comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sũptus husce̾ ad fatiendi ỹ¬
tm̃is expeditõnẽ p̃be tebebit.
cũ id iusticia ip̃ã ꝑsuadeat a¬
b eo u̾ recognosti qui euota¬
ri ꝑsouas sua iuteẽ credid̾it.
¶Suꝑ huc u̾o qui in capita¬
lib caĩt ꝯstituti . applłau̾int qͦt¬
abunt. ũ nͥ audita ouũ cã atq
ia reis oppuuones suus iudices¬
⁊ exeuila applsatorib edica
at refutatories es ad scrina
gestar reꝵ fides inaiifesta r

Expanded text:
sumptus isdem ad faciendi itineris expeditionem praebere debebit, cum id iustitia ipsa persuadeat ab eo haec recognosci, qui evocandi personas sua interesse crediderit. Super his vero, qui in capitalibus causis constituti appellaverint abunt non nisi audita omni causa atque ia reis opiniones suas iudices exemplo appellatoribus edito ac refutatorios eorum ad scrinia gestarum rerum fi
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶ro debito creditores addi¬
ti eͥ bona debitoris sui ñ uire post¬
ulant. uñ si quid̃ debitoris tui ce¬
t̾i teeditores pignori res acceꝑuit
potõres eos ꝙ te tyrographarium
creditorẽ hri ñ ambigitꝰ Ue si sp¬

Expanded text:
. Pro debito creditores addici sibi bona debitoris non iure postulant. Unde si quidem debitoris tui ceteri creditores pignori res acceperunt, potiores eos quam te chirographarium creditorem haberi non ambigitur. Quod si sp
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝑ inuria sublatiis est ouũa
que fuꝑfi̾ut ad disceptatonẽ li¬
tũt iumitilata ꝑmancant iudi¬
tu ceruato iustis legicuisa ꝑ
Soiuis tũ ualte sufficiat possde
tenentib abtentiũ uoĩe ꝯtͣ pł
pricatiõ licigatoris obtinebit nͦ
iitlotutio toguitoris ex quada
ꝑte unnonare possõis statum co
au rem tenet absente ꝑ mmicit. N

Expanded text:
qui per iniuriam sublatus est, omnia quae supererunt ad disceptationem litigii immutilata permaneant: iudicio servato iustis legitimisque personis, cum valde sufficiat possessionem tenentibus absentium nomine contra plicatio litigatoris obtinuit, nec interlocutio cognitoris ex quacumque parte innovare possessionis statum eo qui rem tenet absente permittitur,
Abbreviated transcription (Latin):
captis ac distractis ad emolu¬
m̾̃tũ ꝑdrci iube bit᷑ qd si no¬
uata causa est exstipulatu tͥ
actio ꝯpetit ⁊ iudice accepto
desid̾at remediũ e⁊ itaꝙ p̃sidẽ
ꝓruncie qui reui iuditatã exe
qui diadieris ⁊ allegau̾is ree
Soli q̃ pignori date sũt dru sb̾¬
ħał tatat ⁊ ex pacto siue aibi¬
tõne diu̾se ꝑtis emptorẽ põsse¬
ũ inuenre inpossõnẽ eaꝵ te in¬
ictet uł ut ħ remedro res tam
du tracta . ad effectũ ꝑducat᷑.¬

Expanded text:
captis ac distractis ad emolumentum perduci iubebit. quod si novata causa est, ex stipulatu tibi actio competit et iudice accepto desiderat remedium. si itaque praesidem provinciae, qui rem iudiris et adlegaveris res soli, quae pignori datae sunt, diu subhastatas ex compacto sive ambitione diversae partis emptorem non invenire, in possessionem earum te mittet, ut vel hoc remedio res tam diu tracta ad effectum perducat
Abbreviated transcription (Latin):
bẽat ex quo heedẽ donatõnes confir¬
uiate sunt ¶Si u̾o uł ũ amplior sit
donatõ ⁊ił tũ uplior eẽt in actis insi¬
uuata sit tũt ⁊ silentiũ donatoris ł do¬
natritis ⁊ spałr ꝯfirmatõ ad illud tp̃s
refat᷑ quo donatõ ꝯscͥpta sit sicut ⁊ al¬
las ratihĩtõnes uegt̃oꝵ gest̃ ad illa
reduci tꝑra oporti ui quib tͣcta sinit
a iͣ incet̾m subtilẽ diuusionẽ fc̃i uł uiriᷤ
uitroduci posse.

Expanded text:
habeat, ex quo eaedem donationes confirmatae sunt. Sin vero vel non amplior sit donatio vel, cum amplior esset, in actis insinuata sit, tunc et silentium donatoris vel donatricis et specialis confirmatio ad illud tempus referatur, quo donatio conscripta sit: sicut et alias ratihabitiones negotiorum ad illa reduci tempora oportet, in quibus contracta sunt. nec in ceterum subtilem divisionem facti vel iuris introduci posse.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspex̾it hiis relꝰ ͭ ͣ  mobilib uti
frui casd ꝙ dare uł uiutuo obliga¬
re ul uent̾e ut ex huc maxime li¬
b̾i ad quirentes possint mat̾no af¬
fectui sine suo ilgniodo deserui¬
ssiouẽ dissimuł au̾it aut forte off¬
erre nequi̾it heedẽ res ap̃ mu¬
lierem usꝙ uidiem uite sue ma¬

Expanded text:
it, his rebus mobilibus uti frui easdemque dare mutuo vel obligare vel vendere, ut ex his maxime liberi adquirentes possint materno adfectui sine suo incommodo servissionem dissimulaverit aut forte offerre nequiverit, eaedem res apud mulierem usque in diem vitae suae ma
Abbreviated transcription (Latin):
ex husdẽ lib̾is geniti sũt sine du¬
fectõne Snata pr̃ mat̾ ue ad alia
iptias uigrare nolu̾int neꝙo uir
hus q̃ de boiuis uxoris ad se tnͣseunt
ad se ꝑuem̾int. ꝓ suo arbitrio uti
ul eat uende aut quoc iure ul
modo eas alieuare ul pignoris iire

Expanded text:
geniti sunt, sine dufectione servata pater materve ad alias nuptias migrare noluerit, neque vir his, quae de bonis uxoris ad se transeuntad se pervenerint, pro suo arbitrio uti vel eas vendere aut quocumque iure vel modo eas alienare vel pignoris iure
Abbreviated transcription (Latin):
noris uł ypothete suppõite suut
suꝑ ead̾ aũ nuptias tonatone
uł reb alus ad eas ex mariti sb̃a
deuolutis ex eod̾ dic ꝰ  eed̾ res
ad eam ꝑuen̾int lib̾is obligatit
ut si qui post traditas ⁊ uatri

Expanded text:
oris vel hypothecae suppositae sint, super eadem ante nuptias donatione vel rebus aliis ad eam ex mariti substantia devolutis ex eo die, quo eaedem res ad eam pervenerint, liberis obligatis, ut, si quis post traditas matri
Abbreviated transcription (Latin):
ex quid scdo marito uir aut̃ uy¬
ori scd̃̾e dotis uł añ uupcias don¬
atõĩs uoĩe uł alio quom modo
ded̾it ul relinq̃rit ampliora hus
q̃ uui filio uł filic ex aut̾iore uia¬
trunonio ꝓgenitis danda uł reliu¬
q̃nda sunt reuocata ad solos fili¬

Expanded text:
vir autem uxori secundae dotis vel ante nuptias donationis nomine vel alio quocumque modo dederit vel reliquerit ampliora his, quae uni filio vel filiae ex anteriore matrimonio progenitis danda vel relinquenda sunt, revocata ad solos fili
Abbreviated transcription (Latin):
ex scd̃is nuptus nati fu̾int ꝑtiu̾e
¶Iad ħ lucra q̃ marito uł uxori ex
repudu actedunt uidistincte post
Scd̾as eoꝵ imptias lib̾is ex pͥore ꝯ¬
iugio ꝓtreatis ad siłitudinẽ u̾u̾ii
morte dissoluti Seruari uẽ deceto
repudu caũi requiri uł aliã ui ea

