comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
RACCIEVA magnitudine muemimnus tuymum talenta .xi. pependise
Eiuisdem taudae satitudmem duo cubita ꝙ palimum suit & in quibidam
anib haud minor est sylutus in nilo esex in rhȩno actilus inpado in¬
ertiã iniguescens ad mile aliquando libtas cathenatus captus hamo
net nisi boum iugis extractus. Atqui hune mininius appellatus cdipet¬
clupea: uenam quandam euis in faucib mita cupidine appetens morsue
ammas. Sylierus grassatur uibicimq ett omine ammal aepetens equos in¬
natantes saepe demergens praccipue m rhȩno germaniae amne pro¬
tglis boum. & in danubio mari extrahitur porculo marmo similimus &
m boritene memoratur practipua magnitudo in ilis ossib somisue inter¬
sitis caime praedulci: In gauge indiae platanistas uocant restro delplhiui
Q c auda magnituchnie autem. xr. cubitoꝵ. in eodem esse statius sebo¬
lus haud mocdito muatulo affers uecmes bramonis bmis . hx. cubitoꝵ catu¬
leos qui noma facie traxerant. his tantas esse ures ut elephantos ad

Expanded text:
raecipua magnitudine thynni. invenimus talenta XV pependisse, eiusdem caudae latitudinem duo cubita et palmum. fiunt et in quibusdam amnium haut minores, silurus in Nilo, isox in Rheno, attilus in Pado, inertia pinguescens ad mille aliquando libras, catenato captus hamo nec nisi boum iugis extractus. atque hunc minimus, appellatus clupea, venam quandam eius in faucibus mira cupidine appetens morsu exanimat. 45 silurus grassatur, ubicumque est, omne animal appetens, equos innatantes saepe demergens. praecipue in Moeno Germaniae amne protelis boum et in Danuvio marris extrahitur, porculo marino simillimus. et et in Borysthene memoratur praecipua magnitudo , nullis ossibus spinisve intersitis, carne praedulci. in Gange Indiae platanistas vocant, rostro delphini et cauda, magnitudine autem XVI cubitorum. in eodem esse Statius Sebosus haut modico miraculo adfert vermes, branchiis binis sex cubitorum, caeruleos, qui nomen a facie traxerunt. his tantas esse vires, ut elephantos ad
Abbreviated transcription (Latin):
spitante autro pauciorib At hyene eȩdem in exigua agua non tellerant n
in tutba. Ideos cira uegilias maxime caguantur fleminib tamen praetque
turbidis pastintur noctib exauimes i piscum folȩ non flutant¬
ACUS est italiae Benacus in Ueronensi agro niiium ammnem trans mutẽs
ad cuius emeisus annuo tempore octobri fere menst autimmali sydere ut
palam est & hyemato lacy fluctib glorieraitȩ uoluintur in tantim mitabi¬
li multitudimne ut mn excipuilis eius fiuminis ob hoe ipeslmn fabricatis singulo

Expanded text:
spirante, austro paucioribus . . . .ant hieme, eadem in exigua aqua non tolerant neque in turbida. ideo circa vergilias maxime capiuntur fluminibus tum praecipue turbidis. pascuntur noctibus. exanimes piscium solae non fluitacus est Italiae Benacus in Veronensi agro Mincium amnem tramittens, ad cuius emerso annuo tempore, Octobri fere mense, autumnali sidere, ut palam est, hiemato lacu, fluctibus glomeratae volvuntur in tantum mirabili multitudine, ut in excipulis e
Abbreviated transcription (Latin):
mi: alia corio tantum ut delplimm. tortict ut cestudͥms. Suicim diracia
ut ostreue & conchae. rustis ut lotustae ̃e spiis ut e chͥm̃i squamis ut piꝰ¬
Eis aspera cuteut squatina in lignum ꝗ ebora polumtut mou ut murexȩ
alia milla ut pohpeiꝰ.
Uae pilo uestumtur annmal pariunt ut pistrix balera uitulus. hic parit in
teria petudum more. secinidos partus reddit mitu tanum modo coȩret
deducit in mare. E eo subinde assuefatiens. In terticumtur difficuter nisi ca¬
pite elio ipsis m sono mugitus unde nome uitui actipumt Tamen discips¬
na uaces pariter & uisu populum salutant. sondito fremitu nomne uo.¬
cati cespondent. Nuiium amiinal grtiuiore somno praemini p̃errus̃s quib
in mari utuntur. humi quoq uice pedim serpunt peles eotum etiam detta¬
ctas corpori sensum equoꝵ retinere tradime sempetq aesti matis recedar¬
te inhouiesceie praeterea dexterae pennae ium sopori faram messe som¬
nosq allicẽti subditam capiti.

Expanded text:
mi, alia corio tantum ut delphini, cortice ut testudines, silicum duritia ut ostreae et conchae, crustis ut locustae, crustis et spinis ut echini, squamis ut pisces, aspera cute ut squatina, qua lignum et ebora poliuntur, molli ut murenae, alia nulla ut polypi. uae pilo vestiuntur, animal pariunt, ut pristis, ballaena, vitulus. hic parit in terra, pecudum more secundas partes reddit. initu cantum modo cohaeret; deducit in mare, ex eo subinde adsuefaciens. interficiuntur difficulter nisi capite eliso. ipsis in sono mugitus — unde nomen vituli —, accipiunt tamen disciplinam vocemque pariter et iussu populum salutant incondito fremitu, nomine vocati respondent. 42 nullum animal graviore somno premitur. pinnis, quibus in mari utuntur, humi quoque vice pedum serpunt. pelles eorum etiam detractas corpori sensum aequorum retinere tradunt semperque aestu maris recedente inhorrescere, praeterea dextrae pinnae vim soporiferam inesse somnosque adlicere subditam capiti
Abbreviated transcription (Latin):
Al EA plirres gentium pro foeno utuntur. melior ea quo tenuuior mi¬
nutiors & pulueri propior: ideo optima e mio proxima to ordeo pos.¬
sima ex tritico praeterꝙͣ iumentis opere laborantio sumumi axo¬
siz loci cum maruerit baculs frangunt ubstrita auroralim. Si
palea deficit & sulmus teritur Ratio haec matirius desectus nuria
no bub datur. Sunt qui accedant in atuo & stipulas magno Uirgilii pre¬
conio Summna autem eius ratio ut herbatum semen exurant R ituse
uersos magnitudo facit messium & charitas operauoꝵ¬

