comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exẽ odc̃ euenire q q̃ indis iunc none s posita mediañ udent̃ ad mit tẽ. Et e ẽ aliad ỹt̃
coꝵ altũm possit atq idõ uno sublito altũm eẽ Anos s posito. altũm ñcẽ ẽcdudit᷑. Qđ
sisit mediũ qđ ꝓ t̃ alt̃ utrũ eẽ possit nec ueraꝑposi tio necrata  ẽdusio Velut inlis Aut
albũx aut nigũ id fal sumx c̃ẽ. Esse enĩ p̃t̾ ea rubrum potẽ. sed siponam eẽ albũ
inquit tulli adet coniunc tionũ ne gonti iã. indisunc tiusscilic& ꝓpositio nibus hocra.

Expanded text:
eo dicit evenire, quia quae in disjunctione posita, medium non videntur admittere, ut esse aliud praeter eorum alterum possit, atque ideo uno sublato alterum esse, unoque posito alterum non esse concluditur. Quod si sit medium, quod praeter alterutrum esse possit, nec vera propositio, nec rata est conclusio, velut in his, aut album est, aut nigrum, id falsum est. Esse enim praeter ea rubrum potest. Sed si ponamus esse album inquit Tullius, addunt conjunctionum negantiam, in disjunctivis scilicet propositionibus, hoc modo:
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ ꝓ positiones nisundis iunctis. medioq carentib reb. ratã condiisionẽ hab̾e ñ pot̃ unt
facturax conclusiones indisiunc tis rebus medioꝙ carentib ac commodetur. Alias ñerit
rata conclisio. Distat uo ꝓpositio tertum odi: ꝓppositione sexti& septimi. qđ t̃ tu modi
ꝓpositio ex coniunctis nascit᷑. Hȩ cuõ sex uuł septimi. exdis iunctis t̃minis existunt.
ut in superioribus pat& exemplis. Ex his igit᷑ in ꝗt modis : c̃dusiones in numerabi les
nascunt᷑. Un enĩ quilib& eoꝵ mod insinitis c̃clius ionib aptaripotẽ uł d pͥm: ac scłs

Expanded text:
Quae propositiones nisi in disjunctis medioque carentibus rebus ratam conclusionem habere non poterunt. factura est conclusiones in disjunctis rebus, medioque carentibus accommodetur, alias non erit rata conclusio. Distat vero propositio tertii modi a propositione sexti et septimi, quod tertii modi propositio ex conjunctis nascitur. Haec vero sexti et septimi ex disjunctis terminis existit, ut in superioribus patet exemplis. Ex his igitur, inquit, modis conclusiones innumerabiles nascuntur, unus enim quilibet eorum modus infinitis conclu
Abbreviated transcription (Latin):
quod ullomꝰ alit siat. Iduõ qđ sepe contingit. lt̃ aduersum id qđ rari: euenit:
ne inhis quidem. quȩ frequentis fuit̃. Nullus enim casu e quum dixerit eẽ.¬
Nullus enim casu e quum dixerit eẽ
quadrupedem. Nec uõ in hus quȩ sieriȩ qualiter solent. Nam quȩ uolun tarias ñ
uident᷑ e ẽ fortuita. Restat igit̃. ut in hisfortunȩ euentussit: quȩ rari fiunt
Coꝵ uõ quȩ si unt : partimfinemali quẽ spec tant : par tim minime. Quis enĩ finis eẽ
potẽ simanum et̃ tenlam: sigenua cõplicẽ : atq aliꝗd iacens humitollam quod
nullis usibus amplice tur : At nõ eaquȩ aliquẽ sinem spe ctant : partĩ uoluntat issunt.
partĩ nat᷑ȩ . Voluntatis. ut siquis id circo domo egrediatur : ut uide at amicũ. Nat̃ȩ
ut qđ inanima libus om̃iaquȩ abea fiut̃ : certam animalis respiciunt utilitatẽ

Expanded text:
 quod saepe contingit habet adversum, id quod rarius evenit, Ne in his quidem quae frequentius fiunt; nullus enim casu equum dixerit enullus enim casu equum dixerit esse quadrupedem. Nec vero in his quae fieri aequaliter solent; nam quae voluntaria sunt non videntur esse fortuita. Restat igitur ut in his fortunae eventus sit, quae rarius fiunt. Eorum vero quae fiunt, partim finem aliquem spectant, partim minime. Quis enim finis esse potest, si manum extendam, si genua complicem, atque aliquid jacens humi tollam, quod nullis usibus applicem? At vero ea quae aliquem finem spectant partim voluntatis sunt, partim naturae. Voluntatis, ut si quis idcirco domo egrediatur, ut videat amicum. Naturae, ut quod est in animalibus. Omnia quae ab ea fiunt certam animalis respiciunt utilitate
Abbreviated transcription (Latin):
iꝓmisit restaure non. cogitur. Fuit aũt causa paries ut uitium sie
rit. p̃star ȩde b& quidampni ꝓmisit infecti. Ar gumentũ ab eoqđ in ipsorx de

Expanded text:
misit, praestare non cogitur. Fuit autem causa paries ut vitium fierrit, praestare debet qui damni promisit infecti. Argumentum ab eo quod in ipso e
Abbreviated transcription (Latin):
quodã mͦ ex designatis locis sibi comparat & propria facultate conꝗrit Alia
quȩ extrinse cusposita non ipse inuenit. sed prȩsentibus utitur & paratis. ueluti
testimonia tabulȩ fama cȩtãq dequib .o. tullius latius tractat᷑ us x. Non
enĩ sibi ipse testimoma paratorator. sed paratis utit᷑. Ne cipse iudiciũ fac̃: sed ãpo

Expanded text:
quodammodo ex designatis locis sibi comparat, et propria facultate conquirit. Alia quae extrinsecus posita non ipse invenit, sed praesentibus utitur et paratis, veluti testimonia, tabulae, fama, caeteraque de quibus M. Tullius latius tractaturus est. Non enim sibi ipse testimonia parat orator, sed paratis utitur, nec ipse judicium facit, sed jam po
Abbreviated transcription (Latin):
ure. ab effecto sclic& .i. amaiore qđ refertur ad id qđ minusx. Notan¬
dũ x uõ: quod tullius maximã ꝓ postto nẽ argum̃ tationi inclusit hoc m̾

Expanded text:
 scilicet, id est a majori, quod refertur ad id quod minus est. Notandum vero quod Tullius maximam propositionem argumentationi inclusit hoc m
Abbreviated transcription (Latin):
beat inueni endipartem. Altam uidicandi. Tũ deipsa inueraione
dita. Quocatur topice: Curaut̃ hoc nomine nuncupata sit pos¬
teirosdica illli ro puars. que miuidicio posita ẽ qu asdã discernen¬
d iregulas sub ministrat & uocat᷑ analitcȩ: Et side propositonũ
umnetura consider&. analiticȩ prior. Sinuero deipsis innentionb
tracto eaqdẽ pars ubi de discernendis neces sariis argum̃tis đr ma
idẽ deso phistis elenehis: Deueris imliũ uõ argum̃ tationũ u¬
dicio nich il udeturẽẽ traciatũ id creo. qm̃ plina ÷ atq expe

Expanded text:
beat inveniendi partem, alteram vero judicandi. Tum de ipsa inventione, s instrumenta suppeditat, et vocatur topice: cur autem hoc nomine nuncupata sit, posterius dicam. Illa vero pars quae in indicando posita est, quasdam discernendi regulas subministrat, et vocatur analytice; et si de propositionum junctura consideret, analytice prior; sin vero de ipsis inventionibus tractet, ea quidem pars ubi de discernendis necessariis argumentis dicituid est de sophisticis, elenchi. De verisimilium vero argumentationum judicio nihil videtur
Abbreviated transcription (Latin):
& pediũ igit᷑ est ut arburor ꝗd sit. ꝙ ait cicero rationẽ dili¬
gentem dis serendi. duas hab̃e partes. Inueniendi unã altam
indicandi. Illud etiã diligentius ex positũ est. q̃ sit ratio qua stoici
nomine plato partiendi ꝑ differentias atꝙ ad genus renoc indi
facultatẽ uocat . ꝙq eodem noẽ. aristoteles. ñ totã disserendi
uerẽ utstoici. sedeã tantũ nuncup &: quȩ depro posita questione
uerismilib colligit argumentis: Atq iđo ꝑ fectius aristoteles
delogica tractauit. qm̃ deduob ultra quȩ mchilẽ tertium

Expanded text:
 igitur est, ut arbitror, quid sit quod ait Cicero, rationem diligentem disserendi duas habere partes, inveniendi unam, alteram judicandi. Illud etiam diligentius expositum est, quae sit ratio quam Stoici  et quam eodem nomine Plato partiendi per differentias, atque ad genus revocandi facultatem vocat. Quamque eodem nomine Aristoteles, non totam disserendi artem, ut Stoici, sed eam tantum nuncupet quae de proposita quaestione verisimilibus colligat argumentis, atque ideo perfectius Aristoteles de logica tractavit, quoniam de duobus, ultra quae nihil est, tertium
Abbreviated transcription (Latin):
disciplina. quas idisserendi quedã magistra quã loicen perbipa¬
theticiuetẽs appellauerint. Hanc cicero diffiniens: disserendi
diligentẽ rationẽ uocauit Et ecuariomodo aplerisꝙ tracta est

Expanded text:
disciplina, quasi disserendi quaedam magistra, quam logicen Peripatetici veteres appellaverunt, hanc Cicero definiens, disserendi diligentem rationem vocavit. Haec vario modo a plerisque tractata est
Abbreviated transcription (Latin):
Restar masfertione posita cõparato quȩ ia traetat utñ ꝑ semetipsa tes quȩ
ailiconfert᷑ sed exalũ cui lib& considuatione penset᷑. Uelut intribus qb dati
reb siduȩ ads̃e inuicẽ comparent᷑: eoquõ ad tertiam plus mmusue iungants

Expanded text:
quae ita tractatur, ut non per semetipsam res quae alii confertur, sed ex alterius cujuslibet consideratione pensetur, velut in tribus quibusdam rebus si duae ad se invicem comparentur, eo quod ad tertiam plus minusve jungant
Abbreviated transcription (Latin):
me q uando quidẽ ca quȩ uolitarias̃ ñ funt ne cessaria uoliutaraũ inelorasint
ne cessiriis. Nonne cessona igt᷑: sepe necessariis exceilunt: Anim ata qus la neni¬
matis. ipsi anone uege tatione consiułata ante pone nda eẽ ratiopsiuada
ud quodinse retine pul cdiri: ex nata ueniat cui imitari spetiencupit Lon¬
ge uõ postremas. quȩ cum artisiciocarent non ab specie solũnat̾ȩ uer̃ & iã abimi¬
tationẽde scendunt. Atꝙ hȩc ꝗdẽ desperiȩ in cõparationibus consiđant᷑: uuis aũ
ineo consistit inquocon sidit̃ ꝗil unaqueo resposit efficẽ lã qđ quģa
respotest eaus ei rectissime dicitur. Efficiensigitur causa giiuor xea quȩ
mota nec aliquid efficiens nisiformam ab artisice id x ab efficiente causa suscepit
sunt potestate magiseligendi sunt quamꝙ maliena mani posita facile la biot᷑
stam̃ bonasunt quis ñ intellegat e ẽ meliora Quoꝵ tãmlocoꝵ paerseana c̃¬

Expanded text:
 quandoquidem ea quae voluntaria sunt non fuerint necessaria; voluntaria vero meliora sunt necessariis. Non necessaria igitur saepe necessariis excellunt; animata quoque inanimatis, ipsius animae negatione considerata, anteponenda esse ratio persuadet. id quod in se retinet pulchri, ex natura veniat, cujus imitari speciem cupit. Longe vero postrema sunt quae cum artificio carent, non a specie solum naturae, verum etiam ab imitatione discedunt, atque haec quidem de specie in comparationibus considerantur. Vis autem in eo consistit in quo consideratur quid unaquaeque res possit efficere, nam quod quaeque res potest, ea vis ejus rectissime dicitur. Efficiens igitur causa graviorem vim hamota. Nec aliquid efficiens, nisi formam ab artifice, id est ab efficiente causa, suscepersunt potestate magis eligenda sunt quam quae in aliena manu posita facile labuntur.si tamen bona sunt, quis non intelligat esse meliora? Quorum tamen locorum pars c
Abbreviated transcription (Latin):
sol& quanedo quidem iderrto habitus dicitar. ꝗ dut̃ ntate habendi. innat̾e
similitudinem uerutur. Sed fonsitan illud tull udit. qđ nãta atqars. ñ tantũ
inesfectib c̃stantes. quã mꝓ praratione e ẽ intelligunt᷑: intantũ ut qđ ars
aenat̃a delinquit mat̃iȩ sepis imputet̃: Fabitus uõ ipse cons ue tidine quadam
collect ⁊̃ ꝗ nonratione aliꝗd & ꝓpria constantia. sed usufac̃. Atq idcir coforsitan
habitũ quiint̃ cȩta yter artẽ ł nat̃ amuidebit̃ eẽ c̃stantior aca̾usis constan¬
tib seꝗr egauit. Cauõ quȩ ñ sunt c̃stantia. inea diudit quȩ sunt ꝑspicua &
mea quȩ latent ꝑspicuas: quȩ ab amtu quo lib& motu. ł appettione. ł indicu

Expanded text:
solet; quandoquidem idcirco habitus dicitur, quia diuturnitate habendi in naturae solet; quandoquidem idcirco habitus dicitur, quia diuturnitate habendi in naturae similitudinem vertitur. Sed forsan Tullius vidit quod natura atque ars, non tam in effectibus constantes quam in propria ratione esse intelliguntur, intantum ut quod ars ac natura delinquit, materiae saepius imputetur, habitus vero ipse consuetudine quadam collectus est, qui non ratione aliquid et propria constantia, sed usu facit, atque idcirco forsitan habitum, qui inter caetera praeter artem et naturam videbatur esse constantior, a causis constantibus segregavit. Ea vero quae non sunt constantia, in ea dividit quae sunt perspicua, et in ea quae latent. Perspicua sunt quae ab animi quolibet motu vel appetitione,
Abbreviated transcription (Latin):
aliã clarã acꝑspicuam ꝓdit. Causar nãq aliȩ sunt c̃stantes aliȩ ĩ inc̃stantes
Constantes s quar̃ non fereuariatur effect: In c̃stantes uõ : quȩ huc atq ulluc faci¬
lioribus mutationibus trans feruntur. Omĩa igit᷑ quȩ exnãta: atꝙarte: descen¬
dunt: constantia sunt. Natã ꝗppe: atqars suumsẽ ꝑ op efficiunt nisi subiee¬
ttͦ matĩȩ obst& incertum Nam qđ unus ideq artifex exeadem sepemat ia
non ad modum similesstatuas format. Nlonx hȩc in arte uarietas. sedtũ inarti¬
sicis manu. quȩ integritatẽ artis asse qui non potx tã in ipsamãtia quȩ er̾¬
sicientiȩ atq formȩ nonȩ qualit̃ cȩdit. idem x innat̾a. Seruat nãq c̃stantiã
struosum iliquid esfertar non naturȩ uitio sed mat̃iȩ poti: applicat̃. Cxquã
id qđ esficẽ contende bat nonnãta potuit explicare. Sed int c̃ stntes causas la¬
bits qq debuit adiingi. Nlamquod exlubitu cuiq sit id constans neemitabileeẽ

Expanded text:
spicuam prodit. Causarum namque aliae sunt constantes, aliae vero inconstantes. Constantes sunt, quarum non fere variatur effectus; inconstantes vero, quae huc atque illuc facilioribus mutationibus transferuntur. Omnia igitur quae ex natura atque arte descendunt, constantia sunt. Natura quippe atque ars suum semper opus efficiunt, nisi subjectae materiae obstet incertum. Nam quod unus idemque artifex ex eadem saepe materia non admodum similes statuas format, non est haec in arte varietas, sed tum in artificis manu, quae integritatem artis assequi non potest, tum in ipsa materia, quae efficientiae atque formae non aequaliter cedit. Idem est in natura, sstrosum aliquid effertur, non naturae vitio, sed materiae potius applicatur, ex qua id quod efficere contendebat, non ita potuit natura explicare, sed inter constantes causas habitus quoque debuit adjungi; nam quod ex habitu cujusque fit, id constans, nec mutabile esse
Abbreviated transcription (Latin):
ibisit questio. Ed siargum̃tũ p̃t̃ rem dubiã eẽ ñ poterit nullo modo
a nom̃is bomo ammalsit : Qđ autẽ modis questio diuidat᷑ :
nẽ explicandi locue: ñ uidet᷑ a cõ modus : Scd inbis libris dicem̃
quos dctopicis differentus formare molimꝰ. Ad queslionẽ
igrtun eđ ad dubitabilẽ ꝓpositionẽ om̃is intentiodirger
airgum̃ti. N onuero ut totã cõꝓba questionc̃ : sedut pantt̃ ci¬

Expanded text:
s: Quod si argumentum praeter rem dubiam esse non poterit, nullo modo mal sit. Quot autem modis quaestio dividatur, nunc explicandis locus non videtur accommodus, sed in iis libris dicemus quos de topicis differentiis formare molimur. Ad quaestionem igitur, id est ad dubitabilem propositionem, omnis intentio dirigitur argumenti, non vero ut totam comprobet quaestionem, sed ut partem
Abbreviated transcription (Latin):
ti sed totũ est. Eenĩ signisicatio q̃dã & demonstratio ad repper riendũ ar gum̃¬
tũ data. Vt si locũ respexeris nueris ubi c̃dit̃ unde duci debeat argumentum

Expanded text:
ti, sed totum est. Est enim significatio quaedam, et demonstratio ad reperiendum argumentum data, ut si locum respexeris, noveris ubi conditur, unde duci debeat argumentum
Abbreviated transcription (Latin):
nihil despecieb ui det̾ exceptũ. ueluti siquis dicat. omẽ animal uiuere.
dat: sed omẽ ꝓrsus quicquid fuerit animal: uiuere ꝓponit.: Cumigit̃
omẽ genus .i. omẽ argentum legatumsit. nullaspecies excipit᷑.: At nume¬
ratapecuna : argentum ÷. Eit igitur ut numerata quoq pecunia : legati
uo cabulo possit includi, Est igitur quȩstio quidẽ ut dictũ :÷ : annumerata
pecunia legatasit. ar gumentũ enĩ ab eo qđ inipso ÷ id ÷ agñe . qđ in ÷ ꝓpriae spe

Expanded text:
nihil de speciebus videtur exceptum, velut si quis dicat, omne animal vivere, dat, sed omne prorsus quidquid fuerit animal, vivere proponit. Cum igitur omne genus, id est omne argentum legatum sit, nulla species excipitur. At numerata pecunia argentum est, fit igitur ut numerata quoque pecunia legati vocabulo possit includi. Est igitur quaestio quidem, ut dictum est, an numerata pecunia legata sit; argumentum ab eo quod in ipso est, id est a genere quod ines
Abbreviated transcription (Latin):
minime. Que riturꝰ utrum ea mulier legatum quod testam̃ to recte acce pit:
inuitapossit ammit tere. hic igitur subie ctumest. Legatũ quod testam̃ to
uire recte accepit. Prȩdi catũ uõ inuitapossit ammittẽ. Sumo gͥ argum̃tũ
arẽpugnanti Repugnans uõ est : sud quod contrario conse quens ẽ. al tĩ comn¬
trario comparet᷑ : Ve but in hoc ipso quod tractamus exẽ plo. Recte accipe:
& nonrecte accipe: contra riasunt sed ñ recte accipe : comitat̃ inuitũ red¬
de. Iure enĩ inuitȩ rẽdit: ꝗ non recte accepit Repugnat igitur inuitũ red¬
de ei quod est recteacciꝑe. Facie mus igitur argum̃ tũ sic. Quitestam̃to accipit:
recte acciỹ. Quod aũt recte accipitur: inuito ei ꝗ se me lrecte accep̃ auferri
ñ potest. Atmnulier testam̃ tousum fruc tumancillarũ accuͦ pit. Id ei igitꝰ
inuite non poterit auferri. Ar gumentum abeo quod in ipso est de quo a¬
gtur. Id est ce eoquod recte acceptum est. In ipsouõ est uelut affectim.

Expanded text:
minime. Quaeritur utrum ea mulier legatum quod testamento acceperat invita possit amittere. Hic igitur subjectum est legatum quod testamenti jure recte accepit. Praedicatum vero, invitam posse amittere. Sumo igitur argumentum a repugnantibus. Repugnans vero est, si id quod contrario consequens est alteri contrario comparetur, velut in hoc ipso quod tractamus exemplo, recte accipere, et non recte accipere, contraria sunt, sed non recte accipere comitatur invitum reddere. Jure enim invitus reddit, quod non recte accepit. Repugnat igitur invitum reddere ei quod est recte accipere. Faciemus igitur argumentum sic: Qui testamento accepit, recte accepit; quod autem recte accipitur, invito eo qui semel recte accepit, auferri non potest; at mulier testamento usumfructum ancillarum accepit; id igitur ei invitae non poterit auferri. Argumentum, ab eo quod in ipso est de quo agitur, id est de eo quod recte acceptum est. In ipso vero est velut affectum
Abbreviated transcription (Latin):
Usq sed eius oꝑis uitio quod ita hȩdisicatum estut suspendi nonpossit. Can¬
serum quidem. mul tasunt gña. quȩ cicero paulo posterius di ui dit
Sednunc de efficientium causarũ disserit ar gum̃to. Efficien suõ causax quap̃¬
cedente aliquid effec tumest ñ temp̃: sed ꝓprie tatẽ natȩ uelutunhoc: qđ
nune de daramus exemplo. dampni infecti promissio x quotiens qs ꝓmittit
si quod damp nuimeius oꝑ aconti gerit. suaresti tutione ẽẽ pensandũ: Iusaut̃ est
parie ti cõmuni parie temalium uel fornicatũ .I. ar cũ habentẽ. ł directũ c̃¬
tinuũ q coniunge re. Quidã igitur ad parie tẽ cõmunẽ : aliũ ex trinsecus
parietẽ unx̃ : de ditq satis dãni infecti. Cõ munis aũ paries: forꝰ nicatus

Expanded text:
st, sed ejus operis vitio quod ita aedificatum est, ut suspendi non possit. Causarum quidem multa sunt genera quae Cicero paulo posterius dividit. Sed nunc de efficientium causarum disserit argumento. Efficiens vero causa est qua praecedente aliquod effectum est, non tempore, sed proprietate naturae, velut in hoc quod nunc declaramus exemplo. Damni infecti promissio est quoties quis promittit, si quod damnum ejus opera contigerit, sua restitutione esse pensandum. Jus autem est parieti communi parietem alium vel fornicatum, id est arcum habentem, vel directum continuumque, conjungere. Quidam igitur ad parietem communem alium extrinsecus parietem junxit, deditque satis damni infecti. Communis autem paries fornicatus
Abbreviated transcription (Latin):
Alicui x eni sẽ ꝑ disfinitio. Quȩ uõ ad aliꝗd dñr quandã ꝓprietate exhasu
snant ne cesser ad q referunt᷑: Quo sit: ut ex his reb quas de t̃minat disti¬
nitio in ipsas disfinitiones q̃dã ꝓprietas transferat᷑ Sedqm̃ qđ id aliꝗd re¬

Expanded text:
 definitio. Quae vero ad aliquid dicuntur, quamdam proprietatem ex his sumant necesse est, ad quae referuntur. Quo fit ut ex his rebus quas determinat definitio, in ipsas definitiones quaedam proprietas transferatur; sed quia quod ad aliquid re
Abbreviated transcription (Latin):
eũ transcendit locũ quiẽ: ualeat equitas quȩ parib incaueis.
paria iura desidat: Quanta uero pars reliquia sit topicor̃. ipsius
uoluminis magnitudo demonstrat: quã uictorins neq artigit
neq attingere potiuss& : ita reb minimis imminoratus. nisiopus
multa libroꝵ pluralitate distendet. Nosuero & hanc ipsã parti¬
culã quã uictorinus attigit: diligenter ut possum ad grediem᷑.
& longius expositione ꝓgressi: cumtopicoꝵ debemus fine con

Expanded text:
eum transcendit locum qui est, Valeat aequitas, quae paribus in causis paria jura desiderat. Quanta vero pars reliqua si Topicorum ipsius voluminis magnitudo demonstrat, quam Victorinus, neque attigit, neque attingere potuisset, ita est rebus minimis immoratus, nisi opus multa librorum pluralitate distenderet. Nos vero et hanc ipsam particulam, quam Victorinus attigit diligenter ut possumus aggrediamur, et longius expositione progressi, cum Topicorum debemus fine con
Abbreviated transcription (Latin):
disfinitio ne loquȩ batur ad dit aliam spe ciẽ diffinitionis: quã nos supis enumgr auim:
que ꝓtans latonẽ non ꝓprietatis ueritatisq seds̃ plendoris atq ornat : r̃atione
ps̾utur Quod poe tarum oratoꝵ ꝙ ẽẽ autumat. Quib luculenta oratiocure .x.
Fsunsdiffinitionis exemplũ : auire cuuli tullis peat. Aitq se ñalit̃ ab exẽ plis tre.¬
ba no notiorib recessurum: quamsine cessitas cogit. Ptrans lationemuõ. dif¬
sintio x. uelut cumaquilius. litas desinire uolens dicebat lit: eẽ qua fluctus elud&
hoc eludere ab sus translatũ .x. qui agtatione aliqua. causa liusus mo̾uent᷑: Itemq ad¬
alescentiax flos ȩ tatis. Id ab arboribus ductum : quarũ frũctus flores p̃celt̃. & senet:
tte disce dt̃. & quadam simlitudine. subiec ta sig̾ificant. Est enim translatio.
Vt mot hr̃ ꝓ prum nomen. Itẽ lusus: suouocabulo nuncupa tur. Sed quidic̃ quafluct̃ elu

Expanded text:
ciem definitionis, quam nos superius enumeravimus, quae per translationem non proprietatis veritatisque, sed splendoris atque ornatus ratione perficitur, quod poetarum atque oratorum esse autumat, quibus lucutenta oratio curae est. Hujus definitionis exemplum a jure civili Tullius petit, aitque se non aliter ab exemplis notioribus Trebatio recessurum quam si necessitas cogat. Per translationem vero definitio est, veluti cum Aquilius, littus definire volens, dicebat littus esse quo fluctus eluderet. Hoc eludere ab iis translatum est qui agitatione aliqua, causa lusus, moventur. Itemque adolescentia est flos aetatis, id ab arboribus ductum est, quarum fructus flores praecedunt. Et senetate discedunt, et quadam similitudine subjecta signant. Est enim translatio qut motus habet proprium nomen, item lusus suo vocabulo nuncupatur. Sed qui dicit, qua fluctus elu
Abbreviated transcription (Latin):
facẽ tẽptem. hoc mͦ ditim. dom.x. quȩ suncla m̃to. parietib tectoq c̃ sistit.
hic m̃ bra q̃dã sũp tast̃ : ad diffinttionẽ : ꝗb restota coniungit᷑. & hȩc uocatur
ꝑ onume rationẽ par tiunidiffinitio. Acsi quis ita diffimat ut non in diffinitione
ponatmẽ bra. sed spe cies. adiuisione specierũ diffiniti onuncupat᷑: Vel utsi ꝗs
hocmͦ ꝓnunti&. Animal x substantia. quȩ uł sensutantũ ł sensu& ratione
nitat᷑. Hȩx igit᷑ quattuor: ase differre manifestũ .x. hneanamq diffinitione
quȩ ꝑ sub stantiales par tes efficit᷑: singulȩ partes maioresẽẽ udent᷑. & sub¬
stantia lit̃ uniũ saliores abeare: qua desiniut̃: ut animal mais x ab ho mine
Mortale & iã  s rationale. singula. hõis nat̃a trans gredumt᷑: ꝯuȩ inunũc

Expanded text:
facere tentemus, hoc modo dicimus: Domus est quae fundamento, parietibus tectoque consistit, hic membra quaedam sumpta sunt ad definitionem, quibus res tota conjungitur, et haec vocatur per enumerationem partium diffinitio. At si quis ita definiat, ut non in definitione ponat membra, sed species, a divisione specierum definitio nuncupatur; velut si quis hoc modo pronuntiet: Animal est substantia, quae vel sensu tantum, vel sensu et ratione nitatur. Haec igitur quatuor a se differre manifestum est. In ea namque definitione quae per substantiales partes efficitur, singulae partes majores esse videntur, et substantialiter universaliores ab ea re quam definiunt, ut animal majus est ab homine. Mortale etiam atque rationale, singula hominis transgrediuntur natu
Abbreviated transcription (Latin):
sit loc. Itaq ipsũ ꝗdẽ de quo agit᷑: intratotũ clauditur. Aq uototo. cũ sit ar¬
uersat᷑: eidem termino uidet᷑ inherere. Quosit : ut locus qͥ q̃ qui atoto est.
eidẽ in he reat t̾mino : de quo in questionedubitat᷑. Partium quoq enumeratio
eundẽ ter minũ claudit. quẽ partiũ collectione coniungit. Ipsaq partiũ
enumeratio. resquȩ dam est. Sioratio. reb annume randax. Sed siabea

Expanded text:
it locus. Itaque ipsum quidem de quo agitur, intra totum clauditur, a quo toto cum fit arestione versatur, eidem termino videtur inhaerere. Quo fit, ut locus quoque qui a toto est, eidem inhaereat termino, de quo in quaestione dubitatur. Partium quoque enumeratio eumdem terminum claudit, quem partium collectione conjungit. Ipsaque partium enumeratio res quaedam est, si oratio rebus annumeranda est. Sed si ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
orationes quas ut terminos collocamus. Non enĩ omĩs terminus simpli¬
ciorationis parte ꝓferunt᷑. Sed aliqͦtiens orationes ĩ tegrȩ : inter muinis consti¬
tuuntur Inhacgͥ ar gum̃ tatione: maxima acꝑse nota ꝓposito: ea : ꝑquã
intelligim⁊ om̃ia quaediffinitioni alicuiuis coniungunt᷑: Ip̃saquoq. illis
quorum diffinitio ÷ exne cessitate copulari: S equit᷑ enĩ cũ diffinitio
uris ciuilis. utiliscientiae possit adiungi. iuris q̃q̃ ciuili: utilẽ scientiam
posse copulari. Estghoꝵ argum̃tum tractũ ab eo loco: quiẽ in ipso Om̃is eñ

Expanded text:
orationes quas inter terminos collocamus. Non enim omnis terminus simpliorationes quas inter terminos collocamus. Non enim omnis terminus simplici orationis parte profertur, sed aliquoties orationes integrae in terminis constituuntur. In hac igitur argumentatione maxima ac per se nota propositio est ea per quam intelligimus omnia quae diffinitioni alicujus conjunguntur, ipsa quoque illis quorum definitio est, ex necessitate copulari. Sequitur enim cum diffinitio uris civilis utili scientiae possit adjungi, juri quoque civili utilem scientiam posse copulari; est igitur hoc argumentum tractum ab eo loco qui est in ipso. Omnis enim
Abbreviated transcription (Latin):
Eius ar gumenti. talis & for mula. Iuscuile ÷.: aeꝗtas constitta: hisqui
cusdem ciuitatissunt: ad ressuas obtinendas. Eius aut̃ aequitatis util:
ciuilis scientia sit uił: Hicigit̃ : iusciuile: supponitur: Tał scientia.
Ipsum igit᷑ iusciuile. ñ potero adargum̃ tũ uocare: deeoeñi. quaestio con¬
stituta e. Respiciogͥ: quideisit insitũ. Tideo. qm̃omĩs diffinttio. ab eo
non seiungit̾ : cuius: diffinitio. neaiure ciuili ꝗdem ꝓpriam disfinitio¬
nem posse se iungi Diffiniogͥ. ius ciule acdico: Iusciuile: aegtas coꝵ¬
fitita hisqui eius dem ci uitatis sunt: ad ressuas obtinendas: Post hoc ue. ł¬
consiđo: nũ haec diffinitio reliquot̃ mino. uͣtilisscientiȩ: possit eẽ con¬
iuncta : id ÷ an aequ̾itas constituta hisquieiusdem ciuitats sunt. ad res
suas obtinendas. utił ad scientiam sit: Uideocẽ utilem scientiã. dictae
dubitatio ꝑ turb& quodius ciuile. & rursusscientia utił. q̃dam sunt

Expanded text:
eius argumenti talis est formula: Ius civile est aequitas constituta eis qui eiusdem civitatis sunt ad res suas obtinendas; eius autem aequitatis utilis civilis scientia sit utilis, hic igitur jus civile supponitur, utilis scientia Ipsum igitur jus civile non potero ad argumentum vocare, de eo enim quaestio constituta est; respicio igitur quid ei sit insitum, video quoniam omnis diffinitio ab eo non sejungitur, cujus est diffinitio, ne a jure civili quidem propriam diffinitionem posse abjungi. Diffinio igitur jus civile, ac dico, Jus civile est aequitas constituta his qui ejusdem civitatis sunt, ad res suas obtinendas; post hoc considero num haec definitio reliquo termino, utili scientiae, possit esse conjuncta, id est an aequitas constituta his qui ejusdem civitatis sunt, ad res suas obtinendas, utilis scientia sit, video esse utilem scientiam dictae dubitatio perturbet, quod jus civile et rursus scientia utilis quaedam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nitio iungitur. eisdem necessario ea q̃ difini untur aptatur. I Tumpar¬
tium aenumeratio : quaetractatur hocmꝰͦ. Sineq censu: neq uindicta.
neq testamento : lib̾ factus ÷ : Non ÷ lib̾: neq ulla ÷ eirum rerũ: Ngͥ lib
Sit quȩstio utrum aliquis quẽ seruũ eȩ̃ constiterit. sit lib̵: qm̃ faciendi libi:
tres partessunt. Una quidẽ. ut censulib̵ fiat. Cens abantur enĩ antiꝗtus
soli ciues romani. Siquis ergo consentiente. ł iubente dño. nom̃ detuliss&
incensũ: ciũis romanus fiebat: & ser uitutis uinculo soluebat᷑. atq. hocerat
censu fieri librum. ꝑ consensumdnũ : nom̃ icensũ deferre. & effici ciuem ro¬
manũ. Erat enam pars altã adipiscendȩ libtatis. q̃ uindictauocabatur:
V indictauõ ÷ uir gula quȩdã. quã lictor manumit tendi seruicapiti impo

Expanded text:
nitio jungitur, eisdem necessario ea quae diffiniuntur aptantur. Tum partium enumeratio, quae tractatur hoc modo: Si neque censu, neque vindicta, neque testamento, liber factus est, non est liber: nec ulla est earum reSit quaestio utrum aliquis quem servum esse constiterit, sit liber. Quoniam faciendi liberi tres sunt partes. Una quidem ut censu liber fiat, censebantur enim antiquitus soli cives Romani. Si quis ergo consentiente vel jubente domino, nomen detulisset in censum, civis Romanus fiebat et servitutis vinculo solvebatur, atque hoc erat censu fieri liberum, per consensum domini nomen in censum deferre, et effici civem Romanum. Erat etiam pars altera adipiscendae libertatis, quae vindicta vocabatur: vindicta vero est virgula quaedam quam lictor manumittendi servi capiti impo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inqueftione sposita. Acuideo uxori dias in eȩ formas. Quarum una tantũ uxor est
Altãmat̃ familias. quȩ inmanũ conuentione persicrtur. Quod si fabia inmanũ non con¬
uenit. nec mat̃ familias fuit .I. non suit easpe cies uxoris. cui ar gen tum omne le¬
gatum est. quocir caqͣm idᷤ quod de alia spe cie dicitur: inaliam dici non ẽ uenit:

Expanded text:
quae in quaestione sunt posita, ac video uxori duas inesse formas, quarum una tantum uxor est, altera materfamilias, quae in manum conventione perficitur. Quod si Fabia in manum non convenit, nec materfamilias fuit, id est, non fuit ea species uxoris, cui argentum omne legatum est. Quocirca quoniam id quod de alia specie dicitur, in aliam dici non convenit
Abbreviated transcription (Latin):
sed mihi ipsi aliud uideri. nec ĩ hac modo re quae ad
uulgi assensum spect& & ad aurium uluptatem. Qua
duo sunt ad uidicandum nouissima: sed ne ĩmaximis
quidem rebus quicꝗͣ ad huc ĩueni firmius quod tenerẽ:
aut quo iudicium meum dirigerems ꝗͣ id quod cunq
mihi ꝗͣ similimum ueri uiferetur: cum ipsum illud ue¬
rum cum ĩ occulto later&. Tu autem uelim. si tibi ea
quae disputata sunt minus ꝓbabuntur. ut aut ma¬
ius opus instuutum putes: ꝗͣ effici potuerit: aut dũ
tibi roganti uoluerim obsequi: uerecundia negandi sc̃¬
bendi me imprudenna suscepisse:¬

Expanded text:
sed mihimet ipsi aliud alias videri. Nec in hac modo re quae ad sed mihimet ipsi aliud alias videri. Nec in hac modo re quae ad vulgi adsensum spectet et ad aurium voluptatem, quae duo sunt ad iudicandum levissima, sed ne in maximis quidem rebus quicquam adhuc inveni firmius, quod tenerem aut quo iudicium meum derigerem, quam id quodcumque mihi quam simillimum veri videretur, cum ipsum illud verum tamen in occulto lateret. tu autem velim, si tibi ea quae disputata sunt minus probabuntur, ut aut maius opus institutum putes quam effici potuerit, aut, dum tibi roganti voluerim obsequi, verecundia negandi scribendi me impudentiam suscepisse
Abbreviated transcription (Latin):
ut dicat aut scribat utra uoles lingua eo gne̾ quo illi
uolunt. Facilius est enim acta dissolue ꝗͣ dissipata cõne¬
cte. Res autem sesic hab&. ut breuissime dicam quad
sentio composite & aptae sine sentennis dice̾ insania
est. sententiose autem sine uerboꝵ & ordine & modo
in fanna. Sed cius modi tamen infanna: ut ea qui utã¬
tur non stulti homies bãberi possint. & pleꝵꝙ prudẽ
tes: quo qui est contennis utatur. Eloquens uõ qui nõ
Capprobationes solum: sed admirationes: clamores: plau¬
sus siliceat monere deb&. omnibus oport& ita rebus ex¬
cellat. ut ei turpe sit quicꝗͣ expectari aut audiri libẽ¬
tius.
N abes meum de oratore brute iudicium quod aut sequae¬
re si ꝓbaueris. aut tu obstabis si aliud quoddam est tu¬
um. ĩ quo neq pugnabo tecum: neꝙ hoc meum de quo
tantoꝑe hac libro adseueraui: unꝗͣ affirmabo esse ueri¬
us qͣ tuum. Potest enim non solum aliud mihi ac tibi t

Expanded text:
ut dicat aut scribat utra voles lingua eo genere quo illi ut dicat aut scribat utra voles lingua eo genere quo illi volunt; facilius est enim apta dissolvere quam dissipata conectere. res se autem sic habet, ut brevissime dicam quod sentio: composite et apte sine sententiis dicere insania est, sententiose autem sine verborum et ordine et modo infantia, sed eius modi tamen infantia, ut.ea qui utantur non stulti homines haberi possint, etiam plerumque prudentes; quo qui est contentus utatur. Eloquens vero, qui non approbationes solum sed admirationes, clamores, plausus, si liceat, movere debet, omnibus oportet ita rebus excellat, ut ei turpe sit quicquam aut exspectari aut audiri libentius. habes meum de oratore, Brute, indicium; quod aut sequere, si probaveris, aut tuo stabis, si aliud quoddam est tuum. In quo neque pugnabo tecum neque hoc meum, de quo tanto opere hoc libro adseveravi, umquam adfirmabo esse verius quam tuum. Potest enim non solum aliud mihi ac tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc assequi non potuerunt. ita facti sunt repente athici.
quasi uoͣ trallianiis fuerit demosthenes. cuius nõ tam uibra¬
rent fulmina illa: nisi numeis contorta ferrentur. Sed
si quo magis delectant soluta sequantur. ea sane modor
siquis phidiae clupeum dissoluerit: collocationis imiuersã
spẽm sustulerit : non singuloꝵ oꝑum uenustatem: ut in
thucydide : orbem modo oranonis desidero ornamenta
comparent. Isti autem cum dissoluunt oranonem ĩqua
nec res nec uerbum ullum est: nisi abiectum: non clupe¬
um sed ut in ꝑuerbio est: & si humilius dictum est.
tamen simile est: scopas ut ita dicam uidentur dissoluẽ.
Atq ut plane genus quod ego laudo contempsisse uideant᷑.
aut scribant aliquid. uel isocrateo more: uel quo eschines
aut demosthenes utitur: tum illos existimabo non despe¬
ranone formidauisse genus hoc: sed uidicio refugisse.
aut reꝑiam ipsa eadem condicione qui uti uelit.: ut a¬

Expanded text:
hoc adsequi non potuerunt. Ita facti sunt repente Attici; hoc adsequi non potuerunt. Ita facti sunt repente Attici; quasi vero Trallianus fuerit Demosthenes ! cuius non tam vibrarent fulmina illa, nisi numeris contorta ferrentur. sed si quem magis delectant soluta, sequatur ea sane, modo sic ut, si quis Phidiae clipeum dissolverit, conlocationis universam speciem sustulerit, non singulorum operum venustatem; ut in Thucydide orbem modo orationis desidero, ornamenta comparent. isti autem cum dissolvunt orationem, in qua nec res nec verbum ullum est nisi abiectum, non clipeum, sed, ut in proverbio est—etsi humilius dictum est tamen simile est —, scopas ut ita dicam mihi videntur dissolvere. Atque ut plane genus hoc, quod ego laudo, contempsisse videantur, aut scribant aliquid vel Isocrateo more vel quo Aeschines aut Demo- sthenes utitur, tum illos existimabo non desperatione reformi- davisse genus hoc, sed iudicio refugisse; aut reperiam ipse eadem condicione qui uti velit, ut a
Abbreviated transcription (Latin):
auꝵ & argentum quo nostros ueteres marcellos ma-¬
Neq uõ ornamenta ista uillaꝵ: quib̾us .l. panlum &
L. mumium qui rebus his urbem italiamq omnem
referserunt: ab aliquo uideo ꝑfacile deliaco aut syro
potuisse suꝑari. Fac ita potuisse suꝑari ab aliquo hro
aut deliaco. Uides ne ut ordine nerboꝵ paulum
cõmutato: usdem uerbis stante sentenna ad nihilũ
omnia recidant: cum sit ex apus dissolura : aut si
alicuius ĩ condiñ arripias dissipatam aliquã sentẽ¬
nam lic& : eamq ordine uerboꝵ paulum cõmutato
in quadram redigas. efsicatur apium illud quor¬
fuerit fuerit ante. diffluens ac solutum. Age sume de
gra cchi apud censores illud abesse non porest: quin eius¬
dem hominis sit ꝓbos improbare:: qui imꝓbos ꝓbl&. quãto
aptius si ita dixiss&. quin eiusdem hominis sit: qui ĩ ꝓbos
pb& ꝓbos imꝓbare hoc modo dice: nemo unꝗͣ noluit.
nemoꝙ potuit quin dixerit. Qui autem aliter dixerit.

Expanded text:
aurum et argentum, quo nostros veteres Mar- cellos Maaurum et argentum, quo nostros veteres Mar- cellos MaNeque vero ornamenta ista villarum, quibus L. Paullum et L. Mummium, qui rebus his urbem Italiamque omnem referserunt, ab aliquo video perfacile Deliaco aut Syro potuisse superari; fac ita: potu- isse superari ab aliquo Syro aut Deliaco; videsne, ut ordine verborum paululum commutato, isdem tamen verbis stante sententia, ad nihilum omnia recidant, cum sint ex aptis dissoluta? Aut si alicuius inconditi arripias dissipatam aliquam sententiam eamque ordine verborum paululum commutato in quadrum redigas, efficiatur aptum illud, quod fuerit antea diffluens ac solutum. Age sume de Gracchi apud censores illud: Abesse non potest quin eiusdem hominis sit probos improbare qui improbos probet; quanto aptius, si ita dixisset: Quin eiusdem hominis sit qui improbos probet probos improbare! hoc modo dicere nemo umquam noluit nemoque potuit quin dixerit; qui autem aliter dixerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
uitium compensant uel facultate uel copia. sed apud eo
uarietas non erat: qđ omnia fere concludebannir uno
modo. Quae uina qui fugerit: ut neq uerbum ita
reuciat. at id de in dustria factum in telligatur: neꝙ
ĩferens uerba quasi rimas expleat: nec minutos nuos
sequens concidat delumb& ꝙ sentennas.: nec sine ulla
cõmutatione ĩ eodem semꝑ uersetur gne numeroꝵ. is
omia fere uitia uitauit. Nam de laudibus multa di¬
ximus: quibus sunt alia ꝑspicue uiua contraia. Q tũ¬
autem aptum sit apte dicere expirilic&ꝵ: si aut compo¬
sitio oratoris benestructam collocationẽ dissoluat ꝑmu¬
tatione uerboꝵ. Corrum patur enim tota res: ut & haec
nostra ĩ corneliana. & deinceps omĩa. Neq me diui¬
tiae mouent: quibus om̃is africanos & lelios mula ue¬
nalicii mercatoresꝙ suꝑarunt. Iminuta. paululum
ut sic multi suparunt mercatores uenalicuq perieit
tota res: & quaȩ sequuntur: neꝙ uestis aut cͥaelatum

Expanded text:
vitium compensant vel facultate vel copia. Sed apud eos vitium compensant vel facultate vel copia. Sed apud eos varietas non erat, quod omnia fere concludebantur uno modo. Quae vitia qui fugerit, ut neque verbum ita traiciat ut id de industria factum intellegatur, neque inferciens verba quasi rimas expleat, nec minutos numeros sequens concidat delumbetque sententias, nec sine ulla commutatione in eodem semper versetur genere numerorum, is omnia fere vitia vitaverit. Nam de laudibus multa diximus, quibus sunt illa perspicue vitia contraria. quantum autem sit apte dicere, experiri licet, si aut compositi oratoris bene structam conlocationem dissolvas permutatione verborum;— corrumpatur enim tota res, ut et haec nostra in Corneliana et deinceps omnia: Neque me divitiae movent, quibus omnis Africanos et Laelios multi venalicii mercatoresque superarunt: immuta paululum, ut sit multi superarunt mercatores venaliciique, perierit tota res; et quae sequuntur: Neque vestis aut caelatum
Abbreviated transcription (Latin):
gat. Ouiꝵ simplicem qui nos nihil caelat saprentem.
qui seruiendum necessitati put&: sed hic omnino ru¬
dis. Nobis autem inscribendo atq ĩ dicendo necessita¬
tis excusatio non ꝓbatur. Nihil est enim necesse: &
siquid ess&. id necesse tamen non erat confiteri. Et
hic quidem qui hanc a lelio adquem scripsit: cui le
purgat. ueniam petit: & utitur ea traiectione uer¬
boꝵ. & nihilo tamen aptius expl&: conduditq sen
tentias. Apud alios antem & asiancos maxime nuo
senuentes inculcata repies ĩania quaelam uerba qͣsi
complementa numeroꝵ.. Sunt: & qui illo uino qđ
ab hegesia maxime fluxit anfringendis concidẽcusq
numeris ĩ quoddam genus abiectum ĩcidant siculoꝵ
similimum. Tertium est ĩ quo fuerunt fratres illi asi¬
ancoꝵ rhetoꝵ principes herodes & menodes minime
mea sentenna contemnendi. & si enim a forma
ueritans & athicoꝵ regula absunt: tamen hoc

Expanded text:
gat. O virum simplicem qui nos nihil celet, sapientem gat. O virum simplicem qui nos nihil celet, sapientem qui serviendum necessitati putet! Sed hic omnino rudis; nobis autem in scribendo atque in dicendo necessitatis excusatio non probatur; nihil est enim necesse et, si quid esset, id necesse tamen non erat confiteri. Et hic quidem, qui hanc a Laelio, ad quem scripsit, cui se purgat, veniam petit, et utitur ea traiectione verborum et nihilo tamen aptius explet concluditque sen- tentias. Apud alios autem et Asiaticos maxime numero servientes inculcata reperias inania quaedam verba quasi complementa numerorum. Sunt etiam qui illo vitio, quod ab Hegesia maxime fluxit, infringendis concidendisque numeris in quoddam genus abiectum incidant versiculorum simillimum. tertium est, in quo fuerunt fratres illi Asiaticorum rhetorum principes Hierocles et Menecles minime mea sententia contemnendi. Etsi enim a forma veritatis et ab Atticorum regula absunt, tamen hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tus habeat hĩc palestaͣm quandam. ut quicꝗd in us re¬
bus fiat unłr ad pugnam. iddem ad aspectum &̃ fit
uenustum. sic oranio nec plagam grauem facit. nisi
petino fiat apta. nec satis tecti declinat impotum: nisi
&̃ in cedendo quid deceat intelligit. Itaq qualis eoꝵt
motus quos palestras graeci uocãt: talis hoꝵ mihi uidet᷑
orauo qui non claudunt numeris sententias. tã tũq
abest: ne quod hi qui hac aut magistroꝵ inopia: aut
ĩgenii tarditate aut laboris fuga non sunt assequuti
solent diceͬ eneruetur oratio compositione uerboꝵ.
ut aliter ĩ ea nec impetus ullus: nec uis esse possit. Sed
magnã exercitationem res flagitat. nequid eoꝵ ꝗ ge
hoc sequuti non tennerũt. simile faciamus. ne auͭ
uerba trauciamus aperte: quo melius aut cadat au
uoluatur oratio: q& se.l. cocluis antipater in ꝓhe¬
mio belli punici. nisi necessario factuꝵ facturum ne¬

