comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ecia iam pridem ad pena extiũ¬
q p̾ceps. foedior aut in qͥnacior in
On. pompeio accusando. qmͣ in ui¬
u̾so senatu iutuꝑando fuit. Qd̾
quidẽ miror cũ alterũ gratũ sit
iratis. alterũ esset tam bonis
ciuib non acerbũ. S ne id uiros
optimos diucius delectet legant
hanc eius concionẽ de qua loquor.
in qua pompeiũ ornat. an po¬
cius deformat. certe laudet. u
nũ in hac dignitate dignũ huiꝰ
qd̾ ego qmq quid sit nescio: ca¬
men hoc scatuo. Hũc si amicus
esset pompeio laudaturũ illi nõ
fuisse. Quid enim si ille mimics¬
simꝰ esset amplius ad euis laudẽ
minuendam facere potuillet: Ui¬
deant hni qui illũ pompeio mi¬
micũ esse gaudeant. ob eãq cam
in tot tantisq sceleribꝰ concue¬
bant. et nõ nũꝙͣ eiꝰ indomitos
atq offrenatos furores plausu e¬
ciam suo ꝓsequebant᷑. qm̃ se ato
mũterit.Nuc̃ enĩ iam laudat illũ:
in eos inuehit᷑ quib se antea uẽ¬

Expanded text:
et iam pridem ad poenam exitiumet iam pridem ad poenam exitiumque praeceps foedior aut inquinatior in Cn. Pompeio accusando quam in universo senatu vituperando fuit? quod quidem miror, cum alterum gratum sit iratis, alterum esse tam bonis civibus non acerbum. sed ne id viros optimos diutius delectet, legant hanc eius contionem de qua loquor; in qua Pompeium ornat,—an potius deformat? certe laudat, et unum esse in hac civitate dignum huius quod ego quamquam quid sit nescio, tamen hoc statuo, hunc, si amicus esset Pompeio, laudaturum illum non fuisse. quid enim, si illi inimicissimus esset, amplius ad eius laudem minuendam facere potuisset? videant ii qui illum Pompeio inimicum esse gaudebant, ob eamque causam in tot tantisque sceleribus conivebant, et non numquam eius indomitos atque ecfrenatos furores plausu etiam suo prosequebantur, quam se cito inverterit. nunc enim iam laudat illum: in eos invehitur quibus se antea ven
Abbreviated transcription (Latin):
afflictũ ac iacentem ꝑnicosis
obtimaciũ discordiis excitari
ciuus micia furoris dissensioib
corũ qui tũ uob̾ seiũcti uidebãt
sustentata sũt: reliqua iam pã¬
picantis tribunatus. eaam posi
cribunatũ obtrectatores eorum
atq adu̾sarii defenderũt ne a
Cesciterũt eciam ne caulam di¬
ceret. eciam ne p̾uatus esset eci¬
am ne in senatu atq in deliciis
quidam optum uiri iuperã illã
uenenatam ac pesciteram habo̾
potuerũt. Quo candem decepti
mun̾e: uolo in quiut̾ esse qui in
concione detrahat de pompeio
Detrahat ille uituꝑando uelim.
Sic hoc uir sũmꝰ atq optime
de mea salute meritus accipiat.
ut a me d̾r. Dicam quidem cer¬
te quid sencio. Michi medius
fidius tũ de illius amplissima
dignitate detrahe̾ cũ maximis
laudib efferebat: uidebatur.
Utrũ tamẽ .c. marius splendi¬
dior cũ eũ gaius glancia lau¬
dabat: an cũ eundem iratus
postea intuꝑabat. an ille demẽs

Expanded text:
adflictum ac iacentem perniciosis adflictum ac iacentem perniciosis optimatium discordiis excitari, cuius initia furoris dissensionibus eorum qui tum a vobis seiuncti videbantur sustentata sunt. reliqua iam praecipitantis tribunatus etiam post tribunatum obtrectatores eorum atque adversarii defenderunt; ne arestiterunt, etiam ne causam diceret, etiam ne privatus esset. etiamne in sinu atque in deliciis quidam optimi viri viperam illam venenatam ac pestiferam habere potuerunt? quo tandem decepti munere? volo, inquiunt, esse qui in contione detrahat de Pompeio. detrahat ille vituperando? velim sic hoc vir summus atque optime de mea salute meritus accipiat ut a me dicitur; dicam quidem certe quod sentio. mihi me dius fidius tum de illius amplissima dignitate detrahere cum illum maximis laudibus ecferebat videbatur. utrum tandem C. Marius splendidior cum eum C. Glaucia laudabat, an cum eundem iratus postea vituperabat? an ille demens
Abbreviated transcription (Latin):
nullis. Tum uo elatus spe posse
se qm̃ rogatũ domestia belli ex¬
tinctorem nefario scelere fedas¬
set: illũ eciã illũ externorũ bel¬
lorũ hostiũq uictorẽ affligere
Tum est illa in templo cascoris
scelata. eciã pone deletrix huiꝰ
impii sica deprensa: tum ille
cui milla hostiũ diucius urbs
umq fuit clausa. qui oĩs angu¬
stias oĩs altitudinis oĩ obiecta
semꝑ. iii ac u̾cute ꝑfregit: obsos¬
sus ipse est domi. meq nõnulla
imꝑitorũ uituꝑacione cimidita¬
tis mee consilio et facto suo libe¬
rauit. Nam si Cii. pompeio ui¬
ro uni omniũ fortissimo. quicũ¬
q nati sunt. unsereiũ magis
fuit lucem non aspicere. carere
publico. minas eius ꝑferre. cũ
in concionib diceret uelle se m
carinis edificare alteram porti¬
cũ q̃ palacio responderet: cer¬
te ii exite domo mea ad pͥuatũ
dolorem fuit luctuo sum. Adra¬
cionem rei p. gloriosũ. Uidetis
g᷑ hoĩem ꝑ seipm̃ iam pridem

Expanded text:
nullis. tum vero elatus est spe posse nullis. tum vero elatus est spe posse se, quoniam togatum domestici belli exstinctorem nefario scelere foedasset, illum etiam, illum externorum bellorum hostiumque victorem adfligere; tum est illa in templo Castoris scelerata et paene deletrix huius imperi sica deprensa; tum ille cui nulla hostium diutius urbs umquam fuit clausa, qui omnis angustias, omnis altitudines moenium obiectas semper vi ac virtute perfregit, obsessus ipse est domi meque non nulla imperitorum vituperatione timiditatis meae consilio et facto suo liberavit. nam si Cn. Pompeio, viro uni omnium fortissimo quicumque nati sunt, miserum magis us plebis fuit, lucem non aspicere, carere publico, minas eius perferre, cum in contionibus diceret velle se in Carinis aedificare alteram porticum, quae Palatio responderet, certe mihi exire domo mea ad privatum dolorem fuit luctuosum, ad rationem rei publicae gloriosum. videtis igitur hominem per se ipsum iam pridem
Abbreviated transcription (Latin):
sceleratus re .p. uexator esse po¬
tuillet. Idem postea quã respi¬
rare uos a metu cedis. emergo
auctoritatem urãm efluctibus
illis seruitutis: reuiuescere me¬
moriam ac desideriũ mei uidit.
uobis se coepit subito fallacissi¬
me uenditare. Tum leges iulias
contra auspicia latas. eciam hic
et inconcionibꝰ dicere: in quib
legib merat curiata ista lex q̃
totũ eius tribunatũ contimebat.
quã cecus amẽcia non uidebat.
Producebat fortissimũ uirũ in.
bibulũ: querebat ex eo G. cesare
leges ferente de celo semꝑ seruas¬
sẽt: semꝑ se ille seruasse dicebat.
augures in terrogabat: que ita
lata essent. recto ne lata essent
illi uicio lata esse dicebant. fe¬
rebant in oculis hominẽ quidã
boni uiri et de me optime mĩti.
s illius ut ego arbitror furoris
ignari longius ꝓcessit: in ip̃m
En. pompeiũ auctorẽ ut p̃dica¬
re est solitus consiliorũ suorũ
inuehi cepit. mibat grãm a nõ

