comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. littusq rogamus. Occupantis est enim possessio lutoris. Unde ostendunt᷑ crudeles qui &c ii
a communibus prohibent. primaque uetant .c.t. id est in littore. ut alibi. Tuq cui prima feren
fudit equum magno tellus percussa tridenti : mortalia arma. mortalem possibilitatem. sane
arma. &iam consilia significant. ut querere constius arma. sed hocloco terr& latenter ꝓp̃i
ñciliam : Nampaulo post ait. Sunt & siculis regionibus urbes cum unam habeant in qua acestes egnat
sed ad terrore s urbesposut. at sperate deos: abusiue timete. Ut alibi. Hunc ego si potiui tantum sperare dolorẽ
Cumsperemus bona timeamus aduersa. Memores fandi atq nefandi. uisti. & iiusti. Et bene memores
quia & iam si non statim puniant. crimina sunt. tamen memores. ut horatius. Raro antecedentem scȩ¬

Expanded text:
alibi «litusque rogamus»; occupantis est enim possessio litoris. Vnde ostenduntur crudeles, qui etiam alibi «litusque rogamus»; occupantis est enim possessio litoris. Vnde ostenduntur crudeles, qui etiam a communibus prohibent. PRIMAQVE VETANT CONSISTERE TERRA id est in litore, ut alibi «tuque o, cui prima frementem fudit equum magno tellus percussa tridenti». MORTALIA ARMA mortalem possibilitatem. Sane ‘arma’ etiam consilia significant, ut «quaerere conscius arma». Sed hoc loco terret latenter propter Siciliam; nam et paulo post ait ‘sunt et Siculis regionibus urbes’, cum unam habeant, in qua Acestes regnat: sed ad terrorem ‘urbes’ posuit. AT SPERATE DEOS abusive ‘timete’, ut alibi «hunc ego si potui tantum sperare dolorem», cum speremus bona, timeamus adversa. MEMORES FANDI ATQVE NEFANDI iusti et iniusti. Et bene ‘memores’, quia etiamsi non statim puniant crimina, sunt tamen memores, ut Horatius «raro antecedentem sce
Abbreviated transcription (Latin):
numina nisi inuenta occasione nocere non posse: quod in om̃i suo opere uirgilius diligent̃ obseruat
Inuada cȩta . In cognita. latentia : ꝓcacibus austris. ꝑscuerantibus. Et procax. proprie petar est:
Nam procare est petere. unde & procipeatores uocantur: ꝑ quȩ undas .s. s. e leuato mari. & in un
das diuiso ut sol& in tempestate. Salo. autemuenit ab eo. quod est salumsali. Namsale tabente̾
ab eo quod est hicsal salis per que inuia sarã. inuia. id est aspera. immania. Unde & dido paulopꝰ
Quȩ uis in manibus applicatoris. Non enim suos uituperat. sed naturam littoris culpat. Ad nauin
horis. Olegit uerbum aptum naufragio ad eliciendam miscđiam: quamuis & de nauibus natu
lectum sit. ut natat uncta carina : Suod genus hoc hominum : Rethorice uituperaturus morẽ
non addidonem loquitur. sed ad terciam se confert personam. Hospicio prohibemus arenȩ ut

Expanded text:
numina nisi inventa occasione nocere non posse: quod in omni suo opere Vergilius diligenter observat. numina nisi inventa occasione nocere non posse: quod in omni suo opere Vergilius diligenter observat. IN VADA CAECA incognita, latentia. PROCACIBVS AVSTRIS perseverantibus. Et ‘procax’ proprie ‘petax’ est; nam ‘procare’ est ‘petere’, unde das diviso, ut solet in tempestate. ‘Salo’ autem venit ab eo quod est ‘hoc salum’ ‘sali’, nam «sale tabentes» ab eo quod est ‘hic sal’ ‘salis’. PERQVE INVIA SAXA ‘invia’, id est aspera, inmania. Vnde et Dido paulo post ‘quae vis inmanibus adplicat oris’? Non enim suos vituperat, sed naturam litoris culpat. ADNAVIMVS ORIS elegit verbum aptum naufragio ad eliciendam misericordiam: quamvis et de navibus ‘natat’ lectum sit, ut «natat uncta carina». QVOD GENVS HOC HOMINVM? rhetorice vituperaturus mores non ad Didonem loquitur, sed ad tertiam se confert personam. HOSPITIO PROHIBEMVR HARENAE ut
Abbreviated transcription (Latin):
longa aut oy. dipthongus. Eeterumsi sit in ꝓprio nomine. dichronos ut om̃s latinȩ sunt propriorum
nominum. ab utemur licentia. ut in artib lectum est. Orion ergo postea. uenatos factus. dum uell& cũ
diana concumbere. ut horatius dicit eius sagitus occisus est . ut lucanus inmisso scorpione periit. & de¬
orum miseratione relatus in sidera. signum famosum tempestatibus facit Ueri similius autem est. a scor¬
pione interemptum : quo oriente occidit Sane magnitudine sua multis oriet᷑ dieb & ideo& iam
apud peritos est. incerta tempestas Unde dictum est . cum subito assurgens ad excusationẽ non ꝓuisȩ
tempestatis & multi super fluo querunt cur ortus comiemortur orionis. cum sit inmissa a ioue
tempestas. Sed ilioncus ista non nouit. quȩ a pocta supradicta. ꝑ musam ut diximus cognita. & constat

Expanded text:
longa aut ου diphthongus; ceterum si sit in proprio nomine dichronos, ut omnes Latinae sunt, propriorum longa aut ου diphthongus; ceterum si sit in proprio nomine dichronos, ut omnes Latinae sunt, propriorum nominum abutemur licentia, ut in Artibus lectum est. Orion ergo postea venator factus, dum vellet cum Diana concumbere, ut Horatius dicit, eius sagittis occisus est, ut Lucanus, inmisso scorpione periit, et deorum miseratione relatus in sidera signum famosum tempestatibus fecit. Veri similius autem est a scorpione interemptum, quo oriente occidit. Sane magnitudine sua multis oritur diebus, et ideo eius etiam apud peritos est incerta tempestas: unde dictum est ‘cum subito adsurgens’ ad excusationem non praevisae tempestatis. Et multi superfluo quaerunt cur ortus commemoretur Orionis, cum sit inmissa a Iunone tempestas. Sed Ilioneus ista non novit quae a poeta supra dicta sunt, per musam, ut diximus, cognita. Et constat
Abbreviated transcription (Latin):
qua. regnauit turnus. quam suo nomine appellauit italiam. unde est fines superusq sicanos hoc est usq ad
ea loca. quȩ tenuerunt sicani. idest siculi. a sicano itali fratre : Nam nonusq ad siciliam. Nec enimfieri pote¬
rat : cum subito ad surgens F . ti .o. Denopion rex cumliberos non haber& : a ioue mercurio neptunoq: quos
hospicio susceperat. hortantibus ut ab his aliquid postular&. petiit ut sibi concederent liberos Illi intra
corium sinmolati sibi bouis urina facta : perceperunt ut conpletis maternis mensibus solueretur. Qu
facto: inuentus est puer: cui nomen ab urina impositum est. ut or gondiceretur. quod dorica lingua comu¬
tatum est. ut oy diptongus. in .a. uerteretur. Quod autem plerumq prima sillaba breuis inuenitur: ut hoc
loco. cum sit naturaliter longa. grecȩ rationis est: Nam detractio fit. ulitterȩ. & o. remana& breuis : quo

