comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ruit aliquem illa non necessitate pati: se malle. Caeterum magnae indolis ẽ ad ista
non properare tanquam meliora:sed praeparari tanquam ad facilia. hec si
Lucili facilia. Cum uero multo ante meditatus accesseris iucunda quoq inest
illis: sine qua nihil est iucundum: securitas.Necessarium ergo iudico id quod
tibi scripsi magnos uiros sepe fecisse:aliquos dies interponere quibus nos ima¬
ginaria pauperiate exerceamus ad ueram. quod eo magis faciendum est: quo
delitiis permaduimus: & omnia dura ac difficilia iudicamus:potius excitãdus
ex somno:& uellicandus est animus:admonendusq naturam nobis minimum
constituisse. Nemo nascitur diues quisquis exit in lucem: iussus est lacte et pan¬
no esse contentus. ab his initiis nos regna non capiunt. Uale.s¬

Expanded text:
ruit aliquem illa non necessitate pati, sed malle. Ceterum magnae indolis est ad ista ruit aliquem illa non necessitate pati, sed malle. Ceterum magnae indolis est ad ista non properare tamquam meliora, sed praeparari tamquam ad facilia. Et sunt, Lucili, facilia; cum vero multo ante meditatus accesseris, iucunda quoque; inest enim illis, sine qua nihil est iucundum, securitas. Necessarium ergo iudico, id quod tibi scripsi magnos viros saepe fecisse: aliquos dies interponere, quibus nos imaginaria paupertate exerceamus ad veram. Quod eo magis faciendum est, quod deliciis permaduimus et omnia dura ac difficilia iudicamus. Potius excitandus e somno et vellicandus est animus admonendusque naturam nobis minimum constituisse. Nemo nascitur dives. Quisquis exit in lucem, iussus est lacte et panno esse contentus; ab his initiis nos regna non capiunt. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
as licet: etiam nunc libenter pro me dependet Epicurus.Magnificentior: mihi
crede: sermo tuus in grabato uidebitur & in panno.non enim dicentur tantu
illa sed probabuntur. Ego certe aliter audio quae dicit Demetrius noster:cum
illum inquit:uidi nudum quantominus quem in stramentis incubantem:non
eceptor ueri: sed testis est.quid ergo:Num licet diuitias in sinu positas conte¬
nere: quid ni liceat: Et ille ingentis animi est qui illas circunsusas sibi multu
diuq miratus quod ad se uenerint ridet: suasq audit magis esse quem sentit
Multum est non corrumpi diuitiarum contubernio. Magnus ille est qui ĩ diui¬
contempturus sit diuitias:si in illas inciderit.Itaq in uiroq mens aestimanda
est inspiciendumq: an ille paupertati indulgeat:an hic diuitiis non indulgeat
Alioquin leue argumentum est bone uoluntatis grabatus:ant pannus: instappa¬

Expanded text:
as licet, etiam nunc libenter pro me dependet Epicurus. " Magnificentior, mihi as licet, etiam nunc libenter pro me dependet Epicurus. " Magnificentior, mihi crede, sermo tuus in grabato videbitur et in panno. Non enim dicentur tantum illa, sed probabuntur." Ego certe aliter audio, quae dicit Demetrius noster, cum illum vidi nudum, quanto minus quam stramentis, incubantem; non praeceptor veri, sed testis est. " Quid ergo ? Non licet divitias in sinu positas contemnere ? " Quidni liceat ? Et ille ingentis animi est, qui illas circumfusas sibi, multum diuque miratus, quod ad se venerint, ridet suasque audit magis esse quam sentit. Multum est non corrumpi divitiarum contubernio; magnus ille, qui in diviauper contempturus sit divitias, si in illas inciderit; itaque in utroque mens aestimanda est inspiciendumque, an ille paupertati indulgeat, an hic divitiis non indulgeat. Alioquin leve argumentum est bonae voluntatis grabatus aut pannus, nisi appa
Abbreviated transcription (Latin):
nisi illo momento quo uolunt etiam in totum nulli uelle aut nolle decretum est.
Uariatur quotidie iudicium: & in contrarium uertitur:atq plerisq agitur uita per lu¬
m. Preme ergo quod coepisti: et fortasse perduxeris:aut ad summum: aut eo quoc
cum ate pasci desierit:ipsa te pascet:aut quod tu beneficio tuo non potes scire: pau¬
pertatis scies: illa ueros certosq amicos retinebit. discedet quisquis non te sed aliud
sequebatur. Non estautem uel ob hoc unum amanda paupertas:quota quibus
neris ostendet.Oquando ille ueniet dies quo nemo in honorem tuum men¬
atur. Huc ergo cogitationes tuae tendant: hoc cura:hoc opta omnia alia uota deo
remissurus: ut contentus sis temetipso: & ex te nascentibus bonis.Que potest esse
foelicitas proprior: Redige te ad parua ex quibus cadere non possis:idq libẽtius
facias. ad hoc pertinebit tributum epistole huius: quod statim conferam: inuide¬

Expanded text:
nisi illo momento, quo volunt; in totum nulli velle aut nolle decretum est. nisi illo momento, quo volunt; in totum nulli velle aut nolle decretum est. Variatur cotidie iudicium et in contrarium vertitur ac plerisque agitur vita per lusum. Preme ergo quod coepisti, et fortasse perduceris aut ad summum aut eo, quod cum a te pasci desierit, ipsa se pascet, aut quod tu beneficio tuo non potes scire, paupertatis scies. Illa veros certosque amicos retinebit; discedet quisquis non te, sed aliud sequebatur. Non est autem vel ob hoc unum amanda paupertas, quod a quibus ameris ostendet ? O quando ille veniet dies, quo nemo in honorem tuum mentiatur! Huc ergo cogitationes tuae tendant, hoc cura, hoc opta, omnia alia vota deo remissurus, ut contentus sis temet ipso et ex te nascentibus bonis. Quae potest esse felicitas propior? Redige te ad parva, ex quibus cadere non possis, idque ut libentius facias, ad hoc pertinebit tributum huius epistulae, quod statim conferam. Invide
Abbreviated transcription (Latin):
gradu: sed una uia. Obserua itaq nunquid uestis tua domusq dissentiant. Nun-¬
id in te liberalis sis: in tuos sordidus.Nunquid cenes frugaliter:edifices li¬
xuriose. Unam semel ad quam uiuas regulam prende: et ad hanc omnem uitã tuã
exequa. Quidem se domi contrahunt: dilatat foris et extendunt uitium est haec
diuersitas:& signum uacillantis animi: ac nondum habentis tenorem suum. etiam¬
nunc dicam unde sit ista inconstantia: & dissimilitudo rerum consiliorumq. Nẽõ
oponit sibi quid uelit: nec si proposuit perseuerat in eo: sed transilit. nec tantum
mutat: sed reditur: et in ea quae deseruit ac damnauit reuoluitur.Itaq ut relin¬
quam diffinitiones sapientie ueteris. & totum complectar humane uite modum:
hoc possum contentus esse quid est sapientia: Semper idem uelle atq idem nol¬
le licet illam exceptiunculam non adnciam:ut rectum sit quod uelis: non potest

