comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum ĩ uita hac tencat: aut quid est ꝙͣ obrez
he᷑ cuiꝙͣ uita uideatur: Nuꝑ Is homo fuitĩ
ciuitate .p. silla ut̃ nemo ei se neq honore
neq gr̃a neq fortunis añferet. mĩc spolia¬
tus om̃i dignitate. que erepta sũt nõ repetit.
a̾d fortuna ĩ mał reliini fecit / ut cũ parente
cum libeus cum fr̃e cum hiis neccͣis ĩugere
suam calamitate liceac id sibi rie eripiatis
uos. Ind̾. obtestatur. Te ip̃m iam tor¬
uos contẽtos ẽẽ oportebat. honoris em̃ con¬
tentio nos adcãm nõ ĩnmicie deduxerũt.
S cum huic om̃a cum honore detracta sint cũ
⁊ bac fortuna miẜa ac luctuosissima destituto
s̃itiquid est ꝙ expectas ampłius. Tucis ne hĩc¬
usurã erppẽ nis: plenã lacrimaꝵsatq meõ¬
no ĩ qua cum maximo truciatu atq do¬
lore retinetur. libenter rediderit/ atempta
igniominia fedissimi crimĩs. An nõ ĩn¬
micu ut expellas : cuiꝰ ex miẜiis si esses

Expanded text:
eum in hac vita teneat, aut quid est quam ob rem eum in hac vita teneat, aut quid est quam ob rem haec cuiquam vita videatur? nuper is homo fuit in civitate P. Sulla ut nemo ei se neque honore neque gratia neque fortunis anteferret, nunc spoliatus omni dignitate quae erepta sunt non repetit; quod fortuna in malis reliqui fecit, ut cum parente, cum liberis, cum fratre, cum his necessariis lugere suam calamitatem liceat, id sibi ne eripiatis vos, iudices, obtestatur. te ipsum iam, Torvos contentos esse oportebat; honoris enim contentio vos ad causam, non inimicitiae deduxerunt. sed cum huic omnia cum honore detracta sint, cum in hac fortuna miserrima ac luctuosissima destitutus sit, quid est quod expetas amplius? Lucisne hancusuram eripere vis plenam lacrimarum atque maeroris, in qua cum maximo cruciatu ac dolore retinetur? libenter reddiderit adempta ignominia foedissimi criminis. an vero inimicum ut expellas? cuius ex miseriis, si esses
Abbreviated transcription (Latin):
dductus sic ad salute ĩnocentiu uolunta¬
odio dignu miẜicordia digna multa. Noq̃
eñi nũe ppulsande calamitatis sue causa ⁊¬
suplex ad. uos. Iud̾ confug̾ s nequa gmͣ ac
nõi suo nota nefarie turpitudinis ĩuratur.¬
slam ite ꝯuidẽ si erit ño indicio lib̾atus q̃
ht̃ ornam̃ta que solacia/ relique uite quib
letari ⁊ ꝑfrui possit: Domus erit credo exor
sa sũt. om̃a gnĩs noĩs honoris insignia acq
ornam̃ta umꝰ iuidicii calamitate occiderunt.
S ne extinctor patuene ꝓdicor ne bostis ap¬
pelletur nc hane labem tanti gñis ĩ familia
relinquat / idlatorat id metuit cui honẽr : ĩ
tegros fructus/ nõ sit traditurus/ ne et̾na
memona dedecoris relinquat. Hic uos o¬
rat Iud̾. Patruꝰ ut se aliqñ si nõ integra for¬
tuna ut afflicta pr̃i suo gratulari sinatis. ⁊¬
pta est supiore iudicio. mĩc ne corpus eitia¬
tur laboramus. Qiud enĩ est huic reliqui ꝙ

Expanded text:
ublicae sum adductus, sic ad salutem innocentium voluntaublicae sum adductus, sic ad salutem innocentium voluntaa, iudices, odio dignum, misericordia digna multa. neque enim nunc propulsandae calamitatis suae causa supplex ad vos, iudices, confugit, sed ne qua generi ac nonam ipse quidem, si erit vestro iudicio liberatus, quae habet ornamenta, quae solacia reliquae vitae quibus laetari ac perfrui possit? domus erit, credo, exornsa sunt, omnia generis, nominis, honoris insignia atque ornamenta unius iudici calamitate occiderunt. sed ne exstinctor patriae, ne proditor, ne hostis appelletur, ne hanc labem tanti sceleris in familia relinquat, id laborat, id tegros fructus non sit traditurus, ne aeternam memoriam dedecoris relinquat. hic vos orat, iudices, parvus, ut se aliquando si non integra fortuna, at ut adflicta patri suo gratulari sinatis. pta est superiore iudicio, nunc ne corpus eiciatur laboramus. quid enim est huic reliqui quod
Abbreviated transcription (Latin):
grauitate aĩ ⁊ constancia sua dignitate re¬
uocaret tñ hoc nã est insitu ut que timi̾is
qui cum de inta fortimisq contenderis cuiꝰ ex
ĩsidiis euafis hũc semꝑ odeus. S cũ agatur
honos meus amplissimus głia reꝵ gestar sin¬
gularis cu quociẽs quisꝙ̃ est ĩ hoc scele̾ cõuic¬
tus tociẽs renouet᷑ memoĩa ꝑme ĩuente salu¬
tis: Ego sim tam demĩs ego comictã ut ea que
ꝓsalute oĩi gessi casu magis ⁊ felicitate ame
p̃ initute ⁊ comllis gesta esse unideant᷑. Quis.
gͦ hoc tibi sũmis dicet fortasse quispia ut
quia tu tefenderis ĩ ocens iudicetur. Egt
uo̾. Iud̾. nõ modo michi nil assumo ĩ quo q̃¬
cet᷑os ẽẽ uisus sum ꝑsolui patrie qd̾ debui.
reliqͣ iam ame mec ꝑpetue consuetudini nẽ¬
cipitanti subuem. patriam demsam extuli.
Aiẜicordia cuiu adducti tum fui mꝰ tam
nehem̃tes ꝙͣ necte fuit. salus ess oũi amis¬
sa una nocte st nisi ess seueritas illa suscep

Expanded text:
antiam sua dignitate revocaret, tamen hoc natura est insitum ut, quem timueris, quicum de vita fortunisque contenderis, cuius ex insidiis evaseris, hunc semper oderis. sed cum agatur honos meus amplissimus, gloria rerum gestarum singularis, cum, quotiens quisque est in hoc scelere convictus, totiens renovetur memoria per me inventae salutis, ego sim tam demens, ego committam ut ea quae pro salute omnium gessi, casu magis et felicitate a me quam virtute et consilio gesta esse videantur? 'quid ergo? hoc tibi sumis,' dicet fortasse quispiam, 'ut, quia tu defendis, innocens iudicetur?' ego vero, iudices, non modo mihi nihil adsumo in quo quisceteros esse visus sum, persolvi patriae quod debui; reliqua iam a me meae perpetuae consuetudini naturaequblicae praecipitanti subveni, patriam demersam extuli; misericordia civium adducti tum fuimus tam vehementes quam necesse fuit. salus esset amissa omnium una nocte, nisi esset severitas illa suscept
Abbreviated transcription (Latin):
succenseat. si quãtũ cet̾is ad suas res obeu̾¬
das ꝙͣtum ad festos dies ludor colebrãdos .¬
ꝙͣtum ad alias uoluptates ⁊ ad ip̃am re¬
nuem aĩ ⁊ corporis conceditur tempͦpiꝗͥtũ
alii tribuñt cempestiuis conuiuiis ꝙͣtu¬

Expanded text:
suscenseat, si, quantum ceteris ad suas res obeunsuscenseat, si, quantum ceteris ad suas res obeundas, quantum ad festos dies ludorum celebrandos, quantum ad alias voluptates et ad ipsam requiem animi et corporis conceditur temporum, quantum alii tribuunt tempestivis conviviis, qu
Abbreviated transcription (Latin):
A⁊ ⁊ucullo p̾tore ⁊ consule. Quere argum̃¬
ta siqua potes nũꝙͣ em̃ hic neq suo neq a¬
micoꝵ iudicio reuĩcetur. Queres ano¬
bis Gratce cur tantope hoc homine delectem.
Quia suppeditat nobis. Ubi etem̃ lex hec fo¬
rensi stiepitu reficiatur⁊ aures conuicio defe¬
sse conquiescãt. An tu existimas aut suppe¬
tere nob̾ posse ꝙ cotidie dicamus ĩcanta ua¬
netate reꝵ nisi aĩos nr̃os doctrina ercolamꝰ
aut forie animos tantã posse contẽcionent
nsi eos toctrna eadem relaremus: Ego uoͣ
fateor me hiis studiis esse teditu. cet̾os pu¬
teatisiqui se ita lr̃is abdiderũt ut nich pos¬
sint exhiis neq ad cc̃em afferre fructu in
ĩ aspectũ lucemq ꝓferie. Me aũt quid pude¬
at squi tot annos ita uiuo.Iud̾. ut a mulli
umgͣ me temꝑe aut cõmodo aut ocuiz me¬
um abstrarĩt aut uoluptis auocarit auc
temq sõpms retardauĩt. Q uait quis tã¬
tem me rep̃bendat: aut quis michi iure

Expanded text:
ro consule. quaere argumenta, si quae potes; numquam enim hic neque suo neque amicorum iudicio revincetur. quaeres a nobis, Gratti, cur tanto opere hoc homine delectemur. quia suppeditat nobis ubi et animus ex hoc forensi strepitu reficiatur et aures convicio defessae conquiescant. an tu existimas aut suppetere nobis posse quod cotidie dicamus in tanta varietate rerum, nisi animos nostros doctrina excolamus, aut ferre animos tantam posse contentionem, nisi eos doctrina eadem relaxemus? ego vero fateor me his studiis esse deditum. ceteros pudeat, si qui ita se litteris abdiderunt ut nihil possint ex eis neque ad communem adferre fructum neque in aspectum lucemque proferre; me autem quid pudeat qui tot annos ita vivo, iudices, ut a nullius umquam me tempore aut commodo aut otium meum abstraxerit aut voluptas avocarit aut denique somnus retardarit? qua re quis tandem me reprehendat, aut quis mihi iure
Abbreviated transcription (Latin):
dam. S quid̾ ego catellina nõ landaui qui res
catelline consul nõ affui qui testimoniũ de ꝯ¬
iracc̃e dixi ĩ alios adco ne uob̾ alienꝰ ascanta¬
te. Adeo oblitus constantie mec adeo ĩ memor
teꝵ ame gestaꝵ esse uideoꝵ ut cum cõsul be¬
llum gesẜmi cum ꝯuiratis nũc cor ducem
ẜuare cupiã ⁊ ĩ aĩu ĩdicam cuiꝰ imꝑ ferium
ietuterim flama q restrinẜim eiuste nũc¬

Expanded text:
reo Catilinae consul non adfui, qui testimonium de coniuratione dixi in alios, adeone vobis alienus a sanitate, adeo oblitus constantiae meae, adeo immemor rerum a me gestarum esse videor ut, cum consul bellum gesserim cum coniuratis, nunc eorum ducem servare cupiam et animum inducam, cuius nuper ferrum rettuderim flam
Abbreviated transcription (Latin):
is laborib et ꝑiculis consuata ad grauitati
aĩ et cõstantiã suadignitate reuocaret. tñ
hoc naͣ est insitu. ut que timuis qui cũ deui¬
ta fortunisq contẽderis. cuiꝰ ex insidiis euas¬
is hũc semꝑ odoris. S cum agatur honos
meus amplissimꝰ głia rer gestaꝵ singularis
cu qͦt:̃ quisꝙͣ est ĩbre scelẽ cõuictus tociẽs
renouet᷑ memoria ꝑme ĩuente salutis ⁊ ego sĩ
tam demens /ego cõmicta ut eaq̃ ꝓsalute oĩ¬
u gessicaũ mag̃ ⁊ felicitate ame ꝙͣ uirtute
et consilio gesta esse uideant᷑ Quid gͦ hic
tibi sũmis. dicet fortasse quispiãi ut qr tu defc̃¬
teus ĩ nocẽs iudicet᷑. Ego uo̾. Iud̾. nõ modo i¬
nil assumo sĩquo qinspiaz irpugnet ssi etiã siꝗd
ib om̃ib concedicurihic roddo ac remitto
nõ inea re .p. uersor mnõ hiis temporbus/
caput meũ obtuli ꝓ patric pitulis om̃ibꝰ.
ño aut ita sunt extincti quos uici laut ita
grati quos ẜuaui. ut eo michi plus appetẽ

Expanded text:
tatem animi et constantiam sua dignitate revocaret, tamen hoc natura est insitum ut, quem timueris, quicum de vita fortunisque contenderis, cuius ex insidiis evaseris, hunc semper oderis. sed cum agatur honos meus amplissimus, gloria rerum gestarum singularis, cum, quotiens quisque est in hoc scelere convictus, totiens renovetur memoria per me inventae salutis, ego sim tam demens, ego committam ut ea quae pro salute omnium gessi, casu magis et felicitate a me quam virtute et consilio gesta esse videantur? 'quid ergo? hoc tibi sumis,' dicet fortasse quispiam, 'ut, quia tu defendis, innocens iudicetnihil adsumo in quo quispiam repugnet sed etiam, si quid ab omnibus conceditur, id reddo ac remitto. non in ea re publica versor, non eis temporibus caput meum obtuli pro patria periculis omnibus, non aut ita sunt exstincti quos vici aut ita grati quos servavi, ut ego mihi plus appetere
Abbreviated transcription (Latin):
stea cognorat ip̃e aliquid quod ĩ cõsulatu i¬
gnorass ignoscendu est hiis qui postea n¬
chil audiciũt sin illa res prima ualuit ñ
ĩueterata ꝙͣ recens debuit esse granior. s si
tuus parens ⁊ ĩ illa suspicõe ꝑituli sui tñ
humanitate aductus ad uocacc̃e hoĩs ĩ ꝓbi

Expanded text:
gnorat ipse aliquid quod in consulatu ignorasset, ignoscendum est eis qui postea nihil audierunt; sin illa res prima valuit, num inveterata quam recens debuit esse gravior? sed si tuus parens etiam in ipsa suspicione periculi sui tamen humanitate adductus advocationem hominis i
Abbreviated transcription (Latin):
dem iuabit graue si appetimus aliꝗd: si cũ
cetĩ de nob̾ scilent nõ etia nos metispĩ tace¬
mus graue: s si ledimur si accusam̃ si in
india uocam̃ ꝓfecto conceditis Iud̾. ut nob
lib̾tate retinere liceat si minus liccat di¬
gnitate. Accusati sunt imo noĩe consula it̃
ut iam uideatur honoris amplissimi nom̃
plus ĩ uidie ꝙͣ dignitatis afferre. affuerũt
inquid. Catelline illũq laudarũt. uulla tñ
patebat nulla erat cognita conuracõ tefẽ

