comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ac liberis suis dño supplicaret. Ita non solũ meritis suis ac religiõe ma¬
tris. sed & intercessione scõꝵ cõmendabilẽ se dõ fieri gestiebat. Sane
qm̃ tanti uiri Antonii fecimꝰ mentionẽ. de uirtutibꝰ eius atq insti¬
tutis & sobrietate mentis. ut in solitudine uitam degens. usus solũmͦ
consortio fuerit bestiaꝵ. & de demonibꝰ crebros agens triumphos. pla¬
cuerit deo supra cunctos mortales. utq institutõis sue p̾clara usq
in hodiernũ monachis exempla reliquerit. uolentẽ me aliqua expo¬
nẽ. ille libellus exclusit. qui & ab athanasio scriptus. etiã latino ser¬
mone editus ẽ. Propt̾ qđ nos omissis his que ab aliis iam dicta sunt.
ea memorabimꝰ. que ꝗͣuis gestoꝵ contineat fides. ab his tamen qui
longe positi sunt. obscurior fama subtraxit.

Expanded text:
ac liberis Domino supplicaret. Ita non solum meritis suis, ac religione maac liberis Domino supplicaret. Ita non solum meritis suis, ac religione matris, sed et intercessione sanctorum commendabilem se Deo fieri gestiebat. Sane quoniam tanti viri Antonii fecimus mentionem, de virtutibus ejus atque institutis, et sobrietate mentis, ut in solitudine vitam degens, usus solummodo consortio fuerit bestiarum, et de daemonibus crebros agens triumphos, placuerit Deo supra cunctos mortales, utque institutionis suae praeclara usque in hodiernum monachis exempla reliquerit, volentem me aliqua exponere ille libellus exclusit, qui ab Athanasio scriptus, etiam Latino sermone editus est. Propter quod nos, omissis his quae ab aliis jam dicta sunt, ea memorabimus, quae quamvis gestorum contineat fides, ab his tamen qui longe positi sunt, obscurior fama subtraxit.
Abbreviated transcription (Latin):
loco. que etiam nũc ad memoriã sollicita ueneratione seruat᷑. Reli
ã hoc inditiu religiosi animi regina uenerabłis. Uirgines
quas ibi repperit deo sacratas inuitasse ad prandiũ. & tanta eãs deuo¬
tione curasse dicitur. ut indignũ crederet si famuloꝵ uteref officiis.
sed & ipsa manibꝰ suis famule habitu suetincta cibũ apponẽt. pocłm
porrigeret. aquã manibꝰ infunderet. & regina orbis ac mater imperis.
ꝗ christi se famulã deputaret. Hec quidẽ hirłymis gesta.
terca constantinꝰ pietate fretus. sarmatas. gothos. aliasq barbaras na¬
tiones. nisi que uel amicitiis uł deditione sui pacẽ preuenerãt. ĩ solo
ꝓprio armis edomuit. Et quanto magis se religiosius do subiecerat:
tanto ampliꝰ ei ds uniu̾sa subdebat. Ad antoniũ qͦ primũ heremi
hĩtatorẽ. uelut ad unũ ex ꝓphetis litteras supplicit̾ mittit. uti pro se

Expanded text:
loco: quae etiam nunc ad memoriam solicita veneratione servatur. Reliquit loco: quae etiam nunc ad memoriam solicita veneratione servatur. Reliquit etiam hoc indicium religiosi animi Regina venerabilis: Virgines quas ibi reperit Deo sacratas, invitasse ad prandium, et tanta eas devotione curasse dicitur, ut indignum crederet, si famulorum uterentur officiis, sed ipsa manibus suis, famulae habitu succincta, cibum apponeret, poculum porrigeret, aquam manibus infunderet, et Regina orbis ac mater imperii, famularum Christi se famulam deputaret. Et haec quidem Jerosolymis gesta. Interea Constantinus pietate fretus, Sarmatas, Gothos, aliasque barbaras nationes, nisi quae vel amicitiis, vel deditione sui, pacem 230 praevenerant, in solo proprio armis edomuit. Et quanto magis se religiosius ac humilius Deo subjecerat, tanto amplius ei Deus universa subdebat. Ad Antonium quoque primum eremi habitatorem, velut ad unum ex prophetis litteras, supliciter mittit, ut pro se
Abbreviated transcription (Latin):
Udñe qui ꝑ unigenitũ filiũ tuũ salutẽ generi humano ꝑ passionẽ
crucis conferre dignatus es. & nũc ĩ nouissimis tpr̃ib adspirasti in
corde ancille tue ꝑ quirẽ lignũ beatũ in qͦ salus nr̃a pependit. oñde
euident̾ ex his tribus que crux fuerit ad dmĩca głia. uł que exti¬
terint ad seruile suppliciũ. ut hec młr que semiuiua decubit. statiz
ut ea lignũ salutare contigerit. a mortis ianiis reuocetur ad uitam
Et cum hec dixisset: adhibuit pͥmo unã ex tribus. & nichil profecit᷑.
adhibuit scd̃a. nec sic quidẽ aliquid actum ẽ. Ut uõ admouit t̾tia
repente apertis oculis młr consurrexit. & stabilitate uiriũ recepta.
alacrior multo ꝗͣ du sana fuerat. tota domo discurrẽ & magͥficare
templũ mirificu in eo loco. in qͦ crucẽ reppererat regia ambitione con¬
mhilominꝰ belli usib aptam fert᷑ armasse. Ligni uõ ipũis salutaris
partẽ detulit filio. partẽ uero thecis argenteis conditam dereliquit in

Expanded text:
ne, per unigenitum Filium tuum salutem generi humano per passionem crucis conferre dignatus es; et nunc in novissimis temporibus aspirasti in corde ancillae tuae perquirere lignum beatum, in quo salus nostra pependit; ostende evidenter ex his tribus quae crux fuerit ad Dominicam gloriam, vel quae exstiterint ad servile supplicium, ut haec mulier quae semiviva decumbit, statim ut eam lignum salutare contigerit, a mortis januis revocetur ad vitam. Et cum haec dixisset, adhibuit primo unam ex tribus, et nihil profuit, adhibuit secundam, et nec sic quidem aliquid actum est. Ut  apertis oculis mulier consurrexit, et stabilitate virium recepta, aiacrior multo, quam cum sana fuerat, tota domo discurrere et magnificatemplum mirificum in eo loco in quo crucem repererat, regia ambitione connihilominus belli usibus aptam fertur armasse. Ligni vero ipsius salutaris partem detulit filio, partem vero thecis argenteis conditam dereliquit in
Abbreviated transcription (Latin):
post abiectionẽ praui & confessionẽ recti dogmatis. sola eos manꝰ impositioẽ¬
sacerdotio administrato. stephanus succedit. Quiq similem cornelio de¬