Expanded text:
ex secundis nuptiis nati fuerint pertinere Ad haec lucra, quae marito vel uxori ex repudii accedunt, indistincte post secundas eorum nuptias liberis ex priore coniugio procreatis ad similitudinem matrimonii morte dissoluti servari nec de cetero repudii causam requiri vel aliam in ea
Abbreviated transcription (Latin):
sunt sibi adquisierint. ¶In
illo u̾o uet̾em sauctõnẽ adimple¬
utes pcipimꝰ exemplo iatris cuiꝰ
res post sca̾is iupptias filiis ex pͥo¬
re inin̾io uatis̃ suppoite sunt ad ꝯsꝰ¬
uanda eis lucra q̃ ex pͥore iuiarito
ad eam ꝑuent᷑ prĩs quo boua q̃¬
uatis post scd̃as eiꝰ nuptias ad ea ꝯ¬
S uanda q̃ ex eoꝵ uir̾e lutratus est
Suppoi̾ta ee̾ ¶Illius ⁊ prĩs qui insua

Expanded text:
sint sibi adquisierint. In illo etiam veterem sanctionem adimplentes praecipimus exemplo matris, cuius res post secundas nuptias filiis ex priore matrimonio natis suppositae sunt ad conservanda eis lucra, quae ex priore marito ad eam pervenerunt, patris quoque natis post secundas eius nuptias ad ea conservanda, quae ex eorum matre lucratus est, supposita esse. Illius etiam patris, qui in sua
Abbreviated transcription (Latin):
e si adeo tenus ẽ. prĩa tuasse
ut eyordinario auxilio uniari
debeat allega p̃sidi ꝓurucie ã
i libello tuͣstulisti qui re dilis¬
ent̾ in spͨta utilitatẽ tõem iutu¬
itus s cribet nobis q̃ ꝯperit¬

Expanded text:
tenuis est patria tua, ut extraordinario auxilio iuvari debeat, adlega praesidi provinciae quae in libellum contulisti : qui re diligenter inspecta utilitatem communem intuitus scribet nobis quae c
Abbreviated transcription (Latin):
tantes cõsumat᷑. S ełũ h̾rdũ eit
eriꝰ sine falcidie tũ legis emolu¬
mento necesse est eos̾ debita exi¬
l gere. et creditoril Responte. ¶ Sĩ
aut̃ amplio res incuntate xenon

Expanded text:
tantes consumantur. Si enim haeredum eis mus, sine Falcidiae tamen legis emolumento, necesse est eos debita exigere, et creditoribus respondere.--§ 5. Sin autem ampliores in civitate xenon
Abbreviated transcription (Latin):
cop. Hcreditatẽ qͥd̾ intestati filũ¬
de functi delatã tͥ dubitari ñ opor¬
pub̾tatis tp̃ra porrigi n pͥot᷑ qr ip¬
institutis ⁊ imutem substitutis pp̃¬
eoꝵ ꝑsonã quib in mnuũ̃ casũ dũ¬
taxat substitui potest ⁊̃ infilio idẽ
de b̾e seruari ⁊ ratio suadet et di¬
⁊ ius marcus ꝑat̾ ꝯstituit.

Expanded text:
. Hereditatem quidem intestati filii delatam tibi dubitari non oporpubertatis tempora porrigi non potest, quia ipinstitutis et invicem substitutis personam, quibus in unum casum dumtaxat substitui potest, etiam in filio idem debere servari et ratio suadet et divus Marcus pater constituit.
Abbreviated transcription (Latin):
testes adu̾sus. eũ i alia lite ꝓdusa¬
ipe ostend̾it immacicias int̾ Se et
illos postea enisas fusse. ex quib
testes repelli leges p̃cipiunt. sion
adimenda scib ei licencia ex ipĩs
⁊ si liquidis ꝓmibatõib datd̃ue
ur ꝓmissione pecumaꝵ eos corr¬
uptos ẽẽ ostend̾it eam ⁊ alles¬
atd̃nem integram ei ꝯuari p̾ci

Expanded text:
adversus eum in alia lite producanisi ostenderit inimicitias inter se et illos postea emersas fuisse, ex quibus testes repelli leges praecipiunt: non adimenda scilicet ei licentia ex ipsis et si liquidis probationibus datione vel promissione pecuniarum eos corruptos esse ostenderit, eam etiam adlegationem integra
Abbreviated transcription (Latin):
possibile est resecantes om̃ib p̃¬
cipimꝰ qui inscͥpti a se debita
recułiuit᷑ qd ñ facile audient᷑.
Si dicant ouns debiti uł ꝑtis so¬
lutõnẽ eine siͥptis fecisse uelĩc¬
ꝙ iules ⁊ forsitã redemptos te¬
Q . testes ydonei et ss̃me at ĩ
tegre opiniouis p̾sto fu̾int so¬
lucom telebrate. huq cũ sacra¬
ui̾ti religione deposuint sub p̃¬
sencia sua debitũ ẽẽ solutum
ut scientes om̃s ita ea statuta e̾e̾

Expanded text:
possibile est, resecantes omnibus praedicimus, qui in scriptis a se debita rettulerunt, quod non facile audientur, si dicant omnis debiti vel partis solutionem sine scriptis fecisse velintque viles et forsitan redemptos testes idonei et summae atque integrae opinionis praesto fuerint solutioni celebratae hique cum sacramenti religione deposuerint sub praesentia sua debitum esse solutum, ut scientes omnes ita ea statuta esse
Abbreviated transcription (Latin):
mortem. filii uł filie ñ ꝯtrayit om¬
derelicta pleno ⁊ur ꝯquirat ¶Si
u̾o alt̾ius eleg̾ĩt ꝯiugiũ mariti
extrinsetus quid q̃sita filio filieue
Sinili firuitate possideat. Rerum
u̾o pr̃naꝵ defincti solo usuffructu
humanitatis ꝯtemplatõne potiat᷑

Expanded text:
mortem filii vel filiae non contraxerit, omta pleno iure conquirat. Sin vero alterius elegerit coniugium mariti, extrinsecus quidem quaesita filio filiaeve simili firmitate possideat, rerum vero paternarum defuncti solo usu fructu humanitatis contemplatione potiatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dem. eꝙ natales tui lic iuge¬
nuũ te ꝓbare possis ueꝙ honor¬
es quib te fimctũ eẽ ꝯuidmoras
ydoncã ꝓbatõnẽ ꝓ filie tue ing¬
euuitate ꝯtinent cũ uich̃ ꝓ hi¬
beat ⁊ te iugenuũ ⁊ eam aucillã

Expanded text:
eque natales tui, licet ingenuum te probare possis, neque honores, quibus te functum esse commemoras, idoneam probationem pro filiae tuae ingenuitate continent, cum nihil prohibeat
Abbreviated transcription (Latin):
depoĩtũ oĩes actones qͣs cutor uł
turator ex uectitate officii subierit
inꝙ̃dã pupillũ uł adultũ tufferri
qr̃ tam optimo exemplo argiũtar
fiat tunorẽ eiꝰ remouemꝰ damꝰ gͥ eis
tũ sũma fĩducia res pupilloꝵ uł ad¬
ultoꝵ gub̾uare scituris ꝙ lex ur̃a eiᷤᷤ
sua iura ĩuintilata reẜuat uicħ ex

Expanded text:
depositum omnes actiones, quas tutor vel curator ex necessitate officii subierit, in quondam pupillum vel adultum transferri. Quare tam optimo exemplo argumentatfiat, timorem eius removemus? Damus igitur eis cum summa fiducia res pupillorum vel adultorum gubernare, scituris, quod lex nostra eis sua iura immutilata reservat nihil ex
Abbreviated transcription (Latin):
toris fu̾at hr̃s iup̃senti spẽ maĩfesti¬
ssuũ erat stare tutorẽ uł turatorem
ĩ p̃cipiti loco Siue eĩ aucte̾m suam
ul ꝯsensũ ad ademudã hr̃ditatẽ p̾sta¬
re pupillo uł adulto iitume uoluit
ne ex ħͣ cã sua iura aliꝙ patiãt᷑ p̃iu¬
ditiũ satis ẽ. ĩmimet ꝑiculũ tutele uł

