comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
os qr cũ esset agar indeserto sus ap¬
ruit ei angłs đni inquiens Agsa
po Cui angls. Reuertere inquit & hu¬
miluart submanu illius. Etrursus Multi
is filium. & uocabis nom̃ eiꝰ ismahel. Hic
ꝗt ferhomo. Manꝰ eĩ c̃tra om̃s. & manus
omniũ contraeũ. Ad hoc dicendũ ÷ quia
quando ista ꝓmissio facta est: ismahel iã
qnt cceptus: ꝓmissio uͦ quȩ deisaac facta÷
ante quã c̃ciperet᷑ data ÷ abrahȩ. sic̃ ex uerb
inłi possum ꝓbare dicentis ad abraham
Icđm hoc tẽpus ueniã. &erit sarȩ filius. Vn¬
dcapraret isaac ñ scđm naturã humanȩ c̃¬
suetudiris eẽ natũ: sed ꝑrȩꝓmissionẽ ex
lengeuo patre & uetula matre. & ꝗd ma¬
iusest sterili do operante natus est.
st quȩ superius dicta s̃ deagar & sara.
ismahel quoq & isaac: spũ alit̃ sunt dicta.
&spuali indigent expositione. Hanc ha¬
bet c̃suetudinẽ beat̾ apłs. ut spũalẽ intel¬
legentiã allegoriã appellet Allegoria

Expanded text:
 cum esset Agar in deserto Sur, apparuit ei angelus Domini inquiens: Agargio. Cui angelus: Revertere, inquit, et humiliare sub manu illius. Et rursum: omen ejus Ismael. Hic erit ferus homo. Manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum. Ad hoc dicendum est, quia quando ista promissio facta est, Ismael jam erat conceptus. Promissio vero quae de Isaac facta est, antequam conciperetur data est Abrahae, sicut ex verbis angeli possumus probare, dicentis ad Abraham: Secundum hoc tempus veniam, et erit Sarae filius . Unde apparet Isaac, non secundum naturam humanae consuetudinis esse natum, sed per repromissionem ex longaevo patre et vetula matre: et quod majus est, sterili, Deo operante, natus est. st quae superius dicta sunt de Agar et Sara. De Ismael quoque et Isaac spiritali er sunt dicta, et spiritali indigent expositione. Hanc habet consuetudinem beatus Paulus, ut spiritalem intelligentiam allegoriam appellet. Allegoria
Abbreviated transcription (Latin):
deuctio obsequii mei ꝓstrata s̃ in eo uitia.
ut scitas erigat᷑. uentt gͣ. anamas. baptiza¬
uit saulum impium. & fecit nobis paclum
prȩdicatorem pium. Baptizauit lupũ. & fec̃
agnũ. sostq cepimus habere cum p̃dicatorẽ.
quem habuimus antea ꝑ secutorẽ Icce qͣm
uespere drudit spolia. s oepit .n. ubiq statĩ
p̃dicare xpm̃. contra queni antra fortiter
orugrabiit Namt pitiebat᷑ piulus. quod
fecctat saulus. Saulus lapidiuit stephanũ
genas unaminus ideo accepit. ut urũ cȩderet᷑
rificari. Contemni : sedetiã exaltari Alori
sed etiam resurgere. Isti cogitantes fr̃s bem̃i:
non desperemus . qr & sipeccatores sumus: mag¬
nũ medicum habemus Ipsũ medicũ auditẽ
Nonueni uocare iustos. sed peccatores ad poenitiri¬
tiã. Utilitas aut̃ reigestȩ huius. hȩce. Apłs eõ¬

Expanded text:
devotio obsequii. Prostrata sunt in eo jam vitia, devotio obsequii. Prostrata sunt in eo jam vitia, ut sanctitas erigatur. Venit ergo Ananias, baptizavit Saulum impium, et fecit nobis Paulum praedicatorem pium; baptizavit lupum et fecit agnum, postque coepimus habere eum praedicatorem, quem habuimus antea persecutorem; ecce quomodo vespere divisit spolia. Coepit enim ubique statim praedicare Christum contra quem antea fortiter expugnavit; nunc patiebatur Paulus quod fecerat Saulus; Saulus lapidavit Stephanum, genas una minus ideo accepit, ut iterum caederetrificari; contemni, sed etiam exaltari; mori, sed etiam resurgere. Ista cogitantes, fratres charissimi, non desperemus, quia etsi peccatores sumus, magnum medicum habemus. Ipsum medicum audite, Non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam. Utilitas autem rei
Abbreviated transcription (Latin):
dimasco. Et subito circũ fulsit eũ lux decȩlo.
ecidens in terrã audiuit uocẽ dicentem sibi
uule saule. quid me ꝑsequeris : quia qđ uni
orfidelib meis ꝑsequendo feceris: me hoc scito
passurũ. Quid frustra in sanis comra nom̃ meũ :¬
uia iam olim omniũ iudeoꝵ minib occidisti
martrremmeum stephenũ : olim quidẽ debui
ꝑdere te. sed stephanus meusorauit protẽ
ingredere ciuitatẽ. ibi tibi duet᷑. quidte opor¬
iat facere. Et surgens. nihd uidebat
tita erat tribus dieb ñuidens. & ũ manduca¬
uit. neq bibit. Adhoc .i. carnale istudlanen
erat damasco. Cui dixit dñs. Surge uade in
uicum qui đr rectus & quȩre saulũ. & accede
ad eum & signa eum caractere meo. multa .I.
patiet ꝓnomine meo. Et ille. Onẽ audiui
de uiro hoc quanta mala scĩs tuis fecerit in¬
iersłm. Ait illi dñs. Uade . qm̃uas electionis¬
& corã regib & pracipib terrȩ. Ideo enĩ ꝓ¬
srata: in eo suꝑbia sut erigat̾ humilitas. &

Expanded text:
ircumfulsit eum lux de coelo, et cadens in terram audivit vocem dicentem sibi. Saule, Saule, quid me persequeris? Quia quod uni ex fidelibus meis persequendo feceris, me hoc scito passurum. Quid frustra insanis contra nomen meum, quia jam olim omnium Judaeorum manibus occidisti martyrem meum Stephanum? Olim quidem debui perdere te, sed Stephanus meus oravit pro te. ingredere civitatem, ibi dicetur tibi quid te oporteat facere. Et surgens nihil videbat, et ita erat tribus diebus non videns, et non manducavit neque bibit. Ad hoc carnale istud lumenerat Damasco. Cui dixit Dominus: Surge, vade in vicum qui dicitur Rectus, et quaere Saulum, et accede ad eum, et signa cum charactere meo, multa enim patietur pro nomine meo. Et ille: Domine, audivi de viro hoc, quanta mala fecerit sanctis tuis; ait illi Dominus: Vade, qu coram regibus et principibus terrae. Ideo enim prostrata est in eo superbia, ut erigatur humilitas, et
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine meo & possit cito male loqͥdeme:
sententia dicit apłs. Sed siue occasione. siue
ueritate xpc̃ annuncict᷑ : & in hoc gaudeo
sed x gaudebo. Sed licet ille gaudeat. &
tamen ipsis ꝑtalia signa secura sua c̃scientia
redditur. quinpotius inilladie cũ dixeriN¬
discedite a me qui operamini inquitatem
taq inhereticis & malis catholicis ñ sacra¬
menta communia in quib nobiscũ suN
&aduersum nos non sunt sed diuisionẽ
paci ueritatiq contrariã. qua aduersum

