comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
etiam breuiter uidetur. ꝙ fere ditendi
uirtuctes diuersissime. nõ solum suos
amateres habeant. sed abeisd̃ sepe laudẽt.
Nam Cicero quod loco stribit idesse eptiͣͫ
quod non te facile credideris conseq.
imitatione non pessis. Alio uero nõ
Id egisse. ut ita se diceret. quo. e qͥlib
posse confideret. sed quoͦ nemo quid̃.¬
inter se uideri. Derum utrũq ac
merito laudat Causa em̃imodo dis¬
tat. quia simplicitas ilła et uelut
securitas maffectate oratiõis aire
tennes causas decet maiorib illd
admirabie dicendi genus magis
cõuenit. In utroq eminet citero.
Ex quib alterũ imperiti. se posse
consequi credent. neut᷑ͫ qui intel¬
emoriam quid̃ nature mo¬
do esse putant munus exi¬
dubiẽ plurimũ. s ip̃am excolende.
sicut omĩa alia augent. et totus
de quo diximꝰ adhuc in anis labor.
nisi cetere partes. hoc uelut spiritu
cõtineant᷑. Nlam et omĩs discipłia
mẽoria constat. Frustraq docem̃tr. si

Expanded text:
etiam breviter videtur, quod fit ut dicendi etiam breviter videtur, quod fit ut dicendi virtutes diversissimae non solum suos amatores habeant, sed ab eisdem saepe laudentur. nam Cicero quodam loco scribit, id esse optimum, quod, cum te facile credideris consequi imitatione, non possis. alio vero, non id egisse, ut ita diceret, quomodo se quilibet posse confideret, sed quomodo nemo. quodinter se videri. verum utrumque ac merito laudatur; causarum enim modo distat, quia simplicitas illa et velut securitas inadfectatae orationis mire tenues causas decet, maioribus illud admirabile dicendi genus magis convenit. in utroque eminet Cicero; ex quibus alterum imperiti se posse consequi credent, neutrum, qui intelm quidam naturae modo esse munus exidubie plurimum, sed ipsa excolendo sicut alia omnia augetur; et totus, de quo diximus adhuc, inanis est labor, nisi ceterae partes hoc velut spiritu continentur. nam et omnis disciplina memoria constat, frustraque docemur, si
Abbreviated transcription (Latin):
ras ꝑtinet. Cicero uarie detras¬
turus grecis testib fidẽ: doctͥna
iis concedit ad licterais: seq enis
gentis amatorẽ fuisse profitet.
Sardos contempnit. Alobrogas
ut hostis insectatur. quoꝵ incnl
tunt cum diceret᷑. parũ aptum.
ãt remotũ cura decoris fuit
¶Cerboꝵ etiã moderatiõe detͣm̃
solet. si qua est rei inundia. si
asperum dicas nimiũ seuerũ.
ñustum ꝑsuasione labi: ꝑtina¬
cem ultra modũ. tenacem e ꝓpo¬
siti. plm̾q uelut ip̃os coneris ra¬
tione Gincere: Quod est molissiͫ
Indecorũ est in suꝑ hec omne
niiũ. Ideoq etia. qd̾ natura
rei satis aptum est. nisi modo
quo que temꝑetur. gr̃am perdͭ
Cuins rei ebseruatio indicio
magis quod seruari.sentiriq¬
ꝙͣ preceptis tradi põti. ꝙͣntum
satis sit: Et ꝙͣntu recipiãtiau¬
res non habet hec res mensurã.
et qͣsi pondus. qr in cibis iio alia
aliis magis complent. Adiicienduꝵ

Expanded text:
ras pertinet, Cicero varie: detracras pertinet, Cicero varie: detracturus Graecis testibus fidem, doctrinam iis concedit ac litteras, seque eius gentis amatorem esse profitetur, Sardos contemnit, Allobrogas ut hostes insectatur; quorum nihil tunc, cum diceretur, parum aptum aut remotum cura decoris fuit. verborum etiam moderatione detrahi solet, si qua est rei invidia: si asperum dicas nimium severum, iniustum persuasione labi, pertinacem ultra modum tenacem esse propositi; plerumque velut ipsos coneris ratione vincere, quod est mollissimum. indecorum est super haec omne nimium, ideoque etiam quod natura rei satis aptum est, nisi modo quoque temperatur, gratiam perdit. cuius rei observatio iudicio magis quodam sentiri quam praeceptis tradi potest, quantum satis sit et quantum recipiant aures. non habet res mensuram et quasi pondus, quia ut in cibis alia aliis magis complent. adiiciendum
Abbreviated transcription (Latin):
durũ id esse sũmus ille trattan¬
doꝵ aĩorum artifex confitetur:
Sed ita legib Sylle. coercere
statum cruitatis affirmat. iis so¬
lictis stare ip̃a non possit Secutꝰ
itaq est. ut aliquid eoꝵ qͦ causa
uideret: facere. contra quos dice̾
Illud etia in locis moniũ̃. ꝙͣ t̃pis
esset fortime in sectatio: et ne in
fota. or dines. at gentes at ppl̃os.
petulancia int̾reret: Sed interim
canop. uelsimłr alioꝵ. In quib
om̃ib coñe remediũ estr ut ea
que sedunt. non libentꝰ trattare.
uidearis: nec in omĩa impetum
facias: sed ini id quod expugnãd
est. et reprehendens ania laude
compenses: Si cupidos dicas ẽe.
non mirum. ꝙ ꝑiculoꝵ ac san¬
guinis sibi mãĩora deberi pͥmia
putãt. eosdem petulantes et hoc
fieri.si quod belłis magis ꝙͣ pati
assueuerĩt. libertimis detrahẽda
est auctoritas: Licet iis testimo ͫ
reodere industrie: per quã exierĩt.
de seruiter Quod ad natioẽs exte¬

Expanded text:
durum id esse summus ille tractandurum id esse summus ille tractandorum animorum artifex confitetur, sed ita legibus Sullae cohaerere statum civitatis adfirmat, ut iis solutis stare ipsa non possit. adsecutus itaque est, ut aliquid eorum quoque causa videretur facere contra quos diceret. illud etiam in iocis monui, quam turpis esset fortunae insectatio, et ne in totos ordines aut gentes aut populos petulantia incurreret. sed interim canorum vel similiter aliorum. in quibus omnibus commune remedium est, ut ea, quae laedunt, non libenter tractare videaris nec in omnia impetum facias, sed in id quod expugnandum est, et reprehendens alia laude compenses: si cupidos milites dicas, sed non mirum, quod periculorum ac sanguinis maiora sibi deberi praemia putent; eosdem petulantes, sed hoc fieri, quod bellis magis quam paci consuerint. libertinis detrahenda est auctoritas; licet iis testimonium reddere industriae, per quam exierint de servitute. quod ad nationes exte
Abbreviated transcription (Latin):
parẽtum. ut hõestiors ꝙͣ sint ip̃i
liberos habeant pl ancaifitia a¬
t̾a merctrix. cam nter puditã
ẽẽ uoluisset. uel qui humilior ip̃a
fuerit licet em̃i hec dterẽ/ uel ꝙ
non hũerit pr̃em qn monere.
quin eominus facindũ frłio fu¬
isse. ne renouaret donas pudorẽ.
en exprobaret patrimipcias. ma¬
trisprioris Gite ntitate. Ne
demq legem quaid suie quoq
subinde liberis dart: et credibls
erit eta ꝓp̾a que in illa mere¬
trice turpitudo quã nũt hici
pater ferre nõ possit alia p̾terea:
Neq em̃imĩti declamaniꝰ. sed
ior estus ubi quis pudenda queritͫ
Nam quid aliud ei ꝙͣ gemitꝰ ac
fletus. exercitatio uĩte cõnemũt:
ut iudey intecligat põtiꝰ dolorẽ
illum  ꝙͣ iudiat: sed patrono qͦqͦ
per similes effectus eundũ erit.
est in plerisq alio colore aspitas
oronis ut eicero p̾scriptoꝵ lib̾s
fecite Quid enĩ crudeliꝰ ꝙͣ homies
honestis parentib ac maiora
natos a re pu ͣ sũmoueri: Itaq

