comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obi sͥ Seneca faciens dicit. CTaur̃q cen¬
tũ nõ leuẽ populis metũ rc̃ ¶¶NRono ache¬
lon̾ suꝑauit cuiꝰ fc̃i fabula ubi sup̃ de
atheloo de quo ouidiuis. uos nemanꝯ ualidi
pressistis cormua tauri icͣ ¶ Decims
dyomedom regem tracie cui mos erat
hospites suos eccide̾ ⁊ iumẽtis suis in
cibũ appon̾ẽ ip̃e suꝑauit ⁊ occidit ⁊ eisdẽ
inmẽtus mãducandũ apposuit. uude idẽ
seueca Send scabula nemorẽ diri biscoui
regis ic. ¶ Undecimo cũ busiris rer
nepciũ ⁊libie filius eras om̃s uylo adia¬
cẽtes p̃dator ingens infescaret et foren¬
res hospites suis mactaiit diis accedens
hercules eo suꝑato illam regionẽ paca¬
tũ reddidit unde omidius Eugo ego fedan¬
tem ꝑeg̾no templa cruore. Busiru do¬
nm rcͣ ¶ Duodecimo libiã peciit ⁊
antheũ terre filiũ lucta suꝑauit apud
sĩuictũ apprice ciuitatẽ ut dicit lactan¬
cuis De quo ouidius idem dicit Senois
alimẽta ꝑntis autheo cripm rcͣ huins

Expanded text:
ubi supra Seneca faciens, dicit: Taurumque centum non levem populis metum etc. Nono Acheloum superavit, cuius facti fabula ubi supra de Acheloo. De quo Ovidius: Vosne, manus, validi pressistis cornua tauri? etc. Decimo Dyomedem regem Tracie, cui mos erat hospites suos occidere et iumentis suis in cibum apponere, ipse superavit et occidit, et eisdem iumentis manducandum apposuit; unde idem Seneca: Quid stabula memorem diri Bistonii regis etc. Undecimo cum Busiris rex, Neptuni et Lybie filius, oras omnes Nylo adiacentes predator ingens infestaret, et forenses hospites suis mactaret diis, accedens Hercules, eo superato, illam regionem pacatam reddidit, unde Ovidius: Ergo ego fedantem peregrino templa cruore Busirim domui etc. Duodecimo Lybiam petiit et Antheum terre filium lucta superavit apud Summittum Affrice civitatem, ut dicit Lactantius. De quo Ovidius idem dicit: Sevoque alimenta parentis Antheo eripui etc. Huius
Abbreviated transcription (Latin):
quia qui honuinẽ eruit nec a ꝯcupiscẽtia
egr uec ab imperante aquo mortali am
reas. creonchiades. Thiriomatus
et ducohontes filii fuere herculis
et integra filia creontis thebani Thirio
heroulio fuisse dicit et occisos abeo inĩ
redicu ab inferis pꝰ ocasum licum Sene¬
ea añt poeta in tragedia heronlł furẽtis
dues uoĩat Oxeam et ⁊ creoonthiadem
et eos ab hercule redemite int̾emptos
diat et iõ quatuor posui de quibꝰml¬

Expanded text:
quia qui hominem exuit, nec a concupiscentia regnorum, nec ab imperante aliquo mortali ampOxeas, Creonthiades, Tyriomacus et Diicohontes filii fuerunt Herculis ex Megera filia Creontis Thebani. Ex quiHerculis ex Megera fuisse dicit, et occisos ab eo in reditu ab Inferis post occisum Lycum. Seneca autem poeta in tragedia Herculis Furentis duos nominat, Oxeam et Creonthiadem, et eos ab Hercule redeunte interemptos dicit, et ideo ego quattuor posui, de quib
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Secundo apud lernã palude̾ cũ ydia
inuiam moustro certamẽ hm̃it cui cum
essent capita septẽ ⁊ uno er ciso septem
illi reuasce̾ntͭ illico exquisita uitaliũ ori¬
giue ilłam osũpsit de qua sit seueca tra¬
gedus bbi supͣ Qand sene lenne mõsoa
nũd sum malum / nõ igne demũ dicit¬
⁊ docuit mori ic ¶Tercio cñ bemẽs
leo esset toti regiomi tribilis susceptus
a mdlonco pastore qui loco ꝓximꝰ erati
ubi leo aduersus cñ aĩosus accessit ⁊cap¬
tũ acq eueccũ excorianit et ob uirtutis
uisigne loco pallii coris eius postea sẽꝑ
usus ẽ uñ ouidius hiis elisa uicet moles
nemea lacertis. ¶ Coiarto aduersꝰ
chemine sũi leouẽ milla ex ꝑte miuahor¬
ribile̾ uemes audati ꝓcessit pectoe̾ ꝑstia¬
tũq ingulanit / euꝰ fc̃i in thebarde me¬
nũt seacius dicens. Illis in speciẽ quẽ

Expanded text:
. Secundo apud Lernam paludem cum ydra . Secundo apud Lernam paludem cum ydra immani monstro certamen habuit, cui cum essent capita septem, et uno exciso, septem illi renascerentur illico, exquisita vitalium origine illam consumpsit. De qua sic Seneca tragedus ubi supra: Quid? Seva Lerne monstra, numerosum malum, Non igne demum vicit et docuit mori? etc. Tertio cum Nemeus leo esset toti regioni terribilis susceptus a Molorco pastore, qui loco proximus erat ubi leo, adversus eum animosus accessit, et captum atque enectum excoriavit et, ob virtutis insigne, loco pallii corio eius postea semper usus est, unde Ovidius: His elisa iacet moles Nemea lacertis etc. Quarto adversus Theumesium leonem, nulla ex parte minus horribilem Nemeo, audaci processit pectore, prostratumque iugulavit. Cuius facti in Thebaide meminit Statius, dicens: Illius in speciem, quem
Abbreviated transcription (Latin):
eñ passũ ueluit ⁊ euristeo regi fanmuila¬
tñ prescitisset robore conpores ⁊ ingeno
cetos auceisse ꝯfirmant cuiꝰ labores p̃¬
cipuos fere om̃s duodecĩ tñi fuisse confir¬
mant cum xxxi esto nõ ouĩs equos fuis¬
se comperiam ¶ Primo quid aadhne
eẽt infantulus ⁊ in cuius cñ fr̃e iace¬
ret a innone odus inse quuitus dormiẽ¬
tibus parentibus ad eum deuorandum
serpentes duo missi sunt. Ombus uisis
terrefactꝰ yphiclens ex cuis decidit
et emlatu suo prites excitat Oonsur¬
gentes herculem in uenẽ cepisse mãĩba
serpentes et eos occidisse de quibus in
tragedia hertuls furentis sic ait Sene¬
ca poeta infantis etas mõstra suꝑanit
pͥus. Quã nosse posset genima criscaci
caput. Angens ferebant ora quos ꝯtra
obind. reptanit infaus igneos serpẽtum
oculos remisso pectõs ac placido iutuens
arctos serenis ebltibꝰ nodos tulit. Et
Iuĩda tenera guctura elidens mamurcͣ¬

