comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tur nihil prohibere inendoxo genere materiae
quomimus prȩferemur Nililenimopinar malibe¬
nignos iudices benigniores facere p̃fando uttũ of¬
fensos aduersarus uidemus offensionem illã do cendo
augereconamar Deniq auloedos &drtaredos
& ceteros huias modia rtifices quã qua nom polliceam̃
orationẽ uidemꝰ tum̃ p̃loqui quia anteactione &omnino
curta & sine capite oration q̃sine principio abipsis
reb ordit᷑ utem etiã principiis inbonȩ opinionis
c̃trouersus sed breuiorib: atq: erectiorib: paulo &
c̃fidentib: & plenis dignitatib: sineiactantia dum¬
taxat neres pariat inuidiã ut .ẽ. illud apud otulliũ
toris & res dequalocuturus erat ñimꝓba Itẽque
alio loco cũ dec̃iurato: anima duersi onelo q̃ret᷑¬

Expanded text:
tur nihil prohibere in endoxo genere materiae tur nihil prohibere in endoxo genere materiae quo minus praefemur. Nihil enim, opinor, mali benignos iudices benigniores facere praefando, ut, cum offensos adversariis videmus, offensionem illam dicendo augere conemur. Denique auloedos et citharoedos et ceteros huius modi artifices, quamquam non polliceantur orationem, videmus tamen praeloqui. Quia ante actionem et omnino curta et sine capite oratio est, quae sine principio ab ipsis rebus orditur, utemur etiam principiis in bonae opinionis controversiis, sed brevioribus et erectioribus paulo et confidentibus et plenis dignitatis, sine iactantia dumtaxat, ne res pariat invidiam, ut est illud aput M. Tullium  persona et res, de qua locuturus erat, non improba. Itemque alio loco, cum de coniuratorum animadversione loqueret
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ acusant. illea dulterii. iste furti. hic enĩ& ꝑsonȩ
humiles pauperum & res quã fecis seuidentur questione
abiecta uestimentoꝵ uindicatio & agnitio. & quam¬
quam in terueniterimen ad ulterii ñ abiectum tamen
trouersiȩ speciem sibiuindicant. Dinoscere autẽ has
controuersiarũ fuguras cũ ad multa ad alia conuenit
di congruentẽ qualitati materiae inut nire possumus
Non enĩ eadem species debetẽẽ principu inthematȩ en¬
doxon ãphidoxo & paradoxo & adoxo. sed sua cuique
forina trbuenda. Lam primum inendoxo genere
materue hermagoras negate ẽ ꝓfundũ Nã sibeniuo¬
lentiȩ inquid concliande gratu p̃fari solemꝰ inbone
opinionis thematȩ qualeillud est scipionis benignis
hus apud quos sumus locuturi. Nihil autẽ attinet parare
quod parum est Sedmihi longe uidetur aliter & pue
tantiuiri dixerim. Neque enimest semperspectanda
auctoritas utique cumratione uincatur. Censeo gi¬

Expanded text:
cem accusant, ille adulterii, hic furti.’ Hic enim et personae cem accusant, ille adulterii, hic furti.’ Hic enim et personae humiles pauperum et res, quae fecisse videntur quaestionem, abiectae, vestimentorum vindicatio et agnitio. Et quamquatroversiae speciem sibi vindicant. Dinoscere autem has controversiarum figuras cum ad multa alia convenit, di, congruentem qualitati materiae invenire possimus. Non enim eadem species debet esse principii in themate endoxo et amphidoxo et paradoxo et adoxo, sed sua cuique forma tribuenda. Iam primum in endoxo genere materiae Hermagoras negat esse praefandum. Nam si benivolentiae, inquit, conciliandae gratia praefari solemus, in bonae opinionis themate, quale est illud Scipionis, benigni sunt ii, aput quos sumus locuturi, nihil autem attinet parare quod paratum est. Sed mihi longe aliter videtur, et pace tanti viri dixerim; neque enim est semper spectanda auctoritas, utique cum ratione vincatur. Censeo igi
Abbreviated transcription (Latin):
tis pꝰenis petitp̃miũ ut spect& ludos laurea coro¬
nomine mortẽ tiberiia selli Nãpetitoris hones¬
ra psona ẽ qđ pecit᷑ inhonestũ uelõ trasi abdicat¬
& fortit̃ secerit petut p̃mi nomine redire indoma
patris. persona q̃ petit in honesta abdicati resquã
petithon esta ut in domũ patris redeat. paradoxon
ẽ c̃erouersiggenꝰ ut supͣ definiebã in qͦutraq inbo¬
nestastã resquã ꝑsona uelut inpudicitiȩ reus for¬
tit̃ fec̃ petit p̃munomine acus atoris suimortẽ nã
& ꝑsonapetens in honestaẽ si quidẽ fuit reus in pu¬
dicitiȩ tã & si aliquidt̃pitudini dero gauerit qđ fora¬
ter fec̃ & res quã pecit impba. Adoxonẽ controuesi
gensi neo pinione utraq: humile & sordidũ ꝑ auꝑ
uestim̃ta uestlebat. extitit alius pauꝑ qui uindicar&
ea & furto ab eẽ sibi diceretur. illeuenditor ait se
ab adultero dephenso illa uestim̃ta decraxisse. in ui¬

Expanded text:
tis Poenis petit praemium ut spectet ludos laurea coronomine mortem Tiberi Aselli; nam petitoris honesta persona est, quod petitur inhonestum: vel contra, si abdicatus fortiter fecerit et petat praemii nomine redire in domum patris: persona quae petit inhonesta, abdicati: res quam petit honesta, ut in domum patris redeat. Παράδοξον est controversiae genus, ut supra definiebam, in quo utraque inhonesta sunt, tam res quam persona, velut: ‘inpudicitiae reus fortiter fecit: petit praemii nomine accusatoris sui mortem.’ Nam et persona petentis inhonesta est, si quidem fuit reus inpudicitiae, tametsi aliquid turpitudini derogaverit quod fortiter fecit, et res quam petit improba. Ἄδοξον est controversiae genus sine opinione utraque, humile et sordidum: ‘Pauper vestimenta vendebat: extitit alius pauper qui vindicaret ea et furto ablata esse sibi diceret. Ille venditor ait se ab adultero deprehenso illa vestimenta detraxisse: invi
Abbreviated transcription (Latin):
sos deincepsq: omĩa hui: modis. ut auctor explen¬
doresuo & reb: his de qͥb: locuturus .ẽ. quasihonestis¬
simis uid et᷑ merito c̃sidere: pleraq: hui: modiexor
ꝓfectomercuriũ aut aliquẽ excanensica t̃uane¬
moferr& in amphid oxongenere materiȩ made¬
ratione quadã utendu erit cũ principia ducem:

