comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ adextris reprobis uero asinistris astantibus : Tunc libri
apertierunt idẽ consciencie singulorũ: Iohannes enĩ apostolis
Ait. Vi dimortuos magnos etpus illos et apertisunt libri Etalius
uolens intellegi scõs om̃s noui et ueteri testamenti. inquorũ uita
uelut in libris cognoscimus quid facere debeamus : Inisto autẽ libro
de quodicit. Alius libera pertus ẽ qui ẽ uitae unius cuius que ubi
quid boni quis fecissent siue non fecisset quasi in diuina uirtute cognos¬
quiseius magnitudinem aut longitudinẽ ualeat existimare. aut quant
tempore ligare poterit liber: Inquo scripte sunt uniuer sȩ uitȩ uniuer¬
sorum : Auttantus angelorũ numerus aderit. quantus hominun
tuita suã quisque ab angelo adhibito audiat recitare Nonenim
unus lbererit omniumꝰ sed singula singulis. Scriptura uergista
unum uolons intellei. e alius inquit liber a pertuserit. Queda

Expanded text:
quidem a dextris, reprobis vero a sinistris astantibus, tunc libri quidem a dextris, reprobis vero a sinistris astantibus, tunc libri aperti erunt, id est, conscientiae singulorum. Joannes enim apostolus dicit: Vidi mortuos magnos et pusillos, et avolens intelligi sanctos omnes Novi et Veteris Testamenti, in quorum vita velut in libris libris cognoscimus quid facere debeamus. In isto autem libro de quo dicitur: Alius liber apertus est, qui est vitae uniuscujusque, quid boni quis fecisset, sive non fecisset, quasi in divina virtute cognosquis ejus magnitudinem vel longitudinem valeat aestimare? Aut quanto tempore legi poterit liber in quo scriptae sunt universae vitae universorum? Autet uitam suam quisque ab angelo sibi adhibito audiet recitari? Non ergo unus liber erit omnium, sed singuli singulorum. Scriptura uero ista unum uolens intellegi: Et alius, inquit, liber apertus est. Quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
nere populũ suum. Quid ẽ qđ dicit discernere populum suum
Hisi ꝑ iudicium separare bonos amalis tãquum oues abȩdis:
LIS PERAHGELICURINISIERIAIIT
onorũm alorũq diremtio siue &ium separatio ꝑ angelos im pleri
posse credenda ẽ Nã cumpsa lmista dicer& Aduo caũ
cȩlos desursum et terrã discernere populum suũ
Quod dixit discernere populum suum adbonorum
malorum que pertin& separationẽ. ⁊t statim subiecit
Congregate illiscos rius. Quibus enim dictum est. Congre¬
gate illic scõs eius nisi utique angelos Siceniscs agustinus in hoc
loco dicit. Conuersio sermonis ad angelos facta .e. Cumpro¬
pheta diceret. Congregate illic iustos eius. Profesto enim
pangelicũ misteriũ res tanta peragenda est XXU
ACPRO BIS LI BRIAELR TIERUNI ID ESI CONSCI¬
ENTI AE SINGUILO RUM
Separatis igitur ꝑ angelica mrnis teria bonis amalis &elestis

Expanded text:
nere populum suum . Quid est quod dicit. Discernere populum suum? nere populum suum . Quid est quod dicit. Discernere populum suum? nisi per judicium separare bonos a malis, tanquam oves ab haedis. lis per angelica ministeria fiet. Bonorum malorumque diremptio, sive etiam separatio, per angelos impleri posse credenda est. Nam cum Psalmista diceret: Advocavit coelos sursum, et terram discernere populum suum , quod dixit, discernere populum suum, ad bonorum malorumque separationem pertinet. Statimque subjecit: Congregate illi sanctos ejus. Quibus enim dictum est: Congregate illi sanctos ejus, nisi utique angelis? Sic enim sanctus Augustinus dicit in hoc loco : « Conversio sermonis ad angelos facta est, cum Propheta diceret: Congregate illi sanctos ejus. Profecto enim per angelicum ministerium res tanta peragenda est. » Cmalis, libri aperti erunt, id est, conscientiae singulorum. Separatis igitur per angelica ministeria bonis a malis, et electis
Abbreviated transcription (Latin):
tio nonfinitur. Haec insois scripturis secunda morsdicitur. XXXII
icutalios eẽ diximus quicum xp̃o iudicos consedebunt Ita ali gẽ
credendisunt : quieorum consedenciũ ex amine iudicentur. Quȩ¬
sunt enĩ differenciȩ uel ordines hominum iniudicio collestorũ
oc ẽ electorum etreꝓborũ. Quitamen in quattuor diuiduntur
Perfectorum ordo ẽ unus quicum dño iudicat de quibus dñs Ait
debitis et uos super sedes duodecim : Hi non iudicantur & regnat
Alius quoque ordo ẽ electorum quibus dicitur. Esuriui & de distis
mihi manducare. Hi iudicantur. et regnant. Itẽ reꝓborũ ordines
ait Non resurgent impii iniudicio. Alter quoque ordo reꝓborũ ẽ¬
Forum qui iudicabuntur et pereunt. Quibus dicitur łsuriui & nondo¬
distis mihi manducare. Ite in aledisti inigne aeternũ XXIIII¬
DEBONORUM AALOR̃ QUE DIREATIONE
Voce ait psulmista. Aduocauit caelos desursum et terra discer¬

Expanded text:
tio non finitur, haec in sanctis Scripturis secunda mors dicitur » . CAtio non finitur, haec in sanctis Scripturis secunda mors dicitur » . CAri judicii. Sicut alios esse diximus, qui cum Deo judices considebunt, ita alii esse credendi sunt, qui eorum considentium examine judicantur. Duae enim differentiae vel ordines hominum erunt in judicio collectorum, hoc est electorum et reproborum, qui tamen in quatuor dividuntur. Perfectorum ordo est unus, qui cum Deo judicat, de quibus Dominus ait: Sedebitis et vos super sedes duodecim . Hi non judicantur, sed regnant. Alius quoque est ordo electorum, quibus dicetur: Esurivi et dedistis mihi manducare . Hi judicantur et regnant. Item reproborum ordineait: Non resurgent impii in judicio . Alter quoque ordo reproborum est, qui judicabuntur et peribunt, quibus dicetur: Esurivi et non dedistis mihi manducaretione. Ecce Psalmista ait: Advocavit coelos desursum, et terram discer
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ multo aptius possit intollegi. Vnde etalibi dicit. Capilli capitis uri
Intelloguntur eaque deforma factura fuerant in normitate masse Ipsi mise¬
ar cessere non locis in quibus membrorũ forma torpetur. uelut sidelino
uas fieret quod rursus ineundẽ linum redastũ decoto iterum fiere
Ndnes set necesse utilla pars limi que in ansam fuerat ad ansam red dere÷
ꝓuidencia nequid indecens fiat XXXII
uitiosa et deformia membra gestarunt. in requirendo laborare qđo
pus ẽ ne que enim fatigare nos debet incorta eorũ habitudo uel pul¬
chritudo quarũ erit certa et sempiterna dũpnatio. Nec moueat n¬
quo modo ineiserit corpus in corruptibile sidolere poterit. Aut quo¬
modo corruptibile simori non poterit. Non ẽ enĩ uera uita : tusi ubi
feliciter iuitur: Necuera in corruptio inisi ubis alus nullo dolore corrũ¬
pitur. Vbi autẽ infelix homo mori non sinitur . Aut itadicam mors ipsi
nonmoritur etubidolor ꝑpetuus non interimit sed afflig̃ ipsa corrus¬