Expanded text:
in nomine meo, et possit cito male loqui de me. in nomine meo, et possit cito male loqui de me. sententia dicit Apostolus: Sed sive occasione, sive veritate Christus annuntietur, et in hoc gaudeo, sed et gaudebo . Sed licet ille gaudeat, ettamen ipsis per talia signa, secura sua conscientia redditur, quin potius in illa die cum dixeridiscedite a me, omnes qui operamini iniquitatem . Itaque in haereticis ac malis catholicis non sacramenta communia, in quibus nobiscum sunt, et adversum nos non sunt, sed divisiones pacis veritati contrarias, qua adversum
Abbreviated transcription (Latin):
dum & multiplicandũ Mortificandũ in in¬
fidelitate iudeoꝵ. multiplicandũ fide omni¬
um populoꝵ. Iam .uͦ. exhortans discipulos
ad passionissuȩ sectanda uestigia: ait:. Qui amt
amit animã suam: ꝑdet eam Qđ duob modis

Expanded text:
ultiplicandum: mortificandum infidelitate Judaeorum, multiplicandum fide omnium populorum. Jam vero exhortans discipulos suos ad passionis suae sectandum vestigia, ait: « Qui amat, inquit, animam suam, perdet eam. » Quod duobus modis
Abbreviated transcription (Latin):
Pulchre posuit ad om̃s. quia superiora quȩ ad
fidẽ dominicȩ natiuitatis uel passionis ꝑtinet̃
cum solis seorsum discipulis egit. Tunc autem
nos metipsos ab negamus. cumuitamus qđ ꝑ
uetustitẽ fuimus & hoc nitimur quod ꝑ noui¬
tatt̃ uocamur Dicat gͦ. ueritas. dicat Siqͥs
uult post me uenire: ab neget semetipsum
Quia nisi quis a semetipso deficiat: ad eũ qͥ super
ipsum est ñ ad ꝓpinquat. nec ualet app̃hendere
quodultra ipsum est. si nescierit mactare qd :
Sediam qui se auicus ab negat: exquirendȩ eiꝰ
uirtutes sunt in quib crescat. Nam ꝓtinus

Expanded text:
Pulchre posuit ad omnes, quia superiora quae ad fidem dominicae nativitatis vel passionis pertinent, cum solis seorsum discipulis egit. Tunc autem nosmetipsos abnegamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur, quo per novitatem vocamur. Dicat ergo Veritas, dicat: Si quis vult post me venire, abneget semetipsum. Quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui supra ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quod ultra ipsum est, si nescierit mactare quod est. Sed jam qui se a vitiis abnegat, exquirendae ei virtutes sunt, in quibus cres
Abbreviated transcription (Latin):
am. & rtuiui scere fecit in eo mansuetudinẽ
uerã Impleta ÷ enĩ in eo ꝓphetia beati pa¬
triarthȩ iacob. qui cumbeniamin filium sui
benediceret ait Beniamin lupus rapax mi¬
ne comedet prȩdam Quespere diuidet spo¬
lia. Qui enimnunc paulus post coriuersio¬
nem dictus est: antea cumꝰ impietate ex¬
terat saiulus uocabat᷑: Quia cõmutauit o¬
pera : mutauit & nomen. Erat de tribuben¬
umin. eratq lupis mane. id est primo ꝑse
mirifice euangelica sacramenta diuisit
Audiamus enĩ mane comedentem predi
Saulus adhuc spirans minarũ. & cedis indis¬
cipulos dñi . petiit & accepit epłas apͥnap

Expanded text:
am et reviviscere fecit in eo mansuetudinem veram: impleta est enim in eo prophetia beati patriarchae Jacob qui cum Benjamin filium suum benediceret ait: Benjamin lupus rapax mane comedit praedam, et vespere dividet spolia. Qui enim nunc Paulus post conversionem dictus est, antea cum in impietate exsisteret Saulus vocabatur, quia cum commutavit opera mutavit et nomen. Erat enim de tribu Benjamin, eratque lupus mane, id est, primo permirifice evangelica sacramenta divisit. Audiamus eum mane comedentem praedam; Saulus adhuc spirans minarum et caedis in discipulos Domini, petit et a
Abbreviated transcription (Latin):
erubescimus. quia aꝑta cum uoce confitemur
Quibus ego respondeo. qđ in hac plebe. xp̃iana st̃
nonnulli qui xpm ideo confitent᷑. qr cunctos
fide. uox sufficit ꝓfessionis. quam defendit᷑ uere¬
cundia ꝓs essio generalitatis. Est tamen ubi se
quisq interroget. ut in confessione xp̃i se uer.¬
aꝓximis despici. dedignamur in iur
rare. Si contingat iurgiũ fortasse
erubescimus priores sitisfacere. Cm
adeo incorpor: uicturi erant. ut ȩc
necessarium fuit ut adhanc subi¬
to ꝓmissio¬
ederet urniret .n. si quia discipu¬
lis rudibe
etiã dep̃senti uita aliquid ꝓmit¬
tendu fut
possert robustius infutura solidari
Quibusi¬
dendum regnumdi ꝓmittit in
beatitudi
tib non post multos dies in mon¬
te uidera
Scilicet ut manentis gudii contẽr¬
tẽplatio
tam &si raptĩ delibata modesti¬
us instant
seculi transuntis aduersa tolera¬
tissimo sant uerbo scõs mortẽ
gustaria¬

Expanded text:
erubescimus: quia aperta eum voce profitemur. erubescimus: quia aperta eum voce profitemur. Quibus ego respondeo quod in hac plebe Christiana sunt nonnulli qui Christum ideo confitentur, quia cunctos fidei vox sufficit professionis, quam defendit a verecundia professio generalitatis. Et tamen ubi se quisque interroget, ut in confessione Christi se veraa proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare; si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Coradeo in corpore victuri erant ut Ecclenecessarium fuit ut ad hanc subito promissionem veniret? Nisi quia discipulis rudibus etiam de praesenti vita aliquid promittendum fuit, ut possent robustius in futura solidari, quibus videndum regnum Dei promittit in beatitudinem ntibus non post multos dies in monte viderunt, scilicet, ut manentis gaudii contemplatione, tametsi raptim delibata, modestius instantia saeculi transeuntis adversa toleracentissimo sane verbo sanctos mortem gustar
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliud pacis : redemptor nr̃ ipsa ei tempora
designauit inp̃ceptis. Nłã ꝑsecutionis tempore
ponenda ÷ anima. pacis aut̃ tempore ea quae
amplius dominari possunt frangenda s̃ deside¬
ria terrena. Unde & nunc đr̃. Quid .ii. ꝓficit
homini silucret᷑ uniuersũ mundũ. seipsũ ꝑdat¬
& detrimentum sui faciat. Cũ ꝑsecutio ab ad¬
uersaris deest: ualde uigilantius cor custodien¬
dum est Nam picis tempore. quialicet uiuere:
licet etiam ambire Plerumq aut̃ labentia
cuncta despicimus. sed adhuc humanȩ uerecun¬
diȩ usu prȩpedimur. ut rectitudinẽ. quã serua¬
mus inmente. nondũ exprimere ualeamus in
uoce Sedhuic quoq uulneri congruũ subiun¬
git᷑ medicamentũ cum dñs dicat. Nam quime
erubuerit & meos sermones. hunc filius homi¬
nis erubescet cũ uenerit in maiestate sua. & patris
& scoꝵ angłoꝵ. Sed ecce nunc apudse homines
dicunt. Nosiam dnm̃ & sermones eiꝰ non

