comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gus. ẽq rectangła. s equilat̃a nõ
rũ. s rectangłm ñ ẽ. alia simile
quadrilat̾ẽ fige elmuarifa no¬
minant Tquidistantes linee
sunt que in eadẽ suꝑfitie collo¬
cate atq inalterutrã part̾ẽ pro¬
tracte ñ ꝯuenient ⁊ si inĩfinitũ
prot᷑hantur.
libet puncto in qdlibet pũ¬
ctum rectam lineam duc̃e atq
lineam definitam in otinuum

Expanded text:
 equilatera non rum, sed rectangulum non est; alia simile quadrilatere figure climinaria nominantur. Equidistantes linee sunt, que in eadem superficie collocate atque in alterutram partem protracte, non convenient etiam si in infinitum protrahantur.olibet puncto in quemlibet punctum rectam lineam ducere atque lineam definitam in continuum
Abbreviated transcription (Latin):
scept᷑ eriũ ei pp̃ daud ẜm̃ meũ. et p̃p̃ Icłm cĩtatẽ quã eli
ut pruã nomẽ nicũ illac Cũ duodecm trib Ihrłm scindentie
uestũtũ suũ ꝓpħa achias discidit. At uero qr ꝑ ppłus nõ i
nõ est indindua. copulata. cõnexa oũdit ppłi nostoi qui R
indiumꝰ cõcordiã cohe̾ntẽ sacram̃to uestis ⁊ signo declaraat el
desauꝰ ut aut credat scindi posse aut audiat scindẽ unitate dẽ¬
duãcũ q eccliam xᵒ mouet ipe in om̃iglio suo ⁊ docet dicens
Et euit unꝰ goix ⁊ unꝰ pastr Et eẽ posse uno in loco ne alos
existunet aut mltos pastoros. aut goeges płes. Apłus item
paulus. hal eandẽ nõb insumas unntate᷑ obsitrat ⁊ hportat᷑¬

Expanded text:
ciuitatem quam elegi, ut ponam nomen meum illic. cum duodecim tribus Israel scinderentur, uestimentum suum propheta Achias discidit. at uero quia Christi popunon est: indiuidua, copulata, conexa ostendit populi nostri qui Christum induimus concordiam cohaerentem. sacramento uestis et signo declarauit ec discordiae furore uesanus, ut aut credat scindi posse aut audeat scindere unitatem Deam Christi? monet ipse in euangelio suo et docet dicens: et erunt unus grex et unus pastor. et esse posse uno in loco aliquis existimat aut multos pastores aut greges plures? apostolus item Paulus hanc eandem nobis insinuans unitatem obsecrat et hortat
Abbreviated transcription (Latin):
tuã amalo ⁊ labia tua ne loquãt᷑ dolost. declina amalo
fat bonũ. quere par̃e ⁊ sequere cãi pac̃ queuere d ⁊ scqui fil
pacio. adisse usionis malo cõtinere ligniã suã d q̃ nouit ⁊ dili
uincłm caritatꝭ Inter sua dinina mãdata ⁊ magistia salutar
passiom iã ꝓximꝰ dñe addidͭ dicẽs pace uob dimitto. po
mra do uob. hac̃ nob h̾ditatẽ ddit. uina oĩã sue pollicitations¬

Expanded text:
se. declina a malo et fac bonum, quaere pacem et sequere eam. pacem quaerere debet et sequi filius pacis, a dissensionis malo continere linguam suam debet qui nouit et diligit uinculum caritatis. inter sua diuina mandata et magisteria salutaria passioni iam proximus Dominus addidit dicens: pacem nobis dimitto, pacem meam do
Abbreviated transcription (Latin):
et indiciũ datũ ost illis et aĩas decollatoꝵ ꝓpt̾ testimõr
lhu et ꝓpt̾ uerbũ dei et qui nõ adoraniiũt bestiam nec
ymagiem eius nec caract̾em eie acceꝑuet in frontibus
uerũt ꝯxp̃o Mille annis cet̾i mortuoꝵ nõ uixunt donec
unsumẽtur nulle annii hec est resurrecto pͥma. b̃o ⁊ sc̃s¬

Expanded text:
et iudicium datum est illis et animas decollatorum propter testimonium Iesu et propter verbum Dei et qui non adoraverunt bestiam neque imaginem eius nec acceperunt caracterem in frontibus verunt cum Christo mille annis ceteri mortuorum non vixerunt donec consummentur mille anni haec est resurrectio prima beatus
Abbreviated transcription (Latin):
proconsularis in qua est Cactago ne¬
media bizantium Tripolis maurita¬
ma sitifensis mauritenia cesonensis
In hyspania sũt ꝑroinitie m̃o uii
Terreconensis Cartegmensis betica
lusitoaia in qua est epmenta cballcta

Expanded text:
Proconsularis, in qua est Cartago. Numidia. Bisanzium . Tripolis. Mauritania Sitifensis. Mauritania Cesariensis. IN YSPANIA SUNT PROVINCIE NUMERO VII. Tarraconensis. Cartaginensis. Betica. Lusitania, in
Abbreviated transcription (Latin):
cie air̃is pbir uienuensio Narbonẽsis
maritime belgica ꝓuia in qua est ie¬
neris belgico 2ͣ iiĩ quo est tronsitus
ad britamã Germauia pia nĩ gna
super renũ Germoniã secũda ut supͣ
lugdimẽsis pͥma suꝑ Rrdonũ lugdinẽsi

Expanded text:
 Viennensis. Narbonensis Maritime. Belligica I, in qua est Treveris. Belligica II in qua est transitus ad Britanniam. Germania I, que est super Renum. Germania II, ut superius. Lugdunensis I, super Rodanum. Lugdun
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ Cuntos Reiensm id est reuis sitũs
foromiliensis Sitas uappensentiũ i¬
ntasegestenorũ Citas dat ipolitana
solliuẽsiũ Citus sanciensiũ idest sausio
Citas glannatena sitrs Celemẽsiũ
Sitrs uinsiciensiũ idest uentio

Expanded text:
civitas Regensium, id est Relus. civitas Forojulensis. civitas Vappensensium. civitas Sejesteriorum. civitas Antipolitana. Solmensium. civitas Saniciensium, id est Senasio. civitas Glannatena. civitas Celemensium. civitas Vinsiciensium, id est Ventio
Abbreviated transcription (Latin):
peribi exstrunta q̃ nomẽ biusula aepithetossalse
obcecta alexoardrie portũ efficit sed a suꝑion bregio¬
nb in longitudĩem pasum̃ dicit. in more iactis
nolib augustoitinere et ponte oĩ oppido cõnegitui
tihet sant iniula domicilia egiptloꝵ et bidus
oppidi motintudĩe queꝙ bĩs ubiq nonee imprudẽtia
uut temyesta te paulum Ino curfu decesserñt hasi more
predonũ duꝑe confuerñt ris aut ĩuitis aqͥb pharos

Expanded text:
operibus extructa; quae nomen ab insula cepit. haec insula obiecta Alexandriae portum efficit; sed a superioribus regibus in longitudinem passuum dcccc in mare iactis molibus angusto itinere et ponte cum oppido coniungitur. in hac sunt insula domicilia Aegyptiorum et vicus oppidi magnitudine; quaeque ubique naves imprudentia aut tempestate paulum suo cursu decesserunt, has more praedonum diripere consuerunt. iis autem invitis, a quibus Pharos
Abbreviated transcription (Latin):
metropolis suntos uienuẽsiũ fitas
genno uensiũ Citos gratiauopo¬
ariũ Citas detensiũ Citas ualent¬
noꝵ sitas tricastrinoꝵ Citas uasi¬
ouensiũ Omitas aransitoꝵ qmitas
nitas arelatensiũ sitãs capentora¬
tensiũ ninc uicc̃ uii clausa cĩtas
mrassiliensus prouucia a quitaita
n. habet sitates ño or / metropol¬