Expanded text:
dices, grave, si appetimus aliquid; si, cum ceteri de nobis silent, non etiam nosmet ipsi tacemus, grave; sed, si laedimur, si accusamur, si in invidiam vocamur, profecto conceditis, iudices, ut nobis libertatem retinere liceat, si minus liceat dignitatem. accusati sunt uno nomine omnes consulares, ut iam videatur honoris amplissimi nomen plus invidiae quam dignitatis adferre. 'adfuerunt,' inquit, 'Catilinae illumque laudarunt.' nulla tum pat
Abbreviated transcription (Latin):
cc̃em artem bonoꝵ obstuite ꝑfugia ĩpbor
ualeat ad penã ⁊ ad saluit̾ płimu quam
solam iutetis ip̃am ex ui sua naͣq facillĩc
timide: modice dicetur. Quid imꝙͣ hec auc¬
tontas m̃a qr acetis cõmracõis causis ab

Expanded text:
ugia improborum; valeat ad poenam et ad salutem vita plurimum, quam solam videtis per se ex sua natura facillime timide modiceque dicetur—quid? inquam, haec auctoritas nostra, qui a ceteris coniurationis causis a
Abbreviated transcription (Latin):
biles furores quas notas sceleꝵ q̃ indicia
paritidap quantos acuos facinoꝵ reꝑietis:
morbis ista repente uis erupit. ut ea cõfec¬
ta ⁊ eiecta conualesd̾ aliqñ ⁊ sanan ciuitas
ponit. ⁊ieq cm̃ est quisꝙͣ qui arbitirt᷑ illis

Expanded text:
biles furores, quas notas scelerum, quae indicia biles furores, quas notas scelerum, quae indicia parricidiorum, quantos acervos facinorum reperietis? morbis ista repente vis erupit, ut ea confecta et eiecta convalescere aliquando et sanari civitas possit. Neque enim est quisquam, qui arbitretur, ill
Abbreviated transcription (Latin):
crant ordinatesnõ subleuant᷑ aduerie crude¬
lissime pire uoluit ⁊ut cum Zentuło et cate¬
llina ⁊ Cethego fedissima uitã ac nns rimã
tarpissima morte ꝓposita degẽt. nõ ĩqua
cadit ĩ hos mores nõ in hũc pudore ñ ĩ lũc
uitã nõ ĩ hunc hoĩe ista suspicio. noua q̃dã
illa ĩmanitas oxorta est sĩcredibił fuit atq
suigłris fuor.ex multis ab adolesçentia co¬
lectis ꝓditoꝵ hoĩu uitiis repente ista tanta
ĩportuntas manditi sceleris exarsit. noli¬
te fud̾ arbitrar hoĩu illu impetu ⁊ cona¬
tu fuisse neq em̃ ulla geris tam barbara
aut tam ĩmanis umꝙͣ fuit. ĩ qua nõ madd
tot s unus tam crutelis hostis patrie sic in¬
uentus. Delue queda ille exportentis ĩma¬
nes ac fere forma hõĩu ĩdute oxtiterũt. ꝑ¬
quas uos ĩ hiis libidines que flagicia quaᷤ
turpitudines quantas audacias sꝙͣ in credi¬

Expanded text:
erant ornatae, nunc sublevantur adversae, crudeerant ornatae, nunc sublevantur adversae, crudelissime perire voluit, ut cum Lentulo et Catilina et Cethego foedissimam vitam ac miserrimam turpissima morte proposita degeret? non, inquam, cadit in hos mores, non in hunc pudorem, non in hanc vitam, non in hunc hominem ista suspicio. nova quaedam illa immanitas exorta est, incredibilis fuit ac singularis furor, ex multis ab adulescentia conlectis perditorum hominum vitiis repente ista tanta importunitas inauditi sceleris exarsit. nolite, iudices, arbitrari hominum illum impetum et conatum fuisse—neque enim ulla gens tam barbara aut tam immanis umquam fuit in qua non modo tot, sed unus tam crudelis hostis patriae sit inventus—, beluae quaedam illae ex portentis immanes ac ferae forma hominum indutae exstiterunt. pquas vos in his libidines, quae flagiria, quas turpitudines, quantas audacias, quam incredi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nã accipẽ potuisse. honestatie ⁊ dignitatis
habrasse mimis magnã iudicatus est cu¬
piditatẽ quã si nemo alius habuit ⁊ cõsu¬
latu petendo cupidior iudicatus est hic fui¬
se ꝙͣ ccti. sin etiani ĩ aliis nõ nullis fuit i ͤ
consulatus amor fortuna ĩ hoc fortasse fu¬
grauior ꝙ̃ in cet̾is. postea uõ quis .p. Sillã
nisi merentẽ demilsu afflictu q uiditios
umꝙͣ est suspicatus hũc mag̾ odio ꝙͣ pu¬
dore hoĩu aspectu luce q uitare. Qui cu
multa hr̃et ĩuitam̃ta urbis ⁊ fori ꝑp sũma
studia amicoꝵ que tam̃ el sola ĩ mał estite.¬
rãt ab fuit ab ocuł uestus. et cũ lege retine¬
retur ip̃e se exilio pene multauit. Inloe ⁊
nos pudore iuditꝰi ⁊ ĩ hac uitatãto sceleri
locu fuisse creditis. Asicite ip̃ cõtuemini
pus explicata cu crmĩe recognoscite. Mnto
res publicã que fuit semꝑ Sille
carissimashos ne amicos tales uiros tã cu¬
pidos sui ꝑquos res eius secunde quõdam¬

Expanded text:
et natura accipere potuisse. honestatis enim et dignitatis habuisse nimis magnam iudicatus est cupiditatem; quam si nemo alius habuit in consulatu petendo, cupidior iudicatus est hic fuisse quam ceteri; sin etiam in aliis non nullis fuit iste consulatus amor, fortuna in hoc fuit fortasse gravior quam in ceteris. postea vero quis P.Sullam nisi maerentem, demissum adflictumque vidit, quis umquam est suspicatus hunc magis odio quam pudore hominum aspectum lucemque vitare? qui cum multa haberet invitamenta urbis et fori propter summa studia amicorum, quae tamen ei sola in malis restiterunt, afuit ab oculis vestris et, cum lege retineretur, ipse se exsilio paene multavit. in hoc vos pudore, iudices, et in hac vita tanto sceleri locum fuisse credatis? aspicite ipsum, contuemini pus explicatam cum crimine recognoscite. Mitto rem publicam, quae fuit semper Sullae carissima; hosne amicos, talis viros, tam cupidos sui, per quos res eius secundae quondam
Abbreviated transcription (Latin):
suu u.ndicant. Salaminii repetunt. Sini¬
ini uõ suu esse confirmant . Itaq ⁊̃ delubꝵ
eiꝰ in oppido dedicauerũt. ꝑmlti ali p̃terea ⁊¬
pugnant int̃ seeatq contendũt . Humerus¬

Expanded text:
suum vindicant, Salaminii repetunt, Smyrsuum vindicant, Salaminii repetunt, Smyrnaei vero suum esse confirmant itaque etiam delubrum eius in oppido dedicaverunt, permulti alii praeterea pugnant inter se atque contendunt. er
Abbreviated transcription (Latin):
mĩ optimoꝵ u̾suũ dehiis ip̃is reb q̃ tũ ã¬
gerentur dr̃e extempore. quociens reuocatũ
nõ accurate cogitateq scripsiss ea sic uidi
pbari. ut ad uetu scriptoꝵ laude puemirẽt.
bunc ego nõ diligam: nõ ãmirer/ nõ oĩ ra
cõe defendendu pute: Itqui sica sũmis ho¬
⁊ĩb eruditissimisq accepimus ceterar re᷑
studia ⁊ doctuna ⁊ p̾ceptis ⁊ arte constare. po¬
ctam nã ip̃a ualere ⁊ m̃tis uirib excitaris ⁊
quasi diuino quodam sp̃n inflari. Quare
suo iure nr̃ ille enuiꝰ sanctos appellat poe¬
tas ꝙ quasi deor aliquo dono atq munere
com̃dati nob̾ esse uideant᷑. sit gͥ Iud̾: sanctũ
apud uos humaĩssimos homines hoc poete
nom̃ ꝙ nulla ũꝙͣ barbaria molanit. Sara
et solicudines uoce respondent. bestie sepe ĩ¬
manes cantu flectuntur atq cõsistũt. Nos
ĩstituti rẽb opñs. nõ poctar uoce morieamũ:
Hom̃u colophoni cuie esse suũ dicunt. Chii

