comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
At simil aeroum laudes & facta partmis.¬
Lam legere &e quȩ sit poteris cognoscere uirtus
olli paulatim flaulescet campus ansta
neultiscy rubens pendebit sentibũs uta
Et durae quercus sudibunt roscica mieris qua nel ex porto¬
ue. deiuptare tetsuratiius. quȩ cingere muris
Opridi. quȩ iubẽant᷑ telluri in finoero sulco
Altererit uum tythis. & altera quȩ uenet a reus
Delectos aenoas  erunt oeiam alterab isł

Expanded text:
at simul heroum laudes et facta pariam legere et quae sit poteris cognoscere virtus, molli paulatim flavescet campus arista, incultisque rubens pendebit sentibus uva, et durae quercus sudabunt roscida mella Pe temptare Thetim ratibus, quae cingere muris oppida, quae iubeant telluri infindere sulcos: alter erit tum Tiphys, et altera quae vehat Argo delectos Heroas; erunt etiam altera
Abbreviated transcription (Latin):
Hine ubi iam emissum c̃auris ad sideta cel
Nare per estatem liquidam sus pereris agmen.
scuram̃q trabr uento mirabere nubem¬
Costemplator. a qlias dulces. & frondea semper

Expanded text:
Hinc ubi iam emissum caveis ad sidera caeli nare per aestatem liquidam suspexeris agmen obscuramque trahi vento mirabere nubecontemplator: aquas dulces et frondea semper
Abbreviated transcription (Latin):
Fumenidum aspicies. ripamue inuisus adibuse
Desine fata deum flecti sperare precando
Sed aape dicta menor duri solatia casus
Nam tua fintimi longeTateq per urbes
Prodigiis asibi cȩlestib ossa piabunt
Et statuent tumulum & tumuo souemna mittent
Aeteriumiq. locus palinu nomen habebit¬
his dictis curȩ emote pulsusq parumper
Corde dolor tristi. gaudet cognomine terrȩ aca ebe¬
Ergo iter inceptum peragio. fluuioq. ꝓpinquant.
A ainta quosiam inde ut strgia prospexit abunda
Per tacitun nemus pre pedemq aduertere ripȩ
S uc prior ad greditur dictis atq increpat uttro ptla atunt¬
aire. age. quið uenias ian istic & comprime gressum sela¬
Umbrarum hic locus ẽ. somni noctisq sopore smno

Expanded text:
umenidum aspicies, ripamve iniussus adibis? Desine fata deum flecti sperare precandoSed cape dicta memor, duri solatia casus. Nam tua finitimi, longe lateque per urbes prodigiis acti caelestibus, ossa piabunt, et statuent tumulum, et tumulo sollemnia mittent, aeternumque locus Palinuri nomen habebHis dictis curae emotae, pulsusque parumper corde dolor tristi: gaudet cognomine terraeErgo iter inceptum peragunt fluvioque propinquant. Navita quos iam inde ut Stygia prospexit ab unda per tacitum nemus ire pedemque advertere ripae, sic prior adgreditur dictis, atque increpat ultro: Qufare age, quid venias, iam istinc, et comprime gressumUmbrarum hic locus est, somni noctisque soporae; co
Abbreviated transcription (Latin):
lle autẽ neq te phebi cortina fesellit iut per e fear¬
ux anchisiade nec medus equore mersit:
N amq gubernaclum multaui sorte reuulsum
Cũi datus herebam custos. cursusq regebam
Erecipitans traxi mecum. maria aspera iuro uieuria¬
N on ullum ꝓme tanti cȩpissȩ timorem
Quem tua ne spoliata armis ex cussa magistro
Difficeret. tantis nauis surgentib undis. es aiautatiusot¬
Tris nothis hibernas inmensa per ȩquora noctes
U exit me iuolentus aqua. uix lumine quarto
Prosperi italiam. summa sublimis ab unda:
Eãulatim aonabam terre.iam tnta tenebam¬
Prensantemq uncis manib capita aspera montis
Ferro inuasisset: predamqͥ ignara ꝓutasser
N uncnse fluctus habet. uersantq inlitore uenti

Expanded text:
lle autem: Neque te Phoebi cortina fefellit, dux Anchisiade, nec me deus aequore mersit. Namque gubernaclum multa vi forte revolsum, cui datus haerebam custos cursusque regebam, praecipitans traxi mecum. Maria aspera iuro non ullum pro me tantum cepisse timorem, quam tua ne, spoliata armis, excussa magistro, deficeret tantis navis surgentibus undis. Tris Notus hibernas immensa per aequora noctes vexit me violentus aqua; vix lumine quarto prospexi Italiam summa sublimis ab unda. Paulatim adnabam terrae; iam tuta tenebaprensantemque uncis manibus capita aspera montis ferro invasisset, praedamque ignara putasset. Nunc me fluctus habet, versantque in litore venti.
Abbreviated transcription (Latin):
Nigra uelud magnas domini cum duntis edes
Peruolat. & pinnis alta atria iustrat hrundo
Pabula parua legens. nidisq loquacib escas:
Et nunc porticib uacius. nunc humida cirtum
Stagna sonat. similis medios uiturna ꝑhostis
Fertur equis rapidoq uolans obit omnia curru
Lamq. hic germanum. iamq hic ostenͣdit ou̾antem
Nec conferit manum patitur uolat auia longe

Expanded text:
Nigra velut magnas domini cum divitis aedes pervolat et pennis alta atria lustrat hirundo, pabula parva legens nidisque loquacibus escas, et nunc porticibus vacuis, nunc umida circum stagna sonat: similis medios Iuturna per hostis fertur equis rapidoque volans obit omnia curru iamque hic germanum iamque hic ostentat ovantem nec conferre manum patitur, volat avia longe
Abbreviated transcription (Latin):
Agmen agit. densi cuneis se quisq coactis
Ad glomerat ferit ense grauem thimbreus hofirim
Arcetium mnestheus. epulonem obtruncat achates
U fentemq gras cadit ipseᷤ tolumnus augur.
Primus in aduersos telum qui torserat hostis:
Tollitur incȩlum clamor. uersiq. uicissim
Pul uerulenta fuga rutuli dant terga ꝑ agro

Expanded text:
agmen agit, densi cuneis se quisque coactis adglomerant. Ferit ense gravem Thymbraeus Osirim, Archetium Mnestheus, Epulonem obtruncat Achates Ufentemque Gyas; cadit ipse Tolumnius augur, primus in adversos telum qui torserat hostis. Tollitur in caelum clamor, versique vicissim pulverulenta fuga Rutuli dant terga per agro
Abbreviated transcription (Latin):
Impediunt. retrahitq. pedes simul unda relabens
Nec turnum segnis retinet mora. sed rapit acer
Totam aciem inte uaros & contra inlitore sistit
Signa canunt: primus turmasꝰ in uasit agrestis
A eneas omen pugne¬
Occiso theronȩ: uirum qui matimus ultro
A enean petit: hiuic gladio perq ere a suta.

