comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
passa est: in ꝓuintia sicilie. in
urbe catanensium. sub decio imꝑatore.¬
riam. Quintianus consularis sicilie:
audiens scãm opinionem uirginis deo
dicate agathe multifaria intentione
querebat: ut ad eam ꝑtingeret. ꝑsingla
enim crimina mentis sue. singuloꝵ in
gła scli cupiens suam opinionem ex¬
tendere fortissimis ortam natalib dei
famulam fẽcit artari: ut qui erat dege¬
ner q ignotus ꝑ hoc resonaret apud au¬
res uulgi. qd̃ tantus esset ac talis. qui
possit etiam expectabilium sibi subiu¬
t libidinosus aũ ad aspectũ uirgi¬
na laxãbat: atq ut idolatrie demonũ
seruus furore impietatis sue inflamina¬
tus xp̃i nomen audire non poterat.
sus: beatam agatham suis fecit appari¬
torib coartari lo fecit eam cuidam ma¬
trone tradi. nomine afrodisie: que ha¬
bebat nouem filias turpissimas. sicut
fuerat mater eaꝵ. Hec aũ fecit. ut ꝑ dĩeᷤ
triguita cotidie blandirentur ei: ut
mutarent animũ euis. E mox ꝑmit¬

Expanded text:
NCIA . SICILIAE . IN VRBE | CATHENIENSIVM . SVB DECIO | IMPERATORRIAS| Quintianus consolaris siciliae . audiens sanctam| opinionem uirginis d\e/o dicate agathae| multefaria intentione perquirebat . | ut ad eam pertingeret per singulam enim| criminam mentis suae . singulorum in | pro gloria saeculi cupiens suam opinionem extendere| fortissimis ortam natalibus d\e/i famulam fecit arta re. Vt qui erat di genere ignotus per hoc sonaret apud| aures uulgi . quod tantus esset ac talis qui posset| etiam spectabilium sibi subiut libidi| nosus autem . adspectum uirgina laxabat . atque| idolatriam daemonum seruus feruorem inpietatis| suae inflammatus . christi nomen audire non poterat .sus·| beatam agathem a suis fecit apparitoribus coartari.| Et fecit eam cuidam matrunae tradi . nomine afrodisię| quae habebat nouem filias turpissimas sicut fuerat| mater earum. Hoc autem fecit . ut per dies triginta coti| die blandirentur ei . ut mutarent animum eius . et modo| promit
Abbreviated transcription (Latin):
solum uenientem peccatricem mulie¬
rem sed etiam suscipientem: dic̃iai re-¬
prehendit dicensintrase. Hic si esset
ꝓpħaͥ sciret utiq que & qualis esset
mulier que tangit eum: quia peccatrix
est. Ecce phariseus ueraciter apud se
suꝑbus. & fallaciter iustus. egram re¬
prehendit de egritudine. medicum
dicus aderat: sed unus eger in febre in¬
tegrum sensum tenebat: alter uero in
febre carnis ꝙ sensum ꝑdiderat men¬
tis. Illa quippe flebat quod fecerat ꝓba
litudinis exaggerabat. In egritudi¬
ne ergo ꝙ sensum ꝑdiderat: qui hoc
ipsum quoq quod a salute longe es¬
set ignorabat. Tu autem d̃.¬

Expanded text:
solum venientem peccatricem mulierem, sed etiam suscipientem Dominum reprehendit, dicens intra se: Hic, si esset propheta, sciret utique quae et qualis est mulier quae tangit eum, quia peccatrix est. Ecce Pharisaeus veraciter apud se superbus, et fallaciter justus, aegram reprehendit de aegritudine, medicum dicus aderat; sed unus aeger in febre integrum sensum tenebat, alter vero in febre carnis et sensum perdiderat mentis. Illa quippe flebat quod fecerat; Pha vim suae invaletudinis exaggerabat. In aegritudine ergo et sensum perdiderat, qui hoc ipsum quoque, quod a salute longe esset, ignorabat. Sed inter
Abbreviated transcription (Latin):
stensi. de numiero curialium: parenti¬
bus honestis: et xp̃ianis progenitꝰ ẽst:
altusq ac nutritus/ parentum cura et
disigentia, inpenlilqz secularibz lute¬
ris eruditus ad prime: omnib uideli¬
cet disciplinis inbutus. quas libera¬
les uocant. Nam et gramaticam priꝰ
in sua cͥiuitate: et rethoricam in affrice
capite carthagine postea do̾cuit. lc̃õ .iiͣ.¬
onsequenti etiam tempore, trans ma¬
re in urbe roma. et apud mediolanũ:
ubitunc imꝑatoris ualentinĩami mi¬
noris. comitatus fuerat cõstiͣtus. In
qua urbe tunc episcopatum administra¬
bat acceptissimus deo: et in optimis
uiris, preclarissimus sacerdos ambro¬
sius. Huius interea uerbi dei predica¬
toris. frequentissimis in ecclesia dispu¬
tatĩonib astans cum populo: intende¬
bat suspensus. atqz affixus ea que di¬

Expanded text:
stensi, de numero curialium parentibus honestis et christianis progenitus erat; alitusque ac nutritus eorum cura, et diligentia impensisque, secularibus litteris eruditus apprime, omnibus videlicet disciplinis imbutus, quas liberales vocant. Nam et grammaticam prius in sua civitate, et rhetoricam in Africae capite Carthagine postea docuit. Consequenti etiam tempore trans mare in urbe Roma, et apud Mediolanum, ubi tunc imperatoris Valentiniani minoris comitatus fuerat constitutus. In qua urbe tunc episcopatum administrabat acceptissimus Deo, et in optimis viris praeclarissimus sacerdos Ambrosius. Hujus interea verbi Dei praedicatoris frequentissimis in ecclesia disputationibus astans in populo, intendebat suspensus atque affixus. Ve
Abbreviated transcription (Latin):
xit ad eum uir dei petrus. Audi consi¬
bitur filia tua. Cui arthemiꝰ respon¬
ecce ego hodie duplicabo suꝑ te cathenis.
et clnstra omnia carceris muniã: te
dia. solum includam. Et si de om̃ib
liberau̾it te deus tuus. credam in illũ:¬

Expanded text:
ligebat. Cui vir Dei Petrus dixit: Audi consibitur filia tua. Cui Artemiusecce ego duplicabo super te catenas, et claustra omnia carceris muniam; te a solum includam. Si de his omnibus liberaverit te Deus tuus, credam ei. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
est ꝙ simulano. Ihi gͦ isti defecerunt:
scrutantes scrutationes. Quanto acu¬
tius sibi excogitare uidebantur. tanto
magis deficiebant: quia a lumine ue¬
ritatis & equitatis in ꝓfunda consili¬
or malignor demergebantur. Haber
iusticia quandam lucem suam. Per-¬
fundit & illustrat animam inheren¬
tem sibi. Anima uero auertens se a lu¬
ce iusticie. quantomagis querit quid
inueniat contra iustiniam. tanto plus
a luce repellitur: ꝙ in tenebrosa dimer¬
gitur. Merito ergo & isti ꝑscrutantes.
qd̃ contra iustum moliebantura iusti¬
cia recedebant. ¶ quanto a iusticia re¬
cedebant. tanto plus deficiebant: per¬
scrutantes ꝑscrutationes.

