comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tat᷑ luna. Luna aũt ĩsacro eloqͥo
ꝓ defectu carnis ponit᷑:ł quia dũ
meustruis momentis decrescit:
defectum nr̃e mortalitatis desig¬
uat. Cum igit᷑ ꝯditor nr̃ appĩquãt
iericho cecꝰ adlum̃ redit : ÷ quia dũ
diuinitas defectuz nr̃c carnis sus¬
cepit: humanu genꝰ lumien qd
amifat recepit.Un de em̃ d̃s humͣ¬
ua patit᷑: uide homo addiuina
subleuat᷑. Qui inidelicet cecus. rec¬
te et uixta uiam sed̾e : et mẽdicãs
ẽẽ describit᷑. Ip̃a et eiũ u̾itas dicit.
Egosum uia. Qui ergo et̾ne lucis
claritatem nescit: cecus ẽ. S si iã
iuredemptorem c̾dit: iuxta uiã
sedet. Si aũt iami credit sut et̾¬
nam lucem recipiat rogare dissi¬
mulat. atq ap̾cib cessat : cecus
quidem iuxta uia sedet. s mĩme
mendicat. Si et credit et exorat.
dicat: Quisqͥs ergo cecitatis sue
tenebras agnoscit: quisqͥs hoc
qd̃ sibi de est lumen et̾nitatis ĩ¬
telligit: clamet medullis cor¬
dis: clamet et nocib mẽtis dicẽs.

Expanded text:
rpretatur luna; luna autem in sacro eloquio pro defectu ponitur carnis, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; ipsa enim Veritas dicit: Ego sum via . Qui ergclaritatem nescit, caecus est; sed si jam in Redemptorem credit, juxta viam sedet. Si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat, rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vero et credit, et exorat, dicat. Quisquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aeternitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
Uidergo facit eccłia cui
dcm̃ ẽ. que solu̾itis solu¬
tinuo ad discipulos: soluite
accusemus. siue deum laudem᷑
bis deum laudamꝰ: si pie nos
põco ẽ p̾dicamꝰ. Quando ãt nos
ip̃os accusamꝰ: ei ꝑ ꝙ̃ resurrexi¬
nus gli̾am damis. Hoc si fec̾is:
nlłam occasionem ĩuenit im¬
micus: qua te circũueniat añ
indicem. Cum enĩ tu ip̃e fu̾is:
accusator. et dñs liberator qͥd
erit ille uisi calumpniatore ĩ¬
Merito ille hinc sibi tutelam ꝓ¬
uidit adũsꝯ inimicos nõ cõspi¬
cuos: non carnem et saugnĩez
misandam pocius quam cauẽ¬
dam: s adu̾sus illos inimicos.
contra quos apłs nos hortatur
ut armeniur. Non ẽ in qͥt nb̃
colluctatõ adu̾sꝰ carnem ⁊ sã¬
gnĩem: idẽ adu̾sꝰ hom̃ies qͦs
uidetis seuire in nos. Uasa sũtr
alius utit᷑. Orgaua sunt: alius
tangit. Immisitse inquit dya¬
bolus in corde iude: ut tradet
dñm. Ait aliqͥs. Qͥo ergo ego
feci: Audi apłin. Neq detis lo¬
cum dyabolo. Tu mala uolun¬

Expanded text:
uid ergo facit Ecclesia, cui ictum est, Quae solveritis, soluominus continuo ad discipulos, Solvite accusemus, sive Deum laudemus, bis Deum laudamus. Si pie nos peccato est praedicamus: quando autem nos ipsos accusamus, ei per quem resurreximus, gloriam damus. Hoc si feceris, nullam occasionem invenit inimicus, qua te circumveniat ante judicem. Cum enim tu ipse fueris accusator, et Dominus liberator; quid erit ille, nisi calumniator? Merito ille hinc sibi tutelam providit adversus inimicos, non conspicuos, carnem et sanguinem, miserandam potius, quam cavendam; sed adversus illos inimicos contra quos Apostolus nos hortatur ut armemur: Non est nobis colluctatio adversus carnem et sanguinem: id est, adversus homines quos videtis saevire in vos. Vasa sunt, alius utitur: organa sunt, alius tangit. Immisit se, inquit, diabolus in cor Judae, ut traderet Dominum . Ait aliquis: Quid ergo ego feci? Audi Apostolum: Neque detis locum diabolo . Tu mala volun
Abbreviated transcription (Latin):
datꝰ: quia ih̃s nõdum fuerat
glificatꝰ. Unde etiam ꝑ moysẽ
dicit᷑. Suxͥunt mel depetra:
oleuniq de firma petra. Neq
si tota testam̃ti uet̾is series re¬
censeat᷑. Nusꝙͣ de petra mẽł.
nusꝙͣ oleum ille ppłs suxit.S
quia iuxta pauli uocem petra
erat xp̃s: mel de petra sux̾int:
qui eiusdem redemptoris nr̃i
facta et miracula uiderũt. Oleũ
uero de firma petra sux̾ũt: qui
effusione scĩ sp̃s post resurrecti¬
onem elꝰ ungi meruerũt. Qua¬
si ergo ĩ firma petra mel dedit:
quando ad huc mortalis dñs.
miraculoꝵ suoꝵ dulcedinẽ dis¬
cipulis ostendit. S firma petra
oleuui furoit: quia post resur¬
rectionem sua factus iam im¬
passibilis: ꝑ afflationem sp̃us
donu sc̃c unctionis emanauit.
De boc oleo ꝑ ꝓphani dicit᷑ Com¬
putrescet iugum a facie olei.
Sub iugo quippe tenebam᷑ de¬
moniace dũationis: sed uncti
sumus oleo sp̃s scĩ. Et quia gr̃a¬
uos lib̾atis unxit: dñationis
demoniace ingum putruit:

Expanded text:
 quia Jesus nondum fuerat glorificatus . Unde etiam per Moysen dicitur: Suxerunt mel de petra, et oleum de firma petra . Neque si tota Testamenti Veteris series recenseatur. Nusquam de petra mel, nusquam oleum ille populus suxit. Sed quia juxta Pauli vocem: Petra erat Christus , mel de petra suxerunt, qui ejusdem Redemptoris nostri facta et miracula viderunt. Oleum vero de firma petra suxerunt, quia effusione sancti Spiritus post resurrectionem ejus ungi meruerunt. Quasi ergo infirma petra mel dedit, quando adhuc mortalis Dominus miraculorum suorum dulcedinem 1555 discipulis ostendit. Sed firma petra oleum fudit, quia, post resurrectionem suam factus jam impassibilis, per afflationem spiritus donum sanctae unctionis emanavit. 4. De hoc oleo per prophetam dicitur: Computrescet jugum a facie olei . Sub jugo quippe tenebamur daemoniacae dominationis, sed uncti sumus oleo Spiritus sancti. Et quia nos gratia libertatis unxit, dominationis daemoniacae jugum putruit,
Abbreviated transcription (Latin):
Un qͥd aut iudicio pilati. aut
seuicia iudeoꝵ nĩor erat
uel ĩ claudio potestas: uł ĩ nero¬
ne crudelitas: Uincebat gͦ ma¬
t̾ia formidinis: uis auioris. Pqͦ
Hũc ãt ĩtrepide caritatis affectũ.
sio tui amoris ĩ dũm. trine ĩt̾ro¬
gatoĩs ẽ solidata mystio. Nec ali¬
ud abhac m̃tis tue intentione
q̃sitũ ẽ: ꝙͣ ut pasceirdis eius ꝙ̃
dilig̾es ouib. cibũ qͦ ip̃e eras

