comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tos. nc̃ robustiorib branchis clauarũ mͦ incussos. egre¬
q multis tͥdentib confici potuit. Ostende licullo capi¬
te eiꝰ dolii magnitudinẽ. amphorarũ .xu. capar. atqut
ipsius trebii uerbis utar. barbas quas uix utroq brachio
complecti eẽt clauaꝵ mͦ torosas. longas pedũ .xxx. aceta¬
bulis siue caliculis urnalib peluiũ modo. dentes magni¬
tudini respondentes. Relique adseruate miracło pepẽ¬
dere pondo septingentoꝵ. Sepias qͦ ⁊ lolligines eiꝰdẽ
magnitudinis expulsas inlitus illud. idẽ auctor ẽ. In
nr̃o mari lolligines quinũ cubitoꝵ capiunt᷑. sepiebinũ.
neq his bimatu longior uita.
puppe. ꝓra rostrata. in hanc condi naupliũ anim al
sepie simile. ludendi societate sola duob hoc fieri ge¬
nerib. Tranquillo enĩ uectorẽ dimissis palmulis feri¬
re. ut remissi uͦ flatus inuitent easdẽ inusugub̾na¬

Expanded text:
tos, nunc robustioribus bracchiis clavarum modo incussos, 93 aegretos, nunc robustioribus bracchiis clavarum modo incussos, 93 aegreque multis tridentibus confici potuit. ostendere Lucullo caput eius, dolii magnitudine, amphorarum XV capax, atque, ut ipsius Trebi verbis utar, barbas, quas vix utroque bracchio conplecti esset, clavarum modo torosas, longas pedum XXX, acetabulis sive caliculis urnalibus pelvium modo, dentes magnitudini respondentes. reliquiae adservante miraculo pependere pondo DCC. saepias quoque et lolligines eiusdem magnitudinis expulsas in litus illud idem auctor est. in nostro mari lolligines quinum cubitorum capiuntur, saepiae binum. neque his bimatu longior vita. puppe, prora rostrata. in hanc condi nauplium, animal saepiae simile, ludendi societate sola. duobus hoc fieri generibus: tranquillo enim vectorem demissis palmulis ferire ut remis; si vero flatus invitet, easdem in usum guberna
Abbreviated transcription (Latin):
gos urinantis ue impetũ cepit. s si inuertat᷑ elangueᷤ¬
cit.uix exporrigunt enĩ se resupinati. Cet̃a que idem
retulit: monstro ꝓpͥora posst̃ uideri. Carteiae in ceteris
assuetus exire e mari inlacus eoꝵ aꝑtos. atq ibi salsam̃¬
ta popłari. mire oĩb marinis expetentib odorẽ qͦ eoꝵ.
Qua decausa. ⁊ nassis inlinunt᷑. Conũtit inse custodũ¬
indignationẽ. assiduitate furti ĩmodici. Sepes erãt
obiecte. s has tͣnscendebat ꝑ arborẽ: nec dep̃hendipo.¬
tuit nͥ canũ sagacitate. hii redeuntẽ circũuasere noc¬
tu: concitiq custodes expauere nouitatẽ. Primũ õĩũ
magnitudo. inaudita erat. dein colos. muria obliti. o¬
dore diri. Quis ibi polippũ spectasset. aut ita cognosc̾e̾t:
Cũ monstro dimicare sibi nidebant᷑. Namq ⁊ afflatu
terribili canes agebat: nc̃ extremis crinib flagella¬

Expanded text:
gos urinantesve impetum cepit. sed si invertatur, elanguesgos urinantesve impetum cepit. sed si invertatur, elanguescit vis; exporrigunt enim se resupinati. cetera, quae idem retulit, monstro propiora possunt videri. Carteiae in cetariis adsuetus exire e mari in lacus eorum apertos atque ibi salsamenta populari — mire omnibus marinis expetentibus odorem quoque eorum, qua de causa et nassis inlinuntuindignationem adsiduitate furti inmodicam. saepes erant obiectae, sed has transcendebat per arborem nec deprehendi potuit nisi canum sagacitate. hi redeuntem circumvasere noctu, concitique custodes expavere novitatem. primum omnium magnitudo inaudita erat, dein colos muria obliti, odore diri. quis ibi polypum exspectasset aut ita cognosceret? cum monstro dimicare sibi videbantur. namque et adflatu terribili canes agebat, nunc extremis crinibus flagella
Abbreviated transcription (Latin):
pauoris interueniat hausta se mergens aqua. De o¬
omzena dicta. graui capitis odore: obhoc maxime
murenis eã consectantib. Polippibinis m̃sib condunt᷑.
ultͣ bunatũ ñ uiuunt. ꝑeunt aut̃ tabe. semꝑ femine
celerius ⁊ fere a partu. sonst̃ pret̾eunda. ⁊l. sucullo ꝓ¬
consule betice comꝑta de polippis. que trebius niger
ẽ comuitib eiꝰ ꝓdidit. Auidissimoseẽ conchaꝵ. Illas ad
tact̾um comprimi p̃cidentis brachia eoꝵ: ultroq es¬
cam ex p̃dante caꝑe. Carent conche uisu. omniq sensu.
alio quã cibi ⁊ ꝑiculi. Insidiantur gͦ polippi aꝑtis. un¬
posito q lapillo extͣ corpus ne palpitatu eiciantur ita
securi grassant᷑. extrahuntq carnes. Ille se contraht̃.
s frustra discuneate. lanta sollertia animaliũ hebe¬
tissimis qͦ ẽ. Pret̾ea negat ullũ atrociꝰ eẽ aĩal. ad confi¬
ciendũ hominẽ inaqua. luctant᷑ enĩ complexui. ⁊ sor¬
bet acetabulis. ac nũoso suetu dũ trahit. cũ in naufra¬

Expanded text:
pavoris interveniat, hausta se mergens aqua. ozaena dicta a gravi capitis odore, ob hoc maxime murenis eam consectantibus. Polypi binis mensibus conduntur. ultra bimatum non vivunt. pereunt autem tabe semper, feminae celerius et fere a partu. Non sunt praetereunda et L. Lucullo proconsule Baeticae conperta de polypis, quae Trebius Niger e comitibus eius prodidit: avidissimos esse concharum, illas ad tactum conprimi, praecidentes bracchia eorum, ultroque escam ex praedante capere. carent conchae visu omnique sensu alio quam cibi et periculi. insidiantur ergo polypi apertis inpositoque lapillo extra corpus, ne palpitatu eiciatur: ita securi grassantur extrahuntque carnes. illae se contrahunt, sed frustra, discuneatae. tanta sollertia animalium hebetissimis quoque est. praeterea negat ullum atrocius esse animal ad conficiendum hominem in aqua . luctatur enim conplexu et sorbet acetabulis ac numeroso suctu trahit, cum in naufra
Abbreviated transcription (Latin):
crispo macularũ discursu. Quicum excellentior fuit
asimilitudine caude pauonũ nom̃ accepit. In histria
rhetiaq precipuumq molliore genere crassiuemum
uocatur. Greci situ discernunt. Campestre enu can¬
didum. eẽ nec crispum qd almonuocant. Alontanũ uͦ
ctispiusduriusq etiam nunc emascula crispiꝰ ad lau¬
tiora oꝑa. Tercium genus ⁊ igiam rubentẽ fissilo ligno
cortice liuido descabro. hoc alii generis ꝓprii eẽ maluts

