comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mee qͦ mẽorie mediocͥtatem seq̃-¬
bantur si qñ interuentꝰ aliquoꝵ
qui hunc honorem mererent᷑. Ite
Iterare declamatiõĩs partẽ coe¬
gisset. Nocemandationi locus salius
qui interfuerunt. ¶Si quis lucidã
maximãq a me artem mẽorie
querat. exercitatio est et labor
multa edistere. multa cogita¬
re. et si fieri pt. cothidie potẽtis¬
simum est. nichil eque bel auget᷑.
cura. uel negligencia intercidit.
Quare et pueri statim ut precepi
ꝙͣ plurima edistant. et queꝯq etas
oꝑam iuuande studio mẽorie dabit.
deuoret initio te diui illud. et
stripta et lecta sepiꝰ reuoluendi.
et quasi eundẽ cibum Remãdendi.
Quod ip̃m hoc fieri pt̃ leuiꝰ si pau¬
ta pͥmũ et que odium nõ affexãt
ceꝑimiꝰ edistere. tum cothidie adistẽ
singłos uersus quoꝵ accessio labori
finitum usq ꝑueniat. et poetica
prius. tum oratoꝵ. nouissime et ꝭ
solutiora numeris et magis ab

Expanded text:
meae quoque memoriae mediocritatem sequemeae quoque memoriae mediocritatem sequebatur, si quando interventus aliquorum, qui hunc honorem mererentur, iterare declamationis partem coegisset. nec est mendacio locus, salvis qui interfuerunt. si quis tamen unam maximamque a me artem memoriae quaerat, exercitatio est et labor; multa ediscere, multa cogitare, et si fieri potest cotidie, potentissimum est. nihil aeque vel augetur cura vel negligentia intercidit. quare et pueri statim, ut praecepi, quam plurima ediscant, et, quaecunque aetas operam iuvandae studio memoriae dabit, devoret initio taedium illud et scripta et lecta saepius revolvendi et quasi eundem cibum remandendi. quod ipsum hoc fieri potest levius, si pauca primum et quae odium non adferant coeperimus ediscere, tum cotidie adiicere singulos versus, quorum accessio labori finitum usque perveniat, et poetica prius, tum oratorum, novissime etiam solutiora numeris et magis ab
Abbreviated transcription (Latin):
Nam qui Recte diuiserit nũꝙͣ pot̾ĩt
in Rerum ordine uariare. Certa
sunt eni non solum in dirigendis
qͣtionib. sz etiam in exequendis
si modo Recte dicimꝰ pͥma at stdã.
et deinceps coherẽt. qz om̃ĩs Reꝵ
copulatio ut ei nichil neq subtra-¬
hi sine maĩfesto intellettu. neqz
inseri possit. An uero steuola in lusu
duodecim ssptorum cum pͥor cal¬
culum promonisset. essetqz uictus.
dum rus tendit. Repetito totius
certaminis ordine. quo dato erras¬
set recordatus. Rednt ad eum quo¬
cum luserat. Isq Ita factum esse
confessus est Mhinus Idem ordo
ualebit in or̃one presertim tetus
nr̃o arbitrio constitutꝰ. cum tñ
Illeualeat a st̾mis. etiam q̃ bene
ꝯpoĩta erunt meõxiam serie sua
ducent. Nam situt facilius xsũ
edistimꝰ ꝙͣ prosa or̃onem. Ita prose
euncta ꝙͣ dissoluta. sic ꝯting̾. ut
etiam que ex tp̃e uidebant᷑. effusa
ad uerbum Repetita Reddant᷑ Qd

Expanded text:
nam qui recte diviserit, nunquam poterit nam qui recte diviserit, nunquam poterit in rerum ordine errare. certa sunt enim non solum in digerendis quaestionibus, sed etiam in exsequendis, si modo recte dicimus, prima ac secunda et deinceps; cohaeretque omnis rerum copulatio, ut ei nihil neque subtrahi sine manifesto intellectu neque inseri possit. An vero Scaevola in lusu duodecim scriptorum, cum prior calculum promovisset essetque victus, dum rus tendit, repetito totius certaminis ordine, quo dato errasset recordatus, rediit ad eum, quocum luserat, isque ita factum esse confessus est? minus idem ordo valebit in oratione, praesertim totus nostro arbitrio constitutus, cum tantum ille valeat alternus? etiam quae bene composita erunt, memoriam serie sua ducent. nam sicut facilius versus ediscimus quam prosam orationem, ita prosae vincta quam dissoluta. sic contingit, ut etiam quae ex tempore videbantur effusa, ad verbum repetita reddantur. quod
Abbreviated transcription (Latin):
mora. Et Iuuetur mẽoria dicendi
et audiendi. E hec uox sit modica
et magis mirrmir ¶ Qui autem
legente alio edistit in parte taeda᷑
qued acrior est ocłoꝵ ꝙͣ auriũ sensꝰ
Mꝑarte Iuuari pt. Quod semeł ãt̃
bis audierit ꝯtimio illi mẽoriã
suam experiri et cũ legente con¬
tendere. nam asio quin et io maxie
fariendum est ut gier sf̾inde tẽptemꝰ
qr continua lectio et que magis. ⁊ q̃
minus herenͣt equaliter transit. In
experimento teneas ne et maior
Intentio est et nichil suꝑuacui tpĩs
perit quo etiam que tenemus repe¬
riri solent. Ita sola que exciderunt
Retractantur. ut crebra Iteratiõe sio¬
mentur. Ꝙͣꝙͣ solent hoc ip̃o maxiie
herere ꝙ exciderunt. Illud edistendo
stribendoq cõmune est. utiq plu̾nũ
conferre bonam ualitudinẽ digestũ
complectendis multum ualent. et
in hus que cogitamus continẽdis
ꝓpesola exepta que potentissima
est et exercitatiõe diuisio et ꝯposi ͦ

Expanded text:
motu iuvetur memoria dicendi motu iuvetur memoria dicendi et audiendi. sed haec vox sit modica et magis murmur. qui autem legente alio ediscit, in parte tardatur, quod acrior est oculorum quam aurium sensus; in parte iuvari potest, quod, cum semel aut bis audierit, continuo illi memoriam suam experiri licet et cum legente contendere. nam et alioqui id maxime faciendum est, ut nos subinde temptemus, quia continua lectio et quae magis et quae minus haerent aequaliter transit. in experiendo teneasne, et maior intentio est et nihil supervacui temporis perit, quo etiam quae tenemus repeti solent; ita sola, quae exciderunt, retractantur, ut crebra iteratione firmentur, quanquam solent hoc ipso maxime haerere, quod exciderunt. illud ediscendo scribendoque commune est, utrique plurimum conferre bonam valetudinem, digestum imus complectendis multum valent, et in iis quae cogitamus continendis prope solae excepta, quae potentissima est, exercitatione divisio et compositio.
Abbreviated transcription (Latin):
Lore uenerat ad actuisand. s ĩhus
quidem in quib. ues fuditi. uesetiã
adsistentib or̃o nr̃e mõ ratioĩs ꝓ̃ri
debet minor labor. Ille plus diffi-¬
tułtatis. Gbi ipõs contͣ. quos dicimꝰ
uerem᷑ offendere. due simił huiẽiper¬
sone ticeroni pro nurena dicẽti
obftiterunt .m. catonie. serui sul¬
picis ꝙͣ decenter tñ sulpicio cũ oẽs
concessisset uirtutes. stienciam
petendi consusatꝰ ademit Qud em̃
aliud eẽt quo se uiltum homo no¬
bilis et furis antistes magis fer¬
ret. ut uero oronem deffenssionis
Nue Reddiditicum se studuisse peti᷑.
suspit contͣ honorẽ murene / nõ
Rebus factam duriorẽ Gideri uoleb̾at.
rt nit . eos nõ forensem contẽtiõem
sͥ studioiam disputatiõem crederes
ncidisse ¶łet est profeito ratio. et
rentis sinũ p̾ceptoꝵ genꝰ itliꝰ uiri
obseruatio. ut cũ aliquid detrahere
sasua gr̃a uelie concedis asia oĩa
in hoc solo uel minꝰ ꝑitum ꝙͣ in
ceteris adiecta si potunit ecꝭ fieri

