comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ facileres ponderĩ. liquet enĩ eos septẽ semis eẽ. Dem̃bris aut̃ ñ satis aꝑtares÷ multis enĩ locis
partẽ orationissaei uideo Verũ titm̃ opinor ce is tãpatiton ẽ ino ctauo semipede ut p̃ceden
ã. Ipsa ratio tedux̃ om̃ino. Cũ enĩnih ilsit aqͣlitate meliꝰ. eãq: ĩ diuidendo appeceie oporceat.
qͣnta sitt dñi benignitas. ut ĩcipet m̃brũ in hissem i pedib septẽ. romacerneqͣntasit. a his octo al¬
terũ t̃minauet᷑ ÷ͥ dnĩ benignitas ñ posset uersũ semipes dcudere. Octo enĩ semipedes .iiIIͦ. integros
pedes faciunt. Simul incidet alia deformitas. ut ñ eosdẽ pedes ĩ ñbro extremo quos inpͥmometi¬
remꝰ. Et uriꝰ m̃brũ potiꝰ finiret᷑. nota breuiore tẽporis id ÷ seni pede quã porteri. cuihꝰ finr ure¬

Expanded text:
 facile responderim: liquet enim eos septem et semis esse. De membris autem non satis aperta res est; multis enim locis partem orationis finiri video: verumtamen opinor esse istam partitionem in octavo semipede, ut praecedens emipedes habet? D. Septem. M. Ipsa ratio te duxit omnino. Cum enim nihil sit aequalitate melius, eamque in dividendo appetere oporteat; nta sit tibi deum benignitas, ut inciperet membrum in his semipedibus septem, Roma cerne quanta sit, et in his octo alterum terminaretur, tibi deum benignitas; non posset versum semipes claudere: octo enim semipedes quatuor integros pedes faciunt. Simul incideret alia deformitas, ut non eosdem pedes in membro extremo quos in primo metiremur, et prius membrum potius finiretur nota brevioris temporis, id est semipede, quam posteri
Abbreviated transcription (Latin):
liceat Ergom his metris. ã triatẽpora aut unũta cebitur. Dispondeus restat. Post quẽsi posueru
deo ł ĩmoloso excepta ultima. habes qđ me excurrere uoliusti nisi aliqͥd forte em̃ dabis .ã. Immͦ ñ gͦs tu.
cũ aurẽ ad iudicandũ adhibueris. nãquȩro abste utrũ cũdico⁊ iplaudo istud metr
Qđ carepetendo ⁊ eũ debiassiltiis plaudendo. facile iudicabit .T̃. Manfestũ ÷ iocurde illa ħ in iocun¬
de accipi ã. Ñ gͦ reste pꝰ dichoriũ iãb: ponit .i. lta ÷ã. Recit aut̃ posteponipꝰ cȩteros asentit᷑ : qͥs qͥshȩc¬

Expanded text:
liceat. Ergo in his metris aut tria tempora, aut unum tacebitur. Dispondeus restat, post quem si posuerindeo, vel in molosso, excepta ultima. Habes quod me excurrere voluisti. Nisi aliquid forte emendabis. CAPUT XI.cum aurem ad judicandum adhibueris: nam quaero a te, utrum cum dico et plaudo istud metruquod ea repetendo, et cum debitis silentiis plaudendo facile judicabit. D. Manifestum est quod jucunde illa, hoc injucunde accipiat. M. Non ergo recte post dichorium iambus ponitur. D. Ita est. M. Recte autem poni posse post caeteros assentit
Abbreviated transcription (Latin):
ãsillabalongũ . ut fiat. q̃c anctis fontẽ uos Atq ħ cũ plaus urepete. uidebis tantũ
occupare tẽporisplausũ. qͣntũ ĩ iuꝑiore occupabat. cũ ibiduȩ long&e p̾choriãbũ. hio tressintlocatę. Vnde
cogim᷑: Qđut eeploret᷑. ad dant᷑ siueꝑ alterũ iãbũ siueꝑ choriũ. siue ꝑ tribra chũ ut sitita. Quȩcanitu loc os
bonos. aut q̃ canitis locos monte. aut q̃canitis locos nemore his enĩ additis cũ sinesiltio iocundada qu¬
bilisrepetitio mouet᷑. ⁊ plausu adhibito tantũ sꝑatiũ h̃triasingula tenereĩ ueniunt᷑ qͣntũ illud ĩ quo
sileb amꝰ manifestũ sit triũtẽpoꝵ ibiec̃ siłtiũ. Pot÷ pꝰchoriabũ unas illaba longa c̃stitui. ut iiͦiitẽ po¬
ra sileant᷑. Nã & iãsic choriãb diuidipot ÷ utssplo i duplo leuatiosibi posttioq

Expanded text:
syllabam longam, ut fiat, Quae canitis fontem vos; atque hoc cum plausu repete: videbis tantum occupare temporis plausum, quantum in superiore occupabat, cum ibi duae longae post choriambum, hic tres sint locatae. Undecogimur: quod ut exploretur, adduntur sive per alterum iambum, sive per chorium, sive per tribrachum ut sit ita: Quae canitis locos bonos: aut, Quae canitis locos monte: aut, Quae canitis locos nemore. His enim additis, cum sine silentio jucunda et aequabilis repetitio movet, et plausu adhibito tantum spatii haec tria singula tenere inveniuntur, quantum illud in quo silebamus, manifestum fit trium temporum ibi esse silentium. Potest post choriambum una syllaba longa constitui, ut quatuor tempora sileantur. Nam etiam sic choriambus dividi potest, ut simplo et duplo levatio sib
Abbreviated transcription (Latin):
mata solutȩ orationi sim illim᷑ S qm̃ satis dictũ :÷ curint̃ senarios istiuersꝰ magisnobil
curipsi senaru meliores s̃ uersꝰ quã ceteri ĩ qͦlibet aliopedũ numero c̃stituti. nisi qđ habes a diersũ¬

Expanded text:
mata solutae orationi simillima. Sed quoniam satis dictum est cur inter senarios isti versus magis nobmata solutae orationi simillima. Sed quoniam satis dictum est cur inter senarios isti versus magis nobilitati sint, nunc videamus cur ipsi senarii meliores sint versus quam caeteri in quolibet alio pedum numero constituti. Nisi quid habes adversu
Abbreviated transcription (Latin):
utent᷑ si potiꝰita sint. armauirũq: canotroiae qͥ pͥmꝰ aboris. Beatꝰ illeqͥ ꝓculpius malo : In qͣ questiõ faciliꝰ
lleaut̃ alt̃ infinali semipede longã sillabã potiꝰ hacb̾et. quã breuẽ. Res qͥ dẽ se sicht̃ ut qͥcũq hoꝵ pͥoreseli
leg̃dũ ÷ Nãsi ÷ honestior. beatꝰ ille qͥ ꝓculnegotio. qđ genꝰ isto p̃posteratofi eret . ut ÷ qͥ ꝓculn egotio beatꝰ¬
eẽ facturũ qͥb: sint ista meliora : Higͦ senarioꝵ om̃iũ pulcherrimi ñ potuer̃ ãbo optinere s incerita¬
tẽsuã aduers homnũ lic̃tit̃ Nã trochaic ogeneri ñ senariosolo s undeminimꝰ ĩcipitusq ad magnitu¬
tolerabilis fieret. ñ singulos pedes ĩ dus partes qͣrũ una leuationis. altera positionis ÷ plctudendo
uisionẽ plaus uretuler . S si ł saltẽ c̃stant̃ teneret᷑ quãuis pedes epitriti mͣ gisorationis sint quo
poetae ista corruptio atq lic̃tia plane assecutir. qđeo suoluisse arbitran dũ ÷ ut eẽnt ĩfsabuli ge¬

