comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si mandauit. Nicui ut
eptorẽ inuacua posẜonem
inducet. priusꝙͣ id fĩet non
recte eptor ꝑse inposẜonem
ueme¶. Item si amicus uen¬
diroris mornuo eo pͥusquam
iosciret. aut non ꝓhibentibꝰ
hr̃dibus id fec̾it. recte posẜo¬
sciret dñm mortuur. aut cu

Expanded text:
cui, ut emptorem in uacuam possessionem induceret, priusquam id fieret, non recte emptor per se in possessionem ueniet. item si amicus uenditoris mortuo eo, priusquam sciret, aut non prohibentibus redibus id fecerit, recte posscir
Abbreviated transcription (Latin):
et fidenissor fidenissoris non
pot̾it desid̾are fideuissor ut
int̾se ec eum fideustorem
ꝓquo fidemissit diuidatur
obligoille em̃ loco rei est:
uec pot̾ reus desid̾are. ut int̾
se fideuissorẽ diuidatur ob¬
ligospnnte si exduobus fide¬
iusloribus ait̾ fidenissorem

Expanded text:
et fideiussor fideiussoris, non poterit desiderare fideiussor, ut inter se et eum fideiussorem, pro quo fideiussit, diuidatur obligatio: ille enim loco rei est nec potest reus desiderare, ut inter se et fideiussorem diuidatur obligatio. proinde si ex duobus fideiussoribus alter fideiussor
Abbreviated transcription (Latin):
nepotes. et ꝓneptes exfilioet
origine exfiliis eximũtur her
municipl̃e retineant digͥta¬
tẽsenatores qui lib̾uncome¬
arbitriu impetrauerunt:

Expanded text:
nepotes et proneptes ex filio origini eximuntur, licet municipalem retineant dignitatem.Senatores, qui liberum commearbitrium impetrauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
custodia sine cã dinuitat
mandatis ita cauetur si
quos ex hiis qui incinita¬
tibus st celit et sine causa
solutos ama gr̾atibus co

Expanded text:
custodiam sine causa d‹i›mittat, mandatis ita cauetur: 'Si quos ex his, qui in ciuitatibus sunt, celeriter et sine causa solutos a magistratibus co
Abbreviated transcription (Latin):
dici ¶frumentur aut̾ io elle.
q. Arista in se teneatrẽcte ga¬
ilum definissẽ. iupinũ u̾o⁊
fabam fruges pociꝰ dici. qr
non arista s siliqͣ ꝯtinentur
tocontineri putat Paulus.

Expanded text:
dici. "frumentum" autem id esse, quod arista se teneat, recte Gallum definisse: lupinum vero et fabam fruges potius dici, quia non arista, sed siliqua continentur. ento contineri putat.
Abbreviated transcription (Latin):
q̃uo sempfiusti excontine¬
nti acceptis lr̃is meis distrac¬
ta retua ueni hoc tibi qua¬
dui uinã prestabo anuuos

Expanded text:
quo semper fuisti, ex continenti acceptis litteris meis distracta re tua uen‹i› hoc: tibi quamdiu uiuam praestabo annuos
Abbreviated transcription (Latin):
fidiꝯmissir data fuit sõ ꝯditione
siroes reddidiss et is absente hr̃de
patus sit reliq̃ solue ptoris offinio
otmetur ut uirur bomiu eligas ciui
arbitriordes computenturet pe¬
ci̾ia que er ꝯputatoe colligetur
deponat atq ita ꝓnũcient ub̾tatẽ
uei̾ret. si br̃s exiustaca aberit. nam
silatitau̾it sat̾ erit liquere p̾torip
reat. atq ita ꝓmĩciare delb̾tate
oportebit¶Eumsb ꝯditione lega
tofuolib̾tas daturñ alx̃ fidicon¬
missariotradi d ꝙͣ ut caueatur
quedam cur mextrema ẽet nali¬
tudine p̾sentibus hoestioribus
uł bonis iiris ꝙͣ płibus et matre
sua ad quã legittimã hr̾ditas eius
ptinebat ita  locuta est. ancillas

Expanded text:
icommissum data fuerit sub condicione, si rationes reddidisset, et is absente herede paratus sit reliqua soluere, praetoris officio continetur, ut uirum bonum eligat, cuius arbitrio rationes computentur, et pecuniam, quae ex computatione colligitur, deponat, atque ita pronuntiet libertatem conueniet, si heres ex iusta causa aberit: nam si latitabit, satis erit liquere praetorireat atque ita pronuntiare de libertate oportebit, Cum sub condicione legato seruo libertas datur non aliter fideicommissarQuaedam cum in extrema esset ualetudine, praesentibus honestis uiris compluribus et matre sua, ad quam legitim‹a› hereditas eius pertinebat, ita locuta est 'ancillas
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpͣ. non ꝯfunditur obligo
et qi generale qd retinend̾
est ut nͥ ei obligoni que se¬
quele locum optinet pͥnci¬

Expanded text:
serit, confunditur obligatio. et quasi generale quid retinendum est, ut, ubi ei obligationi, quae sequellae locum optinet, princi
Abbreviated transcription (Latin):
puuirisoler alibi app̾hensus
ex pͥadestione restigiu potest.
It deẜendo capite pu̾iend̾ qñ
est. ¶Dau indestione sĩt si seob¬
tulit ex indulgentia impr̃is¬

Expanded text:
puniri solet: alibi adprehensus ex prima desertione restitui potest, iterum deserendo capite puniendus est.Qui in desertione fuit, si se optulerit, ex indulgentia imp
Abbreviated transcription (Latin):
lcoĩ ẜuo ꝓmissisũt. nti sticꝰ
alti ꝑamphilus solui nõ
pot̾ s dimidie sigłor prec
debentur idq est siquis. int
duos sticos aut duos pãph¬
ilos dare ꝓmisitaut si du¬
orum suo hoĩes .x. dare pro

Expanded text:
o promissi sunt, alteri Stichus, alteri Pamphilus solvi non potest, sed dimidiae singulorum partes debentur. idemque est, si quis aut duos Stichos aut duos Pamphilos dari promisit aut communi duorum servo homines decem dare pro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte: fundi posse dari cessante
pignus ub. and̾ ꝑtem credito¬
risolue.¶Quicũq sb̃ ꝯditione
obligatus curauit ne ꝯditio ex¬
ut̾et nichomius obligatur.

Expanded text:
partes fundi tradere cessante pignus liberandum partem creditor‹i› soluere. Quicumque sub condicione obligatus curauerit, ne condicio exsisteret, nihilo minus oblig‹a›tur.
Abbreviated transcription (Latin):
igi exstipulatul id inqz esse
et sub̃condicione legata est.
qr et su ip̃e debitor rem sb̾ condi¬
tione legatam dediss non lib¬
aretur s si ꝯdicione deficiẽte
firmabitur ¶sticũ qui decesẜ¬
it sistipłer quidẽ siꝯdici et᷑ po¬
cuit mortuus ut furi utilr̾ me
cãis inucilr̾ qr ec si deberetur
morte ꝓmissor lb̾aretur idẽ

Expanded text:
gi ex stipulatu: idemque esse et si sub condicione legata sit, quia et, si ipse debitor rem sub conde legatam dedisset, non liberaretur: sed si condicione deficiente firmabitur. Stichum, qui decessit, si stipuler, si quidem condici etiam mortuus potuit, ut furi, utiliter me causis, inutiliter, quia et si deberetur, morte promissor liberetur. idem
Abbreviated transcription (Latin):
donee nas catur. et si natum
sine culpa ꝓmissoris ꝯsũptu
sit. rursu expectare debeam
donec it̾uz nascatur dari ue¬
possit. et phas uices aut cessa¬
tura aut ualiturã stipłonẽ
s hec diasmulia sũt. adeo em̃
cu lib̾homio ꝓmissus est .s.¬
uitutis tp̃c spectand non eit.