Expanded text:
atque aliud pacis. Redemptor noster ipsa ejus tempora atque aliud pacis. Redemptor noster ipsa ejus tempora designavit in praeceptis. Nam persecutionis tempore ponenda est anima, pacis autem tempore ea quae amplius dominari possunt frangenda sunt desideria terrena. Unde et nunc dicitur: Quid enim proficit homo, si lucretur universum mundum, se detrimentum sui faciat? Cum persecutio ab adversariis deest, valde vigilantius cor custodiendum est. Nam pacis tempore, quia licet vivere, libet etiam ambire. Plerumque autem labentia cuncta despicimus, sed tamen adhuc humanae verecundiae usu praepedimur, ut rectitudinem quam servamus in mente, nondum exprimere valeamus in voce. Sed huic quoque vulneri congruum subjungitur medicamentum, cum Dominus dicat: Nam qui me erubuerit, et meos sermones, hunc Filius hominis erubescet, cum venerit in majestate sua, et Patri 5. Sed ecce nunc apud se homines dicunt: Nos jam Dominum et sermones ejus non
Abbreviated transcription (Latin):
facere debet nondeiactantia. non aliudibi quȩ¬
rere quã opus bonum. nescienti sinistra quid
faciat dextera. id÷ ut aliȩnet᷑ intentio cupidi¬
tatis ab opere curitatis. Illi dicit̃ cumuni
exminimis meis fecisti: mihi fecisti. Nec ea
tantũ quȩ ad miseri cordiã ꝑtinent corporalẽ:

Expanded text:
facere debet, non de jactantia non aliud ibi quaefacere debet, non de jactantia non aliud ibi quaeret quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitatis. Illi dicitur: Cum uni ex minimis meis fecisti, mihi fecisti . Nec ea tantum quae ad misericordiam pertinent corporalem,
Abbreviated transcription (Latin):
trus apłs. rdinquens nobis exemplũ ut sequaim᷑
uestigia cius. Ecce qđ dictũ ÷ siquis mihi ministrat
me sequat᷑ quo fructu. qua mercede. quo p̃mio¬
donabit᷑. Et ubisum inquit ego. illic & minister
mihi ministrauerit: honorificabit eũ pat̾ meus
Quohonore. nisi ut sit cũ filio eius: Quod .ii. supe¬
rius ait Ubi egosum illic & minist̾ erit: hoc in¬
tellegit᷑ exposuisse cumdicit. honorificabit eũ
pater meus. Numꝗ maiorẽ glãm accipere po¬
terit adoptatus. quã ut sit ubi ÷ unicus. ñ ȩqua¬
Quid sitaut̃ ministrare xp̃o. cui operi merces
tanta ꝓmittat᷑. considerandum ÷. Siquis
mihi ministrat mesequat᷑. hoc intellegi uo¬
luit acsidiceret. Siquis me non sequitur
non mihi ministrat. Ministrant .gͦ. ihũ xp̃o
qui non suaquęrunt. sed quȩ ihũ xp̃i Hoc:
enĩ me sequat᷑. Uias ambulet meas. ñ suas.
sicut alibi scriptum :. Qui sedicit inxp̃o ma¬
nere : debet sic̃ille ambulauit. &x ipse ambu

Expanded text:
mplum, ut sequamur vestigia ejus . Ecce quod dictum est: Si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu, qua mercede, quo praemio? Et ubi sum, inquit, ego, illic et minister mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit cum Filio ejus? Quod enim superius ait: Ubi ego sum, illic et minister meus erit: hoc intelligitur exposuisse, cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem accipere poterit adoptatus, quam ut sit ubi est unicus; non aequaQuid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, considerandum est: Si quis mihi ministrat, me sequatur, hoc intelligi voluit, ac si diceret: Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant ergo Jesu Christo qui non sua quaerunt, sed quae Jesu Christi . Hoc enim est, me sequatur, vias ambulet meas, non suas: sicut alibi scriptum est: Qui se dicit in Christo manere, debet, sicut ille ambulavit, et ipse ambul
Abbreviated transcription (Latin):
uiuendo. elemosiras faciendo. domũ doctri¬
namq eĩ quib potuerint prȩdicando. Qui uͥ
bene uiuentes exhortat᷑ ut ꝑmaneant inbeno
uiuendo : ministrat xp̃o. Qui. uͦ. humilitr
admonenti se obedit : ministrat xp̃o. Et qui
fidelit̾ in hoc fcło ministrat xp̃o : felicit in firo¬

Expanded text:
as faciendo, nomen doctrinamque ejus quibus potuerit praedicando. Qui vero bene viventes exhortatur ut permaneant in bene vivendo, ministrat Christo. Qui vero humiliter admonenti se obedit, ministrat Christo, et qui fideliter in hoc saeculo ministrat Christo, feliciter in futu
Abbreviated transcription (Latin):
scorpiones qui consũmatas uirtutes ad finẽ
uitiare contendunt. Uerũ tam̃ in hoc nolite.
gaudere. qr sps uobis subiciunt᷑. De subiectio¬
ne spũum cũ caro sint gaudere ꝓhibentur:
qr sp̃s eicere sicut & uirtutes alias facere int̾dũ
non eĩ est meriti qui operat᷑. sed inuocationis
nominis xp̃i. Hoc ait᷑ ad condemnationẽ eoꝵ
qui inuocant. ł obutilitatẽ eorũ qͥ uident
&audiunt c̃cedit̃. ut licet homines despiciant
signa facientes : tam̃ dm̃ honorent. ad cuius
inuocationẽ fiunt tantamiracula. Nã & inac¬
tib apłoꝵ filii sceuȩ uidebant᷑ eicere dȩmones
&iudas apłs cũ animo ꝓditoris multa signa cũ¬
cȩteris apłis fecisse narrat᷑. Gaadete aut̃ qͥd
nomina ura scripta sunt incelis. Si satanas inquit
ꝑ suꝑbiam cęli sedẽ cum socus amisit: ñ oporiit
uos de illoꝵ humiliatione. sed de urã sublimati

Expanded text:
scorpiones, qui consummatas virtutes ad finem scorpiones, qui consummatas virtutes ad finem vitiare contendunt. Verumtamen in hoc nolite gaudere, quia spiritus vobis subjiciuntur. De subjectione spirituum, cum caro sint, gaudere prohibentur, quia spiritus ejicere, sicut et virtutes alias facere, interdum non est ejus meriti qui operatur, sed invocatio nominis Christi hoc agit, ad condemnationem eorum qui invocant, vel ob utilitatem eorum qui vident et audiunt, conceditur, ut licet homines despiciant signa facientes, tamen Deum honorent, ad cujus invocationem fiant tanta miracula. Nam et in Actibus apostolorum filii Scevae videbantur ejicere daemones, et Judas apostolus cum animo caeteros apostolos fecisse narratur . Gaudete autem quod nomina vestra scripta sunt in coelis. Si Satanas, inquit, per superbiam coeli sedem cum sociis amisit, non oportet vos de illorum humiliatione, sed de vestra sublimat
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc transfigurat se in angłm lucis
Quia ergo discipulos designoꝵ operatione
uidit clectos: exemplo eos terret. atq ad
bumilitatẽ reuocat eius qͥ primus suꝑbiendo
decidit. Ut qui hunc obsuꝑbiendo cȩlo
recordarent᷑ eiectũ : multo magis sẽ de terra
editos si suꝑbierint humiliandos agnoscant
Ecce dedi uobis potestatem calcandi suꝑserpen:¬
tes &scorpiones. & suꝑ omnem uirtutẽ ini¬
mici. & nihil uobis nocebit. Hoc: ome genus
immundoꝵ spũum de obsessis corporib eici¬
endi : Quamuis & adliterã rectissime possit
accipi. Deniq & paulus auipera inuasus: nil¬
CXXIII aduersi patit᷑. &icħs ut hystoria tradit hausto
ueneno ñlȩditur. hoc sane inter serpentes
quidenit. & scorpiones qͥ cauda nocent dista¬
re arbitror. qđ serpentes aꝑte sȩuientes. scor¬
piones lanculo insidiantes ł homines ł demo¬
nes significent. Serpentes qͥ inchaindis uir¬
tutib uenena prauȩ ꝑsuasionis obiciunt.

