comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib dcm qͣi stipadiũ: sic enim prius cep¬
tum ẽ. Accubitũ a tibo uocatũ: adcibitũ
epularum. Conuiuiũ apud grecos a cõ¬
uictu rectius appellat᷑ uł qr uite collatõnẽ¬
ht̃. Itẽ ꝯuiuiũ a multitudine conuescenti¬
ũ. QIam p̾uata mensa uictus est: non con-
uiuiũ. Conuiuii triplex modus ẽ: discũ¬
ris iussi discumbe̾ pictis. Edendi ⁊ bibendi:
quia eã os capit. uictꝰ ꝓprie uocatꝰ. qr uitã
retinet: uñ ⁊ ad cibũ uocare inuitare dicitur.
Alimonia dicit᷑: eo ꝙ eius sumptu corpus a¬
lit᷑. Hant iuuenes accipiũt ad increm̃tium:
senes ad ꝑseu̾antiam. Neq enim subsiste̾
pot̾it caro: nisi ꝯfortet᷑ alim̃tis. Alimentũ
enĩm ẽ quo alim̃: alimoniũ alendi cura. Af¬
fluentia nuncupata ẽ qiͣ rei nimiũ exuberã¬
tis effusio: ultͣ qͣm satis est modus q ñ ẽ.
Opulentia. ab ope dcã: quã si discutias inue¬
nies eam ten̾e modũ. Nam quom̃ opitula¬

Expanded text:
 quasi stipadium; sic enim prius coeptum est. Adcubitum a cibo vocatum, quasi ad cibatum epularum. Convivium apud Graecos a convictu rectius appellatur, vel quia vitae conlone convescentium; nam privata mensa victus est, convivium non est. Convivii triplex est modus: discumris iussi discumbere pictis. Edendi et bibendi,quia eam os capit. Victus proprie vocatus quia vitam retinet; unde et ad cibum vocare invitare dicitur. Alimonia dicitur eo quod eius sumptu corpus alatur. Hanc iuvenes accipiunt ad incrementum, senes ad perseverantiam; neque enim subsistere poterit caro nisi confortetur alimentis. Alimentum enim est, quo alimur; alimonium alendi cura. Afluentia nuncupata quasi rei nimium exuberantis effusio ultra quam satis est, modusque non est. Opulentia ab ope dicta est, quam si discutias, invenies eam tenere modum. Nam quomodo opitula
Abbreviated transcription (Latin):
tunt᷑. Cernui socci sunt sine solo. singula¬
ti. quos nos foliatos nommamꝰ. Cauati qͣsi
caluiati. eo ꝙ minutis clauis. idest acutis. so¬
la caligis uinciat᷑ perones ⁊ culponei: rustica¬
sunt calciam̃ta. Baxe calciam̃ta mulierũ st̾.
Corrigie a coriis uocant᷑. ł a aligatõe. quasi

Expanded text:
tuntur. Cernui socci sunt sine solo. Lingulatuntur. Cernui socci sunt sine solo. Lingulati, quos nos foliatos vocamus. Clavati quasi claviati, eo quod minutis clavis, id est acutis, sola caligis vinciantur. Perones et sculponeae rustica calciamenta sunt. Baxea calciamenta mulierum sunt. Corrigiae a co
Abbreviated transcription (Latin):
lares calcii socci st̃: qui et inde noĩati ui¬
dentur: ꝙ ea figura sint ut contegant
talũ: sicut subtalares. ꝙ sub talo st̃. qͣsi
subtalares. Obstrigilli sunt qui ꝑ plantas
consuti st̃: et ex suꝑiori ꝑte corrigiũ trahi¬
tur ut ꝯstringant ᷑ : uñ ⁊ nõiant᷑. Ossas
puto ab osse primũ fcãs. ⁊ qmͣuis nũc ex
alio gen̾e̾. nom̃ tñ pͥstinũ retinẽt. mulle si¬
nules st̃ coturnoꝵ solo alto: suꝑiori autẽ
parte cum osseis uł eneis masseolis. ad qͦs
lora deligant᷑. Dcĩ st̃ aut̃ a colore rubro: qͣ¬
lis est mulli piscis. Solee sunt quib tan
tũ plante pdũ tegunt᷑: dcẽ a solo pedum.
Itẽ solee matiales: ex mat̾ia corio ĩtexta. Soc¬
ci cuiꝰ diminutiuũ soccelli. appellati inde ꝙ
soccũ habeant: m̃ quo pars plante inicitur.
Callicule. Calige uł a callo pedũ dcẽ. uł qr li¬
gant᷑: nam socti ñ ligant᷑ s tm̃ intromit.¬

Expanded text:
lares calcei socci sunt, qui inde nominati vilares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur quod ea figura sint ut contingant talum; sicut subtolares, quod sub talo sint, quasi subtalares. Obstrigilli sunt qui consuti sunt, et ex superiore parte 482 corrigia trahitur, ut constringantur, unde et nominantur. 9. Ossas puto ab osse primum factas, et quamvis nunc ex alio genere, tamen nomen pristinum retinent. 10. Mullei similes sunt cothurparte cum osseis vel aeneis malleolis, ad quos lora deligabantur. Dicti sunt autem a colore rubro, qualis est mulli piscis. Soleae sunt quibus tantum pedum plantae teguntur, dictae a solo pedum. Item soleae materiales ex materia coreo intecta. Socci, cuius diminutivum socelli, appellati inde quod saccum habeant, in quo pars plantae inicitur. Calliculae. Caligae vel a callo pedum dictae, vel quia ligantur. Nam socci non ligantur, sed tantum intromit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ idem utriq aptũ pedi uł dextro uł sinistro.
Crepidas aut̃ dc̃as. ꝙ cũ sono stringant᷑: siue
pedũ crepitu in ambulando. Calceos reges
utelant᷑: et cesares forma eoꝵ. Patricios
calceos romulus repperit. qͣtuor corrigiaꝵ:
assutaq luma. Hos soli patricii utebantur.
Luna aut̃ in eis ñ ut sideris formam s no¬
tam centenarii num̾i significabat: ꝙ initio
patricii senatores centũ fu̾int. Ocree tibiali¬
a calciam̃ta st̃: dc̃a ꝙ crura tegant. Cot᷑ni
sunt quib calciabant᷑ tragedi. qui in thea¬
tro dicturi erant: et alta intonantiq uoce
carmina cantatĩ. Est enim calciamentum
in modũ crepidarũ quo heroes utebantur:
s tale est ut iñ dextro ⁊ leuo conueniat pe¬
de. Baxe calciamentũ comedoꝵ erat sicut
tragedoꝵ coturni: quos quidam etiam calo¬
nes appellant. eo ꝙ ex salice fierent. Nam
greci ut diximꝰ ligna cala appellant. Ta¬

