comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inopiatusq concunsus cant̃ uidetur oꝑati
lm nisi cultor agri humumi fodert& nisi o
loci pecuniam suã depositor obruisser :
aurum nom esset inuentũ Hae sunt igitur
ixerat orationisq: cursum ad alia
qua edam tractanda atq expedien¬
da uestebat .B. Tũego Recta quidẽ
inquã exortatio: tuaq prorsus auctortate
dignissi ma. Sed qđ tududum deꝓuidentia ques¬
tionem pluribus alis implicitam eẽ dixisti
re experior. quero enĩ anee aliquidomii¬
no & quid nam esse cosum arbitrore: ẜ.
Tumilla festino inquit debitũ ꝓmissionis
ab soluere : uiamq tibi quapatn ã uhians
sil & confluentibus a ausis. non exgerentis
intentione prouenit: Neq enĩ uł qui aurũ
obruit. uł qui argerum exercuit ut ea pecu¬
nia repperiretur intendit: seduti dixiqͦ
ille obruit hunc foedisse conuenit atq con¬
currit. Licet igitur definire casũ et̃ inopina¬
tum ex confluentibus causis: in hisquȩ ob

Expanded text:
inopinatusque concursus casum uidetur operatus. inopinatusque concursus casum uidetur operatus. Nam nisi cultor agri humum foderet, nisi eo loci pecuniam suam depositor obruisset, aurum non esset inuentum. Haec sunt igitur ixerat orationisque cursum ad alia quaedam tractanda. atque expedienda, vertebat. Tum ego: Recta quidem, inquam, exhortatio tuaque prorsus auctoritate dignissima, sed quod tu dudum de providentia quaestionem pluribus aliis implicitam esse dixisti, re experior. Quaero enim, an esse aliquid omnino et quidnam esse casum arbitrere. — Tum illa: festmo, inquit, debitum promissionis absolvere viamque tibi, qua patriam sibi et confluentibus causis, non ex gerentis intentione prouenit. Neque enim uel qui aurum obruit uel qui agrum exercuit ut ea pecunia repperiretur intendit, sed, uti dixi, quo ille obruit hunc fodisse conuenit atque concurrit. Licet igitur definire casum esse inopinatum ex confluentibus causis in his quae ob
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem cuncta dõ. locus esse ullus teme¬
ritati reliquus potest. Nam nihil exmhilo
existere uera sententia ẽ: Cui ne mo umꝙ
ueerũ refragatus ẽ : quã quam idilli pon
deo perante principio. sedde materiali sub¬
iecto hoc omniũ denatura rationũ. quasi
quoddã iecerint fundamentũ. Atsi nullis
excausis aliquid oriatur: id denihilo ortum
eẽ uidebitur : Quod ĩ hoc fieri nequit : Neca sũ
quidem hunus modi esse possibile est qualem
paulo ante difiniuimus: Quidigitur in quã
nilil ne est quod uł casis uel fortuitum
iure appellari queat: Anest aliquid tam¬
& siuulgus lateat. cui uocabula ista conue¬
mant : P Aristoteles mñs: id inquit inphisicis
a breui & ueri propinqua ratione diffimuit.
obtingit: easus uocatur: Ut siquis colendi
agri causa fodiens humum defossi auri
pondus inueniat: Nocigitur fortuitu qui¬
dem creditur accidisse uerũ ẽ denihilo est:
Nam ꝓprias causas hab&: quarum in puisus

Expanded text:
ordinem cuncta deo locus esse ullus temeordinem cuncta deo locus esse ullus temeritati reliquus potest? Nam nihil ex nihilo exsistere uera sententia est, cui nemo umquam ueterum refragatus est, quamquam id illi non de operante principio sed de materiali subiecto hoc omnium de natura rationum quasi quodam iecerint fundamentum. At si nullis ex causis aliquid oriatur, id de nihilo ortum esse uidebitur; quodsi hoc fieri nequit, ne casum quidem huius modi esse possibile est qualem paulo ante definiuimus. – Quid igitur, inquam, nihilne est quod uel casus uel fortuitum iure appelari queat? An est aliquid, tametsi uulgus lateat, cui uocabula ista conueniant? – Aristoteles meus id, inquit, in Physicis et breui et ueri propinqua ratione definiuit. obtingit, casus uocatur, ut si quis colendi agri causa fodiens humum defossi auri pondus inueniat. Hoc igitur fortuito quidem creditur accidisse, uerum non de nihilo est; nam proprias causas habet quarum inprouisus
Abbreviated transcription (Latin):
Saetiger spumis humeros notauit
Ultimus caelum labor inreflexo
Sustulit collo p̃tiumq rursus
Ultum caelum meruit laboris
Ite nunc fartes: ubi celsa magni.
Ducit oxempli uia. cur inertes
Perga nudatis. superata tellus
Sidera donat
aperie haecaut̃ & sꝑ utilia cognitu. tam̃
a propositi ur̃ĩ tramite paulisꝑ auersa sunt
Verendũ que est nedeuiis fatigatus ade metienaũ
rectum iter sufficere nom possis .B. Neid in qũa
prorsus uereare. Nam quietis mibi locosuerit
ea quibus maxime delector agnoscere simul
cũ omne disputationis tuae latus indubita¬
taside constiterit. nihil de sequentibus ambi¬
gatur .P. Tumilla: Morem inquit geramtibi
Simulq sic arsa est. Si quidem inquit aliquis
euentum temerario motu. nullaq causarũ
conexione ꝓductũ. casum. eẽ definat: nihil
omnino casum esse confirmo & p̃t̃ subiec¬
ce rei significationem : In anem prorsus uo¬
cem et̃. decerno: Quis enim coercente in

Expanded text:
saetiger spumis umeros notauit; saetiger spumis umeros notauit; ultimus caelum labor inreflexo sustulit collo pretiumque rursus ultimi caelum meruit laboris. Ite nunc, fortes, ubi celsa magni ducit exempli uia. Cur inertes terga nudatis? Superata tellus sidera donataperire. Haec autem etsi perutilia cognitu tamen a propositi nostri tramite paulisper auersa sunt, uerendumque est ne deuiis fatigatus ad emetiendum rectum iter sufficere non possis. – Ne id, inquam, prorsus uereare; nam quietis mihi loco fuerit ea quibus maxime delector agnoscere. Simul, cum omne disputationis tuae latus indubitata fide constiterit, nihil de sequentibus ambigatur. – Tum illa: Morem, inquit, geram tibi, simulque sic orsa est: Si quidem, inquit, aliquis euentum temerario motu nullaque causarum conexione productum casum esse definiat, nihil omnino casum esse confirmo et praeter subiectae rei significationem inanem prorsus uocem esse decerno. Quis enim cohercente in
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quae uidur aspera. nisi aut exercec
aut corrigit punit:
ellabis quinis operatus annis
Vltor acrides phrygiae ruinis
Fatris amissos chalamos piauit
Ille dumgraie dare uela classi.
opt st ientos redimit cruore
Exiuit patrem miserumq tristis
Foedenit nate iugulum sacerdos
Fleuit amissos ithacus sodales.
Q uos ferus uasto recubans in antro
Mersit in mani poliphemus aluo
Sed tamen caeco furibundus ore
G audium mestis lacrimis rependit.
Herculem duri calebrant labores
Ille centauros domuit suꝑbos
Abstulit saeuo spolium leoni:
Fixit & certis uolucres sagittis
Poma cernenti rapuit draconi
Aureo leuam grauior metallo
Cerberum traxit triplici catena
U ietor immitem posuisse festur
Pabulum saeuis dominum qua drigis
Hyctra combusto periit ueneno
Fronte tirpatus achelous amnis
Ora demersit pudibunda ripis.
S trauit antheum lybicis harenis
Cacus euanca saciauit iras
Quos quae conpressus forr& altus arbis