Expanded text:
plures gentium pro feno utuntur. melior ea, quo tenuior miplures gentium pro feno utuntur. melior ea, quo tenuior minutiorque et pulveri propior; ideo optima e milio, proxima ex hordeo, pessima ex tritico, praeterquam iumentis opere laborantibus. culmum saxosis locis, cum inaruit, baculo frangunt substraturi animalibus. si palea deficit, et culmus teritur. 300 ratio haec: maturius desectus, muria o bubus datur. sunt qui accendant in arvo et stipulas, magno Vergili praeconio. summa diversos magnitudo facit messium et caritas opera
Abbreviated transcription (Latin):
entrarium iuncto. Ita diceptae in uallum cadunt spitae stipulae alibi
media falce practidintur atq inter duas mergites spica destringit᷑
inteepraetantur cum extrahant sucum. Differentia ubi stipula domos
contegunt quam longissimam feruant ubi foeni mopia e framento pa¬
leam quaerunt panici sulmo non tegunt. mili culmum fere inurũt
manuai sigillatim legunt galliae. mesis ipsa alibi tribulis in area. alibi
equorum gressib exteritur: alibi perticis flagellatur. Triticum quose
uus feritur metitur copiosius iuenitnr quo celerius uero hoc spetiosius
ac rolustius. lex aptissima anceg̃ granum indiuescat & tum iam tra¬
xerit colorem. Oraculum ueco biduo celerius messem facere potius ꝙͣ
biduo serius. Siliginis & tritici etiam ratio in area crreoq far qr diffi¬
cuter Ecutitur onuenit cum palea uasendi & stipula tantum &
austris liberatur.

Expanded text:
contrarium iuncto; ita dereptae in vallum cadunt spicae. stipulae alibi contrarium iuncto; ita dereptae in vallum cadunt spicae. stipulae alibi mediae falce praeciduntur, atque inter duas mergites spica destringitur. interpretantur, cum extrahant sucum. 297 differentia haec: ubi stipula domos contegunt, quam longissimam servant; ubi feni inopia, e stramento paleam quaerunt. panici culmo non tegunt, milii culmum fere inurunt, gillatim pectine manuali legunt Galliae. 298 Messis ipsa alibi tribulis in area, alibi equarum gressibus exteritur, alibi perticis flagellatur. triticum quo serius metitur, copiosius invenitur; quo celerius vero, hoc speciosius ac robustius. lex aptissima: antequam granum indurescat et cum iam traxerit colorem; oracullum vero: biduo celerius messem facere potius quam biduo serius. siliginis et tritici eadem ratio in area horreoque. far, quia difficulter excutitur, convenit cum palea sua condi, et stipula tantum et aristis liberatu
Abbreviated transcription (Latin):
sarbunculi non noceant. ali siluri sarnem ieuiter uri auento ut per
totam Uineam fumus dispcugatur. Uarro auctor est quod fi fidiculas
occasu: quod esb mitium autimni uia picta consecretur inter uites¬
minus nocere tempestates. Archioius ad anchiocum syriae regem scri¬
spsit. Ssi ficedi nouo seruetur tubeta rana in media segete non est no¬
xias tempestates. Opera tustica huius interualli terram iterare arbores
incumfodere ut ubi aestiuosa regio postat actinulare gemiantia ni¬
si in solo luxurioso fodienda non sune seminaria purgare sarcuio mes:¬
sem ordeaceam facere aieam messem praeparare. saconis sententia
amurca temperatam Urigilii operosius maiore ex parte aequant tam¬
tum & fimo bubulo dilutiore illmiunt. Id satis ad puliĩs remediũ uidet᷑¬
RESSIs ipsius ratio uaria galliarum lacifundia uali praegrandenis den¬
tib in margine infestis duab rotis per segetem peluntur inmento in

Expanded text:
carbunculus non noceat. Alii siluri carnem leniter uri a vento, ut per carbunculus non noceat. Alii siluri carnem leniter uri a vento, ut per totam vineam fumus dispergatur. Varro auctor est, si fidiculae occasu, quod est initium autumni, uminus nocere tempestates. Archibius ad Antiochum Syriae regem scripsit, si fictili novo obruatur rubeta rana in media segete, non esse noxias tempestates. Opera rustica huius intervalli:terram iterare, arbores circumfodere aut, ubi aestuosa regio poscat, adcumulare —germinantia nisi in solo luxurioso fodienda non sunt—, seminaria purgare sarculo, messem hordeaciam facere, aream messi praeparare, Catonis sententia amurca temperatam, creta Vergili operosius. maiore ex parte aequant tantum et fimo bubulo dilutiore inlinuunt. id satis ad pulveris remedium videtuessis ipsius ratio varia. Galliarum latifundis valli praegrandes, dentibus in margine insertis, duabus rotis per segetem inpelluntur, iumento in
Abbreviated transcription (Latin):
rit iamprimum hanc inurciam omnib annis accidere non posse propter
statutos syderum curtus. nec nnsi paucis noctib anni. Idq quando futuꝵ¬
fit facile nosci ac ne per omnes menses timẽntur: eaunns lege diuius
aestate interlinia praeterꝗͣ biduo secia esse hyene plenibhunia ne nis
aestiuis brenisiinisq noctib metu dieb non ita ualece: practerta tam ftõ¬
cile intelligi ut formica minimum animal interlumo quiescat pleni¬
lumo & etiam noctib operetur auem pari᷑am oruiente syrio ipso die non
auria quiescente. quoniam neq in nube neq in flatu cadunt rores
sic quoq non sine remedio sarmenta alit palearum a ceruos ꝙ enuul¬
sas herbas fruticesq per uineas camposq cum timebis incendito fu:¬
mus medebitur. hic e paleis & contra nebulas auxiliaturr ubi nebu¬
lae nocent. Quidam tres cantros uiuos sremri uibent in arbustis ut

Expanded text:
rit, iam primum hanc iniuriam omnibus annis accidere non posse propter rit, iam primum hanc iniuriam omnibus annis accidere non posse propter statos siderum cursus nec nisi paucis noctibus anni idque quando sit futurum facile nosci ac ne per omnes menses timeretur, earum lege divisum aestate interlunia praeterquam biduo secura esse, hieme plenilunia, nec nisi aestivis brevissimisque noctibus metui, diebus non idem valere. Praeterea tam facile intelligi, ut formica minimum animal interlunio quiescat, plenilunio operetur etiam noctibus, avem parram oriente Sirio ipso die non aura quiescente, quoniam neque in nube neque in flatu cadunt rores, sic quoque non sine remedio. Sarmenta aut palearum acervos et evulsas herbas fruticesque per vineas camposque, cum timebis, incendito, fumus medebitur. Hic e paleis et contra nebulas auxiliatur, ubi nebulae nocent. Quidam tres cancros vivos cremari iubent in arbustis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rim & sanis ortum post dies a solsticio .xxiii. sed interlimio octidente.
quoniam uapore constat culpa aciniq praecoquinitur in callu cufus pde¬
nilumum noc& ad iii. noñ. Illii sum aegypto canicula exoritur uel certe
.xui.hł augusti cum Italias. Item .xiii. Rł. augussi tum aquila octidit us¬
q in .x. hł eiusdem. Extra has causas funt umalia altera quae aguntue
ad xiiii. Rł. septembr larco & a fidicula incipiente octidere mane de¬
terminat quod uuit initium autuni esse & himc diem festum tempesta¬
tib hiniendis insticutum. Nunc fidiciũa octidere ad . Ui. idus augusi ser¬
uatur Intra haec taelestis sterilitas. neq negauerim posse eam permintari
aibitrio legentium locorum extuantium naturas & a nobi rationem de¬
monstratam satis est. Reliqua obseruatione cuiusq sonstabunt. Alterutrus
quidem fore in causa hoc est. Reliqua obseruatione plenilimum aut incer¬

