comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S trigemmes plures aut̃ ex eodẽ surculo hoc m̃ funt.
Serete epampinariis sterile est nec nͥ fecunado oportet
ue iros habent nodos infecunda uidicat᷑. densitas gẽ¬
morum fercilitatis indicium ẽ. Quidam feri uetant n
uiI Iͦͥ fleruerint sura culos. sogittas serere minꝰ utle qm̃
pegausferendo facile rumpit᷑ quod intortũ fuit. serunt᷑
peuali ñ breuiores longitudine qͥnq sexu edonorũ pau¬
Toentridus gemimus inhac mensura eẽ non poter. Insari
sodeni die quo depttent᷑ utilissimũ. si multo postea ne¬
dose sit serere custoditos uti pcepinus caueri uiq ne
Sere dram posta sole marescant uento ii frigore he¬
lecontur qui dutius in ficco fueruit priusquã serant᷑
haaum plurlbetis diebus reuirescant. solum a pricũ
quami amplissimum in seminario siue inumca ene¬
I ꝓestinari debet temos pedes ii paue ant marrareic

Expanded text:
ti, trigemmes. plures autem ex eodem surculo hoc modo fiunt. ti, trigemmes. plures autem ex eodem surculo hoc modo fiunt. serere e pampinariis sterile est, nec nisi fecundo oportet. quae raros habet nodos, infecunda iudicatur; densitas gemmarum fertilitatis indicium est. quidam seri vetant nisi eos qui floruerint surculos. sagittas serere.minus utile, quoniam in transferendo facile rumpitur quod intortum fuit. seruntur pedali, non breviores , longitudine, quinque sexve nodorum. pauciores tribus gemmis in hac mensura esse non poterunt. inseri eodem die, quo deputentur, utilissimum; si multo postea necesse sit serere custoditos, uti praecepimus, caveri utique, ne extra terram positi sole inarescant, vento aut frigore hebetentur. qui diutius in sicco fuerint, priusquam serantur, in aqua pluribus diebus revirescant. <4> Solum apricum et quam amplissimum in seminario sive in vinea bidente pastinari debet, ternos pedes bipalio alto, marra reici
Abbreviated transcription (Latin):
ut descendant q̃ ꝓcrima arbori fuerint. duo oculi extra
t̾ran emineant. Oculi aut̃ in arborũ furculis ꝓprie uo¬
cint᷑ unde germinant᷑. hac de causa ⁊ inplantariis ali¬
quando eodẽ anno ferunt. aquas fluere laturi fructꝰ in
arbere cũ tempestiue sati pregnatas inchoatos conceptus
Qudi pariunt. ita satas ficos tcio anno trans ferre facile
loc ꝓ se nascenbi celeritate attributũ huic arbori. ut eitis¬
sine ꝓueniat. Uitiũ numerosior satus ẽ. pͥmum om̃ium
nchl seritir exhis nisi inutile ⁊ deputatum in sarmen¬
i. Opputatur autem quicquid proximo tulit fructum sole¬
bat capitulatus utrimq eduro sirtulus seri. eoq argum̃to
nisleolus uocat᷑. ꝙ iam nc̃ postea auelli cum sua calce cep¬
de est ut infico neq ẽ aliquis uiuatius. t̃ cium genus
idiceten criam nunc expeditius fine calce qđ sagittȩ uocan¬
sir cam interti panguntur. id enĩ cum recisi nec intor¬

Expanded text:
ut descendant quae proxima arbori fuerint, II oculi extra ut descendant quae proxima arbori fuerint, II oculi extra terram emineant. oculi autem in arborum surculis proprie vocantur, unde germinantur. hac de causa et in plantariis aliquando eodem anno ferunt, quo fuere laturi fructus in arbore, cum tempestive sati praegnates inchoatos conceptus aliubi pariunt. ita satas ficos tertio anno transferre facile. hoc pro senescendi celeritate adtributum huic arbori, ut citissime proveniat. <3> Vitium numerosior satus est. primum omnium nihil seritur ex his nisi inutile et deputatum in sarmenta. opputatur autem quidquid proximo tulit fructum. solebat capitulatus utrimque e duro surculus seri, eoque argumento malleolus vocatur etiamnunc. postea avelli cum sua calce coeptus est, ut in fico, neque est aliud vivacius. tertium genus adiectum etiamnum expeditius sine calce, quod sagittae vocantur, cum intorti panguntur, iidem cum recisi nec intor
Abbreviated transcription (Latin):
uitꝰ nat᷑a geniculatis caporũ nodi int̃seꝑiunt medullã. ferulȩ
ipse breues ⁊ ad summa. breuiores articulis utiq oua int̃no¬
na uieludunt medulla: siue ille uitalis anima ẽ. ante se
tendit longitudinẽ impellens quãdu nodi ꝑuia patet fistu¬
la. Cum uͦ concreti adimere transitũ reꝑcussa erumpit ab
ima sui parte uerta priorẽ nodum alternũ laterũ semꝑ
inguinibꝰ ut dictũ ẽ. in arundine ac ferula qͦꝵ dextro
abimo intelligitur articulo leuũ in ꝓximo atq ita ꝑiuces
hoc uocatur inuite gemia eum ibi cespitẽ facit. Ante uͦ
quã faciat inconcauo ocłos ⁊ in cacumine ipso germ̃ sic pal¬
mites nepotes uuę folia pampini gignunt᷑. nirũq fuauo¬
ra eẽ indextã parte genita. Hos gͦ insurculis nodos cum se¬
runt᷑ medios secare oportet ita. ne ꝓfiuat medulla. ⁊
in fico qͥdem dodrantales taxilli solo patefacto serunt᷑. sic̃

Expanded text:
intus natura, geniculati scaporum nodi intersaepiunt medullam . ferulae intus natura, geniculati scaporum nodi intersaepiunt medullam . ferulae ipsae breves, et ad summa breviores articuli utrimque sua internodia includunt. medulla, sive ilia vitalis anima est, ante se tendit longitudinem inplens, quamdiu nodi pervia patent fistula. cum vero concreti ademere transitum, repercussa erumpit ab ima sui parte iuxta priorem nodum alternis laterum semper inguinibus, ut dictum est in harundine ac ferula, quorum dexterum ab imo intellegitur articulo, laevum in proximo, atque ita per vices. hoc vocatur in vite gemma, cum ibi caespitem fecit; ante vero quam faciat, in concavo oculus et in cacumine ipso germen. sic palmites, nepotes, uvae, folia, pampini gignuntur, mirumque firmiora esse in dextera parte genita. <2> Hos ergo in surculis nodos, cum seruntur, medios secare oportet ita, ne profluat medulla. et in fico quidem dodrantales, paxillis solo patefacto, seruntur sic,
Abbreviated transcription (Latin):
eni radice tota in sulco ꝓstñit᷑. tũ excacumine supͣ trã relicto nas¬
citur ⁊ alia ab radice s trans lata nescit hospitari pauetꝙ noui¬
tas tã biennio fere postea ꝓsilit idõ nucibꝰ potiꝰ quã uice radicibꝰ
supplantandisq ꝑ bienniũ sequens de cet̃o ipsa se colit umbra
stolone suꝑuacuose nec ante cedit᷑ intͣ septinũ annũ suffica¬
unt pedam̃ta iugeri uicẽ sui uinearũ uigeriꝰ. quando ꝙ̃
bifida ea stirpescunt durantq ultra alterã siluę suȩ cesurã.
Aesculus similit̾ ꝓuenit cesura trieniuo senior minꝰ morosa
nasci inqͣcumq t̾ra seritur uere balano s non nͥ ȩsculi scro¬
be dodrantali int̾uallis duorũ pedũ seritur leuiter quat᷑
ꝑsica corulus malus s tardius nascunt᷑. terraq defira uix
tderant ñ modo humorẽ. Sambucꝰ contͣ firmissima acłpalũ
taleis seritur ut populus. Nam decupresso satis orxinꝰ ⁊ p̃dic
denda cura uitiũ surculis. ⁊ quarundã arboꝵ qͥlꝰ fungosior

