comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidetis .p. R. suffragis sepe nũo censdrias
suscupciones esse deletas umͣ eciã iudiciis coꝵ
qui iuratu stacuẽ maiore cum religione ⁊ di¬
ligentia debuenit. Pmu iudices: senato res
equitea Ro. ĩ cõplib iam reis quos contra
ieges pecumas cepisse suscriptu esti sue pociꝰ
religiom. ꝙͣ censoꝵ opinioni paruerũt. Dep
tores urbam qui unti debent optitũ quẽꝵ
in selectos iudices reforie mũꝙͣ sibi ad eam
rem censoriam ignomunã impedim̃to ĩ¬
esse opoiteie duxer̃t. censores deniq ip̃i se¬
pe nuo supioꝵ censor iudiciis si ista iudicia
appellari uultis nõ steterũt. atq etiã ip̃i in¬
ter se censores/ sua iudicia tanti esse arbitrã¬
tur ut alt alt̾ius iudiciu nõ modo rep̃hendt
s etiã resindat. ut alt̾ desenatu mone̾ uelit
alter retincat et ordine amplissimo dignuz
eristimet. ut alter in euarios referri aut tri¬
bu moueri iubrat. alter uetet. Quare qui uo¬
bis ĩmente uenit hec appellare iuidicia que

Expanded text:
 suffragiis saepenumero censorias subscriptiones esse sublatas, verum etiam iudiciis eorum qui iurati statuere maiore cum religione et diligentia debuerunt. primum iudices, senatores equitesque Romani, in compluribus iam reis quos contra leges pecunias accepisse subscriptum est suae potius religioni quam censorum opinioni paruerunt. deinde praetores urbani qui iurati debent optimum quemque in lectos iudices referre numquam sibi ad eam rem censoriam ignominiam impedimento esse oportere duxerunt. censores denique ipsi saepe numero superiorum censorum iudiciis, si ista iudicia appellare voltis, non steterunt. atque etiam ipsi inter se censores sua iudicia tanti esse arbitrantur ut alter alterius iudicium non modo reprehendat sed etiam rescindat, ut alter de senatu movere velit, alter retineat et ordine amplissimo dignum existimet, ut alter in aerarios referri aut tribu moveri iubeat, alter vetet. qua re qui vobis in mentem venit haec appellare iudicia quae
Abbreviated transcription (Latin):
iudices ꝙͣ nouu ĩ pane datu uenenũ. fa¬
cilius ne potint ꝙͣ inpoculo. latius poruit
aditum aliqua ĩparte panis ꝙͣ si totum co¬
lliquefactum ĩ poticẽ ess celerius potuit
cõmesu ꝙͣ potu ĩ uenas atq ĩ om̃s ꝑtes cõ¬
poris ꝑmana̾e facilius fallere in pane si eẽt
aĩadu̾su ꝙͣ in poculo/ cum ita confusu eẽt
ut se cerni millo modo poss: At repentina
morte periit ꝙ si ess ita factu tñ ea res/¬

Expanded text:
iudices, quam novum, in pane datum venenum! faiudices, quam novum, in pane datum venenum! faciliusne potuit quam in poculo, latentius potuit abditum aliqua in parte panis quam si totum conliquefactum in potione esset, celerius potuit comestum quam epotum in venas atque in omnis partis corporis permanare, facilius fallere in pane, si esset animadversum, quam in poculo, cum ita confusum esset ut secerni nullo modo posset? at repentina morte periit. quod si esset ita factum, tamen ea res
Abbreviated transcription (Latin):
tutis habuisset ut multi sepe fortes uiri in
eiꝰmodi dolore mortẽ sibi ip̃e consisset. Huic
ꝙͣ obrem iduellet ĩninuicus offerre ꝙ ip̃e sibi
optare deberet. Nam mĩc quid̾ quid tanden
illi mali mors attulit: insi forte ĩ eptiis ac
fabulis ducimut. ut eristimemꝰ illu apud
inferos ĩpioꝵ supplitia ꝑferrr. ac plures illic
offendisse ĩnimicos ꝙͣ hic religuisse . a. so¬
crus ab uxoꝵ a. frĩs a/ lib̾ꝵ penis acrum
ẽẽ p̃cipitẽ ĩ seleratoꝵ sedem atq regioẽmq̃
si falsa sũt id ꝙ om̃es intelligũt. quid ei tã
quid huic cum habitonicħ. atq adeo ꝙ ille
oppianco familiarissiẽ est usus pocius eti¬
am simultas. ei ne igͥ quẽ sibi offensiorẽ
oppiamco familiarissimu sciebat esse potissi
tatus esshunt aselliu esse ĩ ultu iam diu
ꝑ illu qui actuliss uenenu d̾ hoc p̾uidicare¬
tur. Iam noͣ illud ꝙͣ nõ ꝓbabile ꝙͣ ĩ usitatu

Expanded text:
tutis habuisset, ut multi saepe fortes viri in tutis habuisset, ut multi saepe fortes viri in eius modi dolore, mortem sibi ipse conscisset, huic quam ob rem id vellet inimicus offerre quod ipse sibi optare deberet? nam nunc quidem quid tandem illi mali mors attulit? nisi forte ineptiis ac fabulis ducimur ut existimemus illum ad inferos impiorum supplicia perferre ac pluris illic offendisse inimicos quam hic reliquisse, a socrus, ab uxorum, a fratris, a liberum Poenis actum esse praecipitem in sceleratorum sedem atque regionem. quae si falsa sunt, illium. quid huic cum habito? nihil, atque adeo, quod ille Oppianico familiarissime est usus, potius etiam simultas. Eine igitur quem sibi offensiorem, Oppianico familiarissimum sciebat esse, potissitatus es hunc Asellium esse inultum tam diuudicaretur? iam vero illud quam non probabile, quam inusitatum,
Abbreviated transcription (Latin):
dam familiare ip̃ius idq habiti consilio
factu esse dicias. in quo pͥniu illud quero
q̃ causa habito fĩt. cur int̾ficẽ̾ oppianicum
uellet. ĩnimicicias eñi int̾ eos frisse cõfite¬
or is hoĩes ĩi micos suos morte affici uolt̾
habitus metu adductus tãtu ĩ se facinus⁊
suscipẽ conatus est: quid eiat ꝙ iam oppia¬
intum pena affectu ꝓ maleficiis eiectu eti¬
uitate quisꝙͣ timeret : quid inetuebat. ut op¬
pugnaret᷑ a ꝑdito. an ne actusauet᷑ a cõtẽp¬
natos an ne exulis testimoio lederetur. Sin at̾
ꝙ odeiat habitus ⁊ id ciito illu uita frui nolũ.
adeo ne erat stultus ut illa qͣstu ille uiuctit
recipere trtto nemo audire nemo allequi ne¬
mo respice̾ uellet. huiꝰ gͥ uite habitus ĩuide¬
bat: hunc si accibe ⁊ penitus odeiat nõ eui ꝙͣ
diutissime uiuẽ uelle debebat. huic mortr̃ ma¬
turabat ĩnimicus ꝙ illi unu ĩ malis erat
ꝑfugiu calamitatis: Qui siquid aĩ ac uir¬

