comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ferro que auertedolorem:
Tulacrimis euicta meis
tu prima furentem.
Hisgermanamalis oneras
at que obicis hosti
Don licuit thalami exper¬
tem si necrimin euit um
Degere moreferae talis
nec tangerecuras.
Honseruatta. fides cineri
promis sasic haeo
Tantos illa suorum pebut
pectore quaestus.
Aenecis celsci inpuppiiamcertas eundi
Carpebat somnos reb iã rite paratis.
Huic seformadei uulture deuntis eodem
Optulit insomnis rur susque
ita uisa monereest.
O mniamercuria similis
uocemque coloremque:
Et crinis flauos & membra
decorcuuuentȩ:
Natedea potes hoc sub casu
ducere somnos. alcibos
N ec quaeͬ circum stent dein¬
de pericula cernis
Demens nec tephrros ciu¬
dis spirare secundos
Illa dolos dirum quenestis
in pectoreuer sat
C ertamori uuario queira¬
rum. concitat aestu:
Honfu gissin prȩceps
dum ptaecipitare potestas
Iam mare turbari trabibus
scieuas que uidebis
Con lucerefaces iam fer¬
uere litorcif lammis
Sitehis cittigeri terris
ciuio ramorantem :

Expanded text:
ferroque averte dolorem. ferroque averte dolorem. Tu lacrimis evicta meis, tu prima furentem his, germana, malis oneras atque obicis hosti. Non licuit thalami expertem sine crimine vitam degere, more ferae, tales nec tangere curas! Non servata fides cineri promissa Sychaeo! Tantos illa suo rumpebat pectore questus. Aeneas celsa in puppi, iam certus eundi, carpebat somnos, rebus iam rite paratis. Huic se forma dei voltu redeuntis eodem obtulit in somnis, rursusque ita visa monere est— omnia Mercurio similis, vocemque coloremque et crinis flavos et membra decora iuventa: Nate dea, potes hoc sub casu ducere somnos, nec, uae te circum stent deinde pericula, cernis, demens, nec Zephyros audis spirare secundos? Illa dolos dirumque nefas in pectore versat, certa mori, varioque irarum fluctuat aestu. Non fugis hinc praeceps, dum praecipitare potestas? Iam mare turbari trabibus, saevasque videbis conlucere faces, iam fervere litora flammis, si te his attigerit terris Aurora morantem.
Abbreviated transcription (Latin):
Aequora cum medio uol¬
uuntur sideralapsu.
Cumtac& omnisaget
pecudes pictae que uolucres.
Quaelacus lateliquidos
quatq as peradumis.
nis sa necumquam.
Soluitur in somnos oculis¬
uecuit pecto ra noctem
Accipit ingeminant curae.
rursus queresurgens.
Caeuit amor magnoque.
irarum fluctuataestu:
Ticcideo insistit secum¬
queita cordeuolutat.
Enquidcigo rur sus neꝓ
co sinrisci priores
Experiur numadumque
petam conubia supplex.
Quos egosim totiens icm
dedignata maritos
liacas igitur clas ses
at queultim ateucrum.
usssẽquar quiane au¬
xilio iuuat anteleuctos
Aut benecipud memores
ueteris stat gratia facti
Quis meciutem fac uelle
sinetratibusque suꝑbis
Inuisam accipi& nescis
heu perdita necdum
Lcomedont eaesentis pissĩs iagerłis
Quidtum sola fuganautas
comitabor ouantes.
Antrriis omniq: manustipatameorũ
Infercor & quossidonia uixurbere uelli
Rursus cigam pelago & uen¬
tis dareue lareibebo.
Quin morere ut meritaes.

Expanded text:
aequora: cum medio volaequora: cum medio volvuntur sidera lapsu, cum tacet omnis ager, pecudes pictaeque volucres, quaeque lacus late liquidos, quaeque aspera dumis nissa, nec umquam Solvitur in somnos, oculisve aut pectore noctem accipit: ingeminant curae, rursusque resurgens saevit amor, magnoque irarum fluctuat aestu. Sic adeo insistit, secumque ita corde volutat: En, quid ago? Rursusne procos inrisa priores experiar, Nomadumque petam conubia supplex, quos ego sim totiens iam dedignata maritos? Iliacas igitur classes atque ultima Teucrum iussa sequar? Quiane auxilio iuvat ante levatos, et bene apud memores veteris stat gratia facti? Quis me autem, fac velle, sinet, ratibusve superbis invisam accipiet? Nescis heu, perdita, necdum Laomedonteae sentis periuria gentis? Quid tum, sola fuga nautas comitabor ovantes, an Tyriis omnique manu stipata meorum inferar, et, quos Sidonia vix urbe revelli, rursus agam pelago, et ventis dare vela iubebo? Quin morere, ut merita es,
Abbreviated transcription (Latin):
praetexere funera scicris
Cet manam credit nect cotos¬
mente furores.
Ergo ius sapatat:
Atregina pyrapenettali.
insede subcuuitas
Crecttungenti taedis cit¬
quei li ces ecta
Intendit que locum sertis.
& fronde coronat.
Funerea super exuuicis
ensem que relictum
Effigiemque torolocat.
h audignata futuri
Stcnearae cͥr cum &crinis
effusci sacerdos
Ter centum tonat oredeos
crebumque chaosque
Tergeminconque haeca¬
tentria uir ginis oradianȩ
Sparserct & latices simulatos fontis auern R
Falcibus & messae cidlunã
quaeruntur. aenisi
Pubentis herbae nigri
cum lacte ueneni.
Quaeritur & nciscentis.
equi defronte reuulsus
Etmatrip̃reptuscimor.
Ipsamola manibus¬
quepiis altaria iuixta.
Unum exuta pedem
uinclis & inuesterecinita.
Testatur moritura deos
& conscia fciti
Sidercitum siqdod non
ae quo foedere amantis.
Cura enum̃ hcb& iustũ¬
quemorque p̃catur:
Noxertit & placidum car¬
pebant fessasoporem.
Corpora perterras silu&¬
que & scieua quiertnt

