur  tuus hic Urbis genius, dicas, volo, quando Coepit adhuc parvae primum se infundere Romae, Fluxit ab uberibus nemorosa in valle lupinis, Infantesque aluit, dum nascitur ipse, gemellos? An cum vulturibus volitans ignota per auras Umbra,
Abbreviated transcription (Latin):
taliter urbẽ Sortitã qͥonã ge¬
nio ꝓprid̃ exigat aeuũ Cunctis
nã populis seu menib indit᷑ in¬
quit Aut fatũ aut genius nr̃a¬
rũmore animarũ. Que subdis¬
parili sub eunt noua corpora
Uarios custodes urbib mens
diuina distribuit. ut animȩ
nascentib ita populis fatales ge¬

Expanded text:
taliter urbem Sortitam quoniam genio proprium exigat aevum: Cunctis nam populis, seu moenibus inditur, inquit, Aut fatum aut genius nostrarum more animarum, Quae sub disparili subeunt nova corpora uarios custodes urbibus cultus mens diuina distribuit; ut animae nascentibus, ita populis fatales ge
Abbreviated transcription (Latin):
remur horũ Quos creber impla error Conereta quas ma¬
larũ Viciat cupido rerũ Sat ẽ quisedulci. Fessum foue.¬
re corpas Sat sit nihil sinistrum Uanȩ minentur umbrȩ
ultor dĩ memento Tefontis & lauatri Rorẽ sub isse sc̃m
Te crismate nouatũ. Hac cũ uocante somno Castũ pais
cubile Frontẽ locũq cordis Crucis figura ut signꝰa Crux
pellit omẽ crimen fugiunt crucẽ tenebre Tali dicata sig̃¬
no mess fluctuare noscit Procul opeul uagantũ Porten¬
ta somniorũ Procul esto ꝑuicaci Prestigiator astu. Otortũ¬
ose serpens Qui ꝑmille meandres Fraudesq fleruosas Agitas
quod ipse nosti. Damnat tuã cateruã. Corpus lica fatis.¬
cens laceat recline paulum xpm̃ tamen sub ipso M editabitur

Expanded text:
remur horum quos creber inplet error, concreta quos maremur horum quos creber inplet error, concreta quos malarum vitiat cupido rerum. sat est quiete dulci fessum fovere corpus; sat, si nihil sinistrum vanae minentur umbrae, cultor Dei, memento te fontis et lavacri rorem subisse sanctum, te chrismate innotatum. fac, cum vocante somno castum petis cubile, frontem locumque cordis crucis figura signet., crux pellit omne crimen, fugiunt crucem tenebrae: tali dicata signo mens fluctuare nescit. procul, o prta somniorum, procul esto pervicaci praestigiator actu. o tortuose serpens, qui mille per meandros fraudesque flexuosas agitas quod ipse nosti damnat tuam catervam. corpus licet fatiscens iaceat recline paulum, Christum tamen sub ipso meditabimur
Abbreviated transcription (Latin):
re uirgã. domine resedit aulȩ. O quã ꝓfunde iustis af¬
chapa ꝑsopore᷑ Aperit tucrida xp̃c Quã dara quã tacendi
uangelista summi fidissmus magistri Signata quȩ late¬
bant Nebulis uidet remotis Ipsumꝰ purpunante Derȩ¬
Nuiꝰ manũ potentẽ Gladius ꝑerrat anceps Et fulgurans utriq
Duplicẽ minat᷑ ictũ. Quesitor ille solus animȩ q: cornorisq
insisq bis timendus Prima ac scđa mors est. Idẽ tam̃ benig¬
nus httor. retundit irã. iaucosq non piorum. Patitur pe¬
rire in ȩuũ. Huic indytus penne. Tribuit pater tribunal
lunc optinere uissit Nomen suꝑ omne nomen. Hic p̃potens
cruenti Extinctor antixp̃i Qui defurente monstro Puldi
refert tropheũ. Quã bestiã capacẽ Populasꝙ uorante.
Quã sanguinis caribdim lohannes execratur. H ec nẽpe
que sacratum Preferre nomen ausa. Imã pait ge¬
hennã Ypõ ꝑempta uero. Tali sopore iustus. Mentẽ re.¬
laxat heros. It spũ fugaci Celũ ꝑ agrat omne. Nos nil mi¬

