comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huc modicum tempu⁊
uobiscum sum: ⁊ tunc
uado ad eum qui misit me.
Implere deleo dispensatio¬
nem meam: et sic perueni¬
re adpassionem meam q̃
ritis me ⁊ non inuenietiᷤ:
⁊ ubi sum ego uos non po

Expanded text:
huc modicum tempus vobiscum sum, et tunc vado ad eum qui misit me. » Implere debeo dispensationem meam, et sic pervenire ad passionem meam. « Quaeretis me et non invenietis me, et ubi sum ego, vos non po
Abbreviated transcription (Latin):
omfirmatum est
gͥ. regnũ in manͭ
salomonis: ⁊ ad fini¬
tatẽ comirnctus est.
pharaoni regi egipti.
Accepit namq filiam
eius: & adluxit inciui¬
tatem dauid. donec
compleret edificans do¬
mum suam & domũ
rusalem ꝑ circiritum.
Attamen populus im¬
molabat in excelsis. Nõ
enim edificatum erat
templum nomini do¬
mini: usq in die illo.
Dilexit autem salomo
dominum: ambulãs
in p̾ceptis patris sui dd̾.
excepto quod in excelsis
imiciolabat: ⁊ acrende¬
bat tͥimyama. Abiit
itaꝙ in gabaon ut im¬
molaret ibi. illud qͥppe
erat excelsum maxi¬
mum. Mille hostias
moni per sõpnum noc
te dicens. Postula qͦd
uis ut demi tibi. Et ait
salomon. Tu fecisti cũ
seruo tuo. dd. patͤ meo
misericordiam magña
sicut ambulauit in cõs¬
pectu tuo in ueritate.
& iusticia: ⁊ recto corde
tectum. Custodisti ei
miscdĩam tuar głm¬
demĩ declisti ei filium
sedentem super thro¬
num eius sicut est ho¬
seruum tum ꝓdauid

Expanded text:
onfirmatum est gitur regnum in manu Salomonis, et affinitate conjunctus est Pharaoni regi Aegypti; accepit namque filiam ejus, et adduxit in civitatem David, donec compleret aedificans domum suam et domum rusalem per circuitum. Attamen populus immolabat in excelsis: non enim aedificatum erat templum nomini Domini usque in diem illum. Dilexit autem Salomon dominum, ambulans in praeceptis David patris sui, excepto quod in excelsis immolabat, et accendebat thymiama. Abiit itaque in Gabaon, ut immolaret ibi: illud quippe erat excelsum maximum: mille hostias moni per somnte, dicens: Postula quod vis ut dem tibi. Et ait Salomon: Tu fecisti cum servo tuo David patre meo misericordiam magnam, sicut ambulavit in conspectu tuo in veritate, et justitia, et recto corde tecum: custodisti ei misericordiam tuam grandem, et dedisti ei filium sedentem super thronum ejus, sicut est hoservum tuum pro D
Abbreviated transcription (Latin):
tres suos q inuenit eos
indothaim. Qui cum ui¬
dissent eum pocul: ante¬
quã acced̾et ad eos cogita¬
uerunt eum occidere. ⁊
mutuo loquebantur. Ecce
sumpniator uenit. ueni¬
te occidamus eum ⁊ mita¬
mus in cyfternam uete

Expanded text:
tres suos, et invenit eos in Dothaim. Qui cum vidissent eum procul antequam accederet ad eos, cogitaverunt eum occidere, et mutuo loquebantur: Ecce somniator venit; venite, occidamus eum, et mittamus in cisternam ve
Abbreviated transcription (Latin):
plet officia. Que iam
forsitam obluric̾etur:
si suo t̾pore sarre par̾e
cõced̾etur. Tunc loqut᷑
est dominus ad abrabã
dicens. Accipe filiũ tu¬
umi quem diligis ysa¬
ac ⁊ uade in unum mõ¬
tium ⁊ offer mͥ illude
sacͥficium. Mox ab hã
tam celeriter deceriit
iussit celestibus esse pa-¬
ram qm fucrat diuini¬
tus imperatum. scdm̃¬

Expanded text:
plet officia, quae jam plet officia, quae jam forsitan oblivisceretur, si suo tempore Sarae parere concederetur. Tunc locutus est Dominus ad Abraham, dicens: Accipe filium tuum quem diligis, Isaac, et vade in unum montium, et offer mihi illum in sacrificium . Mox Abraham tam celeriter decernit jussis coelestibus esse parendum quam fuerat divinitus imperatum.
Abbreviated transcription (Latin):
deo: seruis non dño
Unde credo pater. credo
domine istud te factur̃
esse: qd̃ dicis quia hiis
uirtutibus cunctis gẽ¬
tibus ignotescis. Tunc
sera concepit in uttrũ
⁊ peperit filium patrem
młtarum gentrum des¬
tinatum. Nascitur y¬
saac ornamentũ gene¬
ris. parentũ glã ꝓpin¬
quoꝵ leticia. familie de¬
cus. hereditatis spes. fi¬
dei p̃cium. ꝓmisse sobo¬
lis testimõium. In cuiu̾
natiuitate.⁊ dominus
ꝓmissum redlidit. ⁊ abͣ¬
ham notum qd̾ optauit
accepit. Gaudent om̃s.
cuncti letantur: fĩt eĩ
ysaac dulcis cum nasci¬
tur. Dulcior cũ nutͥtur.
Non enĩ poterat esse nõ
dulcis: quem ⁊ patris
fides condiderat. & ꝓ¬
pria innocẽcia comen¬
dabat. fit & sarra ex ste¬
rili mater fecundam
filio: fecundior futura
ex ip̃o. Recddit iuuent
in senem: marcescensi
tas tepãtur in iuuenẽ.
Et manẽte senectutis
etait:iuuenilia gerũ¬
tur in matre.Deniq
blanditur nutrit. ⁊
lactat: ⁊ cõsequẽtia cõ¬

Expanded text:
Deo, servis, non Domino. Deo, servis, non Domino. Unde credo, Pater, credo, Domine, istud te facturum esse quod dicis, quia his virtutibus cunctis gentibus innotescis. Tunc Sara concepit in utero, et peperit filium, patrem multarum gentium destinatum. Nascitur Isaac ornamentum generis, parentum gloria, propinquorum laetitia, familiae decus, haereditatis spes, fidei pretium, promissae sobolis testimonium. In cujus nativitate et Dominus promissum reddidit, et Abraham votum quod optavit, accepit. Gaudent omnes, cuncti laetantur. Fit enim Isaac dulcis cum nascitur, dulcior cum nutritur. Nec enim poterat esse non dulcis, quem et patris fides condierat, et propria innocentia commendabat. Fit et Sara ex sterili mater fecunda in filio, fecundior futura ex ipso. Redit juventus in senem, marcens aetas reparatur in juvenem, et manente senectutis aetate, juvenilia geruntur a matre. Denique blanditur, nutrit et lactat, et consequentia com
Abbreviated transcription (Latin):
dñs nescis abrahan:
quid destinatum sit tͥ.
S idcrto nestis: quia
quid mẽaris ñ respicis.
Tantum enĩ de metua
meruit fides: tantũ tua
obseguia ualuerunt.
ut ꝙ qui desideres norim
⁊ facere quid meris decre¬
uim. Nanq tͥ nascetur
filius cuius sem̃ disfũ¬
detur in milia. It simi¬
litudini syderim̃i cohe¬
sitatibus comparetur.
Credo inquit habraham
dñe. credo quia ꝑo tes fac¬
turum te. confido quod
spondes. nec enim confec¬
tam senectutem mariẽ¬
tis mee etatis considero:
aut̃ sarre coniugis stilem
effectam q conditionem
adtendo s tue marestatĩ¬
ad potentiam tracto. Nec
uitalia ꝓmutantur: sed
a quo ꝓmittantur agnos¬
enerare em̃ filios se¬
mlis etas non pati᷑
pletur. Steriles filios
habere non possunt: s
hoc posse tue Lirtutes
efficiunt.Natura qui¬
dem negat: s potencia
imperat. Etas ꝓhibet.
s tua potestas ostendit.
Impossibile quidẽ istuo
uidetur nobis non ti¬
bi: homini ñ tue dñe
maiestati. Nature non