Expanded text:
dam, familiarem illius, idque habiti consilio factum esse dicitis. in quo primum illud quaero quae causa habito fuerit cur interficere Oppianicum vellet. inimicitias enim fuisse confiteor; sed homines inimicos suos morte adfici voluntandem igitur habitus metu adductus tantum in se facinus suscipere conatus est? quid erat quod iam Oppianicum poena adfectum pro maleficiis et eiectum e civitate quisquam timeret? quid metuebat? ne oppugnaretur a perdito, an ne accusaretur a damnato, an ne exsulis testimonio laederetur? si autem quod oderat habitus inimicum, idcirco illum vita frui noluit, adeone erat stultus ut illam quam tum ille vivebatrecipere tecto, nemo adire, nemo adloqui, nemo aspicere vellet? huius igitur habitus vitae invidebat? hunc si acerbe et penitus oderat, non eum quam diutissime vivere velle debebat? huic mortem maturabat inimicus, quod illi unum in malis erat perfugium calamitatis? qui si quid animi et vir
Abbreviated transcription (Latin):
est nõ conceditur. ⁊ on eĩ debeo dubitare iudi¬
ces quin siqua ad uos causa crusmõi delata
sit. eius qui lege nõ tencat᷑. ⁊̃ si is ĩuidiosuᷤ
aut multis offensus ẽẽ uideat᷑/ etiã si cũ oderi¬
tis ⁊̃ si ĩuiti absolutiũ sitis tñ absolutis. ⁊ reli¬
giom pocius ur̃e ꝙͣ odio pareatis. Est enĩ sapi

Expanded text:
est non conceditur. non enim debeo dubitare, iudiest non conceditur. non enim debeo dubitare, iudices, quin, si qua ad vos causa eius modi delata sit eius qui lege non teneatur, etiam si is invidiosus aut multis offensus esse videatur, etiam si eum oderitis, etiam si inviti absoluturi sitis, tamen absolvatis et religioni po
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ̾ fuisse. hic uũc est quidã ꝙ adme ꝑti¬
beam.qm̃ is mec uite status est / ut om̃is mi¬
chi cura atq oꝑa posita sit in oĩu ꝑiculis de
sferre conẽtur. Qua ĩ lege est qui coierit qd̾
tum ⁊ incertu est consenẜit hoc uoͣ tũ ĩfii¬
tum tum obscuꝵ est ⁊ occultu. falsu ue te¬
stimoĩu dixeut. quis de plebe romana testimo¬
niu dixit umꝙ̃ cui nõ hec ꝑiculu. ⁊. attio
auctore paratũ esse rudetis: Nam dictũ quid̃
certe si bec indiciu plebi romane ꝓpositũ sit
neminẽ umꝙͣ esse confirmo. S hoc polliteor
om̃ib sicui forte hac lege negociu facessetur
qui lege nõ trneat᷑.si is uti me defensore no¬
luĩt me eiꝰ cãm legis p̃sidio tefensuꝵ ⁊ uel
hiis udicib uł bor similib facillime p̾batũ
⁊ om̃i me defensione usuꝵ esse legis. qua nũc
nt utar abco cuiꝰ uoluntati mͥ obtempand̾

Expanded text:
nil fuisse. hic nunc est quiddam quod ad me pertinil fuisse. hic nunc est quiddam quod ad me pertibeam, quoniam is meae vitae status est ut omnis mihi cura et opera posita sit in hominum periculis defum transferre conentur. qua in lege est: 'qui coierit,' quod tum et infinitum est. 'consenserit'; hoc vero cum infinitum tum obscurum et occultum. 'falsumve testimonium dixerit'; quis de plebe Romana testimonium dixit umquam cui non hoc periculum T.Tito Attio auctore paratum esse videatis? nam dicturum quidem certe, si hoc iudicium plebi Romanae propositum sit, neminem umquam esse confirmo. sed hoc polliceor omnibus, si cui forte hac lege negotium facessetur qui lege non teneatur, si is uti me defensore voluerit, me eius causam legis praesidio defensurum et vel his iudicibus vel horum similibus facillime probaturum, et omni me defensione usurum esse legis, qua nunc ut utar ab eo cuius voluntati mihi obtemperandum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ om̃s ordines qõ ꝑferatur. Interca quide
lib̾tate salute deniq legibus eptinemus
a legib nõ recedamꝰ. simł ⁊ illud ꝙͣ sit ĩdigꝰ
cogitemus. ppłm. Ro. aliud nũc age̾ nobis
rem publica ⁊ fortunas suas cõmisissesm̃
cura eẽlño metue̾/ ne lege ea qͣ nĩꝙͣ ip̃e uixc¬
tit et qñone qua se solutã lib̾ꝵq eẽ arbitra¬
tretur ꝑ paucos iudices aibstringat᷑. agit eĩ¬
sic cãm .C. attius adolescetis bonus ⁊ diẜtuᷤᷤ
om̃s ciues legib teneri. om̃ib uos attendi¬
tis ⁊ auditis silentio sĩc face̾ detetis .A. cluẽ¬
tius eques . Ro. cãm dicit ea lege/ qua lege
senatores ⁊ hii qui magrͣata habuorunt so¬
li teneantur. michi ꝑ eũ recusare ⁊ ĩ aroc legiꝰ
p̃sidia constitue̾ defensionis mec nõ licet. si
obtimũt cãm clueritius sicuti ur̃a equi
sit. in lege aũt quã attinge̾ noluĩt p̃sidii

Expanded text:
in omnis ordines quaein omnis ordines quaelibertatem, salutem denique legibus obtinemus, a legibus non recedamus, simul et illud quam sit iniquum cogitemus, populum Romanum aliud nunc agere, vobis rem publicam et fortunas suas commisisse, sine cura esse, non metuere ne lege ea quam numquam ipse iusserit et quaestione qua se solutum liberumque esse arbitretur per paucos iudices aic causam T.Titus Attius, adulescens bonus et disertus, omnis civis legibus teneri omnibus; vos auditis et attenditis silentio, sicut facere debetis. A.Aulus Cluentius, eques Romanus, causam dicit ea lege, qua lege senatores et ei qui magistratum habuerunt soli tenentur; mihi per eum recusare et in arce legis praesidia constituere defensionis meae non licet. si obtinuerit causam Cluentius, sicuti vestra aequitsit; in lege autem quam attingere noluerit praesidi
Abbreviated transcription (Latin):
nũc ita est deq eius capite querto qui magr̃a¬
tu habiũt. ĩ ue senatu sentẽtia dixerit: qui co
coit coierit. nũ is est eluentius. corte nõ est. q ͦ
gͦ est cluentius qui tam̃ defendi causa siuã lege
nolit. itaq abicio legem morẽ duentio gero.
tibi tñ acti pauca que abhuiꝰ causa se iuĩcta
sunt respondebo. Est em̃ quidã ĩ bac causaꝙ
cluentius adie est aliquid ꝙ ego adme pu¬
tem panẽhic putat sua int̾essese re ip̃a et
gesto negocio nõ lege defendi. ego aũt mea
existimo int̾esse me nulla ĩ disputatt̃e ab
actio uideri suꝑatum ẽe. Non enĩ m̃ichi hec
sol habitus accusatur. que tum eiat sempro¬
nia nũc est cornelia. intelligebãt eĩ ea lege
equestrẽ ordinẽ nõ teneri s ne noua lege co¬
lligarentur laborabãt. Habitus ne hoc quid̾
umꝙͣ recusabit qͦ minꝰ uł ea lege rõne ui¬
te sue redderet/ qua nõ tenẽtur. q̃ si uobis cõ¬
dicio placet /. om̃es id aganus ut ħ ꝙͣ pͥmũ