Expanded text:
sceleratus rei publicae vexator esse posceleratus rei publicae vexator esse potuisset? idem postea quam respirare vos a metu caedis, emergere auctoritatem vestram e fluctibus illis servitutis, reviviscere memoriam ac desiderium mei vidit, vobis se coepit subito fallacissime venditare; tum leges Iulias contra auspicia latas et hic et in contionibus dicere, in quibus legibus inerat curiata illa lex quae totum eius tribunatum continebat, quam caecus amentia non videbat. producebat fortissimum virum, M. Bibulum; quaerebat ex eo, C. Caesare leges ferente de caelo semperne servasset; semper se ille servasse dicebat. augures interrogabat, quae ita lata essent rectene lata essent; illi vitio lata esse dicebant. ferebant in oculis hominem quidam boni viri et de me optime meriti, sed illius, ut ego arbitror, furoris ignari. longius processit; in ipsum Cn. Pompeium, auctorem, ut praedicare est solitus, consiliorum suorum, invehi coepit; inibat gratiam a non
Abbreviated transcription (Latin):
hoĩes sapientissimos gͣuissimos¬
q miror pͥmũ qd̾ quẽqm clarũ
hoĩẽm atq optime de re p. sepe
meritũ impurissimi uoce hoĩs
miolari facile paciũtur. Deinde
si exiscimãt perditi hoĩs ꝓfliga¬
tiq maledictis posse u qd̾ mmi¬
mine conducit ipĩs cuiꝰ qͣ głia
dignitatẽq uiolari: postremo
qd̾ non sencĩt id. qd tamẽ michi
iam suspicari uidentur illius
furentis ac uolaticos impetus
in seipõs posse conu̾ti. atq ex hac
ninia non nullorũ alienacione
eciam quibulda herencia tela
in uno me. grauiter equidem
s aliqnͣto leuius ferebam. An
ex tolleret: insi exercitũ cesaris¬
in quo tallebat s eũ nemo redar¬
guebat.: nisi eũ inqm ex̾citũ sigͥs
infestis incuriam se ĩmissurum
minitaretur: nisi Gn. pompei¬
o adiutore .m̃. crasso auctore q̃
faciebat facere clamaret. nsi cõ¬
sultis causam cõiunxisse secum
in quo uno non menciebat᷑ cõ¬
firmaret: tam crudelis mei cã

Expanded text:
homines sapientissimos gravissimoshomines sapientissimos gravissimosque miror, primum quod quemquam clarum hominem atque optime de re publica saepe meritum impurissimi voce hominis violari facile patiuntur, deinde si existimant perditi hominis profligatique maledictis posse, id quod minime conducit ipsis, cuiusquam gloriam dignitatemque violari, postremo quod non sentiunt, id quod tamen mihi iam suspicari videntur, illius furentis ac volaticos impetus in se ipsos posse converti. atque ex hac nimia non nullorum alienatione a quibusdam haerent ea tela in uno me, graviter equidem sed aliquanto levius ferebam. an extolleret, nisi exercitum C. Caesaris—in quo fallebat, sed eum nemo redarguebat—nisi eum, inquam, exercitum signis infestis in curiam se inmissurum minitaretur, nisi se Cn. Pompeio adiutore, M. Crasso auctore, quae faciebat facere clamaret, nisi consules causam coniunxisse secum, in quo uno non mentiebatur, confirmaret, tam crudelis mei, tam
Abbreviated transcription (Latin):
norũ oĩum. eotus deniq cuuta¬
tis status. Hec em̃ certe petebã¬
tur cũ in me cognitorẽ harũ oĩ¬
um rerũ illa flãma illorũ tem¬
porũ cõiciebatur. Excepi et
ꝑ prĩa solus exarsi. Sic tamen
ut uos ildem ignib cucũsepti.
me p̾mũ ictũ pro uobis et fumã¬
tem uideretis. Non sedabantur
discordie s eciam crescebat in eos
odiũ a quib nos defensi putaba¬
mur. Ecce hildem auctorib põ¬
peio principe qui cupientẽ yta¬
uam flagitantes uos populũ &
desiderantẽ. nõ aũcte sua solum
s eciam p̃cibus ad meã salutem
excitauit. Nestituti sumꝰ li dil¬
cordiarũ tinis aliqͣnͣdo a dutur¬
nis dissensionib cõquiescamus.
Non sunt eadem ista labes. Eas
habet conciones. ea miscet ac tur
ita ut quisqmͣͣ si ab isto laudatus
sit laudatorem putet. S ut eos
quos non amant ab eodem gau¬
deant ituꝑari. Atq ego huc nõ
miror quid em̃ faciat aluid illos

Expanded text:
norum omnium, totus denique civitanorum omnium, totus denique civitatis status. haec enim certe petebantur, cum in me cognitorem harum omnium rerum illa flamma illorum temporum coniciebatur. excepi et pro patria solus exarsi, sic tamen ut vos isdem ignibus circumsaepti me primum ictum pro vobis et fumantem videretis. non sedabantur discordiae, sed etiam crescebat in eos odium a quibus nos defendi putabamur. ecce isdem auctoribus, Pompeio principe, qui cupientem Italiam, flagitantis vos, populum Romanum desiderantem non auctoritate sua solum, sed etiam precibus ad meam salutem excitavit, restituti sumus. sit discordiarum finis aliquando, a diuturnis dissensionibus conquiescamus. non sinit eadem ista labes; eas habet contiones, ea miscet ac turbita ut se quisquam, si ab isto laudatus sit, laudatiorem putet, sed ut eos quos non amant ab eodem gaudeant vituperari. atque ego hunc non miror—quid enim faciat aliud?—: illos
Abbreviated transcription (Latin):
rũ beneficio emissus esset: popu
tali careret. Hanc ob amẽciam
in discordiis nrĩs de quibꝰ ipĩs his
ꝓdigiis recentibus a diis ĩmorta¬
libus ãmonem. arreptus est
umus ex patriciis. cu tribuno p.¬
I. fieri non liceret: ꝙ anno aute
frater metellus ⁊̃ concors eciã tũ
senatu senatus princpi.Cii.
pompeio sentenciam dicenti ex¬
cluserat: acerrimeq una uoce
ac mẽte restiterat id post disci¬
diũ optimatiũ de quo ipõ nũc
monem᷑ ita ꝑ turbatũ. Itaq ꝑ¬
mutatũ est: ut ꝙ frater cõsul
ne fieret obltiterat ꝙ atfinis
eciam sodalis clarissimꝰ uir qͥ
illũ reũ nõ laudarat excluserat
id is consul efficeret in discordiis
principũ qui illi unus immicis¬
simꝰ esse debuerat: eo fecisse au¬
ctore se diceret. cuiꝰ auctoritatil
neminẽ polt peniteret. Iniecta
fax est. feda ac luctuosa reiꝑ. pe¬
tita est aucͣtas ur̃a. gͣuitas am¬
plissimorũ ordinũ. consensio bo¬