Expanded text:
toris fuerat heres, in praesenti specie manifestissimum erat stare tutorem vel curatorem in praecipiti loco. Sive enim auctoritatem suam vel consensum ad adeundam hereditatem praestare pupillo vel adulto minime voluerit, ne ex hac causa sua iura aliquod patiantur praeiudicium, satis ei imminet periculum tutelae vel
Abbreviated transcription (Latin):
Broinand̾ ut uidices quos cogn¬
oscendi ⁊ ꝓuũciandi necc̾itae
teuet. ñ subitas s delib̾atõue h¬
abita poit negciũ siu̾as ponde¬
ratas qͥ aute formarent ⁊ eiuoi¬
datas stati in libellũ secrita fid¬
clitate ꝯferrent stͥptas ꝙ ex li¬
bello ꝑtib legent. S nͨ sit eie
post bai  cõpia corrigeudi uł¬

Expanded text:
quos cognoscendi et pronuntiandi necessitas teneret, non subitas, sed deliberatione habita post negotium sententias ponderatas sibi ante formarent et emendatas statim in libellum secuta fidelitate conferrent scriptasque ex libello partibus legerent, sed ne sit eis postha
Abbreviated transcription (Latin):
ioi qr dũ ille uiuit m̾io a¬
ut̾ior credicor ꝯfidit ut pote
aput debitorẽ eiꝰ rossõne ꝑ
post̾iõrem creditorẽ stituta.
ex quo aut iufata sua debi¬
tor deceserit ex eo qͣi suo no¬
mine possidentẽ rostiorẽ cie¬
ditorem ierito posse .xx. au¬

Expanded text:
ia, dum ille vivit, merito anterior creditor confidit, utpote apud debitorem eius possessione per posteriorem creditorem constituta. Ex quo autem in fata sua debitor decesserit, ex eo quasi suo nomine possidentem posteriorem creditorem merito posse
Abbreviated transcription (Latin):
Uthecarus actõib. Naruꝗ iupꝑ¬
icẽ aui ue sub actusatõtte uiu¬
ze debitoris fiat scd̾aui ui eũ
Suꝑ eo debito tautõue expos¬
uit. ¶ In hus ⁊ ꝓuissiorubue
ul legatis il aluis obligatõib

Expanded text:
thecariis actionibus. namque impricere, qui, ne sub accusatione creditoris fiat, secundam in eum super eo debito cautionem exposuit. In his etiam promissionibus vel legatis vel aliis obligationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃. ¶ost ꝑfcãm uenditouem
fetus quid̃ petoꝵ emptori uen¬
ditori u̾o sũptus Si quos loua
fide fec̾it restitui deb̾e uotissiui¬
firndo ꝑ luolentiã a ueroue quẽ
hr̃e ius in eo negatis ꝓfitentes
enditõne furid̾ possidetis actõnẽ
Seu actoĩs ꝑmisse exꝑiend̾ eẽ

Expanded text:
. Post perfectam venditionem fetus quidem pecorum emptori, venditori vero sumptus, si quos bona fide fecerit, restitui debere notissifundo per violentiam a nerone, quem habere ius in eo negatis, profitentes enditione fundum possidetis, actionem seu actionis promissae experiendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
uc qui ad lib̾tatẽ uenire iussi
Sũt. meliꝰ est siquid̾ res hĩdi¬
tarie sufficiunt adimpleudos
ditorib bimauiꝰ eit ut saltẽ
pauci ueniaut ad ub̃tatem
¶M ħ quid̾ auciquis dubitati¬
onib remediũ inuenimꝰ belli¬
scunã aut̃ replectõnẽ pfate
ꝯsticutoni donantes odc̃unꝰ di
ũ unꝰ ueniat hr̃ditatis pecitor
S plures siquid̾ ui uno uio¬
uiento ut̃ꝙ ⁊il ampliores oĩ¬
tem a dire pͥus saciscatõut b
om̃ib dauda ⁊ it credicoribus¬

Expanded text:
is, qui ad libertatem venire iussi sunt, melius est, si quidem res hereditariae sufficiunt ad implendos ditoribus, humanius est, ut saltim pauci veniant ad libertatem. hoc quidem antiquis dubitationibus remedium invenimus. Bellissimam autem repletionem praefatae constitutioni donantes sancimus: si non unus veniat hereditatis petitor, sed plures, si quidem uno momento uterque vel ampliores, omnibtem adire, prius satisdatione ab omnibus danda, ut creditoribus
Abbreviated transcription (Latin):
res mͦnõ correctores in metͤpolitu
sp̃cabiles u̾o iudices tã cuules ꝙͣ
unlitares uiciuitatib ad mmistea¬
re dioceseos illustriorib publice
religiones aut potentes tomos
latitantes s in celt betrumt locis
aut̃ om̃iũ quos nuꝑ gub̾nau̾ãt
ora u̾sent᷑ ut pateat om̃ib facu¬
ltas lib̾a suꝑ furtis aut cͥminiy
q̃rimoniã cõmouendi ita ut ab
oĩ defensus umuria ꝓuisione pꝰ
eũ admunstrantis ac ꝑicło officiĩ
pͣ mimꝰ curiatiũ ⁊ defensoris cius¬

Expanded text:
res nec non correctores in metropoli, spectabiles vero iudices tam civiles quam militares in civitatibus administratae dioeceseos illustrioribus publice, regiones aut potentes domos latitantes, sed in celeberrimis locis ante omnium quos nuper gubernaverant ora versentur, ut pateat omnibus facultas libera super furtis aut criminibus querimoniam commovendi, ita ut ab omni defensus iniuria provisione post eum administrantis ac periculo officii nec minus curialium et defensoris civi
Abbreviated transcription (Latin):
ta impiat et̾rutas deb̾e eos qui
ꝓceptione pͥncpuli seu mẽ sed̃
amplissime tueri locũ rectoꝵ
punciaꝵ nostunt᷑ auctoritatẽ
hrẽ tutores seu curatores peten¬
tib dare decietũ int̾poñe ad al¬
ienaudas ies minoꝵ simitiũa
eis ꝑsonaꝵ sen curialiũ fatul¬
tates ⁊ mancipatões q̃q. legib

Expanded text:
cta imperialis aeternitas debere eos, qui praeceptione principali seu vestrae sedis amplissimae tueri locum rectorum provinciarum noscuntur, auctoritatem habere tutores seu curatores petentibus dare, decretum etiam interponere ad alienandas minorum similiumque eis personarum seu curialium facultates
Abbreviated transcription (Latin):
qui alieuas possõues uł domus ꝯouctõie
titulo. ꝓcuiaaudas suscipunt dauxisse ⁊ na¬
iufestũ est tũ qr res Sic est ꝯtempta ut
necy int̾miuatõis sacͣtissime ꝯstitutõis in¬
ilites memores ad hͦi sordida audeant ue¬
uire iust̾ia ⁊ relictis studiis publicis siguiᷤ¬
ꝙ uictricib ad ꝯducton̾es alieuaꝵ reꝵ ꝓ
silire ⁊ armoꝵ atrocitatẽ ñ uibostes osten

