comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quia primo tractat de literis. s ꝑ effcctũ. quia efis
literatum. dñ. et sic describit᷑. Grammatica ẽ saa
rocte scribendi. recte ꝓnunciandi. recte ostiuendi.
ut sciat figuras cognosce̾ et qualt̾ debeant ficri
que cui sit. uł que ñ sit p̃ponenda ł supponenda. q
oĩo figuras sibi eleganter et artificiose coaptar.
Et ħ quidem nc̃cium ẽ. s ñ sufficiens. sic nec ali
duo que restant que ati huius artis qͦ ꝑfectiere
cxigunt᷑.s. scire recte ꝓnunciare. et recte ostrice
ex quib om̃ib .q. intcgraliter ħ ars consistit al
aũt dicitur grammatica .q. grammnatoꝵ theca

Expanded text:
quia primo tractet de litteris, sed per effectum, quia efficit litteratum. Unde et sic describitur: gramatica est scientia recte scribendi, recte pronuntiandi et recte construendi entiam: est enim opus ut sciat figuras cognoscere, et qualiter debeant fieri, et que cui sit vel non sit preponenda vel supponenda, et omnino figuras sibi eleganter et artificiose coaptare; et hoc quidem necessarium est, sed non sufficiens, sicut nec alia duo que restant, que ad huius artis quoque perfectionem exiguntur, scilicet scire pronuntiare et recte construere, ex quibus omnibus quasi integraliter consistit. Quod autem dicitur gramatica, quasi gramat
Abbreviated transcription (Latin):
robur omis ligni cutis et spẽs. quia sit fumissi¬
ma. Spẽałr tñ ẽ quedã herba que nascit᷑ ex bumãs
sanguine. Et quedaz alia herba que ⁊̃ mortua re¬
centi ħba nascit᷑. ⁊ uulgo ita uocat᷑. et dr̃sic quia
uł qđ ꝑtinet ad gramen. et graminosus. sa. sum. qdͥ
granime abundat. ut latus. et comparat᷑. It̃ agmci¬
gramine implere. et compoiꝰ. Congramino. nas g
degramino. nas. gramina euellẽ. It Ingramino
nas. graminc implere. Et sunt neutꝰ oĩa. Et asse¬

Expanded text:
robur omnis ligni cutis et species, quia sit firmissima. Specialiter tamen est quedam herba que nascitur ex humano sanguine, et quedam alia herba que etiam mortua recenti herba renascitur et vulgo ita vocatur; et dicitur sic, quia quod pertinet ad gramen, et graminosus -a -um, quod gramine abundat, ut locus, et comparatur; gramine implere, et componitur congramino -as et degramino -as, idest gramina evellere; ingramino -as, gramine implere; et sunt neutra omnia. Et a gr
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Mlago. genus piscis. ⁊ clt̾ sic. quia uolat suꝑ aquam
quotiẽs aũt c̾nit᷑ exͣ aquã uolitans. tempestatẽ ĩ mi¬
nere designat.

Expanded text:
 MILAGO, genus piscis, et dicitur sic quia evolat super aquam: quotiens autem cernitur extra aquam volitans tempestatem mutari designat.
Abbreviated transcription (Latin):
cepx. ut dixi. q. ꝗiam ñ ẽ manceps᷑. Et amancep
et nemancep mancipi.⁊ nemancĩpi noĩa ĩ decli.
p̃dc̃oꝵ nõium figurate ꝯuincti cum quolibeti
emencis maut capi pt. ut equus s res ueniãcipid̃.¬
que cũ premisso mõ alienat᷑ manu capi ñ pt̃.
ut ager

Expanded text:
ceps, quasi qui iam non est manceps. Et a manceps et nemanceps mancipi et nemancipi, nomina indeclinapredictorum nominum figurate coniuncti cum quolibet gementis, manu capi potest, ut equus; sed res nemancipi dque, cum premisso modo alienatur, manu capi non potest, ut ager
Abbreviated transcription (Latin):
alupus ar̃ hic hupus quidã piscis ad similitudi¬
nẽ lupi. quia improba uoracitate alios ꝑseq̃t̃.
lupꝰ ĩ dr̃ fercus aruix. qui et cinicula dĩcit᷑. et
dicit᷑ sic. qr si quid ĩputeũ decidit rapit ⁊ ex̾hit.
uicłrit. uocẽ cripit et despicit eũ tãꝙͣ uictor uctis
ablate. It si se p̃uisũ senẜit deponit ferrociã. nõ¬
te pot̾it.

Expanded text:
lupus hic lupus piscis dicitur ad similitudinem lupi, quia improba voracitate alur ferreus arpax qui et canicula dicitur, et dicitur sic quia si quid in puteum decidit rapit et extrahit.uiderit, uocem eripit et despicit eum tamquam uictor uocis ablatae: idem si se praeuisum senserit, deponit ferociam, note poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
urio.ris. abiccta .n .a. simul haurio. Dehaurio.ris.
ualde haurire. euacuare. Exhaurio. ris ĩ code
faciunt ptm in hausi. et supmũ ĩ haustũ. Et
dictionis auris. et gr̃a Consorcii in om̃ib aliis
ꝑsonis ⁊ modis illuis uerbi. Et etiam ĩ cõpositis

Expanded text:
urio -is, idest simul haurire; dehaurio -is, idest valde haurire, evacuare; exhaurio -is, in eodem faciunt preteritum in hausi et supinum in haustum; et dictionis ‘auris’, et gratia consortii in omnibus aliis personis et modis illius verbi, et etiam in compositis
Abbreviated transcription (Latin):
pularis. et ħre. ⁊ manipularius .ria.riũ ad ma¬
iupulũ ꝑtinens. uł d̾ manipulo existens. ut
Minipulares milites qui sunt d̾ manipulo.
pampulares ⁊̃ dicimus eos qui signa ante re¬
gem dportant. et compõi cõmanipularis.
manipulus dicitur sccietas ducentoꝵ militũ.
quia añ ꝙͣ signa c̃ent. manipulo .i. fascicu¬
los stipule. uł alianus herbe sibi pro signis fa¬
ciebant. uł manipulus amanu. quia ołim fellũ
manib ncipiebant. Inuẽi ⁊̃ maniplus ꝑ sin.¬

Expanded text:
pularis -re et manipularius -a -um, ad manipulum pertinens vel de manipulo existens, ut manipulares milites, qui sunt de manipulo; manipulares eos etiam dicimus qui signa ante regem deportant. Et componitur commanipularis manipulus dicitur societas CC militum quia, antequam signa essent, manipulos, idest fasciculos stipule vel alicuius herbe, sibi pro signis faciebant; vel manipulus a manu quia olim bellum manu incipiebant. Invenitur etiam maniplus, per sin
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ parũa consolationẽ. uł apupus dr᷑ pupilla. Ne.
medituliũ oculi. quia sit parua. uł dr᷑ apuella. quia
sit pura ⁊ impolluta. sĩc puella. hanc pleriq papulã
uictant. s falso. Et hunc pupilli dñr᷑.q. sine oculis .i.
aparentib orbi. S hi ue̾ dicunt᷑ pupilli. quoꝵ patres añ
decesserunt qͣ ab illis nom acciperent. Ccrti. orbi ugãt᷑.
uñ hic et ħ pupillaĩs. et ħre. ricer. pupillãi̾tas. Et scas