Expanded text:
 sint ipsi liberos habeant, nam et si filia nata, meretrix eam mater pudicam esse voluisset vel quod humilior ipse fuerit, licet enim huic ducere vel quod non habuerit patrem qui moneret; quin eo minus id faciendum filio fuisse, ne renovaret domus pudorem et exprobraret patri nuptias, matri prioris vitae necessitatem, ne denique legem quandam suis quoque rursum liberis daret. credibilis erit etiam propria quaedam in illa meretrice turpitudo, quam nunc hic pater ferre non possit. alia praetereo; neque enim nunc declamamus, sed maior aestus, ubi quis pudenda queritur, nam quid aliud ei quam gemitus ac fletus et exsecratio vitae conveniat, ut iudex intelligat potius dolorem illum quam audiat? sed patrono quoque per similes adfectus eundum erit, est in plerisque alio colore asperitas orationis, ut Cicero de proscriptorum liberis fecit. quid enim crudelius quam homines honestis parentibus ac maioribus natos a re publica summoveri? itaque
Abbreviated transcription (Latin):
Girilem. et inuentio iuditiã sic ep ͭͥ
magna. nõ imimũ sublimia. nõ
afruta fortia. nõ temeraria seña
non tristia. grauia. non tarda.
Reta. non luxuriosa. iocunda.
non dissoluta forcida nõtimida
Omulis ceteris ratio. tutissima
fere per mediumdia. qr utrinsq
ultinrumuitium est: Que post

Expanded text:
virilem, et inventio iudicium. Sic erunt virilem, et inventio iudicium. Sic erunt magna, non nimia: sublimia, non abrupta: fortia, non temeraria: severa, non tristia: gravia, non tarda: laeta, non luxuriosa: iucunda, non dissoluta. plena, non tumida. Similis in ceteris ratio est. Tutissima fere per medium via, quia uttiusque ultimum vitium est. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
fefelłerat exuat mentitũ colorem.
et quad̾. uixenarrabłi. feditate pal¬
lescat: Luceat ig̃r het citra solem.¬
et ut quad exigua aĩalia igniculi
Gidentur in tenebris. Deniq ma¬
la multi prolãt: nemo impl̾at br̃a.
Neq uero omia ista. de quib locnti
sunus orator eptime tm̃. sed etiam
facillime faciet. Neq enĩ uix sũma
dicendi esset admiratioe digna.
si infelix uĩq adultimũ solicitudo
psequitur. ac oratorẽ macerat:
et coquit egre uerla uertent. et
ppendendis/ ceauginẽtandisq ei
in tabestentẽ intidis ille ⁊ subli¬
mis. et locuplex circũfluẽtib un¬
diq eloquẽcie copiis imperat:
Desinit eñ in aduersa niti. qui
puenit in sũmũ standenti circa
Ima laboret. Ceterũ ꝙͣtum ꝓcesse¬
illaboran offerũt sese. et oĩa sponte
pueniũt que t̃ñ cothĩdie nisi decer¬
pantur arescunt. Sed eti copia ht
modũ sine quo nchil nec laudar̃ie.
nec salictare est Et intor ille cłcu

Expanded text:
fefellerant, exuant mentitum colorem fefellerant, exuant mentitum colorem et quadam vix enarrabili foeditate pallescant. lucent igitur haec citra solem, ut quaedam exigua animalia igniculi videntur in tenebris. denique mala multi probant, nemo improbat bona. neque vero omnia ista, de quibus locuti sumus, orator optime tantum sed efacillime facier. Neque enim vis summa dicendi est admiratione digna, si infelix usque ad ultimum solicitudo persequitur, ac oratorem macerat ac coquit, aegre verba vertentem, et perpendendis coagmentandisque cis intabescentem. Nitidus ille, et sublimis, et locuples, circumfluentibus undique eloquentiae copiis imperat. Desinit enim in adverta niti; qui per venit in summum. Scandenti circma ima labor est: ceterum, quantum processeillaborati offerunt sese, et omnia sponte proveniunt, quae ramen quotidie, nisi decerpantur, arescunt. Sed et copia habet modum, sine quo nihil nec laudabile, nec salutare est: et nitor ille cultum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtum dicendi genus. quod ãt ꝟẜoꝵ
sicencia resoł̾utat. ĩt piu̾lib sentẽ¬
ciolis lastunt. ãt in modico tumore
turgestit. at manib lois bacch̾at᷑
aut casuris si lenites excutiant᷑: flos¬
cufis ntet. at ꝓrecipicia ꝓsublimił
auet. Aut ppecie libertat̾is insanit.
Magis existimet ppłare. atq plau¬
sibile. Quodquide place̾ multis.
nec inficior. nec miror Est enim
potundioris. ac fauorabłis ꝯͣlistũq
esoquentie. et ducit annos naturasi
uotuptate uex om̃ĩs. neq aliunde ilłi
per fera. atq aggerem circuli. Que
minus mirum est. ꝙ nulliagen¬
tium pirata uulgi corona est. ũbi
uero quid exquisitius dictũ accid ͭ iu
Neq ĩmerito. nam ne ułud qͥd̾facile
est Sed enanescũt hec atq moriũt᷑.
comꝑatiõe melioꝵ. ut lana tinita
fusco. citra purpuras placet. Atisi
Iudicium iis corruptis acrius ad̾hi¬
beas. ut sicrinis sulfura. iamilłud qd̾

