comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siquid est quod restat. Sunt gemine somni portae: pro somniorum.
Est autem in hoc loco homerum sequutus. hoc tamen differt quod ille ꝑ
autem intelligi falsa esse omnia quae dixit. phisiologia uero hoc habet.
Ser portam corneam oculi significantur qui et cornei. sunt coloris et
duriores sunt caeteris membris nam frigus non sentiunt sicut et cicero
dicit in libris de deor natura. ꝑ eburneam uero portam os significat᷑
a dentibus. et scimus quia quae loquimur falsa esse possunt.ea uera q̃
uidemus sine dubio uera sunt: ideo aeneas ꝑ eburneam emittitur portam.
Est et alter sensus somnioꝵ nouimus cum cornu pingi: et qui de somnis
scripserunt dicunt ea quae secundum fortunam et ꝑsonae possibilitatem
uidentur habere effectum: et haec uicina sunt cornu unde cornea uera
fingitur porta: ea uero quae super fortunam sunt et habent nimium

Expanded text:
si quid est quod restat" . Ad v. 893 Sunt geminae somni portae pro somniorum. si quid est quod restat" . Ad v. 893 Sunt geminae somni portae pro somniorum. est autem in hoc loco Homerum secutus, hoc tantum differt, quod ille per autem intellegi falsa esse omnia quae dixit. physiologia vero hoc habet: per portam corneam oculi significantur, qui et cornei sunt coloris et duriores ceteris membris: nam frigus non sentiunt, sicut et Cicero dicit in libris de deorum natura. per eburneam vero portam os significatur a dentibus. et scimus quia quae loquimur falsa esse possunt, ea vero quae videmus sine dubio vera sunt. ideo Aeneas per eburneam emittitur portam. est et alter sensus: Somnum novimus cum cornu pingi. et qui de somniis scripserunt dicunt ea quae secundum fortunam et personae possibilitatem videntur habere effectum. et haec vicina sunt cornu: unde cornea vera fingitur porta. ea vero quae supra fortunam sunt et habent nimium
Abbreviated transcription (Latin):
teriti esse potest et futuri. foderet et calcaribus armos: speties pro gener
equi armos pro equo posuit. non enim possunt armi calcaribus fodi.s.
fata aspera rumpas: posse aliqua ratione fata disrumpi ꝑ transitum do
cet. Tu marcellus eris: talis qualis est marcellus. purpureos flores: ut
saepe dirimus propter sanguinis similitudinem: qui aut anima est aut
animae sedes. nepotis: posteri non enim reuera nepos fuit.⁊ inani
munere: Secundum epicureos non profuturo. ⁊ Sic: ita noscentes. u ae
ris campis: conlisionem fecit. loquutus autem est secundum eos qui pu¬
tant elysium lunarem esse circulum. incenditq animum: Nam su.¬
pra ait et dubitamus ad huc uirtutem extendere factis. Exin: dein¬
de confert autem in compendium narrationis prolixitatem. sic teren¬
tuis propter longum actum ait intus despondebitur intus transiget᷑

Expanded text:
teriti esse et futuri. Ad v. 881 Foderet calcaribus armos species pro genere: teriti esse et futuri. Ad v. 881 Foderet calcaribus armos species pro genere: equi 'armos' pro equo posuit; non enim possunt armi calcaribus fodi. Ad v. 882 Fata aspera rumpas posse aliqua ratione fata disrumpi per transitum docet. Ad v. 883 Tu marcellus eris talis, qualis est Marcellus. Ad v. 884 Purpureos flores ut saepe diximus, propter sanguinis similitudinem, quia aut anima est, aut animae sedes. nepotis posteri: non enim re vera nepos fuit. Ad v. 885 Inani munere secundum Epicureos, non profuturo. Ad v. 886 Sic ista noscentes. Ad v. 887 Aeris in campis conlisionem fecit. locutus autem est secundum eos, qui putant Elysium lunarem esse circulum. Ad v. 889 Incenditque animum nam supra ait "et dubitamus adhuc virtutem extendere factis?" Ad v. 890 Exin deinde. confert autem in conpendium narrationis prolixitatem: sic Terentius propter longum actum ait "intus despondebitur, intus transigetur,
Abbreviated transcription (Latin):
tunae. Nam silla sex milia habuit. Igitur cum in genti pompa adlatus et in
campo martio est sepultus. Ergo modo in augusti adulationem quasi epitaph¬
on ei dicit. Et constat hunc librum tanta pronuntiatione augusto et octa¬
uiae esse recitatũ ut fletu nimio imperaret silentium: nisi uirgilius finem ẽẽ
dicisset: qui pro hoc aere graui donatus est: idest massis: nam sic et liuius ar¬
futurae: ex contrario alibi incipe parue puer risu cognoscere matrem s uirũ:
ter aedilitatem Instar: similitudo et est nomen quod non recipit prepo.¬
sitionem: adistar enim non dicimus quod probus declinat. ostendent:
inuidistis et glorie romanae et uestris muneribus nam felicitates uestra st̃
auos: erigit generis antiquitatem et rhetorice spem laudat in puero quia
facta nom inuenit: est aũt ciceronis indialogo fannio: causa difficilis lau¬
dare puerũ: non enim res laudanda sed spes est. nec romula quõdã.

Expanded text:
tunae; nam Sulla sex milia habuit. igitur cum ingenti pompa adlatus et in tunae; nam Sulla sex milia habuit. igitur cum ingenti pompa adlatus et in campo Martio est sepultus. ergo modo in Augusti adulationem quasi epitaphion ei dicit. et constat hunc librum tanta pronuntiatione Augusto et Octaviae esse recitatum, ut fletu nimio imperarent silentium, nisi Vergilius finem esse dixisset. qui pro hoc aere gravi donatus est, id est massis: nam sic et Livius arfuturae. ex contrario alibi "incipe parve puer risu cognoscere matrem" . Ad v. ter aedilitatem. instar similitudo. et est nomen, quod non recipit praepositionem: 'ad instar' enim non dicimus. quod Probus declarat. Ad v. 869 Oinvidistis et gloriae Romanae et vestris muneribus: nam †felicitas vestra sunt avos erigit generis antiquitatem. et rhetorice spem laudat in puero, quia facta non invenit. est autem Ciceronis in dialogo Fannio "causa difficilis laudare puerum: non enim res laudanda, sed spes est" . nec romula quondam
Abbreviated transcription (Latin):
lus fecerat: secunda marti: quod cossus fecit: tertia quirino quod fecit mar¬
cellus. quirinus autem est mars qui preest paci et intra ciuitatem colit᷑.
Nam belli mars extra ciuitatem templum habuit: ergo autem suspendet
patri idest ioui: aut suspendet patri quirino. Uane de hoc loco tractant
cõmentatores numae legis immemores cuius facit mentionem et luuus.:
Egregium forma iuuenem et fulgentibus armis: tria sunt secundum car¬
minuim pulchritudo aetas uirtus: significat autem marcellum filium
octauiae sororis augusti: quem sibi augustus adoptauit. hic xui anno in¬
cidit ualitudinem et periit xuiii inbaiano: et cum aedilitatem gereret
huius mortem uehementer ciuitas doluit. nam et adfabilis fuit et augu¬
sti filius. Ad funeris hiuus honorem augustus. de. lestos intra ciuitatem
uissit: hoc enim apud maiores gloriosum fuerat et dabatur pro qualitate for¬

