comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ riuali. certo cum aemulo. certo autem tibi. litigo
cum amica. Atdeo cupiditate. careo tedio. prohi¬
beo te limine. abstineo me cibo. tependo. sed meli
extependeo. eqeo laude et indigeo. impleo te uino.
ib illo. discedo apetulante. desisto ab hac re. disirepo
ab ignauo. dissintio ah aequitate. Item nomina:
UToriundis ex africa. lonꝗinqͣlis ab achia.
emi afficioto gaudio interdicotibi foro. cado p¬
posito deficio luctu. imhuo aram as inguine.
inceuido te õauone te oratione: et accendo. con¬
tendo cum impiobo. et contendo. cõparo. confli¬
ꝗo tecum. iungo tecum minore. cõtumbo cum
dixoie. coeo cum muliere. conferote cer tumpo¬
tentiore. cedo possessione interdico illi aĩciciamã.
auello te uestem induote armis. imputio te oꝑa.
conuenio tecum. libetor molestia. donor imagi¬
ne oneior uino. satior cibo. saturor pulmento.
abdicor p̃tura sustentor atte. fraudor de posito pn¬

Expanded text:
cum riuali, certo cum aemulo; certo autem tibi: litigo cum riuali, certo cum aemulo; certo autem tibi: litigo cum amica, ardeo cupiditate, careo taedio, prohibeo te limine, abstineo me cibo, te pendeo; sed melius ex te pendeo: egeo laude et indigeo, impleo te uino. ab illo, discedo a petulante, desisto ab hac re, discrepo ab ignauo, dissentio ab aequitate. item nomina, ut oriundus ex Africa, longinquus ab Achaia, emi. afficio te gaudio, interdico tibi foro, cado proposito, deficio luctu, inbuo aram sanguine, incendo te oratione et accendo, contendo cum inprobo; est et contendo conparo: confligo tecum, iungo te cum minore, concumbo cum uxore, coeo cum muliere, confero te cum potentiore, cedo possessione, interdico illi amicitia mea, auello a te uestem, induo te armis, inpertio te opera, conuenio tecum, liberor molestia, donor imagine, oneror uino, satior cibo, saturor pulmento, abdicor praetura, sustentor arte, fraudor deposito, pr
Abbreviated transcription (Latin):
hanc rem et huius rei. metcor Laudem. ineuͤor ima¬
ꝗi nemͤ incutussum. sequor hecum. consequor diqͥ¬
tatem. adipiscor simium. Ingredior limen iggiedior
hoc negotium. ad loquor cãnulitones. nanaiscor
doccasionem. potior fortunam. adorior hominem. in¬
ueor in aemulum et inuectussum. ordior hane rem.
experior notarium. Ablatiui idiomata q̃ ex ubis
niscuntur. libero puerperam dolore. dono magistrãtu
statua. oneio asinum salihus. sacio seuuospane. sa¬
tuto te pulmento. abdico filium domo. subillo mi¬
lito. sustineo me arte med fraudo latronem de¬
posito. prisuo inalum dignitater. orbo crudelem
filiis regno in iube impeio gentibus. et. frequẽ¬
tatuum imperito. uacuo culpa. uatuo militia. uacuo
scriptura. sacrifico uictima. cõmunicocum illo.tẽ¬
pero me uino. postulo a iuidice. exulco uictoria. sta¬
go amore. cõmunicote cunfurto expostulote:
exequo tecum deteriore. cõparo tecum de opugno

Expanded text:
hanc rem et huius rei, mereor laudem, intueor imahanc rem et huius rei, mereor laudem, intueor imaginem intuitus sum, sequor erum, consequor dignitatem, adipiscor praemium, ingredior limen, adgredior hoc negotium, adloquor conmilitones, nanciscor occasionem, potior fortunam, adorior hominem, inhor in aemulum et inuectus sum, ordior hanc rem, experior notarium. ablatiui idiomata quae ex uerbis nascuntur: libero puerperam dolore, dono magistratum statua, onero asinum salibus, satio seruos pane, saturo te pulmento, abdico filium domo, sub illo milito, sustineo me arte mea, fraudo latronem deposito, priuo malum dignitate, orbo crudelem filiis, regno in urbe, impero gentibus et frequentatiuum imperito, uaco culpa, uaco militia, uaco scriptura, sacrifico uictima, conmunico cum illo, tempero me uino, postulo a iudice, exulto uictoria, flagro amore, conmunico tecum furtum, expostulo tecum, exaequo te cum deteriore, conparo te cum deo, pugno
Abbreviated transcription (Latin):
Item et qui tecumq manent isto certamine casus: Et me tur ae manet
manet. corripio tardum. incipio historiam
inͣ ruio i hostem. Inipetum in tefacio. In nimpo in
Bestiam tangogenua. cupio magistratum. rep̃¬
hendo orationem ad peto amicitiam consulo pre¬
ceptorem. arguo hominem arcesso eum canima
Lege m. despicio p̃textã. sperno militem accedo
diũ iutum. accedo aũt tibi. eade tibisentio. p¬
do donium offendo i udicem. Concedotibi munas
Labefacio hominem concupisco donum conrigo
peccantem. non amplius unam noctem sentio
honorem conuenio medicum. Impedio latorẽ.
audio oratotero. comꝰ moto culcit᷑am adeo proe¬
ficatione fit.ca liubinior iuduam tos. conor magna
rem. exector meretricem. criminor sacriloqum. asp¬
nor paupetem. despicior uicinam. periclitor hospitẽ
recordor speciem. reministor factum. et facti. et facto.
ingredior foium. ad giedior peticionem. ohliuiscor

Expanded text:
item et «qui te cumque manent isto certamine», et «te, Turne, nefas te item et «qui te cumque manent isto certamine», et «te, Turne, nefas te manet»: corripio tardum, incipio historiam, inruo in hostem, impetum in te facio, inrumpo in bestiam, tango genua, cupio magistratum, reprehendo orationem, adpeto amicitiam, consulo praeceptorem, arguo hominem, arcesso eum, animadlegem, despicio praetextam, sperno militem, accedo duumuirum; accedo autem tibi, eadem tibi sentio: peto domum, offendo iudicem, concedo tibi munus, labefacio hominem, concupisco domum, corrigo peccantem, non amplius unam noctem sentio honorem, conuenio medicum, inpedio lectorem, audio oratorem, conmuto culcitam, adeo praessiua significatione fit: calumnior uiduam, conor magnam rem, execror meretricem, criminor sacrilegum, aspernor pauperem, despicor uicinam, periclitor hospitem, recordor speciem, reminiscor factum et facti et facto, ingredior forum, adgredior petitionem, obliuiscor
Abbreviated transcription (Latin):
le. quartus aperseo. Alia septimum. ut magnus
ite iurtute industruis uetr uecus. insignus fama.
iichemens facundia. infirmus aetate gloriosus
xloquentia. fretus eythara. Incusatiui idiomata
quae ex uerbis nascuntur: et per incusatiuum
efferuntur. accuso adulterum insimulo illum
interrogo te. postulo eum. excuso in nocentem:
ad iuuo timidum. Interpello consolarem. cuũ
domum. aequo magi strum. aequipeio patrem.
inquieto libaum leberum. isurpo antiquitate.:
increposediciosum. Impetro honorem. inchoo
opus. inuolo in hostem et inuado simpersonale
adiuuat me. Derideo imperitum. iuueo famu¬
lum. meio subseriptionem. meieo stipendiu¬
meieo coronam. moneo puecum. Inindeo illi pul¬
chricudinem. ad moneo illum hanc reti. refero
ad patrem. decet iuigrnemededecet illum. pe¬
nitet amicum piget inectem. decet me diqni¬
tas: ad sideat s et tibi. adiencdo te oculis. adcendo
tibi mente manet te.ut urigilius te quoquȩ
mnagna manent nostris poenetalia regns