Expanded text:
utentur, si potius ita sint, Arma virumque cano, Trojae qui primus ab oris. Beatus ille qui procul pius malo? In qua quaestione facilius et ille autem alter in finali semipede longam syllabam potius haberet quam brevem. Res quidem sic se habet, ut quicumque horum priores elii est honestior, Beatus ille qui procul negotio: quod genus isto praeposterato fieret, ut est, Qui procul negotio beate facturum, quibus sint ista meliora. 24. Hi ergo senariorum omnium pulcherrimi, non potuerunt ambo obtinere sinceritatem suam adversus hominum licentiam. Nam in trochaico genere, non senario solo, sed unde minus incipit usque ad magnitudes. Quae corruptio ut tolerabilis fieret, non singulos pedes in duas partes, quarum una levationis, altera positionis est, plaudendoisionem plausum retulerunt. Sed si hoc saltem constanter teneretur, quamvis pedes epitriti magis orationis sint quampoetae ista corruptione atque licentia plane assecuti sunt, quod eos voluisse arbitrandum est, ut essent in fabulis poe
Abbreviated transcription (Latin):
duo itria. aluudtria ⁊duo tẽporadiui dunt᷑. Isteaut̃ creticꝰ utroq mͦ diuidipot ÷. qr mediabieuis cu̾lib&
parti tribuit᷑. Pali hachi aut̃ qr ei diuisio aduob tẽporib ĩ cipit ⁊ ĩtriadesinit. c̃ gruos ncopulabiles
be. q̃s ingula tẽpora partiutriq c̃cedit. Quiaĩ senario numero parla terib mediũ: obq uacaura it
ut deĩc eps om̃ib sextẽpoꝵ pedib om̃s itidẽ cr̃poꝵ posterio its coꝑulari queant. solusq antispaastꝰ qͦ.
nullũ sibi ueli tmisceriremaneat. hos õ sequunt᷑ iiiͦͦ. epitriti qͦ bri mꝰamatit scđm seđs nullũ. qͣrd̃¬

Expanded text:
ad tria et duo tempora dividuntur. Iste autem creticus utroque modo dividi potest, quia media brevis cuilibet parti tribuitur. Palimbacchius autem, quia ejus divisio a duobus temporibus incipiens, in tria desinit, congruos et copulabiles e singula tempora parti utrique concedit, quia in senario numero par lateribus medium est. Ob quam caut deinceps omnibus sex temporum pedibus, omnes totidem temporum posteriores copulari queant; solusque antispastus, qui nullum sibi velit misceri, remaneat. Hos consequuntur quatuor epitriti, quorum primus admittit secundum, secun
Abbreviated transcription (Latin):
diãbir̃idichoriũ suauit̃ elaudat. tam̃ cũhi duopedes siuesoli. siue cũ alus copulabilib quo quomꝰ mixtis ĩ unaserie fu
Nec absurdũminꝰ : si quolibet loco alio conectas. uelutimꝰ losũ ħmͦ: Virfortis tĩ dares. iãtimerenoli. utita : lim̃ dares¬

Expanded text:
dichorium suaviter claudat, tamen cum hi duo pedes sive soli, sive cum aliis copulabilibus quoquo modo mixtis in una serie fudichorium suaviter claudat, tamen cum hi duo pedes sive soli, sive cum aliis copulabilibus quoquo modo mixtis in una serie fuNec absurdum minus est, si quolibet loco alium connectas, veluti molossum hoc modo: Vir fortis, timenda res, jam ti
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ubiq ⁊ spondeos ⁊dactilos ponip osse praet̃ ultimũ pedẽ quẽ metri auctor sẽꝑ eẽ daetilũ uoluit. Etin his qͥdẽ
generib trib. ñ nihiluadere auctoñ uides. Qđ aut̃ ĩpedũ cõmutiõ ad rationẽ solã ꝑtinet. dehis reb q̃sentuint᷑ udi¬
cantẽ. sciendũ ÷ ets partes. ⁊edũ quaepꝰ certos pedes siłtiorestant. ⁊ insuauit̃ locant᷑. ut iãb pꝰ dichoriũ atq seđm
epitritũ ⁊ spondeꝰ pꝰ antis pastũ. &iã pꝰ alios pedes malelocari qͥb isti ꝑmixtifuerint: Nãm anifestũ ÷ iãbũ p̾mo
ũbeneponi.si c̃ ħ exẽplũ ĩdicat saperepetitũ. cũ siltio ĩinetiũ tẽpoꝵ. Verblandi
dichoriũ c̃stituas. ut ÷. Vere t̃rauiretflorib. respuith auditꝰ atq c̃dẽpnat. Id &iã deceteros sensu ex plorante sacilo :
ex ꝑiri. Rationãq cerassima : cũ sibi copulant᷑ qͥ int̃ses copulabiles pedes. eas partes debe ĩ fine subiungi q̃ om̃ib c̃ue

Expanded text:
enim ubique et spondeos et dactylos poni posse, praeter ultimum pedem, quem metri auctor semper esse dactylum voluit. Et in iis quidem generibus tribus nonnihil valere auctoritatem vides. 32. Quod aute suaviter locantur, ut iambus post dichorium atque secundum epitritum, et spondeus post antispastum, etiam post alios pedes male locari, quibus isti permixti fuerint: nam manifestum est iambum post molossum bene poni, sicut hoc exemplum indicat saepe repetitum cum silentio in fine temporum tridichorium constituas, ut est, Vere terra viret floribus, respuit hoc auditus atque condemnat. Id etiam in caeteris sensu explorante facile est experiri. Ratio namque certissima est, cum sibi copulantur qui inter se sunt copulabiles pedes, eas partes debere in fine subjungi quae omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰbachiũ : ł nsdne s &iã bireuis ⁊ longaqͥ eiꝰdẽ bachii semipes pͥmꝰ ÷ nã si nob̵ incho arcreticũ licuit
ꝙ cũ eodẽ bachio ponipot ÷ qͣntomgisid deipsobachio fecerelicebit. cũ p̃sertĩ ñ totũ decreticoposue¬
curte iqd̾ ponat᷑ pꝰplenuĩ pede. qͣndostłtio reliquũ implet᷑. mom̃ib pedib: qrestant̃ ex seqire .ĩ. Bre¬
ps imũiã opinor atq facillimũ eẽ qđ re qͥrĩs. Na qđ debachio dictũ ÷ id &iã desedo peone dicipot÷
Postcretĩ cũ aut̃ iunã longã sillabã licet ponere. ⁊ i ãbũ ispondeũ ita uttriatẽ nora ãduo ãunũsi¬
leant᷑. Qđ aut̃ deh dictũ ÷ id in pͥmũ ⁊ inultimũ peonẽ cadit lãpꝰpalibachiũ ui¬

Expanded text:
bacchium? D. Non sane; sed etiam brevis et longa, qui ejusdem bacchii semipes primus est: nam si nobis inchoare creticum licuit, quia cum eodem bacchio poni potest; quanto magis id de ipso bacchio facere licebit, cum praesertim non totum de cretico posuecurre, et quid ponatur post plenum pedem, quando silentio reliquum impletur in omnibus pedibus qui restant, exsequere. D. Brevissimum jam, opinor, atque facillimum est quod requiris: nam quod de bacchio dictum est, id etiam de secundo paeone dici potest. Post creticum autem et unam longam syllabam licet ponere, et iambum, et spondeum; ita ut aut tria tempora, aut duo, aut unum sileatur. Quod autem de hoc dictum est, id et in primum et in ultimum paeonem cadit. Jam p
Abbreviated transcription (Latin):
minimũ metrũ eẽ pirrichiũ terbreues sillabas. ut unꝰbreuis spatiosileat᷑ dũ ad initiũ reaamꝰ nibila
tereẽ utrũ  metrũ anpedes anapestos repetamꝰ : C̃. lãl qͥdẽ paulo ante. illa ꝑc̾ sione ꝑcepiã t̃ ne gͦ qdqđ¬
ħ ÷ ẽ sũsũ distinguondũ adiqͣratiõ arbitraris: L. Om̃i no arbitror ã. Dic utrũ aliã uideas eẽ ratione quisto
dis tingat nisiutmetrũ pirrichũ ñ illud sit minimũ qđ t uidebat᷑ ĩ trib breuib sed induana Postunũ om
pedẽ ac semni pedẽ silene. mora semip edis eiꝰ ÷ debetimp lenrdo pedi. atqita redue adiitẽ osi ininimũ¬