Expanded text:
lis civitas Viennensium. civitas Gennavensium. civitas Gtiapoarium. civitas Detensium. civitas Valentianorum. civitas Tricastinorum. civitas Vasionensium. civitas Aurasicorum. civitas civitas Arelatensium. civitas Capentoratensium, nunc Vinclausca. civitas Massiliensium . Provincia Aquitanica I habet civitates num.
Abbreviated transcription (Latin):
anter galpen uel abuma pillirico¬
mareꝙ Pannonia put in queest
Syrmĩa pannonia secũda ueleno
preuales missia superior ꝓpirus
uetus e pirus noua pompicar no¬
ritus Ripensis sup̃ demibiũ noncus
infior Enropa in qua est Coustã¬
tõpoł que pͥus lycus dicta siue bizã¬
tiũ Rodopa In asia sũs ꝓuĩt̃ nr̃o .xii.
Ilsya ip̃a in qua est yliũ idest scrora
lycio galacia ldia caria hellespe¬
Syria cilicie in quo estrantioist
sopoto mo inter tygrus et enfraten

Expanded text:
em vel Abinnam IN ILLYRICOmare 2 Pannonia prima, in qua est Sirmium 3 Pannonia secunda 4 Valeria 5 Praevalis 6 Mysia superior. 7 Epirus vetus 8 Epirus nova 9 Noricus ripensis super Danuvium 10 Noricus inferior. Europa, in qua est Constantinopolis, que prius Licus dicta, sive Bizantium. Rodopa. IN ASIA SUNT PROVINCIE NUMERO XII. Asia ipsa, in qua est Ilium, id est Troja. Licia. Gallacia. Lidia. Caria. HellespoERO X. Siria Cilicie in qua est Antiochia. sopotamia int
Abbreviated transcription (Latin):
ntas equestriũ idest neccdiuiꝰ¬
auenticũ Cinitas nuidiuiũ Qui¬
tas basilis ensu idest basilia castrũ
uindosueuse Castrũ Ebrodimense co¬
strũ argentariense Castrũ Rauro dẽ¬
se portus abuciua Proiicia alpiũ
gratiaꝵ et ꝑenuinaꝵ habet Cunta¬

Expanded text:
tas Equestrium, id est NeviduAventium. civitas Nevidunum. civitas Basiliensium, id est Basilia. Castrum Vindosnense. castrum Obrodunense. castrum Argentariense. castrum Rauracense. Portus Abucina. Provincia Alpium Graiarum, et Peninar. habet civi
Abbreviated transcription (Latin):
noat imior glrmema moior caspa¬
Socio i. In egipto sũt ꝓĩcẽ nĩo ui
Egiptus ip̃a in qua est alexandris
Augustr̃ns Thebrrda lybia sicto lybia
penta polis archadiã Inbritouia
sunt ꝑromcie nũo .u. britania pͥma

Expanded text:
nia minor. Armoenia major. Cappadocia. IN EGIPTO SUNT PROVINCIE NUMERO VI. Egiptus ipsa, in qua est Alexandria. Angustamnis. Thebaida libia. Steca. Libia pentapolis. Archadia . IN BRITTANNIA SUNT PROVINCIE NUMERO V. Brittannia I.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ proũcias .Cxiii. Italia Gallia africa
hyspanio. Illiricus:  cechia ulaaio
oriens pontus Egiptus. britana¬
In italia ꝓrouĩtie sunt nuuero xbii
Campania in qua est Capua seuscio
cuumubria Emilia flãmuna in qua
est qͣruenuo picenũ liguci in q̃
est medioioꝰ beuetia dĩ sustris in
qaest diquileia. dlspes cottie san

Expanded text:
egiones XI: Italia. Gallia. Affrica. Yspania. Hilliricus. Tracia. Asia. Oriens. Pontus. Egiptus. BrittaIN ITALIA PROVINCIE SUNT NUMERO XVII. Campania in qua est Capua. Tuscia cum Imbria. Emilia. Flaminia, in qua est Ravenna. Picenum. Liguria, in qua est Mediolanum. Venetia cum ystris, in qua est Aquileia.
Abbreviated transcription (French):
o cest tullo ditas uereduẽsiũ
prouincia holgica scda habet Cuuitotes¬
nũo pii. metropolid ditas Remorr
Enutas suessionũ Cuntas Catalannoꝵ
Citas ueromandoꝵ Quntas atranatrũ
Suntas cmaceusiũ cuntos turna¬
censĩ Cuntas Siluanectũ ditas
utaꝵ norinũ id est ponticũ cutar
uonouesu promucia germaia pͥma
habet quuta tes mĩo .iiii.

Expanded text:
ullo. civitas Veredunensium. Provincia Belgica II habet civitates XII. Metrop. civitas Remorum. civitas Suessionum. civitas Catalaunorum. civitas Veromandorum. civitas Atravatrum. civitas Cameracensium. civitas Turnacensium. civitas Silvanettium. civitas vitas Morinum, id est Ponticum. civitas Bononensium. Provincia Germania prima habet civitates numero . . .
Abbreviated transcription (Latin):
Tremidꝵ citatus fertur et libi occeonũ appinqͣnt
in plẽs diffiuit ꝑtes il̃ds ingẽtib ꝙ insulis effactis
quar ꝑs magna a feris barbarisq nacõih angolitur
equib sunt qui piscib at ꝙ oiis antũ uine episti¬
mantur młtiaꝙ capitib in o cenũmfluit

Expanded text:
rum citatus fertur et, ubi Oceano adpropinquavit, in plures diffluit partes multis ingentibus insulis effectis, quarum pars magna a feris barbaris nationibus incolitur, ex quibus sunt qui piscibus atque ovis avium vivere existimantur, multis capitibus in Oceanum influit
Abbreviated transcription (Latin):
t nõ disponet ut nͨ ĩuictu n ͨ in uestitu deffcm̃ hẽant
et a sclarib hꝰͥ oꝑs obpbria deinceps nõ sustineant h
aũt tam in spñali ꝙͣ in sclari popło qͣi in pͣͥ hora diei
incipiẽt᷑ ⁊ deinde nelut int̾ciã implenũ opus ꝑ ducẽtur
et tãde̾ ꝙ̃ad ͫ in sexta ex toto ꝑficiẽtur ⁊ om̃s gradꝰ

Expanded text:
modo disponent, ut nec in victu aut in vestitu defectum habeant; et a saecularibus hujusmodi opprobria deinceps non sustineant. Haec autem tam in spiritali quam in saeculari populo quasi in prima hora diei incipientur, et deinde velut in tertia in plenum opus perducentur, et tandem quemadmodum in sexta ex toto perficientur, et omnes gradus
Abbreviated transcription (Latin):
Miꝰm. mores ꝯ̃fert irretcit auaros
Ocultat uiciũ genꝰ anget subicit hostem
non opꝰ ẽ ualło quẽ dexta dapsilis ãbit
nã sen pax bigeat seu rupto fed̾e pacis
regnet ⁊ in totr discordia semiat orbe
ast dare ꝓ muco ⁊ solidi nuĩumũs ĩstar

