comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
IIobilitas dabat. incertũ de patre ferebat
Surgit ⁊ his onerat dictis atq acgerat irras
Rem nulli obĩeuram nostre nec uocis egentẽ
Consulis o bone rex. cuncti se sare t̃atent
Qind fortima ferat populi: sed dicere nuissãt
Det libertatem tandi flatus qr remictat
Cius ob anipiciñ infanctũ moresq ũmarot
Dicam equidemi. licet arma michi morte̾q unnet
Lumina tot cecididẽ ducũ totã qz uidenuis
Consẽdisse urbem luctu: dum troia temptat
Cattra luge tidens. ⁊ celum teeritat armis
Unũ etiam donis istis que plurimia miiti
Dardamdis dnci q uibes iniũ optime regũ
Adncias. nec te ullius molentia iincat
Rum natam egregio genero dignsq hiuenci
Des pater/ ⁊ pacem hanc eteruo tedere uinor
Eđ ũ tantus habet mentes ⁊ pectora terror
Iꝑium obtestemur. nemãꝙ oremus ab ipo
Cedat ins propriũ regi patrie q remittat¬
⁊md miseros totiens in aperta perieula cines

Expanded text:
nobilitas dabat, incertum de patre ferebat, nobilitas dabat, incertum de patre ferebat, surgit et his onerat dictis atque aggerat iras: Rem nulli obscuram nostrae nec vocis egentem consulis, O bone rex: cuncti se scire fatentur, quid fortuna ferat populi, sed dicere mussant. Det libertatem fandi flatusque remittat cuius ob auspicium infaustum moresque sinistros dicam equidem, licet arma mihi mortemque minetur lumina tot cecidisse ducum totamque videmus consedisse urbem luctu, dum Troia temptat castra fugae fidens et caelum territat armis. Unum etiam donis istis, quae plurima mitti Dardanidis dicique iubes, unum, optime regum, adicias nec te ullius violentia vincat, quin natam egregio genero dignisque hymenaeis des, pater, et pacem hanc aeterno foedere iungas. Quod si tantus habet mentes et pectora terror, ipsum obtestemur veniamque oremus ab ipso: cedat, ius proprium regi patriaeque remittatid miseros totiens in aperta pericula cives
Abbreviated transcription (Latin):
Hec omnis regio ⁊ celli plaga pinea montis
Cedat annctie tencroꝵ ⁊ tẽderis equas
Dicauins leges. sociosq in regna nocemus
Considant si tantus amor ⁊ mema condarit
Sm alios fines aliam ne capessere gentem
Est animius poslunt qr solo discedere uostro
Dis deuas ittalo teramus robore naues
Sen plures complere uolunt. iacet om̃is ad unda
Nateries ips̃ unmeꝵ q modumq caris
Precipiant nos era. manus nauabia denius
Preterea qui dicta ferant ⁊ federa firinen
Centum oratores prima de gente latino
Ire placet. pacisq mani pretendere ramo
⁊luera portantes auri qz eborisq talenta
Et sellam regm trabeamq uũoma nostri
Consuhite in mediũ ⁊ reb mccurtite teiłis
Tum arances idem intensus quẽ gloria turm
Obliqua uundia stimlisq agitabat amaris
Larons opum ⁊ lingua mehior sed trigida bello
Dext̾era consilus habitus nõ futilis auctor
Seditione potens gemis hinc materna supbii

Expanded text:
Haec omnis regio et celsi plaga pinea montis Haec omnis regio et celsi plaga pinea montis cedat amicitiae Teucrorum, et foederis aequas dicamus leges sociosque in regna vocemus. Considant, si tantus amor, et moenia condant. Sin alios finis aliamque capessere gentem est animus possuntque solo decedere nostro: bis denas Italo texamus robore navis seu pluris complere valent, iacet omnis ad undam materies, ipsi numerumque modumque carinis praecipiant, nos aera manus navalia demus. Praeterea qui dicta ferant et foedera firment centum oratores prima de gente Latinos ire placet pacisque manu praetendere ramos, munera portantis aurique eborisque talenta et sellam regni trabeamque insignia nostri. Consulite in medium et rebus succurrite fessis. Tum Drances idem infensus, quem gloria Turni obliqua invidia stimulisque agitabat amaris, largus opum et lingua melior, sed frigida bello dextera, consiliis habitus non futilis auctor, seditione potens genus huic materna superbum
Abbreviated transcription (Latin):
It primũ placati amimi ⁊ trepida ora quierũt
Pretatus diuos solio rex infit ab alto
Inte equidem simma de re statuisse latimi
Et uellem ⁊ fuerat melius. nõ tempore tali
Cogere conciliũ: cum muros obsidet hostis
Bellũ importunũ ciues cum genite deor
Inuictuq iuris gerimus: quos nilla tãtigant
Prelia: nec incti pollunt ablictere terro
Spemi uĩ quam accitis etholum habinis ĩ armis
ponite ip̃es sibi quũq sed hec ꝗͣ angusta indetis
Cetera q rer iaceant perculia ruma
Inte oculos interqr manus sunt omna nostras̃.
Nec quenꝗ̃ incuo. potuit que plurina urtus
Esẽ fint. toto certatum est corpore regni
Nunc ad eo que ũt dubie sententia menti
Expediam paucis aumoo adhibete docebo
Eit antiquus ager tusco michi ꝓximus amin
Longus i occalum fines inꝑ niq ũcanos
Irunci rutuli q serunt. ⁊ nomere dios
Exercent colles. aiq hor asperrmia pascunt

Expanded text:
Ut primum placati animi et trepida ora quierunt, Ut primum placati animi et trepida ora quierunt, praefatus divos solio rex infit ab alto: Ante equidem summa de re statuisse, Latini, et vellem et fuerat melius, non tempore tali cogere concilium. cum muros adsidet hostis. Bellum importunum, cives, cum gente deorum invictisque viris gerimus, quos nulla fatigant proelia: nec victi possunt absistere ferro. Spem siquam adscitis Aetolum habuistis in armis, ponite. Spes sibi quisque, sed haec quam angusta videtis; cetera qua rerum iaceant perculsa ruina, ante oculos interque manus sunt omnia vestras. Nec quemquam incuso: potuit quae plurima virtus esse, fuit; toto certatum est corpore regni. Nunc adeo quae sit dubiae sententia menti expediam et paucis, animos adhibete, docebo. Est antiquus ager Tusco mihi proximus amni, longus in occasum, finis super usque Sicanos; Aurunci Rutulique serunt et vomere duros exercent colles atque horum asperrima pascunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec michi cum tencris ullũ poct eruta bellũ
Pergama. nec ueꝵ memimi letor ne malor
Mlumera que patrus ad me portastis ab oris
Uertite ad eneam. stetimus tela aspera contra
Suctulimusq manus. experto credite quantus
In clipeum assurgat: quo turbine torqueat hactã
Si dno preterea tales idea tulisset
serra iros ultro machias uemisset ad urbes
Dardamis ⁊ nersis iugeret grecia fatis
Qmequid apnd dure cessatum est mema troie
Hectoris enee q mam nctoria gram̃
Hesĩt. ⁊ in decimũ uestigia rectulit annũ.
Ambo anims dibo insignes prestãtib aris¬
Hic pietate prior. coeant ĩ tẽdera dextre
Qua datur. ast armis concurrãt arma canete
Et responsa sinil que sint rer optime regis
ludisti ⁊ que sit magno sententia bello
Six ea legati. naruisq per ora cucurrit
Ansomdi turbata fremor cen sara morant
Cum rapidos amnes tit lanio gurdite murni
Uicine q fremũt ripe crepitantib undis.