Expanded text:
rum beneficio emissus esset, populrum beneficio emissus esset, popultali careret. hanc ob amentiam in discordiis nostris, de quibus ipsis his prodigiis recentibus a dis immortalibus admonemur, arreptus est unus ex patriciis cui tribuno plebis fieri non liceret. quod anno ante frater Metellus et concors etiam tum senatus, senatus principe Cn. Pompeio sententiam dicente, excluserat acerrimeque una voce ac mente restiterat, id post discidium optimatium, de quo ipso nunc monemur, ita perturbatum itaque permutatum est ut, quod frater consul ne fieret obstiterat, quod adfinis et sodalis clarissimus vir, qui illum reum non laudarat, excluserat, id is consul efficeret in discordiis principum qui illi unus inimicissimus esse debuerat, eo fecisse auctore se diceret cuius auctoritatis neminem posset paenitere. iniecta fax est foeda ac luctuosa rei publicae; petita est auctoritas vestra, gravitas amplissimorum ordinum, consensio bo
Abbreviated transcription (Latin):
timori fuit. Itaq res illũ fortẽ
et clarũ uirũ a gͣuitate patrũ
descistere coegit.C. autem grac¬
chiun mors fraterna. pietas do¬
lor maginitudine amini ad ex¬
petendas domestici sangiũs po¬
enas excitauit. Saturninũ qd̾
in annone caritate questorẽ a
iaa fumẽtaria ꝓ curacione se¬
natus amouit. eiq rei H. scau¬
rũ p̾fecit. Deinius dolore fac¬
tũ esse popularem. Sulpiciũ
ab optima causa ꝓfoctũ gaio¬
q tucio consulatũ contra leges
petenti resistentẽ. longiusqͣm
uoluit popularis auta ꝓuex̃.
fuit in hiis oĩbus eciã si nõ iuista¬
nulla enĩ potest cuiqmͣ male de
uis tamẽ ecia cũ aliquo anim ⁊̃
uirili dolore ꝯiũcta P. clodius a
crocota amitra. a muliebrib so¬
leis. purpureisq faceolis: astro¬
phio: absaltrio flagicio: a stupro
est factus repente popularis.
Nisi eũ mulieres exornatũ ita de¬
prendissent. insi ex eo loco quo
cũ adire fas non fuerat. ancilla¬

Expanded text:
timori fuit, eaque res illum fortem timori fuit, eaque res illum fortem et clarum virum a gravitate patrum desciscere coegit; C. autem Gracchum mors fraterna, pietas, dolor, magnitudo animi ad expetendas domestici sanguinis poenas excitavit; Saturninum, quod in annonae caritate quaestorem a sua frumentaria procuratione senatus amovit eique rei M. Scaurum praefecit, scimus dolore factum esse popularem; Sulpicium ab optima causa profectum Gaioque Iulio consulatum contra leges petenti resistentem longius quam voluit popularis aura provexit. fuit in his omnibus etsi non iusta,—nulla enim potest cuiquam male devis tamen et cum aliquo animi virilis dolore coniuncta: P. Clodius a crocota, a mitra, a muliebribus soleis purpureisque fasceolis, a strophio, a psalterio, a flagitio, a stupro est factus repente popularis. Nisi eum mulieres exornatum ita deprendissent, nisi ex eo loco quo eum adire fas non fuerat ancilla
Abbreviated transcription (Latin):
cuma accepit: ut turpissime
pͥuaricaretur. Inde cũ murena
se in gallia cõtulit ĩ qͣ ꝓmĩcia
mortuorũ cestamõta conscripsit.
pupillos necauit. nefarias cum
multis scelerũ pacciones socie¬
catesqz conflauit. Unde ut rediit
questũ illũ maxime secundum̃
uberemq campestrem totũ ad
se ita redegit: ut homo popu¬
laris fraudaret improbissime
populũ. idemq uir demens.
diuisores oĩum tribuũ domi ipẽ
sua crudelissima morte mactaret
Exorta est illa re ip̃a sacrisre¬
ligionib auctoritate ur̃a e iudi¬
Ciis publicis funesta questura:
in qua idem ilte deos hoĩesq pu¬
dorem. pudiciciam. senatus au¬
ctoritatem .ius. fas legis iudici¬
a uiolauit. Atq hic ei gradus.¬
o misera tempora stultasq no¬
scras discordias p. clodio gradus
ad popularem iactacionem
atq ascensus. Nam tibio gra¬
cho inuidia numantm foede
erat: eciam in eo fredere in p̃bã¬
do senatus seueritas dolori eciã

Expanded text:
cuniam accepit ut turpissime cuniam accepit ut turpissime praevaricaretur. Inde cum Murena se in Galliam contulit, in qua provincia mortuorum testamenta conscripsit, pupillos necavit, nefarias cum multis scelerum pactiones societatesque conflavit; unde ut rediit, quaestum illum maxime fecundum uberemque campestrem totum ad se ita redegit ut homo popularis fraudaret improbissime populum, idemque vir clemens divisores omnium tribuum domi ipse suae crudelissima morte mactaret. exorta est illa rei publicae, sacris, religionibus, auctoritati vestrae, iudiciis publicis funesta quaestura, in qua idem iste deos hominesque, pudorem, pudicitiam, senatus auctoritatem, ius, fas, leges, iudicia violavit. atque hic ei gradus—o misera tempora stultasque nostras discordias!—P. Clodio gradus  et aditus ad popularem iactationem atque adscensus. nam Ti. Graccho invidia Numantini foederat, et in eo foedere improbando senatus severitas dolori et
Abbreviated transcription (Latin):
cas. tanta iocunditas. tanta bre¬
uitas fuit: ut posset uel ut pru¬
dentis errarent. uł ut boni minꝰ
bene sentirent: ꝑficere dicendo.
Cum hiis conflictari. ecia ꝓ salu¬
te prĩe cotidie dimicare. Erat oĩ¬
no illis qui tũ remp. gubernatũt
molestũ. s habebat ea molestia
quadam tamẽ dignitatẽ. Hic uͦ
de quo ego ipẽ tam multa nĩt
dico ꝓ dii ĩ morles. quid est. quid
ualet᷑. quid affert: Ut tanta cim¬
tas si cadet qd̾ dii omen obruant¬
a uiro tamen confecta uideat
qui post prĩs mortem pͥmam
illam etatulam suam ad scurra¬
rum locupletiũ libid̃mes detulit.
quarũ in temperancia explet.i
in domestias est germanitatis
stupris uolutatus. Deinde iam ro¬
bustus ꝓuĩcie se ac rei militari
dedit. atq ibi piratarũ ꝑpessus.
q saciauit. Post exercitu .ł. lu¬
culli sollicitato ꝑ nefandũ scelus
fugit illũ: Romeq recenti ad¬
uentu suo cũ ꝓpinquis siis deci¬
dit. ne reos faceret a catilina pe¬