Expanded text:
impediunt, retrahitque pedem simul unda relabens. Nec Turnum segnis retinet mora, sed rapit acer totam aciem in Teucros et contra in litore sistit. Signa canunt. Primus turmas invasit agrestis Aeneas, omen pugocciso Therone, virum qui maximus ultro Aenean petit: huic gladio perque aerea suta
Abbreviated transcription (Latin):
ox erat &e somnꝰ lass sũmisit ocellos
T erruer̃ animũ talia uisa meũ.¬
ẽ. Colle sub apͥco celeb̾rimꝰ ilice lucꝰ¬
ũ Stabat & in ramis multa latebat aius
A rea gramineo fuberat uiridissima pͣto.¬
h umida de guttis lene sonantis aquę
Ipse sub arboreis uitabã frondib estũ
Fronde sub arborea ẜ tam̃ estꝰ erat.
Ecce petens uariis immictas florib herbaᷤ
Constitit ante oculos candida uacca meos.
Candedior nuub tc̃ cũ cecidere recentes
In liqͥdas ñdu qs mora ĩctit aquas
candidior qđ ad huc spimis strulentib albo
Et mͥ ficcatã lacte reliquit ouẽ.
Laurꝰ erat comes hiuefelicit ille maritꝰ¬

Expanded text:
ox erat, et somnus lassos submisit ocellos; Terruerunt animum talia visa meum: Colle sub aprico creberrimus ilice lucus Stabat, et in ramis multa latebat avis. Area gramineo suberat viridissima prato, Umida de guttis lene sonantis aquae. Ipse sub arboreis vitabam frondibus aestum — Fronde sub arborea sed tamen aestus erat — Ecce! petens variis inmixtas floribus herbas Constitit ante oculos candida vacca meos, Candidior nivibus, tunc cum cecidere recentes, In liquidas nondum quas mora vertit aquas; Candidior, quod adhuc spumis stridentibus albet Et modo siccatam, lacte, reliquit ovem. Taurus erat comes huic, feliciter ille marit
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ cunctira du taurũ sua uaccat relinqͣt
Frigidus in uiduo destituere thoro
Lador & aũso maculȩ sub pectore nigre.
Pectus adulteru labe carere negant.
Dixerat int̾pres gelido mͥsanguis ab ore
Fugit & ante oculos nox stetit alta meos

Expanded text:
 cunctata diu taurum sua vacca reliquit, Frigidus in viduo destituere toro. Livor et adverso maculae sub pectore nigrae Pectus adulterii labe carere negant.' Dixerat interpres. gelido mihi sanguis ab ore Fugit, et ante oculos nox stetit alta meos.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmansisst apnđ risticos confetudnẽ. Ali nondaane sed a pollmi nomio consecretũ hoc carmen uolint. quo t̃ pore alnutiregs
pauit arm̃ta: alli ristias nimimib a pastorib beatũ hoc adferunt carñ. ut pano faunis nim phis. ac satiris & hic ẽ carmonis hiuus
titulus. Qualitas a t̃ hecẽ. scilica humulis caracter . Tres enĩ funt . humilis Medius. Grandilocus. quos om̃s in hoc in uenimis po
Nammȩntide gradilo quũ halo. ingeorgicis maediũ. inbucolicis humilẽ. ꝓqualitate negotioꝵ atq ꝑsonarũ. Nã ꝑsone hcris¬
orationis. Quisi sit dactilus meliorẽ efficit ũsũ. ut nos patriȩ fines & dulcia. Trimus etiã pes secundũ donatũ & dictilus et̃ dib&
et tgmiare partẽ orationis ut titire. Quã legẽ theocritus uehem̃ter astruit. uirgiliuꝰ ñ ad eoͦ. Ile enĩ in paucis utr sibi
abistaratione deuiauit. Inc eã in paucis secutꝰ ẽ. Terentianꝰ cũ de hoc metro dicer&. Plurimꝰ hoc poll& siculȩ tdlaris alũ p nu

Expanded text:
ti regis pavit armenta. alii rusticis numinibus a pastoribus dicatum hoc asserunt carmen, ut Pani, faunis, nymphis ac satyris. et hic est huius carminis titulus. qualitas autem haec est, scilicet humilis character. tres enim sunt characteres, humilis, medius, grandiloquus: quos omnes in hoc invenimus poeta. nam in Aeneide grandiloquum habet, in georgicis medium, in bucolicis humilem pro qualitate negotiorum et personarum: nam personae hic rusorationis: qui pes si sit dactylus, meliorem efficit versum, ut nos patriae fines et dulcia . primus etiam pes secundum Donatum et dactylus esse debet et terminare partem orationis, ut Tityre . quam legem Theocritus vehementer observat, Vergilius non adeo; ille enim in paucis versibus ab ista ratione deviavit, hic eam in paucis secutus est: Terentianus cum de hoc metro diceret plurimus hoc pollet Siculae telluris alumnus ,
Abbreviated transcription (Latin):
Nã pamphylus. ẽ totũ amanis: Gliceriũ quasi dulcis mulier filumena amabilis. Esonȩ sic̃ supͣdia i. rusticȩ st̃. &
implicitate gaudentes. Unde iibil inbis urbanũ. nihil declamatoriũ inuenit᷑: sed exrusticis st̃ negoci is om̃s
cõparationes. & siq sunt alia. hinc ẽ qđ cõpitat. ut. Post aliqt mea regna uidens mirabor aristas. ꝑinc etiã
llȩ cõparationes st̃. Nã neq me tantũ uenientis sibilus austri : asec ꝑcussa uiuant fluctu tã littora nec q

Expanded text:
nam Pamphilus est totum amans, Glycerium quasi dulcis mulier, Philumena amabilis. personae, sicut supra dixi, rusticae sunt et nam Pamphilus est totum amans, Glycerium quasi dulcis mulier, Philumena amabilis. personae, sicut supra dixi, rusticae sunt et simplicitate gaudentes: unde nihil in his urbanum, nihil declamatorium invenitur; sed ex re rustica sunt omnia negotia, comparationes et si qua sunt alia. hinc est, quod annos a fructibus computat, ut post aliquot mea regna videns mirabor aristas , hinc etiam illae comparationes sunt nam neque me tantum venientis sibilus austri nec percussa iuvant fluctu tam litora nec quae
Abbreviated transcription (Latin):
cõpbabit᷑. Sane sciendũ uirgłm. A&UIII annoꝵ scripsisse bucolica. Unde etiã ipse infine georgicoꝵ Audarq. uiuen
Trtrre tũ patule cecini sub tegmine fagi. Et dicit donatꝰ. qd etiã inpoete cõmemorauimꝰ uita. inscribendis carminib
iaturalẽ ordinẽ secutũ eẽ uirgłm. Primo enĩ pastoralis fuit imontib uita. Post. agriculture amor. Inde belloꝵ
cura successit Notandũ qͦq bucolica ł georgica cũ apa g̃cos infine habeant acçentũ. apud nos int̾tia afine habere
ut in ultima sit. latinitas uetat. Ut in penultima ñ sit. breuitatis efficit ratio. Etiã hoc sciendũ. ꝑsonas huiꝰ oꝑis ea
rtirꝰ. Nã laconũ lingua trtirꝰ dicit᷑ aries maior qͥ gregẽ ante ire consueuit. sicut etiã in comedi is inuenimꝰ