Expanded text:
et idem utrique aptum pedi, vel dextro vel sinistro. et idem utrique aptum pedi, vel dextro vel sinistro. Crepidas autem dictas quod cum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando. Calceos reges utebantur et Caesares. Forma eorum   . Patricios calceos Romulos repperit quattuor corrigiarum, adsutaque luna: hos soli patricii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patricii senatores centum fuerint. Ocreae tibialia calciamenta sunt, dicta quod crura tegant. Coturni sunt quibus calciabantur tragoedi, qui in theatro dicturi erant et alta intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calciamentum in modum crepidarum, quod heroes utebantur; sed tale est ut et in dextro et in laevo conveniat pede. Baxeae calciamentum comoedorum erat, sicut tragoediorum coturni. Quos quidam etiam calones appellant, eo quod ex salice fierent; nam Graeci, ut diximus, lignum κᾶλα vocabant. Ta
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc uulgo bracilẽ qͣiͣ bracialẽ dñt: qͣmuis
nũc ñ brachioꝵ s renũ sit cingulũ. Succin¬
ctoriũ aut̃ uocatũ qd̾ ut dcm̃ ẽ sub brachi¬
is ductũ alarũ sinũ ambit: atq hĩc inde
pectꝰ artat᷑. Et dcã fascia: ꝙ in modũ fa¬
sciculi corpus alligat. Hinc ⁊ fasciole qͥb
uuln̾a ꝯligant᷑. Uitta dc̃a ꝙ ea pectꝰ iun¬
citur: instar uitis ligantis. Limb quã nos¬
ornaturam dicimꝰ. Fasciola est que ambit
extremitatẽ uestiũ. aut ex filis. aut ex au¬
ro ꝯterta: assumptaq etcinsetꝰ in extrema
parte uestim̃ti uł cłamidis. De qua uirgilius.
ñ a callo pedum. s a calo. idest ligno uocatos:¬
sine quo ꝯsui calciam̃ta ñ possunt. Que greci
calopoda dicũt: fiebant aut̃ prius ex salice
tantũ. Hinc ⁊ calciam̃ta dcã ꝙ in calo .i. lig¬
no fiant: uł ꝙ calcent᷑. Crepidas greci ante
reꝑtas usi sunt. Est aut̃ genꝰ singłari forma:

Expanded text:
Hoc vulgo bracile quasi brachiale dicunt; quamvis Hoc vulgo bracile quasi brachiale dicunt; quamvis nunc non brachiorum, sed renum sit cingulum. Huctorium autem vocatum quod, ut dictum est, sub brachiis ductum alarum sinum ambit atque hinc inde pectus artatur: et dicta fascia quod in modum fasciculi corpus alligat. Hinc et fasciolae, quibus vulnera conligantur. Vitta dicta quod ea pectus vincitur instar ornaturam dicimus. 8. Fasciola est quae ambit extremitatem vestium, aut ex filis, aut ex auro contexta, assutaque extrinsecus in extrema parte vestimenti, vel chlamydis. De qua Virgilius: n a callo pedum, sed a calo, id est, lignosine quo consui calciamenta non possunt, quas Graeci καλόποδας dicunt: fiebant autem prius ex salice tantum. Hinc et calciamenta dicta quod in calo, id est ligno, fiant; vel quod calcentur. Crepidas Graeci ante repertas usi sunt. Est autem genus singulari forma,
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenes in ex̾citatõe campestri u̾ecũda uela¬
bant: uñ ⁊ campestres dicebau:᷑ Paltheũ
cingulũ militare ẽ: dcm̃ ꝓpter qd̾ ex eo sig¬
na dependent ad demonstrandam legionis
militaris sũmã: idest sex miliũ sexcentoꝵ.
ex quo nũo ⁊ ip̃i ꝯsistunt. Uñ ⁊ baltheus
dr᷑ ñ tm̃ ꝙ cingit᷑: s ⁊̃ a quo arma depẽdẽt.
zona grecum ẽ quã illi zonarim: nos cin¬
gulum nominamꝰ. Strophiũ est cingulum
men hoc gemine strophio inligata ẽ. Limus
est cinictus quẽ publici habebant serui: ⁊ dc̃s
Caltulũ cinguli genus: a coacto loro dictũ.
fibula grecũ ẽ. quã illi fiblm dicũt: ꝙ ligat
sub fibulum subligatulũ. Redimiculũ est qd̾
cinctoriũ siue bracile nominamꝰ: qd̃ descen¬
dens per ceruicẽ. ⁊ a latĩb colli diuisũ. utra¬
rũq alaꝵ sinus ambit. atq hinc inde sub¬
cingit: ut ꝯstringens latitudinẽ uestium¬
corpus ꝯtrahat. atq ꝯiungendo aponat.

Expanded text:
campestri verecunda velabant; unde et campestris dicebatur. Balteum cingulum militare est, dictum pro quod ex eo signa dependant ad demonstrandam legionis militaris summam, id est sex milium sescentorum, ex quo numero et ipsi consistunt. Unde et balteus quod cingitur, sed etiam a quo arma dependent. Zona grecum est, quam illi zonarium, nos cingulum nuncupamus. Strophium esmen hoc gemmae strophio inligata est. Limus est cinctus quem publici habebant servi: et dictCaltulum cinguli genus, a coacto loro dictum. Fibula Graecum est, quam illi †fiblin† dicunt, quod ligat. Subfibulum, subligaculum. Redimiculum est quod subcinctorium sive bracile nuncupamus, quod descendens per cervicem et a lateribus colli divisum, utrumque alarum sinus ambit atque hinc inde subcingit, ut corpus contrahat, atque conjungendo componat.
Abbreviated transcription (Latin):
I. De mensis ⁊ escis.
Rimus dedalus mensam
et sellam fecit. Coquine ap¬
paratũ apicuis quidam primꝰ ꝯposuit qui
in eo assũptis bonis morte uoluntaria ꝑiit.
Et mito: quia is qui gule edacitati seruit.
et aiãm ⁊ corpus interficit. Ab esu come¬
su mense fcm̃ uocabulũ: nullũ enim aliũ¬

Expanded text:
. De mensis et escis. Primus Daedalus mensam et sellam fecit. Coquinae apparatum Apicius quidam primus composuit, qui in eo assumptis bonis morte voluntaria periit, et merito, quia is qui gulae atque edacitati servit, et animam et corpus interficit. Ab esu et comesu mensae factum vocabulum: nullum enim aliu
Abbreviated transcription (Latin):
brũ. Int̾ gen̾a anuloꝵ sunt: ungulus. samo¬
tracus. tinius. Ungulus est genmatus:
uocatusq hoc noie. qr sicut ungula carni.
ita gemma anuli auro accingit᷑. Samotͣ¬
cius aureus quidẽ s capitulo ferreo: a lo¬
co ita uocatꝰ Cinius ꝑurꝰ est pͥmũ in bi¬
thinia fabricatus: quam olin tinam uo
ragdos berillosq mͥ flacte. nec nitentes¬
ꝑ candida margarita quero: nec quos tini-¬
ca lina ꝑpoliuit anulos. nͦ iaspios lapillos.
rictia xiii. De cingulis.

Expanded text:
brum. Inter genera anulorum sunt ungulus, Samobrum. Inter genera anulorum sunt ungulus, Samothracius, Thynius. Ungulus est gemmatus, vocatusque hoc nomine quia, sicut ungula carni, ita gemma anuli auro adcingitur. Samothracius aureus quidem, sed capitulo ferreo; a loco ita vocatus. Thynius purus est, primum in Bithynia fabricatus, quam olim Thyniamragdos berillosque mihi, Flacce, nec nitentespercandida margarita quaero. Nec quos Thynnica lima perpolivit annulos, neque jaspios lapillos. CAPUT XXXIII. De cingulis.
Abbreviated transcription (Latin):
dabant᷑: ⁊ ñ sine discrimine. Nam dignitate
p̾cipuis uiris gẽmati dabant᷑: cet̾is solidi.
Anulũ aureum neq serũ neq lib̾tinꝰ gesta¬
bat in publico: s anulo aureo libĩ utebant᷑.
libertini argenteo. serui ferreo: Licet ⁊ mul¬
ti honestissimi anulo ferreo utebant᷑. Apud
ueteres ult᷑ unũ anulũ uti: in fame habi¬
tum uiro. Graccus in meuium. Consid̾ate
quirites sinistram eius. en cuius auctorita¬
tẽ sequimini: qui ꝓpt̾ mulierũ cupiditatẽ.
ut mulier est ornatꝰ. Crassus qui apd̾ par¬
thos ꝑiit. in señtute duos habuit anulos:
causam p̾ferens quo pecunia ei ĩmensa cre-¬
uisset. Multi ⁊̃ romanoꝵ pro grauitate a¬
nulũ gestare mn digito abstinuerũt. femine
nõ use anulis. nͥ quos uirgini sponsus mise¬
rat: neq amplius qm̃ duos anulos aureos
iñ digitis habere solebant. At nũc p̾ auro
nullũ feminis leue ẽ atq ĩmune mem¬

