comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que sit suma diuinitas. E .i. Nich̾ in quã. nec re ip̃a uer
nec racõcinacõne firimus. nec deo digiius concludi pot̾¬
rc .i. suꝑ hec in quit igit᷑ ueluti geometre solent demon¬
stratis ꝓpositis aliquit in ferre. que porismata ip̃i uaãt
Ita ego quoq tibi ueluti corallarium dabo. Nam qm̃ bĩ
tudĩs ad epcõne fiunt hor̃es bĩ. beatitudo uͦ ẽ ip̃a diuinita
diuinitatis adepc̃one beatos fiere maifestũ ẽ. S uti
nisticie ad epcõne iusti. sapiencie sapientes fiunt. Ita
diuinitatẽ ad eptos deos fieri simili racõne neccesse est
hec atq p̾ciosum. siue porisma siue collarium manis.
xc .i. atqui. hec quoq pulcruiꝰ nich ẽ quod hus ad necten¬
beatitudo contiu̾e uideat᷑ utrum ne hec omã unũ ueluti
corpꝰ batitudĩs quadã ꝑcium uarietate comũgant. iu
sit eoꝵ aliqͥd qd̃ beatitudĩs sb̃ani compleat. adħ uͦ cet̾a re¬
ferant᷑. E .i. uellem inquã id ip̃aꝵ reꝵ cõmemorac̃õne

Expanded text:
quae sit summa diuinitas. – Nihil, inquam, nec reapse uerius nec ratiocinatione firmius nec deo dignius concludi potest. – Super haec, inquit, igitur ueluti geometrae solent demonstratis propositis aliquid inferre, quae porismata ipsi uocant, ita ego quoque tibi ueluti corollarium dabo. Nam quoniam beatitudinis adeptione fiunt homines beati, beatitudo uero est ipsa diuinitas, diuinitatis adeptione beatos fieri manifestum est. Sed uti iustitiae adeptione iusti, sapientiae sapientes fiunt, ita diuinitatem adeptos deos fieri simili ratione necesse est. hoc atque pretiosum siue porisma siue corollarium uocari mauis. – Atqui hoc quoque pulchrius nihil est quod his adnectenbeatitudo continere uideaturcorpus beatitudinis quadam partium uarietate coniungant an sit eorum aliquid quod beatitudinis substantiam compleat, ad hoc uero cetera referantur? – Vellem, inquam, id ipsarum rerum commemoratione
Abbreviated transcription (Latin):
Gi. Tum nͥo totis ĩme int̾erita lil¬
minib: Tu ne ille es ait. qui nus
quondã lacte nucritꝰ nr̃is. educat
alim̃tis ĩuirilis anint robur eua¬
seras: Atqui talia cõtuleramꝰ ar¬
ma. que insi pͥor abiecisses: inuie¬
ta te formitate tuentur. Agnoscis ne me; Qand
taces:pudore an stupore: muallem pudore. s te ut
uideo: stupor obpressit. Ei. Cũq me nõ modo tacitũ.
s elinguem ꝓrsus mutuq undiss: admouit pec
Quod ut possit: paulisꝑ lumina eiꝰ mortaliũ reꝵ m-
le saligancia t̾gamꝰ. Hec dixit: cculos q mneos fletib
undãtes. contracta in iugã uestesucauit.

Expanded text:
. Tum uero totis in me intenta luminibus: Tune ille es, ait, qui nostro quondam lacte nutritus, nostris educatus alimentis in uirilis animi robur euaseras? Atqui talia contuleramus arma quae nisi prior abiecisses inuicta te firmitate tuerentur. Agnoscisne me? Quid taces? Pudore an stupore siluisti? Mallem pudore, sed te, ut uideo, stupor oppressit. Cumque me non modo tacitum sed elinguem prorsus mutumque uidisset, ammouit pectquod ut possit, paulisper lumina eius mortalium rerum nube caligantia tergamus. Haec dixit oculosque meos fletibus undantes contracta in rugam ueste siccauit.
Abbreviated transcription (Latin):
rissunũ: Considã uͦ ne qͦd mbilo indige̾ qd potentissimũ qd hono¬
re dignissimũ eẽ concessũ ẽ: egere claritudĩe ꝙͣ sͥ pͥstare nõ possit
atq obid ailiqua exꝑte iideatur ee abiectius. E .i. non possum
igiturẽ: ut daritatẽ suꝑiorib trib nihis differre fateam̃. Ẽ .i.
Conseqͥt᷑ inꝙͣ. Re .i. Qd̃ igitur nullius egeat aliem. ꝙ sius cuncta
uuib possit. qd̾ sit clare qd̃q reu̾endũ. nõne ħ ⁊̃ constat ẽẽ letissimũ:
Ei.S unde huic inq tali meror ullus obrepat. ne cegitare quidẽ
possũ: quare plenũ ẽẽ leticie si quidẽ suꝑiora manebunt nccͣe

Expanded text:
ro, 10 ne, quod nihilo indigere, quod potentissimum, quod honore dignissimum esse concessum est, egere claritudine, quam sibi praestare non possit, atque ob id aliqua ex parte videatur abjectius. Non possum, igitur est, ut claritudinem superioribus tribus nihil differre fateamur. — Consequitur, inquam. — Quod igitur nullius egeat alieni, quod suis cuncta viribus possit, quod sit clarum atque reverendum, nonne hoc etiam constat esse laetissimum? — Sed unde huic, inquam, tali maeror ullus obrepat, ne cogitare quidem possum, quare plenum esse laetitiae, si quidem superiora manebunt, necesse
Abbreviated transcription (Latin):
N ichil autiqua lege solutuni.
I inquit ꝓprie stac̾ons opus.
O nuna certo fine gub̾nans.
Hominũ solos respuis actus.
Merito rector cohib̾e modo.
Nã cur tantas lubͥca u̾sat.¬
O iã miseras respice tr̃as¬
Qͥ sqͥs reꝵ federa nectis.
Debita sceli noxia pena¬
At ꝑu̾si resident celso.

Expanded text:
Nihil antiqua lege solutum Linquit propriae stationis opus Omnia certo fine gubernans, Hominum solos respuis actus Merito, rector, cohibere modo. Nam cur tantas lubrica versatO jam miseras respice t rerum foedera nectiDebita sceleri noxia poenai resident celso
Abbreviated transcription (Latin):
proderet. lingã ille iomordit atq abscidit inq os
tyranm seiuentis abiecit ita cruciatꝰ quos pritabat
tyranuus matiami crudelitatis: uir sapiẽs fecit ẽẽ
uͥtutis. Qͥd autẽ est qd̾ malũ face quisq possit. qd
sustine ab alio ip̃e nõ possit. Susi ridem accepimus
necare hospites solitũ: ab h̾cule hospite fuisse mabra¬
tũ. Regulꝰ plures poeuoꝵ bello captos nuruda con¬
lam ne igit᷑ eiꝰ hominis poteuciã putas. qͥ qued ipe

