comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tef muille. Temporis itẽ species p̾teritu. p̃sens. futuru.
Et substantia uniformis in solo ꝑpetuoq p̾senti. Mũdus
illud curat qđ p̾postere de corpotis euis constitu¬
tione ante ꝗͣ de inspiratione aĩe disputatum sit
cu aĩam corpore omni ꝯstet esse antiquiorẽ. nec rece¬
dit ab instituto. ut quia mũdu adeo factu asseruit
aĩam quoq euis factam esse adeo dicat. quod ĩ hoe
solo libro facere a ĩaduertit. eternaꝵ reꝵ genituras
ꝯminisci. Credo ppea ut nisi audiant hoĩes esse que¬
dam que fuerint ex ongine nata. nuĩꝗͣ pͥncipatiu sũ¬
midei derogari putent si pari atq eadem sint qͦs
urbui conditores eaꝵ. At u̾o diunoꝵ geneꝵ eter¬
naꝵ q gentiu origo & arx non anticipatione tẽporis s di¬
gnitatis eminentia considerat᷑. Uel ꝙ effecti oꝑis pontifi¬
cium & auctoritatem manib magis ꝗ̃ dispositioni mentis

Expanded text:
partes nullae; temporis item species — praeteritum, praesens, futurum —, partes nullae; temporis item species — praeteritum, praesens, futurum —, aeui substantia uniformis in solo perpetuoque praesenti. Mundus illud curat quod «praepostere» de corporis eius constitutione ante quam de inspiratione animae disputatum sit, cum animam corpore omni constet antiquiorem. Nec recedit ab instituto ut, quia mundum a deo factum asseruit, animam quoque eius factam esse a deo dicat. Quod in hoc solo libro facere animaduertitur, aeternarum rerum genituras comminisci, credo propterea ne, si audiant homines esse quaedam quae fuerint ex origine nata numquam, principatui summi dei derogari putent, si pari atque eadem sint qua urbium conditores earum, at uero diuinorum generum aeternarumque gentium origo et arx non in anticipatione temporis sed dignitatis eminentia consideratur — uel quod effecti operis pontificium et auctoritatem manibus magis quam dispositioni mentis
Abbreviated transcription (Latin):
positus eternus est. s nã corporis fluida est. & mundus
cõstat ex corpore. s & detrimentu & interitus ꝑtium
non ui fluxu est. s in effiuendo.⁊. extra fluendo amit¬
titur quippe id quod ex umu̾sitate defecerit. Intra
mũdu uo regestis omnib inhil certe extra mundi
ambitũ est. Ita ꝙ ẜm nã corporis fluit. quo effluat nõ
habet. influit ergo non effluit. & ad sũma uniu̾sitatis
iactura demũ recurrens fatigataꝵ duturnitate ꝑtui
recreatio est. Quicꝗd institutu est ad exemplum
altenus intelligibilis est ĩmutabilis pennitatis. Iam
illud nemo dubitat que ad similitudiẽ instituuntur
exempli sempiterm habere similitudiẽm ꝑpetuntatis ꝓ
petuitis ĩ euo quare eremplu .i. intelligibilis mũdus¬
ꝑ euui ꝑpetuu. Ed uõ quod ad exempluꝰ institutu est
sensilis scilicet mũdus ꝑ tempora. Et temporis quide

Expanded text:
positus aeternus est. «Sed natura corporis fluida est et mundus positus aeternus est. «Sed natura corporis fluida est et mundus constat ex corpore». Sed et detrimentum et interitus partium non in fluxu est sed in effluendo, id est extra fluendo — amittitur quippe id quod ex uniuersitate defecerit —, intra mundum uero regestis omnibus nihil certe extra mundi ambitum est. Ita quod secundum naturam corporis fluit quo effluat non habet; influit ergo, non effluit, et ad summam uniuersitatis iactura demum recurrens fatigatarum diuturnitate partium recreatio est. Quid quod institutus est ad exemplum alterius intellegibilis et immutabilis perennitatis? Iam illud nemo dubitat quae ad similitudinem instituuntur exempli sempiterni habere similitudinem perpetuitatis. Et perpetuitas in aeuo; quare exemplum, id est intellegibilis mundus, per aeuum, id uero quod ad exemplum institutum est, sensilis scilicet mundus, per tempora. Et temporis quidem
Abbreviated transcription (Latin):
antiquiores. & sicut deusꝰ ꝑ euu sic etiã cause ꝑ euum.¬
ex quo sequit᷑ ut quicꝗd adeo sit tẽporanu non sit. quod
tẽporariu non sit nulla tẽporis lege teneat᷑. Et tẽpus.
ĩmutatione etatis morbos senectutẽ oecasu inuehit.
Hisergo omib quod adeo instituit᷑ ĩmune est. origoqp
eus can̾satiua ẽ. non tẽporaria. & mũdus sensilis opus
dei. Ongo igit᷑ eius cansatuia. non tẽporaria. Sic mi¬
dus sensiłis licet ẽ corporens adeo tam fictus atq ĩstitutꝰ
eternus est. Constat potro ex materiis illibatis atq inte¬
gris. Ex omni inquit igni &e ex uni̾so sp̃u ce ex cet̾is
sine ullus ptis ĩmimatione. Ita sit ut nulla ne minima
quidẽ pars cuiꝰ libet coporis ex̃ ambitu mũdi relicta sit.
que quia oia corpora ꝑtim frigida ꝑtim calida sunt nul¬
la importuna frigoris calorisue extrinsecus accessione mo¬
ueant egritudĩem mũdo. Igit᷑ extra necessitate ĩ cõmodi

Expanded text:
quiores, et sicut deus per aeuum, sic etiam causae per aeuum. Quod sequitur ut quicquid a deo fit temporarium non sit, quod temporarium non sit nulla temporis lege teneatur. Et tempus immutationem aetatis — morbos, senectutem, occasum — inuehit; his ergo omnibus quod a deo instituitur immune est origoque eius causatiua est, non temporaria. Et mundus sensilis opus dei; origo igitur eius causatiua, non temporaria. Sic mundus sensilis, licet corporeus, a deo tamen factus atque institutus, aeternus est. Constat porro ex materiis illibatis atque integris, «ex omni», inquit, «igni et ex uniuerso spiritu et ex ceteris sine ullius partis imminutione». Ita fit ut nulla ne minima quidem pars cuiuslibet corporis extra ambitum mundi relicta sit. Quae quia omnia corpora partim frigida partim calida sunt, nulla importuna frigoris calorisue extrinsecus accessione moueant aegritudinem mundo; igitur extra necessitatem incommodi
Abbreviated transcription (Latin):
se aluid creabit. Si quidẽ necesse est a pͥncipio orri omnia
iea hit ut imotus pͥnapiu ex eo sit. ꝙ ip̃m ase mouet̃ la
autẽ nec nasci potest nec mori. uł conadat orrne celun
omisq̃ natura. de consistat necellẽ ẽ. nec nim ullad etariis¬
ascatur. qua a pͥmo impulsu moneãt᷑. Cu pateat ⁊ s soẽegtius¬