Expanded text:
enim radice tota in sulco prosternitur; tum ex cacumine supra terram relicto renascitur et alia ab radice. sed tralata nescit hospitari pavetque novitatem biennio fere; postea prosilit. ideo nucibus potius quam viveradicibus supputandisque per biennium sequens. de cetero ipsa se colit umbra stolones supervacuos enecante. caeditur intra septimum annum. sufficiunt pedamenta iugeri vicenis vinearum iugeribus, quando etiam bifida ex stirpe fiunt, durantque ultra alteram silvae suae caesuram. Aesculus similiter provenit, caesura triennio serior, minus morosa nasci in quacumque terra seritur vere balano, sed non nisi aesculi, scrobe dodrantali, intervallis II pedum . saritur leviter quater persica, corulus, malus, sed tardius nascuntur terramque defixa vix tolerant, non modo umorem. sabucus contra firmissima ad palum taleis seritur, ut populus. nam de cupresso satis diximus. <1> Etdenda cura. vitium surculis et quarundam arborum, quibus fungosior
Abbreviated transcription (Latin):
s multo maiore ac t̾re satoꝵ oĩum Ibido qͣ tẽpestiue uti plu¬
rimũ int̾ est conceptꝰ peculiare utic minsitis cũ sit mutua
cupiditas utriq coeundi. Q uer ꝓbant ab eqͥnoctio statĩ admit.¬
tunt p̃dicantes germina paxtarire. idõ faciles corticũ eẽ cõplexꝰ.
Qͥ p̃ferunt autumnũ ab arcur̃i ortu qm̃statĩ rabicẽ quandã
capiant ⁊ ad uer parata ueniant. atq ñ ꝓtinꝰ germinatio

Expanded text:
st terrae ac satorum omnium libido, qua tempestive uti plurimum interest conceptus, peculiare utique in insitis , cum sit mutua cupiditas utrimque coeundi. qui ver probant, ab aequinoctio statim admittunt, praedicantes germina parturire, ideo faciles corticum esse conplexus. qui praeferunt autumnum, ab arcturi ortu, quoniam statim radicem quandam capiant et ad ver parata veniant atque non protinus germinat
Abbreviated transcription (Latin):
serit᷑. ⁊ trauersa ñ alt̾ã condita erũpunt. q̃ esinglis oculiss
tidẽ plantȩ. Serit᷑ ⁊ deplantata pedali fulco binis obruti
gẽmis ut tcius nodꝰ trã attingat ꝓno cacumine nẽ roreson¬
cipiat. Cedit᷑ decrescente luna uineis anno ficcata utilie
quã uiridis. Castanea pedam̃tis oĩbꝰ p̃fert᷑ facilitate tidi¬

Expanded text:
seritur et traversa, non alte terra condita, erumpuntque e singulis oculis seritur et traversa, non alte terra condita, erumpuntque e singulis oculis totidem plantae. seritur et deplantata pedali sulco, binis obrutis gemmis, ut tertius nodus terram attingat, prono cacumine, ne rores concipiat . caeditur decrescente luna. vineis anno siccata utilior quam viridis. Castanea pedamentis omnibus praefertur facilitate t
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uirga ⁊ talea serit᷑ fossura eadẽ ꝑticas exea cedi iustũ est.
quarto fere anno. ⁊ he aũ senescentiũ locũ p̃sartiuint ꝑticaa
iugeribꝰ eiꝰdẽ rei causa populꝰ alba serit᷑ bipedaneo pastinato tib
sesquipedali biduo siccata palmi pedi in t̾uallo t̾ra suꝑ inieeta
duoꝵ eubitoꝵ crassitudine. Harundo ⁊ iamnũ dilutiore quił
solo gaudet serit᷑ bullo. radici qđ alii oculũ uocãt dodrantali
serobe int̾uallo tuũ pedũ ⁊ semipedis reficit᷑. q̃ ex sese uterea¬
rundineto exstirpato qđ utiliꝰ reꝑtũ quã castrare sic̃ anta
nãq int̾ se radices serpunt mutuoq decursu necant᷑. ten
c̃serendi pͥꝰ quã ocłi harundinũ intumescant añ hł m̾r a
cit adbrumã usq desinit. Quȩ cũ durescere incip̃ ħ signita¬
pestiuã ht̃ cesurã.⁊ hanc aũ qͦtiens ⁊ uineã fodiendã putorꝰ

Expanded text:
et virga et talea seritur, fossura eadem. perticas ex ea caedi iustum est et virga et talea seritur, fossura eadem. perticas ex ea caedi iustum est quarto fere anno. et hae autem senescentium locum propagine sarciunt iugeribus. eiusdem rei causa populus alba seritur bipedaneo pastinato, talea sesquipedali, biduo siccata, palmipedi intervallo, terra superiniecta II cubitorum crassitudine. Harundo etiamnum dilutiore quam hae solo gaudet . seritur bulbo radicis, quod alii oculum vocant, dodrantali scrobe, intervallo II pedum et semipedis, reficiturque ex sese vetere harundineto exstirpato, quod utilius repertum quam castrare, sicut antea. namque inter se radices serpunt mutuoque discursu necantur. tempus conserendi , priusquam oculi harundinum intumescant, ante kal. Martias. crescit ad brumam usque desinitque, cum durescere incipit. hoc signum tempestivam habet caesuram . et hanc autem, quotiens et vineam, fodiendam putant .
Abbreviated transcription (Latin):
aliubi allaqueant᷑ ꝑflatũ usq admittunt id ẽ. hieme cumulisa
gelo uindicant. contͣ illi hieme aꝑunt humorẽ q̃ sitientibꝰ quir̾
ubicũq circũfodiendi arbori̾ ratio in circuitũ pedes in orbẽ t̾nos
neq id inpratis qͣndo amore soł humoriᷤ quẽ insũma tellure obet¬
rant. ⁊ dearboribꝰ. qͥdẽ fruetꝰ grã serendi inserendiq in uniũsi
s̃ dicta. Hȩc restat eaꝵ natio q̃ ꝓpt̾ alia serunt᷑ acbineas na¬
me cęduo ligno pͥncipatũ inhis optinẽt salices. qͣꝵ loco madid
tam̃ refossos pedes duoꝰ ⁊ semipedẽ talea sesquipedali uł ꝑtia
q̃ utilior qͦ plenior int̾uallo eẽ debent pedes semitrime pedis
binis a t̾re putatione coercent᷑. ut se in latitudinẽ fundant a
sine scalis tondeant᷑. Salix enĩ fecundior qͦ t̃rȩ ꝓpior has qͦ oĩꝰ¬
annis ẽfigi iubent m̃se aprili. hȩc ẽ uiminaliũ cult᷑a. ꝑticas