Expanded text:
es vel domus conductionis titulo procurandas suscipiunt, sanxisse manifestum est, tamen quia res sic est contempta, ut neque interminationis sacratissimae constitutionis milites memores ad huiusmodi sordida audeant venire ministeria et relictis studiis publicis signisque victricibus ad conductiones alienarum rerum prosilire et armorum atrocitatem non in hostes osten
Abbreviated transcription (Latin):
gioues inquib fera ⁊ piculi sui
nẽstia latronũ feruet insana. Pro¬
batissimm cĩã ⁊ districtissum ⁊effen¬
ssores ad suit cã discipliue ⁊ cond¬
ianis acti p̾sint. ã ñ signant᷑ tͥm¬
uia impunta caleste̾ remoueant
patrotima ã feruorẽ ieis ⁊ auri¬
liũ sccłosis imꝑciento inatinati¬

Expanded text:
giones, in quibus fera et periculi sui nescia latronum feruet insania, probatissimi quique et districtissimi defensores adsint disciplinae et quotidianis actibus praesint, qui non sinant crimina impunita coalescere: removeantur patrocinia, quae feruorem reis et auxiliu
Abbreviated transcription (Latin):
Defensores cuutatũ oblatos
ibi ieos in ipõ latrotano ⁊ cõgͤsu
molentie aut pextrato honicidi¬
bensos ⁊ attis pubucis sabi cra¬
ditos expssa triunne c̾ his a qͥ¬
b fu̾int atusati mor sub ỹdoit
ꝑa ꝑserutt̃uc at iuditiũ dirig

Expanded text:
Defensores civitatum oblatos sibi reos in ipso latrocinio vel congressu violentiae aut perpetrato homicidiehensos et actis publicis sibi traditos expresso crimine cum his, a quibus fuerint accusati, mox sub idonea prosecutione ad iudicium dirig
Abbreviated transcription (Latin):
taur pp̃ꝰ ¶od fficiales. iatõuales
Si exipitõne cursus officii seu
pͥipili necc̾itate neglecta int᷑.
onorem putau̾int tnͣseundum
ad pͥorem conditõuẽ recral xuit᷑.
catib ñ suit sim uotione iudicũ
officus consencientib si id ꝓba¬
biis uita ⁊ studiũ postulau̾it tnͣ¬
sfant᷑ nec cessionẽ metuant fat¬
ultatũ. Q si clam destunt arcib
concedant lib̾is. aut si ꝓles def¬

Expanded text:
tius . Officiales rationales, si exhibitione cursus seu primipili necessitate neglecta, interonorem putaverint transeundum, ad priorem condicionem retrahantur. tatibus non sint, sub notione iudicum officiis consentientibus, si id probabilis vitae studium postularit, transferantur nec cessionem metuant facultatum. Quod si clandestinis artibus concedant liberis aut, si proles def
Abbreviated transcription (Latin):
cussare s etiam ꝓ his q̃ ab his po¬
ssident᷑ eosdẽ ad pensitanta fiti¬
lia purg̾e̾. U̾iiñsos namq cłicoᷤ
possessores dũtarat. ꝓuinciales.
pensitatões fiscaliũ. cnͣslatõnes

Expanded text:
cusare, sed etiam pro his, quae ipsi possident, eosdem ad pensitanda fiscalia perurgueri. Vniversos namque clericos possessores dumtaxat provinciales pensitationes fiscalium recognos
Abbreviated transcription (Latin):
dũ petiti fu̾int prout leges
te b̾b̃ri qui suo noĩe suꝑioris
loci pestimimiũ dicẽ cit᷑ iliꝙͣ
corpllem mintia siuit pcepti
p̃sserint. Mulcomagis ⁊ euĩ
pena sũt digni quib cũ płimũ
honoris ꝑ nostrã uissionẽ dela¬
tũ est. occulto inuenimitur in
crimiue.

Expanded text:
dum petiti fuerint, prout leges presbyteri, qui suo nomine superioris loci testimonium dicere citra aliquam corporalem injuriam sunt praeceptiresserint. Multo magis etenim poena sunt digni, quibus cum plurimum honoris per nostram iussionem delatum est, occulto inveniuntur in crimine.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib aut̾iorẽ possit̾e ut siue ex ua¬
turali iure eiusd unilieris res eẽ
uitlłigant᷑ uł scd̾ legũ subtilitatẽ
ad mariti sub̾aui ꝑuenisse. ꝑ utrãꝙ
uiã ꝯiue iurem siue ypothesariã
ei plenissime ꝯsulat᷑. ¶om̃is autẽ

Expanded text:
omnibus anteriorem possidere, ut, sive ex naturali iure eiusdem mulieris res esse intellegantur vel secundum legum subtilitatem ad mariti substantiam pervenisse, per utramque viam sive in rem sive hypothecariam ei plenissime consulatur. Omnis autem
Abbreviated transcription (Latin):
iudeus c̃ sit uimotens obtatiu
Dñ expositũ eũ ad ꝯtumeliam
ratione ledant᷑. Cũ alioquur
⁊ si sit aliquis icelib implicitꝰ
pubuci cutela uidet᷑ in medio

Expanded text:
iudaeus, cum sit innocens, obteratur nec expositum eum ad contumeliam ratione laedantur, cum alioquin, etiam si sit aliquis sceleribus implicitus, pub
Abbreviated transcription (Latin):
suos amplioris p̃cu ꝑ gram a
ureis .i. creditorẽ uenũtedisse
eũꝙ soluendo ⁊ĩ fuisse iubebit
emptores pcio restitu̾e saeruos.
Mp̃. um cont̾ bouã fidem uẽ
dõtẽ obligate possoĩs a treditore

Expanded text:
suos amplioris pretii per gratiam aureis viginti creditorem venumdedisse eumque solvendo non fuisse, iubebit emptores recepto pretsuos amplioris pretii per gratiam aureis viginti creditorem venumdedisse eumque solvendo non fuisse, iubebit
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ añ uuptias uocabat᷑ nunc
aut̃ pp̃ nuptias nõ aut̃ aũ nup̃
fu̾it attis iutueuientib ĩusitmata
licebit ⁊ ꝯstante m̾tinor ea iasinu¬
are nullo obstatulo penitͭ  uup¬
tiaꝵ iuit̾uenientu faciendo. S eĩ
fieri eas post uuptias ꝯtedat᷑ in
ultomagis in sinuari Siliꝙ modo
Et ea ꝯstitutõ ꝙͣ ꝓ augendis tam
dotily ꝙͣ añ iptias donatõib fe¬
ciuiꝰ initacta illibata ꝙ ꝯseruent᷑

Expanded text:
quidem ante nuptias vocabatur, nunc autem propter nuptias, non autem ante nuptias fuerit actis intervenientibus insinuata, licebit et constante matrimonio eam insinuare, nullo obstaculo penitus ex nuptiarum interventu faciendo: si enim fieri eas post nuptias concedatur, multo magis insinuari. Similique modo et ea constitutio, quam pro augendis tam dotibus quam ante nuptias donationibus fecimus, intacta illabataque conservetur:
Abbreviated transcription (Latin):
tõnes intlłigant᷑ et in tali t̃one¬
tõne pacta fuisse ꝯuenta ut ecͥ
passib utiay ambulet tam dos
ꝙͣ douatio ita tũ ut leoniana ꝯ¬
stitutõ q̃ suꝑ exequatõue pactd̃iũ

Expanded text:
tiones intellegantur et in tali donatione pacta fuisse conventa, ut aequis passibus utraque ambulet tam dos quam donatio. Ita tamen, ut leoniana constitutio, quae super exaequatione pactionum
Abbreviated transcription (Latin):
corpus uinuoꝵ quos ablatos
ex prĩc tui hr̃ditate ab eo quẽ lib¬
erũ ẽẽ ꝯstic̾it allegas uendicare
eos uł ad exibendͥ ag̾e ñ ꝓhib̾is
Nam ꝙͣuis alias uoxa cap̃ sequat᷑
⁊ uauumissus furci actõne tene¬

