comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
radiantium splendor impendat: et intuentem hinc hono¬
rum: hinc magnaꝵ potãtum falsa lux uerberet. Tunc inte¬
ligere licebit qꝰ contemnenda miremur simillimi pueris:
quib omne ludicrum inp̃cio est: parentib quippe nec mi¬
nus fratribus p̃ferunt. paruo ere empta mobilia. Quid gͦ
internos et illos interest ut Ariston ait: nisiq nos circa
tabulas. et statuas insanimus carnis in epti: illos repti in
lutore calculi leues. et aliquid hñtes uarictatis delectant: no
ingentium maculȩ: columnarum siue ex egyptiis arenis si¬
ue ex africȩ solitudinib aduectę uel porticum aliquam uł
capacem ppłi cęnationem ferunt. Miramur panetes teniui
marmore inductos cum sciamus quale sit. qđ absconditũ
oculis nr̃is imponimus. et cum auro tecta pfundimus. ꝗd
aliud q̃ mendacio gaudemus: Scimus.n. sub illo auro foe¬
daligna latitare. Nec tantum parietib aut lacunarib or¬

Expanded text:
radiantium splendor inpediat et intuentem hinc honoradiantium splendor inpediat et intuentem hinc honorum, illinc magnarum potestatium falsa lux verberet. Tunc intellegere nobis licebit, quam contemnenda miremur, simillimi pueris, quibus omne ludicrum in pretio est; parentibus quippe nec minus fratribus praeferunt parvo aere empta monilia. Quid ergo inter nos et illos interest, ut Ariston ait, nisi quod nos circa tabulas et statuas insanimus carius inepti ? Illos reperti in litore calculi leves et aliquid habentes varietatis delectant, nos ingentium maculae columnarum, sive ex Aegyptiis harenis sive ex Africae solitudinibus advectae porticum aliquam vel capacem populi cenationem ferunt. Miramur parietes tenui marmore inductos, cum sciamus, quale sit quod absconditur. Oculis nostris inponimus, et cum auro tecta perfudimus, quid aliud quam mendacio gaudemus ? Scimus enim sub illo auro foeda ligna latitare. Nec tantum parietibus aut lacunaribus or
Abbreviated transcription (Latin):
te memorem uirgo. nanq haud tibi uultus mortalis. nec
uox hominem sonat. odea sis felix nr̃umq leues quȩcun¬
q laborem. Aderit leuabitq si colere eam uoluerimus.
colitur autem non tauroꝵ opimis corporib contrucida¬
tis nec auro argentoq suspenso. nec in tauros stipe ĩfu¬
sa s pia et recta uoluntate. Nemo inꝗͣ non amore eius
arderet.si nobis illam uidere contingeret. Nunc enim
multa obsugillant. et aciem nr̃am aut splendore nimio
repcutiunt. aut obscure retinent. S si quemad mõm ui¬
sus oculoꝵ quib dam medicam̃tis acui solet et repurga¬
ri. sic nos aciem animi liberare impedim̃tis si uoluerimꝰ
pot̾imus ꝑspicere uirtutem etiam abruptam coipore et̃
pauptate opposita. etiam humilitate et fama obiacen¬
tibus. cernemus inꝗͣ pulchritudinem illam qͣuis sordi¬
do obtectam. Rursus eque maliciam: et aerum nosi ani¬
mi uet̾num ꝑspiciemus. quamius multus circa diuitiaꝵ

Expanded text:
te memorem, virgo ? Namque haut tibi vultus Mortalis nec te memorem, virgo ? Namque haut tibi vultus Mortalis nec vox hominem sonat. Sis felix, nostrumque leves quaecumque laborem. Aderit levabitque, si colere eam voluerimus. Colitur autem non taurorum opimis corporibus contrucidatis nec auro argentoque suspenso nec in thensauros stipe infusa, sed pia et recta voluntate. Nemo, inquam, non amore eius arderet, si nobis illam videre contingeret; nunc enim multa obstrigilant et aciem nostram aut splendore nimio repercutiunt aut obscuro retinent. Sed si, quemadmodum visus oculorum quibusdam medicamentis acui solet et repurgari, sic nos aciem animi liberare inpedimentis voluerimus, poterimus perspicere virtutem etiam obrutam corpore, etiam paupertate opposita, etiam humilitate et infamia obiacentibus, Cernemus, inquam, pulchritudinem illam quamvis sordido obtectam. Rursus aeque malitiam et aerumnosi animi veternum perspiciemus, quamvis multus circa divitiarum
Abbreviated transcription (Latin):
praeter has frugalitas. et comtinentia. et tolerantia.et libe¬
ralitas comitasq et qđ credas in homine rarum humãi¬
tas. bonum splendorem illi suum affunderet.tunc pro¬
uidentia cum elegantia. et ex istis magnanimitas emi¬
nentissima. Quantum dii boni decons illi quantum
ponderis grauitatisq adderent: quanta ẽẽt cum gratia
auctoritas. Nemo illam amabilem. qui non simul ue¬
nerabilem chiceret. Si quis uideat hanc faciem altiore
fulgentioremq ꝗͣ cerni inter humana consueuit: non¬
ne uelut numinis occursu obstupestũs resistat. et ut fas
sit uidisse tacitus p̃cetur: tam̃ euocante ip̃am uultus
benignitatem productus adoret. ac supplicet et diuꝯ
templatus multum extantem superq mensuram solito¬
rum int̾ nos aspici elatam oculis mute quidolam sed
nihilominus inuido igne flagrantib. tunc deinde il¬
illam uurgilii nrĩ uocem uerens atq autonitus emutat. O quã

Expanded text:
Praeter has frugalitas et continentia et tolerantia et libePraeter has frugalitas et continentia et tolerantia et liberalitas comitasque et—quis credat ?—in homine rarum humanitas bonum, splendorem illi suum adfunderent. Tunc providentia cum elegantia et ex istis magnanimitas eminentissima quantum, di boni, decoris illi, quantum ponderis gravitatisque adderent ! Quanta esset cum gratia auctoritas ! Nemo illam amabilem, qui non simul venerabilem diceret. Si quis viderit hanc faciem altiorem fulgentioremque quam cerni inter humana consuevit, nonne velut numinis occursu obstupefactus resistat et, ut " fas sit vidisse," tacitus precetur ? Tum evocante ipsa vultus benignitate productus adoret ac supplicet, et diu contemplatus multum extantem superque mensuram solitorum inter nos aspici elatam, oculis mite quiddam, sed nihilominus vivido igne flagrantibus, tunc deinde illam Vergili nostri vocem verens atque attonitus emittat ? O quam
Abbreviated transcription (Latin):
Almis anxium eẽ te circa uerba et com positionem nolo
mi lucilli. hẽo maiora quę cures. Quȩre quid scribas
non quemadmõm. et hoc ip̃m non ut scribas: s ut seritia ᷤ
ut illa quȩ senseris magis applices tibi et uelut signes.
cuiuscunq oronem uideris sollicitam et politam: scito
animum quoq non minus eẽ publicis occupatum. Ma¬
gnus ille remissius loquitur et securius quȩcunq dicit
plus hẽt fiduciȩ ꝗͣ curȩ: nosti complutos iuuenes har¬
ba et coma nitidos descapulatos. nihil ab illis sperauis
forte. nihil solidum. oro cultus animi est. Si cui conci¬
sa est et fucata et manu facta õndit illum quoq non ẽẽ
sincerum. et hẽre aliquid fracti. uł fic̾ti. non est ornam̃¬
tum uirile concinnitas. Si nobis animum uin boni li¬
ceret inspicere: o ꝗͣ pulchram faciem. qͣ sancta q̃ magni¬
fico. placidoq fulgentem uideremus. hinc iusticia il¬
line fortitudine: hinc tempantia prudentia q lucentibꝰ

