comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
la scenica est digitos cum summi coierunt ad os referre
cur quibusdam displicuerit nescio. nam id et leniter ad¬
mirantes et interĩ subita indignatione uelut pauescentes
et deprecantes facimus quin compressam etiam manũ
in signum penitentiȩ uel ire pectori ad mouemus ubi uox
uel inter dentes expressa non dedecet. Quid nunc ag̃a:
Quid faciam: auerso pollice demonstrare aliꝗd receptu
magis puto ꝗ̃ oratori decorum. Sed cum omnis motus
sex partes habet septimus sit ille ꝗ in se redit orb̵. uitio¬
sa est una circũuersio. reliq ante nos et dextra leuaq
et sursum et deorsum aliquid ostendunt. in posteriora
gestus non dirigitur. Interim tñ uelut reiici solet. opti¬
me autem manus a sinistra parte incipit: in dextra de¬
ponitur. Sed ut ponere non ut ferire uideat᷑ quanq̃
et infine interĩ cadit ut cito tñ redeat et nõ nunquam
resilit uel negantibus nobis uel admirantibus. hic ueteres

Expanded text:
la scenica est. digitos , cum summi coierunt, ad os referre, la scenica est. digitos , cum summi coierunt, ad os referre, cur quibusdam displicuerit, nescio. nam id et leviter admirantes et interim subita indignatione velut pavescentes et deprecantes facimus. quin compressam etiam manum in paenitentia vel ira pectori admouemus, ubi vox vel inter dentes expressa non dedecet: quid nunc agant? quid facias ? Averso pollice demonstrare aliquid, receptum magis puto quam oratori decorum. sed cum omnis motus sex partes habeat, septimus sit ille, qui in se redit, orbis. vitiosa est una circumversio: reliqui ante nos et dextra laevaque et sursum et deorsum aliquid ostendunt; in posteriora gestus non dirigitur. interim tamen velut reici solet. optime autem manus a sinistra parte incipit, in dextra deponitur, sed ut ponere non ut ferire videatur; quanquam et in fine interim cadit, ut cito tamen redeat, et nonnunquam resilit vel negantibus nobis vel admirantibus. Hic veteres
Abbreviated transcription (Latin):
miratio ni conueniens ille gestus quo manus modice supi¬
nata ac ꝑ singulos a minimo collecta digitos redeunte
flexu simul explicatur at conuertitur. Nec uno modo
interrogantes gestum componimus plerunq tñ uertentes
manum ut cunq composita est pollici proximus digitus.
mediumq qua dexter est unguẽ pollici summo suo iun¬
gens remissis ceteris est et approbantibus et narrantibus
et distinguentibus decorus cuinon dissimilis sed complexis
tribus digitis quo nũc greci plurimũ utuntur Etiam utra¬
que manu quo tiens enthymemata sua gestu uelut cõna¬
tundantur cesim manus lenior promittit et assentatur
cicatior hortatur. interĩ laudat. Est et ille urgens ora¬
tionem gestus uulgaris magis ꝗͣ ex arte ꝗ contrahit alterno
celeriq motu et explicat manum. Est et illa caua et rare
et supra humeri altitudinẽ elata cum quodam motu uelut
ortatrix manus a peregrinis scholis tñ prope recepta tremu¬

Expanded text:
miration conveniens ille gestus, quo manus modice supimiration conveniens ille gestus, quo manus modice supinata ac per singulos a minimo collecta digitos redeunte flexu simul explicatur atque convertitur. nec uno modo interrogantes gestum componimus, plerumque tamen vertentes manum, utcunque composita est. pollici proximus digitus mediumque, qua dexter est, unguem pollicis summo suo iungens, remissis ceteris, est et adprobantibus et narrantibus et distinguentibus decorus. cui non dissimilis, sed complicitis tribus digitis, quo nunc Graeci plurimum utuntur, etiam utraque manu, quotiens enthymemata sua gestu cotundant velut caesim. manus lenior promittit et adsentatur, citatior hortatur, interim laudat. est et ille urgentis orationem gestus vulgaris magis quam ex arte, qui contrahit alterno celerique motu et explicat manum. est et illa cava et rara et supra humeri altitudinem elata cum quodam motu velut hortatrix manus; a peregrinis scholis tamen prope recepta tremu
Abbreviated transcription (Latin):
ciceronis manum cum diceret siquid est ingenii mei iud. qdđ
sentio qͣ sit exiguum eadem aliquatenus liberius de orsum
spectantibus digitis colligitur in os et fusius paulo in diuerso
resoluitur ut quodã modo sermonem ipm̃ proferre iuideatur
binos interim digitos distinguimus. sed non inserto pollice
paulum tñ inferioribus intra spectantibus sed ne illis quidd
tensis ꝗ supra sunt duo interim ex tremi palmam citta ima
pollicis premunt. ipẽ prioribus ad medios articulos iunoit̃
Interim quartus oblique reponit᷑. interi quatuor remissis
magis ꝗͣ tensis pollice intus inclinato habilem in latus ddemõ
strando aut distinguendis quȩ dic imus manũ facimus c̃
supina insinistrum latus prona in alterũ fertur. Sunt et
illi breues gestus cum manus leuiter pandata qualis fouẽ¬
tium est paruis interuallis et subassentibus humeris mouet᷑
maxime apta parce et quasi timide loquentibus. Est ad¬

Expanded text:
Ciceronis manum, cum diceret: si quid est ingenii in me, quod Ciceronis manum, cum diceret: si quid est ingenii in me, quod senior quam sit exiguum. eadem aliquatenus liberius deorsum spectantibus digitis colligitur in nos et fusius paulo in diversum resolvitur, ut quodammodo sermonem ipsum proferre videatur. binos interim digitos distinguimus, sed non inserto pollice, paulum tamen inferioribus intra spectantibus, sed ne illis quidem tensis, qui supra sunt. interim extremi palmam circa ima pollicis premunt, ipse prioribus ad medios articulos iungitur; interim quartus oblique reponitur; interim quattuor remissis magis quam tensis, pollice intus inclinato, habilem demonstrando in latus aut distinguendis, quae dicimus, manum facimus, cum supina in sinistrum latus, prona in alterum fertur. sunt et illi breves gestus, cum manus leviter pandata, qualis voventium est, parvis intervallis et subadsentibus humeris movetur, maxime apta parce et quasi timide loquentibus. est ad
Abbreviated transcription (Latin):
duo quoq medii sub pollicem ueniuit. et est hic ad huc priore
gestus instantior principio et narrationi nõ accõmodatus
at cum tres contracti pollice premuntur tum digitus ille
quo usum optime crassum citero dicit explicari solet. Is ĩ
ex probrando et indicando unde ei nom̃ est ualet. et alleua¬
ram et quasi pronus urget. aliqñ pro numero est idem sũ¬
mo articulo utrinq leniter apprehenso duobus modice curua¬
tis minus tñ minimo aptus ad disputandũ est. Acrius tñ
argumentari uidentur ꝗ mediũ articulũ pocius tenent tanto
contractioribus ultimis digitis quanto priores descenderũt
Est et ille uerecunde actori aptissimus quo quatuor primis
leniter in summũ coeuntibus digitis non procul ab ore aut
pectore fertur ad nos manus et demde prona ac paululum
prolata laxatur hoc modo cepisse demosthenem credo in illo
pro ctesiphionte timido summisso  principio. Sic formatam