Expanded text:
gradu, sed una via. Observa te itaque, numquid vestis tua domusque dissentiant, numqugradu, sed una via. Observa te itaque, numquid vestis tua domusque dissentiant, numquid in te liberalis sis, in tuos sordidus, numquid cenes frugaliter, aedifices luxuriose. Unam semel ad quam vivas regulam prende et ad hanc omnem vitam tuam exaequa. Quidam se domi contrahunt, dilatant foris et extendunt; vitium est haec diversitas et signum vacillantis animi ac nondum habentis tenorem suum. Etiamnunc dicam, unde sit ista inconstantia et dissimilitudo rerum consiliorumque: nemo proponit sibi, quid velit, nec si proposuit, perseverat in eo, sed transilit; nec tantum mutat, sed redit et in ea, quae deseruit ac damnavit, revolvitur. Itaque ut relinquam definitiones sapientiae veteres et totum conplectar humanae vitae modum, hoc possum contentus esse: Quid est sapientia ? Semper idem velle atque idem nolle. Licet illam exceptiunculam non adicias, ut rectum sit, quod velis; non potes
Abbreviated transcription (Latin):
I UALES ETTE DIGNUMPUTAS:
qui aliquando fias tuus gaudeo. Mea enim gloria¬
erit si te istinc ubi sine spe exeundi fluctuaris ex¬
traxero. Illud autem mi Lucili te rogo atq hortor
ut philosophiam in praecordia ima demittas: et ex'¬
perimentum tui profectus capias: non oratione
nec scripto: sed animi firmitate:& cupiditatum di¬
Iminutione. uerba rebus proba. Aliud propositum
est declamantibus & assensionem corone captanti¬
bus. Aliud his qui iuuenum et ociosorum aures disputatio:
derinent. Facere docet philosophia non dicere et hoc exigit: ut ad legem suam quis
uiuat: ne orationi uita dissentiat:ut ipsa inter se uita unius siue omnium actio¬
num dissensione coloris sit unius. Maximum hoc est et officium sapientie & indi¬
cium: ut uerbis operam concordent: ut ipse ubiq par sibi idemq sit. Quis hoc prae¬
stabit: pauci:aliqui tamen est difsicile hoc. nec dico sapientem semper uno iturum

Expanded text:
i vales et te dignum putas, qui aliquando fias tuus, gaudeo. Mea enim gloriaerit, si te istinc, ubi sine spe exeundi fluctuaris, extraxero. Illud autem te, mi Lucili, rogo atque hortor, ut philosophiam in praecordia ima demittas et experimentum profectus tui capias non oratione nec scripto, sed animi firmitate, cupiditatum deminutione; verba rebus proba. Aliud propositum est declamantibus et adsensionem coronae captantibus, aliud his, qui iuvenum et otiosorum aures disputatione varia aut volubili detinent; facere docet philosophia, non dicere, et hoc exigit, ut ad legem suam quisque vivat, ne orationi vita dissentiat, ut ipsa intra se vita unius sit omnium actionum sine dissensione coloris. Maximum hoc est et officium sapientiae et indicium, ut verbis opera concordent, ut ipse ubique par sibi idemque sit. "Quis hoc praestabit?" Pauci, aliqui tamen. Est enim difficile hoc; nec hoc dico, sapientem uno semper iturum
Abbreviated transcription (Latin):
secundo cursu uita procedit: siue fuctuatur: & per aduersa ac difficilia. Hanc con¬
stantiam cauillationes iste de quibus pauloante loquebar prestare non possunt.
Tudit istis animus. non proficit: in phiãm a fastigio deducit in planum. Nec te
prohibuerim aliquando ista agere: sed tune cum uoles nihilagere. Hoc tamen ha'¬
et in se pessimũ: dulcedinem quandam sui faciunt: & animum specie subtilitati
inductum tentant morantur. Cum tanta rerum moles uocet:cum uix tota uita
sufficiat: ut hoc unum discas: uitam contemnere. Quid regere inquis solam opus
est. Nam nemo illam bene rexit. nisi qui contempserat. Uale

Expanded text:
secundo cursu vita procedit, sive fluctuatur et it per adversa ac difficilia; hanc consecundo cursu vita procedit, sive fluctuatur et it per adversa ac difficilia; hanc constantiam cavillationes istae, de quibus paulo ante loquebar, praestare non possunt. Ludit istis animus, non proficit, et philosophiam a fastigio suo deducit in planum. Nec te prohibuerim aliquando ista agere, sed tunc, cum voles nihil agere. Hoc tamen habent in se pessimum: dulcedinem quandam sui faciunt et animum specie subtilitatis inductum tenent ac morantur, cum tanta rerum moles vocet, cum vix tota vita sufficiat, ut hoc unum discas, vitam contemnere. "Quid? Regere," inquis. Secundum opus est; nam nemo illam bene rexit nisi qui contempserat. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
Uid uocentur latine sophismata quesisti a me. multi tentauerũt
mum tamen uidetur mihi:quo Cicero usus est: Cauislationes uocat.quibus
quisq se tradidit: questiumculas quidem narras.Ceterum aduitam nihil pro'¬
ficit: neq fortior fit neq temperatior:neq clarior.At ille qui philosophiam in
remedium suum excereuit ingens fit animo plenus fiducie mexuperabilie
et maior adeunti. Quod in magnis euenit montibus. quorum proceritas minus ap¬
paret longe intuentibus. Cum accesseris tunc manifestum fit q in arduo suma sint
Talis enimmiLucilli uerus & rebus non artificiis phũs.In editostat admirabilis.
celsus magnitudinis uere. Non exurgat in plantas: nec in sumnis ambulat digi¬
tis: eorum more qui mendacio staturam adiuuant. longioresq ꝗͣ sunt uideri uolũt.
Contentus est magnitudine sua. Quid ni contentus sit: Eousq creuisse quo manũ
fortuna non porrigit: Ergo & supra humana est. Par sibi in omni statu rerũ: siue

