comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sec ubi dicta dedit. diuos ꝙ inuota uocauit
Certatim sese tutuli exortantur inarma¬
P unc decus egregium forme mouet atq iuuente
unc ataui neges hunc cdaris dextera factis
Cum tuenus tutulos animis audacibus implet
Ellecto in teucros stigiis se concitat alis
Arte noua speculata locũ. quo lictore pulcher
Insidiis cuisuq feras agitabat iulus
Hic subitam canibus rabiem cocytya uiigo
Obicit. et noto nattis contingit odore
Et ceruũ ardentem agerent. que prima malorũ
Causa fuit. bello q aĩos accendit agrestis
Ceuus erat forma prestanti ⁊ cornibus ingens
L unde pueri quem matus abubere ⁊ aptum
Qutribant. tirrus ꝙ pater cui regia parant
rmenta. et lati custodia credita campr
Assuctum imperiis. soror om̃i siliua cuira
Pollibus intexens ornabat cornua sertis
C ẽtebat ꝙ ferrum puroq infonte lauabat
Ille manũ patiens menseq affectus herili
Etrabat siluis. rursus q ad limimna nota

Expanded text:
Haec ubi dicta dedit divosque in vota vocavit, Haec ubi dicta dedit divosque in vota vocavit, certatim sese Rutuli exhortantur in arma: hunc decus egregium formae movet atque iuventae, hunc atavi reges, hunc claris dextera factis. Dum Turnus Rutulos animis audacibus implet, Allecto in Teucros Stygiis se concitat alis, arte nova speculata locum, quo litore pulcher insidiis cursuque feras agitabat Iulus. Hic subitam canibus rabiem Cocytia virgo obicit et noto naris contingit odore, ut cervum ardentes agerent; quae prima laborum causa fuit belloque animos accendit agrestis. Cervus erat forma praestanti et cornibus ingens, Tyrrhidae pueri quem matris ab ubere raptum nutribant Tyrrhusque pater, cui regia parent armenta et late custodia credita campi. Adsuetum imperiis soror omni Silvia cura mollibus intexens ornabat cornua sertis pectebatque ferum puroque in fonte lavabat. Ille, manum patiens mensaeque adsuetus erili, errabat silvis rursusque ad limina nota
Abbreviated transcription (Latin):
Repulit. et geminos erexit crinibus angues
Derbera q insonuit. rapidoq hec addi dit oie¬
C eu ego uicta situ. quã ueri effecta senectus
Erma inter regũ falsa formidine ludit
R espice ad hec. adsum diratũ ab sede sororũ
Bella manu letumq gero.
Sic effata facem iuiueni comectit et atro
Luminc fumantis fixit sub pectore thedas
Elli somnum ingens rumpit pauor. ossaq ⁊ artus
Perfundit toto pre ruptus corpore sudor¬
N una amens fiemit. ar ma thoro. tectisq requirit
Seuit amor ferri. et scelerata insama belli
Ira super. magno ueluti cũ flam̃a sonore
Ougea suggeritur costis undantis aeni
Exultant q estu latices furit intus aque uis
Fumidus atq alte spumans exuberat amnis
Rec iam se capit unda. uolat uapor at̾ad auras
Cigo iter ad regem poluta pace latinum
Indicit. puimis uiuenũ. et iubet arma parari
T utari italiam. de tuidere finibus hostem
De satis ambobus teucrisq uenire latinis

Expanded text:
reppulit et geminos erexit crinibus anguis reppulit et geminos erexit crinibus anguis verberaque insonuit rabidoque haec addidit ore: En ego victa situ, quam veri effeta senectus arma inter regum falsa formidine ludit. Respice ad haec: adsum dirarum ab sede sororum, bella manu letumque gero. Sic effata facem iuveni coniecit et atro lumine fumantis fixit sub pectore taedas. Olli somnum ingens rumpit pavor, ossaque et artus perfundit toto proruptus corpore sudor; arma amens fremit, arma toro tectisque requirit; saevit amor ferri et scelerata insania belli, ira super: magno veluti cum flamma sonore virgea suggeritur costis undantis aëni exsultantque aestu latices, furit intus aquaï fumidus atque alte spumis exuberat amnis, nec iam se capit unda, volat vapor ater ad auras. Ergo iter ad regem polluta pace Latinum indicit primis iuvenum et iubet arma parari, tutari Italiam, detrudere finibus hostem: se satis ambobus Teucrisque venire Latinisque.
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃a palam fari omnipotens saturnia uissit
Q uare age. et armari pubem portis q moueri
Letus in arma para. et fugios qui fiumine pulcio
Consedere duces pictas ꝙ exure carinas
Celestum ui magna uibet. rex ipẽ latinus
Nidare conuigium et dicto parere fatetur
Sentiat. et tandem turnũ expeuatur in armis
Hic iuuenis uatem irridens sic orsa uicissim
Ore refert. dasses muectas tybridis undam
Non ut rere meas effugit nũtius aures
Ne tantos michi finge metus. nec Regia uino
Immemor est nosta.
Sed te uicta situ u̾iq effecta senectus
O mater. curis nequicꝙͣ exercet. et arma
Regum inter. falsa uatẽ formidine ludit
Cura tibi diuum esfigies et templa tueri
Bella uiri pacemq gerent. quis bella gerenda
Talibus allecto dictis exarsit muas
Et iuueni oranti subito tremor occupat artus
Diriguere oculi tot erinis sibilat idris
T antaq se facies aperit. tũ flamea torquens
Lumina cunctantem. et querentem dicere pliua

Expanded text:
ipsa palam fari omnipotens Saturnia iussit. ipsa palam fari omnipotens Saturnia iussit. Quare age et armari pubem portisque moveri laetus in arma para, et Phrygios qui flumine pulchro consedere duces pictasque exure carinas. Caelestum vis magna iubet. Rex ipse Latinus, ni dare coniugium et dicto parere fatetur, sentiat et tandem Turnum experiatur in armis. Hic iuvenis vatem inridens sic orsa vicissim ore refert: Classis invectas Thybridis undam non, ut rere, meas effugit nuntius auris. Ne tantos mihi finge metus; nec regia Iuno inmemor est nostri. Sed te victa situ verique effeta senectus, o mater, curis nequiquam exercet et arma regum inter falsa vatem formidine ludit. Cura tibi divom effigies et templa tueri: bella viri pacemque gerent, quis bella gerenda. Talibus Allecto dictis exarsit in iras, at iuveni oranti subitus tremor occupat artus, deriguere oculi: tot Erinys sibilat hydris tantaque se facies aperit; tum flammea torquens lumina cunctantem et quaerentem dicere plura
Abbreviated transcription (Latin):
Consilium q omnem ꝙ domũ uertisse latim
P rotinus hinc fuscis tustis clã tollitur alis
Ludacis rutuli ad muros. quã dicitur urbem
Acrisoneis dane fundasse colonis
P recipiti delata noto. locus ardea quondã
Dictus auis. et nunc magnũ manet ardea nomẽ
Sed fortuna fuit. tectis hic turnus in altis
Iam mediam nigia capiebat nocte quieten
Allecto toruam faciem. et furialia menbra
Exuit. in uultus sese transformat aniles
Et frontem obscenam tugis arat. indiut albos
C um uicta crines. tũ ramũ innectit oliue
Fit calibe iunonis anus templiq sacerdos
Et iuueni ante oculos his sese cũ uocibus offert
Cuine tot in cassum fusos patiere labores
Et tua dardaniis tanscribi sceptia colonis
Rex tibi coniuigiũ. et quesitas sanguine dotes
Ibncgat. extienus q inregnũ queritur heres
Inunc. ingratis offerte irrise peridis
Cirrenas q esterne acies. tege pacelatinos
Hec adco tibi me placida cũ nocte iaceres

