comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petrarcã dedit fortima obuiũ Credo sic
uolente deo ut ⁊ alli maxĩs occupato ꝑoe¬
rem ⁊ iuuentuti tue honescũ laborẽ inferiẽ
ex quo noĩe tuũ imꝑ in auras exire in
libris existunes ex grecis latinis q opus
hoe ĩ tero ꝓsici posse O bone decis none
ip̃e dñe uides qr hac ip̃a concessione maxi
ꝓtem opi demas ẜ faciamꝰ un sã dudũ
iñ fecere ꝓncipes Romanũ imperium
didentes in orientale ⁊ occidũ Sinit
monstro huie corpora duo barbaricũ bnũ
⁊grecum atq latinũ Reliqͣͫ. et ad grecim
lãtiiũq quos ip̃e met noĩas libri nec
istud eciam pot̾it ut quod postulas conse¬
quatur Anticã i hanc pestẽ monstrauimꝰ
En nũt tecũ melue quod labentib seculis
hostes habere uolummia cõfiteberis equidẽ
tilarib taceam bibliothecas assũpserĩt
plimas ⁊ si non alia pepisset ꝙ̃ alexan¬
dema quan sam dudũ philadelph sĩma
cũ diligeñ fecerat esset libroꝵ dininitio

Expanded text:
Petrarcam dedit fortuna obvium, credo sic Petrarcam dedit fortuna obvium, credo sic volente deo, ut et illi maximis occupato parcerem, et iuventuti tue honestum laborem inferrem, ex quo nomen tuum nuper in auras exire inclibris, existimes ex Grecis Latinisque opus hoc integrum perfici posse. O bone deus! Nonne ipse, Domnine, vides, quia hac ipsa concessione maximam partem operi demas? Sed faciamus uti iam dudum nostri fecere principes, romanum imperium dividentes in orientale et occiduum; sint monstro huic corpora duo, barbaricum unum et grecum atque latinum reliquum, ad grecum latinumque, quos ipsemet nominas, libri. Nec istud etiam poterit, ut quod postulas consequatur; antiquam enim hanc pestem monstravimus. Tu nunc tecum volve, quot labentibus seculis hostes habuere volumina. Confiteberis equidem, articularibus taceam, bibliothecas assumpserint plurimas; et si non alia deperisset quam Alexandrina, quam iam dudum Phyladelphus summa cum diligentia fecerat, esset librorum diminutio
Abbreviated transcription (Latin):
aussiẽ quarũcũq gentiũ hystorie sũt sensꝰ
fablaꝵ notissum Et breuiter ꝙqͥd ꝓhie¬
sacro Iacet in gremio maĩfestũ est ¶ qacu¬
erã iã cũ sic ille ipultu placido ⁊ compto
ccũspeccõne car̾e̾ oculatus quippe dñs est¬
⁊ mitis ingemi ⁊ Regia facilitate landa¬
bilis et absit ut quẽꝙͣ nediite preniere
uelit quy mo uetus est illi mos leniare qͥsqz
ipm̃s. Edepol facile credi p̃t maccessibiles
ẽẽ eas quas p̾d ixeras nociones et coꝵ
oudrees siqui sint omniuo latinis incog¬
rntoRey si qua ex grec que ad latinos
esq deuenerũt sen apud latinos ipõs ꝙͣp
atculere scudia compenantur ⁊ si non oĩa
que saltem tua cura hẽri possint ista desi¬
derat/ Cỹa ergo siberali dĩo bene de deo
perans laborem subi et quod potes facito
cũ ad impossibile Requirat᷑ nomo Non
enim michi uiꝵ illũ sublimẽ ⁊ uedũ aps̾
aprios s fama suꝑ echera nocũ frãcistũ

Expanded text:
arissime quarumcunque gentium hystorie sunt, sensus arissime quarumcunque gentium hystorie sunt, sensus fabularum notissimi, et breviter, quisacro iacet in gremio, manifestum est. Tacueram iam, cum sic ille vultu placido et comto circumspectione carere? Oculatus quippe dominus est, et mitis ingenii, et regia facilitate laudabilis! Et absit, ut quenquan, nedum te, premere velit, quin imo vetus est illi mos leviare quoscua iussa ipsius. Edepol facile credi potest inaccessibiles esse eas, quas predixeras, nationes et eorum codices, si qui sunt, omnino Latinis incognitos; verum, si qua ex Grecis, que ad Latinos usque devenerint, seu apud Latinos ipsos, quoattulere studia, comperiuntur, etsi non omnia, que saltem tua cura haberi possint, ista desiderat. Eia ergo, liberali animo, bene de deo sperans, laborem subi, et, quod potes, facito, cum ad impossibile requiratur nemo! Non enim michi virum illum sublimem et, nedum apud Cyprios, sed fama super ethera notum Franciscum
Abbreviated transcription (Latin):
caciones longe plus ꝙͣ putes difficultatis et
thico seu ut alus placeat ⁊ forte meltꝰ plusicon
dicit᷑ Et si pliniũ ridende flitatis habeãt
mltidtamie ad illã eliciendã arcius exqͣrit
Et ob id muiler elegantissime pensarde sunt
hoñn uires ⁊ exammanda ingenia ⁊ fic̃
illie conuemencia onera imponẽda potuit
athlas sustinere capite celii ei qr fesso sl
ouere alcides potuit prestare uide dinimi
homineꝵ ambo ⁊ iniuctũ fere Robur fuit
ambobiu Est ego quĩd breuiꝰ sũ chonũcio
nille m uires inge tardũ ⁊ fluxa memo᷑
Et tu meis hunteris non dicam celũ quod
maria ac et celicolas ipos ⁊ cum eis sustẽ¬
tatores egregios nil alun hos ẽnisi uelle
ut pondere premar ⁊ perean ¶Sex Si
tautũ Regi hoc erat animo erãt onꝰ aptĩt si
inter mortales ullus est tanto labori susfi¬
cieus uiribus preclarissum uiri francisei
petrarce cuius egosam diu auditor sum
hõ quippe est celesti ingenio p̾ditus ⁊ ꝓẽmi

Expanded text:
cationes longe plus quam putes difficultatis et thicon seu, ut aliis placet et forte melius, physicon dicitur, et si plurimum ridende falsitatis habeat, multum tamen ad illam eliciendam artis exquirit. Et ob id, miles elegantissime, pensande sunt hominum vires et examinanda ingenia, et sic illis convenientia onera imponenda. Potuit Athlas sustinere capite celum, eique fesso sub onere Alcides potuit prestare vicem, divini homines ambo, et invictum fere robur fuit ambobus! Ast ego quid? Brevis sum homuntio, nulle michi vires, ingenium tardum, et fluxa memoria; et tu meis humeris, non dicam celum, quod maria, ac etiam celicolas ipsos, et cum eis sustentatores egregios! Nil aliud hoc est, nisi velle, ut pondere premar et peream. Verum si tantum regi hoc erat animo, erat onus aptum, si inter mortales ullus est tanto labori sufficiens, viribus preclarissimi viri Francisci Petrarce, cuius ego iam diu auditor sum. Homo quippe est celesti ingenio preditus et pere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cũcca potentẽ cui morles unumꝰ oẽs
Supplex precor ut grandi suꝑboq ceptui
ies fauens assit sit in splendens ⁊ ĩ¬
mobile sidus ⁊ nauicale dissuecum mare
sulcantis gubnaculũ Regat ⁊ ut oꝑtiũta᷑
exiget uentis uela ꝯcedat ut eo deuehar
quo suo noi sit decus laus honor ⁊ głia
sempit̾na decreecantibus aut̾ illusio et
ignomimia dedecus ret̾na dampnacio¬