Expanded text:
lus fecerat; secunda Marti, quod Cossus fecit; tertia Quirino, quod fecit Marlus fecerat; secunda Marti, quod Cossus fecit; tertia Quirino, quod fecit Marcellus. Quirinus autem est Mars, qui praeest paci et intra civitatem colitur, nam belli Mars extra civitatem templum habuit. Ergo aut ‘suspendet patri’, id est Iovi; aut ‘suspendet patri Quirino’. Varie de hoc loco tractant commentatores, Numae legis inmemores, cuius facit meAd v. 861 Egregium forma ivvenem et fulgentibus armis tria sunt secundum Carminium: pulchritudo, aetas, virtus. significat autem Marcellum, filium Octaviae, sororis Augusti, quem sibi Augustus adoptavit. hic sexto decimo anno incidit in valetudinem et periit octavo decimo in Baiano, cum aedilitatem gereret. huius mortem vehementer civitas doluit: nam et adfabilis fuit et Augusti filius. ad funeris huius honorem Augustus sescentos lectos intra civitatem ire iussit: hoc enim apud maiores gloriosum fuerat et dabatur pro qualitate for
Abbreviated transcription (Latin):
dixit spirantia:et ꝑ aes corinthios incicat ꝑ marmor parios: ꝑ actionẽ
causart athenienses: ꝑ astronomiam egyptios et caldeos. ⁊ pacis morem:
leges pacis.. Spoliis marcellus opimis: hic gallos et poenos equestri cer¬
tamine superauit: uiridoma etiam galloꝵ ducẽ manu propria interemit
et opima retulit spolia qui dux detraherat duci: sicut cossos larti tolunnio.
Supereminet omnes: uirtutis scilicet genere:: Rem romanam: statum rei. p.
s Turbante tumultu: ideo tumultu quia res in italia geritur: o: Sistet: confir¬
mabit corroborabit. ⁊ tertiaq arma patri suspendet capta quirino: et ter¬
tia opima spolia suspendet patri idest ioui. capta quirino qualia et quirinꝰ
coeperat: idest romolus de acrone rege cenensium et ea ioui suspenderat: pos¬
sumus et quod est melius secundum numae legem: hunc locum accipere ꝗ¬
precepit prima opima spolia ioui feretrio debere suspendi: quod iam romu¬

Expanded text:
dixit ‘spirantia’. Et per aes Corinthios indicat, per marmor Parios, per actionem dixit ‘spirantia’. Et per aes Corinthios indicat, per marmor Parios, per actionem causarum Athenienses, per astronomiam Aegyptios et Chaldaeos. PACIS MOREM leges pacis. SPOLIIS MARCELLVS OPIMIS hic Gallos et Poenos equestri certamine superavit. Viridomarum etiam, Gallorum ducem, manu propria interemit et opima retulit spolia, quae dux detraxerat duci, sicut Cossus Larti Tolumnio. SVPEREMINET OMNES virtutis genere. REicae. turbante tumultu ideo 'tumultu', quia res in Italia adversus Gallos geritur. Ad v. 858 Sistet confirmabit, corroborabit. Ad v. 859 Tertiaque arma patri suspendet capta quirino et tertia opima spolia suspendet patri, id est Iovi, 'capta Quirino', qualia et Quirinus ceperat, id est Romulus, de Acrone, rege Caeninensium, et ea Iovi Feretrio suspenderat. possumus et, quod est melius, secundum legem praecepit prima opima spolia Iovi Feretrio debere suspendi, quod iam Romu
Abbreviated transcription (Latin):
leret euocatus propter uirtutem meruit dictaturam: serranus autem
a serendo dictus est. Quo fessum rapitis fabii: cur me o fabii fessum ad
uestram trahitis narrationem: aut certe fessum tristem: ut confessus ual¬
runt qui cum conuirati cum seruis et clientibus suis contra uenientes
dimicarent insidiis apud cremeram. fluuium interempti sunt: unus
tantum suꝑfuit fabius maximus qui propter teneram ad huc pueritiã
inciuitate remanserat. hic postea cum hannibalis impetũ ferre nõ posset
mora eum elusit: et ad campaniam traxit: ubi delitiis uirtus eius ob¬
torpuit. Ille est de quo ait ennius unus qui nobis cunctando restituit
rem. Sciens enim uirgilius quasi pro exemplo hunc uersum posuit.
Excudent alii cudendo efficient: et est rhetoricus locus. ⁊ Spirantia: ani¬
mata: horatius et molles imitabit᷑ aere apillos. uiuos uultus: hoc est qđ

Expanded text:
leret, evocatus propter virtutem meruit dictaturam. Serranus autem leret, evocatus propter virtutem meruit dictaturam. Serranus autem a serendo dictus est. QVO FESSVM RAPITIS FABII cur me, o Fabii, fessum ad vestram trahitis narrationem? Aut certe ‘fessum’ tristem, ut «ter fessus vale una familia. Qui cum coniurati cum servis et clientibus suis contra Veientes dimicarent, insidiis apud Cremeram fluvium interempti sunt. Vnus tantum superfuit, Fabius Maximus, qui propter teneram adhuc pueritiam in civitate remanserat. Hic postea cum Hannibalis impetum ferre non posset, mora eum elusit et ad Campaniam traxit, ubi deliciis eius virtus obtorpuit. ‘Ille’ est de quo ait Ennius «unus qui nobis cunctando restituit rem». Sciens enim Vergilius quasi pro exemplo hunc versum posuit. EXCVDENT ALII cudendo efficient: et est rhetoricus locus. SPIRANTIA animata. Horatius «et molles imitabitur aere capillos». VIVOS VVLTVS hoc est quod
Abbreviated transcription (Latin):
dare non poterat.: te cosse relinquat: cossus tribunus militaris fuit hic las
nominatuus hic lars huius lartis. ⁊ grachi genus: grachos seditiosos con-¬
stat fuisse nobiles tantum genere: nanq ꝑ corneliam nepotes scipionis afri
cani fuerunt: unde iuuenalis ad eam tolle tuumq precor hannibalem
ergo scipiones dicit per gracchi genus. duo autem fuerunt maior affrica¬
nus: emilianus minor qui obsidione carthaginis ab italia reuocauit han¬
nibalem. Scipiadas: hi gemini frarres fuerunt qui cum fortissime di-¬
micarent inhispania apud carthaginem nouam que spartaria dicitur
insidiis interempti sunt. ⁊ oladem libyae: scipiones. s fabritium: pauꝑta¬
te gloriosum hic est qui respondit legatis sannitum aurum sibi offerentibꝰ
romanos non aurum habere uelle: sed aurum habentibus imperare.
Serrane serentem: Actilius quidam senator fuit qui cum agrum suum co¬

