comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sina rerosunt uel tuiusꝙ eiõ rei alterius deltãcio tanta uel erse
uel fingi pt̃ ꝙͣta est ad ip̃m ubti a que nichil est / omis uero de lec

Expanded text:
sima rerum sunt, vel cuiusquam omnino rei alterius delectatio tanta vel esse sima rerum sunt, vel cuiusquam omnino rei alterius delectatio tanta vel esse vel fingi potest, quanta est ad ipsum ultra quem nichil est, omnis vero del
Abbreviated transcription (Latin):
pimus ducit ⁊ ram quid aliud psaliogi aphus senciebat Ibt̃
inquit de untute in un tutẽ/ hecuia est t̾minꝰ ille qui sequit᷑
uidebitui deus deoꝵ in syen/ Per uir tuces g̾ ad uidendũ itur
Oyclarũiter. o felix t̾minꝰ ⁊ ogoquid cupis ¶ Hicin terris
int̾ dũ ꝑ opacas ualles ⁊ praca roscida/ per fiondosos ⁊ fer ti¬
les tolles/ secus amenas ⁊ floreas fluminũ ⁊ ipas iter egimꝰ
ut sero ad aliquã placitã mãsionẽ uenientes exoptatã ami¬
ci faciem uideremus/ et in terra laborẽ uie obliti oclõs rerũ
occiurentiũ uar ietate lemiumꝰ ꝙͣto hec gracior uia est ter¬
minus q beatior. Ire totũ hũc breuẽ/ ⁊ uelut hiber nĩ uite diẽ
et ire uigi ascensu de uir tutemn un tutẽ iter altũ ⁊ iocundũ
et cum semel asfueueris facile ue ad uesꝑam uideatur deus doro
Que nã uero uia amicitie uel uu tutis que hit̃ yculdubio dulcis¬

Expanded text:
pimus ducit. Nam quid aliud Psalmographus sentiebat? «Ibunt» pimus ducit. Nam quid aliud Psalmographus sentiebat? «Ibunt» inquit «de virtute in virtutem». Hec via est, terminus ille qui sequitur: «Videbitur Deus deorum in Syon». Per virtutes igitur ad videndum itur. O preclarum iter, o terminus felix! Rogo, quam cupide hic in terris interdum per opacas valles et prata roscida, per frondosos et faciles colles, secus amenas et floreas fluminum ripas iter egimus, ut sero ad aliquam placitam mansionem venientes exoptatam amici faciem videremus et interea labore vie obliti oculos rerum occurrentium varietate lenivimus? Quanto hec gratior via est terminusque beatior: ire totum hunc brevem et velut hibernum vite diem et ire iugi ascensu de virtute in virtutem et iter altum et iocundum, et cum semel assueveris facile, ut ad vesperam videatur Deus deorum Quenam vero vel amicitie vel virtutis, que hic proculdubio dulcis
Abbreviated transcription (Latin):
hom̃b fcẽs concede̾ satagẽs tam multa ad contextũ de lar¬
tancio ⁊ ticerone tͣnstriberẽ/ nis. or eor libros unde ista sume¬
bam/ ⁊ alidi quidẽ ⁊ aros apud nos uero millos ẽẽ memineri
¶S iam diu nescio an ⁊ utilicer ⁊ a ꝓposito deerrarse ui
sunt crediti qui ad inserna destenderant,/ nulla dob eligenda est
non uie sed deuia quedã sunt non eoducũt quo intendimus qd rec¬
secedendũ ꝙͣ longissiẽ abarenosis atq palustrib alto ⁊ cõfrago¬
so calle gradiendũ est linquẽda uicia ap̃phendẽde ui tutes stul¬
ticia deserenda sectanda sapiã illaꝑ eñ finis harũ pncipiũ
eẽ solet Hic est or do qui ex flacti uerbis elicitur. ¶ Un tus est uici¬
um fugere ⁊ sapiã p̃ma Stulticia caruirse ¶ Preclare q̃de
satiricus ait Sennta cer te tranquilla ꝑ un tutẽ patet unnca
uice/ dinca tranquilla uite sennta est/ nec nos aliam sedistã
sulã uite semitã quer inus ꝑ uitutẽ hec terte nõ alia quo cu¬

Expanded text:
hominibus factos ostendere satagens, tam multa ad contextum de Lactantio et Cicerone transcriberem, nisi quia eorum libros unde ista sumebam alibi quidem raros, apud vos autem nullos esse memineri iam diu, nescio an et utiliter, a proposito deerrasse vidsunt crediti qui ad inferna descenderant, nulla nobis eligenda est; non enim vie sed devia quedam sunt; non eo ducunt quo intendimus. Quis recdendum quam longissime ab arenosis atque palustribus, alto et confragoso colle gradiendum est: linquenda vitia, apprehendende virtutes, stultitia deserenda, sectanda sapientia; illarum enim finis harum principium esse solet. Hic est ordo qui ex Flacci verbis elicitur: Virtus est vitium fugere et sapientia prima stultitia caruisse. Preclare quidem Satyricus ait: Semita certe tranquilla per virtutem patet unica vite. Unica tranquilla vite semita est, nec nos aliam, sed hanc solam vite semitam querimus per virtutem: hec certe non alio quam quo cu
Abbreviated transcription (Latin):
mĩs aut demonũ suꝑadde ne capiamini. ne ue quis urm̃ hosti¬
bus suis auc confiliariis malis credat. Postremo unꝙͣ fletꝰ
aut ⁊ luctus diuellatur. unde utiq necessar iũ est diuelli ad
hec uidenda tutũ ⁊ quietũ delegistis iocum arirpuistis irerd
rectũ ⁊ securũ bono collirio limistis oculos. Sic agite ꝑgite
quo cepistis nemo se in tergũ flectat. Statua salis in quã
mulier. ⁊ etio respiciens uer sa est aias uras salutifero fale
cõdierit᷑/ ⁊ rullus homi sine poco est S pcc̃or di peccasti

Expanded text:
nis aut demonum fraude capiamini, ne ve quis vestrum hostibus suis aut consiliariis malis credat, postremo ne unquam flens aut invitus divellatur unde necessarium est divelli. Ad hec videnda lucidum et quietum delegistis locum, arripuistis iter rectum et securum, bono collirio linistis oculos; sic agite, pergite qua cepistis, nemo se in tergum flectat. Statua salis, in quam mulier retro respiciens versa est, animas vestras salutifero sale condiverit. Nullus ho
Abbreviated transcription (Latin):
uite/ ⁊ in liuẽ fuo uidebimꝰ lumẽ. Et idca co miror. liãt hom̃
cecitatẽ qui tuĩ uolu ptatis auidissimi suic/ eam q om̃i studioap¬
petant a sũma eos uoluptate minor abstiahit / q̃ impellere
magis acaiãre debuer at / ucmultis ⁊ mimis usq ades delt̾ã¬
est ceppes herbosus ⁊⁊ sub umbra ar boris exigiuis fons qͣle
est int̾ mortales uite molestias iuemrse fontẽ aque saliẽtis
in uitam et̾nã et umbia illã sub qua nõ ad breuis hore spa