Expanded text:
adhuc transfigurat se in angelum lucis. adhuc transfigurat se in angelum lucis. Quia ergo discipulos de signorum operatione vidit elatos, exemplo eos terret, atque ad humanitatem revocat ejus qui primus superbiendo cecidit, ut qui hunc ob superbiam de coelo recordarentur ejectum, multo magis se de terra editos, si superbierint humiliandos agnoscant. Ecce, dedi vobis potestatem calcandi supra serpentes et scorpiones, et supra omnem virtutem inimici, et nihil vobis nocebit, hoc est, omne genus immundorum spirituum de obsessis corporibus ejiciendi, quamvis et ad litteram rectissime possit accipi; siquidem et Paulus a vipera invasus, nil adversi patitur. Et Joannes, ut historia tradit, hausto veneno, non laeditur. Hoc sane inter serpentes qui dente, et scorpiones qui cauda nocent, distare arbitror, quod serpentes aperte saevientes, scorpiones clanculo insidiantes, vel homines vel daemones, significent. Serpentes, qui inchoandi virtutibus venena pravae persuasionis objiciunt;
Abbreviated transcription (Latin):
uos audit : meaudit. Et qui uosspernit.
udiendo quisq ł spernendo euangłu p̃¬
dicatorẽ. ñ uilesquasq ꝑsonas. sed dnm̃ sal¬
uatorẽ. immo ipsũ patrẽ spernere se łau
dire disceret. Nã sequit᷑. Qui aut̃ me sper¬
nit: spernit eum qui memisit. Quia ꝓcul
dubio indiscipulo magist̃ audit̃. & infilio
pat̃ honorat᷑ Pot÷ &ita intellegi. qui uos
spernit. me spernit : qui ñ fac̃ miscđam
uni defrĩb meis minimis nec mihi facit.
peris suscrpi. Qui aut̃ me spernit. nolens
credere inđm & filium di conculcans. spernit
eum qui me misit. Quia ego. & pat̾ unũ sumꝰ
mine tuo. Benequiđẽ confessisunt. defe¬
rentes honorẽ nomini xp̃ĩ. Sed qͥ infirma
adhuc fide gaudebant inuirtutibus: uide
quid audiunt. Et ait illis. Uidebã satanan
sicut fulgur decelocadentẽ. Non modo
uideo. sed prius uidebam quando corruit.
Quod aut̃ ait sicut fulgur: ł precipitẽ de su¬
pernis adima lapsũ significat. ł qr deiectus

Expanded text:
vos audit, me audit, et qui vos spernit, audiendo quisque vel spernendo Evangelii praedicatore, non viles quasque personas, sed Dominum salvatorem, imo ipsum Patrem spernere se, vel audire, disceret. Nam sequitur: Qui autem me spernit, spernit eum qui me misit. Quia procul dubio in discipulo magister auditur, et in filio pater honoratur. Potest et ita intelligi: Qui vos spernit me spernit. Qui non facit misericordiam uni de fratribus meis minimis, nec mihi facit, bitum suscepi. Qui autem me spernit, nolens credere Deum, et filium Dei conculcans, spernit eum qui me misit, quia ego et Pater unum sumumine tuo. Bene quidem confessi sunt, deferentes honorem nomini Christi, sed quia infirma adhuc fide gaudebant in virtutibus, vide quid audiunt. Et ait illis: Videbam Satanam, sicut fulgur de coelo cadentem. Non modo video, sed prius videbam, quando corruit. Quod autem ait: Sicut fulgur, vel praecipitem de supernis ad ima lapsum significat, vel quia dejectus,
Abbreviated transcription (Latin):
derit uobis calicẽ in nomine meo. qr xpĩ
estis : amendico uobis non ꝑdet mercedẽ
suam: Legimꝰ in ꝓpheta dauid. ad excusan¬
das excusationes inpeccatis. Quia multi.
peccatoꝵ suorũ quasi iustas prȩtendunt
occasiones ut quod uoluntate delinquuN
uideant̃ necessitate peccare: Om̃s scruta¬
tor cordis & renum futurus cogitationes
insingulis contuetur. Dixerat:: quisqͥs¬
me recipit. Poterat aliquis causari & dicere
Pauꝑtate ꝓhibeor. teniutas me retinet ut
hospitalis. eẽ non possim. Ethanc excusatia¬
nẽ leuissimo p̃cepto diluit. ut calicẽ aquȩ
&bunc frigidȩ iuxta matheũ toto animo

Expanded text:
 aquae in nomine meo, quia Christi estis: amen, dico vobis, non perdet mercedem suam. Legimus in propheta David ad excusandas excusationes in peccatis, quia multi peccatorum suorum quasi justas praetendunt occvideantur necessitate peccare: Dominus scrutator cordis et renum, futuras cogitationes in singulis contuetur. Dixerat: Quime recipit. Poterat aliquis causari et dicere: Paupertate prohibeor, tenuitas me retinet, ut hospitalis esse non possim. Et hanc excusationem levissimo praecepto diluit, ut calicem aquae, et hunc frigidae, juxta Matthaeum, toto animo
Abbreviated transcription (Latin):
luenim euangelistae xpm̃ intempore natũ
describunt. illeuero ante omã tempora cũ
fuisse commemorat dicens. In principio
erat uerbum. Alii eum subito hominem
inter homines. apparuisse commemorant.
ille semꝑ cumdõ patre manere ostendit di¬
cens. Et uerbum erat apuddm̃. Alii hucͦ
uerũ hominem describant: ille uerum con¬
firmat dm̃ dicens. Et ds̃ erat uerbum.
Alii corporalit̃ dematre uirgine natũ tem¬
poralit̃ interhomines conuersatũ fuisse
asserunt : ille cumdõ patre semꝑfuisse de

Expanded text:
pore natum describunt, ille vero ante omnia tempora eum fuisse commemorat, dicens: « In principio erat Verbum. » Alii eum subito hominem inter homines apparuisse commemorant, ille semper cum Deo Patre manere ostendit, dicens: « Et Verbum erat apud Deum. » Alii hunc verum hominem describunt, ille verum confirmat Deum, dicens: « Et Deus erat Verbum. » Alii corporaliter de Maria virgine natum, temporaliter inter homines conversatum fuisse asserunt, ille cum
Abbreviated transcription (Latin):
ent. Qd primum senegauit facturum̃.
d illis in p̾cẽ ꝑ seuerantib nonalit̃ hoc face¬
e ad quicuit : nisi prius triduano ieiunio
m̃sin commune dnm̃ p̃carent᷑. Qđ cum
lcipso purissimo fonte diuiitatis haurlet.
liuinatate scripta reliquiđ. Vnde bene
uauis ÷ dñs : nob̾ esurientib cibum uitȩ
ternȩ ẽ in ꝑtitus. Vnde bene infigura
uattuor animalium. aquilȩ specem