Expanded text:
consiliumque omnemque domum vertisse Latini, consiliumque omnemque domum vertisse Latini, protinus hinc fuscis tristis dea tollitur alis audacis Rutuli ad muros, quam dicitur urbem Acrisioneis Danae fundasse colonis, praecipiti delata noto. Locus Ardea quondam dictus avis, et nunc magnum manet Ardea nomen, sed fortuna fuit; tectis hic Turnus in altis iam mediam nigra carpebat nocte quietem. Allecto torvam faciem et furialia membra exuit, in vultus sese transformat anilis; et frontem obscenam rugis arat, induit albos cum vitta crinis, tum ramum innectit olivae; fit Calybe Iunonis anus templique sacerdos et iuveni ante oculos his se cum vocibus offert: Turne, tot incassum fusos patiere labores et tua Dardaniis transcribi sceptra colonis? Rex tibi coniugium et quaesitas sanguine dotes abnegat, externusque in regnum quaeritur heres. I nunc, ingratis offer te, inrise, periclis; Tyrrhenas, i, sterne acies; tege pace Latinos. Haec adeo tibi me, placida cum nocte iaceres,
Abbreviated transcription (Latin):
Maius adorsa nephas maiorẽ q orsa furorem
C uolat. ⁊ natam frondosis montibus abdit
Q uo thalamum crripiat teucris thedasq moretur
E uhoc bache fiemens. solũ te uirgine dignum
Pociferans. ⁊ enĩ molles tibi sumere cirsos
Ce lustrare coros sacrum tibi pascere crinem
Fama uolat. furiisq accensas pectore matres
Idem omis simul ardor agit noua querere tecta
Ceseruere domos. uentis dant colla. comas q¬
A at alie tremulis ululatibus ethera complent
P anpineas q gerunt incincte pellibus hastas
Ipã inter medios flagrantem feruida purũ
Dustinet. ac nate. turniq canit himeneos
Sanguineam torquens aciem thorũ q repente
Tlamat iomatres audite ubiq q̃latine
Si qua pis aninis manet intelicis amate
Gratia si curis materm cura remordet
Soluite crinales uitas. capite orgia mecũ¬
F aleminter siluas inter deserta ferarũ
Reginam allecto stimulis agit undiq bachi
P estꝙͣ uisa satis primos accuisse furores

Expanded text:
maius adorsa nefas maiorem orsa furorem maius adorsa nefas maiorem orsa furorem evolat et natam frondosis montibus abdit, quo thalamum eripiat Teucris taedasque moretur, Euhoe Bacche, fremens, solum te virgine dignum vociferans, etenim mollis tibi sumere thyrsos, te lustrare choro, sacrum tibi pascere crinem. Fama volat, furiisque accensas pectore matres idem omnis simul ardor agit nova quaerere tecta: deseruere domos, ventis dant colla comasque, ast aliae tremulis ululatibus aethera complent, pampineasque gerunt incinctae pellibus hastas; ipsa inter medias flagrantem fervida pinum sustinet ac natae Turnique canit hymenaeos, sanguineam torquens aciem, torvumque repente clamat: Io matres, audite, ubi quaeque, Latinae: Siqua piis animis manet infelicis Amatae gratia, si iuris materni cura remordet, solvite crinalis vittas, capite orgia mecum. Talem inter silvas, inter deserta ferarum, reginam Allecto stimulis agit undique Bacchi. Postquam visa satis primos acuisse furores
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tua sancta fides. quid cura antiqua tuorũ
Et con sanguineo totiens data dextera tirno
Sigener externa petitur degente latinis
Id q sedet. faumq premunt te uissa parentis¬
E mnem e qui dem sceptus terrã q libera nr̃is
Dissi det externam et reor sic dicere diuos
Et turno si prima domus repetatut origo
Inachus acusius q patres. medieq micene¬
is dictis ubi nequicꝙͣ dictis experta latinũ
Contra astare uidet penitus inuiscera lapsum
Serpentis furiale malum totamq per errat
Tum uero infelix ingentibus excita monstus
In mensam sine more furit limphata per urbem
Ceu quondam torto uolitans sub u̾b̾e curbo
Quem pueri magno ingiro uacua atria cirẽ
Intenti ludo exercent. ille actus habena
Cum uatis fertur spaciis. stupet inscia supra
Impubes q manus mirata uolubile bux ũ
Dant aĩos plage. non cursu segnior illo
Per medias agitur uibes populos q feroces
Q uin etiam insiluas simulato numine bachi

Expanded text:
? Quid tua sancta fides, quid cura antiqua tuorum ? Quid tua sancta fides, quid cura antiqua tuorum et consanguineo totiens data dextera Turno? Si gener externa petitur de gente Latinis idque sedet Faunique premunt te iussa parentis, omnem equidem sceptris terram quae libera nostris dissidet, externam reor et sic dicere divos. Et Turno, si prima domus repetatur origo, Inachus Acrisiusque patres mediaeque Mycenae. His ubi nequiquam dictis experta Latinum contra stare videt penitusque in viscera lapsum serpentis furiale malum totamque pererrattum uero infelix ingentibus excita monstris immensam sine more furit lymphata per urbem. Ceu quondam uolitans torto sub uerbere turbo, quem pueri magno in gyro atria uacua circum intenti ludo exercent; ille actus habena curuatis fertur spatiis; stupet inscia turba impubisque manus mirata uolubile buxum; dant animos plagae; non cursu segnior illo per medias urbes agitur populosque feroces, quin etiam in siluas simulato numine Bacchi
Abbreviated transcription (Latin):
Lemminee ardentem cureq ireq coq̃bant
Suic dea ceruleis unum decrinibus anguem
Conicit. inq sinũ p̃cordia ad intima funoit
Q uo furibunda domũ monstio permisceat om̃em
Ille inter uestes et leuia pectora passus
Doluitur atactu nullo fallitq furentem¬
P i peream inspirans animã fit tortile collo
F urum ingens coluber. fit longe tenia uite
In nectitq comas et menbris lubricus errat
At dũ prima lues udo sub lapsa ueneno
Pertenptat sensus atq ossibus implicat ignem
Nec dũ animus toto percepit pectore flãmã
Mollius et solito matiũ demore locuta ẽ
Pulta super uata la crimans frigiis q himencis
Exulibus nedatur ducenda lauinia teucris
O genitor nec te miseret nateq tuiq
Nec matus miseret q̃ primo aquilone relinquet
Perfidus alta petens ab ducta uirgine predo
An non sic frigius penetrat lacedemona pastor
Le deamq helenam tioianas uexit adurbes