Expanded text:
 ut actor et splendori suo et rebus his de quibus locuturus est, quasi honestissimis videatur merito confidere. Pleraque hujusmodi exordprofecto M. Erucium aut aliquem ex Cannensi caterva nemo ferret. In amphidoxo genere materiae moderatione quadam utendum erit, cum principia ducem
Abbreviated transcription (Latin):
explodemus Ñnunꝗ incidunt q̃dã questiones maxi¬
me in ueritcte quȩ suma a uatori nullã reo largi¬
ant᷑ facultitẽ accedunt. Verueas ñ controuersias
s. cõmunes locos dicim quippeẽ in eis ñ ꝓbatio crimi¬
nis s&ut in expssu atq: euidens facin ex p̃ssio quarb
ẽ modus aspstatiul caliginosissim ad eo ut nnuqua
etiã doctis hominib: soleat obrepere. habet etia nõ¬
nullã speciẽ ꝓbalis csistentisq: materie eachuius
modiinquaiudex forende sententiȩ ratione e¬
plorare sed nom potest. hoo grecraporo uocant
sed subiciam: exemplũ petebant ab alio usaran
quasi pocuniȩ creditȩ ille accopisse pecuniam
confitebat sodde posituc & id cirto uellese restitu¬
ere sortẽ sineusura pendente interea iudicio
lex de nouistubulis latiẽ repetit ille qua sidepo¬
sitio. ille retin& quasi creditũ. Nuid eo enĩ quid sit
hic qđ insententia ferenda iudex sibi possit. Eupe¬
alt̃ alterius p̃terita sententia utat᷑

Expanded text:
explodemus. Nonnunquam incidunt quaedam quaestiones, maxime in veritate, quae summam accusatori, nullam reo largiantur facultatem: verum eas non controversias, sed communes locos dicimus: quippe est in his non probatio criminis, sed ut in expressum atque evidens facinus expressio. Quartus est modus asystati vel caliginosissimus, adeo ut nonnumquam etiam doctis hominibus soleat obrepere: habet enim nonnullam speciem probabilis consistentisque materiae. Ea est huius modi, in qua iudex ferendae sententiae rationem explorare non potest. Hoc Graeci ἄπορον vocant, sed subiciamus exemplum: ‘Petebat ab alio usuram quasi pecuniae creditae: ille accepisse se pecuniam confitebatur, sed depositam et idcirco velle se restituere sortem sine usura. Pendente interea iudicio lex de novis tabulis lata est: repetit ille quasi depositam, ille retinet quasi creditam.’ Non enim video quid sit hic quod in sententia ferenda iudex sequi possit, cum pealter alterius praeterita sententia utatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tiores erant nescio qͦ casu partisciebant quideẽt
genera obscuritatũ. Nã quide audituni hildubita¬
bant. pͥmũ illud genpatiebant᷑ cui simileẽ malũpu¬
nicũ ignor antib: sed in lucepictũ quinouerant uer¬
bu sed aurib: aut parũ aut omnino aicceperant uo¬
cẽ secđo illo genere laborabant cui similis ẽ. ho¬
minis imago sed in ñ ꝑspicuo automnino tenebro

Expanded text:
tiores erant nescio quo casu partim sciebant, quid esset genera obscuritatum. Nam qui de auditu nihil dubitabant, primum illud genus patiebantur, cui simile est malum punicum ignorantibus sed in luce pictum. Qui noverant verbum sed auribus aut parum aut omnino non acceperant vocem, secundo illo genere laborabant, cui similis est hominis imago sed in non perspicuo aut omnino tenebr
Abbreviated transcription (Latin):
qua ima go ui tuendo capiatur: Hisigiturcogni
in sehabuerint utrorumq contractum id ẽ nisicos
omonrmorũ et nego ciũ srnonimorũ uid canturha¬
recominune utasapientia sapientẽ ud medicuma
medicina dicamꝰ Ea dem in medico quȩ ĩn medicni
actus similitudo uidetur et nominis: Proptereaa
paro nom um dictum ẽ quod aliunde nom̃ accepent
Verumne eadẽ uid cantur paronima et oysonrm
propt̃ similitudinẽ nominis om̃onrm̃as . Illusiar
nominis paronimadicuntur unde nomen accepernt
ut putaa sapientia dicamus. hominẽ sapientẽ : sapi¬
ens consilium Interse hacc̃omonrma s̃: Ipsius uero
muttitionem ultimȩ syllubȩ habeant
ducunt ut medicina et medicus: Medicina alis¬
litteris clauditur. aliis medicus: Hancigitur aifft¬
rentiam nisi paro nrma habuerint: et nisicumsm¬
nimis negotiocumomonrmis nomine fuerstco¬
pulata. omonrma pocius quam paronrma nomini¬
tur. Vtsia maliciauicio sumdicamus negocio qui¬

Expanded text:
qua imago intuendo capiatur. Cap. 22. His igin se habuerint utrorumque contractum id est nisi et nomen omonymorum et negotium synonymorum uideantur habere commune ut a 'sapientia' 'sapientem' uel 'medicum' a 'medicina' dicamus; eadem in medico quae in medicina et actus similitudo uidetur et nominis. Propterea recte 'paronymum' dictum est quod aliunde nomen acceperit. Cap. 23. Verum, ne eadem uideantur paronyma et omonyma propter similitudinem nominis omonyma sunt, illius tamen nominis paronyma dicuntur unde nomen acceperint, ut puta a 'sapientia' dicamus 'hominem sapientem', 'sapiens consilium': inter se haec omonyma sunt, ipsius uero mutationem ultimae syllabae habeant ducunt, ut 'medicina' et 'medicus': 'medicina'litteris clauditur, aliis 'medicus'. Hanc igitur differentiam nisi paronyma habuerint, et nisi cum sunonymis negotio, cum omonymis nomine fuerint copulata, omonyma potius quam paronyma nominantur; ut, si a 'malitia' 'uitiosum' dicamus, negotio qui
Abbreviated transcription (Latin):
uoce rectidogmatis om̃is scõrũ p̃dicatorũ sernoe
qđ consors fabricã ecłȩ sermo diunorũ elaquin
dirigit ꝓfectouna om̃s tab naculitabulas uncdo
cõpaginat. atq ab inuicẽ seiungi non sint d
argenteȩ sedecim duab. basib ꝓunã tabula siq̃¬
tatis angularis tabulȩ sunt tabulis paritu

Expanded text:
voce recti dogmatis omnis sanctorum praedicatorum sermo quod concors fabricam Ecclesiae sermo divinorum eloquiorum erigit, profecto una omnes tabernaculi tabulas junctura compaginat, atque ab invicem sejungi non sinit Duabus argenteae sedecim: duabus basibus per unam tabulam supputatis. Angulares tabulae sunt tabulis parietu
Abbreviated transcription (Latin):
lis mortalis et in mortalis: Eaquidem quae ẽ animati.
& sensibilis differentia constitutiua ẽ substantiȩ ani¬
malis: ẽ enim animal substanti Xanimata sensibilis : ea
uero quae ẽ mortalis & in mortalis differentia & ratio¬
nalis et inrationalis diuisesunt anima ł differentiȩ ꝓ eas

Expanded text:
lis, mortalis et inmortalis, ea quidem quae est animati et sensibilis differentia, constitutiva est substantiae animalis est enim animal substantia animata sensibilis, ea vero quae est mortalis et inmortalis differentia et rationalis et inrationalis, divisivae sunt animalis differentiae pe
Abbreviated transcription (Latin):
cũ deutroq: ñ conconstat aut cũ desola uoluntate
fit questio aut cũ dereips a querit᷑. aut cũ ẽ antica¬
tegoria Cũ defucto constat & de ꝑsona ñ constat
quẽ ammodũ fit: ut cũ abdicato filio quimilita¬
bat inuentꝰ ẽ pat̃ telo filiis uioccisus. reus ẽfilius
parricidii. hic enĩ defacto constat. iđ occisum
eẽ patrem sed ꝑsona ñ constit quȩrit᷑ enĩ an
a filio sit occisus Cũ deꝑsonaẽstat & defactoñ
constatquẽ ammodũ fit : Luxurio sũ filium
abdicauit. Abdicatꝰ medicenȩ studuit. Postea
decũbenti patri dedit poculũ qđ dicer& sanita¬
tis. Pat̃ in mediapo tione ait seuenenũ acce¬
pisse. filius residuũ poculũ bibit. & decessitpat̃
reus ẽ filius parricidu. Hic enĩ deꝑsona con¬
stat qm̃ filius poculũ dedit. sed de facto ñ con¬
stat. Qualeenĩ deder it utrũ ueneni ansani¬
tatis incertũ ẽ : cũ deutroq: ñ constat. quẽ ammo¬