Expanded text:
proderet, linguam ille momordit atque abscidit et in os tyranni saeuientis abiecit; ita cruciatus, quos putabat tyrannus materiam crudelitatis, uir sapiens fecit esse virtutis. Quid autem est. quod in alium facere quisque possit, quod sustinere ab alio ipse non possit? Busiridem accepimus necare hospites solitum ab Hercule hospite fuisse mactatum. Regulus plures i Poenorum bello captos in vincla conlamne igitur eius hominis potentiam putas, qui, quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Neq eĩ s solent adusa scciari. Natura respuit
ut contraria queq ungantur. Ita cũ pessimos pliu
dignitatib fiugi dubiũ nõ sit: illud eciam liquet
uatura sui bona nõ ẽẽ q̃ se pessinus herere paciuit.
Qd̃ quid̾ de cunctis fortunae numĩb diguiꝰ eristunars
potest que ad iꝑpbissimũ quẽq uberiora ꝑueĩant.
Dequib illud ⁊̃ consic̾andũ puto qd̾ nc̃o dubitat ẽẽ
fortem. ui fortitudĩem mẽe conspexit. Et cuicunq
uolocitas ad est: manifestũ ad est ẽe uelcoem. Sie
ma usi ca quideni musices medicina medices rechorica
rerhores facit agit em̃ cuꝰꝙ rei natura. qd ꝓprumi
Nec contratiaiuĩ renũ miscetur effestib ⁊ ultro q̃t

Expanded text:
rent; neque enim sibi solent adversa sociari, natura respuit, ut contraria quaeque iungantur.. Ita cum pessimos plerumque dignitatibus fungi dubium non sit, illud etiam liquet natura sui bona non esse, quae se pessimis haerere patiantur. Quod quidem de cunctis fortunae muneribus dignius existimari potest, quae ad improbissimum quemque uberiora perveniunt. De quibus illudfortem, cui fortitudinem inesse conspexerit: et cuicunque 10 velocitas adest, manifestum est esse velocem. Sic musica quidem musicos, medicina medicos, rhetorica rhetores facit. Agit enim cujusque rei natura quod proprium est, nec contrariarum rerum miscetur effectibus, et ultro,
Abbreviated transcription (Latin):
Hic eĩ cãs cern̾e ꝓmptũ ÷
Illic latentes pectora turbẽr
Cũctaq rara prouehit aetas
Stupet qz subitis moble uult
Cedat niscicie nubilus errui

Expanded text:
Hic enim causas cernere promptum est, illic latentes pectora turbant. Cuncta quae rara prouehit aetas stupetque subitis mobile uulgus; cedat inscitiae nubilus err
Abbreviated transcription (Latin):
⁊isquis ꝓfunda mente uestigat uer
Cupit q nullis ille demis falli.
Inse reuoluat intimi lucem iuisus.
longosq morbem cegat ĩflectens motꝰ
Animũ q deceat quicqͥd extra molitͤ
Suis retrusũ possidere thesauris

Expanded text:
isquis profunda mente uestigat uerum Cupitque nullis ille deuiis falli, In se reuoluat intimi lucem uisus Longosque in orbem cogat inflectens motus Animumque doceat quidquid extra molitur Suis retrusum possidere thesauris
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ł ad inchilum cuncta refuntur. ⁊ uuo ueluti uer¬
tice destituta sine rectore fluitabunt. Aut si quid est
ad qd̃ unnu̾sa festinant. id erit om̃i sũmum bonoꝵ¬
N. Et illa nimium inquit o alumine letor. Ipsam
enam medie ueritatis notam mente fixisti. s ni hec pa¬
tuit tibi quod iguorare te paulo aute discebas. E.i. Qͥd
ni quã. Nc. Quis ẽet inquam rerum ominũ fiius: is
est emim ꝓfecto. qd̃ desid̾atur ab om̃ĩb. Qued quia bonũ¬

Expanded text:
nam uel ad nihil unum cuncta referuntur et uno ueluti uernam uel ad nihil unum cuncta referuntur et uno ueluti uertice destituta sine rectore fluitabunt aut si quid est ad quod uniuersa festinant id erit omnium summum bonorum. – Et illa: Nimium, inquit, o alumne, laetor; ipsam enim mediae ueritatis notam mente fixisti. Sed in hoc patuit tibi quod ignorare te paulo ante dicebas. – Quid? Inquam. – Quis esset, inquit, rerum omnium finis. Is est enim profecto q
Abbreviated transcription (Latin):
quo solo mortalium rerũ durat diuturnitas gignẽ¬
di opꝰ qd̃ natura semꝑ appetit. in tdum coherret uolũ¬
tas. Ad eo hec sui caritas non ex ammali mocione. sed
ex naturali intencõne precedit. De dit enim ꝓuidencia
treatis a se rebz hanc ul maxĩam manendi causam. ut
quo ad possunt naturalit man̾e desid̾e̾nt. Quare nich
est qued ullo mͦ queas dubitare cuncta que sunt appe¬
tere naturalit constanciami ꝑmanendi deuitare ꝑuiciẽ¬
E.i. Confiteor in quã nũc me indubitate cernere que
dudum inc̃ta uidebant᷑ Ic. Quod autẽ ĩquit sb̃sist̾e
ac ꝑman̾e appetit. id unũ ẽẽ desiderat. hoc enim subla¬
to. nec ẽẽ quidem cuiꝗ ꝑmanebit. E.i. u̾m est in quam¬
Nc. Omĩa igitur inquit unũ desid̾ant .Ei. Consensi ꝯc.
S unum id ip̃m monstrauimꝰ ẽe qd̃ bonum est. E .i.¬
Ita quidem. Ic. Cuncta igitur bonum petunt. Quod
quidem ita describas licet ip̃m bonũ ẽẽ quod desidetur
abomĩb. E .i. Nichil in quam uerius ex cegitari potͤ

Expanded text:
quo solo mortalium rerum durat diuturnitas gignendi opus, quod natura semper appetit, interdum coercet uoluntas. Adeo haec sui caritas non ex animali motione sed ex naturali intentione procedit. Dedit enim prouidentia creatis a se rebus hanc uel maximam manendi causam ut quoad possunt naturaliter manere desiderent; quare nihil est quod ullo modo queas dubitare cuncta quae sunt appetere naturaliter constantiam permanendi, deuitare perniciem. Confiteor, inquam, nunc me indubitato cernere quae dudum incerta uidebantur. Quod autem, inquit, subsistere ac permanere petit, id unum esse desiderat; hoc enim sublato ne esse quidem cuiquam permanebit. Verum est, inquam. Omnia igitur, inquit, unum desiderant. Consensi. Sed unum id ipsum monstrauimus esse quod bonum. – Ita quidem. – Cuncta igitur bonum petunt, quod quidem ita describas licet ipsum bonum esse quod desideretur ab omnibus. – Nihil, inquam, uerius excogitari potest;
Abbreviated transcription (Latin):
concesẜum. ti desiderio lac̾uns ae dolore tabescit. aund
dicam liberos consulares quoꝵ iam ut inrdetatis pu¬
eris nł pr̃m nel auiti spetunen elucet ingen. Euns

Expanded text:
concesserim: desiderio lacrimis ac dolore tabescit. Quid dicam liberos consulares, quorum iam, ut in id aetatis pueris, uel paterni uel auiti specimen elucet ingen
Abbreviated transcription (Latin):
pra. iulas  in terã defiro. qui d naui ⁊ciniceps esset actu¬
ra: expaltare taatus cepi. Oni illa porus sitticis in ec¬
trema lettuli mci parte consedit. incĩqr imnucrs uultũ
luctu grauem. ato in humum meca e driectib i⁊ uetsi¬
bus de nrementis ꝑ trebatione conque tu ese¬

Expanded text:
pui uisuque in terram defixo quidnam deinceps esset actura exspectare tacitus coepi. Tum illa propius accedens in extrema lectuli mei parte consedit meumque intuens uultum luctu grauem atque in humum maerore deiectum his uersibus de nostrae mentis perturbatione conquesta es
Abbreviated transcription (Latin):
Tu modo quem excitains ne moreris¬
ꝯc. pͥmũ igitur inquit boms semꝑ
ad ẽẽ potenciã malos tunctis uirib
eẽ deẜtos agnoscas licebit. Quoꝵ qͥ

