comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etm̃ petentibus .dses ad solue¬
¶rãnd̃ dandisunt ser ꝓrogandi
si res erigatisi quitn potuma¬
non possit ex plicare pecumar¬
differant solution̾e. pignorib̾¬
captis ꝯpellendi sunt. adsatiffa¬
ciend exforma qua caslio ꝓcon¬
e suli diuiis pius inħ uerba r ꝓ
sit. hn quitibi fatebunt᷑ se debe
aut gxre iudicata negcͣe hẽbunt
quod suffic̾e ꝓfacuitate cuius¬
qr uidebiturcõꝵq qui intͣdiẽ
uł.ab initio datum. uł ex eacã
post mod̃ ꝓrogatum sibi. nõc
reðdidint. pignora capiea que¬
si intraduos m̃enses nonsol
uerint uend antur siquid ex
p̾cus super sit reddatur ei ciĩ
pignora uendita erant. Der¬

Expanded text:
m petentibus dies ad solvendum dandi sunt, sed et prorogandi, si res exigat: si qui tamnon possint explicare pecudifferant solutionem, pignoribcaptis compellendi sunt ad satisfaciendum ex forma, quam Cassio proconsuli disit: "His, qui fatebuntur debere aut ex re iudicata necesse habebunt quod sufficere pro facultate cuiusque videbitur: eorum, qui intra diem vel ab initio datum vel ex ea causa postea prorogatum sibi non reddiderint, pignora capi eaquesi intra duos uerint, uendantur: si quid ex pretiis supersit, reddatur ei, cuius pignora uendita erant'.
Abbreviated transcription (Latin):
alicui xedaturn ab anona
ur ab angarus. n aueredo.
neqz anaue. nz ab hospite re¬
qui cuulium munum na¬
cationẽ hñt. ¶ Atemgrama¬
ticis et oratoribus siuis sem
nus uespacianus et duus

Expanded text:
alicui concedatur, neque ab annona neque ab angariis neque a veredo neque ab hospite requi ciuilium munerum uacationem habent, item grammaticis et oratoribus et medicisuus Uespasianus et diuus
Abbreviated transcription (Latin):
usucepisse ind̾atur.s. ne post
legitimũ tp̃e offe̾ndi p̃cu pͥori
dũo facstas sir iudeam. aam
octurit qd̾e ꝯstitutio q̃de rede¬
ptis lataest enm redim̾tis ẜmũ
facit et ꝙ meũ est iã usucape
me intesligi non pot̾. rursꝰ
turꝯstitutio non detiorem
meliorẽ effec̾it p̃imi ius bõe
fid̾i eptoris uetustissimum
usucapi potuiss. mch erosti¬
tutõe dño suꝑ ẽe rectedicet᷑.
maũmittendo at̾ utrũdesunt

Expanded text:
st legitimum tempus offerendi pretii priori domino facultas sit, uideamus. nam occurrit, quod constitutio, quae de redemptis lata est, eum redimentis seruum facit, et quod meum iam usucapere me intellegi non potest. rursum cum constitutio non deteriorem meliorem effecerit, peremi ius bonae fidei emptoris uetustissimum usucapi potuisset, nihil ex constitutione domino superesse recte dicetur. Manumittendo autem utrum desinit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊semp em̃ reuerentia eieriben¬
da est tam uiuo quã defimcto
Usm acum br̾de lib̾ti patroms
agat puto excire debe de dolo¬
a de doio patromi et si ab hr̃de ei¬
ꝯueniã minie exceptionẽ obie

Expanded text:
semper enim reuerentia ei exhibenda est tam uiuo quam defuncto. si autem cum herede liberti patronus agat, puto excipere debere de dolom de dolo patroni, etsi ab herede einueniatur, minime except
Abbreviated transcription (Latin):
tenero uemiẽtes ułex nego gesto
sut statulibicuius et cet̾iẜui er io
inpublicis quor udicuis easdem
esto. deinde dehiis bonis cepit cõ¬
trou̾sia eẽ. qui se hr̃e demlege

Expanded text:
uenientes uel ex negotio gesto sunt statuliberi cuius ceteri. et ideo in publicis quoque iudiciis easdem em, liber esto'. deinde de his bonis coeperat controuersia esse: qui se lege herede
Abbreviated transcription (Latin):
que introducitur. ul exem¬
ptione uł exdonatione uł ex
uluti sutatibi tradam quicqd
mei iuris incofũdo est nam
qui ignorat nectrad̾e necac

Expanded text:
quae introducitur uel ex emptione uel ex donatione uel ueluti si ita tibi tradam: 'quidquid mei iuris in eo fundo est': nam qui ignorat, nec tradere nec ac
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾ posse adire hr̃ditatẽ con¬
stat. s denegatis ei actiomibꝰ
fisco  locuseỹẽt obligones qͣt
ad eñdo ꝯfudit. non restinm̃t᷑
nam et meo qui post adicam

Expanded text:
 posse adire hereditatem constat: sed denegatis ei actionibus fisco locus erit. Et obligationes, quas adeundo confudit, non restituuntur: nam et in eo, qui post aditam
Abbreviated transcription (Latin):
oo pubem in hoc ett̾m mcid̾e
dicend non est. qui fli crim̃e
Nux possit ten̾icum dolus ma¬
Aus meametate̾ noncadit.
¶Siei filio qui. ap̾hostes est. ascͥ¬
psit pr̃ legatur dicendur est
reu̾so eo m̃cite in pena senatꝰ
ꝯsulti .ꝙ. subi decesẜit. ĩ nocens
pr̾ existimeturs et si emacipa¬
tofilio ascribat recte id facier
item mad optionẽ datontẽ
sisuo cui mora fec̾it infid̾i cõ¬
mussaria lb̾tate p̾standa as¬
cripsit. dicend̾ est ex̃ siñ.am¬

Expanded text:
puberem in hoc edictum incidere dicendum non est, quoniam falsi crimine vix possit teneri, cum dolus malus in eam aetatem non cadit. Si ei filio, qui apud hostes est, adscripserit pater legatum, dicendum est reverso eo incidere in poenam senatus consulti: quod si ibi decesserit, innocens pater existimatur. Sed et si emancipato filio adscribit, recte id faciet: item in adoptionem dato. Item si servo, cui moram fecit in fideicommissaria libertate praestanda, adscripserit, dicendum est extra
Abbreviated transcription (Latin):
aisi pena cob̾centur. et quiad
Intẽ insruendã ad uocationẽ
testibus pectiũa accepũt. ob¬
ligonẽ pactione q̃ fecerunt so¬
cietatẽ in nerimnt et ue aliqd
corum fiet curau̾unt Paul̾.