Expanded text:
praetexere funera sacris praetexere funera sacris germanam credit, nec tmente furores cergo iussa parat. At regina, pyra penetrali in sede sub auras erecta ingenti taedis atque ilice secta, intenditque locum sertis, et fronde coronat funerea; super exuvias ensemque relictum effigiemque toro locat, haud ignara futuri. Stant arae circum, et crines effusa sacerdos ter centum tonat ore deos, Erebumque Chaosque, tergeminamque Hecaten, tria virginis ora Dianae. Sparserat et latices simulatos fontis Averni, falcibus et messae ad lunam quaeruntur aënis pubentes herbae nigri cum lacte veneni; quaeritur et nascentis equi de fronte revolsus et matri praereptus amor. Ipsa mola manibusque piis altaria iuxta, unum exuta pedem vinclis, in veste recincta, testatur moritura deos et conscia fati sidera; tum, si quod non aequo foedere amantes curae numen habet iustumque memorque, precatur. Nox erat, et placidum carpebant fessa soporem corpora per terras, silvaeque et saeva quierant
Abbreviated transcription (Latin):
secum ipsa modum que
Exigit. & maestum dictis
adgres sas ororem.
Consilium uultu tegit
cic spem fronte serenat:
nueni germana uicm¬
gratare soroti.
Quȩ mihi reddat eum
uel eo mesoluat amantẽ :
O cecinifisem iux ta so¬
lemque ca dentem
Ultimus & hiopum locus
est ubim ciximus clars
Axem umero torqu& stellis
ardentibus aptum:
Hinc mihi mas sylae gentis
monstrata sacerdos.
Hesperidum tẽpli custos
epulcis quediticoni.
Quȩ dabat. & sacros¬
seruabat inarboretamos.¬
mella soporifetumque papauer
imm it terecuras.
Noctur nosque ci& manes.
mugire uide bis
Sub pedibus terrã adescen¬
dere montibus ornos
Testo rcaradeos & tẽger¬
mana tuum que
Dulcecciput magicas in¬
uitum accingierartes
Tusecreta piram tecto
interiore. subauras
Erige& cirmauiti thalamo
quae fixureliquit
mpius exuuias que omnes
lectum que iugalem
Quoperii supet im ponas
abolereneftndi
Cunctauiri monimenta
iubet monstrat ques acerdos.
Haeceffcita sil& paillor
simul occup atora
Nontamen annanouis

Expanded text:
secum ipsa modumque exigit, et, maestam dictis adgressa sororem, consilium voltu tegit, ac spem fronte serenat: Inveni, germana, viam—gratare sorori— quae mihi reddat eum, vel eo me solvat amantem. Oceani finem iuxta solemque cadentem ultimus Aethiopum locus est, ubi maxumus Atlas axem humero torquet stellis ardentibus aptum: hinc mihi Massylae gentis monstrata sacerdos, Hesperidum templi custos, epulasque draconi quae dabat, et sacrosservabat in arbore ramos,mella soporiferumque papaver. immittere curas, nocturnosque movet Manis: mugire videbis sub pedibus terram, et descendere montibus ornos. Testor, cara, deos et te, germana, tuumque dulce caput, magicas invitam accingier artes. Tu secreta pyram tecto interiore sub auras erige, et arma viri, thalamo quae fixa reliquit impius, exuviasque omnis, lectumque iugalem, quo perii, superimponas: abolere nefandi cuncta viri monumenta iuvat, monstratque sacerdos. Haec effata silet; pallor simul occupat ora. Non tamen Anna novis
Abbreviated transcription (Latin):
Et lipprum eferniiusst¬
depostet̃ fixum
Hociuuetiem egregum
ꝑtaeslantimuteredonat
Pestabicon fecti curs
d donaper egit
inpetiore ptaesens

Expanded text:
et clipeum efferri iussde poste refixum. Hoc iuvenem egregium praestanti munere donat; Post, ubi confecti cursus, et dona peregit: in pectore praesens,
Abbreviated transcription (Latin):
ant e omnia corporanisus
E micat & uenitis & fulminis
otioralis
P roximus huic longo
sed ꝑximd̃s interuallo
Insequitur scilius spatio
post deinde relicto
Tertius cutrcl us
Euri alum que helimus
sequitur. quo deinde subipso
Ecceuol& cal cemqi terdt iã calcediores.
Incumbens humetospatio
& si plura supet sint
Trcinsecit el apsus prior
ambiguum querelinqu&
Iamque fetes patio extre¬
mo fessique sub ipsam
Finem aduentabant
ut forte iuuencis
Fusus humũ uiridisque
suꝑ made fecerherbas.
Hic iuiuenis i conuictor
o ucins uestigia presso
Hciud tenuit titubata
solo sed pronusini pso
Concidit: inmundo que
fimos cicro que cruore.
Nontamen euriali non ille
oblitus cimorum
N amsese opposuit salio
perlubri ea surgens
Il lecutem spis sa iccuit
reuolutus harena
E micat euri cilus & mune¬
re uictar amici
Pt imaten&. plausuque
uolat fremit u quesecundo¬
Postbelimus subit anune
tertic palmadiores
Hictotum cauaeae conses¬
sumingentis dorci
Ptime patrum magnis

Expanded text:
ante omnia corpora Nisus ante omnia corpora Nisus emicat, et ventis et fulminis ocior alis; proximus huic, longo sed proxumus intervallo, insequitur Salius; spatio post deinde relicto tertius Euryalus: Euryalumque Helymus sequitur; quo deinde sub ipso ecce volat calcemque terit iam calce Diores, incumbens umero, spatia et si plura supersint, transeat elapsus prior, ambiguumque relinquat. Iamque fere spatio extremo fessique sub ipsam finem adventabant,ut forte iuvencis fusus humum viridisque super madefecerat herbas. Hic iuvenis iam victor ovans vestigia presso haud tenuit titubata solo, sed pronus in ipso concidit immundoque fimo sacroque cruore. Non tamen Euryali, non ille oblitus amorum; nam sese opposuit Salio per lubrica surgens; ille autem spissa iacuit revolutus harena. Emicat Euryalus, et munere victor amici prima tenet, plausuque volat fremituque secundoPost Helymus subit, et nunc tertia palma Diores. Hic totum caveae consessum ingentis et ora prima patrum magnis
Abbreviated transcription (Latin):
Nisus cimorepio pueriquos¬
deinde secutus.
Regius egregia pricmi
destir pe diores.
Hunc scilius simul & patron
qoͣrum altera carnan
Alter abar cadia tegecie¬
de scnguine gentis.
Tum duo trinacrii iuuenes
helimus pano pesque
Ad su&i siluis. comites¬
senioris cicaestae
Multi praeterea quos
stima obscura recondit.
Aen ecis quibus in medus
sic deinde locutus :
Accipite haecainimis lae¬
tusq: aduertite m̃tes:
Nemo ex hocnumero mihi
non donatus cibibit.
lucida ferro.
Spicula caelatam que
cirgento ferre bi peninẽ.
Omnibus hicerit unus
honas: tres praemia primi
Accipient flauaquecaput
nectentur oliuco
Primos equum phaletis.
insignem uictor hab&o.
Al tertimaronia phare¬
tram plenam que sagiteis
Threiciis. lato quam circũ
coplectitur cuito
Baltheus & tereti subret¬
tit sibulagemma:
Tertius cirgolict hacga¬
lec contentus abito:
Haec ubi dicta locum
capiunt. signo que repente
Corripiunt spatiacudito
limen quere linqunit
Effusi nimbo similes
simulultima signorT.
Primus abit longe que

