comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quic quid apud dure cassatũ ẽmema troie
Hectoris enee ꝙ manu uictoria grayum
Hesit. & in decimũ uestigia retulit ãnũ.
Ambo ammis anibo insignes prestãtib armis
ic pietate prior. cocant in federa dextre
Qua datur. ast armis ꝯcurrãt arma cauete
Et responsa simł que sint rex optime regis
Audisti. & que sit magno sentẽcia bello.
Uro ea legati uarius q ꝑ ora cucurrit
Ausonidũ turbata fremor. seu saxa morãt᷑
Cũ rapidos amnes. fit clauso gurgite murmur
Uicme q fremũt rippe crepitantibus undis.
Ut pͥmũ placati animi. & trepida ora qͥerũt
Prefatus diuos solio rex infit ab alto
Ante equidẽ sũma de re statusse latu¬
Et uellem & fuerat meliꝰ. non tẽpore tali
Cogere consiliũ cũ muros obsidet hostie
Bellũ ĩportunũ ciues cũ gente deorum
Inuictis q uiris gerimus. quos nlla fatigãt
Prelia. nec uicti ꝑossũt absistere ferro.
Dpem si quã accitis etholũ habiustis ĩ armis

Expanded text:
Quidquid apud durae cessatum est moenia Troiae, Quidquid apud durae cessatum est moenia Troiae, Hectoris Aeneaeque manu victoria Graium haesit et in decimum vestigia rettulit annum. Ambo animis, ambo insignes praestantibus armis hic pietate prior. Coeant in foedera dextrae, qua datur; ast armis concurrant arma cavete. Et responsa simul quae sint, rex optime, regis audisti et quae sit magno sententia bello. Vix ea legati, variusque per ora cucurrit Ausonidum turbata fremor: ceu saxa morantur cum rapidos amnis, fit clauso gurgite murmur vicinaeque fremunt ripae crepitantibus undis. Ut primum placati animi et trepida ora quierunt, praefatus divos solio rex infit ab alto: Ante equidem summa de re statuisse, Latet vellem et fuerat melius, non tempore tali cogere concilium. cum muros adsidet hostis. Bellum importunum, cives, cum gente deorum invictisque viris gerimus, quos nulla fatigant proelia: nec victi possunt absistere ferro. Spem siquam adscitis Aetolum habuistis in armis,
Abbreviated transcription (Latin):
pse sucenieus magnoꝵ ductor achiuũ
onugis infande pͥma inter lnmã dextra
Oppeciit. deuicta asia subsedit adulter¬
Inuidisse deos. patriis ne redditus oris
õuigiũ optatũ. & pulchra calidona uiderẽ
ũc eciã horribili uisu portenta sẽquũtur.
Et socii amissi pecierũt ethera pennis
Sliũbus uagãtur aues. heu dira meoꝵ
upplicia & scopulos lacrimosis uocib miplẽt
Lec adeo ee illo michi iam spanda fuerũt
Tempe. cũ ferro celestia corꝑa demens
pecii. & ueneris uol aui uulnere dextrã
Uec uero ne me ad tales impellite pugnas
Lec nchi cũ teucris nullũ post eruta bellũ
ergama nec ueteꝵ memin letor ue maloꝵ
Numera que patriis ad meportatis ab oris
Uertite ad eneã stetimus tela aspera contra
Contulimusq manus. exꝑto credite ꝙ̃tus
In clipeũ assurgat. quo turbĩe torqueat hastã
Si duo preterea tales ydea tulissẽt
Terra uiros ultͦ iuachias uenisset ad urbes
Dardan.us. & uersis lugeret grecia faccis.

Expanded text:
pse Mycenaeus magnorum ductor Achiuum coniugis infandae prima inter limina dextra oppetiit, deuictam AsiaInvidisse deos, patriis ut redditus aris coniugium optatum et pulchram Calydona viderem? Nunc etiam horribili visu portenta sequuntur, et socii amissi petierunt aethera pennis fluminibusque vagantur aves, heu dira meorum supplicia, et scopulos lacrimosis vocibus implent. Haec adeo ex illo mihi iam speranda fuerunt tempore, cum ferro caelestia corpora demens adpetii et Veneris violavi volnere dextram. Ne vero, ne me ad talis impellite pugnas: nec mihi cum Teucris ullum post eruta bellum Pergama, nec veterum memini laetorve malorum. Munera, quae patriis ad me portatis ab oris, vertite ad Aenean. Stetimus tela aspera contra contulimusque manus: experto credite, quantus in clipeum adsurgat, quo turbine torqueat hastam. Si duo praeterea talis Idaea tulisset terra viros, ultro Inachias venisset ad urbes Dardanus, et versis lugeret Graecia fatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui canclore mues ante irẽt cursib aural
Circũstãt properi aurige manib q lacessũt
Pectora plausa cauis. & colla comãcia petũt.
Ipse dehinc auro scalentẽ alboq oricalco
Tircũdat loricã humeris sil aptat hñdo.
Ensem q clipeũ q & rubre cornua criste.

Expanded text:
qui candore nives anteirent, cursibus auras. qui candore nives anteirent, cursibus auras. Circumstant properi aurigae manibusque lacessunt pectora plausa cavis et colla comantia pectunt. Ipse dehinc auro squalentem alboque orichalco circumdat loricam umeris; simul aptat habendo ensemque clipeumque et rubrae co
Abbreviated transcription (Latin):
Luimã. nec gener eneã captua uidebo.¬
Iecepit uocem lacrimis lauinia matris
Dlagrãtes ꝑfusa genas. cui płimus ignẽ
Subiecit rubor. & calefacta ꝑ ora cucurrit.
Indũ sanguiẽo ueluti iuolauerit ostro.
Si quas ebur aut mixta rubẽt ubi lilia młta
Aibatales uirgo clabat ore colores.
Illũ turbat amor. sigit q in uirgĩc uultus.
Aidet in arma magis. paucis ꝙ affat᷑ anatã
Te queso ne me lacrunis neue omie tãto
Prosequere. indupi certanniã martis eũtẽ
Uinater neq enim turno mora liber a mortis.
Nuncuis hec idmon frigio mea dicta tyrãno
Haud placitura refer. cũ pͥmũ crastĩa celo
Pumiceis muecta rotis aurora rubebit.
Non teucros agat in rutulos: teuc rũ arma qͥescãt
Et rutuli. nostro dirimamꝰ sangiuẽ bellũ.
Illo queratur cõuix lauima campo.
Hlec ubi dictadedit rapidusq ĩ tecta r̾cessit
Poscit equos. gaudetq tuẽs ante ora fremẽtes
Pilunno quos ipsa decus dedit orichia.