Expanded text:
c ita est: Deque eius capite quaerito qui magistratum habuerit quive in senatu sententiam dixerit, qui eorum coiit, coierit. num is est Cluentius? certe non est. quis ergo est Cluentius? qui tamen defendi causam suam lege noluit. itaque abicio legem, morem Cluentio gero. tibi tamen, Atti, pauca quae ab huius causa seiuncta sunt respondebo. est enim quiddam in hac causa quod Cluentius ad se, est aliquid quod ego ad me putem pertinere. hic sua putat interesse se re ipsa et gesto negotio, non lege defendi; ego autem mea existimo interesse me nulla in disputatione ab Attio videri esse superatum. non enim mihi haec habitus accusatur, quae tunc erat Sempronia, nunc est Cornelia — intellegebant enim ea lege equestrem ordinem non teneri — sed ne nova lege adligarentur laborabant. habitus ne hoc quidem umquam recusavit quo minus vel ea lege rationem vitae suae redderet qua non teneretur. quae si vobis condicio placet, omnes id agamus ut haec quam primum
Abbreviated transcription (Latin):
uiri bomi. de me aũt ica consideiẽt nõ quid ha¬
lram s quib reb ĩuenerm. queiãt et quẽ ad
modum natus et quo pacto educatus sim me¬
mini uetus est tescurra multo facilius diuitẽ
ꝙͣ patrẽ familias sica posse. hec ille si u̾bis nõ
audet re quide̾ uera palam lcquit᷑. ⁊ enĩ si uult
uiror bonor ĩsticuto uiue̾ multa oportet disdat
atq dedisdat. quori illi etati utiũq difficile est.
et concedi postulas concedamus: quid si nuĩꝙͣ
deseruit: si ista causa absic tota ꝑsũma fraudẽ
tio millu fuuit quo te noĩe appellemꝰ impbu:

Expanded text:
viri boni, de me autem ita considerent: non quid habeam sed quibus rebus invenerim quaerant, et quem ad modum natus et quo pacto educatus sim. memini; vetus est, de scurra multo facilius divitem quam patrem familias fieri posse. haec ille, si verbis non audet, re quidem vera palam loquitur. etenim si volt virorum bonorum instituto vivere, multa oportet discat ac dediscat, quorum illi aetati utrumque difficile est. et concedi postulas, concedamus. quid si numquam deseruit, si ista causa abs te tota per summam fraudem ctio nullum fuit? qu
Abbreviated transcription (Latin):
liciosu negas fi nudulentu nã id quid̾ arro¬
gas tibi ⁊ p̾clarum putas audace̾ cupidũ ꝑfidi¬
osum. uulgaia ⁊ obsoleta sũt. res aũt noua at¬
ꝙ ĩ audita. Quid gͦ est: uereor me hĩcule ne ał
grauiorib utar ũbis ꝙͣ natura fert suit leuio¬
tib ꝙͣ cã postulat. ais eẽ uadimoĩu des tum.
quesinit a testatim ut Romã reddiit quĩcius
quo die uadimoi̾u istue factu esse dics. respsꝰ¬
disti statĩ noms srbruanͣs: disdetens ĩ memoriã
rediit quĩcius quo dic roma ĩgallia ꝓfectus
sit ad ephemeudim reu̾titur ĩuenitur dies ꝑ¬
frccionis pͥdic kłs februai̾as. nonis februañs
si rome fuit cause nicħ dicimꝰ quin tibi uadi¬
moĩu ꝓmiẜit. Quid hoc ĩuenui qui põt. ꝓfec

Expanded text:
litiosum? non negas. fraudulentum? iam id quidem adrogas tibi et praeclarum putas. audacem, cupidum, perfidiosum? volgaria et obsoleta sunt; res autem nova atque inaudita. quid ergo est? vereor me hercule ne aut gravioribus utar verbis quam natura fert, aut levioribus quam causa postulat. ais esse vadimonium desertum. quaesivit a te, statim ut Romam rediit, Quinctius quo die vadimonium istuc factum esse diceres. respondisti statim: Nonis Febr. discedens in memoriam redit Quinctius quo die Roma in Galliam profectus sit; ad ephemeridem revertitur; invenitur dies profectionis pridie Kal. Febr. Nonis Febr. si Romae fuit, causae nihil dicimus quin tibi vadimo
Abbreviated transcription (Latin):
in domestico scelere uersetur. Post mortẽ eius
de Arupilio quo erat usus oppianicus medi¬
situm uderi cadem de re tibi entuo. post hii¬
dem de hoĩb nullo adhibitonõ dicã iuro ne
colonu forte affuisse dicatis. s bono uiro/ in
sili capud questiod habere conata es. An lix
dicitis mͥ em̃ uenut ĩ m̃te qd̾ dici poss tã ⁊ si
adhuc nõ esse dictu menĩtote . cum haberetur
de finto qõ stratonẽ aliquid d̾ ueneno esse cõ¬
fessuzhoc uno modo iudices sepe multoꝵ im¬
pbitate dep̾ssa iĩtas em̾git ⁊ ĩnccentie defen¬
eta est a consiliis malicie deserunt᷑. ꝙ si aut
confidens astucia aut callida ess audatia uix
ullo obsisti modo poss. Utrum fũtũ. factu
tum sassia dictitabit: cum d̾ surto quereietur
tum strato hiisdem ĩtorm̃tis dixit d̾ ueireno.
en hoc illud est ꝙ antedixi mulier habundat
andatia consilio ⁊ rõe defigit᷑. nam tabelle qõ¬

Expanded text:
in domestico scelere versetur. post mortem eius in domestico scelere versetur. post mortem eius de A.Aulo Rupilio quo erat usus Oppianicus medaesitum videri, eadem de re triennio post isdem de hominibus nullo adhibito non dicam viro, ne colonum forte adfuisse dicatis, sed bono viro, in fili caput quaestionem habere conata es? an hoc dicitis — mihi enim venit in mentem quid dici possit, tametsi adhuc non esse hoc dictum mementote — cum haberetur de furto quaestio, Stratonem aliquid de veneno esse confessum? hoc uno modo, iudices, saepe multorum improbitate depressa veritas emergit et innocentiae defencta est a consiliis malitiae deseruntur. quod si aut confidens astutia aut callida esset audacia, vix ullo obsisti modo posset. Vtrum furtum factum m est, et quod tum Sassia dictitavit: cum de furto quaereretur, tum Stratonem isdem in tormentis dixisse de veneno? hem hoc illud est quod ante dixi: mulier abundat audacia, consilio et ratione deficitur. nam tabellae qua
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ telligatis ⁊ morte eius. ⁊ quẽ admõ post
morte in habitu sit crim̃ a matre quesi¬
tu cognoscite. Cum uagus ⁊ exulerraret
atq undiq exclusus oppianicus ĩ falernũ
se ad .c. quĩcilinu contuliss ibi pͥmu in
morbu ĩcidit ac satis uebem̃ter diuq e¬
gidtauit. Cum ess una sassia ⁊ stacio abbio
quoda colono hoĩe ualente qui simł esse so¬
lebat familiarius uteretur ꝙͣ uir dissolut¬
ssimꝰ incolumi fortuna pati poss ⁊ ius illud
mat̾mõii castu atq legitiru dãpnatõe ui¬
ri sublatu arbitraretur. Ticostratus ꝗdem
adelis oppianiti ẜuulus ꝑcuriosus ⁊ miniẽ
poss. ⁊ huc ad urbe ꝓfectus eẽt solebat ei
ertra portam aliquid habe̾ conducti cecidisst
erͤ quo dr̃.⁊ homo infirma ualitudine latus
nerit paucis dieb esse mortuus. Mortis rõ
iudices eiusmoĩ est ut aut nicħ habeat sus¬
pitionis. aut siquid habet/ id intra parietes