Expanded text:
m optimorum versuum de eis ipsis rebus quae tum agerentur dicere ex tempore, quotiens revocatum is! quae vero accurate cogitateque scripsisset, ea sic vidi probari ut ad veterum scriptorum laudem perveniret. hunc ego non diligam, notione defendendum putem? atqui sic a summis hommibus, eruditissimisque accepimus, ceterarum rerum studia et doctrina et praeceptis, et arte constare: Poetam natura ipsa valere et mentis viribus excitari et quasi divino quodam spiritu inflari. qua re suo iure noster ille Ennius 'sanctos' appellat poetas, quod quasi deorum aliquo dono atque munere commendati nobis esse videantur. sit igitur, iudices, sanctum apud vos, humanissimos homines, hoc poetae nomen quod nulla umquam barbaria violavit. Saxa atque solitudines voci respondent, bestiae saepe immanes cantu flectuntur atque consistunt; nos instituti rebus optimis non poetarum voce moveamur? Homerum Colophonii civem esse dicunt suum, Chii
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ et quo afflictus iacet ꝑ uos tutati cõ¬
ẜuari q cupiũt. Assunt pari studio Pompe¬
iani qui ab ilł ⁊̃ incrim̃ uccant᷑ qui it a
deambulatt̃e ⁊ de suffãgiis suis cum colo¬
ns dissesser̃t / ut item d̾ om̃i salute sen¬
tirent. Ac ne het quide .P. sille mͥ uidetur si¬
lencio p̃t̾eunda esse uirtus ꝙ cũ abhoc illa
colonia deducta sit ⁊ cũ cõmoda colonoꝵ
afditums pompeianoꝵ rei P. fortuna ⁊¬
dinrẜit ita carus utriisq est atq iocun¬
dus ut nõ alt̾os tomouisse s utrosq con¬
scitursse iuideatur At em̃ ⁊ gladiatores ⁊
om̃is ista uis rogatõnis cecilie cã compa

Expanded text:
casu in quo adflictus iacet per vos iuvari conservarique cupiunt. adsunt pari studio Pompeiani, qui ab istis etiam in crimen vocantur; qui ita de ambulatione ac de suffragiis suis cum colonis dissenserunt ut idem de communi salute sentirent. ac ne haec quidem P. Sullae mihi videtur silentio praetereunda esse virtus, quod, cum ab hoc illa colonia deducta sit, et cum commoda colonorum a fortunis Pompeianorum rei publicae fortuna diiunxerit, ita carus utrisque est atque iucundus ut non alteros demovisse sed utrosque constituisse videatur. at enim et gladiatores et omnis ista vis rogat
Abbreviated transcription (Latin):
caltas maxiã s ⁊̃ quos sciebam memoiã
scĩa consuctudĩe ⁊ celentate scribendi facil̃¬
limeq̃ dicerentur ꝑsequi posse .E. costoĩ¬
u qui tũ erat pr̾ .m. axsalla qui tũ p̃ctu¬
statĩ librañs diuidi pissim et puulgaĩ at¬

Expanded text:
cultas maxima, sed etiam quos sciebam memoria, scientia, celeritate scribendi facillime quae dicerentur persequi posse, C. Cosconium, qui tum erat praetor, M. Messalam, qui tum praetus librariis, dividi passim et pervolgari at
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ posst offendi. at uõ in illa gram .⁊̃. Sille
uctoria turbulentaq quis .P. silla mitior:
nultoꝵ hic uitã est a.⁊̃. silla deprecatus. ꝙͣ
multi s suĩmi homies ⁊ ornatissimi ⁊ mri et
equestris ordinis quoꝵ ꝓ salute sebie sille
obliganit. quos ego noĩare neq eĩ ip̃i no¬
lũt ⁊ huic aĩo gracrssime assũt. s quia ma¬
ius est beneficu ꝙ posse debet cuis cini
dare. iteo a uob̾ peto ut ꝙ potinit tpͣi tribuã¬
tis ꝙ fecit ip̃i. Quid relmꝙͣ constanciã nite
cõmemore digaitate libalitate moderatt̃
ĩpriuatis rẽb splendorẽ ĩ publicissque ita a
fortuna deformata sũt ut tña natura ĩ cho¬
ata compareãt. Que domlque celebratio co¬
tidianasque familiar dignitas q̃ studia aĩ¬
consque ex queq ordine multitudoħ diu ⁊

Expanded text:
am posset offendi? At vero in illa gravi L. Syllae victoria turbulentiisque, quis P. Sylla mitior? quam multorum hic vitam est a Sylla deprecatus? quam multi sunt summi homines, et ornatissimi, et nostri, et equestris ordinis, quorum pro salute se hic Syllae obligavit! quos ego nominarem: neque enim ipsi nolunt, ethuic animo gravissimo, adsunt: sed quia maius est beneficium, dare, ideo a vobis peto ut quod potuit, tempori tribuatis, quod fecit, ipsi. quid reliquae constantiam vitae commemorem,dignitatem, liberalitatem, moderationem in privatfortuna deformata sunt, ut tamen a natura inchoata compareant. Quae domus, quae celebratio quotidiana? quae familiaris dignitas? quae studia amicorum quae ex quoque ordin
Abbreviated transcription (Latin):
pene opp̾ssa est. res.ꝑ. Quis nõ de coĩ salute ⁊¬
aꝑtissime quis nõ fortissime quis nõ cõstan¬
tissĩe sensit: neq ego p̾cipue d̾ consularibꝰ di¬
sputo. nam ħ et hoi̾u ornatissimor: qui p̾to.¬
res fuerũt et umu̾si senatus coĩs est lauslut
constet post hõiu memoria nũꝙͣ ĩ illo ordĩe

Expanded text:
oppressa est res publica? quis non de communi salute optime, quis non fortissime, quis non constantissime sensit? neque ego praecipue de consularibus disputo; nam haec et hominum ornatissimorum, qui praetores fuerunt, et universi senatus communis est laus, ut constet post hominum memoriam numquam in il
Abbreviated transcription (Latin):
no libidinosus quẽ ĩ stuproꝵ defensionibus
nõ solũ uerbis uti ĩ pbissimis solitu essesci¬
mus. ũꝵ etiam pugnis ⁊ calcib. quẽ ert᷑¬
bare homines e possessiõib cedem face̾ uicĩoꝵ
spoliare fana socioriui conatu ⁊ armis dis¬
turbare iudiciaã boĩs rebus om̃s contẽpne̾.