Expanded text:
rim et canis ortum post dies a solstitio viginti tres, sed interlunio accidente, rim et canis ortum post dies a solstitio viginti tres, sed interlunio accidente, quoniam vapore constat culpa acinique praecoquuntur in callum. Rursum plenilunium nocet a. d. IIII nonas Iul., cum Aegypto canicula exoritur, vel certe XVI kal. Aug., cum Italiae oritur, item XIII kal. Aug., cum aquila occidit usque in X kal. eiusdem. Extra has causas sunt Vinalia altera quae aguntur a. d. XIIII kal. Septembr. Varro ea fidicula incipiente occidere mane determinat, quod vult initium autumni esse et hunc diem festum tempestatibus inhibendis institutum. Nunc fidiculam occidere a. d. VI idus Aug. servatur. Intra haec constat caelestis sterilitas neque negaverim posse eam permutare algentium locorum et aestuantium naturas et a nobis rationem demonstratam esse satis est, reliqua observatione cuiusque constabunt. Alterutrum quidem fore in causa, hoc est plenilunium aut inter
Abbreviated transcription (Latin):
lam necese sit Idem itaq floralia .iii. kł etusdem institueͣnt urrbis an¬
no dxuiͦ. ex orat oraculis sibyllae ut omnia bene deflores cerent. hnnic
diem Uarro decerminat sole tauri partem quartamdeomam obeinen¬
te frgo si in hoc quatriduum intiderit penihinium fruges ꝙ ommia quat
fiorebunt laedi necesse erit ⁊ialia priora quae ante hos dies sunt .uiiii.
hł. mart. degustandis ⁊mis constituta ninl ad fructus attin& nec quae
adb idixinus ad uites oleasꝙ quoniam ecurum concceptus exortu neigiliaꝵ
ncipit ad .ui. idus maỹ ut docuimus Aliud hoc quatriduum est quod nt¬
q rore scodere : ex haurit enim frigidum sydus arctira post pudie octi¬
dens & multo minus pleniunium incidere .iii. noñ Iunii. iterum aguua
exoritur uesperi decretouo die florentib oleis uitioq si plenilunium¬
in eum incidat aequidem & soliticium.uiii. k. Iulii in simili causa dixe¬

Expanded text:
lam necesse sit. itaque iidem Floralia IIII kal. easdem instituerunt urbis anlam necesse sit. itaque iidem Floralia IIII kal. easdem instituerunt urbis anno DXVI ex oraculis Sibyllae, ut omnia bene deflorescerent. hunc diem Varro determinat sole tauri partem XIIII obtinente. ergo si in hoc quadriduum inciderit plenilunium, fruges et omnia, quae florebunt, laedi necesse erit. Vinalia priora, quae ante hos dies sunt VIIII kal. Mai. degustandis vinis instituta, nihil ad fructus attinent, nec quae adhuc diximus ad vites oleasque, quoniam earum conceptus exortu vergiliarum incipit a. d. I id. Mai., ut docuimus. aliud hoc quadriduum est, quo neque rore sordidas velim—exurit enim frigidum sidus arcturi postridie occidens —, et multo minus plenilunium incidere. <4> IIII non. Iun. iterum aquila exoritur vesperi, decretoin eum incidat. Equidem et solstitium VIII kal. Iul. in simili causa duxe
Abbreviated transcription (Latin):
necat modus interris huius iiurrias quam fecit in quacunq. son¬
nexitate somitatus utriusq causae: g ideo non pariter intoto orbe
sentitur ut nec dies aquilam diximus in Italia exoriri ad iii. kł Ia
narias. nec patitur ratio naturae quicꝗͥ in satis ante eum diem
spei esse certe Si uero interlunium incidat omines hybernos fruaꝰ
& pracroces laedi necese est Fudis fuit pruscorum uita atq sme
metuebant. prepterquae insituerunt fterias diesq festos Rubigalia flora¬
lia umalia fubigalia tuma onstituit anno regui sui .xiͦ. quae nincagũ.¬
tur ad uii. kl maii. Euoniam timc fere segetes uibigo occupat. hoctem¬
pus uario determinauit sole tauri partem .x. obtinente sicut tuno fe¬
rebat ratio. Sed uera causa est quod post dies undeuiginti ad aegumoe¬
tio uerno per id quatriduum uaria gentium obseruatione in .iiiiᵒʳ. Rl.
maii sanis octidit. Sydus & per se uehemens & cui praeoctidere tanicu¬

Expanded text:
necat. Modos in terras huius iniuriae. Quem fecit in quacumque connecat. Modos in terras huius iniuriae. Quem fecit in quacumque convexitate comitatus utriusque causae, et ideo non pariter in toto orbe sentitur ut nec dies. Aquilam diximus in Italia exoriri a. d. XIII kal. Ianuar. nec patitur ratio naturae quicquam in satis ante eum diem spei esse certae. Si vero interlunium incidat, omnis hibernos fructus et praecoces laedi necesse est. Rudis fuit priscorum vita atque sine metuebant, propter quod instituerunt ferias diesque festos Robigalia Floralia Vinalia. Robigalia Numa constituit anno regtur a. d. VII kal. Mai., quoniam tune fere segetes robigo occupat. hoc tempus Varro determinavit sole tauri partem x obtinente , sicut tune ferebat ratio. sed vera causa est, quod post dies undeviginti ab aequinoctio verno per id quadriduum varia gentium observatione in IIII kal. Mai. canis occidit, sidus et per se vehemens et cui praeoccidere canicu
Abbreviated transcription (Latin):
enim interlunio necesse est cum sole nob proximo sircuio curratigne
eius ominus recoepto candens eadem interbimio ab sit hyeme quoria
abscedit & sol.Item in pleniumio aestiuo procuil abeat a uersa soli. hyeme
autem ad nos per aestinum criculim accedat. frgo per fe rostida quoti¬
ẽs alget infinitum quantum illo tempore cadentes pruinas congelat An
te onnua autem duo genera este caelestis miuriae meminisse debenꝰ¬
Inum quad tempestates uocanius in quib grandines procellat. caetera¬
q similia intelliguntur. quae cum acciderint uis maior appelatur hee
ad horridis syderibh exeunt ut saepius diximus ueluti arcturo orione
edis Alia sunt illa quae suente celo serenisq noctio funt nullo ssetiente
nisi cum facta sunt pudlita haec ꝙ magnae differentiae i prieribus
alis rubigmem : alis urediem. aliis canicuuum appellantib omnib
uero steruitatem de his nine dicemus a nullo ante nosi prodita pri.¬