Expanded text:
lumina nec generum Aenean captiva videbo.lumina nec generum Aenean captiva videbo.Accepit vocem lacrimis Lavinia matris flagrantis perfusa genas, quoi plurimus ignem subiecit rubor et calefacta per ora cucurrit. Indum sanguineo veluti violaverit ostro siquis ebur, aut mixta rubent ubi lilia multa alba rosa: talis virgo dabat ore colores. Illum turbat amor, figitque in virgine voltus: rdet in arma magis paucisque adfatur Amatam. Ne, quaeso, ne me lacrimis neve omine tanto prosequere in duri certamina Martis euntem, O mater; neque enim Turno mora libera mortis. Nuntius haec Idmon Phrygio mea dicta tyranno haud placitura refer: cum primum crastina caelo puniceis invecta rotis Aurora rubebit, non Teucros agat in Rutulos, Teucrum arma quiescant et Rutuli; nostro dirimamus sanguine bellum, illo quaeratur coniunx Lavinia campo. Haec ubi dicta dedit rapidusque in tecta recessit. poscit equos gaudetque tuens ante ora frementis, Pilumno quos ipsa decus dedit Orithyia,
Abbreviated transcription (Latin):
Aespice res bello uarias. miserẽ parentis
Longeui. quẽ nũc mestũ patria ardea lõge
Diuidit. aut quaꝙͣ dictis iuolẽcia turm
Slectitꝰ & suꝑat magis egressi. ꝙ medendo.
Ut pͥmũ fari potuit. sic incipit ore
Qua pro me curã geris hac precor optĩe prome
Deponas. letũ q smas pro laude pacisci.
Et nos tela pater ferrũ q haud debile dextra
Ppargimus. & nostro seqͥtur de uuln̾e saguis.
L onge illi dea mater erit. que nube fugacẽ
Nennẽa tegat. & uanis se occulat ũbris.
At regma noua pugne conterrita sorte
Flebat. & ardentẽ generũ moritura tenebat.¬
Turne ꝑ has ego telac rimas persi qͥs amate
Tangit honos aĩm. spes tu nũc una senecte
Tu requies mmisexe decus imꝑiũ q latim
Te penes. in te omĩs domus melĩata recũbit
U nũ oro desiste manũ cõmittere teucris.
Qui tecũꝙ manent isto certaune casus
Et meturne manẽt.simł hec muisa reliquã

Expanded text:
Respice res bello varias; miserere parentis Respice res bello varias; miserere parentis longaevi, quem nunc maestum patria Ardea longe dividit. Haudquaquam dictis violentia Turni flectitur: exsuperat magis aegrescitque medendo. Ut primum fari potuit, sic institit ore: Quam pro me curam geris, hanc precor, optime, pro me deponas letumque sinas pro laude pacisci: et nos tela, pater, ferrumque haud debile dextra spargimus; et nostro sequitur de volnere sanguis. longe illi dea mater erit, quae nube fugacem feminea tegat et vanis sese occulat umbris. At regina, nova pugnae conterrita sorte, flebat et ardentem generum monitura tenebatper has ego te lacrimas, per siquis Amatae tangit honos animum spes tu nunc una, senectae tu requies miserae, decus imperiumque Latini te penes, in te omnis domus inclinata recumbit. unum oro: desiste manum committere Teucris. Qui te cumque manent isto certamine casus, et me, Turne, manent: simul haec invisa relinquam
Abbreviated transcription (Latin):
Nulta manu nec nõ aurũ ꝙ amnꝰ platio est.
Sũt alie ĩnupte lacio & laurẽtib agris
Hec genus indecores sie me hoc haut mollia fatu
Sublatis aperire dolis. simmił hoc aĩo hauri
le nata nulli ueteꝵ sociare procorum
Fas erat. idq om̃s diu q hoĩes ꝙ canebãt¬
U ictus amoretui cognato sanguĩe uictus
Conuigis &e meste lacrims uĩcla onnã rupi
Promissã eripu geriero. arma impia sũpsi
Ex illo qui me casus que turne sequãt
Bella uides ꝙ̃tos pͥmus paciare laboros.
Bis magna uicti pugna. ure urbe tueme.
pes italas recalent. nostro tiberia fluẽta
anguse adhuc cãpi q ingẽtes ossib albẽt̃.
Quo referortotiẽs q̃ mẽtẽ insama niutat
i turno extrcto socios sũ aciere paratus.
Cur nõ incolumi potius certannẽ tollo
Quid ssangirẽĩ rutuli: qͥd cet̾a dicent
Italia ad mortẽ si te fors dicta refutet
Prodiderĩ natã & ꝯnubia nra petentẽ.

Expanded text:
multa manu, nec non aurumque animusque Latino est; multa manu, nec non aurumque animusque Latino est; sunt aliae innuptae Latio et Laurentibus arvis, nec genus indecores. Sine me haec haud mollia fatu sublatis aperire dolis, simul hoc animo hauri. Me natam nulli veterum sociare procorum fas erat, idque omnes divique hominesque canebant. Victus amore tui, cognato sanguine victus coniugis et maestae lacrumis, vincla omnia rupi: promissam eripui genero, arma impia sumpsi. Ex illo qui me casus, quae, Turne, sequantur bella, vides, quantos primus patiare labores. Bis magna victi pugna vix urbe tuemur spes Italas; recalent nostro Thybrina fluenta sanguine adhuc campique ingentes ossibus albent. Quo referor totiens? Quae mentem insania mutat? Si Turno exstincto socios sum adscire paratus, cur non incolumi potius certamina tollo? Quid consanguinei Rutuli, quid cetera dicet Italia, ad mortem si te—Fors dicta refutet!— prodiderim, natam et conubia nostra petentem?
Abbreviated transcription (Latin):
urnus: ut ĩ fractos aduso marte latinos
Defecisse uidet. sua nũc promissa reposci
Foe signari oculis ultro implacabilis ardet
Daucuis ille graui uenãtũ uulnere pectus.
Tũ demũ mouet armaleo. gaudet q comates
Excutiens ceruice thoros: fixũ q latromis¬
Impauidus frãgit tela. & fremt ore cructo
aud secus accẽso gliscit iuolencia turtio.
Tuc̃ sic affatur rege atq turbidus infit.
ulla mora inturno nichil est qd cicta retractẽt
Ignaui encade. nec qđ pepigere recuset̾.
Congredior fer fricra pater. & concipe fedus
Tut hac dardamũ dextra sub tartara mittã.
esertorẽ asye. sedeãt spectãt q latim.
Et solus ferro crimẽcomũe refellam.
Iut habeat uictor. cedat lauima ꝯuĩx.
Olli sedato respondit corde latinus.
Oprestans anmi iuuenis ꝙͥtiõ ipsẽ feroci
Cirtute epuperas. tanto mi ĩpẽsius equũ est
Consulero at ꝙ om̃s metuete expendere calus
Nunt tibi regna patris claum. sũt onpida capta

Expanded text:
urnus ut infractos adverso Marte Latinos defecisse videt, sua nunc promissa reposci, se signari oculis, ultro implacabilis ardet saucius ille gravi venantum vulnere pectus tum demum 6 , excutiens ceruice toros Vergit telum et fremit ore cruento: haud secus adcenso gliscit violentia Turno. Tum sic adfatur regem atque ita turbidus infit: Nulla mora in Turno; nihil est quod dicta retractent ignavi Aeneadae, nec quae pepigere recusent. Congredior, fer sacra, pater, et concipe foedus. Aut hac Dardanium dextra sub Tartara mittam, desertorem Asiae sedeant spectentque Latini, et solus ferro crimen commune refellam, aut habeat victos, cedat Lavinia coniunx. Olli sedato respondit corde Latinus: O praestans animi iuvenis, quantum ipse feroci virtute exsuperas, tanto me impensius aequum est consulere atque omnis metuentem expendere casus. Sunt tibi regna patris Dauni, sunt oppida capta
Abbreviated transcription (Latin):
Uix e conspectu exierat cãpũ q tenebat
Cũ pater eneas saltus ingressus aꝑtos
Euuperat q ugũ silua q euadit opaca.
Sic ambos ad muros rapidi ꝙ totoͣ ferũt᷑
Agmĩe nec longis int̾ se passib absunt
t simł eneas fumãtes puluere cãpos
Prospexit. lõge laurẽcia q agnniã uidit
Et seuũ eneã agnouit turnus ĩ armis.
I duẽtũ ꝙ pedũ flatus q audiut equoꝵ
C ontinuo q meãt. pugnas & prelia tentẽ
Li roscus fessos iã gurgite febus ibero
Tingat equos noctẽ ꝙ die labente reducat
Considunt castris añ urbẽ & mema uallãt