Expanded text:
donec nascatur: et si natum donec nascatur: et si natum sine culpa promissoris consumptum sit, rursum exspectare debeam, donec iterum nascatur et dari possit: et per has uices aut cessaturam aut ualituram stipulationem. sed haec dissimilia sunt: adeo enim, cum liber homo promissus est, suitutis tempus spec
Abbreviated transcription (Latin):
¶Item siego ples res stipuler sti¬
cum putaet pamphilũ l unũ
spopondis tem̾s uidis em̃. id
mĩa exduabus stipłonibus
spopondisse. ¶Sacrauremul
religiosam̃. uł usibus publi¬
cis inppetum relicti ut foru
aut basilicaaut hoiem lib̾m.
mutiłr stipulor quãuis recs
ꝓphan. ifi. aut usibus publi¬
cis relicta in pͥuatos ulus ren¬
tiet ex lib̾o ẜi fi potest nam
et cu quis rem ꝓph.an .i. aut
sticu dare ꝓ misit lib̾at᷑ sisme
fco eius res sacra ẽẽ cepit. iut
sticus ad lib̾tatem puenerit
nec reuocaut᷑ i obligonem
si rursuc lege aqua es ressacra
ꝓphana ẽẽ cepis. et stichũs ex
lib̾o ẜuus effectus sit. qm̃ qde
una atq eadẽ cau̾salib̾andi
et obligandi eẽt ꝙ. uuit dari
non posit aut dari possigña
si nauemi que. quis spopõdut
compeg̾it qr eadez naiuis eẽt.
incipiet obligari ꝑ quoetiã
illud dici posse peduis scͥbit.
sistipłatus fũo exfundo c. ã
phoras uini expectare debeo

Expanded text:
Item si ego plures res stipuler, Stichum puta et Pamphilum, licet unum spoponderis, teneris: videris enim ad unam ex duabus stipulationibus respondisse. Sacram vel religiosam rem vel usibus publicis in perpetuum relictam ut forum aut basilicam aut hominem liberum inutiliter stipulor, quamvis sacra profana fieri et usibus publicis relicta in privatos usus reverti et ex libero servus fieri potest. nam et cum quis rem profanam aut Stichum dari promisit, liberatur, si sine facto eius res sacra esse coeperit aut Stichus ad libertatem peruenerit, nec reuocantur in obligationem, si rursus lege aliqua et res sacra profana esse coeperit et Stichus ex libero seruus effectus sit. quoniam una atque eadem causa et liberandi et obligandi esset, quod aut dari non possit aut dari possit: nam et si nauem, quam spopondit, compegerit, quia eadem nauis esset, inciperet obligari. pro quo et illud dici posse Pedius scribit: si stipulatus fuero ex fundo centum amphoras uini, exspectare debeo,
Abbreviated transcription (Latin):
s genus stipłari indem᷑. et taci¬
c̾tã sp̃e continetur et cainii
ad u̾samq fortuna spectaris
boĩs libi n cirile n naturaleᷤ
est. namiq dehis rebui negor¬
um recte gerimis quesbici
usibus din̾õq nr̃o statim po¬
aut et naiis si hac mente re¬
prior nauis et hec alia dicenda
estis et si reficiende naius cã
oe̾ tabule refixe sunt ñidum
int̾cidisse nauis uidet et com¬
poĩtis rursurtabii eadem ẽe
incipit. sicutide edib de poita
tigna ea mete ut reponantur
ediuz sunt. s siusq ad arem
depoita sit. licadem matia re¬
tus sum nactus fuo ex causa

Expanded text:
 genus stipulari uidemur et tacicerta specie continetur. et casum aduersamque fortunam spectari hominis liberi neque ciuile neque naturale est: nam de his rebus negotium recte geremus, quae subici usibus dominioque nostro statim possunt. et nauis si hac mente reprior nauis et haec alia dicenda est: sed si reficiendae nauis causa omnes tabulae refixae sint, nodum intercidisse nauis uidetur et compositis rursus eadem esse incipit: sicuti de aedibus deposita tigna ea mente, ut reponantur, aedium sunt, sed si usque ad aream deposita sit, licet eadem materia retus sum, nactus fuero ex causa
Abbreviated transcription (Latin):
Ret io actori potius credend est
alioqu semꝑneg abit reus se
ꝯsensisse ¶ Sistipulante me
sticur aut pamphilur tuimũ
daturur tespopondis. ꝯstat
hic em̃ er si .x. spopondis recte
responsuz est qr semp insũmis

Expanded text:
et ideo actori potius credendum est: alioquin semper negabit reus se consensisse. Si stipulante me Stichum aut Pamphilum tu unum daturum te spoponderis, constat hic enim etsi decem spoponderis, recte responsum est, quia semper in summis
Abbreviated transcription (Latin):
peti solui.s insitotu non po¬
t̾it ułuci sistipłatus sũ hoĩem
nctum. nam peticio eius sci¬
uditur solui. a nisi insolidur
non pot̾. alioqn in diu̾sis holb̾
recte ꝑtẽ: soluentur q non po
mus. nam auctoris hr̃de: iuso¬
lid̃ denũciandi sunc deq de¬
bent sb̾ siste et quolibet de fugi¬
ente oes tenebuntur. s uincin¬

Expanded text:
peti, solui autem nisi totum non potest, ueluti cum stipulatus sum hominem incertum: nam petitio eius scinditur, solui uero nisi solidus non potest. alioquin in diuersis hominibus recte partes soluentur: quod non potmus: nam auctoris heredes in solidum denuntiandi sunt omnesque debent subsistere et quolibet defugiente omnes tenebuntur, sed uni
Abbreviated transcription (Latin):
donationes et ea oi que
mortis causa quis ceperit
est earu reꝵ differentia.
nam mortis cãdonatur
.ꝙ p̾sens p̾senti dat. mortis

Expanded text:
donationem et omnia, quae mortis causa quis ceperit, est earum rerum differentia: nam mortis causa donatur quod praesens praesenti dat, mortis
Abbreviated transcription (Latin):
llud gnalłr memi¶ Dem¬
nisse õportebit don. itoes
mortis ca factas legatis
comꝑatas quodcuq igi
in legatis uiris est. id m:
mortis cãdonationibus
erit accipiend̾. ¶uł ait¬

Expanded text:
llud generaliter m‹e›minisse oportebit donationes mortis causa factas legatis comparatas: quodcumque igitur in legatis iuris est, id in mortis causa donationibus erit accipiendum.Iulianu
Abbreviated transcription (Latin):
cordatur seq̾ns in dirime¬
Ab sentẽ urũ audiss uita
fuctuz este. alu se u̾xit.
mox maritus reu̾sus cit.
longo tp̃r tũsacto sine
ullius stupri ꝓbatd̾e fłis
ruoribus inducta qĩ som
argim̃tis faciendis imꝑ¬
ciis ꝓbabitur p̾stĩtisse cũ
hoc fto pudicioa laboret