Expanded text:
cum de utroque non constat, aut cum de sola voluntate cum de utroque non constat, aut cum de sola voluntate fit quaestio, aut cum de re ipsa quaeritur, aut cum est anticategoria. Cum de facto constat et de persona non constat, quem ad modum fit? ut: ‘cum abdicato filio, qui militabat, inventus est pater telo filii sui occisus, reus est filius parricidii’. Hic enim de facto constat, id est, occisum esse patrem, sed de persona non constat; quaeritur enim an a filio sit occisus. Cum de persona constat et de facto non constat, quem ad modum fit? ut: ‘Luxuriosum filium abdicavit pater, abdicatus medicinae studuit, postea decumbenti patri dedit poculum, quod diceret sanitatis; pater in media potione ait se venenum accepisse; filius residuum poculum bibit et decessit pater; reus est filius parricidii’. Hic enim de persona constat, quoniam filius poculum dedit, sed de facto non constat; quale enim dederit, utrum veneni an sanitatis, incertum est. Cum de utroque non constat, quem ad mo
Abbreviated transcription (Latin):
In ꝑsonis & in reb: nã ꝑsona etres: miserandasit
erithecicon siindigna atrox. potheticon. si argu¬
m̃tis apꝓbanda apodicticon siñ ꝑferenda sed
cũ sũma dubitationes ecũ diuporeticon ꝑ oꝑtis
generib: contro uersiarũ quid de indeq̃rit᷑ : statꝰ
modo una cogitatione totressimul inuenimꝰ
qm̃ hȩc consistunt q̃ habent stitũ
Quod s̃ generi statuũ .ii. rationale & legale
reialicuis ł facti habent quȩstionẽ. Legales aut̃
legis & iuris continent disceptitionẽ
Hationales statꝰ quots: secundũ hermagoram
quattu&. Coniecturafinis qualitus & tranrla¬
tio sed trans lationẽ tantundẽ legalẽ accipim:
Curita: qm̃nulla trans latio iđ p̃scriptio. potost
eõ sinelege. Coniecturalis statꝰ quidẽ cũ id qđ
ab alio obicit᷑ ab aduers ario ꝑnegat᷑
oniunctura q modis sit: UI
aut cũ defacto constat & de ꝑsona ñ constat aut

Expanded text:
in personis et rebus: nam si persona vel res moralis sit, in personis et rebus: nam si persona vel res moralis sit, erit ethicon, si indigna et atrox, patheticon, si argumentis adprobanda, apodicticon, si non proferenda, sed cum summa dubitatione servanda, diaporeticon. Repertis generibus controversiarum, quid deinde quaeritur? status. modo una cogitatione tot res simul invenimus? quoniam haec consistunt, quae habent statum. Quot sunt genera statuum? duo, rationale et legale.rei alicuius vel facti habent quaestionem, legales autem legis et iuris continent disceptationem. Rationales status quot sunt? secundum Hermagoran quattuor: coniectura, finis, qualitas, translatio: sed translationem tantummodo legalem accipimus. Cur ita? quoniam nulla translatio, id est praescriptio, potest esse sine lege. Coniecturalis status qui est? cum id, quod ab alio obicitur ab adversario pernegatur. Coniectura quot modis fit? sex: aut cum de facto constat et de persona non constat
Abbreviated transcription (Latin):
genꝰ in qͦ mot ẽ animi &uis q̃dã & impetꝰ mentis
ut s̃ traguo ediȩ da exemplũ Indemnatos libe¬
ros liceat occidere Trerliberos lege indem¬
natorũ in conspectumatris occidit: Mat̃ eodẽ
gladiose interemit. Reus ẽ qđ causas mortis p̃si¬
terit : qđ ẽ a podicticũ in qͦpugna quo estionũ ẽ
Da exemplũ peregre ꝓficiscens reliquid apuda¬
micũ certã frum̃tim̃ surã Ile in fameciuitatis
duplicato p̃tio frum̃tũ uendidit Reuersus ami¬
cus contendit delucro: qđ ẽ diaporeticũ : in quo
addubitatio ẽ nec quicꝗ certiaffert᷑ ut cũ duofris
dissedentes armis c̃traderent. pat̃ int̃cessit
uulneratꝰ ẽ. Incertũ aquo quȩr̃ filii aqsit uul¬
neratus ñ dicentẽ accus ant dem̃tiȩ : qđ ẽ mix¬
tũ : qđ ñ ex uno genere cõpositũ ẽ ut hec ipsa ẽmu¬
teria patris uulnerati Nã & patheticaẽ in fratrũ
tris. Hȩc genera ꝓpt̃ quid consideram̃ : ꝓpt̃ modũ
actionis : & genꝰ e locutionir. Vbi ea inuenim e

Expanded text:
s quaedam et impetus mentis, ut sunt tragoediae. Da exemplum. ‘Indemnatos liberos liceat occidere. Tres filios lege indemnatorum in conspectu matris occidit; mater eodem gladio se interemit: reus est, quod causas mortis praestiterit’. Quod est apodicticum? in quo pugna quaestionum est. Da exemplum. ‘Peregre proficiscens reliquit aput amicum certam frumenti mensuram; ille in fame civitatis duplo pretio frumentum vendidit; reversus amicus contenda de lucro’. Quod est diaporeticum? in quo addubitatio est nec quicquam certi adfertur, ut: ‘cum duo fratres dissidentes armis contenderent, pater intercessit; vulneratus est incertum a quo; quaerunt filii a quo sit vulneratus; non dicentem accusant dementiae’. Quod est mixtum? quod non ex uno genere compositum est, ut haec ipsa est materia patris vulnerati: nam et pathetica est in fratrutris. Haec genera propter quid consideramus? propter modum actionis et genus elocutionis. Vbi ea invenimus?
Abbreviated transcription (Latin):
lant nequa quã ãplius ad labores trenẽ peregrinationis
rediturs : Circũ dant᷑ itaq auro uectes lignorũ sethim iũ fir¬
missima sa crescripture testimonia ꝑ int̃ p̃tationẽ misticã
his & hui modi sensib: cȩlestib: ac sp̃alib: ꝓbabt̃ eẽ ꝑlucida ::¬
Eterigestaber naculũ iuxta exemplũ
angelicepuritatis & in mortalitati s uitã ad cũ instar huma¬
nam int̃ra conuersationẽ in quantũ morta lib: imita ripos¬
sibilefuit instituere iubebat᷑ ut cũ exemplo ete mutue in
taq oeterisq. hũ modiuirtitib: intrauaca rem mere nem¬

