comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iuri dubitatio exorta ẽ. suic adire heditatmm.
uelbonoꝵ possessioe pet̾e furiosus possit.
suic ñ ⁊ sicurator eius ad bonoꝵ possessicã
petendam admitti debeat. uiis auctores ex
utroq laterrmagnum habuerunt c̃tam̃.
nos itaq utͣmq actiõm auctors c̾to federe
cõpescentes. sanccimus furiosum quid̃ nul¬
lomõ posse uihereditatẽ adire. uelbonors¬
tiam damus t̃momagis necãtatẽ impõimꝰ
siitilem cẽsuccessicẽm existimauĩt: cam uõꝵ
possessioem agnoscere que antea exdec̾retoda¬
batur. ⁊ adsimilitudinem bonoꝵ possõnis
hr̃e cumpetitio uõr possõnis ꝯstantiana le¬
ge sublata ẽ ⁊ ab ea introducta obseruatio
ꝓantiqua sufficit petiticẽm ¶ Sicumantiꝗtaᷤᷤ
incuratorẽ furiosi multas ambages ꝯstituit
qũe admodtum abco cauctio nł satis datio
õis curator talem prãbat cautelam. neces¬
sariumnobis insumẽ: ut humano gr̃ꝰ
sulentes. omnẽ quid obscuritatẽ iextͥca¬

Expanded text:
iuri dubitatio exorta est, sive adire hereditatem iuri dubitatio exorta est, sive adire hereditatem vel bonorum possessionem petere furiosus possit, sive non, et si curator eius ad bonorum possessionem petendam admitti debeat. et iuris auctores ex utroque latere magnum habuere certamen. Nos itaque utramque aciem auctorum certo foedere compescentes sancimus furiosum quidem nullo modo posse vel hereditatem adire vel bonormo magis necessitatem imponimus, si utilem esse successionem existimaverit, eam bonorum possessionem agnoscere, quae antea ex decreto dabatur, et ad similitudinem bonorum possessionis habere, cum petitio bonorum possessionis Constantiniana lege sublata est et ab ea introducta observatio pro antiqua sufficit petitione. Sed cum antiquitas in curatore furiosi multas ambages constituit, quemadmodum ab eo vel cautio vel satisdatio omnis curator talem praestabat cautelam, necessarium nobis visum est, ut humano generi consulentes omnem quidem obscuritatem et inextrica
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ etiam ante furorem ei adquisite sunt.
ułinfuroreobuentunt. usinhis quors
pat̾na uerecundia quis enim taus affectus ex¬
traneus inuematur ut uncat pat̾num: uł¬
⁊elu alii creciendum ẽ res liberor gub̾ñadas.
parentib terelictis. licet tulianus uiris an¬
tiquis int̾pres ubro singulari qu̾e decastr̃e¬
n peculio condidit. tali tractu ꝓpoito iude¬
atur obscure cant̾ attingere sentñtiã:. tñ
nos hoc aꝑtissime introduximus. ¶ Sĩ aũ
panntes abhac luce dececlere contigit nr̃a
constitũtio quam promulgauimus dehis
que intestam̃to furioso relinquenda sunt
us substitutioẽ cors insuo robort maneat.
Smaũt ꝑpetuus fimosus sin urris sit. tunc ĩ
pat̾nam quid̃ hereditatẽ que qi debita ad
posteitatem suam deuoluitur milla ẽ uiris
ueterum dubitatio. cum ilico apparet. ⁊ siuĩ
Ie siuscxistat parentib ¶ Sinant exalia
quac̃ꝙ cãhereditas ad cum uia succefsio ꝑue¬
mat. tunc magnamextricabilis uetustissĩo

Expanded text:
itae sunt vel in furore obveniunt, vel in his, quorum paterna verecundia. Quis enim talis adfectus extraneus inveniatur, ut vincat paternum? vel cui alii credendum est res liberorum gubernandas parentibus derelictis? Licet Tertullianus iuris antiqui interpres libro singulari, quem de castrensi peculio condidit, tali tractatu proposito videatur obscure eandem attingere sententiam, tamen nos hoc apertissime introduximus. Sin autem parentes ab hac luce decedere contigerit, nostra constitutio, quam promulgavimus de his quae in testamento furioso relinquenda sunt vel substitutione eorum, in suo robore maneat. Sin autem perpetuus furiosus sui iuris sit, tunc in paterna quidem hereditate, quae quasi debita ad posteritatem suam devolvitur, nulla est iuris veterum dubitatio, cum ilico apparet et suus heres suis extat parentibus. Sin autem ex alia quacumque causa hereditas ad eum vel successio perveniat, tunc magna et inextricabilis vetustissimo
Abbreviated transcription (Latin):
ror stimulis suis itm̃ eũ acccenderit cu¬
ratorẽ incontͣctu suo coniungi. ut nom̃
Turd curatoris mominetp̃c habeat. ef¬
fectum aũt quotiens morb redierit nec
Ccrebra uł qi ludibriosa fiat curatorib
creatio. ⁊ frequent̃ tam nascatur quam
ꝑpetuus. insacris parentis sui constitut᷑
ẽ in dubitate curatorẽ hr̃e non põt.
qr suffici⁊ ciadgub̾natioẽ itrum que ex
castrensi peculio uł alit̾ ad cum ꝑuenĩt.

Expanded text:
derit, curatorem in contractus vocari, ut nomen quidem curatoris in omne tempus habeat, effectum autem, quotiens morbus redierit, ne crebra vel quasi ludibriosa fiat curatoris creatio et frequenter tam nascatur quam perpetuus, in sacris parentis sui constitutus est, indubitate curatorem habere non potest, quia sufficit ei ad gubernationem rerum, quae ex castrensi peculio vel aliter ad eum pe
Abbreviated transcription (Latin):
cium quo possessioẽs rusticas siñ dec̃to
p̃sidis pupilloꝵ uł adolescentium di¬
strabi ułobligari ꝓhibitum ẽ. ñ iniũa
⁊ adagnatum furiosi porrigitur. ¶ Si gͥ
citra decretum p̃sidis fundus m̃te cãpti.
abagnato cius tibi pignori nextis est.
uinculum pignoris mco ñconsistit. uti¬
les tm̃ adnͣsus eum ꝑsoãles actiões. siob
enus utilitatem pecumia mutua accepta
ẽ poteris hr̃e
d.a. E ipat̾ tuus m̃tis cõpos non ẽ pe¬
te ei curatores. ꝑquos siquid gestum ẽ
ꝙ reuocari oportet. possit cã cognata in
pristinum statum restitm.¬