Expanded text:
nt. Quod primum se negavit facturum, sed illis in prece perseverantibus, non aliter hoc facere acquievit, nisi prius triduano jejunio omnes in commune Dominum precarentur. Quod cum de ipso purissimo fonte divinitatis hauriret divinitate scripta reliquit. Unde bene suavis est Dominus, nobis esurientibus cibum vitae aeternae est impartitus. Unde bene inter quatuor anima
Abbreviated transcription (Latin):
& reliqua
Nominicȩ natiuitutis diem. qua tempor
natus ẽ: annua reuolutione colentes: li
oculosmentis ad contemplandam nacui
diuinitatis conuertere. Et quia in tribus
euangelistarũ dictis. mathei scilicet. a¬
marci & lucȩ. modus humanȩ natiuita
describit᷑: ad consubstanciulẽ dĩ patnis
essentiã. opotet beati iohannis euanglis
dicta considerare. Deciuus eugło locu¬
ri : breuit̃ quidem sed rationubilit̃ cõ¬
maandum uidet̾. quare tam dnĩ dileo
discipulus. in ordine euangelistarums
nat᷑ ex tremus. Quia enim suum eugłn
scripsit nouissimꝰ : ideo iure ponit᷑ ultimi
amuero tria euangelia scriptu erant: u
inuniuersum orbem diuulgatit. ꝑnu
lucam ingentibus. Ipse aut̃ p̾ ascensions
partib p̃ dicauit. Sed post quã a dom¬
ciano impussimo cesarae. acrudelissimn
trranno: propt̃ in supcrabilẽ euanglii¬
di constantiã in pathpios insulã exilio
eet̃ religatꝰ: erupuert̾ heretici in ecdas

Expanded text:
 reliqua. Dominicae nativitatis diem, qua temporaliter natus est, annua revolutione colentes, libet oculos mentis ad contemplandam naturam Divinitatis convertere; et quia in tribus evangelistarum dictis, Matthaei scilicet, Marci et Lucae, modus humanae nativitatis describitur, ad consubstantialem Dei Patris essentiam, oportet beati Joannis evangelistae dicta considerare. De cujus Evangelio locuturi, breviter quidem, sed rationabiliter commemorandum videtur, quare tam Domini dilectus discipulus, in ordine prophetarum ponatur extremus. Quia enim suum Evangelium scripsit novissimus, ideo jure ponitur ultimus: jam vero tria Evangelia scripta erant atque in universum orbem divulgata. Per et Lucam in gentibus. Ipse autem post ascensionem partibus praedicavit; sed postquam a Domitiano, impiissimo Caesare ac crudelissimo tyranno, propter insuperabilem evangelizandi constantiam, in Patmos insulam exsilio esset relegatus eruperunt haeret
Abbreviated transcription (Latin):
mnelactionẽ filioꝵ̃ ꝑ ihm̃ xp̃m. in laudẽ
detͥ & glorificet᷑. ab omni creatura racio¬
nabili: Inqua sub audit grã gratificauit
nos hoc ÷ gratis redemit. & dedit remis¬
sionem peccatoꝵe. & sic post modum gra¬
tos & acceptos nos fecit sibi. & hoc ꝑpas¬
sione dilecti filii sui. Dicit beat̾ ieroni¬
mus. quia in greco sermone non habet᷑¬
filiosuo. nisi tanta modo absolute dilec¬
to: ut ostendat᷑ dilectus eẽ omni creaturȩ
racionubili Ita aut̃ uenit a grã grati¬
ficare. sicut aiusticia iustific̾are. In qͦ¬

Expanded text:
m in laudem detur et gratificetur ab omni creatura rationabili. In qua subaudis gratia, gratificavit nos, hoc est gratis redemit et dedit remissionem peccatorum: et sic postmodum gratos et acceptos nos fecit sibi, et hoc per passionem dilecti Filii sui. Dicit beatus Hieronymus, quia in Graeco sermone non habFilio suo, sed tantummodo absolute: dilecto ut ostendatur dilectus esse omni creaturae rationabili. Ita autem dicitur a gratia gratificare, sicut a justitia justificare. In q
Abbreviated transcription (Latin):
nem passionis eius. & remissionem pec¬
catoꝵ̃. in baptisinate ꝑfidem. passio¬
nifillius. sicut iohannes. ait. Quidi¬
lexit nos inquiens & lauit nos a peccatis
remissionẽ peccatoꝵ̃. Quȩ sub auditͥ
grã suꝑ abundauit. id suꝑ creuit in nob
in omi sapientia & prudentia. Diuitiae

Expanded text:
us, et remissionem peccatorum, in baptismate, per fidem passionis ejus, sicut Joannes dicit: Qui dilexit nos, inquiens, et lavit nos-a peccatis remissionem peccatorum, quae, subaudis gratia, superabundavit, id est supercrevit, in nobis in omni sa
Abbreviated transcription (Latin):
dabo animũ meam. Sta tantum &crede
mihi : quia xpsmemisit. Attille audiens
tus: flebat amurissime. Et accedens ad
eũ : senisgenib prouoluit᷑. Gemitib ocu
lulu tib quib poterat satis faciens. & u¬
berrimis lacrimurum suarum fontib ite¬
rum baptiz abat᷑. occultuns solã dexterã
suã. Apłs uero iuris iurando sacramento.

Expanded text:
o nobis. Sta tantum et crede michi, quia deus me misit». At ille audiens tus flebat amarissime, et accedentis ad se senis genibus provolvitur, gemitibus et ululatibus, quibus poterat, satisfaciens, et uberrimis lacrymarum suarum fontibus iterum baptizabatur, occultans solam dexteram suam. Apostolus vero jurisjurandi sacramento
Abbreviated transcription (Latin):
deis sed &im ex goitibus. Quostrgo
asuocaredicit̾ : ꝑseuerant infide. Hi sunt
quo selegit ante mundum inxpõ.: ut sint
ncontaminati corimdõ in caritate. Hoc ÷
ut amordĩ scam̃ illis facut conuersationẽ.
emo cnĩ melius alicui ob temperat. quãti
quiex cantat. obsequitur¬
u predestinauit nos in adoptionem filioꝵ.¬
oluntatis suȩ.
redestinare ẽ ꝓrcordinare. & p̃fitire.
uando illud qd facturisumus. longe an¬
e p̃finimus in corde: quando & quo¬
nodo illud opere impleamus. Ad optio¬
iem aut̃ siue optio dicit᷑ electio : unde dici¬
nus optimum hoc ÷ ualde electum. Sier¬
go dĩpater p̃finiuit & statuit in uoluntate.
x dispositione sua : ut nosinelectione filioꝵ

Expanded text:
eis, sed etiam ex gentibus. Quos ergo Deus vocare dicitur, perseverant in fide: hi sunt quos elegit ante mundum in Christo; ut sint incontaminati coram Deo in charitate, hoc est, ut amor Dei sanctam illis faciat conversationem. Nemo enim melius alicui obtemperat, quam qui ex charitate obsequitur. Praedestinans nos in adoptionem filiovoluntatis suae. Praedestinare est praeordinare et praefinire, quando illud quod facturi sumus, longe ante praefinimus in corde, quando et quomodo illud opere impleamus. Adoptio autem sive optio dicitur electio. Unde dicimus optimum, hoc est electum. Sic ergo Deus Pater praefinivit, et statuit in voluntate et dispositione sua, ut nos in electionem filiorum
Abbreviated transcription (Latin):
pectoris fonte patauit: & qua suns
depamdysi fluminib: uerbi dĩgrax
in toto terrarũ orbe diffudit: Qu
in pathmos insula. metullo religat
Vbi etiam positus. a pocalypsin scrtrsi
Interfecto aut̃ a senatu domiciano
o resclutus. recessit in ephesum Ibi
obhereo coꝵ̃ refutanda suersudas qͥ¬
Mutauit in aurum siluestres frondiu
uirgas. lutore aq. sata ingemmo
Item gemmaruri fragmnu: in ꝓpria
reformauit naturã. Uiduam quos¬
p̃cepto suscitauit. Et rediuiuum iuis
corpus remeante.anma repartrtur
Bibens loetiferũ haustim: non solumta¬
sit periculum : sed eodem prostratose
no sexageñmo septimo post passionꝰ¬
re sibi sentiret: iussisse fertur esfode
sibi sepulchrum. Atq in de ualea¬
cens fr̃ib facta oratiane niuenias
lum introiuit : deinde in eo tamquas
lecto requieuit. Onde accidit ues
dam eumuiuere asserant. nec moses
scaturiens. ad suꝑficiem sepulchri conscen¬
dat. & quasi flatu quiescentis deorsum
ad superiora puluis ebulliat.

Expanded text:
pectoris fonte potavit, et quasi unus de paradisi fluminibus, verbi Dei gratiam in toto terrarum orbe diffudit. Quiin Pathmos insulam metallo relegatur, ubi etiam positus Apocalypsim scripsit. Interfecto autem a senatu Domitiano, exsilio resolutus, recessit Ephesum, ibique ob haereticorum refutandas versutias, efec fuit. Mutavit in aurum sylvestres frondium virgas littoreaque saxa in gemmas. Item gemmarum fragmina in propriam reformavit naturam, viduam quoit, et redivivum juvenis corpus revocata anima reparavit. Bibens lethiferum haustum, non solum evasit periculum, sed eodem prostratos anno sexagesimo septimo post passioertur effodiri sibi sepulcrum, atque inde valedicens fratribus, facta oratione, vivens tumulum intravit, deinde in eo tanquam in lectulo requievit. Unde accidit, ut quidam eum vivere asserant, nec mortuuscaturiens, ad superficiem sepulcri conscendat, et quasi flatu quiescentis deorsum, ad superiora pulvis ebulliat.
Abbreviated transcription (Latin):
& scribus: & e illis occidetis & crucifi¬
getis. & exeisflagellubitis insinagogis
Varrat superior textꝰ eugłii : qualit̃ dns̃
conflictũ habenscũ uidȩis. cõ uicerit eos
homicidus & homicidarũ filios: qͥ cũ aedi:¬
ficarent sepulchra ꝓppetarũ. & orna¬
rent monum̃ta iũstoꝵ: dicentes qr si
fuissem in dieb patrũ nroꝵ. nonẽe mus

Expanded text:
rucifigetis, et ex eis flagellabitis in synagogis arrat superior textus Evangelii qualiter Dominus, conflictum habens cum Judaeis, convicerit eos homicidas et homicidarum filios, qui cum aedificarent sepulcra prophetarum, et ornarent monumenta justorum, dicentes: Quia si fuissemus in diebus patrum nostrorum
Abbreviated transcription (Latin):
udientes hac aut̃ disseccabant̾ cordib
sus. & stridebant dentib in eũ. Cũ aut̃¬
ect stephanus plenus spũ scõ. intendens in
tisdĩ. Ex damantes aũt uocẽ magna
cõtinuer̃ auressuas. & impctũ fecer

Expanded text:
issecabantur cordibus suis et stridebant dentibus in eum cum autem esset plenus Spiritu Sancto intendens in tem Dei exclamantes autem voce magna continuerunt aures sua
Abbreviated transcription (Latin):
& indesinentes proeo orationes ꝓfundens
& cum ipsoparit̃ ducens crebra ieuinia.
indulgentiã adõ quã ei pollicitus fuerat
ex pet̾ebat. Sed & uariis sermonũ conso¬
lationibus uelut quibusdã p̃cantationib
efferos & ex territosei animos initigabat
Nec prius abstitit. quã eũ in omnuib emo¬
magnu exempla uere poenitentia. q
documentum ingens. noue regenerato¬
nis. atq insignia quedã & trophea uiss¬
lis ineo resurrectionis ostendens.
dnĩ nr̃ĩ ihũ xpĩ. qui benedixit nose
omni benedictione sp̃ĩtuli incelestib in¬
d÷ non mundana. sed celestibenedicto
neq corruptibili sed aterna: quia gla

Expanded text:
 indesinenter pro eo orationes fundens, et cum ipso pariter ducens crebra jejunia, indulgentiam a Deo, quam ei pollicitus fuerat, expetebat. Sed et variis sermonum consolationibus, velut quibusdam praecantationibus, efferos et exterritos ejus animos mitigabat: nec prius abstitit, quam eum in omnibus ememagna exempla verae poenitentiae, et documentum ingens novae regenerationis, atque insignia quaedam et tropaea visibilis in eo resurrectionis ostendens.  Jesu Christi, qui benedixit nos omni benedictione spiritati, it, non mundana, sed coelesti benedictione: neque corruptibili, sed aeterna; quia gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ secutores dnĩ uulpib comparant᷑ : cum ꝑ
yphetam dicit᷑. Ipsi uero inuanum quesiert̃
animã meã. introibunt in inferiora terrae.
tradent᷑ in manꝰgladii. partes uulpium ert̃.
Duȩ aut̃ alȩ gallinae. quib pullos fouet: duo
sunt dñi testamentu. Uel duȩ alȩ gallinae.
moyses. & a aron: ꝑ quos dñsis raeliticũ
populũ de aegyptiaca seruitute liberauit.
Siue ihs̃ & ⁊orobubel : ꝑ quos eundẽ popłm
decaptiuitate babyloniae reduxit. Sed
his & alus beneficiis ingratꝰ : non solum
credere noluit. sed & iam nutritorẽ suum
morti tradidit. Unde & contigit eis
merito quod subditur
cae relinquet᷑ uobis domꝰ ura desertũ
Siquis corporalib occulis intueat᷑. uide¬
bit &iam ad litterã hancuocẽ dnĩ eẽ
impletã : quia dom dñi quȩ nobilit̃ in
ierusalem adifficata fulgebat. ꝓpt̃ incre¬
dulitatẽ illoꝵ ad solũ usq destructa ẽ
atito & uespasiano. ita ut non relinque¬