Expanded text:
enim interlunio necesse est cum sole proximo nobis circulo currat, igne enim interlunio necesse est cum sole proximo nobis circulo currat, igne eius comminus recepto candens, eadem interlunio absit hieme, quoniam abscedit et sol; item in plenilunio aestivo procul abeat adversa soli, hieme autem ad nos per aestivum circulum accedat. ergo per se roscida, quotiens alget, infinitum quantum illo tempore cadentes pruinas congelat. <1> Ante omnia autem duo genera esse caelestis unum quod tempestates vocamus, in quibus grandines procellae ceteraque similia intelliguntur, quae cum pleniluab horridis sideribus exeunt, ut saepius diximus, veluti arcturo, Orione, haedis. alia sunt illa, quae silente caelo serenisque noctibus fiunt, nullo sentiente nisi cum facta sunt. publica haec et magnae differentiae a prioribus , aliis robiginem, aliis uredinem, aliis carbunculum appellantibus, omnibus vero steri
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiae assetatorib athenis faetie eadem ratione tanta literatus
occasio est: quas aequidem nuscelo agrestib negotiis ꝙͣ potero dihiide
atq pecpicue. plerĩ dixere rorem mestunan sole acri frugib rubigi¬
nis sausam ese & sarbuntuli uitibi. quod ex parte fasum esse arbitror.
onmems uredinem frigore tantum onstare sole inoxio ia manifestĩ
fie aitendentib. Nan primum ominum hoc euenie nisi noctib & ante
solis atdorem depraehenditurr eotumq hmari ratione onstas: quomia
talis Inurria non fit nisi interiuio. plenaue liria. hoc est praeualente
tros enim habitu plena est ut saeprs diximus sed intersimio omine
liumen quel a fie accoepiet Relo regart diftrentia utuip hẽ magra¬
e sontrario in pleniluno uestate frigidas facit noctes hyeme tepidas.
siusa euidens sed alia redditur a fabiano graecisq auctorib. destate

Expanded text:
sapientiae adsectatoribus Athenis fecit eadem ratione. tanta litterarum sapientiae adsectatoribus Athenis fecit eadem ratione. tanta litterarum occasio est. quas equidem miscebo agrestibus negotiis quam potero dilucide atque perspicue. Plerique dixere rorem inustum sole acri frugibus robiginis causam esse et carbunculi vitibus, quod ex parte falsum arbitror omnemque uredinem frigore tantum constare sole innoxio. id manifestum fiet adtendentibus. nam primum omnium non hoc evenire nisi noctibus et ante solis ardorem deprehenditur totumque lunari ratione constat , quoniam talis iniuria non fit nisi interlunio plenave luna, hoc est praevalente. utroque enim habitu plena est, ut saepius diximus, sed interlunio omne lumen, quod a sole accepit, caelo regerens. differentia utriusque habie diverso in plenilunio aestate frigidas facit noctes, hieme tepidas. causa evidens, sed alia quam redditur a Fabiano Graecisque auctoribus. aestate
Abbreviated transcription (Latin):
dinis sarbone ecustȩ. Non omparantur hiue nialo graridinis pro¬
tellae quaes numꝙͣ annonae intuere charitatem. Agrorum quio¬
pe mala sunt illa sarbuncalus autem regionum mate patentiu non
difficili remedio nisi sallunuari magis naturam rerum homme
ꝗͣ fibi prodeseus maent. Ferunt de mocritum qui primus intellexit
ostenditqi cum terris aeli sotietatem spernentib hanc suram cius opue¬
lentissmuts siuium praenisa olei charitate &e futuro nerguiarior¬
tor qua diximus ratione. Ostendimusq iam planius magna trmnc utili¬
tate propter spem oliuae soemise in toto tracta ommne oltum. nuiran¬
tibq paupertatem & quietem doctrinaꝵ quam ei sciebant in primis
ordi esse. Atq ut apparuit sausa & ingens diuitiaꝵ sirisus restituisste
mertem anxie & auide dominoum poenitentiae conceptu mptoba¬
uisse opes sibi tum ueliq in facii fore. hoc postea sextius gͦ Romanis

Expanded text:
dinis carbone exustae. non conparantur huic malo grandines, prodinis carbone exustae. non conparantur huic malo grandines, procellae quaeque umquam annonae intulere caritatem. agrorum quippe mala sunt illa, carbunculus autem regionum late patentium, non difficili remedio, nisi calumniari naturam rerum homines quam sibi prodesse mallent. 273 ferunt Democritum, qui primus intellexit ostenditque caeli cum terris societatem, spernentibus hanc curam eius opulentissimis civium, praevisa olei caritate futura ex vergiliarum ortu qua diximus ratione ostendemusque iam planius, magna tum vilitate propter spem olivae coemisse in toto tractu omne oleum, mirantibus qui paupertatem quietemque doctrinarum ei sciebant in primis cordi esse, atque ut apparuit causa et ingens divitiarum cursus, restituisse mercedem anxiae et avidae dominorum poenitentiae, contentum probavisse opes sibi in facili, cum vellet, fore. hoc postea Sextius e Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
riae prochion exoritur. Demde postridie fere ubiq confesum inter
omnies sydus indicans. quod sanis ortum uocamis. Sde partem primã
leonis ingreso hoc fit solticium ac .xxxiii. dies sentiunt id maria s
terrae. Aluitae uero & fere ut suis locis diximus. deq est ei minor ue
neratio ꝗͣ descriptis in deos stellis. actendit pblem & magnam aestus ob¬
tin& causum .xuiii. kł. augusti aegypto aquila occidit. Nlatutino ethe¬
siaꝵs. prodiomi flatus incipuunt. quod saesaꝵ .R. kł sentire existimanit¬
Italiam. Aquila atticae matutmo octidit .ui. R. Regia i pettore leonis
stella matutmo saesari inmergit. Uii. Idus angusti arctirias medius ect¬
cidit .ii. idus fidicula occasu suo autimium incchat ut is amnotauit
Sed & uera ritio id fieri muenit .Ui. idus eiusdem. in hoc tempouis m¬
teruallo res summa uitium agitur de retorio unis sydere illo quad
canitulam appellanimus in sarbinculam rediguntur ut quodam ure¬