Expanded text:
ptum dicendi genus, quod autverborum ptum dicendi genus, quod autverborum licentia resultat, aut puerilibus sententiolis lascivit, aut immodico tumore turgescit, aut inanibus locis bacchatur, aut casuris, si leviter excutiantur, flosculis nitet, qut praecipitia pro sublimibus habet, aut specie libertatis insanit: magis existimant populare atque plausibile. Quod quidem placere multis nec inficior, nec miror. Est enim iucundioris, ac favorabilis qualiscumque eloquentiae, et ducit animos naturali volup tate vox omnis, neque aliunde illi, sunt per fora atque aggerem circuli, quo minus mirum est, quod nulli non agentium parata vulgi corona est. ubi vero quid exquisitius dictum accidit aurneque immerito; nam ne illud quidem facile est. sed evanescunt hac atque emoriuntur comparatione meliorum, ut lana tincta fuco citra purpuras placet; at si iudicium his corruptis acrius adhibeas ut fucinis sulfura, iam illum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
modo. sed pro partib cause. Nam ut
non eodͦ pro reo capitis. et incerta¬
mine hereditatis. et de interdinis
at sponsionib. et re de certa credita
dicet: Sentenciaꝵ in senatu. et
contionũ. et pͥuatoꝵ consiliorum
seruabit discrimiiia. uitam ex dif¬
ferẽcia personaro. locorũ tporoq
conciliab̾it. non ex eisq̃ partib ira
et anisricordia petet. Alias ad do¬
cendum. ałias ad monẽd adhibeb̾it¬
artis partes: Non unus color phe¬
mii. narrationis argimẽtoꝵ.egͤs¬
sionis. porationis. sernab̾it ᷑ Dicet᷑
idem. graute. seuere acriter. uehe¬
menter.concitate. copiose. amare.
cõmũtter. remisse. suctiliter . błande.
seniterdulciter. breniter. urbane:
Non ub̾iq simus. sed bbiq ꝑare ibi sit
fiet Cum id pp̃. quod maxĩe repertꝰ
est psus orrnis: itt et dicat utiliter
etad efficiendu que intend ͭ potent̾.
Tum landem quoq non doctoꝵ nõ.
sed etiam uułm consequãt. ffallũt᷑.

Expanded text:
modo, sed pro partibus causae. nam ut modo, sed pro partibus causae. nam ut non eodem modo pro reo capitis et in certamine hereditatis et de interdictis ac sponsionibus et de certa credita dicet, sententiarum quoque in senatu et contionum et privatorum consiliorum servabit discrimina, multa ex differentia personarum, locorum temporumque conciliabit, non ex iisdem haustibus iram et misericordiam petet, alias ad docendum alias ad movendum adhibebit artes. non unus color prooemii, narrationis, argumentorum, egressionis, perorationis servabitur. dicet idem graviter, severe, acriter, vehementer, concitate, copiose, amare, comiter, remisse, subtiliter, blande, leniter, dulciter, breviter, urbane, non ubique similis, sed ubique par sibi. sic fiet cum id, propter quod maxime repertus est usus orationis, ut dicat utiliter et ad efficiendum quod intendit potenter, tum laudem quoque nec doctorum modo sed etiam vulgi consequatur. falluntur
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ualla sut; Atq inter hec ip̃a ux¬
tum quidd ex duol mediũ est corũ.
Nam et subtili pleniꝰ aliquid. atqr
subtilius. et uehementi remisiis
atq uehemẽtius ĩuenitur ut ułud
leux.ãt ascendit ad fortiora. ant. ad
species reꝑnint᷑. que u̾tiqr ałiq  mo ͤ¬
mento inter se differãt. Gie htuor
gn̾aliter bentos totid mũdi cardĩs
accipimꝰ flare. Cum interim pł¬
rimi medii. et eoꝵ Garietate regi¬
om̃i. at fluminũ ꝓpͥe deprchendñt:
Eademq musitis ratio est:qm cum
in cithara qnq constitueꝵ ͬ sonos.¬
plurima deinde uarietate complẽt.
pacia illa neruoꝵ: atq ns quat
interposuerũt. inserunti alios. ut
parci illi transitus. mnultos gradꝰ
Sed stultissimã est q̃rere adqriam
recturus se sit orater. Cum oĩs spẽs
que modo recta est habrat ũsum atq
id ip̃e non sit oractoris. quod uulgo
genus dicendi uocant. Gtet᷑ entm
ut res exiget om̃b. ne pro carise

Expanded text:
intervalla sunt. Atque inter haec ipsa miintervalla sunt. Atque inter haec ipsa mistum quiddam ex duobus medium est corum. Nam et subtisi plenius aliquid, at que subtilius, et vehementi remissius atque vehementius invenitur. Utillud lene, aut ascendit ad fortiora, aut ad tspecies reperiuntut, quae utique aliquo momento inter se differant. Sicut quatuor generaliter ventos, a totidem mundi cardinibus accepimus flare, cum interim plurimi medii eorum, varietate regionum ac fluminum proprie deprehendantur. Hademque Musicis ratio est, qui cum in cithara quinque constitueplurima deinde varietate complent spatia illa nervorum, atque his, quos interposuerunt, inserunt alios, ut pauci illi transitus multos gradus sed stultissimum quaerere, ad quam se recturus sit orator, cum omnis species, quae modo recta est, habeat usum, atque id ipsum non sit oratoris, quod vulgo genus dicendi vocant. utetur enim, ut res exiget, omnibus, nec pro causa
Abbreviated transcription (Latin):
appelłauit: et per omẽs affeuꝰ trac¬
tauit: Hic itaq illuc sequet᷑ nec
doceri desiderabit: Quare si hotris
hit generib nctĩo sit eligendũ umĩ
quis dubitet hunt preferre omñe.
et ualidissimũ. Alioqum et marinlis
quibusq causis attõmodatissinum.
Nam et homerus breuẽ quid animi
iocunditatem et ꝓpͥam. qd em̃ est nõ
errare uerb̾is et carentẽ suꝑuacins
eloquẽtia. Menelao dedit quesut
uirtutes genis illius ꝑtimi Co ore
Nestoris dixit dultiorẽ melle pfluẽ
sermonẽ: qua certe delectatõe mc̃t
fingi manis potest: Ced si in mare
et magitudinẽ ułi Iuuxisset. cin¬
berũ atq impetu parem tributt.
Cum hoc igit .  nemo mortaliũ con¬
tendet. huna ut deum homĩes intuelũ:
Bicuiii. et cele̾ritatẽ in pericle
miratur Culopis: hant fulimlꝰ
Aristophanes compit. Met est tẽta
dicendi facultas. Ged ne h̾ns trilr
quasi formis eloquẽtia est. Nam᷑
ut inter gracile ualidumq tertium
aliquid constitutum est. ita horum

Expanded text:
flebit et per omnes adfectus tractatus huc atque illuc sequetur nec doceri desiderabit. quare si ex tribus his generibus necessario sit eligendum unum, quis dubitet hoc praeferre omnibus et validissimum alioqui et maximis quibusque causis accommodatissimum? nam et Homerus brevem quidem cum iucunditate et propriam, id enim est non deerrare uerbis, et carentem supervacuis eloquentiam Menelao dedit, quae sunt virtutes generis illius primi, et ex ore Nestoris dixit dulciorem melle profluere sermonem, qua certe delectatione nihil fingi maius potest; sed summam et magnitudineborum atque impetu parem tribuit. Cum hocigitur nemo mortalium contendet; hunc, ut Deum, homines intuebuntet. hanc vim et celeritatem in Pericle miratur Eupolis, hanc fulminibus Aristophanes comparae: haec est vera dicendi facultas. Sed neque his tribus quasi formis inelusa eloquentia est. Nam ut, inter gracile validumque, tertium aliquid constitutum est; ita horum
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tatus ab ioue optimo maxĩo/ ce¬
terisq dis imortalib sum quirites ͤ
eo tpe eũ me fortunasq meas pro
ur̃a incolumitate. ocio. concordia¬
qz deuoui. Et si meas rõnes nũꝙͣ ur̃e¬
saliti añposuissem sempit̾uã penã
sustinererem mea uolinitate sustep¬
tam. Sin et ea que añ gesserã aser¬
uande ciuitatis causa gessissem.
et illam miseram ꝓfessionẽ nostre
salictis gr̃a sustepissem. ut quod
odium stelerati honnẽs et audates
in .R.p. et in omẽs bonos cõceptam
Iam diu cõtinuerãt᷑. Id in me uno
potiꝰ ꝙͣ in optimo quoqz. et uniuersa
ciuitate desierẽt. hoc si aĩo ⁊̃ uos
liberas q ur̃os fuissem. ut aliqñ uios
pr̃esqr cõsiptos. Italiãqz uniuersam
tene̾t. ens deuotiõis me ẽe ꝯuittũ.
Iudicio deorum ĩmortalium tertĩo.