Expanded text:
enim quae uidetur aspera, nisi aut exercet enim quae uidetur aspera, nisi aut exercet aut corrigit, punit. Bella bis quinis operatus annis ultor Atrides Phrygiae ruinis fratris amissos thalamos piauit; ille dum Graiae dare uela classi optat et uentos redimit cruore, exuit patrem miserumque tristis foederat natae iugulum sacerdos. Fleuit amissos Ithacus sodales, quos ferus uasto recubans in antro mersit immani Polyphemus aluo; sed tamen caeco furibundus ore gaudium maestis lacrimis rependit. Herculem duri celebrant labores: ille Centauros domuit superbos, abstulit saeuo spolium leoni, fixit et certis uolucres sagittis, poma cernenti rapuit draconi aureo laeuam grauior metallo, Cerberum traxit triplici catena, uictor immitem posuisse fertur pabulum saeuis dominum quadrigis, Hydra combusto periit ueneno, fronte turpatus Achelous amnis ora demersit pudibunda ripis, strauit Antaeum Libycis harenis, Cacus Euandri satiauit iras, quosque pressurus foret altus orbis
Abbreviated transcription (Latin):
tutis. omnẽ quaecũq sit bonã in inꝓbitate
uero manentibus omnẽ pessimã eẽ fortu¬
nam : Bhoc inquã uerũ. ẽ tam et si ne mo
audeit confiteri. PQuare inquit ita ui
sapiens moleste ferre ñdeb&. quotiens in
fortunȩ certamen adducitur ut uirum
fortem noudec& in dignari quotiens incre¬
puit bellicus tumultus. Utrique enĩ. huic
quidem gloriae ꝓpagandȩ : Illi uero confor¬
mande sipientiae difficultas ipsa materia
est: Faquo &iam uirtus uocatur: qđ suis
uiibus uitens non superetur ad uensis:
Neq enimuos ꝓuectu positi uirtutis dif¬
fluere deliciis: & emacessere uoluptate
uenistis. Prȩlium cumomni fortuna
animisacre consefitis. Neuos aut cristis
opprimat. aut iocunda corrũpat. firmis
medium uiribus ocupate: Quicquid aut in¬
fra subsistit. aut ultra progreditur. hab&
contẽptũ felicitatis non habet p̃mium la¬
boris Inuestra enim sitũm anii. qualem
uoliis fortunam formaremalitis: Omnis

Expanded text:
tutis omnem quaecumque sit bonam, in improbitate tutis omnem quaecumque sit bonam, in improbitate uero manentibus omnem pessimam esse fortunam. – Hoc, inquam, uerum est, tametsi nemo audeat confiteri. – Quare, inquit, ita uir sapiens moleste ferre non debet quotiens in fortunae certamen adducitur, ut uirum fortem non decet indignari quotiens increpuit bellicus tumultus. Vtrique enim huic quidem gloriae propagandae illi uero conformandae sapientiae difficultas ipsa materia est. Ex quo etiam uirtus uocatur, quod suis uiribus nitens non superetur aduersis; neque enim uos in prouectu positi uirtutis diffluere deliciis et emarcescere uoluptate uenistis. Proelium cum omni fortuna animis acre conseritis ne uos aut tristis opprimat aut iucunda corrumpat. Firmis medium uiribus occupate; quicquid aut infra subsistit aut ultra progreditur habet contemptum felicitatis, non habet praemium laboris. In uestra enim situm manu qualem uobis fortunam formare malitis; omnis
Abbreviated transcription (Latin):
nimiũ uelut abhumanitatis usu recessisse
uideainur : BV plac& inquam .P. Non ne igit᷑
bonum censes. eẽ. qđ prodest : B. Ita ẽ inquã
ꝑQuae uero aut exere& aut corrigit prodest :
B fateor inquã .P. Bonaigitur BQuidn . P.
Sed haec eorumest: quiuel inuirtute positi
contra asꝑa bellũ gerunt. uł auitus decli¬
nantes uirtutis iter arripiunt .B. Negare
inquam nequeo. Quid uero iocunda quae
in p̃mium tribuitur bamis: Numuulgus
malam eẽ. decernit: BiNequaquã. Verũ
uti est: ita quoq ẽẽ. obtimã censet .ẜ. Quid
reliqua q̃cũ sit asꝑa nuisto supplicio malos
coereͣ&. nũ bonã populus putat: BImmo
omnium inquam quae excogitari possunt
iudicat eẽ miserrimam .P. Uide igitur ne
opinionem populi sequentes : quiddam
ualde in opinabile confecerimus .B. Quid
inquam. Plx hisenim ait quae concessa s̃
euenit: eorũ quidem qui uel sunt in posses¬
sione uel in pro uectu. uel madeptione uir¬

Expanded text:
nimium uelut ab humanitatis usu recessisse nimium uelut ab humanitatis usu recessisse uideamur? – Vt placet, inquam. – Nonne igitur bonum censes esse quod prodest? – Ita est, inquam. – Quae uero aut exercet aut corrigit, prodest? – Fateor, inquam. – Bona igitur? –Quidni? – Sed haec eorum est qui uel in uirtute positi contra aspera bellum gerunt uel a uitiis declinantes uirtutis iter arripiunt. – Negare, inquam, nequeo. – Quid uero iucunda, quae in praemium tribuitur bonis, num uulgus malam esse decernit? – Nequaquam, uerum uti est ita quoque esse optimam censet. – Quid reliqua, quae cum sit aspera iusto supplicio malos cohercet, num bonam populus putat? – Immo omnium, inquam, quae excogitari possunt iudicat esse miserrimam. – Vide igitur ne opinionem populi sequentes quidam ualde inopinabile confecerimus. – Quid? inquam. – Ex his enim, ait, quae concessa sunt euenit eorum quidem qui uel sunt uel in possessione uel in prouectu uel in adeptione uir
Abbreviated transcription (Latin):
dissepta suo fonte fatiscant
Hic est cunctis cõmunis amor
Rep&untq boni sine teneri
Quia non aliter dilre queant
Nisi conuerso rursus amore
Defluant causae quaededit ẽẽ
Iamne igitur uides quid hac omnia
quaediximus consequatur: BQuidnam
in quam .P. Omnem inquiđ bonam prorsus
eẽ fortunam.B. Et qui inquam fieri potest
PAttende inquit Cumomnis fortuna uel
locunda uł aspera tum remunerandi exer¬
cediue bonos. tum puniendi corrigendiue
improbos causa deferatur: Omnis bona
quã uel iustam constat. eẽ. uł utilem. B
Nimis quidem inquam uera ratio ł tsiquã
paulo ante docuisti ꝓuidentiam fatũ ue
considerem : firinis uiribus mxa sententia
Sed eam si plac& intereas quas inopinabiles
paulo ante posuisti numeremus. P Etqũ in¬
quit :B. Quia id hominum sermo cõmunis
usurpat : Et quidem crebro quorumdam
malam eẽ fortunã P. Uis neigitur inquit
paulis ꝑ uulgi sermonib accedamus ne

