comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ricordiã illa lapidationẽ euasit
ꝑiusticiã atq ita in eiusdẽ diei
officio qͦdãmodo miscłia & ueri¬
tas obiiant sibi parib inꝑsonᷤ
eodẽq p̃sidio pietatis. quãuis dis
in eugłio phariseis int̾rogan¬
tib ac dicentib in qua potestate
hec facis. & qd̾ signũ ostẽdis nobiꝰ.
cũ respondisset dñs. soluite tẽplũ
hoc & post tͥiuũ excitabo illud
qd̃ de tẽplo dicebat corporis sui:
paulo post eugłista subiungit.
Ipse aut̃ ih̾e non credebat sẽmet¬
ipsĩ eis. eo qd̃ ip̃e nosset om̃s & qr
ñ erat ei opus ut qͥs testimoniũ
ꝑhiberet de hoĩe: ipse enĩ sciebat
qͥd esset in hoĩe. Huie eugłio recte
p̃mitnit᷑ illa lectio de duab me̾tͥ¬
cib quȩ coiã salomone de uiuẽte
filio contender̃t: quaꝵ. alti que

Expanded text:
ricordiam, illa lapidationem evasit ricordiam, illa lapidationem evasit per justitiam. Atque ita in ejusdem diei officio quodammodo misericordia et veritas obviant sibi , paribus in personis, eodemque praesidio pietatis, quamvis dispin Evangelio Pharisaeis interrogantibus ac dicentibus: In qua potestate haec facis, et quod signum tu ostendis nobis ? cum respondisset 51 Dominus: Solvite templum hoc, et post triduum excitabo illud; quod de templo dicebat corporis sui , paulo post evangelista subjungit: Ipse autem Jesus non credebat semetipsum eis, eo quod ipse nosset omnes, et quia non erat ei opus ut quis testimonium perhiberet de homine; ipse enim sciebat quid esset in homine . Huic Evangelio recte praemittitur illa lectio de duabus meretricibus, quae coram Salomone de vivente filio contenderunt: quarum alteri, quae
Abbreviated transcription (Latin):
icͦ popłs duob lignis crucis appendit
xp̃m: & egresse st̃ aque largissime aqͤ
iure.qͦs in engłio supͣdicto se habe̾ in
rp̃c uirga erucus ꝑcussus ĩ mo post
ꝑcussionẽ. resurrectõe atq ascensio¬
ne głificatus est. Salbato mulierẽ
in adultĩo d ep̃hensã. in eugłio legimꝰ
& ad ductã ad d̃m iħ̃m a scribis&
phariscis tẽptantib si cãq latͦciii
sui ancipitem occultantib. ut qͥcqͥd
respondisset. calũpniantes cͥmina¬
rent᷑.id ut si miserieois dimitrẽ¬
dã dieeret. accusaret᷑ itriustiis &
legis ad u̾sarius. si pum endã: uelut
inmisertors in famaret᷑. Qͥb ita
obiuant mansuetudo cũ iustieia:
ut cedentib accusatorib qͥppe qͦs fua
subtraxerat conscientia. soli duore¬
manerent. mnisera & miscdia. Huic
engłio illa quȩ ỹmittit᷑ danielis lec¬
tio congruit. qͣmins ut ait beatus
theronimꝰ in hebraica ñ habeat᷑ hi¬
storia qua legit᷑ susanna a falsa e̾mi¬
natione adulterii liberata di auxi¬

Expanded text:
icus populus duobus lignis crucis appendit Christum, et egressae sunt aquae largissimae, aquae vivae, quas in Evangelio supradicto se habere inChristus virga crucis percussus, imo post percussionem resurrectione atque ascensione glorificatus est. Sabbato mulierem in adulterio deprehenet adductam ad Dominum Jesum a Scribis et Pharisaeis tentantibus, sicamque latrocinii sui ancipitem occultantibus, ut quidquid respondisset, calumniantes criminarentur , id est si ut misericors dimittendam diceret, accusaretur injustus, et legis adversarius, si puniendam, velut immisericors infamaretur. Quibus ita obviavit mansuetudo cum justitia, ut, cedentibus accusatoribus, quippe quos sua subtraxerat conscientia, soli duo remanerent misera et misericordia. Huic Evangelio illa, quae praemittitur, Danielis lectio congruit: quamvis, ut ait Beatus Hieronymus, in Hebraico non habeatur, qua legitur Susanna a falsa criminatione adulterii Dei auxi
Abbreviated transcription (Latin):
de panib eiꝰ & satͣantur. uidelicet de
decimis & oblationilꝰ fideliũ. scła qͤrẽ¬
tes stipendia corporis. Qua ꝓpt̃ illa
congrue lectio p̃mittil ur: qua iere¬
mie dicit᷑ a dño. Sta mporta domꝰ
dñi & p̃dica ibi u̾bũ istud & cetã di
enĩ& illi qͥ pompatice ingrediebõt
portas donis dñi. cupiditatẽ suã
pascentes aplaudebãt sibimet dicẽ
Teria sexta legit᷑ in eugłio dt̃ siħ¬

Expanded text:
de panibus ejus et saturantur, videlicet de decimis et oblationibus fidelium, sola quaerentes stipendia corporis. Quapropter illa congrue lectio praemittitur, qua Hieremiae dicitur a Domino: Sta in porta domus Domini, et praedica ibi verbum istud , etc. Sic enim et illi, qui pompatice ingrediebantur portas domus Domini, et cupiditates suas pascentes applaudebant sibimet, dicenFeria sexta legitur in Evangelio Domi
Abbreviated transcription (Latin):
cuꝑet extingui ut nͨ apud se.nͦ
apud eccłam gentiũ imereit: be¬
ne gͦ uerus & uere sapientessierꝰe sa¬
Lomonut ait euglista ñ credebar
semetipsũ uideis tendens ad eccłim
Date huic infantẽ iuuũ hec ẽ eñi
matereius. E eria t̾cia loquens¬

Expanded text:
cuperet exstingui, ut nec apud se, nec apud Ecclesiam gentium viveret. Bene ergo verus et vere sapientissimus Salomon, ut ait evangelista, non credebat semetipsum Judaeis, tendens ad Ecclesiam Date huic infantem vivum, haec est enim mater ejus . Feria t
Abbreviated transcription (Latin):
mũdane sapientie ex suꝑasse ꝓfũ¬
dũ uulierẽq samarithanã id:
eccłãm alienigenã que de ꝓfũdis im¬
mo obscuris philosophoꝵ aoct̾nis.
mortuã a quã haurire consueuãt.
de qua sixtientẽ aĩãm. nesitiret it̾ũ
satiare ñ potat. didicisse qͥa qͥ bibi̾t
ex aꝗͣ hac sitiet iterũ qui aut̃ bibĩt

Expanded text:
ae sapientiae exsuperasse profundum, mulieremque Samaritanam, id est Ecclesiam alienigenam, quae de profundis, imo obscuris philosophorum doctrinis mortuam aquam haurire consueverat, de qua sitientem animam, ut non sitiret iterum, satiare non poterat, didicisse, quia qui biberit ex aqua h
Abbreviated transcription (Latin):
eria qͣrta calũpniantib ꝓhariseis
qd̾ discipłi dñi tͣnsgredent᷑ tradi¬
tiones sensoꝵ ñ lauando manꝰ suas dñ
panẽ mandu carent. redarguit eos dñs
& cͥminationis sꝑiculũ retorquet in
auctores. quare inqͥens ꝙ uos trans¬