Expanded text:
post abjectionem pravi et confessionem recti dogmatis, sola eos manus impositiopost abjectionem pravi et confessionem recti dogmatis, sola eos manus impositiosacerdocio functo et amministrato Stephanus succedit. XXIIII. XXIIII.
Abbreviated transcription (Latin):
tea ꝗͣ decius non totis duobꝰ annis principatu romani apicis
ministrato cũ filiis pariter interemptꝰ ẽ. & gallus suscepit im¬
At ne gallus inquit malũ decii aut uidere potuit aut cauere: sed in eunde
lapidem offensionis impegit. Cuius regnũ cum floreret inmitio. & cuncta
ei ex sententia cederent. scõs uiros qui ꝓpace regni eius deo sumo supplica¬
bant: ꝑsecutus ẽ. Cũ ꝗbꝰ & prosꝑitatẽ sua pariter effugauit & pacem.
N urbe uero roma Cornelio ep̃atũ gerente. & apud carthaginẽ cypriano. a¬
bobus fide uirtute pietate prestantibꝰ. questio ex orta ẽ m africe magis partibꝰ.
si oporteret hereticos rebaptizari. Cũq id a cipriano & ceteris pene om̃ibus
ꝑ africã sacerdotibꝰ oportere fieri decerneret᷑. cornelius & ceteri om̃s ꝑ italiam
sacerdotes huiusmodi decretũ manente sacerdotali concordia refutart̃. sta
tuentes antiquitꝰ a pr̃ibꝰ suꝑ hoc traditã regulã debere seruari. que ꝯtinebat

Expanded text:
e Dyonisio non totis II annis principatu Romani apicis ministrato cum filiis pariter interemptus est, Gallus suscepit imAt ne Gallus quidem malum Decii aut videre potuit aut cavere, sed in eumdem lapidem offensionis impegit. Cujus cum regnum floreret in initio, et cuncta ei ex sententia cederent, sanctos viros qui pro pace regni ejus Deo summo supplicabant, persecutus est, cum quibus et prosperitatem suAt ne Gallus quidem malum Decii aut videre potuit aut cavere, sed in eumdem n urbe vere Romae, Cornelio episcopo tunc regente et apud Carthaginem Cypriano, ambobus fide virtute praestantibus, quaestio exorta est in Africae majoris partibus, si oporteat haereticos rebaptizari. Cumque id a Cypriani et caeteris pene omnibus per Africam sacerdotibus oportere fieri detineretur, Cornelius et caeteri omnes per Italiam sacerdotes hujusmodi decretum manente sacerdotali concordia refutaverunttuentes antiquitus a patribus super hoc traditam regulam debere servari: quae continebat,
Abbreviated transcription (Latin):
mos ꝓpinquos & consanguineos nobiles uiros in eadẽ urbe habẽt. frequẽt
ad presidem ducebat᷑. eiusq monitis adquiesce̾. tot & tantis ꝓpinquis ex¬
orantibꝰ respectum habere uxoris. & contemplationẽ suadebat᷑ suscipere
liberoꝵ. neq cepta presumptõe ꝑsistere. Ille uelut si saxo immobili unda
allideret᷑. garrientiu dicta respuere. aiũ ad celum tendẽ. deũ ĩ oculis
hr̃e: parentes & ꝓpinquos scõs martyres & apłos ducere: Ad erat tũc qͥdã
uit infringi ullatenꝰ posse: exclamat. Quid manit̾ & suꝑfluo ꝯstãtia
uiri tẽtatis : quid eu qui fidem deo seruat infidelẽ uultiis effice : Quid
eu cogitis negare deum ut hoĩbꝰ adquiescat: Non uidetisꝙ aures eius
urã uerba non audiunt:ꝙ oculi eiꝰ ur̃as lacrimas nõ uident: qͦmodo
põt terrenis lacrimis flecti: cuius oculi celestem głiam contuent᷑: Post
subire sententiã poscunt. quibꝰ libent̾ annuens iudex. utrũq plecti

Expanded text:
mos propinquos et consanguineos nobiles viros in eadem urbe haberet, frequenter ad praesidem ducebatur: ejusque monitis acquiescere, tot et tantis propinquis exorantibus, respectum habere uxoris et contemplationem suadebatur suscipere liberorum, neque in coepta praesumptione persistere. Ast ille velut si saxum immobile unda allideretur, garrientium dicta respuere, animos ad coelum tendere, Deum in oculis habere, parentes et propinquos sanctos martyres et apostolos ducere. Aderat tunc quidam aut infringi ullatenus posse, exclamat: Quid inaniter et superflue constantiam viri tentatis? Quid eum, qui fidem Deo servat infidelem vultis efficere? Quid eum cogitis negare Deum ut hominibus acquiescat? Non videtis quod aures ejus vestra verba non audiunt, quod oculi ejus vestras lacrymas non vident? Quomodo potest terrenis lacrymis flecti, cujus oculi coelestem gloriam contuentur? Post subire poscunt. Quibus libenter annuens judex, utrumque plecti
Abbreviated transcription (Latin):
scabellũ pedũ suoꝵ in die ire sue. Et sicut iteꝵ dicit. Sũmersit dñsꝰ om̃e
decorẽ iirł. & om̃s macerias eius destruxit. Et rursu sicut dicit in psal

Expanded text:
scabelli pedum suorum in die irae suae. Et sicut iterum dicit, submersit Dominus omnem scabelli pedum suorum in die irae suae. Et sicut iterum dicit, submersit Dominus omnem decorem Israel, et omnes macerias ejus destruxit, evertit t
Abbreviated transcription (Latin):
nimia sui lenitate ꝑspiciens. aggredit᷑ primo sensim refrenare lapsantes
& integro ad huc eccłie statu congregatõibꝰq manentibꝰ. indulget interim
eos qui erant in militia tantũ gentiliũ ꝑsecutione pulsari. Sed cu nullus
ex hoc clementie eiꝰ intellectus ppłis redderet᷑. quin potius uelut ignorante
deum. absq diuina ꝓuidentia res agi ducerent. & ꝑ hoc eo magis ꝑsisterẽt
in malis suis. atq ipsi qui duces ppłi uidebant᷑ & principes: diuini mãda¬
ti immemores effecti. aduersu se inuicem contentionibꝰ. zelo. liuore. suꝑbia
mimicitiis atq odiis inflãmarent᷑. ita ut tyranidẽ potius ꝗͣ sacerdotium
tenere se credent. christiane hũ ilitatis & sinceritatis obliti sacra mysteria
ꝓphans mentibꝰ celebrarent. tunc demũ scdm̃ uocẽ hieremie ꝓpħe. obscura¬
uit dñs mira filie sion. & deiecit decelo głiam isrł. nec rememoratus est

Expanded text:
nimia sui lenitate perspiciens, aggreditur primo sensim refrenare lapsantes, nimia sui lenitate perspiciens, aggreditur primo sensim refrenare lapsantes, et integro adhuc Ecclesiae statu, congregationibusque manentibus, indulget interim eos qui erant in militia tantum gentilium persecutione pulsari. Sed cum nullus ex hoc clementiae ejus intellectus populis redderetur, quin potius, velut ignorantes Deum, absque divina Providentia res agi ducerent, et per hoc eo magis persisterent in malis suis, atque ipsi, qui duces populi videbantur, et principes divini mandati immemores effecti, adversus se invicem contentionibus, zelo, livore, superbia, inimicitiis, atque odiis inflammarentur, ita ut tyrannidem potius quam sacerdotium tenere se crederent, Christianae humilitatis et sinceritatis obliti, sacra mysteria profanis mentibus celebrarent, tunc demum, secundum vocem Jeremiae prophetae , obscuravit Dominus in ira filiam Sion; et dejecit de coelo gloriam Israel, nec rememoratus est
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ꝑ tempus plurimũ eccłiaꝵ status incremẽtis ꝓsperioribꝰ augebat᷑. ac gloria
eaꝵ terris excedens. & cuncta suꝑeminens. festinare uidebatur ad celu Nul¬
la enim occurrebat muidia. nullus liuor nequissimi demonis obuiabat. qm̃¬
quidem celestis dextere fulciebat᷑ auxilio ppłs. etiam tum hene dedeo pro
pietatis cultu & iustitie obseruatione ꝓ meritus. Uerum ubi ex multa
libertate multa q indulgentia uiciati sunt mores. & disciplina corrupta ẽ.
dum alter alteri inuidemus & alter alteri derogamꝰ. dũq nos inuicẽ mor¬
demus & incusamus. & aduersum nosmetipõs mtestina prelia cõmoueni
dum uerboꝵ iaculis proximoꝵ corda terimus. dum principes cũ pͥncipibꝰ¬
ppłi cum ppłis seditiones & certamĩa concitamꝰ dũ simulatio in uultu dolui
in corde. fallacia ꝓfertur inuerbis. & maloꝵ ꝑsingula cumulus ĩ tumescit.
diuina ꝓuidentia iacturam discipline ppło suo illatã ex plurima pace &

