comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ tocus consitit salꝯuarro in satrra quo mampen¬
inscribit᷑ et de offino mat̾monii iuslituta ẽ itit ¶ uiciũ
ꝯuigis a tollecudũ ẽ a ferendũ Qui tolłit uaũ ꝯmo¬
diorem quigen prestat. Qui fert seip in efficit melio¬
rem Bic prinapis ⁊ subiectorũ uicia aꝰ ferenda sunt a
tollenda ¶Horũ quippe ꝯfederatõ affectũ ꝯuigii stut
equat a p̾cedit Bod ⁊ ip̃a uarronis uerba ferre ⁊ tolleᷤ
lepide quidꝰ ꝯposita sunt aꝑꝑet autem qui tollendi nomẽ
ferat᷑ ꝙ tossi nõ potest ¶ Hoc tamẽ fidelis adicit int̾pre¬
tatio ut uiciũ hic intelligat᷑ ꝙͦ houeste ferri potest et
religione incolumi Dicia enĩ flagiciis lemora sunt et
sunt nonulła que nõ ferri licet a que fideliter ferri nõ
possunt Ex atusa formoacõnis licenter diuerti. ꝯmux a
ꝯnige/ ⁊ plerumq patronꝰ ẽ turpitudnus qui crimen
celat uroris Inde ẽ forte¶ Qui adultam retinet stultꝰ

Expanded text:
s corporis consistit salus. Varro in Satyra quas corporis consistit salus. Varro in Satyra quaii instituta est, ait: Vitium conjugis aut tollendum est, aut ferendum. Qui tollit vitium, commodiorem conjugem praestat: qui fert, se ipsum efficit meliorem. Sic principis et subjectorum vitia, aut ferenda sunt, aut tollenda. Horum quippe confoederatio affectum conjugis aut aequat, aut praecedit. Sed et ipsa Varronis verba, ferre et tollere, lepide quidem composita sunt. Apparet autem quia tollendi nomen,feratur, quod tolli non potest. Hoc tamen fidelis adjicit interpretatio, ut vitium intelligatur, quod honeste ferri potest, et religione incolumi. Vitia enim flagitiis leviora sunt, et sunt nonnulla quae non ferri licet, aut quae fideliter ferri non possunt. Ex causa fornicationis licenter divertit conjux a conjuge, et plerumque patronus est turpitudinis, qui crimen celat uxoris. Inde est forte: Qui adulteram retinet, stultus
Abbreviated transcription (Latin):
tulo donacoĩs accepunt filiis debeant reseruare temꝑe quo
usus fructꝰ assumit᷑ omĩa ea fisco nr̃o se relicturas esse
ꝯuogat ꝯgnosdãt que iuxta legem filiis debebãt᷑ faladia
etiã ex hus rebꝰ filialbꝰ tantũ nõ etiam filiis deputetur
Idq ꝙͣ de predictis eorũꝙ filiis canimꝰ et de satellitibꝰ
consciis ac mĩstris filiis q eorũ simili seu̾itate tensemus
Sane siguis ex hus in exordio mnite fcõias studio uere
laudis accensus ipẽ ꝓdiderit fcõnem ⁊ p̾mio a nobis
et honore donabit᷑ Is uero qui usus fuerit fc̃õne si tũ
incognita ad huc ꝯsiliorũ archana patefecit absolucõue
tantũ ⁊ uonia dignꝰ habebit. ¶ Dici solet quia sme lesi¬
one buguiũ nõ facile remouet᷑ robura subeͬ sed equis
multo ⁊ ticius ledit᷑ quisquis obsequiũ membroꝵ seiũ¬
git a capitessemꝑ uigeat ex cellenna capitis quia ĩ es

Expanded text:
tulo donationis acceperunt, filiis debeant reservare, tempore quo tulo donationis acceperunt, filiis debeant reservare, tempore quo usus fructus absumitur omnia ea fisco nostro se relicturas esse cognoscant, quae iuxta legem filiis debebantur: Falcidia etiam ex his rebus filiabus tantum, non etiam filiis deputata. Id, quod de praedictis eorumque filiis cavimus, etiam de satellitibus consciis ac ministris filiisque eorum simili severitate censemus. Sane si quis ex his in exordio initae factionis, studio verae laudis accensus, ipse prodiderit factionem, et praemio a nobis et honore donabitur. Is vero, qui usus fuerit factione, si vel sero, tamen incognita adhuc consiliorum arcana patefecerit, absolutione tantum ac venia dignus habebitur. ARCone ungulorum, non facile removetur robur a subere: sed multo aequius et citius laeditur, quisquis obsequium membrorum sejungit a capite. Vigeat semper excellentia capitis, quia in eo
Abbreviated transcription (Latin):
cedimꝰ lenitate ¶Paterno eni debent ꝑtre supplicio in
quibꝰ pat̾m hoc ł ẽ hereditarii irmũs exẽpla me¬
te ac successione heãut᷑ aliem testamentis extraneorũ
moħ̾ accipiant. Suit ppetuo egentes ⁊ pauꝑes infarã
eos semꝑ pr̃ira comitet᷑ ad millo s unquam honorea uo
nulla ꝓrsus satramenta ꝓuemant. Sint postremo
tales. ut hus ppetua egestate sordentibꝰ sit et mors
solaciũ et uita suppliciũ Demq iubeniꝰ eos eẽ notabiles
sine uenia qui ꝓ talibꝰ unquã apud nos interuen̾e tep̃¬
tauerint.Ad filias sane eoꝵ quolibet nĩo fuerĩt falci¬
diam tũ ex loms mrĩs siue testata siue indetestata de¬
cesserit nolunꝰ ꝑuenire ut heãnt pocius mediocrẽ filie
alimoĩam quã in tegrũ emolimentũ ⁊ nomen heredis
tate sexus miꝰ ausuras ẽẽ ꝯfidimꝰ Uxores sane p̾dicto¬
rũ recuꝑata dote si mea ꝯdicõne fuerit ut que a uiris ty¬

Expanded text:
itate concedimus paterno enim deberent perire supplicio, in itate concedimus paterno enim deberent perire supplicio, in quibus paterni, hoc est haereditarii, criminis exempla mete ac successione habeantur alieni, testamentis extraneorum nihil capiant. Sint perpetuo egentes et pauperes, infamia eos semper paterna comitetur. Ad nullos unquam honores, ad nulla prorsus sacramenta perveniant. Sint postremo tales, ut his perpetua egestate sordentibus, sit et mors solatium, et vita supplicium. Denique jubemus etiam eos notabiles esse sine venia, qui pro talibus unquam apud nos intervenire tentaverint. Ad filias sane eorum, quotlibet numero fuerint, falcidiam. Tantum ex bonis matris, sive testata sive intestata defecerit, volumus pervenire; ut habeant potius mediocrem filiae alimoniam, quam integrum emolumentum et nomen haeredis.  infirmitate sexus, minus ausuras esse confidimus. Uxores sane praedictorum recuperatas dotes, si in ea condicione fuerint, ut, quae a viris ti
Abbreviated transcription (Latin):
mamꝰ ꝯuitte̾ ude honor a illius utilitas minua᷑
sed neq id ꝙ facile ẽ difficile fieri licet. t ꝙ possibile
ẽ ipossibile. Pretea qui bñficũ ab eo tuiꝰ fidelis ẽ
hus qui sola fidelitate tenem astricti Sed ⁊ pena hꝰ¬
criuũs tanta ẽ ut nõ facile credidern nec adñus ĩ¬
sularũ qui frequencus tyramudem induũt seueriꝰ
quippiam excogitare posse Et ne a tirannoꝵ seuicia
pene seu̾itas ꝓcessisse credat᷑ ipĩus modestissimi uris
uerba ꝑ ꝑte posuiꝰ ait ergo Quisquis cũ nulitibꝰ
uel cũ priuatis uel barlaris eet scelestam mierit frõ¬
nem a facmoris ipĩꝰ susceꝑit sacramentũ uel dedi̾t
de nece et̃ uiroꝵ illusbriũ iui consiliis ⁊ consistorio
cogitauerit eadem enĩ seu̾tate uolitatẽ scelis quã affec¬
tum puniri uira uoluerunt / ip̃e quidem utpote maies
dictis filii uõ eiꝰ quibꝰ uitam imperatoria spenaliter con¬