Expanded text:
cordatum sequens matrimabsentem uirum audisset uita functum esse, alii se iunxit: mox maritus reuersus est. longo tempore transacto sine ullius stupri probatione falsis rumoribus inducta, quasi sargumentum faciendis nuptiis probabitur praestitisse, cum hoc facto pudicitia laboret
Abbreviated transcription (Latin):
postea decessit deunde ꝯditio
extic̾it. cumiam exstipulatit
obligatus est mͥ nouatio qr᷑
fiet.¶ Siduo reistipulandi

Expanded text:
postea decesserit, deinde condicio exstiterit, cum iam ex stipulatu obligatus es mihi, nouatio quoque fiet. Si duo rei stipulandi
Abbreviated transcription (Latin):
tus ptin̾e in quibus se pretor
non int̾ponit ut puta ꝓigno¬
ra uenditione q. ¶sciesidu
alt qui cebitam pecin̾am accep̾
Fecit hũc inportione uendic¬
and̾ erequand̾q ceris credit¬
oribus ur e debuit p̾cipe cet̾is
post bona possessa cum iam
par conditio oium cͣclitorũ
fc̃a esset. ¶edictum eñ coi¬
cet qui sciens eum infrautẽ
creditorum hoc facere sur p̃
ꝙ infrante creditorum faci¬
ebat. qͣre siquid nfrandem
creditoru ftmsit situꝰ isqui

Expanded text:
tus pertinere, in quibus se praetor non interponit, ut puta pignora uenditionesque. Sciendum ut, qui debitam pecuniam recepit recepit, hunc in portionem uocandum exaequandumque ceteris creditoribus: neque enim debuit praeripere ceteris post bona possessa, cum iam par condicio omnium creditorum facta esset. Hoc edictum eum coercet, qui sciens eum in fraudem creditorum hoc facere suscepit, quod in fraudem creditorum fiebat: quare si quid in fraudem creditorum
Abbreviated transcription (Latin):
ad Indum est. etiam si filium¬
⁊ suum emancip. auit ut suo
arbitrio adeat hr̃ditatem¬
Tessare boc edictiun¶S: et hoc¬
idem ꝓband̾ si legatur repudi
uit ut iussu ẽptoris. Ideit pr̾di¬
tatem siquite in uenditione¬
ris tesit. cessat edictu qͣr licuit ei
uetiam repudiare br̃ditatem.
it sump̃a ẜi alienatione fr̃¬
Nus est reuocabitur quem ad¬
sicum infraudẽ manuusił.
Ap labeonem scriptum est eũ
qui suur recipiat misla udil¬

Expanded text:
dicendum est et si filium suum emancipauit, ut suo arbitrio adeat hereditatemessare hoc edictum. Sed et illud probandum, si legatum repudiauit, ut iussu emptoris adeat, si quidem in uenditioneditate sit, cessat edictum, quia licuit ei etiam repudiare hereditatem: in ipsa serui alienatione fraus est, reuocabitur, quemadmsi eum in fraudem manumississet. Apud Labeonem scriptum est eum, qui suum recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
pł hoc acquirat. adhoc etqn
noñ pͥtiuet ꝓtinet eni hoc
edictum ad diminuente pri¬
moniur suuuenon.adeo: q̃
Id agunt ne locilpletentuc.
locu̾m. ꝓm̃ et qui repldiait
non est mea cã ut hinc ecco
locus fiat. noluit enĩ acqrere
non suu ꝓpriuz ꝓrĩmomuꝵ
dimĩmuiti simili moco dicẽ¬

Expanded text:
adquirat, ad hoc edictum non pertinet: pertinet enim edictum ad deminuentes patrimonium suum, non ad eos, qui id agunt, ne locupletentur. locum. Proinde et qui repudiauit non est in ea causa, ut huic edicto locum faciat: noluit enim adquirere, non suum proprium patrimonium deminuit. Simili modo dice
Abbreviated transcription (Latin):
Elei p̾buit exceptio ¶Dem.
nemsme se obligauit frau¬
dandoꝵ creditorum causa.
siue miau̾it pecumam uł q¬
cũq aliud fecit infrandẽ cre¬
ditoꝵ palam est hoc edictu
locum hr̃e ¶ gesta fraudatio
quis ũm etiam si forte data¬
oꝑa ad uidicui non Aftrnͣt.
uł liter mori p̃atiatut uel
c̾e ind̃i etiam eum qui non
facit ꝙ d facere intelligend
est.i. si non utatur ẜuitutib¬

Expanded text:
el ei praebuit exceptionem siue se obligauit fraudandorum creditorum causa siue numerauit pecuniam uel quodcumque aliud fecit in fraudem creditorum, palam est edictum locum habere. Gesta fraudationquis, uerum etiam si forte datra ad iudicium non adfuit uel litem mori patiatur uel cere uideri etiam eum, qui non facit quod debet facere, intellegendum est, id est si non utatur seruitutib
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ari.a ip̃m sibi soluiste
peciiam credend̾ est. aquo
hiditas uincitur. ¶Dolo
fecisti quonini possides
ꝙ ex hr̃ditate ad anum
ptinente app̾hendis. si po

Expanded text:
im ipsum sibi soluisse pecuniam credendum est, a quo hereditas euincitur.Dolo fecisti, quo minus possideres quod ex hereditate ad alium pertinente adprehenderas: si po
Abbreviated transcription (Latin):
pignore credit Gaus.¬
or utatur. furti furtitenẽ
Tum qui qd utend̃ accep̃
sup̃e alii ꝯmodau̾nt furti
obrigari knsũ est. ex quo
sat appet furtũ fĩ. et siquis
usum alienerei insinm
lucru ꝯu̾tat. nec mouere

Expanded text:
pignore creditor utatur, furti tenetur. Eum, qui qu‹o›d utendum accepit ipse alii commodauerit, furti obligari responsum est. ex quo satis apparet furtum fieri et si quis usum alienae rei in suum lucrum conuertat. nec mouere
Abbreviated transcription (Latin):
foreetiam siquis ancilla me¬
cum ꝓmutass anc insolutũ
dediss . tõsitonass. si añ quã
pariat. men̾a cẽ rem sciuerit
emptor. dix̾unt non posse:
eum usucape ꝙ si nescierit po¬
sse. ꝙ sicu u sucapet cognou̾it
alienar rem ẽẽ. mitiu usucap¬
lonis intueridebemus sic̃ in
emptis rebus placuit.¶Lana

Expanded text:
ancillam mecum permutasset aut in solutum dedisset, item si donasset. Si antequam pariat, alienam esse rescierit emptor, diximus non posse eum usucapere: quod si nescierit, posse. quod si, cum iam usucaperet, cognouerit alienam esse, initium usucapionis intueri debemus, sicut in emptis rebus placuit. Lana
Abbreviated transcription (Latin):
ip̾e gͥ pretordiem dabit scip¬
ulatoĩ. estimatõne hit᷑a ex
cã et exqualitate eius dapmi
ꝙ conting̾e spatur. Paulus

Expanded text:
igitur praetor diem dabit stipulationi, aestimatione habita ex causa et ex qualitate eius damni, quod contingere speratur. 14 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
nec is qui in campo pubnco.¬
iude ui inpublico balneo la¬
uare. aut intheatro spectare
acceatur s: moĩbus hus caib̾¬
in uiriarur actione utend̾ est.

