comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tabriã audat. cuiꝰ origo duplex est. Aut enĩ solus ex suauena
ioit aut cũ argñto nascit᷑. mixtis q uenis conflat᷑. Huiꝰ pͥmus
in fornacib liquor. stagnũ ẽ. sceds argentũ. qͦd remanet suꝑ¬
codita uena. rursus q conflata. fit nigrũ plumbũ. India
neq es neq plumbũ hc̃. G eminis tantũ ⁊ margaritis hec
ꝑmuitat. Nigro plu̾bo. ꝑ fistulas laminas ꝙ: utim᷑. Laboriosiꝰ
in hispama ⁊ gallia eruit᷑ plũbũ. Nam in brttamna sũmo
terre corio: De Stagno.
secernens. Mirta enĩ ⁊ adulterata iit̾ se ꝑ ignẽ
metalla dissociat. ⁊ ab auro ⁊ argento. es plũbũ¬
ꝙ secernit. Alia quoꝙ metalla ab igne defendit. ⁊ cũ sit na¬
tura exis ferriꝙ durissima: si absq stagno fuerit: urit᷑ ⁊ ere¬
mat᷑. Stagnũ ulitũ exeis uasis saporẽ facit gratiorẽ. ⁊ cõpes¬
cit uirus eruginis. Specula etiã ex eo temꝑant᷑. Cerussa qͦꝙ

Expanded text:
tabria abundat. Cuius origo duplex est; aut enim solus ex sua vena tabria abundat. Cuius origo duplex est; aut enim solus ex sua vena prodit, aut cum argento nascitur mixtisque venis conflatur. Huius primus in fornacibus liquor stagnum est, secundus argentum; quod remanet, superaddita vena rursusque conflata, fit nigrum plumbum. India neque aes neque plumbum habet; gemmis tantum et margaritis haec permutat. Nigro plumbo fistulas lamminasque utimur. Laboriosius in Hispania et Gallia eruitur plumbum, nam in Brittania summo terrae corio. De stagno secernens. Mixta enim et adulterata inter se per ignem metalla dissociat, et ab auro et argento aes plumbumque secernit; alia quoque metalla ab igne defendit, et quum sit natura aeris ferrique durissima, si absque stagno fuerit, uritur et crematur. Stagnum inlitum aereis vasis saporem facit gratiorem et conpescit virus aeruginis. Specula etiam ex eo temperantur. Cerussa quoque
Abbreviated transcription (Latin):
at fem. ab erodendo dicta. ñ ab examento. Scoria uͦ purga¬
menta ⁊ sordes sunt que igne creoquiuit᷑. Et dicta scoria:
ͥa de ferro eitutit᷑. Rubigiue aũt caret ferrũ si ceruissa ⁊
gipso ⁊ liqͥda piee ꝑungit᷑. Item rubigo ferrañta ñ uiciat.
si adem inedulla ceruina uł cerussa mixta rosatio ungit᷑
primũ pilis factis. maris altitudo tẽptata est. hu¬
uis duo genera st̃. nigrũ ⁊ candidũ. Sed meliꝰ candidũ. qͦd
bus in insulis achlantici maris inuentũ est. Si qͥdem ⁊ in
lusitania ⁊ in gallia gignit᷑. Sũma t̾ra arenosa ⁊ coloris
toremnibsigcatis. Lauant eas arenas. ⁊ qͦd subsidit coquunt
in fornacilr. Inuemiunt᷑ ⁊ in aurariis metallis. aqua missa
caleili ngri ⁊ graues. ⁊ dũ aurũ colligit᷑ cũ eo remanent
pͣca sparati conflant᷑. ⁊ in plumbũ albũ resoluiuit᷑. Inde
⁊ cadẽ grauitas plu̾b que auri. Nigrum plũbum circa can¬

Expanded text:
est ferri ab erodendo dicta, non ab aeramento. Scoria vero purgaest ferri ab erodendo dicta, non ab aeramento. Scoria vero purgamenta et sordes sunt quae igne exquoquuntur: et dicta scoria quia de ferro excutitur. Rubigine autem caret ferrum, si cerussa et gypso et liquida pice perunguitur. Item rubigo ferramenta non vitiat, si eadem medulla cervina vel cerussa mixta rosaceo unguituprimum pilis factis maris altitudo temptata est. Huius duo genera sunt, nigrum et candidum; sed melius candidum, quod prius in insulis Athlantici maris inventum est. Siquidem et in Lusitania et in Gallicia gignitur, summa terra harenosa et coloris torrentibus siccatis; lavant eas arenas, et quod subsidit, quoquunt in fornacibus. Inveniuntur et in aurariis metallis aqua missa calculi nigri et graves, et dum aurum colligitur, cum eo remanent; postea separati conflantur et in plumbum album resolvuntur. Inde et eadem gravitas plumbi quae auro. Nigrum plumbum circa Can
Abbreviated transcription (Latin):
quo utilior frat. sicut birbilis in hispania
thirras sonacomꝰ in italia. In acuendo ferro ole¬
o delectatior fit acies. unde ⁊ tenuiora ferram̃¬
ta oleo restingui mos e̾. ne aqua in fragilitatẽ
durent᷑. A ferro sanguis humanꝰ sese ulciscit᷑.
contactũ nanq celeriꝰ rubiginẽ trahit. Cum
ferro magnes lapis concordiã hc. Sola enĩ hec
materia ium ab hoc lapide accepit. retinet ꝙ
longuo temꝑe. Ex eodem lapide architectꝰ qͥ¬
dam algxandrie tẽplũ concamerauit. unde in
cosimulacrũ ferro pendere uideret᷑. ferrũ
accensũ igni. nͥ duret᷑ ietib corrũpit᷑. Rubens
ñ est habile ad tundendũ. neq auteꝗͣ albeso̾
inciprebrat. Acceto uła lumine illitum sertum sit egi
similitudine. Purgamenta ferri rubigo ⁊ scoria. Rubi¬
go est utciũ rodens fertũ. uł segeces. qi rodigo. mutata
ina litcera. Hec ⁊ erugo ab trodendo. Nam erugo uitium

Expanded text:
quo utilius fiat, sicut Bilbili in Hispania quo utilius fiat, sicut Bilbili in Hispania et Tirasone, Comi in Italia. 4. In acuendo ferro oleo delectatior fit acies, unde et tenuiora ferramenta oleo restingui mos est, ne aqua in fragilitatem durentur. A ferro sanguis humanus sese ulciscitur. Contactum namque celerius rubiginem trahit. Cum ferro magnes lapis concordiam habet. Sola enim haec materia vim ab hoc lapide accipit, retinetque longo tempore. Ex eodem lapide architectus quidam Alexandriae templum concameravit, ut in eo simulacrum ferro in aere pendere videretur. Ferrum accensum igni, nisi duretur ictibus, conrumpitur: rubens non est habile ad tundendum neque antequam albescere incipiat: aceto vel alumine inlitum ferrum fit aeris simile. Purgamenta ferri, rubigo et scoria. Robigo est vitium rodens ferrum, vel segetes, quasi rodigo mutata una littera; haec et aerugo ab erodendo; nam aerugo vitium
Abbreviated transcription (Latin):
libi flumine uͥ ferrũ optima atie teni¬
perat᷑. Unde ⁊ abusiue õr̃ calibs ip̃a materie i
uulnificus ꝙ calibs. fe̾rri usus pt alia metallar¬
ꝑtus est. cuiꝰ ptea uersa in opbriũ spetirs. damaũ
pͥorm tellus tractabat᷑. inde mͦ cruor esfundit aii¬
lũ aũ corpus tam densis int̾ se coherentibs ⁊ iil¬
citi elementis qm̃ ferrũ. Unde inest illi dunca
eiũ hoc cũ uestib suis pellibꝙ miicunt. Seda
partico. neꝙ alia genera ferri ex mera acie tem¬
ꝑant᷑. Ceteris enuĩ admiscet᷑ mollior cõpleris.
Differentia ferri płima iuxta terre genus. Nam
aliud molle plumbo q uicinũ. rotarũ ⁊ cfauaꝵ
usib aptũ. Altud fragile ⁊ erosũ culture t̾re con¬
ueniens. aliud breuitate sola pladet. clauis ꝙ col¬
ligariis. aliud rubigniẽ celeriꝰ sentit. Stricut
uocant᷑ he om̃s. qͦd ñ alus metallis astringenda
apte uocabulo impositã. Aquarũ uͦ sũma dif¬
ferentia est. quib ferrũ candens immergit᷑