Expanded text:
habeat consolationem; vel a pupus dicitur pupilla -e, meditullium oculi, quia sit parva; vel dicitur a puella quia sit pura et impolluta ut puella; hanc plerique papulam vocant, sed falso; et hinc pupilli dicuntur quasi sine oculis, idest a parentibus orbi, sed hi vere dicuntur pupilli quorum patres ante decesserunt quam ab illis nomen acciperent, ceteri orbi vocantur. Unde hic et hec pupillaris -e, pupillariter, pupillaritas. Item a
Abbreviated transcription (Latin):
opi. apupus. drͣ hec pupa.pe. Pupx chãr quedam
filiaꝵ. et uestib obuoluere. quas p̾tq̃. ad annos nu¬
biles ueniebant. et puerilib abrenis abant.q. sub
dõtate ueneris. future ueneri sacuficabant. uñ persuis.
Dicite pontifices. in sacro quid facit aurũ: llempe
sꝙ ue seri dorate anirgine pupe.¬
qui infra annor pupillares ꝯstitutus ẽĩ tucela alicuiꝰ.
et pupillus. ł pupilla. qui uł que caret patre. ł matre. ł
pupillus ũo latinũ. Nam et ĩ p̃s uͥ legit᷑ puꝑ illo tu

Expanded text:
 pupus hec pupa -e: pupe dicuntur quedam filiarum et vestibus obvolvere, quas, postquam ad annos nubiles veniebant et puerilibus abrenuntiabant, quasi sub potestate Veneris future Veneri sacrificabant; unde Persius ‘discite pontifices in templo quid facit aurum nempe hoc quod Veneri donate a virgine pupequi infra annos pupillares constitutus est in tutela alicuius, et pupillus vel pupilla qui vel que caret patre vel matre vel est, illud latinum; nam et in P
Abbreviated transcription (Latin):
humerale. quo tota sacerdotał tegebat᷑ ambis. Ee
erant duo gña. unũ lineũ ⁊ simp᷑ qł sacͥdotes das¬
unt. Aliud̾ ex diusis colcab auri gẽmis ꝑ contee i
Hũs ĩ utͦq humero ia pides duꝙ.s. srnacagedins. usꝰ
concluses ĩ ꝗnib ĩculpta erant noĩa pattiarchiriss.

Expanded text:
perhumerale quo tota sacerdotalis tegebatur ambitio et erant duo genera, unum lineum et simplex quod sacerdotes habebant, aliud ex diversis coloribus auro gemmisque contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conc
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ uiiiiͦ. Re uera oĩm causarũ. difficilimum ẽ
se ipm̃ cognoscere. Non enĩ solus oculus ea que ox¬
trinsccus hñt᷑ inspiciens. se ip̃m ualet intueri. S
etiam mens ip̃a satis acute aliena delicta cõtẽpłas
tardior ẽ erga suoꝵ cognitionẽ incioꝵ. Sĩc eni¬

Expanded text:
m revera omnium causarum difficillimum est se ipsum cognoscere. Non enim solus oculus ea quae extrinsecus habentur inspiciens, seipsum non valet intueri: sed etiam mens ipsa satis acute aliena delicta contemplans, tardior est erga suorum cognitionem vitiorum, un
Abbreviated transcription (Latin):
est relẽgare. remittẽ.⁊ relegare. ẽ daminare. ĩ exiliu
nuttẽ. uñ ħ relegatio. tionis. quoddã genus damnati
onis. Cũ aliquis pro aliquo cõmisso interdicebatur.
apatria. ⁊̃ priuat̃i uidebat᷑ discedere ⁊ sua ñ amittebat.
daninatꝰ.⁊ dr᷑ relegare. sic damnare. qr relegatus
semꝑ habebat spem. ut retro legaret᷑ .i. ut reu̾teretur.

Expanded text:
st remittere, et relegare idest damnare, in exilium mittere, unde relegatio -nis, scilicet quoddam genus damnationis, scilicet cum aliquis pro aliquo commisso interdicebatur a patria et privatim iubebatur discedere et sua non amittebat dicitur relegare sic damnare, quia relegatus semper habebat spem ut retro legaretur, idest ut reverteretur.
Abbreviated transcription (Latin):
re disceptare. iis diçere determinare cãm. łindiçio
damnare. et iñ udicatorius. ria. rium. ⁊ hoc uidi¬
catorm̃. locus ubi iudicat᷑. Et hic et ħ iudicabił¬
et ħ le. Iudico cõpoĩ. adiudico. cas. ascribere desti¬
nare. Coniudico. cas. simul uidicare. Diuidico. cas.

Expanded text:
re disceptare, ius dicere, determinare causam vel iudicio damnare; et inde iudicatorius -a -um et hoc iudicatorium, locus ubi iudicatur, et iudicabilis -le; et componitur adiudico -as, ascribere, destinare; coniudico
Abbreviated transcription (Latin):
diffatuo. as .i. diũsis moĩs fatuare. ł a fatniraten
moue̾. Infatuo. tuas .i. ualde fatuare. et ẽ actiũ
cũ omib suis compõĩtis¬
qui imꝑitiã suam oñdit fando quidquid later̃
fatiuns afando. quia nec quod ⁊p̃e fatur. na qd̾
alii dñt intelligit. et cliffert fatiuis. a stalto a
stultus ẽ. qui ꝑ stuporẽ ñ monet᷑ inuiria. Senos

Expanded text:
diffatuo -as, idest diversis modis fatuare vel a fatuitate removere; infatuo -as, idest valde fatuare; et est activum cum omnibus suis compositisquia imperitiam suam ostendit fando quicquid latet ifatuus a fando quia nec quod ipse fatetur nec quod alii dicunt intelligit; et differt a stulto: stultus enim est qui per stupor
Abbreviated transcription (Latin):
Ateor. teris. fassus simi. fateri.i. manifestare.q. te¬
neor fari. Fateri coactionis ẽ. ⁊ nocessitatis. fatem̃
enim caicti. s confitemur et manifestamũs uo¬
luntarii. Pralimus p̃tio uł aliqua utilitate sperata
cducti. Item fatemur mala. manifestamus bona
et utimur istis u̾bis inlifferent̾. fateor cõponit̾¬

Expanded text:
ATEOR -eris fassus, idest manifestare, quasi teneor fari; fateri coactionis est et necessitatis, fatemur enim coacti, sed confitemur et manifestamus voluntarii, prodimus pretio vel aliqua utilitate sperata ducti. Item fatemur mala, manifestamus bona, rrumpitur et utimur istis verbis indifferenter. Fateor componit
Abbreviated transcription (Latin):
sa. su .i. suꝑbus. et comparat᷑. uñ fastuose. suis. me.
licitus. in quo licebat romanis negetia agẽ̾ cãs ex̾cẽ
uł aliquid tale. Nefastus uo dies dicitur.q. illicitꝰ
q. illicitũ.ct.q. nefas erat. in illo clie p̃clc̃a agere.
quia in illo die male acigerat romanis. ⁊̃ dicitur¬
romanos. ut quasꝯq adu̾sitates siue ꝓsperitates su¬
stinerent. eas ni fastis annotaͣ facerent. Illq ergo
diesan quib sibi male contigerat. celebrabant. sso
cã solemutatis. s timore infortuii. ⁊ uccabantur
nefasti. S illi in quib sibi bñ contigerat. uccabãt
fasti. q. licici. quia. in cis licebat illis agc causas
et huusmodi. uł quia in cis fabat᷑ uis. ⁊ hinc
quidam liber ouidii de quo tractat᷑ de fastis. ⁊ncfa¬
stis dieb. Acligniori intitulat᷑ liber fastoꝵ. hinc
⁊̃ annales libri in quibscribebant᷑ facta romanoꝵ
totius anni. similiter idigniori parte dicti sũt fasti.
Inuenitur ⁊̃ hic fastus. stus. quarte dechi. pro libio