Expanded text:
tu modo quem excitaueris ne moreris. Primum igitur, inquit, bonis semper adesse potentiam, malos cunctis uiribus esse desertos agnoscas licebit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ungãt q fidẽ fugora flãmis
P endulꝰ ignis singat ĩ altũ
Teneq graues põderat si daut:
scẽ causis uere tepenti.
S prac florifer annus clores
A estas cererẽ feuuda siccat.
Remeat pomis grauis autĩnꝰ
Hieme de flius uugat mĩber

Expanded text:
ungantque fidem frigora flammis, pendulus ignis surgat in altum terraeque graues pondere sidant. His de causis uere tepenti spirat florifer annus odores, aestas cererem feruida siccat, remeat pomis grauis autumnus, hiemem defluus inrigat imber
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ciebro quoꝵdam malã ẽẽ fortuna . P. uis¬
ne igitur in quic paulisꝑ uulgi ẜmonib aiccedamꝰ.
nec nimiũ uelut abhumanitatis usu recessisse inde¬
aui t pacet in qͣniã .P. nõne igit᷑ bonũ censes
corriget ꝓdest. Bb̃ gor in quam .p. ẜona igitur .S.
arripiũt .B. Negare inquã ne queo .p. Quid u̾o iccũda
q̃ in p̾miũ tribuit ᷑ bonis num uulgus malam ẽe¬
tuuã cẽset. Qͥd reliqͣ q̃ cũ sit asꝑa iusto supplitio malos

Expanded text:
quidem crebro quorundam malam esse fortunam. — Visne igitur, inquit, paulisper vulgi sermonibus accedamus, ne nimium velut ab humanitatis usu recessisse videamur? — Ut placet, inquam. — Nonne igitur bonum censescorrigit, prodest. Fateor, inquam. Bona igitur. arripiunt. 5 Negare, inquam, nequeo. Quid vero jucunda, quae in praemium tribuitur bonis, num vulgus malam etimam censet. Quid reliqua, quae, cum si
Abbreviated transcription (Latin):
N escire ceci sustinent
Et qd̃ stellifu̾m trãsabiit polum
T ellure de mersi petũt
E d̾ dignũ stolidis m̃tib imp̾cer

Expanded text:
nescire caeci sustinent et quod stelliferum transabiit polum tellure demersi petunt. Quid dignum stolidis mentibus imprecer
Abbreviated transcription (Latin):
lud ammadũtendũ: magis. Nam si ab iectior ẽ quo magis
a plurisb quisa contempit᷑. cũ reu̾endos fac̾e nequeat qͦs
plurib ostentat despectiores peciuis impbos dignitas facit.
u̾m ñ nupine Reddunt namq inprobi parem dignitatib
uicema. quas sua contagio ne cõmatulant. Itq ut agnosãt
n̾am illam reuenciam ꝑ has ũbratiles diguitates nou po¬
sse continge. Si qui niultiplici consulatu functus ni harba¬
ras nacõnes forte deueu̾it. uenandũ ne barbaris bonoe
faciet at qui si hec naturale muuus dignitatib foret ab
officis qnequo genciũ iillo modo cessarent. sic̃ ignis ubiq
lpm̃i fallar adnetit opimo. Ta nescũt ilico tũ ad eos ne¬
nerint qui dignitates cas ẽẽ nõ estimant. S hoc apd̃ exte
ras nacõnes. Int̾eos uͥo apud qͦs orte sunt uũ ꝑpetuo ꝑ¬
durant. At qui pͥtura magna olun potestas: minc mane
nom̃ et senatorii rensus grauis sartina. Si qͥs quondai

Expanded text:
lud est animaduertendum magis: nam si eo abiectior est quo magis lud est animaduertendum magis: nam si eo abiectior est quo magis a pluribus quisque contemnitur, cum reuerendos facere nequeat quos pluribus ostentat, despectiores potius improbos dignitas facit. Verum non impune; reddunt namque improbi parem dignitatibus uicem, quas sua contagione commaculant. Atque ut agnoscas ueram illam reuerentiam per has umbratiles dignitates non posse contingere: si qui multiplici consulatu functus in barbaras nationes forte deuenerit, uenerandumne barbaris honor faciet? Atqui si hoc naturale munus dignitatibus foret, ab officio suo quoquo gentium nullo modo cessarent, sicut ignis ubiquhominum fallax adnectit opinio, uanescunt ilico cum ad eos uenerras nationes. Inter eos uero apud quos ortae sunt 3 num perpetuo perdurant? Atqui praetura magna olim potestas nunc inane nomen et senatorii census grauis sarcina; si quis populi
Abbreviated transcription (Latin):
tib ut utẽciũ mẽtib uͥtutes sserant nicia
depellãt: atqͥ nõ fugare s illustrare pociꝰ
neqͥciam solent. Quo fit ĩdignem᷑ eas
sepe neqͥssims hoĩb contigisse. uñ catullus licz incuruli
nonium sedentẽ. strum̃ tam̃ appellat. Uides ne qͣtũ mał dedecꝰ
adicĩt dignitates: At qͥ minꝰ coꝵ patebit indigͥtas: si nul¬
lis honorib inclarescat. Tu quoz num tandet tot ꝑicul
adduci potusti ut cũ decorato gere magistratũ putares
cũ ieo mentẽ nequissumi scurre delatorisq respiteres:
Non enim possumꝰ ob honores reu̾encia dignos iudicare
quos ip̃is honorib nidicamꝰ indignos. at si quẽ sapĩa
p̾ditũ uide̾s. non posses eñ uel reu̾encia uel ea qua est
p̾ditꝰ sapĩa non dignũ putare: E .i. comine. Ie .i. In ẽ
eĩ dignitas ꝓpͥa uͥtuti. quã ꝓtinꝰ meos quib fu̾it adiũcta
traffundit. Qd̃ quia populares fac̾e̾ nequeñt liq̃t ees
ꝓpriam dignitatis pulcheitudĩem nõ habere ni quo il¬

Expanded text:
tibus ut utentium mentibus uirtutes inserant uitia de- pellant? Atqui non fugare sed illustrare potius nequitiam solent; quo fit ut indignemur eas saepe nequissimis hominibus contigisse, unde Catullus licet in curuli Nonium sedentem strumam tamen appellat. Videsne quantum malis dedecus adiciant dignitates? Atqui minus eorum patebit indignitas, si nullis honoribus inclarescant. Tu quoque num tandem tot periculis adduci potuisti ut cum Decorato gerere magistratum putares, cum in eo mentem nequissimi scurrae delatorisque respiceres? Non enim possumus ob honores reuerentia dignos iudicare quos ipsis honoribus iudicamus indignos. At si quem sapientia praeditum uideres, num posses eum uel reuerentia uel ea qua est praeditus sapientia non dignum putare? Minime. Inest enim dignitas propria uirtuti, quam protinus in eos quibus fuerit adiuncta transfundit. Quod quia populares facere nequeunt honores, liquet eos propriam dignitatis pulchritudinem non habere. In quo il
Abbreviated transcription (Latin):
uxuue nero sementis
Sod quondam dabet nupbz ueren
P atribz uidecores curules
Q uis illos. igitur putet beatos
Q uos miseri tribuunt honores.