Expanded text:
nec is, qui in campo publicovel in publico balineo laare aut in theatro spectare arceatur: sed in omnibus his caiarum actione utend
Abbreviated transcription (Latin):
¶oxerito. ut p̾tor quaerrequid
ili dãpindẽtur. nani quociẽs¬
cũqr aliquid in pubucofi per¬
nuttitur.ita or prutti ut sine¬
inuiria cuiusq fiat. et ita sol
pͥncep. quociẽs aliquid nomi
opis iustituend̃ petitur punt¬

Expanded text:
erito ait praetor "qua ex re quid lli damni detur": nam quotieue aliquid in publico fiettitur, ita oportet permitti, ut sineuria cuiusquam fiat. et ita solet princeps, quotiens aliquid novi s instituendum petitur, p
Abbreviated transcription (Latin):
luminis insulatua b̃at inter¬
dictum ħꝯpetit. ¶ Item ait
si inpublico edificẽ dem̃ hoc
edificium ei obstet ꝙ trũ pub¬
lico edificaũas cestare ħ int̾¬
dictum cuitu quor illicite
edificaũisinsi forte in iure

Expanded text:
luminis insula tua habeat, interdictum hoc competit. Idem ait, si in publico aedificem, deinde hoc aedificium ei obstet, quod tu in publico aedificaveras, cessare hoc interdictum, cum tu quoque illicite aedificaveris, nisi forte tu iu
Abbreviated transcription (Latin):
sequebatur quale quale sit
ꝓ inde sicui ꝓspectus sicuiadi¬
tus sit.tet̾ior.iut angutior in¬
terdicto opui est. ¶ Siquid in
noliio ut ea que exmeo ad
temillo uire de fluebant de¬
tmãt flucreant̾dicto meñ
tenriabeo putat plane sicor¬
ficium hoc effecit ut ninius

Expanded text:
sequebatur, qualequale sit. Proinde si cui prospectus, si cui aditus sit deterior aut angustior, interdicto opus est. Si quid in ro, ut ea, quae ex meo ad te nullo iure defluebant, desinant fluere, interdicto me non teneri Labeo putat. Plane si aedificium hoc effecerit, ut minus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ficianto de poĩtur nẽo
facit furtum nec eͥ furrũ
est ip̃a inficiatio lz ꝓpe fur
piscatur int̾uertendi cã
facit furtũ nec reft̾ indi¬
gito hat amulurandatus¬

Expanded text:
fitiando depositum nemo facit furtum nec enim furtum est ipsa infitiatio, licet prope furtius apiscatur interuertendi causa, facit furtum. nec refert, in digito habeat anulum an dacty
Abbreviated transcription (Latin):
die c̾ta dedisses pena ꝓmu¬
sisti. ioq suffic̾e eam nccͣe
furtu fec̾.isle ꝙ̃ infãtis
et unũ rũ furru est.ĩoq

Expanded text:
die certa dedisses, poenam promisisti, ideoque sufferre eam necesse furtum fecit ille quam infantis, et unum tamen furtum est: ideoq
Abbreviated transcription (Latin):
u̾b̾. requociens manus infer¬
unt᷑. ub̾ aut̃ quociens nou ma¬
nus inferunt᷑. nit ꝯuiciũ fit.
demqr niuiriar aut incor pͦ
inferri. aut ad dignitatem
aucad infaĩa ꝑtinere. in
corpus fit cuiqs pulsatur.
addignitatẽ. cum comes
Anatrone ab ducit᷑ ad infaĩ¬
qui cum pudicicia actẽptã.
¶Item antͤ semetip̃m Alicui
fit ĩuiria. aut palias psoas.
ꝑsemetipm cum directo
ria palias cur poseq̾ntia: fit.
cumi fit libis meis uł ẜuus
meis ułur̃ori. nurm uł ue.
spectat em̃ ad nos iniiria
que uihus fir qui ui pot̾a¬
t nr̃e uł affectin sb̾iecti st̃.
et si forte cadau̾i de fumcti
sit iniuriacui hrdes bonor¬
ue posẜores extitimꝰ iiuria¬

Expanded text:
us inferuntur: uerbis autem, quotiens non manus inferuntur, conu‹i›cium fit: omnemque iniuriam aut in corpus inferri aut ad dignitatem aut ad infamiam pertinere: in corpus fit, cum quis pulsatur: ad dignitatem, cum comes matronae abducitur: ad infamiam, cum pudicitia adtemptatur. Item aut per semet ipsum alicui fit iniuria aut per alias personas. per semet, cum directo ria: per alias, cum per consequentias fit, cum fit liberis meis uel seruis meis uel uxori nuruiue: spectat enim ad nos iniuria, quae in his fit, qui uel potestati nostrae uel affectui subiecti sint. Et si forte cadaueri defuncti fit iniuria, cui heredes bonorumue possessores exstitimus, iniuria
Abbreviated transcription (Latin):
refiat. oe em̃q nõ iure
lia. ¶Interd̃ in iurie appłłõe
dapnũ cupadatũ significa
ut in lege aqua dic̾e solemĩ.
interd̃ inqtatẽ in iuriam
dicimus. nacum quis iniq

Expanded text:
re fiat: omne enim, quod non iure lia. interdum iniuriae appellatione damnum culpa datum significatur, ut in lege Aquilia dicere solemus: interdum iniquitatem iniuriam dicimus, nam cum quis inique
Abbreviated transcription (Latin):
ut ita demurced̾e eandicar. si
ip̃ius fundus ẽẽt. non urͣ posẜe
tradita sit fundus alienus sit
ħ̾ amplius existimand̾ est pos¬
fonem sb̃ conditione tradipo¬
sse sic̾ res sub ꝯditione tradunt᷑
n alr̾ accipientis fu̾it qua si¬
conditio excicit¶ Sus quititio

Expanded text:
t ita demum cedere ea dicat, si ipsius fundus esset, non uidetur possessio tradita, si fundus alienus sit. hoc amplius existimandum est possessiones sub condicione tradi posse, sicut res sub condicione traduntur neque aliter accipientis fiunt, quam condicio exstiterit.Si is, qui Titio
Abbreviated transcription (Latin):
riam post quq̾umuz amorte
non retractatã ꝯuenit nec mea
remq̃ publicã tutelam mern¬
it. pupilł agentibus restitutio¬
nis auxiliuz tribuend est. ꝙ. u.¬

Expanded text:
riam post quinquennium a morte non retractatam conuenit. Nec in ea re, quae publicam tutelam meruit, pupillis agentibus restitutionis auxilium tribuendum est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
u alieno criduu obẜuetur.¬
¶ Tutores it̃ defensores rex pu¬
blicaꝵ. curatores adolescen¬
tiu. uł furiosi t̾ciũdiem
h̾ere debent. idcircoqr alieo
noĩe apllant ex hoc apparz
t̾cio die ꝓuocand̾ defensori
si m̃o qiͣ deffensor cam eg̾it
non suo noĩe. cuz optentu
auieni noĩs suam camagẽs
t̾cio die apllare possit. ¶Si
quis suspectu tutorẽ faciẽs

Expanded text:
uetur. Tutores, item defensores rerum publicarum et curatores adulescentium uel furiosi, tertium diem habere debent, idcirco quia alieno nomine appellant. ex hoc apparet tertio die prouocandum defensori, si modo quasi defensor causam egit, non suo nomine, cum optentu alieni nominis suam causam agens tertio die appellare possit. Si quis suspectum tutorem
Abbreviated transcription (Latin):
uł naturalem tñffusio. atq tñ¬
slatio atqħ est. cum exp̾cedẽ¬
ti causa ita noua ꝯstituatur.
ut prior pinatur nonatioe̾
anouo nomẽ accepit. et ano¬
na obligonesillud non incest
qualis p̾cessit obligo utrum
naturał auciuił. an honorar¬
ia. et utrũ u̾b̾anre. anꝯsensu
qualcũq igͥ obligo sit q̃ pre¬
cessit nouari ũb̾ potest. dum¬
mõ sequẽs obligo aut ciui¬
lrteneat aut naturale. ut pu¬
ta sipupillus sine cutoris:
auc̃te promiserit. HDem

