comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taris de nr̃is edibus atq agris. Peripta c̃ẽ non repugno. sed.
quero que lex lata sit. ut tu edes meas consecrares. Ubi tibi
hec pot̃as data sit: quo uire feceris: Neq ego tum de religiõe.
sed de bonis omnium nostrorum nec pontificio. sed de iure pu¬
blico disputo. Lex papiria uetat edes in ussu plebis consecra¬
ri. Sit sane hoc de nr̃is edibus. ac non de publicis templis.
unum oñde uerbum conseerationis in ip̃a tua lege si illa lex
ẽ ac non uox sceleris et crudelitatis tue. Quod si tibi tum in
illo rei .p. naufragio. omnia in mentem uenire potuissent. aut
si tuus scriptor. in illo incendio eiuitatis. non singraphas et eũ
bisantus eoculibus: et eum legatis rogatis faceret. sed uacuo
animo tibi ista non scita sed portenta conscriberet. eẽs omnia
si micus re. at uerbis legitimis consequutus. Sed uno tempore
cantiones fiebant pecuniarum: federa feriebantur prouincia¬

Expanded text:
taris de nostris aedibus atque agris scripta esse, non repugno; sed taris de nostris aedibus atque agris scripta esse, non repugno; sed quaero quae lex lata sit ut tu aedis meas consecrares, ubi tibi haec potestas data sit, quo iure feceris. neque ego nunc de religione sed de bonis omnium nostrum, nec de pontificio sed de iure publico disputo. lex Papiria vetat aedis iniussu plebis consecrari. sit sane hoc de nostris aedibus ac non de publicis templis: unum ostende verbum consecrationis in ipsa tua lege, si illa lex est ac non vox sceleris et crudelitatis tuae. quod si tibi tum in illo rei publicae naufragio omnia in mentem venire potuissent, aut si tuus scriptor in illo incendio civitatis non syngraphas cum Byzantiis exsulibus et cum legatis Brogitari faceret, sed vacuo animo tibi ista non scita sed portenta conscriberet, esses omnia, si minus re, at verbis legitimis consecutus. sed uno tempore cautiones fiebant pecuniarum, foedera feriebantur provincia
Abbreviated transcription (Latin):
quicunq uelit quod uelit et. quomodo uelit posset dedicare.
Quis eras tu qui dedicabas: quo uire : qua lege. quo exemplo: qͥ
potestate. Ubite. isti rei populus romanis prefecerat. Wideo
enim ẽẽ. legem ueterem tribuntiam que. uetet. in iussu plebis.
edes terram aram consecrare: neq tum hoc. O Papirius qui
hanc legem rogauit sensit neq suspicatus ẽ fore ꝑiculum ne
domicilia aut possessiomnes in dempnatorum euuum consecrarent᷑.
Neq enim id fieri fas erat neq quisq fecerat. neq erat caũa cur
prohibendo non. tam deterrere uideatur q̃ ammouere. sed quia
consecrabantur edes non pruatoꝵ domicilia. Ped que sacre no¬
minantur. consecrabantur. Agri non ita. ut ur̃a presidia siꝗ
uellent. Sed ut impator agros de hostibus captos. consecraret
statuebantur are. que religionem afferrent. Ip̃i si loco eent con¬
secrate. hec nisi plebs uississet fieri uetuit. Que si tu interpre¬

Expanded text:
quicumque velit, quod velit quo modo velit possit dedicare? quicumque velit, quod velit quo modo velit possit dedicare? quis eras tu qui dedicabas? quo iure? qua lege? quo exemplo? qua potestate? Vbi te isti rei populus Romanus praefecerat? video enim esse legem veterem tribuniciam quae vetet iniussu plebis aedis, terram, aram consecrari; neque tum hoc ille Q. Papirius, qui hanc legem rogavit, sensit, neque suspicatus est fore periculum ne domicilia aut possessiones indemnatorum civium consecrarentur. neque enim id fieri fas erat, neque quisquam fecerat, neque erat causa cur prohibendo non tam deterrere videretur quam admonere. sed quia consecrabantur aedes, non privatorum domicilia, sed quae sacrae nominantur, consecrabantur agri, non ita ut nostra praedia, si qui vellet, sed ut imperator agros de hostibus captos consecraret, statuebantur arae, quae religionem adferrent ipsi ei loco quo essent consecratae, haec nisi plebs iussisset fieri vetuit. quae si tu interpre
Abbreviated transcription (Latin):
aut stu prando: lamfateor inquit gabiino me nefarium fuisse.
Quippe uides penam illam a te in alium institutam in te ipsum eẽ
conuersam. Sed homo omnium scelerum flagitiorumq documẽ¬
tum. quod in gabuno fateris. Cuius impuditiam pueritie. libiddi¬
nes adolescentie. dedecus et egestatem relique uite latrocinium
consulatus uidimus. cui ne ista quidem calamitas inuiria potiunt
accidere: id in me infirmas et grauius ẽẽ dicis. quod uno adole¬
scente. ꝗ contione tota effecisti. Dedicatio magnam inquit hẽt
religionem. Non ne nobil numa pompilius indenir soqui
Discite orationem pontifices et. uos flamines etiam tu rex disce
a gentili. At. tu q̃qͣ ille gentem istam reliquit. Sed tñ disce ab
homine religionibus dedito iusto. tum oinium religionum¬
pito. Quid in dedicatione non ne. et. quis dicit. et. quid et
quomodo queritur. An tu hec. ita confundis. et. piurbas. ut

Expanded text:
aut stuprando? iam fateor, inquit, me in Gabinio nefarium fuisse. aut stuprando? iam fateor, inquit, me in Gabinio nefarium fuisse. quippe vides poenam illam a te in alium institutam in te ipsum esse conversam. sed, homo omnium scelerum flagitiorumque documentum, quod in Gabinio fateris, cuius impudicitiam pueritiae, libidines adulescentiae, dedecus et egestatem reliquae vitae, latrocinium consulatus vidimus, cui ne ista quidem ipsa calamitas iniuria potuit accidere, id in me infirmas, et gravius esse dicis quod uno adulescente quam quod contione tota teste fecisti? dedicatio magnam, inquit, habet religionem. nonne vobis Numa Pompilius videtur loqui? discite orationem, pontifices, et vos, flamines; etiam tu, rex, disce a gentili tuo, quamquam ille gentem istam reliquit, sed tamen disce ab homine religionibus dedito ius totum omnium religionum. quid? in dedicatione nonne et quis dedicet et quid et quo modo quaeritur? an tu haec ita confundis et perturbas ut,
Abbreviated transcription (Latin):
meas rumas: quorum egosimilem totam urbem eẽ passus non sũ
aspicere. non licuit. Omitto gabinum. Quid ex emplo tua bona.
tua non ne. licius mimius uir omnium fortissimus atq: optimus
consecrauit: Quid si qua ad te ꝑtinent. ratam ẽẽ negas opor¬
tere. ei uira constitiusti in preclaro tribunatu tuo quibus in
te conuersis recusares alios euerteres: Sin ista conseeratio
legitima ẽ quid est quod pfanum in tius bonis ẽẽ possit.
An conseeratio nullum ht̃: dedicatio est religiosa: Quid ergo
illa tua obtestatio tibicinis: quid foculus: quid preces. quiqꝰ
prisca uoluerunt: Ementiri. falere. abuti deorum immorta¬
lium numine ad hominum timorem quid uoluisti: Nam s
est illud ratum. mitto gabinu. tua domus certe et quicquid
habes alud cereri est consecratum. Sin ille ludus fuit. quid
tunc impurius qui religiones omnes polueris aut ementien do

