comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
perit : libenter obliuiscit᷑
quicquid religiose cogitauit:
Necesse. ẽ. enim. ut cum
cogitatio Extra usum
ducitur. ꝓtinus mentis
oculus adopera trans¬
acta reuocetur: Ac pen¬
s&& quisq quid sub iectus
egerit. & repente cognos¬
cit : si prelatus bona age¬
re quae proposuerit pos¬
sit: Nequaquã ual& in
culmine humilitatem
discere . qui nimis positꝰ
nondesiit suꝑbire: Nescit
laudem cum suppecit
fugere: qui adhanc didicit
cum de esset hanelare:
Nequaquam uincere auari¬
ciam potest. quando ad
multoꝵs sustentationẽ
tendit. iscui sufficere ꝓ¬
pria nec soli potuerunit:
Exante actai ergo uita se
quisq inueniat. ne appe¬
titu se culminis lmago
cogitationis inludat Ple¬
rumq inoccupatione regi¬
minis ipse quoq boni ope¬
ris usus ꝑditur. qui in tran¬
quillitate tenebartur:
Quia quiȩto mari recte
nauem et inperitus diri¬
git: Turbatis autem tem¬
pestatum fluctib & iam
peritus se nauta confun¬

Expanded text:
perit, libenter obliviscitur perit, libenter obliviscitur quidquid religiose cogitavit. Necesse est enim ut cum cogitatio extra usum ducitur, protinus mentis oculus ad opera transacta revocetur, ac penset quisque quid subjectus egerit. Et repente cognoscit si praelatus bona agere, quae proposuerit, possit, quia nequaquam valet in culmine humilitatem discere, qui in imis positus non desiit superbire. Nescit laudem cum suppetit, fugere, qui ad hanc didicit, cum deesset, anhelare. Nequaquam vincere avaritiam potest, quando ad multorum sustentationem tendit is cui sufficere propria nec soli potuerunt. Ex ante acta ergo vita se quisque inveniat, ne in appetitu se culminis imago cogitationis illudat. Plerumque in occupatione regiminis, ipse quoque boni operis usus perditur, qui in tranquillitate tenebatur, quia quieto mari recte navem et imperitus dirigit, turbatus autem tempestatis fluctibus etiam peritus se nauta confun
Abbreviated transcription (Latin):
nouerat pie parcere in
bonoꝵ quoq nece post
didicit: sine obsiticulo
retractationis anhelare :
Prius quippe ferire de pre¬
hensum ꝑsecutorẽ noluit¬
& post cum dampno de¬
sudantis exercitus: ȩtiã
deuotum militem extinx:
Quem profecto ab electoꝵ
numero culpa longius ra¬
per& : nisi hunc adueniã
um pastorale cupiunt. p̃¬
nulla quoq bona opera
animo proponunt Et quã¬
uis hoc elationis intentio¬
ne apetant : operaturos
tamen se magna ꝑtractant
tio subprimat. aliud trac¬
tantis animo suꝑficies co¬
gitationis oftendat Nam
sibi ipsa dese mens sepe
mentitur. & fingit se de bo¬
no opere amare qđ non
amat : demundo aut̃ głã
non amare qđ amat: Sepe
mens principari appetens
fit adhoc pauida cũ querit.
audax cum ꝑuenerit: Pen¬
dens enim ne non ꝑueni¬
at trepidat. sed repente
ꝑueniens : iure sibi hoc de¬
bitum ad qđ ꝑuenerit putat:
Cumq ꝑcepto principatus
officio ꝑfrui secularit ce¬

Expanded text:
noverat parcere, in noverat parcere, in bonorum quoque nece post didicit sine obstaculo retractationis anhelare. Prius quippe ferire deprehensum persecutorem noluit, et post cum damno desudantis exercitus, etiam devotum militem extinxit. Quem profecto ab electorum numero culpa longius raperet, nisi hunc ad veniamum pastorale cupiunt, nonnulla quoque bona opera animo proponunt. Et quamvis hoc elationis intentione appetant, operaturos tamen se magna pertractant. tio supprimat subrepat, aliud tractantis animo superficies cogitationis ostendat. Nam sibi ipsa de se mens saepe mentitur, et fingit de se bono opere amare quod non amat, de mundi autem gloria non amare quod amat. Saepe mens principari appetens, fit ad hoc pavida, cum quaerit; audax, cum pervenerit. Tendens enim, ne non perveniat, trepidat; sed repente perveniens, jure sibi hoc debitum, ad quod pervenerit, putat. Cumque percepto principatus officio perfrui saeculariter coe
Abbreviated transcription (Latin):
sed penetrare nequeunt:
Obstupescent enim. quae
non intellegunt Ille mo¬
dis omnib deb& ad exẽ¬
plum tuuendi ꝑtrahi qui
cunctis carnis passionib
moriens : iam spiritaliter
uiuit: Qui prosperamun¬
di: post posuit : qui nul¬
la aduersa ꝑtimescit:
Qui sola interna desiderat:
Cuius intentioni bene
congruens. Nec omnino
ꝑ inbecillitatem. nec ual
de ꝑcontumeliam corp
repugnat: Ipse nichil¬
ominus ad dignitatẽ pas¬
toralis officui deb& pro¬
uehi. qui adaliena capi¬
enda nonducitur: sed pro¬
pria largitur: Sui ꝓpie¬
tatis uiscera cicius adig¬
noscendum flectitur. sed
nõ s plusquam dece ignos¬
cens. ab arce rectitudinis
publice noluit : ipsũ tam̃
qui in regno se unxerat
scidit: Sauid propheta
auctoris iudicio pene
incunctis actib placens.
mox ut pressurae ponde¬
re caruit. intumore uul¬
neris erupit: Factũsq ẽ.
inmorte uiri crudeliter
rigidus : qui in apetitu fe¬
mine eneruiter fuerat
fluxus Et qui malis ante

Expanded text:
sed penetrare nequeunt. sed penetrare nequeunt. Obstupescunt enim quae non intelligunt. Ille modis omnibus debet ad exemplum vivendi pertrahi qui cunctis carnis passionibus moriens jam spiritaliter vivit, qui prospera mundi postposuit, qui nulla adversa pertimescit, qui sola interna desiderat. Cujus intentioni bene congruens, nec omnino per imbecillitatem, nec valde per contumeliam corpus repugnat. Ipse nihilominus ad dignitatem pastoralis officii debet provehi qui ad aliena cupienda non ducitur, sed propria largitur; qui per pietatis viscera citius ad ignoscendum flectitur, sed nusquam plusquam deceat ignoscens, ab arce rectitudinis publice noluit, ipsum tamen qui in regem se unxerat, abscidit. David propheta, auctoris sui judicio pene in cunctis actibus placens, mox ut pressurae pondere caruit, in tumorem vulneris erupit: factusque est in morte Uriae crudeliter rigidus, qui in appetitu feminae enerviter fuerat flexus. Et qui malis ante pie
Abbreviated transcription (Latin):
corditionis Nam sicut pre
fcitisumus. antiqui patres
nr̃i. pastores peccorum &
non reges hominum: fuisse
memorantur: Necesse . ẽ.
ergo. ut rectores a subditis
timeantur : quando ab eis¬
dem dm̃ minime timere
deprehendunt: Ut humana
saltim formidine peccare
metuant. qui diuina iudicia
non formidant: Nequaquã
prepositi ex subiectorum
timore suꝑbiant. in quo
Non suam gloricam: sed
subditorum iusticiã quer̃:
In eo autem qđ metum sibi
aꝑuerse uiuentib exigunt :
quasi non hominib sed
midine iacere substrati:
Facies scãe a ecłe sunt. hi
qui in locis regiminum po¬
siti apparent primi. ut
exeore specie honor sit¬
fidelis populi : etiamsi
quid in corpore lat& de¬
forme : Siurumirum p̃lati
plebib plangunt culpas
infirmantium : seq: sic de
alienis lapsib acsi de
propriis affligunt: Sepe
rectores boni. dum quos¬
dam uident adueniam
post culꝑas redire. quos¬
dam iniquitate ꝑ sistere.
occulta omnipotentis
dĩ iudicia uenerantur.

