comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio dicam. ⁊ ignosett᷑ ei qͥ puniri debuit. Sapiensã
nã quã exige̾ debet ñ donat. s illũ qd̾ eruenia ꝯsequi
consulit ⁊ corrigit. ⁊ idem facit. qd̾ si ignosc̾et. nec ig¬
noscit. qm̃ qui ignoseit. fatet᷑ aliqͥd se qd̾ fieri debuit.
omisisse. Aliquẽ u̾bis tm̃ ammonebit. pena ñ affici¬
et. etatem eiꝰ em̃dabilem intuens. Aliquẽ inuidie cͥ
qr ꝑuinũ lapsus. hostes dimittet saluos. aliqñ etiã
laudatos. si honestis causis. ꝓ fide. ꝓfedere. ꝓ lib̾tate. in
bellũ accincti s̃. hec oĩa ñ uenie. s clem̃tie oꝑas̃. Cle¬
mentia. liberũ arbitriũ habet. Non sub formula. s
ex equo ⁊ bono uidicat. ⁊ absolu̾e illi licet.⁊ qͣnti iult
laxare litem. Nichil ex his fac̃. tan ꝗͣ uisto minꝰ fe¬
cerit. s tanquã id qd̾ ꝯstituit tꝰtissimãsit. Ignoso̾e aũ ẽ.¬
quẽ uideris puniend̾ ñ punire. Uenia debitȩ penȩ.

Expanded text:
iudicio dicam : "Ei ignoscitur, qui puniri debuit ; sapiens aiudicio dicam : "Ei ignoscitur, qui puniri debuit ; sapiens anam, quam exigere debet, non donat. Sed illud, quod ex venia consequi consulet et corriget; idem faciet, quod, si ignosceret, nec ignoscet, quoniam, qui ignoscit, fatetur aliquid se, quod fieri debuit, omisisse. Aliquem verbis tantum admonebit, poena non adficiet aetatem eius emendabilem intuens; aliquem invidia criquia per vinum lapsus ; hostes dimittet salvos, aliquando etiam laudatos, si honestis causis pro fide, pro foedere, pro libertate in bellum acciti sunt. Haec omnia non veniae, sed clementiae opera sunt. Clementia liberum arbitrium habet ; non sub formula, sed ex aequo et bono iudicat ; et absolvere illi licet et, quanti vult, taxare litem. Nihil ex his facit, tamquam iusto minus fecerit, sed tamquam id, quod constituit, iustissimum sit. Ignosniendum, non punire ; venia debitae poenae
Abbreviated transcription (Latin):
ac publicũ bonũ. ex qͦ dabit cuiq partẽ. Etiã ad ca¬
la mitos ꝓporcione ĩꝓbandos ⁊ em̃dandos bonitatẽ su¬
am ꝑmittet afflictis uͦ ⁊ forciꝰ laborantib multo li¬
bentiꝰ inueniet. Qciens poterit fortune inteidet. U̾
dignis ꝓderit.⁊ deoꝵ more calamitosos ꝓpiciꝰ respicĩ¬
et. Miscd̾ia uicina ẽ miserie. ht̃ enĩ aliqͥd trahit q
exea. Inbecillos ocłos cẽ scias. qui ad alienã lipptcudi
et ipsi suffundunt᷑. Ita me hercule morbũ eẽ ñ hylarita¬
tem. semꝑ arride ridentib.⁊ ad om̃iũ estimationẽ. ipsum
pauentiũ. quã siqͥs a sapiente exigit. ꝓpe ẽ ut lam̃tationẽ.
exigat. ⁊ alienis fun̾i̾b gemitus. At qͣre ñ ignoscet. ua
cuum ẽ dice̾. Constituamꝰ nc̃ qͦq qͥd sit uenia. ut sciamꝰ
dari illam. a sapiente ñ deb̾e. Uenia ẽ pene debite
remissio. Hanc sapiens qr ñ debeat dare reddt̃ rõnẽ

Expanded text:
ac bonum publicum, ex quo dabit cuique partem. Etiam ad caac bonum publicum, ex quo dabit cuique partem. Etiam ad calamitosos pro portione improbandosque et emendandos bonitatem suam permittet ; adflictis vero et forte laborantibus multo libentius subveniet. Quotiens poterit, fortunae intercedet ; ubi dignis proderit et deorum more calamitosos propitius respiciet. Misericordia vicina est miseriae; habet enim aliquid trahitque ex ea. Imbecillos oculos esse scias, qui ad alienam lippitudinem et ipsi subfunduntur, tam mehercules quam morbum esse, non hilaritatem, semper adridere ridpaventium, quam si quis a sapiente exigit, prope est, ut lamentationem exigat et in alienis funeribus gemitus. " At quare non ignoscet ? " Agedum constituamus nunc quoque, quid sit venia, et sciemus dari illam a sapiente non debere. Venia est poenae meritae remissio. Hanc sapiens quare non debeat dare, reddunt ratio
Abbreviated transcription (Latin):
accidet calamitatib. s omẽm fortune iram reu̾bera¬
bit. ⁊ añ se franget. Eand̾ semꝑ faciem seruabit. placi¬
dam ĩ ꝯcussam qd̾ face̾ ñ poss si tristiciã reciꝑet. Adice
liqͥdũ sincerũq exturbido uenit. Tristicia in habitabit
est. ad despiciendas res.ut illa excogitando ꝑicłosa ui¬
tanda equȩ estimanda. Ergo ñ miseret᷑. qr ⁊ sine mise¬
ria animi ñ fit. Cet̾a oĩa queq miserent᷑. uolo facere.
libens ⁊ alius animo faciet. succurret alienis lacͥmis ñ
accedet. Dabit manũ naufrago. exuli hospiciũ. egen¬
ti stipem. ñ hanc ꝯtumeliosam. qua pars maior hoꝵ
qui misericordes uideri uolũt abicit: hoĩ ex ꝯmuni da¬
bit. Donabit lacͥmis mat̾nis filiũ. ⁊ cathenis solui ui¬
bebit. ⁊ ludo eximet. ⁊ cadauer etiã noxiũ sepeliet. s
faciet ista tranqͥlla mente. uultu suo. Ergo ñ misere¬

Expanded text:
accidet calamitatibus, sed omnem fortunae iram reverberaaccidet calamitatibus, sed omnem fortunae iram reverberabit et ante se franget; eandem semper faciem servabit, placidam, inconcussam, quod facere non posset, si tristitiam reciperet. Adice, liquidum socerumque ex turbido venit. Tristitia inhabilis est ad dispiciendas res, utilia excogitanda, periculosa vitanda, aequa aestimanda ; ergo non miseretur, quia id sine miseria animi non fit. Cetera omnia, quae, qui miserentur, volo facere, libens et altus animo faciet ; succurret alienis lacrimis, non accedet ; dabit manum naufrago, exuli hospitium, egenti stipem, non hanc contumeliosam, quam pars maior horum, qui misericordes videri volunt, abicit et bit ; donabit lacrimis maternis filium et catenas solvi iubebit et ludo eximet et cadaver etiam noxium sepeliet, sed faciet ista tranquilla mente, vultu suo. Ergo non misere
Abbreviated transcription (Latin):
dent᷑ enĩ nullã spem telinq̃re hũanis errorib. s oĩa de¬
licta ad penã deduc̾e. Qd̃ si ẽ. quid ni ħ scientia q̃ disc̾e̾
hũanitatẽ iubet portũq adu̾sus fortunã certissimum
mutuo auxilio cludit: s nulla secta benignior leniorq ẽ.
nulla amantior hominũ. ⁊ ꝯmunib bonis attentior.
ut ꝓpositũ sit usui eẽ. auit auxilio eẽ. nec sibi tm̃. s uniu̾lis
singulisq ꝯsulere. Misod̾a ẽ egritudo animi. ob alie.
naꝵ speciem. aut tͥsticia ex alienis malis. contͣ quã accide
in merentib credi solet. E gritudo aũt insapientẽ iurũ
ñ cadet. serena enĩ eiꝰ mens ẽ. nͨ quicꝗͣ incid̾e ꝑõt. qd̾ illã¬
obducat. Nicħ q eque hoĩem. quã magnꝰ animꝰ decet.:
slon põt aũ maguꝰ eẽ idem. si metus ⁊ meror ꝯtundit.
simentẽ obducit. ⁊ ꝯtͣhit. Hoc sapienti ne in suis qͥdẽ