Expanded text:
Nimis anxium esse te circa verba et compositionem, mi Lucili, nolo; habeo maiora, quae cures. Quaere, quid scribas, non quemadmodum; et hoc ipsum, non ut scribas, sed ut sentias, ut illa, quae senseris, magis adplices tibi et velut signes. Cuiuscumque orationem videris sollicitam et politam, scito animum quoque non minus esse pusillis occupatum. Magnus ille remissius loquitur et securius; quaecumque dicit, plus habent fiduciae quam curae. Nosti comptulos iuvenes, barba et coma nitidos, de capsula totos; nihil ab illis speraveris forte, nihil solidum. Oratio cultus animi est: si circumtonsa est et fucata et manu facta, ostendit illum quoque non esse sincerum et habere aliquid fracti. Non est ornamentum virile concinnitas. Si nobis animum boni viri liceret inspicere, o quam pulchram faciem, quam sanctam, quam ex magnifico placidoque fulgentem videremus, hinc iustitia, illinc fortitudine, hinc temperantia prudentiaque lucentibus !
Abbreviated transcription (Latin):
dimus et malumus excusare illa qͥ excutere: Sats natura
homini dedit roboris si illo utamur si uires nr̃as colligamꝰ
ac totas pro nobis certe non contra nos excitemus. Nolle ĩ
causa est non posse praetenditur. Uale¬

Expanded text:
dimus et malumus excusare illa quam excutere. Satis natura dimus et malumus excusare illa quam excutere. Satis natura homini dedit roboris, si illo utamur, si vires nostras colligamus ac totas pro nobis, certe non contra nos concitemus. Nolle in causa est, non posse praetenditur. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
incidamus in rem cõmotam. impotentem alti emanci¬
patam. uillem sibi. Siue.ni. in nos respicit. humanitate
cius utitamur. siue contempserit supbia accendimur:
E que facilitas amoris qͣ difficultas nocet. facilitare capunur. i¬
cum difficultate certamus. Ita conscii nobis imbecillitatis no¬
stre quiescamus nec uino infirmum animum animũ com¬
mittamus. nec forme nec adulationi nec ullis reb blande
trahentib. Qđ panetius de amore quęrenti respondit: hoc
ego de omnib dico. quantum possumus nos a lubricoi
recedamus. In sicco quoq parum fortiter stamus. Occũres
hoc loco mihi illa publica contra stoicos uoce nimis magͣ
promutis. miis dura p̃cipis nos homuntiones sumus.
omnia nobis negare non possumus. dolebimus. s parum
concupiscemus: s tempate irascemur.s placabimur. Scis
quare non possumus ista: quia nos posse non credimus. im¬
mo hercules aluid est in re. uicia nr̃a quia amamus defen¬

Expanded text:
incidamus in rem commotam, inpotentem, alteri emancuincidamus in rem commotam, inpotentem, alteri emancupatam, vilem sibi. Sive enim non respuit, humanitate eius inritamur, sive contempsit, superbia accendimur. eque facilitas amoris quam difficultas nocet; facilitate capimur, cum difficultate certamus. Itaque conscii nobis inbecillitatis nostrae quiescamus. Nec vino infirmum animum committamus nec formae nec adulationi nec ullis rebus blande trahentibus." Quod Panaetius de amore quaerenti respondit, hoc ego de omnibus adfectibus dico. Quantum possumus, nos a lubrico recedamus; in sicco quoque parum fortiter stamus. Occurres hoc loco mihi illa publica contra Stoicos voce: " Nimis magna promittitis, nimis dura praecipitis. Nos homunciones sumus, omnia nobis negare non possumus. Dolebimus, sed parum; concupiscemus, sed temperate; irascemur, sed placabimur." Scis, quare non possumus ista ? Quia nos posse non credimus. Immo mehercules aliud est in re: vitia nostra quia amamus, defen
Abbreviated transcription (Latin):
citat: et uires dum procedit. parat. excludit̾ facilius ꝙͣ
expellitur. Quis negat om̃s affectus a quodam quasi nã¬
li fluere pͥncipio Curam m̃i nobis natura mandauit
s huic ubi nimium indulxeris uicium. Uoluptatem
natura necessariis rebus miscuit. non ut illam peteremꝰ.
s ut ea sine quib non possumus uiuere: gratiora nobis
illius faceret accessio. Si suo uire ueniat luxura est. ergͦ
uirtutib resistamus: qui a facilius ut dixi non recipiunt
pinine: S ullud aliquatenus longe producit᷑. ne ubiuis
accipit sinem. sapienti non sollicue custodire se uiuim
est et lachrymas suas et uoluptates uhi uolex sistet. No¬
bis quia non est regredi facile: optimum est omnino nõ
progredi. Eleganter mihi uidet᷑ panęnius respondisse
adolescentulo cuidam quȩrenti an sapiens amaturus es¬
set. de sapiente inquit uidebimus. mihi et ubi. qui acd¬
huc a sapiente longe absumus. non cõmiuendum. ut

Expanded text:
citat et vires, dum procedit, parat; excluditur facilius quam citat et vires, dum procedit, parat; excluditur facilius quam expellitur. Quis negat omnis adfectus a quodam quasi naturali fluere principio ? Curam nobis nostri natura mandavit, sed huic ubi nimium indulseris, vitium est. voluptatem natura necessariis rebus admiscuit, non ut illam peteremus, sed ut ea, sine quibus non possumus vivere, grata nobis illius faceret accessio; suo veniat iure, luxuria est. Ergo intrantibus resistamus, quia facilius, ut dixi, non recipiuntur permitte "; sed illud " aliquatenus " longe producitur nec ubi vis, accipit finem. Sapienti non sollicite custodire se tutum est, et lacrimas suas et voluptates ubi volet sistet; nobis quia non est regredi facile, optimum est omnino non progredi. Eleganter mihi videtur Panaetius respondisse adulescentulo cuidam quaerenti, an sapiens amaturus esset. " De sapiente," inquit, " videbimus; mihi et tibi, qui adhuc a sapiente longe absumus, non est committendum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
tempant Ego non uideo quo salubris cẽ aut utilis possit
ulla mediocnitas morbi. Noli timere. nihil eorum quȩ
tibi non uis negan enpio facilem. indulgentemq me p̃beo
rebus ad quas tendis: et quas aut neceshias uitȩ: aut utĩ¬
les. aut iocundas putas. detraham uicium. Nam cum tĩ¬
bi cupe interdixero uelle pmiitam: ut eadem illa intre¬
pidus facias: ut certiore cõnsilio. ut uoluptates ip̃as mag̾
sentias. Quid ni ad te magis peruenture sint si illis im¬
perabis. ꝗͣ si seruias. S naturale est inquis ut desiderio
amici torquear. datus lachrymis tam uiste cadentib Na¬
turale est opinionib hoĩum tangi et aduersis comstai̾.
quare mihi non pimiitas hunc tamen honestum malae
opinionis metum. Nullum est uicium sine patrocinio.
nulli non uicium est u̾ecundum et exorabile: s ob hoc
latius fundit᷑ non obtinebis ut desinat si incipe pmise¬
ris. Im betillis est p̾mo omnis assectus. deinde ip̃e se cõ¬