Expanded text:
s. Et licitus, in quo licebat Romanis negotia agere, causas exercere vel aliquid tale; nefastus vero dies dicitur quasi illicitus, quia illicitum et quasi nefas erat illo die predicta agere, quia in illo die male contigerat Romanis. FuitRomanos ut, quascumque adversitates sive prosperitates sustinerent, eas in Fastis adnotari facerent; illos ergo dies in quibus sibi male contigerat celebrabant non causa solemnitatis sed timore infortunii et vocabantur nefasti, sed illi in quibus bene contigerat vocabantur fasti, quasi liciti, quia in eis licebat illis agere causas et huiusmodi vel quia in eis fabatur ius; et hinc quidam liber Ovidii in quo tractatur de fastis et nefastis diebus a digniori parte intitulatur liber Fastorum. Hinc etiam annales libri in quibus scribebantur facta Romanorum totius anni similiter a digniori parte dicti sunt Fasti. Invenitur etiam fastus quarte declinationis pro libro
Abbreviated transcription (Latin):
quidꝗd deus fatur. uł fatũ ẽ temporał successa
uł cuentꝰ reꝵ adeo pronisaꝵ. Et fingunt tria fat̃
colo. et fuso.⁊ cligitis fila ex lana trahentib ipr
nam uariationẽ reꝵ. Quedã ẽ desinunt ẽẽ. quadĩ
ꝙ int̾ cligitos nentis trabit᷑. Futuꝵ qł ẽ in lanaq̃
in colo implicita ẽ. Et quod adhuc ꝑ digitos nenti
fatũ et fortuna. s in ħ differunt. quia fortuna est in
his que fortiatu ueniunt nulla palam c̃ã. fatum

Expanded text:
quicquid deus fatur, vel fatum est temporalis successio vel eventus rerum a deo provisarum. Et fingunt tria fata in colo et fuso et digitis fila ex lana trahentibus propter trinam variationem rerum – quedam enim desinunt esse, quedam quod inter digitos nentis traiicitur: futurum in lana, que colo implicata est et quod adhuc per digitos nentis fatum et fortuna, sed in hoc differunt, quia fortuna est in his que fortuitu veniunt nulla palam causa, fatum
Abbreviated transcription (Latin):
mente maledictionis sentĩa ꝓmit. Cũ eĩ ⁊ maledic̃e¬
tis inuccentia ꝑmanet. ⁊ tñ eum qui maledicit᷑ usq
ad interitum m̃alelictio absorbet. Ex utriusq parte
sme colligitur. quia abono ⁊ intimo udice in reum
snt̃ia sumpta iaculatur.

Expanded text:
mente maledictionis sententia promitur; cum enim et maledicenmente maledictionis sententia promitur; cum enim et maledicentis innocentia permanet, et tamen eum qui maledicitur usque ad interitum maledictio absorbet, ex utriusque partis fine colligitur, quia a bono et intimo iudice in reum sententia sumpta iaculatur.
Abbreviated transcription (Latin):
am dicit᷑ Maledit̃a maledicentib tibi. Rnisum
non malectictũ incdicio iusticiẽ. s linore iunditas
tm li sanct uri maledietiõi sntiam pet¬
on achinc ex uoto ultiõis. s exiusticie cramine eũ¬
bunt. Intus c̃ĩ subtile dei iudicĩ aspicũit. ⁊ mala fo¬
ras cxurgentia . qr malecheto debeant ferrri cagnoscũt.
ieo ĩmaledicto non ptocant quo ab interno uidictio ñ
discordant. hinc ẽ. ꝙ petrus inofferentẽ sibi pccumã
simonẽ. sñtiam malcdictionis intorsit. dicens pocuĩa
nia tecum sit in perditiõe. Qui c̃i ñ ait.c̃. s sit. non
indicatiuo s optatiuo m̃o se ħ dixisse signauit. hĩc
chias. quob quinquagenariis. ad se uenientib clixit.
Siħo di sum descendat ignis de celo. ⁊ consumet uog.
Quoꝵ utroꝵq sut̾ia quanta seueritatis rõne ꝯualuit᷑
tͥminus cause monstrauit. Nam et simon eterna
plitĩoe interiit. ⁊ dug quinquagenarios desuꝑ ueniens.¬
flama ꝯsumpsit. Dirtus gͦ subsoq̃ns testificat᷑ qua

Expanded text:
ledicentibus tibi. Rursum quia maledictum non judicio justitiae, sed livore vindictae Nam et sancti viri cum maledictionison ad hanc ex voto ultionis, sed ex justitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei judicium aspiciunt, et mala foras exsurgentia quia maledicto debeant feriri se cognoscunt, et eo in maledicto non peccant, quo ab interno judicio non discordant. Hinc est quod Petrus in offerentem sibi pecunias Simonem, sententiam maledictionis intorsit dicens: Pecunia tua tecum sit in perditionem . Qui enim non ait est, sed sit, non indicativo sed optativo modo se haec dixisse signavit. Hinc Helias duobus quinquagenariis ad se venientibus dixit: Si homo Dei sum, veniat ignis de coelo et consumat vos . um utrumque sententia quanta severitatis ratione convaluit terminus causae monstravit. Nam et Simon aeterna perditione interiit, et duos quinquagenarios desuflamma consumpsit. Virtus ergo subsequens testificatur, qua
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nquina. ne. finus nauis. qͦ ad malũ antemna.
religatur. luicanꝰ. atq anquina regat stabilem
fortissima curiu.
tate sui. ancoris. et reliquis instrum̃tis nauium
iehendis. sit aptus.

Expanded text:
NQUINA funis navis est quo ad malum antenna religatur, unde Cinna‘ atque anquina regat stabilem fortissima cursum’cquia celeritate sui anchoris et reliquis instrumentis navium vehendis sit aptum.
Abbreviated transcription (Latin):
ria. rium. nugor componit᷑. innugor. garis. Con¬
igor. garis. promigor. ꝓmuigaris. renugor. gãis
Et ẽ nugor deponeris cum suis compoĩtis. et ꝓtł¬
sa.sum. nugis plenus. Uñ migose adu̾biũ. Et hec
nugositas. tatis. Et hic et ħ et ħ nugax. migacis.
uam̾s. fatus. qui assiduc migis nitendit. et cõpara¬
tur. nugatior. ssimus. uñ nugaciter. tuis. ssime. adn.¬

Expanded text:
atrem. Nugor componitur annugor -aris, connugor -aris, pronugor -aris, renugor -aris; et est deponens cum suis compositis et um, nugis plenus; unde nugose -ius -me et hec nugositas -tis et hic et hec et hoc nugax -cis, vanus, fatuus, qui assidue nugis intendit, et comparatur
Abbreviated transcription (Latin):
perasse athalantam cursu. S ħ upomanes inde¬
clinabile. et neutri gnͣis. ẽ quedam herba que¬
sc comedentes fãc furtre. uł potius ypoma¬
nes ẽ iurus qđ distillat ab inguine eque. ex in¬
mia luxirria. dum amoris rabie fertur. uñ ⁊ dr̃
ab ypos ꝙ ẽ equꝰ et mano. nas. quia ab ĩguine
eque distillet. hoc nouerce et malefice solent
colligere. et potionẽ mortiferam iñ facere. qd
uenenũ similit̾ dicit᷑ ypomanes. et ꝓcł ma.¬
Et geto et dicitur hoc ypoprigium .s. illud fer
E dictũ .q. subtus ignem gerens.¬