Expanded text:
riae procyon exoritur, deinde post triduum fere ubique confessum inter riae procyon exoritur, deinde post triduum fere ubique confessum inter omnes sidus indicans, quod canis ortum vocamus, sole partem primam leonis ingresso. Hoc fit post solstitium XXIII die. Sentiunt id maria vero et terrae, multae et ferae, ut suis locis diximus. Non est minor ei veneratio quam descriptis in deos stellis accenditque solem et magnam aestus optinet causam. XVII kal. Aug. Aegypto aquila occidit matutina etesiarumque prodromi flatus incipiunt, quod Caesar X kal. Aug. sentire Italiam existimavit. aquila Atticae matutino occidit, III kal. Aug. regia in pectore leonis stella matutino Caesari evenit, VIII idus Aug. arcturus medius occidit. III idus Aug. fidicula occasu suo autumpnum incohat, ut is annotat. Sed vera rntervallo res summa vitium agitur decretorio uvis sidere illo, quod caniculam appellavimus, unde carbunculare dicuntur ut quodam ure
Abbreviated transcription (Latin):
rum est Uhinum niquit uite dotatam Re. & huius uersa cum pabulo
folia eius stringis. striugis aut deputas asbice ꝙ tene sydus alia parte
caelum respiciunt ꝙͣ spectauere pridie. salice alligas emnia humilia
arborum ipse e toto capite altior & huius folia sricuagam. Qui te
tusficum quereris nõn stat quominus caelum intelligas & caelestia
scias Babo & aurib siginam palumboum utiq exaudi geruitus
transisse solfitium caueto ne potes insi cum incubantem indderis pa¬
himbum Ab folticio ad fidiculat occasum .xui. kł qulii saelari orion
exoriturr ⁊ ona auten eius .iiii. noñ assyriae aegypto uero prochi¬
en matutino aesuesies ques eus apul. R emenes non haos nomso¬
nifi saniculam hanc uolinius intelig. hoc est miorem sanem sane ut
noñ. chaldeis sorona occidit matutio atticae orion totus eo die exoritur
pridie idus Iulii & aerypto orion desimit exoriri .xui. R augusti Asy¬

Expanded text:
rum est. ' ulmum, inquit, vite dotatam habes: et huius vertam. pabulo rum est. ' ulmum, inquit, vite dotatam habes: et huius vertam. pabulo folia eius stringis aut deputas : aspice et tenes sidus. alia parte caelum respiciunt quam qua spectavere pridie. salice omnia alligas, humillima arborum, ipse toto capite altior: et huius circumagam. quid te rusticum quereris? non stat per me, quo minus caelum intellegas et caelestia scias. dabo et auribus signum: palumbium utique exaudi gemitus. transisse solstitium caveto putes, nisi cum incubantem videris palumbem.' <2> Ab solstitio ad fidiculae occasum VI kal. Iul. Caesari Orion exoritur, zona autem eius IIII non. Assyriae, Aegypto vero procyon matutino aestuosus, quod sidus apud Romanos non habet nomnisi caniculam hanc volumus intellegi , hoc est minorem canem , ut non. Chaldaeis corona occidit matutino, Atticae Orion totus eo die exPridie idus Iul. Aegypto Orion desinit exoriri, XV kal. Augusti Assy
Abbreviated transcription (Latin):
orstitrUm ꝑagi mn .uii. parte sancri & xiᵒʳ. hł iulii dyximus. Ma-¬
gnus hic anni sardo magna res mundi. In hoc usq ad bumam de¬
crescunt dies At sol ipse ad aquilonem scandens aspera ardua emensus
ab ea meta icipit flecti as digredi ad austrum anctirrus noctes aliis
sex mensid ablatutusq diei mensiitam. Ex hoc deinde rapiendi con¬
uehendis fructus alios atq alios tempuis & praeparandi se Contra seas¬
uam feramq hyemem dicebatq hoc discrimen indubitatis notis si¬
gnasse naturam. Quamobrem eas manib ipsis agricolatum inges¬
sit uertiq iuffit. Ipsa die folia ꝑ esse confecti syceris signum. Nlor silie¬
strium arborum remotauuq ut in saltus deuios montesq tadem esse quę¬
rentib signa non rusus uribanarum ꝙ quae topiario tantum usu colũ
muille usus petendae uercit populi albas etiam uitib nuptae. Adhuc pa-¬

Expanded text:
olstitium peragi in octava parte cancri et VIII kal. Iul. diximus. maolstitium peragi in octava parte cancri et VIII kal. Iul. diximus. magnus hic anni cardo, magna res mundi. in hoc usque a bruma crescunt dies creverunt sex mensibus, sol ipse ad aquilonem scandens ac per ardua enisus ab ea meta incipit flecti ac degredi ad austrum, aucturus noctes aliis sex mensibus ablaturusque diei mensuram. 265 ex hoc deinde rapiendi convehendique fructus alios atque alios tempus, et praeparandi se contra saevam feramque hiemem, decebatque hoc discrimen indubitatis notis signasse naturam. quam ob rem eas manibus ipsis agricolasit vertique iussit ipsa die folia et esse confecti sideris signum, nec silvestrium arborum remotarumque, ut in saltus devios montesque eundum esset quaerentibus signa, non rursus urbanarum quaeque topiario tantum coluntur, mille usus petendae, vertit populi albae etiam vitibus nuptae. adhuc pa
Abbreviated transcription (Latin):
dedit hmae uice Imperantes ferro. Sed aquaua protinuis urcent
talcium ipsarum duo genera. Italicum breruros pͣcaeferont ptaluftos
mim ac uel inter uepres quoq tractabile. Galliaꝵ lacifundia maious cõ-¬
pendii. quippe medias cedunt herbas breuioresq practegumnt. Italus fe
num ex dextra una manu secat. iustum est una opera indie iugerum de¬
setari. alligariq manipłos. M. ce. quanterna pondo sectum uerti adso¬
lem. nec infi sutu sonstrui oporte. Ni fuerit hoc obseruatum diligen¬
ter exalare matutmo nebuam quandam metas mox sole accendi s
conflagrare sertum est Ruisus rigari desecta oport& ut secetur
autimmale foenum: quod uocant sordum. Interamne in ubia qua:¬
ter anno secantur etiam non rigua uero ter plerisq in locis. & postea
in ipso padulo non minus emolinnenti est. ꝙ̃ in foeno armentoru
Id sura iimentorumq progeneratio suum cuiq sonsiliu dabit opti¬
mum maxime quadrigarum quaestus:

Expanded text:
dedit limae vice imperantes ferro, set aquariae protinus virent. dedit limae vice imperantes ferro, set aquariae protinus virent. falcium ipsarum duo genera: Italicum brevius ac vel inter vepres quoque tractabile, Galliarum latifundia maioribus.... conpendia, qnisex dextra una manu secat. 262 iustum est una opera in die iugerum desecari, alligarique manipulos MCC quaterna pondo. sectum verti ad solem nec nisi siccum construi oportet. ni fuerit observatum hoc diligenter, exhalare matutino nebulam quandam metas, mox sole accendi et conflagrare certum est. 263 rursus rigari desecta oportet, ut secetur autumnale fenum, quod vocant cordum. Interamnae in Umbria quater anno secantur, etiam non rigua; rigua vero ter plerisque in locis, et postea in ipso pabulo non minus emolumenti est quam e feno. armentorum ideo cura iumentorumque progeneratio suum cuique consilium dabit, opimo maxime quadrigarum quaestu.
Abbreviated transcription (Latin):
tur quod in aegypeo post quatriduum .xi. N. eiuidem orionis gladi¬
us saesari occidere incipit . Xiii. kl. uero iulii longissima dies totus an¬
ui & nox breuissima solsticium conficiuint. In hoc temporis interuallo¬
Umeas pamgniantur curaturs ut uindi uetus semel fossa sit bis nouelia
oues tundentur iupinum stertorandi causa uertitue terra prostindi¬
tar. uitia in pabulum secatur. Taba metitur: demue futitur. concutitur¬
RATA uca .Rł. iuñ seduntur:quorum facillnna agricolis sura ac ñmi.¬
ini impendii hoc de se postulant dici. Relinqui debent in latto solo uel
humido uel riguo: eaq agua plunia rigari ria publica utilissimum si
mul & haec arare: dein ratire senere. Horem ex foenilib atq ex prę
sepibi foeno dilapsum spargere priusꝗͣ cratiantur. Nec primo annore¬
gaui: nec pasci ante secunda foeni secia. ne herbae euelantur. obtri¬