Expanded text:
ntibus Pharisaeis quod discipuli Domini transgrederentur traditiones seniorum, non lavando manus suas, dum panem manducarent, redarguit eos Dominus, et criminationis spiculum retorquet in auctores: Quare, inquiens, vos trans
Abbreviated transcription (Latin):
erat enĩ auaritia phariseoꝵ iuuenes¬
eoꝵ. quoꝵ. laqͦus om̃s facti erãt ut in¬
iussu parentũ ĩmo p̃repta parentib
donaria. deferrent ad templũ recla¬
mantib parentih se hoc pacto in ho¬
norariafiliis. cũ deis dicat. honora
s pat̃ noster ẽ ad cuiꝰ hec deferimus
tẽplũ. & qd̾ illi offerimꝰ filii. uobis pa¬
rentib ꝓderit. Hec & huꝰ modi culpas
añs in tradicionib hõiũ qͣs t̃ditionib
ũĩ p̃ferebant. simulq edocet qd̾ sola
tͣnsgressio mandatoꝵ. dĩ coinqͥnet ho¬
minẽ. Bene ergo inlectione libriex¬
odi ipsa dei mandata p̃ferunt᷑. hono
in euuangło conuineunt᷑ hypocrite.
foris nitid̃i obseruando t̃ditiones hõiũ

Expanded text:
erat enim avaritia Pharisaeorum juvenes, quorum laqueus omnes facti erant, ut, injussu parentum, imo praerepta parentibus donaria deferentes ad templum, reclamantibus parentibus se hoc pacto inhonorari a filiis, cum Deus dicat: « honorDeus Pater noster est, ad cujus haec deferimus templum, et quod illi offerimus filii, vobis parentibus proderit. Haec et hujusmodi culpat Dominus in traditionibus hominum, quas traditionibus Dei praeferebant, simulque edocet quod sola transgressio mandatorum Dei coinquinet hominem . Bene ergo in lectione libri Exodi ipsa Dei mandata praeferuntur: « Honora in Evangelio convincuntur hypocritae, foris nit
Abbreviated transcription (Latin):
ad ephesios innotesceret pͥncipatib ⁊ pote¬
statib in cestib ꝑ eccłiam multiformis sa¬
pientia d̃i. Unde ⁊ iheronimꝰ in cõmento
eiꝰdem epłe. Si inquit pͥncipatib ⁊ ꝑotesta¬
tib in celis quas scãs ministrasq di accipe¬
re debemꝰ ignota fuit multiplex sapien¬
tia di que nunc eis ꝑ eccłiam reuelataẽ
quantomagis patriarchis ⁊ prophis ig¬
nota fuit: quos supra ñ ignorasse myste
Multiplex quippe sapientia dĩ per eccliã
euis nunc. ⁊ principatib ⁊ potestatib re¬
uelata est: quam olim fut᷑am d̾s in sua

Expanded text:
Apostolus ad Ephesios, innotesceret « principatibus et poteApostolus ad Ephesios, innotesceret « principatibus et potestatibus in coelestibus per Ecclesiam multiformis sapientia Dei . » Unde et Hieronymus in comistolae: « Si, inquit, principatibus et potestatibus in coelis, quas sanctas ministrasque Dei accipere debemus, ignota fuit multiplex sapientia Dei, quae nunc eis per Ecclesiam revelata est, quanto magis patriarchis et prophetis ignota fuit, quos supra non ignorasse mysterMultiplex quippe sapientia Dei per Ecclesiam ejus, nunc et principatibus et potestatibus revelata est, quam olim Deus
Abbreviated transcription (Latin):
son enim ita gaudere debemꝰ de gratia tra¬
dentis. uł de caritate morientis: ut non etiã
doleamꝰ q̃d tanto dño torm̃toꝵ ⁊ mortis causa
fuimꝰ. Si quidẽ ñ gaud̾eigratiticoiis ñ
dolere autẽ crudelitatis ẽ. Non autem¬
ita simꝰ incauti laudatores prouidentie
uł prescientie dĩ: ut p̃scientiã eius ⁊ or¬
dinationẽ idem esse arbitremur. Non enĩ
hec. idest p̃scientia ⁊ ordinatio d̃i equalia
sunt aut conuerti possunt: quia presci¬
uit quidem deus omnia que ordinauit:
s non preordinauit. uel predestinauit. ut
fierent omĩa que p̃sciuit. Nam de homine
cum faceret eum duo presciuit: scilicet ⁊
quomodo ꝑfraudem diaboli decipiendꝰ essi
⁊ quomͦ ꝑ omipotenciã suam deceptũ ⁊ ꝑdi¬
tũ restaurare posset. Hec inquã duo p̃sci¬
uit᷑. s eorũ ałterũ. idest lapsum hominis
fieri ꝑmisit. ad cumulum diabolo debite
dampnationis: alterum autem p̃ordina

Expanded text:
» Non enim ita gaudere debemus de gratia tra» Non enim ita gaudere debemus de gratia tradentis, vel de charitate morientis, ut non etiam doleamus, quod tanto Domino tormentorum, et mortis causa fuimus. Siquidem non gaudere, ingratitudinis; non dolere autem, crudelitatis est. Non ita simus incauti laudatores providentiae vel praescientiae Dei, ut praescientiam ejus et ordinationem idem esse arbitremur. Non enim haec, id est praescientia et ordinatio Dei, aequalia sunt, aut converti possunt, quia praescivit Deus quidem omnia, quae ordinavit, sed non praeordinavit vel praedestinavit, ut fierent omnia, quae prescivit. Nam de 70 homine, cum faceret eum, duo praescivit: scilicet et quomodo per fraudem diaboli decipiendus esset, et quomodo per omnipotentiam suam deceptum et perditum restaurare posset. Haec, inquam, duo praescivit, sed eorum alterum, id est lapsum hominis, fieri permisit, ad cumulum diabolo debitae damnationis; alterum autem, id est r
Abbreviated transcription (Latin):
autiquis ⁊ nouis ꝑ mortẽ suã paradisum
aꝑuit: ⁊ latroni quoq cuidixit. hodie me¬
cum eris in paradiso: Hac die solutum
est aminirabile p̃ciũ cuiꝰ pondere ut can¬
tauimꝰ captiuitas mundi redẽpta est. infer
mclaustra confracta funt: ⁊ celestis nobss
aꝑta est ianua regni. Querit᷑ gͦ cur adeo
publicis gaudiis exẽpta sit: ut nec missaꝵ
leticiam ordinis eccłiastici auctoritas illi
asseripserit. Unde consulto gr̃e celestis ora
tanti p̃cii. q̃d ꝓ nostra redẽptione datũ ẽ.
fideliter cunctis post habitis exultare gau¬
diis. s sunt aliqua que głam hanc ⁊ ex¬
ultacionẽ nrãm nimium nimiũq obiui¬
bilent Primum nostre conscientia cause
propterqua imꝑiosa scẽ trinitatis caritas
hominẽ tante reuerentie tanteq dignita¬
tis. qui cũ dõ uerbo una ꝑsona est. hominẽ
innocentem ⁊ morti nichil debentem mor¬
ti addixit᷑. sicut ait apłs. Proprio filioͥ non
peꝑcit ds̃. s pro nobis om̃ib tradidit illum