Expanded text:
 hoc ypomanes, indeclinabile et neutri generis, est quedam herba, que comedentem se facit furere; vel potius ypomanes est virus quod distillat ab inguine eque ex nimia luxuria, dum amoris rabie fertur, unde dicitur ab ypos, quod est equus, et mano -as, quia ab inguine eque distilletur. Hoc noverce et malefice solent colligere et potionem mortiferam inde facere, quod venenum similiter dicitur ypomanes. Itemet gero, et dicitur hoc ypopirgium, scilicet illusic dictum quasi subtus gerens
Abbreviated transcription (Latin):
dñs iteꝵ aquas diluuii inundaret suꝑ terram. ⁊
noe quotidie orabat neħ fieret ut ĩosephus
iefert. Pepigit dñs cum eo.ꝙ ult non fieret dilu¬
uium. et in signũ federis hiius posuit arcũ suum
in nubibus. et ẽ signũ duoꝵ indicioꝵ arcus .s. uidi¬
ne timeatur. et futuri ꝑ ignẽ. ut cxpectet᷑. quia¬

Expanded text:
inus iterum aquas diluvii inundaret super terram; et Noe quotidie orabat, ne hoc fieret, ut Josephus refert: pepigit eis Deus, quod ultra non fieret diluvium, et in signum foederis hujus, posuit arcum suum in nubibus. Et est signum duorum judiciorum. Judine timeatur, et futuri per ignem, ut exspectetur. I
Abbreviated transcription (Latin):
accendit ẽ in flamat. Uñ irascor. sceris. iratus:
hinc iracundus .da. dũ. facile irascens. quia ac¬
censo sangune. in furorẽ compellit᷑ et cõparat.
bñ ħ iracuncdia. die. et ẽ ire pñs comotio anim
et ex cã nascit᷑. Iracundia ẽ iuaũ naturale. ⁊̃ ꝑe¬

Expanded text:
accendit et inflammat, unde irascor -eris iratus, et hinc iracundus -a -um, facile irascens, quia accenso sanguine in furorem compellitur, et comparatur, unde iracundia: et est ira presens commotio animi et ex ca
Abbreviated transcription (Latin):
tipliciter informata. ea enmm ẽ natura lummino¬
si corporis. nt semꝑ in oppositã partem raclios dl¬
rigat. Sol gͦ cum̃ sit lumino sum corpus mai¬
ꝙ sug mittit in partẽ oppoĩtam in qua qñ iui
bem inuenit que in uma siu parte est densa.
In alia densior. in alia densissima. It in alia
sui parte ẽ rara. et in alia rarior. et in alio rans¬
sima. In la que ẽ densa solares radii.q. ĩ uiro
inclusi rubeum colorem facunt. in densiori
ceruleũ. in densissima nignĩ. It in rara facils
uiridem. in rariore criceum in rarissima abi
Et ita ẜ maiorem densitatẽ illuis nubis magis
accedit ad colores ingreclim affines. ẜ maioe
raritatẽ. magis accedit ad colorefo alledim a¬
fines. Preterca nubes illa quoddã corpus ̃ as¬
positum ex quattuor elementis. et aquolu . hił
solis radiis accensa. aquattuor elem̃tis quadas¬
titum contrahit colorẽ. ab igne ultũ. ab asł
ceruleum sinc lucidũ uł purpureũ. ab aqual

Expanded text:
ltipliciter informata; ea enim est natura luminosi corporis ut semper in oppositam partem radios dirigat; sol ergo, cum sit luminosum corpus, radios suos mittit in partem oppositam, in qua quandoque nubem invenit que in una sui parte est densa, in alia densior, in alia densissima, item in aliqua sui parte est rara, in alia rarior, in alia rarissima. In illa que est densa solares radii, tamquam in utre conclusi, rubrum colorem faciunt, in densiori ceruleum, in densissima nigrum; item in rara faciunt viridem, in rariori croceum, in rarissima album; et ita, secundum maiorem densitatem illius nubis, magis accedit ad colores nigredini affines, secundum maiorem raritatem magis accedit ad colores albedini affines. Preterea nubes illa quoddam corpus est compositum ex quattuor elementis et aquosum, que, radiis solaribus accensa, a quattuor elementis et quadripertitum contrahit colorem, ab igne rubrum, ab aere ceruleum sive lucidum vel purpureum, ab aqua
Abbreviated transcription (Latin):
mi .i. equis fluiualis .s. quidam piscis sic dictus.
qr sit equo simił. corso. uiba. hĩmtu. rostro resu¬
pinato apͥmi dentib. cauda tortuosa. ungulł
buus. die in aquis comorãt. nocte segetes depa¬
scit.

Expanded text:
idest equus fluvialis, scilicet quidam piscis, sic dictus quia sit equo similis dorso, iuba, hinnitu, rostro resupinato a primis dentibus, cauda tortuosa, ungulis binis: die in aquis commoratur, nocte segetes depascit.
Abbreviated transcription (Latin):
rium. cõponit᷑ ħ ypotheca .ce. cum res comodat᷑
sine depõitiõe pigñis. pacto.uł cautiõe sola inter¬
ueniente. et differt apignere. quia pignus ẽ
quod ꝑꝑ rem creditã obligatur. It̃ fiducia dif¬
fert ab utrcq. Et cĩ fiducia cum res aliq̃ sumẽ¬
de mutue pecunie gr̃a. uł mancipatur. nł in
et hic ypothecarius ii .i. apothetaruis . ł qui rem
nomine ypothece accepit.

Expanded text:
t ypoteca cum res accommodatur sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente, et differt a pignore, quia pignus est quod propter rem creditam obligatur. Item fiducia differt ab utroque: est enim fiducia cum res aliqua sumende mutue pecunie gratia vel mancipatur vel in et hic ypothecarius, idest apothecarius vel qui rem nomine ypothece accipit.
Abbreviated transcription (Latin):
le. liter. Impugno. gnas. impugnã capere. uł
inuadere. de bellare.uł repir hendere. redargnẽ.
Propugno.gnas. ꝓcul. uł pro aliquo pugnare. ł
ul impugnare. uel cxpugnore Repugno. gnas.
iteꝵ pugnare. uł resistere. reluctari. pugno.⁊ cuis
compõita sunt neut᷑. Preter depugnare pro de¬
bellare.⁊ expugnare. et impugnare. ⁊ oppugnare
pro expugnare. uł impugnare que sunt actiua.
quia dum pungere uolumus manu. pugnum
facimus. et cum eo punganns. et dr̃ pugnus¬

Expanded text:
liter; impugno -as, in pugnum accipere vel invadere vel debellare, vel reprehendere, redarguere; propugno -as, procul vel pro aliquo pugnare vel vel impugnare vel expugnare; repugno -as, iterum pugnare vel resistere, reluctari. Pugno et eius composita sunt neutra preter depugnare pro debellare et expugnare, impugnare, et oppugnare pro expugnare vel impugnare, que sunt activa.quod, dum pungere manu volumus, pugnum facimus et cum eo pungimus; unde hic pug
Abbreviated transcription (Latin):
quia ex pulu̾e nascit᷑. uł qr mag̃ ex pulu̾e nutri¬
tur. uñ pulicosus.sa sum. plems ⁊ abundans
pulicib.⁊ comparat᷑. uñ ħ pulicositas. tatis .⁊. plẽi̾¬
tudo. et abundantia pulicũ. ⁊ pulicarius.ria . riũ.
Et ħ pulicarm̃. et ħ pulicetũ. locus ubi pulices abũ¬