Expanded text:
tas, tanta iucunditas, tanta bretas, tanta iucunditas, tanta brevitas fuit, ut posset vel ut prudentes errarent, vel ut boni minus bene sentirent perficere dicendo. Cum his conflictari et pro salute patriae cotidie dimicare erat omnino illis qui tum rem publicam gubernabant molestum; sed habebat ea molestia quandam tamen dignitatem. hic vero de quo ego ipse tam multa nunc dico, pro di immortales! quid est, quid valet, quid adfert, ut tanta civitas, si cadet,—quod di omen obruant!—a viro tamen confecta videatur? qui post patris mortem primam illam aetatulam suam ad scurrarum locupletium libidines detulit, quorum intemperantia expleta in domesticis est germanitatis stupris volutatus; deinde iam robustus provinciae se ac rei militari dedit, atque ibi piratarum contumelique satiavit; post exercitu L. Luculli sollicitato per nefandum scelus fugit illim, Romaeque recenti adventu suo cum propinquis suis decidit ne reos faceret, a Catilina pe
Abbreviated transcription (Latin):
accedat. Haruspitũ u̾ba sũt Hec
oĩa nichil addo de meo. Quis g
obtimatiũ discordiam molitur:
idem iste nec ulla ui ingenii auc
consilii sui: s quodam errore nr̃o
Quẽquidẽ ille ꝙ obscurus non
erat : facile ꝑspexit. Hoc em̃ eciã
turpius afflictatur rel p. qd̾ n
ab eo quidem uexat᷑ ut tãqm
fortis in pugna uit acceptis a
forti adu̾sario uulneribus adu̾¬
sis et honestis cadere uideatur
Tibiꝰ grachus cõuellit seatum
ciuitãtis. qua grauitate uir
qua eloquẽçia q̃ua dignitate.
inchil ut a prĩs auiq africam p̃¬
scabili insigniq u̾tute p̃terq qd̾
a senatu discinerat deflexisset. Se¬
cutus est .c. gradus quo ingemio.
qua eloquencia. qnͣta ui qnͣta gͣ¬
tate dicendi ut dolerent bom nõ
illa tanta ornamẽta ad meliorẽ
mentem uolũtatẽq esse cõu̾sa.
Ipse saturninus ita fuit effrena¬
tus eciã poene demens. ut auctor es¬
loquar. cuiꝰ tanta in dicendo gͣui¬

Expanded text:
accedat. haruspicum verba sunt haec accedat. haruspicum verba sunt haec omnia: nihil addo de meo. quis igitur optimatium discordiam molitur? idem iste, nec ulla vi ingeni aut consili sui, sed quodam errore nostro; quem quidem ille, quod obscurus non erat, facile perspexit. hoc enim etiam turpius adflictatur res publica quod ne ab eo quidem vexatur, ut tamquam fortis in pugna vir acceptis a forti adversario vulneribus adversis honeste cadere videatur. Ti. Gracchus convellit statum civitatis, qua gravitate vir, qua eloquentia, qua dignitate! nihil ut a patris avique Africani praestabili insignique virtute, praeterquam quod a senatu desciverat, deflexisset. secutus est C. Gracchus, quo ingenio, qua eloquentia, quanta vi, quanta gravitate dicendi! ut dolerent boni non illa tanta ornamenta ad meliorem mentem voluntatemque esse conversa. ipse Saturninus ita fuit effrenatus et paene demens ut actor esloquar? cuius tanta in dicendo gravi
Abbreviated transcription (Latin):
iactas. cum edes sacras in flãnias
cũ seruos concitas. cũ sacta ludos¬
q conturbas. cũ uxorẽ sororẽ¬
q non discernis. cũ qd̾ meas cubi¬
le non sentis. tũ baccharis. tum
furis. tũ das cas poenas que so¬
le sũt hoĩum sceleri a diis ĩmor¬
talibus constitute. I lam corpo¬
ris quidem nri infirmitas mul¬
tos subit casus: ꝑ se demq ip̃
corpus tenuissima de causa se¬
pe conficit᷑. Deorũ tela ĩimpio¬
rũ mentib figuntur. Quare
miserior es cum in omẽm frau¬
dem raperis oculis: qmͣ si om̃o
oculos non habueris. S qm̃ de
hiis oĩbus que haruspices cõ¬
missa esse dicũt sacil est dictũ.
Uideamus quid idem haruspi¬
ces a diis iam ĩmortalib dicãt
moneri. Monent ne ꝑ obtima¬
tiĩ discordiam dissensionemq
patribus principibusq cedes
ꝑiculaq creentur: aux ilioq
diminutis deficiantur. Quare
ad unũ imꝑiũ peciĩẽ redeant
exercitulq pullus diminucioq

Expanded text:
iactas, cum aedis sacras inflammas, iactas, cum aedis sacras inflammas, cum servos concitas, cum sacra ludosque conturbas, cum uxorem sororemque non discernis, cum quod ineas cubile non sentis, tum baccharis, tum furis, tum das eas poenas quae solae sunt hominum sceleri a dis immortalibus constitutae. nam corporis quidem nostri infirmitas multos subit casus per se, denique ipsum corpus tenuissima de causa saepe conficitur: deorum tela in impiorum mentibus figuntur. qua re miserior es cum in omnem fraudem raperis oculis quam si omnino oculos non haberes. sed quoniam de iis omnibus quae haruspices commissa esse dicunt satis est dictum, videamus quid idem haruspices a dis iam immortalibus dicant moneri. monent ne per optimativm discordiam dissensionemqve patribvs principibvsqve caedes pericvlaqve creentvr avxilioqve divini nvminis deficiantvr, †qva re ad vnvm imperivm pecvniae redeant exercitvsqve apvlsvs deminvtioqve
Abbreviated transcription (Latin):
deorũ. Hoiẽs te in re foedissima
defenderũt: hoĩes turpissimũ
nocentissimũq laudarũt. Hoĩes
ꝓpe ꝯficentem iudicio liberaue¬
rũt. hoĩb ĩuria tui scupri in¬
lata in ipõs dolori non fuit. Hoĩẽs
cibi arma alii in me alii post illũ
inuictũ ciuem dederũt. Hominũ
beneficia prorsus concẽdo tibi at
maiora non esse querenda. Adiis
quidẽ ĩmortalib que potese ho¬
mim maior esse poena furore at¬
q demẽcia: nisi forte intragoe¬
dis quos uulnere ac dolore cor¬
poris cruciari et cõsum. Uides
gͣuiores deorũ ĩ moͬrliũ iras subi¬
re. qm̃ illos qui furentis inducũ¬
tur. Putas non sũt illi eiulatus
et gemitus filoctete tam miseri
qͣmq sũt acerbi. qmͣ illa exulia¬
cio athamantis eciam qm semũ
matricidarũ. Tu cũ furiales in
concionibus uoces mictis cũ do¬
mos ciuium euertis. cũ lapidib
optimos uiros foro pellis. cum
ardentis faces in uiciorũ tecta