Expanded text:
uriae Nero saeuientis. Sed quondam dabat improbus uerendis Patribus indecores curules. Quis illos igitur putet beatos Quos miseri tribuunt honores
Abbreviated transcription (Latin):
stabilitas asprrare non possit. Ad hec. qmͣ caduca
ista felicitas uehit. uł scit eã uł nescit ẽe nuitabilẽ
Si nescit: que nã leata sors ẽẽ potest iguorauncie
nucti pose nõ dubitat. Quare continus timor nõ
sunt ee felicem. Anuel si amuserit. neglegendũ pu¬
tat. sic queq perile bonũ est quod aequo auimo
feratur amussum. Et qm̃ tu idem es cui ꝑsueisũ atis
insitu ꝑmstis de mõstracõ nib sco mentes bonimi
nuillo medo ee mortales. Cuniq clarũ sit fortunaitã
felicitatẽ corporis morte fimri dubitari ueqͥd. si hec
aunferre beatitudiem potest. Qum om̃e mortalium
genus in museriã mortis fine labatur. Qed si miltos
stim ꝰ leatituduns fructũ nõ morte solum. um ⁊̃
sticere beatos potest que muleros mausairt sens uto

Expanded text:
stabilitas aspirare non possit. Ad haec, quem caduca stabilitas aspirare non possit. Ad haec, quem caduca ista felicitas uehit uel scit eam uel nescit esse mutabilem. Si nescit, quaenam beata sors esse potest ignorantiae amitti posse non dubitat; quare continuus timor non sinit esse felicem. An uel si amiserit, neglegendum putat? Sic quoque perexile bonum est quod aequo animo feratur amissum. Et quoniam tu idem es cui persuasum atque insitum permultis demonstrationibus scio mentes hominum nullo modo esse mortales, cumque clarum sit fortuitam felicitatem corporis morte finiri, dubitari nequit, si haec afferre beatitudinem potest, quin omne mortalium genus in miseriam mortis fine labatur. Quodsi multos scimus beatitudinis fructum non morte solum uerum etiam facere beatos potest quae miseros transacta no
Abbreviated transcription (Latin):
Quis est ille tam felix. qui cũ ded̾it in pacienciee
man statum suũ mutari non optatet: qͣm mlns
amaritudinib humana felicitatis dulcedo resꝑsa
Et que si eriam fiuenti iccũda ẽẽ uudeatur. tamẽ
quo minus tum uelitheat retinĩe non possit. liq̃t
a pud equauanos ꝑpetua ꝑdurat: nec auxios tota
deleitat. Qd gͥ omortales extra petitis intra uos
positã felicitatẽ erro nos uscicia q confundit.
Ostencã breuit tibi sũme cardĩem felititatis:
Est ne aliqͥd tibi te ip̃o p̾ciosius. sucl̃ inqͥes. Igit᷑
si tui compos fiu̾s possidebis qued nec tu amictere
uuꝙͣ uelis: nec fortuna possit auferre. Atq ut aos¬
noscas ĩ his fortuitis reb bĩtudĩem constare non
posse: sic collige. Si beatitudo est sũmũ nature bo¬
nũ r̃ne degentis. nec est sũmũ bonũ ꝙ eripi ullo
mcdo potest. qm̃ p̾cellit id qd̃ neq̃at auferi. mani¬
festũ est qr ad beatitudĩem ꝑcipiendã fortune in¬

Expanded text:
Quis est ille tam felix, qui cum dederit impatientiae Quis est ille tam felix, qui cum dederit impatientiae manus, statum suum mutare non optet? Quam multis amaritudinibus humanae feliciest! Quae si etiam fruenti iucunda esse uideatur, tamen quominus cum uelit abeat retineri non possit. Liquetapud aequanimos perpetua perdurat nec anxios tota delectat. Quid igitur, o mortales, extra petitis intra uos positam felicitatem? Error uos inscitiaque confundit. Ostendam breuiter tibi summae cardinem felicitatis. Estne aliquid tibi te ipso pretiosius? Nihil, inquies. Igitur si tui compos fueris, possidebis quod nec tu amittere umquam uelis nec fortuna possit auferre. Atque ut agnoscas in his fortuitis rebus beatitudinem constare non posse, sic collige. Si beatitudo est summum naturae bonum ratione degentis nec est summum bonum quod eripi ullo modo potest, quoniam praecellit id quod nequeat auferri, manifestum est quin ad beatitudinem percipiendam fortunae in
Abbreviated transcription (Latin):
sanguis. hũc nobilitas notũ facit: s angustia
rei familiaris inclusus ẽe mallet ignots. ne n
troq cirtũfluii: uitã selibem seflet. Et ille nupt
cere oeous libeuis. aliens censil uutut heredi
Telius prole letatꝰ plii filie ne delitis mestus mla¬
crmiat. Iccuro uenio facile cum fortune sue cõdic̃ce
concordat. In est enĩ singlis qued in exꝑtus ignoret
et exptus exhorreat. Adde qd̾ felicissimi cuiusq
delicatissimus sensus est. Et nsi adinitũ curcte
siuppetant. omĩs adu̾sitatis insolens imiimis
quibq pro st̃nt:. Ad es ꝑ exigua st̃ que fortunatissi¬
nus beatitudinis sũmam detrahunt. Quã mstos
esse conieitas qui sese celo proximos arbitrentur
si de fertune tue reliquus ꝑs eis minima cõtigat
hic ip̃e locus quẽ tu exilium uccas: rcolentibus ⁊a¬
tua est. Adeo nichil est miserũ: nͥ cõputes. Contra¬
q beata sors omĩs est de qua minitate tolerantis

Expanded text:
sanguis. Hunc nobilitas notum facit, sed angustia sanguis. Hunc nobilitas notum facit, sed angustia rei familiaris inclusus, esse mallet ignotus. Ille utroque circumfluus, vitam caelibem deflet. Ille nuptiis felix, orbus liberis, alieno censum nutrit heredi. 122 Alius prole laetatus, filii, filiaeve delictis moestus illacrymat. Idcirco nemo facile cum fortunae suae conditione concordat, inest enim singulis, quod inexpertus ignoret, expertus exhorreat: Adde quod felicissimi cujusque delicatissimus sensus est, et, nisi ad nutum cuncta 5 suppetant, omnis adversitatis insolens, minimis quibusque prosternitur, adeo perexigua sunt, quae fortunatissimis beatitudinis summam detrahunt. 123 Quam multos esse conjectas, qui sese coelo proximos arbitrentur, si de fortunae tuae reliquiis pars eis minima contingat? Hic ipse locus, quem tu exsilium vocas, incolentibus patria est. Adeo nihil est miserum, nisi cum putes: contraque beata sors omnis est aequanimitate 5 tolerantis.
Abbreviated transcription (Latin):
igitur p̃cipua sit mortalib uite sura retiende . p
te si tus bona cognoscas felicẽ tui suppetũt enam nũe
que uira nemo dubitat ẽe cariora. Quare sicca iami
laciimas. Nondum est ad unũ om̃s ex osa fortuna
nes tibi mminmi ualida tempestas icubuit qͣkdo
tenaces erant berent anchore que nec p̾sentis solara
net futuri sie temporis ab ẽe ꝑaciant᷑. Et herrant ua¬
quã pcor illis neq manentib. ut cumo sese res
beciit encitabimꝰ Sed qͣltum ornam̃tis nr̃s deceseit
uides. Et ula pro mouimꝰ inqͥt aliqͣntũ si tenondũ
tecius tue sortis piget. S delicias tuas ferre nõ posũ
qui abẽẽ aliquid tue beatitudini tam lutuosus alip
annerius conq̃raris. Qs est enĩ tã copiose felicitati
ut non aliqua ex ꝑte cum status sui qualitate
rixet: Auxia enĩ res est. humanoꝵ condicio bouoꝵ
Et que nel nũqͣm tota ꝓuemat. uł nunꝙ̃ ꝓpetus. so¬
fistat. Nunc sensus exulerat: s est pudoris degeuer¬