Expanded text:
dabantur, et non sine discrimine; nam dignitate dabantur, et non sine discrimine; nam dignitate praecipuis viris gemmati dabantur, ceteris solidi: anulum aureum neque servus neque libertinus gestabat in publico, sed anulo aureo liberi utebantur, libertini argenteo, servi ferreo; licet et multi honestissimi anulo ferreo utebantur. Apud veteres ultra unim anulum uti infame habitum viro. Gracchus in Mevium: 'Considerate, Quirites, sinistram eius; en cuius auctoritatem sequimini, qui propter mulierum cupiditatem ut mulier est ornatus.' Crassus, qui apud Parthos periit, in senectute duos habuit anulos, causam praeferens quod pecunia ei inmensa crevisset. Multi etiam Romanorum pro gravitate anulum gestare in digito abstinuerunt. Feminae non usae anulis, nisi quos virgini sponsus miserat, neque amplius quam binos anulos aureos in digitis habere solebant. At nunc prae auro nullum feminis leve est atque inmune mem
Abbreviated transcription (Latin):
ent᷑. Dc̃m aut̃ speculũ. ł qd̃ ex spłendore. red¬
dat᷑ uł ꝙ ibi femine ꝯtuentes ꝯsiderent
spetiẽ sui uultꝰ: ⁊ quicqͥd ornam̃ti dẽe uide¬
rint adiciant. Periscelides st̃ feminas cru-¬
rũ ornam̃ta: quib gressus eaꝵ ornantur.
Olfactoriola sunt uascula muliebria: qͥb
odoram̃ta gestant᷑ . xii. De anulis.
rimus prometheus fertur circulũ
ferreum incluso lapide digito circũ¬
dedisse: qua ꝯsuetudine hoĩes usi. anulos
habere ceperunt. Anili autẽ st̃ ꝑ diminuti¬
onẽ dicti. a circulis ⁊ anis. qui st̃ circum
brachia ⁊ citcũ crura: uñ ⁊ signa eoꝵ per
diminutõem sigilla. Nam signa maiora st̃:
sigilła u̾o qiͣ inmnora signa. Anulos hoĩes
primũ gestare ceꝑunt. qͣrto a pollice digito.
ꝙ eo uena q̃dam ad cor usq ꝑi gat: quã
notandam ornandãq aliquo insigni uet̾es
putau̾unt. Apud romanos anuli de publico

Expanded text:
untur. Dictum autem speculum vel quod ex splendore reduntur. Dictum autem speculum vel quod ex splendore reddatur, vel quod ibi feminae intuentes considerent speciem sui vultus et, quidquid ornamenti deesse viderint, adiciant. Periscelides sunt apud feminas crurum ornamenta quibus gressus earum ornantur. Olfactoriola vascula sunt muliebria quibus odoramenta gestantur. § 32 De anulis. Primus Prometheus fertur circulum ferreum incluso lapide digito circumdasse; qua consuetudine homines usi anulos habere coeperunt. Anuli autem per diminutionem dicti a circulis et anis, qui sunt circum brachia et circum crura; unde et signa eorum per diminutionem sigilla: nam signa maiora sunt, sigilla vero quasi minora signa. Anulos homines primum gestare coeperunt quarto a pollice digito, quod eo vena quaedam ad cor usque pertingat, quam notandam ornandamque aliquo insigni veteres putaverunt. Apud Romanos anuli de publico
Abbreviated transcription (Latin):
dine murene serpentis: que ad collũ ornan¬
dũ aptatur. Hec int̾dũ auri atq argenti
texit᷑ uirgur uirgulis. Uñ ⁊ in canticis can¬
u̾miculatas argento. Catelle catenule colli
inuicẽ se ꝯp̾hendentes. in modũ catene: uñ
⁊ appellate. Dextras ꝯmunes ẽẽ uiroꝵ ac
mulierũ: qr utriusq sexꝰ dextre sunt. Armil¬
le aut̃ ꝓprie uiroꝵ sunt: collate uictorie cau¬
sa militib ob armoꝵ uirtutẽ. Uñ ⁊ quondã
uulgo urile dicebant᷑. Ab intellectu enim cir¬
culi non discrepat armilla: quia ip̃a quoq¬
hoc ubi ponit᷑ ambiendo estringit: s armilla
latius extendit᷑ cirtulus rotũdꝰ fit. fibule st̃
quib pectus feminaꝵ ornat᷑: uł palliũ tenet᷑
a uiris in hum̃is. seu cingulũ in lumbis. Lu¬
nule sunt ornamenta mulierũ: in lune si¬
militudinẽ. bullule auree dependentes. Spe¬
cula sunt iñ quib femine uultꝰ suos intu¬

Expanded text:
dine murenae serpentis, quae ad collum ornandine murenae serpentis, quae ad collum ornandum aptatur. Haec interdum auri atque argenti texitur uirgu-uirgulis. Vnde et in Canticis dictexitur virgulis. Catella sunt catenule colli invicem se comprehendentes in modum catene, unde et appellate. Dextras communes esse virorum ac feminarum, quia utriusque dextre sunt. Armille autem proprie virorum sunt, collate victorie causa militibus ob armorum virtutem; unde et quondam vulgo virile dicebantur. Ab intellectu circuli armilla non discrepat, quia ipsa quoqhoc, ubi ponitur, ambiendo constringit; sed armilla latius extenditur, circulus rotundus fit. Fibulae sunt quibus pectus feminarum ornatur, vel pallium tenetur a viris in humeris, seu cingulum in lumbis. Lunulae sunt ornamenta mulierum, in lunae similitudinem bullulae aureae dependentes. Specula sunt in quibus feminae vultus suos intu
Abbreviated transcription (Latin):
si dissipent᷑ capilli. In aures ab auriũ fora¬
minib nuncupate: quib p̾ciosa gͣna lapi¬
dũ dependunt᷑. Harũ usus in grecia puelle
utraq aure: pueri tantũ dextra gerebãt.
Torques sunt cirtuli aurei: a collo ad pectꝰ
usq pendentes. Torques aut̃ ⁊ bulle a ui¬
ris gerunt᷑: a feminis u̾o monilia ⁊ ca¬
telle. eĩ aut̃ torques ꝙ sint torti: ⁊ bul¬
ornamentũ ex gemmis: quod solet ex fe¬
minaꝵ pende collo: dcm̃ aut̃ a munere.
hoc etiam ⁊ serpentinũ dr᷑: qr ꝯstat ex an
forolis quibdam aureis gemmisq uari¬
is in modũ facture serpentis. Nonnulli
et segmentatas uestes dicamꝰ. ut et seg¬
mentatis dormiss paruula cunis. Plerũ¬
q autẽ ⁊ per monile om̃ia ornamenta
matronarũ significantur: qͥcquid illi mu¬
nere datur Murena uulgo uocat᷑: qd̾ scil
auri metallo in uirgulis lentescente quadã
ordinis fluxuosi catena ꝯtexit᷑ in similitu