Expanded text:
meas ruinas, quarum ego similem totam urbem esse passus non sum, meas ruinas, quarum ego similem totam urbem esse passus non sum, aspicere non licuit? omitto Gabinium; quid? exemplo tuo bona tua nonne L. Ninnius, vir omnium fortissimus atque optimus, consecravit? quod si, quia ad te pertinet, ratum esse negas oportere, ea iura constituisti in praeclaro tribunatu tuo quibus in te conversis recusares, alios everteres; sin ista consecratio legitima est, quid est quod profanum in tuis bonis esse possit? an consecratio nullum habet ius, dedicatio est religiosa? quid ergo illa tua tum obtestatio tibicinis, quid foculus, quid preces, quid verba prisca valuerunt? ementiri, fallere, abuti deorum immortalium numine ad hominum timorem quid voluisti? nam si est illud ratum—mitto Gabinium—tua domus certe et quicquid habes aliud Cereri est consecratum; sin ille ludus fuit, quid te impurius, qui religiones omnis pollueris aut ementiundo
Abbreviated transcription (Latin):
et pene solemnibus bona ciuis cuiuispiam conseerarit non uale¬
bit. At qui .G. Atinius prũm memoria bona. . uetelli. qui eum ex
senatu censor eiecerat. aui tui.q. metelle. et tui. publii seruilii et
pam tui p.scipio: consecrauit. foculo poĩto in rostris. adhibitoq
tibicine. quiꝰ tum. num ille furor .tr. pł ductus: ex non nulloꝵ
ꝑueterum temporum exemplis. fraudi metello fuit summo
et clarissimo uiro: certe non fuit. Uidimus hoc idem gneo lẽ¬
tulo censori tr pł facere. N unꝗͣ igitur is bona lentuli religio¬
nibus religauit. seq quid ego ceteros: Tn tu inꝗͣ capite u̾e¬
lato contione aduocata foculo posito: bona tui gabinii. cui re¬
gna omnia sirorum arabum ꝑsarumq donaueras consecrasti:
Quod si tñ nihil est actum. quid in meis bonis agi potuit: Sin est
ratum: cur ille gurges helluatus tectum sugit rei p. sanguinẽ.
ad celum tum extruit. Uillam in tusculano isceribus etrari mihi

Expanded text:
et aeque sollemnibus bona cuiuspiam consecrarit, non valeet aeque sollemnibus bona cuiuspiam consecrarit, non valebit? atqui C. Atinius patrum memoria bona Q. Metelli, qui eum ex senatu censor eiecerat, avi tui, Q. Metelle, et tui, P. Servili, et proavi tui, P. Scipio, consecravit foculo posito in rostris adhibitoque tibicine. quid tum? num ille furor tribuni plebis ductus ex non nullis perveterum temporum exemplis fraudi Metello fuit, summo illi et clarissimo viro? certe non fuit. vidimus hoc idem Cn. Lentulo censori tribunum plebis facere: num qua igitur is bona Lentuli religione obligavit? sed quid ego ceteros? tu, tu, inquam, capite velato, contione advocata, foculo posito bona tui Gabini, cui regna omnia Syrorum Arabum Persarumque donaras, consecrasti. quod si tum nihil est actum, quid in meis bonis agi potuit? sin est ratum, cur ille gurges, helluatus tecum simul rei publicae sanguine, ad caelum tamen exstruit villam in Tusculano visceribus aerari, mihi
Abbreviated transcription (Latin):
niusti: dixisti. qͣꝗͣ quid ego de dicatione loquar: aut quid d̃
ur̃o uire et religione contra quam ꝓposueram disputabo: Ego
uero si omnia solemnibus uerbis ueteribus et publicis institu¬
tis: acta ẽẽ dicerẽ: tamen me rei ꝑ uire defenderẽ. An cum
tu euis discessu cuius unius opera senatus: atq omnes boni ciui¬
tatem ẽẽ incolumẽ totus uidicassent: oppressam teterrimo la¬
trocinio: cum duobus sceleratissimis consulibus rem ꝑtene¬
res: domum euis. qui prĩam ase seruatam. ꝑire suo nomine
noluisset. ꝑ pontificem aliquem dedicasses: posset recreata
res. p. sustinere: de hac religione aditum: Pontifices iam
nullum fortunis cõmunibus exitum reperiretis: ansi postẽ
tenuerit pontifex. et uerba de religione deoꝵ ĩmortaliũ
composita ad pnatiem euiium transtulerit. ualebit. inuiriam no¬
men sanctissimum religionis. si tr pł uerbis non minus priscis.

Expanded text:
nuisse dixisti. quamquam quid ego de dedicatione loquor, aut quid de nuisse dixisti. quamquam quid ego de dedicatione loquor, aut quid de vestro iure et religione contra quam proposueram disputo? ego vero, si omnia sollemnibus verbis, veteribus et traditis institutis acta esse dicerem, tamen me rei publicae iure defenderem. an cum tu, eius civis discessu cuius unius opera senatus atque omnes boni civitatem esse incolumem totiens iudicassent, oppressam taeterrimo latrocinio cum duobus sceleratissimis consulibus rem publicam teneres, domum eius qui patriam a se servatam perire suo nomine noluisset per pontificem aliquem dedicasses, posset recreata res publica sustinere? date huic religioni aditum, pontifices: iam nullum fortunis communibus exitum reperietis. an si postem tenuerit pontifex et verba ad religionem deorum immortalium composita ad perniciem civium transtulerit, valebit in iniuria nomen sanctissimum religionis: si tribunus plebis verbis non minus priscis
Abbreviated transcription (Latin):
similis istius neq enim iam deerunt qui imitari uelint ali¬
quem meisimilem cui res p. non tantum debeat. ꝑuim affli¬
xerit. domum eius ꝑ pontificem dedicarit. id uos ista auto¬
nis inimici sui postem edium tenuisset. et pauca uerba fecisset.
edes cepionis eeñt dedicate: Nihil loquor de pontificio ur
nihil de ip̃ius uerbis dedicationis. nihil de religione. ceri¬
monus non dissimulo me nescire ea que etiam siscirem dissi¬
mularem: ne alus molestus. uobis etiam curiosus uiderer: et si
effluunt multa ex ur̃a disciolina. que etiam ad nr̃as aures sepe
ꝑmanant. postem teneri in dedicatione oportere uideor au¬
disse templi. ibi enim postis ẽ : ubi templi aditus est ualue am¬
bulationis. Postes nemo unqͣ tenuit in dedicando. Simulacrum
autem aut aram si dedicasti sine religione. loco moueri põt. Sedd
iam hoc dicitur ibi non licebit. quoniam pontificẽ postem te¬