Expanded text:
quia ex pulvere nascitur vel quia magis ex pulvere nutritur; unde pulicosus -a -um, plenus et abundans pulicibus, et comparatur; unde hec pulicositas, plenitudo et abundantia pulicum, et pulicarius -a -um et hoc pulicarium et hoc pulicetum, locus ubi pulices abun
Abbreviated transcription (Latin):
tare contendere ⁊ proprie pugnis. s iam ad aliꝰ
transiit. Uñ hic et ħ et ħ pugnax. acis. qui sepe. et
gnacitas. tatis. ⁊ pugnaculus. la. l̃. aliꝙͣtulũ pu¬
gnax. It apugno.pugnabunctus .da. lũ. pugnã¬
ti similis. Pugno compoi. Compugno. gnas .i.
simul pugnare̾. depugno. gnas. ualde p̾ugnare.¬

Expanded text:
tare, contendere, et proprie pugnis, sed iam ad aliud transiit; unde hic et hec et hoc pugnax -cis, qui sepe et gnacitas -tis et pugnaculus -a -um, aliquantulum pugnax. Item a pugno pugnabundus -a -um, pugnanti similis. Et componitur compugno -as, idest simul pugnare, depugno -as
Abbreviated transcription (Latin):
incies poclum. quia plante aĩnriores partes q̃ ex
multis ossib constant. Calx prima pars plante.
sic clictusacallo quo terram calcamuis. hĩc et cul¬
cancus. Item planta dr̃ oluis qł plantat᷑ ⁊ ramus ar¬
borum ꝗ inserit᷑. uñ ħ plantula dnm. et hic t hoc¬
plantaris et ħ re. ad plantã ꝑtinens. et ħ plantare.
ris. planta arboris. ꝓpric. differunt tñ. quia plante
sunt rapte de sĩitate arborũ. s plantaria. quȩ
cum raclicibus et terra auellunt᷑. ⁊ alibi plantant᷑.
xt ẜ plantatorium. idem qđ plantare¬
deriuatur ħ plantago.ginis. quedam herba. quia
planta eius aclhereat terre. et plũc ta.

Expanded text:
e; et sunt plante anteriores partes, que et de multis ossibus constant; calx prima pars plante, sic dictus a callo quo terram calcamus, et hinc et calcaneus. Item planta dicitur olus quod plantatur et ramus arborum qui inseritur, unde hec plantula diminutivum; et hplantaris -re, ad plantam pertinens, et hoc plantare -ris, planta arboris proprie. Differunt tamen, quia plante sunt rapte de summitate arborum, sed plantaria que cum radicibus et terra avelluntur et alibi plantantur. Et hoc plantarium, idem quod plantareet hec plantago -nis, quedam herba, quia planta eius adhereat terre; et hic et hec
Abbreviated transcription (Latin):
Eptima tugini egula ẽ eadẽꝙ pstrema dedisa
⁊ eius corpore c eniz ipe caput impior quui g
cius quodãm᷑ corpꝰ. ituri cũ illo in suppliciũ ignis et
cuiũ illo in regno et għa sempiterna. Sie andi
rigula quã uotat de dño ⁊ cius corrore. mglandu
eut intelligatur cum de una cadẽ qr ꝑsona.
scriptura loquit. quid ꝯueniat capiti. qd corpori. ita
et in ista nouissima. alñ in lrabolũ dicit᷑. ꝙ ñ i
ĩp̃o. s potus in ciꝰ cor ͤ. possit agnosci. Qd̾ ht̃ ñ solũ ħt

Expanded text:
eptima Tichonii regula est, eademque postrema, De diabolo et ejus corpore. Est enim et ipse caput impiorum, qui sunt ejus quodammodo corpus, ituri cum illo in supplicium ignis aetcum illo in regno et gloria sempiterna . Siregula, quam uocat "de domino et eius corpore", uigilandum est, ut intellegatur, cum de una eademque persona scriptura loquitur, quid conueniat corpori, quid capiti: ita et in ista nouissima aliquando in diabolum dicitur, quod non in ipso, sed potius in eius corpore possit agnosci, quod habet non solum in
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s regule. excepta una que uocat᷑ de ꝓmissis  lege
ciliud ex alio faciunt intelligi. ꝙ ẽ ppriũ tropice lo¬
cutionis q̃ latiusp.ꝙͣ ut possit. ut mͥ i ib aliquo
uniu̾sa cõphẽdi. Nam ubiaꝙ uelut aliud dicitur.
ut aluid intelligatur. Et si nom̃ ip̃ius tropi ĩ lõ
arte non muenitur. tropica locutio ẽ. Que eũ fit
ubi ficri sol. sinc labore sequit intelloctꝰ. Cũ uͦ ubi
nõ sob. laboratur ut intelligatur.ab. alis magis.
ib alus muus. sic mãs minusue dona dei sunt in
upriis. ubi res ut cdnrͣ. intelligend̾ sunt. sic in trans¬
latie  q̃ faciunt tropicas locutiones. ubi alud ax

Expanded text:
omnes regulae, excepta una, quae vocatur De promissis et Lege, aliud ex alio faciunt intelligi, quod est proprium tropicae locutionis, quae latius patet quam ut possit, ut mihi videtur, ab aliquo universa comprehendi. Nam ubicumque velut aliud dicitur ut aliud intelligatur, etsi nomen ipsius tropi in loquendi arte non invenitur, tropica locutio est. Quae cum fit ubi fieri solet, sine labore sequitur intellectus: cum vero ubi non solet, laboratur ut intelligatur, ab aliis magis, ab aliis minus, sicut magis minusve dona Dei sunt in us, ubi res ut dicuntur intelligendae sunt; sic in translatis quae faciunt tropicas locutiones, ubi aliud ex
Abbreviated transcription (Latin):
in rhetorita punctata prolatio alicius or̃onis per
maiores decisiones .⁊ ꝑ clauiulas quasdã. ꝯstantes
ex duab dc̃onib uł plurib. ut mͥ nocusti. tibi ñ
profiusti. om̃ib displiciusti. uñ inuenit᷑ colum .
precisus sensus. uł sñtia longa. Coma int̾pretat
articulus. Et dr̃ coma comatis. in rhetorica pun¬
ctata platio alicuius oronis ꝑ minores docisiones.

Expanded text:
in rethorica punctata prolatio alicuius orationis per maiores decisiones, idest per clausulas quasdam constantes ex duabus dictionibus vel pluribus, ut ‘michi nocuisti, tibi non profuisti, omnibus displicuisti’; unde invenitur colum, idest precisus sensus vel sententia longa. Coma interpretatur articulus, et dicitur coma in rethorica punctata prolatio alicuius orationis per minores decisiones,
Abbreviated transcription (Latin):
stinctio ddr suspensiua. De colõ.
Colũ. ẽ punctũ sm̃ ulla uirgula. qn iudelicet
constructio ẽ ꝑfecta. s ad huc pendet intentio
dictatoris.⁊ talis distinctio uocatur media. siue
constans. De periodo.¬
¶riclus ẽ punctũ cũ nirgula deorsũ deducta
qñ nec ostractio noc sñtia. plus dependet ⁊ talis
distinctio dr̃ finitina. ¶ De his trib cdistinctiõiba
tas obtineat pͥncipatũ. Ecce coma. ñ ẽ siñ ip̃a
uirtutũ certa possessio. Ecce colũ. ĩ qua ẽ oĩum
illaꝵ poĩta certitudo: Ecce perigłꝰ.¶Notanelu¬

Expanded text:
stinctio dicitur «suspensiva». Colum est punctum sine ulla virgula, quando videlicet constructio est perfecta sed adhuc pendet intentio dictatoris; et talis distinctio vocatur «media» sive «constans». Periodus est puctum cum virgula deorsum ducta, quando constructio nec sententia plus dependet; et talis distinctio dicitur «finitiva». De his tribus distinctionibus tas obtineat principatum , ecce com a; non est sine ipsa virtutum certa possessio , ecce colum; in qua est omnium illarum posita certitudo : ecce periodus. Notandu
Abbreviated transcription (Latin):
Salax. asal dr᷑ hic et ħ et ħ salar. salacis i. luxurios.
priapus ⁊̃ luxuria. Uñ poi̾ pro luxitrioso. sĩc ĩ pre¬
maꝵ. quia sal asꝑ et amarus ẽ. uł salebra laus lu¬
tosus. uł molle lutũ in nia. et tc̃ dr asalio. quia
sus. sa. sum. asper. durus. amarus ł lutosus.