Expanded text:
el naturalem transfusio atque translatio, hoc est cum ex praecedenti causa ita nova constituatur, ut prior perematur. novatio enim a novo nomen accepit et a noua obligatione. Illud non interest, qualis processit obligatio, utrum naturalis an ciuilis an honoraria, et utrum uerbis an re an consensu: qualiscumque igitur obligatio sit, quae praecessit, nouari uerbis potest, dummodo sequens obligatio aut ciuiliter teneat aut naturaliter: ut puta si pupillus sine tutoris auctoritate promiserit. 2 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
olentia peculantia. qua tere
maxinus ap̾g̾tos orator ḋmo¬
dec̾nit furẽ ib abigeo nam
qui unũ suẽ surripuit. ut fur
¶rt oħcebitur qui gͥgẽ utabi¬
gens. ¶Quentus spectat᷑ ut
aclementissĩo quor ft̃a quã¬
ꝙͣ lex nõ minꝰ en qui occidẽ¬

Expanded text:
olentia petulantia, de qua re maximus apud Graecos orator Demoernit furem ab abigeo: nam qui unum suem subripuerit, ut fur coercebitur, qui gregem, ut abigeus.Euentus spectetur, ut a clementissimo quoquo facta: quamquam lex non minus eum, qui occiden
Abbreviated transcription (Latin):
ñ em̃do. m. facit plane si oft¬
eratur p̾ciu int̾clictum locũ
hr̾et s et sieum remisit p̾tio
non accepto dicend̾ est m¬
tͣclictolocum fore si postea¬
qua semel remisit uelit re¬
tinere ¶ Sieuin ꝗs retineat

Expanded text:
 malo facit. plane si offertur pretium, interdictum locum habet. sed et si eum remisit pretio non accepto, dicendum est interdicto locum fore, si, posteaquam semel remisit, uelit retinere. Si eum quis retineat
Abbreviated transcription (Latin):
pexit n hoc int̾clictum aufe¬
rt legis fame executionem
nam et hoc intͣtlicto agi pot̾ir
alius int̾clictu aliꝰ fanie acci¬
onebr̃e possit. ¶hec u̾ba quez
siue pubes sic siue impubes
suie masculus siue temia
suie unus siue ples. siue sui
inpot̾ate h hoc intͥclicto nõ

Expanded text:
pexit. neque hoc interdictum aufert legis Fabiae exsecutionem: nam et hoc interdicto agi poteritalius interdictum, alius Fabiae actionem habere possit. Haec uerba 'quem siue pubes sit siue impubes, siue masculus siue femina, siue ‹unus siue› plures, siue sui in potestate habet, hoc interdicto non
Abbreviated transcription (Latin):
dicetur insi impensas qͣs
mrefectione fec̾im michi
prare sit patus. mhibendã
oñe cur ergo nonempto¬
riquor id tribuend̾ est. si
forte quis minla pignora¬
tam emerit non recre b¬

Expanded text:
si impensas, quas in refectionem fecerim, mihi praestare sit paratus, inhibendam ionem. cur ergo non emptori quoque id tribuendum est, si forte quis insulam pigneratam emerit? non recte
Abbreviated transcription (Latin):
ploscͥpsit mł. et silegatus sit ẜus
ab hr̃de patris lib̾esse uulis in pu¬
pillaribus tabulis p̾uale lib̾tatis
donatione. ¶si pͥmis tabulis sub
condirione ẜuus cum lib̾tate ex

Expanded text:
lianus et si legatus sit seruus ab herede patris, liber esse iussus in pupillaribus tabulis, praeualere libertatis dationem.Si primis tabulis sub condicione seruus cum libertate ex
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuus nãciscitur isiadita m ab imo
exinstitutis hr̃ditate cet̾u añ adi¬
tionẽ siuc tradatur siue usucapia
sine mau̾muttatur spes statute li
pupillo post adicionẽ indel hr̃di¬
tatis pris statu lib̾sit. cassius negat

Expanded text:
ita uel ab uno ex institutis hereditate: ceterum ante aditionem siue tradetur siue usucapietur siue manumittetur, spes statutae lipupillo, post aditionem uidelicet hereditatis patris, statuliber sit?Cassius negat
Abbreviated transcription (Latin):
furti accione. si non funit
soluendo dicend̃ est non
ꝯpetere furti accioness et
siremfurtura ĩprudẽsqs
emit et ei surrepta sit. heb¬
it furti action̾e. ¶aplabeo¬
ne relacum est. si siligmaio
huiil dix̃it. ut qui noie eius
siliginẽ petisszei darer. ⁊ qui¬
dã extnͣseuntibuscũ. nidi¬
ss peciit enss noĩe et acce¬
pit furti actionẽ adũsus
eunqui suppetit siligina¬
rius gessit. ¶si fugitiuur
uiris. uł ab aliis qui pot̾atẽ
bñt de carc̾e uł custodia
duuitt̾e accep̾. anis furti
ten̾at᷑. et placet sifid̃uisso¬
res dedit nieos dnoactioez

Expanded text:
furti actionem, si non fuerit soluendo, dicendum est non competere furti actionem. Sed et si rem furtiuam imprudens quis emerit et ei subrepta sit, habebit furti actionem. Apud Labeonem relatum est, si siliginario quis dixerit, ut quisquis nomine eius siliginem petisset, ei daret, et quidam ex transeuntibus cum audisset, petiit eius nomine et accepit: furti actionem aduersus eum, qui suppetet, siliginarius gessit. Si fugitiuum uiro uel ab aliis qui potestatem habent de carcere uel custodia dimitteret, an is furti teneatur? et placet, si fideiussores dedit, in eos domino actio
Abbreviated transcription (Latin):
Dutu causa hu̾it hiditate¬
ne ei obuenerint¶Arc
telo inpublico fuitsicatẽ
c̾ sũt qui pessimo erẽplo
ꝯuocata seditione nullas

Expanded text:
 causa habuerit hereditateue ei obueneri‹n›t. 3 telo in publico fuerit.In eadem causa sunt, qui pessimo exemplo conuocatu seditione uillas
Abbreviated transcription (Latin):
x maleficus nascunt᷑ ¶Dem.
obligones ułuti ex furto uł
dapno. ex rapina. ex in iuria
que oi̾a unius gn̾is sunt naz
maleficio cum alioqn ex ꝯc¬
tu obligones nontm̃ exrecõ¬

Expanded text:
x maleficio nascuntur obligationes, veluti ex furto, ex damno, ex rapina, ex iniuria. quae omnia unius generis sunt: nam maleficio, cum alioquin ex contractu obligationes non tantum re co
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui stacionis niniꝰ reliqt
plusꝙ̃ emansorest/ ĩtaq ꝓ
modo delicti aut castigatus
ant gradu milicie deicitur.¬
executione quis desistat pec¬
catur deftoris subibit. ¶Siad
diem comeanus quis ñ uei̾at
pm̃ ineum statuend̾ est. ac
insi forte caĩbus quibdam

Expanded text:
Qui stationis munus relinquit, plus quam emansor est: itaque pro modo delicti aut castigatur aut gradu militiae deicitur.excubatione quis desistat, peccatum desertionis subibit. Si ad diem commeatus quis non veniat, perinde in eum statuendum est, ac num forte casibus quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
aractio datur semei alite
ꝯtestata hanc actione etia
ad successores ꝑtnie. ¶ Ic qui
iire publico utitꝰ non ur
ĩ uirie faciende cã hoc fac̾e.