Expanded text:
videntur enim nullam relinquere spem humanis erroribus, sed omnia devidentur enim nullam relinquere spem humanis erroribus, sed omnia delicta ad poenam deducere. Quod si est, quidnam haec scientia, quae dediscere humanitatem iubet portumque adversus fortunam certissimum mutuo auxilio cludit ? Sed nulla secta benignior leniorque est, nulla amantior hominum et communis boni attentior, ut propositum sit usui esse et auxilio nec sibi tantum, sed universis sin- gulisque consulere. Misericordia est aegritudo animi ob alienarum miseriarum speciem aut tristitia ex alienis malis contracta, quae accidere immerentibus credit ; aegritudo autem in sapientem virum non cadit ; serena eimagnus animus decet; non potest autem magnus esse idem ac maestus. Maeror contundit mentes, abicit, contrahit ; hoc sapienti ne in suis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
cedes hoĩum ⁊ laniationes ꝑuenit. Illos gͦ crudeles uoca¬
bo. qui puniendi causam hñt modũ ñ hñt. Sic̃ in pha¬
lari. quẽ aiunt ñ qͥd in hoĩes in nocentes. s suꝑ humanũ
ac ꝓbabilem modũ seuisse. Possumꝰ effug̾e cauillationẽ.
⁊ itͥa finire. ut sit crudelitas inclinatio animi. ad asꝑio¬
ra. Hanc clem̃tia repellit longiꝰ stare ase. Nam seueri¬
tatem illi ꝯuenire ad rem certũ ẽ. Pertinet q̃rere hoc
debemꝰ. ꝑ spẽm clem̃tiȩ in miscłiam. In hoc leiuori ꝑieło
errat᷑ s par error ẽ. a uero recedentiũ. Ergo quẽ admo¬
dum religio deos colit. suꝑsticio uiolat. ita clem̃tiã mã
gerent. Miscdia ñ causã. s fortu nam spectat. clem̃tia
rationi accidit. Scio male audiri apud imꝑitos sectã
stoicorũ. tanꝗͣ nimis durã. ⁊ minime pͥncipib regibusq
bonũ daturã ꝯsiliũ. Obiert enĩ illi. qd̾ sapientẽ negat.

Expanded text:
caedes hominum et lancinationes pervenit. Illos ergo crudeles vocacaedes hominum et lancinationes pervenit. Illos ergo crudeles vocabo, qui puniendi causam habent, modum non habent, sicut in Phalari, quem aiunt non quidem in homines innocentes, sed super humanum ac probabilem modum saevisse. Possumus effugere cavillationem et ita finire, ut sit crudelitas inclinatio animi ad asperiora. Hanc clementia repellit longe iussam stare a se ; cum severitate illi convenit. Ad rem pertinet quaerere hoc per speciem clementiae in misericordiam. In hoc leviore periculo erratur, sed par error est a vero recedendum. Ergo quemadmodum religio deos colit, superstitio violat, ita clementiam mangerent. Misericordia non causam, sed fortunam spectat; clementia rationi accedit. Scio male audire apud imperitos sectam Stoicorum tamquam duram nimis et minime principibus regibusque bonum daturam
Abbreviated transcription (Latin):
tur nullã uͥtutem. cuiiminꝰ debito fac̾e. At qͥ hoc
om̃s intelligt̃ clem̃tiam eẽ. quȩ se flectit eitra id quod
mnerteo ꝯstitui. posset. Huic ꝯtrariã imꝑiti pitant. de¬
uertatẽ s nulla uirtus uͥtuti. ꝯtraria ẽ. Qͥd gͦ opponi¬
tur clem̃tiȩ : crudelitas que nicħ aliud ẽ. quã atroci¬
in ꝯpendiũ. s occidendi causa occidt̃. nec int̃fic̾e con¬
tenti seuuunt. ut osyris ille. ⁊ Proclus. ⁊ pyrate. qui
captos u̾berant.⁊ inignẽ uiuos imponũt. ħ erudelitaᷤ
quidẽ. s qr nec ultionẽ sequit᷑. non enĩ lesa ẽ. nec pecca¬
tori alicui irascit᷑. millũ enĩ ancessit crim̃. extra finitio¬
nẽ nr̃am eadit q̃ finitionẽ continebat inpenis erigen¬
dis. Intẽꝑantiã animi possumꝰ dic̾e ñ ẽẽ hanc crudelita¬
tem. s feritatẽ. Cui uoluptati seuitia ẽ. possuumꝰ insaniã
uocare. Nam uaria s̃ gn̾a eiꝰ. ⁊ nulliĩ certiꝰ. quã qd̾ in

Expanded text:
tur nullam virtutem cuiquam minus debito facere. Atqui hoc tur nullam virtutem cuiquam minus debito facere. Atqui hoc omnes intellegunt clementiam esse, quae se flectit citra id, quod merito constitui posset. Huic contrariam imperiti putant severitatem ; sed nulla virtus virtuti contraria est. Quid ergo opponitur clementiae ? Crudelitas, quae nihil aliud est quam atrociin compendium, sed occidendi causa occidunt nec interficere contenti saeviunt, ut Busiris ille et Procrustes et piratae, qui captos verberant et in ignem vivos imponunt." Haec crudelitas quidem ; sed quia nec ultionem sequitur non enim laesa est nec peccato alicui irascitur nullum enim antecessit crimen, extra finitionem nostram cadit ; finitio enim continebat in poenis exigendis intemperantiam animi. Possumus dicere non esse hanc crudelitatem, sed feritatem, cui voluptati saevitia est; possumus insaniam vocare : nam varia sunt genera eius et nullum certius, quam quod in
Abbreviated transcription (Latin):
cem audui exbono leuiq animosã. Quid gͦ ẽ: ut raro.
inuitus. ⁊ cũ magna cũctacione ita aliq̃n scͥbas. necesse
ẽ istud. qd̾ tibi in odiũ litt̾as adduxi. S sic̃ facis cũ mag¬
na cunctatione cũ multis dilationib. Ne forte decipi¬
at. nos speciosũ clem̃tie nom̃ aliqͣn. ⁊ in ꝯtrariũ abdui¬
cat uideamꝰ qͥd sit clem̃tia. qͣlisq sit. ⁊ qͦs fines habeat.
lementia ẽ. temꝑantia animi in potestate ulciscen¬
di. uł lenitas suꝑioris adu̾sus inferiorẽ. in ꝯstituẽ¬
dispotens Plura pponere tuciꝰ ẽ. ne una diffinitio parũ
remi comp̃hendat. ⁊ ut ita dicã formula excidat. Itaq
dici põt. ⁊ inclinatio animi adlenitatẽ inpena exigen¬
da. Illa diffinitio ꝯtradictionis inueniet᷑. quãius marie
aduerũ accedat. Si dixerimꝰ clem̃tiã eẽ. mod̾ationẽ.
aliꝗd exmat̾ia ac debita pena. remittentẽ. reclamabi¬

