comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q que hubere toc. eredeno et stultiss
man qddi cuse  ut oi das uideoris at tendere
Ꝙ multa lo quendo: tandã uõ nichil grauit᷑
dicendo es quasi murmur et rumor inpopło
A quo ita quã plurima iree cogitata audonꝰ.
ut in om̃ib uide aris c̃fidere A peri hostu¬
um : ut alium ad impolere. Itaq: plurima ua¬
cuo gut ture omittus. cũ quiẽ c̃ fidis. inplu¬
rimis ñ ad ĩpleat: Quod aut̃ restat de refe¬
renti restrã. cuiꝰ defensio tuã nos docet nis¬
pientiã. Diximꝰ onĩ tere ferentiꝰ debuisse Ri

Expanded text:
e est stultissimum. non quid dicas, sed ut dicas, videris attendere. Qui multa loquendo, tandem vero nichil graviter dicendo es quasi murmur et rumor in populo. A quo ita quam plurima inexcogitata audimus, ut in omnibus videaris confidere: aperi hos tuum, et alium adimplere. Itáque plurima vacuo gutture emittis, cum quem confidis in plurimis non adimpleat. X Quod autem restat de 'referenti' referam. Cuius defensio tuam nos docet insipientiam. Diximus enim te 'referenti' male di
Abbreviated transcription (Latin):
funcia fuit arbitriũ. secura potestas cõmitten¬
h si uellẽ carnale desideriũ. A quo di uina pie¬
tas me ut placuit seruauit illesũ. & ꝙ carna¬
le scisi sũma uirtute animiꝰ acarne dimoui.
tnundũ me seruarẽ a fraude diaboli. V igit᷑
cũ licuerat et secura cẽt potestas. uismei animi
refrenauerat : nc̃ illius atatis tẽpore. qͦ in genio
etsiencia quã michi ds̃ c̃cessit atalib: deberẽ
cessare : adhuc potius refrenari. quã me ũ amũ

Expanded text:
fancia fuit arbitrium, secura potestas committenfancia fuit arbitrium, secura potestas committendi, si vellem, carnale desiderium. A quo divina pietas me ut placuit servavit illesum et quod carnale sensi summa virtute animi a carne dimovi, ut mundum me servarem a fraude diaboli. Quod igitur cum licuerat et secura esset potestas, vis mei animi refrenaverat, nunc illius aetatis tempore, quo ingenio et sciencia quam michi deus concessit a talibus deberem cessare, adhuc potius refrenari quam meum animum
Abbreviated transcription (Latin):
cõmititre ñ eet ꝗdẽ delinquere. Vt pronis¬
to c̃cubitu quẽ dixeras occultare : future di¬
letioni uitã negare cũ potias gauderesi
c̃urgat habere. Si ꝗd tale ergo ꝓ huiꝰmodi
umquã aliquo : ilĩ inquã ñ ego. Sec ꝗa nullus
cõmittat qr miobi obiceras: cõmodũ ꝙ idixe¬
ras: adnchilũ redeat. ettu q̃q nichilũ
es oñ nullus nec ideo ullũ ÷ Si forte igitar
uigilauimꝰ. ut fecimꝰ : ñ ad huimo di turpia.
S adhet optiuenda quę oime dõ gr̃as uigent ho¬
nesta. Et cũ plurima utilia ex nocturnis uigilus
nascunt᷑ et honesta : hec quȩ dixisti ñ c̃secunt᷑ uicia .
Pra enĩ ipsa humanitas: et si plura sibi
innata cõmisit: or hoc dõ gr̃as nũquã deli ꝗt.
Sẽꝑ pudicafuit. a casti tate nũ quã di cersit. Ip¬
se enĩ hoc sonat ppłs. quoꝵ p̃t̃ te nullus. tale
ũꝗd deme est opimatꝰ. ꝓsobis ꝗdẽ liberũ ab in¬

Expanded text:
committere non esset quidem delinquere, ut pro iuscommittere non esset quidem delinquere, ut pro iusto concubitu quem dixeras occultare, future dilectioni vitam negare, cum potius gaudere, si contingat habere. Si quid tale ergo pro huiusmodi umquam aliquo: illi, inquam, non ego. Set quia nullus committat quod michi obiceras, commodum quod dixeras ad nichilum redeat, et tu quoque nichilum, es enim nullus nec ideo ullum. Si forte igitur |vigilavimus ut fecimus, non ad huiusmodi turpia, sed ad hec optinenda, quę in me deo gratias vigent honesta. Et cum plurima utilia ex nocturnis vigiliis nascuntur et honesta, haec quę dixisti non consecuntur vicia. Nostra enim ipsa humanitas, et si plura sibi innata commisit, in hoc deo gratias numquam deliquit. Semper pudica fuit, a castitate numquam dicessit. Ipse enim hoc sonat populus, quorum preter te nullus tale quid de me est opinatus. Nobis quidem liberum ab in
Abbreviated transcription (Latin):
la sit con tro uersia. Ut igitur oc cul¬
ti us: hoc si con ceda mus e uen id rum
non ta men per de rem me met ipsum
Pro quo com modo liu ius mo di. non
per den da esset ai ma ui ue ni le cor¬
E sset ꝗdẽ melius nr̃m c̃siliũ patere om̃ib: quã
futuro supplicio seruarer reus. ł sub p̃senti poena
Deficerit caderet atas Iuuentꝰ nr̃a. Protantillo
igit᷑̃ cõmͦ tantũ ñ subirẽ periculũ. Protẽporali
quodã ꝓficuo me ñ ȩterno dãpnarẽ supplicio
Et ũõ plurimi. abbates. et mona chi. quos cũ infir¬
mitas cornis diciat. hoc illis quã michi c̃ueniat.
Ut qđ ñ illis ut nob̵ licuerit si forte cõmiserint :
occultius ꝗdẽ uelint. et ꝗb: maior poena oraur
qͦq uigi laret uifamia: ad occultanda cõmilsa :¬
cõmitterent ꝗdẽ maxima. Siꝗd tile ergo ꝓ huiꝰ¬
est potestas: U sus ꝗdẽ p̃stat. ipsade fendit auc¬
toritas. Sacer enĩ cañ hoc p̃dicat ꝓhuĩ modi

Expanded text:
la sit controversia. Ut igitur occulla sit controversia. Ut igitur occultius hoc si concedamus eventurum, non tamen perderem memet ipsum. Pro quo commodo huiusmodi non perdenda esset anima, iuvenile cor| Esset quidem melius nostrum consilium patere omnibus, quam futuro supplicio servarer reus vel sub presenti poena deficeret, caderet aetas, iuventus nostra. Pro tantillo igitur commodo tantum non subirem periculum, pro temporali quodam proficuo me non ęterno dampnarem supplicio. X Sunt vero plurimi abbates et monachi, quos cum infirmitas carnis eliciat, hoc illis quam michi conveniat, ut, quod non illis ut nobis licuerit, si forte commiserint, occultius quidem velint, et, quibus maior poena, maior quoque vigilaret infamia, ad occultanda commissa committerent quidem maxima. Si quid tale ergo pro huiuest potestas: usus quidem prestat, ipsa defendit auctoritas, sacer enim canon hoc predicat. Pro huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
pa ie rit. Et &x huius modi etiam talia
non e ue niant.I De rum sieuenirent.:
ma gna qui dẽ esse deberent. quȩ me ad
ta le saa nus in pelle rent. ma xi ma.
Merqui ppe ni ni ma. quar me es gerent
ad tam ne fan dissi ma. Qui quod futuris ho mi¬
ni bus uitam ne gãrem. hoc ut dexisti. ideo.
utoc culnius fitinus patra rem. Ut cu ius
par tus nanui de re tur ÷ ipse concubi tus
igio rare tur. Sic quȩ patra rem facinus.
Quod ut oc cul ti usl occi ditur mor tuus.
Perit ad huc nullus. de si nit ue nire fu¬
turus IAb lis quo q pa tran disͥ maxi ma
me terrent tor menta. Ui ni uerse qui dẽ
uiteꝰ acris pe ne tentia. uigilię. ie iu¬
ni a. ba cri mȩ. Suspiria. diniuiersa plu¬
ri ma: me e ui uen tuti uttollera bilia.
uel si non hiȩc om ma. iudici dies illa
I te mele dicti &t re liqua. U bi da bitur
in re me abi lis uia. aui oa fer ni pate¬
bunt hostia. Poena per pe tua. Ut ion
de tali anima. di a bolis &e an gło nul¬