Expanded text:
Item a sale hic et hec et hoc salax -cis, idest luxuriosus, priapus ex luxuria, unde et ponitur pro luxurioso sicut in previarum, quia sal asper et amarus est, vel salebra locus lutosus vel molle lutum in via, et tunc dicitur a salio quia sus -a -um, asper, durus, amarus vel lutosus.
Abbreviated transcription (Latin):
uł ruuis. a rigo. gas. qr ducit᷑ ad irrigandũ t̾rai
Riuus subito fit. ⁊ celerit᷑ decurrit. ⁊ deficit. fons
ũo ẽ caput. et decrrsus aque. qui nalit̾ manat.
Torrens aũt ẽ repentins. mibrib factus. magnũ
impetũ habens. S adueniente estate. calore soł
torrescit. Uñ ⁊̃ nom̃ hũit. Flimuis ẽ aque decurs
geneniliter. Elnm̃ ẽ aqua decurr̃es. Et arnius¬

Expanded text:
vel rivus a rigo -as, quia ducitur ad rigandam terram. Rivus subito fit et celeriter decurrit et deficit; fons est caput et decursus aque qui naturaliter manat; torrens est repentinis imbribus factus magnum habens impetum, sed adveniente estate calore solis torrescit, unde et nomen habuit; fluvius est aque decursus; generaliter flumen aqua decurrens. Et a rivus
Abbreviated transcription (Latin):
uidit iacobscalam. uñ hic et ħ scalaris et ħ re. ⁊
ħ s̃ calare. ris. lignũ ex transuso in scala positum.
q et ħ int̾scalare .ris. dr᷑. uñ hic et ħ int̾s calaris
ħ re. dr᷑ int̾positunis. bñ u̾sus. Interscalaris dicit᷑
qui nõ continue int̾ponit᷑. ad modũ scalariu ĩ
scula. Et int̾scalo. las. scalaria int̾ponere ⁊̃ scala.
Et simiłr ponit᷑ pro int̾ponere.¬

Expanded text:
vidit Iacob scalam’. Unde hic et hec scalaris et hoc -re, et hoc scalare -ris, lignum ex transverso in scala positum, quod et hoc interscalare -ris dicitur, unde hic et hec interscalaris et hoc -re, interpositivus; unde versus interscalaris dicitur qui non continue interponitur ad modum scalarium in scala. Interscalo -as, scalaria interponere in scala, et simpliciter ponitur pro interponere
Abbreviated transcription (Latin):
Eocliacus. ⁊gha grece. latine aĩalia. uł signa. uñ
quia in co sunt xii. signa. nominib animalium
nuncripata. quia sol intrans illa. ꝓprictates aĩalium
sortit᷑. uł qr stelle in signis. in figuris aĩaliũ disposite
leo. uirgo libra. S corpio. Sagittarnis. Capricornꝰ.

Expanded text:
A grece, latine animalia vel signa, unde quia in eo sunt signa nominibus animalium nuncupata, vel quia sol, intrans illa, proprietates animalium sortitur, vel quia stelle in signis, in figuris animalium sunt disposite, et, libra, scorpio, sagittarius, capricornus,
Abbreviated transcription (Latin):
bustus.
guis. quiabis sanguinolenta fc̃a ẽ. pꝑ effussiãe
sangunis. bis ibi factã in cinili tello forte. quia
ciꝰ nom̃ imposint aliꝗᷤ aliq spũ renelante. nouit
eͥ futura sangĩus effussionẽ. uł sic dr̃ ab emachio¬

Expanded text:
bitur. -e quia bis sanguinolenta facta est propter effusionem sanguinis bis ibi factam in civili bello; forte qui ei hoc nomen imposuit aliquo spiritu revelante novit ibi futuram sanguinis effusionem; vel sic d
Abbreviated transcription (Latin):
Ea .ce. dicta ẽ ciroc. astupore ⁊ admiratiõe ho¬
minũ. quia uidentes eam. ⁊ eiꝰ monstri feras
inlitationes.qr quosdã mutabat in sues. qͦsdã ĩ canes
quosda mutabat in lcones. et ĩ alia aĩalia smpẽtes
clicebant e.c.c. ⁊ iñ dc̃a ẽ eca. ⁊ ĩpa insula in qua
morabat᷑. uñ eus. sa. cũ .i. circeus. uł aloco illo.¬

Expanded text:
EA Eee dicta est Circe a stupore et admiratione hominum qui videntes eam et eius monstriferas mutationes, quia quosdam mutabat in sues, quosdam in canes, quosdam in leones vel in alia animalia, stupentes dicebant ‘eee’; unde dicta est Eea et ipsa insula in qua morabatur, unde eeus -a -um, idest circeus vel a loco illo
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ. Quidam tñ in hac significatiõe subtͣhunt
C et licunt quito. tas. ꝙ magis nulgare ẽ quã
r᷑re. Quietus cõpõi cũ in. et lr inquictus ta. tum.
qui quietẽ non ht̃. s qui molestat. ł molestatur.
Uñ inquicto. tas. molestare. molestũ face̾. Et sũt
actiua. quieto ⁊ inquaeto.⁊ pcł pc . quictꝰ.⁊ quieto.¬

Expanded text:
debitum; quidam tamen in hac significatione subtrahunt -e- et dicunt quito -as, quod magis vulgare est quam regulare. Et quietus componitur inquietus -a -um, qui quietem non habet, scilicet qui molestat vel molestatur; unde inquieto -as, molestare, inquietum facere. Et sunt activa quieto et inquieto.
Abbreviated transcription (Latin):
diumã sub̃am cõprehendat. Incellectibilitas uõ¬
c̃ quedam uis aĩc oĩum formaꝵ ĩ quadã simplici¬
tate complicatiua absq ordine naturali. ł tẽpora¬
li.tali mͦ deus com̃phendit res. quia om̃s uno ĩtin¬
tu absq oi successione dr̾ comp̃hendere. hoc mõ
cognoscendi utunt᷑ tres ordines angeloꝵ. qui dco
ppinquiores sunt. Et quia sunt forte aliqui hoĩes.
aui in quantũ ł̾i bonitas ꝑmittit. ad hanc aliqͦ
m̃o accedũt cognitionẽ. Iõ dĩc plato. Incellectus.
soliꝰ łĩ ẽ.⁊ admadũ paucoꝵ hõiu. et põĩ hic ĩtel¬
lectus. pro intellectibilitate. quia sepe p̃dc̃a uita¬
bula minçẽ pro se ponunt᷑. S certe qualit̾emq

Expanded text:
iam comprehendat. Intellectibilitas quedam vis est anime omnium formarum in quadam simplicitate complicativa, absque ordine naturali vel temporali. Tali modo Deus res comprehendit quia omnes uno intuitu absque omni successione dicitur comprehendere. Hoc modo cognoscendi utuntur tres ordines angelorum, qui Deo propinquiores sunt, et quia sunt forte aliqui homines qui, quantum Dei bonitas permittit, ad hanc aliquo modo accedunt cogitationem, ideo dicit Plato ‘intellectus solius dei est et admodum paucorum hominum’. Et ponitur hic intellectus pro intellectibilitate, quia sepe predicta vocabula invicem pro se ponuntur, sed certe qualitercunque
Abbreviated transcription (Latin):
gibilitas. tatis. Et hic ⁊ hoc intellectibił. ⁊ ħ bile.ĩ¬
tellectu com p̃hensibił. uñ intellectibilit̾ alu̾biũ.
et ħ intellectibilitas. tatis. Differunt ergo intelloct᷑
ab intelligentia. ⁊ intellectibilitas. Quanto enim
rior intellectu. Et ĩ tm̃ incellectibilitas. suꝑior est