Expanded text:
dissaepta suo fonte fatiscant. dissaepta suo fonte fatiscant. Hic est cunctis communis amor repetuntque boni fine teneri, quia non aliter durare queant nisi conuerso rursus amore refluant causae quae dedit esse. Iamne igitur uides quid haec omnia quae diximus consequatur? – Quidnam? inquam. – Omnem, inquit, bonam prorsus esse fortunam. – Et qui id, inquam, fieri potest? – Attende, inquit. Cum omnis fortuna uel iucunda uel aspera tum remunerandi exercendiue bonos tum puniendi corrigendiue improbos causa deferatur, omnis bona quam uel iustam constat esse uel utilem. – Nimis quidem, inquam, uera ratio et, si quam paulo ante docuisti prouidentiam fatumue considerem, firmis uiribus nixa sententia. Sed eam, si placet, inter eas quas inopinabiles paulo ante posuisti numeremus. – Qui? inquit. – Quia id hominum sermo communis usurpat, et quidem crebro, quorundam malam esse fortunam. – Visne igitur, inquit, paulisper uulgi sermonibus accedamus ne
Abbreviated transcription (Latin):
Cupit oceano tinguere flãmas
semꝑ ucibus temporis aequis
Vesꝑseras nuntiat umbras
Reuehit sdiem lucifer almum
Sic aeternos reficit cursus
Alternus amor. sic astrigeris
Bellum discors exulat oris
Haec concordia temperat aequis
Elementa modis: ut pugnantia:
Uicibus cedant humida siccis
Sungantq fidem frigora flãmis.
Pendulus ignis surgat in altum
Terneq grues pondere sicdint
Hisdem caiusis: uere tepenti
s pirat florifer annus odores
hestas cererem feruida siccat
Remeat pomis grauis autũnus
hiemen defluus irrigat imber
haes tẽperies alit aepfest
Quicquid uitam spirat in orbe
E adem rapiens condit & aufest
Obitu mergens orta sup̃mo
Cedet interea conditor altus
Perumq regens fleotit habenas
R ex & dñs fons & origo
L ex & sapiens arbiter aequi
&tquae motu concitat irȩ
Sistit. retrahens acuaga sirmat
Namnisi rectos reuocans itus
Fexos iterum cogat in orbes
Quȩ nuostabilis continec ordo

Expanded text:
cupit Oceano tinguere flammas; cupit Oceano tinguere flammas; semper uicibus temporis aequis Vesper seras nuntiat umbras reuehitque diem Lucifer almum. Sic aeternos reficit cursus alternus amor, sic astrigeris bellum discors exsulat oris. Haec concordia temperat aequis elementa modis, ut pugnantia uicibus cedant humida siccis iungantque fidem frigora flammis, pendulus ignis surgat in altum terraeque graues pondere sidant. His de causis uere tepenti spirat florifer annus odores, aestas cererem feruida siccat, remeat pomis grauis autumnus, hiemem defluus inrigat imber. Haec temperies alit ac profert quicquid uitam spirat in orbe; eadem rapiens condit et aufert obitu mergens orta supremo. Sedet interea conditor altus rerumque regens flectit habenas, rex et dominus, fons et origo, lex et sapiens arbiter aequi, et quae motu concitat ire sistit retrahens ac uaga firmat; nam nisi rectos reuocans itus flexos iterum cogat in orbes, quae nunc stabilis continet ordo
Abbreviated transcription (Latin):
hemini cumetas diuni operis macimnas:
ot ingenio cõphendere ut explicare
ermone hoctantum ꝑsperi sea a ficut
qđ naturũ om̃iu ꝓdicor ds̃. Idem adbonũ
dirigens cuncta disponit: Dumq: eaquȩ
ꝓtulit in sui similitudinem retinere
festinat: malũ omne derei publice suȩ
terminis. ꝑ fatalis seriem necessitatis
elimin&: Quosit : ut quae in terris na¬
bundare creduntur : si disponentem
ꝓuidentiam spectes. Nihil usquã maliẽe.
ꝑpendas Sed uideo te iam dudũ & pon¬
dere questionis honeratum. & rationis
ꝓlixitate fatigatum : aliquam carminis
expectare dulcedinẽ: Accipe igitur haustũ.
quo refectus firmior inulteriora c̃tendas.
Siuis celsi iura tonantis
Pura solers cernere mente
Aspice sũmi culmina caeli
I.llic iusto fȩderererum
Vxerem seruant sidera pacem
non solrutilo concitus igne
gelidũ phoebes impedit axem
necquȩ sũmo uertice mundi
Flecut rapidos ursa meatus
n uniquam occiduo lota ꝓfundo
c&era cernens sidera mergi.

Expanded text:
homini cunctas divini operis machinas vel ingenio comprehendere, vel explicare sermone. Hoc tantum perspexisse sufficiat, quod naturarum omnium proditor Deus, idem ad bonum dirigens cuncta disponit: dumque ea quae protulit, in sui similitudinefestinat, malum omne de rei publicae suae terminis per fatalis seriem necessitatis eliminet. Quo fit ut quae in terris abundare creduntur, si disponentem prouidentiam spectes, nihil usquam mali esse perpendas. Sed uideo te iam dudum et pondere quaestionis oneratum et rationis prolixitate fatigatum aliquam carminis exspectare dulcedinem; accipe igitur haustum quo refectus firmior in ulteriora contendas. Si uis celsi iura Tonantis pura sollers cernere mente, aspice summi culmina caeli; illic iusto foedere rerum ueterem seruant sidera pacem. Non sol rutilo concitus igne gelidum Phoebes impedit axem nec quae summo uertice mundi flectit rapidos Vrsa meatus numquam occiduo lota profundo cetera cernens sidera mergi
Abbreviated transcription (Latin):
duntur. beatitudo nullo modo uestigandi est.
.B. fateor inquam . & hoc nihil dici uerius
potest  P. Habes igitur inquit. & formã
false felicitatis. & causas Deflecte nunc
in aduersum mentis intuitum. Ibi enim
ueram quã promissimus statim uidebis
B. Acqui haec inquam uel etiam ceco ꝑ spieuat
eamqtupaulo ante monstrasti dum
falsȩ causas aperire conabaris: Namsi
fallor ea uera est & ꝑfecta felicitas. quȩ
sufficientem . potentem reuerendum cele¬
brem. letumq ꝑficiat. Atq ut me in¬
terius anim aduertisse cognoscas quȩ

Expanded text:
duntur beatitudo nullo modo uestiganda est. – Fateor, inquam, et hoc nihil dici uerius potest. – Habes igitur, inquit, et formam falsae felicitatis et causas. Deflecte nunc in aduersum mentis intuitum; ibi enim ueram quam promisimus statim uidebis. – Atqui haec, inquam, uel caeco perspicua est eamque tu paulo ante monstrasti dum falsae causas aperire conaris. Nam nisi fallor, ea uera est et perfecta felicitas quae sufficientem, potentem, reuerendum, celebrem laetumque perficiat. Atque ut me interius animaduertisse cognoscas, qu
Abbreviated transcription (Latin):
eae subit saties locto diuersa fluenti
Nasidiũ marsi cultorem torridusagri
perusit prester. illi rubor igneus ara
Suecendit. tenditq cutem pereunte figura.¬
miscens cuneatumor. toto iamcorporemun.
Efflatior ianies. lece collente ueneno¬
Ipse lata penitus congestocmpore mer
ec lorica tena ditente cuaporis auctum