Expanded text:
crispo macularum discursu, qui cum excellentior fuit, crispo macularum discursu, qui cum excellentior fuit, a similitudine caudae pavonum nomen accepit, in Histria Raetiaque praecipuum. e viliore genere crassivenium vocatur . Graeci situ discernunt, campestre enim candidum esse nec crispum—quod glinon vocant—, montanum vero crispius duriusque, etiamnunc e mascula crispius ad lautiora opera, tertium genus zygian rubentem, fissili ligno, cortice livido, scabro. hoc alii generis proprii esse malu
Abbreviated transcription (Latin):
pens. inignes potiusquam infraxinum fugere. serpentẽ.
Miranature benignitas. Priusquã heiprodeant florere
fraxinim. nec ante conditas folia dimittere. de tilia ⁊ ace¬
ntilia. maset femina differunt omnimodo. re arborib¬
slamq eo materies maridura rufiorq ac nodosa nodo¬
ratior cortex qͦ crassior. ac detractus inflexibilis. Nec sem̃
candida precellensq÷. Alirum in hac arbore fruc̾tum
anuillo ammaliũ attingi. foliorum corticisq sucũ eẽ
dulcem: inter cortic̃e aclignum denuestumcas multipli¬
cimembrana equib umculatiliȩ uocantur tenuissimũ
corum philire coronarum. Lemnscis celebres antiquo¬
rum honore materiesteredinẽ ñ sentit. proceritate ꝑꝙͣ
modica uerum utilis. Acer eiusdẽ fere amplitudiniso¬
perum elegantia ac subtilitate citro secundũ. Plura eiꝰ
genera. Album quod precipui candoris uocat᷑. gallicũ
intranspadana italia tͣnsq alpes nascens. Alterũ genus

Expanded text:
pens, in ignes potius quam in fraxinum fugere serpentem. pens, in ignes potius quam in fraxinum fugere serpentem. mira naturae benignitas, prius quam hae prodeant, florere fraxinum nec ante conditas folia demittere. xxv 65 In tilia mas et femina differunt omni modo. namque et materies maris dura rufiorque ac nodosa et odoratior, cortex quoque crassior ac detractus inflexibilis. nec semen candida praecellensque est. mirum in hac arbore fructum a nullo animalium adtingi, foliorum corticisque sucum esse dulcem. inter corticem ac lignum tenues tunicae multiplici membrana, e quibus vincula tiliae vocantur tenuissimumque eorum philyrae, coronarum lemniscis celebres antiquorum honore. materies teredinem non sentit, proceritate perquam modica, verum utilis. Acer eiusdem fere amplitudinis, operum elegantia ac subtilitate citro secundum. plura eius genera: album, quod praecipui candoris, vocatur Gallicum in transpadana Italia transque Alpes nascens. alterum genus
Abbreviated transcription (Latin):
to copiosissimãꝙ fraxinum. Procera ħ acteres pinnata &
ip̃a folio multumq homeri p̃como et achillis hasta no¬
bilitata. Oateries: ad plurima utilis ea quidẽ q̃ fit ũda
tioadis. intantum cedrosimilis ut ementes fallat cortice
ablato. Greciduo genera ciꝰ fecere longũ enodẽ. alteram
breuem duriorem fuscioremq laureis foliis. Bumeliã
uocant in macedoma. amplissimã lentissimãq Alii si¬
tudiuisere. sampestrẽ enim eẽ crispam. montanã spissã.
folia earum inmentis mortifera. ceteris ruminantiũ in¬
nocua greci prodidere. Initalia nec iumentis nocet: cont᷑
setpentes uero suco expresso ad potũ umposita ulterior opi¬
fera. Nicħ hac eque repꝑitur. Tantaq: uisut ne matiti¬
nas quidem occidentesue umbras quamuis sint longis¬
sime serpensarboris eiꝰ attingat. ad eo ipsã proculfugiat.
Cxꝑti prodimus. Si fronte ea giro concludat᷑ ignis et ser¬

Expanded text:
it copiosissimamque fraxinum. procera haec ac teres, pinnata et it copiosissimamque fraxinum. procera haec ac teres, pinnata et ipsa folio, multumque Homeri praeconio et Achillis hasta nobilitata. materies est ad plurima utilis; ea quidem, quae fit in Ida Troadis, in tantum cedro similis, ut ementes fallat cortice ablato. 63 Graeci duo genera eius fecere: longam enodem, alteram brevem duriorem fuscioremque, laureis foliis. bumeliam vocant in Macedonia amplissimam lentissimamque. alii situ divisere, campestrem enim esse crispam, montanam spissam. 64 folia earum iumentis mortifera, ceteris ruminantium innocua Graeci prodidere; in Italia nec iumentis nocent. contra serpentes vero suco expresso ad potum et inposita ulceri opifera, ut nihil aeque, reperiuntur, tantaque est vis, ut ne matutinas quidem occidentesve umbras, cum sunt longissimae, serpens arboris eius adtingat, adeo ipsam procul fugiat. experti prodimus, si fronde ea circumcludantur ignis et ser
Abbreviated transcription (Latin):
cula uriut fciminȩ i adicestanti. T dopompꝰ sẽpst
in apollomatarũ agro picẽ fossilẽ ñ deceriorẽ macedo¬
icanueniri. Pioptima ubiq ex apͥicis aquilonissitu
exopacis horridior uirusq p̃ferens. frigida hieme det̾ior
ac imnus copiosa et decolor. Qindã arbitr̃at᷑̃ in anontuosis
copia prestantiorẽ accoloratiorẽ. et dulciorẽ fieri. odor̃e ꝙͦ g̃
torĩ dum resina fit decoctã autẽ imnꝰpicis reddere qm̃ inferũ
habeat temnorẽsq cẽ ipsas arboresquam in planis. s hasi
illas serenitate steriolisnes. fructum quedã ꝓrimo anno
ab inciso largiuntur. alio scd̾o. quedã t̃cio. E& plet̾ autẽ
plaga resina non cortice nec cicatrice quȩ in hac arbore
deis ciuisdẽq arborisimas partestedas uocant. cũ sit illa
atbormlaliud quam piceȩ feritatis paulum mitigate
satu. Sapim autem materiescesa regenerata fit sicutido¬
cebimus. Alaterie enimi causa reliqͥs arbores natura genu