Expanded text:
antiquis et novis per mortem suam paradisum aperuit et latroni quoque, cui dixit: Hodie mecum eris in paradiso , hoc die solutum est admirabile pretium, cujus pondere, ut cantamus, captivitas mundi redempta est, inferni claustra confracta sunt, et coelestis nobis aperta est janua regni. Quaeritur ergo, cur adeo publicis gaudiis exempta sit, ut nec missarum laetitiam ordinis ecclesiastici auctoritas illi ascripserit. Unde consulto gratiae coelestis oractanti pretii, quod pro nostra redemptione datum est, fideliter cunctis posthabitis exsultare gaudiis. Sed sunt aliqua quae gloriam hanc et exsultationem nostram nimium nimiumque obnubilant. Primum nostrae conscientia causae, propter quam imperiosa sanctae Trinitatis charitas, hominem tantae reverentiae, tantaeque dignitatis, qui cum Deo verbo una persona est, hominem invocantem, et morti nihil debentem, morti addixit, sicut Apostolus ait: « Proprio filio suo non pepercit Deus, sed pro nobis omnibus tradidit illum .
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmꝰ in m̃sib auni erit. Decina die m̃sis
huꝰ tollat uiꝰqͥsꝙ agnũ ꝑ domos ⁊ famili¬
rectõnis p̃coniũ est. sccda passionis. ⁊ eidem
passioni que hac die legenda ẽ. scd̾m ioħm
sũpsit hoc ex illa testimoniũ os ñ comini¬
etis ex eo. Singłas lectõnes singłi secunt᷑

Expanded text:
erit in mensibus anni. Decima die mensis hujus, tollat unusquisque agnum per domos et familirectionis praeconium est; secunda passionis, et eidem passioni, quae hac die legenda est secundum Josumpsit hoc ex illa testimonium: « Os non comminuetis ex eo . » Singulas lectiones singuli sequuntur
Abbreviated transcription (Latin):
cursc̃s eugłista tam diligent̃ suũ int̾¬
posuit testimoniũ.: ⁊ congrua ue scͥpturiꝰ
subiecit exempla. Dix̃at eñi qͥa milites
qͥfreger̃t crura latronũ cũ uenissent ad
iħmut usder̃t eũ iã mortuũ ñ freger̃t cru¬
ra eiꝰ. s unꝰ militũ lance᷑^ latꝰ aꝑuit. ⁊ conti

Expanded text:
us evangelista tam diligenter suum interposuit testimonium, et congrua de Scripturis subjecit exempla. Dixerat enim, quia milites, qui fregerunt crura latronum, cum venisent ad Jesum, et viderunt eum jam mortuum, non fregerunt crura ejus, sed unus militum lancea lat
Abbreviated transcription (Latin):
extitet timorẽ in plerisq eccłiis religious
imitandis ita cantat᷑. ut post singłos uer¬
sus semꝑ pͥmꝰ uicissim nic̃ a pͥncipionc̃ a
metho repetat᷑. Sequens tractꝰ. exipe me
dũe ab hoĩe malo. scł̾m titulũ eiꝰdẽ psalm.
qͥ est infinẽ psalmꝰ datuid uox ẽ eiꝰdẽ ma¬
ne decertantis: et ꝰ illi oratio hac de causa
uamuis et ip̃e ordo scribendi poposcisse
usdeat᷑ ut hac cdie post alios eugłistas
reł gatꝰ fuerat. post om̃s eugłim suũ scͥp¬
sisse ultimũ: tñ et ħ alt̾a maior causa ẽ qͥa
p̃sens int̃fuit ⁊ cet̾is acdẽe ñ auc entib ip̃e

Expanded text:
excitet timorem, in plerisque ecclesiis religione imitandis ita cantatur, ut post singulos versus semper primus vicissim nunc a principio, nunc a medio reputatur. Sequens tractus: Eripe me, Domine, ab homine malo , secundum titulum ejusdem psalmi, qui est: In finem psalmus David, vox est ejusdem ma in passione sua decertantis, et haec illi oratio hac de causa Quamvis et ipse ordo scribendi poposcisse videatur, ut hac die post alios evangelistas relegatus fuerat, post omnes evangelium suum scripsisse ultimum; tamen et haec altera major causa est, quia praesens interfuit, et caeteris adesse non audentibus, ipse,
Abbreviated transcription (Latin):
uiste dãpuaudi sic ꝑu̾terant: ut illũ dixis¬
se asser̾ent. qd̾ oporteat nos facere mala. ut ue¬
mant bona. Quorsum b̾: Nidelicet ut adu̾ta¬
n ullom dix̃ fiant mala ut ueniant bona: s eo
nolente. eo ꝓhibente mortẽ cõminante. cdiabło
consentiens homo malũ fecit. dõ aũ disponen¬
ce bonũ uenit. ⁊ ubi habundauit pece̾m intm̃¬

Expanded text:
uste damnandi sic pervertebant, ut illum dixisse assererent quod oporteat nos facere mala, ut veniant bona. Quorsum haec? Videlicet ut advertanec ullo modo dixit: Fiant mala, ut veniant bona; sed eo nolente, eo prohibente, mortemque comminante, diabolo consentiens homo malum fecit ; Deo autem disponente, bonum venit. Et « ubi abundavit peccat
Abbreviated transcription (Latin):
ex deo patre genitũ in nrãm nat᷑am suscepit: rec¬
te hac die moriente illo. ⁊ ꝑ mortẽ qͣsi ꝑ par¬
tum in uitã et̾nam. ⁊ in inmortalitatis głans
exeunte. tͥsticiã ht̃ ⁊ clamat. ut in ut̾o hñs.
⁊clamat part᷑iens. & quia pꝰqm resurrex̃ et̃¬
no suo regno natꝰ gauisi st̃ discipł uiso dño.
sic̃ ip̃e dix̾at. it̾m aũ uidebo uos ⁊ gaudebit

Expanded text:
ex Deo Patre genitum, in nostram naturam suscepit, recte hac die moriente illo per mortem, quasi per partum in vitam aeternam et in immortalitatis gloriam exeunte, tristitiam habet, et clamat « ut in utero habens, et clamat parturiens , » et quia postquam resurrexit, aeterno suo regno natus, « gavisi sunt discipuli viso Domino , » sicut ipse dixerat: « Iterum autem videbo vos, et gaudebit
Abbreviated transcription (Latin):
temꝰ diuine ordinatõnis utrũq fuisse. ⁊ hõis
lapsum ⁊ eiꝰdẽ restauratõnẽ sẽd p̾scitũ qͥ dẽ
lapsum fieri ꝑmisisse dm̃ ad diabł damp¬
uat᷑onẽ. restaurationẽ aũ eiꝰ p̃ordinasse ad
młc̃iformis sapie sue ostensionẽ. Et non

Expanded text:
emus divinae ordinationis utrumque fuisse, et hominis lapsum, et ejusdem restitutionem, sed praescitum quidem lapsum fieri permisisse Deum, ad diaboli damnationem, restaurationem autem praeordinasse, ad multiformis sapientiae suae ostentionem. « Et non
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑemꝰ ostendit᷑ ⁊ tc̃ ꝓ redẽptõne aĩaꝵ q̃ hac die
pat᷑ta ẽ. ⁊ ꝓ resurrectõne corpoꝵ q̃ illa luce cõ
infinite sollẽpnitas dignitatis. toto corde: toto
ore. totisq iurib concelebnͣda ẽ. hac interim
die t̾sticia regnet. hac iꝙͣ die a tͥsticia denomi¬
nata ĩdest c̾sti die contͥstem ad penĩam: ferrũ
dñice passioniꝰ nr̃am ꝑtnscat aiãm. claui ma¬
nriũ ac pẽdũ eiꝰ carnẽ nr̃ãm configãt. crux¬
ut couregnemꝰ. Hodie ñ sacrificem᷑ dũ no¬
bis hostia tollit᷑ demanib Non sacͥficent
amici. dũ trucidant inmiq. Dñs inqͥt mo¬
yses punabit ꝓnob̾ ⁊ uos tacebitis. Qmͣdiu
gͦꝰ torcular calcat soł ⁊ indum̃tũ eiꝰ sangͥne
consꝑgit᷑. qmͣ clui ligatꝰ deridet᷑. uelata facie col¬
ueste alba indutꝰ itemq harundinẽ accipienꝰ
in dexta uestẽ pur purcã ⁊ spincã coronã clauoꝵrq
fix̃ara qͥb ta cruce pendens legis facłꝰ est