Expanded text:
 lumen». Et idcirco miror hanc hominum cecitatem, qui cum voluptatis avidissimi sint eamque omni studio appetant, a summa eos voluptate minor abstrahit, que impellere magis atque animare debuerat, ut multis et minimis usqueadeo delectaest cespes herbosus et sub umbra arboris exiguus fons, quale est inter mortalis vite molestias invenisse «fontem aque salientis in vitam et
Abbreviated transcription (Latin):
terna iꝙͣ castigacõ sed hostilis est ulcio/ Ecoe ꝙͣ subito ꝙͣ¬
teruiblis̃ in consiliis suꝑ felios hom̃i multũ differt/ du¬
dico rrastitur. aruipienda dilacõms occasio est subita uos
na torupiet cum exarserit in breui ira eius bĩ om̃s
qui ꝯfidũt in eo/ uera quidẽ confidencia nisi de uirtute nõ
nastitur. hant colamus utillã adipistamur q̃ inter ⁊epẽ¬
tina ꝑicia reddat intrepidos acbeatos Quid em̃aliud remedii
est frẽs aut que nõ insti unĩta uictorie quib fidamus in hoc bel¬
lo/ ubi spes nr̃a se collocet an in multitudine diuiciaꝵ An eciã
regnis ⁊ caduca potencia/ an in uirtute mẽbroro ⁊ in corꝑeo ro¬
bore/ in equis ⁊ ciurib ⁊ bellico apparatu Absichoc ab aiã nrã
non st̃hee ad saliñ uie non sit in uob suꝑ quẽ iusti ⁊ ideant ⁊ di¬
tant/ Etre hamo qui non posuit deum adiutorem suũ ⁊c̃ Eti

Expanded text:
 Ecce quam subito in consiliis super filios hominum multum differt; subito irascitur: arripienda dilationis occasio est, ne subita nos ira corripiat. «Cum exarserit in brevi ira eius, beati omnes qui confidunt in eo». Vera quidem confidentia nisi de veritate non nascitur; hanc colamus ut illam adipiscamur, que inter repentina pericula reddat intrepidos ac beatos. Quid enim aliud remedii est, fratres, aut quenam instrumenta victorie quibus fidamus in hoc bello, ubi spes nostra se collocet? An in multitudine divitiarum? An in regnis et caduca potentia? An in virtute membrorum et corporeo robore? An in equis et curribus et bellico apparatu? Absit ab anima nostra: non sunt he ad salutem vie; non sit in nobis super quem iusti rideant et dicant: «Ecce h
Abbreviated transcription (Latin):
tamen mee missie ⁊ edigena/ nam net actus agenciũ tu ta
paciens in dispositũ oꝑantui ut phisiris placet. Et cũ aridã
stiplam̃ tenus fauilla sucreidat Aque us ualidũ motinguit
incendiũ ¶ Hec ⁊ quecũq Imilia obuer santiur ar̃s Si quidẽ

Expanded text:
ram mee miserie redigenda est, nam nec actus agentium circa ram mee miserie redigenda est, nam nec actus agentium circa patiens indispositum operantur, ut phisicis placet, et cum aridam stipulam tenuis favilla succendat, aque vis validum extinguit incendium. Hec et quecunque sim
Abbreviated transcription (Latin):
suũ duxit cuiꝰ tande onsilioacuir tute urbs euerra fm
ditus ardelera gens est Hec deudeis quid hactenus
Quid deiceps/ an dolosas malimeti fabulas/ an phorũ
dissanas et mextricablẽs amliges ac temerraii uirus auer¬
rois/ aruenenata ꝯuitia ⁊ spira ad celum putiido ore tris¬
missa/ An forte pocius demio ie sacrilegia fotim uel ma¬
nicher migna del ar ini blasemas andiamus. Quesi oiã
ytul absut a pectorib sams. fineq imẜablis paganoꝵ euor: et¬
petimus precer xpm̃ in quo quis quis spei sue anthor ã reait ua¬
⁊ nõ ꝙͣꝙͣ prosecucõnuĩ ꝓcellis expositũ fluctuare ⁊ laborare q̃d
pt̃ mergi nequit aut ꝑne. Orante illo simł ac iubente, neꝰ
bũtas assurgendi tanca pocõꝵ mole obruto. saluare ille potẽs
est/ ego saluar⁊ nequeo. Qnͣtalib em̃ tlem̃tia dei sit ter te uisti¬
ciam non excludit/ et ꝙͣus ĩmensa fit misicor dia ad mẽsiuã¬

Expanded text:
suum duxit, cuius tandem consilio ac virtute, imo equidemsuum duxit, cuius tandem consilio ac virtute, imo equidemnditus ac deleta gens est. Et de Iudeis quidem hactenus. Quid deinceps? An dolosas Maometi fabulas, an philosophorum dissonas et inextricabiles ambages ac temerarii virus Averrois ac venenata convitia et sputa ad celum putido ore transmissa, an forte potius de illo vel sacrilegia Photini, vel Manichei nugas, vel Arii blasphemias audiamus? Que si omnia procul absunt a pectoribus sanis, si neque miserabilis paganorum epetimus, nisi Cristum in quo quisquis spei sue anchoram iecit variis quanquam persecutionum procellis expositus fluctuare et laborare quidem potest, mergi nequit aut perire, orante illo simul ac iubente «ne bilitas assurgendi tanta peccatorum mole obruto. Salvare ille potens est: ego salvari nequeo. Quantalibet enim clementia Dei sit, certe iustitiam non excludit et quamvis immensa misericordia ad mensu
Abbreviated transcription (Latin):
nõ om̃ib forsan nota necͣ tam̃ideo miꝰ uera cuiꝰ terte tͣn q̃llꝰ
cuniosissimis ⁊ ero scriptor. menint. Pertrebuerat emĩ ĩ qͣt
orience teto uecus ⁊ constans oppiẽ eẽ in fatis ur eo tꝑẽ iudea
p̃fecti rero potirentur. licec autẽ ille ut paganus hõ ⁊⁊ suspec¬
cõmi apud mõs suo iure fati nomẽ ufurpet et uaticinium
in uespasiam principatu dice̾ ueli impletũ qui in iuidea
bellũ gerens adimꝑiũ est assĩptis/ Derũptam̃ ea nobis¬
mesfie expectatõ tredenda est qe iã aoice ꝑ ip̃m xp̃i tẽpus
impleta erãt/ id ceci toram poĩum nõ uidentes qd iã trã¬
sierat expectabant sicut hodiq expectant / et usq in fmẽ
ut credimꝰ expectabunt. Sr tic ea fiducia elati eludente eos
mat̾iam p̃buit Romanis aciendi in afiam ⁊ Ihosolimam
obfidendi duce belli uesparano qui secũ in arma p̃mogenitũ

