comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
det in aere. Ideo sustinet᷑ rotis. qa mũdus
lcones. ut ostendat᷑ mat̾nã pietatẽ totũ
posse supare. Ide coribantes eiꝰ ministri cõ
strictis gladus ẽẽ fingunt᷑. Ut sigͥficetur¬
om̃es ꝓterra sua debere pugnare. Qd̾ aũt
turrita gestat coronã. ostẽdit suppositas
terie eẽ ciuitates. quas insigͥtas turribus
ꝯstat.¶Gnosia regna. Cretam. agnoso
ciuitate eiꝰ ¶Nec Tongo distant eursu
adelo silic ¶ Modo inppit̾ assit. aut aer ac
si diceret tantũ modo sit serenũ. Ut oratiꝰ¬
manet subioue frigido uenat᷑ tenere cõ¬
preest insule quã petimꝰ ¶ Creteis. quia¬
N̾ PAITN. Ideo creteis ut aethueis ¶Meri¬
tos unicuiq aptos. Ratio enĩ uictimaꝵ
fit ꝓqualitate numinũ. Nã aut̃ hec in¬
molant᷑ que obsũt eoꝵ munerib. Ut por¬
cus cereri. qa obest frugib. hyrcus libero
ꝗa uitib nocet. aut certe adsimilitudinẽ
Ut inferis nigras pecudes. suꝑis albas in¬

Expanded text:
det in aere; ideo sustinetur rotis, quia mundus det in aere; ideo sustinetur rotis, quia mundus leones ut ostendatur maternam pietatem totum posse superare; ideo Coribantes eius ministri cum strictis gladiis esse finguntur ut omnes pro terra sua deturritam gestat coronam, ostendit superpositas terre esse ciuitates, quas insignitas turribus stat. GNOSIA REGNA Cretam, a Gnoso, civitate eius. NEC LONGO DISTANT CVRSV a Delo scilicet. MODO IVPPITER ADSIT aut aër, ac si diceret, ‘tantummodo sit serenum’, ut Horatimanet sub Iove frigido venator tenerae conpraeest insulae quam petemus. CRETAEIS quia Κρήτη, ideo ‘Cretaeis’, ut ‘Aetnaeis’. MERITOS unicuique aptos. Ratio enim victimarum fit pro qualitate numinum. Nam aut haec immolantur quae obsunt eorum muneribus - ut porcus Cereri, quia obest frugibus, hircus Libero, quia vitibus nocet - aut certe ad similitudinem, ut inferis nigras pecudes, superis albas im
Abbreviated transcription (Latin):
nhar ꝙaa Nr. Idest aerpitis ratione. qd̾
ꝓpͥũ est eiꝰ sacerdotũ ¶ Coribantiaq aera. co¬
quasi dai mones ꝗ totũ seuĩt ¶ õida silentia
sacris. hinc inꝗt inuẽtũ est. seruare sacris
fidele silẽtiũ ¶ Et uineti currũ domi nesu¬
biere leones dominas deas dieũt. Ut alibi
bi dominã thalamo dictis de ducere adorti.
fabula tuus est. scyros ciuitas ẽ. exinde fuit
uugo athlanta. prepotens cursu adeo. ut
sponsos ꝓuocatos ac uictos occidẽt. postea yppo¬
nienes uenere ut sibi adẽẽt rogauit a qua
cũ accepisset de horto hesperidũ tria mala
ta supera ẽ. s bippomenes potitus uictoria
ĩ luco matͥs deũ amoris ĩpatientia cũuicta
athlanta ꝯcubuit. Unde irata dea ĩleones
eos cõuersos. suo currui subiugauit ⁊ pre
cepit ne ũꝙͣ leones cohirent. Nã ⁊ pliniꝰ
ĩ naturali historia diẽ. leonẽ cũ pardalide¬
⁊ pardũ cũ leena ꝯcubere. Ideo aũt mater
deũ curru uebi dicit᷑. qa ip̃a ẽ t̾ra que pen¬

Expanded text:
est a capitis rotatione, quod proprium est eius sacerdotum. CORYBANTIAQVE AERA Coquasi δαήμονες, qui totum sciunt. FIDA SILENTIA SACRIS hinc, inquit, inventum est servare sacris fidele silentium. ET IVNCTI CVRRVM DOMINAE SVBIERE LEONES dominas deas dicunt, ut alibi «hi dominam Ditis thalamo deducere adorti». Fabula talis est. Schoenos civitas est. Exinde fuit virgo Atalante, praepotens cursu adeo ut sponsos menes Venerem ut sibi adesset rogauit; a qua cum accepisset de horto Hesperidum tria mala ta, superata est. Sed Hippomenes potitus uictoria in luco matris deum amoris impatientia cum uincta Atalante concubuit; undeos conuertit et suo currui subiugauit preleones coirent. Nam et Plinius in naturali historia dicit leonem cum parda et pardum cum leaena concumbere. Ideo autem mater deum curru uehi dicitur, quia ipsa est terra, quae pen
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dardanide magni.frequent̾ ut diximus
adopus suũ uirgiliꝰ aliqua erbistoria deri¬
uat. Nã sic om̃ia inducit quasi duuni
honores soluant᷑ anchise qd̾ ꝯstat uilio
cesari fecisse augustũ. ⁊ bene dicit g̾nus
alto sanguine diuum. Nã ꝑtacitã occo¬
nomiã ostendit debere anchisem generis
sui honorez mereri. Unde dus genite ⁊
ex hõibus factos quasi quidẽ obierint. uñ
diuos etiã ĩperatores uocamꝰ. s uarro ⁊ at
tateuis ꝯtra sentiũt dicentes diuos ꝓpetuos
deos q ꝓpter sui ꝯsecratiõe timent᷑. ut sũt
du manes qd̾ tangit in .xii. dicens. diua
num facuĩt. Unde ⁊ anulus quasi anuus
sic alibi atq inse sua puestigia uoluitur
annus¶Duuni. ant laus est ut diuni
opus oͣleim edontis. ut re uera diuim. nã¬

Expanded text:
DARDANIDAE MAGNI frequenter, ut diximus, DARDANIDAE MAGNI frequenter, ut diximus, ad opus suum Vergilius aliqua ex historia derivat. Nam sic omnia inducit, quasi divini honores solvantur Anchisae quos constat Iulio Caesari tribuisse Augustum. Et bene dicit «genus alto a sanguine divum»; nam per tacitam oeconomiam ostendit debere Anchisen generis sui honorem mereri; unde est «dis genite et ex hominibus factos, quasi qui diem obierint; unde divos etiam imperatores vocamus. Sed Varro et Ateius contra sentiunt, dicentes divos perpetuos deos qui propter sui consecrationem timentur, ut sunt dii manes; quod tangit in duodecimo dicens «diva num faciunt; unde et anulus quasi anuus dictus. Sic alibi «atque in se sua per vestigia volvitur annus». DIVINI aut laus est, ut «divini opus Alcimedontis», aut re vera
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ iucinitatẽ exratioe cursus ꝗ peritis¬
ꝓ coenomia ꝑtinet dicturus enĩ ẽ ⁊ ip̃e
rat̾em nocturnis rexit in undis ¶ Flectẽ
uiam uelis. ex re mira nata declamatio
ĩ terra enĩ ⁊ auia deflectimꝰ nos. ĩ mari
ip̃am flectimꝰ uiã ¶ Eessas naues. ꝓ nos
fessor¶Dardanũ acesten. ut ⁊ supra
diximꝰ ippotes filiam suã ecestiam ne ad
cetos religaret᷑ suꝑ posuit nauicule et
misit quo fors tulisset. cũ qua delata ad
siciliã crinisius fluuius xubuit ꝯuersus
ĩ canẽ unde acestes ẽ natus ¶ Seruat te¬
net ut tantas ẜuabat filia sedes ¶ Secũdi
ratus is qui mirabat᷑. aut certe miratus
occurrit. horridus terribilis ¶Is bistidis
urse. aut re uera. aut fere afrieme¶Ca
⁊a agresti. opibus rusticanis. nã gaz a
omĩs fructus ẽ ¶ Stellas fugarat. poetice
dixit. Nã stelle astando diete sũt nõ fu¬
gant̾. semp enĩ fixe sũt absq planetis..

Expanded text:
autem vicinitatem ex ratione cursus, autem vicinitatem ex ratione cursus, prooeconomiam pertinet; dicturus enim est «et ipse ratem nocturnis rexit in undis». FLECTE VIAM VELIS ex re maritima nata declamatio; in terra enim a via deflectimus nos, in mari ipsam flectimus viam. FESSAS NAVES pro ‘nos fessos’. DARDANIVM ACESTEM ut et supra diximus, Hippotes filiam suam Egestam, ne ad cetos religaretur, superposuit naviculae et misit quo fors tulisset. Cum qua delata ad Siciliam, Crinisus fluvius concubuit conversus in canem, unde Acestes natus est. SERVAT tenet, ut «et tantas servabat filia sedes». SECVNDI MIRATVS is qui mirabatur; aut certe ‘miratus occurrit’. HORRIDVS terribilis. LIBYSTIDIS VRSAE aut re vera, aut ferae Africanae. GAZA AGRESTI opibus rusticanis; nam gaza omnis fructus est. STELLAS FVGARAT poetice dixit. Nam si stellae a stando dictae sunt, non fugantur; semper enim fixae sunt praeter planetas.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut dũ mane nouũ. accepta declinatione
factũ ẽ nom̃. sic persius iam cras externũ
ꝯsumpsimꝰ. ecce aliud cras. s nom̃ cũ ad¬
u̾biũ ẽẽ ceperit fit ĩ declinabile. adu̾biũ
cũ nom̃ ẽẽ ceperit declinat᷑. Unde ait ⁊¬
plautus amani aduesperũ amane autẽ
ꝓpt̾ tetraptotũ nõ dixit cũ enĩ in alienũ
uis tran seũt hee partes nõ suis s eaꝵ
sit a. tam̃ breuis ẽ ꝗa uenit exnoĩe licet
due ꝯsonantes sequant᷑. cũ sciamꝰ a. ter¬
mina adu̾bia longa eẽ. ut paulopost ⁊
frustra cerno te tendere ꝯtra.. Et uespe
abatro. Idest quo tendimꝰ. nec ẽ enĩ sine
ratione post generalitatem addidit sp̃e
¶In nube cogitur aer. nubes enĩ aeris den¬
sitas facit. ut densent erant que rara
acestis affinitatẽ.. graternã. ꝓpter erycẽ
byte ⁊ ueneris filiũ scd̾m alios neptuni
ante ẜuata. silic ante tẽpestatẽ. colligit

Expanded text:
ut «dum mane novum»; accepta declinatione ut «dum mane novum»; accepta declinatione factum est nomen. Sic Persius «iam cras hesternum consumpsimus, ecce aliud cras». Sed nomen, cum adverbium esse coeperit, fit indeclinabile; adverbium cum nomen esse coeperit, declinatur. Vnde ait Plautus «a mani ad vesperum». ‘A mane’ autem propter triptoton non dixit. Cum enim in alienum ius transeunt hae partes, non suis, sed earum sit, ‘a’ tamen brevis est, quia venit ex nomine, licet duae consonantes sequantur, cum sciamus ‘a’ terminata adverbia longa esse, ut paulo post «et frustra cerno te tendere contra». VESPERE AB ATRO id est quo tendimus; nec enim sine ratione post generalitatem addidit speciem. IN NVBEM COGITVR AER nubes enim aëris densitas facit, ut «denset erant quae rara Acestis adfinitatem. fraterna erycis propter Erycem, Butae et Veneris filium, secundum alios Neptuni ante servata, scilicet ante tempestatem. colligit
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ mibiũ. s Ipse gubernator. ꝗ debuit eẽ
solatio. Puppi abalta. sub audis hec ait.
Quia nam. cur. ⁊ est interro gantis adu̾biũ
quo usus ẽ bis. hic ⁊ in .x. celicole magni
quia nã sentẽtia nobis uͥsa retro. s Collige¬
re arma uibet. uela ꝯtrare nõ penit᷑ depo¬
nere. nã dicit obliquatq sinus inuentũ¬
Iuppiter auctor aut nr̃e nauigatõĩs. aut
scd̾m usu̾ locutꝰ ẽ. nec si huiꝰ rei auctorem
se iuppiter faciat. ⁊ młti querũt quonĩo
auetor iuppit̾. cũ apollini dicat tot maria
intraui te duce. s legimꝰ que phebo pat̾
om̃ipotens. ⁊ spetialiter nauigauitioĩs ex
affrica auctor ẽ iuppit̾. . hoc celo aere. lu
transuersa fremũt. hinc atq binc. ẽ aũt
adu̾biũ factũ de noĩe. Ut cũctanter ⁊ am¬
nis rauca sonans. Itẽ ⁊ pede terrã crebra
ferit. nom̃ ⁊ adu̾biũ plerũq uise transe¬
te clamat Idest torue. Itẽ adu̾biũ ĩ nom̃

Expanded text:
tis, et nubium. IPSE GVBERNATOR qui debuit esse tis, et nubium. IPSE GVBERNATOR qui debuit esse solacio. PVPPI AB ALTA subaudis ‘haec ait’. QVIANAM id est cur. Et est interrogantis adverbium, quo usus est bis, hic et in decimo «caelicolae magni, quianam sententia vobis versa retro?». COLLIGERE ARMA IVBET vela contrahere, non penitus deponere; nam dicit «obliquatque sinus in ventuivppiter auctor aut nostrae navigationis; aut secundum usum locutus est: nec si huius rei auctorem se Iuppiter faciat. et multi quaerunt, quomodo 'auctor Iuppiter', cum Apollini dicat "tot maria intravi duce te?" sed legimus "quae Phoebo pater omnipotens" : et specialiter navigationis ex AfrTRANSVERSA FREMVNT hinc atque hinc. Est autem adverbium factum de nomine, ut «cunctatur et amnis rauca sonans», item «et pede terram crebra ferit». Nomen et adverbium plerumque in se transete clamat», id est ‘torve’: item adverbium in nomen,
Abbreviated transcription (Latin):
licet ut supͣ diximꝰ plurimũ tẽpus inter sit.
debant. Nã duri dolores maguo amore
polluto Idest leso.⁊ notus feminaꝵ furor
ducebat troianos ꝑ triste auguriũ silicet
ut crederent se interenisse didonem. multi
dicunt. ducũt dilacerant. Ut adsupradictas
duas causas tertia accedat. percellebant in¬
quid aĩos troianoꝵ ꝙ nascebant᷑ duri dolo¬
res amore polluto qd̾ notus erat femine
furor qd̾ ignẽ rogi uidebant Idest omen
nauigantib triste. Ut ptriste ualde triste
sit. s si sic intellexerimꝰ tertio dicto ꝯgruit
tantũ nõ enĩ suꝑiob. nec enĩ troiani naui¬
gantes iam poterant. aut de amore. aut de
furore didonis ẽẽ solliciti. NLates. ꝓnauib
abusiue posuit. Oui. aut tũe aut illi.. Su¬
pra caput. in euitabilis. mortifer. nec enĩ
simpliciter dictũ est cũ omĩs mmber super
caput sit. An horruit unda tenebris ⁊ noc¬

Expanded text:
licet, ut supra diximus, plurimum tempus intersit, licet, ut supra diximus, plurimum tempus intersit, debant. Nam ‘duri dolores magno amore polluto’, id est ‘laeso’, et notus feminarum furor ducebat Troianos per triste augurium, scilicet ut crederent se interemisse Didonem. Multi dicunt ‘ducunt’ ‘dilacerant’, ut ad supra dictas duas causas tertia accedat: percellebant, inquit, animos Troianorum, quod nascebantur duri dolores amore polluto, quod notus erat feminae furor, quod ignem rogi videbant, id est omen navigantibus triste; ut pertriste, valde triste sit. Sed si sic intellexerimus, tertio dicto congruit tantum, non etiam superioribus; nec enim Troiani navigantes iam poterant aut de amore aut de furore Didonis esse solliciti. RATES pro navibus abusive posuit. OLLI aut ‘tunc’ aut ‘illi’. SVPRA CAPVT inevitabilis, mortifer; nec enim simpliciter dictum est, cum omnis imber supra caput sit. INHORRVIT VNDA TENEBRIS et noc
Abbreviated transcription (Latin):
nocte ⁊ alteriꝰ diei parte adsiciliã puenit¬
¶ Mediũ. aut mediũ est quicqd aprĩcipio re¬
cedit ⁊ nec dũ fine sortitur. aut mediũ sic
altũ ut mediũ putares. ut graditurq ꝑ
equor iam mediũ. nã mediũ sequenti in¬
dicit loco Idest ut pelagus tenuere rates
diis ꝓperas aquilonib nã nouimꝰ tẽpestatis
hanc ẽẽ naturã. Ut reliquias uenti teneat
⁊ iam in alterius flatu. atros autẽ sed̾m
pliniũ. qui dicit in naturali bistoria non
eẽ maris certũ colorem. sed ꝓuentoꝵ qua
tũ. aut atrũ .. Collucent. f. lucent undiq.
in honore enĩ regũ cũ faculis p̾cedebat᷑ appło
Unde ait depallante. lucet uia longo ordi¬
ne flãmaꝵ ⁊ late disc̾minat agros. postea
enĩ funebres lectulos ꝓferre ceperũt. Unde
est in sexto uł que tiberine uidebis funera
gusti incuiꝰ honore hoc factũ est. Que tan¬
tũ in quantitate ẽ amiratio. sane sciendũ
uarronẽ dicere eneam abanna amatũ et

Expanded text:
rius diei parte ad Siciliam venit. MEDIVM aut ‘medium’ est quicquid a principio recedit et necdum finem sortitur, aut ‘medium’ ‘sic altum, ut medium putares’, ut «graditurque per aequor iam medium». Nam vere ‘medium’ sequenti indicat loco «ut pelagus tenuere rates diis properas Aquilonibus ire». Nam novimus tempestatis hanc esse naturam, ut reliquias venti teneat, etiam in alterius flatu. ‘Atros’ autem secundum Plinium dicit, qui ait in Naturali Historia non esse maris certum colorem, sed pro qualitattum aut atrum. CONLVCENT FLAMMIS lucent undique. In honorem enim regum cum facibus procedebatur a populo; unde ait de Pallante «lucet via longo ordine flammarum et late discriminat agros». Postea etiam funebres lectulos proferre coeperunt; unde est in sexto «vel quae, Tiberine, videbis funera gusti, in cuius honorem hoc factum est. QVAE TANTVM in quantitate est admiratio. Sane sciendum Varronem dicere, Aenean ab Anna amatum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cho. furia enĩ agebant᷑. ⁊ sic est dictũ. ut at
me dias intercedes exultat amazon¶¶ꝯLe¬
mora auia ꝑ nemora. ¶Thiasis coreis ¶Aeq
enĩ leue nõmen amate. Iuuenalis que nõ
faciet quod principis uxor. ¶ Martemq fa¬
tigant. preliu eũ clamore deposcũt ¶ Contrͣ
omĩa. fata. suꝑus delauinia ¶Eata deũ ꝓpter

Expanded text:
ho: furia enim agebantur. Et sic est dictum, ut «ad medias inter caedes exultat Amazon». NEMORA AVIA per nemora. THIASIS choreis. NEQVE ENIM LEVE NOMEN AMATAE Iuvenalis «quae non faciet quod principis uxor?». MARTEMQVE FATIGANT proelium cum clamore deposcunt. CONTRA OMINA facta superius de Lavinia. FATA DEVM propter
Abbreviated transcription (Latin):
¶doenigenã. matris ꝑoena genitũ. Alii foebigenã
legũt ut probus ¶ Relegat. ꝯmendat abaliis
se gregatũ ¶ Solus. insolis lucis. nã solus quo¬
modo qui filiũ dicit᷑ suscepisse ¶gnobilis nõ
uilis s ignotus. quã quã possĩt ⁊ iam adillud
referri. qd̾ dicit᷑ quibusdam artibus hõun uta
habeant maginationẽ uite uident᷑ eiũ om̃ia
facere nec facuĩt. ¶Uer soꝙ ubi noĩe. de. re fãto
ut cestrum grai uertere uocantes unde etiam
triuie tẽplo exponit a eartion. nã callunachus
scͥpsit aetia. in quib ⁊ iam hoc ꝯmemorat.¬
¶ Haud setuis. nõ segnius patre. dicit aũt tante
eũ fuisse audatie ut nec paterne mortis terrẽ¬
tur exemplo ¶Uertitur. est agit ¶ Et toto
uertice supra est. Statuis ⁊ toto despectat corpore
ꝙ tam. magis. maxime. minus. minime positi¬
u̾o tantũ uingautur. ꝙ tamen tũc obyuabitur
si ponantur ad augumentũ iste particule. tunc

Expanded text:
POENIGENAM matris poena genitum: alii ‘Phoebigenam’ POENIGENAM matris poena genitum: alii ‘Phoebigenam’ legunt, ut Probus. RELEGAT commendat ab aliis segregatum. SOLVS in solis locis: nam ‘solus’ quomodo qui filium dicitur suscepisse? IGNOBILIS non vilis, sed ignotus: quamquam possit etiam ad illud referri quod dicitur quibusdam artibus posse homihabeant vitae imaginationem; videntur enim omnia facere nec faciunt. VERSOQVE VBI NOMINE de re facto, ut «oestrum Grai vertere vocantes». VNDE ETIAM TRIVIAE TEMPLO exponit τὸ αἴτιον: nam Callimachus scripsit αἴτια, in quibus etiam hoc commemorat. HAVD SETIVS non segnius patre. Dicit autem tantae eum fuisse audaciae, ut nec paternae mortis terreretur exemplo. VERTITVR id est agit. ET TOTO VERTICE SVPRA EST Statius «et toto despectat corpore quod 'tam magis maxime minus minime' positivo tantum iungantur: quod tamen tunc observatur si ponantur ad augmentum istae particulae; tunc
Abbreviated transcription (Latin):
ri adonis. ¶Quem mater aricia misit eiuitas
uixta albam mater ant ꝓpt̾ angustũ dicit qui
fuerat ex aricina matre ꝓgenit ac si diceret que
tanti anctor est generis ¶ Egerie lucis. nympha¬
in aricino nemore quã amicã suã numa ẽẽ fiuu¬
gebat. ad firmandam legũ suaꝵ auctoritatem. y¬
¶Pinguis ubi ⁊ placabilis.a.d. pinguis frequenti
sacrificio. placabilis au̾t ac si diceret nõ qualis añ
fuit. uł illic uł apud tauros. humano gaudens
eruore quã bistoriam ĩ secũdo diximꝰ eũ yfigenie
incidit ꝯmemoratio ¶Arte non erce occiderit be¬
ne uim sceleris expressit sola nouerce cõmemo¬
ratione. ¶ Peonus reuocatũ herbis. aut medici¬
nalib apeone medico deoꝵ qui pean secũdum
doricos dicit᷑. secũdũ rationẽ peneon. aut re
uera herbam peneoniam dicit cuiꝰ creta ferax
est. ¶Et amore diane. amore idest cura ¶Me¬
dicine talis ⁊ artis que ⁊ iam fata dissolueret.

Expanded text:
ri Adonis. Ad v. 762 Quem mater aricia misit civitas ri Adonis. Ad v. 762 Quem mater aricia misit civitas iuxta Albam. 'mater' autem propter Augustum dicit, qui fuerat ex Aricina matre progenitus: ac si diceret, quae tanti ain Aricino nemore, quam amicam suam Numa esse fingebat ad firmandam legum suarum auctoritatem. PINGVIS VBI ET PLACABILIS ARA DIANAE ‘pinguis’ frequenti sacrificio, ‘placabilis’ autem ac si diceret, non qualis ante fuit, vel illic vel apud Tauros, humano gaudens cruore: quam historiam plene in secundo diximus, cum Iphigeniae incidit commemoratio. ARTE NOVERCAE OCCIDERIT bene vim sceleris expressit sola novercae commemoratione. PAEONIIS REVOCATVM HERBIS aut medicinalibus, a Paeone medico deorum, qui Paean secundum Doricos dicitur, secundum rationem Paeon: aut re vera herbam Paeoniam dicit, cuius Creta ferax est. ET AMORE DIANAE ‘amore’, id est cura. MEDICINAE TALIS ET ARTIS quae etiam fata dissolveret.
Abbreviated transcription (Latin):
ium uoluisset inferre. Ille egeum patren rogauit
ut se ulcisceret᷑ qui agitanci currũ ipolito ĩ misit
phocam. qua equi territi eũ traxerũt tũe diana
eiꝰ castitate cõmota reuocauit eñ inuita ꝑescula¬
pium filiũ apollinis ⁊ corouidis qui natꝰ erat ex¬
secto matris uentre ideo qd̾ cũ apollo audisset
a coruo eiꝰ enstode adulteriũ cõmittere. iratus co¬
rouidem maturo iam parto ꝯfixit sagittis. Obꝙͣ
armetapascere diuiuitate deposita. S diana ippolitũ re¬
nocatũ abinferis in aricia nympbe ꝯmendauit
egerie. ⁊ eũ uirbiũ quasi bis uirũ issit uocari.
cuiꝰ nũc filiũ cognomine dicit iubellũ uenire.
adeo omĩa ista fabulosa sũt. nã castus ubiq in¬
ductus sit. ⁊ qui semp solus habitauerit tamen¬
fingitur bũisse filiũ. Re uera au̾t ut ⁊ supra di¬
ximus uirbuis est numen ꝯiũctũ diane ut
matri deumi atis. minerue erichtonius uene¬

Expanded text:
vim voluisset inferre. ille Aegeum patrem rogavit vim voluisset inferre. ille Aegeum patrem rogavit ut se ulcisceretur. qui agitanti currus Hippolyto inmisit focam, qua equi territi eum traxerunt. tunc Diana eius castitate commota revocavit eum in vitam per Aesculapium, filium Apollinis et Coronidis, qui natus erat exsecto matris ventre, ideo quod, cum Apollo audisset a corvo, eius custode, eam adulterium committere, iratus Coronidem maturo iam partu confixid Amphrysum armenta pascere divinitate deposita. sed Diana Hippolytum, revocatum ab inferis, in Aricia nymphae commendavit Egeriae et eum Virbium, quasi bis virum, iussit vocari. cuius nunc filium cognominem dicit in bellum venire: adeo omnia ista fabulosa sunt. nam cum castus ubique inductus sit et qui semper solus habitaverit, hafingitur filium. re vera autem, ut et supra diximus, Virbius est numen coniunctum Dianae, ut matri deum Attis, Minervae Erichthonius, Vene
Abbreviated transcription (Latin):
aluid pendet exalio ideo erant horridi uenaban q¬
tur: i deo uenabantur ꝗa habebant duras clebas
i dest infertiles. molles feraces sũt. ut ingericis
docet. ⁊ cui putre solũ nãq hoc imitamur aran¬
do.¶Quin ⁊ marubia uenit degente sacerdos.
Medea quãdo relictis colchis iasonẽ secuta est
dicit᷑ aditaliam uenisse. ⁊ populos quosdã cura
fucinũ ingentẽ lacũ habitantes qui marubii
appellant᷑ quasi cura mare habitantes ꝓpter pa¬
ludis magnitudinẽ docuit remedia contra ẜpẽtes
quãquã alii marubios arege dicto uelint hi ergo¬
populi medeam angiciã noĩauerũt. abeo quod
eis carminib ẜpentes augerent. Ab bis nunc
umbronẽ uenisse dicit. nõ regem s ducem sũt
centib flatu. Lucanus ante uenena nocent.
lite fedram minois ⁊ pasipbe filiam suꝑduxit
hipolito. qui cũ illam destupro inter pellantem
contẽpsisset. falso delatus ad patrem est qd̃ ei

Expanded text:
aliud pendet ex alio: ideo erant horridi, quia venabanaliud pendet ex alio: ideo erant horridi, quia venabantur; ideo venabantur, quia habebant duras glebas, id est infertiles: nam molles feraces sunt, ut in Georgicis docet «et cui putre solum, namque hoc imitamur arando». QVIN ET MARRVVIA VENIT DE GENTE SACERDOS Medea quando relictis Colchis Iasonem secuta est, dicitur ad Italiam pervenisse, et populos quosdam circa Fucinum ingentem lacum habitantes, qui Marrubii appellabantur quasi circa mare habitantes, propter paludis magnitudinem, docuit remedia contra serpentes: quamquam alii Marrubios a rege dictopopuli Medeam Angitiam nominaverunt ab eo quod eius carminibus serpentes angerent. ab his nunc Umbronem venisse dicit, non regem, sed ducem. sunt centibus flatu: Lucanus "ante venena nocens" lyte Phaedram, Minois et Pasiphaae filiam, superduxit Hippolyto. qui cum illam de stupro interpellantem contempsisset, falso delatus ad patrem est, quod ei
Abbreviated transcription (Latin):
sequens fuerat dicere dextras armarũt gladu
falcati. falcatus autẽ ensis est arpen qua usus est
ꝑsens. lucanus ait arpen alteruis monstri iam ce
ple sebetridis hec aũt est ne apolu. s telo diu
ad campaniã ⁊ multis ppłis subuigatis suũ dili¬
cũ teneret capreas regna teleboũ. nã telebre ca¬
preaꝵ sũt populi. quos telo suo regebat ĩperio
¶Sarastis populos. campane sũt asaruo fluiuio¬
¶ Rufras batulũq .t. castella campanie ¶Arua
celemine. iunonis. locus cãpanie est. celemna
noluisse dicere. s ostendere ꝑ perifrasim. nã illie
punica mala nascunt᷑ unde nũc bella ꝓnola
⁊ tentonicũ ritũ dixit ¶ Raptus de supere corter
formã tota flectitur felicitate.¶Montose uerse
ciuitas ĩ montib posita¶ Insignẽ fama. bene
ta ¶Horrida precipue cui gens. equieulã gentem
dicit. moꝵ ⁊ iuite qualitate preduram sane

Expanded text:
sequens fuerat ut diceret ‘dextras armant gladii sequens fuerat ut diceret ‘dextras armant gladii falcati’. Falcatus autem ensis est harpen, qua usus est Perseus: Lucanus ait "harpen alterius monstri iam caedmphae Sebethidis. haec autem est iuxta Neapolim. sed Telo diu ad Campaniam et multis populis subiugatis suum dilacum teneret Capreas, regna Teleboum: nam Teleboae Caprearum sunt populi, quos Telon suo regebat imperio. SARRASTRIS POPVLOS populi Campaniae sunt a Sarno fluvio. RVFRAS BATVLVMQVE castella Campaniae. ARVA CELEMNAE Iunonis. Locus Campaniae est Celemnae,noluisse dicere, sed ostendere per periphrasin; nam illic Punica mala nascuntur unde nunc ‘Bella’ pro ‘Nola’ et Teutonicum ritum dixit. RAPTVS DE SVBERE CORTEX formam tota flectitur facilitate. MONTOSAE NERSAE civitas in montibus posita. INSIGNEM FAMA bene T. a.». HORRIDA PRAECIPVE CVI GENS Aequiculam gentem dicit, et morum et vitae qualitate praeduram. Sane
Abbreviated transcription (Latin):
liam audito aduentu enee ĩ bellũ ruit nõ amo¬
re turm s odio bostilitatis antiq unde ait tro
ut ⁊ iam campanie loca ꝯmemorat. massicus¬
mons est uitib plenus. massica aut̃ dixit ut
inflamina que est caledicit᷑. est ⁊ uigallia boc
noĩe quã salustiꝰ captã appenna ꝯmemorat.¬
¶ Amnis q uadosi. accola uulturm fluuius
populus campanie asper morib. ¶ Oscorumq
manus. capuenses dicit qui antea fici appellati
sũt. qd̾ illie plurimi habundauere ẜpentes.s¬
¶ Aclides illis tela. aclydes su̾t tela quedã antiqua
adeo ut nec quiequã ꝯmemorentur ĩ bello. legi¬
tur tam̃ qd̾ sit claue cubito semis facte. eminẽ¬
tibus hine ⁊ hinc acuminib que ita inhostez
iacunt᷑ religate loro uellino ut pactis uuln eri
flagellũ in inmensũ iaci potest ¶ Leuas scetra te¬
git scutũ loreũ quo utunt᷑ afri ⁊ hispani¶g̃al¬
cati ꝯminus enses. adfectauit uarietatẽ. nã cõ¬

Expanded text:
liam, audito adventu Aeneae in bellum ruit, non amoliam, audito adventu Aeneae in bellum ruit, non amore Turni, sed odio hostilitatis antiquae; unde ait 'Troetiam Campaniae loca commemorat. felicmons est vitibus plenus. 'Massica' autem dixit, in Flaminia quae est Cale dicitur. est et in Gallia hoc nomine, quam Sallustius captam a Perperna commemorat. amnisque vadosi accola vulturni fluvius populus Campaniae, asper moribus. OSCORVMQVE MANVS Capuenses dicit, qui ante Opikoi appellati sunt, quod illic plurimi abundavere serpentes. ACLYDES ILLIS TELA aclydes sunt tela quaedam antiqua, adeo ut nec usquam commemorarentur in bello. Legitur tamen quod sint clavae cubito semis factae, eminentibus hinc et hinc acuminibus quibusdam: quae ita in hostem iaciuntur religatae loro vel lino, ut peractis vulneribuflagello in inmensum iaci potest. LAEVAS CAETRA TEGIT scutum loreum, quo utuntur Afri et Hispani. FALCATI COMMINVS ENSES adfectavit varietatem: nam con
Abbreviated transcription (Latin):
gida aut aut re uera ant certe uenenosa nocẽs.
grachi nãq ubiq ĩ cõtionib suis nursinos
sceleratos appellauerũt ⁊ scimus amare ungiliũ
historiã rem ꝑ transitũ tangere ¶ Hortine clas¬
ses. hortine equites classes dicunt᷑ unde ⁊ eoꝵ
tubas classicam dicimꝰ ⁊ ⁊ partes populi classes
uoemius. que quĩq fuerũt ¶ Populiq latini
qui intererant albani montis iusceratiomi..
¶Infaustũ inter luit allia nomen. Alla fluuius
haud longe aburbe est iuxta quẽ galli brenno
duce.xu. kl̃. augustaꝵ die deleto exercitu post
criduũ deleuerũt ⁊ iam urbem excepto capito¬
lio. sane alia dicit᷑ cui addit̾ unũ .l. ꝓpter me¬
trũ. ut relliquias. lucauꝰ bene posuit quas alie
estatis parte. ⁊ iam solinouus est .uiii. k̾l. ianua
uus qui suꝑfusus cãpis gignit fertilitatẽ. Unde
pleriq nothũ filiũ uolu̾t qui cũ uenisset adita¬

Expanded text:
gida' autem aut re vera, aut certe venenosa, nocens: gida' autem aut re vera, aut certe venenosa, nocens: Gracchi namque ubique in contionibus suis Nursinos sceleratos appellaverunt, et scimus amare Vergilium historiarum rem per transitum tangere. Ad v. 716 Ortinae classes Ortini equites classes dicuntur, unde et eorum tubas classica dicimus, et partes populi classes vocamus, quae quinque fuerunt. populique Latini qui intererant Albani montis viscerationi. Ad v. 717 Infavstum interlvit allia nomen Allia fluvius haud longe ab urbe est. iuxta quem Galli Brenno duce, XV. Kal. av g. die deleto exercitu, post triduum deleverunt etiam urbem excepto Capitolio. sane 'Allia' additum unum 'l' propter metrum, ut 'relliquias'. Lucanus bene posuit "quas Aliaestatis parte: nam proprie sol novus est VIII. Kal. ian.; vius, qui superfusus campis gignit fertilitatem, unde plerique nothum filium volunt. qui cum venisset ad Ita
Abbreviated transcription (Latin):
longitudinez altitudo suparet herbaꝵ qu ⁊ iã
crescebat. qd̾ uirgilius adsuã ꝓunnciã transtulit
dicens dicens. ⁊ quantũ longis carpent armẽ
sabinis asprimus. Unde tristes hoĩes tetricos di¬
eimus ¶ Montẽq seuerũ. ꝓpriũ nom̃ montis¬
est. si cut agriroseus ¶ Casperiãq colũt. caspe¬
ria ⁊ foruli euutates sũt ¶ Elumen hymelle.
hymella fiuuius est. ⁊ sic dixit hymelle flu¬
men ut butroti urbem ¶Qui tyberim fabariz¬
q colu̾t bene bibu̾t. nãq tyberis intuscia orit᷑
s transit ⁊ iam ꝑsabinos. unde bibũt nõ possi¬
dent dixit. ⁊ sciendũ turno auxiliũ dari atrãtu¬
piceni. Samnii campanie ⁊ ꝓparte apulie.
Om̃is nero tuscia supio ⁊ uenetia enee prestat
auxiliũ. fabarim aut quẽ dicit. etiã ip̾e ꝑsabinos
transit ⁊ far farus dicit᷑ plautus. dissipabo te tãꝙͣ
foliam farfari. Ouidius. ⁊.amene farfarus uin¬
bre ¶ g̃rigida misit nursia. piceni ciuitas. fii¬

Expanded text:
longitudinem altitudo superaret herbarum: quin etiam crescebat: quod Vergilius ad suam provinciam transtulit, dicens "et quantum longis carpent armentSabinis asperrimus, unde tristes homines tetricos dicimus. MONTEMQVE SEVERVM proprium nomen est montis, sicut agri Rosei. CASPERIAMQVE COLVNT Casperia et Foruli civitates sunt. FLVMEN HIMELLAE Himella fluvius est. Et sic dixit ‘Himellae flumen’, ut «Buthroti urbem». QVI TIBERIM FABARIMQVE BIBVNT bene ‘bibunt’: namque Tiberis in Tuscia oritur, sed transit etiam per Sabinos, unde ‘bibunt’, non ‘possident’ dixit. Et sciendum Turno dari auxilia a traPiceni, Samnii, Campaniae et pro parte Apuliae: omnis vero Tuscia superior et Venetia Aeneae praestat auxilium. Fabarim autem quem dicit etiam ipse per Sabinos transit et Farfarus dicitur: Plautus "dissipabo te tamquam folia Farfari" , Ovidius "et amoenae Farfarus umbrae" . frigida misit nursia Piceni civitas. 'fri
Abbreviated transcription (Latin):
a. lenga est cũ sit breuis si ꝓiunciam signi fica¬
re uoluerimꝰ quod sigͥficatur ĩ georgicis. ut atq
asia circũ dulcib inpratis rimantur prata
sicut graue olentis. nã leginiꝰ grauit̾ spirantis
copia copia timbre. sciendũ tam̃ uirgiliũ. sed̾m
morẽ ꝓuĩcie sue locutũ inqua bene canentis
pat hoc. nã elansus sabinoꝵ dux post exactos
reges cũ quĩq milib elientũ ⁊ amicoꝵ romã
uenit: susceptue habitandã partẽ accepit ex qͦ
claudia ⁊ tribus est ⁊ familia noĩata ¶ Pisco
de sanguĩe. de antiquis sabinis. ¶ Magnum
historia. nã post sabinoꝵ raptũ ⁊ factũ inter
romulũ ⁊ titum taciũ fedus recepti murbem
sabini sũt s hac lege ut ĩ omĩb eẽnt eiues ro¬
oppido ¶Prisciq quirites. idest sabini. prisci aũt
ideo quia post fedus titi ⁊ romuli placuit ut qͣsi
unꝰ de duobus fieret ppłs. Unde ⁊ romami quirites

Expanded text:
‘A’ longa est, cum sit brevis, si provinciam significa‘A’ longa est, cum sit brevis, si provinciam significare voluerimus: quod significatur in Georgicis, ut «atquae Asia circum dulcibus in stagnis rimantur prata imus «graviter spirantis copia thymbrae». Sciendum tamen Vergilium secundum morem provinciae suae locutum, in qua bene canentes pat hoc: nam Clausus, Sabinorum rex, post exactos reges, cum quinque milibus clientum et amicorum Romam venit, et susceptus habitandam partem urbis accepit: ex quo Claudia et tribus est et familia nominata. prisco de sanguine de antiquis Sabinis. Ad v. 707historia. nam post Sabinarum raptum et factum inter Romulum et Titum Tatium foedus recepti in urbem Sabini sunt, sed hac lege, ut in omnibus essent cives Rooppido. priscique quirites id est Sabini. prisci autem ideo, quia post foedus Titi et Romuli placuit ut quasi unus de duobus fieret populus: unde et Romani Quirites
Abbreviated transcription (Latin):
pinos. haud longe a flamima¶ Elauinia arua.¬
locus est mitalia flanimũ noĩe. ¶ Et cimuim
eũ monte lacum. ⁊ lacus ⁊ mons hoc nõie appe¬
lantur. Sane hoc habet fabula. aliquãdo her¬
cules adhos ppłos uenit qui cũ asingulis ꝓuoca¬
retur ad ostendendã uirtutẽ defixisse̾ dicitur
uectem ferreũ. quo exercebat᷑ qui cũt̾re esset
ad fixus ⁊ anullo potuisset auferri.iamq roga¬
tus sustulit unde in mensa uis aque secuta est
que cimimeũ lacũ fecit¶ Lucosq capenos.
sieut decebat ¶Liquida inter nubila pura. sed
nubes paere posuit. ut liquidis in nubibus ar
dant ꝑ colla modos. sed̾m plinui. qui ait ĩ natu¬
rali historia. cygnos ideo suauius canere. qui a
colla longa ⁊ inflexa habent. ⁊ necesse est elue¬
tantem uecem plongum. ⁊ flexuosu uarias
reddere modulatione ¶Sonant amnis. caistrũ
dicit qui coheret asic paludi. quã cũ sigͥficamꝰ

Expanded text:
pinos haud longe a Flaminia, de quo Horapinos haud longe a Flaminia, de quo Horalocus est in Italia Flavinium nomine. ET CIMINI CVM MONTE LACVM et lacus et mons hoc nomine appellantur. Sane hoc habet fabula. Aliquando Hercules ad hos populos venit. Qui cum a singulis provocaretur ad ostendendam virtutem, deiecisse dicitur vectem ferreum, quo exercebatur. Qui cum terrae esset adfixus et a nullo potuisset auferri, eum rogatus sustulit, unde inmensa vis aquae secuta est, quae Ciminum lacum fecit. LVCOSQVE CAPENOS  699 Liquida inter nubila pura, sicca, serena: sed nubes pro aere posuit, uDANT PER COLLA MODOS secundum Plinium, qui ait in naturali historia, cycnos ideo suavius canere, quia colla longa et inflexa habent, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum meatum varias reddere modulationes. SONAT AMNIS Caystrum dicit, qui cohaeret Asiae paludi. Quam cum significamus,
Abbreviated transcription (Latin):
opatram duxit uxorẽ. monetam eus in agnia
ciuitate iussit feriri ¶ Quos amasene pater
aut pascis. aut sit antiptosis quos pascit ama¬
senus est aũt flumiꝰ ¶ Arma. scuta ¶ Clipei.
scuta maiora. dicta abeo ꝙ celent corpus
genus est pillei. qd̾ fronto genere neutro dic̃
ip̾e est inpugnantib primus. s bene nudus
ꝑ mare aditaliam uenit unde neptumꝰ dictus
est filuis quẽ ĩ uuluerabilem ideo dicit ꝗa nus¬
quã perit. nec in bello. Ignem ei nocere non
posse ꝓpter neptunũ dixit qui aquaꝵ deus ẽ
Ab hoc ennius dicit se origuẽ ducere und̾
nũc ⁊ cantantes inducit etus socios ⁊ eos
acies. fescenninũ oppidũ est ut nuptialia
ĩ uenta su̾t carmina. hi au̾t populi ducunt¬
faliscus hale⁊ fus condidit ĩ mutato . h. in.f.
aũt dixit. qui a populus romanus missis decẽ
acheniensib .x. habuerũt tabulas ¶ Hi sorac¬
tis habent arces. soracte qui est mons apud ir¬

Expanded text:
opatram duxit uxorem, monetam eius nomine iopatram duxit uxorem, monetam eius nomine in Anagnia civitate iussit feriri. QVOS AMASENE PATER aut ‘pascis’, aut sit antiptosis ‘quos pascit Amasenus’. Est autem fluvius. ARMA scuta. NEC CLIPEI scuta maiora, dicta ab eo quod celent corpus,genus est pillei, qre pedis atqui ipse est in pugnantibus primus; sed bene nudus  Messapus per mare ad Italiam venit, unde Neptuni dictus est filius: quem invulnerabilem ideo dicit, quia nusquam periit, nec in bello. ignem autem ei nocere non posse propter Neptunum dicit, qui aquarum deus est. ab hoc Ennius dicit se originem ducere: unde nunc et cantantes inducit eius socios et eos acies Fescenninum oppidum est ubi nuptialia inventa sunt carmina. hi autem populi Faliscos Halaesus condidit. Hi autem inmutata H in F autem dicit Faliscos, quia populus Romanus missis decem Atheniensibus decem habuerunt tabulas. HI SORACTIS HABENT ARCES mons apud Hir
Abbreviated transcription (Latin):
Unde uulcam dictus est filus ceculus aũt ideo
ꝗa oculis minorib fuit quã rem frequẽter effi¬
cit fumꝰ bic postea collecta multitudine postꝙͣ¬
dui latrocinatus est. prest nestinã euutatẽ in
montib ꝯdidit. ⁊ cũ adludos in cinos populos
ĩuitasset cepit eos hortari ut secũ habitarent
ꝓbaret. omĩs illius cetus multitudinis est flãma
cucũdatus. Quo facto cõmoti omẽs simul ha¬
bitauerũt hinc est om̃ĩs quẽ credidit etas¬
quasi post dubitationẽ ⁊ ꝗa sine dubio etas ua¬
ria inspecta culis fuit dicimꝰ aut ⁊ hoc preueste
ut quiq altum preneste uiri. ⁊ hec preuestis.
unde est cũ primã aciẽ preneste sub ip̃a stram¬
¶Quiq arua gabme uinonis gabii dui inagris
moriti tandem gabios condideru̾t unde perite
arua dicit nõ menia. sane illic uino religisissi¬
gabinos desuis locis elicuit ⁊ habitare secum
nã antonius augusti sorore contẽpta postꝙͣ ele¬

Expanded text:
unde Vulcani dictus est filius. Caeculus autem ideo, unde Vulcani dictus est filius. Caeculus autem ideo, quia oculis minoribus fuit: quam rem frequenter efficit fumdiu latrocinatus est, Prenestinam ciuitatem in montibus condidit. Et cum ludorum die uicinos populos inuitasset, cepit eos hortari ut secum habitarent comprobaret, omnis illius multitudinis cetus est flamma circumdatus. Quo facto commoti populi simul habitaueruquasi post dubitationem, et quia sine dubio aetas varia in spectaculis fuit. dicimus autem et 'hoc Praeneste', ut 'quique altum Praeneste viri', et 'haec Praenestis', unde est "cum primam aciem Praeneste sub ipsa straQVIQVE ARVA GABINAE IVNONIS Gabii populi, diu in agris morati, tandem Gabios condiderunt: unde perite ‘arva’ dixit, non moenia. Sane illic Iuno religiosissidux magnus Sabinos de suis locis elicuit et habitare secum Nam Antonius Augusti sorore contempta postquam Cle
Abbreviated transcription (Latin):
aliaꝵ oppinione dubitatur. Unde nec historicos
nec ꝯmentatores uaria dicentes inperitie ꝯdemp¬
nare debemus. nã antiquitas ereauit errorem
⁊ pleriq fundant. pleriq augent ⁊ adse trans¬
ferut uoĩa. quã ren ⁊ iam nõ paruũ errorem
afferre manifestũ est ut ecce laurentũ apico
factũ est. ut laurentis regia pici. Item a lauino
latini fratre ⁊ laminiũ frati dictũ. Item alatino
laurẽtũ. Itẽ alauia laurolauiniu ¶Mec pre¬
nestine fundator defuit urbis. preueste locus
est haud longe aburbe. dictus taoto ti ip
habundabant ibi erant pontifices ⁊ dii indigẽ¬
tes sieut ⁊ iam rome. erant ⁊ iã illie duo qui
diui appellabant᷑ hoꝵ soror dũ ad focũ sederet
desiliens sciitilla eius uteꝵ ꝑcussit unde dicit
xepisse. postea enixa puerũ uixta tẽplũ iouis
abiecit. quẽ uirgines aquatũ eiuites uixta ignẽ
ĩuentũ sustulerũt qui a fonte haud longe erat

Expanded text:
aliarum opinione dubitatur. Unde naliarum opinione dubitatur. Unde nnec commentatores varia dicentes imperite condempnare debemus, quia antiquitas ipsa creavit erroremet plerique fundant, plerique augent et ad se transferunt nomina. quam rem etiam non parvum errorem adferre manifestum est, ut ecce Laurentum a Pico factum est, ut "Laurentis regia Pici" ; item a Lavino, Latini fratre, Lavinum dictum; item a Latino Laurentum; item a Lavinia Laurolavinium. nec praenestinae fundator defvit urbis Praeneste locus est haud longe ab urbe, dictus ἀπὸ τῶν abundant. ibi erant pontifices et dii indigetes, sicut etiam Romae. erant etiam illic duo fratres, qui divi appellabantur. horum soror dum ad focum sederet, resiliens scintilla eius uterum percussit, unde dicitur concepisse. postea enixa est puerum iuxta templum Iovis abiecitque. virgines aquatum euntes iuxta ignem inventum sustulerunt, qui a fonte haud longe erat:
Abbreviated transcription (Latin):
tibur. uł tiburnus hi simul omẽs unã ciuititẽ
fecere. ⁊ iam defratris maioris noĩe tibur appe¬
lauerũt. licet ⁊ alias fecerut ciutatẽ singuli.
nũe ergo dicit bellt duos ad bella uenisse dimi¬
sso incuntate ad custodiã tiburte uł tiburno.
¶ Catillus. unde mons catilli. quem ertelle di¬
¶ Descendut centauri. ex hac ꝯparatione eꝗtes
eos fuisse intelligaus. qd̾ tam̃ dicturus poste¬
a.nec nõ celeresq latini ⁊ cũ fratre coras.⁊
uirginis ala camille. ¶ Omolen. otrunq ni¬
ualem montes thesalie ¶Ingens silna locum
ciuitatib totuis orbis multi quidẽ exparte
scripserũt. adplenũ tam̃ ptolomeus grece. la¬
tine planuis de italicis ⁊ iam urbibus yginus
plenissime scripsit. ⁊ cato in originib ꝯditaꝵ¬
possit diligenter agnosci. Nam salustuis dicit ur
bem romam sicuti ego accepi. condite atq hũere
ciuitatis certa ratio nõ apparet nõ mirũ si in

Expanded text:
Tibur vel Tiburnus. hi simul omnes unam fecere civitatem Tibur vel Tiburnus. hi simul omnes unam fecere civitatem et eam de fratris maioris nomine Tibur appellaverunt: licet et alias fecerint singuli. nunc ergo dicit duos ad bella venisse, dimisso in civitate ad custodiam Tiburte vel Tiburno. Ad v. 672 Catillus unde mons Catilli, quem Catelli di. DESCENDVNT CENTAVRI ex hac comparatione equites eos fuisse significat, quod tamen dicturus est postea «nec non celeresque Latini et cum fratre Coras et virginis ala Camillae». HOMOLEN OTHRYMQVE NIVALEM montes Thessaliae. INGENS SILVA LOCVM civitatibus totius orbis multi quidem ex parte scripserunt, ad plenum tamen Ptolomaeus graece, latine Plinius. De Italicis etiam urbibus Hyginus plenissime scripsit, et Cato in originibus. Apossit diligenter agnosci. Nam Sallustius dicit Cat. 6: 'Urbem Romam, sicuti ego accepi, condere atque habitare civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iam bicipitem canẽ habuisse quia ⁊ terrestri
et nauali certamine plurimũ potuit hũc hercu
tus quod hint nauem fortem ⁊ aere munitã¬
Sane sciendũ decliuar hic geriones huiꝰ gerio¬
ne. unde est ter gemini nec egerione. ut anchi¬
pompei dicitur ciuitas. Postea iuxta baias cau
dieq baulei dicitur. ¶ Tyrinthius atyrinitha
cintate argis uicina ĩ qua nutri nꝰ est ¶Tyr
aut flagellum intra cuiꝰ uirgam latet pugio.
aut secũdum uarronẽ ingens contuscũ ferro
breuissimo dolens dolones aũt afallendo die¬
ti sũt qd̾ decipiũt ferro. cũ speciẽ preferant li¬
gni ⁊ multi uolu̾t perteretes mucrones dici ꝑ
ueru sabellũ pila significare. ¶ Ipse pedes. ad
genus respicit. nã ⁊ herenliͤs pedes semper in¬
cessit cũ equos habuerit nobilissimo/¶Tor¬
quens sustinens. ut axem humero torquens.
ties uenerũt aditaliã. catillus. aditalian. coras.

Expanded text:
 bicipitem canem habuisse quia et terrestri  bicipitem canem habuisse quia et terrestri et nauali certamine plurimum potuit. Hunc Hercultus quia habuit nauem fortem et ere munitasane sciendum declinari 'hic Geryones, huius Geryonae' — unde est "tergemini nece Geryonae" — ut 'AnchiPompei dicitur civitas. postea iuxta Baias caulhodie Bauli vocatur. tirynthius a Tirynthe civitate Argis vicina, in qua nutraut flagellum, intra cuius virgam latet pugio: aut secundum Varronem ingens contus cum ferro brevissimo. dolones autem a fallendo dicti sunt, quod decipiant ferro, cum speciem praeferant ligni. et multi volunt per teretes mucrones 'dolones' dici, per veru Sabellum 'pila' significari. Ad v. 666 Ipse pedes ad genus respicit: nam et Hercules pedes semper incessit, cum equos habuerit nobilissimos. torquens sustinens, ut "axem humero torquet" .tres venerunt ad Italiam, Catillus, Coras,
Abbreviated transcription (Latin):
herculis filiũ ostat nomen amonte accepisse nõ
prestitisse. ¶In signe paternũ. ab solute dixit.¬
¶ Centũ angues. secũdũ simonidẽ ut diximus.
¶ Collis auentini silua. collis insilua collis auen¬
tini. ⁊ dicendo auentini ostendit iam antea ita
eẽ noĩatũ. ¶Rhea sacerdos. ad ludit adnomen
matris romuli que dicta est ilia. rhea siluia.
ce dixit ¶Mulier ꝯpendiose mortalẽ dixit cõ¬
sequens nãq fuerat ut diceret mixta deo
mortalis. Naurentia arua. laurentum euutas
plurimũ potuit. nã omĩa uicina loca eius im¬
peruĩ iacuerũt. Unde nũc ait arua laurentia
cũ iuxta tiberim hercules armẽta pauerit. sed
secũdũ antiquũ sitũ ante albam. ⁊ romami. tiberis
laurenti fiit tentorii ¶ Gerione. geriones rex
fuit hispanie qui ideo timẽbris fingitur. quia¬
tribus insulis prefuit que adiacent hispanie.
helearice minor. maiori ⁊ he ebuse. fingitur¬

Expanded text:
Herculis filium constat nomen a monte accepisse, non ei Herculis filium constat nomen a monte accepisse, non ei praestitisse. INSIGNE PATERNVM absolute dixit. CENTVM ANGVES secundum Simonidem, ut diximus  Collis aventini silva in silva collis Aventini. et dicendo 'Aventini' ostendit iam antea ita esse nominatum. rhea sacerdos adludit ad nomen matris Romuli, quae dicta est Ilia, Rhea Silvia. ce dixit. mulier compendiose mortalem dixit: consequens namque fuerat ut diceret 'mixta deo mortalis'. lavrentia arva Laurentum civitas plurimum potuit, nam omnia perio subiacuerunt: unde nunc ait ‘arva Laurentia’, cum iuxta Tiberim armenta Hercules paverit. Sed secundum antiquum situm, ante Albam et Romam, Tiberis Laurentini territorium fuit. GERYONE Geryon rex fuit Hispaniae. Qui ideo trimetribus insulis prefuit que subiacent Hispanie, Balearice Minori et Maiori et Ebuse. Ob hoc fingitur
Abbreviated transcription (Latin):
asper aboris. oriundo tuscus nõ qui nũc de tuscia
nenit. quẽ antea pulsũ ciubus ꝯstat¶ Pagñ¬
na que armat. aut eoꝵ qui eũ secuti fuerant
sicut eius filiũ. nec enĩ credibile est solũ fugis
besit tristib aucta fides. aut certe eoꝵ quos
turnus dederat. ut ad rastus polinici instatio.
qui ait ne parua mouens inglorius armairet
¶Agyllina exurbe. de cere oppido ¶Neꝗquã.
ꝯstat ab auib ẽe noĩatũ que de tiberi ascendẽ¬
tes illic sedebant i .uiii. legimꝰ dirarũ ndis do¬
nius oportuna uoluerũ. quidã ⁊ iam rex ab¬
originũ auentinus noĩe illic ⁊ occisus ⁊ sepultꝰ
est. sicut ⁊ iam albanoꝵ rex abuentinus eu
successit procas. uarro tam̃ dicit ingente ppłi .x.
Sabinos aromulo susceptos istum accepisse
montẽ quẽ abbuate flumo ꝓuincie sue auẽ¬
tinũ appellauerũt. ꝯstat ergo uarias oppinio¬
nes postea secutas. nã aprincipio auentuus est
dictus ab auib uł arege aboriginũ. unde bũ e

Expanded text:
ASPER AB ORIS oriundo Tuscus, non qui nunc de Tuscia venit, quem antea pulsum a civibus constat. AGMINAQVE ARMAT aut eorum, qui eum secuti fuerant, sicut eius filius: nec enim credibile est solum fugiss movet exul et haesit tristibus aucta fides» – aut certe eorum, quos Turnus dederat, ut Adrastus Polynici in Statio, qui ait «ne parva movens inglorius arma iret». AGYLLINA EX VRBE de Caere oppido. NEQVIQVAM constat ab avibus esse nominatum, quae de Tiberi ascendentes illic sedebant, ut in octavo legimus "dirarum nidis domus opportuna volucrum" . quidam etiam rex Aboriginum, Aventinus nomine, illic et occisus et sepultus est, sicusuccessit Procas. Varro tamen dicit in gente populi Romani Sabinos a Romulo susceptos istum accepisse montem, quem ab Avente, fluvio provinciae suae, Aventinum appellaverunt. Constat ergo varias has opiniones postea secutas, nam a principio Aventinus est dictus ab avibus vel a rege Aboriginum: unde hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ba filia secũdũ euripidẽ cessei quẽ ennus pau¬
uius ⁊ uirgiliꝰ secũtur. nã homerus dimantis
dicit hec se face̾ parere uidit ⁊ parin creauit ꝙ
causa fuit incendii. ergo nũc hoc dicit. talis
lauime ꝯparat ¶Ingales. ꝯugales. matrimo

Expanded text:
ba filia secundum Euripidem Cissei, quem Ennius et Pacuvius et Vergilius sequuntur: nam Homerus Dymantis dicit. haec se facem parere vidit et Parin creavit, qui causa fuit incendii. ergo nunc hoc dicit, talis Laviniae conparat. ivgales coniugales, matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
aut nobile. aut ꝑtransitũ tetigit illud quod aliquã¬
do cum a senatu poscerent aurilia tiburtes sub cõ
bene murate. Antemne aut dicte sũt qd̾ eas amnis
preterfluit quasi ante amnẽ. Salignas. umbonũ
erates ut dicit salustuis delucanis qui deuimine
apud maiores lorice poccora tantũ tegebant. Sca¬
tius triplici seruantur pectora ferro. pectoꝵ nam
tergo nullus metus ¶Lento ducũt argento. flexi¬
bili argento dueu̾t idest ertendũt. est añt spondia¬
zon ⁊ reciproeus uersus ¶Classica iamq sonant¬
bene posuit amfiboloiam. nã classicum dicimus
⁊ tubam ⁊ ip̃m sonũ. classicũ aut̃ est flexibilis
tuba ¶ ⁊ essera signũ. simbolũ beliceũ quod ad
pugnã exenntib datur. silicet ꝓpter ꝯfusioneni
ut fuit inbello marii bar deus. in sylle. apollo
delficus. incesaris uenus gene̾trix. ¶ Trepidus.
festinus. more suo ¶Loricam in duitur. dieimus

Expanded text:
aut nobile, aut per transitum tetigit illud quod aliquanaut nobile, aut per transitum tetigit illud quod aliquando cum a senatu auxilia poscerent Tiburtes sub commbene muratae. Antemnae autem dictae sunt, quod eas amnis praeterfluit, quasi ante amnem positae. SALIGNAS VMBONVM CRATES ut dicit Sallustius de Lucanis «qui de vimine ‘thoracas’; nam apud maiores loricae pectora tantum tegebant: Statius «triplici servantur pectora ferro», pectora: «nam tergo nullus metus». LENTO DVCVNT ARGENTO flexili argento ducunt, id est extendunt. Est autem et spondiazon et reciprocus versus. CLASSICA IAMQbene posuit amphiboliam: nam classicum dicimus et tubam ipsam et sonum. classicum autem est flexilis tuba. tessera signum symbolum bellicum, quod ad pugnam exeuntibus datur, scilicet propter confusionem, ut fuit in bello Marii †bardeus, in Sullae Apollo Delphicus, in Caesaris Venus Genetrix. Ad v. 638 Trepidus festinus, more suo. Ad v. 640 Loricam indvitur dicimus