Expanded text:
s, ostendit, et tunc pro redemptione animarum, quae hac die patrata est, et pro resurrectione corporum, quae illa luce condinfinitae solemnitatis, dignitatis toto corde, toto ore totisque viribus concelebranda est. Hac interim die tristitia regnet, hac, inquam, die tristitia denominata, id est tristi die contristemur ad poenitentiam, feria Dominicae passionis nostram pertranseat animam, clavi manuum ac pedum ejus carneut conregnemus . Hodie non sacrificemus, dum nobis hostia tollitur de manibus. Non sacrificent amici, dum trucidant inimici. « Dominus, inquit Moyses, pugnabit pro vobis et vos tacebitis . » Quandiu ergo torcular calcat solus, et indumentum ejus sanguine conspergitur , quandiu ligatus deridetur, velata facie colveste alba indutus, itemque arundinem accipiens in dextera, vestemque purpuream, et spineam coronam, clavorumque fixuram, quibus in cruce pendens, legis factus est
Abbreviated transcription (Latin):
flebilit̾q declamat: ur̃is uitimis ꝑsonare
aurib. nr̃is int̾ris p̃sentialit̾ debet appa¬
rere aspectib. Scce uidimꝰ eũ: ⁊ ñ est ei¬
species neq decor. ⁊ nos considerauimꝰ eum.

Expanded text:
flebiliterque deplorat; nostris intimis personare flebiliterque deplorat; nostris intimis personare auribus, nostris internis praesentialiter debet apparere conspectibus: « Ecce vidimus eum, et non est species ei
Abbreviated transcription (Latin):
crutis extenso corpore tympanitantẽ testi¬
moniũq ueritati. humili ac solitaria uo¬
ce phibentẽ ligneo malleolo in tabula su
ur altare nuoet᷑ scire uolentib faci¬
le liquet: si priꝰ anmadu̾teruit qͥd iꝑ¬
sum altare significet. Significat autẽ xp̃m:
quia sic ilłud templo quomodo xp̃c toti
corpori eccłie dignitate ⁊ honore p̃minet
Qd ⁊ si auctoritas desid̾at᷑. occurrit illa do¬
mini dicentis ꝑ moysen. Altare de terra fa¬
cietis michi. Qõ beatꝰ gregoriꝰ sic exponit.
Altare de t̾ra facere est do: mincarnatio¬
ne sꝑare mediatoris. Tunc quippe a do no¬
strum munus accipit᷑: quando in hoc al¬
tari nostra humilitas. idest suꝑ dñice in
carnationis fidem posuerit. quicqͥd oꝑat᷑.
In altari gͦ de terra: munꝰ oblatum poni¬
mꝰ: si actꝰ nr̃os dñice incarnationis fide
solidamꝰ. Cũ itaq nudũ altare conspicimꝰ.
dignũ illud memoria qd magnifice ꝓph̾a

Expanded text:
crucis, extenso corpore tympanizantem, testicrucis, extenso corpore tympanizantem, testimonium veritati humili ac solitaria voce perhibentem, ligneo malleolo in tabula susCur altare nudetur scire volentibus facile liquet, si prius animadverterint, quid ipsum altare significet. Significat autem Christum, quia sic illud in templo, quomodo Christus toti corpori Ecclesiae dignitate et honore praeeminet. Quod si et auctoritas desideratur, occurrit illa Domini dicentis per Mosen: « Altare de terra facietis mihi . » Quod beatus Gregorius sic exponit: « Altare de terra facere, est in incarnatione Mediatoris sperare. Tunc quippe a Deo nostrum munus accipitur, quando in hoc altari nostra humilicarnationis fidem, posuerit, quicquid operatur. In altare ergo de terra oblatum munus ponimus, si actus nostros dominicae incarnationis fide sodignum illud memoria quod magnifice propheta,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s p̃ter uigłias nocturnas regłares horas.
absorbet triste silentiũ. Usum nouimꝰ mi¬
dictum est: quia caritatis igne excoctr. ⁊
diuina institucione formati. in ꝑtectione
dei celi tanquã in turri fortitudinis cõma¬
nentes. immosuspensa mente pendentes.
quadã frat̾ne dilectionis corda cõmouen¬
tur: totaq die totaq no. cte cõmonent᷑.
Qui remimscimim dña ne taceatis. ⁊ ne de¬
tis silentiũ ei. Notum est autem primos huiꝰ¬
modi p̃cones scilicet scõs apłos non solum
conti ᷤ muisse. s ⁊ relicto eo om̃s fugisse. Petrus
quoq cet̾oꝵ pͥnceps cuiꝰ ab ore primũ ueri¬
tatis p̃coniũ in omẽm terrã exiuit dicentis:
Tues xp̃e filiꝰ dei uiui. uocẽ illã clarissimã
rep̃ssit: conticuit. xp̃m reliquit. fugit. ⁊ ter¬
cio negauit. Igit᷑ exͥ ora qua dñs traditus ẽ.
recte signis eccłie silentũ in dicimꝰ. xp̃mq
solum torcular calcantẽ solũq in ligno

Expanded text:
omnes, praeter vigilias nocturnas, regulares horas omnes, praeter vigilias nocturnas, regulares horas absorbet triste silentium. Usum novimus, mydictum est, qui charitatis igne excocti, et divina instructione formati, in protectione Dei coeli, tanquam in turri fortitudinis commanentes , imo suspensa mente pendentes quadam fraternae dilectionis chorda commoventur, totaque die et tota nocte commoventur, « Qui reminiscimini Domini ne taceatis et ne detis silentium ei . » Notum est autem primos hujusmodi praecones, scilicet sanctos apostolos, non solum conticuisse, sed et relicto eo omnes fugisse . Petrus quoque caeterorum princeps, cujus ab ore primum veritatis praeconium « in omnem terram exivit , » 68 dicentis:tus Filius Dei vivi , » vocem illam clarissimam repressit, conticuit, Christum reliquit, fugit et negavit . Igitur ea hora qua Dominus traditus est, recte signis Ecclesiae silentium indicimus, Christumque solum torcular calcantem, solum in ligno
Abbreviated transcription (Latin):
extincti reuuuiscant: aspectu phebee lã¬
padis illud nobis gratissime cominemora¬
Ri debet. q̃d mediator di ⁊ hominũ xpciħe¬
int̾ dm̃ extinctosq homines medius int̾ue¬
niens nostreq infirmitati. usq ad mortem
as propinquans longe a nobis secretũ ignẽ
idest sp̃c scĩ altissimã diuinitatẽ infundit:
uenit mtctere in t̾ram. ⁊ uoluit uehemen¬
teraccendi. Nongͦ uaua religio est sollẽpni
processione ad noru ignis benedictionẽ exi¬
re. fgeamꝰ inquit apłs ad eum extra castra:
impꝑiũ eiꝰ portantes. Procedentes nãq ad
illum ignem memuinisse debemꝰ exͤundũ
nobis esse ad eum quẽ iudei extra castra
ciuitatẽ q suã proiecerunt: ut ꝑ ignẽ sp̃c
sc̃i uitã eternã habeamꝰ credentes in eum
quẽ illi ap̃senti uita extinxerunt.
einceps ĩminente uesꝑa: maiora tristicie
sequunt᷑ increm̃ta altaria spoliant᷑.
uino ⁊ aqua sauant᷑: campane conticescũt.

