comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ter nonsolum controc istos sed contra omner hereticos superiu¬
acceler& & inimicieius consusionis dedecore uestiantur : dum
dicit &etudñe subiungitur superioribus dictis. hoc est si iuda tru¬
didit si tudaeus crucifixit &tufac miseri cordicm : Vt contric¬
ec quece feccta sunt resi rrectiogloriosa proueniat : Siue
lius ad patremdicit &tufac ut uirtutem suae coo perationis
ostendat : Omnia enim quae foccitpater operatur & filius sic¬
ut ipse dicit. Omnia quae paterfacit haec & filius similter fact
Et sicut hab& pater uituem in se m&t ipso sic dedit & filio habereui¬
toem iusom&ripso utomues honorificent filium sicut honorifi

Expanded text:
ter non solum contra istos, sed contra omnes haereticos superiuter non solum contra istos, sed contra omnes haereticos superiuacceleret, et inimici ejus confusionis dedecore vestiantur. Dum dicit, Et tu, Domine, subjungitur superioribus dictis, hoc est, si Judas tradidit, si Judaeus crucifixit, et tu fac misericordiam; ut contra illa quae facta sunt resurrectio gloriosa proveniat. Sive Filius ad Patrem dicit: Et tu fac, ut virtutem suae cooperationis ostendat; omnia enim quae facit Pater, operatur et Filius, sicut dicit ipse: Omnia enim quae Pater facit, haec et Filius similiter facit. Et: Sicut habet Pater vitam in semetipso, sic dedit et Filio habere vitam in semetipso, ut omnes honorificent F
Abbreviated transcription (Latin):
gentium siguific& ouera peccatorum : Sequitur & sicut ⁊ono
qua semperprccecigitur Sorochic non illa muhebris accipien¬
daso sedistudbalteum quo nostros lumbos accingimus Sicut
iue uangelio deiohanne De hela uero in regum uolumine legitur
&tona pellicia c̃ircalumbos eius : Hoc enim nomen utroq sig¬
ificatione dotaetum est : Quoc similitudine dicitsic peccatis i¬
lgantibus fuisse constrictum utnumquam suis oneribus &cuese¬
tus obstinationis perfidia proce grauatus .: Din felix populus
quam male uestitus est : Istae uestes sunt quae peccatores arde¬
iifaciun noncalere. Quae iuflam mã mittunt non asngoris
tur imp&ere apud dm̃ patrem detrachunt arriani quando eifi¬
um minorem esse testantur : Etimpudenter inferiorem dic
quem crectosem omnium communiter confitentur: Apollin aristae
uoque loquntur mala aciuersum anim comdñi: Cum dicuito
actem eius solam comem hominis sumsisse non animam:
ectot eremplis perfidia ipsorum superccta discedit : Quaprop¬

Expanded text:
gentium significet onera peccatorum. Sequitur, et sicut zona qua semper praecingitur. Zona hic, non illa muliebris accipienda est, sed istud balteum quo nostros lumbos accingimus, sicut in Evangelio de Joanne, de Elia vero in Regum volumine legitur: Et zona pellicea circa lumbos ejus . Hoc enim nomen utraque significatione donatum est; qua similitudine dicit sic peccatis alligantibus fuisse constrictum, ut nunquam suis oneribus exueretur, obstinationis perfidia praegravatus. O infelix populus, quam male vestitus est! Istae vestes sunt quae peccatores ardere faciunt, non calere; quae in flammam mittunt, non a frigoris tur impetere. Apud Deum Patrem detrahunt Ariani, quando et Filium minorem esse testantur, et impudenter inferiorem dicunt, quem Creatorem omnium communiter confitentur. Apollinaristae quoque loquuntur mala adversus animam Domini, cum dicunt deitatem ejus solam carnem hominis sumpsisse, non animam; nec tot exemplis perfidia ipsorum superata discedit. Quaprop
Abbreviated transcription (Latin):
nostrum & nostrae cogitationes quae in prouiso obfusae
mentem animumq confundunt atq aliotrahunt quamtu
proposueris : adsaccularia reuo cant mundana in serunt
uoluptaria ingerunt in lecebrosa intexunt. Ipsoq intempo¬
re quo eleuare mantem paramus in serti in anibus cogitatio¬
nibus adterrena plerum que deicimur : Nonitaq in homi¬
num sedindi est potestite uthabeant homines potestitem
siludi fieri : Ab ipso quippeaccipiunt eam quidat cordihu¬
mano cogitationes piar perquas habeat fidem qua eo pere¬
urperdilectionen: ad quod bonum sumendum & tenedũ
Ain eo perseueranterusque infinem proficiendum non sum
idonei cogita re aliquid quas ex nobir m&ipnis sedsufficiemi
inostra exdõ est incuius est potestite cornostrum & nostre¬
cogtationes : ex duobus itaq paruulis originali peccato parite
obstrictis quriste assumatur illerelinquatur & ex duobus
aetate iam grandibus impiis quur iste itauoc&ur ut uocan

Expanded text:
nostrum et nostrae cogitationes, quae inprouiso offusae nostrum et nostrae cogitationes, quae inprouiso offusae mentem animumqueconfunduntatque alio trahunt quam tu proposueris, ad saecularia reuocant, mundana inserunt, uoluptaria ingerunt, inlecebrosa intexunt ipsoque in tempore, quo eleuare mnibus ad terrena plerumque dejicimur . Non itaque in hominum, sed in Dei est potestate, ut habeant homines potestatem filii Dei fieri . Ab ipso quippe accipiunt eam, qui dat cordi humano cogitationes pias, per quas habeat fidem, quae operetur per dilectionem : ad quod bonum sumendum et tenendum, et in eo perseveranter usque in finem proficiendum, non sumus idonei cogitare aliquid quasi ex nobismetipsis, sed sufficientia nostra ex Deo est; in cuCAPUT IX. 21. Ex duobus itaque parvulis originali peccato pariter obstrictis, cur iste assumatur, ille relinquatur; et ex duobus aetate jam grandibus impiis, cur iste ita vocetur, ut vocan
Abbreviated transcription (Latin):
nostra ex dõ est quem secutur &beatus ambrosius aud&
adicit: Nonenim inpotesta te nostra cornostrum
& nostrae cogitationes. quod omnis quihumiliter &uera¬
citerpius est esse uerissimum sentit: hoc autem ambro¬
sius ut dicer& i neo libro loquebatur quem de fuga saeculi
scripsit docenr hoc saeculum non corpore sed corde fugi¬
endum quo d nisi auxilio dĩ fieri non posse disseruit :
ait enim frequens nobis defugiendo sa eculo isto sermo :
atq utinam quam facilis sermo. tam cautus & sollicitus
affectus: Sed quod peius est frequenter in repit terria¬
rum in lecebra cupiditatum & uanitatum obfusio maitẽ
occupat ut quod studeas uitare hoc cogites animo q uoluas
quod cauere difficileest homini exuere autem inpossibile :
deniq: uotimagis eamesserem quam effectur : testatur per¬
proph&ã dicendo inclina cormeum intestimoniatua
& non in auaritiam : Nonenim in potestate nostracor