Expanded text:
poterant, et ex huiusmodi etiam talia poterant, et ex huiusmodi etiam talia non eveniant. – Verum si evenirent, magna quidem esse deberent, quę me ad tale facinus inpellerent, maxima, nec quippe minima, quae me cogerent | ad tam nefandissima. Qui quod futuris hominibus vitam negarem, hoc ut dixisti ideo ut occultius facinus patrarem, ut cuius partus non videretur, ipse concubitus ignoraretur. Sicque patrarem facinus, quod ut occultius occiditur mortuus, perit adhuc nullus, desinit venire futurus. IX Ab his quoque patrandis maxima me terrent tormenta: universe quidem vite acris penitentia, vigilię, ieiunia, lacrimę, suspiria, universa plurima meae iuventuti intollerabilia. Vel si non hęc omnia, iudicii dies illa: Ite maledicti et reliqua, ubi dabitur inremeabilis via, cui inferni patebunt hostia, poena perpetua, ut iam de tali anima diabolis et angelo nul
Abbreviated transcription (Latin):
fide iã diuer tis ninu un. ab arres aside.
inda iu de us perside. Ai uine qui dẽ prȩ desti¬
nationis neses si ta ul niłm. aliquo male ficio
pre uerti posse. Et g ternã dispositio nem dia¬
bolica arte remitti quar doq Suꝑ nã e nim
pro ui denciam ali quo ut dixeras de bi litari
flagicio pocius uero ullo mutari aliquo. dãna¬
nius. pro pulsa mus. ex ter mi namus ammodo
Ali quo apere magioꝵ uł male si cor di uinũ
re uocari propositum: credat nullus fide lium
uel qũ necessario fuerit ad esse: nullus possi¬
bile Aucat ad non eẽ. Mullus ita odiat a risto¬
relẽ uł bcerium. Mullus ita sib in di gne tur
de um nos trum &e dominum. Nullus afide
de scen dat. ad mo dron. ut ita con se qua¬
tur possibile ne ces sari ion. Ut igitur con¬
fi de re uide aris : Unũ deum xp̃i a no rum
Unã sidẽ con si te arss: nullus ullo malefitio
fu tures. ho mi nibus ui tã ne gauiti
cum si futuri erart: non e uerni re non

Expanded text:
fide iam divertis nimium, aborres a fide, | fide iam divertis nimium, aborres a fide, | Iuda Iudeus perfide. Divine quidem prędestinationis necessitudinem aliquo maleficio preverti posse, et ęternam dispositionem diabolica arte remitti quandoque, supernam enim providenciam aliquo ut dixeras debilitari flagicio, pocius vero ullo mutari aliquo: damnamus, propulsamus, exterminamus ammodo. Aliquo opere magorum vel maleficorum divinum revocari propositum credat nullus fidelium, vel quod necessario fuerit ad esse, nullus possibile ducat ad non esse. Nullus ita odiat Aristotelem vel Boetium, nullus ita sibi indignetur deum nostrum et dominum, nullus a fide descendat admodum, ut ita consequatur possibile necessarium. Ut igitur confidere videaris, unum deum Christianorum, unam fidem confitearis, nullus ullo maleficio futuris hominibus vitam negavit, cum, si futuri erant, non evenire non
Abbreviated transcription (Latin):
ceu de ris: Quos enĩ sutu ros di xisti: futuri erant
uł non suturi. Si non fũti. cio tiet sint. necfu¬
erint. qd eẽ sit inpos sibile eẽ ꝓ posu isti. Sienĩ
ue rum est non fut̾m falsum est. quidẽ eẽ su.¬
turum. hoc si falsum: non euenire est ne cessa¬
rium. Qđ si ne cesse leue nire qud pe est in¬
possibile. uit iam qd̃ ne cessario non uenide
adesse: sit qui dẽ in pos sibile aliquo male si¬
cio decsse icũ sialiquo de essec. esse uł suis¬
se futu rum ue aliquid prius necesse foret:
ur autẽ futurum: aut est u trum libet
aut ne ces sarium. Utrum libet si fuerit:
ad e̾rit uł non erit: ȩ qualiter se habe bit.
Non magis sic. uł non sic̾. Erit enuĩ si milit̾
uł non erit. Monigitur ex utro quã ex utroq.
Iu it ar guere. ut de futures quam de non su¬
tu ris corrigere: & qm̃ & qua liter se haber
ad ittra que non potius de unã quãde uxa¬
qua que: Quod sine cessarium: a xp̃i ano

Expanded text:
cecideris. – Quos enim futuros dixisti, futuri erant cecideris. – Quos enim futuros dixisti, futuri erant vel non futuri. Si non futuri, cum nec sint, nec fuerint: quod esse sit inpossibile esse proposuisti. Si enim verum est non futurum, falsum est quidem esse futurum; hoc si falsum, non evenire est necessarium. Quod si necesse, evenire quippe est inpossibile, ut iam, quod necessario non veniet ad esse, sit quidem inpossibile aliquo maleficio deesse, cum, si aliquo deesset, esse vel fuisse futurumve aliquid prius necesse foret. Sin autem futurum, aut est utrumlibet aut necessarium. Utrumlibet si fuerit, aderit vel non erit, ęqualiter se habebit, non magis síc vel non síc. Erit enim similiter vel non erit. Non igitur ex utro quam ex utroque fuit arguere, ut de futuris quam de non futuris corrigere, et quoniam aequaliter se habet ad utraque, non potius de una quam de unaquàque. Quod si necessarium, a Christiana
Abbreviated transcription (Latin):
Iuigila ui mus. ad hu ius modi in ania non
labora ui mus. Cum si istuð laborare¬
mus illud ut fecimus: non ꝑ si ceremus.
Non uero mei no manis ita ugo ret gła.
non ita  ꝯłoo: tota sonaret italia
.Et ce tere prouin uȩ quas lo gicȩ disci¬
plina. asolis ortu ad oc casum ꝑ ambu¬
la ui mus apue ricia: Non meo ad uen ture¬
sul taret frantia. Non tiõ ile man nia. Nec ipsa
quidẽ regia: me iamdiu prestolans capella i
Si furte leno uł lononũ ut dixi st mi chies.¬
sent con fortia. Uł si forte mulȩ nobis iaceret
ungula Quã cũ pronec tnda hominibus
uita me portare digxe rasꝰ ante tuum tẽ pus
nullus hoc audi erat. Pro ior gula enĩ muli.
uitã re mit tgiondu audiui. Fro nichi lo hu¬
ius modi non perit partus. inter re ut ue
plixo Si qua auius fides fuc rit ali cui. Si qd̾
peri culum. aetri mentũ fidei ꝓro male ficio
igitur huius modi non ho mi nes ut dixeras
intere unt futuri. potius sicre dide ris: a side