Expanded text:
conditionis. Nam sic, ut conditionis. Nam sic, ut diximus, antiqui patres nostri pastores pecorum, et non reges homimemorantur. Necesse est ergo ut rectores a subditis timcantur, quando ab eisdem Deum minime timeri deprehendunt: ut humana saltem formidine peccare metuant, qui divina judicia non formidant. Nequaquam praepositi ex subjectorum timore superbiant, in quo non suam gloriam, sed subditorum justitiam quaerunt. In eo autem quod metum sibi a perverse viventibus exigunt, quasi non hominibus, sed midini jacere substrati. Facies sanctae Ecclesiae sunt hi qui in locis regiminum positi apparent primi, ut ex eorum specie sit honor fidelis populi, etiam si quid in corpore latet deforme. Qui nimirum praelati plebibus plangunt culpas infirmantium, seque sic de alienis lapsibus ac si de propriis affligunt. Saepe rectores boni, dum quosdam vident ad veniam post culpas redire, quosdam vero in iniquitate persistere, occulta omnipotentis Dei judicia mirantur,
Abbreviated transcription (Latin):
protinus docent: Unde
bene primus paster ȩclȩ
pastores ceteros anmon&
dicens: Parati semꝑ adsa
innobis . ẽ. spe: Acsi aꝑte
dicat: Ut ad portandam
archam mora nulla prae¬
pediat. uectes ac irculis
numquam recedant Sc̃i
uri dum praesunt: non
inse potestatem ordinis.
sed aequalitatem condici¬
onis attendant: Nec prȩ¬
esse gaudeant hominib
sed prod esse: Sciant enĩ
qđ antiqui patres nr̃i non
tam reges hominum : quã
pastores peccorum fuisse
memorantur: Cum noe
chĩs filiisq eius post dilu¬
uium dicer& Crescite
multiplicamini : & im¬
plete terram: Subditur:
Et terror ur actremor. sit
suꝑ cuncta animalia trae
omo quippe animalib in¬
rationabilib Non aut̃ cete¬
ris hominib: Natura pre¬
latus est: Idcirco ei dicit᷑.
ut ab animalib & pon
ab hominẽ c̃timeatur: Iuia
contra naturam suꝑbirȩ . ẽ.
ab aequali uelle timeri
Cuncti quipprȩsunt. non
insepotestatem ordinis.
sed aequalitatem pensare

Expanded text:
protinus docent. Unde protinus docent. Unde bene primus pastor Ecclesiae pastores caeteros admonet, dicens: Parati semper estin nobis est, spe . Ac si aperte dicat, ut ad portandam arcam mora nulla praepediat, vectes a circulis nunquam recedant. Sancti viri dum praesunt, non in se potestatem ordinis, sed aequalitatem conditionis attendant; nec praeesse gaudeant hominibus, sed prodesse. Sciant enim quod antiqui patres nostri non tam reges hominum quam pastores pecorum fuisse memorantur. Cum Noe Dominus filiisque ejus post diluvium diceret: Crescite et multiplicamini, et implete terram, subditur: Et terror vester ac tremor sit super cuncta animalia terrae . Homo quippe animalibus irrationalibus, non autem caeteris hominibus natura, praelatus est. Iut ab animalibus, et non ab homine timeatur, quia contra naturam superbire est, ab aequali velle timeri. Cuncti ergo qui praesunt, non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare
Abbreviated transcription (Latin):
luminum semꝑ inheren¬
tes scãe a eccłae unitatẽ
denuncient: & quasi in¬
tromissi circuli archam
dñi portent: Uectibus
archam testamenti por¬
tare .ẽ: bonis doctorib
sc̃am aeccłam adrudes
infidelium mentes prae¬
dicando deduci Iui auro
quoq iubentur operiri.
ut cum sermonẽ aliis in¬
sonant. ipsi &iam uitae
splendore fulgescaN:
Necesse . ẽ igitur. ut qui ad
officium prȩdicationis ex¬
cubant a sacrȩ lectionis
studio nonrecedant:
Ad hoc uamq uectes. eẽ. in
circulis archȩ semꝑ iu¬
bentur : ut cum portari
archam oportunitas exi¬
git. de intromittendis
uectib portandi tarditas
nulla generetur: Quia ui¬
delic& cum im periale ali¬
quid a sub ditis pastor
inquiritur: ignominiosũ
ualde. ẽ. situnc querat
discere cum questionem
deb& enodare Circubis
archȩ foederis uectes in¬
hereant : ut doctoressẽꝑ
in suis cordib eloquia
sacra meditantes testam̃¬
ti archam sine mora ele¬
uent. siquicquid necesse ẽ.

Expanded text:
luminum semper inhaerenluminum semper inhaerentes, sanctae Ecclesiae unitatem denuntient, et quasi intromissi circuli arcam Domini portent. Vectibus arcam testamenti portare, est bonis doctoribus sanctam Ecclesiam ad rudes infidelium mentes praedicando deduci. Qui auro quoque jubentur operiri, ut cum sermone aliis insonant, ipsi etiam vitae splendore fulgescant. Necesse est igitur ut qui ad officium praedicationis excubant, a sacrae lectionis studio non recedant: ad hoc namque vectes esse in circulis arcae semper jubentur, ut cum portari arcam opportunitas exigit, de intromittendis vectibus portandi tarditas nulla generetur: quia videlicet cum spiritale aliquid a subditis pastor inquiritur, ignominiosum valde est, si tunc quaerat discere, cum quaestionem debet enodare. Circulis arcae foederis vectes inhaereant, ut doctores semper in suis cordibus eloquia sacra meditantes, testamenti arcam sine mora elevent, si quidquid necesse est,
Abbreviated transcription (Latin):
cessum fugiat : aut ꝑuen¬
tione uitȩ contradicat.
aut uita doctrinã des¬
tituat : aut doctrinae
praesumptio extollat :
Prius ergo app&xitũ timor
temper&. post autẽ ma¬
gisterium qđ aquerente
suscipitur uita commdet:
Acdeinde necesse . ẽ ut
pastoreͥs bonum qđ ui¬
uendo ostenditur: loquen¬
do propagetur: Ad extre¬
mum uero suꝑ est. ut ꝑfec¬
ta quaeq opera conside¬
ratione propriae infir¬
mitatis de primat: ne
hoc ante occulti arbitri
oculos tumor elationis
extingat Isaias quoq¬
proph&a ait Clama ne
cesses: quasi tuba ex alta
uocem tuam: Pre conis
namq officium suscipit :
quisquis ad sacerdotiũ
accedit: Ut ante aduen¬
tum uidicis qui terribilit̃
sequitur : ipse scilic&
clamando gradiatur: Sa¬
cerdos ergo si praedica¬
tionis. ẽ. pescius. quam
clamoris uocem daturs
ẽ. praeco mutus. Fortes
ꝑseuerantesq doctores.
uelut inputribilica ligna
querendi sunt : qui in¬
struction sacrorum uo¬