Expanded text:
dictum multo potius possit intelligi. Unde et alibi dicit: Capilli capitis vestintelligitur ea quae deformem factura fuerant enormitatem massae, ipsa accessura esse, non locis in quibus membrorum forma turpetur. Velut si de limo vas fieret, quod rursum in eumdum limum redactum, de toto iterum fieret, non esset necesse ut illa pars limi quae in ansa fuerat, ad ansam rediret, aprovidentia ne quid indecens fiavitiosa et deformia membra gestarunt, inquirendo laborare quid opus est? Neque enim fatigare nos debet eorum incerta habitudo vel pulchritudo, quorum erit certa et sempiterna damnatio. Nec moveat quomodo in eis corpus incorruptibile erit, si dolere poterit, aut quomodo corruptibile, si mori non poterit. Non est enim vera vita, nisi ubi feliciter vivitur; nec vera incorruptio, nisi ubi salus nullo dolore corrumpitur. Ubi autem infelix mori non sinitur, aut, ut ita dicam, mors ipsa non moritur, et ubi dolor perpetuus non interimit, sed affligit, et ipsa corrup
Abbreviated transcription (Latin):
dicere qđ tamenfuturi sunt non ẽ ambigendũ Adque¬
idetiũ beata illaciuitas magnũ insebona rumui debit.
qđ nulli superiori ullus inferior inuidebit. Sicut nunc non la¬
uident. archungelis angeli ceteri tãquũ Nolit eẽ unus quisq
qđ non accep. Quũ uis paccatissimõ concor die uinculo ei qui

Expanded text:
dicere? dicere? id etiam beata illa ciuitas magnum in se bonum uidebit, quod nulli superiori ullus inferior inuidebit, sicut nunc non inuident archangelis angeli ceteri; tamque nolet esse unusquisque quod non accepit, quamuis sit pacatissimo concordiae uinculo ei qui
Abbreviated transcription (Latin):
sensibus inherent. Aliter quippe sciuntur uitia omnia ꝑ sapi¬
entiȩ dostrinã Aliter ꝑinsipientis pessimã uitã. Itaetobliui¬
ones malorum duȩ sunt. Aliter namque obliuiscitur eruditus
et doltus. Aliterꝰ expertus et passus ille si peritiũ neglegat
iste miseriã careat. Secundũ hanc obliuionẽ que posteriore
loco e posita Nonerunt memores p̃teritorũ malorũ. Carebt
enim omnibus ita ut penitus deleantur desensibus eorum
Ettamen potencia est scientiȩ que magna in eis erit. Ñ solũ
sua preterita sed &ium dampnatorum eos sempiterna mise¬
ria non latebit. Alio quinsse fuisse miseros nesciturisunt
quomodo sicut ait psalmus misericor dius dñi in aeternum canta
bunt LUIIDEDIUERSIEATE MERITO RŨ ET PRI MORU
IN QUA EAHEN NULLOS NULLSIT IN UISURUS
Uradus honorũ atquegloriaru qui in illa uita futurift.
ut ait sc̃s̃ agustinus qui ẽidoneus cogitare quanto magis

Expanded text:
sensibus inhaerent — aliter quippe sciuntur uitia omnia per sapisensibus inhaerent — aliter quippe sciuntur uitia omnia per sapientiae doctrinam, aliter per insipientis pessimam uitam — ita et obliuiones malorum duae sunt. aliter ea namque obliuiscitur eruditus et doctus, aliter expertus et passus; ille, si peritiam iste, si miseria careat. Secundum hanc obliuionem, quam posteriore loco posui, non erunt memores sancti praeteritorum malorum; carebunt enim omnibus, ita ut penitus deleantur de sensibus eorum. Ea tamen potentia scientiae. quae magna in eis erit, non solum sua praeterita, sed etiam damnatorum eos sempiterna miseria non latebit. Alioquin si se fuisse miseros nescituri sunt, quo modo, sicut ait psalmus, misericordias Domini in aeternum cantaT LVIII. De diversitate meritorum et praemiorum, in qua tamen nullus sit alii invisurus. « Gradus honorum atque gloriarum qui in illa vita futuri sunt, ut ait sanctus Augustinus , quis est idoneus cogitare, quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
possunt tamen sine peccato. ẽẽ non possunt. Quo modo ibi Ñhbe¬
riora animoerunt ubisicadhe suri sunt dõsuo ut nulli possint obno¬
xiari pectato : Tanto enĩ quis liberior fit quanto absolucior apeccatis
ACsiiN illa beata eo liberiores erunt: quo peccare non poterunt
Namiuxta quod mihiuidetur si ae qualitas nobis ꝓmittitur ange
đ tamen utrũ in repbis habeatur et fortasse ambiguum : Ilis. ta
auita scõrũ nescio acsi eẽ possit liberũ ut cumque arbitriũ : quib:¬
in aeterna ultriciũ missis conbustione flũ marũ. nec animus
quis que p̃teritorũ malorũ suorũ erit. Quantum aut̃
ad experientis sensum prorsus inme morerit. Nũ &
peritissimus medicus sicut arte sci untur. omnes fere
morbos corporis nouit. Sic ut autẽ corpore sentiuntur. plurimo
nescit quos ipse non passus est. Vtergo scientiȩ malorũ duȩ st̃
una qua potentiũ mentis non latent. Altera qua experientis