Expanded text:
im mores confert, irretit avaros, Occultat vitium, genus auget, subjicit hostem. Non opus est vallo, quos dextera dapsilis ambit, Nam seu pax vigeat, seu rupto foedere pacis, Regnet, et in toto discordia saeviat orbe, Est d
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is uoluntatꝭ mee in istꝭ ĩudĩo S et occłi ⁊ aures it
uenter ms ⁊ bene mei uespimus ⁊ stoꝵ ꝓlene sc̃ ⁊ ub̾a mea
ꝑ lẽa st̃ de uiciis eoꝵ nam ip̃i laborare in deo suo nolunt
cũ eis lude qũi ego eos in agro dñi sui laborantes non ĩ
ñi młto plus ois corã ppło discipłiati estis et qr sic estis
erigite nos sr̃ illos ⁊ om̃s dmicias ⁊ omez houoiẽ eoꝵ

Expanded text:
res et uenter meus ac uene mee de spumis istorum plene sunt et uerba mea plena sunt de uitiis eorum. 12Nam ipsi laborare in Deo suo nolunt,cum eis ludere, quoniam eos in agro Domini sui laborantes non inumei, multo plus eis coram populo disciplinati estis. 15Et ideo erigite uos super illos
Abbreviated transcription (Latin):
abstralromꝰ ab eis qd nõ iocte s inuste hnt Diligẽter aut̾
ꝯsidemꝰ quid eiõ magna disc̾ctõe ꝓ aĩab deffũctoꝵ oblatũ
hõies ea hẽant q̃ ad ipos ie spiciit sclarẽs aut̃ ea que
eis quẽiũt Ita ut neutra pars̃ iscoꝵ aliã ꝑ rapiã obp̾mat
Deus quid non p̾cepit ut cumca nol paliũ alt̾i filio daret᷑
et alter undus nãneret s iuissit ut illi palliũ aldi tumet

Expanded text:
te sed iniuste habent. 24Diligenter autem consideremus quid cum magna discretione pro animabus defunctorum oblatum homines ea habent, quae ad ipsos respiciunt, saeculares autem illa quae eis conveniunt, ita ut neutra pars istorum aliam per rapinam opprimat. Deus quidem non praecepit ut tunica et pallium alteri filio daretur, et alter nudus remaneret, sed jussit ut isti pallium, illi tunica
Abbreviated transcription (Latin):
migglio suo dᵗ. filius hoĩs cũ ueu̾it. putas inuoiet fide̾ in t
uidemꝰ fieri qd̵ ille p̾dixᵗ. in dei tĩore. in lege iustie in dilection.
n ope fides nulla ẽ noo futoꝵ motũ cogitat. diem dñii.
⁊ rrã dri. ⁊ incredulis uetuea supplicia. ⁊ statuta ꝑfidis
etua torũta Neo considat quo id moteueret consciã mã
auores. Si aueret ⁊ unadot. Excitemꝰ nos ꝙ̃tũ possumꝰ¬

Expanded text:
gelio suo dicit: filius hominis cum uenerit, putas inueniet fidem in terra? uidemus fieri quod ille praedixit. in Dei timore, in lege iustitiae, in dilectione, in opere fides nulla est. nemo futurorum metum cogitat, diem Domini et iram Dei et incredulis uentura supplicia et statuta perfidis aeterna tormenta nemo considerat. quicquid metueret conscientia ncaueret: si caueret, et euaderet. Excitemus nos quantum possum
Abbreviated transcription (Latin):
doltuas appetunt. et magistia hũane institutionis inducunt.
quos increpat dñs et obiurgat in omigłio sud diceis. Rricitis
uandatũ dei. ut traditionẽ ur̃am statuatꝭ peius hoc t̾men ẽ.
ꝓ qd admisisse lupsi uilc̃tur qͥ tñ in penitẽcia rͥmimis cõstitit
du pleno satiffationib de p̾cant᷑ hic enliã ꝙ̃nt᷑ ⁊ uogat᷑

Expanded text:
pta alienas doctrinas adpetunt et magisteria humanae institutionis inducunt: quos increpat Dominus et obiurgat in euangelio suo dicens: reicitis mandatum Dei, ut traditionem uestram statuatis. peius hoc crimen est quam quod admisisse lapsi uidentur, qui tamen in paenitentia criminis constitute Deum plenis satisfactionibus deprecantur. hic ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
pobatiou oeuexut̃ moiis acuagꝰ adusaoio seuiẽte ceoior falli
extollit stpor. liuor mcendit. cupiditas exeetat. dep̃uat impatis
suꝓbia infeat. distordia exasꝑat. ira p̾cipitat. nõ tñ nos moueat
predicta sunt. instruẽte dnõ ⁊ dicõte. uos aut̾ cancte. Ecoe p̾dug¬
colloquia uelut cotagiũ mortꝭ arocte. sic̃ scͥptũ est. Sepi aures
tuas spmis. ⁊ noh andire lingnã noꝙͣ. Et itm̃ Corrũẽunt
nntenia bona confãbulationes possune. docet dñs ⁊ admouet a
talib uecedend̃. Coci suĩ inqt dnoes cecoꝵ. Cecus aut̾ cecũ du¬

Expanded text:
obatione uenerunt. magis ac magis aduersario saeuiente error fallit, extollit stupor, liuor incendit, cupiditas excaecat, deprauat inpietas, superbia inflat, discordia exasperat, ira praecipitat. Non tamen nos moueat praedicta sunt instruente Domino et dicente: uos autem cacolloquia velut contagium mortis arcete, sicut scriptum est: Sepi aures tuas spinis, et noli audire linguam nequam . Et iterum: Corrumpunt ingenia bona confabulationes pessimae : Docet Dominus et admonet a talibus recedendum. Caeci sunt, inquit, duces caecorum. Caecus aut
Abbreviated transcription (Latin):
in cõdis uidtur. Bura uox que uiolenter emictit
sonos: sicut tentiuũ sicut incudis somuis qͦties indurũ
maleus ꝑcutit fẽru Asꝑa uox est rauca gi q̃ dis
Logius producit sicut est infictili. Uinola uox est¬
mollis aiq flexibili & iinora dictae auino hocest
cianno moliit flexo. Perfecta uoxẽ alta suauise
dara. Ata ut sublimes efficiat. Clata ut aures
almpleat. Suaius ut aĩos audiẽtius blãdiatur
si e his aliga duerit uox ꝑsecta nõ ent

Expanded text:
in chordis videmus. Dura vox est, que violenter emittit sonos, sicut tonitruum, sicut in incudis sonus, quoties ibi durum malleis percutitur ferrum. Aspera vox est rauca et que dislongius perducitmollis atque flexibilis. Et vinnola dicta a vinno, hoc est cincinno molliter flexo. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara: alta, ut in sublime sufficiat; clara, ut aures adinpleat; suavis, ut animos audientium blandiat. Si ex his aliquid defuerit, vox perfecta non e
Abbreviated transcription (Latin):
ligno exuna ꝑte tetum est .N. pãsmedia smphome
prsuimlitudine cribri. Tympanum ãt dictum qđ
mediũ est. Uñ emãgantũ mediũ mediũ impanũ
dicit᷑ & ip̃m ut siꝑhoma aduĩgulã ptimr. Em¬
matia simł ꝑtiuntur cũ n. greci dicũt embala
bllematia sistrũ ab muẽtuce uocatũ hysis uu regi¬
na egiptiorũ id g̃nus muenisse ꝓbat᷑ siuiuenalis
Usus g erato feriat urea limina sistro Inđ & hoc
mulieres ꝑcutiũt ꝗa muetrx hiuis q̃neris mulier
Uñ ꝑ apud amarona sistro adbeltũ feminarũ
exercitus uocabat. Imfinabulũ a sono uocis nom
ht̃ sicut plausus maniũ stridor ualuarñ. Impho¬
ma uulgo apehat lionui cochauũ exufraque ꝑte¬