Expanded text:
mamus committere; unde honor aut illius utilitas minuamur: mamus committere; unde honor aut illius utilitas minuamur: sed neque id quod facile est, difficile fieri licet; aut quod possibile est, impossibile. Praeterea qui beneficium ab eo, cujus fidelis est, his, quibus sola fidelitate tenemur astricti. Sed et poena htanta, ut non facile crediderim, nec a dominis insularum, qui frequentius tyrannidem induunt, severius quidpiam excogitari posse. Et ne a tyrannorum saevitia poenae severitas processisse credatur, ipsius modestissimi viri verba pro parte posuimus. Ait ergo: Quisquis cum militibus, vel cum privatis, vel barbaris etiam scelestam inierit factionem, aut factionis ipsius susceperit sacramentum vel dederit, de nece etiam virorum illustrium, qui consiliis et consistorio cogitaverit eadem enim severitate voluntatem sceleris, qua effectum, puniri jura voluerunt, ipse quidem, utpote majesdictis. Filii vero ejus, quibus vitam imperatoria specialiter len
Abbreviated transcription (Latin):
tetur. itut magratũ a̾ arma quis contra priãn tu¬
lerit Iaꝰ relicto priucipe de publico bello ꝓfugeit / aut
conatatĩ in sedicõnẽ aduersus rẽ publicam sollictauerit
ppliu/cius ue opera dolo malo hostes ppłi reu publice ꝯue¬
rem publicam que nuꝰ ⁊ gens extranee regionis rei¬
publice obtemꝑet. fecerit ¶Item qui ꝯfessũ in iudiao reũ
rñ ꝓpter hec. in biucula ꝯiectũ emiserit ⁊ in hunt mo¬
formam fidelitatis in eo p̾ͥcen̾s seruari oꝑtet. pauta
sunt ex quibꝰ quid nõ liceat ꝯmodissiẽ tosligi po test/.
¶ ecessarii namis contrariũ inpossibile ẽ ⁊ ei ꝙ
oꝑtet fieri sola illicita contradicunt Exigi t auteu
fidelitatis fortuna forma que necessario fidei sunt
inserta Incolume tutũ honestũ utile facile/ ĩpollibloͥne .s. eiꝰ
cui fidelitate teneiũ astricti incolumitatem ledamꝰ coe¬
poris a̾ municõnes quibꝰ tutꝰ ẽ detrahamꝰ a presu¬

Expanded text:
tetur, aut magistratuum, aut arma quis contra patriam tutetur, aut magistratuum, aut arma quis contra patriam tulerit, aut relicto principe de publico bello profugerit, aut concitatum in seditionem adversus rempublicam sollicitaverit populum: cujusve opera, dolove malo, hostes populi, reique publicae, commerempublicam, quo minus etiam gens extraneae regionis reipublicae obtemperet, fecerit. Item qui confessum in judicio reum, et propter hoc in vincula conjectum, emiserit, et in hunc mos in eo prae caeteris servari oportet, pauca sunt ex quibus quid non liceat, commodissime colligi potest. Necessarii namque contrarium, impossibile est, et ei quod oportet fieri, sola illicita contradicunt. Exigit autem fidelitatis forma, quae necessario fidei sunt inserta, incolume, tutum, honestum, utile, facile, possibile. Ne cui fidelitate tenemur astricti, incolumitatem laedamus corporis, aut munitiones quibus tutus est detrahamus, aut praesu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ grauiss miũ ⁊ ꝓximũ sacrilegio quia sicut illud diũ
attemptat ita e istud prinapen quẽ cõibat eẽ ĩ terris
quandam ymagmẽ d̾icatis ¶ Hoc tamẽ crimẽ a¬
da ẽ ꝑsona au potui̾t face̾ au fecit au cogitauerit
ot au antequã ħ p̾sumpserit sane mentis fuerit
nec lubricũ inigue ad penam facile trahendũ ẽ Quã
dat uł ꝙ ad exemplũ legis uidicandũ ẽ Audiunt᷑
et mulieres ĩ lese maiestatis questione Nam cõ¬
niracom̃ sorgii catilline ⁊ ulia mulier decexit ⁊ marꝯ
tuliũ ꝯsuleni in iudiciũ eiꝰ mitruxit ¶Tormentis qui¬
dem subdendi sunt si hoc ratõ necessitatis tt utili¬
tatis inducat/ Qui c̾nũs et eiꝰ rei eẽ crediuit᷑ am
illis quorũ consilio atq tastinctu ad accusacõnẽ iusi
sunt accessisse ut ab om̃ibus ꝯmissis ꝯstas mndicta
possit iuslituta reportari Punt autẽ płima q̃ maies¬
tatis informant criẽ ut si de morte prmapis trat¬

Expanded text:
est gravissimum, et proximum sacrilegio, quia sicut illud Deum est gravissimum, et proximum sacrilegio, quia sicut illud Deum attentat, ita et istud principem, quem constat esse in terris quamdam imaginem Deitatisda est persona an potuerit facere, et an fecerit, an cogitaverit, et an antequam hoc praesumpserit, sanae mentis nec lubricum linguae ad poenam facile trahendum est: quaquod ad exemplum legis vindicandum est. Audiuntur et mulieres in laesae majestatis quaestione. Nam conjurationem Sergii Catilinae Julia mulier detexit, et M. Tullium consulem in judicium ejus instruxit. Tormentis quidem subdendi sunt, si hoc ratio necessitatis, aut utilitatis inducat, qui criminis ejus rei esse creduntur cum illis, quorum consilio atque instinctu ad accusationem visi sunt accessisse, ut ab omnibus commissis consciis vindicta possit instituta reportari. Sunt autem plurima, quae majestatis informant crimen, ut si de morte principis trac
Abbreviated transcription (Latin):
lata men bra er pcte oñu reformata Absolutꝰ itaq ẽ sto¬
machus qui licet uoraxsit et auidꝰ alieui / nou s̾ tã
petit sed aliis que exmanito nequeunt sustentari Tale
est inquit frater si recte attendas incorpore reipublice
ubi licet płimũ appetat magr̃atꝰ nõ tam s ͥ quã aliis
coat̾uat ./ Si eñ exinatꝰ fuerit nichil ẽ ꝙ men bris
ualeat imꝑtiri¶ Nam stomachi ĩ corpore ⁊ priuopis
nn republica idem officiũ ẽ iuxta illud quiati serem.
¶Qui stomachũ regemi totius corꝑis eẽsꝯtendunt
era inti rõne uident  ¶uꝰ em̃ ualidꝰ firmat tenor
omĩa men bra dc contra eiusdem fraugunt᷑ aucta do¬
lore Quĩ ecam insi cura muet iciare cerebrũ fertur¬
et ingeus integros illuic auerte̾ sensus ¶Nali ergo neq
nr̃u neq seculariũ ꝑrincipũ duriuã me tiri sed ona
sitatem men brorũ dolo malo malicia p̾siunt crunẽ