Expanded text:
qua regnavit Turnus, quam a suo nomine appellavit Italiam; unde est «fines super usque Sicanos» hoc est ‘usque ad qua regnavit Turnus, quam a suo nomine appellavit Italiam; unde est «fines super usque Sicanos» hoc est ‘usque ad ea loca’ quae tenuerunt Sicani, id est Siculi, a Sicano, Itali fratre. Nam non ‘usque ad Siciliam’; nec enim fieri poterat. Fabula Oenopionis. Oenopion rex cum liberos non haberet, a Ioue, Mercurio Neptunoque — quos hospitio susceperat — hortantantibus ut ab his aliquid postularet, petiit ut sibi concederent liberos. Illi, intra corium immolati sibi bouis urina facta, praeceperunt ut facto inventus est puer, cui nomen ab urina inpositum est, ut Οὐρίων diceretur, quod Dorica lingua ita commutatum est, ut ου diphthongus in ω verteretur. Quod autem plerumque prima syllaba brevis invenitur, ut hoc loco, cum sit naturaliter longa, Graecae rationis est; nam detractio fit υ litterae et ο remanet brevis, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ficas hispaniam. quȩ in occidentis est fine. ut horatius. qui nunc hesperia opẽ
ab ultima & hȩc est uera hesperia. ab hes pero dicta. id est stella occidentali . Ceterum italia. hesocria
dicitur a fratre atlantis. qui pulsus a germano italiam tenuit. eiq nomeñ pristinȩ regionis imposuit ut higni
doc&. antiqua nobilis : Nec enim noua eẽ potest. lic& primam terram suam et dicant athenienses. ubete
glebȩ. uber propie est fecunditas. Et hene italiȩ uirt utem fecunditatemq collaudat. ne africam petisse
uideantur. Denotri coluere uiri. deest quam. Genotria autem dicta est. uel a uino optimo quod in italia
nascitur uel ut uarro dicit. ab oenotro rege sabinorum. fama subaudimus est. Minores maiores & mino¬
res quotiens de genere dicimꝰ. numeri sunt tantũ pluralis: Italiam. Italus rexsiciliȩ ad eã partem uenit in

Expanded text:
ficas Hispaniam, quae in occidentis est fine, ut Horatius «qui nunc Hesperia sospes ficas Hispaniam, quae in occidentis est fine, ut Horatius «qui nunc Hesperia sospes ab ultima». Et haec est vera Hesperia, ab Hespero dicta, id est stella occidentali. Ceterum Italia ‘Hesperia’ dicitur a fratre Atlantis, qui pulsus a germano Italiam tenuit eique nomen pristinae regionis inposuit, ut Hyginus docet. ANTIQVA nobilis; nec enim nova esse potest, licet primam terram suam esse dicant Athenienses. VBERE GLEBAE ‘uber’ proprie est ‘fecunditas’. Et bene Italiae virtutem fecunditatemque conlaudat, ne Africam petisse videantur. OENOTRI COLVERE VIRI deest ‘quam’. ‘Oenotria’ autem dicta est vel a vino optimo quod in Italia nascitur vel, ut Varro dicit, ab Oenotro, rege Sabinorum. NVNC FAMA subaudimus ‘est’. MINORES ‘maiores’ et ‘minores’, quotiens de genere dicimus, numeri sunt tantum pluralis. ITALIAM DIXISSE Italus, rex Siciliae, ad eam partem venit in
Abbreviated transcription (Latin):
cum est. ad alias confugere: ut hoc loco confugit ad genus. Et propius uiciniꝰ.
Scilicae ut tamquam uicti accipiantur. non tales qualis paris fuit. insparte.
expugnatione raptuq helenae. Nam historiae hoc hab& ueritas: non uolun¬
tate elenam secutam. sed expugnata raptã ciuitate. unde & recipi meruit a ma¬
rito. Tangit autem hoc latenter uirgilius illo loco. Me duce dardanius spartam
sua tantum utimur declinatione:. Non ea uis animo. argumentum ab in¬
possibili. ut quid troes potuere. Uis autem est possibilitas. est locus. compara¬
tione orbis tocius italia. locus est : Nam prouincia locus non potest dici: Minus
est autem quam. ut urbs antiqua fuit. hesperiam. Hesperiȩ duȩ sunt. Vna quȩ
hispania dicitur: altera quȩ est in italia. quȩ hac ratione discernuntur. aut
enim hesperiam solam dicis. & significas italiam : aut ad dis ultimam. & signi¬

Expanded text:
cum est ad alias confugere, ut hoc loco confugit ad genus. ET PROPIVS vicinius cum est ad alias confugere, ut hoc loco confugit ad genus. ET PROPIVS vicinius scilicet, ut tamquam victi accipiantur, non tales qualis Paris fuit in Spartae expugnatione raptuque Helenae. Nam historiae hoc habet veritas, non voluntate Helenam secutam, sed raptam expugnata civitate, unde et recipi meruit a marito. Tangit autem hoc latenter Vergilius illo loco «me duce Dardanius Spartam siva tantum utimur declinatione. NON EA VIS ANIMO argumentum ab inpossibili, ut «quid Troes potuere?». ‘Vis’ autem est ‘possibilitas’. EST LOCVS conparatione orbis totius Italia locus est; nam provincia ‘locus’ non potest dici. Minus est autem ‘quam’, ut «urbs antiqua fuit». HESPERIAM Hesperiae duae sunt, una quae Hispania dicitur, altera quae est Italia. Quae hac ratione discernuntur: aut enim ‘Hesperiam’ solam dicis et significas Italiam, aut addis ‘ultimam’ et signi
Abbreviated transcription (Latin):
nNaximus ilioneus. Rebus omnibus maximus. Nec enim aliquid addidit. Et non sine
causã. ipsum ubiq inducit loquentem. ut enim homerus dicit. phorbas pater ilio¬
nei. semper mercurio dõ eloquentiae fauente pugnauit: ut horatus Mercuri
facunde nepos athlantis. Merito ergo huic datur eloquentia: Placidosic pectore
coepit. Mlore suo uno sermone habitum futurȩ orationis expressit. o regina. scđi
artem rethoricam id ei dat qđ uult impetrare. Nam eam per laudem beniuolã
reddidit. lusticia. Bene considerauit sexum. Nec enim uirtute poterat dicere.
frenare. continere. ut contra & numidȩ infreni cingunt. Troes te miseri. Tacitis
occurrit questionibus ne ad populationem uenisse uideantur. more qui tunc ui¬
gebat. Uentis maria omĩa uecti. Per maria. & est contra illud cur ad africam
uenerint: Parce piogeneri Quotiens inuidiosȩ sunt presentes personae. rehtori¬