Expanded text:
vigilavimus, ad huiusmodi inania non vigilavimus, ad huiusmodi inania non laboravimus, cum, si istud laboraremus, illud ut fecimus non perficeremus. Non vero mei nominis ita vigeret gloria, non ita ANSELMO tota sonaret Italia et cetere provincię, quas logicę disciplina a solis ortu ad occasum perambulavimus a puericia. Non meo adventu resultaret Frantia, non vero Alemannia, nec ipsa quidem regia me iamdiu prestólans capella, si forte leno vel lenonum ut dixisti michi essent consorcia, vel si forte mulę nobis iaceret ungula. VIII Quam cum pro neccanda hominibus vita me portare dixeras, ante tuum tempus nullus hoc audierat. Pro ungula enim muli vitam remitti nondum audivi, pro nichilo huiusmodi non perit partus interreuntve filii. Si qua cuius fides fuerit alicui, si quod periculum, detrimentum fidei. Pro maleficio igitur huiusmodi non homines ut dixeras intereunt futuri. Potius si credideris, a fide
Abbreviated transcription (Latin):
aculpa. Et sic accusa do dari oratoris. sibi
no men uen di cat boni de fen soris. dit iã non
de sensione egeo. quẽ enĩ acusas de fendis sũ¬
o pere. Et cui magnũ operaris in com modumn:
potius maximũ : pre paras qui dem commo¬
odum. ¶ ȩ tera uero tua que mi chi obicis
ut mea Mor turne uigiliae adpa tranda.
stupra. Le no le no nũ que consortia. se¬
te ra reliqua. ut & mulae ungula. ꝑ amibu¬
lata & quod adhuc ita lia. Om nibus abre¬
nũ ci at. li be ralium dõ gra cias artium disci¬
plina. quibus stu dui apue ricia. Illis abre¬
nũ ti at nri per itali am no mi nis gła
fre quens de ARISELOrO. lau de cũ ma¬
xi ma fa ma. Et sirã ad hoec argumenta
que iam non dico leuia. non de bi li a: pou¬
us om ni no. in con tieinça. Qui enim phalo¬
so plire apuerica in futi mus in cuius
librss sẽ per de su lauimus. Tan dem dõ
gracias profecimus : lit uero dicunt gen¬
tens per fe ci musͥ non ad ꝑa tran da stupra

Expanded text:
a culpa. Et sic accusacio clari oratoris sibi a culpa. Et sic accusacio clari oratoris sibi nomen vendicat boni defensoris, ut iam non egeo defensione: quem enim accusas, defendis sumopere, et cui magnum operaris incommodum, potius maximum preparas quidem commodum. VII Cętera vero tua que michi obicis ut mea: nocturne vigiliae ad patranda stupra, leno lenonumque consortia, cetera reliqua ut et mulae ungula, perambulata et quod adhuc Italia. Omnibus abrenunciat liberalium deo gracias artium disciplina, quibus studui a puericia. Illis abrenuntiat nostri per Italiam nominis gloria, frequens de ANSELMO laude cum maxima fama, et vestra ad haec argumenta, que iam non dico levia, non debilia, potius omnino inconvenientia. Qui enim philo|sophie a puericia institimus, in cuius libris semper desudavimus, tandem deo gracias profecimus, ut vero dicunt gentes, perfecimus. Non ad patranda stupra
Abbreviated transcription (Latin):
in omibus pet care. nec in hoc si fuerit sce lere
deficiat. Mec in late bris tua desi nat ille cebra
iui pre cȩ teris dña tur luxuria. Ne que incȩte¬
ris de sinas: qua tibi ascriben da: michu ascripse¬
ras. Que nobis igitur obie cisti: potius inte
corrigere deibu ist NSed quod tantos ar tani
ho nestissimos uni uersos medio la nensis &cł¬
cđȩ filios uicio quẽ mi cha. in ten de ras colle¬
gisti im pli ci tosꝰ meȩ ꝗdẽ de fensi oni auxi¬
liatus es nimi umi. Qũ cãuse meae maximum
pre pa rasti cõ modum. Nondenim me esset
de fende re. quẽ cũ tantis & tam gloriosissi¬
mis: ui suses accusare. Qui non egent de fensio¬
ne cũ omni quidẽ careant suspicione. Mira
quippe in illis magni fi centia: mira modestia.
magna digni tas. Am plitudo. Gloria. Pietas eđ̃e¬
ligio . in me dio la nensi colitur elero. In i stor
ita que nume ra tum collegio: po tius defendit
ac cu satio. ut siqu& forte de honesta rent
tur pra: iam istorum con sor tia me mun dent

Expanded text:
non desinat, nec in hoc si fuerit scelere deficiat nec in latebris tua desinat illecebra, cui pre cęteris dominatur luxuria: neque in cęteris desinas, quae tibi ascribenda michi ascripseras. Que nobis igitur obiecisti, potius in te corrigere debuisti. – Sed quod tantos et tam honestissimos universos Mediolanensis ęclesię filios vicio, quem michi intenderas, collegisti implicitos, meę quidem defensioni auxiliatus es nimium et cause meae maximum preparasti commodum. Non enim me esset defendere, quem cum tantis et tam gloriosissimis visus es accusare, qui non egent defensio|ne, cum omni quidem careant suspicione. Mira quippe in illis magnificentia, mira modestia, magna dignitas, amplitudo, gloria, pietas et religio in Mediolanensi colitur clero. In istorum itaque numeratum collegio potius defendit accusatio, ut, si qua forte dehonestarent turpia, iam istorum consortia me mundent
Abbreviated transcription (Latin):
o. tiselare nolui. Ut ꝗ illa pueri¬
la tibi com̃ dsretonui. Per niciosis sima un¬
de si cõmisiss extorminandus eẽm ł ue for¬
sun dilecti qu cõmisi. Aut tu ꝗdẽ nimis coit̃
nimis uł cgsstultꝰ. S neq tu tã cautꝰ. neq tã
iyimis ego stultꝰ. ut siꝗd oc caltũ uellẽr tibi
cõmerterẽ. Et siꝙ tale patrarẽ : nesires adhuc
ꝗdẽ Nouimꝰ enĩ fidẽ pessimã ñ tẽ corrup¬
ta. Nouimꝰ lirguã. nesire tacere doctã. se¬
iurus etm̃ daciis impeditã. sro his tandẽ reb:
animã ꝑditũ. Nouimꝰ in amicos : in firmitatẽ. et
detractionẽ tuã. om̃ib hominib hodiũ et
uiuidiã. Tiligitur iuro nichils cirẽ cõmit tere.
quẽ net ius iurmn dñ saluat adicere. Nec ꝗdẽ in uni¬
ma possẽ illi credere. cuifides pocius facit diffi¬
dere. Nedũ possẽ maxima. tili&ut fingis facmo

Expanded text:
te celare nolui, ut, qui illa puerite celare nolui, ut, qui illa puerilia tibi commendare timui, perniciosissima, unde si commisissem exterminandus essem, tue forsan dilectioni commisi. Aut tu quidem nimis cautus , nimis vel ego stultus. Set neque tu tam cautus neque tam nimis ego stultus, ut, si quid occultum vellem, tibi committerem et, si quod tale patrarem, nescires adhuc quidem. Novimus enim fidem pessimam, mentem corruptam. Novimus linguam nescire tacere doctam, peiuriis et mendaciis impeditam, pro his tandem rebus animam perditam. Novimus in amicos infirmitatem et detractionem tuam, omnibus hominibus hodium et invidiam. Tali igitur viro nichil scirem committere, quem nec iusiurandum salvat a dicere. Nec quidem minima possem illi credere, cui fides pocius facit diffidere, nedum possem maxima talia etiam ut fingis fac
Abbreviated transcription (Latin):
bulauimꝰ. Ut ꝙ iã habemꝰ. adña bi losophia ad¬
ꝗͥremꝰ. Et ad huc idõ: ut secretu t̃ rinemꝰ
in terius: Od ergo restat dicamꝵ. Nr̃a locuim
Tua plana fecim. Utriq: c̃tulimꝑ. HiU chil
ergo restat p̃t̃ clamemꝰ. O. cuiq ꝑniuo sissimũ.
animũ in om̃i uita castissimũ. auici is re moissi¬
mũ criminaci one taliũ duci adpec candũ. oriseꝵ.
et indigiũ cuiq: eoꝵ honesta facta tales hunis modi
ñ spectare. potius subito minꝰ honesta fingere ⁊
Adquȩ ꝓbanda. ur̃i argum̃ta om̃ino ꝗdẽ in con¬
uenientia. Leuia et in firmia. ad ciusa male acce¬
dentia. ut fidẽ quã sibi debuerant: cũ opor torco:
de trabant. &t quoꝵ fidu cia ur̃a michi causa
se rep̃sentauerat : cũ forte de ficiant : restat eua¬
neat. Ut uũ ñ idonei testes. nec ipsa idone a.
oportet. Ad patranda ꝗdẽ facinora : meuigila¬
lia cas urbes ꝑ ãbulaui. tibi michi carissimo
credere tinui: fofsan de male ficio. fucinore
t bomierdio