Expanded text:
ligno ex una parte extensum. Est enim pars media symphonie in similitudinem cribri. Tympanum autem dictum quod medium est; unde et margaritum medium tympanum dicitur et ipsum ut symphonia ad virgulamatia simul percutiuntur; cum enim Graeci dicunt σύν, βαλά ballematia. Sistrum ab inventrice vocatum. Isis enim regina Aegyptiorum id genus invenisse probatur. Iuvenalissis et irato feriat mea lumina sistro. Inde et hoc mulieres percutiunt, quia inventrix huius generis mulier. Unde et apud Amazonas sistro ad bellum feminarum exercitus vocabatur. Tintinabulum de sono vocis nomen habet, sicut et plausus manuum, stridor valvarum. Symphonia vulgo appellatur lignum cavum ex utraque
Abbreviated transcription (Latin):
grauoreq cõcordãt ita ut ꝗsq̃s abco dissonueñt se¬
dur audifus offendat Ciuus contranaẽ diaphoma
Si uoces distrepãte uł dissome euphonie suauitas
uocis hec ex melosa suauitate ꝑ melle dicto. Dia:¬
stema est uocis spatiũ ex duobus uł pluribussons

Expanded text:
gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, sensum auditus offendat; cuius contraria est diaphonia id est voces discrepantes vel dissone. Euphonia est suavitas vocis: hec et melos, a suavitate et melle dicta. Diastema est vocis spatium, ex duobus vel pluribus sonis
Abbreviated transcription (Latin):
Preteptus fueras uidis ut mnosto nouo lune tuba
Lanberẽt qđ q iã  hucusq facũt tibias excogita tas
mox exsacris qẽtiliũ: Sibias aũt apellatas putãt qđ puimũ
sionẽ ita ceptas uocart̃ q iã que nõ đ crurib ossibqr esset
Hic & libiten quasi tybiafaçãtus Calamus nom est ꝓpu
ꝑufat amẽcuno mueta Alii afauno quẽ greci pãnon
uocat Nonlł eã ab hyde pastore agrigẽtino exsalia:
Fistula aũt dicta qđ udc̃e emictat nã fos grece uox
tolia missa orece apellat᷑. Sanbuca inmusics spetcesest
Pan pͥmus calamos cera cõuigere plures instituit. pan
curat oues ouiũq magistros fuit .N. apudꝯetiles
dus pastoralis ꝗ pͥmũ disparis calamos adcãtandu
aptauit ꝙ studidsa arte cõposuit

Expanded text:
enim fuerat Iudaeis ut in initio novae lunae tuba clangerent, quod etiam et hucusque faciunt. Tibias excogitatas imox et sacris gentilium. Tibias autem appellatas putant, quod primum sionem ita coeptas vocari etiam quae non de cruribus ossibusque essent. Hinc et tibicen, quasi tibiarum cantus. Calamus nomen est proputant a Mercurio inventam, alii a Fauno, quem Graeci vocant Pan. Nonnulli eam ab Idi pastore Agrigentino ex Sicilia. Fistula autem dicta, quod vocem emittat. Nam φώς Graece vox, στύλια missa appellatur. Sambuca in musicis species est rgiliusEcl. 2, 32: Pan primus calamos cera coniungere plures instituit, Pan curat ovis oviumque magistros. Fuit enim apud gentiles deus pastoralis, qui primus dispares calamos ad cantum aptavit, et studiosa arte conposuit
Abbreviated transcription (Latin):
Ertia diuisio rithinica ꝑtinẽs adneuos o pulsa
cuidãt speties tharak diuesarũ thynpanus
qͦr cimbalũ sistrũ acitalbila enea gãgentea uł alia
que metallico ngore ꝑcussa redaũt cũ suauitate tin¬
nitum  cetã huiuimoi. Cithare ac plalteri repto
aithare mitio sumlis fussse tradit pectore humano qͦ
uti uox epectore ita exita cãtus cãretur apellataq gi
ibidem đicã. Na pectus dorica linqua cithara uocati
paulatĩ aut piure/ euis spes extiterunt ut plaltena
idice & feriat aduab simi. Ite alie atq alie ꝙ
ꝗͣ drata forma uł rgonali cõdarũ ꝙ ĩa nas młtipli¬
eatus & cõmutatu genꝰ. Ueteres aut athatam
fidiculã uł fidicen apellauerut quia ta cõcinut
interse cođ eius quã bne cõuemat inequas fides sit
Intiqua aut citbara sepse cẽdis erat. Uñ ungilus

Expanded text:
pulsus, cui dantur species cithararum diversarum, tympanum et cimbalum, acitabula enea et argentea, vel alia que metallico rigore percussa, reddunt cum suavitate tinnitum et cetera huiusmodi. Cithare ac psalterii repertor citharae initio similis fuisse traditur pectori humano, quod uti vox de pectore, ita ex ipsa cantus ederetur, appellataque eadem de causa. Nam pectus Dorica lingua κιθάρα vocatur. 3. Paulatim autem plures ejus species exstiterunt, ut psalteria, Indicae, et feriuntur a duobus simul. Item aliae atque aliae, et quadrata forma vel trigonali. Chordarum etiam numerus multiplicatus, et conmutatum genus. Veteres autem citharam fidiculam vel fidicem nominaverunt, quia tam concinunt inter se chordae eius, quam bene conveniat inter quos fides sit. Anti
Abbreviated transcription (Latin):
C quãtamd ꝙ quitam E quai nõ ht̃ septi
Cane inhis cãtibus quei intoitaui d positione
Aseptum eleuationẽ mcdũ s ut inreliꝗ
quoq modis dictũ est. sccũdũ formusariim
uarietates moͦ tono smaneat discẽnentur.
pipas .n. uartetates umuscuuisq modi finci¬

Expanded text:
C, quartam D, et quintam E quas non habet septimvus. Sane in his cantibus qui inter octavi depositionem et septimi elevationem medii sunt, ut in reliquis quoque modis dictum est, secundum formularum varietates, in quo tono maneant, discernentur. Per ipsas enim varietates uniuscu
Abbreviated transcription (Latin):
mantiphoms raro cõtingit. Quoꝵ aũt ista disae¬
tio erit. cũ mer dpolitio soxti neetota eleuatii
fuerit qĩti si indecimã. e incipiat o eama.¬
ul udetimã h uixta quãtitatẽ suã sepe re¬
ꝓcutiat quĩtus erit modus. Si aũt̃ nõ insi ascedat
adnoña prima .b. dicet sexto Siue ꝑfincipia di¬
scernetur Uix N sexas insi insuo fine. matitee