Expanded text:
tur, quod in Aegypto post quatriduum. XI kaI. Iul. eiusdem Orionis gladitur, quod in Aegypto post quatriduum. XI kaI. Iul. eiusdem Orionis gladius Caesari occidere incipit. VIII kal. vero Iul. longissimus dies totius anni et nox brevineae pampinantur, curatur ut vinea vetus semel fossa sit, bis novella, oves tondenturtur, vicia in pabulum secatur, faba metitur, dein cuditur. 25n. caeduntur, quorum facillima agricolis cura ac minimi inpendii haec de se postulat dici. relinqui debent in laeto solo vel umido vel riguo, eaque aqua pluvia rigari aut publica. utilissimum, si malae herbae , arare, dein cratire, sarire, florem ex fesepibus feno delapsum spargere, priusquam cratiantur, nec primo anno rigari, nec pasci ante secunda fenisecia, ne herbae vellantur obtri
Abbreviated transcription (Latin):
AMᵈ segiliuas in saeio noraoues saterua fecerat ꝗ  tuinen lis conten¬
ta terrestres fecit alias uociferans. sure saelum intueris agricola
sur sydera quaeris rustice. Iam te brenioie sonmo fes um praemãt
noctes Eite tibi inter herbas tuas spargo peculiares stelas. easq uepe¬
ra & ab opera diungendi ostendo ac ne posis praetente mitaca¬
lo sollicito. uides ne ut fuigor igni sinulis alarium compraesa sud
tegatur. secumq lucems habent. Et nocte quidem dedi tibi herba
horarum iudices & ut ne sic quide ociuos tuos a terra reuoces hdli¬
otrophium ac lupinum siecumaguntur cum sole. sir etiamnum al¬
tius spectas ipsiusi saelim scrutaris. habes ante pedes tuos ecce
uergilias incertis bae dieb proueniumt duranitq sydere syderis huuis¬
⁊ putu eas enẽ cerum eit premnde quisus acilues frnidus¬
ante ilas seueris ipse frustrabitue sese hoc interuiello & apitula proce.¬
dens fabam florere indicat: Fabaq florescens eam euocat. Dabitur

Expanded text:
am vergilias in caelo notabiles caterva fecerat, non tamen his contenta terrestres fecit alias veluti vociferans: ecur caelum intuearis, agricola ? cur sidera quaeras, rustice? iam te breviore somno fessum premunt noctes. ecce tibi inter herbas tuas spargo peculiares stellas easque vespera et ab opere disiungenti ostendo ac, ne possis praeterire, miraculo sollicito. videsne ut fulgor igni similis alarum conpressu obtegatur, secumque lucem habeat et nocte? dedi tibi herbas horarum indices et, ut ne sole quidem oculos tuos a terra avoces , heliotropium ac lupinum circumaguntur cum illo. cur etiamnum altius spectes ipsumque caelum scrutere? habes ante pedes tuos ecce vergilias.' incertis hae diebus proveniunt durantque, sed esse sideris huiusce partum eas ceante illas severit, ipse frustrabitur sese. hoc intervallo et apicula procedens fabam florere indicat, fabaque florescens eam evocat. dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Si id hyemem & ymbrem littora ripaeq resonabunt tranguillo
asperam tempestatem. Item maruis ipsius tranguilius sonitus spumat¬
ue disparsas aut aquae buliantes plimones marmi in pelago plurium
dierum hyemem portendunt. s aepe & sulentio intumescit flatq alti¬
us soluto iam intra se esse uentos fatetur & quidem & montium soni¬
tus nemorum mugitus praedicunt & sine aura quae sentiatur fo¬
lia iudentia. lanugo popili aut spmas uolitãs aquis q plimas rimã.¬
toes atq etiam in sampis uenturam tempes totem praedicas slus
fragor. st caeli quidem murmure non dibiam hab& signiicationemn pre¬
sagiunt & animalia delplimi tranquillo mari lasciuentes flatum ex
qua ueniunt parte. Item spargentes a quam idem turbantes trangi¬
litatem loligo uolitans conchae adhaeres centes echini affigentes sese
aut harenas sabirrrantes tempestaitis figna sunt. Ranae quoq uitra

Expanded text:
dic et; si id hieme, et imbrem; litora ripaeque si resonabunt tranquillo, dic et; si id hieme, et imbrem; litora ripaeque si resonabunt tranquillo, asperam tempestatem, item maris ipsius tranquillo sonitus spumaeve dispersae aut aquae bullantes. pulmones marini in pelago plurium dierum hiemem portendunt . saepe et silentio intumescit inflatumque altius solito iam intra se esse ventos fatetur. Et quidam et montium sonitus nemorumque mugitus praedicunt et sine aura, quae sentiatur, folia ludentia , lanugo populi aut spinae volitans aquisque plumae innatantes , atque etiam in campanis venturam tempestatem praecedens fragor. caeli quidem murmur non dubiam significationem habet. Praesagiunt et animalia: delphini tranquillo mari lascivientes flatum, ex qua venient parte, item spargentes aquam, iidem turbato tranquillitatem. lolligo volitans, conchae adhaerescentes, echini adfigentes sese aut harena saburrantes tempestatis signa sunt. ranae quoque ultra
Abbreviated transcription (Latin):
eus caelum pet& tempestatem significabunt. Uehemnentius uero ab
oriente in noctem aquam minantur ab occidente in posterumdi.
em. Si nubes in ueliera lanae pargentur multae ab oriente aqua
in triduum praesagient. sum in saciminib montium nubes considẽt
hyemabit. Si sarumina pura fient diferenabit. Nube grauida candi¬
cante quod uocant tempestatem albam grando iminebit caeto q̃ uissere¬
bus descendentes aut caelo cadentes uel in uallib sidentes serenita.¬
tem promittent. Ab his terreni ignes proxime significant pallidi nãꝙ
murmuranteq tempestatum nuntii sentiuntur. plinuae etiam si in lu¬
se flamas elulint aut uix accendinitur. Item cum ex eo pendente scintilȩ
uillam discutit scintilanus emittit uel cum smis in foco concrescit st cu
carbo uehementer perluce. Est & aquarum significatio mare si tranqua¬
lum in portu a sursu sfabit mirrmuraueritue intra se uentum pras¬