Expanded text:
minimum metrum esse pyrrhichium tres breves syllabas, ut unius brevis spatio sileatur, dum ad initium revertimur; nihil interesse, utrum hoc metrum, an pedes anapaestos repetamus? D. Jam hoc quidem paulo ante illa percussione percepi. M. Nonne  confusum, distinguendum aliqua ratione arbitraris? D. Omnino arbitror. M. Dic utrum aliam videas esse rationem, quae ista distinguat, nisi ut metrum pyrrhichium non illud sit minimum, quod tibi videbatur in tribus brevibus, sed in quinque. Post unum enim pedem ac semipedem silere mora semipedis ejus qui debetur implendo pedi, atque ita redire ad initiu
Abbreviated transcription (Latin):
ptiliorratio spondeo ⁊ anapesto Alterũ qđ iãbicũ dr̃ ⁊ eadẽ ratĩo inuenit᷑ grochaicũ. Nãcredot etmaniꝰ¬
tremula fieri. Neutra eẽ. tẽ ꝑata. quãuis tẽpoꝵ aqͣlitate aures impleant. Quã uis rẽnec illi uersꝰ qͥ sexpirrichios
sex ꝓceleum ticos hñt aspira. tad haeroi cidignitatẽ nec illeadtro chaici qͥ ste tribrachos ht̃. huc accedit. ex inistu
uos ceteris ipsaratio p̃ponit . sim̃ bra p̃posteres. totũ ita cõmutabit᷑ ut alios & iãpedes nec essario metiat᷑:¬
ers pot ÷ si ne tanta cõmutatione ut aliis pedib: currere uideat᷑. In illis aut̃ si carm̃ coeptũ erittalib: uersib

Expanded text:
aesto: alterum quod iambicum dicitur, et eadem ratione invenitur trochaicum. Nam credo tibi manifncisa et quasi tremula fieri; neutra esse temperata, quamvis temporum aequalitate aures impleant. Quamobrem nec illi versus qui sex pyrrhichios, et sex proceleumaticos habent, aspirant ad heroici dignitatem, nec illi ad trochaici qui sex tribrachos habent. Huc accedit, quia in istis quos caeteris ipsa ratio praeponit, si membra praeposteres, totum ita commutabitur, ut alios etiam pedes necessario metiaerti versus potest sine tanta commutatione, ut aliis pedibus currere videatur. In illis autem si carmen coeptum erit talibus versib
Abbreviated transcription (Latin):
direisie nos eũ uersũ a docstis appellatũ qͥ duob m̃ bris certa ratiõ dim̃sis copulatisq c̃taret: T̃. Benememͥni
đ cũ gͦ ñ sit dictũ duob pedib s duob: m̃bros õstare uersũ cũ q m᷑ nifestũ sit uersũ ñ unũ pedẽ habe s: plures
ut pͥmꝰ parssinedistrimin eultm& iultima pͥmafi at : i. Intelligo .ã. Ergoutħ ñ acci dat satisq appareat.
disternat᷑ q ĩ uesu aluidẽ m̃brũ qđ ĩcipit. aliud qđ desinit . ñ possumꝰ recusane in ȩqͣ liaiñ bra eẽ eportere .T. Nullomͦ a
Id gͦ priꝰ ĩ pirrichio c̃sidemꝰ siplacet. qm̃ credoiuderit᷑ minꝰ trib tẽporib m̃brũ eẽñposse . qm̃ id pͥmũ ÷ plus quã pes¬

Expanded text:
dixisse nos eum versum a doctis appellatum, qui duobus membris certa ratione dimensis copulatisque constaret? D. Bene memini. dixisse nos eum versum a doctis appellatum, qui duobus membris certa ratione dimensis copulatisque constaret? D. Bene memini. M. Cum ergo non sit dictum duobus pedibus, sed duobus membris constare versum, cumpars sine discrimine ultima, et ultima prima fiat? D. Intelligo. M. Ergo ut hoc non accidat, satisque appareat discernaturque in versu aliud esse membrum quo incipit, aliud quo desinit; non possumus recusare inaequalia membra esse oportere. D. Nullo modo. M. Id ergo prius in pyrr
Abbreviated transcription (Latin):
s pliꝰ quã iiii. occupattẽpora. Itaq cũ ali qͥd canit᷑siue ꝓ ñ ciat᷑ qcł habeat certũsinẽ ⁊ plus habeat quã
unũ pedẽ ⁊ naturedimotu ante c̃sidationẽ numeroꝵ sensũ qͣdã & qͣbilitate de mulceat. iã metruã ÷i
Quãquã enĩminꝰ habeatquã duos pedes. tam̃ q excedit unũ ⁊ silerecogit ñ si nem̃ sura. Et qͣntũ implendis
tẽporib satis ÷ q̃ alteri debent᷑ pedi ꝓduob pedib auditꝰ a ccip̃. qđ duoꝵpedũ occupattẽpora donerad¬
anuierat᷑ seno & iã certũ atq dim̃sũ int̃ ualli siltiũ. S iãmͥdicas uelĩ. utrũ his q̃distas
meratostłao Q reo portetterã respicene adillã qͣt̃ nariã ꝓgressionẽ. mihiq reñ ciare usq: ad qt̃ pedes
metrũ tende debeamꝰ .T̃. Facileistud qͥdẽ : . nã.viIͦ. pedes cẽ. ratiosatis docet.ã. Edillud recordaris te

Expanded text:
s quam quatuor occupat tempora. 19. Itaque cum aliquid canitur sive pronuntiatur quod habeat certum finem, et plus habeat quam unum pedem, et naturali motu ante considerationem numerorum sensum quadam aequabilitate demulceat, jam metrum est. Quanquam enim minus habeat quam duos pedes, tamen quia excedit unum et silere cogit, non sine mensura, sed quantum implendis temporibus satis est quae alteri debentur pedi; pro duobus pedibus auditeratur sono etiam certum atque dimensum intervalli silentium. Sed jam mihi dicas velim, utrum his quae dicta sunt merato silentio. Quare oportet te jam respicere ad illam quaternariam progressionem, mihique renuntiare usque ad quot pedes metrum tendere debeamus. D. Facile istud quidem est. Nam octo pedes esse ratio satis docet. M. Quid? illud recordarisne,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ inemouet qđ ꝓ aliodicis admitti. immoħ memagis ã monet quȩ rere łꝑ otiꝰ quaeri. qđ netiã suo nomͥne
admittit᷑ qͥ ꝑ alio pot÷ .ã ñ mirũ ÷ qđ hic falleris s facilis eeplicatio ueri ÷ Nãut omittã tanta q̃ ꝓ qͣt̃ nario
numero iã ante disputatus. curusq ad illũ fieri debeatꝓ gressio sillabarũ fac meiã cessissetibi. ⁊ c̃sen¬
sisse usq ĩ uiiisillabas pedis debe longitudinẽ porrigi. Nũ resisterepoteris eẽ iãposse uui longarũ s il
edẽ : certeenĩ ad quẽnumerũ sillabarũ ꝑ uenit pes. ñsolus ad eũ ꝑuenit qͥl