Expanded text:
lant, nequaquam amplius ad labores terrenae peregrinationis lant, nequaquam amplius ad labores terrenae peregrinationis redituri. Circumdantur itaque auro vectes lignorum setim, cum firmissima sacrae Scripturae testimonia per interpretationem mysticam his et hujusmodi sensibus coelestibus ac spiEt eriges tabernaculum juxta exemplum, angelicae puritatis et immortalitatis vitam. Ad cujus instar, humanam in terra conversationem, in quantum mortalibus imitari possibitati, caeterisque hujusmodi virtutibus in terra vacaremus, mererem
Abbreviated transcription (Latin):
angulũ ꝑuenit : qr a plebe iudicaquã pͥuselegit sese adsaluan¬
dam &iã gentiũ multitudinẽ ꝓpiciat᷑ extendit : Vnde merito
sic̃ in ꝓph&is lapis angularis : ita &iã in lege uectis angularis
potestrecte nuncupari :

Expanded text:
angulum pervenit; quia a plebe Judaica, quam prius elegit, sese ad salvanangulum pervenit; quia a plebe Judaica, quam prius elegit, sese ad salvandam etiam gentium multitudinem propitiatus extendit. Unde merito, sicut in prophetis lapis angularis, ita etiam in lege vectis angularis potest recte nuncupari
Abbreviated transcription (Latin):
Sanẽ qr de orienta liplaga loquim᷑ uidet᷑ oportunũ cõmemora¬
realiquade ex positione uectis illius singularisquẽ ab angͣlo
tabularũ ad angulũ usq parietis alterius porrectũ eẽ acto¬
tum pari& ẽ c̃stantiã neui & in pulsu ꝓcellarꝰ c̃cutiatq huc &
illuc posset inflecti continere iã diximꝰ : Scriptũ ẽ in sequentib:
sacrehistori ȩ : ubi omã q̃ dñs imperat morses ex pleuis senarrat᷑ :
angulum ꝑuenir& : hic ergo uectis a pͥmatabularũ sũmitate
usq ad alterius lateris sũmitatẽ ꝑ xcubitos latitudinis taber¬
naculi potentus eẽ eredendus ÷ capite utroq firmit̃ tabulis im¬
positus ut ꝑ hoc & eatabernaculi plaga q̃ ñ tabulis si colũnis consta¬
bat ñ minꝰ fixa ꝗ cetere uectelic et impellente ꝑ sistere᷑ : Cuĩ uec¬
tis si &iã sacram̃ tũ scire desideras ipsũ absq. omni ambiguitate
redẽptorẽ nr̃m figurate denunciat qui quasi ab angulo usq ad

Expanded text:
Sane quia de orientali plaga loquimur, videtur opportunum commemorare aliqua de expositione vectis illius singularis, quem ab angulo tabularum ad angulum usque parietis alterius porrectum esse ac totum parietum constantiam, ne vi et impulsu procellarum concuti, atque huc et illuc posset inflecti, continere jam diximus. Scriptum est in sequentibus sacrae historiae, ubi omnia quae Dominus imperarat, Moyses expleHic ergo vectis a prima tabularum summitate usque ad alterius lateris summitatem, per decem cubitos latitudinis tabernaculi protentus esse credendus est, capite utroque firmiter tabulis impositus, ut per hoc et ea tabernaculi plaga, quae non tabulis, sed columnis constabat, non minus fixa quam caeterae, vento licet impellente, persisteret. Cujus vecti si etiam sacramentum scire desideras, ipsum absque omni ambiguitate Redemptorem nostrum figurate denuntiat: qui quasi ab angulo usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tius ipsa ad suꝑ naerigit᷑ tanto firmius docendo & alios ad amorẽ
pos s̃ designari ꝓpt̃ latitudinẽ uł doc trinã qua euntes in mundũ
uniuer sum p̃dicant euangłiũ om̃i creaturȩ uł caritas qr ñ solũus q
adamicos susq ad diligendos &iã ipsos extendunt in imicos &ora¬
tionib: abeneficiis ꝓsequendos eos quis e& odio habent ita &iã ꝓpt̃ in¬
expugnabile cordis robur & intentionẽ ad cȩlestia regnas ẽꝑ ereȩ¬
tam : non in c̃uenient̃ uocabulo & factura colũ narꝰfigurant᷑:

Expanded text:
tius ipsa ad superna erigitur, tanto firmius docendo, et alios ad amorem possunt designari propter latitudinem vel doctrinam, qua euntes in mundum universum praedicant evangelium omni creaturae; vel claritas, quia non solum usque ad amicos, sed usque ad diligendos etiam ipsos extendunt inimicos. Et orationibus ac beneficiis prosequendos eos qui se odio habent, ita etiam propter inexpugnabile cordis robur et intentionem ad coelestia semper erectam, non inconvenienti vocabulo, et factura columnarum, figurantur.
Abbreviated transcription (Latin):
interioris una eẽt: sic ergo ẽ& tab naculi pars interior. longitudin ẽ
ex pͥmat apłs adhebreos manifestedeclarat : ubrih parit̃ exponit
adsensũ allegori cũ qua rein pͥore quidẽ tab̵ naculo sẽꝑ introirent sa c̃¬
dotes sacrificioꝵ officia c̃sũmantes : In scđo aũ semel in annosolus
pontifex ñ sine sanguine quẽ offerebat ꝓsua ⁊ populi ignorantia :
missione famulantes cotidianis suȩ fragilitatis errat᷑ꝰ si ne qͥb eẽ in
hacuita nulla tenꝰ pos s̃ cotidianis bonorũ operũ uictimis cotidianis
c̃dotẽ qͥ s emel in annoscã sc̃oꝵ cũ sanguine uictimarũ ingrediebat᷑¬

Expanded text:
interioris una esset. 350 Sic ergo etiam tabernaculi pars interior longitudinem exprimat, Apostolus ad Hebraeos manifeste declarat, ubi et hoc pariter exponit ad sensum allegoricum: quare in priore quidem tabernaculo semper introirent sacerdotes, sacrificiorum officia consummantes, in secundo autem semel in anno solus pontifex, non sine sanguinesine intermissione famulantes, quotidianos suae fragilitatis erratus, sine quibus esse in hac vita nullatenus possunt, quotidianis bonorum operum victimis, quotidianis pontifex, qui semel in anno Sancta sanctorum cum sanguine victimarum ingrediebat
Abbreviated transcription (Latin):
cumc& era eiꝰ latera australeuidelic& septentrionale & occidentale
describer&: Tentoriũ ergo in intro ituta bernaculi pulchra colorũ
uari& ate c̃textũ : primitiue ẽ decus ecdȩ diuersis uirtutũ florib
anima una & ñ erat separatio in eis ulla Nec quicquã eorũ qua̧pos si¬
debat aliqͥd suũ eẽ dicebat & cã In eratnãq ei hracinctus : qr cȩlestia
cogitare cȩlestẽ int̃ris uitã ducere solebat : Inerat parpura : qr mori
erat parata ꝓxp̃o : Inerat coccus bis tinctus : qr dĩ & ꝑximidi lectione
flagrabat : Inerat & byssus retorta : qr continentia carnis & cas¬
titate gaudebat : & quinq colũnas deaurab lignoꝵ s& him : ante qͥs