Expanded text:
est, et simulatio. Ibi ergo isti defecerunt est, et simulatio. Ibi ergo isti defecerunt scrutantes scrutationes. Quanto acutius sibi excogitare videbantur, tanto magis deficiebant; quia a lumine veritatis et aequitatis in profunda consiliorum malignorum demergebantur. Habet justitia quamdam lucem suam; perfundit, et illustrat animam inhaerentem sibi: anima vero avertens se a luce justitiae, quanto magis quaerit quod inveniat contra justitiam, tanto plus a luce repellitur, et in tenebrosa demergitur. Merito ergo et isti perscrutantes quod contra justum moliebantur, a justitia recedebant; et quanto a justitia recedebant, tanto plus deficiebant, scrutantes scrutationes.
Abbreviated transcription (Latin):
sed sibi. Quomͦ em ñ sidi cũ dicant
mauer̃t. sibi fu mauer̃t. quia ipsa est
uox alibi. Foderunt ante faciem meã
foueam: ꝙ inciderunt in eam. Dñi
mors ñ occidit: sed ipse mortem. Illos
aũ iniquitas occidit: quia noluerũt
occidere iniquitatem.
arrauerunt ut absconderent laqͤ¬
os: dixerunt. quis uidebit eos. Latere
putabant eum quẽ occidebant: latere
deum. Ecce puta. homo erat xp̃e sicut
ceteri homines: nesciebat quid de illo co¬
gitaretur. Nunquid & deus nescit:
O cor humanũ. quare tibi dixisti quis
uidet me: cum ille uideat qui fecit te:
defecerunt scrutantes scrutationes.
dest acerba. & acuta consilia. Non tra¬
datur ꝑ nos. sed ꝑ discipłm suũ. Non
occidatur a nobis sed a iudice. Totum
nos faciamus: & nichil fecisse uideam.
Et ubi est clamor lingue. crucifige cru¬
cifige: Sic ceci estis: ut q surdi sitis. Si¬
mulata innocentia: non est innocenti¬
a. Simulata equitas. non est equitas
sed duplex iniquitas: quia & iniqͥtas

Expanded text:
sibi, cum dicunt: maverunt, sibi firmaverunt: quia ipsa vox est alibi, Foderunt ante faciem meam foveam, et inciderunt in eam. Dominum mors non occidit, sed ipse mortem: illos autem iniquitas occidit, quia noluerunt occidere iniquitatem.arraverunt ut absconderent muscipulas; dixerunt: Quis videbit eas? Latere putabant eum quem occidebant, latere Deum. Ecce puta, homo erat Christus, sicut caeteri homines; nesciebat quid de illo cogitaretur: numquid et Deus nescit? O cor humanum, quare tibi dixisti, Quis videt me, cum ille videat qui te fecit? defecerunt scrutantes scrutationes: id est acerba et acuta consilia. Non tradatur per nos, sed per discipulum suum: non occidatur a nobis, sed a judice: totum nos faciamus, et nihil fecisse videamur. Et ubi est clamor linguae: Crucifige, crucifige? Sic caeci estis, ut et surdi sitis. Simulata innocentia non est innocentia: simulata aequitas non est aequitas, sed duplex iniquitas; quia et iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
ignorantes eum nichil nescire. & om̃ia
scire. & ad hoc uenisse ut illi facerent.
quod se potestate facere arbitrabantur.
epente sagittabunt eũ &
non timebunt.Firmauer̃t sibi sermo¬
nem malignum: offirmauer̃t. Facta
sunt tanta miracła. ñ sunt moti. ꝑsti¬
terunt in consilio sermonis maligni.
Traditus est ille iudici: trepidat iudex
& ñ trepidant qui iudici tradiderũt.
Contremiscit potestas: & ñ contremi¬
scit immanitas. Uult ille lauare
manus:&. illi inquinant linguas.
Sed quare hoc: firmauer̃t sibi sermo¬
nem malignũ. Quanta egit pilatus.
quanta ut refrenarentur: Quid dixit:
Quid egit: Sed firmauer̃t sibi sermo¬
nem malignũ: erucifige. crucifige. Re¬
petitio confirmatio est sermonis mali¬
gĩ. Uideamus quom firmauer̃t sibi
sermonem malignum. Regem ur̃m cru¬
cifigam: Dixerunt. Non habemus re¬
gem. nisi cesarem solũ. Offirmare ser¬
monem malignũ. Offerebat illis regẽ
filium der. illi ad hominem retur re¬

Expanded text:
ignorantes eum nihil nescire, et omnia ignorantes eum nihil nescire, et omnia scire, et ad hoc venisse ut illi facerent quod se potestate facere arbitrabantur. Repente sagittabunt eum, et non timebunt. 8. Obfirmaverunt sibi sermonem malignum. Obfirmaverunt: facta sunt tanta miracula; non sunt moti, perstiterunt in consilio sermonis maligni. Traditus est ille judici: trepidat judex, et non trepidant qui judici tradiderunt; contremiscit potestas, et non contremiscit immanitas; vult ille lavare manus, et illi inquinant linguas. Sed quare hoc? Firmaverunt sibi sermonem malignum. Quanta egit Pilatus? quanta ut refrenarentur? quae dixit? quid egit? Sed firmaverunt sibi sermonem malignum: Crucifige, crucifige! Repetitio, confirmatio est sermonis maligni. Videamus quomodo firmaverunt sibi sermonem malignum. Regem vestrum crucifigam? Dixerunt: Non habemus regem nisi solum Caesarem . Obfirmaverunt sermonem malignum. Offerebat ille regem Filium Dei; illi ad hominem recurre
Abbreviated transcription (Latin):
Atenderunt arcum rem amaram: ut
sagittarent in abscondito immacula¬
tum. Qd̃ dixit intenderunt arcũ hoc
est in abscondito: quasi fallentes insi¬
diis. Nostis enim quib dolis id eger̃t.
herentem pecunia corruperũt ut sibiꝰ
traderetur quom falsos testes ꝓcuraue¬
runt. quib insidiis & dolis egerunt.
ut sagittarent in abscondito imma¬
culatũ. Magna iniquitas. Ecce de abs¬
conditi uenit saguta. Quã maculam
fecit. qui nec tantam habebat macu¬
lam. quanta potest pungi a sagnta:
Agnus quippe immatulatus. totus
immaculatus. semꝑ immaculatus. ñ
cui macule ablate sint. sed qui matu¬
las nullas contraxerit. Nam fecit mul¬
tos immaculatos donando peccata:
ipse immaculatus ñ habendo peccata.
Ut sagittent in abscondito immatu
timebunt. O cor durũ: occidere uelle
hominem qui mortuos suscitabat. Re¬
pente idest insidiose: quasi inopina¬
ti. quasi non preuisi. Similis enim
nescienti erat inter ipsos dñs. ignoran¬
tes quid nesciret. & quid sciret: immo