Expanded text:
possunt, tamen sine peccato esse non possunt; quomodo non ibi libepossunt, tamen sine peccato esse non possunt; quomodo non ibi liberiori animo erunt, ubi sic adhaesuri sunt Deo suo, ut nulli possint obnoxiari peccato? Tanto enim quis liberior fit, quanto absolutior a peccatis. Ac sic in illa vita beata eo liberiores erunt, quo peccare non poterunt. Nam juxta quod mihi videtur, si aequalitas nobis promittitur angelQuod tamen utrum in reprobis habeatur, est fortasse ambiguum; quia juxtaa vita sanctorum, nescio an esse possit liberum utcunque arbitrium, quibus in ultricium missis combustionem flammarum, nec animus quisque praeteritorum suorum malorum erit; quantum autem ad experientis sensum prorsus immemor erit. Nam et peritissimus medicus, sicut arte sciuntur, omnes fere morbos corporis nouit; sicut autem corpore sentiuntur, plurimos nescit, quos ipse non passus est. ut ergo scientiae malorum duae sunt, una, qua potentiam mentis non latent, altera, qua experientis
Abbreviated transcription (Latin):
eorum inicaelis sẽꝑ uideant faciẽ patris mei qui incelis
Cicutergo illi uident. Itaet nos uisurinsumus. Sed nondũ ita uidemus
ꝓpter qđ ait apostolus. Videmus nunc ꝑ speculũ in enigmate
tunt aute facie ad faciẽ. Premium itaque fidei nobis uisio ista
seruabitur .: Dequa et io hannes apostolus loquitur. Cũ appa¬
ruerit similes ei erimus qm̃uide bimus eum sicuti est Facies
autẽ dĩ manifestatio eius intellegenda est. Non aliqͦđ tale
mem brum quide nos habemus lnacorpore quod utique istono¬
mine nuncupamus. Similes ergotunc angelis erimus quiasic
LU CD ARBIIRITLIBERTAIEMULTOCIUSEE DUDRI
QUAMIN HAC UITA SCĨ OÑS UI SURI SINT IN
QUATAMEN PLECALE NON COS SIN
iberi arbitrii facultatẽ malorũ nobis luilla uita p ẽẽ. quã hic
uniuersitas doctorũ patenter insinuat. Nã si in hacuita ut quidã
ait plerique uoluntate libera uiuunt. Vbi et si peccata cauere

Expanded text:
eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelis est eorum semper vident faciem Patris mei qui in coelis est . Sicut ergo illi vident, ita et nos visuri sumus, sed necdum videmus. Propter quod ait Apostolus: Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem . Praemium itaque nobis fidei visio ista servatur, de qua et Joannes apostolus loquitur: Cum apparuerit, similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Facies autem Dei manifestatio ejus intelligenda est: non aliquod tale membrum quale nos habemus in corpore, quod utique isto nomine nuncupamus. Similes ergo tunc d arbitrii libertate multo plus firmiori quam in hac vita omnes sancti usuri sunt, in qua tamen peccare non poterunt. Liberi arbitrii facultatem majorem nobis in illa vita inesse quam hic, universitas doctorum patenter insinuat. Nam si in hac vita, ut quidam ait, plerique libera voluntate vivunt, ubi etsi peccata cavere
Abbreviated transcription (Latin):
Ititanta excellencia mentis simile quo et incorporea natura cernatus
qđ nullis exemplis siue scripturarum testimoniis diuinarũ uel dif¬
Itads nobis erictotus. at que conspicuus ut uideatur spũ a singulis
nobis In singulis nobis uideatur in altero uideatur in se ipso uideat᷑
Icaelo nouo et terra noua atque inomni que tunc fuerat creata
Iideatur et corpora Inomni corpore quicumque fuerint spiritales:
corporis oculiaciȩ ꝑueniente diresti. Patebunt &iũ cogitati¬
ones nrae. Inuicem nobistunt. Tunc enim implebtus qđ apos tolus
cũ dixissec. Nolite ante tẽpus iudicare : mox addit. Donec uen¬
at dñs et lnluminet abscondita tenebrarũ et manifes tauit occul¬
tationes cordis. et tunc laus erit unicuique adõ. LIIII C̃D EA UISIO¬
NE TUNC DAUIDEBIMUS QUANUNCIU ANGELIUIDENT
p̃mdixisse in euangelio legimus. Videtene contẽpnatis
unum depus illis istis. Dico enim uobis. Quia angeli

Expanded text:
in tanta excellentia menti simile, quo et incOl-porea natura cernatur, in tanta excellentia menti simile, quo et incOl-porea natura cernatur, quod ullis exemplis siue scripturarum testimoniis diuinarum uel difita Deus nobis erit notus adque conspicuus, ut uideatur spiritu a singulis nobis in singin caelo nouo et terra noua atque in omni quae tunc fuerit creatura, uideatur et per corpora in omni corpore, quocumque fuerint spiritalis corporis oculi acie perueniente direones nostrae invicem nobis. Tunc enim implebitur quod Apostolus cum dixisset: Nolite ante tempus judicare, mox addidit: donec veniat Dominus, et illuminet abscondita tenebrarum, et manifestabit cogitationes cordis, et tunc laus erit unicuique a Deo . » CAPUT LV. Quod ea visione tunc Deum videbimus, qua nunc eum angeli vident. Christum dixisse in Evangelio legimus: Videte ne contemnatis unum de pusillis istis; dico enim vobis, quia angeli
Abbreviated transcription (Latin):
obrem. iuxta quo didẽ doctor affirmat fieri potest ualde que
credibile ẽ. Sinos eẽ uisuros mundana tunc corpora caeli noui
et terrae nouȩ ut dm̃ ubique gestamus etque conspicimus quaqua¬
uersum oculos dixerimus clarissima perspicuitate uideamus
Non sicut nunc inuisibiliadĩ ꝑ ea que facta sunt Intellesta conspi¬
untur. ꝑ speculum inenigmate et parte ubiplus in nobis ual&
quũ credimus quã rerum corporaliũ speties quas ꝑ oculos cernimȩ
corporales. Sed sicut homines inter quos uiuentes motus que ui¬
tales exercentes uiuimus mox ut a spicimus noncredimus uiuer
sed uidemus cũ eorũ uitã sine corporibus uidere neque amus
Que tamen ineis corpora remota omni ambiguitate conspicim
Ita quacũ que spiritalia illu lumina corporũ nrorũ circumfe¬
remus incorporea dmomnia regentẽ & iũ ꝑcorporea contu¬
ebimur. Autergo sic ꝑ illos uidebitur ds̃ ut aliquid habean

Expanded text:
obrem, juxta quod idem doctor affirmat, « obrem, juxta quod idem doctor affirmat, « credibile est sic nos esse uisuros mundana corpora tunc caeli noui et terrae nouae, ut Deum ubique praesentem et uniuersum oculos duxerimus, clarissima perspicuitate uideamus, non sicut nunc inuisibilia Dei per ea, quae facta sunt. intellecta conspiciuntur per speculum in aenigmate et ex parte, ubi plus in nobis ualet fides, qua credimus, quam rerum corporalium species, quam per oculos cernimus corporales. Sed sicut homines, inter quos uiuentes motusque uitales exserentes uiuimus, mox ut adspicimus, non credimus uiuere, sed uidemus, cum eorum uitam sine corporibus uidere nequeamus, quam tamen in eis per corpora remota omni ambiguitate conspicimus: ita quacumque spiritalia illa lumina corporum nostrorum circumferemus, incorporeum Deum omnia regentem etiam per corpora contuebimur. Aut ergo sic per illos oculos uidebitur Deus, ut aliquid habeant
Abbreviated transcription (Latin):
oculis istis corporeis sc̃s agustinus ꝑspicaciter
disputans utrũ ꝑ ipsos dm̃ in futura uita uiderepossimus
sicait. Cũ exme quaeritis inquit quidasturi sunt oculs
isti inillo corpore spiritali nondico qđ iam uideo. Seddico qđd credo¬
Secundum illud qđ in psalmo legi Credidi propter qđ locutus sũ Dico
itaque. Visuri sunt dm̃ inistocorpore. Sedutrum ꝑ ipsum. Sicut pcorpꝰ
uidemus Nunc solem iunã Stellas mare acterrã et quae sunt inea
ut nom possint oculis claudere. atque aperire cũ uolenT Ourius aũt¬
diere qđ ibidm̃ qͥuis quis oculis clauserit Non uidebit. Absi tergo ut dicam
habebunt. In de questio est. Sienĩ tantũ potuerunt in corpore
spiritali eo modo utique &iã ipsi oculi spiritales quantum possun
istiquales nunc hubemus : ꝓcul dubio ds̃ ꝑeos uideri non poterit
onge itaque alterius erunt potentie si pereos uidebitur in corpo¬
rea illa natura qui non continetur loco sed ubi que est tota. Quã¬

