comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quo cempore & iampru presentiutimur ut uolo c̃t̃ Nam indefectiuis tempora protemporibus pon
utodinoui Meminio disse nossen meminisse &iam prop̃senti ponuntur : Urbe furens furorenimẽ
amorin quo nihuilest stabile: unde & cupi indo puer inducitur quasiinstabilis & in fansqui nom pocest sa¬
ens : mescusignoracus latens Nquiceruam nescir& &rore sunt ũba q̃ per contrarium sig¬
inficant: Namꝰ cum uector sit proprie qui uelicinuenimus & im eum ueccorem dicique uchitur: udu¬
canus uectoris paciens timidum supernatat amnem taleest & sormidolosuscumsictimidus &timendũ
significat, Cum enimexigat ratio ut nomincubialia agentos habeant significationem: Propassiua sig¬
nificatione: plerum que ponuntur sugacursu ut simularua simulequora uertit Nam intellegere nom pos¬
sumus fugam cunidicat peragat Peragrare enimest circumire inquirendo crecensescerutu

Expanded text:
quo tempore etiam pro praesenti utimur, ut ‘volo esse’; nam in defectivis tempora pro temporibus ponimus, ut ‘odi novi memini’ ‘odisse nosse meminisse’ etiam pro praesenti ponuntur. VRBE FVRENS furor enim est amor, in quo nihil est stabile; unde et Cupido puer inducitur quasi instabilis et infans, qui non potest fagnoratus, latens; non ‘qui cervam nesciret’. Et rara sunt verba quae per contrarium significant; nam ‘vector’ cum sit proprie qui vehit, invenimus etiam eum vectorem dici qui vehitur, ut Lucanus «vectoris patiens tumidum supernatat amnem». Tale est et ‘formidolosus’; cum sit ‘timidus’, et ‘timendum’ significat. Cum enim exigat ratio ut nomina verbalia agentis habeant significationem, pro passiva significatione plerumque ponuntur. FVGA cursu, ut «simul arva fuga, simul aequora verrit»; nam intellegere non possumus fugam, cum dicat ‘peragrat’; peragrare enim est circumire inquirendo. DICTAEOS Creten
Abbreviated transcription (Latin):
per pristium morem. quoperdiem cadiuera nomincendebantur deinde cora niugans noctoa alterius diei parteadsciliam
eellus Certus autin du bitabiliter pergens aut certus aenea s idest sollers sereniuus ute quidem perlit tera centos dimttam: Atrosaqui¬
lone quos miperslans aguilo atros effecerat uta medis properasaquilonibusnt : Nam nouimustm pestatis hanccẽ natiram ucrdliqui¬
as uentite noat & iamin alterius flatu: Atros aũt secundum plinium dicit qui ait in naturali historia non c̃t̃ mariscertum colorems proqua¬
litatt uentorum mitari & a utflauumeẽ autlutulentum autatrum: Conlucent flammis lucentundique in honoremenim regnum
tur a pepilo undeai de pͥallante Luc& iua longo ordino flammarum & late discriminat agros postea &iam funebres lectulos proser

Expanded text:
per pristinum morem, quo per diem cadavera non incendebantur. Deinde tota navigans nocte et alterius diei parte ad Siciliam tellus». CERTVS aut indubitabiliter pergens, aut ‘certus Aeneas’, id est sollers, strenuus, ut «equidem per litora certos dimittam». ATROS AQVILONE quos nuper flans Aquilo atros effecerat, ut «et mediis properas Aquilonibus ire». Nam novimus tempestatis hanc esse naturam, ut reliquias venti teneat, etiam in alterius flatu. ‘Atros’ autem secundum Plinium dicit, qui ait in Naturali Historia non esse maris certum colorem, sed pro qualitate ventorum mutari, et aut flavum esse aut luculentum aut atrum. CONLVCENT FLAMMIS lucent undique. In honorem enim regum cum facibus procedebatur a populo; unde ait de Pallante «lucet via longo ordine flammarum et late discriminat agros». Postea etiam funebres lectulos profer
Abbreviated transcription (Latin):
gusti incuius honorem hoc factum est que tantum in quanticace est admiratio sanesciendumuarronem dicere aenean abanna a ma¬
tum & lic&ut supra diximus plurimum tempus intersit lactum tamenest Causalat&a durimagnosed a moredolores polluto: Ignora¬
bant causam coniectoris camen propius acce debant: Na induridolore s inagno amore pollu coid estleso & notus semnarum suror ducebat
troia nospertrisit augurium: scilic& ut crederent scinte remisse didonem: Multidicunt ducuntdila cerant ut adsu pradictas duas cau
quodignem rogittidebant idestom̃ nauigantibus triste ut pertriste ualde cristesit: sedsis cintellegerimus tertiodicto congruitan
edat percellebant in quidanimos iroia norum quod nascebantur duridoloresamore polluto quod natus erat femine fur

Expanded text:
et, filio sororis Augusti, in cuius honorem hoc factum est. quae tantum in quantitate est admiratio. sane sciendum Varronem dicere, Aeneam ab Anna amatum: et licet, ut supra diximus, plurimum tempus intersit, lectum tamen est. bant causam. Coniecturis tamen propius accedebant. Nam ‘duri dolores magno amore polluto’, id est ‘laeso’, et notus feminarum furor ducebat Troianos per triste augurium, scilicet ut crederent se interemisse Didonem. Multi dicunt ‘ducunt’ ‘dilacerant’, ut ad supra dictas duas cauquod ignem rogi videbant, id est omen navigantibus triste; ut pertriste, valde triste sit. Sed si sic intellexerimus, tertio dicto congruit edat: percellebant, inquit, animos Troianorum, quod nascebantur duri dolores amore polluto, quod notus erat feminae fur
Abbreviated transcription (Latin):
peto & iamipsi prodest amoris scilic& in patientia: ferentes beneflantes propitios: quod prodidit quod decepit & bo¬
necd direptionem enim coniugi iin mutata uoluncas sufficit: Pul chroutlatio careat quo dilli pulchrum ui de tur
dit cum spatium petat & requiemdum mea meuictam mea fortuna idest Aduersec ut hactroia na tenus fuerit for
umẽ illud otincum libeat mecum tibis ordida rura que tibisi cuidentur: Tempusina nepeto si neofficionon pro
amnisi quido lort consucuit: hocergo petit ut ei prestotur tempus perquod discat aduersc perferit: Oroueni ambene