Expanded text:
persecutores Domini vulpibus comparantur, cum per persecutores Domini vulpibus comparantur, cum per prophetam dicitur: « Ipsi vero in vanum quaesierunt animam meam. Introibunt in inferiora terrae, tradentur in manus gladii, partes vulpium erunt . » Duae autem alae gallinae quibus pullos fovet, duo sunt Domini Testamenta; aut duae alae gallinae, Moyses et Aaron, per quos Dominus Israeliticum populum de Aegyptia servitute liberavit: sive Jesus et Zorobabel, per quos eumdem populum de captivitate Babyloniae reduxit. Sed his et aliis beneficiis ingratus, non solum credere noluit, sed etiam nutritorem suum morti tradidit. Unde et contingit eis merito quod subditur: « Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta. » Si quis corporalibus oculis intueatur, videbit etiam ad litteram hanc Domini vocem esse impletam, quia domus Domini, quae nobiliter in Jerusalem aedificata fulgebat, propter incredulitatem illorum ad solum usque destructa est a Tito et Vespasiano, ita ut non relinque
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ mitis& mansuetꝰ apparuit. De quo isaias
ait. Et uidimꝰ eũ non habentẽ specłem : neq
decorẽ. Uocẽ ac tenuauit: quando pen¬
dens incruce dix̃. Osds̃ms. ut quid me
dereliquisti. Et ut ꝑ fecta innob eẽt libera¬
tio : morti &iam ꝓ nobse optulit. Nec in¬
dignum debet uideri. si redemptor nr̃ in
assumpta humanitate gallinae se cõpara¬
uit hic: qui etiã uermib se assimilauit. si¬
cut ipse ꝑ ꝓphetamdicit. Ego aut̃ sum uer¬
mis & non homo. Et pulchre se gallinȩ cõ¬
parauit : qr ꝑsecutorem suũ herodem. uul¬
pem nominasse legit᷑ dicens ite dicite uul¬
pi illi. quia hodie & cras miraculu faciam.
& die tertia ꝓficiscar. Callida enĩ bestio¬
la uulpes: insidiu trix & inuica gallinȩ
comꝓbat᷑. Itu quoq & hero des callidus
& ingeniosus gallinum ꝑ secutus ẽ : quia dnm̃
cũ exercitusuo spreuit. pullos eiꝰ insidiatꝰ
est. quia apłosꝑ sequi non destitit. & ideo

Expanded text:
qui mitis et mansuetus apparuit. De quo Isaias qui mitis et mansuetus apparuit. De quo Isaias ait: « Et vidimus eum non habentem speciem neque decorem . » Vocem attenuavit, quando pendens indereliquisti ? » Et ut perfecta in nobis esset liberatio, morti etiam pro nobis se obtulit. Nec indignum debet videri, si Redemptor noster in assumpta humanitate gallinae se comparavit hic, qui etiam vermibus se assimilavit, sicut ipse per prophetam dicit: « Ego autem sum vermis et non homo . » Et pulchre se gallinae comparavit, qui persecutorem suum Herodem vulpem nominasse legitur, dicens: « Ite, dicite vulpi illi, quia hodie et cras miracula faciam, et die tertia proficiscar . » Callida enim bestiola vulpes insidiatrix et inimica gallinae comprobatur, ita quoque et Herodes callidus et ingeniosus gallinam persecutus est, quia Dominum cum exercitu suo sprevit. Pullis ejus insidiatus est, quia apostolos persequi non destitit, et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
ale ẽ. ac sidicer&. Ego uolui. sed tu nolu¬
isti. Ego qđ meũ ÷ feci: sed tu qđ tuumerat
non fecisti. Ego ꝓtua salute ad te ꝓphe¬
tasmisi: sed tueos interfccisti. Ego ad te
inpoenitentes ꝑ seuerent. Nec absq con¬
sidenx cione pret̾ eundum ẽ: qđ gallinae
sc conpanuit. cũ filiis. cũ filios ierusa¬
lẽ congregare se uelle dix̃. Gallinu enĩ
simplex & mitissima ẽ. auis. quȩdũ pul¬
los fouet acnutrit. plumas erigit. & totã
s isspidũ reddit. alasdeponit. uocem
attenuat. & totã se infirmã exhibet:
ut pullos fortiores reddat. Bestiolis quoq
& auib insidiantib : ꝓsalute pulloꝵ usq
ad mortẽ se opponit. Iuxta ergo hanc
similitudinẽ dñs gallinę se cõparauit. quia
ut nos deinfirmis firmos facer&. & deter¬
renis ad cęlestia sub leuaret: quasi infir¬
mis exhibuit se infirmum. quando decȩlo
descendit ad terras. sciensqr non÷ opus
sanis medicus. sed male habentibus. Et
qua si totũ se isspidũ in passione redidit.

Expanded text:
ale est ac si diceret: Ego volui, sed tu noluisti; ego quod meum est feci, sed tu quod tuum erat, non fecisti; ego pro tua salute ad te prophetas misi, sed tu eos interfecisti; ego ad te impoenitentes perseverant. Nec absque consideratione praetereundum est quod gallinae se comparavit cum filiis, cum filios Jerusalem congregare se velle dixit. Gallina enim simplex et mitissima est avis, quae dum pullos fovet ac nutrit, plumas erigit, et totam se hispidam reddit, alas deponit, vocem attenuat, et totam se infirmam exhibet, ut pullos fortiores reddat, bestiolis quoque et avibus insidiantibus pro salute pullorum usque ad mortem se opponit. Juxta ergo hanc similitudinem Dominus gallinae se comparavit, quia ut nos de infirmis firmos faceret, et de terrenis ad coelestia sublevaret, quasi infirmis exhibuit se infirmum, quando de coelo descendit in terras, sciens quia « non est opus sanis medicus, sed male habentibus : » et quasi totum se hispidum in passione reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
uult facit. quomodo filios ierusalem con¬
gregare uoluit. & non congregauit : Ad
qđ dicendumẽ. qr ommipotensds̃ hominum
seruitia non uult habere coacta: sed sponta¬
nea & uoluntaria: ut inuemiat in nrãbo¬
na uoluntate: qđ remuneret ex sua gratiuta
cõ gregare ñ potuit. sed qr illos nolentes
spontancã uoluntatẽ ex hibere nouit. Qđ¬

Expanded text:
m congregare voluit, et non congregavit? Ad quod dicendum est quia omnipotens Deus hominum servitia non vult habere coacta, sed spontanea et voluntaria, ut inveniat in nostra bona voluntate quod remuneret ex sua gratuita congregare non potuit, sed quia illos nolentes spontaneam voluntatem exhibere,
Abbreviated transcription (Latin):
uolui congregare filios tuos. quem ada¬
dũ gallina congregat pullos suos suba
um dñs adierusalem loqͥt᷑ non ad saxa
ł aedifficiu putandus : loqui. sed meta¬
ricae ad ipsos homines. ut ꝑ inhabitanu
habitantes intellegus. Quos paterno pl¬
xit affectũ : quia eoꝵ interitũ. cito prio¬
ebut eẽ. uenturũ. Iuxta quod alibilera¬

Expanded text:
s tuos quemadmodum gallina congregat pullos suos sub ominus ad Jerusalem loquitur, non ad saxa vel aedificia putandus est loqui, sed metaphorice ad ipsos homines, ut per inhabitatum habitantes intelligas. Quos paterno planxit affectu, quia eorum interitum cito praesciebat esse venturum, juxta quod alibi le
Abbreviated transcription (Latin):
ñẽ ihũ nestatua sillis hoc peccatũ. quia
nescint quid faciunt. A mendico uob.
uenient hac om̃ã suꝑ generationẽ istam.
Siquẽ mouet quomodo haec om̃a suꝑ gene¬
rationẽ unã uenire dicant᷑: cum nec abd.
nec ⁊ achariam ipsi occiderint: intelleq
quia auctoritus sacrȩ scripturȩ ẽ. dusg
nerationes commemorare. bonoꝵ scilicet
uu & puersa. Et iterũ. Generatio qu
non direxit cor suum. Etgens absq cor
signũ querit. Om̃s ergo ꝑ secutores fid¬
lium a primo cam usq adultimũ qͥ uo¬
turus ẽ. in una generatione conputante
efusalem. ierusalem : quȩ occidis ꝓpha¬