Expanded text:
cessum fugiat, aut pervencessum fugiat, aut perventioni vita contradicat, aut vitam doctrina destituat, aut doctrinam praesumptio extollat. Prius ergo appetitum timor temperet: post autem magisterium, quod non a quaerente suscipitur, vita commendet. Ac deinde necesse est ut pastoris bonum, quod vivendo ostenditur, loquendo propagetur. Ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratione propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitri oculos tumor elationis exstinguat. Isaias quoque ait: Clama, ne cesses: sicut tuba exalta vocem tuam . Praeconis namque officium suscipit, quisquis ad sacerdotium accedit, ut ante adventum judicis, qui terribiliter sequitur, ipse scilicet clamando gradiatur. Sacerdos ergo si praedicationis est nescius, quam clamoris vocem daturus est praeco mutus! Fortes perseverantesque doctores velut imputribilia ligna quaerendi sunt, qui instructioni sacrorum vo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iudicio: disꝑciens pro¬
pria propriis: Nouit enĩ.
quid agat: Cum iudicio
pascit : quos iudicatus re¬
demit: Sequitur: Absit ut
desint modo boni pasto¬
res. absit a nobis ut desint.
absit amiscđia ipsius: ut
non eos gignat atq cons¬
tituat: Utiq si sunt bone
oues: sunt & boni pastores
am debonis ouib fiunt
boni pastores Sed omnes
boni pastores : inuno sunt
unum sunt: Illi pascanit.
xp̃s pascit: Sint ergo om̃s
in pastore uno: &dicant
uocem pastoris unã quã
audiant oues: et sequan¬
tur pastorem suũ: Et non
illum aut illum. sed unũ:
Et omne sin illo una uoce
dicant: diuersas uoces
ponhabeant:¬
GREBORII DE PASIORIB
ANIMARG̃ QUALES INȨCLA
ELIGI DEBEANT.
um rerum necessitas
exposcit : pensandũ
ualde . ẽ. adculmen quisq
regiminis qualit̃ ueniat:
Atq ad hoc rite ꝑueniens :¬
uens: qualit doceat:
Et recte docens: infirmi¬
tatem suam cotidie quan¬
ta consideratione cognos¬
cat: Ne aut humilitas ac

Expanded text:
cum judicio, dispertiens procum judicio, dispertiens propria propriis. Novit enim quid agat. Cum judicio pascit, quos judicaturus redemit. Sequitur. Absit ut desint modo boni pastores. Absit a nobis ut desint. Absit a misericordia ipsius, ut non eos gignat atque constituat. Utique si sunt bonae oves, sunt et boni pastores. Nam de bonis ovibus fiunt boni pastores. Sed omnes boni pastores in uno sunt, unum sunt. Illi pascant, Christus pascit. Sint ergo omnes in pastore uno, et dicant vocem pastoris unam, quam audiant oves, et sequantur pastorem suum, et non illum, aut illum, sed unum Et omnes in illo unam vocem dicant, diversas voces non habeantII De pastoribus animarum, quales in Ecclesia eligi debeant. Cum rerum necessitas exposcit, pensandum valde est ad culmen quisque regiminis qualiter veniat, atque ad hoc rite perveniens vens qualiter doceat, et recte docens infirmitatem suam quotidie quanta consideratione cognoscat; ne aut humilit
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam sollicita cor¬
dis aure pensarent qui
ait: Qui scandalizauerit
unum depus illis istis qui
inme credunt. expedit ei
ut sus pendatur mola
asinaria incollo eius.
& demergatur in profun¬
dum maris Ne temera¬
re sacra regiminaa quis¬
quis his inparest aude¬
at : & ꝑconcupis centiã
culminis ducatum susci¬
piat ꝑdicionis Hinc enĩ
pie iacob prohib& dic̃s
Nolite plures magiftri fie¬
ri: fr̃s mei: Hinc ipse dei
hominumq mediatorreg¬
num ꝑcipere uitauit in
terris : qui suꝑnor quoq
sp̃uum scientiam sensũq
transcendens : ante scła
regnat in caelis Plerũq
aduersitatis magisterio.
sub disciplina cor prȩmit᷑
Iuod si ad regiminis culm̃
eruperit: in elationis ꝓti¬
nus usu gloriae ꝑmutat᷑.
Sic saul qui indignum se
prius considerans fugerat
mox ut regni gubnacula
ꝑcepit intumuit: Honora¬
rinamq: coram populo
cupiens. dum re prehendit
hodie : quid aut̃ eras neset
Pascit ergo ille

Expanded text:
sententiam sollicita corsententiam sollicita cordis aure pensarent, quae ait: Qui scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt, expedit ei ut suspendatur mola asinaria in collo ejus, et demergatur in profundum maris . Ne temerare sacra regimina, quisquis his impar est, audeat: et per concupiscentiam culminis, ducatum suscipiat perditionis. Hinc enim pie Jacobus prohibet, dicens: Nolite plures magistri fieri, fratres mei . Hinc ipse Dei hominumque mediator, regnum percipere vitavit in terris: qui supernorum quoque spirituum scientiam sensumque transcendens, ante saecula regnat in coelis. Plerumque adversitatis magisterio sub disciplina cor premitur: quod si ad regiminis culmen eruperit, in elationem protinus usu gloriae permutatur. Sic Saul, qui indignum se prius considerans, fugerat, mox ut regni gubernaculo suscepit, intumuit. Honorari namque coram populo cupiens, dum reprehendi hodie; quid autem cras, nec ipse. Pascit ergo ille
Abbreviated transcription (Latin):
sunt dñi pesciunt: ad ño
nesciuntur: Paulo attes¬
tante qui ait: Siquis aut̃
ignorat : ignorabitur: Ple¬
rumq pastoꝵ impericia :¬
meritis congruit sub iectoꝵ:
Quia quamuis lum̃ scientiȩ
sua culpa exigente non
habeant. districto tam̃
iudicio agitur: ut ꝑeoꝵ
ignorantiam hi & iam
qui secuntur offendaNT:
Hinc namq in euangelio.
ꝑsem & ipsam ueritas
dicit: sicecus ceco duca¬
tum prebeat: ambo in
foueam cadunt H inc psal¬
mistai non obtantis
animo. sed proph&antis
misterio : denunciat dic̃s:
Obscurentur oculi eorũ
neuideant: et dorsum
eor semꝑ incurua: Ocu¬
li quippe sunt : qui in
ipsa honoris summa fa¬
cie positi pro uidentis
itineris officium susceper̃
Quib hi pimirum qui sub¬
sequenter inherent.
dorsa nominantur: Obs¬
curantib ergo oculis
dorsum flectur. quia
cum lumen scientiae ꝑdun
qui pre eunt: profecto
adportand ai peccatorum
cuntur: Indigni quique
tanti reatus pondera
fugerent : si ueritatis