Expanded text:
 quod iam habemus ad nostra philosophia adquiriremus, et adhuc ideo ut secreta eius rimemur interius. Quid ergo restat dicamus? Nostra docuimus, tua plana fecimus, utraque contulimus. Nichil ergo restat preter clamemus: Ó cuique perniciosissimum, animum in omni vita castissimum, a viciis remotissimum criminacione talium duci ad peccandum. Miserum et indignum cuique, eorum honesta facta tales huiusmodi non spectare, potius subito minus honesta fingere. XII Ad quę probanda vestra argumenta omnino quidem inconvenientia, levia et infirma, ad causam male accedentia, ut fidem quam sibi debuerant, cum oporteret, detrahant, et quorum fiducia vestra michi causa se representaverat, cum forte deficiant, restat evaneat, ut cuius non idonei testes nec ipsa idonea oportet. Ad patranda quidem facinora me vigilaliacas urbes perambulavi, tibi michi carissimo credere timui, forsan de maleficio, facinore t homicidio
Abbreviated transcription (Latin):
lisola. In p̃nominato uisaꝑ inuentionũ libro
molestiã. amorẽ supposuit dasfeccioni. Quȩ
at tribuit᷑ ꝑsonȩ Fost uõ m̃o Dehino cause q̃
st̃ ex atributis ne gocio Prictaturꝰ itiã exẽ¬
plũ racionis p̃mii. p̃monuit quãquã ilutt exẽplũ
ĩsenatu agat᷑ : tam̃ iudiciale habendũ: ꝗa deho¬
mine ꝓbando uł ĩp bando c̃stituit᷑ : dũ ob eiandẽ
racionẽ potius uideat᷑ de monstra tiuñ. cuiꝰ firẽ
dixerat aliquẽ ꝓbare uł on ꝓbabe. Haꝵ om̃iũ
uarietatũ racionẽ : petimꝰ exponere. Ie igit᷑
questiones si fuerint solute : quȩ tibi arrogaue¬
ras. ĩñ er̃ ĩ cognita ex utraq: Nerũ : ex una
tantũ conuersione : et ox utra amites. ꝙ pͥuꝰ ex
potiuꝰ uocabulũ dra isti õẽ ⁊rola landũ. Nđ quã
sit m̃dacissinũ : ipse ꝗdẽ us apꝓbat hominũ et
quã sit infirma defensio lateraliũ quaꝵdã uocũ:

Expanded text:
li sola. – In prenominato insuper inventionum libro li sola. – In prenominato insuper inventionum libro molestiam, amorem supposuit affeccioni, quę attribuitur personę, post vero modo, dehinc causę, quę sunt ex atributis negocio. – Tractaturus etiam exemplum racionis premii premonuit, quamquam illud exemplum in senatu agatur, tamen iudiciale habendum, quia de homine probando vel improbando constituitur, cum ob eandem racionem potius videatur demonstrativum, cuius finem dixerat aliquem probare vel improbare. – Harum omnium varietatum racionem petimus exponere. He igitur questiones si fuerint solutę, quę tibi arrogaveras, iam non erunt 'incognita' ex utraque, verum ex una tantum conversione, et ex utra amites, quod prius ex cabulum dixisti esse 'Rollandum'. Quod quam sit mendacissimum, ipse quidem usus approbat hominum, et quam sit infirma defensio, litteralium quarundam vocum
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ: ap posite dicere ad ꝓsuadendũ. In libro aut̃
dcronniũ : possedicere: diã ẽẽ officiũ. Ubi latis
aseuidit᷑ diuertere. cũ aliud sit posse dicere . ali¬
ud tantũ dicere. ot ueri us uideat᷑ offici ũ macta.
quã in sola potestate c̃sistere : Ireterea in inuen¬
tionũ libro quattuor nominauit c̃stituestiones.
Siecturalẽ. foralẽ. exceptiuã. Qualitati uami
S quali tatiuȩ: duas supposuit partes ne go cia¬
lẽ Iuri dicialẽ. In libro ad berenni ũ c̃stitutio¬
nes posuit totũ mͦtres. ẽiectur alẽ. Iegitunã
Iuridici alẽ. ot curita: sublnx̃. Sncur qulita¬
tiua miserit querimꝰ. Qd sires ponde is in iuridi¬
ciali qualitatiuã iuderi. ñ dũ tam̃ noduꝰ om̃is ui¬
detur solutꝰ. ẽ enĩ adhuc ĩt̃rogare tur nego¬
cialẽ iuridicialis cõparẽ in eodẽ tractatu o¬
miserit. Cũ tota qualitas ñ uide at᷑ in iuricia¬

Expanded text:
dicere apposite ad persuadendum. In libro autem dicere apposite ad persuadendum. In libro autem ad Erennium posse dicere dixit esse officium. Ubi satis a se videtur divertere, cum aliud sit 'posse dicere', aliud tantum 'dicere', et verius videatur officium in actu quam in sola potestate consistere. – Preterea in inventionum libro quattuor nominavit constitutiones: coniecturalem, finalem, exceptivam, qualitativam; sed qualitative duas supposuit partes: negocialem, iuridicialem. In libro ad Herennium constitutiones posuit tantummodo tres: coniecturalem, legitimam, iuridicialem, et cur ita, subiunxit. Sed cur qualitativam obmiserit, querimus. Quodsi respondeas in iuridi|ciali qualitativam videri, nondum tamen nodus omnis videtur solutus. Est enim adhuc interrogare, cur negocialem, iuridicialis comparem, in eodem tractatu omiserit, cum tota qualitas non videatur in iuridicia
Abbreviated transcription (Latin):
sciplina. exẽplũ a ꝓfestione : gramaticꝰ: adi¬
sciplina : rethoricꝰ curaut̃ ñ utrũq: ĩutro
sub putauerat : quousq: plac⁊ nob debeas. Ex
dialeti casic. Aristo telica didicimꝰ disciplina.
duaꝵ speci eꝵ cõmistione: t̾ciã giggii. mini¬
me. Neꝵ ctũ naturã pati om̃ino ñ posse: duo
c̃ traria sonul in eo dẽ dẽ uł ꝙ in pos sibilius : eandẽ
essentiã ꝓcreare. Qđ uerũ sit nec nequȩrimꝰ Si
uerũ: obitit᷑ albũ ⁊nigrũ duas species. sua cõ¬
mistione : rubrũ pallidũue conficere. et duo
c̃traria simulin eodẽ e̾ẽ. lũ etiã om̃s species
ẽ iunctione duaꝵ aut plurũ: uide ant᷑ fieris pe¬
cicrũ. Sic̃ bomo exracronabili ⁊ mortali. Luce
quã uis dicant᷑ differencie: uera tam̃ racione
igit: salsane erit tã studiosȩ aucto ritatis ꝓ¬
posicio : Ex rethorica aut̃ sic. Nit ꝗdẽ tullius
i libro rethoricaꝵ ĩuencionũ. oratoris ẽt̃ offi