Expanded text:
lata membra, et pax omnium reformata. Absolutus est itaque stolata membra, et pax omnium reformata. Absolutus est itaque stomachus, qui licet vorax sit, et avidus alieni, non sibi tamen petit, sed aliis, quae eo exinanito nequeunt sustentari. Tale est, inquit, frater, si recte attendas, in corpore reipublicae, ubi licet plurimum appetat magistratus, non tam sibi quam aliis coacervat. Si enim exinanitus fuerit, nihil est quod membris valeat impartiri. Nam stomachi in corpore, et principis in republica idem officium est, juxta illud Q. Sereni: Qui stomachum regem totius corporis esse Contendunt, vera niti ratione videntur; Hujus enim validus firmat tenor omnia membra. At contra ejusdem franguntur cuncta dolore. Quin etiam, nisi cura juvet, vitiare cerebrum Fertur, et integros illinc avertere sensus. Noli ergo neque nostrum, neque saecularium principum duritiam metiri, sed omnium sitatem membrorum dolo malo malitia praesumit, crimen
Abbreviated transcription (Latin):
Cum dixerunt ut a laboribꝰ abstierẽt ⁊ graui media cõ¬
ficen̾t illũ mertẽ ⁊ publuũ hostẽ Exacta ẽ sit una dies
senta ẽ altera tediosior Teraa a deo ꝑmcõsa fuit ut fere
om̃ibꝰ defectũ indic̾et ¶Orgente iaq necessitate fratres
item in unũ uenerunt acturi de salute sua ⁊ hostis pu¬
liai itatu Cuiti u̾o̾ om̃s assisterent oculi languerunt pes
molem corꝑis nõ rexit/. Corpebant brachia sed et ip̃a lingͣ
theis ⁊ deficiente palato sociata ram ꝯmunẽ expone non
p̾simupsit Ad cord̾ ergo consiliũ omiã redierunt ibiq hĩta
atꝯ fuerat publicꝰ hostis Ex quo enĩ ei tributa subtracta st̾
⁊ ip̃e quasi publicꝰ dispenscitor omibꝰ almienta sud duẽ.
Et quia nemo potest sis stipendiis militare tũ stipen¬
dia nõ ꝓcedunt debilitat᷑ ⁊ frangit nules Sed nec
buat mĩstrẽt᷑ quã illo euacuato omma menbra esuriãt¬
¶Ffactũ q ita ẽ suadente roẽ repletus ẽ uenter refocl¬

Expanded text:
et gravi inedia conficerent illum inertem et publicum hostem. Exacta est sic una dies, secuta est altera taediosior. Tertia adeo perniciosa fuit, ut fere omnibus defectum indiceret. Urgente itaque necessitate, fratres iterum in unum convenerunt, acturi de salute sua, et hostis publici statu. Cum vero omnes assisterent, oculi languerunt, pes molem corporis non erexit, torpebant brachia, sed et ipsa lingua iners et deficienti palato sociata, causam communem exponere non praesumpsit. Ad cordis ergo consilium omnia redierunt, ibique habi qui ante denuntiatus fuerat publicus hostis. Ex quo enim ei tributa subtracta sunt, et ipse quasi publicus dispensator, omnibus alimenta subduxit. Et quia nemo potest sine stipendiis militare, cum stipendia non procedunt, debilitatur et frangitur miles. Sed nec ribuat ministretur, quam illo evacuato omnia membra esuriant. Factumque est ita: suadente ratione impletus est venter, refocil
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilegi p̾ruꝑit ut in ecclesias chatolicas irueus sa¬
cerdotibꝰ ⁊ mimistros uel in ip̃o culto loco aliquid iuportet
ninirie quod gerit᷑ a ꝓ uincie rectoribꝰ auto u̾ tat᷑ atque
ita ꝓuincie moderator sacerdotũ ⁊ catholice ecclesie innus¬
trorũ loci quoq illorũ ⁊ diuim cultus inuiriam capitali
muictos sine ꝯfessores ieos sina nouerit uudicandam us
expectet ut epũs inurie ꝓprie ulco uẽ exposcat cui sitnca¬
tas ignoscendi gloriã deliquit sit q cunctis lttudabile fac
tas atroces sacerdotibꝰ aut iniuistris iiurias ueluti ꝓb̾¬
licũ trimẽ ꝑsequi at de talibus ulcionem ꝓueri ¶ Eftẽ
placet clemenicie nostre ut iul ꝯurune cleria cũ pabl¬
as actionibus heãnt uel ad curiam ꝑtinentibꝰ auꝰ corpi
nõ siuit amiexi ⁊ alibi Si ecclesie uenerabił pͥulia auus¬
quã fuerrnt uel tenu̾tate uolata uel diss miulacione neg¬
lectua ꝯmissũ quinq libraꝵ auri ꝯdempnacõne plectatur

Expanded text:
ecclesias catholicas inruens, sacerdotibus et ministris vel ipso cultu locoque aliquid importet iniuriae, quod geritur, a provinciae rectoribus animadvertatur. Atque ita provinciae moderator sacerdotum et catholicae ecclesiae ministrorum, loci quoque ipsius et divini cultus iniuriam capitali in convictos sive confessos reos sententia noverit vindicandum nec expectet, ut episcopus iniuriae propriae ultionem deposcat, cui sanctitas ignoscendi gloriam dereliquit: sitque cunctis laudtas atroces sacerdotibus aut ministris injurias, veluti publicum crimen perse qui, ac de talibus ultionem mereri. Item: Placet clementiae nostrae, ut nihil commune clerici cum publicis actionibus habeant, vel ad curiam pertinentibus, cujus corpori non sunt annexi. Et alibi: Si ecclesiae venerabilis privilegia cujusquam fuerint vel temeritate violata, vel dissimulatione neglecta, commissu
Abbreviated transcription (Latin):
peat ¶ E astinacõ quoq oculorũ exicalis ẽ ¶ Refert idem¬
eẽ homnues in illirias qͥ int̾ant indendo quos diucius
irati iuiderint. Eos qr ip̃os mares femmasq qui uisu uo¬
centes sunt pupillas in singulis oculis here bmasi elo¬
polloindes quoq phitet in sina nasci femmnas que bithie

Expanded text:
pereant. Fascinatio quoque oculorum exitialis est. Refert idempereant. Fascinatio quoque oculorum exitialis est. Refert idem homines esse in Illyricis, qui interimant videndo, quos diutius irati viderint. Eosque ipsos mares, feminasque qui visu nocentes sunt, pupillas in singulis oculis habere bina. Apollonides quoque perhibet, in Scythia nasci feminas, quae Bithiae
Abbreviated transcription (Latin):
tem dignitatis ingemo suo augeat sed ⁊̾ in ygnoscendo
nec ex caudesc̾e̾ aduersus eos quos malos putati noc p̾ci¬
bus calamitosorũ illacriari oꝑtet ¶d enĩ nõ ẽ ꝯstantis
⁊ recti iudias ciuꝰ motus aniim nultus detegit¶Quid eĩ
in uiro graui deformius quam si ad aurem gene pallẽt
titis in iugas contrahit᷑ scintillant oculi turbãt᷑ uultus
ant si sanguiẽ faciei ira accendit ⁊ quasi excludit ĩ
suꝑficie spumancia torquent᷑ brachia labra iactant᷑ saliũt
pedes. corpꝰ trepidat ⁊ toto gestu nõ tatm iratũ expriunt
quam insamũ Certe uĩ tales iudeo ꝯpacior illis michis
metuo. memo hom̃ quos in affrica ẽe in libro naturalis
hitorie apud plimũ didia. Dianit᷑ enĩ effastiuare uoce et
lingua ut si mpens uis forte laudauĩtꝰ pulchras arbores
segegetes amemores/. leçiores infantes equos egregios
pecudes pastu. ⁊ cuiltu optimas. repente moriantur aut