Expanded text:
necesse est a principio oriri omnia. Ita fit ut motus principium ex eo sit quod ipsum a se mouetur. Id autem nec nasci potest nec mori, uel concidat omne caelum omnisque natura et consistat necesse est, nec uim ullam nanciscatur, qua a primo impulsa moueatur. Cum pateat igi
Abbreviated transcription (Latin):
in dolii medietate consiste̾t. S & hoc usu ꝓbatu est. ĩ oleo
optimu esse. qđ suꝑnatat ĩ melle quod ĩ imo est. Quero
igit̃ cur oleũ quod in sũmo est. uinũ quod ĩ mediol mel
quod in fundo optima esse credant᷑. nec cũctatus dissarius
uit mel qđ optimu est reliquo ponderosus est. Inluase

Expanded text:
in dolii medietate consisteret. Sed et hoc usu probatum est, in oleo in dolii medietate consisteret. Sed et hoc usu probatum est, in oleo optimum esse quod supernatat, in melle quod in imo est. Quaero igitur cur oleum quod in summo est, vinum quod in medio, mel quod in fundo, optima esse credantur.» Nec cunctatus Dysarius ait, «mel quod optimum est reliquo ponderosius est. In vase
Abbreviated transcription (Latin):
meratius fit. mel aridius. & ita mel succo priuat᷑. ut uinũ¬
ab aqua liberat᷑. Nec hoc quod sequet᷑ dissimile quesitis est.
Cur si uasa ium atq olei diutine semiplena custodia
uinũ ferme in acorle corrumpit᷑. oleo cõtra sapor suauior cõ¬
ciliat᷑. Utrũq dissariꝰ ait. uerũ est. in illud eĩ uacuu ꝙ suꝑ¬
ne liquido caret. aex aduena inaidit. qui tenuissimũ quẽq
humorẽ elicit & exorbet. ꝑo siccato.inũ qͣi spoliatũ uirib
ꝓut ingenio imbecillui aut ualidũ fuĩt. uł acore exasperat᷑
uł austeritate restrĩgit᷑. Oleu autẽ suꝑuacuo humore siccato.
uelut mutore qui in eo latuit absterso. acquirit noua suaui¬
tatem saporis. Nursũs ait Auienꝰ. hesiodus cu ad mediu dolii
ꝑpuentu est. compcendũ est & ceteris euis ꝑtib ad sacietate
dici abutendu. optimũ uinu sine dubio significans. quod

Expanded text:
meracius fit, mel aridius: et ita mel suco privatur ut vinumeracius fit, mel aridius: et ita mel suco privatur ut vinum aqua liberatur. Nec hoc quod sequitur dissimile quaesitis est: Cur, si vas vini atque olei diutule semiplena custodias, vinum ferme in acorem corrumpitur, oleo contra sapor suavior conciliatur? Utrumque, Disarius ait, verum est. In illud enim vacuum quod superne liquido caret aer advena incidit, qui tenuissimum quemque humorem elicit et exorbet: eo siccato vinum quasi spoliatum viribus, prout ingenio imbecillum aut validum fuit, vel acore exasperatur vel austeritate restringitur, oleum autem superfluo humore siccato, velut mucore qui in eo latuit absterso, acquirit novam suavitatem saporis. Rursus ait Avienus: Hesiodus, cum ad medium dolii perventum est, conpercendum, et ceteris eius partibus ad satietatem dicit abutendum, o
Abbreviated transcription (Latin):
oui ehisi mellis mel solũ est qd in sumu fece ex puat
Aa hoc dissãtiꝰ fecis matena ut sp̃isa atq terrena cete
Nlaticib pondere prestat. Melle nincit̃. Ideo in ilis
grauitate deuerges ad fundũ deaidit. in melle uo u
louiotde laeo tucta sursu pellit̃. Q noĩam ex his que
duta sunt inge nũt sẽ similes questiones cur dissatota
mei uunũ diũ sis etatib hñtur oꝑtima. mel uo quecdi
rece nfissimũ iunũ quod uerustissimu unde est on uluo
pubius qno utunt̃ gulones. Muilsu quod ple tempee
moscendu esse nouo humecio co falerno uerulo. Pro ptera
in quit ille e quia iter se ingenio duisa suntea enteibit
matura hamida e: mellis arida. Si dicto meo a dedubica¬
ueris: medicine cõtemplacor esfectã. nam que humec tũda
sũt corporis. uino fouent̾ que siccanda sũt melle detergunt᷑.
lgit̃ longĩquitate tẽporis de utroq aliquid exorbente uinũ

Expanded text:
omnium nisi mellis: mel solum est quod in summum faecem expuat? omnium nisi mellis: mel solum est quod in summum faecem expuat? Ad hoc Disarius: Faecis materia ut spissa atque terrena ceteris laticibus pondere praestat, melle vincitur. Ideo in illis gravitate devergens ad fundum decidit, in melle vero ut levior de loco victa sursum pellitur. Quoniam ex his quae dicta sunt ingerunt se similes quaestiones: Cur, Disari, ita mel et vinum diversis aetatibus habentur optima, mel quod recentissimum, vinum quod vetustissulsum quod probe temperes miscendum esse novo Hymettio et vetulo Falerno. Propterea, inquit ille, quia inter se ingenio diversa sunt. Vini enim natura humida est, mellis arida. Si dicto meo addubitaveris, medicinae contemplator effectum. Nam quae udanda sunt corporis vino foventur, quae siccanda sunt melle deterguntur. Igitur longinquitate temporis de utroque aliquid exorbente vinum
Abbreviated transcription (Latin):
foras ex pͥmit᷑: atq ita laxatis sp̃iram̃tis effluit tabes Fẽtulẽ¬
tasid fien sal admietus corpori ꝓhibet. Esten na licuen
uo siccitate uł coeroet uł exorbet. certe humorẽ sale listet¬
n sue cosumi fit hine cognitu facile. quodd si duos panes
pari enagnitudie fẽcens. umi sale aspsu sine sale altere inue¬
lis penuna ꝑmanẽte. Et hoc a dissario meo quesitu uolo
cur defecatũ iuinũ ualidius sit uirib. s infrmꝰ ad ꝑmanẽ¬
dui se taz bibentẽ cito ꝓmouet ꝗͣ ip̃m si mãsent facile
mutat̃. Qd̾ cito inquit dissarius ꝑmouet hec ratio
esti qua quãto penetrabiliꝰ effĩcit᷑ in uenas bibentis tãto
fit li quidiꝰ fece purgata. Ideo antẽ facile mutãt᷑. qđ muils
firmam̃to mxum undiq sui ad noxam patet. Fex eĩm
uino substinẽdo ce alendo oe uirib sufficiendis qi iudre
ous est ꝑ t he quero Auienꝰ ait cur fex ĩ imo subsidirna