Expanded text:
igitur praecipua sit mortalibus uitae cura retinendae, o te, si tua bona cognoscas, felicem, cui suppetunt etiam nunc quae uita nemo dubitat esse cariora. Quare sicca iam lacrimas; nondum est ad unum omnes exosa fortuna nec tibi nimium ualida tempestas incubuit quando tenaces haerent ancorae quae nec praesentis solamen nec futuri spem temporis abesse patiantur. – Et haereant, inquam, precor; illis namque manentibus, utcumque se res habeant, enatabimus. Sed quantum ornamentis nostris decesserit uides. – Et illa: Promouimus, inquit, aliquantum si te non iam totius tuae sortis piget. Sed delicias tuas ferre non possum, qui abesse aliquid tuae beatitudini tam luctuosus atque anxius conqueraris. Quis est enim tam compositae felicitatis ut non aliqua ex parte cum status sui qualitate rixetur? Anxia enim res est humanorum condicio bonorum et quae uel numquam tota proueniat uel numquam perpetua subsistat. Huic census exuberat, sed est pudori
Abbreviated transcription (Latin):
N unc menbroꝵ condita nube
Non ni totũ est oblita sui.
Summãq tenet singla ꝑdeus
I gicur quisqͥs uera requirit
Neutro ẽ hĩtu nã neq nouit
Nec penitꝰ tũ omiã nescit
Sed quã retuiens uienut suminã
C onsulit alte uisa retraitans
Ut ẜuatis queat oblitas addere ꝑtes

Expanded text:
nunc membrorum condita nube non in totum est oblita sui summamque tenet singula perdens? Igitur quisquis uera requirit neutro est habitu; nam neque nouit nec penitus tamen omnia nescit, sed quam retinens meminit summam consulit alte uisa retractans, ut seruatis queat oblitas addere partes
Abbreviated transcription (Latin):
oedera nate iugulum sacerdo
leint aniinos filaus sodale
Quos feiue nas recumbanluantro
Mersit minat poliphen aluo
baudiim uoeiti lacrimis bendit

Expanded text:
oederat natae iugulum sacerdos. Fleuit amissos Ithacus sodales, quos ferus uasto recubans in antro mersit immani Polyphemus aluo; gaudium maestis lacrimis rependit
Abbreviated transcription (Latin):
Neqͥd opp̾ssi lumis igne
Rerum tenues nosc̾e nexꝰ
S ed cur tanto flagrat amore
Ueri tectas repperire notas
S cit ne qd̃ appetit auxia nosse
Sed quis nota scire laborat
At si nescit quid ceca petit
Quis enĩ quicqͣm nescius optet
Aut qͥs ualeat nescita sequi

Expanded text:
nequit oppressi luminis igne rerum tenues noscere nexus? Sed cur tanto flagrat amore ueri tectas reperire notas? Scitne quod appetit anxia nosse? Sed quis nota scire laborat? At si nescit, quid caeca petit? Quis enim quicquam nescius optet? Aut quis ualeat nescita sequi
Abbreviated transcription (Latin):
animal tueri salutem laborat: mortẽ u̾o ꝑuiciem q
deuitat. Sed quid de herbis arboribusq quid de in ani¬
matis omĩno consenciam rebus ꝓrsus dubito .ꝯc. atqͥ
nõ est. qd de ħ quoq possis ambigere cũ herbas atq arbores
intuearis pͥnũ sͥ conueĩentib inuasc locis: il qnͣtum
caꝵ natura queat. cito ex arescẽ atq in t̾ire nõ possint
Naii alie quidẽ campis: alie montib oriunt. Alias fer̃
paludes alie saxis herent. aliaꝵ fecunde sunt stiles areue
Quas si malia loca quispiam trãfferre conetur: arescãt

Expanded text:
animal tueri salutem laborat, mortem uero perniciemque animal tueri salutem laborat, mortem uero perniciemque deuitat. Sed quid de herbis arboribusque, quid de inanimatis omnino consentiam rebus prorsus dubito. – Atqui non est quod de hoc quoque possis ambigere, cum herbas atque arbores intuearis primum sibi conuenientibus innasci locis, ubi, quantum earum natura queat, cito exarescere atque interire non possint. Nam aliae quidem campis, aliae montibus oriuntur, alias ferunt paludes, aliae saxis haerent, aliarum fecundae sunt steriles harenae, quas si in alia quispiam loca transferre conetur arescant
Abbreviated transcription (Latin):
lib inquit cũ in unũ coeunt ac ꝑmanent aĩa corpꝰ¬
q: id anmal necatur. Cũ uͦ hec uintas utrius seꝑacõrie
dissoluit᷑. int̾ire nec iam ẽẽ ãal liq̃t. Ip̃m quoꝵ corpꝰ cũ
ĩuna forma mẽbroꝵ comũctõne ꝑmanet: humana in¬
situr species. At si distribute segregãteqz ꝑtes corꝑis dis¬
trax̾int unitatẽ: desunt ẽẽ quõ fu̾at. Ecq modo ꝑ turrẽti
cet̾a: ꝓcul dubio patebit sb̾sist̾e imũqdq dr̃i unũ ẽ. Cũ uͦ
unũ ẽẽ desinit: ĩterire .c.i. Considanti in quã mihi plura
mimme uidetur aliud . Nc. Est ne igitur in quit q̃d ĩ qͣn¬
tum naturalit̾ agat relicta subsistendi appetencia ueĩre
ad int̾itum corrupcõnemq desidẽt . E.i. Si animalia inꝗ cõ¬
sid̾emq hẽnt aliquã uolendi nolendiq nãm. nichil in
uenio qued nullis extra cegentib abiciat manendi in¬
tencõnem. et ad int̾itum sponte festinet. Om̃e naniq¬

Expanded text:
nt ac permanent anima corpusque, id animal vocatur; cum vero haec unitas utriusque separatione, dissolvitur, interire nec iam esse animal liquet. Ipsum 4 que corpus cum in una forma membrorum coniunctione permanet, humana visitur species; at si distributae segrega taeque partes corporis distraxerint unitatem, desinit esse. quod fuerat. Eoque modo percurrenti cetera procul dubio patebit subsistere unumquodque dum unum est, cum uero unum esse desinit interire. – Consideranti, inquam, mihi plura minime aliud uidetur. – Estne igitur, inquit, quod, in quantum naturaliter agat, relicta subsistendi appetentia uenire ad interitum corruptionemque desideret? – Si animalia, inquam, cone habent aliquam volendi nolendique naturam, nihil in- venio, quod nullis extra cogentibus abiciant manendi inten
Abbreviated transcription (Latin):
Aec cum philosophia dignitt¬
te uultus ⁊ oris grauitate serua¬
ta lemt̾ su auiterq cecunsset:
tum ego non dũ penitus insiti
nieroris oblitus. Intencionẽ di¬
cere adhunc aliqͥd pentis abrupi
Et omquan ueri preuia lumĩs

Expanded text:
AEC cum Philosophia dignitate uultus et oris grauitate seruata leniter similiterque cecinisset, tum ego nondum penitus insiti maeroris oblitus intentionem dicere adhuc aliquid parantis abrupi. Et: O, inquam, ueri praeuia lumi
Abbreviated transcription (Latin):
Iuis celsi iura touantis
Pura sollers ceruere iente
aspice sũmi culmiuia cell
Illic iusto federe rerum
uete̾m seruant sidera pacem
Non sol rutilo contitꝰ igne
Gelidum phebes impedit axeni.
Nec quae summo uertice mundi
Flectit rapidos ursa meatus
Cetera ceruens sidera mergi
Cupit cceano tinguere flamunas
S emp incibus temporis equis
Uesꝑ seras nunciat umbras
Reuehit qz diem lucifer almum
Sic et̾nos reficit cursus
Alterins amor sic astrigeris
Bellum discors exulat oris
Hec concordia temperat equis
Elemienta modis. ut pugnancia
Uicib cedant humida sictis.