Expanded text:
non omnibus forsan nota, nec tamen ideo minus vera, cuius certe Tranquillus non omnibus forsan nota, nec tamen ideo minus vera, cuius certe Tranquillus curiosissimus rerum scriptor meminit: «Percrebuerat» enim, inquit «oriente toto vetus et constans opinio esse in fatis ut eo tempore Iudea profecti rerum potirentur». Licet ille autem, ut paganus homo, et suspectum apud nostros suo iure fati nomen usurpet et vaticinium in Vespasiani principatu dicere velit impletum, qui in Iudea bellum gerens ad imperium est assumptus, vere tamen ea nobis expectatio Messie credenda est, que iam ante per ipsum Cristi tempus adimpleta erat. Id ceci coram positum non videntes, quod iam transierat expectabant, sicut hodieque expectant et usque in finem, ut credimus, expectabunt. Sed tunc ea fiducia elati, eludente eos materiam prebuit Romanis traiciendi in Asiam et Ierosolimam obsidendi, duce belli Vespasiano, qui secum in arma Titum primogenitum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ⁊ ad sui ludibriũ et ad estimoniũ eius quẽ crucifixerãt
ihũ xp̃i ⁊rondũ ualent au uolunt initellig̾e̾ impletũ ĩ
eis om̃e qd̃ in p̃s̃ legũt/ ex ipũ ꝑsona/ dauitico ore ꝓphãtũ
Resuscita me ⁊ retribuã eis pẽt eius resiurectõem sa atidi¬
uino iudicio totiens accriti testa tur. historio uulgate tescã
euersa ihrlm̃ cuiꝰ ꝙͣta fuit ⁊ uina ut omittã fedã famem
et obtentu famis incrediblã ⁊ horrenda faciora q̃ locus
iste nõ capit/ ip̃e cesoꝵ mirerus iudicõ est / qui qm̃ oem̃ siłi
iosephũ uirũ nõ mediocix aucͣͣis, qui ei bello int̾ fuit que
quid aliud tẽ fuit ꝙͣ i sta gentis impietas. ⁊ ingratitudo ⁊̃ xp̃m
prinapiũ oĩs cladis abhac stulta s⁊ indigna expectacõne yfectũ
est qd xpũs ip̃e flens ꝑiturã q urbem miseratus p̃dixisse legĩ
cognicõnis nccͣie deffciũs. expectacõnis suꝑuatue cã fuit stes

Expanded text:
 expectabitur, qui ut hostis resistendi animo, non ut dominus obsequendi  expectabitur, qui ut hostis resistendi animo, non ut dominus obsequendi proposito expectandus est? Messias enim verus dominus iam venit; ipse persona davitico ore prolatum: «Resuscita me et retribuam eis», post eiusdem resurrectionem strati divino iudicio totiens et attriti? Testantur historie vulgate, testatur eversa Ierusalem, cuius quanta fuerit ruina, ut omittam fedam famem et obtentu famis incredibilia et horrenda facinora, que locus iste non capit, ipse cesorum numerus indicio est, qui, quoniam Iosephum, virum non mediocris autoritatis qui ei bello interfuit, quequid aliud cause fuit quam illa gentis impietas et ingratitudo in Cristum? Principium omnis cladis ab hac stulta et indigna expectatione profectum est, quod Cristus ipse flens perituram urbem miseratus predixisse legitur, cognitionis necessarie defectus expectationis sue causa fuit. Res
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ueibum er ar apud deum ⁊ deusrr at uerbũ. ꝑ quẽ .s omia¬
ftã sunt. disfalãta tantisꝑ diuimtatis maiestate destendẽs
sub seruli habitu uerbum caro sem̃ est s⁊ habitauit in nobis
Quid gͥ senmnant udei/ aut quis tantus ⁊ tam latens sopor.
miseroꝵ ocłos opp̃ssit ut spare ⁊ expectaie malint ꝙͣ habe
aliũ xpm̃ tum hoc pphãtũ Regũt ⁊ impletũ u̾ident qs imple¬
ri non potiu̾̃t᷑ insi ꝑ xopm ⁊ Nos gͦ fr̃es hunc tenẽtes trea
torẽ redemptorẽ saluatorem optinrũ ⁊ nobistũ foamliarie
tomĩpatũ Rbfic ut aliũ expectamus preter. tũ ipm ad ui¬
diciũ reuer surũ quẽ s̃idm̃ eius aduẽtum leti utmnã ⁊ intrepi¬
Qñ nẽpe sex etatũ mill longior. hac q̃ modo agitu. ciuꝰ
initiũ xpĩ ponimus abadientu. Quid g̾ prestolantur in¬
sani nestio ꝙ̃ sue gentis eẽ encurũ qui iã pridẽ suis sedib
auulsi ⁊ toto terrore or be nsꝑsi nec ad aliud reseruati

Expanded text:
litur et sepe vivus Deus inanimati metalli desiderio atque admaiestate descendens sub servili habitu «Verbum caro factum est et habitavit in nobis». Quid igitur somniant Iudei? aut quis tantus letheus sopor man melius Herculi creditur furioso, an Marti homicide, an alium Cristum cum hoc prophetatum legunt, et impletum vident quod impleri ntorem, redemptorem, salvatorem optimum et nobiscum familiariter adeo versatum, absit ut alium expectemus preter eum ipsum ad iudicium revert. Omnium nempe sex etatum nulla longior hac, que modo agitur, cuius initium Cristi ponimus ab adventu. Quid igitur prestolantur insani nescio quem sue gentis esse venturum, qui iampridem propriis sedibus avulsi et toto terrarum orbe di
Abbreviated transcription (Latin):
dem nram ꝙͣcum qui̾u̾it ai mauit / omẽm q hant deoꝵ stenã
mira ⁊ saudablĩ curiofitate decexit/ Inq hocidẽ opus augu¬
stmo atq aliis sequatib uiam fecit cũ mlta de p̃ma deoꝵo inuẽ¬
cione disser uisser sic adiecit / deinde ip̃i reges cũ car uissent
luns quoꝵ utã cõposuerant magnũ sui desider iũ mor tuui relin¬
quer ut̃ itaq homĩes simłacia eoꝵ fmxerut uthẽr et aliqd̃ ex
ymaginũ atemplõne solaciũ Progressiqz longiꝰ ꝑ amorem
memor iã despũctoro colere ceꝑunt ut ⁊ giam̃ ⁊ eferre bene meri¬
tis uiderentur. ⁊ successor es eoꝵ allicei et ad bene oꝑant cupi

Expanded text:
um quivit armavit, omnemque hanc deorum scenam mira et laudabili curiositate detexit, inque hoc idem opus Augustino atque aliis sequacibus viam fecit, cum multa de prima deorum inventione disseruisset, sic adiecit: «Deinde ipsi reges cum cari fuissent his quorum vitam composuerant magnum sui desiderium mortui reliquerunt. itaque homines eorum simulacra finxerunt, ut haberent aliquod ex imaginum contemplatione solacium, progressique longius per amorem memoriam defunctorum colere coeperunt, ut et gratiam referre bene meritis uiderentur et successores eorum adlicerent ad bene imperandi cupi
Abbreviated transcription (Latin):
multuarie p̃ter missũ merui hic modo supplere ꝓpositum ⁊ scri¬
bendo a gere qd uiua uoce nõ potui/ si modo mea uox uiua est
pccõris homĩs fessi inscii occupati ut cũq autẽ lingue debi¬
tum digitus ꝑsoluet nescio an gracius sed certe diuabliũs
qͣnus eñi grauia uerba p̃teruolant/ leuia eciã seripta manẽt
Scribam ergo ⁊ si ur̃a nõ int̾sic/ ad ex me seu nouũ aliquid
audire unde iam pridem ⁊udicatũ uob̃ habitũ cõparastis mea
tamen int̾est semꝑ si fier ⁊ possit talia loqui si forte loquõtem
ip̃e me audiam exaudiam q neq qui cõñs predicatiũ est mor
Rus lo quax sunt ⁊ siu dmna sim. Ita uero moderabor stilã. est
qui ad pñtes sei mo michi sit ad absentes eplã ꝙpuis ut qd̃ est
fateor maiore ⁊ mellore mei par te sun presens
lide uers nũc or diar seu quid pͥmĩ semi absens dicam¬

