comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mala cõsilia puras ad celũ manꝰ tolłe. nullũ bonũ
pete qdut atͣnseat aliqͥs dare aebet aliqͥs amitt̾e.
optare qͥsine adu̾sario optat̃ honã m̃tẽ. Cet̾a n¬
agno estumata mortalib .ĩ. si qͥ domũ casus attu¬
ue felixerisscias. ħ ñ fut᷑um dni siue infelix scias ħ te ñ
Sibi seruire gͣuissima: seruitꝰ. Quã discut̾e facile⁊ si de¬
fiu̾s multa te poscere. si desieris tͥ referre m̾cedẽ. si ante
ocos inat᷑am tuã posuis: ietatẽ. licet pͥma sit ac mͥ ipse
spicẽ rerũ nat᷑am. Pmo discedemꝰ a sordidis. dem̃ aĩum
ipsũ quo sũmo magnoq opꝰ ÷ seducemꝰ a corꝑe. Dem̃ it
erat illimis intictis argenteus undis. siue ut ait uͥgilius
bñ ꝑ ora nouẽ uasto cũ mͦme montis. It mare p̃ruptũ
inuenio. Elisius sicuł de fontib exilit annis. Si qͣ rõ acis
subimistret. quomꝰ tot fluina ingentia ꝑ diẽ noctẽ¬

Expanded text:
percussus, puras ad celum manus elevare, nullum bonum percussus, puras ad celum manus elevare, nullum bonum te transeat, aliquis dare debet aliquis amittere, optare quod sine aduersario optatur: bonam mentem; cetera magno aestimata mortalibus, etiamsi quis domum casus adtuue felix eris, scias hoc non futurum diu, siue infelix, scias hoc te non Sibi seruire grauissima est seruitus: quam discutere facile est, si desieris multa te poscere, si desieris tibi referre mercedem, si ante oculos et naturam tuam posueris et aetatem, licet prima sit, ac tibi ipse spicere rerum naturam: primo discedemus a sordidis; deinde animam ipsum, quo sano magnoque opus est, seducemus a corpore; deinde in erat illimis nitidis argenteus undis", siue, ut ait Uergilius, "unde per ora nouem uasto cum murmure montis it mare praeruptum inuenio, "Elius Siculis de fontibus exilit amnis"; si qua ratio aquas subministrat; quomodo tot flumina ingentia per diem noctem
Abbreviated transcription (Latin):
paruisumꝰ credimꝰ. Multis reb ñ ex nat᷑a sua s ex
humilitate nr̃a magnitudo ÷. Quid p̃cipuũ rebus
bumanis: Nõ classib maria implesse nec ĩ rubri
maris littore signa fyxisse. nec deficiente ad iniuri¬
as t̾ra: errasse in occeano ignota q̃rentẽ: ẜ aĩo om̃e
uidisse. ⁊ qͣ maior milla uictoria: uitia domuisse.
Inmuabilesst᷑ qͥ płos qui urbes hu̾eit̃ in potestate.
Paucissimi qͥ se. ꝯͥa : p̃cipuũ: Grige̾ aĩum supͣ mi¬
nas ⁊ ꝓmisia forcune. Nicħ dignuĩ putare q sꝑes. ꝗͥa
enĩ dignũ ht̃ qͥ cõcupiscas. quia diumnoꝵ cõusatiõe
qͣtiens ad humana recidis ñ alit̃ caligab. ꝗͣ qͦꝵ ocli
in densã unbrã exclaro sole redieit̃. ꝯuid ÷ p̃cipuũ:
urie ñ adu̾sus tm̃. s infestus. Nec auidus ꝑicłi. nec fu¬
gax qͥ sciat fortunã expectare s face ⁊ adu̾sus utrãq
intrepidus incõfusus q ꝓdire. nec illiꝰ tumultu nec

Expanded text:
parui sumus, credimus: multis rebus non ex natura sua sed ex parui sumus, credimus: multis rebus non ex natura sua sed ex humilitate nostra magnitudo est. Quid praecipuum in rebus humanis est? Non classibus maria complesse nec in Rubri maris litore signa fixisse nec, deficiente ad iniurias terra, errasse in oceano ignota quaerentem, sed animo omne uidisse et, qua maior nulla uictoria est, uitia domuisse: innumerabiles sunt qui populos, qui urbes habuerunt in potestate, paucissimi qui se. Quid est praecipuum? Erigere animum supra minas et promissa fortunae; nihil dignum putare, quod speres. Quid enim habet, quod concupiscas? qui a diuinorum conuersatione quotiens ad humana recideris, non aliter caligabis quam quorum oculi in densam umbram ex claro sole redierunt. Quid est praecipuum? urie non adversus tantum, sed infestus, nec avidus periculi, nec fugax, qui sciat fortunam non expectare, sed facere et adversus utramque intrepidus inconfususque prodire, nec illius tumultu nec
Abbreviated transcription (Latin):
÷ qͥd faciendũ sit. ꝙͣ qͥa factũ q̃rere. acdoce̾ eos qͥsua ꝑ¬
misere fortime nicħ stabile ab illa datũ eẽ. Eius oĩa
aura fluere mobiliꝰ. Nesciseiũ qͥesce̾ gaudet letis tͥs¬
tia substituere utiq nusce̾. Itaq scd̾ii nemo cõsid̾at:
adu̾sis nemo deficiat. alt̃ne st̃ uices rerũ. Ca exultas.
Ista qͥb eueheris in sũmũ nescis. ut te relicta᷑ sit̃. ha¬
bebit suũ ñ tuũ finẽ. Qͥd iaces: ad imũ delatꝰ es. nc̃
locꝰ ÷ resurgñdi. Inmeliꝰ adu̾sa in dec̾ius optata flec¬
tunt᷑ Ita cõcipienda: aĩo uarietas ñ pͥuatoꝵ tantũ¬
domuũ q̃sleuis casus impellit. s publicarũ. Regna
ex infimo cohocta. supͣ inꝑantis constitert̃. Uet̾a
multa ab aliis fracta sunt. nc̃ cũ maxime ds exstru¬
it alia alia sũmitit. Nec mollit̃ ponit. s ex fastigi¬
o suo nullas habit᷑a reliqͣsiactat. Magna ista quia