Expanded text:
cum caetera ejus latera, australe videlicet, septentrionale et occidentale, describeret. Tentorium ergo in introitu tabernaculi pulchra colorum varietate contextum, primitivae est decus Ecclesiae, diversis virtutum floribus r unum et anima una, et non erat separatio in eis ulla; nec quisquam eorum quae possidebat, aliquid suum esse dicebat, etc. . Inerat namque ei hyacinthus, quia coelestia cogitare, coelestem in terris vitam ducere solebat. Inerat purpura, quia mori erat parata pro Christo. Inerat coccus bis tinctus; quia Dei et proximi dilectione flagrabat. Inerat et byssus retorta; quia continentia carnis et castitate gaudebat. Et quinque columnas deaurabis lignorum setim,
Abbreviated transcription (Latin):
manens semꝑ aequalis atq indiui sibilis. sed singulis quib:q. elec
caput meũ suꝑimmicos meos: Cuinimirũ capitis significantiȩ
conuenitapte qđ eadem capita colũ nar̃ ñ de a uratitut colũnȩ
Pat̃ enim diligit filiũ : & om̃a dedit inmanuei : Bases enim ȩ ne
ne eneȩ : uł ꝓpt̃ in superabilẽ m̃tis ꝓpheticȩ fiduciã uł qr
sermo eoꝵ senescente siue trans eunte mundo nullaũ quã
uetustate potest consumi : Neq enimuenit dñs soluerelegẽ
aut ꝓpbetas s adimplere: habent enim colũne tab naculi

Expanded text:
manens, semper aequalis atque indivisibilis, sed singulis quibusque electcaput meum super inimicos meos . Cujus nimirum capitis significantiae convenit apte, quod eadem capita columnarum non deaurata, ut columnae Pater enim diligit Filium, et omnia dedit in manu ejus . Basesne aeneae, vel propter insuperabilem mentis propheticae fiduciam; vel quia sermo eorum, senescente sive transeunte mundo, nulla unquam vetustate potest consumi. Neque enim venit Dominus solvere legem aut prophetas, sed adimplere. Habent enim columnae tabernaculi
Abbreviated transcription (Latin):
rectionis : Exemplũ ergo nob morses angłicȩ conuersationis quã in mon¬
tec̃ tẽplationis uidit pceptis legalib: ostendit ꝓquoꝵ obseruanciã & ip¬
side t̃ra editi ad consortiũ angłoꝵ incelis ꝑuenire possimus: exemplũ
idẽ nob̵ uite ꝑfectioris ⁊i beater& ributionis infigura tab̵naculi & minis¬
terii sa c̃dotalis ac leuitici qđ describit p̃buit: erigit᷑ aũ tab̵ naculũ
iuxta exemplũ qđ illi im montemonstratũ ẽ quando electi qͥq adimitat¬
onẽ angelice puritatis quã ipse in occulto contẽplarimeruit opus ani¬
mũq c̃ponunt: Hactenꝰ depari& etẽpli meridianos eptentrionali ⁊
occidentali ꝓ ut dñs dedit expositũ ẽ : in sequentib aũ &iã orientale
opereplumario ⁊ pulc hra uari&ate c̃textũ : qđ adpendes ante iiii.¬

Expanded text:
tionis, quam in monte contemplationis vidit, praeceptis legalibus ostendit, per quorum observantiam, et ipsi de terra editi, ad consortium angelorum in coelis pervenire possimus. Exemplum idem nobis vitae perfectioris et beatae retributionis in figura tabernaculi et ministerii sacerdotalis ac Levitici, quod describit, praebuit. Erigitur autem tabernaculum juxta exemplum quod illi in monte monstratum est, quando electi quique ad imitationem angelicae puritatis, quam ipse in occulto contemplari meruit, opus animumque componunt. Hactenus de pariete templi meridiano, septentrionali, et occidentali, prout Dominus dedit, expositum est: in sequentibus autem etiam orientale opere plumario et pulchra varietate contextum, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
ferbostersunt : Namsietiam in separabilesumatur accidens
sed tam enprius ibad cuia cadit quam accidens: & gene

Expanded text:
feriora sunt; nam si etiam inseparabile sumatur accidens, sed tamen prius est illud cui accidit quam accidens. Et gene
Abbreviated transcription (Latin):
tendũ in orestẽ . ñ ꝑsonã ee q̃ facit questionẽ sed sac¬
tũ & nihilint̃ eẽ anita q̃rat᷑ sit necne anĩaduer¬
tendũ inmatricidã Qđ sitaẽ. nihilint̃ hy potesu
thesinq distare. Adhec nr̃i pͥmo omiũ qualitatẽ ꝑso¬
narũ questionib differentiã afferrȩ que ipsisctũ
hypotesyb: iđ controuersiis. sepeeuenire ut puni¬

Expanded text:
sonam esse quae faciat quaestionem, sed factum, et nihil interesse an ita quaeratur, sit necne animadvertendum in matricidam: quod si ita est, nihil inter hypothesin thesinque distare. Ad haec nostri: primo omnium qualitatem personarum quaestionibus differentiam adferre, quae ipsis etiam hypothesib
Abbreviated transcription (Latin):
huinnodis ut eanescirepudoris sit & q̃ ul ignoran¬
Quod dico hui: modiẽ. Si deponderealicui reiq̃rat.
siñ uidearis scire qt librarusit nẽ erubescendum
quotiencuq: indubitatione uenerint. lic& faciat
aliquid iustũ aut iniustũ honestũ aninhonestũ. laudan¬
dũ autrep̃hendendũ p̃mio ad faciendũ ausupplicio.
utile aninutile & siquahui: modis: nemoñ etiã ex¬
tra omnẽ artẽ &cscientiã collocat erubescat si hȩc
animo discrim̃ iusti aut in iusti. honesti & in hones¬
ti cecerorũq q̃ supͣ diximꝰ. &id circo q̃ dubutationes
in huimodi reb: oriuntꝰ ciues quȩstiones uocantur.

Expanded text:
unt, ut ea nescire pudori sit, et quae vel ignoranQuod dico, huius modi est. Si de pondere alicuius rei quaeratur, si non videaris scire quot librarum sit, non est erubescendum: quotienscumque in dubitationem venerunt, licet faciant aliquid iustum an iniustum, honestum an inhonestum, laudandum an reprehendendum, praemio adficiendum an supplicio, utile an inutile, et si qua huiusmodi sunt, nemo non etiam extra omnem artem et scientiam conlocatus erubescat, si haec animo discrimen iusti et iniusti, honesti et inhonesti ceterorumque quae supra diximus. Et idcirco quae dubitationes in huius modi rebus oriuntur, civiles vocantur
Abbreviated transcription (Latin):
usẽ ñde futura reqͥrit᷑ idđ de ipsaꝓditione sed de eo an
ñ ꝑoetrato & debeneficio. Ergo seꝑeut dep̃terito aut
depsenti in hypothesi nascit᷑ quȩstio. inthesi c̃tra nun¬
sitas. Nunc qm̃ quidẽ de differentia
generaliũ &specialiũ quȩstionũ satis dictũ est sepa¬
rataq: thesis abhypothesi ut ꝑ inde distar& reacno¬
mine. consequens uidet dicere quid sit qđ hypote¬
sin. iđ contro uersiã faciat. Estigit circũstantiare¬
rũ quã ꝑystas inhermagora suocat sinequa illa om¬
nino controuersioñ potest eẽ. Quid sit aut̃ ꝑistasis.
facilius partitione quã definitione ei: conphendipo¬
test sigit᷑ partes circũstantiȩ i đ ꝑ ista seos.vii. quas¬