Expanded text:
dare non poterat. te cosse relinquat Cossus tribunus militaris consulari potdare non poterat. te cosse relinquat Cossus tribunus militaris consulari potnominativus 'hic Lars, huius Lartis'. Ad v. 842 Quis gracchi genus Gracchos seditiosos constat fuisse, nobiles tamen genere: namque cani fuerunt, unde Iuvenalis ad eam «tolle tuum precor Hannibalem». Ergo Scipiones dicit per ‘Gracchi genus’. Duo autem fuerunt: maior Africanus, Aemilianus minor, qui obsidione Carthaginis ab Italia revocavit Hannibalem. SCIPIADAS hi gemini fratres fuerunt. Qui cum fortissime dimicarent in Hispania apud Carthaginem Novam, quae Spartaria dicitur, insidiis interempti sunt. CLADEM LIBYAE Scipiones. FABRICIVM paupertate gloriosum. Hic est qui respondit legatis Samnitum aurum sibi offerentibus Romanos non aurum habere velle, sed aurum habentibus imperare. SERRANE SERENTEM Atilius quidam senator fuit, qui cum agrum suum co
Abbreviated transcription (Latin):
in affrica: mortuo caesare ab augusto contra cassium etbrutum in philippi¬
cis ciuitate thessaliae: contra. H. antonium: in perusia tuscie ciuitate aduer¬
tuq prior tu parce: caesari dicit quem dementem circa pompeianos legimus.
cui uult tunc hoc esse mandatum.⁊ ille triumphata capitolia ad alta co¬
pyrrum enim quem eacidem dicit curius et fabrituis uicerunt ferentem ta¬
rentinis auxilium. hic postea fugit ingraeciam et illic est occisus intemplo.
argos uero et micenas alii uicerunt. ultus auos: aut hic distinguendum ut
sit troiae minerue protroiane: principale pro deruatiuo: aut certe auos
troiae non quos troia habuit: sed quia de troia fuerunt idest auos troranoꝵ
templa temerata mineruae ꝑ stuprum cassandrae. n magne cato: censor¬
um dicit qui scripsit historias multa ẽt bella confecit. nam uticensem presen¬
te augusto contra quem pater eius et dimicauit et anticatones scripsit lau-¬

Expanded text:
in Africa; mortuo Caesare ab Augusto contra Cassium et Brutum in Philippiin Africa; mortuo Caesare ab Augusto contra Cassium et Brutum in Philippis, civitate Thessaliae, contra e prior tu parce Caesari dicit, quem clementem circa Pompeianos legimus: cui vult tunc ab Anchise hoc esse mandatum. Ad v. 836 Ille trivmphata capitolia ad alta coPyrrhum enim, quem Aeaciden dicit, Curius et Fabricius vicerunt ferentem Tarentinis auxilium. hic postea fugit in Graeciam et illic est occisus in templo. Argos vero et Mycenas alii vicerunt. Ad v. 840 Vltus avos aut hic distinguendum, ut sit 'Troiae Minervae' pro Troianae, principale pro derivativo: aut certe 'avos Troiae', non quos Troia habuit avos, sed qui de Troia fuerunt, id est avos Troianorum. templa temerata minervae per stuprum Cassandrae. Ad v. 841 Magne cato Censorium dicit, qui scripsit historias, multa etiam bella confecit: nam Uticensem praesente Augusto, contra quem pater eius Caesar et dimicavit et Anticatones scripsit, lau
Abbreviated transcription (Latin):
te premuntur: bene adlusit nam concordiã inhumilitate tenuerunt cum
nobilitate inbella uenerunt. aggeribus socer alpinis: amunim̃tis alpium
hoc enim italie murorum exhibent uicem: socer uero quia pompeius habuit
iuliam filiam caesaris: quae in partu periit. Unde ẽt isti facile inter se dimi¬
care potuerunt.÷. arce menoeci: deliguria ubi est portus menoeci herculis
dictus autem menoecus uel quod pulsis omnibus illic solus habitauit: uel qđ
in eius templo nunꝗͣ aliquis deor simul colitur: sicut in iouis minerua et uino
inueneris cupido. Fois: orientis enim auxiliis usus est. Ascuscite bella:
mire dictum ab ipsis enim quasi consuetudinem fecit populus romanus bel¬
loꝵ cuulium septies enim gesta sunt. ter a caesare contra pompeium inthesal¬
lia: contra eius filium magnum in hispania. Item contra uibam et catonem

Expanded text:
CTE PREMVNTVR bene adlusit; nam concordiam in humilitate tenuerunt, cum CTE PREMVNTVR bene adlusit; nam concordiam in humilitate tenuerunt, cum nobilitate vero in bella venerunt. AGGERIBVS SOCER ALPINIS a munimentis Alpium; haec enim Italiae murorum exhibent vicem. ‘Socer’ vero, quia Pompeius habuit Iuliam, filiam Caesaris, quae in partu periit. Vnde etiam isti facile inter se dimicare potuerunt. ATQVE ARCE MONOECI de Liguria, ubi est portus Monoeci Herculis. Dictus autem Monoecus vel quod pulsis omnibus illic solus habitavit, vel quod in eius templo numquam aliquis deorum simul colitur, sicut in Iovis Minerva et Iuno, in Veneris Cupido. ADVERSIS INSTRVCTVS EOIS orientis enim auxiliis usus est. ADSVESCITE BELLA mire dictum; ab ipsis enim quasi consuetudinem fecit populus Romanus bellorum civilium. Septies enim gesta sunt: ter a Caesare, contra Pompeium in Thessalia, contra eius filium Magnum in Hispania, item contra Iubam et Catonem
Abbreviated transcription (Latin):
ter bello gallico: alter samnico uouit pro re.p cum terra et mari uniuersũ
bello uellent exercitum prodere.. drusosq procul et hi duo fuerunt hon
prior uicit hasdrubalem: alter est filius liuie uxoris augusti: ⁊ Seuumq
ferri genere: nam securim non animaduerterit infilium. s referentem si¬
gna camillum: brenno duce galli apud aliam fluuium deletis legionibus
euerterunt urbem romam: absq capitolio proquo inmensam pecuniam
acceperunt: tunc camillus absens dictator est factus cum esset apud ardeã
inerilio propter ueienta: nam predam non aequo iure diuisam. et gallos
iam abeuntes sequutus est: quibus interemptis aurum omne recepit et si¬
gna: quod cum illic appendisset ciuitati nomen dedit: nam pisaurum
dicitur quod illic pensatum est. Post hoc tantum factum rediit in eriliũ
unde rogatus reuersus est. fugere: ab eo quod est fulgo fulgis.dum no¬