Expanded text:
est quid faciendum sit quam quid factum quaerere, ac docere eos, qui sua perest quid faciendum sit quam quid factum quaerere, ac docere eos, qui sua permisere fortunae, nihil stabile ab illa datum esse, munus eius omne aura fluere mobilius! Nescit enim quiescere, gaudet laetis tristia substituere, utique miscere; itaque secundis nemo confidat, aduersis nemo deficiat: alternae sunt uices rerum. Quid exultas? Ista, quibus eueheris in summum, nescis ubi te relictura sint: habebunt suum, non tuum finem. Quid iaces? Ad imum delatus es: nunc locus est resurgendi; in melius aduersa, in deterius optata flectuntur. Ita concipienda est animo uarietas non priuatarum tantudomuum, quas leuis casus impellit, sed publicarum. Regna ex infimo coorta supra imperantes constiterunt, uetera multa ab aliis fracta sint: nunc cum maxime deus extruit alia, alia summittit, nec molliter ponit sed ex fastigio suo nullas habitura reliquias iactat. Magna ista, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ete incliti u̾sũ. Tollimꝰ ingñtes aĩos ⁊ maximapar.¬
uo tpr̃e mollim᷑. ħ drẽm si puer iuueris q mollirer.
faciamꝰ qđ in itine̾ fieri solet. qͥ tardiꝰ exierit: ueloci¬
tate pensant morã. festinemꝰ. ⁊ opꝰ nescio an suꝑabile
magnũ certe. sñ etatis excusatione tͣctemꝰ. Crescit
aĩis qͦtiens cepti magnitudinẽ oftũdit i cogitat. qͣn¬
tũ ꝓposito. ñ qnͣtũ sibi suꝑsit. Cõsũpsere se qͥã. dum
acta regũ ext̃noꝵ cõponunt. q̃q passi iuicẽ ausi st̃
popłi. Qnͣto satius: sua mala extinguere. ꝙͣ aliena
it. Que admodũ hãnibal alpes suꝑiecit scribt̃. ꝙͣ admo¬
dũ confirmatũ: hispanie cladib bellũ italie inopina¬
rauit. cõtͣ romanos ducẽ q ꝓmittens exercitũ petens.
Quẽ admodũ ñ desierit omĩb angł bellũ senex q̃rere
adeo sine patͥa pot̾ut pati sñ hoste ñ pot̾at. Qnͣto saciꝰ

Expanded text:
etae incliti uersum: "tollimus ingentes animos et maxima paretae incliti uersum: "tollimus ingentes animos et maxima paruo tempore molimur." Hoc dicerem, si puer iuuenisque molirer Faciamus quod in itinere fieri solet: qui tardius exierunt, uelocitate pensant moram. Festinemus et opus nescio an superabile, magnum certe, sine aetatis excusatione tractemus. Crescit animus, quotiens coepti magnitudinem attendit, et cogitat quantum proposito, non quantum sibi supersit. Consumpsere se quidam, dum acta regum externorum componunt quaeque passi inuicem ausique sunt populi. Quanto satius est sua mala extinguere quam aliena it? Quemadmodum Adum confirmatum Hispaniae cladibus bellum Italiae inopinaerrauerit contra Romanos ducem promittens, exercitum petens; quemadmodum non desierit omnibus angulis bellum senex quaerere: adeo sine patria pati poterat, sine hoste non poterat! Quanto satius
Abbreviated transcription (Latin):
cu solatũloco num̾a tanti eẽ mortẽ tuã. s ñ huic erit
cogitationi locꝰ casus iste donat metũ: ⁊ int̃ cet̾a s qͦ ꝙ
cõmodũ eiꝰ: q̃ expectacionẽ fuã antecedit. Nemo ũ qͣm
narũ rerũ fundam̃ta ponã senex. qͥmũ¬
dũ cͥciure cõstitur. ⁊ causas secretaq eiꝰ eni¬
Premittat gͦ senectꝰ. iobitiat ãnos int̾ uana studia
cõsũptos T antomagis urgeamꝰ ⁊ dãpna etatis male
exẽpte labor sarcinat. Nox addiẽ accedat. occupatio¬
nes ac̃cidant᷑ patͥmonii longe adnõ iacentis. cuma sal¬
uatur. sibitotꝰ aũis uacet. ⁊ ad contẽplationẽ sui. sal¬
tĩ in ipso fuge respitiat. faciet acs instabit. ⁊ cotidie
breuitatẽ xpr̃is metiet᷑. Quicqͥd̃ amissũ: id diligñti
usu p̃sentis uite recolliget fidelissimꝰ ⁊ ad honesta:
expenitẽtia tͣnsitus. libet gͥ mͥ exclamare illũ po¬

Expanded text:
tu solacii loco numera tanti esse mortem tuam. Sed non erit huic tu solacii loco numera tanti esse mortem tuam. Sed non erit huic cogitationi locus; casus iste donat metum. Est inter cetera hoc quoque commodum eius quod expectationem suam antecedit. Nemo umquam narum rerum fundamenta ponam senex, qui mundum circuire constitui et causas secretaque eius eruPremit a tergo senectus et obicit annos inter uana studia consumptos. Tanto magis urgeamus et damna aetatis male exemptae labor sarciat; nox ad diem accedat, occupationes recidantur, patrimonii longe a domino iacentis cura soluatur, sibi totus animus uacet et ad contemplationem sui saltem in ipso fine respiciat. Faciet ac sibi instabit et cotidie breuitatem temporis metietur; quicquid amissum est, id diligenti usu praesentis uitae recolliget: fidelissimus est ad honesta ex paenitentia transitus. Libet igitur mihi exclamare illum po
Abbreviated transcription (Latin):
mori tardius. In om̃es cõstitutũ: capitale supliciũ. & ꝙ cõ¬
stitucione uistissima. Nã qͣmaximũ solet eẽ solatiũ extre¬
salus tua u̾tit᷑. uiues. si fulm̃ effug̾is. Repetet te gla¬
diꝰ. petet lap̃. petet bilis. Nõ maximũ ex ꝑicłis cuis
sum mortis tue cełitas infinita p̃ueniet si mors tua ꝓ¬
curat᷑ sñ te. tc̃ ꝙ cũ spiras suꝑuacuus. s alicꝰ magne
rei sigñes. Male scł tet̃ agit᷑. si cũ fulmine cõdis. s
pauescis ad celifragorẽ ⁊ in ane nubilũ trepidus. ⁊ qͦti¬
ens aliqͥa effulũt expiras. Quidgͦ hoͣsetiꝰ putas. dilecti¬
one ꝑire qͣm fulmine. eo itaq fortior adinsus minas celi
surge ⁊ cũ undiq mundꝰ exarserit: cogita nicħ hr̃e te
tanta morte ꝑdñdũ. Qđ si tͥ parari credi illã celi cõfusi¬
onẽ. illã tẽpestatũ discordiã si ꝓpt ce ingeste illese q nu¬
be strepunt sun tuũ exitiũ tanta uis igniũ excutit᷑. at