Expanded text:
est, non de futura re quaeritur, id est de ipsa proditione, sed de eo, an est, non de futura re quaeritur, id est de ipsa proditione, sed de eo, an non perpetrato et de veneficio. Ergo semper aut de praeterito aut de praesenti in hypothesi nascitur quaestio, in thesi contra numsitas. Nunc, quoniam quidem de differentia generalium et specialium quaestionum satis dictum est separataque thesis ab hypothesi, ut perinde distaret re ac nomine, consequens esse videtur dicere, quid sit quod hypothesin, id est controversiam efficiat. Est igitur circumstantia rerum, quam περίστασιν Hermagoras vocat, sine qua ulla omnino controversia non potest esse. Quid sit autem peristasis, facilius partitione quam definitione eius deprehendi potest. Sunt igitur partes circumstantiae, id est peristaseos, sep
Abbreviated transcription (Latin):
in honerata q̃dã relinquenda uideant᷑. nta exrerũ
qualitate quantitate ꝑsonȩ. Deillo etiã dita rehȩc
duo genera questionũ qđ intesy ꝑspectiosit alicu
reiqualissit inhyptesi contentio Et quantũ int¬
ẽ int̃ ꝑspectionẽ & õtentionẽ tantũ int̃ thesin.
& h ypothes in eẽ discriminis. deinde in ces: q̃ri
quid oms oporteat facere. in hypotesy quid unum
aut alterũ aut paulo plures. certe definituhominũ
modũ etiã illa deferentia accedit. qđ in tesiquassigno¬
rantes q̃ rimꝰ quid sit optimũ facti inbypotesiquasisa¬
entesdofendimꝰ tuqđ omis tesis defuturo e. hiipoto
facit questionẽ Nemo enĩ neqireus fieri potest nisi fece¬
rit aut fecissedicat᷑ neq: p̃miũ aut aliquidbui: modipe¬
tere nisi iamerit᷑ sit aut meritũ ee contendat. huic
loco opponunt tyrannidis & ꝓditionis reos & benefi
inquostudio criminandifallut. Nã & in eo qͥ ꝓditionis re

Expanded text:
rata quaedam relinquenda videantur, non tam ex rerum qualitate quam quantitate personae: dein illo etiam distare haec duo genera quaestionum, quod in thesi perspectio sit alicuius rei qualis sit, in hypothesi contentio: et quantum interest inter perspectionem et contentionem, tantum inter thesin et hypothesin esse discriminis. Deinde in thesi quaeri quid omnes oporteat facere, in hypothesi quid unum aut alterum aut paulo plures, certe definitum hominum modum. Etiam illa differentia accedit, quod in thesi quasi ignorantes quaerimus quid sit optimum factu, in hypothesi quasi scientes defendimus. Tum quod omnis thesis de futuro est, hypotesis facit quaestionem. Nemo enim neque reus fieri potest, nisi fecerit aut fecisse dicatur, neque praemium aut aliquid huiusmodi petere, nisi iam meritus sit aut meritum esse se contendat. Huic loco opponunt tyrannidis et proditionis reos et venefiIn quo studio criminandi falluntur: nam et in eo qui proditionis reus
Abbreviated transcription (Latin):
siã dicim qđ nom̃ tã inthiyn quã in ypote syn potẽ
cadere. In utroq: enĩquȩstio iđ controuersae st
hes yse resq ad mittit rationalẽ c̃siderationẽ sine
definitione ꝑsonȩ Ypothesis ẽ seuc̃ trouersio
ut in ꝓpͥonomine utam res q̃ ad mitat rationale
contentionẽ cũ definitione ꝑsonȩ. Melius auc̃ de¬
clarabunt᷑ sub exemplo Thesysẽ quȩstio huimo¬

Expanded text:
rsiam dicimus, quod nomen tam in thesin quam in hypothesin potest cadere; in utroque enim quaestio, id est controversia est. Thesis est definitione personae. Hypothesis est seu controversia, ut improprio nomine utamur, res quae admittat rationalem contentionem cum definitione personae. Melius autem declarabuntur sub exemplo: thesis est quaestio hu
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ ꝑsonarũ q̃ patit alia subinde ex oodẽ uerba ꝑsua¬
dendi calũnanascit᷑ inuentasane a platone tracta
miltũ ingorgia s post hȩc multũ inpudentius aqdã
thanitis obtreccantib: ermagoriȩ frequantata negant:
go nee in tegrũ fine qͥsola cõmunitatẽ habeat care¬
Huic quoq aluniȩ hermagoras ꝑcomo de obseitit Dic̃
enĩ eẽ oratoris officiũ ꝑsuadere. quate nreru & ꝑsona¬
rũ conditio patit᷑ dũtaxat inciuilis questionib: Nã
medicoꝵ &philosophoꝵ &ceterȩ hui: modiquȩstio¬

Expanded text:
rerum rerum dendi calumnia nascitur, inventa sane a Platone, tractata multum in Gorgia; sed post ac multo impudentius a quibusdam technicis obtrectantibus Hermagorae frequentata. Negant qgo non esse integrum finem, qui solam communitatem habeat, careHuic quoque calumniae Hermagoras percommode obsistit. Dicit enim esse oratoris officium, persuadere, quatenus rerum et personarum conditio patitur, duntaxat in civilibus quaestionibus: nam medicorum et philosophorum et caeterae hujusmodi quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
ł pͥma ł sola q̃ c̃sistit : duob: motu corporis sonoq uocis
hȩc quantũ sũ matĩ totigisse satis ẽ q̃ soratoris officia
reliquũ ẽ uidere quissit finis. finis ẽ ut opinor in omi¬
bus reb: adquẽ cunta referunt᷑ cui: causa fiunt reliqͥ
omiã a grecis telus dicit᷑ qđ etiẽ in philos ophoȩ pene om̃i¬
b: disputationib: q̃rit᷑ quissit̃ finis beneuiuendiuirt. an
uoluptas &cet. finẽ igit᷑ ꝓpͥũ oratoris officii alius aliũ
ꝓbauer quib:dã enĩuisũ ẽ suma oratoris officia inbe¬
nedicendo eẽ qͥbidã in rectedicendo qͥb: dã inueredice¬
do qͥb: dã in ꝑsuadendo csistere. quin etiẽ illi qͥbene autue¬
redicere fine officui orattuisputauer : ñ abnuunt tam̃ip
dicere finis benedicendi ꝑsuadere. Ergo qͣsi c̃sensuom¬
suadereñ possit facultatẽ & nom̃ oratoris amittit ad¬
didie hermagoras qđ calũnia effuger& & ita scriptũ
reliquid finẽ oratoris officiꝑsuadere. quate n c̃ditio

Expanded text:
vel prima vel sola: quae consistit duobus, motu corporis et sono vocis. Haec tantum summatim tetigisse satis est, quae sunt oratoris Reliquum est videre qui sit finis. Finis est, ut opinor, in omnibus rebus, ad quem cuncta referuntur, cuius causa fiunt reliqua omnia: a Graecis τέλος dicitur; quod etiam in philosophorum paene omnibus disputationibus quaeritur, quis sit finis bene vivendi, virtus an voluptas, et cetera. Finem igitur proprium oratoris officii alius alium probaverunt. Quibusdam enim visum est summam oratoris officii in bene dicendo esse, quibusdam in recte dicendo, quibusdam in vere dicendo, quibusdam in persuadendo consistere. Quin etiam illi, qui bene aut vere dicere finem officii oratoris putaverunt, non abnuunt tamen hdicere, finis bene dicendi persuadere. Ergo quasi consensu omersuadere non possit, facultatem et nomen oratoris amittit addidit Hermagoras, quo calumniam effugeret, et ita scriptum reliquit, finem esse oratoris officii persuadere, quatenus condicio
Abbreviated transcription (Latin):
intalib: remanere quod p̃t̃ absolutionẽ carnis pargatorio debeat
igne castigari Item altare incensi coronã hab& aureã ꝑgrrum: &iã
in his qui& simmores s̃mmeritis nec palã p̃testari audent : certã sib:
boni certaminis acseruite fidei reposita e ẽ mercedem : Cuncta tam̃
q̃ agunt intentione dõ placendĩ & speagt᷑. ꝑupiende ei suꝑ nemer¬