Expanded text:
i uis celsi iura tonantis Pura sollers cernere mente, Aspice summi culmina caeli. Illic iusto foedere rerum Veterem seruant sidera pacem. Non sol rutilo concitus igne Gelidum Phoebes impedit axem Nec quae summo uertice mundi Flectit rapidos Vrsa meatus. Cetera cernens sidera mergi Cupit oceano tingere flammas. Semper uicibus temporis aequis Vesper seras nuntiat umbras Reuehitque diem Lucifer almum. Sic aeternos reficit cursus Alternus amor, sic astrigeris Bellum discors exulat oris. Haec concordia temperat aequis Elementa modis, ut pugnantia Vicibus cedant umida siccis
Abbreviated transcription (Latin):
Febilis seu meos cõg
mire modos.
Etce nuchi laccre dicag
scribenda camene
Et ueris elegi fletibus
ora nigant.
H as saltem nullus potiit ꝑ uincere terror.
Ne nr̃m comites proscquerentur iter.
Gloria felicis olim iuiridis q uiuente.

Expanded text:
Flebilis heu maestos cogor inire modos. Ecce mihi lacerae dictant scribenda Camenae Et ueris elegi fletibus ora rigant Has saltem nullus potuit peruincere terror, Ne nostrum comites prosequerentur iter. Gloria felicis olim uiridisque iuuent
Abbreviated transcription (Latin):
prius. desi gnare ubis atu iiformare conabor ut ca
psreita aimi i contrariã ꝑtem flexeris cculos ũe¬
specuñ beatitudius possis agnoscere

Expanded text:
prius designare uerbis atque informare conabor ut ea perspecta cum in contrariam partem flexeris oculos, uerae beatitudinis speciem possis agnoscere
Abbreviated transcription (Latin):
P O
Stelliferi conditor orbis.
Qui ꝑpetuo nexis solio.
rapido celum turbine u̾sas.
legemiq pati sidera cogis.
ut nũc pleuo lucida cornu.
Totis frĩs obuia flaminis.
Condat stellas luua minores.

Expanded text:
 O stelliferi conditor orbis, qui perpetuo nixus solio rapido caelum turbine versas legemque pati sidera cogis, ut nunc pleno lucida cornu totis fratris obvia flammis condat stellas luna minores
Abbreviated transcription (Latin):
M ors sꝑuit altam gliam.
Inuosuit hunule ꝑit et celsum caput
Aequatq sũmis infima.
Ubi nũc fidelis ossa fabricii manent.
Q uid bentus aut rigidus cato:
Signat suꝑstes famia tenus: pauculis
Inane nomen lict̾is.
S ed qd̵ decorce nouimꝰ uccabula
Num sare consũptos datur
I acens ergo ꝓrsus ignorabiles.
Nec fama notos efficit.
Q uco si putatis longuis uitã trahi.
Mortalis aura nominis.
Cum sera uobis rapiet ħ eciam dies
Iam nos scca mors manet

Expanded text:
Mors spernit altam gloriam, Inuoluit humile pariter et celsum caput Aequatque summis infima. Vbi nunc fidelis ossa Fabricii manent, Quid Brutus aut rigidus Cato? Signat superstes fama tenuis pauculis Inane nomen litteris. Sed quod decora nouimus uocabula, Num scire consumptos datur? Iacetis ergo prorsus ignorabiles Nec fama notos efficit. Quod si putatis longius uitam trahi Mortalis aura nominis, Cum sera uobis rapiet hoc etiam dies, Iam uos secunda mors manet
Abbreviated transcription (Latin):
naturałi potest id hit iudiciũ qd quisq deceruat. ꝑse igit
frcienda obtanda ne dinoscit. Qd uero qͥs optãdũ ẽe iudicat
petit refugit uͥo qd̾ estunat ẽẽ fugiendũ. quare quib ĩ ip̃is
est racõ mest eciam uolendi nolendiq lib̃tas. S hauc uon
niomĩb equã eẽ constituo. Nam suꝑis diuinisq substancus
⁊ ꝑspicar indiciũ. et incorrupta uoluntas ⁊ efficax optatoꝵ
presto est potestas. Liuinanas u̾o aĩas liberiores quidem ẽẽ ne
colligant᷑. Extiema uͥo est ẜuicus cũ incus dedite rãcõnis. ꝓpͥc
possessione ceciderũt. s am nͥ cculos a sũme luce i̾tatis ad ĩferi¬
ora et tenebrosa deiecuit. mox inscicie nube caligant ꝑnicio¬
sisq turlunt᷑ affectib quib accedendo consenciendoq q̃uam
iuexere sͥ adruãt ẜuitutẽ. Et sunt quedã medo ꝓpͥa lib̾tate
captiue. Que tam̃ ille ab et̾no ciucta ꝓspiciens ꝓindencie¬

Expanded text:
t id habet iudicium quo quidque discernat; per se igitur fugienda optandaue dinoscit. Quod uero quis optandum esse iudicat petit, refugit uero quod aestimat esse fugiendum. Quare quibus in ipsis inest ratio etiam uolendi nolendique libertas, sed hanc non in omnibus aequam esse constituo. Nam supernis diuinisque substantiis et perspicax iudicium et incorrupta uoluntas et efficax optatorum praesto est potestas. Humanas uero animas liberiores quidem esse neccolligantur; extrema uero est seruitus cum uitiis deditae rationis propriae possessione ceciderunt. Nam ubi oculos a summae luce ueritatis ad inferiora et tenebrosa deiecerint, mox inscitiae nube caligant, perniciosis turbantur affectibus, quibus accedendo consentiendoque quam inuexere sibi adiuuant seruitutem et sunt quodam modo propria libertate captiuae. Quae tam
Abbreviated transcription (Latin):
Ruraq centeno scindat opuna boue.
Nec cura mortar deseret suystiteni.
De funtuq leues non conutant opes

Expanded text:
ruraque centeno scindat opima boue, nec cura mordax desserit superstitem defunctumque leues non comitantur opes
Abbreviated transcription (Latin):
Credo in qͥt: iam enĩ ut arbitror iugilancius ad cernenda
uera cculos deducis. S qd̵ dicaui non minus ad contuen¬
dum patet. E .i. quid inq̃: Cũ deꝰ in qͥt om̃a bonitatis cla¬
lo gub̾nare iure credatur eademq omã. sicuti docui ad bo¬
num naturali ĩtencõne festinent. nun dubitari potest
quim uoluntarie regantur seq ad disponentis nuitum ue¬
luti couueĩencia contemperata q rectori sponte conu̾tant.
E .i. Ita inꝙ necesse ẽ. nec beatũ reginen ẽẽ uid̾etur. Si qͥdẽ
detrectauciũ iugũ foret nõ obtemꝑanciũ salus. Nc. nich̃