Expanded text:
Nisus amore pio puerideinde secutus regius egregia Priami de stirpe Diores; hunc Salius simul et Patron, quorum alter Acarnan, alter ab Arcadio Tegeaeae sanguine gentis; tum duo Trinacrii iuvenes, Helymus Panopesque, adsueti silvis, comitessenioris Acestae; multi praeterea, quos fama obscura recondit. Aeneas quibus in mediis sic deinde locutus: Accipite haec animis, laetasque advertite mentes: nemo ex hoc numero mihi non donatus abibit. lucida ferro spicula caelatamque argento ferre bipennem; omnibus hic erit unus honos. Tres praemia primi accipient flavaque caput nectentur oliva. Primus equum phaleris insignem victor habeto; alter Amazoniam pharetram plenamque sagittis Threïciis, lato quam circum amplectitur auro balteus et tereti subnectit fibula gemma; tertius Argolica hac galea contentus abito. Haec ubi dicta, locum capiunt, signoque repente corripiunt spatia audito, limenque relinquunt, effusi nimbo similes, simul ultima signant. Primus abit longeque
Abbreviated transcription (Latin):
Cumsaeuospulo multa
uix cirtereuulsus
Amissis remis aatqueordine
debelis uno.
Inriscon sinebonore ratẽ
sergestus agebat.
Qucilis saepe uiae deprensus
inaggere serpens¬
Aerea que mobliqum rota
trunsiit cut giauis ictu.
Seminecem liquit saxo
lucerum que uiator.
gos dut corpore tortus.
Parte ferox urdens que
oculis & sibi lacolla
Arduus at tollens. pars
uulnere cuuda retentut.
Hexaintem nodisse que in
suamenbraplicantem
Tali remigio nauisse turda
mouebut
Uela fucit tamen& uelis
subit ostia plerus
Cergestum denecis ꝓmis¬
so muneredonat
Ser uatã s obriauem lae¬
tus socios quereductos
Olliseruadutur. operum
hadignara mineruae:
Cres sagenus pholo ege¬
mini que subere nati.
Hocpius aeneas mis socer¬
tamine tendit.
Citmin eum in campum
quem collib: undiquecuruis.
Cingebant siluae. mediaq
in ualle teatri.
Circus erat. quosemultis
cum milibus iheros
Conses su medium tulit
ex structoquere sedit.
Hic qui forte uelint rapido
contendere cursu

Expanded text:
cum saevo e scopulo multa cum saevo e scopulo multa vix arte revolsus, amissis remis atque ordine debilis uno, inrisam sine honore ratem Sergestus agebat. Qualis saepe viae deprensus in aggere serpensaerea quem obliquum rota transiit, aut gravis ictu seminecem liquit saxo lacerumque viator; iens dat corpore tortus, parte ferox, ardensque oculis, et sibila colla arduus attollens, pars volnere clauda retentat nexantem nodis seque in sua membra plicantem: tali remigio navis se tarda movebat; vela facit tamen, et velis subit ostia plenis. Sergestum Aeneas promisso munere donat, servatam ob navem laetus sociosque reductos. Olli serva datur, operum haud ignara Minervae, Cressa genus, Pholoë, geminique sub ubere nati. Hoc pius Aeneas misso certamine tendit gramineum in campum, quem collibus undique curvis cingebant silvae, mediaque in valle theatri circus erat; quo se multis cum milibus heros consessu medium tulit exstructoque resedit. Hic, qui forte velint rapido contendere cursu,
Abbreviated transcription (Latin):
Uictorem magna praeconis.
De cdarat ui ridique ad¬
uelat tempora lauro.
dat ferre talentum.
psis praecipuos ductori¬
bus addithonores.
Uictori clamidem uuratã
quam plurima circum.
Purpuramae tendrodu¬
plici meliboeacucurrit.¬
dosaregius ida.¬
Uelocis ictula ceruos
cursu que fatigat.
Acer cinhelanti similis.
quem prae pes abida
S ublimem pedibus rapuit¬
Longaeui palmcs nequi¬
quam ad sidera tendunt
Custodes saeuitq canum
latraitus adauras:
Atquedeinde locum tenuit
uirtute secundum
Leuibus huic hamis con¬
sertam auroq: trilicem
Loricam quam demoleo
de craxerat ipsẽ
Uictorcipud tipidum si¬
moenca subilio alto.
Doncit habereui rodecus
& cutcimen in atmis.
V ix illam famuli phegeus
scigaris que ferebant.
Multiplicem conexihume¬
ris indutus: cit olim
De moleas cursu palan¬
testro as agebat:
Tertia donafacit gemi¬
nos exaert lebetcs.
Cymbiaq argento ꝑfecta
at que cisperti signis.
Iam que cideo donatiom¬
nes opibus que suꝑbi
Puniceis ibant euincti
tempora taenis.

Expanded text:
em magna praeconis declarat viridique aelat tempora lauro, dat ferre talentum. Ipsis praecipuos ductoribus addit honores: victori chlamydem auratam, quam plurima circum purpura maeandro duplici Meliboea cucurrit,dosa regius Idaveloces iaculo cervos cursuque fatigat, acer, anhelanti similis, quem praepes ab Ida sublimem pedibus rapuitlongaevi palmas nequiquam ad sidera tendunt custodes, saevitque canum latratus in auras. At qui deinde locum tenuit virtute secundum, levibus huic hamis consertam auroque trilicem loricam, quam Demoleo detraxerat ipse victor apud rapidum Simoënta sub Ilio alto, donat habere viro, decus et tutamen in armis. Vix illam famuli Phegeus Sagarisque ferebant multiplicem, conixi umeris; indutus at olim Demoleos cursu palantes Troas agebat. Tertia dona facit geminos ex aere lebetas, cymbiaque argento perfecta atque aspera signis. Iamque adeo donati omnes opibusque superbi puniceis ibant evincti tempora taenis,
Abbreviated transcription (Latin):
Primus hab& lybicãueniant ut troes in urbẽ
E doc& excidium troiȩ clademq: secundus.
Tertius a troia uectos canit aequore teucros.
Quartus item miserȩ duo uulne ra narrat elissȩ
Manibus adtumulũ quinto celebrant honores¬
Aenean memorat uisentẽ tartara sextus
Infrigas italiã bello iamseptimus armat

Expanded text:
Primus habet, Libycam ueniant ut Troes in urbem. Edocet excidium Troiae clademque secundus. Tertius a Troia uectos canit aequore Teucros. Quartus item miserae duo uulnera narrat Elissae. Manibus Anchisae quinto celebrantur honoreAenean memorat uisentem Tartara sextus. In Phrygas Italiam bello iam septimus armat
Abbreviated transcription (Latin):
defensus iniquis
Incluscis utero dancios
& pinea furt im
gxait clciustra si non illos
pate factus adauiras.
Redditequis la&ique

Expanded text:
defensus iniquis inclusos utero Danaos et pinea furtim axat claustra Sinon. Illos patefactus ad auras reddit equus, laetique
Abbreviated transcription (Latin):
scixalrcaei
Stant & oues circumnri¬
Nectepenkeat pecoris
Et formonsus ouis ad flu¬
mina pauit adonis:
Uenit& opilioltr di uenere subulci
Vuidus hibernauenit de
glan demenalcus:
Omnes unde cimoriste ro

Expanded text:
saxa Lycaei. Stant et oves circum;—nec te poeniteat pecoris, et formosus ovis ad flumina pavit Adonis; venit et upilio; tardi venere subulci; uvidus hiberna venit de glande Menalcas. Omnes “Unde amor iste” ro
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsunde fossis specubus
secura subalto
Otiaagunt terra conges¬
taque roborcitotasque
Ad uoluerȩ focis ulmos
igniquededere.
Hic̃ not ẽ ludo du̾cunt & pofulal&i.