Expanded text:
si dissipentur capilli. Inaures ab aurium forasi dissipentur capilli. Inaures ab aurium foraminibus nuncupate, quibus pretiosa grana lapidum dependent. Harum usus in Grecia puelle utraque aure, pueri tantum dextra gerebant. Torques sunt circuli aurei, a collo ad pectus usque pendentes. Torques autem et bulle a viris geruntur, a feminis vero monilia et catelle. Dicte autem torques, quod sint torte et bulornamentum ex gemmis est, quod solet ex feminarum pendere collo; dictum a munere. Hoc etiam et serpentum dicitur, quia conphorulis quibusdam aureis, gemmisque variis in modum facturae serpentis: nonnulli et segmentatas vestes dicamus, ut ipse, Et segmentatis dormisset parvula cunis. Plerumque autem et per monile omnia ornamenta matronarum significantur, quidquid illis munere datur. Muraena vulgo vocatur, quod scilicet auri metallo in virgulis lentescente quaedam ordinis flexuosi catena contexitur in similit
Abbreviated transcription (Latin):
licet ⁊ nimbus sit dens tas nubis. Captu¬
lum est. qd̃ uulgo capitulare dicunt. Idẽ
⁊ cappa ł ꝙ duos apices habeat ut cappa
namentũ capitis deuotaꝵ: s pilleũ ui¬
roꝵ uiroꝵ est mitre aut̃ feminarum.
Redimicula aut̃ st̃ quib mitͣ alligatur.
ex lana ẽ. Rigula mitͣ uirginalis capitis¬
est. Uitte sunt que crinib innectunt᷑
quib fluentes religant᷑ capilli: ⁊ uitte
dc̃e quod uinciunt. Tenia aut̃ ẽ uittaꝵ
extremitas dependens : diu̾soꝵ coloꝵ. Itẽ
uitta est qͣ corona uincit᷑. tenia u̾o extͤͣ¬
ma pars iutte q̃ dependet a corona. Reti¬
culũ qd̃ colligit comas: dc̃m ab eo ꝙ reti¬
net crines ne effundant᷑. Discriminalia
capitis mulierũ st̃: uocata ex eo ꝙ capͭ
auro discernant. Nam discriminare diui
auriculas: greco uocabulo ab aurib. Acꝰ
sunt quib in feminis ornandoꝵ crinium
ꝯpago retinetur ne laxius fluant: ⁊ spar¬

Expanded text:
licet et nimbus sit densitas nubis. Capitulicet et nimbus sit densitas nubis. Capitulum est quod vulgo capitulare dicunt. Idem et cappa, vel quod duos apices ut cappa namentum capitis devotarum. Sed pilleum virorum est, mitrae autem feminarum. Redimicula autem sunt quibus mitra alligatur. ex lana est. Ricula est mitra virginalis capitis. Vittae sunt quae in crinibus innectuntur, quibus fluentes religantur capilli: et vittae dictae quod vinciunt. Taenia autem est vittarum extremitas dependens diversorum colorum. Item vitta est qua corona vincitur; taenia vero extrema pars vittae quae dependet coronae. Reticulum est quod colligit comas, dictum ab eo quod retinet crines ne effundantur. Discriminalia capitis mulierum sunt vocata ex eo quod caput auro discernant; nam discriminare dividauriculas; Graeco vocabulo, ab auribus. Acus sunt quibus in feminis ornandorum criniumcompago retinetur ne laxius fluant et spar
Abbreviated transcription (Latin):
gens ip̃a retinet. Athenienses enĩ cicladas
aureas gerebant: partim in u̾tice. nõ nulli
in fronte. Non enim eadem st̃ om̃ia ĩsigni¬
a regnoꝵ. Gentiliũ uates infulas apices
pillea siue gallearia utebant᷑. Infula est
fasciola sacerdotalis capitis alba in modũ
dyadematis: a qua uitte ab utraq parte de¬
pendent. que infulam uincuint. Uñ ⁊ uit¬
te dc̃e sunt: quod uinciant. Infula autẽ
et cocto. Apex est pilleũ sutile. quo sacerdo¬
tes gentiliũ utebant᷑: appellatꝰ ab apiendo.
idest a ligando. Nam uirgula que in pil¬
leo erat ꝯnectebat᷑ filo: quod fiebat ex la¬
na hostie. Galleariũ pilleũ: ex pelle cese ho¬
stie fcm. Pilleũ aut̃ dcm a pelle hostie:
un fiebat. Cidarim ⁊ ip̃m sacerdotum erat:
Dyadema ornamentũ capitis matronarũ
ex auro ⁊ gẽmis ꝯtextum: ꝙ in se circũactis
la tnsusa ex auro adsuta in linteo qd̾ ẽ
cͥca angłoꝵ capita pingit᷑: nimbus uocat᷑

Expanded text:
gens ipsa retinet. Athenienses enim cicladas gens ipsa retinet. Athenienses enim cicladas aureas gerebant partim in vertice, nonnulli in fronte. Non enim eadem sunt insignia omnium regnorum. Gentilium vates infulas, apices, pillea sive galeria utebantur. Infula est fasciola sacerdotalis capitis alba in modum diadematis, a qua vittae ab utraque parte dependent, quae infulam vinciunt; unde et vittae dictae sunt, quod vinciant. Infula autem et cocco. Apex est pilleum sutile quod sacerdotes gentiles utebantur, appellatus ab apiendo, id est adligando. Nam virgula, quae in pilleo erat, conectebatur filo, quod fiebat ex lana hostiae. Galerium pilleum ex pelle caesae hostiae factum. Pilleum autem dictum a pelle hostiae unde fiebat. Cidarim et ipsud sacerdotum erat, Diadema est ornamentum capitis matronarum ex auro et gemmis contextum, quod in se circumactis la transversa ex auro adsuta in linteo, quod est circa angelorum capita pingitur, nimbus vocatur,
Abbreviated transcription (Latin):
men currens. Licia sunt quib stamina
ligant᷑: qi ligia. Ordiri est texere. xi.
namenta dc̃a: eo qd̃ eoꝵ cultu ora uultusq
decorent᷑. prima ornam̃ti corona insigne
uictorie: siue regii honoris signũ. Que
ideo in capite regum ponit᷑: ad signifi¬
candos circũfusos in orbe pplõs. quib ac¬
cĩctꝰ qiͣ caput suũ coronat᷑. Hec a lucilio
principium a lib̾o quodam gentiles exi-¬
stimant: ꝙ is in potãdo mota uino: capita
uĩtire fascialis ĩstuuerit. Idcuro olim linei
ac lanei coloris gñis coronas fuisse: sicut
era in sacerdotib gentiliũ. Nom̃ corone hac
ex causa uocatũ. eo ꝙ initio circũ aras cur¬
reretur: atq ad ymaginẽ circuitꝰ uł chori
⁊ formatam ⁊ noĩatam coronam. Imꝑato¬
res romani ⁊ reges quidam gentiliũ: aureis
coronis utunt᷑. ꝑse tiaras gerunt: s re¬
ges rectas. satrape incuruas. Reperta au¬
tem tiara: a semiramide assirioꝵ regina.
Quod genus ornamenti: exinde usq hodie