Expanded text:
Credo, inquit; iam enim, ut arbitror, uigilantius ad cernenda Credo, inquit; iam enim, ut arbitror, uigilantius ad cernenda uera oculos deducis. Sed quod dicam non minus ad contuendum patet. – Quid? inquam. – Cum deus, inquit, omnia bonitatis clauo gubernare iure credatur eademque omnia, sicuti docui, ad bonum naturali intentione festinent, num dubitari potest quin uoluntaria regantur seque ad disponentis nutum ueluti conuenientia contemperataque rectori sponte conuertant? – Ita, inquam, necesse est; nec beatum regimen esse uideretur, si quidem detrectantium iugum
Abbreviated transcription (Latin):
agitantur usitato sunctis uecabulo dm̃ nounno. dts. Tum
illa. Cumi hec inquit ita sencias. ꝑuami mͥ restare oꝑam pu¬
to ut felicitatis compos patriam sospes reuisas. S qued
ꝓposumiꝰ intueamur. Nonne in beatitudine sufficienciam
numerauimꝰ. dm̃iq beatitudĩem ip̃ami ẽẽ consensimus:¬
E .i. Ita quidẽ. 2c .i. et ad mũdum igitur in quit regendũ
nullis extruisetus amminiculis indigebit. Aliqquim. si
quo egeat plenã sufficienciam non habebit . E .i. Id in qͥt
ita ẽ neccessariuni. Nc. Per se igitur solum cuncta dispoĩt¬
E .i. negari inquã nequit. Ne. atqui d̃s ip̃m bonũ ẽe mõs¬
tratus est. Memu nꝗ.ꝯte. ꝑ bonũ igitur cuncta dispoĩt
si quidẽ ꝑse regit om̃a quẽ bonũ ẽẽ consensumus. ⁊ hic est
atq in corrupta ẜuatur. E .i. uehement̾ assencior uq. et
id te paulo ante dicturã tenui licet suspic̃one ꝓspexi. ꝯe

Expanded text:
agitantur usitato cunctis uocabulo deum nomino. – Tum agitantur usitato cunctis uocabulo deum nomino. – Tum illa: Cum haec, inquit, ita sentias, paruam mihi restare operam puto ut felicitatis compos patriam sospes reuisas. Sed quae proposuimus intueamur. Nonne in beatitudine sufficientiam numerauimus deumque beatitudinem ipsam esse consensimus? – Ita quidem. – Et ad mundum iginullis extrinsecus adminiculis indigebit: alioquin si quo egeat, plemam 20 sufficientiam non habebit. Id, inquam, ita est necessarium. Per se igitur solum cuncta disponit. Negari, inquam, nequit. Atqui Deus ipsum bonum esse monstratus est. Memini, inquam. Per bonum igitur cuncta disponit: si quidem per se regit omnia, quem bonum esse concessimus; et hic est atque incorrupta servatur. Vehementer assentior, inquam, et id te paulo ante dicturam, t
Abbreviated transcription (Latin):
dudum nescire confessus es . E .i. Qud inꝗ: ꝯtc. Quib ait
illa gub̾nacłis mund̃ regatur. E.i. Menum inq me insciam
meam finsse confessum: sed quid afferas licet iam ꝓspiciam
plamus tauien exte audire desidero. Us. Munidum inquit
hũc a d̾o regi paulo aute minime dubitandũ putabas. Ne
nunc quidem arbitror inquam: nec iniq dubitand̃ putabo¬
Quibq in hec rõnib accedã breuit᷑ exponam. Mundus hie
ex tam du̾isis contrariis q ꝑtib munam formã munme
conueĩss. nͥ unus eẽt qui tam diu̾sa comũgeret. Comũita
u̾o natiraꝵ ip̃a diu̾sitas iuicem discors dissociaret. atq
diuelleret: insi unꝰ eẽt qui qd̃ nexuit contmneret. Non ta
uero tertus nature ordo p̾cederet nec tam dispositos motꝰ.
lecis temporib efficiencia spacus qualitatib explicarent¬
tuncta. nisi unus eẽt qui has nnitacõnum uarietates. ma¬
nens ip̃e disponeret. hxc quitqͥd est: quo condita manent alii

Expanded text:
dudum nescire confessus es. — Quid? inquam. — Quibus, ait illa, gubernaculis mundus regatur. — Memini, inquam, me inscitiam meam fuisse confessum, sed quid afferas, licet iam prospiciam. planius tamen ex te audire desidero. - Mundum, inquit, hunc deo regi paulo ante minime dubitandum putabas. — Ne nunc quidem arbitror, inquam, nec umquam dubitandquibusque in hoc rationibus accedam breuiter exponam. Mundus hic ex tam diuersis contrariisque partibus in unam formam minime conuenisset nisi unus esset qui tam diuersa coniungeret. Coniuncta uero naturarum ipsa diuersitas inuicem discors dissociaret atque diuelleret nisi unus esset qui quod nexuit contineret. Non tam uero certus naturae ordo procederet nec tam dispositos motus locis, temporibus, efficientia, spatiis, qualitatibus explicarent nisi unus esset qui has mutationum uarietates manens ipse disponeret. Hoc, quicquid est, quo condita manent atque
Abbreviated transcription (Latin):
nichil est. tum id fac̾e non possit ille qui nich non potest¬
E .i. ludis ne n quã me mextricabłem lab̾uitũ raconb
texens que nũc quidẽ qua egrediaris introcas. nũc uͦ q̃
introieris egrediare: an mirablem quenda diume snupli¬
citatis orbeni cõplicas: Et em̃ paulo ante abeatitudĩe i¬
cipiens. eani sũmũ bonũ ẽẽ dicebas. quam ĩsũmo deo sitã
diem disserebas. Ex quo neminẽ beatũ fore nͥ. qui ꝑiter
d̾s eẽt. qiͣ niumiscłm dabas. Riusus ip̃am bom formam
decebas qd̃ ab onũ rerũ natã petet᷑ dm̃ quoꝙ bonitatis . cil¬
b̾nacis unusitate regere disputabas: uolencia q cuncta
parere nec ullam mali ẽe naturã. Atq hec nullis extͥnsecus
plicabas. Nc. Tũ illa. ihimmne ĩqͥt ludimꝰ. remq om̃i maxĩam
dei mun̾e quẽ dudũ dep̾cabamͣ᷑ exegimꝰ Ea ẽ em̃ dĩe forma scẽ.

Expanded text:
qui nihil non potest. Ludisne, inquam, me, inextricabilem labyrinthum rationibus texens, quo nunc quidem, qua egrediaris, introeas; nunc vero qua introieris, egrediare: an mirabilem quemdam divinae simplicitatis orbem complicas? 10 Etenim paulo ante a beatitudine incipiens, eam summum bonum esse dicebas, quam in summo Deo sitam udinem disserebas: ex quo nemin em beatum fore, nisi qui pariter Deus esset, quasi munusculum dabas. Rursus ipsam boni formam, docebas quod ab omni rerum natura peteretur. Deum quoque bonitatis gubernaculis uniuersitatem regere disputabas uolentiaque cuncta parere nec ullam mali esse naturam. Atque haec nullis extrinsecusplicabas. – Tum illa: Minime, inquit, ludimus remque omnium maximam dei munere, que
Abbreviated transcription (Latin):
clusa est sũma ronũ u̾m miłtomagis hec ip̃a qͥb ut̃is u̾ba
delectãt. ut tandẽ aliqͣndo stulticiã magna lacerantẽ fui
pudeat. ꝯtc. Accepisti ĩquit nnfabilis lacessentes celuni
gigantes sed illos queq uiti condignũ fuit benigna fortiti¬
do disposint.s ns ne narracõnes ipas muicẽ collidamꝰ
forsitan ex huiꝰ modi conflictacione pulcra quedã intatis
potentẽ ẽẽ nẽo dubitam̾t.E.. Qui quidẽ inꝗ m̃te cosistat
nichil ẽ qd̾ ille non possit.E .i. nich̃ inquã. ⁊c. num ig