Expanded text:
precatus a Iove optimo maximo ceterisque dis immortalibus sum, Quirites, eo tempore cum me fortunasque meas pro vestra incolumitate otio concordiaque devovi, ut, si meas rationes umqusaluti anteposuissem, sempiternam poenam sustinerem mea voluntate susceptam, sin et ea quae ante gesseram conservandae civitatis causa gessissem et illam miseram profectionem vestrae salutis gratia suscepissem, ut quod odium scelerati homines et audaces in rem publicam et in omnis bonos conceptum iam diu continerent, id in me uno potius quam in optimo quoque et universa civitate defigerent,—hoc si animo in vos liberosque vestros fuissem, ut aliquando vos patresque conscriptos Italiamque universam teneret: eius devotionis me esse convictum iudicio deorum immortalium, testi
Abbreviated transcription (Latin):
ruditores. de quisq uellet iubebat.
Que tandem ars digna licteris pla¬
tonis defuit. Quot seculis Aristoteles
didiscit. ut non solum q̃ ad phios
atq oratores ꝑtinẽtisciencia plet¬
teretur. sed animaliũ. satorũq
naturas om̃es ꝑquireret. Illlis em̃i¬
het ĩuenienda fuepͭ. nobis cogno¬
scenda sunt. dot nos p̾ceptorib. tot
exemplis inftruxitantiquitas.
ut possit bideri nulla forte nas¬
cendi etas felicior ꝙͣ nr̃a. cui docen¬
torie conditor.Idem iris Idem
rerũ rusticaꝵ peritissimꝰ fuit.
Inter tot operas milicie. tantas
domi contentiones rudisecuło.
sitteras grecas. etate iani decliãta.
didistit ut eẽt homib documento.
ea quoqz precryi posse que senes con¬
cupissent . ex multa pene omĩa tra¬
didit sarro. Quod instrumẽtũ dicẽdi
.M. tultio defuit. Qund plurateu
ẽtiqu e ornełis. Ceł. mediotri uir
nigenio. non solum dehns om̃is cons¬
cripserit.nrtis sedetiam rei militaris
ensrustice etiã. et medicine pcepta reñ

Expanded text:
auditores de quo quisque vellet iubebat. quae tandem ars digna litteris Platoni defuit? quot sacculis Aristoteles didicit, ut non solum, quae ad philosophos atque oratores pertinent, scientia complecteretur, sed animalum satorumque naturas omnes perquireret? illis haec invenienda fuerunt, nobis cognoscenda sunt. tot nos praeceptoribus, tot exemplis instruxit antiquitas, ut possit videri nulla sorte nascendi aetas felicior quam nostra, cui docentoriae conditor, idem iris, idem rerum rusticarum peritissimus fuit inter tot operas militiae, tantas domi contentiones, rudi saeculo, litteras Graecas aetate iam declinata; didicit, ut esset hominibus documento ea quoque percipi posse quae senes concupissent. quam multa, paene omnia, tradidit Varro! quod instrumentum dicendi M. Tullio defuit? quid plura? cum etiam Cornelius Celsus, mediocri vir ingenio, non solum de his omnibus conscripserit artibus, sed amplius rei militaris et rusticae et medicinae praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
ducte insõmim artes mererentur.
quod magnos modica quoiz eloquẽtia
parit frucctus. Ac si quis het studia.
gtilitate sola metiatur. pene illi ꝑfct̃ẽ
par esti. Neq erat difficile. uel uẽteril.
uel nouis exemplis palam face. non
aliunde maiores honores. amicitias.¬
opes. laudem presentens. futuram
homñbus contigisse. Si tñ dignrũ
litteris esset ab opere pulcherrimo.
cimis trattatus. atq ip̃a possessis plẽ¬
nssimã studiis grãm refert. harit
minorem exigere mercedem more
eoꝵ. Quia se non uirtutet. sed uolup¬
tatem que fit ex uirtutib peti dicũt᷑
Ip̃anuit orandi maiestatẽ. qua
nichił dii immortales meliꝰ homĩ
dederunt. et qua remota. muta sunt
omĩa. et luce presenti. et memoria
posteritatis carent. Tõto añno petaniꝰ.
intannirq semꝑ ad optima. quod fa¬
cientes. at euadenus in sũu.
aut certe multos infra nos bidebimꝰ.
Habes marceble uictori quib pre¬

Expanded text:
ductae ad summum artes mererentur, ductae ad summum artes mererentur, quod magnos modica quoque eloquentia parit fructus ac, si quis haec studia utilitate sola metiatur, paene illi perfectae par est. neque erat difficile vel veteribus vel novis exemplis palam facere, non aliunde maiores opes, honores, amicitias, laudem praesentem, futuram hominibus contigisse, nisi indignum litteris esset, ab opere pulcherrimo, cuius tractatus atque ipsa possessio plenissimam studiis gratiam refert, hanc minorem exigere mercedem, more eorum, qui a se non virtutes sed voluptatem, quae fit ex virtutibus, peti dicunt. ipsam igitur orandi maiestatem, qua nihil dii immortales melius homini dederunt et qua remota muta sunt omnia et luce praesenti ac memoria posteritatis carent, toto animo petamus nitamurque semper ad optima, quod facientes aut evademus ad summum aut certe multos infra nos videbimus. haec erant, Marcelle Victori, quibus prae
Abbreviated transcription (Latin):
rabisia. tempꝰ ałiquod. quo pͥmũ effice¬
ab̾ hemero. et birgilio tantũ fastigium
accepit elequẽtia. demostene. atq Cite¬
rone. Deniq quidqͥd estioptimũ ante
non fuerati. Berum etiam si quis st̃ma
desperet. ꝙ are faciat: cui ingeiiũ. hali¬
tudo. facut̾tas. preceptor. non deerunt.
tamen est sut ẽitero aitꝰ puchrũ in se¬
cundis tercusq consistere. Neq eñ si quis
Achillis głiãm. imbetus consequi non
potest. Aiacis. ãt diomedis landẽ asper
hũissent. ut nemo se menoremfore
eo qui optimus fuisset arbgraretur.
ħni qui ipsi sunt optimi nõ fuissent.
Neq pest fucretium. ac. M. uirgaiꝰ Nec
post Crassimm. et Hortensnm cicero. Sed
nec alii postea uincerunt. Derum. ut
trasscundi spes non sit magna. tñ est
dignitas subsequendi.An pollio. et
Pessala. qui iam cicerone arcem
tenente elaquencie agere ceperunt:
parum in uita dignitatis hũerunti
barum ad posteros glorie tradiderut :
Alioqum pessime de Reb humaĩs per¬

Expanded text:
rabilia, tempus aliquod quo primum efficeab Homero et Vergilio tantum fastigium accepit et eloquentia a Demosthene atque Cicerone. denique quidquid est optimum, ante non fuerat. verum etiam si quis summa desperet quod cur faciat, cui ingenium, valetudo, facultas, praeceptores non deerunt?, tamen est, ut Cicero ait, pulchrum ad secundis tertiisque consistere. neque enim, si quis Achillis gloriam ad bellicis consequi non potest, Aiacis aut Diomedis laudem aspern homines habuissent, ut nemo se meliorem fore eo qui optimus fuisset, arbitraretur, ii ipsi, qui sunt optimi, non fuissent, neque post Lucretium ac Macrum Vergilius nec post Crassum et Hortensium Cicero, sed nec illi, qui post eos fuerunt. verum ut transeundi spes non sit, magna tamen est dignitas subsequendi. An Pollio et Messala, qui iam Cicerone arcem tenente eloquentiae agere coeperunt, parum ad vita dignitatis habuerunt, parum ad posteros gloriae tradiderunt? alioqui pessime de rebus humanis per
Abbreviated transcription (Latin):
nator littorã et pontus. et q̃ tempe¬
statum signa. quid secundis flatibus
quid aduersis ratis postat docebit:
Non humãitatie solicne cõi ductus
officio. sed amore quod ductus opis.
Nemo em̃ minuirelit id in quo maximꝰ
fuit. Quid porro est honestius. ꝙͣ docere
quod optime stias Sit ad se celium de¬
ductum a ptre Citero profitet. Sic
Pansaishiecium dollobellam. in
morẽ preceptoris excercin̾t quethidie
dicens. Audiensq Aq nescio an eum
tunt bt̃issimũ credi oporteat cũ iam
secretus. et cõsecratus liber min dia ꝓcul
acontentionit fama in ticto couocarit. et¬

Expanded text:
nator litora et portus et quae tempenator litora et portus et quae tempestatum signa, quid secundis flatibus, quid adversis ratio poscat, docebit, non humanitatis solum communi ductus officio, sed amore quodam operis. nemo enim minui velit id, ad quo maximus fuit. quid porro est honestius quam docere quod optime scias? sic ad se Caelium deductum a patre Cicero profitetur; sic Pansam, Hirtium, Dolabellam ad morem praeceptoris exercuit cotidie dicens audiensque. ac nescio an eum tum beatissimum credi oporteat fore, cum iam secretus et consecratus, liber invidia, procul contentioni
Abbreviated transcription (Latin):
ne quid in oratore sũmo desideretͣ
Non intersitat fatigatus. nec que
dicet paurũ audiri sentiat: se q̃rat᷑.
perire. Uidi ego longe õii quos .mͥ.
cognostere contingit sũmũ ora¬
torem domicium affrum balde senẽ.
quothidie aliquid ea quã meruerat
auc̾itate perdentẽ. cum agente aelo.
quem pͥncipem fuisse quond̃ feri: Alii¬
non erat dub̾rũ. quod indigͫ bidea᷑.
Riderent ã tii erubescerẽn. Cene occa¬
sio illifũt dicendi. Malłe eũ deffice̾.
ꝙͣ desmerei Neq erant ilła qͣłiacũq
mala sed minora. Quareanteꝙͣ in
has etatis uemat insidias. receptui
canetoẽt in pprtũ mtegra naue
poruemet aleq em̃ minores eum.
cum id fecer istudioꝵ  fructus se¬
Aut eloguẽtũ componẽt artẽ. aut
pulcherrina uite preceptis digmũ
os. dabit.Frequẽtabũt hẽro enis
domũ optimiuuenẽs more uetep.
et ueram dic̾endi̾ biamireait s exora᷑¬
culo petent. Poo ilre fermalĩmt. qͣ si
eloquencie parẽns. et ut belut gurer¬

Expanded text:
summo desideretur, ne intersistat fatigatus, ne quae dicet parum audiri sentiat, ne se quaerat priorem. vidi ego longe omnium, quos mihi cognoscere contigit, summum oratorem, Domitium Afrum valde senem, cotidie aliquid ex ea quam meruerat auctoritate perdentem, cum agente illo, quem principem fuisse quondam fori non erat dubium, alii, quod indignum videatur, riderent, alii erubescerent; quae occasio fuit de illo dicendi, malle eum deficere quam desinere. neque erant ilia qualiacunque mala sed minora. quare antequam ad has aetatis veniat insidias, receptui canet et ad portum integra nave perveniet. neque enim minores eum, cum id fecerit, studiorum fructus proseaut eloquentiae component artem aut pulcherrimis vitae praeceptis dignum os dabit. frequentabunt vero eius domum optimi iuvenes more veterum et vere dicendi viam velut ex oraculo petent. hos ille formabit quasi eloquentiae parens, et ut vetus guber
Abbreviated transcription (Latin):
ludendi. et insanamcorꝑis curam¬
Trahat inde ꝑegrinatio. iura calculoꝵ.
et uinũ : et flagicõsis om̃ genere uolup¬
tatum miimis. sue ea quider tp̃a ydonea
que suꝑsunt. Que si omĩa studiis impen¬
derentur iam nobis longã etas. et
habunde satis ad discendum spacia uĩ¬
derentur et diurna tm̃ computatib.¬
t̃ra et nottes. quaꝵ bona ꝑ om̃ni som¬
puo longior est adiuuarent. Nunc
compictamiꝰ anmos. non qr ub studin¬
ꝓfessorer.omẽm suã uitari. quãlib
longa fuerit insigłsartib con¬
simꝑserũt. cequitur ut plures
quasduitas ad płura discenda defide¬
senettutẽ. Ad ea sola didistisse contẽn
utihelium.lnppiam transeam. qui non
liberalium artium o nodo sen discipłĩaꝵ
per sestĩam tulite sed uestem. ⁊ ãmilũ
crepidasqi queq onñ a tuliti mami sua¬

Expanded text:
ludendi et insanam corporis curamludendi et insanam corporis curam, peregrinatio, rura, calculorum et vinum et flagrantibus omni genere voluptatum animis ne ea quidem tempora idonea, quae supersunt. quae si omnia studiis impenderentur, iam nobis longa aetas et abunde satis ad discendum spatii viderentur vel diurna tantum computantibt nihil noctes, quarum bona pars omni somno longior est, adiuvarent. nunc computamus annos, non quibus studuirofessores omnem suam vitam, quamlibet longa fuerit, ad singulis artibus consumpserunt, sequitur ut plures quasdam vitas ad plura discenda desidesenectutem, sed ea sola didicisse contenti ut Eleum Hippiam transeam, qui non liberalium modo disciplinarum prae se scientiam tulit, sed vestem et anulum crepidasque
Abbreviated transcription (Latin):
que nondũ scimus. melius putams
Nam ut de nr̃is potissimũ studiis
dicam. Quid attinet tam multis an¬
nis.ꝙͣꝙͣ in more est plurimoꝵ. ut
dehusa quib magna ihoc paro
etatis ab̾simitur. tateam declamita¬
re in scota. Et tñ laboris inreb falsis
consinere. Cum satie sit. modito
tp̃e ymattinẽ ueri distͥminis. et dicẽdi
leges comperisse. Quod mon dico.
quia sit uinꝙ̃ͣ emittenda dicendi ex¬
b̾iuendi perdiscere: et pnforo uõs expe¬
riripetiumꝰ. dum stelastitisimius
discendi ratio talis. ut non multos
et tñ multoꝵ ad eas libroꝵ neccessaͣ
lectio est. quib̃ aut rep exempła ab
historicis. at dicendi aboratoribus
petunnt. Philosophoꝵ quoq cõsulto¬
ruma opinioẽs. sicuti alia uelimus
Sed breue nobis tpũs. nos fecimus
qͣntulum enĩ studiis patim᷑. alias
horas uanus salutandi laber. alias¬
n datum fãbulis octium. alias sptacła.
Aiẽ cõiinatrahũt. Adice tot genera

Expanded text:
quae nondum scimus, melius putamus. quae nondum scimus, melius putamus. nam ut de nostris potissimum studiis dicam, quid attinet tam multis annis quam ad more est plurimorum ut de his, a quibus magna ad hoc pars aetatis absumitur, taceam declamitare ad schola et tantum laboris ad rebus falsis consumere, cum satis sit modico tempore imaginem veri discriminis et dicendi leges comperisse Quod non eo diro, quasi sit umquam omittenda dicendi ext praecepta vivendi perdiscere et ad foro nos experiri potuimus, dum scholastici sumus. discendi ratio talis, ut non multos en quam multorum ad eam librorum necessaria lectio est, quibus aut rerum exempla ab historicis aut dicendi ab oratoribus petuntur, philosophorum quoque consultorumque opiniones, si utilia velimus sed breve nobis tempus nos facimus. quantulum enim studiis partimur Alias horas vanus salutandi labor, alias datum tabulis otium, alias spectacula, alias convivia trahunt. adiice tot genera
Abbreviated transcription (Latin):
quodq manis est ut lon uiri simꝰ
uelinitate maxĩe coustati. Quã qui
uemi fide indueriti fatile casq̃ q̃ uir¬
nitenidocent artes accipiet. Neq
enim aut tam perplexa. aut tam st̃¬
ad mod anneꝵ intentiõe distant᷑.
Longam enĩ facit oꝑam quod repu¬
gnanus. Rrenis enim est institu ͦ
uite honeste. beateq. si credas. Natura
eñi. nos ad mẽtem optimã genuite
Adeoq distere meliora uelentib prem¬
ptum est: ut bere in tuenti mrũ
sit. Illud. magis males esse tam
multo. Nam ut aqua piscid. ut
sit ea terrenis. crrcũfusus not̃ spũs
uolucrib cõuenit. ita certe facilius
esse oportebati scdm̃ naturam. ꝙͣ
contra eani uniere: Cetera uero. etiã¬
si etatem nr̃am non spacio sertutis.
sed tp̃e adorescentie mmetiam᷑ habũde
mułtoe ad distendũ annor habenti
Omĩa eñ ẜremera reddenordo ⁊ raͦ
et modus. Sed culpa est in p̾cepterib
qui morarim eo quod nouinꝰ ꝙͣ discẽ

Expanded text:
quodque maius est, ut boni viri simus, quodque maius est, ut boni viri simus, voluntate maxime constat; quam qui vera fide induerit, facile eas, quae virtutem docent, artes accipiet. neque enim aut tam perplexa aut tam discantur. longam enim facit operam quod repugnamus; brevis est institution vitae honestae beataeque, si credas. natura enim nos ad mentem optimam genuit, adeoque discere meliora uolentibus promptum est, ut vere intuenti mirum sit illud magis malos esse tam multos. nam ut aqua piscibus, ut sicca terrenis, circumfusus nobis spiritus volucribus convenit, ita certe facilius esse oportebat secundum naturam quam contra eam vivere. cetera vero, etiamsi aetatem nostram non spatio senectadolescentiae metiamur, abunde multos ad discendum annos habent. omnia enim breviora reddet ordo et ratio et modus. sed culpa est ad praeceptoribqui morari ad eo quod novimus, quam discere
Abbreviated transcription (Latin):
manis solet uẽnerationẽ. et quid apͭ
posteros ficturus sit uidebit. Coristius
sum michi ꝙͣntũ mediocritate uali:
simplicit̾ in noticiã eoꝵ si qui forte co¬
gnoscere uoluissent protulisse Atq id
uiro bono satis est docuisse qᷤ stierit.
Sereor tñne aut magna mimiũ bidear
exigere qui eundẽ Gĩrũ somũ ee. et dicẽdi
peritum uelim. aut smulta qui tot artirus
in puericia distendis. morũ qͦ precepta
et scĩam iurisciuilis ¶Preterea q̃ de
ante exꝑimentũ. stlam̃ qui primũ
remĩciens sibi ꝯͣnta sitihicmam genis
uĩs. ꝙͣ potens efficiendi que ueliticũ
maria transire.syderum cursus.
mimerosq cognoscere. mũdũ ip̃m
pene dimetiri. aninores et difficiho¬
res artes potuerĩt. simi cogitent
quantam rem petant. ꝙͣ ꝙͣ millus
sit hoc ꝓposito prohemio. labor recu¬
sandus. Quod si mente tonceperint.
h̾uic qna parti facilius accedent
ut ip̃m iter. nea imperni. neq sal¬
tem dutũ putent Nam id qnod pͥus

Expanded text:
nem et, quid apud posteros futurus sit, videbit. conscius sum mihi, quantum mediocritate valui, simpliciter ad notitiam eorum, si qui forte cognoscere voluissent, protulisse. atque id viro bono satis est, docuisse quod scierit. vereor tamen, ne aut magna nimium videar exigere, qui eundem virum bonum esse et dicendi peritum velim, aut multa, qui tot artibus ad pueritia discendis morum quoque praecepta et scientiam iris civilis praeter ea, quae de ante experimentum. qui primum renuntient sibi, quanta sit humani ingenii vis, quam potens efficiendi quae velit, cum maria transire, siderum cursus numerosque cognoscere, mundum ipsum paene dimetiri, minores, sed difficiliores artes potuerint. tum cogitent, quantam rem petant, quamque nullus sit hoc proposito praemio labor recusandus. quod si mente conceperint, huic quoque parti facilius accedent, ut ipsum iter neque impervium neque saltem durum putent. nam id, quod prius
Abbreviated transcription (Latin):
Referanus ad illum cinittatorẽ. qui
excidere non potest: aut ad aliquem
amicum qui idem uocetur: Quod est
facilius in apris. et in ursis. Et nasone.
aut crispo. ut id memorie affigatur.
unde sunt nomña / Origo quoq aliqñ
decsinatop tenendi magis causa ẽ
gt in cĩterone. Uerrio. Aurelio. si deb
inseri. Ieeud neminẽ niab̾it risdẽ
quibue stͥrsisse ceris ediscere Sequũt᷑.
enim ĩuestigiis quibusd memoria.
et ẜelut occulis intuetur. nõ paginas
modo. sed uer sus ꝓpe ip̃os. que tumditͬ
simiłis legenti: Iam uero sit litura.
ãt adiettiõ aliqͣ. aut mutatio int̾ueĩat.
Digna sũt qued̾. que intuentes errare
non possumꝰ: Est ratio ut et illĩ de qua
pͥmũlocutus sum. arti nõ dissimiłis.
ita siquid exꝑimẽta docueꝵ ͭ etexpe¬
ditor. et potentior edistere tacite.
Nam id quoq est. quod tum erat
optimũ. si non subirent. uelut octio¬
sum am̃i. plerũq alie cogitationes