Expanded text:
MAXIMVS ILIONEVS rebus omnibus maximus; nec enim aliquid addidit. Et non sine MAXIMVS ILIONEVS rebus omnibus maximus; nec enim aliquid addidit. Et non sine causa ipsum ubique inducit loquentem; ut enim Homerus dicit, Phorbas, pater Ilionei, semper Mercurio deo eloquentiae favente pugnavit, ut Horatius «Mercuri facunde nepos Atlantis». Merito ergo huic datur eloquentia. PLACIDO SIC PECTORE COEPIT more suo uno sermone habitum futurae orationis expressit. O REGINA secundum artem rhetoricam id ei dat quod vult inpetrare. Nam eam per laudem benivolam reddit. IVSTITIA bene consideravit sexum; nec enim ‘virtute’ poterat dicere. FRENARE continere, ut contra «et Numidae infreni cingunt». TROES TE MISERI tacitis occurrit quaestionibus, ne ad populationem venisse videantur more qui tunc vigebat. VENTIS MARIA OMNIA VECTI per maria. Et est contra illud, cur ad Africam venerint. PARCE PIO GENERI quotiens invidiosae sunt praesentes personae, rhetori
Abbreviated transcription (Latin):
utrum prospera. an aduersa. cuncti namq lecti nauibus ibant. Bene addidit lecti.
ne penitus om̃s intelligeres: Nonnulli tamen lectis nauibus legunt. Quod& si sit ĩ pal¬
lage est & illuc sensus recurrit. & sciendum plerumq ut hoc loco addi aliquid gea¬
neralitati &. fieri specialitatem. item si dicas om̃s scolastici laborant generalitas
est: Si addas isti: sit spetialitas. ut salustus. transgressos om̃s recepit mons balle
Prudenter addidit transgressos. Orantes ueniam. pacem propter incendiũ nauiũ.
& proprie uerbum pontificale est. unde est. tu modo posce deos ueniam. & pau¬
lopost: Pacemq per aras exquirunt: Dicta autem uenia ad eliciendam miscđiam.
meretur enim beniuolentiam numinum: quilic& innocenssit. ueniam tamen¬
oetit. tamquam percauerit: Vnde est confessio illa in terentio. quid meritus crucẽ.

Expanded text:
utrum prospera, an adversa? CVNCTI NAM LECTI NAVIBVS IBANT bene addidit ‘lecti’, utrum prospera, an adversa? CVNCTI NAM LECTI NAVIBVS IBANT bene addidit ‘lecti’, ne penitus omnes intellegeres. Nonnulli tamen ‘lectis navibus’ legunt; quod et si sit, hypallage est et illuc sensus recurrit. Et sciendum plerumque, ut hoc loco addi aliquid generalitati et fieri specialitatem. Item si dicas ‘omnes scolastici laborant’, generalitas est; si addas ‘isti’, fit specialitas, ut Sallustius «transgressos omnis recipit mons Balleia» prudenter addidit ‘transgressos’. ORANTES VENIAM pacem propter incendium navium. Et proprie verbum pontificale est; unde est «tu modo posce deos veniam» et paulo post «pacemque per aras exquirunt». Dicta autem venia ad eliciendam misericordiam. Meretur enim benivolentiam numinum qui, licet innocens sit, veniam tamen tamquam peccaverit petit; unde est confessio illa in Terentio «quid meritu's? crucem».
Abbreviated transcription (Latin):
tio: Quod autem dixit uiris: ad didonis pertin& laudem. Sorte trahebat. propͥe
locutus est. Trahuntur enim sortes: hoc est educunt᷑ concursu accedere magno
cum magna afrorum multitudine. & hoc est quod formidat aeneas. incertus
qua eos mente commitentur Dispulauerat. segregauerat. & magna est int̃
de & di differentia ut diximus. penitus longe a regina remotos. quȩ res& iã
insolentes: custodes littorum fecit. Opstupuit. & ad mirationem. & ad timorem
pertina hic sermo quo dicenda preocupat. lenciaq metuq leticia propter soa¬
os metu propter concursum. ardebant. cupiebant: ut formosum pastoi
coridon ardebat alexin: ardeo autem & accusatiuum regit & ab latiuum
Res in cognita hoc est qua affectione poenorum. populus conuenir&e : Dissimulant dissimu¬
lamus nota simulamus ignota ut salustius. Simulator. ac dissimulator. quȩ fortuna

Expanded text:
tio. Quod autem dixit ‘viris’ ad Didonis pertinet laudem. SORTE TRAHEBAT proprie tio. Quod autem dixit ‘viris’ ad Didonis pertinet laudem. SORTE TRAHEBAT proprie locutus est; trahuntur enim sortes, hoc est educuntur. CONCVRSV ACCEDERE MAGNO cum magna Afrorum multitudine. Et hoc est quod formidat Aeneas, incertus qua eos mente comitentur. DISPVLERAT segregaverat. Et magna est inter ‘di’ et ‘de’ differentia, ut diximus. PENITVS longe a regina remotos; quae res etiam insolentes custodes litorum fecit. OBSTIPVIT et ad admirationem et ad timorem hic pertinet sermo, quo dicenda praeoccupat. LAETITIAQVE METVQVE ‘laetitia’ propter socios, ‘metu’ propter concursum. ARDEBANT cupiebant, ut «formosum pastor Corydon ardebat Alexin». ‘Ardeo’ autem et accusativum regit et ablativum. RES INCOGNITA hoc est qua adfectione Poenorum populus conveniret. DISSIMVLANT dissimulamus nota, simulamus ignota, ut Sallustius «simulator ac dissimulator». QVAE FORTVNA
Abbreviated transcription (Latin):
ut blanda uicissim. gaudia temptant. mentem. Sunt enim multa. quȩ pro locis
intelleguntur. ut impotens. & satis minus. & nichil potens significat. Instans
operi: Teuma ad sequentia pertinens. Regnisq futuris. r egnaturae carthagini
enim studio & labore templorum fores fiebant. quas quibusdam insigrbant. historus
ut inforibus locum androgei. item in foribus pugnam. ex auro solidoq elephanto. Iuã¬
uis quidam uingant. tum foribus media testudine templi. ut unum intellegas tectũ
templi. Iuod si est sub medio tecto sunt fores. Sed prima melior expositio est Testitu¬
dine camera obliqua. quȩ scđm eos qui scripserunt de ratione templorum. ideo sic st
ut simulachro cȩli imaginem reddat. quod constat eẽ conuexum. Septa armis. Sa¬
tellitum scilic& : Solio. Solim proprie est armarium uno ligno factum. in quore¬
ges sedebant. propter tutelam corporis sui. dictum quasi solidum. Modo iam abusiue