Expanded text:
temperant. Ego non video, quomodo salubris esse aut utilis possit ulla mediocritas morbi. Noli timere; nihil corumeorum, tibi non vis negari, eripio. Facilem me indulgentemque praebebo rebus, ad quas tenetis et quas aut necessarias vitae aut utiles aut iucundas putas; detraham vitium. Nam cum tibi cupere interdixero, velle permittam, ut eadem illa intrepidus facias, ut certiore consilio, ut voluptates ipsas magis sentias; quidni ad te magis perventurae sint, si illis imperabis, quam si servies ? " Sed naturale est," inquis, " ut desiderio amici torquear; da ius lacrimis tam iuste cadentibus. Naturale est opinionibus hominum tangi et adversis contristari; quare mihi non permittas hunc tam honestum malae opinionis metum ? " Nullum est vitium sine patrocinio; nulli non initium verecundum est et exorabile, sed ab hoc latius funditur. Non obtinebis, ut desinat, si incipere permiseris. Inbecillus est primo omnis adfectus. Deinde ipse se con
Abbreviated transcription (Latin):
est molestius ualde mollis capitur. et consuetudine ma¬
la. ac diutina fractus. Uolo tibi ex nr̃o artificio exẽplu
referre: Non quȩlib insitionem uitis patitur. Si uetu
et exesa est:si infirma gracilisq. aut non recipiet surculu:
aut non alet. nec applicabit sibi. nec inęqualitatem eiꝰ
naturamq transibit. Itaq solemus supra t̾ram p̃cidere
ut si non respondit temptari possit secunda fortuna.
et iterum repetita infra terram inserat᷑. Hic de quo scri¬
bis. et mandas non hẽt uires. indulxit uiciis. simul ⁊
emarcuit. et induruit. non põt recipe rõnem. nõ po¬
test nutrire.at cupit ipẽ. noli credere:. Non dico illum
mentiri tibi. putat se cupe: stomacum illi fecit luxuĩa.
cito cum illa redibit in gratiam. S dicit se ondi iuira suͣ
non negauim. Quis .n. non oñdit᷑. homines uitam suã
et amant simul. et oderunt.: Tunc itaq: de illo feramꝰ

Expanded text:
est molestius, valde mollis capitur et consuetudine maest molestius, valde mollis capitur et consuetudine mala ac diutina fractus. volo tibi ex nostro artificio exemplum referre. Non quaelibet insitionem vitis patitur; si vetus et exesa est, si infirma gracilisque, aut non recipiet surculum aut non alet nec adplicabit sibi nec in qualitatem eius naturamque transibit. Itaque solemus supra terram praecidere, ut si non respondit, temptari possit secunda fortuna, et iterum repetita infra terram inseratur. Hic, de quo scribis et mandas, non habet vires; indulsit vitiis. Simul et emarcuit et induruit. Non potest recipere rationem, non potest nutrire. " At cupit ipse." Noli credere. Non dico illum mentiri tibi; putat se cupere. Stomachum illi fecit luxuria; cito cum illa redibit in gratiam. " Sed dicit se offendi vita sua." Non negaverim. Quis enim non offenditur ? Homines vitia sua et amant simul et oderunt. Tunc itaque de illo feremus
Abbreviated transcription (Latin):
der uolunt contentus est magnitudine sua. Quid ni cõ¬
tentus sit cousq creuisse: quo manum fortuna non po̾ngi.
ergo et supra humana est. et par sibi in omni statu rerum
siue secundo cursu uita procedit. siue fluctuat᷑ per adu̾sa.
ac difficilia. Hanc constantiam cauillationes istȩ de qui¬
bus pauloan loquebar p̃stare non possunt. ludit istis an¬
nis non proficit. et phĩam afastigio deducit in planum.
nec te piohibuerim aliquando uta agere: s tunc cumi
uoles nihil agere. Hoc tam̃ hñt in se pessimum dulce¬
dinem quandam sui faciunt. et animum spẽ subtilita¬
tis indudum tenent. ac morant̾ cum tanta rerum mo¬
les uocet. cum uix tota uita sufficiat: ut hoc unum dis¬
cas uitam contemnẽ. quid rege̾ inquis: scđm opus
est. Nam nemo illam bñ rexit. nisi qui cõtempsat. uał.¬
Upio me hercules amicum tuum formari ut desi¬
deras et institui. s ualde durus capit᷑. Immo q̃

Expanded text:
deri volunt; contentus est magnitudine sua. Quidni conderi volunt; contentus est magnitudine sua. Quidni contentus sit eo usque crevisse, quo manus fortuna non porrigit ? Ergo et supra humana est et par sibi in omni statu rerum, sive secundo cursu vita procedit, sive fluctuatur et it per adversa ac difficilia; hanc constantiam cavillationes istae, de quibus paulo ante loquebar, praestare non possunt. Ludit istis animus, non proficit, et philosophiam a fastigio suo deducit in planum. Nec te prohibuerim aliquando ista agere, sed tunc, cum voles nihil agere. Hoc tamen habent in se pessimum: dulcedinem quandam sui faciunt et animum specie subtilitatis inductum tenent ac morantur, cum tanta rerum moles vocet, cum vix tota vita sufficiat, ut hoc unum discas, vitam contemnere. "Quid? Regere," inquis. Secundum opus est; nam nemo illam bene rexit nisi qui contempserat. VAupio mehercules amicum tuum formari, ut desideras, et institui; sed valde durus capitur, immo, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Uid uocent᷑ latine sophismata quȩsisti a me. multirẽ¬
prauerunt illis nom̃ imponẽ. et nullum hesit. uide¬
licet. et quia res ip̃a non recipiebat᷑ a nobis nec in usue¬
rat. nomini quoq repugnatum est. Aptissimum tam̃
uidet᷑ mihi quo cicero uius est: cauillationes uocat ꝗb
quisquis se tradidit. quęstiunculas quid uanas nedit.
Cȩterum ad uitam nihil proficit. neq fortior sit: neque
temꝑantior: neq elatior. At ille qui phĩam in suum re¬
medium ex̾cuit. ingens sit animo. plenus fiducię. insup¬
ab ilis. et maior adeunte: Quod in magnis euenit mon¬
tibus: quoꝵ proceritas minus apparet Ponge intuentib
cum accessens. tum manifestum fit:q in ardu̾o sũma sint.
talis est mi lucilli uerus et rebus non artificiis ph̾s. in edito
stat. admirabilis. celsus. magnitudinis uerȩ est. non exurg̃
in plantas. nec summis ambulat digytis eorum more.
Qui mendacio staturam adiuuant. Pongioresq ꝗͣ sunt ui¬

