comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S iupit quanens tͥram fragor ⁊ suꝑ ip̃as
Bil pr̃ tntomunt gaminato fulriine puguas.
ne ent̾ mibes uentorp a tuebme ceto
Ultrix in iusti iubram̃t lancea belli
Ae fenor̃ ad ũsiso subiatã iuspide sedit
E t nes iuignẽa iutentes senꝑ in arma
Laumedonete tecina altuqa flamt

Expanded text:
ram fragor, et super ipsas bis pater intonuit geminato fulmine pugnas. inde inter nubes uentorum turbine caeco ultrix iniusti uibrauit lancea belli ac femine aduerso librata cuspide sedit. et uos, uirginea lucentes semper in ara Laomedonteae, Troiana al
Abbreviated transcription (Latin):
Calib illatmant nodͥẽ ꝙ dien quecelis
dont lintenis puppis ⁊efermẽ ad oris
Aui pate acepts ninems actior indis
Imponturi flauo delandit gurgit tibrist
Hine con sagmunes sb̃ funt iam moema Romer
C oncilium uocit augustum asta ꝗ beatos
p aupertatt pr̃esiac noĩo parta triumphas
C onsul ⁊ equintem suꝑa u̾tute senatum
F acta mmosa meos ⁊ recti sacia cupido
Attollunt hirte ꝙ come nedeti ꝗ mensa
D esta q acuruus cipulo nõ segnis aratus epierter
E xiono faciles ⁊ opum nõ indige cords¬

Expanded text:
elis, donec Laurentis puppis defertur ad oras, qua pater acceptis Anienis ditior undis in pontum flauo descendit gurgite Thybris. hinc consanguineae subeunt iam moenia Romae. Concilium uocat augustum castaque beatos paupertate patres ac nomina parta triumphis consul et aequantem superos uirtute senatum. facta animosa uiros et recti sacra cupido attollunt, hirtaeque togae neglectaque mensa dexteraque a curuis capulo non segnis aratris. exiguo faciles et opum non indiga corda
Abbreviated transcription (Latin):
E t ualidim duris euellit ab ossib hastim
Ille tegit clipto fusum ꝑ meabra ciuerez
⁊ nli qͥ paulitim ⁊ anbio uẽstigia in su
⁊ ltnua trhens al ueesus abayeie cedit
Noxtandem optatis tras pontum ꝑ tenebris
C ondidit  pugnis eiepta luce dueme
Aꝓ tdure m ingilint t̃ẽtesimmolen q repomĩta

Expanded text:
et ualidam duris euellit ab ossibus hastam. ille tegit clipeo fusum per membra cruorem, tardaque paulatim et dubio uestigia nisu alternata trahens, auersus ab aggere cedit. Nox tandem optatis terras pontumque tenebris condidit et pugnas erepta luce diremit. at durae inuigilant mentes molemque rep
Abbreviated transcription (Latin):
Pee fusos direos ⁊ tela ⁊ ubenna ede.
gtisioner
C atene dingor cubt gemitũ ꝗ cadentom.
D ũ detur ⁊eligant pontum  ne an se addẽ a
f esmmẽt net̾rum quid cede colenub arans
Q uantum ue lieat motus ne quid audeit ensis
Sic luas aitiu ꝑz hospita littora puli
C onuerso tinos petierũt ⁊age prts.
Heu cete m̃tes tumescta ꝗ corda setimdis
Armitum hambalem pene petit impioba tellus
Que uc̃ et tñs defendis roma penaces.
⁊niprios itum scopelos/ prupcai laxi.
Spandatis licet ⁊ cellam imgrens m aicem
Nullo um cipŗi auci pensabirtis aueo.
I nensi dictis annmi / ⁊ frio addicis nimis
Conditur ex templo teloif mibib ether
E t densa repnane six apͥ grandine turies
Aidor at pre uecta queat dum ene muros

Expanded text:
Ausonios atauo ducebat consule fastus. Hos ut depositis portum contingere uelis iam medio seram bello poscentia pacem ductorisque simul conceptas foedere poenas, de calentibus armis, quantum irae liceat, motusue quid audeat ensis. sic ducis adfatu per inhospita litora pulsi conuerso Tyrios petierunt remige patres. heu caecae mentes tumefactaque corda secundis! armatum Hannibalem poenae petit impia tellus! nunc externos defendis, Roma, penatis. Tarpeios iterum scopulos praeruptaque saxa scandatis licet et celsam migretis in arcem: nullo iam capti uitam pensabitis auro.’ Incensi dictis animi, et furor additus armis. conditur extemplo telorum nubibus aether, et densa resonant saxorum grandine turres. ardor agit, prouecta queat dum cernere muros
Abbreviated transcription (Latin):
Ultra prenem liueentia miña duxit.
Cue ut deusa ati auidsa corpore menbia
Dispiciat: ne ꝗ luat çue fodera sangius ⁊
P andem ut finte uoces miserabile uisu
Sũmisi palmas licerato tegmnẽ uestis¬
ꝗ ffigñt pom squalenta corpora tere.
mde agitãt ꝯsulta piẽs curas q fatigant.
Lenmuilus ut cenens accense tecta sgũthi
P osendum pene uuenem cele ꝗ neg antidlen
e xiii bello r tagioris peros iubetant᷑
Pł labuis cauta speculitor espotiufnfiuei
E t melior diuso belu pioduae ferio¬
s rima suꝑ tintis rebus pensanda elucis ne¬
C eꝑit nma fuor pres an signa moneri
C ensuecũt miti q uios qui ex acta repõtent.
P rouidus hec ritũ uatis fundebat ab alto
P ector̃ p̃mditans fabius suegentia pello.

Expanded text:
mina duxi. cur ut decisa atque auulsa a corpore membra despiciar, nosterque luat cur foedera sanguis?’ Tandem, ut finitae uoces, miserabile uisu summissi palmas, lacerato tegmine uestis, adfigunt proni squalentia corpora terrae. inde agitant consulta patres curasque fatigant. Lentulus, ut cernens accensae tecta Sagunti, poscendum poenae iuuenem celerique negantis exuri bello Carthaginis arua iubebat. at Fabius, cauta speculator mente futuri et melior clauso bellum producere ferro, prima super tantis rebus pensanda, ducisneit arma furor, patres an signa moueri censuerint, mittique uiros, qui exacta reportent. prouidus haec ritu uatis fundebat ab alto pectore praemeditans Fabius surgentia bella,
Abbreviated transcription (Latin):
lliaet moeati ci su cũebata uuiant
P õ curit mota arma uiii corpusi iuglo
N ictori spoliare negunt egit aucta incisfim
Hertanco mmus domerata mole feiũtue
In cessint sulihi librata ꝗ pondtia flimii
C ectiam iaciũt edtose ueitie custe¬
i preptum ꝗ deuus muitaniũ in ade ibmꝑa mga¬