Expanded text:
140 aliubi ablaqueant perflatusque admittunt. iidem hieme cumulis a 140 aliubi ablaqueant perflatusque admittunt. iidem hieme cumulis a gelu vindicant. contra illi hieme aperiunt umoremque sitientibus quaerunt. ubicumque circumfodiendi arbores ratio in circuitum pedes in orbem ternos, neque id in pratis, quoniam amore solis umorisque in summa tellure oberrant. Et de arboribus quidem fructus gratia serendis inserendisque in universum sint dicta haec: restat earum ratio, quae propter alias seruntur ac vineas maxime, caeduo ligno. Principatum in his optinent salices, quas serunt loco madido, tamen refosso pedes II et semipedem, talea sesquipedali vel pertica, quae utilior, quo plenior. intervallo esse debent pedes seni. trimae pedibus binis a terra putatione coercentur, ut se in latitudinem fundant ac sine scalis tondeantur. salix enim fecundior, quo terrae propior . has quoannis confodi iubent mense Aprili. haec est viminalium cultura. perticalis
Abbreviated transcription (Latin):
oleȩ quã maxime sequaci atq obedit᷑o eũq om̃i interĩ tẽpore edonar
meditatione euruandi. Postea ficꝰ adepta uires qđ euenire trime aut i
qͥnquenni detruncata suꝑficie ipsũq deputatũ ⁊ ut dictũ ẽ. adraso a¬
cumine defigi ineruce fici custoditũ uincłis ne curuatura fugiat ita
qͦdã ꝓpaginũ insitorũq temꝑam̃to trienno cõmune int̾ duas matres
coalescere. qͣrto anno abscisũ totũ adoptantiᷤᷤ eẽ ñdũ uulgata ratione
aut mͥ certe satis cõꝑta. Cet̃o eadẽ illa decalidis frigidisq ihumidis
aut siccis supͣdicta ratio ⁊ scrobes fode monstrauit. In aqͦsis enĩ neq
amplos neq altos fac̃e expediet alit̾ in estiuoso ⁊ sicco ut ꝗͣ marime
accipiant aqͣ c̃tineantq Hȩc ⁊ uet̾es arbores colendi ratio ẽ. ferigi¬
tibꝰ enĩ locis accumulant ȩstate radices oꝑiuntq ne soł ardor exunt

Expanded text:
oleae quam maxime sequaci atque oboedituro, eumque omni interim tempore edomari oleae quam maxime sequaci atque oboedituro, eumque omni interim tempore edomari meditatione curvandi. postea fico adepta vires, quod evenire trimae aut utique quinquenni, detruncata superficie ipsumquoque deputatum et, ut dictum est, adraso cacumine defigi in crure fici, custoditum vinculis, ne curvatura fugiat. ita quodam propaginum insitorumque temperamento triennio communem inter duas matres coalescere, quarto anno abscisum totum adoptantis esse, nondum vulgata ratione aut mihi certe satis conperta. Cetero eadem aut siccis supra dicta ratio et scrobes fodere monstravit. in aquosis enim neque amplos neque altos facere expediet, aliter in aestuoso et sicco, ut quam maxime accipiant aquam contineantque. haec et veteres arbores colendi ratio est. ferventibus enim locis adcumulant aestate radices operiuntque, ne solis ardor exurat.
Abbreviated transcription (Latin):
cura brumã serenti uł inserendi depluritꝰ locorũ sitꝰ optime iudicaũ. frigo.
enĩ ⁊ aquosa uerno c̃seri oportet sicca ⁊ calida autũno. cõmunis qͥdẽ italie ra
tẽpora adhunc modũ distribuit mora ab idibꝰ feb̾r ineqͥnoetiũ. Pira aut̃¬
nũ ita ut brumã .xu. neminꝰ diebꝰ añcedant malis estius ⁊ cotoneis. Itõ
sorbis prunis pꝰ mediã hiemẽ inidꝰ febr. siliquȩ gc̃ȩ ⁊ ꝑsici. ante brunan¬
ꝑ autumnũ nucibꝰ iuglandi ⁊ a pineȩ ⁊ abellanȩ ⁊ geȩ atqi castanee. ala
marcus nidꝰ easdẽ salicis ⁊ genistę circa martias irł. hanc insiccis semine
ila inhumidis ũga seri diximꝰ. E ꝙ̃. nc̃ noua inserendi ratio ne qͥd sciens
qͥdẽ p̃tereã. qđ usquã inuenerit columella excogitata ut affirmet ipse
q̃ uł diũsȩ in sociabilesq arborũ nat᷑e copulent᷑. ut fagi atq oleȩ iura
hanc serificũ iubet. ñ ampliori int̾uallo ꝙ ut c̾tingi large possit rana

Expanded text:
inserendi. de pluribus locorum situs optime iudicabit. frigida enim et aquosa verno conseri oportet, sicca et calida autumno. <6> communis quidem Italiae ratio tempora ad hunc modum distribuit: moro ab idibus Februariis in aequinoctium, piro autumnum, ita ut brumam XV ne minus diebus antecedant, malis aestivis et cotoneis, item sorbis, prunis, post mediam hiemem in idus Februarias, siliquae Granucibus iuglandi et pineae et abellanae et Graecae atque castaneae a kal. Martiis ad idus easdem, salici et genistae circa Martias kal. hanc in siccis semine, illam in umidis virga seri diximus. <7> Est etiamnum nova inserendi ratio, ne quid sciens quidem praeteream, quod usquam invenerim, Columellae excogitata, ut adfirmat ipse, qua vel diversae insociabilesque arborum naturae copulentur, ut fici atque oleae. iuxta hanc seri ficum iubet non ampliore intervallo , quam ut contingi large possit ramo
Abbreviated transcription (Latin):
querit solũ facile nec tam̃ harenosũ maximeq sabulũ hus¬
dũ aut carbunculũ uel tofi ꝙ̃ faruiã quã liboe opaco sẽpis¬
trionaliq ⁊ p̃frigido situ uel ꝙ̃ decliui recusat eadẽ gla
rubricã cretã om̃emq t̾rȩ fecunditatẽ seri nuce dirimis
debet supͣ ex nouembri m̃se infebruariũ qͦ solute sponit adis
ex arbore. atq subnascunt᷑ int̾ualla sint pedalia undiꝙ silcu
dodrantali ex hoc seminario transferunt᷑ in aliud bipeaali u¬
uallo plus bienniũ st̃ ⁊ ꝓpagines nułti qͥdem faciliores udt¬

Expanded text:
maximeque sabulum umidum aut carbunculum vel tofi etiam farinam, quamlibet opaco septentrionalique et praefrigido situ, vel etiam declivi. recusat eadem glaream, rubricam, cretam omnemque terrae fecunditatem. seri nuce diximus,debet subea ex Novembri mense in Februarium, quo solutae sponte cadunt ex arbore atque subnascuntur. intervalla sint pedalia, undique sulco dodrantali. ex hoc seminario transferuntur in aliud bipedali intervallo post biennium. sunt et propagines , nulli quidem faciliores. nud
Abbreviated transcription (Latin):
mina spargi uino lasare diluto. si findant᷑ in arbore pediculũ in¬
torqueri. ficis utiq amurcã adfundi cereris arboribꝰ. egris fecem
iunea aut lupiu cri adices etrĩ seri aq ꝙ lupm decocti utifusa¬

Expanded text:
mina spargi vino lasere diluto; si findantur in arbore, pediculum inmina spargi vino lasere diluto; si findantur in arbore, pediculum intorqueri; ficis utique amurcam adfundi, ceteris arboribus aegris faecem vini, aut lupinum circum radices earum seri. 260
Abbreviated transcription (Latin):
Capͥficoꝵ laudant᷑ maximȩ nigre ⁊ inpetrosis qm̃ frum̃ta pluri¬
ma habeant capͥficatio ipsa pꝰ imbrẽ. In pͥmis aũ cauendũ ne
ex remediis uitia fiant. qđ euenit nimia aut intẽpestua
inutilissima. Uitis tantũ tonsurã annuã querit. alt̾nã uͦ myrtꝰ
punicȩ olee qͥa celerit̃ fruticescunt. cet̾ȩ rariꝰ tondent᷑. nulla¬
autumno ac ne radiant᷑ qͥdẽ nͥ uere putatione plaga ad uita
cauendũ ne inferuore soł ad moueat᷑. ne in mutarũ ne uali¬
dius quã opꝰ sit urit uineas siullũ nͥ qͥnquennio int̾posito. p̃t̃¬
quã si riguis dilatat᷑. ⁊ ecoriariorũ sordibꝰ. nͥ admixta aqͣ. Itẽ
si mala punica acida nascant᷑ ab laqueatiᷤ radicibꝰ fimũ siullũ
adiuuet eo anno uinolenta ꝓximo dulcia fut᷑a. alii urina hoĩs
aqͣ mixta riganda censent quat̃ anno singłis ãphoris aut cacu¬

