comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et in deliberando iniuemur & in uidiciis ad duas resso¬
lemus referre an uoluerit quis an potuerit. Nam et
uoluntatem spes facit hinc illa apud ciceronẽ coniectura
Insidiatus est clodius miloni non milo clodio. ille cum
serius robustis. hic cum mulieꝵ comitatu. ille equis.
hic reda. ille expeditus hic penula irretitus. facultati
aũt licet instrum̃tum coniungere. Sunt enim ĩ parte
facultatis et copiȩ sed ex instrum̃to aliquando et signa
nascuntur. Ut spiculum in corpore inuentum . his adii¬
citur modus quem tropon dicunt. Quo querieur q̃m¬
admodum quid sit factum idq tum ad qualitatem
scriptum q pertinet. Ut si negemus adulterũ ueneno
licusse occidere sed ferro oportuisse tum ad coiecturas
quoq ut si dicam bona mente factum ideo ꝙ palam
mala ideo ex insidiis noctu in solitudine. In rebus aũt
omnibus de quarũ ui aut natura querit᷑ quasq et̃ citra

Expanded text:
et in deliberando intuemur, et in iudiciis ad duas res soet in deliberando intuemur, et in iudiciis ad duas res solemus referre, an voluerit quis, an potuerit; nam et voluntatem spes facit. hinc illa apud Ciceronem coniectura, insidiatus est Clodius Miloni, non Milo Clodio; ille cum servis robustis, hic cum mulierum comitatu, ille equis, hic in raeda, ille expeditus, hic paenula irretitus. facultati autem licet instrumentum coniungere; sunt enim in parte facultatis et copiae. Sed ex instrumento aliquando etiam signa nascuntur, ut spiculum in corpore inventum. his adiicitur modus, quem τρόπον dicunt, quo quaeritur, quemadmodum quid sit factum. idque tum ad qualitatem scriptumque pertinet, ut si negemus adulterum veneno licuisse occidere, tum ad coniecturas quoque, ut si dicam bona mente factum, ideo palam; mala, ideo ex insidiis, nocte, in solitudine. In rebus autem omnibus, de quarum vi ac natura quaeritur, quasque etiam citra
Abbreviated transcription (Latin):
reo lenocinii speciose marito ꝙ adulterii dãnatam quandã
emerit aut paricidii reo luxurioso ꝙ dixerit patri Nõ¬
me amplius obiurgabis. Nam ꝙ ille nõ ꝗa emit leno est
sed ꝗa leno erat emit. Nec hic quia sic erat locutus occidit
sed quia erat occisurus sic locutus est. Casus autem qui q
ip̃e prestat argumtis locum sine dubio est ex insequentib
Sed quadam proprietate distinguuntur Ut si dicam me¬
lior dux Scipio: ꝙ̃ Hãnibal. Sicit hãnibalem. Bonus
gubernator. nunꝗ̃ fecit naufragium. Bonus agricola
magnos sustulit fruclus et contra sumptuosus fuit
patrimoniũ echausit turpiter uixit. omnibus ĩuisus ẽ.
Intuende sunt precipueq in coniecturis & facultates Gre¬
dibilius est enum ociosos a pluribus pauciores a firmio¬
ribus imbecilliores a iugilantibus dormientes a preparatis
inopinatos. Quorum contraria in aducrsum ualent hee

Expanded text:
reo lenocinii, speciosae marito, quod adulterii damnatam quondam reo lenocinii, speciosae marito, quod adulterii damnatam quondam emerit; aut parricidii reo luxurioso, quod dixerit patri, Non amplius me obiurgabis. nam et ille non quia emit leno est, sed quia leno erat emit; nec hic, quia sic erat locutus, occidit, sed, quia erat occisurus, sic locutus est. casus autem, qui et ipse praestat argumentis locum, sine dubio est ex insequentibus, sed quadam proprietate distinguitur, ut si dicam: melior dux Scipio quam Hannibal; vicit Hannibalem. bonus gubernator; nunquam fecit naufragium. bonus agricola; magnos sustulit fructus. et contra: sumptuosus fuit; patrimonium exhausit. turpiter vixit; omnibus invisus est. intuendae sunt praecipueque in coniecturis et facultates; credibilius est enim occisos a pluribus pauciores, a firmioribus imbecilliores, a vigilantibus dormientes, a praeparatis inopinantes; quorum contraria in diversum valent. haec
Abbreviated transcription (Latin):
quales sunt. Ut si dicatur ut supra posui signator qui
ante dierũ tabulaꝵ decessit. an cõmisisset aliquid: uel
cum infans eet: uel cum omnino natus non ẽet. pretͬ
id quod oĩa facile argumenta: aut exiis quȩ ante rem
facta sunt. aut ex coniunctis rei: aut insequentibus di¬
cuntur. Ex antecedentibus mortem minatus es: noctu exi¬
sti. proficiscentem antecessisti. Causę quoq factoꝵ pret̾iti
sunt temporis. secundum tempus subtilius quidam ꝗ̃
necesse erat. diuiserũt. ut ẽẽt iuncti sonus auditus est
Adherentis clamor sublatus est. Insequentis sunt illa latu¬
isti. profugisti. liuores & tumores abparuerũt. isdem
temporum gradibus defensor utetur ad trahendam ei
quod obiicitur fidem. In his omnns factoꝵ dictoꝵ q ratio
uersatur. Sed duplicit. Nam fiunt queda ꝗa aliud postea
futurum est. Quedam ꝗa aliꝗd ante factũ est ut cũ obicit

Expanded text:
quales sunt, si dicatur ut supra posui signator, qui quales sunt, si dicatur ut supra posui signator, qui ante diem tabularum decessit, aut commisisse aliquid, vel cum infans esset vel cum omnino natus non esset; praeter id, quod omnia facile argumenta aut ex iis, quae ante rem facta sunt, aut ex coniunctis rei aut insequentibus ducuntur. Ex antecedentibus: mortem minatus es, noctu existi, proficiscentem antecessisti; causae quoque factorum praeteriti sunt temporis. secundum tempus subtilius quidam, quam necesse erat, diviserunt, ut esset iuncti sonus auditus est; adhaerentis clamor sublatus est. insequentis sunt illa latuisti , profugisti, livores et tumores apparuerunt. iisdem temporum gradibus defensor utetur ad detrahendam ei quod obiicitur fidem. In his omnis factorum dictorumque ratio versatur, sed dupliciter. nam fiunt quaedam quia aliud postea futurum est, quaedam quia aliud ante factum est: ut, cum obiicitur
Abbreviated transcription (Latin):
fertur ulixes. & miloni intercetera obiectum est ꝙ do¬
dius in monum̃tis ab eo maioꝵ suoꝵ eẽt octisus: a d sua¬
dendi momenta idem ualẽt sicut tempus cuius tractatõ
sub iungam. eius aut̃ ut alio loco iam dixi duplex significa¬
tio est Gieneraliter enim & spetialit accipitur prius
illud est. Nam olim cum sub alex̾ cum apud ilium pu¬
mnatum est: deniq preteritum instans futurũ hoc seqͥns
ht̃. & constituta discrimina estate : hieme noctu : ĩterdu
& fortuita: in pestilentia: in bello: in cõuiuio latinorum
ꝗdam satis significari putauerũt. Si illud generale tẽpus
hac spetiale. tempora uocarent. Quorum utrorũq ratio
et in consiliis quid & in illo demonstratiuo genere uersat
Sed in iudiciis frequentissima est Nam & iuris questiones
facit et qualitatem distinguit & ad comecturã plurimũ
confert. Ut cum interim probationes in expugnabiles afferat