Expanded text:
eum passum velint, et Euristeo regi famulaeum passum velint, et Euristeo regi famulatum prestitisset robore corporeo, et ingenio ceteros anteisse confirmant. Cuius labores precipuos fere omnes duodecim tantum fuisse confirmant, cum XXXI, esto non omnes equos, fuisse comperiam. Primo quidem, dum adhuc esset infantulus et in cunis cum fratre iaceret, a Junone odiis insecutus, dormientibus parentibus, ad eum devorandum serpentes duo missi sunt. Quibus visis, terrefactus Yphicleus ex cunis decidit et eiulatu suo parentes excitavit. Qui surgentes Herculem invenere cepisse manibus serpentes et eos occidisse. De quibus in tragedia Herculis Furentis sic ait Seneca poeta: Infantis etas? monstra superavit prius Quam nosse posset. Gemina cristati caput Angues ferebant ora, quos contra obvius Reptavit infans igneos serpentum Oculos remisso pectore ac placido intuens; Artos serenis vultibus nodos tulit Et tumida tenera guttura elidens manu etc
Abbreviated transcription (Latin):
in qua expedicione ut sup̃ ait plantꝰ cũ
uersaret᷑ amphit᷑on inꝑit̾ in alemenã
ardens amphitonis militãtis forma sũp¬
ta añ luce̾ qͣi ab expedicione rediens ac¬
cessit ad eã Que cũ eũ uirũ suũ cde̾t
cum eo ꝯcubuit ex quo ꝯcubitu esto ex
amphic᷑one pregnãs esset ꝯcepit ad ꝙͣ
ꝯcepcionẽ uolunt noctẽ unã suffecisse
qu̾ymo ait t̾bus ĩ unã m̃ctis lascimẽdi
spaci ͫ adult̾o iomi ꝯcessũ ꝙ a lucano sc̾bit᷑
Thebas alcuene qͣ dum fru̾t᷑ olimpi Rec¬
tor luciferũ te iusserat hesperon ẽẽ acͣ
Et sic in tempe genunos peperit et am¬
fluũ esset hunc uet̾i̾s maris ex tollunt
landibus et eũ quãtũ ad corꝑis staturã
maxim ferũt a deo ut noluit eius alti¬
tudinẽ suꝑasse quemquã ⁊ eã fiuire
septem pedum qd solinus ꝓbare uide᷑
obi dicit licet ergo pleriq diffimant¬
nullum posse excede̾ longitudinẽ pedũ¬
rcͣ Et cum innonis nouence ĩiuicicias

Expanded text:
expeditione, ut ubi supra ait Plautus, cum versaretur Anphytrion, Iuppiter in Alcmenam ardens, Anphytrionis militantis forma sumpta ante lucem, quasi ab expeditione rediens accessit ad eam, que cum eum virum suum crederet, cum eo concubuit, ex quo concubitu, esto ex Anphytrione pregnans esset, concepit, ad quam conceptionem nolunt noctem unam suffecisse, quin imo aiunt tribus in unam iunctis lasciviendi spatium adultero Iovi concessum, quod a Lucano scribitur: Thebas Alcumene, qua dum frueretur, Olympi Rector Luciferum ter iusserat Hesperon esse etc. Et sic in tempore geminos peperit, ex Amerfluum esset. Hunc veteres maximis extollunt laudibus, et eum quantum ad corporis staturam maximum ferunt, adeo ut nolint eius altitudinem superasse quenquam, et eam septem fuisse pedum, quod Solinus probare videtur ubi dicit: Licet ergo plerique diffinullum posse excedere magnitudinem tc. Et cum Iunonis noverce inimicitias
Abbreviated transcription (Latin):
Urgitis nasti atq in¬
miũ est uosi portio lõ¬
ge maior cursuq dis¬
ficilior uero prestãte
deo post puppĩ relic¬
ta cñ iam cam mõciũ
uertices oppositi lito¬
ris se tennquadam
oscentacione ĩ remotis oscenderẽt ceperat
uidẽĩ in mare placidũ ⁊ nullis fero impedi¬
tũ obicibus et undas polito laxiores presta¬
re et spe atq auiditate ꝯtingendi litoris
in quo quies ꝓmittebat᷑ faitura et ob su¬
patos sabores nectrici mee saurea ultro

Expanded text:
urgitis vasti atque nimium estuosi portio longe maior cursuque difficilior, vero prestante deo, post puppim relicta, cum iam cani montium vertices oppositi litoris se tenui quadam ostentatione in remotis ostenderent, ceperat videri michi mare placidum et nullis fere impeditum obicibus, et undas solito laxiores prestare, et spe atque aviditate contingendi litoris, in quo quies promittebatur futura, et ob superatos labores vectrici mee laurea, ultro
Abbreviated transcription (Latin):
ennãta integre ꝓle iterũ ret inclite sceti
tamꝙͣ incertũ deuenisset t̾minũ a quo
iam fcñs robustior surgens in residnũ.
icnenis nancule uela concedo orans mo̾e
solito ut is faneat meq laboris deducat
in fuẽ cui facilimũ fuit ex nichilo cũcta
filio Qui genuit ꝓbn filios quorũ hec
sunt noĩa Oreas. creonchides. Triomacus.
diicohontes. ychouens. Croniis. agilis. ylus
Sardus Cyrmis diodorꝰ Tlipolemꝰ Thessals

Expanded text:
enumerata integre prole, iterum, o rex inclite, steti enumerata integre prole, iterum, o rex inclite, steti tanquam incertum devenissem terminum. A quo iam factus robustior, surgens in residuum itineris, navicule vela concedo, orans more solito, ut is faveat meque laboris deducat in finem, cui facillimum fuit ex nichilo cuncta filio, qui genuit XVII filios, quorum hec sunt nomina: Oxeas, Creonthiades, Tyriomacus, Diicohontes, Ythoneus, Cromis, Agilis, Ylus, Sardus, Cyrnus, Dyodorus, Tlipolemus, Thessalus,
Abbreviated transcription (Latin):
renus ferebar ⁊ delo S ecce dñ a tiberis
hostio le uis aura me deculisset in euboicũ
salũ scetissent q corã cadmeie thebe ⁊ quas
p̃terieram nõ aduertens eolie insule in
mentẽ uenissent sensi metũ quid suꝑesẜ
agendũ/ eñ scilicet desc̾bendũ mõstruora¬
rũ ierũ domitorẽ egregiũ cetos morles
uirabus excedentẽ uecuo et furentis po¬
puli regẽ cuiꝰ ꝑsepe ope fere nanfragꝰ
fcũs sum et eorũ inde moͬras satis poste¬
ricates aunect̾e ex quo paululũ tepuit
feruor ille qui me auedũ de ferebat ĩlitꝰ
⁊ sustici ⁊ dñ mecũ noluerẽ facile nõ ẽẽ
eos labores desc̾bẽ quib p̃ter herculem
nemo suffecisset morͣlm̃. eiq regem
cuiꝰ fannili orbẽ uidebant᷑ porse ꝯcute̾ ex¬
iscimani quiescendũ fore ⁊ aliquali ocio
langnidas iam aures uires in uernũ re¬
uocare ne intꝰ egregios altidis sudoris de¬
fiterem aut ubĩ mĩme uellẽ debilis defe¬
rirer ab eolo Et sic nondũ ioms teren

Expanded text:
remis ferebar et velo. Sed ecce, dum a Tyberis hostio lenis aura me detulisset in Euboicum salum, stetissentque coram Cadmeie Thebe, et, quas preterieram non advertens, Eolie insule in mentem venissent, sensi mecum, quid superesset agendum, eum scilicet describendum monstruosarum rerum domitorem egregium, ceteros mortales viribus excedentem; nec non et furentis populi regem, cuius persepe opere fere naufragus factus sum, et eorum inde numerosas satis posteritates annectere, ex quo paululum tepuit fervor ille, qui me avidum deferebat in litus, et substiti, et dum mecum voluerem, facile non esse eos labores describere, quibus preter Herculem nemo suffecisset mortalium, eumque regem, cuius famuli orbem videbantur posse concutere, existimavi quiescendum fore et aliquali ocio languidas iam vires in nervum revocare, ne inter egregios Alcidis sudores deficerem, aut, ubi minime vellem, debilis deferrer ab Eolo. Et sic, nondum Iovis tercii
Abbreviated transcription (Latin):
uit atq cepit. de qua sit seueca u̾ sͣ. meua¬
li peruir fera. Multo decorx p̃ẜerẽs auro
caput deprensa cursu est ¶ Septimo
aren stimphalidas occidit aues. Arpias
ꝯcede᷑ ebductis dĩe peciit ab ip̃is imbili
stimphalidas ⁊cͣ ¶ Octano taurũ ꝙ̃¬