Expanded text:
comprobabitur. sane sciendum Vergilium xxviii. annorum scripsisse bucolica, unde etiam ipse in fine georgicorum audaxque iuventa, comprobabitur. sane sciendum Vergilium xxviii. annorum scripsisse bucolica, unde etiam ipse in fine georgicorum audaxque iuventa, Tityre, te patulae cecini sub tegmine fagi . et dicit Donatus, quod etiam in poetae memoravimus vita, in scribendis carminibus naturalem ordinem secutum esse Vergilium: primo enim pastoralis fuit in montibus vita, post agriculturae amor, inde bellorum cura successit. notandum quoque, bucolica vel georgica, cum apud Graecos in fine habeant accentum, apud nos in tertia a fine habere: nam ut in ultima sit, latinitas vetat, ut in paenultima non sit, brevitatis efficit ratio. etiam hoc sciendum, et personas huius operis ex Tityrus; nam Laconum lingua tityrus dicitur aries maior, qui gregem anteire consuevit: sicut etiam in comoediis invenimus;
Abbreviated transcription (Latin):
redditꝰ & mantuanis ꝓ parte. Hinc ẽ qđ cũ in pͥma egloga eũ legimꝰ recepisse agrũ. postea eũ querelantẽ inuenimꝰ. ut
audieras &e fama fuit. sed carmina tantũ. nr̃a ualent lycida tela int̾ martia quantũ. Chaonias dic̃t aquila
niente colũbas. Nec numerꝰ hic dubuꝰ ẽ. nec ordo libroꝵ. quippe cũ unꝰ sit lib̵. De eglogis multi dubitant. quȩ lic&
.iͦ. sint incertũ tamen ẽ qͦ ordine scriptȩ sint Periq duas certas uolunt ipsiuꝰ testimonio ultimã. ut Eaxi
ludere uersu. Sane sciendũ uiͣ eglogas eẽ meras rusticas. quas thedcritꝰ &ͦ. hab&e. Hio intrib abucolico carmi¬
ne sed cũ excusatione discessit. ut in genehlia salonini. & in syleni theologia. uelut eoo insertis altiorib

Expanded text:
r est redditus et Mantuanis pro parte. hinc est, quod cum in prima ecloga legimus eum recepisse agrum, postea eum querelantem invenimus, ut r est redditus et Mantuanis pro parte. hinc est, quod cum in prima ecloga legimus eum recepisse agrum, postea eum querelantem invenimus, ut audieras, et fama fuit; sed carmina tantum nostra valent, Lycida, tela inter Martia, quantum Chaonias dicunt aquila veniente columbas . nec numerus hic dubius est nec ordo librorum, quippe cum unus sit liber: de eclogis multi dubitant, quae licet decem sint, incertum tamen est, quo ordine scriptae sint. plerique duas certas volunt ipsius testimonio, ultimam, ut extrludere versu . sane sciendum, vii. eclogas esse meras rusticas, quas Theocritus x. habet. hic in tribus a bucolico carmine, sed cum excusatione discessit, ut in genethliaco Salonini et in Sileni theologia, vel ut ex insertis altioribus
Abbreviated transcription (Latin):
rt tantũ atheoerito dissentit. illerm̃ ubiq simplex t̃. hic necessitate compulsus aliqͥblocis misc&. figaras. quas perite plerũ q etiã
eatheoqiti uersib facit. quos abillo dictatos eẽ constat smiplicit̃. hoc aut̃ fit poetica urbanitate. Sic iuuenalis. Actoris ar
spoliũ. Nam uirgilii crrsũ deasta dictũ figurate ad spoliũ transtulit. Et causa scribendoꝵ bucolicoꝵ hecẽ. Cũ post occisũ ter¬
tio id martias insenatu cesart̃. augustus filuꝰ tiꝰ contra ꝑsecutores patris. & antomũ auilia bella moiss&. inctoria t̃ potiti
cremonensiũ agros qͥ contra eũ fenserant militibus siuis dedit. qͥcũ ñ sufficerent etiam mantuno iussit distribui ñ ꝓpter
suũ solus reciper&. Ad quẽ accipiendũ ꝓfectus ab arriocentur one qͥoũ tenebat pene ẽ interemptꝰ nisise p̃cipitassa
inminciũ. Unde ẽ allegoricos Ipse aries etiã nc̃ uellera siccat. Postea ab augꝰto missis trib uiris & ipse ager integer

Expanded text:
t a Theocrito: ille enim ubique simplex est, hic necessitate compulsus aliquibus locis miscet figuras, quas perite plerumque etiam ex Theocriti versibus facit, quos ab illo dictos constat esse simpliciter. hoc autem fit poetica urbanitate: sic Iuvenalis Actoris Aurunci spolium ; nam Vergilii versum de hasta dictum figurate ad speculum transtulit. et causa scribendorum bucolicorum haec est: cum post occisu die in senatu Caesarem Augustus eius filius contra percussores patris et Antonium civilia bella movisset, victoria potitus Cremonensium agros, qui contra eum senserant, militibus suis dedit. qui cum non sufficerent, etiam Mantuanorum iussit distribui, non propter suum solus reciperet. ad quem accipiendum profectus, ab Arrio centurione, qui eum tenebat, paene est interemptus, nisi se praecipitasset in Mincium: unde est allegoricos ipse aries etiam nunc vellera siccat . postea ab Augusto missis tribus viris et ipsi integer age
Abbreviated transcription (Latin):
Q uoͣ fugis enea : thalamos nedesere pactos
Hac dabitur dextra tellus quesita ꝑundas :
Talia uociferans sequitur. strictumq coruscat.
M uoronem. nec ferre uidet sua gaudia uentos:
Forte utis celsi coniuncta crepidine saxi¬
Pamositis stabat scalis. & ponte parato
Quã rex clusinis ad uectus osinius oris tabea
Huc sẽse trepida enee fugientis imago
Conicit in latebris nec turnus segnior instat

Expanded text:
Quo fugis, Aenea? Thalamos ne desere pactos; hac dabitur dextra tellus quaesita per undas. Talia vociferans sequitur strictumque coruscat mucronem nec ferre videt sua gaudia ventos. Forte ratis celsi coniuncta crepidine saxipositis stabat scalis et ponte parato, qua rex Clusinis advectus Osinius oris. Huc sese trepida Aeneae fugientis imago conicit in latebras; nec Turnus segnior instat
Abbreviated transcription (Latin):
Nec pede congressosequo. nec tela ferentis: uec¬
Insequitur. solum densa in caligine turnum
Nestigat lustrans solum incertamina poscit:
Hoc concrissa metu mentem uiturna uirago itleriae¬
Aurigam turni media inter lora metiscum
Excutit. & longe lapsum temone reliquit
Ipsa subit. manibq. undantis flectit habenas
Cuncta gerens. uocemq & corpus & arma metisci

Expanded text:
nec pede congressos aequo nec tela ferentis insequitur: solum densa in caligine Turnum vestigat lustrans, solum in certamina poscit. Hoc concussa metu mentem Iuturna virago aurigam Turni media inter lora Metiscum excutit et longe lapsum temone relinquit: ipsa subit manibusque undantis flectit habenas, cuncta gerens, vocemque et corpus et arma Metisci
Abbreviated transcription (Latin):
al ollia luteola pingit uaccmia calta¬
Ipse ego cana legam tenera lanugine mala
Castaneasq nuces. mea quas a maryllis amabat:
Addam cerea pruna. honos erit quoq pomo
Etuos olauri carpam. & te ꝓoxima mirte
Sic posite  qm̃. suaues miscetis odores:¬
Rusticus es corydon. nec munera curat alexis:
ec si muneribus certes concedet iollas
heu quid uolui misero mihiefloribus austrũ