Expanded text:
resedit aulae. O quam profunda justis Arcana per soporem Aperit tuenda Christus! Quam clara, quam tacenda! Evangelista summi Fidissimus magistri, Signata quae latebant, Nebulis videt remotis. Ipsum 304 Hujus manum potentem Gladius perarmat anceps, Et fulgurans utrinque Duplicem minatur ictum. Quaesitor ille solus Animaeque corporisque, Ensisque bis timendus Prima ac secunda mors est. Idem tamen benignus Ultor retundit iram, Paucosque non piorum Patitur pe305 Huic inclytus perenne Tribuit pater tribunal: Hunc obtinere jussit Nomen supra omne nomen: Hic praepotens cruenti extinctor Antichristi, qui de furente monstro pulchrum refert tropaeum. quam bestiam capacem populosque devorantem, quam sanguinis Charybdem Iohannis execratur; hanc nempe, quae sacratum praeferre nomen ausa imam petit gehennam Christo perempta vero. tali sopore iustus mentem relaxat heros, ut spiritu sagaci caelum peragret omne. nos nil me
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ñ thesfalice doctissimꝰ ille
magiȩ. Tradit᷑ extinctas sum¬
pte moderamine uirgȩ. Inlucẽ
reuocasse animas. cocytia locti
Iura resignasse fursũ reuolan¬
tib umbris. Ast alias dampnas¬
se neti penitusq latenti. In¬
mersisse chao. facit hoc adutrũ¬
q peritꝰ. Ut fuerit geminoq ar

Expanded text:
necnon Thessalicae doctissimus ille magiae traditur extinctas sumptae moderamine virgae in lucem revocasse animas, Cocytia leti iura resignasse sursum revolantibus umbris, ast alias damnasse neci penitusque latenti inmersisse chao. facit hoc ad utrumque peritus ut fuerit geminoque ar
Abbreviated transcription (Latin):
nacęlũ Conuenit ã nebulis &
fontib a reboanti O eceano a sil¬
ius s collib & spcluntis Flumi¬
nib uentis fornacib atq me¬
tallis Ad signare deos ꝓprios
sua cuiqꝵ uira Uel si gentilessor

Expanded text:
elum, Convenit et nebulis, et fontibus, et reboanti Oceano, et silvis, et collibus, et speluncis, Fluminibus, ventis, fornacibus, atque metallis Assignare deos proprios: sua cuique jura. 508 Vel, si gentiles sor
Abbreviated transcription (Latin):
sque xp̃e illic ad notauit
literis. anguinis notis eadẽ
cripta terris tradidit. oll&
oefelix ꝑ orbem terra hibera
stemmate. Hic locis digniyᷤᷤ te¬
nendis ossibus uisus dõ. Quibe¬
atorũ pudicus esset hospescor¬
porũ. Hic calentes hausit
undas. cede tincts duplici.¬
llitas cruore sc̃o nuncharenas
incolȩ. Confrequentant obse¬
crantes uocẽ. uotis. munere.
xteri nec non & orbis huc
aduenit. Fama nã terras in oms
ꝑcucurrit ꝓditrix. Hic patro¬
nos esse mundi quos pretantes
ambiant. Nemo puras hic ro¬
gando frustra. congessit pͣces
Lȩtus hinc tersis reuertit sup¬
plicator fletib. Om̃e qđ iustũ
poposcit. impetratũ sentiens.
anta ꝓ nostris perilis cura
suffragantũ est. Nonsinunt
in ane ut ullus uoce murmur
fuderit. Audiunt. statimq ad
aureꝰ regis & crni ferunt.  nde
larga fonte ab ipso dona terris
influunt. Supplicũ causas
peutisq medelis irrigant. Hil
testiby. Testib quos non cate.¬
ne dura nec mors terruit:

Expanded text:
stus illic adnotavit litteris, Sanguinis notis eadem scripta terris tradidit. Pollet felix per orbem terra Ibera stemmate. 872 Hic locus dignus tenendis ossibus visus Deo, Qui beatorum pudicus esset hospes corporum. Hic calentes hausit undas caede tinctus duplici. Illitas cruore sancto nunc arenas incolae Confrequentant obsecrantes voce, votis, munere. xteri nec non et orbis huc colonus advenit: Fama nam terras in omnes percucurrit proditrix, Hic patronos esse mundi, quos precantes ambiant, 873 Nemo puras hic rogando frustra congessit preces: Laetus hinc tersis revertit supplicator fletibus, Omne, quod justum poposcit, impetratum sentiens. Tanta pro nostris periclis cura suffragantium est, Non sinunt, inane ut ullus voce murmur fuderit: Audiunt, statimque ad aurem regis aeterni ferunt. Inde larga fonte ab ipso dona terris influunt: Supplicum causas petitis quae medelis irrigant. 874 Nil testibus: Testibus, quos nec catenae, dura nec mors terruit
Abbreviated transcription (Latin):
d̾rbe cadat. cuiꝰ sit pena uoluptas
Nec sua uirginitas ob lect&e cedib o¬
ra. Iã solis contenta feris. infamis
harena. Nulla cruentatis homici¬
dia ludat in armis. Sit deuota
đo sit tanto principe digna. Et
uirtute potens. & criminis inscia
roma. Quemq ducem belli sequitꝰ