Expanded text:
oculis istis corporeis sanctus Augustinus perspicaciter disputans , utrum per ipsos Deum in futura vita videre possimus, sic ait: « Cum ex me quaeritis, inquit, quid acturi sunt oculi isti in illo corpore spiritali, non dico quod jam video, sed dico qsecundum illud quod in psalmo lego: Credidi, propter quod locutus sum. Dico itaque: Visuri sunt Deum in ipso corpore; sed utrum per ipsum, sicut per corpus nunc uidemus solem, lunam, stellas, mare ac terram et quae sunt in eaut non possint oculos claudere adque aperire cum uolent; durius autem, quod ibi Deum, quisquis oculos clauserit, non uhabuerint, inde quaestio est. Si enim tantum poterunt in corpore spiritali eo modo utique ipsi etiam oculi spiritales, quantum possunt isti, quales nunc habemus, proculdubio Deus videri per eos non poterit. Longe itaque alterius erunt potentiae, si per eos videbitur incorporea illa natura, quae non continetur loco, sed est ubique tota. » Quam
Abbreviated transcription (Latin):
uoce : in aures dĩ expri quanto se in eius desideriũ plenius fundit
ienĩ desideriũ quodũ iodo sermonon esset : propheta p̃ dicer&
Inquanunt gaudentes exultant : Dictumque estillis Requies ue¬
tempus adhuc modiceri donec impleatur numerus conseruorum
et fratrũ uestrorũ : Desiderantibus igitur Añimabus requies cite¬
tẽpus adhuc modicũ dicere est. Inter ardorẽ soi desiderii exipsa
sua p̃sentia eis dns solatium consolationis aspitare : Regnum tamer
Animarum eorũ ut diximus lamnunc cumillo. est. Dumistimille anm
decurrunt : Vnde in hoc eodem libro & alibi legitur beat imortui
qui in dño moriuntur : Amodo &ium dicit sp̃s ut requiescant a lubo¬
ribussuis Num opera eorum sequuntur eos Regnatitaq cũ xpo¬

Expanded text:
vocem in aurem Dei exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. vocem in aurem Dei exprimit, quanto se in ejus desiderium plenius fundit. Si enim desiderium quodammodo sermo non esset, Propheta non diceret: in qua nunc gaudentes exsultant, dictumque est eis: Requiestempus adhuc modicum, donec compleatur numerus conservorum, et fratrum vestrorum . Desiderantibus animabus, requiescite adhuc modicum, dicere, est inter ardorem desua praesentia eis Deum solatium consolationis aspirare. Regnum tamen animarum eorum jam, ut diximus, cum illo est nunc, dum isti mille anni decurrunt. Unde et in eodem libro alibi legiqui in Domino moriuntur. Amodo etiam dicit Spiritus, ut requiescant a laboribus suis; nam opera eorum sequuntur eos. Regnat itaque cum
Abbreviated transcription (Latin):
đne aliquis putaret qđ tantũ marterum noncȩterorũ fideliũ animȩ
cũ xp̃o regnent sib iunexit idẽ doctor: Neque eñĩ piorũ animȩ
mortuorũ separantur : ab eccła quȩ nuno ẽ &iũ regnum ⁊ piuis¬
oquin nec ad altare fier& eorũ memoria in cõmuni catione corpus ĩ¬
pi nec aliquid prodesset ad eius baptis mũ inpericulis currere or
Nisullo finiatur haec uita nec adre conciliationẽ si forte ꝑpeniten
ur enim finiunt ista nisi quia fideles &ium defunsti membra sunt¬
eius  Quumuis ergo cumsuis corporibus nondũ sint iam tamer
eorũ animȩ regnabunt cumillo: Nunc et cotidie desidetant
duplicationẽ beatitudinis quã accepturi sunt post & ipsa eorun
desideria clamoris eorum sunt quodã modo uerba quibus dm̃
inpcantur utextinctorũ corporũ rosur restione recipiant
Magnus quippo eorum dumor: magnũ ẽ desideriu: Tanto enim
quis que minus clamat : quantominus desidetat: Ettanto malore

Expanded text:
aliquis putaret quod tantum martyrum, non etiam caeterorum fidelium, animae cum Christo regnarent, subjunxit idem doctor: « Neque enim piorum animae mortuorum separantur ab Ecclesia, quae nunc est etiam regnum Dei: alioqui nec ad altare fieret memoria eorum in communicatione corporis Christi. Nec aliquid prodesset ad ejus baptismum in periculis currere, ne sine illo finiatur haec vita: nec ad reconciliationem poenitentia valereCur enim fiunt ista, nisi quia fideles, etiam defuncti, sunt membra ejus? Quamvis ergo cum suis corporibus nondum sint, jam tamen eorum animae regnant cum illo » . Nunc et quotidie desiderant duplicationem beatitudinis, quam accepturi sunt post, et ipsa eorum desideria clamoris eorum quodammodo sunt verba, quibus Deum imprecantur, ut exstinctorum corporum resurrectionem recipiant. Magnus quippe eorum clamor, magnum est desiderium. Tanto enim minus quisque clamat, quanto minus desiderat: et tanto majorem
Abbreviated transcription (Latin):
que iustis tantum uisura promittitur. Nã qđ iniustis tunc diuinitas
eius nonuideatur. testatur esaias quidicit. Tollatur impius neuideat
maiestatẽ dĩ. Ex quo apertissime pat& quodre probi tunchumanitatem
utiquexp̃i inqua iudicatus ẽ uidebunt ut doleant. diuinicate uero eius¬
nonuidebunt negaude ant. Quibus enim diuinitas ostenditur: utique
Sitex hoc beatus agustinus neque enĩ adiudiciũ uiuorũ & mortuurũ
pater ipse uenturus. ẽ nec tamen recedit afilio pater: Quomodo
non ipseuenturus ẽ: quia non ipse uidebitur iniudicio. Videbt̃¬