Expanded text:
Intenderunt arcum, rem amaram, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Quod dixit, Intenderunt arcum; hoc est, in abscondito; quasi fallentes insidiis. Nostis enim quibus dolis id egerint; haerentem pecunia corruperint, ut sibi traderetur ; quomodo falsos testes procuraverint; quibus insidiis et dolis egerint, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Magna iniquitas! Ecce de abscondito venit sagitta quae immaculatum ferit, qui nec tantum habebat maculae, quantum potest pungi a sagitta. Agnus quippe immaculatus, totus immaculatus, semper immaculatus; non cui maculae ablatae sint, sed qui maculas nullas contraxerit. Nam fecit multos immaculatos donando peccata; ipse immaculatus non habendo peccata. Ut sagittent in abscondito immacultimebunt. O cor durum, occidere velle hominem qui mortuos suscitabat! Repente, id est insidiose, quasi inopinate, quasi non praevise. Similis enim nescienti erat inter ipsos Dominus ignorantes quid nescir
Abbreviated transcription (Latin):
num: scd̃m ordinem melchisedech. Qui
in dieb carnis sue preces supplicationes¬
facere. cum clamore ualido & lacrimis
offerens: exauditus est ꝓsua reuerentia.
Et quidem cũ esset filius dei. didicit
ex hiis que passus est obedientiam: et
consummatus factus est om̃ib obtem¬
ꝑantib sibi causa salutis eterne. appella¬
tus a deo pontifex iuxta ordinem mel¬
chi sedech¬

Expanded text:
chisedech ; » qui in diebus carnis suae preces supplicationesfacere cum clamore valido et lacrymis offerens, exauditus est pro sua reverentia. Et quidem cum esset Filius Dei, didicit ex his quae passus est obedientiam, et consummatus, factus est in omnibus obtemperantibus sibi causa salutis aeternae, appellatus a Deo Pontifex juxta ordinem Melchisedech
Abbreviated transcription (Latin):
inconsulte diffiniri. qd̃ sine ꝑiculo ne¬
scitur. Unde de hiis ex quib certi sumꝰ
tantisꝑ loquamur ad exhortationem
ur̃am. qualicũq sermone ad edificati¬
onem & laudem nominis dei. ut & re¬
ligio conseruetur profamulatu. & de-¬
uotio augeatur ꝓ affectu. qm̃ hec est uir-¬
go que sola interemit uniu̾sam bereti¬
cam prauitatem. sola sit post deum que
nos confirmet in om̃i ueritate. suisq
commendet meritis. & precib auxiliet᷑.

Expanded text:
inconsulte definire, quod sine periculo neinconsulte definire, quod sine periculo nescitur. III. Unde de his ex quibus certi sumus, tantisper loquamur ad exhortationem vestram qualicumque sermone, ad aedificationem et laudem nominis Dei: ut et religio conservetur pro famulatu, et devotio augeatur pro affectu: quoniam haec est Virgo, quae sola interemit universam haereticam pravitatem: sola post Deum quae nos confirmet in omni veritate, suisque commendet meritis, et precibus auxilietur,
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet iherłm. ꝙ apparuerunt multis.
De quib profecto non nulli
doctoꝵ senserunt. etiam & in suis reli¬
querunt scriptis. quod iam in illis ꝑpe¬
tua sit completa resurrectio. Fatentur
enun qd̃ ueri testes non essent. nisi & ue¬
ra eoꝵ esset resurrectiõ. Unde & beatus
petrus dixisse legitur. cum de dauid
loqueretur in testimoniũ. & sepulchrũ
inquit eius apud nos est. quasi non sit
ausus dicere. qd̃ ipse aut corpus eius
apudnos est: sed tantũ sepulchrũ in qͦ
conditus fuerat. Hinc aiunt resurre¬
xisse & ipsum cũ ceteris sc̃is. ꝙ ideo ua¬
cuũ remansisse monumentũ. uti nũc
beate marie cernitur. Quod sane factũ
& de aliis quiblibet locis scripturarũ
firmare conantur: quod hii iam cũ xp̃o
regne. it resuscitati in eterna societate.
Qd̃ quia deo nichil est impossibile. nec
nos de beata maria factum abnuimus
quãquã ꝓpter cautelam salua fide pio
magis desiderio opinari oporteat. qͣm

Expanded text:
scilicet, Jerusalem, et apparuerunt multis . scilicet, Jerusalem, et apparuerunt multis . De quibus profecto nonnulli doctorum senserunt, et etiam in suis reliquerunt scriptis, quod jam in illis perpetua sit completa resurrectio. Fatentur enim quod veri testes non essent, nisi et vera eorum esset resurrectio. Unde et beatus Petrus dixisse legitur, cum de David loqueretur in testimonium: Et sepulcrum, inquit, ejus apud nos est : quasi non sit ausus dicere, quod ipse, aut corpus ejus apud nos est: sed tantum sepulcrum quo conditus fuerat: hinc aiunt resurrexisse et eum cum caeteris sanctis: et ideo vacuum remansisse mausoleum, ut hunc beatae Mariae cernitur. Quod sane factum, et de aliis quibuslibet locis Scripturarum affirmare conantur: quod hi jam cum Christo regnent resuscitati in aeterna societate. Quod quia Deo nihil est impossibile nec nos de beata Maria Virgine factum abnuimus, quamquam propter cautelam salva fide pio magis desiderio opinari oporteat, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sed nunc uacuũ esse cernentib ostendi
stroꝵ dubitant. utrũ assumpta fuerit
simul cũ corpore. an obierit relicto cor¬
pore. Quomͦ aũ uel quo tempore. aut
a quib ꝑsonis scĩssimũ corpus eiꝰ inde
ablatum fuerit. uel ubi transpositum.
utrũ ue resurrexerit nescitur. qͣmus
nonnulli astruere ueliit eam resusci¬
tatam. & beata cũ xp̃o immortalitate
in celeftib uestiri. Quod & de beato io¬
hanne euuangelista eius ministro. eui
uirgini a xp̃o uurgo cõmissa est. pluri¬
mi asseuerant. qm̃ai sepulchro eius
ut fertur non nisi manna inuenitur.
qd̃ & scaturire ceruitur. Uerũptamen
quid hoꝵ uerius censeatur. ambigimus.
Melius tamen deo totum cui nichil im¬
possibile est cõmittimus: qͣm aliud teme¬
re diffinire uelimus auctoritate nr̃a qd̃
non probamꝰ. sicuti & de hiis quos cũ
sed utrum redierint in cerre puluerem
certum non habemus nisi qd̃ legimus
quia multa corpora scõꝵ qui dormierãt
surrexerunt. ac uener̃t in scãm ciuitatẽ