Expanded text:
ollia luteola pingit vaccinia caltaIpse ego cana legam tenera lanugine mala, castaneasque nuces, mea quas Amaryllis amabat; addam cerea pruna: honos erit huic quoque pomo; et vos, O lauri, carpam, et te, proxima myrte, sic positae quoniam suavis miscetis odorRusticus es, Corydon: nec munera curat Alexis, nec, si muneribus certes, concedat Iollas. Heu, heu, quid volui misero mihi! Floribus austru
Abbreviated transcription (Latin):
Corripite orutuli. quos improbus ad uen̾a bello
l i populat. petet ille fugam. pęnitusq. ꝓfundo
Uela dabit: uos unanimi densate cateruas
Etregem uobis pugna defendite raptũm
Dirit. & aduersos telum contorsit in hostis

Expanded text:
a bello vi populat: petet ille fugam penitusque profundo vela dabit. Vos unanimi densete catervas et regem vobis pugna defendite raptum. Dixit et adversos telum
Abbreviated transcription (Latin):
S perabant. nunc arma uolunt. fedusq precantur
Infectum & turni sortem miserantur iniquam
D at signum celo. qͣuo non prestantius ullum
T urbauit mentes italas. monstrõq fefellit¬
A amq uolans rubra fuluus ioius ales inȩthra :¬
Litoreas agitabit aues turbamq sonantem
Agminis aligeri. subito cum lapsus adundas
Cignum excellentem pedib rapit im probus uncis
Arrexere animos itali. cuncteq uolucores
Conuertunt clamore fugam. mirabile iuisu
Aetheraq obscurant pennis. hostemq. ꝑ auras
Facta nube premunt. donec uiuictus &x ipso
Pondere diffecit. prȩdamq ex ungiuib ales
Proiecit flu̾no. penitusq in nubila fugit:
Expeduntq manus: primusq tolimnius augur

Expanded text:
sperabant, nunc arma volunt foedusque precantur infectum et Turni sortem miserantur iniquam. dat signum caelo, quo non praesentius ullum turbavit mentes Italas monstroque fefellit. Namque volans rubra fulvus Iovis ales in alitoreas agitabat aves turbamque sonantem agminis aligeri, subito cum lapsus ad undas cycnum excellentem pedibus rapit improbus uncis. Adrexere animos Itali, cunctaeque volucres convertunt clamore fugam, mirabile visu, aetheraque obscurant pennis hostemque per auras facta nube premunt, donec vi victus et ipso pondere defecit, praedamque ex unguibus ales proiecit fluvio penitusque in nubila fugit. xpediuntque manus; primusque Tolumnius augur
Abbreviated transcription (Latin):
Molitur. meritas aut bello territat urbes:
Harum unam celerem demisit ab ethere summo
Inppiterꝰ. inq. omen uiturnȩ occurrere uissit:

Expanded text:
molitur meritas aut bello territat urbes. Harum unam celerem demisit ab aethere summo Iuppiter inque omen Iuturnae occurrere iussit
Abbreviated transcription (Latin):
euanđ  sepulcrũ fecit colucũ sacrauit ñ ut ille
meritus eẽt. sed causa hospitalitatis. Bene aut̃
inhac re euander inmoraturꝰ & aocet causasne
apud hospitẽ in suspitionẽ ueniat¬
arpeia dicta ẽ sedes a tarpera uirgine. Cũ enũ
romulus contra sabinos bellũ gereret. tarpeio
tarpeia cũ aquatũ ꝓfecta e̾et incidit mhostes.¬

Expanded text:
 sepulchrum fecit et locum sacravit, non quod ille merebatur, sed hospitalitatis causa. bene autem in hac re Euander inmoratur et docet causas, ne apud hospitem veniat in suspitionem. ees dicta est a Tarpeia virgine. Cum enim Romulus contra Sabinos bella tractaret et Tarpeio Tarpeia aquatum profecta in hostes
Abbreviated transcription (Latin):
F elle dolor rapit arma manu nodisq grauatũ  pit¬
Robur etherii cursu petit araua montis:
Tum primum nri cacum uidere timentem.
S peluncamq petit pedibus timor at didit alas¬
U t sese iclusit ruptisq in mane catenis
Denecit saxum ferro qđ & arte patenna
Pendebat fultosq emunit obice postes Pn quas urut dn. rpͥ¬
Ecce surens animis aderat tirut hius omnemq
Accessum lustrans. huc ora ferebat ocusse
Dentibus infrendens. ter totum feruidus na
Lustrat auentiu montem ter̃ saxea temptat

Expanded text:
felle dolor: rapit arma manu nodisque gravatuobur et aerii cursu petit ardua montis. Tum primum nostri Cacum videre timentem speluncamque petit, pedibus timor addidit alasUt sese inclusit ruptisque immane catenis deiecit saxum, ferro quod et arte paterna pendebat, fultosque emuniit obice postis, ecce furens animis aderat Tirynthius omnemque accessum lustrans huc ora ferebat et illuc, dentibus infrendens. Ter totum fervidus ira lustrat Aventini montem, ter saxea temptat
Abbreviated transcription (Latin):
C inge deo. rebusq ueni non asꝑ egenis nousarenoratir
Dirit. an angusti subter fastigia tecr
Engentem ȩnean duxit. stratisq. locauit
Effutum fouis & pelle libystidis urse¬
orruit. etfuscis tellurem am̃plectur alis ꝓomnet dati :¬
At uenus haut animo ne quiquã exterrita mater aemes¬
aurentumq minis & duro mota tumuttiu

Expanded text:
finge deo rebusque veni non asper egenis. dixit et angusti subter fastigia tecti ingentem Aenean duxit stratisque locavit effultum foliis et pelle Libystidis ursruit et fuscis tellurem amplectitur alis. At Venus haud animo nequiquam exterrita mater Laurentumque minis et duro mota tumultu
Abbreviated transcription (Latin):
Stabat acuta silex. precisis upndiq. saxis
Spelunce torso in surgens. altissim a ausa
Oirarum nudis domus oportuna uolucrum:
Dexter Graduersum nitens. concusit. & imis
Auilsam soluut radicibus: inde repente
mpulit in pulsu quomarimus in sonat ether
Dis sustant ripȩ refluutq exterritus amnis.
t specus & cacide tecta apparuit ingens
Qegia & iimbrose penitus patuere cauerne
Consecus acsiqua penitus ui terra dehiscens
Infernas reseret sedes & regna recludant

Expanded text:
Stabat acuta silex, praecisis undique saxis speluncae dorso insurgens, altissima visu, dirarum nidis domus opportuna volucrum. dexter in adversum nitens concussit et imis avolsam solvit radicibuimpulit; impulsu quo maximus intonat ether»Dissultant ripe refluitque extAt specus et Caci detecta apparuit ingens regia, et umbrosae penitus patuere cavernae: non secus ac siqua penitus vi terra dehiscens infernas reseret sedes et regna recludat
Abbreviated transcription (Latin):
Sedirami atq. asꝑ uictu uenatus alebat : eos.¬
rimus ab etherio uenit saturnus olympo
Arma iouis fugiens & regnis eiul᷑ ad emptis:
sgenus in docile ac dispersum montib altis
Composuit. legesq dedit lat̾iumq uocari