Expanded text:
alsi poena coercentur et qui ad litem instruendam advocatione testibus pecuniam acceperunt, obtionem pactionem fecerunt, societatem inierunt, ut aliquid eorum fieret curaverunt. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾ posse adire hr̃ditatẽ con¬
stat.s denegatis ei actionibꝰ
fisco  locuseyet obligones qͣt
adeñdo ꝯfudit non restituũt᷑
nam et meo qui post adicami
hr̃ditatẽ defũcti mort̾e non

Expanded text:
it, posse adire hereditatem constat: sed denegatis ei actionibus fisco locus erit.Et obligationes, quas adeundo confudit, non restituuntur: nam et in eo, qui post aditam hereditatem defuncti mortem non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuratoris nocet. ¶plane si filiꝰ
Ignorauit pr̃ño scunt ad hucdi¬
cõ repellend̃ patrem et sipeculi¬
ari noie filius eiit si mo pr̃pre¬
sens fuit potiucq filium enĩe ꝓ

Expanded text:
curatoris nocet. plane si filius ignorauit, pater scit, adhuc dico repellendum patrem, etiamsi peculiari nomine filius emit, si modo pater praesens fuit potuitque filium emere
Abbreviated transcription (Latin):
pare ip̃e quidem non potest
usucape qr intelligit alienur
se posside et obid mala fide po¬
ssidr. s si aln bonafide accipi¬
enti tradidit pot̾it is usucape
qr nec inpossessum nr furtin¬
um possidr abolita est ẽ quor

Expanded text:
rem ipse quidem non potest usucapere, quia intellegit alienum se possidere et ob id mala fide possidet. sed si alii bona fide accipienti tradiderit, poterit is usucapere, quia neque ui possessum neque furtiuum possidet: abolita est enim quor
Abbreviated transcription (Latin):
liami cam esse nouatiois
uoluntarie aliã uiditio ac¬
cepro multa exempla oste¬
ndũt perit pͥuilegim totus
et turele si post diuorcium
dos insripłonẽ de ducatur
ui pon pub̾tate tutele accio

Expanded text:
liam causam esse nouationis uoluntariae, aliam iudicii accepti multa exempla ostendunt. perit priuilegium dotis et tutelae, si post diuortium dos in stipulationem deducatur uel post pubertatem t
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbare posset tradidit nulla frans
intlligetur. nequis c̾citoꝵ frandã¬
dorum ca suos mau̾mittat hac lege
canetur. c̾clitores appellantur quib
quat̾q ex ca actio cum frandatore
ꝯpetat. ¶aristordet adebitore fisci
qui soluento nonerant maumit¬
sum itarenocari infuitutẽ debe
si nondu nilib̾tate fuiss .a. si min¬
tecemo plane eaq̃ infraudẽ fiscii

Expanded text:
probare posset, tradiderit, nulla fraus intellegetur.Ne quis creditorum fraudandorum causa seruum manumittat, hac lege cauetur: creditores autem appellantur, quibus quacumque ex causa actio cum fraudatore competat.Aristo respondit a debitore fisci, qui soluendo non erat, manumissum ita reuocari in seruitutem debere, si non diu in libertate fuisset, id est
Abbreviated transcription (Latin):
Imortis tempe soluendo sit. ¶Dem.¬
hr̃ditas sitũcum aditur desierit eẽ
soluendo libtas atestatore infrandẽ
c̃tlitoꝵ relicta. non competit nam
sicur. nicta hr̃ditas ꝓdeẽt lib̾tatib
ita nocer diminuta ¶Sus ciilibtas
relicta est. iussꝰ sit hrdidate tm̃ quã¬
tiest et lib̾ esse uideamus an. adhuc
fraus sic c̾tlitoꝵ. qr hr̃s mortis causa
tem. necquidat pecina ꝓdeẽ pocest.

Expanded text:
mortis tempore soluendo sit hereditas, si tamen ‹cum› aditur desierit esse soluendo, libertas a testatore in fraudem creditorum relicta non competet: nam sicut aucta hereditas prodest libertatibus, ita nocet deminuta.Si is, cui libertas relicta est, iussus sit heredi dare tantum, quanti est, et liber esse, uideamus, an adhuc fraus sit creditorum, quia heres mortis causa tem, nec qui dat pecuniam prodesse potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe potͣat. młto. implius conscĩa et¬
cogitatione delictorum quãdamp¬
natione et ius dandelib̾tatis cum
amisisse ¶Iuliamus. ait sipostea quã
filio prinsit pr̃ mai̾mitere filius
ignoras patr̃e tecessisse maiifit

Expanded text:
at, multo prius conscientia delictorum, quam damnatione ius dandae libertatis eum amississe. Iulianus ait, si postea, quam filio permisit pater manumittere, filius ignorans patrem decessisse manumisit
Abbreviated transcription (Latin):
minnomo durmli diuortiumco¬
gitur mai̾muttat uł alienet et hoc
dilucidis ꝓbationibus fint aꝑba¬
tum qi ifi. irde̾ legis hoc tcm̃ sic ñ
deber. luienatio uale ui mau̾mislio¬
fãuenatioem oem oĩo accipe debemꝰ.¬

Expanded text:
ier, dum diuortium cogitat, manumittat uel alienet et hoc dilucidis probationibus fuerit adprobatum: quasi in fraudem legis hoc factum sit, non debet alienatio ualere uel manumissio.Alienationem omnem omnino accipere debem
Abbreviated transcription (Latin):
accͣare possit et simplr quidez lex
anuliere ꝓhibuit intra sexagesim¬
Undiem diuortu mau̾mnte sme
aut̃ diãtit siue reputio dimissala
maĩmissio inpedietur s si morte
mariti solutum sit mrĩmoniur

Expanded text:
accus‹are› possit.Et simpliciter quidem lex mulierem prohibuit intra sexagesimdiem diuortii manumittere: Siue autem diuertit siue repudio dimissa sit, manumissio impedietur.Sed si morte mariti solutum sit matrimonium
Abbreviated transcription (Latin):
Ne uicinales que exagris pͥn. ito¬
rum collatis fc̃e sunt quarũ
memoria nonertat publicaꝵ
uiarur mio sunt sint̾eas et ce¬
tas uias militarͣes hoc int̾est. ꝙͣ
me nulitare ex̾itur ad mare
aut murbe aut inflmnina p¬
ublica aut ad alia uiã milita¬
remhũt. harur ã uicinalium
marur dissumuilis ꝯditio est nã¬

Expanded text:
e uicinales, quae ex agris priuatorum collatis factae sunt, quarum memoria non exstat, publicarum uiarum numero sunt. Sed inter eas et ceteras uias militares hoc interest, quod uiae militares exitum ad mare aut in urbes aut in flumina publica aut ad aliam uiam militarem habent, harum autem uicinalium uiarum dissimilis condicio est: na
Abbreviated transcription (Latin):
cholib̾tas competit s legatu non
debebitur na fauore lib̾tatis id rece¬
pcum est ut mortuoticio ip̃s sup¬
ẽẽ pide.itur quo impleto lib̾tascõ¬
ting̾et circalegatur defecisse cond¬
itio iusa est. Dem.

Expanded text:
icho libertas competet, sed legatum non debebitur. nam fauore libertatis receptum est, ut mortuo Titio tempus superesse uideretur, quo impleto libertas contingeret: circa legatum defecisse condicio uisa est.
Abbreviated transcription (Latin):
tabulas uendicẽ. ¶Siancilla
p̃gnantẽ petiero et postei post¬
mor ꝑtumi eius petam utru
id̾ pet̾e uidcar.an aliud magne
q̃oins est. et quidẽ ita disfiuiri
pot̾.tociens cadem reagi quoci¬
ens ap̾ iudicem post̾iore io qrͣ¬
q. ap̃ priorẽ qͣitum est ¶ In hus
gͥ fere oibus exceptio nõcec
Is incenietis et tigias diu̾sum
est. namis qui insulam petit
si cem̃ta uĩ tigna uł aliquid
Aliud suu: petat. mea ꝯditione
est ut uideatur aliud pet̾e. et eĩ
cuius insula est. non utiq cem̃