Expanded text:
Vix e conspectu exierat campumque tenebat, Vix e conspectu exierat campumque tenebat, cum pater Aeneas saltus ingressus apertos exsuperatque iugum silvaque evadit opaca. Sic ambo ad muros rapidi totoque feruntur agmine nec longis inter se passibus absunt; ac simul Aeneas fumantis pulvere campos prospexit longe Laurentiaque agmina vidit, et saevum Aenean adgnovit Turnus in armis adventumque pedum flatusque audivit equorum. Continuoque ineant pugnas et proelia temptent, ni roseus fessos iam gurgite Phoebus Hibero tinguat equos noctemque die labente reducat: considunt castris ante urbem et moenia vallant
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cursu portas pͥmũ urũꝑe patentes.
los munica suꝑ mmioto p̃nuit agimĩe turba
ec miserã effuguĩt mortẽ sed limiẽ ĩ ipsõ
Nenb in patriis atq iter tuta domoꝵ
Confixi expirãt aĩas pars claudere portas
Nec sociis aꝑire uiã nec menib audent
Iccipe orantes. oritur ꝙ miserriã cedes
Defendentũ ariis aditus mq arma ruẽtũ
Exclusi ante oculos lacmãtũ q ora ꝑentũ.
Parsm p̃cipitas Rossas urgente ruina
Uoluit᷑ mimissis pars ceca & cõcita frems
Arietat in portas. & duros obice postes
Ipse de muris sũmo certannẽ matres¬
Monstrat amor uerus patrie ut iudere camilla
Interea turnũ in silius seuissimꝰ implet
Nũciuis. & uiuem ingentẽ fert actatumłtũ
Deiectas uolscoꝵ acies ceadisse camillã
Ingruere infensos hostes & marte scdo
Onnã corripuisse metũ. iã ad mema ferri.
Ille furens hec seua iouis sic nunnã poscũt:
Deserit obsessos colles nemora asꝑa lĩqͥt.

Expanded text:
Qui cursu portas primi inrupere patentis, Qui cursu portas primi inrupere patentis, hos inimica super mixto premit agmine turba; nec miseram effugiunt mortem, sed limine in ipso, moenibus in patriis atque inter tuta domorum confixi exspirant animas. Pars claudere portas: nec sociis aperire viam nec moenibus audent accipere orantis, oriturque miserrima caedes defendentum armis aditus inque arma ruentum. Exclusi ante oculos lacrumantumque ora parentum pars in praecipitis fossas urgente ruina volvitur, immissis pars caeca et concita frenis arietat in portas et duros obice postis. Ipsae de muris summo certamine matresmonstrat amor verus patriae, ut videre CamillamInterea Turnum in silvis saevissimus implet nuntius, et iuveni ingentem fert Acca tumultum: deletas Volscorum acies, cecidisse Camillam, ingruere infensos hostis et Marte secundo omnia corripuisse, metum iam ad moenia ferri. Ille furens, et saeva Iovis sic numina pellunt, deserit obsessos collis, nemora aspera linquit.
Abbreviated transcription (Latin):
Depromit pharetra. cornuq infensa tetẽdit
Et duxit longe donec curuata coirent
Inter se capita. & manib iã tãgeret eqͥs
Leua aciẽ ferri dextra neruo q papilla
Extimplo celi stridorẽ auras q sonãtes
Ludiit una ariũs hesit q in corꝑe feriũ.
Illu ͤ spirãtẽ socii q extrema gementẽ
Obliti ignoto campoꝵ in pulue lĩquũt.
Opis ad ethereũ pemiis adffert᷑ olĩpum
Penna fugit dnã amissa leuis ala camille
Turbati fugnĩt rutuli fugit᷑ acinas
Disiecti q duces desolatiq mamipli
Tuta petunt. & equis aduersi ad mema tẽdũs.
Nec quisꝙ̃ instantes tcucros letũ ꝙ ferãt es
Substentare ualet telis aut sistere contra.
ed laxos referũt humeris lãguẽtib artus
Quadrupedũq putrẽ cursu quatit ũgła capũ
Uoluitur ad muros caligĩe turbidus atra
Pulus & ͤ speculis ꝑcusse pectora matres.
Femineũ celi clamorẽ ad celi sidera tollũt.

Expanded text:
deprompsit pharetra cornuque infensa tetendit deprompsit pharetra cornuque infensa tetendit et duxit longe, donec curvata coirent inter se capita et manibus iam tangeret aequis, laeva aciem ferri, dextra nervoque papillam. Extemplo teli stridorem aurasque sonantis audiit una Arruns, haesitque in corpore ferrum. Illum exspirantem socii atque extrema gementem obliti ignoto camporum in pulvere linquunt, Opis ad aetherium pennis aufertur Olympum. Prima fugit domina amissa levis ala Camillae; turbati fugiunt Rutuli, fugit acer Atinas disiectique duces desolatique manipli tuta petunt et equis aversi ad moenia tendunt. Nec quisquam instantis Teucros letumque ferentis sustentare valet telis aut sistere contra, sed laxos referunt umeris languentibus arcus, quadrupedumque putrem cursu quatit ungula campum. Volvitur ad muros caligine turbidus atra pulvis, et e speculis percussae pectora matres femineum clamorem ad caeli sidera tollunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut q procul uiuenũ medio in clamore furẽtũ
Conspexit tristi multatã mortẽ camillã
Ingemuit ꝙ. dedit᷑ has imo pectore uoces.
Ieu nimiũ uirgo mimũ crudele liusti
uppliciũ. teucros conata lac essere bello.
Nec tibi deserte in dumis coluisse dyana
Profuit haud nr̃as humero gefsisse sagittas.
Non tũ indecorẽ tua te regma relinquet
Extrema iã inmerte.neq hoc sui noiẽ letũ
Per gentes erit. aut fama pacieris multe
Lam quicũq tuũ uolauit uulnere corpus
loite luet merita fuit ingẽs mõte sub alto
egis dexcemii tyrreno ex aggere bustũ.
Antiqui laurentis opacaꝙ illice tectũ
Hic cdea se pͥmũ rapido pulcherriã uisu
Sistit. & qͥrũcẽ tumulo spect̾at᷑ ab alto.
U t uidit fulgentẽ armis ac uana tomentẽ
Cur inquit diuersus abis. huc dirige grssũ.
Duc periture uem. capias ut digna camille
Prenia. tu ne eciã telis moriere dyane
Dixit. & aurata uolucrẽ sagitta creissam