Expanded text:
ne Jesu, ne statuas illis hoc peccatum, quia nesciunt quid faciunt . » « Amen dico vobis, venient haec omnia super generationem istam. » Si quem movet quomodo haec omnia super generationem unam venire dicantur, cum nec Abel nec Zachariam ipsi occiderint, intelligat quia auctoritas sacrae Scripturae est, duas generationes commemorare, bonorum sciliceet perversa. Et iterum: Generatio quae non direxit cor suum. Et gens absque cosignum quaerit . » Omnes ergo persecutores fidelium, a primo Cain usque ad ultimum qui venturus est, in una generatione computantur« Jerusalem, Jerusalem, quae occidis p
Abbreviated transcription (Latin):
ioiadȩ filius legat᷑. Nã in eugło qͦ nazarei
utunt᷑ ꝓfilio barachiȩ filius ioiade dicit᷑.
Non aut̃ sine causa putandũ ÷ qđ dñs beatoꝵ
martyrũ mentionẽ faciens : hosduosspe¬
cialit̃ nominure uoluit abel scilicet. &
⁊achariam. cũ ab initio scłi multi alii ꝓ eiꝰ
nomine fuissent occisi. Tales ergo uoluit
rant. uel passuri erant. ł abel uero qͥ nõ
ꝓpt̃ p̃dicationẽ sed ꝓpt̃ inuidiam in agro
occisus ñ reluctatꝰ dicit᷑ uellegit᷑: illi signi¬
ficant᷑ qͥ simplicit̃ st̃ indoctrina. firmitam̃
infide qͥ scientes tantũ xpm. & hunc cru¬
cifixũ: magiseligunt ꝓ eiꝰ nomine mori.
quã eiꝰ fidẽ negare. Pz achuriã uero. qui
sacerdos fuit inordine pontificali: & non in
agro. sed ꝓpt̃ p̃dicationẽ in tẽplo. int̾tem¬
plũ & alture ẽ. occisus: illi significantur.
qͥ magistri & doctores ecđȩ st̃: & ꝓpt̃ con¬

Expanded text:
Joiadae filius legatur. Nam in Evangelio quo Nazaraei Joiadae filius legatur. Nam in Evangelio quo Nazaraei utuntur, pro filio Barachiae, filius Joiadae dicitur. Non autem sine causa putandum est quod Dominus beatorum martyrum mentionem faciens, hos duos specialiter nominare voluit, Abel scilicet et Zachariam, cum ab initio saeculi multi alii pro ejus nomine fuissent occisi. Tales ergo ponere rant, vel passuri erant. Per Abel vero, qui non propter praedicationem, sed propter invidiam in agro occisus, non reluctasse dicitur vel legitur, illi significantur qui simplices sunt in doctrina, firmi tamen in fide, qui scientes tantum Christum et hunc crucifixum, magis eligunt pro ejus nomine mori, quam ejus fidem negare. Per Zachariam vero, qui sacerdos fuit in ordine pontificali, et non in agro, sed propter praedicationem inter templum et altare est occisus, illi significantur qui magistri et doctores Ecclesiae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aestimat᷑. qđ sanguine huiusiusti uiri: sint
foedati. Sed cũ ruchariã habemꝰ. & occi¬
sioni cõsentiat locus: nomen patris discor¬
dare uidet̾. qr ibilegit᷑ filiusioiade :
hicdicit᷑ filius barachiae. Obi quamuis
possit prudens lector respondere. hunc
fuisse iuxta ueterẽ cõsuetudinẽ fortasse
binomium. ut alibi ioiade. & alibiba¬
rachiũ fuisse nominatũ: nostamen
dicimꝰ. qr ubicũq in latinu lingua. scripꝰ¬
tura defcit: recurrendũ ẽ ad grecã uel
ebraicã ꝓprietatẽ. ex qͥb: cade scriptura
sumpserato riginẽ. ut ꝑ int̾p̃tationẽ cõgru¬
am. cõueniens appareat. quod ad literam
in conueniens sonut. Ioiadecergo interp̃¬
tat᷑ iusticia dñi. Barachius: memoria dñi.¬
⁊ acharias: benedictꝰ dñi. Qui a ergo deiusti¬
cia dñi. & dememoria dñi. nascit᷑ bene¬
dictio dñi. iuxta cõgruam interp̃tationem
nichil discordiae uidet᷑: utrũ baracbiȩ. an

Expanded text:
aestimatur quod sanguine hujus justi viri sint aestimatur quod sanguine hujus justi viri sint foedati. Sed cum Zachariam habemus, et occisionis consentiat locus, nomen patris discordare videtur, quia ibi legitur filius Joiadae, hic dicitur filius Barachiae. Ubi quamvis possit prudens lector respondere, hunc fuisse juxta veterem consuetudinem fortasse binomium, et alibi Joiadam, et alibi Barachiam fuisse nominatum, nos tamen dicimus, quia ubicunque in Latina lingua Scriptura deficit, recurrendum est ad Graecam vel Hebraicam proprietatem, ex quibus eadem Scriptura sumpserat originem, ut per interpretationem congruam conveniens appareat, quod ad litteram inconveniens sonat. Joiada ergo interpretatur justitia Domini, Barachias memoria Domini, Zacharias benedictus Domini. Quia ergo de justitia Domini, et de memoria Domini nascitur benedictio Domini, juxta congruam interpretationem nihil discordare videtur utrum Barachiae an
Abbreviated transcription (Latin):
ut unadic cum plublice argueret eũ:
irat̾ rex iussisset eũ lapidure in porticu
dom dni. Quicũ moreret᷑ inter lapides.
ait. Videat ds̃. & iudicet. Et sicut ipsi
scriptura adiungit. nonẽ. recordatusio¬
as. quod pat̾ eiꝰ fecisset eibona: sed occidit
collectaneũ suũ filiũ eiꝰ. qui se nutrierat.
Hic ÷ ergo rucharias qͥoccisus ẽ. aioa srege.
cuiꝰ iusticiae dñs testimoniũ ꝑhibet dicens.
sanguine abel iusti. usq ad sanguinem
rachariae filii barichiae: quẽ occidistis
inter templum & alture.
d ÷ inter edem templi. & altare incensi.
Fecerat solomon altare aencũ. ut regũ nar¬
rat istoria. ante fores domꝰ dni inporticu
templi : ut offerent᷑ in eo sacrificia cotidie.
mane. & uespere. quia altare aureũ qđ erat
indomo dñi : ñ poterat sustinere om̃a ho¬
locaustu quȩ offerebant᷑. luxta altare
uero aneũ fonssiloae erat. ubixiam la¬
pides cubri appareNT. Vnde & asimplicib

Expanded text:
ut una die cum publice argueret eum, ut una die cum publice argueret eum, iratus rex jussisset eum lapidare in porticu domus Domini, qui cum moreretur inter lapides, ait: « Videat Deus et judicet, » et sicut ipsa Scriptura adjungit: « Non est recordatus Joas quae pater ejus fecisset ei bona, sed occidit collactaneum suum filium ejus qui se nutrierat . » Hic est ergo Zacharias, qui occisus est a Joas rege, cujus justitiae Dominus testimonium perhibet, dicens: sti, usque ad sanguinem Zachariae, filii Barachiae, quem occidistis inter templum et altare, » id est inter aedem templi et altare incensi. Fecerat Salomon altare aeneum, ut Regum narrat historia, ante fores domus Domini, in porticu templi, ut offerentur in eo sacrificia quotidie mane et vespere: quia altare aureum quod erat in domo Domini, non poterat sustinere omnia holocausta quae offerebantur. Juxta altare vero aeneum fons Siloe erat, ubi etiam lapides rubri apparent, unde et a simplicibus