Expanded text:
sunt Domini, nesciunt, a Domino sunt Domini, nesciunt, a Domino nesciuntur, Paulo attestante qui ait: Si quis autem ignorat, ignorabitur . Plerumque pastorum imperitia meritis congruit subjectorum: quia quamvis lumen scientiae, sua culpa exigente, non habeant, districto tamen judicio agitur, ut per eorum ignorantiam hi etiam qui sequuntur, offendant. Hinc namque in Evangelio per semetipsam Veritas dicit: Si caecus caeco ducatum praebeat, ambo in foveam cadunt . Hinc Psalmista, non optantis animo, sed prophetantis mysterio, denuntiat dicens: Obscurentur oculi eorum ne videant, et dorsum eorum semper incurva . Oculi quippe sunt, qui in ipsa honoris summa facie positi, providendi itineris officium susceperunt. Quibus hi nimirum qui subsequenter inhaerent, dorsa nominantur. Obscuratis ergo oculis, dorsum flectitur; quia cum lumen scientiae perdunt qui praeeunt, profecto ad portanda peccatorum quuntur. Indigni quippe tanti reatus pondera fugerunt, si Veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
militatis magisterium
exsola elcitione ꝑuener
psa quippe inmagisterio
lingua confunditur. quan¬
do aliud di citur : & aliud
docetur: Contra indignõ
pastores. dñs ꝑprophoeã
quaeritur dicens: Ipsi reg
res regnant : quinullis
fulti uirtutib ne quaquã
diumitus uocati. sed sua
cipidine accensi: culmen
regiminis rapiunt pocius
quam ad secuntur: Inutiles
sacerdores internus iu¬
dex: & prouehit : et non
cognoscit Quia quosmit¬
tendo tolerat: ꝓfecto ꝑ
iudicium reprobationis
ignorat Unde ad se quib¬
dam & post miracula ue¬
nientib dicit Recedite
ame operarii iniquita¬
tis: nescio qui estis Pasto¬
rum inpericia uoce ueri¬
tatis mncrepatur : cum ꝑ
prophetam dicitur Ipsi
pastores ignorauerunt
intelli gentiam: Quos sur¬
sus dñs : detestatur dicens
Et tenentes legẽ nescier᷑
me Et nesciri ergo se
ab eis ueritas conquerit᷑.
& nescire se principatum
nestientium pro testatur:
Quia profectohi. qui eaquȩ

Expanded text:
militatis magisterium militatis magisterium ex sola elatione pervenerunt. Ipsa quippe in magisterio lingua confunditur, quando aliud discitur, et aliud docetur. Contra indignos pastores Dominus per prophetam queritur, dicens: Ipsi regnris regnant, qui nullis fulti virtutibus nequaquam divinitus vocati, sed sua cupidine accensi, culmen rquam assequuntur. Inutiles sacerdotes internus judex et provehit, et non cognoscit: quia quos permittendo tolerat, profecto per judicium reprobationis ignorat. Unde ad se quibusdam, et post miracula venientibus, dicit: Recedite a me, operarii iniquitatis: nescio qui estis . Pastorum imperitia voce Veritatis increpatur, cum per prophetam dicitur: Ipsi pastores ignoraverunt intelligentiam . Quos rursus Dominus detestatur, dicens: Et tenentes legem, nescierunt me . Et nesciri ergo se ab eis Veritas conqueritur, et nescire se principatum nescientium se protestatur: quia profecto hi qui ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
to uim magnitudinis illi¬
us ignorant Vt quia in¬
docti ac precipites doc¬
trinae arcem tenere ap¬
petunt : a precipitatio¬
nis suae ausib in ipsa
locucionis ianua repel¬
luntur: Nulla ars doceri
praesumitur : nisi inten¬
ta: prius meditatione
discatur: Ab imperitis
pastorale magiste¬
rium qua temeritate sus¬
cipitur. quando ars. ẽ.
arcium regimen animarĩ
quis autem cogitationũ
uulnera occultiora. eẽ.
nesciat uulnerib uiscerũ :¬
& tamen sepe qui nequa¬
quam spiritalia precepta
cognouerunt. cordis se
medicos ꝓfiteri non metu¬
unt. dum quipigmentoꝵs.
uim nesciunt: uiderimẽ¬
dici carnis erubescunt:
Sunt ponnulli qui intra
sc̃ãm aeccłam ꝑspeciem
regiminis głam affectañ
honoris: Vlideri doctores
appetunt. trans cendere
ceteros concupiscunt. ad tes¬
tante ueritate primos
inconuentib cathedras
quer̃: Qui susceptum cur e
pastoralis officiũ ministra¬
re digne quanto magis
nequeunt : quanto adhu¬

Expanded text:
to vim magnitudinis illito vim magnitudinis illius ignorant; ut quia indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetunt, a praecipitationis suae ausibus in ipsa locutionis janua repellantur . Nulla ars doceri praesumitur, nisi intenta prius meditatione discatur. Ab imperitis ergo pastorale magisterium qua temeritate suscipitur, quando ars est artium regimen animarum? Quis cogitationum vulnera occultiora esse nesciat vulneribus viscerum? Et tamen saepe qui nequaquam spiritalia praecepta cognoverunt, cordis se medicos profiteri non metuunt, dum qui pigmentorum vim nesciunt, videri medici carnis erubescunt. Sunt nonnulli qui intra sanctam Ecclesiam per speciem regiminis gloriam affectant honoris: videri doctores appetunt, transcendere caeteros concupiscunt, atque, attestante Veritate, primos in conventibus cathedras quaerunt : qui susceptum curae pastoralis officium ministrare digne tanto magis nequeunt, quanto ad hu
Abbreviated transcription (Latin):
locum propopulo arripit.
qui familiarem se ei gr̃ae
esse ꝑuite meritũ nescit :
aut abeo quomodo aliis
ueniam postulat. qͥ utrũ
sibi sit placatus ignorat.
qua in re.ẽ. adhuc aliud
sollicitius formidandum.
creditur. hanc ipse ꝓprio
reatu mereatur: Euncti
liquido pouimus. qui a
cumis qui displic&& ad in¬
tercedendum mittitur.
iratus animus addeteriora
prouocatur Qui adhuc
desideriis terrenis ad strin¬
gitur. caueat ne districti
iram iudicis grauius accen¬
dens. dum loco delectat᷑.
gloriae . fiat subditis aue¬
tor ruinȩ: Solerter se
quisq mnetiatur. ne locũ
deat: si adhuc inseuiciũ
dampnabilit regnat: Ne
is quem crimen de praucit
proprium : int̃cessor fieri
appoeat proculpis ali oꝵ¬
XIIII.GREBORII. UTIN¬
DISNIMQ INPERIII.
ADPASTORME MASIS¬
TERIUM ACCEDERE
NON ERESUMANT:
unt pleriq pastorũ
qui dum metiri senes¬
ciunt. quae nondidicer̃
docere concupiscunt:
Qui pondus magisterii tan¬
to leuius aestimant: quan¬