Expanded text:
Utque procul medio iuvenum in clamore furentum Utque procul medio iuvenum in clamore furentum prospexit tristi multatam morte Camillam, ingemuitque deditque has imo pectore voces: Heu nimium, virgo, nimium crudele luisti supplicium, Teucros conata lacessere bello! Nec tibi desertae in dumis coluisse Dianam profuit aut nostras umero gessisse sagittas. Non tamen indecorem tua te regina reliquit extrema iam in morte, neque hoc sine nomine letum per gentis erit aut famam patieris inultae. Nam quicumque tuum violavit vulnere corpus, morte luet merita. Fuit ingens monte sub alto regis Dercenni terreno ex aggere bustum antiqui Laurentis opacaque ilice tectum: hic dea se primum rapido pulcherrima nisu sistit et Arruntem tumulo speculatur ab alto. Ut vidit laetantem animis ac vana tumentem, Cur, inquit, diversus abis? Huc dirige gressum, huc periture veni, capias ut digna Camillae praemia. Tune etiam telis moriere Dianae? dixit, et aurata volucrem Threissa sagittam
Abbreviated transcription (Latin):
Perieus ad costas alto stat uulnere mucro
Labitur exanguis labũt frigida leto
Lumĩa purpureus quõdã color or a reliqͥt
Uũc sic exspirãs actã ex equalibus unã
Alloquitur fida ante alias q̃ sola camille
Qua cũ partiri curas atq hec tta fatur
lactenus acta soror potu nũc uulnus accebũ¬
Conficit & tenebris increscũt omna circũ
Effuge & hec turno mandata nouissiã ꝑfer
Duccedat pugne troianosq arceat urbe
Iamq uale simł hiis dictis liquebat habenas
Ad terrã non spontefluẽs tũ frigida toto
Paulatĩ exsoluit se corꝑe lenta q colla
Et captũ leto caput posuit arma relĩquẽs
Uita q cũ gemitu fugit ĩdignata sub ũbras.
Tũ uero ĩmẽsus surgens ferit aurea clamor
Sidera deiecta crudescit pugna c amilla
Incurrũt densi sił omĩs copia teucrũ
Tnrem q duces euãdri q archadis ale.
At truue custos ia dudũ in  mõtib opis
Ata sedet sumis. spectatꝙ interrita pugnas

Expanded text:
erreus ad costas alto stat vulnere mucro: labitur exsanguis, labuntur frigida leto lumina, purpureus quondam color ora reliquit. Tum sic exspirans Accam ex aequalibus unam adloquitur fidam ante alias, quae sola Camillae, quicum partiri curas; atque haec ita fatur: Hactenus, AcConficit, et tenebris migrescunt omnia circum. Effuge, et haec Turno mandata novissima perfer: Succedat pugnIamque vale. Simul his dictis linquebat habenas, ad terram non sponte fluens. Tum frigida toto paulatim exsolvit se corpore lentaque colla et captum leto posuit caput, arma relinquunt, vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras. Tum vero immensus surgens ferit aurea clamor sidera: deiecta crudescit pugna Camilla, incurrunt densi simul omnis copia Teucrum Tyrrhenique duces Evandrique Arcades alae. At Triviae custos iamdudum in montibus Opis alta sedet summis spectatque interrita pugnas.
Abbreviated transcription (Latin):
Hec clipei cursus uesonãt pars maxiã glandes
Liuentis plũbi spargit pars spicula gestat
Bma manu fuluos q lupi de pelle galeros
Legmẽ hñt capiti uestigia nuda sinstri
Instituere pedis crudus tegit altera pero.
At messapus equũ domitor: neptuma puoles.
Q uẽ neq fasigmi cuꝙͣ nec sternere ferro.
Iam pudẽ resides populos. dissucta q bello
Agnĩa in arma uocat. subito ferrũ ꝙ retractat.

Expanded text:
nec clipei currusve sonant: pars maxima glandes nec clipei currusve sonant: pars maxima glandes liventis plumbi spargit, pars spicula gestat bina manu, fulvosque lupi de pelle galeros tegmen habent capiti, vestigia nuda sinistri instituere pedis, crudus tegit altera pero. At Messapus, equum domitor, Neptunia proles, quem neque fas igni cuiquam nec sternere ferro, iam pridem resides populos desuetaque bello agmina in arma vocat subito ferrumque retractat.
Abbreviated transcription (Latin):
Tirrenoq boues in flumiẽ lauit hyberas
Pila manu. seuos q gerũt in bella dolones
Et tereti pugnãt mucrone/ ueru q sabello
Ipse pedes tegmẽ torquent ĩmane leoĩs
Terribili impressũ seta cũ dentib albis
Inclutus capiti. sic regia tecta subibat
Horridus herculeo q humeros in nexus amictu
Tũ genim fratres tiburcia menia linquũt
Sratres tiburti dictã cognoniẽ gentẽ
Catillus acer q coras argiua iuuentus
Et pͥmã ante aciẽ densa inter tela ferũt᷑
Ceu duc nubigene cũ uertice mõtis ab alto
Descendũt eent auri. omolen otͥmq inualẽ
Lĩquentes cursu rapido. dat eũtib ngens
Silua locũ. et magno cedũt uirgulta fragore.
Nec p̾nestine fũdator defuit urbis¬
U ulc ano genitũ pecora inter agrestia regẽ
Inuentũ q focis omĩs quẽ credidit etas
Quiq altũ preneste uiri quiq arua gabme
Iunonis gelidũ q amnẽ et rosida riuis
Ierinca saxa colũt quos diues anamapascit
Quos amasene pater nõ illis omibus arma

Expanded text:
Tyrrhenoque boves in flumine lavit Hiberas. Pila manu saevosque gerunt in bella dolones et tereti pugnant mucrone veruque Sabello. Ipse pedes, tegumen torquens immane leonis, terribili impexum saeta cum dentibus albis indutus capiti, sic regia tecta subibat, horridus, Herculeoque umeros innexus amictu. Tum gemini fratres Tiburtia moenia linquunt, fratris Tiburti dictam cognomine gentem, Catillusque acerque Coras, Argiva iuventus, et primam ante aciem densa inter tela feruntur: ceu duo nubigenae cum vertice montis ab alto descendunt centauri, Homolen Othrymque nivalem linquentes cursu rapido; dat euntibus ingens silva locum et magno cedunt virgulta fragore. Nec Praenestinae fundator defuit urbis, Volcano genitum Inventumque focis omnis quem credidit etas, quique altum Praeneste viri quique arva Gabinae Iunonis gelidumque Anienem et roscida rivis Hernica saxa colunt, quos dives Anagnia pascit, quos, Amasene pater. Non illis omnibus arma,
Abbreviated transcription (Latin):
Dirienus q fretis mmimittit᷑: estus auernis¬
Ostendit uenis. atq auro płima fluxit.
Aec genus acri unũ marsospube aũsite sabi
Exfulis hec decios marios inagnos q camillos¬
cipiadas duros bello. & te maxie cesar
ui nũc extremis asie iã uictor moris
inbelem euetis romamis arcib indũ¬