Expanded text:
fertur Ulixes? et Miloni inter cetera obiectum est, quod Clofertur Ulixes? et Miloni inter cetera obiectum est, quod Clodius in monumentis ab eo maiorum suorum esset occisus. ad suadendi momenta idem valet, sicut tempus, cuius tractatum subiungam. eius autem, ut alio loco iam dixi, duplex significatio est; generaliter enim et specialiter accipitur. prius illud est:—nunc, olim, sub Alexandro, cum apud Ilium pugnatum est, denique praeteritum, instans, futurum. hoc sequens habet et constituta discrimina:—aestate, hieme, noctu, interdiu; et fortuita:—in pestilentia, in bello, in convivio. Latinorum quidam satis significari putaverunt, si illud generale tempus, hoc speciale tempora vocarent. quorum utrorumque ratio et in consiliis quidem et in illo demonstrativo genere versatur, sed in iudiciis frequentissima est. nam et iuris quaestiones facit et qualitatem distinguit et ad coniecturam plurimum confert: ut cum interim probationes inexpugnabiles adferat,
Abbreviated transcription (Latin):
pro milone tractasse Cictronem & hȩc quiđ ac simiua
ad coniecturam frequentius pertinent: Sed inter̃ ad
ius quoꝙ priuatus: anpublicuis: Sacer an prophanus
nĩ en alienus: ut in persona magrãtus pater peregrinꝰ¬
tl une enim questiones oriunt: priuatam pecuniam sustu¬
listi. uerum ꝗa de templo non furtum. sed sacrilegium
est. occidisti ad ultexũ quod lex ꝑmitit. Sed qa mlupa¬
nari cedes est. In iuriam fecisti.S ꝗa magistratui maie¬
statis adio est uel contra. licuit ꝗa pater cram ꝗa magi¬
stratus. Sed circa facti contro uersiam argumenta p̃stant
curca iuris lites materiã questionũ. Ad qualitatem quoq
freq̃nt᷑ pertinet locus. neq enim ubiq idem. aut sicet
aut decorum est. quinqẽ in qua ꝗq ciuitate querat᷑
interest. Moribus enim & legibus distant. Ad cõmenda¬
tionem quoq & inuidiam ualet. Nam q aiax apud oui¬
dium inꝗt. ante rates agimus causam: et mecum con¬

Expanded text:
pro Milone tractasse Ciceronem. et haec quidem ac similia pro Milone tractasse Ciceronem. et haec quidem ac similia ad coniecturam frequentius pertinent, sed interim ad ius quoque: privatus an publicus, sacer an profanus, noster an alienus; ut in persona, magistratus, pater, peregrinus. hinc enim quaestiones oriuntur: privatam pecuniam sustulisti; uerum quia de templo, non furtum sed sacrilegium est. occidisti adulterum, quod lex permittit; sed quia in lupanari, caedes est. iniuriam fecisti; sed quia magistratui, maiestatis actio est. vel contra: licuit , quia pater eram, quia magistratus. Sed circa facti controuersiam argumenta praestant, circa iuris lites materiam quaestionum. ad qualitatem quoque frequenter pertinet locus, neque enim idem ubique aut licet aut decorum est; quin etiam in qua quidque civitate quaeratur interest, moribus enim et legibus distant. ad commendationem quoque et invidiam valet. nam et Aiax apud Ovidium: ante rates, inquit, agimus causam, et mecum con
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ira: odium: inuidia: cupiditas. spes: ambitus: auda¬
cia metus. cetera eiusdem gn̾is. Acadunt aliqñ fortuita
ebrietas: ignorantia: quȩ interĩ aduenĩa ualent. interĩ
ad probationem criminum. Ut siquis dum alii insidiat᷑
alium dicit᷑ interemisse cause porro nõ ad conuincẽdũ
modo quod obiicitur: sed ad defendendum ꝙͥ excuti solet
Cum ꝗs se recte fecisse idest honesta causa contendit. qua
de re latius in tertio libro dictum est. Finitiones ex
causis interim pendet an tyrannicida ꝗ tyrãnum ã quo
deprehensus inadulterio fuerat occidit. An sacrilegus
qui ut hostes urbe expelleret arma templo affixa detra¬
xit. dicunt argumenta & ex loco spectatur enim ad
fidem probationis montanus an planus maritimus
an mediterraneus consitus an incultus. frequens an
desertus. propinquus an remotus oportunus consilis
an. aduersus. Quam partem uidemus uehementisimet

Expanded text:
sunt ira, odium, invidia, cupiditas, spes, ambitus, audasunt ira, odium, invidia, cupiditas, spes, ambitus, audacia, metus, cetera generis eiusdem. accedunt aliquando fortuita, ebrietas, ignorantia, quae interim ad veniam valent, interim ad probationem criminis, ut si quis, dum alii insidiatur, alium dicitur interemisse. causae porro non ad convincendum modo, quod obiicitur, sed ad defendendum quoque excuti solent, cum quis se recte fecisse, id est honesta causa, contendit; qua de re latius in tertio libro dictum est. finitionis quoque quaestiones ex causis interim pendent. An tyrannicida, qui tyrannum, a quo deprehensus in adulterio fuerat, occidit? An sacrilegus, qui, ut hostes urbe expelleret, arma templo adfixa detraxit? ducuntur argumenta et ex loco. spectatur enim ad fidem probationis, montanus an planus, maritimus an mediterraneus, consitus an incultus, frequens an desertus, propinquus an remotus, opportunus consiliis an adversus; quam partem videmus vehementissime
Abbreviated transcription (Latin):
esse credebat post Syllam cĩnamq ꝗa ꝙ ip̃e Cornelius
erat. Nam & illud erat apud eurypidem frigidum sane
ꝙ nomen polinicis ut argumentum morum frater incessit
Iocorum tamen ex eo frequens materia. Qua cicero ĩ Uerrẽ
non semel usus est. hȩc fere cirta personas sunt aut his
similia: nec enim complecti oĩa uel hac in parte uel in
ceteris possumus contenti rationem plura quesituris ostẽ¬
dere. Nunc ad res transeo. inquibus maxime sunt ꝑͥs
iuncta quȩ agimus. Ideoq pͣ tractanda. in omnibus porro
quȩ fiunt queritur: aut quare: aut ubi: aut quando:
aut quomodo: aut ꝑ quȩ facta sunt. Dicuntur igitur
Sed quaternas utriusq diuidunt spẽs. Nam fere uersatur
ratio faciendi circa bonoꝵ adeptionem: incrementum
Sed has causas hñt recta contra praua ex falsis opinionib
ueniunt. Nam est his initiũ ex iis quȩ credunt bona aut
mala: inde errores existunt: & pessimi affectus in ꝗbus