Expanded text:
multuarie pretermissum memini, hic modo supplere propositum et scrimultuarie pretermissum memini, hic modo supplere propositum et scribendo agere quod viva voce non potui, si modo viva vox mea est, peccatoris hominis, fessi, inscii, occupati: utcunque autem lingue debitum digitus persolvet, nescio an gratius, sed certe durabilius; quamvis enim gravia verba pretervolant, levia etiam scripta manent. Scribam ergo; et si vestra non intersit id ex me ceu novum aliquid audire, unde iampridem radicatum vobis habitum comparastis, mea tamen interest si fieri possit talia loqui, si forte loquentem ipse me audiam exaudiamque, neque, qui comunis predicantium morbus est, loquax simul et surdus sim. Ita vero moderabor stilum, ut quasi ad presentes sermo michi sit ad absentes epystola, quamvis, ut quod est fatear, et maiore et meliore mei parte sim presens. Unde vero nunc ordiar, seu quid primum semiabsens dicam
Abbreviated transcription (Latin):
contuine orõnis aa tebant obliuione on miecta insi eoꝵ que ucis¬
sim exore nĩc huiꝰ nĩt illius uelut/e totidem telestib oraclĩs
er ũpebant Quid multa ita michi accidit uc intẽtus inhians¬
q omibus cũctaq cii cũspiciens multa spar sim audiens ac lo¬
quens. Contimũ in chil pene tacitus audier in comitantibus
quidẽ bobis ꝙͣtum ar tissime religionis fi ena laxare licuit no¬
uissime abeutite ocłis ⁊ quid̃ de urũ dilectione michi spondeo
aĩs ac multa ad celum prece ysequentibus ut qui unũ ibi ger-¬
manũ quererem multos inuenerim ⁊ runc tandem in solitu¬
dinem ꝓpriam regressus ⁊ tocius sacie dulcedimis memor quã
apud uos dñice apes bene nata mens haufit eam nũc ip̃e metũ
in abscondito ruminãs multa reperiõ q̃ ille michi ꝑ breues
dies in longũ ꝓfucurũ tuibuerit. Prrinde qd̾a me tũc ibi tu¬

Expanded text:
continue orationis arcebant, oblivione adiecta, nisi eorum que viciscontinue orationis arcebant, oblivione adiecta, nisi eorum que vicissim ex ore nunc huius nunc illius, velut ex totidem celestibus oraculis erumpebant. Quid multa? Ita michi accidit, ut intentus inhyansque omnibus cuntaque circumspiciens, multa sparsim audiens ac loquens continuum nichil, pene tacitus abierim comitantibus quidem vobis quantum arctissime religionis frenum laxari licuit, novissime abeuntem oculis et, quod de nostra dilectione michi spondeo, animis ac multa ad celum prece prosequentibus, ut qui unum germanum quererem multos invenerim. Nunc tandem in solitudinem propriam regressus et totius sacre dulcedinis memor quam apud vos, dominice apes, bene nata gens, hausi eamque nunc ipse mecum in abscondito ruminans, multa reperio que ille michi perbrevis dies in longum profutura tribuerit. Proinde quod a me tunc ibi tu
Abbreviated transcription (Latin):
fola breuitas adu̾sata est uix uerendos uultus aspue contiegit
nñꝙͣ mithibi euior lux nũiꝙͣ delocior. nox fuit dum religiosi p̃a
illam her ennũ templũmq cõtemplor. dum deuotũ silentil̃ s⁊ am¬
gelitam pscasinodiam stupeo dum dos lymic om̃s. hmc singloa mior
et hũam more dũ depositum opus ues p̃dulce meũ pignus amplec¬
tor: iq multũ exoptatis ger mam optimi atq unici tolloquniẽ
atquesto not fentienti nichi totum illud exiguũ tenꝑ fus ⁊ Sn¬
unt uer dã noitend colligend q aninum facultas defut uimĩ¬
quoq contimiũ obsequiũ ⁊ caritas illa tõis quã in xp̃o cũctis hos¬
hẽbat ne mea longior mora diuinis laudibus urõq ꝓpoĩto
forsan officer et ⁊ festinar et abitum. mone bant insuꝑ et cõfa¬
bucla tõnes cũ singlis iocũde ⁊ breues quib huc nõ uel illuc
sedsemꝑ in id ip̃in sacra ⁊ sobria uoluptate ⁊ upiebar. cui sum

Expanded text:
sola brevitas adversata est. Vix verendos vultus aspicere contigit, sola brevitas adversata est. Vix verendos vultus aspicere contigit, nunquam michi brevior lux, nunquam velocior nox fuit: dum religiosissimam illam heremum templumque contemplor, dum devotum silentium et angelicam psalmodiam stupeo, dum vos hinc omnes, hinc singulos miror, et humani more animi depositum apud vos predulce meum pignus amplector inque multum exoptatis germani optimi atque unici colloquiis acquiesco, non sentienti michi totum illud exiguum tempus effluxit. Verba nectendi colligendique animum facultas defuit; veuum obsequium et caritas, non illa comunis, quam in Cristo cuntis hoslicitum habebant, ne mea longior mora divinis laudibus vestroque proposito forsan officeret, et festinare abitum monebant. Insuper confabulationes cum singulis iocunde et breves, quibus huc illuc, sed semper in idipsum sacra et sobria voluptate rapiebar, cursum
Abbreviated transcription (Latin):
Iignum erat o felix xpi familia ut eo tẽ¬
poris spacio quo uobistum fui aliquideoꝵ
pe loquerer. quod ur̃e fidei mea deuocio
cõmendaret ⁊ cõĩs amor. dñi. Sed ut
uidistis br euc tempue ad explicandum gͣr dũ
cuus aninũ fuit. Et ut om̃ĩs dulcedo
uite huiꝰ uento fugatior. ẽẽ solet uem
simul atq abii utq in longinqua dalde
materia uei bo cosaĩeo uti possum deni uidi uici. Si quide inl alũd
est uintere qͣi ũoti cõpotem fieri. dictor est em̃ uoti compos. dici eigo
qd uotis optasam cõsecutus deni ego in paicaidifum uidi angela oi
in terta ⁊ in teriemis cor ꝑibus habitantes suos temꝑe habita tiurs
i telis et ad xp̃m̃ cui misitant exacto pñtis exilii labere dentu os
qui insi uoas pr iuscyͣ for mar et in utero nouisset ⁊ scficassetoñ
diosum iter ⁊ a mĩd aeuio semotissi mũ ostendisset S nequtẽe
hnc pienũ sperem scõ illi gaudio qd ex ui ã tonuer sadõnẽ pricepi

Expanded text:
ignum erat, o felix Cristi familia, ut eo temporis spatio, quo vobiscum fui, aliquid ipse coram loquerer, quod vestre fidei mea devotio commendaret et comunis amor Domini. Sed, ut vidistis, breve tempus ad explicandum gravidum curis animum fuit, et ut omnis dulcedo vite huius vento fugacior esse solet, veni simul atque abii, utque in longinqua valde materia verbo cesareo uti possim: «veni, vidi, vici»; siquidem ni aliud est vincere, quam voti compotem fieri: victor est enim voti compos. Vici ergo, quod votis optabam consecutus: veni ego in paradisum, vidi angelos Dei in terra et in terrenis corporibus habitantes, suo tempore habitaturos in celis et ad Cristum, cui militant, exacto presenti exilii labore venturos, qui nisi vos «priusquam formaret in utero» novisset et sanctificasset et pendiosum iter et a mundi devio semotissimum ostendisset. Sed nequid hic plenum sperem, sancto illi gaudio, quod ex nostra conversatione percepi,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc statu es ꝙͣ dolosa linga tu tũstrepit ꝙͣ potens est qui
tibi ħunt ammũ dedit ꝙͣ facilo illi sit ꝙ inspirauit feu̾e̾
ꝑficere qd incepit / audis illa dera falpis mistentẽ ne si plã
suit oña pariter. ⁊ espuantur. ditet taue ne quẽ timeas
ne tui te subimĩtas ml libertate melius liberesto quid ba¬
nõ terrore quid łrũl. sei uitute deiceris Respondebit p̾mũ
ore mosayto/ deinde ꝑ se ipãm uiua ueritas ut dim deum
tuum adores ⁊ illi soli seruas/ nec tm̃ modori. Ded si¬