Expanded text:
Tyrrhenusque fretis inmittitur aestus AvernisTyrrhenusque fretis inmittitur aestus Avernisostendit venis atque auro plurima fluxit. Haec genus acre virum, Marsos pubemque Sabellam extulit, haec Decios, Marios, magnosque Camillos, Scipiadas duros bello et te, maxume Caesar, qui nunc extremis Asiae iam victor in oris inbellem avertis Romanis arcibus Indu
Abbreviated transcription (Latin):
Nec galeis densisq uiꝵ seges horriut hastis.
ed grauide fruges &e bachi massicus sicor¬
Impleuere tenent dee. armenta q leta.
Snic bellator equiis cãpo sese arduus infert.
Hinc albi clitunne greges & maxia thaurus
Uictmia sepe tuo ꝑfusi flunnẽ sacro:
Romanos ad templa deũ duxere truiphos.
Dic uer assiduũ. atq aliems mẽsibus estas.
Uis grauide pecudes. bis pomis ut ilis arbos
At rapide tigres absũt. & seua leonũ
Semina. nec miseros fallũt acontciles ees¬
ec rapit immiensos orbes per humũ neꝙ tãto
c amosus ĩspirã tractu se colligit aneuis:
Idde tot egregias urbes opeꝵ q laborem.
Tot congesta manu pruptis oppida laxis.
Iluimã q antiquos subter labencia muros.
In mare qđ supra memorẽ/ qđq abluit ĩ fra
An ne lacus tantos: telari maxĩe te ꝙ
luctibus & fremitu adsurgẽs benace mario
An memorẽ portus: lucrmo ꝙ addita daustra
I tq indignatũ magnis stridorib equor.
⁊ulla qua pontho longe sonat unda refuso

Expanded text:
nec galeis densisque virum seges horruit hastis; sed gravidae fruges et Bacchi Massicus humorvere; tenent oleae armentaque laeta. Hinc bellator equus campo sese arduus infert; hinc albi, Clitunne, greges et maxima taurus victima saepe tuo perfusi flumine sacro Romanos ad templa deum duxere triumphos. Hic ver assiduum atque alienis mensibus aestas; bis gravidae pecudes, bis pomis utilis arbor. At rapidae tigres absunt et saeva leonum semina; nec miseros fallunt aconita leec rapit immensos orbes per humum neque tantos squameus in spiram tractu se colligit anguis. Adde tot egregias urbes operumque laborem, tot congesta manu pfluminaque antiquos subter labentia muros. An mare, quod supra, memorem, quodque adluit infra anne lacus tantos? Te, Lari maxume, teque, fluctibus et fremitu adsurgens Benace marino an memorem portus Lucrinoque addita claustra atque indignatum magnis stridoribus aequor Iulia qua ponto longe sonat unda refuso
Abbreviated transcription (Latin):
alue magna parens feugũ. satma tellius
Sagna uirũ. tibi res antique laudis & artis
Ingredior. sanctos ausus recludere fontes
Istreu ꝙ çano romanaꝑ oppida carmẽ
Nũc locus a ruoꝵ mͣgimis. que robora cuiq
Quis color o que sit rebus natura ferendis.
Difficiles pͥmũ terre. colles q maligmi
enuis ubi argilla & dumosis calculus arius¬
ꝑ alladia gaudet silua iuuacis oluie
Tudicio esttractu surgens oleaster eodẽ
Plurmius & strati baccis siluestrib agri:

Expanded text:
alve, magna parens frugum, Saturnia tellus, magna virum; tibi res antiquae laudis et artem ingredior, sanctos ausus recludere fontis, Ascraeumque cano Romana per oppida carmen. Nunc locus arvorum ingeniis: quae robora cuique, quis color et quae sit rebus natura ferendis. Difficiles primum terrae collesque maligni, tenuis ubi argilla et dumosis calculus arvis, Palladia gaudent silva vivacis olivae. Indicio est tractu surgens oleaster eodem plurimus et strati bacis silvestribus agri
Abbreviated transcription (Latin):
Nime que saliũ fortuna minnca tulisset.
Et simil hiss dictis faciẽ ostendebat et udo
Turpia mẽbra fuo. risit pater optimꝰ olli.
Et clipeũ efferri iussit didimaonis artes
Heptum sacro danars de poste refixũ.
Hoc muemi egregiũ prestanti munere donat.
Post ubi confecti cursus. et dona ꝑegit
Nũc si cui uirtus ammusq ĩ pectore preseni
Adsit. et eiũctis attollat brachia palmis
Sic ait. et geminũ pugne ꝓponit honorẽ.
Dictori uelatũ auro uictis q uiuencũ
Ensem atq insignẽ galeã solacia uicto
Nec mora. cõtinuo uastis cũ uiribus effert
Ora dares magnoq uirũ se murmure tollit
Solus qui paridẽ solitus contendere contra.
Idẽ q al tumulũ quo maximus occubat hector
Uictorẽ buten imimam corꝑe qui se

Expanded text:
ni me, quae Salium, fortuna inimica tulisset? ni me, quae Salium, fortuna inimica tulisset? Et simul his dictis faciem ostentabat et udo turpia membra fimo. Risit pater optimus olli et clipeum efferri iussit, Didymaonis artem, Neptuni sacro Danais de poste refixum. Hoc iuvenem egregium praestanti munere donat; Post, ubi confecti cursus, et dona peregit: Nunc, si cui virtus animusque in pectore praesens, adsit, et evinctis attollat brachia palmis. Sic ait, et geminum pugnae proponit honorem, victori velatum auro vittisque iuvencum, ensem atque insignem galeam solacia victo. Nec mora: continuo vastis cum viribus effert ora Dares, magnoque virum se murmure tollit; solus qui Paridem solitus contendere contra, idemque ad tumulum, quo maximus occubat Hector, victorem Buten immani corpore, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sese opposuit salio per lubrica surgens.
Ille aũt spissa iacuit reuolutus arena
Enncat eurialus. et munere uictor amiçi
Prnna tenet. plausu q uolat fremitu q sedõ.
Post helmus subit. et nũc tercia palma diores.
Hic totũ cauei cõcessũ ingentil et ora
Pinna pr̃in magnis salius clamorib implet.
E reptũ q dolo reddi sibi poscit honorem.
Tutatur fauor eurialũ laceneq decore
Gracior. et pulchro ueniens in corꝑe uirtui
Adiuuat. et magna proclamat uoce diores
Qui subiit palme frustraq ad p̾nia uenit
Utima. si pͥmi salio reddantur honores:
Cũ pater eneas uestra inqͥt munera uobil
Terta manẽt pueri. et palmã mouet ordie neõ
Neliceat casus misereri insontis amici
Sic fatus tergũ getuli immane leomi
Dat salio uillis honerosũ atq ũgiuib aurcͥi.
ic iisus si tanta inquit sũt premia uictis
Et te lapsoꝵ miseret. que munera mio
Digna dabis. pͥmã meru qͥ laude coronã