Expanded text:
tem dignitatis ingenio suo augeat. Sed et in cognoscendo, tem dignitatis ingenio suo augeat. Sed et in cognoscendo, nec excandescere adversus eos, quos malos putat, nec precibus calamitosorum illacrymari oportet. Id enim non est constantis et recti judicis, cujus motum animi vultus detegit. Quid enim in viro gravi deformius, quam si ad auram genae pallent, cutis in rugas contrahitur, scintillant oculi, turbatur vultus; aut si sanguinem faciei ira accendit, et quasi excludit in superficiem, spumantia torquentur labia, brachia jactantur, saliunt pedes, corpus trepidat, et toto gestu non tam iratum exprimit, quam insanum. Certe cum tales video, compatior illis, mihique metuo, memor hominum, quos in Africa esse, in libro naturalis Historiae apud Plinium didici. Dicuntur enim effascinare voce et lingua, ut si impensius forte laudaverint pulchras arbores, segetes amoeniores, laetiores infantes, equos egregios, pecudes pastu et cultu optimas, repente moriantur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
nas testificari nira nõ cogunt.
Extinet autem ad religionẽ presidis ꝓuide̾ ne
potencõres uiri miuriis afficiant humihores.¬
⁊ nẽ defensores eorũ calumpmosis comanibus in¬
sectent mocentes/ ꝓhibebitq allatas exactõnes
uiolenças factas ⁊ extortas metu uendicõnes/. ⁊ caucõ¬
oftins onet Demq nequis inquũ lucrũ uel dampnim
sencat precauebit Congruit eñ bono ⁊ grau presidi
curare ut pacata ⁊ quieta sap ꝓimucia ꝙͦ facile obtinebͭ
ꝯquire detet. ⁊ ꝓ ut quisque deliquit in eum ctiãduert̾e̾
receꝑtatores q eor sine quibꝰ latro diuaus late̾ nõ potest
¶Om̃i ud nis reddenti obseruandũ ẽ ut madeundo qui¬
dem faciẽ prebeat se sed ꝯtempni nõ pauat᷑. Dñ mandatis
adict᷑ ne p̾sides in ulti̾oreni familiaritatẽ ꝓ inciales ad¬
mttant ¶ Ram ex quersacõne equali ꝯtempno nastitur
dignitatis ⁊ sĩnatim itͣaꝰ Ius reddere debet ut auctorita¬

Expanded text:
nas testificari jura non cogunt.nas testificari jura non cogunt.ertinet autem ad religionem praesidis, providere ne potentiores viri injuriis afficiant humiliores, ne defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes. Prohibebitque illatas exactiones, et violentias factas, et extortas metu venditiones, et cautiohospitiis oneret, denique ne quis iniquum lucrum, vel damnum sentiat, praecavebit. Congruit enim bono et gravi praesidi, curare ut pacata et quieta sit provincia: quod facile obtinebitconquirere debet, et prout quisque deliquerit, in eum animadvertere, receptatoresque eorum, sine quibus latro diutius latere non potest. Omni vero jus reddenti observandum est, ut in adeundo quidem facilem se praebeat, sed contemni non patiatur. Unde mandatis adjicitur, ne praesides in ulteriorem familiaritatem provinciales admittant. Nam ex conversatione aequali, contemptio nascitur dignitatis. Et summatim ita jus reddi debet, ut auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
testibꝰ qui auꝰ dignitatis ⁊ cuiꝰ estimacõnis sint et qui
simpliater iusi sunt drẽ utrũ unũ ⁊ eundem q sermonẽ
meditatũ attiadu̾tAn ad ea que interrogaui̾s ex tempore bi¬
smuli Rnderunt Que argaͭ  ⁊ quemadinod̾ cinq rei
ꝓbande suffinant millo c̾to mõ satis diffrmri potes ¶Alias
mĩs testiũ Alias dignitas ⁊ auctoritas alias ueluti con¬
senciens fama ꝯfirmat rei de qua queritͭ fidem ¶ hoc igit᷑¬
tib solũ Respond̾e̾ possũ sũmatim nõ utiq ad unã spẽm
ꝓbacõms̾ cogicõnẽ statim alligari debe̾ sed ex sma itmi
tui te estitare oꝑt̾e quid a credas a pũ ꝓbatũ tibi opmeris
Iudici ergo płimi licet dũ in om̃ibꝰ seruiat ueritati quãsi
ut solet apud inꝑptos ꝑiclitari cognou̾t ad ꝓfessionẽ eꝰ
qͣm nocessarii fuerit enocabit ⁊ ad testrmomũ compellet
mutos ¶Hus tũ exceptis quos aduersus certas ꝑso¬

Expanded text:
testibus, qui cujus dignitatis, et cujus aestimationis sint, et qui testibus, qui cujus dignitatis, et cujus aestimationis sint, et qui simpliciter visi sint dicere, utrum unum eumdemque sermonem meditatum attulerint, an ad ea quae interrogasponderint. Quae argumenta, et quemadmodum, cuique rei probandae sufficiant, nullo certo modo satis diffiniri potest. Alias numerus testium, alias dignitas et auctoritas, alias veluti consentiens fama confirmat rei, de qua quaeritur fidem. Hoc igitur solum tibi respondere possim summatim, non utique ad unam speciem, probationis cognitionem statim allegquid aut credas, aut parum probatum tibi opineris. Judici vero plurimum licet, dum in omnibus serviat veritati, quam si ut solet apud improbos periclitari cognoverit, ad professionem ejus qui necessarii fuerint, evocabit, et ad testimonium compellet invitos: his tamen exceptis, quos adversus certas perso
Abbreviated transcription (Latin):
possunt Aestimoma senꝑ ⁊ apud onmes eadẽ sunt ¶An ĩp¬
sa uo̾ testiũ exanũacõne nõ potest ex aliqua regula diffim¬
ri quid mag̾ iudicem oporteat sequi Si enĩ testes oms
enisdem honestatis ⁊ extimacõms sint ⁊ negoni qualitas
ac iudici s motꝰ cũ hus ꝯccurrerit sequenda sunt omina
argumentis ⁊ testimomis que rei apciora uero proxmuo¬
ra eẽ ꝯper̾it ¶ Non eñ ad multitudinẽ respia oꝑtet sed¬
ad s inceram testiũ fidem ⁊ testimoma quibꝰ lix potius
ueritatis assitit Ipĩs quoq p̾s ummꝑcõnibꝰ freuentiss me
stabit donec ꝓbet᷑ contrariũ ¶Nam et ͦ salomon ĩ
litigio meretrict̃ infantẽ diuidi precepisset ⁊ altera mal
nec tibi mlier sed dudat᷑ ilłi uniũ infantem restituend̾
censint que nõ acquieuit ut unius more̾t. Argumẽto
siquidem ꝓbabili trahebat᷑ ut matrem credẽt que dilige¬
lat cũ opimonẽ eiꝰ aͥ fidem ad uersa ꝓbatõ nequaquam
enacuaret ¶Unde ⁊ dmꝰ adrianꝰ rescripsit iudicantis di