Expanded text:
e subit fades leto diversa fluenti Nasidium Marsi cultorem torridus agri Percussit Prester. Illi rubor igneus ora Succendit, tenditque cutem, pereunte figura,Miscens cuncta tumor, toto iam corpore maior: Efflatur sanies: late pollente venenoIpse latet penitus congesto corpore mersus: Nec lorica tenet distenti corporis auctum
Abbreviated transcription (Latin):
ficiens. Num uero labuntur hi qui qđ ut
obtimum id etiam reuerentiae cultu
dignissimum putant ut : Minime. Neq
enim uile quiddam contemptiendumq
est quod ad ipisci omnium fere morta¬
lium laborat intentio An in bonis ñ est
numeranda potentia quidigitur: nũquid
in becillum acsine uiribus aestimandũ ẽ
quod omnibus rebus constat esse prȩs¬
tantius. Anclaritudo nihili pendenda est:
sed se questrari nequit. quin omne qđ
excellentissimum sit &iam iduideatur
esse clarissimum: Nam non ẽe. anxiam
tristemq: beatitudinem nec doloribus
molestisq subiectam quid attinet dicere:
qd in minimis quoq rebus id appetit᷑.
qđ haberi fruiq delectat: At qui hacr̃
quae adipisci homines uolunt. Eaq de
causa diuitias dignitates. regna głam.
uoluptatesq desiderant qđ ꝑ haec sibi
sufficientiam reuerentiam potentiam
cȩlebritatem letitiamq credunt esse
uenturam. Bonum ẽ igitur qđ tam
diuersis studiis homines petunt.

Expanded text:
ficiens. Num uero labuntur hi qui quod sit ficiens. Num uero labuntur hi qui quod sit optimum id etiam reuerentiae cultu dignissimum putent? Minime; neque enim uile quiddam contemnendumque est quod adipisci omnium fere mortalium laborat intentio. An in bonis non est numeranda potentia? Quid igitur, num imbecillum ac sine uiribus aestimandum est quod omnibus rebus constat esse praestantius? An claritudo nihili pendenda est? Sed sequestrari nequit quin omne quod excellentissimum sit id etiam uideatur esse clarissimum. Nam non esse anxiam tristemque beatitudinem nec doloribus molestiisque subiectam quid attinet dicere, quando in minimis quoque rebus id appetitur quod habere fruique delectet? Atqui haec sunt quae adipisci homines uolunt eaque de causa diuitias, dignitates, regna, gloriam uoluptatesque desiderant quod per haec sibi sufficientiam, reuerentiam, potentiam, celebritatem, laetitiam credunt esse uenturam. Bonum est igitur quod tam diuersis studiis homines petunt;
Abbreviated transcription (Latin):
Ossibus & tepida uestes implere fauilla
Q uicquid ab extincto licuiss& tollere busto
In templis sparsura dm̃: sine funcrislllo.
Ard& honore rogus. manus hoc egrptia forsan
obtulit officium graue manibi: obene nudi
Crassorum cineres : pompeio contigitignis
Inuidia maiore deum: similu nemalorum
Sorsmibi semperte : nunquamdareburta luebi
conuigibus : nunqiuam plenas plangemus adurias
q uid paro tumulis opus est aut ulla requitis
Initrumenta dolor: ñ bͥintoto inpectore portus
mpia compeium nbifrims hera iuago
Uiceribus : querat cmeres uiaunsa stesi

Expanded text:
Ossibus et tepida vestes implere favilla, Ossibus et tepida vestes implere favilla, Quidquid ab extincto licuisset tollere busto, In templis sparsura deum? Sine funeris ullo Ardet honore rogus: manis hoc Aegyptia forsan Obtulit officium grave manibus. O bene nudi Crassorum cineres ! Pompeio contigit igni Inidia maiore deum. Similisne malorum Sors mihi semper erit? numquam dare busta licebit Coniugibus? numquam plenas plangemus ad urnas? Quid porro tumulis opus est, aut ulla requiris Instrumenta, dolor ? Non toto pectore portas Impia Pompeium? non imis haeret imago Visceribus? Quaerat cineres victura s
Abbreviated transcription (Latin):
Littora : tunc ansum classi precludereportus
mpulit : ac seuas mertum phrcunta marinas
parsit : & hinc placidis alto delabitur auris
nlitus palinuretuum: nec enĩ ȩquoretutum
Ausonio monimenta tenes. portusq quctos
Vestatur librȩ phrigio placussemagiero.
cum ꝓcul ex alto tenlentes uela carinae
A ncipies tenuere animos. sotios ne malorũ
Anueherent hasteis : preceps facit om̃e tim̃dũ
Victor : & inuulla non crediureẽ carina:
Ast Vȩpuppes luctus planctusq: ferebant
Etinala uelduri lacrimas motura catonis.
Nampostquam frustra pretib correlia nautus
Pruugniq: fugam tenuit. nesorte repulsas
Pittoribus phariis remear& in aequoratruncus
ostenditq: rogum non uti flonma sepulchre
Ergo indignafuii. dixit. seatuna marito
Accendisse rogum gelidosq effusa partus.
Incubuisse uiro. laceros exurere crines
Membraq: dispsipelago componere magni.
Vulneribus cunctis. largos infondere fletus

Expanded text:
Litora. Tunc ausum classi praecludere portus Litora. Tunc ausum classi praecludere portus Impulit ac saevas meritum Phycunta rapinas Sparsit: et hinc placidis alto delabitur auris In litus, Palinure, tuum: neque enim aequore tantum Ausonio monumenta tenes, portusque quietos Testatur Libye Phrygio placuisse magistro; Cum procul ex alto tendentes vela carinae Ancipites tenuere animos, sociosne malorum, An veherent hostes. Praeceps facit omne timendum Victor, et in nulla non creditur esse carina. Ast illae puppes luctus planctusque ferebant, Et mala vel duri lacrimas motura Catonis. Nam postquam frustra precibus Cornelia nautas Privignique fugam tenuit, ne forte repulsus Litoribus Phariis remearet in aequora truncus, Ostenditque rogum non iusti flamma sepulchri: Ergo indigna fui, dixit, Fortuna, marito Accendisse rogum, gelidosque effusa per artus Incubuisse viro? laceros exurere crines? Membraque dispersi pelago componere Magni? Vulneribus cunctis largos infundere fletus?
Abbreviated transcription (Latin):
ina polis : uidit quanta sulmocte iacer&
qułm diesirisitq: sui ludibria trunci
hiusi ꝑemathie campos. & signa eruenti
Ceuons ac sparsas uolitauit in ȩ quore classes
sidlerum uindex. in scõpectore bruci
didit & in uicti posuit semente catonis.
Ile ubi penlebant casus. dubiũq: manebat.
quem dominum mundifacerent auilia bella
Odente a magnũ. quamuis comes iss& in arma
aispiais raptus patriae ductuq senatus:
atimthessalicas dades iampectore toto
Pompeunus enit: patrian tucore carentem
Exiepit. populi trepidantia membra refouit.
Ignauis ninibus ꝓiectos redd en ses.
Nec regnum cupiens gessit ciuilia bella
Libertatis erant : quas ne ꝑlittora fus as
Colligera mpicio uictoria caesari sactu
Cor erre secreta petit. quamille carinis
Abstulit emathiȩ secum fracmentariunȩ:
quis ratibus tantis fugientia creder& ire
Creta fugit. dictea legit cedentibus undis

Expanded text:
Fixa polis, vidit quanta sub nocte iaceret Fixa polis, vidit quanta sub nocte iaceret Nostra dies, risitque sui ludibria trunci. Hinc super Emathiae campos, et signa cruenti Caesaris, ac sparsas volitavit in aequore classes; Et scelerum vindex in sancto pectore Bruti Sedit, et invicti posuit se mente Catonis. Ille, ubi pendebant casus, dubiumque manebat, Quem mundi dominum facerent civilia bella, Oderat et Magnum, quamvis comes isset in arma, Auspiciis raptus patriae ductuque senatus: At post Thessalicas clades iam pectore toto Pompeianus erat. Patriam tutore carentem Excepit, populi trepidantia membra refovit, Ignavis manibus proiectos reddidit enses, Nec regnum cupiens gessit civilia bella,Libertatis erant: quas ne per litora fusas Colligeret rapido victoria Caesaris actu, Corcyrae secreta petit, ac mille carinis Abstulit Emathiae secum fragmenta ruinae. Quis ratibus tantis fugientia crederet ire Creta fugit: Dictaea legit, cedentibus undis,
Abbreviated transcription (Latin):
utom & qu. pompeio fatũmagni disces sumthar¬
ondimoti aliorũ q: setiorum citonis in fugã cor
sutia crrrenas expugnatas acatone nau fragiũ
nsertibus exercitus catonis & it̃ parenas petentis
iuiberegnũ ñ in petrasse lauienũ it cato consalera
ham nona debellieuentu. descriptionẽ gergonis
ucise & saguine eius nata om̃a genera serpentiũ.
eum umus cuuisq: & psyllorũ aduersus cas poten¬
nĩ natimlem & aduentũ casaris in agrptũ conspa
It non mpharia manes iacuere fauilla
ucimis exiguus tantem cõpescuit umbram
prisuat busto semustaq: membrare linquens
tgmeremq: rogum. sequitur conuexa tonantis
quniger astriferis cõnectitur axibus aer.
oq patae terras inter luned: ineatus.
dmi dei manes habitant. quos ignea uirtus.
i mocuos uita. pacientes atheris imi
icit a a terno animam collegit inorbes
qilluc auropositi necthure sepulti
praeniunt: illic postquam selumine uero
Inpleuit. stellasq uagas minitus & astra

Expanded text:
t Gnaeo Pompeio fatum Magni; discessum Tarchondimoti et aliorum sociorum: Catonis in fugam eorum convicia; Cyrenas expugnatas a Catone; naufragium in Syrtibus exercitus Catonis et iter per harenas petentis Iubae regnum; non inpetrasse Labienum, ut Cato consuleret Hammona de belli eventu; descriptionem Gorgonis occisae et sanguine eius nata omnia genera serpentum et vim uniuscuiusque et Psyllorum adversus eas potentiam naturalem; et adventum Caesaris in Aegyptum coAt non in Pharia manes iacuere favilla, Nec cinis exiguus tantam compescuit umbram: Prosiluit busto, semustaque membra relinquens Degeneremque rogum, sequitur convexa Tonantis, Qua niger astriferis connectitur axibus aer, Quaque patet terras inter lunaeque meatus, Semidei manes habitant, quos ignea virtus Innocuos vita patientes aetheris imi Fecit et aeternos animam collegit in orbes. Non illuc auro positi, nec ture sepulti Perveniunt. Illic postquam se lumine vero Implevit, stellasque vagas miratur, et astra
Abbreviated transcription (Latin):
d currus quo segit eques. commercia tuta
Gentibus & pauidos cilica: maris. ad de subacta
Barbariam gentesq: uagas. & qui quid in euro
faegnoriumm borenq: iac& : dic semꝑabarmis
suis apio hȩctumubs: sirgit miscrabilebustũ
N on ulli plenũtitulis nonordi iet into
Fatorum. solitumq: legi sop aita deoium
ulmina & exstructos i poliis hostibus arcus
Haut ꝓeul est una pompei nomenbarena
depressumtum ulo. quod non legat aduena rece
Quod nisi monstnttum romoniis transeat hospes
Norua ciuili tellus ageptia fatro.
Haud equidem merito cumanȩ carmineuatis
Fautum. nenili peiusia tanger& ora
Quid tibi seua : receꝓranto crimin alus.
erat aqua: nilus quo nascitur cultrecentus
stesiles geant ꝓyberius unh b agri

Expanded text:
Et currus, quos egit eques: commercia tuta Et currus, quos egit eques: commercia tuta Gentibus, et pavidos Cilicas maris. Adde subactam Barbariem, gentesque vagas, et quidquid in Euro Regnorum Boreaque iacet. Dic semper ab armis Quis capit haec tumulus? Surgit miserabile bustum Non ullis plenum titulis, non ordine tanto Fastorum: solitumque legi super alta deorum Culmina, et exstructos spoliis hostilibus arcus, Haud procul est ima Pompeii nomen arena, Depressum tumulo, quod non legat advena rectus, Quod, nisi monstratum, Romanus transeat hospes. Noxia civili tellus Aegyptia fato, Haud equidem immerito Cumanae carmine vatis Cautum, ne Nili Pelusia tangeret ora Quid tibi saeva precer pro tanto crimine tellus? Vertat aquas Nilus, quo nascitur orbe, retentus, Et steriles egeant hibernis imbri
Abbreviated transcription (Latin):
Parua dusit humo tunc nelenis auraretatos
uferra cineres. saco comerers lrenam
rautaq: nebustum religato fune mcuera.
Ii scriput sacrum senusto sipite nomer.
Hic situs est magnus: plac& hoc fontuna sepulerũ
Dicere pompei. quo condi maluit illum.
Quam terra cariusse socer: temerariadextra
Curobicis magnotumulum manosq uagantes
Incdudis: sicus est quarerra extrema refuso.
Penl& moceano : romanum nomen & omẽ
Imperiũ magno tumuli est modus: obrue saxa
Crimine plenadeum. secata est herculis oete.
& iuga tota uocant bromionis cia quore
Vnus inȩgipto est megnolapis: oñalagi
Puratenere potest: sinidio cesȩtte nomen
Hȩserit erremus popili. cinerranq: tuorũ
Magne metu nullas nili caloinus harenas
Quodsitam sacro dignaris nomine saxim.
Adde actus tantus. monimeniaq: maximarer
Addetru e lepidimotus. alpinaq bella
Armio: teptorii. reuocato consule uicta

Expanded text:
Parva clausit humo. Tunc, ne levis aura retectos Parva clausit humo. Tunc, ne levis aura retectos Auferret cineres, saxo compressit arenam: Nautaque ne bustum religato fune moveret, Inscripsit sacrum semiusto stipite nomen: HIC SITUS EST MAGNUS. Placet hoc, Fortuna, sepulchrum Dicere Pompeii, quo condi maluit illum, Quam terra caruisse socer? Temeraria dextra, Cur obicis Magno tumulum, manesque vagantes Includis? Situs est, qua terra extrema refuso Pendet in Oceano. Romanum nomen et omne Imperium Magno est tumuli modus. Obrue saxa, Crimine plena deum. Si tota est Herculis Oete, Et iuga tota vacant Bromio Nyseia, quare Unus in Aegypto Magno lapis Omnia Lagi Arva tenere potest, si nullo cespite nomen Haeserit. Erremus populi, cinerumque tuorum, Magne, metu nullas Nili calcemus arenas. Quodsi tam sacro dignaris nomine saxum, Adde actus tantos, monimentaque maxima rerum: Adde truces Lepidi motus, Alpinaque bella, Armaque Sertori, revocato consule, victa,
Abbreviated transcription (Latin):
Sid& ułosperiam. non hac in sedȩ quiesent
Tam sacricneres sed te cornelia magne
Accipi& nr̃ãq: manu transfunda in urnã:
Interea paruo signemus littora saxo
Vt nota sit busti: siquis placare ꝑemptũ
Forte uola plenos & reddere martis honores.
Inueniat truncicineres. & norit harenas.
Adquas magne tuum refent caput: hec ubi fitus:
Excitat inualidas ad moto fomite flammas
Carpitur: & lentũ magnus destillat inignem.
Tabe fouens bustum: sed iam ꝑcusserat astra:
Aurore ꝓmissadies. ille ordine rupto
Funcris aetonitus late bras in intorequertt
Quam metuis demens isto ꝓcrimine poenam.
Quote fama loquax om̃is accepit in annes.
Condto laudabit magni socer impius ossa
modo securus uentȩ fassusq sepulcrum
Posce caput: cogit pietas in ponere finem
Oeficio semiusta rapit resolutaq: nondum
Osiã stis neruis & inustis plena medullis.
A equorea restiguit aqua. coniestaq: in unum

Expanded text:
Si det in Hesperiam, non hac in sede quiescent Si det in Hesperiam, non hac in sede quiescent Tam sacri cineres, sed te Cornelia, Magne, Accipiet, nostraque manu transfundet in urnam. Interea parvo signemus litora saxo, Ut nota sit busti; si quis placare peremptum Forte volet, plenos et reddere mortis honores; Inveniat trunci cineres, et norit arenas, Ad quas, Magne, tuum referat caput. Haec ubi fatus, Excitat invalidas admoto fomite flammas. Carpitur, et lentum Magnus destillat in ignem, Tabe fovens bustum. Sed iam percusserat astra Aurorae praemissa dies: ille, ordine rupto Funeris, adtonitus latebras in litore quaerit. Quam metuis, demens, isto pro crimine poenam, Quo te fama loquax omnes accepit in annos Condita laudabit Magni socer impius ossa: I modo securus veniae, fassusque sepulchrum Posce caput. Cogit pietas imponere finem Officio. Semiusta rapit resolutaque nondum Ossa satis, nervis et inustis plena medullis Aequorea restinguit aqua, congestaque in unum
Abbreviated transcription (Latin):
aratuo sed pompeio felicior umbra.
At odum compositum uio lit manus hospitabiustũ
uenum squid sensus post fatare lictum est
Cedis & ipsa rogo. paterisq: hec dampna sepalcre
Teq: pud& sparsis pompei manibus uri:
Sic fatus. plenusq sinus ardente fauilla.
Peruolat ad truncum quifluctu poenerelatus
Rittore pendebat: summas dimouit harenas.
& collecta ꝓcul lacerȩ fragnenta carina.
Exigua trepidus posuit scrobe nobilecorpus
Robora nulla prȩmant : nulla strue m̃brarecũbunt:
Ad motus magnum non subditus accipitignis
Ille sedens iuxta flammas omaximedixit.
Ductor. & hesperii maiestas nominis un&
Sitibi. iacattu pelagi si funere nullo.
Tristior iste rogus manes. animamq: potentem.
Officiis auerte meis: inuiria fati.
Hoc fas et̃ iub& nec pontibelua quicquam.
Nefera ne uolucres. nesȩuicae saris ira
Aud eat exiguam quantũ potes accipe flamima.
Romana succensa manu est: fortunarecursus

Expanded text:
Cara tuo, sed Pompeio felicior umbra, Cara tuo, sed Pompeio felicior umbra, Quod iam compositum violat manus hospita bustum, Da veniam; si quid sensus post fata relictum est, Cedis et ipsa rogo, paterisque haec damna sepulchri, Teque pudet sparsis Pompeii manibus, uri. Sic fatur, plenusque sinus ardente favilla Pervolat ad truncum; qui fluctu paene relatus Litore pendebat. Summas dimovit arenas, Et collecta procul lacerae fragmenta carinae Exigua trepidus posuit scrobe. Nobile corpus Robora nulla premunt, nulla strue membra recumbunt: Admotus Magnum, non subditus, accipit ignis. Ile sedens iuxta flammas: O maxime, dixit, Ductor, et Hesperii maiestas nominis una, Si tibi iactatu pelagi, si funere nullo Tristior iste rogus; manes animamque potentem Officiis averte meis: iniuria fati Hoc fas esse iubet; ne ponti belua quidquam, Ne fera, ne volucres, ne saevi Caesaris ira Audeat: exiguam, quantum potes, accipe flammam, Romana succense manu. Fortuna recursus
Abbreviated transcription (Latin):
mpellit: postuam sicco iam littere sedit.
ncubuit magno : latrimasq: effudit inomẽ
Vulnus & ad superos obscuraq: sydera fatur:
Ampretiosa petit cumulato thure sepulcra
mpeius fortunatuus : non pinguis ad astra
Vtserat enienibris eoos fumus ꝯdores.
V tromana suum gestant piacolla parentem.
srfent ut ueteres feralis pompatrium phos.
Uinsonant tristi cantufora. totus ut ignes.
ꝑ mutis merens exercitus ambit armis:
diubm iagno plebei funeris archam
Quelacerum corpus sic cos effundat inignes
Ribora non de sint misero. nec sordidus ustor:
itiatis õsuperi quod non cornelia fuso
rine iace. subiciq: facem complexa maritum
mperat. extremo sed ab est amuncrebusti
nfelix conuinx : nec adhuc alittore longe est.
ufitus paruos iuuenis ꝓculaspicit ignes.
orpus uilesius nullo custode cremantes:
In dirqt flammas semustaq: robora mẽbris
ubducit quecumq: esait neglecta nec ulli.

Expanded text:
Impellit. Postquam sicco iam litore sedit, Impellit. Postquam sicco iam litore sedit, Incubuit Magno, lacrimasque effudit in omne Vulnus, et ad superos obscuraque sidera fatur: Non pretiosa petit cumulato ture sepulchra Pompeius, Fortuna, tuus; non pinguis ad astra Ut ferat e membris Eoos fumus odores, Ut Romana suum gestent pia colla parentem, Praeferat ut veteres feralis pompa triumphos, Ut resonent cantu tristi fora, totus ut ignem Proiectis moerens exercitus ambiat armis. Da vilem Magno plebeii funeris arcam, Quae lacerum corpus siccos effundat in ignes. Robora non desint misero, nec sordidus ustor. Sit satis, o superi, quod non Cornelia fuso Crine iacet, subicique facem complexa maritum Imperat, extremo sed abest a munere busti Infelix coniux, nec adhuc a litore longe est. Sic fatus, parvos iuvenis procul adspicit ignes, Corpus, vile suis, nullo custode cremantes. Inde rapit flammas, semiustaque robora membris Subducens, Quaecumque es, sit, neglecta, nec ulli
Abbreviated transcription (Latin):
S. uadie quibis rmunes ror prestitit a
somueiũq: funt qrinumquam mixtiuido
&e nullo parcente mnser semel impult illum
dilata sorcuna mam: pulsacur harenu.
aptir in sopulis : hausto ꝑiuln era fluctu
Lu dibrium pelagi. nullaq: manente figura
u na nota est magno capitis iactura reuulsi:
nte tamen pharias uictor quã tangat harenas
sompeio raptim tumulũ fertuna parauit.
scuceat nullo ł nemeliore sepulcro:
e lerbris pauidus decurrit adȩquora cordus
luestor abicareo cprenei littore ponti.
Infiustus magnifuerat comes. ille ꝑumbras
Aususferregradus. uictũ pictate timorem
Compulit ut mediis que situm corpus in undis
Duer& adterram traher&q: al littor aomagnũ:
Lucis mesta parumꝑ densas centhia nubes
s ibebat. cano sed discolor &equore truncus
uonspicitur. ten& illeducem complexibus artis
rpinte mari: tune uictus pondere tanto.
xspertt fluctus. pelagoq uiuante cadiuer

Expanded text:
Saeva die, quibus immunes tot praestitit annos: Saeva die, quibus immunes tot praestitit annos: Pompeiusque fuit, qui numquam mixta videret Et nullo parcente miser. Semel impulit illum Dilata Fortuna manu. Pulsatur arenis, Carpitur in scopulis, hausto per vulnera fluctu Ludibrium pelagi: nullaque manente figura, Una nota est Magno capitis factura revulsi. Ante tamen Pharias victor quam tangat arenas, Pompeio raptim tumulum Fortuna paravit, Ne iaceat nullo, vel ne meliore sepulchro. E latebris pavidus decurrit ad aequora Cordus. Quaestor ab Idalio Cinyraeae litore Cypri Infaustus Magni fuerat comes. Ille per umbras Ausus ferre gradum, victum pietate timorem Compulit, ut mediis quaesitum corpus in undis Duceret ad terram, traheretque ad litora Magnum. Lucis moesta parum per densas Cynthia nubes Praebebat; cano sed discolor aequore truncus Conspicitur. Tenet ille ducem complexibus arctis, Eripiente mari: nunc victus pondere tanto Exspectat fluctus, pelagoque iuvante cadaver
Abbreviated transcription (Latin):
Cesaries compressa manu est : pharioq a
Singultus aninar. dumlumina nuda rigesaut
Difsicum caput : quonunq: bella iubent
Pix fuit. hoc leges. campumq: & rostra noude
h acriuit sortunatibi romana placdus
Mec satii infando fur hoc uidis setrramo
V ult sceleris suꝑe ẽ. fidem : tunc artenefindo
Si imoca est capiticabes. raptoq cerebro.
Exuiccrt cutis putrisq: et flurte ab alto
umor. & infuscoraies iolidata uenen erst:
Vlt imalageȩ ityrris perituraq inoles.
Degener incestȩ sceptris cesirri orori
Dunitibi sacrato. maceden serutur iantro.
& regum cineres inseruto monte quiescant.
Cum prolomeorum manes. seri inq: pudendin
Piramides douidant: indignaq mausolea.
Eic cora pampeiũ seriunt. trix cusq uadesis
uc illuc iactatur aquis. adeo nemolesta
Tocum cura fute socero seruare cadiuir:
hac fortunaride magnitam pspero rnta
Pertulit.  Hac illum iummo deculminereri
Norte petit. dad sq: om̃s exigre muno

Expanded text:
Caesaries comprensa manu est, Pharioque vCaesaries comprensa manu est, Pharioque vSingultus animae, dum lumina nuda rigescunt, Suffixum caput est, quo numquam bella iubente Pax fuit: hoc leges, Campumque, et rostra movebat: Hac facie Fortuna tibi Romana placebas. Nec satis infando fuit hoc vidisse tyranno: Vult sceleri superesse fidem. Tunc arte nefanda Submota est capiti tabes: raptoque cerebro Exsiccata cutis, putrisque effluxit ab alto Humor, et infuso facies solidata veneno est. Ultima Lageae stirpis, perituraque proles, Degener, incestae sceptris cessure sororis, Cum tibi sacrato Macedon servetur in antro, Et regum cineres exstructo monte quiescant, Cum Ptolemaeorum manes seriemque pudendam Pyramides claudant, indignaque Mausolea: Litora Pompeium feriunt, truncusque vadosis Huc illuc iactatur aquis? Adeone molesta Totum cura fuit socero servare cadaver? Hac Fortuna fide Magni tam prospera fata Pertulit: hac illum summo de culmine rerum Morte petit, cladesque omnes exegit in uno
Abbreviated transcription (Latin):
Luris magne sui. probibent arcessi remorte
Seruor uictori: sic fata interq suorum
Lapsamanus rapitur trepida fugiente arina
Et magni cum terga sonant a ptetuna słro.
Per mansissedetus sacrȩ uenerabiue frumae
inlamq̃ deis faciem. nsulermia mortis.
Exhabti uultuq: uri miiasi. facenter
Quilacerum uderecaput: namscuus in ips
Sirtimus sccleris malus scelus inuent
A cretegie sacros scis soudamine uultus.
Semianimisa magni spirantiaq: occupa
Collaq: in obliquo ponit langͣditia trast
Tunc neruos uenasq: secat nodo saq: frand
Ossadiu: nondum artis erat caput ense red
At post quam trunco ceruix abscisa rece sse
V indicat hocpharius dextragestare satelles
Degener atq: operȩ miles romane secundȩ
Pomperdiro sacrum caput ense recidis
t non ipseferas: osummifata pudoris.
Impius ut magnum nosse puer. illa uererdi
Regibus irta coma & generosa fronte deou