Expanded text:
femineae ardentem curaeque iraeque coquebant. femineae ardentem curaeque iraeque coquebant. Huic dea caeruleis unum de crinibus anguem conicit inque sinum praecordia ad intuma subdit, quo furibunda domum monstro permisceat omnem. Ille inter vestes et levia pectora lapsus volvitur attactu nullo fallitque furentem, vipeream inspirans animam: fit tortile collo aurum ingens coluber, fit longae taenia vittae innectitque comas, et membris lubricus errat. Ac dum prima lues udo sublapsa veneno pertemptat sensus atque ossibus implicat ignem necdum animus toto percepit pectore flammam, mollius et solito matrum de more locuta est, multa super nata lacrimans Phrygiisque hymenaeis: Exsulibusne datur ducenda Lavinia Teucris, O genitor, nec te miseret gnataeque tuique ? Nec matris miseret, quam primo aquilone relinquet perfidus alta petens abducta virgine praedo? An non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor Ledaeamque Helenam Troianas vexit ad urbes
Abbreviated transcription (Latin):
Luctificam allecto dizarum absede sororum
Infernisq ciet tenebris. cui tristia bella
Ireq insidieq. et noxia crimina cordi
O dit et ip̃e pater pluton. o dere sorores
Tartaree monstium. tot sese uertit mora
Tam seue facies. tot pullulat atra colubris
Q uam iuno his accuit uerbis. ac talia fatur
Hunc michi da propriũ urigo sata nocte laborem
BSanc operam ne nr honos. in fracta ue cedat
Fama loco. neu conubiis ambire latinum
Encade possint. italos ue obsidere fines
Tupotes unanimos armare inprelia fratres
Etq odiis uersare domos. tu uerbera tectis
Funereas q inferre faces tibi numina mille
Mille nocendi artes. fecundum concute pectus
Disce. conpositam pacem. sere crimina belli¬
D ima uelit poscat q simul rapiat q uiuentus
Erin gorgoneis allecto infecta uenens
P rincipio latium et laurentis tecta tirani
Celsa petit. tacitum q obsedit limen amate
Q uam super aduentu teucrum turniq himeneis

Expanded text:
luctificam Allecto dirarum ab sede dearum luctificam Allecto dirarum ab sede dearum infernisque ciet tenebris, cui tristia bella iraeque insidiaeque et crimina noxia cordi. Odit et ipse pater Pluton, odere sorores Tartareae monstrum: tot sese vertit in ora, tam saevae facies, tot pullulat atra colubris. Quam Iuno his acuit verbis ac talia fatur: Hunc mihi da proprium, virgo sata Nocte, laborem, hanc operam, ne noster honos infractave cedat fama loco, neu conubiis ambire Latinum Aeneadae possint Italosve obsidere finis. Tu potes unanimos armare in proelia fratres atque odiis versare domos, tu verbera tectis funereasque inferre faces, tibi nomina mille, mille nocendi artes. Fecundum concute pectus, disice compositam pacem, sere crimina belli: arma velit poscatque simul rapiatque inventus. Exin Gorgoneis Allecto infecta venenis principio Latium et Laurentis tecta tyranni celsa petit tacitumque obsedit limen Amatae, quam super adventu Teucrum Turnique hymenaeis
Abbreviated transcription (Latin):
Securi pelagi. atq mei mars perdere gentem
Iin manem laphidum ualuit concessit iniras
Ipe deum antiquam genitor calidona diane
Quod scelus aut laphitis tantũ aut calidona mẽte
Est ego magna ioius coniũx nil linquere ĩ ausum
Que potui infelix. q̃ me met in omĩa uerti
Uincor ab enea. qd̃ simea numina non sunt
Magna satis. dubitem haud eqͥdem ĩplorare qͥubiq ẽ
Flectere sinequeo superos. acheronta mouebo
Non dabitur esto regnis prohibere latinis
A tq inmotamanet fatis lauinia coniunx
Aetrahere atq moras tantis licet addere rebus
Et licet amborum populos ex cindere regum
Hac gener atq socer coeant merce de suorum
Sanguine troiano et rutilo dotabere urrgo
Et bellona manet te pronuba. nec face tantum
Cisseis pregnans ignis enixa iugales
Qui idem ueneri partus suus. et paris alter
Fun esteq iterum recidiua inpergama tede
Dec ubi dicta dedit. terras horrenda petiuit

Expanded text:
securi pelagi atque mei. Mars perdere gentem securi pelagi atque mei. Mars perdere gentem immanem Lapithum valuit, concessit in iras ipse deum antiquam genitor Calydona Dianae, quod scelus aut Lapithis tantum aut Calydona merentem? Ast ego magna Iovis coniunx, nil linquere inausum quae potui infelix, quae memet in omnia verti, vincor ab Aenea. Quod si mea numina non sunt magna satis, dubitem haud equidem implorare quod usquam est: flectere si nequeo superos, Acheronta movebo. Non dabitur regnis, esto, prohibere Latinis, atque immota manet fatis Lavinia coniunx: at trahere atque moras tantis licet addere rebus, at licet amborum populos exscindere regum. Hac gener atque socer coeant mercede suorum: sanguine Troiano et Rutulo dotabere, virgo, et Bellona manet te pronuba. Nec face tantum Cisseis praegnans ignis enixa iugalis quin idem Veneri partus suus et Paris alter funestaeque iterum recidiva in Pergama taedae. Haec ubi dicta dedit, terras Horrenda petivit:
Abbreviated transcription (Latin):
Supposita dematie nothos fuiata creauit
Calibus eneade doms dictis q latini
P ublimes in equis redeunt pacemq ⁊ eportãt
Eecce autem machus sese ⁊eferebat ab argis
Deua ioius comunx. aurasq inuecta tenebat
Et letum eneam. classemq ex ethere longe
Dardaniam. si culo prospexit abusq panchĩlio
Soliri iam tecta uidet. iam sidere terre
De seuusse Rates stetit acri fixa dolore
Tũ quassans caput. hec effundit pectore dicta
Seustirpem iniusam. et fatis contraria nũis
Fata fugum. non sigeis occumbere campis
Num capti potuere capi. nũ incensa cremauit
Troia uiros. medias q acies medios q ꝑignes
Inuenere uiam. at credo mea numina tandem
F essa iacent. odiis haud ex saturata qui eui
Qui etiam patria excussos infesta perundas
Pusa sequi et profugis toto me oponere ponto
Absunte inteucros uires. celiq maris q
Quid spitis aut scylla michi. quid uasta caripdis
C rofuit. optata conduntur tibridis alueo