Expanded text:
ns, libidinosus; quem in stuprorum defensionibus non solum verbis uti improbissimis solitum esse scimus verum etiam pugnis et calcibus, quem exturbare homines ex possessionibus, caedem facere vicinorum, spoliare fana sociorum, comitatu et armis disturbare iudicia, in bonis rebus omnis contemnere,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib ĩ reb Iud̾. q̃ grauiores maioresq st̃
qd quisd uolu̾i̾t cogitarit admisit nõ ex
crimĩe s ex merib eius qui arguit᷑ est pon¬
terand̾. neq em̃ potest quisdͣ nr̃m subito
fingimnoq cuiꝰꝙͣ repente uita mutaĩ aut naͣ
conu̾ti. Circũ spici^ paulisꝑ m̃tib un̾s ut a¬
obnuctamiꝰ he sce ip̃os homĩes qui huicaf¬
fines sceleri fuerũt. Catellina contra rem
publitam. coniurauit. cuiꝰ aures umꝙͣ
tudine: ⁊ studio ĩ oĩ flagicio stupro cede ñ¬
tatu: Quis eum contra patria pugnãte
diite mirat᷑ quẽ sp̃ om̃s ad ciuile latrotim¬
um natu putauorũt. Quis lentuli societa¬
tes tum indicib. Quis ĩ saniã libidinũ quiᷤ
puertam atq impia resigionẽ recordatur:
qui illu aut nepharie aut stulte cogitase
miretur Nuis d̾ .c. cethego atq eius ĩ hi¬
spaniã ꝓfectõs ac deuulne̾ A. Metelli pn
cogitat scui nõ ad illiꝰ penã carcer edificatuᷤ

Expanded text:
Omnibus in rebus. Iudices, quae graviores maioresqus sunt, quid quisque volurit, cogitarit, admiserit, non ex crimine, sed ex moribus eius, qui arguitur, est ponderandum. Neque enim potest quisquam nostrum subito fingi, neque cuiusquam repente vita mutari, aut natura converti. Circumspicitepaulisper mentibus tamus, hosce ipsos homines qui huic adfines sceleri fuerunt. Catilina contra rem publicam coniuravit. cuius aures umquam tudine, et studio in omni flagitio, stupro, caede versatum? Quis eum contra patriam pugnanrem periisse miratur, quem semper omnes ad civile latrocinium natum putaverunts Quis Lentulo societates cum iudicibus, quis insaniam libidinum, quis perversam atque impiam religionem recordatur, qui illum aut nefarie, aut stulte cogitasse miretur? Quis de C. Cethego, atque eius in Hispaniam profectione, ac de vulnere Q. Metelli Pii cogitat, cui non ad illius poenam carcer aedif
Abbreviated transcription (Latin):
re signass. azetellus ho sanctissimꝰ mode¬
stissimꝰ qr oĩ tanta diligencia funt ut
id. T lentulu p̃torẽ ⁊ adiudices uemͣt
ciiis uitctis. Que cum ita sint quid est
c de eius cuitate dubitctisi p̃ẜtim cum
iliis quoq ĩ ciuitatib fuit ascriptus. Et e
cum mediocrib multis ⁊ aut milla aut
hmili aliqua arte p̾ditis gratuito ciuita
Focrenses aut Ncapolitanos aut Tarenti¬
nos ꝙ scenicis artificib largiri solebant
idhiuic sũma ingenii p̾dito głia noluisse.
Qiudcum cet̾i nõ modo post ciuitatẽ datã
s ⁊̃ post legem pupiã aliquo modo ĩeoꝵ mu¬
titur quide ilis ĩquib est scuptus ꝙ sẽꝑ
se lpracliense esse uoluit reicietur: census
nĩos requiris sal: est enĩ obscurũ ꝓximiᷤᷤ
tensorib. huc cum clarissimo imipatore. T
lucullo apud ex̾ctum fuissei suꝑiorib cum
eode questore finsse inasia. pͥmis Iulio et
modo indicat eu qui sit census ita se iã

Expanded text:
 modestissimusque omnium, tanta diligentia fuit ut ad L. Lentulum praetorem et ad iudices venerit cini videtis. quae cum ita sint, quid est quod de eius civitate dubitetis, praesertim cum aliis quoque in civitatibus fuerit ascriptus? etenim cum mediocribus multis et aut nulla aut humili aliqua arte praeditis gratuito civitatLocrensis aut Neapolitanos aut Tarentinos, quod scaenicis artificibus largiri solebant, id huic summa ingeni praedito gloria noluisse! quid? cum ceteri non modo post civitatem datam sed etiam post legem Papiam aliquo modo in eorum mutitur quidem illis in quibus est scriptus, quod semper se Heracliensem esse voluit, reicietur? census nostros requiris. scilicet ; est enim obscurum proximis censoribus hunc cum clarissimo imperatore L. Lucullo apud exercitum fuisse, superioribus cum eodem quaestore fuisse in Asia, primis Iulio et modo indicat eum qui sit census ita se iam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmulgatu. semꝑ ceciliꝰ in calamitate fra¬
tris sui uidicu potestate ꝑpetuãdã legis
acerbitate mitigandã putauit. E quid
etgo d̾ hoc pła dispute . Dice̾m fortasse et fa¬
cile ⁊libenter dice̾m/si paulo ⁊̃ longiis ꝙͣ
ĩ suos testarer ppet̾em eriato uenia . D. ce¬
cilii exĩti mis ur̃is cogitatõib atq exhu¬
manitate cõi Tex dies fuit ꝓposita pau¬
cos feui cepta / mĩꝙͣ posita est ĩ senatu .⁊.¬

Expanded text:
promulgatum, semper Caecilius in calamitate frapromulgatum, semper Caecilius in calamitate fratris sui iudicum potestatem perpetuandam, legis acerbitatem mitigandam putavit. sed quid ego de hoc plura disputem? dicerem fortasse, et facile et libenter dicerem, si paulo etiam longius quam suos testarer, peterem veniam errato L. Caecili ex intimis vestris cogitationibus atque ex humanitate communi. lex dies fuit proposita paucos, ferri coepta numquam, deposita est in senatu.
Abbreviated transcription (Latin):
atq ornatissimu uir uehem̃ter ĩ nectus ẽ¬
⁊ uiꝰ ego d̾ uirtute ⁊ constancia . Ind̾tan tu
ditotalẽ hũc ĩ ista rogatc̃e quam promul¬
garat nõ d̾ tollenda s de leuanda calamica¬
te frĩs suri fuisse ut consul esse uolm̾t fr̃i:
pulsus amorẽ fr̾nodestit̾ĩt frĩs auctorita¬
te deductus atq ĩea re. ꝑ. L. Ceciliu sil¬
la accusatur in qua re est ut̃q laudandũ.
pͥmũ decilius qui id ꝑmulgare ĩquo res
iudicatas indebatur nolursse resindere ut
ferebat. que fuerat nuꝑ supiorib legib con¬
stituta. Itaq bac rogatt̃e nõ uidicu sm̃a
s legis uiciũ corngebat. nemo iudiciũ re¬
p̃bendit cũ depena queritur s legem. dap¬
natio eĩ est iuditu que manebat. pena le¬
gis que leuabat᷑. noli gͥ animos eoꝵ ordi¬
mi qui p̃sũt iudiciis sũma cu grauita¬
te ⁊ dignitate alienare açã nemo labefac¬
tare uidiciũ est conatus. inch̾ est ciꝰmodi

Expanded text:
ehementer invectus est. cuius ego de virtute et constantia, iudices, tantum dico, talem hunc in ista rogatione quam promulgarat non de tollenda, sed de levanda calamitate fratris sui fuisse ut consulere voluerit fratrigarit impulsus amore fraterno, destiterit fratris auctoritate deductus. atque in ea re per L. Caecilium Sulla accusatur in qua re est uterque laudandus. primum Caecilius—quid? 'id promulgavit in quo res iudicatas videbatur voluisse rescindere, ureferebat quae fuerat nuper superioribus legibus constituta. itaque hac rogatione non iudicum sententia, sed legis vitium corrigebatur. nemo iudicium reprehendit, cum de poena queritur, sed legem. damnatio est enim iudicum, quae manebat, poena legis, quae levabatur. noli igitur animos eorum ordinum qui praesunt iudiciis summa cum gravitate et dignitate alienare a causa. nemo labefactare iudicium est conatus, nihil est eius modi
Abbreviated transcription (Latin):
ac adba nefatiu facimis accederentud ⁊
cuiꝰ mõi sit intellige̾ nõ pessum. Antibi po̾
suspicio: Disiunxit inꝙ̃ eos a colonis ut
om̃is Pompeianon colonor q dissensio de
troms res cognita estiut nulla ĩre a cet̾oꝵ
snĩis silla dissensit. Dostremo coloni ip̃i sic
ĩtelligũt nõ Pompeianos. a silla mag̾ ꝙͣ
tese essetefensos. atq hoc Ind̾ edbac frequẽ¬
tia colonoꝵ honestissimor hõiu ĩtelli̾c pote¬
stis qui assũc laborant hũc patronũ defen¬