Expanded text:
et apud omnes eadem sunt. In ipsa vero testium examinatione, non potest ex regula aliqua diffiniri, quid magis judicem sequi oporteat. Si enim omnes testes ejusdem honestatis et aestimationis sint, et negotii qualitas, ac judicis motus cum his concurrerit, sequenda sunt omnia argumentis et testimoniis, quae rei aptiora, et vero proximiora esse compererit. Non enim ad multitudinem respici otestium fidem, et testimonia, quibus potius lux veritatis assistit. Ipsis quoque praesumptionibus frequentissime stabit, donec probetur contrarium. Nam et Salomon, cum in litigio meretricum infantem dividi praecepisset, et altera eum nec tibi sit, sed dividatur, illi vivum infantem restituendum censuit, quae non acquievit, ut vivus moreretur . Argumento siquidem probabili trahebatur, ut matrem crederet quae diligebat; cum opinionem ejus, aut fidem, adversa probatio nequaquam evacuaret. Unde et D. Adrianus rescripsit, judicantis dil
Abbreviated transcription (Latin):
depredatus est amiam meam¶ Derumptamen quid ĩ sin¬
gulis ꝓsit uel deceat sapientis amiinus auertit nec apo¬
logos refugit aut narracõnes aut queq spectacula dum
pirtutis ctut honeste u̾tilitatis hectut instrumentũ Sacre qͥs¬

Expanded text:
depraedatus est animam meam. » Verumtamen quid in sindepraedatus est animam meam. » Verumtamen quid in singulis prosit vel deceat, animus sapientis advertit, nec apologos refugit, aut narrationes, aut quaecunque spectacula, dum virtutis, aut honestae utilitatis habeant instrumentum. Sacrae q
Abbreviated transcription (Latin):
antes inf̾erius crebro soiitu aerem fedant ⁊ turpit̾ inclusũ
turpius ꝓdunt ¶Nunquid tibi uidet᷑ sapiens qui ⁊ oculos
uł aures iltis expandit Quis tamen libent̾ non bideat
et rideat ami prestiagiatoris locio ars delet᷑ ⁊ oculis quos
malicia sua ꝑstriuxerat uidendi facultate reꝑatin Socundũ
equidem ẽ ⁊ ab honesto nõ recedit uirrũ ꝓb ũ quandoq
modesta hylaritate mulceri. sed igno mimosũ ẽ grauitatẽ
huiꝰ scemodi lastima frequenter resolui/ Ab istis quoq specta¬
culis ⁊ maxne tłb obscenis honesti uiri arcendus ẽ oculus
ue in ꝯtinencia enus mentis quoq inpudinam fateatui.¶ Egre¬
gie siquidem sorhoclem pretorem collega ꝑicles arguens
ait ¶Decet pretorem sophocle nõ modo manꝰ sed et ocu
iestate multa licebant oculos meos ne uideant utnitatem
¶scens utiq uerũ esse ꝙ alius ingemiscit. quia oculus meꝰ

Expanded text:
antes inferius crebro sonitu aerem foedant, et turpiter inclusum, antes inferius crebro sonitu aerem foedant, et turpiter inclusum, turpius produnt. Nunquid tibi videtur sapiens, qui oculos vel aures istis expandit? Quis tamen libenter non videat et rideat, cum praestigiatoris lotio perfusi ars deletur, et oculis, quos malitia sua praestrinxerat, videndi facultas reparatur? Jucundum quidem est, et ab honesto non recedit, virum probum quandoque modesta hilaritate mulceri, sed ignominiosum est gravitatem hujuscemodi lascivia frequenter resolvi. Ab istis quoque spectaculis, et maxime ab obscenis, viri arcendus est oculus, ne incontinentia ejus, mentis quoque impudicitiam fateatur. Egregie siquidem Sophoclem praetorem collega Pericles arguens, ait: « Decet praetorem Sophoclem, non modo manus, sed et oculjestate multa licebant, oculos meos, ne videant vanitatem: » sciens utique verum esse quod alius ingemiscit: « quia oculus meus
Abbreviated transcription (Latin):
ratiss n ergo uiri consiliũ est ut hostis s te semꝑ mueiãt
cuꝑacõnũ tuarũ clippeos tam feliater quam prudent̾ opponas.
uitanda est inquit ethica in probra siren desidia at eam
nr̃is porrogant histriones Exoccupatis ⁊ enm mentibus
surrepunt tedia seseznõ sustinerent si non alterius uolup¬
tatis solacio mulcerent᷑ ¶ Admissa sunt ergo spectaculaꝰ infi¬
nita grocm̾a uanitatis quibus qui omĩno ociari nõ possũt
ꝑiciosius ogupent᷑ Sit cius ⁊ em̃ fuerat ociari quã turpi¬
ter occupari¶Muic mumi salii uel saliares. balatores. bara¬
trones/ emlitrii gladiatores/. palestrice gignadii/ p̾stigiato¬
res/ malefiꝗ quoq multi ⁊ tota ioculatorũ scena ꝓcedit
quorũ a deo erzor mudluit ut a preclaris domibus nõ
arceantur. ecim illi qui obscens ꝑtibꝰ corꝑis oculis omm
eam ingerunt turpitudinẽ quam erubescat indens uel cuu¬
cus Qͦdq magis mira̾e̾ nec tunc eicunt᷑ qñ tumultu¬

Expanded text:
s te semper inveniat cupationum tuarum clypeos tam feliciter, quam prudenter opponas. Vitanda est, inquit ethicus, improba Siren Desidia. At eam nostris prorogant histriones. Exoccupatis etenim mentibus subrepunt taedia, seseque non sustinerent, si non alicujus voluptatis solatio mulcerentur. Admissa sunt ergo spectacula et infinita tirocinia vanitatis, quibus qui omnino otiari non possunt, perniciosius occupentur. Satius enim fuerat otiari, quam turpiter occupari. Hinc mimi, salii vel saliares, balatrones, aemiliani, gladiatores, palaestritae, gignadii, praestigiatores, malefici quoque multi, et tota joculatorum scena procedit. Quorum adeo error invaluit, ut a praeclaris domibus non arceantur, etiam illi qui obscenis partibus corporis, oculis omnium eam ingerunt turpitudinem, quam erubescat videre vel cynicus. Quodque magis mirere, nec tunc ejiciuntur, quando tumultu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Porro connas ⁊ tragitis abemitibꝰ cũ omnia lenitas occu¬
eos in seruili condicõne dimitaxat plm̾q muemes uł re¬
pres Quis uero eorũ usus ertiti̾t poriha docons aꝑit¬
aut ꝓdesse uolunt ã delectare porte alut simul ⁊ iocũda
et ydonea dicere uite ¶Artemq unque elegancõrem doant¬
flatus Ter mucti turbacio tybermi sono quibꝰ est opus alto
Ait quoi ꝯconator dulcis ẽ sompnꝰ oꝑanti siue ꝑũ siue
multũ comedat exceratarõ siquidem ꝑit alit quietis gra¬
ciam que ocii contrnuacõne ⁊ quodam inhercie sue marcore
ꝑuntur utiq ĩ desideriis ẽ omnis ociosus cũ ⁊ ociositas ĩ¬
inca sit amme et dum donalio est ͫ oͦmina studia uirtutis
elumet / clamat ethincꝰ Cerius ut ignauũ corrumꝑant
ocia corpus Et calpiant uiaũ  moueant᷑ aque Quid inqͥs
audi disces si eid̃ credideris/ Queritur egistus quare sit