Expanded text:
es constitutum est capitale supplicium, et quidem constitutione iustissima, quod maximum solet esse solacium extresalus tua uertitur? Viues si fulmen effugeris? Petet te gladius, petet lapis, petet bilis; non maximum ex periculis tusum mortis tuae celeritas infinita praeueniet, si mors tua cum expiras, superuacuus sed alicuius magnae rei signum es. Male scilicet tecum agitur, si cum fulmine conderis. Sed pauescis ad caeli fragorem et ad inane nubilum trepidas et, quotiens aliquid effulsit, expiras. Quid ergo? honestius putas deiectione perire quam fulmine? Eo itaque fortior aduersus caeli minas surge et, cum undique mundus exarserit, cogita nihil habere te tanta morte perdendum. Quodsi tibi parari credis illam caeli confusionem, illam tempestatum discordiam, si propter te ingestae illisaeque nubes strepunt, si in tuum exitium tanta uis ignium excutitur, at
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsitu mutat᷑ in calidã nec tͣhit saporẽ euaratio. qͥ a
clausa plabit᷑. Quidã existimãt ꝑ loca sulp hure plena
ner sapore. Cͥ ca ñ acͥnũ in ait hadiastix appellata ab in¬
cos aduenas faliit. q ñ facie ñ oclore suspecta: qͣua sũt

Expanded text:
transitu mutatur in calidam nec trahit saporem e uaporario, quia transitu mutatur in calidam nec trahit saporem e uaporario, quia clausa praelabitur. Quidam existimant per loca sulphure plena nec sapore. Circa Nonacrin in Arcadia Styx appellata ab incolis aduenas fallit, quia non facie, non odore suspecta est: qualia sunt
Abbreviated transcription (Latin):
÷gͦ aqͣrũ diuisio quedã ut indet᷑. Post illũ expt̾iorib ce¬
lestes qͣs nubila excutiunt. Ex t̃renis alie st̃ ut ita dicã
suꝑnatantes. que in sũma humo repunt. alie asidite.
cdes existimat ignib qͦs multis locis t̾ra aꝑtos degit: a ꝙͣ
calescere si subiecti st̃ isolo ꝑ q̃ aquis tͣnscursus: facẽ
solem ⁊ racones ⁊ miliaria i conplures formas inqͥb
er teru fistissas cͣmimꝰ ꝑ accliue cͥcũdatas itt sepe eund̾
ignẽ ambiens aqͣ ꝑ cm̃fluat spatũ. qnͣtũ efficiendo ca¬
lonsat:. frigida itaq intͣ effuuuit calida. Idẽ subt̾ra ẽ¬
peddocles exiftimat fieri. quẽ ñ falli credebant In quib
balncaria sñ igne calefiunt spc in illa feruens loco es¬
diulenti infundit᷑ hic ꝑtusos lapsus ñ alit̃ ꝗ̃ igne subcti¬
to parieres iuasa balnei calefacit. Onãĩs deniq frigida

Expanded text:
go aquarum diuisio, ut quibusdam uidetur: prosiliunt ex superioribus caego aquarum diuisio, ut quibusdam uidetur: prosiliunt ex superioribus caelestes, quas nubila excutiunt; ex terrenis aliae sunt ut ita dicam supernatantes, quae in summa humo repunt, aliae abditae,cles existimat ignibus, quos multis locis terra opertos tegit, aquam calescere, si subiecti sunt ei solo, per quod aquis transcursus est. Facere solemus dracones et miliaria et complures formas, in quibus aere tenui fistulas struimus per decliue circumdatas, ut saepe eundem ignem ambiens aqua per tantum fluat spatii, quantum efficiendo calori sat est: frigida itaque intrat, effluit calida. Idem sub terra Empedocles existimat fieri, quem non falli crede Baianis, quibus balnearia sine igne calefiunt: spiritus in illa feruens loco aestuante infunditur; hic per tubos lapsus non aliter quam igne subdito parietes et uasa balnei calefacit, omnis denique frigida
Abbreviated transcription (Latin):
paulatĩ ħ muiꝰ t᷑ udebit᷑ inrũ si notauis albulas i¬
fere si phuratã aqͣm cͥca canales suos cibos ꝙ durari.
Aliqͣharũ hñt causã illi lacus qͦs quisq faucib hausit
ut id poeta ait aut furit aut patit᷑ mir̃ gͣuitate sapo¬
rẽ. Similẽ ht̃ uĩ mero. s uehem̃tiorẽ. Nam quẽ admo¬
tur in sõnũ si huiꝰ aq̃ sulphurea uis. i hñs qͣdã aeris ex
aere noxiouirꝰ m̃tẽ aut furorẽ mouet aut sopore op¬
pͥmit ħ ht̃ mali linceiꝰ annis. Quã quic̃ꝙ parũ mod̾ato
ut tͣnsuolantes aues deiciat. T̃ ał aer. cał locꝰ ex qͦlaetał
aqͣ distiulat. ꝯ & si remisũor fuit aeris ⁊i locipestis. ipsa
te corpentes Nec miror si locus atq aer aqͣs inficit simuilẽ¬
q regionib reddit ꝑ qͣs ⁊ ex quib ueniunt. sabuli sapor
apparet in lacte. i uiniuis existit in aceto. Nulla res: que
insignes: ꝗͣut dici possit eandẽ ilł originẽ qͣm eẽ cet̾is ħ¬

Expanded text:
us tibi uidebitur mirum, si notaueris Albulas fere sulphuratam aquam circa canales suos riuosque durari. Aliam naturam habent causam illi lacus, "quos quisquis faucibus hausit", ut idem poeta ait, "aut furit aut patitur mirum grauitate soporem;" similem habent uim mero, sed uehementiorem nam quemadmotur in somnum, sic huius aquae sulphurea uis habens quoddam acrius ex aere noxio uirus mentem aut furore mouet aut sopore opprimit. Hoc habet mali "Lynceius amnis, quem quicumque parum moderato ut transuolantes aues deiciat: talis est aer, talis locus, ex quo letalis aqua destillat. Quod si remissior fuit aeris et loci pestis, ipsa te torpentes. Nec miror, si locus atque aer aquas inficit similesque regionibus reddit, per quas et ex quibus ueniunt: pabuli sapor apparet in lacte, et uini uis existit in aceto. Nulla res est, insignes, quam ut dici possit eandem illis originem quam ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
color quẽ inmuitas mutaciones mors luctante sp̃u
u̾tit. Alios negant ingaro: ⁊ cõdunt uiuos. hi st̃ quifa¬
bulas putant piscẽ uiiere posse sub t̾ra ⁊ effodi ñ capi
qm incredibile uł uidet᷑. si audirent natare in garo
castigare luxuriã. Nicħ: inqͥs mullo exspirante illis
formosuis. ipsa colluctacione aĩe afficienti. Rubor pͥ¬
mũ deiñ pallor suffidr̃. Quã eq̃ uariant᷑. unt̃ ce