Expanded text:
Iuris, Magne, sui. Prohibent accersere mortem: Iuris, Magne, sui. Prohibent accersere mortem: Servor victori. Sic fata, interque suorum Lapsa manus, rapitur, trepida fugiente carina. At Magni cum terga sonent et pectora ferro, Permansisse decus sacrae venerabile formae, Iratamque deis faciem, nil ultima mortis Ex habitu vultuque viri mutasse, fatentur Qui lacerum videre caput. Nam saevus in ipso Septimius sceleris maius scelus invenit actu: Ac retegit sacros, scisso velamine, vultus Semianimis Magni, spirantiaque occupat ora, Collaque in obliquo ponit languentia transtro. Tunc nervos venasque secat, nodosaque frangit Ossa diu: nondum artis erat, caput ense rotare. At postquam trunco cervix abscisa recessit, Vindicat hoc Pharius dextra gestare satelles. Degener atque operae, miles Romane, secundae, Pompeii diro sacrum caput ense recidis, Ut non ipse feras? Pro summi fata pudoris! Impius ut Magnum nosset puer, illa verenda Regibus hirta coma, et generosa fronte decora
Abbreviated transcription (Latin):
At nonpicens ornelia cernere seuum
Quamꝑferrenefas: miserandis athera cõpl&
Nocibus: õ coniunx. egote scelerata ꝑemi.
Loetiferȩ tibi causamorȩ fuit auia lesbos.
& prior innili puenit littora cȩsar:
Namcuiius aliisceleris: sed quisquis inistud
Asuperis mmisse caput. ł cȩ̨saris irt
Veltib ꝓspiciens: nescis crudelis ubi ipsa
uiscer sint magni: ꝓpenis atq: ingeris itus.
Quauotum est uicto: pdenas non morteminores
Peuelat & ante meum. uileat caputt: hauedego
& ꝑ castra comes nullis absterrita satis
V ctum quo dreges aiamtimi ereretepi
hoc merui coniuux intuia rupueredinqui :
Perfide partebas. tefata remapetente
d igna fuiuita: moruar necmuneresigose
Aut mihi p̃cipitem naute ꝑmitite saltum.
Aut laqueum collo. tortosq: antare ridentes
Aut aliquis magno dignus comes itt ens in
Pompeio prestare potent quoda saris armis
Imputa: õ seui ꝓperantem infrteritis.
Niuis adhuc conium & iam correlanmes

Expanded text:
atiens Cornelia cernere saevum Quam perferre nefas, miserandis aethera complet Vocibus: o coniunx, ego te scelerata peremi: Letiferae tibi caussa morae fuit avia Lesbos, Et prior in Nili pervenit litora Caesar. Nam cui ius alii sceleris? Sed, quisquis in istud A superis immisse caput, vel Caesaris irae Vel tibi prospiciens, nescis, crudelis, ubi ipsa Viscera sint Magni: properas, atque ingeris ictus, Qua votum est victo. Poenas non morte minores Pendat, et ante meum videat caput. Haud ego la per undas Et per castra comes, nullis absterrita fatis, Victum, quod reges etiam timuere, recepi. Hoc merui, coniux, in tuta puppe relinqui? Perfide, parcebas? te fata extrema petente, Vita digna fui? Moriar, nec munere regis. Aut mihi praecipitem, nautae, permittite saltum, Aut laqueum collo tortosque aptare rudentes: Aut aliquis Magno dignus comes exigat ensem. Pompeio praestare potest, quod Caesaris armis Imputet. O saevi, properantem in fata tenetis Vivis adhuc, coniux, et iam Cornelia non est
Abbreviated transcription (Latin):
Migne pet&. quemi nontumali uenerabile saũ
& cinis in summis se santurlitus harenis
A uert& : manesqtuos placare iubebit:
& casio prȩferre inuie nilista nocebunt
Fame busti tuae: templis auroq sepultus
ilier umbra fores nunces ꝓnumine summo.
Hoctumulo fortuna iacens angustius aris
U ictoris libi co pulsatur inȩquore saxum
arpeis qui sepedeis suatura negarunt
nclusumtusto uenerantur cespite fulrm:
Proderit hoc olrm quod nom mensura sepulcri
Ardi marmoreo surrexit pondere moles:
Pulueris erignisparg& non longa uetun as
onge num. bustumq: cadet: mortisq: peribunt
Argumere tuae: uenia felicior atas
Qua sit nlla fides sixum mono antibus illuo
Ato erit egrpt as populis fertissene poai
aria dax magnitumulo. qnomcretitur¬

Expanded text:
Magne, petet, quem non tumuli venerabile saxum, Magne, petet, quem non tumuli venerabile saxum, Et cinis in summis forsan turbatus arenis Advertet, manesque tuos placare iuvabit, Et Casio praeferre Iovi? Nil ista nocebunt Famae busta tuae. Templis auroque sepultus Vilior umbra fores: nunc est pro numine summo, Hoc tumulo Fortuna iacens. Augustius aris Victoris Libyco pulsatur in aequore saxum. Tarpeiis qui saepe deis sua tura negarunt, Inclusum fusco venerentur cespite numen. Proderit hoc olim, quod non mansura sepulcri Ardua marmoreo surrexit pondere moles. Pulveris exigui sparget non longa vetustas Congeriem, bustumque cadet, mortisque peribunt Argumenta tuae. Veniet felicior aetas, Qua sit nulla fides saxum monstrantibus istud: Atque erit Aegyptus populis fortasse nepotum Tam mendax Magni tumulo, quam Cret
Abbreviated transcription (Latin):
& quem tuplangens. hominemrestaris osimn
T unros agipte tenes inpuluere manes
Tu quoq: cũ saeuo dederis iamtempla tyronno
Nonduri pomper cineres õroma petisti
Exuladhiciac& umbraducis. si scła prima
ictoris timꝰ uere inas. nunc excipe saltem
Ossatu magni. si necdum subruta flucti
Inuisatellure sedent: quis busta timebit
Quis sacris dignam mouisse uerebitur umbrin
Imperae hoc nobis utinam scelus. & uelit uti
Nr̃o roma sinu. satis õmmiumq beatus
Simibi contingat manes transferre uul sos
Ausoniȩ sitaleducis uiolare sepulibrum
Fousitin aut sulcosterili cumposaere finem
Asuperis. aut roma uol& feralibus austris.
Ignibus aut niniis. aut terra tecta mouma
Con silio uissaq: deum. transibis murbem
Magnetuam. sunimusq: fer& tuabusta sacendis
Namquis adexustam cancro terrente syenem
Ibit & imbrifera sic cas sub pliadethelus
Spectator nili: quis rubri stagna ꝓfundi
Aut arabum portus mortis mutntor eo ȩ

Expanded text:
Et quem tu plangens hominem testaris Osirin: Tu nostros, Aegypte, tenes in pulvere Manes. Tu quoque, cum saevo dederis iam templa tyranno, Nondum Pompeii cineres, o Roma, petisti: Exsul adhuc iacet umbra ducis. Si saecula prima Victoris timuere minas: nunc excipe saltem Ossa tui Magni, si nondum subruta fluctu Invisa tellure sedent. Quis busta timebit? Quis sacris dignam movisse verebitur umbram? Imperet hoc nobis utinam scelus, et velit uti Nostro Roma sinu: satis o nimiumque beatus, Si mihi contingat manes transferre revulsos Ausoniam, si tale ducis violare sepulchrum. Forsitan, aut sulco sterili cum poscere finem A superis, aut Roma volet feralibus Austris, Ignibus aut nimiis, aut terrae tecta moventi, Consilio iussuque deum transibis in urbem, Magne, tuam, summusque feret tua busta sacerdos. Nunc quis ad exustam Cancro torrente Syenen Ibit, et imbrifera siccas sub Pleiade Thebas, Spectator Nili: quis rubri stagna profundi, Aut Arabum portus mercis mutator Eoae,
Abbreviated transcription (Latin):
Aigentes addioit stimules cunctasq rudoris
ł uuipunt fatamoras uistos fortona iasonat¬
Esseducis motus a causas icuit

Expanded text:
gentes addunt stimulos cunctasque pudoris punt fata moras: iustos Fortuna laboraEsse ducis motus, et causas invenit