Expanded text:
ad hoc nefarium facinus accederent, id cuius modi sit intellegere non possum. an tibi Pomsuspicio? 'Diiunxit,' inquit, 'eos a colonis ut omnis Pompeianorum colonorumque dissensio deltronis res cognita est ut nulla in re a ceterorum sententiis Sulla dissenserit; postremo coloni ipsi sic intellegunt, non Pompeianos a Sulla magis quam sese esse defensos. atque hoc, iudices, ex hac frequentia colonorum, honestissimorum hominum, intellegere potestis, qui adsunt, laborant
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ secũdis reb quẽ ĩ ocio setu semꝑhabuiset
hũc ĩ adu̾sis et meo tamultu quẽ ip̃e com¬
ꝑabat abse dimitte̾t. Ip̃c aũt cinaus non
em̃i mͥ deserenda est causa amici uet̾i̾s atq
hospitis. Is hõ est/ aut ea familia aut disci¬
plina utboc credi possit eum bellu rei publi
ce face̾ uoluisse. ut cuiꝰ pr̃ cũ cet̃i deficent fi
tra patriã suscipiendũ putaret: cuiꝰ es alieñ
uidemꝰ. Iud̾. nõ libidine s negotu gerendi stu¬
dio esse contractũ. qui ita Rome debuit utĩ
puĩciis ⁊ ĩ regnis maxĩe ei peciĩe dẽberentur.
quas cum petet nõ cõmisit ut sui ꝓcirato¬
des quicꝙͣ oneĩsab sente se sustinerẽt ue¬
nire om̃s suas possessiões ⁊ patrimomo
se ornatissimo spobari maluit ꝙͣ ullam
moram cuiꝙͣ fieri credicor suoꝵ. Aqueꝗ¬

Expanded text:
in secundis rebus, quem in otio secum semper habuisset, hunc in adversis et in eo tumultu quem ipse comparabat ab se dimitteret. ipse autem Sittius—non enim mihi deserenda est causa amici veteris atque hospitis—is homo est aut ea familia ac disciplina ut hoc credi possit, eum bellum populo Romano facere voluisse? ut, cuius pater, cum ceteri deficerent fintra patriam suscipiendum putaret? cuius aes alienum videmus, iudices, non libidine, sed negoti gerendi studio esse contractum, qui ita Romae debuit ut in provinciis et in regnis ei maximae pecuniae deberentur; quas cum peteret, non commisit ut sui procuratores quicquam oneris absente se sustinerent; venire omnis suas possessiones et patrimonio se ornatissimo spoliari maluit quam ullam moram cuiquam fieri creditorum suorum. A qu
Abbreviated transcription (Latin):
si accusam̃ si ĩ inuidia uocamur ꝑfecto cõcedi¬
tis Iud̾ut nob̾ lib̾tate retine̾ uceat s miniᷤ
liccat dignitate. Accusati sũt uno noĩe cõsula¬
res ut iam uideatur honoris amplissimi no
plus ĩuidie ꝙͣ dignitatis afferre. Aff ͣ uĩt in¬
quit catelline illuq laudarũt. nulla tam̃
patebꝰ tmulla erat cognita cõiurato. defende¬
bant amicu aderant supplici. uite eius turpi¬
tudinẽ ĩ sũmis cius ꝑiculis nõ inseq̃bant᷑. qn
etiã parẽs tuus torquate consul reo d̾ peciũis
repetendis catelline fuit aduocatus ĩ probo hoĩ.
at supplici fortasse. audaci at aliqñ amicatui
cum affiut post delataz ad eum pͥmar illaz con

Expanded text:
ceditis, iudices, ut nobis libertatem retinere liceat, si minus liceat dignitatem. accusati sunt uno nomine omnes consulares, ut iam videatur honoris amplissimi nomen plus invidiae quam dignitatis adferre. 'adfuerunt,' inquit, 'Catilinae illumque laudarunt.' nulla tum patebat, nulla erat cognita coniuratio; defendebant amicum, aderant supplici, vitae eius turpitudinem in summis eius periculis non insequebantur. quin etiam parens tuus, Torquate, consul reo de pecuniis repetundis Catilinae fuit advocatus, improbo homini, at supplici, fortasse audaci, at aliquando amico. cui cum adfuit post delatam ad eum primam illam con
Abbreviated transcription (Latin):
expectas. honor ad patroꝵ ĩ signa honoris ad
te delata sũt. Tuornatus erumpnis uenis
ad eum laccrandũ quẽ intẽmisti. ego iacen¬
te ⁊ spoliatu defendo ⁊ ꝑtego. atq hic tu
rep̃bendis me qr defendam et irasceĩs.ego
aũt nõ mõ tibi nõ irascor s neq rep̃bendo
ꝗdẽ factu tuu. te eñi existĩo tibi statusse qd
faciend̾ putares. ⁊ satis idoneu officii iudi
ce posuisse. at accusat cornelii filius. idẽ¬
q ualc̾ debet ac si pr̃ indicaret. O patrem
corneliũ sapiente qui ꝙ p̃mii sol esse ⁊̃
indicio reliqui̾t. ꝙ turpitudimis ĩ confessi¬
ne id ꝑ accusatõe filii suscoꝑit. S quid est
tande ꝙ indicat ꝑ istum puer corneliꝰ
si est causa m̾ ignota cum hortensio toĩ¬
tata respond hortensius. Sin ut aas illũ
comitatu Antronii ⁊ catelline/ cũ ĩ campo
consularib comitiis que ame habita sũt

Expanded text:
expetas? honos ad patrem, insignia honoris ad expetas? honos ad patrem, insignia honoris ad te delata sunt. tu ornatus exuviis huius venis ad eum lacerandum quem interemisti, ego iacentem et spoliatum defendo et protego. atque hic tu et reprehendis me quia defendam et irasceris; ego autem non modo tibi non irascor sed ne reprehendo quidem factum tuum. te enim existimo tibi statuisse quid faciendum putares et satis idoneum offici tui iudicem esse potuisse. at accusat C. Corneli filius et id aeque valere debet ac si pater indicaret. O patrem Cornelium sapientem qui, quod praemi solet esse in indicio, reliquerit, quod turpitudinis in confessine, id per accusationem fili susceperit! sed quid est tandem quod indicat per istum puerum Cornelius? si vetera, mihi ignota, cum Hortensio communicata, respondit Hortensius; sin, ut ais, illum conatum Autroni et Catilinae, cum in campo consularibus comitiis, quae a me habita sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc neccͣe fu̾i̾t face̾ antibi. intelliges honesti
te ĩnimiciciaꝵ modũ statue̾ potuisse ꝙͣ me
humanitatis. An u̾o cum honos agebat᷑ am
tuir sapiẽtisimꝰ uir familiarissimᷤ suis nõ sus¬
censint pĩ tuus cũ sillã ⁊ defende̾nt ⁊ lauda¬
rent. Intelligabat hãc nob̾ a maiorib esse
traditam disciplinã ut milliꝰ amicicia ad pro
pulsanda ꝑicula ĩpeduxm̾. et erat buic iudico
longe dissilis illa contentio. tũ afflicto. ꝑ
silla cõsulatus uob̾ pariehatisi certi partus
est. honoris erat c̾tamen: creptu repetẽ uos
clamitabatis ut uicti ĩ campo ĩ foro uincc̾tis.
tũ ꝗ cõtra uos ꝓhꝰ salute pugnabãt samicis¬
simi ur̃i. quib nõ irascebamini. cõsulatu
nobis erpiebant. honori ur̃o repugnabant.
et tam̃ ĩ uiolata ur̃a amicicia integro offio
uet̾i exemplo atq ĩstituto optĩ cuiꝰq facietit᷑.
Ego uo quib ornam̃tis adu̾sor tiussaut cui
dignitati uĩt repugno: Quid est ꝙ iã abh̾