Expanded text:
foras exprimitur: atque ita laxatis spiramentis effluit tabes faeculenforas exprimitur: atque ita laxatis spiramentis effluit tabes faeculenta. Id fieri sal admixtus corpori prohibet. Est enim natura vero siccitate vel coercet vel exorbet. Certe humorem sale differri sive consumi fit hinc cognitu facile, quod, si duos panes pari magnitudine feceris, unum sale aspersum, sine sale alterum, invelis penuriam permanente. Et hoc a Disario meo quaesitum volo, cur defaecatum vinum validius sit viribus, sed infirmius ad permanendum, et tam bibentem cito permovet quam ipsum, si manserit, facile mutatur? Quod cito, inquit Disarius, permovet, haec ratio est, quia tanto penetrabilius efficacior in venas bibentis quanto fit liquidius faece purgata. Ideo autem facile mutatur, quod nullo firmamento nixum undique sui ad noxam patet. Faex enim vino sustinendo et alendo et viribus sufficiendis quasi radix eius est. Et hoc quaero, Avienus ait: Cur faex in imo subsidit
Abbreviated transcription (Latin):
applicat reducendus mͥ est ad ꝯuiuiu ẜmo. qui longuis
amẽsa ia fuerat euagatꝰ. & ad alias transierat questiones.
Sepe apposita salita carne. quã laridũ uocamꝰ ut opinor
qͣi large aridũ. querere mecũ ip̃e ꝯstitui: qua rõne carnẽ
ad duiturnitatẽ usus ad mixtio salis seruet. hoelicet exnmare
mecũ possim. malo tam̃ ab eo qui corpora curat certior si¬
oni. Et dissariꝰ omne corpus suapte na dissolubilees mar¬
cidũ est. Et nisi quodã iunculo cõtneat᷑ facle defluege
onainet autẽ q̃ dui mẽ aĩa recipeatione ens qua uegit¬
tant᷑ conceptacula sp̃us dũ semꝑ nono spirandi nut̾unt̃
alim̃to hoe cessante ꝑ aĩe discestum mẽbra marcescãtusori
amno pondere sũo conflictũ corpus obtent̃. tu sanguis etiũ
qui q̃ dui fũit compos calons dabit mẽbris iuigorẽ. calore
discedente uersus insaniẽ non manet intra rienas. sed

Expanded text:
adplicat, reducendus mihi est ad convivium sermo qui longius adplicat, reducendus mihi est ad convivium sermo qui longius a mensa iam fuerat evagatus et ad alias transierat quaestiones. Saepe adposita salita carne quam laridum vocamus, ut opinor quasi "large aridum", quaerere mecum ipse constitui qua ratione carnem ad diuturnitatem usus admixtio salis servet. Hoc licet aestimare mecum possim, malo tamen ab eo qui corporibus curat certior fieri.» Et Dysarius: «omne corpus suapte natura dissolubile et marcidum est et, nisi quodam vinculo contineatur, facile defluit. Continetur autem, quamdiu inest anima, reciprocatione aeris, qua vegetantur conceptacula spiritus, dum semper novo spirandi nutriuntur alimento. Hoc cessante per animae discessum membra marcescunt, et omne pondere suo conflictum corpus obteritur: tum sanguis etiam, qui, quamdiu fuit compos caloris, dabat membris vigorem, calore discedente versus in saniem non manet intra venas, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Nec hoc dissariꝰ ait in oeculto ẽ. Natura eĩ cu quid de extrin¬
secus cõtingentib metuit ĩ altu tota demergit᷑. sicut nos qͦq
cũ timemus. latebras & loca nos ceculentia querimꝰ. Ergo tota
descendens ut lateat. trahit secui sanguĩe quo uelut curru
semꝑ uehit̃. hoc dem̾so humor dulucior cuti remanet. &¬
inde pallescit. Ideo timẽtes tremẽt. quia uirtus aĩẽ intror¬
su fugiens neruos reliquit quib tenebat fortitudo mẽbroꝵ.
& inde saltu timoris agitant᷑. hinc & laxam̃tu uentris co¬
mitat̃ timorẽ. quia musculi quib elaudebant᷑ retrimẽtoꝵ
meatus fugiẽtis introrsu aĩe uirtute deserti: laxant un¬
cula quib retrimẽta usq ad digestionis oportuntatem
cõtinebant᷑. Seruiꝰ his dictis uenerabilit̾ assensus obticuit.
Tuẽ Aiuenꝰ quia me ordo ait ad silitudine cosultatiois

Expanded text:
«Nec hoc», Dysarius ait, «in occulto est. Natura enim cum quid de extrin«Nec hoc», Dysarius ait, «in occulto est. Natura enim cum quid de extrinsecus contingentibus metuit, in altum tota demergitur, sicut nos quoque cum timemus latebras et loca nos occulentia quaerimus. Ergo tota descendens ut lateat, trahit secum sanguinem quo velut curru semper vehitur. Hoc demerso umor dilutior cuti remanet, et inde pallescit. Ideo timentes et tremunt, quia virtus animae introrsum fugiens nervos relinquit quibus tenebatur fortitudo membrorum, et inde saltu timoris agitantur. Hinc et laxamentum ventris comitatur timorem, quia musculi quibus claudebantur retrimentorum meatus, fugientis introrsum animae virtute deserti, laxant vincula quibus retrimenta usque ad egestionis opportunitatem continebantur.» Servius his dictis venerabiliter adsensus opticuit. Tunc Avienus, «quia me ordo», ait, «ad similitudinem consultationis
Abbreviated transcription (Latin):
tatib excitaret. hoc inquit Seruiꝰ. Ex te quero quod mͥ con¬
tigisse dixisti. que facit causa. ut rubor corpori ex aĩ pudo¬
re naseat᷑. Et ille na inquit cũ quid ei oecurrit honesto
pudore dignũ. imũ petendo penetrat sanguĩem. quo cõ¬
moto atq diffuso cutis tinguit᷑ & inde nascit᷑ rubor. Dicũt
etiã phosici q nã pudore tacta ita sangiuĩẽ añ se pro ue¬
lam̃to tendat. ut iudemꝰ quẽq erubesc̃entẽ manus sibi
ante faciem freq̃nter opponẽ. Nec dubitare de his poteris.
cũ nil aluid sit rubor nisi calor sanguis. Addit Seruiꝰ. ꝙ qui
guudent cur rubescunt: & dissariꝰ. Gaudiũ inquit extͥnsecus
ꝯtingit ad hoc aĩoso cccurso na festinat. quã sanguis comitãdo¬
qͣi alacritate ĩ tegritatis sue cõpotem tinguit cutẽ. & inde silis
color nascit᷑. Ide refert cõtra qui metuũt. qua rõne pallescũt

Expanded text:
tatibus excitaret: «hoc», inquit Servius, «ex te quaero quod mihi contatibus excitaret: «hoc», inquit Servius, «ex te quaero quod mihi contigisse dixisti, quae faciat causa ut rubor corpori ex animi pudore nascatur?» Et ille, «natura», inquit, «cum quid ei occurrit honesto pudore dignum, imum petendo penetrat sanguinem, quo commoto atque diffuso cutis tinguitur, et inde nascitur rubor. Dicunt etiam physici quod natura pudore tacta ita sanguinem ante se pro velamento tendat, ut videmus quemque erubescentem manum sibi ante faciem frequenter opponere. Nec dubitare de his poteris cum nihil aliud sit rubor nisi color sanguinis.» Addit Servius: «et qui gaudent cur rubescunt?» Et Dysarius, «gaudium», inquit, «extrinsecus contingit; ad hoc animoso occursu natura festinat, quam sanguis comitandoasi alacritate integritatis suae compotem tinguit cutem, et inde similis color nascitur.» Idem refert: «contra qui metuunt, qua ratione pallescunt?»
Abbreviated transcription (Latin):
crassiorẽ angustat uocis meatũ. & ideo uł feminis uł
eumichis uox acuta est: uris grauis. quib nocis trãsitꝰ
ht̃ libeꝵ &e ex ĩtegro patentẽ meatu. Nasci autẽ in
eunuchis & in fẽminis ex pari fr̃gore parẽ pene in¬
portuni humoris ab ũdantia etiã hinc liquet: ꝙ utrũq
corpus sepe pinguescit. Certe ubera ꝓpe simł & utnq
grandescunt. His dictis cu ad int̾rogandun ordo diui¬
um nocaret. ñali pressus ille uerecũdia usq ad ꝓditione
coloris crubuit. Et dissarius. Age serui non solũ adolescen¬
tium qui tibi eque insũt s senũ quoq oiu doctissime.
Cõmascula fronte & sequestrata uerecũdia. quã in te faci¬
es rubore indicat. cõfer nobiscu libere qđ oecurrerit inter¬
rogatioib tius nõ minus doctrine collocaturꝰ ꝗͣ si aliis con¬
sulẽtib ip̃e respondeas. Cũq duitule tacentẽ crebris ille hor¬