Expanded text:
ad accusandum. sed in his quidem, in quibus vel iudici vel etiam adsistentibus ratio nostrae moderationis probari debet, minor est labor; illic plus difficultatis, ubi ipsos, contra quos dicimus, veremur offendere. duae simul huiusmodi personae Ciceroni pro Murena dicenti obstiterunt, M. Catonis Serviique Sulpicii. quam decenter tamen Sulpicio, cum omnes concessisset virtutes, scientiam petendi consulatus ademit? quid enim aliud esset, quo se victum homo nobilis et iuris antistes magis ferret? ut vero rationem defensionis suae reddidit, cum se studuisse petitioni Sulpicii contra honorem Murenae, non  quibusdam in rebus factam duriorem videri volebat; ut inter eos non forensem contentionem, sed studiosam disputationem crederes incidisse. haec est profecto ratio et certissimum praeceptorum genus illius viri observatio, ut, cum aliquid detrahere salva gratia velis, concedas alia omnia: in hoc solo vel minus peritum quam in ceteris, adiecta, si poterit fieri
Abbreviated transcription (Latin):
facilitatem motũ corꝑis. qui ⁊ ip̃e
ut extitat oratorẽ. et iactatiõe ma¬
mis. pedis supplosione. Sicut cauda
Reones facere ditũt᷑. hortat᷑. Etudẽd
bero semper. et ubiq Neq em̃fere tã
est ullus dies occupatus. ut nichil
dcarbo etiam in tabernaclo solebat
hat uti percitatiõe dicendi. Ne id
quid tacend esti q ei ticeroni platet.
millũ nr̃m usꝙͣ negligentem ẽẽ
sermonẽ. Qunidͥ soquerem᷑. ubicũq¬

Expanded text:
facilitatem, motum corporis, qui et ipse, facilitatem, motum corporis, qui et ipse, ut dixi, excitat oratorem et iactatione manus, pedis supplosione, sicut cauda leones facere dicuntur, hortatur. studendum vero semper et ubique. neque enim fere tam est ullus dies occupatus, ut nihil lC. Carbo etiam in tabernaculo solebat hac uti exercitatione dicendi. ne id quidem tacendum, quod eidem Ciceroni placet, nullum nostrum usquam negligentem esse sermonem; quidquid loquem
Abbreviated transcription (Latin):
optabim ꝰ Id ꝓtinꝰ ꝙͣ se iuam uer¬
boꝵ toprenti dare qĩ fempetastib
qui uolent auferendũ. s minore
tudio cõtinetur. het sacultas ꝙͣ
pariatur ls enĩ semel ꝑcepta nõ
capitur. Stilus qͦ intermissiõe
paulum admodũ de celeritate deꝑdͭ
Promptum hoc et in expedito posi¬
tum exercitatiõe sola cõtinet᷑. hac
Uti sit optimũ est. ut cothidie di¬
tamus audientib plurib ma¬
unne de quoꝵ sinnis iudicio atq
opinione solliciti. Rarum est enĩ
Ut satis se quisq uereat᷑. uel soli
est Illa exercitatio togitandiito¬
tasq materias uel silentio, dum
Añ quasidicat cont᷑ͣ ip̃m perseꝙͣndi
que mullo non est tpẽ. ⁊ te loco
quomõ non asnd agimꝰ explicari
potest. Et est in parte utilitatis. qmͣ
het ꝓxonna diligentiꝰ eĩ ꝯponitur
ꝙ uła in qua cõtextum dicendi inter¬
mittere uerem᷑. Rursus in alia plus
prior tonfert uocis firmitatẽ. oris

Expanded text:
optabimus. Id potius quam se inani veroptabimus. Id potius quam se inani verborum torrenti dare quasi tempestatibus quo volent auferendum. sed non minore studio continetur haec facultas quam paratur. ars enim semel percepta non labitur, stilus quoque intermissione paulum admodum de celeritate deperdit; promptum hoc et in expedito positum exercitatione sola continetur. hac uti sic optimum est, ut cotidie dicamus audientibus pluribus, maxime de quorum simus iudicio atque opinione solliciti; rarum est enim ut satis se quisque vereatur. vel soli est et illa exercitatio cogitandi totasque materias vel silentio dum tamen quasi dicat intra se ipsum persequendi, quae nullo non et tempore et loco, quando non aliud agimus, explicari potest, et est in parte utilior quam haec proxima. diligentius enim componitur quam illa, in qua contextum dicendi intermittere veremur. rursus in alia plus prior confert, vocis firmitatem, oris
Abbreviated transcription (Latin):
facilitatis. ut nõ breue saltẽ tp̃s̃
quod mĩꝙͣ fere deerit/ ad ea que dit¬
tur sumꝰ deppicienda sumamiꝰ Ed
quid ͥn iudiciis ac foro dat᷑. semꝑ.
Neq em̃ quisꝙͣ est qui cãm quã
non didicerit agat. dematlatores
quod peruersa distet ambitio. ut
ꝓopõita cõtrouersia protinꝰ dice
uelint qnetiam quod est in pͥmis
friuolum stenicum uerbum petant
quo mcipiant. si tam cõtumeliosos
inso Ridet inuicem eloquẽncia. Et
quistultis uideri eruditi uolũt. stul¬
ti eniditis uidentur si qua tñ fortu-¬
natam subitam fecerit agendi nec¬
cossitatem mobiliore quod̃ opꝰ erit
ingenio. et uis onũo intendenda
tumet tardior pronũciatio moras
habet et suppensa ac uelut dubitãs
oratio. lit tñ deliberare nõ hesitare
Sideam᷑. hoc dum egredim᷑. eportu
si nos nondũ aptatis satis arma¬
mentis aget uentus. dem̃ paulatim
simil euntes aptaniꝰ uela et dispo¬
nemus sudentes et impleri simis