Expanded text:
umquid aut judicio Pilati, aut saevitia Judaeorum minor erat vel in Claudio potestas, vel in Nerone crudelitas? Vincebat ergo materiam formidinis vis amoris; nec Hunc autem intrepidae charitatis affectum sio tui amoris in Dominum trinae interrogationis est solidata mysterio . Nec aliud ab hac mentis tuae intentione quaesitum est, quam ut pascendis ejus quem diligeres, ovibus, cibum, quo ipse eras
Abbreviated transcription (Latin):
citatẽ geu̾alis ꝑsecutõis ĩferret:
quasi ꝑ scoꝵ neces. grã del posset
extingui. Cuiꝰ hoc ip̃m erat maxi¬
mũ lucrũ: ut ꝯtẽptꝰ uite huiꝰ
occidue ꝑceptio fieret felicitatis
scõꝵ eiꝰ. Nec ullo crirdelitatis ge¬
n̾e destrui p̃t: sacͣiũto crucis xp̃i
fundata religio. Lectio. uiii.¬
On iiuit ꝑsecutõibus
cus ager. segete ditiore uestit᷑.
tiplicata nascũt᷑. Unde duoista
p̾clara diuim semiis gͥmĩa ĩꝙͣtã
sobolem pullularint: beatorũ¬

Expanded text:
citatem generalis persecutionis inferret, quasi per sanctorum neces gratia Dei posset exstingui: quibus hoc ipsum erat maximum lucrum, ut contemptus vitae hujus occiduae, perceptio fieret felicitatis s ; nec ullo crudelitatis genere destrui potest sacramento crucis Christi fundata religio. Non minuitur persecutionibus cus ager segete ditiori vestitur,ltiplicata nascuntur. Unde duo ista praeclara divini seminis germina in quantam sobolem pullularint, beatoru
Abbreviated transcription (Latin):
dicatõis ĩpleu̾as. Nec ut dubiꝰ
de ꝓuectu oꝑis. aut de spatio tue
ignarꝰ etatis: tropheũ crucis xͥ.
romanis arcib ĩferẽbas: quote
diuinis p̾ordinatoĩb anteibãt
et honor potestatis: et gła passi
pudor. omĩsq lib̾tas: subneronis

Expanded text:
dicationis imbueras; nec aut dubius de proventu operis, aut de spatio tuae ignarus aetatis, tropaeum crucis Christi Romanis arcibus inferebas, quo te divinis praeordinationibus anteibant et honor potestatis, et gloria paspudor, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ haberet. Non gͦ ad ꝓbatõe
fidei uox sufficit ꝓfessionis:
qͣm defendit a uecundia ꝓfẽs¬
sio gen̾alitatis. Est tñ ubi se
quisq int̾roget.ut ĩcõfessi cẽ¬
xp̃i se u̾acit̾ ꝓbet: si nõ iã nom̃
eius erubescit. si plena uͥtute
m̃tis humanũ pudorẽ sb̃didit.

Expanded text:
go ad probationem fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Est tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraciter probet, si non jam nomen ejus erubescit, si plena virtute mentis humanum pudorem subdidit.
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥs eĩ uesciat: ꝙ frum̃tũ cũ ĩ
semĩe mittit᷑ perit ab occłis: ĩ
t̾ra deficit: S unde putrescit ĩ
pulu̾e: in de uiridescit ĩ reuo¬
Uia uͦ sc̃a eccłia aliud tp̃s
habet ꝑsecutõis: atq ali¬
ud pãcis: redeptor nr̃ ip̃a eius:
tp̃r̃a distinguit ĩpceptis. Nam
psecutõis tp̃r ponenda ẽ aĩa: pa¬
cis aũt tp̃r. ea q̃ amplius dñari
possũt. fragenda sũt desid̾iã t̾rena.

Expanded text:
rumentum cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde viridescit in renosancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis. Redemptor noster ipsa ejus tempora designavit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt des
Abbreviated transcription (Latin):
sroet pietas falsa: ut hanc nõ¬
nũꝙͣ usq ad condescendendũ
uiciis ꝑtrahat: dũ adcłpas
quisq nõ debeat ꝯpassiõem.
exercere : s zelum. lectio.uͭ.¬
Ompassio quippe hom̃ĩ et¬
rectitudo uiciis debet᷑: ntĩ
mio eodemq homĩe et diliga¬
mala que fecit. Nedim cłpas
ĩcaute remittimꝰ nõ iã per
caritatem compati:s ꝑ negli¬
gentiam ꝯdescendisse uideamͣ.¬

Expanded text:
sidet pietas falsa, ut hanc nonnunquam usque ad condescendendum vitiis pertrahat, cum ad culpas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Coompassio quippe homini, etrectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamala que fecit, ne, dum culpas incaute remittimus, non iam per caritatem compati, sed per negligentiam condescendisse videam
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ abstinẽtia qͥdẽ carnẽ af¬
ficiũt: s fructũ abstinentie ĩ¬
t̾iꝰ nõ reqͥrũt: Crucem gͦ dñ
ĩ angariam symon portat. qr
cum adops bonũ ex bona uolũ¬
tate nõ ducit᷑: rem iusti sine
fructu peccator oꝑat᷑. Uude et¬
idem symon crucem portat s
nõ morit᷑: quia abstinẽtes
et arrogantes ꝑabstinẽtiam
quidem corp afficiũt: s ꝑ de¬
sid̃ium głe mũdo uiuũt. Cõ

Expanded text:
 quidem carnem afficiunt, sed fructum abstinentiae interius non requirunt. Crucem ergo Domini in angaria Simon portat, quia cum ad opus bonum ex bona voluntate non ducitur, rem justi sine fructu peccator operatur. Unde idem Simon crucem portat, sed non moritur, quia abstinentes et arrogantes per abstinentiam quidem corpus afficiunt, sed per desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cur instet ancolligendĩr
qñ stare no p̃t ip̃e qui coiligir
suũ quisꝙ̃ considet: et
cognoscet sibi posse suffic̾e ꝑua
q̃ habet. S fortasse metuit: ne
in huiꝰ uite itin̾e sũptꝰ desit.
Longa nr̃a desid̾ia. increpat b̃
uis uia. In cassum miłta portã¬
t᷑. cum iuxta ẽ quo ꝑgit᷑. Pleꝵ¬
Qãt et auaricia uincimus:
s ad huc obstat ꝙ uias rectitu¬
diuis minori tenems custodia
ꝑfectõnis. Nani sepe labentia
cuucta despicimꝰ: s tñ adhuc
humiane u̾ecundie usu p̾pedi¬
mur ⁊ ut rectitudĩe ꝙͣ ẜuaui
ĩmẽte: nõdum expͥu̾ie ualca¬
uiꝰ ĩuoce. Et tanto del faciem
ad iusticie defensioẽm uegli¬
gimꝰ: qnͣto humauas facies
ꝯtͣ iusticia ueremur. S huic

Expanded text:
lligendum, quando stare non potest ipse, qui colligit? suum quisque consideret et cognoscet sibi sufficere parva, quae habet. Sed fortasse metuit, ne in huius vitę itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevis, in cassum multa portantur, cum iuxta est, quo pe et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic
Abbreviated transcription (Latin):
bio etla lingue eiꝯ uiculum
faciẽda aliis loqͣt᷑. Ubi et bñ sb̃¬
dit᷑: et loq̃bat᷑ recte. Ille eĩ recte
loqͥt᷑. qͥ pͥ obediendo fecĩt: q̃ lo¬
quendo admonet eẽ facienda.

Expanded text:
io etiam linguae ejus vinculum facienda aliis loquatur; ubi et bene additur: Et loquebatur recte. Ille enim recte loquitur qui prius obediendo fecerit quae loquendo admonet esse facienda.
Abbreviated transcription (Latin):
tim aꝑte st̃ aures eius: et so¬
lutum ẽ ĩculum lingue eiꝰ.
et loq̃batur recte. Qo ẽ eĩ qd
creator oĩuz d̃s cum surdu ⁊
mutũ sanare uoluiss ĩ aures
illiꝰ suos digitos misit: et ex¬
pues linguam eius tetigit:
Qͥd ꝑdigitos redẽptoris: iusido¬
na scĩ sp̃s designant᷑ : Unde cu
ĩ loco alio eieciss demoniu: dixͭ.
Si idigito dei eicio deuonia:
ꝓfecto ꝑuenit ĩuos regnũ dei
de rx ꝑ euãgelista aliũ dixisse
describitur. Si ego ĩ sp̃u dei eitio
demones: igit᷑ ꝑuenit ĩ nos reg¬
nũ dei. Ex quo utroq loco colligit᷑:
Igitos uͦ ĩ aurigłas
imtt̾e ẽ : ꝑ dona scĩ sp̃s¬
mentem surdi ad obe¬
diendu aperire. Qd ẽ uͦ qd expu¬
ens lingua eins tetigit: Saliua
nb̃ ẽ ex ore redemptoris: accepta
sapientia ĩ eloqͥo diuino.Saliua
quippe. ex capite defluit ĩore. Ea
ergo sapiẽtia q̃ ip̃e ẽ dum lĩgua
nr̃a tangit᷑. mox ad p̾dicatois
u̾ba format᷑. Qͥ suspiciẽs ĩ celu

Expanded text:
t aures ejus, et solutum est vinculum linguae ejus, et loquebatur recte. Quid est enim quod Creator omnium Deus, cum surdum et mutum sanare voluisset, in aures illius suos digitos misit, et exspuens linguam ejus tetigit? per digitos Redemptoris, nisi dona sancti Spiritus designantur? Unde cum in loco alio ejecisset daemonium, dixit: Si in digito Dei ejicio daemona, profecto pervenit in vos regnum Dei . Qua de re per evangelistam aliud dixisse describitur: Si ego in spiritu Dei ejicio daemones, profecto pervenit in vos regnum Dei . Ex quo utroque loco colligitur Digitos igitur in auriculas ittere est per dona smentem surdi ad obediendum aperire. Quid est vero quod expuens, linguam ejus tetigit? Saliva nobis est ex ore Redemptoris, accepta sapientia in eloquio divino; saliva quippe ex capite defluit in ore: ea ergo sapientia quae ipse est, dum lingua nostra tangitur, mox ad praedicationis verba formatur. Qui suspiciens in coelum,
Abbreviated transcription (Latin):
plorabitis et flebitis nos. Mũdꝰ
aũt gaudebit: uos ãt ꝯtristabi¬
dium. Et hoc sic accipi p̃t: quia
contristati st̃ discipuli de morte
dĩ: et confestim de resurrectõe
Undiãt quo nõĩe sigͥfi¬
cati sũt mimici aqͥb¬

Expanded text:
et flebitis vos; mundus autem gaudebit: vos autem contristabidium erit. Et hoc sic accipi potest, quia contristati sunt discipuli de morte Domini, et confestim de resurrectione utem, quo nomine significati sunt inimici a
Abbreviated transcription (Latin):
ista similitudo ad intelligẽdũ
uidetur ẽẽ difficilio: qñi cõꝑa¬
tioeins in ꝓmptu ẽ: eodem ip̃o
exponẽte cur dc̃a sit. Parturitio
quippe tristicie. partꝰ ãt gaudio
qũ non puella s puer uascitur.
tollet auobis: quia gaudiũ coꝵ¬

Expanded text:
intelligendum videtur esse difficilis; quoniam comparatio ejus in promptu est, eodem ipso exponente cur dicta sit. Parturitio quippe tristitiae, partus autem gaudio quando non puella, sed puer nascitur. tollet a vobis, quia gaudium eo
Abbreviated transcription (Latin):
aũt semlib stat᷑a curuat᷑: c̾uix
exsiccata deponit᷑: freq̃tib suspi¬
riis pectꝰ urget᷑: uirtꝰ deficit: lo¬
ꝙͣtis u̾ba anhelitꝰ ĩc̾cioit: na et¬
si languor desit:ͥ pleꝵq sembus
ip̃a sua salus egͥtudo ẽ: ita mũdꝰ
ĩ ãnis pͥorib uelut ĩ iuuentute
uiguit: ad ꝓpaganda hũani¬
gen̾is ꝓlem robustꝰ fuit: salute
corpoꝵ uiridis.opulentia reꝵ pin¬
guis. At nũc ip̃a sua senectute be¬
primit᷑: et quasi aduicinã mortẽ
molestiis crebrescentibꝯ urgetur.
Nolite ergo frẽs mei dilig̾e: quẽ
uidetis diu stare nõ posse. Precep¬
tã quoq apłica in animo ponite:
qͥb nos admonet dicens. Nolite
dilig̾e mũdu: neq ea q̃ ĩ mũdo
sunt. Quia siqͥs diligit mũdũ:

Expanded text:
autem senilibus statura curvatur, cervix autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis. At nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere quem videtis diu stare non posse: praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt: quia si quis diligit mundu
Abbreviated transcription (Latin):
gnum dei. Ac si aꝑte
ãt mea nõ transient. Nichil eĩ ĩ¬
reꝵ corꝑaliũ nat᷑a celo et t̾ra du¬
rabilis: et nichil ĩ reꝵ nat᷑a tam
uelocit̾ qua ẜino transit. Uerba¬
eñ quousq ĩꝑfecta sũt: uerba
nõ sũt. Cum uero ꝑfecta fu̾int:
omnino iam nõ st : quia nec ꝑ¬
fici nisi transeũdo possũt. Iit gͦ
Celum et t̾ra transibũt: u̾ba ãt
mea non transiẽt: ac si aperte
dicat. Om̃e qd̃ apud uos durab¬
le ẽ: sine ĩmuitatõe adet̾nitatez
me transire cernit᷑: fixũ et sine
transitu tenetur: quia sine mu
ecce fr̃es mei iam t̾nimꝰ: qd au¬
diebams. Noiis cotidie et cbreᷤ¬
centib malis. mũd urget᷑. Et ex
illa plebe innum̾a quãti reman.¬
ẜitis aspicitis: et tamen adhuc
cotroie flagella urgẽt: repẽtini
casus opprimũt: noue nos et in¬
ꝓuise clades affligũt. Sic̃ eñ in
uiuẽtute uiget corps:ͥ forte et ĩ¬
colume manet pectꝰ: torosa cer¬
uix: plena sũt brachia: in ãnis