Expanded text:
hoc statu es, quem dolosa lingua circumstrepit, quam potens est qui hoc statu es, quem dolosa lingua circumstrepit, quam potens est qui tibi hunc animum dedit, quam facile illi sit quod inspiravit fovere, perficere quod incepit. Audis illam veris falsa miscentem, ne si falsa sint omnia pariter respuantur. Dicet: cave nequem timeas, necui te submittas, nil libertate melius, liber esto; quid vano terrore, quid humili servitute deiceris? Respondebit primum ore mosaico, deinde autem per seipsam viva veritas ut «Dominum deum tuum adores et illi soli ser
Abbreviated transcription (Latin):
doloribus asperis, sed preduleis amoris tanterio uulnere
de quibus ip̃e non semel sediteꝵ/ ⁊⁊ iteꝵ gliũbundus et
exultans dirit In noiẽ dñi quia ultus sum in eos. uore
igitur. potens. et paucis sagitis or bem domuit/ se qͣ aduersa¬
riis ulristens tot aiãs duci hostiũ eripuit/ uere acute sagiat¬
te que felici iactu dur issimo adhe̾re precordus ¶ Car bones
uero desolatorios seu uastatores uti ũq eñ in anquis co¬
dicibus lectũ est quid alius putẽ infi ardentes ⁊ ignitas aiãs
eoꝵ. qui nos in hoc scõ ꝓpoĩto precesseiũt. Sepe tui uerba non
ꝑderant exempla yfuere puduit q nõ sequi tui non ardẽ
non pudebat tanto uehem̃cior. a tuleus est actiuẽꝙͣ uei boꝵ
figat duo hec scuta remedia st̃ sagitte potẽtis atate. Si
ille forte non sufficiant tarbones depelatooii dict̃ cibiqued
neres tareat exemplo In p̾mis meditare tu quasquie in

Expanded text:
doloris asperi, sed predulcis amoris causativo vulnere, doloris asperi, sed predulcis amoris causativo vulnere, de quibus ipse non semel sed iterum et iterum gloriabundus et exultans dicit: «In nomine Domini quia ultus sum in eos»? Vere igitur potens, qui paucis sagittis orbem domuit seque de tot adversariis ulciscens tot animas duci hostium eripuit: vere acute sagitte, que facili iactu durissimis adhesere precordiis: carbones vero desolatorios seu vastatores, utrunque enim in antiquis codicibus lectum est, quid aliud putem, nisi ardentes et ignitas animas eorum, qui vos in hoc sancto proposito precesserunt? Sepe cui verba non proderant, exempla profuere puduitque non sequi cui non credere non pudebat; tanto vehementior aculeus est actuum quam verborfigat, duo hec monstrata remedia sunt: sagitte potentis acute; si forte ille non sufficiant, carbones desolatorii. Dicam aliquid, ne res careat exemplo. In primis meditare tu quisquis in
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitas in hoc preangusto terre lñtablĩ angło siue ut
ꝓprie dicã pñcto qui si cerra ad unu̾sũ pũcti ⁊acõnẽ obtinet
puncti punctus eẽ dep̃hendit᷑ in quoquid om̃s degimꝰ mor.¬
tales gems laboriosum/ anxiũ sollicitũ tantomotu tot¬
qz paludibus obruro toc desertis in hospito ⁊ inculto annu¬
bus mõtib q distincto toe regnis ac imꝑiis scisso tot bellis
ac discordiis in quieto quo tam iugibus tiuis, tam longo la¬
bore, breuiq temꝑe posfidendo non secus ar ꝑpetuo suꝑbimꝰ
cuius fugitua feliatas ꝙͣuis in sano fulgore prestringẽte
oclõs aliquid ẽẽ uideatu. quid tam̃ uere sit multis exꝑim̃ti
s nillo clariues ꝙͣ morte tognoscitur ¶ Sagictas uero
quas alias opinemiu nisi aplõs ⁊ mĩcios/ quas potens
ille de quo loquimur in mediosuoꝵ hostiũ i acularus est
seu uerba uite ⁊⁊ testimoma enugelii la te sparsa/ sue per
illos siue ꝑ ip̃m regum ac ppłoro infixa pectoribus non

Expanded text:
erius nostra fragilitas in hoc perangusto terre habitabilis angulo sive, ut proprie dicam, puncto, qui, si terra ad universum puncti rationem obtinet, puncti punctus esse deprehenditur, in quo quidem omnes degimus mortales, genus laboriosum, anxium, solicitum, tanto mari totque paludibus obruto, tot desertis inhospito et inculto, tot amnibus montibusque distincto, tot regnis atque imperiis scisso, tot bellis ac discordiis inquieto, quo tam iugibus curis, tam longo labore brevique tempore possidendo non secus ac perpetuo superbimus, cuius fugitiva felicitas, quamvis insano fulgore perstringente oculos aliquid esse videatur, quid tamen vere sit multis experimentis, sed nullo clarius quam morte agnoscitur? Sagittas vero quas alias opinemur, nisi apostolos ac nuntios, quos potens ille de quo loquimur in medium suorum hostium iaculatus est, seu verba vite et testimonia Evangelii late sparsa et sive per illos, sive per seipsum regum ac populorum infixa sunt pectoribus, non
Abbreviated transcription (Latin):
in xp̃o ilrũ Quodq in anthonio laudatis in uobis explete
de quostribitur Qͥ nec tꝑũm longitudiẽm laboꝵ merita
pensabant / sedamore ⁊ famulatu spontaneo semꝑ tãc
in p̾ncipis constitutus aspcũ ad ꝓfectũ diuim metus cõtitabat¬
noiuis q cupiens aug̾e̾ pret̾i̾tã semꝑ ⁊ memoratũ supra uer¬
bum illud aplitum ante oclos habebat Et illud iphĩcũ helie ui¬
uit dñs tui asto hodie ubi idcii to hodie ẽ appositũ quia nõ ꝯ¬
putabat helias preteritũ tempus. Ded tãꝙͣ cotidie in cer¬
tannẽ constitucus talem se prebere tupiebat qualẽ sciebat
dignũ dei ẽẽ conspectib. Cales ⁊ uos gͥ spectatores urĩs ocłis
exhibete futur ꝑiclĩ prouidences preteritors negotioꝵ
obliti ⁊ ĩmemor es meritoꝵ Et si qua eciã m̃t a tergo de¬
litis mũdi cura si que uel tenius sibilans aura scli blandie¬
tis insequitur. Indumini remedia scriptiuar in quibus