Expanded text:
sciplina; exemplum a professione: gramaticus, a disciplina; exemplum a professione: gramaticus, a disciplina: rethoricus. Cur autem non utrumque in utro subputaverat, quousque placet nobis debeas. Ex dialetica sic: Aristotelica didicimus disciplina duarum specierum commistione terciam gigni minime, rerum etiam naturam pati omnino non posse, duo | contraria simul in eodem esse vel, quod inpossibilius, eandem essentiam procreare. Quod verum sit necne quęrimus. Si verum, obicitur album et nigrum duas species sua commistione rubrum pallidumve conficere et duo contraria simul in eodem esse, cum etiam omnes species coniunctione duarum aut plurium videantur fieri specierum, sicut homo ex racionabili et mortali. Quae quamvis dicantur differencie, vera tamen racione, e. Quid igitur? Falsane erit tam studiosę auctoritatis proposicio? Ex rethorica autem sic: ait quidem Tullius in libro rethoricarum invencionum oratoris esse officium
Abbreviated transcription (Latin):
⁊era aut illa. huiꝰ aut̃ ꝓba. dem̃tis tue ai¬
oris supradita omĩa. Egens uulla ꝓba ergo
c̃seꝗt ista. Si enĩ h : ñ illud. Esthoc ñ igit illud
consecutione igit᷑ etiã c̃uersa : gramaticã et cate¬
ra : est ñ esse cognita: assũptionis ũo qpͥmȩ c̃se¬
cucionis : ꝓbã in feramꝰ Ut ex utraq: c̃secutione
illa ñ ee cognita: tandẽ c̃cludamꝰ. Nultuq: quȩ
tibi arrogaueras. tua eadẽ ꝓpositio. tibi abripi
unculã. Inlibro igit᷑ seruii ad aꝗlinũ. de pͥnci¬
palib: syllab ẽ unuenire. duob: mođ cognosci
natura ⁊ positione. Partes uut̃ tres sub iecit
naturȩ. Int̃ quas unã : exẽplũ ꝗdẽ quã aucto¬
rita tẽ c̃sueuimꝰ nomiare. S⁊ ea q̃ auctori¬
tatis st̃: ad placitũ dicimꝰ ee. Quȩ aut᷑ ad pla
citũ naturȩ ñ uidet᷑ asscribendũ. Cur it aq:
as scripserit : petimꝰ exponere. Prisscianꝰ
aut̃ in suo libro cũ de formis scriber⁊ posses¬
siuis: duas species uit̃ posuit. aꝓfessione. ⁊ adi¬

Expanded text:
 huius autem proba: de mentis tue viciis supradicta omnia. Egens nulla proba ergo | consequitur ista. Si enim hoc, non illud. Est hoc, non igitur illud. Consecutione igitur etiam conversa 'gramaticam et caetera' est 'non esse cognita'. Assumptionis vero primę consecucionis probam inferamus, ut ex utraque consecutione 'illa non esse cognita' tandem concludamus multaque quę tibi arrogaveras tua eadem propositio tibi abripiaunculam. In libro igitur Servil ad Aquilinum de principalibus syllabis est invenire duobus modis cognosci, natura et positione. Partes autem tres subiecit naturę, inter quas unam, exemplum quidem, quam auctoritatem consuevimus nominare. Sed ea quę auctoritacitum, naturę non videtur asscribendum. Cur itaque asscripserit, petimus exponere. – Prisscianus autem in suo libro cum de formis scriberet possessivis, duas species interposuit: a professione et a di
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Eoꝵ igit cũ nulla sit custodia: ñ te ꝗd ẽ
re mouet ab iniꝗtate tua. Quoꝵ siqua et̃t.
ulł si ferte te aꝗb dũ seruirent . quas iã tibi
pęnas soluissent : quaiã . O morte peri issent :
Aut enĩtuis male ficris in cantacionib: diu e¬
go tantes ĩ de fecissent aut ipsis maleficiͥs sani
Noccidis sent. ut ꝓtanta in cõ moditate
iã cibar es matrẽ ipso pulmone rubete. iuiꝰ
puluerẽ cũ ꝓ dissensione cuiꝰdã sentenerȩ q̃ reba¬
mꝰ porphiriũ . uituis scriniis. mpixide ligea
uidimꝰ inclusũ. Qd cũ quid eet intet rogauimꝰ
me dic in ale respon disti pugm̃tũ. Tandẽ uͦ cui
nichil tẽ tẽporis latebatniũ . iortale drcisti
uenenũ ÷ aut siboꝵi neutro rẽꝗdẽ ageres fer¬
ro: et heumiser criminareris de matrier¬
Site uagacio delet taret ñ c̃ent tot libri
ꝑscripłi. S⁊ ut ꝑficeres ꝙ sra gillitas tuȩ car¬
nis exegerat inultos oportet librossemiberes

Expanded text:
ntum. Eorum igitur cum nulla sit custodia, non te quidem ntum. Eorum igitur cum nulla sit custodia, non te quidem removet ab iniquitate tua. Quorum si qua esset vel si forte te a quibusdam servarent, quas iam tibi | pęnas solvissent, qua iam ó morte periissent! Aut enim tuis maleficis incantacionibus diu egrotantes iam defecissent aut ipsis maleficiis sani occidissent. Ut pro tanta incommoditate iam cibares matrem ipso pulmone rubetę. Cuius pulverem, cum pro dissensione cuiusdam sentencię quęrebamus Porphirium, in tuis scriniis in pixide lignea vidimus inclusum. Quod cum quid esset interrogavimus, 'medicinale' respondisti 'pigmentum'. Tandem vero, cui nichil tunc temporis latebat tuum, mortale dixisti venenum. Aut si horum neutro, rem quidem ageres ferro, et, heu miser, criminareris de matricisi te vagacio delectaret non essent tot libri perscripti. Sed ut perficeres quod fragillitas tuę carnis exegerat, multos oportet libros scriberes;
Abbreviated transcription (Latin):
custos. ꝗ portam teneat. anꝗ remotiorepꝰ
parte domꝰ aporta incolat. et ꝗ aditũ obser
uet uł ꝗspacio magnae curiȩ: ac cłȩ int̃mis¬
si one ab aditu cęssi eã enĩ partẽ domꝰ tibi
elegeras ubi cũ iulls intrandi etexe undi se¬
cura eet potestas. Ubi tota nocte cũ inꝓb et
manxime cũ lenonib futurũ crastinũ delibera¬
re secuꝵ erat possibile. Ut ꝗcũ his ⁊ huiꝰ mo di
cȩteris locũ tã opotunũ elegeras. quã custodia¬
ris pocius custodias. Et ꝗcũ fratre tuo et dño
nr̃o A DONE. sub dormi torii occasi one
sodẽ tibi iu&ta portã feceras. custos potius
quã custoditus existas. Qẽ curcũ cȩteris mo¬
Seratissimis ut patrẽ ⁊ cȩtera. ad tuã defensi¬
onẽ ñ at tulleras : istud Aenbae. ut incȩ¬
teris soles. ꝑ ꝗrere desinas. S⁊ pure ⁊ indiscus¬
se tantũ : credamꝰ cũ cę̧teris illũ. Qm̃ fides ñ
ht̃me ritũ. cuihumana racio p̃bet experom̃¬