Expanded text:
ter se bello Gallico, alter Samnitico vovit pro republica, cum Terra et Manes universum ter se bello Gallico, alter Samnitico vovit pro republica, cum Terra et Manes universum bello vellent exercitum perdere. DRVSOSQVE PROCVL et hi duo fuerunt. Horum prior vicit Hasdrubalem, alter est filius Liviferri genere: nam securi non animadvertit in filium. Ad v. 825 Referentem signa camillum Brenno duce Galli apud Alliam fluvium deletis legionibus everterunt urbem Romam absque Capitolio, pro quo inmensam pecuniam accepein exilio propter Veientanam praedam non aequo iure divisam et Gallos iam abeuntes secutus est: quibus interemptis aurum omne recepit et signa. Quod cum illic appendisset, civitati nomen dedit; nam Pisaurum dicitur, quod illic aurum pensatum est. Post hoc tamen factum rediit in exilium, unde rogatus reversus est. FVLGERE ab eo quod est ‘fulgo fulgis’. DVM NO
Abbreviated transcription (Latin):
pater lucretie qui et tarquinus dicebat᷑ aliquod solum est urbe depulsus
et meius lecum subrogatus est ualerius publicola: quo mortuo item alter
est factus et alter similiter. quod cernens tediosum esse uirgiluis: brutum
solum posuit qui annum solus impleuit. Sed bruti filii amici erant filus
tarquinii: cum quibus eum uissent consilium ut eos ꝑnoctem intromuterent
proditi sunt a seruo uinditio et a parre interempti. Ideo ergo ultoris scilicet
libertatis publice: et lucretie pudoris. ⁊ seuasqꝙ secures: que seuierunt euam
contra liberos. pulchra prolibertate: ingenti arte loquit᷑ consideratione
ꝑsonarum factum enim laudat dicens pulchra prolibertate ꝑsonam uitupe¬
rat. .. utcũq ferent ea fata minores: etiam si lauderis a posteris: non enim¬
extorquere debet naturae uim amor patriae. Quin decios: quinimmo
decios respice. hii duo fuerunt qui mures dicti sunt pater et filius: hor al¬

Expanded text:
pater Lucretiae, qui et Tarquinius dicebatur: ob quod solum est urbe depulsus pater Lucretiae, qui et Tarquinius dicebatur: ob quod solum est urbe depulsus et in eius locum subrogatus est Valerius Publicola, quo mortuo item alter est factus, et alter similiter. Quod cernens taediosum esse Vergilius Brutum solum posuit, qui annum solus implevit. Sed Bruti filii amici erant filiis Tarquinii: cum quibus cum inissent consilium, ut eos per noctem intromitterent, proditi sunt a servo Vindicio et a patre interempti. Ideo ergo ‘ultoris’, scilicet libertatis publicae et Lucretiae pudoris. SAEVASQVE SECVRES quae saevierunt etiam contra liberos. PVLCHRA PRO LIBERTATE ingenti arte loquitur consideratione personarum; factum enim laudat dicens ‘pulchra pro libertate’, personam vituperat. VTCVMQVE FERENT EA FACTA MINORES etiamsi lauderis a posteris: extorquere debet naturae vim amor patriae. QVIN DECIOS quin immo Decios respice. Hi duo fuerunt, qui Mures dicti sunt, pater et filius. Horum al
Abbreviated transcription (Latin):
rarii dicuntur fautores. N Uis et tarquinios reges atq superbiam: unus enim
hoc habet: tarquinius ob multa quidem superbus est dictus: precipue tamen
propter hanc causam: mandauit aliquando cuidam satelliti: ut cuiusdam
oppidi omnes principes interimeret: profestus ille grandem multitudinem
reppent. quod cum ei renuntiasset de ambulanti cum uirga in hortis: detrac¬
tans ille responsionem capita decussit papauerum. ut satelles quid fieri uellet
agnosceret. Item huius filius uitiauit nobilissimam matronam lucretiam: qđ
illa dolens se interemit: tunc eius auunculus brutus rapto ex eus corpore
gladio processit ad populum: et dehac re contionatus est: Quo facto omnibꝰ
placuit ne reciperet᷑ rex qui tunc ardeam expugnabat: propter quod setar
quinuis cum liberis ad porsennam regem tuscie contulit: et bellum gessit gra¬
uissimum contra popolum. sunc duo creati sunt consules brutus et triciplitinꝰ

Expanded text:
rarii dicuntur favisores. VIS ET TARQVINIOS REGES ANIMAMQVE SVPERBAM unus enim rarii dicuntur favisores. VIS ET TARQVINIOS REGES ANIMAMQVE SVPERBAM unus enim hoc habet. Tarquinius ob multa quidem superbus est dictus, praecipue tamen propter hanc causam. mandavit aliquando cuidam satelliti ut cuiusdam oppidi omnes principes interimeret. profectus ille grandem multitudinem repperit. quod cum ei renuntiasset deambulanti cum virga in hortis, detrectans ille responsionem capita decussit papaverum, ut satelles quid fieri vellet, agnosceret. huius filius vitiavit nobilissimam matronam Lucretiam, quod illa dolens se interemit. tunc eius avunculus Brutus, rapto ex eius corpore gladio, processit ad populum et de hac re contionatus est. quo facto omnibus placuit ne reciperetur rex, qui tunc Ardeam expugnabat. propquinius cum liberis ad Porsennam regem Tusciae contulit et bellum gessit gravissimum contra populum Romanum. Tunc duo creati sunt consules, Brutus et Tricipitinus,
Abbreviated transcription (Latin):
eum. qui de gente romana nõ fuerat: Romulo enim mortuo cum anno sena¬¬
tus regnaret ꝑ decurias tediosum uisum est et quesitus est rex: sed cum in ur¬
be nullus idoneus esset orta est bona pompilii fama quod esset apud cures
cuutatem sabinor: Rogatus itaq per legatos accepit imperium qui ferociam
populi a bellis ad sacra contulit: unde ẽt numa dictus est ard c̃y uouas. hic
est ẽt canus fuit a prima aetate ad quod adludens dicit incanaq menta.
tem propter sacerdotium ramis insignis oliue. Otia qui rumpet: dehoc li¬¬
uius ferex romulo ꝗͣ nume similis. Sresides: otiosos nimium sedentes.⁊ desue¬
ta triumphis: a consuetudine triumphandi desuesentia. ⁊s iactantior ancus:
populi fauorem amans: Hic ostiam fecit: ancus autem dictus d̾etto toõ &orcosos
idest a cubito quem incuruum habuisse dicitur. ⁊ auris: fauoribus unde et au-¬

Expanded text:
eum qui de gente Romana non fuerat. Romulo enim mortuo cum anno senaeum qui de gente Romana non fuerat. Romulo enim mortuo cum anno senatus regnasset per decurias, taediosum visum est et quaesitus est rex. Sed cum in urbe nullus idoneus esset inventus, orta est bona Pompilii fama, quod esset apud Cures, civitatem Sabinorum. Rogatus itaque per legatos accepit imperium. Qui ferociam populi a bellis ad sacra contulit; unde etiam Numa dictus est ἀπὸ τῶν νόμων Hic etiam canus fuit a prima aetate, ad quod adludens dicit «incanaque menta»; item propter sacerdotium «ramis insignis olivae». OTIA QVI RVMPET de hoc Livius «ferox Romulo, quam Numae similis». RESIDES otiosos, nimium sedentes. DESVETA TRIVMPHIS a consuetudine triumphandi desciscentia. IACTANTIOR ANCVS amans populi favorem. Hic Ostiam fecit. Ancus autem dictus ἀπὸ τοῦ ἀγκῶνος, id est a cubito quem incurvum habuisse dicitur. AVRIS favoribus; unde et au
Abbreviated transcription (Latin):
uIi fluuii.: ficerit eripidem pro aeripidem: uicit autem cerinitin ceruam
dictam a loco firerit autem statuerit dilassauerit.: erimanthi pacarit ne¬
mora: mons archadie ubi aper ferocissimus fuit. lernam tremefecerit arcu:
prohydra paludem ip̃am posuit: et in telligamus ante eam sagittis fuisse con¬
fissam. post ex sectam et adustam. nise de uertice: mons est indie de quo
loquit᷑: ceteꝵ: est et nisa ciuitas inqua liber colitur: unde niseus dictus est.
Er dubitamus: produbitas miscuit personam suam: est autem sensus. cum sit tͥ
tanta preparata posteritas dubitas uirtutem factis extendere idest gloriam:¬
aut est aliquis timor qui te a regnis italie reuocet. Quis procul ille autem:
nunc redit ad romanos reges qui Uii. fuerunt. Romulus: Numa pompi¬
luis. Tullius hostilius: Ancus: Marcus tarquinius priscus: Seruius tullus. Tar¬
quinius suꝑbus: mira autem utit᷑ phantasia ut quasi ostendat se non agnoscere