Expanded text:
ut "blanda vicissim gaudia pertemptant mentem" . sunt enim multa quae pro locis ut "blanda vicissim gaudia pertemptant mentem" . sunt enim multa quae pro locis intelleguntur, ut 'inpotens' et satis et minus et nihil potens significat. instans operi zeugma est ad sequentia pertinens. Ad v. 504 Regnisque futuris regnaturae Carthagini; enim studio et labore templorum fores fiebant, quas quibusdam insignibant historiis, ut "in foribus lvis quidam iungant ‘tum foribus divae media testudine templi’, ut unum intellegas tectum templi et pronai; quod si est, sub medio tecto sunt fores. Sed prima melior expositio est. TESTVDINE camera obliqua, quae secundum eos qui scripserunt de ratione templorum, ideo sic fit, ut simulacro caeli imaginem reddat, quod constat esse convexum. SAEPTA ARMIS satellitum scilicet. SOLIO solium proprie est armarium uno ligno factum, in quo reges sedebant propter tutelam corporis sui, dictum quasi solidum. Modo iam abusive
Abbreviated transcription (Latin):
quam adusserint mammam: Uirgo & sexum ostendit. & etatem. Obtutu a spectu
In uno. in unoquoq hoc est singula mirabatur forma. ut pulchra prole. stipante cat̃ua
d hoc tantum sequens. pertin& comparatio: quam uituperant multi nescientes.
exempla. uel parabolas. uel comparationes assuptas non semper usquequaq
congruere. sed interdum om̃i parte. interdum aliqua conuenire : Euro teripis. Nu¬
uii laconicȩ. Cinthi montis deli. in qua natam constat eẽ dianam. exerce diana
choros. hoc non ad comparationem pertin&. sed est poeticȩ descriptionis euagatio¬
i ille. finitus numerus ꝓ infinito. Nam de nimpharum numero uaria est opinio:
Oreades. Nimphae montium oreades dicuntur. siluarum driadesquȩ cum sil¬
uis nascuntur a madriades. fontium napeȩ. uel naides. maris uero nerei des
t acitum. maior enimͦ taciturnitatis affectus. ut supra hȩc secum. Sic terentus. ut

Expanded text:
quam adusserint mammam. VIRGO et sexum ostendit et aetatem. OBTVTV aspectu. quam adusserint mammam. VIRGO et sexum ostendit et aetatem. OBTVTV aspectu. IN VNO in unoquoque, hoc est singula mirabatur. FORMA PVLCHERRIMA ut «pulchra prole». STIPANTE CATERVA ad hoc tantum sequens pertinet comparatio, quam vituperant multi, nescientes exempla vel parabolas vel conparationes adsumptas non semper usquequaque congruere, sed interdum omni parte, interdum aliqua convenire. EVROTAE RIPIS fluvii Laconicae. CYNTHI montis Deli, in qua natam constat Dianam. EXERCET DIANA CHOROS hoc non ad conparationem pertinet, sed est poeticae descriptionis evagatioille finitus numerus pro infinito; nam de nympharum numero varia est opinio. Ad v. 500 Oreades nymphae montium Oreades dicuntur, silvarum Dryades, quae cum silvis nascuntur Amadryades, fontium Napeae vel Naides, maris vero Nerei+des. Ad v. 502 Tacitum maior enim est taciturnitatis adfectus, ut supra "haec secum" . sic Terentius "ut
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc om̃ia tacuit. quȩ facta sunt post mortem hector is: ama zonidum autem deriuatio
est pro principalitate. ut scipiadas duros bello proscipionibus sane amazones dictȩ
sunt. uel quod simul uiuant. sine uiris. quasi amaza coi. uel quod unam manimã
exustam habent. quasi aneoi amazos. has autem iam non eẽ constat. ut pote extinctas
partim ab hercule. partim ab achille. peltis scutis breuissimis in modum lunae. iã
mediȩ pentesilea furens. furentem ideo dixit. quia sororem suam in uenatione
confixit. simulans se ceruam ferire: Sed hoc per transitum tangit. nam furor belpu¬
licus intelligitur: Aurea. amphibolonẽ hoc loco utrum ipsa aurea an aurea citgula:
Sciendum tamen plerumq: amphibologiam metriratione dissolui: ut aurea conposuuit sponda
Dido aurea. Si enim ad spondam referas. non stat uersus. Exertȩ. nudatȩ. Nudant enim

Expanded text:
haec omnia tacuit quae facta sunt post Hectoris mortem. ‘Amazonidum’ autem derivatio haec omnia tacuit quae facta sunt post Hectoris mortem. ‘Amazonidum’ autem derivatio est pro principalitate, sicut «Scipiadas duros bello» pro Scipionibus. Sane sunt uel quod simul uiuant sine uiris quasi ἅμα ζῶσαι uel quod unam mammam exustam habent quasi ἄνευ μαζοῦ. partim ab Hercule, partim ab Achille. PELTIS scutis brevissimis in modum lunae iam mediae. PENTHESILEA FVRENS furentem ideo dixit, quia sororem suam in venatione confixit simulans se cervam ferire. Sed hoc per transitum tangit; nam furor bellicus intellegitur. AVREA amphibolon est hoc loco utrum ipsa aurea an aurea cingula. Sciendum tamen plerumque amphiboliam metri ratione dissolvi, ut «aurea composuit sponda» Dido ‘aurea’; si enim ad spondam referas, non stat versus. EXERTAE nudatae; nudant enim
Abbreviated transcription (Latin):
propter achillis turpitudinem. supprimat. Se quoq princibus .p. a .a. aut latenter
ꝓditionem. tangit ut supra diximus. aut uirtutem eius uult ostendere. Nimiȩ enim
fortitudinis est. inter hostium uersari. ut salustius. catilina longe a suis inter hostilia
cadauera repertus est: cornutus tamen dicit. uersu isto. uadimus inmixtidanais. hoc eẽ
soluendum: Eo. as .e. naturaliter longa est. fit tamen breuis interdum. cum eã
uo calis sequitur. ut primo surgebat eoo Nigri meminonis arma. quia thithonus
frater lac medontis raptus ab aurora: filium suum memnonem. ex ipsa ꝓgenitum. ad
troiȩ misit auxilia. Nigri autem dixit. aethiopis. unde prima consurgit aurora. arma
uulcania. ut ille indicat uersus Te potuit lacrimis thithonia flectere conux: Sucit
ama ronidum: hoc est quod supra dixit. uid& iliacas ex ordine pugnas. homerus enim

Expanded text:
propter Achillis turpitpropter Achillis turpitHIVIS aut latenter proditionem tangit, ut supra diximus, aut virtutem eius vult ostendere; nimiae enim fortitudinis est inter hostium tela versari, ut Sallustius «Catilina longe a suis inter hostilia cadavera repertus est». Cornutus tamen dicit versu isto «vadimus inmixti Danais» hoc esse solvendum. EOAS ‘e’ naturaliter longa est, fit tamen brevis interdum quia eam vocalis sequitur, ut «primo surgebat Eoo». NIGRI MEMNONIS ARMA quia Tithonus, frater Laomedontis, raptus ab Aurora, filium suum Memnonem ex ipsa progenitum, ad Troiae misit auxilia. ‘Nigri’ autem dixit Aethiopis, unde prima consurgit Aurora. ‘Arma’ Vulcania, ut ille indicat versus «te potuit lacrimis Tithonia flectere coniunx». DVCIT AMAZONIDVM hoc est quod supra dixit «videt Iliacas ex ordine pugnas». Homerus enim
Abbreviated transcription (Latin):
nimatus uero timens ut ex animata sequens inpinger& agmina muris. uendebat. ingenti aite.
utit᷑ uerbis. Nam hoc loco quia pingi potuit. presens tamen tempus posuit. superius quia pingi uõ
potuit. sedđ refferi. Perfecto executus est. tempore dicendo raptauerat. non raptabat.: Tunc uerdu
gentem gemitum. lam enim superius eumlacrimasse dixerat. hoc ergo uisum addidit. hȩctoris corp
aut sine .i. in signibus regis sceptro. aut supplices ut deitras tendamus ineites: Quod tractũ
est de historia. Qui erim se uident. i ermes suplicant. aut reuera inermes tunc. contra plr¬
rum enim ꝓcessit armatus: Sane per transitum historiam tetigit. quia constat priamum.
cum ad suplicandum tentorium. achillis fiuss&e in gressus. dormientem achillem excita¬
uisse. ut profilii corpore. rogar& eum. cum eum potiuss& occidere. Lic& hoc homerus