Expanded text:
sculam urunt, feminae radices tantum. 59 Theopompus scripsit sculam urunt, feminae radices tantum. 59 Theopompus scripsit in Apolloniatarum agro picem fossilem, non deteriorem Macedonica, inveniri. pix optima ubique ex apricis aquilonis situ, ex opacis horridior virusque praeferens, frigida hieme deterior ac minus copiosa et decolor. quidam arbitrantur in montuosis copia praestantiorem ac colore et dulciorem fieri, odore quoque gratiorem, dum resina sit, decoctam autem minus picis reddere, quoniam in serum abeat, tenuioresque esse ipsas arbores quam in planis, sed has et illas serenitate steriliores. fructum quaedam proximo anno ab incisu largiuntur , aliae secundo, quaedam tertio. expletur autem plaga resina, non cortice nec cicatrice, quae in hac arbore t in nucleis, eiusdemque arboris imas partes taedas vocant, cum sit illa arbor nil aliud quam picea feritatis paulum mitigatae satu, sappinus autem materies caesurae genere fiat, sicuti docebimus. Materiae enim causa
Abbreviated transcription (Latin):
aliiitalus putant sine aqͣ coquere lento igne toto
die utriq uase exisalbi.I tem terebintinã in cartagine
restruenti hancceteri pferentes. ꝓxrima. ilentisco.
Postpam uocari derasã nauib marttimis picẽ cũ
cetera nicħ non exꝑiente utta multoꝙ efficatiorẽ ad
oiĩa quib pices resineq prosunt. uidelicet ad iecto sa
ra ablata corticiscum plurimũ bi pedali hiatu ut
aterra cubito cum minimũ absit. Nec corꝑib pareit̃
ut inceteris. ¶ñ astula infructu÷. Uerũ hec ꝓrima
laudat᷑. Alti¶amaritudinẽ affert. postea humor
omis etotaconstuit mnulꝰ. Itẽ inteda cũ idmanate
desiit similim̃ ex alia parte aꝑit᷑. Ac deinde alia. Pe
tora arbor succidit̃. ⁊ oredulla eiꝰ urit̃. Sisistriate¬
rebuto dechunt cortices. Ibiqͥdꝰ ieramisa radicibꝰ. eũ
tesin adãpnet᷑ ex his partib In macedonia larict ma¬

Expanded text:
alii utilius putant sine aqua coquere lento igne toto alii utilius putant sine aqua coquere lento igne toto die, utique vase aeris albi, item terebinthinam in sartagine cinere ferventi, hanc ceteris praeferentes. proxima e lentisco. zopissam vocari derasam navibus maritimis picem cum cera, nihil non experiente vita, multoque efficaciorem ad omnia, quibus pices resinaeque prosunt, videlicet adiecto salre ablati corticis, cum plurimum bipedali hiatu, ut a terra cubito cum minimum absit. nec corpori ipsi parcitur, ut in ceteris, quoniam astula in fructu est. verum haec proxima laudatur, altior amaritudinem adfert. postea umor omnis e tota confluit in ulcus. item in taeda. 58 cum id manare desiit, simili modo ex alia parte aperitur ac deinde alia. postea tota arbor succiditur et medulla eius uritur. sic et in Syria terebintho detrahunt cortices, ibi quidem et e ramis ac radicibus, cum resina damnetur ex his partibus. in Macedonia laricem ma
Abbreviated transcription (Latin):
cotpora homini defunctorũ coꝑfusa seguent᷑. b inui sous
Se quens liquor erassi or iampicẽ fundit. ħrursus pre fiat.
Sincurtinas ereas coniecta accto spissatur et eoagu
iat. Stutie cognom̃ accepit. doluis dum taxat uasisq cetis
ittilis. lento ab alia pice differens. ttẽ colore rutilante &¬
qd pinguior÷ h eliqua ulla omia fiunt epicea resina. fer¬
uentib coacta. lapidib inalueis ualidi roboris. Autsi alus
nonsint steius congerie uelut in carbonis ufu. hoc tnfae¬
mum additur farme mͦ tusa igrior colore. Eapẽ resi¬
nasicum aqua leuius decogatur. coltus tufrcoloie.
lentescit ac stillaticia uocatur. Seponunturaũt adi
fere uitia resina cortexꝙ aliatemꝑies ad crapulã ¶ãꝙ
floscrudus resine. cum multa astula temuqdreuiq
auulsus conciditur ad scribrũ minuta de inferuenti
resinasit atq rara. nec nͥ paucis in locis sub alpina tcabiȩ

Expanded text:
corpora hominum defunctorum perfusa eo serventur. xxii 53 corpora hominum defunctorum perfusa eo serventur. xxii 53 Sequens liquor crassior iam picem fundit. haec rursus in cortinas aereas coniecta aceto spissatur ut coagulo et Bruttiae cognomen accepit, doliis dumtaxat vasisque ceteris utilis, lentoquod pinguior est reliqua omni. illa fit e piceae resina ferventibus coacta lapidibus in alveis validi roboris aut, si alvei non sint, struis congerie, velut in carbonis usu. 54 haec in vinum additur farinae modo tusa, nigrior colore. eadem resina si cum aqua lenius decoquatur coleturque, rufo colore lentescit ac stillaticia vocatur. seponuntur autem ad id fere vitia resinae cortexque. alia temperies ad crapulam. namque flos crudus resinae cum multa astula tenui brevique avulsus conciditur ad cribrum minuta. dein ferventiresina fit atque rara nec nisi paucis in locis subalpinae Italiae,
Abbreviated transcription (Latin):
minc amenta marib compressiora sunt ac minus resia
roscida. Similis his&e iã nunc aspectu: nequid pretereatur
taxusmimme uirens gracilisq itristis ac dira. nullo suco.
& omnib solas baccas fert mas norio fructu. letale quippe
bacisinhispania precipue uenenimꝰ ÷. Uasa &iã uiatoria
ec ea uinisingallia facta mortifera fuisse comꝑtũ÷. hac̃
seetiuis simulacẽ a grecis uocari dic̃: et ẽẽ marchadia tam
presentis uenem. ut si qui obdormiant subea cibũ ue capi¬
ant moriantur. Sunt qui et taxica hinc appellata dicãt.
que nunctoxica dicimus quib sagite tingant̃. Rcꝑtum
mnoria fieri. si in ipsa arbore clauus ereus addicat᷑. Quib
naualib mumendis. multosq alios ad usus lignũ eiꝰ cũ¬
cisum furiis qundiq igni ȩxtra cuxundato ferro ut pͥmus
sudor aquȩ m̃ fluit canali. Quomͦ cedru fiat.¬
oc insicia cedrum uocatur. sui tanta uis: utt inegipto

Expanded text:
nucamenta maribus compressiora sunt ac minus resina nucamenta maribus compressiora sunt ac minus resina roscida. Similis his etiamnunc aspectu est, ne quid praetereatur, taxus minime virens gracilisque et tristis ac dira, nullo suco, ex omnibus sola bacifera. mas noxio fructu; letale quippe bacis in Hispania praecipue venenum inest, vasa etiam viatoria ex ea vinis in Gallia facta mortifera fuisse compertum est. hanc Sextius milacem a Graecis vocari dicit et esse in Arcadia tam praesentis veneni, ut ant moriantur. sunt qui et taxica hinc appellata dicant venena — quae nunc toxica dicimus —, quibus sagittae tinguantur. repertum innoxiam fieri, si in ipsam arborem clavus aereus adigatur. xxi 52 navalibus muniendis multosque alios ad usus. lignum eius concisum furnis undique igni extra circumdato fervet. primus sudor aquae modo fluit canali. hoc in Syria cedrium vocatur, cui tanta vis est, ut in Aegypto
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. incenso nemore pirrheo. Alia uã nũc generib
ipsisinsexudifferentia. Alas breuior .i durior. femina ꝓ¬
cerior pinguiorib foliis i simplicib atq ñrigentib.
lignum marib durum. unfabrilli oꝑe contortũ. fe¬
minȩ molluis. Publico discrimine in securib hȩc inqͦ¬
cumq genere dep̃henduntur. Alarem quippe respu¬
torib qd cinq generi adtribuant: nosista romano discern¬
imisiuidicio. Abiesecunctis amplissima: et femina a&e iã ꝓli¬
latior. materie molliore utiliorq abbor rotundior foliopĩ¬
nato. densa ut imbres non transmittat. atq hilarior intu¬
tume ramis genera horũ pinicularũ mͦ nunc amentta squa¬
matun compacta dependent pret̾ quam larici. he abietis
mascule prima in parte nucleos habent non idẽ feminȩ.
D icee uͭ totis paniculis imnorib graciliorib ꝙ minimos ac
nigrosꝓpter qd̾ greci pthy roporen cam appellant. In cadẽ