Expanded text:
similis istius —neque enim iam deerunt qui imitari velint—alisimilis istius —neque enim iam deerunt qui imitari velint—aliquem mei dissimilem, cui res publica non tantum debeat, per vim adflixerit, domum eius per pontificem dedicaverit, id vos ista auctonis, inimici sui, postem aedium tenuisset et pauca verba fecisset, aedes Caepionis essent dedicatae? nihil loquor de pontificio iure, nihil de ipsius verbis dedicationis, nihil de religione, caerimoniis; non dissimulo me nescire ea quae, etiam si scirem, dissimularem, ne aliis molestus, vobis etiam curiosus viderer; etsi effluunt multa ex vestra disciplina quae etiam ad nostras auris saepe permanant. postem teneri in dedicatione oportere videor audisse templi; ibi enim postis est ubi templi aditus et valvae. ambulationis postis nemo umquam tenuit in dedicando; simulacrum autem aut aram si dedicasti, sine religione loco moveri potest. sed iam hoc dicere tibi non licebit, quoniam pontificem postem te
Abbreviated transcription (Latin):
mano ante. latum uidebat. et si in eo ꝓuidisti ne. frater te ac¬
cusare posset. hanc tu igitur dedicationem appellas: ad quã
non collegium. non honoribus populi. E. ornatum pontific̃e.
non deniq adolescentem quẽꝗͣ cum haberes in collegio famili¬
arissimos a chibere potiusti: affuit il si modo affuit: quem
tu impulisti. Soror rogauit. mater coegit. Uidete igitur
pontifices. quid statuȩtis in mea causa de omnium fortunis.
Ergo ne pontifices putatis si is postem tenuerit. et aliquid
dixcerit domum unius cuiusq consacrari posse: an iste dedica¬
tiones et templorum et delubrorum religiones: adhonorem deo¬
rum immortalium: sine ulla ciuium calamitate a maioribus
ur̃is institute sint: Est inuentus tr.plebis. qui consularibus
copus instructus. omni impetu furoris in eum ciuem irruerit.
quem ꝑcullum ip̃a res.ꝑ suis manibus extolleret. Quid si qs

Expanded text:
mano antelatum videbat. etsi in eo providisti ne frater te acmano antelatum videbat. etsi in eo providisti ne frater te accusare possit. hanc tu igitur dedicationem appellas, ad quam non conlegium, non honoribus populi Romani ornatum pontificem, non denique adulescentem quemquam†, cum haberes in conlegio familiarissimos, adhibere potuisti? adfuit is, si modo adfuit, quem tu impulisti, soror rogavit, mater coegit. videte igitur, pontifices, quid statuatis in mea causa de omnium fortunis: verbone pontificis putetis, si is postem tenuerit et aliquid dixerit, domum unius cuiusque consecrari posse, an istae dedicationes et templorum et delubrorum religiones ad honorem deorum immortalium sine ulla civium calamitate a maioribus nostris constitutae sint. est inventus tribunus plebis qui, consularibus copiis instructus, omni impetu furoris in eum civem inruerit quem perculsum ipsa res publica suis manibus extolleret. quid? si qui
Abbreviated transcription (Latin):
tatem comprobabitis: pontifex inquit affuit. nonte pudet
cum apud pontifices res agatur pontificem dicere te non col¬
legium pontificum affuisse: presertim cum tr pł uel denuntia¬
re potueris. uel etiam cogere. Esto collegium non achibuisti.
quid de collegio. quis tandem affuit: posuerat enim autori¬
tatem que est in his omnibus sed tam̃ auget et honos et etas
dignitatem. opus erat. et scientia: quam si om̃is consecuti lũt
tñ certe ꝑitiores uetustas facit. Quis ergo affuit. frater inꝗt
ux oris mee. Si autoritatem querimus. et si id est etatis. ut
ne dum consecutus sit: tñ quanta ẽ iam in adoloscente auto¬
ritas: ea ꝑꝑ tantam conuinctionem affinitatis minor est putanda.
S in autem scientia est quesita quis erat nimis ꝑitus qͣ is qui pau
cis diebus in collegium uenerat. Qui etiam tibi erat magis obstri¬
ctus beneficio recenti cum se fratrem uxcoris tue. fratri tuo ger¬

Expanded text:
tatem comprobabitis? pontifex, inquit, adfuit. non te pudet, tatem comprobabitis? pontifex, inquit, adfuit. non te pudet, cum apud pontifices res agatur, pontificem dicere et non conlegium pontificum adfuisse, praesertim cum tribunus plebis vel denuntiare potueris vel etiam cogere? esto, conlegium non adhibuisti: quid? de conlegio quis tandem adfuit? opus erat enim auctoritate, quae est in his omnibus, sed tamen auget et aetas et honos dignitatem; opus erat etiam scientia, quam si omnes consecuti sunt, tamen certe peritiores vetustas facit. quis ergo adfuit? frater, inquit, uxoris meae. si auctoritatem quaerimus, etsi id est aetatis ut nondum consecutus sit, tamen, quanta est in adulescente auctoritas, ea propter tantam coniunctionem adfinitatis minor est putanda; sin autem scientia est quaesita, quis erat minus peritus quam is qui paucis illis diebus in conlegium venerat? qui etiam tibi erat magis obstrictus beneficio recenti, cum se fratrem uxoris tuae fratri tuo ger
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ambulatio et monumentum. Et ista tanagre.a oppressa liber¬
tate libertas. In palatio pulcerrimo prospectum portieum eum cla¬
uibus paiumentatam: trecentum pedum concupierat. amplissimũ
pistilum. cetera eins modi facile: ut. omnium domos et laxitate
et dignitate. Puparet. Et homo religiosus eum edes meas idem e¬
meret. et uenderet. tamen illis tantis tenebris non ẽ ausus Puu
nomen emptioni illi ascribere. Posuit.S. Catonem illum homine
sua uirtute egentem ut is qui in marsis ubi natus ẽ rectum
quod imbris iutandi caua succederet nullum haberet edis in
palatio nobilissimas emisse se. diceret. In feriorem ꝑtem edum
assignauit. non sue genti fonteie sed Clodie quam reliquit. quẽ
in numerum ex multis clodiis nemo nomen dedit: miłi aut ege¬
state aut scelere pditus. Hanc uos pontifices tam uariam tam
nouam in omni genẽ uoluntatem: impudentiam audaciam cupidi¬