Expanded text:
nimatus vero timens, ut "exanimata sequens inpingeret agmina muris" . vendebat ingenti arte nimatus vero timens, ut "exanimata sequens inpingeret agmina muris" . vendebat ingenti arte utitur verbis: nam hoc loco, quia pingi potuit, praesens tempus posuit, superius, quia pingi non potuit, sed referri, perfecto exsecutus est tempore dicendo 'raptaverat', non 'raptabat'. Ad v. 485 Tum vero ingentem gemitum iam enim superius eum lacrimasse dixerat: hoc ergo addidit visum Hectoris corpuaut sine sceptro, aut supplices, ut "dextras tendamus inermes" : quod tractum est de historia; qui enim se dedunt, inermes supplicant. aut re vera inermes tunc; contra Pyrrhum enim processit armatus. sane per transitum historiam tetigit, quia constat Priamum, cum ad supplicandum tentorium Achillis fuisset ingressus, dormientem Achillem excitavisse, ut pro filii corpore rogaret eum, cum eum potuisset occidere: licet hoc Homerus
Abbreviated transcription (Latin):
meris. Nactus tamen& passus n. numquam poenitus accipere. Peplumq: ferebant. Pepi
proprie est palla picta feminea. mineruȩ consecrata. ut plautus. num quã ad ci¬
uitatem uenio. nistum infertur peplum: Hodie tamen multi abutuntur hoc nomine
Suppliciter tristes. ut dec& rogantes. & bene addidit suppliciter. quia & per iracun
diam. & per grauitatem. & ꝑ religionem. & ꝑ dolorem tristes summus : Tunsae
pectora. ut oculos suffusa auersa iata. Nec enim poterat conuertert se simula chrum. Sic alibi Talia
auctotẽs inulta ad sensum. non ad apectum possunt referri. Tercio enim tractum intelligere possumꝰ
non in pictura conspicere : unde est illud. Mulcere alternos. & corpore fingere. lingia. Rapta¬
ueriti. R ene forma usus est frequent᷑iua. per quam ostendtt. quod per munierum h uei. & iscicm¬
ini mittunt. quia communis suit generis. Exanimis autem mortuus ut hic indicat locus. Eua¬

Expanded text:
meris, ‘nactus’ tamen et ‘passus’ ‘n’ penitus numquam accipere. PEPLVMQVE FEREBANT peplum meris, ‘nactus’ tamen et ‘passus’ ‘n’ penitus numquam accipere. PEPLVMQVE FEREBANT peplum proprie est palla picta feminea Minervae consecrata, ut Plautus «numquam ad civitatem venio, nisi cum infertur peplum». Hodie tamen multi abutuntur hoc nomine. SVPPLICITER TRISTES ut decet rogantes. Et bene adiam, et per gravitatem, et per religionem, et per dolorem tristes sumus. sPECTORA ut «oculos suffusa». AVERSA irata. Nec enim poterat convertere se simulacrum. Sic alibi «taliaauctores multa ad sensum, non ad aspectum possunt referri; tertio enim tractum intellegere possumus, non in pictura conspicere. Vnde est et illud «mulcere alternos et corpora fingere lingua». RAPTAVERAT bene forma usus est frequentativa, per quam ostendit quod per numerum dixerat. EXAin i mittunt, quia communis sunt generis. exanimis autem est mortuus, ut hic indicat locus, exa
Abbreviated transcription (Latin):
uersa sparsa. uenit autem ab eo quod est uerror. Inscribitus. dilaceratur. ut plautus. Corpꝰ
tuum uirgis ulmeis inscribam. asta. hostili scilic& quam transfixus trahebat. Inter ea
dum hȩc geruntur. & satis oportunae a matribus festinatus ad templum. ut alibi. Ne cñ
ad templum summasq palladis arces. Non equȩ idẽ iniq littotes figura est. ut alibi.
& uacuis clanius non ȩquus. acerris. Passis. Participium est ab eo quod est pandor. Ide
autem non facit pansus. quia plerumq .i. quod in prima uerbi positione. inuenitur
ii preterito participio non est De qua re eufonia uidicat. ut ab eo quod est tundor. tun
facit: ut tunsȩ pectora palmis. & tusus. ut non optusa. ad eo gestamus pertora poeni.
Sciendum tamen est. lic& alia eufoniȩ causa. uarientur. uel ingeneribus. uel innu¬

Expanded text:
versa, sparsa». Venit autem ab eo quod est ‘verror’. INSCRIBITVR dilaceratur, ut Plautus «corpus versa, sparsa». Venit autem ab eo quod est ‘verror’. INSCRIBITVR dilaceratur, ut Plautus «corpus tuum virgis ulmeis inscribam». HASTA hostili scilicet, quam transfixus trahebat. INTEREA dum haec geruntur. Et satis opportune a matribus festinatur ad templum, ut alibi «nec non ad templum summasque ad Palladis arces». NON AEQVAE id est iniquae. Litotes figura est, ut alibi «et vacuis Clanius non aequus acerris». PASSIS participium est ab eo quod est ‘pandor’. Ideo autem non facit ‘pansus’, quia plerumque ‘n’, quod in prima verbi positione invenitur, in praeterito participio non est. De qua re euphonia iudicat, ut ab eo quod est ‘tundor’ et ‘tunsus’ facit, ut «tunsae pectora palmis», et ‘tusus’, ut «non obtusa adeo gestamus pectora Poeni». Sciendum tamen est, licet alia euphoniae causa varientur vel in generibus vel in nu
Abbreviated transcription (Latin):
uera ulixes trahebat. Ardentes. & candidos significat. & ueloces. ut pernicib ignea plantis.
hoc hab&. Troili amore. achillem ductum. palumbes ei quib ille delectabatur obietisse:
Quas cum uell& tenere. captus ab achille. in eius amplexibus perut. Sed hoc quasi in dignũ
heroo carmine mutauit poeta. fugiens. fugere uolens accepto iam uulnere. Infelix. Multi
hoc loco distingunt. Tamen & iamsi umgas. puer unus est sensus. atq: impar. acsi dicer&e¬
& iam si puer non ess&: Congressus achilli. Congredior tibi. antiqui dicebant. sicut pugno
tibi. dimico tibi. H odie dicimus congredior tecum. pugno tecum. dimico tecum: curru.
Currib falcatis usus eẽ maiores. & liuius. & salustius docent. Inani sine rectore. Nam corp̃
herebat. lora tenens tamen: quam quam mortuus uersa tracta. ut plautus. Inueniant om̃s