Expanded text:
em eius et quem ad modum post mortem in habitum sit crimen a matre quaesitum cognoscite. cum vagus et exsul erraret atque undique exclusus Oppianicus in Falernum se ad L.Lucium Quinctium contulisset, ibi primum in morbum incidit ac satis vehementer diuque aegrotavit. cum esset una Sassia eaque Sex. Albio quodam colono, homine valenti, qui simul esse solebat familiarius uteretur quam vir dissolutissimus incolumi fortuna pati posset, et ius illud matrimoni castum atque legitimum damnatione viri sublatum arbitraretur, Nicostratus quidam, fidelis Oppianici servolus, percuriosus et minime posset et huc ad urbem profectus esset — solebat enim extra portam aliquid habere conducti — cecidisse de equo dicitur et homo infirma valetudine latus nerit, paucis diebus esse mortuus. Mortis ratio, iudices, eius modi est ut aut nihil habeat suspicionis aut, si quid habet, id intra parietes
Abbreviated transcription (Latin):
nisi molestu est paulisꝑ exurge ꝑfer hunc
dolorem cõmemoratioms neccͣarie ĩ quaego
diucius nõ morabor/ quoniã quod fuit uiri
optimi fetisti ut me cui ĩnocetiti mẽror tuꝰ
calamitatẽ et falsum crim̃ afferiet. Unum
⁊̃ m reliquũ eiusmõi crimeti est iuidices ex
quo illud ꝑspitẽ possitis ꝙ a me ĩnicio or̃o¬
nis mee dictu est. quicquid mali ꝑhos ã¬
nos . A. cluentius uiterit / quidcquid hoc tp̃e

Expanded text:
nisi molestum est, paulisper exsurge; perfer hunc nisi molestum est, paulisper exsurge; perfer hunc dolorem commemorationis necessariae, in qua ego diutius non morabor quoniam, quod fuit viri optimi, fecisti ut ne cui innocenti maeror tuus calamitatem et falsum crimen adferret. Vnum etiam mihi reliquum eius modi crimen est, iudices, ex quo illud perspicere possitis quod a me initio orationis meae dictum est, quicquid mali per hosce annos A.Aulus Cluenti
Abbreviated transcription (Latin):
esse nõ possent. quod iam incelligetis. an
ut t̾ causa eius ꝑiculi nicb̾ decede̾t ad cãm
nonu crim̾ accederet:. Quod aũt tempꝰ uene¬
ni dandi illo die ĩ illa frequẽtia ꝑ quẽ porro
datu unde sumptu / que demde interceptio po¬
culicur nõ demtrgro tum datu: multa sunt
que dici possunt s nõ cõmittã ut uidear non
dicendo uoliusse dice̾. res eni iam se ip̃a defẽ¬
dat. ⁊lego illu adolescentẽ / quẽ statim epoto
poculo mortuũ esse dixistis om̃o illo die esse
mortiui. magnu et ĩpudens m̃daciu ꝑficite cetera
dico illum tum ad illud prandiũ crudior ⁊¬
ueniss et ut etas illa fert sibi tum nõ peꝑ¬
cisset aliquot dies egrotasse. ⁊ ita esse mor¬
tuu.Quis huic rei testis est: idem qui sui lu¬
ctus pater. pater ĩ quam illius adolescentis
quẽ ꝑp aĩ tolorem ꝑtenuis suspicio potuiss
ex illo loco teste ĩ a cluenciu constituẽ
hunc suo testimoĩo sublenat.ꝙ retitatu aũt

Expanded text:
legetis. an ut de causa eius periculi nihil decederet, ad causam novum crimen accederet? quod autem tempus veneni dandi illo die, illa frequentia? per quem porro datum? unde sumptum? quae deinde interceptio poculi? cur non de integro autem datum? multa sunt quae dici possunt, sed non committam ut videar non dicendo voluisse dicere; res enim se ipsa defendit. nego illum adulescentem quem statim epoto poculo mortuum esse dixistis omnino illo die esse mortuum. Magnum crimen et impudens mendacium! perspicite cetera. dico illum, cum ad illud prandium crudior venisset et, ut aetas illa fert, sibi tamen non pepercisset, aliquot dies aegrotasse et ita esse mortuum. quis huic rei testis est? idem qui sui luctus, pater; pater, inquam, illius adulescentis, quem propter animi dolorem pertenuis suspicio potuisset ex illo loco testem in A.Aulum Cluentium constituere, is hunc suo testimonio sublevat; quod recita. tu autem,
Abbreviated transcription (Latin):
ponẽiab hoc cluencio ueneno. esse sublatũ
oportune adest homo sũma side ⁊ om̃i uirtute
p̃ditus .L. plectorius senator qui illiꝰ capatis
hospes fuit ⁊ familiaris apud hũc ille rome
habitauit apus hunc egrotauit. huiꝰ domi ẽ
mortuus: aut hr̃s est cluentins. ĩ testatum
putentissimo ⁊ ĩpͥmis honesto equiti Ro da
tam nĩꝗl eluencio. quẽ uitetis. Altm̃ ͦ cneficii
crim oppiamco huic adolescẽti cumri ĩ nupti¬
is more larinatiu multitudo hoĩa pͥancẽt
uenenu habiti consilio paratuꝵid cũ daretur
ĩmulso balbuciũ quendã eius familiait̾ int̾¬
cepisse bibisse statimq esse mor tuu.It ego
si sic agerem tamꝙͣ m crim̃ ess diluendum.
ħ plurib u̾bis dicerem que nũc paucis ꝑcũͣ¬
rit orõ ma quid umꝙͣ habitus ĩ se admi sit¬
ut bec tantũ ab eo facmꝰ nõ ab orieie uideat᷑:
quid aũt. magnoꝑe oppianicu metuebat.

Expanded text:
oc A.Aulo Cluentio veneno esse sublatum. opportune adest homo summa fide et omni virtute praeditus, L.Lucius Plaetorius, senator qui illius Vibi hospes fuit et familiaris. apud hunc ille Romae habitavit, apud hunc aegrotavit, huius domi est mortuus. at heres est Cluentius. intestatum pudentissimo et in primis honesto, equiti Romamerio Cluentio quem videtis. alterum venefici n Oppianico huic adulescenti, cum eius in nuptiis more Larinatium multitudo hominum pranderet, venenum habiti consilio paratum; id cum daretur in mulso, Balbutium quendam, eius familiarem, intercepisse, bibisse, statimque esse mortuum. hoc ego si sic agerem tamquam mihi crimen esset diluendum, haec pluribus verbis dicerem per quae nunc paucis percurrit oratio mea. quid umquam habitus in se admisitut hoc tantum ab eo facinus non abhorrere videatur? quid autem magno opere Oppianicum metuebat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpbus fuit. cui ego aũt narraui: nemo ut
opmor ĩculpa est. s nimiꝵ tibi istunc lex ip̃a
renũciauit. S nu tibi ita defendisse indeor
ut tota ĩ causa m̃tionẽ ulla feceri legis. Nũ
secus hanc cãm defendissem bac si lege habituᷤ
teneretur: Certe ut homine confirmare oportet
nullus est locus a me purgandi istuis ĩuidi¬
osi crimĩs p̃t̃inissus. Quid gͦ est queret forra¬
sse quispiam displiceat ne micbi legum p̃sidio¬
a capite ꝑiculu ꝓpulsare. ndi uõ uidͥces nõ
dispͥitet. s utor iusticuto meo ĩ hõĩs honesti pru¬
tentisq iudicio nõ solum meo consilio uti cõ¬
sueui s multu etiam eius qriẽ defendo ⁊ consi¬
lio ⁊ uoluntati obtemꝑo. Nam ut ħ ad me cã
delata est / qui leges cas ad quas adhibem̃ et ĩ
quib uersam̃ nosce deberem dixi habito stati
de eo qui cohisset quo quis condẽpnaretur illũ
esse lib̾um. temͣ aũt nr̃m ordine. atq ille me