Expanded text:
corpus nummorum, quos ablatos ex patris tui hereditate ab eo, quem liberum esse constitit, adlegas, vindicare eos vel ad exhibendum agere non prohiberis. Nam quamvis alias noxa caput sequatur et manumissus furti actione tene
Abbreviated transcription (Latin):
tentib uł teatralib ludis aut areuaꝵ
sp̃tatur in ip̃is locis in quib ħ assolent
celebͣri ot ꝓhibente gardertẽ nͥ sin ue¬
tente iue̾sit aut mauꝰ audates eꝰ. ꝓba¬
u̾it inge̾ntẽ tũc eĩ neccͣiami ei distedeu

Expanded text:
ensibus vel theatralibus ludis vel harenarum spectaculis in ipsis locis, in quibus haec adsolent celebrari, se prohibente gaudentem, nisi sui vecentem invenerit, aut manus audaces sibi probaverit ingerentem: tunc enim necessariam ei
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰ tam̃ ꝓbau̾it intenitatã tũc ⁊ eam ⁊̃
totẽ recuꝑare ⁊ aũ nuptias donatõe
lucro hrẽ aut legib uendicare tensemꝰ
⁊ ibendi post aunũ ei ne quis de ꝓler
dubitet ꝑuitiniꝰ facultatẽ ¶uirũ t sis
mulierẽ int̃dcã arguerit attẽptatam
tã dotẽ ꝙͣ añ nuptias tonatõuẽ sibi li¬
abͥe seu uendicare uxorenuo si uelit
statun dute hac iusta diffinitõne scũmꝰ¬

Expanded text:
usam probaverit intentatam, tunc eam et dotem recuperare et ante nuptias donationem lucro habere aut legibus vindicare censemus et nubendi post annum ei, ne quis de prole dubitet, permittimus facultatem. Virum etiam, si mulierem interdicta arguerit attemptantem, tam dotem quam ante nuptias donationem sibi habere seu vindicare uxoremque, si velit, statim ducere hac iusta definitione sancimu
Abbreviated transcription (Latin):
ulatio imiõ ⁊ acceptilatio secuta
fu̾it. Que si subdita eẽ. iliurit
nullã adu̾sarie tue petitõnẽ h̾rdi¬
tatis ur in iẽ spe̾ui ł sp̃alẽ ꝯpet̾e.
palam fiet.

Expanded text:
ulatio nec non et acceptilatio secuta fuerit: quae si subdita esse illuxerit, nullam adversariae tuae petitionem hereditatis vel in rem specialem competere palam fiet.
Abbreviated transcription (Latin):
acceptis hus q̃ negotu diriend
crusa platũat dari. Nũc de con¬
uentone resiluisse. ac petas ł pa¬
cto stari ł. iesticui data ꝓspicit
Ciquid̾. te łns reccendis manẽ¬
te cu̾sactois placito statiui stip¬
ulatõue si ꝯt̾ fec̾it ꝓspexisti ⁊¬

Expanded text:
acceptis quae negotii dirimendi causa placuerat dari nunc de conventione resiluisse, ac petas vel pacto stari vel restitui data, perspicis, si quidem de his reddendis manente transactionis placito statim stipulatione, si contra fecerit, prospexisti
Abbreviated transcription (Latin):
tenat ⁊ sult̃ ⁊ a nobis tam land¬
dnd̾ ꝙͣ corroboranõ est. nenõ di¬
us marci orõ q̃ cͥca id fcã ẽ. inne¬
nimꝰ aut̃ in ea nullã mentõnẽ
lib̾tatis fcãm ⁊ uet̾es mouit q̃dã
de lib̾tatib relictis iutestĩs neca¬
ti testatoris q̃o. nectͣriũ nobics
ustati fũant in hoc testõ con̾a¬
ti ⁊ si cam accepissent iutrũ qd̃
eis in medio accidit potant sibi

Expanded text:
nobis tam laudandum quam corroborandum est nec non divi Marci oratio, quae circa id facta est, invenimus autem in ea nullam mentionem libertatis factam et veteres movit quaedam de libertatibus relictis in testamento necati testatoris quaestio, necessarium nobis libertate fuerant in hoc testamento donati et si eam accepissent, lucrum, quod eis in medio accidit, poterant sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tem restitũe iussus est ⁊ dolo m¬
alo uł post litẽ ꝯtestatẽ uł aũa
sese. ⁊tumatit̾ celau̾it ił si supp¬
ositus fid̾iꝯmssarie restitutõni
añꝙͣ restitũet hr̃ditatem ab hac
uite substractus est nillo hr̃de
ul successore existente uł s fidĩ¬
Munssarius cui restituta est extͤ¬
alii ꝑ fid̾iꝯmissũ resticũe iussus
fuit res hr̃dicarias q̃ad̾i actõñ¬

Expanded text:
m restituere iussus est et dolo malo vel post litem contestatam vel antea sese contumaciter celaverit, vel si suppositus fideicommissariae restitutioni, antequam restitueret hereditatem, ab hac luce subtractus est nullo herede vel successore existente, vel si fideicommissarius, cui restituta est ex Tralii per fideicommissum restituere iussus fuerit res hereditarias: q
Abbreviated transcription (Latin):
ebit. pignora ⁊ euĩ q̃ reo stipłan¬
di uexa funt ita demũ ad uos
tnͣsseant si fcã uoĩs redẽptõne ⁊¬
Solutio celebrata est nobis q iu¬
audate sũt actiones. qd̾ si fcm̃ ẽ

Expanded text:
ebit. Pignora etenim, quae reo stipulandi nexa fuerunt, ita demum ad vos transeunt, si facta nominis redemptione solutio celebrata est vobisque mandatae sunt actio
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si iudebitã pecuniã qͣi ex
cã fideuissiouis obstrictus incau¬
tionẽ ꝑ errorẽ deduxisti tam do¬
li mali exceptõue uti ꝙͣ ꝯditõs
Non eiũ est dubiũ fiderssoreui
rei ꝓmctendi boius ad fiscũ de

Expanded text:
. Si indebitam pecuniam quasi ex causa fideiussionis obstrictus in cautionem per errorem deduxisti, tam doli mali exceptione uti quam condicere, Non est autem dubium fideiussorem, re
Abbreviated transcription (Latin):
quid uihi cau ubi postumꝰ uatꝰ
ad huc inpubes iuua matre de¬
cessit respucudã ẽẽ tensenuis
tur aut̃ tũimꝰ substitutõnẽ adm̾ti¬
niꝰ tũ postumꝰ miuime editꝰ fu̾it

Expanded text:
uiusmodi casu, ubi postumus natus adhuc impubes viva matre decesserit, respuendam esse censemus. tunc autem tantummodo substitutionem admittimus, cum postumus minime editus fu
Abbreviated transcription (Latin):
alia ꝑte ⁊ adiecit si ũ postumus
natꝰ fu̾it aliũ sͥ eẽ hr̃deui post¬
uiꝰ ã natus impubes decessit:
dubitabat᷑. quid uiris sit tamul¬
piano ꝙ papiniauo uiris disser¬

Expanded text:
alia parte, et adiecit, si non postumus natus fuerit, alium sibi esse heredem, postumus autem natus impubes decessit, dubitabatur, quid iuris sit, tam Ulpiano quam Papiniano viris diser
Abbreviated transcription (Latin):
ħ pia delib̾atõne duximꝰ corrige¬
ndũ ꝙ hactenꝰ contͣ dei timorem
ficbat. Coguitũ ⁊ eus uobis est
ꝙ siaus sponsus ⁊ spõsi pꝰ dataᷤ
ur acteptas arras uoluiss se di¬
uiuo deputare seruicio ⁊ a scła¬
ri cõu̾sione recedẽ ac scũuoniali

Expanded text:
 pia deliberatione duximus corrigendum, quod hactenus contra dei timorem fiebat. Cognitum etenim nobis est, quod, si quis sponsus vel sponsa post datas aut acceptas arras voluisset se divino deputare servitio et a saeculari conversatione recedere ac sanctimonialem
Abbreviated transcription (Latin):
Sit eis ouuͦ cũ ultimã uolũptatẽ
suã suie ꝑ scͥptãm siue alio lega¬
tuuo mͦ cõficiant. quartã quidẽ
portõnem sco̾ni leges urãs eis re¬
Si uꝰ ultimã uolũptatẽ peutes¬