Expanded text:
esse credebat post Sullam Cinnamque, quia et ipse Cornelius esse credebat post Sullam Cinnamque, quia et ipse Cornelius erat. nam et illud apud Euripidem frigidum sane, quod nomen Polynicis, ut argumentum morum, frater incessit. iocorum tamen ex eo frequens materia, qua Cicero in Verrem non semel usus est. haec fere circa personas sunt aut his similia. neque enim complecti omnia vel hac in parte vel in ceteris possumus, contenti rationem plura quaesituris ostendere. nunc ad res transeo, in quibus maxime sunt personis iuncta, quae agimus, ideoque prima tractanda. In omnibus porro, quae fiunt, quaeritur aut Quare? aut Ubi? aut Quando? aut Quomodo? aut Per quae facta sunt? ducuntur igitur sed quaternas utriusque dividunt species. nam fere versatur ratio faciendi circa bonorum adeptionem, incrementum, Sed honestas causas habent recta, prava contra ex falsis opinionibus veniunt. nam est his initium ex iis, quae credunt bona aut mala; inde errores existunt et pessimi adfectus, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
his similia afferunt fidem frequent᷑ aut detrahunt. sicut
uictus luxunosus anfrugi an sordidus queritur. Studia qͥ
nam rusticus forensis. negociator mles nauigator medicus
aliud arq aliud efficuĩt intuendum et quid affectit quis que
locuples uideri an disertus. iustus anpotens Spectantur añ
acta dicta ꝗ expreteritis enim extimari solent pñtia hns
adiiciunt quidam cõmotionem. hane accipi uolunt tenpora¬
rium animi motum sicut iram pauorem. Consilia autem
uident᷑ quam ex causis ducimus sicut habitus ꝗdam aĩ
quo tractat᷑ amicus inimicus. ponũt in persona & nomen
quod quid accidere ei necesse est. Sed margumentum raro
cadit. nisi cu aut ex causa datum est ut sapiens magnus
plenus. aut ꝙ ip̃m alicuius cogitationis actulit causam
Ut lentulo coniurationis ꝙ libris sybillinis aruspicumq re¬
sponsis dnatio dari tribus cornelis dicebat᷑: se q eum tertiũ

Expanded text:
his similia adferunt frequenter fidem aut detrahunt, sicut his similia adferunt frequenter fidem aut detrahunt, sicut victus luxuriosus an frugi an sordidus, quaeritur; studia quoque, nam rusticus, forensis, negotiator, miles, navigator, medicus aliud atque aliud efficiunt. intuendum etiam, quid adfectet quisque, locuples videri an disertus, iustus an potens. spectantur ante acta dictaque, ex praeteritis enim aestimari solent praesentia. his adiiciunt quidam commotionem; hanc accipi volunt temporarium animi motum, sicut iram, pavorem; consilia autem videntur, quam ex causis ducimus; sicut habitus quidam animi, quo tractatur, amicus an inimicus. ponunt in persona et nomen; quod quidem ei accidere necesse est, sed in argumentum raro cadit, nisi cum aut ex causa datum est, ut Sapiens, Magnus, Pius; aut et ipsum alicuius cogitationis attulit causam, ut Lentulo coniurationis, quod libris Sibyllinis aruspicumque responsis dominatio dari tribus Corneliis dicebatur, seque eum tertium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ gentibus proprii mores sunt. nec idem in barbaro: romano
greco probabile est. Patria quia similit et ciuitatũ leges
instituta opimones hñt differentiã. Sexꝰ ut latrocinuis
facilius in uiro. ueneficium in femina credas. Etas qa
alud alis annis magis conuenit. Educatio & disciplina
quoniam refert a quibus et quo quisque modo sit nstitutꝰ
habitus conporis. ducitur enim frequent in argumentum
spẽs libidinis robur petulantiȩ his contraria indiuesus
fortuna nec enim idem credibile est in diuite ac pauptre
propinquis amicis clientibus abundante. et his omnib
lestituto. Conditionis et distantia est Nam clarus an ob¬
scurus magistratus an priuatis pater an filius cuus an
peregrinue. liber an seruus. maritus an celebs. parenoli¬
beroꝵ an orbus sit plurimum distat animi natura. Et enim
auaritia iracundia misericordia crudelitas seueritas aliaq

Expanded text:
et gentibus proprii mores sunt, nec idem in barbaro, Romano, et gentibus proprii mores sunt, nec idem in barbaro, Romano, Graeco probabile est; patria, quia similiter etiam civitatum leges, instituta, opiniones habent differentiam; sexus, ut latrocinium facilius in viro, veneficium in femina credas; aetas, quia aliud aliis annis magis convenit; educatio et disciplina, quoniam refert, a quibus et quo quisque modo sit institutus; habitus corporis, ducitur enim frequenter in argumentum species libidinis, robur petulantiae, his contraria in diversum; fortuna, neque enim idem credibile est in divite ac paupere, propinquis amicis clientibus abundante et his omnibus destitute; condicionis etiam distantia, nam clarus an obscurus, magistratus an privatus, pater an filius, civis an peregrinus, liber an servus, maritus an caelebs, parens liberorum an orbus sit, plurimum distat; animi natura, etenim avaritia, iracundia, misericordia, crudelitas, severitas aliaque
Abbreviated transcription (Latin):
gaudent alia saxosis regionibus etiam litoribusq discreta
sunt. Nec helopem nr̃o mari aut scarum ducas. Ita nõ
omne argumentum undiq uenit ideoq non passim q̃re¬
dum est Multus alioquin error. et exhausto labore. quod
non ratione scrutabimur non poterimus inuenire nisi casu
At si scierimus ubi quidque nascatur cũ ad locũ uentum crit
facile quod ineo erit ꝑuidebimus. Inprimis igitur argumta¬
sepe a persona ducenda sunt. Cum sit ut dixi diuisio: ut
omma in hȩc duo partiamur res atq persbnas ut causa
tempus. locus: occasio instrumentu modus & ceterd
reꝵ sint accidentia. Personis aut non quicꝗd acaidit exe¬
quendum mibi ut pleriq fecerũt sed unde argum̃ta sum
possunt. Ea porro sũt genus. nam similes parentibus ac
maioribus suis plerunq credunt᷑. et nõ nunquã ad hone¬
ste turpiterq uiuendum inde cause fluunt. Natio. nam