Expanded text:
deorum. homines te in re foedissima deorum. homines te in re foedissima defenderunt, homines turpissimum nocentissimumque laudarunt, homines prope confitentem iudicio liberaverunt, hominibus iniuria tui stupri inlata in ipsos dolori non fuit, homines tibi arma alii in me, alii post in illum invictum civem dederunt, hominum beneficia prorsus concedo tibi iam maiora non esse quaerenda: a dis quidem immortalibus quae potest homini maior esse poena furore atque dementia? nisi forte in tragoediis quos vulnere ac dolore corporis cruciari et consumi vides, graviores deorum immortalium iras subire quam illos qui furentes inducuntur putas. non sunt illi eiulatus et gemitus Philoctetae tam miseri, quamquam sunt acerbi, quam illa exsultatio Athamantis et quam senium matricidarum. tu cum furialis in contionibus voces mittis, cum domos civium evertis, cum lapidibus optimos viros foro pellis, cum ardentis faces in vicinorum tecta
Abbreviated transcription (Latin):
intrare: Qd quidem sacrifici¬
um nemo ante p. clodiũ oĩ me¬
moria uolauit. nemo umqͣ
adiit. nemo neglexit. nemo uir
aspicere nõ horruit. Qd̾ fit
Re fit in ea domo que est in impe¬
rio. fit in credibili cerimonia. fit
ei dee cuiꝰ ne nomẽ quidẽ uiros
scire fas est: quã ilte id circo bo¬
nam dicit. ꝙ in tanto sibi scełe
ignouerit. Non ignouit michi
crede nõ: nisi forte tibi esse ignotũ
putas ꝙ te iudices emilerũt ex¬
cussum et exhaustũ. suo iudicio
ab solutũ. oĩum cõdẽpnatũ: aut
ꝙ oculos ut opinio illius religio¬
nis elt non ꝑdidisti. Quis enim
ante sacra illa uir sciens uiderat.
ut quilquã poena que sequẽt
id scelus sare posset: An tibi lu¬
minis obesset ceatas plusqm li¬
bidmis. Ne id quidem sentis cõ¬
tuentes illos oculos ab aui tui
magis obtendos fuisse. qmͣ hos
flagrantis sororis. Tibi uo si di¬
ligenter actendes. in telliges ho¬
minũ poenas deesse adhuc: nõ

Expanded text:
intrare? quod quidem sacrificiintrare? quod quidem sacrificium nemo ante P. Clodium omni memoria violavit, nemo umquam adiit, nemo neglexit, nemo vir aspicere non horruit, quod fitpopulo Romano, fit in ea domo quae est in imperio, fit incredibili caerimonia, fit ei deae cuius ne nomen quidem viros scire fas est, quam iste idcirco bonam dicit quod in tanto sibi scelere ignoverit. non ignovit, mihi crede, non: nisi forte tibi esse ignotum putas, quod te iudices emiserunt excussum et exhaustum, suo iudicio absolutum, omnium condemnatum, aut quod oculos, ut opinio illius religionis est, non perdidisti. quis enim ante te sacra illa vir sciens viderat, ut quisquam poenam quae sequeretur id scelus scire posset? an tibi luminis obesset caecitas plus quam libidinis? ne id quidem sentis, coniventis illos oculos abavi tui magis optandos fuisse quam hos flagrantis sororis? tibi vero, si diligenter attendes, intelleges hominum poenas deesse adhuc, non
Abbreviated transcription (Latin):
uitate elle maxime illustre atq
insigne ꝑiuriũ: et ceipum tñ
ab hiis quib cũ cõurasci non
uocari. Et uideo in haruspicũ
responsũ hec esse subiũcta. Sa¬
crificia uetusta occultaq minꝰ
diligenter facta. pollutaq ha¬
ruspices hec loquũt᷑. an patrii
penatesq dii. Multi em̃ credo
in quos huiꝰ maleficii suspicio
cadat. Quis p̃ter hũc unũ ob¬
scure dicit que sacra polluta sĩt:
Quid plamus. quid religiosi¬
us. quid gͣuius dici potest: Ue¬
tusta occultaq ego ulla uerba
lentulũ grauẽ oratorẽ ac diser¬
tum sepius cũ te accusaret. u¬
surpasse qmͣ hec q̃ nũc exetru¬
scis libris in te cõu̾sa atq int̾¬
p̃tata dicũt᷑. Et emĩ qd̾ sacrifi¬
ciũ tam uetustũ est. qmͣ hoc qd̾
a regibus equale huiꝰ urbis
accipimꝰ: Qd̾ autem tam oc¬
culcũ. qm id qd̾ non solũ curio¬
sos oculos excludit s ecia et¬
rantis quo non mͦ imꝓbitas s
ne inprudencia quidem possit

Expanded text:
vitate esse maxime inlustre atque vitate esse maxime inlustre atque insigne periurium, et te ipsum tamen ab iis quibuscum coniurasti non vocari. et video in haruspicum responsum haec esse subiuncta: sacrificia vetvsta occvltaqve minvs diligenter facta pollvtaqve. haruspices haec loquuntur an patrii penatesque di? multi enim sunt, credo, in quos huius malefici suspicio cadat. quis praeter hunc unum? obscure dicitur quae sacra polluta sint? quid planius, quid religiosius, quid gravius dici potest? vetvsta occvltaqve. nego ulla verba Lentulum, gravem oratorem ac disertum, saepius, cum te accusaret, usurpasse quam haec quae nunc ex Etruscis libris in te conversa atque interpretata dicuntur. etenim quod sacrificium tam vetustum est quam hoc quod a regibus aequale huius urbis accepimus? quod autem tam occultum quam id quod non solum curiosos oculos excludit sed etiam errantis, quo non modo improbitas sed ne imprudentia quidem possit
Abbreviated transcription (Latin):
me libera est hoĩem in illis locis
cdarũ ac nobilem legatũ thessa¬
lonicã ad nrm̃ ut se ipse appel¬
lauit imꝑatorem uenisse nescit.
Quẽ ille ꝓꝑter pecĩa quam
ab eo extorquere non poterat
in unicula cõiecit. et medicũ
intromisit suũ qui legato socio
amico libero foedissime et crude¬
ussime uenas maderet. Secu¬
res suas cruentari scelẽ noluit.
Nomẽ quidem populi R tanto
scelere cõtaminauit: ut id nul¬
la re possit insi ip̃ĩus suppli¬
cio expiari. Quales hunc car¬
infices putamus Habere. qui
eciam medicis suis nõ ad salu¬
tem s ad necem utat᷑: S reci¬
temꝰ quid seqͣtur. fidem. iuisq
iurandũ neglectũ. Hoc quid sit
ꝑ seipm non facile interp̃tor.
s ex eo qd̾ sequit suspicor. de
tuorũ iudicũ manifesto ꝑiurio
dici: quib olim erepti essent
mum insi a senatu p̃sidiũ pos¬
tulassent. Qua re autem de
hiis dici suspicer Hec causa ẽ.
qd̾ sic scatuo et illud in hac ci¬

Expanded text:
niae libera est, hominem in illis locis niae libera est, hominem in illis locis clarum ac nobilem, legatum Thessalonicam ad nostrum, ut se ipse appellavit, imperatorem venisse nescit? quem ille propter pecuniam, quam ab eo extorquere non poterat, in vincla coniecit, et medicum intromisit suum qui legato socio amico libero foedissime et crudelissime venas incideret. securis suas cruentari scelere noluit: nomen quidem populi Romani tanto scelere contaminavit ut id nulla re possit nisi ipsius supplicio expiari. qualis hunc carnifices putamus habere, qui etiam medicis suis non ad salutem sed ad necem utatur? sed recitemus quid sequatur. fidem ivsqve ivrandvm neglectvm. hoc quid sit per se ipsum non facile interpretor, sed ex eo quod sequitur suspicor de tuorum iudicum manifesto periurio dici, quibus olim erepti essent nummi nisi a senatu praesidium postulassent. qua re autem de iis dici suspicer haec causa est, quod sic statuo, et illud in hac ci
Abbreviated transcription (Latin):
bem cam quã delere uoluisci S
iam haruspicũ reliqua responsa
iudeamꝰ. Oratores contra ius fas¬
q interfectos. Quid elt hoc: De
alexandrinis esse uideo ser monẽ
quẽ ego non refuto. Dic enĩ sẽtio
ius legatorũ cũ hõium p̃sidio mu¬
intum sit: tũ ecia diuino iure
esse uelatũ. S quero ab illo q
oĩs iudices tribunus ecarc̾e̾ ĩ fo¬
rũ effudit. cuiꝰ arbitrio sic eciã
nũc oẽs atq oĩa uenena tractã¬
tur. qui cum hermachochio sin¬
graphas fecit: eciã quid sciat
unũ acerrimũ adu̾sariũ herma¬
chi theodosiũ legatũ ad senatũ
a cuutate libera missum sica ꝑ¬
cussũ. Qr non minꝰ qmͣ de alexã¬
drinis indignũ diis ĩmortalibus
esse uisum: certo scio. Hlec con¬
fero nũc in te unũ oĩa: spes ma¬
ior esset salutis si p̾ter te nemo
esset ĩpurus. Plures sunt: Hoc
et tu tibi confidis magis. et nos
ꝓpe iure diffidimꝰ. Quis plato¬
rem exorestide que pars macedo¬