Expanded text:
sit eis omnimodo, cum ultimam voluntatem suam sive per scripturam sive alio legitimo modo conficiant, quartam quidem portionem secundum leges nostras eis reSin vero ultimam voluntatem p
Abbreviated transcription (Latin):
cepisse. Nam ⁊ maritis ⁊ uxoribꝰ
qui scło reuũciant iã ant̾iore le¬
ge a nobis ꝓuisũ est ut siue ma¬
ritus siue uxor religionis causa
a ꝯiugio recessi̾t ⁊ solitariam
uitã eleg̾it iutusquis eoꝵ res
Guas acciprat quat e ꝓ dote uł

Expanded text:
cepisse. Nam et maritis et uxoribus qui saeculo renuntiant jam anteriore lege a nobis provisum est: ut, sive maritus, sive uxor religionis causa a conjugio recesserit, et solitariam vitam elegerit, unusquisque eorum res suas recipiat, quas pro d
Abbreviated transcription (Latin):
ueit ⁊ tutorib ł curatorib cõuicti.
int̾ficiant᷑. Sin ã pꝰ ꝯiuissũ tam
detentibile tͥuien aut potentatu
raptor se deffent̾e aut fuga eu¬
ade potũit. In hac quid̾ regia ur¬
be cani uiri excelsi p̃fecti p̃torio

Expanded text:
el tutoribus, seu curatoribus, convicti interficiantur. Sin autem post commissum tam detestabile crimen, aut potentatu raptor se defendere, aut fuga evadere potuerit, in hac quidem regia urbe tam viri excelsi praefecti praetorio
Abbreviated transcription (Latin):
te. ct ᷤ. nonaginta sex iuros ꝑ diu̾sa
Striua ⁊ officia militare decernimꝰ
ꝑsanctinꝰ. Q uero emolim̃ta sine
magniftrencia tua Quic ꝯꝯsulares
⁊ psides ⁊ ꝗ unusquis ex officio eoꝵ

Expanded text:
trecentos nonaginta sex viros per diversa scrinia et officia militare decernimussancimus. Quae vero emolumenta sive magnificentia tua sive consulares et praesides et quid unusquisque ex officio
Abbreviated transcription (Latin):
t̾butarios resu̾ari. Sic ciũ ⁊ deuo
placat᷑ ⁊ ipĩ post̃ cełius Gic̃ collato¬
florere sportulas ⁊̃ ab officio tam u¬
iri maguifiti p̃fecti affricani ꝗ̃ aeli¬
quoꝵ iudicũ sic exigi iulxinꝰ qͦmͦ ĩ

Expanded text:
ari. Sic enim et deus placatur et ipsi possunt celerius, sicut collatoflorere. Sportulas etiam ab officio tam viri magnifici praefecti Africani quam reliquorum iudicum sic exigi iubemus, quomodo in
Abbreviated transcription (Latin):
nos ultimos seruos suos resticu ꝗtͣ.
in noĩe suo deus ⁊ dignos nos fati¬
at seruitiũ eis adimp. M lere. deo
ita auxiliante ꝓ felicitate rei pu
ip̃ius miscd̾iam optrinuĩ sustipiat or¬
dinem ⁊ ꝓp̾ͥam hẽãt p̃fecturã ut sic̃
oriens at illiricũ ita et affrica p̃tor¬
iana maxima potestate spałr a mã¬
clem̃cia decoret᷑ cuiꝰ sedem ulrimiᷤ
ẽẽ. cartaginẽ. ⁊ inp̾fatõc publicar
catar p̃fecturis aliis cuiꝰ uoiñ adiũ¬
gi ꝗͣ uũt tuami extelleutiã gubna¬
re dec̾miiꝰ. ⁊ ab ei. nixiliante deo se¬
ꝑte̾ ꝓuincie t̃ suis uidicib dispnĩ¬

Expanded text:
nos, ultimos servos suos, restituat suo nomine deus et dignos nos faciat servitium eius adimplere. Deo itaque auxiliante pro felicitate rei pubipsius misericordiam optimum suscipiat ordinem et propriam habeat praefecturam, ut sicut Oriens atque Illyricum, ita et Africa praetoriana maxima potestate speciaclementia decoretur. Cuius sedem iubemus esse Carthaginem et in praefatione publicarum chartarum praefecturis aliis eius nomen adiungi, quam nunc tuam excellentiam gubernare decernimus. Et ab ea auxiliante deo septem provinciae cum suis iudicibus disponan
Abbreviated transcription (Latin):
uata qui animaꝵ fũant sum il l¬
ostes ⁊ corꝑum. Niui auimas.
quid̾ diu̾sa torm̃ta at supplici¬
a ñ ferentes rebaptitanto ad su¬
ami ꝑfidiaui tnͣfferebant. Corꝑa
u lib̾is natalib tlaia uigo bar¬
barico durissumc subiugabant.
ꝑfidiit iacłabant aliquas x̾o
exeis stadũ bula ꝑfec̾unt. uidi õ

Expanded text:
vata, qui animarum fuerant simul hostes et corporum. Nam animas quidem diversa tormenta atque supplicia non ferentes rebaptizando ad suam perfidiam transferebant: corpora vero liberis natalibus clara iugo barbarico durissime subiugabant. perfidiis maculabant: aliquas vero ex eis stabula fecerunt. Vi
Abbreviated transcription (Latin):
oruanĩta in affricã eride cnͣslata.
nũc u̾o deus ꝑ suã miscd̾i ai non
Solũ affricã ⁊ om̃s eius ꝓurncias
nobis tradidit s ⁊ ipã unꝑialia or¬
uam̃ta q̃ capta roma fu̾ant abla¬
ca nob̾ restituit. Ergo pꝰ cauta⁊

Expanded text:
nta in Africam exinde translata. Nunc vero deus per suam misericordiam non solum Africam et omnes eius provincias nobis tradidit, sed et ipsa imperialia ornamenta, quae capta Roma fuerant ablata, nobis restituit. Ergo post tanta
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾ si quis excesf̾i̾t. ip̃ẽ quid̃ iuder
nr. libraꝵ auri dispendio fubiat¬
ebit. officiũ uero eius ñ solũ diui¬
ne dispendrũ  ⁊ capitale picłm
Eustuiebit. siam si aliqͥs eỹ qͣcũq

Expanded text:
modum si quis excesserit, ipse quidem judex triginta librarum auri dispendio subjacebit; officium vero ejus non solum simile dispendium, sed et capitale periculum sustinebit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
subt̃ annera declarat. Octainis gͦ ut
om̃s iudices nr̃i scd̾m uolũptatem
⁊ tunorem dei ⁊ nrãm electõnem at
ordinatõnem sic suas aniministͣtões
gub̾nate studeant. ut nullus eoꝵ:
auit cupiditati sit deditꝰ aut uiolen¬
tias aliquas uł ipẽ infa̾t ł iudicib
S
il itorib inferit ꝓmittat. licet eĩ

Expanded text:
rat. Optamus ergo, ut omnes iudices nostri secundum voluntatem et timorem dei et nostram electionem atque ordinationem sic suas administrationes gubernare studeant, ut nullus eorum aut cupiditati sit deditus aut violentias aliquas vel ipse inferat vel iudicibus s collatoribus inferre permittat.
Abbreviated transcription (Latin):
us p̃fecti p̃torio ꝑ affricaui iudite ᷤ
E ustin̾e iudeant᷑ qr suꝑsi dispendi¬
is lesi nõ fu̾int nullã hẽat necte¬
sficatem eiusd nr̃e affrice tributa¬
dices dyocesdos affricane cam cius¬