Expanded text:
admonet quaerere, vel potius queri, quod non etiam suo nomine admittitur qui pro alio potest. M. Non mirum est, quod hic falleris; sed facilis explicatio veri est. Nam ut omittam tanta quae pro quaternario numero jam ante disputata sunt, cur usque ad illum fieri debeat progressio syllabarum; fac me jam cessisse tibi et consensisse usque in octo syllabas pedis debere longitudinem porrigi: num resistere poteris esse jam posse octo longarum syllabarum pedem? Certe enim ad qu
Abbreviated transcription (Latin):
sensu doloris adimat᷑ ⁊ ie formandũ naturȩ suae more reddat᷑. Auersionãq animȩ intẽporis partẽ
inqͥeta negotia c̃trahit ⁊ uniũ sadi legeneglecta pͥuaticuidã oꝑis amor. qđ ipsũ tam̃¬
plerũ qattntus si me cogitantes si quos forte illo cẽporeagimꝰ numeros tẽportdes ĩ qͣ libet corporismotu
facili s aneato: usi tatissimo siued eãbulantes siuepsullentes prorsꝰ n ob̵ ignorantib: transeunt quã uis
nob̾ ñ agentib nulli eẽnt Deniq: ĩ ipsis nr̃is in anib: fantes matib: cũ occupati sumꝰ similit̃ istap̃ ter

Expanded text:
sensu doloris adimatur, et reformandum naturae suae morte reddatur. Attentio namque animae ad corporis partem inquieta negotia contrahit, et universali lege neglecta privati cujusdam operis amor, quod ipsum tamque attentissime cogitantes, si quos forte illo tempore agimus numeros temporales in quolibet corporis motu, facili sane atque usitatissimo, sive deambulantes, sive psallentes, prorsus nobis ignorantibus transeunt, quamvis nobis non agentibus nulli essent: si denique in ipsis nostris inani
Abbreviated transcription (Latin):
I. Accedathis semipes nã ħ eligant̃ seht̃ ã. Vaga fluide leuicula fragiliabon a. Quȩrdam at a¬
nima sit easimilis ois .ĩ. Oc topedes restarei ã uid eo utiã istas minutias euadamꝰ. Quã quã oñ ap ꝓ¬
bent aures natura liqͥdã dim̃siõ qđ sonabas. nolinte tam̃ totbreuemillab añr¬
C̃textas ĩuenite ĩ ãiunctiõ ũboꝵ difficiliꝰ ÷ quãsi eis miscere longas licȩtet ã Nihilte fallit. Et ut tͥ
ꝓbẽ gratulationẽ meã qđ hinc aliqͣndotransi reꝑmittim᷑ metrũ ꝗđrestat hĩ genorirententia
feliciorẽ cõponã. Solidabon ab onꝰ amat ⁊ ea qͥamat habet. Itaq net eget amore icabon adr̃ ÷¬

Expanded text:
icula fragilia bona, Quae adamat animula, fit ea similis eis. D. Octo pedes jam restare video, ut jam istas minutias evadamus. Quanquam enim approbent aures naturali quadam dimensione quod sonas, nolim te tamen tot breves syllabatextas invenire in conjunctione verborum difficilius est, quam si eis miscere longas liceret. M. Nihil te fallit, et ut tibi probem gratulationem meam, quod hinc aliquando transire permittimur, metrum quod restat hujus generis sententia feliciore componam: Solida bona bonus amat, et ea qui amat habet. Itaque nec eget amor, et ea bona
Abbreviated transcription (Latin):
loco asopũ ⁊ cibrũ subernari ut ad ephigeniã ĩa gamẽnonẽ ⁊ menelaũ h eric atride parant hmꝰ om̃a ũbaer cip̃sao
S ħimaginũ c̃ firmatiotũ ualet sinaturale menoriã exeͣltauerinsꝰ ac notatione utuasuposito ipsi nobãc̃

Expanded text:
loco Aesopum et Cimbrum subornari, ut ad Ephigeniam, in Agamemnonem et Menelaum: hoc erit «Atridae parant.» Hoc modo oloco Aesopum et Cimbrum subornari, ut ad Ephigeniam, in Agamemnonem et Menelaum: hoc erit «Atridae parant.» Hoc modo o imaginum conformatio tum valet, si naturalem memoriam exsuscitaverimus hac notatione, ut versu posito ipsi nobiscum
Abbreviated transcription (Latin):
Rerĩ similitudines ec pͥmunt᷑. cũ sũ matĩ ipsoꝵ negotioꝵ imagines cõparamꝰ. Verboꝵ similitudines ẽsti
iniꝰ cuiꝰq: homnis ⁊ uocabuli memoria im aginen otat᷑ . Reito ciꝰmemoriã so
tũ arguerit. ⁊ eiꝰ reimultos dixerit testes ⁊ consdios eẽ. si ħ pͥmũ ut ad defendo
eiꝰ detinebimꝰ. si eũ ñ aliquẽ aegrotũ dem in imolo cosumemꝰ. ut cito ĩ m̃tẽ uenire possit. ⁊ reũ adlectũ eiꝰ
astituemꝰ dextera poculũ sinustra tabulas medicos. testiculos arietinos tenentẽ ħmͦ ⁊ testiũ ⁊ hareditatis
nac̃ sequem᷑: Cũ ũboꝵ similitudines imaginib: ex pͥmereuolemꝰ . plus negotiosus cipiemꝰ ⁊magis ĩginiũ
nrm̃ exercebunꝰ. Idnos ħͥmͦ fac ereo portebit . Iã domi ultionẽ regis atridȩ parant ĩloeo c̃stituere. Manꝰ
ad eaelũ collentẽ domiciũ. cũ aiegib marcus loris cȩdat᷑ hoc erit iã domi ultionẽreges. In altiro

Expanded text:
Rerum similitudines exprimuius cuiusque nominis et vocabuli memoria imagine notatur. Rei totius memoriam sfactum arguerit, et eius rei multos dixerit testes et conscios esse: si hoc primum, ut ad defendeneius detinebimus; si eum non, at aliquem aegrotum ‹non› de minimo loco sumemus, ut cito in mentem venire possit. Et reum ad lectum eius adstituemus, dextera poculum, sinistra tabulas, medico testiculos arietinos tenentem: hoc modo et testium et hereditatis nsequemur. Cum verborum similitudines imaginibus exprimere volemus, plus negotii suscipiemus et magis ingenium nostrum exercebimus. Id nos hoc modo facere oportebit: Iam domum itionem reges Atridae parant  in loco constituere manus ad caelum tollentem Domitium, cum a Regibus Marciis loris caedatur: hoc erit «Iam domum itionem reges»; in altero
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ accuso na idiuitiȩ defaichione quasitȩ int̾posite s: ut his uidicesi uident. Metũ facene cic erotẽ pat ĩ ue ñ

Expanded text:
dicum accuso». Nam et divitiae de factione quaesitae interpositae dicum accuso». Nam et divitiae de factione quaesitae interpositae
Abbreviated transcription (Latin):
nascunt᷑ porationib iserualuont᷑: Q̃s pone argum̃ tatio moridẽ disputationẽ ncip̃. s nom̃is affictũ Moralis ar¬
nuim̃ tatio denatura hominũ ł morũ c̃ suetuidineducut᷑. ut cicero. hic ego dubitẽ in eã dis putationẽ ĩ gedi q̃ ducat᷑ exna
ĩ sensib: ⁊ om̃a q̃ sequunt᷑. Ergo sic̃ argum̃ tatio illa melior erit q̃ mordis fuent. sic p orationes asfecdu
colligt᷑: quoꝵ cõmemoratio adhsit ĩ iudicio ñut exide causan asciuideat᷑: s ut odiosa uita hominis cõꝓbet᷑: ut
cicero qͥ l agtia elodisigioris uitenetexuit : Cusꝰ nefandũ ĩ qͥt ad ulteriũ ĩ puluinarib: scĩ sune seminȩ cõp̃hen
der̃ eũ cus supplicio senatꝰ solleneseligiones ȩxpindas saepe censuit. eũ quẽ cũ soroiegermanane stndũ stuũ¬
simulcũ odio. ut oalius ÷̃ uatiniũ cũ dic̃. hominẽ nraẽciuitatis audacissime. de factione diuitẽ sordidũ male¬