Expanded text:
bem eam quam delere voluisti. sed bem eam quam delere voluisti. sed iam haruspicum reliqua responsa videamus. oratores contra ivs fasqve interfectos. quid est hoc? de Alexandrinis esse video sermonem; quem ego non refuto. sic enim sentio, ius legatorum, cum hominum praesidio munitum sit, tum etiam divino iure esse vallatum. sed quaero ab illo qui omnis indices tribunus e carcere in forum effudit, cuius arbitrio sicae nunc omnes atque omnia venena tractantur, qui cum Hermarcho Chio syngraphas fecit, ecquid sciat unum acerrimum adversarium Hermarchi, Theodosium, legatum ad senatum a civitate libera missum sica percussum? quod non minus quam de Alexandrinis indignum dis immortalibus esse visum certo scio. nec confero nunc in te unum omnia. spes maior esset salutis, si praeter te nemo esset impurus; plures sunt; hoc et tu tibi confidis magis et nos prope iure diffidimus. quis Platorem ex Orestide, quae pars Macedo
Abbreviated transcription (Latin):
et scĩssimũ diane sacellũ in celicu¬
lo susculisse: Adsunt uiam eius
loci: Multi sunt ecia in hoc ordi¬
ne qui sacrificia gentilicia illo ip̃o
in sacello statuto loco amnu̾sarii
factitarint. Ecia querimꝰ dii in¬
morles que loca desiderent. quid
significent de quo loqͣnt᷑. A sexto
serrano scissima satella suffossa
medificata. oppressa. sũma deni¬
q turpitudine foedata esse nesci¬
mus: Du meam domũ religiosã
fac̾e̾ potiusti eciã. qua mẽte: quã
amseras:. Qua manu qua distur¬
baras: Qua uoce qua nicendi uis¬
seras: Qua lege: quam ne in illa qͥ
Quo simulachro qd̾ ereptũ ex me¬
tricis sepulchro imꝑatoris moni¬
mento collocaras: Quid habet
mea domꝰ religiosi. insi qd̾ impu¬
ri et sacrilegi parietem tangit.
Itaq ne quis meorũ imprudens
introspic̾e tua domũ possit ac
te sacra illa tua facientẽ uidere
tollam alcius tectum. Non ut ego
te despiciam. s tu ne aspicias ut¬

Expanded text:
et sanctissimum Dianae sacellum in Caelicuet sanctissimum Dianae sacellum in Caeliculo sustulisse? adsunt vicini eius loci; multi sunt etiam in hoc ordine qui sacrificia gentilicia illo ipso in sacello stato loco anniversaria factitarint. et quaerimus di immortales quae loca desiderent, quid significent, de quo loquantur? A Sex. Serrano sanctissima sacella suffossa, inaedificata, oppressa, summa denique turpitudine foedata esse nescimus? tu meam domum religiosam facere potuisti? qua mente? quam amiseras. qua manu? qua disturbaras. qua voce? qua incendi iusseras. qua lege? quam ne in illa quiquo simulacro? quod ereptum ex meretricis sepulcro in imperatoris monumento conlocaras. quid habet mea domus religiosi nisi quod impuri et sacrilegi parietem tangit? itaque ne quis meorum imprudens introspicere tuam domum possit ac te sacra illa tua facientem videre, tollam altius tectum, non ut ego te despiciam, sed tu ne aspicias ur
Abbreviated transcription (Latin):
cellũ ut alius fecerit. tibi tan¬
tũmodo sit demoliendũ: cũ uide¬
Uo nũ michi necesse sit de aliis
eciam aliquid dicere. Putant eĩ
ad me nõ nulli ꝑtin̾e̾ acmẽtariũ
telluris aꝑire. Nuꝑ id patuisse
dicũt. et ego recordor. nũc scĩssi¬
ma ꝑtem ac sedem maxͤ religio¬
nis puato dicũt uestibulo conti¬
neri. Mulca me mouent qd̾ edes
telluris est curacionis mee. qd
is qui illud acmẽtariũ sustulit me
anone. sceleritate agrorũ. mopia
frugũ. religio telluris. Et eo ma¬
gis qd̾ eodem ostento telluri postu¬
lacio deberi dicitur. Uetera fortas¬
se loqͥmi᷑ qmqͣ hoc si minꝰ cuuli
uire ꝑscriptũ est. lege tamẽ na¬
ture cõmumi uire gẽciũ scm̃ est:
ut nichil moͬrles aͣ diis ĩmoͣrlibus
usu caꝑe possint. Uerũtamẽ an¬
tiqua negligemꝰ. ecia ne ea ne¬
gligemus que fuĩt cum maxime
que uidemus. .l. pisonẽ quis nes¬
cit hiis temporib ipĩs maximũ

Expanded text:
cellum ut alius fecerit, tibi tancellum ut alius fecerit, tibi tantum modo sit demoliendum, tum videbo num mihi necesse sit de aliis etiam aliquid dicere. putant enim ad me non nulli pertinere magmentarium telluris aperire. nuper id patuisse dicunt, et ego recordor. nunc sanctissimam partem ac sedem maximae religionis privato dicunt vestibulo contineri. multa me movent: quod aedes telluris est curationis meae, quod is qui illud magmentarium sustulit meaannonae, sterilitate agrorum, inopia frugum religio telluris, et eo magis quod eodem ostento telluri postilio deberi dicitur. vetera fortasse loquimur; quamquam hoc si minus civili iure perscriptum est, lege tamen naturae, communi iure gentium sanctum est ut nihil mortales a dis immortalibus usu capere possint. verum tamen antiqua neglegimus: etiamne ea neglegemus quae fiunt cum maxime, quae videmus? L. Pisonem quis nescit his temporibus ipsis maximum
Abbreviated transcription (Latin):
ceptas abrogitaro pollui non si¬
int: mauultq generũ suũ mu¬
nere tuo qmͣ illud fanũ antiqͥta¬
te religionis carere. S ut ad hͨ
haruspicũ responsa redeaui. ex
quibꝰ est pͥmũ de ludis: quis est
qui id non totũ in istius iudos p̃¬
dictũ et responsũ esse fateat: Se¬
quit de locis sacris religiosis:
ompudencia miram. de mea do¬
mo dice̾ audes: cõmicte uł ꝯsuli¬
bus uł senatui uł collegio pon¬
tificũ tua. Ac mea quidẽ hiis
tribus oĩbus iudiciis ut dixian¬
tea libera est. At in hiis edib
quas tu quĩto leio equite Rui
ro optimo ꝑ te a ꝑtissime inter¬
tecto tenes: satellũ dico fuisse.
ara est scabulis. Hoc censores
memoria multorũ firmabo ac
docebo. Agat᷑ modo hec res qd̾
ex eo senatus consulto qd̾ nuꝑ ẽ
factũ referri ad nos necesse est.
Habeo que de locis religiosis ue¬
lim dicere. Cim de domo tua dixe¬
ro in qua tamẽ ẽ medificatũ sa¬