Expanded text:
facilitatis, ut non breve saltem tempus, facilitatis, ut non breve saltem tempus, quod nusquam fere deerit, ad ea quae dicturi simus dispicienda sumamus, quod quidem in iudiciis ac foro datur semper. neque enim quisquam est, qui causam quam non didicerit agat. declamatores quosdam perversa ducit ambitio, ut exposita controversia protinus dicere velint; quin etiam, quod est in primis frivolum ac scenicum, verbum petant, quo incipiant. sed tam contumeliosos in se ridet invicem eloquentia, et qui stultis videri eruditi volunt, stulti eruditis videntur. si qua tamen fortuna tam subitam fecerit agendi necessitatem, mobiliore quodam opus erit ingenio, et vis omnis intendenda tum et tardior pronuntiatio moras habet et suspensa ac velut dubitans oratio, ut tamen deliberate, non haesitare videamur. hoc , dum egredimur e portu, si nos nondum aptatis satis armamentis aget ventus; deinde paulatim simul euntes aptabimus vela et disponemus rudentes et impleri sinus
Abbreviated transcription (Latin):
s usq ad uĩtimũ. Addit addicendi
etiam pudor stimulos. utrũq uidiꝰ
p̃t. quod cũ stilus secreto gaudeat.
atq omĩs arbitros reformidet ex¬
temꝑalio actio auditoꝵ frequẽtia
ut miles congestu signoꝵ excitat᷑
Namq et difficiliorem cogitatiõe
goprnint. et expessit dicendi nec¬
tessitas et secundos impetꝰ auget.
tñ pñti fruttu laudis opĩonisq
ducatur. Nec quisꝙͣ tñ fidat In¬
genio. ut Pdsͣ. pperet incipienti
statim posse contingere. ẜ sicut
pt. Eeterũ ꝑuenire eo debet. ut
cogitatio non utiq melior sit ea
s tutior tum hant felicitatem
non in prosa modo multi sũt ꝯse¬
tuti s etiam in carmine. ut anti-¬
pater sidomus et liciniꝰ archias
rredendum eñĩ ciceroni esti nõ qr
Roti et faciant. eiuod tñ non ip̃m
tam probabile puto. Neq enim
saret᷑ auit usum rec. ant nccitatẽ
quam exhortandis hant spem qͥ
foro pꝰparãtur utile exemplum.

Expanded text:
sed usque ad ultimum. addit ad dicendum sed usque ad ultimum. addit ad dicendum etiam pudor stimulos, mirumque videri potest, quod, cum stilus secreto gaudeat atque omnes arbitros reformidet, extemporalis actio auditorium frequentia, ut miles congestu signorum, excitatur. namque et difficiliorem cogitationem exprimit et expellit dicendi necessitas, et secundos impetus auget tamen praesenti fructu laudis opinionisque ducatur. nec quisquam tantum fidat ingenio, ut id sibi speret incipienti statim posse contingere, sed, sicupotest. ceterum pervenire eo debet, ut cogitatio non utique melior sit ea sed tutior, cum hanc facilitatem non prosa modo multi sint consecuti, sed etiam carmine, ut Antipater Sidonius et Licinius Archias credendum enim Ciceroni est, non quhoc et faciant. quod tamen non ipsum tam probabile puto, neque enim habet aut usum res aut necessitatem quam exhortandis in hanc spem, qui foro praeparantur, utile exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
successum extp̃alem consequi cura
non possit deum tunt adfuisse cũ id
euẽisset ueteres oratores ut ticero dic¬
titabant.si ratio maĩfesta est. Nam
bene concepti affectus. et recentes
Rerum ymagines cõtinio impetu
stunt et dilate nõ Reuertunt᷑. utiq
Uero cum infelix Illa uerboꝵ cauillaͦ
accessit. et cursus ad singła uestigia
Restitit/ nõ p̃t ferri contorta uis. sed
ut optime uocum singłaꝵ cedat elec᷑
non cõtinuasz compoĩta est. Quare
capiende sunt Ille de quibz dixi.
Rerum ymagines / qͣs uocari ꝓa¬
quib dicturi eximꝰ. ꝑsone. qtĩones.
spes metus. h̃nda in oculis. in affec¬
tus Recipienda. Pectus est eñĩ quod
disertos faciti et uis mentis. Ideaꝵ
concitati uerlia nõ desunt. tum Intẽ¬
dendus aĩniꝰ non ĩ aliquã Rem bnã
s in plures simul cõtinuas. ut si
ualiquã Rectam uiam mittam uclos
simul omĩa que sunt in ea circa¬
q̃ intuemi᷑. non ultimũ tm̃ uidemꝰ

Expanded text:
successum extemporalem consequi cura successum extemporalem consequi cura non possit. deum tunc adfuisse, cum id evenisset, veteres oratores, ut Cicero, dictitabant. sed ratio manifesta est. nam bene concepti adfectus et recentes rerum imagines continuo impetu scunt et dilatae non revertuntur. utique vero, cum infelix illa verborum cavillatio accessit et cursus ad singula vestigia restitit, non potest ferri contorta vis, sed, ut optime vocum singularum cedat electio, non continua, sed composita est. quare capiendae sunt illae, de quibus dixi, rerum imagines, quas vocari quibus dspes, metus habenda in oculis, in adfectus recipienda. pectus est enim, quod disertos facit, et vis mentis. ideoque concitati, verba non desunt. tum intendendus animus, non in aliquam rem unam, sed in plures simul continuas; ut, si per aliquam rectam viam mittamus oculos, simul omnia quae sunt in ea circaque intuemur, non ultimum tantum videmus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsimt᷑. tñ ex ultimo ꝓroget᷑. ut
doner ꝑueniamꝰ ad finẽ nõ minus
propectu ꝓcedamꝰ ꝙͣ gradu. si non
intersistentes offensantesq breuia
Illi atq concisa singłantiũ modo
eiecturi simꝰ. Est ig᷑. usus quid Ir¬
rationabilis quẽ greti Aoioasły¬
ibta uotant. qͣ manus in st̾bendo
decirorit.qͣ. octuli totos sił in lectiõe
uersus flexusq eorum. et transitꝰ
Intuentur. et añ seꝙͣncia uident q̃que
pora dixerunt. quo cõstant mira¬
cula Illa in stenis pilarioꝵ ac uen¬
tulatorum. ut ea que emiserĩt ultͦ
uenire in manus credas. et qr iubẽt᷑:
decurre. s hit usus ita ꝓderit si
ea de qua locuti sumꝰ ars añcesserit.
ut ip̃m Illud quod in se Rationemnõ
bi /i Ratione uersetur. nam aunichi
ne dic̾e quid̃ uidetur nisi qui dispõite.
ornate. copiose dicat. s tumultuatii
nec fortinti sermonis ꝯtextu mira¬
boi unꝙͣ quẽ furgantib etꝭ muli
lor ac sp̃s tulit / freꝙͣnter accidit ut