Expanded text:
et cuncta potentem, cui mortales vivimus omnes, et cuncta potentem, cui mortales vivimus omnes, supplex precor, ut grandi superboque ceptui meo favens assit. Sit michi splendens et inmobile sydus et navicule dissuetum mare sulcantis gubernaculum regat, et, ut oportunitas exiget, ventis vela concedat, ut eo devehar, quo suo nomini sit decus, laus et honor, et gloria sempiterna, detrectantibus autem delusio, ignominia, dedecus, et
Abbreviated transcription (Latin):
In secundo qui tocius oꝑis euit ultinius
quedam q̃ in me forsan obicient amou̾e
conabor ¶ Saue ne omnẜun nolo munret̾
aut errore meo contigisse putes ueteꝵ
eͥmen est qͦd sepissime leges mlta .s. a deo
ueritati dissona ⁊ ĩ se ip̃a nõ nũꝙͣ discre¬
pancia ut nedum apħis opinata sed
nec a rustieis eogitata putes sie ⁊ pessime
enm michi erit compta rescribere et
desnuͣaenes philosophantibz linquere¬
¶ postremo si sane mentis hoies si ex
misso torquati sin̾a tillm Ritefiuidet᷑
exordium satis adu̾te possum quid in
faciend sit qui inter confragosa uetustatꝰ
aspreta ⁊ aculeos odioꝵ mẽbratim dis¬
cerpcũ accritũ ⁊ in cineres fere redactũ
ingens alim corpus deoꝵ ꝓoeꝵq gẽti¬
liũ mĩe huc nũt illuc collecturꝰ Et
qͣi esculapus alter ad instar ypoliti cõ¬
solidaturus sum Et Ideo cũ solũ cogitãs
Iam sub pondere titubẽ nimio eũ prissi¬

Expanded text:
in secundo, qui totius operis erit ultimus, in secundo, qui totius operis erit ultimus, quedam, que in me forsan obicientur, amovere conabor. Sane ne omiserim, nolo mireris aut errore meo contigisse putes veterum crimen est!, quod sepissime leges multa scilicet adeo veritate dissona et in se ipsa non nunquam discrepantia, ut nedum a phylosophis oppinata, sed nec a rusticis cogitata putes, sic et pessimenim michi erit comperta rescribere et disputationes phylosophantibus linquere. Postremo, si sane mentis homines tam misso, Torquati sententia nullum rite fundetur exordium, satis advertere possum, quid michi faciendum sit, qui inter confragosa vetustatis aspreta et aculeos odiorum membratim discerptum, attritum, et in cineres fere redactum ingens olim corpus deorum procerumque gentilium nunc huc illuc collecturus et, quasi Esculapius alter, ad instar Ypoliti consolidaturus sum. Et ideo, cum solum cogitans iam sub pondere titubem nimio, eum piissi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ter arcificiũ fingenciũ poetaꝵ ⁊ futiliũ
deoꝵ cõsangiũtates ⁊ affinitates explicitaᷤᷤ
nat᷑alia qͥdam uidebis tanta occultata ini¬
sterio ut mireris sie ⁊ ꝓceꝵ gesta mores¬
qr non ꝑ om̃e triuiũ enagancia Post hec
qm̃ in lõge maiꝰ uolimuen ꝙͣ existimes pro¬
gredietur opus oportunũ arbitror ut faciliꝰ
Iuner̃as qͦd exqͥrere ⁊ meliꝰ possis Retin̾e
Qui uelis iͦ in ꝑtes distingn̾e ples ⁊ eas lore
libres ꝙͦꝵ uniꝰcuiusq pncipio arborem
apponẽdai censeo euius in Radice pater
assit ꝑpagnus In Ramis uonx̃ degrada¬
cionis fuem appone oem dilatam ꝓpaginẽ
ut ꝑ hanc uideas de quibz ⁊ quo ordine ĩ
sequenti libro ꝑquirae ¶Quõs libros et̾
debitis cõꝑies distinctos Rubricis ampllori
finone pendentib qͦd unico tm ꝯioĩe per
frondes a rboris pͥmo plegis Deniñ dnos
suꝑaddam libellos ⁊ ã pͥmo qͥbusdam obr᷑¬
cionib in poesim ⁊ poetas faccis Rudebo

Expanded text:
ificium fingentium poetarum et futilium deorum consanguinitates et affinitates explicitas, naturalia quedam videbis tanto occultata misterio, ut mireris, sic et procerum gesta moresque non per omne trivium evagantia. Post hec, quoniam in longe maius volumen quam existimes progredietur opus, oportunum arbitror, ut facilius invenias, quod exquires, et melius possis retinere, que velis, illud in partes distinguere plures, easquelibros. Quorum unius cuiusque principio arborem apponendam censeo, cuius in radice pater assit propaginis, in ramis vero iuxta degradationes seriem apponere omnem dilatatam propaginem, ut per hanc videas, de quibus et quo ordine in sequenti libro perquiras. Quos libros etiam debitis comperies distinctos rubricis ampliori sermone pandentibus, quod unico tantum nomine per frondes arboris primo perlegeris. Demum duos superaddam libellos, et in primo quibusdam obiectionibus in poesim et poetas factis respondebo;
Abbreviated transcription (Latin):
cerint aptam uerberibrsq suis trepidã casti¬
gat ermem ⁊e ¶ Sic ⁊ staciꝰ bbi Cetum
senem trresiam iussu ethioclis belli thebanoꝵ
nosciq tnetis et tũbare hetatem uite tim¬
bree timerem ⁊ t̾plicis mnũdi sũmũ quem
scire nephaustũ illũ ẜ tateo ⁊c̃ hũc de quo
duo poete loqunt᷑ noĩe nõ expss¶ ¶lactẽcius
insignis homo doccus q suꝑ staciũ sẽbens
liquido dͭ ẽẽ demogorgone sũmũ pͥmũ q
deoꝵ gentiliũ. Et nos ec̃ sacio sinuere possũ
si berba cerminũ ponderare uelunꝰ dicit
M apud lucanũ ⁊ gẽtilis femina malefica

Expanded text:
cernit apertam Verberibusque suis trepidam casticernit apertam Verberibusque suis trepidam castigat Erinem etc. Sic et Statius ubi cecum senem Tyresiam iussu Ethioclis belli Thebanorunoscique timetis Et turbare Hecatem, ni te, Tymbree, timerem Et triplicis mundi summum quem scire nephastum; Illum sed taceo etc. Hunc, de quo duo poete loquuntur nomine non espresso, Lactantius insignis homo doctusque super Statium scribens liquido dicit esse Demogorgonem summum primumque deorum gentilium. Et nos etiam satis sumere possumus, si verba carminum ponderare velimus. Dicit enim apud Lucanum femina malefica
Abbreviated transcription (Latin):
mentem in subt̾aaners here sedem arbitrate
sunt Cui errori aupoit fidem apud custicos
aut᷑ ab ꝓfinidissimos Rraꝵ abditꝰ intrasse
non ñꝙͣ cum in processu languestente luce
sileuerum augeri uideat᷑ subitie mentes
cum natiuo locoru horrore Religio ostieuit
⁊igriaus pncie alicuꝰ dinitatis suspicio qriã
a talibus suspitatam duntatem non altiue
ꝙ demogorgonis existimabant eo ꝙ eltia
penlio in t̾re uist̾ib crrdetur ut dem est
¶ic igi cum eẽt apd uecustissimos archa¬
des in honore precipno Rati taciturmtate
sui noĩs dininitat̾ enis auger marestate
seu exiscimantes indecens eẽ tã sublime
nomen in buecas benire mortaliũ uel forte
tunentes ne noĩatus irritaret᷑ ĩ eos ꝯsẽsu
publios decitũ est ne impine nõiaretur a
tum manes ĩuocantẽ destribit padicens
Paretis an ille compellendus erit qͦ inq̃
tra bocato non concussa tremit qͥ gorgona