Expanded text:
nam sese opposuit Salio per lubrica surgens; nam sese opposuit Salio per lubrica surgens; lle autem spissa iacuit revolutus harena. Emicat Euryalus, et munere victor amici prima tenet, plausuque volat fremituque secundo. Post Helymus subit, et nunc tertia palma Diores. Hic totum caveae consessum ingentis et ora prima patrum magnis Salius clamoribus implet, ereptumque dolo reddi sibi poscit honorem. Tutatur favor Euryalum, lacrimaeque decorae, gratior et pulchro veniens in corpore virtus. Adiuvat et magna proclamat voce Diores, qui subiit palmae, frustraque ad praemia venit ultima, si primi Salio reddentur honores. Tum pater Aeneas Vestra inquit munera vobis certa manent, pueri, et palmam movet ordine nemo; me liceat casus misereri insontis amici. Sic fatus, tergum Gaetuli immane leonis dat Salio, villis onerosum atque unguibus aureis. Hic Nisus, Si tanta inquit sunt praemia victis, et te lapsorum miseret, quae munera Niso digna dabis, primam merui qui laude coronam,
Abbreviated transcription (Latin):
Iecubi dicta locũ capiũt signo ꝙ repente
Corupiũt spacia aucdito. lnnẽ q relinquũt
Effusi m̃bo similes. simł ultua signãt.
Primus abit longe q ante omĩa corꝑa insus
Emicat. et uentis et fulmĩs occior alis.
Proximus huic longo sed proximus inter
Inseqͥtur saluis sꝑacio post demele relicto
Terciis eurialus.
Eurialũ q helimus sequitur qͦ. demide sub ipo
Ecce uolat/ calcẽ q terit et calce diores
Incũbens humeris: et spaciaͭ si plura suꝑsunt
Transeat elapsus prior. ambiguũ q relĩquat.
Iamq fere spacio extremo fessiq sub ip̃ãm
Sinẽ aduẽtabãt leui cũ sanguĩẽ insus
Labitur infelix. cesis ut forte uiuencis
Susus humũ. uiridesq suꝑmadefac̾et herbas.
Hic uiuenis iã uictor ouans uestigia presso
Haud tenuit titubata solo. sed pronus in ipso
Concidit imimũdo q fimo sacro q cruore.
Non tamẽ euriali nõ ille oblitus amoꝵ

Expanded text:
Haec ubi dicta, locum capiunt, signoque repente Haec ubi dicta, locum capiunt, signoque repente corripiunt spatia audito, limenque relinquunt, effusi nimbo similes, simul ultima signant. Primus abit longeque ante omnia corpora Nisus emicat, et ventis et fulminis ocior alis; proximus huic, longo sed proxumus intervallo, insequitur Salius; spatio post deinde relicto tertius Euryalus: Euryalumque Helymus sequitur; quo deinde sub ipso ecce volat calcemque terit iam calce Diores, incumbens umero, spatia et si plura supersint, transeat elapsus prior, ambiguumque relinquat. Iamque fere spatio extremo fessique sub ipsam finem adventabant, levi cum sanguine Nisus labitur infelix, caesis ut forte iuvencis fusus humum viridisque super madefecerat herbas. Hic iuvenis iam victor ovans vestigia presso haud tenuit titubata solo, sed pronus in ipso concidit immundoque fimo sacroque cruore. Non tamen Euryali, non ille oblitus amorum;
Abbreviated transcription (Latin):
Inuitat preciis aĩos. et premia ponit.¬
ndiq cõuemũt teucri mioti q siclam¬
Hisus et eurialus primi.
Enrialus forma insignis. uiridi q uiuẽta
hisus amore pio pueri. quos demde secutus
Negius egregia priani de stirpe diores.¬
Hũc saluis simł et patron. quoꝵ alter acarna
Alter ab archadia tegee de sanguic̃ gentis.
Tũ duo trmacrii uiuenes helimus panopesq
Assueti silius comites semoris a ceste.
Nulti preter ea quos fama obscura recondit.
Encas quibus in mediis sic demde locutus.
Accipite hec aĩs letas q aduertite mẽtes
Nemo ex hoc numero michi nõ donatus abibit¬
Onosia bina labo leuato lucida ferro
⁊picula. celatã argento ferre bipenne.
Om̃bus hic erit unus honos. tres premia pͥmi
Accipient. flaua q caput nectentur oliua
Primus equũ phaleris isigne uictor hẽto.
Alter amazomã pharetrã plenã q sagittis
Treiciis. lato quã circũ aplectitur auro
Dalteus. et tereti subnectit fibula gẽma
Tercius argolica hac galea contentus abito.

Expanded text:
Inuitat pretiis animos et praemia ponitUndique conveniunt Teucri mixtique SicaNisus et Euryalus primi, Euryalus forma insignis viridique iuventa, Nisus amore pio pueri; quos deinde secutus regius egregia Priami de stirpe Diorehunc Salius simul et Patron, quorum alter Acarnan, alter ab Arcadio Tegeaeae sanguine gentis; tum duo Trinacrii iuvenes, Helymus Panopesque, adsueti silvis, comites senioris Acestae; multi praeterea, quos fama obscura recondit. Aeneas quibus in mediis sic deinde locutus: Accipite haec animis, laetasque advertite mentes: nemo ex hoc numero mihi non donatus abibiGnosia bina dabo levato lucida ferro spicula caelatamque argento ferre bipennem; omnibus hic erit unus honos. Tres praemia primi accipient flavaque caput nectentur oliva. Primus equum phaleris insignem victor habeto; alter Amazoniam pharetram plenamque sagittis Threïciis, lato quam circum amplectitur auro balteus et tereti subnectit fibula gemma; tertius Argolica hac galea contentus abito.
Abbreviated transcription (Latin):
agna para. longũ q fuge ne ln que laborẽ
Alutande sedes. non hec tibi littora suasit
Deluis. aut crete uissit considere apollo.
Est locus: esperiã gran cognonnẽ clicunt.¬
Terra antiqua potens armis atq ubereglebe.
Denotri coluere uiri. nũc fama iniadiuos
ħfaliã dixisse ducis cle nonnẽ gentẽ:¬
Tasuis ꝙ pater genus a quo pͥncipe nr̃m
urge age. et hec letus long euo dicta parẽti

Expanded text:
agna para, longumque fugae ne linque laborem. Mutandae sedes: non haec tibi litora suasit Delius, aut Cretae iussit considere Apollo. Est locus, Hesperiam Grai cognomine Terra antiqua, potens armis atque ubere glebe; Oenocrii coluere viri, nunc fama minores Ytaliam dixisse ducis de nomine genteasiusque pater, genus a quo principe nostrum. Surge age, et haec laetus longaevo dicta parenti
Abbreviated transcription (Latin):
Placemus uentos. t gnosia iegna petamus.
Nec longo distãt cursu. modo iupiter assit
Tercia lux classem cretheis sistet moris.
Sic fatus. meritos aris mactauit honores
Chaurũ neptuno. thaurũ tibi pulcher apollo
Nigrã hpemi pecudẽ. zephiris felicib albã:

Expanded text:
placemus ventos et Gnosia regna petamus. Nec longo distant cursu; modo Iuppiter adsit, tertia lux classem Cretaeis sistet in oris. Sic fatus, meritos aris mactavit honores, taurum Neptuno, taurum tibi, pulcher Apollo nigram Hiemi pecudem, Zephyris felicibus alba
Abbreviated transcription (Latin):
Exigeret. uersoq ubi nonñe uirbius esset
Unde eciã ⁊ erglo truue lucisq sacratis
Uoimpedes arcentur equi. qui littore circũ
Et uiuenẽ monstris pauidi effudere marimis.
Filius ardens haud
Ipse inter primos prestãti corpe turnus
Uertitur arma tenẽs ⁊ toto uertice supra ẽ¬
C ui triplici crinita uiba galea altachimerã
ustmet. et neos afflãtẽ narib ignes
Cam magis ilba fremens ⁊ t̾stib esfera tlamis
Nmagis effuso crudescũt sanguĩe pugne
At lenẽ clipeũ sublatis cormbus ho
Nuro insignibat iã setis obsita iam bos
Irgumentũ igens et custos uirgims argus
Celataq annẽ fudens pr̃ yuacus urna
Insequitur mbus peditũ dipeata q totis
Agimiã densãtur campis arguia ꝙ pubes
Aurũceq manus rutuli ueteres q sicam
Et sacrarie acies et picta scuta labia
Qui saltus tyberme tuos sacrũ q nuna
Littus arãt rutulosq excent uomere colles
Circeũ q uigũ quis iupiter anxurus ariũs