Expanded text:
gaudent alia saxosis, regionibus etiam litoribusque discreta gaudent alia saxosis, regionibus etiam litoribusque discreta sunt, nec helopem nostro mari aut scarum ducas, ita non omne argumentum undique venit ideoque non passim quaerendum est. multus alioqui error est; exhausto labore, quod non ratione scrutabimur, non poterimus invenire nisi casu. At si scierimus, ubi quodque nascatur, cum ad locum ventum erit, facile quod in eo est pervidebimus. In primis igitur argumenta a persona ducenda sunt; cum sit, ut dixi, divisio, ut omnia in haec duo partimur, res atque personas, ut causa, tempus, locus, occasio, instrumentum, modus et cetera, rerum sint accidentia. personis autem non quidquid accidit exsequendum mihi est, ut plerique fecerunt, sed unde argumenta sumi possunt. ea porro sunt, genus, nam similes parentibus ac maioribus suis plerumque creduntur, et nonnunquam ad honeste turpiterque vivendum inde causae fluunt; natio, nam
Abbreviated transcription (Latin):
omnium intellectu siquis tñ desiderauerit d quo petere
ostendi. Omnia aũt credibilia inquibus pars maxima
consistit argumentationis ex huiusmoĩ fontibus fuint
A n credibile᷑ sit a filio patrem occisum. incestum cũ filia
cõmissum: et contra ueneficium in nouerca. adulterium
in luxurioso. Illa quoq anscelus palam factum. an factum
ꝑꝑ exiguam summã quia suos quisque horum uelut mores
habet. Plerunq tamen non semꝑ alioquin indubitata cẽnt
non argum̃ta. Excutiamus nũc argumentoꝵ locos. ꝗꝗͣ
quibusdam ii quoq dequibus supra dixi uident᷑. locos ap¬
pello non ut uulgo nunc intelligunt᷑ ut luxuriam et adul¬
terium & similia. sed sedes argum̃toꝵ ĩ quibus latent ex
quibus sunt petenda. Nam ut in terra nõ omni generant᷑
omna. nec auem aut feram reperias. ubi queq nasci :¬
aut morari soleat ignarus et pisciũ quoq gn̾ã alia planis

Expanded text:
omnium intellectu. si quis tamen desideraverit, a quo peteret, omnium intellectu. si quis tamen desideraverit, a quo peteret, ostendi. omnia autem credibilia, in quibus pars maxima consistit argumentationis, ex huiusmodi fontibus fluunt: an credibile sit a filio patrem occisum, incestum cum filia commissum; et contra, veneficium in noverca, adulterium in luxurioso; illa quoque, an scelus palam factum, an falsum propter exiguam summam, quia suos quidque horum velut mores habet, plerumque tamen, non semper; alioqui indubitata essent, non argumenta. excutiamus nunc argumentorum locos; quanquam quibusdam hi quoque, de quibus supra dixi, videntur. locos appello non, ut vulgo nunc intelliguntur, in luxuriam et adulterium et similia; sed sedes argumentorum, in quibus latent, ex quibus sunt petenda. nam , ut in terra non omni generantur omnia, nec avem aut feram reperias, ubi quaeque nasci aut morari soleat ignarus, et piscium quoque genera alia planis
Abbreviated transcription (Latin):
nota eẽ recte argumenta tractaturo uis et natura omniũ
reꝵ & quid queq eaꝵ plerunq efficiat. nihil enim st
quȩ icota dicuntur. Credibilium aũt genera sunt tria
num firmissimũ qua fere accidit ut liberos & parentibus
amari. Alterum uelut propensus. Eum ꝗ recte ualeat
mcrastinũ ꝑuenturũ. Tertiũ tantũ non repugnãs
in domo furtum factũ ab eo ꝗ domi fuit Ideoq Aristo¬
teles in secundo dearte rhetorica libro diligentissimne
est executus quid cuiq rei: et quid cuiq homini solet
actidere: et quas res. quosq homines quibus rebus aut
hominibus uel conciliassit uel alienasset ipã natura
Ut diuitias qui sequatur aut ambitus aut suꝑstitionem
quid boni probent. quid mali petãt. quid milites ꝗd
rustici. quoq modo resuitari uel appeti soleat. uerum
hoc exeꝗ mitto. non enim longum tantũ: sed et̃ impos¬
sibile aut potius infinitum est preterea positum ĩ coñ

Expanded text:
nota esse recte argumenta tractaturo vis et natura omnium nota esse recte argumenta tractaturo vis et natura omnium rerum, et quid quaeque earum plerumque efficiat; hinc enim sunt, quae εἰκότα dicuntur. credibilium autem genera sunt tria: unum firmissimum, quia fere accidit, ut liberos a parentibus amari; alterum velut propensius, eum qui recte valeat in crastinum perventurum; tertium tantum non repugnans, in domo furtum factum ab eo qui domi fuit. ideoque Aristoteles in secundo de Arte Rhetorica libro diligentissime est exsecutus, quid cuique rei et quid cuique homini soleret accidere, et quas res quosque homines quibus rebus aut hominibus vel conciliasset vel alienasset ipsa natura: ut divitias quid sequatur aut ambitum aut superstitionem, quid boni probent, quid mali petant, quid milites, quid rustici, quo quaeque modo res vitari vel appeti soleat. verum hoc exsequi mitto; non enim longum tantum, sed etiam impossibile aut potius infinitum est, praeterea positum in communi
Abbreviated transcription (Latin):
ab argumentis iam seperaui. Ergo cũ sit argum̃tu ratio
probationem prestans qua colligitur aliquid ꝑ aliud et
que quod est dubium non est confirmat necesse est esse
aliquid ĩ causa quos probatione non egeat. Alioꝗn ni¬
hil erit quod probemus. nisi fuerit quod aut sit uerũ
aut uideatur ex quo dubiis fides fiat. Pro certis aũt
habemus primum quȩ sensibus ꝑcipiuntur ut quȩ
uidimus audiuimus qualia sunt signa. Demnde ea q̃
comuni opinione consensum est. deos eẽ. p̃standam pieta¬
tem parentibus. preterea quȩ legibus cauta sunt qͥuȩ
persuasione & si non oiũm hominũ eius tam̃ ciuitatis aut
gentis in qua res agitur in mores recepta sunt ut plerag
in iure non legibus sed moribus constant. Si quid inter
utranque partem conuenit siquid probatum est  denig
cuicunq aluersarius contradict. Sic enim fiet argum̃to