Expanded text:
exstincti reviviscant aspectu phoebeae lamexstincti reviviscant aspectu phoebeae lampadis, illud nobis gratissime commemorari debet, quod « Mediatur Dei et hominum inter Deum exstinctosque homines medius interveniens, nostraeque infirmitati usque ad mortem appropinquans, longe a nobis secretum ignem, id est sancti Spiritus altissimam divinitatem infundit, venit mittere in terram, et voluit vehementer accendi . Non enim vana religio est, solemni processione ad novi ignis benedictionem exire. « Eamus, inquit Apostolus, ad eum extra castra, improperium ejus portantes . » Procedentes namque ad illum ignem, meminisse debemus exeundum nobis esse ad eum, quem Judaei extra castra civitatemque suam projecerunt, ut per ignem sancti Spiritus vitam aeternam habeamus, credentes in eum, quem illi a praesenti vita exstinxerunt. Deinceps imminente vespera, majora tristitiae sequuntur incrementa. Altaria spoliantur, vino et aqua lavantur, campanae conticescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tutinis p̃figuratũ est. iudei sibimet ex¬
tinxerunt: ⁊ tenebre facti sunt. Lapis
significat. quem lapidem reprobauerũt
esificantes qui factus est in caput anguli
Unõs ⁊n benedictionem eiꝰdem ignis
oratio talis est.
angularem caritatis ignem tuis fide lib
contulisti: productũ esilice nr̃is profutu¬
rũ usib nouũ hunc ignẽ scifica: ceta
ẜmiidentiꝰ quoq in ymnosuo qui cantat
monstras saxigeno semine querere.: ut
ostenderet fieri hoc ad comemorandũ illis
q̃d de lapide xp̃o proced̾it nobis ignis sc̃
sp̃e: protiꝰ adiunxit. Ne nesciret homo
spem sibi luminis in xp̃i solido corpore con¬
ditam. qui dici stabilem se uoluit petram:
uostris ignicłis iusde genꝰ uenit. Lapis gͦ quẽ
pcutientes ignẽ elicimꝰ xp̃m significat. qui
ꝑcussus uerbere crucis sp̃m scm̃ nobis effu¬
dit. Q̃ si cristalli lapidem soli obicimꝰ escã¬
q subicimꝰ ut mediante cristallo carbones

Expanded text:
tutinis praefiguratum est, Judaei sibimet extutinis praefiguratum est, Judaei sibimet exstinxerunt, et tenebrae factae sunt. Lapis istum significat, quem « lapidem reprobaverunt aedificantes, qui factus est in caput anguli . » Unde et in benedictione ejusdem ignis oratio talis est: lapidem, charitatis ignem tuis fidelibus contulisti, productum e silice, nostris profuturum usibus, novum hunc ignem sanctifica, etc. Prudentius quoque in hymno suo, qui cantatur Monstras saxigeno semine quaerere, ut ostenderet fieri hoc ad commemorandum illud, quod de lapide Christo procedit nobis ignis sancti Spiritus protinus adjunxit, Ne nesciret homo spem sibi luminis In Christi solido corpore conditam, Qui dici stabilem se voluit vetram Nostris igniculis unde genus venit. Lapis ergo, quem percutientes ignem elicimus, Christum significat, qui percussus verbere crucis, Spiritum sanctum nobis effudit. Quod si crystalli lapidem soli objicimus, escamque subjicimus, ut mediante crystallo carbones
Abbreviated transcription (Latin):
dñm significat: qͥ reputatꝰ quasi unus
ex propħis tandẽ occisus est. post quem
nullus apud illos ꝓpħa surrexit. Et hic
extinctꝰ ꝓfundas illis erroris ⁊ ꝑfidie te¬
nebras reliquit. Quid tropi significent:
lerisq moris est ut extinctis lumina¬
rib in ipsis tenebris bagubres tropi
p̃cinentib cantatorib ⁊ choro respondente
flebili modulatione decantent᷑. incipientes
a furieleison. Significant autẽ lam̃ta sc̃as
nulierum: que sicut in euuangłio legimꝰ
Imatutinos ut dictũ est extinguit᷑ ad
laptorm pir eosdem tres dies confugimnus
ut uel lapidem ꝑcutientes ex abstrusis eiꝰ
uenis ignem occultũ elitiamus: uel liquidũ
cristalli lapidem sereno celo soli obicien¬
tes. radiũ eiꝰ traiectũ ꝑ eiꝰdem cristallior¬
biculum: spectabili miracło insubiectam
suscipiamꝰ escam. Nimirũ ꝑ hoc nobis
pulchre depingimꝰ. q̃d d̃s qui dixit de
tenebris lum̃ splendescere illucescat in

Expanded text:
Dominum significat, qui reputatus quasi unus Dominum significat, qui reputatus quasi unus ex prophetis, tandem occisus est; post quem nullus apud illos propheta surrexit, et hic exstinctus profundas illis erroris et perfidiae tenebras reliquit. CAPUT XXVII. Quid tropi significant. Plerisque moris est, ut exstinctis luminaribus, in ipsis tenebris lugubres tropi, praecinentibus cantoribus et choro respondente, flebili modulatione decantentur, incipientibus a Kyrie eleison. Significant autem lamenta sanctarum mulierum, quae, ut in Evangelio legimus, matutinos, ut dictum est, exstinguitur, ad lapidem per eosdem tres dies confugimus, ut vel lapidem percutientes, ex abstrusis ejus venis ignem occultum eliciamus, vel liquidum crystalli lapidem sereno coelo soli objicientes, radium ejus trajectum, per ejusdem crystalli orbiculum spectabili miraculo in subjectam suscipiamus escam. Nimirum per hoc nobis pulchre depingimus, quod Deus, qui « dixit de tenebris lucem splendere, illucescat in
Abbreviated transcription (Latin):
tio candelarũ qd tenebre ille figurauer̃t
scilicet excecationẽ iudaice gentis: que priꝰ
occisis ꝓpħis ⁊ lapidatis eis qui ad se mus¬
si fuerant. tandem occiso ipso dño ꝓpħaꝵx
mine uultꝰ dei derelicta est. Numerosa
quirpe luminaria que surgentes adui¬
gilias ardentia reꝑimꝰ innumeros signi¬
ficat sc̃õs qmi ꝓpħico sermone lucentes. so¬
lemq iusticie nascit᷑um. ⁊ passurũ: tamꝙͣ
stelle p̃uie nuintiantes lum̃ diumne scien¬
tie ppło illi diuersis temporib infundere
missi sunt. At illi eoꝵ uitã extinguentes
corporalem cecitatem sibinet intulere
sp̃ualem: tandemq audire meruerunt.
Ut ueniat suꝑ uos om̃is sanguis iustꝰ qͥ
effusus est suꝑ terrã. a sanguine abel its
⁊ cet̾a. Igit᷑ candele in eo q̃d singule post
singłos extingunt᷑ psalmos propħas
significant: qͥ singłi expleto ꝓpħie sue mi¬
nsterio ab illis occisisunt. Illa quoq que
ultima ⁊ maior cet̾is extinguit᷑ ipsum