Expanded text:
Porro comicis et tragicis abeuntibus, cum omnia levitas occuPorro comicis et tragicis abeuntibus, cum omnia levitas occueos in servili conditione duntaxat plerumque reperies. Quis vero eorum usus exstiterit, poetica docaut prodesse uolunt aut delectare poete», aut simul et iocosa et idonea dicere uite. His autem et utilitatem conFlaccus: Ter uncti, Transnanto Tiberim, somno quibus est opus alto. Ait quoque concionator: « Dulcis est somnus operanti, sive parum, sive multum comedat. » Exercitatio siquidem parit et alit quietis gratiam, quae otii continuatione, et quodam inertiae suae marcore perimitur. Utique in desideriis est omnis otiosus, cum et otiositas inimica sit animae, et de domicilio ejus omnia studia virtutis eliminet. Clamat ethicus: Cernis ut ignavum corrumpant otia corpus, Et capiant vitium, ni moveantur, aquae? Quod? inquis. Audi. Disces si eidem credideris.
Abbreviated transcription (Latin):
audiendi simulato fui ere elati sunt ¶Instrumentorũ quoq
curiosissimus erat ut eorũ ꝑiciam aliis muideret. adeo ut
publico testimomo se cythare dũ prinapem ganderet apella¬
ri Unde uud ytharedo prinape natus. Robilis hec ultra
ꝑni inmiccm ⁊ nobiliora ingenia ueritus se consiliis subdi¬
dit hutrionĩ quorũq ip̃e nõ erubuit tuxpitudinem excer¬
cere¶Hinc illud Q nõ dant ꝓceres dib histrio Cum esset
onuĩ a uariss miꝰ adeo ut nulli ꝙq officium delegaret quiu
ꝓsequeretur. Nosti quid michi opus sit aut illud subioẽt
qui omnibus preest omibus indiget. tamẽ histrionibus ⁊
mĩnus pecimas infmitas erogare nõ grauabatur. ¶Quid sit¬
histriones Et quidem histriones erant qui gestu corporis
arte ꝙ uerborũ et modulacione uoos / factas aut fictas his¬
torias sub aspectu publico referebant quos apud planami
inuenis et menandrũ et quibꝰ ars nostri terenci umocescit

Expanded text:
audiendi, simulato funere elati sunt. Milites quoqaudiendi, simulato funere elati sunt. Milites quoqcuriosissimus erat, ut eorum peritiam aliis invideret, adeo ut publico testimonio se citharoedum principem gauderet appellari. Unde illud: Citharaedo principe natus Nobilis. Haec ultra erii inimicam, et nobiliora ingenia veritus, se consiliis subdidit histrionum, quorum ipse non erubuit turpitudinem exercere. Hinc illud: Quod non dant proceres, dabit histrio. Cum vero esset omnium avarissimus, adeo ut nulli quodcunque officium delegaret, quin prosequeretur: « Nosti quid mihi opus sit; » aut illud subjiceret: « Qui omnibus praeest, omnibus indiget: » tamen histrionibus et mimis pecunias infinitas erogare non gravabatur; sihistrionem. Et quidem histriones erant, qui gestu corporis arteque verborum, et modulatione vocis, factas aut fictas historias, sub aspectu publico referebant, quos apud Plautum invenis et Menandrum, et quibus ars nostri Terentii innotescit.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ respicitis et oꝑa manuũ eiꝰ nõ ꝯsideratis ¶Quid ꝙ rex ba¬
bilonis nõ insi ĩ quiuio uidit manũ scribentis in pariete
Mane thechel phares quo regnũ dimun̾atũ uł dinu mẽa¬
mũ maligr spiritus ĩ mũdicus aꝑit Centũ luminibus
cinctum caput argus hẽbat que omia uniꝰ fistule uolupta¬
te non tam so pita sunt quam extincta. u qui es qui cir¬
quodam nulite ꝓbrose dictũ ẽ uides ne ut cinedus orbem
num ⁊ aminũ in euũ ab huiꝰ uonitate suspendit habuit¬
uoas. ut nõ modo ponus abusq nocentibus abstineret
sed enis grẽ conseruande frequenti clisterio nomituq pur¬
garet᷑ plubeamq chart̾ellam suꝑmo uentre mandato phi¬
ticorũ sepius ⁊ diuaus sustin̾et ¶A deo uero delectabatur
in cautu ut nec theatro. terre motusq concusso. cũ semił
ceperat egrederet᷑ antequam nichoata furet Nec quẽ¬
quã egredi eo cantãte liatũ erat uĩ pleriq affecti tedio

Expanded text:
et opera manuum ejus non consideratis . Quid quod rex Babylonis non nisi in convivio vidit manum scribentis in pariete: Mane, thekel, phares , quo regnum dinumeramum maligni spiritus immundiciis aperit. Centum luminibus cinctum caput Argus habebat: quae omnia unius fistulae voluptate, non tam sopita sunt, quam exstincta. Tu quis es, qui te cirquodam milite probrose dictum est: « Videsne ut cinaedus orbem nus, et animum in aevum ab hujusmodi levitate suspendit; habuitvocis, ut non modo pomis cibisque nocentibus abstineret, sed ejus gratia conservandae, frequenti clysterio vomituque purgaretur, plumbeamque cartellam supino ventre, mandato physicorum, saepius et diutius sustineret. Adeo vero delectabatur in cantu, ut nec theatro, terraemotu concusso, cum semel coeperat, egrederetur, antequam inchoata finiret. Nec quemquam egredi eo cantante licitum erat. Unde plerique affecti taedio
Abbreviated transcription (Latin):
uenacio dũ tamẽ ꝯsortibꝰ nõ irroge᷑ inuiria ⁊ locus cele¬
britate sina̾ reue̾ncia ab hus inquietacõnbꝰ nõ eximat᷑
Qu enĩ in aliena temẽaria usin pacõne irrut laqueis
nrris tenet᷑ ad penã Ils u̾o̾ modus laudabilis ẽ cũ mod̾a¬
cõne adhibita prudentꝰ ⁊ si fieri potest utilit̾ exceroet᷑ ut
mandato comites ac quiesces minis nequid Nam ⁊ inscĩ¬
sapiens nomẽ feret. eqꝰ iiquis ultra quam satis ẽ uirtu¬
tem. si petit ipãm Nichil autem sur pus ẽ quã ĩ risũ
ꝯtit euaũ ora laxare dñ nõ discendi ꝓposito uehiemencius ĩ¬
sutis arti quatm uestias ut si linguam quam nõ noris fa¬
Ahemistodes Magutratus a ludis ⁊ quibħ a. ͦ lemoribus
esse arçendos ne res publica ludeze uideat᷑. defectũ q sui
relicta gramtate ꝓminciet si tamen maioribꝰ ꝙ quidem raꝵ
est eos exoccupari ꝯtigerit in anius adolescencie ex dispen¬
sacõne etatis ꝑmittunt᷑ aliquid subtrah̾e grauitati ⁊ in se

Expanded text:
venatio, dum tamen consortibus non irrogetur, injuria, et locus celebritate sui aut reverentia ab his inquietationibus non eximatur. Qui enim in aliena temeraria usurpatione irruit, laqueis juris tenetur ad poenam. Is vero modus laudabilis est, cum moderatione adhibita prudenter, et si fieri potest, utiliter exercetur, ut mandato comici acquiescas: « Ne quid nimisqui, Ultra quam satis est virtutem si petet ipsam Nihil autem turpius est quam in risum contuentium ora laxare, dum non discendi proposito, vehementius insistis arti, quam nescias, ut si linguam quam non noveris, faThemistocles: « Magistratus a ludis et quibuscunque levioribus esse arcendos, ne respublica ludere videatur, defectumque sui, relicta gravitate, pronuntiet. » Si tamen majoribus, quod quidem rarum est, eos exoccupari contigerit, in annis adolescentiae, ex dispensatione aetatis permittuntur aliquid subtrahere gravitati, et in
Abbreviated transcription (Latin):
a peste insanabili liberaret Opcio quidem inpleta ẽ ¶Deua¬
tores autem om̃e ad huc institucõnẽ redolent centamoꝵ
Raro iuenit᷑ quisquã eoꝵ modestꝰ aͥ grauis raro ꝯtinẽs
⁊ ut tredo sobrius nĩquã Domi quippe chiroms hrabu¬
erunt unĩ ħ disterent. Cam̾ namq intentur qui ma cen¬
taurorũ a qͥuibꝰ sine ꝙcatuce nemo reu̾tit᷑ ¶ Exiuiit cd