Expanded text:
sed rami atque asper victu venatus alebat. Primus ab aetherio venit Saturnus Olympo, arma Iovis fugiens et regnis exsul ademptis. Is genus indocile ac dispersum montibus altis composuit legesque dedit Latiumque vocari
Abbreviated transcription (Latin):
euero uterea pior fit uesꝑ olrmpoi
amq saceruotes primusq potitus ibant
elubus uimorem cincti flammasq ferebant
Instaurant epulas. & mense grata secundȩ
Donã ferunt. cumulantq. oneratis lancib aras:
Num salu ad cantus inicensa altaria circum
ħ ic uiuenum corus ille senum quic armine laudes
H et culeas & facta ferunt. ut prima noueroȩ¬

Expanded text:
evexo interea propior fit Vesper Olympo, iamque sacerdotes primusque Potitius ibant, pellibus in morem cincti, flammasque ferebant. Instaurant epulas et mensae grata secundae dona ferunt cumulantque oneratis lancibus aras. tum Salii ad cantus incensa altaria circum hic iuvenum chorus, ille senum; qui carmine laudes Herculeas et facta ferunt: ut prima nover
Abbreviated transcription (Latin):
alliga sinuis inuisa. suꝑqre in mane baratrum
Cernatur. pepiadent in misso lumine manes:
Ergo insperata de prensum in luce repente
Inclusumq c̃auo saxo. atq insueta rudente enqdaueti o¬
De super alcides telis premit. omniaq arma

Expanded text:
allida, dis invisa, superque immane barathrum cernatur, trepident inmisso lumine manes. Ergo insperata deprensum luce repente inclusumque cavo saxo atque insueta rudentem desuper Alcides telis premit omniaque arma
Abbreviated transcription (Latin):
rotrahitur nequeunt expleri corila tuendo
erribiles oculos. uultum uillosaq setis
euora semiferi. atq extinctos faudib ignus
xilo celebratus honos lȩtiq minores¬
eruaue e sluem primusq potitius auictor
anc aram lnco statuit. quȩ maxima semꝑ:
icetur nobis. & erit quȩ maxima semꝑ
Quare agite punienes tantarum imuimere nimt diñ. ꝓbete¬
ommunemq uocate drum. & date uina uolentes:
irert herculea bicolor cum ꝓopulus um hra
clanuti. comas. folusq in nera pependit¬
Et sacer in pleuit dextram sciphus: ocius om̃s¬

Expanded text:
rotrahitur. Nequeunt expleri corda tuendo terribilis oculos, voltum villosaque saetis pectora semiferi atque extinctos faucibus ignis. Ex illo celebratus honos, laetique minoresem, primusque Potitius auctor Hanc aram luco statuit, quae maxuma semper dicetur nobis et erit quae maxuma semper. Quare agite, o iuvenes, tantarum in munere laudum ommunemque vocate deum et date vina volentes. Dixerat, Herculea bicolor cum populus umbra velavitque comas foliisque innexa pependitet sacer implevit dextram scyphus. Ocius omne
Abbreviated transcription (Latin):
Tum reges. asperq in mani corpore thibrifi
Diximus: amisit uerum uctus albula nomen. rũ accepit¬
me pulsum patria pelagiq. extrema sequentẽ¬
Fontima omnipotens & ineluctabile fatum
His posuere locis: matrisq egere trainenda
C armentis nymphȩ monita & deus auctor ar¬
U ix ea dicta de hinc ꝓ gressus. monstrat & aram
Et carmen talem romani nomine portam
Quam memorant. nrmphȩ priscum carmentis honorẽ¬
Il atis fatidicȩ. cetinit quȩ prima futuros
Aeneadas magnos. & nobile pallanteuta
Hino lucum ogentẽ quẽ romulus acer asrlum o¬
R etulit & gelida mostrat sub rupe lupercal
Parhasio dictu panos de more licei
N ec non & sacri monstrat nemus argilenti.
łestaturq locum & letum docet hospitis argi

Expanded text:
Tum reges asperque immani corpore Thybris, / diximus; amisit verum vetus Albula nomen». Me pulsum patria pelagique extrema sequentea omnipotens et ineluctabile fatum Hiis posuere locis, matrisque egere tremenda, Carmentis Nimphe monita et deus autor Aollo. Vix ea dicta: dehinc progressus monstrat et aram et Carmentalem Romani nomine portam quam memorant, nymphae priscum Carmentis honorem, vatis fatidicae, cecinit quae prima futuros Aeneadas magnos et nobile Pallanteum. Hinc lucum ingentem quem Romulus acer Asylum rettulit et gelida monstrat sub rupe Lupercal, Parrhasio dictum Panos de more Lycaei. Nec non et sacri monstrat nemus Argileti testaturque locum et letum docet hospitis Argi
Abbreviated transcription (Latin):
onstra manu. gtminosq premens eliserit angius
u tbello e gregias idem disiecerit urbes
roiamq orthliamq uit dũresos mille labores
Rege sub euristes fatis iunqnis iniquȩ
etulerit mnubigenas ii uiete bimemorus s¬
h rlacumq oholumq. manu tucressia mactas
rodigia & uastum nemeȩ sub rupe leonẽ
estigu t remuere lacus: teianitor orti¬
ssa suꝑ recubans antro se mesa cruento
cctt uile facies non terruit ipse thrpheus
raduus arma tenes non te rationis egentẽ.
Lerneus turba capitum circum sterit anguis
alue uera iouis ꝓles decus ad dite diuis
Et nos & tua dexter adipede sacra saet᷑undo:
alia carminib eelebrant cȩ lebrant: suꝑ omnia cacr
Speluncam adicunt. prrantemq ignib ipsum¬
Consonat omne nenius strepitu. collesq. resultant:
Exͣ inse cuncti duinis rebus ad ur bem
Per festis reserunt ibat noi. obsitus euore
E t comitem ȩnean uixͤta natumq tenebat¬
igrediens. uarioq uam sermone leuabat:
ał iratur ⁊ facuisq oeulos fert omnia cixcum

Expanded text:
onstra manu geminosque premens eliserit angues, ut bello egregias idem disiecerit urbes, Troiamque Oechaliamque, ut duros mille labores rege sub Eurystheo fatis Iunonis iniquae pertulerit. Tu nubigenas, invicte, bimembris Hylaeeumque Pholumque, manu, tu Cresia mactas prodigia et vastum Nemeae sub rupe leonem. Te Stygii tremuere lacus, te ianitor Orci recubans antro semesa cruento; nec te ullae facies, non terruit ipse Typhoeus, arduus arma tenens; non te rationis egentem Lernaeus turba capitum circumstetit anguis. Salve, vera Iovis proles, decus addite divis, et nos et tua dexter adi pede sacra secundo. Talia carminibus celebrant; super omnia Caci speluncam adiciunt spirantemque ignibus ipsumnsonat omne nemus strepitu collesque resultant. Exim se cuncti divinis rebus ad urbem perfectis referunt. Ibat rex obsitus aevo et comitem Aenean iuxta natumque tenebagrediens varioque viam sermone levabat. miratur facilisque oculos fert omnia circum
Abbreviated transcription (Latin):
um rex euandrus romane conditor arciteq
Hec nemora indigene fauni. nrmpheq tenebant
ensq uirum gruncis ae duro robore nata
Quis neq inos neq cuitus erat nec iungere tauros¬
aud componere opes norant. aut parcere parto