Expanded text:
uid vocentur Latine sophismata, quaesisti a me. Multi temptaveruntmum tamen videtur mihi, quo Cicero usus est: cavillationes vocat. Quibus quisquis se tradidit, quaestiunculas quidem vafras nectit, ceterum ad vitam nihil proficit, neque fortior fit neque temperantior neque elatior. At ille, qui philosophiam in remedium suum exercuit, ingens fit animo, plenus fiduciae, inexsuperabilis et maior adeunti. Quod in magnis evenit montibus, quorum proceritas minus apparet longe intuentibus; cum accesseris, tunc manifestum fit, quo in arduo summa sint; talis est, mi Lucili, verus et rebus, non artificiis philosophus. In edito stat admirabilis, celsus, magnitudinis verae. Non exsurgit in plantas nec summis ambulat digitis eorum more, qui mendacio staturam adiuvant longioresque quam sunt, videri volunt; contentus est magnitudine sua. Quidni contentus sit eo usque crevisse, quo manus fortuna non porrigit ? Ergo et supra humana est et par sibi in omni statu rerum, sive
Abbreviated transcription (Latin):
ardescit affectus:tam ex amore nascitur:quem ex odio:non minus inter seria quẽ
inter lusus & iocos. Nec interest ex quem magna causa nascatur: sed in qualem ꝑ¬
ueniat animum.Sicignis non refert qͣ magnus:sed quo incidat nam etiam maxi¬
mum solida non receperunt: rursus arida & comburi facilia scintillam quoq forẽt
usq in incendium. lta est mi Lucili ingentis ire exitus. furor est. & ideo ira uitã¬
da est: non moderationis causa: sed sanitatis. Uale. e¬
E

Expanded text:
ardescit affectus; tam ex amore nascitur quam ex odio, non minus inter seria quam ardescit affectus; tam ex amore nascitur quam ex odio, non minus inter seria quam inter lusus et iocos. Nec interest, ex quam magna causa nascatur, sed in qualem perveniat animum. Sic ignis non refert quam magnus, sed quo incidat. Nam etiam maximum solida non receperunt; rursus arida et corripi facilia scintillam quoque fovent usque in incendium. Ita est, mi Lucili, ingentis irae exitus furor est, et ideo ira vitanda est non moderationis causa, sed sanitatis. VALE. Se
Abbreviated transcription (Latin):
tudo: ad id sua sponte descendere: quod nec ad extrema quidem: decretis timẽ¬
um sit. hoc est preoccupare tela fortune. Incipe ergo mi Lucili sequi horum
consuetudinem.& aliquos dies destina: quibus secedas atuis rebus:minimoq
te facias familiarem. incipe cum paupere habere commertium. Aude hospes con¬
tennere opes: & te quoq dignum finge deo. Nemo alius est deo dignus quem
qui opes contempsit: quarum possessione tibi non interdico: sed efficere uolo: ut
illas intrepide possideas. quod uno consequeris modo: si te etiam sine illis beate
cturum persuaseris tibi:si illas tanquam exituras semper aspexeris.Sed ia
incipiamus epistolam complicare.Prius inquis.redde quod debes.delegabo te ad
Epicurum ab illo fiet remuneratio.Immodica ira gignit insaniam. hoc quem uer
sit: necesse est scias.Cum habueris seruum & inimicum in omnes personas hic ex¬

Expanded text:
tudo ad id sua sponte descendere, quod ne ad extrema quidem decretis timendtudo ad id sua sponte descendere, quod ne ad extrema quidem decretis timendum sit! Hoc est praeoccupare tela fortunae. Incipe ergo, mi Lucili, sequi horum consuetudinem et aliquos dies destina, quibus secedas a tuis rebus minimoque te facias familiarem; incipe cum paupertate habere commercium. Aude, hospes, contemnere opes et te quoque dignum Finge deo. Nemo alius est deo dignus quam qui opes contempsit. Quarum possessionem tibi non interdico, sed efficere volo, ut illas intrepide possideas; quod uno consequeris modo, si te etiam sine illis beate victurum persuaseris tibi, si illas tamquam exituras semper aspexeris. Sed iam incipiamus epistulam conplicare. "Prius," inquis, "redde quod debes." Delegabo te ad Epicurum; ab illo fiet numeratio: " Inmodica ira gignit insaniam." Hoc quam verum sit, necesse est scias, cum habueris et servum et inimicum. In omnes personas hic ex
Abbreviated transcription (Latin):
pauperes esse. Certos habebat dies ille magister uoluptatis Epicurus:quibus ma¬
ligne famem extingueret:uisurus an aliquid deesset ex plena. & consumata uolu¬
prate: & quantum deesset: & an dignum: quot quis magno labore pensaret. hoc
erte in his epistolis ait quas scripsit Carino de magistratu ad Polyenum. Et qi¬
dem gloriatur:non toto asse pasci Metrodorum qui nondum tantum profecerit
Toto in hoc tuuictu saturitatem putas esse: uoluptas est. Uoluptas autem estØ¬
non illa leuis & fugax: & subinde reficienda: sed stabilis & certa. Non enim hor¬
rida res est aqua & polenta:aut frustum hordeacei panis: sed summa uoluptas
st. posse capere etiam ex his uoluptatem: & ad id se reduxisse: quod eripere nul
fortuna iniquitas possit.Liberiora sunt alimenta carceris: sepositos ad capitale
supplicium: non tam anguste qui occisurus est pascit.Quanta est animi magni'¬

Expanded text:
pauperes esse. Certos habebat dies ille magister voluptatis Epicurus, quibus mapauperes esse. Certos habebat dies ille magister voluptatis Epicurus, quibus maligne famem extingueret, visurus, an aliquid deesset ex plena et consummata voluptate, vel quantum deesset et an dignum quod quis magno labore pensaret. Hoc certe in his epistulis ait, quas scripsit Charino magistratu ad Polyaenum. Et quidem gloriatur non toto asse se pasci, Metrodorum, qui nondum tantum profecerit, toto. In hoc tu victu saturitatem putas esse ? Et voluptas est. Voluptas autem non illa levis et fugax et subinde reficienda, sed stabilis et certa. Non enim iucunda res est aqua et polenta aut frustum hordeacei panis, sed summa voluptas est posse capere etiam ex his voluptatem et ad id se deduxisse, quod eripere nulla fortunae iniquitas possit. Liberaliora alimenta sunt carceris, sepositos ad capitale supplicium non tam anguste, qui occisurus est, pascit Quanta est animi magni
Abbreviated transcription (Latin):
accesserunt: ne unquam expauescerent: quod sepe didicissent.Non est nunc qđ
existimes me dicere te admoueas:coenas:& pauperum cellas: & quicquid aliud
est per quod luxuria diuitiarum tedio ludit. Grabatus ille uerus sit:& sagum &
panis durus: ac sordidus: hoc triduo: & quatriduo fer. Interdum pluribus diech
ut non iusus sit:sed experimentum:Tunc mihi crede Lucili exultabis. dispondio
satur: & intelliges ad saturitatem non opus esse fortuna. hoc enim quod neces¬
sitati sat est debet etiam irata. Non est tamen quare tumultum tibi facere uide¬
aris. facies enim quod necessitati sat est multa milia pauperum faciunt. illo nomine
te suspice: quot facies non coactus:tam facile erit tibi illud pati semper:ꝗͣ aliquando
xperiri. Exerceamur ad paululum. & ne imperatos fortuna deprehendat:siat n¬
bis paupertas familiaris.Securius diuites erimus:si scierimus quem non sit gͣue