Expanded text:
delarum, quod tenebrae illae significaverunt, scilicet excaecationem Judaicae gentis, quae prius occisis prophetis et lapidatis eis, qui ad se missi fuerant, tandem occiso ipso Domino prophmine vultus derelicta est. Numerosa quippe luminaria, quae surgentes ad vigilias ardentia reperimus, universos significant sanctos, qui prophetico sermone lucentes, solemque justitiae nasciturum et passurum, tanquam stellae praeviae nuntiantes, lumen divinae scientiae populo illi diversis temporibus infundere missi sunt. At illi, vitam eorum exstinguentes corporalem, caecitatem sibimet intulere spiritualem, tandemque audire meruerunt, « ut veniat super eos omnis sanguis justus, qui effusus est super terram a sanguine Abel justi , » etc. Igitur candelae in eo quod singulae post singulos exstinguuntur psalmos, prophetas significant, qui singuli expleto prophetiae suae ministerio, ab illis occisi sunt. Illa quoque quae ultima non major caeteris exstinguitur, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
apostolos quasi in barbam: desn
in totam ecclesiam. et usq in ex¬
trema menbra ecclesie. guasi in
horam uestimenti descendit. Ca¬
sula ergo. uestimentum xp̃i quod
est ecclesia significat. Est autem
monstret. Hinc autem superducit᷑
et ori eius apte cͥcumponitur amic¬
tus. quo ante capud sacerdotis te¬
gebatur : quem nube humanitatiꝰ
eius in qua latuit diuinitas sig¬
nificareiam diximus: quia uide¬
licet capud. corona. ꝙ decus eccłie¬
capud autem humanitatis deus. In
eo uera quod casula cum sit una
et tota integra. aptacione manuũ.
extensionem manuum crucifiri do¬
mini÷ apte depingit. In anteriorẽ
et posteriorem partem quo damm᷑
diuiditur: antique ecclesie que ꝑas¬
sionem cdomim precessit. ⁊ noue
que subseguit᷑ signum est. De tum¬
dicta sunt ꝓresbiteris et
liero sequuntur episcopoꝵ sunt
propria. Cunica quam subter ca¬
Sulam habet pontifex. in ueteri
sacerdotio coloris erat iacinctin.
tintinnabulis et malis punicis ĩ¬

Expanded text:
apostolos quasi in barbam, deinde in totam Ecclesiam, et usque in extrema membra Ecclesiae, quasi in oram vestimenti descendit. Casula ergo, vestimentum Christi, quod est Ecclesia, significat. Est autem monstret. Huic autem superducitur, et ori ejus apte circumponitur amictus, quo ante caput sacerdotis tegebatur. Quem, nubem humanitatis ejus, in qua latuit divinitas, significare jam diximus, quia videlicet caput, corona et decus Ecclecaput autem humanitatis Deus . In eo vero quod casula, cum sit una et tota integra, aptatione manuum, quae extensionem manuum crucifixi Domini apte depingit, in anteriorem et posteriorem partem quodammodo dividitur, antiquae Ecclesiae quae passionem Domini praecessit, et novae quae subsequitur signum est. CAPUdicta sunt, presbyteris et vero sequuntur episcoporum propria. Tunicam quam subter casulam habet pontifex, in veteri sacerdotio coloris erat hyacinthini, tintinnabulis, et malis punicis i
Abbreviated transcription (Latin):
tatur mons fortituduns. barba ĩquã
aaron. id est. xpisti: apostoli sunt. at.¬
q apostolici uiri. fortes et perfec¬
ti. Unguentum autem. regale et
sacerdotale spiritus est sanctus:
cuius tota plenitudo est ĩ caꝑite
scilicet. xp̃o. attp incde primum in

Expanded text:
tatur mons fortitudinis, barba, inquam, tatur mons fortitudinis, barba, inquam, Aaron, id est Christi apostoli sunt, atque apostolici viri, fortes et perfecti. Unguentum autem regale et sacerdotale Spiritus sanctus est, cujus tota plenitudo est in capite, scilicet Christo , atque inde primum in
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quod cum magna reuerentia
cogitanctum est⁊ obedienter passus
et mortuus estr  filiꝰ
tłei. Causam quippe mortalitatis sci¬
licet peccatum: nec origine contra¬
xit. neo actu admisit. et iccirco mor¬
ti nił debuit. S dedit illi calicem
pater non uidex. amore non ira. uo¬
liuitate non necessitate: gr̃a non uin¬
dicta. Et sicut iacob liber et inge¬
nuus precepto patris sui ysaac
rens seruiuit laban. ut racheł in
conuigium duceret et lyam: sic fi¬
lius dei precepto patris. et consilio
spiritus sancti seruiuit mundo:
subiectis humeris eius peccata por¬
tando: ut synagogam de iudeis.
et ecclesiam de gentib assumeret.
Cum ergo sacerclos stolam accipit.
menunisse debet et scire. quia gͣn¬
sacerdotis nostri. xpisti uesti¬
mentum significat: illud uestimen¬
tum ueri aaron cuius in oram des¬
cendit unguentum quod est ĩ ca¬
pite. primum descendens in barbã
ipsius aaron. Quod est uestimen-¬
tum ipsius: Sancta ecclesia catho¬
lica. Nam barba aaron qui interp̃¬

Expanded text:
Nam, quod cum magna reverentia cogitandum est obedienter passus et mortuus est Filius Dei , causam quippe mortalitatis, scilicet peccatum nec origine contraxit, nec actu admisit, et idcirco morti nil debuit. Sed dedit illi calicem Pater, non judex; amore, non ira; voluntate, non necessitate gratia, non vindicta. Et sicut Jacob liber et ingenuus, praecepto patris Isaac, rens, servivit Laban, ut Rachel et Lyam in conjugium duceret , sic Filius Dei, praecepto Patris et consilio Spiritus sancti obediens, servivit mundo, subjectis humeris ejus peccata portando, ut Synagogam de Judaeis et Ecclesiam de gentibus assumeret. Cum ergo sacerdos stolam accipit, meminisse debet et scire, quia granrdotis nostri, Christi vestimentum, significat illud vestimentum veri Aaron, cujus in oram descendit unguentum, quod est in capite, primum descendens in barbam ipsius Aaron . Quod est illud vestimentum? Sancta Ecclesia catholica. Nam barba Aaron, quod interpre
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑ eis tauta caritas di. q̾ ꝓ nob̾ filiũ
suũ tradidit. ñ uen̾ant᷑ magnitudinẽ
bñficii s irrident ut stulticiã u̾bũ cruciᷤᷤ
les ingͣtitudine nimia legẽ nat᷑alẽ p̃ua¬
ricant᷑ Nat᷑ale nãq ẽ hoĩ amantẽ redama¬
re.⁊ opꝰ qd̾ laude dignũ. qd̾ ue indignũ sit
posse discerñe. Qd̃ qi uitio suo uideł qr st̃ n¬

Expanded text:
dicatur eis tanta charitas Dei, quod pro nobis Filium suum tradidit, non venerantur magnitudinem beneficii, sed irrident ut stultitiam verbum crucis les, ingratitudine nimia legem naturalem praevaricantur. Naturale namque est homini amantem redamare, et opus quod laude dignum, quodque indignum sit, posse discernere. Quod quia vitio suo, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
soslẽpnitatis. eiꝰ typꝰ erat q̃ nr̃is ĩ m̃tib splen¬
d̾e debet ꝯtẽplantib bñfitia di q̃ ꝑ filiũ suũ
redẽptorẽ nr̃m magnifice nob̾cũ eg̃. ⁊ ob hoc
sitientib illũ ĩ seipo ꝯtueri. quẽ ĩ tantis sins
exꝑte fẽ bñficiis. In his nuirũ clamor ille
dñĩ ñ surdas aures inueñ clicentiᷤ. Si qͥs sitit
ueniat ⁊ bibat. Et exponenꝰ ꝙͣ sitĩ q̃rat. qͥd
bibendũ offerat: aduing̃. Q credit ĩ me flui¬
mina de uent᷑ eiꝰ fluent aq̃ iiue. Qͥ credit ĩ