Expanded text:
supposita de matre nothos furata creavit. supposita de matre nothos furata creavit. Talibus Aeneadae donis dictisque Latini sublimes in equis redeunt pacemque reportant. Ecce autem Inachiis sese referebat ab Argis saeva Iovis coniunx aurasque invecta tenebat, et laetum Aenean classemque ex aethere longe Dardaniam Siculo prospexit ab usque Pachyno. moliri iam tecta videt, iam fidere terrae, deseruisse rates: stetit acri fixa dolore. Tum quassans caput haec effundit pectore dicta: Heu stirpem invisam et fatis contraria nostris fata Phrygum ! Num Sigeis occumbere campis, num capti potuere capi, num incensa cremavit Troia viros ? Medias acies mediosque per ignis invenere viam. At, credo, mea numina tandem fessa iacent odiis aut exsaturata quievi. Quin etiam patria excussos infesta per undas ausa sequi et profugis toto me opponere ponto ! Absumptae in Teucros vires caelique marisque. Quid Syrtes aut Scylla mihi, quid vasta Charybdis profuit? Optato conduntur Thybridis alveo,
Abbreviated transcription (Latin):
Diuitis uber agri troiana ue opulentia deerit
I p̃ẽ modo encas nr̃i sitanta cupido ẽ
Si iuingi hospicio properat. socius ue uocari
Ddueniat. uultus neue ex horescat amicos¬
Pars michi pacis erit dexteram tetigisse tirãni
Dos contra regi mea mnc mandata referre
Est michi nata u̾go gentis quã iungere nr̃e
Non patrio exadito sortes. nõ plurima celo
Monstra sinunt gnͣos extms ad fore ab horis
Hoc latio restare canunt qui sanguine nr̃m
Nomen in astia ferant. hunc illũ poscere fata
Et reor. et si quid michi mens augurat opto
Hec effatus. equos numero pater ellegit om̃i
Stabant tercentum nitidi ĩ presepibus altis
Omnibus ex timplo teneris iubet ordine duci
Instiatos ostro alipedes. pictisq tapetis¬
F urca pectoribus. demissa monilia p̃ndent
Cecti auro. fuluum mandunt sub dentib aurum
Rosenti ence cuerum geminos q iugales
Semine ab ethereo spirantibus narribus ignem
Illorun degente. patri quos dedala circe

Expanded text:
divitis uber agri Troiaeve opulentia deerit. divitis uber agri Troiaeve opulentia deerit. Ipse modo Aeneas, nostri si tanta cupido est, si iungi hospitio properat sociusque vocari, adveniat voltus neve exhorrescat amicos: illi pacis erit dextram tetigisse tyranni. vos contra regi mea nunc mandata referte. Est mihi nata, viro gentis quam iungere nostrae non patrio ex adyto sortes, non plurima caelo monstra sinunt: generos externis adfore ab oris, hoc Latio restare canunt, qui sanguine nostrum nomen in astra ferant. Hunc illum poscere fata et reor et, siquid veri mens augurat, opto. haec effatus equos numero pater eligit omni stabant ter centum nitidi in praesaepibus altis: omnibus extemplo Teucris iubet ordine duci instratos ostro alipedes pictisque tapetis; aurea pectoribus demissa monilia pendent, tecti auro fulvum mandunt sub dentibus aurum; absenti Aeneae currum geminosque iugalis semine ab aetherio, spirantis naribus ignem, illorum de gente, patri quos daedala Circe
Abbreviated transcription (Latin):
Imperiis egere siuis. hinc dardanus ortus
Suc repetit. iussis q ingentidus uiget appollo
Urrenum ad tiberim et fontis sacra uada inimici
Dat tibi preterea fortune parua prioris
Puncra Reliquias troia exardente receptas
Dec pater anchises auro libabat ad aras
Poc piami gestamen erat cũ uira uocatis
Sore daret populis sceptrũq sacerq chiaras
Iliadum q labor uestes¬
L alibus ilionei dictis. defixa latinus
Ob tutu tenet ora. solo qs inmobilis heiet
Intentos uoluens oculos. nec purpura ⁊ egem
Bicta mouet. nec sceptia mouent pameia tantu
Quantũ in conubio nate thalamo q moratut
Et uẽtis fauni uoluit sub pectore sortem
Nunc illum fatis ext̾na absede profectum
Portandi geneium. paribus in regna uocari
Auspiciis. huic progeniem uirtute futuram
E gregiam. et totũ que uiribus occupet orbem
Candem letus ait. dii ur̃a incepta secundent
Augurium q suũ. dabitur tioiane qd̾ optas
Gunera. nec sperno. nec uobis rege latino

Expanded text:
imperiis egere suis. Hinc Dardanus ortus; imperiis egere suis. Hinc Dardanus ortus; huc repetit iussisque ingentibus urguet Apollo Tyrrhenum ad Thybrim et fontis vada sacra Numici. Dat tibi praeterea fortunae parva prioris munera, reliquias Troia ex ardente receptas. Hoc pater Anchises auro libabat ad aras; hoc Priami gestamen erat, cum iura vocatis more daret populis, sceptrumque sacerque tiaras Iliadumque labor vestes. Talibus Ilionei dictis defixa Latinus obtutu tenet ora soloque immobilis haeret intentos volvens oculos. Nec purpura regem picta movet nec sceptra movent Priameia tantum, quantum in conubio natae thalamoque moratur, et veteris Fauni voluit sub pectore sortem, hunc illum fatis externa ab sede profectum portendi generum paribusque in regna vocari auspiciis, huic progeniem virtute futuram egregiam et totum quae viribus occupet orbem. tandem laetus ait: Di nostra incepta secundent auguriumque suum; dabitur, Troiane, quod optas, munera nec sperno. Non vobis rege Latino
Abbreviated transcription (Latin):
Extremo ueniens sol aspiciebat olimpo
Ab ioue principium gnͣis. ioue dardana pubes
audet auo. rex ip̃e iouis degente supma
Ttoius encas tua nos ad liumina mictit
Quanta ꝑideos seuis effusa miscenis
F empestas ierit campos. quibus actus uterq
Europe atq asie fatis concurrerit orbis
Audit. et si quẽ tellus extrema refuso
Tub mouet occeano. ⁊ siquẽ extñta plagarũ
Quatuor in medio diruint plaga soł ñ qui
Siluiuo ex illo tot uasta per equora uecti
D ii sedem exiguã patriis. litusq rogamus
In nocuum. et cunttis undam auraq patẽtem
Nen erimus regno in decores. nec fama fecetur
Pr̃a leuis. tantiue abolescet gracia facti
Pec troiam ausomos giemio excipisse pigebit
Fata per ence uiro dexteram q potentem
Diue fide seu quis bello ẽ expeitus. et armis
Multi nos populi multe ne tempne quod ultio
Et petiere. sibi et uoluere adiungere gentes
Sed nos fata deũ uestras ex quirere terras