Expanded text:
tantum ex ultimo prorogetur; ut, donec perveniamus ad finem, non minus prospectu procedamus quam gradu, si non intersistentes offensantesque brevia illa atque concisa singultantium modo eiecturi sumus. est igitur usus quidam irrationalis, quem Graeci ἄλογον τριβήν vocant, qua manus in scribendo decurrit, qua oculi totos simul in lectione versus flexusque eorum et transitus intuentur, et ante sequentia vident quam priora dixerunt. quo constant miracula illa in scenis pilariorum ac ventilatorum, ut ea quae emiserint ultro venire in manus credas et qua iubentur decurrere. sed hic usus ita proderit, si ea de qua locuti sumus ars antecesserit, ut ipsum illud, quod in se rationem non habet, in ratione versetur. nam mihi ne dicere quidem videtur nisi qui disposite, ornate, copiose dicit, sed tumultuari. nec fortuiti sermonis contextum mirabor unquam, quem iurgantibus etiam mulielor ac spiritus tulit, frequenter accidit ut
Abbreviated transcription (Latin):
cem ꝰex tpẽ Itaq em̃ seruabit pondꝰ
et una translata uedoꝵ facilitas
m altum Reducatur. sicut Rustici ꝓ¬
uiinas uitis radices amputẽt que
nlam in sũmũ solum ducũt. ut infe¬
riores penitus destendendo frrmẽt᷑.
At nestio. an utͣqͣ cum cura ⁊ studio
fecermuis imincem prosit. ut st̾bẽdo
dicamꝰ Siligentiꝰ dicendo stabam
facisis. Stuibend ergo quotiẽs sicebͭ
Srdi non dabitur. togitandũ. ab̾ utq
hensus orator. neq litigator desti¬
tutus ẽẽ uideatur. płm̾q aut̃ mł¬
ta atentib accidit. ut iaxi. nccĩa
et utiq iuicia stribãt. Cetera q̃ do¬
mo afferũt. cogitaͣ. complettantur.
subitis ex tp̃e occirarant. Qd̃ fetisse
M. tullium cõmentariis ipsius
apparet. & ed ferit̾᷑ aliorum qͦ ⁊ ĩieti
forte. ut eos dicturus quisq ꝯposua̾t.
et in libros digesti ut cãꝵ que st̾ atte
a serino suspicio. ciuꝰ tres oroes exstãt.
Qed symn dequib loquor cõmentarii

Expanded text:
cemus ex tempore. ita enim servabitur pondus, et innatans illa verborum facilitas in altum reducetur; sicut rustici proximas vitis radices amputant, quae illam in summum solum ducunt, ut inferiores penitus descendendo firmentur. ac nescio an, si utrumque cum cura et studio fecerimus, invicem prosit, ut scribendo dicamus diligentius, dicendo scribamus facilius. scribendum ergo, quotiens licebit; si id non dabitur, cogitandum; ab utroque hensus orator neque litigator destitutus esse videatur. plerumque autem multa agentibus accidit, ut maxime necessaria et utique initia scribant, cetera quae domo adferunt cogitatione complectantur, subitis ex tempore occurrant; quod fecisse M. Tullium commentariis ipsius apparet. sed feruntur aliorum quoque et inventi forte, ut eos dicturus quisque composuerat, et in libros digesti, ut causarum quae sunt actae a Ser. Sulpicio , cuius tres orationes extant; sed hi de quibus loquor commentarii
Abbreviated transcription (Latin):
Iam ciceronis ad presens modo ip̃s
aptates sibertus tyro cõtraxᵗ. Qe
non ides extuso q⁊ non probem. si ut
sunt magis admirabiles Inhot gn̾e
pror sus Recipio hant breuẽ ad nota¬
nonem. libellosq qui bes mami te¬
teneantur. et ad quos interim Res¬
picere dixit. Illud quod saudas ꝓ¬
mpis. Dippsicet michi hoc. ne ĩ huis
que siꝓseximꝰ deli sũmas ĩ tõmẽ

Expanded text:
am Ciceronis ad praesens modo tempus aptatos libertus Tiro contraxit; quos non ideo excuso, quia non probem, sed ut sint magis admirabiles. in hoc genere prorsus recipio hanc brevem adnotationem libellosque, qui vel manu teneantur, et ad quos interim respicere fas sit. illud quod Laenas praecipit displicet mihi, vel in his quae scripserimus velut summas in co
Abbreviated transcription (Latin):
auosonꝰ fluãt secura. non solicitos
et xespicienteo et una spe suppenseẽs
quin. del extp̃asem tementatẽ malo
ꝙͣ male coherentẽ cogitationẽ. peiꝰ
enĩ queritur retrosus. qr cum Illa
desideramꝰ ab aliis au̾timur. et ex
mẽoria potiꝰ res petimꝰ. ꝙͣ ex ma¬
teria. plura sunt aũt si utpũq
q̃rendum est que inuenrri possũt.

Expanded text:
us, fluant secura, non sollicitos et respicientes et una spe suspensos qui vel extemporalem temeritatem malo quam male cohaerentem cogitationem. peius enim quaeritur retrorsus, quia, dum illa desideramus, ab allis avertimur, et ex memoria potius res petimus quam ex materia. plura sunt autem, si utrimque quaerendum est, quae inveniri possunt
Abbreviated transcription (Latin):
sepe etiam ssptis ea q̃ subito mata
suntt inserontur. Ream totame hdi
exertitatioñs genꝰ ita instituendũ
Ut et degredi ex eo et redire mid fa¬
cile possimꝰ lami ut pͥmũẽ doms
afferre paratam dicendi copiauret
certam. Ita Refutari ipĩs iiuera
Longe tultissimũ est. qͣre cogitatio
nhot pparetur. ut uos fortimad eũt¬
pere no pessit adunare possit. Edaũt¬

Expanded text:
is ea quae subito nata sunt inserantur. ideoque totum hoc exercitationis genus ita instituendum est, ut et digredi ex eo et redire in id facile possimus. nam ut primum est domo adferre paratam dicendi copiam et certam, ita refutare temporis munera longe stultissimum est. quare cogitatio in hoc praeparetur, ut nos fortuna decipere non p
Abbreviated transcription (Latin):
sequatur. quẽ imitetur iudiciis In¬
tersit ꝙͣplurimis. et sit certamimis
cui destinatur freꝙͣns spectator. Tum
causas uel easdem quas a gi au die¬
rit. stilo et ip̃e componat. uel etiam
alias beras/ modo et utrumq trat¬
tet. et quod in gladiatorib fieri
uidemus de rectou ni exerceatur. ut
fecisse brutum diximꝰ ꝓ milone. Me¬
lius hoc ꝙͣ festribere ueterib ora¬
tiombus. ut fecit cestius contra
ciceronis actionẽ hĩtam ꝓ eod. cũ
alteram partem satis nosse non
posset ex sola deffenssiõe. Citius aũt¬
si Idoneus erit iuuenis quẽ pceptor
coegerit in declamando. ꝙͣ similli-
mũ uerrtati. et ꝑ totas Ire mate¬
rias ꝙͣ nũc facillima. et maxĩe
fauorabilia decerpũt. Obstant huit
ꝙistdõ loco posui fere turba disti-¬
puloꝵ. et ꝯsuetudo classium certis
dieb audiendaꝵ. non nichil etiã
persuasio patrum mantium potiꝰ
declamatioẽs ꝙͣ estimanciũ. S qd

Expanded text:
sequatur, quem imitetur; iudiciis insequatur, quem imitetur; iudiciis intersit quam plurimis et sit certaminis, cui destinatur, frequens spectator. tum causas vel easdem, quas agi audierit, stilo et ipse componat, vel etiam alias veras modo et utrinque tractet, et, quod in gladiatoribus fieri videmus, decretoriis exerceatur, ut fecisse Brutum diximus pro Milone. melius hoc quam rescribere veteribus orationibus, ut fecit Cestius contra Ciceronis actionem habitam pro eodem, cum alteram partem satis nosse non posset ex sola defensione. citius autem idoneus erit iuvenis, quem praeceptor coegerit in declamando quam simillimum esse veritati et per totas ire materias, quarum nunc facillima et maxime favorabilia decerpunt. obstant huic, quod secundo loco posui, fere turba discipulorum et consuetudo classium certis diebus audiendarum, nonnihil etiam persuasio patrum numerantium potius declamationes quam aestimantium. sed , quod
Abbreviated transcription (Latin):
forensib certam̃b excitatos. et
qͣsi militantes reficit ac reꝑat.
h. uelut sagina dicendi: sic ado¬
lestentes nõ debent nimiũ in
falsa rerum ymagine detineri.
et inanib simulacͥs. usq a deo ut
difficilis ab huis digressus sit. as¬
suefacere. ne abilla in qua ꝓpe
consuerũt umbra. uera dist̾mina
uelut quend soleni Reformudent.
Quod accidisse etiam portiolatroni.
qui pͥmus clari nouũs professor
fuit. traditur. at cũ ei sũmã in
stolis oppiõnem optinẽti causa in foro
eẽt oranda ^ Impense petierit. uti sub¬
sellia in basillicam tnͣfferent᷑. Ita
illi celum nouum fuit. ut om̃s eiꝰ
eloquencia contineri tetto ac parie¬
tibus uideretur. Quare iuueĩs qui
xationẽ Inueĩendi e loquẽdiq a p̾cep¬
torib diligenter acceꝑit, quod non
est finiti oꝑis si docere sciant. et uel¬
in exercitatiõem qͦ modica fuit ꝯse¬
cutus. oratorem eͥ. aliquem. qđ aput
maiores fieri solebat. deligat/ quẽ

Expanded text:
forensibus certaminibus exercitatos et forensibus certaminibus exercitatos et quasi militantes reficit ac reparat haec velut sagina dicendi, sic adolescentes non debent nimium in falsa rerum imagine detineri et inanibus simulacris usque adeo, ut difficilis ab his digressus sit, assuescere, ne ab illa, in qua prope consenuerunt, umbra vera discrimina velut quendam solem reformident. quod accidisse etiam M. Porcio Latroni, qui primus clari nominis professor fuit, traditur, ut, cum ei summam in scholis opinionem obtinenti causa in foro esset oranda, impense petierit, uti subsellia in basilicam transferrentur. ita illi caelum novum fuit, ut omnis eius eloquentia contineri tecto ac parietibus videretur. quare iuvenis, qui rationem inveniendi eloquendique a praeceptoribus diligenter acceperit quod non est infiniti operis, si docere sciant et velint, exercitationem quoque modicam fuerit consecutus, oratorem sibi aliquem, quod apud maiores fieri solebat, deligat, quem
Abbreviated transcription (Latin):
peisonis Iudicatur. s de Reb con¬
tendit: Decsamatioẽs uero quales
in stolis Rethorũ dicũt᷑. si modo
sunt ad ueritatem accõmodate.
et or̃ombus similes. nõ tantũ
diem adolestit ꝓfectus sunt uti-¬
lissime. que inuẽtiõem. dispõnẽ
pariter exercent. sz etiam cum est
cõsũmatus. ac iam in foro clarus.
Alitur enĩ atqr nitestit uelut pa¬
bulo letiore facundia. et assidua
contentionũ aꝑꝑitate fatigata re¬
nouatur. Quapp̃. historie nõnũꝙͣ
ubertas in aliqua exercendi stili ꝑte
ponenda. et dialogorũ ubertate
gestiendum. ne carmine quid lude̾
cõtrarium fuit. Situt athlete. Re¬
bus epulis reficiuntur. Ideoq .iͥ.
uidetur .m. tulliꝰ tñ intulisse elaꝙͣ ͤ
lumen/ quod in hos qͦ studioꝵ secessa
excurrit. Naim si nobis sola mate.
fuit ex litib ncceͣ est deteratur ful¬
gor. et durestat articls. et ip̃e ille
mucro ingemi cotidiana pugna
Retundatur. Sed ꝙͣad modum

Expanded text:
personis iudicatur, sed de rebus conpersonis iudicatur, sed de rebus contenditur. declamationes vero, quales in scholis rhetorum dicuntur, si modo sunt ad veritatem accommodatae et orationibus similes, non tantum dum adolescit profectus sunt utilissimae, quia inventionem et dispositionem pariter exercent, sed etiam cum est consummatus ac iam in foro clarus. alitur enim atque enitescit velut pabulo laetiore facundia et adsidua contentionum asperitate fatigata renovatur. quapropter historiae nonnunquam ubertas in aliqua exercendi stili parte ponenda et dialogorum libertate gestiendum. ne carmine quidem ludere contrarium fuerit, sicut athletae, rebus epulis reficiuntur. ideoque mihi videtur M. Tullius tantum intulisse eloquentiae lumen, quod in hos quoque studiorum secessus excurrit. nam si nobis sola materia fuerit ex litibus, necesse est deteratur fulgor et durescat articulus et ipse ille mucro ingenii cotidiana pugna retundatur. sed quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
dictoꝵ. factoꝵ diu̾sitate facile delite¬
stet infrrmitas. tot se undiq Reb.
ex quib aliquẽ ad phendas offeren᷑¬
t̾ib Illud uirtutũ inditium est fun¬
dere que natura cõtracta sũt. Au¬
gere parua. uarietatem sum libus
uoluptatẽ expoĩtis dare. et uñdr̃e
multa de pantis. In hoc optime fa¬
cient infinite ꝯtiões. quas uotari
thesis diximꝰ. quib cicero Iam pͥri¬
ceps .iii. Re.p. exerceri solebat. hit
het recta tũi. et in nullos flexuo
Retedencia cõpõne trattauerit utiq
in Illis plures excursus recipien¬
tib magis hũndabit. eritq in
omiẽs cãs gratus. omẽs enĩ gn̾a¬
sib̾ ꝯtĩoibus constant. Nam quid
ne magestas si magr̃atus Rocha¬
tionem suam ppło ip̃e Recitarit ai¬
lo clodiũ Recte neoctiderit ueniat in
Iudiciũ. opporteat ne insidiatorem
interfici. uelꝑniciosum pei .ꝑ. ciuẽ
etiam si nõ insidietur.lato marciã
honeste ne tr adiderit hortensio. An
ꝯuaiãt ne res talis bono uiro. De