Expanded text:
ui. Ad v. 802 Fixerit aeripedem cervam pro 'aeripedem'. vicit autem Cerynitin cervam, dictam a loco. 'fixerit' autem statuerit, delassaverit. erymanthi pacarit nemora mons Arcadiae, ubi aper ferocissimus fuit. Ad v. 803 Lernam tremefecerit arcu pro hydra paludem ipsam posuit. et intellegamus ante eam sagittis fuisse confixam, post exsectam et adustam. Ad v. 805 Nysae de vertice mons est Indiae, de quo loquitur. ceterum est et Nysa civitas, in qua Liber colitur, unde Nysaeus dictus est. Ad v. 806 Et dubitamus pro 'dubitas': miscuit personam suam. est autem sensus: cum tibi sit tanta Aut est aliquis timor qui te a regnis Italiae revocet? QVIS PROCVL ILLE AVTEM nunc redit ad Romanos reges, qui septem fuerunt: Romulus, Numa Pompilius, Tullus Hostilius, Ancus Marcius, Tarquinius Priscus, Servius Tullius, Tarquinius Superbus. Mira autem utitur phantasia ut quasi ostendat se non agnoscere
Abbreviated transcription (Latin):
grece dixit ut fessosq sopor sius occupat artus.⁊ palestris: luctatio¬
ñib grece dixit. ⁊ contendunt ludo: nõ odio.. choreas: re corripu¬
it ꝓpter metrũ alibi ait secundũ naturã ut iuuat indulgere choreis
ergo aut sistolin fecit aut antithosin i p̃ponens nã grecum est nom̃.
nec nõ threicius longa cũ ueste sacerdos: orpheus caliopes muse &
eagri fluminis filius qui pͥmus orgia instituit. pͥmũ cẽ deprehendit
armoniã idest circuloꝵ mundanoꝵ sonũ quos nouem esse nouimꝰ
equib sumus quẽ anastron dicũt sono caret. item ultimus qui terre¬
nus est reliqui septẽ sunt quor sonũ dep̃bendit orpheus unde &
in septem fingit᷑ cordis..: longam aũt uestẽ: aut citharedi habitum
dicit aut longam barbã nam ecõtrario in berbes inuestes uocamus.
sacerdos aũt: quia theologus fuit & orgia pͥmus instituit. ipse oẽ

Expanded text:
, ut «fessosque sopor suus occupat artus». PALAESTRIS luctatio, ut «fessosque sopor suus occupat artus». PALAESTRIS luctationibus: Graece dixit. CONTENDVNT LVDO non odio. CHOREAS ‘re’ corripuit propter metrum; alibi ait secundum naturam, ut «iuvat indulgere choreis». Ergo aut systolen fecit aut antithesin, e pro ei ponens, nam Graecum est nomen. NEC NON THREICIVS LONGA CVM VESTE SACERDOS Orpheus Calliopes musae et Oeagri fluminis filius fuit, qui primus orgia instituit, primus etiam deprehendit harmoniam, id est circulorum mundanorum sonum, quos novem esse novimus. E quibus sumnus est. Reliqui septem sunt quorum sonum deprehendit Orpheus, unde et in septem fingitur cordis. “Longam” autem “vestem” aut citharedi habitum dicit aut longam barbam: nam e contrario imberbes “investes” vocamus. “Sacerdos” autem et theologus fuit et orgia primus instituit. Ipse etiam
Abbreviated transcription (Latin):
lia. ⁊ Garamantas: populi inter libyam & affricam iuxta caeca u¬
menẽ.  Iudos: populi orientis extremi. lacet extra sidera telliis:
nulla terra est quae non subiaceat sideribꝰ: unde perite addidit ex¬
tra anni solisq uias ut ostenderet duodecim signa inꝗbꝰ est circulus solis.
significat aũt mauroꝵ ethopia ubi est athlas dequa lucanus. et hiopumq
solum quod nõ premeret᷑ abulla signiferi regione poli nisi poplite lapso ul¬
caspiae. quod aũt clicit uerũ est. nam & suetonius ait inuita caesaꝵ respon¬
sa esse cdata ꝑtotum orbem nasci inuictum imperatorem. Meotia tellus:¬

Expanded text:
lia. Ad v. 794 Garamantas populi inter Libyam et Africam, iuxta κεκαυμlia. Ad v. 794 Garamantas populi inter Libyam et Africam, iuxta κεκαυμένην . indos populi onulla terra est quae non subiaceat sideribus: unde perite addidit «extra anni solisque vias»; ut ostenderet XII signa in quibus est circulus solis. Significat autem Maurorum Aethiopiam ubi est Atlas, de qua Lucanus «Aethiopumque solum, quod non premeretCaspiae. quod autem dicit verum est: nam et Suetonius ait in vita Caesarum, responsa esse data per totum orbem, nasci invictum imperatorem. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
& om̃ĩs iuli progenies: ut uilius amagno demissum nom̃ iulo. Caeli
uentura subaxem: nam cum augustus patri caesari ludos funebres
exhiberet stella perdiem apparuit quam ꝑsuasionem augusti caesaris po
pulus esse credidit. hinc est ecce dionei processit caesaris astrum. sub
axem ergo idest ad diuinos honores. hic uir: he est .c. littera pro
duplici non nisi in monosyllabis habet᷑: ut hoc erat alma parens. per
eoꝵe scilice priuilegium: unde fassum est quod terentianꝰ eam prome¬
tri ratione uel duplici haberi uel simplicem. nam si hoc esset & indssyl¬
nam acciae fuit filius que erat soror caesaris. hic aũt augustus caesi
hoc nomen accoepit apatre adoptiuo. nam ante octauianus dictus ẽ.¬
a patre octanio post augustus caesar. Secula qui rursus latio: subsatur¬
no dicit aurea secula fuisse inorbe terraꝵ sub augusto tantum ĩ ita¬