Expanded text:
in talibus remanere, quod post absolutionem carnis, purgatorio debeat in talibus remanere, quod post absolutionem carnis, purgatorio debeat igne castigari. Item altare incensi coronam habet auream per gyrum etiam in eis qui, etsi minores sunt meritis, nec palam protestari audent, certam sibi boni certaminis ac servatae fidei repositam esse mercedem, cuncta tamen quae agunt, intentione Deo placendi, et spe agunt percipiendae ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
ostendunt : cim seanteomnia regnũ d &iustitã eiꝰ cogitare & quae¬
rereman festant : & bine tungraticuila altaris quam parietes
& ornua uestiri a uro iuibentur : Graticula qp̃ intus in medio eraq̃
altaris ad suscipienda nimirũ thimia mata parata. Pari&es uero
foris parebant cornua & ipsa foris parentia spocuali fastigio altius
grã dominiȩ dilectionis ꝑbona exterius operadilatat: Deauran¬
tur & cornua cimipsa fiducia fortitudinis iustorũ quia duersarios¬
ueritatis siuep pacientiã fortiter ferre seuꝑpacientiã prudent̃
repellere uł corrigeredidicerint int̃nelucis in omnib fulgore
coruscat & qm̃ talesiuredicere pos s̃ : Bonũ certam̃ certauicursu
consũmaui fidem seruaui : Dereliquor eposita ẽ mͥ corona iustitiȩ rec
tesubdit : Faciesq et coronã aureolã ꝑgrrum: Corona & enimaure¬
ut omnia q̃ facere caelestimercede digna eẽ doceant᷑ : Neq aliquid

Expanded text:
ostendunt, cum se ante omnia regnum Dei et justitiam ejus cogitare et quaeostendunt, cum se ante omnia regnum Dei et justitiam ejus cogitare et quaerere manifestant. Et bene tam craticula altaris, quam parietes et cornua vestiri auro jubentur. Craticula quippe intus in medio erat altaris ad suscipienda nimirum thymiamata parata. Parietes vero foris parebant, cornua et ipsa foris parentia speciali fastigio altius gratia dominicae dilectionis per bona se exterius opera dilatat. Deaurantur et cornua, cveritatis, sive per patientiam fortiter ferre, seu per patientiam prudenter repellere vel corrigere didicerint, internae lucis in omnibus fulgore coruscat. Et quoniam tales jure dicere possunt. Bonum certamen certavi, cursum consummavi, fidem servavi, De reliquo reposita est mihi corona justite subditur. Faciesque ei coronam aureolam per gyrum. Corona etenim aureut omnia quae fecere, coelesti mercede digna esse doceantur: neque aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
cinthinus & coccus atri &igni obcoloris similitudinẽ : Coc¬
cusq fuerit bistinctus eo qđ ignis geminasit uirtute p̃ditus
lucen diuidelic& & incedendi. Auintq. hebreiqr ideo pontif exomniũ figarã
lans roga redebuerit quib: nos non in congrue forteaddereualemꝰ
qđ in uno quoq hominũ figura omniũ elem̃torũ contin& ignis incalo
re aeris inalitu aquarũ humore t̃rein ipsa soliditate mẽ brorũ:
Vnde & aphisigia logis grece homo micro cosmos id ÷minor mundus
uocatur qđ si aurũ qđ in eodem habitu ux ta hãt intellegentiã
signific& quaeris rationabi lemin eo interioris hominis uirtutẽ¬

Expanded text:
cinthus et coccus, aeri et igni, ob coloris similitudinem, coccinthus et coccus, aeri et igni, ob coloris similitudinem, coccusque fuerit bis tinctus, eo quod ignis gemina sit virtute praeditus: lucendi videlicet et incedendi. Aiuntque Hebraei, quia ideo pontifex omnium figuram lans, rogare debuerat: quibus nos non incongrue forte addere valemus, quid in uno quoque hominum, figura omnium elementorum continetur: Ignire, aeris in halitu, aquarum in humore, terrae in ipsa soliditate membrorum. Unde et a physiologis Graece homo microcosmos, id est, minor mundus vocatur. Quod et si aurum quid in eodem habitu juxta intelligentiam hanc significet, quaeris
Abbreviated transcription (Latin):
dumuł pluri morum regimini p̃latus Notandũ intere a qđ
cum in hoc libro exodiaaron .VIII. uestib: induendus as seue¬
ratur uidetur in leuitico addita & nona. balteus uidelic&
quolinea fuerittonica ante indutã hra cnthinã p̃cinctã :¬
sic & enimscriptũ ÷ Cũq lauis s& eos uestiuit pontificẽ subbu¬
cula linea accingens eũ baltheo & induens tonicã hr acinthi
nam & desuꝑ bumerale composuit quod stringens cingulo
aptauit rationali sed quomodocũq h factũ fuerit pat& ma¬
nifeste exeis q̃ explanatas̃ figurauestitus intellectualis :
Verũ q dehabitusa cerdo tab sequentes dicta patrũ breuit̃ ista
ꝑstringimꝰ Not andũ putauimus & hoc quod .iii.illicolores
eximii dequo factus ÷ totidem mundielem̃tis congrua con¬
paratione aptantur : Bissus siue linũ terrȩ qđ exeanas cuin¬
tur : Purpura aquis qđ ex maris codiolis tinguatur : hea¬

Expanded text:
dum, vel plurimorum fuerit regimini praelatus. Notandum interea quod dum, vel plurimorum fuerit regimini praelatus. Notandum interea quod cum in hoc libro Exodi, Aaron octo vestibus induendus asseratur, videtur in Levitico addita et nona, balteus videlicet, quo linea fuerit tunica ante indutam hyacinthinam praecincta. Sic etenim scriptum est: Cumque lavisset eos, vestivit pontificem subucula lnam, et desuper humerale imposuit, quod stringens cingulo, aptavit rationali. Sed quomodocunque hoc factum fuerit, patet manifeste ex eis quae explanata sunt, figura vestitus intellectualis. Verum quia de habitu sacerdotali sequentes dicta patrum, breviter ista perstrinximus, notandum putavimus et hoc, quid quatuor illi colores eximii de quibus factus est, totidem elementis congrua comparatione aptatur, byssus sive linum, terrae quod ex ea nascuntur, purpura, aquis, quod ex marinis conchyliis tingatur, hya
Abbreviated transcription (Latin):
religioneꝑp&ua. Namneqhic de fumina lib: amese accipendis
p̃ cpitur Vndeliqui do constat qđ seh genereuestim̃ tuipseprus
aaron acfilieius induerant : & sicadmanũmani mosilauandi
induendi unguendi & consetrandiintrabant. ubi& hoc notan¬
dum qđ consecraturus eosmoses primolauit aqua & sichabitũ
illis sacrigradus inponit qr nimirũ netesseẽ. ut quia d officiũ
altaris ꝓmouendus ẽ maiorib: sesclito fluentis lacrimarũ
si ue compunctionis tempore dedicationis abluat ut quomun¬
dior ad gradũ accipiendum accesserit coꝑcius acceptũ c̃sũ m &
Pos r& auteminhoc laua crobaptis mas a crifontis intellegisiqua
eã consequentia ut quis insacerdociũ electus tunc primũ a qua
baptis matis in remissio nẽ peccatorũ abluer& & ñ aliũor dina¬
tioni contradicer& apłs dicens Non ne ophitũ ordines ne in suꝑ¬
bia elatus in iudiciũ incidat diaboli indutus ueros acris uestib
gr̃a tribuatur ad nõ quibus quis uł maiorẽ conscenderitgra¬