Expanded text:
uid vocentur Latine sophismata, quaesisti a me. Multi temptaverunt illis nomen inponere, nullum haesit, videlicet, quia res ipsa non recipiebatur a nobis nec in usu erat, nomini quoque repugnatum est. Aptissimum tamen videtur mihi, quo Cicero usus est: cavillationes vocat. Quibus quisquis se tradidit, quaestiunculas quidem vafras nectit, ceterum ad vitam nihil proficit, neque fortior fit neque temperantior neque elatior. At ille, qui philosophiam in remedium suum exercuit, ingens fit animo, plenus fiduciae, inexsuperabilis et maior adeunti. Quod in magnis evenit montibus, quorum proceritas minus apparet longe intuentibus; cum accesseris, tunc manifestum fit, quo in arduo summa sint; talis est, mi Lucili, verus et rebus, non artificiis philosophus. In edito stat admirabilis, celsus, magnitudinis verae. Non exsurgit in plantas nec summis ambulat digitis eorum more, qui mendacio staturam adiuvant longioresque quam sunt, vi
Abbreviated transcription (Latin):
nihil ita est. Nihil desideres oportet si uis iouem prouoci¬
re nihil desiderantem. Hec nobis atalus dixit. natã oib¬
dixit: quȩ si uoles frequent̾ cogitare: id ages ut sis felix:
non ut uidearis. et ut tibi uidearis. non aliis. Uale:¬

Expanded text:
nihil. Ita est: nihil desideres oportet, si vis Iovem provocanihil. Ita est: nihil desideres oportet, si vis Iovem provocare nihil desiderantem." Haec nobis Attalus dixit ; quae si voles frequenter cogitare, id ages, ut sis felix, non ut videaris, et ut tibi videaris, non aliis. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
dico quotiens tale aliquid prostrinxerit oculos meos quo¬
tiens occurrit domus splendida. cohors culta seruoꝵ.le¬
ctica formosis imposita calonib. quid miraris: quid stu¬
pes: pompa est. õndunt᷑ istȩ res. non possident᷑. et dum
placent. transeunt. Adueras potius te conuerte diuiti¬
as. disce paruo ẽẽ contentus. et illam uocem magnus atq
animosus exclama. hẽamus aquam. hẽamus polentam ao¬
ui ip̃i controu̾siam de felicitate faciamus. Faciamus oro
te etiam si ista defuerunt: Turpe est bt̃am uitam in auro
et argento reponere: eque turpe in aqua et polenta. Qd
ergo faciam si ista non fuerint. Quęris quod sit remedi¬
um inopiȩ: famem fames finit. Alioquin quid interest¬
an magna sint: an exigua quę seruire te cogunt: Quid
refert quantulum sit qd tibi possit negare fortuna: ħ
ip̃a aqua et polenta in alienum arbitrium eadit. liber
est aũt non in quem parum licet fortunȩ: s in quem

Expanded text:
dico, quotiens tale aliquid praestrinxerit oculos meos, quodico, quotiens tale aliquid praestrinxerit oculos meos, quotiens occurrit domus splendida, cohors culta servorum, lectica formonsis inposita calonibus: Quid miraris ? Quid stupes ? Pompa est. Ostenduntur istae res, non possidentis, et dum placent, transeunt. Ad veras potius te converte divitias. Disce parvo esse contentus et illam vocem magnus atque animosus exclama: ' habemus aquam, habemus polentam, Iovi ipsi controversiam de felicitate faciamus.' Faciamus, oro te, etiam si ista defuerint. Turpe est beatam vitam in auro et argento reponere, aeque turpe in aqua et polenta. ' Quid ergo faciam, si ista non fuerint ? ' Quaeris, quod sit remedium inopiae ? Famem fames finit; alioquin quid interest, magna sint an exigua, quae servire te cogant ? Quid refert, quantulum sit, quod tibi possit negare fortuna ? Haec ipsa aqua et polenta in alienum arbitrium cadit. Liber est autem non in quem parum licet fortunae, sed in quem
Abbreviated transcription (Latin):
ratu uidi totas opes urbis celatas et auro et argento.
et his que p̃cium auri. argentiq uicerunt. Ex quisitos
colores et uestes: ultra non tantum nr̃m: s ultra finem
hostium adueftas. Hinc puerorq ꝑspicuos cultu at¬
q forma greges. hinc foeminaꝵ et alia quȩ ressuas co¬
gnoscens summi imꝑii fortuna protulerat.Quid hoc ẽ
in ꝗͣ aliud. nisi irritare cupiditates hominum per se in¬
citatas: Qui sibi uult ista pecuniȩ pompa ad discendam
auariciam couenimus. At mehercules minus cupidita¬
tis istinc effero ꝗͣ aituleram contempsi diuitias non qui
supuacuȩ s quia pusillȩ sunt. Uidisti ne ꝗ̃ inter paucas
horas ille ordo qͣuis ꝗlentus dispositusq transierit: Hoc
totam uitam nr̃am occupauit: quod totum diem occupa¬
re non potuit. Accessit illud quoq: tam supuacue mihi
in se sunt hñtib ꝗͣ fuerunt spectantib. hoc itaq ip̃e mͥ

Expanded text:
ratu vidi totas opes urbis caclatascaelata et auro et argento ratu vidi totas opes urbis caclatascaelata et auro et argento et iis, quae pretium auri argentique vicerunt, exquisitos colores et vestes ultra non tantum nostrum, sed ultra finem hostium advectas; hinc puerorum perspicuos cultu atque forma greges, hinc feminarum, et aha, quae res suas recognoscens summi imperii fortuna protulerat. Quid hoc est, inquam, aliud nisi inritare cupiditates hominum per se incitatas ? Quid sibi vult ista pecuniae pompa ? Ad discendam avaritiam convenimus ? At mehercules minus cupiditatis istinc effero quam adtuleram. Contempsi divitias, non quia supervacuae, sed quia pusillae sunt. vidistine, quam intra paucas horas ille ordo quamvis lentus dispositusque transierit ? Hoc totam vitam nostram occupavit, quod totum diem occupare non potuit ? " Accessit illud quoque: tam supervacuae mihi visae sunt habentibus quam fuerunt spectantibus. Hoc itaque ipse mihi
Abbreviated transcription (Latin):
singulis eligentis. Tunc te admirabor etiam si non cõ¬
tempseris sondidum panem si tibi psuaseris herbam ub
necẽe est non pecori tm̃. s homini nasci. si scieris cacumi¬
na arborum explem̃ium ẽẽ uentris. in quem sic p̃ciosai
congerimus. tanꝗͣ pcepta seruantem sine fastidio implen¬
dus est. Quid .n. ad rem ptinet quid accipiat pditurũ
quidquid accepit. delectant ie disposita. quȩ t̾ra. maiͣ¬
q: capiunt᷑. Alia eõ granora si recentia pserunt᷑ ad m̃sã
alia si dui pasta. et coacta pinguescere Niunt: ac uix sa¬
ginam continent suam. Delectat te nidor horum arte
quęsitus. At me hercules ista sollicue scrutata uatieq cõ¬
dita cum subierint uentrem una atq eaditas occupauit
uis ciborum uoluptatem contemnẽ: exitum specta. Ata¬
lum memini cum magna admiratione hoc dicere. Dui
inquit mihi imposuere diuitiȩ. stupebam ubi aliquid
ex illis alio. atq alio loco fulseram. Existimabam similia