Expanded text:
um rex Euandrus, Romanae conditor arcis: Haec nemora indigenae fauni nymphaeque tenebant e virum truncis et duro robore nata, quis neque mos neque cultus erat, nec iungere tauroaut componere opes norant aut parcere parto
Abbreviated transcription (Latin):
Adũocat & ramiis uastisq molaribus instat : ue¬
Isłe autem neqͣ cum fuga iam suꝑ ula pericli est aũ olin¬
Ffaucibus in gentem fumum. mirabile oietu
Euomit. inuolintq domum caligine cęco¬
Prospectum eripiens oculis glomeratq sub antro¬

Expanded text:
advocat et ramis vastisque molaribus instat. Ille autem, neque enim fuga iam super ulla pericli, faucibus ingentem fumum mirabile dictu evomit involvitque domum caligine cprospectum eripiens oculis, glomeratque sub antro
Abbreviated transcription (Latin):
huis ad tarpeiam sedem. & capitolia ducit
Aurea nunc olim siluestrib horrida dumis :¬
am tum relsituo urauudo site robat a grestis
Dira loci. iamꝰ tum siluam saxumq tremeoarit
Noc nemus hunc uquit ondoso uertice collem
Quis deus incertum est habitat deus. archades ipsum
Credunt seuidisseͫ ioueii cum sepe nigrantem
A egida concuteret dextra nimbosq cieret
Hȩc duo preterea disiectis oppida muris

Expanded text:
Hinc ad Tarpeiam sedem et Capitolia ducit, aurea nunc, olim silvestribus horrida dumis. Iam tum religio pavidos terrebat agrestis dira loci, iam tum silvam saxumque tremebant. Hoc nemus, hunc, inquit, frondoso vertice collem quis deus incertum est habitat deus: Arcades ipsum credunt se vidisse Iovem, cum saepe nigrantem aegida concuteret dextra nimbosque cieret. Haec duo praeterea disiectis oppida muris
Abbreviated transcription (Latin):
Ore uomens ignis. magna se mole ferebat¬
Attulit & nobis aliquando optantibus ȩtas¬
Auxilum aduentumq dei. nam maximus ultor
Tergemini nece geryonis spolusq suꝑbuis
lcides aderat . taurosq. hac uictor agebar
Engentis uallemq boues amnemq tenebant.
t furus caci mens effera. ne quid in ausum
A ut intemptatum sceleris ue doliue fuisset.¬

Expanded text:
ore vomens ignis magna se mole ferebatt nobis aliquando optantibus aium adventumque dei. Nam maximus ultor, tergemini nece Geryonae spoliisque superbus Alcides aderat taurosque hac victor agebat ingentis, vallemque boves amnemque tenebant. is Caci mens effera, aut intemptatum scelerisue doliue I re
Abbreviated transcription (Latin):
ana superstitio. ueterum ue ignara deoꝵ
Imposuit: seuis hospes troiane peridis
Seruati facimiis. meritosq nouamus honores:
Iam primũm saxis suspensam hanc aspice rupẽ
inectẽ procul silt mores desertaq montis
Stat domus. & scopuli ingentẽ trarere runan
Hio spelunca fuit. uast̃o submota recess
Semi hominis caci facies quam dira tenebat
Cede tepebat humus. foribus affixa suꝑbis orunt fipmecat
Ora uirum tristi pendebant pallida tabo:¬
Hiuc monstro uulcanus erat pater. illius atros

Expanded text:
ana superstitio veterumque ignara deorum inposuit: saevis, hospes Troiane, periclis servati facimus meritosque novamus honores. Iam primum saxis suspensam hanc aspice rupem, disiectae procul ut moles desertaque montis stat domus et scopuli ingentem traxere ruinam. Hic spelunca fuit, vasto summota recessu, semihominis Caci facies quam dira tenebat caede tepebat humus, foribusque adfixa superbis ora virum tristi pendebant pallida taboic monstro Volcanus erat pater: illius atros
Abbreviated transcription (Latin):
neratus ẽ & inuentis duob senib pinario¬
pat ei sacrificaretur. Perarto autem
matutino sacrificio cũ eirea occasũ solis
sacra essent repitenda potitius pͥmus
hertules statint ut familia pmariorum¬

Expanded text:
edisset, inuenti sunt duo senes Pinariupere sacrificaretur. Perfecto itaque matutino sacrificio cum circa solis occasum essent sacra repetenda, Potitius prior Hercules stat
Abbreviated transcription (Latin):
uatuor astabulis pͣrestanti corpore tauros
Auertit. totidem forma superante iuencas
Atq. hos nequa forent pedibus uestigia rectis uitigt
Cauda inspeluncam raptos. uersisq. iarum¬
Indicus raptas saxo occultabat opaco¬
Querente nulla ad speluncã signa ferebant: ostendebunt¬
nttrea cumiam stabulafa saturata moueret
amphi trioniades armenta. abitumq pararet.
Discessu mugire boues. atq. om̃e quȩ relis¬
L implers nenius & colles clamore relinqui
eddidit una boum uidcem uastoq. sub antro
Mugut. & caci spem cͥustodita fefellit:
ie uero alcide furus exarserat atrocapaue a grn¬

Expanded text:
uatuor a stabulis prestanti corpore tauros avertit, totidem forma superante iuvencasAtque hos, ne qua forent pedibus vestigia rectis, Cauda in speluncam tractos, versisque viarumis, raptos saxo occultabat opacoquaerenti nulla ad speluncam signa ferebant. Interea, cum iam stabulis saturata moveret Amphytrioniades armenta abitumque pararet, discessu mugire boves atque omne querelis impleri nemus et colles clamore relinqui. reddidit una boum vocem vastoque sub antro mugiit et Caci spem custodita fefellit. Hic vero Alcidae furiis exarserat atro felle
Abbreviated transcription (Latin):
Compellare uirum & oertre coniungere deatrã:
Aeessi. & cupidis phenei sub menia duxi
Ille mihi in signem faretram hrciasq sagutas
Discedens. clamidemq. audro dedit inter textam
Fr̾enaq b̾ma. meusqͣ. nunc habet aurea pallas nt rur dui¬
Ergo & quam petitis iuincta est muhi federe dextra: antiquũ us amcicie c̃sipanenst hofpicio¬

Expanded text:
niungere dextram. Accessi et cupidus Phenei sub moenia duxi. Ille mihi insignem pharetram Lyciasque sagittas discedens chlamydemque auro dedit intertextam e bina meus quae nunc habet aurea Pallas. Ergo et quam petitis iuncta est mihi foedere dextra, et lux cum primum terris se c
Abbreviated transcription (Latin):
Uiscera tosta ferunt taurorum. onerantq canistris e¬
Dona loborate cereris. bachumq ministrant
Uescitur ȩneas simul. & troiana uiuentus
Perpet̾ui tergo bouis. & lustralib extis¬
Postquam exempta fames. & amor cõpressus edeno
Rex euandrus ait: non  sollemnia nobis bȩc
h as ex more dapes. hãnc tanti numinis aram