Expanded text:
urbe cadat, cuius sit poena voluptas, urbe cadat, cuius sit poena voluptas, nec sua virginitas oblectet caedibus ora. iam solis contenta feris infamis harena nulla cruentatis homicidia ludat in armis. sit devota Deo, sit tanto principe digna et virtute potens et criminis inscia Roma, quemque ducem bellis sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
silutẽ. ꝑfundunt quia colla co¬
mis. bene ł bene cͥingunt. Tem
dunt. Etquia subter humũ lus¬
trales testib umbris. In flãmã
iugulant pecudes. & murmura
miscent. An qm podu meliore
in parte sedentes. Spectant ae¬
ratã faciẽ. quã crebra triden¬
t. In pacto quaciant astilia sau¬
cs &e quã. mdirib patulis par¬
it̃ ꝑfundant harenȩ. Cũ fugit.
& quanto uestigia sanguine signa.
Quoo genus ut sceleris ia nesciat au¬
rea roma. Te p̾cor ausonii dux
uagugissime regni. Ettã triste sa¬
crũ iubeas. utcerͣat᷑a tolli. ꝑspice ñ¬
ne uacat meriti locus iste pat̃niQuẽ
tibi supplendũ ds̃. & genitoris ami¬
ca. Seruauit pi&as solus ne p̃mia
tantȩ. Uirtutis caper& parit̃ tibi
nate reseruo. Dixit. & integrũ de¬
cus. in tactũ q. reliquit Arripe di¬
latã tua dux intempora famã Qđ¬
q patris suꝑ ẽ successor. laudis ha¬
b&o. Ille urbẽ u&uit. taurꝙ san¬
guine tingui. Tu mortes miser&
hominũ ꝓhib&o litari. Nullus in

Expanded text:
salutem, perfundunt quia colla comis bene vel bene cingunt tempora dunt, et quia subter humum ltrales testibus umbris in flammam iugulant pecudes et murmura miscent? an quoniam podii meliore in parte sedentes spectant aeratam faciem quam crebra tridenti inpacto quatiant hastilia, saucius et quam vulneribus patulis parperfundat harenae cum fugit, et quanto vestigia sanguine signet? quod genus ut sceleris iam nesciat aurea Roma, te precor, Ausonii dux ssime regni, et tam triste sacrum iubeas, ut cetera, tolli. perspice, nonne vacat meriti locus iste paterni, quem tibi supplendum Deus et genitoris amica servavit pietas? solus ne praemia tantae virtutis caperet, partem tibi, nate, reservo dixit, et integrum decus intactumque reliquit. adripe dilatam tua, dux, in tempora famam, quodque patri superest, successor laudis habeto. ille urbem vetuit taurorum sanguine tingui: tu mortes miserorum hominum prohibeto litari. nullus in
Abbreviated transcription (Latin):
inc illa ẽ dñi iusta increpato¬
xp̃i Nonne pat̃ demon. uos incra¬
po peccatores. Concubitu carnis
sem̃ sicientis iniquũ. Uos genut

Expanded text:
inc illa est Domini iusta obiurgatii: ‘nonne pater daemon, vos increpo, peccatores, concubitu carnis semen sitientis iniquum vos genu
Abbreviated transcription (Latin):
trarũ murices inter recessus¬
scrupeos Discissa rumpent uisce¬
ra. Et quis uir& strenue. Gymi¬
bam peritus pellere. Remo ru¬
dente & carbaso. Secare qui.
pontum queas. Rapias palustri
cespite. Corpus quod intactium
iacet. Leuiq uectum lembulo