Expanded text:
nec mihi cum Teucris ullum post eruta bellum nec mihi cum Teucris ullum post eruta bellum Pergama, nec veterum memini laetorve malorum. Munera, quae patriis ad me portatis ab oris, vertite ad Aenean. Stetimus tela aspera contra contulimusque manus: experto credite, quantus in clipeum adsurgat, quo turbine torqueat hastam. Si duo praeterea talis Idaea tulisset terra viros, ultro Inachias venisset ad urbes Dardanus, et versis lugeret Graecia fatis. Quidquid apud durae cessatum est moenia Troiae, Hectoris Aeneaeque manu victoria Graium haesit et in decimum vestigia rettulit annum. Ambo animis, ambo insignes praestantibus arhic pietate prior. Coeant in foedera dextrae, qua datur; ast armis concurrant arma cavete. Et responsa simul quae sint, rex optime, regis audisti et quae sit magno sententia bello. Vix ea legati, variusque per ora cucurrit Ausonidum turbata fremor: ceu saxa morantur cum rapidos amnis, fit clauso gurgite murmur vicinaeque fremunt ripae crepitantibus undis.
Abbreviated transcription (Latin):
Suos simois premat ille iuras. intanda porbẽ
Supplicia ⁊ sceleꝵ penas expandimus onnes
Uel priamo miserauda mamis. scit tricte minerue
Sidus ⁊ euboue cautes ultorq caphareus
Nilitia ex illa diuersum ad lictus ab acti
Atrides prothei menelaus adusq colũnas
Exulat ethneos indit cydopas ulixes
Regna neoptholemi referam: uorsosq penates
Idomenei libico ne habitantes littore loeros
Ipie myceneus magnoꝵ ductor achuni
Conuigis infande prima inter lanina dextra
Oppetit: deuicta asia subsedit adulter
Iumdisse cleos patrus ut redditus aris
Conuigiĩ optatu ⁊ pulchram calidona indere
Nunc etiam horribili insu portenta rudent᷑
Et locu amilli petierunt ethera pernis
Supplicia ⁊ scopulos lachrimosis uocib implẽt
Hec acdeo ex illo nuchi iam speranda fuerunt
sempore cum ferro celestia corpora demens
Appetu ⁊ ueneris molaui uulnere dextram
Ne uero ne me ad tales impellite pugnas

Expanded text:
quos Simois premat ille viros, infanda per orbem quos Simois premat ille viros, infanda per orbem supplicia et scelerum poenas expendimus omnes, vel Priamo miseranda manus: scit triste Minervae sidus et Euboicae cautes ultorque Caphareus. Militia ex illa diversum ad litus abacti Atrides Protei Menelaus adusque columnas exsulat, Aetnaeos vidit Cyclopas Ulixes. Regna Neoptolemi referam versosque penates Idomenei? Libycone habitantis litore Locros? Ipse Mycenaeus magnorum ductor Achivom coniugis infandae prima inter limina dextra oppetiit: devictam Asiam subsedit adulter. Invidisse deos, patriis ut redditus aris coniugium optatum et pulchram Calydona viderem? Nunc etiam horribili visu portenta sequuntur, et socii amissi petierunt aethera pennis supplicia, et scopulos lacrimosis vocibus implent. Haec adeo ex illo mihi iam speranda fuerunt tempore, cum ferro caelestia corpora demens adpetii et Veneris violavi volnere dextram. Ne vero, ne me ad talis impellite pugnas:
Abbreviated transcription (Latin):
elli conuenere fliĩtq ad regia plemis
Iuta uns. sedet in medus ⁊ marimus eno
Et primus sceptris haud leta fronte latinus
Atq hic legatos ethola ex urbe remios
Sue referant tari iubet ⁊ responia reposcit
Ordine cimita sno timc facta ũlentia lingns
Et uemilus dicto parens ita tarier nitit
Uidimus o cines diomedem arginaq cactra
Atq iter emensi casus superauimus omnes
Contigninisq manii qua concidit ilia tellus
Ille urbem argiripam patrie cognomine gentis
Uitor gargari condebat rapigis arius
Atꝗ̃ introgrelsi ⁊ coram data copia tandi
Nimera perterimins: nomẽ patriãq docem
nui bellum intulerint. q̃ causa attran̾it arpos
Auditis ille hec placido sic reddidit ore
fortunate gentes satur ma regna
Antiqui anloni que uos tortuma quietos
Slicitat: suadetq ignota lacessere bella
Quicũq iliacos ferro molammus agros
Nicto ea que muris bellando er han̾sta sub altis

Expanded text:
olli convenere fluuntque ad regia plenis olli convenere fluuntque ad regia plenis tecta viis. Sedet in mediis et maximus aevo et primus sceptris haud laeta fronte Latinus. Atque hic legatos Aetola ex urbe remissos, quae referant, fari iubet et responsa reposcit ordine cuncta suo. Tum facta silentia linguis, et Venulus dicto parens ita farier infit: Vidimus, o cives, Diomedem Argivaque castra atque iter emensi casus superavimus omnis contigimusque manum, qua concidit Ilia tellus. Ille urbem Argyripam patriae cognomine gentis victor Gargani condebat Iapygis agris. Postquam introgressi et coram data copia fandi, munera praeferimus, nomen patriamque docemus, qui bellum intulerint, quae causa attraxerit Arpos. Auditis ille haec placido sic reddidit ore: O fortunatae gentes, Saturnia regna, antiqui Ausonii, quae vos fortuna quietos sollicitat suadetque ignota lacessere bella? Quicumque Iliacos ferro violavimus agros, mitto ea, quae muris bellando exhausta sub altis,
Abbreviated transcription (Latin):
Inuumeras struyere pyras. ⁊ corpora partim
Nulta uꝵ terre intodnnt. aduetaq partim
fluntumos tollunt in agros: urbiq remittũt
Cetera: contuiẽq ingentem cedis acerim
Certatim crebris collncent ignib agri.
Ossa focis: tepidoq onerabant aggere terre
Iam nero in tectis predinitis urbe latim
Precipuns tragor ⁊ longe pars marima luctus
Hic matres misereqr mirus: hic cara ioror
Corpora merentum pueriq parentib orbi
Qui regnũ italie ⁊ primos ũbi poscat honores
Hos inter motus medio in flagrante tumultu
Ecce iuper mesti magua dioniedis ab urbe
Legati responsa ferunt. uichil om̃ib actũ
Iantoꝵ impensis oper. ml dona nec auꝵ¬
⁊ Iec magnas ualuisse preces. aba arma latuns
Querẽda aut pacem troiano a rege petendã
Deficit ingenti luctu rex ipe latimis
ssatalem eneam mamfesto numine terri
Admonet ira deuin timinliq añ ora recentes.
Ergo conciliũ magnũ primosq snor
Imperio accitos alta intra lumina cogit