Expanded text:
color, quem in multas mutationes mors luctante spiritu color, quem in multas mutationes mors luctante spiritu uertit; alios necant in garo et condiunt uiuos. Hi sunt qui fabulas putant piscem uiuere posse sub terra et effodi, non capi! Quam incredibile illis uideretur, si audirent natare in garo castigare luxuriam. Nihil est, inquis, mullo expirante illis formosius: ipsa colluctatione animae deficientis rubor primum, deinde pallor subfunditur, squamaeque uariantur e
Abbreviated transcription (Latin):
laxa sunt abrupti in ĩfinitũ hiatus qͥ sepe illapsas
urbes receꝑunt. ⁊ingentẽ rumã in alto cõdidunt.¬
nebris ⁊ locis amplis aĩalia qͦ ilł innascunt᷑. s carda
ũtormia ut mnaere ceco pingui q cõcepta. ⁊ aqͥs ter¬
pentib situ. Pleraq ceca ex hiscit talpe ⁊ subt̃rranei
affirmat pisces quib dã locis eruunt᷑. Multa ħ loco
tͥ inm̃tẽ ueniunt. q̃ urbane inre ĩcredibili fabulã
dicas ñ cũ retib aliquẽ nec cũ hamis. s cũ dolabra ire
piscesint̾ram tͣnseant. si nos maria tͣnsimꝰ. ꝑmuita¬
bimꝰ sedes ħ miraris accide: Qͣnͣto inc̾dibiliora oꝑa lux¬
urie. qͦtiens nata aut m̃tit᷑ aut uincit. In cubili nat¬
tant pisces. ⁊ sub ipsa m̃sa capit᷑. qui statĩ tͣnsferat᷑ ĩ ñ¬
sam. Parũ uidr̃ recens nullus. nͥ qͥ cõuiue manu mori¬
t᷑ uitreis ocłis inclusi afferunt᷑. i obseruat᷑ morientiũ

Expanded text:
laxa; sunt abrupti in infinitum hiatus, qui saepe illapsas laxa; sunt abrupti in infinitum hiatus, qui saepe illapsas urbes receperunt et ingentem ruinam in alto condideruntnebris et lacus ampli. Animalia quoque illis innascuntur, sed tarda et informia ut in aere caeco pinguique concepta et aquis torpentibus situ; pleraque ex his caeca ut talpae et subterranei affirmat, pisces quibusdam locis eruuntur. Multa hoc loco tibi in mentem ueniunt quibus urbane in re incredibili fabulae dicas, "non cum retibus aliquem nec cum hamis sed cum dolabra ire pisces in terram transeant, si nos maria transimus? Permutabimus sedes! Hoc miraris accidere: quanto incredibiliora sunt opera luxuriae, quotiens naturam aut mentitur aut uincit? In cubili natant pisces, et sub ipsa mensa capitur qui statim transferatur in mensam: parum uidetur recens mullus, nisi qui in conuiuae manu moritur; uitreis ollis inclusi afferuntur et obseruatur morientium
Abbreviated transcription (Latin):
euocant᷑ ħ tenius unda uix fonti sufficit. uł ex magni
causis magnisq conceptib excidt̃ annes. ñ ñꝙͣ leuit᷑ e
nis horis plenisenis q sicci st̃: Suꝑuaciĩ: noĩare sin¬
gła flumina. q̃ c̾tis m̃sib magnacͥtis angusta ft̃. ⁊ oc¬
conẽ singłis q̃rere. cũ poiũim eand̾ causã omĩb reddẽ.
Quẽ admodũ qͣrtana ad horã. uenit quẽ admodũ ad
tempꝰ podagͣ respondet: quẽ ad modũ purgatio si nicħ
ra nec minꝰ cͥ̾ta. & qͥ hic mirũ : cũ uideas ordinẽ rerũ
⁊ nat᷑am ꝑ cõstituta ꝓcede: hienis ñqͣm aberrauit.
estas suo cpr̃e incaluit. auctũn ueris q unde solet:
facta mutatio: Tã solsticiũ qͣm eͥnoctiũ suoscties¬
retulit .s̃. i sub t̾ra minus nota nob̾ ura nat᷑e. s ñ mi¬
nꝰ c̾ͥca. Crede infra qͥcqͥd uides supͣst̃. sillic specꝰ uastis.
ingĩ q recessus: ac spatia suspensis hinc uiñ montib

Expanded text:
euocantur. Haec tenuis unda uix fonti sufficit: et ex magnis euocantur. Haec tenuis unda uix fonti sufficit: et ex magnis caueis magnisque conceptibus excidunt amnes, nonnumquam leuiter emnis horis pleni senisque sicci sunt? Superuacuum estis angusta sunt, et occasionem singulis quaerere, cum possim eandem causam omnibus reddere. Quemadmodum quartana ad horam uenit, quemadmodum ad tempus podagra respondet, quemadmodum purgatio, si nihil ra nec minus certa. Ecquid hic mirum est, cum uideas ordinem rerum et naturam per constituta procedere? Hiems numquam aberrauit, aestas suo tempore incaluit, autumni uerisque, unde solet, facta mutatio est; tam solstitium quam aequinoctium suos diesrettulit. Sunt et sub terra minus nota nobis iura naturae sed non minus certa: crede infra quicquid uides supra. Sunt et illic specus uasti ingentesque recessus ac spatia suspensis hinc et inde montibus
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣꝵ. scłm legẽ nat̾e uoluntatẽq nascentiũ. Cet̾m ut
in nr̃is corꝑib ita in illa sepe humores uitia cõcipiunt
aut ictus aut qͣssatio aliqͣ aut locisemũ aut frigus.
aut estus corrũꝑe nat᷑am i suphuratio cõtͣrit humo
neo uene scisura cõsedit. atq int̾clusit uł aliqͣ alia causa
ret᷑ dedit sanguinẽ: ita int̾ solutis ac patefactis uenis
riuis aic flum̃ effundit᷑. Int̃: qnͣta aꝑtasit uena q̃ mͦ
cõsũpta aqͣ deficit. mͦ excecat᷑ aliqͦ impedim̃to mͦ coit
uelut incicatͥtẽ conpͥmit ꝙ qͣm ꝑfecãt niã. M illauis
tr̃e qͣm eẽ mutabilẽ liximꝰ. desinit poisse alim̃ta ĩ hu¬
morẽ conu̾t̾e. Aliqñ aũ exhausta replent᷑. mͦ ꝑ se uirib
recollectis. mꝰ aliuñ tͣnslatis. sepe enĩ inania apposi¬
ta plenis. humorẽ in se auocauert̃. sepe c̾ra si facił. in
liqͦr qui exmuitis in unũ locis confluit sudorẽ aqͥ leges
uocant. qi gutte q̃dam uł p̃ssura locielidunt᷑ uł estu