Expanded text:
tus hic habeat palaestram quandam, ut quicquid in his retus hic habeat palaestram quandam, ut quicquid in his rebus fiat utiliter ad pugnam idem ad aspectum etiam sit venustum, sic orator nec plagam gravem facit, nisi petitio fuit apta, nec satis tecte declinat impetum, nisi etiam in cedendo quid deceat intellegit. itaque qualis eorum motus quos apalai/strous Graeci vocant, talis horum mihi videtur oratio qui non claudunt numeris sententias, tantumque abest ut—quod ei qui hoc aut magistrorum inopia aut ingeni tarditate aut laboris fuga non sunt adse- cuti solent dicere—enervetur oratio compositione verborum, ut aliter in ea nec impetus ullus nec vis esse possit. sed magnam exercitationem res flagitat, ne quid eorum qui genus hoc secuti non tenuerunt simile faciamus, ne aut verba traiciamus aperte, quo melius aut cadat aut volvatur oratio; quod se L. Caelius Antipater in prooemio belli Punici nisi necessario facturum ne
Abbreviated transcription (Latin):
lumen appar&. nisi diligenter collocatoꝵ. & hoꝵ utrũq
numerus illustrat. Numerus autem saepe enim hoc testã¬
dum est non poetice iunctus: ueꝵ &̃ fugiens illum ciq
omnium dissimilimus: non quiniidem sunt numei᷑ non
modo oratorum & poetaꝵ: ueꝵ omĩno loquentium: denie
& sonantium omnium quae metiri auribus possumus. Sed
ordo pedumfacit. ut id quod ꝓnuntianir aut orationis
aut poematis simile uideatur: hãc igitur. siue composino¬
nem siue ꝓfectionem. siue numeꝵ uocari plac&. & ad¬
hibere necesse est: si ornate uelis dice non solum quod
ait aristoteles & theophrastus. ne infinite feranr: ut flu¬
men oratio: quae non aut sp̃u ꝓnuntiantis. aut inter¬
ductu lib̾ari: sed numero cobacta deb& insiste᷑. ueꝵ &
quod multo maiorem habent apta uim ꝗͣ soluta. Ut enĩ
athalas nec multo secus gladiatores uidemus nihil nec ui¬
tando face caute: nec petendo uehementer. ĩ quo non mo¬

Expanded text:
lumen apparet nisi diligenter conlocatorum, et horum utrumque lumen apparet nisi diligenter conlocatorum, et horum utrumque numerus inlustrat; numerus autem—saepe enim hoc testandum est—non modo non poetice vinctus verum etiam fugiens ilium eique omnium dissimillimus; non quin idem sint numeri non modo ora- torum et poetarum verum omnino loquentium, denique etiam sonantium omnium quae metiri auribus possumus, sed ordo pedum facit, ut id quod pronuntiatur aut orationis aut poematis simile videatur. hanc igitur, sive composi- tionem sive perfectionem sive numerum vocari placet, et adhibere necesse est, si ornate velis dicere, non solum, quod ait Aristoteles et Theophrastus, ne infinite feratur ut flumen oratio, quae non aut spiritu pronuntiantis aut interductu librari, sed numero coacta debet insistere, verum etiam quod multo maiorem habent apta vim quam soluta. Vt enim athletas nec multo secus gladiatores videmus nihil nec vitando facere caute nec petendo vehe- menter, in quo non mo
Abbreviated transcription (Latin):
aut fortius. binis aut ternis ferire uerbis: nõ nunꝗͣ sĩgu¬
lis: paulo alias pluribus inter quas uarus clausulis ĩ tẽpo¬
nit se raro numerosa compraehensio. quam ꝑuerse fu¬
giens hegesias: dum illȩ quoq imitari lysiam uolt. alte¬
rum poene: demosthenem: saltat incidens particulas.
& us quidem non minus sententus peccat ꝗͣ uerbis. ut
non quaerat quem appell& in eptum qui illum cognouerit
Sed ego illa crassi & nostra posui. ut qui uell& auribus ip̃is
quid numerosum & ĩminimis particulis orationis ess&.
iudicar&. Et qm̃ plura de numerosa. oratione diximus:
qͣ quis qͣ ante nos. nunc de eius generis utilitate dicemus:
Nibil enim aliud brute quod quidem tu minime õmnium
ignoras pulchre & oratorie dice᷑. nisi optimis sententus uer¬
bisq lectissime diceͣ. & nec sententia ulla est quae fructum
oratori ferat: nisi apte exposita atq absolute: nec uerboꝵ

Expanded text:
aut fortius quam binis aut ternis ferire verbis, non numquam singuaut fortius quam binis aut ternis ferire verbis, non numquam singulis, paulo alias pluribus, inter quae variis clausulis interponit se raro numerosa comprehensio; quam perverse fugiens Hegesias, dum ille quoque imitari Lysiam vult alterum paene Demosthenem, saltat incidens particulas. Et is quidem non minus sen- tentiis peccat quam verbis, ut non quaerat quem appellet ineptum qui illum cognoverit. Sed ego illa Crassi et nostra posui, ut qui vellet auribus ipsis quid numerosum etiam in minimis particulis orationis esset iudicaret. Et quoniam plura de numerosa oratione diximus quam quisquam ante nos, nunc de eius generis utilitate dicemus. nihil enim est aliud, Brute, quod quidem tu minime omnium ignoras, pulchre et oratorie dicere nisi optimis sententiis verbisque lectissimis dicere. Et nec sententia ulla est quae fructum oratori ferat, nisi apte exposita atque absolute, nec verborum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ alienos in sanus insanisti. Deinde omnia tanꝗͣ crepi¬
dine quadam com pnehensione longiore sustinentur: de¬
praessam: cecam: iacentem domum. pluris ꝗͣ te & ꝗͣ for¬
tunas tuas extimasti: dichorcio finitur. At spondeus pro¬
ximum illud. Nam ĩ his quibus ut pugnunculis uti o¬
port&. breuitas facit ipsa liberiores pedes: saepe enim sin¬
gulis utendum est: pleꝵq binis. & utruis addi pedi pars
potest: non fere ternis amplius. Incisim autem & mem¬
bratim tractata oratio ĩueris causis plurimum ual&. ma¬
ximeq iis locis: cum aut arguas aut refellass ut nostra in
corneliana secunta. O callidos homines. Orem ex cogitatã
O ĩgenia metuenda. Membratim adhuc: deinde cesim di¬
ximus: rursus membraum: testis dare uolumus. extrema
sequitur compraehensio: sed ex duobus membris: qua non
potest esse breuor: quem quasi nostrum fefellit. ita uos
esse facturos. Nec ullum genus est dicendi aut melius

Expanded text:
in alienos insanus insanisti. Deinde omnia tamquam crepiin alienos insanus insanisti. Deinde omnia tamquam crepidine quadam comprehensione longiore sus- tinentur: Depressam, caecam, iacentem domum pluris quam te et quam fortunas tuas aestimasti. Dichoreo finitur. At spondeis proximum illud. Nam in his, quibus ut pugiunculis uti oportet, brevitas faciet ipsa liberiores pedes; saepe enim singulis utendum est, plerumque binis, et utrisque addi pedis pars potest, non fere ternis amplius. incisim autem et membratim tractata oratio in veris causis plurimum valet, maximeque eis locis, cum aut arguas aut refellas, ut nos in Corneliana secunda: O callidos homines, o rem excogitatam, o ingenia metuenda! Membratim adhuc; deinde caesim: Diximus, rursus membratim: Tes- tis dare volumus. Extrema sequitur comprehensio, sed ex duobus membris, qua non potest esse brevior: Quem, quaeso, nostrum fefellit ita vos esse facturos? nec ullum genus est dicendi aut melius