Expanded text:
vit atque cepit. De qua sic Seneca ubi supra: Menali pernix fera, Multo decoro preferens auro caput Deprensa cursu est etc. Septimo arcu Stynphalidas occidit aves, Arpyas condere obductis diem Petiit ab ipsis nubibus Stinphalidas etc. Octavo taurum
Abbreviated transcription (Latin):
es seu uolente quiescẽ ul moriente ipũ
locum eius tenuit et laborẽ ncducẽdo
suꝑ celestiũ corꝑm cursꝰ subint᷑uit Uol¬
uerasse trisulto celo Innonẽ capientẽ
descb̃it epus Nam duacias et iublimes
ptãtes pradens despicit et uilipendit
t̾plici rõne sunt enĩ tꝑalia in regẽdo
anria. in ẜuãdo suspicõibus et curis.
plena et scatu dubia et caduca Et sic̃
hulto telo woluerat᷑ ab hercule Inno
ad inferos aut descendisse et ditẽ eciã
bluerasre illud idem touat qd de Iuuoue
dem̃ cum diuiciarũ deus sit dites qui
tocieus wluerat᷑. quociẽs despicm̃t᷑
diuicie et nẽ nullo fensse phos legiinꝰ¬
eo ꝙ illas sendiorũ arbitrarẽt᷑ hostes¬
¶ Theseũ eõ liberasse historua poaus
e quã fictio De althisca ad admetũ ab
iũferis renotata dicit fulgẽonis ꝙ cũ
alchiste pr̃ uolenti eã ĩ ꝯuigẽ hanc le¬
gem apposuisset ut duas dispares besti¬
as appon̾et currui admetus appolliuis

Expanded text:
eo seu volente quiescere, seu moriente, ipse eo seu volente quiescere, seu moriente, ipse locum eius tenuit et laborem in docendo supercelestium corporum cursus subintravit. Vulnerasse trisulco telo Iunonem, sapientis describit opus. Nam divitias et sublimes potestates prudens despicit et vilipendit triplici ratione. Sunt enim temporalia in regendo anxia, in servando suspicionibus et curis plena, et statu dubia et caduca, et sic trisulco telo vulneratur ab Hercule Iuno. Ad Inferos autem descendisse et Ditem etiam vulnerasse, illud idem sonat, quod de Iunone dictum, cum divitiarum deus sit Dites, qui totiens vulneratur, quotiens despiciuntur divitie, ut non nullos fecisse phyleo quod illas studiorum arbitrarentur hostes. Theseum vero liberasse hystoria potius est quam fictio. De Alchista ad Admetum ab Inferis revocata dicit Fulgentius, quod cum Alchiste pater volenti eam in coniugem, hanc legem apposuisset, ut duas dispares bestias apponeret currui, Admetus Apollinis
Abbreviated transcription (Latin):
corrũpant᷑ in dcã armẽta gerionis q̃
illis iꝑibus sole opes hẽbant᷑ tante fame
fuẽ ut hereulem ex asul prede magni¬
tudine allexerie ¶ Porro gerienẽ ipud
nõ ⁊ płicis uate̾ ut fabulis fuirre ferut
ses tres cante concordie exticirre ut uno
aĩo oñis regi biderent᷑ net bellũ her ͤ¬
culi sua sponte intulisse ued cũ armẽ¬
ta sua rapi didisset a muirra bello repe¬
dunt᷑ il dicendũ suꝑest Et de scmpha¬
lidis auib ubi de arpiis hẽtur Sic
de tauro ubi de minoerege ¶Et de dyo¬
mede et busiade et colũpins hscoie sut
ic miunꝰ de balches regine amaxnidũ¬
¶ et de superatis cõtauris eciã nͨ de
ratis abbione et bergiene ⁊ dehesiona
ẜmo de lesse eũ troiã not issuna hystoĩa
enẽe occidissꝭ lacuiũ ronat aliud quã
lac̾us uititũ ¶ Celum tollerar se huine¬
ris imꝑp̃e dc̃m̃ ẽ ab athlante quidem
ea tempestate insigni ascrologo doctus

Expanded text:
corrumpantur. Inde dicta armenta Gerionis, que corrumpantur. Inde dicta armenta Gerionis, que illis temporibus sole opes habebantur, tante fame fuere, ut Herculem ex Asya prede magnitudine allexerit. Porro Gerionem ipsum non triplicis nature, ut fabulis fuisse ferunt, sed tres tante concordie extitisse, ut uno animo omnes regi viderentur, nec bellum Herculi sua sponte intulisse, sed cum armenta sua rapi vidisset, amissa bello repeduntur, nil dicendum superest. Et de Stinphalidis avibus, ubi de Arpyis habetur. Sic et de tauro, ubi de Mynoe rege. Et de Dyomede et Busyride et columnis hystorie sunt. Nec minus de baltheo regine Amazonidum. Et de superatis Centauris, etiam ubi de ratis Albione et Bergione, et de Hesyosermo. Delesse eum Troiam notissima hystoria est. Nec occidisse Lacinium sonat aliud, quam latronis interitum. Celum tolerasse humeris improprie dictum est. Ab Athlante quidem ea tempestate insigni astrologo doctus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sum acheleum iuxasse s̃ nͥ de acheleo sc̃p¬
tũ ẽ et declaracis fictionis apposicasiłit
et auchei fabula ub̃i de anties et de mal
hesperidio ubi de eisdemn¶ ¶ Cuica
gerionis figniẽtũ dicit pmus Gerionẽ
regẽ fuisse hispanie tricipitrẽ sent̾mẽ¬
p̃fuerit hispanie adiatẽtibꝰ ualearibus
scilicz maiori et minori ⁊ ebuso Biaipitẽ
eciã canẽ habnigse dicit os hoc uolens in¬
telligi quiã et t̾restri ⁊ nanali c̾tantiẽ
pliuĩ potiit ad que ait heroulẽ olla fer¬
rea delatũ / eñq suꝑasse ꝑ ollã ferreã
intelligens fortẽ nanẽ ⁊ esse iumitam
qua dectus heroules accessit ad eũ alii
aut̃ eñ dixisse criauiem qđ rabanus
intelligit eñ duos quĩsse frẽs a deo secũ
ꝯtorbes ut in uno quoq eorũ sua ⁊ rliquo¬
de eo se ait in alia ꝑte hispaine que et
insulis conscat regnũ penes gerionẽ
fuit inhac tanta ꝑabuli leticia ẽ st nisi
absturẽcia int̾pollata sagnia fuit pecora

Expanded text:
Eum Acheloum superasse, supra ubi de Acheloo scriptum est, et declaratio fictionis apposita. Similiter et Anthei fabula ubi de Antheo; et de malis Hesperidum ubi de eisdem. Circa Gerionis figmentum dicit Servius, Gerionem regem fuisse Hyspanie tricipitem, seu trimemprefuerit Hyspanie adiacentibus, Balearibus, scilicet maiori et minori, et Ebuso. Bicipitem etiam canem habuisse dicit, volens ob hoc intelligi, quia et terrestri et navali certamine plurimum potuerit. Ad quem ait Herculem olla ferrea delatum eumque superasse. Per ferream ollam intelligens fortem navem et ere munitam, qua vectus Hercules accessit ad eum. Alii autem eum dixere trianimem, quod Rabanus intelligit eum duos habuisse fratres adeo secum concordes, ut in unoque eorum sua et reliquode eo sic ait: In alia parte Hyspanie, que et insulis constat regnum penes Gerionem fuit. In hac tanta pabuli letitia est, ut, nisi abstinentia interpellata sagina fuerit, pecora
Abbreviated transcription (Latin):
Postꝙ e subt̾raneis latebs
in dier lucem̃ prestante deo deuenimius
superat nobis ut eque de om̃ibz hebi filus
dixissemus eciam de ethere quem ensdẽ
filium uolunt quid senserint uenteres des¬
cripsisse Sane qm̃ eius om̃e masculinũ
genus hoc excepto filio sterile est ⁊ huiꝰ
non est parna posteritas ⁊ in longnin sa¬
tis uolumen pͥmiũ protractũ est eũ in
secundum ẜuaudũ honescius Ratus sũ