Expanded text:
peto etiam ipsi prodest’; amoris scilicet inpatientia. FERENTES bene flantes, propitios. QVOD PRODIDIT quod decepit. Et bepeto etiam ipsi prodest’; amoris scilicet inpatientia. FERENTES bene flantes, propitios. QVOD PRODIDIT quod decepit. Et bene; ad diruptionem enim coniugii inmutata voluntas sufficit. PVLCHRO VT LATIO CAREAT quod illi pulchrum videturdit, cum spatium petat et requiem. DVM MEA ME VICTAM D. F. D. ‘mea fortuna’ id est ‘adversa’, ut «hac Troiana tenus fuerit For illud «o tantum libeat mecum tibi sordida rura», quae tibi sic videntur. TEMPVS INANE PETO sine officio coeundi; nam ‘sine beneficio’ non proam nisi qui dolere consuevit; hoc ergo petit, ut ei praestetur tempus per quod discat adversa perferre. ORO VENIAM bene
Abbreviated transcription (Latin):
lissima fandi temporta hostem superbum postquam ex cperto denega uit sechartaigini cẽ mansurum aulideiura¬
ui aulis insula est inqua coniurarunt grecise non ante reuersuros quamtro ia caperetur: & est sensus illud spec¬
tans s omededa naus eclas ũbus unum aulideutem aut in aulide aut pro aulidi. Ad perga ma inperga ma id con¬
seque poste a reddidit cummulta aduers perferr& hincest salucte recepti ne qui quam cineres Sciendum sane uar
rgama hanc hise cineres manes uereulli: quod diciturexora culo secissẽ diome des & secumciusossa port
dicere diome demeruta cenhiscossa fili creddidisse: Catonem autem ad sirmare quod anchises aditalia
uenitianta estinteripsosuarietas & hnstori arum confusio: Reuelli non reuulis na muelli & reuelli dicimus uuls uero &
reuilsususurpatum est eantum in paerticipis contranaturam quorui properat si nere spectosalutis: Nam hoc dicit qđ

Expanded text:
lissima fandi tempora». HOSTEM SVPERBVM postquam ex aperto denegavit se Carthagini esse mansurum. AVLIDE IVRAVI Aulis insula est in qua coniurarunt Graeci se non ante reversuros quam Troia caperetur. Et est sensus illud spectans «scio me Danais e classibus unum». ‘Aulide’ autem aut ‘in Aulide’ aut pro ‘Aulidi’. AD PERGAMA in Pergama, id quae postea reddidit Aeneae, cum multa adversa perferret: hinc est "salvete recepti nequiquam cineres" . sciendum sane Varrgama. ANCHISAE CINERES MANESVE REVELLI quod dicitur ex oraculo fecisse Diomedes et secum eius ossa portdicere Diomedem eruta Anchisae ossa filio reddidisse, Catonem autem adfirmare quod Anchises ad Italiam venit. Tanta est inter ipsos varietas et historiarum confusio. REVELLI non ‘revulsi’; nam ‘velli’ et ‘revelli’ dicimus. ‘Vulsus’ vero et ‘revulsus’ usurpatum est tantum in participiis contra naturam. QVO RVIT properat sine respectu salutis; nam hoc dicit, ‘quod
Abbreviated transcription (Latin):
un ot indepalat enece neui decitur ẽẽ contrarium quod tarbantur om̃a iout asricamr tspiooitt namut¬
carbin anor pribcar tdiagini  pro aduer bio inlocodido coposuit. Si coratiurome tibur amnemuentosi si pi¬

Expanded text:
ut inde pellat Aenean. Nec videatur esse contrarium quod turbantur omnia Iove Africam respiciente; nam utut inde pellat Aenean. Nec videatur esse contrarium quod turbantur omnia Iove Africam respiciente; nam utCARTHAGINE pro ‘Carthagini’; et, pro adverbio in loco, de loco posuit; sic Horatius «Roma Tibur amem, ventosus Ti
Abbreviated transcription (Latin):
icmaurana protensoest : Nunce pulata duminepulis est nam eum de seruit participium &benenunc dixit Officicnũ
Nequi quam horrtmus quia non iniudicio hocfacis: Ceti queignes Nonquia nonuidentur. sed qao rumorigononappar&e
do &iam in sertilenuult os ttndert: loci leges degimus aut quam tributari am fteimus aut cunidco contes sinus diu
uominunut su fil no liccat stigiostrurtmarto Estautem de iurtquas pertoemptionem: parisimilisparidim
urio a persona  bene paris quasi quisustulit pactum. Si ciuuenalisxcaluo serur& romaneroni Semui
sastin curua pilco de quopendebat & icombꝑ carumttgimen: Ginem madentem subnixus Crinem unguentatũ
mundiri preluit eneue quicanetuum siliumet̃ confido fouȩmis cutem qua simnst in firmano: Ocalosq ad enit

Expanded text:
IA Maura; nam protentio est. NVNC EPVLATA dum in epulis est; nam eum deseruit participium. Et bene ‘nunc’ dixit; officia enim IA Maura; nam protentio est. NVNC EPVLATA dum in epulis est; nam eum deseruit participium. Et bene ‘nunc’ dixit; officia enim NEQVIQVAM HORREMVS quia non iudicio hoc facis. CAECIQVE IGNES non quia non videntur, sed quorum origo non apparedo etiam infertilem vult ostendere. LOCI LEGES DEDIMVS aut quam tributariam fecimus, aut cui ideo concessimus civiDOMINVM ut superius «liceat Phrygio servire marito». Est autem de iure, quasi per coëmptionem. PARIS similis Paridi, iniuria a persona. Et bene ‘Paris’ quasi qui sustulit pactam. Sic Iuvenalis «et calvo serviret Roma Neroni». SEMest incurvo pilleo, de quo pendebat etiam buccarum tegimen. CRINEMQVE MADENTEmundi esse rectorem aut quia me tuum filium esse confido. ‘Fovemus’ autem quasi in se infirmam. OCVLOS
Abbreviated transcription (Latin):
iban filiumiouis ammonis. Libercumindos peter& & perxero libiam exercitum ducer&: fatigatus stiio
patrisimplor uit auxilium & statimuiso ariete fonssecutus est : unde factumestioui ammoni ab herenis dictos
mulai cret cum caprtt arietino quodideo fingitur quia satiscius sunt inuolutaresponsa. Raptastu prata. Vt a rtipti
iem ut inali quibustemplissitignis peruigil: excubi edeorum nam potestates aut terrene sunt aut aene ccuta¬
&herie. sed quia a &trignis est ideo aaheria rum potes tatum tem plisignis est ut redda turtiimagosuidementi : Eaũ
tor a barbatus sane nomenet̃ ostendi ponendo genetiuum amaro asperoutostis amare quid in crtpitas med cnter
numina diuum acsidicera discescibus utsalustius quam medius fidius uertmlic& necum rt cognoscas. Supplexorts se
supinis partim pritat̃ unde cuit supplex partim conquenitur indedit orcisst i dixisse hinc& oratoresdicimus onaurus¬