Expanded text:
nus, nescis Abraham quid destinatum sit tibi, sed idcirco nescis quia quod merearis non respicis. Tantum enim de me tua meruit fides, tantum tua obsequia valuerunt, ut et quid desideres norim, et facere quod mereris decreverim. Namque tibi nascetur filius, cujus semen diffundetur in millia, ut et similitudini siderum coaensitatibus comparetur. Credo, inquit Abraham, Domine, credo quia potes, facturum te confido quod spondes. Nec enim confectam senectutem marcescentis meae aetatis considero, aut Sarae conjugis sterilem effetamque conditionem attendo, sed tuae majestatis potentiam tracto, nec cui talia promittantur, sed a quo promittantur agnosenerare enim filios senilis aetas non patitupletur. Steriles filios habere non possunt, sed hoc posse tuae virtutes efficiunt. Natura quidem negat, sed potentia imperat. Aetas prohibet, sed tua potestas ostendit. Impossibile quidem illud videtur nobis; non tibi; homini, non tuae, Domine, majestati; naturae, non
Abbreviated transcription (Latin):
uabat fuscimila tolle¬
bat sacerdos sibi. Sic
faciebant uniu̾so israhe¬
liuenientium in silo.
Etiam anteqmͣ adolerent
ad ipem: ueniebat puer
molanti. Datu carnẽ
ut coquam sac̾doti. Nso
enim accipiau a te ca¬
nem cottam. sed crudã.
Micebat illi immclan
Incudatur pͥrmiur.
iuxra moremr hodit
& eps: & tolle tibi qnͣtũ¬
cumq desiderat ansma
lua. Qui respondens:
aiebat ei. Neguaquã.
Nunc enim dabis: ali¬
ouim tollam ui.
rat autem
peccatum puero¬
rum grande nimis co¬
ram domitio: quia de¬
trahebant homines
sacrifficio conini. Sa¬
iuel autem minis
suo. ut immolurit
hostiam sollempn¬
braẽdixit n heli hel¬
chane et uou eius.
tibi semeu de muliere
hac ꝓ fenore quod com¬
modasti dominio. Et
uin. Disitauit go
dominus annara. et
concepit ⁊ peperit trẽ
Filios et duas filias.
et magnificatus est
puer semuel apud do¬
minutir.
eli autem erat se¬
nex ualde: et auui

Expanded text:
abat fuscinula, tollebat sacerdos sibi. Sic faciebant universo Israeli venientium in Silo. Etiam antequam adolerent adipem, veniebat puer immolanti: Da mihi carnem, ut coquam sacerdoti: non enim accipiam a te carnem coctam, sed crudam. Dicebatque illi immolans: Incendatur primum juxta morem hodie adeps, et tolle tibi quantumcumque destua. Qui respondens ajebat ei: Nequaquam: sic enim dabis, alioquin tollam vi. Erat autem peccatum puerorum grande nimis coram Domino: quia retrahebant homines a sacrificio Domini. Samuel autem ministsuo, ut immolarent hostiam solemnBenedixit Heli Helchanae et uxori eius et Dominus semen de muliere hac pro foenore, quod commodasti Domino', git: Visitavit ergo Dominus Annam, et concepit, et peperit tres fet magnificatus est puer Samuel apud Dominum. Heli autem erat senex valde, et audi
Abbreviated transcription (Latin):
nia opera mala inuemtͭ.
Quomodo ergo quidã
fecerunt ueritatem. et
uenerunt ad lucem: ꝙ¬
hoc enĩ sequitur. Qui
autem facit ueritatem
ueint ad lucem. ut ma¬
nifestentur opera eius:
quia in deo. sunt facta.

Expanded text:
nim opera mala invenit. Quomodo ergo quidam fecerunt veritatem, et venerunt ad lucem? Hoc sequitur: « Qui autem facit veritatem venit ad lucem, ut manifestentur opera ejus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
demones. ⁊coartat eos
interorgatione prudenti
ut confiteantur spĩtus
sancti esse opus. qd̾ si ex¬
pulsoinquit demonũ
filiis uris deo non de¬
momibus deputatur.
Quare idem in me opꝰ
non eandem habeat cau¬
sam. Ergo ipsi ur̃i idi¬
ces eriit nor rotellate
s comparatione. Dum il¬
li expulsionẽ demonum
deo aff adsignant. uos le¬
elzebub principi demoni¬
orum: porro si indigito
dei eitio demonia: ꝓfet¬
to ꝓuenit in uos regnũ

Expanded text:
emones. Et coarctat eos interrogatione prudenti, ut confiteantur spiritus sancti esse opus. Quod si expulsio, inquit, daemonum in filiis vestris, Deo, non daemonibus, deputatur, quare in me idem opus non eamdem habeat causam? Ergo ipsi vestri judices erunt, non potestate, sed comparatione, dum illi expulsionem daemonum Deo assignant, vos Beelzebub principi daemoniorum. Porro, si in digito Dei ejicio daemonia, profecto pervenit in vos regnu
Abbreviated transcription (Latin):
ce. & si oinnes gentes obe¬
discedant umisquisq
a seruitute patrũ suoꝵ:
&consencuint manda¬
tis eius: ẽgo ⁊ filii meiz
fratres mei obediemus
legi patrum nr̃orũ. ꝓpi¬
cius sit nobis deus. Non
est nobis utile relinque
legem ⁊ iusticias dei Nõ
audiemus u̾ba regis: n¬

Expanded text:
ce et si omnes gentes rediscedat unusquisque a servitute patrum suorum et consentiunt mandatis eius ego et filii mei et fratres mei oboediemus legi patrum nostrorum propitius sit nobis Deus non est nobis utile relinquere legem et iustitias Dei non audibimus verba regis
Abbreviated transcription (Latin):
baptuaretur a iohanne.
Cui ait iohannes. ego a te
debeo baptirari: ⁊ tu uenis
ad me. Ego utiq ate debeo
baptirari. quia michi est
ex pat̾na p̾uaricatone cor¬
ruptõ: & tibi in paterna
maiestate cõminrio. Ego
in hunc mũdũ carnali sũ
patre ꝓfusus: tu uero huc
ab unigenito patre uni¬
genitus aduenisti. ⁊̃ me
uiri ⁊ femine naturalis
copula ꝓcreuit: te autem
altissimi obũbrante u̾tute
uenerãda nobis u̾ginitas
dedit. Ego terremim am¬
mal: tu agnus es dei. Ego
peccati legẽ mortalis : tu au¬
tem adu̾sus peccata uenẽs
nescis subiacere pecato. Ego
tu autem natu ut redi¬
ui dignatus est. respõ¬
dit ih̃s. Sine mͦ sic
enim decet nos impłe oe