Expanded text:
accesserunt, ne umquam expavescerent quod saepe didicissent. Non est nunc quod accesserunt, ne umquam expavescerent quod saepe didicissent. Non est nunc quod existimes me dicere Timoneas cenas et pauperum cellas, et quicquid aliud est, per quod luxuria divitiarum taedio ludit; grabatus ille verus sit et sagum et panis durus ac sordidus. Hoc triduo et quatriduo fer, interdum pluribus diebus, ut non lusus sit, sed experimentum; tunc, mihi crede, Lucili, exultabis dipondio satur et intelleges ad securitatem non opus esse fortuna; hoc enim, quod necessitati sat est, dat et irata. Non est tamen quare tu multum tibi facere videaris. Facies enim, quod multa milia servorum, multa milia pauperum faciunt; illo nomine te suspice, quod facies non coactus, quod tam facile erit tibi illud pati semper quam aliquando experiri. Exerceamur ad palum. Et ne inparatos fortuna deprehendat, fiat nobis paupertas familiaris. Securius divites erimus, si scierimus, quam non sit grave
Abbreviated transcription (Latin):
luxuriam trahentia nec sponte id: nec adducitur. Hoc multo fortius est ebrio
ac uomitante populo: siçcum ac sobrium esse.Illud temperatius non excerpere
se: nec insigniri: nec misceri omnibus:et eadem:sed non eodem modo facere. Li¬
cet enim sine luxuria agere festum diem. Ceterum adeo mihi placet tentare ani
tui firmitatem:ut ex praecepto magnorum uirorum tibi quoq praecipiam.Iin¬
terponas aliquot dies quibus contentus minimo ac uilissimo cibo dura atq
horrida ueste:dicas tibi hoc est quod timebatur. in ipsa securitate animus ad dif¬
ficilia se preparet & contra iniurias fortune: inter beneficia firmetur.Miles in
media pace decurrit sine ullo hoste: uallum iacit. & superuacuo labore laxatur:
ut sufficere necessario possit.Quem in ipsa re trepidare nolueris:ante rem exe¬
as. hoc secuti sunt qui omnibus mensibus paupertatem imitari prope ad inopiã

Expanded text:
luxuriam trahentia nec it nec abducitur. Hoc multo fortius est, ebrio luxuriam trahentia nec it nec abducitur. Hoc multo fortius est, ebrio ac vomitante populo siccum ac sobrium esse, illud temperatius, non excerpere se nec insigniri nec misceri omnibus et eadem, sed non eodem modo, facere. Licet enim sine luxuria agere festum diem. Ceterum adeo mihi placet temptare animi tui firmitatem, ut ex praecepto magnorum virorum tibi quoque praecipiam: interponas aliquot dies, quibus contentus minimo ac vilissimo cibo, dura atque horrida veste dicas tibi: " Hoc est quod timebatur ? " In ipsa securitate animus ad difficilia se praeparet et contra iniurias fortunae inter beneficia firmetur. Miles in media pace decurrit, sine ullo hoste vallum iacit et supervacuo labore lassatur, ut sufficere necessario possit. Quem in ipsa re trepidare nolueris, ante rem exerceas. Hoc secuti sunt, qui omnibus mensibus paupertatem imitati prope ad inopiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ecember est mensis quo maxime ciuitas desudat: ius luxuric
publice datum est ingenti apparatu sonant omnia:tanquam quie¬
quam inter saturnasia non intersit:& dies rerum agendarum.
Adeo nihil interest:ut non uideatur mihi errasse: qui dixit olim
mensem decembrem fuisse: nunc annum. Si te hic haberem libenter tecum confer¬
rem:quid existimares esse faciendum. utrum nhil ex quotidiana consuetudine
mouendum:an ne dissidere uideremur cum publicis moribus:& hilarius cenã¬¬
dum & exuendum togam. Nam quod fieri nisi in tumultu et tristi tempor
ciuitatis non solebat: uoluptatis causa ac festorum dierum uestem mutauimus.
Si te bene noui arbitri partibus functus: nec per omnia nos similes esse pileate
turbe uoluisses: nec per omnia dissimiles nisi forte his maxime diebus animo
imperandum est:ut tunc uoluptatibus solus abstineat:cum in illas omnis tur
procubuit. Certissimum argumentum firmitatis sue capit si ad blanda & i

Expanded text:
ecember est mensis; cum maxime civitas sudat. Ius luxuriae publicae datum est. Ingenti apparatu sonant omnia, tamquam quicquam inter Saturnalia intersit et dies rerum agendarum. Adeo nihil interest, ut non videatur mihi errasse, qui dixit olim mensem Decembrem fuisse, nunc annum. Si te hic haberem, libenter tecum conferrem, quid existimares esse faciendum: utrum nihil ex cotidiana consuetudine movendum an, ne dissidere videremur cum publicis moribus, et hilarius cenandum et exuendam togam. Nam quod fieri nisi in tumultu et tristi tempore civitatis non solebat, voluptatis causa ac festorum dierum vestem mutavimus. Si te bene novi, arbitri partibus functus nec per omnia nos similes esse pilleatae turbae voluisses nec per omnia dissimiles; nisi forte his maxime diebus animo imperandum est, ut tunc voluptatibus solus abstineat, cum in illas omnis turba procubuit; certissimum enim argumentum firmitatis suae capit, si ad blanda et in
Abbreviated transcription (Latin):
tuissem. Reges parthos non potest quisquam salutare sine munere: tibi uale dicere nõ
licet gratis. Quid istic ab Epicuro mutuum sumam: Multis parasse diuitias: non
sinis miseriarum fuit sed mutatio. nec hoc miror. Non est enim in rebus uitium
sed in ipso animo. Illud quoq quod paupertatem nobis grauem fecerat: et diuinas
graues fecit: que madmodum nhil differt: utrum egrum in ligneo lecto: an mn au¬
reo colloces quocunq illum transtuleris: morbum suum secum transferet. Sic n¬
hil refert utrum animus eger in diuituis:an in paupertate ponatur malum Ø

Expanded text:
tuissem. Reges Parthorum non potest quisquam salutare sine munere; tibi valedicere non tuissem. Reges Parthorum non potest quisquam salutare sine munere; tibi valedicere non licet gratis. Quid istic ? Ab Epicuro mutuum sumam: " Multis parasse divitias non finis miseriarum fuit, sed msed in ipso animo. Illud quod paupertatem nobis gravem fecerat et divitias graves fecit. Quemadmodum enim nil differt, utrum egrum in lecto ligneo aut in aureo colloces. Quocumque enim transtuleris illum morbum suum secum transferet: sic nihil refert utrum eger animus in divitiis an in paupertate ponatur. Malum enim
Abbreviated transcription (Latin):
nimis habeas:siue nihil: hoc prius quere quem quicquam. At necessaria non de¬
erunt. Primum deesse non poterunt:quia natura minimum petit. nature aute
se sapiens accommodat.: Sed si necessitates ultime inciderint: iamdudum exiliet e
uita & molestus sibiesse desinet. Siuero exigiium fuerit & angustum quo possit ui¬
ta produci. id bom consulet: nec ultra necessaria solicitus: autanxius: uentri & sca¬
pulis suum reddet & occupationes diuitum concursationesq ad diuitias euntium:
securus letusq ridebit ac dicet: quid in longum ipse te differs: expectabis ne foeno¬
ris questum: aut ex mercede compendium: aut tabulas beati Senis: cum fieri possis
statim diues. Repraesentat opes sapientia: quas cuicunq fecit superuacuas debet:
hec ad alios pertinent: tu locuplenbus propior es. Seculum muta. nimis habes: id
est omni seculo quod sat est. Poteram hoc loco epistolam claudere: nisi te male insti¬

Expanded text:
nimis habeas ?—sive nihil, hoc prius quaere quam quicquam. " At necessaria denimis habeas ?—sive nihil, hoc prius quaere quam quicquam. " At necessaria deerant." Primum deesse non poterunt, quia natura minimum petit, naturae autem se sapiens accommodat. Sed si necessitates ultimae inciderunt, iamdudum exibit e vita et molestus sibi esse desinet. Si vero exiguum erit et angustum, quo possit vita produci, id boni consulet nec ultra necessaria sollicitus aut anxius ventri et scapulis suum reddet et occupationes divitum concursationesque ad divitias euntium securus laetusque ridebit ac dicet: "Quid in longum ipse te differs? Expectabisne fenoris quaestum aut ex merce conpendium aut tabulas beati senis, cum fieri possis statim dives ? Repraesentat opes sapientia, quas cuicumque fecit supervacuas, dedit." Haec ad alios pertinent; tu locupletibus propior es. Saeculum muta, nimis habes. Idem est autem omni saeculo, quod sat est. Poteram hoc loco epistulam claudere, nisi te male insti
Abbreviated transcription (Latin):
est quod paupertas nos a pbilosophia reuocet. ne egestas quidem toleranda c̃enim
ad hoc properantibus. uel fames quam tolerauere quidam in obsidionibus. et quid ali¬
ud erat illius patientie premium:quem in arbitrium non cadere uictoris: quan
hoc maius est quo promititur perpetua libertas. nullius nec hominis nec dei timor.
Equidem uel esurienti ad ista ueniendum est. Perpessi sunt exercitus inopiam om¬
nium rerum: uixerunt herbarum radicibus: & dictu foedam tulerunt famem. Hec
omnia passi sunt pro regno quo magis mireris alieno. Dubitabit aliquis ferre pau'¬
pertatem ut animum furoribus liberet: Non est ergo prius acquirendum: lices
philosophiam etiam sinc uiatico peruenire.Ita est cum omnia habueris. iunc ei sa
pientiam habere uoles: hec erit ultimum uite instrumentum. & ut ita dicam addi¬
tamentum. Tu uero siue aliquid habes iam philosophare. Unde enim scis. An iam

Expanded text:
est quod nos paupertas a philosophia revocet, ne egestas quidem. Toleranda est enim est quod nos paupertas a philosophia revocet, ne egestas quidem. Toleranda est enim ad hoc properantibus vel fames. Quam toleravere quidam in obsidionibus, et quod aliud erat illis patientiae praemium quam in arbitrium non cadere victoris ? Quanto hic maius est quod promittitur: perpetua libertas, nullius nec hominis nec dei timor. Et quidem vel esurienti ad ista veniendum est. Perpessi sunt exercitus inopiam omnium rerum, vixerunt herbarum radicibus et dictu foedis tulerunt famem. Haec omnia passi sunt pro regno, quo magis mireris, alieno. Dubitabit aliquis ferre paupertatem, ut animum furoribus liberet ? Non est ergo prius adquirendum; licet ad philosophiam etiam sine viatico pervenire. Ita est. Cum omnia habueris, tunc habere et sapientiam voles ? Haec erit ultimum vitae instrumentum et, ut ita dicam, additamentum ? Tu vero, sive aliquid habes, iam philosophare,—unde enim scis, an iam
Abbreviated transcription (Latin):
si nauigandum est: non strepunt portus: nec unius comitatu inquieta sunt litto¬
ra. non circum stat illum turba seruorum:ad quos pascendos transmarinarum Ø¬
gionum est optanda fertilitas facile est pascere paucos uentres: & bene institui
& nihil aliud desiderantes quem impleri.Paruo fames constat:magno fastidius.
paupertas contenta est desideriis instantibus satisfacere. Quid est ergo:quare hanc
recuses contubernalem:cuius mores sanus diues imitatur:Si uis uacare animo:
aut pauper sis oportet:aut pauperi similis.Non potest studium salutare fieri sine
frugalitatis cura: frugalitas autem paupertas uoluntaria est.Tolle itaq has excu
me totum philosophie dabo. Atqui nihil prius quem hoc parandum est:quod
tu differs: & post cetera paras: ab hoc incipiendum est.Parare inquis unde uiuã
uolo: simul & parare disce.Siquid te uetat bene uiuere:bene mori non uetat.Nõ

Expanded text:
si navigandum est, non strepitat portus nec unius comitatu inquieta sunt litosi navigandum est, non strepitat portus nec unius comitatu inquieta sunt litora. Non circumstat illum turba servorum, ad quos pascendos transmarinarum regionum est optanda fertilitas. Facile est pascere paucos ventres et bene institutos et nihil aliud desiderantes quam inpleri. Parvo fames constat, magno fastidium. Paupertas contenta est desideriis instantibus satis facere. Quid est ergo, quare hanc recuses contubernalem, cuius mores sanus dives imitatur ? si vis vacare animo, aut pauper sis oportet aut pauperi similis. Non potest studium salutare fieri sine frugalitatis cura; frugalitas autem paupertas voluntaria est. Tolle itaque istas eme totum philosophiae dabo." Atqui nihil prius quam hoc parandum est, quod tu differs et post cetera paras; ab hoc incipiendum est. " Parare," inquis, " unde vivam volo." Simul et para et disce; si quid te vetat bene vivere, bene mori non vetat. Non
Abbreviated transcription (Latin):
Ronce omma ista si sapis: immo ut sapias: & ad bonam mentem
magno cursu ac totis uiribus tende. Siquid est quo teneris aut
expedi aut incide. Moratur inquis meres familiaris: sic illam Ø¬
disponere uolo: ut sufficere nihil agenti possit: ne aui paupertas
mihi oneri sit: aut ego alicui. Cum hec dicis non uideris uim ac potentiam eius de
quo cogitas boni nosce: & summam quidem rei non prouides quantum philoso¬
phia prosit. Partes autem nondum satis subtiliter dispicis: nec dum scis quantũ
ubiq nos adiuuer:quemadmodum in maximis:ut Ciceronis utar uerbo:opitu'¬
letur: & in minima descendat.Nihi crede aduoca illam in consilium:suadebit
tibi ne ad calculos sedeas. Nempe hoc queris:& hocista dilatione uis consequi: ne
paupertas timenda sit.Quid si appetenda sit: multis ad philosophandum
obstitere diuitie: paupertas expedita est: secura est. Cum classicum cecinit scit nõ
se peti:cum aliqua conclamatio est:quomodo exeat:non quid efferat querit: aut¬

Expanded text:
roice omnia ista, si sapis, immo ut sapias, et ad bonam mentem magno cursu ac totis viribus tende. Si quid est, quo teneris, aut expedi aut incide. "Moratur," inquis, "me res familiaris; sic illam disponere volo, ut sufficere nihil agenti possit, ne aut paupertas mihi oneri sit aut ego alicui." Cum hoc dicis, non videris vim ac potentiam eius, de quo cogitas, boni nosse. Et summam quidem rei pervides, quantum philosophia prosit, partes autem nondum satis subtiliter dispicis, necdum scis, quantum ubique nos adiuvet, quemadmodum et in maximis, ut Ciceronis utar verbo, opituletur et in minima descendat. Mihi crede, advoca illam in consilium; suadebit tibi, ne ad calculos sedeas. Nempe hoc quaeris et hoc ista dilatione vis consequi, ne tibi paupertas timenda sit; quid si adpetenda est ? Multis ad philosophandum obstitere divitiae; paupertas expedita est, secura est. Cum classicum cecinit, scit non se peti; cum aqua conclamata est, quomodo exeat, non quid efferat, quaerit;
Abbreviated transcription (Latin):
continua: propius accedam de capite timuisti.Quid tu nesciebas hoc te obti'¬
nere: cum optares senectutem: Omnia ista in longa uita sunt:quomodo in
longa uita sunt et puluis & lutum:pluuia. Sed uolebam uiuere: carere tamẽ
n commodis omnibus.Tam effoeminata uox uirum dedecet. Uideris quem¬
admodum hoc uotum meum accipias. Ego illud magno animo non tantum bo¬
no facio. Neque dii: neq dee faciant:ut te fortuna in delitiis habeat. Iꝑse te
interrogo. Siquis potestatem tibi deus faciat. Utrum uelis uiuere in macello
an in castris.At qui uiuere mi Lucilli militare est.Itaq: hi qui iactantur:et ꝑ
perosa atq ardua sursum atq deorsum eunt:& expeditiones periculosissi
obeunt: fortes uiri sunt:prioresq: castrorum.Isti quos publica quies:aliis labo¬
rantibus molliter habet:turturille sunt tuti contumelie causa.UaleA¬

Expanded text:
continua, propius accedam, de capite timuisti. Quid, tu nesciebas haec te optcontinua, propius accedam, de capite timuisti. Quid, tu nesciebas haec te optare, cum optares senectutem ? Omnia ista in longa vita sunt, quomodo in longa via et pulvis et lutum et pluvia. " Sed volebam vivere, carere tamen incommodis omnibus." Tam effeminata vox virum dedecet. Videris, quemadmodum hoc votum meum excipias; ego illud magno animo, non tantum bono facio: neque di neque deae faciant, ut te fortuna in deliciis habeat. Ipse te interroga, si quis potestatem tibi deus faciat, utrum velis vivere in macello an in castris. Atqui vivere, Lucili, militare est. Itaque hi, qui iactantur et per operosa atque ardua sursum ac deorsum eunt et expeditiones periculosissimas obeunt, fortes viri sunt primoresque castrorum; isti, quos putida quies aliis laborantibus molliter habet, turturillae sunt, tuti contumeliae causa. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
quid aut quaereris: & non intelligis nihil esse
mn istis malis nisi hoc unum quot indignaris
& quereris. Si me interrogas: nihil puto uiro
miserum: nisi aliquid esset in rerum natura:
quod puter miserum. Non feram me quo die
aliquid ferre non potero. Male ualeo:pars fa¬
ti est. Familia decubuit: foenus offendit:domꝰ
crepuit.Damna:uulnera:labores: mortus in¬
currerunt. Solet fieri hoc:parum est.Debuit fieri:decernuntur ista: non
accidunt. Siquid credis mihi. Intimos affectus meos tibi cum maxime
detego: in omnibus quae aduersa uidentur & dura si formatus sum. Non
pareo deo: sed assentior ex animo illum:non quia necesse est sequor. Nihil.
unquam mihi incidet quod tristis excipiam quod malo uultu:nullur
butum inuitus conferam. Omnia autem ad quae gemimus: que expauescimus
ributa uita sunt.Horum mi Lucilli:nec speraueris immunitatem: nec peti¬
tis. Uesicae tedolor inquietauit. Epule uero erunt parum dulces: detrimenta

Expanded text:
quid aut querens et non intellegis nihil esse in istis mali nisi hoc unum, quod indignans et querens ? Si me interrogas, nihil puto viro miserum nisi aliquid esse in rerum natura, quod putet miserum. Non feram me, quo die aliquid ferre non potero. Male valeo; pars fati est. Familia decubuit, faenus offendit, domus crepuit, damna, vulnera, labores, metus incucurrerunt; solet fieri. Hoc parum est; debuit fieri. Decernuntur ista, non accidunt. Si quid credis mihi, intimos adfectus meos tibi cum maxime detego; in omnibus, quae adversa videntur et dura, sic formatus sum: non pareo deo, sed adsentior. Ex animo illum, non quia necesse est, sequor. Nihil umquam mihi incidet, quod tristis excipiam, quod malo vultu. Nullum tributum invitus conferam. Omnia autem, ad quae gemimus, quae expavescimus, tributa vitae sunt; horum, mi Lucili, nec speraveris immunitatem nec petieris. Vesicae te dolor inquietavit, epistulae venerunt parum dulces, detrimenta
Abbreviated transcription (Latin):
lad te prius profice &ante omnia hoc cura ut constes tibi.Quotiens experii
uoles: an aliquid actum sit:obserua an eadem hodie uelis:quae heri mutatio uo¬
luntatis indicat animum natare alibi:atq: alibi apparere:prout tulit uentus.Non
uagatur quod firum atq fundatum est. Istud sapienti profecto contingit aliquate¬
nus: et proficienti profectoq. Quid ergo interest: hic commouetur quidẽ: non
tamen transit: sed suo loco nutat ille ne commouetur quidem.Uale.Pe¬

Expanded text:
sed ad te prius. Profice et ante omnia hoc cura, ut constes tibi. Quotiens experiri sed ad te prius. Profice et ante omnia hoc cura, ut constes tibi. Quotiens experiri voles, an aliquid actum sit, observa, an eadem hodie velis, quae heri. Mutatio voluntatis indicat animum natare, aliubi atque aliubi apparere, prout tulit ventus. Non vagatur, quod fixum atque fundatum est. Istud sapienti perfecto contingit, aliquatenus et proficienti provectoque. Quid ergo interest ? Hic commovetur quidem, non tamen transit, sed suo loco nutat; ille ne commovetur quidem. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
Um tam uale rogo ut studeas: meum negocium ago.habere
amicum uolo. quod contingere mibi: nisi pergis:ut coepisti'
excolere te: non potest.Nunc enim amas me:amicus non es. Quidergo: haec
inter se diuersa sunt:immo dissimilia.qui amicus est amat:qui amat non Ø¬
utiq amicus est. Itaq amicitia semper prodest amoraliquando etiam nocẽt.
Si ob mhil aliud ob hoc perfice. ut amare discas. Festina ergo dum mibi profi¬
cis: ne istud alteri didiceris. Ego quidem iam percipio fructum:cum mihi fingo u'¬
no nos animo futuros: et quicquid aetati mee uigoris abscessit: id ad me ex tua: ꝗꝗͣ
⁊ multum abest:rediturum. Sed tamen quoq re ipsa esse letus uolo. Uenna
nos ex his quos amamus etiam absentibus gaudium sed id leue et euanidum:
conspectus & presentia & conuersatio: habet aliquid uiue uoluptatis.Utiq si non
tantum quem uelis uideas: sed et qualem uelis: uideas. Afferitaq te mihi ingens
munus: & quo magis instes cogita te mortalem esse: me senem. Propera ad me:

Expanded text:
 tam valde rogo, ut studeas, meum negotium ago; habere te amicum volo, quod contingere mihi, nisi pergis ut coepisti excolere te, non potest. Nunc enim amas me, amicus non es. "Quid ergo? Haec inter se diversa sunt ? " Immo dissimilia. Qui amicus est, amat; qui amat, non utique amicus est. Itaque amicitia semper prodest, amor aliquando etiam nocet. Si nihil aliud, ob hoc profice, ut amare discas. Festina ergo, dum mihi proficis, ne istuc alteri didiceris. Ego quidem percipio iam fructum, cum mihi fingo uno nos animo futuros et quicquid aetati meae vigoris abscessit, id ad me ex tua, quamquam non multum abest, rediturum. Sed tamen re quoque ipsa esse laetus volo. Venit ad nos ex iis, quos amamus, etiam absentibus gaudium, sed id leve et evanidum; conspectus et praesentia et conversatio habet aliquid vivae voluptatis, utique si non tantum quem velis, sed qualem velis, videas. Adfer itaque te mihi ingens munus, et quo magis instes, cogita te mortalem esse, me senem. Propera ad me,
Abbreviated transcription (Latin):
Ex hac autem indigentia timor nascitur:& cupiditas futuri excedens animam.
Nihil est miserius dubitatione uehementer irruentium quorsu euadant.Quan¬
tum sit illud quod restat: aut quale collecta mens in explicabili formidine agita¬
tur. Quomodo effugiemus hanc uolutationem. Uno si uita nostra non promi¬
nebit. si in se colligitur. Ille enim ex futuro suspenditur. cui irritum est p̃sens.
Ubi uero quicquid mihi debuit redditum est: ubi stabilita mens sit: nihil i¬
teresse inter diem & seculum.Quicquid deinceps dierum:rerumq uenturũ
est: ex alto prospicit:& cum multo risu seriem temporum cogitat.Quid enim

Expanded text:
Ex hac autem indigentia timor nascitur et cupiditas futuri exedens animum. Ex hac autem indigentia timor nascitur et cupiditas futuri exedens animum. Nihil est miserius dubitatione venientium quorsus evadant; quantum sit illud quod restat aut quale, sollicita mens inexplicabili formidine agitatur. Quo modo effugiemus hanc volutationem ? Uno, si vita nostra non prominebit, si in se colligitur. Ille enim ex futuro suspenditur, cui inritum est praesens. Ubi vero, quidquid mihi debui, redditum est, ubi stabilita mens scit nihil interesse inter diem et saeculum, quicquid deinceps dierum rerumque venturum est, ex alto prospicit et cum multo risu seriem temporum cogitat. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
ad me: an nature certum sit quod mihi incertum est: Nauigationes longas &
peratis littoribus alienis:seros in patriam reditus proponimus militiam &
castrensium laborum tarda manu precia:procurationes:officiorumq p
officia processus.Cum interim ad latus mors est que quoniam nunquam
cogitatur:. nisi aliena nobis subinde ingeruntur mortalitatis exempla nõ¬
dum diutius: quemdum miramur hesura.Quid autem est stultius quẽ
mirari id ullo die factum quod omnino potest fieri:Stat quidem terminꝰ
bis ubi illum inexorabilis fatorum necessitas fixit.Sed nemo seit nostrur
quem prope uersetur terminus.Sic itaq formemus animum tanquam ad extre¬
mum uentum sit. Nihil differamus.Quotidie cum uita paria faciamus. Maxi¬
mum uite uitium est: quot imperfecta semper est: ꝙ etiam aliquid ex illa differ¬
tur. Qui quotidie uite sua summam manum imposuit: non indiget tempore.

Expanded text:
ad me, an naturae certum sit quod mihi incertum est ? Navigationes longas et ad me, an naturae certum sit quod mihi incertum est ? Navigationes longas et pererratis litoribus alienis seros in patriam reditus proponimus, militiam et castrensium laborum tarda manipretia, procurationes officiorumque per officia processus, cum interim ad latus mors est, quae quoniam numquam cogitatur nisi aliena, subinde nobis ingeruntur mortalitatis exempla non diutius quam dum miramur haesura. Quid autem stultius quam mirari id ullo die factum, quod omni potest fieri ? Stat quidem terminus nobis, ubi illum inexorabilis fatorum necessitas fixit, sed nemo scit nostrum, quam prope versetur terminum. Sic itaque formemus animum, tamquam ad extrema ventum sit. Nihil differamus. Cotidie cum vita paria faciamus. Maximum vitae vitium est, quod inperfecta semper est, quod aliquid ex illa differtur. Qui cotidie vitae suae summam manum inposuit, non indiget tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
artatis faucibus spũm traxit in lucem. Intra paucissimas ergo horas postquã
omnibus erat sami acualentis officiis functus decessit. Ille qui & mari & terra
ecuniam agitabat: qui ad publica quoq nullum relinquens in expertum ȩ¬
nus questus accesserat: in ipso actu hene cedentium rerum: in ipso procurrẽtis
pecume impetu raptus est. Insere nunc melibee piros pone ordine uites quẽ
stultum est etatem disponere. nec erastino quidem dominantur.Oquanta de¬
mentia est spes longas inchoantium. Emam aedificabo. Credam exigam:honores
geram. Cum deinde lassam & plenam senectutem in ocium referam. Omnia mihi
crede etiam foclicibus dubia sunt.Nihil sibi quisquam de futuro debet promit¬
tere. Ied quoq quod tenetur: per manus exit:& ipsam quam preimus horam ca¬
sus incidit. Uoluitur tempus rata quidem lege: sed per obscurum. Quid autẽ