Expanded text:
servabuntur. Omnis paene argumentatio moralem disputationem recipit, sed non omnis affectum. Moralis argumentatio de natura hominum vel morum consuetudine ducitur, ut Cicero: «Hic ego dubitem in eam disputationem ingredi, quae ducatur ex na sensibus?» et omnia quae secuntur. Ergo sicut argumentatio illa melior erit, quae moralis fuerit, sic perorationes affectu colligitur, quorum commemoratio ad hoc fit in iudicio, non ut exinde nasci causa videatur, sed ut odiosa vita hominis comprobetur, ut Cicero, qui flagderunt: eum, cuius supplicio Senatus solennes Religiones expiandas saepec ensuit: eum, quem cum sorore germana nefarium stusimul cum odio, ut Calvus in Vatinium, cum dicit: «Hominem nostrae civitatis audacissimum, de factione divitem, sordidum, male
Abbreviated transcription (Latin):
utgenertdissiteiꝰ definitio. bruis iaꝑta ⁊ ex opinione hominũ ductih mͦ. Maiesta tẽminuere: dedignitate aut

Expanded text:
ut sit generalis eius definitio brevis et aperta et ex opinione hominum ducta, hoc modo: «Maiestatem minuere est de dignitate autut sit generalis eius definitio brevis et aperta et ex opinione hominum ducta, hoc modo: «Maiestatem minuere est de dignitate aut
Abbreviated transcription (Latin):
ulnꝰ a sanguis Auditiones uttulli uos exm. fauonio audistis clodiũ sibidirisse. ⁊ audi¬
uirginis ĩ merotri ciã dimũ transtulito⁊ similiat Quȩstiones ut ÷. Cũ gͥ desurto querent᷑ ⁊ de eo stuto qđ ille sin¬
ẽtroũ si asiferat. cũ illede eo qđ ñ querebat᷑ ũbũ nullũ sec̃. deuenenostatĩdix̃ ureliꝗͣ. Indices cũ iudiciosferun¬
plus ÷ geniiuis dominet᷑ arsq ipsamagis ab nature ꝓfictridicat᷑ S ner qͥsquẽ estime argum̃tis numerũ pꝰ¬
finitũ. si qͥdẽ tanta cõ poss̃ quanti orator ĩ tinto acrit̃ i genioreꝑireualuerit. Ñ tam̃ om̃ogenꝰ causarũ om̃aar
gim̃ta ht̃ . Nãqͥdopꝰ: illic decaus a disputare ubiñ apparet. ãdeꝑsona adũsaru aliqͥd diceie cũ intrgrasit
inie In finitiuo statu quaerit᷑ ansit puta inminuta maiestas. Nã pͥmꝰ locꝰ ac eusatoris : cũ deui nominis quarit᷑

Expanded text:
r et tumor, in caede vulnus et sanguis. Auditiones, ut Tullius: «Vos ex M. Favonio audistis Clodium sibi dixisse, et audivirginis in meretriciam domum transtulit», et reliqua. Quaestiones, ut controversia fecerat, cum ille de eo, quod quaerebatur, verbum nullum fecisset de veneno statim dixit», et reliqua. Indices, plus ingenii vis dominetur arsque ipsa magis ab natura profecta dicatur. Sed nec quisquam existimet argumentis numerum praefinitum, si quidem tanta esse possuntid opus est illic de causa disputare, ubi non apparet, aut de persona adversarii aliquid dicere, cum integra sit? DE FINE In finitivo statu quaeritur an sit, puta imminuta maiestas. Nam primus locus accusatoris est, cum de vi nominis quaeritur,
Abbreviated transcription (Latin):
dit qͥomã q̃ ab accusatore dicunt᷑ tantũ mͦ negat neribi sefiusse. Talis causas illȩ fuit negantis sibi qͥc q uã
dedisseuł accepissepecunias. Suꝑ uacua n arratio ÷ ubi notares : deqͣ ãbigit᷑ ut nihilstultiꝰ sit quã sia p̃sci¬
ites narres. Alterũ gen᷑ : ĩ quo utriq: &q: suꝑuatut narratio ÷ ubi qđ fac̃ qu
ĩ dagari potest &iã siignotũ ÷ Nec aliquã narrationẽ aeceerone ad missã putemꝰ nisi ꝓnatiua causarũ
łdebat enĩ ñ solũ patrocinia causarũ s nexẽ pladi c̃di. Fuenit ut antesit res penđdũ quã sitpoñ d nar¬

Expanded text:
dit, qui omnia quae ab accusatore dicuntur tantum modo negat nec ibi se fuisse. Talis causa Sullae fuit negantis sibi quidquam cdit, qui omnia quae ab accusatore dicuntur tantum modo negat nec ibi se fuisse. Talis causa Sullae fuit negantis sibi quidquam cdedisse vel accepisse pecunias. Supervacua narratio est, ubi nota res est de qua ambigitur, ut nihil stultius sit, quam si apud scientes narres. Alterum genus est, in quo utrique aeque supervacua narratio est: ubi quod facit quindagari potest, etiam si ignotum est. Nec aliquam narrationem a Cicerone admissam putemus nisi pro natura causarum: edebat enim non solum patrocinia causarum, sed et exempla dicendi. Evenit ut ante sit respondendum, quam sit ponenda nar
Abbreviated transcription (Latin):
milis. Dilucida sitsi ap̃nescientẽtiarres. In qͣ intuebis inatiũ mediũ i finẽ itautipra narrano odinẽ suũ habeat
facile om̃ ꝑcipit᷑. ubi qđ seqͥt᷑ apͥorependet : Inẽdũ aliqͣ suolo comemoriae nũe ñ occurris se fingemꝰ. Breuisfit.
ꝑseuerebunt. Veris imilis idõ ut credat᷑ ut corporis rob:tisniii faissecũ aquoduortes ueoccisos iudetiuo¬
Nũ quã narrationẽnisi ꝑseott̃oliquefis . S: ubi udicẽminꝰ ĩ tellexiss eꝑspexris. nũquã ti tarditatr̃ ĩ gonui
sitio ł narrauo exim ẽi ua sini ut ad moneas q̃cũq: dieris uerba aut̃n arrationis ex medic̃ suetudiae
ct̃ debent Sĩplexsermarisiuicina cõpositio c̃ expositionib: plus mora nocet. neclo quentis ꝑsonamar¬
rationib: inseras. Minuit᷑ p̃tera offens e longioris orationis. site p̃t̃mittere aliqͣ si mula ueris In aliqͥb pꝰ¬
tm ueterũ sep̃ceptis ad dicen s: sciredebet ĩciđe nouãm ateriã q̃ noui aliqd postulet. Narrariꝓ eoñ eẜpe¬

Expanded text:
da fit, si apud nescientem narres: in qua intueberis initium, medium et finem, ita ut ipsa narratio ordinem suum habeat; facile enim percipitur, ubi quod sequitur ex priore pendet. Interdum aliqua suo loco memoriae nostrae non occurrisse fingemus. Brevis fit,simi fuisse eum, a quo duos tresve occisos videri voNumquam narrationem nisi perfectam reliqueris. Sed ubi iudicem minus intellexisse perspexeris, nsitio vel narratio, extreman ita finire, ut admoneas quaecumque dixeris. Verba autem narrationis ex media consuetudine esse debent; simplex sermo et sibi vicina compositio. In expositionibus plus mora nocet; neque loquentis personas narrationibus inseras. Minuitur praeterea offensa longioris narrationis, si te praetermittere aliqua simulaveris. In aliquibus pr veterum se praeceptis addicere, sed scire debet incidere novam materiam, quae novi aliquid postulet. Narrari pro eo non expe
Abbreviated transcription (Latin):
tis c̃ futareneq uiris adi srationib: qđ posuerit c̃uellito. Deuitiis argum̃toꝵ q̃ adũ saru male posuerint ple
negis ea uĩ nominis habe quã adũsariꝰ criminat᷑ finis ÷. autsineq defacto neq de nominea bigit᷑. siuñ
factũ c̃tendis qlitits nominat DrCIECRRΑ In c̃iectuntlib: causis hinc argum̃ ta sumunt᷑ aꝑsonis causis
facultatib uerisimilib signis: Signũ caus a aut antecedit aut ĩ eadẽ : aut seqͥt᷑. Ieẽ ꝓserumnt᷑ auditiono. sbiti¬
anes spolia q̃stiones i dices fama topiniones imultat similiat q̃ renĩ uarietas sũmin istrat. Aꝑsona utu