Expanded text:
BAM filium Iovis Ammonis. Liber cum Indos peteret et per Xerolibyam exercitum duceret, fatigatus siti Iovis sui patris imploravit auxilium, et statim viso ariete fons secutus est. Vnde factum est Iovi Ammoni, ab arenis dicto, simulacrum cum capite arietino; quod ideo fingitur, quia satis eius sunt involuta responsa. RAPTA stuprata, ut «et raptidum non vacare ratione ut in aliquibus templis sit ignis pervigil; nam potestates aut terrenae sunt aut aëriae aut aetheriae; sed quia aether ignis est, ideo in aetheriarum potestatum templis ignis est, ut reddatur eis imago sui elementi. ator et barbarus. Sane nomen esse ostendit ponendo genetivum. AMARO aspero, ut «hostis amare, quid increpitas?». MEDIA INTER NVMINA DIVVM ac si diceret ‘diis testibus’, ut Sallustius «quam mediusfidius veram licet mecum recognoscas». SVPPLEX ORASSE SVPINIS partim precatur, unde ait ‘supplex’; partim conqueritur, unde ait ‘orasse’, id est dixisse; hinc et oratores dicimus. MAVRVS
Abbreviated transcription (Latin):
susest quod benesicium cum mihi cumulatum de derissola morterelinquam & hic intellectusest. Melior qua mmihi
cumdederis comulatum qua m lectionem tucca& uarro probant nam male qui da i legunt quam mihi cumde dritid
uta mantes dicere consuerunt ut acriis pecula demontis inundas deferrat extremum hoc munus morientis aboto
scuma lata mortere linquam & uolunt intellegi acceptum abillo benesiciumorte cumu labo & sicrelinqi¬
cumula tam fiertq refertq non abaenea quinihildicit seddidone fert & refert idẽ iterumportat. Vocesil¬
camodio ab& eneus restatutoius morteletetur Sed non procedit nemoeniindicit ueniam cumulata se
tos tractabilis acudit curmittis non audit qua simirumest recusatdicendo Fatcobstant plat cidas que uirideus obs

Expanded text:
sus est: quod beneficium cum mihi cumulatum dederis, sola morte derelinquam. et hic intellectus est melior, quia sorori loquitur, 'quam mihi cum dederis cumulatam': quam leut amantes dicere consuerunt, ut «aërii specula de montis in undas deferar; extremum hoc munus morientis habetocumulata morte relinquam’, et volunt intellegi ‘acceptum ab illo beneficium morte cumulabo et sic relinqcumulatam’. FERTQVE REFERTQVE non ab Aenea, qui nihil dicit, sed a Didone fert et refert, id est iterum portat. VOCESeam odio habet Aeneas, restat ut eius morte laetetur. Sed non procedit; nemo enim dicit ‘veniam cumulata’, seS TRACTABILIS AVDIT cur mitis non audit? Quasi mirum est, recusat dicendo «fata obstant placidasque viri deus obs
Abbreviated transcription (Latin):
tum nuntii sed &iam caduce atorisi destora torisofficio fungi. Nam & persuad& & nuntiat : Vxorius uxon¬
claro ut plemirium undosum Accentus sane grecustunc potest et̃ si sitgreca declinatio utolimposolrmpon
us quasio lolampusdictus est si ue monssit macedonie quidiciturtẽ diuersorium deorum siue celumunde addi
nam latina olrmpi Torqu& regit sustin& ut cunctatuo quibella pater sub numine torques : Numine autem ÷¬

Expanded text:
tum nuntii sed etiam caduceatoris, id est oratoris, officio fungi; nam et persuadet et nuntiat. VXORIVS uxotum nuntii sed etiam caduceatoris, id est oratoris, officio fungi; nam et persuadet et nuntiat. VXORIVS uxoclaro’, ut «Plemyrium undosum». Accentus sane Graecus tunc potest esse si sit Graeca declinatio, ut ‘Olympos Olymponus quasi ὁλολαμπὴς dictus est sive mons sit Macedoniae, qui dicitur esse diversorium deorum, sive caelum; unde addiNam Latina ‘Olympi’. TORQVET regit, sustinet, ut «cuncta tuo qui bella, pater, sub numine torques». NVMINE autem
Abbreviated transcription (Latin):
leuat que terrare pulsum est erectumque se mel: Quisimilis in congruumero o crediditcarminisi mergum dicera&: uta
ẽẽ nutritus Toto corpore uno impetuexcussus siclucanus necsine tellure cadauerpaula timpermembi¬
larcoleum, hitusa reno: sum a clibit: benearenosum ad didit Nam in libiaerat sed non in arenosa. mauretanae ł¬
nificant magaliama producit mapalia uero corripit utararis habitata mapalia tectis. Ia spide fulua prouiri
diut flauaque caput nectenturoliua. Dicitegamplinius in naturabistoria multa et̃ iaspidumge nera in quibus &¬
iamfuluum cam memorat: Ensiserat prouagina posuit & multiiespidem uolunt at gratiam pertinere: henagenus ues¬
tis est ccut̃ proprie coga duplex amictus auguralis Inuadit habitum future orationis ostendit: & notandum non
uitnsoratiusuxonus amnis Ipse dat dictis auctorita temut que phebopateromm potens : Cla rodimittitolrmpo o

Expanded text:
levat terraque repulsum est erectumque semel». AVI SIMILIS incongruum heroo credidit carmini, si mergum diceret. Vt e nutritus. TOTO CORPORE uno impetu excussus. Sic Lucanus «nec se tellure cadaver paulatim per membAd v. 257 Litus arenosum libyae bene 'arenosum' addidit: nam in Libya erat, sed non in arenosa: Mauretania nificant; sed ‘magalia’ ‘ma’ producit, ‘mapalia’ vero corripit, ut «et raris habitata mapalia tectis». IASPIDE FVLVA pro ‘viut «fulvaque caput nectentur oliva». Dicit etiam Plinius in Naturali Historia multa esse iaspidum genera, in quibus etiam fulvum commemorat. ENSIS ERAT pro ‘vagina’ posuit. Et multi iaspidem volunt ad gratiam pertinere. LAENA genus vestis. Est autem proprie toga duplex, amictus auguralis. INVADIT habitum futurae orationis ostendit. Et notandum nonoratius «uxorius amnis». IPSE dat dictis auctoritatem, ut «quae Phoebo pater omnipotens». CLARO DEMITTIT OLYMPO O
Abbreviated transcription (Latin):
na tas facie nen qute natesant hurcmi himassel egon tis monstrata sacerdos Monstrara p edion a quer r
orundomiasi laqu ando caitiespe dumis a cerdos nuncuenit delo cis que sunt enrta adlanter oeonebi ert les
tumh abuerunt inguo erant malacture a uenericonseera ta que her cule samnsus abeurs ⁊ eo occis periig li
drco ne sustulit : Acuera aut̃ he nobiles fuerunt puelle quarumgregesabrgithertules hocciso corum cus todeunde mala
fingitur sustubs se hocest oucinammala dñr undem ala nomosdicitur pastorouium : Sopori serum que pa pauer in congruc¬
salices hominibusa mart sunt dulcescapellis ut a salcescar petis a maras scilica hominbusi te meicute setundum lucreciũ
situm ut soporistra species perugilidecurdia comi sed dicimusuariamuim prebereuictum diuersis amimalibus N
& est ex cusccio potest ta men melior eẽ sensus siseruabat in arboreramosplena sit sequentia uero si caccipiamus: hacc se pro