Expanded text:
nostra ex Deo est . Quem secutus et beatus Ambrosius audet nostra ex Deo est . Quem secutus et beatus Ambrosius audet et dicit: Non enim in potestate nostra cor nostrum, et nostrae cogitationes. Quod omnis qui humiliter et veraciter pius est, esse verissimum sentit. 20. Hoc autem Ambrosius ut diceret, in eo libro loquebatur quem de Fuga saeculi scripsit, docens, hoc saeculum non corpore, sed corde fugiendum: quod nisi auxilio Dei fieri non posse disseruit. Ait enim: Fatque utinam quam facilis sermo tam cautus et sollicitus affectus! sed quod peius est, frequenter inrepit terrenarum inlecebra cupiditatum et uanitatum offusio mentem occupat, ut quod studeas uitare hoc cogites animoque uoluas. quod cauere difficile est homini, exuere autem inpossibile. deniqueuoti magis eam esse rem quam effectus testatur propheta dicendo: \'declina cor meum in testimonia tua et non in auaritiam\'. non enim potestate nostra cor
Abbreviated transcription (Latin):
naturae essent gratiaulla non ess& : Nulla enim dar&iur
gratuita liberatio sinaturae debita redder&ur. Hominibus
autem uid&ur omnerꝰ bom apparent fideles perseuerantiã
usque in finem accipere debuiss: dr̃ autem imelius ene
iudicauit mistore quosdam nonpersoueraturos es tonume¬
ro scorum suorum : ut quibus nonexpedit in hiusuitae tem¬
tattone sacuritas nompos sint ensse securi : multos enim a pe¬
niciosaclitione reprimit q̃uodait ap ostolus qua propter
qui uiddur stire uideat necadat: uoluntate autem sua
eadit quicadit. Quoluntatedi stit quistat potenis est euim
dr̃ statuere illum nonergo scipsum s̃ eddh̃ uerumtamen
bonumest non altum sapere sedtimere : Incogitatione
autem sua ũelcadit quisq uelstit: Sicut autem a postolus
ait quod in libro superiore memoraui non sumusidoner
cogitare aliquid quasi ex nobis m&ipsis sed sufficientia

Expanded text:
naturae essent, gratia ulla non esset: nulli enim daretur naturae essent, gratia ulla non esset: nulli enim daretur gratuita liberatio, si naturae debita redderetur. Hominibus autem videtur, omnes qui boni apparent fideles, perseverantiam usque in finem accipere debuisse. Deus autem melius esse judicavit, miscere quosdam non perseveraturos certo numero sanctorum suorum; ut quibus non expedit in hujus vitae tentatione securitas, non possint esse securi. Multos enim a perniciosa elatione reprimit quod ait Apostolus: Quapropter, qui videtur stare, videat ne cadat . Voluntate autem sua cadit, qui cadit; et voluntate Dei stat, qui stat. Potens est enim Deus statuere illum : non ergo se ipse, sed Deus. Verumtamen bonum est non altum sapere, sed timere . In cogitatione autem sua vel cadit quisque, vel stat. Sicut autem Apostolus ait, quod in libro superiore memoravi, Non sumus idonei cogitare aliquid quasi ex nobismetipsis, sed sufficientia
Abbreviated transcription (Latin):
quur & non imihi merito audi&: ohomo tuquis es quirespondeas
dõ : quemcerte in uno uestrum benignissimum largitorem :
Inte uero exactorem iustissimum innullo tamer cernis in¬
iustum : Cum enim iustus ess&etiam siutrumq: punir&e
quiliberatur hab& unde gratias agat quidamnatur non hab&
utis non omnibus qui domnibus deberetur ostender&
atq: itagratius suam gratiam uasis misericordiae cominen¬
dar& quur in eadem causame quam illum potius puni&
aut illum quamme potius liberabit : hoc nondico : Siquaeris
quare : quia fateorme non inuenire quid dicam : Si& hoc
quaeris quare quia in hacresicut iustaest iraeius sicut̃ mag¬
na est misericordia eius ĩ tains crutabiha iudicia eius : Adhuc
nonmentitur qui dicit ex nobis exierunt sed non erant
&x nobis. nam si fuissent ex nobis mansissent utiq: nobiscũ :
Num quid ergo hominum naturae duaesunt absit: Siduae

Expanded text:
Cur non et mihi? merito audiet, O homo, tu quis es, qui respondeas Cur non et mihi? merito audiet, O homo, tu quis es, qui respondeas Deo ? Quem certe in uno vestrum benignissimum largitorem, in te vero exactorem justissimum, in nullo tamen cernis injustum. Cum enim justus esset, etiamsi utrumque puniret: qui liberatur, habet unde gratias agat; qui damnatur, non habenatis non omnibus, quid omnibus deberetur ostenderet, atque ita gratius suam gratiam vasis misericordiae commendaret; cur in eadem causa me quam illum potius puniet, aut illum quam me potius liberabit? » Hoc non dico: si quaeris quare; quia fateor me non invenire quid dicam. Si et hoc quaeris quare; quia in hac re sicut justa est ira ejus, sicut magna est misericordia ejus, ita inscrutabilia judicia ejus. 19. Adhuc non mentitur qui dicit, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum ? Numquid ergo hominum naturae duae sunt? Absit. Si duae
Abbreviated transcription (Latin):
beratur debitum agnoscat : Siin remitendo debito bonitas:
In exigendo aequitar intellegitur nus quam esse apud d m̃
uerum etiam ingeminorum una atq: eadem causa tam diuer¬
sum iudicium : Non nesimils quȩstio est qur indi uersa
causa idem iudicium : Reco lamus igitur illos operarios
inuinea qui toto die laborauerunt : et eos qui horauna: nempe
causa diuersa est inpensi laboris. & tamenidem iudicium
in redhibitione mercedis : Num quid & hic audierunt mur¬
murantes apatre famihas. nisi hoc uolo: Ita quippe eiuserga
alios fuit largitas ut erga alios nullaess& iniquitas. Aistiqui¬
dem utriq in bonis sunt : uerumtamen quantum adiustitiam :¬
spertategratum: potest & dereo quiliberatur recte diei reo
quidam natur. tolle quod tuumest &uade. huic autem uolo
quod non debxurdonare : An non mihilic& facere quoduolo :
aut oculustuus nequam est qui a ego bonussum hic illesidicat