Expanded text:
quae tantum justis videnda promittitur. Nam quod ab injustis divinitas ejus non videatur, testatur Isaias qui dicit: Tollatur impius, ne videat majestatem Dei . Ex quo apertissime patet quod reprobi tunc humanitatem ejus utique in qua judicatus est videbunt ut doleant; divinitatem vero non videbunt, ne gaudeant. Quibus enim divinitas ostenditur, utique Ait ex hoc beatissimus Augustinus : « Neque enim ad judicium vivorum et mortuorum Pater venturus est, nec tamen recedet a Filio Pater. Quo ergo modo non ipse venturus est? Quia ipse non videbitur in judicio: Videb
Abbreviated transcription (Latin):
aquut tuor uentis a summis caelorũ usque ad terminos eorum :
gnis ante eũ psalmista p̃decente ardebit : & incir cultu euls
tẽ postas uulida: Quia ilem quialiquando uenit ut iudicet᷑ occultus
et dñs cum scissuis ad faciendũ iudicium : Tremendus igitur ualde
et ꝑrauendus adueniet indie examinationis suae : quando angelis
et archangelis thronis et dominacionibus cȩteris que uirtutibus
aelis quoque acterris ardentibus cunctis in sui obsequii terrore
cõmotis uisus fuerit ingloria maies tatis: QD PEVNT EERVCE¬

Expanded text:
a quattuor uentis a summis caelorum usque ad terminos eorum. a quattuor uentis a summis caelorum usque ad terminos eorum. enim ante eum, Psalmista praedicente, ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida : quia idem qui aliquando venit ut judicaretur occultus, et Dominus cum sanctis suis ad faciendum judicium . Tremendu sigitur valde et pavendus adveniet in die examinationis suae, quando cum angelis et archangelis, thronis et dominationibus, caeterisque virtutibus, coelis quoque ac terris ardentibus, cunctis in sui obsequii terrore commotis, visus fuerit in gloria majestatis. CAPUT V
Abbreviated transcription (Latin):
dicium dicitur agitari: Vtrum proprie anfideliter intellagi debeat
misertus fuero eorum: hoc ẽ eorum quimei nominis confessione censent᷑¬
un comnes aduer sarios meos deducã inualle iosaphat. hoseq fone abi sant
dułas nationes aut de mones dicit Noniudicabuntur inmsate liare
nom incum pestribus sed in pro fundo et deor sum utstatim &udici¬
simus agustinus Nunc diuini iudicii ultimum diẽ diem¬
iudicu dicimus indie nouissimum tempus Nũ ꝑ quod dies futurũ
iudicium tendatur incertum est: BIEFRRORTAPTIN¬
p̃s dĩfilius finito mundi termino inea qua ascendit caelos
corporis forma adiudicium cum scis omnibus ueniet : Illoeni
Adecelis adiudicium ueniente iuxta qđ ipse ineuangelio dix̧
uirtutes cȩlorũ cõmouebuntur. Ettunc parebit signũ fii hominis
incelo et tuno plangent se omnes tribus terrȩ & uidebunt filiũ
hominis uenientem innubibus caeli cũ uirtute magna: Etmitt&¬
ange lossuos cumtuba et uoce magna: & congregabit elestos suos

Expanded text:
dicium dicitur agitari, utrum proprie an figuraliter intelligi debeat, misertus fuero eorum, hoc est, qui mei nominis confessione censentur, tunc omnes adversarios meos deducam in vallem Josaphat, hoc est, in vallem dulas nationes, aut daemones dicit, non judicabuntur in montibus, non in campestribus, sed in profundo et deorsum, ut solum simus Augustinus, hunc ultimi judicii diem dicimus, id est, novissimum tempus. Nam per quot dies futurum judicium extendatur, incertum est » . CAPus Dei Filius, finito mundi termino, in ea qua ascendit coelos corporis forma, cum sanctis omnibus veniet. Illo enim de coelis ad judicium veniente, juxta quod ipse in Evangelio ait: uirtutes caelorum commouebuntur. et tunc apparebit signum filii hominis in caelo, et lamentabunt se omnes tribus terrae et uidebunt filium hominis uenientem in nubibus caeli cum uirtute magna etangelos suos cum tuba et uoce magna et congregabunt electos eius
Abbreviated transcription (Latin):
ries quadiscendente anima cadauer nonita resurrectione
reparabitur ut eas delabuntur ut in alias atque alias aliarũ
necessesit. Alioquin sicapillus capitis redit quẽ tam crebra tonsura
detrax̃. Siunguibus qͦs toties dẽpsit sectio immoderata & indecen
cogitantibus . etresur rectionẽ carnis non credentibus occurrerit
infirmitas. Ergo utidẽ doctor in aliosuo opere Ait. Si capilli toties
tonse unguȩ suȩ deselte adsua loca deformiter redeunt uel non re¬
deunt. Nec tamen cuique resurgenti peribunt . quia ineadẽ carne
ut qũe cũque ibi locũ corporis teneant seruata partiũ congruen¬
tia materiȩ mutabiliter uertentur. Quamuis qđ ait dñr capillus
capitis urĩ non peribit. non de longitudine. sed de numero capillorũ
Quidiam responde a de capillis atque unguibus : Semel quippe intellesto
Iuaninl periturũ eẽ decorpore ut deformȩ nihil sit in corpore. Simul

Expanded text:
ries, quae discedente anima fit cadaver, non ita in resurrectione reparabitur, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias rerum alsi capillis capitis redit quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et resurrectionem carnis non credentibus occurrit informitas. » Ergo, ut idem doctor in alio suo opere ait : « Si capilli toties tonsi, unguesque desecatae ad sua loca propter deformitatem non redibunt, nec tamen cuique resurgenti peribunt: quia in eamdem carnem, ut quemcunque ibi locum corporis teneant, servata partium congruentia, materiae mutabilitate vertentur. Quamvis quod ait Dominus: Capillus capitis vestri non peribit , non de longitudine, sed de numero capillorum Quid iam respondeam de capillis adque unguibus? Semel quippe intellecto ita nihil periturum esse de corpore. ut deforme nihil sit in corpore, simul
Abbreviated transcription (Latin):
ir nẽ hominis lupus comedit. lupum leo deuorauit leo moriees adpuluene
rediit Cumpuluis ille suscitatur quomodo caro hominis alupi et leonis
carne diuiditur .: Quibus quid rospondere aliud debemus nisi ut prius
spuma sanguinis fuisti ibi quippe expatris semine : & matris sapguine
paruus acliquidus globus eras. Dic rogo sinosti qualiter ille humor
extensus ẽ qualiter incapillis atque ungulis distinctus. Ita ut capilli
hominis distinguere a carne bestiarum. ut unus idemque puluis
non surgat in quantum puluis ẽ hominis¬
Non dubium qđ debita integritate membrorũ possit resurre
curpe aut aliena efficit crudelitas debile. ita hoc in mortali
Non est macris pinguibus que metuendũ neibi&iũ tales sint
quales sipossent nec hic eẽ uoluissent. Omnis enĩ corporis
pulchritudo ẽ partium congruentia cũ quadã coloris suisuaui¬
tate. Vbi autẽ non est parciũ congruentia. Aut in eo qđ of¬
fendit quia paruum ẽ. Aut ineo quianimiũ : Pro inde nulla