Expanded text:
Postquam e subterraneis latebris in diei lucem prestante Deo devenimus, supererat nobis, ut eque de omnibus Herebi filiis dixissemus, etiam de Ethere, quem eiusdem filium volunt, quid senserint veteres, descripsisse. Sane quoniam omne eius masculinum genus hoc excepto filio sterile est, et huius non est parva posteritas, et in longum satis volumen protractum est, eum in secundum
Abbreviated transcription (Latin):
inceꝑisse ⁊ in sequentis noccis mediũ t̾iasse
uolunt quã demiẽsionẽ adh fiuãt y̾tali et
potissime in indicialib eausis Iechemẽses n.
olim a solis occasu ĩcipientes diẽ moccasu
diei seq̃ntis fimebant babillonii uero ab ortu
faciebãt qd̃ ab occassu arcici umbri qͥ ⁊ etrusti
sũt a meridie illi fete pͥncipiũ ⁊ in seq̃ntis
diei meridiem t̾minabange Que consueᵈ
adhuc ab astrologie obfuat ¶ Est pret̾e
dies nalis scdmn uarias enis q̃litates uarnis
distnieca noĩb ⁊ 2am ut maerobius sat¬
nalioꝵ asẜit ab ñcro diei Romanoꝵ mei¬
piens qpmũ tempꝰ diei d̃ iedie noctis
ĩclinacio eo ꝙ nox ĩ die̾ ineqpiat declina¬
re Deinde a gallieant galliticimũ iĩcu¬
patũ t̾cium ꝯticimũ eo ꝙ sopita omña
ꝯticesce bideant exrcum diluculũ dicit᷑
es ꝙ diei lirx appere uideat᷑ subsequent . nͫ
tempus sole iain surgente mane uocari

Expanded text:
incepisse et in sequentis noctis medium terminasse incepisse et in sequentis noctis medium terminasse voluerunt, quam dimensionem adhuc servant Ytali, et potissime in iudicialibus causis. Athenienses autem olim a solis occasu incipientes diem in occasum diei sequentis finiebant. Babilonii vero ab ortu faciebant, quod ab occasu Attici. Umbri qui et Etrusci sunt, a meridie illi fecere principium, et in sequentis diei meridiem terminabant. Que consuetudo adhuc ab astrologis observatur. Est preterea dies naturalis secundum varias eius qualitates variis distincta nominibus. Nam, ut Macrobius Saturnaliorum asserit, ab initio diei Romanorum incipiens, primum tempus diei dicitur medie noctis inclinatio, eo quod nox in diem incipiat declinare. Deinde a galli cantu gallicinium nuncupatum. Tertium conticinium, eo quod sopita omnia conticescere videantur. Quartum diluculum dicitur, quod diei lux apparere videatur. Subsequenter quintum tempus sole iam surgente, mane vocari
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾mo cuiꝰ qͣd orizũta uocant grẽti no est
dubiũ aduentu sołis cedente nocte die qr
consurche ⁊ eam hebnm ex nocte ꝓdupoisse
Eam autẽ echeri ꝯm̃ctam ꝯuubio ides
ditũt qr etherem intelligũt̾ignẽ q̃ clariͣ
care̾ non p̃t/ Et ob id cum dies clara sit
ml aliud uolunt ꝙͣ elaritatẽ igmi ꝯuictam
estende ¶ec autem ab antiqͥs postq̃ a deo
deun est uespere ⁊ mane sr̃a est dies unahiꝰ
magͥtudĩs designata est ut id tempus qͦd
labitur a surgente sole ⁊ mũdũ omnem
c̾euente atq i eodem loco unde surrexerat
Redemite eacũ nocte que ĩcludit᷑ dies dicat᷑
una Et hͣ nat᷑alis quam in xxiiiiᵒʳ equas
dies q̃ ĩ diẽ ⁊ noctẽ dĩsa unicuiq parciũ
diei .s. ⁊ nocci xii horas esto ineq̃les esse con¬
cessere. Et arcificialẽ ab arcificio exeogitantis
eã dix̾e qua ĩ suis Iudicus ut płirmĩ ucinit᷑
asclogi Inde mediei treticã Inuen̾e did ea q
aut̾ ut ait mareus uauo a nocte media

Expanded text:
emo cuius quod orizonta vocant Greci, non est dubium adventu solis cedente nocte diem consurgere, eteamHerebum ex Nocte produxisse. Eam autem Etheri coniunctam connubio ideo dicunt, quia Etherem intelligunt ignem, qui claritate carere non potest, et ob id cum dies clara sit, nil aliud volunt quam claritatem igni coniunctam ostendere. Hec autem ab antiquis, postquam adeo dictum est, vespere et mane facta est dies una, huius magnitudinis designata est, ut id tempus, quod labitur a surgente sole et mundum omnem circumeunte atque in eodem loco, unde surrexerat, redeunte, ea cum nocte que includitur, dies dicatur una, et hec naturalis, quam in XXIIII equas padies, que in diem et noctem divisa unicuique partium, diei scilicet et nocti XII horas, esto inequales, esse concessere, et artificialem ab artificio excogitantis eam dixere, qua in suis iudiciis ut plurimum utuntur astrologi. Inde medici creticam invenere diem, eaque autem, ut ait Marcus Varro, a nocte media
Abbreviated transcription (Latin):
cade uideatur Oecana u̾o supinatẽpestas
nũcupatũ est eo ꝙ diei fit nouissimũ tempꝰ
nt ĩ xxiiᵒͤ cabulis est expressum solis occasus
suprema tẽpestas esto Deinde nomui tpus
dicit᷑ uesꝑa qd agrecis traccũ est illi enim
lꝑamn a stella hespo que in occasu solis aꝑꝑpet
Seu ut aliis placz qr tñt luce cessãte diei
icipiniꝰ faces actendent tenebras noctis
uineamꝰ liue Tempus uero .xiͦ. nox cõ¬
cubia deĩ est eo ꝙ ea hora post allqualẽ
uigiliam cubitum consuer̾nt ire morͣles
.xii. quidẽ diei tempꝰ qͦd noctis est c̾ciũ

Expanded text:
e videatur. Octavum vero suprema tempestas nuncupatum est, eo quod diei sit novissimum tempus, ut in XII tabulis est espressum: solis occasus suprema tempestas esto. Deinde nonum tempus dicitur vespera, quod a Grecis tractum est. Illi enim speran a stella hespero, que in occasu solis apparetseu ut aliis placet, quia tunc, luce cessante diei, incipimus faces accendere, ut tenebras noctis vincamus lumine. Tempus vero undecimum nox concubia dictum est, eo quod ea hora post aliqualem vigiliam cubitum consueverint ire mortales. Duodecimum quidem diei tempus, quod noctis est tertium,
Abbreviated transcription (Latin):
haron acherontis nauta herebi ⁊
noctis filius dicit᷑ a crisippo de qͦ
sie ait ugiliꝰ Portitor has hor¬
rendui aquas ⁊ flina ẜuat. Terribilisqua¬
lore biaron tu plima into Canicies ĩculta
sacet stant lina flama sordidus ex hu¬
meris nodo depend amictus ꝓpẽ ⁊ acẽ
conto subigit uelis q mĩstrat ⁊ ferrugi¬
nea subueccat corpora cumba sã semor
si cruda dõ uiridis q senectus ⁊c ¶h¬
haro
⁊ sit herebus caronis pr̃. Nox aut̾ illios
id uir data ẽ qr ante creatũ tempus
ulla fuit sfibilis lux ⁊ io in tenebres
faccũ ⁊ in tenebris ꝑduetum uidetur
qui ab illis sumꝰ inferi indigemꝰ Qe aut̃
charon corpora deferat ex una in alt̾a
Acherontis Ripam iõ fictũ est ut intelliga
qui tempus confestim ut nastim᷑ suo nõs
morte q̃ quidẽ est natinitati ꝯͣria eũ illa
deducat intesse ⁊ h corporibz aufferat eẽ
deliimi p̃tea a charone ꝑ acherontem
flunium qui Absq gaudio int̾pretatur