Expanded text:
is praefecti praetorio per Africam judices sustinere videantur, quia si ipsi dispendiis laesi non fuerint, nullam habebunt necessitatem ejusdem nostrae Africae tributadices dioeceseos Africanae tam civi
Abbreviated transcription (Latin):
Deui. Hemo iudic̾. in io tem̾t¬
atis erupat ut in ꝯsulta pieta¬
te ur̃a noui aliquid oꝑis existi¬
met inchoand̃ uł ex diu̾sis oꝑi¬
b oruam̾ta aut marmora uel
ornatu ꝓ habit᷑ tiuitatis eriꝑe
uł alio tuͣfferie sũ iussu tuẽ¬

Expanded text:
. Nemo iudicum in id temeritatis erumpat, ut inconsulta pietate nostra novi aliquid operis existimet inchoandum, vel ex diversis operibus ornamenta aut marmora vel ornatu probabitur civitatis, eripere vel alio transferre sine iussu tu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ litẽ unmine finẽ accipiẽte
cade eũ de applłatorio iuua¬
iiize disponimꝰ cũ sit ei aꝑtissiã
facu ltas ⁊ iuũm adire maie
tiri ¶ Cui consautaueũ ẽ. ut
p̾fectoꝵ p̃torio ex diuino or¬
aculo retractandis ead̾ obser¬
uatio q̃ supdicta ẽ. post iugͦ¬

Expanded text:
finem accipiente cadere eum de appellatorio iuvamine disponimus, cum sit ei apertissima facultas et nostram adire maiestiri. Cui consentaneum est, ut praefectorum praetorio ex divino oraculo retractandis eadem observatio, quae supra dicta est, post ingr
Abbreviated transcription (Latin):
da nullus ignoret nͥ ipe index
id ꝙ. ad uolu ꝓeuã admissi faci
riis causis spałr deputau̾it.
quos culpa sua reddit obno¬
rios ultͣ duaꝵ unciaꝵ auri
młctã coidẽpnare ñ patim᷑

Expanded text:
da nullus ignoret, nisi ipse iudex id, quod ad poenam admissi facinriis causis specialiter deputaverit.quos culpa reddit obnoxios, ultra duarum unciarum auri multam condemnare non patimur.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Euiu alt̾ ex fideuissorily
in solio debito satiffaciat actõ
ei adu̾sus eũ qui una fideuissit
ñ ꝯpetit potiusti saue cũ fisco
Solu̾es de sid̾are ut ius pigio¬
⁊ si ħ̃ ita fcĩ est cessis actõilr
uti pot̾is. ꝙ ⁊ iupͥuatis debitis

Expanded text:
. Cum alter ex fideiussoribus in solidum debito satisfaciat, actio ei adversus eum qui una fideiussit non competit. Potuisti sane, cum fisco solveres, desiderare, ut ius pignoet si hoc ita factum est, cessis actionibus uti poteris. quod et in privatis debitis
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si tredito ꝯd̾oi mand¬
ato ascͥpte tũ pecunã mutuã
aret in accipiendis ypothetis
ñ paruit. frustta te iuditio in¬
andati ꝯueuit. qũ ñ alias te
obligasse intłłigaris ꝙͣ si pig¬
noril ꝯtrah̾et᷑ obligatio.

Expanded text:
. Si creditor condicioni mandato adscriptae, cum pecuniam mutuam daret, in accipiendis hypothecis non paruit, frustra te iudicio mandati convenit, quando non alias te obligasse intellegaris, quam si pignoribus contraheretur obligatio.
Abbreviated transcription (Latin):
dubio eos autecedant.⁊ ħ iudelic
gradatim fĩ ut post eos lib̾ti ꝑu¬
cniant. ¶H eodẽ ualente ⁊ si qͥs
rem in mobilẽ cuidã legau̾it
ul fid̾iꝯunssit eamq alieuari

Expanded text:
dubio eos antecedant: et hoc videlicet gradatim fieri, ut post eos liberti veniant. Hoc eodem valente, et si quis rem immobilem cuidam legaverit vel fideicommiserit eamque alie
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ furti delicto succedit.
eam suscepit usus est ñ dubiũ ẽ
usuras deR̾e p̃stare. ¶S si cũ depo¬
siti actõue exꝑtus est tu̾uͦ Sortiᷤ
usuras exꝑiri. Non euũ due sũt ac¬
tõues. alia sortis alia usuraꝵ s u
ua ex qua ꝯdempuatõue fc̃a it̾a

Expanded text:
 furti delicto succedit. eam suscepit usus est, non dubium est usuras debere praestare. Sed si, cum depositi actione expertus es, tantummodo sortis usuras experiri: non enim duae sunt actiones alia sortis alia usurarum, sed una, ex qua condemnatione facta it
Abbreviated transcription (Latin):
M icet in delictis etate ueunue᷑
excusari ostet. iur̃i tũ ã filus futorẽ
etatis lubr ico  lapsa ũ pecut eoꝵ iutu¬
uue deuegari successionẽ ꝯueuit cũ
hoc in muaiorib  iuat̾b tĩ optin¬

Expanded text:
icet in delictis aetate neminem excusari constet, matri tamen, quae filiis tutorem aetatis lubrico lapsa non petiit, eorum minime denegari successionem convenit, cum hoc in maioribus matribus tantum obtin
Abbreviated transcription (Latin):
tatis aurib intimauit fori sui ad¬
uocatos cõmumi petitõne magno¬
tp̃r fu̾int inserti. clarissimi ordinis
comitis ꝑfru dignitate qͣcinꝰ ⁊ tp̃r
ssiuns m̾ito cõnum̾ant.

Expanded text:
itatis auribus intimavit fori sui advocatos communi petitione magnotempore fuerint inserti, clarissimi primi ordinis comitis perfrui dignitate, quatenus et tempore ssimis merito connumerent
Abbreviated transcription (Latin):
fiut admitant᷑. Euncta aut̃ p̾rułia¬
te aduocatis ex dumis retro pͥucip¬
um seu inclite recordatõis leonis ⁊
uris sanctionis indulta sunt tue ꝙͦ
discrectõne ꝯpet̾e. ꝑ hanc in et̾nũ

Expanded text:
 admittantur. Cuncta sane privilturae advocatis ex divinis retro principum seu inclitae recordationis Leonis vel nostris sanctionibus indulta sunt, tuae qudiscretione competere per hanc in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
ob causas ul tasus humanos ne¬
potes aut neptes ꝓnepotes aut
ssione fraudari aliosq ad u̾sus
itutũ insꝑato legati ꝯmodo ul
hr̃ditatis gaud̾e̾/ hẽant u̾o solatĩ

Expanded text:
ob causas vel casus humanos nepotes aut neptes, pronepotes aut ssione fraudari aliosque adversus itutum insperato legati commodo vel hereditatis gaude
Abbreviated transcription (Latin):
ñ indisciete sS cũ mod̾ata diu¬
isioue ei p̾stare sauxiulꝰ ut si
quidẽ bona fide abinitio eaui
tenint siuili possit uti ꝓsidio
Gi u̾o mala fide eaui adeptꝰ
est iudignus eo uideat᷑ ita tũ
ut uouus possõr siquidẽ ip̃e tei
dñs abiuicio fuit uł suppoĩtã
eaui hẽbat ⁊ iemorate exce¬
ptõis uecͣcitate expulsus est ꝯ

Expanded text:
n indiscrete, sed cum moderata divisione ei praestare censemus, ut, si quidem bona fide ab initio eam rem tenuit, simili possit uti praesidio, sin vero mala fide eam adeptus est, indignus eo videatur, ita tamen, ut novus possessor, si quidem ipse rei dominus ab initio fuit vel suppositam eam habebat et memoratae exceptionis necessitate expulsus
Abbreviated transcription (Latin):
as p̃cũ subrreptõne u̾u̾it adiuissionẽ
tatõis subitur̃ se ẽẽ ñ ambigat et
tõue ⁊usceptos iustos ñ hĩturũ
u᷑ umiꝙͣ postulate iudulgencie ãno¬
tatõis sue iuidulte efficatẽ seuerar
effectũ meruisse/ exceptis hus qui