Expanded text:
 raro contingit. Horum autem erit ista discretio. Cum nec depositio sexti, nec tota elevatio fuerit quinti, si in decima c incipiat, et eam vel undecimam d juxta quantitatem suam saepe repercutiat, quintus erit modus; si autem non ascendat, nisi ad nonam primam b, dicetur sextus, sive per principia discernetur. Vix autem sextus nisi in suo fine incipit,
Abbreviated transcription (Latin):
canẽdi scientia & facilis ad canendi ꝑfectionem
uia. . Quo medo.M Sicus magister omnes tͥ licteras
ostendit intabula. ita e musicus oñies cãtilene uoce / in
monocordo mimuat. D. Quale est ilud mõcordum: M
Lignũ langũ quadratu in modũ cabse &i intus est ca¬
utam inmodum cithare sus quod pesita corda ionat.
uius somtu uarietates uecũ facile conprẽdis. D. Quo¬
modo pomtur iba tordo: n. Inmedia capsa in lõgum.
linea resta. ducitur & relicto ab utroq parte capite
umus unctie spatio meadem linea. abutraos: pte putt
pontur. In reliclis uõ spatiss duo capitella lodtur: auę
ita cordam suplineã suspensam teneãt. ut tamsa
sit corda inter utraq captella. qñta e. linea que
est pcorda D. Souto una corla. multa/ ꝙ uarias

Expanded text:
canendi scientia, et facilis ad canendi perfectionem via. D. Quomodo? M. Sicut magister omnes tibi litteras primum ostendit in tabula, ita et musicus omnes cantilenae voces in monochordo insinuat. D. Quale est illud monochordum? M. Lignum longum quadratum in modum capsae, et intus concavum in modum citharae, super quod posita chorda sonat, cujus sonitu varietates vocum facile comprehendis. D. Quomodo ponitur ipsa chorda? M. Per mediam capsam in longum linea recta ducitur, et relicto ab utroque capite unius unciae spatio, in eadem linea ab utraque parte punctus ponitur. In relictis vero spatiis duo capitella locantur, quae ita chordam super lineam suspensam teneant, ut tanta sit chorda inter utraque capitella, quanta et linea, quae et sub chorda. D. Qualiter una chorda multas et varias
Abbreviated transcription (Latin):
insecuda B. pmntus fecisti. prima uͥ nona. bg
secũda nona. .H. adse muicem nẽq tonũ nẽq semi¬
toniũ facsut. S bͥma nona .b. ad octauã .A. lemi¬
tonium et. ad .x.e. uõ tonus. Sẽcũda io nonabi.
adoctauam .A. tcotratso tenũ. ad xuo .e. semitoni

Expanded text:
icut primitus fecisti. Prima vero nona b et secunda nona ad se invicem neque tonum neque semitonium faciunt, sed a prima nona b ad octavam a est semitonium; ad decimam c tonus. Secunda vero nona ad octavam a e contrario est
Abbreviated transcription (Latin):
est quartadama O que cũ fine & eodem caractere
dnotatur. Hic assumt noña secũdã b ut hẽat duos
tonos post fiñẽ: post quos seantomũ giduos tonos¬
afine tono uns hocmño .F G. A. H.C. B. E. F. G.¬
tomũ ad huc aedfinẽ adiũoe. ad quĩtam E. nõ
iñ hoc fiequẽter muemes. Hotandũ est aũt ꝙsi ei
prima nana. b cõcedat᷑. inchil restat insi aut eluod¬
hatur. eritq pomina primus. quia hẽbit tonu &
semitomũ acđmđ dustonos & semitoniũ g̃. duos¬
iterũ tonos. & đponef asine tono uno. siout᷑ inpmo
ditũ est & iã non erit septimus ẜ pͥmus. Hor .N.¬
nocet ut stultissmmi cãtores putãt grauitate uol
acuĩne um̃i modu aballo clisaepare. HichilN
mpedit quẽtunq uolueris moie siacute ul gro:¬
uit᷑ dcantaueris: ẜ tonoꝵ ac semitomoR quib
&alie cosonãtio fuit duersa positio diuelos ab
m̃uce ac differetes modos costituit: Item de
fit pomma primus hebit eĩni atine tiñii ⁊ ę.¬

Expanded text:
est decima quarta g, quae cum fine eodem charactere denotatur. Hic assumit nonam secundam , ut habeat duos tonos post finem, post quos et semitonium et duos tonosa fine tono untonio adhuc de fine depone ad quintam E, non tamen hoc frequenter invenies. Notandum est autem quod si ei prima nona b concedatur, nihil restat, nisi ut a sper omnia primus, quia habebit tonum et semitonium, ac deinde duos et semitonium et duos tonos, et deponitur a fine tono uno, sicut in primo dictum est, et jam non erit septimus, sed primus. Non enim, ut stultissimi cantores putant, gravitate vel acumine unum modum ab alio diolueris modum, si acute vel graviter decantaveris; sed tonorum ac semitoniorum, quibus et aliae consonantiae fiant, diversa positio diversos ab invicem ac differentes modos constituunt. Iterumque fit per omnia primus: habebit e
Abbreviated transcription (Latin):
Iepe anuemt incipi muoce dama .C. q̃ ab eadẽ ꝗnta
cãtum diuidimnus in cisdem uoabus abẽefimri. munͥ¬
qͦ. mõ inꝗbus possũt incipi cãtus eiusde m̃oi ma¬
infestũ ẽst & ubi meiuis ꝙ sepcus incipit unusqsq
modus ibimelus &đcentius suas distinctiones
incipere ul fimte cõsuerit. Piure saut clistieties

Expanded text:
ipere in voce decima C, quae ab eadem quinta cantum dividimus, in eisdem vocibus debere finiri inquibus possunt incipi cantus ejus modi, manifestum est. Et ubi melius et saepius incipit unusquisque modus, ibi melius et decentius suas distinctiones incipere vel finire consuevit. Plures autem distinctiones
Abbreviated transcription (Latin):
falsitas cũ młti st̾ aut sint g̾amatia aut uix aut
nuq uerace iuemutur libñ. maxine dũ sepe
mcoru emedatione l aboretur. Musici aut ꝑra
Locis falsitas muematur. tatum bieter reglaz ꝗ
comunem uisũ eequere. Que N. rarisfimefũt.

Expanded text:
 Cum multi sint grammatici, aut vix, aut nunquam veraces inveniuntur libri, maxime dum saepe in eorum emendatione laboretur; musici autem pelocis falsitas inveniatur. Tantum, precor, regulam et communem usum prosequere: quae enim rarissime fiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ascedũt. certistime dtono secũdõ sũt. Rrũt itaq:
ostaua . A. & nona B. utusq comunes acd quas
ciũ cãtus ascendit sidui meis ꝓmaneat. sileter
cipiat mõi ent primi. Smaũt in inferioribus
icipiat & secũdũ qntitatẽ antighene: rarisstnt
acl illas ascend̾as. secũdi ent moi Alio quin
iuxta formularã uarietates ul differẽtias doset¬
nẽtug Pñcipia aut secudi st. in s. ut. Eͦ luii¬

Expanded text:
tissime de tono secundo sunt. Erunt itaque octava et nona utriusque communes, ad quas dum cantus ascendit, si diu in eis permaneat, sive tertio cipiat, modi erit primi. Sin autem in inferioribus incipiat, et secundum quantitatem antiphonae rarissime ad illas ascendat, secundi erit modi. Alioquin juxta formularum varietates et differentias discernuntur. Principia autem secundi toni sunt i
Abbreviated transcription (Latin):
diatessarõ reddãt.. Probata ratio & pene ominiũ
catuli testimora. atestatione probant uenĩ esse
quod dicis. Quid aut sit tonus quẽ sepius mõu
uocas expone.. Ionuse modus est regula que
d omin catu infine diuidicat : Nã insi Iacris finẽ
nõ poteris cognoscere ubi incipit ul qntum eleua