Expanded text:
aquarum secundum legem naturae uoluntatemque nascentium. Ceterum, ut in nostris corporibus, ita in illa saepe umores uitia concipiunt: aut ictus aut quassatio aliqua aut loci senium aut frigus aut aestus corrupere naturam; et sulphuratio contraxit umornec uenae scissura subsedit atque iter elusit, uel aliqua alia causa retro dedit sanguinem, ita in terra solutis ac patefactis uenis riuus aut flumen effunditur. Interest quanta aperta sit uena: quae modo consumpta aqua deficit, modo excaecatur aliquo impedimenta, modo coit uelut in cicatricem comprimitque quam perfecerat uiam; modo illa uis terrae, quam esse mutabilem diximus, desinit posse alimenta in umorem conuertere. Aliquando autem exhausta replentur modo per se uiribus recollectis, modo aliunde translatis: saepe enim inania apposita plenis umorem in se auocauerunt; saepe terra, si facilis est in liquor, qui ex multis in unum locis confluit sudorem aquileges uocant, quia guttae quaedam uel pressura loci eliduntur uel aestu
Abbreviated transcription (Latin):
itin̾a tbant᷑. i ruina utt̃t̾indit. c̃sum aqͥs. Que recen¬
te nouos exitꝰ q̃it̃. ⁊ aliꝗͣ impetũ faciunt. aut ipsiꝰ qͣsa¬
rione t̾re: aliuñ alio tͣnsferunt᷑. Ap̃ nos solet euenire.
ut amisso canali suo. flumina pͥmũ refundant᷑. Dem̃
in corico monte in qͦ pꝰ t̾raꝵ tremorẽ noua uis fontium
em̾sit. s̃ qͥ alias qͦ causas int̾uenire opinant᷑. q̃ alit̾ uocãt
set ⁊ silcias cecidisset ingñs aqͣꝵ copia apparuit. qͣs uide¬
licet in alim̃tũ suũ nemora ducebant. Quib em̾sis hu¬
mor qͥ desiit in arbusta cõsumi. suꝑfusus: Idẽ ait icͥca
magnesiã accidisse. S parte cheophrasti dixisse liceat.
radicib euagarilicet. Perã succisse arbores plꝰ humo¬
ris desid̾ant. Nõ enĩ tm̃ id qͦuiuant. s qͦ crescãt tͣhũt.
Id ait cͥcaarchadiã q̃ urbs increta insula fuit. fõtes
⁊ uiros substitisse. qr deuerit coli t̃ra: diruta urbe
Posteaũ ꝙ̃ cultores p̃cepit. aqͣs ꝙͦ recepisse. Causam¬

Expanded text:
itinera turbantur et ruina interscindit cursum aquis, quae retentae nouos exitus quaerunt et aliquo impetum faciunt aut ipsius quassatione terrae aliunde alio transferuntur. Apud nos solet euenire, ut amisso canali suo flumina primum refundantur, deinin Coryco monte, in quo post terrarum tremorem noua uis fontium emersit. Sicut alias quoque causas interuenire opinatur, quae aliter euocent set et suas cecidisset, ingens aquarum copia apparuit, quas uidelicet in alimentum suum nemora ducebant; quibus euersis umor, qui desiit in arbusta consumi, superfusus est. Idem ait et circa Magnesiam accidisse. Sed pace Theophrasti dixisse liceat: radicibus euagari licet. Deinde succisae arbores plus umoris desiderant: non enim tantum id, quo uiuant, sed quo crescant trahunt. Idem ait circa Arcadiam, quae urbs in Creta insula fuit, fontes et riuos substitisse, quia desierit coli terra diruta urbe, postea uero quam cultores receperit, aquas quoque recepisse. Causam
Abbreviated transcription (Latin):
lo cadñtib ꝑ ħ tͣnseundũ÷ Intelligo qͥd dudũ de¬
sid̾es. qͥa efflagites. Malo inqͥs fulmina ñ timere
qͣm nosse. Itaq alios doce quẽ adͥmodũ fiant. ego m̾
metũ illoꝵ excuti uolo. ñ nat᷑am indicari. Sequor
quo uocas. omĩb enĩ reb omĩb q sermonib aliqͥ saluta¬
re miscendũ÷ Cũ imꝰ ꝑ occulta nate. cũ diuina tͣctauimꝰ.¬
indicandꝰ : a malis sulis aĩus. nc subiñ firmandꝰ: q̃ cẽ eru¬

Expanded text:
transeundum est. Intelligo quid dudum desideres, quid efflagites. « Malo, inquis, fulmina non timere quam nosse; itaque alios doce quemadmodum fiant; ego mihi metum illorum excuti uolo, non naturam indicari. » Sequar quo uocas. Omnibus enim rebus omnibusque sermonibus aliquid salutare miscendum est. Cum imus per occulta naturae, cum diuina tractamus, uindicandus est a malis suis animus ac subinde firmandus, quod etiam eru
Abbreviated transcription (Latin):
cũ seꝑ fiuere sit emittit᷑. Quedã ex istis st̃ qͥb assentire pos¬
simꝰ s ħampliꝰ censeo. placet nat᷑a regit̾ram ⁊ qͥ ad nr̃o¬
rũ corꝑum exemplarin qͥb iuene st̃ ⁊i arc̾ie. Ille sangͥnis
he sp̃c receptacła. Int̾ra qͦ sũt alia itin̾a ꝑq̃ aq̃ aliaꝑ¬