Expanded text:
le, quartus a Perseo; alia septimum, ut magnus uirtute, industria suetus, insignis fama, uehemens facundia, infirmus aetate, gloriosus eloquentia, fretus cithara. incusatiui idiomata quae ex uerbis nascuntur et per incusatiuum efferuntur: accuso adulterum, insimulo illum, interrogo te, postulo eum, excuso innocentem, adiuuo timidum, interpello consularem, curo domum, aequo magistrum, aequipero patrem, inquieto liberum, usurpo antiquitatem, increpo seditiosum, impetro honorem, inchoo opus, inuolo in hostem et inuado, inpersonale iuuat me, derideo inperitum, iubeo famulum, mereo subscriptionem, mereo stipendiumereo coronam, moneo puerum, inuideo illi pulchritudinem, admoneo illum hanc rem, refero ad patrem, decet uirginem, dedecet illum, paenitet amicum, piget inertem, decet me dignitas, adsideo te et tibi, adtendo te oculis, adtendo tibi mente: manet te, ut Vergilius «te quoque magna manent nostris penetralia regnis»,
Abbreviated transcription (Latin):
Ronia est oratio pronuntrationis grauitate in con
etur non uitiipetanti secit sed laudantis. Icem
moduce dardanius spartam exprignauit adul¬
ter hane. nisi grauitas pronuntiationis iduueut.
confiteri uidetur: quod negaro contendit. Anti¬
sthasis est dictio e contanio significins: ut bellum dt
quod ininime est bellum. & Lucus quod minime

Expanded text:
ironia est oratio pronuntiationis grauitate in conironia est oratio pronuntiationis grauitate in conetur, non uituperantis erit sed laudantis: item «me duce Dardanius Spartam expugnauit adulter?»; hanc nisi grauitas pronuntiationis adiuuerit, confiteri uidebitur quod negare contendit. antiphrasis est dictio e contrario significans, ut bellum dicitur, quod minime est bonum, et lucus, quod minime
Abbreviated transcription (Latin):
postie da itur ut postera pł preebea lustrabat la mpa
dic discodat denide soloriatur. Item & torreie
sententia augendi minuendiue gratia. augende nt
niue candidior. uelocior enro. minuendi sicut
tardior testitudine. leiuorꝙ folio. item ut extiactã
puteo siculam qui ponit inhorto ultiuus standi nõ
he ip̃ẽ locum Item ut est aprd uirgilium illa uel in¬
tacta saegetis per sum ma uolar& giamina nec te¬
neras cuisu lesiss& aristas. aiel mare per medium
fluctus suspensa tumentis feri& iter ciuusu nec tin¬
quei& o quore plantas.
llegotia est oratio aliud dicens. aliud significans per
similitud mem aut contrauam ut aprid Uirgilium
et iam tempiis equum fum antia soluere collo. aitem
autor nauigationem quam dicit uult intelligi s
ftiuorem mecenatis ad carminum consumatiõe.
sig nificat eĩm carmen esse finiendum. hiuustro¬
pispenessunt septem. Ironia antiffasis. ꝑnig¬
ma taentismos. parhoemia. sarcasmos astis mos

Expanded text:
post redditur, ut «postera Phoebea lustrabat lampad discedat, deinde sol oriatur: item «et torrere sententia augendi minuendiue gratia: augendi, ut niue candidior, uelocior euro: minuendi, sicut tardior testudine leuiorque foliis; item ut «extractam puteo situlam qui ponit in horto / ulterius standi non habet ipse locum»; item ut est apud Vergilium «illa uel intactae segetis per summa uolaret / gramina nec teneras cursu laesisset aristas, / uel mare per medium fluctus suspensa tumentis / ferret iter, cursu non tingueret aequore plantas». de allegoria. allegoria est oratio aliud dicens aliud significans per similitudinem aut contrarium, ut apud Vergilium et iam tempus equum fumantia soluere colla»; signiauctor nauigationem quam dicit uult intellegi sed fauorem Maecenatis ad carminum consummationem.significat enim carmen esse finiendum. huius tropi species sunt septem, ironia antiphrasis aenigma charientismos paroemia sarcasmos asteismos.
Abbreviated transcription (Latin):
littera et fit secundi quasi misereor misereris. no¬
stium referre ueterum exempla. uestium ut ciu¬
q libido est auctoritate eoium uelut analogia uti.
Omne uerbum quodeunque p̾pesitionẽ recepit.
eiusdem ordinis declinationem facit uelut scã¬
do scandis. ascendo ascendis. mordeo moides remõdeo e
preter ista. sapiosa pere: adiecta piȩpositione iesipire
et fit producti ordinis. sed desipio desipere facit
non desipire. Ceo ciere. aͤcico acire. concio concire
excio ex cite. Do dare. addo addere et alia nõnũꝗͣ
inueniuntur. figura eium quasdam ꝗ coniuiga¬
tiones iirimutat.¶ Nam sedeo cumsit secunde
coniugationis accepta prępositione mutatur in

Expanded text:
littera et fit secundi, quasi misereor misereris. nostrum referre ueterum exempla, uestrum, ut cuique libido est, auctoritate eorum uel analogia uti. omne uerbum quodcumque praepositionem recipit eiusdem ordinis declinationem facit, uelut scando scandis, ascendo ascendis; mordeo mordes, remordeo remordes: praeter ista, sapio sapere, adiecta praepositione resipio resipire, et fit producti ordinis, sed desipio desipere facit, non desipire; cieo ciere, accio accire, concio concire, excio excire; do dare, addo addere. et alia non numquam inueniuntur. figura enim quasdam coniugationes inmutat. nam sedeo, cum sit secundae coniugationis, accepta praepositione mutatur in
Abbreviated transcription (Latin):
ilia prętciea uerba quae adempto una lutera uel
adica di uei sossortiuntur or daines quasi metor me¬
icisca binci s quotiuns ad locu refert mtatiaꝰ
taris dicimusqeastra peopetiberim metatus est. me
teris ueco ad fructum. ex quo perfectum sit meissus
sum non metitussum contra morem declinatiõis.
metssuramn enim dicimus non metionem. et fu¬
turo actiuo meissitus. passine metiendus. Mise¬
⁊ gor iisereus miseratis. primiordinis. aec ed it