Expanded text:
baptizaretur a Joanne; cui ait Joannes: Ego a te debeo baptizari; et tu venis ad me ? Ego utique a te debeo baptizari, quia mihi est ex paterna praevaricatione corruptio, et tibi in paterna majestate communio. Ego in hunc mundum carnali sum parente profusus; tu vero huc ab ingenito Patre Unigenitus advenisti. Me viri et feminae naturalis copula procreavit; te autem Altissimi obumbrante virtute, veneranda nobis virginitas dedit. Ego terrenum animal, tu Agnus Dei; ego peccati lege mortalis, tu autem adversus peccata veniens nescis subjacere peccato. Et tu autem natus ut rediui dignatus respondit Jesus: Sine modo: sic enim decet nos implere
Abbreviated transcription (Latin):
rediret iniusquisq do
mum suam secundum
legem. Et mouerũt cas¬
tra:⁊conlocauerunt ad
austrum ammaim. ꝙ
ait uidas. Accingemini ⁊
estote filii potentes. ⁊ esto

Expanded text:
redirent unusquisque in domum suam secundum legem et moverunt castra et conlocaverunt ad austrum Ammaum et ait Iudas accingimini et estote filii potentes et esto
Abbreviated transcription (Latin):
regem ⁊asor. & domũ aber
cinei egressa igitur iahel
in occursum sisare. Dix̃
ad eum. Intra ad me dñe
mi: intra ne timeas. Q
ingressus tabernaculum
erus ⁊ oꝑtus ab ea pallio.
Dix̃ ad eam. Da mͥ obsetro
paululũ aque.quia ualde

Expanded text:
regem Asor et domum Aber Cinei egressa igitur Iahel in occursum Sisarae dixit ad eum intra ad me domine mi intra ne timeas qui ingressus tabernaculum eius et opertus ab ea pallio dixit ad eam da mihi obsecro paululum aquae qu
Abbreviated transcription (Latin):
raclitus quippe conso
tur. quia corda fideliũ
ne inter huiis seculi
abu̾sa deficiant celestis
urte desideriis subleuat

Expanded text:
raclitus quippe consoltur, quia corda fidelium, ne inter hujus saeculi adversa deficiant, coelestis vitae desideriis s
Abbreviated transcription (Latin):
Hec sunt festiuitatis hodi¬
erne gaudia uenerancla.
hec sacre sollempnitas di¬
ec illa superne pietatiꝰ
muera sacro sancta
que fideliũ cordibꝰ ⁊ cõm̃ẽ¬
daus aplũs ait. Qui ubi
uenit plenitudo teni priᷤ.
misit deus filiũ suũta c¬
tum ex muliere. factum
sub lege ut eos qui sub le¬
ge erant redimeret: ut
ad optionem filioꝵ recipe¬
remus. Magna iramq
dispensatione pietatis: ad
redemptionẽ generis hu¬
mani. Deus pater nõ an

Expanded text:
ec sunt festivitatis hodiernae gaudia veneranda, haec sacrae solemnitas diec illa supernae pietatis munera sacrosancta, quae fidelium cordibus commendans Apostolus ait: Quia, ubi venit plenitudo temporis, misit Deus Filiutum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant, redimeret, ut adoptionem filiorum reciperemus . Magna namque dispensatione pietatis ad redemptionem generis humani Deus Pater non an
Abbreviated transcription (Latin):
di uita mystice unmolari: ut
sicut de iuirgine ꝑ sp̃m uera caro
sine coitu creat᷑. ita ꝑ eunclem ex
substancia panis et uini mystice
idem corpus xp̃i consecretur. Ite¬
ratur aittem cotidie hec oblatio
cotidie peccamus peccatis sine
quib mortalis infirmitas uiu̾e
non potest: et ideo quia cotidie
actu passionis o mortis fieri¬
& tamen ueram salutem oꝑari:
testatur augustinus gregorius
in quarto cdialogoꝵ libro. Hec sin

Expanded text:
di vita mystice immolari, ut di vita mystice immolari, ut sicut de Virgine per Spiritum vera caro sine coitu creatur, ita per eumdem ex substantia panis et vini, mystice idem corpus Christi consecretur. Iteratur autem quotidie hquia quotidie peccamus peccatis, sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest. Et ideo quia quotidie actu passionis et mortis fieriet tamen veram salutem operari, testatur Gregorius in quarto libro
Abbreviated transcription (Latin):
pium erat fidelibus xp̃i: ut non
uera xp̃i passione & morte abeis
immolatio compleret᷑. in qua xp̃c
ꝓpitiationem fuam exequi omnib
dignaret᷑. In quo enim meliores es¬
semus his qui eum crucifixerũt.
nisi pietate ꝙ deuotione differre¬
mur ab eis qui eum ꝑdere presũp¬
serunt: Unde ambrosius in epła
ad hebreos. Sed in ista carne ac
sanguine nil cruentum. nil cor¬
riiptibile mens humana concipiat
s uiuificatricem substanciam atq
saluatricem in pane et uino: ꝑ
que si digne sumant᷑ nobis est re¬
missio pecc̃oꝵ collata. Unde au¬
gustinus in libro desacramentis
altaris. Heritas ait. caro mea ue¬
re est cibus: et sanguis meus ue¬
re est potus. Alioquin quomodo
magnum erit. panis quem ego
dabo caro mea est ꝓ mundi uita.
nisi uera sit caro: Sed qm̃ xp̃m
hunc panem et uinum in my¬
sterio. uere carnem suam ⁊ sangui¬
nem consecratione sp̃c scĩ poten¬
cialiter creari. & cotidie ꝓ mun¬

Expanded text:
pium erat fidelibus Christi, ut non pium erat fidelibus Christi, ut non vera Christi passione et morte ab eis immolatio compleretur, in qua Christus propitiationem suam exsequi omnibus dignaretur. In quo enim meliores essemus his qui eum crucifixerunt, nisi pietate et devotione differremus ab eis, qui eum perdere praesumpserunt? Unde Ambrosius in Epistolam ad Hebraeos. Sed in ista carne ac sanguine nil cruentum, nil corruptibile mens humana concipiat: sed vivificatricem substantiam, atque salvatricem in pane et vino, per quae si digne sumuntur, nobis est remissio peccgustinus in libro De sacramentis altaris: « Veritas ait: Caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus . Alioquin quomodo verum erit: Panis quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita, nisi vera sit caro? Sed quoniam Chunc panem et vinum in mysterio vere carnem suam et sanguinem consecratione Spiritus sancti potentialiter creari, et quotidie pro mun
Abbreviated transcription (Latin):
in sacramento. Quod ita intelligendũ
est. quia in manifestatione sui corꝑis.
in distinctione membroꝵ suoꝵ om¬
nium uerus deus et uerus homo. tñ
semel incruce pependit: offerens pa¬
tri seip̃m hostiam uiuam. passibilẽ
mortalem. uuiorum ac mortuoꝵ re¬
demptionis efficacem: eoꝵ scilicet
quos altitudo diuini consilii redimẽ¬
dos iudicauit. p̃sciuit. predestinauit.
modis atq temꝑib quib id fieri cõ¬
gruebat.
icit ergo xp̃m in manifesto cor¬
ꝑe suo. et indistinctis membris
humanitatis sue semel passum in
cruce: qui non manifeste. s inuisi¬
biliter est in sacramento cotidie ñ
passus. s quasi pati representatus.
Nera enim passione xp̃m tt̾m immo¬
lari nullatenus congruebat: tum
quia impossibile erat immortalem
occidi. tum quia crudele erat in
nem sacrificando laniari dentib¬
q uorari. Quia itaq in deum simł
ẽẽ. non poteramus crudeles et de¬
uoti. incruentum. ẽẽ. oportẽbat qd̾