Expanded text:
in defossis specubus secura sub alta otia agunt terra congestaque robora totasque advolvere focis ulmos ignique dedere. Hic noctem ludo ducunt et pocula
Abbreviated transcription (Latin):
Cercum estinsilius inter¬
spelea fercrum.
Malle pati teneris queme¬
Arboribis crescent illę¬
ntereamixils lustrabo
menialamm phise
Aut coris uencibor apros
nemiculla uetuburt
Etigorũ parthenios canibus
circum darescatus:
Iammihi perrupes uideor

Expanded text:
certum est in silvis, interea ferarum malle pati, tenerisque mearboribus; crescent illanterea mixtis lustrabo Maenala nymphis, aut acris venabor apros: non me ulla vetabunt frigora Parthenios canibus circumdare saltus. iam mihi per rupes videor
Abbreviated transcription (Latin):
Exquoque re& magnos
scrobibus concideremoNTis
Ante supinatas aquiloni
ostendereglebas¬
uam la&um in fodicis uitis
genus opti maiputri¬
gelidae que pruinae:¬

Expanded text:
excoquere et magnos scrobibus concidere montis, ante supinatas aquiloni ostendere glaebasm laetum infodias vitis genus. Optima putrigelidaeque pruinae
Abbreviated transcription (Latin):
Sole repercusum autta¬
dicntis imagine lunae:
Omnii peruolitat latelo¬
c&iam que subautas
Erigitur summi que ferit
laque aria tecti
Hoxerat & terras animalia
fes sapetomnes.
Alituum pecudum que
genus soporaltus habebat
Cum pater inripa gelidi¬
que sub& heris aexe
Aencas tristiturbatus pec¬
tora bello
Procubuit serum quede¬
dit permembra qui&ẽ:
Huic ds̃ ipseloci fluuiotibe¬
tinus amoeno
Populets intersenior
se attollere frondes
Visus ẽum tenuis gauco
uelcibat umictu.
Carbasus & crinis umbro¬
scit egebeit urundo:
Tumsic ad funi & curas
hisdemere dictis
O sate gente deum troia¬
nam ex hostibus urbem
Quire uehis nobis aderna¬
quepergam ciseruas.
Expectate sololaurenti.
ciruis que latinis
hictibi certa domus
certinetbsiste penates.
Heubelli terrerem in is
tumor omnis &itae
putes haec fingere somnũ.
Lit oreis ingens in uen¬
toi subilicibus sus
Triginto capitum fetus

Expanded text:
sole repercussum aut radiantis imagine lunae omnia pervolitat late loca iamque sub auras erigitur summique ferit lacuaria tecti. Nox erat, et terras animalia fessa per omnis alituum pecudumque genus sopor altus habebat: cum pater in ripa gelidique sub aetheris axe Aeneas, tristi turbatus pectora bello, procubuit seramque dedit per membra quietem. Huic deus ipse loci fluvio Tiberinus amoeno populeas inter senior se attollere frondes visus; eum tenuis glauco velabat amictu carbasus, et crinis umbrosa tegebat harundo, tum sic adfari et curas his demere dictis: O sate gente deum, Troianam ex hostibus urbem qui revehis nobis aeternaque Pergama servas, exspectate solo Laurenti arvisque Latinis, hic tibi certa domus, certi, ne absiste, penates; neu belli terrere minis: tumor omnis et iraputes haec fingere somnum, litoreis ingens inventa sub ilicibus sus, triginta capitum fetus
Abbreviated transcription (Latin):
thumuersis que sagittis.
E tduorapta manudiuer¬
so exostetropaea. Isiam̃ dpatorum
Bis que trium phatos¬
utroque ablitoregentes¬
E tabunt & parila pides.¬
spiranticis igna
Ascraci proles demissae¬
que abiouegentis.
Hominatrosquȩ parens
& troiae cynthius cuctor¬
In uidicunfelix. furicis
amnem que se uerum.

Expanded text:
thum versisque sagittis, et duo rapta manu diverso ex hoste tropaea bisque triumbisque triumphatutroque ab litore gentes. Stabunt et Parii lapides,spirantia signa, Assaraci proles demissaeque ab Iove gentis nomina, Trosque parens et Troiae Cynthius auctoria infelix Furias amnemque severum
Abbreviated transcription (Latin):
undenigerrimus custer
Nascitur & pluuio contristat
frigore caelum¬
Hic demumhippomanes
uero quod nominedicur
Pastores lentum di stillat
abinguine uirus
Hippomanes quod sae pae
malae legere nouercae
Miscuerunt que herbas
& non in oxi ciuerba
Sed fugit intereci fugit.
in reparabile tempus
S ingula dum capti
cirꝰcum uectamuramore
Hoc satis armentis su¬
perat pars altera curae.
Lanigeros agitaregre¬
ges hircas quecapellas.
Hiclabor hinc laudem
fortes sperate coloni.
Nec sumanimi dubius
uerbis eauincere magnũ
Quamsit & angustis
hunc addere reb honorẽ:
Sedme parna sideserta

Expanded text:
unde nigerrimus auster nascitur et pluvio contristat frigore caelumHic demum, hippomanes vero quod nomine dicunt pastores, lentum destillat ab inguine virus, hippomanes, quod saepe malae legere novercae miscueruntque herbas et non innoxia verba. Sed fugit interea, fugit inreparabile tempus, singula dum capti circumvectamur amore. Hoc satis armentis: superat pars altera curae, lanigeros agitare greges hirtasque capellas. Hic labor, hinc laudem fortes sperate coloni. Nec sum animi dubius, verbis ea vincere magnum quam sit, et angustis hunc addere rebus honorem; sed me Parnasi deserta
Abbreviated transcription (Latin):
tandem orelocutus
Nam quis teiuuenum con¬
fidentissim e nostras
Iussitaidiredomos quid ue
hinc p&is inquit atillae.