Expanded text:
men currens. Licia sunt quibus stamina ligantur, quasi ligia. Ordire est . . . Texerenamenta dicta eo quod eorum cultu ora vultusque decorentur. Prima ornamenta corona insigne victoriae, sive regii honoris signum; quae ideo in capite regum ponitur, ad significandum circumfusos in orbe populos, quibus adcinctus quasi caput suum coronatur. Haec a Lucilio1143 a est. Huius principium a Libero quodam gentiles existimant, quod his in potando mota vino capita vincire fasciolis instituerint. Idcirco olim linei ac lanei generis coronas fuisse, sicut erat in sacerdotibus gentilium. Nomen coronae hac ex causa vocatum, eo quod initio circum aras curreretur, atque ad imaginem circuitus vel chori et formatam et nominatam coronam. Inperatores Romani et reges quidam gentium aureas coronas utuntur. Persae tiaras gerunt; sed reges rectas, satrapae incurvas. Reperta autem tiara a Semiramide Assyriorum regina. Quod genus ornamenti exinde usque hodie
Abbreviated transcription (Latin):
strumentis uestium.
ela pro longitudine staminũ dcã:
cuius diriuatiuũ ẽ telaria. Insubu¬
Li qr infra ⁊ supͣ sunt: uł qr insubulant᷑.
Radii dicti qr radendo fiunt. Pectines. qr
pexa fila reddant ⁊ impͥmant. Colum qr
sit in longitudine ⁊ rotũditate qiͣ colump¬
na. fusũ ꝙ ꝑ ip̃m fundat᷑ qd̾ netum ẽ.
Alibrũ. ꝙ in eo librant᷑ fila. idest soluã¬
tur. Calathum leue gestamen ex ligno.
ł canna. aut ex iunco fcm̃: iñ quo uel
pensa ponũtur. uel legunt᷑ flores. Cala
enim grece lignũ ẽ: a quo diriuatũ cala¬
thũ. Nam latine quasillũ dr᷑. Cicero in
constat in modũ piloꝵ id est qi filoꝵ. Ma
taxa qiͣ metaxa: a cirtuitu scilicet filoꝵ.
tur: ip̃i enim discurrunt ꝑ telam. Stam̃
dcm̃. ꝙ rectũ stat. Trama ꝙ uia recta tͣns¬
mittatur per telam: est enĩ filũ intͣ sta

Expanded text:
strumentis vestium. strumentis vestium. ela pro longitudine staminum dicta, cuius dirivativum est telaria. Insubuli, quia infra et supra sunt, vel quia insubulantur. Radii dicti quia radendo fiunt. Pectines, quod pexa fila reddant et inpremant. Colum, quod sit in longitudine, et rotunditate, quasi columna. Fusus, quod per ipsum fundatur quod netum est. Alibrum, quod in eo librantur fila, id est, volvuntur. 3. Calathus, leve gestamen ex ligno, vel canna, aut ex junco factum, in quo vel pensa ponuntur, vel leguntur flores, κᾶλον enim Graece lignum est, a quo derivatus est calathus. Nam Latine quasillum dicitur. Cicero in constat in modum pilorum, id est, quasi filorum. 6. Mataxa, quasi metaxa, a circuitu, scilicet, filorum. tur. Ipsae enim discurrunt per telam. Stamen dictum, quia rectum stat. Trama, quod via recta transmittatur per telam. Est enim filum intra sta
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. Idem ⁊ ostrũ uocat᷑. Ostrũ quod
ꝓ colore purpure temꝑat᷑: płi̾mis quidẽ
locis. s optimũ in insula cipro gignitur.
siue in hiis quos ꝓpius solis cursus illumi¬
ferro lacrimas purpurei coloris emittunt.
Hiis collectis color purpureꝰ temꝑat᷑: et
ostrũ exinde appellatũ dicunt. qͦd ex teste
humore elicit᷑. Purpure st̃ apud latinos
a puritate lucis uocate: apud grecos au-
nos purpura sine aspiratõne. fẽrrugo co
lor ẽ purpure subnigre: que fit ĩ hispa¬
nia. Nt. ferrugine clarus hibera. Dcã au¬
tem ferrugo: ꝙ om̃is pͥma tinctura eius
modi coloris existat. Glaucꝰ color ẽ fer¬
rugineus: subniger. Elbidũ ab elbo colo¬
re uocatũ: elbũ enĩ ẽ medius color inter
color rubicundus: qd̾ est croceus. Nam cro¬
mesticium. Osticiũ. quia ex usto est. Fit
enim ex dependenti fuligine tectorũ: ege¬
sta assiduis ignib. Unde et color eiusdem
tincture flammeus est.x. De in¬

Expanded text:
gitur: idem et ostrum vocatur. Ostrum, quod gitur: idem et ostrum vocatur. Ostrum, quod pro colore purpurae temperatur, plurimis quidem in locis, sed optimsive in iis quos propius solis cursus illumiferro lacrymas purpurei coloris emittunt. His collectis color purpureus temperatur; 466 et ostrum exinde appellatum dicunt, quod ex testae humore elicitur. 5. Purpura apud Latinos a puritate lucis vocata. Apud Graecos autnos purpura sine aspiratlor est purpurae subnigrae, quae fit in Hispania: ut: Ferrugine clarus Ibera. Dicta autem ferrugo, quod omnis purpura prima modi coloris existat. Glaucus color est ferrugineus subniger. Elbidum ab elbo colore vocatum; elbum est enim medius color inter color rubicundus, quod est croceus. Nam croMesticium. Osticium, quia ex usto est; fit enim ex dependenti fuligine tectorum egesta assiduis ignibus: unde et color eiusdem tincturae flammeus est. § 29 De in
Abbreviated transcription (Latin):
dnir: qui in nauib eam ponũt. Tomentũ
appellatũ. quod aut in filo aut in tela tu¬
meat. nec subtilitatẽ habeat. Cannabũ
a similitudine canne uocatũ: siue a gͣca
ethimologia. Nam illi cannabũ cannabyn
uocant. Gyssum genꝰ est qd̾dam lini nimi¬
um candidi ⁊ mollissimi: qd̾ greci papaten
uocant. Fibrmũ lana ẽ aĩaliũ que fibros
uocãt. ip̃os ⁊ castores existimãt: quos dũ
uenatores sequũt᷑. ip̃i sͥ testiculos adimũt.
Aranea uocata eo ꝙ aeris infusione in
frondib nutriat᷑: sericũ dcm: qd̃ id pͥmi
nasci ꝑhibent᷑: a quib hec circũ arbores
fila ducũt᷑. Uermes autẽ ip̃i bombices gre¬
ce nõiant᷑. Placiũ est stuppa. et qiͣ crasse¬
guit᷑ ⁊ in aliam fucata speciẽ ni¬
toris gr̃a colorat᷑. Coccũ greti. nos rubrũ
seu u̾miculũ dicimꝰ: est enim uermiculus
ex siluestrib frondib. Conchiliũ dictũ
eo ꝙ ex conculis marinis color eius colli¬