Expanded text:
singulis eligentis; tunc te admirabor, si consingulis eligentis; tunc te admirabor, si contempseris etiam sordidum panem, si tibi persuaseris herbam, ubi necesse est, non pecori tantum, sed homini nasci, si scieris cacumina arborum explementum esse ventris, in quem sic pretiosa congerimus tamquam recepta servantem. Sine fastidio inplendus est. Quid enim ad rem pertinet, quid accipiat perditurus quicquid acceperit ? Delectant te disposita, quae terra marique capiuntur, alia eo gratiora, si recentia perferantur ad mensam, alia, si diu pasta et coacta pinguescere fluunt ac vix saginam continent suam. Delectat te nidor horum arte quaesitus. At mehercules ista sollicite scrutata varieque condita cum subierint ventrem, una atque eadem foeditas occupabit, vis ciborum voluptatem contemnere ? Exitum specta. Atlum memini cum magna admiratione omnium haec dicere: " Diu," inquit, " mihi inposuere divitiae. Stupebam, ubi aliquid ex illis alio atque alio loco fulserat. Existimabam similia
Abbreviated transcription (Latin):
no futurum erat: deuis et parens nr̃ in proximo posuit
non expectauit inquisitionem. et ultro dedit. nocitura
altissime p̃ssit. Nihil .n. nisi de nobis queri possumus ei
quib piremus nolente rerum nata et abscondente ꝓ¬
tulimus. addiximus animum uoluptati. cui indulgere
initium omnium maloꝵ est. tradidimus animũ am¬
bitioni et famȩ. cęteris eque uanis et in anib. Quid gͦ
nunc te hortor: ut scias nihil noui. Nec .ii. nouis mał
remedia quęrunt᷑. s hoc pͥmum ut tecum ip̃e despi¬
cias. quod sit necessarium: quid supuacuum. Neces¬
aureos lectos et grȩcam meam supellectilem. Quȩ est.ni.
uirtus supuacua contemnere: tuncte admirare cum
contempseris necessaria. non magnam rem facis ꝙ ui
uere sine regio apparatu potes. ꝙ non desideras miliaĩos
apros. nec linguas penicopteroꝵ. et alia portenta luxu¬
ne.iam tota animalia fastidientis et certa membra ex

Expanded text:
bono futurum erat, deus et parens noster in proximo posuit; bono futurum erat, deus et parens noster in proximo posuit; non expectavit inquisitionem nostram et ultro dedit. Nocitura altissime pressit. Nihil nisi de nobis queri possumus; ea, quibus periremus, nolente rerum natura et abscondente protulimus. Addiximus animum voluptati, cui indulgere initium omnium malorum est, tradidimus ambitioni et famae, ceteris aeque vanis et inanibus. Quid ergo nunc te hortor ut facias ? Nihil novi— nec enim novis malis remedia quaeruntur—sed hoc primum, ut tecum ipse dispicias, quid sit necessarium, quid supervacuum. Necesaureos lectos et gemmeam supellectilem. Quae est enim virtus supervacua contemnere ? Tunc te admirare, cum contempseris necessaria. Non magnam rem facis, quod vivere sine regio apparatu potes, quod non desideras milliarios apros nec linguas phoenicopterorum et alia portenta luxuriae iam tota animalia fastidientis et certa membra ex
Abbreviated transcription (Latin):
quo feramur. uelociter tam̃ illo quo intendimus ꝑseue¬
ramus ire: S lucescere si uelimus põt. uno aũt mõ po¬
test.Si quis uidel humanoꝵ. diuinorumq noticia
scĩamq accepit: si illa se non ꝑfuderit. s infecent: si ea¬
dem quis sciat retractau̾it. et ad sese ꝑtulerit. si quęsier̾t
quȩ sunt bona:quȩ sint mala: quib hoc falso sit no¬
men ascriptum. si quȩsierit de honestis et turpib. de
ꝓuidentia. nec inter hoc humani ingenii sagacitas sisti¬
tur. si prospicere: et ultra mundum lib quęrẽ: quofe¬
ratur: unde surrexit: in quem exitum tota uelocitas
rerum propet. Ab hac diuina contemplatione:abdu¬
aum animum in sordida et humilia protraximus.¬
ut auaiciȩ seruiret. ut telicto mundo tminisq eius et diui¬
nis certa uersantib tram rimaret᷑: et quȩreret quid ex il¬
la mali effoderet non contentus oblatis. Quidquid bo

Expanded text:
quo feramur, velociter tamen illo, quo intendimus, persevequo feramur, velociter tamen illo, quo intendimus, perseveramus. Sed lucescere, si velimus, potest. Uno autem modo potest, si quis hanc humanorum divinorumque notitiam scientia acceperit, si illa se non perfuderit, sed infecerit, si eadem, quamvis sciat, retractaverit et ad se saepe rettulerit, si quaesierit, quae sint bona, quae mala, quibus hoc falso sit nomen adscriptum, si quaesierit de honestis et turpibus, de providentia. Nec intra haec humani ingenii sagacitas sistitur; prospicere et ultra mundum libet, quo feratur, unde surrexerit, in quem exitum tanta rerum velocitas properet. Ab hac divina contemplatione abductum animum in sordida et humilia pertraximus,ut avaritiae serviret, ut relicto mundo terminisque eius et dominis cuncta versantibus terram rimaretur et quaereret, quid ex illa mali effoderet, non contentus oblatis. Quidquid nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m quid ueri ẽẽt excussit: s metum alter alteri tradidł
Nemo ausus est ad id quo ꝑturbat᷑ accedere: et natam
ac bonum timoris sui nosse: Itaq: res falsa est.inanis.
hẽt adhuc fidem. quia non coarguit᷑.putemus tanti o¬
culos intendere: iam apparebit. ꝗͣ breuia. et ꝗͣ in certa qͣ
tuta timeant᷑. Talis est animoꝵ nr̃oꝵ consusio. qualis lu¬
cretio uisa est. Nam ueluti pueri trepidant, atq: oĩa cȩ¬
cis in ten ebris metuunt: ita nos in luce timemus. Quid
gͦ nonne omni puero stulticiores sumus. qui in luce ne¬
mus: S falsum est lucreti non timemus in luce: omĩa
nobis fecimus tenebras. nihꝰ umemus. ne quid noceat
ne quid expediat. Tota uita incursitamus. nec ob hoc
resistimus: aut circũspectius pedem ponimus. Uides aũt
ꝗͣ furiosa res sit in tenebris impetus. at me hercules id a¬
gimus ut longuis reuocandi simus et cum ignoremus