Expanded text:
locum pro populo arripit, locum pro populo arripit, qui familiarem se ejus gratiae esse per vitae meritum nescit? Aut ab eo quomodo in aliis veniam postulat, qui, utrum sibi sit placatus, ignorat? Qua in re est adhuc aliud sollicitius formidandum, creditur, hanc ipse ex proprio reatu mereatur. Cuncti enim liquido novimus, quia cum is qui displicet, ad intercedendum mittitur, irati animus ad deteriora provocatur. Qui ergo adhuc desideriis terrenis astringitur, caveat, ne districti iram Judicis gravius accendens, dum loco delectatur gloriae, fiat subditis auctor ruinae. Solerter ergo se quisque metiatur, ne locum deat, si adhuc in se vitium damnabiliter regnat; ne is, quem crimen depravat proprium, intercessor fieri appetat pro culpis alioII. Ut indigni atque imperiti ad pastorale magisterium accedere non praesumant. Sunt plerique pastorum qui dum metiri se nesciunt quae non didicerunt docere concupiscunt, qui pondus magisterii tanto levius aestimant, quan
Abbreviated transcription (Latin):
plorat Qui ex affectucor¬
dis alienae infirmitati
coppatitur: Sicq in bonis
proximi: sicut in suis ꝓuec¬
tibus loatur: Ad digni¬
tatem pontificalis excel¬
lentiae recte ꝑuenit.
qui ita se imitabilẽ cete¬
ris incunctis quae agit
insimiat : ut inter eosñ
habeat qđ saltim detrans¬
actis erubesceat: Qui sie
studoꝵ uiuere. ut proxi¬
mor quoq corda aren¬
fluentis in rigare Q ui
orationis usu experim̃to
iam didicit: qđ obtinere
adño quae poposcerit
possit: Qui ꝑ affectus sui¬
uocem. iam quasi specia¬
liter dicitur. adhuc loquen
tdicam ecce ad sum: Si for¬
tasse quisquam ueniat. ut
prose ad intercedendum
nos apud potentem quem¬
piam uirum. qui sibi iratus.
nobis uero. ẽ. in cognitus
ducat : ꝓtinus respondem :
dinter cedendum uenire
non possumꝰ : quici ftmili¬
aritatis eius noticiaam p̃¬
habemus : Siergo homo
apud hominem. de quo mi¬
nime presumit fieri int̃¬
cessor erubescit. quam̃te
apud dñm intercessionis

Expanded text:
plorat; qui ex affectu corplorat; qui ex affectu cordis alienae infirmitati compatitur, sicque in bonis proximi, sicut in suis profectibus laetatur. Ad dignitatem pontificalis excellentiae rite pervenit qui ita se imitabilem caeteris in cunctis quae agit insinuat, ut inter eos non habeat quod saltem de transactis erubescat; qui sic studet vivere, ut proximorum quoque corda arenfluentis irrigare; qui orationis usu et experimento jam didicit quod obtinere a Domino quae poposcerit possit; cui per effectus vocem jam quasi specialiter dicitur: Adhuc loquente te dicam: Ecce adsum . Si fortasse quisquam veniat ut pro se ad intercedendum nos apud potentem quempiam virum, qui sibi iratus, nobis vero est incognitus, ducat, protinus respondemus: Ad intercedendum venire non possumus, quia familiaritatis ejus notitiam habemus. Si ergo homo apud hominem, de quo minime praesumit, fieri intercessor erubescit: qua mente apud Deum intercessionis
Abbreviated transcription (Latin):
stabulis illis. & dormi¬
& requiescent indeliciis
suis bonis. & in pascuis
pinguib pascentur suꝑ
montes isrł: Sequitur:
Quod enĩ primum curauit.
iterum dicit: baec dicit
dñs ds̃: Qđ periit inquirã.
& quod errauit reuoca¬
le .ẽ. confortabo. & qđ
pinguae . ẽ. & forte cus¬
todiam: Quod faciebañ
mali pastores: se ipsos
pascentes non oues
Nonait dñs. constituã alio
bonos pastores qui faci¬
ant haec : sedego in¬
quid faciam: Oues meas.
nulli cõmittam: Securi
uos ff securae uos oues.
nobis indetur timendũ.
quasi desit pastor bonus:
Audi sic: Et pascam eas
cum iudicio Uide quia
sisolus pascit : cum iudi¬
cio pascens Quis enĩ homo
iudicat de homine : teme¬
rariis iudiciis plenasunt
omnia: Dequo de spera¬
uerimus : subito conuer¬
titur. & fit obtimꝰ: Dequo
presumpserimus : subito
deficit. & fit pessimus:
uix nouit ipse homo Iamñ
natur Qui nulla in licita
ꝑpetrat. sed ꝑpetrata
ab aliis. ut propria de¬

Expanded text:
stabulis illis, et dormistabulis illis, et dormirequiescent in deliciisetc. suis bonis, et in pascuis pinguibus pascentur super montes Israel. Sequitur: quod enim primum curavit, iterum dicit: Haec dicit Dominus Deus: quod periit, inquiram; et quod erravit, revocame est, confortabo: et quod pingue est et forte, custodiam. Quod non faciebant mali pastores, seipsos pascentes, non oves. Non ait Dominus, Constituam alios bonos pastores qui faciant haec, sed, Ego, inquit, faciam, oves meas nulli committam. Securi vos fratres, securae vos oves. Nobis videtur timendum quasi desit bonus pastor. Et addit sic: Et pascam eas cum judicio. Vide quia solus pascit, cum judicio pascit. Quis enim homo certum judicat de homine? Temerariis judiciis plena sunt omnia. De quo desperavimus, subito convertitur, et fit optimus; de quo praesumpsimus, subito deficit, et fit pessimus. vix novit ipse homo: tamen natur: qui nulla illicita perpetrat, sed perpetrata ab aliis ut propria de
Abbreviated transcription (Latin):
nimbus .ẽ. oculos eiꝰ nichil
lator: Et educam eas de
gentib & colligam eas
de regionib & inducam
eas interram earum. et
pascam eas suꝑ montes isrł:
onstituit suꝑ montes isrł.
auctores scripturarum
diuinarum: Ibi pascite :
ut securae pascatis: Quic¬
quid inde audieritis. hoc
uobis bene sapiat Quic¬
quid extra .ẽ. respuite :
ne erretis innebula
Audite uocem pastoris :
colligite uos admontem
scripturae scãe Ibi sunt
pascua sunt U ostantũ
sane uenite : sane pasci¬
mini: In montib isrł&
inriuis: & in omni habita¬
tione terrae : Amontib:
enim quos oftendimus
manauerunt riui praedi¬
cationis euangelice : cũ
inomnem terram exiit so¬
nus eorum. & facta est.
omnis habitatio terrae
pascendis ouib lȩta atq
fecunda: In pascuis bo¬
nis pascam eas : & in mon¬
tib altis isrł. & erunt
pabula earum illic Hoc ẽ.
ibi requiescant : & ibi di¬
uerum & manifestum:
non fallimur gloria dei:
Requiescent tamquã in