Expanded text:
Charon, Acherontis nauta, Herebi et Noctis filius dicitur a Crisippo. De quo sic ait Virgilius: Portitor has horrendus aquas et flumina servat Terribili squalore Charon cui plurima mento Canicies inculta iacet, stant lumina flamma. Sordidus ex humeris nodo dependit amictus. Ipse ratem conto subigit velisque ministrat Et ferruginea subvectat corpora cimba, Iam senior sed cruda deo viridisque senectus etc.Charon, et sic Herebus Caronis pater. Nox autem illi ob id mater data est, quia ante creatum tempus nulla fuit sensibilis lux, et ideo in tenebris factum est, et ex tenebris productum videtur.qui ab illis sumus inferi, indigemus. Quod autem Charon corpora deferat ex una in alteram Acherontis ripam, ideo fictum est ut intelligamus, quoniam tempus confestim ut nascimur suo nos mortem, que quidem est nativitati contraria, cum illa deducat in esse, et hec corporibus auferat esse. Vehimur preterea a Charone per Acherontem fluvium, qui absque gaudio interpretatur,
Abbreviated transcription (Latin):
iuuieres sub Ionis imꝑio ostitutã ⁊ uicesimã
quintã sub martis diño a quo ⁊ ipa secũda
dies martis denoĩata est q pͥne eiꝰ hore
mars ĩperet ⁊ sie successine de sunglis donec
ad ultimam deuenens sabbi que marci subest
Et subsequit᷑ pͥma diei dinci ascripta soli a
quo dies ut ante diximꝰ dc̃a est Dies aut̾
nat᷑alis cum ex die constet ⁊ nocce a die tora
tamꝙ̃ adigniori ꝑte denoĩata est ⁊ die a
dus uocitata nam dies greee latine dicit᷑
deuse ⁊am uti dus morͣlibz opimone
ueteꝵ adintores sũt sic ⁊ adintrices sũt

Expanded text:
invenies sub Iovis imperio constitutam, et vigesimam quintam sub Martis dominio, a quo et ipsa secunda dies Martis denominata est, quia prime eius hore Mars imperet. Et sic successive de singulis donec ad ultimam deveneris sabbati, que Marti subest, et subsequitur prima dieidominiceascripta Soli, a quo dies ut ante diximus dicta est. Dies autem naturalis cum ex die constet et nocte, a die tota tanquam a digniori parte denominata est, et dies a diis vocitata, nam dyos grece, latine dicitur deus; nam uti dii mortalibus opinione veterum adiutores sunt, sic et adiutrices s
Abbreviated transcription (Latin):
amoror quia amara sit mlem hoĩb
creditur amarior morte eis exceptis
de quib d Iohannes ĩ opocalipsi Beati
per hane uiolentam delemꝰ ĩ telligere
mortem ut satꝭ ec̾ colligit᷑ ꝓximo suꝑͣ
ex carimẽ stacii. Per ant̾pon aut̃ uult
dcelligi nalem r̃eꝵ dissolucoem atͦpos au¬

Expanded text:
amaror, quia amara sit; nil enim hominibus amaror, quia amara sit; nil enim hominibus creditur amarius morte, eis exceptis dequibusdicit Iohannes in Apocalipsi: Beatiper hanc violentam debemus intelligere mortem, ut satis etiam colligitur proximo supra ex carmine Statii. Per Atropon autem vult intellegi naturalem rerum dissolu
Abbreviated transcription (Latin):
ferro ueligne uel casu alio fugienti uel
qua non corpus ab aĩa s a corͣ anima
derelicca est uocau̾e in suꝑ ueles seniũ
mortẽ mnat᷑am seu meritã iuuenũ ĩma¬
turam pu̾oꝵ aut̃ acerbam dixe̾ nͨ nõ
⁊ aliis mltis noĩbz appellata est ut a¬
teopos parca letũ nex ⁊ fatũ Hinus
et duꝵ opꝰ sic breniter descͬbit stacius
dtigiis emissa tenebris mors fruit᷑ celo
bollatore q uolando Cãpñ oꝑit ingro ꝙ
uiros ĩnitat hyatu il wolgare legens
ẜ que dignissimauita fimera precipnos
anis aĩs q cruento angue notat ⁊cͣ
di lam que pauca ficta sũt deteganius
Rrebi illã dicũt filiam qr ab herebo
missa sit ut ĩ p̾scripto carimẽ stacius stigie
emissa tenebris, senqz calore careat ut carz
bilis ⁊ obscura bideat᷑ mors aut dcã
est ut dͭ hugucio qr mordeat uel a morsu
pentis pͥmi ꝑ que morini᷑ uela marce
qui int̾feccor est hoñ uel mors quasi

Expanded text:
ferro vel igne, vel casu alio fugienti vel ferro vel igne, vel casu alio fugienti vel qua non corpus ab anima, sed a corpore anima derelicta est. Vocavere insuper veteres senum mortem maturam seu meritam, iuvenum immaturam, puerorum autem acerbam dixere. Nec non et aliis multis nominibus appellata est, ut Atropos, Parca, Letum, Nex et Fatum. Huius etiam dirum opus sic breviter describit Statius: Stigiis emissa tenebris, Mors fruitur celo bellatoremque volando Campum operit nigroque viros invitat hyatu. Nil vulgare legens, sed que dignissima vita, Funera precipuos annis animisque cruento Angue notat etc. Sed iam que pauca ficta sunt detegamus. Herebi illam dicunt filiam quia ab Herebo emissa sit, ut in prescripto carmine Statius, Stigiis emissa tenebris, seu quia calore careat, ut caret bilis et obscura videatur. Mors autem dicta est, ut dicit Ugucio, quia mordeat vel a morsu parentis primi, per quem morimur, vel a Marte qui interfector est hominum, vel mors quasi
Abbreviated transcription (Latin):
pͫ morphea dc̃m uolunt qͦd int̃pretat᷑
formatõ seu simulacrũ cuiꝰ dñi iussu
officiũ est quostimq honii nultus fuige
iuiltũ q sonũ ꝙ loq̃idi adicit ⁊ uestes ⁊ cõ¬
suetissima cuiq uerba s hͥ solus hoĩes mii¬
tatur ⁊cͫ Scdm̃ aut̃ ytaconasen phabe¬
tora quoꝵ ego noii sigͥficatũ ignoro
huiꝰ cũ officiũ hͦ in carime̾ d ouidius
alter fit fera fit bolucris fit longuo cope
ẜpens hune ytaton suꝑi mor̃le phabetora
uulgus noĩat ⁊eͣ Ieui dero dyxe panthũ
qͣi totũ Cuiꝰ officiũ est insẜ fingere Ouldio
teste dñ ait Est eciam diu̾se tͣcius artis pã¬
thos ille in hunũ saxũq unda q trabẽ ꝙ
sneq̃ uacant aĩo fallaciter oĩa tͣnsit ⁊c̃ qͣi
ex hur uelint q̃ cernimus dormientes ab
⁊ cũ cotidie moriamur tc unbgato ẜmone
mori dicimꝰ cũ mori desinimꝰ hanc ⁊ si
mille modis miẜi rapiam᷑ aut uiolẽtã
aut n᷑alem uoln̾e pores diobenta est q̃