Expanded text:
referamus ad illum Cunctatorem, qui referamus ad illum Cunctatorem, qui excidere non potest, aut ad aliquem amicum, qui idem vocetur. quod est facilius in Apris et in Ursis et Nasone aut Crispo, ut id memoriae adfigatur unde sunt nomina. origo quoque aliquando declinatorum tenendi magis causa est, ut in Cicerone, Verrio, Aurelio. sed hoc miserim. illud neminem non iuvabit, iisdem quibus scripserit ceris ediscere. sequitur enim vestigiis quibusdam memoriam, et velut oculis intuetur non paginas modo, sed versus prope ipsos, estque cum dicit similis legenti. iam vero si litura aut adiectio aliqua atque mutatio interveniat, signa sunt quaedam, quae intuentes deerrare non possumus. haec ratio, ut est illi, de qua primum locutus sum, arti non dissimilis, ita, si quid me experimenta docuerunt, et expeditior et potentior. ediscere tacite nam id quoque est quaesitum erat optimum, si non subirent velut otiosum animum plerumque aliae cogitationes;
Abbreviated transcription (Latin):
modo: s mapĩe ut quisq fĩmet᷑. locꝰ.
in forte tam nimerosus. ut ip̃e qͦq
diridi debeat. ¶Dandisunt certiquid
termini. ut contextũ uertoꝵ qui÷ͣ.
difficilimus cõtimuet crebra medi¬
tatio: Partes deinceps ip̃as repetitus
ordo cõningat: Non est imittile quo
notas. quaꝵ recordatio cõmoueat.
et quasi excitet memoriam: Nemo
eñ fere tam infelix. ut quod ub̃iq
loco signum destinauit nesciat.
itisi erit tradendus ab hoc. eo quaq
adhuc remediũ u̾titur. ut ip̃e excitẽti¬
notes hinc est ex illa arte nõ inutile
attentus ad eos. qui excidũt sensus
anchoram. ut supͣ. posui. si de naue di¬
cendimm esset. Opiculum si de prelio:
uenit ałia. ut cum trauslatus anmulꝰ
uel adlagatus cõmoneat. nos cum h ͨ
fecerimus: Hec magis astringunt.
que mẽoriam ab ałiꝯ ͦ sumli trans¬
ferunt ad id quod cõtinendũ est. ut
in om̃ib. si fab̾ius forte sit tenendus.

Expanded text:
modum, sed maxime ut quisque finietur locus, modum, sed maxime ut quisque finietur locus, ni forte tam numerosus, ut ipse quoque dividi debeat. dandi sunt certi quidam termini, ut contextum verborum, qui est difficillimus, continua et crebra meditatio, partes deinceps ipsas repetitus ordo coniungat. non est inutile, iis notas, quarum recordatio commoneat et quasi excitet memoriam; nemo etiam fere tam infelix, ut, quod cuique loco signum destinaverit, nesciat. at , si tardus ad hoc, eo quoque adhuc remedio utetur ut ipsae notae hoc enim est ex illa arte non inutile aptentur ad eos qui excidunt sensus: ancora ut supra pro posui, si de nave dicendum est, spiculum, si de proelio. venit alia: ut cum translatus anulus vel alligatus commoneat nos, cur id fecerimus. haec magis adhuc adstringunt, qui memoriam ab aliquo simili transferunt ad id quod continendum est: ut in nominibus, si Fabius forte sit tenendus,
Abbreviated transcription (Latin):
quomodo cõprehendit᷑. miro quode
qued mitis simulac̾s sig̾ficari pñt¬
ut tetere cõiunttiões / habeamiꝰ enim
sane qui notis sceibint. certas yma¬
gmes oñii. et loca scil infinita ꝑ q̃
uerlu que sunt in quinq cont̃. uerrem
secunde attionis libris explicentur:¬
ãt meminerimꝰ etiam õim qͣiͣ de posi¬
torum nõne impediri quid eoꝵ que
dicit detur sum nc̾e est duplici mẽo¬
rie cira: Nam quo ͦ poterũt copulata
fluere si ꝓptꝰ singt̃a uerla ad singlas
firmas respitiendum erit: Quare
et carneades et septins de quo modo
dixi Metrodorus. quos Citeres diciti
usos hac excercitatiõe. sibi habeam sua.
nos simplicõra tradamus: Si longior
complectenda mẽõria. fuerit oratõ.
proderit per partes edistere: Laborat
eñ maxime ouere. et hee partes nõ
sint perexigue. Alioqͥn minis mlte
erunt. et eam distingue̾t atq conci¬
dent: nec utiq certum imperauerim.

Expanded text:
quomodo comprehendetur? mitto quod quomodo comprehendetur? mitto quod quaedam nullis simulacris significari possunt, ut certe coniunctiones. habeamus enim sane, ut qui notis scribunt, certas imagines omnium et loca scilicet infinita, per quae verba, quot sunt in quinque contra Verrem secundae actionis libris, explicentur, meminerimus etiam omnium quasi depositorum: nonne impediri quoque dicendi cursum necesse est duplici memoriae cura? nam quomodo poterunt copulata fluere, si propter singula verba ad singulas formas respiciendum erit? quare et Charmadas et Scepsius, de quo modo dixi, Metrodorus, quos Cicero dicit usos hac exercitatione, sibi habeant sua; nos simpliciora tradamus. si longior complectenda memoria fuerit oratio, proderit per partes ediscere; laborat enim maxime onere; et hae partes non sint perexiguae, alioqui rursus multae erunt et eam distinguent atque concident. nec utique certum imperaverim
Abbreviated transcription (Latin):
stribus medicis interuallis. yma¬
giis afiqunid agentib. acribus.
insigintisq que occurrẽ celeriterq
pcurre nm possint. Quo magis mi-¬
tror qiomodo aietrodorus in duodecim
sigins per que sol meat. tricenos et
extrenõs ⁊̃uenit locos Ganitas mn-¬
uurum fuit atq iactatio tirca mẽo¬
riam suam potns arte ꝙͣ noctura gło¬
riantis: Equide hec ad qued prodesse
nõn negauerim: ut si rep noĩa młta
per ordinẽ ditta reddenda sint: Namq
Iii hiis qui didecerint locis reponuit
res illas mensam: ut hoc utar. i ues
erunt:. Et forsitan in hoc st̾ adinti.
qui auttione dimissa. quo cuiq uen¬
didissent testib. argentarioꝵ tabłis
reddiderũt. Quod prestitisse horten¬
sium dicunt᷑: Minus idem proderit.
in ediscendis que oratioĩs ꝑpetue exͭ.
Nam et sensus non eand ymagĩem
quam res habent: cum acterum
fingendũsit. et hoꝵ tñ utrũq com¬
mouet: Ged cum sermonis alicirꝰ
habitu. uerboꝵ contextus ead arte.

Expanded text:
tis, modicis intervallis, imaginibus autem agentibus, acribus, insignitis, quae occurrere celeriterque percutere animum possint. quo magis miror, quomodo Metrodorus in XII signis, per quae sol meat, trecenos et sexagenos invenerit locos. vanitas nimirum fuit atque iactatio circa memoriam sua potius arte quam natura gloriantis. equidem haec ad quaedam prodesse non negaverim, ut si rerum nomina multa per ordinem audita reddenda sint. namque in iis quae didicerunt locis ponunt res illas: mensam, ut hoc utar, in veserunt. et forsitan hoc sunt adiuti qui, auctione dimissa, quid cuique vendidissent testibus argentariorum tabulis reddiderunt; quod praestitisse Hortensium dicunt. minus idem proderit in ediscendis, quae orationis perpetuae erunt. nam et sensus non eandem imaginem quam res habent, cum alterum fingendum sit, et horum tamen utcunque commonet locus, sicut sermonis alicuius habiti. at verborum contextus eadem arte
Abbreviated transcription (Latin):
cerint: ed me hactenus cedentem
nemo in sequat  plera do tempori.
ne crassa toga siti non serica. ne in¬
tonsum caput. non smnaragdus.
atq annuli centum sint cum eo:
Qiuod si non adluxuriã. ac libidinẽ
referas. ead speciosiora qͦ sint que
honestiora. Ceterum hoc quod uulgo
sentencias uocamus. ueterib preci¬
pueq grecis. in u̾su non fuit Apud
Ciceronẽ enim m̃uenio. dum rem¬
contineãt. et copia redundãt. et ad
uictoriam spettent. quis utile neget
feriunti aĩm. etiuno ittu frequent᷑
impelłunt.et ip̃a breuitate. magiꝰ
herent. et dictione ꝑsuadent. Ac sti¬

Expanded text:
cerint. sed me hactenus cedentem cerint. sed me hactenus cedentem nemo insequatur ultra. do tempori, ne hirta toga sit, non ut serica; ne intonsum caput, non ut in gradus atque anulos comptum, cum eo quod, si non ad luxuriam ac libidinem releras, eadem speciosiora quoque sint, quae honestiora. ceterum hoc, quod vulgo sententias vocamus, quod veteribus praecipueque Graecis in usu non fuit apud Ciceronem enim contineant et copia rerum redundent, et ad victoriam spectent, quis utile neget? ferunt animum et uno nictu frequenter impellunt, et ipsa burevitate magis haerent, et dictione persuadent. 4.
Abbreviated transcription (Latin):
cercota .G̃. Nam la certos excita¬
tione constringere. et angere uires.
et calorem trahere. naturale est.
Ideoq in omñb gentib. alius alio
facundiorhabetur. et eloquendo
dulcis magis: Quod si nõ eueret.
plus efficit dicendo. hot magis
scdm̃ nature eloquenciã dicꝭ Qua¬
propter. ne illis quid nuium
repugno. qui dandum putant
nõmichil esse tempibz. atq aurilz
nitidius aliquid. atq affectibus
postulantib. Itaq non solum ad
priores me Cathonem. Gͣracchosq
Ged ne ad hos quid̃ oratorẽ allurãd
puto. Atq id fecisse. N. tulliũ uideo:
ut cum oĩm btilitati. cum partẽ
quand delectatiõi daret. cum ⁊ ip̃am
se remagere dicebat: Agebat aũt.
maxĩe litigatoris: Nam hot ipso
ꝑderat quod placeb̾at. ad cuius
uõluptates nichił equid quod addi
possit ĩuenio. snisi ut sensus nos
quidem dicamus plures. Neq em̃
fieri põt. salua traitatioecause. et
dicendi aucteͣ. si non crebra h ͭ lumĩa
et cõtinua fuerint: etĩicem offe¬

Expanded text:
ra. nam et lacertos exercitatione constringere et augere vires et colorem trahere naturale est. ideoque in omnibus gentibus alius alio facundior habetur et eloquendo dulcis magis quod si non eveniret, plus efficit dicendo, hoc magis secundum naturam eloquentiae dicit. quapropter ne illis quidem nimiunn repugno, qui dandum putant nonnihil etiam temporibus atque auribus nitidius aliquid atque adfectius postulantibus. itaque non solum ad priores Catone Gracchisque, sed ne ad hos quidem ipsos oratorem adligandum puto. atque id fecisse M. Tullium video, ut cum plurimum utilitati, tum partem quandam delectationi daret; cum et suam se rem agere diceret, ageret autem maxime litigatoris. nam hoc ipso proderat, quod placet. ad cuius voluptates nihil equidem quod addi possit invenio, nisi ut sensus nos quidem dicamus plures. neque enim non fieri potest salva tractatione causae et dicendi auctoritate, si non crebra hac lumina et continua fuerint et invicem offe
Abbreviated transcription (Latin):
cogriostims. Mesius egerũt uit᷑. an peiꝰ
nam si penis sic petĩus oporturt dici
utistripserũt. Si mesns. sici opor tait
itribi ut dixerũt : Eund ergo sic semꝑ
agreti oritor: ut strib̾it. silicebit semꝑ.
deruntreditio habebiomña. Que antẽ
scom naturam iudicantiũ ditta sut.
nonita posteris tradent᷑. ne uideantur
Cicero pretiepit. ¶deoq instandũ ab qui
platere intettexeris. Resiesiendũ is ne q̃
pon recipient᷑: Sermo ip̃e quifacile̾ in¬
ditem doceat optandꝰ. Nec id mirũsit.
cumetiãtestrum ꝑsonis aliqͣ. mutẽt᷑.
Crudenter em̃ qui cũ introgasset ru¬
sticini testem. an amphiona nosset
negat. et detrauit aspiratioẽm. bremian.¬
sit optime norat. Hinõi casus efficĩt
ut aliqn dicatur aliter ꝙͣstrib̾it᷑. Cum
dicere quoͨ tribendũ est. nonfitet Acta
est dnusis q̃ m tres pretes ⁊ ip̃a disced ᷤ¬

Expanded text:
unt igitur an peius? nam si peius, sic potius oportuit dici, ut scripserunt; si melius, sic potius oportuit scribi, ut dixerunt. quid ergo? semper sic aget orator, ut scribet? si licebit, sempedetur; editio habebit omnia. quae tamen secundum naturam iudicantium dicta sunt, non ita posteris tradentur, ne videantur Cicero praecipit. ideoque instandum iis quae placere intellexeris, resiliendum ab iis quae non recipientur. sermo ipse, qui facillime iudicem doceat, aptandus. nec id mirum sit, cum etiam testium personis aliqua mutentur. prudenter enim, qui cum interrogasset rusticum testem, an Amphionem nosset, negante eo, detraxit aspirationem breviavisic optime norat. huiusmodi casus efficient, ut aliquando dicatur liter quam scribitur, cum dicere, quomodo scribendum est, non licet. altera est divis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittanti a tompendris tñ or̃onib
exrsudenda arsitrent᷑. Quocta mĩchi
nehitiquia lotus intactus est omis¬
tenduis. ꝙ pfirres eruditoꝵ aliam ẽe
dicendi rationẽ Asiam scribendipu¬
tauer untr ideo qy am agendo clarissiõe
qiosd inchis pesteritati. mansirisq
nox suteris Reliquisse. in peritlem
et demadem x ur sus asios ad cõponẽd¬

Expanded text:
mittant, a componendis tamen orationibus excludenda arbitrentur. quocirca mihi ne Hic quidem locus intactus est omittendus; nam plurimi eruditorum aliam esse dicendi rationem, aliam scribendi putaverunt; ideoque in agendo clarissimos quosdam nihil posteritati mansurisque mox litteris reliquisse, ut Periclem, ut Demaden; rursus a