Expanded text:
crassiorem angustat vocis meatum et ideo vel feminis vel crassiorem angustat vocis meatum et ideo vel feminis vel eunuchis vox acuta est, viris gravis, quibus vocis transitus habet liberum et ex integro patentem meatum. Nasci autem in eunuchis et in feminis ex pari frigore parem paene importuni umoris abundantiam etiam hinc liquet, quod utrumque corpus saepe pinguescit, certe ubera prope similiter utrique grandescunt.» His dictis cum ad interrogandum ordo m vocaret, naturali pressus ille verecundia usque ad proditionem coloris erubuit. Et Dysarius, «age Servi, non solum adulescentium qui tibi aequaevi sunt sed senum quoque omnium doctissime, commascula frontem et sequestrata verecundia, quam in te facies rubore indicat, confer nobiscum libere quod occurrerit, interrogationibus tuis non minus doctrinae collaturus quam si aliis consulentibus ipse respondeas.» Cumque diutule tacentem crebris ille hor
Abbreviated transcription (Latin):
que pueritiã canescere non patit᷑ cu sit humectissima
quia nõ ex frigore nato flegmate huida est. Sed illo na¬
turali & uitali humore nutrit᷑. Ille eĩs humor qui aut
de etatis frigore nascit᷑ aut cuiꝰlibet uitiositatis occasio¬
ne cõtrahitur. ut supflius. ita &e noxius est. Nũe ui¬
demus in fẽminis. ubi in cerebro egerat᷑ extrema mi¬
nitantẽ. huc in cumuchis debilitatẽ tibiis ingerentem
quaꝵ ossã qͣi semꝑ in supfluo humore natantia nali uir¬
tute caruerũt. Et ideo facile intorquent᷑ dũ ponduc
suppositi ponderis ferre nõ possunt. sicut canna põdere¬
sibi imposito curuat᷑. Et ensebis qm̃ nos a sẽnectute
usq ad eunuchos traxit suꝑflui humoris disputatio.
Dicas uolo cur ita acute uocis sĩt ut sẽpe mulier an
ennuchus loquat᷑. nisi uideas ignores. Id quoq fãcere
supflui humoris habundãtia. Ille respondit. ipsẽ enm

Expanded text:
quae pueritiam canescere non patitur, cum sit humectissima, quae pueritiam canescere non patitur, cum sit humectissima, quia non ex frigore nato phlegmate humida est, sed illo naturali et vitali humore nutritur. Ille enim humor, qui aut de aetatis frigore nascitur aut cuiuslibet vitiositatis occasione contrahitur ut superfluus ita et noxius est. Hunc videmus in feminis, nisi crebro egeratur, extrema minitantem: hunc in eunuchis debilitatem tibiis ingerentem, quarum ossa quasi semper in superfluo humore natantia naturali vigore caruerunt et ideo facile intorquentur, dum pondus superpositi corporis ferre non possunt, sicut canna posibi imposito curvatur.» Et Eusebius: «quoniam nos a senectute usque ad eunuchos traxit superflui umoris disputatio, dicas volo cur ita acutae vocis sunt ut saepe mulier an eunuchus loquatur, nisi videas, ignores.» Id quoque facere superflui umoris abundantiam ille respondit: «ipse enim
Abbreviated transcription (Latin):
licca lunt oecipitia. ex illa autẽ siccitate caluicui nascit̃
temꝑati sunt ut capite sicciore sint tarde canescũt.
cito in caluiciu transeñt. contra qui capillo sut raniore
non eo facile nudant᷑ nuttiente humore qđ
colore humoris quo nutriunt̃ imitant̃. Si ergo senib
abũdantia humoris capillos in caniciẽ tinguit. cur senec¬
ta opiõnem exacte siccitatis accepit. quia senecta ille i
quit extincto ꝑ uetustatẽ ñali calore sit frigida. & ex illo
frigore gelidi & suꝑfiui nascunt̃ humores. Ceteꝵ liquor
uitalis longeuitate siccatus est. Inde sonecta sicca est ĩo¬
pia n᷑alis humoris humecta ẽ abundãtia iutiosi ex frigo¬
re pereati. hinc ẽ ꝙ & ingiliis etas grauor afficit᷑. quia
somnꝰ qui maxie ex humore cõtingit de non naturali¬
humore nascĩt᷑. sicut ẽ multus in intantia que humida
est abundãtia nõ suꝑfiui s ñalis humoris. Eadẽ ratio est

Expanded text:
sicca sunt occipitia. Ex illa autem siccitate calvitium nascitursicca sunt occipitia. Ex illa autem siccitate calvitium nasciturtemperati sunt ut capite sicciore sint, tarde canescunt, cito in calvitium transeunt: contra qui capillo sunt rariore non eo facile nudantur nutriente humore, qucolorem humoris quo nutriuntur imitantur. Si ergo senibus abundantia humoris capillos in canitiem tinguit; cur senecta opinionem exactae siccitatis accepit? Quia senecta, inquit ille, extincto per vetustatem naturali calore fit frigida, et ex illo frigore gelidi et superflui nascuntur humores. Ceterum liquor vitalis longaevitate siccatus est: inde senecta sicca est inopia naturalis humoris, humecta est abundantia vitiosi ex frigore procreati. Hinc est quod et vigiliis aetas gravior afficitur, quia somnus, qui maxime ex humore contingit, de naturali nascitur: sicut est multus in infantia, quae humida est abundantia non superflui sed naturalis humoris. Eadem ratio est
Abbreviated transcription (Latin):
denter ut cetera. Nam pars anterior capitis humi¬
dior cccipitio ẽ. & inde crebro solet inape canicies.
Et si ꝑs anterior ait ille humidior ẽ: cur caluitiu
patitur. qđ nõ iisi ex siccitate contingit. O portiã
inquit dissariꝰ obiectio. s ratio nõ obscura est. Partes
eĩ priores capitis fecit natura rariores. ut ꝗcquid
suꝑflui aut fumei flatus circa cerebrũ fuerit euane¬
scat ꝑ plures meatus. Unde uidemꝰ in siccis defũn¬
ctoꝵ capitib uelut quasda sũturas: quib emispheria
ut ita dixeri capitis illigant᷑. quib igit᷑ illi meatꝰ
fuerint ampliores. humorẽ liccitate mutant. & ideo
tardiꝰ canescũt. s nõ calincio carent. Si ergo siccital
caluos esticit & posteriora capitis licciora ẽe dixisti.
Cur calim̃ occipitiũ nũꝗͣ uidemus: Ille respondit. sic¬
citas occipitii non ex iutio s ex ña est. Ideo omnib