Expanded text:
cidit incenso nemore Pyrrhaeo. 47 alia etiamnunc generibus cidit incenso nemore Pyrrhaeo. 47 alia etiamnunc generibus ipsis in sexu differentia. mas brevior et durior, femina procerior, pinguioribus foliis et simplicibus atque non rigentibus. lignum maribus durum et in fabrili opere contortum, feminae mollius, publico discrimine in securibus. hae in quocumque genere deprehendunt marem, quippe respuctoribus, quod cuique generi adtribuant. nos ista Romano discernimus iudicio. abies e cunctis amplissima est et femina etiam lixior, materie mollior utiliorque, arbore rotundior , folio pinnato densa, ut imbres non tramittat, atque hilarior in totum. e ramis generum horum panicularum modo nucamenta squamatim compacta dependent praeterquam larici. haec abietis masculae primori parte nucleos habent, non item feminae. piceae vero totis paniculis, minoribus gracilioribusque, minimos ac nigros, propter quod Graeci phthiropoeon eam appellant. in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
rascentis. Sextum genus : teda ꝓprie dicta abundan¬
tior succo quam reliqua: partior liquidiorq quã pi¬
cea fiaminis aclumini sacrorum etiã gͥta. hac mare ᷤᷤ
dumtaxat ferunt et eam quã greci sicen uocant o¬
doris grauuissum.laricis morb ÷ ut tedafiat. Omĩa
autẽ hec genera accensa fuliginẽ in modicã. carbonẽ
erpuunt repente cum eruptionis crepitu. iaculantur¬
ꝙ longe excepta larice. quȩ nec aroet. nec carbonẽ fa¬
cit. nec aliomͦ ignisu consumit᷑ quã lapides. Omĩa
cappetuo uirent. nec facile discernunt infronde & iã
aꝑtistanta natalium mixtura ÷ Sed piccaminus
alta quam larix. illa crassior leuiorq cortice. folio
uillosior. piguior. et densior. mollius flexo acapite.¬
&e rariora siccioraq folia et tenuiora ac magis algen¬
tia totaq horridior et ꝑfusa resina. lignũ abietisimi¬
lius. larix ustis radicib non repullulat ut in lesbo ac¬

Expanded text:
rescentis. 44 Sextum genus est taeda proprie dicta, abundanrescentis. 44 Sextum genus est taeda proprie dicta, abundantior suco quam reliqua, parcior liquidiorque quam picea, flammis ac lumini sacrorum etiam grata. hae, mares dumtaxat, ferunt et eam, quam Graeci sycen vocant, odoris gravissimi. laricis morbus est ut taeda fiat. 45 Omnia autem haec genera accensa fuligine inmodica carbonem repente exspuunt cum eruptionis crepitu eiaculanturque longe, excepta larice, quae nec ardet nec carbonem facit nec alio modo ignis vi consumitur quam lapides. omnia ea perpetuo virent nec facile discernuntur in fronde etiam a peritis; tanta natalium mixtura est. 46 sed picea minus alta quam larix; illa crassior leviorque cortice, folio villosior, pinguior et densior, mollius flexo; at piceae rariora siccioraque folia et tenuiora ac magis algentia, totaque horridior et perfusa resina, lignum abieti similius. larix ustis radicibus non repullulat, picea repullulat, ut in Lesbo ac
Abbreviated transcription (Latin):
cea montesamat atq frigora. fȩtalis arbori funebriĩ¬
dicio ad forsposita. ac rogis uitens. lam tam̃: undomos
recepta tonsili facilitate. hec plurimã fundit interue¬
mente candida gemmã tam similẽ thuriut mixta
auisu discerm non queat unde frausseprasie. Om̃ib
higenerib folia breui scta et crassiore duraq ceucup̃ssisᷤ
Licee rami penȩ statum abradice modici uelut brachia la¬
terib inherent. Similit̃ abieti expecite nauigis sitꝰ inex¬
celso montium ceumaria fugerit nec forma alia. Alate
um unde fructus picee exiguumq sudat aliqñ contac¬
tusoł ediuerso materiisquȩ abieti pulcherrima. piceȩ
ad fissiles scandul ascupasq ⁊ pauca alia secumenta.
Det situsidẽ facies eadẽ. lacrix uocat᷑ materie pres¬
tantiorlo flori go incorrupte iusumori contumar
rubens preterea e odore catrior. Plusculum huic erũ¬
pto liquoris melleo colore atq tecentiore numqua du¬

Expanded text:
cea montes amat atque frigora, feralis arbor et funebri incea montes amat atque frigora, feralis arbor et funebri indicio ad fores posita ac rogis virens, iam tamen et in domos recepta tonsili facilitate. haec plurimam fundit interveniente candida gemma, tam simili turis, ut mixta visu discerni non queat; unde fraus Seplasiae. omnibus his generibus folia brevia, sed crassiora duraque ceu cupressis. piceae rami paene statteribus inhaerent. Similiter abieti expetitae navigiis situs in excelso montium, ceu maria fugerit, nec forma alia. 42 mum, unde fructus piceae, exiguumque sudat aliquando contactu solis. e diverso materies, quae abieti pulcherrima, piceae ad fissiles scandulas cupasque et pauca alia secamenta. est situs idem, facies eadem. larix vocatur. materies praestantior longe, incorrupta aevis, umori contumax, rubens praeterea et odore acrior. plusculum huic erumpit liquoris melleo colore atque lentore, numquam du
Abbreviated transcription (Latin):
amcusum legem in esculȩto ut quod ea uississec omnes qͥ¬
Heregrine tum uidebantur qm̃nerant suburbane. pmꝰ
atq. abiesom̃sq quȩ picem gignunt. dequib nunc di¬
cemussimul. ut tota condiendi uina origo cognoscat᷑. quȩ
ferunt in asia aut oriente p̃dictis picẽ. In europa sex ge¬
neta cognatarum arborum ferunt. Eoc his pinus atꝙ pi¬
naster folium habent capillamenti mꝰ pretenue longũ¬
qet mucrone aculeatum.Pmusfert minimũ resine ĩ¬
terdum et nuçib ipsis de quib dictum: uixq ut ad scͥ¬
baturgeneri.P iaster nicħ⁊ aliud quam pinꝰ siluestriᷤᷤ
mara atcitudine et amedio ramosa sic̃ pinꝰ inuertice.
Copiosiorẽ dat hec resinam. de quo dicemꝰ mͦ. Gignit᷑ et
inplanis. F asdẽ arbores alio nomine eẽ ꝑorã italiȩ qͦs
stibulos uocant pleriq arbitrant᷑ s graciles succinctio¬
rsq et enodes liburnicarũ ad usus pene siue resina. Pi¬