Expanded text:
in Cristo Iesu», quodque in Antonio laudatis in vobis implete, in Cristo Iesu», quodque in Antonio laudatis in vobis implete, de quo scribitur quod «nec temporum longitudine laborum merita pensabat, sed amore et famulatu spontaneo semper tanquam in principis constitutus aspectu ad profectum divini metus concitabatnovisque cupiens augere preterita», semper et memoratum supra verbum illud apostolicum ante oculos habebat et illud propheticum Helie: «Vivit Dominus cui asto hodie», ubi idcirco «hodie esset appositum, quia non computabat Helias preteritum tempus, sed tanquam quotidie in certamine constitutus talem se prebere cupiebat, qualem sciebat Dei dignum esse conspectibus». Tales et vos igitur spectatoris vestri oculis exhibete, futuri periculi providentes, preteritorum et negotiorum obliti et immemores meritorum. Et siqua etiam nunc a tergo vellicans mundi cura, siqua vel tenuiter sibilans aura seculi blandientis insequitur, iuduimini remedia Scripturarum, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
tor porem doceo sed ociũ idq religiosum/ dacate autẽ a suꝑua¬
cus laboribus que corpus ⁊ spm̃ fatigant a tõcupistĩa car¬
nis/ ac libidine/ que totũ fedant eneruant q hoĩem / a cõtupiã
oclõꝵo que obtentu scie seducit Abambitõne scli que uncis at¬
q compedibus alligat ab mutilib curis q̃ torruũt abditis
facib / demq a pcc̃ĩs om̃ib que ĩfelicẽ mam torquẽt oppr
mũtq et interimũt Incer. cũcta feriam̃i ⁊ uatate nõ solũ
a noxia ⁊ecordacõne preteriti tꝑĩs que ⁊ absentes ⁊ euehit
⁊ extinctas fustitat passiones sed ab om̃i quoq memoria
precedenciũ meritoꝵ uñ ne ꝯfociis mentibus fiducie mix¬
tus torpor obrepar/ quin pocius cum apło que retro sunt
obliuistentes, ad ea uero que sunt pora extendẽtes nosmet¬
ipos ad destinatũ ꝑsequimin br auiũ suꝑne uatatõis dĩ

Expanded text:
torporem doceo, sed otium idque religiosum. Vacate autem a supervatorporem doceo, sed otium idque religiosum. Vacate autem a supervacuis laboribus, qui corpus et spiritum fatigant, a concupiscentia carnis ac libidine, que totum fedant enervantque hominem, a concupiscentia oculorum, que obtentu scientie seducit, ab ambitione seculi, que uncis atque compedibus alligat, ab inutilibus curis, que cor urunt facibus abditis, denique a peccatis omnibus, que infelicem animam torquent oppate, non solum a noxia recordatione preteriti temporis, que et absentes revehit et extinctas suscitat passiones, sed ab omni quoque memoria precedentium meritorum, unde bene consciis mentibus fiducie mixtus torpor obrepat, quin potius cum Apostolo «que retro sunt obliviscentes, ad ea vero que sunt priora extendentes vosmetipsos, ad destinatum persequimini, ad bravium superne vocationis Dei
Abbreviated transcription (Latin):
luti ¶ Per campum pascuntur equi q̃ grã currũ ¶ Amoꝵ¬
qz fuit uiius q̃ tura intentes ¶HPastere equos ead sequitur
tellure repostos/ Que licet ꝓstribentis ar bira io ficta sint
non tam̃ talia/ tantus ille uir fingẽt infi opiõne infica pro
uarietate studioꝵ huiꝰ uite aliũ atq aliũ mĩaꝵ statũ suꝑerre
post mortem. Sed huit maxime similẽ quẽ quisq uiuẽs gesserit
cum uirũ decent a stiplãnte fu matã cerintis. ubi cer tamĩb
delectactos alienandos a pace/ ⁊ sũrais diff.fficutatibus im¬
plicandos incũctanter. asseruit Qd̃ actendens quid amplius
dicam frẽs/ insi qsd ⁊ sepe dcm̃ est ⁊⁊ repetendum sepe uacare
Et forte nũt ut mñ aliquis bone uoluntatis sed nõ pariter:
doctris int̾roget A quibus rebus amite uacabimus neq em̃
abom̃ibus uatare fas est xp̃ĩ miliciã professos/ Qreq ego uos

Expanded text:
luti per campum pascuntur equi. Que gratia currum armorluti per campum pascuntur equi. Que gratia currum armorumque fuit vivis, que cura nitentes pascere equos, eadem sequitur tellure repostos. Que licet pro scribentis arbitrio ficta sint, non tamen talia tantus ille vir fingeret nisi opinione insita pro varietate studiorum vite huius alium atque alium animarum statum superesse post mortem, sed his maxime similem, que quisque vivens gesserit,cum virum decent, astipulante firmatam cernitis, ubi certaminibus delectatos alienandos a pace et summis difficultatibus implicandos incuntanter asseruit. Quod attendens, quid amplius dicam, fratres, nisi quod et sepe dictum est et repetendum sepius: «Vacate»? Et forte nostrum nunc aliquis bone voluntatis, sed non pariter doctus, interroget: A quibus rebus, amice, vacabimus? Neque enim ab omnibus rebus vacare fas est Cristi militiam professos, neque ego vos
Abbreviated transcription (Latin):
que ad rem ꝑtinere uisa erant/ curiosius/ atq pro locis inse¬
rui. Quibus oñderẽ eos qui in hac uita p̾cupide ⁊ suꝑuatuo
laborarẽt/ in ea quoq uita quã expectans laboraturos in
eternĩ inq infinẽ uictures ut dicebam / ⁊ re qua fmendila¬
bores spes in mor te fit, et oĩo quibus quisqz dum uiuit delecta¬
tur/ eoꝵo sibi post obitum uel gaudiũ uel suppliciũ reseruari
Idq non solum eis quibus in libro sapĩe scrĩptũ est ucsciant
quia ꝑ que pecrat quis ꝑ hec ⁊ torquetur. Sed potestis quoq¬
dicẽ gentilibus ꝑsuasum erat qñ prestancissimꝰ eoꝵ apud
inferos amatũ mãs secretis callib celat/ quos cure / nõ ip̃a
in morre ⁊elinquũt. Et idem bellatoꝵ aias suis locis astribẽs
cum in giamineis palestr is excentes membra, luctantes q fu¬
ceret ad postiemnĩ ait ¶ Stant terre de fixe haste passimq so¬

Expanded text:
que ad rem pertinere visa erant curiosius atque prolixius inseque ad rem pertinere visa erant curiosius atque prolixius inserui, quibus ostenderem eos qui in hac vita precupide et supervacuo laborarent, in ea quoque vita quam expectamus laboraturos in eternum inque finem victuros, ut dicebam, nequa finiendi laboris spes in morte sit et omnino quibus quisque dum vivit delectatur eorum sibi post obitum vel gaudium vel supplitium reservari. Idque non solum nostris, quibus in libro Sapientie scriptum est «ut sciant quia per que peccat quis per hec et torquetur», sed poetis quoque gentilibus persuasum erat, quando prestantissimus eorum apud inferos amantum animas secretis callibus celat, quos «cure non ipsa in morte relinquunt», et idem animas bellatorum suis locis ascribens cum in gramineis palestris exercentes membra luctantesque faceret ad postremum ait: Stant terre defixe haste passimque so
Abbreviated transcription (Latin):
non bñ utuntu. talenco sibi ꝯmisso id est mẽtis otiõ qua ui¬
dentur om̃s qui dorti/ aut urbam aut faceti nommã tũy. excel¬
lert ti ibus hñt eam in suda ioligatã autin t̾ra obrutã id¬
est delicatis ⁊ suꝑflius ⁊ ebus aur terr enis cupiditatibus. in¬
iolutam ⁊ oppr esfam ligabunnu gͦ hiis manus ⁊̃ pedes et
mittentui in tenebras exteriores ibi erit plor atus ⁊ studor. de¬
tuĩ non quia ea disexerunt quis em̃ diligat. Sed quia disexeiũt
Qui em̃ magis amant ire ꝙͣ redire, aut ꝑuenire in longinqua
mittendi sunt qm̃ caro sunt ⁊ spũs amblañs ⁊ nõ reuertene
ret ab augustino car ptim mutͣatus
ultis abstmeo ne ꝓpe maior. ꝑs suscepti oꝑis aliena
fit. Quãnis ⁊ longostudio multoq p̃cio tpr̃is q̃fica
aliena non debeant uider i Sed hee sulutar es ac magnifice
non siglõꝵo/ seduc senete placet publice uoces sũc/ Ca rane