Expanded text:
licet ingenti casu turbata iuuentus procurrit: nota arma uiri corpusque superbo uictori spoliare negant. coit aucta uicissim hortando manus, et glomerata mole feruntur. incessunt sudibus librataque pondera plumbi certatim iaciunt. decisae uertice cristae, direptumque decus nutan
Abbreviated transcription (Latin):
N õ ne pudet cepti pudet omins :mntena utͥ
r̃ mitie ꝗ ducis tali ne implẽ puramus
Ialum fama. tales pͣmitẽ pugnos.
Aitense ctuleant m̃tes auisti q medulls
naudbm manb ualltãt cesis ꝙ relicunt
Daicti miunos dortas subit andiea agger
mnsonr  globes pugnintũ desu urli
Armuint clinseos ac portis auut hostem
Librau melta ꝯ suȩta phalimco depe.
Orrendim iu su nobur telis ꝗ minose
P mrenes trabs leta iugiss an plurrmia cuspis¬
L ix muris tolleranda lges ss ceta frigninuarlore¬
U nta piee acq atro trcum lita sulfius fumãt

Expanded text:
nonne pudet coepti, pudet ominis? en bona uirtus primitiaeque ducis! taline implere paramus Italiam fama, talis praemittere pugnas?’ Accensae exultant mentes, haustusque medullis  relincunt deiecti muris dextras. subit arduus agger imponitque globos pugnantum desuper urbi. armauit clausos ac portis arcuit hostem librari multa consueta phalarica dextra, horrendum uisu robur celsisque niuosae Pyrenes trabs lecta iugis, cui plurima cuspis, uix muris toleranda lues, sed cetera pincta pice atque atro circumlita sulphure fumant
Abbreviated transcription (Latin):
D edeni at sicuilo de teger ftedera põto
D it miẽtet uino ac liadir spe cõcda fatigat
Iamꝗ aus noctueno peretiat cifatolia iuislo
Aut rapiolis tegͣe ꝓ sum̃as passibus alper¬
Sepe ẽt fumil turbato al lma sõno¬

Expanded text:
decus, ac Siculo demergere foedera ponto. dat mentem Iuno ac laudum spe corda fatigat. iamque aut nocturno penetrat Capitolia uisu aut rapidis fertur per summas passibus Alpe etiam famuli turbato ad limina somno
Abbreviated transcription (Latin):
Sffigies belus ꝙ parens om̃is ꝗ nepotum
A belo seues star plea gleuã ꝯtatis agenõ.
Et ꝗ longna dedit t̾ris cognomina fenix.
p̃a sedẽt tandem et̾unꝰ ccuita sicham
A ñ pedes ensid fugius uet õdine atiũ
Stant are coeli ꝗ̃ des becebo ꝗ poteno.

Expanded text:
ffigies, Belusque parens omnisque nepotum a Belo series, stat gloria gentis Agenor et qui longa dedit terris cognomina Phoenix. ipsa sedet tandem aeternum coniuncta Sychaeo. ante pedes ensis Phrygius iacet, ordine centum stant arae caelique deis Ereboque pot
Abbreviated transcription (Latin):
C ĩnemides notus ꝗ sacio cum lustrat haienas
H anmon geconis d semo niufraga sircis¬
n ox uttas si tencens cnetigo ad sidere palmas
ecrup sines gides. ac nantis laudik olim
⁊ cemmus hculeis calpe. bens ꝗ liuarẽ
S olis equos dulci ꝯsuetus flueminis undi.
Frondosum ꝗ apicem soignes ad sydera mater
B ellor ferd puene nẽc mitis hiberus
C un simul illidit ponto quos attilit anmes
S ed nõ ulla magis mentes ꝗ ođos ꝙ tenebat
Quam uisa hambalis cipis fugibntis mago
Iife ab stap curru atꝗ duro decoraci ⁊ ostio
sulartia p̃bepat spectandae gritib ora:
Q ualis. ogoratis desandctis liber ab indis¬
E gie pampinģos trenata. sigride currus.
A ue cur phlegias conteta mos gigantum
Ingessit camppis tangens tyr mchius astia
S alue. iinde pareui non concessere quit mo
L audib ac meritis non conaessurt᷑ camullo¬
H et uero tum te memorat de stiepe deoꝵ
Prolem tarpoy menatur roma conana h¬

Expanded text:
tum Nomades notusque sacro, cum lustrat harenas, tum Nomades notusque sacro, cum lustrat harenas, Hammoni Garamas et semper naufraga Syrtis. mox uictas tendens Carthago ad sidera palmas terrarum finis Gades ac laudibus olim terminus Herculeis Calpe Baetesque lauare solis equos dulci consuetus fluminis unda, frondosumque apicem subigens ad sidera mater bellorum fera Pyrene nec mitis Hiberus, cum simul inlidit ponto, quos attulit, amnes. sed non ulla magis mentesque oculosque tenebat, quam uisa Hannibalis campis fugientis imago. ipse astans curru atque auro decoratus et ostro Martia praebebat spectanda Quiritibus ora, qualis odoratis descendens Liber ab Indispampineos frenata tigride currus; aut cum Phlegraeis, confecta mole Gigantum, incessit campis tangens Tirynthius astra. salue, inuicte parens, non concessure Quirino laudibus ac meritis non concessure Camillo: nec uero, cum te memorat de stirpe deorum, prolem Tarpei mentitur Roma Tonan
Abbreviated transcription (Latin):
Incaput hoc compage. iuat terres detascat
⁊son ullo otnnas ataetis iuspe ẜuo
Decedes q pͥus regnis qͣ nõia gentes
A d spes at moꝵ uiuã t̾: nam moo pugna
Precellis resident hostes mihi satq suꝑꝗ¬
U t me daidame inĩes. atꝗ iala telus
Dum uiuan expedent net praem petor norit
Sic capitur fiucis fugiẽtum mist & altos
I nde pest. retro mnontes cutasq licebras
Hic sinis helo reseratũt protuns arce
Ausomo im sponge. duci uiea mmꝑta adẽpta
A emis e mase leres opih qr suebis
Cis segcta. ꝙ posuit gestatas s bellua turtes.
E xcelse tum seua ratẽs spatacula penis
E limiteram accipere facem sbitaq praella
A insuri compos decoris ꝑ ecida reter
Deiuiete xeerens primus cognomina belli
S aurus sapta repent peruela romani.
⁊ t prĩa mnuetaituꝵ so lini tecta teuimptio
Lumina. o aurate suatit colla catene
H ic hanno: dau ꝗ cenas phemissa uiuenta
E t micętum primiꝰ atq indedi corpora mauri

Expanded text:
in caput hoc compage ruat terraeque dehiscant, in caput hoc compage ruat terraeque dehiscant, non ullo Cannas abolebis, Iuppiter, aeuo, decedesque prius regnis, quam nomina gentes ad spes armorum uiuam tibi. nam modo pugna praecellis, resident hostes: mihi satque superque ut me Dardaniae matres atque Itala tellus, dum uiuam, expectent nec pacem pectore norint.’ sic rapitur paucis fugientum mixtus, et altos inde petit retro montis tutasque latebras. Hic finis bello. reserantur protinus arces Ausonio iam sponte duciisae leges, opibusque superbis uis fracta, et posuit gestatas belua turris. excelsae tum saeua rates spectacula Poenis flammiferam accepere facem, subitaque procella Mansuri compos decoris per saecula rector, deuictae referens primus cognomina terrae, securus sceptri, repetit per caerula Romam et patria inuehitur sublimi tecta triumpho. lumina, et auratae seruabant colla catenae, hic Hannon clarique genus Phoenissa iuuenta et Macetum primi atque incocti corpora Mauri,
Abbreviated transcription (Latin):
Seui nota lucis paes ferro occumbẽ credũt
Pars damnasse acies ge supis cessisse sinistris
Ingiuit ausomus u̾soꝙ agit equore toto
Rector. ami ip̃e trepidmnt cicthaginis arces
Impletur terror uago: cunda aphrica pulsis
I gimih: uolucri ꝗ fuga sinę piarte iuentes.
)endue attontos eh trema ad littora cur sus
Ac carchsincas ẜfugi spargunt᷑ ni oras
P ars biccti peticie domos. pars flũa lagi
S ic ubi malta candem denictus ad astĩa
Enomut paslos ꝑsccula nestuus igner
U deẽ coi monstiũ ad mrabile seres
L amgcios anere ausomo canece lucos.
Et ftssum tumulo tandem regria ꝑ piiquo
A ppacene ad mota oculis uestigie pug.¬
Et tyiheie uidi g phoctõtis udetat anmem.
Scrage uera undintent calis imsable uisus
P ostratis tices agcur dira mamplis
Sum sugas uino sedes nircita reuisit
I a propinquatant hostes timos subitat
Culi setum pornus celũ luet om̃e slura