Expanded text:
Ianiculum, legem in aesculeto tulit, ut quod ea iussisset omnes QuIaniculum, legem in aesculeto tulit, ut quod ea iussisset omnes Quregrinae tum videbantur, quoniam non erant suburbanae, pinus atque abies omnesque, quae picem gignunt. de quibus nunc dicemus, simul ut tota condiendi vina origo cognoscatur, quae ferunt in Asia aut oriente praedictis. Picem in Europa sex genera cognatarum arborum ferunt. ex his pinus atque pinaster folium habent capillamenti modo praetenue longumque et mucrone aculeatum. pinus fert minimum resinae, interdum et nucibus ipsis, de quibus dictum est, vixque ut adscribatur generi. Pinaster nihil est aliud quam pinus silvestris minor altitudine et a medio ramosa, sicut pinus in vertice . copiosiorem dat haec resinam quo dicemus modo. gignitur et in planis. easdem arbores alio nomine esse per oram Italiae quas tibulos vocant,plerique arbitrantur, sed graciles succinctioresque et enodes liburnicarum ad usus, paene sine resina. Pi
Abbreviated transcription (Latin):
et quifeminã ilicẽ uocent atq ubi nascit᷑ ilex. ꝓ ea
subere utuntur. In carpentariis precipue fabricis
ut circa elim et lacedemonẽ. Nec in italia tota nascitur
ortex et fagis. tiliȩ abieti. piccȩ inmagno usu. A¬
grestium uasa corbesq ac patentiora quedã mes¬
sib conuebendisumdemusq faciunt. atq p̃cexta tu¬
guriorum. Scribit in recentia adduces explorator in¬
cidens litteras a succo. nec non et in quodã ususacroꝵ.
Beligiosus : fagi cortex s ñ durat arbor ip̃a. de scandulis.¬
candula erobore aptissima. mox eglandiferis
aluis fagoq. facillimȩ ex om̃ĩb quȩ resinã fert̃ s
mimime durans p̃ter quã epino. Scandula ꝯtectam
snsignib fagũ taluoui eiã nunc ubilitꝰ fageos fuit portaq¬
queccul ana collei quem immina petebant᷑. totq lucis qͥb¬
dum et geminisquȩ ortensis dictator cum plebes successiss im

Expanded text:
et qui feminam ilicem vocent atque, ubi non nascitur ilex, pro ea et qui feminam ilicem vocent atque, ubi non nascitur ilex, pro ea subere utantur in carpentariis praecipue fabricis, ut circa Elim et Lacedaemonem. nec in Italia tota nascitur ortex et fagis, tiliae, abieti, piceae in magno usu agrestium. vasa eo corbesque ac patentiora quaedam messibus convehendis vindemiisque faciunt atque protecta tuguriorum. scribit in recenti ad duces explorator incidens litteras a suco. nec non et in quodam usu sacrorum religiosus est fagi cortex. sed non durat arbor ipsa. xv 36 Scandula e robore aptissima, mox e glandiferis aliis fagoque, facillima ex omnibus, quae resinam ferunt, sed minime durans praeterquam e pino. scandula contectam insignibus, Fagutali Iove etiam nunc ubi lucus fageus fuit, porta Querquetulana, colle in quem vimina petebantur, totque lucis, quibusdam et geminis. Q. Hortensius dictator, cum plebes secessisset in
Abbreviated transcription (Latin):
colium uocant pensionẽ alterã tributi pauꝑib hispa¬
me. donatus. um. Eiuisgenerationẽ in conchilii mentio¬
nem tradidius. Gignitur et ingalatia africa. pisidia.
cilitia. pessimum insardinia. De agarico.
Aalliarum glandifere maxime arbores. agaricum
insummisarborib nascens nocte relucens. Sgnũ ħ eiꝰ
quȩ intenebris decerpitur. Eglandiferis sola quȩ uocat᷑
aerops fert pannos arentes muscoso uillo canos non in
cortice modo. uerum et e ramis oependentes cubitalima¬
gnitudine. odoratus ubi diximus inter unguenta. de
uber minma arbor. glanspessima rara: cortex sube.¬
tantum infructu p̃grassus ac renascens atqeiã in de¬
nos pedes undiq explanatus. Usus eiꝰ anchoralib maxi¬
me nauium piscantiumq tragulis et cadorũ optura¬
mentis. Preterea in hiberno feminarũ calceatu. Quã o¬
brem non infacete grecicortices arborũ appellant. St̃

Expanded text:
culium vocant. pensionem alteram tributi pauperibus Hispaculium vocant. pensionem alteram tributi pauperibus Hispaniae donat. usum eius ac rationem in conchylii mentione tradidimus. gignitur et in Galatia, Africa, Pisidia, Cilicia, pessimum in Sardinia. xiii 33 Galliarum glandiferae maxime arbores agaricum in summis arboribus nascens, nocte relucens. signum hoc eius, quo in tenebris decerpitur. e glandiferis sola quae vocatur aegilops fert pannos arentes, muscoso villo canos, non in cortice modo, verum et e ramis dependentes cubitali magnitudine, odoratos, uti diximus inter unguenta. 34 suberi minima arbor, glans pessima, rara, cortex tantum in fructu, praecrassus ac renascens atque etiam in denos pedes undique explanatus. usus eius ancoralibus maxime navium piscantiumque tragulis et cadorum obturamentis, praeterea in hiberno feminarum calceatu. quamobrem non infacete Graeci corticis arborem appellant. sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bensaquosos nicleos candicantes ac translucidos qͥ diu
molles sint in quib et culices nascuntur. maturescũt
ita uocatur pilula in medicina urendium habens.
Gignuntur et in abiete larice. picea. tilia. mice. platano.
Postquam folia cecidere hieme durans continet nucleũ pi¬
neissimilẽ. Is crescit hieme. aꝑttur uero pilula tota cadit
cum ceꝑit crescere. tam multi fera sunt. Tot res pt̃ glan¬
dem paruint robora. S et boletos suillosq gulȩ nouissi¬
ma inritamenta. quȩ curca radices gignuntur. Quercꝰ
ꝓbatissimũ. robur aut̃ẽ et cupressus et pinꝰ noxios. Robo
raferunt et uiscum et mella ut auctor÷ hesiod̾. constat¬
q romes melleosecelo ut diximus cadentes ñ aliis mag̃
insidere frondib srematis qͦ robis. cinerẽ nitrosũ eẽ.
Uñs tam̃ haseiꝰdotesilex solo prouocat cocco granũ hic
prmoq ceus captes frutices parua aqui foliȩ iliceseus¬

Expanded text:
venis aquosos nucleos candicantes ac tralucidos, quamdiu venis aquosos nucleos candicantes ac tralucidos, quamdiu molles sint, in quibus et culices nascuntur. maturescunt ita vocatur pilula in medicina urendi vim habens. gignitur et in abiete, larice, picea, tilia, nuce, platano, postquam folia cecidere, hieme durans. continet nucleum pineis similem. is crescit hieme, aperitur vere. pilula tota cadit, cum folia coepere crescere. tam multifera sunt, tot res praeter glandem pariunt robora, sed et boletos suillosque—gulae novissima inritamenta—, qui circa radices gignuntur, quercus probatissimos, robur autem et cura ferunt et viscum et mella, ut auctor est Hesiodus, constatque rores melleos e caelo, ut diximus, cadentes non aliis magis insidere frondibus. crematoque robore cinerem nitrosum esse mnes tamen has eius dotes ilex solo provocat cocco. granum hoc primoque ceu scabies fruticis, parvae aquifoliae ilicis. cus
Abbreviated transcription (Latin):
ascit᷑ aũgalla. sole degeminis exeunte erumpensno¬
ctu semꝑ umuersa crescit uno die candidior i siestu
ut int̾dum malicompleat. magnitudinẽ. Optima cõmage¬
gena. deterrima ex robore. Signũ qd̾ ÷ eiꝰ qd̾ cauerna tͣnslucãt.
gignit. Namq fert et galle utrumq genꝰ. et q̃iã ueluti arbores.¬
mora ni distarent arida turitiȩ plerumq cap̃tauri iitan¬
tia. quib fructus: in÷ nucleus oluiȩ similis. Nascuntur in eo
&e pilulȩ nucib non absimiles itus habentes Noccos mol¬
les lucernarũ luminib abtos. Nam et sine oleo flagrant
sicutigalla nigra. fert et aliã inutilẽ pilulã cũ capillo.
uerno tñ tempore melliginis suci. Gignunt et aliȩ ramo¬
rum eiꝰ pilulas corpore non pediculo. adherentescandican¬
tesumbilicis. Cetera nigra uarietate disꝑsa. media coccico¬
lorẽ hñt. Aꝑtis amara inanitas. . Aliqñ et pumicesgig¬
int: nec non et efolus conuolitas pilulas et infolio ru

Expanded text:
ascitur autem galla sole de geminis exeunte erumpens noctu semper universa. crescit uno die candidior et, si aestu ut interdum mali compleat magnitudinem. optima Commagena, deterrima ex robore. signum eius quod cavernae tralucent. gignit. namque fert et gallae utrumque genus et quaedam veluti mora, ni distarent arida duritie, plerumque et tauri caput imitantia, quibus fructus inest nucleis olivae similis. nascuntur in eo et pilulae nucibus non absimiles, intus habentes floccos molles, lucernarum luminibus aptos. nam et sine oleo flagrant, sicuti galla nigra. fert et aliam inutilem pilulam cum capillo, verno tamen tempore melliginis suci. gignunt et alae ramorum eius pilulas corpore , non pediculo adhaerentes, candicantes umbilicis, cetera nigra varietate dispersa; media cocci colorem habent, apertis atra inanitas est. aliquando et pumices gignit nec non et e foliis convolutas pilulas et in foliorum
Abbreviated transcription (Latin):
sialud ꝑabulum habeant. hoc qͦ int̾ reliq̃ neglecte
religionis÷: qd̾ emortuo carbone sacrificat᷑. Qͥ melior pastꝰ¬
lans fagea suem hilarẽ fac̃. carnẽ cocibilẽ ac porcis.¬
leuẽ et utilẽ stomacho. lligna suc̃ ang̾tã. intidã. stͥ¬
gosã. ponderosam. Querna diffusa ac gͣuissima. et
ip̃a glandiũ equȩ dulcissima ximã hiuic cerreã t̾dit
nigidiꝰ. nec ex alia solidiorẽ carnẽ. s durã. Iligna tẽpta¬
risues nͥ paulatĩ det᷑ hãc nouissimã cad̾t. fungãosã car¬
ꝑficiendis aptissimã. Similẽ huic latifoliã. s leuiorẽ
multoq minꝰꝓbatã. fert et ngrã. duo enĩ gen̾a s̃. hȩc

Expanded text:
si aliud pabulum habeant. hoc quoque inter reliqua neglectae si aliud pabulum habeant. hoc quoque inter reliqua neglectae religionis est, quod emortuo carbone sacrificatur. 25 Glans fagea suem hilarem facit, carnem cocibilem ac levem et utilem stomacho; iligna suem angustam, nitidam, strigosam; ponderosam querna, diffusam, gravissima et ipsa glandium atque dulcissima. proximam huic cerream tradit Nigidius, nec ex alia solidiorem carnem, sed duram. iligna temptari sues, nisi paulatim detur. hanc novissimam cadere. fungosam carperficiendis aptissimam, similem huic latifolia, sed leviorem multoque minus probatam. fert et n
Abbreviated transcription (Latin):
ramosa et ip̃a proceriortam̃ et crassior caudice. Eacelsis¬
sima autẽ ex opsincultis amica. De carbone.¬
b hec proxima latifolie proceritas s minus utilis e¬
dificiisatq carboni dodata uitiis obnoxia÷ Qũa obrẽ
solida utuntur carbomaerariarũ tantũ officinis cõ¬
pendio. qm̃ desinente flatu protinus emoriens. sepiꝰ re¬
quoquitur. secerũ plurimus scintillis idẽ enouellis
melioracerni consertis talciscentib luto caminant᷑ ac¬
censastruȩ contispongit̃ durescens calix. atq ita su¬
dorẽ emittit. Pessima et carboni et materiȩ alipleos
dicta. cincrassissimus cortex atq caudex. et plerumq
cauis fungosusq nec alia. futrescit ex hoc gen̾e &iã
cumuiuit: quin et fulmine scpissime iacit᷑. qũauis
altitudine non excellat. Idõ ligno eiꝰ nec ad sacrificia
uti fas habetur. Eidẽ rare glans. et cum tulerit amara
quã pret̃ suesmillum attingit ammal. hac ne hȩ qͥd̾.

Expanded text:
ramosa et ipsa, procerior tamen et crassior caudice, excelsisramosa et ipsa, procerior tamen et crassior caudice, excelsissima autem aegilops, incultis amica. 23 Ab hac proxima latifoliae proceritas, sed minus utilis aedificiis atque carboni: dolata vitiis obnoxia est, quamobrem solida utuntur; carbo in aerariorum tantum officinis compendio, quoniam desinente flatu protinus emoriens saepius recoquitur, cetero plurimus scintillis. idem e novellis melior. acervi consertis taleis recentibus luto caminantur , accensa strue contis pungitur durescens calyx atque ita sudorem emittit. Pessima et carboni et materiae haliphloeos dicta, cui cracavus fungosusque. nec alia putrescit ex hoc genere, etiam cum vivit. quin et fulmine saepissime icitur, quamvis altitudine non excellat. ideo ligno eius nec ad sacrificia uti fas habetur. eidem rara glans et, cum tulit, amara, quam praeter sues nullum attingat animal, ac ne hae quidem,
Abbreviated transcription (Latin):
ferre. Glans optima in quercu atq grandissima. mox
esculona roboris parua. cerro tristis horrida. cinato ca¬
lice seu castanee.S & inquerna alia dulcior molliorq
femine mari spissior. alaximȩ autẽ ꝓbant᷑ latifolia
ex argumento dicte. Distant int̾ se magnitudine et
cutstenitate. Item qd̾ aliis sub÷ tunca rubicine saa¬
bra. aliis protinus candidũ corp̃ ꝓbatur. et acutus in ba¬
lano utrimq ex longitudine extrema. lapidescit duri¬
tia melior cui incortice quam cui incorpore. Utrũq
nonnisi mari. Preterea aliis ouata. aliis rotunda. a¬
lus acutior figura. sicut et colos ngrior candidiorue
quippe fertura maritudo in extremitatib mediȩ
dulces. quin eo pediculi breuitas proceritasq differen¬
tiam habet. In ipsis uero arborib quȩ maximã fert he
meris uocatur breuior et in orbẽ comosa. Alasq ramoꝵ
erebro cauato. fortius lignum quertꝰ ht̃ ii corruptius

Expanded text:
ferre. Glans optima in quercu atque grandissima, mox ferre. Glans optima in quercu atque grandissima, mox aesculo. nam robori parva, cerro tristis, horrida, echinato calyce ceu castaneae. sed et in querna alia dulcior, molliorque feminae, mari spissior. maxime autem probantur latifoliae ex argumento dictae. distant inter se magnitudine et cutis tenuitate, item quod aliis subest tunica robigine scabra, aliis protinus candidum corpus. probatur et ea, cuius in balano utrimque ex longitudine extrema lapidescit duritia, melior cui in cortice quam cui in corpore , utrumque non nisi mari. praeterea aliis ovata, aliis rotunda, aliis acutior figura, sicut et colos nigrior candidiorve , qui praefertur. amaritudo in extremitatibus, mediae dulces. quin et pediculi brevitas proceritasque differentiam habet. in ipsis vero arboribus quae maximam meris vocatur, brevior et in orbem comosa alasque ramorum crebro cavata. fortius lignum quercus habet et incorruptius,
Abbreviated transcription (Latin):
uissimis ppłosimile celerrime flauescensa media parte ple¬
tumq gignens suꝑne paruulã baccã uiridẽ cacumine
aculcatã. fagum murib gratissimũ ÷. et ideo animałciꝰ
una prouentus. Glires qͦ sagniat: expedit et turdis. Ar¬
borum fertaditas om̃iũ fert alternat. s maxime flagi glan¬
dẽ q̃ ꝓpͥe intellegit᷑ ferunt. Robur quercus. esculus. cerrus.
ilex. suber. continentur hispido carice ꝑgenera plus minꝰ¬
item complectente folia p̃ter ilicẽ grauia carnosa ꝓceraᷤᷤ
insuosa laterib nec cum cadunt flauescentia uͥ fagi ꝓ
differentia generũ breuiora uł longiora.llicisduogeña.
Ta hisinitalia folio nonut multũ ab oleis distant. mila¬
cesa quib dã grecis dic̾te inꝓuintiis aquifoliȩ s̃. llicisglãs
utriusq breuior. gracilior. quã homerꝰ aculon appellãt.
eoq nomine a glande distinguit. Alasculas ilices negãt

Expanded text:
levissimis, populo simile, celerrime flavescens et media parte plelevissimis, populo simile, celerrime flavescens et media parte plerumque gignens superne parvolam bacam viridem, cacumine aculeatam. fagum muribus gratissimum est, et ideo animalis eius una proventus, glires quoque saginat, expetitur et turdis. arborum fertilitas omnium fere alternat, sed maxime fagidem, quae proprie intellegitur, ferunt robur, quercus, aesculus, cerrus, ilex, suber. continent hispido calyce per genera plus minusve complectente. folia praeter ilicemn gravia, carnosa, procera, sinuosa lateribus, nec, cum cadunt, flavescentia, ut fagi, pro differentia generum breviora vel longiora. Ilicis duo genera. ex his in Italia folio non multum ab oleis distant milaces a quibusdam Graecis dictae; in provinciis aquifoliae sunt ilices. glans utriusque brevior et gracilior, quam Homerus aculon appellat eoque nomine a glande distinguit. masculas ilices negant
Abbreviated transcription (Latin):
mensisglans inseritur. dulcior eadẽ incinere tosta.
sautũ: p̃terea lege. xutabularũ. ut glandẽ in alie¬
m̃ĩ fundum procidentẽ liceret colligere. Genera eaꝵ
multa. distant fructu. situ. sexi. sapore. Nlãq ĩ alia
fagee glandi figura quernȩ ⁊ alia iligneȩ atq int̃
seqͦ generũ singulorũ differentiȩ. Preterea sunt ali¬
que silnestres. aliȩ placidiores. que culta optinet iam
inmontuosis planisq distant sic̃ et seru mares ac fe¬
minȩ item sapore. Dulcissima omĩũ fagi ut qͣobsessoᷤᷤ
&e iã homines ourasse i noppido chio tradat corneliuᷤ
alexander. Genera ddistinguere ũ dat᷑ hominib q̃ ft̃
alia alibi. Quippe cũ robur querc̃q ulgo nasciuide¬
amiꝰ aesculũ ñ ubiq Qttã ũ generis eiꝰdẽ q̃cerrꝰ uocat᷑.
nectaliȩ qͥdẽ maiori ex parte nota eẽ distingͥinꝰ. S ꝓpͥe
similis iriangula cute induditur. folum tenuȩ atq le

Expanded text:
mensis glans inseritur. dulcior eadem in cinere tosta. mensis glans inseritur. dulcior eadem in cinere tosta. cautum est praeterea lege XII tabularum, ut glandem in alienum fundum procidentem liceret colligere. Genera earum multa. distant fructu, situ, sexu, sapore . namque alia fageae glandi figura, quernae alia et ilignae, atque inter se quoque generum singulorum differentiae . praeterea sunt aliquae silvestres, aliae placidiores, qumontuosis planisque distant, sicut et sexu, mares ac feminae, item sapore: dulcissima omnium fagi, ut qua obsessos etiam homines durasse in oppido Chio tradat Cornelius Alexander. genera distinguere non datur nominibus, quae sunt alia alibi, quippe cum robur quercumque vulgo nasci videamus, aesculum non ubique, quartam vero generis eiusdem, quae cerrus vocatur, nesimilis triangula cute includitur. folium tenue atque e
Abbreviated transcription (Latin):
fateat᷑. Alias testes icħ ꝓsunt ut cuies fuerit auxilia.
quamuis rege seruato dccus ñdant. nec crescit bonos id̾
imꝑatore conseruato. qm̃ conditores in qͦcq ciuẽ sum¬
mum ẽẽ uoluere. Acceptalicet uti ꝑpetuo ludisine¬
uentis semꝑ assurgi & iã absenatu in more ⁊ sedentli
uisinproximo senatui uocatio numerũ omĩũ ipsi
patriq iduo pat̾no.xiiii. eas accepit siccius oentatus
ut retulimus suo loco .iii. capitulinꝰ. Is quid̾. i de duce
seruilio africanus de patre acciꝑe noluit apud treuiã.
Omores ec̃nos quitanta oꝑa honore solo donaueruit.
et cum reliquas coronas auro commendarent. salutẽ
quis inp̃cio et̃ noluerint clare ꝓfessiõe seruari qͥdẽ ho¬
gentium & iã pace gaudentiũ constant. Nec ñ &
inopia frugum arcfactis molitur farina spissat̃q in
panisusum. Qum et hodieq ꝑ hispanias secundis