Expanded text:
nimbus est, oculos ejus nihil nimbus est, oculos ejus nihil latet. Et educam eas de gentibus, et colligam eas de regionibus, et inducam eas in terram earum, et pascam eas super montes Israel. Constituit super montes Israel auctores Scripturarum divinarum. Ibi pascite, ut secure pascatis. Quidquid inde audieritis, hoc vobis bene sapiat: quidquid extra est, respuite. Ne erretis in nebula, audite vocem pastoris: colligite vos ad montes Scripturae sanctae. Ibi sunt pascua sunt, vos tantum sanae venite, sanae pascimini in montibus Israel, et in rivis, et in omni habitatione terrae. A montibus enim quos ostendimus, manaverunt rivi praedicationis evangelicae, cum in omnem terram exivit sonus eorum. Et facta est omnis habitatio terrae pascendis ovibus laeta atque fecunda. In pascuis bonis pascam eas, et in montibus altis Israel: et erunt stabula earum illic, hoc est, ubi requiescant, ubi diest, et manifestum: non fallimur. In gloria Dei requiescent, tanquam in
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑse sunt. omnia ter¬
rena sectantes: Eaquȩ
infaciem terrȩ lucent.
ipsa emunt: ipsa diligun:
Nolunt mori: ut abscon¬
datur uita eorum inxp̃o:
ropterea pastores : au¬
dite sermonẽ dñi: Viuo
ego dicit dñs ds̃: ecce
ego iꝑse requiram oues
meas & uifitabo eas. sicut
uisitat pastor gregẽ suũ
Non curauer̃ mali pastores
nonenĩ suo sanguine. re¬
dimer̃ Sicut uisitat in¬
quid pastor gregem suum
indiẽ: Inqualidie
la: Error scłi huius. cali¬
go magnci surgens decu¬
piditcitib hominum:
& nebula ualida conte
est : ut non errent oues
iista nebula: Sed pastor
non de serit eas : inqui¬
rit eas Penetrat nebulã
inpeditur: caligine
nubium: Uid& undiq
errantem. seuocat tan¬
tum ut fiat qđ dicit in
euangelio. quae sunt
oues meae. audiEnt uo¬
cem meam & secunt᷑ me :
Inmedio ouium disꝑsarũ:
Sic inquiram oues meas.
& reducam eas abomni
Quando difficile . ẽ. inue¬
nire : tunc ego inueniam:
Crassa nebula . ẽ. pinguis

Expanded text:
dispersae sunt, omnia terdispersae sunt, omnia terrena sectantes. Ea quae in faciem terrae lucent, ipsa amant emunt, ipsa diligunt. Nolunt mori, ut abscondatur vita eorum in Christo. Propterea, pastores, audite sermonem Domini: Vivo ego, dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse requiram oves meas, et visitabo eas sicut visitat pastor gregem suum. Non curaverunt mali pastores, non enim suo sanguine redemerunt. Sicut visitat, inquit, pastor gregem suum in die. In quali die?la, error saeculi hujus, caligo magna; surgens de cupiditatibus hominum, et nebula valida conterest ut non errent oves in ista nebula: sed pastor non deserit eas, inquirit eas, penetrat nebulam impeditur caligine nubium. Videt undique, errantem revocat, tantum ut fiat quod dicit in Evangelio: Quae sunt oves meae, audiunt vocem meam, et sequuntur me . In medio ovium dispersarum: sic inquiram oves meas, et reducam eas ab omni quando difficile est inveniri eas, tunc ego inveniam, crassa est nebula, pinguis
Abbreviated transcription (Latin):
audi quid sequitur: de
ista neglegentia malorĩ
inme falsors pastorum.
Et disꝑse sunt oues meae
eo qđ non sit pastor : &
factesunt in commesturã
omnib bestiis agri:
Furantur lupi insidiantes.
rapiunt leones fremen¬
tes: cum oues adherent
pastori Nam presens. ẽ.
pastor : sed male agen¬
tib non .ẽ. pastor: Et
ihesent pastorib non
pastoribus Se ipsos ui¬
delic&e: non ouespascen¬
consequitur: Sunt in
bestias de predantesse :¬
& de illormorte se saciare
cupientes: Tales enĩ sua¬
omnes: qui gaudent
de erroribus alienis:
isꝑse sunt et errauerꝰ
oues meae inomnem
montem: Et inomnem
collem altum: Hocest
mominem timorem terrȩ¬
nae suꝑbiae: Mons enĩ
et collis tumor terrenus.
& suꝑbia scłi intelligitur
Sunt enim & montes bo¬
ni. dequib propheta
dicit: Leuaui oculos
meos ad monte s.: unde
uenioꝵ auxilium michi:
Inomnem montem & in
omnem collem. et ĩnom¬
nem faciem terrȩ lucent:
& inomnem faciem t̃rȩ

Expanded text:
audi quid sequatur de audi quid sequatur de ista negligentia malorum, imo falsorum pastorum: Et dispersae sunt oves meae, eo quod non sit pastor: et factae sunt in comesturam omnibus bestiis agri. Furantur lupi insidiantes, rapiunt leones frementes, cum oves adhaerent pastori. Nam praesens est pastor: sed male agentibus non est pastor, et inhaerent pastoribus non pastoribus, se ipsos videlicet, non oves, pascenconsequitur. Eunt in bestias depraedantes se, et de illarum morte se satiare cupientes. Tales enim suomnes qui gaudent de erroribus alienis. Dispersae sunt et errarunt oves meae in omnem montem, et in omnem collem altum, hoc est, in omnem tumorem terrenae superbiae. Mons enim et collis, tumor terrenus et superbia saeculi intelligitur. Sunt enim et montes boni, de quibus Propheta dicit: Levavi oculos meos in montes, unde veniet auxilium mihi . In omnem montem, et in omnem collem, et in omnem faciem terrae lucent, et in omnem faciem terrae
Abbreviated transcription (Latin):
time : oportunae utique
uolentibus : inportune
nolentib Prossus inpor¬
tunus sum: Audeo dicere:
tuuis errare. tuuis perire
ego nolo: Reuocabo es¬
rantem: requirã ꝑditã:
uelis. nolis : idagam̃: S&¬
sine in quirentem lanianĩ
nes sepes excutiam. quan¬
tum michi uirium terrens
dñ sedonat omnia ꝑ agra¬
bo: Reuocabo errantẽ.
requiram ꝑ euntem: Sime
pati non uis : noli errare.
noli perire: Parum est
qđ doleo : te errantẽ atq
ꝑeuntem. timeone ne¬
glegens tẽ : etiam quod
forte . ẽ. occidam: Vide
enim quid sequitur: et qđ
forte fuit confregistis:
Si neglexero errantẽ atq
ꝑ euntem : et eum qui for¬
tis .ẽ. delectabit errare.¬
& perire: Cupio lucra ex¬
teriora : sed timeo plus
dampna interiora: Si in¬
differentem habuero erro¬
rem tuum. attendit qui
fortis . ẽ : cumte ꝑditum
non requiro : & putat nichil
crassum . ẽ. inter fecistis:
Hic iterum in nouissimo
posuit: et quod forte
fuit confregistis: Proinde