Expanded text:
fuit ambulatio et monumentum et ista Tanagraea oppressa liberfuit ambulatio et monumentum et ista Tanagraea oppressa libertate libertas. in Palatio pulcherrimo prospectu porticum cum conclavibus pavimentatam trecentum pedum concupierat, amplissimum peristylum, cetera eius modi facile ut omnium domos et laxitate et dignitate superaret. et homo religiosus cum aedis meas idem emeret et venderet, tamen illis tantis tenebris non est ausus suum nomen emptioni illi adscribere. posuit Scatonem illum, hominem sua virtute egentem, ut is qui in Marsis, ubi natus est, tectum quo imbris vitandi causa succederet iam nullum haberet, aedis in Palatio nobilissimas emisse se diceret. inferiorem aedium partem adsignavit non suae genti Fonteiae, sed Clodiae, quam reliquit, quem in numerum ex multis Clodiis nemo nomen dedit nisi aut egestate aut scelere perditus. hanc vos, pontifices, tam variam, tam novam in omni genere voluntatem, impudentiam, audaciam, cupidi
Abbreviated transcription (Latin):
conuingeret. non ne responderes id nisi euersa eiuitate. acci¬
dere non posse. At uidete hominis intole rabilem audaciam
cum proiecta quadam. et effrenata cupiditate. inonumentum
iste unꝗͣ aut religionem ullam ex cogitauit. Habitare lax e et
magnifice. uoluit. duasq et magnas et nobiles domos coniungẽ
eodem puncto temporis. quo ineus discessus isti causam cedis eri¬
puit. Quesiuit contendit. ut sibi domum uenderet. eum ille. idd
negare. primo se luminibus eius ẽẽ obstructurum minabatur.
affirmabat postimus se uiuo illam domum istius nunꝗͥ futura
A cutus a dolescens ex ipius sermone intellexit: quid fieri opor¬
teret. hominem ueneno aꝑtissime sustulit. Emit domum litga¬
toribus defatigatis prope dimidio carius estimabat. Quorum
igitur hec oratio ꝑtinet. domus mea illa ꝓpe tota uacua ẽ. uix
pars edium mearum decima: ad catuli porticum accessit. caua

Expanded text:
coniungeret, nonne responderes id nisi eversa civitate acciconiungeret, nonne responderes id nisi eversa civitate accidere non posse? at videte hominis intolerabilem audaciam cum proiecta quadam et effrenata cupiditate. monumentum iste umquam aut religionem ullam excogitavit? habitare laxe et magnifice voluit duasque et magnas et nobilis domos coniungere. eodem puncto temporis quo meus discessus isti causam caedis eripuit, a Q. Seio contendit ut sibi domum venderet: cum ille id negaret, primo se luminibus eius esse obstructurum minabatur. adfirmabat Postumus se vivo illam domum istius numquam futuram. acutus adulescens ex ipsius sermone intellexit quid fieri oporteret; hominem veneno apertissime sustulit; emit domum licitatoribus defatigatis prope dimidio carius quam aestimabatur. quorsum igitur haec oratio pertinet? domus illa mea prope tota vacua est; vix pars aedium mearum decima ad Catuli porticum accessit. causa
Abbreviated transcription (Latin):
recentior enim memoria filii est: et cum rebus meis gestis con¬
iunctior. Tantum ne. te fefellit cum mihi summa et coti die
maiora premia in re .p. fore putabas: negabas fas eẽ. duos
consules eẽ in hac ciuitate inimicos rei.p Duo sunt inuẽti
qui senatum tribimo furenti. constrictum traderent: qui
ꝓ me. pres conscriptos deprecari: et populo supplices esse: edi¬
ctis atq imꝑio uectarent. quibus spectantibus domus mea
disturbaretur: diriperetur: qui deniq ambustas fortunarũ
mearum reliquial. suas domos comportarent.Uenio nunc
ad patrem tuum .q. Catule. u. fuliui domum cum is fris tui
socer fuisset monumentum tuarum manubiarum ẽẽ uolui¬
sti. ut eius qui ꝑnitiosa rei. p. consilia cepisset: om̃is memoria
funditus ex oculis hominum ac mentibus tolleretur. hoc si
quis tibi edificanti illam porticum diceret. fore tempus cum
neglixisset. tuum inouumentum consulibus non mnodo inspx¬

Expanded text:
recentior enim memoria fili est et cum meis rebus gestis conrecentior enim memoria fili est et cum meis rebus gestis coniunctior—tantumne te fefellit, cum mihi summa et cotidie maiora praemia in re publica fore putabas? negabas fas esse duo consules esse in hac civitate inimicos rei publicae: sunt inventi qui senatum tribuno furenti constrictum traderent, qui pro me patres conscriptos deprecari et populo supplices esse edictis atque imperio vetarent, quibus inspectantibus domus mea disturbaretur, diriperetur, qui denique ambustas fortunarum mearum reliquias suas domos comportari iuberent. venio nunc ad patrem. tu, Q. Catule, M. Fulvi domum, cum is fratris tui socer fuisset, monumentum tuarum manubiarum esse voluisti, ut eius qui perniciosa rei publicae consilia cepisset omnis memoria funditus ex oculis hominum ac mentibus tolleretur. hoc si quis tibi aedificanti illam porticum diceret, fore tempus cum neglexisset, tuum monumentum consulibus non modo inspe
Abbreviated transcription (Latin):
bulas ornamentoꝵ quod supfuit in famibus et cõmunibꝰ¬
locis tora e grecia et insulis omnibus. honoris populi romani caũa.
sane frugaliter domum suam deportauit. Is põa qͣ intellexit
posse se interuersa edilitate. apio se consule. pretorem renuntiãr.
si modo eadem prima lr̃a. competitorem habuisset. aliquam edi¬
litatem duobus in locis. ꝑtim in archa ꝑtim in ortis Puis collo¬
cauit. signum de busto meretricis ablatum isti dedit. quod
cẽt signum magis istorum ꝗͣ publice libertatis: hanc deam
quisq uiolare. audeat. et ymaginem meretricis orn ainen¬
tum sepulcri a fure sublatam a sacrilego collocatam: hec
me. domo mea pellet: hec ultrix afflicte. ciuitatis rei. pu
spolus ornabitur: hec erit. in eo monuiento quod politũ
ẽ. ut eẽt indituim oppressi senatus ad memoriam sempiter¬
nam turpitudinis: o. QCatule prẽm ne appellem: anfiliũ

Expanded text:
bulas, ornamentorum quod superfuit in fanis et locis communibbulas, ornamentorum quod superfuit in fanis et locis communibus in tota Graecia atque insulis omnibus honoris populi Romani causa sane frugaliter domum suam deportavit. is postea quam intellexit posse se interversa aedilitate a L. Pisone consule praetorem renuntiari, si modo eadem prima littera competitorem habuisset aliquem, aedilitatem duobus in locis, partim in arca, partim in hortis suis conlocavit: signum de busto meretricis ablatum isti dedit, quod esset signum magis istorum quam publicae libertatis. hanc deam quisquam violare audeat, imaginem meretricis, ornamentum sepulcri, a fure sublatam, a sacrilego conlocatam? haec me domo mea pellet? haec victrix adflictae civitatis rei publicae spoliis ornabitur? haec erit in eo monumento quod positum est ut esset indicium oppressi senatus ad memoriam sempiternae turpitudinis? O Q. Catule!—patremne appellem ante an filium?
Abbreviated transcription (Latin):
modestia preditum: quem satis mirari quibus oculis aspice
audeas: non queo: audiente. populo. R a pedissequis con¬
culcari iuberes: cum in demnatum ex turbares. pruuilegiis
tyrãnicis irogatus: cum principem orbis terre uirum inclu¬
sum domi contineres. Cum forum armatis caterus ꝑdito¬
rum hominum possideres. libertatis simulacrum mea do¬
mo collocabas: que domus erat ip̃a uidicio crudelissimi
tui dominatus: et miserime populi ro.seruitutis. E um
set. inseruorum potãte ciuitas tota uenisset:At unde in
uenta ẽ ista lib̃tas. quesiui enim diligenter. Tanagrea quedã
meretrix fuisse dicitur: eius non longe. a tanagris Pimula¬
crem e marmore in sepulcro positum fuit. hoc quideͣm homo
nobilis non alienus ab hoc religioso libertatis sacerdote ador¬
natam edilitatis sue deportauit. Et enim cogitarat omes
supiores muneris splendore suꝑare. Itaq omnia signa ta¬

Expanded text:
modestia praeditum, quem satis mirari quibus oculis aspicere modestia praeditum, quem satis mirari quibus oculis aspicere audeas non queo, audiente populo Romano a pedisequis conculcari iuberes, cum indemnatum me exturbares privilegiis tyrannicis inrogatis, cum principem orbis terrae virum inclusum domi contineres, cum forum armatis catervis perditorum hominum possideres, libertatis simulacrum in ea domo conlocabas, quae domus erat ipsa indicium crudelissimi tui dominatus et miserrimae populi Romani servitutis? Eumneset in servorum potestatem civitas tota venisset? at unde est ista inventa Libertas? quaesivi enim diligenter. Tanagraea quaedam meretrix fuisse dicitur. eius non longe a Tanagra simulacrum e marmore in sepulcro positum fuit. hoc quidam homo nobilis, non alienus ab hoc religioso libertatis sacerdote, ad ornatum aedilitatis suae deportavit; etenim cogitarat omnis superiores muneris splendore superare. itaque omnia signa, ta
Abbreviated transcription (Latin):
libertas: domos penates familiares meos lares expulit:ut
a te. ip̃a tanꝗͣ in captiuis sedibus collocaretur: Quid ẽ san¬
ctius : Quid omni religione munitius: ꝗͣdomus unius eu¬
uisq cuuum: hic are sunt. hic foci. hic du penates hie
sacre religionis cerimonie continentur: hoc ꝑfugium ẽ. ita san¬
ctum omnibus: ut inde arripi neminem fas sit. Quo magis
religionibus tuta nobis: et sancta eẽ uoluerunt. ea iste nõ
solum contra religionem labefactauit. sed et ipuis religiõis
nomine euertit: atq dea ẽ. bonã eẽ oportet. quoniam quid̃
est abste dedicata libertas inquit. Eam tu igitur in domo
mea collocasti. quam exc urbe. tota sustulisti:u cum collegas
tuos: summa potãte preditos. negares liberos esse: cum in tem¬
plum castoris aditus aꝑtus nemini: cum hunc clarissimum u¬
rum summo genere natum: Pummis populi beneficus usum
pontificem et consularem et singłari bonitate eundem et

Expanded text:
libertas Deos Penates et familiares meos Lares expulit, ut libertas Deos Penates et familiares meos Lares expulit, ut a te ipsa tamquam in captivis sedibus collocearetur? Quid est sanctius, quid omni religione munitius, quam domus uniuscuiusquc civium? Hic arae sunt, hic foci, hic Dii penates, hic sacrae religionis ceremoniae continentut: hoc perfugium est ita sanctum omnibus, ut inde abripi neminem fas sit. Quo magis religionibus tuta nobis et sancta esse voluerunt, ea ista non solum contra renomine evertit. at quae dea est? bonam esse oportet, quoniam quidem est abs te dedicata. libertas, inquit, est. tu igitur domi meae conlocasti, quam ex urbe tota sustulisti? tu cum conlegas tuos summa potestate praeditos negares liberos esse, cum in templum Castoris aditus esset apertus nemini, cum hunc clarissimum virum, summo genere natum, summis populi beneficiis usum, pontificem et consularem et singulari bonitate et
Abbreviated transcription (Latin):
graret: ob eamq causam unam. una iusta illa rogatione sua
uir bonus dominum se in meis bonis ẽẽ uoluisset tñ illo ip̃o
in furore suo. non est ausus mẽa domum: cuius cupiditate ĩ¬
flãmatus erat possidere. deos immortales existimatis.cui
labore et consilio. sua ip̃i templa tenuerunt. in eius domũ
afflictam et euersam ꝑ unius hominis sceleratissimi nefa¬
rium latrocinium ĩmigrare uoluisse Guius ẽ nemo tan
to in populo eͣ contaminatam illam et cruentam. E.Clodu
manum: qui rem ullam de meis bonis attigerit:qui non ꝓ
suis opibus in illam tempestatem defenderit. At qui aliqua
se contagione prede. societatis emptionis contaminauerũt
nulluis neq priuati neq publici uidicu penam effugere
potuerunt. Exx his igitur bonis. quorum nemo rem ullã
attigit: qui non omniuim uidicio sceleratissimus haberetur:
dii immortales domum meam concupiuerunt: Ista tua

Expanded text:
graret. ob eamque causam unam, una iusta illa rogatione sua. graret. ob eamque causam unam, una iusta illa rogatione sua. vir bonus Dominum se in meis bonis esse voluisset, tamen illo ipso in furore suo non est ausus meam domum, cuius cupiditate inflammatus erat, possidere Deos immortales existimatis, cuius labore et consilio sua ipsa templa tenuerunt, in eius domum afflictam, et eversam per unius hominis sceleratissimi nefarium latrocinium, immigrare voluisse? cuius est nemo in tanto populo, extra contaminatam illam, et cruentam P. Clodii manum, qui rem ullam de meis bonis attigerit, qui non pro suis opibus in illa tempestate defenderit. At qui aliqua se contagione praedae, societatis, emptionis contaminarunt, nullius neque privati, neque publici iudicii poenam effugere potuerunt. Ex his igitur bonis, quorum nemo rem ullam attigit, qui non omnium iudicio sceleratissimus haberetur, Dii immortales, domum meam concupiverunt? ita tua pulchra
Abbreviated transcription (Latin):
fuit conseeratio tuleram inquit ut mihi liceret. Quidd non
eo ceperas ut si quis non eẽt rogare ne ẽẽt rogatum: Ius ig¬
statuetis ẽẽ. unius cuiusq ur̃um sedes. aras. focos deos penates
sublatos libidim tribunicie in quem quisq ꝑhomines conei¬
tatos irruerit. quem unpetum ꝑtulerit. huius domum. nonso¬
lum affligere: quod est pñtis insanie. quali tempestatis repesi¬
tine: sed etiam inposterum tempus sempiterna religione obli¬
gare. Equidem sic accepi pontifices in religionibus suscipi¬
endis caput eẽ interpretari que uoluntas deoꝵ eẽ uideatur.
N ec ẽ ulla erga deos pietas nisi honesta de numine eorum ac
mente opinio: cum expeti nibil ab his quod sit inuistum aut
inhonestum arbitrer: hominẽ inuenire. ista labes tum cumt
oĩa tenebat. neminẽ potuit cui meas ad diceret: cui traderet
cui donaret. ipse cum loci illius tum edium cupiditate fla¬