Expanded text:
eius caelum petent, tempestatem significabunt. vehementius atrae ab eius caelum petent, tempestatem significabunt. vehementius atrae ab oriente in noctem aquam minantur, ab occidente in posterum diem. 356 si nubes ut vellera lanae spargentur multae ab oriente, aquam in triduum praesagient. cum in cacuminibus montium nubes consident, hiemabit. si cacumina pura fient, disserenabit. nube gravida candicante, quod vocant tempestatem albam, grando imminebit. caelo quamvis serebus descendentes aut caelo cadentes vel in vallibus sidentes serenitatem promittent. lxxxiv Ab his terreni ignes proxime significant. pallidi namque murmurantesque tempestatum nuntii sentiuntur, pluviae etiam, si in luse flammas elidunt aut vix accenduntur; item cum in aëno pendente scintillae illam discutit scintillamve emittit, vel cum cinis in foco concrescit et cum carbo vehementer perlucet. Est et aquarum significatio: mare si tranquillum in portu cursitabit murmurabitve intra se, ventum prae
Abbreviated transcription (Latin):
quitirr. Ssi alteram etreum hoc estaquuon . in caligo abstblerit auster scae¬
uit Si austrina aguilo arcuscum sunt duplice pluuias nuntiant aphi¬
iii serenitatem non perm̃de certam. sirtulus nubis creca sỹdera aliquã
perte denuntiat. & contra fi minus toriuerit ymbrem simsereno
saelo fulgura erunt ꝙ tonitrua & hyemauit atrocissime autem cum ex
omnib .iiii. partib saeli fulgurauerit. sumab aguilons tantum in po¬
sterum diem a quam portenda cum a septemirione uentum emm
sum ab austro uel choro aut fauonio nocte serena fiugurauerit uen¬
tum & ymbrẽs ex husdem regionib demonstrabit. Tomitrua matutira
uentum signifitant ymbrem meridiana nubes cum sereno iniado feꝰ¬
runtur. a quacuq parte id fiq uenti expectentur. Si eodem loco globa¬
buntur appropinquantes q soli discutiantur ꝙ haec ab aquione fiat
uentos. Si ab austro yͥmbres portendent. Sole octidente si ex utraq parce

Expanded text:
quitur. si vero alteram earum, aquiloniam, caligo abstulit, auster saequitur. si vero alteram earum, aquiloniam, caligo abstulit, auster saevit; si austrinam, aquilo. arcus cum sunt duplices, pluvias nuntiant, a pluviis serenitatem non perinde certam; circulus nubis circa sidera aliqua pparte denuntiat, contra si minus tonuit, imbrem. cum sereno caelo fulgetrae erunt et tonitrua, hiemabit, atrocissime autem, cum ex omnibus quattuor partibus caeli fulgurabit; cum ab aquilone tantum, in posterum diem aquam portendet; cum a septentrione, ventum eum. cum ab austro vel coro aut favonio nocte serena fulgurabit, ventum et imbrem ex isdem regionibus demonstrabit. tonitrua matutina ventum significant, imbrem meridiana. lxxxii 355 Nubes cum sereno in caelum ferentur, ex quacumque parte id fiet, venti expectentur. si eodem loco globabuntur adpropinquanteque sole discutientur et hoc ab aquilone fiet, ventos; si ab austro, imbres portendent. sole occidente si ex utraque parte
Abbreviated transcription (Latin):
culi quor tiẽs solis in angulos stidit plerisq intec eos tantum obser¬
uidentur interdum uentis protinus sequuntur. inquorum parte ita
praesagiere. saelum cum aequaliter totum erit splendidum articuuis tem¬
porum quos proposuimus autimmum serenum praesagabitur & frigi¬
dum. Si uer & aestas non sine riguo aliquo transierunt autimimu
sereium ac densum minusq uentosum facient. Autimii ferenitasueo
tosam hyemem facit sum repente stellarum fugor obscuratur ut is ne
nubilo neq saligme fugeat graues denunciat tempestate. Si uolita¬
re plures stellae uidebunt᷑ quo ferentiri albescentes uentos ex hnispar¬
tib nunciant. ac si pure sabunt sertos si id in partio plrribi fis in¬
constantes uentos efundent. Si stellarum erraneum aliquam orbes
pellatas exiguum intes ilas spatium obtmente nubetuli quampre¬
sepia appellant. haec cum saelo sereno apparere desierit atrox hyenis se¬

Expanded text:
culi, quotiens in angulos sculi, quotiens in angulos svidentur interdum, ventique protinus sequuntur , in quorum parte ita praesagiere. caelum cum aequaliter totum erit splendidum articulis temporum, quos proposuimus, autumnum serenum praestabit et frigidum. si ver et aestas non sine refrigerio aliquo transierint, autumnum serenum ac densum minusqutosam hiemem facit. 352 cum repente stellarum fulgor obscuratur et id neque nubilo nec caligine, pluvia aut graves denuntiantur tempestates. si volitare plures stellae videbuntur, quo ferentur albescentes, ventos ex is partibus nuntiabunt aut. si coruscabunt, certos, si id in pluribus partibus fiet, inconstantes ventos et undique. si stellarum errantium aliquam orbis aselli appellatae, exiguum inter illas spatium obtinente nubecula, quam praesepia appellant. haec cum caelo sereno apparere desiit, atrox hiems se
Abbreviated transcription (Latin):
bit aprid Uarronem ita est. Si quarto die lima erie drrecta magnã
tempestatem in mari presagit tii si soronam crrea se habebit R
eam sinceram: Sueniam illo modo non ante plenam limam hyema¬
tatum ostendit si plexilunio pes dinudium pura erit dies serenos
eluserit uentos qua se tuperit. Si genimi oebe ciuxerint inaiorentem¬
pestacem & magis si tres erunt. aut nigri interriipti ato distracti Na¬
scens luna si sornu superiore ab atroto sirgde pliuuas derrescens dabie
Si inferiore ance plenuiinium si in media nigritia ila fuerit yͥmdã
in plenlunio. Si plena surca se habebit orbem & qua parte is maxime
splendebit ex ea uentum ostena&. Si i ortum soruua crasiora fuerm̃t
horridam tempestatem. Si ante quertam non apparuerit uento fauo¬
nio flante hyemalis teto mense erit.Si. xui. uehementius ftamea appa¬
ruenit asperas tempestates praesagiet. Sunt & ipsius lunae .viii. arti¬