Expanded text:
fateatur — alias testes nihil prosunt —, ut civis fuerit. 13 auxilia fateatur — alias testes nihil prosunt —, ut civis fuerit. 13 auxilia quamvis rege servato decus non dant, nec crescit honos idem imperatore conservato, quoniam conditores in quocumque cive summum esse voluere. accepta licet uti perpetuo. ludis ineunti semper adsurgi etiam ab senatu in more est, sedendi ius in proximo senatui, vacatio munerum omnium ipsi patrique et avo paterno. 14 XIIII eas accepit Siccius Dentatus, ut retulimus suo loco, VI Capitolinus, is quidem et de duce Servilio. Africanus de patre accipere noluit apud Trebiam. o mores aeternos, qui tanta opera honore solo donaverint et, cum reliquas coronas auro commendarent, salutem civis in pretio esse noluerint, clare professi ne servari quidem hogentium etiam pace gaudentium constant. nec non et inopia frugum arefactis emolitur farina spissaturque in panis usum; quin et hodieque per Hispanias secundis
Abbreviated transcription (Latin):
plisdicande. mox ut et ludis darent᷑. Longũ ÷ nͨ institu¬
tione oꝑisctisserere quisꝗͣ quȩ romanorũ pͥmꝰ acceꝑte.
Neq enim alias nouerant quã bellicas qd certũ: Um
gentium huic plura sunt genera quã cunctis. Ro¬
mulus frondea coronauit hostũ hostiliũ qd̾ sidenã pͥ¬
musirrupiss. auus hic tullii hostilii regis fuit.P. de¬
cumpatrẽtribunũ militum frondea donauit exercitꝰ
abeo seruatiisimꝑatore cornelio cosso conssamintium
bello. Ciuica iligno pͥmo fuit. postea magis placuit. ex
esculo iouis arauastatũq et cũ quercui÷ ac data ubiq
q̃ fuerat. custodito tantum honore glandis ad dite leges
artȩ et idõ suꝑbe. Quasq conferre libeat. cũ illa greco¬
rum summa quȩ sub ip̃o ioue dat̃ cuiq mmuros patͥa
gaudens rumpit quẽ seruare hostẽ occid̾e. utq eum
locum in quo sit actũ hostis obtineat eodie ut seruatꝰ

Expanded text:
plis dicandae, mox ut et ludis darentur. longum est nec instituplis dicandae, mox ut et ludis darentur. longum est nec instituti operis disserere, quis quamque Romanorum primus acceperit; neque enim alias noverant quam bellicas. quod certum est, uni gentium huic plura sunt genera quam cunctis. Romulus frondea coronavit Hostum Hostilium, quod Fidenam primus inrupisset. avus hic Tulli Hostilii regis fuit. P. Decium patrem tribunum militum frondea donavit exercitus ab eo servatus imperatore Cornelio Cosso cos. Samnitium bello. civica iligna primo fuit, postea magis placuit ex aesculo Iovi sacra, variatumque et cum quercu est ac data ubique quae fuerat, custodito tantum honore glandis. additae leges artae et ideo superbae quasque conferre libeat cum illa Graecorum summa, quae sub ipso love datur cuique muros patria gaudens rumpit: civem servare, hostem occidere, utque eum locum, in quo sit actum, hostis optineat eo die, ut servatus
Abbreviated transcription (Latin):
tbunali p̃fixa forodecꝰ erãt ueluti.s .n. ip̃icorona imposi¬
ta. sostq̃ uͦ tribunitiis seattioĩb calcari. ac pollui cepere
postꝗͣ inres expublico in pͥuatumagis singulisq cun¬
umqueri et sacro scĩ omĩa ꝓfana fac̾e. tum apedib
eorum subire incapita cuuiũ rostra dedit. hãc aug̾tus
coronã agrippe. s ciuuicã agenere humano accepit ip̃e.
Intiquitus quidẽ nulla n do dabat᷑. De coronaꝵ origine.¬
Obid homerꝰ cȩlo tantũ ea ip̃lio uniu̾so cͥhuit. uixtt̃
uͭ ne incertamine quidẽ ulli. fu̾eruntq pͥmũ omĩũ libe¬
rum patrẽ imposuisse capitisuo ex edera. Postea eorũ ho¬
nori sacrificantes sumpsere. uictimis simulcoronatis.
Nouissime et insacriscertaminib usurpatȩ. in qͥb ho¬
dieq ñ uic̾tori datur. s patriã ab eo coronari ꝓmunti¬
atur. Inde natũ ut et triumphaturis conferrent᷑. intẽ¬

Expanded text:
tribunali praefixa fori decus erant, veluti p. R. ipsi corona inpositribunali praefixa fori decus erant, veluti p. R. ipsi corona inposita. postquam vero tribuniciispostquam vires ex publico in privatum agi singulisque civium quaeri et sacrosancti omnia profana facere, tum a pedibus eorum subiere in capita civium rostra. dedit hanc Augustus coronam Agrippae, sed civicam a genere humano accepit ipse. ❦ iv 9 Antiquitus quidem nulla nisi deo dabatur — ob id Homerus caelo tantum eam et proelio universo tribuit, viritim vero ne in certamine quidem ulli — feruntque primum omnium Liberum patrem inposuisse capiti suo ex hedera. postea deorum honori sacrificantes sumpsere, victimis simul coronatis. 10 novissime et in sacris certaminibus usurpatae, in quibus hodieque non victori dantur, sed patriam ab eo coronari pronuntiatur; inde natum ut et triumphaturis conferrentur in tem
Abbreviated transcription (Latin):
fuctib agerent᷑. inꝓsꝑa stantiũ noctu inopesq reme¬
añ illi p̃liũ nauale adu̾s arbores mirent. De miranda¬
siluȩ roborũ uastitas intacta eiꝰ et congenita mundo ꝓpe
immortali sortȩ miracula excedit. Ut alia omittant᷑
fide caritura constat attolli colles occursantiũ int̾ se
radicũ reꝑcur su aut ubi secuta tellus ñ sit artꝰ ad ra¬
mosusꝙ ad ipsosinter se rixantes curuari portarũ
patentiũ mͦ. ut turmasequitũ tͣnsinittant. Glandife¬
rimaximȩ generisom̃s. qͥb bonos apud romanos ꝓpetũꝰ.
cid̾e̾. sedunt hismurales uallaresq et aureȩ qũa ꝙͣ
p̃cio antecedentes cedunt et rostratȩ. quãius induo¬
b maxime ad hoc eui celebres. Mlurrarrone ꝙira¬
ticis bellis oante magno pompcio ⁊t̃q al. agripa tͥbuente
cesarisȩficulisꝙ̃ iip̃a piratica fuere. Antea rostra nauiũ

Expanded text:
fluctibus agerentur in proras stantium noctu, inopesque remefluctibus agerentur in proras stantium noctu, inopesque remedii illae proelium navale adversus arbores inirent. 6 insilvae roborum vastitas intacta aevis et congenita mundo prope inmortali sorte miracula excedit. ut alia omittantur fide caritura, constat attolli colles occursantium inter se radicum repercussu aut, ubi secuta tellus non sit, arcus ad ramos usque et ipsos inter se rixantes curvari portarum patentium modo, ut turmas equitum tramittant. Glandiferi maxime generis omnes, quibus honos apud Romanos perpetuus. cidere. cedunt his murales vallaresque et aureae, quamquam pretio antecedentes , cedunt et rostratae, quamvis in duobus maxime ad hoc aevi celebres, M. Varrone e piraticis bellis dante Magno Pompeio, itemque M. Agrippa tribuente Caesare e Siculis, quae et ipsa piratica fuere. antea rostra navium