Expanded text:
in sacramin sacramest, quia manifestatione sui corporis in distinctione membrorum suorum omnium, verus Deus et verus homo, semel tantum in cruce pependit, offerens Patri seipsum hostiam vivam, passibilem, mortalem, vivorum et mortuorum redemptionis efficacem, eorum sciquos altitudo divini consilii redimendos judicavit, praescivit, praedestinavit, modis atque temporibus quibus id fieri congruebat. » Dicit ergo Christum in manifesto corpore suo, et in distinctis membris humanitatis suae, semel passum in cruce: qui non manifeste, sed invisibiliter est in sacramento quotidie, non passus, sed quasi pati repraesentatus. Vera enim passione Christum iterum immolari nullatenus congruebat, tum quia impossibile erat immortalem occidi, tum quia crudele erat in stiarum sacrificando laniari, dentibusque vorari. Quia itaque in Deum simul esse non poteramus crudeles et devoti, incruentum esse congruebat, quod
Abbreviated transcription (Latin):
nam fragilitatem que cotidie temp¬
tatur & labit᷑. uł criminalibus
uel saltem peccatis uenialib sine qͥ¬
bus hec uita duci non potest. Non
enim hac singulari uictina tm̃mͦ
peccatoꝵ absolutionem a deo conse¬
quiniur. sed et contra temptationes
munim᷑: quia cum ex ꝑceptione
corꝑis xp̃i uiderit adu̾sarius hos¬
picium nr̃m occupatum. celestis
fulgore presencie intelligens locũ
fugiet ac recedet. Sciendum igit᷑
quia licet oblatio xp̃ semel in cru¬
ce sit uera. cotidiana autem in al¬
tari sit sigurata: ꝓrsus tamen eadẽ
hic & ibi nr̃e salutis est gr̃a. hic
ꝙ ibi uera sufficiens et semꝑ neces¬
saria. quia hic et ibi ideni uerus
xp̃c potens est ad omnia. Quod
quam euident̃ sancti attestant᷑
subiectis eoꝵ auctoritatib uidea¬
mus. tandem xp̃i hic ⁊ ĩbi essen¬
ciali ueritate. quam de nr̃e salutis
hic et ibi uera et equa utilitatẽ.
el ugustinus in libro sentencaꝵ
ꝓsperi. Semel oblatus est xp̃c in
se ipso: et tamen cotidie iinmolatur

Expanded text:
tem, quae quotidie tentatur et labitur, vel criminalibus, vel saltem venialibus peccatis, sine quibus haec vita duci non potest. Non enim hac singulari victima tantummodo peccatorum absolutionem a Deo consequimur, sed et contra tentationes munimur; quia, cum ex perceptione corporis Christi viderit adversarius hospitium nostrum occupatum coelestis fulgore praesentiae, intelligens locum fugiet ac recedet. Sciendum igitur quia, licet oblatio Christi semel in cruce sit vera, quotidiana autem in altari sit figurata; prorsus tamen eadem hic et ibi nostrae salutis est gratia, hic et ibi vera, sufficiens, et semper necessaria, quia hic et ibi idem verus Christus potens est ad omnia. Quod quam evidenter sancti attestentur, subjectis eorum auctoritatibus videamus, tam de Christi hic et ibi essentiali veritate, quam de nostrae salutis hic et ibi vera et aequa utilitate. Augustinus, in libro Sententiarum Prosperi: « Semel oblatus est Christus in seipso, et tamen quotidie immolatur
Abbreviated transcription (Latin):
tam pii ⁊ dilecti dñi &. patris annũ¬
tiamus. Sicut enim cum petrus
uenio romam tt̾m crucifigi. ita
et omnib membris suis compatit᷑.
ut et sibi compatientib conregnare
facilius credatur. quia reuera cligna¬
bitur reos. ẽẽ. participes sue glorie.
quorum non dedignat᷑. ẽẽ. particepꝰ
erumne. Cum enim uinum ꝓxp̃o.
aqua sacrificet᷑ ꝓ populo. et utrũq
unus sanguis fiat. quid nisi capitis
et membroꝵ incompassione & mor¬
te ueritatem significat: Unde au¬
gustinus in libro decimo de ciuita¬
te dei. Huius rei sacramentum co
se ipsam ꝑipsum cliscit offerre. Nõ¬

Expanded text:
tam pii et dilecti Domini et patris annuntam pii et dilecti Domini et patris annuntiamus. Sicut enim cum Petrus Venio Romam iterum crucifigi, et omnibus membris suis compatitur, ut et sibi compatientibus conregnare facilius credatur, quia revera dignabitur eos esse participes suae gloriae, quorum non dedignatur esse participes aerumnae. Cum enim vinum pro Christo, aqua sacrificetur pro populo, et utrumque unus sanguis fiat, quid nisi capitis et membrorum inde compassione et morte unitatem significat? Unde Augustinus in lib. X De civitatio. Cuius rei sacramentum cotse ipsam per ipsum discit offerre.
Abbreviated transcription (Latin):
uite eterne adeptione. necessariam
& susficientem nobis astruximus:
ipsi autem xp̃o non supplitio passi¬
onis uł occisionis. ẽe. molestiam
sed quadam ipsius passionis imagi¬
natione nobis utilem ad memoriã
concitandam .&.deuotionẽ augen¬
dam. et imitationem ꝓuocandam.
ostendimus. Cur enim b̾atus am¬
brosius ad recordationem eius mortis
hostiam xp̃i cotidie offerri diceret
⁊ nr̃m sacrificium exemplum illuis
sacrificii. si tantis beneficiis nos uellet
.ẽẽ. ingratos. et non magis deuotione
⁊ imitatione nr̃a tante gr̃e. ẽẽ. obno¬
xios: Sedenim quia consacram̃ta¬
les &x concorꝑales sumus xp̃o. licet
non uera. s imaginaria passione in
seipso iminoletur. uera tamen et ñ
unaginaria passione in menbris suis
ummolatur. quando nos qui in mie¬
moriam passionis sue sacramentũ
tante sue pietatis agimus sacͥfican¬
do ipsum. flendo. et cor nr̃m uera
compunctione atterendo. mortem