Expanded text:
Sic per tempus plurimum Ecclesiarum status incrementis prosperis augebatur, et gloria earum terris excedens, et cuncta supereminens, festinare videbatur ad coelum. Nulla enim occurrebat invidia, nullus livor nequissimi daemonis obviabat, quandoquidem coelestis dexterae fulciebatur auxilio. Populus etiam tunc bene de Deo pro pietatis cultu et justitiae observatione promerebatur. Verum ubi ex multa libertate multaque indulgentia vitiati sunt mores, et disciplina corrupta est, dum alter alteri invidet, et alter alteri derogat, dum se invicem mordent et incurrunt, et adversum semetipsos intestina praelia commovent, dum populi cum populis, seditiones et certamina commovent, dum simulatio in vultu, dolus in corde, fallacia profertur in verbis, et malorum per singula cumulus intumescit, divina Providentia jacturam disciplinae populo suo illatam ex plurima pace et
Abbreviated transcription (Latin):
terrogari quidem se patiebant᷑. s ultro uł flãmis irruere. uł cedentibꝰ gladi¬
is certatim obiectare ceruices. Cũq iam illis ipsis spectatoribꝰ nimietas
crudelitatis horresceret: ministri sceleꝵ partẽ ppłi nauiculis mniectã ĩ me¬
diũ pelagi abducunt. ibi q in sententia fidei ꝑsistentes p̃cipitant ĩ ꝓfundũ.
Intantũ uõ apud eos rabies crudelitatis exarsit: ut regios pueros martires
effectos. cum scđm humãitatis ordinẽ fuissent sepulture mandati. effo¬
derent denuo. & corpora eoꝵ ꝓiicerent in mare. hoc dicentes. ne forte dii¬

Expanded text:
terrogari se quidem patiebantur, sed ultro vel flammis irruere, vel caedentibus gladiterrogari se quidem patiebantur, sed ultro vel flammis irruere, vel caedentibus gladiis certatim objectare cervices. Cumque jam illis ipsis spectatoribus nimietas crudelitatis horresceret, ministri scelerum partem populi naviculis injectam in medium pelagus abducunt, ibique in sententia fidei persistentes praecipitant in profundum. In tantum vero rabies crudelitatis apud eos exarsit, ut regios pueros martyres effectos, cum secundum humanitatis ordinem fuissent sepulturae mandati, effoderent denuo, et corpora eorum projicerent in mare, dicentes: Ne forte
Abbreviated transcription (Latin):
magnanimitate parem gorgoniu. Quoꝵ institutõibꝰ optimis. om̃s pene
cubiculi ministri in fide dei uigilanter & libere persistebant. Porotheus
suppliciis cruciari. constant̾ & libere cur aiunt imperator punis in petro¬
mentis sententia. que in nobis om̃ibꝰ uiget: Ut quid in illo crimẽ ducitꝰ
qđ a nobis omib confitetur : Hec nobis fides hic cultus & unanimis eadẽ¬
q sententia. Quos ille cũ in medio nihilominꝰ uenire iussisset. similibus
pene ut priores suppliciis affectos. ad ultimũ laq̃o appensos necari iussit. Tũc̃
rem. uiam martirii preeuntẽ uniu̾sa pene gregis sui multitudo ꝓsequit᷑.¬
conflagrare. Hoc imꝑator a nr̃is factũ falsa suspitione presumpsit. Ex q
in extimabili furore succensus: iubet om̃s nr̃os aceruatim collectos. alios
quidem gladio obtruncare. alios ignibꝰ conflagrari. Sed in illis ꝑ diuina¬
singulos si forte sacrificaturi uellent dimitti. tam uiri ꝗͣ mulieres ne in¬

Expanded text:
magnanimitate parem Gorgonium. Quorum institutionibus optimis omnes pene cubiculi ministri in fide Dei vigilanter et libere persistebant. Hi deniques cruciari, constanter et libere aiuntmentis sententiam, quae in nobis omnibus viget? Ut quid in illo crimen ducitur, quod a nobis omnibus confitetur? Haec nobis fides, hic cultus, et unanimis eademque sententia. Quos ille cum in medio nihilominus venire jussisset, similibus poenae, ut priores, suppliciis affectos, ad ultimam laqueo appensos necari jussit. Tunc erem, viam martyrii praeeuntem, universa pene gregis sui multitudo prosequitconflagrari. Hoc imperator a Christianis factum falsa suspicione praesumpsit. Ex quo inaestimabili furore succensus, jubet omnes Christianos acervatim collectos alios quidem gladio obtruncari, alios ignibus conflagrari. Horum primusingulos, si forte sacrificaturi vellent dimitti, tam viri quam mulieres ne in
Abbreviated transcription (Latin):
Sic confidentia fidei constanter & fortiter cum letitia & exultatõe. mortẽ
presentem uelut eterne uite principia rapiebãt. Deniq cum priores qͥg
iugularent᷑. reliqui non desidie aut torpori aios indulgebãt. sed psallentes
& hymnos deo canentes. locũ quisq sui martirii expectabat. ut hec agẽtes
etiam extremos sp̃s in dei laudibꝰ exhalarent.
Uere mirabilis & oĩ ueneratione dignus grex ille btõꝵ. turma uirorum
fortiu. corona splendoris gł̃ie christi. Hanc sane coronã preciosior oĩu lapis
& gemma nobilior fileas adornabat. hanc turmã preibat ductor illustrior
hunc gregem pastor nobilior decorabat. Huius filee martyris passione

Expanded text:
 Verum hi constanter et fortiter cum laetitia et exsultatione mortem praesentem velut aeternae vitae principia rapiebant. Denique cum priores quique jugularentur, reliqui non desidiae aut torpori animos indulgebant, sed psallentes et hymnos Deo canentes, locum quisque sui martyrii exspectabat, ut haec agentes, etiam extremos spiritus in Dei laudibus exhalarent. O vere mirabilis et omni veneratione dignus grex ille beatorum, turma virorum fortium, corona splendoris gloriae Christi! Hanc sane coronam pretiosior omnium lapis, et gemma nobilior adornabat; hanc turmam praeibat ductor illustrior, hunc gregem pastor nobilior decorabat: Phileas huic nomen
Abbreviated transcription (Latin):
Teni apud nicomediã uir quida de nobilibꝰ honore & dignitate seculi¬
illustrissimꝰ simul ut uidit adu̾su cultores dĩ inforo crudelia edicta
pendere. calore fidei nimio ignitus. publice ppło inspectante: miecta manu
librũ mique legis detrahit. ac minutatim discerpit. augusto in eadem
urbe simul cũ cesare constituto. Ad qͦs cũ relatũ esset religiosi & illustris
uiri factuz. continuo in eũ oĩ crudelitatis genere deseuientes. ne hoc quidẽ
solũ efficẽ quiuert̃. ut eũ mestũ aliquis ui̾deret in penis. sed leto atq hilar
uultu. cũ iam uiscera in suppliciis defecissent: sp̃s tamẽ letabat᷑ in uultu.
Ex quo tortores sui grauius cruciabant᷑ qđ omnia supplicioꝵ genera con¬
sumebãt in eu. que ne tristem quidem ex his reddere poterant.