Expanded text:
alia praeterea uerba quae adempta una littera uel addita diuersos sortiuntur ordines, quasi metor metaris dicimus, quotiens ad locum refertur, cum dicimus: castra prope Tiberim metatus est; <metior> metiris uero ad fructum, ex quo perfectum fit mensus sum, non metitus sum, contra morem declinationis. mensuram enim dicimus, non metitionem, et futuro actiuo mensurus, passiuo metiendus. miseror miseraris primi ordinis; accedit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uocalis dichionos perse facit syllabasi & breues
et longas. Itenq connexa tum alus. tamprae¬
posita quam meilia. fimensq ut Nhala nota
ctiã prae nominis cũ adulũ sola significat
B consonans muta tam pręponitur uocalibus quam
subi ungitir. praeponitur & seniuocalibus. ut in
blesso. br.achiumqpropiiqua. p. Licter e quam sa¬
epemutatux. ut suppanit opponit. subpenitrit¬
E consonans inuta tampraeponitur uocalibus quã
subiungitur ut capit accepit. concidit oceidit.
c. nocã p̃ nominis cumsola Caius notatur. Item
numeri itel cum centum signifitat.
io septim his .C.4.l. p.R.S.t. quae suc cedunt
in locum eiis: ut iccipe. aggere. alliga. appode

Expanded text:
 uocalis δίχρονος per se facit syllabas et breues et longas, itemque conexa cum aliis tam praeposita quam media finiensque, ut Ahala: nota etiam praenominis, cum Aulum sola significat. b consonans muta tam praeponitur uocalibus quam subiungitur: praeponitur et semiuocalibus, ut in bleso brachioque: propinqua p litterae, qua saepe mutatur, ut supponit opponit. c consonans muta tam praeponitur uocalibus quam subiungitur, ut capit accipit concidit occidit: C nota praenominis, cum sola Gaium notat; item numeri, cum centum significat. ro septem his, c g l p r s t; quae succedunt in locum eius, ut accipe aggere alliga appe
Abbreviated transcription (Latin):
pose .b. literam idest ttrtio loco digesta estrut
ipudga accos .s. prȩposita reperitur in eo loco
Muitae dictae. quod per se sine adminiculo uo¬
⁊ alium non possunt enuntiari. Ita fiunt omẽs
qualitates litterarum numero septem : quod
aut latinę sunt aut graecę. aut uocalis aut
consonantes auc semiuocales. aut duplices.
uit mutae et hoc scire debemus ꝙ.F. literatum
seribitur cum latina dictio scabitur. ut foclix.
Nam si pecegina fuerit p.& h. scubimus. ut
phocbus pha&on. quidam latino sermoni suffi¬
eere decem& septem litteras crediderunt: si ꝗdẽ
exinginti& tubus. una adspirationis nota est
N. una duplex .x. due suꝑuacue .R . &q. duȩ

Expanded text:
post b litteram, id est tertio loco, digesta est, ut apud Graecos γ posita reperitur in eo loco. mutae dictae, quod per se sine adminiculo uocalium non possunt enuntiari. ita fiunt omnes qualitates litterarum numero septem, quod aut Latinae sunt aut Graecae aut uocales aut consonantes aut semiuocales aut duplices aut mutae. et hoc scire debemus quod f littera tum scribitur, cum Latina dictio scribitur, ut felix. nam si peregrina fuerit, p et h scribimus, ut Phoebus Phaethon. quidam Latino sermoni sufficere decem et septem litteras crediderunt, si quidem ex uiginti et tribus una adspirationis nota est, h, una duplex, x, duae superuacuae, k et q, duae
Abbreviated transcription (Latin):
nntusse Ab hec lmngili uerbo usurpatu ẽ par
aut dicunt impͣlia neq actiua neq papiua
participiũ hr̃e nã pudens nõ ẽ ꝑticipium
s appellatio unde et impudens. Aliuo imꝑͣle
Uenitur uerbu impꝰle indicatiuo mõ dictum
ꝯuigacõis tercie producte niũi singularis figux

Expanded text:
nituisse. ab hoc inpersonali uerbo usurpatum est parautem dicunt inpersonalia neque actiua neque passiua participia habere. nam pudens non est participium sed appellatio, unde et inpudens. aliud inpersonale. uenitur uerbum inpersonale indicatiuo modo dictum coniugationis tertiae productae numeri singularis f
Abbreviated transcription (Latin):
oido deinde gheios diuidit uina que bonus acestes ho¬
nerarat cadis & detrina euio littore ab euntibis dederat.
Iterum taes nocus abrectas insaxilatentia torqu& et
doisum inmane maris summo.

Expanded text:
ordo, deinde heros diuidit uina quae bonus Acestes onerarat cadis et de Trinacrio litore abeuntibus dederat: item tris notus abreptas in saxa latentia torquet Vedorsum inmane mari summo. {
Abbreviated transcription (Latin):
uulgo obsepio dicimus ueteres obsipio dixerunt. Ee¬
cilii is in hyninida habes imil& idam ego illa m huic
cdispondebo et ex nato saltum obsipiam . Oleo oles.
ipud uetetes olant. Plau. incornieula facere olant
aedes. arabicȩ perinde quasi olo olis olit sit dicendũ.
ltem nosto noscis et hiuc uerbo passim ueteres. S.

Expanded text:
uulgo obsepio dicimus ueteres obsipio dixerunt: Caecilius in Hymnide«habes / Miletida, ego illam huic despondebo et gnato saltum obsipiam». oleo oles, apud ueteres olant: Plautus in cornicula«facite olant aedes Arabice»; perinde quasi olo olis sit dicendum. item nosco noscis, et huic uerbo passim ueteres g
Abbreviated transcription (Latin):
remus. neque eium de metio quaeritur: ut nedes¬
litas naturam cogatur imitari sed de prosa oratiõẽ
e⁊ actatur: quae tamsoluta & libera est tamque
omnibus dicendiopibus instrueta: ut non seruite
ueibis sed imperate iudeatur. hoc adeg nȩtum

Expanded text:
cemus. neque enim de metro quaeritur, ut necescemus. neque enim de metro quaeritur, ut necessitas naturam cogatur imitari, sed de prosa oratione tractatur, quae tam soluta et libera est tamque omnibus dicendi opibus instructa ut non seruire uerbis sed imperare uideatur. hoc adeo uerum
Abbreviated transcription (Latin):
est: ut caliininiatores istos audiamus conticiscen¬
duim sit. quia muilla non paisorationis in aliquam
rythini. uit metũ spetiem potest figurari. Egitur
incollatione uerboium aptiora. & tam oidins quam
iuribiis congnuentia contrahere debemus. si tamenut
potiora sint utilia dine locata compositis inueilibusq
in omni parte orationis ea uerba nectenda sunt que stue¬
łuis quadient. Tunc prȩcipue in clausulis dignita
ita secuanda est in quibiis tam dicents quam audientis
sensus atq intentio teiminatur. dummodo principia
lenuis narratio simplicius argumenta ornatiusepi¬
logi estusis p iostrantur. sed quia non omnibus sed qz nõ omnibo¬
quibusdam pedibis suie congnuentibus detenẽ stuit̃
oiatio⁊ sciendum est maxine pedibus ordinati l¬
ausulas: quorum tempera longiora sunt. Sed me¬
minermus ita nos de longis & brenib temporibus
non &i am positione longas aut brenes syllas indi¬