Expanded text:
splendere debet, contemplantibus beneficia Dei, quae per Filium suum Redemptorem nostrum magnifice nobiscum egit, et ob hoc sitientibus illum in seipso contueri, quem in tantis suis experti sunt beneficiis. In his nimirum clamor ille Domini non surdas aures invenit, dicentis: « Si quis sitit, veniat et bibat. » Et exponens quam sitim quaerat, quid bibendum offerat, adjungit: « Qui credit in me, flumina de ventre ejus fluent aq
Abbreviated transcription (Latin):
btt᷑: cũ sequit᷑. Et misit angelus falcez
tus ẽ lacus extra ciuitatẽ. Mittet et em̃
xp̃s magr cosilii angelus faloem sua
ĩ tram urdiciũ exerendo. ⁊ mĩdennabit
uinea t̾re: ꝑfocte malos anferẽdo. et
mittet in lacũ ire di magnũ. eos ĩ ĩfer¬
no ꝯdẽpnando. et calcabit lacus ꝑ eoꝵ¬
dem punitione. extra ciuitatẽ : scãm
uidelicet ihrłm celeste. Sc̃a quippe ciui¬
tas suꝑna sic̃ erit mimmus ab omni
culpa: ita abõi pena erit aliena. Et lac̾
ire di extra eam calcabit᷑: qr dãpuatoꝵ
cõg̾gatõ in ĩferno pimict̃. Continens
itaq hic ponit᷑ ꝓconcento. Lacus eĩ cal¬
cabit᷑ qr in lacũ dampnati calcabũt
abit dampnatos homĩos. s ĩdemone.
bñ sequitur. Et exint sãguis delacu.
usq ad frenos equoꝵ. Sangnis et em̃¬

Expanded text:
t uvae ejus. Et misit angelus falcem tus est lacus extra civitatem. Mittet etenim Christus magni consilii angelus falcem suam in terram, judicium exercendo, et vindemiabit vineam terrae, perfecte malos auferendo, et mittet in lacum irae Dei magnum eos, in inferno condemnando, et calcabitur lacus per eorumdem punitionem, extra civitatem sanctam, videlicet Hierusalem coelestem. Sancta quippe civitas superna sicut erit immunis ab omni culpa, ita ab omni poena erit aliena. Et lacus irae Dei extra eam calcabitur, quia damnatorum congregatio in inferno punietur. Continens itaque hic ponitur pro contento. Lacus enim calcabitur, quia in lacum damnati calcabuntuabit damnatos homines, sed etiam daemones, bene sequitur: Et exivit sanguis de lacu usque ad frenos equorum. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
tua. Cura fine allocutonis hortat᷑ eu ad pã¬
ciẽtia ne ꝑdat coronã.S qr ĩ tbulatẽe po¬
sitꝰerati ut pote qui int̾ inficeles et ĩme¬
dio natiomis praue et ꝑu̾se manebat.⁊
tẽpratõe ẽẽ uentura audiebat. recte ne ĩ
p̾ssuris deficiat. se cito uẽtuꝵ indelic ad
cito. ꝙͣi dic̾et unilit̾ om̃em ꝓme sustĩn e

Expanded text:
ca finem allocutionis hortatur ad patientiam, ne perdat coronam. Sed quia in tribulatione positus erat, utpote qui inter infideles, et in medio nationis pravae et perversae manebat, et tentationem esse venturam audiebat, recte ne in pressuris deficiat se cito venturum, videlicet ad cito, quasi diceret: Viriliter omnem s
Abbreviated transcription (Latin):
tem: et caritatis actõne. ĩ sola ꝯficẽs fidi
cognitõne et sacram̃toꝵ ꝑceptõne. mxliꝯ¬
q illi fuiss ĩ infidelitate ꝑmãfisse. qua
dicit gͦdotinã frigid eẽs aut calid. q̃sidi¬
c̃et utiua ĩ fide eẽs sic ẽẽ deberes. qr fc uͥe¬

Expanded text:
ens fidei cognitione, et sacramentorum perceptione. Meliusque illi fuisset in infidelitate permansisse, quam Dicit ergo: Utinam frigidus esses, aut calidus, quasi diceret: Utinam in fide esses sicut esse deberes; qu
Abbreviated transcription (Latin):
qual̃ ac quantus tͥloquat᷑ diligenter
ab ip̃o exordio ẜmonis attende. et ore in¬
tatis rep̾hensus. te uere bonitatis ĩ op̾e
eẽ coguosce.et ĩpͥncipio allocutõnis aĩad¬
u̾te te sũ illo ditari ñ posse. ħ dic̃ am̃ fideł
dei. sine quo sic̃ ñ potes hab̾e originem
existentie: sic ñ potes sine illo hab̾e nec
ip̃e ẽ pͥncipiũ recreat̃onis. Nam abip̃o
ẽ ẽe : et ab ip̃o bonũ ẽẽ. Quia gͦ fideł ẽ et
uerus te malũ ẽe qd ip̃e testat᷑ ueraciter
crede. ⁊ qr pͥncipiũ ẽ boui: te abip̃o bonũ
fĩ qd̾ ñ es simpłr deposce. Qd̾malus sit.¬

Expanded text:
qualis ac quantus tibi loquatur diligenter ab ipso sermonis exordio attende, et ore veritatis reprehensus te verae bonitatis inopem esse cognosce, et in principio allocutionis animadverte te sine illo ditari non posse. Haec dicit: Amen, fidelis Dei. Sine quo sicut non potes habere originem existentiae, sic non potes sine ipso habere nec principium creationis: nam ab ipso est esse, et ab ipso bonum esse. Quia igitur fidelis est et verus, te malum esse quod ipse testatur veraciter crede. Et quia principium est boni, te ab ipso bonum fieri quod non es simp
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ĩtatẽ: nũꝙͣ tñ st̃ cũ illis ꝑ p̾destĩatõe. Q
tur. pagam uͦ sine uidei qui sinefice xp̃i
moriunt᷑. nllatenꝰ in hoc libro aliqͥ̾n sc̃pti
credirt᷑. Sũt ⁊̃ multi saluãdi. qui dũ ad
tp̃s scelib ĩuoluu̾t᷑ ab hoc libro uidẽt᷑ deleti
qui tũ sic̾ semꝑst̾̃ p̾destinati. sic semꝑ ĩlibꝰ
nite st̃ scͥpti. Qd̾ ergo dicit. ñ delebo nom̃ ei
delibro uite. tãtũde ualet ac si dic̾eti nom̃

Expanded text:
destinationem. Qui tur. Pagani vero sive Judaei qui sine fide Christi moriuntur nullatenus in hoc libro aliquando scripti creduntur. Sunt etiam multi salvandi qui, dum ad tempus sceleribus involvuntur, ab hoc libro videntur deleti; qui tamen sicut semper sunt praedestinati, sic semper in libro vitae sunt scripti. Quod ergo dicit: Non delebo nomen ejus de libro vitae, tantumdem valet ac si di
Abbreviated transcription (Latin):
mea. ⁊ aꝑuerit mͥ ianuã: ĩtroibo ad il¬
lũ et cenabo cũ illo: ⁊ ip̾e metũ. Post ã¬
monito̾e penitẽcie ad ip̃m roborandũ
ei ꝓponit fiducia ĩdulgentie. Etce sto
sic̾ ẽẽ debemꝰ ĩ una dilectõne. Qõ eĩ in¬
different᷑ ꝓmitto: t̾ ñ deuego. Ecce esto