Expanded text:
rnem hominis lupus comedit, lupum leo devoravit, leo moriens ad pulverem rediit, cum pulvis ille suscitatur, quomodo caro hominis a lupi et leonis carne dividitur? Quibus quid respondere aliud debemus, nisi ut prius spuma sanguinis fuisti, ibi quippe ex patris semine et matris sanguine parvus ac liquidus globus eras. Dic, rogo, si nosti, qualiter ille humor extensus est, qualiter in capillis atque unguibus distinctus, ita ut capilli hominis distinguere a carne bestiarum, ut unus idemque pulvis et non resurgat in quantum pulvis lupinon dubium quod debita integritate membrorum suorum possit tturpe, aut aliena effecit crudelitas debile, ita tunc hoc immort: « Non est macris pinguibusque metuendum ne ibi tales sint, quales si possent nec hic esse voluissent. Omnis enim corporis pulchritudo est partium congruentia cum quadam coloris sui suavitate. Ubi autem non est partium congruentia, aut ideo quid offendit, quia parum est, aut ideo quia nimium.
Abbreviated transcription (Latin):
restat : utet illos quos cum senis digitis manuũ et pedũ oculis nr̃is inspicimꝰ
noncumea deformitate resurresturos eẽ credamus sed corporis integri¬
tate seruata cũ eo digitorũ numero illos eẽ futuros qui congrualemꝰ
partium congruentiã seruant. ut in uno quoque homine duo sunt oculi¬
duȩ aures. quinidigiti manuũ. quini quoque &ium pedum digiti habe

Expanded text:
restat ut et illos quos cum senis digitis manuum et pedum oculis nostris inspeximus, non cum ea deformitate resurrecturos esse credamus, sed corporis integritate servata cum eo digitorum numero illos esse futuros, qui corporalem partium congruentiam servant. Congruduae aures, quini digiti manuum, quini etiam digiti pe
Abbreviated transcription (Latin):
questionẽ beatus gregorius insuis trastatibus ꝓponens pariter
et exponens ait. Sepequidẽ obicere anunã questiunculã solemus quidicuns¬
seminis in ossibus duruit qualiter in medullis liquidis remansit qualiter
INRE SUR RECTIONE EU IU RISUNTLI
iquis debilis corpore truncatus confractus que dehac uita exient¬

Expanded text:
quaestionem beatus Gregorius in suis tractatibus proponens pariter quaestionem beatus Gregorius in suis tractatibus proponens pariter et solvens ait : « Saepe objicere inanem quaestiunculam solent, qui dicunseminis in ossibus duruit, qualiter in medullis liquidus remansit, qualiter in resurrectione futuri sint. Si quis, debilis corpore, truncatus confractusque de hac vita exie
Abbreviated transcription (Latin):
quoque sine duo cũ capite unonas cantur. siue unũ cũ duobus capi¬
tibus corpus quũ uis modus quo haec fiant nobis & pͣcipuemihi habe¬
nature sunt animȩ qm̃negari non pocest singulus quusque animus
singula corpora quȩ amiserint in mortaliter recepturas : Aut siuna
anima nascitur siue inuno corpore et duobus capitibus siue in duob
corporibus. et capite uno nascatur unum recipiat corpus. Ac ꝑ hoc
natura carnis nraẽ siue amittendo qđ ei suꝑ fuit. siue recipiendo
qđ de fuit in suũ plenitudinẽ reformata sicut sineulla corruptione
tasineulla infirmitate spiritusuo in mortalitor adherebit
onperibitdõ ut ait scs agustinus terronamateries de qua
mortalium creatur caro. Sed inquẽ lib& puluerẽ orrenẽ¬
que soluatur inquop lib& alia utraꝰ que diffugiat inquũ
quorũ cumque animulium. Aut &iũ hominũ crbũ cedat carnẽ :¬
& comedatur illi animȩ humane inpuncto tẽporis redit que illa
primitus ut homo fieret crescer& uiuer&t animauite. Hancquoq

Expanded text:
quoque, sive duo cum capite uno nascantur, sive unum cum duobus capitibus corpus, quamvis modus quo haec fiant nobis et praecipue mihi habenatae sunt animae, quoniam negari non potest singulas quasque animas singula corpora quae amiserunt immortaliter recepturas; aut si una anima nascitur, sive in uno corpore et duobus capitibus, sive in duobus corporibus et capite uno, unum recipiet corpus. Ac per hoc natura carnis nostrae, sive amittendo quod ei superfuit, sive recuperando quod defuit, in suam plenitudinem reformata, sicut sine ulla corruptione, ita sine ulla infirmitate spiritui suo immortaliter inhaerebiton perit Deo, ait sanctus Augustinus , terrena materies, de qua mortalium creatur caro; sed in quemlibet pulverem cineque quorumcunque animalium aut etiam hominum cibum cedat, carnemque mutetur, illi animae humanae puncto redit, quae illam primitus ut homo fieret, cresceret, viveret, animavit. » Hanc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
nonte carnis anima tantũ ꝑfruitur: Soiunda illa erit cũ recopto corpore
deanimȩ et carnis immortalitate rinca na erit curo copto cerpore
eatissimus cppti anus doctor darus et martir mirificus ad fortu¬
intbiu essuras etangustias gloriosut: Claudore hmont
ceulos quibus hontines udebantur et mincuis et apanttere hntnontia
statimuedi uideatur txps̃ ta feliciter ingrandi quanta ueloci¬
tate pertis repente subtraheris ut in regnis coe lostibas treponaris
e eportet mente en cogitatione coplesti etdie aenbies rapdiars¬
đ ne qua quã post mortẽ uisi onedi fraudabimur sedo qmcu lt tet
ꝓfruemur sibic inbene placitis sibioperibus uixorimus

Expanded text:
ortem carnis anima tantum perfruitur; secunda illa erit, cum recepto corpore de animae et carnis immortalitate laetabitur. CAPUT XXXVI. eatissimus Cyprianus, doctor clarus, et magister mirificus, ad Fortuinter pressuras et angustias gloriosum, claudere in momento oculos, quibus homines videbantur et mundus, et aperire eosdem atur et Christus! Tam feliciter migrandi, quanta velocitas! terris repente subtraheris, ut in regnis coelestibus reponaris. Haec oportet mente et cogitatione complecti, haec die ac nocte meditarquod nequaquam post mortem visione Dei fraudabimur, sed eo cum laetitia perfruemur, si hic in beneplacitis sibi actibus vixerimus
Abbreviated transcription (Latin):
hocastruit : quod inillu futura resurrestione ubinulla corpo¬
ribus scis deformitas. nulla quoque doloris aut laboris erit
aduersitas: non sit quoque tegͥminum necessarius usus quibus¬
erit om̃ã. & omnibus xps.¬