Expanded text:
extremo veniens Sol aspiciebat Olympo. extremo veniens Sol aspiciebat Olympo. Ab Iove principium generis, Iove Dardana pubes gaudet avo, rex ipse Iovis de gente suprema, Troius Aeneas, tua nos ad limina misit. Quanta per Idaeos saevis effusa Mycenis tempestas ierit campos, quibus actus uterque Europae atque Asiae fatis concurrerit orbis, audiit et siquem tellus extrema refuso summovet oceano et siquem extenta plagarum quattuor in medio dirimit plaga solis iniqui. Diluvio ex illo tot vasta per aequora vecti dis sedem exiguam patriis litusque rogamus innocuum et cunctis undamque auramque patentem. Non erimus regno indecores, nec vestra feretur fama levis tantique abolescet gratia facti, nec Troiam Ausonios gremio excepisse pigebit. Fata per Aeneae iuro dextramque potentem sive fide seu quis bello est expertus et armis: multi nos populi, multae ne temne, quod ultro et petiere sibi et voluere adiungere gentes; sed nos fata deum vestras exquirere terras
Abbreviated transcription (Latin):
Quid petitis que causa rates aut cuius egentis
Litus adausonum tot per uada cerula uexit
Siue errore uie seu tempestatihus acti
Q ualia multa mari naute patiuntur malto
Fluminis intrastis ripas. portuq sedetis
Ne fugite hospicium. neue ignorate latinos
Saturnigentem. auo umclo nec legibus equã
Sponte sua. uetisq dei semore tenentem
Etq equidem memini. fama ẽ oscurior annis
A uruncos ita ferre senes. his ortus ut aguis
Dardanus. ideas fugie penetrauit adurbes
Treiciamq samon. que nunc samotracia fertur
Hinc illum coriti tyrrena a sede profectum
Aurea nunc solio stellantis regia celi
Eccipit. numerũ diuorũ altaribus addit
Dixerat. et dicta illioncus sic uoce secutus
R ex genus egregium fauni. nec fluctibus actos
Ntra subegit hyemps ur̃is succedere tectis
Nec sidus regione uie litus ue fefellit
Consilio hanc om̃s. animus q uolentib urbem
Affeumur pulsi regnis. que maxima quondam

Expanded text:
quid petitis ? Quae causa rates aut cuius egentis quid petitis ? Quae causa rates aut cuius egentis litus ad Ausonium tot per vada caerula vexit? Sive errore viae seu tempestatibus acti, qualia multa mari nautae patiuntur in alto, fluminis intrastis ripas portuque sedetis, ne fugite hospitium neve ignorate Latinos Saturni gentem, haud vinclo nec legibus aequam, sponte sua veterisque dei se more tenentem. Atque equidem memini fama est obscurior annis Auruncos ita ferre senes, his ortus ut agris Dardanus Idaeas Phrygiae penetravit ad urbes Threiciamque Samum, quae nunc Samothracia fertur. Hinc illum, Corythi Tyrrhena ab sede profectum, aurea nunc solio stellantis regia caeli accipit et numerum divorum altaribus auget. Dixerat, et dicta Ilioneus sic voce secutus: Rex, genus egregium Fauni, nec fluctibus actos, atra subegit hiemps vestris succedere terris nec sidus regione viae litusve fefellit: consilio hanc omnes animisque volentibus urbem, adferimur, pulsi regnis, quae maxima quondam
Abbreviated transcription (Latin):
Perpetius soliti patres considere mensis
Sum etiam ueterũ effigies exordine auorum
Antiqua ecedroq italisq paterq sabinus
Sita sator curuam seruans sub magine falcem
Saturnus q senex. iamq biformis ymago
Destibulo astabant. aliiq ab origine reges
Cartia qui ob patuam. pugnando uulnera passi
Sultaq preterea sacris ipostibus arma
Captiui pendent currus. curueq secures
Et criste capitum. et portarũ ingentia claustia
A piculaq. clipeiq. ereptaq rostia carinis
Ipẽ quiriali lituo paruaq sedebat
Ducantus trabea leuaq ancile gerebat
Dicus equũ domitor. quẽ capta cupioine cõiũx
Nur ea percussum uirga uersum q uenenis
Fecit auem circe. sparsit q coloribus alas
Tali iitus templo diuũ. patriaq latinus
Sede sedens. teuctos adsese adtempla uocauit
Atq hec ingressis placido prior edidit ore
Dicite dardamee neq enim nescimus et urbem
Et genus. auditiq aduertitis e quore cursum

Expanded text:
perpetuis soliti patres considere mensis. perpetuis soliti patres considere mensis. Quin etiam veterum effigies ex ordine avorum antiqua e cedro, Italusque paterque Sabinus vitisator, curvam servans sub imagine falcem, Saturnusque senex Ianique bifrontis imago vestibulo astabant, aliique ab origine reges Martiaque ob patriam pugnando volnera passi. Multaque praeterea sacris in postibus arma, captivi pendent currus curvaeque secures et cristae capitum et portarum ingentia claustra spiculaque clipeique ereptaque rostra carinis. Ipse Quirinali lituo parvaque sedebat succinctus trabea laevaque ancile gerebat Picus, equum domitor; quem capta cupidine coniunx aurea percussum virga versumque venenis fecit avem Circe sparsitque coloribus alas. Tali intus templo divom patriaque Latinus sede sedens Teucros ad sese in tecta vocavit, atque haec ingressis placido prior edidit ore: Dicite, Dardanidae neque enim nescimus et urbem et genus, auditique advertitis aequore cursum,
Abbreviated transcription (Latin):
Donaq ferre uiro. pacemq exposcere teucris
Saud mora festinant iussi. rapidisꝙ feruntur
Passibus. ip̃e humili designat menia fessa
Soliturq locum. primas q inlictore sedes
Castiorũ in morem pinnis atq aggere cingit
Iamꝙ iter emensi tuiris ac tecta latini
⁊rdua cernebant uiuenes muroq subibant¬
E nte urbem pueri et primeuo flore iuuẽtus
Exercentur equis domitant q in pulue cursus
ut aces tendunt arcus. aut lenta lacertis
S̾picula contorquent. cursuq ituq lacessunt
Lum preuectus equo longemi Regis ad aures
Nuntius. ingentis ignota inuesta reportat
Aduenisse uiros. ille inter tecta uocari
Imperat. et solio medio consedit auito
Uectum augustum ingens centum sublime colũnis
Orbe funit. suma laurentis regia pici
Porrendum silius. et religione parentum
Pinc sceptra accipere ⁊ primas actollere fas ces
Regibus omen erat hec illis curia templum
Dic sactis sedes epulis. hic ariete ceso

