comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mõ q neq in mortale est aĩał nõ est: his adiiciũt propria
& differentia: propͥs cofirmat᷑ finitio. differẽtib soluit᷑. Pro¬
priũ aũt est: aut qͥ soli accidit ut hõi sermo: risus: aut qͥ
utiq accidit sed nõ soli ut igni calefacere Et sũt eiusdẽ rei
plura propͥa: ut ip̃iꝰ ignis lucer: calere Itaq qͥ cũq propũ
deerit soluit finitionẽ: nõ utiq ꝙ cũq erit confirmat. Sȩ¬
dicat᷑ tyrãniadȩ propũ est tyrãnũ octider̃. Heoemꝰ nõ ti
si traditũ sͥ eũ carnifex occiderit ꝙrãnicida dicãt᷑ Hec si ĩ¬
pridẽs uł inuitꝰ. ꝙ aũt propͥũ nõ erit: differẽs erit: ut ali¬
ud est seruũ esse: aliud seriure. Quał esse in additis qͥstio
solet ꝗ seruus est si manumittat᷑ fit libertinꝰ nõ idẽ addictꝰ
& plura de ꝗb alio loco. Illud qͦ differẽs uocãt: cũ gnĩ e ĩ
spem deducto sp̃es ip̃a discernit᷑ aĩalgenꝰ mortale sp̃es tur¬

Expanded text:
 neque animal, homo non est. his adiiciunt propria et differentia. propriis confirmatur finitio, differentibus solvitur Proprium autem est aut quod soli accidit, ut homini sermo, risus; aut quidquid utique accidit sed non soli, ut igni calfacere. et sunt eiusdem rei plura propria, ut ipsius ignis lucere, calere. itaque , quodcunque proprium deerit, solvit finitionem; non utique, quodcunque erit, confirmat. saedicatur, tyrannicidae proprium est tyrannum, occidere, negemus; non enim, si traditum sibi eum carnifex occiderit, tyrannicida dicatur, nec si imprudens vel invitus. quod autem proprium non erit, differens erit, ut aliud est servum esse aliud seruire; qualis esse in addictis quaestio solet: qui servus est, si manu mittatur, fit libertinus, non item addictus; et plura, de quibus alio loco. illud quoque differens vocant, cum, genere in species diducto, species ipsa discernitur. animal genus, morale species, ter
Abbreviated transcription (Latin):
per se intu eri possumꝰ Tria sine dubio rursus spectada
sũt. an sit ꝗͥ sit quał sit. Sed ꝗa sũt quaedã loci ar¬
gumẽtorũ his om̃ib cõmũes diuidi hec tria gnͣra nõ pos¬
sũt. ldeoq locis potiꝰ. ut quosq incurẽt subiiciẽda sũt.

Expanded text:
per se intueri possumus, tria sine dubio rursus spectanda per se intueri possumus, tria sine dubio rursus spectanda sunt, An sit, Quid sit, Quale sit. Sed , quia sunt quidam loci argumentorum omnibus communes, dividi haec tria genera non possunt, ideoque locis potius, ut in quosque incur
Abbreviated transcription (Latin):
ad duas res solemꝰ ieferre an uoluerit ꝗs an potuerit:
tiã & uolũtatẽ spes facit: hinc illa apud ciceronẽ cõiodi¬
iectura insidiatꝰ est elodiꝰ miloni: nõ milo clodio: ille
cũ seruis robustis: hic cũ mulierũ comitatu: ille eꝗs
hic in rheda: ille expeditꝰ. hic penola ueretitus. Facultati
aũt licet instrumẽtũ cõuĩgẽ: sũt .N. ĩ parte facultatis
& copie sed & ex ĩstrumẽto aliq̃n &̃ signa nascũt
ut spiculũ ĩ corpore ĩ uẽtũ iis adiicit᷑ modus. quẽ tro¬
pon dicũt: qͦ querit᷑ quẽ admodũ ꝗͥ sit factũ idq
tũ ad qualitatẽ scripti ꝑtin&: ut si negemꝰ adulterũ¬
oportiuisser. Tum ad cõiecturas qͦ ut si dica bona mẽte
factũ : ideoq palã: mala ideo ex ĩ sidiis noctu: in soli¬
tudine: in reb aũt om̃ib de quaꝵ ui aut natura q̃¬
rit᷑ quasq &̃ citra cõplexũ ꝑ sonaꝵ reteroꝵq ex ꝗb fit cã

Expanded text:
ad duas res solemus referre, an voluerit quis, an potuerit; ad duas res solemus referre, an voluerit quis, an potuerit; nam et voluntatem spes facit. hinc illa apud Ciceronem coniectura, insidiatus est Clodius Miloni, non Milo Clodio; ille cum servis robustis, hic cum mulierum comitatu, ille equis, hic in raeda, ille expeditus, hic paenula irretitus. facultati autem licet instrumentum coniungere; sunt enim in parte facultatis et copiae. Sed ex instrumento aliquando etiam signa nascuntur, ut spiculum in corpore inventum. his adiicitur modus, quem τρόπον dicunt, quo quaeritur, quemadmodutum ad qualitatem scriptumque pertinet, ut si negemus adultre, tum ad coniecturas quoque, ut si dicam bona mente factum, ideo palam; mala, ideo ex insidiis, nocte, in solitudine. In rebus autem omnibus, de quarum vi ac natura qr, quasque etiam citra complexum personarum ceterorumque ex quibus fit causa,
Abbreviated transcription (Latin):
urioso q dixc̃it patri nõ ãplius me obiũgabis. Flã & ille
nõ ꝗa emit leno est: sed ꝗͥa leno erat emit nͨ hic ꝗa sic
erat loquutꝰ occidit. sed ꝗa occisurus sic locutꝰ est. Caus
aũt ꝗ & ip̃e p̃stat argumẽtis locũ sine dubio est ex ĩ se¬
quẽtib sed quadã propetate distinguit᷑. ut si dicã me¬
lior dux scipio ꝗͣ hanibal. uicit hanibalẽ bonus guber¬
nator nũꝗ̃ fecit naufragiũ: bonus agricola magnos sub¬
stulit fructꝰ. Et cõtꝰ sũptuosꝰ fuit patrimõiu exhausit.
turpiter iuxit : uel om̃ib in uisus est in tuẽde sũt p̃aipue¬
q in cõiecturis & facultates. credibiliꝰ est .ei. ocrisos aplu¬
rib pauciores a firmiõib imbecilliores: a uigilãtibus
dormiẽtes a p̃paratis inopinãtes: quoꝵ cõtrãria ĩdi¬
u̾sũ ualẽt. hec & in delaberando intuemͣ. & ĩ iudiais

Expanded text:
urioso, quod dixerit patri, Non amplius me obiurgabis. nam et ille urioso, quod dixerit patri, Non amplius me obiurgabis. nam et ille non quia emit leno est, sed quia leno erat emit; nec hic, quia sic erat locutus, occidit, sed, quia erat occisurus, sic locutus est. castat argumentis locum, sine dubio est ex insequentibus, sed quadam proprietate distinguitur, ut si dicam: melior dux Scipio quam Hannibal; vicit Hannibalem. bonus gubernator; nunquam fecit naufragium. bonus agricola; magnos sustulit fructus. et contra: sumptuosus fuit; patrimonium exhausit. turpiter vixit; omnibus invisus est. intuendae sunt praecipueque in coniecturis et facultates; credibilius est enim occisos a pluribus pauciores, a firmioribus imbecilliores, a vigilantibus dormientes, a praeparatis inopinantes; quorum contraria in diversum valent. haec et in deliberando intuemur, et in iudiciis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ añ diẽ tabulaꝵ de cessit an cõmississe aliꝗͥ uel cũ
in fans esso uel cũ adhuc natus om̃io nõ ess& p̃ter
io q̃ omĩa fucile argumẽta aut ex his q̃ añ refacta s
aut ex cũiũctis rei aut in seq̃ntib dicũt᷑: ex añcedẽtib
mortẽ minatꝰ est: noctu existi: proficisaentẽ añcelisti
Cae qͦ tuctoꝵ p̃teriti sũt tẽporis: secũdũ tẽpus suptiliꝰ
ꝗdã q̃ necesse erãt diuiserũt ut ex cõiuĩctis sonas auditꝰ
Ut : adheretis clamor sublatꝰ est & in sequẽtis sũt illa
Latinsti: profugisti: liuores & tumores apparuerũt iidẽ
tempoꝵ gradib defensor utet᷑ ad detrahẽda ei qͥ obiicit᷑
fidẽ ĩ his om̃is factoꝵ dictoꝵ q ratio u̾sat᷑. sed dupliciter
nã fũt qͥdã: ꝗa aliud postea futuꝵ est: q̃dã ꝗa aliu ã¬
tea factũ est: ut cũ obiicit᷑ reo lenocinii quod speciosã
adulterii dãnatã quãdã emerit aut pancidii reo lux¬