Expanded text:
cium, quo possessiones rusticas sine decreto cium, quo possessiones rusticas sine decreto praesidis pupillorum seu adulescentium distrahi vel obligari prohibitum est, non iniuria etiam ad agnatum furiosi porrigitur. Si igitur citra decretum praesidis fundus mente capti etiam ab agnato eius tibi pignori nexus est, vinculum pignoris in eo non consistit, utilem tamen adversus eum personalem actionem, si ob eius utilitatem pecunia mutua accepta est, poteris habe. Si pater tuus mentis compos non est, pete ei curatores, per quos, si quid gestum est, quod revocari oporteat, possit causa cognita in pristinum statum restit
Abbreviated transcription (Latin):
opant. Deq fiuia amissa in nũo ꝓdest.
ad declinanda muracipalia munea. neq
nepõtes nũantur. quors pat̾ suꝑ ẽ: cũ suo
aut mutus. aut furiosus. ant ꝑpetua in¬
uautudine tentus tutele scuciratiõis ex¬
op̃.pbi. Dat̃ tuus simaior annis sep̃¬
tuaginta.⁊ adtutclam seucuram deuoca¬
tus excusare sesollẽpnĩt põt. qͥ nuͣm hor̃¬
curas eod tp̃e non ꝑfictorie susceptas
administras. honere quarte tutele seu
curationis pupillore seu adulescentiũ
ñgrauabis ¶finito aũt offitio pub̾tate
pupilloꝵ ułetate adulescentium alie
substitui possunt. licet ñdum ratio tute¬
le siuiecure ad pinistrate redoita sit ¶Fiĩ¬
ꝑfecte diũse spes uacationis ucẽt ꝑmix¬
te adexcusatioem ñ ꝑficuint. scire ig̃ de¬
bes cum qui duos filios ht̃ ⁊ duas tutelaᷤᷤ
ad ininistrat excusatiõem ñ mereri. decuã¬
impleta legitima etate ꝓdigis ⁊ furosis¬
solent tribii.
crp̃.õor. Orationis diuise utribñfi¬

Expanded text:
o. Neque filia amissa in numero prodest ad declinanda municipalia munera neque nepotes numerantur, quorum pater superest, cum suo aut mutus aut furiosus aut perpetua valitudine tentus tutelae seu curationis expus . Pater tuus si maior est annis septuaginta, ad tutelam seu curam devocatus excusare se sollemniter potest. PHILIcuras eodem tempore non defunctorie susceptas administras, onere quartae tutelae vel curationis pupillorum seu adulescentium non gravaberis. Finito autem officio pubertate pupillorum vel aetate adulescentium aliae substitui possunt, licet nondum ratio tutelae sive curae administratae reddita sit. Sed imperfectae diversae species vacationis, licet permixtae, ad excusationem non proficiunt. scire igitur debes eum, qui duos filios habet et duas tutelas administrat, excusationem non mereri impleta legitima aetate prodisolent tribui.cio. Orationis divi Severi benefi
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃ ⁊ fideuissio inquantum possibile ẽ ab
co exploretur creatiõe quid omnimo do¬
sans scripturis ꝓpõitis iomniẽa celebrã¬
da. ip̃o aũt curatore cuiuscumq uł sub̃e
uł dignitatis ẽ p̃fatum sacram̃tum pro
utilit̾ reb gerendis p̃stante. nnuntariũ
publice conscribente. quatinus possint
undiq res furiosi utilt̃ gub̾nari. Impro¬
uintus uõ his omnib odseruandis. ut
apud p̾sidem cuiuscumq ꝓuntie ⁊ uirũ
religiosissimum ep̃mciuitatis. nec ñ treᷤ
primates memorata creatio. ead obserua
daticẽ ⁊ ypotheca rerum curatoris mõis
omnib adhibendastali itaq ordinati¬
one incuratore furiosi dispõita. siꝗo pꝰea
successicẽ. uellegato. us fidei cõmisso. ł
auo quoc̃q m̃o hoc furioso accedat:⁊ Hoc
cumalia cius sub̃a manib curatoris tra
siquit renpuenit furiosus.⁊ adꝑquisi¬
tioẽm ammiserit ip̃i restituantũ¶s inaũ
infurore liem suum obierit. ulinsua sa

Expanded text:
tunc et fidejussio, in quantum possibile est, ab tunc et fidejussio, in quantum possibile est, ab eo exploretur; creatione omnino, sacrosanctis Scripturis propositis, in omni causa celebranda; ipso autem curatore, cujusc dignitatis est, praefatum sacramentum pro utiliter rebus gerendis praestante et inventarium publice conscribente, quatenus possint undique res furiosi utiliter gubernari. In provinciis vero his omnibus observandis, ut apud praesidem cuiuscumque provinciae et virum religiosissimum episcopum civitatis nec non tres primates memorata creatio procedadatione et hypotheca rerum curatoris modis omnibus adhibenda. Tali itaque ordinatione in curatore furiosi disposita, si quid postea successione vel legato vel fideicommisso vel alio quocumque modo, hoc furioso accedat et hoc cum alia eius substantia manibus curatoris tradsi quidem resipuerit furiosus et adquisitionem admiserit, ipsi restituatur. Sin autem in fur
Abbreviated transcription (Latin):
locoꝵe antistite quãtrib primatib ⁊ actis
int̃uenentib tactiꝰsacrosc̃is scipt̃aris.⁊
dicat oĩa se recte cumutilitate furiosi agẽ.
uerit. ⁊ inuntario cumonini utilitate pu¬
blice conscripto: res suscipiat.⁊ eas sccłm sui
oppunoẽm disponat. sub ypotreca rtrũ ad
te agnatum uocauĩt. ułeo cessante aut ñ
i doneoforsitan existente. exiidiciali elec¬
tione curatorẽ ei dari necc̃e fu̾it. tunc scđ
p̃fatam diuisioẽm inhac quid florentis¬
simaciuitate apudgłosissimam urbica¬
riam p̃fecturam creatio ꝓcedat. ¶S⁊ siꝗd
nobilissit furiosi ꝑsona ⁊̃ florentissimo se¬
natuconuocando. ut exinquisitiõe cura¬
tor optime atq integre oppinionis noĩe¬
tur. sinuõ nontalis ꝑsona sit.:⁊̃ solouiro
głosissimo p̃fecto urbi p̃sidente hoc ꝓce¬
dat. ⁊ siquid̃ curator sub̾am idoneam poᷤ¬
sid.⁊ sufficientẽ ad fid̃ gub̾nationis.⁊ siñ
sinaũt nontalis euis census inuernatũ.

Expanded text:
 quam tribus primatibus, actis intervenientibus, tactis sacrosanctis Scripturis, depromat, omnia se recte et cum utilitate furiosi gerereet, inventario cum omni subtilitate publice conscripto, res suscipiat, et secundum sui opinionem disponat sub hypotheca rerum ad te agnatum, vocaverit, vel, eo cessante, aut non idoneo forsitan existente, ex judiciali electione curatorem ei dare necesse fuerit, tunc secundum praefatam divisionem in hac quidem florentissima civitate apud gloriosissimam urbicariam praefecturam creatio procedat: sed si quidem nobilis sit furiosi persona, etiam florentissimo senatu convocando, ut ex inquisitione curator optimae atque integrae opinionis nominetur. sin vero non talis persona sit, etiam solo viro gloriosissimo praefecto urbis praesidente hoc procedat. Et si quidem curator subsidet, et sufficientem ad fidem gubernationis, sine Sin autem non talis census ejus inveniatur,
Abbreviated transcription (Latin):
op̃.e̾or. Conẽ uobis necessariauunte¬
grum rescitutio. situtores ułcaratores ur̃i
possessioẽm ucet pignori nexam uendidr̃¬
sine decrito ꝙ sicreditores id feci̾nt. ita de¬
inum uixta formam edicti bñfitumtibi
imꝑtietir. sifraudulenta uenditiõe parti¬
cipante conscilio emptoris dãpnum tibi
inflictum eȩ̃ doceatur.
mp. nas. Cumeancipatis uobis p̾cliũ
adquisitum foret. alienati apatre eodẽq
curatore. sine p̃sidis auctoritate ñ potuit.