Expanded text:
nostrum quid veri esset, excussit, sed metum alter alteri tradidit; nostrum quid veri esset, excussit, sed metum alter alteri tradidit; nemo ausus est ad id, quo perturbabatur, accedere et naturam ac bonum timoris sui nosse. Itaque res falsa et inanis habet adhuc fidem, quia non coarguitur. Tanti putemus oculos intendere; iam apparebit, quam brevia, quam incerta, quam tuta timeantur. Talis est animorum nostrorum confusio, qualis Lucretio visa est: Nam veluti pueri trepidant atque omnia caecis In tenebris metuunt, ita nos in luce timemus. Quid ergo ? Non omni puero stultiores sumus qui in luce timemus ? Sed falsum est, Lucreti, non timemus in luce; omnia nobis fecimus tenebras. Nihil videmus, nec quid noceat nec quid expediat; tota vita incursitamus nec ob hoc resistimus aut circumspectius pedem ponimus. vides autem, quam sit furiosa res in tenebris impetus. At mehercules id agimus, ut longius revocandi simus, et cum ignoremus,
Abbreviated transcription (Latin):
et scies plurima mala continge̾. ꝗͣ accidere. Quotiẽs
n. felicitatis causa et initium suit. quod calamitas uo¬
cabatur: Quotiens magna gratulatione accepta resgͣ¬
dum sibi struxit in p̃ceps: et aliquem iam cminente
ut leuauit. ita deiecit: etiam nunc tam̃ adhuc ibi stae̾t
uenturo caderet. S ipm illud cadere: non hẽt in se ma¬
li quicꝗͣ si exitum spectes ultra quem natã neminem
deiecit. prope est rerum omnium t̾minus. prope est ĩ¬
ꝗͣ et ulud uñ felix eiicit᷑. et illud uñ infelix emutit᷑. Nos¬
hȩc utraq extendimus. et longa spe: ac metu facimus.
S si sapis omnia humana condicione metire:simul et
quod gaudes. et quod times contrahe. Est aũt tanti ni¬
hil dui gaudere: ne quid duu timeas. S quare istud o¬
malum astringo non est quod quicqͣ um̃dum putes. ua¬
ria sunt ista. quȩ nos mouent:quȩ attonitos hñt. Ncõ

Expanded text:
et scies plura mala contingere nobis quam accidere. Quotiens et scies plura mala contingere nobis quam accidere. Quotiens enim felicitatis et causa et initium fuit, quod calamitas vocabatur ? Quotiens magna gratulatione excepta res gradum sibi struxit in praeceps et aliquem iam eminentem adlevavit etiamnunc, tamquam adhuc ibi staret, unde tuto cadunt ? Sed ipsum illud cadere non habet in se mali quidquam, si exitum spectes, ultra quem natura neminem deiecit. Prope est rerum omnium terminus, prope est, inm, et illud, unde felix eicitur, et illud, unde infelix emittitur; nos utraque extendimus et longa spe ac metu facimus. Sed si sapis, omnia humana condicione metire; simul et quod gaudes et quod times, contrahe. Est autem tanti nihil diu gaudere, ne quid diu timeas. Sed quare istuc malum adstringo ? Non est quod quicquam timendum putes. Vana sunt ista, quae nos movent, quae attonitos habent. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
& nom̃tano meo te saluto. et
iubeo hẽre bonam m̃tem. hoc est ꝓ¬
pitios deos om̃s: quos hẽt placatos
et fauentes quisꝗͣs sibi se propitiauit
Seponere in pñtia quȩ quib dam
placent. unicuiq nr̃m pedagogu
dari dcum.Non quidem ordinari¬
um. s hunc inferioris notȩ: ex horum numero. quos ho¬
uidius hẽt de plebe deos. Ita tam̃ hoc seponas uolo ut
memineris maiores nr̃os qui crediderunt hoc. stoicos fu¬
isse: Singulis. n. et genium. et iunonem dederunt. Po¬
stea uidebimus an tantum diis uacet. ut p̾uatorum
negocia procurarent. Int̾im illud scito suie assignati
sumus. suie neglecti. et fortunę dati nulli te potuisse
imp̃cari quicꝗ̃ grauius ꝗ̃ si imp̾catus fueris ut se hẽat
iratum.S non est quare cuiꝗͣ quem poena putaueris
dignum optes ut infestos deos hẽat. hẽt in ꝗͣ etiam si
uidet eorum cum et fauore produci. Adhibe diligenti¬
am tuam. et intuere quid sint res nr̃ȩ: non quid u̾ocẽt᷑

Expanded text:
 Nomentano meo te saluto et iubeo habere mentem bonam, hoc est propitios deos omnis, quos habet placatos et faventes, quisquis sibi se propitiavit. Sepone in praesentia, quae quibusdam placent, unicuique nostrum paedagogum dari deum, non quidem ordinarium, sed hunc inferioris notae ex eorum numero, quos Ovidius ait " de plebe deos." Ita tamen hoc seponas volo, ut memineris maiores nostros, qui crediderunt, Stoicos fuisse; singulis enim et Genium et Iunonem dederunt. Postea videbimus, an tantum dis vacet, ut privatorum negotia procurent; interim illud scito, sive adsignati sumus, sive neglecti et fortunae dati, nulli te posse inprecari quicquam gravius, quam si inprecatus fueris, ut se habeat iratum. Sed non est quare cuiquam, quem poena putaveris dignum, optes, ut infestos deos habeat; habet, inquam, etiam si videtur eorum favore produci. Adhibe diligentiam tuam et intuere, quid sint res nostrae, non quid vocentur;
Abbreviated transcription (Latin):
cebas intrepidum fore etiam si circa me gladii micarent
et si mucro tangeret uigulum. Dicebas securum fore etiã
si cuca flagrarent incendia. etiam si subitus turbo tota
nauem meam mari rapet. Hane mihi p̃sta interim uo
luptatem ut głiam contemnam. Postea docebis implicita
soluere: ambigua distinguere: obscura pspicẽ. Nunc do¬
ce quod necẽe est. Uale:¬

Expanded text:
cebas intrepidum fore, etiam si circa me gladii micarent, cebas intrepidum fore, etiam si circa me gladii micarent, etiam si mucro tangeret iugulum; dicebas securum fore, etiam si circa me flagrarent incendia, etiam si subitus turbo toto navem meam mari raperet. Hanc mihi praesta curam, luptatem, ut gloriam contemnam. Postea docebis inplicta solvere, ambigua distinguere, obscura perspicere; nunc doce quod necesse est. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
prouidentia uuerit. Auint homines plus in alicno uidẽ:¬
q̃ in suo initio. hoc illis euenit. quos amor sub excȩcat
quibusq despectum utilitatis tmor in piculis excutit.
incipiet sapere securior et extra metum positus. S niho¬
minus quȩdam sunt: que etiam sapientes in alio ꝗͣ in
se diligentius uident. Preterea illud dulcissimum est
honestissimumq idem uelle: atq idem nolle. Sapiens¬
id sapienti p̃stabit. egregium opus pari uigo ducet. Per¬
solui quod exegeras. quanꝗͣ in ordine rerum erat quas
moralis phĩȩ uoluminib complectimur. Cogita quod
soleo srequent̾ tibi dicere in istis nos niħ aluid qͣ acum̃
exercere. totiens.ii. illo reuertor. Quid ista me res iuuat:
fortiorem faciet: uistiorem: tempatiorem: nondum ex̾¬
ceri uacat. adhuc medico mihi opus est. Quid me posceᷤ
scientiam in utilem. magna promisisti. exigua uideo. di¬