Expanded text:
custos: qui portam teneat an qui remotiorem custos: qui portam teneat an qui remotiorem partem domus a porta incolat et qui aditum observet vel qui spacio magnae curię, aecclesię intermissione ab aditu cęsset. Eam enim partem domus tibi elegeras, ubi cum velles intrandi et exeundi secura esset potestas, ubi tota nocte cum improbis et maxime cum lenonibus futurum crastinum deliberare securum erat possibile. Ut qui cum his et huiusmodi cęteris locum tam oportunum elegeras, quam custodiaris pocius custodias, et qui cum fratre tuo et domino nostro ADONE sub dormitorii occasione sedem tibi iusta portam feceras, custos potius quam custoditus existas. Quem cur cum ceteris moderatissimis ut 'patrem et cetera' ad tuam defensionem non attulleras, istud, ANSELME, ut in ceteris soles perquirere desinas, set pure et indiscusse tantum credamus cum ceteris illum, quoniam fides non habet meritum, cui humana racio prebet experime
Abbreviated transcription (Latin):
phiȩ uitonꝰ. RorONOS et ipse fili us. ei¬
dẽ fortune ñ minores p̃stolonis succentus.
earꝗb et exteris om̃ib nisi sanctus aut
ninus bonꝰ : uiuit uixit uenullus. Tali itaq:
orra ꝓsapia. genore et morib: nuniũ
est p̃lua:. aqua tã hon&s tissima: multa
ꝗdẽ posses accipere honesta. Si suȩ̨ beni¬
gnitatã tua se flecteret insolorcia. et si
suis aurib: &x collũ posses flectere. ortis
ꝓ genię esses ut credo Prsane. Sedui
audis ñ xaudis et ꝙ ñ audis : audire ne gle¬
gis. Dũ si ꝗd potius ab ea ꝙ nolles audieris.
ulma maritalẽ c̃sue tudinẽ cimineris .n
ab ille itaq moris accipore. cui uitã odissu
arra ros medio lanensis pastor egregi us. auiꝰ
frat᷑. Aauaulyuꝰ bris sce ipse dñs. Quoꝵ ominiũ
ne pos: ad huc suꝑ stit.¬
opere p̃cor ñdicas drĩde : Asdictis. subuitu listi
locioportunitatẽ obnimiã eoꝵ custodiã ad
nullã teposse deducere culpã. Sruide amꝰ ꝗssit

Expanded text:
phię intimus, ROZONIS et ipse filius, eiusdem fortunę non minores prestólans succensus. Ex quibus et caeteris omnibus nisi sanctus aut nimis bonus vivit vixitve nullus. Tali itaque orta prosapia genere et moribus nimium est preclua: a qua tam honestissima multa quidem posses accipere honesta. Si suę benignitati tua se flecteret insolencia et si suis auribus collum posses flectere, ortus progenię esses ut credo BISATE. Sed inaudis, non exaudis, et quod non audis, audire neglegis. Cum, si quid potius ab ea quod nolles audieris, ultra maritalem consuetudinem ei mineris, ab illa itaque mores accipere, cuius vitam odis suARNULFUS Mediolanensis pastor egregius, cuius frater LANDULFUS Brisscie ipse dominus. Quorum omnium nepos adhuc superstatopere, precor non dicas deinde. XV His dictis subintulisti: loci oportunitatem ob nimiam eorum custodiam ad nullam te posse deducere culpam. Sed videamus quis sit
Abbreviated transcription (Latin):
mouet᷑ auicio dsi illud forte pocius
deducat ab opere noxio. Simodo ñ possũ quon¬
dã potuisse ĩmemento. De fecit enĩ Iã in
salutari suo. ut qđ forsannatura sibi pre¬
buit: necessitas ae tatis iã illud uetuit.
Cuius ergo opera nũ quã sequeris: aut cuiꝰ
etas nimiũ a tua dissentit. te c̃ferri cũ
illo pocius occasio quã uista uidet᷑ de fen¬
sio. et pocius querere uideris diuerticulũ

Expanded text:
movetur a vicio, vel si illud forte pocius movetur a vicio, vel si illud forte pocius deducat ab opere noxio: Si modo non possum, quondam potuisse memento. Defecit enim iam in salutari suo, ut quod forsan natura sibi prebuit, necessitas aetatis iam illud vetuit. Cuius ergo opera numquam sequeris aut cuius aetas nimium a tua dissentit, te conferri cum illo pocius occasio quam iusta videtur defensio, et pocius querere videris diverticulum |
Abbreviated transcription (Latin):
sexus huimodicorrupcio ñ habeat᷑. Sexus
enĩ piri sexu ledis ñ uidet᷑. S quadã &¬
ttritatis diuersitate: mouet quandoq:
Demũ uͦ corrũpi uidet̾ uł corũpere
oiatrẽ igt᷑ addere uł ut filsum dã pnam̃
uit suꝑ flu ũ iudicamꝰ aMagister aut̃ tuus ꝗ ui
cidẽ oportunitate manet ut dicis in noxius.
nocturne uigiliae & ie iunia. ab ipso ꝗdẽ
remouent uicia. ut fere sẽꝑ ieiunꝰ si quan¬
do sororib in tuo obui auerit qua dru uio.
pocius eũ sẽꝑ impediat Be atiin maculati
ds̃ in nomine tuo. Ut quas forsan tractari.
iã ñ aspiciat. Sed ꝓnꝰ et ficus t̃re. Non illũ
ꝗ dẽ ut te. Urunt stantes dure que papille.
& sepius nocturnis fessus uigili is totũ stre
diẽ noctẽ habuit. Ut ꝙ diei ac cõmodat
nocti surripiat. Etiã in tota die quę ua¬
dant quȩ redeant puellule: tecũ adpus¬
ternã neque at obseruare. Nuiꝰ modi igit
intentꝰ ne gotio: quasi ne cessario : ibi re¬

Expanded text:
sexus huiusmodi corrupcio non habeatur. Sexus sexus huiusmodi corrupcio non habeatur. Sexus enim pari sexu ledi non videtur, sed quadam alteritatis diversitate movetur quandoque, demum vero corrumpi videtur vel corrumpe igitur addere vel ut falsum dampnamus | aut superfluum iudicamus. XIII Magister autem tuus qui in eadem oportunitate manet ut dicis innoxius. Nocturne vigiliae et ieiunia ab ipso quidem removent vicia, ut, fere semper ieiunus si quando sororibus in tuo obviaverit quadruvio, pocius eum semper impediat beati inmaculati, deus in nomine tuo, ut quas forsan tractaret iam non aspiciat, sed pronus et fixus terre. Non illum quidem ut te urunt stantes dureque papille. Qui sepius nocturnis fessus vigiliis totum fere diem noctem habuit, ut quod diei accomodat nocti surripiat, etiam in tota die quę vadant, quę redeant puellule tecum ad pusternam nequeat observare. Huiusmodi igitur intentus negotio quasi necessario ibi re
Abbreviated transcription (Latin):
lũtas exercuit: ñ decit c̃ferricũ illis: Nichil ꝗ¬
dẽ et tibi cũłis. Opor tunitas igit᷑ tui loci:
quã quã ib caeterisint moderatis sunt : te
deditũ esse ueneri : ñ inualidã subpeditat co¬
piã argum̃ti. Quȩ ita ate omnẽ remo uit
continenciã. ut cũ uideas aliquã. fisillico
me chatꝰ illã: Fracione uͦ uestra habeo
patr c̃inatrẽ A cȩtera : patrc̃ cũ uidunꝰ cur
matrẽ addidistis uidere neꝗuimꝰ. Dedienĩ
huius modi loci opor tunitatẽ. ⁊bi muliȩ¬
rũ c̃uers tuã offenderet infirmitatẽ. ob
cuius in firmacionẽ : patrẽ et matrẽ de disti
racionẽ ut quos oportunitas ñ corrũ pe¬
ret : te cũ illis illesã seruarer. St ut p̃termit¬
tã patrẽ ñ possũ ꝗr dubitẽ. quomodo mu¬
li erũ c̃cursus possitꝰ corrũ pere matrem
et quomodo mulierũ frequen tacione.
mulier corrumpatur sũ nisi ꝑidiuersos