Expanded text:
tum semper fluere ‹pos›sit, emittitur. Quaedam ex istis sunt, quibus assentire postum semper fluere ‹pos›sit, emittitur. Quaedam ex istis sunt, quibus assentire possumus. Sed hoc amplius censeo: placet natura regi terram et quidem ad nostrorum corporum exemplar, in quibus et uenae sunt et arteriae, illae sanguinis, hae spiritus receptacula. In terra quoque sunt alia itinera per qua
Abbreviated transcription (Latin):
ta com̾itat. hc̃ euanidũ languentẽq cõside: michil
relinqͥ aliud in rerũ nat᷑a igne restinto ꝗͣ humorẽ.
tas redactus : sic poũtꝰ. ut suffic̾et fluminib edẽai.
ut riuis ut fontib posset. ẽ seqͥt᷑ chaletis inepta sẽtñ¬
cia:. Ait enĩ t̾rar orbẽ aqͣsustim̾. ⁊ uehi more naui¬
himore sit totus hanc uet̾em irudẽ sentũtiã: explode
nec : q̃ credas in hc̃ orbẽ aꝙͣ subire ꝑ rimas. ⁊ face sentinã.
ẽgiptni iur elem̃ta fecert̃. dem̃ ex singłis binamaria aerẽ
marẽ uidicant q uentꝰ: feminã q nebulosus i iers dã
uirilẽ. uocant mare muliebrẽ: omẽm aliã. Ignẽ uocant
mascłin. qͣ ardet flãma ⁊ feminã qͣlucet ĩnoxius tactut᷑¬
ihꝰ aq̃ mitioris uasta maris in occulto uia: qͣm nullus
fluminis cͦsus ex hauriet addita: uiriũ rõ. T̃ m̃ ex illa. qͣn¬

Expanded text:
ta conuertat, hunc euanidum languentemque considere et nihil ta conuertat, hunc euanidum languentemque considere et nihil relinqui aliud in rerum natura igne restincto quam umorem, tas redactus est, sic positus, ut sufficere fluminibus edendis, ut riuis, ut fontibus posset. Quae sequitur Thaletis inepta sententia est. Ait enim terrarum orbem aqua sustineri et uehi more nauiin umore sit totus. Hanc ueterem et rudem sententiam explode: nec est quod credas in hunc orbem aquam subire per rimas et facere sentinam. Aegyptii quattuor elementa fecerunt, deinde ex singulis bina paria: aera marem iudicant qua uentus est, feminam qua nebulosus et iners; aquam uirilem uocant mare, muliebrem omnem aliam; ignem uocant masculum, qua ardet flamma, et feminam, qua lucet innoxius tactu; teet huius aquae mitioris uasta in occulto uis est, quam nullius fluminis cursus exhauriet. Abdita est uirium ratio: tantum ex illa, quan
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. Nõ eẽ enĩ pluuialẽ hãc q̃ uastissia fluminaa fõte
statĩ magnis actis nauigiis defert ex ħ intelligas licet
qͣ ꝑhetinẽ estatẽq par : a capite deiectus. Pluuia pot̃
facere correntẽ. Nõ pot̃ aũ eqͣli int̾ ripas suas tenore la¬
labentẽ. Quẽ ñ faciunt ĩbress incitant. Paulo repeta¬
mꝰ ħ alt̾ius. siuidet᷑ iscies te ñ hr̃e qd q̃ras. Cũ ad u̾am oĩ¬
um originẽ accesseris fulm̃ nãq facit copia. c̃susq aq̃
ꝑhennis. c q̃ris a me qͦmꝰ aqͣfiat int̾rogabo ĩuicẽ qͦmͦ
na siuentꝰ: fluensaer: ⁊ flum̃: estluens aqͣ. satis et
multũ illi uiriũ dedi: cũ dixi elem̃tũ: Intelligis qd̵
ab illo ꝓfiscit᷑. ñ posse defice̾ additiã cͥales ait: ualen¬
tissimũ elem̃tũ : ħ fuisse pͥmũ putat ex ħ surrexisse
omĩa. s nos qͦ aut in eadẽ sentñtia aut ĩ uitima eiꝰ
sumꝰ. Uñis enĩ ignẽ eẽ qui occupet mundũ. ⁊ nse cunc¬

Expanded text:
. Non esse enim pluuialem hanc, quae uastissima flumina a fonte statim magnis apta nauigiis defert, ex hoc intellegas licet, quod per hiemem aestatemque par est a capite deiectus. Pluuia potest facere torrentem, non potest amnem aequali inter ripas suas tenore labentem, quem non faciunt imbres sed incitant. Paulo repetamus hoc altius, si uidetur, et scies te non habere quod quaeras, cum ad ueram amnium originem accesseris. Flumen nempe facit copia cursusque aquae perennis. Ergo quaeris a me quomodo aqua fiat: interrogabo inuicem quomodo na: si uentus est fluens aer, et flumen est fluens aqua. Satis et multum illi uirium dedi, cum dixi: "elementum est": intellegis quod ab illo proficiscitur non posse deficere. Adiciam, ut Thales ait, "ualentissimum elementum est." Hoc fuisse primum putat, ex hoc surrexisse omnia. Sed nos quoque aut in eadem sententia aut in uicinia eius sumus: dicimus enim ignem esse qui occupet mundum et in se cunc
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs subit: inc̃cussos qͦ eẽ nos posse. ꝯuẽ admodũ inqͥs:
cõtẽpne mortẽ i omĩa eq̃ ad mortẽ duct̃. cõtẽpta sint. si¬
ue illa bella sint. siue naufragia seu morsus feraꝵ seu
riunaꝵ subito lapsu ꝓcidñtiũ ponda. Nõqͥd fac̾e ampliꝰ
possint. qͣm ut corpꝰ ab aĩo resoluant: ħ nulla diligñtia
euitat. nulla felicitas donat: nulla potentia euincit.¬
Talia uaria fortitudine disponit mors. om̃s eq̃ uocat.
Iratis diis ꝓpitiis q moriendũ :. Añis ex ipsa desꝑatione
sumat᷑. Ignauissima aĩalia q̃ nat᷑a ad fugã genuit: uͥ
exit᷑ ñ patent.: tẽptant sugã corꝑe imbelli. Hõ ullus ꝑni¬
tiosior hostis : q̃ quẽ audacẽ angustie faciunt. Longe q
uiolentiꝰ semꝑ ex necessitate ꝙͣ ex uͥtute corrigit᷑. aut cͥ¬
te paria conant᷑. aĩis magnus ac ꝑditꝰ. Cogitemꝰ nos qͣn¬
tũ admortẽ ꝑditos eẽ ⁊ sumꝰ Ita : lucili om̃s reseruam᷑