Expanded text:
prudentia iuverit. Aiunt homines plus in alieno negotiprudentia iuverit. Aiunt homines plus in alieno negotio videre, vitio hoc illis evenit, quos amor sui excaecat quibusque dispectum utilitatis timor in periculis excutit; incipiet sapere securior et extra metum positus. Sed nihilominus quaedam sunt, quae etiam sapientes in alio quam in se diligentius vident. Praeterea illud dulcissimum et honestissimum " idem velle atque idem nolle " sapiens sapienti praestabit; egregium opus pari iugo ducet. Persolvi id quod exegeras, quamquam in ordine rerum erat, quas moralis philosophiae voluminibus complectimur. Cogita, quod soleo frequenter tibi dicere, in istis nos nihil aliud quam acumen exercere. Totiens enim illo revertor: quid ista me res iuvat ? Fortiorem fac iam, iustiorem, temperantiorem. Nondum exerceri vacat; adhuc medico mihi opus est. Quid me poscis scientiam inutilem ? Magna promisisti; exige, vide. Di
Abbreviated transcription (Latin):
quod facẽ illi necessarium est: cum adhȩc ciuilia. et oo¬
mestica uenit᷑. et ut etiam ita dicam mortalia. In his sic
illi opus est alieno consilio quomo medico: quomodo
gubernatore. quomõ aduocato et litis ordinatore: ꝓde¬
rit ergo sapiens alteri sapienti.Suadebit.n. s in illis qͦ
magnis ac diuinis ut diximus comiter honesta tractã¬
do et animos cogitationesq miscendo utilis erit. Prae¬
terea scđm natam est et amicos complecti. et amicoꝵ
actu ut suo propͥoq lȩtari. Nam nisi hoc fecerimus: nec
uitus quidem nobis ꝑmanebit:quȩ exercendo sensi
ualet. Uirtus autem suadet pñtia bñ collocare: in futu¬
rum consulere: deliberare: et intendere animum. Faci¬
lius intendet explicabitq qui aliquem sibi assumpsit
Queret itaq aut pfc̃m uirum ut proficientem uicinu:¬
q perfecto. prodent aũt ille ꝑfedus si consilium cõmun

Expanded text:
Quod facere illi necessarium est, cum ad haec civilia et doQuod facere illi necessarium est, cum ad haec civilia et domestica venitur et, ut ita dicam, mortalia. In his sic illi opus est alieno consilio quomodo medico, quomodo gubernatori, quomodo advocato et litis ordinatori. Proderit ergo sapiens aliquando sapienti, suadebit enim. Sed in illis quoque magnis ac divinis, ut diximus, communiter honesta tractando et animos cogitationesque miscendo utilis erit. Praeterea secundum naturam est et amicos complecti et amicorum auctu ut suo proprioque laetari. Nam nisi hoc fecerimus, ne virtus quidem nobis permanebit, quae exercendo sensu valet, virtus autem suadet praesentia bene conlocare, in futurum consulere, deliberare et intendere animum; facilius intendet explicabitque qui aliquem sibi adsumpserit. Quaeret itaque aut perfectum virum aut proficientem vicinumque perfecto. Proderit autem ille perfectus, si consilium communi
Abbreviated transcription (Latin):
nem mouendam rõne opus est. sic ut moueat᷑ ratio per¬
fecta opus est rõne ꝑfecta. Prodẽẽ dicunt᷑ et qui media no¬
bis largiunt. pecuniam. grͣam. in columitatem. alia in
usus uite cara. et necera. In his etiam dicet stultus pro¬
dẽẽ sapienti: prodẽẽ aut̃ est animũ scdm nãm mouere
uirtute: sua: ut eius qui mouebit᷑. hoc non sine ip̃ius qͦ¬
q qui proderit bono fiet. Neceẽ est .n. alienam uirtutẽ
ex̾cendo ex̾cere et suam. S ut remoueas ista:quȩ aut
sũma bona sunt aut sũmoꝵ efficientia: nihominus
prodẽe inter se: sapientes possunt. In uenire: n. sapien¬
tem sapienti per se res expetenda est: quia natã bonu
omne carum est bono. Si sic:quisq conciliat bono
quemad mõm sibi. Neceẽ est ex hac questione: arguiẽ¬
ti causa in alteram transeam. Quęrit. ii. an deliberatu¬
rus sit sapiens. an in consilium aliquem aduocaturũ¬

Expanded text:
ionem movendam ratione opus est, sic ut moveatur ratio perionem movendam ratione opus est, sic ut moveatur ratio perfecta, opus est ratione perfecta. Prodesse dicuntur et qui media nobis largiuntur, pecuniam, gratiam, incolumitatem, alia in usus vitae cara aut necessaria. In his dicetur etiam stultus prodesse sapienti. Prodesse autem est animum secundum naturam movere virtute sua ut eius, qui movebitur. Hoc non sine ipsius quoque, qui proderit, bono fiet. Necesse enim alienam virtutem exercendo exerceat et suam. Sed ut removeas ista, quae aut summa bona sunt aut summorum efficientia, nihilominus prodesse inter se sapientes possunt. Invenire enim sapientem sapienti per se res expetenda est, quia natura bonum omne carum est bono et sic quisque conciliatur bono quemadmodum sibi. Necesse est ex hac quaestione argumenti causa in alteram transeam. Quaeritur enim, an deliberaturus sit sapiens, an in consilium aliquem advocaturu
Abbreviated transcription (Latin):
supuacuus est qui prosit. nũquid instructus omnib re¬
bus agricola ab alio instrui quęxit:nũquid armatus
miles. quantum in aciem exituro satis est: uti ampliꝰ
armis desiderat: gͦ nec sapiens. Satis .n. uitȩ instructuᷤ
lore adiecto ut suum teneat: s ip̃e se inquit calor con¬
tinet. pͥmum multum int̾est inter ista quȩ comparas.
calor.ni. unus est prodẽe uarium est.Deinde calor non
adiuuat᷑ adiectione caloris ut caleat. Sapiens non po¬
test in hĩtu mentis suę stare: nisi amicos ali quos simile
sui admiserit. cum quib uirtutes suas cõmunicet. Adii¬
ce nuncq omnib inter se uirtutib amicicia est. Itaq
prodest qui uirtutes alicuius Parte sui amat: a mãdas¬
q inuicem p̃stat. Similia delectant utiq ubi honesta st̃
et probare ac probari sciunt. et nunc sapientis animum
perite mou̾e nemo alius põt qͣ sapiens: sicut hominem