Expanded text:
s argumentis confutare nequiveris, aliis rationibus quod posuerit convellito. De vitiis argumentorum, quae adversarii male posuerint, plene a s argumentis confutare nequiveris, aliis rationibus quod posuerit convellito. De vitiis argumentorum, quae adversarii male posuerint, plene a  de facto neque de nomine ambigitur, sed iure factum contendis, qualitas nominatur. DE CONIECTVRA In coniecturalibus causis hinc argumenta sumuntur: a personis, causis, facultatibus, verisimilibus, signis. Signum causam aut antecedit aut in eadem est aut sequitur. Item proferuntur auditiones, suspiciones, spolia, quaestiones, indices, fama vel opiniones et multa similia, quae rerum varietas subministrat. A persona, ut
Abbreviated transcription (Latin):
strioditas ut ÷ illud. Bostarũ gͥ quendã dec̃ nonensẽ fugientẽ es ardinia scaur aduertũ. Etĩ fra addit& ras
aug̃ dicriminis caus prĩ illũ sipultũ quã huic cȩnã eõ sublatã łuenitutꝓpositionẽ adũ saru ũbisnrĩs ul¬
n fidẽ a tollentts ĩcredibilẽ sticionꝰ Itẽ ꝓpositioniadũ saru sinatura sui ĩ credibilis suerit cũ qͦdã impetu
animi acridicula ad miratiõ nrpondebimꝰ ut illud÷ Septing̃tamiliapessuũ induo cursitr. Etres ponda¬
ndibilẽ ocupiditatẽ ĩ c̃siđatã onuntiũ uoluerẽ : ⁊ ĩfra. Romã transalp
isctoror pecunas obiet. Ibien ĩdũ singula int̃soc õparat. alterũ alterotulliꝰ deliuit. In
uitimũ eritdocen qđ adũ sari direrit &i ã ꝓ nob̵ eẽ ut ꝓmilone cicero qđ lex ꝓ mulgata deq̃stiõ siusset quã
pse cẽ ostendit. Argum̃tis uom̃ b: adũ sari responđe ñ ÷ necessariũ Finẽ enĩ ñbabelut oratioi usatis ercurs¬

Expanded text:
t est illud: «Bostarem igitur quendam dixit Norensem fugientem e Sardinia Scauri adventum», et infra addit etiam augendi criminis causa, «prius illum sepultum quam huic cenam esse sublatam». Evenit ut propositionem adversarii verbis nostris ultra fidem extollentes incredibilem faciamus; item propositioni adversarii, si natura sui incredibilis fuerit, cum quodam impetu animi ac ridicula admiratione respondebimus, ut illud est: «Septingenta milia passuum biduo cursa sunt», et responddibilem, o cupiditatem inconsideratam, o nuntium volucrem! » et infra: «Roma trans Alpesator reo pecunias obiecit; ibi enim dum singula inter se comparat, alterum altero Tullius diluit. Item utilissimum erit docere, quod adversarius dixerit, etiam pro nobis esse, ut pro Milone Cicero, quod lex promulgata de quaestione fuisset, quam pro se esse contendit. Argumentis vero omnibus adversarii respondere non est necessarium: finem enim non habebit oratio, et satis erit pro
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ ipst̃ in cludere ⁊ uidere quae sum̃da ĩ argum̃ ctandosit qͥdq ex his quae sũptasciant eficiat᷑
iuera a falsis. ueris imilia abĩ credibilib: diiudiciatre ⁊ distoguere. ⁊ aut male sũpta aut malec̃
cultt t̃ aut coprã. Qurar ht᷑ sint micicero ⁊̃ exposui q̃si indicia fontiũ illoꝵ ad quossihis isdẽ
duede alusue ꝑ ueneris tũ i ħ ipsa meliꝰ ⁊ multo inaiora alia cognosces & Egouero acmagno
qdõ studiomi pater multi extius p̃clarissimis munerib nullũ maius ex pecto .r uiuiu¬
imio lboris desideriftture qđ hc libellã ad tede arcedicendis criponiuserĩ cũ possisca lu ten nihi

Expanded text:
onem ipsam concludere et videre quae sumenda in argumentando sint quidque ex eis quae sumpta sunt efficiatur et vera a falsis, veri similia ab incredibilibus diiudicare et distinguere et aut male sumpta aut male cocultatem aut copiam ? Qua re haec tibi sint, mi Cicero, quae exposui, quasi indicia fontium illorum; ad quos si nobis eisdem ducibus aliisve perveneris, tum et haec ipsa melius et multo maiora alia cognosces. C. Ego vero ac magno quidem studio, mi pater, multisque ex tuis praeclarissimis muneribus nullum maius exspecto.iti laboris, Desideri, fateare, quod hunc libellum ad te de arte dicendi scriptum miserim, cum possis advertere nihil
Abbreviated transcription (Latin):
modicebeniao łtia iuidicũ colliga᷑ : Narratio aut̃ accusstoris en q̃si mẽbratĩ gestinegotu susꝑitiose crolita¬
to sparsi somib argumtas d bscurat atis defensionib Defoisoris aut̃ praeterits autobscuratis suspitionit ar¬
gunfais. forũipsasũ ueit er casusꝗ marrandi. in firmandis aut̃ nr̃is agum̃ tationibi in firan dibr ẽtarus. sepe
audiamꝰ an. Es muniadant i stogener accusatori desensoriq p̃cepta. Vt q euĩ definiendo dererib bdo op
uahorm agis adinsĩ uudicis opinionẽqi penetrabit. ⁊ ut̃diad comunẽ urbi ui meeindẽ quĩẽ ae bieceei

Expanded text:
modice benevolentia iudicum conligetur. Narratio autem accusatoris erit quasi membratim gesti negoti suspiciosa explicatio, sparsis omnibus argumentis, obscuratis defensionibus. Defensori aut praeteritis aut obscuratis suspicionum argumentis, rerum ipsarum eventus erunt casusque narrandi. in confirmandis autem nostris argumentationibus infirmandisque contrariis saepe audiamus. P. Communia dantur in isto genere accusatori defensorique praecepta. Vter enim definiendo describendoque verbo magis ad sensum iudicis opinionemque penetrarit et uter ad communem verbi vim et eandem, quam ei
Abbreviated transcription (Latin):
aut alit cause optẽta ndi. ali abrogandi dissentirr adũ sarii uocẽ aq: logi. diin dc ãplificandic ausa
de c̃seniendis legib. depiculo publicarũ rerũ atq pͥuatarũ cũ aliis locis tũ in porandi¬
m̃te seriptoris. ñ in uerbis aclitteris uim legis positã et̃ defendit. quoq nihił exceperit intelligi
leudabis. ne diuerticulat peccatis darent̃ Atq ut exfacto cuiꝰq legis iudexm̃tẽ int̃p̃tiret᷑. Dcuĩ de