Expanded text:
a peste insanabili liberaret. Optio quidem impleta est; ua peste insanabili liberaret. Optio quidem impleta est; utores omnes adhuc institutionem redolent Centaurorum. Raro invenitur quisquam eorum modestus aut gravis, raro continens, et, ut credo, sobrius nunquam. Domi quippe Chironis habuerunt, unde haec discerent. Caveri namque jubentur conviva Centaurorum, a quibus sine cicatrice nemo
Abbreviated transcription (Latin):
magno se tuent᷑ indice Adiranda fu̾at fides canis cuiso¬
li in tanta familia nec xx annoꝵ curricula memoriã dñi
qñ redemiti applaude̾t abstulerunt. insi de laude eiꝰ camb
uenatorũ gr̃a ult̾ius resultaret. Nomtamẽ studn thele¬
macũ filiũ suũ un̾e precepit exꝑtem utrũ solis dicens alla¬
ta ẽẽ uoluptatis noue solacia qui amissis ꝑentibꝰ troiam
belli dampna sentirent ¶ Dñ ⁊ artem infructu̾sam ẽẽ comao
quam ab uinco filio tantꝰ uir studint sequestrare ¶Q et
eo mecũ conces. qr detior sexus mauiũ uenacõne pocior ẽ
in quo poteras naturã argu̾e insi nosses quia deteriora sꝑ
rogasse marcellũ cũ de populacõni auiũ uehemencius oꝑam
daret an auem mallet instrui in capturam amũ an mus¬
caui formari in exterminaconẽ muscarũ Cum u̾o ergo q̃lli¬
onẽ ad auũculũ retullisset augnstũ ꝯsilio eiꝰ p̾elegit ut
fieret musca que a neapolim muscas abig̾et ⁊ auitatem

Expanded text:
mpensaret. Admiranda fuerat fides canis, cui soli in tanta familia, nec viginti annorum curricula, memoriam domini, quin redeunti applauderet, abstulerunt, nisi de ejus laude, canibus venatorum gratia ulterius resultaret. Novi tamen studii Telemachum suum vivere praecepit expertem, illis solis dicens allata esse novae voluptatis solatia, qui amissis parentibus Trojani belli damna sentirent. Unde et artem infructuosam esse conjicio, quam ab unico filio tantus vir studuit sequestrare. Quod vel ex eo mecum conjicies, quod deterior sexus in avium venatione potior est. In quo poteras naturam arguere, nisi nosces quia deteriora semper rogasse Marcellum, cum depopulationi avium vehementius operam daret, an avem mallet instrui in capturam avium, an muscam informari in exterminationem muscarum. Cum vero quaestionem ad avunculum retulisset Augustum, consilio ejus praeelegit ut fieret musca, quae ab Neapoli muscas abigeret, et civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
exteruuntnt temꝑaliũ sollicitudinẽ ⁊ quadam ꝑticipai¬
cõne letine ⁊ quietis ⁊ amica exultacõne in deũ mentis¬
henernas uł humanas traicunt ad socetatem angelo¬
rum Sed uñ hant moderacõis formulam tene s E ꝑ¬
ultabunt inquit labia mea cũ cantauero tibi Qui nescio¬

Expanded text:
licitudinem, et quadam participatione laetitiae et quietis, et amica exsultatione in Deum, mentes humanas trajiciunt ad societatem angelorum. Sed unde hanc moderationis formulam tenes? Exsultabunt, inquit, cum cantavero tibi, labi
Abbreviated transcription (Latin):
tius intueris. ꝯs umint ⁊ uitam que in meptiis ⁊ factõnibꝰ
aut flagituis tota uersat.¶Nonne tibi ur̃ aleator in ep¬
tus qui thesaurũ nõ tam uiuit quam ꝑit ex graca ⁊ oẽm
iactũ sortis sue presulem facit ¶ Est ne ars accõmodanda
racõni cinus quauto qiusq studencior tento erit et studiosior¬
Actalus asiaticus si gentitũ historns aredit hluc ludenoi

Expanded text:
tius intueris, consumunt et vitam, quae in ineptiis et factionibus aut flagitiis tota versatur. Nonne tibi videtur aleator ineptus, qui tesserarum non tam vivit, quam perit ex gratia, et omnem jactum sortis suae praesulem facit? estne ars accommoda rationi, cujus quanto quisque studentior, tanto erit exstudiosiorAttalus Asiaticus, si gentilium historiis creditur, hanc ludendi
Abbreviated transcription (Latin):
compesent Totum rei publice corpus roboris sin integrita¬
te ingebit tunc optime. copoi ͫᷤᷤ spẽ uenustabr̃ ⁊ elegan¬
tis pulcritudinis decorem induet Di singula queq locum
teneant sortita decent̾ si fuerit offĩorũ nõ ꝯfusio sed ditri¬
bucõ Hoc ita si optimam umendi ducẽ naturã sequimur

Expanded text:
c etenim totum reipublicae corpus roboris sui integritate vigebit, tunc optimae compositionis specie venustabitur, et elegantis pulchritudinis decorem induet, si Singula quaeque locum teneant sortita decenter si fuerit officiorum non confusio, sed distributio. Hoc ita si optimam vivendi ducem naturam sequimur.
Abbreviated transcription (Latin):
Mi dui infelicem bestiolam lepusculũ tuudũ tanto fortas
uenctnaũ labor effulserit / Fit plaus us iutollerabilis ex¬
ultant uenatores/ capud prede ⁊ sollempiua quedam spolia
triũ phantibꝰ preferunt᷑ Regem capadocũ captũ ciedas sic
cormcnes ⁊ tybianes indeas uictorie gloritm declara̾e Illis
mestũ indicit femina capta silenaũ. preterea ab uniꝰ gra

Expanded text:
Quidni? infelicem bestiolam lepusculum timidum tanto fortassQuidni? infelicem bestiolam lepusculum timidum tanto fortassvenantium labor effulserit, fit plausus intolerabilis, exsultant venatores, caput praedae et solemnia quaedam spolia triumphantibus praeferuntur, regem Cappadocum captum credas. Sic cornicines et tibicines videas victoriae gloriam declarare. Illis moestum indicit femina capta silentium; vel si forte pra
Abbreviated transcription (Latin):
dentibus extractũ ad ouidem deflet uemiꝰ hñs seuiꝑ cũ ue
nacõne uł robusba ꝯm̾ciũ Dum intro cartag nus alte iocare¬
tate uentudi dilapsu comitũ siluarũ latebras reser aret
Sic forte quia stud iũ hoc a ꝯscienca turpitudinis odit lutẽ
Siut eꝯ  legittum amoris gandia sollempnes lucis sue
sti p̾ferunt tedas. Quem nichi dabis unorũ illustinĩ
qui hinc uoluptati uehement̾ iheserit. Fureit aeri ped̾
t̾nam licet aut ermanti placant nemora uictor altides
non uoluptati sue sed publice ꝓspexit utilitati Apꝵ cali¬
dome uastatorem strau̾t meleangħ̾ non mulsit amimũ
noluptate sed hoste patritm liberauit Ffudit ctuctor roma¬
in gñis ceruorũ corꝑa nõ uane uoluptatis solaaũ sed sͥ
et socis sus quesunt suffragia inte Oꝑa singulorũ exe¬
uentu ⁊ ꝓpõito colorctut᷑ res quippe decoram ẽ si honesta cã
ut nõ tam sua quam aliena uirtute cũ bestiis dincaret.