Expanded text:
donaque ferre viro pacemque exposcere Teucris. donaque ferre viro pacemque exposcere Teucris. Haud mora, festinant iussi rapidisque feruntur passibus. Ipse humili designat moenia fossa moliturque locum primasque in litore sedes castrorum in morem pinnis atque aggere cingit. Iamque iter emensi turris ac tecta Latinorum ardua cernebant iuvenes muroque subibant. Ante urbem pueri et primaevo flore iuventus exercentur equis domitantque in pulvere currus aut acris tendunt arcus aut lenta lacertis spicula contorquent cursuque ictuque lacessunt: cum praevectus equo longaevi regis ad auris nuntius ingentis ignota in veste reportat advenisse viros. Ille intra tecta vocari imperat et solio medius consedit avito. Tectum augustum ingens. centum sublime columnis, urbe fuit summa, Laurentis regia Pici, horrendum silvis et religione parentum. Hic sceptra accipere et primos attollere fasces regibus omen erat, hoc illis curia templum, hae sacris sedes epulis, hic ariete caeso
Abbreviated transcription (Latin):
Enchisem genitorem. et uina reponite mensis
Sic deinde effatus. fiondenti tempora rame
Implicat. et gemum loci. primamq deorum
Tellurem nimphas. et ad huc ignota precatur
Flumina tũ noctem. noctisq orientia signa.
Ideũq iouem. phrgiamq ex ordine matrem
Inuocat. et duplicis celoq hereboq parentis
Sic pater om̃ipotens ter celo clarus ab alto
In tonuit. radiisq aidentem lucis et auro
Ipe manu quatiens ostendit ab ethere nubem
Deditur hic subito troiana per agmina r
A duenisse diem. quo debita menia condent
Certatim instaurant epulas atq omine magno
Crateras letas statuunt. et uina coronant
Posterea cũ prima lustrabat lampade terras
Erta dies. urbem et fines. et lictora gentis
Duiersi explorant. hec fontis stagna inimici
Hunc tibrim fluuiũ. hic fortis habitare latinos
T un satus anchisa delectos ordine ab omi
Centum oratores augusta admenia regis
Ire iubet ramis uelatos palladis om̃is

Expanded text:
Anchisen genitorem, et vina reponite mensis. Anchisen genitorem, et vina reponite mensis. Sic deinde effatus frondenti tempora ramo implicat et geniumque loci primamque deorum Tellurem nymphasque et adhuc ignota precatur flumina, tum Noctem Noctisque orientia signa Idaeumque Iovem Phrygiamque ex ordine matrem invocat et duplicis caeloque ereboque parentis. Hic pater omnipotens ter caelo clarus ab alto intonuit radiisque ardentem lucis et auro ipse manu quatiens ostendit ab aethere nubem. Diditur hic subito Troiana per agmina rumor advenisse diem, quo debita moenia condant. Certatim instaurant epulas atque omine magno crateras laeti statuunt et vina coronant. Postera cum prima lustrabat lampade terras orta dies, urbem et finis et litora gentis diversi explorant: haec fontis stagna Numici, hunc Thybrim fluvium, hic fortis habitare Latinos. Tum satus Anchisa delectos ordine ab omni centum oratores augusta ad moenia regis ire iubet, ramis velatos Palladis omnis,
Abbreviated transcription (Latin):
Consumptis hic forte aliis ut uertere morsus
Exiguam incererem penuria adegit edendi
Et iuolare manu malisq auda cibus orbem
B atalis crusti. patuł nec parcere quadus
eus etiã mensas consumimus inquit iulus
Eec plura alludens. ca uoxaudita. laboru
Erima tulit finem. primamq loquentis ab ore¬
Eeripuit pater ac stupefactus numine pressit
Continuo salue fatis michi debita tellus¬
Los q ait ofidi tioie saluete penates
Sic domus hec patuia ẽ. genitor in talia namq
N unc repeto anchises fatotũ arcana reliquit¬
E un te uate fames ignota ad lictora uectum
Ecisis coget dapibus consumere mensas
Num sperare domus. defessus ibiq memento
P rima locare manu moliriq aggeie tecta
E ee erat ula fames hec nos suprema manebat
E xiii.s positura domum modum.
Quare agite. et primo leti cũ lumine sols
Que loca. qui ue habeant homines. ubi mẽia gẽtis
Uestigenus. et aportu diuersa petamus
Nunc pateras libate ioui. precibusq uocate

Expanded text:
Consumptis hic forte aliis ut vertere morsus Consumptis hic forte aliis ut vertere morsus exiguam in Cererem penuria adegit edendi et violare manu malisque audacibus orbem fatalis crusti patulis nec parcere quadris: Heus ! etiam mensas consumimus, inquit Iulus, nec plura adludens. Ea vox audita laborum prima tulit finem, primamque loquentis ab ore eripuit pater ac stupefactus numine pressit. Continuo’, et: ‘O fidi Troiae saluete penateshic domus, haec patria est. Genitor mihi talia namque nunc repeto Anchises fatorum arcana reliquit: cum te, nate, fames ignota ad litora vectum accisis coget dapibus consumere mensas, tum sperare domos defessus ibique memento prima locare manu molirique aggere tecta. Haec erat illa fames; haec nos suprema manebat, exiliis positura modum. Quare agite et primo laeti cum lumine solis quae loca, quive habeant homines, ubi moenia gentis, vestigemus et a portu diversa petamus. Nunc pateras libate Iovi precibusque vocate
Abbreviated transcription (Latin):
Colloquio. atq imis acheronta afatur auernis
ic ctiam pater ip̃e petens responsa latinus
Centum lanigeras mactabat tite bidentes
Atq harum effultus tergo. stratis q iacebat
Pelleuibus subita ex alto uox redita luco est
Ne pete conubiis natam sociare latinis
mea progenies. thalamis neu crede paratis
xterni uenient generi. qui sanguine nr̃m
Nomen in astia ferant. quorũq astripe nepotes
Sia sub pedibus q̃ solutiumq recurtens
sucit occeanum. ueitiq. regiq. uidebunt
Rec responsa patris fauni. monitus q silenti
Nocte datos. non ip̃e suo premit ore latinus
Sed ciecum late uolitans lam fama perubes
Ausonias tullerat. cũ laumeduntia pubes
F ramineo rippe religauit ab agere cdassem
E neas. primiq duces. et pulcher yulus
Corpora sub ramis deponũt arboris alte
In stituunt q dapes. et adorea liba per herbas
Subitiunt. epulis. sic iuipiter ip̃e monebat
Et cereale solum pomis agrestibus augent