Expanded text:
aut alia causa obteinperandi alia abrogandi; dissentire adversari vocem atque legis. Deinde amplificandi causa aut alia causa obteinperandi alia abrogandi; dissentire adversari vocem atque legis. Deinde amplificandi causa de conservandis legibus, de periculo publicarum rerum atque privatarum cum aliis locis tum in perorandnte scriptoris, non in verbis ac litteris vim legis positam esse defendet quodque nihil exceperit in lege laudabit, ne deverticula peccatis darentur atque ut ex facto cuiusque iudex legis mentem inte
Abbreviated transcription (Latin):
git aut ẽtrasactũ insiciet᷑: Post uidicẽ aduĩ scripti uocet: Hac c̃firmationeus ãplificet nẽ legelaud an¬
At sauda ciãd cõ puceteꝰ qͥ cũ palã c̃ hafecerit idq fattat᷑ ad sit tam̃ factũq defendat. deĩde ĩ firmet de¬
stnsionẽ Cũad uenariꝰ aliud uolussẽ aliud sensisse scriptorẽ. aliud scripsus se dicat ñ et̃ferendũ
aquo quã ꝑortiꝰ latorissensũ quã al ege explicari. Curita scripserit suta senserit. Carcũ ea planeseripta
sint neglȩxerit. q̃nusquõ scripta s̃ ꝓserat Curpruđ tissimos in scribendo uiros. sũ mastultitiae putit et̃
daniandos Quidim pedierit scriptorẽ quominꝰ exoiꝑet illud qđ a duersari tã quã siceceptũ eẽt. ita sedicit
Etunẽ. Vltecur exẽblisus iͥbn idẽ senptor. auts. iđñ poterit Iͥb alii qđ ercipuendũ putarint gxeepunt:
Quenenda &s &̃ patio: isi qua poterit inueniri qͣre ñ sit exceptũ. aut iniqͣ̃ ler aut an utilis fut ura dicer ÷:

Expanded text:
get aut contra factum infitietur. post iudicem ad vim scripti vocet. Hac confirmatione usus amplificet rem lege laudanda audaciamque confutet eius qui, cum palam contra fecerit idque fateatur, adsit tamen factumque defendat. Deinde infirmet defensionem, cum adversarius aliud voluisse aliud sensisse scriptorem, aliud scripsisse dicat, non esse ferendum a quoquam potius latoris sensum quam a lege explicari. Cur ita scripserit, si ita non senserit? Cur, cum ea quae plane scripta sint neglexerit, quae nusquam scripta sint proferat? Cur prudentissimos in scribendo viros summae stultitiae putet esse damnandos ? Quid impedierit scriptorem quo minus exciperet illud, quod adversarius, tamquam si exceptum esset, ita se dicit secutum? vtetur exemplis eis quibus idem scriptor aut, si id non poterit, quibus alii quod excipiendum putarint exceperint. Quaerenda etiam ratio est, si qua poterit inveniri, qua re non sit exceptum: aut iniqua lex aut inutilis futura dicetur
Abbreviated transcription (Latin):
Irridenda &iã disputatio qͣso lent ut ĩ firmas quȩstiones ⁊ meditata puerilisq: dicenda tũ facienda fidi
diligent̃ eẽ ⁊ sinecupiditate quȩstũ. dictaq: quȩstionis argum̃tis ⁊ c̃iectura ponđanda At̃q ħ accusat¬
tionis ferm ẽbrasunt. De fens ionis aut̃ pͥmũ ĩ sirmatio causarũ ã non fuisse ã tanta. autñ sibisoli
aut cõmodiꝰ potiusse idẽ c̃sequi ñ iisse eẽ morib: ñ eauita ã nullos animimotꝰ ã non eã in poten¬
tis fuisse facultatẽ. Infirmatĩo aut̃ utet᷑. si aut uires auut animũ ã opes affuisse demonstrabit. ã ali

Expanded text:
io est , qua solent uti ad infirmandas quaestiones, et meditata puerilisque dicenda. Tum facienda fides diligenter esse et sine cupiditate quaesitum dictaque quaestionis argumentis et coniectura ponderanda. Atque haec accusationis fere membra sunt. defensionis autem primum infirmatio causarum, aut non fuisse aut non tantas aut non sibi soli aut commodius potuisse idem consequi, aut non eis se esse moribus, non ea vita, aut nullos animi motus aut non tam impotentis fuisse. Facultatum infirmatione autem utetur, si aut vires aut animum aut copias aut opes afui
Abbreviated transcription (Latin):
iuisus in quo facinꝰ. ut pallor aut tremor ã scriptũ ã obsignatũ ã depositũ quippiã. ħ enĩ taliar̃ q̃ aut
iniripsa aut &ĩã antequã factũ ÷. ã postea suspiciosũ crim̃ esficiant. Quesi ñ er̃ tam̃ causis ipsis efficien¬
di facultatib nitioportebit. adiuncta illa disputatĩo cõmuniñ fuisse illũ tã am̃tẽ. ut ĩdicia facti ã effu¬
ut s̃ diciafacti ã effugere.ã occultare ñ possit ut ita aꝑtꝰ eẽt utlocũ crimini relinqueret. Cõmunis
ille c̃tralocꝰ audaciã temeritati ñ prũdentiae eẽ. c̃ iunctã sequit᷑. Illeaut̃ locꝰ ad augendũ eẽ. expectandũ¬

Expanded text:
visus in quo facinus, ut pallor, ut tremor, ut scriptum aut. obsignatum aut depositum quippiam. Haec enim talia sunt, quae aut in re ipsa aut etiam ante quam factum est aut postea suspiciosum crimen efficiant. quae si non erunt, tamen causis ipsis et efficiendi facultatibus niti oportebit, adiuncta illa disputatione communi, non fuisse ilium tam amentem, ut indicia facti aut effut indicia facti aut effugere aut occultare non posset, ut ita apertus esset, ut locum crimini relinqueret. Communis ille contra locus, audaciam temeritati, non prudentiae esse coniunctam. sequitur ille autem locus ad augendum, non esse exspectandu
Abbreviated transcription (Latin):
nẽq reuocant᷑. S ĩ grauissimis sumam̃tis &iã illa ponendas. sique exscripto legis ã testam̃ti. ã uerboꝵ ipsiꝰ
iuditu ã aliciuꝰ stipulations ã catonis opponunt᷑ defens ionic̃ treria. Ac nehoc qͥ dẽgenꝰ in eiꝰcausis in currit.
urpia
q̃ coniectura c̃tinent᷑ : Qđenĩ factũ negat᷑ id co argui seripto ñ potest ne ĩ definitionẽ q dẽ uenit genere scriptiipsi : Nã
&ias i uerbũ aliquod ex scripto definiendũ : quã uĩhabeat. Vt cũ ex testam̃tis qͥd sit pesiꝰ auũ ex lege pediquaerit᷑ q̃ p ruta
caesa ñ scriptigenꝰs uerbi int̃p̃tatio c̃tro uersiã facit . Cũ aut̃ ad plura significant᷑ scripto ꝓpt̃i¬

Expanded text:
nemque revocantur. sed in gravissimis firmamentis etiam illa ponenda sunt, si quae ex scripto legis aut testamenti aut verborum ipsius iudici aut alicuius stipulationis aut cautionis opponuntur defensioni contraria. At ne hoc quidem genus in eis causis incurrit ura nentur. Quod enim factum negatur, id coargui scripto non potest. Ne in definitionem quidem venit genere script ipsius. Nam etiam si verbum aliquod ex scripto definiendum est quam vim habeat, ut cum ex testamentis quid sit penus aut cum ex lege praedi quaeritur quae sint ruta caesa, non scripti genus, sed verbi interpretatio controversiam facit. cum autem aut plura significantur scripto p
Abbreviated transcription (Latin):
tur sit debet. hortariq: ad sebreuit̃ dic̃tẽ audiendũ. Tota aut̃ oratio sĩ plexigrauis ⁊ sententus debet orna
exiis deqͥb moxdicet᷑ aeqͥtatis locis atq: &iã ante uiditiũ dec̃stituendo ipso uiditio solet eẽ ẽtentio. cũ aut.
sa neactio illi qͥ agit.ã iãnesit ã nimiuĩ eẽ desierit. ã illa nelege. his ut uerbis sit actio quaerit᷑ Que&iã
antequã res ĩ iuditiũ uenit. aut c̃tertataaut diudicata aut c̃feclañs. tam̃
hñtpondꝰ. cũ itadicunt᷑. plus petistis ꝓpotistis ñ fuit tua petio ñ ame ñ hac lege ñ his uerbis ñ ħ iudicio.