Expanded text:
hoc astruit: « Quod in illa futura gloria resurrectionis, ubi nulla corpohoc astruit: « Quod in illa futura gloria resurrectionis, ubi nulla corporibus sanctis deformitas, nulla quoque doloris aut laboris erit adversitas, non sit quoque tegminum necessarius usus, quibuserit omnia et in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
ad carnẽ in dumenta uero iustitiȩ ad animã referens. Itẽ sequit᷑
idem doltor: Qđ suta ẽ et siconcedatur resurgenti uestimenti
usus Nectalia illis erunt qualia fuisse leguntur ista helicica uesti¬
menta Quia quamuis in quadraginta annos diuina uoluntate serua¬
ta sint : tamen solita uetus tate consũpta sunt Nec qualia fuerunt u¬
inquibus morses etelx as in monte cum dño uel sc̃i angeli uisi sunt
que et ipsa innihilũ dequo erant ꝓtempore sũpta soluta sunt. Sed
forte taliaerunt qualibus resurgens uestitus apparuit. Si tamen
et illa non fuerunt ad tempus propter uisus humanos assumpta :
sed propria : qm̃ ibi erunt quem cumque uel qualicumque fuer int
spiritaliũ corporũ spiritaliaerunt. Ac sic et sinudi non erunt
tamens piritales carnalibus nonegebunt.: Haec siquidem iuli¬
anus pomerius. Geterumplurimorum doctorũ euidens defi¬

Expanded text:
ad carnem, indumentum vero justitiae ad animam referens. Item sequitur ad carnem, indumentum vero justitiae ad animam referens. Item sequitur idem doctor: Quod si ita est, et si concedatur resurgentes vestimentis usuros, non talia illis erunt, qualia fuisse leguntur Israelitica vestimenta , quia quamvis in quadraginta annos divina voluntate servata sint, tamen solita vetustate consumpta sunt. Nec qualia fuerunt in quibus Moyses et Elias in monte cum Domino , vel sancti angeli visi sunt, quae et ipsa in nihilum, de quo erant pro tempore sumpta, soluta sunt; sed forte talia erunt qualibus Dominus resurgens vestitus apparuit : si tamen et illa non fuerunt ad tempus propter usus humanos assumpta, sed propria. Quoniam si ibi erunt, quaecunque vel qualiacunque fuerint, spiritalium corporum spiritalia erunt: ac sic etsi nudi non erunt, tamen spiritales carnalibus non egebunt. » Haec siquidem Julianus Pomerius. Caeterum plurimorum doctorum evidens defi
Abbreviated transcription (Latin):
lurimorum doctorum sententiis definitũ ee non ambigo
quod in resur rectiocus illius ultime gloria non sin corporib:
necessaria tegumenta ubi nec infirmitas ullaerit : Vnde
possit caro in corruptibilis & in mortalss occidi nec aliquod
peccatũ deco gatur animabeata confundi. Intantũ ut maior
hostri definiunteos quitalia credunt id ẽ quidicunt resus¬
cita tos uestimentis egere : Omnia bona quedicuntur futura
eosdẽ posse noncredere : Et tamen sierunt ibi ut quidã causant
quedã cegumenta uel uelumina utique in corruptibilia
anus pomerius ait Si carontã non genere sed qualitate
mutata nec sps sed spiritalis effecta. Carnalia non require
aut nulla in resurretione uestimenta erunt. Aut sierunt
quesic scõs uestiant ut nulla eos suisollicitudine illius futuri
trpogratulatur. Et diẽits Quia in duitnȩ uestimento salutis & indu¬
mento iustitiȩ circumdeditine. Vestimentum salutis id ẽ doctor

Expanded text:
lurimorum doctorum sententiis definitum esse non ambigo quod in resurrectionis illius ultimae gloria non sint corporibus necessaria tegumenta, ubi nec infirmitas ulla erit, unde possit caro incorruptibilis atque immortalis occidi, nec aliquod peccatum unde cogatur anima beata confundi: in tantum, ut majores nostri definiant eos qui talia credunt, id est, qui dicunt resuscitatos vestimentis egere, omnia bona quae dicuntur futura eosdem posse non credere. Et tamen si erunt ibi, ut quidam causantur, quaedam tegumenta velaminum, utique incorruptibilia Ibidem: « Si caro nostra non genere sed qualitate mutata, nec spiritus sed spiritalis effecta, carnalia non requiret, aut nulla in resurrectione vestimenta erunt, aut si erunt, quae sic sanctos vestiant, ut nulla eos sui sollicitudine in illius futuraetypo gratulatur, et dicit: Quia induit me vestimento salutis, et indumentis justitiae circumdedit me » , vestimentum salutis idem doctor
Abbreviated transcription (Latin):
ensiuis uolumimibus docens hoc unum ponite se rs lui qiuocdion e memos¬
repeteretur aquoda defuniti patris ca ptionse mn cloe toi q tisiu mebiti¬
coepit at que mirari qđ bi pator mor ions non dyibso mo qtl disiare
cumfecis set & ium testamentum. Tunc enimis anxio apparuit id ẽ pater
eius in somnis et ubi ee recautum quodilla captio uacuata fuerat indi¬
cauit. Qđ inuento luuenis atque monstrato non solum falsi diuiti calũ¬
nia p̃pulsauit. Sed etiũ paternum recipit crrographum quod pater
non receperat quando ẽ pecunia ꝑsoluta. Hic itaque putatus anima
hominis curam gessisse profilio et adeum uenisse dormientẽ : ut docens
quodignorabat. Amagna molostia liberaret QB PAERIARCEIE¬

Expanded text:
suis voluminibus ponens, hoc unum ponit exemplum, quod non est mediocrepeteretur a quodam, defuncti patris cautione prolata, quod filio nescicoepit atque mirari. quod ei pater moriens non dixerit, quid deberet, cum fecisset etiam testamentum. tunc ei nimis anxio adparuit idem pater eius in somnis et ubi esset recautum, quo illa cautio uacuata fuerat, indicauit. quo inuento iuuenis atque monstrato non solum falsi debiti calumniam propulsauit, sed etiam paternum recepit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia persoluta. hic utique putatur anima hominis curam gessisse pro filio et ad eum uenisse dormientem, ut docens. quod ignorabat, magna molestia liberaret. sed e
Abbreviated transcription (Latin):
ineo corporis modo in quo defunctus ẽ resurresturũ unuquẽ qꝰ
contendit Non est cumillo laboriosa contra dictione pugnandũ
de aetate nihil eẽ questionis existimo Qm̃ siue inutoro siuelian