Expanded text:
ab argumentis iam separavi. ergo , cum sit argumentum ratio ab argumentis iam separavi. ergo , cum sit argumentum ratio probationem praestans, qua colligitur aliud per aliud, et quae quod est dubium per id quod dubium non est confirmat, necesse est esse aliquid in causa, quod probatione non egeat. alioqui nihil erit quo probemus, nisi fuerit quod aut sit verum aut videatur, ex quo dubiis fides fiat. pro certis autem habemus primum, quae sensibus percipiuntur, ut quae uidemus, audimus, qualia sunt signa; deinde ea, in quae communi opinione consensum est, deos esse, praestandam pietatem parentibus; praeterea, quae legibus cauta sunt, quae persuasione etiamsi non omnium hominum, eius tamen civitatis aut gentis, in qua res agitur, in mores recepta sunt, ut pleraque in iure non legibus sed moribus constant; si quid inter utramque partem convenit, si quid probatum est, denique cuicunque adversarius non contradicit. sic enim fiet argumentum,
Abbreviated transcription (Latin):
remati apodixim putant et esse partẽ eius confirmãte
U trunq aũt quanꝗͣ diuersi auctores eodem modo finiũt
ut sit ratio ꝑ ea quȩ certa sunt fidem dubiis afferens:
Que natura est omniũ argumentoꝵ. Neque enim certa
incertis declarantur. hȩc oĩa generalit᷑ pistis appellant
quod &̃ si propria interpretatione dicere fidem possumus
apertius tamen probationem interp̃tabimur. Sed argu¬
mentum quoq plura significat nam et fabulȩ ad actũ
scenaꝵ composite argumenta dicunt᷑. et orationum
ciceronis uelut themata ipẽ ponit. Pedianus inꝗt ar
tus fortasse ne nos in catonem nr̃m transferemus illi mali¬
quid et si argumentũ simile non erat quo apparet omnẽ
ad soribendum destinatã materiã ita appellari. nec mirũ
cum id inter opifices quoq uulgatũ. Unde uirgilius ar¬
gumentũ ingens uulgo quoq paulo numerosius opus
dicitur argumentosum sed nunc de eo dicendum argum̃to

Expanded text:
remati apodixin putant et esse partem eius confirmantem. remati apodixin putant et esse partem eius confirmantem. utrumque autem quanquam diversi auctores eodem modo finiunt, ut sit ratio per ea, quae certa sunt, fidem dubiis adferens; quae natura est omnium argumentorum, neque enim certa incertis declarantur. haec omnia generaliter πίστεις appellant, quod etiamsi propria interpretatione dicere fidem possumus, apertius tamen probationem interpretabimur. Sed argumentum quoque plura significat. nam et fabulae ad actum scenarum compositae argumenta dicuntur, et orationum Ciceronis velut thema ipse exponens Pedianus, argumentus fortasse, ne nos in Catonem nostrum transterremus illinc aliquid, etsi argumentum simile non erat. quo apparet omnem ad scribendum destinatam materiam ita appellari. nec mirum, cum id inter opifices quoque vulgatum sit, unde Vergilius, argumentum ingens; vulgoque paulo numerosius opus dicitur argumentosum. Sed nunc de eo dicendum argumento
Abbreviated transcription (Latin):
argumentũ quo aliꝗd probaturi sumus e si non dum uer¬
bis explanatum iam tamen mente conceptum. Epicherema
dici aliis uidetur non destinata uel inchoata sed perfecta
oratio hȩe nom accipe. Ultima specie ideoq propria eius
sententio comprehensio. Quę ex tribus partibus constat.
Quidam epicherema rationem appellauerũt. Citero melius
raciocinatiuum quanꝗ̃ & ille nom̃ hoc duxisse magis
a syllogismo uidetur. Nam et statum syllogisticũ raciocina¬
tiuum appellat. exemplis utit philosophoꝵ et qm̃ est q̃dã
inter syllogis mum et epicherema uicinitas potest uideri hoc
noĩe recte abusus a. nosiģ ie est euidens probatio Ideoq
ab epicheremate cecilius putat differre solo genere con¬
clusionis et esse apodixim imꝑfectum. ł pichecena cade
causa qua diximus Enthimema syllogismo distare: Nam
& epicherema syllogismi pars est. Quidam in esse epiche¬

Expanded text:
argumentum, quo aliquid probaturi sumus, etiamsi nondum verargumentum, quo aliquid probaturi sumus, etiamsi nondum verbis explanatum, iam tamen mente conceptum, epichirema dici. aliis videtur non destinata vel inchoata, sed perfecta probatio hoc nomen accipere, ultima specie; ideoque propria eius sententiae comprehensio, quae ex tribus minimum partibus constat. quidam epichirema rationem appellarunt, Cicero melius ratiocinationem, quanquam et ille nomen hoc duxisse magis a syllogismo videtur. nam et statum syllogisticum ratiocinativum appellat, exemplisque utitur philosophorum. et quoniam est quaedam inter syllogismum et epichirema vicinitas, potest videri hoc nomine recte abusus. Ἀπόδειξις est evidens probatio, ideoque c et ab epichiremate Caecilius putat differre solo genere conclusionis et esse apodixin imperfectum epichirema eadem causa, qua diximus enthymema syllogismo distare. nam et epichirema syllogismi pars est. quidam inesse epichi
Abbreviated transcription (Latin):
uocant quanq̃ apud illos est aliqua hoꝵ noium differetia
etiam si uis eodem fere tendit. Nam enthymema quod
nos cõmentum sane aut comentationem interpretamur
ꝗͥa aliter non possumus greco melius uti unum intellectũ
habet quo omnia mente concepta significat. Sed nũc nõ
de eo loꝗmus: Alterũ ꝙ sententiã cum racione tertium q
certam quandam argumenti conclusionem uel ex conseque¬
tibus uel ex pugnantibus. Quanꝙ̃ de hoc parũ conuenit
Sunt enim qui illud prius epicherema dicant. pluresq inue¬
mas milla opimone ut id demu quo pugna constat enthy mema
accipi uelint. Et ideo illud cornificius contrariũ appellat
huc̃ ali rhetoricũ syllogismum Alii imꝑfectum syllogismũ
uocauerint ꝗa nec distinctis nec totidem partibus conclude¬
retur: Quod sane nõ utiq ab oratore desiderat᷑ Epichere¬
ma ualgius aggressionem uocat. uerius aute iudicat nõ
nostrã administrationem sed ipam quã aggredimur idest

Expanded text:
ocant, quanquam apud illos est aliqua horum nominum differentia, etiamsi vis eodem fere tendit. nam enthymema quod nos commentum sane aut commentationem interpretemur, quia aliter non possumus, Graeco melius usuri unum intellectum habet, quo omnia mente concepta significat sed nunc non de eo loquimur; alterum, quo sententiam cum ratione; tertium, quo certam quandam argumenti conclusionem vel ex consequentibus vel ex repugnantibus, quanquam de hoc parum convenit. sunt enim, qui illud prius epichirema dicant, pluresque invenias in ea opinione, ut id demum, quod pugna constat, enthymema accipi velint, et ideo illud Cornificius contrarium appellat. hunc alii rhetoricum syllogismum, alii imperfectum syllogismum vocaverunt, quia nec distinctis nec totidem partibus concluderetur; quod sane non utique ab oratore desideratur. epichirema Valgius aggressionem vocat; verius autem iudico, non nostram administrationem sed ipsam rem quam aggredimur, id est
Abbreviated transcription (Latin):
fiteor. In rebus uero minoribus etiam sermone ac uerbis
ꝙͣ max̃ propriis et ex usu. At si maior erit materia nul¬
lum ornatum is qui modo non obscuret subtrahendũ puto
N am sepe plurimum lucis affert ip̃a translatio. cum etia
iuris consulti quoꝵ summus cirta uerboꝵ proprietatem
labor est. litus eẽ audeãt dicere quo fluctus eludit q
quid est natura magis asperũ hoc pluribus condiendum
est uoluptatibus: et minus suspecta argumentatio dissi¬
milatione. et multũ ad fidem adiuuat audientis uoluptas
nisi forte existimamus ciceronem hȩc male ip̃a argumen¬
tatione dixisse silere leges inter arma. et gladium nobis
interim ab ipĩs porrigi legibus. his tñ hñdus modus ut sint
ornamento non impedimẽto