Expanded text:
ubi ferrum optima acie temperatur. Unde et abusive dicitur chalybs ipsa materies, ut: Vulnificusque chalybs. 2. Ferri usus post alia metalla repertus est. Cujus postea versa in opprobrium species. Nam unde prius tellus tractabatur, inde 293 modo cruor effunditur. Nullum autem corpus tam densis inter se cohaerentibus et implicitis elementis quam ferrum; unde inest illi duritia enim hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt. Secunda Parthico, neque alia genera ferri ex mera acie temperantur. Caeteris enim admiscetur mollior complexus. 3. Differentia ferri plurima juxta terrae genus. Nam aliud molle, plumboque vicinum, rotarum et clavorum usibus aptum; aliud fragile, et aerosum, culturae terrae conveniens; aliud brevitate sola placet, clavisque caligariis; aliud rubiginem celerius sentit. Stricturae vocantur hae omnes, quod non in aliis metallis, a stringendo apte vocabulo imposito. Aquarum vero summa differentia est quibus ferrum candens immergitur,
Abbreviated transcription (Latin):
um. pͥistũ a pasto. Sisamũ grecũ nom̃ ẽ. farrago a
farre dicta. Est enĩ herba ordeicea adhuc uiridis. nͨdũ
gͣnis ad maturitatẽ turgentib spicã de maturis fru
abusiue dicimꝰ. Nam ꝓpͥe spica ẽ cũ ꝑ culmi follicłm
.i. extremũ tumorẽ ariste adhuc tenues in modũ spi¬
culi emient. Arista appellata qͦd pͥus ip̃a arescat.
Culmus est ip̃e calamus spice qͥ a radicil nascit᷑. ⁊¬
dictus culmus qͣi calamus. folliculus e̾ teca fruñti in
qua gͣnũ seruat᷑ srum̃ti int̾ius. Hec suꝑ spicã uallo in¬
situcta munim̃ p̾tendit. neauiũ minoꝵ morsil spica
lia seu uagine quib culmꝰ ambit᷑. atq fulcit᷑ ne pon¬
dere trugis curuet᷑ que ambiunt culmũ. s dicta stipu¬
la qͣi usta. ⁊ qͣi ustipula. Stipula dicta ab usto. Collecta
eiuĩ mese urtt᷑ ꝓpt̾ culturã agri. Item stipula uł qͥa ps¬

Expanded text:
um. Pistum a pasto. Sisamum Graecum nomen est. Farrago a um. Pistum a pasto. Sisamum Graecum nomen est. Farrago a farre dicta: est enim herba hordeacea adhuc viridis, necdum granis ad maturitatem turgentibus. Spicam de maturis frugibus abusive dicimus; nam proprie spica est cum per culmi folliculum, id est extremum tumorem, aristae adhuc tenues in modum spiculi eminent. Arista appellata quod prius ipsa arescat. Culmus est ipse calamus spicae qui a radicibus nascitur: et dictus culmus quasi calamus. Folliculum est theca frumenti in qua granum servatur interius. Haec super spicam vallo instructa munilia, seu vaginae, quibus culmus ambitur, atque fulcitur, ne pondere frugis curvetur, quae ambiunt culmum. Et dicta stipula, quasi usta, et quasi ustipula. Stipula dicta ab usto; collecta enim messe uritur propter culturam agri. Item stipula, vel quia p
Abbreviated transcription (Latin):
patũ. qͥa satũ ꝑt tres m̃ses colligit᷑. ⁊ Iam uͥ ꝓt̾ aquã
petit᷑. Alica grecũ nom̃ est. alicastrũ simile. t̾ alies. pondere
genera. Primũ exaticũ or̃ eo qͦd spica eiꝰ sex ordines habe¬
at. qͦd qͥdã canterinũ appellant. qm̃ animalia meliꝰ qͣm
triticũ pascit. ⁊ hoĩes salubriꝰ qm malũ tͥticum. Alterũ
disticũ. eo qͦd duos ordines habeat. Hunc pleriq calati
cũ uocant. Tertiũ trimense. qͥa cũ cogit necessitas uer¬
no seminat᷑. ⁊ celerit̾ colligit᷑. Scandula a diuisione
uocata. Duplex est enĩ. scandit᷑ ꝙ .i. diuidit᷑. Centenum
appellatũ. eo qͦd in plerisꝙ locis iactus semuiis eiꝰ in incre¬
m̃tũ frugis centesimũ renascat᷑. Hinc ⁊ miliũ. a multi¬
tudine fructꝰ uocatũ. Paniciũ dictũ. qͦd multis in re¬
gionib ge eo panis uice hoĩes sustentent᷑. qͣi panis uici¬

Expanded text:
patum quia satum post tres menses colligitur; nam ubi propter aquam patum quia satum post tres menses colligitur; nam ubi propter aquam petitur. 9. Alica, Graecum nomen est. Alicastrum simile est alicae, ponderegenera. Primum hexaticum vocatur, eo quod spica ejus sex ordines habeat, quod quidam cantherinum appellant, quoniam animalia melius quam triticum pascit, et homines salubrius quam malum triticum. Alterum distichon, eo quod duos ordincum vocant. Tertium trimestre, quia, cum cogit necessitas, verno seminatur et celeriter colligitur. Scandula a divisione vocata; duplex est enim scanditurque, id est dividitur. Centenum appellatum eo quod in plerisque locis iactus seminis eius in incrementum frugis centesimum renascatur. Hinc et milium a multitudine fructus vocatum. Panicium dictum quod multis in regionibus ex eo panis vice homines sustententur, quasi panivici
Abbreviated transcription (Latin):
bere segetes. tͣnslatis aliunde seminil huiꝰ
menuunt ouidiꝰ dicens. Prima ceres unco gle¬
dam demouit aratro. pͥma dedit sruges alim̃ta q in¬
itia terris. frum̃ta st̃ ꝓpͥe que aristas habent. fruges
aũt reliqua. frum̃ta aũt uł fruges. a frum̃do hoc c̾
a uescendo dicte. Nͥam frum̃ dr̃ sũma pars gule. pͥri¬
mitie ꝓpͥe fc̃. que frugib p̾cerpunt᷑. Tricicũ uł a
tritura dictũ qͦd purissimũ horreo condat᷑. uł qͥa gͣnũ
eiꝰ cõmolit᷑ ⁊ terit᷑. far d̃r. eo qͦd ab initio frangeret᷑.
Apud antiquos molaꝵ usus nondũ erat. s frum̃tũ
inpila missũ frangebant. ⁊ hoc erat genꝰ molendi. Adore¬
um tͥtici genꝰ. qͦd idem uulgo sem̃ dr̃. Aedor qͦndã ab¬
crifitio ip̃iꝰ gen̾is panis ad aras offereliat᷑. Uñ ⁊ adorea
sacͥficia dicunt᷑. Siligo genꝰ tritici a selecto dictũ. Iam
in pane species eiꝰ p̾cipua est. Trimense tͥticũ idõ mincu¬