Expanded text:
mentem in subterraneis habere sedem arbitrati mentem in subterraneis habere sedem arbitrati sunt. Cui errori auxit fidem apud rusticos antra ac profundissimos terrarum abditus intrasse non nunquam in quibus cum in processu languescente luce silentium augeri videatur, subintrare mentes cum nativo locorum horrore religio consuevit et ignaris presentie alicuius divinitatis suspicio quam a talibus suspicatam divinitatem, non alterius quam Demogorgonis existimabant, eo quod eius mansio in terre visceribus crederetur ut dictum est. Hic igitur cum esset apud vetustissimos Arcades in honore precipuo, rati taciturnitate sui nominis divinitatis eius augeri maiestatem, seu existimantes indecens esse tam sublime nomen in buccas venire mortalium, vel forte timentes ne nominatus irritaretur in eos, consensu publico vetitum est ne impune nominaretur a tum manes invocantem describit dicens: Paretis, an ille Compellandus erit, quo nunquam terra vocato Non concussa tremit qui Gorgona
Abbreviated transcription (Latin):
cipiũ huymo a uetustissimis archadum
Rusticis. Qui cũ medit̾ranei eent homines
atqz montain ⁊ seum siluestres ⁊ uiderent
doam sponte sua siluas ⁊ arbusta queq̃ pro¬
duce flores fructus ⁊ semma enitere a¬
ninalia alere cñcca ⁊ demiũ in se moriẽcia
q̃z suscipe/ Mrecuon ⁊ montes flamas enome
Ex duris silicib ignes excuti ex cõcanis
locis ⁊ uallibus exalare uentos. et illam
sentirent mou̾i non miꝙͣ ⁊ ec̃ mugitus
emicte, eiusqz e uisceribus fontes lacus
⁊ fliña fundi quasi ex ea ethereus ignis
⁊ lucidus aer exorti at egregie potata in¬
gentem illũ occeani pelagum eniũ ueͭ
⁊ ex collisis in cendus euolantes in altum¬
fauillule solis lune q globos edgerit sumoqp
nuiltiplice celo instellax le le infixerit sem¬
piternas stolide cardid. ¶ Qui autem qost
hos secuti sunt paulo alciuo sencientes no
terrrm simpliater Reꝵ haꝵ dixe auctorem
s illi mentem impliatam ẽẽ diuinam
Intelltu ⁊ mitu cuiꝰ ag̾entur ista eam ꝙ

Expanded text:
rcadum rusticis. Qui cum mediterranei essent homines atque montani et semisilvestres et viderent terram sponte sua, silvasque et arbusta queque producere, flores, fructus et semina emittere, animalia alere cuncta et demum in se morientia queque suscipere, nec non et montes flammas evomere, ex duris silicibus ignes excuti, ex concavis locis et vallibus exalare ventos et illam sentirent moveri nonnunquam et etiam mugitus emittere eiusque ex visceribus fontes, lacus et flumina fundi, quasi ex ea ethereus ignis et lucidus aer exorti ac egregie potata ingentem illum occeani pelagum eminxerit, et ex collisis incendiis evolantes in altufavillule solis luneque globos ediderint, summoque implicite celo in stellas sese infixerint sempiternas, stolide credidere. Qui autem post hos secuti sunt paulo altius sentientes, non terram simpliciter rerum harum dixere autorem, sed illi mentem implicitam esse divinam intellectu et nutu cuius agerentur ista, eamque
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ torquati bideri pt hñc deum ut dcm est
bet̾es demogorgone dixe Gͦs aut̃ ex herelo
⁊ nocte ut d ͭ tulliꝰ nate sint tłis racio Reddi
p̃t ¶ Est herebus ut apparebit lacius m
sequẽntib t̾re ꝓfũdissimꝰ ⁊ absconditus locꝰ
quem allegorice possummꝰ assinnere ꝑ ꝓfim¬
ditate diuine mentis ĩ qͣ morͣlis ocłũs pe.¬
cũ nã Reꝵ ꝓduceret satis ex herebo .i. ex archa.¬
no ⁊ profidisimo dĩe mentis penetrali nata᷑
dice possumis Noccis autem filie dicipñt ꝙͫ¬

Expanded text:
m est, veteres Demogorgonem dixere. Quod autem ex Herebo et Nocte, ut dicit Tullius, nate sint, talis oratio reddi potest. Est Herebus, ut apperebit latius in sequentibus, terre profundissimus et absconditus locus, quem allegorice possumus accipere pro profunditate divine mentis, in quam mortalis oculus pecum natura rerum produceret satis ex Herebo, id est ex arcano et profundissimo divine mentis penetrali, natas dicere possumus. Noctis autem filie dici
Abbreviated transcription (Latin):
ban Punsepe euenturo sitan sequtibi
⁊ Iam in pcedentib conting̾it ꝙ causatꝰ
causantis dicat᷑ filius possimiꝰ as pñs
dice has tres sorores uarus nĩcupatas
noĩbus dei filias tanꝙͣ ab eo cãtas qui p

Expanded text:
sit in sequentibus et iam in precedentibus contigerit, quod causatus causantis dicatur filius, possumus ad presens dicere has tres sorores variis nuncupatas nominibus dei filias tanquam ab eo causatas, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
dt spem̃ ⁊ qͦd torquet᷑ in digitie mon̾iti pmis
indicat spacia ⁊ qd mĩd̃ ex colo tractũ est
subactũq cure digitor sd futuri ⁊ conseq̃n¬
tis feculi posteriora uidetur ostendere ħulłie
atͦpos p̾titi temporis fatũ qd non ds̃ quid̃
ut ipĩs accõib suadeat necã solers Rebus
eã eẽ quã fortuã m̃icupanius ⁊ abea

Expanded text:
t speciem, et quod torquetur in digitis momenti praesentis indicat spatia, et quod nondum ex colo tractum est subactumque cura digitorum, id futuri et consequentis saeculi posteriora uidetur ostendere. Haec Atropos preteriti temporis fatum, quod non deus quidem ut ipsis actionibus suadeat ne causa solers rebus eam esse, quam fortunam nuncupamus, et ab ea
Abbreviated transcription (Latin):
hm̃ditatis spũs emitcent̾ Nrã si sice̾
ẽẽt/ milla sonoritatis dulcedo ẜ mugitꝰ
pocius sequeret᷑ ut uidenns ex igne ꝑ
fistulas emisso continghe ⁊ fit ĩ calainos
bersa bidetur siringa eo ꝙ ꝑ calamos
Rresonet Possibile p̾c̾ea fuit a ꝯꝑtore
fistule calamos ad hoc pͥmo fuisse cõ¬
pertos ladonem fecus ⁊ sic a ladone detẽto
¶estat uide ꝙ sensisse potuerint ccͣ
pañs ymagniem in qͣ ego arbitror
deteres dinũsale ñe corpus tãsi ꝯtrẽciũ