Expanded text:
se nos posse. Quemadmodum? inquis. Contemne mortem, et omnia quae ad mortem ducunt contempta sunt, siue illa bella sunt, siue naufragia, seu morsus ferarum, seu ruinarum subito lapsu procidentium pondera. Numquid facere amplius possunt quam ut corpus ab animo resoluant? Haec nulla diligentia euitat, nulla felicitas donat, nulla potentia euincit. Alia uaria sorte disponuntur; mors omnes aeque uocat; iratis diis propitiisque moriendum est. Animus ex ipsa desperatione sumatur. Ignauissima animalia, quae natura ad fugam genuit, ubi exitus non patet, temptant pugnam corpore imbelli. Nullus perniciosior hostis est quam quem audacem angustiae faciunt, longeque uiolentius semper ex necessitate quam ex uirtute corrigitur, aut certe paria conantur animus magnus ac perditus. Cogitemus nos, quantum ad mortem, perditos esse. Et sumus. Ita est, Lucili; omnes reserua
Abbreviated transcription (Latin):
noticia nos effugit ut illa q̃ in uastũ mare spargunt᷑
aut indesertas solitudines qͦꝵ significatio uł nulla :
uł ꝑit. Pauca adhuc additiã. ad enarrandã uĩ fulmi¬
nis q̃ ñ eodẽ omẽm mat̾iã uexat. ualentiora qi resist᷑.
uehem̃tius dissipat. Cedñtia: ñ ñ ꝗͣ sñ iniuria tͣnsit. su
lapide ferro q ⁊ durissimis qͥb ꝙ cõfligit. qr uiã neceᷤᷤ
se ÷ ꝑ illa impetu q̃rat. Itaq facit que effugiat: ac te¬
nebris. irariorib partũ qͣmꝙͣ flãmis oportuna uide¬
ant᷑ qr tͣnsitu patente minꝰ uenit. Locuł itaq integͥs
ut dixi pecunia q̃ in his fuit conflata reꝑit᷑. qi ignis te¬
nuissimꝰ ꝑ foramina occulta tͣnsc̾rit. Quicqͥd aũ in
tingno solidũ inuenit ⁊ cõtumax uincit. Nõ uno aũ
ut diximͦ seuit: s qͥd q̃ꝙ uis fec̾it. ex ipso gn̾e intel¬

Expanded text:
notitia nos effugit, ut illa quae in uastum mare sparguntur aut in desertas solitudines; quorum significatio uel nulla est uel perit. Pauca adhuc adiciam ad enarrandam uim fulm”nis. Quae non eodem modo omnem materiam uexat. Valentiora, quia resistunt, uehementius dissipat; cedentia nonnumquam sine iniuria transit: cum lapide ferroque et durissimis quibusque confligit, quia uiam necesse est per illa impetu quaerat, itaque facit qua effugiat; at teneris et rarioribus parcit, quamquam flammis opportuna uideantur, quia transitu patente minus saeuit. Loculis itaque integris, ut dixi, pecunia quae in his fuit conflata reperitur, quia ignis tenuissimus per foramina occulta transcurrit, quicquid autem in tigno solidum inuenit et contumax uincit. Non uno autem, ut dixi, modo saeuit, sed quid quaeque uis fecerit, ex ipso gene
Abbreviated transcription (Latin):
Ista q̃ dixi siuie incendiis uaporantib aera repleuer̃.
siue uentis t̾ras u̾rentib neceẽ: nubẽ faciat antiqͥ
sonũ. Nubẽ aũ tã arida qͣm humidaẽsert̃. E st enĩ:¬

Expanded text:
Ista quae dixi, sine incendiis uaporantibus aera repleuerunt, Ista quae dixi, sine incendiis uaporantibus aera repleuerunt, siue uentis terras uerrentibus, necesse est nubem faciant ante quam sonum. Nubem autem tam arida quam umida conserunt; est eni
Abbreviated transcription (Latin):
aptuis: aerad uoces. ꝯuid ni: cũ uox nicħ aliud sit qͣm
ictus aer: Debẽt gͦ nubes utrinq inseri. ⁊ caue untũte.
uides em̃ qnͣto ocalidiora sint uacua q̃mplena qͣnto
intenta qͣm remissa. Itẽ tinpana i cuibala sonant:
dauit ingentẽ iumharene urentis effuctit. Inuolitsꝰ :
dies puluere. popłosꝙ subita nox t̾ruit illo ep̃re. aiũt
tẽ płima fuise fulmina ⁊ tonttrua q̃ conc̾su aridoꝵ
corꝑum facta st̃ ñ nuibiũ. Quas ui simile: intãto fer¬
uore aeris nullas fuisse aliqñ. Cãbises ad ãmonẽ mist
mina q attͥtuh arene sese adfricantis. Nõ repugnat ꝙ¬
posito nr̃o. ista opinio. Diximꝰ enĩ utriꝰꝙ nat̾e corpora
efflare t̾ras ⁊ sicci aliqͥa humidi ncoto aere uagari
Itaq siqͥa tale int̾uentt. mibẽ fecit solidiorẽ ⁊ cͣssiorẽ
qͣm sitm̃ simplici spũ teret᷑. Illa frangi pot̾. ⁊ ede sonũ

Expanded text:
aptus est aer ad uoces. Quidni, cum uox nihil aliud sit quam aptus est aer ad uoces. Quidni, cum uox nihil aliud sit quam ictus aer? Debent ergo nubes utrimque conseri, et cauae et intentae. Vides enim quanto uocaliora sint uacua quam plena, quanto intenta quam remissa. Item tympana et cymbala sonant, dauit, ingentem uim harenae urentis effudit,, inuolutus est dies puluere, populosque subita nox terruit. Aiunt tunc plurima fuisse fulmina et tonitrua quae concursu aridorum corporum facta sunt, non nubium, quas uerisimile est in tanto feruore aeris nullas fuisse. Aliquando Cambyses ad Ammonem misit minaque attritu harenae sese affricantis. Non repugnat proposito nostro ista opinio. Diximus enim utriusque naturae corpora efflare terras et sicci aliquid et umidi in toto acre uagari; itaque si quid tale interuenit, nubem fecit solidiorem et crassiorem quam si tantum simplici spiritu texeretur. Illa frangi potest et edere sonum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in totũ sibi excidunt. quos uocamꝰ attonitos qͦꝵ m̃tẽ
aer caua nube. i motu ipso extenuatus diffundat᷑. Ne¬
titur. Qͥ d aũ: Nõ quẽ admodũ illese uit̃ se manꝰ plausũ
edunt: sic illaꝵ int̾ se nubiũ sonꝰ pot̃ eẽ magnꝰ qi mag¬
na cõc̾runt. Uidm̃s inquit nubes inpingi montib nec
posite ad sonũ edñdũ. Adu̾sas int̃ se manꝰ collide. ñ plau¬
ire nubes oportet: s agi magna ui ⁊ ꝓcellosa. ĩ nc̃ mens
sñ ullo auriũ sensum exit Rũpi illã oportet: ut sone ñ
secari. I de nubib dico. Hisi multo ĩpetu dissuluere.
ñ resonant. Adice nc̃ ꝙ nubes in montẽ acte ñ frangũt᷑
s cͥcũ fundunt᷑ .⁊ in aliqͣs partes montis in arbores. ramoᷤ.
ut scias uentos q̃ cͥca arborẽ fundit᷑. siuiuat. ñ conat la¬
tout ita dicã ictu ⁊ totũ globũ semel disipante opus:
ut sonitus erumpat qͣlis audit᷑ cũ conat. p̃ter ħ. nat̾a