Expanded text:
hoc necesse fuerit facere an istud tibi, intelleges honestius te inimicitiarum modum statuere potuisse quam me humanitatis. at vero, cum honos agebatur fatui, sapientissimus vir familiarissimis suis non suscensuit, pater tuus, cum Sullam et defenderent et laudarent? intellegebat hanc nobis a maioribus esse traditam disciplinam ut nullius amicitia ad pericula propulsanda impediremur. at erat huic iudicio longe dissimilis illa contentio. tum adflicto P. Sulla consulatus vobis pariebatur, sicuti partus est; honoris erat certamen; ereptum repetere vos clamitabatis, ut victi in campo in foro vinceretis; tum qui contra vos pro huius salute pugnabant, amicissimi vestri, quibus non irascebamini, consulatum vobis eripiebant, honori vestro repugnabant, et tamen id inviolata vestra amicitia, integro officio, vetere exemplo atque instituto optimi cuiusque faciebant. ego vero quibus ornamentis adversor tuis aut cui dignitati vestrae repugno? quid est quod iam ab hoc
Abbreviated transcription (Latin):
pidicas retinẽde possonis. ea cincino nõ fu¬
orit p̃diis temimicis. Iam u̾o illud ꝙͣ ĩccedi¬
bile ꝙ̃absdum qui Rome cedẽ facere qui hãc
rbem inflãmare uell eum famibiarissim̃¬
suũ dimittẽ abse et mãdare ĩ ultias trãs
uitu quo facilius rome ea q̃ conabat᷑ effi¬
cẽtͣsi in yspania turbatũ ess. at b̾ ip̃a ꝑte
sine ulla ꝯuĩttẽ agebant᷑. an ĩ tantis reb
tam. nouis consiliis tã ꝑiculosis tã tur

Expanded text:
nis, ea Sittio non fuerit praediis deminutis. iam vero illud quam incredibile, quam absurdum, qui Romae caedem facere, qui hanc urbem inflammare vellet, eum familiarissimsuum dimittere ab se et amandare in ultimas terras! Vtrum quo facilius Romae ea quae conabatur efficeret, si in Hispania turbatum esset? at haec ipsa per se sine ulla coniunctione agebantur. an in tantis rebus, tam novis consiliis, tam pericu
Abbreviated transcription (Latin):
consulẽ putarẽ. Qui si iã essem oblitus seue¬
ritatis ⁊ constantie mee tã ne amens eiam
ut cũ littcͣ posteritatis causa teꝑte sint q̃ sub¬
sidio obliuioni eẽ poss ego recẽtem putarẽ
memoriã cunctĩ senatus com̃tario mõ posse
suꝑari: Fero ego te Torquate iã dudu
cionẽ mec dignitatis. Nemo umꝙͣ me tenu¬
issima suspicõe ꝑstrinxit quẽ nõ p̃u̾ter̃. S
responde̾ quos michi uideor facillime poste
suꝑare. Tu qm̃ minime ignoras cõsuctudi¬
ne dicendi meam noli hac noua lenitate t¬
abuti mã. noli aculeos or̃onis mec ꝗ recon¬
diti sũt excussos arbitraiͣ. ⁊oli id putare oͦ
a me esse omissuzisiꝗd est tibi remissu atq
esses usu atq etate rebustior eẽm itẽ qui so¬
leo cũ sũlacessitus. Nũc tecu sic agã. tulisse
ut pocius ĩ iuriã ꝙͣ retulisse gr̃am uideat t
Neq uo quid michi irascã intellige̾ possum
siꝗi cum defendo quẽ tu accusas. cur tibi

Expanded text:
itus severitatis et constantiae meae, tamne amens eram ut, cum litterae posteritatis causa repertae sint, quae subsidio oblivioni esse possent, ego recentem putarem memoriam cuncti senatus commentario meo posse superari? fero ego te, Torquate, iam dudum tionem meae dignitatis. nemo umquam me tenuissima suspicione perstrinxit quem non perverterim arespondere quos mihi videor facillime posse superare. tu quoniam minime ignoras consuetudinem dicendi meam, noli hac nova lenitate abuti mea, noli aculeos orationis meae, qui reconditi sunt, excussos arbitrari, noli id omnino a me putare esse amissum si quid est tibi remissum atqueesses usu atque aetate robustior, essem idem qui soleo cum sum lacessitus; nunc tecum sic agam tulisse ut potius iniuriam quam rettulisse gratiam videar. neque vero quid mihi irascare intellegere possum. si, quod eum defendo quem tu accusas, cur tibi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ loco .⁊ .p. nom̃ sit quin codẽ p̃scriptũ ħ
ĩditiu puemĩt. Inquo ego tã subito etexi¬
guo ⁊ tubido tp̃e multa diuinitus ita ut
dixi nõ mã sponte puidi.Pͥmũ nequi po¬
s tãtu aut d̾ r. p. aur d̾ alicuiꝰ ꝑiculo me¬
minisse ꝙͣtum nell. deide netui lice̾t un¬
ꝙͣ rep̃bende᷑ illud ĩdiciu aut temẽ creditu
criminari. postremo nequid iã a mte neqd̾
ex meis com̃taiis quereret᷑ me aut obliui
q aut negligentia tp̃is aut diligentia cͣ¬
telis putarotur. S tam̃ absie torquate q̃¬
io cum idicatus tuus ĩnimicus eẽt et¬
teltis. tibi mõ familiai̾ et contub̾nali pͥus
⁊ editiũ ĩdiciu fuerĩt scribe inci si uoliuis¬
tatiusti passus es / nõ met̾ aut cũ familiaiͣ¬
mes questꝰ es: aut qm̃ tam facile ĩ uchcĩs
ĩ amicos nacudius aut uehem̃ tiꝰ expostula

Expanded text:
 Romani nomen sit, quin eodem perscriptum hoc indicium pervenerit. in quo ego tam subito et exiguo et turbido tempore multa divinitus, ita ut dixi, non mea sponte providi, primum ne quis posset tantum aut de rei publicae aut de alicuius periculo meminisse quantum vellet; deinde ne cui liceret umquam reprehendere illud indicium aut temere creditum criminari; postremo ne quid iam a me, ne quid ex meis commentariis quaereretur, ne aut oblivio que aut neglegentia turpis aut diligentia crudelis putaretur. sed tamen abs te, Torquate, quaero: cum indicatus tuus esset inimicus et amiliari et contubernali, prius etiam edituri indicium fuerint scribae mei, si voluistacuisti, passus es, non mecum aut ut cum familiarissimo questus es aut, quoniam tam facile inveheris in amicos, iracundius et veh
Abbreviated transcription (Latin):
ualde appropinquaret nec opmnãtt fasto cũ
s neq sciret neq uell familia ẽ cõp̾ta. ⁊
at litĩr sũt fausti. ꝑ quas plle p̾cib.a .P. Si¬
ua petit ut emat gladiacores ⁊ ut hos ip̃os
eniat neq solum ad sillam misse s ad ⁊.ce¬
sarem ⁊. pompeiu .c. mẽmiu quor de
spicio est. qd̾ ꝓfert nichil adrem ꝑtinet. s
tam̃ muncre suili obtulit se ad forram̃ca¬