Expanded text:
denter, ut cetera. Nam pars anterior capitis humidenter, ut cetera. Nam pars anterior capitis humidior occipitio est, et inde crebro solet incipere canities. Et si pars anterior, ait ille, humidior est, cur calvitium patitur, quod non nisi ex siccitate contingit? Oportuna, inquit Disarius, obiectio, sed ratio non obscura est. Partes enim priores capitis fecit natura rariores, ut quicquid superflui aut fumei flatus circa cerebrum fuerit evanescat per plures meatus: unde videmus in siccis defunctorum capitibus velut quasdam suturas quibus hemisphaeria, ut ita dixerim, capitis alligantur. Quibus igitur illi meatus fuerint ampliores, humorem siccitate mutant et ideo tardius canescunt, sed non calvitio carent. Si ergo siccitas calvos efficit, et posteriora capitis sicciora esse dixisti, cur calvum occipitium numquam videmus? Ille respondit: Siccitas occipitii non ex vitio sed ex natura est: ideo omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut successĩo ꝓcuret. nerui ex eadẽ spinali medula
pudendis & matrici: ut suu opus impleant mĩstrãt᷑.
Ita nulla in homĩe pars corporis sĩne spiram̃to quod
ĩ uentre cerebri locatum ẽ & sine sp̃inalis medule be¬
neficio consteͬt. Sic ergo fit ut cu ip̃m cerebru sensũ
careat. sensũs tam̃ a cerebro in omne corpus ꝓficiscat᷑.
bis oñdit res optu nature tectas: ut quicꝗd ẜmone
descripsit. ocrilis uidere uideam᷑. S eustachio ia cedo
cui preripi cõsulendi locum. Eustachius mõ uł uir
oĩu disertissimꝰ eusebus. uł quicũq uolent alii ad ex̾¬
citin cõsultationis accedant. Nos postea liberiora otia
congrediem. Ergo ait Eusebiꝰ hñdus mͥ sermo est
dissari tecu de etate cuiꝰ ianuã ia pene ambo pulsamꝰ.
ri uelit: an ex aliqua rõne canos huic p̾cipne parti
capitis assĩgnet. Et dissariꝰ. & hoc diuinꝰ ille uates pru¬

Expanded text:
et ut ex his successio procuretur, nervi ex eadem spinali medulla et ut ex his successio procuretur, nervi ex eadem spinali medulla pudendis et matrici, ut suum opus inpleant, ministrantur. Ita nulla in homine pars corporis sine spiramento quod in ventre cerebri locatum est et sine spinalis medullae beneficio constat. Sic ergo fit ut, cum ipsum cerebrum sensu careat, sensus tamen a cerebro in omne corpus proficiscatubis ostendit res opertu naturae tectas, ut quicquid sermo descripsit oculis videre videamur. Sed Eustathio iam cedo, cui praecipui consulendi locum. Eustathius: Modo vel vir omnium disertissimus Eusebius vel quicunque volent alii ad exercitum consultationis accedant, nos postea liberiore otio congrediemur. Ergo, ait Eusebius, habendus mihi sermo est, Disari, tecum de aetate cuius ianuam iam paene ambo pulsamus.re velit, an ex aliqua ratione canos huic praecipue parti capitis adsignet? Et Disarius: Et hoc divinus ille vates pru
Abbreviated transcription (Latin):
& aspa frigida ce calida discernit. Sexta de cerebro
means stomachũ petit. cui maxĩe sensus est necessatiꝰ.
ut que defant appetut. suꝑflua respuat. & in homine
sobrio se ip̃e moderẽt. Septima
infundit sensu spinali medule. Que hoc est ammali
quod ẽ naui carina. &e adeo ułn aut dignitate p̾cipna
est. ut longũ cerebru amedicis sit uocata. Ex hac de¬
niq ut ex cerebro diu̾si nascunt᷑ meatus. Uirtutem
trib aĩe ꝓpositis mĩstrantes. Tria sunt eĩm que ex aĩe
piudentia accipit corpiis aĩale: ut uiuat ut decore ui¬
uat o ut ĩmortalitas illi successĩone querat᷑. his tribue
ppositis : ut dixi aĩe ꝑ sp̃inalẽ medula p̾bet᷑ estẽctuso
Nam cordi oo iecori & spirandi ministeriis: que omĩa
ad uiuendũ ꝑtinẽt. uires de sp̃malib. quos diximus
meatib ministrant̃. Nerius etiã manuũ pedu aliaꝵ¬
ue ꝑtiuz. ꝑ quas decore uiuitur. Uirtus inde prestatur

Expanded text:
et aspera, frigida et calida discernit. Sexta de cerebro et aspera, frigida et calida discernit. Sexta de cerebro means stomachum petit, cui maxime sensus est necessarius, ut quae desunt adpetat, superflua respuat et in homine sobrio se ipse moderetur. Septimaα nervorum infundit sensum spinali medullae, quae hoc est animali quod est navi carina, et adeo usu aut dignitate praecipua est ut longum cerebrum a medicis sit vocata. Ex hac denique, ut ex cerebro, diversi nascuntur meatus, virtutem tribus animae propositis ministrantes. Tria sunt enim quae ex animae providentia accipit corpus animalis: ut vivat, ut decore vivat et ut immortalitas illi successione quaeratur. His tribus propositis, ut dixi, animae per spinalem medullam praebetur effectus. Nam cordi et iecori et spirandi ministeriis, quae omnia ad vivendum pertinent, vires de spinalibus quos dixi meatibus ministrantur: nervis etiam manuum pedum aliarumve partium, per quas decore vivitur, virtus inde praestatur:
Abbreviated transcription (Latin):
que corpus illimmĩat. porro illumĩat inhĩtando oo haba
tatio eiꝰ in cerebro est. Et sꝑalis eĩm natura. ce ad nos de
alto ueĩens ꝑtem in hoĩe & alterã & sꝑalem tenuit. Et
que sensu careat. qui non est aĩe necessariꝰ. Sed quia ne¬
cessarius aĩali est. locat in cauernis cerebri spiramentu
defectib suis. Cuiꝰ sp̃iram̃ti na hec est. ut sensus oe ĩgenit
ce gubernet. de his quoq cauernis quas uenires cerebri
fistulaꝵ. Spiram̃tu sensificu ad sua queq loca ñali le¬
ge ducentes: ut sensu uicims & longe positis mbris
deulos ce dat illis agnitionẽ sp̃eꝵ &e discretionẽ coloꝵ
Secũda in aures se distũndit ꝑ qua eis ĩnascit᷑ noticia
sonoꝵ. Tertia narib inserit᷑ i mĩstrans odorandi. Iuar¬
ta pallatũ tenet: quod degustantib indicat᷑. ꝗnta ui
sua omne corpus implet. Oimnis pars corporis mollia

Expanded text:
quae corpus inluminat. Porro inluminat inquae corpus inluminat. Porro inluminat intatio eius in cerebro est. Sphaeralis enim natura et ad nos de alto veniens, partem in homine et altam et sphaeralem tenuit et quae sensu careat, qui non est animae necessarius. Sed quia necessarius animali est, locat in cavernis cerebri spiramentum de effectibus suis: cuius spiramenti natura haec est ut sensus et ingerat et gubernet. De his ergo cavernis, quas ventres cerebri fistularum, spiramentum sensificum ad sua quaeque loca naturali lege ducentes, ut sensum vicinis et longe positis membris oculos et dat illis agnitionem specierum et discretionem colorum; secunda in aures se diffundit per quam eis innascitur notitia sonorum; tertia naribus inseritur vim ministrans odorandi; quarta palatum tenet quo de gustatibus iudicatur; quinta vi sua omne corpus implet, omnis enim pars corporis mollia
Abbreviated transcription (Latin):
cerebrũ quod tactu sui hoĩe uł torquet uł freqñter ĩteri¬
mit nõ sũo sensũ s uestitus sũi idest omenti hũe ĩpor¬
tat dolorem. Ergo diximꝰ que in hoĩe line senlũ lunt. &
que hoc causa faciat indicatũ est. Reliqua pars debiti mei
de eo est: cur cerebru/ cum lensũ non hẽat. Tenlus gu¬
bernet. S de hoc quoq temptabo si potero essẽ soluẽdo¬
dilaqueatus. Sensũs de quib loquim. ꝗnq sũnt. iuisũs.
auditiis. odoratus. gustus. & tactus. hi autẽ in corpore
sunt aut circa corpus. Solisq sũnt caducis corporibus¬
familiares. nulli eim diuino corpori sensus inest. Aĩã uõ
oĩ corpore uł si diuinũ sit ip̃a diumor est. Ergo si digni¬
ras diuinoꝵ corpoꝵ sensũ dedignat᷑ quasi aptu caducis¬
multo magis aĩa maioris est maiestatis q̃ ut sensu ege¬
at. unantẽ homo constet. ce uiuum aĩal sit. aĩa prestat.

Expanded text:
cerebrum quod tactu sui hominem vel torquet vel frequenter intericerebrum quod tactu sui hominem vel torquet vel frequenter interimit, non suo sensu sed vestitus sui, id est omenti, hunc importat dolorem. Ergo diximus quae in homine sine sensu sint et quae hoc causa faciat indicatum est. Reliqua pars debiti mei de eo est cur cerebrum, cum sensum non habeat, sensus gubernet. Sed de hoc quoque temptabo, si potero, esse solvendo. Sensus de quibus loquimur quinque sunt: visus, auditus, odoratus, gustus et tactus. Hi aut corporei sunt aut circa corpus, solisqfamiliares. Nulli enim divino corpori sensus inest, anima vero omni corpore, vel si divinum sit, ipsa divinior est: efrgo si dignitas divinorum corporum sensum dedignatur quasi aptum caducismulto magis anima maiores est maiestatis quam ut sensu egeat. Ut autem homo constet et vivum animal sit anima praestat,
Abbreviated transcription (Latin):
sectio capilloꝵ nihil doloris ingerit. Ita si sẽcẽt᷑ uł deni.
uł os. seu adeps seu cerebru. uł medulla. abexit omins
sensus doloris. Sed uidemꝰ inquies torm̃tis asfici. quib
seccant᷑ ossa torqueri hoĩes & dolore dentiu. Hoc ueru
essẽ quis abneget: s si os seccẽt᷑. omentũ quod impolitum
est ossi cruciatu dũ sectionẽ patit᷑ importat.Qd̾ cum
medici manꝰ transit. os ia cũ medulla quã continet habent
indolentiã sectiomi similẽ capilloꝵ. Et cu dentiu dolor
est: non os dentis in sensũ ẽ. s caro que cõtinet dentẽ. Na
& ungnis quãtus extra carnẽ crescendo ꝑgit. sine sensũ lẽc¬
catur. Qui carni adheret ia facit si secetur dolorem. non
suo s sedis sue corpore. Sicut capillus dũ sũpior sẽccat᷑ ne¬
scit dolorẽ si auellat᷑. sensu accipit acarne qua delẽrit. Et

Expanded text:
sectio capillorum nihil doloris ingerit, ita si secetur vel dens sectio capillorum nihil doloris ingerit, ita si secetur vel dens vel os seu adeps seu cerebrum seu medulla, aberit omnis sensus doloris. "Sed videmus", inquies, "tormentis adfici quibus secantur ossa, torqueri homines et dolore dentium." Hoc verum esse quis abneget? Sed ut os secetur, omentum quod impositum est ossi cruciatum, dum sectionem patitur, importat. Quod cum medici manus transit, os iam cum medulla quam continet habent indolentiam sectionis similem capillorum. Et cum dentium dolor est, non os dentis in sensu est, sed caro quae continet dentem. Nam et unguis quantus extra carnem crescendo pergit sine sensu secatur, qui carni adhaeret iam facit si secetur dolorem, non suo sed sedis suae corpore; sicut capillus dum superior secatur nescit dolorem: si avellatur, sensum accipit a carne quam deserit. Et
Abbreviated transcription (Latin):
esse sine sensũ: quod nõ facile psuasu est. tamen cur
sensũs omnes p̃aulo ante dixisti a cerebro mimstrari.
Cu cerebro non ĩessẽ sensu ip̃e fatraris. Potes ne excusa¬
re huiꝰ ꝯtrarietatis ausum uł ur̃ĩ oris nota uolubilitas. Et
dissarius remdens. Retia inquit quib me irretitu
tenes : nimis rara. sũt nimis patula. Ecce me ł uãgele
sine nisũ inde exemptũ uidebis. Opus nature est ut
sensũ uł nimiu̾ lic̃ca uł nimui humecta nõ carpiant¬
licut ossa dentes cu unguib & capillis que nimia si¬
citate ita densata sunt. ut penetrabilia non sint estẽctui
aĩẽ que sensũ ministrat. e contra. Adepsmedula & cerebrũ
ita in humore & mollitie sunt. ut eundẽ esfẽctu aĩe
quã licitas illa nõ recipit: mollicies ista non teneat.
Ideo tam dentib. unguib. ossib. & capillis. q̃ adipi
medullis & cerebro sensus inessẽ non potuit. Et sicut

Expanded text:
esse sine sensu, quod non facile persuasu est, tamen cur esse sine sensu, quod non facile persuasu est, tamen cur sensus omnes paulo ante dixisti a cerebro ministrari, cum cerebro non inesse sensum ipse fatearis? Potestne excusare huius contrarietatis ausum vel vestri oris nota volubilitas?» Et Dysarius renidens: «retia quibus me involutum tenes nimis rara sunt, nimis patula: ecce me, Euangele, sine nisu inde exemptum videbis. Opus naturae est ut sensum vel nimium sicca vel nimium umecta non capiant. Ossa, dentes cum unguibus et capillis nimia siccitate ita denseta sunt ut penetrabilia non sint effectui animae qui sensum ministrat; adeps medulla et cerebrum ita in umore atque mollitie sunt, ut eundem effectum animae quem siccitas illa non recipit mollities ista non teneat. Ideo tam dentibus unguibus ossibus et capillis quam adipi medullis et cerebro sensus inesse non potuit. Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tats humorib oppressũ languescit co mĩstetius surna
deserit. Inde sit his qui rapiunt̃ in giros hebetior audi¬
tus iusus obtusior Postremo neruis ex muscubs mullã
ab eo uirtutẽ qͣr deficiente sumentib totum corpus
quod his substinẽt ae in robur erigit᷑ desertu iam sul¬
cim̃tis sus labit᷑ in ruinã. S contra bec oiã consũe¬
in tali motu sepe u̾sant̃. Spiram̃tu eĩ cerebri quod
paulo añ diximus assuetũ rer iam non sibi noue nec
pauescit hũc motu nec ministeria sua deserit. Ideo
consuetis eciã iste agitatus innoxius est. Fuangelus
urentum te iam dissãri teneo. Et si uere opinor nusq̃
hodie esfũgies. Et alios eim in arte tibi scciosa so ipra
te au duui sepe dicentẽ. Cerebro nõ mele sensi sed
ut olsa ut dentes. ut capillos. ita ce cerebrur esse sme
sentu Uer ne est hec uos dieẽ solitos: an ue fallum
e ut eĩm conceda tibi p̾ter capillos in hoĩe aliquid