Expanded text:
quid de feminalibus a Moyse accipiendis praecipitur: unde liquido constat, quod se hoc genere vestimenti ipse prius Aaron ac filii ejus induerant, et sic ad manum Moysi lavandi. induendi, ungendi, et consecrandi intrabant. Ubi et hoc notandum quod consecraturus eos Moyses, primo lavit aqua, et sic habitum illis sacri gradus imponit; quia nimirum necesse est, ut qui ad officium altaris promovendus est, majoribus se solito fluentis lacrymarum sive compunctionis tempore dedicationis abluat, ut quo mundior ad gradum accipiendum accesserit, eo perfectius acceptum consummet. Posset autem in hoc lavacro baptisma sacri fontis intelligi, si qua esset consequentia: ut quis in sacerdotium electus, tunc primum aqua baptismatis in remissionem peccatorum ablueretur, et non talium ordinationi contradiceret Apostolus, dicens: Non neophytum ordines, ne in superbiam elatus, in judicium incidat diaboli: indutus vero sacris vestibus gratiae tribuatur a Domino, ubi quis vel majorem conscenderit gra
Abbreviated transcription (Latin):
i dndesi deri contemplatione futurebeattudinis & corpo
dient nonnimium ꝓpinquant. Apte illud aere huestiri
r q̃aptur : Aes namq. plus aliis m& allis sonorũ acdiudu
sut aeramenta. Vnderecte aeneũ altare in quo carnes
indeintur & sanguinis fundebat᷑ uictimarũ illorũ gestat
ñ quedomits & uelut dõ immolatis uolupta tibrarnis

Expanded text:
ardore desiderii, contemplationi futurae beatitudinis etiam corpore ardore desiderii, contemplationi futurae beatitudinis etiam corpore detenti non minimum propinquant. Apte illud aere, hoc vestiri auro praecipitur: aes namque plus aliis metallis sonorum ac diu dpraestat aeramento. Unde certe aeneum altare, in quo carnes incendebantur, et sanguis fundebatur victimarum, illorum gestat typum, qui edomitis et velut Deo immolatis
Abbreviated transcription (Latin):
quirimꝰ expletis autẽ mandatis hũi cemodi csetations uim
& filiorũ eñ redit scriptura p̃cipere &iã defactura ulti  in¬
si : in quoidema aron cotidianũ ad olere thimanadeter&¬
ł acies quoq in quit altare in adolendũthimiama delgis
s& him habens cubitum longitudinis & alterũ latttudins dt̃
qua d rangulũ & duos cubitos in altitudine: si altar eholo cass
dequo supͣ dictũ ÷ generalit̃ uitã designat iustoꝵ qucaniꝰ
suã cotidie cruci figere cumuicis & contupiscentis atqun
hostiã uiuentẽ dõ offerre consuerunt : quid hialtare
animaliũ incendebantur. in hoc ad olebatur incensum
nisiqr in illo figurabanturhi quin on scđm desideria caris
tempus exprimitur : quimaiorem̃tis ꝑfectione exanas
ꝓrsus ac sopitis in letȩbris omnib: carnissolad ño ora
ẜdulcium ꝓfusiome lacrimarũ optantes uenire apira¬
re ante faciemdĩ : Vnde a pteh altare intus inuoniuid

Expanded text:
quirimus. Expletis autem mandatis hujuscemodi consecrationis Aaron et filiorum ejus, redit Scriptura praecipere etiam de factura altaris incensi: in quo idem Aaron quotidianum adolere thymiama deberacies quoque, inquit, altare ad adolendum thymiama, de lignis sethim habens cubitum longitudinis, et alterum latitudinis, id est, quadrangulum et duos cubitos in altitudine . Si altare holocausti de quo supra dictum est, generaliter vitam designat justorum, qui carnem suam quotidie crucifigere cum vitiis et concupiscentiis, atque in hostiam viventem Domino offerre consuerunt; quid hoc altare animalium incendebantur, in hoc adolebatur incensum; nisi quia in illo figurabantur hi qui non secundum desideria carnis typus exprimitur, qui majore mentis perfectione, exstinctis prorsus ac sopitis illecebris omnibus carnis, sola Domino sed dulcium profusione lacrymarum optantes venire, et apparere ante faciem Dei. Unde apte hoc altare intus in vicinia
Abbreviated transcription (Latin):
ut mittanturin es uectes & altareport& ipsosq uectes facies
delignis s& him & in aurab̵: Porc̃ quidẽ in his anulis quib: altare
portabatur iuxta quod supra in altari holo caustiarta & m̃sa ex¬
positũ ÷ quattuor euangłiorũ libri ñ in coninuenient̃ accipi ꝑ quoꝵ
fidẽ acdoc trinã sc̃ portant᷑ atq. a terrenis cogitationib: suble¬
ferunt᷑ ad patriã : Verũ qr ibi manifeste .iiii. circulifieri duo indeli¬
c& in latere uno & duo in altero p̃cipiunt᷑: hic aũ tacitonumero qua¬
ternario duo anulo ꝑsingulal atera fiunt: ꝓcerto ibi a ꝑtus

Expanded text:
sque vectes facies de lignis sethi, et inaurabis. Possunt quidem in his annulis quibus altare portabatur, juxta quod supra in altari holocausti, arca et mensa expositum est, quatuor Evangeliorum libri non inconvenienter accipi, per quorum fidem ac doctrinam sancti portantferuntur ad patriam. Verum quia ibi manifeste quatuor circuli fieri, duo videlicet, in latere uno, et duo in altero praecipiuntur, hic autem tacito numero quaternario, duo annuli per singula latera fiunt, pro certo ibi apertus
Abbreviated transcription (Latin):
ationis nob germinare consueuit & qua si bibipene
s̃ dicationis castigationis incidentes excolamꝰ. strenue
e A pttuñ acdis par erat ignis qui in hoc altariuictimas
qua drangulũ fuit unũ habens cubitũ longitudinis
mlatitudinis . Duos uero in altitudine. longitudo
niumitatẽpacientiȩ ut ex in positione altaris
si dictũ ẽ: latitudo adamplitudinẽ dilectionis

Expanded text:
ationis nobis germinare consuevit, et quasi quadam bipenni sedulae castigationis incidentes excolamus strenue s offerre. Apte unus ac non dispar erat ignis, qui in hoc altari victimasquadrangulum fuit, unum habens cubitum longitudinis, et alterum latitudinis, duos vero in altitudine, longitudo ad longanimitatem patientiae, ut in expositione altaris holocausti dictum est, latitudo ad amplitudinem dilectionis