Expanded text:
s uindicem: si ancillam praegnatem petiero et post litem contmox partum eius petam: utrum idem petere uideor an aliud, magnae quaestionis est. et quidem ita definiri potest totiens eandem rem agi, quotiens apud iudicem posteriorem id qod apud priorem quaesitum est. In his igitur fere omnibus exceptio nocet: sed in cementis et tignis diuersum est: nam is, qui insulam petit, si cementa uel tigna uel quid aliud suum petat, si ea condicione est, ut uideatur aliud petere: etenim cuius insula est, non utique et c
Abbreviated transcription (Latin):
inuiriam ilła quetibi facta
est. penes rem aue quã .ad.aliũ
tua iniuste damꝑnationis
atenusores mag̾ratiun:
ipen̾a uł iuictã quã non
spopondissent. non debere
aurelio romuino ꝯductore
uectigas. ĩ.c. annua petronꝰ
challus et alu fideniss. aut bo¬
na romuli fiscus occupau̾at¬
ut obligata sibi et statim cõ
cabantur lecta soscriptone

Expanded text:
iuriam, quae tibi facta est, penes te manere quam ad alium tua iniustae damnationis eiussores magistratuum in poenam uel multam, quam non spopondissent, non debere Aurelio Romulo conductore uectigalis centum annua Petronius Thallus et alii fideiusserant: bona Romuli fiscus ut o qui deprecabantur. lecta subscriptione
Abbreviated transcription (Latin):
¶tem eumi qui fideuissor pro
Alt̾o extic̾it. inptes ꝯuenire
non pot̾. secui. ac si duor pro¬
mutendi reo diu̾sic actio¬
mous conuemiret. ¶Cum:
tabulis e̾et ꝯp̾bensum illum
et illũ .c. aureo: stipulatos.
madiectu:ita ut duo rei
stipulandi e̾ent iuriseptẽ
suigli stipulati udebantur¬
et eroio cumita cautu in¬
uemireturtot aureos recte
daristipulatus est iulius cal¬
rpius Porondiui ego auto¬
ninus. ac hilleuis. et corneliꝰ
diuidi diri inptes uiriles
debi. qr uontuat. Adiectu.
singulo insolid spopondi¬
freita ut duorei ꝓmtedi

Expanded text:
tem qui fideiussor pro altero exstitit, in partes conuenire, non secus ac si duos promittendi reos diuisis actionibus conueniret.Cum tabulis esset comprehensum 'illum et illum centum aureos stipulatos' neque adiectum 'ita ut duo rei stipulandi essent', uirilem partem singuli stipul‹a›ti uidebantur.Et e contrario cum ita cautum inueniretur: 'tot aureos recte dari stipulatus est Iulius Carpus, spopondimus ego Antoninus Achilleus et Cornelius Dius', partes uiriles deberi, quia non fuerat adiectum singulos in solidum spopondisse, ita ut duo rei
Abbreviated transcription (Latin):
bocl aiclex cumfilia adultũ
uoluit em̃i ita demur hanc
pot̾ate pr̃i compet̾e sim ip̃a
turpitudine filia de adult̾io
de p̾hendat. labeo quor ita ꝓ¬
bat. et põp scrib̾. et in ip̃is reb
uenis de p̾hensu octidi. et hoc
est ꝙ salonet draco dicunt. g̾

Expanded text:
adulterum uoluit enim ita demum hanc potestatem patri competere, si in ipsa turpitudine filiam de adulterio deprehendat.Labeo quoque ita probat, et Pomponius scripsit in ipsis rebus Ueneris deprehensum occidi: et hoc est quod Solo et Draco dicunt ἐν
Abbreviated transcription (Latin):
accipiend̃. ne gtiso hodie ad¬
ult̾o reẜuet et p̾dies filiam
ictu et uno ĩpetu utrumq
occid̾e equali ira adu̾sꝰ ntr̃q
sũpta.ꝙ sinon affectauit. s
dũ adult̾u octidit ꝓfugit
filia. et int̾poĩtis horis app̾hẽ¬
sa est apr̃e. qui psequebatur
motineti uidebrͣ octidicre.

Expanded text:
accipiendum, ne occiso hodie adultero reseruet et post dies filiam ictu et uno impetu utrumque occidere, aequali ira aduersus utrumque sumpta. quod si non affectauit, sed, dum adulterum occidit, profugit filia et interpositis horis adprehensa est a patre qui persequebatur, in continenti uidebitur occidisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ps ã apior agro uicimi eius ẽẽ
incelligatur intsligo est ut
cu ex alt̾a ꝑte insule alueus
flũis exaru̾it desiss insuła eẽ
s quo facilius res intelliget᷑
agruz qui insula fuerat in¬
sulam appeslastiPaulus.

Expanded text:
 propior agro uicini eius esse intellegatur. intellego, ut et cum ex altera parte insulae alueus fluminis exaruerit, desisse insulam esse, sed quo facilius res intellegeretur, agrum, qui insul‹a› fuerat, insulam appellant. 57 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
imitio fuiss insula. flumen
relicto. alueo maiore qui int̾
eam insula fuac. et eu fundũ
uicini qui tnͣsflume erat flue
cepit int̾eam insula et fund̃

Expanded text:
initio fuisset insula, flumen relicto alueo maiore, qui inter eam insulam fuerat et eum fundum uicini, qui trans flumen erat, fluere coepit inter eam insulam et fundum
Abbreviated transcription (Latin):
qr dolescenti br̃s extitit. i¬
traꝯsfitutii tp̃e saluũ erit.¬
¶Iaturał obligo ut peciũe
nũatione. ita isto pco. uel
I sustinebatur ꝯuentionis
eq etate dissonuturs quor
fideuissor quẽ pũpillus de¬
qͥs poilit in auit filio meo
non inꝯmode pot̾ adhibi
distinctio. ut filio quidem
stipłante patris tt̃ adicitur.
latus intelligitur cum:
ip̃e sibi stipłatus non est. et
inꝓpoito manifestu est. ñ
obligoit s solutionis grã
filupsonam adiectam

Expanded text:
titit, intra constitutum tempus saluum erit.Naturalis obligatio ut pecuniae numeratione, ita iusto pacto uel  sustinebatur, conuentionis aequitate dissoluitur: ideoque fideiussor, quem pupillus dequis possit: 'mihi aut filio meonon incommode potest adhiberi distinctio, ut filio quidem stipulante patris tunc adiciatur latus intellegitur, cum ips‹i› sibi stipulatus non est, et in proposito manifestum est non obligationis, sed solutionis gratia filii personam
Abbreviated transcription (Latin):
Ĩẜ uus hr̃ditarius stipulaf
sit et fidenigores accepit p̾e¬
eaqr adita fuit br̃ditas dubi¬
tatur utrur ex die int̾ poite
pit et cassius existimab at tp̃e
exeo ꝯputand̃ ex quo agicũ
eis potint. idẽ ex quo adeatur
hr̃ditas aut postlimimodo¬
hunus reuert̾etur. Pauł.

Expanded text:
uus hereditarius stipulatus fuerit et fideiussores acceperit posteaque adita fuerit hereditas, dubitatur, utrum ex die interpositae perit. et Cassius existimat tempus ex eo computandum, ex quo agi cum eis potuerit, id est ex quo adeatur hereditas aut postliminio dominus reuertatur.
Abbreviated transcription (Latin):
siue ita int̾ogati spondetis:
respondeant spondeo aut sp¬
ondemus. siuc ita int̾ogati
spondes respondissent spon¬
demius recte obligantur.