Expanded text:
humiditatis spiritus emittentis. Nam si siccus humiditatis spiritus emittentis. Nam si siccus esset, nulla sonoritatis dulcedo sed mugitus potius sequeretur, ut videmus ex igne per fistulas emisso contingere; et sic in calamos versa videtur Syringa, eo quod per calamos resonet. Possibile preterea fuit a compertore fistule calamos ad hoc primo fuisse compertos Ladonem secus, et sic a Ladone detento. Restat videre quid sensisse potuerint circa Panis ymaginem, in qua ego arbitror veteres universale nature co
Abbreviated transcription (Latin):
uoluere Syringã autẽ lusisse satiros ⁊
pana fugientem atq a ladone moratã
et nymphaꝵ suffragio in calanũ u̾sam
circa nrõs cantos iudicio meo aͥd bone
consideracoĩs abscondit hec enim spes
satiris .i. ingemis ꝓudibus fugit pana
.i. hoĩem natura aptum natũ ad musi¬
calia nec equidem accu fugit s existĩa¬
tione cupientis cui in dilacõr uidetur
cessari quod optat hec tũc a ladone
sistitur donec instrumiẽtum ad emittẽs
medicacõem ꝑficitur Est .n. ladon fluui
in anpa unitriens calamos in quos
uersam syringamn ayñt ex quibus
postinodum confectam fistulã nonimꝰ
Ex quo sumere debemus uti calamor
eadix t̾re infixa est sie ⁊ meditacio
musiee artis ⁊ comꝑtus exinde cãtꝰ
tam diu latet in peccore finiẽtoris
Donet emittendi prestetur organũ
qd ex calamis suffiruio hminditatis
a Radice emissis conficit᷑ quo ꝯfecco
sonis p̾meditatus emiccit᷑ suffragio

Expanded text:
voluere. Syringam autem lusisse satiros et voluere. Syringam autem lusisse satiros et Pana fugientem, atque a Ladone moratam et ninpharum suffragio in calamum versam, circa nostros cantus iudicio meo aliquid bone considerationis abscondit. Hec enim spretis satyris, id est ingeniis rudibus, fugit Pana, id est hominem natura aptum natum ad musicalia; nec equidem actu fugit, sed existimatione cupientis, cui in dilatione videtur cessari quod optat. Hec tunc a Ladone sistitur donec instrumentum ad emittendam meditationem perficitur. Est enim Ladon fluvius in ripa nutriens calamos, in quos versam Syringam aiunt, ex quibus postmodum confectam fistulam novimus; ex quo summere debemus uti calamorum radix terre infixa est, sic et meditatio musice artis et compertus exinde cantus tam diu latet in pectore inventoris, donec emittendi prestetur organum, quod ex calamis suffragio humiditatis a radice emissis conficitur; quo confecto, sonus premeditatus emittitur suffragio
Abbreviated transcription (Latin):
qui confestun euolauit in alcum non ai
poterat ad infenora descende cũ oĩm Rer
inferior is esse uideretur qui illũ ex uters
matris exemerat Ast inde chaos acrifessa
labore cum non herẽt quam inuocaret luci¬
nam madens tota in sudorem uidebatur
Resolui debere ignita exalans infmita
suspiria insistente forti manu demogor¬
gone Ex quo factum ẽ ut Iam diulso
bocum iuuenire disemia ⁊ deniũ addide
tris ⁊ ad postrenũ ꝙͦ ꝑ młtos faciebant
calamos in unam ꝯtrax̾e̾ fistulã forami¬
uib oriflantis proximis ⁊ Remociorib
excogitati ¶ Mac̾bius uo h ͦ Reꝑtũ dicit
putagore adnetus malleoꝵ grauium at¬
i lemũ Iosephus ue in libͦ antiquitatis
Indaice dͭ longe uetuscius inbal suuentũ
fuisse ad timultũ malleoꝵ tubaleam fris
sui qui ferranius faber fuit ueꝵ quomiã
fiigentib uerius uisum est archades sn¬
uenisse es ꝙ illo forsan eno cetos excede¬
rent fistula archadem nympham fuisse

Expanded text:
Qui confestim evolavit in altum; non enim Qui confestim evolavit in altum; non enim poterat ad inferiora descendere, cum omnium rerum inferior is esse videretur, qui illum ex utero matris exemerat. Ast inde Chaos acri fessa labore, cum non haberet quam invocaret Lucinam, madens tota in sudorem videbatur resolvi debere, ignita exalans infinita suspiria, insistente forti manu Demogorgone, ex quo factum est ut iam divulsovocum invenere discrimina, et demum addidere tria, et ad postremum quod permultos faciebant calamos, in unam contraxere fistulam, foraminibus ori flantis proximis, et remotioribus excogitatis. Macrobius vero hoc repertum dicit Pictagore, ad ictus malleorum gravium atque levium. Iosephus vero in libro Antiquitatis Iudaice dicit longe vetustius iubal inventum fuisse ad tinnitum malleorum Tubalcayn fratris sui, qui ferrarius faber fuit. Verum quoniam fingentibus verius visum est Arcades invenisse, eo quod illo forsan evo ceteros excederent fistula, Arcadem nynpham fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ini eis congestaqz eodem Non bone iccaꝵ
discordia semia Reꝵ ⁊c᷑ hunc ser hanc tã
speciosam forma c̾ta carentem effigiem uo¬
luere nõmilli alii insignes pħi sociam atq
coeteruain fuisse demogorgom ut si quãdo
in mentem illi uenisset creaturas ꝑdueere
non deesset mã quasi non posset qui pot̾at
Rebus uarus formami dare mat̾iam ex qua
melitam ꝑlem pͥmi dei gentilium
uemiend est cuius pͥmũ filiũ uolu̾e
sitigium eo ꝙ pͥmũ eũ ex chaos pregnãtis¬
ex utero ex incerco tñ patre eduecum ueluit
De cuius educcione talis a Theodoncio recitat᷑
fabula D .ii. apronapide poeta ĩ ꝓthocosino
stribi ꝙ semel Residente demogorgone ut
quiesceret in et̾intatis antro sensit ĩ ucero
Chaos tumultuari qͣmobrem cõmotus ex¬
tensa maini chaos uentrem aperuit ⁊ emulso
litigio tumultũ faciente eo ꝙ turpem et
inhonestam hẽret faciem abiecit in aurãs