Expanded text:
odisio. Non est vobis necessaria in integrum restitutio, si tutores vel curatores vestri possessionem, licet pignori nexam, vendiderunt. Quod si creditores id fecerint, ita demum iuxta formam edicti beneficium tibi impertietur, si fraudulenta venditione, participante consilium emptore, damnum tibi inflictum esse doceatur.s. Cum emancipatis vobis praedium adquisitum foret, alienari a patre eodemque curatore sine praesidis auctoritate non potuit,
Abbreviated transcription (Latin):
furoris hoĩes quando resipuerint suie
exlongo siũ inꝓpinquo spatio. cum ĩ¬
possibile est unconfinio furoris ⁊
sanitatis eum sepius constitui. ⁊ꝑ lõgũ
tp̃c subead cẽ uarictate. ut quib damui¬
tur ⁊curatoris creationẽ non c̃e fimẽ¬
dam. s mancre quid̃ eam donec talis fri¬

Expanded text:
furiosis hominibus, quando resipuerint, sive furiosis hominibus, quando resipuerint, sive ex longo sive in propinquo spatio, et impossibile est et in confinio furoris et sanitatis eum saepius constitui et per longum tempus sub eadem esse varietate, ut quibusdam vitus, curatoris creationem non esse finiendam, s
Abbreviated transcription (Latin):
osp.dio. Quin repudiante furiosam
sui uris constit᷑ntam maritoquisolus
repudiare potuit. q̃dam matrẽ furiose
marito quondam eius instrum̃ta confe¬
cisse significas. intellegis nichil eam ꝯͣ
furiosam disponere potuisse. cumeius
bite successiomis emancipato useman¬
cipatis deputasse nichil uõ dehonib
tutele ꝓ spexisse uideamur. curatores
nichominus eos ꝓcuodectin tabular
lege furiosis fr̃ib ⁊ sororib ut pote legi¬
timos existere hac legis sanctiõe d̾cẽmmꝰ.
alios aũt Morb sĩsielaxam̃to ing̃¬
ditur. si inquib dam tp̃ib quedã cis
int̃missio ꝑuenit. ⁊ in hoc ip̃o multaẽ
differentia aut quib dam breues in¬
dutie aluis maiores abhuuismoĩ uitio
inducantur. antiquitas disputabat.
utrum netnmeduis furoris int̃ uallis
ꝑmaneat eis curatoris tnt̃cessio. ancũ
furore quiescente funtait̃m morbo
adueniende ea recdintegratur. ENos
itaq carum ambiguitates decidentes
sanccimus.cum tncertum ẽ huiusmoi

Expanded text:
oto. Cum repudiante furiosam sui iuris constitutam marito, qui solus repudiare potuit, quaedam matrem furiosae marito quondam eius instrumenta confecisse significas, intellegis nihil eam contra furiosam disponere potuisse, cum eius bitae successionis emancipato vel emancipatis deputasse, nihil vero de oneribus tutelae prospexisse videamur, curatores nihilo minus eos pro duodecim tabularum lege furiosis fratribus et sororibus utpote legitimos existere hac legis sanctione decernimusalios autem morbus non sine laxamento ingreditur, sed in quibusdam temporibus quaedam eis intermissio pervenit, et in hoc ipso multa est differentia, ut quibusdam breves indutiae, aliis maiores ab huiusmodi vitio inducantur, antiquitas disputabat, utrumne in mediis furoris intervallis permanet eis curatoris intercessio, an cum furore quiescente finita iterum morbo adveniente redintegratur. Nos itaque eius ambiguitatem decidentes sancimus, cum incertum est in huiusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
õp sor. Quod placũit ueteranos tm¬
moto conueteranore filiorum seumilitũ.
⁊ quid̾ unam tuteiam seu curam eotẽ tp̃r
administrare cõpelli: eo ꝑtinz. ut sialiis
dati fu̾int intrasollẽpia tp̃ac̃am excusa¬
tionis aꝑud cõpetentẽ iudicem deferant.
quid trium lib̾or incolamium numero
quore ⁊̃ status ñambigitur. initalia uero

Expanded text:
ano. Quod placuit veteranos tantummodo conveterani filiorum seu militum, et quidem unam tutelam seu curam eodem tempore administrare compelli, eo pertinet, ut, si aliis dati fuerint, intra sollemnia tempora causas excusationis apud competentem iudicem deferant.quidem trium liberorum incolumium numero, quorum etiam status non ambigitur, in Italia vero
Abbreviated transcription (Latin):
mp. iustinꝰ. Siquis pͥoris matrimoniifi¬
liors antescłas nuptias patris ułmatri.
mortuus fuit: fuus a se uł ncpotib uł ꝓ
nepotib relictis partẽ eius ñ ad fr̃s cius. uł
sinullus alius fr̾ uł soror sit. ad patrẽ uel
matrem eius ꝑuenire. si adfilios ułnepo¬
tes. uł ꝓnepotes. ciusd̃ mortue ꝑsõe sanc¬
cimus. ut siue unus siue plures sint. cam
tantum mõ partem uendicare possint.
que mortuo cõpetit. ¶ Nur̃octiam c̾ta
sanctiõe difftmricensemus. ut siquis uł
at quid genitorib res expͥore coningio
sibi ad quisitas qũo uolu̾int alicnare ul
aministrare. sique uõ earum minime sũt
alicnate. possint lib̃i etiam siad euntes pa¬
t̃nam usmat̾nam hereditatem eas uendi¬

Expanded text:
. Si quis prioris matrimonii filiorum ante secundas nuptias patris vel matris mortuus fuerit filiis a se vel nepotibus vel pronepotibus relictis, partem eius non ad fratres vel, si nullus alius frater vel soror sit, ad patrem vel matrem eius pervenire, sed ad filios vel nepotes vel pronepotes eiusdem mortuae personae sancimus, ut, sive unus sive vindicare possint , quae mortuo competit. Illud etiam certa sanctione definire censemus, ut, si quis vel at quidem genitori res ex priore coniugio sibi adquisitas quo modo voluerit alienare vel administrare, si quae vero earum minime sint alienatae, possint liberi etiam non adeuntes paternam vel maternam hereditatem eas vindi
Abbreviated transcription (Latin):
deuoluta scruare cõpellitur. bona his dem¬
lib̾is suppõita ẽe ad conseruandas eas dẽ
mat̾nas res decernmus. ⁊ ita tñ ut occasic̃ẽ
talium ypothecarum neq patris neqma
tris filii ualeant aministraticem ꝑscruta¬
ri. nł aliquã eis moriere suꝑ roc questicẽm¬

Expanded text:
servare compellitur, isdemsupposita esse ad conservandas easdem maternas res decernimus : ita tamen, ut occasione talium hypothecarum neque patris neque matris filii valeant administrationem perscrutari vel aliquam eis movere super hoc quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ mulierẽ usq indiem uite sue mane¬
maritalib. his⁊̃ quas ht̃ habitura ue
ẽ.tanquam si uire pignoris uł ypothe¬
ce suppoĩte sint. suꝑ eadẽ antenuptias
doãtione. usreb alus ad eam exmaĩti
sub̃a deuolutis. exco die quo eedem res
ad eam ꝑuenĩnt. lib̃is liberis obligatiᷤᷤ.
ut siquis post traditas matri uł deten¬
tas abeares: siita contigĩt contͣctum
aliquem cum eadem mulicre inierit. q̃
se repetitis tuptus copulatũt. iuendi¬
Tandis hisdẽ suppõitis rob posterior ha¬
beatur liberis qui excodẽ matrimonio ꝓ¬
creati sunt. Et nepotib neptib ue qui ex
luerit. neq uir his que debonis uxõis ad
se tͣnseunt. neq mulier reb: que ex suba
mariti adse ꝑuenĩnt. ꝓ suo arbito uti ł¬

Expanded text:
apud mulierem usque in diem vitae suae maneapud mulierem usque in diem vitae suae manemaritalitamquam si iure pignoris vel hypothecae suppositae sint, super eadem ante nuptias donatione vel rebus aliis ad eam ex mariti substantia devolutis ex eo die, quo eaedem res ad eam pervenerint, liberis obligatis, ut, si quis post traditas matri vel detentas ab ea res  si ita contigerit contractum aliquem cum eadem muliere inierit, quae se repetitis nuptiis copulaverit, in vindicandis isdem suppositis rebus posterior habeatur, liberis, qui ex eodem matrimonio procreati sunt, et nepotibus neptibusve, qui ex luerit, neque vir his, quae de bonis uxoris ad se transeunt, neque mulier rebus, quae ex substantia mariti ad se pervenerint, pro suo arbitrio uti
Abbreviated transcription (Latin):
libis ꝓcreatis. siue omnib ułuno unaue
suꝑstite eam mori contigĩt: scm legũ
modum restituat. usccrte fidei uissiones i¬
doneas prãre distulerit. aut nequiũt.
p̃dicte res mobiles necdum matrialibis
us abeadem detente restituentur liberis.
⁊si tñ abbis fideiuissio idonea matͥ fu̾at
oblata. quacam̃ debr. quoderdem super¬
stiti ꝓusu fructum earumd̃ rerum mobi¬
lium.uł p̃tio quo taxate sunt: usurarum
ineand fideuussicem hoc quoq caucatur ꝙ
afiliis filiab:q exhis genitis lib̾is. si ante
eand̃ matrem om̃s eos obire contigit:
Qluctuosum restituantur. Et erit itaq licitũ
utrilib⁊ parti que fideuussicẽm p̃buit sisi¬
bi comotum ẽe ꝓspexerit his reb mobi¬
lib uti fru: easdẽq dare. uł mutuo obli¬
gare usuendere. ut exhis maxime liberi
ad quirentes possint mat̾̃no affectui simñ
suo inquomõ serurress in aũt uttaq
pars p̃clictam fideiussionẽ dissimulauĩt.
aut forte offerre nequiuũt: eedem res

Expanded text:
liberis procreatis, sive omnibus vel uno unave superstite mori contigerit, secundum legum modum restituat: Vel certe si fideiussiones idoneas praestare distulerit aut nequiverit, praedictae res mobiles necdum matri a libevel ab eadem detentae restituentur liberis, si tamen ab his fideiussio idonea matri fuerit oblata, qua caveri debet, quod eidem superstiti pro usu fructu earundem rerum mobilium vel pretio, quo taxatae sunt, usurarum in eadem fideiussione hoc quoque caveatur, quod a filiis filiabusque et ex his genitis liberis, si ante eandem matrem omnes eos obire contigeritluctuosum, restituentur. Erit itaque licitum utrilibet parti, quae fideiussionem praebuerit, si sibi commodum esse perspexerit, his rebus mobilibus uti frui easdemque dare mutuo vel obligare vel vendere, ut ex his maxime liberi adquirentes possint materno adfectui sine suo incommodo servire. Sin autem utraque pars praedictam fideiussionem dissimulaverit aut forte offerre nequiverit, eaedem res
Abbreviated transcription (Latin):
mattimorio ꝓcreatis lib̾is. pat̾ uł mat̃
ad scca ułt̃̾tia. aut ultͣius repetiti mm̃
uota migrapãt. non sit eilicitum nou̾ce
seu uictrico testamto uel sine scͥptua seu
codicillis uel herecditatis uire. seu legati
uel fidei cõmissi titulo. plus relinquere.
nec dotis aut antenuptias dõationis no¬
mine. seumortis cã habita doãtione cõ¬
ferte. nec int̃ unuos scribendis dõationib.
que ⁊ siconstante mmnio. ciuili iure int̃¬
dicte fit morte tñ donatoris exc̃tis cãis
erint singulis equas partes b̃ñtib mi¬
nime plus quam adunumqueq: eors¬

Expanded text:
matrimonio procreatis liberis pater vel mater ad secunda vel tertia aut ulterius repetiti matrimonii vota migraverit, non sit ei licitum novercae seu vitrico testamento vel sine scriptura seu codicillis, hereditatisve iure sive legati vel fideicommissi titulo plus relinquere, nec dotis aut ante nuptias donationis nomine seu mortis causa habita donatione conferre nec inter vivos conscribendis donationibus  quae etsi constante matrimonio civili iure interdictae sint, morte tamen donatoris ex certis causis erint, singulis aequas partes habentibus minime plus, quam ad unumquemque eor
Abbreviated transcription (Latin):
conscripsit. namcum necc̃itas ẽ patriui
eas uentere aut quocumq uire. ułm̃o eas
alicrare. uspignoris irre. siue ypotraece. li
uoliũnt oblgare. ut pote dm̃iearum pro¬
hudebuntur. ⁊ extantes añt p̾tictas res sim̃
licebit libis uendicare ⁊ non ad euntibus
herẽditatẽ parentum.

Expanded text:
conscripsit. Nam cum necessitas est patri vel eas vendere aut quocumque iure vel modo eas alienare vel pignoris iure sive hypothecae  si voluerint obligare, utpote domini earum, prohibebuntur. Extantes autem praedictas res, si non licebit liberis vindicare etiam non adeuntibus hereditatem parentum.
Abbreviated transcription (Latin):
d angust̃. Qm̃ preterite leges omna
queubis ex priore matriomo ꝓcreatis
mulier quid sccdo marito uir aũuxori se¬
cunte. dotis us antermptias dõatiõis no¬
mine uł alio quocumq mõ decłit. uł re¬
liquerit ampliora his que uni filio uel
filie ex anteriore mĩmo ꝓgenitis danda
uł relinquenda sunt. reuocata adsolos fi¬
los expͥore m̃tr̃uo natos ꝑuenire consti¬
tuerint. nullaq in hac patefilioꝵ exẜo
gentes oĩa quememorato mõ reuocant᷑.
non solum ad filios pͥoris matrimoniu
sed ⁊̃ ad eos qui ex sccłis nuptus nati fuc¬
sanccimus. ¶ad heclucta que marito uł
uxori exdote lisante nuptias doãtione:
occasione repudii accedunt indistincte
post sccsas core nuptias lib̾is expriore
comugio ꝓcreatis: adsimilitudinẽ ma¬
trimonii morte dissoluti scruari. net de
ct̃o repudu camrequari. uł aliam in eare

Expanded text:
 Quoniam praeteritae leges omnia, quae liberis ex priore matrimonio procreatis mulier quidem secundo marito, vir autem uxori secundae dotis vel ante nuptias donationis nomine vel alio quocumque modo dederit vel reliquerit ampliora his, quae uni filio vel filiae ex anteriore matrimonio progenitis danda vel relinquenda sunt, revocata ad solos filios ex priore matrimonio natos pervenire constituerunt nullaque in hac parte filiorum ex gentes omnia quae memorato modo revocantur non solum ad filios prioris matrimonii, sed etiam ad eos qui ex secundis nuptiis nati fuesancimus. Ad haec lucra, quae marito vel uxori ex dote vel ante nuptias donatione occasione repudii accedunt, indistincte post secundas eorum nuptias liberis ex priore coniugio procreatis ad similitudinem matrimonii morte dissoluti servari nec de cetero repudii causam requiri vel aliam in ea re
Abbreviated transcription (Latin):
d.ãa. Qm̃auus tuus cum p̾clia tibido¬
nart de cucticẽ eoꝵs caui ͭ  potes aduͣ¬
sus coħrdes tuos excã scipulationis ꝯ¬
qͣnte mimiie donatorẽ hacactiõe temͣ
certum ẽ.
din euicta non est auctorẽ suum ꝓptͣra

Expanded text:
am avus tuus, cum praedia tibi donaret, de evictione eorum cavit, potes adversus coheredes tuos ex causa stipulationis coniente minime donatorem hac actione teneri certum est amdiu evicta non est, auctorem suum pr
Abbreviated transcription (Latin):
mp. añt. Iamtibi rescͥpsi posse ap̃ uidi¬
cemqueri:an solẽpnib ũbis tutor is
anctoritate int̾uemente soror tua ac¬
ceptilacõne debitorẽ suum lib̾anit. qͣr
si inrepetenda  pecuma qũa ex solu̾it di¬
sisa pars ꝑseucrauit utens defensiõib
cõpetentib¬

Expanded text:
 . Iam tibi rescripsi posse apud iudicem quaeri, an sollemnibus verbis tutoris auctoritate interveniente soror tua acceptilatione debitorem suum liberaverit. Quare si in repetenda pecunia, quam exsolvit, diversa pars perseveraverit, uteris defensionibus competentib
Abbreviated transcription (Latin):
qui calcedone comicnerunt. ꝑ nr̃a p̃cepta
statuta sunt. uixta apłicas expõitiones ⁊ ĩ¬
stituta scõꝵs patrum trecentoꝵ x⁊ccto⁊c.¬
c̃ẽ noscuntur¶Nam uncontẽptores huius
legis pena non de ert. qr non solum cc̃ fidẽ
paganis exhunsmõi certamine ꝓsaiiãt
ueneranda misteria ¶Igitur sicsicus erit ꝙ
qui publict tractare dereligiõe ansus fiñt
aconsortio cłicors remouebitur: Siũo mi¬
litia p̃litus sit: cingulo spoliabitur.cetĩ
aut hunismoĩ criminis rcisiquid lib̾i sĩt.
dehac sacratissima urbe pellentur. ꝓuigo¬
re uiditiario ⁊̃ competentib supplitiis subiu¬
gandi. sinuõ seruiseuerissimis asaduersio¬
nibus plectentur.

Expanded text:
qui Chalcedone convenerunt, per nostra praecepta qui Chalcedone convenerunt, per nostra praecepta statuta sunt, iuxta apostolicas expositiones et instituta sanctorum patrum trecentorum decesse noscuntur.Nam in contemptores huius legis poena non deerit, quia non solum contra fidem paganis ex huiusmodi certamine profanant veneranda mysteria. Igitur si clericus erit, qui publice tractare de religione ausus fuerit, consortio clericorum removebitur: si vero militia praeditus sit, cingulo spoliabitur: ceteri etiam huiusmodi criminis rei, si quidem liberi sint, de hac sacratissima urbe pellentur, pro vigore iudiciario etiam competentibus suppliciis subiugandi, sin vero servi, severissimis animadversionibus plectentur.
Abbreviated transcription (Latin):
mus neganto non iuolat. apudquco
intemerate fidei sensus uiget: incorrupte
ꝓbata bec ueneranda ẽ ¶ui uõ hisdem non
inseruuit. desinant affectatis dolis alienũ
uere religionis nom̃assumere.⁊ sius aꝑtis cͥ¬
minib denotentur. ab õium sum moti ec¬
clesiarum limine penitus arceantur: Qum
om̃s srticos illicitas agere intra õppida coͣ¬
gregatioẽs uettinus. aut si quid eruptio fac¬
tiosa tẽptanent. abip̃is etiam urbium meni¬
b ext̾minato furore ꝓpelli iubemus. Ut cũc¬
tis orthodoxis ep̃is qui nicenam fid tinc̃t
catholice eccłie toto orbe reddantur
uł alterius cuius lib⁊ cõclitionis defid xͥ¬
ana publice turbis coadunatis. ⁊audiẽ¬
tib tractare conetur inposterum. ex hoc
tumultus ⁊ ꝑfidie occasiõem requirens.
Nam ⁊ iꝰuiriam facit urditio reuerentissime
sinodi. siquis semei iudicata. ac recte dispoĩ¬
ta rcuoluere. ⁊ publice disputare contẽdit.
cumea que nunc dexp̃iana frd asacẽdotib.

Expanded text:
mus, negando non violat, apud quem intemeratae fidei sensu viget incorruptae probata, haec veneranda sunt. Qui vero isdem non inserviunt, desinant adfectatis dolis alienum verae religionis nomen adsumere et suis apertis criminibus denotentur: ab omnium submoti ecclesiarum limine penitus arceantur, cum omnes haereticos illicitas agere intra oppida congregationes vetemus. Ac si quid eruptio factiosa temptaverit, ab ipsis etiam urbium moenibus exterminato furore propelli iubemus, ut cunctis orthodoxis episcopis, qui nicaenam fidem tenent, catholicae ecclesiae toto orbe reddanturvel alterius cuiuslibet condicionis de fide Christiana publice turbis coadunatis et audientibus tractare conetur in posterum, ex hoc tumultus et perfidiae occasionem requirens. Nam iniuriam facit iudicio reverentissimae synodi, si quis semel iudicata ac recte disposita revolvere et publice disputare contendit, cum ea, quae nunc de Christiana fide a sacerdotibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ones uspactiones intte fũint. quã uis ur¬
uran dumi his int̾põitum sit ⁊ culittr
falsoreudato eas rct̾ctari p̃cipͤius ata
demum ut si deplurib cãis us capitulis
fu̾int. illa tantummõ cãuł pars retͣctit᷑¬
 que falso instrum̃to cõpõĩta conuicta fu¬
trit. aliis capitulis firinis manentib. ni¬
si forte ⁊̃ de co qd̃ falsum dicitur: cõtro¬
ũsiam orta decisa sopiatur.
mp. ana. Iubemus mõĩb litigiis. ia
motis. ⁊ pendentib. seu postea suꝑ scbili.
uł ascͥptitia cõditione mouendis tͣnsactio¬
nes celebrandas. uł iam celebratas: si ñ a¬
lio iur cognito mõ cas uacillart contigĩt.
uires fuas obtinere. nec ob hoc uidcri te¬
norẽ earumtitubart. qđ ꝓconditione
seruili. uł ascͥptitia confecte sũt. dec alculi¬

Expanded text:
e fuerint, quamvis iusiurandum his interpositum sit, etiam civiliter falso revelato eas retractari praecipimus: ita demum ut, si de plurimis causis vel capitulis fuerint, illa tantummodo causa vel pars retractetur, quae ex falso instrumento composita convicta fuerit, aliis capitulis firmis manentibus: nisi forte etiam de eo, quod falsum dicitur, controversia orta decisa sopiatur. . Iubemus in omnibus litigiis iam motis et pendentibus seu postea super servili vel adscripticia condicione movendis transactiones celebrandas vel iam celebratas , si non alio iuri cognito modo eas vacillare contigerit, vires suas obtinere nec ob hoc videri tenorem earum titubare, quod pro condicione servili vel adscripticia confectae sint. A
Abbreviated transcription (Latin):
yp̃. leo: Pemim lictre sanccimus ali¬
ad uocatis. quos sibi eminentissima pre¬
fectura in conscilium assũpserit aggre¬
gare. ñalit uõ consortio aduocatorum
tuc sedis aliquis societur. nisi prius in
examine uiriclarissimi rectoras ꝓiũ¬
÷ cie exqua oriundus ẽ p̾sentib coarta¬
lib gesta conficiat: quib aꝑte patrat
coartalistatin ine acfortune eundem
minime sub iacere si p̃sens uir clarissi¬
mus rector ꝓuntie fui̾t ticius exami¬
ne. siũo affucrit ap̃ defensorẽ sui oppi¬
di gesta conficiat: iurisꝑitos ⁊̃ doctoes eoꝵ
ubemꝰ uiratõ eoꝵ subgestors testificatioẽ
depromere esse cum qui postea sub ro¬
gariuoliũt ꝑitia: uiris instructum filioᷤᷤ
aũt togator excellentie tue qui uł nc̃
cãs agunt uł futuris tp̃ib accitauĩt ce¬
ttris suꝑ mun̾aruis ante ferri. Ilud in¬
ꝑiuntur. liceat. ⁊ap̃ uirum spectabilẽ
ꝓconsulem uł ꝑfectum augustalem
uł comitẽ orientis uiros ⁊̃ spectabiles

Expanded text:
 Leo . Nemini licere sancimus alim quinquaginta advocatis, quos sibi eminentissima praefectura in consilium adsumpserit, adgregare. Non aliter vero consortio advocatorum tuae sedis aliquis societur, nisi prius in examine viri clarissimi rectoris provinciae, ex qua oriundus est, praesentibus cohortalibus gesta conficiat, quibus aperte pateat cohortali statui ac fortunae eundem minime subiacere, si praesens vir clarissimus rector provinciae fuerit in eius examine: si vero afuerit, apud defensorem sui oppidi gesta conficiat. Iuris peritos etiam doctores eorum iubemus iuratos sub gestorum testificatione depromere, esse eum, qui posthac subrogari voluerit, peritia iuris instructum: filios autem togatorum excellentiae tuae, qui vel nunc causas agunt vel futuris temporibus actitaverint, ceteris supernumerariis anteferri. Illud inriuntur, liceat et apud virum spectabilem proconsulem vel praefectum Augustalem vel comi
Abbreviated transcription (Latin):
tore contractum quem inpropria receꝑit
fide ineat ad uõcatus. nullam conferat
pactioẽi nemo exhis quos licebit acciꝑt
us decebit aspernanter hãt quod sibi se¬
meloffitu gr̃a libo arbitrio obtułit utga¬
tor. mano exindustriaꝓtrahat uirgium.
apud urbem aũt rõãm. ⁊ bonoratis quilꝰ
cõpndium sciptinq deformẽ hecarripiat̃
cccasio. si laudis ꝑeam augm̃ta querant᷑.
Namsilucro pecumaq caprantur: ueluti. ib¬
lecti: atq degeneres int̾ uilissimos nume¬
rabuntur. ¶ Quisquis igitur exhis quos
agere ꝑmisimus. uult c̃e causidicus eam
solam quamsinit tp̃e agendi sibi sciat c̃e
ꝑsõam qͣuousq causidicus ẽ. nec putit qsqͣ
ronorisuo aliquidc̃e dec̾̃ctum. cum ip̃e ne¬
cesfitatẽ clegi̾t standi. ⁊ ip̃ẽ ꝯtẽpserit ius
aut m̃itum nobilissimos fecit aut uetu¬
stas: tnuma parteconsistant: aliam aru¬
dib atq tironib necẽc sit sustineri. atq¬

Expanded text:
tore contractum, quem in propria recepit tore contractum, quem in propria recepit fide, ineat advocatus, nullam conferat pactionem. Nemo ex his, quos licebit accipere vel decebit, aspernanter habeat, quod sibi semel officii gratia libero arbitrio obtulerit litigator. Nemo ex industria protrahat iurgium. Apud urbem autem Romam etiam honoratis, qui compendium stipemque deformem haec adripiatur occasio, sed laudis per eam augmenta quaerantur. Nam si lucro pecuniaque capiantur, veluti abiecti atque degeneres inter vilissimos numerabuntur. Quisquis igitur ex his, quos agere permisimus, vult esse causidicus, eam solam , quam sumit tempore agendi, sibi sciat esse personam, quousque causidicus est, nec putet quisquam honori suo aliquid esse detractum, cum ipse necessitatem elegerit standi et ipse contempserit iusaut meritum nobilissimos fecerit aut vetustas, in una parte consistant, aliam a rudibus atque tironibus necesse sit sustineri. Atq
Abbreviated transcription (Latin):
Sue inm̃sa atq illicita cõpettĩa pͥtiuisse sub
noĩe honorarioꝵ: ex ip̃is negotuis ꝗue
tuenda susceꝑint: emolum̃tum sibiᷤ cͣate
partis cum graui dãpno litigatoris ⁊ dcp̃¬
datioe posscentes fu̾int inucriti placuit
ut om̃s qui inhuius moĩ seuaitate ꝑmã¬
scrint. ab hac ꝓfessioẽ penitus arceant᷑.¬
Mp. uał. Quis quis uult ẽẽ causidĩcus
ñ idem incod negõtiosit ad uocatus. ⁊ in¬
dex. & maliqu̾ẽ int̃ arbitros: ⁊ patronos
dportet c̃e delectum ante oĩa aut̃ iminͣ¬
si aduocati:tta p̃beant patrocima iurgã¬
tib ut s̃iultra quͣa licium poscit utilitas
inlicentiam conuitiandi ⁊ malcelicendi.
ed tamĩtatẽ ꝓrumpant. agant qđ cã desi¬
derat. tc̃perent seabininria. Nam siquis
tet cẽ certand̾. opptĩonis suc inminuti¬
onẽ patietur. Nec enm conunitia cõmodã
dac̃ ut quisquã negotio derelicto inadu̾sa¬
tii sui contiuneliam aut palam ꝑgat. aũ
subdolc. ¶p̃terea nullum cumeo litiga¬

Expanded text:
suae immensa atque illicita compendia praetulisse sub nomine honorariorum ex ipsis negotiis quae tuenda susceperint emolumentum sibi certae partis cum gravi damno litigatoris et depraedatione poscentes fuerint inventi, placuit, ut omnes, qui in huiusmodi scaevitate permanserint, ab hac professione penitus arceant . Quisquis vult esse causidicus, non idem in eodem negotio sit advocatus et iudex, quoniam aliquem inter arbitros et patronos oportet esse delectum. Ante omnia autem universi advocati ita praebeant patrocinia iurgantibus, ut non ultra, quam litium poscit utilitas, in licentiam conviciandi et maledicendi temeritatem prorumpant: agant, quod causa desiderat: temperent ab iniuria. Nam si quis tet esse certandum, opinionis suae imminutione quatietur. Nec enim coniventia commodanda est, ut quisquam negotio derelicto in adversarii sui contumeliam aut palam pergat aut subdole. Praeterea nullum cum eo litiga
Abbreviated transcription (Latin):
me quiõ si ita sunt litfis eruditi. ut pa¬
trocima desid̾antib pr̃are possint ꝓhi¬
tentur hoc facert.
op.gor. Hisubspecie bonorarii qd ad¬
uecato uiq adctitum iodum debi pottũ¬
s⁊. eani quantitatt̃ quã ccsiterio tuo com¬
piecteris te daturum catusti. ⁊ q̃i mutuã
pcumam accepisses. camte retditurum
ꝓmisisti. nec tẽporis spͥatio negotio gesto
comensum ac fid̾ accomodasti. cõpetẽ¬

Expanded text:
mei quidem, si ita sunt litteris eruditi, ut patrocinia desiderantibus praestare possint, prohibentur hoc facere.onorarii, quod advocato usque ad certum modum deberi potuisset, eam quantitatem, quam desiderio complecteris, te daturum cavisti et, quasi mutuam pecuniam accepisses, eam te redditurum promisisti nec temporis spatio gesto negotio consensum ac fidem accommodasti, compete
Abbreviated transcription (Latin):
tut. nłmprountiali uiditio. uł apud queqͣ
uidicẽ acceclat adtogatoꝵ consortiũ nisi
sacroscis catholice religioras fuit imbutaᷤ
misteriis. Sinaũt aliquid quoquomõ. uł q̃¬
tummachinatione factum uł adtẽptatuo
fũt offitium quid̾ sublunitatis tue .c. libͣ¬
rum auri iacturam ꝓcondẽpnatiõe sustine
nr̃e sertitatis tecretum. offitium ad uocati¬
onis ꝑsubrtpticẽm arriꝑe. ⁊ ꝓbibitumpa¬
trocimum p̃stiterit. aduccationis offitio it¬
motus stilum ꝓscriptionis: atq ꝑpetui exi¬
li penam specialit sustinebit. Scituris ⁊̃ pro¬
iuntiarum rectorib qđ is subcuius ãmi¬
nistraticẽ aliquid huuismoĩ fui̾t ad tẽptatũ
partis bonor dumidie ꝓ scͥptionẽ. ⁊ penam
exilu ꝑquinquennium sustinebit. de aduo¬

Expanded text:
 provinciali judicio, vel apud quemquam judicem accedat ad togatorum consortium, nisi sacrosanctis catholicae religionis fuerit imbutus mysteriis. Sin autem aliquid quoquo modo vel quadam machinatione factum vel attentatum fuerit, officium quidem sublimitatis tuae centum librarum aunostrae serenitatis decretum officium advocationis per subreptionem arripere, et prohibitum patrocinium praestiterit, ab advocationis officio remotus stylum proscriptionis atque perpetui exsilii specialiter sustinebit; scituris etiam provinciarum rectoribus, quod is, sub cujus administratione aliquid hujusmodi fuerit attentatum, partis bonorum dimidiae proscriptionem, et poenam exsilii per quinquennium sustinebit. C.
Abbreviated transcription (Latin):
mitiua consistorrana omneq ꝙ togatis
foricelsitudinis tue quolib casu. quoli¬
b ad quintur titulo castrense sib⁊ met
uendicare. nec patrib uiłaius pat̾̃ns ear̃
rerum comodum acquirere legis istius an¬
ctoritate deccrmmus his õib ⁊̃ adurbi¬
carie p̃fecture aduocatiõem trabendis.
d.aã. Hiquis detogatis fori celsitudir̾
tue ui uurriciant. seu urbicarie p̃fec¬
ture. siue dehis qui inprouintialib indi¬
cis c̃arum patrocinium ꝓfitentur. ⁊ elec¬
tione tue sedis regende ꝓuintie munus
potestatẽq susceꝑit. post ꝑactam ĩtegre
aciñ ulla oppinionis labe aiminstratio¬
nẽ ad illud offitium uñ abtractus ẽ ⁊ umn
sibi uite sub sidia cõꝑabat remeãdi hãt¬

Expanded text:
itiva consistoriana: omneque, quod togatis fori celsitudinis tuae quolibet casu quolibet adquiritur titulo, ut castrense sibimet vindicare nec patribus vel avis paternis earum rerum commodum adquirere legis istius auctoritate decernimus: his omnibus etiam ad urbicariae praefecturae advocationem trahendis. anus . Si quis de togatis fori celsitudinis tuae vel Illyricianae seu Urbicariae praefecturae sive de his, qui in provincialibus iudiciis causarum patrocinium profitentur, electione tuae sedis regendae provinciae munus potestatemque susceperit, post peractam integre ac sine ulla opinionis labe administrationem ad illud officium, unde abstractus est et unde sibi vitae subsidia comparabat, remeandi ha
Abbreviated transcription (Latin):
cpp. theo. Qucquid anmi largitate
⁊ munificentia prestitimus principali to¬
gatis ꝑorientẽ ammnentissime p̃fecture
teuerentia studioꝵ. tosibi p̃senti sanctiõe
p̃sciturum c̃ẽ cognoscant. patromi cãrum
illustris urbi carie p̃fecturt.¬
d̃.ãa. E anccimus ut aduocatis qui ap̃
tuam magnificentiam cãs acturisunt a
ruillo urdice nec abip̃a ciminentissima p̃¬
fectara sollicitudo ulla penitus inuingat᷑
Synec aduecatis ꝓuintiarum uł spectabi¬
lium uiditum quisquis existum aliquid
aduingendum. sulla igitur togatis in¬
scũtionullum ratiocinium imponatur.
Nullum deniq aliquid eis mandetur p̃t̃
arbitrium ineod̃ dumtaxat locoubiad
regulas temerare tẽptam̃t.¬

Expanded text:
nus . Quidquid animi largitate et munificentia praestitimus principali togatis per Orientem eminentissimae praefecturae reverentia studiorum, id sibi praesenti sanctione praestitum esse cognoscant patroni causarum illustris urbicariae praefectur. Sancimus, ut advocatis, qui apud tuam magnificentiam causas acturi sunt, a nullo iudice, nec ab ipsa eminentissima praefectura, sollicitudo ulla penitus iniungatur: sed nec advocatis provinciarum vel spectabilium iudicum quisquis existimet aliquid iniungendum. Nulla igitur togatis inscussio, nullum ratiocinium imponatur, nullum denique aliud eis mandetur praeter arbitrium in eodem dumtaxat loco ubi aregulas temerare tempta
Abbreviated transcription (Latin):
d.ãa: S icreditores uros exparte debiti
d. aa Licet int̃ prinatos huusmõĩ scͥp¬
alterius reb potiatur. nec donationis
tendit tricum uoluntas militum q̃
uꝑultimo uite spũ. deq familiaris rei
decreto: quoquomõ contẽplatiõe mortiᷤ
inscͥpturam decducitu. uim postram ui¬
ditii obtineat ꝓposq te ac frẽm taum
addiscrim̃ p̃lu ꝑgentes. ob comunẽ mor¬
tis fortunam inuic̃e pactos ẽt ut᷑ cum ꝗ¬

Expanded text:
. Si creditores vestros ex parte debiti . Licet inter privatos huiusmodi scrippervixerit alterius rebus potiatur, nec donationis stendat, tamen cum voluntas militum, quae super ultimo vitae spiritu deque familiaris rei decreto quoquo modo contemplatione mortis in scripturam deducitur, vim postremi iudicii obtineat proponasque te ac fratrem tuum ad discrimen proelii pergentes ob communem mortis fortunam invicem pactos esse, ut
Abbreviated transcription (Latin):
d.aa. U t responsum cõgnuum acciꝑe po¬
sis. insere pactiexẽplum. Itacimintelli¬
gcntis. ntrum sola conuctio fuit᷑. an⁊ a
quilia na stipulatio. nec m̃n acceptilatio. se¬
cuta fuit. quesi subdita ẽt illuxit: nullam
adũsarie tue petitionẽ heditatis uł mrẽ
speciaiemcõpete p̃ałam fi.

Expanded text:
. Ut responsum congruum accipere possis, insere pacti exemplum: ita enim intellegemus, utrum sola conventio fuit, an etiam Aquiliana stipulatio nec non et acceptilatio secuta fuerit: quae si subdita esse illuxerit, nullam adversariae tuae petitionem hereditatis vel in rem specialem compet
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. nondeerit adu̾sus eum ꝓtemĩtate
cõmissi sentñtia. atq ita depͥncipali ca de¬
municipio functionẽ cos decuionib agͣs¬
gito. nolumus euagan ꝑmittentes tñut
innegotiis. causidicoꝵ fungantur offitũ
uinciitatib ꝓpͥis subeant num̃a curia¬
ua. itatr̃. ut noncc̃ rempublicam cinitatĩ

Expanded text:
on deerit adversus eum pro temeritate commissi sententia, atque ita de principali causa demunicipio functiones, eos decurionibus adgregatos nolumus evagari, permittentes tamen, ut in negotiis causidicorum fungantur officiis et in civitatibus propriis subeant munia curiarum, ita tamen, ut non contra rem publicam civit
Abbreviated transcription (Latin):
cansidicore distributiofiat. ⁊ excquat᷑ parti¬
b auxilium singuloꝵ. ⁊ equa diuisio pcedat.¬
¶ Siquis uõ monitus auidice ca excusatione
stitm. ¶ Siquis aũt exlitigatorib detictuᷤ
fũit scꝑatim tractasse cumplurib.⁊ adũsãio
suo tali fraude subtraxisse paris defensiõĩs
copiam: ostendit ꝓculdubio unquã ase
littẽ foueri ⁊ auctoritat̾e iuidicis ase lusaco¬

Expanded text:
causidicorum distributio fiat et exaequetur partibus auxilium singulorum et aequa divisio procedat. Si quis vero monitus a iudice ea excusatione, stitui. Si quis autem ex litigatoribus detectus fuerit separatim tractasse cum pluribus et adversario suo tali fraude subtraxisse paris defensionis copiam, ostendet procul dubio iniquam a se litem foveri et auctoritatem iudicis a se lusa
Abbreviated transcription (Latin):
Mp.gor Uemaedicti ñ pctita: patronũ
ĩeu patrõam eorumq parentes. ⁊ liberos.
ħrtes insuꝑ ⁊ siextraneisint: alibtis seu
libis cor non debere inius uocari: ius cer¬
tissimumẽ. nec inea re rusticitati uemap̃¬
beatur. cum naturali fatiõehonor huĩmoĩ
ꝑ soms debeatur: cum igitur confitearis
patrom tui filium siñ ꝑmissu p̃sidis inus
uocasse. penamedicto ꝑpetuo p̾̃stitutam.
rescripto tibi cõceditemere tesit̾as.

Expanded text:
Venia edicti non petita patronum seu patronam eorumque parentes et liberos, heredes insuper, etsi extranei sint, a libertis seu liberis eorum non debere in ius vocari ius certissimum est: nec in ea re rusticitati venia praebeatur, cum naturali ratione honor eiusmodi personis debeatur. Cum igitur confitearis patroni tui filium sine permissu praesidis in ius vocasse, poenam edicto perpetuo praestitutam rescripto tibi concedi temere desideras.
Abbreviated transcription (Latin):
dei humane: quam ea que placũint custo¬
diri. Nec enim adrescindendum pactũ suffi
Cum ea que t̾nsactionis cã datĩ añ
retinenconuenit. uelut ẽptorẽ c qne
accipere placucrat. obtincit p̃scribit᷑. His

Expanded text:
 humanae, quam ea quae placuerant custodiri. nec enim ad rescindendum pactum sufficCum ea, quae transactionis causa dari aut retineri convenit, velut emptorem eum quem accipere placuerat obtinere praescribitur, his
Abbreviated transcription (Latin):
carteᷤꝓtñ ⁊ si ñaquibiana stipulatione. ⁊¬
⁊ acceptilatic̃ẽ subsecuta. cõpetentẽ tibiac¬
tioem ꝑem̃isti. p̃ses ꝓuintic. usitatomõrẽ
legum reb pridẽ iudicatis effectum adhi
us actione᷑ ꝑatascuꝑempta. finẽ accepit:
di postulantis ꝓfessio. detegit p̃ꝓbitatẽ.
d.da. Cumtoatiõnis seutͣnsactionis c̃a ad¬
ministrate tutele debiti scicrtes uos obliga¬
tiõem frĩurõ remisisse ꝓpõatis. necunquã uo¬
dentidoius trferatur: frustra de doloq̃timi¬
ni. siec adimplendum ꝓmissum Reditatis
ꝓpͥe pollicitatic̃e quis quam adstringititr.
uns deñtibi placitar p̃sentatanec dum ꝓ¬
pentur. nec̃ offerant hii qui conueniuntũ
nequid amplius ab ip̃is exigi possit excep¬
tionis ꝓficit cquitas.

Expanded text:
na stipulatione et acceptilatione subsecuta competentem tibi actionem peremisti, praeses provinciae usitato more legum rebus pridem iudicatis effectum adhivel actione parata seu perempta finem accepit, di postulantis professio detegit improbitatem.. Cum donationis seu transactionis causa administratae tutelae debiti scientes vos obligationem fratri vestro remisisse proponatis nec umquam volenti dolus inferatur, frustra de dolo querimini, nec ad implendum promissum hereditatis propriae pollicitatione quisquam adstringitur.vis dari tibi placita repraesentata necdum probentur nec offerant haec qui conveniuntur, ne quid amplius ab ipsis exigi possit, exceptionis proficit aequitas.
Abbreviated transcription (Latin):
s. aã. Subp̃textu speclerum post reꝑtare
gn̾ali tnactioẽ finita rescindi ꝓhibent ui¬
ra. Erroraũt circa ꝓpͥetatẽ rei. ap̃aliũ extͣ
ꝑ soãs tͣnsigentium tp̃e transactionis ꝯ¬
stitute nicbil põt nocert.

Expanded text:
s . Sub praetextu specierum post repertarum generali transactione finita rescindi prohibent iura. Error autem circa proprietatem rei apud alium extra personas transigentium tempore transactionis constitutae nihil potest nocere.
Abbreviated transcription (Latin):
is magis colum int̃tessisse qu̾a cor contͣ
quos p̃ces fundis confitearis: instaurari gͣuc
nec ñ criminosum tibiẽ
to hoc comp̃rensum erat nichil amplius peti
⁊si ñ additum fuãt to nõie. tecetis questioꝵ¬

Expanded text:
is magis dolum intercessisse quam eorum, contra quos preces fundis, confitearis, instaurare grave nec non criminosum tibi to hoc comprehensum erat " nihil amplius peti", etsi non additum fuerat " eo nomine", de ceteris quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
baripõt: consensu questiões g̃ninatas
mimme instaurati oportet ss⁊ q̃ncum
cum quote tͣmsegisse cõmemoras exancil¬
la tua natum seruum tuum ẽe asseuieras.
siuera sunt que p̃cib amplexa es: alia
ratio pactum reforim. nec a dubii iuiris
ẽ dños cum seruis suis paciscentes expla¬
ctis teneriatq obligar ñ posse.

Expanded text:
robari potest, consensu quaestiones terminatas robari potest, consensu quaestiones terminatas minime instaurari oportet. Sed quoniam eum, cum quo te transegisse commemoras, ex ancilla tua natum servum esse adseveras, si vera sunt, quae precibus complexa es alia ratio pactum reformat: nec enim dubii iuris est dominos cum servis suis paciscentes ex placitis teneri atque obligari non posse.