Expanded text:
tandem ore locutus: “Nam quis te, iuvenum confidentissime, nostras iussit adire domos? Quidve hinc petis?” inquit. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
Posterauix sum mo spar¬
gebat lum inemantis
Oncudi es cum primum
ultosegurgite tollunt
Colis equi lucemq elatis
naribus eefldnt
Cumpumad certamen
magne subm wenib: urbis
Dimꝰ ensi rutuliq uirite¬
In medioq socos &dis
comnunilus ut as

Expanded text:
Postera vix summos spargebat lumine montis orta dies, cum primum alto se gurgite tollunt solis equi lucemque elatis naribus efflant: campum ad certamen magnae sub moenibus urbis dimensi Rutulique viri Tein medioque focos et dis communi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sascitis tellus cumdente
recluditur unco.
ufficit umorem & gruui¬
das cum uome restuges
Hoc pinguem& placitam

Expanded text:
psa satis tellus, cum dente recluditur unco, fficit humorem et gravidas, cum vomere, fruges. Hoc pinguem et placitam
Abbreviated transcription (Latin):
ernoctem resonare lupis
ulu lantibus urbr es.¬
oncilicis caelo ceciderunt¬
plurcisereno
Ful gnia neediri totiens

Expanded text:
er noctem resonare lupis ululantibus urbes.lias caelo cecideruntplura sereno fulgura nec diri totiens
Abbreviated transcription (Latin):
patieris mnultae
Humquicumq tuum uio¬
lauit uulnere corpus
Mortelu& merita fultor¬
gens montes ub alto.
Regis dẽcenni terteno

Expanded text:
patieris inultae. Nam quicumque tuum violavit vulnere corpus, morte luet merita. Fuit ingens monte sub alto regis Dercenni terreno
Abbreviated transcription (Latin):
pit cura sclubres
Tempore non cilio dicunt.
regionibus illis.
Quȩ sitas adsacra boues
iunonis eturis.¬
Inparibus ductos ciltaad
donaricicurrus

Expanded text:
pit cura salubris. Tempore non alio dicunt regionibus illis quaesitas ad sacra boves Iunonis etimparibus ductos alta ad donaria currus
Abbreviated transcription (Latin):
Imo lius cadsurgit quib p¬
Argitis que minor cuicer¬
tauerit ulla
Aut tantum fluere aut
totidem durare pannos.

Expanded text:
molius adsurgit quibus eArgitisque minor, cui non certaverit ulla aut tantum fluere aut totidem durare per annos.
Abbreviated transcription (Latin):
non uidit in herba
Atchorus aequalis drycidum
clamore supraemos
Inplerunt montis. flerunt
rhodo peiae arces

Expanded text:
non vidit in herba. At chorus aequalis Dryadum clamore supremos implerunt montes; flerunt Rhodopeiae arces
Abbreviated transcription (Latin):
luo me dontius heros
unctauidens magno
cururum fluctuat aestu
At que animum nunc huc
celerẽ mito diuidit illuc.
Inpartis querapit ucimias
perque omniauerscit

Expanded text:
Laomedontius heros cuncta videns magno curarum fluctuat aestu, atqcelerem, nunc dividit illuc, In partesque rapit varias perque omnia versat
Abbreviated transcription (Latin):
Uertuntur species cinimo¬
rum & peccore motus
Nuncalios cliosdum nubi¬
lauentus a gebat
Concipiunt hincille ciu

Expanded text:
ertuntur species animorum et pectora motus nunc alios, alios, dum nubila ventus agebat, concipiunt: hinc ille aviu
Abbreviated transcription (Latin):
Agri colȩ stringunt fron¬
des hic moeri canamus¬
Hicaedos de ponetamen
ueni emus inurbem:
Aut sinox pluuiamnẽ
Cantantes lic& usque mi¬
nus uiciled& eamus
Cantantes ut ecimus
ego hocteftisce leuabo

Expanded text:
agricolae stringunt frondes, hic, Moeri, canamushaedos depone: tamen veniemus in urbem. aut si, nox pluviam cantantes licet usque minus via laedit eamus; cantantes ut eamus, ego hoc te fasce levabo
Abbreviated transcription (Latin):
in pectore uersunt:
Us queadeo obnixi non
cedere dumgra uis cuithos
Aut hosuersa fuga uictor
daretergti sub egit
Himotus ainimorum at¬
que haec certuminataNa
Pulueris exiguuaact u
com praessa quiescent:
Uerumubi ductores acie
reuocaeris ambos
Deteriorquiuis us eum
neprodigus obsit

Expanded text:
in pectore versant, usque adeo obnixi non cedere, dum gravis aut hos aut hos versa fuga victor dare terga subegit. Hi motus animorum atque haec certamina tanta pulveris exigui iactu compressa quiescent. Verum ubi ductores acie revocaveris ambo, deterior qui visus, eum, ne prodigus obsit
Abbreviated transcription (Latin):
gressus monstrat & dra.
Et crm̃talẽ romano nomine portũ:
Quam memorant nrmphae
priscum carm̃tis hononẽ.
Uatis fatidiceicecinĩ q̃ prima futiros
Aeneũ dus inagnos & nobile
pdlunt eum
Hincliicum ingentem

Expanded text:
gressus monstrat et aram et Carmentalem Romani nomine portam quam memorant, nymphae priscum Carmentis honorem, vatis fatidicae, cecinit quae prima futuros Aeneadas magnos et nobile Pallanteum. Hinc lucum ingentem
Abbreviated transcription (Latin):
pondent omnici siluag
Quaenemora cut quiuos
sciltus habuere puellaeꝰ
Naides indigno cumgl¬
lus amore perir&
Hamneque parneđ si u¬
uobis iug anam nequep̃pidi
Ullamor amfecere: Neque
coniȩ aganippe:
Illum & iam lauri &icm
fleue remiry cae
Pinifer illum &i amsola¬
subrupe iacentem
Menalus & gelidi fleuerunt

Expanded text:
pondent omnia silvae. Quae nemora, aut qui vos saltus habuere, puellae Naides, indigno cum Gallus amore peribat? nam neque Parnasi vobis iuga, nam neque Pindi ulla moram fecere, neque Aoniae Aganippe. Illum etiam lauri, etiam flevere myricae. Pinifer illum sub rupe iacentem Maenalus et gelidi fleuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
amuaria s pelagiuolucres
& quȩ aisia circum.
Dulcibus instaignis rimcontur
prata carstri.¬
Certatim largos humeris
infundere rores

Expanded text:
am varias pelagi volucres, et quæ Asia circùm Dulcibus in stagnis rimantur prata Caystri,Certatim largos humeris infundere rores
Abbreviated transcription (Latin):
congressus achilli¬
ertur equis. curruque
her& resupinus incni.
Loratenens tomen: huiccer¬
uixque comȩ quetrahunTur¬

Expanded text:
congressus Achillirtur equis curruque heret resupinus inani, Lora tenens tamen, huic cervixque comeque trahuntu
Abbreviated transcription (Latin):
sidon icidido.
Casude inde uirtanto
& sicorelocuta est
periculacasus
nsequitur quaeius¬
immanibus adplicatoris:
Tuner ille a eneas quem
dardanio anchise:
Almauenus phrigugenuit
simoentis cidundam:
At que equidem teucrum
meminisidonuenire

Expanded text:
Sidonia Dido, casu deinde viri tanto, et sic ore locuta est: pericula casus insequitur? Quaimmanibus applicat oris? Tune ille Aeneas, quem Dardanio Anchisae alma Venus Phrygii genuit Simoentis ad undam? Atque equidem Teucrum memini Sidona venire
Abbreviated transcription (Latin):
ntereai toto ñ setius aereningnt
Intereunt pecudes stant
circum fusci pruinis
Corporamagna boum
conferto que aigminecer ui

Expanded text:
Interea toto non setius aere ninguit: intereunt pecudes, stant circumfusa pruinis corpora magna boum, confertoque agmine cervi
Abbreviated transcription (Latin):
Fectur deleboum apte¬
us cumregnatener &
Sar rastre populos & qua¬
quetenent atque aruacelẽnae
Et quos malifetae despecr¬
tant moenia bellae
Teutonicoritusolitil
torquere cateias:
Tegmina quis capitum
rcaptus de subere cortex
Aercitȩ quemicant peltae
micat aereus ensis
Et temontosae misere
in prȩli nersae
Ufens insignem fum a
& felicibus demis:
Horrida praecipue cur
gens tidsueta que multo
Uencitu nemorum duris
aequicula glaebis
Armati terrã exercent.
semꝑ querecentes
Conuectare iuuait prae¬
das & uiuere rapto
Q uin& marru uieuenit
idegente scicerdos
Fronde supergalecm
& felici comptus oliua
Archappiregis mis sufor

Expanded text:
fertur, Teleboum Capreas cum regna teneret, Sarrastis populos et quaque tenent atque arva Celemnae et quos maliferae despectant moeniTeutonico ritu soliti torquere cateias, tegmina quis capitum raptus de subere cortex, aerataeque micant peltae, micat aereus ensis. Et te montosae misere in proelia Nersae, Ufens, insignem fama et felicibus armis; horrida praecipue cui gens adsuetaque multo venatu nemorum, duris Aequicula glaebis. Armati terram exercent, semperque recentis convectare iuvat praedas et vivere rapto. Quin et Marruvia venit de gente sacerdos, fronde super galeam et felici comptus oliva. Archippi regis missu, for
Abbreviated transcription (Latin):
eret progenies duris
caput extulitaruis.
Inmisaequ e ferȩ siluis
& sideracaelo.
Hecres hunc tenerȩ possent
perer relaborem

Expanded text:
rea progenies duris caput extulit arvis, inmissaeque ferae silvis et sidera caelo. Nec res hunc tenerae possent perferre laborem
Abbreviated transcription (Latin):
Bellum ingens ger& italia
populos que feroces.
Contund&. moresq uiris a moemia pona:
Tertiaduri latio regnantem¬
uiderit aesttis.

Expanded text:
bellum ingens geret Italia, populosque feroces ontundet, moresque viris et moenia ponet, tertia dum Latio regnantemiderit aestas
Abbreviated transcription (Latin):
des a & het euenti
Proeliai caeutollunt com¬
mis & uiribus aequis:
Non ipsi intersenon nubila
non marecedit
Anceps pugna diustant
obnixa omnia contra:
Haud aliter troianȩ aci¬
es ticiesq latinȩ
Concur tenthaera
ped epes densusq: uirouir:
At pate ex cilicqua scexa
rotantia late
Intulerat torrens ar¬
bustaque dirut acripis
Arcadas insu&tͦs acies
inferre pedestres
Ut uidit pallas latio
dareterga sequaci
As perciquis naturti loci
dimitte requando

Expanded text:
des aethere venti des aethere venti proelia ceu tollunt animis et viribus aequis; non ipsi inter se, non nubila, non mare cedit; anceps pugna diu, stant obnixa omnia contra: haud aliter Troianae acies aciesque Latinae concurrunt; haeret pede pes densusque viro vir. At parte ex alia, qua saxa rotantia late impulerat torrens arbustaque diruta ripis, Arcadas insuetos acies inferre pedestris ut vidit Pallas Latio dare terga sequaci aspera quis natura loci dimittere quando
Abbreviated transcription (Latin):
& iacit. illauo lans cdipei
transuerbercit aeta.
Maeonis & thorachasimul
compector erumpit 
Huic frater subit alca¬
nor fratrẽq: ruentẽ
Sustentat dextra traiec¬
tomissci lacerto
Pitinus ihasta fugit ser¬
ucitq cruenta tenorem:
Dexterai que ex humero
neruis moribunda pependit:
Tuno nomitor icculo fru¬
tris decorporerapto
Aenecinp&iit sed nonef
figere contra
E st licit um magniq fie¬
mur prestirxit achate:
Hic cuirib fidens primae¬
uocor pore lciusus
Aduenit & rigida dry¬
opemferiteminus hasta
Submentum grauiter
presscipariterq loquentis
Uocem anima quercipit
truiecto gut tore: atille
Fronte ferit terrũ &
crassũ uomitore cruorẽ
Tres quoque trei cios
borae degente suprema
Et tres qoͥs idas pater & pa¬
triccis mara mittit
Peruarios sternit casus
occurrit halesus
Auruncae quemanus subit
& neptunia ꝓles
Insignis messcipus equis.
expelleretendunt
Hunc hiinunc illi certatur
limine in ipso
Ausoniae: magno discor¬

Expanded text:
et iacit: illa volans clipei et iacit: illa volans clipei transverberat aera Maeonis et thoraca simul cum pectore rumpit. Huic frater subit Alcanor fratremque ruentem sustentat dextra: traiecto missa lacerto inus hasta fugit servatque cruenta tenorem, dexteraque ex umero nervis moribunda pependit. Tum Numitor iaculo fratris de corpore rapto Aenean petiit; sed non et figere contra est licitum, magnique femur perstrinxit Achatae. Hic Curibus fidens primaevo corpore Clausus advenit et rigida Dryopem ferit eminus hasta sub mentum graviter pressa pariterque loquentis vocem animamque rapit traiecto gutture; at ille fronte ferit terram et crassum vomit ore cruorem. Tres quoque Threicios Boreae de gente suprema et tris, quos Idas pater et patria Ismara mittit, per varios sternit casus. Accurrit Halaesus Auruncaeque manus, subit et Neptunia proles, insignis Messapus equis. Expellere tendunt nunc hi, nunc illi; certatur limine in ipso Ausoniae. Magno discor
Abbreviated transcription (Latin):
Inde licbanferit ex sec¬
tũ iammatreperempta
Et tibi ꝑhoebe sacrum
casus euadete ferri
Quodlicuit paruo: nec
longecis seedurum.
Im manemq grans ter¬
nentes agmina claua
Deiecit la &onihil illos
herculis arma
Nec ualidȩ iuuere manus:
genitor que melampus
Alcidae comes usque gra¬
ues dũtet ra labores
Praebuit: eccepharonuo¬
ces dũ iectat inertis
Intorquens iaculum da¬
manti sistit inore :
Tuquoq flquentem pri¬
ma lanugine malas
Dum sequeris clycium in¬
felix nouagcuidiacrdon.
Dar dania stratus dextroc
securus amorum
Qui iuuenum tibi semꝑ
erunt. miserande iaceres
Din fratrum stipata
choors for& obuia phorci
Parogenies. septem nuu¬
mero septenaq: telaue
Coniciunt partimgaleci
clipeo que resultarł
riita deflexit partim
stringentia corpus
Alma uenus : fidumaeneas
adfatur achaten
Sũggere telamibinon
allum dextera frustra
Torserit inrutulos. stete¬
otilir untq̃ incorpore gratium
Iliaces campistũmaig¬
num corripit hastũ

Expanded text:
Inde Lichan ferit, exsecInde Lichan ferit, exsectum iam matre perempta et tibi, Phoebe, sacrum: casus evadere ferri quo licuit parvo? Nec longe Cissea durum immanemque Gyan, sternentis agmina clava, deiecit Leto: nihil illos Herculis arma nec validae iuvere manus genitorque Melampus, Alcidae comes usque gravis dum terra labores praebuit. Ecce Pharo, voces dum iactat inertis, intorquens iaculum clamanti sistit in ore. Tu quoque, flaventem prima lanugine malas dum sequeris Clytium infelix, nova gaudia, Cydon, Dardania stratus dextra, securus amorum, qui iuvenum tibi semper erant, miserande iaceres, ni fratrum stipata cohors foret obvia, Phorci progenies, septem numero, septenaque tela coniciunt; partim galea clipeoque resultant inrita, deflexit partim stringentia corpus alma Venus. Fidum Aeneas adfatur Achaten: Suggere tela mihi: non ullum dextera frustra torserit in Rutulos, steterunt quae in corpore Graium Iliacis campis. Tum magnam corripit hastam
Abbreviated transcription (Latin):
Aduert it subito prorcis.
sociosq praecatur:
Dunc ol ectamanus ucli¬
dis incumbiteremis
Tollite ferte rates in imicã
findite rostris
Hancterrum sulcumq
sibi p̃matipsaccrina
Frangerenectali pupes
statione recuso
Arteptatellure semel:
quae calia postquam
Effcitus tarcbon socu.
consurgcte tonsis
Spumantesq rates ciruis.
inferrelatinis
Donecrostratenent
siccum & sedereccirina e
Omnes in nocuae: sed
nonpuppis tuatarchon
Namq inflicta uadis
dorso dumpend& iniquo
Anceps sustentata diu
fluctusq fatigat
Soluitur atq ui ros medus
exporit inundis:
ruomina remorum
quos & fluit antia transtã
Impediunt retrahitq
pedessimulundarelabens
Nec tuimum segnis retin&
morcis edrapit acer
Totam aciem inteucros.
& contra inlitore sistit:
Signa canunt primus
turmas inuadit agrestes.
Aeneas omen pugnae.
strauitq latinos.
Occiso therone uirum qui
naximus ultro
Acne an p&it : buicgladio
perque derea sutte
Pertunicũsqualentem
cu rolatus hauritaꝑtũ:

Expanded text:
advertit subito proram sociosque precatur: Nunc, o lecta manus, validis incumbite remis; tollite, ferte rates; inimicam findite rostris hanc terram, sulcumque sibi premat ipsa carina. Frangere nec tali puppim statione recuso arrepta tellure semel. Quae talia postquam effatus Tarchon, socii consurgere tonsis spumantisque rates arvis inferre Latinis, donec rostra tenent siccum et sedere carinae omnes innocuae, sed non puppis tua, Tarchon. Namque inflicta vadis dorso dum pendet iniquo, anceps sustentata diu fluctusque fatigat, solvitur atque viros mediis exponit in undis fragmina remorum quos et fluitantia transtra impediunt, retrahitque pedem simul unda relabens. Nec Turnum segnis retinet mora, sed rapit acer totam aciem in Teucros et contra in litore sistit. Signa canunt. Primus turmas invasit agrestis Aeneas, omen pugnae, stravitque Latinos occiso Therone, virum qui maximus ultro Aenean petit: huic gladio perque aerea suta, per tunicam squalentem auro latus haurit apertum.
Abbreviated transcription (Latin):
Illesitimmorbosq ferens
mortedibus aegris
Has cicur & laeuo contris¬
tatluminecaelum:
Hiudtam en audaci
tur nofiduciaces sit
mentis pollere tertas
est ꝑ fringere dextra
nmanibus mars ipseui¬
risnune coniugis esto
us quiesuae ⁊ ectique
memor nunc magnareferte
cutaputrũ laudesul¬
tro occurramus aidundã
Dumtrepidi egressique
labant uestigia prima
Audentes fortuncauuat:
Haeuut & secum uerscit
quos ducere contra
Vel quib obsessos possit
concrederemuros
Interecia e necs socios
de puppib cdtis
Pontib exponit multi
iseruare recursus
Languentis pelagi &bre¬
uib secrederes altu

Expanded text:
ille sitim morbosque ferens ille sitim morbosque ferens mortalibus aegris, nascitur et laevo contristat lumine caelum. Haud tamen audaci Turno fiducia cessit ientis pellere terra. est, perfringere dextra; in manibus Mars ipse viris. Nunc coniugis esto quisque suae tectique memor, nunc magna referto facta, patrum laudes. Ultro occurramus ad undam, dum trepidi egressisque labant vestigia prima. Audentis Fortuna iuvat, haec ait et secum versat, quos ducere contra vel quibus obsessos possit concredere muros. Interea Aeneas socios de puppibus altis pontibus exponit. Multi servare recursus languentis pelagi et brevibus se credere saltu
Abbreviated transcription (Latin):
biiugiq: ad frenaleones
Tumihi nunc pugnae prin¬
ceps. turite propinques
Auguntum phrgibusq
adsis pede diuasecundo
Tuntũ effatus & intere a
ne uoluta nuebat
inlturuiã luce dies noctẽq fugurat:
Principio socii sedicit quae
osignasequantur:
At que cinimos aptent
armis pugnaeq: parentse:
Iamque in cons pectute¬
ucros hab& & suacastra
Stans celsa inpuppidipe¬
um cum de inde sinistra
Extulit ardentem damo¬
remads idera tollunt
Dardtinidȩ emutiss
spes addita suscitatias.
Tela manu iaciunt qua¬
les sub nubib cioris
STrimoniae dant signa
grues atq: a& beratranaNT
Cum sonitu. fuguintq
nothos clamore secundo:
Atrutalo rego ducib:q ecmira uideri
Ausonus donecuersas ad
litoraipuppes
Respiciunt totumq ad¬
labiclassib aequor:
At d& apex capiti cristiq
acuertice flamma
Funditui & uastos umbo
quam ꝑ ciureus ignes:
non secus ueli quidasi¬
quan do nocte com&ae.
Sanguineȩlugi ubrȩ¬
nuꝰ tuibent cuit siriuscrdoꝵ¬

Expanded text:
biiugique ad frena leones, biiugique ad frena leones, tu mihi nunc pugnae princeps, tu rite propinques augurium Phrygibusque adsis pede, diva, secundo. Tantum effatus. Et interea revoluta rubebat matura iam luce dies noctemque fugarat: principio sociis edicit, signa sequantur atque animos aptent armis pugnaeque parent se. Iamque in conspectu Teucros habet et sua castra, stans celsa in puppi; clipeum cum deinde sinistra extulit ardentem. Clamorem ad sidera tollunt Dardanidae e muris, spes addita suscitat iras, tela manu iaciunt: quales sub nubibus atris Strymoniae dant signa grues atque aethera tranant cum sonitu fugiuntque notos clamore secundo. At Rutulo regi ducibusque ea mira videri Ausoniis, donec versas ad litora puppes respiciunt totumque adlabi classibus aequor. Ardet apex capiti cristisque a vertice flamma funditur et vastos umbo vomit aureus ignes: non secus ac liquida siquando nocte cometae sanguinei lugubre rubent aut Sirius ardo
Abbreviated transcription (Latin):
Rupimus inuit etuci uin¬
cula teq per aequor
Quuerimus. hanc gene¬
trix faciem miseraitarefecit.
Et dedit esse decisuumq
agitare subundis
At puer ascanius muro fossisq tenet᷑
Tela intermedia aitq
borrentis incute latinos:
Icim loca iussait en& forti
ꝑmixtus & rusco
Arcas eques medias illis
opponere tdrmds
Necostris ingant certa¬
est sententiturno:
Gurge age & qurora
socios uenientẽ uocari.
Primus incirmeiube
& clipeumccapͥe quẽ dedit ingens
Inuictum aigni potens
at̃q: orcis am̃bu itciuro.
Crastinalux mȩa si non
inritai dicta putaris.
engentes rutulȩ spec¬
tobistcaedis uceruos:
Dixenũt & dextradisce¬
rin densunpulit ciltã
Hiudignara modipup¬
pim fugit illa ꝑundus
Ooior & iaculo &uentos
aequante s agitta:
Inde ciliae celerant
cursus. st up& inscius ipse.
Tros cachi siadesunimos
tumen omine tollit:
Tumbreuitet supera
aspectans conuex a p̃cat̃
Alma parens idecdeũ
cii drndauna cordi
Turrigere queurbes

Expanded text:
rupimus invitae tua vinrupimus invitae tua vincula teque per aequor quaerimus. Hanc Genetrix faciem miserata refecit et dedit esse deas aevumque agitare sub undis. At puer Ascanius muro fossisque tenetur tela inter media atque horrentis Marte Latinos. Iam loca iussa tenent forti permixtus Etrusco Arcas eques: medias illis opponere turmas, ne castris iungant, certast sententia Turno. Surge age et Aurora socios veniente vocari primus in arma iube et clipeum cape, quem dedit ipse invictum Ignipotens atque oras ambiit auro. Crastina lux, mea si non inrita dicta putaris, ingentis Rutulae spectabit caedis acervos. Dixerat, et dextra discedens impulit altam haud ignara modi puppim: fugit illa per undas ocior et iaculo et ventos aequante sagitta. Inde aliae celerant cursus. Stupet inscius ipse Tros Anchisiades; animos tamen omine tollit. Tum breviter super adspectans convexa precatur: Alma parens Idaea deum, cui Dindyma cordi turrigeraeque urbis
Abbreviated transcription (Latin):
Spumea semifero subpec¬
tore murmurait unda
Tot lecti proceres terde¬
nis nauibus ibaNTo
Subsidio troiae & campos
inscilis aere seccibant
Iamquedies caelo conces¬
serat al maquecurtu
Nocti uago phobemedi¬
um pulsabat olrmphũ
Aenecis neque enim men¬
bris dat cut aqui&em
Ipsesedens clauumque
reg& uelis queminis trat
Atque illi medio inspatio
chorus eccesuarum
O ccurrit comitum nrm¬
phȩquas alma cibele
Numen babere maris nrm¬
phasque enauibus esse:
Iusserat. innabant pari¬
ter fluctusq secabant:
Q uot prius ercit asteterant
aidlitora prorȩ
Agnos cunt longe regẽ
lustranq: chore is
Q uarum quȩ fandidoc¬
tissima cymodocearu
Ponesequens dextrapup¬
p̃im ten& ipsciq dorso
Fmin& acleucta citis
subremigat undis
Tũ signarũ odloquit᷑ uigilas nedeũ gens
Aene & ũigila & uelis in¬
mite rudentes
Dossumus idece sacro
deuertice pinus:
Nunc pelagienrmphae
classistua ꝑfidus ut nos
Precipites ferro tutulus
flammaq: premebat

Expanded text:
spumea semifero sub pecspumea semifero sub pectore murmurat unda. Tot lecti proceres ter denis navibus ibant subsidio Troiae et campos salis aera secabant. Iamque dies caelo concesserat almaque curru noctivago Phoebe medium pulsabat Olympum: Aeneas neque enim membris dat cura quietem ipse sedens clavumque regit velisque ministrat. Atque illi medio in spatio chorus ecce suarum occurrit comitum: nymphae, quas alma Cybebe numen habere maris nymphasque e navibus esse iusserat, innabant pariter fluctusque secabant, quot prius aeratae steterant ad litora prorae. Agnoscunt longe regem lustrantque choreis, quarum quae fandi doctissima Cymodocea pone sequens dextra puppim tenet ipsaque dorso eminet ac laeva tacitis subremigat undis, tum sic ignarum adloquitur: Vigilasne, deum gens, Aenea? Vigila et velis immitte rudentis. Nos sumus, Idaeae sacro de vertice pinus, nunc pelagi nymphae, classis tua. Perfidus ut nos praecipitis ferro Rutulus flammaque premebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Transierim cinire & pau¬
cis comitate cupauo.
Cuius oloriae surgunt
deuercice pennae.
Crimenamor uestrum
formaeq insigne pat̃ nae.
Nam que ferunt luctu
crgnum pha & hontiscimati
Populecis interfrondes
umbramq: soro rum
Dum canit. & maestum
muscisolatur amorẽ.
Canentem molli pluma
duxisse senectam.
Linquentemterras &
si derauoce sequentẽ.
Filius a equalis comitatus
classe cateruas.
Ingentem remis centcui¬
tum promou& ille.
Instat cquae. scxumq
undis in maneminatur
Arduus& longa sulcat maria alta carina
Ille &iam patrus ag¬
menci& ocnus ciboris
Fatidicae mantas & tuscifilius amnis
Quimuros matrisque dedit
genus omnibus unum:
subgente quaterni.
Hinc quo que quingentos
insem ezentius armat.
Quos patrebena co uelatus
arundine glauca
Verberat ad sutgens spu¬
mantu ada marmore uerso
Hunc uehit immanistriton
& caerula concha
Exterrens fr&a cuilaterũ
tenus his pidananti
Prons hominem praefert.
in pristim desinit aluus:

Expanded text:
transierim, Cinyre, et pautransierim, Cinyre, et paucis comitate Cupavo, cuius olorinae surgunt de vertice pennae, crimen, Amor, vestrum formaeque insigne paternae. Namque ferunt luctu Cycnum Phaethontis amati, populeas inter frondes umbramque sororum dum canit et maestum Musa solatur amorem, canentem molli pluma duxisse senectam, linquentem terras et sidera voce sequentem. Filius, aequalis comitatus classe catervas, ingentem remis Centaurum promovet: ille instat aquae saxumque undis immane minatur arduus et longa sulcat maria alta carina. Ille etiam patriis agmen ciet Ocnus ab oris, fatidicae Mantus et Tusci filius amnis, qui muros matrisque dedit genus omnibus unum: sub gente quaterni. / hinc quoque quingentos in se Mezentius armat, post patre Benaco velatus arundine glauca verberat adsurgens, spumant vada marmore verso. Hunc vehit immanis Triton et caerula concha exterrens freta, cui laterum tenus hispida nanti frons hominem praefert, in pristim desinit alvus: