comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
micicias fuisse de laude int̾ ip̃os certatũ. dem̃ subiũ¬
pit quomõ in ẽã solitudinẽ uenerit. iaaẽtẽ exanimẽ sit
conspicatus. gladiũ euulnẽr extraxerit. his sub texitur ar¬
gumẽtatio: sed ne illud ꝗdẽ sine naratiõe est dicente ac¬
cusator fiusti ĩ eo loco in qͦ tuus in imicus occisus est. nõ
fui dicẽdũ. thubi. fue̾it. quare ambitꝰ qͦ cãe & repetũ daꝵ
hoc & plures hui modi narrationes hr̃e poterũt. qͦ plura cͥ¬
mina inqb ip̃a qdẽ negãda sũt. sed argumẽtis expõitiõe
iuxeĩt.ꝗb meritis fretus ad petitiõe descẽderit: aut
ꝗ repetũdarũ ĩ simulabit᷑ nõ ne añ actã uita & qͥb¬

Expanded text:
micitias fuisse, de laude inter ipsos certatum; deinde subiunmicitias fuisse, de laude inter ipsos certatum; deinde subiungit, quomodo in eam solitudinem venerit, iacentem exanimem sit conspicatus, gladium e vulnere extraxerit. his subtexitur argumentatio. Sed ne illud quidem sine narratione est, dicente accusatore, fuisti in eo loco, in quo tuus inimicus occisus est: Non fui; dicendum enim, ubi fuerit. Quare ambitus quoque causae et repetundarum hoc etiam plures huiusmodi narrationes habere poterunt, quo plura crimina; in quibus ipsa quidem neganda sunt, sed argumentis expositione vixerit, quibus meritis fretus ad petitionem descenderit? aut qui repetundarum crimine insimulabitur, non et anteactam vitam,
Abbreviated transcription (Latin):
aimis de quo udiciui est cõtineat. demde fatet̾ ipe pro ia¬
ad rabiriũ pecuniã qua dere crat q̃stio cõstituta: & inhac
naratioe nihil de crimĩe exposuit. Ego aũt magnos alio¬
qn secutus auftores duas esse ĩ iudiciss nãrationũ spẽs ex¬
stimo alterã ip̃ius cãȩ. alterã reꝵ ad cãm ꝑtinẽtiũ expo¬
sitio ẽ nõ occidi hom̃ẽ nulla c̃a est nãratio cõuenit sed
et aliqua. & interĩ &̃ lonoa çirca argumẽta ei cri¬
minis de an acca uita de cãis ꝑꝑ quas ĩnocẽs ĩperic¬
lũ deducat᷑ aliis ꝗb in aredibile id ꝙͥ obiicit᷑ fiat : Neq
n. actusator tm̃ hoc diat occidisti sed ꝗb id prob& nã¬
rat: ut i tragediis cũ teuoe ulixẽ reũ facit aiacis occissi
dicẽs inuẽtũ cũ insolitudine iuxta exãime corpus ini¬
mici cũ ꝯladio cruẽto: nõ id m̃o ulixes responlet nõ
esse aseiđ facinus ad missũ: sed sibi nullas cũ aiace ini¬

Expanded text:
criminis de quo iudicium est contineat, deinde fatetur ipse pro Racriminis de quo iudicium est contineat, deinde fatetur ipse pro Raad Rabirium pecuniam, qua de re erat quaestio constituta, et in hac narratione nihil de crimine exposuit. ego autem magnos alioqui secutus auctores, duas esse in iudiciis narrationum species existimo, alteram ipsius causae, alteram rerum ad causam pertinentium expositionem. Non occidi hominem, nulla narratio est; convenit; sed erit aliqua et interim etiam longa contra argumenta eius criminis de anteacta vita, de causis, propter quas innocens in periculum deducatur, aliis, quibus incredibile id quod obiicitur fiat. neque enim accusator tantum hoc dicit, occidisti; sed, quibus id probet narrat. ut in tragoediis, cum Teucer Vlixem reum facit Aiacis occisi dicens inventum eum in solitudine iuxta exanime corpus inimici cum gladio cruento, non id modo Ulixes respondet non esse a se id facinus admissum, sed sibi nullas cum Aiace ini
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ suã int̾fectã nãq cũ expõitiõe iudex crimẽ om̃e cog¬
scit &r ordo & cã facti pro adu̾sario magis est. reuscõta
tũc narrationẽ subtrahit cũ id ꝙͥ obiicitł neq negatineq
excusar̃ potẽ̾it: sed ĩ sola iuris q̃stione cõsistit. ut incoꝙ.
cũ pecuniã pͥuatã exsede sacra surriperit saceilegii reus
est cõfessio uerecũdior est ꝗ̃ expõitio nõ negam pecũiã
de tẽplo esse sublatã. calũmat᷑ iñ accusator actione sacͥ¬
legii cũ pͥuata fuit nõ sacra uos aũt de hoc cognoscetis an
sacrilegiũ sit admissũ sed ut has aliqn nõ narradi cam pu¬
to sic̾ ab illis dissentio ꝗ nõ existimẽt osse narrãdũ cũ neꝰ
quod obucit᷑ cm̃ negat in qua est opimõe cornelius celsus
ꝗ cõditiõis huiꝰ esse rebitrat᷑. plerasq cȩdis cãs & om̃is ãbit
A repetundaꝵ. Nõ .N. putat esse narrationẽ nisi q̃ sũmã

Expanded text:
rem suam interfectam. namque et propositione iudex crimen omne cogrem suam interfectam. namque et propositione iudex crimen omne cognoscit, et ordo et causa facti pro adversario magis est. reus contra tunc narrationem subtrahet, cum id, quod obiicitur, neque negari neque excusari poterit, sed in sola iuris quaestione consistet; ut in eo, qui, cum pecuniam privatam ex aede sacra surripuerit, sacrilegii reus est, confessio verecundior quam expositio: Non negamus de templo pecuniam esse sublatam, calumniatur tamen accusator actione sacrilegii, cum privata fuerit non sacra; vos autem de hoc cognoscetis, an sacrilegium sit admissum. Sed ut has aliquando non narrandi causas puto, sic ab illis dissentio, qui non existimant esse narrationem, cum reus quod obiicitur tantum negat; in qua est opinione Cornelius Celsus, qui condicionis huius esse arbitratur plerasque caedis causas et omnes ambitus ac rep
Abbreviated transcription (Latin):
dũ inhellesponto lampsacũ iudigi tĩporis ut uere nouo gelidusca
habẽda nãratio sed nos potiorib uacemꝰ pleriq semꝑ nar¬
rãdũ putauerũt. ꝙ falsũ esse plurib coarguit᷑ Sũt tł añ
oĩa q̃dã tñbreues cãȩ. ut propõitionẽ potiꝰ habeant ꝗͣ nã¬
rationẽ. ld accidit aliqñ utriq parti uł cũ nulla expoĩtio
est uł de re cõstat de iure q̃rit᷑. ut apud centũ uiros. fi¬
lius an frater debet esse intestato hees pubertas anis an¬
sed añ aut iudia nota sũt oĩa. aut pͥore loco recte expo¬
sita. accidit aliq̃n alteri & sepius ab auctore. uelq satis
est proponer uł ꝗa sic magis expedit satis est dixisse c̃tã
creditã pecũã. peto exstipulatiõe. legatũ pero extestaỹnto
Diuerse partis expõitio est curea no debeat᷑ & satis est
actori & magis expedit sic udicar̃: dico ab horatio soro¬

Expanded text:
est in Hellesponto Lampsacum, indices; temporis ut vere nouo, gelidus caest in Hellesponto Lampsacum, indices; temporis ut vere nouo, gelidus cahabenda narratio. Sed nos potioribus vacemus. plerique semper narrandum putaverunt, quod falsum esse pluribus coarguitur. sunt enim ante omnia quaedam tam breves causae, ut propositionem potius habeant quam narrationem. id accidit aliquando utrique parti, cum vel nulla expositio est, vel de re constat, de iure quaeritur, ut apud centumviros, filius an frater debeat esse intestatae heres, pubertas annis annota sunt omnia aut priore loco recte exposita. accidit aliquando alteri et saepius ab actore, vel quia satis est proponere vel quia sic magis expedit. satis est dixisse, certam creditam pecuniam peto ex stipulatione; Legatum peto ex testamento. diverse partis expositio est, cur ea non debeantur. et satis est actori et magis expedit sic indicare: dico ab Horatio soro
Abbreviated transcription (Latin):
dat õẽ cõmonẽdus ẽ. Peribit.N. pͥma pars expõitiõis
si iudex narrari nõ dũ scet. Qua ꝑꝑ ut nõ ab rupte
cadere ĩnarationẽ: ita nõ obscure trãscender est op¬
timũ. Si uo̾ longior seq̃t᷑ ac ꝑroplexa magis expoĩtio
hoc loco fecit. paulo longiꝰ exordiũ rei demõstrãde gr̃a
repetã : ꝙ q̃so iudiaes ne moleste patiam̃i pͥnapiis.ti
cognitis multo faciliꝰ extrema intelligetis. hec ferre
sũt᷑ mihi de exordio cõꝑta.
ixime nãle est & fieri frequẽtissime debet ut p̃¬
parato ꝑ hec q̃ supͣ dicta sũt iudi& res de q̃ pronũ¬
naturꝰ ẽ indict᷑ ca est narratio: in quasciens trãscur¬
rã subtiles nimiũ diuisiones quoꝵ dã plura eiꝰ gene¬
ra faciẽtiũ : nõ n. solã uolũt esse illã negotii de qͤ apd
uidices q̃rit᷑ expositionẽ sed ꝑsonȩ ut Mᵈ acil põticaus
humili loco pices lo quax magis qͣ facũdus. lotiut oppi¬

Expanded text:
dat, etiam commonendus est? peribit enim prima pars expositionis, dat, etiam commonendus est? peribit enim prima pars expositionis, si iudex narrari nondum sciet. quapropter , ut non abrupte cadere in narrationem, ita non obscure transcendere est optimum. si vero longior sequetur ac perplexa magis expositio,ius, sed et hoc loco fecit: paulo longius exordium rei demonstrandae repetam, quod, quaeso, iudices, ne moleste patiamini; principiis enim cognitis multo facilius extrema intelligetis. haec fere sunt mihi de exordio comperta. maxime naturale est et fieri frequentissime debet, ut praeparato per haec, quae supra dicta sunt, iudice res, de qua pronuntiaturus est, indicetur. haec est narratio. In qua sciens transcurram subtiles nimium divisiones quorundam plura eius genera facientium. Non enim solam volunt esse illam negotii, de quo apud iudices quaeritur, expositionem, sed personae, ut M. Lollius Palicanus, humili loco Picens, loquax magis quam facundus; loci, ut oppi
Abbreviated transcription (Latin):
ttm& uareus ꝗ a familia anchariana ocdissus
nũc reliqua & transeo nũ illuc fed ĩ ip̃is d̃e probatio¬
nibꝰ multa fũgũt᷑ prohemis uice ut fac̃ .e pro duẽ
to dicturꝰ cõtra cẽsores: pro murena cũ se seruis exai¬
sat. Nerũ id frequẽtiꝰ est. qͣ & expplsis cõfirmãdũ siła
Quotĩes aũt prohemio fuerimꝰ usi tũ siue ad ex põt¬
tionẽ trãsibimꝰ siue protinꝰ ad probationẽ id debat ĩ
uncipio postremũ esse cui cõmo dissime iũgimiaũ cõ
sequẽniũ poterit. Illa uõ frigida & puer̃ilis est ĩ scho¬
lis affectio: ut ip̃e trãsitus asficiat aliꝗ utu sentẽ¬
ciã. & huiꝰ uelut p̃stigiae plausũ petut᷑ ut  oui¬
diꝰ lasiuire ĩ meta morhosi sol& quẽ tñ excusare nẽ¬
aessitas est põt: res diũsissimas ĩ spẽm uniꝰ corporisto¬
luio c̃tẽ. oratori uõ ꝗͥ est necessȩ surripere hane trrãsgres¬
sionẽ & uidicẽ fallere : ꝗͣut᷑ ordini ieꝵ. aium intẽ¬

Expanded text:
 qui a familia Anchariana occisus est nunc reliqua, et transeo nunc illuc. Sed in ipsis etiam probationibus multa funguntur prooemii vice, ut faccum se Servio excusat. verum id frequentius est, quam ut exemplis confirmandum sit. quotiens autem prooemio fuerimus usi, tum sive ad expositionem transibimus sive protinus ad probationem, id debebit in principio postremum esse, cui commodissime iungi initium sequentium poterit. illa vero frigida et puerilis est in scholis adfectatio, ut ipse transitus efficiat aliquam utique sententiam et huius velut praestigiae plausum petat, ut Ovidius lascivire in Metamorphosesin solet, quem tamen excusare necessitas potest res diversissimas in speciem unius corporis colligentem. oratori vero quid est necesse surripere hanc transgressionem et iudicem fallere, qui, ut ordini rerum animum inten
Abbreviated transcription (Latin):
sed de ꝗb q̃rit᷑ si ꝑsonas cõueniẽtes is q̃ facta credi uole
cõstituerimꝰ ut turti reũ cipidũ adulterꝰꝰ libidinosũ
homicidii temerariũ uel hiis cõtraria si defendimꝰ. p̃te¬
rea loca tepora & similia Est aũt qdã cõductꝰ rei aredi¬
bilis qualis ĩ comediis &̃ & imimis aliqua ti nãliter

Expanded text:
nas convenientes iis, quae facta credi volemus, constituerimus, ut furti reum cupidum, adulterii libidinosum, homicidii temerarium, vel his contraria, si defendemus; praeterea loca, tempora et similia. est autem quidam et ductus rei credibilis, qualis in comoediis etiam et in minis. aliqua enim naturaliter
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. Actipite nũc q̃ in sequũt᷑. Reficiet᷑ .n. iudex pͥorũ
fine: & se uelut add nouũ rursus iniciũ p̃parabit: si
tñ adhibitis qͦ his artib ĩ lõgũ exierit ordo reꝵ exit nõ
domo est egressꝰ nõ modo nullũ a bellũ sed ne ad mĩa
ꝗdẽ belli suspitionẽ: & cetera credibilis aũt erit nãratio
añ om̃ia si pͥus cõsuluerimꝰ nr̃m ãium neꝗͥ nãe dicamꝰ¬

Expanded text:
cipite nunc quae insequuntur. reficietur enim iudex priorum fine et se velut ad novum rursus initium praeparabit. si tamen adhibitis quoque his artibus in longum exierit ordo rerum, erit ndomo est egressus non modo nullum ad bellum sed ne ad minimum i quidem belli suspicionem et cetera. credibilis autem erit narratio ante omnia, si prius consuluerimus nostrum animum, ne quid na
Abbreviated transcription (Latin):
sub irahũt᷑ quar̃ uitãda est & illa salustiana qnꝗͣ ĩ ip̃o
uͥtutis obiinet lotũ breuitas & abruptũ ẜmoĩs genꝰ qđ
osciosũ fortasse lectorẽ minus fallat audiẽtẽ trãsuolat :¬
.i dũ repetat᷑ expẽtat. cũ p̃sertĩ lector nõ fer̃ sit nisi eru¬
ditꝰ iudic̃e iuta plertẽq ĩ decurias mĩttãt de eo promĩ¬
ciatuꝵ qͥ intellexerit: ut fortasse ubicũq sĩ naratione
tas. alioꝗnsit in docta. Nã & falit uoluptas & minus
lõga q̃ delectant uident᷑ ut amienũ ac moleiter. & si
est spacii ãplioris minꝰ fatigat: ꝗͣ duxũ: arduũq cõpe

Expanded text:
 illa Sallustiana, quanquam in ipso virtutis obtinet locum, brevitas et abruptum sermonis genus, quod otiosum fortasse lectorem minus fallat, audientem transvolat nec dum repetatur exspectat, cum praesertim lector non fere sit nisi eruditus, iudicem rura plerumque in decurias mittant de eo pronuntiaturum quod intellexerit; ut fortasse ubicunque, in narrationtas, alioqui sit indocta; nam et fallit voluptas et minus onga quae delectant videntur, ut amoenum ac molle iter, etiamsi est s
Abbreviated transcription (Latin):
uel ex tedio ut minꝰ longa sit efficiamꝰ Que potrrimus
diferẽdo: nõ tamiẽ si ne mẽtiõe eoꝵ q̃ differimꝰ. quas
einlas ocadẽdi habuerit. quos assũ pserit cõscios quẽ ad¬
mod̃ disposuc̃it insidias: probationis loco dicamꝰ. Que¬
dã uõ exordiñ p̃t̾ mittẽda. quał est apiud Ci. moritur

Expanded text:
 efficiemus quae poterimus differendo, non tamen sine mentione eorum, quae differemus: quas causas occidendi habuerit, quos adsumpserit conscios, quemadmodum disposuerit insidias, probationis loco dicam. quaedam vero ex ordine praetermittenda, quale est apud Ciceronem: moritur
Abbreviated transcription (Latin):
cat᷑ neq ego quẽꝗͣ decepers̃ ut dissimulẽ citeronĩ qͦ płres
partes plaaer̃ Nã p̃ter ꝗͣ planã & breuẽ & credibilẽ uel
esse eiudẽtẽ moratã cõdignitate: sed in oratiõe morał i
ti põt. quã ꝗdã &̃e cõtrariã interĩ putauerũt: ꝗa ĩ ꝗbus¬
dã cãĩs obscurãda ueritas ess&: ꝗđ est ridiculũ. Nã ꝗͥ ob

Expanded text:
catur. neque ego quemquam deceperim, ut dissimulem Ciceroni quoque plures partes placere. nam praeterquam planam et brevem et credibilem vult esse evidentem, moratam cum dignitate. Sed in oratione morata dti potest, quam quidam etiam contrariam interim putaverunt, quia in quibusdam causis obscuranda veritas esset;
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cenoẽ substulit. Uel discunẽdi alicuiꝰ extrĩsecis crimĩs:
ut pro rabirio postumio. Nã ut uẽtũ Alexã drĩa est iudi¬
cei hec una ratio a rege propõita postumio est seruãde
peciũe si curationẽ a qͣ dispensationẽ regiã suscepiss&.
uł augẽdi ut describit᷑ it ueͬris. ficta interĩ narratio
int̾duci solet: uł ad cõciliandos iudices ut pro roscio cͥe
chrisogonũ ciuꝰ paulo añ habui mẽtionẽ: uel dresoluo¬
dos aliqua urbanitate ut pro luẽnio circa fratres aya¬
sios. int̾dũ ꝑ digrestionẽ decoris gratia qualis rursus in
uerẽ: de proserpina ĩ his quõdã locis mat᷑ filiã q̃sisse di¬
cit᷑. q̃ omĩa eo ꝑtinẽt ut appareat nõ utiq nõ naͬiare¬

Expanded text:
endi alicuius extrinsecus criminis, ut pro Rabirio Postumo: nam ut ventum Alexandriam est, iudices, haec una ratio a rege proposita Postumo est servandae pecuniae, si curationem et quasi dispensationem regiam suscepisset; vel augendi, ut describitur iter Verris. ficta interim narratio introduci solet, vel ad concitandos iudices ut pro Roscio circa Chrysogonum, cuius paulo ante habui mentionem; vel ad resolvendos aliqua urbanitate, ut pro Cluentio circa fratres Caepasios; interdum per digressionem decoris gratia, qualis rursus in Verrem de Proserpina, In his quondam locis mater filiam quaesisse dicitur. quae omnia eo pertinent, ut appareat non utique non na
Abbreviated transcription (Latin):
precipiẽdo recta ꝗ̃ offense r̃prehendẽdo praua merc̃am᷑.
breus erit naͣratio añ oĩa. si inde ceperimꝰ rẽ exponere
utilitat denahat᷑: solet .n. esse q̃dã partiũ brouitas. q̃
longã tñ efficit sũmã: ĩ portũ ueni naue̾ prospexi qͣti
ueher& ĩ trogaui. de p̃cio cõ uẽĩt: cõscendi. sublatȩ sunt
anchore: soluimus orã: profecti sumꝰ nihil hoꝵ diai ce¬
leriꝰ põt: sed sufficit dice̾ e porta nauigaui. & qͦtiẽs exi¬
tus rei lacis qñdit pͥora: debemꝰ hoc esse cõtẽti qͦ relui
intelligũt᷑ qͦre cũ dicẽr liceat est mihi filiꝰ uiuẽis. oĩa
illa suꝑ uacua cupidus ego libͤroꝵ uxorẽ duxi natũ
ud breuẽ putauerũt. qd illa supuacius careret hx pos¬
set aliꝗͥ ex necessariis desiderare. Nos aũt breuitatẽ in
hoc põimus nõ ut minꝰ sed neplus dicat᷑ ꝗͣ oporteat: Nã
quas in nãratiõe uitandas ꝗdã scriptores artiũ tradide¬

Expanded text:
recta quam offensae reprehendendo prava mereamur. brevis erit narratio ante omnia, si inde coeperimus rem exponere, utilitati detrahatur. solet enim quaedam esse partium brevitas, quae longam tamen efficit summam. In portum veni, navem prospexi, quanti veheret interrogavi, de pretio convenit, conscendi, sublatae sunt ancorae, solvimus oram, profecti sumus. nihil horum dici celerius potest, sed sufficit dicere e portu navigavi. et quotiens exitus rei satis ostendit priora, debemus hoc esse contenti, quo reliqua intelliguntur. Quare , cum dicere liceat, est mihi filius iuvenis, omnia illa supervacua: cupidus ego liberorum uxorem duxi, natum ud brevem putaverunt, quod illa supervacuis careret, haec posset aliquid ex necessariis desiderare. nos autem brevitatem in hoc ponimus, non ut minus, sed ne plus dicatur quam oporteat. nam quas in narratione vitandas
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ rei quã uidex nouerit: ꝙsic intelligi uolo si
nõ mõ factũ qͥ sit sciet sed ita factũ &̃ ut nõbis expedit
opin̾abit᷑. neq u narratio ĩ hoc repta est ut tmñ cognoscat
uidex sed aliqͣto magis ut cõsentiat. qͣre &̃ si nõ crit
docẽdus sed aliqͦ mõ afficietidꝰ nãrabimꝰ cũ preparati¬
one quadã: scire ꝗdẽ eũ in sũma qͥ actũsit. iñ ratioẽ