Expanded text:
non bene utuntur talento sibi commisso, idest mentis acie, qua vinon bene utuntur talento sibi commisso, idest mentis acie, qua videntur omnes qui docti aut urbani aut faceti nominantur excellere. Sed habent eam in sudario ligatam aut in terra obrutam, idest delicatis et superfluis rebus aut terrenis cupiditatibus involutam et oppressam. Ligabuntur ergo his manus et pedes, et mittentur in tenebras exteriores, ibi erit ploratus et stridor dentium, non quia ipsa dilexerunt, quis enim haec diligat, sed quia illa, quae Qui enim magis amant ire quam redire aut pervenire in longinqua mittendi sunt, quoniam caro sunt et spiritus ambulans et non revertens». Hec ab Augustino carptim mutuatus ultis abstineo, ne prope maior pars suscepti operis aliena sit, quamvis et longo studio multoque precio temporis quesita aliena non debeant videri et he salutares ac magnifice non singulorum, sed, ut Senece placet, «publice voces» sint. Ea sane
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃ĩs ex quibus sĩmam spei ur̃e potestis ap̃pħende̾ uos qui ꝙͣtũ
posfiblẽ est h̃i tar nẽ spũi subietistis ad eos de quibus inceꝑam
exteriores benebre et qui certam̃ib delectantur alienabũt᷑
a pate ⁊ sũmis diffitultatibus implicabuntu: mitũ enim
sũme difficultatis est bellum atq contencĩo ⁊ hoc sigificare
ar bitior. ꝙ ligantur eis manus ⁊ pedes/ id est facilitas om̃is
aufer tui. oꝑand neq liis tontentꝰ teptũ q de industria ⁊¬
proti ulens ser monẽ plur es em̃ inquit funt qui hec omĩa
nuitia simł diligũt ⁊ quoꝵ est spettar e mandũcare dibere
cõtubere/ dor mire/ ⁊ in cogita tõne sua nichil aluid ꝙͣ fantas¬
mata que de tali uita tolligunt amplexar⁊ ex eoꝵ fallatia su¬
ꝓsticõnis uel impietatis r eglãs finge̾ quibus decipiũtu. ⁊ q̃b
inherent eciã si ab illecebris car is se abstme̾ conẽtur. quia

Expanded text:
dictis ex quibus summam spei vestre potestis apprehendere vos, qui quantum dictis ex quibus summam spei vestre potestis apprehendere vos, qui quantum possibile est homini carnem spiritui subiecistis, ad eos de quibus inceperam exteriores tenebre, et qui certaminibus delectantur alienabuntur a pace et summis difficultatibus implicabuntur. Initium enim summe difficultatis est bellum atque contentio et hoc significare arbitror quod ligantur eis manus et pedes, idest facilitas omnis aufertur operandi». Neque his contentus ceptumque de industria protrahens sermonem, «plures enim» inquit «sunt, qui hec omnia initia simul diligunt et quorum est spectare, manducare, bibere, concumbere, dormire et in cogitatione sua nichil aliud quam fantasmata, que de tali vita colligunt, amplexari; ex eorum fallacia superstitionis vel impietatis regulas fingere, quibus decipiuntur et quibus inherent, etiam si ab illecebris carnis se abstinere conentur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ uincũt, eum uictoria sit finis cer tand ¶ Sileo que seqũt᷑
s. mor talis insane magis labore gaudẽtis ꝙͣ laboris fiuctu
Cecerũ paceftũtus insistens quid int̾ hoꝵ erroneas ac per¬
uer sas ⁊ iustoꝵ scas ac sobrias intentõnes incerfit non młte
post addidit Quare qui fines ipõs de sida̾nt, prius curiosite
tarent cognostentes eam eẽ certam cognicõnem que intus est
autẽ inquit uitam ⁊ cogniaio ꝑficietur/ qiaa ex ꝑte mĩc stimꝰ
cum autẽ uenerit os ꝑstiñ est non erit ex ꝑte sed par omũs a de¬
⁊ it ⁊ tota feciu itas ⁊ milla indigentia ⁊ milla fatigacõ aderit
tor pori quia coriuptiblẽ hoc/ temꝑe atq or dme suo/ quo r esur¬
⁊ ectio caris futura est induetintorr upcõem ⁊ rimitũ aut̃
amãt n actõne solam patemi s⁊ in corꝑe solam sanitatẽ hot in
eis em̃ ꝑficietu. posthant qd in hac uita plus diligũt L̾ ine

Expanded text:
quam vincant, cum victoria sit finis certandi». Sileo que sequuntuquam vincant, cum victoria sit finis certandi». Sileo que sequuntunotam scilicet mortalis insanie magis labore gaudentis quam laboris fructu. Ceterum patefacere insistens quid inter horum erroneas ac perversas et iustorum sanctas ac sobrias intentiones intersit, non multo post disserit: «Quare qui fines ipsos desiderant prius curiositate carent, cognoscentes eam esse certam cognitionem, que intus est,autem» inquit «vitam et cognitio perficietur quia ex parte nunc scimus, cum autem venerit quod perfectum est non erit ex parte, sed pax omnis aderit et tota sanitas et nulla indigentia et nulla fatigatio aderit corpori, quia corruptibile hoc tempore atque ordine suo quo resurrectio carnis futura est induetur incorruptionem. Nimirum autem amant et in actione solam pacem et in corpore solam sanitatem. Hoc in eis enim perficietur post hanc quod in hac vita plus diligunt». His
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ corꝑe ienuiustet ad supplicuĩ non ad ditami E iue sim
torus atqz mitegie ⁊ idem ip̃ẽ ⁊ nõ allus diuet adhiue ĩfime
ue sme fine crucietur ac laboret in eter mĩ uoti q tompos ml hac
qd̃ queratur. dicetui. enĩ sibi quid mestus es quid dentib fie¬
mis aut quid defles qd quer ebas inuenisti qd optabas adep¬
tus es, uacare metuebas et quiestere iam labora, non est bna
tibi uinꝙͣ aut querendus labor. aut requies tunẽda uade
modo discuire litiga alterare contende clama pugna
modisqz omĩdus labora nemo dissuadet nemo yhibet hẽs
eos comites qui talibus delectentur., qui que tibi oli ut hus
delectare prestabant/ Et quid putas hii te quiesrẽ ⁊ si uelle
teꝑis non sinent ¶ Ut enĩ eos libro sed alio quodã loco daig
idem ait. Miseri homñes quibus cegnita uilestunt/ ⁊ nouitatib
gaudent libencius distunt ꝙͣ norunt cum cognicõ sit fime dis¬
tend, Et quibus uilis est facilitas a ccõnis libencius cer tant

Expanded text:
non ad vitam, et rursum totus atque integer et idem ipse, non alius, vivet adhuc in finem ut sine fine crucietur ac laboret in eternum, votique compos nil habeat quod queratur; dicetur enim sibi: quid mestus es, «qui dentibus fremis», aut quid defles? quod querebas invenisti, quod optabas adeptus es. Vacare metuebas et quiescere: iam labora; non est hic tibi unquam querendus labor aut requies timenda. Vade modo, discurre, litiga, altercare, contende, clama, pugna, modisque omnibus labora: nemo dissuadet, nemo prohibet, habes eos comites, qui talibus delectentur quique tibi olim ut his delectarere prestabant. Et quid putas? Hi te quiescere, et si velle ceperis, non sinent; ut enim eodem libro, sed alio quodam loco Augustinus idem ait: «Miseri homines quibus cognita vilescunt et novitatibus gaudent: libentius discunt quam norunt, cum cognitio sit finis discendi; et quibus vilis est facilitas actionis: libentius certant
Abbreviated transcription (Latin):
nũc eciam hac seueritate tranquilliꝰ uirgã minat᷑ ⁊ uerbã
non gladiũ non stutũ/ paterna ꝯm̃acio non iudiciaria est
Castigat ⁊ castigando nõ ꝑimit sedmissetur ⁊ corrigit
qr ip̃e nouit figmẽtũ nm̃ recordacus qm̃ pulus sumus
Adhuc mitis ⁊ paciens, ad huc missator ⁊ missicors dno

Expanded text:
nunc etiam hac severitate tranquillius? Virgam minatur et verbera, non gladium, non securim: paterna comminatio, non iudiciaria est; castigat et castigando non perimit, sed miseretur et corrigit, quia ipse novit figmentum nostrum, recordatus quoniam pulvis sumus. Adhuc mitis et patiens «miserator et misericors Do
Abbreviated transcription (Latin):
st et lorasis spacii nõ taꝑax ex equo omẽm suã regit ac su¬
qui multa tiu iõsius quoq ꝙͣ oportuit librie mandantes at¬
memorie uinĩqd̾ ⁊ maximũ erat ⁊ sũme salutiferũ atq
as p̃me ncc̃ium filuistis in quibusd sane codicib uiis pre¬
dicari doũ si eiue uer bũ ⁊ multa q̃suprasũmĩ fiacĩ eat

Expanded text:
sunt» et, localis spatii non capax, ex equo omnem suam regit ac susunt» et, localis spatii non capax, ex equo omnem suam regit ac suqui multa curiosius quoque quam oportuit libris ac memorie mandantes unum quod et maximum erat et summe salutiferum atque apprime necessarium siluistis. In quibusdam sane codicibus vestris predicari Deum et eius Verbum et multa, que circa summum fidei vert
Abbreviated transcription (Latin):
ue de tempestate de grandine multa de mialiũ naturis de po¬
tentiis h̃daꝵ de qualitatibus ⁊ eꝵ multa demq/ de tumore
pelagi de tremore t̾uuirũ/ de motu teli ac stellarũ dispucata
acuirer artemptata ti artata sudtilr̃ ⁊ eliquistis At quidus
modis telũ terre iũgeretur atq uniretur unũ boc ex om̃ib
uideatur tam magna/ tamqz distancia iũgere Qut qui maiꝰ
quidã multo distancius est ꝙ moueri oportet et inclinar ut
terra saluetur Incer telũ nãq ⁊ t̾dam distancia inges fate
est uñ nomẽ accepit de terra ortus in t̾ra uiuẽs̃ in t̾ra re¬
uer suius/ deus autẽ nõ celũ sed celi condicor. tantũ celo ꝙͣtũ
terra altier utrobiq tantũdẽ pñs ⁊ tantũdẽ distans. Et si
eñ telũ terra noblũs nõ negetur adẽ tam̃ utiiusq creator
ac ⁊ ector. deus qui fecirtelũ ⁊ terra maria ⁊ onña que meis

Expanded text:
ve, de tempestate, de grandine, multa de animalium naturis, de pove, de tempestate, de grandine, multa de animalium naturis, de potentiis herbarum, de qualitatibus rerum, multa denique de tumore pelagi, de tremore terrarum, de motu celi ac stellarum disputata acriter et tractata subtiliter reliquistis, at quibus modis terre celum iungeretur atque uniretur unum hoc ex omnibus ture leges videatur tam magna tamque distantia iungere; atqui maius quiddam multoque distantius est quod moveri oportet et inclinari ut terra salvetur. Inter celum nempe et terram distantia ingens, fateoest, unde nomen accepit, de terra ortus, in terra vivens, in terram reversurus; Deus autem non celum, sed celi conditor, tantum celo quantum terra altior utrobique tantundem presens et tantundem distans, et si enim celum terra nobilius non negetur, idem tamen utriusque creator ac rector Deus, «qui fecit celum et terram, maria et omnia que in eis
Abbreviated transcription (Latin):
pictagoras nõ lncridiculus ille tũcuitꝰ aĩaꝵ ⁊ uana me¬
tempsi colis sedmaiꝰ quodd uero salutis archanlate. ¶ Nui¬
ssime non hic tuoꝵ tuiba et fallaciẽ deoꝵ ses nꝰ de ueritas
pietas q destribitur .¶. Adestote cicero atq denstenet nõ
sorensis sedcelestis causa agitur. Quid hir geniũ quid
facundia uera passit exꝑienii ¶ Et uos homse at ungili
adestote aĩs nõ bnc greci teges aut romam inperticores
⁊ duces neq flus ille suꝑ regnator olimpi iuiter sed re¬
gnator. teli uerus dicitur. xpus̃. Cogitate inter.sum et uei.¬
2as ꝙta distancia est et ubi diu fiustra iã tana tilite
adartibus fiet hic ui m̃acum̃ hr urãm intelligontiã requiro ñꝙͣ
reor talia togitastis togitate modo ⁊ intendite/ excitate aiõs i¬
gema subleuate puto autẽ tũ ualde siurexer int mox ad destiã¬
tum ꝑuenire neq̃uncia ⁊ labore indagĩs ferra subsident. Multa
de mibibus ⁊ ymbribus de fliũbus de uentis deglacie de in¬

Expanded text:
Pithagoras: non hic ridiculus ille circuitus animarum et vana metempsicosis, sed maius quoddam vere salutis archanum latet. Aussime: non hic tuorum turba et fallacie deorum, sed unius Dei veritas pietasque describitur. Adeste Cicero atque Demosthenes: non forensis, sed celestis causa agitur, quid hic ingenium, quid facundia vestra possit experimini; et vos, Homere et Virgili, adestote animis: non hic greci reges aut romani imperatores vel duces neque falsus ille «superi regnator Olimpi» Iupiter, sed regnator celi verus canitur Cristus. Cogitate inter celum et terras quanta distantia est et, ubi diu frustra, iantandem utiliteid artibus fiet? Hic vestrum acumen, hic intelligentiam requiro; nunquam reor talia cogitastis. Cogitate modo et intendite, excitate animos, ingenia sublevate; puto autem cum valde surrexerint mox ad destinatum pervenire nequeuntia et labore indaginis fessa subsident. Multa de nubibus, de imbribus, de fulminibus, de ventis, de glacie, de ni