Expanded text:
bere segetes, translatis aliunde seminibus. Hujus bere segetes, translatis aliunde seminibus. Hujus meminit Ovidius dicens: Prima Ceres unco glebam dimovit aratro; Prima dedit fruges, alimentaque mitia terris. 2. Frumenta sunt proprie quae aristas habent; Fruges autem reliqua. Frumenta autem, vel fruges, a frumendo, hoc est, 312 a vescendo, dictae. Nam frumen dicitur summa pars gulae. 3. Primitiae proprie sunt quae frugibus praecerpuntur. Triticum vel a tritura dictum, quo purissimum horreo condeatur, vel quia granum eius conmolitur et teritur. Far dicitur eo quod initio frangeretur; apud antiquos enim molarum usus nondum erat, sed frumentum in pila missum frangebant; et hoc erat genus molendi. Adoreum tritici genus, quod idem vulgo semen dicitur. Ador quondam apcrificio ipsius generis panis ad aras offerebatur. Unde et adorea sacrificia dicuntur. Siligo genus tritici a selecto dictum; nam in pane species eius praecipua est. Trimestre triticum ideo nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
te redundat. siue qͦd ueriꝰ est abstertͣia. qͥ ⁊ st̾cutꝰ dict᷑
Idem ⁊ fimus ẽ qͥ ꝑ agros iacit᷑. s dictus fimus qͥd frat
mus .i. st̾eus. qͦd uulgo letam̃ uocat᷑. eo qͦd suo nutͥm̃to
leta faciat gerinina. reddat ꝙ arua pingͥa ⁊ fecunda.
Decatio e̾. cũ rustici satione facta bob dimissisgͣndes
glebas cediit. ac ligonib frangunt. E dicta occatio qͣi
occecatio. qͦd oꝑiat semina. Docare gͥ est. oꝑie t̾re sei¬
na. uites uł arbores. Runcatio e̾. a terra herlas uellere.
Nam rus terra tͥ. Sulcus a sole uocatus. qͦd ꝓscisstis solt̃
capiat. Ueractũ dictũ qͣiͣ uere actum .i. ueruo aratũ.
ꝓͥscissio e̾ aratio pͥma cũ adhuc durus ager eͥ. Satio
dicta qͣi seminis actio. qͣi satoꝵ actio. Serere aũt uo¬
catũ. qͥa hoc sereno celo faciendũ e̾. ñ ꝑ imbres. hinc e̾
⁊ illud uͥgilianũ. Nudus ara. sere nudus. Messis a me¬

Expanded text:
te redundat sive, quod verius est, ab Sterce qui et Sterculus dictus. te redundat sive, quod verius est, ab Sterce qui et Sterculus dictus. Idem et fimus est, qui per agros iacitur. Et dictus fimus quod fiat mus, id est stercus quod vulgo laetamen vocatur, eo quod suo nutrimento laeta faciat germina reddatque arva pinguia et fecunda. Occatio est cum rustici satione facta bubus dimissis grandes glebas caedunt ac ligonibus frangunt: et dicta occatio quasi obcaecatio, quod operiat semina. Occare igitur est operire terra semina, vites vel arbores. Runcatio est a terra herbas evellere; nam rus terra est. Sulcus a sole vocatus quod proscissus solem capiat. Vervactum dictum quasi vere actum, id est verno aratum. Proscissio dicta, quasi seminis actio, vel quasi satorum actio. Serere autem vocatum, quod hoc sereno coelo faciendum est, non per imbres. Hinc est et illud Virgilianum: nudus ara: sere nudus. Messis a me
Abbreviated transcription (Latin):
Hic plura instrum̃ta agͥculture repperit. pͥmꝰꝙ
agros fuauit. Fundẽ qͥdã sat᷑nũ putauer̃t.
ut maiorẽ illi nobilitatẽ facerent hoc noĩe.
qͦ splendide sonaret. ⁊ dignitatẽ tituli cõpara
de cultura AliRoꝵ .ii.
ultura agroꝵ est qua frum̃ta
uł uina magno labore querunt᷑
ab incolendo uocata. Diuitie eñi
antiquoꝵ in his duob erant. bene pasc̾e̾. ⁊ bñ
arare. Cultura agri. cinis. aratio. int̾missio.
uicensio stipulaꝵ. stercoratio. oceatio. runcatio.
Cinis est incendium ꝑ qͦd ager mittilem humort
xrudat. Aratio dicta qͥa de exe pͥus t̾re culturã xuer¬
cebant. anteqm ferri fuisset usus reꝑtus. Iuplex est
aũt aratio. uernalis ⁊ autunalis. Int̾missio ẽ qua
alt̾uis annis uacuus ager uires recipit. Stercoratio
e̾ leta nimis asꝑsio. Stercus aũt uocat᷑ uł qͥa st̾nte
in agris. uł qͥa xit̾gi oporteat. qͥcqͥd sordidũ in cuita¬

Expanded text:
hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignitatem tituli conpararet. § 2 De cultura agrorum. Cultura est qua frumenta vel vina magno labore quaeruntur, ab incolendo vocata. Divitie enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere et bene arare. Cultura agri, cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. Cinis est incendium per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta, quia de ere prius terreculturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex autem autem aratio: vernalis et autumnalis. Intermissio est, qua alternis annis vacuus ager vires recipit. Stercoratio est laetaminis adsparsio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi oporteat quod sordidum in civita
Abbreviated transcription (Latin):
de Auctorib Rere Rusticaꝵ
ERUe RustCARU SeRen¬
di sollenciam apus srecos
pͥmus esiodus boetiꝰ humanis
studiis contulit. Demi democri¬
tus magniis quoq cartaginen¬
sis i. xͣn octo uoluminib
studium agͥcolationis conscͥpsit. Apud roma¬
nos aũt de agͥcultura pͥmus cato instituit. quã
demde marcus terentiꝰ xipoliuit. Mox uͥgilius
laude carminũ ertulit. Nec minꝰ habuer̃t studi
lianus siue colomella insignis orator. qͥ totũ cor¬
pus discipline eiꝰdem cõplexus est. Primũ ad
aratrũ boues iunxisse fertuit quedam pͥuatũ
hominẽ ⁊ fulminatũ. noĩe hõ gnsm. Quidã
aũt osirim dicunt eeͥ artis huiꝰ inuentorẽ. qͥdã
triptolemũ. E hic questio est quomͦ pͥma ceres
ferro in grecia uert̾e terrã instituit. s ferro qͣ¬
licunq. ñ specialit̾ uomere aut aratro. Sterco¬
randi rationẽ agri pͥmus induxit quidã noĩe
stercutꝰ in italia. cuiꝰ ara apico dedicata e̾ rome.