Expanded text:
rationem rei, quam iudex noverit; quod sic intelligi volo, si non modo quid factum sit sciet, sed ita factum etiam, ut nobis expedit, opinabitur. neque enim narratio in hoc reperta est, ut tantum cognoscat index, sed aliquanto magis, ut consentiat. Quare , etiamsi non erit docendus, sed aliquo modo adficiendus, narrabimus cum praeparatione quadam: scire quidem eum in summam, quid acti sit, tamen rat
Abbreviated transcription (Latin):
casset ꝙͥ idẽ indemostene si flexũ illi detraneris acci¬
det ꝙͥ nõ salustiꝰ directo ad cioronẽ ĩ quẽ ip̃m ilicebat
usus est pͥncipio: & ꝗdẽ protinꝰ. Grauit᷑ & inigͦ aĩo
moledicta tua pate ᵘ M. tull sic̃ &. Ci. fecerat ĩ catili¬
nã. Quousq tandẽ abuter̃. Ac neqs apostrophen mirt᷑¬
idẽ ei proscauro ambitus reo: q̃ cã est incometari so
nã bis mndẽ defendit prosopopeia loquẽtis pro res ueit̃
Peo rabirio uo postumio eodẽq scauro reo repitu dae¬

Expanded text:
casset. quod idem in Demosthene, si flexum illi mutaveris, accidit. quid ? non Sallustius derecto ad Ciceronem, in quem ipsum dicebat, usus est principio, et quidem protinus? graviter et iniquo animo maledicta tua paterer, Marce Tulli, sicut Cicero fecerat in Catilillam: quo usque tandem abutere? ac , ne quis apostrophen miretuidem Cicero pro Scauro ambitus reo, quae causa est in commentariis nam bis eundem defendit, prosopopoeia loquentis pro reo utitur, pro Rabirio vero Postumo eodemque Scauro reo repetunda
Abbreviated transcription (Latin):
lũ hec ip̃e debebit docere p̃aptor. sed frrquẽt᷑ int̾rogare & u¬
diciũ discipulorũ experiri sic audiẽtib securitas aberit : nͨ que
q̃ ne semꝑ docendi sint: Hoc diligẽtiȩ genus ausim dic̃ plus
cołaturũ discentib ꝗͣ om̃es om̃iũ artes. q̃ iuuãt sine dubio
multũ sed latiore quadã cõprẽstione ꝑ om̃es ꝗdẽ species reꝵ
quotidie pene nasentiũ ire ꝗ possũti sit̃ de ecmilitari: ꝗͣ ꝙͣ st̃¬

Expanded text:
lum haec ipse debebit docere praeceptor sed frequenter interrogare et iulum haec ipse debebit docere praeceptor sed frequenter interrogare et iudicium discipulorum experiri. sic audientibus securitas aberit nec quae quam ne semper docendi sint? hoc diligentiae genus ausim dicere plus collaturum discentibus quam omnes omnium artes, quae iuvant sine dubio multum; sed latiore quadam comprehensione per omnes quidem species rerum cotidie paene nascentium ire qui possunt? sicut de re militari
Abbreviated transcription (Latin):
orationes quas m̃ pleriq udicioꝵ prauitate mirant᷑ legi palã
pueris õndiq inhis ꝗͣr multa impropria : obscura tumida
humilia sordida lascuia effeminata sint: q̃ nõ laudantur
modo aplerisq sed quod est peuis ꝑꝑ hoc ip̃m quod sũt praua
laudant᷑. Nã scemo rectus: & secũdũ nam enũciatꝰ Nihil ha¬
bere ix ingemio udet᷑. Illa uõ q̃ ut scũq deflexa sũt tã qͣ ex¬
ꝗsitiora miram̃ nõ alit̾ ꝗͣ distortis: & qͥcũq modo prodigio¬
sis corporib. apud quosdã maius est p̃ciũ ꝗͣ his q̃ nihil ex comu¬
nis habitꝰ bonis perdiderũt: atq &̃  ꝗ speciẽ capiũt᷑ uulse leua¬
tisq & inustas comas acu comẽtib & nõ suo colore ntidis:
plus esse forme putat: ꝗͣ possit tribuere in corrupta natura
ut puleritudo corporis uenir̃ uideat᷑ exmalis morib. Fleq so¬

Expanded text:
orationes, quas tamen plerique iudiciorum pravitate mirantur, legi palam orationes, quas tamen plerique iudiciorum pravitate mirantur, legi palam ostendique in his, quam multa impropria, obscura, tumida, humilia, sordida, lasciva, effeminata sint; quae non laudantur modo a plerisque, sed, quod est peius, propter hoc ipsum, quod sunt prava, laudantur. nam sermo rectus et secundum naturam enuntiatus nihil habere ex ingenio videtur; illa vero, quae utcunque deflexa sunt, tanquam exquisitiora miramur; non aliter quam distortis et quocunque modo prodigiosis corporibus apud quosdam maius est pretium quam iis, quae nihil ex communi habitu boni perdiderunt. atque etiam qui specie capiuntur, vulsis levatisque et inustas comas acu comentibus et non suo colore nitidis plus esse formae putant, quam possit tribuere incorrupta natura, ut pulchritudo corporis venire videatur ex malis morum. neque so
Abbreviated transcription (Latin):
cilius tũ & młto uidet᷑ magis utił facto silentio unũ aliq
ci u iõm imperari ꝑuias optimũ est constituer lectorẽ: ut
protinus pronũciationi qͦ assuescãt. Tũ expõita cã in quã scͥ¬
pta leget᷑ oratio Nã sic clarius q̃ dicẽt᷑ intelligi poterũ tinihil
ociosũ pati. ꝙͥq ininuentiõe: qͥq in elocutione ã notandum
erit. Que ĩprohemio cõciliandi iudicis ratio: q̃ nãrandi lux
bruuitas: fides q aliqͥn cõsiliũ & ꝗͣ occulta caliditas Nãq ca
sola in hoc ars est q̃ intelligi nisi ab artifiae nõ possit qͣta
deincers indiuidẽdo prudentia q̃ subtilis & crebra argimẽ¬
tatio: ꝗbus uiribus ĩspiret qua iocũditate permuloeat ꝗͣta
ĩ maledictis asperitas : in iocis urbanitas. ut deniq dominet᷑¬
in affectibus atq in pectora nũpat. ãnimũq uidicũ similẽ hiis
q̃ diat efficiat. tũ in ratione loquẽdi: quod u̾bũ propiumi grna¬

Expanded text:
iam multo magis videtur utile, facto silentio unum aliquem quod ipsum imperari per vices optimum est constituere lectorem, ut protinus pronuntiationi quoque assuescant: tum exposita causa in quam scripta legetur oratio, nam sic clarius quae dicentur intelligi poterunt nihil otiosum pati, quodque in inventione quodque in elocutione adnotandum erit, quae in prooemio conciliandi iudicis ratio, quae narrandi lux, brevitas, fides, quod aliquando consilium et quam occulta calliditas namque ea sola in hoc ars est, quae intelligi nisi ab artifice non possit; quanta deinceps in dividendo prudentia, quam subtilis et crebra argumentatio, quibus viribuin maledictis asperitas, in iocis urbanitas, ut denique dominin affectibus, atque in pectora irrumpat, animumque iudicum similem iis dicit, efficiat. Tum in ratione eloquendi, quod verbum proprium, orna
Abbreviated transcription (Latin):
ducũ qsq ratione ĩ quali loco tẽpore sapient᷑ sit usus aut ꝯtrx
Nã ĩ om̃ib fere minus ualẽt p̃apta: q̃ experientia. An uoͣ
declamabit ꝗdẽ poeptor ut sit exeplo suis auditorib : nec płꝰ
cõtulerũt lesti cicero aut demosthenes. Coͣrrigit᷑ pallẽ siꝗd
in dedamãdo discipulus errauerit. Nõ potentuis erit emẽdar̃ ora¬
uult q̃ sua. Nec deerãt plura: q̃ dicerẽ sed neminẽ hec utilitas
fuꝗit atq ũt tam nõ pigeat facẽ istud q̃ nõ displicebit.
Uod si põtuerit optineri nõ ita difficilis supererit qͥstio ꝗͥ¬

Expanded text:
loco sit sapienter usus aut contra. nam in omnibus fere minus valent praecepta quam experimenta. an vero declamabit quidem praeceptor, ut sit exemplo suis auditoribus; non plus contulerint lecti Cicero aut Demosthenes? corrigetur palam, si quid in declamando discipulus erraverit; non potentius erit emendare orasque mavult quam sua. nec deerant plura, quae dicerem; sed neminem haec utilitas fugit, atque utinam tam non pigeat facere istud quam non displicebit. quod si potuerit obtineri, non ita difficilis supererit quaestio, q
Abbreviated transcription (Latin):
intra utoris officiũ existimãda est. At demolrar urtute
uł si qñ ita incidãt uicia id professiõis eiꝰ atq promissi qͣ
se magr̃m eloquẽtię policet᷑ max̾ propͥũ est: eo ꝗdĩ ualidius

Expanded text:
infra rhetoris officium existimanda est. at demonstrare virtutes infra rhetoris officium existimanda est. at demonstrare virtutes vel, si quando ita incidat, vitia, id professionis eius atque promissi, quo se magistrum eloquentiae pollicetur, maxime proprium est, eo quidem validius
Abbreviated transcription (Latin):
lucii erassi temporib coepiste ci auctor est: quorũ ĩ signis max
plocius fuit :
TPratione dedamãdi post paulũ interĩ ꝗa pͥma iheto¬
riasfudimẽta tractamus. nõ mittedũ uidet᷑ id qͦ g  moneã
q̃tũ sit colaturus ad profectũ discentiũ rhetor: si quẽ ad modũ
a grãmaticis exigit᷑ peetarũ enãratio ita ip̃e qͦ historiȩ atq
& magis orationũ lectione susceptes a se discipulos instruxeit
qͥ nos inpaucs quoꝵ id etas ꝓxagebat & parẽtes util esse gre¬
diderãt seriuum. Ceterũ sentientib iã tũ optimia i dui res im¬
pedimẽto fuerãt. quod & lenga cõsuetudo alit̾ doãdi ficerat
magis ꝑ auditores ꝗa nõ uident᷑ tẽpora suffectura si legẽtib
singulis pire sẽꝑ ip̃i uelit  & hercule p̃lectio q̃ inhoe adhiet᷑
ut facile atq distinte pueri scripta oculis sequãt᷑. & illaq

Expanded text:
Crassi temporibus coepisse Cicero auctor est; quorum insignis maxime Crassi temporibus coepisse Cicero auctor est; quorum insignis maxime Plotius fuit. sed de ratione declamandi post paulum. interim , quia prima rhetorices rudimenta tractamus, non omittendum videtur id quoque, ut moneam, quantum sit collaturus ad profectum discentium rhetor, si, quemadmodum a grammaticis exigitur poetarum enarratio, ita ipse quoque historiae atque etiam magis orationum lectione susceptos a se discipulos instruxerit; quod nos in paucis, quorum id aetas exigebat et parentes utile esse crediderant, servavimus. ceterum sentientibus iam tum optima duae res impedimento fuerunt, quod et longa consuetudo aliter docendi fecerat magis per adiutores, quia non videntur tempora suffectura, si legentibus singulis praeire semper ipsi velint. et hercule praelectio, quae in hoc adhibetur, ut facile atque distincte pueri scripta oculis sequantur, etiam i
Abbreviated transcription (Latin):
inter̃ĩ natura discernit᷑ interĩ tempor̃: q̃dã obtinori possit
ambigi solet. Ne ilła ꝗdẽ ignorare opo̾tet. leges aliqñ totas aliq̃n
ex p̃ate rẽphendi solere: cũ exemplũ rei utriusq nobis claris oratio¬
nib p̃beat᷑. Hec me fallet eas q leges else q̃ nõ in ꝑpetuũ xo¬
gint̃: sed de honorib aut ĩ periis. qualis manilia fuit de qͣ
pria rerũ de ꝗbus agit᷑. nõ comuni qualitate his fere ueteẽs
facultatẽ dig̃di exercuerũt. assũpta tñ adialectis argumẽtãdi
ratiõe Nã fitas ad imitationẽ fori cõsiliorũq matorias apud
grȩtos dicer̃: cirea denietriũ phalertu institutũ fere coustat. an
ab ip̃o id genus excitaciõis sit ĩuẽtũ. ut alio qͦ libro sũ cõfesso
parũ cõperi. Sedi ne ii ꝗdẽ ꝗ hoc tortissime affirmãt. ullo satis
idoneo auctõe nitũt᷑ Latinos no dic̃di p̃septores extremis¬

Expanded text:
interim natura discernitur, interim tempore. quaedam an obtineri possint, interim natura discernitur, interim tempore. quaedam an obtineri possint, ambigi solet. ne illud quidem ignorare oportet, leges aliquando totas, aliquando ex parte reprehendi solere, cum exemplum rei utriusque nobis claris orationibus praebeatur. nec me fallit, eas quoque leges esse, quae non in perpetuum rogentur, sed de honoribus aut imperiis, qualis Manilia fuit, de qupria rerum, de quibus agitur, non communi qualitate. his fere veteres facultatem dicendi exercuerunt assumpta tamen a dialecticis argumentandi ratione. nam fictas ad imitationem fori consiliorumque materias apud Graecos dicere circa Demetrium Phalerea institutum fere constat. an ab ipso id genus exercitationis sit inventum, ut alio quoque libro sum confessus, parum comperi; sed ne ii quidem, qui hoc fortissime adfirmant, ullo satis idoneo auctore nituntur. latinos vero dicendi praeceptores extrem
Abbreviated transcription (Latin):
de iure dubitari põt eiꝰ ꝗ rogat: ut de P dodi ꝗ nõ rite cre¬
atus tbunꝰ arguebat᷑: aut de ĩpiꝰ roͣgatiois quod est uariũ siue
iõ trino forte nũdino promulgata siue nõ idoneo die siue¬
contra ĩ t̾cessignes uł auspitia aliud ue ꝗͥ ꝙͥ legitimis obstet
Dicit᷑ lata esse uł ferri: siue alicui manẽtiũ legũ ripugnar
Sed hȩc ad illas pͥmas excitationes nõ ꝑtinẽt. Nã sũt hẽc atꝰ
cõplexũ ꝑsonaꝵ. tẽporũ. causarũ. Reliqua eadẽ fere uero
ambiguũ ĩ reb an lex sibi ip̃a consentiat anp̃teritũ referri
debeat: an ĩ singulos hoĩes maxime uõ comũe est q̃rere an
sit honesta au utilis. Nec ignoro plures fieri a plerisq partes
sed nos iustũ. piũ religiosũ. cȩteraq his similia honesto cõ¬
plectim᷑. Iusti tñ species nõ simplicit᷑ excun solet autNi de
re ip̃a q̃rit᷑ ut digna ne pena uł p̾mio sit aut de modo
p̃mii penae ue ꝗ tã maio ꝗͣ minor culpari põt. utilitasqͦ

Expanded text:
de iure dubitari potest eius, qui rogat, ut de P. Clodi, qui non rite creatus tribunus arguebatur; aut de ipsius rogationis, quod est varium, sive non trino forte nundino promulgata sive non idoneo die, sivecontra intercessionem vel auspicia aliudve quid, quod legitimis obstet, dicitur lata esse vel ferri, sive alicui manentium legum repugnare. sed haec ad illas primas exercitationes non pertinent; nam sunt hae citra complexum personarum, temporum, causarum. reliqua eadem fere vero ri debeat, an in singulos homines. maxime vero commune est quaerere, an sit honesta, an utilis. nec ignore, plures fieri a plerisque partes; sed nos iustum, pium, religiosum, ceteraque his similia honesto complectimur. iusti tamen species non simpliciter excuti solent. aut enim de re ipsa quaeritur, ut dignane poena vel praemio sit, aut de modo praemii poenaeve, qui tam maior quam minor culpari potest. utilitas quoque
Abbreviated transcription (Latin):
multũ ĩ sederit pro regula sermonis accipiẽdũ erit. Nã ut trã¬
sseat quẽ ad modũ uulgo ĩ periti loquũt᷑ tota sere theatra &oni¬
nẽ tir turbã ex clamasse barbaresimꝰ. Ergo cõsuetudinẽ sermo¬
di scieniciã nomiẽmꝰ cuiꝰ ars nõ ĩ hoc posita est: ut nouerimus
ꝗb q̃q syllaba litteris constet. Nã id ꝗdẽ ĩ fra gramatia officiũ ẽ¬
ed ut totã ut mea feet opinio supulitatẽ ĩ dubiis ht̃ pt lõ

Expanded text:
it. nam , ut transeam, quemadmodum vulgo imperiti loquantur, tota saepe theatra et omnem circi turbam exclamasse barbare scimus. ergo consuetudinem sermodi scientiam nominemus. cuius ars non in hoc posita est, ut noverimus, quibus quaeque syllaba litteris constet nam id quidem infra grammatici officium est, sed totam, ut mea fert opinio, subtilitatem in dubiis habet
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ diligc̃tissimꝰ fuit: &ĩ filio & ĩ epistolis appar& recte lo¬
quẽ di usq quaq exactor: Aut uim cesaris fregerũt editi
de analogia libri: aut ideo minus Messala nitidꝰ ꝗa quos¬
dã totos libellos nõ ubis modo singulis: sed x̃ litteris didit
nõ obstant hec disciplinȩ per illas eũtib sed circa illas herẽtib:
Uper est lectio ĩ qua puer ut sciat ubi suspendere spar
debeat quo loco uersũ distinguer̃: ubi claudat᷑ ses
nisi in opere ip̃o nõ põt. Unũ est igͣ qͥ in hac parte p̃cipiã ut
omĩa ista facere possit intelligat. Sit aũt ĩ pͥmis lectio uitilis
Qcũ suauitate quadã grauis: & nõ ꝗdẽ prose similisꝗa car su¬
plasinate ut nũc aplexisq fit effeminata: de qͦ gnr̃e optime
C cȩsarẽ p̃tixtatũ adhuc accepimꝰ dixisse. Si cantas mal:
cantas: si legis cantas. Nec peo sopeiã ut ꝗbusdã placet ad co¬

Expanded text:
huius diligentissimus fuit et in filio ut epistolis apparet recte lohuius diligentissimus fuit et in filio ut epistolis apparet recte loquendi asper quoque exactor? aut vim C. Caesaris fregerunt editi de analogia libri? aut ideo minus Messala nitidus, quia quosdam totos libellos non verbis modo singulis sed etiam litteris dedit? non obstant hae disciplinae per illas euntibus sed circa illas haerentibus. superest lectio, in qua puer ut sciat, ubi suspendere spiritum debeat, quo loco versum distinguere, ubi claudatur sensnisi in opere ipso non potest. unum est igitur, quod in hac parte praecipiam: ut omnia ista facere possit, intelligat. sit autem in primis lectio virilis et cum suavitate quadam gravis et non quidem prosae similis, quplasmate ut nunc a plerisque fit effeminata; de quo genere optime C. Caesarem praetextatum adhuc accepimus dixisse: si cantas, male cantas; si legis, cantas. nec prosopopoeias, ut quibusdam placet, ad co
Abbreviated transcription (Latin):
suui prãmaticus ĩ terponit his om̃ib. Nã hoc ualere plurimũ
debet Ego nisi quod cõsuctudo optinuerit sic scribendũ quidq
iudico quomodo sonat. Hic n est usus litterat ut custodi¬
ant uoces & uelut depõitũ reddãt legc̃tib itaq id expͥmẽ
debent quod dicturi sumꝰ . He ferre sũt emẽdate loquẽdi
scribendiq partes. duas reliquas significãt ornateq dicẽ dr
nõ eꝗdẽ grãmaticis aufero : sed cũ mihi officia rhectoris suꝑ¬
sint maiori oꝑi reseruo reddit aũt illa cogitatio quosdam̃
fore ꝗ hic q̃ diximꝰ parua nimiũ & ĩpedimẽta qͦ maius
aliꝗͥ agenti putẽt. Nec ipe ad extrema usq apsietatẽ & in¬
ꝙtas cauillatiões descendẽdũ : atq his ĩ genia cõadi & cõi¬
nui credo Sed nihil exgrãmatice nocuerit nisi ꝙ suꝑua¬
cuũ est. an ideo minor est. Mtullius orator q̃ idẽ artis

Expanded text:
suum grammaticus interponat his omnibus; nam hoc valere plurimum suum grammaticus interponat his omnibus; nam hoc valere plurimum debet. ego nisi quod consuetudo obtinuerit sic scribendum quidque iudico, quomodo sonat. hic enim est usus litterarum, ut custodiant voces et velut depositum reddant legentibus, itaque id exprimere debent quod dicturi sumus. hae fere sunt emendate loquendi scribendique partes; duas reliquas significanter ornateque dicendi non equidem grammaticis aufero, sed cum mihi officia rhetoris supersint, maiori operi reservo. redit autem illa cogitatio, quosdam fore, qui haec quae diximus parva nimium et impedimenta quoque maius aliquid agentibus putent. nec ipse ad extremam usque anxietatem et ineptas cavillationes descendendum atque iis ingenia concidi et comminui credo. sed nihil ex grammatice nocuerit, nisi quod supervacuum est. an ideo minor est M. Tullius orator, quod idem artis
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ ceruũq u. &o litteris scipserũt: ꝗa subiecta sibiuoca¬
ls r̃ unũ sonũ coalesceͣ & cõfundi neꝗret. Nũc u. qͣemina
scribũt᷑ ea ratiõe qua reddidi Neutro sane modo uox quã
sentimꝰ afficit. Nec ĩ utilit claudiꝰ aeolica ⁊dãt dieꝗ hes usꝰ
luteraꝵ adicaerat. Illud nũc melius qͥ cũi tribꝰ qͣuas p̃posui
luteris enotamꝰ ̃ qͥ pueris nobis ad pinguẽ sane sonũ quoi os
utebãt᷑ tm̃ ut ab illo ꝗ distingueret᷑ Quid quȩ scribũt᷑ aliter
ꝗ enũciane᷑ : Nã & caius c łittera significat᷑ q̃ i uersã muli¬
sacris apparet Nec gncus eã littorã ĩ p̃noib nota accipit q̃ sõat
ꝑt columa cõsules xempta n lutera legimꝰ & subura cũt¬
bus literis notat᷑ .c trtiã ondit. Multo sũt gñis huiꝰ. Sidh
qͣ uercor ne modũ tã ꝑ ãue qͥstiois excesserint. Iudiciũ aũt

Expanded text:
seruum ceruumque u et o litteris scripserunt, quia subiecta sibi vocaseruum ceruumque u et o litteris scripserunt, quia subiecta sibi vocalis in unum sonum coalescere et confundi nequiret; nunc u gemina scribuntur ea ratione, quam reddidi; neutro sane modo vox, quam sentimus, efficitur. nec inutiliter Claudius Aeolicam illam ad hos usus litteram adiecerat. illud nunc melius, quod cui tribus, quas praeposui, litteris enotamus; in quo pueris nobis ad pinguem sane sonum qu et oi tantum ut ab illo qui distingueretur. quid ? quae scribuntur aliter quam enuntiantur? nam et Gaius C littera significatur, quae inversa mulisacris apparet. nec Gnaeus eam litteram in praenominis nota accipit, quae sonat; et columnam et consules exempta n littera legimus; et Subura, cum tribus litteris notatur, c tertiam ostque vereor ne modum tam parvae quaestionis excesserint. iudicium autem
Abbreviated transcription (Latin):
ut mediã ÷ litterã q̃ ueterib uͫ fuerat acciperẽt . C pm̃u
cesaris⁊ scriptiõe tradit᷑ factã. Here nũc e lutera terininamꝰ
At ueterũ comicoꝵ ad huc libris ĩ uenit᷑ hergadme ueniti
ꝙ iac̃ ucpistolis augusti quas sua manu scripsit᷑ aut emẽda¬
uit de prẽdit᷑. Quid nõ cato censorius dic̃ & fac dice & face scͥ¬
psit. E undẽq ĩ cȩteris q̃ similit̾ cadũt modũ tenuit: quod
& ex ueterib ciꝰ libris manifestũ est: &̃ a messalla ĩ libro
de s littera põitũ sibe & quase scriptũ ĩ multoꝵ libris ẽ des
hoc an uoluerĩt auctores nescio titũ luuũ itabis usũ ꝗpedi¬
ano cõperio. ꝗ & ip̃e eũ seq̃bat᷑ he ᷤ noͣ i lutera finim: Quid
dicã uortices & uorsus ceteraq adeũdẽ modũ qͥ pͥmo scipio
affricanꝰ ĩ E. litterã secũdã uertisse dicit᷑. Hostri p̃ceptores

Expanded text:
ut media i litteram, quae veteribus u fuerat, acciperent, Gai primum ut media i litteram, quae veteribus u fuerat, acciperent, Gai primum Caesaris inscriptione traditur factum. here nunc e littera terminamus, at veterum comicorum adhuc libris invenio heri ad me venit; quod idem in epistolis Augusti, quas sua manu scripsit aut emendavit, deprehenditur. quid ? non Cato Censorius dicam etfaciam dicem et faciem scripsit, eundemque in ceteris, quae similiter cadunt, modum tenuit, quod et ex veteribus eius libris manifestum est et a Messala in libro de s littera positum? sibe et quase scriptum in multorum libris est, sed an hoc voluerint auctores, nescio; T. Livium ita his usum ex Pediano comperi, qui et ipse eum sequebatur; haec nos i littera finimus. quid dicam vortices et vorsus ceteraque ad eundem modum, quae primus Scipio Africanus in e litteram secundam vertisse dicitur? nostri praeceptores
Abbreviated transcription (Latin):
proximã ab ultima litterã ⁊habebũt & i: longã tͥminabãtur
Alla rationẽ sequẽtes utem̃ . E: gemĩa qualia sũt hȩc aurci arg̃
i. & similia idq iis p̃cipue ꝗ ad lectiõem ĩ stituẽtur &ipe
dimẽto erit sicut ĩ giecis accidit adiectiõe .i. littere quã nõ so¬
lũ dc̃is cãib ĩ parte ultima ascribũt: sed ꝗbuasdã & in t̾ponũt¬
ut ĩ Auidnoe ꝗa ethi mologia ex diuisione in trisyllabis facta
de sider& cã littrrã ac syllabã cuiꝰ secũda nũc ł luterã ponim
uarie ꝑ a & efferebant ꝗdã scmꝑ ut greti ꝗdã singulant tã¬
tũ tũ in dt̃m uł ꝯenitiuũ casũ incidissent und pictiĩ uestis &
aulai uiroꝰ amãtissimꝰ uetustatis carminib ĩ seruit. ĩ iisdẽ plu¬
pali nuo t iutebant᷑ his syllabe galbae. est ĩ hac qͦ parte lucilii
tera media uocaliũ legaꝵ uł subiecta longis esset gemina¬
cemina dicimus uissi una aixeratu& ortimꝰ mnaxinius

Expanded text:
 i longa terminabuntur, illam rationem sequentes utemur e gemina, qualia sunt haec aurei, argentei et his similia. idque iis praecipue, qui ad lectionem instituentur, etiam impedimento erit; sicut in Graecis accidit adiectione i litterae, quam non solum dativis casibus in parte ultima ascribunt sed quibusdam etiam intut in ΛΗΙΣΤΗΙ quia etymologia ex divisione in tris syllabas facta desideret eam litteram. ae syllabam, cuius secundam nunc e litteram ponimus, varie per a et i efferebant; quidam semper ut Graeci, quidam singulariter tantum, cum in datiuum vel genitivum casum incidissent, unde pictai vestis et aquai Vergilius amantissimus vetustatis carminibus inseruit. in iisdem plurali numero e utebantur, hi Syllae, Galbae. est in hac quoque parte Lucilii tera media vocalium longarum vel subiecta longis esset, geminagemina dicimus iussi, una dixerunt. iam optimus maximus,
Abbreviated transcription (Latin):
ad firimnius etatis robur reseruẽt᷑ Comedia ȩqͣ plurima cõfer¬
re ad cloquẽtiã põt. cũ per om̃es & personas & affectꝰ eał.
Quẽ usu ĩ pueris putẽ paulo post suo loco dicã. Nã cũ mores
in toto fuerit/ inter p̾cipue legenda erit de menãdro loquõ
Nec tamẽ excluscr̃ alios. Nã latini qͦ auctores afferẽt utilita¬
tis aliqͥ sed pueris q̃ max̾ ingeniũ alant atq aũim augeãt
p̃legenda ceteris q̃ ad cruditiõem m̃o ꝑtinẽt lõga etas spaciũ
dabit. Multũ aũt ueteres & latĩ cõferũt quãꝗͣ pleriq plusi ge¬
nio ꝗͣ ãte ualuerĩt. Impͥmis copiã u̾boꝵ qͦꝵ ĩ tragoedus q̃uitas i¬

Expanded text:
ae plurimum conferre ad eloquentiam potest, cum per omnes et personas et adfectus eat, quem usum in pueris putem, paulo post suo loco dicam; nam cum mores in tuto fuerint, inter praecipua legenda erit. de Menandro loquor, nec tamen excluserim alios. nam Latini quoque auctores adferent utilitatis aliquid. sed pueris, quae maxime ingenium alant atque animum augeant, praelegenda; ceteris, quae ad eruditionem modo pertinent, longa aetas spatium dabit. multum autem veteres etiam Latini conferunt, quanquam plerique plus ingenio quam arte valuerunt in primis copiam
Abbreviated transcription (Latin):
bũs & omniũ ingnaris insiderit : nõ mõ q̃ diferta sed uł
magis q̃ honesta sũt discãt. ł deoq optime istitutũ ẽ ut ab
Neq m. semel legent᷑ int̾im & sublimitate heroici carminis
aũis assurgat. & ex magnitudine rerũ spũm ducat. & opti¬
mis ĩbuat᷑. Utiles tragocdie al unt & liria: si tñ ĩ his nõ au¬

Expanded text:
is insederit, non modo quae diserta, sed vel magis quae honesta sunt, discant. Ideoque optime institutum est, ut ab Nec enim semel legentur. Interim et sublimitate heroici carminis animus assurgat et ex magnitudine rerum spiritum ducat et optimis inbuatur. Utiles tragoediae: alunt et lyrici, si tamen in his non au
Abbreviated transcription (Latin):
mã adiectã qͥ manitestũ est & iã ex columna rostrata q̃ estdi¬
uilio ĩ foro põita. Int̾im qͦ ut ĩ puluinari solis ꝗ colit᷑ iusta
edẽ quir̃i uespurg: qͥ uesperuginẽ acapimꝰ. De mutatiõe xelit¬
teraꝵ de qͥ supra dixi nihil repetere hic netesse est. fortasse .ti. sic̃
scxibebant õ loquebant᷑. Semiuolas ꝯeminare diu nõ fuit gisliaa¬
tatissimi moris atq e cõtrano usq ad aeciũ ultra ue pores¬
tas syllabas geminis ut dixi uocabulis scripserũt. diuciꝰ durauit
ut en iũgendis eadẽ ratiõe qͣ ꝯrȩti eiꝰ uretẽt᷑: ea cãĩb nũis q
discreta ẽ ut luciliꝰ p̃cipit lã puerei uenere es posteemũ facito

Expanded text:
mam, quod manifestum est etiam ex columna rostrata, quae est Duilio in foro posita; interim g quoque, ut in pulvinari Solis, qui colitur iuxta aedem Quirini, vesperug, quod vesperuginem accipimus. de mutatione etiam litterarum, de qua supra dixi, nihil repetere hic necesse est, fortasse enim sicut scribebant etiam loquebantur. semivocales geminare diu non fuit usitatissimi moris, atque e contrario usque ad Accium et ultra porrectas syllabas geminis, ut dixi, vocalibus scripserunt. diutius duravit, ut e et i iungendis eadem ratione qua Graeci ει uterentur; ea casibus numerisque discreta est, ut Lucilius praecipit: iam
Abbreviated transcription (Latin):
na comutat. Est ã : diuidẽdis uibis obferuatio: mediã
litterã iõsonãtẽ pori an sequẽti syllabȩ ad uigas. Haruspexn ꝗa
pars eiꝰ posterior a spectãdo ã .s. litterã tertiȩ dabimꝰ. Abstemiꝰ
qa ex abstinẽtia temeti cõpoita uoꝵ est pͥmȩ relinquet᷑. Nla R
ꝗ de ĩnuluis ubis utẽ dũ puto. nisi q̃ signifficãt & ut sola poĩat̃
hos eo nõ omis quod quidã eãb̃stioes a se quat᷑ necessariã crea¬
ũt cũ sir e littera q̃i ad om̃es uocales iñ suã yferat. Rerũ uuaho¬
graphia qͦ cõsuctudini ẜuit deoq sepe mutata ẽ. Nã illa ue¬
tustissima trãseo tẽpora ꝗb & pauciores litere n ͨ simiłs his nr̃is
earũ formȩ fuerũt. & iusq diu̾sa sic̃ apud ꝯrecos o liitera q̃¬

Expanded text:
m gemina commutatur. est et in dividendis verbis observatio, mediam m gemina commutatur. est et in dividendis verbis observatio, mediam litteram consonantem priori an sequenti syllabae adiungas: haruspex enim, quia pars eius posterior a spectando est, s litteram tertiae dabit; abstemius, quia ex abstinentia temeti composita vox est, primae relinquet. nam k quidem in nullis verbis utendum puto, nisi quae significant, ets a sequatur, necessariam credunt, cum sit c littera, quae ad omnes vocales vim suam perferat. verum orthographia quoque consuetudini servit, ideoque saepe mutata est. nam illa vetustissima transeo tempora, quibus et pauciores litterae nec similes his nostris earum formae fuerunt et vis quoque diversa, sic
Abbreviated transcription (Latin):
mus. palus aliud pͥore syllaba longa aliua sequẽti significat .
plerũq hac nota admonẽdi sumꝰ. Similit̾ purauerũt illa qͦ ser¬
uanda discrimina ut exp̃positionẽ si u̾bũ seqret᷑ specto adiecta
sccũde syllabȩ s. littera si uecto pecto remota s scriberemꝰ. Illaqͦ
seruata ẽ amultis differẽtia ut ad cũ esso& p̃poitio .d. litteram
cũ aũt coniũctio I. acciperet. Itẽq cũ si tp̃s significar& per
Uom si comitẽ ꝑc ac duas sequẽtes scriberet᷑. frigidiora his
ałia ut ꝙꝗ .c. quartã haberet ne ĩ togar̃ bis uiderem᷑ : & qͥotidie
nõ cotidie ut sit qͣ dieb: Nerũ hȩc ia & int̾ ip̃as mneptias cua¬
nucrũt. Queri solet ĩ scribendo p̃poĩtioẽs sonũ quẽ uĩctę ef
ficiũt an quẽ seperate obsexuare cõueniat : ut cũ dico obti¬
nuit secũdã ti .s licterã ratio poscit aures magis audiũt p
E ũ munis illud ri qͥ ueritas exigit sequẽtis syllabe sono uctũ

Expanded text:
ur, palus aliud priore syllaba longa aliud sequenti significat, eplerumque hac nota monendi sumus. similiter putaverunt illa quoque servanda discrimina, ut ex praepositionem, si verbum sequeretur specto, adiecta secundae syllabae s littera, si pecto, remota scriberemus. illa quoque servata est a multis differentia, ut ad, cum esset praepositio, d litteram, cum autem coniunctio, t acciperet, itemque cum, si tempus significaret, per qu, si comitem, per c ac duas sequentes scriberetur. frigidiora his alia, ut quidquid c quartam haberet, ne interrogare his videremur; et quotidie non cotidie, ut sit quot diebus. verum haec iam etiam inter ipsas ineptias evanuerunt. quaeri solet, in scribendo praepositiones sficiunt, an quem separatae, observare conveniat: ut, cum dico optinuit secundam enim b litteram ratio poscit, aures magis audiunt p munis, illud enim, quod veritas exigit, sequentis syllabae sono victum
Abbreviated transcription (Latin):
topper. & antigerio & exanclare & prosapia & saliorũ carmina
uix sacerdotibus suis satis ĩ tellecta. Sed illa mutari uetat pligio¬
& fonsucratis utendũ est. oratio uõ uiꝰ sũma utus ẽ ꝑspicuitas

Expanded text:
topper et antegerio et exanclare et prosapia et Saliorum carmina topper et antegerio et exanclare et prosapia et Saliorum carmina vix sacerdotibus suis satis intellecta. sed illa mutari vetat religioconsecratis utendum est; oratio vero, cuius summa virtus est perspicuitas,