Expanded text:
vera Vlixes trahebat. ARDENTES et ‘candidos’ significat et ‘veloces’, ut «pernicibus ignea plantis». vera Vlixes trahebat. ARDENTES et ‘candidos’ significat et ‘veloces’, ut «pernicibus ignea plantis». hoc habet: Troili amore Achillem ductum palumbes ei quibus ille delectabatur obiecisse, quas cum vellet tenere, captus ab Achille in eius amplexibus periit. Sed hoc quasi indignum heroo carmine mutavit poeta. ‘Fugiens’ fugere volens accepto iam vulnere. INFELIX multi hoc loco distinguunt, tamen etiam si iungas ‘puer’, unus est sensus. ATQVE Ietiam si puer non esset. congressus achilli congredior tibi antiqui dicebant, sicut pugno tibi, dimico tibi. hodie dicimus congredior tecum, pugno tecum, dimico tecum. Ad v.curribus falcatis usos esse maiores et Livius et Sallustius docent. INANI sine rectore; nam corpus haerebat. LORA TENENS TAMEN quamquam mortuus. VERSA tracta, ut Plautus «inveniam omnia
Abbreviated transcription (Latin):
pro negocii qualitate dat troianis & nomina. Nam timidos frigas uocat ut hoc loco
Item ouerȩ frigiȩ: Neq: enim friges. dardanidas generosos : ut dardanidȩ magni genus
alto a sanguine diuum. laomedontias ꝑfidos ut nondum laomedontaee sentis ꝑ ui¬
ria gentis. Tro as fortes ut troes agunt. princeps turmas inducit asilas. hectoreos quoq
fortes. ut nunc insurgite remis hȩctorei socii: cristatus achilles. Scđm homerum. qui di¬
dolone prodente troiano. qui missus fuerat speculator. a diomede. & ulixe est interfectus.
qui & ipsi speculatum uenerant. ab ductiq sunt ȩ̨qui. quibus pendebant fata troiana. Primo
somno. Prima parte noctis. ut libra die somniq pares ubi fecerit hosas: Titides. diomedes. Et bene
lixen cedat. propter aenean ut supra diximus: aut quia scđm homerum occidente diomede. cada¬

Expanded text:
pro negotii qualitate dat Troianis pro negotii qualitate dat Troianis item "o vere Phrygiae, neque enim Phryges" ; Dardanidas generosos, ut "Dardanidae magni genus alto a sanguine divum" ; Laomedontiadas perfidos, ut "nondum Laomedonteae sentis periuria gentis" ; Troas fortes, ut "Troes agunt, princeps turmas inducit Asilas" ; Hectoreos quoque fortes, ut "nunc nunc insurgite remis, Hectorei socii" . cristatus achilles secundum Homerum, qui diDolone prodente Troiano, qui missuqui et ipsi speculatum venerant; abductique sunt equi quibus pendebant fata Troiana. PRIMO SOMNO prima parte noctis, ut «libra die somnique pares ubi fecerit horas». TYDIDES Diomedes. Et bene Vlixen celat propter Aenean, ut supra diximus, aut quia secundum Homerum occidente Diomede cada
Abbreviated transcription (Latin):
idem congrua. ut struerentq: suis altaria donis. laudi uirtuti. ut primam meruit. qui lau¬
de coronam: mortalia. ad uersa quibus constat subiacere martales. Solue metum collec¬
tio est.: Nam ilbi uirtus premia aduersa miserationem merent᷑. site formido deponitus. fer&
pro affer&. mani. Epithethon est picturae. aut quia cara& corporum. quȩ imitatur plenituchne:
aut quia nullius est utilitatis. largoq humeitat flumine uultum. Tapinosis est. quia dixit humetat
largo. Nam flumine est fluore id est fluru ipso Pergama circum: ab usiue. Non enim circa
pergama. hoc est arcem. sed cirea troiam bella gerebantur. Troiana uiuentus. Definitio
est hectoris. ut cathilusq acerq coras argua uiuentus. & reuera sic poene ubiq homerus po¬
nit. ut hȩctori tantum. uel achilli. totus cedat exercitus. hac friges. sene ubiq uirgilius

Expanded text:
id est congrua, ut «strueremque suis altaria donis». ‘Laudi’ virtuti, ut «primam merui qui lauid est congrua, ut «strueremque suis altaria donis». ‘Laudi’ virtuti, ut «primam merui qui laude coronam». MORTALIA adversa, quibus constat subiacere mortales. SOLVE METVM collectio est. Nam ubi virtus praemia, adversa miserationem merentur, rite formido deponitur. FERET pro ‘adferet’. INANI epitheton est picturae, aut quia caret corporum quae imitatur plenitudine aut quia nullius est utilitatis. LARGOQVE VMECTAT FLVMINE VVLTVM tapinosis est quia dixit ‘umectat’. ‘Largo’ nam ‘flumine’ est ‘fluore’, id est fluxu ipso. PERGAMA CIRCVM abusive; non enim circa Pergama, hoc est arcem, sed circa Troiam bella gerebantur. TROIANA IVVENTVS definitio est Hectoris, ut «Catillusque acerque Coras, Argiva iuventus». Et re vera sic paene ubique Homerus ponit, ut Hectori tantum vel Achilli totus cedat exercitus. HAC PHRYGES bene ubique Vergilius
Abbreviated transcription (Latin):
artificum comparationem. Ex ordine hoc loco ostendit. om̃em pugnam eẽ depictam. Sed haec
tantum dicit. quȩ aut diomedes gessit. aut achilles. per quod excusatur eneas. si est a fortibus
uictus Totum uulgata per orbem. quia europa intulit. asia passa est. a frica iam depingit. Atri¬
das. a trei filios aga mennonem & menelaum. sed usurpatum est. Nam plisteni filii fuerunt :
Seuum ambobus achillem. at qui tres drat. sed atridas pro uno accipe. quos unius partis constat
fuisse plena laboris. Plenus genitiuo melius iungitur. terentius. Plenus rimarum sumo enpriamꝰ
auspicturae est. per quam non imago. sed ipse ostenditur priamus. Sunt hic &iam .s. p.l. ut supra
diximus. om̃is aeneȩ sollicitudo de moribus a frorum est. quam nunc picturae. contemplationẽ
depont. Qui enimbella depingunt : & uirtutem diligunt: & miseratione tanguntur. sua