Expanded text:
conloquio atque imis Acheronta adfatur Avernis. conloquio atque imis Acheronta adfatur Avernis. Hic et tum pater ipse petens responsa Latinus centum lanigeras mactabat rite bidentis atque harum effultus tergo stratisque iacebat velleribus: subita ex alto vox reddita luco est: Ne pete conubiis natam sociare Latinis, O mea progenies, thalamis neu crede paratis: externi venient generi, qui sanguine nostrum nomen in astra ferant quorumque a stirpe nepotes omnia sub pedibus, qua Sol utrumque recurrens picit Oceanum, vertique regique videbunt. Haec responsa patris Fauni monitusque silenti nocte datos non ipse suo premit ore Latinus, sed circum late volitans iam Fama per urbes Ausonias tulerat, cum Laomedontia pubes gramineo ripae religavit ab aggere classem. Aeneas primique duces et pulcher Iulus corpora sub ramis deponunt arboris altae instituuntque dapes et adorea liba per herbam subiciunt epulis sic Iuppiter ipse monebat et Cereale solum pomis agrestibus augent.
Abbreviated transcription (Latin):
Pactibus ex hisdem et suma dominauiei arce
Preterea castis adolet dũ altaria tedis
Ut iusta genitorem astat lauinia iurgo
Uisa nophas longis comprehendere cͥrib ignẽ
Etq omẽm ornatũ flamina crepitante cͣmari
Regalis q accensa comas. accensa coronam
Insignẽ gemĩs tũ fumida iumine fuluo
In uolui ac toris uulcanũ spargere tectis
Sec uero horrendũ. ac uisu mirabile ferri
Namq fere illustrem fama fatisq canebant
Ipsam. Sed populo magnũ portendere bellũ
Ae rex sellicitus monstus. oiacula fauni
Fatidici genitoris adit. lucos q sub alta
Consulit albunea. nemorum q̃ maxima facto
Fonte sonat. seuamq exalat oppaca mephitim
Hinc itale gentes. oĩsq en otria tellus
In dubiis responsa petunt. huc dona sacerdos
Contulit. et cesarum ouiũ sub nocte silenti
P ellibus incubuit stratis. somnos q petiuit
Sulta modis simulacra uidet uolitantia nuris
Et uarias audit uoces. fiuitures deorum

Expanded text:
partibus ex isdem et summa dominarier arce. partibus ex isdem et summa dominarier arce. Praeterea, castis adolet dum altaria taedis et iuxta genitorem adstat Lavinia virgo, visa nefas longis comprendere crinibus ignem, atque omnem ornatum flamma crepitante cremari regalisque accensa comas, accensa coronam insignem gemmis, tum fumida lumine fulvo involvi ac totis Volcanum spargere tectis. Id vero horrendum ac visu mirabile ferri: namque fore inlustrem fama fatisque canebant ipsam, sed populo magnum portendere bellum. At rex sollicitus monstris oracula Fauni, fatidici genitoris, adit lucosque sub alta consulit Albunea, nemorum quae maxima sacro fonte sonat saevamque exhalat opaca mephitim. Hinc Italae gentes omnisque Oenotria tellus in dubiis responsa petunt; huc dona sacerdos cum tulit et caesarum ovium sub nocte silenti pellibus incubuit stratis somnosque petivit, multa modis simulacra videt volitantia miris et varias audit voces fruiturque deorum
Abbreviated transcription (Latin):
F e daturne refert. tusanguinis ultimus actor
Filius huic fato diuum proles q uirilis
ulla fuit. primaq oriens ez epta uuenta ẽ
Sola domũ et tantas seruabit filia sedes
Iam matura uizo iam plenis nubil sannis
Sulti illam magno elatio tota q petebãt
Fusonia. petit ante alios pulcherrimus omĩs
Luinus. auis a tauisq potens. quẽ regia cõuinx
diungi generum miro proþabat amore
Sed uatiis pot̾ñta deũ. terroribus obstant¬
T aurus erat tecti medio inpenetialibus altis
Sacia comam. multos q metu seruata per an nos
Quam pater iuentã pumas cũ conderet acces
Ipe ferebatur phebo sacrasse latinus
Faurentis ꝙ abca nomen posuisse colonis
Siuus apes sumũ dense mirabile dictu
S tadore ingenti li quidũ trans etheia uecte
bsedere apicem. et peditus permutua uexis
E xamẽ subitum. ramo frondente pependit
Tontinuo uates externũ cernimus inquit
duentare uirum. ⁊ partes pet̾e agm̃ easdem

Expanded text:
te, Saturne, refert, tu sanguinis ultimus auctor. te, Saturne, refert, tu sanguinis ultimus auctor. filius huic fato divom prolesque virilis nulla fuit primaque oriens erepta iuventa est. Sola domum et tantas servabat filia sedes, iam matura viro, iam plenis nubilis annis. Multi illam magno e Latio totaque petebant Ausonia. Petit ante alios pulcherrimus omnis Turnus, avis atavisque potens, quem regia coniunx adiungi generum miro properabat amore; sed variis portenta deum terroribus obstant. Laurus erat tecti medio in penetralibus altis, sacra comam multosque metu servata per annos, quam pater inventam, primas cum conderet arces, ipse ferebatur Phoebo sacrasse Latinus Laurentisque ab ea nomen posuisse colonis. Huius apes summum densae mirabile dictu, stridore ingenti liquidum trans aethera vectae, obsedere apicem, ex pedibus per mutua nexis examen subitum ramo frondente pependit. Continuo vates: Externum cernimus, inquit, adventare virum et partis petere agmen easdem
Abbreviated transcription (Latin):
Elatus. et lento mutantur marmore tonse
Atq hic eneas ingentem ex equore lucum
Prospicit. hunc int̾ fluuio tiberinus ameno
Berticib rapidis et multi flauus harena
In mare prorumpit uarie circumq supra q
A ssuete ripis uoluctes et flunimis aluco
Etherea mulcebant cantu. lucoq uolabant
Flectere it sociis terre q ad uertere proras
Imperat. et letus fluuio succedit opaco
unc age qui reges ezato q̃ tempora rerum
Eus latio antiquo fuerit status. aduena cdassem
Fum primũ ausoniis execcitus apulit horis
Expediam. ⁊ prime reuocabo exordia pugne
Cu diua tuuatẽ mone. ditam horrida bella
Dicam acies. actos ꝙ animis infunera reges
F urigenam q manũ. totãq subaria coactam
Bespeuam. maior terum michi nascitur ordo
Mauis opus moneo. tex arua latinus ⁊ uibes
Iam semor longa placidas in pace regebat
Dunc fauno ⁊ nimpha genitũ laurente matica
ꝑ ccipimus. fauni. picus pater. isq parẽte. m