Expanded text:
ceptas a Brogitaro pollui non siceptas a Brogitaro pollui non sinit, mavultque generum suum munere tuo quam illud fanum antiquitate religionis carere. sed ut ad haec haruspicum responsa redeam, ex quibus est primum de ludis, quis est qui id non totum in istius ludos praedictum et responsum esse fateatur? sequitur de locis sacris, religiosis. O impudentiam miram! de mea domo dicere audes? committe vel consulibus vel senatui vel conlegio pontificum tuam. ac mea quidem his tribus omnibus iudiciis, ut dixi antea, liberata est; at in iis aedibus quas tu, Q. Seio, equite Romano, viro optimo, per te apertissime interfecto, tenes, sacellum dico fuisse et aras. tabulis hoc censoriis, memoria multorum firmabo ac docebo: agatur modo haec res, quod ex eo senatus consulto quod nuper est factum referri ad vos necesse est, habeo quae de locis religiosis velim dicere. cum de domo tua dixero, in qua tamen ita est inaedificatum sa
Abbreviated transcription (Latin):
mis bellis Huic dee uota facerẽt.
eaq in ipso pessiñte ad illam ip¬
sam priapẽ arã eciã in illo loco
fanoq psoluerint. Qd̾ cũ deio¬
tarus religione sua castissime
tueretur. quẽ unũ habemus ĩ
orbe t̾rarũ fidelissimũ. Huic im¬
pio atq amatissimũ nri noĩs.
brogitaro ut ante dixi ad dictũ
peciuĩa tradidisti. Atq hunc
tamen deiotarũ sepe a senatu
regali noĩe dignũ existimatũ.
clarissimorũ imꝑatorũ testimo¬
nis ornatũ. tu eciã regem apella¬
ri cũ brogitaro iubes S alter
est rex iudicio senatus ꝑnos. pe¬
cuma brogitarus ꝑ te appellatꝰ
Alterũ pucabo rogem si habueit
unde tibi soluat: qd̾ ei ꝑ singra¬
phã credidisti.Nam cũ multa re¬
gia sunt in deiotaro: tũ illa max ͦ
qd̾ tibi nũmũ nullũ dedit. qd̾ eam
ꝑtem legil tue que congruebat
cum iudicio senatus ut ipẽ rex
uit ut in p̾stina religione seruaret.
ꝙ cerimomias ab oĩ uetustate ac¬

Expanded text:
mis bellis huic deae vota facerent, mis bellis huic deae vota facerent, eaque in ipso Pessinunte ad illam ipsam principem aram et in illo loco fanoque persolverent. quod cum Deiotarus religione sua castissime tueretur, quem unum habemus in orbe terrarum fidelissimum huic imperio atque amantissimum nostri nominis, Brogitaro, ut ante dixi, addictum pecunia tradidisti. atque hunc tamen Deiotarum saepe a senatu regali nomine dignum existimatum, clarissimorum imperatorum testimoniis ornatum, tu etiam regem appellari cum Brogitaro iubes. sed alter est rex iudicio senatus per nos, pecunia Brogitarus per te appellatus alterum putabo regem, si habuerit unde tibi solvat quod ei per syngrapham credidisti. nam cum multa regia sunt in Deiotaro tum illa maxime, quod tibi nummum nullum dedit, quod eam partem legis tuae quae congruebat cum iudicio senatus, ut ipse rex eravit, ut in pristina religione servaret, quod caerimonias ab omni vetustate ac
Abbreviated transcription (Latin):
ca tua soror existimat nntata.
Dichil te gͦ neq maiores tui cõ¬
iũcti cũ hiis religionibus. neq
sacerdociũ ip̃m quo est hec tota
religio ꝯstituta. neq curulis e¬
dilitas que maxime Hanc tuei
religionem solet quo minus cas¬
tissimos ludos oĩ flagicio pollu¬
eres. decore maculares. scelere ob¬
ligares. S quid ego id ad miror
qui acceptã peciũa pessinuntem
ipm sedem domialiũq matris de¬
orũ uastaris. et brogitaro gallo¬
greco inpuro homini ac nefario
cuiꝰ legati te tribuno diuidere ĩ
ede castoris tius oꝑis nũmos sole¬
Bant: totũ illũ locũ uanũq uen¬
dideris. sacerdotem ab ipis aris pul¬
uinaribq detraxeris oĩa illa q̃
uecustas. que ꝑ se. que suri. q̃ re¬
ges oẽs qui europã asiamq ten¬
erũt. semper sũma religione co¬
stri maiores tam scã duxerũt ut
cũ refertã uebem acq ytaliam
fanorũ haberemꝰ. tanẽ nr̃i im¬
ꝑatores maximis et ꝑiculosissi¬

Expanded text:
ce tua soror existimatur imitata. ce tua soror existimatur imitata. nihil te igitur neque maiores tui coniuncti cum his religionibus, neque sacerdotium ipsum, quo est haec tota religio constituta, neque curulis aedilitas, quae maxime hanc tueri religionem solet, permovit quo minus castissimos ludos omni flagitio pollueres, dedecore maculares, scelere obligares? sed quid ego id admiror? qui accepta pecunia Pessinuntem ipsum, sedem domiciliumque Matris deorum, vastaris, et Brogitaro Gallograeco, impuro homini ac nefario, cuius legati te tribuno dividere in aede Castoris tuis operis nummos solebant, totum illum locum fanumque vendideris, sacerdotem ab ipsis aris pulvinaribusque detraxeris, omnia illa quae vetustas, quae Persae, quae Syri, quae reges omnes qui Europam Asiamque tenuerunt semper summa religione costri maiores tam sancta duxerunt ut, cum refertam urbem atque Italiam fanorum haberemus, tamen nostri imperatores maximis et periculosissi
Abbreviated transcription (Latin):
Istius modi patrius. Is michi ⁊̾
generis sui mencionẽ facit: cum
athemonis aut spartaci exemplo
ludos facere maluerit: quã c. aut
appii claudiorũ. Illi cũ ludos fa¬
cerent ẜuos de cauea exire iubebãt
tu in alteram seruos ĩmisisci. ex al¬
tera liberos eiecsti. Itaq qui aute¬
a uoce p̃comis a liberis se mouebã¬
tur: tuis ludis non uoce sed manu
liberos a se segregabãt. Ne hoc qui¬
dem tibi in mẽtem ueniebat sibilli¬
no sacerdoti. Hec sacra maiores
nr̃os ex urĩs libris expetisse: si
illi sunt ur̃i quos tu impia mẽ¬
te cõquiris iuolatis oculis legis.
ꝯtaminatis manibus actrectas
Hac gͣ uate suadente quondam
defessa Italia pumto bello atq ha
mbale uexata: sacca ista nostri
maiores ascita ex phrigia rome
collocarũt. Que uir is accepit.
qui est optimꝰ populi R iudi¬
catus p. scipio. femina autem
que matronarũ castissima puta¬
bat᷑ quinta claudia. cuiꝰ priscã
illam seueritate sacrifici mirifi¬