Expanded text:
iscera tosta ferunt taurorum, onerantque canistris Dona laboratae Cereris, Bacchumque ministrant. Vescitur Aeneas, simul et Trojana juventus, Perpetui tergo bovis, et lustratibPostquam exempta fames et amor compressus edendi, rex Euandrus ait: Non haec sollemnia nobis, has ex more dapes, hanc tanti numinis aram
Abbreviated transcription (Latin):
Direrat encas ille os oculosq loquentis  segno diuestes¬
Iam dudum & totum iustrabat lumne corpus:
Tum sic pauca refert. ut te fortissime teucrum
Accipio agnoscoq libens ilt uerba parentis.
Et uocem a nchse magni. uultumq recor dorenins qae dusu¬
Nam memini hesione iusentem regna sororis

Expanded text:
Dixerat Aeneas. Ille os oculosque loquentis iamdudum et totum lustrabat lumine corpus. Tum sic pauca refert: Ut te, fortissime Teucrum, accipio agnoscoque libens! Ut verba parentis et vocem Anchisae magni voltumque recordor! Nam memini Hesionae visentem regna sororis
Abbreviated transcription (Latin):
Tertius atroia uectos canit ȩquore theucros:
Q uartus item misere duo uulnera narrat elissȩ
Manibus ad tumulum quinto celebrantur honores
A eneam memorat uisentem tartara sextus

Expanded text:
Tertius a Troia uectos canit aequore Teucros. Quartus item miserae duo uulnera narrat Elissae. Manibus Anchisae quinto celebrantur honores. Aenean memorat uisentem Tartara sextus
Abbreviated transcription (Latin):
trrestu patute reaubans lumrgegminentagi
Siluistrei teui musam meactaris auena:
Nos patrie fines. & dulcia linquimus arua:
mosi patria fugimus. tutrtere lentus in umbra
Formosam resonare doces a marillita siluas.
O melibee ds nobis hȩc otia fecit̾¬
ãq erit ille mihi semꝑ d̾s. illius arãm
Sepe tener nr̃is ab ouilibus imbuit agnus¬
errare boues ut cernis. & ĩpsũ¬
quȩ uellẽ calamo ꝑmisit agresti¬
on equidẽ in uideo miror magis undiꝙ totis
Uq adco turbat agris: en ipse capellas

Expanded text:
tyre, tu patulae recubans sub tegmine fagi silvestrem tenui Musam meditaris avena; nos patriae fines et dulcia linquimus arva: nos patriam fugimus; tu, Tityre, lentus in umbra formosam resonare doces Amaryllida silvas. O Meliboee, deus nobis haec otia fecue erit ille mihi semper deus; illius aram tris ab ovilibus imbuet agnuserrare boves, ut cernis, et ipsquae vellem, calamo permisit agreson equidem invideo; miror magis: undique totis urbatur agris. En, ipse capellas
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tam̃ iste ds qui sit da titsre nobis:
Frbe quã dicunt romã melibee putaui
Stultus ego huic nr̃e simile. quo sepe solemus.
astores Qiũ teneros de pellere fitus:
Sit c̾anib catulos similes. sic matrib hedos.
Noram sic paruis cõponere magna solebam
Uerũ hec tantũ alias int̾ caput eactulit urbes
uantũ lenta solent int̃ uiburna cupressi
Et que tanta fuit romã tibi causa uidendi:
ibirtas que sera tam̃ respex̃ in erte
Candidior postqu̾a tondenti barba cadebat
Mespedu tamen & longo post tempore uenit
Postqua nos amarrllis hab&e galatea reliquit

Expanded text:
Sed tamen, iste deus qui sit, da, Tityre, nobis. Urbem, quam dicunt Romam, Meliboee, putavi stultus ego huic nostrae similem, quo saepe solemus pastores ovium teneros depellere fetus: sic canibus catulos similis, sic matribus haedos noram, sic parvis componere magna solebam: verum haec tantum alias inter caput extulit urbes, quantum lenta solent inter viburna cupressi. Et quae tanta fuit Romam tibi causa videndi? Libertas; quae sera, tamen respexit inertem, candidior postquam tondenti barba cadebat; respexit tamen, et longo post tempore venit, postquam nos Amaryllis habet, Galatea reliquit
Abbreviated transcription (Latin):
Frangitur. mmedioq. ardentẽ deserit ictu
N fuga sub sidio fubeat. fugit olior euro
U t cͥapulum ignotum. dextram conspexit in hemẽ:
Fama est precipitem cum primum in prȩlia iunctos
Conscendebat ȩquos. patrio mucrone relicto
Dũm trepidat᷑ ferrum aurige rapuisse metisci:
Iiq diu dum terga dabant palantia teucri
Susfecit. post quam arma dei aduilcania uentũ est¬
Mortals mucro glacies ceufutilis ictu
Dissiluit. fulua resplendent fragminas harena
Ergo amens diuersa fugͥa petit ȩquora turnus.
Et nunc huc uide huc incertos implicat orbes se itida¬
U ndiq enim densa teucri inclusere corona.

Expanded text:
Frangitur in medioque ardentem deserit ictu ni fuga subsidio subeat. Fugit ocior euro, ut capulum ignotum dextramque aspexit inermem. Fama est praecipitem, cum prima in proelia iunctos conscendebat equos, patrio mucrone relicto, dum trepidat, ferrum aurigae rapuisse Metisci. Idque diu, dum terga dabant palantia Teucri, suffecit: postquam arma dei ad Volcania ventumstortalis mucro glacies ceu futilis ictu dissiluit; fulva resplendent fragmina harena. Ergo amens diversa fuga petit aequora Turnus nc huc, inde huc incertos implicat orbes undique enim densa Teucri inclusere corona
Abbreviated transcription (Latin):
Oremus pacem & dextras tendamus inertis:
Quanquam osi solite quic quam uirtutis ad esset:
Iile mibi ante alios fortumnatusq laborum
Egregiusq m anmi. qui nequid tale uideret
Erocubuit moriens. & humum semel ore momordit.
in & opes nobis. & adhuc intacta uiuentus. tionibu¬
Autilioq. urbes italȩ. populiqͣ. suꝑ sisrt.
in aȩ troianis cum multo gla uenit
S anguine. sunt ulis sua funera parq. ꝑ omnis
empestas cur indecores inlimine primo ÷ alaures illorũ enmautes cu
Desicimus: cur ante tubam tremor occupat artus:
ulta dies. uariq. labor mutabilis ȩui
Rettulit in meluis. multos alterna reiusens¬
Nonerit aucilio nobis etolus & arpie¬
Atͥ messapus erit felix que tolimnius. & quos
T ut populi misere duces: nec parua sequetur
& loria delectos latio.& laurstib agris ea odnut¬
Quod sime solum teucri incertamina poscunt
Non adeo has exosa manus uictoria fugit