Expanded text:
actio datur. semel autem lite contestata hanc actionem etiam ad successores pertinere. Is, qui iure publico utitur, non videtur iniuriae faciendae causa hoc face
Abbreviated transcription (Latin):
I debitor. afurioso delegatus cre¬
ditori eins soluat quẽ ꝯpotem
niẽtis esse estimabat. et it iͥcli
eo agatur exceptoni doli mali

Expanded text:
i debitor a furioso delegatus creditori eius soluat, quem compotem mentis esse existimabat, et ita cum eo agatur: exceptione doli i
Abbreviated transcription (Latin):
metalli dampnetur me¬
talla non multa munc¬
ro sunt et que dam qui¬
dem prouincie habent a
quedam non habent set

Expanded text:
metalli damnetur. metalla autem multa numero sunt et quaedam quidem prouinciae habent, quaedam non habent: se
Abbreviated transcription (Latin):
quolib̾tas deb̾i ceꝑit. ingenuum
uasci eth̾ mag est sine dubio seꝙ̃¬
duz quatenus ubtas non pͥuatas
publicare: est ut ultro is qui eaz
dr offerre  debeat.s:et si ñduz debi¬
talib̾cate fid̾i ꝯmissa ancilla pe¬
pie studio tũ hr̾dis fu̾it effectum
tardiꝰ adierit hr̃ditat̾e̾ ut ꝗ natist
ex ancilla ẜu eius fiant placet

Expanded text:
deberi coeperit ingenuum nasci: et hoc magis est sine dubio sequendum, quatenus libertas non priuata, sed publica res est, ut ultro is qui eam debet offerre debeat. sed si nondum debita libertate fideicommissa ancilla peperit, studio tamen heredis fuerit effectum, tardius adit hereditatem, ut qui nati sint ex ancilla serui eius fiant, plac
Abbreviated transcription (Latin):
uit.si quos codiçillos reuq̾ro ua¬
se uolo. siquis m expaula q̃ uror
meafuit intra.x. mieses natꝰ nata¬
ad pub̾tatẽ hbi mei pueninc ma¬
ĩmttantidemde nouissĩa ꝑte ita
cauit ꝙ si lib̾i michi nati non erũt
aut intra pub̾tatez decesẜint tunc
hr̾des ex dispibus ꝑtibus sumpto
mutius et in eius legata que pͥore

Expanded text:
uit: 'si quos codicillos reliquero, ualere uolo. si quis mihi ex Paula, quae uxor mea fuit, intra decem menses natus nataad pubertatem liberi mei peruenerint, manumitta‹n›t'. deinde nouissima parte ita cauit: 'quod si mihi liberi nati non erunt aut intra pubertatem decesserint, tunc hered‹es› ex paribus partibus sunto Mucius et Maenius. legata, quae priore
Abbreviated transcription (Latin):
darmo loco ẽẽ et statu liblocu
optinet. uł eo magis ꝙ. in alium
transterendꝰ est. ut ã lib̾tas eius
ĩpediatur aut uira pronorum
fidiꝯmissa lib̾tater d et hoc ꝓ¬
nũciatu fu̾it ꝑinde lib̾tas con¬

Expanded text:
loco est, et statuliberi locum optinet uel eo magis, quod nec in alium transferendus est, ut aut libertas eius impediatur aut iura patronorufideicommissam libertatem debet et hoc pronuntiatum fuerit, perinde libertas co
Abbreviated transcription (Latin):
mo rem suam utilr stipul¬
atur s precium reisue non
inutilr̾.sane remm̾a nichi
restitm. recte stipulari uit̾or¬
¶ Sipost mora ꝓmissoris hõ de¬
si hõ uni̾et et hic mora uidet
fecisse qui litigare maluit
quam restituere. Hdem.¬
Aterstipulantẽ et ꝓmttentẽ
negociu ꝯͣhitur itaq alius ꝓ
Alio ꝓmictens daturũ facturũ¬
ue enmi. non obligatur. nam
dese quẽ qua ꝓmutt̾e oporter
et quispondec doluz mialũ Ab¬
esse ab futurur neeẽ. nonsim¬
pler.manitur spondet s: cura¬
tur se ut dolus malus absitid¬

Expanded text:
am utiliter stipulatur, sed pretium rei suae non inutiliter: sane rem meam mihi restitui recte stipulari videor. Si post moram promissoris homo desi homo viveret. Et hic moram videtur fecisse, qui litigare maluit quam restituere. ter stipulantem et promittentem negotium contrahitur. itaque alius pro alio promittens daturum facturumve eum non obligatur: nam de se quemque promittere oportet. et qui spondet "dolum malum abesse afuturumque esse", non simplex abnutivum spondet, sed curaturum se, ut dolus malus absit
Abbreviated transcription (Latin):
quo minus fiac. ¶Si stichum
stiplatus de alio sentiar tu de
alio nicħ̾ actu erit. ꝙ et iniud¬
icus aristo existimauit si hic
mag̾ est ut is petitus uide. itur
dequo actor senẜit. nã stipula¬
tio exutriusq consensu ualz

Expanded text:
quo minus fiat". Si Stichum stipulatus de alio sentiam, tu de alio, nihil actum erit. quod et in iudiciis Aristo existimavit: sed hic magis est, ut is petitus videatur, de quo actor sensit. nam stipulatio ex utriusque consensu valet,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓb̾tas que multimũ uitetp̃c conf¬
ertur ułuti sticꝰ cu morietur lib̾
esto nulluis momentiẽe existĩa¬
nda est. ¶. aut̾scripturastichus
sicapitoliuz non. iscendit lib̾ esto.
ita accipienda est. sicu primũ po¬
tu̾it capitoliu ñ ascend̾it. isto em̃¬
em̃ modo pueiet stichus. ad lib̾tatẽ
sifacłtatedatiascendẽdi capitoliũ
philus lib̾esto. itant filiis meis
rone redclat ansb̾ꝯdicione lib̾tas

Expanded text:
tas, quae in ultimum uitae tempus confertur, ueluti 'Stichus cum morietur, liber esto', nullius momenti existimanda est.Haec autem scriptura 'Stichus si Capitolium non ascenderit, liber esto' ita accipienda est 'si cum primum potuerit, Capitolium non ascenderit': isto enim modo perueniet Stichus ad libertatem, si facultate data ascendendi Capitolium philus liber esto, ita ut filiis meis rationem reddat' an sub condicio
Abbreviated transcription (Latin):
lũtas testantis ex pͥmitur. cogend̾
eumẽẽ adrones reddendas. ¶post
annũ indisticte lib̾ẽe uissꝰ post
bieninũ lib̾ erit idq et fauor lib̾¬
tatis exig̾. et u̾ba patiunt᷑ insi alid̃
censisse pr̾e fa. manifestissis rõib¬