Expanded text:
siue ita interrogati 'spondetis?' respondeant 'spondeo' aut 'spondemus', siue ita interrogati 'spondes?' respondissent 'spondemus', recte obligantur.
Abbreviated transcription (Latin):
fuos actores sigłos  du̾sis ꝑtoins le
oes actores quos legaui ul̾ maium¬
ẜo intra quatũ mẽsez mortis mee rõe
redde uolo. et dm̃s quibus ame leg¬
atist̃ reddi. infra demide Alios actor
utr̃ statulibi ẽẽ desmat. an mcħoꝰ¬
qũ possit redditarõe et reliquis ill
legata quidẽ et lib̾tates nonas con¬
pet̾e qͣ sirões reddite eẽnt aut per
hrdem staret quomiiꝰ reddentur
u iudicatur existimand̾ utrum

Expanded text:
uos actor‹e›s singulos diuersis personis leg'omnes actores, quos legaui uel manumisero, intra quartum mensem mortis meae rationes reddere uolo et dominis, quibus a me legati sint, reddi'. infra deinde alios actoreutrum statuliberi esse desinant an que possint reddita ratione et reliquis illalegata quidem et libertates non alias competere, quam rationes redditae essent aut per heredem staret, quo minus redderentur: verum iudicaturo aestimandum, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
q udeaturadditum. an libo tper
redt̾e uolentibus reliquahr̃dibus
et.iii.menses appoiti sũt soiitote¬
statore cũctationẽ et morameorũ
dedit. quisquis mͥ hr̃s erit sidama
suꝯmens accus sui qui agitur noie
eius et pamphiliꝯ ẜni sui hr̃di meo
rones reddidint. pariaq fec̾int.a
die mortis mee intra mensẽ sextũ

Expanded text:
deatur an, libero tempore reddere volentibus reliqua, heredibus quattuor menses appositi sint, sollicito testatore cunctationi et moram eorum dedit: "quisquis mihi heres erit, si Dama servus meus actus sui, qui agitur nomine eius et Pamphili conservi sui, heredi meo rationes reddiderit pariaque fecerit a die mortis meae intra men
Abbreviated transcription (Latin):
hoc significent. si o̾e pecuma ab oĩb̾
exegerint et hr̃di solumt uleo noĩe
satisfec̾int et si mexactõe noĩumces¬
saimnt intra sex menses lib̾tas illis
ubis cestĩ subscͥptis poĩtam. igitur
ita demu lbos fore si ei parũuit:¬
aut phr̃de stat quominꝰ peat. ¶Dẽ.

Expanded text:
hoc significent "si omnem pecuniam ab omnibus exegerint et heredi solverint vel eo nomine satisfecerint" et, si in exactione nominum cessaverint intra sex menses, libertas illis exegerint et heredi solverint vel eo nomine satisfecerint" et, si in exactione nominum cessaverint intra sex menses, libertas illis
Abbreviated transcription (Latin):
dicit om̃s ꝑtes illius fundim
quẽ loci aq̃ dicitur eisdẽ nio¬
nũꝙͣ esse. ergo et si forte actor

Expanded text:
dicit omnes partes illius fundi, in quem loci aqua ducitur, eiusdem numero esse. ergo et si forte actor
Abbreviated transcription (Latin):
cassellius et trebatius putant
q u̾m est. s et aristoat eũ quo
possit. ¶Ideml . beo dicit si quẽ
facientẽ ꝓhibuo isq destit̾it
in p̾sentiarum rursus qͥpostã
fecisse uͥ pmissu meo fac̾e̾ cepit
ui qua alia iusta cã accedente

Expanded text:
Cascellius et Trebatius putant: quod verum est. Sed et Aristo ait eum quoque possit. Item Labeo dicit, si quem facientem prohibuero isque destiterit in praesentiarum rursusque postea fecisse, nisi permissu meo facere coeperit vel qua alia iusta causa accedente
Abbreviated transcription (Latin):
nerit ẽt gn̾alt᷑ ꝯstat exstipũ¬
latione indiẽ ft̃a nouatoe
ꝯting̾e s non statim exea
stipłone agi posse anceqm
dies uenerit. Dem.¬
Iita fũo stipulatus quanto
nmus aticio debitore exe¬
gissemtm̃ fidembes. noufit
nouatio qr non l agitur ut
noueturstum peciñam
mutu. ar ded̾it quis sinesti¬
pulatione. et exꝯcinenti fec̃
eta est mox pecu̾ia nuata sit

Expanded text:
nerit, et generaliter constat et stipulatione in diem facta nouationem contingere, sed non statim ex ea stipulatione agi posse, antequam dies uenerit. ita fuero stipulatus: 'quanto minus a Titio debitore exegissem, tantum fideiubes?', non fit nouatio, quia non hoc agitur, ut nouetur. Cum pecuniam mutuam dedit quis sine stipulatione et ex continenti fecit et si
Abbreviated transcription (Latin):
relegatis ademerũt ꝑtem
inꝓu̾̃tia egipti ĩ nouas in¬
sulas relegaresicur aut̾ re¬
legare ĩ isulam quisqͣm
que non est sb̾se non pot̾ita
nec in ꝓuicia quidam re¬
legandi ius l que non est
sb̾ se forte p̾ses syrie ĩmace¬
tomam non relegabiite¬

Expanded text:
relegatis ademerunt partein prouincia Aegypto in Oasin relegare.Sicut autem relegare in insulam quisquam, quae non est sub se, non potest, ita ne in prouinciam quidem relegandi ius habet, quae non est sub se: forte praeses Syriae in Macedoniam non relegabit
Abbreviated transcription (Latin):
isular assignare possũt inq̃
eam relegare. si uo non bant
legare. scribant aut̾ in pri nt
ipe nisisa assignẽt ceteꝵ nõ
postut dapuare ĩinsulam
ꝙͣ mea ꝓuicia cm p̾sunt nõ
inpatorassigner milititra¬
dendus est relegatuiħdift̾a
ꝙminsuła relegari et tp̃c et¬
siue ad tp̃c. sue inppetunr
qt fu̾it reł gatus cuntate
romana retin et test̾i fac

Expanded text:
insulam adsignare possint inque eam relegare, sin uero non habeant, legare, scribant autem imperatori, ut ipse insulam adsignet. ceterum non possunt damnare in eamin ea prouincia cui praesunt non insulam adsignet, militi tradendus est relegatus.Haec esquod in insulam relegari et ad tSiue ad tempus siue in perpetuum quis fuerit relegatus, et ciuitatem Rom
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcad passos se hiꝰ queruncur
Adire p̾fectos et ap̾ eos testari.
reosq fac̾e. uł petere ut ꝓ modo
clpe ui uĩcti iri fideustoribus
Ad presid̾e mittant ¶ adño quor¬
¶Po̾nic inquard ad missudi¬
catur. satis accipi ne cogni ti¬
om desit p̾cipitur. s nec int̾u¬
emre nanfragiis colligendis
ant militẽ. uit pͥuatum. aut
lib̾tum. ẜun ne pͥncipis plac̾e
sibi aic. senatus. MEratius.¬

Expanded text:
quid passos se huiusmodi queruntur, adire praefectos et ad eum testari reosque petere, ut pro modo culpae uel uincti uel sub fideiussoribus ad praesidem remittantur. a domino quoonis, in qua id admissum dicatur, satis accipi, ne cognitioni desit, praecipitur. sed nec interuenire naufragiis colligendis aut militem aut priuatum aut libertum seruumue principis placere sibi ait senatus. 8 Neratius
Abbreviated transcription (Latin):
actum ciq sim̃ non adũsa¬
rio noc̾e debet. ¶Aon uidetur
uim fac̾e qui uiresuo utit᷑
et ordinaria accione expit᷑.
¶In penanbus caĩs benigmꝰ