Expanded text:
sa est summa rationum, uerum multo magis haec ipsa quibus uteris uerba delectant, ut tandem aliquando stultitiam magna lacerantem sui pudeat! – Accepisti, inquit, in fabulis lacessentes caelum Gigantas; sed illos quoque, uti condignum fuit, benigna fortitudo disposuit. Sed uisne rationes ipsas inuicem collidamus? Forsitan ex huius modi conflictatione pulchra quaedam ueritatis potentem nemo dubitaverit. Qui quidem, inquam, mente consistat,ns, nihil est quod ille non possit. Nihil, inquam. Num ig
Abbreviated transcription (Latin):
ita id qd̃ abea concipitur ẽẽ alter atq concipitur ne¬
quid. Ea nãq causa est cur mendacio scĩa careat
qued se ita rem quaiq hẽre uecesse ẽ. uti ean se se ba

Expanded text:
ita id quod ab ea concipitur esse aliter atque concipitur neita id quod ab ea concipitur esse aliter atque concipitur nequit. Ea namque causa est cur mendacio scientia careat, quod se ita rem quamque habere necesse est uti eam sese ha
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o ideo qm̃ ꝓuident᷑ eueniunt nich̾ioiꝰ tam̃ abdõ
uel uentura ꝓuideri uel ꝓuisa neccesse est euemre
Iam u̾o quã p̃postum est. ut et̾ne p̾scientie tempo¬
raliũ rerini euentꝰ causa ẽẽ dicat᷑. Quid est autem
alud arbitrari. ido dm̃ futura qm̃ sunt euentura
ꝓuidere. quam putare que olim acciderunt cam
sũme illius ẽẽ ꝓuidencie: ad hec sicuti tum quid eẽ
scio id ip̃m eẽ. nocesse est ita cũ quid futurũ nom
id ip̃m futurũ ee necesse est. Sic fit igitur ut euentꝰ
p̾scite rei. nequeat euitari. Postremo si quid aliqͥs
aliorsum atq se se res ht existiniet. id nõ medo scĩa
non est sz est opuuo fallax absciencie i̾nitate longe
diu̾sa. Quare si quid ita futurũ est. ut eiꝰ certus ãc
ueccessarius non sit euentus. id euenturũ ẽẽ p̾scu
qui pot̾it: Sicut eiuĩ scĩa ip̃a imꝑ mixta est falsitati

Expanded text:
uero ideo quoniam prouidentur eueniunt, nihilo minus tamen a deo uero ideo quoniam prouidentur eueniunt, nihilo minus tamen a deo uel uentura prouideri uel prouisa necesse est euenireIam uero quam praeposterum est ut aeternae praescientiae temporalium rerum euentus causa esse dicatur! Quid est autem aliud arbitrari ideo deum futura quoniam sunt euentura prouidere quam putare quae olim acciderunt causam summae illius esse prouidentiae? Ad haec, sicuti cum quid esse scio id ipsum esse necesse est ita cum quid futurum noui id ipsum futurum esse necesse est; sic fit igitur ut euentus praescitae rei nequeat euitari. Postremo si quid aliquis aliorsum atque sese res habet, existimet, id non modo scientia non est, sed est opinio fallax ab scientiae ueritate longe diuersa. Quare si quid ita futurum est ut eius certus ac necessarius non sit euentus, id euenturum esse praesciri qui poterit? Sicut enim scientia ipsa impermixta est falsitati
Abbreviated transcription (Latin):
posse eoq modo necessariũ hec incontrariam ra relabi
ꝑtem. Neq enim necesse est contingere que ꝓuident᷑
Sz necesse ẽe que futura sunt ꝓuideri quasi uero que
tuius rei cã sit p̾sciencia ne futuroꝵ necessitas an
futuroꝵ necessitas ꝓuidencie laboret᷑ ac non illud de¬
monstrare nitamur quequo modo se se h̃ãt ordo cau¬
saurũ necessarium ẽe euentum p̾scitarũ rerũ. eciã
si p̾sciencia futuris reb euemendi necessitatẽ non
uideatur niferre. Et eiĩ si quispiam sedcat opinionẽ
que eum sedere coniettat: u̾am ẽe necesse ẽ. Atq
econu̾so rursus si de quopiam u̾a sit opuno qm
sedet: eum sedere neccͣe est. In utrcq igitur necessitas
in est. in hoc quidẽ sedendi at uero maltõ u̾itatis
piam sedere p̾ssit. Ita cum causa u̾itatis ex altera
ꝑte. ꝓcedat. in est tam cõmunis in utraq necessitas
Similia de ꝓuidenti futurisq rebz racionari patet
Nam eciam si id circo qm̃ futura sunt ꝓuident᷑ͤ. non

Expanded text:
ariam relabi partem. Neque enim necesse esse contingere quae prouidentur, sed necesse esse quae futura sunt prouideri – quasi uero quae cuius rei causa sit, praescientiane futurorum necessitatis an futurorum necessitas prouidentiae, laboretur ac non illud demonstrare nitamur, quoquo modo sese habeat ordo causarum necessarium esse euentum praescitarum rerum etiam si praescientia futuris rebus eueniendi necessitatem non uideatur inferre. Etenim si quispiam sedeat, opinionem quae eum sedere coniectat ueram esse necesse est; atque e conuerso rursus, si de quopiam uera sit opinio quoniam sedet, eum sedere necesse est. In utroque igitur necessitas inest, in hoc quidem sedendi, at uero in altero ueritatis. piam sedere praecessit. Ita cum causa ueritatis ex altera parte procedat, inest tamen communis in utraque necessitas. Similia de prouidentia futurisque rebus ratiocinari patet. Nam etiam si idcirco quoniam futura sunt prouidentur, non
Abbreviated transcription (Latin):
eueun ueselle est quod ꝓuidencia futurũ ẽẽ p̾uid̾it
Quare si abet̾no non fc̃a hominũ medo s eciam cõsilia
uoluntates q p̾noscit. nulla erit arbitrii lib̾tas. neq
em̃ uel fcm̃ aliud ullũ. uel quel exist̾e pot̾it uoluntas
insiquã nescia falli ꝓuidencia diuina presenserit. Nã
si aliorsum quã ꝓuise sunt detorqueri ualent. non
iam erit futur firma p̾sciencia. s opino pocius in¬
certa qd̃ de deo tredere nefas idico. Neq em̃ illam ꝓbo
racõnẽ qua se quidã credunt. hunc questionis nodũ
posse dissoluere. Annt enĩ nou ideo quid ẽẽ euenturũ
qm̃ id ꝓuidencia futurũ ẽẽ ꝓspexit secontrario pociꝰ

Expanded text:
e necesse est quod prouidentia futurum esse praeuiderit. Quare si ab aeterno non facta hominum modo sed etiam consilia uoluntatesque praenoscit, nulla erit arbitrii libertas; neque enim uel factum aliud ullum uel quaelibet exsistere poterit uoluntas nisi quam nescia falli prouidentia diuina praesenserit. Nam si aliorsum quam prouisa sunt detorqueri ualent, non iam erit futuri firma praescientia, sed opinio potius incerta; quod de deo credere nefas iudico. Neque enim illam probo rationem qua se quidam credunt hunc quaestionis nodum posse dissoluere. Aiunt enim non ideo quid esse euenturum quoniam id prouidentia futurum