Expanded text:
luntas testantis exprimeretur, cogendum eum ad rationes reddendas.Post annos indistincte liber esse iussus post biennium liber erit: idque et fauor libertatis exigit, et uerba p‹a›tiuntur: nisi si aliud sensisse patrem familias manifestissimis rati
Abbreviated transcription (Latin):
Aturalr interrũpit᷑ Saus.
possessio cumquis depostoe
ui teicitur uł alicin res mo¬
bil eripitur. quo caũ non ad
int̾est is qui usurpaut dñs

Expanded text:
aturaliter interrumpitur possessio, cum quis de possessione ui de‹i›citur uel alicui res eripitur. quo casu non aduinterest, is qui usurpauerit dominus
Abbreviated transcription (Latin):
mun̾is tollcitudine sustinẽt
s̃r et curatores qui ad collige¬
ndos cuntatuz publicos red¬
ditus eligisolent ꝑsonali
muni sb̾uigantur. ¶Uni quor
qui custodes ediũ uł archo¬
te uł logographi. ił tabula¬
ruuł xeno pariochimii inq¬
bus dam cuutatibus uł lim¬
inarch̾e uł curatores ad extͥ¬
buenda uł reficienda hedifi
cia.ꝑ.sue palacia.siue naua
ricam erogent ex quifacien¬
dis ui reficiendis namibus uͥ
c̃ta peccũia camelarus dari
dr.ut solo corpis mst̾io ob¬
ligentur.hos ex alio ordine
nocari. nec ulla excusatione
nb̾ari. insi sola lesi et inutił
corpis. et infirmitate sp̃alr̃
sit exp̾sumlegati quor qui
ad sacrũ pͥncipis mittuntur
ratores ꝑsonaiemiꝰ meñt

Expanded text:
muneris sollicitudinem sustinent. Sed et curatores, qui ad colligendos civitatium publicos reditus eligi solent, personali munere subiugantur. Hi quoque, qui custodes aedium vel archeotae vel logographi vel tabularii vel xenoparochi ut in quibusdam civitatibus vel limenarchae vel curatores ad extruendacia publica siue palatia siue naualricam erogent, et qui faciendis uel reficiendis nauibus, ubcerta pecunia camelariis dari debet, ut solo corporis ministerio obligentur. hos ex albi ordine uocari nec ulla excusatione liberari, nisi sola laesi et inutilis corporis et infirmitate, specialiter sit expressum.Legati quoque, qui ad sacrarium principis mittuntur,ratores personale mun
Abbreviated transcription (Latin):
latimpta pͥusq̃ ad ulter
dapͥnetur adult̾ui non po¬
stulatur. si mipcias demĩ¬
ciatio.uł ad domũ młris
muissa non p̾cessit. ¶Muli¬
erem oblatromii societate
exulare iussarcitra pene:

Expanded text:
lat. Nupta, priusquam adulter damnetur, adulterii non postulatur, si nuptias denuntiatio uel ad domum mulieris missa non praecessit. Mulierem ob latronum societatem exulare iussam citra poenae
Abbreviated transcription (Latin):
ulla stipłone eatm̃ ꝯdiciõe
seius ꝯsul fc̃s esser. sine uiu¬
ente eosine mortuo seius
ꝯsulatum adeptus fũit mea
fiet. ¶s si quis donatia us
michi peciu̾a dederit alicui
utad me pferrer. et añ mor

Expanded text:
ulatione, ea tamen condicione, Seius consul factus esset: sive furente eo sive mortuo Seius consulatum adeptus fuerit, mea fiet. Sed si quis donaturus mihi pecuniam dederit alicui, ut ad me perferret, et ante mor
Abbreviated transcription (Latin):
iuris questio. nam si .x. tito
inboc dedi ut sticũ emeret
alr̃. non donaturus morno
stichoconditione repetar
si no alias quo donaturur

Expanded text:
iuris quaestio est: nam si decem Titio in hoc dedi, ut Stichum emeret, aliter non daturus, mortuo Sticho condictione repetam: si vero alias quoque donaturu
Abbreviated transcription (Latin):
umi natum pͥncipi afirmauit si
ex ancislanatus sit michi iuteri n¬
ecce si lib̾tinus apͥncipe natalibus
sius restitutus fuit. islis eñ utique
natalib restituit᷑ in quibus in ñtõ
oẽs homines fuerũt non in quib
ip̃e nascitur.cum ẜ nuc natus ẽẽt.

Expanded text:
um natum principi adfirmavit, si ex ancilla natus est, nihil videri ecce si libertinus a principe natalibus suis restitutus fuerit. illis enim utique natalibus restituitur, in quibus initio omnes homines fuerunt, non in quibus ipse nascitur, cum seruus natus esset.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽoq iuire urumur. ¶De ait pre¬
torsciente te. sic accipimuste
ꝯsilio et frantẽ ꝑticipante nõ
em̃ simplr siscio illum creo¬
eitores hr̃e hoc susficit. ad contẽ¬
dend̾ tem̃ eum infactum
actione szita si ꝑticeps fraud¬
is est. ¶ Siquis ꝑticep quide
fraudis non fuit. ĩ tñ uen¬
dente debitore testato ꝯuent

Expanded text:
eoque iure utimur. Quod ait praetor 'sciente', sic accipimus 'te conscio et fraudem participante': non enim si simpliciter scio illum creditores habere, hoc sufficit ad contendendum teneri eum in factum actione, sed si particeps fraudis est. Si quis particeps quidem fraudis non fuit, uerumtamen uendente debitore testato conuent
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpetrauit qiͣtum est ꝯgnitõne
fłi pendente an hr̃de: exstipła¬
tu petentes doli exceptione sõ
si an euentuz ꝯgnitois pͥgant
pet̾e exceptione doli. in. posse
sb̾mou̾ marito et filio sĩpte¬
drudia scriptis hr̃dibus fi¬
liam suaz expͥore marito ita
br̃dem iustituit menia filia
fecis ꝓ mea portione indie me

Expanded text:
impetrauit: quaesitum est, cognitione falsi pendente an heredes ex stipulatu petentes doli exceptione summsi ante euentum cognitionis pergant petere, exceptione doli mali posse summoueri.Marito et filio dia scriptis heredibus filiam suam ex priore matrimonio ita heredem instituit: "Maevia filia feceris pro mea portione in diem
Abbreviated transcription (Latin):
deoq quihora serta NDem.¬
diei kalendaru ianuariarũ
possid̾e cepit hora sexta noctis
pridie kalendas ianuarias m¬
splet usucapionem Paulus.
eaq ẜu peculiarit̾ nacti sunt.
uiucapi posse. qr hoc etiami
ignorantes dm̃i usucapiũt
id̾ius scribit ¶S eum quisuo
uoi̾e nicħ usucape pot nr ꝑ¬

Expanded text:
deoque qui hora sexta d‹i›ei kalendarum Ianuariarum possidere coepit, hora sexta noctis pridie kalendas Ianuarias implet usucapionem. Paulus ea, quae servi peculiariter nancti sunt, usucapi posse, quia haec etiam ignorantes domini usucapiunt: idem Iulianus scribit. Sed eum, qui suo nomine nihil usucapere pot
Abbreviated transcription (Latin):
cimus int̾sponsũet srõsar
donationẽ ualere ꝓpͥa apꝑ¬
natione utim. et ftm de¬
monstramꝰ ꝙ. ab eo ꝓficis¬
citur. quilib̾alitatis gra:
aliquid dat ut ꝯfestim fac¬
iat accipientis nec ñqua
uio fc̃o.ad se reuerti uent.¬
¶ Eum nondicimꝰ sihac mẽ¬
te don. atsponsus sponse. ne
nuptus non secutis sp̃es¬
non auferatur posse repeti