Expanded text:
actum cuiqui suum, non aduersario nocere debet. Non uidetur uim facere, qui iure suo utitur et ordinaria actione experitur. In poenalibus causis benig
Abbreviated transcription (Latin):
ptioni sinĩ nome accomo¬
dau̾it ncħ desuo impẽdit.¬
¶ Siab ignoto emptus sit p̾ea
dicend̾erit eum non esse
audiend̾. ab mitioem̃ hoc
agidebet. ut imagmarrafiet
igitur non hoc abmitio eẽt
actum ut sius mimiis redi¬
meretur. sie hoc acto mno
suus non dederit cessabit li

Expanded text:
ptioni suum nomen accommodauerit, nihil de suo inpendit. Si ab ignoto emptus sit, postea dicendum erit non esse audiendum: ab initio enim hoc agi debet, ut imaginaria fieigitur non hoc ab initio esset actum, ut suis nummis redimeretur, siue hoc acto nummos seruus non dedit, cessabit li
Abbreviated transcription (Latin):
enᷤ quider nccͣe ht aut ꝑfic̾e
id aut ꝑtem qnͣtam primo¬
mi reuctisibi.beo qui id
opus fac̾e inititũat. suta ma¬
ll cuutati in qͣ id opus fieri
ceptu est dare. is aut̾ quiex
mĩo lib̾oꝵ est. si hr̃s extitit nõ
qute ptis s decime xedende
nccͣitate afficitur. et ħ diuꝰ¬

Expanded text:
eus quidem necesse habet aut perficere id aut partem quintam patrimonii relicti sibi ab eo, qui id opus facere instituerat, si ita mallet, ciuitati, in qua id opus fieri coeptum est, dare: is autem, qui ex numero liberorum est, si heres exstitit, non quintae partis, sed decimae concedendae necessitate adficit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuente qr iteos uti cunica¬
lacus orẽcesur puenisset
inde intraidus ceptembere
que tue ꝓrime future essent
llus mctibus emptis et mn
nem missus ip̃e insiriam ꝑ
intradier supra scripta non
repiss m̾ces uec nangasset
tebac ciuuitato reoder uniisa
contino pecu̾ia qĩ ꝑfecto
uauigio et praret sumptus
om̃s oĩbus ꝓsequẽtibus eam
pecin̾ar uti murbẽ romanam
cam deportarẽt eaq sibi recte
m̾cibus ninaue impoitis cur

Expanded text:
inter eos, uti, cum Callimachus Brentesium peruenisset, inde intra idus Septembres, quae tunc proximae futurae essent, aliis mercibus emptis et in nauem mercis ipse in Syriam per intra diem supra scriptam non reparasset merces nec enauigasset de ea ciuitate, redderet uniuersam continuo pecuniam quasi perfecto nauigio et praestaret sumptus omnes prosequentibus eam pecuniam, ut in urbem Romam eam deportarent: eaque sic recte mercibus in nauem impositis cum
Abbreviated transcription (Latin):
que exbouis moribus gepta
fuat. inulr impleta ꝯdicione.
peciu̾am. assequi non posuit.
In insulam de portato reopm¬
ntendi. stipso ita conceptacũ
morieris. dari non nisi mori¬
ente eo ꝯnuctitur. ¶s xftorei
punttendi dou scipło hẽdem
eius tenet. sic̾ excer̾is aliis con¬
tractibus ułuci m̃adati depoi¬

Expanded text:
quae ex bonis moribus concepta fuerat, mulier impleta condicione pecuniam adsequi non possit. In insulam deportato reo promittendi stipulatio ita concepta: 'cum morieris, dari?' non nisi moriente eo committitur. Ex facto rei promittendi doli stipulatio heredem eius tenet, sicut ex ceteris aliis contractibus, ueluti mandati depo
Abbreviated transcription (Latin):
spopondit et post paucos dies
romie testo creditori dixit pa¬
detrieta cu suma quar credito¬
risuo usarum noie dederat
quesitu est cum integrasimi¬
mamꝰ inquã eraipinatione:
obligitus est obtulit aneoio¬

Expanded text:
spopondisset, post paucos dies Romae testato creditori dixit padetracta ea summa, quam creditori suo usurarum nomine dederat. quaesitum est, cum in integrum summam, qua stipulatione obligatus est, optulerit, an
Abbreviated transcription (Latin):
De iure utimurnt HDem
in rebus publicis cum de
spectetur utrũ obcam ali¬
ttat teneatur si minuis ñ.
¶labeo. ait ex̃ cansadõation¬
iim ẽẽ talium officiorimi
icedes. ut puta sitibi affũo
sis.itis pte dedero. siquolib
iire opa ułgra mea uius
fcis. non pot lib̾.alitas uol¬
enti acquiri. ¶Siquis ded̃¬
it pectuiã uintuam ticio
reddendam seio cui dona¬
tum noleb.it. tem̃ ticius
mortuo donatore seio de¬
disse ꝓponatur. erit conse¬
mortuũ scunt siignora¬
iit isquidabat. qr peciia
fiit dantis. s siquidẽ igno¬
rau̾it mortuũ erit lib̾atus.
sisic mutuar pecumam
accepit soluenda seio sin
aut̃ mandau̾o tibi ut pec

Expanded text:
 iure utimur, ut in rebus publicis, cum de spectetur, utrum ob causam alittat, teneatur, si minus, non. Labeo scribit extra causam donationum esse talium officiorum mercedes ut puta: si tibi adfuero, si satis pro te dedero, si qualibet in re opera uel gratia mea usus fueris. Non potest liberalitas nolenti adquiri. Si quis dederit pecuniam mutuam Titio reddendam Seio, cui donatum uolebat, deinde Titius mortuo donatore Seio dedisse proponatur, erit consemortuu‹m› sciuit siue ignorauit is qui dabat, quia pecunia fuit dantis: sed si quidem ignorauit mortuum, erit liberatus, si sic mutuam pecuniam accepit soluendam Seio. si autem mandauero tibi, ut pec
Abbreviated transcription (Latin):
rõbñda est ne egeant. ¶ Eum
u̾bum resticuas in lege ĩueĩ¬
tur et si non sp̾alr defructibꝰ
additũ est. tñ ⁊̃ fructus resti
ranocetqd̾ et induobus reis¬

Expanded text:
ratio habenda est, ne egeant. Cum uerbum 'restituas' lege inuenitur, etsi non specialiter de fructibus additum est, tamen etiam fructus sunt ra nocet. quod et in
Abbreviated transcription (Latin):
tur ꝓsolidodando. hr̃de filio suo
er asse instituto lib̾tatẽ dedit in
hec uibatecemb̾ dispens ator nĩ:
seĩus iullicus et uictorma uillica
sint quos in mit̾io filii mei esse
decebre. et scucru ꝯmendatũ has.¬

Expanded text:
. Herede filio suo ex asse instituto libertatem dedit in haec uerba: 'December dispensator meus, Seuerus uilicus et Uictorina uilica sunto: quos in ministerio filii mei esse Decembrem et Seuerum commendatos ha
Abbreviated transcription (Latin):
suar pmutãt. ¶Inpionis tã
plebeioꝵ qua decurionur
illud ꝯstitutur est. ut q̃ maio¬
repena afficit᷑. ꝙͣ legibus statu¬
taestinfaĩs nonfiat ergo et si
opẽ tempario quis mulctatꝰ

Expanded text:
mutant.In personis tam plebeiorum quam decurionum illud constitutum est, ut qui maiori poena adficitur, quam legibus statuta est, infamis non fiat. ergo et si opere temporario quis multat
Abbreviated transcription (Latin):
cedi et dño reddi iuber. et ex
oput pubucũ dapnat᷑ exhus
tempis spaciur flagels cesus
dño reddi iubet sisbpena iñ¬
culor dño reddi uissus non
recipiat᷑ adño uenu̾dari. ⁊ si
emptorẽ non in uen̾it mop̾