Expanded text:
ondus iners congestaque eodem Non bene iunctarum ondus iners congestaque eodem Non bene iunctarum discordia semina rerum etc. Hunc seu hanc tam speciosam forma certa carentem effigiem voluere non nulli, alias insignes phylosophi, sociam atque coeternam fuisse Demogorgoni, ut si quando in mentem illi venisset creaturas producere, non deesset materia; quasi non posset qui poterat rebus variis formam dare, materiam ex qua nclitam prolem primi dei gentilium veniendum est. Cuius primum filium voluere Litigium, eo quod primum eum ex Chaos pregnantis utero, ex incerto tamen patre eductum velint. De cuius eductione talis a Theodontio recitatur fabula. Dicit enim a Pronapide poeta in Prothocosmo scribi quod semel residente Demogorgone, ut quiesceret in Eternitatis antro, sensit in utero Chaos tumultuari, quamobrem commotus extensa manu Chaos ventrem aperuit, et evulso Litigio tumultum faciente, eo quod turpem et inhonestam haberet faciem, abiecit in auras.
Abbreviated transcription (Latin):
liganius ꝙ ꝙꝙͥ intrat etintatis grenniũ
seu sen paꝵ mansup seu multũ natura
Reꝵ agente intrat. Et sie quasi iaintrix
hic est Et est intelli de natura naturata
nam quod natura naturans ĩmictit nũꝙͣ
egreditur. Senem aut̾ qui in autro mos
stellis diuidit deuin ueꝵ credo non qr senex
sit nõ .ii. in et̾nũ cadit etatis ulla descripcõ
sz morlium loquit more qui longenos ⁊¬
ĩmortales senes dicimꝰ hic mios scellis
diuidit ut intelligamus qr eo agente et
ordinante per etum ⁊ constitutũ ab eo
shderum motũ nobis tempora distinguãt᷑
ut puta per solis toeiis celi cireuitũ hẽmꝰ
annũ sic per eandem lue c̾eũuolucõnẽ
muensem ⁊ per integram occauespe Reuo¬
distictã d̾e seculis autem que ibidem ẽẽ dicit
⁊infra ubi de eoms satis la te stribet᷑¬
principio maioris sui uoluminis
assent fuit quedã om̃i reꝵ creaudaꝵ ĩmix¬
ta et confusa materia d ͭ .i. sic unus ẽt toto
nature nultus in orbe Queni dix̾e chaos

Expanded text:
icquid intrat Eternitatis gremium, seu parum mansurum seu multum, natura rerum agente intrat, et sic quasi ianitrix hic est, et est intelligendum de natura naturata. Nam quod natura naturans immittit nunquam egreditur. Senem autem, qui in antro numeros stellis dividit, Deum verum credo, non quia senex sit, non enim in eternum cadit etatis ulla descriptio, sed mortalium loquitur more, qui longevos eimmortales senes dicimus. Hic numeros stellis dividit ut intelligamus quia eo agente et ordinante per certum et constitutum ab eo syderum motum nobis tempora distinguantur, ut puta per solis totius celi circuitum habemus annum, sic per eandem lune circumvolutionem mensem, et per integram octave spere revo. De seculis autem, que ibidem esse dicit, infra ubi de Eonis satis late scribetuprincipio maioris sui voluminis asserit, fuit quedam omnium rerum creandarum inmixta et confusa materia. Dicit enim sic: Unus erat toto nature vultus in orbe Quem dixere Chaos,
Abbreviated transcription (Latin):
tetrũ fecidñq enaporans odorem seq
miẜi pͥncipatus prem pocius alieno ser¬
mone ꝙͣ suo confessus uerbo me coram no¬
ui laboris opifice consiscit Risi fateor dũ
illũ intuerer memor scultieie ueterũ qͣ
illũ a nemine genitũ eternnũ ⁊ Rerum
tem Ratisunt Sane qm̃ minꝰ hoc
speecat ad opus eitm sinanius in sua mi¬

Expanded text:
tetrum fetidumque evaporans odorem, seque tetrum fetidumque evaporans odorem, seque miseri principatus patrem potius alieno sermone quam suo confessus verbo, me coram novi laboris opifice constitit. Risi, fateor, dum illum intuerer, memor stultitie veterum qui illum a nemine genitum eternum et rerum tem rati sunt. Sane quoniam minus hoc spe
Abbreviated transcription (Latin):
descendentes ⁊ aualia stigie paludis lulda
sulcantes.
mogorgon usa in celum Radice nͨ solum
infradescripte progenier sed deoꝵ ommiũ
gentiliũ pater et in ramis ⁊ frondib
ab eo descendentib describint᷑ eius filii ⁊
nepotes de quib ommib hoc in p̾mo
libro prout signati sunt distucte sebit᷑
ueꝵ ex eis ether excipit᷑ solus de quo⁊
eius amplissima post̾itate ĩ libris seq̃u¬
tibus describetur ffuermit ergo demo¬
gorgoni filii filieq nonem quorum
pͥmus litigiũ secundus pan Tercra
cloto Qiuarta la thesis. Quinta a tropos
Sextiis polus septimus phiton seu pha¬
neta Cetcna terral Nromis herebus
suma cũ maiestate
tenebrar arbore def¬
cripta ueternosus
ille deorũ onmium
gentilium proauus
uitdiq scipatus ne.¬
bulis ⁊ caligiẽ me¬
dus in uiscerib t̾re
perambulanti in comparuit demogorgon
noĩe ip̃o horribilis pallore quodã mustoso
⁊ neglecta hu̾iditate amittus terrestrem

Expanded text:
descendentes et ante alia Stigie paludis vada descendentes et ante alia Stigie paludis vada sulcantes. mogorgon versa in celum radice, nec solum infra descripte progeniei sed deorum omnium gentilium pater, et in ramis et frondibus ab eo descendentibus describuntur eius filii et nepotes de quibus omnibus hoc in primo libro prout signati sunt distincte scribitur. Verum ex eis Ether solus excipitur, de quo et eius amplissima posteritate in libris sequentibus describetur. Fuerunt ergo Demogorgoni filii filieque VIIII Quorum primus Litigium, secundus Pan, III Cloto, IIII Lachesis, quinta Atropos, sextus Polus seu Pollux, septimus Phyton seu Phaneta, ottava Terra, nonus autem Herebus. Summa cum maiestate tenebrarum arbore descripta, veternosus ille deorum omnium gentilium proavus, undique stipatus nebulis et caligine, mediis in visceribus terre perambulanti michi comparuit Demogorgon, nomine ipso horribilis, pallore quodam muscoso et neglecta humiditate amictus; terrestrem
Abbreviated transcription (Latin):
ultio omisimus Sic et qui macrobiũ
primores qz suos soli genealogie concessere
primatum Quem multor habuisse pa¬
rentes ipsi testantur poete : N ume illi so¬
uem patrem mĩt illi yperionem anine
bulcanum attribuentes ¶ Qui autem
terram Rerum omnium produetricem
uoluere ut dicit theodoncius inmirtam illi
dlunam mentem Demogorgonem nũcupa¬
uere quem profecto ego deoꝵ gentileum om¬
num patrem principium q existimo.
Cum neminem illi secundum poeticas
fictiones patrem fuisse compererim. Et
eum etheuis non tantum patrem Sed
auum excitisse legerim. et deorum alioꝵ
plurium ex quibus hũ ortisiint de quib
supra menero facca es ¶ Sie igitur
ommibus circim spẽctis et aluis abscisis
tamꝙͣ superflius capicibus ⁊ in mem¬
bra Redaccis adinuenisse itineris qrin¬
capium Ratifacientes demogor gonem
non Rerum patrem sed deoꝵ gentilium
duce deo scabrosum intbizus iter per
trenaron aut echnam in terre uistera