Expanded text:
 Morphea dictum volunt, quod interpretatur formatio, seu simulacrum, cuius domini iussu officium est quoscunque hominum vultus fingere, vultumque sonumque loquendi, Adicit et vestes et consuetissima cuique Verba, sed hic solus homines imitatur etc., Secundum autem Ytathona seu Phabetora quorum ego nominum significatum ignoro; huius tamen officium hoc in carmine dicit Ovidius: Alter Fit fera, fit volucris, fit longo corpore serpens. Hunc Ytathon superi, mortale Phabetora vulgus Nominat etc. Tertium vero dixere Panthum, quasi totum, cuius officium est insensibilia fingere, Ovidio teste, dum ait: Est etiam diverse tratius artis Panthasos: ille in humum saxumque undamque trabemque Queque vacant animo fallaciter omnia transit etc. Quasi ex his velint que cernimus dormientes ab et cum cotidie moriamur, tunc vulgato sermone mori dicimur, cum mori desinimus. Hanc, et si mille modis miseri rapiamur, aut violentam aut naturalem voluere priores. Violenta est que
Abbreviated transcription (Latin):
diñcam S cũ longe alius sit ordo
diei hore da dinum ⁊ ab eo cui contingͭ
pme hore die domiin hr̃e ab eo dies illa
benoĩata est/ ut pnͣ Si diei dince ueneri
sedam horam cribues q soli ĩme ͤ sbiacet
⁊ mereurio teiai qͥ sbiacet ueneri ⁊ lune
qͣtam q̃ sbiacet merciuo qͥntam autẽ
saturno ad quem conu̾cendus est ordo cum
ĩ lima de fecit Sexcam ioin ⁊ sic de singlis
.xxiiiiͦ. horis diei dnñce sub ndie uł dñio
mercurii iuuenietur hora uicesima qͣrta¬
sub noĩe uel dino lune ⁊ ĩo ab eo secũdus
denõĩatus est ebdomade dier seu pocuis

Expanded text:
dominicam. Sed cum longe alius sit ordo dominicam. Sed cum longe alius sit ordo sive unicuique diei hore dari dominium, et ab eo cui contingit prime hore diei dominium habere, ab eo dies illa denominata est, ut puta si diei dominice Veneri secundam horam tribues, que Soli immediate subiacet, et Mercurio terciam, qui subiacet Veneri, et Lune quartam, que subiacet Mercurio, quintam autem Saturno, ad quem convertendus est ordo cum in Luna defecerit, sextam Iovi, et sic de singulis XXIIII horis dieidominice, sub nomine vel dominio Mercurii invenietur hora XXIIII, etsub nomine vel dominio Lune, et ideo ab ea secundus denominatus ebdomade dies, seu potius
Abbreviated transcription (Latin):
mer qͦd diximꝰ medio noccis melmacio
nsuꝑ cũ hũana solercia Respͨtu hĩto
ad septẽnariũ miͣm quẽ qͥb di ex ecus de¬
teres uoln̾e ꝑfectum disposuĩt om̃e tẽpus
ꝑ septimanas dieꝵ efflui Et dies illas
septinane noĩbz uarus mĩcupare
consuen̾e nõmilli Non caliu exqui¬
iẽ causas quas ego has puto cũ a pla¬
netis apud nos quinq denoient᷑ sex
sabbm ab hebreis dcã a uͥanis postea
uitata non est eo ꝙ Requie dicant
sigre la tine ut appareat eu ereansset
onna deus in sex diebus eñ septima ab
omibus operibus quieuisse Dinca aut̃
dies que ex nobis uains est septima sit
eo dtã est qr ea die xpns dei filius nõ
solũ ab om̃ibus laboribus suis quieuit
ueꝵ uictor surrexit a mortuis ⁊ sic illã
Alii uolũt a sole denoĩatam eo ꝙ ipse
sit planecaꝵ pnceps ⁊ inde dieatur
dñs Et qr eiusde diei hore prime
pͥncipatũ hẽat ob id illam denõĩari

Expanded text:
 quod diximus, medie noctis inclinatio. Insuper cum humana solertia respectu habito ad septenarium numerum, quem quibusdam ex causis veteres voluere perfectum, disposuerit omne tempus per septimanas dierum efflui, et dies illas septimane nominibus variis nuncupare, consuevere nonnulli nominum talium exquirere causas; quas ego has puto, cum a planetis apud nos quinque denominentur, sexta sabbatum ab Hebreis dicta, a christianis postea immutata non est, eo quod requiem dicant significare latine, ut appareat cum creavisset omnia Deus in sex diebus, eum septima ab omnibus operibus suis quievisse. Dominica autem dies, que nobis christianis est septima, sic eo dicta est, quia ea die Christus Dei filius, non solum ab omnibus laboribus suis quievit, verum victor surrexit a mortuis et sic illam Alii volunt a sole denominatam, eo quod ipse sit planetarum princeps et inde dicatur dominus, et quia eiusdem diei hore prime principatum habeat ob id illam denominari
Abbreviated transcription (Latin):
mie incellecta Et obhͦ uidet᷑ porphiriũ
longe aliter ꝙ̃ mlti alis faciant sentree
qͣ ueris facilis dat᷑ exitus umbris alt̾a
candenti pstõ iitens elephanto s falsa
ad celum mitcũ in sopinamanes ⁊cͣ¬
uera ẽe senciens ꝙ aĩa sopito corpore
tamꝙ paululũ solucior ĩ suã dĩnitate
uitatur ⁊ ĩlatens hũanitatẽ ueꝵ aciẽ
oniem dirigat ĩcellectus ⁊ nõnuilla
uideat ⁊ discernat ⁊ płã uideat quã
disc̃nat seu longns abdita sint seu
donsiori tegine occultata ⁊ hinc fit
ut qͦd discint esto non plene nebula
caligiuis morͣlitatis obsistente deiñ sit
ꝑ corneã emitti iamã cũ cormi huius
nat᷑e sit ut excennatũ ꝑuuĩ sit intuitu
⁊ tãꝙͣ diaphanu corpus in se recondita
uide ꝑmittat Q aut̾ obsistente carnis
caligine uide non pt̃ Id elephanto con¬
tectum dicimus Cumsquidẽ os a nat᷑a
a deo ꝯdensatũ est ut in ꝙͣtanicũq tenu¬
itatẽ redigat᷑ uide supͭ non ꝑmiccat

Expanded text:
me intellecta, et ob hoc videtur Porphyrium, longe aliter quam multi alii faciant, sentirequa veris facilis datur exitus umbris, Altera candenti perfecta nitens elephanto, Sed falsa ad caelum hac mittunt insomnia manesvera esse, sentiens quod anima, sopito corpore, tanquam paululum solutior in suam divinitatem nitatur, et in latens humanitatem, verum aciem omnem dirigat intellectus, et non nulla videat et discernat, et plura videat quam discernat, seu longius abdita sint, seu densiori tegmine Occultata, et hinc fit ut quod discernit, esto non plene, nebula caligantis mortalitatis ob corneam emitti ianuam, cum cornu huius nature sit, ut extenuatum pervium sit intuitu et tanquam dyaphanum corpus in se recondita videre permittat. Quod autem obsistente carnis caligine videre non potest, id elephanto contectum dicimus, cuius quidem os a natura adeo condensatum est, ut in quantumcunque tenuitatem redigatur, videre suppo
Abbreviated transcription (Latin):
uirgiliꝰ senem s robusta uiridiq fultũ senta
ut eognoscamꝰ tempꝰ annofitate uires nõ
ꝑdere hoc idem hodie pt̃ qͦd potuit dum
natum est Sordidus aut̾ illi amiccus est
ies hebi noctisq fuit fi᷑ sie ubi de
tam Qcͦd hebi filia sit ⁊ noctis talis ⁊ acio