Expanded text:
beratur, debitum agnoscat. Si in remittendo debito bonitas, beratur, debitum agnoscat. Si in remittendo debito bonitas, in exigendo aequitas intelligitur, nusquam esse apud Deum verum etiam in geminorum una atque eadem causa, tam diversum judicium? » Nonne similis quaestio est, cur in diversa causa idem judicium? Recolamus igitur illos operarios in vinea qui toto die laboraverunt, et eos qui hora una: nempe causa diversa est impensi laboris, et tamen idem judicium in redditione mercedis. Numquid et hic audierunt murmurantes a patrefamilias, nisi, Hoc volo? Ita quippe ejus erga alios fuit largitas, ut erga alios nulla esset iniquitas. Et isti quidem utrique in bonis sunt: verumtamen quantum ad justitiam spectat et gratiam, potest et de reo qui liberatur, recte dici reo qui damnatur, Tolle quod tuum est, et vade; huic autem volo quod non debetur donare. An non licet milii facere quod volo? An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum ? Hic ille si dicat,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem suam quam proposuit in illo indispositio¬
ne plenitudinis temporum instiurare omnia in xpo
qua e in caelis sunt & quae interris in ipso inquo etiam
& sortem consecutisumus praedestinati secundum
propositum qui uniuersa operatur: Contra istim ueri¬
tatis tamlaram tubam quis homo sobria e uigilantisq:
misericors est : Quur ergo inquit nonomnibus : Et hicrespon¬
deo quo dr̃ iudexest : Acperhoc agratis ab eodaturgritie.
Et iusto eius in alis iudicio demonstratur: quidin eis quibus
datur conferat gratia : n onita que simus ingriti quod setundi
placitum uoluntatis suae in laudem gloriae gratiae suae tim
multos liberat misericors dr̃ detam debita perditione :
utsi inde neminem hberar& nones sẽ in iustus: exuno quio¬
pe omnes in condemnationem non inius tam iudicati sunt
ire sediustam: Quiergo liberatur gratiam diligat: qui norib¬

Expanded text:
voluntatem suam, quam proposuit in illo, in dispensatiovoluntatem suam, quam proposuit in illo, in dispensatione plenitudinis temporum, instaurare omnia in Christo quae in coelis sunt et quae in terris in ipso; in quo etiam et sortem consecuti sumus, praedestinati secundum propositum qui universa operatur . Contra istam veritatis tam claram tubam, quis homo sobriae vigilantisque misericors est. « Cur ergo, » inquit, « non omnibus? » Et hic respondeo, Quoniam Deus judex est. Ac per hoc et gratis ab eo datur gratia; et justo ejus in aliis judicio demonstratur, quid in eis quibus datur conferat gratia. Non itaque simus ingrati, quod secundum placitum voluntatis suae, in laudem gloriae gratiae suae tam multos liberat misericors Deus de tam debita perditione, ut si inde neminem liberaret, non esset injustus. Ex uno quippe omnes in condemnationem non injustam judicati sunt ire, sed justam. Qui ergo liberatur, gratiam diligat, qui non li
Abbreviated transcription (Latin):
quod poterat nobis & non orantibus dari s̃ed oratione nostra
nos uoluit admoneri a quo accipiamus haecbeneficia a quo
enim nisi abillo accipimus a quo iussum est ut p&amus
prorsus in hacre non operosas disputationes ex pect&
ecclesia sed attendat cotidianas orationes suas: orat:
ut incredubcredant : ds̃ ergo conuertit ad fidem oratut
credentes perseuerent: dr̃ergo donat perseuerantiam
us que infinem : haec dr̃ facturum seesse praesciuit:
iosest enim praedestinatio sc̃õrum quos elegit in xp̃o
ante constitutionem mundi ut essent scĩ & in maculiti
inconso tueius incaritate praedestinans eos in ad¬
citum uoluntatis suae in laudem gloriae gratiesuae
in quagratificauit eos indilecto filosuo in quo habent
redemtionem persanguinem ipsius in remissionem
peccatorum secundum diuitias gratiae eius quae abun¬
dabit in eos in omnisapientia & prudentia ut os tende¬
rãeis musterium uoluntatis suae secundum bonam

Expanded text:
Quod poterat nobis et non orantibus dari: sed oratione nostra Quod poterat nobis et non orantibus dari: sed oratione nostra nos voluit admoneri, a quo accipiamus haec beneficia. A quo enim, nisi ab illo accipimus, a quo jussum est ut petamus? Prorsus in hac re non operosas disputationes exspectet Ecclesia: sed attendat quotidianas orationes suas. Orat, ut increduli credant: Deus ergo convertit ad fidem. Orat, ut credentes perseverent: Deus ergo donat perseverantiam usquipsa est praedestinatio sanctorum, quos elegit in Christo ante constitutionem mundi, ut essent sancti et immaculati in conspectu ejus in charitate, praedestinans eos in adcitum voluntatis suae in laudem gloriae gratiae suae, in qua gratificavit eos in dilecto Filio suo, in quo habent redemptionem per sanguinem ipsius, remissionem peccatorum secundum divitias gratiae ejus, quae abundavit in eos in omni sapientia et prudentia; ut ostenderet eis mysterium voluntatis suae secundum bonam
Abbreviated transcription (Latin):
uirum dexterae tuae & super fihum hominis quancon¬
firmastitibi & non discedimus ate : Istecerte non est
adam primus in quo discessimus ab eo sed adam nouis¬
simus suꝑquemfiat manus enis ut non discedamus abeo:
xps̃ enim totus cum membrissuis est propterecdesiam :
qua eest corpus eius plenitudo eius : Cumergo fit suꝑ eũ
manus di ut nondiscedamus a dõ adnos utiq ꝑuenit
opusdi : hoc est enim manurdĩ quo operedĩ fit ut simus
in xpõ permanentercumdõ Nonsicut in adam discedor¬
tes a dõ: Inxpoenim sortem consecutisumus praedestina¬
ti secundum propositum eius : qui uni uersa operatur:
manus igiturdiest ista non nostra ut non discedamus
ado manus inquam eius est ista quidixit timorem meũ
dabo incor eorum ut ame non recedant: Propter quod
& poscia seuoluit nein feramur intemtationem : qui a
&si non inferimur nulla abeo ratione discedimus:

Expanded text:
virum dexterae tuae, et super filium hominis quem convirum dexterae tuae, et super filium hominis quem confirmasti tibi; et non discedimus a te . Iste certe non est Adam primus, in quo discessimus ab eo: sed Adam novissimus, super quem fit manus ejus, ut non discedamus ab eo. Christus enim totus cum membris suis est, propter Ecclesiam, quae est corpus ejus, plenitudo ejus. Cum ergo fit super eum manus Dei, ut non discedamus a Deo, ad nos utique pervenit opus Dei hoc est enim manus Dei: quo opere Dei fit ut simus in Christo permanentes cum Deo; non sicut in Adam, discedentes a Deo. In Christo enim sortem consecuti sumus, praedestinati secundum propositum ejus qui universa operatur. Manus igitur Dei est ista, non nostra, ut non discedamus a Deo. Manus, inquam, ejus est ista, qui dixit, Timorem meum dabo in cor eorum, ut a me non recedant . 15. Propter quod et posci a se voluit, ne inferamur in tentationem: quia et si non inferimur, nulla ab eo ratione discedimus.
Abbreviated transcription (Latin):
murado nonostendit dindumes senisi dõ cum porcendum
ostenditadõ quienim non infertur intemptationem non
dis cedit ado: nonest hoc omnino inuiribur libei arbitrii:
quales nune sunt: fuerat in homine antequam cader & que
tamen libertas uoluntatis in illius primae conditionis praes¬
tantia quantum ualuerit apparuit in angelis quidiabolo
cumslus cadente inueritate stererunt & ad recuritatem pe¬
petuam noncadendi in quanunc eosessecertis simisumus
peruenire meruerunt: postea sum autem hominis non¬
nisi ad gratiam suam dr̃ uoluit ꝑtinere uthomo accatdit
adeum Nequenis i ad gratiam suam uoluit ꝑtinere ut
homo non recedait abeo: hanc gratiam posuit inillo in quo
sortem consecutisumus praedestinati secundum propo¬
situm eius qui uniuersa opeatur : Ac perhoc sicut opera¬
tur ut accedamus sic operatur nediscedamus propter
quod ei pet proph&am dictum est fiat manustua super

Expanded text:
mus a Deo, non ostendit dandum esse nisi a Deo, cum poscendum mus a Deo, non ostendit dandum esse nisi a Deo, cum poscendum ostendit a Deo. Qui enim non infertur in tentationem, non discedit a Deo. Non est hoc omnino in viribus liberi arbitrii, quales nunc sunt: fuerat in homine antequam caderet. Quae tamen libertas voluntatis in illius primae conditionis praestantia quantum valuerit, apparuit in Angelis, qui, diabolo cum suis cadente, in veritate steterunt, et ad securitatem perpetuam non cadendi, in qua nunc eos esse certissimi sumus, pervenire meruerunt. Post casum autem hominis, nonnisi ad gratiam suam Deus voluit pertinere, ut homo accedat ad eum; neque nisi ad gratiam suam voluit pertinere, ut homo non recedat ab eo. 14. Hanc gratiam posuit in illo, in quo sortem consecuti sumus, praedestinati secundum propositum ejus qui universa operatur. Ac per hoc sicut operatur ut accedamus, sic operatur ne discedamus. Propter quod ei per prophetam dictum est, Fiat manus tua super
Abbreviated transcription (Latin):
inueni nisi nenos inferas intemtationem:
Tutiores igitur uiuimus si totum dõ damus : Non autem nos
illiexparte a nobis ex parte commutimur: quod uidit iste
uenerabilis martir: Nam cum eunden locum orationis
exponer& ait post c&era quando autem rogamus ne in
temtationem uenia murãd monemur infirmitaitir & in¬
becillitatis nostrae dum sic rogamur nequis se in solenter
extollit nequis sibi superbe arroganter aliquidas sumat
nequis aut confersionis aut passionis gloriam suamdicat
cund nr̃ ipsehumilitatem docenr dixerit uigilate &orate
neueniatir intemptationem spr̃ quidem promtus caro
autem infirma utdum praecedit humilir & summis sa con¬
essio et ditur torumdõ quid quid supoliciter cumtimoredi
essent haex dominicaoratio nobir ad causam gritue quam¬
defendimus sola sufficer& quianibil nobis reliquit in quo
tm quam in nostro gloriemur : Si quidem aut non disceda¬

Expanded text:
inveni, nisi, Ne nos inferas in tentationem. inveni, nisi, Ne nos inferas in tentationem. Tutiores igitur vivimus, si totum Deo damus; non autem nos illi ex parte, et nobis ex parte committimus: quod vidit iste venerabilis martyr. Nam cum eumdem locum Orationis post in eadem: quando autem rogamus, inquit, ne in temptationem ueni-a m u s, ammonemur infirmitatis et infirmitatis nostrae, dum sic rogamus, ne quis se insolenter extollat, ne quis sibi superbe atque adroganter aliquid adsumat, ne quis aut confessionis aut passionis gloriam suam ducat, cum dominus ipse humilitatem docens dixerit: \'uigilate et orate, ne ueniatis in temptationem ; spiritus quidem promptus est, caro autem infirma\', ut, dum praecedit humilis et summissa confessio et datur totum deo, quidquid suppliciter cum timore eessent, haec Dominica oratio nobis ad causam gratdefendimus, sola sufficeret: quia nihil nobis reliquit, in quo tanquam in nostro gloriemur. Siquidem et ut non disceda
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis in fertur: et qui intemtationem suue malae
uoluntatis non infertur in nullam prorsus infertur:
unus quisq enim temtatur ut scribtum est concupiscas¬
tusua abstractus & in lectur : dr autem neminem temt
temtationes cilic& noxia : Nam est &utilis quando non
decipimur uel opprimimur s̃ ed probamur secundum
temtatione quam significat a postolus dicens neforte
temta uerit uos qui temtat &inanis sit labor noster dr̃
ut dixi neminem temtat hoc est neminem infert uel
inducit intemtationem : Nam temtari & intemtationẽ
ñ inferri nonest malum immo etiam bonum est hoc est
enim probari: quoditaq: dicimus dõ nenos inferas inten¬
tationem quid dicimus nisi nenos inferrisinas unde
sic orant non null &legitur incodicibus pluribus & hoc
sic posuit beatissimus cu prianus nepatiaris nos induci
intemtationem: In euangelio tamen graeco nusquã

Expanded text:
voluntatis infertur: et qui in tentationem suae malae voluntatis infertur: et qui in tentationem suae malae voluntatis non infertur, in nullam prorsus infertur. Unusquisque enim tentatur, ut scriptum est, a concupiscentia sua abstractus et illectus: Deus autem neminem tentat ; tentatione scilicet noxia. Nam est et utilis, qua non decipimur vel opprimimur, sed probamur, secundumIlla ergo noxia tentatione, quam significat Apostolus, dicens, Ne forte tentaverit vos qui tentat, et inanis sit labor noster , Deus, ut dixi, neminem tentat, hoc est, neminem infert vel inducit in tentationem. Nam tentari et in tentationem non inferri, non est malum, imo etiam bonum est: hoc est enim probari. Quod itaque dicimus Deo, Ne nos inferas in tentationem; quid dicimus, nisi, Ne nos inferri sinas? Unde sic orant nonnulli, et legitur in codicibus pluribus, et hoc sic posuit beatissimus Cyprianus: Ne patiaris nos induci in tentationem. In Evangelio tamen graeco nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
nmaciae temtationem qua possit uel dignus sit ꝑseueran¬
nim scĩtatis amittere : At enim uoluntate suaquis quis dese¬
ritdm̃ ut merito deseratur adõ Quis hoc negauerit sed
ideo p&imus neinferamur intanptationem ut hoc non fut:
etsiex audimur utiq: non fit quia ds̃ non permittit ut fiat
uihilenim fit nisi quod aut ipsefacit aut fieri ipseꝑmittit :
potens ergo est & amalo inbonum flectere uoluntates :
&in lapsum pronas conuertere ac dirigere in sibi glacitũ
gres sum cui non frustra dicitur. dr̃ tuconuertens uiui¬
ficabis nos nonst ustra deitur neder ad nouendum pedem
incum. Postremodicitur netra dis me dñe adenderiomeo
peccato ri postremo nemulta comme morem cumuobis
plura fortasis occurrant Nonfrus tradicitur nenos inse¬
ras intemtationem : Namquis quis intemtationem
non infertur profecto nec intemtationem sumalae

Expanded text:
tumaciae tentationem, qua possit vel dignus sit perseverantumaciae tentationem, qua possit vel dignus sit perseverantiam sanctitatis amittere. 12. At enim, « voluntate sua quisque deserit Deum, ut merito deseratur a Deo. » Quis hoc negaverit? Sed ideo petimus ne inferamur in tentationem, ut hoc non fiat. Et si exaudimur, utique non fit; quia Deus non permittit ut fiat. Nihil enim fit, nisi quod aut ipse facit, aut fieri ipse permittit. Potens ergo est, et a malo in bonum flectere voluntates, et in lapsum pronas convertere, ac dirigere in sibi placitum gressum. Cui non frustra dicitur, Deus, tu convertens vivificabis nos : non frustra dicitur, Ne des ad movendum pedem meum : non frustra dicitur, Ne tradas me, Domine, a desiderio meo peccatori : postremo, ne multa commemorem, cum vobis plura fortassis occurrant, non frustra dicitur, Ne nos inferas in tentationem. Nam quisquis in tentationem non infertur, profecto nec in tentationem suae malae
Abbreviated transcription (Latin):
cumenim perseuerauerit quis que infinem ne que hoc domũ
potest amittere. Nec als quae poterat ante finem
quomodo enim potest amitti per quod sit ut non amittatur
etiam quod poss& amnti: Sed ne fortedicatur usq in fine
perse uerantiam non amitti quidẽ cumdati fuerit idest
cumperseueratum sueritusq: infinem : Sed tuncamitti
quodam modo quandoagit homo percontumaciam ut adea
quenire nom possit : Sicut dicimus hominm qui non per¬
serauit us que infinem amisisse uitam a dernam uel regnũ
di nonquodiam acceperat &habebat sed quod acciper&e
A haber& siper seuerass& uerborum contro uersias aufera¬
mis a nonnulla etiam quae non habentur sed habenda spe¬
nbantur possedicamus amiti : dicat mihi quis quis aud&
um dr̃ dare non possit quoda seposci imperauit. hoc cete
ceiscĩ eius dicant orantes nenos inferas intemtationem:
qus quis igitur ex auditur hoc pos cens non infertur in con¬

Expanded text:
Cum enim perseveraverit quisque usque in finem, neque hoc donum potest amittere, nec alia quae poterat ante finem. Quomodo igitur potest amitti, per quod fit ut non amittatur etiam quod posset amitti? 11. Sed ne forte dicatur, usque in finem perseverantiam non amitti quidem, cum data fuerit, id est, cum perseveratum fuerit usque in finem: sed tunc amitti quodam modo, quando agit homo per contumaciam, ut ad eam pervenire non possit: sicut dicimus hominem, qui non perseveraverit usque in finem, amisisse vitam aeternam, vel regnum Dei; non quod jam acceperat et habebat, sed quod acciperet et haberet, si perseverasset: verborum controversias auferamus, et nonnulla etiam quae non habentur, sed habenda sperantur, posse dicamus amitti. Dicat mihi quisquis audet, utrum Deus dare non possit, quod a se posci imperavit. Hoc certe qui  ut ei sancti ejus dicant orantes, Ne inferas nos in tentationem. Quisquis igitur exauditur hoc poscens, non infertur in con
Abbreviated transcription (Latin):
iernam quia non manduca uerunt carnem necbibe¬
ot sanguinem xp̃i et quia ineis qui nullum habent
ano peccatum. falsus est baptismur quin remisnonẽ
iur pet catorum: dicerent enim prorsus nullumena
ule peccatum : sed orosuis futuris siui uerent merts
iti tari uel non baptigari eos quidecorpore sluuntur
uter: et prosuis futuris meritir eos uel ac cipere uel
ccipere corpus & sanguinem xp̃i sine quouita morrsis
lere nom possunt et in uera remissione peccatorum
iotizari quamuis nullum ex adam traherent quõ
snit tuntur eis peccata de quibus illos dr̃ oaenitentiam
iuesciunt acturos Ita facillime agerent atq obtiner eti
disam suam quanegant esse origina lepeccatum
ratiamdĩ nondari nisi secundum merita nostra
nehdunt. Sed quia hominum futura quaenon sunt
itura proculdubio nulla sunt merita : & hoc uidere

Expanded text:
aeternam, quia non manducaverunt carnem nec bibeaeternam, quia non manducaverunt carnem nec biberunt sanguinem Christi ; et quia in eis, qui nullum habent omnino peccatum, falsus est Baptismus qui in remissionem traditur peccatorum. Dicerent enim prorsus nullum esse originale peccatum, sed pro suis futuris, si viverent, meritis vel baptizari vel non baptizari eos qui de corpore solvuntur infantes; et pro suis futuris meritis eos vel accipere vel non accipere corpus et sanguinem Christi, sine quo vitam prorsus habere non possunt: et in veram remissionem peccatorum baptizari, quamvis nullum ex Adam traherent; quoniam remittuntur eis peccata, de quibus illos Deus poenitentiam praescivit acturos. Ita facillime agerent atque obtinerent causam suam, qua negant esse originale peccatum, et gratiam Dei non dari nisi secundum merita nostra contendunt. Sed quia hominum futura, quae non sunt futura, procul dubio nulla sunt merita, et hoc videre
Abbreviated transcription (Latin):
peccata dimiti autem dõ miserante non porse cogita re dobet
quantam dõ faciat gratiaeq: eius iniuriam. quasi futurum peo¬
catum praenoscipossit nec possit ignosci : Quods̃ absurdum est
magis ergo futurir si diu uiuerent pec catoribus cumin parua
aetatem oriuntur lauacro quo peccata diluuntur debuit
eos autem quibaptizantur & paruuli decorporibur exeunt
tis matemorientibus peccata originala uindicari setd sua
cuiusq futura s uiuere : Itemq baptizits nonoriginalia
nlui setisua futura siuiuerent quõ non pors& nis in maiore
u ttepeccare. Sedabos acturos puenitentiam aliornonactu¬
sfrtasse praeuisos ideo alios baptizator alior si nebaptis¬
oeris se dehacuita: hoc siaudirent pelagianinoniam
ibrarent negando originale peccatum qua erere puriulis
atare gnumdĩ nescio cuius suae felicitatir locum maxi¬
e quando conuincuntur non eos habere porseuitam

Expanded text:
peccata, dimitti autem Deo miserante non posse, cogitare debet peccata, dimitti autem Deo miserante non posse, cogitare debet quantam Deo faciat gratiaeque ejus injuriam; quasi futurum peccatum praenosci possit, nec possit ingosci. Quod si absurdum est; magis ergo futuris, si diu viverent, peccatoribus, cum in parva aetate moriuntur, lavacro quo peccata diluuntur, debuiteos autem qui baptizantur, et parvuli de corporibus exeunt, tismate morientibus peccata originalia vindicari, sed sua cujusque futura si viveret: itemque baptizatis non originalia dilui, sed sua futura si viverent; quoniam non possent nisi in majore aetate peccare: sed alios acturos poenitentiam, alios non acturos fuisse praevisos; ideo alios baptizatos, allos sine baptismo exisse de hac vita. Hoc si auderent Pelagiani, non jam laborarent negando originale peccatum, quaerere parvulis extra regnum Dei nescio cujus suae felicitatis locum: maxime quando convincuntur non eos habere posse vitam
Abbreviated transcription (Latin):
secatdum : quosiue soluto ꝑdĩgratiam siue perdĩ iudicium
sonsoluto cum moriuntur in fanter aut merito regenerationi
Panscunt exmalis adbona. aut merito originis transcunt
imalis admala hoc citholicifides nouitin hoc etiam
poniub herdici si neulla contradictione consentiunt Iudi¬
canautem quem quam non sacun dimmerta quaehabuit
quam diufunt in corpore s ecsecundimmeriti quie suerat
habitura Sidiutius uxis & incorporti und copinari patt
hominer quorum in genia nonene contemtibiba uestractaduo¬
cant litterae muraur &stipens reperire non possim sdtore¬
dere auderemnis uobis non cridere non auderem sed pero
ad futurum dm̃ ut commoniticito uideant ea quae dicuintur
futura suis se peccata si perdĩ iudicium in nonbaptiratis
possunt iure puniri etiam dĩ gratiaba ptirratis pos sedimiti:
quicum que enim dicit puniri tantum possedõ iudicante sutura

Expanded text:
peccatum: quo sive soluto per Dei gratiam, sive per Dei judicium peccatum: quo sive soluto per Dei gratiam, sive per Dei judicium non soluto, cum moriuntur infantes, aut merito regenerationis transeunt ex malis ad bona, aut merito originis transeunt ex malis ad mala. Hoc catholica fides novit: in hoc etiam nonnulli haeretici sine ulla contradictione consentiunt. Judicari autem quemquam non secundum merita quae habuit quamdiu fuit in corpore, sed secundum merita quae fuerat habiturus si diutius vixisset in corpore, unde opinari potuerint homines, quorum ingenia non esse contemptibilia vestrae indicant litterae, mirans et stupens reperire non possum: nec credere auderem, nisi vobis non credere non auderem. Sed spero adfuturum Deum, ut commoniti cito videant, ea quae dicuntur futura fuisse peccata, si per Dei judicium in non baptizatis possunt jure puniri, etiam per Dei gratiam baptizatis posse dimitti. Quicumque enim dicit, puniri tantum posse Deo judicante futura
Abbreviated transcription (Latin):
lgesturus fuit Sed unde hoc talibus uiris inmente mueierit
nescio ut futura quaẽ non sunt futura puniantur: authono¬
entur merita paruulorum quur autem dictum est. secun¬
dim eaquae percorpus gessit hominem iudi candum
ungerantur imulta solo animo nom per corpusne ꝓullum
uperis membruno : et plerumq: tammagna ut talibus
ipitionibur poena iustissima debeatur sicutiest ut aba
ieim quod dixit insipitis incordesuo non est dr̃ q̃uid
lego secundum eaquae percorgusgessit : Nisi scrundũ
incorpore nisi resurrectione nouissima non adulla
itacorporanda sed adrecipienda probonis meritis
stemia promalis luehda suipplicia hoc autem mediotem pore
inr depositionem &receptionen corporis. setun dumeaque
Essunt ꝑcorporis tempus siue cruciantur animaa siue
suiescunt. Ad quod tempus corporis ꝑtin& etiam quod
od igani negant sed xp̃ĩ ec desia confit&ur originale

Expanded text:
Vel gesturus fuit. Sed unde hoc talibus viris in mentem venerit Vel gesturus fuit. Sed unde hoc talibus viris in mentem venerit nescio, ut futura quae non sunt futura, puniantur, aut honorentur merita parvulorum. Cur autem dictum est, secundum ea qua per corpus gessit hominem judicandum, cum gerantur multa solo animo, non per corpus, nec per ullum corporis membrum; et plerumque tam magna, ut talibus cogitationibus poena justissima debeatur: sicuti est, ut alia taceam, quod dixit insipiens in corde suo, Non est Deus ? Quid est ergo, secundum ea quae per corpus gessit; nisi, Secundum in corpore, nisi resurrectione novissima; non ad ulla merita comparanda, sed ad recipienda pro bonis meritis praemia, pro malis luenda supplicia. Hoc autem medio tempore inter depositionem et receptionem corporis, secundum ea quae gesserunt per corporis tempus, sive cruciantur animae, sive requiescunt. Ad quod tempus corporis pertinet etiam quod Pelagiani negant, sed Christi Ecclesia confitetur, originale
Abbreviated transcription (Latin):
maiorum iamutentium uoluntatis arbitrio: Sedubi uenitur
adoaruulos: & ad iꝓpsum mediatorem di & hominum hominen
xpm̃ ihm̃ omnis deficit praecedentium gratiamdi humanonũ
as sertio meritorumꝰ quia necilhꝰ ullis bonis practedentibus meri¬
tis discernuntur a c&eris ut pertineant adliberatorem hominũ :
Nec ille ullis humanis praecedentibus meritis. cumdipsesit
homo liberator factus est hominum Quis enim audiat quod
dicuntur paruub prosuis futuris meritis in ipsa infantilia¬
&atebaptizati exire dehac uita Et ideo alii non baptizati
ineadan aetatemori quia &ipsorum praes cita sunt merita
futura sed mala Non eorum uitambonam uel malam dõ
remunerante uel damnante sed nullã a postolus quidan
limitem fixitquem trans gredi non debeat hominis ut mitius
loquar incauta sis picio Aitenim omner adstabimus ante
rbura lxp̃ĩut serat unus quis que setundum eaquie ꝑcorpus
essĩ siue bonum siuemalum ciessit inquit non a diunxit

Expanded text:
maiorum iam utentium uoluntatis arbitrio. sed ubi uenitur maiorum iam utentium uoluntatis arbitrio. sed ubi uenitur ad paruulos et ad ipsum mediatorem dei et hominum, hominem Christum Iesum, omnis deficit praecedentium gratiam dei humanorum assertio meritorum, quia nec illi ullis bonis praecedentibus meritis discernuntur a ceteris, ut pertineant ad liberatorem hominum, nec ille ullis humanis praecedentibus meritis, cum et ipse sit homo, liberator factus est hominum. Quis enim audiat, quod dicuntur paruuli pro suis futuris meritis in ipsa infantili aetate baptizati exire de hac uita, et ideo alii non baptizati in eadem aetate mori, quia et ipsorum praescita sunt merita futura, sed mala, non eorum uitam bonam uel malam deo remunerante uel damnante, sed nullam? apostolus quidem limitem fixit, quem transgredi non debeat hominis, ut mitius loquar, incauta suspicio. ait enim: omnes: astabimus ante tribunal Christi, ut ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bo
Abbreviated transcription (Latin):
&iustificauit nec alios sed quos praedestinauit uocauit
usti ficauit ipsos &glori ficauit illo utiq: fine qui non hab&
sinem : Elegit ergo de fideler sed ut sint non quia samerant:
a postolus ia cobus dicit non ne dẽ elegit pauperes in hoc
mundo diuites infide & heredes regni quodrepromisit ds̃
diligentibus se eligen doergo facit diuites infide sicut
heredes regni pecte quippeineis hoc eligeredicitur. quo d
ut iheis facut eos elegit: ogo quis audiat dnm̃ dicenten
non uos mee legistis sedego uos elegi. Et audeat dicere
credere hominer ut eligantur cum potius &igantur ut ore¬
dant Necontra sententiam ueritatis priores inueniantur

Expanded text:
et justificavit: nec alios, sed quos praedestinavit, vocavit, et justificavit: nec alios, sed quos praedestinavit, vocavit, justificavit, ipsos et glorificavit ; illo utique fine qui non habet finem. Elegit ergo Deus fideles, sed ut sint, non quia jam erant. Apostolus Jacobus dicit: Nonne Deus elegit pauperes in hoc mundo, divites in fide, et haeredes regni, quod repromisit Deus diligentibus se ? Eligendo ergo facit divites in fide, sicut haeredes regni. Recte quippe in eis hoc eligere dicitur, quod ut in eis faciat, eos eligit. Rogo, quis audiat Dominum dicentem, Non vos me elegistis, sed ego vos elegi; et audeat dicere, credere homines ut eligantur, cum potius eligantur ut credant, ne contra sententiam veritatis priores inveniantur
Abbreviated transcription (Latin):
ager& carnem : sed iamelectos inseipso ante mundicons¬
titutionẽ haec est immobilis ueritas praedestinationis &
gratiae : Nam quid est quodait apostolus sicut elegit
nos in ipso ante mundi constitutionem : quodprofecto
si propterea dictum est quia praesciuit dr̃ credituror
nonquia facturus fuerat ipsecredentes : contra istum
priescientiam loquitur filius dicens. Non uos meelegistis
sedego uos elegr cum hoc potius praescierit dr̃ quo dipsieũ
cerant electuri ut abillo eligi mererentur : electi suntitaq
temundi constitutionem ea praedestinatione in quadr̃
iu futura facta praesciuit : Electi sunt autem demundo ea
ucatione qua dr̃id quod oraedestinauit imoleuit : quos
enim praedestinauit ĩpsos uocauit. illas cilic& uocatione
secundum propositum : Nonergo abios sed quos praedesti¬
nauit ipsos &uocauit: Nec alios sed quos ita uocauit ipsor

Expanded text:
ageret carnem, sed jam electos in se ipso ante mundi consageret carnem, sed jam electos in se ipso ante mundi constitutionem. Haec est immobilis veritas praedestinationis et gratiae. Nam quid est quod ait Apostolus, Sicut elegit nos in ipso ante mundi constitutionem ? Quod profecto si propterea dictum est, quia praescivit Deus credituros, non quia facturus fuerat ipse credentes; contra istam praescientiam loquitur Filius, dicens, Non vos me elegistis, sed ego vos elegi: cum hoc potius praescierit Deus, quod ipsi eum fuerant electuri, ut ab illo mererentur eligi. Electi sunt itaque ante mundi constitutionem ea praedestinatione, in qua Deus sua futura facta praescivit: electi sunt autem de mundo ea vocatione, qua Deus id quod praedestinavit, implevit. Quos enim praedestinavit, ipsos et vocavit; illa scilicet vocatione secundum propositum: non ergo alios, sed quos praedestinavit, ipsos et vocavit: nec alios, sed quos ita vocavit, ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
dit ex eo quicquam : quis quis ergo inde est omnino non
perit nec erat inde quiperit : Oropter quod dictum est.
ex nobis exierunt : sed nonerant ex nobis: namsi fuissen
uocationem : quafiunt electi non quieliguntur quia
crediderunt : sed qui eliguntur ut cretlant: hanc anim
& dns̃ ipsesatis aperit : ubi dicit nonuos meelegistis : sedego
uos elegi nam si propterea electierant quia credideran
Ipsieum prius utiq: eegerant credendo ineumut eligi mere¬
rentur : Aufert autem hoc omnino quidicitꝰ non uos me
elegistis sedego uos elegi et ips quidem proculdubio ele¬
gerunt eum quando crediderunt in eum Vndenonob
aliud dicit Nonuos meelegistis sedogo uos edegr ñis quia
non elegerunt uteliger&eos. Sed ut eligerent eum elegiteos
quia misericordiaeius praeuenit eos : secundum gratiam
nonsecundum debitum : elegit ergo eos demundo cum hic