Expanded text:
ultro omisimus. Sic et qui Macrobium ultro omisimus. Sic et qui Macrobium primoresque suos Soli genealogie concessere primatum. Quem multos habuisse parentes ipsi testantur poete, nunc illi Iovem patrem, nunc Yperionem nunc Vulcanum attribuentes. Qui autem terram rerum omnium productricem voluere, ut Theodontius dicit, inmixtam illi divinam mentem Demogorgonem nuncupavere. Quem profecto ego deorum gentilium omnium patrem principiumque existimo, cum neminem illi secundum poeticas fictiones patrem fuisse compererim: et cum Etheris non tantum patrem, sed avum extitisse legerim, et deorum aliorum plurium, ex quibus hi orti sunt, de quibus supra mentio facta est. Sic igitur omnibus circumspectis, aliis abscisis tanquam superfluis capitibus et in membra redactis, adinvenisse itineris principium rati, facientes Demogorgonem non rerum patrem sed deorum gentilium, duce deo scabrosum intrabimus iter per Tenaron aut Ethnam in terre viscera
Abbreviated transcription (Latin):
onem terram Rero otĩn ẽẽ cãm. Ei q ut
de aqua dicit tales auentem iesse dii.¬
uam existimantes crediderunt eius ope
ouinia fuisse produeta atq creata
Porro ut de reliquis taceannis ꝓ oete
qui thaletis opunonem feeuer sunt aque
elementium occeanum uocauere. Et
Rerum omnium hominum atq deoꝵ
dixere patrem, Et ab eodem genealogie
deoꝵ dedere principĩ Quod ⁊ nos fecisse
poteramus nisi inuenissemus secundũ
quosdam Occeanum filium fuisse celi
Et qui auaimenem et crispum uera
dixisse credidere/ eo ꝙ Iouem pro elemẽto
ignis et non nũꝙͣ ignis ⁊ aeris sepissiẽ
ponant poete et principatum deoꝵ dñi
tradidere Et suis genealogiis deor pͥmũ
omnium assumpsere. Quos sdeo in boe
secuti non sumus quia iouem mnine
etheris nũc celi mit saturm fuisse
filium legisse iuuenimus Qani uers
altinoo prescitisse fidem Celiũ seu celũ
uenealogie scie principem doluermt
Quod cum etheͤ genitum legissenius

Expanded text:
onem terram rerum omnium esse causam, eique, ut onem terram rerum omnium esse causam, eique, ut de aqua dicit Thales, mentem inesse divinam existimantes, crediderunt eius opere omnia fuisse producta atque creata. Porro ut de reliquis taceamus, poete qui Thaletis opinionem secuti sunt, aque elementum Occeanum vocavere et rerum omnium hominum atque deorum dixere patrem, et ab eodem genealogie deorum dedere principium. Quod et nos fecisse poteramus nisi invenissemus secundum quosdam Occeanum filium fuissi Celi. Et qui Anaximenem et Crisippum vera dixisse credidere eo quod Iovem pro elemento ignis et non nunquam ignis et aeris sepissime ponant poete, ei principatum deorum omnium tradidere et suis genealogiis deorum primum omnium ascripsere; quos ideo in hoc secuti non sumus, quia Iovem nunc Etheris nunc Celi nunc Saturni fuisse filium legisse meminimus. Qui vero Alcinoo prestitere fidem, Celium seu Celum genealogie sue principem voluere. Quod cum Ethere genitum legissemus
Abbreviated transcription (Latin):
dida fabricasse hine anoximienẽ alium
moriantaar illico ⁊ absqz eo nequeant
procrear. ¶ Lost hos crisippus affuit
niter pristos famosus homo qui rogatꝰ
ait ignem se Reꝵ oun conditorem crede
eo ꝙ absqz calore nil appareat posse gigni
mortale uel genitum eposse con sistere
Altinoũ autem croconiensem cũ ꝯuenis.¬
sem cet̾is celsioris aĩ hoĩem comperi Nrã
elementĩs transuolatis repente ĩtellectu
se mistuit astris inter q̃ que nou̾it nestio
s Reculit se arbitran solam limã ⁊ stel¬
las ⁊ omue celum Reru ommim
fuisse fabros O liberalis homo quẽ uni
tanto elemento cet̾i dederant hie oĩb
suꝑ celestiũ corporib deitatem largitꝰ
est ¶ Post hos ego mac̾biũ sumorẽ
oñn adorior, ille autẽ solo soli accribuit quod
dederat altinous toti celi ¶ Theodoncuis bo
ut arbitror nouus honio s taliũ ĩuestigator
precipuus neminem nominando Respõd
Retustissimorum archadum fuisse opii¬

Expanded text:
dida fabricasse. Hinc Anaximenem alium dida fabricasse. Hinc Anaximenem alium moriantur illico et absque eo nequeant procreari. Post hos Crisippus affuit inter priscos famosus homo, qui rogatus ait: Ignem se omnium conditorem credere, eo quod absque calore nil appareat posse gigni mortale, vel genitum posse consistere. Alcinoum autem Crotoniensem cum convenissem, ceteris celsioris animi hominem comperi. Nam elementis transvolatis repente intellectu se miscuit astris, inter que, que noverit nescio sed retulit se arbitrari solem, lunam et stellas et omne celum rerum omnium fuisse fabros. O liberalis homo, quam uni tantum elemento ceteri dederant, hic omnibus supercelestium corporibus deitatem largitus est. Post hos ego Macrobium iuniorem omnium adorior. Ille autem solo soli attribuit quod dederat Alcinous toti celo. Theodontius vero, ut arbitror, novus homo sed talium investigator precipuus neminem nominando respondit: Vetustissimorum Arcadum fuisse opini
Abbreviated transcription (Latin):
plrlosophantes ⁊ diu̾simode sencientes
existimo dum ostenderent priste Ruditati
post eos poete quos pͥmo theologisãtes
austotiles dicit ẜ suas credulitates esse
deos pͥmos quos ipi arbitrabant᷑ Rermi
pmas fuisse causas, ⁊ huie si plures ⁊ di¬
u̾simode opinantes fuere de necitate secu¬
tũ est ut ples ⁊ diu̾sos deos dur̾se herent
ad instar cerbeir triaipitem fec̾e boluam
Quinno in morestrũ longe pluriũ capitũ
describere conati sunt. Quoꝵ dũ antiquis¬
simũ simestigare thalecem milesium
obmum hui suo euo sapientissi ͫ hoĩem ⁊
celo astrisq familiarissimũ ⁊ quem ego
audierã mlta de deo uo ingerio magis
ꝙͣ fide fam dudum ex quisinisse hunc ego
Rogaui ut dic̾et quem Ratus sit deor fuisse
dĩnam here mentẽ omnã producentem
nec aliter ꝙͣ apud nos plantas humectet
Sic ex abisso scaturiginib emissis ĩ celũ
usq fr̃dera ⁊ ornatũ reliqͫ manu ma¬

Expanded text:
phylosophantes et diversimode sentientes phylosophantes et diversimode sentientes existimo, dum ostenderent prisce ruditati et post eos poete, quos primos theologizantes Aristotiles dicit, secundum suas credulitates eos esse deos primos quos ipsi arbitrabantur rerum primas fuisse causas. Et hinc, si plures et diversimode opinantes fuere, de necessitate secutum est ut plures et diversos deos diverse haberent ad instar Cerberi tricipitem hanc fecere beluam, quin imo in monstrum longe plurium capitum describere conati sunt; quorum dum antiquissimum investigarem Taletem Milesium obvium habui, suo evo sapientissimum hominem et celo astrisque familiarissimum et quem ego audieram multa de vero Deo ingenio magis quam fide iam dudum exquisivisse Hunc ego rogavi ut diceret quem ratus sit deorum fuissdivinam habere mentem, omnia producentem nec aliter quam apud nos plantas humectet, sic ex abisso scaturiginibus emissis in celum usque sydera et ornatum reliquum manu ma
Abbreviated transcription (Latin):
sũpturus iter Ratus sũ ꝓ¬
spectandu fore solert̾ quo ex litore tĩbe
proresia soluenda sint ut reccius secũdo
spiranteuento eo denehar quo cuꝑit aĩmꝰ
Quod quide tunc cõperisse Reor dũ eũ com¬
perero quem sibi pͥmũ deũ finxisse p̾ores
ut ab eo ũcio ꝓpaginis supto debito pos¬
sum ordine in posteritate ꝓcede Conuenam
igitur mecum om̃es aĩ uires ⁊ esublimi
mẽtis specla oem fere orbis intuebar am¬
ces sua deum uirum esse quem nemo uidͭ
unꝙͣ ⁊ hunc ueꝵ esse prin cipio fine q ca¬
rentem potentem onna Rermut patrẽ
atq creatorem tam patenciũ ꝙͣ non pa¬
tenciũ nobis Cd cum optime crederem
⁊ ab ip̃is pu̾ilibus ãnis credidim semper
cepi mente Rerolu̾e ueteꝵ ꝙͣ pluriũ circa
hunc uarias atq dui̾sas opiniones uifũ¬
qz michi est hoc ide fere cocde ipõs gentiles
s eos decipi dũ creature creatoris atcribilũt
dignitatẽ nec om̃es uni s di̾si diu̾sis
conant᷑ impende Cui errori cam ĩcielisse