Expanded text:
dentibus dentibus ro Carthaginis altae jocareitate venandi dilapsu comitum, silvarum latebras reseraret. Sic forte quia studium hoc a conscientia turpitudinis odit lucem, sicut econtra legitimi amoris gaudia, solemnes lucis suae praeferunt taedas. Quem mihi dabis virorum illustrium, qui huic voluptati vehementer inhaeserit? Fixerit aeripedem cervam licet, aut Erymanthi Placarit nemora victor Alcides, non voluptati suae, sed publicae prospexit utilitati. Aprum Calidoniae vastaverit Meleager, non mulsit animum voluptate, sed hoste patriam liberavit. Fuderit auctor Romani generis cervorum corpora, non vanae voluptatis solatium, sed sibi et sociis quaesivit suffragium vitae. Opera singulorum ex eventu, et proposito colorantur; res quippe decora est, si honesta causa ercitum, ut non tam sua, quam aliena virtute, cum bestiis dimicarent?
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuiora mouent officiti fit uoluptatis aͥ uauitatis occupa¬
cõmbꝰ agitari Uñ si licent̾ exerceat᷑ uenasio artificiũ uł
offiaũ Si contra lemtatem eam esse ã malefiaũ censue¬
runt edicto pumentes eos qui eam contra officiũ usur¬
parent ¶In auras itaq raptũ tradunt ab aquila dardamũ¬
uł tachinũ uenatorẽ ad pocula a quibꝰ ad illiatos et in¬
naturales transirent amplexus / elegant᷑ utiq cũ ⁊ leu¬
tas ferri possit ab alite uoluptas sobrietatis ignara aunꝰ q
libidim ꝓstitui nõ erubescit ¶ Dux thebanus uisa mi¬
ditate illius quam in siliuis semꝑ cõluerat aĩ ab errore
pedem sui zenocaret affectus. sub humano sensu se in
bestiam stapuit transformatũ ceruisq cuĩ formis cũ do¬
mesticos canes uoce ⁊ nultu int̾etur ambig̾e uicõ praue
ꝯsuetudinis tocins substancie sue dispendio eorumdẽ morse¬
bus patint Et forte deam uenatoribꝰ p̾ferunt qr molli¬
cie hac uł malicia deos suos uoluerunt infamre Apri¬

Expanded text:
anitatis occupationibus agitari. Unde si licenter exerceatur venatio, artificium vel officium; si contra, levitatem eam esse aut malificium censuerunt, edicto punientes eos, qui eam contra officium usurparentanium venatorem ad pocula, a quibus ad illicitos et innaturales transiret amplexus. Eleganter utique, cum et levitas ferri possit ab alite, et voluptas sobrietatis ignara cujuscunque libidini prostitui non erubescit. Dux Thebanus visa nuditate illius quam in silvis semper coluerat, cum ab errore pedem sui revocaret affectus, sub humano sensu se in bestiam stupuit transformatum, cervisque conformis, cum domesticos canes, voce et vultu niteretur abigere, vitio pravae consuetudinis, totius substantiae suae dispendio, eorumdem morsibus patuit. Et forte deam venatoribus praeferunt, quia mollitie hac vel malitia deos suos voluerunt infamare. Apri
Abbreviated transcription (Latin):
predicator egregius Potest ergo uenatica esse utilis et
honesta sed ex loco tempe mõ ꝑsona ⁊ atusa ꝑsona namo
uenustat studiũ dũ suo insistit officõ ⁊ nõ precepit alienũ
Rec ẽ ꝙ quemꝙͣ magis deceat quã ꝙͦ officõ amisque magꝭ
accõmod̾ ẽ preclare si quidem ait ethicꝰ singularũ ꝑsona¬
in aliena uersari Quid ei c̃ priuato ⁊ rusticno fortasse
saidio qui i publice auctoritatis insignibus fulget Ducẽ
sequat᷑ populus. doctor sentiet disaplã Iuder coh̾ceat

Expanded text:
proferat puerilem. Potest igitur venatica esse utilis et honesta; sed ex loco, tempore, modo, persona et causa. Persona namque venustat studium, dum suo insistit officio et non praeripit alienum. Nec est quod quemquam magis deceat, quam quod officio cujusque magis accommodum est. Praeclare siquidem ait ethicus, singularum personain aliena versari. Quid ei cum privato et rusticano fortasse studio, qui publicae auctoritatis insignibus fulget? Ducem sequatur populus, doctor seminet disciplinam, judex coerceat
Abbreviated transcription (Latin):
modulacõnbus ⁊ ludis. cultibꝰ oꝑiosius exquisitus. stru¬
pris. ⁊ uariis ĩmũdicis amuos ⁊̃ gramores effeminat
et auodam nature lubidrio molliores et corrupcõres facit
eẽ iuras quam feminas Tempus quoq uenandi culpat ex¬
tenuat actũ ne quiendat sic aut hic tempꝰ ut in loas quã
pluribus inuenit᷑ ex eo oportuntas gereudorũ Efit ergo

Expanded text:
modulationibus et ludis, cultibus operosius exquisitis, stumodulationibus et ludis, cultibus operosius exquisitis, stupris et variis immunditiis, animos etiam graviores effeminat, et quodam naturae ludibrio molliores et corruptiores facit esse viros quam feminas. Tempus quoque venandi culpam extenuat, actumve commendat. Sit autem hic tempus ut in locis quam pluribus inveni
Abbreviated transcription (Latin):
prĩartha ad illius opus misisset filiũ. quẽ bñdictõnis gr̃a
in caput gentiũ ꝯstitu̾e disponebat Sed forte mora traxit
ad se ꝑiculũ quia diuaus licito in oꝑe tamẽ licito ex praua
consuetudine ⁊ in moderato amore morabat᷑ Nussa uer
satͣ in culpa qui urgente stintulo necessitatis. nõ repbari
studii ex̾̃cicõ uitam cogit᷑ exhibe̾ Qui om inheraam uitant
Qui gerend̾ negociis disponunt membra. de laboribꝰ as¬
suescient. Qui inciosam corꝑis fuguint molem. seruata ĩ
omĩbꝰ dignitate ꝑsone iuste reprehensionis nõ pacurut᷑
aculeos. O pus et enĩ nõ ex se sed ex causa fit connẽ Rec
aliqua uirtutis obitentacõne clarescit cui uoluptas originẽ
prebet Rouerca siquidem uirtutis ẽ Non illam dico ꝙͣ
parit par paciencia benignitas longaminitas et gaudiũ
in spiritu sancto sed que amica epulis. potacõnibus quiuiis

Expanded text:
patriarcha ad opus illius misisset filium, quem benedictionis gratia patriarcha ad opus illius misisset filium, quem benedictionis gratia in caput gentium constituere disponebat. Sed forte mora traxit ad se periculum, quia diutius licito, in opere tamen licito, ex prava consuetudine et immoderato amore morabatur. Nulla tamen versatur in culpa qui, urgente stimulo necessitatis, non reprobati studii exercitio vitam cogitur exhibere. Qui otii inertiam vitant, qui gerendis negotiis disponunt membra dum laboribus assuescunt, qui vitiosam corporis fugiunt molem, servata in omnibus dignitate personae, justae reprehensionis non patiuntur aculeos. Opus enim non ex se, sed ex causa fit crimen. Nec aliqua virtutis ostentatione clarescit, cui voluptas originem praebet: noverca siquidem virtutis est. Non illam dico quam parit pax, patientia, benignitas, longanimitas, gaudium in Spiritu sancto; sed quae amica epulis, potationibus, conviviis,