Expanded text:
it, aut commisisse aliquid, vel cum infans esset vel cum omnino natus non esset; praeter id, quod omnia facile argumenta aut ex iis, quae ante rem facta sunt, aut ex coniunctis rei aut insequentibus ducuntur. Ex antecedentibus: mortem minatus es, noctu existi, proficiscentem antecessistie factorum praeteriti sunt temporis. secundum tempus subtilius quidam, quam necesse erat, diviserunt, ut esset iuncti sonus auditus est; adhaerentis clamor sublatus est. insequentis sunt illa latuisti , profugisti, livores et tumores apparuerunt. iisdem temporum gradibus defensor utetur ad detrahendam ei quod obiicitur fidem. In his omnis factorum dictorumque ratio versatur, sed dupliciter. nam fiunt quaedam quia aliud postea futurum est, quaedam quia aliud ante factum est: ut, cum obiicitur reo lenocinii, speciosae marito, quod adulterii damnatam quondam emerit; aut parricidii reo lux
Abbreviated transcription (Latin):
tib natos. Lencia defontos prosequũt᷑. aut si misericor¬
diã cõmendabo uidia nil proderit qd prudentissima a¬
uutas atheniensiũ nõ eam pro affectu sed pro numineac¬
cepit lam illa septẽ preapta sapientiũ nõ ne quasdã ui¬
te leges existimamus: si cãm ueneficii dicat adulterã
nõ N catonis iudicio dãnata uideat᷑. ꝗ nullã adulte¬
rã nõ eandẽ esse uencficã dixit. lãn sententiis ꝗdẽ por

Expanded text:
tibus natos, laetitia defunctos prosecuntur? aut si misericortibus natos, laetitia defunctos prosecuntur? aut si misericordiam commendabo iudici, nihil proderit, quod prudentissima civitas Atheniensium non eam pro adfectu sed pro numine accepit? iam illa septem praecepta sapientium nonne quasdam vitae leges existimamus? si causam ueneficii dicat adultera, non M. Catonis iudicio damnata videatur, qui nullam adulteram non eandem esse veneficam dixit?
Abbreviated transcription (Latin):
uerũt nos cã subiectã huic gnr̃i putamꝰ: nã ut unũ
ad deoẽ a& ad decẽ ad aẽtũ. simił aentũ est & ut hostis
sic malus cuus Quãq̃ hec ulteriꝰ qͦ procedere solent si
turpis dñe consuctudo cũseruo turpis dño cũ ancilla
si mutis aĩalib finis uoluptas. idẽ hõi: eiu rei faallre
occiirit ex dissimilib argumentatio. nõ idẽ est dñu cũ an¬
cilla coisse ꝗͥ dominã cũ seruo nec si mutis finis uoluptas
rationabilib quoq imo ex contrario ꝗa mutis ideo non
rationabilib. Adhibet᷑ extrinsecus in cãm & auctoritas
tib populis: sapientib uixis claris. auib illustrib poetis
referri põt. ne hec ꝗdẽ uulgo dicta & reapta persuasione
populari sine usu fuerĩt testimonia sũt n quod amodo
& gratia mentib ideo tm̃ dicta factaq qua aut honesti¬
ssima aut uerissima uidebant. an uo de in commodis¬
uite disserentẽ nõ iuuabit eaꝵ persuasio rationũ q̃ fle¬

Expanded text:
unt, nos eam subiectam huic generi putamus. nam , ut unum ad decem, ita decem ad centum simile certe est; et ut hostis, sic malus civis. quanquam haec ulterius quoque procedere solent: si turpis dominae consuetudo cum servo, turpis domino cum ancilla; si mutis animalibus finis voluptas, idem homini. cui rei facillime occurrit ex dissimilibus argumentatio: Non idem est dominum cum ancilla coisse, quod dominam cum servo; nec, si mutis finis voluptas, rationalibus quoque; immo ex contrario: quia mutis, ideo non rationalibus. adhibebitur extrinsecus in causam et auctoritas. tibus, populis, sapientibus viris, claris civibus, illustribus poetis referri potest. ne haec quidem vulgo dicta et recepta persuasione populari sine usu fuerint. testimonia sunt enim quodammodo et gratia mentibus ideo tantum dicta factaque, quia aut honestissima aut verissima videbantur. An vero me itae disserentem non adiuvabit earum persuasio nationum, quae fle
Abbreviated transcription (Latin):
sonis accdũt ꝑ se referenda tñ ad illã partẽ arguniẽtorũ
uidet ꝗͣ ex cãis dicimꝰ sic̃ habitꝰ ꝗdã animi quo tractare
ca datũ est: ut sapiens magnꝰ plenus aut & ip̃m alicuiꝰ
cogitatiõis attulit cãm ut lentulo cõiuratiõis qͥ libris sybil¬
linis hariispicũq responsis dominatio dari trib cornelis di¬
aebat᷑ seq eũ tertiũ esse cedebat post Syllã cuñaq quia
& ip̃e cornelius erat. Nã & illud apud curipidẽ frigidũ
sane qͥ nomẽ pollinicis & argumẽtũ morũ frater in̾cessit
Locoꝵ tñ ex eo freq̃ns materia: qua ci ĩuerẽ usus est nõ¬

Expanded text:
accidunt, per se referenda tamen ad illam partem argumentorum accidunt, per se referenda tamen ad illam partem argumentorum videntur, quam ex causis ducimus; sicut habitus quidam animi, quo tractatur, causa datum est, ut Sapiens, Magnus, Pius; aut et ipsum alicuius cogitationis attulit causam, ut Lentulo coniurationis, quod libris Sibyllinis aruspicumque responsis dominatio dari tribus Corneliis dicebatur, seque eum tertium esse credebat post Sullam Cinnamque, quia et ipse Cornelius erat. nam et illud apud Euripidem frigidum sane, quod nomen Polynicis, ut argumentum morum, frater incessit. iocorum tamen ex eo frequens materia, qua Cicero in Verrem no
Abbreviated transcription (Latin):
propinꝗs. amicis. clientib abondante & hs om̃ib destituto
cõditiõis & distancia est nã clarꝰ an obscurꝰ: magistratꝰ. an
pͥuatus: pater: anfilius. cuuis anperegrinꝰ. liber an seruus
maritꝰ. an aelebs parens liberoꝵ an orb sit: sic plurimũ di¬
stat ãi nã: & cñi auaricia: iracũdia: miseri cordia: crude¬
litas. scueritas. aliaq his similia afferũt fidẽ fequẽt᷑ aut đ¬
trahũt sic̃ uietꝰ luxuriosus anfrugi an sordidꝰ q̃rit᷑. Sti¬
dia q nã rusticꝰ forẽsis negociator miles: nauigator : medicꝰ
uideri an disertus uistus an potẽs. spectat᷑ añ acta dictaq
expteritis N existimari solẽt p̃sentia his adiciuĩt qdã cõmoci¬
one hãc accipi uolũt tẽporariũ cũ motũ sic̃ ira pauorẽ. Cõ¬
silia aũt & p̃sentis & p̃teriti & futuri teporis q̃ mihi & siꝑ¬