Expanded text:
caprificorum laudantur maxime nigrae et in petrosis , quoniam frumenta pluricaprificorum laudantur maxime nigrae et in petrosis , quoniam frumenta plurima habeant. caprificatio ipsa post imbrem. In primis autem cavendum, ne ex remediis vitia fiant, quod evenit nimia aut intempestiva inutilissima. vitis tantum tonsuram annuam quaerit, alternam vero myrtus, punicae, oleae, quia celeritautumno, ac ne radantur quidem nisi vere. putatione plaga ad vitalcavendum, ne in fervore solis admoveatur, ne inmaturum, ne validius quam opus sit. urit vineas suillum nisi quinquennio inter posito, praeterquam si riguis diluatur, et e coriariorum sordibus nisi admixta aqua, item si mala punica acida nascantur, ablaqueatis radicibus fimum suillum addi iubent. eo anno vinolenta, proximo dulcia futura. alii urina hominis aqua mixta riganda censent quater anno, singulis amphoris, aut cacu
Abbreviated transcription (Latin):
si pͥma egros si cũ fabȩ magnitudinẽ excessere detrahant᷑. Subnas¬
cunt᷑ enĩ q̃ seriꝰ maturescunt eadẽ fronde incipiunt si cacumi¬
na rami cuiꝰq detrahant᷑ firmieres fertilioresq fuint. Nã capͥ¬
ficatio matura tinea culices nasci egrossis manifestũ. qm̃ cũ
euolauere ñ inueniunt᷑ intꝰ granaq in eos uersa apparet ere¬
undi tanta ẽ auiditas. ut pleriq aut pede relicto aut pine
parte erũpant. Est ⁊ aliud genꝰ culicũ qͦs uocant centrinas
fucis apiũ similes ignauia malitiaq cũ ꝑnitie uerorũ ⁊ utiliũ
int̾imunt enĩ illo atq ipsi moriunt᷑. uerant ⁊ tincę semina
ficorũ. contͣ qͦs remediũ in eadẽ scrobe defode italiã lentisci
inuersa parte q̃ fuerit a cacumine. uberrimas aũ ficꝰ lubrica
amurca dilata ⁊ cũ fimo infusa radicibꝰ fronde recipientiũ fac̾

Expanded text:
si primae grossi , cum fabae magnitudinem excessere, detrahantur . subnassi primae grossi , cum fabae magnitudinem excessere, detrahantur . subnascuntur enim quae serius maturescunt. eaedem , cum frondere incipiunt, si cacumina rami cuiusque detrahantur, firmiores fertilioresque fiunt, nam caprificatio maturat. In ea culices nasci e grossis manifestum, quoniam , cum evolavere, non inveniuntur intus grana, quae in eos versa apparet. exeundi tanta est aviditas, ut plerique aut pede relicto aut pinnae parte erumpant. est et aliud genus culicum, quos vocant, centrinas, fucis apium similes ignavia malitiaque cum pernicie verorum et utilium ; interemunt enim illos atque ipsi commoriuntur. vexant et tineae semina ficorum, contra quas remedium in eodem scrobe defodere taleam lentisci inversa parte, quae fuerit a cacumine. uberrimas autem ficus rubrica amurca diluta et cum fimo infusa radicibus frondere incipientium facit.
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ dilatatę cicatrices ⁊ int̾na toto corpore erpleto magnaq erparte
similis hominũ medicina ⁊ arboꝵ ẽ. qͣndo eaꝵ qͦ terebrant᷑ ossa. amig¬
dałe examaris dulces fuint si circũ fosso stipite ⁊ ab ima parte circũ¬
forato defluens pituita abstergat᷑ ⁊ ulmis detrahat᷑ sucꝰ mutilis supͣ
t̾ram foratis usq ad medullã insenectã. aut eũ alim̃to nimio abun¬
dare sentiunt᷑ idest ⁊ ficorũ turgido cortice incisuris in obliquũ
leuibꝰ emittit᷑. ita fit ne decidant fructꝰ pomiferisq germinãt.
nec fer̃ fructũ fissa radice indit᷑ lapis fertilesq fiunt. hoc idem
mnamigdalis erobore cuneo adacto. inpiris soruisq & ede ac
cinere et̾ra cooꝑto ꝙ̃ radices circũ cidisse ꝓdest uitiũ luxuri¬
antiũ ficorũq ⁊ circũcisis cinerẽ addidisse. Fiti serotinȩ fiunt

Expanded text:
sunt dilatatae cicatrices et internato corpore expletae , magnaque ex parte sunt dilatatae cicatrices et internato corpore expletae , magnaque ex parte similis hominum medicina et arborum est, quando earum quoque terebrantur ossa. amygdalae ex amaris dulces fiunt, si circumfosso stipite et ab ima parte circumforato defluens pituita abstergeatur . et ulmis detrahitur sucus inutilis, supra terram foratis usque ad medullam, in senecta aut cum alimento nimio abundare sentiuntur. idem et ficorum turgido cortice incisuris in oblicum levibus emittitur. ita fit, ne decidant fructus. pomiferis, quae germinant nec ferunt fructum, fissa radice inditur lapis fertilesque fiunt, hoc idem in amygdalis e robore cuneo adacto, in piris sorbisque e taeda ac cinere et terra cooperto. etiam radices circumcidisse prodest vitium luxuriantium ficorumque et circumcisis cinerem addidisse. fici serotinae fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ minꝰ sitiunt desid̾ant aut̃ maxime rigari q̃ assueuere contͣ
siccis locis genita ñexpetunt humorẽ nͥ necessariũ. asꝑiora uina riga¬
ri utiq cupiunt. Insulmonense italiȩ agro pago fabiano ubi ⁊ arua
nigant mirũq herbȩ aqͣ illa necant᷑ fruges alunt᷑. ⁊ riguus pro
sarculo ẽ. In eodẽ agro bruma tantomag̾ sinuessa taceant gelet¬
ue nefrigꝰ uites adurat. circũ fundunt riguis qđ ibi tepidare
uoce memorabili nat᷑a in amne soli sede maiestate uix tolerandi
rigoris. carbunculũ acrubiginũ remedia demonstrauimꝰ uolu¬
mine ꝓtrimo. Interĩ ẽ.ꝙ. chariphatio q̃dã in remedis cũ acie cor¬
ticis exegritudine astringentes se iustoq plꝰ uitalia arborũ cõpri¬
mente. eractã falcis aciẽ utrãq manu impͥmentes ꝑꝑetuis incisu¬
ris deducunt ac ueluti cutẽ lexant. salutare id fuisse argunto