Expanded text:
improbus fuit? cui ego autem narravi? nemo, ut improbus fuit? cui ego autem narravi? nemo, ut opinor, in culpa est; nimirum tibi istud lex ipsa renuntiavit. sed num tibi ita defendisse videor ut tota in causa mentionem ullam legis fecerim, num secus hanc causam defendisse ac si lege habitus teneretur? certe, ut hominem confirmare oportet, nullus est locus a me purgandi istius invidiosi criminis praetermissus. quid ergo est? quaeret fortasse quispiam displiceatne mihi legum praesidio capitis periculum propulsare. mihi vero, iudices, non displicet, sed utor instituto meo. in hominis honesti prudentisque iudicio non solum meo consilio uti consuevi sed multum etiam eius quem defendo et consilio et voluntati obtempero. nam ut haec ad me causa delata est, qui leges eas ad quas adhibemur et in quibus versamur nosse deberem, dixi habito statim eo: 'Qui coisset quo quis condemnaretur' illum esse liberum, teneri autem nostrum ordinem. atque ille me
Abbreviated transcription (Latin):
ab illo tpeͣ quod tu erat nec abea causa que
tum agebatur aliena fuerũt. neq michi ꝗqͣ
honoris suscepi cum ista dixi quominꝰ hone¬
stehanc cãm ⁊lib̾e̾ possem defende̾ Quod si ne¬
lim confiteri me cãm a cluencii nõ cognostẽ
antea fuisse ĩ illa oppiicẽ ppłari. quis tande
id possit rep̃hende᷑: p̾ẜtim udices cum a uobis
de illo iudicio oppinicẽ actulistis hanc caus
pspecta atq om̃i ui̾tate cognita deponatis. ñc
qm ad om̃a que abste dicta sñt .⁊̃. acti d̾ oppia¬
nici dãpnatĩr respondi confiteare neccͣe est te
opinione multu fefellisse. ꝙ existi maris me
causar a cluencii nõ facto eius/ s lege defen¬
surum. Namlix ꝑsepe dixisti tibi sic renũcia¬
ri me haltͣ ui aĩo cãm hanc p̾sidio legis defẽ¬
pdimur. et est nescio quis d̾ biis quos amicoᷤ
nob̾ arbitram᷑ qui nr̃a consilia ad adu̾sarios
deferat/. quis nam tibi hoc ronũcianit. quistã

Expanded text:
ab illo tempore quod tum erat, neque ab ea causa quae ab illo tempore quod tum erat, neque ab ea causa quae tum agebatur aliena fuerunt; neque mihi quicquam oneris suscepi, cum ita dixi, quo minus honeste hanc causam et libere possem defendere. quod si velim confiteri me causam A.Auli Cluenti nunc cognosse, antea fuisse in ea opinione populari, quis tandem id possit reprehendere? praesertim, iudices, cum a vobis de illo iudicio opinionem attulistis, hanc causa perspecta atque omni veritate cognita deponatis. nunc, quoniam ad omnia quae abs te dicta sunt, T.Titi Atti, de Oppianici damnatione respondi, confiteare necesse est te opinionem multum fefellisse, quod existimaris me causam A.Auli Cluenti non facto eius sed lege defensurum. nam hoc persaepe dixisti tibi sic renuntiari, me habere in animo causam hanc praesidio legis defenprodimur, et est nescio quis de eis quos amicos nobis arbitramur qui nostra consilia ad adversarios deferat. quisnam hoc tibi renuntiavit, quis tam
Abbreviated transcription (Latin):
deietur. deinde ut incelligẽ poss brutus quẽ
hoĩem ⁊ nõ sola qua lequentia um̃ etiã qͦ
lepore/ ⁊ quib facetiis p̃ditum lacessiss. tres¬
⁊ ip̃e exticauit recitatores cum singłis libeͥ¬
lis quos .m.Brutus ꝑater illius actusatoriᷤᷤ
de uire quili reliquid eoꝵ ĩicia cũ recitarẽt᷑
ea que nob nota esse arbitõr forte euenit ⁊¬
ut ruri ĩ priuernate essemus Ego ⁊ buitus
silius fundum priu̾nate flagitabat /ĩ alba¬
dum requirebat. brutu tum hoĩc sap̃nte.
ꝙ silii nequicia interet que p̾dia ei relimnq̾iet
testificari uoluisse. dicebat ꝙ si potuiss hone¬
ste scribe̾ se ĩbalneis cum ctatis filio fuisse
sus tum ita bratu ultus est ut illu retica¬
aioms sue penitẽt moleste eni fortasse tuleãt
se in hiis oĩomib rreptensui quas d̾ re .p. habui¬
sset ĩ quib forsitan mag̾ requirat᷑ constãtia.
Ego aũt illa recitata nõ moleste fero neq eĩ

Expanded text:
ellegere posset Brutus quem hominem et non solum qua eloquentia verum etiam quo lepore et quibus facetiis praeditum lacessisset, tris ipse excitavit recitatores cum singulis libellis quos M. Brutus, pater illius accusatoris, de iure civili reliquit. Eorum initia cum recitarentur, ea quae vobis nota esse arbitror: 'forte evenit ut ruri in Privernati essemus ego et Brutus filius,' fundum Privernatem flagitabat; 'in Albadum requirebat; Brutum autem, hominem sapientem, quod fili nequitiam videret, quae praedia ei relinqueret testificari voluisse dicebat. quod si potuisset honeste scribere se in balneis cum id aetatis filio fuisse,sus tum ita Brutum ultus est ut illum recitationis suae paeniteret; moleste enim fortasse tulerat se in eis orationibus reprehensum quas de re publica habuisset, in quibus forsitan magis requiratur constantia. ego autem illa recitata esse non moleste fero. neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃am cãm sine lege copiosissime posse defendi.
latoris futuꝵ . ꝙ si nicħ̾ aliud ess actu insi ut
me illa or̃o cõmoueret ꝙ ait attius ĩ dignu
esse fatinus si senator iudicio quẽꝙͣ circũuemĩt
multo esse ĩ dignius ĩ ea cuutate que legib
tencatur discedi a legib. Hoc enĩ uinculum
est huiꝰ dignitatis qua fruim̃ in re .p. hoc fũ¬
dam̃tu libtatis. hic fons equitatis. mens aĩ¬
mus ⁊ consili ⁊ sm̃a ciuitatis posita est ĩ le¬
gibus ht corꝑa nr̃a sine m̃te sic ciuitas sine
leges siuis ꝑtibus ut neruis ac sangune et
m̃bris uti nõ põt. legum ministri magr̃atus
legum interpetres iudices/ legam demq idar¬
est/ qua abste hii iudices tali dignitate p̃diti co¬
herceantur. uos aũt iudices ꝙͣ obrem extãta¬