Expanded text:
saeui nota ducis. pars ferro occumbere credunt, saeui nota ducis. pars ferro occumbere credunt, pars damnasse aciem et diuis cessisse sinistris. ingruit Ausonius uersosque agit aequore toto rector. iamque ipsae trepidant Carthaginis arces: impletur terrore uago cuncta Africa pulsis agminibus, uolucrique fuga sine Marte ruentes tendunt attonitos extrema ad litora cursus ac Tartessiacas profugi sparguntur in oras; pars Batti petiere domos, pars flumina Lagi. sic ubi, ui caeca tandem deuictus, ad astra euomuit pastos per saecula Vesbius ignis uidere Eoi, monstrum admirabile, Seres lanigeros cinere Ausonio canescere lucos. At fessum tumulo tandem regina propinquo apparent admota oculis uestigia pugnet Tyrrhena uada et Phaethontis uiderat amnem strage uirum undantem, talis, miserabile uisu, prostratis facies aperitur dira maniplis. tunc superas Iuno sedes turbata reuisit. iamque propinquabant hostes tumuloque subibant, cum secum Poenus: ‘Caelum licet omne soluta
Abbreviated transcription (Latin):
F raui mit suꝑi ño fallitis equore me sum
An ne huc saicitis leto mea signo sanai¬
A iui pugne auspicũ dedinius ecđ̃imntue: t ab sens
Accipio genitus: uoctiꝗ. ac uios uocatum
T aecoreus cotres simul hec firdeaat de una
I peclabat dextra ac leti feruetut amor̃
Tun uno impata uir pristoris in ora
U cetitur .: ac suuis subito preadit opaas
A to his allortur uersancem ingłui fita
Q ue nam te sluis accede ausa sb egit
A rmacum nr̃os : mĩ duea adplia tendis
M agnus ubi ausomie reliquos domat hamba
Suelox gaudes ire ⁊ comperdia grata
S untͥ uicmo ĩ medios ee trimits ducam
Anuit: atꝙ onerat promissis pettora lirgis
P astores pͣli s docte tirthiginis alte
M agni responsuros: nec se leuciora daturẜ.
P recipitem ee iisto propantan proxime saltu
C recum agit. uino. d salens regrõe marꝭ
Non qratam niuito ẜuat celata salurem
I nterea cad mea minus desta pauensi
Non ublum hambalem nuisg ertanine aex int

Expanded text:
it ‘superi: non fallitis. aequore mersum anne huic seruabar leto? mea signa secuti, quis pugnae auspicium dedimus, caeduntur, et absens accipio gemitus uocesque ac uerba uocantumTartareus torrens?’ simul haec fundebat et una spectabat dextram ac leti feruebat amore. Tunc Iuno, miserata uirum, pastoris in ora uertitur ac siluis subito procedit opacis atque his adloquitur uersantem ingloria fata: ‘Quaenam te siluis accedere causa subegit armatum nostris? num dura ad proelia tendis, magnus ubi Ausoniae reliquos domat Hannibal armis? si uelox gaudes ire et compendia grata sunt tibi, uicino in medios te tramite ducam.’ adnuit atque onerat promissis pectora largis pastoris patresque docet Carthaginis altae magna repensuros, nec se leuiora daturum. praecipitem et uasto superantem proxima saltu circumagit Iuno ac fallens regione uiarum non gratam inuito seruat celata salutem. Interea Cadmea manus, deserta pauensque, non ullum Hannibalem, nusquam certamina cernit
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃e hõm̃s critis trepidat gerus ita ꝗ celora
Lux atrgx miat qe p̃sens astae᷑ iurstim
Creditur icente ꝑ culsis iufpicer igne
Parte ala geu soli oret ditrrcune campo
Qui inferent agens truculentũ scipio martem
Asfa pugna nouas uaria shꝰ mugint leti
Dat saimas hnt ense iacqr pgstiato ad acto
Il lixo ꝑ fracta geunt licenabiles ossa
Ast os curpe pnuor fuses pratut in ora
Hop id u̾sa dedit gradiuo pettora uirtus.
p̃e su ssrages dit̾de. ioctheius instat.
Qualis ĩpe atud petidum cuirus quatie alno etpxũ
Et geacas soluit fer̃eti sangñe mauors
Per rumpit siudtus: sp prctor belliger axis.
I anꝗ medor crai trua llustraui fortissima queꝗ
Nommna obie ferio dadis spectata ꝑ ortem
S tagibus occubi lie int̾ tela uiuentus.
A uĩ muros rapue tuos isy ae ꝗ nefandi
Qui sacos transsimti licus. fhoctoriaia qui
Pelluȩrant tato ssigna ac filies tinte
A uos tulit ut supuĩ repũe soluĩ ꝙ domosq
iant direstat̃ nuctantie suominus imo

Expanded text:
omne hominum terris trepidat genus, ipsaque ob ora lux atrox micat, et praesens astare uiritim creditur intento perculsis Iuppiter igne. Parte alia, ceu sola forent discrimina campo quo misceret agens truculentum Scipio Martem, aspera pugna nouas uaria sub imagine leti dat formas. hic ense iacet prostratus adacto, hic saxo perfracta gemit lacrimabilis ossa, ast hos, turpe, pauor fusos proiecit in ora, horum aduersa dedit Gradiuo pectora uirtus. ipse super strages ductor Rhoeteius instat, qualis apud gelidum currus quatit altior Hebrum et Geticas soluit feruenti sanguine Mauors perrumpit stridens sub pondere belliger axis. iamque ardore truci lustrans fortissima quaeque nomina obit ferro. claris spectata per orbem stragibus occumbit late inter tela iuuentus: qui muros rapuere tuos miserasque nefandi qui sacros, Trasimenne, lacus, Phaethontia quique polluerant tabo stagna, ac fiducia tanta quos tulit, ut superum regi soliumque domosque irent direptum: mactantur comminus uno
Abbreviated transcription (Latin):
h me praẽs taret griminũ relde uero
Hastrubalan uocarez unoris eo ne asfa sonda
uni miomanos odia. hiud mansuese torda
At ostra sinam: parcmi q uiro qugri tra. gcaru
tala dum mmnoz chumca sl repellast
E t̾ra sociqs obigat me pat̾ iu̾no
L ubriia qua cellus lapsantis ipiũt tris
F allebat insus prostent gu accupat ense
Ex ceulit lateis palmas hercũ ꝗ eicentam
Amplexꝰ mucla lenuit moite dolor̃s
Tum hti muagit mixce certamina tucte
Conuertita ⁊uens ꝓ longĩe hosilia terga¬