Expanded text:
irgilius senem, sed robusta viridique fultum senecta, ut cognoscamus tempus annositate vires non perdere, hoc idem hodie potest quod potuit dum creatum est. Sordidus autem illi amictus est, ies Herebi Noctisque fuit filia, sic, ubi de tam. Quod Herebi filia sit et Noctis talis ratio
Abbreviated transcription (Latin):
eusus Romanus eqͦs dormieus siragusis
se scilic dum gladiaccoꝵ munꝰ ĩspicet
reciarii manu transfodi qd die seq̃nti
cũ młtis nũciasset secutũ e Qunita
Qunita
⁊ ultima sompnioꝵ spes oraecłin uetes
uocaue Qͦd macͦbius ẽẽ wt dũsopiti
ꝑentes maioresq nros granẽ hoiẽm
aut põtificẽ seu ip̃m doũ aliqͣ dicentem
seu ꝓmonentẽ nos c̾nimꝰ in sõpinis
Ioseph ab angolo p̾moĩcus estut accipet
puex a mrẽm eiuo ⁊ cũ eis secrdet in¬
egiptũ dane nomilli ex priscis ut exu

Expanded text:
Rufus romanus eques dormiens Syragusis Rufus romanus eques dormiens Syragusis se scilicet, dum gladiatorum munus inspiceret, retiarii manu transfodi, quod die sequenti cum multis nuntiasset secutum est. Quinta et ultima somniorum species oraculum veteres vocavere, quod Macrobius esse vult, dum sopiti parentes maioresque nostros, gravem hominem aut pontificem, seu ipsum deum, aliqua dicentem seu premonentem nos cernimus, ut in somnis Ioseph ab Angelo premonitus est, ut acciperet puerum et matrem eius et cum eis secedeEgyptum. Sane non nulli ex priscis, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
belis sultantẽ a tempestate ꝑiclitantem
aspiciet sie ⁊ agricola frustra letabit᷑ letas
aruis intuens segetes de pastasq porabit
Ing̾gitator pocła exhaunet Et Iominis
cibos aut optabit aut fancib uarus de¬
uorabit appositos De p̾meditatis autẽ
a didone sancia uisa q̃dẽ uolunit eo ꝙ
uideatur a uirgilio ostensam p̾medita¬
nẽ dũ dͭ Multa uiri uirtus aĩo młtus¬
ꝙ Recursat Gentis honos herẽt in fixi
pmeditane ꝑueĩens uidecur de in¬
um̃ spẽs tria appellat᷑ ꝑ qͦd placima¬
crobio ẽta sõpniare s sub uelamine ut
teste moise ĩpentatento uidit Ioseph
mampulos frem suũ adorantes. Et
ut ait ualerius astiages uitem ⁊dormã
ex genitalib filie ꝑdencem hoc autẽ
fi uolũt hoĩe exũte sobrio ut płumm
sumꝰ ꝓpinquante die Giarta ospẽs
uisio noĩatur nłłas p se ferens ambagẽ
Quymo qͦd futuꝵ est liquida pate¬
factione demonstͣt. ut uiditarterius

Expanded text:
velis sulcantem, aut tempestate periclitantem velis sulcantem, aut tempestate periclitantem aspiciet. Sic et agricola frustra letabitur letas arvis intuens segetes, depastasque plorabit. Ingurgitator pocula exhauriet; ieiunus cibos aut optabit, aut faucibus vacuis devorabit appositos. De premeditatis autem a Didone saucia, visa quidam volunt, eo quod videatur a Virgilio ostensam premeditationem dum dicit: Multa viri virtus animo multusque recursat Gentis honos, herent infixi premeditatione perveniens videtur esse inum species tercia appellatur, per quod placet Macrobio certa somniari, sed sub velamine, ut teste Moyse in Pentateuco, vidit Ioseph manipulos fratrum suum adorantes, et, ut ait Valerius, Astiages vitem et urinam ex genitalibus filie prodeuntem. Hoc autem fieri volunt homine existente sobrio, ut plurimum sumus propinquante die. Quarta vero species visio nominatur, nullas pre se ferens ambages, quin imo quod futurum est liquida patefactione demonstrat, ut vidit Arterius
Abbreviated transcription (Latin):
u aut mirabile gaudium cẽpestates
ualidas uentosq sonoros ⁊ huioi. huiꝰ
ĩgne dicit macbius ẽẽ ec̾ rmactes seu
ephiacres uel ephialtes quẽ coĩs ꝑsuasio
existimat quiesc̾entes iunad̾e ⁊ suo põ¬
dere pressos sencientes qz granare Et
hulõi cam opmant᷑ mła sromacũ niio
uacuũ ⁊ nõ nũꝙͣ aliquem ex humorib
cetis predũantem st̃ qͥ suꝑaddant hest¬
tacione dicantqz ugiliũ incellexisse
didonre uidisse fantasiatadum sorori
cõquesta est dicens Q me suspensã in¬
sõpnna c̾rent ⁊ illud ĩ sompnia ꝓ fan¬
eliuate liceñ poecica ĩ proprie positum
pecũda in sompnũ nũcupat᷑ a pre¬
sinones q nr̃i pariant aͥd in sõpno qͣle
de homero se̾bit enmmius de qͦ uidelicet
se pissime uigilans solebat cogitare ⁊ loqͣ
ac n h igi spẽ sõpmi amans dileccam
sibi puellã in omplexus eiꝰ occurrentẽ
aspiciet ant fugientẽ imẜrimꝰ exorabit¬
⁊ lanca tranquillũ mare nauẽqz pansis

Expanded text:
t mirabile gaudium, tempestates validas, ventosque sonoros et huiusmodi. Huius in genere dicit Macrobius esse etiam emactes seu ephyactes vel ephyaltes, quem communis persuasio existimat quiescentes invadere et suo pondere pressos sentientesque gravare. Et huius causam opinantur multi stomacum nimio vacuum, et nonnunquam aliquem ex humoribus ceteris predominantem. Sunt qui superaddant hesitationes, dicantque Virgilium intellexisse Didonem vidisse phantasmata dum sorori conquesta est dicens: Que me suspensam insomnia terrent. Et illud insomnia pro phantasmate licentia poetica improprie positum. Secunda insomnium nuncupatur a presermonesque nostri pariant aliquid in somno, quale de Omero scribit Emnius, de quo videlicet sepissime vigilans solebat cogitare et loqui etc. In hac igitur specie somnii amans dilectam sibi puellam in amplexus eius occurrentem aspiciet, aut fugientem miserrimus exorabit. Nauta tranquillum mare navemque pansis
Abbreviated transcription (Latin):
ue sagatior anter Garrula n ꝓgue sc̃teñ¬
corꝑa młti nõ fera nõ pecudes nõ motĩ
flanne̾ ram hũane ue sõpnũ reddinit
quicialugne muta quies hĩtat saxo tñ
exit ab ꝙmo t̾iꝰ aq̃ leches ꝑ quem cũ
m̃niure labens Innitat sõpnos ccepitãtib
bnda lapillis ante fores atrii fecunda
soporem Nox legit et sꝑgit ꝑ opacas hu¬
unda t̾ras Ianna ne uerso st̃dorẽ cardĩe
reddat nilla domo tota est custos in
limne nullus in medio thorꝰ est ebano
sublimis in antex plumeus uincolor pullo
uelaie tectus. Qui cubat ip̃e deus membris
langore solutis hũit ecͣ passi uarias muitã¬
cia formas sõpna uaria facent totidẽ qͦt
messis austis. Silua gerit frondes eiectas
litus arenas rcͣ hũc tam p̃tabłi thalamo
a cubicłaris decoratũ deu dͭ tusiꝰ hebi ⁊
noct̃ fuisse fr ͫ cuiꝰ Rei cã uiᵈ ẽ ⁊m̃ uide¬
pot̾imiꝰ de m̃ĩstis̃ cũ fatis sẜus appareat