Expanded text:
in eo corin eo corcontendit, non est cum illo laboriosa contradde aetate nihil esse quaestionis existimo, quoniam sive jam
Abbreviated transcription (Latin):
lerique ꝑtinaciter acuarie dehac questione certantibus
beatissimus agustinus responsurũ seprebens dicit : Sidixe¬
rimus ad dominici corporis modũ quorum que maicrũ corpora
redigenda. Peribit demultorũ corporibus plurimũ cum ipse
ut nec in fra uel ultra iuuenilȩ formã resurgant corpora mortuorũ
Sedinaecate et robore usque ad quum xp̃m hic ꝑuenisse cognouimꝰ ÷¬
ircaxexta quippe annos definierunt &ium seculi eẽ huius doctis¬
sim homines iuuentutẽ quecumque fuerit spatio ꝓpriotes mi¬
nata. Inde lam hominem ad de trimenta uergere grauioris
acsenilis aetatis et ideo non eẽ diccum inmensura corporis uelinmen¬
sura staturȩ sed inmensurã aetatis plenitudinis xp̃i Rosurgonten
nili Quamiuis nihil oberit &iumsierit infantilis uel senilis corpor
forma ubi nec mentis nec ipsius corporis nulla roma nebit Itifir¬
mitas. Vnde & ium prȩdictus doctor sequentor adiungtt. Si quis

Expanded text:
lerisque pertinaciter ac varie de hac quaestione certantibus, lerisque pertinaciter ac varie de hac quaestione certantibus, beatus Augustinus responsurum se perhibens dicit: « Si dixerimus ad Dominici corporis modum quorumdam majorum corpora redigenda, peribit de multorum corporibus plurimum, cum ipse ut nec infra nec ultra iuuenalem formam resurgant corpora mortuorum, sed in eius aetate et robore, usque ad quam Christum hic peruenisse cognouimus circa triginta quippe annos definierunt esse etiam saeculi huius doctissimi homines iuuentutem; quae cum fuerit spatio proprio terminata, inde iam hominem in detrimenta uergere grauioris ac senilis aetatis; et ideo non esse dictum in mensuram corporis uel in mensuram staturae. sed in mensuram aetatis plenitudinis Christi. nili. Quamvis nihil oberit, etiamsi erit infantilis vel senilis corporis forma, ubi nec mentis nec ipsius corporis ulla remanebit infirmitas. » Unde etiam praedictus doctor sequenter adjungit: « Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
delirant aut inaeria uel qualibet alia carne rosurgemus sedin hac
quasumus et uiuimus . In hac qua&ium aut proroste fastis coronã
aut promale gestis unusquis que merebitur ꝑcipere poenã
Om̃s quidẽ resurgemus : sed non om̃s inmutabimur. Quod enimdicit
edeorum ipsorũ quia recepturi sunt loca uel merita in cõ parabiliter
diuersa erunt : & ase inuicem longe distancia. Vnde dicit apostolus
significat s quã omnia hominũ corpora una in corrupcione atque in¬
mortalitate donata : aut insupplicio aut pͣmio possipt ee perpetua
ac ꝑ hoc omnes et simul resurresturi credendisunt . Sed impii ad sup¬
plicium poccatores adillud finale iudicium & sciom̃s ad proemiũ
ut quia corrumpi aut mori non potert: nullũ sensũ doloris amittan
ed ut in aeternis crutiatibus constituta sũmus dolor nec corrũ pat
crutiando nec ꝑimat. Acsic ad hoc caro in mortalis cumsua anima
condẽ pnata uiuit ut senciat. sentit ut doleat. et dolet ut meritis
suis digna recipiat

Expanded text:
delirant, ut in aeria vel qualibet alia carne resurgamus, sed in hac qua sumus, in hac qua etiam pro recte factis coronam, aut pro male gestis unusquisque merebitur recipere poenrecipient, aequaliter quidem incorruptibilis et immortalis erited eorum ipsorum qui recepturi sunt loca vel merita incomparabiliter diversa erunt, et a se invicem longe distantia. Unde dicit Apostolus: signat, ut omnia hominum corpora, una incorruptione, una immortalitate donata, aut in supplicio, aut in praemio, possint esse perpetua. Ac per hoc omnes et simul resurrecturi credendi sunt; sed impii ad supplicium, peccatores ad illud finale judicium, et sancti omnes ad praemium. unt, ut quia corrumpi aut mori non poterunt, nullum sensum doloris admittant; sed ut, in aeternis cruciatibus constituta, summus dolor nec corrumpat cruciando, nec perimat. Ac sic ad hoc caro immortalis cum sua anima condemnata vivit, ut sentiat; sentit, ut doleat; dolet, ut meritis suis digna recipiat
Abbreviated transcription (Latin):
resurrestione nr̃a narrauit qđ qui non fuerint inuenti in libro uitae
conscripti mittantur in stagnũ ignis. Ethaec quidẽ dicens non ait dñ
obliuionẽ pati ut quasi libri huius recitatione. possit nescita cognos¬
ficateorum quibus aeterna uita donabitur. Neque enĩ nesciteos ds̃
& in libro hoc legit ut sciat sed potius ipsa eius p̃scientiadĩ que falli

Expanded text:
resurrectione narravit, quod qui non fuerint inventi in libro vitae conscripti, mittantur in stagnum ignis. Et haec quidem dicens, non ait Deum pati oblivionem, et quasi libri hujus revolutione nescita cognosficat eorum quibus aeterna vita donabitur. Neque enim et in hoc libro legit, ut sciat; sed potius ipsa eius praescientia de illi
Abbreviated transcription (Latin):
Incognitũ nobis dñs uoluit eẽ. Si conim intor rogantibus sedeultimo
dig discipulis atque dicentibus. Qđ signũ aduentus tuierit & con¬
sũmacionis scħ Respondisse eundẽ dñm̃ legimus : Die die autẽ illa
ethora nemoscit : Neque angeli incaelo neque filius nisi patersolus :
uam quã hoc ipsũ ꝗđ sedicit nescire. non arbi trandus ẽ hoc ipse filius
ignorare sed quod sic sciat ut nollet aliis dicere: Nã dumdicat idẽ dñs
ꝑ prophetam dies ultionis incordemeo. patet᷑ quia ipse scit et nolle homi
propheta iohel uacinante didicimus quod inualle iosuphat. tõpore¬

Expanded text:
voluit incognitum. Sic enim interrogantibus se de ultimo die discipulis, atque dicentibus: Quod signum adventus tui erit, et consummationis saeculi? respondisse eumdem Dominum legimus: De die autem illa et hora nemo scit, neque angeli in coelo, neque Filius, nisi Pater solus . Quanquam hoc ipsum quod se dicit nescire, non arbitrandus est hoc ipsum Filius ignorasse, sed quod sic sciat, ut nolit aliis dicere. Nam dum dicit ipse Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se quidem Joel propheta vaticinante didicimus, quod in valle Josaphat o