Expanded text:
voluntas exercuit, non decet conferri cum illis. Nichil qvoluntas exercuit, non decet conferri cum illis. Nichil quidem est tibi cum his. Oportunitas igitur tui loci, quamquam ibi caeteri sint moderatissimi, te deditum esse Veneri non invalidam subpeditat copiam argumenti. Quę ita a te omnem removit continenciam, ut, cum videas aliquam, sis illico mechatus illam. In racione vero vestra 'habeo patrem, matrem et cetera' 'patrem' cum vidimus, cur 'matrem' addidistis, videre nequivimus. Dedi enim huiusmodi loci oportunitatem, ubi mulierum concursus tuam offenderet infirmitatem. Ob cuius infirmacionem patrem et matrem dedisti racionem, ut quos oportunitas non corrumperet, te cum illis illesum servaret. Sed ut pretermittam patrem, non possum quin dubitem, quomodo mulierum concursus possit corrumpere matrem et quomodo mulierum frequentacione mulier corrumpatur, cum nisi per diversos
Abbreviated transcription (Latin):
dã grana semi nistine cessitu diii oprudei¬
cia ostendas asscribi. Quod uõ ꝓ euridieat
tna plutoni ⁊edrnimꝰ mincipatur ũ. tonu¬
istiioffendert illũSite negares habituꝵ:
ꝗ p̃sens hibes dominũ. Bisꝑaq ticiturn¬
tite c̃fessis. tetua argumnlicio accus at et
irgait. Cui itiã uiduab defen deidis tota
causa udt.  ꝑ pistole nigttt infirmatis
defensionib: adea qua m̃ts suit: accedamꝰ
Diacisti ꝗdẽ opor tinitate lociteis ꝓbare
esse deditũ ueneri. ꝙ a patrẽ &e mutrẽ
ibi mode ratissinos habuistiisi cũbiitale
uirũ n deut c̃ferri aꝗb ñ sũ pasisti pret
tom̃ filiiitutis et sanctitatis inhis
Taita enĩ i illifm gn ficertia tanti ꝑse¬
uerincia. utiã opor tunitas uł ocasionil¬
la uiclinet idaliqua minꝰ hon esta łxit
hon estatis amor t uinculũ. Utĩ aꝑ posi¬
to nalla cos possit soluere facuitas. Te
nõ quẽ aim preuerat cuiꝰ uita ab ip¬
sis ꝑdita est cunabulif quẽ uenꝰ edocuit: ꝙ uo

Expanded text:
dam grana seminasti, necessitudini inprudenciae ostendas asscribi. Quod vero pro Euridica tua Plutoni te diximus mancipaturum, timuisti offendere illum, si te negares habiturum, quod presens habes dominum. His itaque taciturnitate confessis te tua argumentacio accusat et arguit. Cui etiam in duabus defendendis tota causa cadit. XII Epistolę igitur infirmatis defensionibus ad ea quae mentis sunt accedamus. Dixisti quidem oportunitatem loci te non probare esse deditum Veneri, quia patrem et matrem ibi moderatissimos habuisti. Sed cum his talem virum non decet conferri, a quibus non sumpsisti preter nomen filii. Virtutis et saTanta enim in illis magnificentia, tanta perseverancia, ut iam oportunitas vel ocasio nulla inclinent ad aliqua minus honesta. Tantus honestatis amor et vinculum, ut iam a proposito nulla eos possit solvere facultas. Te vero, quem animus prevertit, cuius vita ab ip|sis perdita est cunabulis, quem Venus edocuit quod
Abbreviated transcription (Latin):
rit ꝙ nẽ referre dico. Infirmacioracio¬
nis. Refferã aliꝗd̃ alicui ꝗmichi nichil tribuit.
Qd quã sit m̃ da cissimũ : ipsie ciã ꝓbantigra¬
matier. Uul garis qͦq intelligerti a populi.
Nullus ꝗppe ito uti uidet᷑ sermone. ut aliꝗd a¬
licii. retro ferredicat. Nsi illud aliꝗd. ab
illo pͥus aliquo acceperat. Posset ꝗd ẽ ferre:
Retro uero minime. Ue rũ cui ipsa uolũ¬
tas poteftas est : qd nullus potest: tibi for sin
licet. Vt ex nullis sis ullus tibi ꝗa similis iã
sit uimundo nullus Ali ꝗd uero alicui re¬
ferre ꝗni chil tribueret : hocsi foret esset
ni chil tam̃ esset. et siualeret : ñ tam̃ srd¬
eret. Dixi enĩ ñ posse dici. cui firmissimã
racionẽ subdidi. Posse ꝗdẽ de fen distr.
Quarẽ aut̃ uł quo modo p̃t̃ militi ituse or¬
guni repe inulittudine uta credereñetecetor

Expanded text:
 nunc 'referre' dico. Infirmacio racionis: 'refferam aliquid alicui qui michi nichil tribuit. Quod quam sit mendacissimum, ipsi eciam probant gramatici, vulgaris quoque intelligentia populi. Nullus quippe ita uti videtur sermone, ut aliquid alicui 'retro ferre' dicat, nisi illud aliquid ab illo prius aliquo acceperat. Posset quidem ferre, retro vero minime. Verum cui ipsa voluntas potestas est. Quod nullus potest, tibi forsan licet, ut ex nullis sis ullus, tibi quia similis iam sit in mundo nullus. Aliquid vero alicui referre qui nichil tribueret, hoc si forte esset, nichil tamen esset, et si valeret, non tamen sederet. Dixi enim non 'posse' dici, cui firmissimam racionem subdidi. 'Posse' quidem defendisti, | quare autem vel quomodo pretermisisti, ut quod argumentorum multitudine vix creder
Abbreviated transcription (Latin):
cogpita side bectar ⁊ nagacio illo Siuera est
ñ et caguita uera sit et delectot uagatao albaio
nis hȩc se ꝓba. Questio de una quaqr a nerab
nota QRuȩ sibene soluent᷑ : assuptio nr̃a uera te¬
neat᷑ Sribene miieme rentrĩ tam̃ sit
in hac treugua. a nob et a uob: habe at᷑ ueras
Auã quã incĩ dẽ ꝓpositionis õuersa c̃secucio¬
ne sit firmũ ⁊ eredibile nulla ex tronsce
cedat ret quãm̃o posuum inassutione onẽ uera

Expanded text:
cognita, si delectaret vagacio illa. Si uera est: non esse cognita, vera sit et: delectet vagacio illa. nis hęc sit proba: questio de unaquaque arte nobis nota. Quę si bene solventur, assumptio nostra vera teneatur, sin bene, minime. Ut interim tamen sit in hac treugua, a nobis et a vobis habeatur vera. Quamquam in eiusdem propositionis conversa consecucione sit firmum et credibile nulla extrinsecus cedat, et quam modo posuimus in assumptione, nunc ver
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ i cunctis exigit pizans diua.
Quȩ nullũ ad huc tulit quẽ ñ ex tolleret
aqua ꝓrsꝰ ad huc exut nullus. ꝗaut sorot
nimis ue ñ esset bonꝰ. horc ille sibeRRΕ¬
XXS. placentinꝰ quondã epyscopꝰ. Iłiante.