Expanded text:
tune? Opportune utique tune? Opportune utique volentibus, importune nolentibus. Prorsus, Importunus sum, audeo dicere. Tu vis errare, tu vis perire? Ego nolo. Revocabo errantem, requiram perditam. Velis nolis, id agam, etsi me inquirentem laniant vnes sepes excutiam, quantum mihi virium terrens Dominus donat. Omnia peragrabo, revocabo errantem, requiram pereuntem. Si me pati non vis, noli errare, noli perire. Parum est quod doleo te errantem atque pereuntem. Timeo, ne negligens te, etiam quod forte est occidam. Vide enim quid sequitur: Et quod forte fuit, confregistis. Si neglexero errantem atque pereuntem, et eum qui fortis est, delectabit errare atque perire. Cupio lucra exteriora, sed timeo plus damna interiora. Si indifferentem habuero errorem tuum, attendit qui fortis est, cum te perditum non requiro: et putat nihil crassum est, interfecistis, hic iterum in novissimo posuit, et quod forte fuit, confregistis. Proinde
Abbreviated transcription (Latin):
mendum est: Banguens
aliqua impeditur ad
intrandã uiã dĩ. ad sub¬
ergo uidentur feruere
in operib bonis. sed in¬
minentes passiones to¬
lerare nolle aut non
posse : in firmi surit:
Qui uero aliqua cupidi¬
tate mala amatores
mundi ab ipsis bonis
operib reuocantur ban¬
guidi et egroti iacent.
uirib nichil boni pos¬
sent operari: Sequit᷑ :
latronum etdentes lupoꝵ
furentium. ut cumq uer¬
samur: Et contumaces
sunt oues: quia querun¬
tur errantef: Alienasse
a nobis dicunt : errore suo.
et ꝑditione sua: Quid nos
uultis inquiunt : quid nos
queritis : sine errore in¬
quidsum. si in interitu.
quidme uis: quid mequeris:
quia merrore. es. reuoca¬
re uolo: Quia peristrin¬
uenire uolo Sic uolo er¬
rare : sic uolo perire :
Sicuis errare. sicuis perire:
quanto melius. ego nolo:
Prorsus audeo dicere : in¬
portunus sum: Audio di¬
centem apostolum Predi¬
ca uerbum: in sta oportu¬
nae inportunȩ: Quibus
oportune. quib in por¬

Expanded text:
mendum est. Languens mendum est. Languens aliqua impeditur ab intranda via Dei, a subergo videntur fervere in operibus bonis, sed imminentes passiones tolerare nolle, aut non posse, infirmi sunt. Qui vero aliqua cupiditate mala amatores mundi ab ipsis bonis operibus revocantur, languidi et aegroti jacent. viribus, nihil boni possent operari. Sequitur: latronum, et dentes luporum furentium, utcunque versamur: et contumaces sunt oves, quia quaeruntur errantes. Alienas se a nobis dicunt, errore suo et perditione sua: Quid nos vultis, inquiunt, quid nos quaeritis? Si in errore, inquit, sum, si in interitu, quid me vis? quid me quaeris? Quia in errore es, revocare volo; quia peristi, invenire volo. Sic volo errare, sic volo perire. Sic vis errare? sic vis perire? Quanto melius ego nolo? Prorsus audeo dicere, Importunus sum. Audio dicentem Apostolum: Praedica verbum, insta opportune, importune . Quibus opportune? quibus impor
Abbreviated transcription (Latin):
ne futuris temptationib
deficiat infirmus: Nec
falsa spe decipiendus . ẽs.
nec terrore frangendus.
Dic ei Prepara animã tuã
ad temptationem: Et forte
incipit labi contremescere.
nollor accedere Habes
& aliud Fidelis ds̃ qui
ponuos sinat temptari.
supra quam potestis fer¬
re: Illud enim promit¬
tere et predicere uentu¬
ras passiones : infirmũ
confirmare .ẽ: Limenti
aut̃ rumium. & exhoc
de territo. cum polliceris
miscđam dei. non quia
temptationes deerunt.
sed quia pon ꝑmittit tẽp¬
tari supra quã ferre po¬
test: fractum conligare
est: Sequitur: Q uod in¬
firmatum . ẽ. inquid: non
conforttstis: Pastorib
malis dicit: ꝑastoribus
gatidentibus. oues omni¬
no noncurantib Et quod
male habuit: non corrobo¬
rastis: Inter infirmum.
tum. idest male habentẽ.
hoc michi uidetur int̃ eẽ
Et enimista fratres quae
plenior: Interim ne frau¬
demini. qđ sentio locor:
nfirmo ne accidat temp¬
tatio & eum frangat ti¬

Expanded text:
ne in futuris tentationibus ne in futuris tentationibus deficiat infirmus, nec falsa spe decipiendus est, nec terrore frangendus. Dices ei: Praepara animam tuam ad tentationem, et forte incipit labi, contremiscere, nolle accedere. Habes et aliud: Fidelis Deus qui non vos sinet tentari supra quam potestis ferre . Illud enim promittere, et praedicere venturas passiones, infirmum confirmare est. Timenti autem nimium, et ex hoc deterrito, cum polliceris misericordiam Dei, non quia tentationes deerunt, sed quia non permittit tentari supra quam ferre potest, fructum colligere est. Sequitur: Quod infirmatum est, inquit, non confortastis. Pastoribus malis dicit, pastoribus gaudentibus, oves omnino non curantibus. Et quod male habuit, non corroborastis. Inter tum, id est, male habentem hoc mihi videtur interesse. Etenim ista, fratres, quae plenior. Interim ne fraudemini, quod sentio, loquor. Infirmo, ne accidat tentatio, et eum frangat, ti
Abbreviated transcription (Latin):
domum istam & cadet. &
fioe ruina eius magna:
Leua deharena: pone
supra petram: In xp̃o sit.
dat ad passiones xp̃i in¬
dignas. ad tendat illum
sine ullo peccato quae
ponrapuit exoluentem.
adtendat scripturam di¬
centem sibi flagellat om¬
nem filium quẽ recipit:
Et tudicis. forte exceptur
eris. si exceptus a passi¬
one flagellarum: excep¬
tus. es. pumero filiorum:
Ita ne in qui es flagellat
omnem filium Prorsus
flagellat omnem filium.
ut & unicum: Vnicus ille¬
de patris substantia nat᷑.
aequalis patri informadĩ.
uerbum ꝑ qđ facta sunt om¬
nia. ponhabebat ubi fla¬
gellaretur: Ad hoc carne
indutus . ẽ: ut sine flagello
non essoe: Qui ergo flagel¬
latunicum sine peccato.
optatum: in adoptionie
uocatos nos. ẽẽ. aposto lus
dicit: Adoptionẽ filioꝵ
accopimus. ut essem unico
coheredes : essemꝰ etiam
hereditas eius Postula
ame : et dabo tibi gentes
hereditatem tuam: Exem¬
plum nobis proposuit in
passionib suis Sed plane