Expanded text:
diatessaron reddant. D. Prolata ratio, et pene omnium cantuum attestationes probant verum esse, quod dicis. Quid autem sit tonus, quem saepius modum vocas, expone. 8. M. Tonus vel modus est regula, quae de omni cantu in fine dijudicat. Nam nisi scieris finem, non poteris cognoscere, ubi incipi, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Aiorũ ubiq hec autontate dfenditur. Uerũ
cãtibus ut insetũdo. quãto Sexto ꝙ Octauo Nlla
Apositio aliciuus uocis. añ finẽ inuemetur q̃ adipi
finem secũdũ sex pdicta ꝯ sonãtias nõ iugacus
Fleuatio uõ eoꝵe afine secũdũ casde cosoñatias

Expanded text:
Verum cantibus, ut in secundo, quarto et sexto, et octavo, nulla depositio alicujus vocis ante finem invenietur, quae ad finem ipsum secundum sex praedictas consonantias non jungatur. Elevatio
Abbreviated transcription (Latin):
Item mãtiphona. Nomine qui oꝑati st. hoc diligẽti¬
snme probare poteri. nã simcipias eam inIexto mõ
ut młti probãt inf lictera nẽ discrepabit aheo
m̃o usq aid senitoniu quod est intabertraculo tuo in
una sillaba ẜ quia musu ita est & bne sonat em̃e¬
dari nõ dhet: s inquiramus ansi forsitan malio
modo dico uohis. Bñe qui. Ex qͦ cõpreheditur qr
inpitus musicus est qui faale ac p̃sũmtuose plures
ãtus emẽdat. insi prius homnes m̃os inuestigauerit.
si forsita maliqͦ stare possit. nec magnope Asimilidie
minus dissonat: Siti hoc ob puari dbet ut emen.¬
datus cãtus aut dretiul sonet. aut apori simili
cunosa muestiganione ac regulanti cantiui aproba¬
tione. falsoꝵ ue emedatione utiliter sentio q prout
opotet exertẽtibus licet paucis uẽbis nõ modica edisti
peritiã. Uerũm̃ quot uoabus cãtus henđbet aduige:¬

Expanded text:
t, haec diligentius probare poteris; nam si eam incipias in sexto modo, ut multi probant, in F littera, non discrepabit ab eo modo, usque ad semitonium, quod est in tabernaculo tuo, in una syllaba. Sed quia in usu ita est, et bene sonat, emendari non debet. Sed inquiramus an forsitan in alio modo dico vobis. Ex quo comprehenditur, quia imperitus musicus est, qui facile ac praesumptuose plures cantus emendat, nisi prius per omnes modos investigaverit, si forsitan in aliquo stare possit; nec magnopere de similiminus dissonat. Atque hoc observari debet, ut emendatus cantus aut decentius sonet, aut a priori simicuriosa investigatione, ac regularium cantuum approbatione, falsorumve emendatione, utiliter sensum, prout oportet, exercentibus, licet paucis verbis, non modicam dedisti peritiam. 7. Verumtamen, quot vocibus cantus fieri de
Abbreviated transcription (Latin):
ueris cuiusmoi sit. Illico iespondnt ꝙ neodunt. ac
sipfecte tõgnoscerẽt. Quo si abeis aigumẽtum ud
ħoc sciãt quesieris ti tubante dicũt qad sit similis in
prinapio & insine alis catibus euisdem mõi cum
dnllo omnino cãtum ciiulmoi sit sapiant nestiẽ¬
tes ꝙ sepe umus uocis dissimolitũuo m̃ou mutare
cõpellit. Ut antiphone. Obatum pontisicẽ Cũ¬

Expanded text:
sit, illico respondent quod nesciunt, ac si perfecte cognoscerent. Quod si ab eis argumentum, unde hoc sciant, quaesieris, titubantes dicunt: quia sit similis in principio et in fine aliis cantibus ejusdem modi; cum de nullo omnino cantu, cujus modi sit, sapiant, nescientes, quod unius vocis dissimilitudo modum mutare compellat, ut haec antiphona: O beatum pontifice
Abbreviated transcription (Latin):
nusq̃ repiũtui. Inmaxium sepe erorẽ nuloarts
cantoiẽs labũtur : gaũ tomq semitomis aiarq
cõsonãtiarũ mimine ppẽdũt. sd N unus ꝗq coñ
eligit quod pͥmũ aig̃ibus placuetit uł faclius ad
discendũ pronũnanciũ ue prouenerit. fisq magnus
eror mmltis cãtibus cuuism̃õi sint. Mocdosaũt dico

Expanded text:
s cantores labuntur, quia vim toni et semitonii aliarumque consonantiarum minime perpendunt. Id enim unusquisque eorum eligit, quod primum auribus placuerit, vel quod facilius ad discendum pronuntiandumve provenerit; fitque magnus error in multis cantibus, cujus modi sint. Modos autem di
Abbreviated transcription (Latin):
uinlescũ puerilibus uoaibus concoedit cantant.
Sapient᷑ ia factũ esse. ꝑpendo. Nũc aũt qͣlr̃
cansuuim notare possm ut ego illũ absq magistro
conprehedã pͥmũ audire epecto ut cũ exenpla
iegularũ dđderis. ea melius recognoscã q si peme
recuram Littras monocodi sicut ꝑtascã¬
tulena discurit uñ oculos pene ꝗsi non dum
inĩ iparum licterarũ płenẽ agnõsãs fecidum cas

Expanded text:
es cum puerilibus vocibus concorditer cantant. D. Sapienter id factum esse perpendo. Nunc autem qualiter cantum notare possim, ut ego illum absque magistro comprehendam, primum audire exspecto, ut cum exempla regularum dederis, eum melius recognoscam, et si penrecurram. M. Litteras monochordi, sicut per eas cantilena discurrit, ante oculos pone; ut si nondum vim ipsarum litteraru
Abbreviated transcription (Latin):
dđ quatuor nomes accepit. Secũda u̾o tnaria
est ut apma. A uoce inquinta .E. incuus sbatio
continẽtur uoces u ni terualla quatuor .i. trestom.
&unũ senntonũ. Ubi cũq gͦ nueneris intduas
uoco tres tonos ꝙ uñu semtomũ ibsarũ uocum pa¬

Expanded text:
de quatuor nomen accepit. Secunda vero ternaria est, ut a prima voce A in quintam E, in cujus spatio continentur voces quinque, intervalla quatuor, id est tres toni et unum semitonium. Ubicunque ergo videris inter duas voces tres tonos et unum semitonium, ipsaru
Abbreviated transcription (Latin):
modulus nit᷑ linc̃a cordame: dcunrit: ꝑ ealdem lide¬
ras cũtando. ul elençado tõda omnem catum iiia¬
bilitertacit. E dum̃ pueris pipas licteras aliqua no¬
tatur antiphoa facilius gmelius acorda discient.
q d ab nomine illam audiet. Es pest baucorum
mensiũ fẽpus exeralat ablata corda. selo uli
i dubitamier profertur qd nũs audirent:
Mirabile ualđ est quod dicise l lñ ꝗdem catores

Expanded text:
 chordamque decurrit, per easdem litteras curtando vel elongando chorda omnem cantum mirabiliter facit: et dum pueris per ipsas litteras aliqua notatur antiphona, facilius et melius a chorda discunt, quam si ab homine illam audirent: et post paucorum mensium tempus exercitati, ablata chorda, solo visu indubitanter proferunt, quod nunquam audierunt. D. Mirabile e
Abbreviated transcription (Latin):
Da fontẽ iustrare boni daluce reꝑta¬
Inte cospicuos animi q̃ fi gore uisus
disice terrene nebulas  pondera molis
Atq tuo spdendore mica ninãq serenum
Tii requies tranꝗͥlla piis te cernere finis
Principium neçtor diux semita tmintis idem