Expanded text:
atore. Qui de nobilibus ortus honore et dignitate illustris, ut vidit adversus cultores Dei in foro crudelia edicta pendere, calore nimis fidei ignitus, publice populo inspectante injecta manu, librum iniquae legis detraxit, ac minutatim discerpsit, Augusto Diocletiano in eadem urbe simul cum Maximiano Caesare constituto. Ad quos cum relatum esset religiosi et illustris viri factum, continuo omni in eum crudelitatis genere dolum efficere quiverunt, ut eum moestum aliquis videret in poenis: sed laeto atque hilari vultu, cum jam viscera in suppliciis defecissent, spiritus tamen laetabatur in vultu. Ex quo tortores sui gravius cruciabantur, quod omnia suppliciorum genera consumebant in eum, quem ne tristem quidem ex his reddere poterant.
Abbreviated transcription (Latin):
& quartadeciã die mensis primi sit statuta sollẽnitas post uesꝑam. qñ luna
soli opposita eregione dep̃hendit᷑. sicut etiã oculis ꝓbari licet. In uenit᷑ utiq cier¬
nalis eꝗnoctii partẽ sol obtinens. luna uero e contrario autũnalis. Legi &

Expanded text:
 et decimo quarto die primi mensis sit statuta solemnitas post vesperam, quando luna  et decimo quarto die primi mensis sit statuta solemnitas post vesperam, quando luna soli apposita e regione deprehenditur, sicut etiam oculis probare licet, invenitur utique vernalis aequinoctii partem sol obtinens, luna vero e contrario autumnalis. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
primi mensis qđ ẽ decẽ & nouem annoꝵ circuli principiũ. scđ̾m egyptioi ꝗdẽ
mensis famenoth uicesima sexta die. Scd̃m macedones distri mensis uicesia
tib. Hec autẽ particula prima ex duodecim. uernale ẽ equinoctiu. & ip̃a est
mitium mensiũ. & caput circuli. & absolutio cursus stellaꝵ. que planete id
uage dicunt᷑ ac finis duodecime particule & totius circuli terminus. Et idec
non parum delmque̾ dicimꝰ cos. qui ante mitiũ hoc noui anii pascha putãt
ter docet philo & iosippus. Sed & horũ antiquiores. agathobolus & ab eo erudit
aristobolus ex pancada. qui unus ex illis.lxx. semoribꝰ fuit. qui missi fuerãt
a pontificibꝰ a ptholomeũ regem hebreoꝵ libros interp̃tari in grecum sermone
qui q multa ex traditiõib moysi ꝓponenti regi ꝑcuntatiq responderãt. Ipsi
ergo cum questiones exodi exponerent. dixerut pascha nõ prius ẽẽ ĩ molãdũ
Cum eniz duo sint equinotia inquit ueris & autũpni equis spatiis direpta.¬

Expanded text:
primi mensis, quod est XVIIII annorum circuli principium, secundum Aegyptios quidem mensis Famenoth XXVI die, secundum Matibus. Hec autem particula prima ex XII vernale est equinoctium, et ipsa est initium mensium et caput circuli et absolutio cursus stellarum, que planete, id est vage, dicuntur, ac finis XII particule et totius circuli terminus'. Ubi et non parum delinquere dicimus eos qui ante initium hoc novi anni Pascha putant ter docet Philo et Josephus, sicut eorum antiquiores Agathobolus, et ab eo eruditus Aristobulus ex Paneada, qui unus ex illis septuaginta senioribus fuit qui missi fuerunt a pontificibus ad Ptolomaeum regem, Hebraeorum libros interpretari in Graecum sermonem; quibus multa ex traditionibus Mosi proponenti regi percontatique responderunt. Ipsi ergo, cum quaestiones Exodi exponerent, dixerunt Pascha non prius esse immolandum add., inquit aequinoctia veris et autumni aequis spatiis dirempta,
Abbreviated transcription (Latin):
tam uiri ꝗͣ femine sed & pueri & senes ꝓfide dñi nr̃i iesu christi pre¬
sente uita paruipẽdentes. future głie beatitudinẽ quesiuere. Quida
ex ipsis post uerbera post ungulaiꝰ post flagella. aliosq diuersi generil
etiam capite cesi. ita ut sponte ceruices suas securibꝰ darent. Non nulli ĩ¬
edia consũpti. alii patibulis affixi. In quibꝰ quidã more ꝑuersõ capite de-¬
orsum presso: & pedibꝰ in sublimibꝰ sublatis.¬

Expanded text:
nostri Jesu Christi, praesentem vitam parvipendentes, futurae gloriae beatitudinem quaesiere. Quidam ex ipsis post verbera, post ungulas, post flagella, aliosque diversi generis etiam capite caesi, ita ut sponte cervices suas securibus darent; alii patibulis affixi, ex quibus nonnulli more perverso capite deorsum presso, ac pedibus in sublime sublatis
Abbreviated transcription (Latin):
& epĩ gneocesarie fides. Unus d̾s pater. uerbũ uiuentis. sapientie subsis¬
tentis. & uirtutis sue & figure. ꝑfectus. ꝑfecti genitor. pat̾ filii unigeniti.
unꝰ deus solus ex solo deo. figura & imago deitatis. uerbũ ꝑpẽtrans. sapĩa
comp̃hendens oĩa. & uirtus qua tota creatura fieri potuit. filius uerus
inuisibilis ex inuisibili. & incorruptibłis ex incorruptibłi. &
scit. & filius ꝑ om̃s. Trmnitas ꝑfecta. maiestate. & sempit̾nitate. & regno
e diuidit neq ab alienat᷑. Igit neq factũ quid. aut seruiens ĩ
trinitate. neq suꝑ inductu tanꝗͣ ante hac quidẽ non subsistẽs. postea
uero suꝑ ingressu. Neͥq itaq defuit unꝗͣ filus patri. neq filio sp̃s sc̃s:
sed inconutibił & ĩmutabił eadem trimtas semꝑ. Sed de gregorio satis¬

Expanded text:
et episcopi Neocaesareae fides: Unus Deus Pater Verbi viventis, sapientiae subsistentis, et virtutis suae, et figurae, perfectus perfecti genitor, Pater Filii unigeniti. Unus Dominus, solus ex solo Deo, figura et imago deitatis, Verbum perpetrans, sapientia comprehendens omnia, et virtus qua tota creatura fieri potuit. Filius verus invisibilis ex invisibili et incorruptus ex incorruptibili et  ista perfecta majestate, et sempiternitate, et regno minime dividitur, neque abalienatur. Igitur neque factum quid aut serviens in Trinitate, neque superinductum, tanquam antehac quidem non subsistens, postea vero superingressum. Neque ita defuit unquam Filius Patri, neque Filio Spiritus sanctus, sed inconvertibilis, incommutabilis eadem Trinitas semper. Hactenus de Gregorio. CA
Abbreviated transcription (Latin):
sed sensim paulatimq succendi. qͦ scilicet pena ꝓtelaret᷑ in longũ. Cumq
ministri scelerũ in hũc modũ corpus modo inde uersantes. ꝑ menbra sin¬
gula penas inciꝑent & supplicia renouarent. sꝑantes se ab eo elicẽ posse
nsensũ. ille firmus in fide. & ouans in spe. consumptis iam s
resolutis carnibus suis. ultimũ spm̃ in fide letus exhalat. Tali petrui hoc
enim ei nomẽ est martirio decorat uere petri extitit. & fidei heies & nõis¬

Expanded text:
m paulatimque succendi; quo scilicet poena protelaretur in longum. Cumque ministri scelerum, hinc modo corpus, modo inde versantes, per membra singula poenas inciperent, et supplicia renovarent, sperantes ab eo elicere se posse consensum, ille firmus in fide, et quasi in spe consumptis jam et igne resolutis carnibus suis, ultimum spiritum in fide laetus exhalat. Tali Petrus hoc enim et nomen ejus martyrio decoratus, vere Petri exstitit et fidei haeres et nomi
Abbreviated transcription (Latin):
uit edicta mister demonũ. qͥ dicebat᷑ in ciuitate nr̃a diuinus.: suꝑsti
corripientes iubent impia u̾ba ꝓferre. Quod ille cum face̾ recusaret: om̃e
corpus eus mẽbratim fustibꝰ colliserũt. Nultũq & oculos acutis calamis te¬
rebrantes: extra urbem cũ cruciatibꝰ eiecerũt. ibiq qui in eo suꝑerat spũs
lapidibꝰ eiecerũt. Post hec mulierẽ quandã nobilẽ comtham noĩe ad idola¬
pedibus innectentes. & per plateas totius ciuitatis trahentes. fedo horrẽdo¬

Expanded text:
it edicta minister daemonum qui dicebatur in civitate nostra Divinus, superstitiosum correptum jubent impia verba proferre. Quod illo recusante, omne corpus ejus fustibus colliserunt, vultumque et oculos acutis calamis terebrantes, extra urbem cum cruciatibus expulerunt, ibique quod in eo supererat spiritus lapidibus ejecerunt. Itempedibus ejus innectentes, et per plateas totius civitatis eam trahentes, horrendo
Abbreviated transcription (Latin):
lũ siluissent. nolite inquit o filioli rationabłes aĩas ꝓ mutis aĩantib uio¬
lare. frat̾nam pacẽ questus cupiditate dissolue̾. dei leges & nature paritꝰ¬
uos ꝑ uirtutẽ dnĩ oĩ certamĩe cruente contentioĩs absoluam. Et cũ hec
dixisset: in ꝯspectu om̃iu uirgã qua tenebat ĩ manu ad pͥmas litoraͥs
undas defigit. & ip̃e positis genib palmas tendit ad celu: atq his u̾bis

Expanded text:
lum siluissent, Nolite, inquit, o filioli, rationabiles animas pro mutis animantibus violare, fraternam pacem quaestus cupiditate dissolvere, Dei leges et naturae parittionis absolvam. Et cum haec dixisset, in conspectu omnium virgam quam tenebat ad primas littoris undas defigit, et ipse positis genibus palmas tendit ad coelum, atque
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ ceteris que de eo narrant᷑ merito fides possit adhiberi. Accidit aliqñ in die
sollennni uigiliaꝵ pasche: oleu de esse luminaribꝰ. Cumq id ꝑ ministros in notu¬
isset. meror plebi maximꝰ fuit. Sed narcissus fide fidens. ministris imperat hau¬
rire aquam sibi q deferri. Cũq detulissent: orauit & bñdixit aquã. & inf̾undi
luminaribꝰ precepit. Tunc repente miro & secuł maudito genere u̾tutis. natu̾a
aque in olei pinguedinẽ uersa. splendorem luminu etiam solito reddidit clarioĩe¬
Ad fidem autem rei a plimis religiosoꝵ fratrũ ex eodem oleo qđ uersum de aqͣ

Expanded text:
quo caeteris quae de eo narrantur merito fides possit adhiberi. Accidit aliquando in die solemni vigiliarum Paschae oleum deesse luminaribus. Cumque id per ministros innotuisset, moeror plebi maximus fuit, sed Narcissus, fide fidens, ministris imperat haurire aquam, sibique deferri. Cumque detulissent, oravit et benedixit aquam, et infundi luminaribus praecepit. Tum repente miro et saeculis inaudito genere virtutis, natura aquae in olei pinguedinem Ad fidem autem rei, a plurimis religiosorum fratrum ex eodem oleo, quod versum de aqua
Abbreviated transcription (Latin):
cedant atq emineant que in eo scͥpta st̃ humane auditiõis modũ. & sit ĩ
eo arcanus quidã & reconditus atq admirandus oĩb sensus. Quem &
ego admiror ac ueneror etiã si non intelligo. & ita sentio. ꝙ diuina aliꝗꝰ
sacram̃ta sermonibꝰ ꝯtegant᷑ humaĩs. non tam iudicio meo discernens ꝗͣ
fide credens. Et ideo non rȩpbo que non intelligo. s tanto magis admiror
quanto minus assequor. Post hec uero totius libelli disserens corpus. & sin¬
gula queq discutiens. atq euidenter ostendens nullo modo fieri posse ut
scd̾m litterã dignus in eo intellectus appareat. Addit etiam hec dicens. Cõ¬

Expanded text:
cedant atque emineant quae in eo scripta sunt, humanae auditionis modum, et sit in eo arcanus quidam et reconditus atque admirandus omnibus sensus, quem et ego admiror ac veneror, etiam si non intelligo, et ita sentio, quod divina aliqua sacramenta sermonibus contegantur humanis, non tam judicio meo discernens quam fide credens. Et ideo non reprobo quae non intelligo, sed tanto magis admiror, quanto minus assequor. Post haec vero totius libelli disserens corpus, et singula quaeque discutiens atque evidenter ostendens, nullo modo fieri posse, ut secundum litteram dignus in eo intellectus appareat. Addit etiam haec dicens: « Con
Abbreviated transcription (Latin):
Radunt autẽ fabianũ anthero defuncto cum de agro reuerteret᷑ una cum a¬
micis suis. & uniuersus eccł̃ie ppłus ꝓ ep̃õ delegendo in unũ coisset. atq alius
de alio ut fieri solet in talibus conclamaret. nec tamẽ uulgi sententia certi
aliquid obtineret. astitisse etiam ip̃m inter ceteros. scire cupientẽ. qui rei exitꝰ
foret. Et subito ꝑ dei ꝓuidentiã. columbã celitus lapsa figurã ferentẽ illius
que in scĩ spũs imagine suꝑ iesum descenderat apud iordanẽ. super caput
astieisse fabiani. Acꝰ quod spectaculũ ora cunctoꝵ oculosq conuersos. & om̃s
ut uno sp̃ũ cõmotos hunc esse ep̃atu dignũ per dei iuditiũ decreuisse: eũq
continuo cathedre impositũ. & legitimo sacerdotio confirmatũ. Qđ alii super
huiꝰ alii suꝑ zepherini noiẽ gestu tradunt. Tunc etiã apud antiochiã ep̃o re¬
benno defuncto. babilas eccł̃ie suscepit principatum.
Pud alexandriã uero cum heraclas demetrio successisser

Expanded text:
radunt autem Fabianum Anthero defuncto, cum de agro reverteretur una cum amicis suis, et universus ecclesiae populus pro episcopo eligendo in unum coisset, atque alius de alio, ut fieri solet in talibus, conclamaret, nec tamen vulgi sententia circa aliquid obtineret, astitisse etiam ipsum inter caeteros scire cupientem, qui rei exitus foret, et subito per Dei providentiam columbam coelitus lapsam, figuram ferentem illius, quae in sancti Spiritus imagine super Jesum descenderat apud Jordanem, supra caput astitisse Fabiani; ad quod spectaculum ora cunctorum oculosque conversos, et omnes velut uno spiritu commotos, hunc esse episcopatu dignum per Dei judicium decrevisse, eumque continuo cathedrae impositum, et legitimo sacerdotio confirmatum. Quod alii super  alii super Zepherinum gestum tradunt. Tunc etiam apud Antiochiam episcopo Zebenno defuncto Babylas ecclesiae suscepit principatum. Apud Alexandriam vero Demetrio successit Her
Abbreviated transcription (Latin):
mirandũ ẽ. quomͦ supra ceteros qui ante se fuerunt hic & humanꝰ & benignus
extitit erga famulos dei. ita ut in mitiis młto etiã illis benignior uideretur
qui noĩe saltim christiani dicebant᷑. In tantũ uenerabat᷑ seruos dei. & oĩs eiꝰ
domus erat eccl̃ia dei. Deprauatꝰ ẽ autẽ & a ueritate deiectus ꝑ quendã doctorẽ
pessimũ magrm̃ & principẽ egi ptioꝵ magoꝵ. ut iustos & scõs uiros ꝑsequi

Expanded text:
iano, quomodo supra caeteros qui ante se fuerunt, hic et humanus et benignus exstiterit in famulos Dei, ita ut in initiis multo etiam illis benignior videretur qui nomine saltem Christiani dicebantur. In tantum verebatur servos Domini, ut omnis domus ejus esset ecclesia Dei. Depravatus autem est et a veritate dejectus per quemdam doctorem pessimum magistrum et principem Aegyptiorum mago
Abbreviated transcription (Latin):
nestis aris. medie scindebant᷑. rapiebant᷑ & paruuli infantes. eoꝵq
exta uisceribꝰ reuulsa ꝑserutabant᷑. Iugulabant & leones. & nefãdis
quibusda cõmentis. ac p̃cantationib demoniaca arte compositis.
bella per hec dicebant᷑ arceri. & credebat᷑ ius fasq regni. ꝑ nefas posse
seruari. His uero malis om̃ibꝰ etiam illud additur. ꝙ om̃s qui ꝑ cet᷑a
urdes uł agros fuerant tsranica crudelitate deterriti. du nihil sibi
ad uitam tutam putant. & relictis agris ꝑ loca abdita & latebras eunt.
oĩ studio arandi serendiq cessante. tanta fames urbẽ atq oĩa loca in¬
uaserat. ut nihil reliqui ad uite subsidiu fieret.

Expanded text:
ae mediae scindebantur, rapiebantur et parvuli infantes, eorumque ae mediae scindebantur, rapiebantur et parvuli infantes, eorumque exta visceribus revulsa perscrutabantur. Jugulabantur et leones, et nefandis quibusdam commentis, ac precaminibus daemonica arte compositis, bella per haec dicebantur arcere, et credebantur jus fasque regni per nefas posse servare. His vero malis omnibus etiam illud additur, quod illi qui per caeteras urbes vel agros fuerant tyrannica crudelitate deterriti, dum sibi nihil ad vitam tutum putant, relictis agris, per loca abdita latebris eunt, omnique studio arandi serendique cessante, tanta fames urbem atque omnia loca invaserat, ut nihil reliqui ad vitae subsidium fieret.
Abbreviated transcription (Latin):
alienu. Deniq senatoꝵ & maxime nobiliu matronas publice abstra¬
hi. atq ad suam libidinẽ deduci imꝑabat. & post contamĩationẽ uiris
uis reddi iubebat. non tam expleta adulterii libidĩe ꝗͣ mutata
uero metus patres plebemq oppresserat. utĩ ne hoc ip̃m quidẽ qđ in
metu erat palam ostende̾ auderent. sed ferebant insueta seruitutem
gementes. & aliꝗd ꝓ libertate cogitare metu inhibebant᷑: cu ille nõ ia
ira sed libidine cedis agitaret᷑. Deniq quada die imꝑat militibꝰ suis ex¬
ire per plateas totius urbis. & om̃s qui occurrissent. cuiuscũq etatis &
cuiuslibet sexus gladiis cederent. In numere q młtitudiẽs ppłi romaĩ.
nõ hostiu sed ciuii telis deiecte sũt. Senatores uero & hii maxĩe qui
uł honoribꝰ uł opibus clariores incuria uidebant᷑. confictis criminibus.
ria explenda ꝑquirebant᷑ mulieres nobiles grauide. & adhibite fu¬

Expanded text:
eo, quia senatorum, et maxime nobilium, matronas publice abstrahi atque ad suam libidinem deduci imperabat, et post contaminationem viris suis reddi jubebat, non tam expleta adulterii libidine quam immutata. Tantus vero metus Patres plebemque oppresserat, uti nec hoc ipsum quidem, quod in metu erant, palam ostendere auderent. Sed ferebant insuetam servitutem gementes, et aliquid pro libertate cogitare metu inhibebantur, cum ille non jam ira, sed libidine caedis, agitaretur. Denique quadam die imperabat militibus suis exire per plateas totius urbis, et omnes qui occurrissent, cujuscunque aetatis, et cujuslibet sexus, gladiis caederent. Innumeraeque multitudines populi Romani, non hostium, sed civium telis dejectae sunt. Senatores vero, et hi maxime qui vel honoribus, vel opibus, clariores in curia videbantur, confictis criminibus, ria explenda perquirebantur mulieres nobiles gravidae, et adhibit
Abbreviated transcription (Latin):
penituissẽt. Ex qͦ & princeps hereseos extitit nouatianoꝵ. Qui ab eccłia
seꝑati. suꝑbo noĩe semetip̃os catharos .i. mundos appellarũt. Ob quam rem
cõciliũ sacerdotale celeb̾rimũ in urbe roma congregatũ ẽ. epõꝵ quidẽ. Lxͣ¬
nuĩo. pb̃roꝵ qͦ totidẽ cum diaconis plurimis. preterea etiã ꝑ singulas quasq
piuntias de hac re magna delib̾atione habita. decretis significat᷑ quid facto
opus eẽt. Statuit᷑ ergo nouat᷑ quidẽ cũ his qui eu mẽtis elatiõe tumidum
sequerent᷑. qui q ad ihumanã istã & nihil fr̃ne caritatis ꝯtmẽte sentẽtiã
decdmarent. alienũ ẽẽ ab eccl̃ia. Eos uero qui lapsi in certamĩe fuerãt. fr̃na¬

Expanded text:
ituissent. Ex quo et princeps haereseos exstitit Novatianorum, qui ab Ecclesia separati superbo nomine semetipsos catharos, id est mundos appellarunt. Ob quam rem concilium sacerdotale celeberrimum in urbe Roma congregatum est, episcoporum quidem um quoque totidem, cum diaconibus plurimis. Praeterea etiam per singulas quasque provincias, de hac re magna deliberatione habita, decretis significatur quid facto opus esset. Statuitur ergo Novatum quidem, cum his qui eum mentis elatione tumidum sequerentur, quique ad inhumanam istam, et nihil fraternae charitatis servantem sententiam declinaverunt, alienum e
Abbreviated transcription (Latin):
hystoria dignã memoria. dicens serapionẽ quendã fuisse apud alexandriã.
trasse. Oppressu deinde hũc e̾eᷤ egritudiẽ: ita ut triduo iam sie uoce ꝓrsus
iaceret. Paululũ uõ quarta die respirantẽ: uocasse ad se filiã suã & dixisse.
quãdo dimitti. Et cum hoc dixisset: rursum sine uoce ꝑmansit. Abiit cur
p̃ceptũ fuerat a me. ut lapsis in exitu nemo reconciliatioĩs solatia denegaret.¬
& maxime his qͦs prius id rogasse constaret. Paru eucharistie puero dedit.

Expanded text:
historiam, dicens, Serapionem quemdam fuisse apud Alexandriam, trasse. Oppressum deinde hunc aegritudine, ita ut tres dies sine voce prorsus jaceret, paululum vero quarto die respirantem, vocasse ad se filiolam suam, et dixispossim dimitti. » Et cum hoc dixisset, rursum sine voce permansit. Abiit citopraeceptum fuerat, ut lapsis in exitu nemo reconciliationis solatia denegaret, et maxime his, quos prius id rogasse constabat, parum eucharistiae puero dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
Tpost pauca addit etiã hec dicens. Isti igit diuini martyres qui cũ christo ĩ
celestibus sedent. & regni eiꝰ participes sũt atq iudicii. qui cũ ipõ delapsis fr̃¬
bꝰiudicant. isti inꝗͣ ipĩ suscepert lapsos. & penitẽtia conu̾sionẽq eoꝵ non
respuer̃t. scientes ꝙ deus nr̃ cuiꝰ ipi erant martyres nõ uult oĩo mortẽ moriẽ¬
tis. s conu̾sionẽ eius & penitẽtia q̃rit. Si ergo isti receper̃t quosdã. & ĩ eccłia
statuer̃t. ĩ oratiõe qͦ eis & inu̾bo coĩcauer̃t. quid nos uultis face̾ frẽs: Quid¬

Expanded text:
tans Novati errorem: Isti igitur divini martyres, qui cum Christo in coelestibus sedent, et regni ejus participes atque judicii, qui cum ipso de lapsis fratribus judicant: isti, inquit, ipsi susceperunt lapsos ad poenitentiam, conversionemque eorum non respuerunt, scientes quod Deus noster, cujus ipsi erant martyres, non vult omnino mortem morientis, sed conversionem ejus et poenitentiam quaerit. Si ergo isti receperunt quosdam, et in Ecclesia statuerunt, in oratione quoque eis et in cibo communicaverunt, quid nos face
Abbreviated transcription (Latin):
cuiusda potentis sub mercede ꝓcuraret: iubet᷑ ab eo idolis ĩmolare. Recusans.
cogebat᷑ miuriis. ꝑsistens rursu blandiciis mulcebat᷑. Cũ uero utrũq ꝯtẽpnẽt¬
p̃acuta sude ualidissime transuerberatꝰ ꝑ media uiscera neci tradit᷑. Quid
frigore. languore. latronibꝰ. bestiisq consũpte st̃: Qui om̃s imitati electos di
ꝓphetas. gloria martyrii coronati sunt. Seniq & uenerandus senex ceremon
ep̃s hic eiat uibis egipti que dr̃ nylopolis. eu ad arabicũ montes una cum gãdeua
cõninge discessisset. nulli ultra apparuit. Et cum ad ꝑquirẽdũ eũ plurimi¬

Expanded text:
cujusdam potentis sub mercede procuraret, jubetur ab eo idolis immolare. Recusans cogebatur injuriis; praeacuta sude validissime transverberatus per media viscera neci traditur. Ipsofrigore, languore, latronibus, bestiisque consumpti sunt; qui omnes imitati electos Dei prophetas, gloria martyrii coronati sunt. Inter quos et venerandus senex Chaeremon episcopus hic erat urbis Aegypti quae dicitur Nilopolis cum ad Arabicum montem una cum grandaeva conjuge discessisset, nulli ultra apparuit. G. X KAL. JANUARII. Rom
Abbreviated transcription (Latin):
usq qͦ luminibꝰ orbaret᷑. Hi igit᷑ figmenti sui huiuscemodi penas dederunt:
Arcissus uͦ cum ita desertu petisset: ac locis semet secretioribꝰ abdidisset. ut¬
ubi nam degeret nullus agnoscẽt. necessariũ uisum ẽ epĩs. ut aliũ pro ip̃o
ordinarent. cui nomen erat dius. Cuiq cum paruo tp̃r prefuisset ecclesie.
succedit germanio. & germanioni gordius. Cum ecce subito uelut rediui¬
uus celoq redditus : ex imꝓuiso apparuit narcissus. & rursus a fr̃ĩb ad pre¬
sidendũ rogat᷑ eccł̃ie. Multo enim uehementius erga eũ amor oiu fuerat ĩ¬
citatus. uł ꝓ eo ꝙ criminos as innocens cessit. uł ꝙ secretã & philosophicã uitã

Expanded text:
usquequo luminibus orbaretur. Hi igitur figmenti sui hujuscemodi poenas dederunt. usquequo luminibus orbaretur. Hi igitur figmenti sui hujuscemodi poenas dederunt. Narcissus vero cum ita desertum petiisset, ac locis secretioribubinam degeret nullus agnosceret, necessarium visum est episcopis ut alium pro ipso ordinarent, cui nomen erat Dius. Qui cum parvo tempore praefuisset Ecclesiae, succedit Germanus, et Germano Nigordius, cum ecce subito velut redivivus, coeloque redditus ex improviso apparuit Narcissus, et rursus a fratribus ad praesidendum rogatur Ecclesiae. Multo enim vehementius erga eum amor omnium fuerat incitatus, vel pro eo quod criminosis innocens cessit, vel quod secretam et philosophica
Abbreviated transcription (Latin):
indignitatẽ ac molestiã non ferens. simul & secretã ac philosophicã uitã semper
hr̃e desiderans. subter fugit eccl̃ie młtitudie: & in desertis locis atq agellis secre¬
tioribꝰ delitescit annis ꝗͣplurimis. At non ille magnus diuine ꝓuidentie oculus
quiescit in longũ: sed in impios ultionẽ ꝑ ea ip̃a que sibi in ꝑiuriis statuerant
maledicta molitur. Primus nãq ille testis. parua ignis scintilla noctis tpr̃e¬
domo sua succensa. cũ omni gn̾e omniq familia flãmis ultricibꝰ ꝯflagrauit.
lius repente ab imis pedibus usq ad sũmũ capitis uerticem morb
lu diuinu non se latuisse ꝑspiciens : ꝓrumpit ĩ mediu. & audientibꝰ cũctis
sera penitentia uniu̾su ꝯcinnati sceleris ordinẽ pandit. Tantis autẽ lacͥmis¬
immanis cõmissi facinus deflet. & in tantu die noctuq ꝑduret in fletibus:

Expanded text:
indignitatem ac molestiam non ferens, simul et secretam ac philosophicam vitam semper indignitatem ac molestiam non ferens, simul et secretam ac philosophicam vitam semper habere desiderans, subterfugit ecclesiae multitudinem, et in desertis locis atque agellis secretioribus delitescit annis quam plurimis. At non ille magnus divinae providentiae oculus quiescit in longum, sed in impios ultionem per ea ipsa quae sibi in perjuriis statuerant maledicta molitur. Primus namque ille testis, parva ignis scintilla noctis tdomo sua succensa, cum omni genere omnique familia flammis ultricibus conflagratur; alius repente ab imis pedibus usque ad summum capitis verticem morbolum divinum non se latuisse perspiciens, prorumpit in medium, et audientibus cunctis, sera poenitentia, universum concinnati sceleris ordinem pandit. Tantis autem lacimmanis commissi facinus deflet, et in tantum die noctuque perdurat in fletibus,
Abbreviated transcription (Latin):
alio mhilominꝰ uno ex eius gestis oꝑe declarabit᷑. Is nãq cum int̾ cetera uirtutu
suaꝵ bona. esset ualde ꝯstantis animi. & iusti. rectiq indeclinabłit̾ tenax. quidam
homunculi nequa. male sibi ꝯscii. metuentes ne criminũ suoꝵ si arguerent᷑ non
possent effugere uindicta. preueniũt factionibꝰ & circũuenire parant eũ. cuius
uiditiu uenerabant᷑. Concinnant igit᷑ adu̾su eu infame fatis & noxiũ crimẽ.
Cõueniũt auditores. testes ex semetipĩs ꝓducunt. qui sub sacram̃to iuramentĩ
que obiitiebant᷑ confirmarent. Quoꝵ un testis. ita ut nõ igni ꝯsumeref uera se
dicẽ testabat᷑. Alius ita. ne regio morbo corrumꝑet᷑. Tertius ita. ne luminbꝰ orbaret᷑.
et ꝗͣuis ne uiram̃tis quidẽ ĩstis quisꝗͣ fidelius & deum timentiu credẽt. eo ꝙ ui
ta narcissi & institutio ac pudicitia ab oĩb nosceret᷑: ip̃ẽ tñ eoꝵ que mota sunt

Expanded text:
eservatum est. Is namque cum inter caetera virtutum suarum bona esset valde constantis animi, et justi rectique indeclinabiliter tenax quidam homunculi nequam male sibi conscii, metuentes ne criminum suorum si arguerentur, non possent effugere vindictam, praeveniunt factionibus et circumvenire parant eum, cujus judicium verebantur. Concinnant igitur adversus eum infame satis et noxium crimen. Conveniunt auditores; testes ex semetipsis producunt, qui sub sacramenti juramento, quae objiciebantur confirmarent. Quorum unus testis ita, ne igni consumeretur, vera se dicere testabatur. Alius ita, ne regio morbo corrumperetur. Tertius ita, ne luminibus orbaretur. Et quamvis nec juramentis quidem istis quisquam fidelium et Dominum timentium crederet, eo quod vita Narcissi et institutio, ac pudicitia, ab omnibus nosceretur; ipse tamen eorum quae mota sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Qui tribunalibꝰ astantes: cũ quida christianꝰ a iudice torq̃retur. & iã pene ad ne¬
gandu declinaret. dirũpebant᷑ intra semetip̃os. & uultu oculis ac nutibꝰ uelut
erige̾ conabant᷑ illũ qui in suppliciis positus trepidabat. Interdũ etiã manꝰ pro¬
tendere ac totius reliqui corporis motibus & habitu diu̾se inclinati. tanꝗͣ sub¬
leuare lapsantes aĩos gestiebant. Conu̾si uõ ad eos om̃s & quid de semetipsis
fiterentur ex eoꝵ motibꝰ agnoscentes prius pene ꝗͣ in eos uulgus clar
insiliret. ipi in mediũ prorumpunt. ac se se christianos e̾e testant᷑. Tunc u̾o u̾sa¬

Expanded text:
ud Alexandrum astantes, cum quidam Christianus a judice torqueretur, et jam pene ad negandum declinaret, disrumpebantur intra semetipsos, et vultu, oculis ac nutibus velut erigere conabantur illum qui in suppliciis positus trepidabat. Interdum etiam manus protendere, ac totius reliqui corporis moribus et habitu diverse inclinati, tanquam sublevare lapsantis animum gestiebant. Conversi vero ad eos omnes, et quid de semetipsis profiterentur ex eorum motibus agnoscentes, priusquam in eos vulgus clamoribus insiliret, ipsi in medium prorumpunt, ac sese Christianos esse testantur. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
laf nihil oĩo uiriu gerens. si anteꝗͣ eree fimbrie sũmitatẽ crescendo conti¬
gerit decerpat᷑. Hanc statuã ad silitudĩe uultꝰ iesu formatã tradebãt. Que
nansit ad nrã usq tprã. sicut ipĩ oculis nr̃is inspeximꝰ. Et nihi
si hii qui ex gentib crediderãt ꝓ bñficiis que a saluatore fuerant ꝯsecuti
huiusmodi uelut munꝰ uidebant᷑ offerre. cum uideamꝰ etiã nũc & apłorum
petri & pauli & ipsius saluatoris imagines designari tabulasq depingi. Sed
& antiquas ip̃oꝵ imagies a quibusdã conseruatas nos uidimꝰ. Quad mihi
uidet᷑ ex gentili cõsuetudiẽ in different obẜuatũ. ꝙ ita soleant honorare qs
honore dignos duxerint. Insignia enĩ ueterũ reseruari ad posteroꝵ memoĩa.
illoꝵ honoris horum uero amoris inditiũ ẽ.
Emq & iacobi cathedra qui primꝰ iñter ep̃os ab ip̃o saluatore & ab apłis ĩ hie¬

Expanded text:
latur, nihil omnino virium gerens, si antequam aereae fimbriae summitatem crescendo contilatur, nihil omnino virium gerens, si antequam aereae fimbriae summitatem crescendo contigerit, decerpatur. Hanc statuam ad similitudinem vultus Jesu formatam tradebant: quae nostra usque tempora, sicut ipsi oculis nostris inspeximus. Et nihil mirum, si ii qui ex gentibus crediderunt, pro beneficiis quae a Salvatore fuerant consecuti, hujusmodi velut munus videbantur offerre, cum videamus etiam nunc et apostolorum Petri vel Pauli, et antiquas ipsorum imagines a quibusdam conservatas nos vidimus. Quod mihi videtur ex gentili consuetudine indifferenter observatum, quod ita soleant honorare quos honore dignos duxerint: insignia etenim veterum reservari ad posterorum memoriam, illorum honoris, horum vero amoris indicium est. Denique et Jacobi cathedra, qui primus in terris episcopus ab ipso Salvatore et ab apostolis in Hie