Expanded text:
ipsam causam sine lege copiosissime posse defendi. laboris futurum. quod si nihil aliud esset actum nisi utme illa oratio commovet, quod ait Attius indignum esse facinus, si senator iudicio quempiam circumvenermulto esse indignius in ea civitate quae legibus contineatur discedi ab legibus. hoc enim vinculum est huius dignitatis qua fruimur in re publica, hoc fundamentum libertatis, hic fons aequitatis; mens et animus et consilium et sententia civitatis posita est in legibus. Vt corpora nostra sine mente, sic civitas sine lege suis partibus ut nervis ac sanguine et membris uti non potest. legum ministri magistratus, legum interpretes iudices, legum denique idcirest qua abs te hi iudices tali dignitate praediti coerceantur? vos autem, iudices, quam ob rem ex ta
Abbreviated transcription (Latin):
tem sequor. quĩlcum .⁊. plancũ defende̾t ac¬
cusante .M. bruto hoĩc ĩ dicendo nehem̃ti et ca¬
llido icum brutus duob rocitatorib cõstitutiᷤᷤ
er duab eius orõnib capita alt̾na ĩter se ꝯͣ¬
ria resitanda curass ꝙ ĩ dissuasicẽ rogatoĩs
eius q̃ contra colloniã narbonẽsem ferebat᷑
ꝙͣtum põt de auctoritate senatus detrahit. ĩ su¬
asicẽ legis ẜuilie sũmis ornat senatũ laudib
⁊ multa ĩ equites Ro. cum ex ea oĩone aspiꝰ
dicta recitass quo aĩ illoꝵ iudicui ĩ crassũ
ĩcenderent᷑ aliquãtum eise cõmotus dicitur.
Itaqi ĩ respondendo pͥmu exposint utriusq

Expanded text:
tem sequor qui, cum Cn.Gnaeum Plancum defenderet accusante M.Marco Bruto, homine in dicendo vehementi et callido, cum Brutus duobus recitatoribus constitutis ex duabus eius orationibus capita alterna inter se contraria recitanda curasset, quod in dissuasione rogationis eius quae contra coloniam Narbonensem ferebatur quantum potest de auctoritate senatus detrahit, in suasione legis Serviliae summis ornat senatum laudibus, et multa in equites Romanos cum ex ea oratione asperius dicta recitasset quo animi illorum iudicum in Crassum incenderentur, aliquantum esse commotus dicitur. itaque in respond
Abbreviated transcription (Latin):
qui. ⁊̃. Quĩc tr̾ .pł. fictis quenmoiis ante¬
a incitatus rem illam ⁊ rogatt̾e flagitarat
idem .c. Iumi filii pueri panuili lacumis
intelligi potuit id ꝙ sepe dictum est ut ma¬
re qd̾ sua natina tranꝗllu sit uentoꝵ u
agitari atq turbari sic et. ppłm Ro. sua spõ¬
te esse placatu hõiu sediciosor uocib ut
uiolentissimis tempestatib concitari. Est ĩ
reliqua ꝑmagna auctoritas quã ego turpi¬
ter pene p̃trrii mea enĩ esse dĩ. recitauit ex
orone nescio qua accius quam meã esse di¬
cebat cobortatnr̃ quãda iudicũ ad honeste
uidicandu ⁊ comemoratc̾e tu illor iudicio

Expanded text:
i Quincti fictis querimoniis antea concitatus rem illam et rogationem flagitarat, idem C.Gaii Iuni fili, pueri parvoli, lacrimis quo intellegi potuit, id quod saepe dictum est, ut mare quod sua natura tranquillum sit ventorum vi agitari atque turbari, sic populum Romanum sua sponte esse placatum, hominum seditiosorum vocibus ut violentissimis tempestatibus concitari. est etiam reliqua permagna auctoritas quam ego turpiter paene praeterii; mea enim esse dicitur. recitavit ex oratione nescio qua Attius quam meam esse dicebat cohortationem quandam iudicum ad honeste iudicandum et commemorationem cum aliorum iudic
Abbreviated transcription (Latin):
tatio multitudims sine sũmo ꝑiculo .r .p.¬
ter ꝙ̃ diligenter: si qui sũt quor oꝑa factus ͭ
ut uidiciu publicu coriumpe̾tar ũtru indet᷑
senatus id factu iudicare. an si factu sit mo¬
iudiciis cluentiu condẽpnatu esse dicitis.s
quero auob mĩ istam legẽ̾ ex isto senatusꝰ
sulto .⁊. Tucullus consul homo sapientissi¬
mus tulorit: nũ anno post.m. lucullus et
C cassius ĩquos tuz consules designatos
idem illud senatus decitiu̾t nõ tulerũt. Et ꝙ
tu habiti pecuma factu esse arguis neq ad
ulla tenuissia suspitõr confirmas factu ẽ¬

Expanded text:
tatio multitudinis sine summo periculo rtatio multitudinis sine summo periculo rter, quam diligenter! si qui sunt quorum opera factum sit ut iudicium publicum corrumperetur. Vtrum videtur id senatus factum iudicare an, si factum sit, moiis Cluentium condemnatum esse dicitis. sed quaero a vobis num istam legem ex isto senatus consulto L.Lucius Lucullus consul, homo sapientissimus, tulerit, num anno post M.Marcus Lucullus et C.Gaius Cassius, in quos tum consules designatos idem illud senatus decreverat. non tulerunt; et quod tu habiti pecunia factum esse arguis neque id ulla tenuissima suspicione confirmas, factum e
Abbreviated transcription (Latin):
De cuiꝰ bomĩis leuitate et ĩconstantia plura
nõ dicam hc test̾r̾a ip̃m quod recitas eiꝰ mõi
est ut ille cu eum filiu exheredaret quẽ ode¬
rat ei filio cohrdes homines alienissimos ꝯ¬
iuĩge̾t quẽ diligebat. S tu acti conside̾s cẽ¬
seo diligent̾ utru censor udiciũ graue ue¬
lis esse an egnaci.si egnacii/ leue est quad
censores deceteris subscapsenĩt.ipm̃ enĩ gne¬
um egnatiu quẽ tu grauẽ eẽ uis ex se ia¬
tu elexerũt.sin aũt censoꝵ hunc egnatui
que pater censoria subscripõe erhĩdat cen¬
idres ĩ senatu/ cum pr̃e eiccient retinne¬
runt. At enĩ senatus unu̾isus iudicauit
illud corruptu esse iudicur. Quomodo su¬
scepit cãm an pomit rem delatam eiusmoĩ
pene ad manus reuocauiss cu uir optamuᷤ
⁊ homo ĩnccentissimus pecuma circũ uentꝰ¬
esse diceretur. cum ĩuidia frag̾aret ordo seã¬
torius potuit nicħ decerni. potuit illa conci¬

Expanded text:
de cuius hominis levitate et inconstantia plura de cuius hominis levitate et inconstantia plura non dicam; hoc testamentum ipsum quod recitas eius modi est ut ille, cum eum filium exheredaret quem oderat, ei filio coheredes homines alienissimos adiungeret quem diligebat. sed tu, Atti, consideres censeo diligenter utrum censorium iudicium grave velis esse an Egnati. si Egnati, leve est quod censores de ceteris subscripserunt; ipsum enim Cn.Gnaeum Egnatium quem tu gravem esse vis ex senatu eiecerunt; sin autem censorium, hunc Egnatium quem pater censoria subscriptione exheredavit censores in senatu, cum patrem eicerent, retinuerunt. at enim senatus universus iudicavit illud corruptum esse iudicium. quo modo? suscepit causam. an potuit rem delatam eius modior, rem paene ad manus revocasset, cum vir optimus et homo innocentissimus pecunia circumventus diceretur, cum invidia flagraret ordo senatorius, potuit nihil decerni, potuit illa conci
Abbreviated transcription (Latin):
tere : at ĩ ip̃m habitu aĩad u̾teiũt. nullã ꝗde
obhirpitudinẽ nullu ob tociꝰ uite nõ dicam
uiciu s erratum. neq em̃ hoc homĩe facior
noq ꝓbior neq ĩ om̃ib officiis retinẽdis di¬
ligentior ẽẽ quisꝙͣ põt. neq illi alit̾ dicũt.
s eandẽ illam fama iudicii corrupti secuiti
sũt. neq ip̃i se. us existimãt ꝙͣ nos exi¬
stimare uolumus dehuiꝰ pudore ĩ tegritate
urirtute. s puta rũt p̃tͣmitti accusatorẽ
nõ potuisse. cum aĩadu̾su ess ĩ iudices. Qa
dere tota si unu factu ex oĩ antiꝗtate ꝓtule¬
ro plura nõ dicam/ nõ enĩ michi exemplu
censu.c. licimus sacerdos ꝓdiss clara uoce uͭ
omis concio audire poss dixit se scire illal uer¬
contentus nõ fuit. Qd̾ si hoc habito fuce̾ licui
gnei egnacii prͣis homĩs honestissimi uideliq
⁊ sapientissimi id circo se exheredasse filiu
ꝙ is ad oppianici dãpnatr̃e pecumã accepiss.