Expanded text:
quod in cunctis exigit BISATIS diva. quod in cunctis exigit BISATIS diva. Que nullum adhuc tulit quem non extolleret; a qua prorsus adhuc exiit nullus, qui aut sanctus nimisve non esset bonus. Hincille SIGEFREDVS Placentinus quon
Abbreviated transcription (Latin):
hon estssimos mores dixisti recipere. Nbi
ib lud dñi tui a principio tuȩ oracionis
diligent̃ obseruasti. ab inicio ñ daxe fosti
nũ quã inueritate stetisti. Te enĩ adhuc
quasi in ipsis cunabulis. patertuus uitam
exiit. & cũ in ipso adi tuper candi ad hue
existtres : pat tuus carne solutꝰ est. ab illo
itaq te mores accepisse m̃daciũ est.
at ꝗa apͥncipio tua oracionis seruas¬
t ab inicro m̃ dad fuisti. Ut ob tẽpe¬
rares illi cuiꝰ regulã et auctoritatẽ quasi
ꝙdã sacrũ uiscrinio seruas: A matre uõ
mores quã honefassimos posses accipere:
simat̃ ne dilec cioni te pate reris fleo¬
tere. Et si suis c̃siliis uellesa adꝗ escere:
esses ꝗdẽ filius matris tuę. Ta les enĩ ha¬
buit parentes. tales õsanguine os. quos
sẽꝑ benignos audiuimꝰ t mansuetos. et or¬
ta nobili ꝓsapra. ho nestas cuimaxrma.
seꝑ fuit ãplitudo. dignitas et gloria. Neo
bȩc de generat. quãdi uab satis bonorat
Set ut caeteri. paciens est et benigna.

Expanded text:
honestissimos mores dixisti recipere. Ubi illud domini tui a principio tuę oracionis diligenter observasti: ab inicio mendax fuisti, numquam in veritate stetisti. Te enim adhuc quasi in ipsis cunabulis pater tuus vitam exiit, et cum in ipso aditu peccandi adhuc existeres, pater tuus carne solutus est: ab illo itaque te mores accepisse mendacium est. Quod quia a principio tuae oracionis servasti, ab inicio mendax fuisti, ut obtemperares illi, cuius regulam et auctoritatem quasi quoddam sacrum in scrinio servas. A matre vero mores quam honestissimos posses accipere, si materne dileccioni te patereris flectere. Et si suis consiliis velles adquiescere, esses quidem filius matris tuę. Tales enim habuit parentes, tales consanguineos, quos semper benignos audivimus et mansuetos, et orta nobili prosapia, honestas cui maxima, semper fuit amplitudo, dignitas et gloria. Nec hęc degenerat quam diva BISATIS honorat, set ut caeteri paciens est et benigna,
Abbreviated transcription (Latin):
similitudine quã ueritate detexi. Ꝙa ñ potius ue¬
ritatẽ: ꝓbat facultas rethorica. s uerisimi li¬
dinẽ. Quod opꝰ op̾tone doctor licet arduũ ñ
tam̃ debet ascribi te meritati. cũ ereuerĩ infa¬
milia tua. nec ullus temtritati pateat locꝰ pidro¬
gonica disciplina. Quã ius enĩ eman cipacio¬
nis iure ate quondã fuerĩ solutꝰ: iã tam̃ ꝑdõnũ
sichelmũ adopionis iunculo. tuo iuni uideor
colligatꝰ. Et ꝗ antea fuerã nemancipi: nc̃ ꝑsi
chebmnũ tibi fact tũ mancipi. Tali itaq pa¬
trono c̃fisus: inuidoꝵ de tractiones ꝑtimesere
nolui. Neq coꝵ putaui patere spiculis: quẽ tu¬
Eprudentię scutũ ꝓtexerit. Et qm̃ illoꝵ la¬
tratꝰ iã ali quantũ cre birescit. his ali quatenꝰ
respondendũ existimo. Sunt enĩ ꝗb est despera¬
re ingeniũ me ũ ꝓmissũ op̾ ullatenꝰ ad equa¬
re. Ot sunt ꝗb est diere. in eodẽ hoc opere .: alie¬

Expanded text:
similitudine quam veritate detexi, quia non potius vesimilitudine quam veritate detexi, quia non potius veritatem probat facultas rethorica, sed verisimilitudinem. – Quod opus, optime doctor, licet arduum non tamen debet ascribi temeritati, cum creverim in familia tua, nec ullus temeritati pateat locus in Drogonica disciplina. Quamvis enim emancipacionis iure a te quondam fuerim solutus, iam tamen per domnum Sichelmum adoptionis vinculo tuo iuri videor colligatus, et qui antea fueram nemancipi, nunc per Sichelmum tibi factus sum mancipi. Tali itaque patrono confisus invidorum detractiones pertimescere nolui, neque eorum putavi patere spiculis, quem tue prudentię scutum protexerit. Et quoniam illorum latratus iam aliquantum crebrescit, his aliquatenus respondendum existimo. Sunt enim quibus est desperare, ingenium meum promissum opus ullatenus adaequare. Et sunt quibus est dicere, in eodem hoc opere alie
Abbreviated transcription (Latin):
Que uͦ ꝗa iihac arte sit ⁊ inceteris Agris¬
sime p̃pollebat : rogiui quatenꝰ eã mihi
traderet: Quo petitioni meȩ libentisne
fiuente : suo dograte ineo etiã studio hui
artis ꝑnimiã utilititẽ ut plinã cogo¬
muac fulileꝰ quã p̃libati uiri pionaban
tur arduã difficultatẽ. eũ q eoꝵ iã inue¬
teratã que relã audiera ꝙ scd̾m artis p̃¬
cepta exc̃ploꝵ ange rent̾ inopia. fuit mͥ
uelle et ex ẽpla inuenire. ⁊ stilo mandare
ñ omit tere. t t disceret animꝰ inuenior¬
do & scriptura coare uellet scriptare¬
tineret. &b nscribordis hec fut etiã cura
ut q de hac ante hermago ras. tulbius. ser¬
ui us ꝗn tili anꝰ uictorinꝰ Grillius DoC¬
tius. nosq ctiã nalio nr̃o opere cũitiꝰ¬
exẽ plificare sitagerẽ ex arte. Ubi int̾me et ẽ¬
sanguine ũ meũ rotilandũ. uirũ sue ętatis satis
optimũ quandã ẽstitui c̃trouersiã. In quaꝗdẽ
plurima de eo ñ uera admiscui. et eũ culpabilẽ ueri¬

Expanded text:
quia in hac arte sicut et in cęteris clarissime prepollebat, rogavi, quatenus eam michi traderet. Quo petitionimeę libentissime favente, suo dogmate, meo etiam studio huius artis pernimiam utilitatem et planam cognovi ac facilem, quam prelibati viicultatem. Cumque eorum iam inveteratam querelam audieram, quod secundum artis precepta exemplorum angerentur inopia, fuit mihi velle et exempla invenire et stilo mandare non omittere, ut et disceret animus inveniendo et scriptura docere vellet et scripta retineret. Quibus in scribendis hec fuit etiam cura, ut, quod de hac arte Hermagoras, Tullius, Servius, Quintilianus, Victorinus, Grillius, Boetius nosque etiam in alio nostro opere 'exemplificare satagerem ex arte. Ubi inter me et consanguineum meum Rotilandum , virum sue etatis satis Optimum, quandam constitui controversiam. In qua quidem plurima de eo non vera admiscui et eum culpabilem veri
Abbreviated transcription (Latin):
qde siñ iactilit̃. itius agg̃di operistrata¬
T Diemiantis enĩ aonni t̃pre cũꝑletisane
librisdialtio rethoricoꝵ ut moris tuo
lumina uelle tinure : occurrerurtuu
ꝗhis multo ciens enolutis ipsiui antis aini
panda uide in sanii ꝗsua ceteros libnaido
segniciȩ humani gñris decoꝵ lumñ atẽre¬
thoricã uellent delere. Itaq tetp̃ti a¬
pudregiũ ciuitatẽ magistrũ meũ donũ

Expanded text:
d non inutiliter istius aggredi operis tramitem. Hiemantis enim anni tempore cum, perlectis a me libris dialectice, rethoricorum ut moris est volumina vellem attingere, occurrerunt mihi qui his multociens evolutis ipsius artis minimpanda videtur insania, qui sua ceteros librando segnicię humani generis decorum lumen, artem rethoricam, vellent delere. Itaque tunc temporis apud Regium civitatem magistrum meum domnum