Expanded text:
sed uacuum esse cernentibus ostenditstrorum dubitant utrum assumpta fuerit simul cum corpore an obierit relicto corpore. Quomodo autem uel quo tea quibus personis sanctissimum corpus ejus inde ablatum fuerit, vel ubi transpositum: utrumne resurrexerit, nescitur: quamvis nonnulli astruere velint eam jam resuscitatam, et beata cum Christo immortalitate in coelestibus vestiri. Quod et de beato Joanne Evangelista ejus ministro, cui virgini a Christo Virgo commissa est, plurimi asseverant: quia in sepulcro ejus ut fertur nonnisi manna invenitur: quod et scaturire cernitur. Verumtamen quid horum verius censeatur, ambigimus. Melius tamen Deo totum, cui nihil impossibile est, committimus, quam ut aliquid temere definire velimus auctoritate nostra, quod non probemus: sicuti et de his, quos cum Sed utrum redierint in terrae pulverem, certum non habemus, nisi quod legimus, quia multa corpora sanctorum qui dormierant surrexerunt, ac venerunt in sanctam civitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt matri. Uerũtamen dehiis quid
plura dicam: Omĩa saluatoris gesta.
& beate marie obsequia. nec non actus
uite ex euugłio didicistis: & nunc qͥd
suꝑest ut ab aliquo doctoꝵ requirati.
tentio. presentia absens scribere uobis
curaui que absentia presens deuotus
obtuli: ut habeat scm̃ collegiũ ur̃m in
die tante sollempnitatis munus lati¬
ni sermonis in quo discat tenera infan¬
tia lactis experiri dulcedinẽ. & de exi¬
gius eximia cogitare qualiter fauente
deo ꝑ singłos annos. tota hec dies expan¬
dat᷑ in laudẽ. ꝙ cũ gaudio celebret osten¬
illud apochriphum. de transitu eiusdẽ
uirginis. dubia pro certis recipiatis. qd̃
multi latinorũ pietatis amore. studio
legendi carius amplectuntur. p̃sertim
cũ exhiis nichil aliud experiri potest pro
certo. nisi quod hodierna die gloriosa
iosaphath medio: que uallis est inter

Expanded text:
sunt matri. Verumtamen de his quid sunt matri. Verumtamen de his quid plura dicam? Omnia Salvatoris gesta, et beatae Mariae obsequia, necnon actus vitae ex Evangelio didicistis. Et nunc quid superest, ut ab aliquo doctorum requiratis? II. oratio, praesentia absens scribere vobis curavi, quae absentia praesens devotus obtuli, ut habeat sanctum Collegium vestrum in die tantae solennitatis munus Latini sermonis, in quo discat tenera infantia lactis experiri dulcedinem, et de exiguis eximia cogitare: qualiter favente Deo, per singulos annos tota haec dies expendatur in laudem, et cum gaudio celebretillud apocryphum, De Transitu ejusdem Virginis, dubia pro certis recipiatis: quod multi Latinorum pietatis amore, studio legendi charius amplectuntur: praesertim cum ex his nihil aliud experiri possit pro certo, nisi quod hodiIosaphat medio; que uallis est inter
Abbreviated transcription (Latin):
d presepe quoq o paula te teste na¬
crepundia noui partus. & querelas
nescii ploratus ꝓ fescenninis gła in
excelsis deo. & in terra pax hominib
insuꝑ euugłizantib credidisti. ma¬
gos preterea tria deferentes munera.
in uisione beatis oculis conspex iti. ip̃a
eadem munera bene intelligendo. uo¬
tis omnib fide deo obtulifti. nam &
cum eisdem magis deum puerũ in p̾¬
sepe adorasti. S forte conquesta me
Ad quod ego. Si celatum esse uolebas.
teste conscientia michi narrare ante
presepium ubi plurimũ lacrimata es.
ñ deberes qm̃ ut uerum fatear xp̃i p̾
conia etiam si uoluero adiuratus.
neq tuas laudes omnino tatere queo
dcirco tue te interrogent filie iiii
quas lacte nutris. tu eis melius resera-¬
bis que nescio. si ꝑ speciem aliquam
certe aut in sp̃u uidisti. Unde uos ofi¬
lie pulsate matrem precib. pulsate ad
ostium inuitantis amici. si quo modo
tandem uobis aꝑiantur que reserata

Expanded text:
d praesepe quoque, o Paula, te teste, nad praesepe quoque, o Paula, te teste, nacrepundia novi partus, et querelas nescii ploratus, pro fescenninis, Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus insuper evangelizantibus credidisti. Magos praeterea tria deferentes munera, in visione beatis oculis conspexisti: ipsa eadem munera bene intelligendo votis omnibus fide Deo obtulisti. Nam et cum eisdem magis Deum puerum in praesepio adorasti. Sed forte conquesta me Ad quod ego: Si celatum esse volebas teste conscientia, mihi narrare ante praesepium, ubi plurimum lacrymata es, non debueras: quod ut verum fatear, Christi praeconia, etiamsi voluero adjuratus, neque tuas laudes omnino tacere queo. Idcirco tuae te interrogent filiae, quas lacte nutris: tu ea melius reserabis, quae nescio si per speciem aliquam, aut certe in spiritu vidisti. Unde vos, o filiae, pulsate matrem precibus, pulsate ad ostium invitantis amici: si quomodo tandem vobis aperiantur, quae reserata
Abbreviated transcription (Latin):
tionis gr̃a sermonem fatiam de assũp¬
tione beate & głose semperq uirginis
marieᷤmore eoꝵ qui declamatorie in
eccłiis solent loqui ad ppłm: qd̃ utiq
genus docendi necdiim atcigeram. S̾
quia negare nequeo quicqͥd iniungi¬
experiar que hortamini affectu. infan-¬
tium more balbutientiũ. qui quecũ¬
q audierint fari gestiunt: cũ necdum
possint ad plenum uerba formare. ii¬
axime ꝓpter simpliciores quasq id
me depromere compellitis. ut habeant
b in eadem die. quib ue diuinis ua-¬
cent lectionib: presertim cũ & eadem
patrũ studia miro cuderint eloquio:
que de hac quidem uberius ubiq in
scripturis diuinis predicata legunt᷑
Quid enim aliud sonant euugłia. nisi
nascentem dñm ex maria uirgine. et
omĩa eus incrementa quousq fuit in
mundo. dumtaxat diuinis efferunt p̾¬
coniis: Porro ab exordio scĩ euuͣgelii
gabrihelem archangłm colloquentẽ
marie audiftis: & deinceps reliqua om¬
nia plenius legistis. Tu autẽ d. iii¬

Expanded text:
monem faciam de Assumptione beatae et gloriosae semper Virginis Mariae, more eorum qui declamatorie in Ecclesiis solent loqui ad populum: quod utique genus docendi, necdum attigeram. Sed quia negare nequeo quidquid injungiexperiar quae hortamini affectu infantium, more balbutientium, qui quaecumque audierint, fari gestiunt, cum necdum possint ad plenum verba formare: maxime, quia propter simpliciores quasque id me depromere compellitis, ut habeat sbus eadem die, quibusve divinis vacet lectionibus: praesertim cum et eadem nctorum Patrum studia, miro cuderint eloquio, quae de hac quidem uberius ubique in Scripturis divinis praedicata leguntur. Quid enim aliud sonant Evangelia, nisi Dominum nascentem ex Maria virgine? et omnia ejus incrementa, quousque fuit in mundo dumtaxat, divinis efferunt praeconiis. Porro ab exordio sancti Evangelii Gabrielem archangelum colloquentem Mariae didicistis, et deinceps reliqua omnia plenius legistis. A
Abbreviated transcription (Latin):
neo praua opera fugere. mũdi
huius inquinamenta deuitare. sed
hodierna scĩ euuangłii lectione com¬
pellor dicere. ut & bona que agitis.
cũ magna cautela timeatis. ne ꝑ
hoc quod a uobis rectum geritur.
fauor aut gr̃a humana requiratur.
ne appetitus laudis subripiat. ꝙ qd̃
foris oftenditur. intus amercede ua¬
cuetur. Ecce enim redemptoris uoce
necem sunt uirgines. & omnes dicũ¬
cur uirgines. & tamen intra beati-¬
tudinis ianuam ñ omnes recepte.
quia earũ quedã dũ de uirginitate
sua gl̾am foris expetunt: in uasis
sius oleum habere noluer̃t. Sed pri¬
us querendũ nobis est quid sit celoꝵ
regnum. aut cur decem uirginibz
comparetur. que etiam uirgines pru¬
deudes & fatue dicantur.

Expanded text:
neo prava opera fugere, mundi hujus inquinamenta devitare; sed hodierna sancti Evangelii lectione compellor dicere ut et bona quae agitis cum magna cautela timeatis, ne per hoc quod a vobis rectum geritur favor aut gratia humana requiratur, ne appetitus laudis subrepat, et quod foris ostenditur intus a mercede vacuetur. Ecce enim Redemptoris voce decem virgines, et omnes dicuntur virgines, et tamen intra beatitudinis januam non omnes sunt receptae, quia earum quaedam, dum de virginitate sua gloriam foris expetunt, in vasis suis oleum habere noluerunt. Sed prius quaerendum nobis est quid sit regnum coelorum, aut cur decem virginibus comparetur, quae etiam virgines prudentes et fatuae dicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
anducatur. xp̃c niuit manducatus:
quia surrexit occisus. Mec quando mã¬
quidem in sacramento sic fit. Et norunt
fideles quomodo manducent carnẽ xp̃i.
unusquisq accipit partẽ suam. Per
partes manducatur in sacramento: et
manet integer totus in celo. Per par¬
tes manducatur in sacramento: ⁊ ma¬
net integer totus in corde tuo. Totus
enim erat apud patrem quando uenit
in uirginem: impleuit illam. nec re¬
cessit ab illo. ueniebat in carnẽ. ut ho-
mines eũ manducarent: et manebat
integer apud patrem. ut angelos pa¬
sceret. Inuitat dñs seruos: ⁊ preparat
manducat me: uiuit propter me.
Quando manducatur: uita mandu¬
catur: nec occiditur ut manducetur.
sed mortuos inuificat. Quando man¬
ducatur: reficit sed non deficit. Non
ergo timeamus fratres manducare
istum panem: ne forte finiamꝰ illum.
et postea quid manducemꝰ: nisi inue¬
calix: qd̃ etiam oculi renuntiant. Qd̾
autem fides postulat instruenda: pa
Ista ideo dicuntur sacramenta: quia

Expanded text:
anducetur Christus, vivit manducatus, quia resurrexit occisus. Nec quando manquidem in sacramento sic fit, et norunt fideles quemadmodum manducent carnem Christi. Unusquisque accipit partem suam. Per partes manducatur, et manet manet integer totus. Per partes manducatur in sacramento, manet integeenim erat apud patrem, quando venit in virginem. Implevit illam nec recessit ab illo. Veniebat in carnem, ut eum homines manducarent, et manebat integer apud patrem, ut angelos pat? Invitavit dominus servos et praeparavit manducat me, et ipse vivit propter me. Quando Christus manducatur, vita manducatur, nec occiditur, ut manducetur, sed mortuos vivificat. Quando manducatur, reficit, / sed non deficit. Non ergo timeamus, fratres, manducare istum panem, ne forte finiamus illum et postea, quid manducemus, non invecalix, quod etiam oculi renuntiant. Quod autem fides postulat instruenda, pannfra: § 2. Ista ideo dicuntur sacramenta, quia
Abbreviated transcription (Latin):
tis uirginis credidit in eum qui
ostiis clausis ad discipulos ingressus
est: credidit. Postremo propter quod
omĩa ista dicuntur a nobis. in eũ
qui ascendit in celum cũ carne in
qua resurrexerat credidit . & ideo ꝑ¬
illum tanta fiunt. quia ꝓ ista fide
animam posuit. Fiunt gͥ etiam nũc
multa miratula eodem d̾o faciente
ꝑ quos uult. & quemadmodũ uult.
qui & illa que legimus fecit. Sed
animo quasi glarea.memorie cre¬
bra lectione conduntur. Nam et
ubi diligentia est. que nunc apud
nos esse cepit. ut libelli eoꝵ qui be¬
neficia ꝑceperunt. recitentur in
populo. semel hoc audiunt qͥ assunt.
plures qui ñ assunt. ut nec illi qui
affuerunt post aliquot dies quod au¬
dierunt mente retineant. & uix qͥsq
reperiatur illoꝵ. qui ei quẽ non af¬
fuisse cognouerit. indicet qd̾ audiuit.

Expanded text:
tis Virginis credidit, in eum qui tis Virginis credidit, in eum qui ostiis clausis ad discipulos ingressus est, creomnia ista dicuntur a nobis, in eum, qui adscendit in caelum cum carne, in qua resurrexerat, credidit; et ideo per eum tanta fiunt, quia pro ista fide animam posuit. Fiunt ergo etiam nunc multa miracula eodem Deo faciente per quos uult et quem ad modum uult, qui et illa quae legimus fecit: sed animo, quasi glarea memoriae, crebra lectione tunduntur. Nam et ubi diligentia est, quae nunc aput nos esse coepit, ut libelli eorum, qui beneficia percipiunt, recitentur in populo, semel hoc audiunt qui adsunt pluresque non adsunt, ut nec illi, qui adfuerunt, post aliquot dies quod audierunt mente retineant et uix quisque reperiatur illorum, qui ei, quem non adfuisse cognouerit, indicet quod audiuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ed ꝓfecta a cartagine.cum in
confinio fluminis bagrade in sua
possessione mansisset. surgens ut
iter perageret. ante pedes suos illũ
iacentẽ anulũ uidit. & capillatiam
zonã qua fuerat alligatus. mirata tẽ¬
ptauit. Quã cũ omino suis nodis firmis¬
simis sicut erat comperisset astrictam.
crepuisse atq exiluisse anulũ suspi¬
cata est. Qui etiam ipse cum integ̾¬
rimus fuisset inuentus. future sa¬
lutis quodammodo pignus de tan¬
to miraculo se accepisse p̾sumens.
atq illud uinculũ soluens. simul
eum eodem anulo proietit in flum̃.
Non credant hoc: qui etiam dñm.
iħm ꝑ integra uirginalia matris
enixum. & ad discipłos oftiis clau¬
sis ingressum fuisse non credunt.
Sed hoc certe querant. & si uerum
inuenerint. credant illa. Clarissi¬
ma femina est.nobiliter nata.no¬
biliter nupta: kartagini habitat.
ampla ciuitas. ampla ꝑsona. rem
querentes latere non sinit.
Artyr certe ipse quo impetran¬
te illa sanata est. in filium ꝑmanen¬

Expanded text:
ed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradae in sua possessione mansisset, surgens ut iter perageret, ante pedes suos illum jacentem annulum vidit, et capillatiam zonam qua fuerat alligatus, mirata tentavit. Quam cum omnino suis nodis firmissimis, sicut erat, comperisset astrictam, crepuisse atque exsiluisse annulum suspicata est, qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inventus, futurae salutis quodammodo pignus de tanto miraculo se accepisse praesumpsit, atque illud vinculum solvens, simul cum eodem annulo projecit in flumen. Non credant hoc qui etiam Dominum Jesum per integra virginalia matris enixum et ad discipulos ostiis clausis ingressum fuisse non credunt; sed hoc certe quaerant, et, si verum invenerint, illa credant. Clarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter nupta, Carthagine habitat: ampla civitas, ampla persona, rem quaerentes latere non sinit. Martyr certe ipse, quo impetrante illa sanata est, in Filium permanen
Abbreviated transcription (Latin):
dio metent. euntes ibant q flebant
mittentes semina sua: uenientes autẽ
uenient in exultatione tollentef ma¬
nipulos suos. Audite si adiuuante
dño xplicare potero. quẽadmodum
ad oĩes ꝑtineat euntes ibant ꝙ. fle¬
bant. Ex quo nascimur.imus. Qͥs
enim stat: Quis non ex quo uiam
intrauit: cogitur ambulare. Infans
natus est: crescendo amnbulat. Mors
finis est. In de iam ueniendũ est: sed cũ
exultatione.

Expanded text:
untes ibant et flebant, mittentes semina sua: venientes autem venient cum exsultatione, tollentes manipulos suos. Audite si, adjuvante Domino, explicare potuero, quemadmodum ad omnes pertineat, Euntes ibant et flebant. Ex quo nascimur, imus. Quis enim stat? Quis non ex quo viam intravit, cogitur ambulare? Infans natus est, crescendo ambulat: mors finis est. Inde jam veniendum est, sed cum exsultatione.
Abbreviated transcription (Latin):
ec uerba quantũ intelligimꝰ fr̃es:
exultantis sunt non plorantis. Nun¬
quid quando ista dicẽbat. in lacrimis
erat: Nonne similis erat hylari da
desperent qui in la crimis semiar̃t.
Quia & si seminar̃t in lacrimis. tran¬
siet dolor & gemitus. transit tristici-¬
a cum fine: & uenit leticia sine fine.

Expanded text:
ec verba, quantum intelligimus, fratres, exsultantis sunt, non plorantis. Numquid quando ista dicebat, in lacrymis erat? Nonne similis erat hilari datdesperent qui in lacrymis seminarunt: quia etsi seminarunt in lacrymis, transiet dolor et gemitus: transit tristitia cum fine, et venit laetitia sine fine.
Abbreviated transcription (Latin):
filis uirga dñ sine radice flo¬
nit. Hanc gedeonis uellus dũ
I medio aree sicce maduit.
linc in uisionc ezechielis orien¬
Alis porta que nulli unꝙͣ pa¬
bit presignabat. Hant etiã¬

Expanded text:
talis virga, dum sine radice floruit ; hanc Gedeonis vellus, dum in medio siccae areae maduit ; hanc in Ezechielis visione orientalis porta, quae nulli unquam patuit , praesignabat. Hanc deni
Abbreviated transcription (Latin):
auuam uite. principes tenebrarũ ñ
occurrant michi. nec ueniat michi
pes superbie. & manus extranea a te.
ne contingat me. Sed suscipe me dñe¬
scdm uerbum tuũ: & ꝑduc me ad con¬
uiuium epularũ tuarũ. ubi epulant᷑
tecum omnes amici tui. Tu es enim¬

Expanded text:
anuam vitae, princeps tenebrarum non occurrat mihi, nec veniat mihi pes superbiae, et manus extranea a te non contingat me; sed suscipe me secundum verbum tuum, et perduc me ad convivium epularum tuarum, ubi epulantur tecum omnes amici tui. Tu es Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tempus est ut epuleris. in comuuio
meo: cũ fr̃ib tius. Surgens aũ ioħes:
cepit ire. Sed dñs dixit ei. Dñica re¬
surrectionis mee die. que post quinq
dies futura est: ita uenies ad me. Et
fuerat nomine fabricata. Et aprimo
galloꝵ cantu agens mysteria dei:om¬
nem ppłm usq ad horam diei terciam.¬
ita allocutus est dicens. Fr̃es & conser¬
ui mei. coheredes & participes regni
naq & charismata. similiter &e doc¬
trinam. ꝑ me uobis prestiterit: perse-¬
uerate in eius mandatis. Me enĩ dñs
iam de hoc mundo uocare dignatur.
Post hec uxta altare uissit foueam fie¬
ri quadratam: ꝙ. t̾ram eiꝰ foris eccl̃iã
proici. Et descendens in eam: expan¬
dens manus suas ad deum dixit. In¬
uitatus ad conuuiũ tuũ uenio gr̃as¬
de desiderabam te. Uidi faciem tuam:
& quasi de sepulchro suscitatus sũ. Odor
tuus: concupiscentias in me excitauit
eternãs. Uox tu aplena suauitate melli¬
flua: & allocutio tua incomparabilis

Expanded text:
tempus est ut epuleris in convivio meo cum fratribus tuis. » Surgens autem Joannes, coepit ire. Sed Dominus dixit ei: « Dominica resurrectionis meae, quae post quinque dies futura est, ita venies ad me. » Enomine fuerat fabricata; et a primo pullorum cantu agens mysteria Dei, omnem populum usque ad horam diei tertiam allocutus est, dicens: « Fratres et conservi mei, haeredes et participes regni quoque et charismata, similiter et doctrinam per me vobis praestiterit. Perseverate ergo in ejus mandatis. Me etenim Dominus jam de hoc mundo vocare dignatur » Post haec, juxta altare quadratam altare quadratam et terram extra ecclesiam proici. Et descendens in eam expansis manibus ad deum dixit: «Inuitatus sum ad conuiuium tuum; grameo desiderabam te. Vidi faciem tuam, et quasi de sepulcro suscitatus sum. Odor tuus concupiscentias in me excitavit aeternas. Vox tua plena suavitate melliflua, et allocutio tua incomparabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑculit. & sine mora extinxit. Quo defũ¬
cto. ita in reliquũ uulgus deseuit: ut
subtractis habitatorib domos in ur¬
be plurimas uacuas. omnino reliquerit.
Sed pestilentia supra modũ seuiente. qͥa
eccłia dei sine rectore esse ñ poterat. grego¬
rium sicet totis uirib renitentem. de¬
rus. senatus. popłsꝙ romanus sibi con¬
corditer pontificrmn eleger̃t. Quem ille
apicem totis uirib euitare decernens.
sese indignũ omnino tali honore clami¬
tabat: uidelicet metuens.ne mundi gła
quam prius abicerat. ei sub eccl̃iastici
colore regiminis. aliquo modo subrepe¬
re potuisset. Tu autem dñe.¬

Expanded text:
perculit, et sine mora exstinxit. Quo defunperculit, et sine mora exstinxit. Quo defuncto, ita in reliquum vulgus desaevit, ut, subtractis habitatoribus, domos in urbe plurimas vacuas omnino reliquerit. Sed pestilentia supra modum saeviente, quia Ecclesia Dei sine rectore esse non poterat, Gregorium, licet totis viribus renitentem, clerus, senatus populusque Romanus sibi concorditer pontificem delegerunt. Quem ille apicem totis viribus evitare decernens, sese indignum omnino tali honore clamitabat; videlicet metuens ne mundi gloria, quam prius abjecerat, ei sub ecclesiastici colore regiminis aliquo modo subrepere potuisset. 40. At
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur postquam romam gregorius ue¬
nerabilis leuita reuersus est. aliqͣnto
tyberis fluuius alueum suũ egressus
est. tantumq excreuit: ut eius unda
suꝑ muros urbis influeret. atq in ea
regiones maximas occuparet:antiqua¬
rum q edium plurima monumenta
deiceret. eccliastica horrea uiolenter sub¬
uerteret: in quib nonnulla modioꝵ
tritici milia periere. Tunc etiam innu¬
merabilis multitudo serpentiũ cũ ma-¬
gno dracone. in modum trabis ualide
ꝑ tyberini fluminis alueum in mare
descendit. sed suffocate bestie inter salsos
maris turbidissimi fluctus. sine mora
in littore deciderunt. suaq putredine
totum aerem corruperunt. Secuta ẽ
e uestigio clades inguinaria: que ro¬
manam urbem adeo uehementi pesti¬
lentia laniauit: ut etiam corporali ui¬
su sagitte celitus uenire.q singulos
quosq percutere uiderentur. Que in m̃se
undecimo ueniens primũ omniũ iuxta
illud qd̃ in iezechiele ꝓph̾a legitur. a san¬
ctuario meo incipite. pelagium papam

Expanded text:
gitur postquam Romam Gregorius venerabilis levita reversus est, aliquanto Tiberis fluvius alveum suum egressus est tantumque excrevit, ut eius unda super muros urbis influeret atque in eregiones maximas occuparet, et antiquarum aedium plurima monimenta dejiceret, ecclesiastica quoque horrea violenter subverteret, in quibus nonnulla modiorum tritici millia periere. merabilis multitudo serpentium cum magno dracone, in modum trabis validae per Tiberini fluminis alveum, in mare descendit; sed suffocatae bestiae inter salsos maris turbidissimi fluctus sine mora in littore deciderunt suaque putredine totum aerem corruperunt . 37. Secuta est e vestigio clades inguinaria, quae Romanam urbem adeo vehementi pestilentia laniavit, ut etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque percutere viderentur. Quae in mense undecimo veniens, primum omnium, juxta illud quod in Ezechiele propheta legitur: A sanctuario meo incipite , Pelagium papam
Abbreviated transcription (Latin):
Sed noluit inquit scriptura consolari.
quia non sunt: idest uoluit consolari qͥa
sunt. Si idcirco uoluit consolari quia
sunt: quomodo uoluit flere. quasi illos
qui non sunt: Sed ut compendio iã
diuersitatũ causa reddatur. conditio
a mnatre defletur. sed spe gl̾e consolatiõ
humana contempnit᷑. Pietatis affectꝰ
in fletib declaratur: sed occisoꝵ gła. re¬
pudiũ consolationis indicitur. Pug-¬
nant enun in matre. affectus & fides:
humanitas cum deuotione concertat.
Plangit affectus. sed fides exultat. de¬
flet humanitas. sed deuotio consolatur.
Li cuit enim matri humanitus flere:
cui non licuit consolatione humanitꝰ
fleuit: nec tamen ip̃e quoq cuiusqͣm
consolatione indiguit: quia hominis
fuit qd̃ fleuit. cũ manifeste ds̃ sit. qui
lazarum suscitauit.

Expanded text:
Sed noluit, inquit Scriptura, consolari, Sed noluit, inquit Scriptura, consolari, quia non sunt, id est, noluit consolari quia sunt. Si idcirco noluit consolari quia sunt, quomodo voluit flere quasi illos qui non sunt? Sed ut compendio jam diversitatum causa reddatur, conditio a matre defletur, sed spe gloriae consolatio humana contemnitur. Pietatis affectus in fletibus declaratur, sed occisorum gloria repudium consolationi indicit. Pugnant enim in matre affectus et fides, humanitas cum devotione concertat; plangit affectus, sed fides exsultat; deflet humanitas, sed devotio consolatur. Licuit enim matri humanitus flere, cui non licuit consolatione humanitusflevit, nec tamen ipse quoque cujusquam consolatione indiguit, quia hominis fuit quod flevit, cum manifeste Deus sit qui Lazarum suscitavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ontulit martyriũ laudem: quib
negauerat natura sermonẽ. Li¬
cuit sanguine clamare:quibz narra¬
re ñ licebat uoce. Licuit sanguine lo¬
qui: quibz lingua non lituit. Miscent
cum dño colloquia: quib humana ne¬
gata sunt u̾ba. Sed enim occisis in no¬
centib istis: impleta sunt ꝓphetie u̾ba
dicentis. Uox in rama audita est fletus
& plorationis. rachelis flentis filios su¬
os: & noluit consolari quia non sunt.
Rachelem primo eccl̃e esse ꝑsonam ne
mo qui abnuat: nemo qui aliud contra
ueritatem defendat. Sed duo in illa di¬
uersa conspicio: fletus. q consolationis
contemptus. Si enim fleuit: cur con¬
soiri contempsit: Aut si consolari ẽ¬
sclari contempsit: cur fleuit: Aut quo¬
modo competit consolari noluisse. cui
competit flesse: cum aut flere non debu¬
it. que consolari contempsit. aut conso¬
lari debuit. que non flere non potuit.
cum manifestũ sit. fletus consolatione
tergi. Uel certe cur indiguit flere: que
non indiguit consolationis sermone:

Expanded text:
ontulit martyrium laudem, quibus negaverat natura sermonem. Licuit sanguine clamare, quibus narrare non licebat voce: licuit sanguine loqui, quibus lingua loqui non licuit. Miscent cum Domino colloquia, quibus humana negata sunt verba. Sed enim occisis innocentibus istis, impleta sunt prophetiae verba dicentis: Vox in Rama audita est fletus et plorationis, Rachelis flentis filios suos, et noluit consolari, quia non sunt . Rachelem primo Ecclesiae esse personam, nemo est qui abnuat, nemo qui aliud contra veritatem defendat. Sed duo in illa diversa conspicio, fletus et consolationis contemptus. Si enim flevit, cur consolari contempsit? Aut quae consolari contempsit, cur flevit? Aut quomodo competit consolari noluisse, cui competit flesse? Cur autem flere non debuit, quae consolari contempsit? aut consolari debuit, quae flere non potuit, cum manifestum sit fletus consolatione tergi? Vel certe cur indiguit flere, quae non indiguit consolationis sermone?
Abbreviated transcription (Latin):
ominationes uero. principatus ac
potestates. iam ad ephesios loquens de¬
scripserat: sed ea quoq colosensib di¬
cturus premisit thronos: de quib
necdum quicquã fuerat ephesiis lo¬
cutus. Dum gͦ illis quatuor que ad
ephesios dixit. idest principatib. po¬
testatib. uirtutib. atq dominatio¬
nib. conunguntur throni: quinq
sunt ordines. qui specialiter expͥmun¬
tur. Quib dum angeli atq archan¬
geli. cherubin & seraphin adiunc¬
ta sunt: ꝓculdubio nouem esse an¬
geloꝵ ordines inueniuntur. Unde
similitudinis. plenus sapientia. &
ꝑfectus decore: in delitiis paradi¬
si dei fuisti. Tu autem d̾.¬

Expanded text:
ominationes vero et principatus ac potestates jam ad Ephesios loquens descripserat; sed ea quoque Colossensibus dicturus, praemisit thronos, de quibus necdum quidquam fuerat Ephesiis locutus. Dum ergo illis quatuor quae ad Ephesios dixit, id est principatibus, potestatibus, virtutibus atque dominationibus, conjunguntur throni, quinque sunt ordines qui specialiter exprimuntur. Quibus dum angeli et archangeli, cherubim atque seraphim, adjuncta sunt, proculgelorum ordines inveniuntur. Unde similitudinis, plenus sapientia et perfectus decore, in deliciis paradisi Dei fuisti. Quo not
Abbreviated transcription (Latin):
itaq uingentti deidicitur hec mater
uirgo maria. digna digni imm acła¬
ta scĩ: una unius unica unic. Hec enĩ
alter unigenitus suꝑterram uenit:aut
alia ego uingenitum genuit. In his
om̃ib que dicta sunt: desponsata legit᷑
mater eius ii aria. Et ait Inuenta est
in utero habens. Cui inuenta: aut a qͦ
inuenta est: Primo ab angłis custo¬
dientib eam.ꝓtegentib eam. conser¬
uantib eam: uel eius beatissimai
anuam. ad honorem illius qui ab
ip̃a generandus erat. De hinc ine innẽ¬
ta non incongrue putatur ab ip̃o bea¬
to ioseph sc̃o or usto: qui pene licentia
maritali licet eam non contingeree.
future tñ ut putabat uxoris omnia
nouerat:¬

Expanded text:
itaque unigeniti Dei dicitur haec mater itaque unigeniti Dei dicitur haec mater virgo Maria, digna digni, immaculata sancti, una unius, unica unici; nec enim alter unigenitus super terram venit, aut alia virgo unigenitum genuit. In his omnibus quae dicta sunt, desponsata legitur mater ejus Maria. Et ait: Inventa est in utero habens. Cui inventa, aut a a quo inventa est? Primo ab angelis custodientibus eam, protegentibus eam, conservantibus eam, vel ejus beatissimam animam ad honorem illius qui ab ipsa generandus erat. Dehinc inventa non incongrue putabatur ab ipso beato Joseph sancto et justo, qui pene licentia maritali, licet eam non contingeret, futurae tamen, ut putabatur, uxoris omnia noverat
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑe: quiq ds & d̃ns figuram serui
suscepit. Non enu pars unigentti ue¬
nit in corpe: nec seip̃e diuisit. ut dimi¬
dius apud patrem. & dimidius ẽẽt in
uirgine: s totus apud patrem. or totus
in uirgme. totus in sinu patris. totus
in humano corꝑe: non relinquens suꝑ¬
iora uenit querere terrena: que incelis
sunt conseruans. & que in terra sunt
saluans: ubiq omnipotens inscissus.
in duisus. hic sanctus unigenitus łs
Si enim hoc uerbum humanum. & cor¬
ꝑale.immissum inaurib plurimoꝵ
non duuditur per singlos. ut pars in
alio. & pars sit iterum in alio. sin om¬
nib ĩterum & plenum habetur. ut in
uno quoq totum sit: quantomagis
uerbum dei unigenitus ubiq totus ẽ.
& in celo & interra. & apud patrem &
in uirgine: Et non diuiditur ut dictũ
est. meq scinditur. neq in partes effi¬
citur: s totus totum tenet. totum um¬
plet. totum illustrat & possidet: huius

Expanded text:
corpore, quique Deus et Dominus figuram servi corpore, quique Deus et Dominus figuram servi suscepit. Non enim pars unigeniti venit in corpore, nec se ipse divisit, ut dimidius esset apud Patrem, et dimidius esset in Virgine, sed totus apud Patrem, et totus in Virgine, totus in sinu Patris et totus in humano corpore: non relinquens superna, venit quaerere terrena, quae in coelis sunt conservans, et quae in terris sunt salvans. Ubique omnipotens, inscissus, indivisus, hic sanctus unigenitus Deus. Si enim hoc verbum humanum et corporale immissum in auribus plurimorum, non dividitur per singulos, ut pars in alio, et pars sit iterum in alio, sed in omnibus integrum et plenum habetur, ut in unoquoque totum sit, quanto magis Verbum Dei unigenitus ubique totus est, et in coelo, et in terra, et apud Patrem, et in Virgine? Et non dividitur, ut dictum est, neque scinditur, neque in partes efficitur, sed totus totum tenet, totum implet, totum illustrat et possidet. Hujus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a & genitrix. ip̃a eius ancilla: plas¬
matio eius ip̃aq genuit. Quis ista un
quam audiuit: Quis iudit talia: Qͥs
hoc excogitare potuit ut mater uirgo
ẽet. intacta generaret: que oe uirgo ꝑ¬
mansit o genuit. Sicut rub quon¬
dam comburi uidebatur. & ignis eum
non tangebat. & sicut tres pueri in ca¬
mino inclusi habebantur. &tamen e¬
os non ledebat incendium nec odor fu¬
stris non apertis allatum est ei pͥndi¬
tm. ab abacuch: ita ce hec uirgo scã ge¬
nuit dominum: s intacta ꝑmansit
Mater effecta est: s uirginitatem non
amisit. Genuit infantem: or ut dictũ
est uirgo ꝑmansit. Uirgo gͦ genuit: e
uirgo ꝑmansit. Mater filii facta est. ce¬
lum non perdidit:Quare:Quia nõ
homo iste tantum qui uidebatur. s
unigenitus erat deus qui incarne ad¬
uenerat: nec subito carnaliter genitꝰ
est: s ꝑfecta deitas in corꝑe uenit: Le¬
Nteger gͦ iste & in diuisus ds̃ .iii.
inhumano aduenit uel genitus est

Expanded text:
ipsa et genitrix, ipsa ejus ancilla, plasipsa et genitrix, ipsa ejus ancilla, plasmatio ejus ipsa quae genuit. Quis unquam ista audivit? quis vidit talia? quis hoc excogitare potuit, ut mater virgo esset, et intacta generaret, quae et virgo permansit et genuit? Sicut enim quondam rubus comburi videbatur, et ignis eum non tangebat , et sicut tres pueri in camino inclusi habebantur, et tamen eos non laedebat incendium, nec odor fustris non apertis, allatum est ei prandium ab Abacuc : ita et haec sancta virgo genuit Dominum, sed intacta permansit. Mater effecta est, sed virginitatem non amisit. Genuit infantem, et ut dictum est virgo permansit. Virgo ergo genuit, et virgo permansit. Mater filii facta est, elum non perdidit. Quare? Quia non homo iste tantum qui videbatur, sed unigenitus erat Deus qui in carnem advenerat. Nec subito carnaliter genitus est, sed perfecta deitas in corpore venit. Integer ergo iste et indivisus Deus in humano adveniens vel genitus est