Expanded text:
erdet ex eo quidquam . Quisquis ergo inde est, omnino non erdet ex eo quidquam . Quisquis ergo inde est, omnino non perit: nec erat inde qui perit. Propter quod dictum est, Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis; nam si fuissen. Intelligamus ergo vocationem qua fiunt electi: non qui eliguntur quia crediderunt, sed qui eliguntur ut credant. Hanc enim et Dominus ipse satis aperit, ubi dicit: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos . Nam si propterea electi erant, quia crediderant; ipsi eum prius utique elegerant credendo in eum, ut eligi mererentur. Aufert autem hoc omnino, qui dicit, Non vos me elegistis, sed ego vos elegi. Et ipsi quidem procul dubio elegerunt eum, quando crediderunt in eum. Unde non ob aliud dicit, Non vos me elegistis, sed ego vos elegi; nisi quia non elegerunt eum ut eligeret eos, sed ut eligerent eum elegit eos: quia misericordia ejus praevenit eos secundum gratiam, non secundum debitum. Elegit ergo eos de mundo cum hic
Abbreviated transcription (Latin):
deb& utique oc currere quõ reliquiae perelectionem gra¬
nae factaesunt : haec electio consecuta est ceteris ex¬
aetatis : secundum hanc electiones istahelitae dilecti
propterpatres : Nonmim uocatione illa uocati sunt
e quadictumes t multiuocati : sedilla quauo cantur decti:
unde abic postea quam dixit secundumelectionem
autem dilecti propter patres continuo subiecit unde
agimus sine paenitentia enim sunt dona &uocatiodt̃
Idestsine mutatione stabiliter fixa sunt adhanc uocatio¬
nem qui ꝑtinent omnes sunt docibiles di: Nec potest eorũ
quis quam dicere credidũ ut sic uocarer praeuenit eum
quippemis eri cordiadĩ quia sic est uocatus ut creder&:
omnes enim docibilerdi ueniunt ad filium quõ audier
&didicerunt a patreperfihum : qui euidentis si medicit
omnis qui audiuit a patre & didicit uenit ad me sstorum
autem nemoperit : quia omne quod dedit ei pater non ꝑ¬

Expanded text:
debet utique occurrere; quoniam reliquiae per electionem gradebet utique occurrere; quoniam reliquiae per electionem gratiae factae sunt . Haec electio consecuta est, caeteris excaecatis. Secundum hanc electionem Israelitae dilecti propter patres. Non enim vocatione illa vocati sunt, de qua dictum est, Multi vocati ; sed illa qua vocantur electi. Unde et hic poste aquam dixit, Secundum electionem autem dilecti propter patres; continuo subjecit unde agimus, Sine poenitentia enim sunt dona et vocatio Dei: id est, sine mutatione stabiliter fixa sunt. Ad hanc vocationem qui pertinent, omnes sunt docibiles Dei: nec potest eorum quisquam dicere, Credidi ut sic vocarer; praevenit eum quippe misericordia Dei, quia sic est vocatus ut crederet. Omnes enim docibiles Dei veniunt ad Filium: quoniam audierunt et didicerunt a Patre per Filium, qui evidentissime dicit, Omnis qui audivit a Patre et didicit, venit ad me. Istorum autem nemo perit, quia omne quod dedit ei Pater, non p
Abbreviated transcription (Latin):
bsitꝰ quis hoc uelstultissimus dixerit : Sedutrumq: lic&
nter se contrarium idest inimici & dilecti quamuis non in eos¬
im homines tamen in eaademgente : conuenit iudaeorũ
uidem carnalesemen israhel : aliis eorum ad claudicationẽ:
us ad benedictionem is rahel ipsius pertinentibus hunc
nimsensum apertius superius explicauit ubiait quod
uerebatis rahel hoc non est consecutus electio autem
nsecuta est. Ceteriuero ex caecati s untꝰ in utrisq tam̃:¬
npse is rahel : ubi ergo audimus is rahel non est con¬
us uel ceteri ex caecati sunt : ibi intellegendisunt
mici propternos: ubiergo audimus electio autem
secuta est ibi intellegendi sunt dilecti propterpatres :
pdus patribus utique isti promissa sunt abrahae quippe:
utaesunt promissiones & semini eius unde &ista olea
ieister inseritur gentium Iamporro electionem quã
uelt quia secundum gratiam non secundum debitum:

Expanded text:
bsit: quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed utrumque licet bsit: quis hoc vel stultissimus dixerit? Sed utrumque licet inter se contrarium, id est, inimici et dilecti, quamvis non in eosdem homines, tamen in eamdem gentem convenit Judaeorum, et ad idem carnale semen Israel, aliis eorum ad claudicationem, aliis ad benedictionem Israel ipsius pertinentibus. Hunc enim sensum apertius superius explicavit, ubi ait, Quod quaerebat Israhel hoc non est consecutus electio autem consecuta est ceteri vero excaecati sunt sicut scriptumidem ipse Israel. Ubi ergo audimus, Israel non est consecutus, vel, caeteri excaecati sunt; ibi intelligendi sunt inimici propter nos: ubi vero audimus, Electio autem consecuta est; ibi intelligendi sunt dilecti propter patres: quibus patribus utique ista promissa sunt. Abrahae quippe dictae sunt promissiones et semini ejus . Undeet in ista olea oleaster inseritur Gentium. Jam porro electionem quam dicat, quia secundum gratiam, non secundum debitum,
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas dĩ : Legimur in actibu a postolorum quod cũ
dimissi aiuda eis a postol uenissent ad suor & indicar¬
sent quanta eis sacerdotes & seniores dixerunt: leuauer
fremuerunt gentes & populi meditati s unt in ania
adstiterunt reges terrae & principes conuenerunt in unũ
aduersus dnm̃ & aduersus xpm̃eius : Cconuenerunt aũ¬
inueritate inciuitate ista aduersus scm̃ puerum tuum ihiñ
que munxistiheroder &pilatus & populus is rahel facero
quant manustua & consilium praedestinauit fieriꝰ ecce
quod dictumest secundum euangelium quidem ininici
propteruos tanta quippe ab in imicis iudieis manur di
& consilium praedestinauit fieri : quant necessaria fue¬
rant euangelio propternos : Sed quidest quod saquitur
icindum electionem autem dilecti propterpatres num quid
l inimici qui insuis inimicitiis perierunt & aduersantes
põdegente ipsa adhuc pereunt ipsi sunt electiatq dilecti :¬

Expanded text:
voluntas Dei. Legimus in Actibus Apostolorum, quod cum voluntas Dei. Legimus in Actibus Apostolorum, quod cum dimissi a Judaeis Apostoli venissent ad suos, et indicassent quanta eis sacerdotes et sefremuerunt gentes et populi meditati sunt inania ? adstiterunt reges terrae et principes conuenerunt in unum aduersus dominum et aduersus Christum eius. conuenerunt in veritate, in civitate ista, adversus sanctum puerum tuum Jesum quem unxisti, Herodes et Pilatus et populus Israel, facere quanta manus tua et consilium praedestinavit fieri . Ecce quod dictum est, Secundum Evangelium quidem inimici propter vos. Tanta quippe ab inimicis Judaeis manus Dei et consilium praedestinavit fieri, quanta necessaria fuerunt Evangelio propter nos. Sed quid est quod sequitur, Secundum electionem autem dilecti propter patres? Numquid illi inimici, qui in suis inimicitiis perierunt, et adversantes Christo de gente ipsa adhuc pereunt, ipsi sunt electi atque dilecti? A