Expanded text:
hec intellectibilis -le, intellectu comprehensibilis, unde intellectibiliter adverbium et hec intellectibilitas -tis. Differunt ergo intellectus et intelligentia et intellectibilitas: quanto enim rior intellectu, et in tantum intelligentia superior est
Abbreviated transcription (Latin):
quia tetre fixis raclicib adheret. uł arbos dr̃ ab
herba. eo ꝙ ael modũ horbaꝵ pollulet nasçendo.
Primus cm̃ iacto semine herba oritur. De hĩc cõ¬
fota surgit in arborẽ.⁊ in paruo tpr̾e ꝙͣ herbam
lici de fructifera. Arbor uo de fruentera ⁊ sterili.¬

Expanded text:
quia terre fixis radicibus adheret, vel arbor ab herbis, eo quod ad modum herbarum pullulet nascendo; prius enim, iacto semine, herba oritur, dehinc confota surgit in arborem, et in parvo tempore quam herbam dici de fructifera, arbor et de fructifera et de sterili
Abbreviated transcription (Latin):
atura liberabit᷑ aẜ uitute coruptionis ĩ lib̾tatẽ
głic filioꝵ dei. hanc lib̾tatẽ huĩt homo ante
pcc̃m. quia om̃i carebat miẜia.⁊ nulla tangeba¬
tur molestia ⁊ plenius habebit᷑ in futura baitu¬
dine. ubi miẜ cẽ ñ poterit. S in hac uita q̃ ẽ int̾
primũ pcc̃m. et ultinã confirmationem. nemo
amiseria liber ẽ. quia pena pcc̃ci ñ caret. liber

Expanded text:
eatura liberabitur a servitute corruptionis, in libertatem gloriae filiorum Dei. Hanc libertatem habuit homo ante peccatum, quia omni carebat miseria, et nulla angebatur molestia; et plenius habebit in futura beatitudine, ubi miser esse non poterit. Sed in hac vita, quae est inter primum peccacatum et ultimam confirmationem, nemo a miseria liber est, quia poena peccati non caret. 15. R
Abbreviated transcription (Latin):
reticoꝵ. pompa u̾boꝵ. ħ om̃s sua suauitate delee¬
tant. Et dũ aures u̾sib dulci moderatione currẽtib
capiunt. aĩam qͦ penetrant ⁊ peccoris in terna deuĩ¬
ciunt. Ueꝵ ubi cum sũmo studio. fuerit ac labore
strepitũ sius lectoribus tribuunt. nulla ibi sacie¬
tas ueritatis. nulla iusticie ꝑfoctio reperit᷑. Stucho

Expanded text:
te delectant, et dum aures versibus dulci modulatione currentibus capiunt, animam quoque penetrant, et pectoris interna devincunt. Verum ubi cum summo studio fuerunt ac labore strepitum suis lectoribus tribuunt: nulla ibi saturitas veritatis, nulla justitiae refectio reperitur: studio
Abbreviated transcription (Latin):
dñt corrupte .q. xilicon quedã arbor sic licta. quia
cius ligni fructus sit dulcis. Uñħ siliqua dr̃ fructꝰ
cuis. qui colligit᷑ ad opus porcoꝵ. Et siliqͣ xͦxq̃rta
hus solidi. ab arbore cuiꝰ semen ẽ. nom̃ cenens. Si¬
liqua ⁊ quaddam genus leguminis. qđ porci ĩ affrica
comedunt. Et siliqua ⁊̃ folliculus cua̾libet legumims

Expanded text:
dicunt corrupte, quasi xilicon, quedam arbor, sic dicta quia eius ligni fructus sit dulcis, unde hec siliqua dicitur fructus eius, qui colligitur ad opus porcorum; et siliqua XXIIII pars solidi ab arbore, cuius semen est, nomen tenens; siliqua etiam quoddam genus leguminis, quod porci in Africa comedunt; et siliqua folliculus cuiusque leguminis
Abbreviated transcription (Latin):
ll aba. sillabin groce. latine clr̃ comprehendere.
ñ ħ sillaba. comprehensio literaꝵ ⁊ hinc sillabicꝰ
ca. cum. bñ sillabico. cas .i. silłas comunge̾ It asilła.
sillabo. bas .i. sillabicare.ur̃ sillabatim .i. sillabicati.
S̾ illaba componit᷑ cimi monos.⁊ dr̾ monosillabus.
bissillabus. ba bum. ⁊ dissillabus .ba. bũ .i. cluaꝵ¬

Expanded text:
 128 SILLABIN grece, latine dicitur comprehendere, unde hec sillaba, comprehensio litterarum, et hinc sillabicus -a -um, unde sillabico -as, idest sillabas coniungere. Item a sillaba sillabo -as, idest sillabicare, unde sillabatim, idest sillabicatim; sillaba componitur monosillabus bisillabus duarum, trisillabus
Abbreviated transcription (Latin):
abaci. qi decuplatio. quia ĩ kicto sunt x arcus se se
decuplantes. In po ẽ unitas. In ẜo denari. in t̾cio cẽ¬
tabula qũa hñt pħi. nͥ figuras in pulue̾ suppoĩto
faciunt. q̃ alio noĩe clicitur ꝑmax.acis. ab ax ⁊̃¬
uł ab acus lr̃ supior pars capitelli .i. saxũ qͣdran¬
gulũ. ꝙ suꝑ columnas ponitur.⁊ ⁊ q̃lib mensa

Expanded text:
asi decuplatio, quia in abbaco sunt decem arcus sese decuplantes: in primo est unitas, in secundo denarius, in tertio centabulfaciunt, que alio nomine dicitur pinax; et abbax vel abbacus dicitur superior pars capitelli, idest saxum quadrangulum quod super columnas ponitur et etiam quelibet mensa
Abbreviated transcription (Latin):
multos libros. et inspĩc. et reuoluit. ut monachꝰ
qui pprie p̃t dici antiquarius. qr antiq̃s historias
ht̃ ad manũ. S ille licit̾ literator uł literatus ꝗ
ex arte derudi uoce scit formare literas ⁊ ꝯuinge̾
in sillabis. et sillabas in lictioib. et dictiones ĩ
or̃onib. et orones scit agnie profene. et accẽtuare.

Expanded text:
multos libros inspexit et revolvit, sicut monacus, qui proprie potest dici antiquarius, quia antiquas historias habet ad manum, sed ille dicitur literator vel literatus qui ex arte de rudi voce scit formare literas et coniungere in sillabis, et sillabas in dictionibus, et dictiones in orationibus, et orationes congrue scit proferre et accentuare,
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ ĩ auctio .i. m̾cano. bñ auctionarius mercator
qui res suas auget. et ꝓprie ille qui hic ⁊ illic res par
uas et ueteres et tritas emit. ut p̾ea carius uendat.
et auctionor. auetionaris .i. sic m̾cari. uł res strenue
age̾. bñ et auctionator qñ dr̃ pro imperatore. Accipiꝰ
tũ auccionari simpłr pro incari.