Expanded text:
IC CAESAR ET OMNIS IVLI PROGENIES ut «Iulius a magno demissum nomen Iulo». CAELI IC CAESAR ET OMNIS IVLI PROGENIES ut «Iulius a magno demissum nomen Iulo». CAELI VENTVRA SVB AXEM nam cum Augustus patri Caesari ludos funebres exhiberet, stella per diem apparuit, quam persuasione Augusti Caesaris esse populus credidit. Hinc est «ecce Dionaei processit Caesaris astrum». ‘Sub axem’ ergo, id est ad divinos honores. HIC VIR HIC EST ‘c’ littera pro duplici non nisi in monosyllabis habetur, ut «hoc erat alma parens», per eorum scilicet privilegium. Vnde falsum est quod Terentiantri ratione vel duplicem haberi vel simplicem. nam si hoc esset, etiam in disylnam Atiae fuit filius, quae erat soror Caesaris. hic autem Augustus Caesar hoc nomen accepit a patre adoptivo: nam ante Octavianus dictus esa patre Octavio, Atiae marito. Ad v. 793 Saecula qui rursus Latio sub Saturno dicit aurea saecula fuisse in orbe terrarum, sub Augusto tantum in Ita
Abbreviated transcription (Latin):
esse significat. suꝑum eĩ accusatiuus est singularis ab eo quod est su¬
equabit olimpo: magnanimitate aequabit᷑ caelo. de hoc aũt loco:
arces: bene urbem romam dicit septem inclusisse montes. & mediũ
tenuit nam grandis est in de dubitano: & alii dicunt breues septẽ
colliculos aromulo inclusos qui tamen aliis nominib apellabant᷑. alii
uolunt hos ipsos qui nunc sunt aromulo inclusos: id est palatnum
hos quidem fuisse aliis tamen nominib appellatos quae mutata postea
tellus. Frole uirum: uiroꝵ fortium.. Qualis berecinthia mater:
phrigia. nam berecinthius castellum est phrigiae iuxta sangarim flu¬
uium ubi mater deum colit᷑: ꝑ hanc aũt comparationẽ nihił aliud
ostendit nisi romanos duces inter deos esse referendos.Turrita: qa
ipsa est terra quae urbes sustinet. Huc geminas nũc flecte acies. to¬
tum uisum tuũ huc dirige. & hunc specialiter intuere.: Hic caesar

Expanded text:
esse significat: ‘superum’ enim accusativus est singularis ab eo quod est ‘suesse significat: ‘superum’ enim accusativus est singularis ab eo quod est ‘suaequabit olympo magnanimitate aequabitur caelo. de hoc autem loco arces bene urbem Romam dicit septem inclusisse montes. et medium tenuit: nam grandis est inde dubitatio. et alii dicunt breves septem colliculos a Romulo inclusos, qui tamen aliis nominibus appellabantur. alii volunt hos ipsos, qui nunc sunt, a Romulo inclusos, id est Palathos quidem fuisse, aliis tamen nominibus appellatos: quae mutata sunt postea,tellus». PROLE VIRVM virorum fortium. QVALIS BERECYNTIA MATER Phrygia nam Berecyntos castellum est Phrygiae iuxta Sangarium fluvium, ubi Mater Deum colitur. Per hanc autem comparationem nihil aliud ostendit nisi Romanos duces inter deos esse referendos. TVRRITA quia ipsa est terra, quae urbes sustinet. HVC GEMINAS NVNC FLECTE ACIES totum visum tuum huc dirige et hunc specialiter intuere. Sic Asper. H
Abbreviated transcription (Latin):
theton non sine causa est introductum quod est ꝓprium aeneae:
nam assaricus pater est capios capis anchisae: anchises aeneae .⁊. bi¬
den: den naturaliter longa est. breuem tamen posuit secutus enniũ
& adeo eius immutata natura ut iam ubiq breuis inueniat᷑. s Semi¬
nae stent uertice cristae: omnino in omĩb hoc egit romulus ut cũ
fratre regnare uideret᷑. ne se reum parricidii udicaret. unde omĩa
duppliciã habuit quasi cum fratre communia & enim ad captanda
auguria montem palatinũ romulus tenuit. auentinũ remus qui pri¬
or septem uultures uidit post romulus duodecim. & cum ilse tempore
ille numero decondenda urbe certarent orta contentione de urbis
nomine inter exercitum aromuli militibꝰ remus occisus est. fabulosũ
ẽĩm est quod afratre ꝓpter muros interemptus est. Et pater ipse
suo superũ iam signat honore: merito uirtutis mars romulum deũ

Expanded text:
theton non sine ctheton non sine cnam Assaracus pater est Capyos, Capys Anchisae, Anchises Aeneae. Ad v. 779 Viden 'den' naturaliter longa est, brevem tamen eam posuit, secutus Ennium: et adeo eius est inmutata natura, ut iam ubique brevis inveniatur. geminae stant vertifratre regnare videretur, ne se reum parricidii iudicaret: unde omnia duplicia habuit, quasi cum fratre communia. Etenim ad captanda auguria montem Palatinum Romulus tenuit, Aventinum Remus. Qui prior sex vultures vidit, post Romulus duodecim. Et cum ille tempore, ille numero de condenda urbe certarent, orta contentione de urbis nomine inter exercitum, a Romuli militibus Remus occisus est. Fabulosum enim est quod a fratre propter muros dicitur interemptus. ET PATER IPSE SVO SVPERVM IAM SIGNAT HONORE merito virtutis Mars Romulum deum
Abbreviated transcription (Latin):
exices grece latine ĩcubo idest faunus idest fatus facundus. dicit᷑ aũt &
ĩuius ab eundo passim cũ om̃ib animalib ut & incubo dicit᷑ castrũ aũt
ciuitas est nam castra numero plurali dicimus licet legerimus ĩ plauto
castrũ penaꝵ quod ẽt̃ diminutio ostendit. nam castellum dicimus.s nũc¬
det romulus: amulius & numitor fratres fuerũt. sed numitorem re¬
gno amulius pepulit. & iliam eius filiam sacerdotem uestae fecit. de
hac & marte nati sunt remus & romulus. qui cum adoleuissent oc¬
ciso amulio auum numitorem in regna reuocauerunt. & cum eo
uno anno regnauerunt. postea propter angustias imperii romam
captatis auguriis condiderunt. ergo auo se addet comitem aut a¬
uito se iunget imperio. aut certe secundum enniũ referet᷑ inter deoᷤ
cum aenea. dicit namq iliam fuisse filiam aenee. qđ si est aeneas
auus romuli unde &̃ addidit assarici quem sanguinis. nam hoc epi¬

Expanded text:
Ἐφιάλτης Graece, Latine Incubo; idem Faunus, id est Fatuus, Fatuclus. Dicitur autem Ἐφιάλτης Graece, Latine Incubo; idem Faunus, id est Fatuus, Fatuclus. Dicitur autem Inuus ab ineundo passim cum omnibus animalibus, unde et Incubo dicitur. ‘Castrum’ autem civitas est; nam castra numero plurali dicimus, licet legerimus in Plauto «Castrum Poenorum»; quod etdet romulus Amulius et Numitor fratres fuerunt. sed Numitorem regno Amulius pepulit et Iliam, eius filiam, sacerdotem Vestae fecit. de hac et Marte nati sunt Remus et Romulus. qui cum adolevissent, occiso Amulio avum uno anno regnaverunt. Postea propter angustias imperii Romam captatis auguriis condiderunt. Ergo «avo se addet comitem», aut avito se iunget imperio, aut certe, secundum Ennium, referetur inter deos cum Aenea: dicit namque Iliam fuisse filiam Aeneae. Quod si est, Aeneas avus est Romuli. Vnde etiam addidit «Assaraci quem sanguinis», nam hoc epi
Abbreviated transcription (Latin):
nementũ et gabios: hec cuutates sunt pͥscoꝵ latinoꝵ ab albanis regibus
cõstitute. ꝗͣꝗͣ collatinam tarquinius constituisse dicat᷑ qui ut erat super¬
bus ex colocata pecunia constituit unde et collatina dicta est. potest
ĩ etam fieri ut ab albanis fundata sit aucta atarquino sicut supͣ deta¬
rento diximus quod taras fecit auxit pallantus. romam ẽt romulus
fecisse dicit᷑ quam ante euander condidit ut tunc pater euatdrus rona¬
ne cõditor arcis.⁊ urbemq fidenam: fidene dicunt᷑ sicut thebe. sed didc̃¬
itq uetus thebe centum latet obruta portis. nam uarietati studet unde
ẽt ait pomenos cũ dicat᷑ numero singulari poemeticia.  castrumq in iubo¬
lam: una est in italia unde ciuitas castrũ nouũ dicit᷑. de hac aũt ait castrũ
in iiiͦ. idest panes qui illic colit᷑ uiurius aũt latine apellat᷑ grece pan. Itẽ