Expanded text:
De auctoribus rerum rusticarum. Rerum rusticarum scribendi sollertiam apud Graecos primus Hesiodus Boeotius humanis studiis contulit; deinde Democritus. Mago quoque Carthaginiensis in viginti octo voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit; quam deinde Marcus Terentius expolivit; mox Vergilius laude carminum extulit. Nec minorem studium habulianus, sive Columella insignis orator, qui totum corpus disciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quidam Triptolemum. Et hic quaestio est quomodo prima Ceres ferro in Graecia vertere terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico dedicata est Romae:
Abbreviated transcription (Latin):
aũt dictus ꝑ diminutionẽ a lapillo breui qͥ serupꝰ
uocat᷑. Dragnia octaua pars unciȩ ẽ. ⁊ deuarii pons¬
dus. argenti trib constans scripuł .i. dedẽ ⁊ octo uli¬

Expanded text:
autem dictus per diminutionem a lapillo brevi, qui scrupus autem dictus per diminutionem a lapillo brevi, qui scrupus vocatur. 13. Drachma octava pars unciae est, et denarii, pondus argenti 299 tribus constans scripulis, id est, XVIII sili
Abbreviated transcription (Latin):
regione italie nom̃ accepit. uͥ pͥmũ eiꝰ usus reꝑtꝰ ẽ.
Hec duas lances ñ ht̃. s uͥga s̾ signata libris ⁊ un¬
qͦ trutine statera regit᷑. ⁊ lances equant᷑. Uñ ⁊ in
lanceis am̃tũ dr̃. Unicuiꝙ aũt ponderi certꝰ est¬
modus. nominib ꝓpͥis designat᷑. Calcus. minima
pars ponderis. quarta pars oboli ẽ. constans len¬
tis geminis granis. Appellat᷑ aũt calcus qͦd sit par¬
uus. siẽ ⁊ lapis calculus qͥ adeo minimꝰ est. ut sine
molestia calcet᷑. Siliqua uicesima quarta pars
solidi e̾. ab arbore cuiꝰ sem̃ est uocabulũ tenens.
Ceratim oboli pars media ẽ. hũs siliquã unam
senis hune latiuitas semobolum uocat.C trati
aũt grat latine siliqua cornuũ int̾pretat᷑. Duolꝰ
siliqus trib appendit᷑. hñs ceratim duos. Calcos. iͣu
fiebat enĩ olim ex ere ad instar fagitte. unde a grecis
constat. Hic apud grecos grama uocat᷑. Scripulꝰ

Expanded text:
regione Italiae nomen accepit, ubi primum ejus usus repertus est. regione Italiae nomen accepit, ubi primum ejus usus repertus est. Haec duas lances non habet; sed virga est signata libris et unquo trutine statera regitur et lances equantur: unde et in lanceis amentum dicitur. Unicuique autem ponderi certmodus nominibus propriis designatus. Calcus, minima pars ponderis, quarta pars oboli est, constans lentis geminis granis. Appellatur autem calcus quod sit parvulus; sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est ut sine molestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore, cuius semen est, vocabulum tenens. Ceratin oboli pars media est, habens siliquam unam semis. Hunc Latinitas semiobolum vocat; ceratin autem Graece, Latine siliqua cornulum interpretatur. Obolus siliquis tribus adpenditur, hII; et fiebat olim ex ere ad instar sagitte, unde et constat. Hic apud Graecos gramma vocatur. Scripulus
Abbreviated transcription (Latin):
ms usq ad una. in mensura. ⁊ numero ⁊ pon¬
dere. disposita sc̃ atq formata. Ciunctis enĩ corpo¬
reis reb pondus natura dedit. suũ quoq regit
om̃ia pondus. Primus moyses qͥ om̃s antece¬
dit gentiliũ phylosophos temꝑs. nob̾ ⁊ num̾os
⁊ mensuras ponderis. diu̾sis in seͥpture sue locis
narrauit. Primus fidon arguus ponderũ rati¬
onẽ in grecia constituit. Et licet alii antiqͥores
extiteruit. s iste hac arte exꝑientior fuit. Pondꝰ
dictum eo qͦd in statera libratũ pendeat. huit ⁊
pensũ. Abusiue aũt pondus libra una uͥ Unde
etiã dipondiꝰ dictũ est. qͣi duo pondera. qͦt nom̃
adhuc in usu retinet᷑. Trutina ẽ gemina ponderũ
lans. equali gramine pendens. facta ꝓpter talenta
⁊ centenaria appendenda sic̃ mom̃itana. ꝓ parua
modica ꝙ pecunia hec ⁊ moueta uocata. fadẽ
statera nom̃ exnumño hñs. qͦd duol lancib ⁊ uno
in medio stilo librata equalit̾ stet. Campandͥa

Expanded text:
a, in mensura et numero et pondere disposita sunt atque formata . Cunctis enim corporeis rebus pondus natura dedit. Suum quoque regit omnia pondus. Primus Moyses, qui omnes antecedit gentilium philosophos tempore, nobis et numeros et mensuras et pondus diversis scripturae suae locis narravit. Deinde Phidon argivus ponderum rationem in Graecia constituit, et licet alii antiquiores exstiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo, quod in statera libratum pendeat: hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondium dictum est, quasi duo pondera: quod nomen adhuc in usu retinetur. Trutina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria appendenda, sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Haec et moneta vocata, eadem et statera, nomen ex numero habens, quod duabus lancibus et uno in medio stylo librata aequaliter stet. Examen
Abbreviated transcription (Latin):
thea nata ft̃ ex om̃il in uniĩ. nec hoc nec
illud. uude ⁊ usq in hodiernũ diem siue
ex ip̃o siue ex imitatione eiꝰ. es eorinhium
uł coruithea uasa dicuut᷑. Huiꝰ tria genera
Candidũ unũ. ad argenti nitorẽ acceclens.
Ilcerũ. in quo ip̃ius auri fulua natura est.
Terciũ. in quo equalis cunctoꝵ temꝑies.
Coronariũ. ex ductili ere tenuat᷑ in laminas
tauroꝵ ꝙ felle tinctũ. speciẽ auti in coronis
hiftrionũ prebet. unde ⁊ appellatũ. Piro¬
pum igneus color uocaute. Namq in sin¬
gulas uncias exis. additis auri scripulis se¬
nis. p̾tenui bratea ignescit flãmas qr umni¬
tat᷑. unde ⁊ piropũ dr̃. Regulare es õt̃ qͦs

Expanded text:
nthea nata sunt ex omnibus in unum, nec hoc nec nthea nata sunt ex omnibus in unum, nec hoc nec illud. Unde et usque in hodiernum diem sive ex ipso sive ex imitatione eius aes Corintheum vel Corinthea vasa dicuntur. Huius tria genera: candidum unum, ad argenti nitorem accedens; alterum, in quo ipsius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum temperies. Coronarium ex ductile aere tenuatur in lamminas, taurorumque felle tinctum speciem auri in coronis histrionum praebet; unde et appellatum. Pyropum igneus color vocavit. Namque in singulas uncias aeris additis auri scripulis senis praetenui brattea ignescit flammasque imitatur; unde et pyropum dicitur. Regulare aes
Abbreviated transcription (Latin):
iictilitatẽ reiciebat᷑. ñt u̾sa uice racet es: aurũ¬
sũmo successit honore. Sic uoluenda etas cõ¬
mutat tẽꝑa rerũ. ⁊ qͦd fuit in p̾cio: fit nullo
deniq honore. Usus eris pꝰtea tͣnsiit in simula¬
cris. in uasis. in edificioꝵ structuris maxime
constitutiões scͥpte fc̃. Cipriũ es. in cipro insu¬
la pͥus reꝑtũ. uñ ⁊ uocatũ. factũ ex lapide ero¬
so quẽ cachiniã uocant. ⁊ e̾. ductile. Hiuc si ad¬
dat᷑ plũ biĩ. colore pupureo fit. Auricalcũ
dictũ. qͦd ⁊ splendorẽ auri. ⁊ duriciã exis
possidosat. Est aũ nom̃ cõpositũ ex greca lin¬
dicaminil ꝑducit᷑ ad aureũ colorem. Corichiũ
est coninistis om̃iũ metalloꝵ. qͦd casus pͥmũ
miscuit corntho cũ  caꝑet᷑ incensa. Nã dũ
hanc ciuitatem annibal cpisset. om̃s statiras¬
gessit. ⁊ eas incendit. Ita ex hac cõmirtione
fabri sustultĩt. ⁊ fecer̃t̃ parapsides. Sie corm¬

Expanded text:
inutilitatem reiciebantur. Nunc versa vice Lucr. inutilitatem reiciebantur. Nunc versa vice Lucr. in summum cessit honorem; sic volvenda aetas commutat tempora rerum. Et quod fuit in pretio, fit nullo denique honore. Usus aeris postea transiit in simulacris, in vasis, in aedificiorum structuris, maxime constitutiones scriptae sunt. 2. Cyprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum: factum ex lapide eroso, quam Cadmiam vocant, et est ductile; huic si addatur plumbum, colore purpureo fit. 3. Aurichalcum dipossideat: est autem nomen compositum ex lindicaminibus perducitur ad aureum colorem. Corinthium est commixtio omnium metallorum, quod casus primum miscuit, Corintho, cum caperetur, incensa. Nam dum hanc civitatem Annibal cepisset, omnes statgessit, et eas incfabri sustulerunt et fecerunt parapsides. Sic Cori
Abbreviated transcription (Latin):
uł puteoꝵ limo. fit eciã ⁊ ex mineo imposito
concule ferree. patena testea suꝑposita. Tum
circũlito uasculo circundant᷑ carbones. sic q
argentũ uiuũ exmineo distillat. Sine hoc
neq argentũ neq es maurari potest. Tante
aũ uͥtutis est. ut si suꝑ seitariũ argenti uiui
centenariũ sarũ suꝑponas. oneri statĩ resistte.
Sin uͦ auri scripulũ. leuitatẽ eiꝰ raptĩ sinu
recipte. ẜx quo intelligit᷑ ñ pondus s naturã
lis. Nam ecteras materias ꝑforat. Potui aũ da¬
tũ int̾ticit. ponderis causa. Argenti purgam̃¬
ta. litargios. quã nos spumã argenti appellamͣ.
fit enĩ exargñto ⁊ plũbo ita. De Ere .xix.¬
ȩs ab splendore aeris uocatũ. sicut
aurũ ⁊ argentũ. Apud antiqͦs aũt
pͥor exis qͣm ferri cognitꝰ usus. Exe qͥppe pͥmi
ꝓcuidebant t̾ram. ⁊ certamina belli gerebant.
erat q in pͣcio magis es: aurũ uͦ ⁊ argentũ ꝓpt̾

Expanded text:
vel puteorum limo. Fit etiam et ex minio imposito vel puteorum limo. Fit etiam et ex minio imposito conchulae ferreae, patinea testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex mineo distillat; sine hoc neque argentum neque aes inaurari potest. Tantae autem virtutis est ut, si super sextarium argenti vivi centenarium saxum superponas oneris, statim resistit. Sin vero auri scripulum, levitatem eius raptim sinu recipit; ex quo intellegitur non pondus, sed naturam lis; nam ceteras materias perforat. Potui autem datum interficit ponderis causa. Argenti purgamenta λιθάργυρος, quam nos spumam argenti appellamus. Fit enim ex argento et plumbo ita. De aere . Aes ab splendore aeris vocatum, sicut aurum et argentum. Apud antiquos autem prior aeris quam ferri cognitus usus. Aere quippe primi proscindebant terram, aere certamina belli gerebant, eratque in pretio magis aes; aurum vero et argentum propter
Abbreviated transcription (Latin):
massa. In uoticiã aũt formarũ. metalla ita ꝑue¬
ner̃t. Dum enĩ quocunq easu ardentes silue ex¬
coq̃rent t̾ram. que calefactis uenis fundit riuos
cuiꝰcunq structure. Siue gͥ es illud fuerĩt. siue
aurũ. cũ in loca terre depressoria decurreret sũp¬
sit figuram. in quã illud uł ꝓfluens riuus
uł excipiens lacuna formauerat. Quarũ rerũ
splendore capti hoĩes. cũ ligatas attollerent
massas. uider̃t in ea terre uestigia figurata.
hinc ꝙ cogitauert̃ liq̾factas ad om̃em formã
posse decluçi. De Argento.
Rsentum ñ longe a greca appella¬
tione dictat. hoc enĩ illi argirum
uocant. Cui mirũ in modũ illud
ut dũ candidũ sit. impressũ corꝑi lineas nigras
reddit. Argentũ uiuiũ dictũ. qͦs excedat mat̾ias
inquib uucrt᷑. Hoc ⁊ liguidũ. qͥa ꝑcurrit. Iue¬
nit᷑ specialit̾ in uetallis. siue in argentariis
fornacib guttaꝵ concrecione tectis in herens.
Sepe etiã ⁊ instercore uetustissimo eloacaꝵ

Expanded text:
massa. In notitiam autem formarum metalla ita venerunt; dum enim quocumque casu ardentes silvae exquoquerent terram, quae calefactis venis fudit rivos cuiuscumque structurae, sive igitur aes illud fuerat sive aurum, quum in loca terrae depressiora decurreret, sumpsit figuram, in quam illud vel profluens rivus vel excipiens lacuna formaverat. Quarum rerum splendore capti homines quum ligatas adtollerent massas, viderunt in ea terrae vestigia figurata; hincque excogitaverunt liquefactas ad omnem formam posse deduci. De argento rgentum non longe a Graeca appellatione distat; hoc enim illi ἄργυρον vocant. Cui mirum in modum illud ut, dum candidum sit, inpressum corpori lineas nigras reddat. Argentum vivum dictum quod excidat materias in quibus inicitur; hoc et liquidum, quia percurrit. Initur specialiter in metallis, sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens; saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum,
Abbreviated transcription (Latin):
que tam̃ mutacione loci. & qͣlitatẽ ⁊ nom̃ aiticunt.
Uitib int̾ cetera magis ista conueniunt. Oblaq̃atio. pu¬
tatio. ꝓpaginatio. fossio. Oblaqueare. e̾. cura codicẽ t̾rã
aꝑire. ⁊ uelut lacus efficere. Hoc aliqͥ excodicare apel¬
lant. Putare est uirgã ex uite suꝑuacisã resecare. cuiꝰ flagel¬
lis lururiat. Putare enĩ dr̃ purgare .i. ampitare. Era dusꝰ¬
.i. tranduce̾. Ppaginare uͦ. flagellũ uitis t̾re sũmei sum