Expanded text:
in ipsum habitum animadverterunt. nullam quidem ob turpitudinem, nullum ob totius vitae non dicam vitium sed erratum. neque enim hoc homine sanctior neque probior neque in omnibus officiis retinendis diligentior esse quisquam potest; neque illi aliter dicunt, sed eandem illam famam iudici corrupti secuti sunt; neque ipsi secus existimant quam nos existimari volumus de huius pudore, integritate, virtute, sed putarunt praetermitti accusatorem non potuisse, cum animadversum esset in iudices. qua de re tota si unum factum ex omni antiquitate protulero, plura non dicam. non enim mihi exemplum censu C.Gaius Licinius Sacerdos prodisset, clara voce ut omnis contio audire posset dixit se scire illum vercontentus non fuit. quod si hoc habito facere licuiCn.Gnaei Egnati patris, hominis honestissimi videlicet et sapientissimi, idcirco se exheredasse filium quod is ob Oppianici condemnationem pecuniam accepisset.
Abbreviated transcription (Latin):
cum accusatorẽ filio suo donis muliebrib
collccat̃e  filii spe bĩditatis obstrinxit. ira
q apud cetõs nouis int̾ ꝓpiiquos suscepiᷤᷤ
immitiis sepe fieri diuortia atq ĩfimum
discidia uidemus. hec mułr satis firmu ac¬
cusatorẽ filio suo fore neminẽ putauit ñ
qui ĩ matrimoiu sororẽ eius ante duxiss.
ceti noms affinitatib adducti uet̾es ĩ nimi¬
fint ut actusacorẽ filio suo compararet. Hĩc¬

Expanded text:
accusatorem filio suo, donis, muneribus, accusatorem filio suo, donis, muneribus, conlocatione filiae, spe hereditatis obstrinxit. ita quod apud ceteros novis inter propinquos susceptis inimicitiis saepe fieri divortia atque adfinitatum discidia vidimus, haec mulier satis firmum accusatorem filio suo fore neminem putavit, nisi qui in matrimonium sororem eius ante duxisset. ceteri novis adfinitatibus adducti veteres inimifi
Abbreviated transcription (Latin):
paulo ante uror fuiss cu oppianiti ẽẽ oꝑa ꝓsc̃¬
ptũ occisu q cognosc̃i eam sibi domu sedemq¬
cognoste delegit in qua condie suꝑloris uiri
mortis indiciat⁊ spolia fortunar uideret. Illud
pͥmu q̃ror ab illo sdele̾ ꝙ nũc deniq patefactũ
est fabriciani uenem qd̾ iam tũ rec̾es suspicio¬
su cen̾is Huic ĩcredibilel nũc uoͣ aꝑtum iam
om̃ib ac manifestu uidet᷑. nã est ꝓfrcte de
illo ueneno cc̾i̾ata mater. nich̾ est ab oppianico
siñ consilio mulieris cogitatu.ꝙ nisi ess cer¬
te postea tepbensa ie nõ illa ut ab mpto uiro
dissessissis ut a crudelissimo hoste sugisset.
doniuq illa ĩ ꝑpetuu scelere om̃a fluentẽ
reliquiss. Non modo id nõ fecit/ s ab illo
tp̃e nullu locu p̃termisit ĩ quo nõ ĩstrue¬
ret ĩsidias aliquas/. ac dies om̃es ac nocteᷤᷤ
totas m̃te mater de pnicie filii cogitaret.
que p̾mu ut illum confirmaret oppiani¬

Expanded text:
paulo ante uxor fuisset, cum Oppianici esse opera proscriptum occisumque cognosset, eam sibi domum sedemque delegit in qua cotidie superioris viri mortis indicia et spolia fortunarum videret. illud primum queror de illo scelere quod nunc denique patefactum est, Fabriciani veneni, quod iam tum recens suspiciosum ceteris, huic incredibile, nunc vero apertum iam omnibus ac manifestum videtur. non est profecto de illo veneno celata mater; nihil est ab Oppianico sine consilio mulieris cogitatum; quod si esset, certe postea deprehensa re non illa ut a viro discessisset sed ut a crudelissimo hoste fugisset domumque illam in perpetuum scelere omni adfluentem reliquisset. non modo id non fecit sed ab illo tempore nullum locum praetermisit in quo non strueret insidias aliquas ac dies omnis atque noctes tota mente mater de pernicie fili cogitaret. quae primum ut illum confirmaret
Abbreviated transcription (Latin):
tenebit᷑. quid est ꝙ te ista censuita siue uolũ¬
tas siue oppianco fuit adiuuare tua hhu̾c
ĩnocenter opprime̾ posse udeatur. Quid gͣcẽ
sores secuti sunt /ne ip̃i quide ut grauissi¬
me dicam. quicꝙͣ aliud dicent ꝑͦꝑ ẜmonẽ at¬
q fama. Nich̾ se testib nicħ̾ tabulis nicħ
cã cognita statuisse dicent. Quod si ita fe¬
cissent tñ id nõ ita frcum esse deberet ut
conuelli nõ liceret mnõ utiq exemploꝵ copiã
que sũma est nõ rem uetem nõ hoĩem po¬
tentem aliquẽ aut gratiosum ꝓferam. nuꝑ
hoĩem tenue scribam ediliciu. D. marini¬
um cum defendisse apud. m. Iuniu et A¬
ediles curules ꝑsuasi ut scribam uirati le¬
gerẽt eum que idem isti censores erarium
reliquissent. Cum em̃ ĩ hoĩe nulla culpa re¬
ꝑiretur. ꝙ ille merunss nõ ꝗd de eo statutũ
esse  querendum esse duxerũt. ⁊lam ħ quidẽ
que d̾ iudicio cormpto nõ putauit quidc̃ ꝙͣ¬