Expanded text:
NOMENTVM hae civitates sunt priscorum Latinorum ab Albanis regibus NOMENTVM hae civitates sunt priscorum Latinorum ab Albanis regibus constitutae; quamquam Collatiam Tarquinius constituisse dicatur, qui, ut erat superbus, eam ex collata pecunia constituit, unde et Collatia dicta est. Potest tamen fieri, ut ab Albanis fundata sit, aucta a Tarquinio, sicut supra de Tarento diximus, quod Taras fecit, auxit Phalantos. Romam etiam Romulus fecisse dicitur, quam ante Euander condidit, ut "tunc pater Euandrus Romanae conditor arcis" . urbemque fidenam 'Fidenae' dicuntur, ut 'Thebae'; sed diut «atque vetus Thebe centum iacet obruta portis»; nam varietati studet. Vnde etiam ait ‘Pometios’, cum dicatur numero singulari Pometia. CASTRVMQVE INVI una est in Italia civitas, quae Castrum Novum dicitur: de hac ait ‘Castrum Inui’, id est Panos, qui illic colitur. Inuus autem Latine appellatur, Graece Πάν; item
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmum uicisset ĩprelio sicut in libris degente ppłi romani: Siluius alba¬
nũ nomen: quia omnes siluii dicti sunt.ss tua postuma ꝓles: postunus
est post humationem parentis cretus. ꝑ hoc aũt eneam cito ostendit pe
riturũ esse et statim infert consolationẽ dicens.  quem tibi longeuo:
idest deo. suũ ẽi ꝓpͥe eternitatis est que nõ nisi indeo uenit. Ennius. Ro¬
molus incelo cum dis genitalib euũ elegit. male aũt indicauit uersus ꝑ
nam posteri ciuis fuerunt. qui postea apud albantim regnauerũt ciuita
plenam historie ꝑtransitũ tetigit.⁊s ciuili tempora quercu: ciuica debu¬
it dicere sed mutauit artera. contra horatius. motũ exmetello con
sule ciuicũ ꝓciuile. querceama aũt coronara accipiebant: qui ĩbello ci¬
uem liberansent. ideo quia aut causa uite in hac arbore hominibus
fuit. qui glandib uescebant᷑. alie eĩm murales erant alie agonales.
idẽ bene iustate. muralis dabat᷑ ei qui pͥor murũ ascendissent. s hi tibi

Expanded text:
ut ait Varro in libris De gente populi Romani. SILVIVS ALBANVM NOMEN quia omnes Silvii dicti sunt. TVA POSTVMA PROLES postumus est post humationem parentis creatus. Per hoc autem Aenean cito ostendit esse riturum, et statim infert consolationem dicens 'quem tibi longaevo', id est deo: aevum enim proprie aeternitas est, quae non nisi in deos venit: Ennius "Romulus in caelo cum dis genitalibus aevum degit" . male autem vindicavit usus, per : nam posteri eius fuerunt qui postea apud Albanam regnavere civitatem.plenam historiae per transitum tetigit. Ad v. 772 Civili tempora quercu 'civica' debuit dsule civicum», pro ‘civilem’. Querceam autem coronam accipiebant qui in bello civem liberassent, ideo quia ante causa vitae in hac arbore hominibus fuit, qui glandibus vescebantur. Aliae enim erant murales, aliae agonales, id est lemniscatae. Muralis dabatur ei qui prior murum ascendisset. HI TIBI
Abbreviated transcription (Latin):
ut illa loquente intelligamus portam esse patefactam. alii cõtinuãt
narrationem . s sacre : ex ecrabilis. ic cernis custodia qualis : custodia
est que custodit nõ que custodit᷑ usurpatũ aũt sicut hospita sic̃
neptis. nam hic ce hec custos facit. hec eĩ que siniunt᷑ in o ut fullo
in os ut nepos in esut hospes femia exse nõ faciunt. que aũt inue¬
nimus usurpata sunt. unde &e dissimilia nam custos custodia facit
fuit. multi ipam ydram fuisse dicunt &e habuisse capita ꝗnquagin¬

Expanded text:
ut illa loquente intellegamus portam esse patefactam; alii continuant ut illa loquente intellegamus portam esse patefactam; alii continuant narrationem. sacrae execrabiles. Ad v. 574 Cernis custodia qualis 'custodia' est quae custodit, non quae custoditur. usurpatum autem est, sicut 'hospita', sicut neptis': nam 'hic' et 'haec custos' facit. ea enim quae in 'o' exeunt ut 'fullo', in 'os' ut 'nepos', in 'es' ut 'hospes', feminina ex se non faciunt. quae autem invenimus usurpata sunt, unde et dissimilia: nam 'custos' 'custodia' facit,fuit. multi ipsam Hydram volunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sio ostendit eneam uoluisse ꝗdem ingredi sed quasi piũ ꝓhibitum.
titanũ quos legimus deos quasi exterrasgenitos. aut reuera dicit
penas deoꝵ fertur namq ab orpheo quod clipei errantes ꝑ stygem
europe fuerunt qui postea facti sunt apud inferos uidices .x. subicitq
fateri: cõpellit ad cõfessionem.i. furto letatus in ani: latebra nõ ual¬
de ꝓfutura ꝗppe que fuerat publicanda post mortem. u distulit
quod uidemus quia qui longo flagello utit᷑ ut id post ictũ inse re¬
uoluat necesse est aut accincta est uel structa ad uerbera scilicet
habent:ic tũ demũ horrisono stridentes cardine sacre pandunt᷑ por¬
te: miitunt᷑ inquit post uerbera acl eternũ supplicium. &e est se¬
cutus orlinem iuris antiquũ.: nam post. habitam questionẽ ad tulia¬
num al ultimũ suppliciũ mittebant᷑. Alii hoc apoeta clictũ uolũt