Expanded text:
uero Hasdrubalem reuocate umbris. egone aspera ponam umquam in Romanos odia, aut mansuescere corda nostra sinam, parcamque uiro quem terra crearit Itala? tum manes inimicos sede repellat aeterna socioque abigat me frater Auerno.’ lubrica qua tellus lapsantis sanguine fratris fallebat nisus, prosternit et occupat ense. extendit labens palmas, Heriumque iacentem amplexus, iuncta leniuit morte dolores. tum Libys inuadit mixtae certamina turbae conuertit
Abbreviated transcription (Latin):
B elligere datur ad stengiti cerpaimiuis punetr
S ic po ducis aner ocłos euitat : ex itro
S cipio uinonis simutatus tela coruscat
A t uiio letus retor̃ ante ora lumo
E t candem propiui sperans ingenera pemuis
Qurliupedi citus mipone uelocia menbra
E t uat aeusam proꝑaci turbimis hastum
Dat tergi a aampõ fugiens uolat ales pageo
Cransmittits acies: tum uõ ue uicto ⁊ ala
Inm compoi uoli ferrata calce aiuentgit
Cormpedem. qe lirgis pegnis quant ass habenas

Expanded text:
datur ad speciem certaminis umbrae. sic Poeni ducis ante oculos exultat et ultro Scipio Iunoni simulatus tela coruscat. at, uiso laetus rectore ante ora Latino et tandem propius sperans ingentia, Poenus quadrupedi citus imponit uelocia membra et iacit aduersam properati turbinis hastam. dat terga et campo fugiens uolat ales imago tramittitque acies. tum uero, ut uictor et alti iam compos uoti, ferrata calce cruentat cornipede
Abbreviated transcription (Latin):
celicolum. E casti ductoris foeclera xupit
S it satis hunc castris semel efusgisse cematis
Sic secum taciti ge cectitim spiculã sundunt¬
ꝑ rima incormpedis sedit spirantis ignem¬
⁊ iatib hasta nolans ererit ꝗ ore cuento
Quidrupedem ditis pulsantem calal auras
C orrint aso equus confixa ꝙ cusfide mentra
H uc alluc iactans ratoren prdibit hossi.
nuadimt uanam ꝗ sugum at attoliẽ fesos
A imtentan artus reuocato auulneẽ telo
C oruipiut cune unda uiixo manices pudenda
A ddita : ex eemplim nõ unq̃ fideẽ letis.
S eptriferas arcta. Palmnas iunꝙẽ catena
Dicitur es atto cilat culm̃e regm
Q ui moddo suppedid tras. & sagtra patensꝗ
L ittora si orceam sb̃ mieir uiderat egner
P ostratis opibus igni phenissa mecũtuꝵ
a guna : Et anuisus notus q fugaꝵ¬
U tetit tra aicus damnatis hasteritul ausis
S tabat krctngo truncatis nndiq menbep
U ni mixa mes tanto ꝙ fragore luertemd

Expanded text:
caelicolum et casti ductoris foedera rupit. caelicolum et casti ductoris foedera rupit. sit satis hunc castris semel effugisse crematis.’ sic secum taciti et certatim spicula fundunt. prima in cornipedis sedit spirantibus ignem naribus hasta uolans erexitque ore cruento quadrupedem elatis pulsantem calcibus auras. corruit asper ecus confixaque cuspide membra huc illuc iactans rectorem prodidit hosti. inuadunt uanumque fugae atque attollere fessos adnitentem artus reuocato a uulnere telo corripiunt, tum uincla uiro manicaeque, pudendum, addita, et, exemplum non umquam fidere laetis, scepulmine regni, qui modo sub pedibus terras et sceptra patensque litora ad Oceani sub nutu uiderat aequor. prostratis opibus regni Phoenissa metuntur agmina, et inuisus Marti notusque fugarum uertit terga citus damnatis Hasdrubal ausis. Stabat Carthago, truncatis undique membris, uni innixa uiro, tantoque fragore ruentem
Abbreviated transcription (Latin):
Luee cubie inciẽpat lice crcũ uolie ardõ
H ausiss ꝑ iuis tietidus nidade sacelles
Massilus tyiius ꝙ duces accitas regno
Lemerat putes intiuste uulnera noctis
Ira puctor ꝙ datant qe ꝯiux t̾tius ignis
C astror flmmiss ee se uelam̃s nuillo
u qx int̾ trepidas ereptum ex hoste cat̾uas
F pndebant mutans : ẜ ẽii ñõ luce siphace
ti on daio potusse die nec sole tueate
A quoq̃ innei uctarat. talia uecors.
S ed lam cdaudetat fltus: nec plura sinerat
N tropos & timde properant stamiina lingne
Nanꝗ nbi presilint castris : cui turdidus amnies
Qmi siluas ac saxa trahens ꝑ dema p̃ceps
Dolintur: & ripas spuanti imgitel laxat
nte om̃es p̃uecꝰ equo trahit agmina noll
C ontra uia mamis rutuli celsusꝗ ruebat
Uio rege procul raptis eercitus armis
Ac sibi qlꝗ indes: ne uides ait agim̃ĩe pͥmo
M assolus uolicat deposccas plio rectoꝵ¬
C ac nr̃ũm hoc mea destra decus uiolauit eraras

Expanded text:
lugubre increpitans late circumuolat ardor, lugubre increpitans late circumuolat ardor, hausissetque uirum, trepidus ni clade satelles Massylus Tyriusque duces, accitaque regno lenierat pubes infaustae uulnera noctis, ira pudorque dabant et coniunx, tertius ignis,castrorum flammis et se uelamine nullo uix inter trepidas ereptum ex hoste cateruas frendebat minitans: sed enim non luce Syphacem nec claro potuisse die nec sole tuente a quoquam uinci. iactarat talia uecors, sed iam claudebat flatus nec plura sinebat Atropos et tumidae properabat stamina linguae. namque, ubi prosiluit castris, ceu turbidus amnis, qui siluas ac saxa trahens per deuia praeceps uoluitur et ripas spumanti gurgite laxat, ante omnis praeuectus equo trahit agmina uoce. contra naua manus Rutuli celsusque ruebat uiso rege procul raptis exercitus armis, ac sibi quisque: ‘Videsne? uidesne, ut in agmine primo Massylus uolitet deposcens proelia rector? fac nostrum hoc, mea dextra, decus. uiolauit et aras
Abbreviated transcription (Latin):
S ic litius ꝑ mixta mins ei casfa monedat
Ductor. nam surdis ꝯuix ob sfitoxͥ at aures
E xgo asẜ momitis frustia intẽtibi enises
Aduocat de castas pollus forceris aras
⁊ estit uarca martem mouei mipigge arte
Castia leui calimo. cãrina ꝑ intorra palustri
Quilia miures mnat dispsa imupala pastor
Ae piata spargit celata maendia node
Inde ubi celletti rapidani diffude pestem
C e perũt. ignes &s se per pingina magno
P obua trio sono. dare et patuatue in ãuras
E t frenos uoluari ꝓ pellunt lum̃e fum̃ę
I t titis nimier lues cum turbine castres
A tꝗ alimẽta uoret strepitu iuilamis anhelo
Auda: Q e om̃ mañat incendia tecto
Senticur senis ꝗ fuss̃ crmtur ignis¬
e patis somnos mulcorẜ ꝙ ora uotatũe
Auredliũ : iuadũt fl̃me fuuit bndos nicto¬
oi ulciber ex rupidis imipiexih ora mĩosg
Corripit exundet pestis semista ꝗ castita
Allenti uolitant ꝓ nubia sim ficulla
I plius ingenti regis antoria saltu