Expanded text:
est ut, si calumniatores istos audiamus, conticescenest ut, si calumniatores istos audiamus, conticescendum sit, quia nulla non pars orationis in aliquam rythmi aut metri speciem potest figurari. igitur in conlocatione uerborum aptiora et tam ordini quam uiribus congruentia contrahere debemus, sic tamen ut potiora sint utilia dure locata conpositis inutilibus. cumque in omni parte orationis ea uerba nectenda sint quae structius quadrent, tunc praecipue in clausulis dignitas ista seruanda est, in quibus tam dicentis quam audientis sensus atque intentio terminatur; dum modo principia lenius, narratio simplicius, argumenta ornatius, epilogi effusius proferantur. sed quia non omnibus sed quibusdam pedibus sibi congruentibus decenter struitur oratio, sciendum est maxime his pedibus ordinari clausulas quorum tempora longiora sunt. sed meminerimus ita nos de longis et breuibus temporibus non etiam positione, longas aut breues syllabas iudi
Abbreviated transcription (Latin):
A dignitas & potestas. Omnis autem stautura cõ¬
stat rychinis et pedibus & metris. Rychii certa dim̃¬
si one temporum terminantur. & pro nr̃o athitrio.
nũc bieuis attari. nũc longͥiis prouehi possunt. pe¬
des tertis syllabatum temporibus insistunt: nec ale¬
giptimo spacio umquam recedunt. Metia sunt
ueiborum spatia certis pediim temporibiis allugata.
sed neq rithinis neq metuis Gratorem utidecet:
ne non diceie: sed carmen canere iudeatur. Ideo
non desunc qui Cceronem rephendant quod in prĩ¬
cipio diuisionis ietrum fecerit sotadium. si quuis
uestrum idices aut eorum qui adsunt. & si ue¬
⁊ eor iudices. Et animadueiti iudices. principia esse
sotadia & in pisonem a trunetio cͦepisse prodii ira¬
mortales qui hic in luxit dies : Item iactionis se¬
cundę libroprimo senarium uersum esse. Illa uero
expugnatio phami antiquissimi. Salustium qͦque
in puncipio iuguiche arychmo coepisse. uerum hoe
totum geniis reprȩhensio ñes hiuisiedi eniis modi

Expanded text:
s et potestas. omnis autem structura constat rythmis et pedibus et metris. rythmi certa dimensione temporum terminantur et pro nostro arbitrio nunc breuius artari nunc longius prouehi possunt. pedes certis syllabarum temporibus insistunt nec a legitimo spatio umquam recedunt. metra sunt uerborum spatia certis pedum temporibus alligata. sed neque rythmis neque metris oratorem uti decet, ne non dicere sed carmen canere uideatur. adeo non desunt qui Ciceronem reprehendant, quod in principio diuinationis metrum fecerit sotadium, «siquis uestrum, iudices, aut eorum qui adsunt»: «etsi uereor iudices» et «animaduerti iudices» principia esse sotadia; et in Pisonem a trimetro coepisse, «pro dii inmortales, qui hic inluxit dies»; item in actionis secundae libro primo senarium uersum esse «illa uero expugnatio fani antiquissimi»; Sallustium quoque in principio Iugurthae a rythmo coepisse. uerum hoc totum genus reprehensionis eius modi
Abbreviated transcription (Latin):
macula signom iniasque pręteretam quaestura munus
giauis honoris quidhab& aliud inseseinis. Cn.
carbonem spoliatum a quastore suos petrinia publicar au¬
datum inquam aquaestore & produtum consulem: de¬
sertum exercitum relictam prorunçiam/ sortis neces¬
situdinem relegionemq iolatam. huuis perihodi
compositio deconitur adeo ue siquis soluere & cõ¬

Expanded text:
maculas ignominiasque praeteream, quaestura, primus gradus honoris, quid habet aliud in sese nisi Gnaeum Carbonem spoliatum a quaestore suo pecunia publica, nudatum, inquam, a quaestore et proditum consulem, desertum exercitum, relictam prouinciam, sortis necessitudinem religionemque uiolatam?». huius periodi conpositio decoratur adeo ut, siquid soluere et co
Abbreviated transcription (Latin):
aequalibiis cectabat. et cum gmines anteret: omnib
dum : quod in passiua declinatione .er. syllabam ue¬
teres crepo addunt: quasi accusarier appellauer.
quale est apud uirgilium. pioximis enim utar
pro co quod est accingi. est enim moris antiquis in
quibus sermonem ex ahundanti ad dere. Nibileĩ
sylta aeldita confert tali dictioni¶Meminisse aut̃
debemus futurum tempus non saemꝑ infinitis acae¬
dere. Nim egeo et studeo. egere et equisse studere
et stiiduisse faciunt uec taren nec tamen studitũ
ire aur egitumire dicere possumus utlectũ ire.
pronominis intelligi non pocest. unde in prisonalis
dicitur. hic abomnigenere uerborum iuxta simili¬
tdinem coniugationis colligitur. Nam si prima
est uel secunda uł tertia coningatio. sub lata secũ¬
de personae.s. noiussima lutera et addita tur
silł inpeisonale sit facit. ut puta. amo ama ama. ama¬

Expanded text:
aequalibus certabat, et cum omnis anteiret, omnibus aequalibus certabat, et cum omnis anteiret, omnibus dum, quod in passiua declinatione er syllabam ueteres crebro addunt, quasi accusarier appellarier; quale est apud Vergilium proximis enim utar lius Aen. 4,493 , pro eo quod est accingi. est enim moris antiquis in quibusdam sermonem ex abundanti addere. nihil enim syllaba addita confert tali dictioni. meminisse autem debemus futurum tempus non semper infinitis accidere. nam egeo et studeo egere et eguisse, studere et studuisse faciunt; nec tamen studitum ire aut egitum ire dicere possumus, ut lectum irepronominis intellegi non potest; unde inpersonalis dicitur. is ab omni genere uerborum iuxta similitudinem coniugationis colligitur. nam si prima est uel secunda uel tertia coniugatio, sublata secundae personae s nouissima littera et addita tur syllaba, inpersonale facit, ut puta amo ama ama
Abbreviated transcription (Latin):
circumflectitur quasi perfecto cum dixerimus. It̃
dictus infinituius ex eo quod parum diffinitas ht̃
psonas et numeium. Idem enim sermo de tribus ꝑso¬
nis et duohus numeris usurpatur: ut cum dicimus
facere ego. tu ille. uolo et uolumus. unde imper¬
sonatiuum hunc quoque. non nulli. et in significatiuũ
dixerunt: quoniam parum tali sermone diffinitae
persona. perpetuus etiam non immerito appellatur.
siquidem perpetuum est: quod finem non hẽt ut scri¬
beiem legerent. Temporibus numeris per sonis accedit.
Tempora ht̃ ipsa quȩ sunt precipua: in stans. perfec¬
tum futurum. hoc modo plȩzunq ueteres praecipue
historiȩ scriptores et impeifecta tempora finita siq¬
nificant: quale est apud salustiuun. hic ubi primũ
adoleuit: non se luxu neque inectiȩ corrumpendũ
dedit: sed ut mons gentis illius est equitare. cui su
cum aequalibus certare: et cum omnibus anteire :
mos gentisilluis est iaculabatur. equitabat. cirsu rũ

Expanded text:
circumflectitur, quasi perfecto cum dixerimus, itemcircumflectitur, quasi perfecto cum dixerimus, itemdictus infinitiuus ex eo, quod parum definitas habet personas et numeros. idem enim sermo de tribus personis et duobus numeris usurpatur, ut cum dicimus facere ego tu ille uolo et uolumus; unde inpersonatiuum hunc quoque non nulli et insignificatiuum dixerunt, quoniam parum tali sermone definita est persona. perpetuus etiam non inmerito appellatur, si quidem perpetuum est quod finem non habet, ut legere scribere omnibus numeris <et> personis accidit. tempora habet ipsa quae sunt praecipua, instans perfectum futurum. hoc modo plerumque ueteres praecipue historiae scriptores et inperfecta tempora finitiua significant; quale est apud Sallustium hic ubi primum adoleuit, non se luxu neque inertiae corrumpendum dedit, sed, ut mos gentis illius est, iaculari equitare cursu cum aequalibus certare, et cum omnis anteiret, mos gentis illius est, iaculabatur equitabat cursu cum
Abbreviated transcription (Latin):
põt quisquam inpt̾m optare. sed hȩę quȩstio non
ib surda indetur: ad seuitur tamen ratione idonea:
ut eniͦm mimerito inserta hec tempora iudeantur.
persepe enim optamus non modo ut habeamuo qđ
cupimus: uerim etram incusantes factum dequibusdas:
quę quoniam non habuerimus: imposterum hiẽ non
possumus: que uelimus. quasi utinam scripsissem : ut
proficerem. utinam uenissem ut audirem eghec. et his similia
perse non exprimat sensum: nisi insuper alius addat᷑
sermo: quo superior patefiat. Subiungit enim sibi :¬
uel subi ungitur necessatio. alii sermoni hoc modo.
Cum dixeio audies. cum fecero aspicies. et similia.
quod inde clinatione finituuia non defoderatur. et
nihil differe ah optatiuo nisi tempore tantũ futuro.
et in hac subiunctiua niro płi uniformen declina¬
tionem. peifecti et futuri temporis accentus distinq¬
uit: per fectum enim accuto accentu decdinatur. Fut̾u

Expanded text:
potest quisquam in praeteritum optare? sed haec quaestio non potest quisquam in praeteritum optare? sed haec quaestio non absurda uidetur, adseritur tamen ratione idonea, ut non inmerito inserta haec tempora uideantur. persaepe enim optamus non modo ut habeamus quod cupimus uerum etiam incusantes factum de quibusdam, quae quoniam non habuerimus, in posterum habere non possumus quae uelimus, quasi utinam scripsissem ut proficerem, utinam uenissem ut audirem haec, et his similia. per se non exprimat sensum, nisi insuper alius addatur sermo quo superior patefiat. subiungit enim sibi uel subiungitur necessario alii sermoni hoc modo, cum dixero audies, cum fecero aspicies, et similia; quod in declinatione finitiua non desideratur: et nihil differt ab optatiua nisi tempore tantum futuro. et in hac subiunctiua numero plurali uniformem declinationem perfecti et futuri temporis accentus distinguit. perfectum enim acuto accentu declinatur, futurum
Abbreviated transcription (Latin):
nitorsit positio uerbi.. De optatino
Equitur optatiuus modus quem tum demum usur¬
pamus cum precibus exposcimus adis. unde abop¬
tando optatuus dictus est. Sunt qui excludunt ex
hoc modo presens tempus. necesse est enim omniũ
consensu infucurum optemus. non nulli uo admit¬
tunt: quod nimisiudetur absurdum: quoniam
nemo optat quod habet sed ut habeat. idenitide
hi qui admittunt in amhiguũ diͥcunt: Tempus fu¬
turum: eui simile faciunt instans: dicendo utina
legam utinamfaciam pro instantiset futuri idem
uisurpantes. nec respiciunt quantum discrimĩs sit. int
hacc tempora: que uniformiter priue declinant. De
hent enim cum sint interse longe dispeliscrepã¬
tia sensu declinatione quoq dissentire. Rectus
cigo alii fecere. qui obambiquitatem s impfecto ẽt
instans iunxerunt: ut sit idem: Instans et in per¬
fectum. utinam facerem. exoritur Item altrraquę¬
stio quo pacto pręterita tempora inserantur. qui ẽ

Expanded text:
nitor sit positio uerbi. de optatiuo modo nitor sit positio uerbi. de optatiuo modo sequitur optatiuus modus, quem tum demum usurpamus, cum precibus exposcimus a dis; unde ab optando optatiuus dictus est. sunt qui excludunt ex hoc modo praesens tempus. necesse est enim omnium consensu in futurum optemus. non nulli uero admittunt, quod nimis uidetur absurdum, quoniam nemo optat quod habet, sed ut habeat. identidem hi qui admittunt in ambiguum ducunt tempus futurum, cui simile faciunt instans dicendo utinam legam utinam faciam, pro instanti et futuro idem usurpantes, nec respiciunt quantum discrimen sit inter haec tempora, quae unibent enim, cum sint inter se longe discrepantia sensu, declinatione quoque dissentire. rectius ergo alii fecere, qui ob ambiguitatem inperfecto etiam instans iunxerunt, ut sit idem instans et inperfectum, ut utinam facerem. exoritur item altera quaestio, quo pacto praeterita tempora inserantur. qui enim
Abbreviated transcription (Latin):
mandare. Cetere persone propne non reperiuntur
in hoc modo temporis fuituri. non nulli temporis pñtis
ab utuntur cum dicit faicito faciat.facitote faciant.
mẽd idipsum quod nos secunda peisona uulgo tpre
fucuro iisurpamusfacito legito dicentes. et pro ter¬
tiapersona apud ueteres admittitur cum dieimus ille
hȩces esto. et ut proximis utar exemplis apud urgi¬
lium primus equum falleris insignem iuetoͣ hab&o.
Item tertius hac galea contentus habito. In hoc modo
declinatione passiua tempus futurum apud ueteres
uulgo inusitatum est. loquitorlarꝗitor repperimꝰ
apud terentium. loquitor ꝑuicula. idem de te largitor
puer idẽ loquere: et Largire. et plautus impsedulo¬
pictatem eigo: amplexator nonnulli ueterum etiam
actiuo more tempiis futurum imperatiuo modo ex
uerhis quoq p assiuis declinationes usurpauerunt.
Ut tulliustes indialogis de republica nitito: cum