Expanded text:
exigeret versoque ubi nomine Virbius esset. Unde etiam templo Triviae lucisque sacratis cornipedes arcentur equi, quod litore currum et iuvenem monstris pavidi effudere marinis. Filius ardentis hauIpse inter primos praestanti corpore Turnus vertitur arma tenens et toto vertice supra eCui triplici crinita iuba galea alta Chimaeram sustinet, Aetnaeos efflantem faucibus ignis: tam magis illa fremens et tristibus effera flammis, quam magis effuso crudescunt sanguine pugnae. At levem clipeum sublatis cornibus Io auro insignibat, iam saetis obsita, iam bos argumentum ingens, et custos virginis Argus caelataque amnem fundens pater Inachus urna. Insequitur nimbus peditum clipeataque totis agmina densentur campis, Argivaque pubes Auruncaeque manus, Rutuli veteresque Sicani et Sacranae acies et picti scuta Labici; qui saltus, Tiberine, tuos sacrumque Numici litus arant Rutulosque exercent vomere colles Circaeumque iugum, quis Iuppiter Anxurus arvis
Abbreviated transcription (Latin):
Tela inter media atq aduersos detinet hostes
Nu procul a patria. nec sit michi credere tm̃
lpmas ah dura niues & frigora rem
Ne sme sola uides ah nete frigora ledant
Ih tibi ne teneras glacies seçet aspa plãtas
Ibo & calcidico que m condita uersu
Carimã pastotis siculi modulator auena.

Expanded text:
tela inter media atque adversos detinet hostes: tu procul a patria nec sit mihi credere tantum! Alpinas, ah dura, nives et frigora Rheni me sine sola vides: ah, te ne frigora laedant! ah, tibi ne teneras glacies secet aspera plantas! Ibo, et, Chalcidico quae sunt mihi condita versu carmina, pastoris Siculi modulabor avena.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoctẽ hyemẽ q ferens: et inhorruit unda tenebus
Continuo uenti uoluũt mare. magna q surgũt
E quora. dispersi iactamꝰ gurgite uasto.
Inuoluere diẽ minbi. et nox huida celũ
Abstulit. ingeminãt abraptis nubibus ĩgnes

Expanded text:
octem hiememque ferens, et inhorruit unda tenebris. Continuo venti volvunt mare, magnaque surgunt aequora; dispersi iactamur gurgite vasto; involvere diem nimbi, et nox umida caelum abstulit; ingeminant abruptis nubibus ignes
Abbreviated transcription (Latin):
Parua philotece submissa petilia niuro.
Qum ubi transmisse steterit txans eqͦra classes
Et poĩtis aris iã uota in littore soluel.
Purpureo uelare comas: adoptus amictu.

Expanded text:
parva Philoctetae subnixa Petelia muro. Quin, ubi transmissae steterint trans aequora classes, et positis aris iam vota in litore solves, purpureo velare comas adopertus amictu
Abbreviated transcription (Latin):
Omib una quies. opeꝵ labor om̃ib unus
Nane ruũt portis. nusꝙͣ̃ mora. rursus easdẽ
Uesper ubi e pastu tãde decedere cãpis
Admonuit.tũtecta petũt.tũ corꝑa curãt.
Fit somtus. mussãt q oras & lnmã circũ.

Expanded text:
Omnibus una quies operum, labor omnibus unus. Mane ruunt portis: nusquam mora rursus, easdem Vesper ubi e pastu tandem decedere campis Admonuit, tum tecta petunt, tum corpora curant. Fit sonitus, mussantque oras et limina circum.
Abbreviated transcription (Latin):
Tot nati cecidere deu̾. quin occidit una
arpedon meaprogemes. & iã sua turnũ
Sata uocãt. metas q dati ꝑuenit ad eui

Expanded text:
tot nati cecidere deum; quin occidit una Sarpedon, mea progenies. Etiam sua Turnum fata uocant metasque dati peruenit ad aeui
Abbreviated transcription (Latin):
Hospicia. & leuo pressit pede talia fatus
Exammẽ rapiens immama põdera laltei
Impressũ q nephas una sub nocte uigali
Cesa manus iuuenũ fede. thalami q cruẽti
Que olonus euritides młto celauerat auro.

Expanded text:
hospitia. Et laevo pressit pede talia fatus hospitia. Et laevo pressit pede talia fatus exanimem, rapiens immania pondera baltei impressumque nefas, una sub nocte iugali caesa manus iuvenum foede thalamique cruenti, quae Clonus Eurytides multo caelaverat auro
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ait. atq oculos uituloꝵ reicit aruis.
At pallas magnis emittit uiribus hastã.
Uagina q caua fulgentẽ diripit ensẽ
Illa uolans humeris. surgũt qͣ tegmĩa suma
Incidit. atq uiã clipei molita ꝑ oras.
Tandem eciã magno st̾noit de corpe tm.
Sic turnus ferro prefixũ robur acuto
In pallanta du librãs iacit atq ita fatur
Aspice nũm magesie nr̃m penetble telũ
Dixerat. ac clipeũ tot ferri terga tot eris
Quẽ pellis tociẽs obeat circũdata thauri
Uibranti cuspis mediũ fͣnsuerberat ictu
ouce q moras. & pectus ꝑforat ingens.
Illa tapit calidũ frustra de uulnere telũ
Una eadẽ q uia sanguis ammusq sequũt᷑
Corruit in uulnus. somtũ suꝑ arma dedere
Et terrã hostilẽ moriens petit ore cruento.
Quem turnus supassistens.
Arͦchades hec inqͥt mẽores mea dicta retẽcte.
Cuandro. qualẽ meruit pallanta rennitto.
Quisquis honos tumuli. quicqͥd solamẽ humãdi ẽ
Largiorhaut illi stabũt eneia paruo

Expanded text:
Sic ait atque oculos Rutulorum reicit arvis. At Pallas magnis emittit viribus hastam vaginaque cava fulgentem deripit ensem. Illa volans umeri surgunt qua tegmina summa incidit atque viam clipei molita per oras tandem etiam magno strinxit de corpore Turni. Hic Turnus ferro praefixum robur acuto in Pallanta diu librans iacit atque ita fatur: Adspice, num mage sit nostrum penetrabile telum. Dixerat; at clipeum, tot ferri terga, tot aeris, quem pellis totiens obeat circumdata tauri, vibranti cuspis medium transverberat ictu loricaeque moras et pectus perforat ingens. Ille rapit calidum frustra de volnere telum: una eademque via sanguis animusque sequuntur. Corruit in volnus, sonitum super arma dedere et terram hostilem moriens petit ore cruento. Quem Turnus super adsistens, Arcades, haec, inquit, memores mea dicta referte Euandro; qualem meruit, Pallanta remitto. Quisquis honos tumuli, quidquid solamen humandi est, largior. Haud illi stabunt Aeneia parvo
Abbreviated transcription (Latin):
Anchises. fieret uento ne qua mora furenti.
Quẽ phebi interpres multo compellat honore
Cõiugio anchisa ueneris dignate superbo
Cura dcũ bisꝑgameis erepte ruimi
Ecce tibi ausome tellus hãc arripe uelis.
Et tamen hãc pelago preterlabere necẽ est.
Ausonie pars illa procul: quã pandit apollo.
Uacle ait o felir nati pietate. quid ultra
Prouehor. et fando surgentes demoror austroi :
Hec mmnus andromache disgressu mesta supremo
Sert picturatas auri sub tegnnẽ uestel.
Et frigia ascamo clamde. nec cedit honori