Expanded text:
propinquis amicis clientibus abundante et his omnibus destitute; propinquis amicis clientibus abundante et his omnibus destitute; condicionis etiam distantia, nam clarus an obscurus, magistratus an privatus, pater an filius, civis an peregrinus, liber an servus, maritus an caelebs, parens liberorum an orbus sit, plurimum distat; animi natura, etenim avaritia, iracundia, misericordia, crudelitas, severitas aliaque his similia adferunt frequenter fidem aut detrahunt, sicut victus luxuriosus an frugi an sordidus, quaeritur; studia quoque, nam rusticus, forensis, negotiator, miles, navigator, medicus , locuples videri an disertus, iustus an potens. spectantur ante acta dictaque, ex praeteritis enim aestimari solent praesentia. his adiiciunt quidam commotionem; hanc accipi volunt temporarium animi motum, sicut iram, pavorem; consilia aut
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ erit facile q in eo est ꝑuidebimꝰ. Impͥmis ig argum̃¬
ta sepe aꝑsona ducẽda sũt. Cũ sit ut dixi diuisio: ut om̃ia
in hec duo partiam̃ ies. atq ꝑsonas. res ut cã. tẽpus. locus
occasio instrumẽtũ modus & oetera rerũ sint accidẽtia
Personis aut nõ ꝗeꝗͥ accidit exequẽdũ mihi est: ut pleriq
fecrũt: sed unde argumẽta sumi possunt. ea porro sũt
genus Nã similes parẽtib ac maiorib suis filii plexũq mre¬
dũt᷑ & nõ nũꝗ̃ ad honeste turpit᷑q uiuẽdũ. Inde cãȩ flu¬
ũt natio. Nã & gẽtib propi mores sũt: nec idẽ in barbaro:
fatiliꝰ inuiro ueneficiũ in frmĩa credas ȩtas ꝗ alud aliis
ãnis magis cõuenit: educatio: & disciplina: qm̃ refert a ꝗb
uẽtꝰ ĩ argumc̃tu spẽs libidinis: robur pestilentie his cõtrãia
ĩ diu̾sũ fortũa Hec .n. idẽ credibile est: indiuite ac pauper̃.

Expanded text:
ventum erit, facile quod in eo est pervidebimus. In primis igitur argumeventum erit, facile quod in eo est pervidebimus. In primis igitur argumenta a persona ducenda sunt; cum sit, ut dixi, divisio, ut omnia in haec duo partimur, res atque personas, ut causa, tempus, locus, occasio, instrumentum, modus et cetera, rerum sint accidentia. personis autem non quidquid accidit exsequendum mihi est, ut plerique fecerunt, sed unde argumenta sumi possunt. ea porro sunt, genus, nam similes parentibus ac maioribus suis plerumque creduntur, et nonnunquam ad honeste turpiterque vivendum inde causae fluunt; natio, nam et gentibus proprii mores sunt, nec idem in barbaro, facilius in viro, veneficium in femina credas; aetas, quia aliud aliis annis magis convenit; educatio et disciplina, quoniam refert, auenter in argumentum species libidinis, robur petulantiae, his contraria in diversum; fortuna, neque enim idem credibile est in divite ac paupere,
Abbreviated transcription (Latin):
tib fiũt: an credibile sit a filio patrẽ occisũ: In cestũ cũfilia
cõmissũ & contra ueneficiũ ĩ nou̾ca: adulteriũ ĩ luxioso
illa qͦ an scelꝰ palã factũ. an factũ ꝑꝑ exiguã sũmã ꝗa suos
nõ ut uugo nũc intelligũt᷑. Luxuriẽ: & adulteriũ. & simi¬
lia: sed sedes argumẽtoꝵ in ꝗblatent ex ꝗb sũt petẽda
Ham ut in t̾ra nõ om̃i gnerãt᷑ oĩa: n auẽ aut ferã reperias
ubi q̃q nasci aut morari soleat ignarꝰ & pisciũ qͦ gñra
alia planis gaudẽt. alia saxosis regiõib: &̃ littõib q̃ discrta
sũt nͨ helopẽ nr̃o mari: aut scarũ: ducas: ita nõ om̃e ar¬
gum̃tũ undiq ueĩt. loleoq nõ passi q̃rendũ ẽ multꝰ alioꝗu
eror & ex hausto labore q̃ nõ ratiõe sacutabita nõ poterimꝰ¬
inuenire nisi cau: aut si scierimꝰ ubi qͥq nascat᷑ cũ ad locũ

Expanded text:
ntibus fluunt: an credibile sit a filio patrem occisum, incestum cum filia ntibus fluunt: an credibile sit a filio patrem occisum, incestum cum filia commissum; et contra, veneficium in noverca, adulterium in luxurioso; illa quoque, an scelus palam factum, an falsum propter exiguam summam, quia suos non, ut vulgo nunc intelliguntur, in luxuriam et adulterium et similia; sed sedes argumentorum, in quibus latent, ex quibus sunt petenda. nam , ut in terra non omni generantur omnia, nec avem aut feram reperias, ubi quaeque nasci aut morari soleat ignarus, et piscium quoque genera alia planis gaudent alia saxosis, regionibus etiam litoribusque discreta sunt, nec helopem nostro mari aut scarum ducas, ita non omne argumentum undique venit ideoque non passim quaerendum est. multus alioqui error est; exhausto labore, quod non ratione scrutabimur, non poteriminvenire nisi casu. At si scierimus, ubi quodque nascatur, cum ad locum
Abbreviated transcription (Latin):
mondus regat᷑ ad niistranda resip. sit si liq̃bit mundum
prouidencia regi debẽt &̃ nota ẽẽ recte argumẽta tractatuͦ¬
simũ ꝗa fere accidit ut liberos a parẽtib amari. Altexũ uelit
propensiꝰ. cum ꝗ recte ualeat ĩ crastinũ peruẽturũ: Tertium
m̃ nõ repugnãs ut ĩ domo furtũ factũ ab eo ꝗ demi fuit ideo¬
q aristoteles in uͤ de arte rhetorica libro diligẽtissime ẽ esecut
Quid cuiq rei & qͥ cuiq hõi solet accider̃. &ꝰ quas res: quosq
hõĩes ꝗb reb aut hõib. uel cõciliasset uł alienasso ip̃a nã ut
diuicias ꝗ sequat᷑ aut ãbitũ: aut supestitionẽ ꝗͥ boni probet:
ꝗͥ mali petãt. ꝗͥ milites. ꝗ rustici: qͦ quęq mõ res uitari uel
le aut potiꝰ infinitũ est. Preterea põitũ ĩ cõmiũ om̃iu intel¬
lectu siꝗs mñ desiderauerit aqͦ peter& oñdi. Omĩa aũt credi¬
bilia in ꝗb pars max̾ cõsistit argumẽtatiõis ex huiꝰ modi fo¬