Expanded text:
januam, intrabo ad iljanuam, intrabo ad illum, et coenabo cum illo, et ipse mecum. Post admonitionem poenitentiae, ad ipsum roborandum ei proponit fiduciam indulgentiae. Ecce stosicut esse debemus in una dilectione. Quod enim indifferenter promitto, non denego. Ecce sto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝯpuctõnem clarificat sensus cordis:
sic̃ colliriũ ꝑeffusionẽ lacrimaꝵ ocłos car¬
nis. Quemadmodũ gͦ qui collirio ĩ in¬
git ocłos recipit uisum. ata qui aliqd̃is¬
toꝵ sensib cordis adhibet: recipit ĩtel¬
lectũ. Seqr̃. Ego quos amo:.arguo et cas¬
tigo. Emmlare ergo. et penitentia age.
utad idqd̾ suadet ꝑducat. cũ ipa aomoĩ¬
tõne ꝓponit eielectos suos quos amat.
lo tolerãtia uideat: ⁊adagẽdã peniten¬
tia minime torpescat. Dicit gͦ. Ego quos
amo: arguo ⁊castigo. Emulare gͦ⁊penitẽ¬
tiam age. qĩ dic̾et. Si suasio p̾missate de
torpore ac tepore tuoñ pt̃ excitare: illos
quos amo meu̾bis argu̾e⁊ flagellis caꝰ¬
tigare. ⁊ illos doã ⁊ flagella tolerare dili¬
tare et tribulatoẽm q̃ ĩ agenda peniten¬
tia sustinet᷑ noli formidare. ut si tͥ non
sufficit u̾bũ admonitõnis: addat᷑ u̾bo
exemplũ imitatõnis. Seqrͣ. Ecce ego ad
hostiu sto et pulso. Siqͥs audierit uocẽ¬

Expanded text:
punctionem clarificat sensus cordis, sicut collyrium per effusionem lacrymarum oculos carnis. Quemadmodum ergo qui collyrio inungit oculos recipit visum, ita qui aliquod istorum sensibus cordis adhibet recipit intellectum. Sequitur: Ego quos amo, arguo et castigo: aemulare ergo et poenitentiam age, ut ad id quod suadet perducat, cum ipsa admonitione proponit ei electos suos quos amat, lo tolerantiam videat, et ad agendam poenitentiam minime torpescat. Dicit ergo: Ecce quos amo, arguo et castigo: aemulare ergo, et poenitentiam age; quasi diceret: Si suasio praemissa te de torpore ac tepore tuo non potest excitare, illos quos amo me verbis arguere, et flagellis castigare, illosque dicta et flagella tolerare dilitare, et tribulationem quae in agenda poenitentia sustinetur noli formidare. Unde, si tibi non sufficit verbum admonitionis, addatur verbo exemplum imitationis. Sequitur: Ecce sto ad ostium, et pulso. Si quis audierit voce
Abbreviated transcription (Latin):
c̾atẽ dĩ denũciat᷑ ꝯuenient. sñ quo insti¬
cia ñ possit hr̃i. ut dũ fidelẽ et ueꝵ⁊ pͥnci¬
piũ boni increpãtẽ ẽe audiret: ad sem¬
ip̾mi citiꝰ rediret.et u̾bis loq̃ntis exip̃rꝰ
loq̾ntis ꝯsid̾atõe fidem adhiberet et quid

Expanded text:
ae Dei denuntiatur convenienter, sine quo justitia non possit haberi, ut dum fidelem, et verum et principium boni increpantem se audiret, ad semetipsum citius rediret, et verbis loquentis ex ipsius loquentis consideratione fidem adhiberet, et quid
Abbreviated transcription (Latin):
nuide increpatões nomiuũ septe ciuta¬
tũ q̃ in hac usione ꝯtinentur uoluit
ĩuestigare. uidebit actus rex et ĩtp̾tati¬
ones nominũ ronabilr̃ ac mirabili
ꝯcor dare. Epheso ĩ tpͥtat lapsũ suie ꝯslliũ¬
que utiq inc̃p̃tatõ pontifici ciuitatis et eiꝰ
actib rectissime cõsonat. qͥ pͥmã caritate
relĩq̃ndo admĩoratõne uͥtutis lapsꝰ erat
et cui diuina admonitõ ꝯsiliũ p̃bet. ut pri¬
ma oꝑa faciendo: ad pͥmũ gradũ itexascẽ¬
dat Smirna int̾p̃tat᷑ canticũ. Que ĩtp̃ta¬
tio eius epo bene couenit: quẽ diuina uor¬

Expanded text:
nterpretationes nominum septem civitatum quae in hac visione continentur voluerit investigare, videbit actus rerum, et interpretationes nominum rationabiliter ac mirabiliter concordare. Ephesus interpretatur lapsus sivquae utraque interpretatio pontifici civitatis, et ejus actibus rectissime consonat, qui primam charitatem relinquendo ad minorationem virtutis lapsus erat, et cui divina admonitio consilium praebet, ut prima opera faciendo, ad primum gradum iterum ascendat. Smyrna interpretatur canticum; quae interpretatio ejus bene convenit e
Abbreviated transcription (Latin):
adpͥiiu. Qͥ ht̃ aures audiat qͥd sp̃sdicat
Cuncta quoq q̃ m hoc capło cõtinet᷑ q̃tuor
gen̾alr diuisionib discerñe possimis. Ubi
quippe dicit. sciooꝑatua. qr neq frigid es¬
neꝙͣ ealid: redarguit ip̃iꝰ portificiotepo¬
rem. ubiait. Suadeo t̾ ame em̃e aurũ: ad¬
monuit eũ ademendafõnem. Ubiadiecit
sto adostiĩ et pulso. siqͥs audierit uocem
meam et aꝑuit mͥ introibo adillũ. ⁊ ceñ¬
bo cũ illo. pentẽti ꝓposuit fiducla sue
rufatõnis. ubi tandẽ intulit. qͥ uicerit
facia illũ sede inthronomeo: pmisit.
uicenti cõcessu regin spiritalis aq celes¬
ne continẽt. ad eiudetia ꝑ recordatõe
recapitulemꝰ: pͥmũ posuit actortitulĩ
libri et eccłĩaꝵ salutatõe demde apparẽ¬
tem s descͥpsit filii hoĩs siłitudie. t̾cio
loco ad singularos singulis ep̃is fcãs
admonitõnes descẽdit.⁊ ep̃m ephesi. et

Expanded text:
aemium: Qui habet aures, audiat quid Spiritus dicat Cuncta quoque quae in hoc capitulo continentur quatuor generaliter divisionibus discernere possumus. Ubi quippe dicit: Scio opera tua, quia neque frigidus es, redarguit ipsius pontificis teporem; ubi ait: Suadeo tibi a me emere aurum, admonuit eum ad emendationem; ubi adjecit: Sto ad ostium, et pulso, si quis audierit vocem meam, et aperuerit mihi, intrabo ad illum, et coenabo cum illo, poenitenti proposuit fiduciam suae miserationis; ubi tandem intulit: Qui vicerit, faciam illum sedere in throno meo, promisit vincenti consessum regni spiritualis atque coelesne continentur ad evidentiam per recordationem recapitulemus, primum posuit auctor titulum libri, et Ecclesiarum salutationem. Deinde apparentem sibi descripsit Filii hominis similitudinem. Tertio loco ad singulares singulis episcopis sanctas admonitiones descendit: et episcopum Ephesi, et
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃tis albis iuoui. collirio ocłos in¬
ung̾e. Quasi dic̾et. Quia pauꝑ es: suadeo
tͥ a meaurũ emere editis. et qr nuds es:
suadeo ut uestim̃tis albis induaris. ut oꝑ¬
iaus et orneris. et qr ceclis es: ꝑ incã sua¬
sionẽ collirio ocłos tuos ĩmige̾: ut possis
recta uid̾e.Siladeo tͥem̾e ame auru ig¬
nitũ. Qͥo ꝑaurũ ignitũ rectiꝰ desiguat᷑
ꝙͣ caritas. q̃ ut aurũ ꝑcaritatẽ fulgeti⁊

Expanded text:
ui, collyrio oculos inungere, quasi diceret: Quia pauper es, suadeo tibi a me aurum emere, ut diteris, et, quia nudus es, suadeo ut vestimentis albis induaris, ut operiaris, et orneris, et, quia caecus es, per meam suasionem collyrio oculos tuos inunge, ut possis recta videre. Suadeo tibi emere a me aurum ignitum. Quid per aurum ignitum rectius designatur quam charitas, quae ut aur