Expanded text:
Sic Latius permixta minis, sed cassa monebat Sic Latius permixta minis, sed cassa monebat ductor. nam surdas coniunx obstruxerat aures. ergo, asper monitis frustra nitentibus, enses aduocat et castas polluti foederis aras testatus uaria Martem mouet impiger arte. castra, leui calamo cannaque intecta palustri, qualia Maurus amat dispersa mapalia pastor, ac tacita spargit celata incendia nocte. inde, ubi collecti rapidam diffundere pestem coeperunt ignes et se per pinguia magno pabula ferre sono, clare expatiantur in auras et fumos uolucri propellunt lumine flammae. it totis inimica lues cum turbine castris, atque alimenta uorat strepitu Vulcanus anhelo arida, et ex omni manant incendia tecto. sentitur plerisra uocantum auxilium inuadunt flammae. fluit undique uictor Mulciber et rapidis amplexibus arma uirosque corripit: exundat pestis, semustaque castra albenti uolitant per nubila summa fauilla. ipsius ingenti regis tentoria saltu
Abbreviated transcription (Latin):
Aphica teribile magno sb̾ nomine molt̃
Regis opes contrau massila paiauerat arma.
Specq sipha& libicis umna cf lautentibus unus
Terror erat: ampos parit: ualles ꝙ refusas
Littora ꝙ̃ imp̃rat nłło decorar tãpete
C ormpedem i nomas assuetꝰ. dense ꝗ ꝓ auras
Condetunt uculis staidentis etheta nides
In menor hic dextre ꝗ date. uicti ꝑ ꝓ aras
Fedid q mensas testes: atꝗ hosbisq ura
F asꝗ. fidemꝙ simul prauo mutatꝰ aore
Queat: acꝗ toros iegni merdede purarat
Uirgo erat᷑ quna spetie daro ꝙ parente
Hastrubalis prolepi thalamis quam coepit uealtis
C eu fice sbcensis prima tedae iugali:
⁊erat opes gener ad poenos litie ꝵ soluto
Toedẽ inpcitie dotalia tegnsstulit arma
s ed nõ ausomo curarp es trena sipno
Ductori momusse fuit mussi ꝙ minẽtite
Sret regno reputet sugos pacta hospica Pus
Q uemiat bluxo miniũ : facihꝗ marito
S tasura et seza : q ttulami Ragratis amnors

Expanded text:
Africa terribilem magno sub nomine molem Africa terribilem magno sub nomine molem regis opes contra et Massyla parauerat arma, spesque Syphax Libycis una et Laurentibus unus terror erat. campos pariter uallesque refusas litoraque implerat nullo decorare tapete cornipedem Nomas adsuetus, densaeque per auras condebant iaculis stridentibus aethera nubes. immemor hic dextraeque datae iunctique per aras foederis, et mensas testis atque hospita iura fasque fidemque simul, prauo mutatus amore, ruperat atque toros regni mercede pararat. uirgo erat eximia specie claroque parente, Hasdrubalis proles, thalamis quam cepit ut altis, ceu face succensus prima taedaque iugali, uertit opes gener ad Poenos, Latiaeque soluto foedere amicitiae dotalia transtulit arma. Sed non Ausonio curarum extrema Syphacem ductori monuisse fuit, missique minantur: stet regno, reputet superos, pacta hospita seruet:  facilique marito statura obsequia et thalami flagrantis amores.
Abbreviated transcription (Latin):
lina nõ equa populi malereeata tama
Cannta creas. cui proles terrãs fretum
Sideraꝗ manis regnoꝵ forte gulernãt
estis diua uerus es facilime abselue carma
un setura capit fimẽ fcerutus lecniũ
Anquei insus sutico 4 grauiera per auras
Nulla bulsa manu senuerũt trmtpina diue.
fertur ꝓna ratis uencos inpelleẽ credus
ontia que aduerlis duceneo ꝑueit incas
E x cemmplo maior cnntis spes pector multeę
meni armis cancenz finemq renii perichis
pe alaçer sicula aiscedeni scipio cerra
in mira pelagi plicauerdit lesca thaui
Iactaq cenuileis mnabãt fluctibus exta
T unc asede deum. purumq per ethera lapse
A tmiger̃ iouis ante oculos cipere uoluctes
E quoteas monstrari uias at ducere classez
Auguriu clangor letu dabat. m̃ secuti
T antu progressos liquida sb nube uotatus
Quantu nõ scustra spetulãtu liua seruãt
Littora a genotee tenuerũt petfida terͣt
N et signu̾ uanta insemet ueniente ꝓcella

Expanded text:
ia, non aequae populi male credita famae, a nobis cuncta creas, cuius proles terramque fretumque sideraque et manis regnorum sorte gubernant, testis, diua, ueni et facili me absolue carina.’ tum secura capit funem, fremitusque leonum audiri uisus subito, et grauiora per auris nulla pulsa manu sonuerunt tympana diuae. fertur prona ratis uentos impellere credas contraque aduersas ducentem praeuenit undas. extemplo maior cunctis spes pectora mulcet finem armis tandem finemque uenire periclis. Ipse alacer Sicula discedens Scipio terra numen pelagi placauerat hostia taurus, iactaque caeruleis innabant fluctibus exta. tunc a sede deum purumque per aethera lapsae armigerae Iouis ante oculos coepere uolucres aequoreas monstrare uias ac ducere classem. augurium clangor laetum dabat. inde secuti tantum praegressos liquida sub nube uolatus quantum non frustra speculantum lumina seruant, litora Agenoreae tenuerunt perfida terrae. Nec segnis tanta in semet ueniente procella
Abbreviated transcription (Latin):
Nulla tibi lybica lacebra est o sapio terra
Hec uit &e astucto segtur murrone uolite
Doner longiguo feustiatum iuxit in arua.
Diuersa pacio protul acertamñe pugne
Tum fallax subito simłagum ĩ nubila cifit
Fulmintus ductor quis nã se limĩe go
Composuit nobis inꝗt eus. aut latet ib
Cur monstro tñ ne obstat mã qͥua diuis

Expanded text:
yca latebra est, o Scipio, terra.’ haec ait et stricto sequitur mucrone uolantem, donec longinquo frustratum duxit in arua diuersa spatio procul a certamine pugnae. tum fallax subito simulacrum in nubila cessit. fulmineus ductor ‘Quisnam se numine caeco composuit nobis’ inquit ‘deus? aut latet idem cur monstro? tantumne obstat mea gloria diuis?
Abbreviated transcription (Latin):
Du scatuit sata omipotens uebi ꝗ qucis
Inuadant acies pugnim ge damõif licesse̾nt
Sidera. nõ alio grauiores tempõe uidit
Inmedio merces ꝯcꝗd tegit idiq coelim
Ilac agenorus p̃fulgeis ductor. & ostro
E xcel sum q caput pemia nutãte leuotat
Custa. rabens Ienus migno le nõie t̾ior.
P ieceoit. latioq micat bñ cogintꝰ enisis.
A t ꝯtra orocsiti iadiebat Iapio cacto
Cetuilem osteutans dypt̃u quo p̃ris e una
Celarat prĩu stiuancis plia dira
e ffigiei flamara ingeditem fions alta uomebat
Sultanta cuntis iii. telor ꝗ uirorꝑ¬
nuabi stabat stes: t uictorde selis.ł
Himbel ausoma gantꝰ si sede fuess
H aud debitane tdras itili porliciot futuras
Conticnmẽ anue tapicho uibiantis hestis.
I nde ensis prqzior. 4 aues e. quoniu ora
A d mota cc dica tilglancio lumina flime

Expanded text:
Dum statuit fata Omnipotens urbique ducique, Dum statuit fata Omnipotens urbique ducique, inuadunt acies pugnam et clamore lacessunt sidera. non alio grauiores tempore uidit in medio merces, quicquid tegit undique caelum. ibat Agenoreus praefulgens ductor in ostro, excelsumque caput penna nutante leuabat crista rubens. saeuus magno de nomine terror praecedit, Latioque micat ra ardenti radiabat Scipio cocco, terribilem ostentans clipeum, quo patris et una caelarat patrui spirantis proelia dira effigies: flammam ingentem frons alta uomebat. sub tanta cunctis ui telorusolis. qHannibal Ausonia genitus si sede fuisset, haud dubitant terras Itala in dicione futuras. Contremuere aurae, rapido uibrantibus hastis inde ensis propiorque acies et comminus ora admota ac dira flagrantia lumina flamma.
Abbreviated transcription (Latin):
I urbasti maria ac tras iuene ꝙ strosn
I mmisti latio. tecmuerũt morma pome
Perꝗ bis octenos pͥmus fuit hambal nnmnos.
Humani q̃nis tempus compoñt geutem¬
A dd snciñ uentum ⁊ daudenda est ianua belli
Quis est fixa lies penderte in mile resedi
Et cecili cam primus amlo ñil fila. soror
A d u̾sus pesto: uertat tra hanbal hosti
t placq t cineres licii Rithagme regnet
lud te genimi ꝓ mutua pigñora amoris
enagnamimũ patiar ducem: ultamꝗ remittas
atene sinas captum ausomis ꝑterie catenas
Do spatium muris ut ius crthagimis alce
S tent lacmis p̃cib q tuis: ẜ p̃ot ꝯuix¬
uitenus in lelfesfe uacat nõ longa suꝑhunt
Fara ner bi uemeti peri sb̃ nõie ducdor
Et nuis mipet uolet redeuntibus nemis
Non sera uiri bello p̃cordea sto les
Mumeris het esto ñi saruena regna
H e post het iudeat repetat meut ampliuis imng¬
A useinam imũc insitnti raptũ auehẽ leto
Romulei negas iuuetus sb duẽ dexͣ

Expanded text:
urbasti maria ac terras iuuenemque ferocem immisti Latio. tremuerunt moenia Romae, perque bis octonos primus fuit Hannibal annos humani generis. tempus componere gentes. ad finem uentum, et claudenda est ianua belli.quis est fixa dies, pendenti nube resedi, et cecidit iam primus amor, nil fila sororum aduersus posco: uertat terga Hannibal hosti, ut placet, et cineres Troiae Carthagine regnent. illud te gemini per mutua pignora amoris magnanimum patiare ducem uitamque remittas neue sinas captum Ausonias perferre catenas. ‘Do spatium muris, ut uis, Carthaginis altae. stent lacrimis precibusque tuis. sed perciuatenus indulsisse uacet. non longa supersunt fata urbi, uenietque pari sub nomine ductor, et terras implere uolet redeuntibus armis: noui feta uiri bello praecordia. sed lex muneris haec esto nostri: Saturnia regna ne post haec uideat, repetat neue amplius umquam Ausoniam. nunc instanti raptum auehe leto Romulei nequeas iuuenis subducere dextrae.’
Abbreviated transcription (Latin):
I mmemioras has picti pot prędus nurma phylippi
Nuresat młto lixatiꝰ iulnẽ mues
A t apit pitulis postrato corpõr. lite
Inter. teli uiis: miumpit inde rume
Ansomus rogus. ꝑ̾ ꝓ iuiria graia. resignat
Arce morpr rutiaus teuccũ norbames i abo
M antua libensi gentrix dimisat atuo
O btrũcat samũ bellicis dextra calori
H iud ualuit miss detence dauma regna iela
S emor his litios uastiat beutiã sigua
Lnelius increpitins adeo ne oenotria cellus
T etestina suit: Ñ ꝑ maria asta . p. quȩ
niano horio susb Rotis remgr seletus

Expanded text:
ippus rarescit multo laxatus uulnere miles atque aperit patulas prostrato corpore late inter tela uias. inrumpit mole ruinae Ausonius globus et periuria Graia resignat. Archemorum Rutilus, Teucrum Norbanus et ambo Mantua pubenti genetrix dimiserat aeuo, obtruncat Samium bellacis dextra Caleni, haud ualuit misero defendere Daunia tela. Saeuior his Latius uastabat Bruttia signa Laelius increpitans: ‘Adeone Oenotria tellus detestanda fuit, quam per maria aspera perque insanos Tyrio fugeretis remige fluctus
Abbreviated transcription (Latin):
Gressibus humans alpes. formitnus huias
Plena aces prepae ictio re aiata ruedas.
h aud saus ae tetis u̾ous uuilona pestis
Cum sele infudis : rapdusꝗ mandia flarus
U enualat. et uolucies singit ꝓ culmina fim̃as.
I ttemtuĩ crupit subita formdme uulgus¬
I aces ut capta prissim trepidicur mn uibe

Expanded text:
anis Alpis. formidinis huius plena acies propere retro exanimata ruebat: haud secus ac tectis urbis Vulcania pestis cum sese infudit, rapidusque incendia flatus uentilat et uolucris spargit per culmina flammas, attonitum erumpit subita formidine uulgus, lateque ut capta passim trep
Abbreviated transcription (Latin):
Soluere ad esfatus signũ pugnamq ponlã.
H ec progul dexia speculantẽ nube sororem
Ut uidit diuũ genuirr. mistesq sb̃ acri
Olnitu uuhas sic ore effatus amico est
Q uite mantis alunt mcrsu dã noscẽ quix
Nu pen cosus diuͦss ge de cagrinis angie

Expanded text:
soluere ad effatus, signum pugnamque petebant. soluere ad effatus, signum pugnamque petebant. Haec procul aeria speculantem nube sororem ut uidit diuum genitor maestosque sub acri obtutu uultus, sic ore effatus amico est: ‘Qui te mentis edunt morsus? da noscere coniunx. num Poeni casus ducis et Carthaginis angit
Abbreviated transcription (Latin):
Cimi stecis curmę uidi ectantua certimina coelo
¶uos uiga calcastis sũmas uolitãr ꝓ dpres
C um uidenu quoꝵ ferro manib ꝗͣ apices
Arsere argiripe campi nõ segmor ibis
H unt mibi q̃ primus torꝗ in moemna telum
Dadina: nec nr̃e ficilis concedõt luidis
Ie uo tete extimulem qui fulanina contia
E t ngubos: tcomtusq. ac sitim numinis fes
Cum starem ꝓ ferie feras: ac uana iubebas
Nubilas : & imn ducem capitolia celsa petebas
Q uidl uos ꝗs daro. deleami est marte sapuchũ
e porter: quos nobilitant ꝑmordia lelii
Et mes de nobis dignimi defendite queso
P reteritas destre laudes dniũ ip̃e fanore
Incendos senex pr̃am post t̾ga labentem
Lustra. ⁊ non lusos tam longa etate penatez
Ae nitum ae fide iam pdem ꝯugis ora
Confisus nobis gepeto nõ altera restat
Iam hybie nec dardamus pugna alta restat
Certarꝰ nõo hodie dominũ accipit tibis
H antol hec. s nõ patiens remorantia uerba
Ausonius miles qualions dux cepetat gra

Expanded text:
cum stetis, turmae, uidi contermina caelo quas iuga calcantis summas uolitare per Alpis, cum uideam, quorum ferro manibusque capaces arsere Argyripae campi? num segnior ibis nunc mihi, qui primus torques in moenia telum Dardana, nec nostrae facilis concedere laudi? ten' uero, tene extimulem, qui, fulmina contra et nimbos tonitrusque ac summi numinis iras cum starem, perferre sonos ac uana iubebas nubila et ante ducem Capitolia celsa petebas? quid uos, quis claro deletum est Marte Saguntum, exhorter, quos nobilitant primordia belli? ut meque et uobis dignum, defendite, quaeso, praeteritas dextrae laudes. diuum ipse fauore uincendoque senex patriam post trina labantem lustra et non uisos tam longa aetate penatis ac natum et fidae iam pridem coniugis ora confisus uobis repeto. non altera restat iam Libyae, nec Dardaniis pugna altera restat. certatus nobis hodie dominum accipit orbis.’ Hannibal haec. sed non patiens remorantia uerba Ausonius miles, quotiens dux coeperat ora
Abbreviated transcription (Latin):
H ec dicens selriꝑ. meditantem miplia telo
Preuenit. husta uolans iino sb quetur̃ sedie
E t uct uocsꝙ uras simul i meta dausit
Uirgilio caudennus. accrbo siuis amntue
Steanicir: accedunt fras uultus ꝗ uicorp¬

Expanded text:
haec dicens Silarum meditantem in proelia telo praeuenit. hasta uolans imo sub gutture sedit et uitae uocisque uias simul incita clausit. Vergilio Caudinus, acerbo Laus Amano sternitur. accendunt iras uultusque uiroru
Abbreviated transcription (Latin):
Mũcronen: E pugnicis gestantur opima
Marcelli: fraccũs qͥ cadent᷑ tͥ proluit ensem
E cce maruis ꝙ pilli antem te belligẽe aspis
Moema sp̃ lums capue de culiũt nuet
Ex celso susa moridundum propulit hasta¬
⁊ cce aliud fulmen dextre q̃ nobue nom̃
Fulmus e cepit nõ iium pector uulius
Huc pͥmates siste acie: tñi consitn armis
Crispimis cecidit: me tu comitãte ꝓ hosses
Qui uobis menini ad canas letismꝰ ie
eruilii. fers ora ducs : sẽthixa ueruto
Cerno fragantes ciculos : uultum ꝗ imnedura
Non ip̃s minus ense cuũ fortesunt panũ.
nsignis riebit ꝯp̃ssuma ingenais ulius

Expanded text:
m. tibi pugnacis gestantur opima m. tibi pugnacis gestantur opima Marcelli, Gracchusque cadens tibi proluit ensem. ecce manus, quae pulsantem te, belliger Appi, moenia sublimis Capuae de culmine muri excelso fusa moribundum perculit hasta. ecce aliud fulmen dextrae, quo nobile nomen Fuluius excepit non unum pectore uulnus. huc prima te siste acie, cui consul in armis Crispinus cecidit. me tu comitare per hostis, qui nobis, memini, ad Cannas laetissimus irae Seruili fers ora ducis suffixa ueruto. cerno flagrantis oculos uultumque timendum non ipso minus ense tuum, fortissime Poenum o insignis
Abbreviated transcription (Latin):
Dissilen somut rupta compage carma.
Hic uaria an odos facies natat equore toto
Arma int̾ galeas ꝗ imp eͥstasꝗ ricentes
E lorentis capue gazal⁊ se posta triupho
Lamens p̃da daitis: tripodedimenseq deoꝵ
Cultaq negeꝙ̃ is is simulacia latim s.
um uetui emoti facie ꝯt̾rita ponti
alib allogue regem maris hoc satii sit
I nterea gentor satis ad maiora miar
cetera ponce ptor telago ne tollat acerba
Hoc hitngo decus millo sigabile hello
P rogenuisse caput nr̃os ꝙ infinctra poeni
A eneddas miois toto ꝙ egiuisse profimde
Sic uenus at tuunoͥ Isilunt grargite fiuct
o b uia ꝗ ad u̾sis ꝓropellũs agmiña castres
Lix uetur armoꝵ scicus ꝗãccedere corda
Landib ignepero mentes furiabat irgram
Hortatus uecoris que urebas petoro flamis
Tum fuminii porta rorantia cesi
Ora ducis nosto destiam. tupͥmus in ictus
Ingentis pauli ruis: ac derigis in ossa muconera¬

Expanded text:
dissiliens sonuit rupta compage carina. dissiliens sonuit rupta compage carina. hic uaria ante oculos facies: natat aequore toto arma inter galeasque uirum cristasque rubentis florentis Capuae gaza et seposta triumpho Laurens praeda ducis, tripodes mensaeque deorum cultaque nequiquam miseris simulacra Latinis. tum Venus emoti facie conterrita ponti talibus adloquitur regem maris: ‘Hoc satis irae interea, genitor: satis ad maiora minarum. cetera parce, precor, pelago, ne tollat acerba hoc Carthago decus, nullo superabile bello progenuisse caput, nostrosque in funera Poeni Aeneadas undis totoque eguisse profundo.’ Sic Venus. et tumidi considunt gurgite fluctus. obuiaque aduersis propellunt agmina castris. Dux, uetus armorum scitusque accendere corda laudibus, ignifero mentes furiabat in iram hortatu decorisque urebat pectora flammis: ‘Tu mihi Flaminii portas rorantia caesi ora ducis: nosco dextram. tu primus in ictus ingentis Pauli ruis ac defigis in ossa mucrone
Abbreviated transcription (Latin):
E ce intorta noto uemensq arupe pcella
S bilat:at sib milem monti ingranai prosimio
Ductoris frangit sus ora tiementia feuctũ
e ydimas ieluens otułds coeloq fueto
E celix ofi̾: diuuis q quace cabendo
Hastiubal egreginm fortis ou dexeta lamis
Pnganti feperit letum ⁊ cui fita deder̃
a usom̃a e tremo tellurẽ ap̃tnde morsu
A t mihi camnars campis. subi paulus uor ille
E gregie occubuer̃ uẽ omutte uitam
Non latum uđ oñ ferreri ĩ capitiua flnoĩas
Iaipeio iouis as manes descende celo
Calia dum meret diũsis fiatib acta
ngeonnũ uuut nnoa latis. puppim ꝗ sb̾atus
⁊ quoris aegrri tenut . eu luibue mẽsas
Mox igris alce pusa ex undantis hauene
Ueitict. sñis echiereas remeauit ad iuras
etfiuctus sigra uento librante pependit
ꝑt geminas notus inscopulos atq houea sexa
Pũra sorte ratit imiẜandum ge triste buenes
Increpuere: ictu prors tum mutice acuto