Expanded text:
quae tamen mutatione loci et qualitatem et nomen amittunt. quae tamen mutatione loci et qualitatem et nomen amittunt. Vitibus inter cetera magis ista conveniunt, oblaqueatio, putatio, propaginatio, fossio. Oblaqueare est circa codicem terram aperire et velut lacus efficere: hoc aliqui excodicare appellant. Putare est virgam ex vite supervacuam resecare, cuius flagellis luxuriat; putare enim dicitur purgare, id est amputare. Traducere, transducere. Propaginare vero, flagellum vitis terrae submersum
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰbines. ⁊ calores ⁊ pluuias fortissime sustinens ñ in mac̃
t̾ra deficiens. Huiꝰ meriti ⁊ basiliea ẽ. Argitis gxecisaui¬
tis. generis albi. fertilis. uastam materiã. ⁊ breue ⁊ latĩ
foliũ mittens. Cuiꝰ fructũ nͥ pͥmo temꝑe coligas. aut
ad t̾ram decidit. aut humore putrescit. Inerticula nigͣ
est. quã greci amaricion uocant. boni uini ⁊ luis. a qͥ
&̃ nom̃ traxit. qͦd iners in temptandis neruis habatꝰ.
qͣni gͥustu ñ sit hebes. Mareotice. a regione eg ypui ma¬
reotis dicte. un pͥus uener̃t. Sunt cñi ⁊ albe inigre.
Elbołe qͣs quidã uarias appellant. neq puipuree neꝙ
est. Terciꝰ locus uitiũ que sola feconditate conm̃dat᷑
abundancia copiosa. multũ ꝙ uini fluens. Uiticionia
uuas grandes magis qm multas ht̃. Nom̃ aũt inde hoc
sumens. qͦd multũ uini fluat. Siriaca. uł qͥa de sitia
ablata. uł qͥa nigra est. Multa aũt genera uitiũ sunt.

Expanded text:
ias et calores fortissime sustinens, nec in macra ias et calores fortissime sustinens, nec in macra terra deficiens. Huius meriti et basilisca est. Argitis Graecula vitis, generis albi, fertilis, vastam materiam et brevem et latum folium mittens, cuius fructum nisi primo tempore colligas, aut ad terram decidit aut humore putrescit. Inerticula nigra est, quam Graeci amaracion vocant, boni vini et levis; a quo etiam nomen traxit, quod iners in tentandis nervis habeatur, quamvis gustu non sit hebes. Mareoticae a regione Aegypti Mareotis dictae, unde prius venerunt; sunt enim et albae et nigrae. Helvolae, quas quidam est. Tertius locus vitium quae sola fecunditate conmendantur, abundantia copiosa multumque vini fluens. ‡Viticionia‡ uvas grandes magis quam multas habet; nomen autem inde hoc sumens quod multum vini fluat. Syriaca, vel quia de Syria adlata vel quia nigra est. Multa autem genera vitium sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ditas. ẜx quil ft̃ prequoque. duracine. purpuret. da¬
ctili rodie. libice. ceraunie. stefanite. tripediane. uncia¬
rie cidonite. Durabiles aũt ꝑ totã hiemem. uenticule.
⁊ numisiane. Preqͦque uocate qͦd cito maturescunt. ⁊
ante om̃s sole coquant᷑. has greci lageos dicunt. qͦd cur¬
rant ad maturitatẽ uelocit᷑ ut lepus. Purpuree a colo¬
re dicunt᷑. Unciarie a magnitudine. Dactili a longitudi¬
ne. Stefanite a rotunditate. Rodie ⁊ libice. a regionil nim¬
cupate ft̃. Ceraunie uͭ. qͦd rubeant uelud ignis. si enera
aũt uuaꝵ que uno deseruiunt. plurima. Sx quib ami
nea dicta. qi sine mineo .i. sine rubore. Album enĩ uinsĩ
reddit. que cũ sit uniꝰ nominis. ñ unã spẽm reddit. Aminee
duo gemine ab eo dicete qͥo duplies uiras mituit Iimiea
lagana. qͥa plus om̃ib lanescit lanuguit. Rubistrana disi
qͥa eiꝰ matena rubet. fecinea miniti aci ⁊ dilte citas urs
ht̃. nobilitate amineã seqͥt᷑. feciuiditate pͥcedit. Qia mi ur

Expanded text:
e, duracinae, purpureae, dactyli, Rhodiae, Libycae, cerauniae, stephanitae, tripedaneae, unciariae, Cydonitae. Durabiles autem per totam hiemem vennuculae et Numisianae. Praecoquae vocatae quod cito maturescant et ante omnes sole coquantur. Has Graeci lageos dicunt, quod currant ad maturitatem velociter ut lepus. Purpureae a colore dicuntur; unciariae a magnitudine; dactyli a longitudine; stephanitae a rotunditate. Rhodiae et Libycae a regionibus nuncupatae sunt; Cerauniae vero quod rubeant velut ignis. Genera aunea dicta, quasi sine minio, id est, sine rubore. Album enim vinum reddit, quae cum sit unius nominis, non unam speciem reddit. Amineae duae geminae, ab eo dictae quod duplices uvas mittant. Aminea lanata, quia plus omnibus lanescit lanugine. Rubeliana dicta, quia ejus materia rubet. 19. Faecinia minuti acini et durae cutis uvas habet, nobilitate ami
Abbreviated transcription (Latin):
uenies. Uñ nichil int̾ẽe natũ an factũ. Utrunꝙ
enĩ ei̾dem nature est. Flectrũ qͦd est naturale
eiꝰmodi natura est. ut in comuiuo ⁊ ad lumi¬
na clariꝰ cunctis metallis fulgeat. ⁊ uenenũ
ꝓdat. Nam si eo infundas uenenũ stridorẽ ecdit.
⁊ colores uarios in modũ artus celestis emittit

Expanded text:
. Unde nihil interest natum sit, an factum; utrumque enim ejusdem naturae est. 3. Electrum, quod est naturale, ejusmodi naturae est, ut in convivio, et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum, stridorem edit, et colores varios in modum arcus coelestis emittit.
Abbreviated transcription (Latin):
fusile qͦd tantũ fundit᷑. Nam malleis fragile
est. Si quidẽ om̃e es diligentiꝰ purgatis igne
uit̾ genera exis uocat᷑. a cãpania scił puincra
que est in italie partib utensilib ⁊ uasis õĩb
ꝓbatissimũ. Es om̃e frigore magno meliꝰ fun¬
dit᷑. Es rubiginẽ celeriꝰ trahit: ĩ oleo ꝑungat᷑
Seruari aũt optime. etiã in liqͥda pice tͣdunt
Int̾ omĩa metalla es uocalissimũ ẽ. ⁊ marime
ris. cathinia ⁊ calciteos. Purgam̃ta exis catħ¬
mia ⁊ origo. ⁊ exis flos. Cathinra gignit᷑ in
metalloꝵ exis atq argenti fornacib insidente
nidore. Nanq ut ip̃e lapis ex quo fit es cath¬
mia uocat᷑. Sic rursus in fornacib resistit er
istit. ⁊ nominis sui originẽ recipte. Exis flos fit
seu gignit᷑ conflationib resoluto atq reliqͣto
ere. suꝑfusa figida. Repentina enĩ denfatiõe
tanqͣ̃n de sputo reatat᷑ flos. Erugiic quog is cet

Expanded text:
um, quod tantum funditur. Nam malleis fragile est. Siquidem omne aes, diligentius purgatis igne inter genera aeris vocatur a Campania scilicet provincia quae est in Italiae partibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae ris cadmea et chalcitis. Purgamenta aeris cadmea, et aerugo, et aeris flos. Cadmia gmetallorum aeris atque argenti fornacibus, insidente nidore. Namque ut ipse lapis ex quo fit aes cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit, et nominis sui originem recipit. 13. Aeris flos fit, seu gignitur, conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione, tanquam de sputo, reparatur flos. 14. Aeruginem
Abbreviated transcription (Latin):
ab auo uenire monstrat᷑. Amita est soror
patris. qͣi alia mater. Matertera est soror
matris. qͣi mater altera. Socer est. qͥ filiam
aũ dictus. qđ adsciscat᷑ ad augendũ ge¬
nus. Socer aũ ⁊ socrus. qł generũ uł nurũ

Expanded text:
ab avo venire monstratur. Amita est soror ab avo venire monstratur. Amita est soror patris quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi mater altera. Socer est, qui filiam dictus, quod adsciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s ex eodem fructu. germani ex eadẽ geni¬
trice manantes. Uterini uocati. qd suit ex
diuersis patrib ⁊ uno utero editi. Nam ute¬
rus tantũ mulieris ẽ. Quatuor aũ modis
in scͥpturis diuinis fr̃s dici. natura. gente.
cognatione. affectu. Natura. ut esau ⁊ iacob.
andreas ⁊ petrus. iacob ⁊ iohes. Sente. ut õs
Si aũ emeris frẽm tuũ qͥ est hebreus . R apłs.
Optabam inqͥt ego anathema cẽa xp̃o pro
fratrib meis. qͥ st̃ cognati mei sccłm carnem
qͥ ft̃ israhelite. Porro cognatione frẽs uocan¬
tur. qͥ st̃ de ua familia id ẽ. patria. qͥs lati¬
ni pr̃nitates int̾pretant᷑. cũ ex una radice
multa generis turba diffundit᷑. Ꝙ in genesi
dixit abrahã ad loth. Nonsit rixa urt̾ me ⁊ te.
⁊ int̾ pastores tuos ⁊ pastores meos qͥa om̃s fra¬
tres nos sumus. Et certe loth non erat frater
abrahe. s filius frĩs eiꝰ aram. Quarto modo

Expanded text:
fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genefratres ex eodem fructu, germani ex eadem genetrice manantes. Uterini vocati, quod sint ex diversis patribus, et uno utero editi. Nam uterus tantum mulieris est. Quattuor autem modis in Scripturis divinis fratres dici: natura, gente, cognatione, affectu. Natura, ut Esau et Iacob, Andreas et Petrus, Iacobus et Iohannes. Gente, ut omnes Si autem emeris fratrem tuum, qui est Hebraeaus . Et Apostolus: Optabam, inquit, ego anathema esse a Christo pro fratribus meis, qui sunt cognati mei secundum carnem, qui sunt Israelitae . Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est, patria, quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa generis turba diffunditur. Et in Genesi dixit Abraham et inter pastores tuos, et pastores meos, quia omnes fratres nos sumus . Et certe Loth non erat frater Abrahae, sed filius fratris ejus Aram. 10. Quarto modo
Abbreviated transcription (Latin):
ii. ataui. tritauiq uocabulũ: De agna¬
tis ⁊ cognatis
GNI TI dicti eo ꝯd̃ accedant
ꝓ natis. dum desunt filii. ꝯui
ideo pͥus in gente agnoscunt᷑.
qͥa ueniunt ꝑ uirilis sexus ꝑsonas. ueluti
frater eodem patre natus. uł frĩs filiꝰ nepos. uł
Cognati dicti. qͥa sc̃ ⁊ ip̃i ꝓpinqͥtate cognati¬
Ionis cumuncti. Qui uide post agnatos ha¬
Obent᷑. qͥa ꝑ seminim sexus ꝑsonas uemunt¬
nec sunt agnati. ẜ alias naturali uire cognati.
Proximus. ꝓpter ꝓrunitatem sangͥnis appella¬
tus. Consanguinei uocati. co qđ ex uno san¬
guine. idẽ ex uno patris semine uati fc̃. Nam
semen uiri spuma est sangͥnis. ad instar a¬
que u scopulos collise que spumã candi-¬
dam facit. uł sicut uinum nigrum qđ in
calice agitatum spumã albentẽ reddit. fr̃a¬
tres dicti eo qđ suit ex eodem fructu. id ẽ. ex
eodem semine nati. Eermani uͦ de eadem
genttͥce manantes. ñ ut multi dicunt de eo¬
dem germine. qͥ tautũ frẽs uocant᷑. Ergo

Expanded text:
i, atavi, tritavique vocabulum. § 6 De agnatis et cognatis. Agnati dicti eo, quod accedant pro natis, dum desunt filii. Qui ideo prius in gente agnoscuntur, quia veniunt per virilis sexus personas, veluti frater eodem patre natus, vel fratris filius neposve Cognati dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis coniuncti. Qui inde post agnatos habentur, quia per feminini sexus personas veniuntnec sunt agnati, sed alias naturali iure cognati. Proximus, propter proximitatem sanguinis appellatus. Consanguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est ex uno patris semine sati sunt. Nam semen viri spuma est sanguinis ad instar aquae in scopulos conlisae, quae spumam candidam facit, vel sicut vinum nigrum, quod in calice agitatum spumam albentem reddit. Fratres dicti, eo quod sint ex eodem fructu, id est ex eodem semine nati. Germani vero de eadem genetrice manantes; non, ut multi dicunt, de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
dictus uitricus. qͣi nouttricus. qđ a mat᷑
suꝑducat᷑ noutis. Priusnus ẽ. qͥ ex ali
patre natus ẽ. Et pͥuinus dici putatur
agnate. cognati. cognate. ꝓgenitores. ꝓge¬
intrices. germani. germane.
De predictis affinitatib uii.
est: ego illi filius aut filla.
Datris mei pater. mͥ auus ẽ: ego illi ne¬
pos aut neptis. Patris mei auus. mͥ pa-¬
uus ẽ: ego illi ꝓnepos aut ꝓneptis. Pa¬
nepos aut abueptis. Patris mei abauus.
mͥ atauus ẽ: ego adnepos aut adnep¬
tis. Patris mei atauus. mͥ tritauus s
ego illi trmepos aut trmneptis:

Expanded text:
itricus, quasi novitricus, quod a matre superducatur novus. 21. Privignus est qui ex alio patre natus est, et privignus dici putatur,agnatae; cognati, cognatae; progenitores, progenitrices; germani, germanae. Item de praedictis affinitatibus. 23. est, ego illi filius, aut filia. Patris mei pater mihi avus est, ego illi nepos, aut neptis. Patris mei avus mihi proavus est, ego illi pronepos, aut proneptis. Panepos, aut abneptis. Patris mei abavus mihi atavus est, ego illi adnepos, aut adneptis. Patris mei atavus mihi tritavus est, ego illi trinepos, aut trineptis
Abbreviated transcription (Latin):
circũferens grardescentis reꝑcussu pallorẽ
uꝑuatantes naute scafis appropin¬
quantes colligt̃. In siria aũt limus est passĩ
a terra grestuans. spissat᷑ aũt utraq ⁊ densi¬
pellant. Natura ci ardens ⁊ igniũ cogna¬
ta ⁊ neq aqua neq ferro rumpit᷑. nͥ solis mu¬
liebril inqͥnam̃itis. utilis ad cõpages nauiũ
efficitur ꝙ hieme ex aqua ⁊ limo ⁊ estiuis¬
solib maturat᷑. Huiꝰ species due ft̃. liqͥdum
⁊ spissum. Sal quicłã dictum putant qͦd in
igne gxiliat. fugit enĩ ignẽ dũ sit igneus.
s natura sequit᷑. qͥa ignis ⁊ aqua semꝑ int̾
se munica fc̃. Alii sal a salo ⁊ sole uocatum
existimant. Nam aquis maris sponte gig¬
nit᷑ spuma in ertremis litorib uł scopulis de¬
relicta. ⁊ sale decocta. Sunt ⁊ lacus ⁊ flumm¬
ua ⁊ putei e quib haurit᷑. dehine in sali¬
nis dĩgestus. sole siccat᷑. Sed ⁊ flumina den¬

Expanded text:
circumferens exardescentis repercussu pallorem circumferens exardescentis repercussu pallorem supernatantes nautae scaphis appropinquantes colligunt. In Syria autem limus est passim a terra exaestuans. Spissantur autem utraque, et densipellant. Natura ejus ardens, et igni cognata, et nequaquam ferro rumpitur, nisi solis muliebribus inquinamentis, utilis ad compages navium.efficitursolibus maturatur. Huius species duae sunt: liquidum et spissum. Sal quidam dictum putant quod in igne exiliat. Fugit enim ignem, dum sit igneum, sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis litoribus vel scopulis derelicta et sole decocta. Sunt et lacus et flumina et putei e quibus auritur. Dehinc in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina den
Abbreviated transcription (Latin):
cans nitore. pura unt̾lũ ⁊ punctulis int̾mi¬
cantib auratis. puliusculis uarians. Rodi¬
tis rosea est. ex eo nom̃ accepit. De
arcargta pruna Candidis uẽmi
margarita uocatã. qͦd in conchulis
maris hoc genus lapidũ inueniat᷑. In est enĩ
in carne coclee calculus natus. sicitte in cere¬
bro piscis lapillus. Gignit᷑ aũt de celesti rore
quẽ certo anui tẽꝑe coclee hauriunt. ex qͥb
margaritis quedam unuones uocant᷑ aptũ
nom̃ habentes. quod tantũ unus. nunqm̃
duo uł plures simul reꝑtant᷑. Melicees aũt sui¬
dide margarite. qmͣ que flauescunt. Iilas ai
aut uiuentꝰ aut matutim roris conceptio realii¬
candidas. Has senectus uł uesꝑtinus aer gigut
obscuras. Pedoros. seccłã est pt margaritã cunidi¬
datũ genimaꝵ de qua querit᷑ in quo colore nu¬
merari debeat. Totiens iactati ꝑ alienas pulchti¬
tudires nominis. adeo ut decoris p̾rogatiua uo¬

Expanded text:
cans nitore, pura, interdum et punctulis intermicans nitore, pura, interdum et punctulis intermicantibus auratis pulvisculis varians. Rhoditis rosea est; et ex eo nomen accepit. § argarita, prima candidarum margaritam aiunt vocatam, quod in conchulis maris hoc genus lapidum inveniatur. Inest enim in carne cochleae calculus natus, sicut in cerebro piscis lapillus. Gignitur autem de coelesti rore, quem certo anni tempore cochleae hauriunt. Ex quibus margaritis quaedam uniones vocantur: aptum nomen habentes, quod tantum unus, nunquam duo, vel plures simul reperiantur. Meliores autem candidae margaritae quam quae flavescunt. Illas enim aut juventus aut matuticandidas; has senectus vel vespertinus aer gignit obscuras. Paederos secunda post margaritum candidarum gemmarum. De qua quaeritur in quo colore numerari debeat totiens iactati per alienas pulchritudines nominis, adeo ut decoris praerogativa vo
Abbreviated transcription (Latin):
zan oppidũ palestine condidert̃ suei. in gita ha¬
bitauert̃ cappadoces. pͥstinis cultorib int̾fectis. Uo¬
cata aũt gaza qͦd ibi cambises ux ꝑsarum thesau¬
ros suos positit. cũ bestum gyptus intuliset. ꝑsarũ
urbem condicier̃t allofili. lp̃a est ⁊ ascalon. de gua
suꝑius memorauimꝰ. ntincupata ex nomine oes¬
lon. qui fuit nepos cham ⁊ filiꝰ mesrami. Dor.
urbs fuit qͦnclam potentissima. ⁊ uersa uice
stratonis turris. pͦtea ab herode rege iuidee in
honore cesaris augusti cesarea nuncupata. in
qua coruelii domus xp̃i sudet᷑ eccłia. ⁊ phyli¬
ppi eclicule. ⁊ cubicsm quatuor uͥginũ ppħaR.¬
uͥ saxũ ostendit᷑. qͦd uincłoꝵ andromede ue¬
stigia adhuc retinet. Cuiꝰ belue forma eminen¬
tior elefantis fuit. lericho a iebuseis condita
tradit᷑. a quib ⁊ noũi traxisse ꝑhibet᷑. Hauc
subuertit iesus. Post quã instruxit aliam
oram de bethel extribu effraun. Sed ⁊ hec eo

Expanded text:
Gazam oppidum Palaestinae condiderunt Hevaei, in qua haGazam oppidum Palaestinae condiderunt Hevaei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza, eo quod ibi Cambyses rex Persarum thesauros suos posuit, cum bellum Aegyptiis intulisset. Persarum urbem condiderunt Allophyli; ipsa est Ascalon, de qua superius memoravimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham, et filius Mesraim. 18. Dor urbs fuit quondam potentissima, et, versa vice, Stratonis turris, postea ab Herode rege Judaeae in honorem Caesaris Augusti Caesarea nuncupata. In qua Cornelii domum Christi vidit Ecclesia, et Philippi aediculas, et cubiculum quatuor virginum pubi saxum ostenditur quod vinculorum Andromedae vestigia adhuc retinet; cuius beluae forma eminentior elephantis fuit. Iericho a Iebusaeis condita traditur, a quibus et nomen traxisse perhibetur. Hanc subvertit Iesus. Post quam instruxit aliam, Ozam de Bethel ex tribu Ephraim. Sed et haec eo
Abbreviated transcription (Latin):
mesopotanne condidit menbroth filiꝰ chus.
pꝰtqͣm de babilone inigrauit. que autea ia-¬
re cognominata est. Ip̃e construxit ⁊ calanne
que postea uerso nomĩe a seleuco rege di¬
cta est seleucia. filadelfie urbem arabie con¬
didit rafaim gens antiqͥssuna. quã intfe¬
crunt filii loch. Seleucus unus ex pueris
alexandri. pt mortem eiꝰdem algrandri occu¬
pato regno orientis. urbẽ in siria condidit. cã¬
ꝙ exantiochi pr̃is sui noĩe antiochiã nuncu¬
pauit. ⁊ sirie caput instituit. Ip̃e quoq laocli¬
ciã ⁊ seleuciã. ip̃e apaniã ⁊ ecdessam urbes con¬
struxit. Damascũ sirie. conditã ⁊ nuncupatã
a damasco dispensatoris abrahe filio. Hec antra
in om̃i siria tenuit pͥncipatũ. Aecdũ enĩ flore¬
bant ibi antiochia. laodicia ⁊ apamia. quas ur¬
bes pt algrandrũ constructas ẽe cognoumus.
Hic est damascus qũe abraham futurũ sibi dixe

Expanded text:
Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus, 196 Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus, 196 postquam de Babylone migravit, in quch cognominata est. Ipse construxit, et Chalannen, quae postea verso nomine a Seleuco rege dicta est Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. 14. Seleucus unus ex pueris Alexandri, post mortem ejusdem Alexandri, occupato regno Orientis, urbem in Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laodiciam, et Seleuciam, ipse Apamiam, et Edessam urbes construxit. 15. Damascus Syriae, condita et nuncupata a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum. Necdum enim florebant ibi Antiochia, Laodicia, et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus, quem Abraham futurum sibi haere