Expanded text:
fiteor, in rebus vero minoribus etiam sermone ac verbis fiteor, in rebus vero minoribus etiam sermone ac verbis quam maxime propriis et ex usu; at si maior erit materia, nullum iis ornatum, qui modo non obscuret, subtrahendum puto. nam et saepe plurimum lucis adfert ipsa translatio, cum etiam iuris consulti, quorum summus circa verborum proprietatem labor est, litus esse audeant dicere, qua fluctus eludit. quoque quid est natura magis asperum, hoc pluribus condiendum est voluptatibus; et minus suspecta argumentatio dissimulatione, et multum ad fidem adiuvat audientis voluptas. nisi forte existimamus Ciceronem haec ipsa mala in argumentatione dixisse, silere leges inter arma, et gladium nobis interim ab ipsis porrigi legibus. hic tamen habendus istis modus, ut sint ornamento non impedimento
Abbreviated transcription (Latin):
sequentiũ et ut grȩci dicere solent quem mat᷑ amittum de¬
dit sollicite custodiendũ. Propositio ac conclusio ex seqͥntib
pugnantibus non inspiret nõ augeat non mille figunis ua¬
riet ac uerset: ut ea nascĩ et ip̃a ꝓuenire natura nõ manu
stã et arte suspeda magr̃m faten ubiq uideãt᷑ : quis unꝗ̃
sic uixit orator: Non ne apud ipm̃ demosthenem paucissine
huius iunris uel artis reꝑiunt᷑ : quȩ apprehensa grecimagis
nam hoc solum peius nobis faciunt in catenas ligant et in¬
explicabili serie cõnectũt. et indubitata colligunt: et p¬
bant confessa et se antiꝗs ꝑ hoc similes uocant demde in¬
tenrogati nunꝗ̃ rñdent quem imitentur : Sed de figuris
alio loco. Nunc istud adiciendum ne is quidem consenti¬
re me qui semꝑ argumenta sermone puro et dilucido et
distincto ceterum minime lato ornato  putant eẽ dicẽ¬
da. Nanq ea distincta quiđ ac ꝑspicua debere eẽ con¬

Expanded text:
sequentium et, ut Graeci dicere solent, quem mater amictum desequentium et, ut Graeci dicere solent, quem mater amictum dedit, sollicite custodientium: propositio ac conclusio ex consequentibus et repugnantibus? Non inspiret? non augeat? non mille figuris variet ac verset? ut ea nasci et ipsa provenire natura, non manu facta et arte suspecta magistrum fateri ubique videantur? quis unquam sic dixit orator? nonne apud ipsum Demosthenen paucissima huius generis reperiuntur? quae apprehensa Graeci magis nam hoc solum peius faciunt in catenas ligant et inexplicabili serie connectunt, et indubitata colligunt et probant confessa et se antiquis per hoc similes vocant, deinde interrogati nunquam respondebunt, quem imitentur. Sed de figuris alio loco. nunc illud adiiciendum, ne iis quidem consentire me, qui semper argumenta sermone puro et dilucido et distincto ceterum minime elato ornatoque putant esse dicenda. namque ea distincta quidem ac perspicua debere esse con
Abbreviated transcription (Latin):
nes docti et inter doctos uerũ querentes minutius et scru¬
pulosius scrutantur omnia et ad liꝗdũ confessumq perducũt
ut qui sibi et inueniendi et iudicandi uendicent partes
uocant. Nobis ad alioꝵ iudicia componenda est oratio:
& sepius apud omnino imꝑitos atq aliaꝵ certe ignaros lit¬
teraꝵ loquendum est quos nisi et delectatione allicimus et
Uiribus trahimus et nonũꝗ̃ turbamus affectibus ip̃a quȩ
iusta acuera sunt tenere non possumus. Locuples et spe
nibus certis et crebris inunam prope formam cadentibus
contisa et contemptũ ex humilitate et odiũ ex quadã ser¬
uitute et ex copia satictatem et ex amplitudine fastidiũ
tulerit. Feratur igit᷑ non semitis sed campis non uti fontes
angustis fistulis colligunt᷑: sed ut bea tissimi ã nes totis ual¬
libus fluat. ac sibi uam si qñ non accepit faciat Nam ꝗdđ
illam mireris legem uelut preformatas infantibus lras per¬

Expanded text:
nes docti et inter doctos verum quaerentes minutius et scrunes docti et inter doctos verum quaerentes minutius et scrupulosius scrutantur omnia, et ad liquidum confessumque perducunt, ut qui sibi et inveniendi et iudicandi vindicent partes, vocant. nobis ad aliorum iudicia componenda est oratio, et saepius apud omnino imperitos atque illarum certe ignaros litterarum loquendum est, quos nisi et delectatione allicimus et viribus trahimus et nonnunquam turbamus adfectibus, ipsa, quae iusta ac vera sunt, tenere non possumus. locuples et specnibus certis et in unam prope formam cadentibus concisa et contemptum ex humilitate et odium ex quadam severitate et ex copia satietatem et ex similitudine fastidium attulerit. feratur ergo non semitis sed campis, non uti fontes angustis fistulis colliguntur sed ut beatissimi amnes totis vallibus fluunt, ac sibi viam, si quando non acceperit, faciat. nam quid illa miserius lege velut praeformatas infantibus litteras per
Abbreviated transcription (Latin):
thimema ex conseq̃ntibus bonum est uirtus qua nemo uti ma¬
le potest. et contra non est bonũ pecunia: non enim bonum
quo quisquam male uti põt.pecunia potest quis male uti.
pecunia quȩ est in argento signato argentũ est ꝗ argentum
omne legauit et pecuniam quȩ est in argento signato lega¬
uit argentũ aũt omne legauit. igitur et pecuniam q̃ est
in argento legauit: habeat formam Syllogismi Oratori sa¬
tis est dicereꝰ cum argentũ legauerit omne pecuniã quoq
legauit quȩ est in argento Peregisse mibi iudeor sacras
tradentium artes. sed consilio locus supest. Nanq ego ut
in oratione syllogismo quid aliqñ uti nefas duco itã cõ¬
stare totam aut certe confertam eẽ aggressionem ex enthi¬
mematũ stipatione minime uelim dyalogis enim et dialec¬
ticis disputatioibus erit similior ꝗͣ nr̃i oꝑis actionibus
que quidem interse plurimũ differunt. Nanq illi homi¬