Expanded text:
am auctio, idest mercatio, unde auctionarius, idest mercator, qui res suas auget et proprie ille qui hic et illic parvas res et veteres et tritas emit, ut postea carius vendat. Et auctionor -aris, idest sic mercari vel res strenue augere, unde et auctionator quandoque dicitur pro imperatore. Accipitur tamen auctionari simpliciter pro mercari.
Abbreviated transcription (Latin):
Ilaucoma. aglaucus. dr̾ ħ glaucoma. matis. qa
Autiꝗ dicebãt. ħ glaucoma gl aucome .i. matula
ĩ cculo. uł nebula. ei caligo. et obscuritas ctisle
Uñ plautꝰ. Elaucomã ccuł obiciemus. eumq ea
faciemus. ut quod udet ne indeat.¬
¶l aucus. Greci glauc̃ dñt ilbũ. uñ hic glaucs
quidam piscis. quia sit albus. Et glauais.ca. cũ .
splendidus. ut cculi glauci .i. s̃plendidi. hñt eͥ candã
admixtũ uirori. Et glaucus.ca. cum .i. subniget. s̃
enĩ glancas color feragineꝰ. subniger. Et glaucus
uiridis et flauus. Slancus gͦ. albus. splentdiaue
subniger. rubens. Nanus. iridis. Qđ glauare

Expanded text:
 hoc glaucoma -tis, quod antiqui dicebant hec glaucoma -e, idest macula in oculo vel nebula et caligo et obscuritas oculorum, unde Plautus ‘glaucomam oculis obiciemus eumque ita faciemus ut quod viderit ne videatLAUCUM Greci dicunt album, unde hic glaucus quidam piscis, quia sit albus; et glaucus -a -um, splendidus, ut oculi glauci, idest splendidi: habent enim candorem admixtum viridi; et glaucus -a -um, idest subniger: est enim glaucus color ferrugineus, subniger, et glaucus viridis et flavus. Glaucus ergo albus, splendidus, subniger, rubeus, flavus, viridis. Quod glaucus
Abbreviated transcription (Latin):
aũt athlas fr̾ promothel. rexafrice optimus
astrologus. uñ clictus ẽ celũ sustinuisse. et a
nomine cius dictꝰ ẽ mons africe athlas. qui
ppsuam altitudinẽ clictus est celũ sustimins¬
se. Uñ athlanteus. tea. umi. ⁊ athalanticꝰ.ca. cũ.

Expanded text:
AS, frater Promethei, fuit rex Africe optimus astrologus, unde dictus est celum sustinuisse, et a nomine eius dictus est mons Africe Athlas, qui propter suam altitudinem dictus est celum sustinere; unde athlanteus -a -um et athlanticus -a -um.
Abbreviated transcription (Latin):
nentia una sillaba uincũt sua primitiua et
N aster et cio. et leus satis pauca ĩusu ĩueniũt᷑
dimniutiua. et fere ħ. In aster Anconius an¬
Ctomaster. surdus surdast̾.catulus catulast̾ pa¬
leus. oculus oculeus.¬
Nueniũt᷑ młta propria. siũ appellatuia. q̃ cũ ñ
Uuit cuniculus. anuiculus. metellꝰ camillꝰ tri

Expanded text:
nentia una syllaba uincunt sua primitiua.  ster et cio et leus satis pauca in usu inueniuntur diminutiua et fere haec: Antonius Antoniaster, surdus surdastleus", "oculus, oculeus"inueniuntur multa propria siue appellatiua, quae cum non abent, ut cuniculus, anniculus, Metellus, Camillus, Ti
Abbreviated transcription (Latin):
m̃cedente ut filiꝰ. filiolꝰ gladius gladiol. Aꝓpriis
serquissergiol tulliꝰ. tulliolꝰ patricuis patriciolus.
Excipr Antoniꝰ ꝙ antomast̾ fãc diminutiuũ ¶ Fẽ¬
muuna quoq e uł i añ a hñtia ĩ ola faciũt dimi¬
nutiua. ut laurea laurcola. uncia. unciola. filia
filiola. tullia tulliola. lutea luteola.Etiã neut᷑¬

Expanded text:
cedente: filius filiolus, gladius gladiolus, Sergius Sergiolus, Tullius Tulliolus, patricius patriciolus. excipitur Antonius, quod Antoniaster facit diminutiuum. inina quoque e uel i ante a habentia in ola faciunt diminutiua: ut laurea laureola, uncia unciola, filia filiola, Tullia Tulliola, lutea luteola. Virgiliu
Abbreviated transcription (Latin):
Seraphin uocant᷑ illa scoꝵ spñum agmina. que
ex singulari propinquitate conlitoris sin ĩcor¬
porabili arcdent amore. Seraphin qͦ arclentes. ꝓ
incendentes uccant᷑. que ita de deo ꝯumeta sũt.
ut inter ħ ec dcũ nulli alii sp̃s intersint. tanto
mãg arelent. ꝙͣ to hunc ucinins uident. quoꝵ
usionis cius aspiciurt. eo ualiduis in cius amore
flamescunt.
S
Ereno. nas. naui. nare .i. crhilarare. letificare.
illumiare. lucidare. Uñ serenus.na. nũ .a. letus.
hilaris. lucidus. clarus. tranquillus. S sere num
ad celum refert᷑. tranquillũ ad mare. uñ quidã¬

Expanded text:
Seraphim vocantur illa sanctorum spirituum agmina, quae ex singulari propinquitate Conditoris sui incomparabili ardent amore. Seraphim namque ardentes vel incendentes vocantur, quae quia ita Deo conjuncta sunt, ut inter haec et Deum nulli alii spiritus intersint, tanto magis ardent quanto hunc vicinius vident. Quorum divinitatis ejus aspiciunt, eo validius in ejus amore flammescunt. S SERENO -as -avi, exilarare, letificare, illuminare, lucidare, unde serenus -a -um, idest letus, ylaris, lucidus, clarus, tranquillus; sed serenum ad celum refertur, tranquillum ad mare; et compa
Abbreviated transcription (Latin):
mea. et om̃c serias ncas. uñ ħ seriola. le. dimi.
Persuis. Seriole ueteri metueus deradere limũ.¬
a quo dr̾ ħsericũ .ci. q. nulgo dt̃ seta. quia apud
eq abundant u̾mes qui sericũ egerũt.s. bombices.
A quib ħ fila cirãi arbores dueunt᷑. Et hĩc scricus
ca. cum. et ħ scrica. quaum uestis ł serico. ⁊ seri¬
catus. ta.tũ.serico ornatus. uł intextus. et serico.
cas. serico ornare. uł intexcre. et cõr ri.¬

Expanded text:
mea et omnes serias meas’. Unde hec seriola -e diminutivum: Persius ‘seriole veteri metuens deradere limuunde hoc sericum -ci, quod vulgo dicitur seta, quia apud eos abundant vermes qui sericum egerunt, scilicet bombices, a quibus hec fila circum arbores ducuntur; et hinc sericus -a -um, et hec serica, quedam vestis de serico, et sericatus -a -um, serico ornatus vel intextus, et serico -as, serico ornare vel intexere; et per
Abbreviated transcription (Latin):
I. smul sequi. uł sequende adipisçi. multi sa¬
unt᷑ aliquid. qui non consequunt᷑ illud. Uñ hec
consecutio. et consccatimis. na. im̃i. Exequor.q̃n
ex alia sequi. aliquil ꝑficere. ad effectũ ducere.
instare. ad aliquid faciendũ. uñ exocutio dt̾ offca¬

Expanded text:
idest simul sequi vel sequendo adipisci: multi sequuntur aliquid qui non consequuntur illud; unde consecutio et consecutivus -a -um; exsequor -ris, extra alia sequi, aliquid perficere, ad effectum ducere, instare ad aliquid faciendum, unde executio dic