Expanded text:
enim minus sitiunt. desiderant autem maxime rigari quae adsuevere, contra enim minus sitiunt. desiderant autem maxime rigari quae adsuevere, contra siccis locis genita non expetunt umorem nisi necessarium. Asperiora vina rigari utique cupiunt in Sulmonense Italiae agro, pago Fabiano, ubi et arva rigant. mirumque , herbae aqua ilia necantur, fruges aluntur, et riguus pro sarculo est. in eodem agro bruma—tanto magis, si nives iaceant geletve—, ne frigus vites adurat, circumfundunt riguis, quod ibi tepidare vocant, memorabili natura in amne solis, eodem aestate vix tolerandi rigoris. Carbunculi ac robiginum remedia demonstrabimus volumine proximo. interim est et scariphatio quaedam in remediis, cum macie corticis ex aegritudine adstringente se iustoque plus vitalia arborum conprimente exacutam falcis aciem utraque manu inprimentes perpetuis incisuris diducunt ac veluti cutem laxant. salutare id fuisse argumento
Abbreviated transcription (Latin):
udio sanguind circũrasi corticis uitiũ extenuatio ⁊ do¬
urtura palꝑitũ geminarũ. si frigꝰ retorridas hirtasq
sieri repumicatio. ⁊ q̃dã politura arborũ his aliȩ mag̾
ue nuiniꝰ gaudent. ueluti cupresꝰ: ⁊ aqͣ asꝑnat᷑. ⁊ finũ
iairclfossurã amputationẽq ⁊ oĩa remedia odit. qͥneciã
necat᷑. rigiis uitis ⁊ punice p̃cipue alunt᷑. ficꝰ arbor ipsa riguis alitur
pomũ uͦ eiꝰ marcescet. Amigaalȩ si colant᷑ fossione florẽ amatunt. nec
insitas circũfodere oportet pͥꝰ quã ualide ferre ceꝑint poma. plurime aut̃
uaria ⁊ enat̾a soli qͥppe cũ uindemiator hspanarũ stagnante solo
uuas demetat. ceterũ maiore in parte orb̃ ꝙ̃ pluuias aut om̃ia q̃
seri auere c̃uenit circa caniꝰ ortũ riga maxime ꝓst̃. ac ne tũ qͥdẽ
nimia qm̃ in ebrietati radicibꝰ nocent. ⁊ ętas matũ tẽꝑat. nouelle

Expanded text:
tractio sanguinis, circumrasio corticis, vitium extenuatio et dotractio sanguinis, circumrasio corticis, vitium extenuatio et domitura palmitum , gemmarum , si frigus retorridas hirtasque fecerit, repumicatio et quaedam politura. arborum his aliae magis, aliae minus gaudent, veluti cupressus et aquas aspernatur et fimum et circumfossuram amputationemque et omnia remedia odit, quin necatur riguis, vitis et punicae praecipue aluntur. ficus arbor ipsa riguis alitur, pomum vero eius marcescit. amygdalae, si colantur fossione , florem amittunt. nec insitas circumfodere oportet, priusquam validae ferre coeperint poma. plurimae autem varie et e natura soli, quippe cum vindemiator Hispaniarum stagnante solo uvas demetat. cetero maiore in parte orbis etiam pluvias autumni aquas derivare convenit . circa canis ortum rigua maxime prosunt ac ne tum quidem nimia, quoniam inebriatis radicibus nocent. et aetas modum temperat, novellae
Abbreviated transcription (Latin):
locis enascunt᷑ ut incapitibꝰ statuarũ uel aris. ⁊ cũ in arboraꝰ
ipsis auene ficꝰ in lauro nata ẽ. ciziciante obsidionẽ simili modo
trans libis palma inbasi cesaris dictatoris circa bella ciuilia eiꝰ.
letñ i rome incapitolio incapita bis bello ꝑsei enata palma
aitoriã truimphosq portendit ac tẽpestatibꝰ ꝓstrata. Cõdẽ
bo ficꝰ enata ẽ.m. messala.c. cassucentorũ lustro aqͦ tẽprẽ
adta s̃ erit ꝓdigiũ in nr̃o euo neronis pͥncipis runa factũ
nagro marrucino uecti marcelli epͥmis ȩquestris ordinis oli¬
lato uniuso uiã publicã transgresso. ariusq iñ ec̃trario inlo
Slueti ꝓfectis. Nc̃ expositiꝰ arborũ morb c̃sentaneũ est
Sidã cõmunia ab laqueatio accumulatio afflari radices
eoopiri riguas dato portu uł ablato fimũ suco refectiᷤ
uacio leuatis honere. It suco emisso q̃dã ueluti de¬

Expanded text:
locis enascuntur, ut in capitibus statuarum vel aris, et cum in arboribus locis enascuntur, ut in capitibus statuarum vel aris, et cum in arboribus ipsis alienae. ficus in lauro nata est Cyzici ante obsidionem. simili modo Trallibus palma in basi Caesaris dictatoris circa bella civilia eius. nec non et Romae in Capitolio in ara lovis bello Persei enata palma victoriam triumphosque portendit. hac tempestatibus prostrata eodem loco ficus enata est M. Messalae C. Cassaudita sunt, erit prodigium in nostro aevo Neronis principis ruina factum in agro Marrucino, Vetti Marcelli e primis equestris ordinis oliveto universo viam publicam transgresso arvisque inde e contrario in locum oliveti profectis. Nunc expositis arborum morbis consentaneum est ropria quarundam. communia ablaqueatio, adcumulatio, adflari radices aut cooperiri, rigu us dato potu vel ablato, fimum suco defectis, putatio levandis onere, item suco emisso quaedam veluti de
Abbreviated transcription (Latin):
ũ iolua intotũ ambusta reuix̃. ⁊ in boetia derosȩ locustis fieis
germinauere. Mutant᷑ arbores ⁊ colores fiuntq exnigris
uidide ñ sc̃ꝑ ꝓdigiose eȩ maximeq ersemine nascunt᷑ ⁊ popu¬
u alba innigrã transit qͥdã ⁊ soruũ si incalidiora loca uenerit
srilescere putant. &ꝓ digio aũ fiunt erduleitꝰ acerua poma
ut dulcia exacerus & caprifico fici. Aut contͣ graui osten
⁊ ii detiora mutant᷑ exolea in oleastrũ excandida uua ⁊ fico
uigus. aut ut leoditiȩ xerzis aduentu platano inoleã mu¬
ttĩ qualib& ostentis aristandri apđ g̃cos uolum̃ scatetne
ifiuntũ habeamꝰ. apđ nos uͦ cepidi com̃tariis inqͥbꝰ arbores lo
atȩ qͥ reꝑiunt᷑. Subsedit incumano arbor graui ostento
quilo añ pompei magni bella ciuilia paucis ramis eminentibꝰ
nuentũ sybillinis libris int̾nitionẽ hominũ fore tantoq tãquã

Expanded text:
nam et oliva in totum ambusta revixit et in Boeotia derosae locustis fici nam et oliva in totum ambusta revixit et in Boeotia derosae locustis fici regerminavere. mutantur arbores et colore fiuntque ex nigriser prodigio, sed eae maxime, quae ex semine nascuntur. et populus alba in nigram transit. quidam et sorbum, si in calidiora loca venerit, sterilescere putant. prodigio autem fiunt ex dulcibus acerba poma aut dulcia ex acerbis, e caprifico fici aut contra, gravi ostento, cum in deteriora mutantur, ex olea in oleastrum, ex candida uva et fico in nigras aut, ut Laudiceae Xerxis adventu, platano in oleam mutata. qualibus ostentis Aristandri apud Graecos volumen scatet, ne in infinitum abeamus, apud nos vero C. Epidii commentarii , in quibus arbores loe reperiuntur. subsedit in Cumano arbor gravi ostento paulo ante Pompei Magni bella civilia paucis ramis eminentibus; inventum Sibyllinis libris internicionem hominum fore, tantoque eam
Abbreviated transcription (Latin):
ggnunt radicibꝰ ãputati̾ mori minime mirũ ẽ. Plereq tam̃ ñ
nedera uincens nec iuscum ꝓdest ⁊ cytisus nec aureo ꝗđ alimon
uunt g̾ei. qͦrundã nat᷑a ñ necat qͥdẽ s ledit odorẽ. aut suci
rnta ut rapanꝰ ⁊ laurꝰ uitẽ olfactatrir enĩ intelligit᷑ ⁊ tin¬
ca odore mirũ inmodũ idõ cũ iuxta sit auerti ⁊ recede saporẽꝙ
ranicũ fugere. hinc sũpsit androchydes medicinã contͣ ebrietates
niunũ mandat᷑ p̃cipiens. odit ⁊ caulẽ ⁊ olꝰ om̃e odit ⁊ corulũmi
nul absint tristis atq egrã nitrũ qͥdẽ ⁊ alumen marina aqͣcalida
sale putamina uel erui ultima uenena st̃ int̾ uitia arborũ.
iꝓdigiis locꝰ inuenimꝰ enĩ eos subfoliis natans uitẽ ⁊ malũ
runicũ stirpe fructũ tulisse ñ palmitẽ aut ramis uitẽ uuas sine
flis. oleas qͦ amusisse folia bacis herentibꝰ. St̃ miracła fortuita