Expanded text:
in domum istam, et cadet, et in domum istam, et cadet, et fiet ruina ejus magna. Leva de arena, pone supra petram: in Christo sit, dat ad passiones Christi indignas: attendat illum sine ullo peccato, quae non rapuit, exsolventem: attendat Scripturam dicentem sibi: Flagellat omnem filium quem ret tu dicis, Forte exceptus eris? Si exceptus a passione flagellorum, exceptus a numero filiorum. Itane, inquies, flagellat omnem filium? Prorsus flagellat omnem filium, ut et unicum. de Patris substantia natus aequalis Patri in forma Dei, Verbum quo facta sunt omnia, non habebat ubi flagelindutus est, ut sine flagello non esset. Qui ergo flagellat unicum sine peccato, optatum? In adoptionem vocatos nos esse Apostolus dicit: Adoptionem filiorum accepimus, ut essemus unico cohaeredes, essemus etiam haereditas ejus . Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam . Exemplum nobis proposuit in passionibus suis. Sed plane,
Abbreviated transcription (Latin):
illae pati. uenit ille mori.
uenit sputi inliniri. uenit
spinis coronari. uenit
obprobria audire. uenit
postremo ligno configi:
Omnia haec ille prote.
tu nichil pro illo sedpte
uales aut̃ sunt qui timen¬
tes hos ledere quoꝵ¬
quib: locuntur. nor so¬
lum non preparant ad
imminentes temptatio¬
nes sed etiam ꝓmiitunt
felicitatem huius scłi:
quam ds̃ ipsi scło non
promisit: Ile praediðit
labores suꝑ labores usq
in finem uenturos ipsi
scło : & tuuis ab ipsis la¬
borib exceptum. eẽ. xp̃i¬
anum quia xp̃ianus es
aliquid plus passurus. es
rens non quae iħu xp̃i.
ille dicat. om̃s qui uolunt
tionem pacientur: Ettu
dic: Si in xp̃o pie uixeris.
habundabunt tibi om̃ia
bona: Et si filios nõ ha¬
bes : suscipies . & nutries
omnes .: & nemo tibi mo¬
rietur Hnest aedifi¬
catio tita: Adtende quid
facias : ubi ponas. suꝑ
harenam est quẽ constituis:
Venturus .ẽ. hymber influ¬
xurus .ẽ. fluuius: flaturus
est uentus: Inpingent

Expanded text:
ille pati, venit ille mori, ille pati, venit ille mori, venit sputis illiniri, venit spinis coronari, venit opprobria audire, venit postremo ligno configi. Omnia haec ille pro te: tu nihil pro illo, sed pro te. Quales autem sunt, qui timentes hos laedere quibus loquuntur, non solum non praeparant ad imminentes tentationes, sed etiam promittunt felicitatem hujus saeculi quam Deus ipsi saeculo non promisit; ille praedicit labores super labores usque in finem venturos ipsi saeculo, et tu vis ab ipsis laboribus exceptum esse Christianum? quia Christianus est, aliquid plus passurus est rens, non quae Jesu Christi, ille dicat: Omnes qui volunt tionem patientur: et tu dic, si in Christo pie vixeris, abundabunt tibi omnia bona, et si filios non habens, suscipies et nutries omnes, et nemo tibi morietur. Haeccine est aedificatio tua? Attende quid facias, ubi ponas. Super arenam est quod constituis. Venturus est imber: influxurus est fluvius, flaturus est ventus, et impingent
Abbreviated transcription (Latin):
et qđ contribulaitum. ẽ.
id. ẽ. qđ confractum .ẽ. non
colligastis. et qđ errabat
non reuocastis: & qđ pe¬
rut noninqui sistis. et qđ
forte fuit confregistis.
int̃fecistis. occidistis :¬
nfirmatur ouis. id est
infirmum pon corrigit.
ut non possit cedere tẽp¬
tationibus. incauto et
imparato suꝑuenientib
astor neglegens. quando
credittalis. pon illi dicit
fili accedens ad seruitu¬
tem dĩ. fea in iusticia et
timore & prepara animã
tuam ad temptationem
Qui haec enim loquitur.
confortat infirmum. et
ex infirmo facit firmũ:
It ponille cumcrediderit.
prospera huius saeculi
sper&: Sienim doctus
fuerit superare prospe
mientibus aduersitatib
sauciatur. atit fortassis
extinguitur: Nonergo
eum aedificat super
petram. qui sic a edificat.
Petra autem erat xp̃s:
non axp̃ianis delicie con¬
qui rende : Confortatur
infirmus. cum ei dicitur:
te esue dñs. si ab illo
non recesserit setro cor
tuum: Nam ad confor¬
tandum cortuum uenit

Expanded text:
et quod tribulatum est et quod tribulatum est id est, quod confractum est non colligastis: et quod errabat, non revocastis: et quod periit, non inquisistis: et quod forte fuit, confregistis, interfecistis, occidistis. Infirmatur ovis, id est, infirmum corrigit, ut possit cedere tentationibus: incauto, et imparato supervenerit pastor negligens. Quando credit talis, non illi dicit: Fili, accedens ad servitutem Dei, sta in justitia et timore, et praepara animam tuam ad tentationem . Qui econfortat infirmum, et ex infirmo facit firmum, ut non ille cum crediderit, prospera hujus saeculi speret. Si enim doctus fuerit sperare prospernientibus adversitatibus sauciatur, aut fortassis exstinguitur. Non ergo eum aedificat super petram, qui sic aedificat, Petra autem erat Christnon a Christianis deliciae conquirendae. Confortatur infirmus cum ei dicitur, te eruet Dominus, si ab illo non recesserit retro cor tuum. Nam ad confortandum cor tuum venit
Abbreviated transcription (Latin):
sunt oues in uerbo dñi.
& tenent illud qđ audier̃
adño suo. quae dicunt
facite. quae autẽ faci¬
unt facere nolite : tam̃
qui inconspectu populi
male uiuit. quantum in
illo est eum a quo atten¬
ditur occidit: Nonsibi
ergo blindicitur. quia
ille non est mortuus. et
ille uiuit. & ille homici¬
da est: Quomodo cũ las¬
ciuus homo intendit
mulierem ad concupis¬
cendum: ecce illa casta
est . & moechatus . ẽ. iste :¬
ñi enimuera & aꝑta sen¬
tentia est. quis quis uide¬
rit mulierem ad concu¬
piscendum eam : iam
moechatus est eam it
corde suo: Nonꝑuenit
ad illius cubiculum : &
in interiore iam suo cu¬
biculo uolutatur: Sic¬
omnis qui male uiuit
inconspectueoꝵ quibus
praepositus. ẽ: quantũ
in ipso. ẽ. occidit& fortes
Qui imitatur  moritur:
Qui pon immitatur : uiuit:
Et qđ crassum . ẽ. inquid
int̃fecistis : & oues meas
non pascitis: Iam audis¬
infirmatum . ẽ. non cor¬
fortastis: & quod male
habuit non corroborastis.

Expanded text:
sunt oves in verbo Domini, sunt oves in verbo Domini, et tenent illud quod audierunt a Domino suo, Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite ; tamen qui in conspectu populi male vivit, quantum in illo est, eum a quo attenditur occidit. Non sibi ergo blandiatur, quia ille non est mortuus. Et ille vivit, et ille homicida est. Quomodo cum lascivus homo intendit in mulierem ad concupiscendum eam; ecce illa casta est, et moechus est iste. Domini enim vera et aperta sententia est: Quisquis viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam maechatus est eam in corde suo . Non pervenit ad illius cubiculum, et in interiore jam suo cubiculo omnis, qui male vivit in conspectu eorum, quibus praepositus est; quantum in ipso est, occidit et fortes. Qui imitatur, moritur: qui non imitatur, vivit. Et quod crassum est, inquit, interfecistis, et oves meas non pascitis . Jam audisinfirmatum est, non confortastis: et quod male habuit, non corroborastis: