comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurauit. ne scõrũ substantiam auaris
manibus sacrilegus occuparet iustitia
inquit eius manet in aeternũ: quomodo
non haec ei in aet̃nũ manebitiustitia qđ
et scõ impleuit opere. et glorio sitsimo
martrrio consecrauite hocitaq dolo¬
re furor gentilis accensus gͥraticula
continuo parat ignitam suꝑ quã cremda¬
dam laurentium permem brã distende¬
ret: ut indignationis suae flammasim¬
pus ignibus uindicaret Ardet ꝓfecto
totis uisceribus fortissimus martrr et
uritur. sed regnũ caeli ꝓmissaq fidelimente
pertractans refrigerio conscientiae uictri¬
cis exultat: Nec poenaliflexus incendio ẽ
cuius inpectore in superabi liscĩ sp̃s flãma
ferebat : Aut nũ quidcedere poterat mo¬
mentaneȩ corporis ustioni cuius fides
a et̃ nũ gehennȩ extinguebat ardorẽ : su¬
peratis itaq flã marũ ministris omnemun¬
danȩ insaniae refrix̃ incendium: Etad hoc
usq diabo lica ꝑfecit intentio ut et uirfide¬

Expanded text:
procuravit ne sanctorum substantiam avaris procuravit ne sanctorum substantiam avaris manibus sacrilegus occuparet. Justitia, inquit, ejus manet in aeternum. Quomodo non haec in aeternum manebit justitia, quod et sancto complevit opere, et gloriosissimo martyrio consecravit? Hoc itaque dolore furor gentilis accensus craticulam continuo parat ignitam, super quam cremandum Laurentium per membra discinderet, ut indignationis suae flammas ims ignibus vindicaret. 239 Ardet profecto totis visceribus fortissimus martyr, et uritur; sed regnum coeli promissaque Dei fideli mente pertractans refrigerio conscientiae victricis exsultat, nec poenali flexus incendio est, cujus in pectore insuperabilis S. Spiritus flamma fervebat. At nunquid cedere poterat momentaneae corporis adustioni, cujus fides aeternum gehennae 240 exstinguebat ardorem? Superatis itaque flammarum ministris, omne mundanae insaniae refrixit incendium; et ad hoc usque diabolica profecit intentio, ut et vir fide
Abbreviated transcription (Latin):
tristis eẽ uelut apud saeculũ derelictis
nam necte fides uitaq: tua talimorte
priuabit nullate demeo transituque
ego gaudio perturbet anxietaes quia mox
et tuhabiturus es de tua passione lactitiã
uerebeati laurentiigloria singularis.
quitantam dedõ suo consecutus ẽ gratiã.
ut eͥmartir demartrrio ꝓphetaret quẽ
ꝓsuorũ p̃rogatiua meritorum anteui¬
ctoria laetificauit quã pugna terreret :
ergo ut comperit orxsacerdotis et mar¬
trris sequoq: omnimodis assumendũ
congregatis inopum turbis. ecclesiasti¬
cum censum religiosa liberalitate di¬
ui sit quã ꝓfundum spiritalis uiri et
quã cȩleste consilium. ut etegenis con¬
su bec et multi tudine consumente q̃ de¬
derat inuenire ñ possit qđ raperet per¬
secutor Illamnimirũ secutus sentiam
dis persit dedit pauperibus. iustitia ei
manet in a et̃num : misericordiae fuit.
qđ alimoniam pauperib dedit iusti¬
tia e aute quodutuir prudentissimus

Expanded text:
tristis esse, velut apud saeculum derelictus; tristis esse, velut apud saeculum derelictus; nam nec te fides, vitaque tua tali morte privabit; nulla te de meo transitu, quo ego gaudeo, perturbet anxietas; quia mox et tu habiturus es de tua passione laetitiam. Vere beati Laurentii gloria singularis, qui tantum de Deo suo consecutus est gratiae, ut ei martyr de martyrio prophetaret, quem pro suorum praerogativa meritorum ante victoria laetificavit, quam pugna terreret. Ergo, ut comperit, ore sacerdotis et martyris, se quoque omnimodis assumendum, congregatis inopum turbis ecclesiasticum censum religiosa liberalitate divisit. Quam profundum spiritalis viri, et quam coeleste consilium, et ut egenis consuleret, et multitudine consumente quae dederat, inveniri non posset, quod raperet persecutor; illam nimirum secutus sententiam: Dispersit, dedit pauperibus: justitia ejus manet in aeternum . Misericordiae fuit, quod alimoniam pauperibus dedit: justitiae autem, quod ut vir prudentissimus
Abbreviated transcription (Latin):
c̃m est fratres ac dõ placitũ.
ut natale beati laurentu
prae cipua deuotione ueneremur
cuius adiaNtibus
flã mis uictrix in huncquoq: diem toto orbe.
xp̃icorrus catecclesia: quicũ in sede glorio¬
sis simi patriarchȩdia conatus fungeret᷑ offi¬
tio purita tein nocentis uitȩ fortis simȩq mortis
triũphoa postolico seconsortio copulauit:
nec in merito eũa postolorũ supparẽ p̃dica m.
cuiet castitas animil ȩuiticũ ministeriũ dedit
et plenitudo fidei martrri contulit di¬
gnitatem: quemuenerabilis xrstus ro¬
manȩ urbis antistis: cum impietatem se¬
uientis mundi pertormenta superaret.
et regnis eẽt caelestibus iamuicinus ui¬
deretq eum paterna demorte trissimũ :
ita illum spm p̃fentiae compellasse nar
laurentium non desacerdotis sui uictoria
habuisse tristitiam. sed do luisse. quia
non etiam ipsemandumcum suo pariter
sacerdote uincebat: Noliinquit filimȩ¬
stus ee posttriduũ mesequeris hoc ẽ. noli

Expanded text:
m est, fratres, ac Deo placitum, ut natalem beati Laurentii praecipua devotione veneremur, cujus radiantibus flammis victrix in hunc quoque diem toto orbe Christi coruscat Ecclesia; qui cum in sede gloriosissimi patriarchae diaconatus fungeretur officio, puritate innocentis vitae, fortissimaeque mortis triumpho apostolico se consortio copulavit. Nec immerito eum apostolorum supparem praedicamus; cui et castitas animi leviticum ministerium dedit, et plenitudo fidei martyrii contulit dignitatem. Quem venerabilis Xistus Romanae urbis antistes, cum impietatem saevientis mundi per tormenta superaret, et regnis esset coelestibus jam vicinus, videretque eum paterna de morte tristissimum, ita illum spiritu praescientiae compellasse narrLaurentium non de sacerdotis summi victoria habuisse tristitiam, sed doluisse, quia non ipse mundum cum suo pariter sacerdote vincebat. Noli, inquit, fili, moestus esse, post triduum me sequeris: hoc est, noli
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus unus quisq: nrm. hocapud sesup¬
plex ac summissus obsecret: ds̃ omnps
miserere supplicituo quia non sũ sicut
in numeri seruitui contemptu saeculi
sublimes iustitiae merito gloriosi cafti¬
tatis laude angelici uelut etiam multi
illorum qui post flagitia publicapȩni¬
tendo tibi meruer̃ eẽ deuoti : qui etiã siquid
bonitua gratia largiente fecero quo fine
hoc faciam. quaue ate districtione
pense tur ignoro

Expanded text:
quatenus unusquisque nostrum haec apud se supquatenus unusquisque nostrum haec apud se supplex ac submissus obsecret, Deus omnipotens miserere supplici tuo, quia non sum, sicut innumeri servi tui contemptu saeculi sublimes, justitiae merito gloriosi, castitatis laude angelici, velut etiam multi illorum qui post flagitia publica poenitendo tibi meruerunt esse devoti; qui etiam si quid boni tua gratia largiente fecero quo fine hoc faciam, quave a te districtione pensetur ignoro
Abbreviated transcription (Latin):
ne qui. perfecte cognouit. fleuit confessis
ẽ. Et si in uistus ad templũ uenit iustifica¬
tus a temploreditꝰ trpice autemphari¬
seus iudȩorũ ẽ populus qui ex iustifica¬
tionibus legis extollit merita su& Publi¬
canus uero gentilis ẽ. qui longe a dõposi¬
tus confitetur peccata sua: quorũ unus su¬
ꝑbiendo reces sit humiliatus. alter lamen¬
tando ap propinquare meruit ex alta¬
tus: quia omnis qui se ex altat humili¬
abitur et qui se humiliat ex altabitur:
Et deutroq populo p̃fato et deomni saꝑbo
uel humili recte potest intellegi sicut et illud
quod a libi legimus anteruinam exalta¬
biturcor et ante gloriam humiliatur:
qua ppt̃ et deuerbis elatipharis ei quibis
humiliari meruit : possumus ex diuerso
formam humilitatis qua sublimemur ad¬
sumere ut sicut ille consideratis et peiorũ
uitis et suis uirtutib: ẽ. elatus adruinam
lta nos non nr̃a solum pigritia sed etmelioꝵ
uirtutib: inspectis humiliemur ad gloriã

Expanded text:
nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, etsi injustus ad templum venit, justificatus a templo rediit! Typice autem Pharisaeus Judaeorum est populus qui ex justificationibus legis extollit merita sua; publicanus vero gentilis est, qui longe a Deo positus confitetur peccata sua: quorum unus superbiendo recessit humiliatus, alter lamentando appropinquare meruit exaltatus. Quia omnis, qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur. Et de utroque populo praefato, et de omni superbo vel humili recte potest intelligi, sicut et illud quod alibi legimus, Ante ruinam exaltatur cor, et ante gloriam humiliatur; quapropter et de verbis elati Pharisaei, quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis qua sublimemur assumere, ut sicut ille consideratis et pejorum vitiis, et suis virtutibus, est elatus ad ruinam, ita nos non nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis, humiliemur ad gloriam,
Abbreviated transcription (Latin):
neat᷑: Pcepit itaq petro subcõ parati¬
oneregis et dñi et serui qui debitor decẽ
milium talentorũ ad nõ rogans ueniam
impetrauerat : ut ipse quoq: dimittat con¬
seruis suis minora peccantibus : sienim
ille rex et dñs seruo debitori decẽmiliũ
talentorũ tã facile dimi sit quantomagis
serui conseruis suis debent minora di¬
mittereꝰ qđ ut manifestius fiat : dicamis
sub exemplo: siquis nrm̃ cõmiserit ad¬
ulterium homici dium sacri legium. ma¬
iora crimina decemmiliumtalentorũ
rogantibus dimittuntur si et ipsidimit¬
tant minora peccantib: : sinautẽ obfactã
contumeliam simus iͫplacabiles et ꝓpt̃
Amarius uerbum ꝑpetes hab eamusdis¬
cordias. non ne nobis uidemur recte
redigendi in carcerem et sub exẽplo
operis nr̃i hoc agere ut malorũ nobis
delictor ũ uenia non relaxetur : ob¬

Expanded text:
Praecepit itaque Petro sub comparatione regis et domini et servi, qui debebat decem millia talentorum, a domino rogans veniam impetraverat, ut ipse quoque dimittat conservis suis minora peccantibus. Si enim ille rex et dominus servo debitori decem millia talentorum tam facile dimisit, quanto magis servi conservis suis debent minora dimittere! Quod ut manifestius fiat, dicamus sub exemplo. Si qui nostrum commiserint adulterium, homicidium, sacrilegium, majora crimina, decem millium talentorum, rogantibus dimittantur eis, ut et ipsi dimittant minora peccantibus. Sin autem ob factam contumeliam simus implacabiles, et propter amarius verbum perpetes habeamus discordias, nonne nobis videmur recte redigendi in carcerem, et sub exemplo operis nostri hoc agere, ut majorum nobis delictorum venia non relaxetur?
Abbreviated transcription (Latin):
fictȩ pacis euertit dicens si non remiseri¬
tis unusquisq fratrisuo decordib uris
sedinterhaec sciendũ ẽ quia ille recce
delictisus ueniam postu lat qui prius hoc
qđ in code linquitur relaxati manus¬
enĩ non accipit᷑ nisi ante dis cordia ab¬
animo pellatur dicente ueritate si of¬
fers munustuũ ad altare etrecordatus
fueris quia habet aliquid aduersuste
frat̃ uus relinq ibimunustuũ ante
altare etua de prius reconcilu re fratri

Expanded text:
fictae pacis evertit, dicens: Si non remiserifictae pacis evertit, dicens: Si non remiseritis unusquisque fratri suo de cordibusSed inter haec sciendum est, quia ille recte sui delicti veniam postulat, qui prius hoc, quod in ipso delinquitur, relaxat. Munusenim non accipitur, nisi ante disanimo pellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris, quia habet aliquid adversum te frater tuus, relinque ibi munus tuum ante altare; et vade prius reconciliari fratri
Abbreviated transcription (Latin):
talenta : scio quosdã istũ quidebebat
decemmilia talentorũ diabolũ int̃p̃¬
tari: cuius uxorẽ et filios uenunda¬
tios ꝑseuerante illo in malitia in sipi¬
entiam et malas cogitationes intelle¬
giuo lunt : sicut enĩ iusti uxordicit᷑
sapientia sic et uxorẽ in iusti et pecca¬
toris. appellari stultitiam : sed quomo¬
do eidimitat dñs decẽmilia talenta.
et ille nobis conseruis suis centũ de¬
narios non dimiserit: ñec ecclesi asticȩ
int̃p̃tationis ẽ nec a prudentib: uiris
recipiende sic et pat̃ m̃s cȩlestis faciet
uobis si ñ remiseritis unusquisq fratri
suo decordibus uris : formidolosi sen
tentia : si iux ta nram mentẽ sententiadi
flectitur atq mutat si parua fratrib
non dimittmus magna nobis adõ ñ di¬
mitent᷑ : et quia potest unus quisq dice¬
re nihil habeo contra eumi psenouit.
habet dm̃ udicem ñ mihicurȩẽ quid
uelit agere ego ignoui ei confirmat
sententiam suã et omnem simulationẽ

Expanded text:
tum qui debebat decem millia talenta, diabolum interpretari, cujus uxorem et filios venundandos perseverante illo in malitia, insipientiam et malas cogitationes intelligi volunt. Sicut enim justi uxor, dicitur sapientia: sic uxorem 144 injusti et peccatoris, appellari stultitiam. Sed quomodo ei dimittat dominus decem millia talenta; et ille nobis conservis suis centum denarios non dimiserit, nec Ecclesiasticae interpretationis est, nec a prudentibus viris recipiendae. Sic et Pater meus coelestis faciet vobis, si non remiserit unusquisque fratri suo de cordibus vestentia est, si juxta nostram mentem sententia Dei flectitur atque mutatur. Si parva fratribus non dimittamus, magna nobis a Deo non dimittentur. Et quia potest unusquisque dicere: Nihil habeo contra eum, ipse novit; habet Deum judicem, non mihi cura est quid velit agere, ego ignovi ei, confirmat sententiam suam et omnem simulationem
Abbreviated transcription (Latin):
nerit inmaies tatesua et patris et scorũ ange
lorũ sed eccenun captidse homines dicunt.
Nosiam dñmet sermones eius non erube¬
scimus quia a perta eũ uoce ꝓfitemur quibis
egores pondea qđ in hacplebexp̃iana sunt
ñ nulliqui xp̃mideo confitentur quia cun-¬

Expanded text:
nerit in majesnerit in majes Sed ecce nunc apud homines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non erubescimus, quia aperta eum voce confitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur quia cun
Abbreviated transcription (Latin):
status ambientis sollicite consideretur :
namcur instet ad colligendum quando
stecre non potest ipsequi colligit ÷ cursũ
et gosiu quis q consideret. et cognos cet sibi
posse sufficere parua quaehabet: sed for¬
tas semetuit nein huius uitȩ itinere sup̃tus
desit : Vnga nr̃a desideria increpat ilia
breuis in cas sũ multa portantur cũ iux taẽ
quoꝑgitur: plerũq autem eta uaritiam
uincimus sed adhuc obstat qđ uias rectitu¬
dinisminori tenemus custo dia ꝑfectionis i
nã sepȩ labentia cuncta despicimus sed ta¬
men ad huc humanȩ uerecundiae usu p̃¬
pedimur ut rectitudinẽ quãc̃ seruamus in
mente nondũ ex primere ualeamus in uoce
eitanto difaciem a diustitiae defensioñẽ
nec legimus quanto humanas sicies con¬
tra iustitiam uere mur: sedhuic quoq uul¬
neri congruum subiungitur medicamentum.
cũ dñs dict quime erubut rit et meos ser¬
mones. hunc filius hominis erubes cet cũue¬

Expanded text:
status ambientis sollicite consideretur. status ambientis sollicite consideretur. Nam cur instet ad colligendum, quando stare non potest ipse qui colligit? Cursum ergo suum quisque consideret, et agnoscet sibi posse sufficere parva quae habet. Sed fortasse metuit ne in hujus vitae itinere sumptus desit. Longa nostra desideria increpat via brevis, incassum multa portantur cum juxta est quod pergitur. Plerumque autem et avaritiam vincimus, sed adhuc obstat quod vias rectitudinis minori tenemus custodia perfectionis. Nam saepe labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente nondum exprimere valeamus in voce; et tanto Dei faciem ad justitiae defensionem negligimus, quanto humanas facies contra justitiam veremur. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum cum Dominus dicit: Qui me erubuerit et meos sermones, 1590 hunc Filius hominis erubescet cum ve
Abbreviated transcription (Latin):
me saluã eã faciet : sic dicitur fideli qui
uo luerit animã suã saluã facere ꝑdeceam ÷
et qui ꝑdiderit animã suã ꝓpt̃ me saluã
eam faciet : Acsia gricolȩdicatur: frum̃¬
tũ si seruas ꝑdis si seminas renouas: quis
enĩ nesciat. quod frumentũ cũ in seminemit¬
titur perit ab oculis. in terra defecit sed
unde putres cit in puluere . in de uiri descit
in renouationẽ : qui auero scã ecclesia ali¬
ud tempus habet ꝑ secutionis. atq aliud
pacis. redemptor nĩt i psa eius tempora
distinguit in p̃ceptis : nã ꝑ secutionis tẽpr
ponenda ẽ anima pacis autẽ tep̃or ea quȩ
amplius dominari possunt frangenda s̃
desideria terrena : unde et nunc dicitur :
quid em̃ ꝓfecit homo silucretur totũ mun¬
dũ. seautem ꝓdet et de trimentũ sui faciat
cũ ꝑsecutio ab aduersaridis deẽ : ualde uigi¬
lantius cor custo diendũ ẽ : Nãpacis tep̃r
quia licet uiuere. libet etiam ambire: quae
ꝓfecto a uaritia bene conpescitur si ipse

Expanded text:
fideli: Qui voluerit animam suam salvam facere, perdet eam; et qui perdiderit animam suam propter me, salvam eam faciet. Ac si agricolae dicatur: Frumentum si servas, perdis; si seminas, renovas. Quis enim nesciat quod frumentum cum in semine mittitur, perit ab oculis, in terra deficit? Sed unde putrescit in pulvere, inde virescit in renovatione. Quia vero sancta Ecclesia aliud tempus habet persecutionis, atque aliud pacis; Redemptor noster ipsa ejus tempora distinguit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid enim prodest homini, si lucretur totum mundum, se autem perdat, et detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore quia licet vivere, libet etiam ambire. Quae profecto avaritia bene compescitur, si ipse
Abbreviated transcription (Latin):
pas quisq: non debeat cõpassionẽ exer¬
cere sed zelum xompassio quippe homi
ni rectitudo uitiis debet᷑ : ut in uno eodẽq
homine et diligamus bonũ qđ factus ẽ et p¬
sequamur mala quae fecit : nedũ culpas
in caute remittimus n iã ꝑcaritatẽ cõpati
sed ꝓneglegentiã condescendis se uidea¬
mur: sequit᷑ quienĩ uoluerit animã suã sal

Expanded text:
pas quisque non debeat compassionem exercere, sed zelum. Compassio quippe homini, et rectitudo vitiis debetur, ut in uno eodemque homine et diligamus bonum quod factus est, et persequamur mala quae fecit, ne dum culpas incaute remittimus, non jam per charitatem compati, sed per negligentiam concidisse videamur. 4. Sequitur: Qui enim voluerit
Abbreviated transcription (Latin):
Ad nuptias quippedñs ab iit : quia re¬
surgens a mortius. ascendens in caelum
supernam sibi angelorũmultitudinem
nouus homo copulauit: qui tunc reuer¬
titur : cum nobis iam ꝑiudicium manife¬
statur: heneautem deseruis expectan¬
tibus subditur: ut cum uenerit et pul¬
sauerit confestima periant ei uenit
quippedñs: cum adiudicium prope¬
rat: pulsatuero cumiam ꝑ egritudinis
molestias. eẽ mortem uicinam designat
Cui consestim aperimus si hunc cũ a mo¬
re suscipimus a perire enim iudicipul¬
santi non uult quiexire decorpore trepidat
et uidere eum quem contẽosisse sememinit
iudicem formidat qui autem desua spe
et operatione securus est. pulsanti confe¬
stima perit quia lȩtus uidicẽ sustinet et cũ
tempus propinq̃ mortis agnouerit. deglo¬
ria retributionis hilarescit Vnde et pro¬
tinus subditur beati sunt seruulli quoscũ
ueneritdñs inuenerit uigilantes : uigi lat
qͥ ad aspectum ueriluminis mentis oculos

Expanded text:
Ad nuptias quippe Dominus abiit, quia reAd nuptias quippe Dominus abiit, quia resurgens a mortuis, ascendens in coelum, supernam sibi angelorum multitudinem novus homo copulavit. Qui tunc revertitur, cum nobis jam per judicium manifestatur. 3. Bene autem de servis exspectantibus subditur: Ut cum venerit et pulsaverit, confestim aperiant ei. Venit quippe Dominus cum ad judicium properat, pulsat vero, cum jam per aegritudinis molestias esse mortem vicinam designat. Cui confestim aperimus, si hunc cum amore suscipimus. Aperire enim judici pulsanti non vult, qui exire de corpore trepidat, et videre eum quem contempsisse se meminit judicem formidat. Qui autem de sua spe et operatione securus est, pulsanti confestim aperit, quia laetus judicem sustinet; et cum tempus propinquae mortis agnoverit, de gloria retributionis hilarescit. Unde et protinus subditur: Beati sunt servi illi, quos cum venerit dominus, invenerit vigilantes. Vigilat qui ad aspectum veri luminis mentis oc
Abbreviated transcription (Latin):
nas quippe ardentes inmanibus tenemus
cũ ꝑbona opera ꝓximis nr̃is lucis exẽpla
monstramus dequibus ꝓfecto operibus
nastenere ut et munditia sit castitectis
incorpore : et lumenueritatis in operatio¬
ne redẽptori et enim nr̃o unũ sincaltero
placere nequaquã potest : si aut is quibona
agit ad hucluxuriae in quinamenta non
deserit. Aut isquicas titate p̾minet needũ
sẽ ꝑbona opera exercet Nec castitas ergo
magna ẽ sinebono opere : necopus bonũ ẽ
aliquod sine castitate sed et siutrumq agi¬
tur restatut quisquis illeẽ spe ad
supernam patriamtendat. nequaquã se
auitiis promundihuius honestate con¬
tineat: qui et siquaedam bona aliquan¬
do pro honestate inchoat: in etustamen
intentione non deb et permanere . nec ꝑ
bonaopera p̃sentis mundi gloriam quae¬
rere sed totã spem inredẽptoris sui ad¬
uentũ constituat Vnde e ꝓtinus subdit
et uos similes hominibus expectantib:
dm̃ suum quando reuertatur anuptus

Expanded text:
nas quippe ardentes in manibus tenemus cum per bona opera proximis nostris lucis exempla monstramus. De quibus profecto operibus nas tenere, ut et munditia sit castitatis in corpore, et lumen veritatis in operatione. Redemptori etenim nostro unum sine altero placere nequaquam potest, si aut is qui bona agit adhuc luxuriae inquinamenta non deserit, aut is qui castitate praeeminet necdum per bona opera exercet. Nec castitas ergo magna est sine bono opere, nec opus bonum est aliquod sine castitate. 2. Sed et si utrumque agitur, restat ut quisquis ille est spe ad supernam patriam tendat, et nequaquam se a vitiis pro mundi hujus honestate contineat. Qui etsi quaedam bona aliquando pro honestate inchoat, in ejus tamen intentione non debet permanere, nec per bona opera praesentis mundi gloriam quaerere, sed totam spem in Redemptoris sui adventum constituat. Unde et protinus subditur: Et vos similes hominibus exspectantibus dominum suum, quando revertatur a nuptiis.
Abbreviated transcription (Latin):
care hinc rursus ait. hora ẽ iamnos desom¬
no surgere : sedueniens dñs. quid seruis
uigilantibus exhibeat audiamus A men
dico uobis qđ p̃cinget se et facietillos dis¬
cũbere et transiens ministrabit illis : p̃¬
cingit se idẽ ad retributionem p̃parat :
facietillos discũbere : id ẽ inaet̃ na qui¬
eterefouerq : discũ bere quippe nr̃maro

Expanded text:
c rursus ait: Hora est jam nos de somno surgere . Sed veniens Dominus, quid vigilantibus servis exhibeat, audiamus. Amen dico vobis quod praecinget se, et faciet illos discumbere, et transiens ministrabit illis. Praecingit se, id est retributionem praeparat; facit illos discumbere, id est in aeterna quiete refoveri. Discumber
Abbreviated transcription (Latin):
a perta uobis ẽ lectiorecitata:
se dne aliquibus ipsa eius
placies alta fortas seui¬
deatur : eam sub breuitate transcurrimus:
quatinus eius expositio ltanes cientibus fiat
cognita. uitacmen scientibus non sit onerosa
quiauiris luxuria in lumbis sit. feminis
inumbilico : testatur dns qui dediabelo
adbeatũ iob loquitur dicenssuirtus eius

Expanded text:
aperta vobis est lectio recitata. Sed ne aliquibus ipsa ejus planities alta fortasse videatur, eam sub brevitate transcurrimus, quatenus ejus expositio ita nescientibus fiat cognita, ut tamen scientibus non sit onerosa. Quia viris luxuria in lumbis sit, feminis in umbilico, testatur Dominus, qui de diabolo ad beatum Job loquit
Abbreviated transcription (Latin):
Aut solũ illũ populũ non etiã gentes ce¬
teras iudicabunt quod autem ait in re¬
generatione : ꝓculdubio mortuorũ re¬
surrectionẽ nomineuoluit regenera¬
tionis intellegi sic enim caronrã rege¬
nerabitur ꝑ incorruptionẽ que mad
modũ ẽ anima nr̃a regerata ꝑfidem

Expanded text:
aut solum illum populum, non etiam gentes ceaut solum illum populum, non etiam gentes cet.eras indicabunt. Quod autem ait: In regeneratione, procul dubio mortuorum resurrectionem nomine uoluit regenerationis intellegi. Sic enim caro nostra regenerabitur per incorruptionem, quem ad modum est anima nostra regenerata per fidem
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ suꝑ duo decim sedes sessuros eẽ ait
duodetim solos homines cũ illo iuidicatu¬
ros putaredebemus: duo denario quippe
numero uniuersa quȩ dã significataẽ iu¬
dicantium multitudoꝓpt̃ duas partes nu¬
meri septenarii quo significat᷑ plerũq: uni¬
uersitas quȩ duȩ partes idẽtria et quat¬
tuor Altera ꝑ alterã partem multi plica
duo decim faciunt : Nã et quattuor ter.
ectria quater duo decims : ecsi qua alia
huius duodenari i numeri quaead hac
ualeat. ratiorepperitur : Alio quin¬
qnm̃ in locũ uidȩ traditoris a postolum
mathian legimus ordinatũ apłs paulis
qui plus omnibus illis laborauit. ubiad
uidicandũ sedeat ñ habebit: qui ꝓfecto
cũ aliis scĩs ad numerũ iudicũ seꝑtinere
demonstrat: cũ dicit nescitis quia ange¬
los iudicabimus deipsis quoq iudican¬
dis in hocnumero duodenario similis
causaẽ: non enĩ quiadictũ ẽ iudicantes
duo decimtribus irł tribus leuiquae
tertia decima ẽ ab eisiu dicanda ñ erit

Expanded text:
m super duodecim sedes sessuros esse ait, duodecim solos homines cum illo judicaturos putare deberemus: duodenario quippe numero universa quaedam significata est judicantium multitudo propter duas partes numeri septenarii, quo significatur plerumque universitas; quae duae partes, id est, tria et quatuor, altera per alteram partem multiplicatae duodecim faciunt. Nam et quatuor ter et tria quater duodecim sunt, et signa alia hujus duodenarii numeri quae ad hoc valeat ratio repquoniam in locum Iudae traditoris apostolum Matthian legimus ordinatum, apostolus Paulus, qui plus illis omnibus laborauit, ubi ad iudicandum sedeat non habebit. qui profecto cum aliis sanctis ad numerum iudicum se pertinere demonstrat. cum dicit: Nescitis quia angelos iudicabimus? De ipsis quoque iudicandis in hoc numero duodenario similis causa est. Non enim quia dictum est: Iudicantes duodecim tribus Israel, tribus Leui, quae tertia decima est, ab eis iudicanda non erit,
Abbreviated transcription (Latin):
gostudiis pirdtalis exercitio promtas lam
ac dociles inuenit his libtate ac dignitate
magistri quacsiquietus saluator residens.
mrstica q̃ q: de suꝑnis intimatꝰ q̃ spiritadiũ
differentie᷑ ꝓfectuũ in is raheliticȩ plebisẽ
babit pulcherrimꝰ ex p̃ssa fuguris ubiuulgos
omne qͥb: libet uescibus utens inquattuor
angulis palliorũ iacinetinas sibi fimbrias .ẽ.
facere p̃ceptũ: sacerdotes iiuĩ habere uestes
totidem mistͥcis coloribus mirauari etate
distinctas pontifices. et e cq̃ sacerdotes. et
alia quattuor indum̃ti genera colorũ quidẽ
eorundẽ sed sublimioris gratia dignitnetis
et aurcͦ int̃ lucente corusca et patri archa¬
rũ atq ipsius dnĩ nomine redimita gusticre
quae ꝓ singula uel exponere : uel solum
proponere : propri indutriam expe¬
ctat operis

Expanded text:
go studii spiritalis exercitio promptos jam ac dociles invenit, his libertate ac dignitate magistri, quasi quietus Salvator residens, mystica quaeque de supernis intimat. Quae spiritalium differentia profectuum, in Israeliticae plebis est habitu pulcherrimis expressa figuris. Ubi vulgus omne quibuslibet vestibus utens, in quatuor angulis palliorum hyacinthinas sibi fimbrias est facere praeceptum. Sacerdotes quatuor habere vestes, totidem mysticis coloribus mira varietate distinctas. Pontifices et ea quae sacerdotes et alia quatuor indumenti genera, colorum quidem eorumdem, sed sublimioris gratia dignitatis, et auro interlucente corusca, et patriarcharum atque ipsius domini nomine redimita gestare. Quae per singula vel exponere, vel solum proponere, proprii industriam spectat operis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta io hannis parem dnõuiã rectas faci¬
amꝰ semitas dĩ nr̃i quatnus uidens in nob
multis iã periculis fessas benignissimꝰ pastor
inquirat Vt sicut debaptiste dominici
hodienatiuitate gaudemus. itacde dĩ
nostri reconciliatione laetemur
cui esthonor et gloria insaecula¬

Expanded text:
praecepta Joannis, paremus Domino viam, rectas faciamus semitas Dei nostri; quatenus videns in nobimultis jam periculis fessas, benignissimus pastor inquirat: ut, sicut de Baptistae dominici hodie nativitate gaudemus, ita de Dei nostri reconciliatione laetemur: cui honor et gloria. HOMIL
Abbreviated transcription (Latin):
anfract doȩ monũ semitas erraticus uiator
incedit ñ paratdnõuiã sedinimi comisersuo
exitiabilẽ in semetipsũ patefacit in gressũ
himores etuita huius modi amplaitinera
et largissimas uicn barbaris nationib: in
exitiũ cõmunis salutis a periunt himores
plebẽdĩ in imcis gaudentib: iugomiserȩ
captiuitatis ad dicunt himores armatos dis¬
sipant populos et munitas diruunt ciuitates
Et quid plura Remĩ quicquiti ootenticce quic¬
quiduiriũ uidem in hostib c̃orruptioneui

Expanded text:
anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates. Ecquid plura, carissimi? Quidquid potentiae, quidquid virium videmus in hostibus, corruptione
Abbreviated transcription (Latin):
fuscat conspecta poenareꝓborũ
quia ubiiã conpassionis miseri¬
cordia nonerit minui ꝓculdubio
beatorũ laetitia non ualebit
Quid aũt mirũ si duiusti iniusto¬
rũ tormenta conspiciunt: hoceis
eueniat in obsequogtuidiorum
quando & inpictira nigercolor
sabsterniter utilbus uł rubeas
clarior uideatur & quãuis eis
sua gaudia ad ꝑfriendũ plene
nihil increatura agtͥ. qd uidere

Expanded text:
fuscat conspecta poena reproborum, fuscat conspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio misericordiae non erit, minuere procul dubio beatorum lQuid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet in obsequia gaudiorum, quando in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene nihil in creatura agitur quod videre
Abbreviated transcription (Latin):
seruatur et memoria. Cognos¬
citenĩ latarũ quem des pexit. fra¬
trũ quoq suorũ meminit quos
reliquit Perfecta ei quippe ul¬
tio de pauperenon e&̃. si hunc
in retributione ñ cognoscer&
Et ꝑfecta poena inignenon. e&
sinon hoc qđ ipsepatitur. &iam
suis tim̃er& Utergo peccatores
insupplicio amplius puniantur.
& eorũ uident gloriam quoscon¬
tepserunt : &dcillorũ &iã poena
torquentur. quosinutilit̃ amauer̃
Credendũ uero ẽs qđ ante retri¬
butionẽ extremiuidicii iniusti
in requie quosdã iustos conspici¬
unt. ut eos uidentes intuidio. ñ so¬
lũ desuo supplicio seđ &iã de illoꝵ
bono crucient᷑ : Iustiuero intorm
tis semꝑ intuentur in uistos: ut
binc eorũ gaudium crescat quia
malum conspiciunt qđ misericor¬
dit̃ euaserunt Tantoq mauons
redempreri ssio gratias reserant
quanto uident in aliis quidipsi
ꝑpetisi essent relic potuerunt
Necillam tantȩ beatitu dinis da¬
ritatẽ. apudiustorum animum

Expanded text:
servatur et memoria. Cognosservatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit, quos reliquit; perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non cognosceret, et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur, etiam suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur, quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est, quod ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Justi vero in torentis semper intuentur injustos, ut inde eorum gaudium crescat, quia malum conspiciunt, quod misericorditer evaserunt; tantoque majores ereptori suo gratias referant, quanto vident in aliis, quid ipsi pati, si essent relicti, potuissent. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud justorum animum
Abbreviated transcription (Latin):
ad reꝓbos conpassione moue¬
antur. Ipsi quippe iudici con¬
cordant cuiinherent. & eis
quoseripere ñ possunt. nec ex
mi sericordia condescendunt.
Quia tanto illos tunca seuideN
extraneos. quanto & ab eo quẽ
diligunt auctore suo conspiciunt
repulsos. Nec inius tiergo ad
beatorũ sortẽ transeunt. quia dãp¬
natione ꝑpetua constringuntur
neciusti transire adreꝓbos poss.
quia erectiiã ꝑiustitiã iudicis.
eis nullo modo exaliqua conpas¬
sione miserentur. Sed postquã
ardentidiuiti desespestollitur.
eius animus ad ꝓpinquos quos
reliquerat recurrit Quia rȩp¬
borũ mentem poena sua quan¬
doq: inutiliter e rudit ad cari¬
tatẽ. utiã tunc &iã suos spĩtalit̃
diligtint qui hicdũ peccata di¬
li gerent nec seamabant. Vnde
ut mitta seum in domũ patrismei
Hab eo enĩquinq fr̃s ut testifice t᷑
notandum ẽ ardenti diuiti: quan¬
ta ad suppliciũ cumulant᷑. Ad
poenãnamq: suã ei& cognitio

Expanded text:
ad reprobos compassione movead reprobos compassione moveantur. Ipsi quippe iudici concordant, cui inherent, et eis quos eripere non possunt nec ex misericordia condescendunt, quia tanto illos a se vident extraneos, quanto et ab eo quem diligunt auctorepulsos. Nec injusti ergo ad beatorum sortem transeunt, quia damnatione perpetua constringuntur; nec justi transire ad reprobos possunt, quia, erecti jam per justitiam judicii, eis nullo modo ex aliqua compassione miserentur. 8. Sed postquam ardenti diviti de se spes tollitur, ejus animus ad propinquos quos reliquerat recurrit, quia reproborum mentem poena sua quandoque inutiliter erudit ad charitatem, ut jam tunc etiam suos spiritaliter diligant, qui hic, dum peccata diligerent, nec se amabant. Unde ut mittas eum in domum patris mei; habeo enim quinque fratres, ut testetur notandum est, ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ ꝑducat: Sequit᷑ Et iri
bi somnib: in t̃uos e nos chaos
magnũ firmatũ est ut hiquiuo¬
lunt aduos transire ñ possint
neq: indehuc trans meare: Qua
in reualde quȩrendũ est quo¬
mododicatur hiiquiuolunt
aduos transireñ possint. neq:¬
hui qui in in fernosunt adbeatoꝵ
sortem transire cupiunt. dubiũ
ñest. Quiueroiã inbeaatudinis
sorte suscepti sunt. quo pacto di¬
citur quia transire adeos quun
inferno cruciant uolunt  sed
sicut transire reꝓbi adelectis
cupiunt idesta supplicorũ suoꝵ
afflictione migrare : itaadas¬
flictos atq in torm̃tis positos
transire iustorũ est mente ire
ꝑmiseri cordiã. eosq uelle libe¬
rari Sed quiuolunt debeatorũ
sede adafflictos atq in torm̃tis
positos transire ñ possunt: quia
iustorũ anime quãuis insuȩna¬
turae bonitate misericordiam
habeant. ia tamen auctoris sui
iustitiae coniunctȩ. tanta recti¬
tudine constringunt᷑ : ut nulla

Expanded text:
tudinem perducat. 7. Sequitur: Et in tudinem perducat. 7. Sequitur: Et in his omnibus inter nos et vos chaos magnum firmatum est, ut hi qui volunt hinc ad vos transire non possint, neque inde huc transmeare. Qua in re valde quaerendum est quomodo dicatur, Hi qui volunt hinc ad vos transire non possunt. Qhi qui in inferno sunt ad beatorum sortem transire cupiant dubium non est. Qui vero jam in beatitudinis sorte suscepti sunt, quo pacto dicitur quia transire ad eos qui in inferno cruciantur volunt? Sed sicut transire reprobi ad electos cupiunt, id est a suppliciorum suorum afflictione migrare; ita ad afflictos atque in tormentis positos transire justorum est mente ire per misericordiam, eosque velle liberare. Sed qui volunt de beatorum sede ad afflictos atque in tormentis positos transire, non possunt, quia justorum animae quamvis in suae naturae bonitate misericohabeant, iam auctoris sui iustitiae coniuncti, tanta rectitudine constringuntur, ut nulla
Abbreviated transcription (Latin):
catur & diues iste bonialiquid
habuisse ex quo in hacuitabona
reciper& : Rursumq: dũ dela¬
taro dicitur quia recepit mala
profecto monstratur. & latarꝰ
habuis semalum aliquod qđ pur¬
garetur. Sed mala latari
purgauit ignis in opiae &bona
diuitis remuner auit felicitas
transeuntis uitȩ Et illum pauꝑ¬
tas ad flixit & tersit & istũ h&¬
bundantia remunerauit & rep¬
pulit. Quicũq: ergo benein hoc
sđo habetis cũ uos bona egisse
recolitis ualde deipsis ꝑtimisci¬
te : ne concessa uob prosperitas
eorundem remuneratio sitbo¬
norũ Etm quos lib& paupe¬
re ñ nulla rep̃hensibilia ꝑpe¬
trare conspicitis nolite dispicere
nolite desperare. quia fortasse
qđ suꝑ fluitas tenuisse me praui¬
tatis inquinat caminus pauꝑta¬
tatis purgat. De uob omnino
ꝑtimescite qui añ nulla &iam
mala acta prosperauita secu¬
ta .ẽ. de illisuero sollicite pensa¬
te quia eorũ uitã magistra pau¬
ꝑtas cruciat. quousq ad recti¬

Expanded text:
catur et dives iste boni aliquid catur et dives iste boni aliquid habuisse, ex quo in hac vita bona reciperet. Rursumque dum de Lazaro dicitur quia recepit mala, profecto monstratur et Lazarus habuisse malum aliquod quod purgaretur. Sed mala Lazari purgavit ignis inopiae, et bona divitis remuneravit felicitas transeuntis vitae. Illum paupertas afflixit et tersit, istum abundantia remuneravit et repulit. Quicunque ergo bene in hoc saeculo habetis, cum vos bona egisse recolitis, valde de ipsis pertimescite, ne concessa vobis prosperitas eorumdem remuneratio sit bonorum. Et cum quoslibet pauperes nonnulla reprehensibilia perpetrare conspicitis, nolite despicere, nolite desperare, quia fortasse quod superfluitas tenuissimae pravitatis in quinat, caminus paupertatis purgat. De vobis omnimodo pertimescite, quia nonnulla etiam male acta prospera vita secuta est. De illis vero sollicite pensate, quia eorum vitam etiam magistra paupertas cruciat, quousque ad recti
Abbreviated transcription (Latin):
quatur testatur scriptura di¬
uina: quȩait. Sedit populus
manducare & bibere : & surre¬
xerunt ludere: Sed prius quã
adlusum moueatur corp: ad
ioca & uerba inania mouetur
lingua. Quidergo ẽ qđ innuit̃
qui a intorm̃tis positus diues
linguã suam refri geraripos¬
tulat nisi qđ his qui conuiuan¬
do magis deloquacitate pecca¬
uerat ꝑretributionis iustitiã
in lingua a trocius ardebat.
Sedcum graui ualde est pauore
pensandum hoc qđ ei ꝑ abrahȩ
responsionẽ dicitur. Fili
Rm̃i sententia pauore potius
indig& quã expositioner
Namsiqui estis qui in hocmun¬
do exterius bonialiquid accepis¬
tis ipsum ut ita dicã exterius
donumꝑtimes cere debetis. ne
uob proquarundã uestrarum
actionum reconpensatione sit
datũ . neiudex qui hicbona exte¬
riora restituit a retributione
boniintimi repellat: Nehonor
hic uł diuitiae. non a diumentũ
uirtutis. sed remuneratio si t
laboris. Ecceenĩ dumdicitur.
Recepistibonamuitatua.: indi¬

Expanded text:
quatur, testatur sacra Scriptquatur, testatur sacra Scriptura, quae ait: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere . Sed priusquam ad lusum moveatur corpus, ad jocos ac verba inania movetur lingua. Quid ergo est quod innuitur quia in tormentis positus dives linguam suam refrigerari postulat, nisi quod is qui convivando magis de loquacitate peccaverat per retributionis justitiam in lingua atrocius ardebat? 6. Sed cum gravi valde est pavore pensandum hoc quod ei per Abrahae responsionem dicitur: Fili,mei, sententia pavore potius indiget, quam expositione. Nam si qui estis qui in hoc mundo exterioris boni aliquid accepistis, ipsum, ut ita dicam, donum exterius pertimescere debetis, ne vobis pro quorumdam vestrorum actuum recompensatione sit datum, ne judex qui hic bona exteriora restituit a retributione boni intimi repellat, ne honor hic vel divitiae, non adjumentum virtutis, sed remuneratio sint laboris. Ecce enim dum dicitur: Recepisti bona in vita tua, indi
Abbreviated transcription (Latin):
plicio diuitis dicit᷑ quia deex¬
tremodigito lazari: distilari
aquã inore suo concupiscit
Hincergo hinc fr̃scolligite
quanta sit districtio se uerita¬
tisdĩ. Diues enĩiste quiuulne¬
rato pauperi mensesuȩ uł mi¬
nima dare noluit. in inferno
positus usq: adminima quȩ¬
renda ꝑuenit. Nãguttã aque
petiuit: quimicas panis nega¬
uit. Sed notandũ est ualde.
quid sit qđ diues in igne positus.
linguã suam refrigerari petit
Mos quippe est sacrieloquii ut
aliquando aliuddicat: sed exeo¬
demdicto aliud innuat. Supe¬
rius hunc suꝑbum diuitẽ dñs
ñ loquacitate uacantẽ dixerat
sed suꝑ flue conuiuantẽ. Neq
hunc delo quacitate narrauit.
sedcũ elatione & tenacia de
edacitate peccasse: S ed quia
habundare in conuiuiis loqua¬
citas sol&. hisquima lehic con¬
uiuatus dicitur. apud infernũ
grauius in lingua ardereꝓhibe¬
tur: Primanamq: male conui¬
uantib: famulatur culpa lo¬
Namquia edacitatẽ lusus se¬

Expanded text:
plicio divitis dicitur quia de explicio divitis dicitur quia de extremo digito Lazari distillari aquam in ore suo concupiscit. Hinc ergo, hinc, fratres, colligite quanta sit districtio severitatis Dei. Dives enim iste qui vulnerato pauperi mensae suae vel minima dare noluit, in inferno positus, usque ad minima quaerenda pervenit. Nam guttam aquae petivit, qui micas panis negavit. Sed notandum valde est quid sit quod dives in igne positus linguam suam refrigerari petit. Mos quippe est sacri eloquii ut aliquando aliud dicat, sed ex eodem dicto aliud innuat. Superius autem hunc superbum divitem Dominus non loquacitati vacantem dixerat, sed superflue convivantem. Neque hunc de loquacitate narravit, sed eum elatione et tenacia de edacitate peccasse. Sed quia abundare in conviviis loquacitas solet, is qui male hic convivatus dicitur, apud infernum gravius in lingua ardere perhibetur. Prima namque male convivantibus famulatur culpa lor. 1657 Nam quia edacitatem lusus se
Abbreviated transcription (Latin):
perẽ ante ianuã diuitis iacere
ꝑmisit ut &diues impius damp¬
nationis sibi auger& ultionem
& cẽpratus pauꝑ crescer& adre¬
munerationẽ lonsoiciebat
ille cotidie cui non misereret᷑
uidebat iste dequo ꝓbaretur
Duo inferius corda sedunus
de suꝑ inspector. quihunc
tẽptando exercebat ad gloriã
& illũ tolerando expectabat
ferno Quinimirũ diues eum
cui in hacuita misererinoluit
insuoiã suppliciopositus. pa¬
tronum quȩrit Naecce sub¬
iungitur: Quia el euans oculos
cum e&. in tormentis. uidit
abraham alonge et latarum
insinueius. & ipse damansdix̃
Pater abrahã miserere mei :
& mitte latarũ ut intinguat
extremũ digiti sui inaqua ut
refriger& linguã meam quia
crucior in hac flãma. O quan¬
ta ẽ subtilitas iuditiorum dĩ.
oquã districte agitur bonorũ
actuũ malorũq retributio :
Certe superius dictũ est: quia
in hacuita latarus cadentes
micas demensa diuitis quȩ rebat
& nemo illidabat : Nunc desup¬

Expanded text:
perem ante januam divitis jacere perem ante januam divitis jacere permisit, ut et dives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ferno. Qui nimirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in sinu ejus. Et ipse clamans dixit: Pater Abraham, misere Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, ut refrigeret linguam meam, quia crucior in hac flamma. O quanta est subtilitas judiciorum Dei! O quam districte agitur bonorum actuum malorumque retributio! Certe superius dictum fuit quia in hac vita Lazarus cadentes micas de mensa divitis quaerebat, et nemo illi dabat; nunc de sup
Abbreviated transcription (Latin):
pauperẽ ꝓbauit. Quantas
nãq: hunc egenũ &uul nerib:
obsessũ. temptationes creditis
in sua cogitatione tolerassi
cnipse eger& pane ctñ haber&
&iã salutẽ. atq ante sediuitem
cerner& saluũ & delicias habere
cũ in colomitate sedolore et fri¬
goredffici illũ gtudere conspice¬
ra bysso epurpura uestiri.
se de primi uulnerib: illũ deflu¬
ere acceptis reb: seegere. illum
nolle largiri : quantus putamus
fr̃lim̃i tunc in corde pauperis
tumultus tẽptationũ fuit. cui
cer epoterat ad poenã sufficere¬
pauptas. &iã si samis fuiss& :Rur¬
sus suffeciss& egritudo : & iã si sub¬
sidiũ adess& Sedut ꝓbaretur
amplius pauꝑ : simulhunc & pau¬
ꝑtas & egritudo ta befecit. atq
in suꝑ uidebat ꝓcedentẽ diuitem
obsequentib cuneis fulciri . & se
in infirmitate & in opia a nullo
uisitari : Nam quianemoci ad
uisi tandũ aderat. testant᷑ canes
qui licenter uulnera linguebaNT
dicia exhibuit dumlazarũ pau¬

Expanded text:
pauperem probavit. Quantas pauperem probavit. Quantas namque hunc egenum et vulneribus obsessum tentationes creditis in sua cogitatione tolerasse, cum ipse egeret pane, et non haberet etiam salutem, atque ante se divitem cerneret salutem et delicias habere cum voluptate; se dolore et frigore affici, illum gaudere conspiceret, bysso et purpura vestiri; se deprimi vulneribus, illum diffluere acceptis rebus; se egere, illum nolle largiri? Quantus putamus, fratres mei, tunc in corde pauperis tumultus tentationis fuit, cui certepaupertas, etiam si sanus fuisset. Rursum suffecisset aegritudo, etiam si subsidium adesset. Sed ut probaretur amplius pauper, simul hunc et paupertas et aegritudo tabefecit, atque insuper videbat procedentem divitem, obsequentibus cuneis fulciri, et se in infirmitate et inopia a nullo visitari. Nam quia nemo ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter vulnera lingebant. dicia exhibuit, dum Lazarum pau
Abbreviated transcription (Latin):
est: nesciouos unde estis. Disce¬
ddiceameom̃s quio peramini
iniquitatẽ Ad contramoysi
dicitur. Nouite ex nomine.
Aitergo dediuite: homoquida¬
diues Ait de paupere: egenus
nomine latarus Acsia ꝑtedi¬
cat łauperẽ humilem scio :
suꝑbum diuitẽ nescio: Illum
cognitum ꝑ ad probationem
habeo hunc ꝑiuditiũ reꝓha¬
tionis ignoro. Tensandũ nob
est &iam qua conditor nr̃¬
omã consideratione disperi¬
sat. Vn a & enĩres non puna
reagitur. Naecceplenus ul¬
cerib plenus mendicus latarꝰ.
ante ianuas diuitis iac&. Qua
sire motus fuiss& . sieius inopia
non . eõ. oculis inportuna
Rursum si longe e& diues ab
oculis ulcerosi pauperis : mino¬
rẽtolerass& inanimo tẽptatio¬
nẽ pauꝑ Sed dum egenũ & ul¬
ceratũ ante ianuã diuitis. et de¬
liciis affluentes posuit: in una
eademq re exuisione pauperis.
ñ miserenti diuiti. cumulũ dãp¬
nationis intulit : Ctrursus ex
uisione diuitis tẽptatũ cotidie

Expanded text:
est: Nescio vos unde sitis: disceest: Nescio vos unde sitis: discedite a me omnes operarii iniquitatis . At contra Moysi dicitur: Novi te ex nomine . Ait ergo de divite: Homo quidam. Ait de paupere: Egenus, nomine Lazarus. Ac si aperte dicat: Pauperem humilem scio, superbum divitem nescio. Illum cognitum per approbationem habeo, hunc per judicium reprobationis ignoro 4. Pensandum nobis est etiam conditor nnia consideratione dispensat. Una etenim res non pro una re agitur. Nam ecce plenus ulceribus mendicus Lazarus ante januam divitis jacet. Quasi remotus fuisset, si ejus inopia non esset oculis importuna. Rursum si longe esset dives ab oculis ulcerosi pauperis, minorem tolerasset in animo tentationem pauper. Sed dum egenum et ulceratum ante januam divitis et deliciis affluentis posuit, in una eademque re et ex visione pauperis 1656 non miserenti diviti cumulum damnationis intulit, et rursum ex visione divitis tentatum quotidie