Expanded text:
da fontem lustrare boni, da luce rein te conspicuos animi defigere visus. Dissice terrenae nebulas et pondera molis atque tuo splendore mica; tu namque serenum, tu requies tranquilla piis, te cernere finis, principium, vector, dux, semita, terminus idem
Abbreviated transcription (Latin):
R na qͦ. uoxa quia ht̃ postse tonũ añse
uõ torũ s semitomũ & duos tonos pͥmi mõt
Legẽ custodit. Unđ ꝙ pͥmañõsme causa dicta est.
eleuet᷑ semitonio ꝙ auobustoms. Itemq sem̃ito¬
mo a tono. usitata qti moi regula seruat. Tetia
C. ꝑterea cũpostse heat semitottũ & duos tonosañ
seuo duestonos & seritoriũ. acdmđ tres tanos¬
ꝑ Iemitoniũ. quĩtio sexti ppͥetate fulatur
lam uo octauã a pͥmi loait tenere dicimus ado
simibitudine tine acuis est diapasson. Aliogn
siea cũ ꝑmano .b ꝑpendas. hebit mđpositiõne
tonui Ineleuatione uõ semtomũ & trestones ad

Expanded text:
post se tonum, ante se vero tonum et semitonium et duos tonos, primi modi legem custodit: unde prima non sine causa dicta est. elevetur semitonio et duobus tonis, iterumque semitonio et tono, usitatam quarti modi regulam servat. Tertia praeterea C, cum post se habeat semitonium et duos tonos, ante se vero duos tonos tonos, quinti vel sexti proprietate fulcitur. Jam vero octavam a primum locum tenere dicimus ad similitudinem primae, cujus est diapason. Alioquin si eam cum prima nona b perpendas, habebit in depositone tonum, in elevatione vero semitonium, et tres to
Abbreviated transcription (Latin):
Emntomũ uẽ dictũ iudt quasi medictatẽ ꝯtiẽat
toni si si ita esset tune induas equas ꝑtes tonus
posset ꝑtiri qđ nłtatenus fieri posse dingenitio Re reda
utraliber ea parf aut medictate trascẽdat. aut mnio
medictate hemaneat. ut utit̃ ꝗ̃ ille diuistonie sepuleia

Expanded text:
emitonium vero dictum videtur quasi medietatem contineat toni: sed si ita esset, tunc in duas aequas partes tonus posset partiri; quod nullatenus fieri posse diligentiorum probautralibet ea pars aut medietatem transcendat, aut minor medietate remaneat; et utraeque illae divisione
Abbreviated transcription (Latin):
atertio tono: Iertius aut aqͥrto semitomo. Quãtus q̃q agnto
tono Quĩtis utt asexto tono. Sextus uo aseptĩo semitomio.
Septimus aũt ab uii tono. Tđ inmono cõdi ꝑsitione inpͣtũ
est uicđit. ubi ea q̃ est mese ypodoni eꝗperat insui dispositiõt.
Ly canos meson hyhotrigii o phypate meion ypolidii. Nee nõ hy¬
pare meson doni est. Mese aũt y pofugis est Parame se ypode¬
rii. Mese qͦ. hypodorii est. Inte diereuemenõ eiuidem hi podo¬
ris. Itemq mese doris est. paranete die reuomenõ eiusder ypo

Expanded text:
a tertio tono: tertius vero a quarto semitonio: quartus quoque a quinto tono: quintus autem a sexto tono: sextus vero a septimo semitonio: septimus autem ab octavo tono: quod in monochordi partitione in promptu est videre, ubi ea, quae est mese hypodorii, aequiparat in sui dispositione lychanos meson hypophrygii, et perhypate meson hypolydii, nec non hypate meson dorii. Mese autem hypophrygii est paramese hypodorii: mese quoque hypolydii est trite diezeugmenon ejusdem hypodorii: itemque mese dorii est
Abbreviated transcription (Latin):
Quãtum & quitum exratiois significatioe uecabula.
tranũt. Nam smemenõ cõiuctatũ Dyereuomenon
diuisak. Nypboleon excellentiũ interpretiitur. Ut
aut plenatia eo ꝙ series ad cogtiõe facilips uemat.
ĩa nunc cõiunctarui nõa exordine cedani sunt.
apponẽda. quarũ proculclubio sonos pũcta insupio¬
ubisiam distinctim locata ordimbus ad purũ ted¬
dere conprolũtur. Himus tñ ordo qui. si ꝑsemite

Expanded text:
tum ex rationis significatione vocabula trahunt. Nam synemmenon conjunctarum; diezeugmenon divisarum, hyperbolaeon excellentium interpretatur. Ut autem plenaria eorum series ad cognitionem facilius veniat, jam nunc cunctarum nomina ex ordine chordarum sunt apponenda; quarum procul dubio sonos, puncta in superioribus jam distincte locata ordinibus, ad purum redire comprobantur. Primus tamen ordo, qui scilicet per
Abbreviated transcription (Latin):
Tydia non ut nunc oricalco uineta tliube q
Emiula sed tenuis sunglex foramine paruo
A spirare et adese coris erat utilii. atq
Nen dum spisa nimii complere fedilia flatu
Quo sane populus nimerabilis ut sane paruus
Et frugi castusq uerecuudus q co ibat
Postq coepit agros extendere iuictor. et urber
Latior amolecti niuras. uiuo q diuruo
Placan genius festis iigunt diebus
Accessit nũis q modis ꝙ licentia maior
Iudoctus quid enim aperet liberq laborum
Austicus urbano confusus tuipis houesto
Sic prisct motum qꝙ et luxunem addicut auti
Iybicem taxit q uagus ꝑ pulpita uetemi
Sic etiam ficibus uoctꝰ ceuat stueris¬

Expanded text:
tibia non, ut nunc orichalco, vincta tubaeque tibia non, ut nunc orichalco, vincta tubaeque aemula, sed tenuis simplexque foramine pauco adspirare et adesse choris erat utilis atque nondum spissa nimis complere sedilia flatu; quo sane populus numerabilis, utpote parvos, et frugi castusque verecundusque coibat. postquam coepit agros extendere victor et urbis latior amplecti murus vinoque diurno placari Genius festis inpune diebus, accessit numerisque modisque licentia maior. indoctus quid enim saperet liberque laborum rusticus urbano confusus, turpis honesto? sic priscae motumque et luxuriem addidit arti tibicen traxitque vagus per pulpita vestem; sic etiam fidibus voc
Abbreviated transcription (Latin):
Segnus irritant animos demissa per aurem
Q que sunt oculis subiecta ficelibus et que
I yst sibi tradit spectator non tamen intus
Digna gea promes in sceua multa q tolles
Exoculis que mox nairat facundia bresens
Ne pueros coram gopulo metdes tiuci det:
A ut huniaa palam coquat exta nefarius acrtus
Aut in auan prgeuit uetatur Cadimus in anguitun¬
Quod cumq ostendis mihi sic increcdulus ocdi
N eue minor seu sit quinto productior actu
Fabula quę posci uult et spectata reponi
Net deus intersit dignus nisi uindice modus
Iuciderit. uet quarta loqui persona laboret
Actoris partes cornus offitium q iurilt
Defendat neu quid metuios iuntercinat artus
AA nou proposito conducat et hertat apte
Ille bouis faueat et concilietur amice
Et regat iratos et amet peccare timentes
Ille dapes laudet mensę breuis ille salubrem
Iustit ani legei q et apertis otia portis
Ut reieat nuseris abeat fortiuia sugerbis