Expanded text:
e tenebrae. ecce, intorta Noto ueniensque a puppe procella e tenebrae. ecce, intorta Noto ueniensque a puppe procella sibilat ac similem monti nigrante profundo ductoris frangit super ora trementia fluctum. exclamat uoluens oculos caeloque fretoadendo, Hasdrubal! egregium fortis cui dextera in armis pugnanti peperit letum, et cui fata dedere Ausoniam extremo tellurem adprendere morsu. at mihi Cannarum campis, ubi Paulus, ubi illae egregiae occubuere animae, dimittere uitam non licitum, uel, cum ferrem in Capitolia flammas, Tarpeio Iouis ad manis descendere telo.’ Talia dum maeret, diuersis flatibus acta in geminum ruit unda latus puppimque sub atris aequoris aggeribus tenuit, ceu turbine mersam. mox nigris alte pulsa exundantis harenae uerticibus ratis aetherias remeauit ad auras et fluctus supra uento librante pependit. at geminas Notus in scopulos atque horrida saxa dura sorte rapit, miserandum et triste, biremis. increpuere ictu prorae. tum murice acuto
Abbreviated transcription (Latin):
Qiuis prohibet tiresim ꝗ ad moenia accelẽ õsius
Ibo gi castiorf relgrus monumẽta intors
Q ua uia nota nthi est. remeato amens ad undas
Electite i italiam proras auertice dassem¬
E axo ut uallatam reuocenti nñt scipio roma
⁊ aiuls ardentem furiis neptumis in alto
Prosperit uerti grates ad littora uidit
Q uassans ceruicum gemtor caput equiora funio
E ruit : ex tumdinm monge ultrat littora põtum¬
ꝑ ysemplo uentos imbres ꝙ ge rute procellas
C oncitat eolias ac imbribus etheca condit.
ꝑum pemtꝰ relo molitus regna tudenti
I ntmia ad occasu tetin im̃pellit: ⁊ ortu
At totum occeam turtat caput . equora surꝗut
Iprnnea : ex in lisu scopuus temnt om̃is ãquarꝭ
Prius se attollens nasionũ sedidi auster
Inseꝗtur sb̾time ferens ingranib alis
Ab cuptum boreas ponti latus intonat ater
Piscorddi flatu de partem ripit equoris aur
H inc uutle rupti reboar poli. argtine ceebra icar
F ulmina qꝵ mdassem ruere implicabile coelum

Expanded text:
quis prohibet rursumque ad moenia tendere gressus? ibo et, castrorum relegens monumenta meorum, qua uia nota uocat, remeabo Anienis ad undas. flectite in Italiam proras, auertite classem: faxo ut uallata reuocetur Scipio Roma.’ Talibus ardentem furiis Neptunus ut alto prospexit uertique rates ad litora uidit, quassans caeruleum genitor caput aequora fundo eruit et tumidum mouet ultra litora pontum. extemplo uentos imbresque et rupe procellas concitat Aeolias ac nubibus aethera condit. tum, penitus telo molitus regna tridenti intima, ab occasu Tethyn impellit et ortu ac totum Oceani turbat caput. aequora surgunt spumea et inlisu scopulus tremit omnis aquarum. primus se attollens Nasamonum sedibus Auster insequitur sublime ferens nigrantibus alis abruptum Boreas ponti latus. intonat ater discordi flatu et partem rapit aequoris Eurus. hinc rupti reboare poli, atque hinc crebra micare fulmina, et in classem ruere implacabile caelum.
Abbreviated transcription (Latin):
A uelunt coruo ob tute dt fixus & exram
E xpendit tnato curam secum ipe nolutans
ꝗ atanti krchago forge. sic demde prefaitꝰ.
Crescere net mignas patiens qur gere luubes
I mudia eu̾sinm̃ im pͥdem e crade᷑ romã
⁊ tq equasse solo potiti teaducte capenm
S erintium gentem latioꝗ impoñe legesn
Dim simptus : dumq arma dno fesosꝙ scis¬

Expanded text:
Audiuit toruo obtutu defixus et aegra Audiuit toruo obtutu defixus et aegra exan tanti Carthago foret. sic deinde profatur: crescere nec magnas patiens exurgere laudes inuidia! euersam iam pridem excindere Romam atque aequasse solo potui, traducere captam seruitum gentem Latioque imponere leges. dum sumptus dumque arma duci fessos
Abbreviated transcription (Latin):
E t sera ductoris turbabunt semura mentem
Nanq graues curis cirfsit dum node getem
Ccencde flamimum gracchũ q t erñe piuluri
a sus erat simut nõu̾sos mucronib nse
De strucdis ⁊uẽr̃ : atꝗ itala depellor teura
mipontum impelleas umorarꝵ eratꝰ uat¬
H ecetut litie. donet uis seua presimia
T iuderet: ge rapidis dngi asfortor prellis
His ggiũ insis adeue mandata ferentis
Legon : prię ꝙ ex trema picula panduit
M apslli ut r̾uerint armã : ut clunet caeaus
Regnator tulit hbie letoꝗ negnto
Seruetur noua pompo iouĩ rethago laboret
Nt trepidi husteubalis ꝙ rerf agictarit haberas
Non uona concussa fuga se trisce profĩtur
Uidisse arderent cũm bina in nocte suenti
C astra & luceret seleratis afhriei flanmiis
P rerapidum uiueneg miimitas brutia sage
Littora lum poenus .detractuꝵ ignih atris
I nquam sa reteiat pr̃iam. suaq ddita facta.
Het postã dicta : qs casus patu̾e : metusq
Effindunt laciias destramꝗ ut mimẽ aborant

Expanded text:
a mentem. namque grauis curis carpit dum nocte quietem, cernere Flaminium Gracchumque et cernere Paulum uisus erat simul aduersos mucronibus in se destrictis ruere atque Itala depellere terra, in pontum impellens umbrarum exercitt Latiae, donec uis saeua profundo truderet et rapidis daret asportare procellis. His aegrum uisis adeunt mandata ferentes legati patriaeque extrema pericula pandunt: Massyla ut ruerint arma, ut ceruice catenas regnator tulerit Libyae, letoque negato seruetur noua pompa Ioui, Carthago laboret ut trepidi Hasdrubalis, qui rerum agitarit habenas, non una concussa fuga. se, triste profatu, uidisse, arderent cum bina in nocte silenti castra, et luceret sceleratis Africa flammis. praerapidum iuuenem minitari, Bruttia seruet litora dum Poenus, detracturum ignibus atris, in quam se referat, patriam suaque inclita facta. haec postquam dicta, et casus patuere metusque, effundunt lacrimas dextramque ut numen adorant.