Expanded text:
ddi iubetur: et ex opus publicum datur, ex his temporis spatium, flagellis caesus domino reddi iubetur. si sub poena uinculorum domino reddi iussus non recipiatur, uenumdari et, si emptorem non inuenerit, in opus
Abbreviated transcription (Latin):
utrueison qpost decurionat̃
beia fanulia suscepti st̃ uite¬
nd̃ esse et mag̾ puto om̃ibus
ꝓtẽe debe̾re plane siparensd̃¬
curio ẽẽ desierit. si quidẽ iam
exdecurione fu̾it editus ꝓde¬
rit ei ne afficiat᷑. eĩ n̾o si postq̃
plebenus fc̃s est t̾r̾ suscipiat fi¬
num qiͣ plebeio editus itaeru
plectendus. ¶statulibum. qĩ¬

Expanded text:
ui post decurionatumbeia familia suscepti, uidendum est: et magis puto omnibus prodesse debere.Plane si parens decurio esse desierit, si quidem iam decurione fuerit editus, proderit ei, ne adficiatur: enimuero si posteaquam plebeius factus est tunc suscipiat filium, quasi plebeio editus ita erit plectendus.Statuliberum q
Abbreviated transcription (Latin):
uidicium. et utrobiq mum̾¬
bus astͥnguntur. ¶uelegatus
ineoloco inquẽ relegatus est
int̾im et nctͣm domicilium
bt. ¶Senator ordine motus ad

Expanded text:
udicium et utrubique ‹m›uneribus adstringuntur.Relegatus in eo loco, in quem relegatus est, interim necessarium domicilium habet.Senator ordine motus ad
Abbreviated transcription (Latin):
Rpeunt. Eum qui pectũiam
publitã magr̾atus sintp̾r. er
post non pauco tp̃r detimue¬
rat. usuras eĩ ẽẽt pr̃are deb̾e nͥ
siqd allegare possit. ꝙ excausa¬
diendorum arbitrimz non dis¬
dini et possoribus cuiꝰqr cii¬
tatis. ut certi de ꝓbitate mor
et picia artis eligant ip̃i qbus
seub̾osqr suos megͥtudine
corporum ꝯmutant ¶arc̾.

Expanded text:
runt eum, qui pecuniam publicam magistratus sui tempore et post non pauco tempore detinuerat, usuras etiam praestare debere, nisi si quid adlegare possit, qua ex causauendorum arbitrium non prdini et possessoribus cuiusque civitatis, ut certi de probitate morum et peritia artis eligant ipsi, quibus se liberosque suos in aegritudine corporum committant. Marc
Abbreviated transcription (Latin):
ratum hũit int̾clicto locus
erit. ¶piane siqueratur. an
mbr̾ter cius qui opus fec̾at
int̾tlictũ hoc ꝯpetat. sciend̾
darioportesñ siquid colo
malo ipiꝰ factũ sic quonimꝰ
pueiret. ¶ nõnulli putant

Expanded text:
um habuit, interdicto locus erit. Plane si quaeratur, an in heredem eius, qui opus fecit, interdictum hoc competat, sciendumdari oportere uel si quid dolo malo ipsius factum sit, quo minus perueniret. nonnulli putant
Abbreviated transcription (Latin):
q. loco remissionis heturpro
quo hñdurest atq si ulło ur̃
ftm̃ esset. ¶Si quis patus fu̾t
sat̃ dare demde actor stiplari
nolit meaca est ut remĩti
debeat nacu pactorem fiat

Expanded text:
co remissionis habetur, pro eo habendum est, atque si nullo iure factum esset. Si quis paratus fuerit satisdare, deinde actor stipulari nolit, in ea causa est, ut remitti debeat: nam cum per actorem fiet,
Abbreviated transcription (Latin):
urbur: coificia ñ delinqui.
nec quicꝙͣ int̾est iure quis:
edificet an ñ uire edit. ceticũ
sit securus is quiopus nouũ¬
nũciauit. postꝙ̃ eitautũ est

Expanded text:
urbium aedificia non derelinqui. Nec quicquam interest, iure quis aedificet an non iure aedificet, t securus is qui opus nouuntiauit, posteaquam ei cautum est
Abbreviated transcription (Latin):
quelib̾tatis cã in pomũtur tũ iuus
est non alr̃ qua: lib̃um obligati¬
crigere ut hu religione astricti:
posteiqua sue pot̾atis esse cepissẽt.
iurandi neccͣitater hr̃ent. dur mõ
muñopas etiam uxoꝵ psonas in¬
serere. ¶meum qui impubes. iur¬

Expanded text:
ius est non aliter quam liberum obligariexigere, ut hi religione adstricti, posteaquam suae potestatis esse coepissent, iurandi necessitatem haberent, dummodo munus operas etiam uxorum personas inserere. In eum, qui impubes iur
Abbreviated transcription (Latin):
tuend reddere. ¶potest et:
quis nũciare et ignorans q
opris fieret ¶ Et post opis no:¬
in nũciatẽ. em cominitũt
se ntigatores p̾rorie mrͣdictiᷤ¬
oñe. ¶ Inde qr ap̃ celsum.l.xx.

Expanded text:
tuendo reddere. Potest autem quis nuntiare etiam ignorans, opus fieret. Et post operis noi nuntiationem committunt se litigatores praetoriae iurisdictioni. Inde quaeritur apud Celsum libro
Abbreviated transcription (Latin):
mi̾tlictis restĩtuetur siquid
illicite ft̃m est. ENunciato
ex hoc edicto non h nectͣiazo
adierit. ¶Item nũciatõe
et nr̃o et aueno noĩe facere
possimuis ¶ Item niciano
tos et ignorantes opis noui
m̃iciato procedit. ¶In opis et.
noui nunciatõe posẜ orem:¬
adũsariu facimus. ¶S etͣs

Expanded text:
ictis restituetur, si quid illicite factum est.Nuntiatio ex hoc edicto non habet necessaadierit.Item nuntiationem et nostro et alieno nomine facere possumus.Item nuntiatio tos et ignorantes operis noui nuntiatio procedit.In operis autem noui nuntiatione possessaduersarium faci
Abbreviated transcription (Latin):
rerec mͥ. hec itaq lãte fructu¬
ario ẜuo. ilł. alieno qui bona
fidesuit. comꝑabitur. suus
aũt fructuario sipinitat ex
re ip̃iꝰ. uł alienus quibona fi¬
de seruit i eptori nulla
de pecuno dabitur in dnĩn
esse intesliguntur. ¶ decem
hodie dare spondes dixipo¬
sse uł eode die pecin̾a peti
nec uidi p̾maturiꝰ agi nõ
funtostipłonis die non dif

Expanded text:
reret mihi? hoc itaque latere fructuario seruo uel alieno, qui bona fide seruit, comparabitur. seruus autem fructuario si promittat ex re ipsius uel alienus, qui bona fide seruit, emptori, nulla de peculio dabitur in dominum esse intelleguntur. 'Decem hodie dari spondes?' dixi posse uel eo die pecuniam peti nec uideri praematurius agi non finito stipulationis
Abbreviated transcription (French):
uiedes ac̾im ne frum̃iti iuxͣ
domũ poĩtam ꝯbusxit. mĩctus
u̾batus igni necari iubetur.
aut noxam sarcire iubetur:
aut si mins idonens sir leuins .¬
castigatur. appsłone ã edium

Expanded text:
edes acervumve frumenti iuxta domum positum conbusserit, vinctus verberatus igni necari iubetur, aut noxiam sarcire iubetur aut, si minus idoneus sit, levius castigatur. appellatione autem aedium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtabulas. iscui ẜnus legatusest. si¬
rogatus fu̾it ut eum mau̾mitt̾et.
et nolit enm accipe compellendus
uelit ne intercidat libertas. Dem.

Expanded text:
tabulas.Si is cui seruus legatus est rogatus fuerat, ut eum manumitteret, et nolit eum accipere, compellendus uelit, ne intercidat libertas.
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditarius ñdum adhita
hr̃ditate furtũ hr̃di fecerir
qui testõ dñi mau̾issus est.
furti actio adu̾sus euicõ

Expanded text:
reditarius nondum adita hereditate furtum heredi fecerit, qui testamento domini manumissus est, furti actio aduersus eum co
Abbreviated transcription (Latin):
ħei modo possidemus ommia
q̃mari. fra. celoq capimius. atq̃
Aslumone fluminum ña
fiunt. item que ex rebris. Mic̃o
noie possessis uata possidemus u¬
uti ptur hr̃ditarie ul empte. an

Expanded text:
 modo possidemus omnia, quae mari terra caelo capimus aut quae alluuione fluminum nostra fiunt. item quae ex rebus alieno nomine possessis nata possidemus, ueluti partum hereditariae aut emptae an
Abbreviated transcription (Latin):
si u̾õ ẜuu suscepit is cui hr̾ditas
restituta fu̾it. ipĩnꝯuenit mami¬
mitr̾e et ead pena inpsona enis
obẜuariꝯueniet. q̾ circaeptores
custodirisolent. anhũa putas
memorsũ eius siñe ꝙͣ dixisse fe

Expanded text:
reditas restituta fuerit, ipsum competit manumittere et eadem in personam eius observari conveniet, quae circa emptores custodiri solent". an haec vera putes? memor sum eius sententiae, qui dixisse fe
Abbreviated transcription (Latin):
hoc est nire ip̃a minciatiofa¬
ciendaesti ꝙ id circorecepnit.
est ut confestim ꝑ nũtiatõe
Abore disced aturicẽt̾m si. iliꝰ¬
bifiat mũciatio illud incõmo¬
di sequit᷑ ꝙ dumi uenitur ad

Expanded text:
hoc est in re ipsa, nuntiatio facienda est: quod idcirco receptum est, ut confestim per nuntiationem ab opere discedatur. ceterum si alibi fiat nuntiatio, illud incommodi sequitur, quod, dum uenitur ad
Abbreviated transcription (Latin):
Aut illud q. ego uoluo rec elec¬
tio psonalis est. et ios uo ul fi¬
io talis electio non coberet ĩ
bĩde: tii cransit obligo et añ
clection̾e mortuo stipinatore
dum taxat debetur instiplonẽ
deducitur nonuc in uidicus
etiam futurum et io iustipło¬
ne adicitur et u̾bum optebit
ue uł ita presens in diem uer

Expanded text:
aut illud, quod ego voluero", haec electio personalis est, et ideo servo vel filio talis electio cohaeret: in heredes tamen transit obligatio et ante electionem mortuo stipulatore.dumtaxat debetur in stipulationem deducitur, non ut in iudiciis etiam futurum: et ideo in stipulatione adicitur verbum "oportebit" vel ita "praesens in diemve
Abbreviated transcription (Latin):
ntend̾e sibi darioporte quino
sibi electionẽ non ꝯstituit mẽ¬
tum stipulatur. ¶Qui sortem
stipłatur et us. as quascũqr ctũ
et nictum stipul.ari iudetur.
et tot stipulatione: st̃ quot st̃
re: ¶ ec stipulatio fund tuscu¬
lami. dari ostendit c̃tumeẽ¬

Expanded text:
ntendere sibi dari oportere: qui vero sibi electionem non constituit, incertum stipulatur. Qui sortem stipulatur et usuras quascumque, certum et incertum stipulatus videtur et tot stipulationes sunt, quot res sunt. Haec stipulatio: "fundum Tusculanum dari?" ostendit se
Abbreviated transcription (Latin):
quid te dare fac̾e oportet de¬
monstrat eam pecila que iã
debetur q̃ si totam demonstra¬
re uult. dicit oportet optebit¬
ue uł ita p̾sens indiẽ ne. ¶de

Expanded text:
quid te dare oportet' demonstrat eam pecuniam quae iam debetur: quod si totam demonstrare uult, dicit 'oportebitue' ‹uel› ita 'praesens in diemue'. 77
Abbreviated transcription (Latin):
ia expsoa eius qui ꝯtinne¬
namfecit. ¶Eum ẜuus in¬
uiriamfecit maleficimm
igͥ nutosicuti excet̾is delic¬
noralis acciodatur. s et in
arbitrio dĩi est. an uelir eu
ubando exibe. ur ita s.atisfi. at.

Expanded text:
a eius qui contumeliam fecit. Cum seruus iniuriam facit, maleficium igitur sicuti ex ceteris delicnoxalis actio datur. sed in arbitro domini est, an uelit eum uerberandum exhibere, ut ita satisfiat
Abbreviated transcription (Latin):
ui mercenaru ꝓpud quos
degunt surripu̾it. ¶Delinq¬
nũt e̾ aut ꝓpoĩto. aut impe¬
tu. aut cau̾apoito delinquũt
latrones qui factionẽ hñt.
nõcu uenando telũ ĩferñ
missu hoĩem int̾fecit. ¶Ea¬
pitis pena est bestus bbici uł
ał sinues penas pati uł aĩa¬
duerti. Dem.¬

Expanded text:
 mercennarii apud quos degunt subripiunt. Delinquitur autem aut proposito aut impetu aut casu. proposito delinquunt latrones, qui factionem habent: in uenando telum in feram missum hominem interfecit. Capitis poena est bestiis obici uel alias similes poenas pati uel animaduerti.
Abbreviated transcription (Latin):
canti neꝗd aut duris aut re¬
missiꝰ ꝯstituat᷑ qua cãdepo
Se g scit neeͥ aut seintatis autcle¬
⁊mentie gra affectanda est.s:
res expostulat statuend̾ est.
plane in lemoribꝰ caĩs ꝓmo¬
res adlenitatẽ iidices esse¬
debent ingͣmoribꝰ peis seĩ¬
tate legũ curaliquo tempa¬
miero benignitatis sb̾sequi.¬
furta domestica ⁊ si lemora
atrono iucuiꝰ domo morat¬
uĩ m̃cenaris ab eo cui opas¬
i
domestica furta uocant᷑ q̃
uẽ¬

Expanded text:
ne quid aut durius aut remissius constituatur, quam causa deposcit: nec enim aut seueritatis aut clementiae gloria affectanda est, res expostulat, statuendum est. plane in leuioribus causis prores ad lenitatem iudices essedebent, in grauioribus poenis seutatem legum cum aliquo tempmento benignitatis subsequi.Furta domestica si uiliora patrono, in cuius domo moratuel mercennarius ab eo, cui opi: domestica furta uocantur, ue
Abbreviated transcription (Latin):
Pncͣchit crime maiestatis
quistatuas cesarisuetusta¬
te corruptas refic̾it. necq̃m
iapide iactato mẽto fortui¬
to statua actig̾ir. crimen
maiestatis ꝯmisit et ita señ¬

Expanded text:
ntrahit crimen maiestatis, qui statuas Caesaris vetustate corruptas reficit. Nec qui lapide iactato incerto fortuito statuam attigerit, crimen maiestatis commisit: et ita Se
Abbreviated transcription (Latin):
eo delatore qui camsonis.
ag̾e instituerat nonhĩta m̃¬
tione mandatoris sipostea
desistat p̾tendẽs mandatorẽ
cĩe decessisse pm̾end̾ dii
fr̃es rpserunt. ¶arc̃.