Expanded text:
valde appropinquaret. 'nec opinante Fausto, cum valde appropinquaret. 'nec opinante Fausto, cum is neque sciret neque vellet, familia est comparata.' at litterae sunt Fausti,per quas ille precibus a P. Sulla petit ut emat gladiatores et ut hos ipsos emat, neque solum ad Sullam missae sed ad L. Caesarem, Q. Pompeium, C. Memmium, quorum de spicio est, quis praefuerit nihil ad rem pertinet; sed tamen munere servili obtulit se ad ferram
Abbreviated transcription (Latin):
urbe relinq̃ret᷑. cassiꝰ incendiis. cethegꝰ cedi
pͥponerctur. Antpͣmo ut occuparet eturia
spscribeietur. cumoĩa ordinarẽtur ĩ stitue¬
rentur pararentur. ubi fuit silla corneli:
Nũ Rome. imo longe abfuit. Nũ in biis legi¬
om̃b quo se katillina inferebat: multo ⁊̃ lõ¬
gius. Nũ ĩ argro cam̃ti piceno Gallico quaᷤᷤ
horas maxĩe quasi morb quidã illiꝰ furoi̾s
puaserat. inchil uo̾ minus. Suit eĩ ut ia
añ dixi Neapoli. fuit ĩ ca parte Italie que
marĩe ea suspipc caruit. Quid gͥ indica
aut quid affert aut ip̃e cornelius aut nos
qui abco ħ mandata defertis. Cladiatores ẽ¬
ita porsꝰ int̃positi sũt gladiatores quos te¬
Et̃o pr̃s debeĩ debemus arepta est familia q̃
si ess p̃t̾missa poss alia familia fausti mu¬
nꝰ pbere . Ut quidẽ hec ip̃a nõ modo ĩiquoꝵ ĩ¬
uidia ess equos expectatõi satiface̾ posset

Expanded text:
urbe relinqueretur, Cassius incendiis, Cethegus caedi urbe relinqueretur, Cassius incendiis, Cethegus caedi praeponeretur, Autronio ut occuparet Etruriam praescriberetur, cum omnia ornarentur, instruerentur, pararentur, ubi fuit Sulla, Corneli? num Romae? immo longe afuit. num in eis regionibus quo se Catilina inferebat? multo etiam longius. num in agro Camerti, Piceno, Gallico, quas in oras maxime quasi morbus quidam illius furoris pervaserat? nihil vero minus. fuit enim, ut iam ante dixi, Neapoli, fuit in ea parte Italiae quae maxime ista suspicione caruit. quid ergo indicat aut quid adfert aut ipse Cornelius aut vos qui haec ab illo mandata defertis? gladiatores em'ita prorsus; interpositi sunt gladiatores.' quos testamento patris deberi videmus. 'adrepta est familia.' quae si esset praetermissa, posset alia familia Fausti munus praebere. Vtinam quidem haec ipsa non modo iniquorum invidiae sed aequorum exspectationi satis facere posset
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃ssi. Nũ quis est gͥ qui tũ dicat ĩ campũ
asspirasse Sillã : atqui si taz se cu catellma
Idcietate sceleris coniũ xãt cur abeo disced̾¬
bat: cur cum ant̾oĩo nõ erat scur ĩꝑari cã
nõ paĩa signa criminis repiũt᷑s S qm̃ cõ
nelius ip̃e ⁊̃ nũc d̾ iudicando dubitat ut
dicitis ĩ format adħ adumbratũ indiciu
fibii. Quid tande deilla nocte dicititũ mar
falcauos Adm. Leccam nocte ea que cõse¬
cuta est posterum dic̾. noñ. nouẽb̾ mecon
uͥ catelline dies ereũdi cũ ceñs manẽdi ꝯ¬
dicio tum descript̃o totam purtẽ adis atq
ĩcendioꝵ constituta est. ĩ uẽ tuus pr corneli
idq tancẽ aliqñ confiet᷑ ulam sibi oficiosa
ꝓũtiam depeposcit ut cũ pͥma luce consule
salutatu ueniret aĩtromissus mo . more ⁊
iure amicicie me ĩ moͬ becto trucidaret. ł
tp̃e cum arderet acerume comuratõ cũ co¬
telina egrederetur ad excͣitu. Lentulus in

Expanded text:
um quis est igitur qui tum dicat in campum aspirasse Sullam? atqui, si tum se cum Catilina societate sceleris coniunxerat, cur ab eo discedebat, cur cum Autronio non erat, cur in pari causa non paria signa criminis reperiuntur? sed quoniam Cornelius ipse etiam nunc de indicando dubitat, et, ut dicitis, informat ad hoc adumbratum indicium filium, quid tandem de illa nocte dicit, cum inter falcarios ad M. Laecam nocte ea quae consecuta est posterum diem Nonarum Novembrium me contum Catilinae dies exeundi, tum ceteris manendi condicio, tum discriptio totam per urbem caedis atque incendiorum constituta est; tum tuus pater, Corneli, id quod tandem aliquando confitetur, illam sibi officiosam provinciam depoposcit ut, cum prima luce consulem salutatum veniret, intromissus et meo more et iure amicitiae me in meo lectulo trucidaret. hoc tempore, cum arderet acerrime coniuratio, cum Catilina egrederetur ad exercitum, Lentulus in
Abbreviated transcription (Latin):
mis aut mã cõmemoratõe celebãtum sit qͥ
hõib auditu atq notu. Ego enĩ laterẽsis/
ex illo incẽdio legu uiris. senatus lñs oĩu
cedens cum mã domus ardore suo deflagata
urbi atq ytalie toti minaret᷑ nisi quieuissẽ
Siciliã petiui aĩo que et ip̃a erat mͥ sic̃ domꝰ
una cõuĩcta ⁊ obtinebat᷑ a .C. uirgilio quo cũ

Expanded text:
nus aut mea commemoratione celebratum sit aut hominibus auditum atque notum. ego enim, Laterensis, ex illo incendio legum, iuris, senatus, bonorum omnium cedens, cum mea domus ardore suo deflagrationem urbi atque Italiae toti minaretur, nisi quievissem, Siciliam petivi animo, quae et ipsa erat mihi sicut domus una coniuncta et obtinebatur a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ea domi cius plera q conflata eẽ cõstalit
Qui negare noluit cẽ ĩes nĩo Sillã quo plꝰ
spei gaillis daret. dr̃e aũt falsum nõ ausꝰ
est. nescire dixit. atqui ħ ꝑspicuu ẽ cu is
qui d̾ om̃ib scuu̾ͣt de silla se stire negauit
hũt esse se scut dixiss. ⁊iam cuiꝰ scĩam de
oĩb constat fuisse eiꝰ ignoratõ d̾ aliqͦ pur¬
gatio d uideri. S iã nõ q̃ro purget ne ca¬
ssiꝰ sillã Iud mͥ tantũ satis est contra sil¬
la nich̾ esse in iuditõ.  Exclusus haccͥ¬
mĩatt̃e Torquatus ruisus ĩ me ĩ tuit me
repentĩas ĩ illa turbulentissiã tẽpestate .r.
p. mea sponce dispeeum. dos ꝓfecto eĩz¬
meu tu cõ ẜuande pattie cupiditate ĩ cẽ

Expanded text:
etenim domi eius pleraque conflata esse constabat. etenim domi eius pleraque conflata esse constabat. qui negare noluit esse in eo numero Sullam quo plus spei Gallis daret, dicere autem falsum non ausus est, se nescire dixit. atque hoc perspicuum est, cum is qui de omnibus scierit de hunc esse se scire dixisset. nam cuius scientiam de omnibus constat fuisse, eius ignoratio de aliquo purgatio debet videri. sed iam non quaero purgetne Cassius Sullam; illud mihi tantum satis est contra Sullam nihil esse in indicio. exclusus hac criminatione Torquatus rursus in me inruit, me repentinas in illa turbulentissima tempestate rei publicae mea sponte dispexerim—vos profecto meum tum conservand