Expanded text:
mandare. ceterae personae propriae non reperiuntur mandare. ceterae personae propriae non reperiuntur in hoc modo temporis futuri: non nulli personis temporis praesentis abutuntur, cum dicunt facito faciat facitote faciant. tamen id ipsum quod nos secunda persona uulgo tempore futuro usurpamus, facito legito dicentes, et pro tertia persona apud ueteres admittitur, cum dicunt: ille heres esto et, ut proximis utar exemplis, apud Vergilium «primus equum faleris insignem uictor habeto», item «tertius hac galea contentus abito». in hoc modo declinatione passiua tempus futurum apud ueteres, uulgo inusitatum est. loquitor largitor reperimus apud Terentium, «loquitor paucula», idem «de te largitor, puer», id est loquere et largire, et Plautus in Pseudulo«pietatem ergo amplexator». non nulli ueterum etiam actiuo more tempus futurum imperatiuo modo ex uerbis quoque passiuae declinationis usurpauerunt, ut Tullius in dialogis de re publica nitito, cum
Abbreviated transcription (Latin):
trnuntient imperium uelut accuset. Unde
uel mierito hoc pacto et inhac declinatione eat
nunciandi persona hoc tantum aceteris diffe¬
rens erit quod dealiis nuntiatur cumdicimꝰ
faciat leqat. Tertia peisona amperamus enim
ut nuntietur illi facere uel legere. hoc modo
instanti tempore/ nuõ płli peisona tertia dup¬
licitar declinatur accusemus. accusate. accusẽt.
et accusanto. Posteri or sermo more ueterum
ii surpatur. Figuritur autem hoc modo lict̾as os a¬
dicitur tertiae peisonae nitͣͣ płis temporis
iustantis modi finitiui sie. iccusamus accusa¬
tris accusant. hiuc cedit .o. Littera et fit accus¬
anto. idem in omnibus. Fututum uoͣ tempus
differt acacteris fucuris quia non ut confe̾stiꝰ
fiat impenimus sed infututumfieri ut perpe¬
tuum fiat. quia facito leqito i semper fac semꝑ
leue Fure etgo diceretur: quasi futuri. quem ser¬
monen non nulli censuerunt mandatiuum po
imperaresolemus ut fuãt infacucum ueco maqis¬

Expanded text:
trum nuntietur imperium, uelut accuset. unde trum nuntietur imperium, uelut accuset. unde uel merito hoc pacto et in hac declinatione erit nuntiandi persona. hoc tantum a ceteris differens erit, quod de aliis nuntiatur, cum dicimus faciat legat tertia persona. imperamus enim ut nuntietur illi facere uel legere. in hoc modo instanti tempore numero plurali persona tertia dupliciter declinatur, accusemus accusate accusent et accusanto. posterior sermo more ueterum usurpatur. figuratur autem hoc modo: o littera adicitur tertiae personae numeri pluralis temporis instantis modi finitiui sic, accusamus accusatis accusant; huic accedit o littera et fit accusanto. item in omnibus. futurum uero tempus differt a ceteris futuris, quia non ut confestim fiat imperamus sed in futurum fieri, ut perpetuum fiat, quasi facito legito, id est semper fac, semper lege. iure ergo diceretur quasi futuri. quem sermonem non nulli censuerunt mandatiuum potimperare solemus ut fiat, in futurum uero magis
Abbreviated transcription (Latin):
pionuntiantiutis quo pronuntiamu s. Imperatiuus
e inceps imperatiuus modus est quo enuntiamꝰ
externo officio imperantes et hic modus singli
quidem numero primam non admitit ꝑsonam
ut lauda laudet FTenim absurdum omnino quẽ¬
quam sihi imperare: quoniam qe promptum sit
sua sponte facere. Iniperii enim indigent externę
conserit enimse prima persona cum aliis. et dum
imperat se quoq inidem ministeriũ uocat. quẽ¬
quẽ quidam brtatuum potuis non Imperatiuũ
esse putauerunt. cum diciinus faciamus legamus.
et similia. Illud preterea non nullis abfurdum iusu¬
um est tertiam personam modo Imperatiuo ĩ esse
qm̃ nemo absenti imperat quotun nõ nimis firma
repiȩhensio. Quoniam perme imiuersus sermo
inseritur inter primam et secundam personam
Tertia uo̾suo cedit usume materiam prestatura ⁊
primadicendi et secunde audienti imperamus.
ut pareat ipse ttebtit uelut accusa aut alii nr̃¬

Expanded text:
pronuntiatiuus, quo pronuntiamus. de imperatiuo modo pronuntiatiuus, quo pronuntiamus. de imperatiuo modo deinceps imperatiuus modus est, quo enuntiamus externo officio imperantes. et hic modus singulari quidem numero primam non admittit personam, ut lauda laudet. etenim absurdum omnino quemquam sibi imperare, quoniam promptum sit sua sponte facere: imperii enim indigent externae conserit enim se prima persona cum aliis et, dum imperat, se quoque in idem ministerium uocat: quem quidam hortatiuum potius, non imperatiuum esse putauerunt, cum dicimus faciamus legamus et similia. illud praeterea non nullis absurdum uisum est, tertiam personam modo imperatiuo inesse, quoniam nemo absenti imperat. quorum non nimis firma reprehensio, quoniam ferme uniuersus sermo inseritur inter primam et secundam personam; tertia uero succedit usu materiam praestatura et primae dicenti et secundae audienti. imperamus aut ut pareat ipse, uelut accusa, aut ut alii nos
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑsonalem coniungunt.qui seꝑtem uttũqi prio¬
ribus adiiciunt. qui amplius percontatiuum ad¬
sumunt. qui nouem. subiunctiuũ a coniuncta¬
tiuo seperant. qui decem etram adortatuũ ad¬
impersonalis et participalalis aquibusdam ad mut¬
titur. De quibus postea referre placuit/ Modus
itaq uerborum siue inclinatio in quinq diduat᷑
partes ã eĩ fimaeiuus est modus. aut̃pmperatiuuis
Pauut optatuiuis aut subumctiuus aut infinituuis.
utimur expositione ip̃a dictione pse cõmẽdã¬
tes sensum sine alterius diueiso complexu ut
iccuso accusabam identidem per omnia. tẽpra.
quod insubiunctiuo parum est: Subiunctiuus
enim dictus est: qnm necesse eit aluis seimo sug¬
geratur quo si perior patefitat. hoc miodocum
dicani cum dixeum cum dixeco. proculdubion¬
dum hic finitus sermo.finietur hoc inodo. cum dix¬
ciouienies. cum fecero aspeicies. et similia quod ĩ
mõdo finitiuonon defyderatur. idem aqubusdã
Indicatiuus appellatur: quo indicamus. ab alus

Expanded text:
sonalem coniungunt; qui septem, utrumque prioribus adiciunt; qui amplius, percontatiuum adsumunt; qui nouem, subiunctiuum a coniunctiuo separant; qui decem, etiam adhortatiuum adum exposcit, inpersonalis et participialis a quibusdam admittitur, de quibus postea referre placuit. modus itaque uerborum siue inclinatio in quinque deducitur partes. aut enim finitiuus est modus aut imperatiuus aut optatiuus aut subiunctiuus aut infinitiuus. utimur expositione, ipsa dictione per se conmendantes sensum sine alterius diuersae conplexu, ut accuso accusabam, identidem per omnia tempora, quod in subiunctiuo parum est. subiunctiuus enim dictus est, quoniam necesse est ut alius sermo suggeratur quo superior patefiat, hoc modo, cum dicam cum dixerim cum dixero. procul dubio necdum hic finitur sermo, finietur hoc modo, cum dixero uenies, cum fecero aspicies, et similia; quod in modo finitiuo non desideratur. idem a quibusdam indicatiuus appellatur, quo indicamus; ab aliis
Abbreviated transcription (Latin):
popͣtus est. cuuꝰ uis ãp graecosꝑ genituum ex¬
plicabit: ꝑ hos itaq cusus obliquos nom̃ sic deli
Cito nomen appellatiuũ gnĩs maschħ Inabit᷑¬
linabitur sic. Hominatiuo hic cato gr̃o huius
catorais. dat huic.catoni. acc̃ hunc catonem
Catones Genitiuo horum catonum. dito hus

Expanded text:
proprius est, cuius uis apud Graecos per genetiuum explicabitur. per hos itaque casus obliquos nomen sic declinabitur. Cato nomen appellatiuum generis masculiniclinabitur sic: nominatiuo hic Cato, genetiuo huius Catonis, datiuo huic Catoni, accusatiuo hunc Catonem,Catones, genetiuo horum Catonum, datiuo his
Abbreviated transcription (Latin):
A crrologia ẽ dictio minus ꝯuenienter elata ꝑ.
adigne hũc Iam calesces plus satis: ubi nulls
significat ignis nõ meretrix. Et apd̃ uirgiliũ
Nunc ego si potui tm̃ sperar̃ dolorẽ ꝓtimor̃ posuit.¬
ut sic ore locuta ẽ cu utiq suffice̾t᷑ Sic locuta ẽ.
perissologia ẽ multoꝵ u̾boꝵ adiectio suꝑuatua
sine ulla ui reꝵ ut ibantꝰ pͣoteuĩt. qua nõ
poterãt nõ ibãt. hic .n. excepto ibãt oñ suꝑuacua st̃.
loga de sc̃pcione ꝓducta sñtia ut ẽ postera iuix sũmo
spargebat lumine t̾ras. orta dite. eũ pͥmũ alto se
gurgite tollunt solis equi lucẽq elatis narib efflãt.
cũ sit satis dixisse sole orto. ⁊ersib tñ minꝯ nocet:
ꝙ solutȩ or̃oni. & cip̃d luuũ legati nõ impetta pace

Expanded text:
acyrologia est dictio minus conuenienter elata, uead ignem hunc, iam calescas plus satis»; ubi nullus significatur ignis uerum meretrix: et apud Vergilium «hunc ego si potui tantum sperare dolorem». sut «sic ore locuta est», cum utique sufficeret sic locuta est. de perissologia. perissologia est multorum uerborum adiectio superuacua sine ulla ui rerum, ut: «ibant qua poterant, qua non poterant non ibant». hic enim excepto ibant omnia superuacua sunt. longa descriptione producta sententia, ut est «postera uix summo spargebat lumine terras / orta dies, cum primum alto se gurgite tollunt / solis equi lucemque elatis naribus efflant», cum sit satis dixisse sole orto. uersibus tamen minus nocet quam solutae orationi. et apud Liuium «legati non inpetrata pace
Abbreviated transcription (Latin):
tendat in priorib resistit. hoc est quotiens ab eo
quo sensus superior terminat᷑: inferior ĩcipit
at deinceps quasi per gradus idem ditendi
or̃o seruat. ut est ⁊ ndusteia parit uirtate.
Uirtus gloriam. gloria in uidia inuidia mi

Expanded text:
d descendat, in prioribus resistit, hoc est quotiens ab eo quo sensus superior terminatur inferior incipitur ac deinceps quasi per gradus idem dicendi ordo seruatur, ut est industria parit uirtutem, uirtus gloriam, gloria inimicitias, i
Abbreviated transcription (Latin):
gia ẽ iucio cõposicois ĩ ambiguo posita sntĩa: ut aio
te gatida romanos uncere posse. Ites certu ẽ anto¬
niu precedere doquẽtia crassus.hii.n. duo sensus
iicio ambiguititis carẽt ꝓpͥetate: Cu sit inccrtus
an catida romanes uinci posse. an romanos cib ca¬

Expanded text:
ia est uitio conpositionis in ambiguo posita sententia, ut «aio te, Aeacida, Romanos uincere posse»; item certum est Antonium praecedere eloquentia Crassum. hi enim duo sensus uitio ambiguitatis carent proprietate, cum sit incertum ab Aeacida Romanos uinci posse an a Romanis Aea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ cõmunia  ut uadatur inforo cato. Criminat
cicero dubiũ ẽ n. utꝰ aliu uadatur uł criminat
an ipe ab alio ide paciatur: qr uador et criminõ
sut uerba comunia. Ite fit et ꝑ distinctione ut
uidi statuã aurxã hasta tene̾te. Fit p̃terea plitimis
modis quos ꝑcurrere om̃es ne nimis longum

Expanded text:
 communia uerba, ut uadatur in foro Cato, criminatur Cicero. dubium est enim utrum alium uadetur uel criminetur an ipse ab alio idem patiatur, quia uador et criminor sunt uerba communia. item fit et per distinctionem, ut uidi statuam auream hastam tenentem. fit praeterea plurimis modis, quos percurrere omnes, ne nimis longum
Abbreviated transcription (Latin):
quide legationẽ s nõ persuasi thebas. Sunt tam̃
tradita et latina. africano iurtutem industria Utꝯ¬
Ioue prognatus ut peribent tantalus. ex tantalo
ortus pelops. expelope satus atreus: qui nr̃m
porro popagit genus.hȩc aũt gradatio aꝑtiorẽ
ht partez & magis affectata. Ideoꝗ narior ẽẽ deba.¬

Expanded text:
quidem legationem, sed non persuasi Thebanis». sunt tamen tradita et Latina, «Africano uirtutem industria, u«Ioue propagatus est, ut perhibent, Tantalus, / ex Tantalo ortus Pelops, ex Pelope autem satus / Atreus, qui nostrum porro propagat genus». haec autem gradatio apertiorem habet artem et magis adfectatam, ideoque rarior e
Abbreviated transcription (Latin):
Di aliton est oratio quię sine coniuncti ut tenditq font̾eq¬
onibus soluta ac simplicitor fit nulla cõ¬
uinctione interposita superiori contraria. ut
alii nau̾ib ite. ferte citi ferru. date tela. im¬
pellite romos. Item uenimꝰ udrimꝰ. placuit.
Et apud Tulliu pertulit cogitauit. hec et brac

Expanded text:
dialyton est oratio quae sine coniunctionibus solute ac simpliciter effertur nulla coniunctione interposita superiori contraria. ut «alii naualibus ite, / ferte citi ferrum, date tela, inpellite remos»; item: uenimus, uidimus, placuit, et apud Tullium «pertulit cogitauit». hoc etiam b
Abbreviated transcription (Latin):
cum unum antecelleae pluribus significamus: ut
si tres plutesue sint ulti. cum quem super ferimus:
fortissimum cęterorum dicimus. et saemper genitiuo
płi adiungitur ut optime grauigenum. sed tum
hoc utimur: cum aliquem suo genecei comparamꝰ:
ut hector troianorum fortissimus fuit: achilles
gr aecorum : plȩtunq superlat̃ pro positiuo põĩt᷑
et nulli comparatur ut iuppiter maximus. Inter¬
dum comparatiuiis nominatiuuo iungitur ut doct¬
ior hic q̃ ille ut plaũt. in mienecimis. quid ais
homo leuiogr ꝗͣ pluma¶ Diminutiua sunt: cum
indiminutionem ahsolutorum nominum fiunt
sine ulla comparatione: ut pariuis paruulus adu¬
lescens adulescentulus. Horum autem ties sunt
gradus quorum forma: quã uis magis minut᷑.
crescit saepe numetus syllabatum Pmnia enim¬
nomina foemĩ genetis. quae a. easu nomuinãt¬
a pluraliter termminantur, ante nouissimam litterã
galea ꝗaleola. It̃ mãs. in .us. casu nt̃o termiãta

Expanded text:
cum unum antecellere pluribus significamus, ut, cum unum antecellere pluribus significamus, ut, si tres pluresue sint uiri, eum quem superferimus fortissimum ceterorum dicimus, et semper genetiuo plurali adiungitur, ut «optime Graiugenum». sed tum hoc utimur, cum aliquem suo generi conparamus, ut Hector fortissimus Troianorum fuit, Achilles Graecorum. plerumque superlatiuus pro positiuo ponitur et nulli conparatur, ut Iuppiter optimus maximus. interdum conparatiuus nominatiuo iungitur, ut doctior hic quam ille, ut Plautus in Menaechmis«quid ais, homo / leuior quam pluma?». diminutiua sunt quae in diminutione absolutorum nominum fiunt sine ulla conparatione, ut paruus paruulus, adulescens adulescentulus. horum autem tres sunt gradus. quorum forma quamuis magis minuitur, crescit saepe numerus syllabarumnomina feminini generis quae casu nominatiuo a littera terminantur ante nouissimam litteram galea galeola. item masculina in us casu nomina
Abbreviated transcription (Latin):
tiuo. senex senior. terminantur quȩ noiuissimũ
tantum hñt ut nouissimus summus. Comperatio
nominum proprie comparatiuo et superlatiuo q̃da
est constituta positiuus perfectus et absolutus
est¶Sepe aũt comparatiuus gradus prępõitur
superlatiuo: ut stultior stultissimo et maior ma¬
ximo. sȩpe idem minus apositiuo significat: ꝗͣuis
recipiat comparationem: ut mareponticum dul
significat: et nulli comparatur. ut iam senior sed
ꝗrandiusculus mausculus Comparatuus gradus
abł casiu uingitur utriusq numeri. sed tunt hoc
utimur cum aliquen uno alienos uel suo genen cõ¬
paramus: ut hector fottior diomede. uel audatior
patioclo achilles fiut. et inum eum multis alienis.
ut fortiores greci troianis. sed giadu comparãt ĩ
uno et altero prope ęqualib acsimilibus non
utimur. Namsimilium comparatio nulla est. uthi
duouiti fortes. sedhic altecofortior ¶ Gecum superlatio

Expanded text:
tiuo, senex senior. terminantur quae nouissimum tiuo, senex senior. terminantur quae nouissimum tantum habent, ut nouissimus summus. conparatio nominum proprie in conparatiuo et superlatiuo gradu est constituta; positiuus perfectus et absolutus est. saepe autem conparatiuus gradus praeponitur superlatiuo, ut stultior stultissimo et maior maximo. saepe idem minus a positiuo significat, quamuis recipiat conparationem, ut mare Ponticum dulcsignificat et nulli conparatur, ut iam senior, sed grandiusculus maiusculus. conparatiuus gradus ablatiuo casui iungitur utriusque numeri. sed tum hoc utimur, cum aliquem uel alieno uel suo generi conparamus, ut Hector fortior Diomede uel audacior Patroclo Achilles fuit; et unum cum multis alienis, ut fortiores Graeci Troianis. sed gradu conparatiuo in uno et altero prope aequalibus ac similibus {non} utimur nam dissimilium conparatio nulla est, ut: hi duo uiri fortes, sed hic altero fortior; uerum superlati
Abbreviated transcription (Latin):
incipiunt : aut sunt: aut ueniunt aut adi¬
icuintur aut inuoniuntur Pt exttine. Inci¬
piunc cum comparatiuo deficiente gradu&
superlatiuo positiuum tantum hñt ut medio¬
ctis. rudis. sohruis. sunt quae ex pofitiui ima¬
gine per omnes gradus formantur. ut fortis
fortior fortissimus. Ueniunt quę post positiuum ꝑ
gradus cȩteros imaginem alteram sũmunt: ut
bonus melior optimus. malus pieior pessimus.: Adi¬
icuint cũ ex trinsecus positiuo tantum aduerbia
quȩdam adiecta uice secundi giadus ponuntur:
tã. aut minus. ã inuume.ã. magis aut maxĩe.
Dicimus enim tambonus. tam Malus. minus bonꝰ
minus malus. minime honus. miuinie malus.
maxime bonus maxime malus. Eodem mõ
et pius: Inueniuntur eaquae trifariam ordinãt᷑:
In hunc modum Uno scilicet deficiente quolibet
gradii. ã. positiuo. ã. comperatiuo.ã. superlãt.
positiuo ut ulterior ultimus. ocior oc issimus:
Comperatiuo pussimo pius piissimus. Superla¬

Expanded text:
incipiunt aut sunt aut ueniunt aut adiincipiunt aut sunt aut ueniunt aut adiciuntur aut inueniuntur aut exeunt. incipiunt cum conparatiuo deficiente gradu et superlatiuo positiuum tantum habent, ut mediocris rudis sobrius. sunt quae ex positiui imagine per omnes gradus formantur, ut fortis fortior fortissimus. ueniunt quae post positiuum per gradus ceteros imaginem alteram sumunt, ut bonus melior optimus, malus peior pessimus. adiciuntur cum extrinsecus positiuo tantum aduerbia quaedam adiecta uice secundi gradus ponuntur, tam aut minus aut minime aut magis aut maxime. dicimus enim tam bonus tam malus, minus bonus minus malus, minime bonus minime malus, maxime bonus maxime malus. eodem modo et pius. inueniuntur ea quae trifariam ordinantur in hunc modum, uno scilicet deficiente quolibet gradu, aut positiuo aut conparatiuo aut superlatiuo; positiuo, ut ulterior ultimus, ocior ocissimus; conparatiuo, pius piissimus; superla