Expanded text:
bit. Apud Varronem ita est: ‘si quarto die luna erit directa, magnam bit. Apud Varronem ita est: ‘si quarto die luna erit directa, magnam tempestatem in mari praesagiet, nisi si coronam circa se habebit et eam sinceram, quoniam illo modo non est ante plenam lunam hiematurum ostendit. Si plenilunio per dimidium pura erit, dies serenos incluserit , ventos, qua se ruperit; si gemini orbes cinxerint, maiorem tempestatem, et magis, si tres erunt aut nigri, interrupti atque distracti. nascens luna si cornu superiore obatrato surget, pluvias decrescens dabit; si inferiore, ante plenilunium ; si in media nigritia illa fuerit, imbrem in plenilunio. si plena circa se habebit orbem, ex qua parte is maxime splendebit, ex ea ventum ostendet; si in ortu cornua crassiora fuerint, horridam tempestatem. si ante quartam non apparuerit vento favonio flante, hiemalis toto mense erit. si XVI vehementius flammea apparuerit, asperas tempestates praesagiet. sunt et ipsius lunae VIII arti
Abbreviated transcription (Latin):
tendent si a meridie & y mbrem gi ouens cingetur otde eoqua par¬
te is enapenet expestrur uẽtus. Si tetus de fiuxerẽ aepualies sererita¬
tem dabit. si mecortum longe radios per nubes porugut & maiuis erit
manis pliuiam significabit. Si ante exertum radii se ostendent aguam
ꝙ uentum. Si crica octidentem candidusꝰ suiculus erit nodis leuam tem¬
pestatem. Si nebula uehementiorem. Si candidente sole uentum si au¬
tem sirculus fuerit ex qua regione is eruperit uentum magnum. pro¬
xima sint unod limae praeligia. huartam ea maxime obseruat aego¬
ptus. Si splendens exorta puro nitore fuiserit ferenitatem. Si rudicim
eius obtonsa pluuiam frecta & infesta uentos semper significant Quar¬
ta tamen maxime. soruu septemtrionale acuminatum atq rigidu
illum praesagit uentum inferius haustum utraq reta noctem uento¬
sam. si quartam orbis rutilus cingit uentos & ymbres pracmone¬

Expanded text:
tendent ; si a meridie, et imbrem. si oriens cingetur orbe, ex qua partendent ; si a meridie, et imbrem. si oriens cingetur orbe, ex qua parte is se ruperit, expectetur ventus. si totus defluxerit aequaliter, serenitatem dabit. si in exortu longe radios per nubes porriget et medius erit inanis , pluviam significabit; si ante ortum radii se ostendent, aquam et ventum; si circa occidentem candidus circulus erit, noctis lenem tempestatem; si nebula, vehementiorem; si candente sole, ventum; si ater circulus fuerit, ex qua regione is ruperit se, ventum magnum. Proxima sint iure lunae praesagia. quartam eam maxime observat Aegyptus. si splendens eius obtusa, pluviam, erecta et infesta ventos semper significant, quarta tamen maxime. Cornu eius septentrionale acuminatum atque rigidum illum praesagit ventum, inferius austrum, utraque recta noctem ventosam. Si quartam orbis rutilus cinget, et ventos et imbres praemone
Abbreviated transcription (Latin):
tubesciuit nubes serenitatem futurae diei spondent. Si in eo exortupor¬
gentur partim ad austrum. partim ad aquilonem pura suta eum sere.¬
nitas sic lice pliuuuam tamen uentosq significabunt. Si in ortu aut
in occasu sontrati cernentur radi ymbrem. Si in occasu eius pluet :¬
aut si radii in se nubem trahent asparsam in proxinium diem tempe¬
statem significabunt. Cum oriente radii non ulustres emmebunt ꝙͣ¬
uis cricundatȩ nubes non sit pluiuam portendumnt. Si ante exortum
nubes globabiitur hyemem aparsam denuntiabunt. Si ab ortu repel¬
luntur & ad octasu abibunt serenitatem. Si nubes solem cricum eiuse¬
rint quanto minus liminis relinquent tanto turbidior tempestas erit
Si uero etiam duplex otdis fuerit eo arrocior. quod si in exortu aut in
occasu fiat ita ut erbi erubescant nubes maxima ostenditur tempestas
Si u̾ers adibinnt. sed incumbent a quocimq uento fuerint eum por¬

Expanded text:
rubesc ent nubes, serenitatem et futuri diei spondent. si in exortu sparrubesc ent nubes, serenitatem et futuri diei spondent. si in exortu spargentur partim ad austrum, partim ad aquilonem , pura circa eum serenitas sit licet, pluviam tamen ventosque significabunt; si in ortu aut in occasu contracti cernentur radii, imbrem. si in occasu eius pluet aut radii nubem in se trahent, asperam in proximum diem tempestatem significabunt. cum oriente radii non inlustres eminebunt, quamvis circumdatae nubes non sint, pluviam portendent. si ante exortum nubes globabuntur, hiemem asperam denuntiabunt; si ab ortu repellentur et ad occasum abibunt, serenitatem. si nubes solem circumcludent, quanto minus luminis relinquent, tanto turbidior tempestas erit; si vero etiam duplex orbis fuerit, eo atrocior. quod si in exortu aut in occasu fiet, ita ut rubescant nubes, maxima ostendetur tempestas. si non ambibunt, sed incumbent, a quocumque vento fuerint, eum por
Abbreviated transcription (Latin):
tus si feruidus sentietur plurib dieb permanebit aquilonem pronunci¬
at terra sictenscens repente austrum huescens rore oculto.
onuenit: Iuoniam & hoc placuiste trigilio magnopere uideo Siquidem
ipsa messe saepe soncurriere praclia uentoꝵ damnosa imperitis ueseiat
Tradimt eundem bemocritum metente fratre eius damaso ardentissi-¬
mo aestu oraisse ut reliquae segeti paicer& raperetq desecta subtectum
paucis moxhoris scaeuo ymbre uaticinatione approbata: quin uerno
cutuo ymore. quamobrem & haec breuiter aitingimus scrntati maxĩe
pertinentia primumq a sole capiemus praesagia. pircus oriens atq nõ
feruens serenum diem nuntiat. At hybernam pallidus grandinem si¬
ouens pluuias praedicit. Idem uentos cum aute exerientem eum nubes
tubescunt quea si& nigrae rubentid interuenernit & pluuuias sum
ouientis aut occiaencis radii uidentur soire pluuuias si trica occidentem

Expanded text:
tus, si fervidus sentietur, pluribus diebus permanebit . aquilonem praenuntitus, si fervidus sentietur, pluribus diebus permanebit . aquilonem praenuntiat terra siccescens repente, austrum umescens rore occulto. agia, quoniam et hoc placuisse Vergilio magno opere video, siquidem in ipsa messe saepe concurrere proelia ventorum damnosa imperitis refert. tradunt eundem Democritum metente fratre eius Damaso ardentissimo aestu orasse, ut reliquae segeti parceret raperetque desecta sub tectum, paucis mox horis saevo imbre vaticinatione adprobata. quin immo cuturo imbre. quamobrem et haec breviter attingemus, scrutati maxima pertinentia, primumque a sole capiemus praesagia. 342 Purus oriens atque non fervens serenum diem nuntiat, at hit. Concavos oriens pluvias praedicit, idem ventos, cum ante exorientem eum nubes rubescunt, quod si et nigrae rubentibus intervenerint et pluvias; cum occidentis aut orientis radii videntur coire, pluvias. Si circa occi