Expanded text:
cem audii ex bono lenique animosam. Quid ergo est ? Ut raro, cem audii ex bono lenique animosam. Quid ergo est ? Ut raro, invitus et cum magna cunctatione, ita aliquando scribas necesse est istud, quod tibi in odium litteras adduxit, sed, sicut facis, cum magna cunctatione, cum multis dilationibus. Et ne forte decipiat nos speciosum clementiae nomen aliquando et in contrarium abducat, videamus, quid sit clementia qualisque sit et quos fines habeat. Clementia est temperantia animi in potestate ulciscendi vel lenitas superioris adversus inferiorem in constituendis poenis. Plura proponere tutius est, ne una finitio parum rem comprehendat et, ut ita dicam, formula excidat ; itaque dici potest et inclinatio animi ad lenitatem in poena exigenda. Illa finitio contradictiones inveniet, quamvis maxime ad verum accedat, si dixerimus clementiam esse moderationem aliquid ex merita ac debita poena remittentem : reclamabi
Abbreviated transcription (Latin):
tas̃. atq erecta. aut languore demissa. ꝓut animꝰ eoꝵ.
iuuit. aut marcescit. Et erunt ciues. erũt socii digni
hac bonitate. ⁊ intotũ orbem recti mores reu̾tent᷑. Par¬
cetur uͥq manib tius. Duttiꝰ me ĩmorari huc pate¬
re. ñ ut blandiar aurib tuis. nec enĩ hic michi mosẽ.
Miluerim ueris offendere. quã placere adislando. Quid
gͦ p̃ id qd̾ benefactis dictisq tius. quã familiarissimũ
eẽ te cupio. ut qd̾ nc̃ nat᷑a ⁊ ĩpetus ẽ. fiat iudiciũ: Illud
mecũ ꝯfidero. multas uoces magnas. s detestabiles ĩ ui¬
tm humanã ꝑuenisse. celebresq uulgo ferri. ut illam.
Oderint dũ metuant. cui grecus u̾sus similis ẽ. qui se
mortuo Tram misceri ignib iubet.⁊ alia hꝰ notȩ. de nes¬
tio quomͦ ingenia ĩmania ⁊ ĩ iuisa. mat̾ia secundiori ex
p̃sserunt. sensus uehem̃tes ⁊ ꝯcitatos. Nullã adhucuo

Expanded text:
ta sunt atque erecta aut languore demissa, prout animus eorum ta sunt atque erecta aut languore demissa, prout animus eorum vivit aut marcet. Erunt cives, erunt socii digni hac bonitate, et in totum orbem recti mores revertentur ; parcetur ubique manibus tuis. Diutius me morari hic patere, non ut blandum auribus tuis nec enim hic mihi mos est ; maluerim veris offendere quam placere adulando ; quid id, quod bene factis dictisque tuis quam familiarissimum esse te cupio, ut, quod nunc natura et impetus est, fiat iudicium, illud mecum considero multas voces magnas, sed detestabiles, in vitam humanam pervenisse celebresque vulgo ferri, ut illam : " Oderint, dum metuant," cui Graecus versus similis est, qui se mortuo terram misceri ignibus iubet, et alia huius notae. Ac nescio quomodo ingenia in immani et invisa materia secundiore ore expresserun
Abbreviated transcription (Latin):
sex qua causa animadu̾ti uelles. Hoc sepe dilatũ. ut
Aliqñ fieret instabat. Inuitus inuito eũ chartã ꝓtulis¬
set. traderetq exclamasti. uellem litt̾as nescirem. O
dignã uocẽ. quã audirent õs gc̃s. que romanũ ĩpium
incolunt. queq uirta iacent. dubie lib̾tatis. queq se
contͣ urib aut animis attollunt. Ouocem in ꝯcione
om̃ium mortaliũ mittendã. incuiꝰ u̾ba pͥncipes reges¬
q iuram̃tũ faciant. Ouocem publicam gn̾is hũani in¬
cupidine. ex qua ome animi malũ oritur. pietatem
integͥtatemq cũ fide ac modestia surg̾e. ⁊ uicia diur¬
no abusa regno. tandem felici ac puro scło dare locũ.
fũturũ hoc cesar. ex magna parte sꝑare. ⁊ ꝯfiteri libet.
Tradet᷑ ista animi tui mansuetudo. difundet᷑q paula¬
tim. ꝑ om̃e imꝑii corpꝰ.⁊ cuncta in similitudinẽ tuam
formabunt᷑. Acapite bona ualitudo. inde in õs uege¬

Expanded text:
et ex qua causa animadverti velles; hoc saepe dilatum ut et ex qua causa animadverti velles; hoc saepe dilatum ut aliquando fieret, instabat. Invitus invito cum chartam protulisset traderetque, exclamasti: " Vellem litteras ne- scirem ! " O dignam vocem, quam audirent omnes gentes, quae Romanum imperium incolunt quaeque iuxta iacent dubiae libertatis quaeque se contra viribus aut animis attollunt! O vocem in con- tionem omnium mortalium mittendam, in cuius verba principes regesque iurarent ! O vocem publica generis humani incupidine, ex qua omne animi malum oritur, pietatem integritatemque cum fide ac modestia resurgere et vitia diuturno abusa regno dare tandem felici ac puro saeculo locum. Futurum hoc. Caesar, ex magna parte sperare et confidere libet. Tradetur ista animi tui mansuetudo diffundeturque paulatim per omne imperii corpus, et cuncta in similitudinem tuam formabuntur. A capite bona valetudo : inde omnia vege
Abbreviated transcription (Latin):
urbib inducere potenciã putat. ⁊ unũ occidi iubete aut
alt̾m. parũ imꝑatoriũ credit. nͥ eodem tp̃r grexmiseroꝵ
sub iectus stetit. crudelitatẽ suã in ordine coactã putat.
felicitas illa multis salutẽ dare.⁊ aduitã ab ipsa morte
reuocare. ⁊ mereri clem̃tiam cuucã ñ põt. Nullũ or¬
nam̃tũ pͥncipis fastigio dignius. pulchriꝰ ẽ. quã illa
corona obciues seruatos. ñ hostilia arma detracta uictiᷤᷤ
ñ currus barbaroꝵ sangͥne cruenti. ñ parta bello spo¬
lia. Nec diuina potentia ẽ. gregatĩ ac publice seruare.
Multos aũt occid̾e.⁊ indiscretos. incendii ac ruinȩ po¬
T Oe dementia scberem Nero cesar una srũ¬
me uox tua maxĩe cõpulit. quã ego ñ sñ¬
animiratione.⁊ cłi diceret᷑ audisse memini.
&. dem̃ aliis narrasse. uocẽ generosã mag¬
ni animi. mague lenitatis. quȩ ñ cõposi¬
ta uec alienis aurib subito data crepu

Expanded text:
urbibus inducere potentiam putat ; et unum occidi iubere aut urbibus inducere potentiam putat ; et unum occidi iubere aut alterum parum imperatorium credit; nisi eodem tempore grex miserorum sub ictu stetit, crudelitatem suam in ordinem coactam putat. Felicitas illa multis salutem dare et ad vitam ab ipsa morte revocare et mereri clementia civicam. Nullum ornamentum principis fastigio dignius pulchriusque est quam illa corona ob cives servatos, non hostilia arma detracta victis, non currus barbarorum sanguine cruenti, non parta bello spolia. Haec divina potentia est gregatim ac publice servare; multos quidem occidere et indiscretos incendii ac ruinae polementia scriberem. Nero Caesar, una me vox tua maxime compulit, quam ego non sinadmiratione et, cum diceretur, audisse memini et deinde aliis narrasse, vocem generosam, magni animi, magnae lenitatis, quae non composita nec alienis auribus data subito erupit
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ alud quã captariũ urbiũ. forma. ⁊ t̃ribiles facies. publici
metus. oĩa mesta trepida ꝯfusa: uoluptates ipsȩ tiñt᷑. ñ ꝯ
uiua securi in eunt: in qͥb lingua sollictte etiã ebriiscusto¬
dienda ẽ. ñ spectacula ex qͥb mat̾ia cͥminis. ac ꝑicłi q̃rit᷑.
apparent᷑ licet magna ĩpensa. ⁊ regiis opib. ⁊ artificũ ex¬
quisitis noĩb. Quẽ tam̃ lud̾e in carc̾e uibent: Qd̾ istud dii
boni malũ ẽ. occid̾e seuire. delectari. sono cathenaꝵ ⁊ ci¬
uium capita decid̾e. quocũq uentũ ẽ. multũ sangͥnis
funde̾. aspectu suo t̾rere ac fugare: quȩ alia uita ẽẽt. si
leones ursiq regnarent. si serpentib in nos. ac noxio¬
sissimo cuiq aĩali daret᷑ potestas: illa rationis in exꝑta
⁊ a nob̃ ĩmanitatis crimine dãpnata. abstinent suis. ⁊ tu¬
ta ẽ etiã int feras similitudo moꝵ. Apud hoĩes aũt. ne
a necessariis qͥdẽ rabies tẽꝑat sibi. s ext̃na suaq ĩ ȩquo

Expanded text:
 aliud quam captarum urbium forma et terribiles facies publici metus. Omnia maesta, trepida, confusa ; voluptates ipsae timentur; non convivia securi ineunt, in quibus lingua sollicite etiam ebriis custodienda est, non spectacula, ex quibus materia criminis ac periculi quaeritur. Apparentur licet magna impensa et regiis opibus et artificum exquisitis nominibus, quem tamen ludi in carcere iuvent ? Quod istud, di boni, malum est occidere, saevire, delectari sono catenarum et civium capita decidere, quocumque ventum est, multum sanguinis fundere, aspectu suo terrere ac fugare ? Quae alia vita esset, si leones ursique regnarent, si serpentibus in nos ac noxiosissimo cuique animali daretur po- testas ? Illa rationis expertia et a nobis immanitatis crimine damnata abstinent suis, et tuta est etiam inter feras similitudo ; horum ne a necessariis quidem sibi rabies temperat, sed externa suaque in aequo
Abbreviated transcription (Latin):
domicios. Maessalas. Asinios. Cicerones. ⁊ qͥcquid flo¬
ris erat inciuitate clem̃tiȩ suȩ debebat. Ipsũ lepidũ
quandiu mori passusẽꝑ multos annos tulit ornam̃
pͥncipis retinentẽ. ⁊ pontificatũ maximũ ñ nͥ mortuo illo
transferri. in se passus ẽ. Maluit enĩ illũ honorẽ. uocari qͣm
spolium. Hec eũ clem̃tia ad salutẽ securitatẽq ꝑduxit. hec

Expanded text:
Domitios, Messalas, Asinios, Cicerones, quidquid floDomitios, Messalas, Asinios, Cicerones, quidquid floris erat in civitate, clementiae suae debebat. Ipsum Lepidum quam diu mori passus est ! Per multos annos tulit ornamenta principis retinentem et pontificatum maximum non nisi mortuo illo transferri in se passus est; maluit enim illum honorem vocari quam spolium. Haec eum clementia ad salutem securitatemque perduxi
Abbreviated transcription (Latin):
Domũ tueri tuã ñ potes. Nuꝑ lib̃tini hoĩs grã. in pͥ¬
uato udicio suꝑatus es. Ad eo nicħ facilius potes. quã
contͣ cesarem ad uocarem : cedo si spes tuas solꝰ impedio.
Paulus ne te.⁊ fabuis. Maximꝰ. ⁊ cossi. ⁊ seruilii ferent.
tendo magnã uoluminis partem occupet. dutiꝰ eñi
quã duab horis locutũ ẽẽ ꝯstat. cũ hanc penã qua so
rum do. pͥus hosti nc̃ insidiatori ac parride. Exhodier¬
no die int̃ nos amicicia incipiat. Contendamꝰ utrũ
ego meliore fide uitã tͥ dederim. antu debeas. Post
hoc detulit ittrũ ꝯsulatũ. questꝰ qd̾ non audẽret pe¬
tere. Amicissimũ fidelissimũq habuit. heres solus
illi fuit. nullis ampliꝰ indiis ab ullo petitus ẽ. I gno¬
uit ab auus tuus uictis. Nam si ñ ignouiss quibꝰ
imꝑass: Salustiũ ⁊ cocceios. ⁊ duellios ⁊ totã cohortẽ
pͥmam amissionis. ex adu̾sarioꝵ castris ꝯscͥpsit. Iam

Expanded text:
Domum tueri tuam non potes, nuper libertini hominis gratia in prDomum tueri tuam non potes, nuper libertini hominis gratia in privato iudicio superatus es ; adeo nihil facilius potes quam contra Caesarem advocare. Cedo, si spes tuas solus impedio, Paulusne te et Fabius Maximus et Cossi et Servilii ferent ttendo magnam partem voluminis occupem diutius enim quam duabus horis locutum esse constat, eum hanc poenam, qua solrum do, prius hosti, nunc insidiatori ac parricidae. Ex hodierno die inter nos amicitia incipiat ; contendamus, utrum ego meliore fide tibi vitam dederim an tu debeas." Post hoc detulit ultro consulatum questus, quod non auderet petere. Amicissimum fidelissimumque habuit, heres solus illi fuit. Nullis amplius insidiis ab ullo petitus est. Ignovit abavus tuus victis ; nam si non ignovisset, quibus imperasset ? Sallustium et Cocceios et Deillios et totam cohortem primae admissionis ex adversariorum castris conscripsit ; iam
Abbreviated transcription (Latin):
tempta quomͦ tͥ cedat clem̃tia. Ignosce .l. cinne. de¬
p̃hensꝰ ẽ. iam noc̾e tͥ. ñ potest. ꝓdesse fame tue põt.
Gauisus sͥ qd̃ aduocatũ in uenerat. uxori qͥd̃ gr̃as
egit. renunciari aũt exemplo amicis. qͦs in ꝯsilium
rogau̾at imꝑauit ⁊ cinnã unũ ad se accersit. Dimis¬
sisq oĩb ecubiculo cum aliã cinne poni cathedrã
int̃pelles. ne mediosermone meo ꝓclames. dabit᷑ tͥ loqũ¬
ut uicto uictores inuideant. Sacͥdociũ tibi petenti.
pͣteritis cũ plurib quoꝵ parentes mecũ militau̾ant.
dedi. Cum sic de te meruerĩ occid̾e me ꝯstitiusti. Cũ
ad hanc uocem exclamass ꝓcul hanc ase ab eẽ dem̃ti
ris. Occid̾e in quã me paras. Ddiecit locũ. socios. diem
ordinem insidiaꝵ cui cõmissum eẽt ferrũ. Et cũ defixũ
uideret. nec ex ꝯuentione iã s ex conscientia. tacentẽ:
quo in qͥt hoc aĩo facis : ut ip̃e sis pͥnceps : male me her

Expanded text:
tempta, quomodo tibi cedat clementia; ignosce L. Cinnae. Detempta, quomodo tibi cedat clementia; ignosce L. Cinnae. Deprensus est; iam nocere tibi non potest, prodesse famae tuae potest. " Gavisus, sibi quod advocatum invenerat, uxori quidem gratias egit, renuntiari autem extemplo amicis, quos in consilium rogaverat, imperavit et Cinnam unum ad se accersit dimissisque omnibus e cubiculo, cum alteram Cinnae poni cathedram interpelles, ne medio sermone meo proclames ; dabitur tibi loqueut victo victores invideant. Sacerdotium tibi petenti praeteritis compluribus, quorum parentes mecum militaverant, dedi ; cum sic de te meruerim, occidere me constituisti. " Cum ad hanc vocem exclamasset procul hanc ab se abesse dementiam ris. Occidere, inquam, me paras " ; adiecit locum, socios, diem, ordinem insidiarum, cui commissum esset ferrum. Et cum defixum videret nec ex conventione iam, sed ex conscientia tacentem : " Quo," inquit, " hoc animo facis ? Ut ipse sis princeps ? Male mehercu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussorem meũ securũ ambulare patiar me sollicito:
Ergo ñ dabit penas. qͥ tot cuulib bellis frustra peti¬
tum caput tot naualib. tot pedestrib p̃liis incolume.
postꝗͣ t̾ra mariq pax parta ẽ non occid̾e ꝯstituat. s
ĩmolare: Nam sacrificantẽ placu̾at ad oriri. Rur¬
sus silentio int̃posito. maiore multo uoce sibi quã cin¬
ne irascebat᷑. Quid iuuis. si perire te tam multoꝵ
int̃ ẽ: quis finis erit supplicioꝵ. Qͥs sanguinis: ego
sum nobilib adolescentulis expositũ caput. in quod
mucrones acuant. Non ẽ tanti uita. si ut ego nõ
ꝑeam. tam multa ꝑdenda s̃. Int̃pellauit tandem
qd̾ medici solent. qͥ ubi usitata remedia ñ ꝓcedt̃ tẽp¬
tant ꝯtͣria. Seueritate nicħ ad huc ꝓfecisti. Saluide¬
nũ lepidus secutꝰ ẽ. lepidũ Murena. Murenã cepio.
Cepionẽ. ignaciꝰ. uttalios taceã qͦs tm̃ ausos pudet. Nc̃

Expanded text:
percussorem meum securum ambulare patiar me sollicito ? percussorem meum securum ambulare patiar me sollicito ? Ergo non dabit poenas, qui tot civilibus bellis frustra petitum caput, tot navalibus, tot pedestribus proeliis incolume, postquam terra marique pax parata est, non occidere constituat, sed immolare ? " nam sacrificantem placuerat adoriri. Rursus silentio interposito maiore multo voce sibi quam Cinnae irascebatur : " Quid vivis, si perire te tam multorum interest ? Quis finis erit suppliciorum ? Quis sanguinis ? Ego sum nobilibus adulescentulis expositum caput, in quod mucrones acuant ; non est tanti vita, si, ut ego non peream, tam multa perdenda sunt. " Interpellavit tandem lium ? Fac, quod medici solent, qui, ubi usitata remedia non procedunt, temptant contraria. Severitate nihil adhuc proiecisti; Salvidienum Lepidus secutus est. Lepidum Murena, Murenam Caepio, Caepionem Egnatius, ut alios taceam, quos tantum ausos pudet. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
q eoꝵ qui int̃fecti s̃. ⁊ ꝓpinqui. ⁊ amici. in locũ sin¬
głoꝵ succet̃. hoc quã uerũ sit. ãmonere te exem¬
plo domestico uolo. Quuus aug̃. fuit mitis pͥnceps.
Si quis illũ. apͥncipatu suo estimare incipiat. iam
insinum amicoꝵ absꝯderat. iã insidiis. M. antonii cõ¬
sulis. latus petierat. iã fuerat collega ꝓscͥptionis. S cum
annũ qͣdragesimũ transiss. ⁊ ingallia moraret᷑. delatũ
est ad eũ indiciũ.l. cinnam stolidi ingenii uirũ. insidi¬
uellet. Unus ex ꝯsciis deferebat. Constituit seab eo uin¬
dicare. ꝯsiliũ amicoꝵ aduocari uissit. Nox illi inqͥe¬
ta erat. cũ cogitaret adolescentẽ nobilem. hoc detrac¬
to integrũ. gn. pompeii nepotem dampnandũ. Iam
unum hoĩem occid̾e ñ pot̾ãt. cũ.m. antonius ꝓscͥptio¬
nis edictum int̃ cenam dictatet. bemens sub inde uo¬
ces uarias emittebat. ⁊ uit se ꝯtrarias. Quid. gͦ ego

Expanded text:
que eorum, qui interfecti sunt, et propinqui et amici in locum sinque eorum, qui interfecti sunt, et propinqui et amici in locum singulorum succedunt. Hoc quam verum sit, admonere te exemplo domestico volo. Divus Augustus fuit mitis princeps, si quis illum a principatu suo aestimare incipiat ; in in sinum amicorum absconderat, iam insidiis M. Antonii consulis latus petierat, iam fuerat collega proscriptionis. Sed cum annum quadragensimum transisset et in Gallia moraretur, delatum est ad eum indicium L. Cinnam, stolidi ingenii virum, insidim adgredi vellet; unus ex consciis deferebat. Constituit se ab eo vindicare et consilium amicorum advocari iussit. Nox illi inquieta erat, cum cogitaret adulescentem nobilem, hoc detracto integrum. Cn. Pompei nepotem, damnandum ; iam unum hominem occidere non poterat, cui M. Antonius proscriptionis edictum inter cenam dictarat. Gemens subinde voces varias emittebat et inter se contrarias : " Quid ergo ? Ego
Abbreviated transcription (Latin):
tes. orirris. loqui ñ potes. nisi ut uocem tuã. q̃ ubiq
s̃. gr̃s excipiant. Irasci ñ potes. nͥ ut oĩa p̃mant᷑. sic
neminem afflig̾e. nisi ut qͥoquid cͥca fu̾it quatiat᷑.
Ut fulmina paucoꝵ ꝑicło cadũt. omĩũ metu. sic ani:¬
madu̾siones magnarũ potestatũ. t̾rent latiꝰ quã no¬
cent. Non sñ causa. Non enĩ qͣntũ fecerit. s qͣntũ
facturus sit cogitat᷑. in eo qui oĩa põt. Adice nẽ qd̾ pͥ¬
uatos hoĩes ad accipiendas in iuirias oportuniores ac¬
ceptarũ paciencia facit. Regib certior ẽ exmansue¬
tudine securitas. qr frequens iundicta paucoꝵ odiũ
repͥmit. õiũ irritat. Uoluntas oportet ante seuiendi.
quã causa deficiat. Alioqͥn quẽ admodũ p̃cise arbo¬
res plurimis ramis repullulant. ⁊ multa satoꝵ gn̾a
ut densiora surgant. recidunt᷑. ita regia crudelitas
auget inimicoꝵ nũm tollendo. Parentes enĩ liberi¬

Expanded text:
tas ? Oriris. Loqui non potes, nisi ut vocem tuam, quae ubique tas ? Oriris. Loqui non potes, nisi ut vocem tuam, quae ubique sunt gentes, excipiant ; irasci non potes, nisi ut omnia tremant, quia neminem adfligere, nisi ut, quidquid circa fuerit, quatiatur. Ut fulmina paucorum periculo cadunt, omnium metu, sic animadversiones magnarum potestatum terrent latius quam nocent, non sine causa ; non enim, quantum fecerit, sed quantum facturus sit, cogitatur in eo, qui omnia potest. Adice nunc, quod privatos homines ad accipiendas iniurias opportuniores acceptarum patientia facit, regibus certior est ex mansuetudine securitas, quia frequens vindicta paucorum odium opprimit, omnium irritat. Voluntas oportet ante saeviendi quam causa deficiat ; alioqui, quemadmodum praecisae arbores plurimis ramis repullulant et multa satorum genera, ut densiora surgant, reciduntur, ita regia crudelitas auget inimicorum numerum tollendo ; parentes enim liberi
Abbreviated transcription (Latin):
dictaq tumor excipit.⁊ iõ millis mag̾ curandũ ẽ.
qualem famã habeant. quã qui qualẽcũq meruerĩt.
magnã habituri st̃. Quã multa tͥñ licent. q̃ nob̃ bene¬
ficio tuo licent. Possũ in qualibet parte urbis solus in¬
ced̾e sine timore. quãuis nullꝰ sequat᷑ comes. nullꝰ sit
domi. nullꝰ ad latus gladiꝰ. Tibi in tua pace armato ui¬
uendũ ẽ. Ab errare a fortuna tua ñ potes. obsidet te⁊
quocũq. ⁊ descendis. magno apparatu sequit᷑. Et hec
sũme magnitudinis seruitꝰ. ñ posse fieri minorẽ. D cũ
tenet. nec mag̃ illis descend̾e datũ ẽ. quã tͥ tutum.
fastigio tuo affixus es. Nrõs motus pauci sentiunt.
ꝓdire nob̃ acrecedere.⁊ mutare habitũ. sine sensu
publico licet. Tibi ñ magis. quã soli latere ꝯtingit. Mł¬
ta ꝯtͣ te lux ẽ. om̃iũ in istam ꝯu̾si ocłi s̃. esdire te pu¬

Expanded text:
dictaque rumor excipit, et ideo nullis magis curandum est, dictaque rumor excipit, et ideo nullis magis curandum est, qualem famam habeant, quam qui, qualemcumque meruerint, magnam habituri sunt. Quam multa tibi non licent, quae nobis beneficio tuo licent ! Possum in qualibet parte urbis solus incedere sine timore, quamvis nullus sequatur comes, nullus sit domi, nullus ad latus gladius ; tibi in tua pace armato vivendum est. Aberrare a fortuna tua non potes ; obsidet te et, quocumque descendis, magno apparatu sequitur. Est haec summae magnitudinis servitus non posse fieri minorem; sed cumtenet, nec magis illis descendere datum est quam tibi tutum ; fastigio tuo adfixus es. Nostros motus pauci sentiunt, prodire nobis ac recedere et mutare habitum sine sensu publico licet ; tibi non magis quam soli latere contingit. Multa circa te lux est, omnium in istam conversi oculi sunt. Prodire te pu
Abbreviated transcription (Latin):
centes ne eo qͥdem qui oĩa ꝑturbat in ꝯcusso. facilius
pͥuatis ignosctt᷑. ꝑtinacit̾ seuindicantib. possũt eñi
ledi. dolorq eoꝵ ab iniuria uenit. Timent p̃t̾ea ꝯtẽp¬
tum.⁊ ñ retulisse ledentib grãm ĩfirmitas uidetur ñ
clem̃tia. At cui ultio in facili ẽ. is omissa ea certã lau¬
dem mansuetudinus ꝯsequit᷑. Humili loco positis. exer¬
cere manũ. litigare. in rixam ꝓcurr̾e ac morẽ ire sue
gerere liberiꝰ ẽ. Leues int̾ paria ictus st̃. Regi uocife¬
ratio qͦq u̾boꝵq intemꝑantia. ñ exmaiestate ẽ. Gra¬
ue putas eripi loqñdi arbitrium regib. qd̾ humilli¬
mi hñt. Ista in quis seruitꝰ ẽ. ñ imꝑiũ. Quid: tuñ ex¬
ꝑtris istud nob̃ ẽẽ tibi seruitutẽ: Alia ꝯdicio ẽ eoꝵ qͥ
in turba quã ñ excedt̃ latent. quoꝵ uirtutes ut ap¬
pareant. diu luctant᷑. ⁊ uitia tenebras hñt. Ur̃a fc̃a

Expanded text:
centes ne eo quidem, qui omnia perturbat, inconcusso. Facilius centes ne eo quidem, qui omnia perturbat, inconcusso. Facilius privatis ignoscitur pertinaciter se vindicantibus ; possunt enim laedi, dolorque eorum ab iniuria venit ; timent praeterea contemptum, et non rettulisse laedentibus gratiam infirmitas videtur, non clementia ; at cui ultio in facili est, is omissa ea certam laudem man- suetudinis consequitur. Humili loco positis exercere manum, litigare, in rixam procurrere ac morem irae suae gerere liberius est ; leves inter paria ictus sunt ; regi vociferatio quoque verborumque intemperantia non ex maiestate est. Grave putas eripi loquendi arbitrium regibus, quod humillimi habent. " Ista," inquis, " servitus est, non imperium." Quid ? tu non experiris istud nobis esse, tibi servitutem ? Alia condicio est eorum, qui in turba, quam non excedunt, latent, quorum et virtutes, ut appareant, diu luctantur et vitia tenebras habent ; vestra facta
Abbreviated transcription (Latin):
fallere. ad ĩnocentiã tñ peccando ꝑuenit. Qm̃ deoꝵ feci
mentionẽ. optime hoc exemplũ pͥncipi ꝯstituã ad qd for¬
metur. ut se talem eẽ ciuib. quales sibi deos uelit. Gi pe¬
dit gͦ habere inex orabilia pec̾eis. atq errorib nunina.
expedit usq ad ultimã in festa ꝑniciem: Et quis regũ
erit tutꝰ: cuiꝰ non m̃bra aruspices colligant: Qd̾ si dii
placabiles ⁊ eque delicta potenciũ. ñ statim fulminib
ꝑsecunt᷑. qͣnto equius ẽ hoiẽm hominib p̃positũ. iitĩ
animo exercere ĩꝑium: ⁊ cogitare utrũ mundi status
gratior ocłis pulchriorq sit sereno ⁊ puro die. an eun
fragorib crebris oĩa quatiunt᷑. iignes hine atq illinc
micant : at qui ñ alia facies ẽ quieti moratiq ĩꝑii. quã
sereni celi ⁊ nitentis fudele regnũ turbidũ. tenebrisq
obscurũ ẽ. int̾ trem̃tes.⁊ ad repentinũ sonitũ expaue¬

Expanded text:
fallere, ad innocentiam tamen peccando pervenit. Quoniam deorum feci fallere, ad innocentiam tamen peccando pervenit. Quoniam deorum feci mentionem, optime hoc exemplum principi constituam, ad quod formetur, ut se talem esse civibus, quales sibi deos velit. Expedit ergo habere inexorabilia peccatis atque erroribus numina, expedit usque ad ultimam infesta perniciem ? Et quis regum erit tutus, cuius non membra haruspices colligant ? Quod si di placabiles et aequi delicta potentium non statim fulminibus persequuntur, quanto aequius est hominem hominibus praepositum miti animo exercere imperium et cogitare, uter mundi status gratior oculis pulchriorque sit, sereno et puro die, an cum fragoribus crebris omnia quatiuntur et ignes hinc atque illinc micant ! Atqui non alia facies est quieti moratique imperii quam sereni caeli et nitentis. Crudele regnum turbidum tenebrisque obscurum est, inter trementes et ad repentinum sonitum expaves
Abbreviated transcription (Latin):
ens. eligit᷑. quociens aliqͥd obstitit. qd̾ eursũ eiꝰ uelut tor¬
rentis tapidi moraret᷑. in qua tͥb eodem tp̃r theatris uie
postulant᷑. in qua ꝯsumit᷑ qͥequid t̾ris oĩb arat᷑. qͣnta so
litudo ac uastitas fut᷑a sti. si nicħ telinquit᷑. nͥ qd̾ uidex
seuerus absoluerit. Quotꝰ qͥsq ex questorib ẽ. qui ñ ex
ipã lege teneat᷑. qua q̃rit: Quotꝰ quisq accusator ua¬
cat culpa: ⁊ nescio an nemo. ad dandã ueniã difficilior
sit. quã qui illã pet̾e sepius meruit. Peccauimꝰ om̃s alii gͣ¬
uia. alii leuiora. alii ex destinato. alis forte ĩpulsi. aut alie¬
na neqͥcia ablati. alii in bonis ꝯsiliis parũ fortit stetimꝰ uĩ
nocentiã in uiti. ac retinentes ꝑdidimꝰ. nec derelin qͥmus
tm̃. susq ad extremũ eui delinqͥmꝰ. Etiã siquis tã bñ
purgauit aĩm. ut nicħ obturbare eũ. ampliꝰ possit ac

Expanded text:
ens eliditur, quotiens aliquid obstitit, quod cursum eius velut torens eliditur, quotiens aliquid obstitit, quod cursum eius velut torrentis rapidi moraretur, in qua tribus eodem tempore theatris caveae postulantur, it, si nihil relinquitur, nisi quod iudex severus absolvent. Quotus quisque ex quaesitoribus est, qui non ex ipsa ea lege teneatur, qua quaerit ? quotus quisque accusator vacat culpa ? Et nescio, an nemo ad dandam veniam difficilior sit, quam qui illam petere saepius meruit. Peccavimus omnes, alii gravia, alii leviora, alii ex destinata, alii forte impulsi aut aliena nequitia ablati ; alii in bonis consiliis parum fortiter stetimus et innocentiam inviti ac retinentes perdidimus ; nec deliquimus tantum, sed usque ad extremum aevi delinquemus. Etiam si quis tam bene iam purgavit animum, ut nihil obturbare eum amplius possit ac
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝓpͥum placidũ ẽẽ. tranqͥllũq.⁊ inuirias atq offensio¬
ues suꝑne despic̾e. Muli ebre. ẽ furere inira. ferarũ uͦ
decet regem seua. nec in ex orabilis ira. Non multũ
enĩ supra eũ. eminet. cui se irascendo exequat. At si dat
uitã. dat dignitatẽ. ꝑielitantib ⁊ meritis amitt̾e. facit
qd̾ nulli nͥ rerũ potenti licet. Uita enĩ etiã suꝑiori eri¬
pitur. nũquã nisi inferiori dat᷑. Seruare ꝓpͥum ẽ. ex¬
cellentis fortune. que nũquã magis suspie̾i debet. quã
cũ illi contingit idem possem. qd̾ diis. quoꝵ bñficio in
lucem edim᷑. tam boni qͣm mali. Deoruo itaq sibi a¬
nimũ asserens pͥnceps. alios exciuib suis qr utiles bo¬
niq sũt libens uideat. alios in numerũ relinꝗͣt. qͦsdã
eẽ gaudeat. qͦsdam paciat᷑. Cogitante in hac ciuitate
in qua turba ꝑ latissima itinera sine int̃missione deflu¬

Expanded text:
proprium est placidum esse tranquillumque et iniurias atque offensioproprium est placidum esse tranquillumque et iniurias atque offensiones superne despicere. Muliebdecet regem saeva nec inexorabilis ira, non multum enim supra eum eminet, cui se irascendo exaequat ; at si dat vitam, si dat dignitatem periclitantibus et meritis amittere, facit, quod nulli nisi rerum potenti licet ; vita enim etiam superiori eripitur, numquam nisi inferiori datur. Servare proprium est excellentis fortunae, quae numquam magis suspici debet, quam cum illi contigit idem posse quod dis, quorum beneficio in lucem edimur tam boni quam mali. Deorum itaque sibi animum adserens princeps alios ex civibus suis, quia utiles bonique sunt, libens videat, alios in numerum relinquat ; quosdam esse gaudeat, quosdam patiatur. Cogitato, in hac civitate, in qua turba per latissima itinera sine intermissione deflu
Abbreviated transcription (Latin):
mortalem. etiã illũ infra quẽ nicħ ẽ. Qͥd .ii. mai uł forci.
quã malã fortunã retund̾e: hec tñ magnanimitas ĩ bo¬
na fortuna laxiorem locũ habet meliꝰ q intͥbunali. quã ĩ
plano ꝯspicitur. Clem̃tia in quãcũq domũ ꝑuen̾it. eã
felicem tranqͥllã q p̃stabit. S in regia. quo ratior. eo mi¬
rabilior. Quid enĩ ẽ mirabiliꝰ. quã eũ cuiꝰ ire nicħ obstat.
cuiꝰ gͣuiori sententie ip̃i qui ꝑeunt assentiunt᷑. quẽ ne¬
mo int̃rogaturꝰ ẽ. ĩmo si uehementiꝰ exscanduit. ne dep̃¬
caturus ẽ quidẽ. ip̃m sibi manũ inicere.⁊ potestate sua
in meliꝰ placidi usq uti. hoc ip̃m cogitantẽ. occid̾e ꝯtͣ
legem nemo põt. seruare nemo p̃terme: Magnã for¬
tunã magnꝰ animꝰ decet. qui nͥ se ad illã. extulit ⁊ altior
stetit. illam quoq infra t̾ram deducit. Magni aũ animi

Expanded text:
mortalem, etiam illum, infra quem nihil est ; quid enim maius aut fortius mortalem, etiam illum, infra quem nihil est ; quid enim maius aut fortius quam malam fortunam retundere ? Haec tamen magnanimitas in bona fortuna laxiorem locum habet meliusque in tribunali quam in plano conspicitur. Clementia, in quamcumque domum pervenerit, eam felicem tranquillamque praestabit, sed in regia, quo rarior, eo mirabilior. Quid enim est memorabilis quam eum, cuius irae nihil obstat, cuius graviori sententiae ipsi, qui pereunt, adsentiuntur, quem nemo interpellaturus est, immo, si vehementius excanduit, ne deprecaturus est quidem, ipsum sibi manum inicere et potestate sua in melius placidiusque uti hoc ipsum cogitantem : " Occidere contra legem nemo non potest, servare nemo praeter me" ? Magnam fortunam magnus animus decet, qui, nisi se ad illam extulit et altior stetit, illam quoque infra ad terram deducit ; magni autem animi
Abbreviated transcription (Latin):
.p. cesar. ut seduci alt̾m ñ posset. sine utriꝰq ꝑnicie.slã
ut illi uirib opꝰ ẽ. ⁊ hu̾c capite. L ongius uidet᷑ receᷤ¬
sisse a pposito oratio mea. At me hercule rem ip̃am p̃mis.
Nam siqͥd ad huc colligit. tu animꝰ.r.p. tuȩ es. illa
corpꝰ tuũ. Uides ut puto quã necessaria clem̃tia sit.
Tibi enĩ parcis. cũ uidi̾s alt̾i parc̾e farcendũ itaq ẽ etiã
q̃uando misso sangͥne opꝰ ẽ. sustinendũ ẽ. ne ultra quã
necesse sit insidat. Est gͦ ut dicebã clem̃tia om̃ib qͥ¬
dem hõib. scd̾m nat᷑am. maxime tam̃ decora ĩꝑatoribꝰ.
qͣnto plus habet apud illos qd̾ seruet. qͣnto qr ĩ maiore
mat̾ia. apparet. Quantũ enĩ nocet pͥuata crudelitas.
pͥncipũ seuitia bellũ ẽ. Cũ aũt uͥtitib int̾sit ꝯcordia.
nec ulla alt̾a melior. aut honestiorsit. quedã tñ qͥb¬
dam ꝑsonis aptior ẽ. Decet magnanimitas qũelibet

Expanded text:
publicae Caesar, ut seduci alterum non posset sine utriusque pernicie ; nam publicae Caesar, ut seduci alterum non posset sine utriusque pernicie ; nam et illi viribus opus est et huic capite. Longius videtur recessisse a proposito oratio mea, at mehercules rem ipsam premit. Nam si, quod adhuc colligit, tu animus rei publicae tuae es, illa corpus tuum, vides, ut puto, quam necessaria sit clementia; tibi enim parcis, cum videris alteri parcere. Parcendum itaque est etiam  ne ultra, quam necesse sit, incidat. Est ergo, ut dicebam, clementia omnibus quidem homini- bus secundum naturam, maxime tamen decora imperatoribus, quanto plus habet apud illos, quod servet, quantoque in maiore materia apparet. Quantulum enim nocet privata crudelitas ! Principum nec ulla altera melior aut honestior sit, quaedam tamen quibusdam personis aptior est. Decet magnanimitas quemlibet
Abbreviated transcription (Latin):
dedueũt. cũ in pͥma fronte ꝓcurrt̃. ⁊ adu̾sa uuln̾ib pecto¬
nicħ ip̃a ꝑse fit᷑a. nisi onus ⁊ p̃da. si mens illa imꝑii sucb¬
trahatur. Rege in columi mens oĩb una. amisso rupe¬
re fidem. Hic casus romane pacis exiciũ erit. hic tanti
fortunã ppłi in riunã aget. Tamdiu abisto ꝑicłõ ab erit.
hic ppłs. quã diu sciet ferre frenos. Quos siq̃ñ abruꝑit.
uł aliqñ casu discussos reponi sibi passus ñ erit. hec unitaᷤ
⁊ hic maximi ĩꝑii ꝯtextus. in partes multas dissiliet. Iõq
huic urbi dñandifinis erit. qͥ parhendi fuit. Iõq pͥnci¬
pes regesq ⁊ quocũq alio noĩe s̃ tutores. status publici.
non ẽ mirũ amari. uitͣ pͥuatas ⁊̃ necessitudines. Nã
si sanis hõib publica pͥuatis pociora s̃. sequit᷑ ut hic qͦq
carior sit. in quẽ se .r.p. ꝯu̾tit. Olim enĩ ita se induit .r.

Expanded text:
deducunt, cum in primam frontem procurrunt et adversa vulneribus pectodeducunt, cum in primam frontem procurrunt et adversa vulneribus pectonihil ipsa per se futura nisi onus et praeda, si mens illa imperii subtrahatur. Rege incolumi mens omnibus una; amisso rupere fidem. Hic casus Romanae pacis exitium erit, hic tanti fortunam populi in ruinas aget ; tam diu ab isto periculo aberit hic populus, quam diu sciet ferre frenos, quos si quando abruperit vel aliquo casu discussos reponi sibi passus non erit, haec unitas et hic maximi imperii contextus in partes multas dissiliet, idemque huic urbi finis dominandi erit, qui parendi fuerit. Ideo principes regesque et quocumque alio nomine ultra privatas etiam necessitudines ; nam si sanis hominibus publica privatis potiora sunt, sequitur, ut is quoque carior sit, in quem se res publica convertit. Olim enim ita se induit rei
Abbreviated transcription (Latin):
q iactandi quocũq desid̾auit. imꝑantis salꝰ. uec ħ
iitta lusui ẽ aut dem̃tia. ꝓuno capite tot milia exciꝑe
ferrũ.⁊ multis mortib unã aĩam redim̾e. ñ nũquã se¬
nis ⁊ inualidi. Quẽ admod̾ totũ corpꝰ animo deseruit
icũ hoc tanto mauus. tantoq speciosiꝰ sit. ille in occul¬
to maneat tenuis. ⁊ in qͣ sede laticet in certus. tam̃
manꝰ pedes. ocłi. negociũ illi gerũt. illũ ħ cutis mu¬
nit. illiꝰ ussu iacemꝰ. aut inqͥetidiscurrimꝰ. cũ ille ĩ¬
ꝑauit siue auarus dñs ẽ. mare lucri eausa serutam.¬
suie ambiciosus. iam dudũ dextram. flãmis oblecimus.
aut uoluntariã subsiluimꝰ. si hec ĩmensa multitudo uniꝰ
aĩa ccundata ẽ. illiꝰ spũ regit᷑. illiꝰ ratione flectit᷑. pssura se.
ac fractura. uirib suis. nͥ ꝯsilio sustinetur. Duã itaꝙ in co¬
lumicatẽ amant. cũ ꝓuno hoĩe. denas legiones in aciem

Expanded text:
que iactandi, quocumque desideravit imperantis salus ; nec haec que iactandi, quocumque desideravit imperantis salus ; nec haec vilitas sui est aut dementia pro uno capite tot milia excipere ferrum ac multis mortibus unam animam redimere nonnumquam senis et invalidi. Quemadmodum totum corpus animo deservit et, cum hoc tanto maius tantoque speciosius sit, ille in occulto maneat tenuis et in qua sede latitet incertus, tamen manus, pedes, oculi negotium illi gerunt, illum haec cutis munit, illius iussu iacemus aut in- quieti discurrimus, cum ille imperavit, sive avarus dominus est, mare lucri causa scrutamusive ambitiosus, iam dudum dextram flammis obiecimus aut voluntarii terram subsiluimus, sic haec immensa multitudo unius animae circumdata illius spiritu regitur, illius ratione flectitur pressura se ac fractura viribus suis, nisi consilio sustineretur. Suam itaque incolumitatem amant, eum pro uno homine denas legiones in aciem
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ quã regem aut pͥncipem decet. Ita enĩ uͥtutes mag¬
nis uiris decori głȩq sunt. s illis salictaris potencia est.
NIam pestifera ius ẽ ualere ad nocendũ. Illiꝰ demũ ma¬
gnitudo stabił. fundataq ẽ. quã om̃s tam sup se ẽẽ quã
pse scuint. cuiꝰ curã excubare ꝓsalite singłoꝵ atq u¬
niu̾soꝵ cotidie exꝑiunt᷑. quo ꝓcedente. ñ tanꝗͣ. malũ
aliqd̾. aut noxium animalecubili ꝓsilierit. diffugũt.
s tanquã ad clarũ ac bñficũ sydus certatĩ aduolant.
obicere se ꝓillo mucronib insidiantiũ paratissimi. ⁊
subsf̃uere corpora sua. si ꝑstragem illi hũanam it̃ ad
salutẽ struendũ sit. Somnũ eiꝰ nocturnis excubiis mu¬
munt. lat̾a obiecti cͥcũfusiq defendũt. incurrenti¬
b ꝑicłis se opponũt. Non ẽ hic sine ratione ppłis ur¬
bib q ꝯsensus. sic ꝓtegendi amandiq reges. ⁊ se sua¬

Expanded text:
magis quam regem aut principem decet. Ita enim magmagis quam regem aut principem decet. Ita enim magnae vires decori gloriaeque sunt, si illis salutaris potentia est ; nam pestifera vis est valere ad nocendum. Illius demum magnitudo stabilis fundataque est, quem omnes tam supra se esse quam pro se sciunt, cuius curam excubare pro salute singulorum atque universorum cottidie experiuntur, quo procedente non, tamquam malum aliquod aut noxium animal e cubili prosilierit, diffugiunt, sed tamquam ad clarum ac beneficum sidus certatim advolant. Obicere se pro illo mucronibus insidiantium paratissimi et substernere corpora sua, si per stragem illi humanam iter ad salutem struendum sit, somnum eius nocturnis excubiis muniunt, latera obiecti circumfusique defendunt, incurrentibus periculis se opponunt. Non est hic sine ratione populis urbibusque consensus sic protegendi amandique reges et se sua
Abbreviated transcription (Latin):
Modũ ten̾e debemꝰ. S qr difficile ẽ. temꝑam̃tum.
quicqͥd equo plus futurũ ẽ. in partem humaniorẽ
p̃ponderet. S hec suo loco meliꝰ dicent᷑. Hunc ĩ
tres partes omẽm hãc mat̾iam diuidã. Prima erit
manu missionis. Sodam ꝗ̃ nat᷑am clem̃tiȩ habitũq de¬
monstret. Nam cũ sint uitia q̃dam uͥtutes imitanci¬
a. non possũt secerni. nͥ signa quib dignoscant᷑. imp̃sse¬
ris. Tercio loco q̃rimus. quomͦ ad hanc uͥtutẽ ꝑducat᷑.
animus. quomͦ ꝯfirmet eã. ⁊ usu suam faciat. Hullã
humanior ꝯstet necesse ẽ. ñ solũ int̃ nos qui hoĩem so¬
ciale. animal ꝯmuni bono genitũ uideri uolumꝰ. s ⁊̃
int̃ illos. qui hoĩem uoluptati donant. quoꝵs omĩa dic¬
ta factaq ad utilitatẽ suã spectant. Flam si qͥetem pe¬
tit. iocium hanc uͥtutẽ naturȩ suȩ nactus ẽ. q̃ pacẽ
amat. ⁊ manꝰ retinet. Nullum tmclem̃tia ex om̃ib

Expanded text:
Modum tenere debemus; sed quia difficile est temperamentum, Modum tenere debemus; sed quia difficile est temperamentum, quidquid aequo plus futurum est, in partem humaniorem praeponderet. Sed haec suo melius loco dicentur. Nunc in tres partes omnem hanc materiam dividam. Prima erit manumissionis ; secunda, quae naturam clementiae habitumque demonstret : nam cum sint vitia quaedam virtutes imitantia, non possunt secerni, nisi signa, quibus dinoscantur, impresseris ; tertio loco quaeremus, quomodo ad hanc virtutem per- ducatur animus, quomodo confirmet eam et usu suam faciat. Nullam humanior, constet necesse est non solum inter nos, qui hominem sociale animal communi bono genitum videri volumus, sed etiam inter illos, qui hominem voluptati donant, quorum omnia dicta factaque ad utilitates suas spectant ; nam si quietem petit et otium, hanc virtutem naturae suae nanctus est, quae pacem amat et manus retinet. Nullum tamen clementia ex omnibus