Expanded text:
gnum Dei. Ac si apertina mundi prope esse agnoscitur regnum Dei. Quibus profecto verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc geenim quousque imperfecta sunt, verba non sunt; cum vero perfecta fuerint, omnino jam non sunt, quia nec perfici nisi transeundo possunt. Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne quod apud vos durabile est, sine immutatione durabile me transire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sermo Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis; et tamen adhuc quotidie flagella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis
Abbreviated transcription (Latin):
quisq qui deũ uid̾c desid̾at. de
nũidi ꝑcussionib lugeat: quẽ
finiri eifoez suis ꝑcussionib nõ
ignorat. Scriptũ namq ẽ Qͥcũ¬
c dei constituitur.
ui ergo appropinquante
mũdi fine nõ gaudet: n¬
amicũ se illiꝰ ẽẽ testat᷑. ac ꝑ hoc mi¬
micꝰ dei ẽẽ ꝯuĩcit᷑ Sed absit hoc
a fideliũ cordib: absit abhis qͥ
et ẽe aliam uita ꝑ fidem credũt:
et eam ꝑoꝑatõe diligũt. Ex mũ¬
di emĩ destructione lug̾e eoꝵ est:
qͥ radices cordis ĩ eius amore plã¬
tauer̃t : qui seq̃ntez uitaz non q̃¬
rũt: qui illa neq ẽe suspicantur.
Nos ãt qui celestis patͥe gaudia
etua cognouiis: festinare ad ea
quantociꝰ debemis. Optandũ nob̾
ẽ ciciꝰ ꝑg̾e: atq ad illa uia breui¬
ori ꝑuenire. Quib em̃ malis nõ¬
mũd urget᷑: Que nos tristicia.¬

Expanded text:
isque qui Deum videre desiderat de mundi percussionibus lugeat, quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: Quicunicus Dei constituitur . Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicum se illius esse testatur, atque per hoc inimicus Dei esse convincitur. Sed absit hoc a fidelium cordibus, absit ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi enim destructione lugere eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neque esse suspicantur. Nos autem qui coelestis patriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad ea quantocius debemus. Optandum nobis est citius pergere, atque ad illam breviore via pervenire. Quibus enim malis mu
Abbreviated transcription (Latin):
Ecurget gens contra gentez:
et regnu adu̾sꝰ regnũ: et erũt
t̾re motꝰ magni ꝑ loca. et pesti¬
leutie et fames. Et quibda ĩt̾¬
positis. hoc qd̾ modo audistis ad¬
uuxit. Et erũt signa in sole et
luna et stellis: et in t̾ris p̾ssura
gentiu. p̾ ꝯfusione somtꝰ ma

Expanded text:
urget gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et erunt terraemotus magni per loca, et pestilentiae, et fames . Et quibusdam interpositis, hoc quod modo audistis adjunxit: Erunt signa in sole, et luna, et stellis, et in terris pressura gentium, prae confusione
Abbreviated transcription (Latin):
Que in aduentu districti iudi¬
cis nr̃i tũc oculis uisibilit̾ apꝑe¬
bũt: ut districte tũc a nobis
erigant: hoc qd̃ nos modo ĩui¬
sibił ꝯditor equanimit̾ portat.
Ubi et subdit᷑. Et tũc uidebũt
filiuz hoĩs uenientez ĩnubib:
ĩ potestate magna et maiesta¬
te. Ac si aꝑte dic̾et᷑. In potesta¬
te magna et maiestate uisuri
sũt: quẽ in humilitate positu
audire noluerũt. Ut uirtutem
eius tanto tũc districtiꝰ sentiãt:
qͣnto nũc ceruicem cordis ad
eiꝰ pacientia nõ inlinãt. S
quia hec ꝯtͣ reꝓbos dc̃a sũt: mox
adelectoꝵ consolatõnem u̾ba
uertunt᷑. Nam subdit᷑. His aũt
ueritas electos suos admonea
dicens. Cum plage nu̾idi uebre¬
cunt: cum t̾ror iudicii uͥtutibꝰ
ꝯmotis ostendit᷑: leuate uos¬
capita: idest exhylarate corba.
Quia dum finit᷑ mũd cuiꝰ ami¬
ci non estis: ꝓpe fit redempto ꝙͣ¬
quesistis. In script᷑a et ẽi sacra. se¬

Expanded text:
quae in adventu districti judiquae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur. Nam subditur: His autem Ac si aperte Veritas electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, quaesistis. In Scriptura etenim sacra sae
Abbreviated transcription (Latin):
leg̾nns. Qd̃ t̾remotꝰ urbes ĩnum¬
as sb̃ruat: ex aliis mũdi ꝑtib
scitis quã freꝙ̃t̃ audiuimꝰ. Peĩ¬
tilentias sine cessatõe patimur
Signa uͦ in sole et luna et stellis.
adhuc aperte minime uidems.
S qͥa et hec nõ longe sint ex
ip̃a iam acris ĩnuitatõe colligi¬
niꝰ: quãuis priꝙꝙͣ italia gentili
gladio ferienda traderctur: ig
ẽ. ꝙ sequant᷑ etiaz pauca que o
restant. Quia seꝙ̃tiu reꝵ certitu¬
do: est p̾t̾itaꝵ exhibitio.
ximꝯ : ł ut ad cautele stu¬
diũ uĩe mentes euigilent: ne
secͤitate torpeant: ͥ ne ignoran¬
tia languescant: s semp cas et
timor sollicitet in bono oꝑe: ⁊
sollicitudo ꝯfirmet: pensantes
hoc qd̃ redemptoris nr̃i uoce sb̾¬
iuingitu. Arescentib hom̃bꝰ
p̾ timore et expectatione: que
supuemient uniũso orbi. Na
uirtutes celoꝵ cõmouebunt
Quid emĩ dñs uͥtutes celoru
insi angelos: archangelos:
thronos: dũationes: princi¬
patus et potestates appellatur:

Expanded text:
s. Quod terrae motus urbes innumeras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda traderetur, ignest quin sequantur etiam pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo est praeteritarum exhibitio. cimus, ut ad cautelae studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignorantia languescant, sed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supervenient universo orbi. Nam virtutes coelorum movebuntur. Quid etenim Dominus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat,
Abbreviated transcription (Latin):
noster patos nos ĩ¬
uenire desiderans:
senescẽtez mũdũ q̃
mala sequant᷑ de¬
nũciat: ut nos ab eiꝰ amore
compescat. Appropinquãte cĩ
t̾mino. quante pcussiones p̾ue¬
uant innotescit:ł ut si deum
metuere in tranquillitate nolu

Expanded text:
os nos ivenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non
Abbreviated transcription (Latin):
nlłm habuit amissoꝵ filioꝵ do¬
lorem: s huiꝰ eccł̃ie diu stĩlis nc̃
u̾o fecunde. Cuiꝰ ploratꝯ ex filiis
nõ idc̾co quia ꝑemptos dolebat
ri se noluit: q̃ dolebat. Non enĩ
erant hi qͥ mortui putabantur.
In et̾nitatis eĩ ꝓfectum. ꝑ mar¬
tyrii gliam efferebant᷑. Consola¬
tio at rei amisse erat p̾standa:
ioseph ꝑ angłm monet᷑: ut in
iudeam cũ puero et matre ip̃is
redeat. Et reu̾tens cum archelaũ
herodis filiũ regnare audisset.
timuit eo uenire: et ꝑ angłm
monet᷑. ut ĩ galileam trãseat:
et in regionis eius ciuitate naza¬
reth inhabitet. Reu̾ti gͦ adiudeã
monet᷑. et reu̾sus timet: et rur¬
sum nisu adiuonitꝰ. transire ad
regionem gentiũ inbetur. Sedi
aut timne eũ qui admouitꝰ sit
nõ oportuit: aut ꝑ angelũ defer¬
ri admonitio mox nutanda ñ
debuit. Uerum typica ratõ ẜua¬
ta ẽ. Ioseph enĩ apłoꝵ habet spẽ.¬