Expanded text:
gignunt. radicibus amputatis mori minime mirum est; pleraeque etiamgignunt. radicibus amputatis mori minime mirum est; pleraeque etiamhedera vinciens—nec viscum prodest—et cytisus , necatur eo , quod halimon vocant Graeci. quorundam natura non necaenim intellegitur et tingui odore mirum in modum , ideo, cum iuxta sit, averti et recedere saporemque inimicum fugere. hinc sumpsit Androcydes medicinam contra ebrietates, raphanum manducari praecipiens. odit et caulem et olus omne, odit et corylum, ni procul absint , tristis atque aegra. nitrum quidem et alumen, marina aqua calida et fabae putamina vel ervi ultima venena sunt. Inter vitia arborum est et prodigiis locus. invenimus ficos sub foliis natas, vitem et malum punicam stirpe fructum tulisse, non palmite aut ramis, vitem uvas sine foliis, oleas quoque amisisse folia bacis haerentibus. sunt et miracula fortuita.
Abbreviated transcription (Latin):
ue robora ⁊ quercꝰ refert ⁊ tẽpꝰ anni. habieti enĩ ⁊ pino siqͥs detraxe¬
it sole taurũ uł geminos transeunte cũ germinãt statĩ moriunt᷑
eudẽ inuriã hieme passȩ diutiꝰ tolerant. Similit̃ ilex ⁊ robur
quatꝰ q̃ si angusta decorticatio fuit. nichil nocet᷑ supͣdictis infir¬
mioribꝰ qͥdẽ ⁊ insolo gracili uł abuna tantũ parte detractꝰ int̾unit.
sinilẽ ⁊ decacuminatio rationẽ ht̃ pice ⁊ cedri cupressi. hȩc enĩ
aeracto cacumine aut ignibꝰ aut usto int̾eunt. Similẽ ⁊ depastio
ualiu oleam qͥdẽ ꝙ̃ si lambat capra sterilescere auetor ẽ. uarro.
Ut diximꝰ q̃dã hȩc iniuria moriunt᷑. Aliqͣ det̾iora tantũ fiunt ut amig¬
qt̃ anos pirus quã pochida appellant. nã detruncatio diximꝰ qͥbꝰ
deẽt. Int̾eunt pleraq ⁊ fissa stirpe exrectis uitẽ exalio fico puni
as ꝗdã uel ab ulcere tantũ ficꝰ hanc inuiriã sꝑnit. ⁊ oĩa q̃ resinã

Expanded text:
ut robora et quercus. refert et tempus anni. abieti enim et pino si quis detraxit sole taurum vel geminos transeunte, cum germinant, statim moriuntur; eandem iniuriam hieme passae diutius tolerant. similiter ilex et robur quercusque. si angusta decorticatio fuit, nihil nocetur supra dictis; infirmioribus quidem et in solo gracili vel ab una tantum parte detractus interemit. similem et decacuminatio rationem habet piceae, cedri, cupressihaec enim detracto cacumine aut ignibus adusto intereunt —, similem et depastio animalium. oleam quidem etiam, si lambat capra , sterilescere auctor est Varro, ut diximus. quaedam hac iniuria moriuntur, aliqua deteriora tantum fiunt, ut amygapud Chios pirus, quam phocida appellant. nam detruncatio diximus quibus prodesset. intereunt pleraque et fissa stirpe, exceptis vite, malo , fico, punicis , quaedam vel ab ulcere tantum. pinus hanc iniuriam spernit et omnia, quae resinam
Abbreviated transcription (Latin):
ddles pilluli ꝓueniũt nͥ qͣꝵ radices amore solis atq imbris
dt s pꝰ nutrici dari atq inseminariis ad olescere iterũq
nigrare. qͥ transitꝰ mirũ inmodũ mitigat et̃ siuestres siue

Expanded text:
tales pulluli proveniunt nisi quarum radices amore solis atque imbris in tales pulluli proveniunt nisi quarum radices amore solis atque imbris in locari, sed prius nutrici dari atque in seminariis adolescere iterumque migrare, qui transitus mirum in modum mitigat etiam silvestres, sive
Abbreviated transcription (Latin):
pingui aut humida mori aut sterilescere serendas ꝗͣ ma¬
pine falcatas. ⁊ enouella fimoq diluto maceratas ꝑtridu¬
un. aut pͥbie quã serant᷑ aqͣ musa mucrone defigiaciẽ
laceris ina qͥlonẽ spectare t̾nas simul serendas triangula
ratione palmas int̾se distantes denis diebꝰ ad aquari donec
grandescant. Iuglandes nuces porrecte serunt᷑ cõmissura
ueentibꝰ pineȩ nucleis septenis fere in ollas ꝑforatas additiᷤ
st ut laurꝰ quȩ bacis serit᷑. Citrea grano ⁊ ꝓpagine sorba
semine ⁊ arabice planta ⁊ auersione ꝓueniunt. s illa in
alidis sorba in frigidis ⁊ humitlis. Nat᷑a ⁊ plantaria demõs-¬
delui multarũ radieibꝰ pullulante sobole densa ⁊ pariente
utrt quis necet. eiꝰ quippe umbra turba ingesta p̃mit᷑
nlauris punicis platanis cerasis prunis. Paucorũ inhoc
se rami parcunt soboli ut ulmorũ palmarũq Nullis uͭ

Expanded text:
pingui aut umida mori aut sterilescere; serendas quam mapingui aut umida mori aut sterilescere; serendas quam maxime falcatas et e novella fimoque diluto maceratas per triduum aut pridie, quam serantur, aqua mulsa; mucrone defigi, aciem lateris in aquilonem spectare; ternas simul serendas, triangula ratione palmo inter se distantes; denis diebus adaquari, donec grandescant. iuglandes nuces porrectae seruntur commissuris iacentibus, pineae nucleis septenis fere in ollas perforatas additis aut ut laurus, quae bacis seritur. citrea grano et propagine, sorba semine et a radice planta et avolsione proveniunt, sed illa in calidis, sorba in frigidis et umidis. Natura et plantaria demonstravit multarum radicibus pullulante subole densa et pariente matre, quas necet: eius quippe umbra turba indigesta premitur, ut in lauris, punicis, platanis, cerasis, prunis. Paucarum in hoc genere rami parcunt suboli, ut ulmorum palmarumque. nullis vero
Abbreviated transcription (Latin):
ur baccȩ m̃se ianuario aqͥlonis afflatu siccate legunt᷑ et¬
pandunt᷑q rare ne calefiant aceruo postea qͥdã fumo ad sa
i paratas ad urinã made faciunt. Alii inqualo pedibꝰ in
fuente deculcant donec auferat᷑ cutis. Alioqͥn uligine
ufestat nec patit᷑ insulco repastinati palmȩ altitudine ui¬
snali talea tantũ. Myrti genera oĩa incãpania bacis se¬
tunt᷑ rome ꝓpagine. tarentina democritꝰ ⁊ alio mͦ seri docet
gndissimis baccarũ tusis leuit̃ ne grana frangant᷑ ea quȩ¬
iuita reste cireũ lini atq ita seri pariete fore densitatis
nqꝰ uirgulȩ differant᷑. Sic ⁊ spinas sepe causa ser̃ tomice
mnoris spinarũ circũlita. pilas aũ laurꝰ ⁊ myrti inopia
atematũ tẽpestiuũ est transferre. Int̾ea q̃ semine serunt᷑
magno innucibꝰ oꝑosꝰ ẽ. amigdala in argilla molli meł¬
ridiem spectante seri iubet gaude ei dura calidaq t̾ra in