Expanded text:
Anchises, fieret vento mora ne qua ferenti. Anchises, fieret vento mora ne qua ferenti. Quem Phoebi interpres multo compellat honore: Coniugio, Anchise, Veneris dignate superbo, cura deum, bis Pergameis erepte ruinis, ecce tibi Ausoniae tellus; hanc arripe velis. Et tamen hanc pelago praeterlabare necesse est; Ausoniae pars illa procul, quam pandit Apollo. Vade ait O felix nati pietate. Quid ultra provehor, et fando surgentis demoror austros? Nec minus Andromache digressu maesta supremo fert picturatas auri subtemine vestes et Phrygiam Ascanio chlamydem nec cedit honor
Abbreviated transcription (Latin):
Uec reuocare situl aut uĩgere carmĩa curat.
Inconsulti abc̨ũt secdẽ q odere sibille.
A ic tibi ne qua more fuerit dispendia tãti
Uius mcrepitẽt socii. et ui cursus in attũ
U la uocẽt. possis q smus a ĩplere secũdos
Num adeas uatẽ precibq oracula poscas
I psa canat uocẽ q uolens atq ora resoluat.
Illa tibi ytalie populos uenturaq bella
Et quo quẽq modo fugias q feras q laborẽ
Expediet. cursusq dabit uenerata scdos
Hec sunt que nostra liceat te uoce moueri.
U̾ ade age. et ingentẽ factis fer ad ethera troiã
Que postꝙͣ uactes sic ore affatus amico est
Dona dehinc auro grauia secto q elephanto
Imperat ad naues ferri. stipat q carmis
Ingens argentũ dodoneas q lebetas
Loucã consertã hamis auro q trilicem.
Etconũ insignis galee cristasq comantes.
Arma neoptolemi sũt. et sua dona parenti
Addit equos: aclit q cluc es.
Nemgiuĩ supplet socios simł instruit armil
Interea classem uelis aptare iubebat

Expanded text:
ec revocare situs aut iungere carmina curat: inconsulti abeunt, sedemque odere Sibyllae. Hic tibi ne qua morae fuerint dispendia tanti,— quamvis increpitent socii, et vi cursus in altum vela vocet, possisque sinus implere secundos,— quin adeas vatem precibusque oracula poscas ipsa canat, vocemque volens atque ora resolvat. Illa tibi Italiae populos venturaque bella, et quo quemque modo fugiasque ferasque laborem expediet, cursusque dabit venerata secundos. Haec sunt, quae nostra liceat te voce moneri. Vade age, et ingentem factis fer ad aethera Troiam. Quae postquam vates sic ore effatus amico est, dona dehinc auro gravia sectoque elephanto imperat ad navis ferri, stipatque carinis ingens argentum, Dodonaeosque lebetas, loricam consertam hamis auroque trilicem, et conum insignis galeae cristasque comantis, arma Neoptolemi; sunt et sua dona parenti. Addit equos, additque duces; remigium supplet; socios simul instruit armis. Interea classem velis aptare iubebat
Abbreviated transcription (Latin):
Dirit et in siluã penins ablata refugit.
At sociis subita gelidus formeline sanguis
Deriguit.ceciderc anmi. nec iã ãpliꝰ arimi.
ed uotis p̃cibus q iubent exposc̾e pacem.

Expanded text:
Dixit, et in silvam pennis ablata refugit. At sociis subita gelidus formidine sanguis deriguit; cecidere animi, nec iam amplius armis, sed votis precibusque iubent exposcere pacem
Abbreviated transcription (Latin):
Hlec niniꝰ interea extremã saturma bello
Impomit regina manũ. ruit omĩs in urbẽ
Pastoꝵ ex acie numeius. cesos q reporaãt
Ilmonẽ puerũ fedati q ora galesi

Expanded text:
ec minus interea extremam Saturnia bello imponit regina manum. Ruit omnis in urbem pastorum ex acie numerus caesosque reportant Almonem puerum foedatique ora Galaesi
Abbreviated transcription (Latin):
Sole reꝑcussũ aut radĩatis ymagine lune
Onna peruolitat late loca nãq sub auras
Erigitur sũmi q ferit laquearia tecti.
Hoe erat et terras aĩalia fessa per õmnes
Alituũ pͥecudũ q genus sopor altus hẽbat

Expanded text:
sole repercussum aut radiantis imagine lunae omnia pervolitat late loca iamque sub auras erigitur summique ferit lacuaria tecti. Nox erat, et terras animalia fessa per omnis alituum pecudumque genus sopor altus habebat
Abbreviated transcription (Latin):
Numiã leua smnũt. auditq uocutus apollo
Prmcipio sedes apibus stacioq petenda.
Quo neq sit uentis aditus. nã pabula uẽti
erre domũ prohibent. neq oues ediq petulci
Uloribus insulbtent. aut eriãs bucula cũpo
Decuciat rorẽ. & surgentes atterat herbas.
Absint &e picti scalençia terga lacerti
Enguib a stubulis. meropes q alieq uolucres

Expanded text:
numina laeva sinunt auditque vocatus Apollo. Principio sedes apibus statioque petenda, quo neque sit ventis aditus—nam pabula venti ferre domum prohibent—neque oves haedique petulci floribus insultent aut errans bucula campo decutiat rorem et surgentes atterat herbas. Absint et picti squalentia terga lacerti pinguibus a stabulis meropesque aliaeque volucres
Abbreviated transcription (Latin):
Prospicit. huc̃ interfluiuo tibermꝰ ameno
erticib rapidis et multa flauus arena
In mare pͣrorupit. uarie circũ q. supia qͥ
As suete e ripis uolucres. et flumĩs alueo.

Expanded text:
sic, hunc inter fluuio Tiberinus amoeno / uerticibus rapidis et multa flauus harena / in mare prorumpit; uariae circumque supraque / adsuetae ripis uolucres et fluminis alueo
Abbreviated transcription (Latin):
Uiribus eniti quaꝵ & gtem nere uentos
Assuescat sumas ꝙ sequi tabulata ꝑ ulmos:
Ac dũ prima nouis ad descit frõdibus et as
Parcendũ teneris. & dũ se letus ad auras¬
Palmes aget laxis per purũ mimissus habems.
Ipsa acie falcis nũdũ temptãda. sed uncis
Carpende manib frondes. interq legende:
Inde ubi iã ualidis amplexe st upib ulmos
Exiermt.tũ strĩge comas tũ brachia tonde

Expanded text:
iribus eniti quarum et contemnere ventos adsuescant summasque sequi tabulata per ulmos. Ac dum prima novis adolescit frondibus aetas, parcendum teneris, et dum se laetus ad auraspalmes agit laxis per purum inmissus habenis, ipsa acie nondum falcis temptanda, sed uncis carpendae manibus frondes interque legendae. Inde ubi iam validis amplexae stirpibus ulmos exierint, tum stringe comas, tum bracchia tonde