Expanded text:
liorum dolorem, sed hujus Ecclesiae diu sterilis, nunc vero fecundae. Cujus ploratus ex filiis, non idcirco, quia peremptos dolebat,ri se noluit, quae dolebat. Non enim non erant hi qui mortui putabantur, in aeternitatis enim profectum per martyrii gloriam efferebantur. Consolatio autem rei amissae erat praestanda, Joseph per Angelum monetur, ut in Judaeam cum puero et matre ipsius redeat . Et revertens cum Archelaum Herodis filium regnare audisset, timuit eo venire : et per angelum monetur, ut in Galilaeam transeat, et in regionis ejus civitate Nazareth inhabitet. Reverti ergo ad Judaeam monetur: et reversus timet. Et rursum visu admonitus, transire ad regionem gentium jubetur. Sed aut timere eum qui admonitus sit non oportuit, aut per angelum deferri admonitio mox mutanda non debuit. Verum typica ratio servata est. Joseph enim apostolorum habet spe
Abbreviated transcription (Latin):
Epe ut nostis dilectissimi.¬
de excellentia festiuita¬
tis hodierne officiũ uob̃
ẜnionis salutaris ĩpen¬
dimꝰ: nec ambigims ita cordib
nr̃is diuine pietatis resplendius¬
senͥtutem:  ut qd̾ nob fide ẽ iñ¬
situm: id sit etiam intesligentia
comp̾hensuz. S quia dĩ saluato¬
risq nr̃i natiuitas. non solum
scd̃m deitatem de pr̃e. setia scd̃
carnem de matre.ita facultatem
humami excedit eloquii: ut me¬
rito adutrũq referat᷑ qd dcm̃ est:
gen̾atõem eius quis enarrabis:
ineoip̃o qd̃ digne nõ põt explica¬
ri: semꝑexubat ratõ disserendi.
Non quia libeꝵ sit diu̾ sa sentire:
s quia dignitati mat̾ie nlłã põt
lingua suffic̾ẽ. Magnitudo igit
sacramenti ĩ salutem humam
gen̾is aute scl̃a et̾̃ria dispositi. in
scłoꝵ fine reseratr integritati
sue nec auferri aliqͥd patit᷑ nec
angͥr. et sic̃ ꝓpria non amittit.
ita aliena non recipit. S multi
opinionũ suaꝵ seqͣces. et qd nõ¬

Expanded text:
epe, ut nostis, dilectissimi,de excellentia festivitatis hodiernae officium vobis sermonis salutaris impendimus; nec ambigimus ita cordibus vestris divinae pietatis resplenduisse virtutem, ut quod vobis fide est insitum, id sit etiam intelligentia comprehensum. Sed quia Domini Salvatorisque nostri nativitas, non solum secundum deitatem de Patre, sed etiam secundum carnem de matre, ita facultatem humani excedit eloquii, ut merito ad utrumque referatur, quod dictum est: Generationem ejus quis enarrabit ? in eo ipso quod digne non potest explicari, semper exuberat ratio disserendi: non quia liberum sit diversa sentire, sed quia dignitati materiae nulla potest lingua sufficere. Magnitudo igitur sacramenti, in salutem humani generis ante saecula aeterna dispositi, in saeculorum fine reserati, integritati suae nec auferri aliquid patitur, nec inferri; et sicut propria non amittit, ita aliena non recipit. Sed multi opinionum suarum sequaces, et quod non
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ eu uer homĩs filiũ de¬
monstrabant: nichil ip̃m am¬
plius ꝙͣ homĩs filiu c̾diderunt:
non putantes illi ascͥbenda ẽẽ
deitatem:  ꝙ̃ et pͥmordia ĩ fãcie.
et iucrementa corporea ⁊ passio¬
nu usq ad cruoem. mortẽq cõ¬
ditio: non dissimilez cet̾is mor¬
talib apꝓbass. Alii uͦ nͥtutum
admiratõne ꝑmoti. et originiᷤ
nouitatem.⁊ dictoꝵ factoꝵq po¬
tentia. ad diuma intelligẽtes
ꝑtin̾e nat᷑amrͥ nichil illi puta¬
illd̃ qd̃ corporee fuit actionis ⁊
forme : aut de sb̃limioris geñ¬
is ꝓdiisse mat̾ia. aut simulatã
carnis speciem habuisse: ut nidẽ¬
tium et tangentinz senso. lurdifi¬
catoria ymagĩe falleret᷑. Fuit ãt
inqͥbdam errantib etia illa ꝑ¬
suasio. qua conareut assere
ex ip̃a u̾bi substantia qͥddam
ĩ carne fuisse ꝯu̾sum :ͥ natoq

Expanded text:
 cum verum hominis filium demonstrabant, nihil ipsum amplius quam hominis filium crediderunt, non putantes ipsi ascribendam esse deitatem, quem et primordia infantiae, et incrementa corporea, et passionum usque ad crucem mortemque conditio, non dissimilem caeteris mortalibus approbassent. Alii vero virtutum admiratione permoti, et originis novitatem, et dictorum factorumque potentiam, ad divinam intelligentes pertinere naturam, nihil illi putaillud quod corporeae fuit actionis et formae, aut de sublimioris generis prodiisse materia, aut simulatam carnis speciem habuisse, ut videntium et tangentium sensus ludificatoria imagine fallerentur. Fuit autem in quibusdam errantibus etiam illa persuasio, qua conarentur asserere ex ipsa Verbi substantia quiddam in carnem fuisse conversum, natumque
Abbreviated transcription (Latin):
Estiuitatis hodierne di¬
lectissimi uers uen̾ator
ẽ et pius cultor: qui uͦ
de incarnatione dm̃
aliqͥd falsum nec de deitate aliqͥd
sentit indignum. Paris eñĩ ꝑicłi
malum est: si illi aut natẽ nr̃e
u̾itas. aut pat̾ne głie negat᷑ eqͣli¬
tas.Cum ergo adintelligenduz
sacramentu natiuitatis xp̃i. qua
de matre uirgine ẽ ortus accedi¬
mus: abigatur ꝓcul t̾renarũ
caligo ratõnum: et abillumĩa¬
te fidei ccło mũdane sapientie
fumꝰ abscedat. Diuina ẽ eñ auc¬
toritas cui credimis: diuina est
doctrina quam seqͥm᷑. Qm̃ siue le¬
gis testificationi. sine oraculis pro¬
pharum. siune enͣglice tube. int̾iorẽ
admoueamꝯ auditum: uerum ẽ¬

Expanded text:
estivitatis hodiernae dilectissimi, verus venerator est et pius cultor qui 92 de incarnatione Domini aliquid falsum, nec de Deitate aliquid sentit indignum: paris enim periculi malum est, si illi aut naturae nostrae veritas, aut paternae gloriae negatur aequalitas. Cum ergo ad intelligendum sacramentum Nativitatis Christi, qua de matre Virgine est ortus, accedimus, abigatur procul terrenarum caligo rationum, et ab illuminatae fidei oculis mundanae sapientiae fumus abscedat; divina est enim auctoritas cui credimus, divina est doctrina quam sequimur. Quoniam sive legis testificationi, sive oraculis prophetarum, sive evangelicae tubae interiorem admoveamus auditum, verum e
Abbreviated transcription (Latin):
totꝯ accipit᷑. Cum quo intra uͥgĩs
uisc̾a sc̃õ sp̃u fecundata. et nũqͣm
de essentia pr̃is genitꝰ: ip̃e sit tp̃ra¬
lit̾ de ut̾o uͥgĩs natꝰ. Alit̃ enĩ abet̾¬
ne mortis ninculis non possemꝰ
absolur nisi in nr̃is fieret hũił:
inortus sui forma dedit humano
gen̾i spiritale pͥncipiũ: ut ad car¬
nalis gen̾atõis abolenda conta¬
gia. eẽt regeu̾andis origo sine se¬
nũe criminis. De quib dicit᷑. Qͥ
non exsanguĩb neq ex uolun¬
tate carnis. neq ex uolurtate nirr.
s ex deo nati sunt. Q hoc sacͣmen¬
tum mens comp̾hend̾e q̃ hanc
gr̃am ualeat lingua narrare: Re¬
dit ĩ innocentia iniquitas: et ĩ
uouitatem uetustas. In adoptõe
uenũt alieni: et in hereditatem
ingͥdiunt᷑ extranei. De impiis ius¬
ti. de auaris benigni. de incontinẽ
nosq inseruit sibi: ut dei ad hu¬
mana descensio. fieret homis ad

Expanded text:
totus accipitur, cum quo intra Virginis totus accipitur, cum quo intra Virginis viscera sancto Spiritu fecundata, et numquamde essentia Patris genitus, ipse sit temporaliter de utero Virginis natus. Aliter enim ab aeternae mortis vinculis non possemus absolvi, nisi in nostris fieret humilisin ortus sui forma dedit humano generi spiritale principium, ut ad carnalis generationis abolenda contagia, esset regenerandis origo sine semine criminis, de quibus dicitur: Qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt . Quae hoc sacramentum mens comprehendere, quae hanc gratiam valeat lingua narrare? Redit in innocentiam iniquitas, et in novitatem vetustas; in adoptionem veniunt alieni, et in haereditatem ingrediuntur extranei. De impiis justi, de avaris benigni, de incontinentnosque inseruit sibi, ut Dei ad humana descensio, fieret hominis ad
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ idem p̾dicator adiecit. Uerbu
caro fcm̃ ẽ: et habitauit in nobis.
unigeniti apatre. In utraq ergo
nat᷑a. idem est dei filius: nr̃a sus¬
cipiens. et ꝓpͥa non amittens. In
homine hominez renouãs: nise
in cõmutabilis ꝑseũans. Deitas
emĩ q̃ illi cum pr̃e conumis ẽ. ullz
detrimentum om̃ipotẽtie sb̃iit:
nec dei formã ẜui forma uiolauͭ.
Quia sũma et sempit̾na essẽtia.
q̃ se ad humani gen̾is inclinauit
salutez:⁊nos quidẽ in suaz głaz
transtulit: s qd̃ erat ẽẽ non des¬
titit. Unde cum unigenitꝰ dei
minorem se pr̃e ꝯfitet᷑. cui se dic̃
equalem: u̾itatem ĩ se forme
utͥusq demonstrat ut et huma¬
nam ꝓbet ĩꝑilitas: et diuinam
abstulit: nichil ꝯtulit. Quia sub¬
stantia in cõmutabilis: nͨ minui
potuit. nec aug̾i. Qd̃ eĩ u̾bũ caro
fcm̃ ẽ. non hoc significat qd̾ ĩ car¬
nem sit dei natã mutata: s qd̃
aũbo ĩ unitatem ꝑsone sit caro sus¬
cepta. In cuiꝯutiq nomiie: homo

Expanded text:
cator adjecit: Verbum caro factum est et habitavit in nobis; Unigeniti a Patre . In utraque ergo natura idem est Dei Filius nostra suscipiens, et propria non amittens; in homine hominem renovans, in se incommutabilis perseverans. Deitas enim, quae illi cum Patre communis est, nullum detrimentum omnipotentiae subiit, nec Dei formam servi forma violavit, quia summa et sempiterna essentia, quae se ad humani generis inclinavit salutem, nos quidem in suam gloriam transtulit, sed quod erat esse non destitit. Unde cum Unigenitus Dei minorem se Patre confitetur , cui se dicit aequalem , veritatem in se formae utriusque demonstrat: ut et humanam probet imparilitas, et divinam abstulit, nihil contulit, quia substantia incommutabilis nec minui potuit, nec augeri. Quod enim Verbum caro factum est, non hoc significat, quod in carnem sit Dei natura mutata, sed quod a Verbo in unitatem personae sit caro suscepta; in cujus utique nomine homo
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. fiant luminaria ĩfirmam̃to
celi. et luccant suꝑ t̾raz: et diuidãt
int̾ diez et noctẽ. et sint insigna ⁊
in tp̃ra. et in dies et in ãnos: ⁊ sĩt
in firmam̃to celi. ut luceant suꝑ
t̾ram. Exꝑgisc̾e o homo: et digni¬
tatem tue coguosce nat᷑e. Recorda¬
re te factum adymaginem dei.
Que et si madam corrupta: ini¬
xpo tñ ẽ reformata. Ot̾e quomͦ
utẽdu ẽ nisibilib c̾atis: sic̃ utis
t̾ra. mari. celo. aere fontibus:
atq mirabile ẽ÷ refer ad laudez et
głia ꝯditoris. Noli ẽẽ deditꝰ illi
lumini: quo uolucres et ẜpentes
quo bestie et pecudes. quo musce
delectantur et uermes. Iucez cor¬
poreaz. sensu tange corporeo: ⁊ toto
mentis affectu. illõ ueꝵ lumen ã¬
plect̾e: qd̃ illumĩat om̃e hoĩem
uenientem ĩ hũc mũdĩr. et de quo

Expanded text:
ia in firmamento coeli, et luceant super terram, et dividant inter diem et noctem, et sint in signa et tempora, et in dies et in annos, et sint in firmamento coeli, et luceant super terram. Expergiscere, o homo, et dignitatem tuae agnosce naturae. Recordare te factum ad imaginem Dei: quae etsi in Adam corrupta, in Christo tamen est reformata. Utere quomodo utendum est visibilibus creaturis, sicut uteris terra, mari, coelo, aere, fontibus, atque mirabile est, refer ad laudem et gloriam conditoris. Noli esse deditus ei lumini, quo volucres et serpentes, quo bestiae et pecudes, quo muscae delectantur, et vermes. Lucem corpoream sensu tange corporeo; et toto mentis affectu illud verum lumen amplectere quod illuminat omnem hominem venientem in hunc m
Abbreviated transcription (Latin):
sine lune nũst̾io p̾cessissẽt. S
ꝯdita sunt ista adfaciẽda homĩs
utilitatem: ut rationale animal
nec indistĩctõe mensinz. nec ĩ recur¬
su ãnoꝵ. nec in dinum̾atõe tp̃rm
falleret᷑: cum ꝑ ineqͣliuz horaru
imꝑes moras. ⁊ dissimiliũ ortuũ
signa mamfesta: et ãnos sol cõ

Expanded text:
sine lunae ministerio praecessissent. Sed sine lunae ministerio praecessissent. Sed condebantur ista ad faciendam hominis utilitatem, ut rationale animal, nec in distinctione mensium, nec in recursu annorum, nec in dinumeratione temporum falleretur; cum per inaequalium horarum impares moras, et dissimilium ortuum signa manifesta,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m lumen qd̾ ẽ c̾atura uen̾ant᷑:
abstinendum tamen ẽ ab ip̃a spe¬
cie hnis officii. Quam cũ in nr̃is
ĩuenit qͥ deoꝵ cultũ reliqͥt: nõne
hanc secu ꝑtẽ opinionis uetuste.
tanꝙͣ. ꝓbabilem retentabit: qͣm
ne froeliuz dampnanda
pu̾sitas: nec honor uni
deo debitus eoꝵ ritib qͥ creaturis
desuiũt misceat᷑. Dicit eĩ scͥptura
diuina. Dñm deu tuũ adorabis:
et illi soli ẜuies. Et beatus iob. lõ
sine q̃rela ut ait dñs. ⁊ꝯtinẽs se
solem cum fulg̾et. et lunam ince¬
dentem clare: et letatum ẽ corme¬
um in abscondito. ⁊ osculatꝰ su
manũ meam: q̃ ẽ imquitas ma¬
xima. et negacio contra deũ altis¬
simũ: Quid aũt ẽ sol. uł quidẽ
lua: insi uisibilis creãtẽ et cor¬
poree lucis clem̃ita: Quoꝵ uuiz
maioris ẽ claritatis: aliud mĩoriꝰ
ẽ liuuiuis. Sic̃ enĩ alia diurna:
alia nocturna sunt tp̃raͥ ita diu̾¬
et dies sine solis officio: et noctes

Expanded text:
ipsum lumen, quod est creatura, venerantur, ipsum lumen, quod est creatura, venerantur, abstinendum tamen est ab ipsa specie hujus officii, quam cum in nostris invenit, qui deorum cultum reliquit, nonne hanc secum partem opinionis vetustae tamquam probabilem retentabit, quam ne fidelium damnanda perversitas, nec honor uni Deo debitus, eorum ritibus qui creaturis deserviunt, misceatur. Dicit enim Scriptura divina: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies . Et beatus Job, homo sine querela, ut ait Dominus, et continens se solem cum fulgeret, et lunam incedentem clare, et laetatum est cor meum in abscondito, et osculatus sum manum meam: quae est iniquitas maxima, et negatio contra Deum altissimum ? Quid autem est sol, vel quid est luna, nisi visibilis creaturae et corporemajoris claritatis, aliud minoris est luminis? Sicut enim alia diurna, alia nocturna sunt tempora, ita diveret dies sine solis officio, et noctes
Abbreviated transcription (Latin):
tiuunt᷑  : et qd̃ ẽ aut diuine uolũ¬
tatis aut nr̃e: indeclinabilium
dicũt ẽẽ fatoꝵ. Que tñ ut cumu¬
laciꝯ noceant: spondent posse mu¬
tari: si illis q̃ aou̾sant syderibus
supplicet᷑ Unde cõmentũ impiu
sua ratone destruit᷑. Quia si p̾dc̃a¬
non ꝑmanẽt : non fata metuen
tione diurne lucis exurgens: aqͥ¬
bꝯdam ĩsipientiorib de locis enn¬
nentiorib adoret᷑. Qd̃ non nulli
etiam xͥam. adeo se religiose fac̾e
putant: ut prius ꝙͣ adbeati petri
apłi basilicam. q̃ uni deouiuo et
u̾o ẽ dedicata ꝑueniant. suꝑatis
gradib quib ad suggestum ar̃e
suꝑioris ascendit᷑. ꝯũso corpore
ad nascentem se solem refectãt:
et curuatis ceruicib ĩhonorez se
splendidi orbis inclinent. Qd̃ fie-
ri.ꝑtim ignorãtie uitio. ꝑtim pa¬
ganitatis sp̃u: młtu tabescimꝰ
et dolemꝰ.Quia si quida forte cͥa¬
torem pociꝯ pulcri lumĩs. quam

Expanded text:
tiuntur, et quod est aut divinae voluntiuntur, et quod est aut divinae voluntatis, aut nostrae, indeclinabilium dicunt esse fatorum. Quae tamen, ut cumulatius noceant, spondent posse mutari, si illis quae adversantur sideribus supplicetur. Unde commentum impium sua ratione destruitur, quia si praedinon permanent, non sunt fata metuendtione diurnae lucis exsurgens a quibusdam insipientioribus de locis eminentioribus adoretur; quod nonnulli etiam Christiani adeo se religiose facere putant, ut priusquam ad B. Petri apostoli basilicam, quae uni Deo vivo et vero est dedicata, perveniant, superatis gradibus quisuperioris ascenditur, converso corpore ad nascentem se solem reflectant, et curvatis cervicibus in honorem se splendidi orbis inclinent: quod fieri partim ignorantiae vitio, partim paganitatis spiritu, multum tabescimus et dolemus. Quia etsi quidam forte creatorem potius pulchri luminis quam
Abbreviated transcription (Latin):
ta sollicitudĩe p̾cauerrdum ẽ xpĩa¬
ns: nediabolicis iterum capiãt᷑
insidiis: et eisoem rursum quib
renũciauerũt errorib implicent᷑
Non emi desinit hostis antiquus
transfigurans se inangelũ lucis:
deceptionũ laq̃os ubiq p̾tende:
et ut quoquo mͦ froem c̃dentinz
corrũpat instare. Nouit cui adhi¬
beat estus cupiditatis: cui ille cebͣs
gule ingerat: cui apponat incita¬
menta luxurie: cui infũdat uirus
inuidie. Nouit quem merore con¬
turbet: quem gaudio fallat: ꝙ̃i
metu oppͥmat: ꝙ̃ aomiratõe sedu¬
cat. Om̃u discutit consuetudĩe
uentilat curas: scrutat᷑ affectus.
Et ibi causas q̃rit nocercor:. ubi quẽ¬
q uid̾it studiosis occupari. Habet
et enĩ młtos ex eis quos tenacius
obligauit.aptos artibꝰsuis: quoꝵ
ad alios decipiendos. et ingeniis
utat᷑ et linguis. Pistos remedia
egͥtudinũ: indicla fut᷑oꝵ placa¬
tõnes demonuz: et depulsiones
qui totam humane uite ꝯditõem.
de stellaꝵ pendere affectib men¬

Expanded text:
ta sollicitudine praecavendum est Christianis ne diabolicis iterum capiantur insidiis, et eisdem rursus, quibus renuntiaverunt, erroribus implicentur. Non enim desinit hostis antiquus, transfigurans se in angelum lucis , deceptionum laqueos ubique praetendere, et ut quoquo modo fidem credentium corrumpat, instare. Novit cui adhibeat aestus cupiditatis, cui illecebras gulae ingerat, cui apponat 94 incitamenta luxuriae, cui infundat virus invidiae; novit quem moerore conturbet, quem gaudio fallat, quem metu opprimat, quem admiratione seducat; omnium discutit consuetudines, ventilat curas, scrutatur affectus; et ibi causas quaerit nocendi, ubi quemque viderit studiosius occupari. Habet etenim multos ex eis quos tenacius obligavit, aptos artibus suis, quorum ad alios decipiendos et ingeniis utatur et linguis. Per istos remedia aegritudinum, indicia futurorum, placationes daemonum, et depulsiones qui totam humanae vitae conditionem de stellarum pendere effectibus men
Abbreviated transcription (Latin):
forniam quam acceꝑat. ueꝵ dix̃
pat̾ maior me ẽ: et ꝓpt̾ ueraz for¬
mam dei in qua ꝑmanebat ueꝵ
dixit. ego et pat̾ inumi sumus.
Ex inamuit ergose apd̃ hom̃es:
non ita factus qd̃ non erat.ut ñ
ẽẽt qd̃ erat: s occultans qd̃ erat:
et demonstrans qd̃ factus erat.:
ꝓͥm de quia uͥgo xepit et pepit fi¬
lium. ꝓpt̾ manifesta ẜui forma
puer natꝯ ẽ nobis: quia uerodei
u̾bum qd̃ manet ĩet̾tium caro
fcm̃ ẽ. ut habitaret in nobis: ꝓpt̾
dei formam latentem s manẽtẽ:
sic̃ nunciauit gabriel. uocamus
nomen eins ẽmanuhel. Factꝰ em̃
homo deus ꝑmanet deus: ut et fi¬
lius hom̃is recte uocet᷑ nobiscum

Expanded text:
rvi, quam acceperat, verum dixit, Pater major me est; et propter veram formam Dei, in qua permanebat, verum dixit, Ego et Pater unum sumus. Exinanivit ergo se apud homines, non ita factus quod non erat, ut non esset quod erat: sed occultans quod erat, et demonstrans quod factus erat. Proinde quia Virgo concepit et peperit filium, propter manifestam servi formam, Puer natus est nobis . Quia vero Dei Verbum quod manet in aeternum, caro factum est, ut habitaret in nobis, propter Dei formam latentem, sed manentem, sicut nuntiavit Gabriel, vocamus nomen ejus Emmanuel. Factus est enim homo, permanens Deus, ut et filius hominis recte vocetur Nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
deus. ego et yat miiz sumus. Nã
si u̾bum incarnem. hoc ẽ d̃s in ho¬
minem nuitatꝰ ꝯu̾teret᷑: non
ẽẽt uerum nnsi pat̾ maior me ẽ:
quia homine maior ẽ ds̃. Ild ãt¬

Expanded text:
Deus, Ego et Pater unum sumus . Nam si Verbum in carnem, hoc est, Deus in hominem mutatus converteretur, non esset verum, nisi, Pater major me est; quia homine major e
Abbreviated transcription (Latin):
Si ẽi templu dei sumꝰ. ⁊ sp̃s dei
hĩtat in nob̃: plus ẽ ꝙ fideł qͥsq
in sua habet aĩa: ꝙͣ qd̃ miratur
in celo. Non itaq hoc dilectissimi
aut indicims aut snademꝰ. ut des¬
piciatis oꝑa dei ÷ aut contraruz
bonis bona ds̃ estimetis: s ut õi
c̾aturaꝵ specie. et uniũso m̃idi hꝰ
ornatu. rõnabłi. et temꝑanter
utamini. Q̾ eĩ uident᷑ sicut art

Expanded text:
Si enim templum Dei sumus, et spiritus Dei habitat in nobis; plus est quod fidelis quisque in suo habet animo, quam quod miratur in coelo. Non itaque vobis, dilectissimi, hoc aut indicimus, aut suademus, ut despiciatis opera Dei, aut contrarium bonus bona condidit aestimetis; sed ut omni creaturarum specie et universo mundi hujus ornatu rationabiliter et temperanter utamini. Quae enim videntur, sicut ait
Abbreviated transcription (Latin):
intenti. Et ut spem nr̃a possimꝰ
ꝓpus intueri: in ip̃o sacͣmẽto
natalis dñ cogitems: qͥd nat᷑e
nr̃e gr̃a diuina contulerit. Audi¬
amꝰ apłm dicentem. Mortui em̃
estis: et uita nr̃a abscondita est

Expanded text:
intenti. Et ut spem nostram possimus propius intueri, in ipso sacramento natalis Domini cogitemus quid naturae nostrae gratia divina contulerit. Audiamus Apostolum dicentem: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est
Abbreviated transcription (Latin):
bus uenit ꝑ ꝙ̃ factus ẽ mũdus.
Coiditor marie: natus ex maria.
Filius dauid: dñs dauid. Semen
habrabe: qui ẽ ante abraham.
Factor t̾re : factus in t̾ra. Creator
celi: creatus sub celo. Ip̾e ẽ dies ꝙͣ
fecit dñs: et dies cordis nr̃i ẽ ipse
dñs. Amibulemꝰ in luĩe eius:
exultemus et letemur in eo: qui¬

Expanded text:
s venit per quem factus est mundus. Conditor Mariae, natus ex Maria: filius David, Dominus David: semen Abrahae, qui est ante Abraham: factor terrae, factus in terra: creator coeli, creatus sub coelo. Ipse est dies quem fecit Dominus, et dies cordis nostri ipse est Dominus. Ambulemus in lumine ejus, exsultemus et jucundemur in eo.
Abbreviated transcription (Latin):
gabia: s rama excelsum int̾p̾ta¬
tur. Ut sit sensus. Uox in excelso
audita ẽ: idẽ longe lateq disꝑ¬
sa. Defuncti st̃ eñ: qui querebãt
aĩam pu̾i. Ex hoc loco intelligimꝰ.
nõ solũ herodem s et sac̃dotes ⁊
scribas. eodem tp̃re nocem dĩ fu

Expanded text:
Gabaa, sed rama excelsum   interpretatur, ut sit sensus: Vox in excelso audita est, id est, longe lateque dispersa. Defuncti sunt enim qui quaerebant animam pueri. Ex hoc loco intelligimus non solum Herodem, sed et sacerdotes et s
Abbreviated transcription (Latin):
putantes eũdez ẽẽ herodez.a quo
ĩ passione sua dñs irridet᷑: et qͥ
ñc mortuus ẽẽ referat᷑. Ergo he¬
rodes ille. qui cũ pylato postea
amicicias fec̾ hiuꝰ ixio dis filiꝰ¬
est. frat̾ archelar: quem et ip̃m
tyberius cesar lugdinũ que

Expanded text:
putantes eumdem esse Herodem, a quo in passione sua Dominus irridetur, et qui nunc mortuus esse refertur. Ergo Herodes ille qui cum Pilato postea amicitias fecit, hujus Herodis filiest, frater Archelai; quem et 17 ipsum Tiberius Caesar Lugdunum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tumphantib et uictoribus
p̾pauit: uos qͦ accipietis illd̃. Alii
de moyse et helia dict ͫ uolunt: qͦs
paulo añ ĩ monte cum eo uiderãt
loꝙ̃tes. S mͥ nequaqͣm uidet᷑. Id̾o

Expanded text:
triumphantibus et victoribus eparavit, vos quoque accipietis illud. Alii de Moyse et Elia dictum volunt: quos paulo ante in monte cum eo viderant loquentes: sed mihi nequaquam videtur. Ideo