Expanded text:
artatis faucibus spiritum traxit in lucem. Intra paucissimas ergo horas, quam artatis faucibus spiritum traxit in lucem. Intra paucissimas ergo horas, quam omnibus erat sani ac valentis officiis functus, decessit. Ille, qui et mari et terra pecuniam agitabat, qui ad publica quoque nullum relinquens inexpertum genus quaestus accesserat, in ipso actu bene cedentium rerum, in ipso procurrentis pecuniae impetu raptus est. Insere nunc, Meliboee, piros, pone ordine vites. Quam stultum est aetatem disponere ne crastini quidem dominum ! O quanta dementia est spes longas inchoantium: emam aedificabo, credam exigam, honores geram, tum deinde lassam et plenam senectutem in otium referam. Omnia, mihi crede, etiam felicibus dubia sunt. Nihil sibi quisquam de futuro debet promittere. Id quoque, quod tenetur, per manus exit et ipsam, quam premimus, horam casus incidit, volvitur tempus rata quidem lege, sed per obscurum; quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
MNIS DIES OMNIS HORA OUOT
nihil sumus ostendit: & aliquo argumento recen¬
ti admonet fragilitatis oblitos cum eterna mili'¬
tantes respicere cogit ad mortem.Quid si istud
principium uelit queris. Senitionem Corneliiĩ
equitem romanum splendidum et officiosũ no.¬
ueras ex tenui principio seipe promouerat. et iã
illi decliuis erat cursus ad cetera. Facilius eni
crescit dignitas quem incipit. Pecunia quoqs
circa paupertatem plurimum amorem habet dum ex illa ereptat. Hicetiam
Senitio diuitiis imminebat: ad quas illum due res ducebant efficacissime.
& querendi. & custodiendi scientia: quarum uel altera locupletem facere potu¬
isser. Hic homo summe frugalitatis non minus patrimonii quem corporis di¬
gens. Cum me ex consuetudine mane uidisset.Cum per totum diem amico
grauiter affecto et sine spe iacenti usq in noctem assedisset:cum hilaris coenas¬
set genere ualitudinis precipiti arreptus anguinia glandula uix compressum

Expanded text:
mnis dies, omnis hora quam nihil sumus ostendit, et aliquo argumento recenti admonet fragilitatis nostrae oblitatos respicere cogit ad mortem. Quid sibi istud principium velit quaeris ? Senecionem Cornelium, equitem Romanum splendidum et officiosum, noveras: ex tenui principio se ipse promoverat et iam illi declivis erat cursus ad cetera. Facilius enim crescit dignitas quam incipit. Pecunia quoque circa paupertatem plurimum morae habet, dum ex illa erepat haeret. Iam Senecio divitiis imminebat, ad quas illum duae res ducebant efficacissimae, et quaerendi et custodiendi scientia, quarum vel altera locupletem facere potuisset. Hic homo summae frugalitatis, non minus patrimonii quam corporis diligens, cum me ex consuetudine mane vidisset, cum per totum diem amico graviter adfecto et sine spe iacenti usque in noctem adsedisset, cum hilaris cenasset, genere valitudinis praecipiti arreptus, angina, vix conpressum
Abbreviated transcription (Latin):
ac libidimbus:cum illos nox inter uitia deficit:cum uoluptates angusto corporis
ultra quem capiebat ingestae superare coeperunt. Tunc exclamant miseri Uirgilianũ
llum uersum:Namq: ut supremam falsa inter gaudia noctem:egerimus nos
omnem iuxuriosi noctem inter falsa gaudia. et quidem tanquam supremã agũt.
Illud gaudium quod deos deorumq emulos sequitur non interrumpitur: non de¬
sinit: desineret si sumptum esset aliunde: quia non est alien muneris: nec arbitrii
quidem alieni est.Quod non dedit fortuna:non eripit. Uale.SG

Expanded text:
ac libidinibus, cum illos nox inter vitia defecit, cum voluptates angusto corpori ac libidinibus, cum illos nox inter vitia defecit, cum voluptates angusto corpori ultra quam capiebat ingestae suppurare coeperunt, tunc exclamant miseri Vergilianum illum versum: Namque ut supremam falsa inter gaudia noctem Egerimus, nosti. Omnem luxuriosi noctem inter falsa gaudia et quidem tamquam supremam agunt; illud gaudium, quod deos deorumque aemulos sequitur, non interrumpitur, non desinit; desineret, si sumptum esset aliunde. Quia non est alieni muneris, ne arbitrii quidem alieni est. Quod non dedit fortuna, non eripit. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
audium sed unde stabile magnumq consequantur: ignorant ille ex conuiuiis
ex luxuria ille ex ambitione et circunfusa clientum turba.ille ex amica. alius ex
studiorum liberalium uana obstentatione: et nihil sonantibus litteris.Omẽs istos
oblectamenta fallacia & breuia decipiunt: sicut ebrietas quae unius hore insamam
longi temporis tedio pensat sicut plausus & acclamationis secunde fauor:qui ma¬
gna solicitudine et partus est:& expiandus. Hoc ergo cogita hunc esse sapientiae
effectum: gaudii qualitatem. talis est sapientis animus:qualis mundus super lu¬
nam: semper illic serenum est.Habes ergo quare uelis sapiens esse quia nunquã
sinc gaudio est. gaudium hoc non nascitur:nisi ex uirtutum conscientia. non po'¬
test gaudere nisi fortis. nisi iustus iisi temperatus. Quid ergo inquis. Siulti ac
mali non gaudent non magis quem predam nacti leones cum fatigauerunt se uino

Expanded text:
gaudium, sed unde stabile magnumque consequantur, ignorant. Ille ex conviviis gaudium, sed unde stabile magnumque consequantur, ignorant. Ille ex conviviis et luxuria, ille ex ambitione et circumfusa clientium turba, ille ex amica, alius ex studiorum liberalium vana ostentatione et nihil sanantibus litteris; omnes istos oblectamenta fallacia et brevia decipiunt, sicut ebrietas, quae unius horae hilarem insaniam longi temporis taedio pensat, sicut plausus et adclamationis secundae favor, qui magna sollicitudine et partus eseffectum, gaudii aequalitatem. Talis est sapientis animus, qualis mundus super lunam; semper illic serenum est. Habes ergo et quare velis sapiens esse, si numquam sine gaudio est. Gaudium hoc non nascitur nisi ex virtutum conscientia. Non potest gaudere, nisi fortis, nisi iustus, nisi temperans. " Quid ergo ? " inquis, "Stulti ac mali non gaudent?" Non magis quam praedam nancti leones. Cum fatigaverunt se vino