Expanded text:
sumpturus iter, ratus sum prospectandum fore solerter quo ex litore cimbe proresia solvenda sint, ut rectius, secundo spirante vento, eo devehar quo cupit animus. Quod quidem tunc comperisse reor dum eum comperero quem sibi primum deum finxere priores, ut, ab eo initio propaginis sumpto debito, possim ordine in posteritatem procedere. Convenerant igitur mecum omnes animi vires et e sublimi mentis speculo omnem fere orbis intuebar amtes sua deum unicum esse quem nemo vidit unquam et hunc verum esse principio fineque carentem, potentem omnia, rerum patrem atque creatorem tam patentium quam non patentium nobis. Quod cum optime crederem et ab ipsis puerilibus annis crediderim, semper cepi mente revolvere veterum quam plurium circa hunc varias atque diversas opiniones. Visumque michi est hoc idem fere ipsos credere gentiles, sed eos decipi dum creature creatoris attribuunt dignitatem nec omnes uni sed diversi diversis conantur impendere. Cui errori causam intulisse
Abbreviated transcription (Latin):
profundissimos sensus penetrare Et
secundo quia sequentib credendimi est¬
⁊ ain si oĩa que ad expõem huiꝰ fable possẽt
uolo Et ut Redeam ab obmissa hñc pana
seu ꝙ in ꝓcessu end cũ demogorgone arbi¬
trarent crechades ut theodoncio uisum est
sen ꝙ illo neglecto ĩ istũ totos uterent aios
sacrie et horrendis ut puͣ hnano mno natoꝵ
illi liranter sangnie precipue coln̾e eum qz
nire pana a pan qͦd totũ lacine sonat uole¬
tes ob hoc ꝙ onna q̃ciq sint in nature
grenno ꝯeludant᷑ ⁊ sie pp̃a totũ sit Inmores
inde eo ꝙ ĩnouata placeant pana liceum
uocaumt delii dempto panremoiẽ liceu tin

Expanded text:
profundissimos sensus penetrare. profundissimos sensus penetrare. Secundo quia sequentibus cedendum est. Nam si omnia que ad expositionem huius fabule possent Et ut redeam ad omissa, hunc Pana, seu quod in processu eundem cum Demogorgone arbitrarentur Arcades, ut Theodontio visum est, seu quod illo neglecto in istum totos verterent animos, sacris etiam horrendis, ut puta humano, imo natorum illi litantes sanguine, precipue coluere, eumque dixere Pana a pan, quod totum latine sonat, volentes ob hoc quod omnia quecunque sint in nature gremio concludantur, et sic ipsa totum sit. Iuniores inde, eo quod innovata placent, Pana Liceum vocaverunt. Alii adempto Panis nomine Liceum tan
Abbreviated transcription (Latin):
ad armoniam celestem designda illi
apposn̾e qͦd illi ccͣ inferiora sic hysptõũ
corpus ⁊ yrsutũ t̾re suꝑficiẽ moneiũ
⁊ scopuloꝵ gilbosam ⁊ siluaꝵ u̾gultoꝵ
⁊ graminũ tectã intelligo hi uero
sensere aliter solem scilz ꝑ haue yma¬
ginem designari quem Rep patrem
dium̃ q credide quos int̾fuit macrobius
et sic eiis coruna uolunt lumne Renastẽ¬
tis iudieitin
Per pur pureã faciẽ
aeris mane seroq Rnbescentis aspectũ
per prolixam barbam ipñis solis ĩ t̾rã
usq radios descendontes ꝑ maculosã
pellem celi ornatũ a solis luce deruuãtẽ
ꝑ batulũ seu uirgam Reꝵ potenciam
atqr modamen per fistulam celi armo¬
mam a motu solis cognitã rcͣ ꝓut sup̃
¶redo Rex magnifice uideas ꝙ sũmo¬
tenus exponendo transeam qͦs dupplici
de causa facio pomo quidẽ qr confido qm̃i
tibi nobile sit ingeniũ quo possis ꝙͣtũ¬
cũq ꝑuis datis indiciis in quostimq

Expanded text:
ad armoniam celestem designandam illi ad armoniam celestem designandam illi apposuere. Quod illi circa inferiora sit hispidum corpus et hyrsutum, terre superficiem montium et scopulorum gibbosam et silvarum virgultorum et graminum tectam intelligo. Alii vero sensere aliter. Solem scilicet per hanc ymaginem designari, quem rerum patrem dominumque credidere, quos inter fuit Macrobius. Et sic eius cornua volunt lune renascentis indicium, per purpuream faciem aeris mane seroque rubescentis aspectum, per prolixam barbam ipsius solis in terram usque radios descendentes, per maculosam pellem celi ornatum a solis luce derivantem, per baculum seu virgam rerum potentiam atque moderamen, per fistulam celi armoniam a motu solis cognitam etc. prout supra. Credo, rex magnifice, videas quam summotenus exponendo transeam, quod duplici de causa facio. Primo quidem quia confido, quoniam tibi nobile sit ingenium, quo possis quantumcunque parvis datis iudiciis, in quoscunque
Abbreviated transcription (Latin):
puta sentientes per cormia in celũ ten¬
denͣ suꝑcelestiũ corpoꝵ demõcõnem quã
duppliei mo ꝑcipimꝰ arte scil qua dis¬
cursus sỹderum fumestigãtes cognostimꝰ
⁊ sensu quo eoꝵ in nos infusiones sen¬
timus per ignitam aut̾ eius faciem
ignis elemencum cui annexũ aerem
uolue̾ sumend reoꝵ gnos sie sietos
Ionem dix̾e nõmil ¶ ꝑ barbam aut
ꝑ quã uirilitas demonstratur uirtutẽ
acciuam hoꝵ duoꝵ elementoꝵ sic m̃c¬
toꝵ intelligi uoluisse existimo ⁊ cors
opus in t̾ram ⁊ aquami dũ demissam
illam in pectus ⁊ ad parces inferiores traxe
Eum autem maculosa pelle teccum desẽpse
ut per illain oste nderet᷑ oecaue spe mirallis
pulcritudo crebro stellaꝵ fulgore depicca
a qua quidem spera sic̃ pallio Regitur ho
sic omia ad nͨam r̾eꝵ spͤtancia ꝯtegunt᷑
Per uirgai aut̾ nat᷑e regimen in telli¬
gend Reor que oĩa ⁊ potissime Racõne
carenͣ Regunt᷑ ⁊ in dec̾iatum finem ĩ
suis operib eciam deducunt᷑ fisculam