Expanded text:
sio ostendit, Aenean voluisse quidem ingredi, sed quasi pium prohibitum. sio ostendit, Aenean voluisse quidem ingredi, sed quasi pium prohibitum. Titanum, quos legimus deos ex Terra progenitos: aut re vera dicit poenas deorum. fertur namque ab Orpheo quod dii peierantes per Stygem Europae fuerunt: qui postea facti sunt apud inferos iudices. Ad v. 567 Subigitque fateri conpellit ad confessionem. Ad v. 568 Furto laetatus inani latebra non valde profutura, quippe quae fuerat publicanda post mortem. Ad v. 569 Distulit quod videmus, quia qui longo flagello utitur ut id post ictum in se revolvat necesse est: aut 'accincta' est instructa, ad verbera scilicet, habent. Ad v. 573 Tunc demum horrisono stridentes cardine sacrae pandvntvr portae mittuntur, inquit, post verbera ad aeternum supplicium. et est secutus ordinem iuris antiqui: nam post habitam quaestionem in Tullianum ad ultimum supplicium mittebantur. alii hoc a poeta dictum volunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quãdũ uite ꝑuim erepte expleam tempus post tenebris idest nieis
sedib reddar. sed hec oĩa congrua loco nõ esse manifestum est. nõ eĩ
fatis inferor scilicet cõparatione quia ait supͣ antiqua te fortuna fati¬
gat. ut tristes sine sole alta.aut certe idecus & fatis utere nostrũ
dicit quem uult esse carcerẽ inferoꝵ quod ait lata nocentũ expͥ¬
mit multitudinem. e triplici circũdata muro: ualde munitũ indicat
locum. torquet: trahit uoluit. e porta aduersa ingens: distinc
tione excludendum est uitiũ deduobus epithetis. & solidoq ada¬
mante: lapis est durissimus &e tante solliditatis ut nec ferro possit
auras: aũt inferis congruas in telligamus. statius de merturio ait. pi¬
gre aure eius impediebant uolatum. de illo ẽĩ loco multi querunt ꝗs
usit: hausit &e exterritus est hipallage ergo est .u scelerũ facies: spe¬

Expanded text:
quamdiu vitae per vim ereptae expleam tempus, post ‘tenebris’, id est meis quamdiu vitae per vim ereptae expleam tempus, post ‘tenebris’, id est meis sedibus, reddar. Sed haec omnia congrua loco non esse manifestum est: non enim fatis’, inferorum scilicet conparatione, quia ait supra «an quae te fortuna fatigat, ut tristes sine sole domos loca turbida adires?». Aut certe ‘i decus, et fatis utere nostrum dicit, quem vult esse carcerem inferorum. Quod autem ait ‘lata’, nocentum exprimit multitudinem. TRIPLICI MVRO valde munitum indicat locum. tione excludendum est vitium de duobus epithetis. solidoque adamante lapis est durissimus et tantae soliditatis, ut nec ferro possit ecta est. avras autem inferis congruas intellegamus. Statius de Mercurio ait: pigrae aurae eius inpediebant volatum. de illo enim loco multi quaerunt "quis vsit hausit et exterritus est: hypallage ergo est. Ad v. 560 Scelerum facies spe
Abbreviated transcription (Latin):
bellum carthaginense nõ ait tertium.s. iter elysium: dequo diximus
ĩperantis. explebo numerũ: ut supra diximus explebo est minuã.
nam ait ennius nauibus explebant sese terrasq replebant. quem ca¬
per secutus cũ dep̾positione tractaret ex hoc exemplum posuit. sen¬
sus ergo est minuam uestrum numerum ce reddar tenebris nam
cuta eneã & sibyllam aliquid lucis fuisse intelligimus quippe cir¬
cauiuos unde paulo post respicit eneas subito. Alii explebo male
putant complebo esse umbraꝵ scilicet aquibus discesserat numerũ.
Alii explebo numerũ dicunt esse finitum tempus statutũ purgatio¬
ni & incorpus recurram ut hoc sit reddarq tenebris. nam legimus
clause tenebris & carcere ceco ut sit sensus irasceris mͥ quasi homo. nõ¬
ne & ego homo futurus sum. Alii dicunt cur irasceris in locis his cũ

Expanded text:
bellum Carthaginiense" non ait 'tertium'. Ad v. 542 Iter elysium ad Elysium: de quo diximus bellum Carthaginiense" non ait 'tertium'. Ad v. 542 Iter elysium ad Elysium: de quo diximus imperantis. EXPLEBO NVMERVM ut diximus supra, ‘explebo’ est minuam; nam ait Ennius «navibus explebant sese terrasque replebant», quem Caper secutus cum de praepositione ‘ex’ tractaret, hoc exemplum posuit. Sensus ergo est: minuam vestrum numerum et reddar tenebris. Nam circa Aenean et Sibyllam aliquid lucis fuisse intellegimus, quippe circa vivos: unde paulo post «respicit Aeneas subito» et reliqua. Alii ‘explebo’ male putant ‘complebo’ esse, umbrarum scilicet a quibus discesserat numerum. Alii ‘explebo numerum’ dicunt esse finiam tempus statutum purgationi et in corpus recurram, ut hoc sit ‘reddarque tenebris; nam legimus «clausae tenebris et carcere caeco», ut sit sensus: irasceris mihi quasi homo, nonne et ego homo futurus sum? Alii dicunt: cur irasceris? In locis his sum
Abbreviated transcription (Latin):
mate uersari unde ait lucanus. regit idem spiritus artus orbe alio
longe canitis si cognita uite. sciendum tñ homericũ esse: nam cẽ
illic elepenor similiter ulicem in terrogat. s sine sole domos: non
est contrariũ solemq suũ sua sidera norũt illud de campis elysii di
cunt.s. hac uice sermonum: hec saera ut diximus supͣ p̃ter unius
tuscos diei ortus est asexta diei ortus ẽĩ diei habet auroram. donatus
tñ clicit auroram cũ quadrigis positam solem significare.is breuiterq
quod congruit moram obiurganti.s nox ruit: siꝑdiem sacra celebra¬
bant᷑ ruit eĩ ĩminet si ꝑ noctẽ finit᷑. uflendo: ꝓpͥe nam ce lacrime
ce gemitus fuerat.⁊ findit in ambas: compendiosu̾s quã si duas dicert
poteramus ẽi tertiã sperare. sic salustius inter secundum atq ultimum

Expanded text:
prius fuerunt; unde ait Lucanus «regit idem spiritus artus orbe alio: prius fuerunt; unde ait Lucanus «regit idem spiritus artus orbe alio: longae, canitis si cognita, vitae». Sciendum tamen Homericum esse, nam etiam illic Elpenor similiter Vlixem interrogat. Ad v. 534 Sine sole domos non est contrarium "solemque suum sua sidera norunt" : illud enim de campis Elysiis dicit. Ad v. 535 Hac vice sermonum haec sacra, ut diximus supra, praeter unius Tuscos diei ortus est a sexta diei hora; ortus enim diei habet auroram. Donatus tamen dicit Auroram cum quadrigis positam Solem significare. Ad v. 538 Breviterque quod congruit moram obiurganti. Ad v. 539 Nox rvit si per diem sacra celebrantur, 'ruit' est imminet; si per noctem, finitur. flendo proprie: nam et lacrimae et gemitus fuerant. Ad v. 540 Findit in ambas compendiosius, quam si 'duas' diceret: poteramus enim etiam tertiam sperare. sic Sallustius "inter secundum atque ultimum