Expanded text:
innumeras struxere pyras, et corpora partim multa virum terrae infodiunt avectaque partim finitimos tollunt in agros urbique remittunt, cetera confusaeque ingentem caedis acervum certatim crebris conlucent ignibus agri.ossa focis tepidoque onerabant aggere terrae. Iam vero in tectis, praedivitis urbe Latini, praecipuus fragor et longi pars maxima luctus. Hic matres miseraeque nurus, hic cara sororum pectora maerentum puerique parentibus orbiqui regnum Italiae et primos sibi poscat honores.Hos inter motus, medio in flagrante tumultu, ecce super maesti magna Diomedis ab urbe legati responsa ferunt: nihil omnibus actum tantorum impensis operum, nil dona neque aurum nec magnas valuisse preces, alia arma Latinis quaerenda aut pacem Troiano ab rege petendum. Deficit ingenti luctu rex ipse Latinus. Fatalem Aenean manifesto numine ferri admonet ira deum tumulique ante ora recentes. Ergo concilium magnum primosque suorum imperio accitos alta intra limina cogit.
Abbreviated transcription (Latin):
Paulatim exolint se corpore. lentaq colla
Et captũ leco pouint caput arma reluques
Uita q cum genitu tugit mignata sub umbõ
Tum uero mimensiis surgens ferit anrea cdas
Sidera. deierta trndesat ꝑngna camilla.
Incurrunt densi simul omnis copia tenerũ
sirreniq duces en andriq archadis ala¬
Al trune eusto iam dudum ni montib opis
Nlta seddet suuas. spatatq in territa piguas
Itq procul medio uineuũ clantore tureutũ
Diosperit tristi mulctatã morte cãmia
Ingeniuit qr dedit qr has uuo pertore uoces
Telaminum uirgo unnũ crudele nusti
Suppliciũ teucros conata lateslere bello
Nec tibi deterte in diuinis coluiss e hanã
profuit aut notras humero gesise sagitas
Iore tainen indecorem ta te reo na iesinquet

Expanded text:
paulatim exsolvit se corpore lentaque colla paulatim exsolvit se corpore lentaque colla et captum leto posuit caput, arma relinquunt, vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras. Tum vero immensus surgens ferit aurea clamor sidera: deiecta crudescit pugna Camilla, incurrunt densi simul omnis copia Teucrum Tyrrhenique duces Evandrique Arcades alaAt Triviae custos iamdudum in montibus Opis alta sedet summis spectatque interrita pugnas. Utque procul medio iuvenum in clamore furentum prospexit tristi multatam morte Camillam, ingemuitque deditque has imo pectore voces: Heu nimium, virgo, nimium crudele luisti supplicium, Teucros conata lacessere bello! Nec tibi desertae in dumis coluisse Dianam profuit aut nostras umero gessisse sagittas. Non tamen indecorem tua te regina reliquit
Abbreviated transcription (Latin):
Credere nec telis occurrere uiromis audet
Ac nelut ille prius qͣ tela munica sequant᷑
Continuo in montes lese auius abdidit altos
Decilo pactore lupus magnoue inuenco
Conscius audacis facti candam q remulcens
Dubiecit pauitante utero syluasq petunt
Haud secuis ex oculis se turbidus abstulit arinis
Contentusq tuga medns se ĩmmiscuit arinis
Illa mami moriens telum trahit. ossa sẽd inter
ferrens ad coctas altostat nuluere inuero.
Labit᷑ ex anguis. labunt᷑ trigida leto
Lunima purpurens quondã color ora reliꝗt
simc sic expirans accam ex equalib unã
Alloquit᷑ fida ante alias que sola camille
Qua cum partiri enras: atq hec ira fat
Hactenus acca soror potu. mĩc milnꝰ a cerbũ
Conticit ⁊ tenebris ingrescunt omĩa trrcũ
Ectuge: ⁊ hec turno mandata nonusima ꝑfer
Succedat pugne troianosq arceat urbe
Iamq uale simul his dictis lnq̃bat habenas
Ad terrani nõ sponte elieus. tum rigida toto

Expanded text:
credere nec telis occurrere virginis audet. credere nec telis occurrere virginis audet. Ac velut ille, prius quam tela inimica sequantur, continuo in montis sese avius abdidit altos occiso pastore lupus magnove iuvenco, conscius audacis facti, caudamque remulcens subiecit pavitantem utero silvasque petivit: haud secus ex oculis se turbidus abstulit Arruns contentusque fuga mediis se immiscuit armis. Illa manu moriens telum trahit, ossa sed inter ferreus ad costas alto stat vulnere mucro: labitur exsanguis, labuntur frigida leto lumina, purpureus quondam color ora reliquit. Tum sic exspirans Accam ex aequalibus unam adloquitur fidam ante alias, quae sola Camillae, quicum partiri curas; atque haec ita fatur: Hactenus, Acca soror, potui: nunc vulnus acerbum conficit, et tenebris nigrescunt omnia circum. Effuge et haec Turno mandata novissima perfer: succedat pugnae Troianosque arceat urbe. Iamque vale. Simul his dictis linquebat habenas, ad terram non sponte fluens. Tum frigida toto
Abbreviated transcription (Latin):
ume deuni satri cuctos soracas apollo
uem prim colimus tibi pmens ardo. a ceruo
Paictur ⁊ mediũ treti pietate perignẽ
Cultores niulta preminius uetioi ꝓ prima
Dmpiter hoc noctris aboleri de decus. irmis
Qrmpotent. nõ eruinas pulseqrue tropheũ
ugnie ant spolia ulla peto iidni cetera handẽ
bacta ferant hoc dira mea dũ uulũe pestis
dullatcadar patrias remȩabo iolornis urbx:
luant. ⁊ non pheb succedere partem
Uente cdedit. partem uolueres dispersit ĩ aurai
Sterneret ut sũbita turbatã morte caimllã
luroint oranti reducem ut patria alta inderet
Erduaten Etmibun somtũ dedit haita pauras
onertere ammos itris oeuiosqr tulere
nucti ad regma uoliei. mchil ipila nec aure
Hec sointus memor aut uenientis ab ethere teli
Hacta sub exertam donec prolapsa papillã
Hesit. uirgmeũ q alte bibit acta cruorem
Concurrunt trepidi comites dominã q ruentẽ
Duscipuĩt fugit ante ommnes exterritus armis
Leticia mixtoq metu nec iam amplius hacte

Expanded text:
me deum, sancti custos Soractis Apollo, quem primi colimus, cui pineus ardor acervo pascitur et medium freti pietate per ignem cultores multa premimus vestigia pruna, da, pater, hoc nostris aboleri dedecus armis, omnipotens. Non exuvias pulsaeve tropaeum virginis aut spolia ulla peto mihi cetera laudem facta ferent: haec dira meo dum vulnere pestis pulsa cadat, patrias remeabo inglorius urbes. Audiit et voti Phoebus succedere partem mente dedit, partem volucris dispersit in auras: sterneret ut subita turbatam morte Camillam, adnuit oranti; reducem ut patria alta videret,  auras, convertere animos acris oculosque tulere cuncti ad reginam Volsci. Nihil ipsa nec aurae nec sonitus memor aut venientis ab aethere teli, hasta sub exsertam donec perlata papillam haesit virgineumque alte bibit acta cruorem. Concurrunt trepidae comites dominamque ruentem suscipiunt. Fugit ante omnis exterritus Arruns, laetitia mixtoque metu, nec iam amplius hastae
Abbreviated transcription (Latin):
Arduus m̾surgens̃. illa haud mimis urget adunco
Tuctantem tostro. simnil ethera uerberat alis.
Maud aliter predam tiburtũ ex agmiie tarchon
Portat ouans. ancis exemplũ enentũ q secuti
Neomde incurrut. fatis tñ debitus armis
Ueletem iaculo ⁊ multa prior arte cauillam
Cirtuit: ⁊ que sit fortuna facillima temptat
Qualem cumq ferens medio tulit agnme irgo
Hac armis subit: ⁊ tacitus uestigia iuctrat
Qua tuctrix redit illa pelem q ex hoste reportat
Hac uinens celeres turtim detorquet habenas.
Uot aditus iamq hos aditus omnẽq per errat
Undiq circuitũ: ⁊ certam quatit improb hasta¬
lorte sacer cibele corens olim q sacerdos
Inĩgins lonoe phrrons tulgebat i dimns
plmantem q igitabit cqrĩ que pelliin acnis

Expanded text:
arduus insurgens; illa haud minus urget obunco arduus insurgens; illa haud minus urget obunco luctantem rostro, simul aethera verberat alis: haud aliter praedam Tiburtum ex agmine Tarchon portat ovans. Ducis exemplum eventumque secuti Maeonidae incurrunt. Tum fatis debitus Arruns velocem iaculo et multa prior arte Camillam circuit et quae sit fortuna facillima, temptat. Qua se cumque furens medio tulit agmine virgo, hac Arruns subit et tacitus vestigia lustrat; qua victrix redit illa pedemque ex hoste reportat, hac iuvenis furtim celeris detorquet habenas. Hos aditus iamque hos aditus omnemque pererrat undique circuitum et certam quatit improbus hastaForte sacer Cybelo Chloreus olimque sacerdos insignis longe Phrygiis fulgebat in armis spumantemque agitabat equum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Itemina pallantes agit atq hec agnima uertit
Quo terrũ quid ne hec gerinus tela irrita dextris.
It non in uenerem iegnes nocturna q bella
Iut uibi curna choros indixit tibia bacchi
Expectare clapes aut plene pocula mense
Hic amor hoc andiũ. dimi satra secimdns aruipee
NIunciet ac lucos uocet hoctiã pnignis in altos
Hec eflatus eqũ in medios moritirus ⁊ ipie
Concitat. ⁊ nemilo aduersimi se turbidns intert
Directũ q ah equo dextra complectit᷑ hoctem
Et greniũ ante inĩ multa ui conctus antert
Tollit᷑ in celiun clamor. cunctiq latini
Connertere oeulos uolat ignens ⁊quore tarchon
Arma iꝵ q ferens. tum sñma ipius ab hacta
Detigit terrũ ⁊ partes rimat᷑ apertas
Quã miliins letale ferat. contra ille repugnas
Suatmet a ngulo dextrã. ⁊ nim uirib exit
Ut q nolans ałte raptũ cum fulna dracone
Ffert aquila: implicuitq pedes atq uugnib hesit
Saucns at serpens linnoiã nolm̾a nersat.
Arrectisq horret iquamis ⁊ sibilat ore

Expanded text:
Femina palantis agit atque haec agmina vertit! Quo ferrum quidve haec gerimus tela inrita dextris? At non in Venerem segnes nocturnaque bella aut ubi curva choros indixit tibia Bacchi, exspectate dapes et plenae pocula mensae, hic amor, hoc studium, dum sacra secundus haruspex nuntiet ac lucos vocet hostia pinguis in altos! Haec effatus equum in medios, moriturus et ipse, concitat et Venulo adversum se turbidus infert dereptumque ab equo dextra complectitur hostem et gremium ante suum multa vi concitus aufert. Tollitur in caelum clamor, cunctique Latini convertere oculos. Volat igneus aequore Tarchon arma virumque ferens; tum summa ipsius ab hasta defringit ferrum et partis rimatur apertas, qua vulnus letale ferat; contra ille repugnans sustinet a iugulo dextram et vim viribus exit. Utque volans alte raptum cum fulva draconem fert aquila implicuitque pedes atque unguibus haesit, saucius at serpens sinuosa volumina versat adrectisque horret squamis et sibilat ore,
Abbreviated transcription (Latin):
Lieno er humeris̃ ionat arcus ⁊ anrea nati
Satrbascos fuluo ni nodum collegerat auro
Pians acu tumeas ⁊ barbara tegmina crur
foune untoto ime int templio pͥfiģeret aciua
Iroi atcuptiuo sine ut se ferret i auro
Sen atru uuñ et omm certaune pugne
ee sẽ quebat᷑ totũq incenia per acmeu
temmẽo prede ⁊ spolior ardebat amore

Expanded text:
umeris erat arcus et aurea vati carbaseos fulvo in nodum collegerat auro pictus acu tunicas et barbara tegmina crurum. Hunc virgo, sive ut templis praefigeret arma Troïa, captivo sive ut se ferret in auro venatrix, unum ex omni certamine pugnae caeca sequebatur totumque incauta per agmen femineo praedae
Abbreviated transcription (Latin):
Non illum tectis ulle non menib urbes
Accepere. neq ipe manus teritate dedias ei
Pastoꝵ ⁊ solis eregit montib euũ
Pic natam in dimns intraq horentia intra
Irmentalis eqne mãinis ⁊ lacte fermo¬
I iutribut teuens inmulgens nbera mãmis
Utq pedum primis intans uestioia plantio
Iaiterat. iaculo palmias armauit aaito
Spiculaq ex hinero ꝓ arue suspenclit. ⁊ arcũ
pro ermali auro ꝑ longe tegimne palle
Tigridis et uine ꝑ dorium a uertice pendent
Tela mami iani tum tenera puerila torsit
Et tundam tereti circũ caput egit habenai
Sitrpmoniamq grnem aut albũ deiecit olorẽ
Nuite elam trutra tyrreua per oppida matres
optianere nur. sola contenta dina
Sternũ teloꝵ ⁊ inronutatis amorem
Intemerata colit nelle aut correpta tuisset
Niltia tali conata lacełere teneros.
Cara unchi coinitũq foret mĩc ima meaꝵ¬

Expanded text:
Non illum tectis ullae, non moenibus urbes Non illum tectis ullae, non moenibus urbes accepere neque ipse manus feritate dedisset: pastorum et solis exegit montibus aevom. Hic natam in dumis interque horrentia lustra armentalis equae mammis et lacte ferino nutribat, teneris immulgens ubera labris. Utque pedum primis infans vestigia plantis institerat, iaculo palmas armavit acuto spiculaque ex umero parvae suspendit et arcum. Pro crinali auro, pro longae tegmine pallae tigridis exuviae per dorsum a vertice pendent. Tela manu iam tum tenera puerilia torsit et fundam tereti circum caput egit habena Strymoniamque gruem aut album deiecit olorem. Multae illam frustra Tyrrhena per oppida matres optavere nurum: sola contenta Diana aeternum telorum et virginitatis amorem intemerata colit. Vellem haud correpta fuisset militia tali, conata lacessere Teucros: cara mihi comitumque foret nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Et circũtulo nolitabant milite uolsci
Ecce fuge medio lũmis amasenus abundans
Spumabat ripis. tantus sẽ nibib inber
Ruperat. ille innare parans infantis amore
Tarclat᷑ caroq oneri timet: omnia secum
Uersanti iubito uix hec sententia iẽdit
Telum unmane manu ualida qđ tõrte gereba
Bellator solidum nodis ⁊ robore cocto
Hinc natam libro ⁊ iỹlnestri inbere clausã
Implicat: atq habilem medie circũligat hacte
Quam dextra ingenti librans ita ad ethera fai
Alma tibi hanc nemoꝵ cultrix lacoma inrgo
Ipse pater tanmila nones tua prima ꝑ auras
Tela tenens. iupplex hocem tugit. accipe testoi
Diuna tuã. que nñc dubiis cõuetit᷑ auris
Dixit. ⁊ adducto contortũ hactile lacerto
Inmuctit. sonnere unde rapidũ suꝑ aminein
Intelix fugit in iaculo stridente camilla.¬
It metabus magna propius urgente caterua
dat seiẽ tluiuo atq hastam cum uirgine uictor
Gramneo donũ truue de cespite nellit

Expanded text:
et circumfuso volitabant milite Volsci. et circumfuso volitabant milite Volsci. Ecce fugae medio summis Amasenus abundans spumabat ripis: tantus se nubibus imber ruperat. Ille, innare parans, infantis amore tardatur caroque oneri timet. Omnia secum versanti subito vix haec sententia sedit. Telum immane manu valida quod forte gerebat bellator, solidum nodis et robore cocto, huic natam, libro et silvestri subere clausam, implicat atque habilem mediae circumligat hastae; quam dextra ingenti librans ita ad aethera fatur: Alma, tibi hanc, nemorum cultrix, Latonia virgo, ipse pater famulam voveo; tua prima per auras tela tenens supplex hostem fugit. Accipe, testor, diva tuam, quae nunc dubiis committitur auris. Dixit et adducto contortum hastile lacerto immittit: sonuere undae, rapidum super amnem infelix fugit in iaculo stridente Camillat Metabus, magna propius iam urgente caterva, dat sese fluvio atque hastam cum virgine victor gramineo donum Triviae de caespite vellit.
Abbreviated transcription (Latin):
Irsto utiũq latus teuis quo sẽunta ducit
Anouteq termt tances aditius q inaligm
Aue stiper n sprculis sũmoq ĩ uertice montis
Mamities ignota iacet tutiq receptus ꝙ
Ton dertra iecadq uelis oerurrere pugne
mne mitare iugio t grandia uolnbre Cara
Huc uiuems nota fortͣ regione maꝵ
Arripuitq locum ⁊ sylius isẽdit unquis
Uelocem interea superis ni sẽdib opim
Unam ex urgiib socuis sacraq caterua
Compellabat ⁊ has trictes latoma uoces
Ore dabat. gradit᷑ bellũ ad crudele camilla
Ouirgo ⁊ udstris ne quicꝙͣ cingit᷑ arims̃
Cara michi añ alias. neq emĩ nomis icte diane
Uemt amor. subita q amnmnũ dulcedme mouit
Pulius ob mindiam reꝯno iiresq superbas
Prinerno antiqua Metabns cũ excedẽt urbe
Intantem fugiens media inter preba belli
Duaulit exilio comiten matruq uocaut
Nomne casmille mutata parte camillã
Ipse sinu portans per se nga longa petebat
Soloꝵ nemoꝵ. tela midiq sena premebant.

Expanded text:
a ducit angustaeque ferunt fauces aditusque maligni. Hanc super in speculis summoque in vertice montis planities ignota iacet tutique receptus, seu dextra laevaque velis occurrere pugnae, sive instare iugis et grandia volvere saxa. Huc iuvenis nota fertur regione viarum arripuitque locum et silvis insedit iniquis. Velocem interea superis in sedibus Opim, unam ex virginibus sociis sacraque caterva, compellabat et has tristis Latonia voces ore dabat: Graditur bellum ad crudele Camilla, O virgo, et nostris nequiquam cingitur armis, cara mihi ante alias. Neque enim novus iste Dianae venit amor subitaque animum dulcedine movit. Pulsus ob invidiam regno viresque superbas Priverno antiqua Metabus cum excederet urbe, infantem fugiens media inter proelia belli sustulit exsilio comitem matrisque vocavit nomine Casmillae mutata parte Camillam. Ipse sinu prae se portans iuga longa petebat solorum nemorum: tela undique saeva premebant
Abbreviated transcription (Latin):
Deletas uolscoꝵ acies cecidisse camillã
Ingruere int̾ensos hostes. ⁊ marte secido
omnia corripuisse. metũ iam ad mena ferri
Ille furens. ⁊ iẽua ionis sic nuina poscunt
Deserit obsessos colles. nemora aspera linquit
Uiy e conipectu erierat: campñq tenebat¬
Cum pater encas saltus moredtus apertos
Eruperatq igum iyhuasq cuadit opacaẽ.
dic ambo ad muros rapidi totoq tecimit
Ignime nec longis inter sc padib abiut.
Ac simul encas fumantis puluere campos
Prosperit lonoe laurentiaq agmma mait
Et seui enean agnouit turmis marmis
Continuo q neant pugnas. ⁊ prelia tempten
Imo rosens fessos iam gurgite phebus sibxto
Iingat equos. nottem q die labente reducat
Consiclunt castris ante urbẽ ⁊ mema nallãt

Expanded text:
deletas Volscorum acies, cecidisse Camillam, deletas Volscorum acies, cecidisse Camillam, ingruere infensos hostis et Marte secundo omnia corripuisse, metum iam ad moenia ferri. Ille furens, et saeva Iovis sic numina pellunt, deserit obsessos collis, nemora aspera linquit. Vix e conspectu exierat campumque tenebatcum pater Aeneas saltus ingressus apertos exsuperatque iugum silvaque evadit opaca. Sic ambo ad muros rapidi totoque feruntur agmine nec longis inter se passibus absunt; ac simul Aeneas fumantis pulvere campos prospexit longe Laurentiaque agmina vidit, et saevum Aenean adgnovit Turnus in armis Continuoque ineant pugnas et proelia temptent, ni roseus fessos iam gurgite Phoebus Hibero tinguat equos noctemque die labente reducat: considunt castris ante urbem et moenia vallant
Abbreviated transcription (Latin):
Pulmis ⁊ s̃peculis percusse pectora matres
femmeũ clamorem ad celi sidera tollunt
Qui cursu portas primi irrupere patentes
Hos numica suꝑ mixto premit aomine turba
Nec miseram effuguunt mortẽ: sed liuime ĩ ppe
Menib in patriis atq intra tuta domor
Contiri expirant anmas: pars aande portas
Nec lociis aperire uiam nec menib audent
Accipere orantes: orit᷑q miserrima cedes
Detendentũ armis aditũ: inq arma ruentũ
Cecluũ ante oculos lachamãtũ q ora parentũ
Pars in precipites tollas urgente ruma
Uoluit᷑ iimissis pars ceca ⁊ concta frenis
Arietat in portas ⁊ duros obice poctes
Ipse de muris sumo certamine matres
Monarat amor uerus patrie ut incle̾ camillã
Tela mami crepide iacunit. ac robore duxo
Otipitib ferrum sudibq imitant᷑᷑ abuais
Precipites primeq mori pro menib andent
Interea turmi in iyluis seuissimus implet
Nunciis ⁊ inuem ingentẽ fert acca tumultii

Expanded text:
pulvis, et e speculis percussae pectora matres pulvis, et e speculis percussae pectora matres femineum clamorem ad caeli sidera tollunt. Qui cursu portas primi inrupere patentis, hos inimica super mixto premit agmine turba; nec miseram effugiunt mortem, sed limine in ipso, moenibus in patriis atque inter tuta domorum confixi exspirant animas. Pars claudere portas: nec sociis aperire viam nec moenibus audent accipere orantis, oriturque miserrima caedes defendentum armis aditus inque arma ruentum. Exclusi ante oculos lacrumantumque ora parentum pars in praecipitis fossas urgente ruina volvitur, immissis pars caeca et concita frenis arietat in portas et duros obice postis. Ipsae de muris summo certamine matres, monstrat amor verus patriae, ut videre Camillam, tela manu trepidae iaciunt ac robore duro stipitibus ferrum sudibusque imitantur obustis praecipites primaeque mori pro moenibus ardent. Interea Turnum in silvis saevissimus implet nuntius, et iuveni ingentem fert Acca tumultum:
Abbreviated transcription (Latin):
Hit dea se pronẽ rabido pulcherrmna infu
gitit: ⁊ aruntem tuiuso speruatab into
Ut iudit tulgenteu armis ac naua tumientẽ
Sur inquit diuersus abis huc diriot sredũ
Dremia tu ne etiã telis moriete diane
Drit ⁊ aurata uolucrem treusa sagittti
De prompiit pharetica coniiq infensa tetẽdit
Stelueit longe. donec cuni ati conent
Inter se capita ⁊ manib iam tangeret equis
Tena acie pa ferri dextra neruo q papisa
Sudemploteli stridorem auiasq sonaies
Iium expirante sden atq ertrema ꝯẽmentẽ
Opis al ethereum petuns antert s sympum
Pmud fuoi domna umisa leuig ata camisle
surbati fiquit ruculi. tugit acer atmas
Disiecti q dnces desolatiq mamipli
luta petunt: ⁊ equis auersi ad mema tendunt¬
I le quieꝗͣ instantes tencros letum q tẽrentes
Sustentare ualẽt tebs aut sistere contra.
Ded laros referunt humeris langnentib arcus
Quadrupedũq putrem cursu quatit mmigula canp
Soluit ad muros calionie turdidus atra

Expanded text:
pulcherrima nisu sistit et Arruntem tumulo speculatur ab alto. Ut vidit laetantem animis ac vana tumentem, Cur, inquit, diversus abis? Huc dirige gressum, praemia. Tune etiam telis moriere Dianae? dixit, et aurata volucrem Threissa sagittam deprompsit pharetra cornuque infensa tetendit et duxit longe, donec curvata coirent inter se capita et manibus iam tangeret aequis, laeva aciem ferri, dextra nervoque papillam. Extemplo teli stridorem aurasque sonantis Illum exspirantem socii atque extrema gementem aetherium pennis aufertur Olympum. Prima fugit domina amissa levis ala Camillae; turbati fugiunt Rutuli, fugit acer Atinas disiectique duces desolatique manipli tuta petunt et equis aversi ad moenia tendunt. Nec quisquam instantis Teucros letumque ferentis sustentare valet telis aut sistere contra, sed laxos referunt umeris languentibus arcus, quadrupedumque putrem cursu quatit ungula campum. Volvitur ad muros caligine turbidus atra
Abbreviated transcription (Latin):
Leuami cuncta cohors remil uentĩq petunt
lollimur in celum curnato gurgite ⁊ ndem
Subducta ad manes imos descẽdimus unda
ler scopuli . lamorem inter cana sara dedere
ler ipimidm ehsam ⁊ rorantia indinrus actra.
Intered fessos uentus cum sole reliquit
ignari ꝙ me cyclopum allabinnr oris
ditus ab accellu uentoꝵ unmotus ⁊ ingens
pe sed horriticis uirta sona ethna rumis.
ludumq atram prerumpit ad ethera mibem
urbine fumantem pieeo ⁊ candente tauisla
itolitq globos flãmaꝵ ⁊ sidera lambit
tert ati stopulo auulsa q inscera montis
enģit eruptans. liq̃tata q laya sub amasia
Cum genitu glomerat: fundoq exectuat uno

Expanded text:
laevam cuncta cohors remis ventisque petivit. laevam cuncta cohors remis ventisque petivit. Tollimur in caelum curvato gurgite, et idem subducta ad Manis imos desedimus unda. Ter scopuli clamorem inter cava saxa dedere: ter spumam elisam et rorantia vidimus astra. Interea fessos ventus cum sole reliquit, ignarique viae Cyclopum adlabimur oris. Portus ab accessu ventorum immotus et ingens Ipse: sed horrificis iuxta tonat Aetna ruinis, Interdumque atram prorumpit ad aethera nubem, Turbine fumantem piceo et candente favilla, Adtollitque globos flammarum et sidera lambit. Interdum scopulos avulsaque viscera montis Erigit eructans, liquefactaque saxa sub auras Cum gemitu glomerat, fundoque exaestuat imo
Abbreviated transcription (Latin):
Quadrupedes ⁊ fiena mȩo cõcorcha ferte¬
Spes eil pacis ait. tum uimina Cancta precamur
ualladis armisone. que prima accepit ouantel
Et capita ante aras phrygio uelamus amictu.
Preceptiiq helem declerat que marina rite
Innom areme iños adolemus honores.
Naud mora contano pertectis ordine notis
Cormua uelataꝵ obuertimus antennar
Sameenũ ꝙr domos luspectaq lniquimius arna.
Hnic sinus herculei si uera est fama tarenti
Cernit᷑. attollit se dina lacima contra.
Caulomsq arces t naufragum scyllaoeum
Ium procul est e tluctu trinacria cerint᷑ ethaa
Et gemitũ ingentẽ pelagi pulsataq sara
ludinus longe fractaiq̃ ad lictora uoces
Erultantq uada. atq estu miscent᷑ arene
Et pater anchues: nymiꝵ hec illa carrbelis
Nus helemis scopulos: hec sara horrẽda canebat
Eripite slocii. parit̾qz insuroite remis
Hana minus ac uidĩ facm̃t. primui q rudentem
Contorsit lenas proram palmurus ad midas.

Expanded text:
quadrupedes, et frena iugo concordia ferrequadrupedes, et frena iugo concordia ferrespes et pacis ait. Tum numina sancta precamur Palladis armisonae, quae prima accepit ovantis, et capita ante aras Phrygio velamur amictu; praeceptisque Heleni, dederat quae maxima, rite Iunoni Argivae iussos adolemus honores. Haud mora, continuo perfectis ordine votis, cornua velatarum obvertimus antemarum, Graiugenumque domos suspectaque linquimus arva. Hinc sinus Herculei si vera est fama Tarenti cernitur; attollit se diva Lacinia contra, Caulonisque arces et navifragum Scylaceum. Tum procul e fluctu Trinacria cernitur Aetna, et gemitum ingentem pelagi pulsataque saxa audimus longe fractasque ad litora voces, exsultantque vada, atque aestu miscentur harenae. Et pater Anchises: Nimirum haec illa Charybdis: hos Helenus scopulos, haec saxa horrenda canebat. Eripite, O socii, pariterque insurgite remis! Haud minus ac iussi faciunt, primusque rudentem contorsit laevas proram Palinurus ad undas.
Abbreviated transcription (Latin):
Temptamusq ina ⁊ neloꝵ paudimus alas.
Iamq rubescebat cellis aurora tugatis.
tum procul obscuros colles humilemq indemir
Italiam. italiã primus conclamat achates
Italiam leto socni clamore salutant.
Ium pater anchiles magnũ crathera corona
Indnit. nupleuitq mero. aiosq uorauit
Stans celsa in puppi.
Du maris ⁊ terre tempectatũqz potentes
Ferte mam uenco fãcilem ⁊ spirate secundi.
Trebrescunt optate aure. portusqz patescie
Iam propior: tẽplũq apparet ĩ arce inmerue
Nela legunt socu. ⁊ proras ad lictora torquẽt.
Portus ab eoo fluctu curuatus in arcum
Ibiecte salsa spumant aipergine cantes
psẽ latet. gemmo demictunt brachia tnuro
Turriti scopnli. refugit q a lictore templum.
Quatrior hie prinũ omen equos ĩ graunne indi
Iondentes campos late candore niuali.
Et pater anchiles bellu o terra hospita portas
Sello armant᷑ ẽqui. bellum hec armenta imant
Ded tamen idem olim currii succedere iueti

Expanded text:
temptamusque viam et velorum pandimus alas. temptamusque viam et velorum pandimus alas. Iamque rubescebat stellis Aurora fugatis, cum procul obscuros collis humilemque videmus Italiam. Italiam primus conclamat Achates, Italiam laeto socii clamore salutant. Tum pater Anchises magnum cratera corona induit, implevitque mero, divosque vocavit stans celsa in puppi: Di maris et terrae tempestatumque potentes, ferte viam vento facilem et spirate secundi. Crebrescunt optatae aurae portusque patescit iam propior, templumque adparet in arce Minervae. Vela legunt socii et proras ad litora torquent. Portus ab Euroo fluctu curvatus in arcum, obiectae salsa spumant aspargine cautes; ipse latet; gemino demittunt bracchia muro turriti scopuli, refugitque ab litore templum. Quattuor hic, primum omen, equos in gramine vidi tondentis campum late, candore nivali. Et pater Anchises: Bellum, O terra hospita, portas bello armantur equi, bellum haec armenta minantur. Sed tamen idem olim curru succedere sueti
Abbreviated transcription (Latin):
Auspiciis: ⁊ que t̃nerit minus obina grais
en qͣn tybrm uicinaq tybridis arua
Intraro gentiq mec data mema cernã
Cagnatas nrbes oli populosq ꝓpniquos
Eprio hesperia: quib idem dardanus anctor
Itq iden calus miã taciemus utramq
lroia amnius. maneat nostros ea cura nepotes
droue himur pelago iuicina cerauma iuxta.
Inde iter italiam cursusq breuulimus unclis.
Tol rint interea ⁊ montes imibrant᷑ opaci
Sterumiur optate grenno telluris ad undã
cortiti remos. pallimq ĩ lictore licco
Corpora curamus. tẽllos sõpor irrigat arctus
Isec dum orbem mediũ nor loris acta iubibat
Haud segnis strato suroit palmurus. ⁊ omes
Eiplorat uentos: atq aurib aera captat.
Sidera ciicta notat tacito labentia celo
Arcturũ pliadasq hiadas genimioiq triones
Armatũq auro circum spicit oriotia.
Pdostꝗ cicta uidet celo conctare lereno
Dat claꝵ e puppi signũ. nos cattra mouemus

Expanded text:
auspiciis, et quae fuerit minus obvia Graiis. auspiciis, et quae fuerit minus obvia Graiis. Si quando Thybrim vicinaque Thybridis arva intraro, gentique meae data moenia cernam, cognatas urbes olim populosque propinquos, Epiro, Hesperia, quibus idem Dardanus auctor atque idem casus, unam faciemus utramque Troiam animis; maneat nostros ea cura nepotes. Provehimur pelago vicina Ceraunia iuxta, unde iter Italiam cursusque brevissimus undis. Sol ruit interea et montes umbrantur opaci; sternimur optatae gremio telluris ad undam, sortiti remos, passimque in litore sicco corpora curamus; fessos sopor inrigat artus. Necdum orbem medium Nox horis acta subibat: haud segnis strato surgit Palinurus et omnis explorat ventos, atque auribus aera captat; sidera cuncta notat tacito labentia caelo, Arcturum pluviasque Hyadas geminosque Triones, armatumque auro circumspicit Oriona. Postquam cuncta videt caelo constare sereno, dat clarum e puppi signum; nos castra movemus,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tamen hanc pelago preterlabare necelle est
Iniome pars illa practil. quam pandit apollo
ide ait o teliy nati pietate quid ulti a
ronchor. ⁊ fando surgentes demoror auctros
Iec miinis andromache digrestũ mesta iupͥmo
Fert picturatas auri lubtegiine nestes
Et phrygiam ascamo clampdem. nec cedit honori
crtilib q onerat domi ac talia tatur
Iecipe. ⁊ hec manuũ tibi q̃ moniñta meaꝵ
pmi puer. ⁊ longũ andromache testent amore
Conuigis hectoree. cape dona extrema tuor
Oundi sola mei super attianactis miago
Dic oculos sĩc ille manus sĩc ora ferebat
Et minc equali tecum pubesceret eno
H& ego digrediens lachrimis affabar abortis
Nunte telices quib ea fortuna per acta
Iam sna: nos alia ex aliis ĩ fata bocamur
Iobis parta quies nillũ maris equor arandũ.
Arna nec ausome semꝑ cedentia retro
Euerenda. effigieni xanthi troiamq indetis
Quam uestre tecere manus. meliorib opto

Expanded text:
Et tamen hanc pelago praeterlabare necesse est; Et tamen hanc pelago praeterlabare necesse est; Ausoniae pars illa procul, quam pandit Apollo. Vade ait O felix nati pietate. Quid ultra provehor, et fando surgentis demoror austros? Nec minus Andromache digressu maesta supremo fert picturatas auri subtemine vestes et Phrygiam Ascanio chlamydem nec cedit honore, textilibusque onerat donis, ac talia fatur: Accipe et haec, manuum tibi quae monumenta mearum sint, puer, et longum Andromachae testentur amorem, coniugis Hectoreae. Cape dona extrema tuorum, O mihi sola mei super Astyanactis imago: sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat; et nunc aequali tecum pubesceret aevo. Hos ego digrediens lacrimis adfabar obortis: Vivite felices, quibus est fortuna peracta iam sua; nos alia ex aliis in fata vocamur. Vobis parta quies; nullum maris aequor arandum, arva neque Ausoniae semper cedentia retro quaerenda. Effigiem Xanthi Troiamque videtis quam vestrae fecere manus, melioribus, opto,
Abbreviated transcription (Latin):
Qnum adeas uatem. precibq oracula poscas
Ipia amnat: uocem q uolens atq ord resoluat
Illa ribi italie populos uenturaq bella
Et quaumq modo fugias q ferasq laborem
Eepediet cursusq dabit uenerata secundos
Nec sunt que nostra liceat te noce moneri.
dde doe ÷ moentem factis feradd etheid troiã
Sue postꝗ uates sic ore aclatus auico ẽ
Tond le huic auro grauia sectoq elephanto
Imperat ad nanes ferri. mpat q carmus
Ingens argentum dodoneosq lebetes.
Lonicam consertani hamis auro q trilicẽ
Et comi iligis galce crictas ꝙ comantes
Armad neoptholein sũnt ⁊ m̃a dona parenti
Addit equos additq duces.¬
S eemquĩ supolet saios m̃iul instriit arimis.
Interea classem uelis aptare inbebat
Inchises sieres nento mora nequa firienti
Quem phebi inter pres multo copellat honore¬
omugio anchisa ueneris dignate superbo
ura deum bis pergameis erepte ruims
cce tibi auiõme tellus hanc arripe uelis

Expanded text:
quin adeas vatem precibusque oracula poscas quin adeas vatem precibusque oracula poscas ipsa canat, vocemque volens atque ora resolvat. Illa tibi Italiae populos venturaque bella, et quo quemque modo fugiasque ferasque laborem expediet, cursusque dabit venerata secundos. Haec sunt, quae nostra liceat te voce moneri. Vade age, et ingentem factis fer ad aethera Troiam. Quae postquam vates sic ore effatus amico est, dona dehinc auro gravia sectoque elephanto imperat ad navis ferri, stipatque carinis ingens argentum, Dodonaeosque lebetas, loricam consertam hamis auroque trilicem, et conum insignis galeae cristasque comantis, arma Neoptolemi; sunt et sua dona parenti. Addit equos, additque duces; remigium supplet; socios simul instruit armis. Interea classem velis aptare iubebat Anchises, fieret vento mora ne qua ferenti. Quem Phoebi interpres multo compellat honoreugio, Anchise, Veneris dignate superbo, cura deum, bis Pergameis erepte ruinis, ecce tibi Ausoniae tellus; hanc arripe velis.
Abbreviated transcription (Latin):
ui qua tides anmũ si ueris implet apollo:
lunonis magne primũ prece numen adora
Innom anic uota libens. añamq potentem
Emppliaib supera dois. sic deniq inctor
simaeria tines italas mictere relicta.
Huc ubi delatus cumeam accesseris urbem
Duiosq lacus ⁊ anerna sonantia sp̃lius
In sanam uatem aspicies que rupe sũb ima
Fata cait folisq notas ⁊ nomina mandãt
Suecumq iifolus descripsĩt carinina utrqo
Tigerimen tu̾m atq antro sẽdusa reliaiqut
Illa manent mimota locis ueq ab or dine &edunt
Ier eadem beriõ tenins cum cardine bentus
Iupulit. ⁊ tenais turbaunit iamia frondes
Nmiq̃ demde cauo uolitantia prendere saro
Inter reuocare situs aut iungere carmina cur at
Inconsulti abeiit. sedem q olere sybille
Hic tibi nequa more fuernt dispendia tanti
Siins increpitent socn. ⁊ in cursus in altum
Uela uorent. posłisq simis implere secundos

Expanded text:
si qua fides, animum si veris implet Apollo, si qua fides, animum si veris implet Apollo, umque monebo: Iunonis magnae primum prece numen adora; Iunoni cane vota libens, dominamque potentem supplicibus supera donis: sic denique victor Trinacria finis Italos mittere relicta. Huc ubi delatus Cumaeam accesseris urbem, divinosque lacus, et Averna sonantia silvis, insanam vatem aspicies, quae rupe sub ima fata canit, foliisque notas et nomina mandat. Quaecumque in foliis descripsit carmina virgo, digerit in numerum, atque antro seclusa relinquit. Illa manent immota locis, neque ab ordine cedunt; verum eadem, verso tenuis cum cardine ventus impulit et teneras turbavit ianua frondes, numquam deinde cavo volitantia prendere saxo, nec revocare situs aut iungere carmina curat: inconsulti abeunt, sedemque odere Sibyllae. Hic tibi ne qua morae fuerint dispendia tanti,— quamvis increpitent socii, et vi cursus in altum vela vocet, possisque sinus implere secundos,—
Abbreviated transcription (Latin):
equora circuitu. Aextrum fuge lictus ⁊ undas
Hec loca in quondam ⁊ uacta cõnulsa ruma
Tantum em longinqua ualet mutare uetuitas
dililiaẽ terunt. eu ꝓtinus utraq tellus
Nna foret. uenit medio in pontus ⁊ imdis
usperiũ siculo latus ab scidit: aruaq ⁊ urbes
Litore deductas angucto interlit estu.
Derteum scylla latus leuñ implacata carybdis
obsidet: atq uo baratri ter gurgite nactos
goibet in abruptũ fluctus: rursusq iũb auras
Enen alternos ⁊ sĩdera uerberat unda.
Ii scyllã cecis cohibet spelunca latebris
Oa erertantem ⁊ nauis in sara trahentem.
Demia hominis facies. ⁊ pulchro pectore itrgo
Dule temis. postrema inimam corpore pictris
Delphinui caudas utero cõrnusa iupor
Srestat trmacrii metas luctrare pachim
Cessantem lonoos ⁊ circitlectere curlus
S lemel intormem nacto uidule sub antro
Syyllam ⁊ ceruleis camb resonantia sara¬
eterea si qua ẽ heleno prudentia nati

Expanded text:
aequora circuitu: dextrum fuge litus et undas. aequora circuitu: dextrum fuge litus et undas. Haec loca vi quondam et vasta convolsa ruina— tantum aevi longinqua valet mutare vetustas— dissiluisse ferunt, cum protinus utraque tellus una foret; venit medio vi pontus et undis Hesperium Siculo latus abscidit, arvaque et urbes litore diductas angusto interluit aestu. Dextrum Scylla latus, laevum implacata Charybdis obsidet, atque imo barathri ter gurgite vastos sorbet in abruptum fluctus, rursusque sub auras erigit alternos et sidera verberat unda. At Scyllam caecis cohibet spelunca latebris, ora exsertantem et navis in saxa trahentem. Prima hominis facies et pulchro pectore virgo pube tenus, postrema immani corpore pristis, delphinum caudas utero commissa luporum. Praestat Trinacrii metas lustrare Pachyni cessantem, longos et circumflectere cursus, quam semel informem vasto vidisse sub antro Scyllam, et caeruleis canibus resonantia saxa. Praeterea, si qua est Heleno prudentia, vati