Expanded text:
oremus pacem et dextras tendamus inertis. Quamquam O, si solitae quicquam virtutis adesset! Ille mihi ante alios fortunatusque laborum egregiusque animi, qui, nequid tale videret, procubuit moriens et humum semel ore momordit. Sin et opes nobis et adhuc intacta iuventus auxilioque urbes Italae populique supersunt, sin et Troianis cum multo gloria venit sanguine, sunt illis sua funera parque per omnis tempestas: cur indecores in limine primo deficimus? Cur ante tudeficimus? Cur ante tubam tremor occupat artus? Multa dies variisque labor mutabilis aevi rettulit in melius, multos alterna revisenNon erit auxilio nobis Aetolus t Messapus erit felixque Tolumnius et quos tot populi misere duces, nec parva sequetur gloria delectos Latio et Laurentibus agris. EsQuod si me solum Teucri in certamina poscunt non adeo has exosa manus Victoria fugit
Abbreviated transcription (Latin):
Pandeus archadie uenit. que uidimus ipsins᷑
Sangiuneis ebuli baccisnimioq rubentẽ:mino¬
Etꝰ quis ent motius inquit: amor non talia curti¬

Expanded text:
Pan deus Arcadiae venit, quem vidimus ipsi sanguineis ebuli bacis minioque rubentem. “Ecquis erit modus?” inquit; “Amor non talia cur
Abbreviated transcription (Latin):
Noisius aersi mellis celestia dona
Exequar hancatiam mecenas aspice bertem
Admiranda tibi leuium specdealila rensiu.
Magsianimosq duces totiusq ex oraine gentis
Nores & studra & populos & pͥrelia dicam

Expanded text:
inus aerii mellis caelestia dona exsequar: hanc etiam, Maecenas, adspice partem. Admiranda tibi levium spectacula rerum magnanimosque duces totiusque ordine gentis mores et studia et populos et proelia dicam
Abbreviated transcription (Latin):
Lamq caltruatim oct stragens. atas. aguenat ipsis
n stabulis turpi dilapsa cadauera tabõ¬
Domnei humo tegere ac foreis abscondere discunt:
diesa ĩ nec telas possunt attingere putres:
erum etiam innusos siquis temptarat amictus.¬
embra sequebatur. nec longo deinde moranti
Cempore : contactos artus sacerꝰignis edebat:
Rotinus aerũ mellis redolentia regna
Hybleas apes aluorumq cerea tecta
Quidq albi flores ex amina queq legenda
Indicat humentisq auos cȩlestia dona

Expanded text:
Iamque catervatim dat stragem atque aggerat ipsis in stabulis turpi dilapsa cadavera onec humo tegere ac foveis abscondere discunt. llera nec telas possunt attingere putris; verum etiam invisos si quis temptarat amictuembra sequebatur nec longo deinde moranti tempore contactos artus sacer ignis edebat. Protinus aerii Hyblaeas et apes, alueorum et cerea texta, Quique apti flores, examina quaeque legenda, Indicat humentisque fauos, caelestia dona
Abbreviated transcription (Latin):
Et primum herculeis sopitas ignibus aras
EX Suscitat. hesternumq. lirem. paruosq penates
Letus adit mactat lȩtas demore bidentis: l one¬
Quander pariter. pariter troiana iuuentus. s¬
Post hnc ad nauis graditur sociosq. remsit
Dantur equi teucris tyrrhena pęgentib arua
Du̾cunt exsortem enee quem fulua i eonis¬
Pellit obit totum pre fulges unguib aureis.
Eama uolat. paruam subito uulgata per urbẽ¬
Ocuis ire equites tyrrheni adlittora regis:
It timor & maior martis iam apparet imago
Tum pater euandrus dextram complexus cuntis
h eret inerpletum lacrimans actalia fastur¬
Omihi preteritos referat simppiter annosi
Qualis eram cum primam aciem pre neste sobs oꝓosat¬

Expanded text:
et primum Herculeis sopitas ignibus aras excitat hesternumque larem parvosque penatis laetus adit: mactant lectas de more bidentis Euandrus pariter, pariter Troiana iuventus. Post hinc ad navis graditur sociosque revisitDantur equi Teucris Tyrrhena petentibus arva; ducunt exsortem Aeneae, quem fulva leonisobit totum, praefulgens unguibus aureis. Fama volat parvam subito volgata per urbeus ire equites Tyrrheni ad litora regis. t timor, et maior Martis iam apparet imago. tum pater Evandrus dextram complexus euntis haeret inexpletus lacrimans, ac talia faturmihi praeteritos referat si Iuppiter annos, qualis eram, cum primam aciem Praeneste sub ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
Quadupe dante putrtm sonitu quatit angula campũ
Est ingens genatum lucus prope ceritis amnemi ÷ͣ¬
Relligione patrum late sacer undis. colles
In dusere cai & nigra nemus abicte cingunt
S luano fama est ueteres sacrasse pelasgos
aruorum pecorisq deo. lucumq. diemꝗ
Q ui primifines aliquando habuere latinos

Expanded text:
quadrupedante putrem sonitu quatit ungula campum. quadrupedante putrem sonitu quatit ungula campum. Est ingens gelidum lucus prope Caeritis amnem, religione patrum late sacer; undique colles inclusere cavi et nigra nemus abiete cingunt. Silvano fama est veteres sacrasse Pelasgos, arvorum pecorisque deo, lucumque diemque, qui primi finis aliquando habuere Latinos
Abbreviated transcription (Latin):
I oncgonuna dulei amplexu de uellerer usquam &
E unera tam multis uilu assẽt euubus i bem
At uos osuperi & diuim tu maxime rector
uppiter arcadu queso miseres cite regis.
Et patrias audite preces: si numina uestra
ncolumem pallanta mihi. si fata reseruant
S ÷ uisurus eum ulluo & sienturus inunu la¬
Uitam cnto patilor quem usidurare laborem
S in aliquem in fanaum casum fortuna munari
N unc oliceat crudelem ab rumpere uitapi¬
Dum cure ambigue. aim spes incerta futuri
Dum te ca̾re puer measola & sera uoluptas
Complexu ten̾eo grauiorue nuntius aures¬
U ulneret hȩc genitor digressu dicta supremo
Tundebat. famuli consapsum interta ferebant
Iamq ad eo exierat portis equitatis apertis.
Aeneas inter primos aesidus achates
nae alu trorȩ proceres ipses agminie ꝑallas
Qualis libi ocẽam ꝑfusus lucifer unda
S tant pauiat in muris matres oculisq secuntur
Cul ueream nubem. & fulgentis aere cateruas:
lliꝑ dumos qua proxim aumeta uiarum
armati tendunt᷑ uclamor & agmie facto

Expanded text:
 ego nunc dulci amplexu divellerer usquam, nfunera, tam multis viduasset civibus urbem. At vos, o superi, et divom tu maxume rector Iuppiter, Arcadii, quaeso, miserescite regis et patrias audite preces. Si numina vestra incolumem Pallanta mihi, si fata reservant, si visurus eum vivo et venturus in ro, patior quemvis durare laborem. Sin aliquem infandum casum, Fortuna, minaris: nunc O nunc liceat crudelem abrumpere vitaae ambiguae, dum spes incerta futuri, dum te, care puer, mea sera et sola voluptas, complexu teneo, gravior neu nuntius aurvolneret. Haec genitor digressu dicta supremo fundebat: famuli conlapsum in tecta ferebant. Iamque adeo exierat portis equitatus apertis, Aeneas inter primos et fidus Achates, inde alii Troiae proceres, ipse agmine Pallas qualis ubi Oceani perfusus Lucifer unda,Stant pavidae in muris matres oculisque sequuntur pulveream nubem et fulgentis aere catervas. Olli per dumos, qua proxuma meta viarum, armati tendunt; it clamor, et agmine facto