Expanded text:
 quibus de rebus dicturus sit debet hortarique ad se breviter dicentem audiendum. Tota autem oratio simplex et gravis et sententiis debet ornateis de quibus mox dicetur aequitatis locis. atque etiam ante iudicium de constituendo ipso iudicio solet esse contentio, cum aut sitne actio illi qui agit aut iamne sit aut num iam esse desierit aut illane lege, hisne verbis sit actio quaeritur. Quae etiam si ante quam res in iudicium venit aut concertata aut diiudicata aut confecta nt pondus, cum ita dicitur: Plus petisti; sero petisti; non fuit tua petitio; non a me, non hac lege, non his verbis, non hoc iudicio.
Abbreviated transcription (Latin):
s. accusa tori hȩc̃ pͥm duos̃ S accusatorẽ ꝓ om̃i actore ⁊ petitore appello. Posrĩe¬
qđ ÷ effectũ. Atq ipsa qdẽ partitio causarũ. paulo ante ĩsuasionis locis distributa ÷ Qua enĩ in c̃silio capiendo
futuri cẽporis p̃cipi eb ant᷑: quã obrẽ aut utilitatẽ uidesit᷑ habitura. atut efficiendi facultatẽ. eadẽ qͥ defacto
argum̃ tabit᷑ colligere debebit. Quã obrẽ it illa illiquẽ arguit siusse. ⁊ ab eo effici potuisse de monstret. utili
norr maiora ponunt᷑. Spectant᷑ &iã ad caus ã facti motꝰ animoꝵ. si irascens si odiũ uetꝰ si ulcisc̃ distudiũ¬

Expanded text:
s, accusatori haec prima duo sunt—sed accusatorem pro omni actore et petitore appello; possuquod est effectum. Atque ipsa quidem partitio causarum paulo ante in suasionis locis distributa est. quae enim in consilio capiendo futuri temporis praecipiebantur, quam ob rem aut utilitatem viderentur habitura aut efficiendi facultatem, eadem, qui de facto argumentabitur, conligere debebit, quam ob rem et utilia illi, quem arguet, fuisse et ab eo effici potuisse demonstret. Vtilinere maiora ponuntur. Spectant etiam ad causam facti motus animorum, si ira recens, si odium vetus, si ulciscendi studiu
Abbreviated transcription (Latin):
materios sulnesta honestatiꝰ q̃ maximespectat᷑ in amicitiis. Amicitiae aut̃ caritate ⁊amore cenunt᷑
ũ patriaeq culiꝰ. eorũq hominũ qͥ auts apientia aut opib excellunt a dcaritatẽ re
tuna ꝓppt̃ dignitatẽ. a hon esta ꝓpt̃ utilitatẽ relinqͣnt᷑ adhanc disicultatẽ explicandã p̃ceptareser¬
Et qm̃ ñ aduerita tẽ solũ s &iã ad opinioneseoꝵ qͥaudiunt ac cõmodanda ÷ oratio. hoo pͥmũ intelloans
hominũ eẽ duogenera. Alterũ indoctũ iagreste qđ an teferat n ꝑ utiliatẽ honestaa alterũ hun¬

Expanded text:
materies subiecta honestati, quae maxime spectatur in amum patriaeque cultus eorumque hominum qui aut sapientia aut opibus excellunt ad caritatem reftuna propter dignitatem aut honesta propter utilitatem relinquantur, ad non ad veritatem solum, sed etiam ad opiniones eorum qui audiunt accommodanda est oratio, hoc primum intellegamus, hominum esse duo genera, alterum indoctum et agreste, quod anteferat semper utilitatem honestati, alterum hu
Abbreviated transcription (Latin):
tione ⁊ qͣsi c̃ cursu quȩstio q̃dã exorit᷑ quã disceptationẽ uoco. Inqͣ qͥd ueniat ĩ uiditiũ ⁊ deqͦ disceptet᷑
quari solet Nã pͥma adũ sarioꝵ c̃tentio. diffusã ht̃ questionẽ. ut in c̃iectura pooperiine pecunias
deciꝰ Indefinitĩo minuoritne maiestatẽ norbanꝰ. In aqͥtate uuene occideritꝰo
tentio adduoit ĩ angustũ disceptationẽ. Ea in c̃iectura nulla ÷. nemoe¬
otest ã. debet ã solet redđe rationẽ. Itaq in ustausis. eadẽ ipͥma questio. ⁊ disceptatio extrema ÷.

Expanded text:
sceptationem voco; in qua quid veniat in iudicium et de quo disceptetur quaeri solet. Nam prima adversariorum contentio diffusam habet quaestionem, ut in coniectura: Ceperitne pecunias Decius; in definitione: Minueritne maiestatem Norbanus; in aequitate: Iurene occiderit O et firmamentorum contentio adducit in angustum disceptationem. Ea in coniectura nulla est. Nemootest aut debet aut solet reddere rationem. Itaque in his causis eadem et prima quaestio et disceptatio extrema est
Abbreviated transcription (Latin):
sit querti᷑ unũgenꝰ÷ quȩstionis. possitne aliquid eñi ci. tũ cũ quaerit᷑ et qͥs nã ꝑfectes apiens eẽposnit. Alterũ¬
cũ quẽ ad mͦ quicq fiat. ut quonã pactouintꝰ pariat᷑. naturane. anratiõ anusu. Quoius generis omness̃. i qͥb ut
in obscuris natͣralibq questionib causaerationeq ierũ explicant᷑. Illeꝰ aut̃ generis ĩ quo qͥd sit id dequo agit᷑
arit᷑ duo sintgor ott. Quoꝵ ĩ altero disputandũ ÷. aliud anidẽsit ut ꝑtinacia
dascriptio generis &quiꝰ ⁊ qͣsi imago ÷ expͥm̃da ut qͣlis sit auarꝰ aut qͥsit suꝑb. Tercio aut̃ sgenere ĩ quo qͣlesit
.cognatis anteferxe. Atq ĩ ħ eodẽ genen inquo qͣle sit quarit᷑ ex orit᷑ aliud qđ dã dis putandigenꝰ. Nĩ eni si plicit᷑ solũ

Expanded text:
liquid effici, ut cum quaeritur ecquisnam perfecte sapiens esse possit; alterum, quem ad modum quidque fiat, ut quonam pacto virtus pariatur, naturane an ratione an usu ? Cuius generis omnes sunt in quibus, ut in obscuris naturalibusque quaestionibus, causae rationesque rerum explicantur. illius autem generis, in quo quid sit id de quo agitur quaeritur, duo sunt genera : quorum in altero disputandum est aliud an idem sit, ut pertinacia genere, in quo quale sit cognatis anteferre. Atque in hoc eodem genere, in quo quale sit quaeritur, exoritur aliud quoddam disputandi genus. Non enim si
Abbreviated transcription (Latin):
Haecres ei accidet. siquã maxime notas similitudines c̃stituemꝰ. si ñ multas nec uagas. s aliqͥd a gentes imas¬
nes ponemꝰ Sie gregiã pulchritudinẽ aut at tonitã turpitu dinẽ eis at tribuemꝰ. Si aliquas ex orn abimꝰ uesico
stepurpurea quonob̵ notatiorsit similitudo Aut siquã rẽ deform abimꝰ uts
oblitã. aut rubricai delibutã inducamꝰ quomagis insignita sit forma autridiculas res aliqͣs imaginib
causis imꝓbamꝰ Primũ qđ in ũboꝵ innumerabiliũ multitudineridiculũ sit mille ũboꝵ imagines cõpan

Expanded text:
haerere. Id accidet, si quam maxime notatas similitudines constituemus; si non multas nec vagas, sed aliquid agentes imagines ponemus; si egregiam pulcritudinem aut unicam turpitudinem eis adtribuemus; si aliquas exornabimus, ut si coronis aut veste purpurea, quo nobis notatior sit similitudo; aut si qua re deformabimus, ut si cruentam aut caeno oblitam aut rubrica delibutam inducamus, quo magis insignita sit forma, aut ridiculas res aliquas imaginibcausis inprobamus: primum, quod in verbo