Expanded text:
fuit consecratio? Tuleram, inquit, ut mihi liceret. Quid? non fuit consecratio? Tuleram, inquit, ut mihi liceret. Quid? non excepras, ut, si quod ius non esset rogare ne esset rogatum? Ius igiturstatuetis esse uniuscuiusque vestrum sedes, aras, focos, Deos penates subiectos esse libidini tribunitiae? in quem quisque per homines concitatosirruerit, quem impetu perculerit, huius domum non solum affligere, quod est praesentis insaniae, quasi tempestatis repentinae, sed etiam in posterum tempus religione sempiterna obligare? Equidem sic accepi, Pontifices, in religionibus suscipiendis caput esse, interpretari, quae voluntas Deorum immortalium esse videatur: nec est ulla erga Deos pietas, nisi honesta de numine eorum, ac memte opinio, cum expeti nihil ab iis, quod sit iniustum, ac inhonestum, arbitrere. Hominem invenire ista labes tum, cum omnia tenebat, neminem potuit, cui aedes meas addiceret, cui traderet, cui donaret, ipse cum loci illius, cum aedium eupiditate fla
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ bonoꝵ pontificum monete eum modiu quendam ẽẽ religio¬
nis nunium eẽ suꝑstitiosum ðportere. Quid tibi necesse fuit.
an illi suꝑstitione homo fanatice. sacrificium quod aliene. domi
fieret ĩmiscere. An que aũt te tanta mentis imbecilitas tenuit.
ut non putares deos satis posse placari. mihi etiam mulieribus re¬
ligionibus te implicuisses. Quem unꝗͣ audisti maioꝵ tuorum
qui et sacra priuata coluerunt: et publicis sacerdotuis prefue¬
runt: cum sacrificium hone dee. fieret interfuisse: neminem ne
illum quidem qui cecus factus est. E.x. quo intelligitur multa ĩ
uita falso homines opinari:cum ille qui nihil inderet sciens quod
nefas eẽt lumina amisit. Istuis qui non solum aspectu. sed etiam
autore tam casto tam religioso tam sancto tam pio. potestis põ¬
tifices non cominoueri: cum sius dieat se manibus domum ciuis
optimi euertisse.: et eam usdem manibus consecrasse. Que tua

Expanded text:
est bonorum pontificum, monete eum modum quendam esse religioest bonorum pontificum, monete eum modum quendam esse religionis: nimium esse superstitiosum non oportere. quid tibi necesse fuit anili superstitione, homo fanatice, sacrificium quod alienae domi fieret invisere? quae autem te tanta mentis imbecillitas tenuit ut non putares deos satis posse placari nisi etiam muliebribus religionibus te implicuisses? quem umquam audisti maiorum tuorum, qui et sacra privata coluerunt et publicis sacerdotiis praefuerunt, cum sacrificium bonae deae fieret interfuisse? neminem, ne illum quidem qui caecus est factus. ex quo intellegitur multa in vita falso homines opinari, cunefas esset, lumina amisit: istius, qui non solum aspectu, sed etiam auctore, tam casto, tam religioso, am sancto, tam pio potestis, Pontifices, non commoveri, cum suis dicat se manibus domum civis optimi evertisse, et eam iisdem manibus consecrasse? 2. Quae tua
Abbreviated transcription (Latin):
castissimi sacerdotis supstitiosa dedicatio deterret. Orem quã
homines soluti:a cura liberati. ridere non desinunt.tristiores¬
autem sine maximo dolore. audire. non possunt.. Publuis ne
clodius. qui ex pontificis maximi domo religionem eripuit.
is in meam domum intulit: Hunc inquã etiã uos qui estis an¬
tistites cerimoniarum et sacrorum. actorem habetis et magistrũ
publice religionis. Odi immortales. uos enim hec audire cu¬
pio. P.C. lodiuis ur̃a sacra curat. uestrum numen horret.res oẽs
humanas religione ur̃a continere putat. hic non illudit auto¬
ritati horum omnuim: qui adsunt. sũmoꝵ uirorum non ur̃a põ¬
tifices grauitate. abutitur: Ex isto ore religionis uerbum ex ci¬
dere: aut elabi põt eum tu eodem ore. accusando senatum. ꝙ se¬
uere. de religione decerneret. impurissime deterrime.q iuolasti
Aspicite pontifices hominem religiosum: et si uobis uidetur quod

Expanded text:
castissimi sacerdotis superstitiosa dedicatio deterret. O rem quam castissimi sacerdotis superstitiosa dedicatio deterret. O rem quam homines soluti rautem sinemaximo dolore audire non possint. Publiusne Clodius, qui ex pontificis maximi domo religionem eripuit, is in meam impulit? Hunc,inquam, etiam vos, qui estis Antistites cerpublicae religionis? O di immortales!—vos enim haec audire cupio—P. Clodius vestra sacra curat, vestrum numen horret, res omnis humanas religione vestra contineri putat? hic non inludit auctoritati horum omnium qui adsunt summorum virorum, non vestra, pontifices, gravitate abutitur? ex isto ore religionis verbum excidere aut elabi potest? quam tu eodem ore, accusando senatum quod severe de religione decerneret, impurissime taeterrimeque violasti. aspicite, pontifices, hominem religiosum et, si vobis videtur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
domus euersa et publicata est. In qua porticum post aliquãto
Q.Catulus de manubus cimbricis fecit. Ista autem fax. ac
furia prĩe: cum urbem pisone et gabinio ducibus confecisset.
occupasset. teneret: uno eo deniq tempore clarissimi uri mor¬
tui monumenta delebat: et. meam domum cum flacci domo con¬
uingebat. ut qua pena senatus affecerat euersorem ciuitatis.
cadem iste. oppresso senatu. afficeret eum. quem patres conscrip¬
ti custode prie iudicassent. hanc uero in palatio atq in pul¬
cerrimo urbis loco: porticum ẽẽ patiemini furoris tribunitu.
sceleris consularis. crudelitatis conuratoꝵ calamitatis rei. p.
doloris mei: defixum iudicium ad memoriam omnium gen¬
tium sempiternam: Quam porticum pro amore. quẽ habetis
in rem p. et semper habuistis. nõ modo sententus. sed si opus
eẽt. manibus ur̃is disturbare cuperetis: nisi quem forte illius

Expanded text:
domus eversa et publicata est; in qua porticum post aliquanto domus eversa et publicata est; in qua porticum post aliquanto Q. Catulus de manubiis Cimbricis fecit. ista autem fax ac furia patriae cum urbem Pisone et Gabinio ducibus cepisset, occupasset, teneret, uno eodemque tempore et clarissimi viri mortui monumenta delebat et meam domum cum Flacci domo coniungebat, ut, qua poena senatus adfecerat eversorem civitatis, eadem iste oppresso senatu adficeret eum quem patres conscripti custodem patriae iudicassent. hanc vero in Palatio atque in pulcherrimo urbis loco porticum esse patiemini, furoris tribunici, sceleris consularis, crudelitatis coniuratorum, calamitatis rei publicae, doloris mei defixum indicium ad memoriam omnium gentium sempiternam? quam porticum, pro amore quem habetis in rem publicam et semper habuistis, non modo sententiis sed, si opus esset, manibus vestris disturbare cuperetis, nisi quem forte illius
Abbreviated transcription (Latin):
publicata ẽ et. euersa: ut illius facinus memoria et nomine. Loci
notaretur. u. manluis cum ab ascensu capitolii: galorum im¬
petum repulisset non fuit contentus beneficu sun gloria. re¬
gnum oppetisse uidicatus est. Ergo cuus domum euersam duo¬
bus modis conuestitam uidetis: quam igitur maiores nr̃i scele.¬
ratis ac nephariis ciuibus max imam penam constitui posse. ar¬
bitrati sunt: eandem ego subibo ac sustinebo: ut. apud posteros
nr̃os non extinctor conuirationis et sceleris. sed autor et dux
fuisse uidear. hanc uero pontifices labem turpitudinis et. in¬
constantie. poterit populi .ro. dignitas sustinere: uiuo senatu:
uobis principibus publici consilu. ut domus: u tulli Cicerõis.
cum domo fuliii flacci: & ad memoriam pene. publice cõstitu¬
te coniuncta eẽ uideatur. M. Flaccus qui eum. G gracco con¬
tra salutem rei ꝑ fecerat: et senatus snĩa est interfectus. et eiꝰ

Expanded text:
publicata est et eversa ut illius facinus memoria et nomine loci publicata est et eversa ut illius facinus memoria et nomine loci notaretur. M. Manlius cum ab ascensu Capitoli Gallorum impetum reppulisset, non fuit contentus benefici sui gloria; regnum adpetisse est iudicatus; ergo eius domum eversam duobus lucis convestitam videtis. quam igitur maiores nostri sceleratis ac nefariis civibus maximam poenam constitui posse arbitrati sunt, eandem ego subibo ac sustinebo, ut apud posteros nostros non exstinctor coniurationis et sceleris sed auctor et dux fuisse videar? hanc vero, pontifices, labem turpitudinis et inconstantiae poterit populi Romani dignitas sustinere, vivo senatu, vobis principibus publici consili, ut domus M. Tulli Ciceronis cum domo Fulvi Flacci ad memoriam poenae publice constitutae coniuncta esse videatur? M. Flaccus quia cum C. Graccho contra salutem rei publicae fecerat ex senatus sententia est interfectus; eius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ penam sempiternam putet: In conspectu preterea totius
urbis: domus est mea pontifices in qua si manet illud non
monumentum urbis. sed sepulcrum inimico nomine. inscriptum.
demigrandum potius aliquo est: ꝗͣ habitandum in ea urbe. in
qua trophea de me et de re p udeam cõstituta. An ego tan¬
tam aut. animi duritiam habere: aut oculorum impudentiam
possim: ut cuius urbis seruatorem me esse. senatus omnium as¬
sensu totius uidicarit: in ea possim intueri domum meam euer¬
sam: non ab inimico meo:sed ab hoste cõmuni: et ab eodem
extructam et positam in oculis ciuitatis: ne unꝗͣ conquiesce
possit fletus bonorum .S. P. malu regnum appetentis domus
est complanata. Et quid alud equum accidisse populus R
malio uidicauit: nomine ip̃o etiam malii stultitia pena appro¬
bata est.S.p. cassu domus ob eandem causam euersa: atq in eodẽ
loco edis posita telluris in uaci prat  domus fuit: u. Uacci: que

Expanded text:
quam poenam sempiternam putet? in conspectu prope totius quam poenam sempiternam putet? in conspectu prope totius urbis domus est mea, pontifices; in qua si manet illud non monumentum virtutis, sed sepulcrum inimico nomine inscriptum, demigrandum potius aliquo est quam habitandum in ea urbe in qua tropaea de me et de re publica videam constituta. an ego tantam aut animi duritiam habere aut oculorum impudentiam possim ut, cuius urbis servatorem me esse senatus omnium adsensu totiens iudicarit, in ea possim intueri domum meam eversam, non ab inimico meo sed ab hoste communi, et ab eodem aedem exstructam et positam in oculis civitatis, ne umquam conquiescere possit fletus bonorum? Sp. Maeli regnum adpetentis domus est complanata, et, quia illud aequum accidisse populus Romanus Maelio iudicavit, nomine ipso Aequimaeli iustitia poenae comprobata est. Sp. Cassi domus ob eandem causam est eversa atque in eo loco aedis posita telluris. in Vacci pratis domus fuit M. Vacci, quae
Abbreviated transcription (Latin):
summo dolore diuelitur: ei cara pr̃ia est. cuius salutem cari¬
tati anteponit suorum. Iuare dirumpatur licet ista furia:
consul togatus. armatos armatos uicerim. priuatus consuli¬
bus armatis ceserim. Utruisq temporis fructum tuli max imũ.
Supioris quod ex senatus autoritate: et senatum et. omnes
bonos mee salutis causa mutata ueste uidi. Posterioris quod &:
s. et.P.r. et omnes mortales: et priuatim et. publice. iudicarunt.
sine meo reditu rem p. saluam ẽẽ. non posse. Sed hic meus re.¬
ditus pontifices ur̃o uidicio continetur. Nam si uos me. in me¬
is edibus collocatis. id quod in mea causa semꝑ studus consi¬
lus autoritatibus sententus fecistis. Uideo me plane ac sen¬
tio restitutum. sim mea domus non modo mihi non reddit᷑.
sed etiam monumentum prebet inimico doloris mei: scele¬
ris sui. publice. calamitatis:quis erit. qui hunc reditum poti

Expanded text:
summo dolore divellitur, ei cara patria est, cuius salutem carisummo dolore divellitur, ei cara patria est, cuius salutem caritati anteponit suorum. qua re dirumpatur licet ista furia apublicam, qui consul togatus armatos vicerim, privatus consulibus armatis cesserim. Vtriusque temporis fructum tuli maximum: superioris, quod ex senatus auctoritate et senatum et omnis bonos meae salutis causa mutata veste vidi, posterioris, quod et senatus et populus Romanus et omnes mortales et privatim et publice iudicarunt sine meo reditu rem publicam salvam esse non posse. sed hic meus reditus, pontifices, vestro iudicio continetur. nam si vos me in meis aedibus conlocatis, id quod in omni mea causa semper studiis consiliis auctoritatibus sententiisque fecistis, video me plane ac sentio restitutum; sin mea domus non modo mihi non redditur, sed etiam monumentum praebet inimico doloris mei, sceleris sui, publicae calamitatis, quis erit qui hunc reditum potius
Abbreviated transcription (Latin):
poris: quod cum uirtus non sentit. stuporem potius ꝗͣ uirtu¬
tem putarem. Suscipere tantos animi dolores atq: ea que
capta urbe accidunt uictis: stante urbe unum ꝑpeti: et iam se
uidere distrahi a complecu suoo disturbari tecta. diripi fortu¬
nas pr̃ie. deniq eam patriam. ipãm amittere.spoliari populi
romani beneficus amplissimis precipitari exx altissimo digni¬
tatis gradu. uidere pretextos inimicos. nondum morte cõ¬
plorata petentes arbitrata funeris. hec omnia lubire conser¬
uandorum ciuium causa: atq ita tamen dolenter: adsis
non tam sapiens: ꝗͣhi qui nihil curant: sed tam amans tuoꝵ:.
ac cuiq cõmunis humanitas postulat. ea laus preclara atq:
diuina. Nam qui ea que nunꝗͣ cara atq iocunda diocit: aĩo
equo rei .p. caua deserit nullam beniuolentiam insignem in re
p.declarat. Quis autem ea relinquit rei ꝑ caũa: a quibus cum

Expanded text:
poris, quod cum uritur non sentit, stuporem potius quam virtuporis, quod cum uritur non sentit, stuporem potius quam virtutem putarem. suscipere tantos animi dolores, atque ea quae capta urbe accidunt victis stante urbe unum perpeti, et iam se videre distrahi a complexu suorum, disturbari tecta, diripi fortunas, patriae denique causa patriam ipsam amittere, spoliari populi Romani beneficiis amplissimis, praecipitari ex altissimo dignitatis gradu, videre praetextatos inimicos nondum morte complorata arbitria petentis funeris: haec omnia subire conservandorum civium causa, atque id cum dolenter adsis non tam sapiens quam ii qui nihil curant, sed tam amans tuorum ac tui quam communis humanitas postulat, ea laus praeclara atque divina est. nam qui ea quae numquam cara ac iucunda duxit animo aequo rei publicae causa deserit, nullam benivolentiam insignem in rem publicam declarat; qui autem ea relinquit rei publicae causa a quibus cum
Abbreviated transcription (Latin):
sem nullas futuras: quod cum udicassem: defleui coniugis:
misere discidium: liberorum carissimorum solitudinem fratris
absentis amantissimi atq optimi casum. subitas fundatissime.
familie ruinas. Sed his omnibus rebus uitam anteposui me
occidere malui Speraui id quod accidit me iacentem posse
a uiris fortibus ex citari siuna cum bonis interissem nullo mõ
lem dolorem non nego neq istam mihi ascisco sapientiam. quã
nonnulli in me requirebant. qui me animo nimis fracto ẽẽ
atq afflicto loquebantur: Un ego poteram cum tot rerum tã¬
ta uarietate diuellerer: quas id circo pretereo quod ne nunc
quidem sine flectu commemorare possum inficiari me eẽ ho¬
minem: et cõmunem nature sensum repudiare.Tum uero neq
illud meum factum laudabile. neq beneficium ullum ame in
re .p. ꝓfectum dicerem. si quidem ea rei .p. causa reliquissem.
quibus equo animo carerem: eamq animi duritiam sicut cor¬

Expanded text:
sem, nullas futuras. quod cum iudicassem, deflevi coniugis sem, nullas futuras. quod cum iudicassem, deflevi coniugis miserae discidium, liberorum carissimorum solitudinem, fratris absentis amantissimi atque optimi casum, subitas fundatissimae familiae ruinas; sed his omnibus rebus vitam anteposui meooccidere malui. speravi, id quod accidit, me iacentem posse vivis viris fortibus excitari; si una cum bonis interissem, nullo modlem dolorem: non nego, neque istam mihi adscisco sapientiam quam non nulli in me requirebant, qui me animo nimis fracto esse atque adflicto loquebantur. an ego poteram, cum a tot rerum tanta varietate divellerer, quas idcirco praetereo quod ne nunc quidem sine fletu commemorare possum, infitiari me esse hominem et communem naturae sensum repudiare? tum vero neque illud meum factum laudabile nec beneficium ullum a me in rem publicam profectum dicerem, si quidem ea rei publicae causa reliquissem quibus aequo animo carerem, eamque animi duritiam, sicut cor
Abbreviated transcription (Latin):
x ortum est. Obicitur mihi ille meus discessus. cui ego crimini re¬
spondere sine mea maxima laude non possum. Quid enim ponti¬
fices debeo dicere pecati me conscientia ꝓfugisse aut ad id quod
mibi crimini dabatur: non modo pecatum non erat. sed erat res
post natos homines pulcerrima. iudicuim populi ꝑtimuisse. aut
id nec propositum ullum fuit: et si fuisset: duplicata gloria di¬
scessissem. Bonorum mihi presidum defuisse falsum ẽ. me
mortem timusse turpe. ẽ. Dicendum est igitur id. quod non
dicerem nisi ooactus. N ihil enim unꝗͣ de me dixi sublatius
asciscende. laudis caua potius.: ꝗcriminis depellendi. dico
igitur et ꝗͣ possum maxima uoce. dico. Cum omnium ꝑditoꝵ
et afflicto senatu. ꝑterritis equitibus ro.suspensa ac solicitato¬
ta ciuitate: non tam in me impetum faceret: ꝗͣ ꝑine in om̃es
bonos. me uidisse si uicissem tenuis rei.p. reliquias. si uictus es¬

Expanded text:
xortum est: obicitur mihi meus ille discessus: cui ego crimini rexortum est: obicitur mihi meus ille discessus: cui ego crimini respondere sine mea maxima laude non possum. quid enim, pontifices, debeo dicere? peccatine conscientia me profugisse? at id quod mihi crimini dabatur non modo peccatum non erat, sed erat res post natos homines pulcherrima. iudicium populi pertimuisse? at id nec propositum ullum fuit, et, si fuisset, duplicata gloria discessissem. bonorum mihi praesidium defuisse? falsum est. me mortem timuisse? turpe est. dicendum igitur est id, quod non dicerem nisi coactus, —nihil enim umquam de me dixi sublatius adsciscendae laudis causa potius quam criminis depellendi,—dico igitur, et quam possum maxima voce dico: cum omnium perditorum  auctoribus, adflicto senatu, perterritis equitibus Romanis, suspensa ac sollicita tota civitate, non tam in me impetum faceret quam per me in omnis bonos, me vidisse, si vicissem, tenuis rei publicae reliquias, si victus es