Expanded text:
flatus et in lento luctantur marmore tonsae. flatus et in lento luctantur marmore tonsae. Atque hic Aeneas ingentem ex aequore lucum prospicit. Hunc inter fluvio Tiberinus amoeno verticibus rapidis et multa flavus arena in mare prorumpit. Variae circumque supraque adsuetae ripis volucres et fluminis alveo aethera mulcebant cantu lucoque volabant. flectere iter sociis terraeque advertere proras imperat et laetus fluvio succedit opaco. Nunc age, qui reges, Erato, quae tempora rerum, quis Latio antiquo fuerit status, advena classem cum primum Ausoniis exercitus appulit oris, expediam et primae revocabo exordia pugnae. tu, diva, mone. Dicam horrida bella, dicam acies actosque animis in funera reges Tyrrhenamque manum totamque sub arma coactam Hesperiam. Maior rerum mihi nascitur ordo, maius opus moveo.Rex arva Latinus et urbes iam senior longa placidas in pace regebat. Hunc Fauno et nympha genitum Laurente Marica accipimus, Fauno Picus pater isque parentem
Abbreviated transcription (Latin):
Et nunc sciuat honos sedẽ tuus
ggeie conposito tumuli post ꝗͣ alta quierunt
quora tendit iter uelis. portumq reliquit
spiant aure in nocte. nec cancida cursum
una negat. splendet tumulo suł lumĩe pontus
Proxima circee Raduntur lictora terre
Diues in accessos ubi solis filia lucos
Assiduo resonant cantu. tectisq supeibis
Prit odorata nocturna in lumina cedrum
Arguto teniuis percurrens pectine telas
Hin exaudire gemitus ireq leanum
Uinclo recusantũ. et sera sub nocte ⁊ udentũ
Setigeriq sues atq inpresepibus ursi
Seuire. ac forme magnorum ululare luporum
Q uos hominũ exfacie dei seua potentibus herbis
Induebat circe in uultus ac terga ferarum
Que monstra pii paterentur talia tioes
Delati inpetus neu lictora dira subirent
Neptunus uentis impleuit uela secundis
Atq fugam dedit. ⁊ p̾t̾ uada feruida uexit
amq tabescebat. radiis mare. et ethere ab alto
Furora in roseis fulgebat lutea bigis
Cum uenti posuere. omĩs q repente resedet

Expanded text:
et nunc servat honos sedem tuus o tumuli, postquam alta quierunt aequora, tendit iter velis portumque relinquit. Adspirant aurae in noctem nec candida cursus Luna negat, splendet tremulo sub lumine pontus. Proxima Circaeae raduntur litora terrae, dives inaccessos ubi Solis filia lucos adsiduo resonat cantu tectisque superbis urit odoratam nocturna in lumina cedrum, arguto tenuis percurrens pectine telas. Hinc exaudiri gemitus iraeque leonum vincla recusantum et sera sub nocte rudentum, saetigerique sues atque in praesaepibus ursi saevire ac formae magnorum ululare luporum, quos hominum ex facie dea saeva potentibus herbis induerat Circe in voltus ac terga ferarum. Quae ne monstra pii paterentur talia Troes delati in portus neu litora dira subirent, Neptunus ventis implevit vela secundis atque fugam dedit et praeter vada fervida vexit. Iamque rubescebat radiis mare et aethere ab alto Aurora in roseis fulgebat lutea bigis: cum venti posuere omnisque repente resedit
Abbreviated transcription (Latin):
E neas scopulum interea conscendit. et omnem.¬
P rospectum late pelago potit. anthea si quem.
Iactatum uento uidrat. frigias ꝙ biremes.¬
Aut cãpin. aut celsis inpupibus arma cͤaici.
Nauem inconspectu nullam: tres littore ceruos:
Prospicit eirantes. hos tota armenta secuntur:¬
A tergo. et longum per ualles pascitur aginen.
Constitit hic. arcumq manu celeresq sagittas:
Coͣripuit. fidus q̃ tela gerebat achates.
Ductores q ip̃os primum capita alta ferentes.
Cornibus arboicis steruit. tum uulgus ⁊ omnẽ
Miscet agens telis nemora inter fiondea turbam.
Nec prius absistit ꝙͣ scptem ingentia uictor:
Corpora fundat humi. et nmerũ cũ nauib equet:
Hinc portum petit. et socios partitur in omnes.
Uia bonus q̃ deinde cadis honcrarat acestes.

Expanded text:
eneas scopulum interea conscendit, et omnemrospectum late pelago petit, Anthea si quem iactatum vento videat Phrygiasque biremaut Capyn, aut celsis in puppibus arma Caici. Navem in conspectu nullam, tris litore cervos prospicit errantis; hos tota armenta sequuntura tergo, et longum per vallis pascitur agmen. Constitit hic, arcumque manu celerisque sagittas corripuit, fidus quae tela gerebat Achates; ductoresque ipsos primum, capita alta ferentis cornibus arboreis, sternit, tum volgus, et omnem miscet agens telis nemora inter frondea turbam; nec prius absistit, quam septem ingentia victor corpora fundat humi, et numerum cum navibus aequet. Hinc portum petit, et socios partitur in omnes. Vina bonus quae deinde cadis onerarat Acestes
Abbreviated transcription (Latin):
pargens rore leui et ramo felicis oliue
Atistiauit ꝙ uitos. dixit e nouissima uerba
At pius eneas ingenti moli sepulchrium
Im ponit sua q arma uito remum q tubamq
SSonte sub aerio qui nunc misenus ab illo
Sictur ecteinum q tenet persecula nomen
is actis propere exequitur precepta sibilre
Epelunca alta fuit. uastoq in manis hiatu¬
⁊ ciupea tuta lacu nigio. nemorum q tenebris
Euam supei haud ulle poteriant impu ne uolates
Tendere iter pennis talis sese alitus atus
Saucibus effundens supeta ad conuexa ferebat
Ende locũ grai dixerunt nomine auenũ
ua tuor hic primũ nieantis teiga uuiencos
Consituit. Fconti co mucigit uina sacaidor
Et s untas capens media intei coenua sctas.
Ignibus in ponit sacus libamina prima
So ge uocans hẽcaten celiq herebi q potẽtem
Supbonũt alii cultios. trepidum q tauorem

Expanded text:
spargens rore levi et ramo felicis olivae, spargens rore levi et ramo felicis olivae, lustravitque viros, dixitque novissima verba. At pius Aeneas ingenti mole sepulcrum imponit, suaque arma viro, remumque tubamque, monte sub aërio, qui nunc Misenus ab illo dicitur, aeternumque tenet per saecula nomen. His actis, propere exsequitur praecepta Sibyllae. Spelunca alta fuit vastoque immanis hiatu, scrupea, tuta lacu nigro nemorumque tenebris, quam super haud ullae poterant impune volantes tendere iter pennis—talis sese halitus atris faucibus effundens supera ad convexa ferebat: unde locum Grai dixerunt nomine Aornon. quattuor hic primum nigrantis terga iuvencos constituit, frontique invergit vina sacerdos; et summas carpens media inter cornua saetas ignibus imponit sacris, libamina prima, voce vocans Hecaten, Caeloque Ereboque potentem. Supponunt alii cultros, tepidumque cruorem