Expanded text:
dicuntur, qui in vallibus eam componunt. Tomentum dicuntur, qui in vallibus eam componunt. Tomentum appellatum, quod aut in filo, aut in tela tumeat, nec subtilitatem habeat. Cannabum a similitudine canne vocatum sive a greca etymologia, nam illi cannabum canabin vocant. Byssum genus est quoddam lini nimium candidi et mvocant. Fibrinum lana est animalium, quos fibros vocant. Ipsos et castores existimant, quos dum venatores secuntur, ipsi sibi testiculos adimunt. Aranea vocatur eo quod aeris infusione in frondibus nutriatur. Sericum dictum quia id nasci perhibentur, a quibus haec circum arbores fila ducuntur; vermes autem ipsi Graece βόμβυκες nominantur. Placium est stuppa et quasi crassetinguitur et in aliam fucata speciem nitoris gratia coloratur. Κόκκον Graeci, nos rubrum seu vermiculum dicimus; est enim vermiculus ex silvestribus frondibus. Conchylium dictum eo quod ex conchulis marinis color eius colli
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uelent. Aulea uela picta. ⁊ gͣndia. que
ideo aulea dc̃a sunt. ꝙ pͥmũ in aula attali
regis asie. cui successit ppłs romanꝰ inuẽta
sunt. Cortine sunt aulea. idest uela de pesli¬
bus qͣlia in exodo legunt᷑: quib tab̾nacłin
extͥnsetus tegebat᷑. Dc̃e aut̃ cortiñe a coriis:
eo ꝙ prius ex pellib fuissent fc̃e. Uñ ⁊ in
eodem tab̾nacłõ legis iubetur cortinas fieri
ex pellib arietũ rubris. et ex pellibus ia¬
cinctinis. Cilicia arabes nũcupant uelam̃¬
ta pilis capͣrum ꝯtexta: ex quib sͥ tentori
ana a laniendo. idest uellendo uocata.
Hinc ⁊ uellus dcm̃: qd̾ pͥus lane uel¬
lerentur nõ tonderent᷑. Lignũ ex t̾ra orit᷑.
defluxũ q est nom̃ eius a greco. Nam linũ
greci linariũ dicunt: siue ꝙ sit molle et
lene. Stuppa u̾o canabi est siue lini. Hec
scd̾m antiquã orthographiã stipa dcã: ꝙ
ex ea rime nauiũ stipent᷑. Uñ ⁊ stipatores

Expanded text:
rum velent. Aulaea vela picta et grandia; quae rum velent. Aulaea vela picta et grandia; quae ideo aulaea dicta sunt quod primum in aula Attali regis Asiae, cui successit populus Romanus, inventa sunt. Cortinae sunt aulaea, id est vela, de pellibus, qualia in Exodo leguntur, a quibus tabernaculum extrinsecus tegebatur. Dictae autem cortinae a coreis, eo quod prius ex pellibus fuissent factae. Unde et in eodem tabernaculo legis iubetur cortinas fieri ex pellibus arietum rubris et ex pellibus iacintinis. Cilicia Arabes nuncupant velamta pilis caprarum contexta, ex quibus sibi tentoe lanis. 1. Lana a laniendo, id est, vellendo dicta. Hinc et vellus dictum, quod prius lanae vellerentur, non tonderentur. Linum ex terra oritur, deflexumque est nomen eius a Greco, nam linum Greci linarium dicunt sive quod sit molle et leve. Stuppa vero cannabi est sive lini; hec secundum antiquam orthographiam stippa dicta, quod ex ea rime navium stipentur; unde et stipatores
Abbreviated transcription (Latin):
existimãt. Cũ .i. egrediebant᷑ de ludi ꝓsti¬
bulo iuuenes. hoꝵ uelam̃to tegebant ca¬
put et faciẽ: qr solet erubesc̾e qͥ lupanar
lectoꝵ. dcã ꝙ in hiis fulcim᷑. idest sustine
m᷑: uł ꝙ thoros fulciant siue caput: que
reclinatoria uulgꝰ appellat. Ceruicalia
aut̃ eo ꝙ ponant᷑ sub c̾uice uł cubitu. Pul¬
uinus dictus a puluinari: qui est diuitũ
lectus. Culcites uocate ꝙ calcent᷑. idest
farciant᷑ pluma siue tomento: quo molli¬
ores calidiores q sint. Tapeta dc̃a ꝙ pedi¬
b pͥmũ st̾nenent᷑. qiͣ tapedia. Sipla tape¬
tia ex una parte uissosa qiͣ simpla amfi¬
tapa ex utraq parte uillosa tapeta. lu¬
mensis st̃. Que ut nom̃ ip̃m indicat:¬
pe: atq ob id nõiate. Cuiꝰ diminutiuũ map
pella est. Toralia longe perpetue q mappe:
a toro dicte. Sabanũ grecũ ẽ. Facit̾giũ. ma¬
nut̾giũq : a t̾gendo faciẽ uł manꝰ uocatũ¬
ẽ. uela dc̃a quod obiectu suo int̾iora domo¬

Expanded text:
existimant. 462 Cum enim egrediebantur de ludi prostibulo juvenes horum velamento tegebant caput et faciem, quia solet erubescere qui lupanar lectorum, dicta quod in iis fulcimur, id est, sustinemur, vel quod toros fulciat, sive caput, quae reclinatoria vulgus appellat. 4. Cervicalia autem, eo quod ponantur sub cervice, vel cubito. Pulvillus dictus a pulvinari, qui est divitum lectus. Culcitrae vocatae, quod calcentur, id est, farciantur pluma, sive tomento, quo molliores calidioresque sint. 5. Tapeta dicta, quod pedibus primum sternerentur, quasi tapedia. Sipla, tapeta ex una parte villosa, quasi simpla. Amphitapa, ex utraque parte villosa tapeta. Lumensis sunt, quae, ut nomen ippe, atque ob id nominate, cuius diminutivum mappella est. Toralia longae perpetuaeque mappae, a toro dictae. Sabanum Graecum est. Facietergium et manitergium a tergendo faciem vel manus vocatum. Vela dicta quod obiectu suo interiora domo
Abbreviated transcription (Latin):
dit. In hiis enim nouem gen̾ib quoꝵ ete¬
pli grã quedam posita st̃ ⁊ in ip̃o substar¬
tie gen̾e qd̾ est usia innum̃abilia repiunt᷑.¬
Damumea que intellectu capinꝰ. adesty atr
alterum horũ .x. predicamentoꝵ sermone
uulgamꝰ: plena enim sententia de ħia
est : augustinꝰ magnꝰ orator. filius illius stã.
in templo hodie infulatꝰ disputando fatiga
res ad seip̃m subsistit: corpus enim subes¬
stit: et ideo substantia est. Ina uo accidentia
que in subsistente atq subiecto st substan¬
tie nõ st̾: qr ñ subsistunt. s mutant᷑ sicut
est qiͣ dicat᷑ de substantiã: ubi aut̃ dicit᷑
sunt. que accidunt in sb̾stantia. ut qͣntitas.
qͣlitas ł figura. De subiecto igit᷑ genera ⁊
species. in subiecto ⁊ accidentia st̃. Ex hiis

Expanded text:
dit. In his enim novem generibus, quorum exedit. In his enim novem generibus, quorum exempli gratia quaedam posita sunt, vel in ipso substantiae genenam et ea quae intellectu capimus, ea ad alterum horum decem praedicamentorum sermone vulgamus. 11. Plena enim sententia de his ita est: Augustinus magnus orator, filius illius, stans in templo, hodie infulatus, disputando fatigatres ad seipsam subsistit. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est. 12. Illa vero accidentia quae in subsistente atque subjecto sunt, substantiae non sunt, quia non subsistunt, sed mutantur, ut est, quasi dicatur de substantia. Ubi autem dicitur st quae accidunt in substantia, ut quantitas, qualitas, vel figura. 13. De subjecto igitur genera, et species, in subjecto accidentia sunt. Ex h
Abbreviated transcription (Latin):
ł magnũ ł minꝰ ostendit᷑. ut longꝰ breuis.
Qualitas est ut qualis sit orator. an rustieꝰ.
niger. an candidꝰ. Relatio est que refertur
ad aliquid. Cũ enĩ dr̃ filus. demonst᷑t᷑ ⁊ pr̃.
Hec relatiua simul incipiunt. Namq seruus
ac dñs uno tempore exordiũ nominis sumũt.
net aliqñ inuenit᷑ dñs pͥor serno. nec serius
dño. Alterum enĩ alt̾i p̾esse non p̃. Locꝰ e ubi
sit ĩ foro. in platea. loci aut̃ motꝰ partes.ui.
ht: dext̾am. ⁊ sinistrã. ante. ⁊ retro. sursũ
ro sitꝰ a positõe dẽs. ut quis aut stet. aut
sedeat aut iaceat Habitꝰ ab habendo aliqͥo
dc̃s̃. ut halere sciãm in mente: uttute ĩ cor¬
pore: cura corpꝰ uestimentũ. et ceta que aõ
halendi modũ designato a doctorib numo
ꝯp̾henduntur. Iam u̾o ag̾e ⁊ pati ab agẽtis
et patientis significatione ⁊sistunt. nãm
indicat. S cubor patiens est qm̃ pati se osten¬