Expanded text:
artificum conparationem. EX ORDINE hoc loco ostendit omnem pugnam esse depictam, sed haec artificum conparationem. EX ORDINE hoc loco ostendit omnem pugnam esse depictam, sed haec tantum dicit quae aut Diomedes gessit aut Achilles; per quod excusatur Aeneas, si est a fortibus victus. TOTVM VVLGATA PER ORBEM quia Europa intulit, Asia passa est, Africa iam depingit. ATRIDAS Atrei filios, Agamemnonem et Menelaum. Sed usurpatum est; nam Plisthenis filii fuerunt. SAEVVM AMBOBVS ACHILLEM atqui tres dixit. Sed ‘Atridas’ pro uno accipe, quos unius partis constat fuisse. PLENA LABORIS ‘plenus’ genetivo melius iungitur, ut Terentius «plenus rimarum sum». EN PRIAMVS laus picturae est, per quam non imago, sed ipse ostenditur Priamus. SVNT HIC ETIAM SVA PRAEMIA LAVDI ut supra diximus, omnis Aeneae sollicitudo de moribus Afrorum est, quam nunc picturae contemplatione deponit. Qui enim bella depingunt, et virtutem diligunt et miseratione tanguntur. ‘Sua’
Abbreviated transcription (Latin):
penultima breuis est: sed constat hȩc nomina a pocopen pertulisse. Nam apud maiores. idẽ
erat uocatiuus qui & nominatiuus : ut hic mercurius & omercurius: Unde culic& bre¬
uis sit : & iam post a pocopen suum seruat accentum. ausus hene ausus. quia int̾ incerta satis. au¬
dacter salus speratur. afflictis de afflictis. Nec enim eẽ septimus casus potest. Confidere. fido.
& confido. datuum regit. ut & fidere nocti. Sane optima figura est quȩ numquam a prin¬
cipalitate discedit. ut atq humiles habitare casas: accusatiuo uinxit : quia habito domum
dicimus. Unde est habito frequentatiuum. Sub templo. hoc est in templo. ut supra. Reginam oppe¬
riens. aut quam intelligebat eẽ uenturam. ex artificum festinatione. aut certȩ uidendę reginae.
occasionem quarens. quȩ fortuna sit urbi felicitas artificumq manus interse. hoc est habebat

Expanded text:
paenultima brevis est, sed constat haec nomina apocopen pertulisse: nam apud maiores idem paenultima brevis est, sed constat haec nomina apocopen pertulisse: nam apud maiores idem erat vocativus qui et nominativus, ut hi Mercurius et o Mercurius: unde 'cu' licet brevis sit, etiam post apocopen suum servat accentum. Ad v. 452 Avsus bene 'ausus', quia inter incerta satis audacter salus speratur. adflictis 'de adflictis'; nec enim esse septimus casus potest. confidere ‹et› fido et confido dativum regit, ut "et fidere nocti" . sane optima figura est quae numquam a princdicimus, unde est ‘habito’ frequentativum. SVB TEMPLO hoc est in templo, ut supra. REGINAM OPPERIENS aut quam intellegebat esse venturam ex artificum festinatione, aut certe videndae reginae occasionem requirens. QVAE FORTVNA SIT VRBI felicitas. ARTIFICVMQVE MANVS INTER SE hoc est habebat
Abbreviated transcription (Latin):
nunc formidat. aeneas sd de classe liberata dixerat filio. Sciendum tamen in uirgilio int̃¬
dum ualidiora eẽ. obiecta purgatis. uel contra ut hocloco. lenut quartȩ conuigationis tempus p̃te¬
ritum perfectum. uel in ui uinctum exit. ł sublata digamo. in.ii. pro nr̃o arbitrio. ut lenu. uel¬
linui. audiui. uel audii: Sane cum . in .ui. exit penultima longa est. & ipsa accentum retin&:
Cum uero in .u. penultima breuis est . & perdit accentum. quia ut supra diximus. unius ob noxã
quotiens uocalis uocalem sequitur. detrahit longitudinem precedenti: Sed hoc in metro neres¬
sitas cogit. Nam in ꝓsa & naturam suam. & accentum retentat. Nunc ergo lenut: tercia a fine
hab& accentum. quia penultima breuis est. Sane plerumq accentum suum retin&. & iam
corruptus sermo ut mercuri. domiti. auidi. Tercia a fine habere debuit accentum: quia

Expanded text:
nunc formidat Aeneas, sed de classe liberata dixerat filio. Sciendum tamen est in Vergilio intenunc formidat Aeneas, sed de classe liberata dixerat filio. Sciendum tamen est in Vergilio interdum validiora esse obiecta purgatis, vel contra, ut hoc loco. LENIIT quartae coniugationis tempus praeteritum perfectum vel in ‘vi’ iunctam exit vel sublata digammo in ‘ii’ pro nostro arbitrio, ut ‘lenii lenivi’, ‘audii audivi’. Sane cum in ‘vi’ exit, paenultima longa est et ipsa accentum retinet; cum vero in ‘ii’, paenultima brevis est et perdit accentum, quia, ut supra diximus «unius ob noxam», quotiens vocalis vocalem sequitur detrahit longitudinem praecedenti. Sed hoc in metro, ubi necessitas cogit; nam in prosa et naturam suam et accentum retentat. Nunc ergo ‘leniit’ tertia a fine habet accentum, quia paenultima brevis est. Sane plerumque accentum suum retinet etiam sermo corruptus, ut ‘Mercuri’ ‘Domiti’ ‘Ovidi’ tertia a fine habe
Abbreviated transcription (Latin):
autem sunt ut dicit uarro. quȩ reuoluuntur. & se uelant. Ianua autem est. primus ingress¬
domus. Duta quia iano consecratum est om̃e principium: cȩtera intra ianuam ostia uocañ
generaliter. sue ualuȩ sint. siue fores. quamuis usus ista corriperit. Cardo. cardo dicitus
quasi corianuȩ : qͣuo mouetur: Stridebat aenis. ad sua retulit tempora. Cautum enim fuerat. pꝰ
proditum hostibus. ad arpeia uirgine capitolum. ut aerei cardines fierent. quorum stridor possa
aperta hostia omib indicare: hoc primum ini luco. Secuta sunt enim & alia quȩ derrauese sos¬
formidinem: Timorem Multi querunt cur post uisam mitrem. quiquam timuerit: qđ tamen aliisic
soluunt. ut dicant ne tunc uidisse aenean. uenerem quam uiderat eẽ. credidisse. cuius ut ipse puta¬
bat : agnitȩ nulla uerba percperat. Sed uera solutiohȩc est. uenus dea frorum moribus. unde

Expanded text:
autem sunt, ut dicit Varro, «quae revolvuntur et se velant». Ianua autem est primus domus ingressautem sunt, ut dicit Varro, «quae revolvuntur et se velant». Ianua autem est primus domus ingressus, dicta quia Iano consecratum est omne principium. Cetera intra ianuam ‘ostia’ vocantur generaliter, sive valvae sint, sive fores, quamvis usus ista corruperit. CARDO ‘cardo’ dictus ἀπὸ τῆϛ καρδίαϛ quasi cor ianuae, quo movetur. STRIDEBAT AENIS ad sua rettulit tempora. Cautum enim fuerat post proditum hostibus a Tarpeia virgine Capitolium ut aerei cardines fierent, quorum stridor posset aperta ostia omnibus indicare. HOC PRIMVM IN LVCO secuta sunt enim et alia quae detraxere formidinem. TIMOREM multi quaerunt cur post visam matrem quicquam timuerit; quod tamen alii sic solvunt, ut dicant ne tunc quidem Aenean Venerem quam viderat esse credidisse, cuius, ut ipse putabat, agnitae nulla verba perceperat. Sed vera solutio haec est: Venus nihil de Afrorum moribus, unde
Abbreviated transcription (Latin):
succedere sueti. quadrupedes & frena uigo. concordia ferre. Spes est pacis. ait: Illic ergo u¬
noni. templa fecerunt. unde & bellicosa est carthago. per ȩqui omen. & fertilis ꝑ bouis omen
quod regia uino monstrarat: Monstro dederat. & ut diximus tangit historiam. facilem
uictu: propter bouem quod lic&. nunc non dicat: Tamen ex historia summit. sidoniagtiria: doni
cicero sese iam ne deos. quidem ad quos confugerant habere. aut uult ostendere. plenum eẽ
presentia numinis templum. aerea. aerea ideo uel quod es magis ueteres in usu habebant. ł
quod religioni apta est. haec matheries. Deniq flamen dialis aereis cultris tondebatur. Aut
certe erea scła significantur. Nam ut esiodus dicit. tempore quo haec gesta sunt. aereum
scłm fuit : foribus. fores proprie dicuntur. quȩ foras aperiuntur. sicut apud ueteres fuit. Ualus