Expanded text:
a conectere" . Ad v. 483 Hinc mihi massylae gentis monstrata sacerdos 'monstrata' praedicta: quae est oriundo Massyla, aliquando horti Hesperidum sacerdos, nunc venit de locis quae sunt circa Atlantem: nam aliter non tum habuerunt in quo erant mala aurea Veneri consecrata, quae Hercules, missus ab Eurystheo, occiso pervigili dracone sustulit. Re vera autem nobiles fuerunt puellae, quarum greges abegit Hercules occiso eorum custode; unde mala fingitur sustusalices hominibus amarae sunt, dulces capellis, ut «et salices carpetis amaras», scilicet hominibus. Item cicutae secundum Lucretium situm ut soporifera species pervigili detur draconi. Sed dicimus variam vim praebere victum diversis animalibus; n est excusatio. Potest tamen melior esse sensus si «servabat in arbore ramos» plena sit distinctio, sequentia vero sic accipiamus ‘haec se pro
Abbreviated transcription (Latin):
x ambio illamrem dicimus ut neu conubii s ambire latinum: Exordia orationem sed exordium induo diuidi tur
in principium & orationem sicut in retoricis legimus: Alternantiuaria mente tractanti & perhocostenditur
cogitas secum & iamamorem : sed pretullis se uoluntatem deorum: Tacitisi nestrepitucelantis consilia: Arma
cinantis sano quando breuis ẽ naturaliter si cserenus quando flagella liga sitaliga uirgiliusu surpat si quando tr¬
ent contraim petum irateforte regine: quando non est temporis sed significat si quidem & est conunctiora
tatiuum ẽ ut ingeorgicis matris precepta facesst: alia sdiscedit signifi cat terrentius haechinc facessat tumolestius
iuicina que tribidis, quisrebusdextermodus quis si toptimus rebuseuentus Leti a lacres festini facessunt frequ

Expanded text:
ambio illam rem’ dicimus, ut «neu conubiis ambire Latinum». EXORDIA orationem. Sed exordium in duo dividitur, in principium et orationem, sicut in rhetoricis legimus. ALTERNANTI varia mente tractanti. Et per hoc ostenditur cogitasse eum etiam amorem sed praetulisse voluntatem deorum. TACITI sine strepitu celantes consilia. ARMA cinantis. Sane ‘quando’ ‘do’ brevis est naturaliter; sic Serenus «quando flagella ligas ita liga». Vergilius usurpat «si quando TENT contra impetum iratae forte reginae. QVANDO non est temporis, sed significat ‘siquidem’ et est coniunctio ratativum est, ut in Georgicis «matris praecepta facessit». Alias ‘discedit’ significat, ut Terentius «haec hinc facessat, tu molestusidis arva». QVIS REBVS DEXTER MODVS qui sit optimus rebus eventus. LAETI alacres, festini. FACESSVNT frequ
Abbreviated transcription (Latin):
ris noutri numeripluralisea queper somnumui demus ut sesalia ad eclummittunt in somni manosscien¬
dumigitur quȩ siterr& dixerimus antiquae ritlocutio: In somnicenim lic& &pacuuius & tninus srtruat¬
terdixerit: Plimus ca menexdusit & deusure mouit sed cmbiguita tem lectionis haceres fecit quodnonex
berco uigilas se sedixit sed habuis sequi etemin placitam id est somniis interri ptam ut intellegamus cam &
somnin territam & pro p̃t terrorem smmorum uigilias quoque ppessam, Nouts magnus ut pollio & ipsefacu¬

Expanded text:
eris neutri numeri pluralis ea quae per somnium videmus, ut "sed falsa ad caelum mittunt insomnia manes" . sciendum igitur, quia si 'terret' dixerimus, antiqua erit elocutio; 'insomnia' enim, licet et Pacuvius et Ennius frequenter dixerit, Plinius tamen exclusit et de usu removit. sed ambiguitatem lectionis haec res fecit, quod non ex aperto vigilasse se dixit, sed habuisse quietem inplacidam, id est somniis interruptam, ut intellegamus eam et insomniis territam, et propter terrorem somniorum vigilias quoque perpessam. Ad v. 10 quis non nulli p
Abbreviated transcription (Latin):
procedit utordost sama quomon aliud melumuelocius: moluilitattuiga dateiono mato peum &¬
dicunt naturalete utinutiliores intquinascuncur ultim: Vt prr bibent quo tienscumque fibialosuameligas

Expanded text:
procedit ut ordo sit ‘Fama, quo non aliud malum velocius’. MOBILITATE VIGET dat ei procedit ut ordo sit ‘Fama, quo non aliud malum velocius’. MOBILITATE VIGET dat ei dicunt naturale esse ut inutiliores sint qui nascuntur ultimi. VT PERHIBENT quotienscumque fabulosum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
namdeuemunt bene sub primit rempudendam siccerrentius quid cum sutut fuccor Prina diellas saeto
penteloquitur Ne m& secunduniecruscam disciplinam ni hiltamin eemgruum nubentibus quametito
motusuclecli & pronub cuiuno quenubintibus prec̃ iunonem autem dedusenq nape dempet bant ueou¬
cat a pluuias quedea eresiunt. fulsereignes uarrodicita qua &ignimantiuxoresdecuprebant unde
git scri onem namcuitducanus nontuletisuilularetriumphis: inluctucutem ti⁊ iululer⁊ nom dibuim
Spccies cmaue mouctur spcciesrerum presentium est quod quas cspicitur samactũt rerum abientu
hocergodicit Nomicammou& nec preseni deformitas quod noninhialamo sed ims preucone ubuene
nec fucura mor same: oedita turexerc& sicoratius axhornidam cultisdilabuem ineditettarurras net
incongruedictum actusenmẽ impsa meditationer: namextreitum est medide fieut desendan duonon
aedenitise natiuttno mine quam qua maeli qualegant S cene quonis defuntiost leginom pote st nec tũ

Expanded text:
ginam. DEVENIVNT bene subprimit rem pudendam; sic Terentius «‘quid tum’ fatue? fateor». PRIMA ET TELLVS satis perite loquitur; nam secundum Etruscam disciplinam nihil tam incongruum nubentibus quam terrae motus vel caeli. ET PRONVBA IVNO quae nubentibus praeest. Iunonem autem dedisse signa per tempestatem constat et pluvias, quae de aëre fiunt. FVLSERE IGNES Varro dicit «aqua et igni mariti uxores accipiebant»; unde git sermonem; nam ait Lucanus «non tu laetis ululare triumphis». In luctu autem ululari, non dubium est. SPECIE FAMAVE MOVETVR species rerum praesentium est, quod quasi aspicitur, fama autem rerum absentium. Hoc ergo dicit: non eam movit nec praesens deformitas, quod n Ad v. 171 Meditatur exercet: sic Horatius "et horridam cultis diluviem meditatur agris" . nec incongrue dictum: actus enim est in ipsa meditatione: nam exercitium est meditatio. sciendum tamen est praecedenti pendeat nomine: quamquam al
Abbreviated transcription (Latin):
idesesala Namde generes animos arguit timor Id est probat in pugnat inu perhaec amorism pul susos¬
mit uirtutis est Naminqua artbella quorum libetemuincero uł finire paucorum. sixumm motumꝗs. co¬
gise seoptat que si cnegut seder& placu ut & sed & hoc animo: uindo iugali sineresisest prruinculo
galia uter proptȩ iugum quod in ponebatur matrimonit umugdis it daceiuno iugalis dr̃: primus
amorid est mantus deceptã morte . F figura tedixit mortesua decepit me &fefellit perte sumthalam

Expanded text:
id est falsa, nam «degeneres animos arguit timor», id est probat, inpugnat. HEV per haec amoris inpulsus osmiae virtutis est; nam inchoare bella quorumlibet est, vincere vel finire paucorum. FIXVM IMMOTVMQVE SEDERET cogi sese optat quae sic negat. SEDERET placeret, ut «et sedet hoc animo». VINCLO IVGALI synaeresis est pro ‘vinculo’. ‘Iugali’ autem propter iugum quod imponebatur matrimonio coniungendis; unde et Iuno iugalis dicitur. PRIMVS AMOR id est maritus. DECEPTAM MORTE FEFELLIT figurate dixit ‘morte sua decepit me et fefellit’. PERTAESVM THALAM
Abbreviated transcription (Latin):
tinr̃ i uirgilii & mantue illidt̃ quod dimitte t᷑ei & plebissue aduent agusti. Doũ uitã accipi& ⁊ agustum
pacũ s uirtutib: i ꝙi iulius caesar orbemt̃rarum pascasse uidet᷑ quiagustumsororis sue filiũ beredẽ inperatorem que
ocindis Ridenti ÷ patenti colo carsia i herba qͥ in egipto circumni lonascitur & in cibum digna: accha
iur Alibaut̃ natasomium facithominibus tm̃assirium ammomum i genus pigm̃ti a passirios tantum fituul
luno cumalt̃ catione sine coitu sine partu seđbere filiosus cipere : lepit̃ decapite odidit mineruam iunce
inim daudum hic p̃cipitatus decaelo hastis fabrilis operãdedit. fecit sellã mira arte & deaiuno cum sediss& hosisso¬

Expanded text:
t Virgilii, et Mantuae illi dicit, quod dimittetur ei et plebi suae adventu Augusti. DEVM VITAM ACCIPIET idest Augustum  Aliter: quia Iulius Caesar orbem terrarum pacasse uidetur, qui Augustum sororis suae filium heredem imperatoremqueiucundi. RIDENTI idest patenti. COLOCASIA idest herba, quae in Aegypto circa Nilum nascitur, et in cibum digna. ACANTHoritur. Alibi autem nata somnum facit homincum ex altercatione sine coitu filios edere susciperent, Iuppiter de capite edidit Mineruam, Iuno Vulcanum claudum. Hic praecipitatus de caelo arti fabrili operam dedit et fecit sellam miram, in qua cum Iuno sediss
Abbreviated transcription (Latin):
õ uocatmm Aitesstonis ialcom peripis sim sagittariorũ t̃ ageis puerũ aspextaser pente cirtum flexum direxit sagit¬
tamn & puero intactoserpentem occidit Autiurgia codri ÷ codrus athenensiumduxcumin lace demonios aa
theresisos bellagerebantur Nullomodo poterant compescere. Res ponsumdictũ est abappolline ut exqui¬
cum que causa princeps fuerat occisus illam &uncer& gentem gens cuĩ princeps occisus aex Cumer gont¬
io dud ebat occidert principt̃ codrusuite seruli abitu congressus occisusõ & sui suictariam peperit. Qinda en
uere m&tatum in habitũ lise & seiuiniccit ostib interemptus ⁊ corticat i carta quȩ erat prius altnari carmin¬

Expanded text:
uit. Alconis. Alcon peritissimus sagittariorum iter agens puerum aspexit a serpente circumplexum et direxit sagittam pueroque intacto serpentem occidit. Iunilius dicit. Codri. Codrus Atheniensium dux; cum inter Lacedaemonios et Athenienses bella gerebantur et nullo modo poterant conpescere, responsum dictum est ab Apolline, ut, ex quacumque causa princeps fuerat occisus, illam et vinceret gentem gens, cuius princeps occisus esset. Cum ergo nemo audebat occidere principem, Codrus iste servili habitu congressus occisus est et suis victoriam peperit. Quidam eum vere mutatum in habitum lixae et se iniecit hostib
Abbreviated transcription (Latin):
mnedicatumt amsn ilfamin duoinonut supra cere inanrs her balrs a poreni multipl
mel uagumsa aen uubrt en etiam flos in pratis plene ba neherbam ut etiani sa pur
Ar borom fesitas inauier u quituiti n adicit ubier eetur qua lise suc quidiet os fieriunt
te quem baeherba plurima nascitur: Undeet a mellodicitur sieut etiam populiba¬
bitantes iuxtalemannũ fluuium a lemanni diountur iucanus: Deseruere caueten¬
toran fixaemanni nsedsi quem proles subito defecert opisinarousubsin endiue¬
namprimoait quem ad modum animalia apib ininiea pellendasint dein deq uib
medi caminib morbo possint carent nunedieit een tuu encis uerbenib: occusi

Expanded text:
medicatum tamen, inferendum, non, ut supra, cerae inane Ad v. 271 est etiam flos in pratis plene hanc herbam, ut etiam supra arborem felicis mali, exsequitur: nam dicit ubi creetur, qualis sit, quid possitta quem haec herba plurima nascitur; unde et amella dicitur, sicut etiam populi habitantes iuxta Lemannum fluvium Alemanni dicuntur: Lucanus "deseruere cavo tentoria fixa Lemannnam primo ait quemadmodum animalia apibus inimica pellenda sint, deinde quibus medicaminibus morbo possint carere; nunc dicit penitus amissae qua possint
Abbreviated transcription (Latin):
nullius id .ẽ. non ullius.s slagnalius commis satibi id ẽ magnorũ scelerum ẽ is tap¬
solutio et alii it adistingunt ut sit ate commissa. alii tibi mis erabilis orfeus : on
bumile autem numendicit tisi fonem id ẽ. mortis ultricem namideotrsi fondicta e
nontales quales mereris : nãeius uxori causa mortis fuisti inferret autemdigna
sipplicia nisi fata probiberent quibus fauentib iranuminũ minora in ferto licet

Expanded text:
lus. et aliter: magna luis commissa tibi id est magnorum scelerum est ista perlus. et aliter: magna luis commissa tibi id est magnorum scelerum est ista persolutio. et alii ita distingunt, ut sit 'a te commissa'; alii 'tibi has miserabilis Orpheus'. non humile autem numen dicit Tisiphonen, id est mortis ultricem: nam ideo Tisiphone dicta est, itum p. id est non tales quales mereris: nam eius uxoris causa mortis fuisti. inferret autem digna supplicia, nisi fata prohiberent: quibus faventibus ira numinum minora infert, licet
Abbreviated transcription (Latin):
ne paululum obliquum alumine et sciendum protheũ temporalem suscipere diuinita¬
tem alio qui potuit etiam aris theũ cum crrene scire latitanteANnt̃
siam rapidus hic distinguendum propterduo epithetasirius autẽ stella .ẽ. in orecanis
per quamnimios aestus accipimus ysitienđis indos populos subsolanosscaua flumina¬
ex primit tenerecupientis. Vnde eum contra matris p̃ceptũ cito in protheũ fecis se
impetum dicit. per quod in continentes animos hominum docet poet& hominis ore huma¬
nas cilicet uoce : Nam quiste iuuenũ cid ẽ quis nã hodieenim Nam particula post¬
ponitur. Antea p̃ponebatur : Terentius in formione nam quae .ẽ. haec anusa fratre
egres sam eo ipr otheu uocatiuus grecus ut orfeu fallere cuiquã alii quicquã legunt
hoc autem dicit cumomnia noueris. desine aduentus meicaus amuelle cognoscereydeũ

Expanded text:
ne paululum obliquum a lumine. et sciendum, Proteum temporalem suscipere divinitane paululum obliquum a lumine. et sciendum, Proteum temporalem suscipere divinitatem; alioquin potuit etiam Aristaeum cum Cyrene scire latitantem. Ad v. 424 iam rapidus hic distinguendum propter duo epitheta. sirius autem stella est in ore canis, per quam nimios aestus accipimus. sitientes indos populos subsolanos. et aliexprimit tenere cupientis, unde eum contra matris praeceptum cito in Proteum fecisse impetum dicit: per quod incontinentes animos hominum docet poeta scilicet voce. Ad v. 444 nam quis te ivuenum c. id est 'quisnam'. hodie enim 'nam' particula postponitur, antea praeponebatur: Terentius in Phormione "nam quae est haec anus, a fratreAd v. 446 protev vocativus graecus est, ut 'Orpheu'. fallere cuiqvam alii 'quicquam' legunt. hoc autem dicit: cum omnia noveris, desine adventus mei causam velle cognoscere. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
.s. du oenim istarequinuntur in oraculis causamali et remediũ : i in eui non nulla .d .p.
meeius desinent doli id ẽ. formarũ uarietas cuius figmentũ fisicã uolunt eẽ rationẽ
qui a habet homo in selibi dinemstultitiã ferocitatem dolit̃: quaedum in eo uigent.
pars illa quauicinus ẽ. diuinitati id ẽ. prudentia non apparet quae tuno potest
suas uires tenere cumfuerint illa religata id ẽ cum quis caruerit omnib: uitiis
Vndesacerdotem dicit huncposse uaticinari et suscipere dfuinitatem .cumreli¬
gata in eo fuerint cupiditas siuestris asperitas lapsus animi aquarũmobilitati si¬
milis :imedios cum sol accenderit aestus fere enim numinatunc uidentur. Lucanus¬
mediocum foebus in axe .ẽ. aut caelum Nox atratenet tunc lpsesacerdos acces sũ
albent enimeorũ capitas pumis aquarũ satratigris id ẽ saeua ł antonate magis alii¬
legunt tantũ natemagis liquidum ambrosiae .d.o. unxit eum quopos set eẽ uidendi

Expanded text:
. s. duo enim ista requiruntur in oraculis, causa mali et remedium. Ad v. 397 sine vi non ulla d. p. me eius desinent doli, id est formarum varietas: cuius figmenti physicam volunt esse rationem, quia habet homo in se libidinem, stultitiam, ferocitatem, dolum. quae dum in eo vigent, pars illa quae vicina est divinitati, id est prudentia, non apparet: quae tunc potest suas vires tenere, cum fuerint illa religata, id est cum quis caruerit omnibus vitiis. unde sacerdotem hunc dicit tunc posse vaticinari et suscipere divinitatem, cum religata in eo fuerit ignea cupiditas, silvestris asperitas, lapsus animi, aquarum mobilitati similis"medio cum Phoebus in axe est aut caelum nox atra tenet, tunc ipse sacerdos accessum albent enim eorum capita spumis aquarulegunt 'tam tu nate magis'. Ad v. 414 liqvidum ambrosiae d. o. unxit eum, quo posset esse videndi
Abbreviated transcription (Latin):
ut diximus depuero ẽ. conuersus inflor ẽ prima fauis ponunt fundamina id ẽ pro¬
polin inuocat duriorẽ cerã. quae ferro uix pot est frangi quam colligunt degumimi
arborumrasis lapidib: unde paulo postdicit sae peetiã duris errando in cotibus alas
at triuere itenaces caeras mella retinentes : adultos educunt f educendo adultos
faciunt cecidit custodia sorti exserte : Nam aduerbium ẽ. quodtraxit amilitia
legimus enim partibus equabat iustis aut sorte trabebat : Acuelutilentis .e. f. mn .c.¬
pida curae: sicut senes muros tuentur nec inbella prorum punt :dedala ingeniosx
nitun genere neutro secundum artemusus : hio poetice masculino referens sead
pucrũ qui in hune flore dicitur et̃ conuersus feprrigincosr acquehoce t eonruginco

Expanded text:
ut diximus, de puero est conversus in florem. Ad v. 161 prima favis ponunt fundamina id est prout diximus, de puero est conversus in florem. Ad v. 161 prima favis ponunt fundamina id est propolin collocant, duriorem ceram, quae ferro vix potest frangi: quam colligunt de gummi arborum et lapidibus rasis, unde paulo post dicit "saepe etiam duris errando in cotibus alas attrivere". tenaces ceras mella retinentes. Ad v. 162 adultos e. f. educendo adultos faciunt. Ad v. 165 cecidit custodia sorti ex sorte, nam adverbium est: quod traxit a militia; legimus enim "partibus aequabat iustis aut sorte trahebat". Ad v. 166 pida curae sicut senes muros tuentur nec in bella prorumpunt. Ad v. 179 daedala nitur": genere neutro secundum artem usus est; hic poetice masculino, referens se ad puerum, qui in hunc florem dicitur esse conversus. Ad v. 183 ferrugineo
Abbreviated transcription (Latin):
siaccipiamus proqua mercede exclamationem . eẽ ut sit proquanta hoc mercedefe¬
cerunt scilicet ut iouem alerent quemops saturni uxor curetibus et idaeis dac¬
tilis cus todiendumde dit inmontecretae dicta coneeum saturnus consumenet
ut filios om̃s solebat quodideo fingitur quia saturnus ut diximus temporũ deus ẽ
quȩ in sereuoluuntur in aeternum : Tuncitaq: apes aeris sonũ secutat. Iouem melle
alius sedicuntur. Proquare eis postea prestitit iuppiter ut haberent liberos sine
ita nos tamquã communes habere debere ut caritas sit Non libido confusq quod p̃cep¬
mut abilib: is demenim legib: semꝑ utuntur. nec eas ut homines sae pe commutant᷑ Nouere
penates : caris sima habent ut hic inter flumina nota id ẽ caran medium quaesita
reponunt quaesita et parta in commune conseruant : Ipse alibi in mediũ querbar

Expanded text:
si accipiamus, 'pro qua mercede' exclamationem esse, ut sit, pro quanta hoc mercede fesi accipiamus, 'pro qua mercede' exclamationem esse, ut sit, pro quanta hoc mercede fecerunt! scilicet ut Iovem alerent, quem Ops Saturni uxor Curetibus, Corybantibus et Idaeis Dactylis custodiendum dedit in monte Cretae Dictaeo, ne eum Saturnus consumeret, ut filios omnes solebat. quod ideo fingitur, quia Saturnus, ut diximus, temporum deus est, quae in se revolvuntur in aeternum. tunc itaque apes, aeris sonum secutae, Iovem melle aluisse dicuntur: pro qua re eis postea praestitit Iuppiter, ut haberent liberos sine ita nos tamquam communes habere debere, ut caritas sit, non libido confusa, quod praecepmutabilibus. isdem enim legibus semper utuntur, nec eas, ut homines, saepe commutant. Ad v. 155 novere penates carissima habent, ut "hic inter flumina nota", id est cara. Ad v. 157 in medium quaesita reponunt quaesita et parta in commune conservant: ipse alibi "in medium quaereb
Abbreviated transcription (Latin):
iores quod nimiae difficultatis ẽ inuersum in ordinem ut triplici pubes quã
dardana uersu idistulit transtulit naminutauit p̃positione et durã nimium¬
durã ualid̃ spitios iã pruna ferentes: prunorũ arbor spinus uocatur genere masculino
namsentes has spinas dicimus :spatiis iniquis angustis ut spatioq subit sergestus ini¬
quo et dicit secarminis breuitate constrictum hortos plenius non posse describereialiis
posuit ad didit autem aut dedit aut reuera addidit: eces seenim ẽ easetiã antehabuis¬
se mores aliquos propriosꝰ proqua mercedeordo ẽ expediam naturas apiumq canonos
c. s.c. .a .s.d .c.r.p.s. antro proqua mercede id ẽ gratia uł labore : solȩ communes natos
consortia .t .u.b: namut etiamdonatus dicit Tragicum .ẽ et ultra carmengcorgicum

Expanded text:
iores: quod nimiae difficultatis est. in versum in ordinem, ut "triplici pubes quam iores: quod nimiae difficultatis est. in versum in ordinem, ut "triplici pubes quam Dardana versu inpellunt". distulit transtulit: nam mutavit praepositionem. et aliduram, validam. spinos iam pruna ferentes prunorum arbor spinus vocatur genere masculino; nam sentes has spinas dicimus. Ad v. 147 spatiis iniqvis angustis, ut "spatioque subit Sergestus iniquo". et dicit se carminis brevitate constrictum hortos plenius non posse describere. Ad v.posuit. 'addidit' autem aut dedit, aut re vera addidit: necesse enim est, eas etiam ante habuisse mores aliquos proprios. Ad v. 150 pro qua mercede ordo est 'expediam naturas apium, quae canoros C. s. c. a. s. D. r. c. p. s. antro: pro qua mercede', id est gratia vel labore, 'solae communes natos consortia tecta u. h.': nam, ut etiam Donatus dicit, tragicum est et ultra carmen georgicum,
Abbreviated transcription (Latin):
tumtangit historiam memoratum as ueconio pompeius enim uictis piratis cili¬
cibus partimibidem graccia partimincalabria agros dedit undelucanus q me lius
figent piratae magnecoloni male autem quidã cogricium proprium eẽ as serunt no¬
men cumsit appellatiuum eius. quimore coritiohortos excoluit quod etiam plinu
testimonio conprobatur : uidis sesenem ordo ẽ memini uidis se dicimus autem et
irelicti desertiatq: contempti quis enimagrũ nonsperneret nullirei aptũ nonui¬
uescimur Nam ẽ aliud loet heum quononutimur namues cas salicũ frondes alit̃
effectus et caloris et frigoris glacixe cursus famirauarietas nã supra ait
concrescunt subitaecurrenti in flumine crustae saestatẽ increpitans seram
tarde uenientẽ Cumille iameius carperet fructus s ergo apibus fetis idemutbe¬
rima scilicet nampernaturã et tiliae et pinus sterfles eẽ dicuntur ser as ina¬

Expanded text:
tum tangit historiam memoratam a Suetonio. Pompeius enim victis piratis Cilitum tangit historiam memoratam a Suetonio. Pompeius enim victis piratis Cilicibus partim ibidem in Graecia, partim in Calabria agros dedit: unde Lucanus "an melius fient piratae, magne, coloni?" male autem quidam 'Corycium' proprium esse adserunt nomen, cum sit appellativum eius, qui more Corycio hortos excoluit: quod etiam Plinii testimonio conprobatur. vidisse senem ordo est 'memini vidisse'. dicimus autem et relicti deserti atque contempti; quis enim agrum non sperneret nulli rei aptum, non viescimur: nam et aliud lethaeum, quo non utimur; nam "vescas salicum frondes" aliteeffectus et caloris et frigoris. Ad v. 136 glacie cursus f. a. mira varietas: nam supra ait "concrescunt subitae currenti in flumine crustae". Ad v. 138 aestatem increpitans seram tarde venientem, cum ille iam eius carperet fructusrima' scilicet: nam per naturam et tiliae et pinus steriles esse dicuntur. et ali
Abbreviated transcription (Latin):
sero flores habentem nãq sub eobaliae memini mit .a .q .n .u. f.c .g. oebalia ipsa est¬
laconica undede castore et pollucxe ait statius oebalidae fraẽs : galesus uero fluuius
est calabriae qui iux taciuitatem labiturtarentinã in qua sehortos optimos uidis se
commemorat oebaliae autemturres ait quas condider̃ hi qui deo ebalia uenerantꝰ Nãut
etiam intertio aeneidis diximus. lacones diubello attriti ab at theniensib et in opiã
timentes uirorum p̃coeperunt ut uirgines cum quibus cumq concũberent. quofac¬
tocum post uictoriam iuuenes de incertis parentibus nati erubes cerent originẽ suã
namet parthae nitae appellabantur ducephalantho octauo abbercule nauigus pro¬
fecti uenerunt ad oppidum calabriae quodtharas neptuni filius condiderat et id
inqua antrum illud famosum .ẽ. paenae ab omnibus caelebratun Et pertransi¬

Expanded text:
sero flores habentem. Ad v. sero flores habentem. Ad v. Laconica: unde de Castore et Polluce ait Statius "Oebalidae fratres". Galaesus vero fluvius est Calabriae, qui iuxta civitatem labitur Tarentinam, in qua se hortos optimos vidisse commemorat. Oebaliae autem turres ait, quas condiderant hi qui de Oebalia venerant: nam, ut etiam in tertio Aeneidis diximus, Lacones, diu bello attriti ab Atheniensibus et inopiam timentes virorum, praeceperunt ut virgines eorum cum quibuscumque concumberent: quo facto cum post victoriam iuvenes de incertis parentibus nati erubescerent originem suam — nam et Partheniatae appellabantur — , duce Phalanto, octavo ab Hercule, navigiis profecti, venerunt ad oppidum Calabriae, quod Taras Neptuni filius condiderat, et id in qua antrum illud famosum est, paene ab omnibus celebratum. et per transi
Abbreviated transcription (Latin):
meruit eẽ numen hortorũ Dehochoratius namfures dextra coercet obsceno que
ruber porrectus ab inguine palus ast inportunas uoluores inuertice harundo t̃ret
fixadicitur autep̃ es sehortis propt̃ eorum fecunditatem : nã cum alia terra semel
creet aliquidhorti numquã sine fructusunt falce s alignã factades alice. quasunsi¬
id c̃ aquas iuuenalis intenues plantas facilidif funditur haustu uela trabami et
t f a p illam allegoriam respicit qua .ẽ. usus in primo ad esec primiloge lit oris ors
pesti pestum oppidum calabriae .ẽ. in quouno annobis nascitur rosayores ceret inuer
trem cucumis incuruaturã ideo autemsic quia perhx erbã namreotus crescit si pen¬
deat sanehiccucumis huius cucumis declinatur sicut agilis secundumido neos tiam
neutericibuius cucumeris dixerunt sicut puluis pulueris ss ero comantem manois sũ

Expanded text:
meruit esse numen hortorum. de hoc Horatius "nam fures dextra coercet obscenoque meruit esse numen hortorum. de hoc Horatius "nam fures dextra coercet obscenoque ruber porrectus ab inguine palus; ast inportunas volucres in vertice harundo terret fixa". dicitur autem praeesse hortis propter eorum fecunditatem: nam cum alia terra semel aliquid creet, horti numquam sine fructu suntid est aquas: Iuvenalis "in tenues plantas facili diffunditur haustu". et alitt. f. a. p. illam allegoriam respicit, qua est usus in primo "ades et primi lege litoris oram", e rosaria paesti Paestum oppidum Calabriae est, in quo uno anno bis nascitur rosa. et alitertrem cucumis in curvaturam. ideo autem sic, quia 'per herbam'; nam rectus crescit, si pendeat. sane 'hic cucumis' 'huius cucumis' declinatur, sicut 'agilis', secundum idoneos: nam neoterici 'huius cucumeris' dixerunt, sicut 'pulvis pulveris'. sera comantem narcissum
Abbreviated transcription (Latin):
libus id .ẽ. aureis habentes distincta corpora namlita ẽ. in litadis tincta: potior subu¬
ls scibicet ad mella procreand& N aeli tempore certo et cumoriuntur pleiades. et
cum occidunt id .ẽ uerno et autumnodulcia mella non .c̃. superfluum epiteton nã¬
ideo ait dulciaquia sunt etia mamara ut corsicana. sicut inbucolicis diximus : liqui¬
dã: defecata si ne sordibus: non quae fluunt : nãmala sunt : durum bacchi .d.s: apta mulso
bene autem ait durum sa poremqua maiores uina as perrima mellis dulcedine tem
odoris optimi quam caloris non enim dicit illic crocumsolũ eẽ debere: helles ponti¬
aci s.t .p. nondicit priapũ illic eẽ debere sed p̃cipit talis es sehortos ut mereant᷑
deum habere custodem hic autempriapus fuit delapsa cociuitate. helles ponti dequa
pulsus .ẽ. propter uirilis membri magnitudinem Post innumerũ dx eorum receptis

Expanded text:
libus, id est aureis guttis habentes distincta corpora: nam 'lita' est inlita, distincta. et libus, id est aureis guttis habentes distincta corpora: nam 'lita' est inlita, distincta. et les scilicet ad mella procreanda. caeli tempore certo et cum oriuntur pliades et cum occidunt, id est verno et autumnoideo ait 'dulcia', quia sunt etiam amara, ut Corsicana, sicut in bucolicis diximus. Ad v. 102 liqvida defaecata, sine sordibus: non, quae fluunt; nam mala sunt. durum bacchi d. s. apta mulso. bene autem ait 'durum saporem', quia maiores vina asperrima mellis dulcedine tempodoris optimi quam coloris: non enim dicit illic crocum solum esse debere. aci s. t. p. non dicit Priapum illic esse debere, sed praecipit tales esse hortos, ut mereantur deum habere custodem. hic autem Priapus fuit de Lampsaco civitate Hellesponti, de qua pulsus est propter virilis membri magnitudinem. post in numerum deorum receptus,
Abbreviated transcription (Latin):
arialicet ip̃sepaulo postdicat crepitantiaq: aera secutae dicteo caeli regem pauere
sub antro incessit ingruit inuasit alibi incessi muro signes ad tecta uolare et in cesst¬
pugnandi nontimore alibi exultantia quachaurit corda pauor pulsansmorantes
nactae sudum serenum post pluuias ut persudum rutilare uident ⁊amposq: potentes¬
id .ẽ. per aerem purum et la quidum non nubibus clausum: et ita aer campbs . ẽ. apumut
lantum mondensi or acregrando in aliis enimbellis uictitantum pereunt incertamine
erit nominatiuus haec glans singentes animos a i. statius maior in exiguo regnabat
ris exiguiiactu quiacumpuluerem uiderint s perant tempes tatem futuram
occidendum quia eo amis sosuus dissipatur exercitus : namutbinȩ regum facies itacor¬
pora plebis s qualentibus splendentib: quodss quamis uenit ut squamis auroq trilicẽ

Expanded text:
aria? licet ipse paulo post dicat "crepitantiaque aera secutae Dictaeo caeli regem pavere aria? licet ipse paulo post dicat "crepitantiaque aera secutae Dictaeo caeli regem pavere sub antropugnandi, non timore: alibi "exultantiaque haurit corda pavor pulsans". Ad nactae sudum serenum post pluvias, ut "per sudum rutilare vident". et aerem purum et liquidum, non nubibus clausum. et ita aer campus est apum, ut lantum. Ad v. 80 non densior aere grando in aliis enim bellis victi tantum pereunt, in certamine erit nominativus 'haec glans'. Ad v. 83 ingentes animos a. i. p. v. Statius "maior in exiguo regnabat ris exigvi iactv quia cum pulverem viderint, sperant temp occidendum, quia eo amisso suus dissipatur exercitus: nam "ut binae regum facies ita corpora plebis". A