Expanded text:
segnius inritant animos demissa per aurem segnius inritant animos demissa per aurem quam quae sunt oculis subiecta fidelibus et quae ipse sibi tradit spectator: non tamen intus digna geri promes in scaenam multaque tolles ex oculis, quae mox narret facundia praesens: ne pueros coram populo Medea trucidet aut humana palam coquat exta nefarius atreus aut in avem Procne vertatur, Cadmus in anguequodcumque ostendis mihi sic, incredulus odi. neve minor neu sit quinto productior actu fabula quae posci volt et spectanda reponi. nec Deus intersit, nisi dignus vindice nodus inciderit, nec quarta loqui persona laboret. actoris partis chorus officiumque virile defendat, neu quid medios intercinat actus quod non proposito conducat et haereat apte. ille bonis faveatque et consilietur amice et regat iratos et amet pacare tumentis, ille dapes laudet mensae brevis, ille salubrem iustitiam legesque et apertis otia portis, ut redeat miseris, abeat fortuna superbis.
Abbreviated transcription (Latin):
Reddert qui uoces iãm scit puer et pede certo
Siguat humum: gestit paribus colludere et iram
Collgit. ac pouit teuiait et mutatur in horas
Iinberbis uiuenis taldem custodie iemoto
Caudet equis canibus q et apnci granunt amoi
Cereus in uitium fiecti monitoribis aba
U tiluim tardus piouisor prodicus eris
Sublinus cipidu q et amata reunquee peruix
Quęnt cpes et amicitias in sesuit houori
Conusisse cauet qđ mox inutare laboret¬
A ulta senem circun ueuiunt in cõmoda uel qđ̃
Ruent et mutntis misar abstinet at timetꝰ ati
Uei qđ res omnes timide geudeq miuistrat
Dilater pe lougus iners aiuidus ꝙ futur
Difficilii querulus lauaator temporis ac ti
Se puero astigator censor q niineruua¬
Al ulta ferunt anni uenientes cõmoda secur
M ulta recedentis adiniunt. ue p̾ite senuilqs
Il andentur uiueni partes puero q ĩuriles
Semo in adiunctis euoq merabiniur aptis
Aut res iuscenis acitur aut acta reratiu

Expanded text:
reddere qui voces iam reddere qui voces iam Signat humum, gestit paribus colludere et iram. Colligit ac ponit temere et mutatur in horas. Imberbis iuvenis tandem custode remoto, Gaudet equis, canibus et aprici gramine campi. Cereus in vitium flecti, monitoribus asper, Utilium tardus, provisor prodigus eris: Sublimis, cupidus, contra amara relinquere pernix. Quaerit opes et amicitias, inservit honori, Commisisse cavet quod mox mutare laboret. Multa senem circumveniunt incommoda: vel quod Quaerit et inventis miser abstinet, ac timet uti: Vel quod res omnes gelide timideque ministrat, Dilator, spe longus, iners avidusque futuri, Difficilis, querulus, laudator temporis acti Se pueromulta ferunt anni venientes commoda secum, multa recedentes adimunt: ne forte seniles mandentur iuveni partes pueroque viriles: semper in adiunctis aevoque morabitur aptis. aut agitur res in scaenis aut acta refertur.
Abbreviated transcription (Latin):
Fortunani pricimni cantabo et nobile bellum
Quid dignum tanto repat hic promisor hiatu
Parturient montes nascetur ridiculus. nius
Quauto rectius hic qui iul molitur i epte
Dic mihi musa uirum capte post tempora troie
Qui mores hominum nultorum udit et urbes
Non funium exfulgore sed ex fumo dare lucer
Cogitat. ut soetiosa de huic nuiacula promat
Auticharem scillamq et cum cycople carybdim
Net reditum diomedis ab interitu meltagri
Net genuno bellum troianum orditur ab ouo
S enioe ad euentun festiuat i medias res
N on setus ac notas auditoremi ragit et eã q
Besperat tractata nitescere posse: relinquit
Atꝗ ita mentitur sic ueris falsa reuuiscet
Prmo ne medium medio ne disartret inium
Tu quid ego et populus metum desiderat audi
Si plausoris eges aulea manentis et usq
S essuri donet cautor uos plaudite dicat
Etatis cuiusq notandi sunt tibi morts :
Mobilibus detor naturis daudus et anius

Expanded text:
'fortunam Priami cantabo et nobile bellum.' 'fortunam Priami cantabo et nobile bellum.' quid dignum tanto feret hic promissor hiatu? parturient montes, nascetur ridiculus mus. quanto rectius hic, qui nil molitur inepte: 'dic mihi, Musa, virum, captae post tempora Troiae qui mores hominum multorum vidit et urbes.' non fumum ex fulgore, sed ex fumo dare lucem cogitat, ut speciosa dehinc miracula promat, Antiphaten, Scyllamque, et cum Cyclope Charybdim; nec reditum Diomedis ab interitu Meleagri nec gemino bellum Troianum orditur ab ovo: semper ad eventum festinat et in medias res non secus ac notas auditorem rapit et quae desperat tractata nitescere posse relinquit atque ita mentitur, sic veris falsa remiscet, primo ne medium, medio ne discrepet imum. tu, quid ego et populus mecum desideret, audi, si plausoris eges aulaea manentis et usque sessuri, donec cantor 'vos plaudite' dicat. aetatis cuiusque notandi sunt tibi mores, mobilibusque decor naturis dandus et annis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ferudus. an matrona poteus an sedula nutrix
Alercator ut uagus caltor he iurentis agali
Colchis an aspiyus. Tebis nutritus an atgis
Rut famam sequere aut conuenentia fiuigt
Scrigtor houoratun si forte reponis achillem
ingiger incundus in exorabilis acer
uid reget sibi data iuhil uon airoget ariuis
Sit medea ferex inuictaq flebuli ui o
Pefidus esion louaca tristis horetes
Siquid in expertum scene cõmictis et audes
Uersouam formare nouam seruetur aduiium
Qualis ab iucepto proceserit et sibi constet
D ifficile est proprie conunumꝗ dicere tug
Rectius iliacum carmen deducis in achis
& si proferes ignota iudicta ꝙ̃ primus
P ublica materiẽ priuati uris erit si
Non cuora uilem patuluni q moraueris orbem
h ec uabo uerbum curabis readat fidus
Interpres uet desilies innitator in arctum
Uude pedeti reseire pudor uetet aut opii lex
Net si incipias ut scrotor cilicus olim

Expanded text:
fervidus, et matrona potens an sedula nutrix, fervidus, et matrona potens an sedula nutrix, mercatorne vagus cultorne virentis agelli, Colchus an Assyrius, Thebis nutritus, an Argis. aut famam sequere aut sibi convenientia finge scriptor. honoratum si forte reponis Achillem, inpiger, iracundus, inexorabilis, acer iura neget sibi nata, nihil non adroget armis. sit Medea ferox invictaque, flebilis Ino, perfidus Ixion, Io vaga, tristis Orestes. si quid inexpertum scaenae conmittis et audes personam formare novam, servetur ad imum, qualis ab incepto processerit, et sibi constet. difficile est proprie communia dicere, tuque rectius Iliacum carmen deducis in actus quam si proferres ignota indictaque primus: publica materies privati iuris erit, si non circa vilem patulumque moraberis orbem nec verbo verbum curabis reddere fidus interpres nec desilies imitator in artum, unde pedem proferre pudor vetet aut operis lex, nec sic incipies, ut scriptor cyclicus olim: