comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semita tenuior. callo pecoꝵ predurata. semi
late .p. infinitꝰ hic atertia ẽ ꝯiugatione. Idẽ
feruo feruis. nã sed̾e ꝯuigationis u̾ba ꝑdito
e qd̃ bñt ante o. in terciã migrant. ferueo
feruo. fulgeo fulgo. hine ẽ feruere leucaten
auroq effulgere fluctus sic̃ ⁊ iam oratius
uade. uale cane netitubes mandataq .f. nã
ꝯuigatione ĩperatuũ. ut eauo canis hinc
catullus cauere dixit ¶ Arte ex suma regũ
enĩ fuit habitare in arcib ꝓpter tutelã deui¬
q rome ualerius eũ ĩ equilus domũ hr̃et
altissima. in uidie causa eã diruit ⁊ ĩplano¬
edificauit. Itẽ ingustus post acciacũ bellũ
palatiu ex suo p̃cepto edificatũ eñ ee̾t domꝰ
priuata donauit rei publice. ¶Tantis cla¬
morib nautaꝵ silicet ¶ Improbe amor.
Exclamatio apoeta ꝯtra amorẽ ⁊ hoc ẽ qd̾
oratiuus dicit. hoc amet hoc sꝑuat ꝓmissi

Expanded text:
semita tenuior, callo pecorum praedurata; ‘semisemita tenuior, callo pecorum praedurata; ‘semiLATE infinitus hic a tertia est coniugatione, id est a ‘fervo fervis’; nam secundae coniugationis verba, perdito ‘e’ quod habent ante ‘o’, in tertiam migrant, ut ‘ferveo fervo’, ‘fulgeo fulgo’. Hinc est «fervere Leucaten auroque effulgere fluctus». Sic etiam Horatius «vade, vale, cave ne titubes mandataque frangasconiugatione imperativum, ut ‘cavo cavis’; hinc etiam Catullus ‘cavere’ dixit. ARCE EX SVMMA regum enim fuit habitare in arcibus propter tutelam. Denique Romae Valerius, cum in Esquiliis domum haberet altissimam, invidiae causa eam complanavit. Item Augustus post Actiacum bellum Palatium ex suo praecepto aedificatum, cum esset domus privata, donavit rei publicae. TANTIS CLAMORIBVS nautarum scilicet. IMPROBE AMOR exclamatio a poeta contra amorem. Et hoc est quod Horatius dicit «hoc amet, hoc spernat promissi
Abbreviated transcription (Latin):
tencri .i. regis presentia. sic in nono
Tũc uõ ĩcũbũt inget presentia turni.s
poterant. Ut quos ego sim totiens iam
de dignata maritos ¶ Euge studio cele
rem tertie ꝑsone ĩ scd̾am referas. Ut si
quis cernat. ¶Tormice. adstudiũ respi¬
cit ꝯparatio hoc loco ⁊ notandũ cante¬
lam expͥmi ꝑ hanc ꝯꝑationẽ. Oratius
nã exẽplo est magni formica laboris
Iuuenalis formiea tandẽ ꝗdam expa¬
uere magistra. Sane formiea dicta ẽ
abeo qd̾ mieas ferat ¶farris. solum nomen
est qd̾ .r. geminet ingenitiuo. monadicon
ergo ẽ sic sol Item cor cordis solũ ĩ dis exit
genitm̃. Itẽ .s. geminat ut as assis ⁊ hec ca¬
rent exẽplis. ¶ Cũ populant. ãtique dix̃. nã
hoc u̾bu̾ apud ueteres actiuũ fuit nũc est
deponẽs ¶ Hiemis memores. Oratius que si¬
mul ĩ uersũ ꝯtristat a quariꝰ annũ nõ usꝙͣ
prepit ¶ At nigrum campis agnen. emisti¬
usus est de indis. ¶Calle angusto. cillis est

Expanded text:
NCVMBVNT regis praesentia; sic in nono «tunc vero incumbunt, urguet praesentia Turni». qui esse poterant, ut «quos ego sim totiens iam dedignata maritos». FVGAE STVDIO celerrem tertiae personae in secundam referas, ut ‘si quis cernat’. FORMICAE ad studium respicit comparatio hoc loco. Et notandum cautelam exprimi per hanc comparationem; Horatiusnam exemplo est, magni formica laboris», Iuvenalis «formica tandem quidam expavere magistra». Sane ‘formica’ dicta est ab eo quod micas ferat. FARRIS solum nomen est quod ‘r’ geminet in genetivo; monadicon est ergo, sicut ‘sol’. Item ‘cor cordis’ solum in ‘dis’ mittit genetivum; item ‘s’ geminat ‘as assis’. Et haec carent exemplis. CVM POPVLANT antique dixit; nam hoc verbum apud veteres activum fuit, nunc tantum deponens est. HIEMIS MEMORES Horatius «quae, simul inversum contristat Aquarius annum, non usquam prorepit». IT NIGRVM CAMPIS AGMEN hemistiusus est de Indis. CALLE ANGVSTO ‘callis’ est
Abbreviated transcription (Latin):
Aterea dum fletur aut sepelitur dido
que hic ꝯmemorat exbibent̾ cuxa tu¬
nulũ patroeli. nisi qd̾ illic curule exercet᷑
hic nauale certam̃. Sane ĩtelligendũ nõ
potuisse fieri. Una nec plena die eneas ad
siciliã ꝑueniret Unde accipiendũ ẽ sicut
supra legimꝰ circa primũ ortũ lucis naui¬
gauit ut regina especulis ut primũ albe
ergo tota die dum se dido intermit dum
fletur paululũ ꝓfectus est. palenites spirã¬
tibus uentis ⁊ flaminas rogi cirea nesperã
uidit. quo tẽpore ⁊ ꝑnaturã ignẽ uidere¬

Expanded text:
terea dum fletur aut sepelitur Dido:quae hic commemorat, exhibentur circa tumulum Patrocli, nisi quod illic curule exercetur, hic navale certamen. sane intellegendum non potuisse fieri, ut una, nec plena die Aeneas ad Siciliam perveniret: unde accipiendum est, sicut supra legimus, quod circa primum ortum lucis navigavit, ut "regina e speculis ut primum albesre velis" . ergo tota die dum se Dido interimit, dum fletur, paululum provectus est, leniter spirantibus ventis, et flammas rogi circa vesperam vidit, quo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
bris ⁊ mole. mole ⁊ menbroꝵ ut molẽq
⁊ montis. ¶ Genua labant. ꝓcelleumatieus ẽ
quẽ ut supra diximꝰ sic semꝑ ponit. ut cogi
possit indactilũ ÷ͣ genua labant ⁊ arietat᷑
inportas ¶ Nequiequa. nõ ꝓfutura uictorie.¬
¶ Uulnera iactant. ictus. ¶ Tela. ictus ¶ Exit.
molib aut que molib obpugnabatur.s
¶Sedet cirea castella. themesis est circũse¬
det. ¶Ostendit destrã aut fiducia uirtutis
est ostendere qd̾ minat᷑. aut certe ꝓuectus
etatis ostenditur. que eũ exinpuiso ferire
nõ sinit. ¶ Uelox. uelocit̾ nomen ꝓadu̾bio
GUltro. econtrario. ille enĩ cadere debuerat¬
¶ Grauis. grauiterq figura asi militudine.
¶Caua pinus. bene resperit ad etatẽ.¶ Erĩ¬
mantho. erimanthus mons archadie..
¶Ida in magna. modo nõ erete s frigie ꝓpter
pinus. ¶ Consurgũt studiis. in studia¶ Pre¬
cipitẽq. d. celerem. Ut precipites uigilate

Expanded text:
mole membrorum, ut «molemque et montes». GENVA LABANT proceleumaticus est, quem, ut supra diximus, sic semper ponit ut cogi possit in dactylum, ut «genua labant», et «arietat in portas». NEQVIQVAM non profutura victoriae. VVLNERA IACTANT ictus. TELA ictus. EXIT molibus aut quae molibus oppugnatur. SEDET CIRCVM CASTELLA tmesis est, circumsedet. OSTENDIT DEXTRAM aut fiducia virtutis est ostendere quod minaris, aut certe provectus aetatis ostenditur, quae eum ex inproviso ferire non sinit. VELOX velociter, nomen pro adverbio. VLTRO e contrario; ille enim cadere debuerat. GRAVIS GRAVITERQVE figura a similitudine. CAVA PINVS bene respexit ad aetatem. ERYMANTHO Erymanthus mons Arcadiae. IDA IN MAGNA modo non Cretae, sed Phrygiae, propter pinus. CONSVRGVNT STVDIIS in studia. PRAECIPITEMQVE DAREN celerem, ut «praecipites, vigilate
Abbreviated transcription (Latin):
mea dicta ꝑ auras ¶ Manifesto inlumine.
ut italiam sequimͣ fugientẽ ¶Iam dudum.
tacita ut tacitũq obsedit limen amate ꝓ
ip̃a tacita. seꝗt᷑ aut inuectio que sẽꝑ statu
ciret¶Nec tibi diua parens. nõ ẽ sola ĩ ene

Expanded text:
mea dicta per auras». MAut «Italiam sequimur fugientem». IAMDVDVM tacita, ut «tacitumque obsedit limen Amatae», pro ‘ipsa tacita’. Sequitur autem invectio, quae semper statu caret. NEC TIBI DIVA PARENS non est sola in Aene
Abbreviated transcription (Latin):
¶ꝑfide sic supͣ. dissimulare etiã sperasti ꝓfide¬
hospitalis ¶Hyreme ti gres arabice nã hica¬
nia silua est arabie ⁊ notandũ relictis me¬
dus oparatioibus esi augmẽta fecisse nam
dissimulo tacite questiomi occurrit. ne ꝗs
nimiã eius iracũdiã reprehenderet dicens
eneã posse mitigari forsitan p̃cibus ¶ Mise
ratus amantẽ. miseratus accusatiuũ regit
Ut hoc loco. misereor genitm̃ ut mi serere
animi nõ digna ferentis. ¶Que ꝗbus
ante feram. aifiboloia quid pͥus quid
posteriꝰ dicã ¶ Nec maxima uino. aut
ĩuinonẽ maledictũ ẽ ut eãdem nõ eẽ

Expanded text:
 sic supra «dissimulare etiam sperasti, pehospitalis. HYRCANAEQVE TIGRES Arabicae; nam Hyrcania silva est Arabiae. Et notandum relictis mes conparationibus eum augmenta fecisse: namdissimulo?? tacitae quaestioni occurrit, ne quis eius nimiam iracundiam reprehenderet, dicens Aeneam posse mitigari forsitan precibus. quaeRATVS AMANTEM ‘miseratus’ accusativum regit, ut hoc loco, ‘misereor’ genetivum, ut «miserere animi non digna ferentis». QVAE QVIBVS ANTEFERAM amphibolia: ‘quid prius, quid posterius dicam?’. NEC MAXIMA IVNO aut in Iunonem male dictum est, ut eam
Abbreviated transcription (Latin):
recepi. aut illa sara dicit que sũt iuxta
affricam ⁊ sardiniam siciliamq ¶ Hausu
ignib absens alii furiaꝵ facib dicũt.
tamen est. Ut scd̾m urbanũ accipiamꝰ
atris ignib rogalib qui uisi tẽpestatẽ
significant ut enee sieut ĩ quĩto legimꝰ
occidã me ⁊ rogalib te ꝑsequar flãmis¬
¶ Ab sens quasi mortua. rogalib autem¬
om̃is mali om̃is qd̾ atris dixit legimꝰ
⁊ ĩhoratio nigroꝵ q memor ut licet
ignium ¶ Anima se duxerit a ypallage
est ꝓ aĩam artub se duxerit ¶ Omĩbus
umibra .l.a.da.p. dicũt phisici biotha¬
natoꝵ aĩas nõ recipi in originẽ suam
ni si bagantes legiptimũ tẽpus fati con¬
pleuerint qd̾ poete adsepulturã transfe¬
rũt ut centũ errant annos hoc ergo
nũc dicit dido occisura me ante diem
sum uaganti miebi dabis penas. nã te
ꝑsequar sẽꝑ si antẽ fuero recepta inori¬
ginẽ penas adiam quas uidere nõ pote¬

Expanded text:
recepi" : aut illa saxa dixit, quae sunt inter recepi" : aut illa saxa dixit, quae sunt inter Africam et Sardiniam Siciliamque. Ad v. ignibus absens alii 'furiarum facibus' dicunt, tamen est, ut secundum Urbanum accipiamus 'atris ignibus' rogalibus, qui visi tempestatem sig‘occidam me et rogalibus te persequar flammis’. ‘Absens’ quasi ‘mortua’. ‘Rogalibus’ autem mali ominis, quod ‘atris’ dixit; legimus et in Horatio «nigrorumque memor dum licet ignium». ANIMA SEDVXERIT ARTVS hypallage pro ‘animam artubus seduxerit’. OMNIBVS VMBRA LOCIS ADERO dicunt physici biothanatorum animas non recipi in originem suam, nisi vagantes legitimum tempus fati conpleverint; quod poetae ad sepulturam transferunt, ut «centum errant annos». Hoc ergo nunc dicit Dido: ‘occisura me ante diem sum; vaganti mihi dabis poenas, nam te persequar semper; si autem fuero recepta in originem, poenas tuas audiam, quas videre non pote
Abbreviated transcription (Latin):
iuppit̾. ¶ Nusꝙͣ tuta fides. hoc est nec apd̃
rem nec apd̾ hõĩe. Terentiꝰ ꝗd credas
aut cui credas. aut declamauit ꝑ ꝯtrariũ
tio phibemur harene ¶Et regni demens
bas querit᷑. ¶Amissam classem. subaudis
renonaui ¶Hen furus incensa feror. ꝗa¬
ercusatio. nã numina nõ credere eurare
mortalia ⁊ abhis nõ sperare furoris est.
subiũgit enĩ siꝗd pia numina possũt.¬
natura triplicẽ dehis dicit ẽẽ oppinionẽ
deos nõ ẽẽ cuiꝰ rei auetor apud athenas
crustus est. eẽ ⁊ nichil eurare ut epieurei
ẽẽ ⁊ curare stoyci sed̃ni quos paulopost
siꝗd pia numina possũt. nã modo sedm
epicureos ait ea cura quietos.I sequere
italiã bentis satis artificiosa ꝓhibitio. que
fit ꝑ ꝯcessionẽ que tam̃ ne nõ ĩtellecta
sit ꝑ suasio. ꝑ miscenda sũt aliqua que
uetent latenter ut uentis ꝑundas. sic
terentiꝰ ꝓ fundat. ꝑdat. pereat nichil ad
ls. aut inanifestis ut medioq er hoste

Expanded text:
Ad v. 373 Nusquam tuta fides hoc est, nec apud rem, nec apud hominem: Terentius "quid credas, aut cui credas?" et declamavit per contrarium: tio prohibemur harenae" . vel sbas queritur. AMISSAM CLASSEM subaudis ‘renovavi’. FVRIIS INCENSA FEROR qexcusatio; nam numina non credere curare mortalia et ab his non sperare furoris est; subiungit enim ‘si quid pia numina possunt’natura triplicem de his dicit esse opinionem: deos non esse, cuius rei auctor apud Athenas exustus est; esse et nihil curare, ut Epicurei; esse et curare, ut Stoici, secundum quos paulo post «si quid pia numina possunt». Nam modo secundum Epicureos ITALIAM VENTIS satis artificiosa prohibitio, quae fit per concessionem; quae tamen ne non intellecta sit persuasio, permiscenda sunt aliqua quae vetent latenter, ut ‘ventis’ ‘per undas’; sic Terentius «profundat, perdat, pereat; nihil ad lis aut manifestis, ut "medioque ex hoste
Abbreviated transcription (Latin):
sieut paulopost irata. Nichil ip̃a reliq
nõ pudore nõ regnũ. ¶nceptos. ꝗ ip̃a¬
git reni ĩ honestã. sicut terentiꝰ seu tibi
morigera fuit in rebus om̃ib. ¶ Tyran¬
ni. nichil inter erat apud maiores in ter
regẽ ⁊ tyrannũ ut pars michi pacis erit
dertrã tetigisse tyranni ¶Rama prior que
melior fuit sine dubio¶ Hospes: en eas
⁊ hospes fuerat ⁊ maritus. s modo mari¬
tũ se negat. hospitẽ ꝯfitet᷑ unde nẽ dido
hoc dicit. cui me deẜis hospes. qm̃ hoc so¬
lũ nom̃ restat de ꝯuige. hoc ẽ suꝑ est. alii
restat ĩ telligu̾t resistit. Idest ꝯtrariũ tibi

Expanded text:
sicut paulo post irata. NIHIL IPSA RELIQVI sicut paulo post irata. NIHIL IPSA RELIQVI non pudorem, non regnum. INCEPTOS HYMENAtegit rem inhonestam; sic Terentius «seu tibi morigera fuit in rebus omnibus». TYRANNI nihil intererat apud maiores inter regem et tyrannum, ut «pars mihi pacis erit dextram tetigisse tyranni». FAMA PRIOR quae melior fuit sine dubio. HOSPES Aeneas et hospes fuerat et maritus, sed modo maritum se negat, hospitem confitetur; unde nunc Dido hoc dicit ‘cui me deseris hospes, quoniam hoc solum nomen restat de coniuge’, hoc est ‘superest’. Alii ‘restat’ intellegunt ‘resist
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗa ĩ sacroꝵ renouatione ꝯmouebantur
simulaera. Unde oratius nõ ego te can¬
rica. triennalia liberi enĩ sacra tertio
quoq anno in nouebant᷑ sane sciendũ
orgia ipud g̾tos dici sacra om̃ia. sic̃ apd̾
latinos cerimonia dicunt᷑. s iã abusiue
¶Nocturnusq uocat. nocte celebratus
Unde ip̾a saera metralia dicebant᷑ que
bachas uocabat ¶ Dissimulare ⁊ iã satis
artificiosa allocutio. nã ⁊ sibi ꝯsulit sub
facie utilitatis enee. disimulare autẽ
ideo ac si diceret ita rem pudendã cogitas
Ut eã fateri nolis supͣ eũ dixerat que re¬
bus sit causa dissimulent. ¶ Data decte¬
ra. foedus amicitiaꝵ ¶ Hiberno sidere.
nõ hieme s hiemali sidere ꝓpt̾ qd̾ ait
aut re uera sidere ꝓpt̾ orionem ¶ Crũ¬
delis ⁊ iam inte odio mei. sic lucanus
de cesare seuitia uoluisse mori¶domoᷤ¬
q ignotas ac si diceret cartago iam
nota ẽ licet ⁊ hie aliena sint arua. i
adhuc apte nõ uult ĩ putare benefficia

Expanded text:
quia in sacrorum renovatione commovebantur simulacra: unde Horatius "non ego te canrica triennalia: Liberi enim sacra tertio quoque anno innovabantur. sane sciendum orgia apud Graecos dici sacra omnia, sicut apud Latinos caeremoniae dicuntur. sed iam abusive NOCTVRNVSQVE nocte celebratus; unde ipsa sacra ‘nyctelia’ dicebantur, quae Bacchas vocabat. DISSIMVLARE ETIAM satis artificiosa allocutio; nam et sibi consulit sub facie utilitatis Aeneae. ‘Dissimulare’ autem ideo, ac si diceret ‘ita rem pudendam cogitas ut eam fateri nolis’; supra enim dixerat «quae rebus sit causa novandis dissimulent». DATA DEXTERA foedus amicitiarum. HIBERNO SIDERE non hieme sed hiemali sidere, aut propter aut re vera ‘sidere’ propter Orionem. CRVDELIS etiam in te odio mei; sic Lucanus de Caesare «saevitia est voluisse mori». DOMOSQVE IGNOTAS ac si diceret ‘Carthago iam tibi nota est, licet et hic aliena sint arva’. Tadhuc aperte non vult inputare beneficia,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cresitas facit. latine cretensis facit. unde
ẽ cretensia ¶agens telis. urgens psequens
¶Nescius. ignoratus. latens. nõ qui ceruã
nesciret ⁊ rara sũt u̾ba que ꝑꝯtrariũ si¬
guificant nã uector cũ sit ꝓprie ꝙ uehit
ĩ uenimꝰ etiã eũ uictorẽ dici ꝗ uehit᷑. ut
lucanꝰ uectoris patiens tumidũ suꝑ natat
amnem. tale est ⁊ formi dolosum cũ sit
timidũ ⁊ timendũ sigͥficat. eũ eni exigat
ratio ut noĩa u̾balia agentis habeant
si gͥficationẽ ꝓpassiua sigͥficatione plerũq
ponũt᷑ ¶ Fuga. cursu. ut simul arua fu

Expanded text:
et Κρήσια facit. Latine ‘Cretensis’ facit, unde et Κρήσια facit. Latine ‘Cretensis’ facit, unde est ‘Cretensia’. AGENS TELIS urgens, persequens. 72. NESCIVS ignoratus, latens; non ‘qui cervam nesciret’. Et rara sunt verba quae per contrarium significant; nam ‘vector’ cum sit proprie qui vehit, invenimus etiam eum vectorem dici qui vehitur, ut Lucanus «vectoris patiens tumidum supernatat amnem». Tale est et ‘formidolosus’; cum sit ‘timidus’, et ‘timendum’ significat. Cum enim exigat ratio ut nomina verbalia agentis habeant significationem, pro passiva significatione plerumque ponuntur. FVGA cursu, ut «simul arva fu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbe¶nstauratq diem donis muneribus
que aut dus offerebat aut donabat tyrus
¶Inhians. intenta ꝑsollicitudinẽ. ¶Spirã¬
tia. palpitantia. quasi adhue uiua. ¶Heu
uatũ ignare mentes nõ sacerdotes uituperat
quasi nescios. s uim amantis exprimit
⁊ inde utuperat sacerdotes qui admonu¬
erũt nõ crediturã. Nam omĩa futura a
sacerdotib predicta eẽ seque̾s indicat locꝰ.
ĩ decłabile. nã frequent̾ deficit. est aũt huiꝰ
positio. edo. es. est. inuenimꝰ s qd̾ ablitũ ẽ
facit quo tẽpore etiq̃ ꝓpresenti utim̃ ut uo
nolo eẽ. Nam in defectiuis tẽpora ꝓtẽporibus
ponimꝰ. ut odi noui. memini. odisse nosse.
memiuisse ⁊ iam ꝓpresenti ponunt᷑ ¶ orbe
furens. furor enĩ est amor in quo nichil
stabile unde ⁊ cupido puer inducit᷑ quasi
instabilis ⁊ infans qui nõ potest fari. unde
cretensia. Nã grece eres facit. Unde ⁊ cretes

Expanded text:
probae». INSTAVRATQVE DIEM DONIS muneribus, probae». INSTAVRATQVE DIEM DONIS muneribus, quae aut diis offerebat aut donabat Tyriis cit honorem». INHIANS intenta per sollicitudinem. SPIRANTIA palpitantia, quasi adhuc viva. HEV VATVM IGNARAE MENTES non sacerdotes vituperat quasi nescios futurorum, sed vim amantis exprimit, et inde vituperat sacerdotes qui admonuerunt non credituram; nam omnia futura a sacerdotibus praedicta esse sequens indicat locus, declinabile; nam frequenter deficit. Est autem huius positio ‘edo es est’. Invenimus, sed quod abolitum est, facit, quo tempore etiam pro praesenti utimur, ut ‘volo esse’; nam in defectivis tempora pro temporibus ponimus, ut ‘odi novi memini’ ‘odisse nosse meminisse’ etiam pro praesenti ponuntur. VRBE FVRENS furor enim est amor, in quo nihil est stabile; unde et Cupido puer inducitur quasi instabilis et infans, qui non potest fari; unde Cretensia; nam Graece Κρής facit, unde et Κρῆτες
Abbreviated transcription (Latin):
tatib libertatis ĩ ditiũ. ⁊ comunis hoc h̃t sen¬
sus. sacͥficabat in ꝗt pͥmo numinib ꝗ urbi
presũt qͣsi nuptura ꝓutilitate rei publice
de inde iunomi eui cure sũt nuptie ⁊ iã ẽ
sensus altior. Nã facturi aliqd̾ ante adu̾sos
placamꝰ deos ⁊ sic ꝓpitios in uocamꝰ ut inigra
pecudẽ hiemi zephirisq felicib albã. ergo
modo nuptura placat ante cererem que
ꝓpter raptum filie nupturas exeerat᷑. Apol¬
linẽ qui ex pers uxoris est. liberũ qui insi
raptam ꝯugẽ hr̃e nõ potuit ⁊ sie uinonẽ
ꝯciliat cui uinela iugalia cure que est ⁊¬
cumis. est matrona est regina ¶Canden¬
tis. candida participiũ est ꝓ noĩe ¶Media
inter cornua. f. nõ est sacrificiũ. s hostie
exploratio utrũ apta sit ¶Ante ora deũ.
ante si mulaera ¶ Spaciat᷑ adaras. matro¬
ne enĩ sacͥficature cirea aras tenentes fe¬
Unde salustiꝰ saltare elegatius quã necesse ẽ

Expanded text:
tatibus libertatis indicium. Et communis hoc habet sentatibus libertatis indicium. Et communis hoc habet sensus: sacrificabat, inquit, primo numinibus quae urbi praesunt, quasi nuptura pro utilitate rei publicae, deinde Iunoni, cui curae sunt nuptiae. Est etiam sensus altior; nam facturi aliquid ante adversos placamus deo, et sic propitios invocamus, ut «nigram Hiemi pecudem, Zephyris felicibus albam». Ergo modo nuptura placat ante Cererem, quae propter raptum filiae nuptias exsecratur; Apollinem, qui expers uxoris est; Liberum, qui nisi raptam coniugem habere non potuit. Et sic Iunonem conciliat. CVI VINCLA IVGALIA CVRAE quia est CANDENTIS candidae; participium est pro nomine. MEDIA INTER CORNVA non est sacrificium, sed hostiae exploratio, utrum apta sit. ANTE ORA DEVM ante simulacra. SPATIATVR AD ARAS matronae enim sacrificaturae circa aras faculas tenentes feunde Sallustius «saltare elegantius quam necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
aut certe ligneu̾ simulacrũ delubrũ dicimꝰ a li¬
bro hoc est raso ligno facto qd̾ groce eraonon
dicit᷑. ¶ Pacẽq. beniuolẽtiã ¶Paras erꝗrunt
Idest sacrificando explorant an du huic rei
consentire dicendo aũt paras aruspicalem
artem ostendit ut spirantia ꝯ sulit erta.¬
¶ Lectas bidentes. nõ uaeat lectas. Moris enĩ fue¬
rat ut ad sacͥficia eligerent᷑ oues ꝗb nichil de¬
diete sũt quasi biennes ꝗa neq minores aut
maiores licebat hostias dare. sic̃ etiã in ouib
duo eminẽtiores dentes int̾ octo ꝗ nõ nisi
cirea bimatũ apparent. nec in om̃ib s inbis
leges enĩ ip̃a dr inuenisse. nã saera ipsi the¬
ge nocabant᷑. que feritas inter rupta ẽ in¬
uento usu frumentoꝵ. pͦ quẽ exagroꝵ di¬
uisione nata sũt uira GPheboq ꝗ pre est
aspicus ꝗb urbes regunt᷑ ¶ Patriq lyeo.
ꝗa ut supra diximꝰ apte urbib libertatis ẽ
deus. Unde etiã martias eiꝰ minister ẽ ĩ eiuu¬

Expanded text:
aut certe ligneum simulacrum ‘delubrum’ dicimus, a ‘libro’, hoc est raso ligno factum, quod graece ξόανον dicitur. PACEMQVE benivolentiam. PER ARAS EXQVIRVNT id est sacrificando explorant an dii vellent huic rei consentire. Dicendo autem ‘per aras’, aruspicalem artem ostendit, ut ‘spirantia consulit exta’. LECTAS BIDENTES non vacat ‘lectas’; moris enim fuerat ut ad sacrificia eligerentur oves quibus nihil dedictae sunt quasi biennes, quia neque minores, neque maiores licebat hostias dare. sunt etiam in ovibus duo eminentiores dentes inter octo, qui non nisi circa bimatum apparent: nec in omnibus, sed in leges enim ipsa dicitur invenisse: nam et sacra ipsius thege vagabantur; quae feritas interrupta est invento usu frumentorum, postquam ex agrorum divisione nata sunt iura. PHOEBOQVE qui praeest auspiciis, quibus urbes reguntur. PATRIQVE LYAEO qui, ut supra diximus, apte urbibus libertatis est deus; unde etiam Marsyas, eius minister, est in civi
Abbreviated transcription (Latin):
cuͣt ꝓpter diomedis ⁊ achillis certamina
singłaria. s quãdo cũ achille dimicauit
aneptuno liberatꝰ ẽ potest tam̃ qd̾ ꝓue
nere factũ uideri. sic uino ĩputat uene¬
ri qd̾ ꝓ ea factũ ẽ. ut potes ĩtotidẽ classes
ꝯuertere nymphas. potest etiã sensus ẽẽ
uã tidia antea abhereule qui ⁊ ip̃e g̾eus
fuit capta ẽ. Ut ĩtelligamꝰ iam tũ eneã
natũ fuisse nec enĩ multũ tẽpus ĩter¬
fuit cũ ꝯstet pͥamo tũc abhercule ĩ peri¬
um traditũ ¶ Grauidã ĩperiis. unde
młti ĩperatores possent creari. Ut hinc
ppłm late regem. Ideo autẽ grauida ab¬
latiuo iungit᷑ qa etiã grauis illa re dici¬
mꝰ. Unde ẽ huiꝰ origo ẜmonis. sic plautꝰ
ĩ amphitrione. uxor tua nõ puero sed
p.r¶ P deret. mͦ ꝓtenderet. ħ̃ est ꝓpaga¬
ret. ꝓp̾ago aũt sigenꝰ significet pro breus
est ut sit romp̾tensitala uirtute ꝓpago

Expanded text:
cunt propter Diomedis et Achillis certamina singularia. sed quando cum Achille dimicavit, a Neptuno liberatus est: potest tamen hoc pro Venere factum videri: sic enim Iuno imputat Veneri quod pro ea factum est dicens convertere nymphas». Potest etiam alter sensus esse; nam Troia antea ab Hercule, qui et ipse Graecus fuit, capta est, ut intellegamus iam tunc Aeneam natum fuisse; nec enim multum tempus interfuit, cum constet Priamo tunc ab Hercule imperium traditum. GRAVIDAM IMPERIIS unde multi imperatores possent creari, ut «hinc populum late regem». Ideo autem ‘gravida’ ablativo iungitur quia etiam ‘gravis illa re’ dicimus, unde est huius origo sermonis; sic Plautus in Amphitryone «uxor tua non puero, sed PRODERET modo ‘protenderet’, hoc est ‘propagaret’. ‘Propago’ autem si genus significet, ‘pro’ brevis est, ut «sit Romana potens Itala virtute propago»;
Abbreviated transcription (Latin):
sie plautus in ypirgo polinite demuliere
ꝗd nã fortis est Idest pulera ¶ ere capre
hoc capree ⁊ bene aptat difere descriptio¬
nẽ adspeties. ut cezuis campos capreis
sara ꝑmittat ¶De currere bene preteri¬
to usus est tẽꝑore ad exprimẽdã uimiã
celeritatẽ ¶ Transinittũt. celerit̾ trans¬
eunt ¶Iam̃q h.c. idest modo. ut iam
digitis iam pectine purno ⁊ bene pue¬
rilem ostendit animũ qui ꝑ mobilitatẽ
firquẽt̾ optat timẽda ¶Donte leonem
ptrãsitũ tangit historiã. Nã ascanius
p̃ter iulũ ⁊ ilũ que hr̃t noia etiã darda¬
nius ⁊ leon damas dietus est adertincto¬

Expanded text:
Sic Plautus in Pyrgopolinice de muliere Sic Plautus in Pyrgopolinice de muliere «quidnam, fortis est?», id est ‘pulchra’. FERAE CAPRAE hoc est capreae. Et bene aptat descriptionem ad species, ut cervis campos, capreis saxa permittat. DECVRRERE bene praeterito usus est tempore ad exprimendam nimiam celeritatem. TRANSMITTVNT celeriter transeunt. IAMQVE HOS CVRSV id est ‘modo’, ut «iam digitis, iam pectine pulsat eburno». Et bene puerilem ostendit animum, qui per mobilitatem frequenter optat timenda. MONTE LEONEM per transitum tangit historiam; nam Ascanius praeter Iulum et Ilum, quae habuit nomina, etiam Dardanus et Leon
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ se ht natura regonis. ⁊ bene aliud
agens aliud ostendit nã ꝯstat apollinẽ
ser men sib hiemans apud patarã lycie
ciuitatẽ dare responsa unde patareus a¬
apollo dicit᷑ ⁊ sex estiꝰ apud delũ ¶ Inui¬
sit apollo apolliui en eam uł ꝓpter sa¬
gittas quib inuenatu utebatur ꝯparat
uł certe ꝓpt̾ futuꝵ ĩfelir matinoniũ ⁊¬
enĩ nuptus ẽ hoc nom̃ infensũ. ¶ Cretes
abeo qd̾ est cres ¶Driopesq populi iuxta
parnassũ ut ursoꝵ que trabeus eras ĩ usus
aristas ¶ Pictiq agaratirsi. populi sũt
scythie colentes apollinẽ hiperboreũ. cimꝰ
bentes. s pulcri hoc est cyanca coma pla¬
centes. ¶ Cynthi montis deli ¶Auentẽ.
unguẽtatũ ¶ gingens. componẽs ut ⁊
corpore fingere ¶ Tela sonant ut ĩ uiiii.
⁊ pulcritudo ꝓse inuicẽ ponũt᷑. hinc ẽ
satꝰ hercule pulcro pulcer auentinus.
nã herculis satis est in ꝯgrua pulcritudo

Expanded text:
enim se habet natura regionis. Et bene aliud enim se habet natura regionis. Et bene aliud agens aliud ostendit; nam constat Apollinem sex mensibus hiemis apud Pataram, Lyciae civitatem, dare responsa, unde Patareus Apollo dicitur, et sex aestivis apud Delum. INVISIT APOLLO Apollini Aeneam vel propter sagittas quibus in venatu utebatur comparat vel certe propter futurum infelix matrimonium  nuptiis est hoc numen infensum. CRETES ab eo quod est ‘Cres’. DRYOPESQVE populi iuxta Parnasum, ut «Dryopumque trahens Erasinus aristas». PICTIQVE AGATHYRSI populi sunt Scythiae, colentes Apollinem hyperboreum, cuiusbentes’, sed ‘pulchri’, hoc est ‘cyanea coma placentes’. CYNTHI mons Deli. FLVENTEM unguentatum. FINGENS componens, ut «et corpora fingere». TELA SONANT ut in nono «pet pulchritudo pro se invicem ponuntur. Hinc est «satus Hercule pulchro, pulcher Aventinus»; nam Herculi satis est incongrua pulchritudo.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ qd̾ ꝑse olet. odoratũ qd̃ aliu̾de odorẽ acci¬
pit. odorisecũ qd̾ odorẽ sequit᷑ sic̃ modo de
cinib debuit dicere ¶ Cunctantem. morĩ¬
tem. atqui amatrix debuit festinare. s patoᷤᷤ
natura suꝑauit. Ut terentiꝰ dũ moliuntur
dũ conantꝰ an nus est. deinde aut mora¬
batur studio ꝑlacendi ¶Adlimĩna. ante
uł apud. ¶ Stat somipes. a dest presens ẽ
Nã sistat simplicit̾ acceperis uituperatio
est. nã legimꝰ. stare loco nescit. deniq fe¬
ꝙ̃ntia dictũ hoc explanant. Ut ac frena
ferox spumantia mandit ¶Spumãtia.
spumas uomentia ut naufragũ mare
quos naufragos facit ¶ Limbo. Limbus ẽ
sicut ⁊ supͣ diximꝰ fascia que ambit extre
¶ Crines nodant᷑ maurũ. ueluti retiolũ qd̾
colligit comas. ¶ Ip̃e ante alios ꝗa amatͥ
ideo ei dat pulcritudinẽ. licet ascanio
magis ogruat ¶ Iibernã liciam. non
asperam s apertã amare enpientib. sie

Expanded text:
rum’ quod per se olet, ‘odoratum’ quod aliunde odorem accirum’ quod per se olet, ‘odoratum’ quod aliunde odorem accipit, ‘odorisecum’ quod odorem sequitur; sicut modo de canibus debuit dicere. CVNCTANTEM morantem. Atqui amatrix debuit festinare; sed pathos natura superarat, ut Terentius «dum moliuntur, dum conantur, annus est». Deinde haec morabatur studio placendi. AD LIMINA ante, vel apud. STAT SONIPES adest, praesens est; nam si ‘stat’ simpliciter acceperis, vituperatio est, nam legimus «stare loco nescit». Denique sequentia dictum hoc explanant, ut «ac frena ferox spumantia mandit». SPVMANTIA spumas moventia, ut ‘naufragum mare’, quod naufragos facit. LIMBO limbus est, sicut supra diximus, fascia, quae ambit extrem». CRINES NODANTVR IN AVRVM veluti retiolum, quod colligit comas. IPSE ANTE ALIOS quia amatur, ideo ei dat pulchritudinem, licet Ascanio magis congruat. HIBERNAM LYCIAM non asperam, sed aptam hiemare cupientibus; sic
Abbreviated transcription (Latin):
multi diuidũt ut sint rara maiora plagas
minora intelligamꝰ. Alii plagas ꝑdifinitio¬
nes accipiũt ut ĩtelligamꝰ que sũt retia ra¬
ra. plage. Sciendũ tam̃ ꝓprie plagas dici
funes illos quib retia tendunt᷑ cura unam
⁊ sũma partẽ ¶Lato uenabula ferro. lati
ferri. uenabula obhoc dicta qd̾ sint apta
nenatui ¶ Massyli. Massyloꝵ gens ẽ non
longe abritania. ⁊ marili legendũ punũ
.l.ne nõ stet uersus. si enĩ longa est ut bic
mͥ massyle gentis monstrata sacerdos.s¬
¶ Et odora canũ uis. plus enĩ quã si diceret
multitudo. Salustiꝰ qua tẽpestate exponto
uis pisciũ erupit odora autẽ ĩpprie dixit
Nã odorũ est qd̾ ex se odorem emittit. nõ
nere pinus. sic est ⁊ inter odoratũ ꝓodoꝵ
accipit ut̃ odoratũ tẽplũ. Tria ergo sut odo¬

Expanded text:
multi dividunt, ut sint ‘retia rara’ maiora, ‘plagas’ vero multi dividunt, ut sint ‘retia rara’ maiora, ‘plagas’ vero minora intellegamus. Alii ‘plagas’ per difinitionem accipiunt, ut intellegamus ‘quae sunt retia rara, plagae’. Sciendum tamen proprie plagas dici funes illos quibus retia tenduntur circa imam et summam partem. LATO VENABVLA FERRO lati ferri. Venabula ob hoc dicta, quod sunt tela apta venatui. MASSYLI Massylorum gens est non longe a Mauritania. Et ‘Massyli’ legendum per unum ‘i’, ne non stet versus; ‘sy’ enim longa est, ut «hinc mihi Massylae gentis monstrata sacerdos». ET ODORA CANVM VIS plus est quam si diceret ‘multitudo’: unde Sallustius «qua tempestate ex ponto vis piscium erupit». ‘Odora’ autem inproprie dixit: nam ‘odorum’ est quod ex se odorem emittit, non nere pinus». Sic est et «inter odoratum lauri de odorem accipit, ut ‘odoratum templum’. Tria ergo sunt: ‘odo
Abbreviated transcription (Latin):
nox tegebat ¶ Nigrantem. nigrũ partici¬
pium ꝓnoĩe ¶ Ale Equites obhoc ale dicti
ꝗa pedites tegũt alaꝵ uice ¶ Trepidant.
festinant. Ut hic mediũ trepidi .c.l.l.¬
¶Indagine inꝗsitione. ¶ Desuꝑ infundam
ꝗa aer est uino bene hoc se facturã dicit
qd̾ h̾t in potestate. ¶ Nocte opaca. nubiiun
caligine ¶ Om̃e sciebo. ꝓtotũ. ome enĩ
numeri est. totũ quantitatis ¶Tua si mͥ
certa uolũtas. hoc est si etiã tuũ subsequat
officiũ ¶ Conubio .ii. naturalit̾ longa ẽ
ab eo qd̾ ẽ nubere ut conubia nr̃a reppulit
s modo inetri causa corripuit. ¶Non ad¬
nersata. legit̾ ⁊ auersata. ¶Iubare exorto.
nato lucifero. Nã ꝓprie iubar lucifer dicit᷑.
iouis. pleꝵ q ueneris stella. Unde ueneris
dicta ut quẽ uenus ante alios astroꝵ dili¬
git ignes. Sane modo ysteroproteron in
sensu est. iubar enĩ precedit aurorã ⁊ fac̃
boc ubar huiꝰ ubaris ¶Retia rara. ꝓlage.

Expanded text:
nox tegebat. NIGRANTEM nigrum; particinox tegebat. NIGRANTEM nigrum; participium pro nomine. ALAE equites; ob hoc ‘alae’ dicti, quia pedites tegunt alarum vice. TREPIDANT festinant, ut «hic me dum trepidi cinquisitione. DESVPER INFVNDAM quia aër est Iuno. Bene hic se facturam dicit quod habet in potestate. NOCTE OPACA nubium caligine. OMNE CIEBO pro ‘totum’; ‘omne’ enim numeri est, ‘totum’ quantitatis. TVA SI MIHI CERTA VOLVNTAS hoc est, si etiam tuum subsequatur officium. CONVBIO ‘nu’ naturaliter longa est ab eo quod est ‘nubere’, ut «conubia nostra reppulit»; sed modo metri causa corripuit. NON ADVERSATA legitur et ‘aversata’. IVBARE EXORTO nato Lucifero. Nam proprie ‘iubar’ lucifer dicitur,Iovis: plerumque Veneris stella; unde Veneris dicta est, ut «quem Venus ante alios astrorum diligit ignis». Sane modo hysteroproteron in sensu est; iubar enim praecedit auroram. Et facit ‘hoc iubar, huius iubaris’. RETIA RARA PLAGAE
Abbreviated transcription (Latin):
tio. s uerior ⁊ figuratior illa est. lybicas
ab uerteret oras. Nã pleꝵq trahit᷑ scema
ut aliquo ituri nõ adlocũ s de loco pona¬
mꝰ sigͥficationẽ ut si dicas decãpania abeo
intusciã honestiꝰ ẽ ꝙͣ si eo dixeris. nec hoc
tantũ hoc loco fecit s plurib. hinc ẽ enĩ.
ripam ue inuissus abibis. ¶ugressa uenus
calliditatis est ut supͣ. ¶ Fortuna sequatur.
hoc adcasũ ꝑtinet. ¶ Fatis incerta feror.
bene omĩa tetigit quib res humane re¬
gunt᷑ casũ fata. uolũtate deoꝵ. ¶ Aut fe¬
dere uingi. si federa. ꝑ se plenũ est. si fede¬
sic eolus tuus oregia ꝗd optes explorare la¬
bor ¶Perge sequar. bene agens aliũd aliud
ostendit ante est enĩ uinonis officiũ ex
matrimonio. sic usus uenerius unde pau
sub secuta est ¶Iste labor. silicet exploratio¬
tionis a ioue. ¶ Confieri. con. habũdat. Ut
fata renarrabat ¶Retexerit orbem. queni

Expanded text:
tio, sed verior et figuratior illa est ‘Libycas tio, sed verior et figuratior illa est ‘Libycas averteret oras’; nam plerumque trahitur schema, ut aliquo ituri non ad locum sed de loco ponamus significationem, ut si dicas ‘de Campania abeo in Tusciam’, honestius est quam si ‘eo’ dixeris. Nec hoc tantum hoc loco facit sed pluribus; hinc enim est «ripamve iniussus abibis». INGRESSA VENVS calliditatis est, ut supra. FORTVNA SEQVATVR hoc ad casum pertinet. FATIS INCERTA FEROR bene omnia tetigit quibus res humanae reguntur: casum, fata, voluntatem deorum. AVT FOEDERE IVNGI si ‘foedera’, per se plenum est; si ‘foedeE PRECANDO sic Aeolus «tuus, o regina, quid optes explorare labor». PERGE SEQVAR bene aliud agens aliud ostendit; ante est enim Iunonis officium ex matrimonio, sic usus Venerius; unde pausubsecuta est. ISTE LABOR scilicet explorationis a Iove. CONFIERI ‘con’ abundat, ut «fata renarrabat». RETEXERIT ORBEM quem
Abbreviated transcription (Latin):
g̃urori.iam nõ amori ¶Aggreditur cũ calli¬
ditate loquit᷑. ¶Egregiã uero.l. yronia est
inter quã ⁊ ꝯfessione sola est ꝓnũtiatio ⁊
yronia est cũ aliud u̾ba aliud ꝯtͥinet sensus.¬
¶ Puer filus grece dixit taic ¶ Duoꝵ est
bene cessit masculino femininũ ¶Adeo
tanto cessabit.c. rerũ ¶ Doema nr̃a. iino¬
nis hospitium ¶Modus. finis. Iuuenał nul¬
lo ꝗppe modo millesima pagina surgit. ¶Quo
cem eternã. nõ in ducias tẽporales ¶Habes
pe mentem ¶ Parib q regamꝰ auspicis
equali potestate ⁊ ab eo qd̾ precedit id qd̾
sequit᷑. Dictũ est acomitiis quib hisdẽ
auspicus creati. licet nõ simul crearentur
parẽ tim̃ habebant honorẽ p̃p eadẽ auspitia
Unde ⁊ ꝯsules pares sũt cũ necesse ẽẽt ut
Unꝰ prior crearet᷑. ¶ Pbrygio seruire marito
regalem spectauit ꝑsonam¶ Permittere
oras. Nã plerũq absolutior ꝗdẽ est hec locu¬

Expanded text:
FVRORI iam non amori. ADGREDITVR cum calliFVRORI iam non amori. ADGREDITVR cum calliditate loquitur. EGREGIAM VERO LAVDEM ironia est, inter quam et confessionem sola interest pronuntiatio; et ironia est cum aliud verba aliud continet sensus. PVER filius - Graece dixit - παῖς. DVORVM EST bene cessit masculino femininum. ADEO tanto cessabit cardine rerum». MOENIA NOSTRA Iunonis hospitium. MODVS finis; Iuvenalis «nullo quippe modo millesima pagina surgit». AVT CEM AETERNAM non indutias temporales. HABES pe mentem». PARIBVSQVE REGAMVS AVSPICIIS aequali potestate; et ab eo quod praecedit id quod sequitur. Dictum est a comitiis, in quibus isdem auspiciis creati, licet non simul crearentur, parem tamen habebant honorem propter eadem auspicia; unde et consules pares sunt, cum necesse esset ut unus prior crearetur. PHRYGIO SERVIRE MARITO regalem spectavit personam. permittere ORAS absolutior quidem est haec lec
Abbreviated transcription (Latin):
stionẽ qm̃o paratã cũ paulopoꝰ inferat
pendent oꝑa interrupta s paratũ potest
dici eni etiã paululũ suꝑ est. uñ ẽ mineq
ter uerba cedet lingua silentio ¶ Labente
die quia in usu nõ erant prandia. ut iu¬
uenalis. exul ab octauo marius bibit.
¶Dem̃s. que ea q̃ nouerat audire cupiebat
¶Narrantis abore. Ut eũ ĩtueret᷑. ⁊ hoc loco
ꝑomĩa amantis affectꝰ exprimit̾. ¶ Ob¬
scura luna. Idest nox. iã nichil tã ꝯtrariũ
lune est ꝙͣ obscuritas. ¶ Sola. sine eo
quẽ amabat.nã regina sola ẽẽ nõ potẽit
est aut̃ plauti ꝗ in ducit inter multos a¬
amatorẽ positũ dicentẽ qd̾ sosus sit .N¬
tũ significat. sane mereor aliud ẽ. ¶ Ab¬
sens absentẽ. Terentius. presens presentem
eripi abduci aboculis ¶Imagine capta. ob
amati similitudine. ¶ Mine eminentie mu¬
roꝵ quas pinuas dñt. ¶ Peste. amore. incẽ¬
dio. Ut ⁊ toto descendit corpore pestis. ¶Nec
famã. honestam silicet. sane tonmeson est. y¬

Expanded text:
erat «pendent opera interrupta». Sed ‘paratum’ potest dici, cui etiam paululum superest; unde est «minaeque ter verba cadet lingua silentio?». LABENTE DIE quia in usu non erant prandia, ut Iuvenalis «exul ab octava Marius bibit». DEMENS quae ea quae noverat audire cupiebat. NARRANTIS AB ORE ut eum intueretur. Et hoc loco per omnia amantis adfectus exprimitur. OBSCVRA LVNA id est nox; nam nihil tam contrarium lunae est quam obscuritas. SOLA sine eo quem amabat; nam regina sola esse non poterat. Est autem Plauti, qui inducit inter multos amatorem positum dicentem quod solus sittiam significat. Sane ‘mereor’ aliud est. ABSENS ABSENTEM Terentius «praesens praesentem eripi, abduci ab oculis». IMAGINE CAPTA ob amati similitudinem. MINAE eminentiae murorum, quas pinnas dicunt. PESTE amore, incendio, ut «et toto descendit corpore pestis». NEC FAMAM honestam scilicet; sane τῶν μέσων est.
Abbreviated transcription (Latin):
partĩ p̃cat᷑ uñ ait suppler. partĩ ꝯquerit uñ
ait orasse. hine Idest dixisse. hinic ⁊ orones
dicimꝰ. ¶ Maurusia. maura nõ ꝓtentio est
¶Nũc epulata. dũ ĩ epulis est. Nã eũ deseruit
participiũ bene nũc dixit officia enĩ ĩ deos
licet eternã habeãt gr̾am tam̃ ĩ presenti
plus ualent semp autẽ ioui ꝓpter hospita¬
litatẽ libat᷑.⁊ bene ꝯquerit᷑ ꝗa hũauas res
ne tũ ꝗdẽ eurat eũ ei tribuit᷑ honor sacri

Expanded text:
partim precatur, unde ait ‘supplex’; partim conqueritur, unde partim precatur, unde ait ‘supplex’; partim conqueritur, unde ait ‘orasse’, id est dixisse; hinc et oratores dicimus. MAVRVSIA Maura; nam protentio est. NVNC EPVLATA dum in epulis est; nam eum deseruit participium. Et bene ‘nunc’ dixit; officia enim in deos, licet aeternam habeant gratiam, tamen in praesenti plus valent. Semper autem Iovi propter hospitalitatem libatur. Et bene conqueritur, quia humanas res ne tum quidem cur
Abbreviated transcription (Latin):
perrero libiã exercitũ duceret fatigatꝰ siti
ionis sui patris ĩplorauit auxiliũ ⁊ statim
uiso ariete fons secutus ẽ unde factũ ẽ iomi
amano amoni abharenis dictuͦ simulacrũ
eũ capite arietino ꝙ ideo fingit᷑ ꝗa satis eiꝰ
sũt inuoluta responsa ¶Rapta. stuprata. Ut
libiam. ¶ Centũ. finitꝰ ꝓ infinito. ¶ Excubiaᷤᷤ
diuũ et̾nas. definitio ẽ eterni ignis qd ẽ igniꝰ
puigil. excubie deoꝵ ⁊ sciendũ nõ uacare ra¬
tione ut in aliquib tẽplis signis sit ꝑuigil
ẽ antẽ iouis qui ether ẽ. minerue que supri
ethere uñ de patris capite pereata eẽ dr.
¶Isq amens animi amator barbarꝰ sane no
nien ostendit cẽ ponendo genitiuũ ¶Amaro
Aspero. Ut hostis amare qd ĩ crepitas. ¶De¬
dia inter numina diuũ. ac sidiceret dus
testib ut salustiꝰ ꝙͣ medius fidius uera licet
mecũ recognoscas. ¶Supplex orasse subliuis.

Expanded text:
per Xerolibyam exercitum duceret, fatigatus siti per Xerolibyam exercitum duceret, fatigatus siti Iovis sui patris imploravit auxilium, et statim viso ariete fons secutus est. Vnde factum est Iovi Ammoni, ab arenis dicto, simulacrum cum capite arietino; quod ideo fingitur, quia satis eius sunt involuta responsa. RAPTA stuprata, ut Libyam. CENTVM finitus pro infinito. EXCVBIAS DIVVM AETERNAS definitio est aeterni ignis. Quid est ignis pervigilis? Excubiae deorum. Et sciendum non vacare ratione ut in aliquibus templis sit ignis pervigil; Est autem Iovis, qui aether est, et Minervae, quae supra aetherem est; unde de patris capite procreata esse dicitur. ISQVE AMENS ANIMI et amator et barbarus. Sane nomen esse ostendit ponendo genetivum. AMARO aspero, ut «hostis amare, quid increpitas?». MEDIA INTER NVMINA DIVVM ac si diceret ‘diis testibus’, ut Sallustius «quam mediusfidius veram licet mecum recognoscas». SVPPLEX ORASSE SVPINIS
Abbreviated transcription (Latin):
nitꝰ est numerus. Nã reuera quot sũt
hoĩes ĩ ꝗb fama ẽ tot ora h̃t quot sũt h¬
hõiu ¶ Nocte uolat. bene naturalez rez
dixit. nã quãtũ celatũ ẽ aliꝗd tanto magi
reꝗrit᷑. ⁊ sine dubio incipiens fama sẽp
obscura ẽ. que diuulgata ꝯquiescit uñ
ait luce sedet ¶ Terreq pumbrã. noctẽ
ũbrã terre ẽẽ nusꝙͣ aptius sigͥficauit.
¶Custos speculatrix. ¶ Sũmi culmine tec
⁊ dicit plebeios. ¶Tenax. in omib ꝑseue¬
ras ¶ Sandens ꝓpter ĩuentã materĩ ¶ sacta
tq infecta. sicuit sequẽtia indicant ¶Di¬
gnet᷑. librauit ẜmonẽ quasi psone supioris
¶Luru ꝙͣ longa. Idest nẽ biemẽ in ter se lu¬
ru foͬre in quãtũ longa est ip̾̃a bienis fec̃
talem etiã alibi figurã ut tibris ⁊ afluuium
quã longa est nocte lenut. ¶Regnoꝵ in¬
memores hoc fingit. nã ⁊ illi cure ẽ cartago
⁊ enee italia ¶Dea feda. crudelis. ¶larbani.
filiũ iouis amonis qui cũ in dos peteret ⁊

Expanded text:
itus est numerus; nam re vera quot sunt homines in quibus fama est, tot ora habet quae sunt hominum. NOCTE VOLAT bene naturalem rem dixit; nam quanto celatum est aliquid, tanto magis requiritur. Et sine dubio incipiens fama semper obscura est; quae divulgata conquiescit, unde ait «luce sedet». TERRAEQVE PER VMBRAM noctem umbram terrae esse nusquam apertius significavit. CVSTOS speculatrix. SVMMI CVLMINE TECTI et dicit plebeios. TENAX in omnibus perseverans. GAVDENS propter inventam materiam. FACTA ATQVE INFECTA sicut sequentia indicant. DIGNETVR libravit sermonem, quasi personae superioris. LVXV QVAM LONGA id est nunc hiemem inter se luxu fovere in quantum longa est ipsa hiemps. Facit talem etiam alibi figuram, ut «Thybris ea fluvium, quam longa est, nocte tumenMEMORES hoc fingit; nam et illi curae est Carthago et Aeneae Italia. DEA FOEDA crudelis. IARBAM filium Iovis Ammonis. Liber cum Indos peteret et
Abbreviated transcription (Latin):
pessima. omẽs enĩ ꝗ demediemna tractãt
dieu̾t naturale ẽẽ ut mnutiliores sint q
nascunt᷑ ultm. ¶ ut peribent. quociens¬
cũq fabulosũ aliqd dicit. solet ĩ ferre
fama ẽ. mue ergo modo eñ de ip̃a fama
loqueret᷑ ait. ut peribent. ¶ Pellibus
ꝑuir pedũ est ut ꝑnicib ignea plantis
celeritas pinnaꝵ. ut celeriq fuga subsi¬
dera lapsa est. ¶ Quot sũt corpore plume
nõ in ipiꝰ s in om̃iu corporib. nã eragge¬
ratio ac si diceret quot sut harene.

Expanded text:
pessima, omnes enim qui de medicina tractant dicunt naturale esse ut inutiliores sint qui nascuntur ultimi. VT PERHIBENT quotienscumque fabulosum aliquid dicit, solet inferre ‘fama est’. Mire ergo modo, cum de ipsa fama loqueretur, ait ‘ut perhibent’. PEDIBVS ‘pernix’ pedum est, ut «pernicibus ignea plantis», ‘celeritas’ pennarum est, ut «celerique fuga sub sidera lapsae». QVOT SVNT CORPORE PLVMAE non ipsius, sed in omnium corporibus; nam exaggeratio est, ac si dice
Abbreviated transcription (Latin):
raseti ¶ Femina. inuidia a sexu etiã
ĩ cipit specialis ꝯ questio. est autẽ ordo
femina errans que in nostris finib ur¬
bem posuit. ¶ Praetio ut ostendat eã nec
meruisse ꝑ gratiã nec ĩuasisse uirtute

Expanded text:
nis». FEMINA invidia a sexu. Et iam incipit specialis conquestio. Est autem ordo: femina errans, quae in nostris finibus urbem posuit. PRETIO ut ostendat eam nec meruisse per gratiam nec invasisse virtute.
Abbreviated transcription (Latin):
exercitiũ ẽ meditatio. sciendũ tam̃ hoc
ĩ usu nõ eẽ. ¶ Culpã ut supra potui suc¬
cũbere culpe ¶ ama malũ. definitio est
Ut quo exprecedenti pendeat noĩe quãꝙͣ
alii qua legũt. Sane. quo nisi defini¬
tio sit legi nõ põt nec enĩ ꝓcedit. ut or¬
do sit. fama qua nõ aluid malũ belotiꝰ¬
⁊ laudat a ꝯtrario. esi enĩ omĩa labore
minuant᷑ hec crescit¶ Atcollit in auras
sumpta licentia que minuebat̃ timore
ostendere nec humili eã fortune parce¬
re. nec superiori ¶ Terra parens. gene¬
rale est parens reꝵ om̃iu ¶Ira irita¬
ta deoꝵ. Amphibolon ẽ utrũ sua ira
ꝓpter extinctos gigantas. Nã ira deorũ

Expanded text:
exercitium est meditatio. Sciendum tamen hodie hoc exercitium est meditatio. Sciendum tamen hodie hoc in usu non esse. CVLPAM ut supra «suc 174 Fama malum definitio est, ut 'quo' ex praecedenti pendeat nomine: quamquam alii 'qua' legant. sane 'quo' nisi definitio sit, legi non potest; nec enim procedit, ut ordo sit 'Fama, quo non aliud malum estet laudat a contrario; cum enim omnia labore minuantur, haec crescit. ATTOLLIT IN AVRAS sumpta licentia, quae minuebatur timore.CONDIT hoc vult ostendere, nec humili eam fortunae parcere nec superiori. TERRA PARENS generale est: parens rerum omnium. IRA INRITATA DEORVM amphibolon est, utrum sua ira propter exstinctos gigantas, an ‘ira deorum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cõmixta grandine nimbus. sedm iu¬
ꝯtempni ¶De montib amnes. ne uel
ĩuestigare tyrii possent reginã ¶ Deue¬
nuĩt. bene subrimit rem pͥuden dã. sic
terentiꝰ ꝗd tum fatue fateor ¶Prima
⁊ tellus. satis perite loꝗt᷑. nã scd̾m etru¬
scam linguã nichil tam ĩꝯgruũ nubẽ¬
tibus ꝙͣ terremotus uł celi ¶ Et ꝓnuba
uarro diẽ aqua ⁊ igni mariti urores
accipiebant. Unde hodieq ⁊ faces p̾lucẽt¬
⁊ aqua petita de puro fonte inter est i¬
ẜmonẽ. Nã ait lucanꝰ. nã letis ulula¬
re triũphis In luctu autẽ ululare non
dubiũ est ¶ Spetie famaue mouetur
Speties reꝵ presentiũ ẽ qd̾ quasi aspicit᷑
fima autẽ reꝵ absentiũ. hoc ergo dicit
nõ eã mouit nec presens de formitas
qd̾ nõ inthalamo s inspecu ꝯcubuerat
nec futura mox fama. ¶Deditat᷑. ex¬
ercet. sic Oratius ⁊ horridã cultis dilu¬
uiem meditat᷑ agris. nec incõgrie die¬
tum actus enĩ est in ip̃a meditatione nã

Expanded text:
 commixta grandine nimbum». Et contemni. DE MONTIBVS AMNES ne vel investigare Tyrii possent reginam. DEVENIVNT bene subprimit rem pudendam; sic Terentius «‘quid tum’ fatue? fateor». PRIMA ET TELLVS satis perite loquitur; nam secundum Etruscam disciplinam nihil tam incongruum nubentibus quam terrae motus vel caeli. ET PRONVBA Varro dicit «aqua et igni mariti uxores accipiebant»; unde hodieque et faces praelucent et aqua petita de puro fonte per sermonem; nam ait Lucanus «non tu laetis ululare triumphis». In luctu autem ululari, non dubium est. SPECIE FAMAVE MOVETVR species rerum praesentium est, quod quasi aspicitur, fama autem rerum absentium. Hoc ergo dicit: non eam movit nec praesens deformitas, quod non in thalamo sed in specu concubuerat, nec futura mox fama. MEDITATVR exercet; sic Horatius «et horridam cultis diluviem meditatur agris». Nec incongrue dictum; actus enim est in ipsa meditatione; nam
Abbreviated transcription (Latin):
origine ⁊ regit genitm̃ ut boc loco. nã gt̃o
singłaris est thalami ¶ Hiuc uni forsan. p.
S.c. singula ꝓnũtianda sũt. ingenti enĩ die¬
ta sũt libra. quib ꝯfessione desideru sui
quãdã iniẽ refrenationẽ ¶Culpe. ꝓpter anti¬
quũ ritũ quo repellebant asacerdotibus nup¬
te.¶ Eatebor enĩ bene uno ẜmone ⁊ culpã
exprexit ⁊ necessitatẽ. fateri enĩ ⁊ coactoꝵ
dixit miseri. aut mortui sed̾m eiceronẽ q
ĩ tusculanis miseros mortuos uocat. aut cer¬
te obhoc miseri cuiꝰ iã obliuiscit᷑ aut sic
occisi ¶Sparsos fraterna .c.p. si didonis di¬
spsos ꝑ fugã ĩtelligimꝰ. si fr̃is polluto cruore
¶Inflerit quia supͣ ait ficũ im motũꝙ.¬

Expanded text:
origine et regit genetivum, ut hoc loco: nam genetivus origine et regit genetivum, ut hoc loco: nam genetivus singularis est. Ad v. 19 Hvic uni fo singula pronuntianda sunt; ingenti enim dicta sunt libra, quibus confessioni desiderii sui quandam inicit refrenationem. CVLPAE propter antiquum ritum, quo repellebantur a sacerdotio bis nuptae. FATEBOR ENIM bene uno sermone et culpam expressit et necessitatem; ‘fateri’ enim et coactorum dixit ‘miseri’, aut mortui, secundum Ciceronem, qui in Tusculanis ‘miseros’ mortuos vocat; aut certe ob hoc ‘miseri’, cuius iam obliviscitur; aut sic ‘occisi’. SPARSOS FRATERNA CAEDE PENATES si Didonis, dispersos per fugam intellegimus; si fratris, pollutos cruore. INFLEXIT quia supra ait «fixum inmotu