Expanded text:
duo quoque medii sub pollicem veniunt, et est hic adhuc priore duo quoque medii sub pollicem veniunt, et est hic adhuc priore gestus instantior, principio et narrationi non commodatus. at cum tres contracti pollice premuntur, tum digitus ille, quo usum optime Crassum Cicero dicit, explicari solet. is in exprobrando et indicando, unde ei nomen est, valet, et adlevaram et quasi pronus urget; et aliquando pro numero est. idem summo articulo utrinque leviter apprehenso, duobus modice curvatis, minus tamen minimo, aptus ad disputandum est. acrius tamen argumentari videntur, qui medium articulum potius tenent, tanto contractioribus ultimis digitis, quanto priores descenderunt. est et ille verecundae orationi aptissimus, quo, quattuor primis leviter in summum coeuntibus digitis, non procul ab ore aut pectore fertur ad nos manus et deinde prona ac paulum prolata laxatur. hoc modo coepisse Demosthenen credo in illo pro Ctesiphonte timido summissoque principio, sic formatam
Abbreviated transcription (Latin):
exprimit᷑ eruenda. Cum mihi comedi quoq pessime fatere
iudeantur. ꝗ etiam si iuuenem agant cum tñ in expositione
aut senis sermo ut in hidrie prologo aut mulieris ut in
georgo incidit tremula uel effeminata uoce pronuntiãt
adeo in illis quoque aliqua uitiosa imitatio quoꝵ ars omnis
constat imitatione. Est autem gestus ille maxime coĩs quo
medius digitus in pollicem cõtralit᷑ explicitis tribus et prĩ¬
cipiis utilis cum leui in utranq partem motu modice prolatus
similis capite atq humeris sensim ad id quo manus feratur ob¬
secundantibus et ĩnarrando certus sed tum paulo productior
et in exprobrando et arguendo acer atq instans longius enĩ
partibus his et liberius excritus. uiciose uero idem sini¬
strum quasi humerum petens in latus agi solet ꝗꝗͣ ad huc pe¬
ius aliꝗ transuersum brachiũ proferũt et cubito pronũtiãt

Expanded text:
exprimitur, eruenda; cum mihi comoedi quoque pessime facere exprimitur, eruenda; cum mihi comoedi quoque pessime facere videantur, quod, etiamsi iuvenem agant, cum tamen in expositione aut senis sermo, ut in Hydriae prologo, aut mulieris, ut in Georgo, incidit, tremula vel effeminate voce pronuntiant. adeo in illis quoque est aliqua vitiosa imitatio, quorum ars omnis constat imitatione. est autem gestus ille maxime communis, quo medius digitus in pollicem contrahitur explicitis tribus, et principiis utilis cum leni in utramque partem motu modice prolatus, simul capite atque humeris sensim ad id, quo manus feratur, obsecundantibus, et in narrando certus, sed tum paulo productior, et in exprobrando et coarguendo acer atque instans, longius enim partibus his et liberius exeritur. vitiose vero idem sinistrum quasi humerum petens in latus agi solet, quanquam adhuc peius aliqui transversum brachium proferunt et cubito pronuntiant.
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus sum locutus cum ipĩs uocibus naturalitor eecũt
gestus. Alii sunt qui res imitatione significant ut si egrũ
temptantis uenas medici similitudine aut citharedum
formatis admodũ percutientis neruos manibus oñdas
quod est genus ꝗͣ longissime inactione fugiendum ab eẽ
enim plurimum a saltatore debet orator ut sit gestus ad
sensus magis ꝗ̃ aduerba accõmodatus. quod et hstrioni¬
bus paulo grauioribus facere meris fuit Ergo ut ad se
manum referre cum de se ip̃o loquat᷑. et ĩeum quem
demonstret intendere et aliqua his similia ꝑmiserim ita
non effingere status quostlam et quicquis dicet ostende¬
neque id ĩmanibus solum. sed in omni gestu ac uoce seruã¬
& inclinatio incumbentis in mulierculã uerns effingenda ẽ
aut in illa cedebatur ĩ medio foro mesane motus laterum
qualis eẽ aduerbera solet torq̃ndus aut uox qualis dolore

Expanded text:
de quibus sum locutus, cum ipsis vocibus naturaliter exeunt de quibus sum locutus, cum ipsis vocibus naturaliter exeunt gestus; alii sunt, qui res imitatione significant, ut si aegrum temptantis venas medici similitudine aut citharoedum formatis ad modum percutientis nervos manibus ostendas; quod est genus quam longissime in actione fugiendum. abesse enim plurimum a saltatore debet orator, ut sit gestus ad sensus magis quam ad verba accommodatus; quod etiam histrionibus paulo gravioribus facere moris fuit. ergo ut ad se manum referre, cum de se ipso loquatur, et in eum quem demonstret intendere et aliqua his similia permiserim, ita non effingere status quosdam et quidquid dicet ostendeneque id in manibus solum, sed in omni gestu ac voce servanuli Romani, inclinatio incumbentis in mulierculam Verris effingenda est; aut in illa, caedebatur in medio foro Messanae, motus laterum, qualis esse ad verbera solet, torquendus, aut vox, qualis dolore
Abbreviated transcription (Latin):
humeris atq explicantibus se in proferenda manu cligitis
continuos et decurrentes lotos maxime decet. At cum
speriosum quid uberius q dicendum est. ut illud saxa attq
solitudies uoce respondent ex patiatur in latus et ip̃a
quodammodo se cum gestu fundit oratio. Manus uero
sine quibus trunca eẽt actio ac debilis iuix dici potest quot
motus haltant cum pene ipãm uerborum copiam perseꝗt᷑¬
An non his poscimus. pollicemut uocamus dimutimus mo¬
namur. supplicamus a bominatñ. timenus interrogamus
negamus. gaudium tristitiã. dubitationẽ. confessio nem
penitentiam: modum copiam: numerum tempus õndimꝰ
N on cedem concitant. in hibent. supplicant. probant admi¬
rantur. uerecundant᷑  Non in demonstrandis locis atq
personis aduerbiorũ atq pronoiũm optinent uicem.
ut in tanta ꝑ om̃s gentes nationes ꝙ linguę diuersitate
hic mihi omniũ hominũ cõĩs sermo udeãt et hi quidẽ

Expanded text:
humeris atque explicantibus se in proferenda mania digitis, humeris atque explicantibus se in proferenda mania digitis, continues et decurrentes locos maxime decet. at cum speciosius quid uberiusque dicendum est, ut illud saxa atque solitudines voci respondent, exspatiatur in latus et ipsa quodammodo se cum gestu fundit oratio. manus vero, sine quibus trunca esset actio ac debilis, vix dici potest, quot motus habeant, cum paene ipsam verborum copiam conseannon his poscimus, pollicemur, uocamus, dimittimus, minamur, supplicamus, abominamur, timemus, interrogamus, negamus; gaudium, tristitiam, dubitationem, confessionem, paenitentiam, modum, copiam, numerum, tempus ostendimus? non eaedem concitant, inhibent, probant, admirantur, verecundantur? non in demonstrandis locis ac personis adverbiorum atque pronominum obtinent vicem? ut in tanta per omnes gentes nationesque linguae diversitate hic mihi omnium hominum communis sermo videatur. et hi quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
frequenter non sine causa reprehendatur. labra et porri¬
gantur male. et scinduntur et astringunt᷑ et deducunt᷑
et dentes nudant et in latus ac pene ad aurem trahunt
& uelut quoddam fastidio replicantur et pendent et
uocem tantũ altera parte dimittũt. Lambere quoq
ea et mordere deforme est. Cum et in efficiendis uerbis
modicus eorũ esse debeat motus. Ore enim magis ꝗ̃ labris
loquendum. Ceruicem rectã oportet eẽ non rigidam aut
supinam. Collum diuersa quidem: sed pari deformitate
et contrahit᷑ et tenditur. sed tenso sub est et labor. tenua¬
turq uox ac fatigatur. affixum pectori mentum minus
claram et quasi latiorem presso gucture facit. humeroꝵ
raro decens alleuatio atq contentio est. breuiatur enĩ
cerux et gestum quendam humilem atq seruilem et qĩ
fraudulentũ facit. cum se in habitum adulationis admiratio¬
ius metus fingunt. Brachi moderata prorectio remissis

Expanded text:
frequentior non sine causa reprehendatur. labra et porrifrequentior non sine causa reprehendatur. labra et porriguntur male et scinduntur et adstringuntur et diducuntur et dentes nudant et in latus ac paene ad aurem trahuntur et velut quodam fastidio replicantur et pendent et vocem tantum altera parte dimittunt. lambere quoque ea et mordere deforme est, cum etiam in efficiendis verbis modicus eorum esse debeat motus; ore enim magis quam labris loquendum est. cervicem rectam oportet esse, non rigidam aut supinam. collum diversa quidem, sed pari deformitate et contrahitur et tenditur, sed tenso subest et labor, tenuaturque vox ac fatigatur; adfixum pectori mentum minus claram et quasi latiorem presso gutture facit. humerorum raro decens adleuatio atque contractio est; breviatur enim cervix et gestum quendam humilem atque servilem et quasi fraudulentum facit, cum se in habitum adulationis, admirationis, metus tingunt. Brachi moderate proiectio, remissis
Abbreviated transcription (Latin):
rant. his contrabit᷑. attollitur emutit᷑ et una res in ea
plus ualeat. sanguis ille qui mentis habitu mouetur ut
cum infirmam uerecundia cutem accipit effunditur in
ruborem. Cum metu refugit abit omnis. et pallot frige¬
scit. temperatus medium quoddam serenũ efficit. Uitiũ
in suꝑciliis si aut ĩmota sunt omnino aut nimiũ mobilia
aut inequalitate ut modo deꝑsona comica dixeram dis¬
sident aut contra id quod dicimus fingunt᷑. Ira enim
contractis: tristitia deluctis hilaritas remissis ostendit᷑
Annuendi quoq et renuendi ueri ratione demittuntur
aut alleuantur. Naribus liberis q non fere quicquam
decenter ostendimus. tam et si derisus contemptus fa¬
stidium significari solet. Nam et corrugare nares ut No¬
ratius ait et inflare et mouere et digito inquietare et
impulsu subito spiritum excutere et deductre sepius et
plana manu resupinare indecorũ est. Cum emunctio ẽt̃

Expanded text:
rant. his contrahitur, attollitur, remittitur, ut una res in ea rant. his contrahitur, attollitur, remittitur, ut una res in ea plus valeat, sanguis ille, qui mentis habitu movetur et, cum infirmam verecundia cutem accipit, effunditur in ruborem, cum metu refugit, abit omnis et pallore frigescit; temperatus medium quoddam serenum efficit. vitium in superciliis, si aut immota sunt omnino aut nimium mobilia aut inaequalitate, ut modo de persona comica dixeram, dissident aut contra id quod dicimus finguntur. ira enim contractis, tristitia deductis, hilaritas remissis ostenditur. adnuendi quoque et renuendi ratione demittuntur aut allevantur. naribus labrisque non fere quidquam decenter ostendimus, tametsi derisus iis, contemptus, fastidium significari solet. nam et corrugare nares, ut Horatius ait, et inflare et movere et digito inquietare et impulso subito spiritu excutere et diducere saepius et plana manu resupinare indecorum est, cum emunctio etiam
Abbreviated transcription (Latin):
maxine latus audtoribus moris est. quod cum iis quas agũt
partibus congruat. Sed in ipo uultu plurimã ualent ocusi
ꝑ quos maxime aiũis emanat ut citra motum quoq et hila¬
ritate enitescant et tristicie quoddam nubilum ducant Quĩ
ctiam lacrimas us natura mentis indicts dedit quȩ aut
erumpunt dolore: aut letitia manant. motu uero intenti
remissi suꝑbi torui mites. asperi fiunt. quȩ ut actus popo¬
scnit fingentur. rigidi uero et extenti. aut languidi et tor¬
pentes. aut stupentes aut lasciui et mobiles et natantes et
quadam uoluptate suffusi aut limi out sic dicam uenerei aut
poscentes aliquid pollicentes ue nunꝗͣ et̃ debebunt. Nam oper¬
tos comp̃ssos ue cos indicendo quis nisi plane rudis aut stultus
habeat. et adhȩe omnia exprimenda in palpebris et̃ et ingenis
est quodla deseruene bie munistori multun etian suģeolis
agitur. nã et oculos formant aliquatenus. fronti impe¬

Expanded text:
maxime latus actoribus moris est, quod cum iis, quas agunt, maxime latus actoribus moris est, quod cum iis, quas agunt, partibus congruat. sed in ipso vultu plurimum valent oculi, per quos maxime animus eminet, ut citra motum quoque et hilaritate enitescant et tristitiae quoddam nubilum ducant. quin etiam lacrimas iis natura mentis indices dedit, quae aut erumpunt dolore aut laetitia manant. motu vero intenti, remissi, superbi, torvi, mites, asperi fiunt, quae, ut actus poposcerit, fingentur. rigidi vero et extenti, aut languidi et torpentes, aut stupentes, aut lascivi et mobiles, et natantes et quadam voluptate suffusi, aut limi et, ut sic dicam, uenerii, aut poscentes aliquid pollicentesve nunquam esse debebunt. nam opertos compressosve eos in dicendo quis nisi plane rudis aut stultus habeat? et ad haec omnia exprimenda in palpebris etiam et in genis est quoddam deserviens iis ministerium. multum et superciliis agitur. nam et oculos formant aliquatenus et fronti impe
Abbreviated transcription (Latin):
non caret uitio. Adeo iactare id et comas excutienten rotare
pbanaticum est. Dominatur aũt maxine uultus t hoc suppli¬
ces hor minaces. hoc blandi hoc tristes hoc hilares hoc cecti
hoe sũ missi sumus hoc pendent homines hune intuentus sune
spedtant etim ante q̃ dicimus hoc quosdam amamus. hoc
odimus hoc plurimo intelligimius sic est sepe pro ommibus
erbis ita inis quȩ ad scenam componuntur fabulis arti¬
fices pronuntiandi a personis quoque affecdtũs mutuantuar
ut sit curope in tragedia tristis atrox medea autonitus aux
truculentus hercules. In comedis uero preter aliam obseria¬
tionem qua serui lenones parassiti. rustici milites meretncu¬
le ancille senes austeri ac mites iuuenes scueri ac luxu¬
osi matrone puellȩ interse discemuntur Pater ille cuuis
precipue partes sunt quia interĩ concitatus interĩ senig
est altero eredto altero composito est suꝑcilio. Atꝙ id ostindẽ

Expanded text:
non caret vitio; adeo iactare id et comas excutientem rotare non caret vitio; adeo iactare id et comas excutientem rotare fanaticum est. dominatur autem maxime vultus. hoc supplices, hoc minaces, hoc blandi, hoc tristes, hoc hilares, hoc erecti, hoc summissi sumus; hoc pendent homines, line intuentur, hic spectator, etiam antequam dicimus; hoc quosdam amamus, hoc odimus, hoc plurima intelligimus, hic est saepe pro omnibus verbis. itaque in iis, quae ad scenam componuntur, fabulis artifices pronuntiandi a personis quoque adfectus mutuantur, ut sit Aerope in tragoedia tristis, atrox Medea, attonitus Aiax, truculentus Hercules. in comoediis vero praeter aliam observationem, qua servi, lenones, parasiti, rustici, milites, meretriculae, ancillae, senes austeri ac mites, iuvenes severi ac luxuriosi, matronae, puellae inter se discernuntur, pater ille, cuius praecipuae partes sunt, quia interim concitatus, interim lenis est, altero erecto, altero composito est supercilio; atque id ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
illum de quo dixi detorem tum et ad significationem decoris
illa sunt ut sit primo rectum et secundum naturam. na
et deiccto humilitas et supino arrogantia et ĩ latus in¬
clinato languor et preduro ac rigente barbaria quedam
mentis ostenditur. Tum accipiat aptos ex ipa actione mo¬
tus ut cum gestu concordet et manibus ac lateribus obse¬
quatur Aspectus enim semꝑ eodem uertitur quo gestus ex¬
ceptis quę aut dãnare aut concedere aut a nobis remo¬
uere oportebit ut idem illud uultu uideamur auersari
manu repellere. Dii talem terris auertite pestem. haud eꝗđ
tali me dignor honore. Significat uero plurimis modis.
N am preter annuendi renuendi confirmandiq motus: sũt
& ueretundię et dubitationis et admiratiõis et indignatio¬
nis noti et coes oĩbus. solo tñ eo facere gestum scenici quoq
doctores uitiosum putauerũt etiam srequens cius nitus

Expanded text:
illum, de quo dixi, decorem, tum etiam ad significationem. decoris illum, de quo dixi, decorem, tum etiam ad significationem. decoris illa sunt, ut sit primo rectum et secundum naturam. nam et deiecto humilitas et supino arrogantia et in latus inclinato languor et praeduro ac rigente barbaria quaedam mentis ostenditur. tum accipiat aptos ex ipsa actione motus, ut cum gestu concordet et manibus ac lateribus obsequatur. aspectus enim semper eodem vertitur quo gestus, exceptis quae aut damnare aut concedere aut a nobis removere oportebit, ut idem illud vultu videamur aversari, manu repellere: —Di talem avertite pestem. —haud equidem tali me dignor honore. Significat vero plurimis modis. nam praeter adnuendi, renuendi confirmandique motus sunt et verecundiae et dubitationis et admirationis et indignationis noti et communes omnibus. solo tamen eo facere gestum scenici quoque doctores vitiosum putaverunt. etiam frequens eius nutus
Abbreviated transcription (Latin):
tem et in mutis pro sermone sunt. et saltatio frequent᷑
sine uoce intelligitur ati efficit: ex uultu ingressuq ꝑspicit᷑
habitus aiõꝵ et animaliũ quoq sermone carentium ira
letitia adulatio et oculis et quibusdam aliis corporis signis
deprehenditur. nec mirum si sta quę tñ in aliquo posita st
motu tantũ in aĩs ualent cum pictura tacens opus et hĩtus
semꝑ eusdem sic ratimos penetret affectus ut ipsam ium
dicendi non nunquã superare uideatur. Contra si gestus
ac uultus eo oratione dissentiant. eristia dicamus hilares af¬
firmerais aliqua renuentes nõ auctoritas modo uerbis sed
⁊ fides desit. Detor quoq a gestu atq a motu uenit. Ideoq
demosthenes grande quoddam intuens speculũ componere
actionem solebat. Adeo q̃uis fulgor ille sinistras imagines
reddat suis demum oculis credidit quod efficeret Preci¬
puum uero in actione sicue ĩ corpore ip̃o caput est. cũ ad

Expanded text:
tem et in mutis pro sermone sunt, et saltatio frequenter tem et in mutis pro sermone sunt, et saltatio frequenter sine voce intelligitur atque adficit, et ex vultu ingressuque perspicitur habitus animorum; et animalium quoque sermone carentium ira, laetitia, adulatio et oculis et quibusdam aliis corporis signis deprehenditur. nec mirum, si ista, quae tamen in aliquo posita sunt motu, tantum in animis valent, cum picture, tacens opus et habitus semper eiusdem, sic in intimos penetret adfectus, ut ipsam vim dicendi nonnunquam superare videatur. contra si gestus ac vultus ab oratione dissentiat, tristia dicamus hilares, adfirmemus aliqua renuentes non auctoritas modo verbis, sed etiam fides desit. decor quoque a gestu atque motu venit; ideoque Demosthenes grande quoddam intuens speculum componere actionem solebat; adeo, quamuis fulgor ille sinistras imagines reddat, suis demum oculis credidit, quod efficeret. praecipuum vero in actione sicut in corpore ipso caput est cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
inuidia facienda lenior quia non fere adhanc nisi inferio¬
res confugiunt. At in blandiendo fatendo: satisfacendo
rogando. lenis: et submissa. Suadentiũ et monentiũ et
pollicentium.: et consolantiũ grauis ĩ metu & uerecundia
contracta. adhor tationibus fortis. disputationibus
teres. miseratione flexa et flebilis et consulto quasi
obscurior at in egressionibus fusa et secure claritatis
In expositione ac sermonibus recta et inter acutum
sonum et grauem media. attollitur autem concitatis
affectibus compositis descendit pro utriusq rei modo
altius uel inferius. Quid autem quisque in dicen¬
do postulet locus paulum differam. ut de gestu prius di¬
cam qui et ipe uoci consentit et cõ cum ea simul paret
Is quantum habeat in oratore momenti. satis uel ex eo
patet ꝙ pleraq etiam ciba uerba significat. Qiuppe¬
non manus solum ised nutus etiam declarant nr̃am uolũta¬

Expanded text:
invidia facienda lentior, quia non fere ad hanc nisi inferioinvidia facienda lentior, quia non fere ad hanc nisi inferiores confugiunt; at in blandiendo, fatendo, satisfaciendo, rogando, lenis et summissa. suadentium et monentium et pollicentium et consolantium gravis, in metu et verecundia contracta, adhortationibus fortis, disputationibus teres, miseratione flexa et flebilis et consulto quasi obscurior; at in egressionibus fusa et securae claritatis, in expositione ac sermonibus recta et inter acutum sonum et gravem media. attollitur autem concitatis adfectibus, compositis descendit pro utriusque rei modo altius vel inferius. quid autem quisque in dicendo postulet locus, paulum differam, ut de gestu prius dicam, qui et ipse voci consentit et animo cum ea simul paret. is quantum habeat in oratore momenti, satis vel ex eo patet quod pleraque etiam citra verba significat. quippenon manus solum, sed nutus etiam declarant nostram volunta
Abbreviated transcription (Latin):
iis de quibus dicimus accõmodatur. quod quidem ma¬
xima ex parte prestant ipĩ motus animorum sonatq
uox ut feritur. sed cum sint alii ueri affec̾tus. alii ficti
et muitati ueri naturalit᷑ erumpunt. ut dolentiũ irascẽtiũ
indignantiũ si carent arte: ideoq sunt discipline traditio¬
ne formandi. contra qui effingunt᷑ imitatione artem ħñt
S ed ii carent natura. Ideoq ĩ his primum est bene affici et
concipe imagines reꝵ. et tanquam ueris moueri sic uelut
media uox. quem habitum a nris acceꝑit hunc iudicum
aĩs dabit. Est enim mentis uelut exemplar totidem
quot illa mutationes ht̃. Itaq letis in rebus plena simplex
et ip̃a quodã modo hilaris fluit. at in certamen ereita
totis uiribus et uelut omnibus nerus intenditur atroꝵ ĩ
ira et aspera ac densa et respiratione crebra neq enim
potest ec̃ longus spiritus cũ immoderate effunditur. paulũ

Expanded text:
iis, de quibus dicimus, accommodatur. quod quidem maiis, de quibus dicimus, accommodatur. quod quidem maxima ex parte praestant ipsi motus animorum, sonatque vox, ut feritur; sed cum sint alii veri adfectus, alii ficti et imitati, veri naturaliter erumpunt, ut dolentium, irascentium, indignantium, sed carent arte, ideoque sunt disciplina et ratione formandi. contra qui effinguntur imitatione, artem habent; sed hi carent natura, ideoque in iis primum est bene adfici et concipere imagines rerum et tanquam veris moveri. sic velut media vox, quem habitum a nobis acceperit, hunc iudicum animis dabit. est enim mentis index ac totidem, quot illa, mutationes habet. itaque laetis in rebus plena et simplex et ipsa quodammodo hilaris fluit; at in certamine erecta totis viribus et velut omnibus nervis intenditur. atrox in ira et aspera ac densa et respiratione crebra; neque enim potest esse longus spiritus, cum immoderate effunditur. paulum in
Abbreviated transcription (Latin):
N am cicero illos ex lycia et caĩa rhetores pene cantare in
epilogis dixit. Nos etiam cantandi seueriorem paulo mo¬
dum ex cessimus quis quã ne non dico de homicidio: sacri¬
legio parricidio: sed de calculis certe atq rationibus ꝗs ꝗ̃
deniq ut semel finiã in lite cantat. Quodsi omnino
retipiendum est nihil cause est curnõ illam uocis madu¬
lationem fidibus ac tibiis ĩmo me hercle quod est huic defor¬
mitati propius cymbalis adiuuemus. facimus tñ hoc libẽt᷑
N am nec cuiꝗ̃ sunt in iocunda quę cantant ipĩ et laboris
in hoc ꝗ̃ in agendo minus est. Et sunt ꝗdam qui secũdũ
alia uite uitia etiam hac ubiq audiendi quod aures mul¬
tio uenit. Ostendam nõ multo post ubi et quatenus reci¬
piendus sit hic flexus. et cantus quiđ̃. Sed quod pleri¬
que intelligere nolunt obscurior. Iam enim tempus est
dicendi quȩ sit apta pronuntiatio. quȩ certe ea est que

Expanded text:
nam Cicero illos ex Lycia et Caria rhetoras paene cantare in nam Cicero illos ex Lycia et Caria rhetoras paene cantare in epilogis dixit. nos etiam cantandi severiorem paulo modum excessimus. quisquamne , non dico de homicidio, sacrilegio, parricidio, sed de calculis certe atque rationibus, quisquam denique, ut semel finiam, in lite cantat? quod si omnino recipiendum est, nihil causae est, cur non illam vocis modulationem fidibus ac tibiis, immo me hercule, quod est huic deformitati propius, cymbalis adiuvemus. facimus tamen hoc libenter; nam nec cuiquam sunt iniucunda quae cantant ipsi, et laboris in hoc quam in agendo minus est. et sunt quidam, qui secundum alia vitae vitia etiam hac ubique audiendi, quod aures multio venit? ostendam non multo post, ubi et quatenus recipiendus sit hic flexus et cantus quidem sed, quod plerique intelligere nolunt, obscurior. iam enim tempus est dicendi, quae sit apta pronuntiatio. quae certe ea est, quae
Abbreviated transcription (Latin):
inuentionis copia urgeantur maiorq ius eloquentię ingru¬
at q̃ qus emuti faucibus possit Est aliis concursus oris
et cum uerbis suis colluctatio. Iam tussire et expuere
crebro et ab imo pulmone pituita trocleis adducere et
oris humore proximos spargere et maiorem partem spiri¬
tus in loquendo ꝑ nares effundere. Etiam si nõ utique
huic loco subiiciantur. Sed quodcunq ex his uitiũ magis
tulerim ꝗͣ quo nũc maxime laborat᷑ in causis omnibus scho¬
lis q cantandi. quod in utilius sit an fedius nescio. Q uid
enim minus oratori conuenit q̃ modulatio scenica et nõ¬
nunquam ebriorum aut cõmessantiũ licentię similis. quid
uero mouendis affectibus contrariũ magis q̃ cum dolendũ
irascendum indignandum cõmiserandum sit. nõ solum
ab his affec̾tibus in quos inducendus est iudex recedere: sed
ipam fori sanctitatem ludorum talarium licentia soluere

Expanded text:
inuentionis copia urgeantur maiorque vis eloquentiae ingruinuentionis copia urgeantur maiorque vis eloquentiae ingruat, quam quae emitti faucibus possit. est aliis concursus oris et cum verbis suis colluctatio. iam tussire et exspuere crebro et ab imo pulmone pituitam trochleis adducere et oris humore proximos spargere et maiorem partem spiritus in loquendo per nares effundere, etiamsi non utique vhuic loco subiiciantur. sed quodcunque ex his vitium magis tulerim quam, quo nunc maxime laboratur in causis omnibus scholisque, cantandi, quod inutilius sit an foedius, nescio. quid enim minus oratori convenit quam modulatio scenica et nonnunquam ebriorum aut comissantium licentiae similis? quid vero movendis adfectibus contrarium magis quam, cum dolendum, irascendum, indignandum, commiserandum sit, non solum ab his adfectibus, in quos inducendus est iudex, recedere, sed ipsam fori sanctitatem Lyciorum et Carum licentia solvere?
Abbreviated transcription (Latin):
fiat non ubi uolumus sed ubi necesse est. Quare longiorem
dicturus ꝑiodum colligendus est spiritus ita tñ ut id neque
dui neque cum sono faciamus neq omnino ut manifestũ
sit reliquis partibus optime inter iuncturas sermonis reuo¬
cabitur. Exercendus autem est ut sit q̃ longissimus. quod
demosthenes ut efficeret scandens in aduersum continuabat
ꝗͣ posset plurimos uersus idem quo facilius uerba ore libero
xxprimeret calculos lingua uoluens dicere domi solebat. Est
interim et longus et plenus et clarus satis spiritus non tñ
firme intentionis ideoq tremulus ut corpora quę aspectu ĩ¬
tegra nerius parum sustinentur. Id greci&ΓΜΟN
uocant. Sunt qui spiritũ cum stridore per raritatem den¬
tium non recipiunt sed resorbent. Sunt qui crebro hane¬
litu et introrsum etiam clare sonante imitentur iumenta
onere et iugo laborantia. quod affectant quoq tanquam

Expanded text:
fiat non ubi volumus, sed ubi necesse est. quare longiorem fiat non ubi volumus, sed ubi necesse est. quare longiorem dicturis periodum colligendus est spiritus, ita tamen, ut id neque diu neque cum sono faciamus, neque omnino ut manifestum sit; reliquis partibus optime inter iuncturas sermonis revocabitur. exercendus autem est, ut sit quam longissimus; quod Demosthenes ut efficeret, scandens in adversum continuabat quam posset plurimos versus. idem , quo facilius verba ore libero exprimeret, calculos lingua volvens dicere domi solebat. est interim et longus et plenus et clarus satis spiritus, non tamen firmae intentionis ideoque tremulus, ut corpora, quae aspectu integra nervis parum sustinentur; id βρασμόν Graeci vocant. sunt qui spiritum cum stridore per raritatem dentium non recipiunt, sed resorbent. sunt qui crebro anhelitu et introrsum etiam clare sonante imitentur iumenta onere et iugo laborantia. quod adfectant quoque, tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
reret non solum ĩ membris cause sed etiam in articulis ẽẽ
aliquam pronuntiandi uarietatem sine qua nibil nec minus
nec maius est. Uox autem ultra uires urgenda non est
N am et suffocata sepe et maiore nixu minus clara est. et ĩte¬
rim elisa in illum sonum erumpit. Cui greci nomen a galloꝵ
immaturo cantu dederũt. nec uolubilitatt nimia cõsunden¬
da quȩ dicimus. qua et distinctio perit et affedus et non¬
nunquam ẽt̃ uerba aliqua sui parte fraudantur. Cui cõ¬
trarium est uitiũ nimiȩ tarditatis. nam et difficultatem ĩ¬
ueniendi fatetur et signitia soluit aiõs et in quo est aliꝗd cem¬
poribus prefinitis aquam perdit. Promptũ sit os non preceps
moderatum non lentũ. Spiritus quoq nec crebro receptus
concidat sententiã nec eo usque trahatur donec deficiat. nã
et deformis et consumpti illuis sonus et respiratio sub aqua
diu p̃ssi similis et receptus longior et nõ oportunus ut qui

Expanded text:
reret, non solum in membris causae, sed etiam in articulis esse reret, non solum in membris causae, sed etiam in articulis esse aliquam pronuntiandi uarietatem, sine qua nihil neque maius neque minus est. vox autem ultra vires urgenda non est. nam et suffocatur saepe et maiore nisu minus clara est et interim elisa in illum sonum erumpit, cui Graeci nomen a gallorum immaturo cantu dederunt. nec volubilitate nimia confundenda quae dicimus, qua et distinctio perit et adfectus, et nonnunquam etiam verba aliqua sui parte fraudantur. cui contrarium est vitium nimiae tarditatis; nam et difficultatem inveniendi fatetur et segnitia solvit animos et, in quo est aliquid, temporibus praefinitis aquam perdit. promptum sit os, non praeceps, moderatum, non lentum; spiritus quoque nec crebro receptus concidat sententiam, nec eo usque trahatur, donec deficiat. nam et deformis est consumpti illius sonus et respiratio sub aqua diu pressi similis et receptus longior et non opportunus, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
cipientem timere. etiam si est toto proposito contractum atq
submissum ꝗa et exordium est et soliciti exordium tamen
fuerit ner esse est aliquid plenius et erectius dum dicit pro for¬
tissimo uiro dicere ꝗͣ et si uereor et turpe sit. et timere. Iam
secunda respiratio in crescat oportet et naturali quodã cona¬
tu quo minus ꝑauide dicimus quę sequũtur et quo magni¬
tudo animi milonis ostendit᷑ minimeq deceat cum .T. an¬
nius ipẽ magis de rei .p. salute ꝗͣ de sua perturbetur. dem̃
quasi obiurgatio sui est me ad eius causam parem animi
magnitudinem afferre non posse. tum muidiosiora tamen
hȩc noui iudicii noua forma terret oculos. Illa uero iam pone
apertis ut aunt tibiis qui quocũq inuderũt ueterem con¬
suetudinem fori et pristinum morem iudicioꝵ requirunt
Nam sequens latum etiam atq fusum est nõ enim corons cõ¬
sessus uester cinctus est ut solebat. quod notaui ut appa¬

Expanded text:
cipientem tcipientem tsummissum, quia et exordium est et solliciti exordium, tamen fuerit necesse est aliquid plenius et erectius, dum dicit pro fortissimo viro, quam cum etsi vereor et turpe sit et timere . iam secunda respiratio increscat oportet et naturali quodam conatu, quo minus pavide dicimus quae sequuntur, et quod magnitudo animi Milonis ostenditur: minimeque deceat, cum T. Annius ipse magis de rei publicae salute quam de sua perturbetur. deinde quasi obiurgatio sui est: me ad eius causam parem animi magnitudinem ut ferre non posse. tum invidiosiora: tamen haec novi iudicii nova forma terret oculos. illa vero iam paene apertis, ut aiunt, tibiis: qui , quocunque inciderunt, consuetudinem fori et pristinum morem iudiciorum requirunt. nam sequens latum etiam atque fusum est: non enim corona consessus vester cinctus est, ut solebat. quod notavi, ut appa
Abbreviated transcription (Latin):
habitus conformanda uox est ne ab oratrone discordet
Uitemus igitur illam quę grȩce uonotonia uocat
una quidam spiritus ac soni intentio non solum ne dicamus
omnia clamose quod insanum est aut intra loquendi mo¬
dum quod motu caret aut submisso murmure quo etiam
debilitatur omnis intentio. sed ut in iisdem partibus iisdẽq
affectibus. Sint tam̃ quedam non ita magnę uocis dedinatio¬
nes pro ut aut uerborum dignitas. aut sententiarũ natura.
aut dispositio aut inceptio aut transitus postulabit. ut qui
singulis pinxerunt coloribus alia tñ eminentiora alia reduc¬
tiora fecerunt. sine quo ne membris quid̃ suas lineas dedissẽt
Proponamus enim nobis illud ciceronis in oratione nobilissima
pro milone principium. non ne ad singulas pene distinctio¬
nes quã uis in eadem facie tñ quasi uultus mutandus est
Et si uereor iudices ne turpe sit pro fortissimo uiro dicere in¬

Expanded text:
habitus conformanda vox est, ne ab oratione discordet. habitus conformanda vox est, ne ab oratione discordet. vitemus igitur illam, quae Graece μονοτονία vocatur, una quaedam spiritus ac soni intentio; non solum ne dicamus omnia clamose, quod insanum est, aut intra loquendi modum, quod motu caret, aut summisso murmure, quo etiam debilitatur omnis intentio; sed ut in iisdem partibus iisdemque adfectibus sint tamen quaedam non ita magnae vocis declinationes, prout aut verborum dignitas aut sententiarum natura aut depositio aut inceptio aut transitus postulabit: ut, qui singulis pinxerunt coloribus, alia tamen eminentiora alia reductiora fecerunt, sine quo ne membris quidem suas lineas dedissent. proponamus enim nobis illud Ciceronis in oratione nobilissima pro Milone principium; nonne ad singulas paene distinctiones quamvis in eadem facie tamen quasi vultus mutandus est? etsi vereor, iudices
Abbreviated transcription (Latin):
tensior hoc tenius et acuta magis est. Sic ima uim non
habet. Summa rumpi ꝑiclitatur. Mediis ergo utendũ
sonis. hi quoq cũ augenda intentio est ex citandi cum
summittenda sunt temꝑandi. Nam prima est obseruatio
recte pronuntiandi equalitas ne sermo subsultet imparib
spatiis ac sonis miscens longa breubus grauia acutis:
elata submissis. et in equalitate hoꝵ omniũ sicut pedũ
claudicet. Secunda uarietas quod solum est pronuntiatio
ac ne quis pugnare inter se putet equalitatẽ et uarietatẽ
cum illi uirtuti contrariũ uitium sit inequalitas huic q̃
dicitur: ano r oiia quasi quidam unus aspectus. Ars
porro uariandi cum gratiam prebet ac renouat aures tũ
dicentem ipa laboris mutatione reficit. ut standi ambu¬
landi. sedendi: iacendi : uices sunt. nihil q eoꝵ pati unũ
diu possumus. Illud uero maximũ: sed id paulo post tracta¬
bimus ꝙ secundum rationem reꝵ de quibus dicimus aioꝵ q

Expanded text:
tensior, hoc tennis et acuta magis est. sic ina vim non tensior, hoc tennis et acuta magis est. sic ina vim non habet, summa rumpi periclitatur. mediis ergo utendum sonis, hique tum augenda intentione excitandi, tum summittenda sunt temperandi. nam prima est observatio recte pronuntiandi aequalitas, ne sermo subsultet imparibus spatiis ac sonis, miscens longa brevibus, gravia acutis, elata summissis, et inaequalitate horum omnium sicut pedum claudicet; secunda varietas, quod solum est pronuntiatio. ac ne quis pugnare inter se putet aequalitatem et varietatem, cum illi virtuti contrarium vitium sit inaequalitas, huic, quod dicitur μονοείδεια, quasi quidam unus aspectus. ars porro variandi cum gratiam praebet ac renovat aures, tum dicentem ipsa laboris mutatione reficit, ut standi, ambulandi, sedendi, iacendi vices sunt, nihilque eorum pati unum diu possumus. illud vero maximum sed id paulo post tractabimus, quod secundum rationem rerum, de quibus dicimus, animorumque
Abbreviated transcription (Latin):
Uirtus autem distinguendi fortasse sit parua sine qua tñ
ẽẽ nulla alia magendo potest. Ornata est ꝓnuntiatio
cui suffragatur uox facilis magna beata. flexibilis. fir¬
ma. dulcis. durabilis. clara. pura. secans. atra. auribus
sedens. Est enim quedam ad auditũ accõmodata nõ ma¬
gnitudine sed proprietate ad hoc uelut tractabilis utiq
habens omnes in se qui desiderantur sonos intentiones q
et toto ut aiunt organo instructa. Cui aderit lateris furmi¬
tas spiritus cum spatio ꝑtinax tum labori non facile cessurꝰ
neque grauissimus autem in musica sonus.nec acutissimus
orationibus conuenis. Nam et hic parum clarus nimium¬
q plenus nullũ afferre aĩs motum potest. Et ille pretenu¬
is et ĩ modice claritatis tum est ultra uerũ tum neque pro¬
nuntiatione fledti nec diutius ferre intentionẽ potest:nã
uox ut nerui quo remissior hoc grauior et plenior. Quo

Expanded text:
virtus autem distinguendi fortasse sit parva; sine qua tamen virtus autem distinguendi fortasse sit parva; sine qua tamen esse nulla alia in agendo potest. ornata est pronuntiatio, cui suffragatur vox facilis, magna te, beata, flexibilis, firma, dulcis, durabilis, clara, pura, secans aëra et auribus sedens est enim quaedam ad auditum accommodata non magnitudine, sed proprietate, ad hoc velut tractabilis, utique habens omnes in se qui desiderantur sinus intentionesque et toto, ut aiunt, organo instructa; cui aderit lateris firmitas, spiritus cum spatio pertinax, tum labori non facile cessurus. neque gravissimus autem in musica sonus nec acutissimus orationibus convenit. nam et hic parum clarus nimiumque plenus nullum adferre animis motum potest, et ille praetenuis et immodicae claritatis, cum est ultra verum, tum neque pronuntiatione flecti neque diutius ferre intentionem potest. nam vox ut nervi, quo remissior, hoc gravior et plenior, quo
Abbreviated transcription (Latin):
faciebat italiam lauinaq diuidit. Ob eandemq causam
quarto profugus deinde lauina q uenit lutora. ubi
iam erit distinctio ꝗa inde alius incipit sensus. Sed in
ipis etiam distinctionibus tempus alias breuius alias lõ¬
gius dabimus. Interest enim sermonẽ finiat an sensum.
taq illam distinctionem litora protinus altero spiritus
initio insequar. cũ illuc uenero atque altȩ mȩnia romȩ
deponam et morabor et nouũ rursus exordiũ faciam
Sunt aliqñ et sine respiratione quedam more etiam ĩ
ꝑiodis ut in illa. In cetu uero pͥ. rͥ. negociũ publicum
Sensus enim sunt alii atq alii aliquando subunã circũ¬
ductionem ita paulum morandum inis interuallis
non interrumpendus est contextus. et e qͣrio spiritũ
interim reciꝑe sine intellectu more necesse est. Quo
loco quasi surripiendus est. Alioquin si inscite recipi¬
atur nõ minus afferat obscuritatis q̃ uitiosa distinctio

Expanded text:
faciebat Italiam Lavinaque, dividit. ob eandemque causam faciebat Italiam Lavinaque, dividit. ob eandemque causam quarto profugus, deinde Lavinaque venit litora, ubi iam erit distinctio, quia inde alius incipit sensus. sed in ipsis etiam distinctionibus tempus alias brevius, alias longius dabimus; interest enim, sermonem finiant an sensum. itaque illam distinctionem litora protinus altero spiritus initio insequar; cum illuc venero atque altae moenia Romae, deponam et morabor et novum rursus exordium faciam. sunt aliquando et sine respiratione quaedam morae etiam in periodis. ut enim illa in coetu vero populi Romani, negotium publicum sensus enim sunt alii atque alii, sed unam circumductionem, ita paulum morandum in his intervallis, non interrumpendus est contextus. et e contrario spiritum interim recipere sine intellectu morae necesse est, quo loco quasi surripiendus est; alioqui si inscite recipiatur, non minus adferat obscuritatis quam vitiosa distinctio.
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria uerborum explanatio ita om̃s imputare et uelut ã¬
numerare lr̃as molestum et odiosum nam et uocales freq̃n¬
tissime cocunt et consonantiũ quedam insequente uocali dis¬
simulantur. Utrius que exemplum posuimus multum ille et tͣris
uitatur et iam interse duriorũ congressus inde pellexit et
collegit et quę alio loco dicta sunt. Ideoq laudatur ĩ catulo
suauis appellatio litteraꝵ. Secundum est ut sit oratio
distincta .i. qui dicit et incipiat ubi oportet et desinat. ob¬
seruandum etiam quo loco sustinendus et quasi suspenden¬
uocant quo deponendus. Suspenditur arma uirum q cano
quia illud uirum ad sequentia pertinet ut sit uirum troiȩ
qui primus aboris: et hic iterum. Nam etiam si aliud est
unde uenit ꝗͣ quo uenit non distinguendum tamen quia
utrunq eodem uerbo continetur uenit. tertio italiam quia
interiectio est fato profugus et cõtinuũ sermonem qui

Expanded text:
cessaria uerborum explanatio, ita omnes imputare et velut adcessaria uerborum explanatio, ita omnes imputare et velut adnumerare litteras molestum et odiosum. nam et vocales frequentissime coeunt, et consonantium quaedam insequente vocali dissimulantur. utriusque exemplum posuimus: mullum ille et terris Vitatur etiam duriorum inter se congressus, unde pellexit et collegit, et quae alio loco dicta sunt; ideoque laudatur in Catulo suavis appellatio litterarum. Secundum est, ut sit oratio distincta, id est, qui dicit, et incipiat ubi oportet et desinat. observandum etiam, quo loco sustinendus et quasi suspendenvocant, quo deponendus. suspenditur arma virumque cano, quia illud virum ad sequentia pertinet, ut sit virum Troiae qui primus ab oris, et hic iterum. nam etiamsi aliud est, unde venit quam quo venit, non distinguendum tamen, quia utrumque eodem verbo continetur venit. tertio Italiam, quia interiectio est fato profugus et continuum sermonem, qui