Expanded text:
eo delatore, qui causam solus agere instituerat non habita mentione mandatoris, si postea desistat, praetendens mandatorem causae decessisse, puniendum diui fratres rescripserunt. 24
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sine płes sũme in pła opa
legantur et legit falcidie
int̾nentu id ꝙ relinqͥtur
fficit. ꝑmittitur in unũ o pꝰ¬
ꝙ ciitas nelit erogari.s et
municipio peccina legatã¬
ut ex reditu eins uenatio:¬
aut spectacła edant᷑. senatus
meaca erogare netuit. et pẽ¬

Expanded text:
sive plures summae in plura opera legantur et legis Falcidiae interventu id quod relinquitur fficit, permittitur in unum opd civitas velit, erogari. sed municipio pecuniam legataut ex reditu eius venatioaut spectacula edantur, senatus usas erogare vetuit: et pe
Abbreviated transcription (Latin):
millũ ius testator hũit exten
sequendi nectͣitat et honesta
atum scͥptum est. ueniam
tribuendã leg̾ cornelꝰ. placuit¬
iõnifilia que dictante mr̾e
sua pignorantiam iuris. le¬
legatum sibi ascͥpsat c̾esut
manu scriptori testĩ restitu¬
legis cornelie remitriss bem¬

Expanded text:
llum ius testator habuerit, extendsequendi necessitas et honesta atum scriptum esset, uen‹i›am tribuendam legis Corneliae placuit.Idem in filiam, quae dictante matre sua per ignorantiam iuris legatum sibmanu scriptori testamenti restitulegis Corneliae remitti. sed ben
Abbreviated transcription (Latin):
dedu et eam pticulatim
accepitdente se abstim¬
it qr miuor annis erat ib
ic qui soluii id q mutuũ

Expanded text:
dedit et eandem particulatim recepit, deinde se abstinuit, quia minor annis erat, abis, qui soluisset id quod mutuu
Abbreviated transcription (Latin):
debiturus sit deniq sitotũ
ticius solu̾it. nec debitor fu¬
isse uidebitur seius ꝙ cond¬
itio eius defecit. Dem.

Expanded text:
debiturus sit: denique si totum Titius solverit, nec debitor fuisse videbitur Seius, quia condicio eius deficit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑquos corpe possidebam de¬
nẽ s si alt̾i tradidim amito
possoñe. nam ꝯstat posside
nos donec aut nr̃a uolũtate
discesẜ imus aut ui deiecti
fu̾imus. ¶Siẜuns ꝙ̃ posside¬
bam ꝓlibo segerat ut fecit
spartan et iuditu lbale ꝑ¬
ati patus sit non indebitur
adũo posudi cuise. ad u̾sari¬
um ĩpat. s hoc ita ũm eẽ si¬

Expanded text:
quos corpore possidebam, desionem. Et si alii tradiderim, amitto possessionem. nam constat possidere nos, donec aut nostra uoluntate discesserimus aut ui deiecti fuerimus. Si seruus, quem possidebam, pro libero se gerat, ut fecit Spartacus, et iudicium liberale pati paratus sit, non uidebitur a domino possideri, cui se aduersarium praeparat. sed hoc ita
Abbreviated transcription (Latin):
t inꝑicnutate nr̃a senectus
uenerabiꝰ fuic. Aamꝙ maior¬
es nr̃i pene eunt̾e honorem
sembus ꝙ magr̾atibus tribuel¬
palia sõ eunda ide bonorsenec¬
cũti tributus est. s enm qui
insenectute locuplex ftus estẽ
pͥmuo etatis marĩe sino tã
corpis bat ueritione ꝙͣ pect̾e
erogatione indicti mun̾is. ad¬
m̾stratio. et exea ciuitate sir.
inq̃nonfacile sufficientes in
¶legem quo respici cuiusq

Expanded text:
 in ciuitate nostra senectus uenerabilis fuit: namque maiores nostri paene eundem honorem senibus, quem magistratibus tribuepalia subeunda idem honor senectuti tributus est. sed eum, qu‹i› in senectute locuples factus est priuilegio aetatis, maxime si non tam corporis habeat uexationem quam pecuniae erogationem indicti muneris administratio, et ex ea sit ciuitate, in qua non facile sufficientes uirLegem quoque respici cuiusque
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si quis tũ mbecistitate impeditꝰ
usetiam ne offend̾et ułteleu:
quite mag̾ faciebat ĩo non ue¬
u̾̃it ad phibend̃ non indebitur
adusarĩ iũfecisse et ita iabeo
scribit. id̾ labeo. ait et site nole¬
nte ad ꝓbibend̾ uenire dec̾iũt

Expanded text:
Si quis tamen inbecillitate impeditur uel etiam, ne offenderet uel te uel eum, qui te magni f‹a›ciebat, ideo non uenerit ad prohibendum, non uidebitur aduersarius ui fecisse: et ita Labeo scribit.Idem ait et si te uolentem ad prohibendum uenire det
Abbreviated transcription (Latin):
prec ipeũt post diuortium
ꝙ tu nou̾ca bona fide pͥiug¬
nus fec̾it. non ẽẽ crimen
admutend̃ incesti.idem
non sołer. et ĩo abstinenti
ꝯtali matrimomo penam

Expanded text:
rescripserunt post divortium, quod cum noverca bona fide privignus fecerit, non esse crimen admittendum incesti. Idemnon solent: et ideo abstinenti tali matrimonio poenam
Abbreviated transcription (Latin):
probat prodiusis ptibus cõ¬
uemirieos oport̾e. ¶Si ples
diñsint edium qui dapui
infecti sibi ꝓspicere nouit

Expanded text:
probat, pro dominicis partibus conveniri eos oportere. Si plures domini sint aedium, qui damni infecti sibi prospicere volunt
Abbreviated transcription (Latin):
netor edix qui agit inułꝑ¬
uiriaꝵ c̃tum dicat quid ĩ¬
uirie ft̃insit. qr qui famo¬
sam actione intendit nõ
d nagari. cũ discrimine:
aliene estimatioĩs. s desi¬

Expanded text:
etor edixit: 'qui agit iniuriarum, certum dicat, quid iniuriae factum sit': quia qui famosam actionem intendit, non debet uagari cum discrimine alienae existimationis, sed desi
Abbreviated transcription (Latin):
gaia q̃ro an gau seium ob¬
ꝙ scriptura q̃ ꝓponentur int̾¬
poita sit obligatum essesseia
cu salarium ꝯstituere uellz
ita epłam emisit. lucio ticio
s. alutem.si ieodem aĩo et in

Expanded text:
ob scriptura quae proponeretur interposita sit, obligatum esse. Seia, cum salarium constituere uellet, ita epistulam emisit: 'Lucio Titio salutem. Si in eodem animo et
Abbreviated transcription (Latin):
untenda simtid eo qui in in¬
suła de portatus est. qo hñd.a
non est.ut dinꝰ pns cecilio¬
b̾o inpecũiarus cauĩs qo hñda¬

Expanded text:
tenda sunt. De eo, qui in insulam deportatus est, quaestio habenda non est, ut diuus Pius rescrbero in pecuniariis causis qua