Expanded text:
us inter sponsum et sponsam donationem ualere, propria appellatione utimur et factum demonstramus, quod ab eo proficiscitur, qui liberalitatis gratia aliquid dat, ut confestim faciat accipientis nec umquam ullo facto ad se reuerti uelit. cum uero dicimus, si hac mente donat sponsus sponsae, ut nuptiis non secutis res auferatur, posse repeti
Abbreviated transcription (Latin):
sunt.D.at anqs m
camente ut statimn ne br¬
lit accipientis fi. nec uillo
alam ca: fecit. quam ut li¬
balitatem et munifticen¬
tiam exceat hec ꝓpͥe donatoᷤ
appllatur. ¶dat aliquis ut̾
tc demu Accipientis fiar
cũ. Aiquid secutur fiit. hec
nontre donano appellabr¬

Expanded text:
sunt. dat aliquis ea mente, ut statim velit accipientis fieri nec ullo aliam causam facit, quam ut liberalitatem et munificentiam exerceat: haec proprie donatio appellatur. dat aliquis, ut tunc demum accipientis fiat, cum aliquid secutum fuerit: non proprie donatio appellab
Abbreviated transcription (Latin):
legatur sit ꝑ ea ꝯditione enz iuissu
ẽẽ iegatu ẽẽ acciꝑe ut pecumam
reliquoꝵ reddat. ñdubitatur. et
iocum qituz eststichus cuzrones
reddidut.cur ꝯtub̾nali sua lib̾ esto.
an mortuostico au̾ ꝯditione con¬
tub̾nalis ens lib̾a esse possit. młdiẋ¬

Expanded text:
ionem eum iussum esse legatum accipere, ut pecuniam reliquorum reddat, non dubitatur.Et ideo cum quaesitum est 'Stichus cum rationes dederit, cum contubernali sua liber esto' an mortuo Sticho ante condicionem contubernali‹s› eius libera esse possit: Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
res iudicata eet. illu isintutem
fore labeoboc ꝙ quitus mucius scri¬
uirita putat um este. si reu̾sa lege
ab intestato hr̃s sir is qui icie nar
si iuria idicis uictus e̾et. scͥptus

Expanded text:
rem iudicata esset, illum in seruitute fore.Labeo hoc, quod Quintus Mucius scribit, ita putat uerum esse, si re uera lege ab intestato heres fuit is qui uicit: nam si iniuria iudicis uictus esset scriptus
Abbreviated transcription (Latin):
ueniutund̾ stipulatur que
Iymissor dare noliut. tadiu
. uit uolũtas ꝓmissoris inpen¬
teti est. Quã diũ idꝙ. proina¬
tmest soluatur. Idem
ti quem bedem iutituit sipria
optis nou ai emancipare
iouostipularẽ ctam sũmam¬
et post emancipatione. idut¬

Expanded text:
undum stipulatur, quem promissor dare uoluerit. tamdiu autem uoluntas promissoris in pendenti est, quamdiu id quod promissum est soluatur. 107 tionem optiuus non alias emancipar‹e› quo stipularetur certam summet: post emancipationem ad
Abbreviated transcription (Latin):
dem. p̾ci sibi debi dicent r
desqr eius. lumpt᷑ indefentiõe
folutur fuisse exstiplone pe
as uenditore: ꝓnus ant que
oblitẽ deꝓprietate instituta
tt̃e ẽẽnt mmĩe exstipulature¬

Expanded text:
dicens, des eius: qui sumptus in defensione solutum fuisse, ex stipulatione petas uenditores promiserunt, quae ob litem de proprietate instituta‹m› factae essent, minime ex stipulatu pe
Abbreviated transcription (Latin):
est. uł qd̾ test̾m sũ codicilli
dicatur qs thesauru ĩuei̾sse
uł magni p̾cu rem m̾ior¬
ricatõe fiscur ict̾ ẽẽ. uł eũ
decessisse qui incapitatui

Expanded text:
siue codicilli dicatur quis thensaurum inuenisse: uel magni pretii rem minorricatione fiscum uictum esse: uel eum decessisse, qui in capitali
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾utru corpus petatur nam
nocebit exceptiostemsi qiuis
fund̃ petierit. mor arbores erci¬
sas ereo fundo petataaut insul¬
ampetierit. deinde areã petat
ui tigna uł lapices petat. item
si naue̾ petiero. postea singulas

Expanded text:
alterutrum corpus petatur: nam nocebit exceptio. item si quis fundum petierit, mox arbores excisas ex eo fundo petat, aut insulam petierit, deinde aream petat, uel tigna uel lapides petat: item si nauem petiero, postea singulas
Abbreviated transcription (Latin):
aĩo eiciunt᷑ ꝙ. quisq eas hr̃e ñ
nult s quo mag̾cump̃ma
ue ꝑiculũ maris effugiat. q̃
de caucasiquis eas fluctibus
expulsas ułetiam in ip̃o mari

Expanded text:
animo eiciuntur, quod quis eas habere non uult, sed quo magis cum ipsa naue periculum ‹maris› effugiat. qua de causa si quis eas fluctibus expulsas uel etiam in ipso mari
Abbreviated transcription (Latin):
entis ¶ Incerd̾ a et sine traditi¬
one nida uolu̾tas dm̃ suffic¬
adrem trasferendã ułuri sirẽ
ꝙͣ ꝯmodaui. aut locami tibi.
anc ap̾te deposmn uendid̾o
tibiaem̃ exeacausatibi eam
tior eami excã emꝑtionis ap̾te
eetuam effici¶¶ Item siquis
mnces morreo poi̾tas uendid̃¬
it simł. itq claues orrei emꝑ¬

Expanded text:
 sine tradione nuda uoluntas domini sufficrem transferendam, ueluti si rem, quam commodaui aut locaui tibi aut apud te deposui, uendidero t enim ex ea causa tibi eam tior eam ex causa emptionis apud te esse, tuam efficio. Item si quis merces in horreo repositas uendiderit, simul atque claues horre
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃di sieumxedem̃t qr semelex¬
titir ꝯdicio. ¶Is cuiub̾tas debeat᷑
uei̾t. si uult ab hr̾de mau̾mictinõ
erit int̾uemend̾ ei. cumhr̃s p̾sẽs
erit emptor latitanit. qm̃ potat¬

Expanded text:
redi, si eum redemerit, quia semel exstitit condicio.Is cui libertas debebatur ueniit: si uult ab herede manumitti, non erit interueniendum ei, cum heres praesens erit, emptor latitabit: quo
Abbreviated transcription (Latin):
rosipactis actoribus rões red¬
dere hr̃des lib̾tate non p̾stant
dicendo eos non placere sibi
Bono poss ꝑlac̾e utlib̾tatem
ꝯsequatur sutiaticia hr̃dũ fider
ꝯmissit. ut pamphiła ancillam
leie cu filiis eius redim̾ent et
mau̾mitt̾ent et uiridicus qñti
singuli eẽnt redimendi existi¬
mauit medio tp̃ pamphila. ani¬

Expanded text:
ratis actoribus rationes reddere heres libertatem non praestet, dicendo eos non placere sibi, bono posset placere, ut libertatem consequantur. Lucia Titia heredum fidei commisit, uti Pamphilam ancillam Seiae cum filiis eius redimerent et manumitterent, et iuridicus, quanti singuli essent redimendi, aestimauit: medio tempore Pamphila, an