Expanded text:
trarum murices 1016 Inter recessuscrupeos Discissa rumpent viscera. Ecquis virorum strenue Cybam peritus pellere Remo, rudente, et carbaso, Secare qui pontum queas? Rapias palustri é cespite Corpus, quod intactum jacet, Levique vectum lembulo
Abbreviated transcription (Latin):
& totũ uenis infundere hones¬
tũ. Nescis stulte tue uĩ liberta¬
tis ab ipso. Pormatore datã nes¬
cis aborigine quanta. S it con¬
cessa tibi famulo suꝑ orbe po¬
testas. E tͣsup ingenio ꝓprio laxe
q. soluto. Iure uoluntatis liccat.
cui uelle sequi q Qđ placitũ ẽ¬
nullisq animũ sub iungere uin¬
clis. Ancũte dñm cunctis que¬

Expanded text:
 totum venis infundere honesNescis, stulte, tuae vim libertatis ab ipso Formatore datam? nescis, ab origine quanta Sit concessa tibi famulo super orbe potestas, Et super ingenio proprio, quo soluto 551 Jure voluntatis, liceat cui velle, sequique, Quod placitunullique animum subjungere vinclo? An cum te dominum cunctis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ratasq acies clangere classicũ. Sumunt arma uiri. seq
minatib. Accingunt gladus. triste canit tuba. Nic fidit
tumidis clara draconib. Hic iam seruicii nescia pristini

Expanded text:
ratasque acies clangere classicum. sumunt arma viri seque minacibus accingunt gladiis, triste canit tuba. hic fiditumidis clara draconibus. hic iam servitii nescia pristitumidis clara draconibus. hic iam servitii nescia pristini
Abbreviated transcription (Latin):
tus executorr. Eligitur locuples
facundia quȩ doceret orbem:
Quȩq uoluminibus pauli famula¬
ta disputaret. Quo mage cruda¬
hominũ precordia ꝑ polita. nos¬
sent. Siue timoris opus. seu misti¬
ca. ul ꝓfunda xp̃i. Unus erit
iuuenũ ditissimus artibus sinistris¬
fraude pudititiã ꝑfringere. nil

Expanded text:
tus exsecutor; 1205 Eligitur locuples facundia quae doceret orbem, Quaeque voluminibus Pauli famula disputaret; Quo mage crudahominum praecordia perpolita nossent Sive timoris opus, seu mystica, vel profunda Christi. Unus erat juvenum doctissimus artibus sinistrFraude pudicitiam perfringere, nil
Abbreviated transcription (Latin):
relatos deniq Humus quieta
suscipit. Qũa pulsa summis nisi¬
bus. Carina portum tangeret.
elix ameni litoris. Secessus
ille qui sacra. fouens barenis
iuscera hicẽ sepulchri prebuit.
um cura sc̃o pia. Deflens ad¬
hornat aggerẽ Iumuloq cor¬
pus creditũ Hitȩ reserueͬt poste¬
re. Sed mox subactis hostibs.
lam pace iustis reddita Aiter
quictem debitã. Prestat beatis

Expanded text:
relatos denique humus quieta relatos denique humus quieta suscipit, quam pulsa summis nisibus carina portum tangeret. felix amoeni litoris secessus ille, qui sacra fovens harenis viscera vicem sepulcri praebuit, dum cura sanctorum pia deflens adornat aggerem tumuloque corpus creditum vitae reservat posterae! sed mox subactis hostibus iam pace iustis reddita altar quietem debitam praestat beatis
Abbreviated transcription (Latin):
Donec rilictum longior Abscon¬
dat aspectus solum. Hȩx iussa
quidã militũ. Eu formio nom̃
fuit. Hiolentus audex barbars
Furore feruens arripit. Puna¬
le textũ conserit. Sutu quod
implet corpore. Emensus &
multũ freti. Inter ꝓcellas ex¬
cutit. O prepotens uirtus di
Hirtus creatrix omniũ Quȩ turs¬
gidũ quondã mare Gradien
texp̃o strauerat. Ut terga
calcans equoris Siccis mearet
passibus. Plantas nec undistin¬
gueret. Hasti uiator gurgitis
Hec ipsa uirtus iusserat Rubrũ
salum dehiscere. Patente dum
fundo aridum Secura plebs
iter terit. N et non & ipsa iub
Seruire sc̃o corpori Pontũ quie¬
tis lapsibs. Ad curua pronũ
litera. Saxum molaris ponderis.
espup᷑a candens innatat. Tantiq
custos pigneris fiscilla fertur
fluctib. Cernunt stupentes
nauitȩ. Hectã remenso marmo¬
re. Labi retrorsum leniter
lestum scđo & flamine. Certag.
&ipsi concito Pontũ faselo scin¬
dere. Longe sed artus p̃uolant.
Telluris ad moͥlem sinum. Pris