Expanded text:
tatis umoribus oppressum languescit et ministerium suum tatis umoribus oppressum languescit et ministerium suum deserit. Inde fit his qui raptantur in gyros hebetior auditus, visus obscurior, postremo, nervis et musculis nullam ab eo virtutem quasi deficiente sumentibus, totum corpus, quod his sustinetur et in robur erigitur, desertum iam fulcimentis suis labitur in ruinam. Sed contra haec omnia consuein tali motu saepe versantur. Spiramentum enim cerebri, quod paulo ante diximus, adsuetum rei iam non sibi novae non pavescit hunc motum nec ministeria sua deserit. Ideo consuetis etiam iste agitatus innoxius est. Et Euangelus: Inretitum te iam, Dishodie effugies. Et alios enim in arte tibi socios et ipsum te audivi saepe dicentem, cerebro non inesse sensum, sed ut ossa ut dentes ut capillos, ita et cerebrum esse sine sensu. Verumne est haec vos dicere solitos, an ut falsum es. Vt enim concedam tibi praeter capillos in homine aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
corpo as hanc ingenit necitatem. Ad hee cllaitu septũ
in quit comporei motus sunt. Aut eim accedit priorsur
aut retiorsu recedit. aut in dextrã leuam ue dei titut
aut sur sui ꝑ mouet᷑ aut deorsũs aut orbicular otat
Fx his septe motib unus em̃ in diuinis corporibiuo¬
nitur spalem duo quo mouet᷑ celu quo sidera quu
cetera mouent᷑ elemẽta. Terrenis aĩalib illi sex pͥepue
samiliares sunt. s nõnũq aclhibet᷑ ce septimꝰ. Sed sex
illi ut directi ita & ĩnoxii. Septimꝰ idem qui siroe
efficit cerebrũ cõuersu turbat & humorib capiosi
inuoluit sp̃iram̃tu. ꝙ aĩa cerebro qͣr omnes coripns
sensũs gubernãti ministrat. hoc est autẽ spiramtum
quod ambiens cerebru singulis sensib uam sum
prestat. hoc est ꝙ neruis ce muscũlis corpouis torto¬
tudinẽ prebet. Ergo uertigine turbatũ q simuliagi¬

Expanded text:
corporis hanc ingerat necessitatem.» Ad haec Dysarius, «septem», corporis hanc ingerat necessitatem.» Ad haec Dysarius, «septem», inquit, «corporei motus sunt. Aut enim accedit priorsum aut retrorsum recedit, aut in dexteram laevamve divertitur, aut sursum promovet aut deorsum, aut orbiculatim rotatur. Ex his septem motibus unus tantum in divinis corporibus invenitur, sphaeralem dico, quo movetur caelum, quo sidera, quo cetera moventur elementa. Terrenis animalibus illi sex praecipue familiares sunt, sed nonnumquam adhibetur et septimus. Sed sex illi ut directi, ita et innoxii; septimus, id est qui gyros efficit, crebro conversu turbat et umoribus capitis involvit spiramentum quod animam cerebro quasi omnes corporis sensus gubernanti ministrat. Hoc est autem spiramentum quod ambiens cerebrum singulis sensibus vim suam praestat; hoc est quod nervis et musculis corporis fortitudinem praebet. Ergo vertigine turbatum et simul agi
Abbreviated transcription (Latin):
lida inquit que adheserit nr̃o corpori. mox prebet tac¬
bins ait. Estate cu aer calidus flabro mouẽt. nõ ca¬
lorem s frigus acquirit. Eandẽ eĩ rationẽ & in hoc fer¬
uore deberet motus augere. Non eadem est ratio dis¬
sanus inquit. in aque & aeris calore. Illa eim corporis so¬
lidioris est & crassã materies cu mouet᷑. Integra ui iua
supticiem cui admonẽt᷑ inuadit. aer motu in uentum
soluit᷑. & liquidior sẽ factus agitat᷑ flatus efficit᷑. porro
ut flãtus illud remouet quod arcufusu nobis erat.
Erat autẽ cura nos calor. Remoto igit ꝑ flatu calore
restat. ut aduena sensu figoris prestet agitatos. Inter¬
pellat Euãgelus ꝑ gentẽ consultationẽ & exercebo ĩquit
dissariu nr̃m. Si tam minutis illis suis rorantib respoliõib
satisfaciet cosulenti. Dic dissari cur qui ita seuertunte nt.
sepe in orbem rotent᷑ & uertiginẽ capitis && obscuritater q¬

Expanded text:
lida», inquit, «quae adhaeserit nostro corpori, mox praebet taclida», inquit, «quae adhaeserit nostro corpori, mox praebet tacbinus ait, «aestate cum aër calidus flabro movetur, non calorem sed frigus adquirit? Eadem enim ratione et in hoc fervorem deberet motus augere.» «Non eadem ratio», Dysarius inquit, «in aquae et aëris calore. Illa enim corporis solidioris est, et crassa materies cum movetur, integra vi sua superficiem cui admovetur invadit; aër motu in ventum solvitur et liquidior se factus agitatu flatus efficitur. Porro ut flatus illud removet quod circumfusum nobis erat, erat autem circa nos calor, remoto igitur per flatum calore restat ut advenam sensum frigoris praestet agitatus.» Interpellat Euangelus pergentem consultationem et «exercebo», inquit, «Dysarium nostrum si tamen minutis illis suis et rorantibus responsionibus satisfaciet consulenti. Dic, Dysari, cur qui ita se vertunt ut saepe in orbem rotentur, et vertiginem capitis et obscuritatem p
Abbreviated transcription (Latin):
frigelcere: quod fit non alia de caula: nisi q aere qui nobis
cutũ susus est ꝓpter tẽporis rationẽ calente frigus in terraꝵ
ima demergit᷑. & aquas inficit. quaꝵ in imo est sc̃aturigo
& contra cu aer hiemẽ prefertralor ĩ interiora demergẽs.
aquis ĩ imo nascentib dat naporẽ.ꝙ ergo ubiq alternat᷑
uarietate tẽporis. hoc in egypto semꝑ est. cuiꝰ aer semꝑ est
in calore: Frigus eim ima petens uitiũ radicib in uoluitur.
& talẽ dat qualitatem succo inde nascenti. ad mistrat ideo
regionis calide uina calore caruerũt. Tractatus nr̃ Albinꝰ
inquit semel ingressũs calorẽ non facile alio digreditur.
Dicas gͦ uolo. cur qui in aquã descendit calidam si se
non mouerit minꝰ urit̾. s si agitatu suo aquã mouerit
maiorẽ sentit calorẽ. Et totiens aqua urit amplius.
quotiens nouus ei motus accesserit. Et dissarius. Ca¬