Expanded text:
es per cornua in celum tendentia supercelestium corporum demonstrationem, quam duplici modo percipimus arte scilicet, qua discursus syderum investigantes cognoscimus et sensu quo eorum in nos confusiones sentimus. Per ignitam autem eius faciem ignis elementum, cui annexum aerem voluere, summendum reor, quos sic iunctos Iovem dixere non nulli. Per barbam autem, per quam virilitas demonstratur, virtutem activam horum duorum elementorum sic iunctorum intelligi voluisse existimo, et eorum opus in terram et aquam, dum demissam illam in pectus et ad partes inferiores traxere. Eum autem maculosa pelle tectum descripsere, ut per illam ostenderetur octave spere mirabilis pulchritudo crebro stellarum fulgore depicta, a qua quidem spera, sicuti pallio tegitur homo sic omnia ad naturam rerum spectantia conteguntur. Per virgam autem nature regimen intelligendum reor, quo omnia et potissime ratione carentia reguntur, et in determinatum finem in suis operibus etiam deducuntur. Fistulam vero
Abbreviated transcription (Latin):
muta̾nem homi in lupos q̃ in archadia
contingebat qͦd nͥ dĩna oꝑante birtute
si non posse arbitrabant̃ hinc precerea
bidet᷑ mac̾biũ sũpsisse pana non Ionem
si solem esse eo ꝙ sol om̃is morͣlis uite sit
pater es qz furgente consueuint hupi di¬
missis in sidns adu̾sus greges in siluas
abire Et sie ob istud beneficiũ eñ dixe liceũ¬
quinta filiabus demo gorgons
lotho la thesis ⁊ atropos ut sup̃¬
ubi de litigio filie fuere demogor¬
goins Cicero aut̾ has parcas
docat ubi de natuns deoꝵ scribit et filias
herebi noccis q fuisse dicit ueꝵ ego Ideo the¬
odoncio pocius adhero q̃ illas cum Reꝵ n᷑a

Expanded text:
mutationem hominum in lupos, que in Arcadia contingebat, quod nisi divina operante virtute fieri non posse arbitrabantur. Hinc propterea videtur Macrobium sumpsisse Pana non Iovem, sed solem esse, eo quod sol omnis mortalis vite sit pater, eoque surgente consueverint lupi dimissis insidiis adversus greges in silvas abire, et sic ob istud beneficium eum dixere Liceuu filiabus Demogorgonis. Cloto, Lachesis et Atropos, ut suprubi de Litigio, filie fuere Demogorgonis. Cicero autem has Parcas vocat, ubi De naturis deorum scribit, et filias Herebi Noctisque fuisse dicit. Verum ego ideo Theodontio potius adhereo, qui illas cum rerum na
Abbreviated transcription (Latin):
ab a. qd est sine ⁊ tͦpos qͦd est ꝯn̾sio absq cõ¬
u̾sione int̾pretatur eo ꝙ om̃e natũ enefrigio
qͦd ĩ t̾minũ ibi presignatũ uenisse crgnon̾it
demergat in mortem a qͣ nlla Retro nat᷑ali¬
opere comisio est ¶ Apuleis uero medauidñ

Expanded text:
sine, et tropos, quod est conversio, absque conversione interpretatur, eo quod omne natum evestigio, quod in terminum sibi presignatum venisse cognoverit, demergat in mortem, a qua nulla retro naturaliopere conversio est. Apuleius vero Medaurensis
Abbreviated transcription (Latin):
tant uario facres distineta metallo Secla c̾ta
locis illie glomerant᷑ aena hic ferrata Rigẽt
illie argentea cansẽt Exunia Regione do
mus rcͫ hec ille ¶ Ex quib rcor serenis¬
sune ⁊ egum põssis adu̾tere ꝙͣ suaui stilo ꝙ̃q
acturãta atq explicita orone qd et̾nitas
et que intra et̾nitatẽ ꝯtineant᷑ poeta dest̾¬
bat. Qui ut eius ostendat onm temporũ
ditatem incognitam atq ꝓcul stantem
et nedum mortalib s uix adeũdam dns
i. bcĩs creaturis q̃ in cõspeccu dei sunt. Cã¬
qr demũ dicit tempora suppeditantẽ atq
Reuocantẽ ut aꝑpeat intraeam onnie
tempus mmierum sũpsisse ac sumere et
suiptur dẽ ⁊ ultimo in finẽ deuenire suũ
norantẽ ut ex hͦ accu ꝓcipiamꝰ temporis
eeularem lapsum nã semꝑ auni umiꝰ
funs pͥuerpiũ est sequentis. Et sie ent du¬
rante tempore, Quo exemplo ssus est
subsequentꝭ aut hoc fi̾ tacite dicit eoꝙ nõ
adutentib nobis paulatim labat᷑ tempus

Expanded text:
tant vario facies distincta metallo saecula certa locis : illic glomerantur acna, hic ferrata rigent, illic amus etc. Hec ille; ex quibus reor, serenissime regum, possis advertere quam suavi stilo quamque accurata atque explicita oratione quid Eternitas et que intra Eternitatem contineantur poeta describat. Qui ut eius ostendat omnium temporum ii profunditatem incognitam atque procul stantem, et nedum mortalibus, sed vix adeundam diis, id est beatis creaturis que in conspectu dei sunt; eamque demum dicit tempora suppeditantem atque revocantem, ut appareat intra eam omne tempus initium sumpsisse ac sumere et sumpturum esse, et ultimo in finem devenire suum. vorantem, ut ex hoc actu percipiamus temporis circularem lapsum. Nam semper anni unius finis principium est sequentis, et sic erit durante tempore. Quo exemplo usus est, Subsequenter autem hoc fieri tacite dicit eo quod non advertentibus nobis paulatim labatur tempus.
Abbreviated transcription (Latin):
tineatur a nillo Cut̃o enini de illa sẽpsit
claudius claudianus bbi heroico carninie
stiliconis landes extulit libet inẜẽ dicit n
Immensispelunta eui q̃ tempora baste. supe¬
ditat Reuocat q sinu compleccit᷑ antium
smma . placido cõsiuuit nuĩe ẜpens ꝑpe¬
tuum uiret squanus tandemq reducto. Ore
uorat tacito relegẽr̾ exordia lapsu ue stibuli cu¬
stos uultu lõgena decoro añ fores na sedet
eũccis qz uolantes, dependent membris aĩe
mãsura uen̾dus sc̃bit iura senex mĩos qͥ
dundit astris ⁊ c̾sus scabilesqz moras quib
omĩa biuñt ac peñt fyois cũ legib ĩ recẽset rcͣ¬

Expanded text:
tineatur a nullo. Quid enim de ea scripserit tineatur a nullo. Quid enim de ea scripserit Claudius Claudianus, ubi heroico carmine Stilliconis laudes extulit, libet inserere. Dicit enim Immensi spelunca evi, que tempora vasto Suppeditat revocatque sinu; complectitur antrum mnia quo placido consumit numine serpens Perpetuumqueviret squamis, caudamque reducto Ore vorat tacito, relegens exordia lapsu. Vestibuli custos vultu longeva decoro, Ante fores natura sedet cunctisque volantes Dependent membris anime; mansura verendus Scribit iura senex, numeros qui dividit astris, Et cursus stabilesque moras quibus omnia vivunt Ac pereunt fixis cum legibus.