Expanded text:
thymema ex consequentibus: bonum est virtus, qua nemo male uthymema ex consequentibus: bonum est virtus, qua nemo male uti potest. et contra, Non est bonum pecunia; non enim bonum, quo quis male uti potest; pecunia potest quis male uti, pecunia, quae est in argento signato, argentum est, qui argentum omne legavit, et pecuniam, quae est in argento signato, legavit; argentum autem omne legavit, igitur et pecuniam, quae est in argento, legavit, habet formam syllogismi. oratori satis est dicere, cum argentum legaverit omne, pecuniam quoque legavit, quae est in argento. peregisse mihi videor sacra tradentium artes, sed consilio locus superest. namque ego, ut in oratione syllogismo quidem aliquando uti nefas non duco, ita constare totam aut certe confertam esse aggressionum et enthymematum stipatione minime velim. dialogis enim et dialecticis disputationibus erit similior quam nostri operis actionibus, quae quidem inter se plurimum differunt. namque in illis homi
Abbreviated transcription (Latin):
cum aliud colligit q̃ id quod ex prioribus conficit᷑ au̾t
nihil ad questionẽ dicitur pertinere non est uera sic insidi¬
ator ure occidit᷑ non qui curauit ut ium afferat ut hostis
est non utiq non dum enim clodiũ insidiatorem oñdimus
Sed fit uera connexio recte igitur insidiator ut hostis octidi¬
tur. nihil adnos non dum enim clodius insidiator appa¬
ret. Sed ut potest uera eẽ intentio et ratio et tñ falsa cone¬
xio ita si illa falsa sunt nunꝗ̃ est uera cõnexio. Enthime¬
ma ab aliis oratorius syllogismus. ab aliis pars dicie syllo
oismi ꝑꝑ quod syllogismus utiq conclusionem et proposi¬
tionem ht̃. et ꝑ om̃o partes efficit quod proposuit Enchi¬
mema tm̃ intenta intelligi contẽtum sit. Syllogis mus tał
Solum bonũ uirtus nam id demũ bonũ est quo nemo malus uti
potest. uirtute nemo male uti põt. Bonum est ergo uirtus. En¬

Expanded text:
cum aliud colligit quam id quod ex prioribus efficitur, aut cum aliud colligit quam id quod ex prioribus efficitur, aut nihil ad quaestionem dicitur pertinere. Non est vera sic: insidiator iure occiditur; nam cum vitae vim adferat ut hostis,est; non utique, nondum enim Clodium insidiatorem ostendimus. Sed fit vera connexio, recte igitur insidiator ut hostis occiditur; nihil ad nos, nondum enim Clodius insidiator apparet. Sed ut potest vera esse intentio et ratio et tamen falsa connexio, ita, si illa falsa sunt, nunquam est vera connexio. enthymema ab aliis oratorius syllogismus, ab aliis pars dicitur syllogismi, propterea quod syllogismus utique conclusionem et propositionem habet et per omnes partes efficit, quod proposuit, enthmema tantum intelligi contentum sit. syllogismus talis: solum bonum virtus, nam id demum bonum est, quo nemo male uti potest; virtute nemo male uti potest, bonum est ergo virtus. en
Abbreviated transcription (Latin):
diator. uero et latroni quȩ pot in ferm ũusta nexe hec in¬
intẽtio quid comitatus nr̃ quid gladi uolũt hec rario o
quos br̃e certe non liceret si uti illis nullo pacto lieret hec
ex intentione et ratione connexio Hius generi probatiõis
tribus occurritur modis id est ꝑ om̃s partes ut enim expug¬
tur intentio aut assumptio aut conclusio Nõunqͥ omnia¬
S ed omnia hec tria sunt intẽtio expugnat᷑ iure occidi tum ꝗ
insidiatus sit nam prima statim pro Milone questio est÷
an ei fas sit lucem intueri qui a se hominẽ neratũ et̃ facat᷑
E xpugnatur assumptio omnibus us quȩ de refutatione dixi¬
mus. et ratio quidem non nuꝙ̃ est uera cum et propositio
uera non sit. Interĩ uere propositioĩs falsa ratio urtus bonõ
est. uerum est. si quis rationem subiiciat ꝙ ea locupletes faci¬
at. uere intentioĩs falsa sit ratio cõnexio aut uera negat᷑

Expanded text:
diatori vero et latroni quae potest inferri iniusta nex? hoc idiatori vero et latroni quae potest inferri iniusta nex? hoc intentio; quid comitatus nostri, quid gladii volunt? hoc ratio; quos habere certe non liceret, si uti illis nullo pacto liceret, hoc ex ratione et intentione connexio. huic generi probationis tribus occurritur modis, id est per omnes partes. aut enim expugnatur intentio aut adsumptio aut conclusio, nonnunquam omnia. intentio expugnatur: iure occidi eum, qui insidiatus sit. nam prima statim quaestio pro Milone est, an ei fas sit lucem intueri qui a se hominem necatum esse fateatur. expugnatur adsumptio omnibus iis quae de refutatione diximus. et ratio quidem nonnunquam est vera, cum eius propositio vera non sit; interim verae propositionis falsa ratio est. virtus bonum est, verum est; si quis rationem subiiciat, quod ea locupletes faciat, verae intentionis falsa sit ratio. conclusio autem aut vera negatur,
Abbreviated transcription (Latin):
es legitimus: aut nõ es solus. Itaq aut no heres es: aut non
iustum testam̃ tũ est aut caꝑe non potes: aut habes coheredes
efficiendum est iustum ꝑꝑ quod nobis adiudicari hona debẽt
Sed tum est necessaria illa summa cõnexio cum interuenit or̃o
longior ad quod sufficiũt intentio ac ratio. Silent leges int
arma. nec se expectari iubent cui ei qui expectare uelit an
iniusta pęna luenda sit ꝗ̃ iusta repetenda. Ideoq id en¬
thimema quod est ex conseqntibus rationi simile dixerũt
Sed et singła interim quȩ ratione ponunt᷑: ut ip̃m illud: slẽt
diurnu aũt si se telo defenderet interfici impune uolucriut
pius est qui quo quomõ quis inter fectus sit puniendum pu¬
putet. uanant aũt hic adhuc et rursus rationem ta pu¬
to loco ponũt Cum uideant aliqñ gladiũ nobis ab ipĩ it
poroi legibus. prioris aũt partis duxit ordinem : insidi¬