Expanded text:
cum subreptione meruerit, amissionem tationis subiturum se esse non ambigat et tione susceptos iustos non habiturum nec umquam postulatae indulgentiae adnotationisve indulto efficacem se veniae effectum mer
Abbreviated transcription (Latin):
legau̾it ut legatarius libtacẽ
ei uuponat et hr̃t ad hi legatũ
iupple u̾satus sũũ dare legata¬
rio dediguatꝰ ẽ. ut ⁊ lite pul
tes oubitabant. Nequid obst¬
aculũ lib̾tati ex bat cã ꝓcedeꝰ
bat ⁊ si placu̾it eaudẽ lib̾ta
tẽ debi a qio dauda est utr̃¬
ne ab hr̃de au a legatario et

Expanded text:
legavit, ut legatarius libertatem ei imponat, et heres ad huiusmodi legatum improbe versatus servum dare legatario dedignatus est, ut etiam lite pulsetes dubitabant, ne quid obstaculum libertati ex hac causa procedat et, si placuerit eandem deberi libertatem, a quo danda est utrumne ab
Abbreviated transcription (Latin):
rei ꝯmoditas criit. colligẽtes
uͦ in unã sanctonem q̃ in ua¬
rus constitõib disꝑssa sunt.
et sensũ caꝵ clariorẽ efficien¬
tes ita tñ ut ordo tm̃poꝵ eax¬
dẽ estitõnũ ñ solũ exadiectis
que eaꝵ sine die ⁊ ꝯsulẽ in
uet̾ib codicib ⁊ in hus inqͥb¬

Expanded text:
rei commoditas exigebat, colligentes vero in unam sanctionem, quae in variis constitutionibus dispersa sunt, et sensum earum clariorem efficientes, ita tamen, ut ordo temporum earundem constitutionum non solum ex adiectis quae earum sine die et consule in veteribus codicibus vel in his, in
Abbreviated transcription (Latin):
deu. Si sepulcrũ mouum̃ti apꝑ¬
ellacone sigiuificas scire debes iure
Su̾is id uullũ uendicare posse Set
redigi potuisse ꝓꝓpbana tũ loca q̃
circa id sũt. si semꝑ uicuns edifici¬
is usui hoĩm destinatis cesserunt.
eiꝰ sunt cui illa quoꝵ ꝑtes ẽẽ. uise
sũt ex diuisione obtiger snt

Expanded text:
. Si sepulchrum monumenti appellatione significas, scire debes iure dominii id nullum vindicare posse, sed et, redigi potuisse. Profana tamen loca, quae circa id sunt, si semper vicinis aedificiis usui hominum destinatis cesserunt, eius sunt, cui illa, quorum partes esse visae sunt, ex divisione obtigerunt
Abbreviated transcription (Latin):
a uatura ꝯtessa est. incħ ꝓhibet
eũ oĩa q̃ uolũit fac̾e qr scimꝰ qͦsdã
uirisꝑitos ⁊ ħ subtiliꝰ cogitasse ⁊
nullũ cẽ expossuisse qui penif¬
lacuit. In eo ã cui morb suꝑue¬
uiens auditũ tũmͦ ab stulit ñ du¬
bitari pot qͥn possit ouna sine ali¬
quo fate̾ obstaculo. Sĩ uẽ aures¬

Expanded text:
hibet eum omnia quae voluit facere, quia scimus quosdam iuris peritos et hoc subtilius cogitasse et nullum esse exposuisse, qui penitlacuit. In eo autem, cui morbus superveniens auditum tantummodo abstulit, nec dubitari potest, quin possit omnia sine aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
demld Distractis a debitore pa¬
guorib creditores in potestirem
Cretu pignora possidentes in rẽ
rti uirio.

Expanded text:
 Distractis a debitore pignoribus creditores in potestate sibi, an pignora possidentes in rem rti iuris.
Abbreviated transcription (Latin):
plebes et arciũ officia cunctaꝵ
ueu̾abili die sol quiestant. Ru¬
ri cũ positi agroꝵ culture ub̾e
euenit ut nõ alio aꝑtiꝰ die fru¬
uĩta sulcis aut uinee scrobib ⁊

Expanded text:
plebes et artium officia cunctarum venerabili die solis quiescant. Ruri tamen positi agrorum culturae libere evenit, ut non alio aptius die frumenta sulcis aut
Abbreviated transcription (Latin):
orp. Non iustã teͣ ger̾e sollici¬
cudinem̃ ꝑ fid̾iomissũ ielicte
portõis hrditatis ꝓspicuuꝰ uert¬
entẽ ue fructũ annctas relicti
talliditate ac fraute repridiaiᷤ

Expanded text:
ere sollicitudinem per fideicommissum relictae portionis hereditatis perspicimus verentem, ne fructum amittas relicti calliditate ac fraude repudia
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. P iguorans statũ herotis ut li¬
b̾ui duxisti ⁊ dotẽ dedisti isq pt ea s¬
uus est uiditatꝰ dotẽ ex petulio reri¬
pies ⁊ siquid p̃c̾ea tͥ debuisse eũ ap¬
paru̾it filu aut̃ tui ut ex lib̾a nati ĩ¬
cto tũ pr̃e spurii ⁊ ingeriuis ĩtlłigũt.¬
temdos a prẽ ꝓfecta si in mio. de¬
Ressit mulier filiafa. ad prẽm redi¬
re debet.

Expanded text:
. Si ignorans statum erotis ut liberum duxisti et dotem dedisti isque postea servus est iudicatus, dotem ex peculio recipies et si quid praeterea tibi debuisse eum apparuerit. Filii autem tui, ut ex libera nati incerto tamen patre, spurii ingenui intelleguntDos a patre profecta, si in matrimonio decesserit mulier filia familias, ad patrem redire debet.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥuati funt ouscipiant utisꝰ¬
forudanle minist̾iũ obiciant
at ita tueant᷑ absentes ut ĩo so¬
lũ diligent̾ inquirant aut eius
Guus quol titulo retinebat uec
eos qui deiecti sũt absentiũ upĩe
possidentes qr minune ipĩs deci¬
sio cãe iaudata sit ab expuinta
re se recludaut nͨ si serui sint eoꝵ

Expanded text:
ati sunt, suscipiant formidabile ministerium obiciant atque ita tueantur absentes, ut id solum diligenter inquirant, an eius, vulus quolibet titulo retinebat. Nec eos, qui deiecti sunt absentium nomine possidentes, quia minime ipsis dictio causae mandata sit, ab experiundo rei secludant, nec si servi sint eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo pͥor possor qui cͥiuuit᷑ ei
possõue cecidit exceptõue uniui¬
tus sit. ¶ S ħ suꝑ illis detenti¬
torib ceuseiꝰ qui sine iuoleistͭ¬
ia eaudẽ reui uacti sũt. Naui
si quis iuolent eam abstulit
oun modo licebit pͥori possõri
suie ulla disainctõne cã uend¬
icare. ¶S ⁊ si quis ũ ꝑ uiu s¬
ti cautõncui q sustipiende litit
danti eaudẽ tem reciꝑe suꝑqͣ
ea coguiciałia subire c̾tauiuĩa.

Expanded text:
ex quo prior possessor, qui et vicit, ea possessione cecidit, exceptione munitus sit. Sed haec super illis detentoribus censemus, qui sine violentia eandem rem nancti sunt. nam si quis violenter eam abstulit, omnimodo licebit priori possessori sine ulla distinctione eam vindicare. Sed et si quis non per ti cautionemque suscipiende litis danti eandem rem recipere superque ea congnitionalia subire certamina.
Abbreviated transcription (Latin):
in restitutõnẽ eius detͣhit᷑ ꝙ cre¬
ditorib eiꝰdeui hr̃ditatis ex solui¬
sse te bona fide ꝓbau̾is nã repe

Expanded text:
in restitutione eius detrahetur, quod creditoribus eiusdem hereditatis exsolvisse te bona fide probaveris: nam repe