Expanded text:
tur. bacae mense Ianuario aquilonis adflatu siccatae leguntur extur. bacae mense Ianuario aquilonis adflatu siccatae leguntur expandunturque rarae, ne calefiant acervo. 61 postea quidam fimo ad satum praeparatas urina madefaciunt, alii in qualo pedibus in profluente deculcant, donec auferatur cutis, quae alioqui uligine infestat nec patitur partum. in sulco repastinato palmi altitudine vilea tantum. myrti genera omnia in Campania bacis seruntur, Romae propagine. Tarentinam Democritus et alio modo seri docet, grandissimis bacarum tusis leviter, ne grana frangantuintrita restem circumlini atque ita seri. parietem fore... densitatis , ex quo virgulae differantur. sic et spinas saepis causa serunt, tomice moris spinarum circumlita. pilas autem laurus et myrti inopia a trimatu tempestivum est transferre. Inter ea, quae semine seruntur, Mago in nucibus operosus est. amygdalam in argilla molli meridiem spectante seri iubet; gaudere et dura calidaque terra, in
Abbreviated transcription (Latin):
nec pautiora ꝓpe s̃ genera. tam benigne nat̾e grã retulimꝰ aut
enĩ semine ꝓueniunt. aut plantis radicis aut ꝓpagine. aut a¬
uulsione aut surculo aut insito. aut c̃secto arboris truco. Nam
folia palmarũ apd babilonios seri atq ita arborẽ ꝓuenire.
trogũ credidisse demiroꝵ. Quȩ aũ pluribꝰ generibꝰ serunt᷑. q̃dã
oĩbꝰ ac pleraq ex his nat᷑a ipsa docuit.⁊ in pͥmis sem̃ serere cũ
deridens exceptũq t̾ra uiuesceret. S q̃dã ñ alit̃ ꝓueniunt
ut castaneȩ. iuglandes cedius dũ taxaret exceptis. e semine
mala atq pira. Hãq his ꝓsemine nucleus ñ ut supͣdictꝰ fruetꝰ
ipse ⁊ mespila semine nasci posst̃. Om̃ia hȩc tarda ꝓuentu ac
cupressis palmȩ lauris. Nãq ⁊ laurꝰ pluritꝰ modis serit᷑. ge¬
nera eiꝰ diximꝰ ex his augusta ⁊ bacalis ⁊ pinꝰ simili mͦ serun¬

Expanded text:
nec pauciora prope sunt genera; tam benigne naturae gratiam retulimus. aut nec pauciora prope sunt genera; tam benigne naturae gratiam retulimus. aut enim semine proveniunt aut plantis radicis aut propagine aut avolsione aut surculo aut insito aut consecto arboris trunco. nam folia palmarum apud Babylonios seri atque ita arborem provenire Trogum credidisse demiror. quaedam autem pluribus generibus seruntur, quaedam omnibus. Ac pleraque ex his natura ipsa decidens exceptumque terra vivesceret. sed quaedam non aliter proveniunt, ut castaneae, iuglandes, caeduis dumtaxat exceptis; et semine mala atque pira. namque his pro semine nucleus, non, ut supra dictis, fructus ipse. et mespila semine nasci possunt. omnia haec tarda proventu ac cupressis, palmae, lauris. namque et laurus pluribus modis seritur. genera eius diximus. ex his Augusta et bacalis et tinus simili modo serun
Abbreviated transcription (Latin):
psci t̾ram dicit. Segetẽ stercorant fruges lupinũ faba uitia sic̃ e
: trario cicer qͥa uellit᷑. ⁊ qͥa salsũ ẽ. hordeũ fenũ g̃oũ eruum. hec
oĩa segetẽ erurunt. ⁊ oĩa q̃ uellunt᷑ nucleũ insegetẽ ne indidis.¬
Uirgiliꝰ ⁊ lino segetẽ exuri ⁊ auena ⁊ papauere arbitrat᷑. Fimeta
sib diu concauo loco ⁊ qͥ humorẽ colligat stram̃ta intecta ne in sole
arescãt. palo erobore depacto fieri uuent. Ita foro ne innascantur
his serpentes fimũ inicere t̾re plurimũ refert fauonio flante ac
luna sitiente id pleriq intelligunt praue a fauonu ortu facien¬
dũ. ac februario m̃se tantũ cũ id pleraq sata alis postulent m̃sibꝰ
qͥcuq tẽpore facere libeat curandũ. ut ab occasu ȩqͥnoctiali fian¬
te uento fiat lunaq decrescente ac sicca mirũ in modũ augetur
ił̃tas effectꝰq eiꝰ obseruatione tali ⁊ habunde p̃dicta ratio cȩli ac
t̾re. Nc̃ dehis arboribꝰ dicimꝰ q̃ cura hominũ atq arte ꝓuenuint.

Expanded text:
sci terram dicit: segetem stercorant fruges: lupinum, faba, vicia; sicut e contrario: cicer, quia vellitur et quia salsum est, hordeum, fenum Graecum, ervum, haec omnia segetem exurunt et omnia quae velluntur. nucleos in segetem ne indideris.—Vergilius et lino segetem exuri et avena et papavere arbitratur. Fimeta sub diu concavo loco et qui umorem colligat , stramento intecta, ne in sole arescant, palo e robore depacto fieri iubent. ita fore ne innascantur iis serpentes. fimum inicere terrae plurimum refert favonio flante ac luna sitiente. id plerique prave intellegunt a favonii ortu faciendum ac Februario mense tantum, cum id pleraque sata aliis postulent mensibus. quocumque tempore facere libeat, curandum, ut ab occasu aequinoctiali flante vento fiat lunaque decrescente ac sicca. mirum in modum augetur ubertas effectusque eius observatione tali. Et abunde praedicta ratione caeli ac terrae nunc de iis arboribus dicemus, quae cura hominum atque arte proveniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtenue ẽ ⁊ multo campestibꝰ mag̾ quã cliuosis resporident
cade Modũ agri inpͥnis seruaritũ antiqͥ putauere qͥtpe ita
cnsebant satus it̃ mnꝰ serert ⁊ neliꝰ arast q̃insententia

Expanded text:
pertenue est, et multo campestribus magis quam clivosis respondent pertenue est, et multo campestribus magis quam clivosis respondent eadem. <3> Modum agri in primis servandum antiqui putavere , quippe ita cens
Abbreviated transcription (Latin):
li ager qͦ i genere censoria castigatio erat minꝰ arare quã
uerrere. nec hoc sine arte quada ẽ. Nouissimꝰ uillã inmisi¬
nensi posuit. c. marius uii. c̃sul. s ꝑttia castra metanti
neꝙ iurta paludes ponenda eẽ neq aduerso amne. quãquã
homerꝰ omuno sbuimide seꝑ ante lucanas horas in saliores ueris¬
sime tradidit spectart inestiuosis locis septentriones aebet.
Sertiẽ infrigidis teꝑatis erort̃ eqͥnoctialẽ. Agri ipsiꝰ boni¬
tas qlꝰ argumtis iudicanda sit quãquã detre gonere optimo
disserentes abunde dixisse possum iuderi e iannũ tam̃ traditaᷤᷤ
noras sicosignabamꝰ catonis maxine uerbis ebulũ uł prious
siluestois id rubus bulbus minutꝰ trifoliũ herba pratensis.
quercꝰ siluestris pirus malus frum̃tari solinote. Itt̃ nigratreat
n cicierei colori̾ oĩs creta coquet nͥ ꝑmacra sabulũ. nisi id etiã