Expanded text:
dictorum, factorum diversitate facile delitescet infirmitas, tot se undique rebus, ex quibus aliquam apprehendas, offerentibus. illud virtutis indicium est fundere quae natura contracta sunt, augere parva, varietatem similibus, voluptatem expositis dare et bene dicere multa de paucis. in hoc optime facient infinitae quaestiones, quas vocari θέσεις diximus, quibus Cicero iam princeps in re publica exerceri solebat. his haec recta tantum et in nullos flexus recedentia copiose tractaverit, utique in illis plures excursus recipientibus magis abundabit eritque in omnes causas paratus. omnes enim generalibus quaestionibus constant. nam quid ne maiestas, si magistratus rogationem suam populo ipse recitaverit; Milo Clodium rectene occiderit, veniat in iudicium, an, oporteatne insidiatorem interfici vel perniciosum rei publicae civem, etiamsi non insidietur; Cato Marciam honestene tradiderit Hortensio, an, conveniatne res talis bono viro? de
Abbreviated transcription (Latin):
Inuenia uacuũ occium patitine
satrs erat ip̃m intra se ip̃a dippont.
s uera etiam copusat. totanuq
ita tõtexit oroẽmant eisanichis ꝓͥtes
manum desit. Nam mẽorie quan
plorñq nheret fidesius q̃ milla
stabendi ieciritate saxatur. tied
ne adhant quid uim coetmdi
puemnri potest aut subito ãt cito.
niam pͥmiũ facienda musto stillo
forma est que nos etiam cogitalles
sequatur. Tum assumenduo ce fin
pausatim ut pauca pͥmũ ꝯpsectam̃
añno que reddi feliciter possint.
mox per Incrementa tam modica.
Ut onerari se la borille nõ sentiat.
augenda usu et exercitatiõe mlta
cõtmenda est. Quequid̃ maxima
ex parte constat. Ideoq aͥqua /mͥ.
in illum locũ differenda sũt. Eo tñ
peruent᷑. ut Is cui nõ refraget᷑ inge¬
num acristudio adintus. tantum
cõsequatur. ut etiam que cogitarit
q̃q sspserit atq edidicerit in dicẽdo
fidemseruẽt. Cicero certe grecorl
metrodorum estepsium etempiltmm
Mhodium m̃oꝵq hortensim tradid᷑

Expanded text:
invenit vacui nec otium patitur. satis erat, intra se ipsa disponit, sed verba etiam copulat totamque ita contexit orationem, ut ei nihil praeter manum desit. nam memoriae quoque plerumque inhaerent fidelius, quae nulla scribendi securitate laxantur. sed ne ad hanc quidem vim cogitandi perveniri potest aut subito aut cito. nam primum facienda multo stilo forma est, quae nos etiam cogitantes sequatur; tum adsumendus usus paulatim, ut pauca primum complectamur animo, quae reddi fideliter possint; mox per incrementa tam modica, ut onerari se labor ille non sentiat, augenda vis et exercitatione multa continenda est, quae quidem maxima ex parte memoria constat. ideoque aliqua mihi in illum locum differenda sunt. eo tandem pervenit, ut is, cui non refragetur ingenium, acri studio adiutus tantum consequatur, ut ei tam quae cogitarit quam quae scripserit atque edidicerit in dicendo fidem servent. Cicero certe Graecorum Metrodorum Scepsium et Empylum Rhodium nostrorumque Hortensium tradidit,
Abbreviated transcription (Latin):
cte et qĩ degustate ꝓpter quod at¬
uet ilła que pͥmasinit. seaient
suam legem. Iuuenib flostulas
omi partium in ea q̃ sũt dicturi
corerentib. quo fit utiimenter e
sequentia perdãt. pͥora confundĩt
rexima stile de mõ cogitãdi.¬

Expanded text:
atae et quasi degustatae. propter quod acnec illa quae prima sunt servent suam legem, iuvenibus flosculos omnium partium in ea quae sunt dicturi congerentibus; quo fit, ut timentes, ne sequentia perdant, priora confundant. proxima stilo cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
credo dubitare. quo solo gen̾e excer¬
citatioĩs dicr̃ usus eẽ sulpicius. Mã
et sublimis sp̃s actollere or̃onem
p̃t. et uerla poetita libertate auda¬
tior. et p̾sumũt eand ꝓp̾e dicendi fa¬
cultatem. Sed et ip̃ĩs sentenciis
adicere licet oratoriũ Robur. ⁊ omis¬
sa supplere. et emissa substangere.
neq ego paphrasin eum ant̾pretaⁿ.
uolo sed croca eosd sensus tertamen
atq eniulatiõem. I deoq ab illis dis¬
sentio qui uertere or̃ones latinas de¬
tant.q optimis occupatio qͥ ꝙͥ alit.
dixerimꝰ. ncce sit ẽẽ deternus. nam
neq semꝑ est deꝑꝑandũ aliquid pllis
que dicta sunt meliꝰ posse repiri n
adeo ieninam et pauperem natura
esoq̃ptiam fecit. ut una de re bñdici
nisi semel non possit. alisi forte hastre¬
iom̃ muta crrca uotes easa uariare
testus p̃t orandi minor uis ut dicã.
asiquid post quod in ead materia i¬
chil dicend sit. Sz esto neq melius

Expanded text:
credo dubitare, quo solo genere exercredo dubitare, quo solo genere exercitationis dicitur usus esse Sulpicius. nam et sublimis spiritus attollere orationem potest, et verba poetica libertate audaciora non praesumunt eadem proprie dicendi facultatem. sed et ipsis sententiis adiicere licet oratorium robur et omissa supplere, effusa substringere. nequevolo, sed circa eosdem sensus certamen atque aemulationem. ideoque ab illis dissentio, qui vertere orationes Latinas vetant, quia optimis occupatis, quidquid aliter dixerimus, necesse sit esse deterius. nam neque semper est desperandum, aliquid illis, quae dicta sunt, melius posse reperiri; neque adeo ieiunam ac pauperem natura eloquentiam fecit, ut una de re bene dici nisi semel non possit. nisi forte histrionum multa circa voces easdem variare gestus potest, orandi minor vis, ut dicatur aliquid, post quod in eadem materia nihil dicendum sit. sed esto neque melius
Abbreviated transcription (Latin):
ex imꝑantib quid oꝑis ut explicenꝰ
que sint materie. q̃ pͥmarat stdã.
aut deinceps traccanda sint. nã
uertere greca in latiuũ ueteres nr̃i
oratores optimũ iudicabant. Id. se
l. crassus in Illis ciceronis de oratore
libris dicit factitasse. Id cicero sua
ip̃e ꝑsona freꝙͣtissime pͥcipit. Qu̾aꝭ
libros platonis atqz xenophontis
edidit hoc genere transiatos. Id
messale placuit. Multeqz sũt a beo
scpte ad hunc modum or̃ones. Adeo
ut etiam cũ illa hyperidis ꝓphirne
difficillima rõanis subtilitate cõtai¬
deret. et maĩferta est. exercitatioĩs
huiꝰ ratio. Nam et rerum copia gͤc
auctores hũndant. et plurimũ artis
in eloꝙͣnciam intulerũt. et hos tnͣ¬
ferentib uerbis uti optimis licet.
Omibr enĩ utimur nrõis. Figuras
uero quib maxime ornatur oratio
multas ac uarias excogitandi etꝭ
Romane dissentiũt. Sz et illa ex la¬
tiuis cõuersio multum et ipã cõtu¬
lerit. At de carminibz quid nennẽz

Expanded text:
 huius quidem operis, ut explicemus quae sint materiae, quae prima aut secunda aut deinceps tractanda sint nam vertere Graeca in Latinum veteres nostri oratores optimum iudicabant. id se L. Crassus in illis Ciceronis de Oratore libris dicit factitasse. id Cicero sua ipse persona frequentissime praecipit, quin etiam libros Platonis atque Xenophontis edidit hoc genere translatos. id Messalae placuit, multaeque sunt ab eo scriptae ad hunc modum orationes, adeo ut etiam cum illa Hyperidis pro Phryne difficillima Romanis subtilitate contenderet. et manifesta est exercitationis huiusce ratio. nam et rerum copia Graeci auctores abundant et plurimum artis in eloquentiam intulerunt, et hos transferentibus verbis uti optimis licet, omnibus enim utimur nostris. figuras vero, quibus maxime ornatur oratio, multas ac varias excogitandi etiam Romana dissentiunt. sed et illa ex Latinis conversio multum et ipsa contulerit. ac de carminibus quidem neminem
Abbreviated transcription (Latin):
tñfferre. setiam nr̃a plib modis
tractare proderit. ut ex industria
sumaniꝰ sententias quasd cas q der¬
semus ꝙͣmĩosissiine. uelut ead cera
alie alieqz forme duci solent. pͥlu¬
rinũ aũt parare facultatis existiõ.
ex simplicissima qͣq mate᷑ namiͣ¬

Expanded text:
transferre sed etiam nostra pluribus modis tractare proderit, ut ex industria sumamus sententias quasdam easque versemus quam numerosissime, velut eadem cera aliae aliaeque formae duci solent. plurimum autem parari facultatis existimo ex simplicissima quaque materi
Abbreviated transcription (Latin):
simius. nam si uno gn̾e bñdiceture
far erat existimari pciusam ĩ nob̃
apͥorib uiam. Nũt uero ĩmu̾a̾biles
sunt modi płimeq eod uie ducunt
demq ũtilissima est exercitationi
Sifficultas. Quid quod auctores ma¬
uni sit dilugenciꝰ cognostunt᷑. nõ
em̃ stxipta sectiõe secura tñst̃rimꝰ
sr tractamus singula et ncc̃ĩo Inti

Expanded text:
s. nam si uno genere bene diceretur, fas erat existimari praeclusam nobis a prioribus viam; nunc vero innumerabiles sunt modi plurimaeque eodem viae ducunt.denique utilissima est exercitationi difficultas. quid , quod auctores maximi sic diligentius cognoscuntur? non enim scripta lectione secura transcurrimus, sed tractamus singula et necessario i
Abbreviated transcription (Latin):
facillime tenorem in narratiõib
seruant. denĩ quid quoq loco q̃rant
stiant. nec cͥcũspectabunt. nec of¬
ferentib se aliunde sensib t̾babũ:
nec confundent ex diu̾sis oronem
uelut salientes huc Illuc. nec usqͣ
Insistentes. Postremo hẽbũt modũ
ẽẽ nullus pt̃. Expletis ꝓ facłtate
om̃ib q̃ ꝓposuerint ꝓuenisse ad ulti ͫ
sentient. Et hec quid ex arte. Illa uo̾
ex studio. ut copiam sermõis optimi
ꝙͣadmod p̾ceptum est comparenius
multo ac fideli stilo. Sic formet᷑.or̃o.
ut striptoꝵ colorem etiam que sbito
effusa sint reddant. ut cũ multa
stpserimiꝰ etiam multa dicamꝰ nã
cõsuetudo exercitanis facisitatem
maxime parit. Que si paululum
antermissa fuerit nõ uelocitas Illa
noblitate añni ut dum ꝓxima dici¬
mus struere ulteriora possimꝰ sẽx¬
q nr̃am uocem prouisa et forata
rogitatio excipiat. uix tñ aut na᷑
aut ratio in tam multiplex officiũ

Expanded text:
facillime tenorem in narrationibus facillime tenorem in narrationibus servant. deinde , quid quoque loco quaerant, scient. nec circumspectabunt nec offerentibus se aliunde sensibus turbabuntur nec confundent ex diversis orationem velut salientes huc illuc nec usquam insistentes. postremo habebunt modum onem nullus potest. expletis pro facultate omnibus quae proposuerint, pervenisse se ad ultimum sentient. et haec quidem ex arte, illa vero ex studio: ut copiam sermonis optimi, quemadmodum praeceptum est, comparemus: multo ac fideli stilo sic formetur oratio, ut scriptorum colorem etiam quae subito effusa sint reddant, ut, cum multa scripserimus, etiam multa dicamus. nam consuetudo et exercitatio facilitatem maxime parit; quae si paulum intermissa fuerit, non velocitas illa mobilitate animi ut, dum proxima dicimus, struere ulteriora possimus semperque nostram vocem provisa et formata cogitatio excipiat, vix tamen aut natura aut ratio in tam multiplex officium
Abbreviated transcription (Latin):
que st psimꝰ fallunt. Ac tota subi¬
to causa mutatur. Atq ut guber¬
natori ad ncursus tẽpestatum sit
agenti ad uarietatẽ causaꝵ Ratio
mutanda est. Quid porro multꝰ
stilus et assidua lectio/ et longa
studio etas facit. si manet ead q̃
fues incipientib difficultas: peris¬
se profecto cõfitendum est preteritũ
la borem cui semꝑ la borand est. Neqz
ego hoc ago. ut ex tp̃e dicere malit.
s ut possit. Id aũti maxime hoc ͦ
consequem᷑. nata sit pͥmũ dicẽdi
uia. neq enĩ pͥus conting̾e c̾sus
Nec satis est non ignorare q̃ sunt
cãꝵo iudicialiumpartes. ãt qtionũ
ordinem recte dippon̾e ꝙͣꝙͣ ista sũt
p̾cipua. s quid qͦr loco pͥmũ sit. ac
stdm̃. ac deinceps. que ita sũt nata᷑
copulata ut mutariiãt iut̾uelli
sie cõfusione nõ possint. Quisqͥs
autem uia ducet. ducet᷑. añ om̃ĩa
Rerũ ip̃a serie uelut duce. pp̃. quod
honnẽs etiam snodice exercitati

Expanded text:
quae scripsimus, fallunt, ac tota subiquae scripsimus, fallunt, ac tota subito causa mutatur; atque ut gubernatori ad incursus tempestatum, sic agenti ad varietatem causarum ratio mutando est. quid porro multus stilus et adsidua lectio et longa studiorum aetas facit, si manet eadem quae fuit incipientibus difficultas? perisse profecto confitendum est praeteritum laborem, cui semper idem laborandum est. neque ego hoc ago ut ex tempore dicere malit, sed ut possit. id autem maxime hoc modo consequemur. nota sit primum dicendi via. neque enim prius contingere cursus nec satis est non ignorare quae sunt causarum iudicialium partes, aut quaestionum ordinem recte disponere, quanquam ista sunt praecipua, sed quid quoque loco primum sit ac secundum et deinceps; quae ita sunt natura copulata, ut mutari aut intervelli sine confusione non possint. quisquis autem via dicet, ducetur ante omnia rerum ipsa serie velut duce; propter quod homines etiam modice exercitati
Abbreviated transcription (Latin):
longi laboris ex tp̃e dicendi fatul¬
tas. Quam qui nõ erit consecutꝰ.
nrea quid̃ sentencia ciuilib officiis
R̾emũciabit. et solam stribendi
facultatem potiꝰ ad alia opera
cõuertet. uio enĩ bone fidei uiro
cõuenit auxilium in publicum
polliceri. quod p̾stãtissimis qͥbusq
ꝑiculis desit Intrare portũ ad qm
nanis a credere non lenib uentis
uecta nõ possit.S quid ĩnuabiles
accidũt subite itrͣtates. ut apͭ
magratus. uel repñtatis iudi¬
tiis cõtinuo agendi. Eiuaro si qua
nõ dico tunitũq Innocenciũ cuiũ
s amicoꝵ ac ꝓpinqͦꝵ alicui eue¬
nerit stabit ne nuitus. ⁊⁊ saluta¬
rem petentib uocen statimq si
nõ succurrat᷑. ꝑiturꝰ moras ⁊ seces¬
sum et silentiũ queret : dũ Illa u̾¬
ba fabricentur. et incõrie insideãt
et uox et latus p̃paretur. Que uo
patitur het oratio. ut quisꝙͣ sit o¬
cũ aduersario upndendum erit fiet:
Nam scpe ea que opinatisumꝰ et ꝯt ͣ.

Expanded text:
longi laboris ex tempore dicendi facultas, quam qui non erit consecutus, mea quidem sententia civilibus officiis renuntiabit et solam scribendi facultatem potius ad alia opera convertet. vix enim bonae fidei viro convenit auxilium in publicum polliceri, quod praesentissimis quibusque periculis desit, intrare portum ad quem navis accedere nisi lenibus ventis vecta non possit, siquidem innumerabiles accidunt subitae necessitates vel apud magistratus vel repraesentatis iudiciis continuo agendi. quarum si qua, non dico cuicunque innocentium civium sed amicorum ac propinquorum alicui evenerit, stabitne mutus et salutarem petentibus uocem statimque, si non succurratur, perituris, moras et secessum et silentium quaeret, dum illa verba fabricentur et memoriae insidant et vox ac latus praeparetur? quae vero patitur hoc ratio, ut quisquam possit ocum adversario respondendum erit, fiet? nam saepe ea, quae opinati sumus et contra
Abbreviated transcription (Latin):
circa uelict hisd se uentis credere
ausos hẽlaniꝰ Iam cũ eloquendi
Rationẽ nouissime rextam pancis¬
simisq temptatam ingressi simꝰ.
Rarus qui iam procula portu reces¬
sisset reꝑiebatur. Postꝙͣ uero nob.
Ille quen Iustituebamꝰ orator dicẽ¬
di magrĩs dimissus at suo Iam ĩ¬
petu fertur. ãt maiora .sͥ. auxilia
ex ip̃is sapiencie penetralib petit.
ꝙͣ in altum simꝰ ablatis sentire ce¬
pimꝰ nũc celum undiq. et undiq
ponthus. Unũ modo in illa ĩmẽsa
uastitate cernere uidem᷑ .m. tullmũ.
qui tñ ip̃e ꝙͣuis tanta atq Ita Iust ͥͫ¬
tta naue hoc mare ingressus con-¬
trahit uela inhibetq remos et de
ip̃o demũ genere dicendiiquo sit
usurus ꝑfectus orator satis h
dicere. At nr̃a temeritas et. mo-¬
res etiam conabit᷑. dare. et assig¬
nabit officia. Ita nec añcedentem
consequi possumꝰ et longiꝰ eundã
est. ut res feret. ⁊ ꝑbabłis tñ cupi¬
ditas hõestorũ. et uel tutioris au¬

Expanded text:
circa velut iisdem se ventis credere ausos habebamus. iam cum eloquendi rationem novissime repertam paucissimisque temptatam ingrcssi sumius, rarts, qui tam procul a portu recessisset, reperiebatur. postquam vero nobis ille, quem instituebamus, orator a dicendi magistris dimissus aut suo iam impetu fertur aut maiora sibi auxilia ex ipsis sapientiae penetralibus petit, quam in altum simus ablati sentire coepimus. nunc caelum undique et untdique pontus. unum modo in illa immensa vastitate cernere videmur M. Tullium, qui tamen ipse, quamvis tanta atque ita instruct nave hoc mare ingressus, contrahit vela inllibetque remos et de ipso demum genere dicendi, quo sit usurus perfectus orator, satis habet dicere. at nostra temeritas etiam mores ei conabitur dare et adsignabit officia. ita nec antecedentem consequi possumus, et longius eundum est, ut res feret. probabilis tamen cupiditas honestorum et velut tutioris au
Abbreviated transcription (Latin):
tas et hũnde salis multum ẽ e̾sior
at purrus magis oratius. et misi
Sabor eis amore pͥcipinus. Mlul¬
tum et ueregłie ꝙͣuis uño libro
perisins meruit. Eunt clari bedie¬
q et qui olim noĩabuntur. alterũ
Ielud etiam prius satrre genꝰ. s nõ
solum carmine uarietate mixtũ
condidit terentius. Uarro ui Rõa¬
noꝵ eruditissimꝰ. Plurimos hit
libros et eruditissimos composuit.
Peritissinnis lingue latine et oũs
lntiquitatis et Rexum grecarum
nr̃arumq polus tñstientie colla¬
turus ꝙͣ eloquencie Iambus non
sane a Romanis celebratus est. ut
tas in catullo bibaculo oratio ꝙͣꝙͣ
zela epodos interuẽit. Reperiatur.
Lirracorum Idem oratius fere solus
legi dignus. Nam insurgit alũ.
et plenus est Iocunditatis et gr̃e
et uariis figurris et uerbis feli¬
cissime audax. Si quid̃ adicere uelis
Is exit cesius bassus. quem nuꝑ ui¬
dimus. Sed eum longa precedunt
ingenia iuuentium. Tragediestri¬

Expanded text:
tas et abunde salis. multum est tersior tas et abunde salis. multum est tersior ac purus magis Horatius et, nisi labor eius amore, praecipuus. multum et verae gloriae quamvis uno libro Persius meruit. sunt clari hodieque et qui olim nominabuntur. alterum illud etiam prius saturae genus, sed non sola carminum varietate mixtum condidit Terentius Varro, vir Romanorum eruditissimus. plurimos hic libros et doctissimos composuit, peritissimus linguae Latinae et omnis antiquitatis et rerum Graecarum nostrarumque, plus tamen scientiae collaturus quam eloquentiae. iambus non sane a Romanis celebratus est ut ptas in Catullo, Bibaculo, Horatio, quanquam illi epodos interveniat, reperietur. at Lyricorum idem Horatius fere solus legi dignus. nam et insurgit aliquando et plenus est iucunditatis et gratiae et varius figuris et verbis felicissime audax. si quem adiicere velis, is erit Caesius Bassus, quem nuper vidimus; sed eum longe praecedunt ingenia viventium. tragoediae scri
Abbreviated transcription (Latin):
molłiorem. postea uers ꝙͣ trĩbrali
ꝓstriptiõe consumptus est passim qui
oderant. qui ñndebant .qͥ. emulabãt᷑.
adulatores etiam pñtis potencie nõ
Rensirum ĩuaserunt. Ille tñ qͥ Ienmꝰ
a quibusd et aridus hẽtur non alit̾.
as ip̃is m̃iicis male audire ꝙͣ minꝰ
floribus. et ingenia fluencia potuit
occasio p̾cipue uero presserũt eũ qui

Expanded text:
molliorem; postea vero quam triumuirali molliorem; postea vero quam triumuirali proscriptione consumptus est, passim qui oderant, qui invidebant qui aemulabantur, adulatores etiam praesentis potentiae non responsurum inuaserunt. ille tamen, qui ieiunus a quibusdam et aridus habetur, non aliter ab ipsis inimicis male audire quam nimiis floribus et ingenii affluentia potuit. occasi