Expanded text:
donec relictum longior abscondat aspectus solum.’ haec iussa quidam militum, Eumorphio nomen fuit violentus, audax, barbarus, furore fervens adripit. funale textum conserit, suto quod inplet corpore, emensus et multum freti inter procellas excutit. o praepotens virtus Dei, virtus creatrix omnium, quae turgidum quondam mare gradiente Christo straverat, ut terga calcans aequoris siccis mearet passibus, plantas nec undis tingueret vasti viator gurgitis! haec ipsa virtus iusserat rubrum salum dehiscere, patente dum fundo aridum secura plebs iter terit. nec non et ipsa nunc iubet servire sancto corpori pontum quietis lapsibus ad curva pronum litora. saxum molaris ponderis ut spuma candens innatat, tantique custos pigneris fiscella fertur fluctibus. cernunt stupentes navitae vectam remenso marmore labi retrorsum leniter aestu secundo et flamine. certant et ipsi concito pontum phaselo scindere, longe sed artus praevolant telluris ad mollem sinum; prius
Abbreviated transcription (Latin):
remus ille. Circulus & flamas
in m̃si sideris ultra. Telluris nor¬
mã porrecto extendere gyro
onne &iã climinor & contrc¬
tior orbis Ciuꝰ planiciẽ longo
trans mittere tractu. Circinus
excurrens m&a interiore labo¬
rat. Ille ds uerus quo non est
gandior ulla. Materies. qui fine
cr& qui p̃sid& om̃i. Nature. qui
cuncta simul concludit & impl&.
Solẽ certa ten& regio. plaga certa
coerca. Tẽporib uarus distinguit᷑
aut subit ortu. Aut ruit occasu
lata. aut sub nocte feturrit. Nec

Expanded text:
rimus ille Circulus, et flammas rimus ille Circulus, et flammas immensi sideris ultra Telluris normam porrecto extendere gyro. Numne etiam coeli minor, et conttior orbis, Cujus planitiem longo transmittere tractu Circinus excurrens meta interiore laborat? Ille Deus verus, quo non est grandior ulla Materies, qui fine caret, qui praesidet omni Naturae, qui cuncta simul concludit, et implet. Solem certa tenet regio, plaga certa coercet. 727 Temporibus variis distinguitur: aut subit ortu, Aut ruit occasu, latet aut sub nocte recurrens: Nec
Abbreviated transcription (Latin):
uicꝗd humus. quicꝗd pela¬
gus mirabile gignit. Induxere
deos. colles. freta. flumina. flãma
Hec sibi ꝑuarias formata elem̃ta
figuras. Constituert patres. ho¬
minũq uocabula mustis Scrip¬
ser̃ status. ł neptunũ uocitantes
Oceanũ uel crancas caua flumina
mrmpbas d siluas driadas. uel de¬
ua rura napeas. Ipse ignis nr̃m
factus qui seruit ad usũ. Uulcanꝰ
ac delubra deus & nomine &ore.
Assimilatus hab& nec ñ regnaret
caminis. Fert᷑ & colie sumus faber¬
St qui conspicuus sueros qu¬
siuit in astris. Ausus habere đm
solẽ. cui tramite cerito Conditio
imposita ẽ uigilẽ tolerare labo¬
rẽ. Uisib: obiectũ mortalib: orbꝗ
rotundo. Pcipitẽ teretiq glo¬
bo ꝑ inane uolantẽ. Et qđ ne¬
mo negat. mundo celoq mino¬
rẽ. Arta maior enĩ quã qui ꝑo¬
rit in illa. Et longe cãpi spaciũ dis¬
fusius in quo. Emicat. ac uolun
feruens rota uoluit᷑ axe. Quã ns
ñ nullis placeat terrã breuiort̃
Dicert circuttu. quã sit pulcher¬