Expanded text:
sve sagacior anser Garrula nec Progne stesve sagacior anser Garrula nec Progne steora mulcet, Non fera, non pecudes, non moti flamine rami, Humaneve sonum reddunt convicia lingue. Muta quies habitat, saxo tamen exit ab imo, Rivus aque Lethes, per quem cum murmure labens Invitat somnos crepitantibus unda lapillis. Ante fores atrii fecunda soporem Nox legit, et spargit per opacas humida terras. Ianua ne verso stridorem cardine reddat, Nulla domo tota est, custos in limine nullus. In medio thorus est ebano sublimis in antro, Plumeus unicolor pullo velamine tectus, Quo cubat ipse deus membris languore solutis. Hunc circa passim varias imitantia formas Somnia vana iacent totidem, quot messis aristas, Silva gerit frondes, eiectas litus harenas etc. Hunc tam spectabili thalamo atque cubiculariis decoratum deum dicit Tullius Herebi et Noctis fuisse poterimus de ministris, cum satis sensus appareat
Abbreviated transcription (Latin):
placidissime sõpne deoꝵ pax aĩ ꝙͣ t᷑a fugit
hͥ corpa diuis fesse nist̾ns mlces Reꝑas q
labori ⁊cͣ sane lõge pleniꝰ sõpni cõmoda
desc̾bit seneca poeta i tragedia hereulis
furontis duni dᵗ Tu q o domitor sõpne
maloꝵ Requies aĩ pars hũane melior
bite uolucer mris genus astree fratꝰ die
languide mortis uens miscens falsa fute
certus ⁊ idem pessimꝰ auctor pater o rer
portus uite lucis Requies noccisqz comes
Qui par Regi famłoq ueĩs placidus
fessum leuisq fone pauidũ leci genꝰ hnanũ
Cogis lougamn discere mortem p̃ue deuic¬
tũ ⁊c¶ ¶ Hunie p̾t̾ea ouidiꝰ dese̾bit thala¬
niuĩ saitĩs aptũ dormiendi cupido dicẽs ꝙͥst
ꝓpe cimerios lõga spelũca recessa mõs tanuie
Radiis oriens mediꝰ ne cadens de. phebus
a dire p̃t nebule calignie mixte exalant
humo dubie q cͥpuscula lucis nõ bigilales
ibi tristati cantib oris euocat auroram n ͤ
uoce silencia Rñpñt / sollicite be canes caib¬

Expanded text:
fugit, qui corpora duris Fessa ministeriis mulces reparasque labori etc. Sane longe plenius somni commoda describit Seneca poeta in tragedia Herculis furentis dum dicit: Tuque o domitor Somne Malorum, requies animi, Pars humane melior vite, Volucer matris genus Astree, Frater dure languide mortis Veris miscens falsa, futuri Certus et idem pessimus autor, Pater o rerum, portus vite, Lucis requies, noctisque comes, Qui par regi famuloque venis. Placidus fessum lenisque fove Pavidum leti genus humanum Cogis longam discere mortem Preme devictum etc. Huic preterea Ovidius describit talamum satis aptum dormiendi cupido, dicens: Est prope Cimmerios longo spelunca recessu, Mons cavus, radiis oriens mediusve cadensve, Phebus adire potest, nebule caligine mixte Exalantur humo dubieque crepuscula lucis. Non vigil ales ibi cristati cantibus oris Evocat Auroram nec voce silentia rumpunt Solliciteve canes canibu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedͭ si uo ob ciboꝵ fastidiũ fames sit ut
nauseantib ꝯtingisse nouimiꝰ quibus
nisi exquisita edulia ⁊ pulmẽta accurate
aposita seu Regñ cucteta ⁊ p̾ciosauina atq
forencia apponãt᷑ a deo uulgaria spuũt
⁊ rospuñt ut prius se media corqueri
ꝑmittant ꝙͣ comedant millidubiũ qͥn
⁊ hͨ nata sit herebi atq noccis  ¶ ħmꝰ aut̃̾
mansione ⁊ formam sie dest̾bit ouidius
Quesitam q famẽ lapidoso iuueĩtin agͦ
ungnibz ⁊ Raris uellentẽ dentibz herbas/
hirtus et tͥuis caua lũia pallor ĩ ore labra
in eaua situ scabie ⁊ubigĩe fances Dura
entis ꝑ quã sp̃tari disca possent Ossa sub
ne̾ius extabãt arida lũbis uẽtris erat ꝓ
genuũ q r̾idebat Orbis ⁊ ĩ modico ꝓdibãt
turbere tali hane ꝑtrilit uidit ⁊ cetera¬
Q

Expanded text:
procedit. Si vero ob ciborum fastidium fames sit, utprocedit. Si vero ob ciborum fastidium fames sit, utnauseantibus contigisse novimus, quibus nisi exquisita edulia, et pulmenta accurate composita, seu regum tucceta et preciosa vina atque forensia apponantur, adeo vulgaria spernunt et respuunt, ut prius se inedia torqueri permictantur quam comedant; nulli dubium quin et hec nata sit Herebi atque Noctis. Huius autem mansionem et formam sic describit Ovidius: Quesitamque Famem lapidoso invenit in agro Unguibus et raris vellentem dentibus herbas. Hirtus erat crinis, cava lumina, pallor in ore, Labra incana situ, scabre rubigine fauces, Dura cutis per quam spectari viscera possent, Ossa sub incurvis extabant arida lumbis, Ventris erat pro genuumque rigebat Orbis, et immodico prodibant tubere tali. Hanc procul ut vidit etQ
Abbreviated transcription (Latin):
spes asẜunt mathematiei suis artibus et̃
prenidi posse/ qͦd ucᵐͫ uep sit tu sonissime
pnces cũ ĩ talib apprime te anseructũ no.¬
nerim optime nosti Siaut̾ sic est talis
faies net herebi nec noctis filia esse pt
Si aut̾ non sit tũc ut de deo dixinius
cũ ĩ archano ne autro Repositũ uideri nõ
possit liquet᷑ ut talis fames sit filia noctis
⁊ herebi Racione Iam dc̃a qͥuata autem
fames a ex pemuria cibor ꝯting ut płi¬
niũ aut aliqn ex fastidio sthomacantiũ
Si ex penuria aut meicia atq desidia
pacientis aut egestatis tͥmẽ ꝯting̃ Si ex
inhercia uel desidia ut qũq uidemꝰ quosd
lascinus pocius ⁊ meptiis atq ocio ba¬
care ꝙͣ Rei familiars eurã gere hee ꝓfecco
herebi noctisq filia est eo pacco quo suꝑi¬
ores sunt cet̾i. Si egestatt cͥmnie dũ mõ
nõ ob ĩtemꝑanciã sit egenus qui patit᷑
nͨ hãc herebi noctisq filiam puto nisi ob̾
id dyx̃im qr ab intͥnseco scomaci esuriẽtis

Expanded text:
bus etiam previderi posse. Quod utrum verum sit, tu serenissime princeps, cum in talibus apprime te instructum audiverim, optime nosti. Si autem sic est, talis fames nec Herebi nec Noctis filia esse posset. Si autem non sic, tunc ut de deo diximus cum in arcano nature antro repositum videri non possit, linquetur ut talis fames filia sit Noctis et Herebi ratione iam dicta. Privata autem fames, aut ex penuria ciborum continget ut plurimum, aut aliquando ex fastidio stomacantium. Si ex penuria, aut inertia, atque desidia patientis aut egestatis crimine contingit. Si ex inertia vel desidia, ut quandoque videmus quosdam lasciviis potius et ineptiis atque ocio vacare quam rei familiaris curam genere. Hec profecto Herebi Noctisque filia est, eo pacto quo superiores sunt ceteri. Si egestatis crimine dum modo non ob intemperantiam sit egenus qui patitur, nec hanc Herebi Noctisque filiam puto, nisi ob id dixerim quia ab intrinseco stomaci esurientis