Expanded text:
isisgeneris sui mentionem facit, cum Athenionis aut Spartaci exemplo ludos facere maluerit quam C. aut Appi Claudiorum? illi cum ludos facerent, servos de cavea exire iubebant: tu in alteram servos inmisisti, ex altera liberos eiecisti. itaque qui antea voce praeconis a liberis semovebantur, tuis ludis non voce sed manu liberos a se segregabant. ne hoc quidem tibi in mentem veniebat, Sibyllino sacerdoti, haec sacra maiores nostros ex vestris libris expetisse? si illi sunt vestri quos tu impia mente conquiris, violatis oculis legis, contaminatis manibus attrectas. hac igitur vate suadente quondam, defessa Italia Punico bello atque ab Hannibale vexata, sacra ista nostri maiores adscita ex Phrygia Romae conlocarunt; quae vir is accepit qui est optimus populi Romani iudicatus, P. Scipio, femina autem quae matronarum castissima putabatur, Q. Claudia, cuius priscam illam severitatem sacrifici mirifi
Abbreviated transcription (Latin):
erũt. fcridi ĩmortales. Qui ma¬
gis nobiscũ loqui possetis si esse¬
tis u̾sare miniq nobiscũ. ludos
esse pollutos significastis ac pla¬
ne dicitis: Nuid magis in qͥna¬
tũ deformatũ ꝑu̾sũ conturbatũ
dici potest. qmͣ one seruicium
ꝑ nussu magistratus libertum
in alteram scenã ĩmissũ: alteri p̃¬
positũ. ut alter ꝯlellus potelcati ẜ¬
uorũ obice̾tur. alter seruorũ totus
esset: Si examẽ apiũ ludis inscenã
uenisset. Haruspices acciendos ex
etruria putaremꝰ. Uidemꝰ uniu̾si
repente ex amina tanta seruorũ
ĩmissa in populũ R septũ atq
inclusũ. Eciã nõ ꝯmouem᷑. Atq ĩ
apiũ fortasse examine: nos eciam¬
ex etruscorũ scriptis haruspices
ut a seruicio caueremus mouerẽt
Qd̾ gͦ ex aliquo duuincto diu̾soq
monstro significatũ caueremus.
id cũ ipm sibi monstrũ est. ecia
cum in eo iplo ꝑiculũ est. Ex quo
piculũ portendit᷑ non ꝑtimescemꝰ.

Expanded text:
erunt. pro di immortales! qui maerunt. pro di immortales! qui magis nobiscum loqui possetis, si essetis versareminique nobiscum? ludos esse pollutos significastis ac plane dicitis. quid magis inquinatum, deformatum, perversum, conturbatum dici potest quam omne servitium, permissu magistratus liberatum, in alteram scaenam inmissum, alteri praepositum, ut alter consessus potestati servorum obiceretur, alter servorum totus esset? si examen apium ludis in scaenam caveamve venisset, haruspices acciendos ex Etruria putaremus: videmus universi repente examina tanta servorum inmissa in populum Romanum saeptum atque inclusum, et non commovemur? atque in apium fortasse examine nos ex Etruscorum scriptis haruspices ut a servitio caveremus monerent. quod igitur ex aliquo diiuncto diversoque monstro significatum caveremus, id cum ipsum sibi monstrum est, et cum in eo ipso periculum est ex quo periculum portenditur, non pertimescemus?
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quodam screpitu fremituq
pagrare. Hec g uobis hec po¬
pulo R et scelerũ indicia ostẽdit
ecia ꝑiculorũ signa patefeat.
Nam quid ego de illis ludis lo¬
quar quos in palacio nr̃i ma¬
iores ante templũ in ip̃o mr̃is
magne conspectu megalensib
fieri celebrariq uoluerũt: qͥ
sunt more institutisq maxime
casci. solẽpnes religiosi : quib
ludis p̾mũ ante populi cõsessũ
dos Hec lues impura pollueret.
Quo li qui liber. aut spectandi
aut eciam religionis causa ac¬
cesserat. manus afferebantur.
Quo matrona nlla adit ꝓpter
uimi cosessũq seruorũ. Ita ludos
eos quorũ religio tanta est ut
ex ultimis terris arcessita in
Hac utbe consederit. qui uin lu¬
di ne u̾bo quidem appellantur
latmo. ut nocabulo ipõ et ap¬
petita religio ext̾na et matris
magne nomnne suscepta decla¬
retut. Hos ludos serui fecerũt.
serui spectauerũt. Toca denq
hoc edile seruorũ megalesia fu¬

Expanded text:
cum quodam strepitu fremituque cum quodam strepitu fremituque peragrare. haec igitur vobis, haec populo Romano et scelerum indicia ostendit et periculorum signa patefecit. nam quid ego de illis ludis loquar quos in Palatio nostri maiores ante templum in ipso Matris magnae conspectu Megalesibus fieri celebrarique voluerunt? qui sunt more institutisque maxime casti, sollemnes, religiosi; quibus ludis primum ante populi consessum dos haec lues impura pollueret! quo si qui liber aut spectandi aut etiam religionis causa accesserat, manus adferebantur, quo matrona nulla adiit propter vim consessumque servorum. ita ludos eos, quorum religio tanta est ut ex ultimis terris arcessita in hac urbe consederit, qui uni ludi ne verbo quidem appellantur Latino, ut vocabulo ipso et appetita religio externa et Matris magnae nomine suscepta declaretur—hos ludos servi fecerunt, servi spectaverunt, tota denique hoc aedile servorum Megalesia fu
Abbreviated transcription (Latin):
seruorũ et ludenciũ multitudĩ
senatũ ꝓpłmq romanũ iĩctũ
ipso cõsessu. eciam cõstrictũ spe¬
ctaculis atq impeditũ turba et
angustiis tradidisset. An si ludus
constitit aut tibicen repente cõ¬
ticuit. aut puer ille patrimꝰ ⁊
matrimus si terrã non tenuit¬
aut tensam: si lorũ omisit auc
si ediliis uerbo aut simbolo ab¬
errauit. ludi sũt non rite facti.
eaq etrata expiant᷑: et men¬
tes deorũ ĩmorliũ ludorũ instau¬
racione placant. Si ludi ab
leticia ad metũ traducti. si non
intet missi s ꝑempti atq sub¬
laci sunt: si ciuitati uniu̾se
scelere eius qui ludos adluctũ
conferte uoluit. extiterũt dies
illi ꝓfestis pene funesci. dubi¬
tauunꝰ quos ille fremitus mĩ¬
ciet ludos esse pollutos. Ac si uo¬
lumꝰ ea que de quoqz deo nobis
tradita sunt recordari. Hanc ma¬
trem magnã cuiꝰ ludi uiolati
polluti poene ad cedem eciam
ad fumuis ciuitatis cõu̾si sũt: hãc
inqͣm accepimꝰ agros et nemora

Expanded text:
ervorum eludentium multitudini senatum populumque Romanum vinctum ipso consessu et constrictum spectaculis atque impeditum turba et angustiis tradidisset. an si ludius constitit, aut tibicen repente conticuit, aut puer ille patrimus et matrimus si tensam non tenuit, si lorum omisit, aut si aedilis verbo aut simpuvio aberravit, ludi sunt non rite facti, eaque errata expiantur, et mentes deorum immortalium ludorum instauratione placantur: si ludi ab laetitia ad metum traducti, si non intermissi sed perempti atque sublati sunt, si civitati universae, scelere eius qui ludos ad luctum conferre voluit, exstiterunt dies illi pro festis paene funesti, dubitabimus quos ille fremitus nuntiet ludos esse pollutos? ac si volumus ea quae de quoque deo nobis tradita sunt recordari, hanc matrem magnam, cuius ludi violati, polluti, paene ad caedem et ad funus civitatis conversi sunt, hanc, inquam, accepimus agros et nemora