Expanded text:
l magnum vel minus ostenditur, ut longus, brevis. l magnum vel minus ostenditur, ut longus, brevis. Qualitas est, ut qualis sit, orator an rusticus, niger aut candidus. Relatio est, quae refertur ad aliquid. Cum enim dicitur filius, demonstratur et pater. Haec relativa simul incipiunt. Namque servus ac dominus uno tempore exordium nominis sumunt, nec aliquando invenitur dominus prior servo, nec servus domino. Alterum enim alteri praeesse non potest. Locus est ubi sit, in foro, in platea. Loci autem motus partes sex habet, dextram et sinistram, ante et retro, sursum ro situs a positione dictus, ut quis aut stet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus vestimentum, et cetera, quae ad habendi modum, designato a doctoribus numero, conprehenditur. Iam vero agere et pati ab agentis et patientis significatione consistunt. Nam sindicat. Scribor patientis est, quoniam pati se osten
Abbreviated transcription (Latin):
finitio ut leo. Nam qnͣtũ ad nom̃ ꝑtinert.¬
⁊ uerus. ⁊ pictꝰ. et celestis leo drͣ. Q ntã ao
diffinitionẽ ꝑtinet: alit̾ uerͣ distinit᷑. alit̃
pictus. alit̾ celestis. Uninoca st̃ qñ duaꝵ
aut plurimarũ rerũ unũ nom̃ est ⁊ ditti¬
intessigit᷑. qr ⁊ nom̃ ⁊ diffinitionẽ dant¬
uatiua dñr quecũq ab aliquo solo difte¬
rentie casu scõm nom̃ hñt ⁊ appellatoem.
ut a bonĩtate bonꝰ. ⁊ a malicia malus. a¬
thegoriarũ autẽ species .x. st̾. idest Substã¬
tia. qnͣtitas. qͣlitas. relatio. sitꝰ. locꝰ. tempꝰ. ha¬
bitꝰ. agere. ⁊ pati. Substantia est que ppe
et pͥncipalit᷑ dr᷑. que neq de subiecto predi¬
cat᷑. neq in sb̾iecto est ut aliquis homo
ł aliqͥs equꝰ. Scdẽ aut̃ substantie dicũcur
in quib specieb ille que principalit᷑ sb̾stan¬
tie pͥmo dc̃e st̃ inst̃ atq claudunt᷑: mnͣ homine
citero. Qnͣtitas est mensura ꝑ quam aliq̃die¬

Expanded text:
finitio ut leo. Nam quantum ad nomen pertinet, uerus et pictus et caelestis leo dicitur, quantum ad definitionem, aliter uerus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. Vniuocum est quando duarum aut plurium rerum unum nomen est et defiintellegitur, quod et nomen et definitionem datvativa, dicuntur quaecumque ab aliquo solo differentiae casu secundum nomen habent appellationem, ut a bonitate bonus, et a malitia malus. Categoriarum autem species decem sunt, id est substantia, quantitas, qualitas, relatio, situs, locus, tempus, habitus, agere et pati. Substantia est, quae proprie et principaliter dicitur, quae neque de subiecto praedicatur, neque in subiecto est, ut aliqui homo vel aliqui equus. Secundae autem substantiae dicuntur, in quibus speciebus illae, quae principaliter substantiae primo dictae sunt, insunt atque clauduntur, ut in homine Cicero. Quantitas est mensura, per quam aliquid ve
Abbreviated transcription (Latin):
risibile. boni maliq capax. Sic ⁊̃ in om̃i ora¬
tõne substantiali tam diu int̾ponere debemꝰ
species ⁊ diffe̾ntias: qmͣ du se clusis om̃ib
que hoc idem eẽ possunt: ad id ꝑueniatur
ut ꝓprietas iam certa teneat᷑. Ysagogas aũt
a greco in latinũ transtulit uictorinꝰ orator.

Expanded text:
risibile, boni malique capax. Sic etiam in omni orarisibile, boni malique capax. Sic etiam in omni oratione substantiali tamdiu interponere debemus species et differentias, quam diu seclusis omnibus, quae hoc idem esse possunt, ad id perveniatur, ut proprietas iam certa teneatur. Isagogas autem ex Graeco in Latinum transtulit Victorinus orator,
Abbreviated transcription (Latin):
tullius ex gen̾e ⁊ diffe̾ntiis ꝯsistere. Qͥdam
postea pleniores in docendo eius ꝑfectam sub¬
stantialẽ diffinitõem in .u. partib ueluti
membris suis diuiserunt. Quarũ pͥma est
ꝓprio. uͣ. de accidentib. Genus ut animal
est enim uocabulũ gen̾ale ⁊ ꝯmune omni¬
um animam habentiũ. Species ut homo: ẽ
enim specialitas que separat᷑ a cet̾is animan¬
tib. Differentia. ut rõnale. mortale. hiis
enim duob differt homo a cet̾is. Cum enim
dr̃ ratõnabłe. discernit᷑ ab irrationabilib mu¬
tis que ñ hñt rõnem: cum mortale. discerni
t᷑ ab angłis qui nesciunt mortẽ: ꝓpriũ ut
risibile. homo est enim qui ridet. et ħ preter
hoĩem nullius aĩalis est. Accidens ut color
in corpore. doctrina in aĩo. hec enim tempo¬
rũ uarietate accidunt ⁊ mutant᷑: et est
ex om̃ib hiis .u. partib or̃o plene scien¬
tie.ita. Homo est animal rationale. mortale

Expanded text:
Tullius ex genere et differentiis consistere. 5. Quidam Tullius ex genere et differentiis consistere. 5. Quidam postea pleniores in docendo ejus perfectam substantialem definitionem in quinque partibus, velut in membris suis diviserunt. Quarum prima est proprio, quinta de accidente. 6. Genus, ut animal. Est enim vocabulum generale et commune omnium animam habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a caeteris animantibus. Differentia, ut rationale, mortale. His enim duobus differt homo a caeteris. 7. Cum enim dicitur rationale, discernitur ab irrationabilibus mutis, quae non habent rationem. Cum mtur ab angelis, qui nesciunt mortem. Proprium, ut risibile. Homo est enim quod ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur: et est ex omnibus his quinque partibus oratio plenae sententiae, ita: Homo est animal rationale, mortale,
Abbreviated transcription (Latin):
ctio drͣ. eoꝵ scilicet qui pħiam incipiunt:
ꝯtinens in se demonstrationẽ pͥmarũ ratio¬
nũ de qualibet re quid sit sua que certa
ac substantiali diffmitione declaret᷑. Nam
posito pͥmo gen̾e̾ deinde species. ⁊ alia que
uicina ẽẽ possunt subũingimꝰ ac discretis cõ¬
munib separamꝰ: tam diu int̾ponentes dif¬
ferentias. quousq ad ꝓpriũ eiꝰ de quo queri¬
mꝰ signata eius exp̾ssione perueniamꝰ: ut
puta. homo est aĩal rationale. mortale. ter¬
renũ. bipes. risu capax. Genus animal cũ
dcm est substantia hoĩs declarata est. Est
enim ad hominẽ genꝰ aĩal. s qr late pate¬
animalia posita est: que mltis pedib inue¬
niunt᷑. Item rõnale ꝓpt̾ illa que rõne egeãt.
Mortale autẽ ꝓpt̾ id qd ñ angelus ẽ. postea
te postrema. Est enim solum hominis ꝙ ri¬
det sic perfecta est om̃is ex parte diffinitio ad
hominẽ declarandũ. Cuiꝰ discipline diffinitio¬
nem plenam existimauerunt aristotiles et