Expanded text:
es legitimus aut non es solus, itemque aut non es heres, aut non es legitimus aut non es solus, itemque aut non es heres, aut non iustum testamentum est, aut capere non potes, aut habes coheredes, efficiendum est iustum, propter quod nobis bona adiudicari debeant. Sed tum est necessaria illa summa connexio, cum intervenit ratio longior; alioqui sufficient intentio ac ratio: silent enim leges inter arma nec se expectari iubent, cum ei, qui exspectare velit, ante iniusta poena luenda sit quam iusta repetenda. ideoque id enthymema, quod est ex consequentibus, rationi simile dixerunt. Sed et singula, interimque recte, ponuntur, ut ipsum illud silent diurnum autem, si se telo defenderet, interfici impune voluerunt, quis est qui, quoquo modo quis interfectus sit, puniendum putet? variavit hic adhuc et rursus rationem tertio loco posuit, cum videat aliquando gladium nobis ab ipsis porrigi legibus. Per constantem partis duxit ordinem: insi
Abbreviated transcription (Latin):
assumptio. interim confessa est ut om̃s aut uolune bt̃am uitã
uidere interim probanda ut illa: quod est dissolutũ sensu
caret cum soluta corpore aĩa an sit ĩmortalis uel ad tẽpꝰ
certa maneat sit indubio quam assumptione alii. rationẽ
alii uocant. Epicherema aũt nullo differt a Syllogismis nisi
et ꝙ illi & plures hñt spẽs et uera colligũt ueris Epichere¬
matis frequentiõ circa credibilia est usus. Nam si contingẽt
semꝑ controuersa confessis probate iuix ẽẽt in hoc gñe usus
oratoris Nam ꝗd ingenio est opus ut dicas bona adme
ꝑtinent: Solus sum filius defuncti: uel solus heres cũ iuere
bonoꝵ possessio intestati secundum tabulas testam̃ti detur
Ad me igitur ꝑtinẽt. Sed cum ipa ratio ĩ questionẽ uenit essi¬
ciendum est certum id quod probaturi sumus qđ incertũ est
ut si ip̃a forte intentioe dicatur aut filius non es. aut nõ

Expanded text:
adsumptio interim confessa est ut, omnes autem volunt beatam vitam adsumptio interim confessa est ut, omnes autem volunt beatam vitam vivere; interim probanda ut illa, quod est dissolutum, sensu caret; cum, soluta corpore anima an sit immortalis vel ad tempus certe maneat, sit in dubio. quam adsumptionem alii, rationem alii vocant. epichirema autem nullo differt a syllogismis, nisi quod illi et plures habent species et vera colligunt veris, epichirematis frequentior circa credibilia est usus. nam si contingeret semper controversa confessis probare, vix esset in hoc genere usus oratoris. nam quo ingenio est opus, ut dicas: bona ad me pertinent, solus enim sum filius defuncti, vel solus heres, cum iure bonorum possessio testati secundum tabulas testamenti detur, ad me igitur pertinet. Sed cum ipsa ratio in quaestionem venit, efficiendum est certum id quo probaturi sumus quod incertum est: ut si ipsa forte intentione dicatur aut filius non es aut non
Abbreviated transcription (Latin):
rationem. Sed hȩc in causis et questione longior ꝗ̃ in
singłis argum̃tis et plerũq summa complexione uel
ꝑ enumerationem uel ꝑ breuem conclusionem testantur
quid effecerĩt. In hoc gn̾ẽ propositio dubia est. de hac eĩm
querit᷑ Altera est complexio non par intentioi: sed uim
hñs parem. Mors nihil ad nos. nam quod est dissolutum
sensu car&. Quod aũt sensu caret nihil adnos in alio gnẽ
non eadem propositio est quȩ cõnexio. Diã animalia me¬
liora sunt ꝗ̃ in animalia nihil aũt melius est mũdo
mundus igitur animal. hic potest uideri de re contẽtio
potuit enim sie constitui racionatio Animal est mũdus
Omnia enim animalia meliora sunt ꝙͣ ĩ aĩalia. Ceterũ hȩc pro¬
positio aut confessa est ut proxima aut probanda ut qui btam
uitam uidere uolet philosophetur oporteat nõ cĩm concedit᷑
Cetera sequi nisi confirmata prima parte non possunt. ut est

Expanded text:
rationem; sed haec est in causis et quaestione longior quam in rationem; sed haec est in causis et quaestione longior quam in singulis argumentis et plerumque summa complexione, vel per enumerationem vel per brevem conclusionem, testantur, quid effecerint. In hoc genere propositio dubia est, de hac enim quaeritur. altera est complexio non par intentioni sed vim habens parem: mors nihil ad nos, nam quod est dissolutum, senisu caret; quod autem sensu caret, nihil ad nos. In alio genere non eadem propositio est quae connexio: omnia animalia meliora sunt quam inanima, nihil autent melius est mundo, mundus igitur animal. hic potest videri deesse intentio. Potuit enim sic constitui ratiocinatio: animal est mundus, omnia enim animalia meliora sunt quam inanima et cetera. haec propositio aut confessa est ut proxima, aut probanda ut, qui beatam vitam vivere volet, philosophetur oportet, non enim conceditur; cetera sequi nisi confirmata prima parte non possunt. item
Abbreviated transcription (Latin):
xionem: quȩ aut infert solum quod ex omnibus partib
cogitur hoc modo. Consilio igitur mundus administrat᷑
aut unũ in locum cum condux̾it breuit᷑ expositionem
et assumptionem adiungit quid ex his conficiatur ad
hũc modum &si melius gerunt᷑ quȩ consilio ꝗ̃ quȩ si ne
consilio administrant᷑. nibul aũt omniũ reꝵ indius q̃
omnis mundus regitur. consilio igit᷑ mundus admini¬
stratur. Cui parti consentio In tribus aut quas fecimus
partibus non est forma semꝑ eadem sed una inqua idẽ
concludit᷑ quod intendit. Aiã immortalis est : nã ꝗtꝗd
ex se ip̃o mouet᷑ immortale est aiã aũt ex se ipã mouet
ĩmortalis igitur est aĩa. hoc fit non solum in singulis ar¬
gumẽtis. sed in totis causis quȩ sunt simplices: et in qͥstio¬
nibus. Nam et he primam hnt exposicionẽ. Sacrilegiũ
comisisti non quisꝗs hominem ocudit cedis tenetur: dem̃

Expanded text:
xionem, quae aut id infert solum quod ex omnibus partibus xionem, quae aut id infert solum quod ex omnibus partibus cogitur, hoc modo, consilio igitur mundus administratur; aut, unum in locum cum conduxit breviter propositionem et adsumptionem, adiungit quid ex his conficiatur, ad hunc inodum: quodsi melius geruntur, quae consilio quam quae sine consilio administrantur, nihil autem omnium rerum melius quam omnis mundus administratur, consilio igitur mundus administratur. cui parti consentio. In tribus autem, quas fecimus, partibus non est forma semper eadem, sed una, in qua idem concluditur quod intenditur: anima immortalis est. nam quidquid ex se ipso movetur, immortale est; anima autem ex se ipsa movetur, immortalis igitur est anima. hoc fit non solum in singulis argumentis sed in totis causis, quae sunt simplices, et in quaestionibus. nam et hae primam habent propositionem: sacrilegium commisisti; Non, quisquis hominem occidit, caedis tenetur, deinde