Expanded text:
li ager, quo in genere censoria castigatio erat minus arare quam li ager, quo in genere censoria castigatio erat minus arare quam verrere. nec hoc sine arte quadam est. novissimus villam in Misenensi posuit C. Marius VII cos., sed peritia castra metandi venit neque iuxta paludes ponendam esse neque adverso amne, quamquam Homerus omnino e flumine semper antelucanas auras insalubres verissime tradidit. spectare in aestuosis locis septentriones debet, meridiem in frigidis, in temperatis exortum aequinoctialem. Agri ipsius bonitas quibus argumentis iudicanda sit, quamquam de terrae genere optimo disserentes abunde dixisse possumus videri, etiamnum tamen traditas notas subsignabimus Catonis maxime verbis: ebulum vel prunus silvestris vel rubus, bulbus minutus, trifolium , herba pratensis, quercus, silvestris pirus malusque frumentarii soli notae, item nigra terra et cinerei coloris. omnis creta coquet, nisi permacra , sabulumque, nisi id etiam
Abbreviated transcription (Latin):
osus sit si tam ⁊ sumptuosus ñ multũ suꝑ eẽ. Ille in agro ques¬
tuosissimã iudicat uitẽ ñ frustia qm̃ añ om̃ia deimpensa ratione
cauit ꝑrime ortos riguos nec id falso si sub oppido sint.⁊ prata
antiqͥ parata dixere. Idẽq coto int̾rogatꝰ qͥs eẽt certissimꝰ ques¬
fus respondit si bene pascas qͥ ꝓorimꝰ sit. At bene sũma oĩũ
iihoc spectando fuit ut fructꝰ is maxime ꝓbaret᷑. qͥ quã mini¬
re impendio constaturꝰ ãt. Hoc eplocorũ occasione alit̃ alibi
tant̃ ortimũq ẽ ut uiago dixere aliena insania frui .s pa
ut uillarũ tutela ñsit oneri cũ tam̃ qͥ bene habitet sepius
uitur. M odꝰ ho ꝓbat᷑ ut neq fundꝰ uilla querat neq uilla
fundũ ñ ut fecerit urta diuersũ eadẽ etate exemplis. ⁊
lucullꝰ eque sceuola cũ uilla sceuole fructꝰ ⁊̃ earet. tulla lucul¬

Expanded text:
osus sit, si tamen et sumptuosus, non multum superesse. ille in agro quaesosus sit, si tamen et sumptuosus, non multum superesse. ille in agro quaestuosissimam iudicat vitem, non frustra, quoniam ante omnia de inpensae ratione cavit; proxime hortos irriguos, nec id falso, si sub oppido sint; et prata antiqui parata dixere, idemque Cato interrogatus , quis esset certissimus quaestus, respondit: si bene pascas; qui proximus: si sat bene. summa omnium in hoc spectando fuit, ut fructus is maxime probaretur, qui quam minimo inpendio constaturus esset. hoc ex locorum occasione aliter alibi tanter, optimumque est, ut volgo dixere, aliena insania frui, sed ita, ut villarum tutela non sit oneri. eum tamen, qui bene habitet, saepius ic probatur, ut neque fundus villam quaerat neque villa fundum, non, ut fecere iuxta diversisin eadem aetate exemplis L. Lucullus et Q. Scaevola, cum villa Scaevolae fructus non caperet, villam Lucul
Abbreviated transcription (Latin):
dato in cont̾minis hec ampliꝰ estimari iubet qͦ pacto uibeant inbono
enĩ inqͥt religione bene nitenti. atiiꝰ reguꝰ ile punicobellobis c̃sul
aiebat. neq fecundissimis loetꝰ insaludrẽ agrũ parandã neq effecis
saluiberrenũ. Salueritã loti ñ seꝑ incolarũ colore decerit᷑. qm̃ assueti
r̃ inpestilentiuꝰ dicunt. Pretea s̃ quȩdã partitꝰ ami filubria. nichil aũ
salutare ẽ. nͥ qđ toto anno salubre. Malꝰ ẽ ager cũ qͦ dñs luctat᷑. cato
int̃ pͥma spectari ubet ut solũ sua uirtute aleat ꝗͣ dictũ ẽ positio¬
ne ut oꝑariorũ copia ꝓpe sit oppidũq ualidũ ut nauigiorũ euectꝰ
uel itinerũ tum bene coificatꝰ ⁊ cultꝰ inqͦ falli plerosq uideo. seg
nitie enĩ pͥoris dñ ꝓemptore eẽ arbitrat᷑. nicinl ẽ damno eius
desertꝰ ager itaq ceto debono dno meliꝰ enii nec temere c̾ten¬
nendã alienã disciplinã agro quȩ ut homini quãuis questu¬

Expanded text:
Cato in conterminis hoc amplius aestimari iubet, quo pacto niteant. in bona enim, inquit, regione bene nitent. Atilius Regulus ille Punico bello bis consul aiebat neque fecundissimis locis insalubrem agrum parandum neque effetis saluberrimum. salubritas loci non semper incolarum colore deam in pestilentibus durant. praeterea sunt quaedam partibus anni salubria, nihil autem salutare est, nisi quod toto anno salubre. malus est ager, cum quo dominus luctatur. Cato inter prima spectari iubet, ut solum sua virtute valeat qua dictum est positione, ut operariorum copia prope sit oppidumque validum, ut navigiorum evectus vel itinerum, ut bene aedificatus et cultus. in quo falli plerosque videopro emptore esse arbitrantur. nihil est damnosius deserto agro. itaque Cato, de bono domino melius emi, nec temere contemnendam alienam disciplinam, agroque ut homini, quamvis quaestu
Abbreviated transcription (Latin):
filia. Simił & in maritimis causa quibꝰdã locis affiatꝰ
maris nexii. Inplurimis idẽ aiunt quibusdã satis
lnginqͦ aspicere maria. iocundũ propiꝰ admoueri
salis haltũ iutile. Similis ⁊ fluminũ stagnorumq
uatio nebulis adurunt aut ȩstuantia refrigerant᷑.
epastate atq ꝙ̃ rigore gaudent quȩ diximꝰ. quare
c̃uenit ⁊ frugibꝰ plerũq nec plura qualẽ habet
pania ubiq optima uitibus atq tenues eralat ne¬
ilos nec lubrica multis laudata. Cretã in albensium
sor peianorũq agro ⁊ argillã eunctis ad uincas gene¬
rb anteponunt. quã quã prepingues qđ ercipit᷑ in eo
S re.x inuicẽ sabulũ album. Inticiniensi multisq ino¬

Expanded text:
folia. similis et in maritimis causa. 24 quibusdam locis adflatus folia. similis et in maritimis causa. 24 quibusdam locis adflatus maris noxii, in plurimis iidem alunt. quibusdam satis e longinquo aspicere maria iucundum, propius admoveri salis halitum inutile. similis et fluminum stagnorumque ratio. nebulis adurunt aut aestuantia refrigerant. opacitate atque etiam rigore gaudent quae diximus. quare convenit et frugibus plerumque, nec pulla, qualem habet Campania, ubique optima vitibus, aut quae tenues exhalat nebulas, nec rubrica multis laudata. cretam in Albensium Pompeianorum agro et argillam cunctis ad vineas generibus anteponunt, quamquam praepingues, quod excipitur in eo genere. invicem sabulum album in Ticiniensi multisque in