Expanded text:
uid humus, quidquid pelagus mirabile gignit, 725 Id duxere deos: colles, freta, flumine, flammas, Haec sibi per varias formata elementa figuras Constituere patres, hominumque vocabula mutis Scripserunt statuis, vel Neptunum vocitantes Oceanum, vel Cyaneas cava flumina nymphas, Vel silvas Dryadas, vel devia rura Napaeas. Ipse ignis, nostrum factus qui servit ad usum, Vulcanus ac delubra deus et nomine, et ore Assimulatus habet, necnon regnare caminis Fertur, et Aeoliae summus faberst, qui conspicuis superos quaesivit in astris, Ausus habere deum solem: cui tramite certo 726 Conditio imposita est, vigilem tolerare laborem, Visibus objectum mortalibus, orbe rotundo Praecipitem, teretique globo per inane volantem, Et quod nemo negat, mundo, coeloque minorem. Area major enim, quam qui percurrit in illa, Et longe campi spatium diffusius, in quo Emicat, ac volucri fervens rota volvitur axe. Quamvis nonnullis placeat, terram breviorem Dicere circuitu, quam sit pulcher
Abbreviated transcription (Latin):
& impl&is uoluit se fundere seclis
Sed caligantes animas. & luce caren¬
tes. In iouis augustiq aditis tem¬
plisq duarũ. Lunonũ martisq
&iã uenerisq sacellis. Aactatas t&x ͦ
loeti in mersere baratro. Suppre¬
mũ regim̃ crassis in partib: orbis.
Ce rati in merso poli consistere

Expanded text:
 impletis voluit se infundere saeclis. Sed caligantes animas, et luce carentes, In Jovis, Augustique adytis, templisque duarum Junonum, Martisque etiam, Venerisque sacellis Mactatas, tetro lethi immersere barathro, Supremum regimen crassis in partibus orbis Esse rati, mersoque poli consistere
Abbreviated transcription (Latin):
spicis hospes Non ẽ inanis aut
anilis fabula Pistoriã pictura
refert quȩ tradita libris Nerã
uetusti temporis monstrat fidẽ
itfuerat studus puerilib & gre¬
ge multo Septus magister lite¬
rarũ sederat Uerba notis breuib
cõp̃hendere cuncta peritus Rap¬
timq punctis dicta p̃paib sequi
Aspera ñ numꝙ. pͣcepta &s tristia
uissa Impube uulgus mouerat
ira & metu Doctor amarus
enĩ discenti semꝑ ephebo Hec
dulcis ulli disciplina infantiȩ ẽ
Ecce fidem quatiens tempestas se
derator alumni Gregis quo da

Expanded text:
spicis, hospes, 1053 Non est inanis aut anilis fabula. Historiam pictura refert; quae tradita libris, Veram vetusti temporis monstrat fidem. Praefuerat studiis puerilibus, et grege multo Septus magister litterarum sederat. Verba notis brevibus comprendere cuncta peritus, 1054 Raptimque punctis dicta praepetibus sequi. Aspera nonnunquam praecepta, et tristia visa Impube vulgus moverant ira et metu. Doctor amarus enim discenti semper ephebo, Nec dulcis ulli disciplina infantiae est. Ecce, fidem quatiens tempestas saederator alumni 1055 Gregis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Res ꝓbat ẽẽ dm uetiti qđ
amore ꝑemptos. Excitat etumꝰ¬
lis homines regniq ꝑeuũ. Par¬
ticipes uib & ẽe sui. qui si for&
auctor: Seruator q mali. nũ¬
quã post damna salutis. Peccan¬
tiũ q obitũ. rediuiua ferre me¬
delã. U ell& & amissos opere in¬
staurare scdo. Lł abiꝰ hominis¬
Iuleꝰ ab ob& ꝑeuntis opus meri¬
tũ ꝙ resoluit. Argumentũ in¬
gens: dñm qui talia ꝓstat. Nol¬
le malũ. nec qđ post ab luit an
te ꝓbare. Inuitone aliquis po uox
tis ẽ peccare tonante. Cui faci¬
le ẽ incorde hominis cõpone¬
rte sens i. Quos libeat fibras ꝙ
om̃s animare pudicis. Pulsib

Expanded text:
num Res probat esse Deum, vetiti quod num Res probat esse Deum, vetiti quod amore peremptos Excitat e tumulis homines, regnique per aevum Participes jubet esse sui: qui, si foret auctor, Servatorque mali, nunquam post damna salutis, Peccantumque obitus redivivam ferre medelam Vellet, et amissos opere instaurare secundo. 550 Labi hominisIlle abolet pereuntis opus, meriresolvit. Argumentum ingens, Dominum, qui talia praestet, Nolle malum, nec, quod post abluit, re. Invitone aliquis potis tis est peccare Tonante, Cui facile est in corde hominis componre sensus, Quos libeat, fibrasque omnes animare pudicis Pulsib