Expanded text:
supervacuum est si qui prosit. Numquid instructus omnibus resupervacuum est si qui prosit. Numquid instructus omnibus rebus agricola ab alio instrui quaerit ? Numquid armatus miles, quantum in aciem exituro satis est tuti, amplius arma desiderat ? Ergo nec sapiens; satis enim vitae instructus, lore adiecto, ut summum teneat. " Sed ipse se," inquit, " calor continet." Primum multum interest inter ista, quae comparas; calor enim unus est, prodesse varium est. Deinde calor non adiuvatur adiectione caloris, ut caleat; sapiens non potest in habitu mentis suae stare, nisi amicos aliquos similes sui admisit, cum quibus virtutes suas communicet. Adice nunc, quod omnibus inter se virtutibus amicitia est. Itaque prodest, qui virtutes alicuius paris sui amat amandasque invicem praestat. Similia delectant; utique ubi honesta sunt et probare ac probari sciunt. Etiamnunc sapientis animum perite movere nemo alius potest quam sapiens, sicut hominem
Abbreviated transcription (Latin):
firmabit. ex conspectu mutuȩ tranquillitatis crescet u¬
triusq lęticia. Prȩte̾a quarumdam illi rerum scĩam tra¬
det. Non. ni omnia sapiens scit: etiam si sciret breuioeͬs
uias rerum aliquis excogitare possit: et has uidicare per
quas facilius totus opus circũfert᷑. Proderit sapienti sa¬
piens. non tantum suis uirib s ip̃ius quem adiuuat.
põt quidem ille etiam relictus sibi. explicare partes suas.¬
qui currentem hortat᷑. Non.s. tantum ꝓdest sapienti sa¬
piens. s sibi ip̃i. hoc scias: detrahe illi uiam prop̾am. et
ille nihil agit. uno mõ dicas. licet non eẽ in melle dul¬
ita aptatus lingua. palatoq est ad huiusmoi gustum
ut ille talis sopor eum non capiat. s offendet᷑. Sunt. n
quidam. quib morbi uiuo mel amaꝵ uideat᷑. Opor¬
tet uterq calere et ut ille prodeẽ possit. et huic ꝓfutuõ
calefieri superuacuum est: et in sũmum ꝑducto bonum

Expanded text:
firmabit, ex conspectu mutuae tranquillitatis crescet ufirmabit, ex conspectu mutuae tranquillitatis crescet utriusque laetitia. Praeterea quarumdam illi rerum scientiam tradet; non enim omnia sapiens scit. Etiam si sciret, breviores vias rerum aliqui excogitare posset et has indicare, per quas facilius totum opus circumfertur. Proderit sapienti sapiens, non scilicet tantum suis viribus, sed ipsius, quem adiuvat. Potest quidem ille etiam relictus sibi explicare partes suasm currentem hortator. " Non prodest sapienti sapiens, sed sibi ipse. Hoc scias: detrahe illi vim propriam, et ille nihil aget." Illo modo dicas licet non esse in melle dulita aptatus lingua palatoque est ad eiusmodi gustum, ut illa talis sapor capiat, aut offendetur. Sunt enim quidam, quibus morbi vitio mel amarum videatur. Oportet utrumque valere, ut et ille prodesse possit et hic profuturo cto calorem calefieri supervacuum est, et in summum perducto bonum
Abbreviated transcription (Latin):
quęrit᷑. Prosunt inter se boni. exercent.ni.uirtutes: et sa¬
pientiam in suo statu continẽt.desiderat uterq aliquem
quo cum conferat: cum quo quȩrat.ꝑitos luctandi usus
ex̾cet. Musicus qui paria didicit monet. Opus est et sa¬
pienti agitationem uirtutum. Itaq quemad mõm ipe
se mouetꝰ: sic mouet᷑ ab ip̃o sapiente: Quid sapiens. sapie¬
ti prodent: impetum illi dabit:occasiones actionum ho¬
nestarum cõmõstrabit. p̃ter hȩc aliquas cogitationes suas
expͥmet. docebit quȩ inuenent. Semꝑ.n. etiam a sapiẽte
restabit. qđ inueniat: et quo animus excurrat. Malus
malo nocet: facit quoq peiorem: iram metus.incitando
tristiciȩ assentiendo. uoluptates laudando. et tunc maxͦ
laborant mali. ubi plurimum uicia miscuere: et in unũ
collata nequitia est. Ergo a contrario bonus bono ꝓde¬
rit. Quomõ inquis: gaulium illi afferet. fiduciam cõ¬

Expanded text:
quaeritur. Prosunt inter se boni; exercent enim virtutes et saquaeritur. Prosunt inter se boni; exercent enim virtutes et sapientiam in suo statu continent. Desiderat uterque aliquem, cum quo conferat, cum quo quaerat. Peritos luctandi usus exercet; musicum, qui paria didicit, movet. Opus est et sapienti agitatione virtutum: ita quemadmodum ipse se movet, sic movetur ab alio sapiente. Quid sapiens sapienti proderit ? Impetum illi dabit, occasiones actionum honestarum commonstrabit. Praeter haec aliquas cogitationes suas exprimet: docebit, quae invenerit. Semper enim etiam a sapiente restabit, quod inveniat et quo animus eius excurrat. Malus malo nocet facitque peiorem, iram eius incitando, tristitiae adsentiendo, voluptates laudando, et tunc maxime laborant mali, ubi plurimum vitia miscuere, et in unum conlata nequitia est. Ergo ex contrario bonus bono proderit. " Quomodo ? " inquis. Gaudium illi adferet, fiduciam con
Abbreviated transcription (Latin):
plinȩ circumferunt. Nulli non uicio. ꝙ: insequuntur
qͣ gubernator in tempestate nauscabundus. tenendum¬
cit rapiente fluctu gubernaculum.luctandum cum
ip̃o mari. enpienda sunt uento uella. Quid me põt
adiuuare rector nauigii attonitus et uomitans: Quanto
maiore piculo putas uitam in tempestate iactari ꝗ ullam
audiente lactant aliena sunt. Dixit illa platon. et dixit genõ¬
et dixit chrisippus. et possidonius et ingens agmen. Non toͭ
ac talium nomina quomõ sint probare possunt. sua esse
monstabo. faciant quȩ dixerunt. Quoniam quȩ uolue¬
ram ad te perferre iam dixi. nunc desiderio tuo satisfaciã.
in alteram epłam epłam integrum quod exegeras trans¬
feram.ne ad rem speciosam et aunb erectis curiosisq au¬
diendam lassus accedas. uale:
Nsapiens sapienti prosit scire desideras. Scimus plȩnũ
Nomni bono eẽ sapientem et sũma adeptum. Qquomꝰ¬
ergo prodeẽ aliquid alicui possit sumum hñti bonum.

Expanded text:
plinae circumferunt nulli non vitio, quod insequuntur, plinae circumferunt nulli non vitio, quod insequuntur, praeceptor quam gubernator in tempestate nauseabundus. Tenendum rapiente fluctu gubernaculum, luctandum cum ipso mari, eripienda sunt vento vela; quid me potest adiuvare rector navigii attonitus et vomitans ? Quanto maiore putas vitam tempestate iactari quam ullam audiente iactant, aliena sunt; dixit illa Platon, dixit Zenon, dixit Chrysippus et Posidonius et ingens agmen nostrorum tot ac talium. Quomodo probare possint sua esse, monstrabo: faciant, quae dixerint. Quoniam quae volueram ad te perferre, iam dixi, nunc desiderio tuo satis faciam et in alteram epistulam integrum, quod exegeras, transferam, ne ad rem spinosam et auribus erectis curiosisque audiendam lassus accedas. VALE. n sapiens sapienti prosit scire desideras. Dicimus plenum omni bono esse sapientem et summa adeptum; quomodo prodesse aliqui possit summum habenti bonum,