Expanded text:
citur, eorum scilicet qui Philosophiam incipiunt: continens in se demonstrationem primarum rationum de qualibet re quid sit, suaque certa ac substantiali definitione declaretur. Nam posito primo genere, deinde species et alia, quae vicina esse possunt, subiungimus ac discretis communionibus separamus, tamdiu interponentes differentias, quousque ad proprium eius de quo quaerimus signata eius expressione perveniamus, ut puta: Homo est animal rationale, mortale, terrenum, bipes, risu capax. Genus animal cum dictum est, substantia hominis declarata est. Est enim ad hominem genus animal, sed quia late pateanimalia posita est quae multis pedibuntur. Item rationale, propter illa quae ratione egent; mortale autem propter id quod angelus non est. 4. Postea te postrema, est enim solum hominis quod ridet; sic perfecta est omnis ex parte definitio ad hominem declarandum. Cujus disciplinae definitionem plenam existimarunt Aristoteles et
Abbreviated transcription (Latin):
idest ꝑ indigentiam pleni ex eodem genere.
ut si querat᷑ quid sit thresis. respondeat᷑ q cui
dodias deest ut sit assie. Duodecia s peties dis¬
laudem ut tullius ꝓluentio. sex est niens ⁊
animꝰ. ⁊ ꝗsiliũ ⁊ sententia ciuitatis. ⁊ alit᷑.¬

Expanded text:
er indigentiam pleni ex eodem genere dicunt. Ut si quaeratur quid sit triens, respondeaturque: 'Cui bessis deest ut sit assis'. Duodecima species delaudem; ut Tullius pro Cluentio146:'Lex est mens et animus et consilium et sententia civitatis'. Et alit
Abbreviated transcription (Latin):
tẏrannꝰ u̾o impiꝰ ⁊ ĩmitis. Septima species
latini ꝑ translationẽ dicunt: ut cicero in
topicis. littꝰ est quo fluctꝰ eludit. ħ uarie
tractari potest: modo enim ut moneat. mͦ
ut designet. modo ut uituꝑet aut laudet:¬
ut moneat. ut moneat : nobilitas enĩ est
uirtꝰ modoꝵ apud posteros sarcina. ut desig¬
net. apex est testarum ł arx corporis. ut
laudet. Adolescentia est flos etatis ut ui¬
tuꝑet diuitie st̃ breuis uite longũ uiaticũ.¬

Expanded text:
tyrannus vero inpius et inmitis. Septima species tyrannus vero inpius et inmitis. Septima species Latini per translationem dicunt, ut Cicero in Topicis32: 'Litus est, qua fluctus eludit'. Hoc varie tractari potest. Modo enim ut moneat, modo ut designet, modo ut vituperet aut laudet. Ut moneat: 'Nobilitas est virtutis maiorum apud posteros sarcina'. Ut designet: 'Apex est arx corporis'. Ut laudet: 'Adulescentia est flos aetatis'. Ut vituperet: 'Divitiae sunt bre
Abbreviated transcription (Latin):
enim quid auarꝰ sit. quid crudelis. quid luxio¬
sus: ⁊ uniu̾sa luxuriosi. auari crudelis nat᷑a
describit᷑: ut si luxĩosũ uolumꝰ diffinire. dici¬
mꝰ luxuriosus est uictꝰ: ñ necessariꝰ s sumptu¬
osꝰ. ⁊ honores appetens: in deliciis affluens: in
libidine promptꝰ. hec ⁊ talia diffiniunt luxĩo¬
sum. s ꝑ descͥptionẽ diffiniunt: que species dif¬
cis qr latitudines habet. que similitudo in bo¬
nis reb ponit᷑ ⁊ iñ malis. Qͥnta species dif¬
finitionis ẽ quam greci cateantelexin lati¬
ne adu̾bium dicimus. Hec uocem illam de
cuius notione querit᷑ alio sermone designat.
uno ac singulari ⁊ quodam mͦ quid illud sit
in uno u̾bo positũ. uno u̾bo aliud declarat:
ut ꝯticescere est tacere. Itẽ cum t̾minũ finẽ
dicimus: aut populatas int̾pretam᷑ ẽẽ uasta¬
tae. Sexta species diffinitionis. est quã
greti cathadiaphoran. nos ꝑ differentiam

Expanded text:
enim quid avarus sit, quid crudelis, quid luxurioenim quid avarus sit, quid crudelis, quid luxuriosus, et universa luxuriosi, avari, crudelis natura describitur; ut, si luxuriosum volumus definire, diciut luxuriosus est victus non necessarii, sed sumptuosi et onerosi appetens, in delicias affluens, in libidinem pronus. Haec et alia diffiniunt luxuriosum, et descriptione diffiniunt, haec difcis, quia latitudines habet. Haec similitudo in bonis rebus ponitur et in malis. Quinta species definitionis est, quam Graece cata antilexin, Latine aduerbium dicimus. Haec uocem illam, de cuius re quaeritur, alio sermone designat uno ac singulari, et quodammodo quid illud sit in uno uerbo positum, uno uerbo alio declarat, ut: 'Conticiscere est tacere.' Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esse uastatas. Sexta species definitionis est, quam Graeci cata diaphoran, nos per differentiam
Abbreviated transcription (Latin):
latine notitio nũcupat᷑. Quam notitionem
ꝯmuni non ꝓprio noĩe possumꝰ dic̾e̾. Hec
isto modo semper efficit᷑. Homo est ꝙ rõna¬
li ꝯceptione exertitio preest aĩalib cunctis.
Non enim dixit quid est homo s quid agat.
quasi quodam signo in notitiam deuocato.
ista enim ⁊ in reliqͥs notio rei peofert᷑ nõ
substantialis est diffinitionũ ^ opͣtiuet pͥnci
litate nom̃ accepit. pro eo ꝙ quicqͥd qͣle sit
id qd̃ sit euident̾ ostendit: cuiꝰ exẽplũ ta¬
le est. Homo est qui ĩgenio ualet: artib pol¬
let: et cognitione rerũ: aut qd̃ ag̾e̾ debet
eligit: aut animadu̾sione qd̾ mutile sit cõ-¬
tempnit. Hiis enim ex q̃litatib expressus
ac diffinitꝰ est homo. Qrta species diffinitõis
est que grece ipogͣficen. latine a tullio descͥp¬
tio nõiat᷑. que adhibeta circuitione dictorum
fcõꝵ q rem que sit descriptõe declarat. Querit᷑

Expanded text:
Latine enuntiatio nuncupatur, quam notionem Latine enuntiatio nuncupatur, quam notionem communi non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: 'Homo est quod rationali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis'; non enim dixit quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam deuocato. In ista enim et in reliquis notio rei profertur non substanlitate nomen accepit pro eo quod quid, quale sit id, quod sit, evidenter ostendit. Cuius exemplum tale est: 'Homo est, qui ingenio valet, artibus pollet et cognitione rerum, aut quod agere debet eligit, aut animadversione quod inutile sit contemnit'. His enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species definitionis est, quae Graece ὑπογραφική, Latine a Tullio descriptio nominatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione declarat. Quaeritur