Expanded text:
sive voluntas sive opinio fuit adiuvare aut hunc innocentem opprimere posse videatur? quid igitur censores secuti sunt? ne ipsi quidem, ut gravissime dicam, quicquam aliud dicent praeter sermonem atque famam. nihil se testibus, nihil tabulis, nihil causa cognita statuisse dicent. quod si ita fecissent, tamen id non ita fixum esse deberet ut convelli non liceret. non utar exemplorum copia quae summa est, non rem veterem, non hominem potentem aliquem aut gratiosum proferam. nuper hominem tenuem, scribam aedilicium, D.Decimum Matrinium, cum defendissem apud M.Marcum aedilis curulis, persuasi ut scribam iurati legerent eum quem idem isti censores aerarium reliquissent. cum enim in homine nulla culpa inveniretur, quid ille meruisset, non quid de eo statutum esset, quaerendum esse duxerunt. nam haec quidem quae de iudicio corrupto subscripserint quis
Abbreviated transcription (Latin):
nich est auctoritatis. quid ip̃a qõ iudicib qłi
amitis hospicibq oppianici quos adhibuciat
antea: quid huic tande ip̃i tp̃e tur nõ reẜuata
est: quid istis homĩb factu est stratone ⁊ nico¬
strato squeio abste oppianice fuo tuo ncostrato
quid factu ẽ dicas. quẽ tu cu hũc breui tp̃e ac¬
indices ĩ crucẽ actum esse ext. cra scitote lingua¬
ꝙ nemo est larmatiu qui nesciat. timuit mu¬
lier amens nõ suam cõsciẽtiã nõ odiũ mumi¬
cipu nõ famã oĩu s qiͣ nõ omes eius sceleris
testes essent futuri sic metuit ne condẽpnare¬
tur extrema sui li noce morientis. Qd̃ hoc poͣ¬
tentu dii ĩmortales : qd̾ tantu mostru ĩ uullis
aut unde natu esse dicamus:
illa nõ ab micio filio uolu̾t optauĩt cogitam̃t
effecerit. Mitto illam pͥma libidins ĩuiriam.
antto neplarias gmͣ nuptias. Mitto cupidica¬

Expanded text:
nihil est auctoritatis; quid? ipsa quaestio iudicibus, quid? nihil est auctoritatis; quid? ipsa quaestio iudicibus, quid? amicis hospitibusque Oppianici quos adhibuerat antea, quid? huic tandem ipsi tempori cur non reservata est? quid istis hominibus factum est, Stratone et Nicostrato? quaero abs te, Oppianice, servo tuo Nicostrato quid factum esse dicas, quem tu, cum hunc brevi tempore aciudices, in crucem esse actum exsecta scitote lingua; quod nemo Larinatium est qui nesciat. timuit mulier amens non suam conscientiam, non odium municipum, non famam omnium, sed, quasi non omnes eius sceleris testes essent futuri, sic metuit ne condemnaretur extrema servoli voce morientis. quod hoc portentum, di immortales! quod tantum monstrum in ullis aut unde natum esse dicamus? illa non ab initio filio voluerit, optaverit, cogitaverit, effecerit. Mitto illam primam libidinis iniuriam, mitto nefarias generi nuptias, mitto cupidita
Abbreviated transcription (Latin):
stratonẽ illu dilexerat ĩ honore habua̾t cõmo¬
dis om̃ib affecerat. Cum gͥ de furto q̃reietur ⁊
co furto ꝙ ille sine controu̾sia feterat tũ ille
S̾ eo qd̾ querebatur u̾bu nullũ fecit d̾ ueneno
stati dixit de furto si nõ eo loco quo debuit ne
ĩextrema quidẽ aut media aut ĩ aliqͣ demq
nephariã milieis̃ iudices eadem manu quasi de¬
tur potestas int̾fice̾ filiu cupiat hanc fictam
q̃õne conscripsisse. atq istam ip̃am q̃õne dicut
quis obsignauͥt sunu alique̾ nomĩat. nemie.
repictis. nisi forte cusmõi hoĩem quẽ ego pro¬
feri mali ꝙͣ hominẽ noĩari. Quid ais.⁊̃. at
tius. tu ꝑiculu capitis: tn uidicai sceleris: tn
fortunas altius lictĩs conscriptas ĩ iudiciũ af¬
feras. neq eaꝵ anctorẽ littaꝵ neq obsignato¬
rem/ neq testem ullu noĩabis : Et ꝙͣ tu pester
ĩnocentissimo filio ex matris simi deꝓmpẜis
bant bi tales uiri compbant: Esto intabellis

Expanded text:
llum dilexerat, in honore habuerat, commodis omnibus adfecerat. cum igitur de furto quaereretur, et eo furto quod ille sine controversia fecerat, tum ille de eo quod quaerebatur verbum nullum fecit? de veneno statim dixit, de furto si non eo loco quo debuit, ne in extrema quidem aut media aut aliqua denique nefariam mulierem, iudices, eadem manu qua, si detur potestas, interficere filium cupiat, hanc fictam quaestionem conscripsisse. atque istam ipsam quaestionem dicite qui obsignarit unum aliquem nominatim. neminem reperietis, nisi forte eius modi hominem quem ego proferri malim quam neminem nominari. quid ais, T.Titi Atti? tu periculum capitis, tu indicium sceleris, tu fortunas alterius litteris conscriptas in iudicium adferes neque earum auctorem litterarum neque obsignatorem neque testem ullum nominabis? et quam tu pestem innocentissimo filio de matris sinu deprompseris, hanc hi tales viri comprobabunt? esto, in tabellis
Abbreviated transcription (Latin):
mini maesse iudice nisi qui int adu̾sarior
conueniss. Qua ꝑꝑ ĩ om̃ib legib quib ercep¬
tum est dequib causis aut magr̃atu capere
nõ liceat aut iudice legi aut alter accutar̾
hec ignomime causa p̃tiissa estitimoris eͥ
causa nõ ute penam ĩ illa potestate esse uo

Expanded text:
minima esse iudicem, nisi qui inter adversarios minima esse iudicem, nisi qui inter adversarios convenisset. quapropter in omnibus legibus quibus exceptum est de quibus causis aut magistratum capere non liceat aut iudicem legi aut alterum accusare, haec ignominiae causa praetermissa est. timoris enim causam, non vitae poenam in ill
Abbreviated transcription (Latin):
caute pedetenti q dicentur ut neq fides hꝰ
defensioms relicta/ neq cuiꝰ ꝙͣ aut dignitas
lesa aut amicitia uiolata esse uideatur. uide¬
o gͥ iudices aĩadu̾tisse censores ĩ uidites quos¬
ten.tã ut rebus iudicatis fuisse. Neq ĩ re
nota consũma tp̃s exemplis.ponã illud unũ¬
ẽẽ factu ⁊ cuiꝰ mores a censorib erant rep̃bẽ¬
terant morib p̃fuisse. Qd̾ si illud iudicui pu¬
taretur ut cet̾i turpi iudicio d̃pnati ĩ ꝑpetu¬
tuũ om̃i bonore ac dignitate pͥuantur sic hoĩ¬
b ignomĩa notatis neq ad honorẽ aditus
neq ĩ curia irdditus ess. bunc si ꝗds̃ gnei t¬
Tentuli aut. L. gellii lib̾tus furti condepnant¬
simi uiri sapientissimi qui homines furti et
captaꝵ pocumaꝵ noĩe notauerũt. nõ modo ĩ se¬
sunt. Nemine uoluerũt maiores nr̃i nõ m̃o
de ertimatc̃e cuiꝙͣ s ne pecumaĩa quid̾ de re

Expanded text:
caute pedetemptimque dicentur ut neque fides huius caute pedetemptimque dicentur ut neque fides huius defensionis relicta neque cuiusquam aut dignitas laesa aut amicitia violata esse videatur. video igitur, iudices, animadvertisse censores in iudices quostentam ut rebus iudicatis fuisse. neque in re nota consumam tempus; exempli causa ponam illud unuea factum et, cuius mores erant a censoribus reprehensum animadverterant moribus praefuisse. quod si illud iudicium putaretur, ut ceteri turpi iudicio damnati in perpetuum omni honore ac dignitate privantur, sic hominibus ignominia notatis neque ad honorem aditus neque in curiam reditus esset. nunc si quem Cn.Gnaei Lentuli aut L.Lucii Gelli libertus furti condemnaritsimi viri sapientissimique homines, furti et captarum pecuniarum nomine notaverunt, ei non modo in sesunt. neminem voluerunt maiores nostri non modo de existimatione cuiusquam sed ne pecuniaria quidem de re