Expanded text:
succedere sueti quadrupedes et frena iugo concordia ferre: spes est pacis ait». Illic ergo Iusuccedere sueti quadrupedes et frena iugo concordia ferre: spes est pacis ait». Illic ergo Iunoni templa fecerunt. Vnde et bellicosa est Carthago per equi omen, et fertilis per bovis. QVOD REGIA IVNO MONSTRARAT monstro dederat. Et, ut diximus, tangit historiam. ET FACILEM VICTV propter bovem; quod licet nunc non dicat, tamen ex historia sumit. SIDONIA pro ‘Tyria’.Cicero «sese iam ne deos quidem ad quos confugerent habere»; aut vult ostendere plenum esse praesentia numinis templum. AEREA ‘aerea’ ideo vel quod aes magis veteres in usu habebant vel quod religioni apta est haec materies; denique flamen Dialis aereis cultris tondebatur. Aut certe aerea saecula significantur; nam, ut Hesiodus dicit, tempore quo haec gesta sunt aereum saeculum fuit. FORIBVS ‘fores’ proprie dicuntur quae foras aperiuntur, sicut apud veteres fuit. Valvae
Abbreviated transcription (Latin):
in media. letissimus umbra. aut septimus est : aut scđm probum genitiuus. ut sit letissimus uinbra¬
sicut salustius. frugum pabuliq letus ager. Quo primum hoc est simul. ac henerunt. Net enim
scđo ad africam uentum est. Effodere locosignum. historia hoc hab&. quam more suo uirgi lius
per transitum tangit . Dido cum transir& per quandam insulam uinonis. illic accepit oraculum. &
sacerdotem eius. secum abstulit. cum ei parum creder&. promittenti carthaginis sedes. Iuo cum ue¬
nissent. sacerdos elegit locum. faciendȩ urbi: Iuo effosso inuentum est caput bouis. Quod cum displi¬
cuiss&. quia bossemꝑ subiugatus est: alio loco effosso caput equi inuentum placuit. quia hoc ani¬
mal. lic& subiungetur. bellicosum tamen est. & uincit. & plerumq concordat: ut ipse plenissime
in illo loco. bello armaritus aequi. bellum haec armenta minantur. sed tamen idem olim curru

Expanded text:
in media. laetissimus umbra aut septimus est, aut sin media. laetissimus umbra aut septimus est, aut ssicut Sallustius «frugum pabulique laetus ager». QVO PRIMVM hoc est, simul ac venerunt; nec enim secundo ad Africam ventum est. EFFODERE LOCO SIGNVM historia hoc habet, quam more suo Vergilius per transitum tangit. Dido cum transiret per quandam insulam Iunonis, illic accepit oraculum et sacerdotem eius secum abstulit, cum ei parum crederet promittenti Carthaginis sedes. Quo cum venissent, sacerdos elegit locum faciendae urbi, quo effosso inventum est caput bovis. Quod cum displicuisset, quia bos semper subiugatus est, alio loco effosso caput equi inventum placuit, quia hoc animal licet subiugetur, bellicosum tamen est et vincit et plerumque concordat, ut ipse plenissime in illo loco «bello armantur equi, bellum haec armenta minantur. Sed tamen idem olim curru
Abbreviated transcription (Latin):
iteratio. feru&: concelebratus. ut etontra frig&. cessat. dicimus ut terentius. Ilimirũ
dicimus. Iuotiens odor qui fracta spetie maior est : per r dicimus. Sciendum sane nichil uacare¬
in hac comparatione: Nam poenorum operi. apum labor. custodiae littorum. fucorum com
rat. Fastigia. nunc operis summitates. a libi ima significant. ut forsitam & scrobib: quae sint
fastigia queras. Suspicit miratur. ut econtrario despicit. contemnit. significat. Mirabile dictu
Ob hoc ergo quod sequitur quia miaxtus cunctos latebat. ꝑ medios. figura est nam planum fuerat
medus se infert. Neq cernitur ulli. neq ab ullo cernitur. & est grecum. Ut scriberis uaro. id est
scrib& te uarais. lucus obicumq uirgilius. locum ponit: sequit᷑ & iam consetratio. ut luco
habitamus opacis. Dicuntur hero: um animȩ lucos tenere. Lucus autem dicitur. quod non luceat
non quod sint ibi lumina. in causa religionis. ut quidam uolunt. In urbe fuit media. Nunc iam

Expanded text:
 Fervet concelebratur, ut contra 'friget' cessat dicimus, ut Terentius "nimirum dicimus, quotiens odor, qui fracta specie maior est, per 'r' dicimus. sciendum sane nihil in hac vacarat. FASTIGIA nunc operis ‘summitates’, alibi ‘ima’ significat, ut «forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras». SVSPICIT miratur, ut e contrario ‘despicit’ ‘contemnit’ significat. MIRABILE DICTV ob hoc quod sequitur, quia mixtus cunctis latebat. PER MEDIOS figura est; nam planum fuerat ‘mediis se infert’. NEQVE CERNITVR VLLI neque ab ullo cernitur; et est Graecum, ut «scriberis Vario», id est ‘scribet te Varius’. LVCVS ubicumque Vergilius lucum ponit sequitur etiam consecratio, ut «luco habitamus opacis" ; dicuntur enim heroum animae lucos tenere. et mox sequitur 'hic templum Iunoni ingens'. 'lucus' autem dicitur quod non luceat, non quod sint ibi lumina causa religionis, ut quidam volunt. in urbe fuit media nunc iam
Abbreviated transcription (Latin):
cum dolore hanc animam. Acsi dicerae. quae ad laborem nata est: Effundere secđm cosqui dicunt
sanguinem et̃ animam: ut ipse alibi purpuream uomit ille animam. Nam abio loco aliorũ opini¬
onem sequitur : qui dicunt spiritum eẽ aninum. Vnde est Atq inuentos uita recessit : Seuus magnꝰ
ut superius diximus. & benedegit cum quibus perisse debuerit. Ipse enimae foris est & numinũ¬

Expanded text:
cum dolore ‘animam hanc’, ac si diceret ‘quae ad laborem nata est’. EFFVNDERE secundum eos qui dicunt cum dolore ‘animam hanc’, ac si diceret ‘quae ad laborem nata est’. EFFVNDERE secundum eos qui dicunt sanguinem esse animam, ut ipse alibi «purpuream vomit ille animam». Nam alio loco aliorum opinionem sequitur qui dicunt spiritum esse animam, unde est «atque in ventos vita recessit». SAEVVS magnus, ut superius diximus. Et bene e