Expanded text:
frigescere. Quod fit non alia de causa nisi quod aere qui nobis frigescere. Quod fit non alia de causa nisi quod aere qui nobis circumfusus est propter temporis rationem calente frigus in terrarum ima demergitur et aquas inficit quarum in imo est scaturigo: et contra, cum aer hiemem praefert, calor in inferiora demergens aquis in imo nascentibus dat vaporem. Quod ergo ubique alternatur varietate temporis, hoc in Aegypto semper est, cuius aer semper est in calore. Frigus enim ima petens vitium radicibus involvitur et talem dat qualitatem suco inde nascenti. Ideo regionis calidae vina calore caruerunt.» «Tractatus noster», Albinus inquit, «semel ingressus calorem non facile alio digreditur. Dicas ergo volo cur qui in aquam descendit calidam, si se non moverit, minus uritur; sed si agitatu suo aquam moverit, maiorem sentit calorem et totiens aqua urit amplius, quotiens novus ei motus accesserit.» Et Dysarius, «ca
Abbreviated transcription (Latin):
paulisp̃ negoni cu ta facunda dissari doctrina. Lic
oro te que facit caulã ut linapi çe piper si apposita
cuti fuerint uulnus excitent. & loca ꝑforent deuo¬
rata nõ nulłã uentris corpori inferãt lesionẽ. Et dissa¬
rus ĩpẽs inquit oe acres &e calide suꝑficiem cui appo¬
nunt᷑ exulcerant. quia integrã uirtute sua sine alceniꝰ
rer admixtione utunt̃ ad noxa. Sed si in uentte re¬
cepta sint soluit᷑ uis eare uentralis humoris aliuione.
quia fuint duluciores. deinde pͥus uertunt᷑ in sũctu uen¬
tris calore. ꝗͣ ut integra possint nocẽ. Cecina subiecit. dũ
de calore loquim᷑. ad moneor rei qua semꝑ quesitu dignam
putaui. Cur in egypto que regionũ aliaꝵ calidissima est.
uinũ non calida s pene dixerim frigida uirtute nascatur.
Ad hoc dissarius usũ tibi Albine comptu est. aquas que uel
de altis puteis uł de fontib hauriunt᷑ fũmare hieme. estate

Expanded text:
paulipser negotii cum tam facunda Disarii doctrina. Dic, paulipser negotii cum tam facunda Disarii doctrina. Dic, oro te, quae facit causa, ut sinapi et piper, si adposita cuti fuerint, vulnus excitent et loca perforent, devorata vero nullam ventris corpori inferant laesionem? Et Disarius: Species, inquit, et acres et calidae superficiem cui adponuntur exulcerant, quia integra virtute sua sine alterius rei admixtione utuntur ad noxam: sed si in ventrem receptae sint, solvitur vis earum ventralis humoris alluvione, qua fiunt dilutiores: deinde prius vertuntur in sucum ventris calore quam ut integrae possint nocere. Caecina subiecit: Dum de calore loquimur, ammoneor rei quam semper quaesitu dignam putavi, cur in Aegypto, quae regionum aliarum calidissima est, vinum non calida sed, paene dixerim, frigida virtute nascatur? Ad hoc Disarius: Usu tibi, Albine, compertum est aquas quae vel de altis puteis vel de fontibus hauriuntur fumare hieme, aestate
Abbreviated transcription (Latin):
carnes ualidiores faclius digerẽ ꝗͣ tenues. Na cum cito
cõquant offas bubullas m asꝑis piscib cõcoquẽdis laborãt.
in his dissarius ait huiꝰ tei auctor est nimia in homiẽ
is calorisł̃ que sĩ idonea mateniẽ susc̃ipit libere congre¬
ndit᷑: Mato heam in concertatione cõsumit. leue moꝰ
p̾terit ut latentẽ mõ in cinerẽ potuis q̃ in succũ u̾tie.
ut ingentia robora in carbonũ frustra lucentia igne uer¬
tuntur. tpalee si in ignẽ ceciderint. mox solum de
eis cinerem restat uderi. Habes ce hoc exẽplu non
dissonuz ꝙ̃ ipotentior mola ampliora grana cõfr̃in¬
git. In tegra illa que sunt minutiora grãsmittit
uento nimio abies aut quertus euellit᷑. Cannã nul¬
la facile frangit ꝓcella. Cumq furius delectatꝰ enax¬
rantis ingemo plura uellet ĩterrogare Cecina se
Albimis obiecit: Mihi quoq desideriu est habendi

Expanded text:
carnes validiores faccarnes validiores faccoquant offas bubulas, in asperis piscibus concoquendis laborant. In his, Disarius ait, huius rei auctor est nimia in homine vis caloris: quae si idoneam materiam suscipit, libere congreditur et cito eam in concertatione consumit, levem modo praeterit ut latentem, modo in cinerem potius quam in sucum vertit: ut ingentia robora in carbonum frusta lucentia igne vertuntur, paleae si in ignem ceciderint, mox solum de eis cinerem restat videri. Habes et hoc exemplum non dissonum, quod potentior mola ampliora grana confringit, integra illa quae sunt minutiora transmittit: vento nimio abies aut quercus avellitur, cannam nulla facile frangit procella. Cumque Furius delectatus enarrantis ingenio plura vellet interrogare, Caecina se Albinus obiecit: Mihi quoque desiderium est habendi
Abbreviated transcription (Latin):
ra cam diligens. ce quiequid graue erat carnis assum¬
pserit consũmationemq eius multa ex ꝑte cõfẽcent
Et dissãrius inde hoc genis cibi diffĩcile digerit̃. unde
putas ei digestionẽ ante ꝓuisa. Leuitas eĩm quã tritura
prestitit facit ut ĩnatet udo cibo: quẽ in medio uenttis
muenerit. nec adercat cuti uentris. de cuiꝰ calore digestio
pmonẽt᷑. Sie &. mox trtu atq firmatu cu in aqu̾ã con¬
icitur natat. ex qua intelligit᷑ q idem faciens in uentris
humorẽ subdncit sẽ digestionis nẽcitati. & tam sero illic
coquit᷑. q̃ tardus cõficuint̃᷑ que uapore aque qͣ que igne
loluuntur. deinde du instantiꝰ teritur multus ei flatus
inuoluit᷑. qui pruis in uentre cõlumẽdus est ut tu de¬
mu conficiat᷑ quod remansit de carne iam libeꝵ. Hoc
quoq scare aueo furus in quit que faciat causã nõ nullos

Expanded text:
ra tam diligens, et quicquid grave erat carnis absumra tam diligens, et quicquid grave erat carnis absumpserit, consummationemque eius multa ex parte confecerit.» Et Dysarius: «inde hoc genus cibi difficile digeritur unde putas ei digestionem ante provisam. Levitas enim quam tritura praestat facit ut innatet udo cibo quem in medio ventris invenerit, nec adhaereat cuti ventris de cuius calore digestio promovetur. Sic et mox tritum atque formatum, cum in aquam coicitur, natat. Ex quo intellegitur quod idem faciens in ventris umore subducit se digestionis necessitati, et tam sero illic coquitur quam tardius conficiuntur quae vapore aquae quam quae igne solvuntur. Deinde dum instantius teritur, multus ei flatus involvitur, qui prius in ventre consumendus est, ut tum demum conficiatur quod remansit de carne iam liberum.» «Hoc quoque scire aveo», Rufius inquit, «quae faciat causa nonnullos