Expanded text:
ur ut administranda respublica sit, si liquebit mundum prouidentia regi. debet etiam nota esse recte argumenta tractatusimum, quia fere accidit, ut liberos a parentibus amari; alterum velut propensius, eum qui recte valeat in crastinum perventurum; tertium tantum non repugnans, in domo furtum factum ab eo qui domi fuit. ideoque Aristoteles in secundo de Arte Rhetorica libro diligentissime est exsecutus, quid cuique rei et quid cuique homini soleret accidere, et quas res quosque homines quibus rebus aut hominibus vel conciliasset vel alienasset ipsa natura: ut divitias quid sequatur aut aquid mali petant, quid milites, quid rustici, quo quaeque modo res vitari vel le aut potius infinitum est, praeterea positum in communi omnium intellectu. si quis tamen desideraverit, a quo peteret, ostendi. omnia autem credibilia, in quibus pars maxima consistit argumentationis, ex huiusmodi fo
Abbreviated transcription (Latin):
procurator. hoc est ex eo gnr̃e qͥ ⁊ rrariortip greci
uocãt .Ci: inductionẽ e dissimilib: nõ si letitia bonũ &
uoluptas nõ ꝗͥ mulieri. idẽ popilio: ex cõtrariis frugalitas
bonũ. luxuria .N. malũ. si maloꝵ cã bellũ est. erit cõmẽ¬
datio pax: si ueniã meret᷑ ꝗ imprudẽs nocuit nõ meret᷑ pre¬
miũ ꝗ imprudẽs profuit : ex repugnãtib ꝗ est sapiens tultꝰ¬

Expanded text:
procurator. hoc est ex eo genere, quod ἐπαγωγήν Graeci procurator. hoc est ex eo genere, quod ἐπαγωγήν Graeci vocant, Cicero inductionem. Ex dissimilibus: Non , si laetitia bonum, et voluptas; Non, quod mulieri, idem pupillo. Ex contrariis: frugalitas bonum, luxuria enim malum; Si malorum causa bellum est, erit emendatio pax; Si veniam meretur, qui inprudens nocuit, non meretur praemium, qui imprudens profuit. Ex pugnantibus
Abbreviated transcription (Latin):
tũ quo schema si intelligit᷑: s quo sinõ intelligit᷑: & mẽ¬
tiet᷑ intormẽtis ꝗ dolorẽ pati põt mẽtiet᷑ ꝗ nõ põt Ut sũt¬
aut tria tempora: ita ordo rerũ ex trib momiẽtis cõsertus
est . Hñt ed om̃ia inicium inor̾mẽtũ: sumaͣm ut uigiũ
deinde &des: & strages. Est ergo hine argumẽtoꝵ qͦ locus
inuioẽ probantiũ. Nã & ex iniciis sũma colligit᷑:. quale est
nõ possũ togã ꝑ textã sperare cũ exordiũ pullũ uideã: &
cõtra nõ dõmiatiõis cã syllã arma sumpsisse argumẽtũ
est dictatura depõita. Similit̾ & in cremẽto ĩ utrãq pẽtẽ
duct᷑ rei ratio eũ in cõiectura: tũ &̃ intractatu eꝗtatis:
an ad iniciũ suma referẽda sit: id est an ei cedes imputã¬
da sit a qͦ uĩgiũ coepit Est argumẽtoꝵ Locus ex similib
si cõtinẽtia uͥtus utiq & abstinẽtia: si fidẽ debet tutor. &

Expanded text:
tum, quo schema, si intelligitur? quo, si non intelligitur? et , mentum, quo schema, si intelligitur? quo, si non intelligitur? et , mentietur in tormentis, qui dolorem pati potest; mentietur, qui non  momentis consertus est; habent enim omnia initium, incrementum, summam, ut iurgium deinde pugna, tum caedes. est ergo hic quoque argumentorum locus invicem probantium. nam et ex initiis summa colligitur, quale est, Non possum togam praetextam sperare, cum exordium pullum videam; et contra, non dominationis causa Sullam ata. similiter ex incremento in utramque partem ducitur rei ratio cum in coniectura tum etiam in tractatu aequitatis, an ad initium summa referenda sit, id est, an ei caedes imputanda sit, a quo iurgium coepit. est argumentorum locus ex similibus: si continentia virtus, utique et abstinentia; fidem debet tutor, et
Abbreviated transcription (Latin):
hec actio nõ sit: q̃ sit. simul.n. remouẽt᷑ omĩa uł cũ duopo¬
nẽt᷑ int̾ se cõtraria: quoꝵ tenuisse ueꝵ lib& sufficiet: qualis
Cioerõis est unũ qdẽ certe nemo erit tã inimicꝰ duentio qͥ
mihi nõ concedat si constet corruptũ illud esse uidicaiũ aut
ab abito aut ab opianico esse cõruptũ si doceo nõ ab abito uĩ¬
o ab opiniaco si oñdeo ab opiniaco puroo abitũ. fit & ex
duob: quoꝵ necesse est alterutrũ eligendi adu̾sario potest¬
as efficit᷑ q ut utrũ elegerit noceat: facit hoc c. pro oppio:
utrũ cũ coitã appetiss&. aut cũ ip̃e sese conaret᷑ octidere.
telũ emanib exeptũ est & pro uareno: optio nobis datꝰ
utrũ uelitis cau illo itineõ uarrenũ usũ esse an huiꝰ ꝑsua¬
su & inductu. Demꝰ utraq facit accusatori cõtraria: inte¬
rim duo ita proponũt᷑ ut utrũlibet electũ idẽ efficiat qͣle
est philosophãdũ est & si nõ philosophãdũ & illud uulga¬

Expanded text:
cum duo ponentur inter se contraria, quorum tenuisse utrumlibet sufficiat, quale Ciceronis est, unum quidem certe, nemo erit tam inimicus Cluentio, qui mihi non concedat; si constet corruptum illud esse indicium, aut ab Habito aut ab Oppianico esse corruptum; si doceo non ab Habito, vinco ab Oppianico; si ostendo ab Oppianico, purgo Habitum. fit etiam ex duobus, quorum necesse est alterum verum, eligendi adversario potestas, efficiturque, ut, utrum elegerit, noceat. facit hoc Cicero pro Oppio: utrum , cum Cottam appetisset, an cum ipse sese conaretur occidere, telum e manibus ereptum est? et pro Vareno: optio vobis datur, utrum velitis casu illo itinere Varenum usum esse an huius persuasu et inductu. deinde utraque facit accusatori contraria. interim duo ita proponuntur, ut utrumlibet electum idem efficiat, quale est, philosophandum est, etiamsi non est philosophandum. et illud vulga
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiȩ bonitas. illa sequẽtia paragomena q̃ postra facta
sũt: aut fuctura: nec sũ de nõibus an suis. Uoat .ii. ut uo¬
luerit ꝗsq dũ uis reꝵ ip̃a manifesta sit. appareatq hoc tẽ¬
sp̃es esse uoluerũt actiõis ut pro oppio quos educere ĩ uitos
ĩ prouĩciã nõ potuit. cos in uitos retinere ꝗ potiuit: tẽporis
ĩ uerrẽ: si finẽ p̃toris edicto afferũt Rał ianuariȩ cũ nõ
tale est ut idẽ indiu̾sũ si retro agas ualcat: cõseq̃ns .ti.
est eos ꝗ in uiti duci nõ potuerĩt in iuitos nõ potuisse re¬
tineri ella qͦ q̃ ex reb mutuã cõfirmationẽ p̃stantib di

Expanded text:
acta sunt aut futura. nec sum de nominibus anxius; vocet enim, ut voluerit quisque, dum vis rerum ipsa manifesta sit, appareatque hoc temspecies esse voluerunt: actionis, ut pro Oppio, quos educere inuitos in provinciam non potuit, eos invitos retinere qui potuit? temporis, in Verrem, Si finem praetoris edicto adferunt Kalendae Ian., cur non lum tale est, ut idem in diversum, si retro agas, valeat. consequens enim est, eos, qui inviti duci non potuerint, invitos non potuisse retineri. illa
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a quã uito loquacitatẽ incidã. Exẽploꝵ qͦ ad hec in¬
finitus est nũs sed paucissima attingã ex maior̃ pro ad¬
le ficri tu potueris cũ isfactus nõ sit: cui tu cõcessisti ex
difficilior̃ uide q̃so tubero ut ꝗ de meo facto nõ dubitẽ
de ligaris audeã dicer̃ Et ibi añ sperãdi ligario cã nõ sit.
Cũ mihi ap̃ te locus sit &̃e pro altero dep̃candi: Ex mĩore
pro recina Ita nescire esse armatos sat ẽ ut uim factam
probes in inanus eoꝵ inader̃ nõ est satis Ergo ut brcuis
cõcrahã sũmã dͥicũt᷑ argumõta a ꝑsonis cãis. Locis. t̃por̃
Cuiꝰ tees partes diximus : paedẽs cõiuictũ in scq̃ns facul¬

Expanded text:
ipsam, quam vito, loquacitatem incidam. exemplorum quoque ad haec inipsam, quam vito, loquacitatem incidam. exemplorum quoque ad haec infinitus est numerus, sed paucissima attingam. Ex maiore pro Caele fieri tu potueris, cum is factus non sit, cui tu concessisti. Ex difficiliore, vide quaeso, Tubero, ut, qui de meo facto non dubitem, de Ligarii audeam dicere. et ibi, An sperandi Ligario casa non sit, cum mihi apud te locus sit etiam pro altero deprecandi? Ex minore pro Caecina, itane scire esse armatos sat est, ut vim factam probes; in manus eorum incidere non est satis? ergo , ut breviter contraham summam, ducuntur argumenta a personis, causis, locis, tempore cuius tres partes diximus
Abbreviated transcription (Latin):
tois uista cst cadẽ adu̾sus matris. quoꝵ om̃iũ tractatꝰ
u̾satur in syllogismis. illa magis finicionib aut qualita¬
tib prosũt si robur corpõi bonũ nõ est : minꝰ sanitas si fũ¬
tũ salus: magis sacrilegiũ. Si abstinẽtia uirtꝰ & cõtinẽtia
Si mũdus prouidetia regit᷑: administrãda est uespu. si
domus cdificari sine ratione nõ potest ꝗͥ agendũ si naua
in species secat᷑: nã ex plurib ad unũ. et ex uno ad plura
spẽm ex eo q̃ cõtinet ad id qͥ continet᷑. ut ex difficiliorib
ad faciliora: & ex longe poĩtus ad propria & ad om̃ĩa q̃
contra hec sũt: cadẽ ratione argumẽta ducũt᷑ Sũt.n&
hec maiora & minora: aut oerte ium similẽ aptinẽt.
qͣ ꝑ sequamur nullus erit in ea cõcidendi modus. infinita
est u rerũ cõparatio: uicõdiora grauiora: magis neas¬
sacia honestiora : utiliora. sed omittã plurai necĩ cam

Expanded text:
tris iusta est, eadem adversus matris; quorum omnium tractatus tris iusta est, eadem adversus matris; quorum omnium tractatus versatur in syllogismis. ilia magis finitionibus aut qualitatibus prosunt, si robur corporibus bonum est, non minus sanitas; Si furtum scelus, magis sacrilegium; Si abstinentia virus, et continentia; Si mundus providentia regitur, administranda respublica; Si domus aedificari sine ratione non potest, quid urbs agenda? in species secatur. nam ex pluribus ad unum et ex uno ad plura speciem, et ex eo quod continet ad id quod continetur, aut ex difficilioribus ad faciliora et ex longe positis ad propiora et ad omnia, quae contra haec sunt, eadem ratione ec maiora et minora aut certe vim similem obtinent, quae si persequamur, nullus erit ea concidendi modus. infinita est enim rerum comparatio, iucundiora, graviora, magis necessaria, honestiora, utiliora. Sed mittamus plura, ne in eam
Abbreviated transcription (Latin):
centẽ qđ illic &ciderĩt abiegne ĩ t̾rã trabes: & philote¬
cta pari dispar esses tͥ. ego nũc nõ essem miser. quo modo
ꝑuenir̃ quolib& retro cãs legentib licet: illudhis adii¬
cer̃ ridiculũ putarẽ insi eo cicero uteret᷑. qͥ cõuigatũ uo¬
cãt. ut eos ꝗrẽ iustã faciũt iuste face̾: qͥ certe nõ eg&
probatiõe. Quod cũpastuũ est: cõpasce̾ lic̾: qdã hȩc q̃
uł ex cãis uł ex efficientib diximꝰ alieno nõĩe uocãt etba¬
sis: id est exitus. nã nec hic aliud tractat᷑ quã qͥ ex qͦq ere¬
niat. appõita uł cõparatiua dicũt᷑. q̃ minora ex maiõĩb :
candã pecuniã accipit: & obdicẽdũ falsũ testimõiu acci¬
piet iuris cõfirmacio est ei modi ex maior̃ si alteꝵ occi¬
der̃ liaet &e loris tedur̃ Ex minor si furẽ nocturnũ ocaidẽ
liaet. ꝑatronẽ : Ex pari q̃ poena adu̾sus interfectorẽ pa¬

Expanded text:
centem, quod illic ceciderint abiegnae ad terram trabes; et Philoctecentem, quod illic ceciderint abiegnae ad terram trabes; et Philocteta Paridi, Si impar esses tibi, ego nunc non essem miser; quo modo pervenire quolibet retro causas legentibus licet. illud his adiicere ridiculum putarem, nisi eo Cicero uteretur, quod coniugatum vocant, ut eos, qui rem iustam faciunt, iuste facere quod certe non eget probatione, quod compascuum est, compascere licere. quidam haec, quae vel ex causis vel ex efficientibus diximus, alieno nomine uocant ἐκβάσεις id est exitus. nam nec hic aliud tractatur quam quid ex quoque eveniat. adposita vel comparativa dicuntur, quae minora ex maioribus, mcandam pecuniam accepit, et ob dicendum falsum testimonium accipiet. iuris confirmatio huiusmodi est: ex maiore, si adulterum occidere licet, et loris caedere; ex minore, si furem nocturnum occidere licet, quid latronem? ex pari, quae poena adversus interfectorem pa
Abbreviated transcription (Latin):
ome iter puluerẽ mouet: nec ꝗsꝗs est puluorulentus ex
itinere est. Quȩ utiq fiũt talia sũt si sapientia bonũ
curũ facit: bonꝰ uir est utiq sapiens ideoq boni est hone¬
ste facẽ: mali turpiter: & ꝗ honeste faciũt boni. ꝗ turpiter
mali iudicãt᷑ recte: At exercitacio plerũq robustũ cõpꝰ
fat̃ sed nõ ꝗsq est robustus &xcitatus: nec ꝗsq excitatus
robustus est: nec ꝗa fortitudo p̃stat nͨ mortẽ timeamus
ꝗsꝗs mortẽ nẽ timue̾i̾t uir fortis erit existimãdus: nͨ si
capitis dolorẽ facit: in utilis hõib sol est: & hȩc adhorta¬
tuuui max̾ genꝰ pertinẽt. u̾tus facit laudẽ: sequẽda est¬
igͣ: At uoluptas infamiã: fugienda igit᷑ rete aũt mõe¬
murcãs nõ utiq ab ultimo esse repetẽdas: ut medea :
ũt ne ĩnemore pelio. Qiͣ uo̾ id eã fecerit miserã. aut no¬

Expanded text:
omne iter pulverem movet nec, quisuis est puluerulentus, ex omne iter pulverem movet nec, quisuis est puluerulentus, ex itinere est. quae utique fiunt, talia sunt: si sapientia bonum virum facit, bonus vir est utique sapiens; itemque boni est honeste facere, mali turpiter; et qui honeste faciunt, boni, qui turpiter, mali iudicantur; recte. At , exercitatio plerumque robustum corpus facit; sed non quisquis est robustus exercitatus, nec quisquis exercitatus robustus; nec, quia fortitudo praestat ne mortem timeamus, quisquis mortem non timuerit, vir fortis erit existimandus; nec, si capitis dolorem facit, inutilis hominibus sol est. haec ad hortativum maxime genus pertinent: virtus facit laudem, sequenda igitur; at voluptas infamiam, fugienda igitur. recte autem monemur, causas non utique ab ultimo esse repetendas, ut Medea, utinam ne in nemore Pelio; quasi vero id eam fecerit miseram aut no
Abbreviated transcription (Latin):
tiõp rrpoo aMnaao cicero x reb sub eandẽ rationẽ i¬
ueniẽtib fortit cõsequẽtib uinxerĩ: si põtoriũ rhodiis Lo¬
care honestũ est: & hermocrconti cõdu&ẽ: & qͥ discẽ honestũ
est & doccre. Uñ illa nõ hac ratione dicta: sed efficiens
idẽ domiti afrisentẽtia est pulcra. Ego accusaui: uos dam¬
nastis est ĩuiaẽ cõsequẽs: & ꝗ ex diu̾sis idẽ oñdit: Ut ꝗ nĩ¬
dũ nasci dicit. ꝑ hoc ip̃m & defice̾ significet. ꝗa defficit de
ꝗ nascit᷑: simillima ist: his argumẽtatio qua colligi sol&
ex his q̃ faciũt ea q̃ efficiũt᷑: aut contra: qđ genꝰ a causis
uocãt. hȩç interĩ necessario fiũt: interĩ plerũq sed ñõ neas¬
saxio. Nã corpus in lumĩe utiq umbrã facit: & ũbra ubi¬
cũq est ibi esse corpus oñdit: alia sũt ut dixi nõ necessa¬
ria nõ uł utrinq uł ex altera parte sol colorat. nõ utiq
ꝗ est coloratus a sole est. iter pub uerulentũ facit. sed neq

Expanded text:
 Cicero ex rebus sub eandem rationem venientibus fortiter consequentibus iunxerim: si portorium Rhodiis locare honestum est, et Hermocreonti conducere, et quod discere honestum, et docere. unde illa non hac ratione dicta sed efficiens idem Domitii Afri sententia est pulchra: Ego accusavi, vos damnastis. est invicem consequens et quod ex diversis idem ostendit; ut, qui mundum nasci dicit, per hoc ipsum et deficere significet, quia deficit omne quod nascitur. simillima est his argumentatio, qua colligi solent ex iis quae faciunt ea quae efficiuntur, aut contra, quod genus a causis vocant. haec interim necessario fiunt, interim plerumque sed non necessario. nam corpus in lumine utique umbram facit, et umbra, ubicunque est, ibi esse corpus ostendit. alia sunt, ut dixi, non necessaria, vel utrinque vel ex altera parte: sol colorat; non utique, qui est coloratus, a sole est. iter pulverulentum facit; sed neque
Abbreviated transcription (Latin):
teria est arguic̃tũ creditoris id arco adiectũ esse ĩ lege
ut argẽtaruis totũ exigeret adu̾sus alios .N. nõ opusfu¬
isse lege cũ om̃s p̃ter ꝗͣ ab argẽtariis totũ exigẽdi uisha¬
berẽt . cũ multa aũt nouãt᷑ in omi gnr̃e materiȩ: tũ
p̃cipue in is q̃stiõib q̃ sccipto cõstant: ꝗa notũ est ĩ sin

Expanded text:
teria est argumentum creditoris, idcirco adiectum esse in lege, teria est argumentum creditoris, idcirco adiectum esse in lege, ut argentarius totum exigeret; adversus alios enim non opus fuisse lege, cum omnes praeterquam ab argentariis totum exigendi ius haberent. cum multa autem novantur in omni genere materiae tum praecipue in iis quaestionib
Abbreviated transcription (Latin):
probationes aut aꝑsonis: aut areb peti ꝗa utrũq ĩplura
diuidit᷑ Ita ex ancedentib : & iĩctis & in sequẽtib tra¬
henda esse argumẽta ꝗ acceperit protinus in hoc fit in¬
structꝰ ut ꝗ in quaq caua dicẽdũ sit exhis sciat. p̃fertĩ
cũ plurimẽ probationes in ip̃o cãꝵ cõplexu reꝑiant᷑. ita
ut sint cũ alia lite nulla cõmunes: haeq sint & potẽ¬
tissime & minime obiae ꝗa cõmũes ex paeptis acapimꝰ
propa inueniẽda sũt: hoc genus argumẽtoꝵ sane dica
possumus uel exiis qͥ cuiꝰq cãȩ propria sũt ut ĩ illo ad¬
ultero sacerdote ꝗ lege qua uniꝰ seruãdi potestatẽ habe¬
bat se ip̃e seruare uoluit. propriũ cõtrouersie est dice
nõ unũ nocetẽ scruabis ꝗa dimisso ꝗ adultrrã oclr
tero occider̃: & illa ĩ qua lata lex est ut argentarii di¬
midiũ ex eo ꝗ debebãt soluerẽt oreditũ suũ tõtũ exige¬
rẽt. argẽtariꝰ ab argentario solidũ petit propͥũ exm̃a¬

Expanded text:
sonis aut a rebus peti, quia utrumque in plura dividitur, ita ex antecedentibus et iunctis et insequentibus trahenda esse argumenta qui acceperit, num protinus in hoc sit instructus ut, quid in quaque casa ducendum sit ex his, sciat? praesertim, cum plurimae probationes in ipso causarum complexu reperiantur, ita ut sint cum alia lite nulla communes, eaeque sint et potentissimae et minime obviae, quia communia ex praeceptis accepimus, propria invenienda spossumus, vel ex iis quae cuiusque causae propria sunt: ut in illo adultero sacerdote, qui lege, qua unius servandi potestatem habebat, se ipse servare voluit, proprium controversiae est dicere, Non unum nocentem servabas, quia te dimisso adulteratero occidere. et illa, in qua lata lex est, ut argentarii dimidium ex eo quod debebant solverent, creditum suum totum exigerent. argentarius ab argentario solidum petit. proprium ex ma
Abbreviated transcription (Latin):
subiecgerũt ĩ comoda: ut & nimiũ dicerẽt nec eñ totũ¬
unde pluximi cũ in hos in explicabiles laq̃os in aderũt Om¬
nẽ &̃. quẽ ex ingenio suo potuerũt hr̃e conatũ ułut astri¬
cti oẽtis legum uĩculis ꝑdiderũt. & magistrũ respiciẽtes.

Expanded text:
subierunt incommoda, ut et nimium dicerent nec tamen totusubierunt incommoda, ut et nimium dicerent nec tamen totuinde plurimi, cum in hos inexplicabiles laqueos inciderunt, omnem, etiam quem ex ingenio suo poterant habere, conatum velut adstricti certis legum vi
Abbreviated transcription (Latin):
schola coressi pͥmo familiarib magis ꝗ̃ usitatis exẽplis õn¬
dã. Lex ꝗ parẽtẽ nõ aluerit uinciãt᷑. nõ alit ꝗs & iuĩcula
nihilõmꝰ eccusat: utitur fictione simił si infanssit: si rei¬
pu: cã absit. & illa cõtra opinionẽ fortiũ si tyrannidẽ pe¬
tas: si temploꝵ cu̾sionẽ: plurimũq ea res uriũ ht̃: cõtio
scciptũ utit᷑ his cicero pro &ecina: und̾ tu aut familia aut
procurator tuus: siue uillicus tuus solus deiciss&: si uo
ne habeas ꝗdẽ scruũ ꝑ̃ter cũ ꝗ me deiecerit: & alia ĩ eo¬
dẽ libro plurima: uerũ eadẽ fictio ualet: & ad qualita¬
tes si cacilina cũ suo cõsilio nefarioꝵ hoũi quos secũ edu¬
xit hac dere posset iudicar̃ cõdemnaret Luciũ mure¬
generatĩ tradẽ sat est: cũ ex qualib& eaꝵ ĩnumerabi¬
lis argumẽtoꝵ copia oriat᷑. neq pex singulas spẽs exeꝗ
patiat᷑ natura reꝵ: ꝗͥ ꝗ sũt facere conati duo pariter

Expanded text:
liaribus magis ci aetati exemplis ostendam. lex : qui parentes non aluerit, vinciatur. Non alit aliquis, et vincula nihilominus recusat. utitur fictione, si miles, si infans sit, si reipublicae causa absit. et illa contra optionem fortium, si tyrannidem petas, si templorum eversionem. plurimum ea res virium habet contra scriptum. utitur his Cicero pro Caecina, unde tu aut familia aut procurator tuus. si me villicus tuus solus deiecisset — si vero ne habeas quidem servum praeter eum, qui me deiecerit, et alia in eodem libro plurima. verum eadem fictio valet et ad qualitates: si Catilina cum suo consilio nefariorum hominum, quos secum eduxit hoc de re posset iudicare, conumerabilis argumentorum copia oriatur, neque per singulas species exsequi patitur natura rerum, quod qui sunt facere conati, duo pariter
Abbreviated transcription (Latin):
iam ualet Nã & aiax apud ouidiũ: añ rates in ꝗt agi¬
mus c̃am & mecũ cõfert᷑ ulixes: & miloni ĩt̾ oetera ob¬
iectũ est ꝗ̃ clodi in monumetis ab eo maioꝵ suoꝵ esla
occissus: ad suadẽdi momẽta idẽ ualet: sic̃ tẽpus cuius
tractatũ subiũgã eius aũt ut alio loco ia dixi duplex si¬
gnificatio est Generalit᷑ .n. & speciałr accipit᷑ pus illud
est. nã olĩ sub alexͦ. cũ apud iliũ pugnatũ est. Deniq p̃¬
teritũ: in stans futurus: hoc seq̃ns ht̃ & constituta di¬
scoimĩa estate. heeme. noctu. in tdui. & fortuita in pe¬
stilẽtia in bello in cõuuuo latioꝵ ꝗdã satis significari pu¬
tauerũt. si illud gñrale tẽpus: hoc speciale. tr̃mpora uo

Expanded text:
iam valet. nam et Aiax apud Ovidium: ante rates, inquit, agiiam valet. nam et Aiax apud Ovidium: ante rates, inquit, agimus causam, et mecum confertur Ulixes? et Miloni inter cetera obiectum est, quod Clodius in monumentis ab eo maiorum suorum esset occisus. ad suadendi momenta idem valet, sicut tempus, cuius tractatum subiungam. eius autem, ut alio loco iam dixi, duplex significatio est; generaliter enim et specialiter accipitur. prius illud est:—nunc, olim, sub Alexandro, cum apud Ilium pugnatum est, denique praeteritum, instans, futurum. hoc sequens habet et constituta discrimina:—aestate, hieme, noctu, interdiu; et fortuita:—in pestilentia, in bello, in convivio. Latinorum quidam satis significari putaverunt, si illud generale tempus, hoc speciale tempora
Abbreviated transcription (Latin):
cõsitus: an incultus: freq̃nͨ au desertus: propinquus: anre¬
motus. oportunus cõsiliis: an adu̾sus: quã partẽ uidemꝰ
uehemẽtisfime pro milone tractasse ciceronẽ. Et hace
ꝗdẽ ac similia ad cõiecturã ferquẽtiꝰ pertinẽt: sed interĩ
adius qͦ pͥuatꝰ anpublicꝰ: sac̾e: an profanꝰ: noster: an
alienꝰ. ut ĩ ꝑsona: magistratus. pater: percorinꝰ: Hinc
i. q̃stiones oriũt᷑ pͥuatã pecuniã sustulisti. Uerũ ꝗa de
tẽplo nõ fartũ sed sacrilegiũ: occidisti adultert. qͥ lex per¬
mitit. sed ꝗa in lupanarĩ cedes est ĩ uria fecisti: sed ꝗa
magistratui maiestatis accio est uł cõtra licuit: ꝗa patꝰ
crã: ꝗa magistratꝰ sed circa facti cõtrou̾siã argumenta
p̃stant. cuca uiris lites materĩa q̃stionẽ: ad qualitatem
rib & n. & legib distant᷑ ad cõmendacionẽ qͦ & ĩ uid¬

Expanded text:
consitus an incultus, frequens an desertus, propinquus an reconsitus an incultus, frequens an desertus, propinquus an remotus, opportunus consiliis an adversus; quam partem videmus vehementissime pro Milone tractasse Ciceronem. et haec quidem ac similia ad coniecturam frequentius pertinent, sed interim ad ius quoque: privatus an publicus, sacer an profanus, noster an alienus; ut in persona, magistratus, pater, peregrinus. hinc enim quaestiones oriuntur: privatam pecuniam sustulisti; uerum quia de templo, non furtum sed sacrilegium est. occidisti adulterum, quod lex permittit; sed quia in lupanari, caedes est. iniuriam fecisti; sed quia magistratui, maiestatis actio est. vel contra: licuit , quia pater eram, quia magistratus. Sed circa facti controuersiam argumenta praestant, circa iuris lites materiam quaestionum. ad qualitatem ribus enim et legibus distant. ad commendationem quoque et invid
Abbreviated transcription (Latin):
recta: praua: cõta: ex falsis opimonib uenũit. Nã est his
iniciũ exhiis q̃ credũt bona aut mala inde errores existũt
& peximi affectꝰ ĩ ꝗb sũt ira & odiũ inuidia eupiditas
spes ambitus audatia: metus & tera gnris eiusdẽ: accidũt
aliqñ fortuita ebrietas: ignorãtia q̃ interĩ ad uenia ua¬
lent interĩ ad probationẽ crimis ut siꝗs dũ alii insidiag
aliũ dicit᷑ interemisse. Cãȩ poro nõ ad coniũcendũ mõ
qͥ obiicit᷑ sed ad defendendũ qͦ excuti solẽt. cũ qs so reste
frecisse idẽ honesta cã cõtẽdit: qua dere latiꝰ ĩ tercio libro di
ctũ est: finiciões ex cãis interĩ pendent ĩ tyranicida ꝗ ty¬
ranũ aq dephensus in adulterio fuerat occidit. An sacei¬
logus ꝗ ut hostes urbe expelberet arma tẽplo affixa de tra¬
xit: ducũt᷑ argumeta & ex loco. Spectat᷑ .ni. ad fidẽ pro¬
bationis mõtanus an planus maritimus an mediterãeꝰ

Expanded text:
recta, prava contra ex falsis opinionibus veniunt. nam est his initium ex iis, quae credunt bona aut mala; inde errores existunt et pessimi adfectus, in quibus sunt ira, odium, invidia, cupiditas, spes, ambitus, audacia, metus, cetera generis eiusdem. accedunt aliquando fortuita, ebrietas, ignorantia, quae interim ad veniam valent, interim ad probationem criminis, ut si quis, dum alii insidiatur, alium dicitur interemisse. causae porro non ad convincendum modo, quod obiicitur, sed ad defendendum quoque excuti solent, cum quis se recte fecisse, id est honesta causa, contendit; qua de re latiquaestiones ex causis interim pendent. An tyrannicida, qui tyrannum, a quo deprehensus in adulterio fuerat, occidit? An sacrilegus, qui, ut hostes urbe expelleret, arma templo adfixa detraxit? ducuntur argumenta et ex loco. spectatur enim ad fidem probationis, montanus an planus, maritimus an mediterraneus,
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sa iũ u̾bis cõplectim᷑: ut rhetorice bñ dicẽdi sciẽtia¬
est: aut ꝑ pãtes: ut rhetoria& ẽ: inueniẽdi recte. & di¬
sponẽdi & eloquẽdi cũ firma memoria. & cũ dignua
actiõis scĩa. p̃terea finimꝰ aut uisic̃ supiora. aut ẽ+¬
nodoria ut si assiduũ. ab aere dando & locupletẽ a locoꝵ
pecuniosũ a pecoꝵ copia finitiõi subiecta max̾ iudẽtur
genus spc̃s. differ̃es propriũ. ex his om̃ib aroumẽta ducũtur.
enus ad probandã spẽm nimiũ̃ ualet: plurimũ ad refellẽ¬
dã Itaq nõ ꝗa est arbor platanꝰ est: at qͥ nõ est arbor utiq
ia .ti. genus est Mortale &̃ si est spẽs cũ aliis tamẽ cõmunis
finitio racional nil suꝑerit ad demostrandũ id qͥ uelis Cõt
sp̃es firmã probationẽ ht̃ geneis & infirmã refutationẽ Hlã

Expanded text:
universum verbis complectimur, ut rhetorice est bene dicendi scientia; aut per partes, ut rhetorice est inveniendi recte et disponendi et eloquendi cum, firma memoria et cum dignitate actionis scientia. praeterea finimus aut vi, sicut superiora, aut ολογίᾳ, ut si assiduum ab asse dando, et locupletem a locorum, pecuniosum a pecorum copia. finitioni subiecta maxime videntur genus, species, differens, proprium; ex iis omnibus argumenta ducuntur. genus ad probandam speciem minimum valet, plurimum ad refellendam. itaque non, quia est arbor, platanus est, at quod non est arbor, utique id enim genus est; mortale, etiamsi est species, cum aliis tamen communis finitio; rationale, nihil supererit ad demonstrandum id quod velis. contra species firmam probationem habet generis, infi
Abbreviated transcription (Latin):
imago. Ut casuis ꝗs istã faciẽ Lamipeni senis torquẽs: ꝗid
quo probabiliꝰ fit qd intendimꝰ ut si ãiũ dicas ex colendũ
similitudine utaris tr̃ȩ q̃ neoleta spinas acdomos culta
fructiis areat: aut si ad curã rei .pi: hõteris: ondas apes &
formicasq nõ m̃o muta sed &̃ parua ãialia ĩ cõmue tñ
Laborare: & ex hoc gnr̃e dictũ illud est Ci ut corpora nr̃a
sine mente: ita cuũtassine legę̧ sius partib ut nerius
ac sanguine o mẽbris uti nõ põt: sed ut hac corporis hu¬
mani pro cluẽtio ita pro cornelio equoꝵ pro archia saxoꝵ
q usus est similitudine illa ut dixi propriora ut xeni¬
Qes sine gubernator̃. sic milites sine ĩperatore nihil uale
Solent eñ faller similitudinẽ spẽs uleoq adhibendũ est his
uidiciũ. Neq ti ut nauis utilior noua ꝗͣ uetus: sic amici¬
tia uelut laudanda q̃ pecuniã suã plurib hargit᷑ it aq
formã ⁊eeba sũt ĩ his similia uetustatis & largitionis

Expanded text:
imago, ut Cassius: quis istam faciem planipedis senis torquens?  quam id, quo probabilius fit quod intendimus: ut, si animum dicas excolendum, similitudine utaris terrae, quae neglecta spinas ac dumos, culta fructus creat; aut si ad curam rei publicae horteris, ostendas apes etiam formicasque, non modo muta, sed etiam parva animalia, in commune tamen laborare. Ex hoc genere dictum illud est Ciceronis: ut corpora nostra sine mente, ita civitas sine lege suis partibus, ut nervis ac sanguine et membris, uti non potest. Sed ut hac corporis humani pro Cluentio, ita pro Cornelio equorum, pro Archia saxorum quoque usus est similitudine. illa ut dixi propiora: ut remiges sine gubernatore, sic milites sine imperatore nihil valere. solent tamen fallere similitudinum species, ideoque adhibendum est iis iudicium. neque enim, ut navis utilior nova quam vetus, sic amicitia; vel, ut laudanda, quae pecuniam suam pluribus largitur, ita, quae formam. verba sunt in his similia uetustatis et largitionis,
Abbreviated transcription (Latin):
erit qͥ probemꝰ nisi fuẽit ꝙͥ aut sit ueꝵ aut uideat᷑: ex qͦ du¬
biis fides fiat. pro caertis aũ habemꝰ pͥmũ q̃ sensib ꝑcipiũt᷑.
at q̃ iudimꝰ. audiuimꝰ. qualia sũt signa deinde ea q̃ cõ¬
muni opiniõe cõsensũ est deos esse p̃standã pietatẽ parẽ¬
tib: p̃t̾ ea q̃ legib cauta sũt: q̃ persuasione & si nõ omiũ
hoĩu cius tñ ciuitatis aut gentis in qua res agit᷑. in mores

Expanded text:
erit quo probemus, nisi fuerit quod aut sit verum aut videatur, ex quo duerit quo probemus, nisi fuerit quod aut sit verum aut videatur, ex quo dubiis fides fiat. pro certis autem habemus primum, quae sensibus percipiuntur, ut quae uidemus, audimus, qualia sunt signa; deinde ea, in quae communi opinione consensum est, deos esse, praestandam pietatem parentibus; praeterea, quae legibus cauta sunt, quae persuhominum, eius tamen civitatis aut gentis, in qua res agitur, in mores
Abbreviated transcription (Latin):
mñ probationẽ int̾ p̃tabim᷑. secͥ argumẽtũ qͦ plura signifi¬
cat. Nã & fabuł adactũ scenaꝵ cõpoĩtę argumẽta dicũ¬
tur. & orationũ ciceronis uelut thema ip̃e exponit pedia
ueritus fortasse ne nos in catonẽ nr̃m transferemꝰ illi mali¬
ꝗͥ & si argumẽtũ simibe nõ erat: quo apparet om̃em adscri¬
bendũ destinatã materiã ita appellari: nec mirũ cũ id ĩtꝰ
opifias q uulgatũ sit: uñ iurgiliꝰ argumẽtũ ingẽs uulgo ꝙ
paulo nũosi opus dicit᷑ argumentosũ: sed nũc de co dicẽd
um argumẽto est ꝗ probationẽ iuditiũ fidẽ. aꝯgxessionẽ
eiusdẽ reo nõia facit parũ distinte ut arbitror Nã probatio
alia Signũ aũt q ille indiciũ uocat ab argumẽtis iã sepẽa¬
ui Ergo cũ sit argumẽtũ ratio probationẽ p̃stans qͣ colligit
aliud ꝑ aliud & q̃ q̃ est dubiũ ꝑ id q̃ dubiũ nõ est cõfirmat¬
Necesse est esse aliꝗͥ in cã ꝗđ probatione nõ egent alioꝗn nihil

Expanded text:
lura significat. nam et fabulae ad actum scenarum compositae argumenta dicuntur, et orationum Ciceronis velut thema ipse exponens Pediaueritus fortasse, ne nos in Catonem nostrum transterremus illinc aliquid, etsi argumentum simile non erat. quo apparet omnem ad scribendum destinatam materiam ita appellari. nec mirum, cum id inter opifices quoque vulgatum sit, unde Vergilius, argumentum ingens; vulgoque paulo numerosius opus us quiderm probationemn, indicium, fidem, adgressionem eiusdem rei nomina facit, parum distincte, ut arbitror. nam probatio alia. signum autem, quod ille indicium vocat, ab argumentis iam separavi. ergo , cum sit argumentum ratio probationem praestans, qua colligitur aliud per aliud, probatione non egeat. alioqui nihil