Expanded text:
vitae aeternae adeptioni necessariam, vitae aeternae adeptioni necessariam, et sufficientem nobis astruximus. Ipsi autem Christo non supplicio passionis vel occisionis esse molestam, sed quadam ipsius passionis imaginatione nobis utilem ad memoriam concitandam, et devotionem augendam, et imitationem provocandam ostendimus. Cur enim beatus Ambrosius ad recordationem mortis ejus hostiam Christi quotidie offerri diceret, et nostrum sacrificium, exemplum illius sacrificii, si tantis beneficiis nos vellet esse ingratos et non magis devotione et imitatione nostra, tantae gratiae esse obnoxios? Sed tamen quia consacramentales et concorporales sumus Christo, licet non vera, sed imaginaria passione in seipso immoletur, vera tamen et non imaginaria passione in membris suis immolatur, quando nos, qui in memoriam passionis suae sacramentum tantae suae pietatis agimus sacrificando ipsum, flendo et cor nostrum vera compunctione atterendo, mortem
Abbreviated transcription (Latin):
sicq corpus & sangis illius non
infidelium manibus ad ꝑniciem
ipsoꝵ fundit᷑ & occidit᷑. sed fideliũ
ore. suam sumit᷑ in salutem. Item
eusebius emisenus. Quia corpus as¬
sumptũ ablaturus erat ex oculis
nr̃is &x sideribus illaturus. neces¬
sarium erat ut nobis inhac die sa¬
cramentum corꝑis et sanguinis sui
consecraret. ut coleretur iugit̃ ꝑ mi¬
sterium. quod semel offerebat᷑ in p̃¬
cium. ut quia cotidiana & indefes¬
sa currebat ꝓ hominum salute
redemptio. ꝑpetua. ẽẽt. etiam redemp¬
tionis oblatio. ⁊ ꝑhennis illa uicti¬
ma uiueret in memoria. et semꝑ
p̃sens esset ingr̃a. Item augustinus
nem xp̃i tota cum reuerentia ꝑci¬
pis: cognosces ꝑ illum tua tibi di¬
mitti peccata. Item in eodem. Tu
anuma xp̃iana uide ne deseras men¬
sam sponsi tui ut pulera ꝑmaneas.
Carnes euis cotidie manclucabis it
uitam eternam habeas. et sangui¬
nem eius potabis. Cotidianam igit᷑
xp̃i ĩmolationem. pecc̃oꝵ remissione.

Expanded text:
sicque corpus et sanguis illius non infidelium manibus ad perniciem ipsorum funditur et occiditur, sed fidelium ore suam sumitur in salutem. » Item Eusebius Emissenus: « Quia corpus assumptum ablaturus erat ab oculis nostris, et sideribus illaturus, necessarium erat ut nobis in hac die sacramentum corporis et sanguinis sui consecraret, ut coleretur jugiter per mysterium, quod semel offerebatur in pretium; ut quia quotidiana et indefessa currebat pro hominum salute redemptio, perpetua etiam esset redemptionis oblatio, et perennis illa victima viveret in memoria, et semper praesens esset in gratia. Item Augustinus nem Christi tota cum reverentia percipis, cognosces per illum tua tibi dimitti pecanima Christiana, vide ne deseras mensam sponsi tui, ut pulchra permaneas. Carnes ejus quotidie manducabis, ut vitam aeternam habeas, et sanguinem ejus potabis. » Quotidianam igitur Christi immolationem peccatorum remissioni,
Abbreviated transcription (Latin):
on ergo est in ip̃ius xp̃i uerita¬
te diuersitaẜ sed in ipsius im¬
molationis actione. que dum ue¬
ram xp̃i passionem & mortẽ qua¬
dam sua similitudine figurando
representat. nos ad imitationem
ip̃ius passionis inuitet & accendat.
contra hostem nos roboret & muni¬
at. & a uiciis purgans & iurtitib
condecorans. uite et̃ne nos idoneos
& dignos exhibebat. Licet enim eiꝰ
oblatio semel in cruce suffecerit ad

Expanded text:
on ergo est in ipsius Christi veritate diversitas, sed in ipsius immolationis actione, quae dum veram Christi passionem et mortem quadam sua similitudine figurando repraesentat, nos ad imitationem ipsius passionis invitet et accendat contra hostem nos roboret et muniat, et a vitiis purgans et virtutibus condecorans, vitae aeternae nos idoneos ac dignos exhibeat. Licet enim ejus oblatio in cruce semel, suffecerit ad
Abbreviated transcription (Latin):
cito subu̾tere nolur nͦ
tradidit in manibus
iosue. Ne sunt gentes
quas dñs deliquit. ut e¬
rudiret ineis israhelem
⁊ omnes qui non noue¬
rant bella chauaneorũ:
⁊ post ea discerent filii eoꝵ
c̾tare cũ hostibus. ⁊ ha¬
bere consuetudinem p̃
liandi. Quinꝙ satra¬
pas philistinorũ omñe
atq euerm. qui habita¬
bant in monte libano. de
monte baal hermon us¬
ꝙ ad introitum emath.
Dimisit ꝙ eos ut in rp̃is
experiretur isrł: utrum
audirent m̃data dir̃ ue
p̃ceperat patribus eo. in¬
ꝑ manũ moys an non:¬

Expanded text:
cito subvertere noluit nec tradidit in manibus Iosue hae sunt gentes quas Dominus dereliquit ut erudiret in eis Israhelem et omnes qui non noverant bella Chananeorum et postea discerent filii eorum certare cum hostibus et habere consuetuliandi: quinque satrapas Philisthinorum, omnem atque Eueum, qui habitabant in monte Libano de monte Baalhermon usque ad introitum Emath, dimisitque eos, ut in ipsis xperiretur Israel utrum audiret mandata Domini, quae praeceperat patribus eorum per manum Moysi, an non
Abbreviated transcription (Latin):
Preceperat enim illi na¬
buthodonosor rex: ut
omnes deos terre exter¬
minaret. Uidelicet
ut ipse solus dicẽtur
deus ab his nationibꝰ
⁊ ue potuissent holoter¬
nis potencia subiuga¬
ri.
ertransiens autem

Expanded text:
Praeceperat enim illi Nabuchodonosor rex, ut omnes deos terrae exterminaret, videlicet ut ipse solus diceretur Deus ab his nationibus, quae potuissent Holofernis potentia subjugari. Pertransiens autem
Abbreviated transcription (Latin):
tus est: et exortabatur
eos dicens. Saluam̃
a generatione ista pͣua.
Qui ergo receperunt
sermonem eius. bap¬
tirati sunt: et apposi¬
te sunt in illa die aĩe
circiter tria milia.

Expanded text:
us verbis exhortabatur eos dicens: « Salvamini a generatione ista prava . » Qui ergo receperunt sermonem ejus baptizati sunt, et appositae sunt animae in illa die circiter tria millia.
Abbreviated transcription (Latin):
cce quem tͦba incͤpat
ut taceat. magis ac
magis clamat. quia q ĩto¬
ts grauior tummiltu cogi¬
tationũ carnalium Smim᷑:
tanto orationi insistere ardon¬
tius debemus. Contͣdicit
turba ne clamemus. quia
peccatorum nr̃orum fan¬
tasmata plerumꝙ et in

Expanded text:
cce quem turba increpat ut taceat, magis ac magis clamat, quia quanto graviore tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Contradicit turba ne clamemus, quia peccatorum nostrorum phantasmata plerumque et in
Abbreviated transcription (Latin):
neribus usq in etmĩ.
ormunt autem
samuhel usq m᷑¬
ne. Aperuitq hostia
domus dei. et samu¬
hel timebat indicare
uisionem heli. Uoca¬
uit ergo heli samuhe¬
lem. & dixit. Samuhel
filimi: Qui repondens
ait. Presto sũ. Et inter¬
rogauit eum. Quis ẽ
sermo quem locutuꝰ ẽ

Expanded text:
neribus usque in aeternum dormivit autem Samuhel usque mane aperuitque ostia domus Domini et Samuhel timebat indicare visionem Heli vocavit ergo Heli Samuhelem et dixit Samuhel fili mi qui respondens ait praesto sum et interrogavit eum quis est se
Abbreviated transcription (Latin):
samuhel quoco.
Da partẽ quam dedi
tibi: & p̾cepi ut re¬
poneres seorsum apd̾
te. Leuauit autem
cocus armũ ⁊ posuit
ante saul. Dixitq
cum samuhele ra die
illa. Et descenderunt
de excelso opidum.
⁊ locutus est cum sau¬
le in solario. Strauit¬
unq mane sur¬
rexissent et iam
dil ucesc̾et. uocanit
samuhel saul insola¬
rium dicens. Surge
ut dimutam te. ꝙ
surrexit saul. Egressi¬
q sunt ambo ip̃se ui

Expanded text:
Samuel coco: Da partem, quam dedi tibi, et praecepi, ut reponeres seorsum apud te. Levavit autem cocus armum, et posuit ante Saul. Dixitquecum Samuele in die illa. Et descenderunt de excelso in oppidum, et locutus est cum Saule in solario. Cucumque mane surrexissent et iam dilucesceret vocavit Samuhel Saul in solarium dicens surge ut dimittam te et surrexit Saul egressique sunt ambo ipse vi
Abbreviated transcription (Latin):
tilibus. ⁊ piscibus. et
ueniebant de cunctis
populis. Ad audien¬
dam sapiencram sa¬
somonis. & ab uniu̾¬
sis regibus terre qui
audiebant sapientiã
eius.
isit quoq iram
rex tyri seruos
suos ad salomonem.
Auduit enim quod
ipsum unxissent re¬
gem. ꝓ patre eius. qͥa
anricus fuerat hyram
dauid omni tempore.
Misit autem & salomo᷑
ad iram dicens. Tu
sos uoluntatem dauid
patris mei: ꝙ quia ñ
potucrit edificare do¬
mũ nomini dei sui
ꝑ circuitum. donec da
uestigio pedum eius.
itum. & non est satar

Expanded text:
tilibus et piscibus et veniebant de cunctis populis ad audiendam sapientiam Salomonis et ab universis regibus terrae qui audiebant sapientiam eius isit quoque Hiram rex Tyri servos suos ad Salomonem audivit enim quod ipsum unxissent regem pro patre eius quia amicus fuerat Hiram David omni tempore misit autem et Salomon ad Hiram dicens tu scis voluntatem David patris mei et quia non potuerit aedificare domum nomini Domini per circuitum, donec darvestigio pedum ejus. itum, et non est sata
Abbreviated transcription (Latin):
dicio s exodii p̃sumptio¬
ne. iguorata dampriare.
ꝑphetauit autẽ ysaia
in hierusalem et in iuder
ne dum decem tͥbubus
in captiuitatẽ ductis ao
de utrtq regno manc ꝯ¬
mixtum. inĩc separatũ
texit oraculum. Et cum
interdum ad p̾sentãe res¬
piciat ystoriã ⁊ post babi¬
lonie. captiuitatẽ redlit
pplĩ significet in iudeam
tamen onñs ei cura de

Expanded text:
ii praesumptione ignorata damnare. Prophetavit autem Isaias in Jerusalem, et in Judaea, necdum decem tribubus in captivitatem ductis: ac de utroque regno, nunc commistim, nunc separatim, texit oraculum. Et cum interdum ad praesentem respiciat historiam; et post Babyloniam captivitatem reditum populi significet in Judaeam: tam
Abbreviated transcription (Latin):
latores aquilam os sym¬
machũ ꝙ thedotionem le
ligant: sic ⁊ isti saltem u¬
nũ post pͥores habere dig¬
nentur int̾ptem Legnͣt
prius. & post ea despicũt:

Expanded text:
latores, Aquilam et Symmachum et Theodotionem legligant: sic et isti saltem unum post priores habere dignentur interpretem. Legant prius, et postea
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit esse
cdescriptos. metro eos estimy
apud hebreos ligari q ali¬
quid simile habere cle psal¬
mis uł operibus salomonis:
s quod indemosthene et
tullio solet fieri. uͭt perco¬
la scͥbantur et commata.
qui utio ꝓsa et non uer¬
sibris censcripserunt. No᷑
quoq utilitati legẽtium
prouidentes. int erpreta¬
ticnem nouam. nouo seͥ
hendi genere distinximꝰ.
Ac primũ de ysia sciend̃
quod in sermone suo li¬
sertus sit quippe ut uir
nobilis et urbane elegan¬
tie. nec habens quacqũs ĩ
elcquio rinticit tis ad mix¬
tum. Unde accidit ut p̃re
cateris florem seruirnis enĩ
translatio non potuerit cõ¬
seruare. Heinde etiem
hoc aditiendum ꝯuod nõ
quam cauangelista. Ite

Expanded text:
esse descriptos metro eos aestimet apud Hebraeos ligari, et aliquid simile habere de Psalmis, vel operibus Salomonis; sed quod in Demosthene et Tullio solet fieri, ut per cola scribantur et commata, qui utique prosa, et non versibus conscripserunt: nos quoque utilitati legentium providentes, interpretatendi genere distinximus. Ac primum de Isaia sciendum, quod in sermone suo disertus sit: quippe ut vir nobilis et urbanae eloquentiae, nec habens quidpiam in eloquio rusticitatis admistum. Unde accidit, ut prae caeteris, florem sermonis ejus translatio non potuerit conservare. Deinde etiam hoc adjiciendum, quod non quam evangeli
Abbreviated transcription (Latin):
misteria ad liquiclũ per¬
sequtus est. ut non eum
putes de futuro uaticina¬
ri. sed de p̃teritis historiam

Expanded text:
isteria ad liquidum prosecutus est, ut non eum putes de futuro vaticinari, sed de praeteritis historiam
Abbreviated transcription (Latin):
s filiũ suũ urngentum
mtt̾e dignatus est. Qũe
quia in diuinitatis sue
srecie uidere nequiuim᷑
magna rursum dilecti¬
onis arte ꝓuiclit. Ut hũc
fcm̃ ex muliere host est
ex materne carins. subs¬
tancia sine uirili mixcio¬
ne conceptĩ. Ad huma¬
nos uerum homiñẽ ꝓfer¬
ret aspectus. Qui in diui¬
na u̾tute ac substancia ma¬
neus per omĩa quoderat.
ueram nature mortalis
infirmitatem quam nõ
habebat indueret. Et ut
nobis necessariam obediẽ¬
di u̾tutem p̃cipuo cõm̃e¬
daret exemplo: factum sb̾
lege filiũ suũ misit deus
in mũdum. Nonqͥa ipse
legi quicqͣm debeat.qui
umus magister ñr: inniꝰ
eit legis lãtor ⁊ uidex sed
ut eos qui sub lege positi:
legis onera portare nequi¬
uerunt.sira compassione
iuuaret:acde seruili condi

Expanded text:
sed Filium suum unigenitum mittere dignatus est. Quem quia in divinitatis suae specie videre nequimus, magna rursum dilectionis arte providit ut hunc factum ex muliere, hoc est ex maternae carnis substantia, sine virili admixtione conceptum, ad humanos verum hominem proferret aspectus: qui in divina virtute ac substantia manens, per omnia quod erat, veram naturae mortalis infirmitatem quam non habebat, indueret. Et ut nobis necessariam obediendi virtutem praecipuo commendaret exemplo, factum sub lege, Filium suum misit Deus in mundum: non quia ipse legi quidquam debeat, qui unus magister noster, unus est legislator et judex, sed ut eos qui sub lege positi legis onera portare nequiverant, sua compassione juvaret, ac de servili condi
Abbreviated transcription (Latin):
angelus tuba cecinit.
⁊ ꝑcussa est t̾cia pars soliꝰ
⁊ tercia pars lune ⁊ t̾cia
pars stellarum. ita ut ob¬
scuraretur tercia pars
eorum: ⁊ diei non lucẽt
pars tercia et noctis simi¬
liter. Et udi ⁊ audiui
uocem unius aquile uo¬
sẽtif lantis per mediũ
celum. dicentis uoce mag¬
na .ue. ue .ue. habitanti¬
bus in terra. De ceteris
uocibus tͥum angelorũ
qui erant tubacanituri.
Et quintus angelus tuba
cecinit ⁊ uidi stellam de
celo cecidisse in t̾ram.⁊
data est illi clauis putei
abyssi. & aperuit puteũ
abyssi ⁊ ascendit fuimus
putey: sicut fornacis
magne. Et obscuratus ẽ.
sol ⁊ aer de fumo putei. Et

Expanded text:
angelus tuba cecinit, et percussa est tertia pars solis, et tertia pars lunae, et tertia pars stellarum: ita ut obscuraretur tertia pars eorum, et diei non luceret pars tertia, et noctis similiter. Et vidi, et audivi vocem unius aquilae volantis per medium coeli, dicentis voce magna vae vae vae habitantibus in terra de ceteris vocibus tubae trium angelorum qui erant tuba canituri et quintus angelus tuba cecinit et vidi stellam de caelo cecidisse in terram et data est illi clavis putei abyssi et aperuit puteum abyssi et ascendit fumus putei sicut fumus fornacis magnae et obscuratus est sol et aer de fumo putei
Abbreviated transcription (Latin):
homiues qui non habent
signũ dei infrontibus su¬
ies. Et datum est illis ne
octiderent eos s ut cruci¬
arent mensibus quinq.
⁊ cruciatus eorum ⁊ cru¬
ciatus scorpii cũ percutit
hominem ⁊ in diebus illi
querent homines mor¬
tem ⁊ non inuenienteã.¬
⁊ desiderabunt morte ꝙ fu¬
giet mors ab illiz. ii

Expanded text:
homines qui non habent signum Dei vivi in frontibus. Et dictum est illis ne occiderent eos, sed ut cruciarent mensibus quinque, et cruciatus eorum cruciatus scorpii, cum percutit hominem. Et in diebus illis quaerent homines mortem, et non invenient; et desiderabunt mori, et fugiet mor
Abbreviated transcription (Latin):
te. quia semel oblatus estxp̃s. Hoc
autem sacͥficium exemplum illius¬
est. id ipsum. semꝑidip̃m. Notan¬
dum ergo quia cotidianum sacri¬
ficium nr̃m. idem ip̃m dicit cum
eo quoxp̃c semeł oblatus est in cru¬
ce. quantũ adeandem ueram hic ⁊ ibi
corꝑis xp̃i substanciam. quod uͦ nr̃m
cotidianum illius semel oblati dicit
ẽẽ exemplum. id est figuram uł formã:
non dicit ut hic uel ibi ẽẽntialiter
alium xp̃m constituat. s ut eundem
incruce semel in altari alio modo co
tidie immolari & offerri ostendat.
ibi inueritate passionis qua ꝓ nob̾
occisus est. hic in figura & imita¬
tione passionis ipsius qua xp̃o non
iterũ uere patit᷑. s ip̃ius uere me¬
moria passionis cotidie nobis it̾at᷑.
Quod & ipse ambrosius notans sub¬
iecit. Quod nos facimus. in comme
morationẽ eius fit quod factum est.
hoc enim inquit facite in meam
commemorationem. Non aliud sa¬
crificium sed ip̃m semꝑ offi̾mus:
magis autem sacrificii recordatõ¬
nem oꝑamur.

Expanded text:
tae, quia semel oblatus est Christus. Hoc autem sacrificium exemplum est illius: idipsum, semper idipsum. » Notandum ergo quia quotidianum nostrum sacrificium idem ipsum dicit cum eo, quo Christus semel oblatus est in cruce, quantum ad eamdem veram hic et ibi corporis Christi substantiam: quod vero nostrum quotidianum illius semel oblati dicit esse exemplum, id est figuram vel formam; non dicit ut hic vel ibi essentialiter alium Christum constituat, sed ut eumdem in cruce semel, in altari quotidie alio modo immolari et offerri ostendat; ibi in veritate passionis qua pro nobis occisus est, hic in figura et imitatione passionis ipsius, qua Christus non iterum vere patitur, sed ipsius vere memoriae passionis quotidie nobis iteratur. Quod et ipse Ambrosius notans subjecit: « Quod nos fmorationem fit ejus quod factum est: Hoc enim facite, ait, in meam commemorationem , non aliud sacrificium, sed ipsum semper offerimus, magis autem sacrificii recordationem operamur.
Abbreviated transcription (Latin):
aliam uitam posset ꝓmittere uł
conferre si ẽẽt alia: Aliam enim
oblationem aliam oporteret con¬
ferre salutẽ: uel ad eancdem ad
quam conferendam sola xp̃i su¬
fficit oblatio. ẽẽt. suꝑflua et ua¬
na. Quia ergo impossibile est ali¬
am conferre salutem. oportet illã¬
stram cotidianam oblationem.
ut eadem ipsi sibi non sit suꝑflu¬
a. s eadem semꝑ sufficiens. et sẽꝑ
necc̾ia. Primum itaq utrum
eadem nr̃a et illa sit uideamus:
deinde utrum semꝑ eandem sꝑ
idem salutis sequatur effectus. Sed
ambrosius sue questioni quasi respon

Expanded text:
aliam vitam posset promittere vel aliam vitam posset promittere vel conferre, si esset alia? Aliam enim oblationem, aliam oporteret conferre salutem, vel ad eamdem ad quam conferendam sola Christi sufficit oblatio, esset superflua et vana. Quia ergo impossibile est aliam conferri salutem, oportet eamstram quotidianam oblationem, ut eadem sibi ipsi non sit superflua, sed eadem semper sufficiens et semper necessaria. Primum itaque utrum eadem nostra et illa sit videamus, deinde utrum semper eamdem semper idem salutis sequatur effectus. Sed Ambrosius , quasi respon
Abbreviated transcription (Latin):
sapor ẽẽt inuna specie. sic econtra¬
rio unimoda est corꝑis xp̃i u̾itas
interius inuaria sacramentoꝵ qnͣ¬
titate. ut sicut legit᷑ de manna nec
qui plus collegerat habuit am¬
plius. nec quiminus parau̾at
repperit minus. ita in sacram̃to
corꝑis xp̃i nec in minori defectus¬
nec in maiori abuncdancia fit. quia
non inspecie uel qnͣtitate sacramen¬
ti. sed inuirtute xp̃i est gracia.
cum ambrosus paulo ante
dixerit quia in xp̃o semel oblata
est hostia ad salutem sempiternã
potens: cur quasi cotidiana nr̃a
oblatio. post illam semel oblatam
ueram. non. ẽẽt. uera. post illam
potentem ꝙ. sufficientẽ ad salutẽ.
eẽt suꝑflua quesierit. Quid ergo
nos: Nonne ꝑ singłos dies offl̾¬
mus: Sed sciendum quia si nr̃a
cotidiana oblatio alia. ẽet. quam
tio illa in xp̃o semel oblata et uere
ẽẽt. uera quia uere uita eterna.
et susficiens ut eam nobis confe¬
rat ipsa sola. oblatio nr̃a quam

Expanded text:
sapor in una esset specie, sic econtrasapor in una esset specie, sic econtrario omnimoda est corporis Christi veritas interius in varia sacramentorum quantitate, ut, sicut legitur de manna, nec qui plus collegerat habuit amplius, nec qui minus paraverat reperit minus. Ita in sacramento corporis Christi, nec in minori defectusnec in majori fit abundantia; quia non in specie vel quantitate sacramenti, sed in virtute Christi est gratia.cum Ambrosius paulo ante dixerit, quia in Christo semel oblata est hostia ad salutem sempiternam potens, cur quasi quotidiana nostra oblatio post illam semel oblatam veram, non esset vera; vel post illam potentem et sufficientem ad salutem, esset superflua, quaesierit. Quid ergo nos? Nonne per singulos dies offerimus? Sed sciendum quia si nostra quotidiana oblatio alia esset quam itio illa in Christo semel oblata, et vere sit vera, quia vere vita aeterna et sufficiens, ut eam nobis conferat, ipsa sola nostra oblatio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
lisua uirtute semꝑ totus ẽẽ creditur.
ita ut neo qui plus sacramenti acce¬
ꝑit abundet. nec qui minus. deficiat.
quia semꝑ idem est totus in magno.
totus in paruo. totus in integro. to¬
tus infracto. quia quomodocũq ua¬
rientur signa. semꝑ idem est in se¬
ipso. Unde m̾ito eusebiuis ait. Uere¬
unica et ꝑfecta hostia fide estiman¬
da non specie: nec ext̾iori censenda
uisu. s interiori affectu. Unica enim
est quia non uarietate locoꝵ uel tem¬
porum sunt multe. s una semꝑ ho¬
stia. ꝑfecta quia nec augeri potest
nec minui: et quia species elem̃toꝵ
panis scilicet ꝙ uini non xp̃i figura
est non ueritas. ideo non estimanda
specie uel extĩori censenda uisu. sed
int̾iori fidei affectu. quia et si uide¬
tur sacramentalis species elem̃toꝵ
na specietenus erat unimodum.
sed ita intͥnsecus uariis saporib cõ¬
diebatur ꝓ uoluntate uel uolup¬
tate utencium. ut multoꝵ corꝑm

Expanded text:
li sua virtute semper totus esse creditur, li sua virtute semper totus esse creditur, ita ut nec qui plus sacramenti acceperit, abundet, nec qui minus, deficiat; quia semper idem est totus, in magno totus, in parvo totus, in integro totus, in fracto totus, quia quomodocunque varientur signa, semper idem est in seipso. Unde merito Eusebius ait: unica et perfecta hostia fide aestimanda, non specie. Nec exteriori censenda visu, sed interiori aest, quia non varietate locorum vel temporum sunt multae, sed una semper hostia perfecta, quia nec augeri potest nec minui. Et quia species elementorum, panis scilicet et vini, Christi figura est non veritas, ideo non aestimanda specie, vel exteriori censenda visu, sed interiori fidei affectu; quia, etsi videtur sacramentalis species elementorum na specie tenus erat unimodum, sed ita intrinsecus variis saporibus condiebatur pro voluntate, vel voluptate utentium, ut multorum corporum
Abbreviated transcription (Latin):
ubicumq uolu̾it sit caro xp̃i con¬
tra natutam carnis integra &. pre¬
sens. quia facta in celo ꝙ in terra
omnipotens. Quod autem augusti¬
nus ait. & quidem in sacramento
sic fit. unus quisq accipit partem
suam. ꝙ ꝑ partes manducat᷑. nec
hoc impedit euis integritatẽ aliqͣ¬
tenus: fieri enim hoc dicit in sa¬
cramento quod uidet᷑. non in re
sacramenti que non uidet᷑. corꝑe
scilicet xp̃i quod inuisibile est.
Cum enim ut idem augustinus
ait. corporalia sacramenta sint
quasi quedam uerba. quia sig¬
na rerum sunt hec ut illa. sicut
uarius nominib appellatuꝰ cephas.
sẏmon. petrus. idem est petrus:
sic xp̃c non est alius qmuis uari¬
is sacramentis representatus.
quia cum spẽs panis &. uinidu¬
o sint sacramenta. non tamen
in eis duo diu̾si xp̃i s in utroq
unus est xp̃c. qui nec distributio¬
ne ip̃ius sacramenti in seipso
diuidit᷑. nec ꝓ qñtitate portionis ma¬
gis uł minus accipitur. quia in spũa¬

Expanded text:
ubicunque voluerit sit caro Christi, contra naturam carnis integra et praesens, quia facta in coelo et in terra omnipotens. Quod autem Augustinus ait: « Et quidem in sacramento sic fit, unusquisque accipit partem suam, et per partes manducatur; ne hoc quidem impedit ejus integritatem aliquatenus. » Fieri enim hoc dicit in sacramento, quod videtur, non in re sacramenti, quae non videtur, corpore scilicet Christi quod invisibile est. Cum enim, ut idem Augustinus ait, corporalia sacramenta sint quasi quaedam verba, quia signa rerum sunt haec ut illa, sicut variis nominibus appellatus Cephas, Simon, Petrus, idem est Petrus, sic Christus non est alius, quamvis variis sacramentis repraesentatus; quia, cum species panis et vini duo sint sacramenta, non tamen in eis duo diversi Christi, sed in utroque unus est Christus, qui nec distributione ipsius sacramenti in seipso dividitur, nec pro quantitate portionis majus vel minus accipitur, quia in spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
qua xp̃c cenans cum discipulis tracli¬
dit illis se ip̃m in sacramento quasi
alium ⁊ tamen eundem. uno loco est
in celo ad dexteram patris integra.
sicut integra fuit in cena. qñ in sacͣ¬
mento comedebat᷑ a discipulis. et tñ
⁊ in humana & in sacramentali for¬
ma idem uerus utrobiq xp̃c et in celo
et in terris. Unde leo ppͣ. in epła ana¬
tholio ep̃o missa. Quilicet in patris¬
sit dextera constitutus: in eadem tam̃
carne quam sumpsit ex uirgine sacra¬
mentum ꝓpitiationis exequit᷑. Item

Expanded text:
qua Christus, coenans cum discipulis, tradiqua Christus, coenans cum discipulis, tradidit illis seipsum in sacramento quasi alium, et tamen eumdem: uno loco est in coelis ad dexteram Patris integra, sicut integra fuit in coena, quando in sacramento comedebatur a discipulis; et tamen et in humana, et in sacramentali forma, idem verus utrobique Christus, et in coelo et in terris. Unde Leo papa in epistola Anatholio episcopo missa: sit dextera constitutus, in eadem tamen carne quam sumpsit ex uirgine sacramentum propitiationis exequitur. Item