Expanded text:
et in totum sibi excidunt, quos uocamus attonitos, uni mentem et in totum sibi excidunt, quos uocamus attonitos, uni mentem t ut inclusus aer caua nube et motu ipso extenuatus diffundatur; detitur. Quid autem? non, quemadmodum illisae inter se manus plausum edunt, sic illisarum inter se nubium sonus potest esse, magnus quia magna concurrunt? Videmus, inquit, nubes impingi montibus nec po,sitae ad sonum edendum. Auersas inter se manus collide, non plauire nubes oportet sed agi magna ui et procellosa. Etiamnunc mons sine ullo aurium sensu exit; rumpi illam oportet, ut sonet, non secari. Idem de nubibus dico; nisi multo impetu dissolutae, non sonant. Adice nunc quod nubes in montem actae non franguntur, sed circumfunduntur et in aliquas partes montis, in arbores, rames, ut scias, uentus qui circa arborem finditur sibilat, non tonat; lato, ut ita dicam, ictu et totum globum semel dissipante opus ut sonitus erumpat qualis auditur, cum tonat. Praeter haec natura
Abbreviated transcription (Latin):
nubes eẽ. uñ splendor effert᷑ qͣs uidi a nob̾ t̾raꝵ cumor
s̃ sinit. Adice nc̃ ꝙͣ fieri pot̃. ut nubes sũme ihumiles
atͥtu suo ignẽ readant. quim suꝑiora exp̃ssus in parte
celi sincera pura q uisit᷑. s fit in sordid̃a. ¶Tonitrua
distinxere qͥdam ita ut drent unũ eẽ eiꝰ genus gͣue
sit mmur: qualẽ t̃raꝵ motũ añcedit. cdauso uento
i frem̃te. ħ quomꝰ uideat᷑ illis fieri dicã. Cũ spm int̃
se clausere nubes. incõcauis parcib earũ uoluptus aer
similẽ agit mugitib sonũ raucũ ⁊ eqͣiẽ continuũ. Ita¬
q uͥ ĩ humida illa regio÷: iexitũ claudit. Iõ huiꝰmodi
tonitrua uent᷑i p̃nuntia imbris st̃. Aliud genꝰ acre ac̾¬
bum. q̃ acbum mage dixim qͣm sonũ qͣlẽ audire solemꝰ.¬
ut cũ suꝑ cap̃ alicꝰ dirupta uesicca: Talia edunt᷑ coni¬
dito cõcidunt hoĩes ⁊ exaĩant᷑ Quidã uͦ uiustupent.

Expanded text:
nubes esse unde splendor effertur, quas uideri a nobis terrarum tumor nubes esse unde splendor effertur, quas uideri a nobis terrarum tumor non sinit. Adice nunc quod fieri potest ut nubes summissae et humiles attritu suo ignem reddant; qui in superiora expressus, in parte caeli sincera puraque uisitur, sed fit in sordida. Tonitrua distinxere quidam ita ut dicerent unum esse genus cuius graue sit murmur, quale terrarum motum antecedit clauso uento et fremente. Hoc quomodo uideatur illis fieri dicam. Cum spiritum intra se clausere nubes, in concauis partibus earum uolutatus aer similem agit mugitibus sonum, raucum et aequalem et continuum, utique ubi etiam umida illa regio est et exitum claudit; ideo eiusmodi tonitrua uenturi praenuntia imbris sunt. Aliud genus est acre, quod acerbum magis dixerim quam sonorum, quale audire solemus, cum super caput alicuius dirupta uesica est; talia eduptur tonidito concidunt homines et exanimantur; quidam uero uiui stupent
Abbreviated transcription (Latin):
artior infernꝰ iacentis ĩuꝑ unde pondus euicerrat. dem̃
expułat partĩ exese. iinleuitatẽ pumicis ĩise. nouisi¬
me cacum̃ ustimontis exmicuit. Postea altitudinẽ
acͥiectũ illud sarũ imagnitudine insule creuit
Ił nr̃a memoria ualeario asiatico cõsule it̾m acciddit.
Quorsus ħ retuli: ut apparet nec extinctũ ignẽ mari
suꝑfuso. nec impetũ eius gͣuitate ingñtis uñ ꝓhibitũ
exire. Iicentoꝵ ꝑas̃uũ fuisse altitudinẽ asclepigt᷑us
auditor possidonũ tͣlidit. ꝑ qͣm direptis aqͥsignis emĩ¬
sit. Qđ si mm̃sa aqͣꝵ uis flamaꝵ exuno subeuntẽ uim
ñ potuit opͥmere: qͣntomimnꝰ in ea ed̾e pot̾it ignẽ nubi¬
um tenuis humor ⁊ roscictus. Adeo resista ñ affeit ul¬
lã morã q̃ contͣ causas ignũ sit qͦs ñ uicm̃s emicare nͥ
apparentib stelł. i nocte tͣnqͥlla fulgat. s scias licet illic

Expanded text:
ardor infernus iacentis super undae pondus euicerat. Deindeardor infernus iacentis super undae pondus euicerat. Deindeexpulerat, partim exesae et in leuitatem pumicis uersae. Nouissime cacumen exusti montis emicuit. Postea altitudini adiectum et saxum illud in magnitudinem insulae creuit. Idem nostra memoria Valerio Asiatico consule iterum accidit. Quorsus haec rettuli? Vt appareret nec extinctum ignem mari superfuso, nec impetum eius grauitate ingentis undae prohibitum exire; ducentorum passuum fuisse altitudinem Asclepiodotus, auditor Posidonii, tradidit, per quam. diremptis aquis ignis emersit. Quod si immensa aquarum uis flammarum ex imo subeuntem uim non potuit opprimere, quanto minus impedire poterit ignem nubium tenuis umor et roscidus? Adeo res ista non affert ullam moram ut contra causa ignium sit; quos non uidemus emicare nisapparentibus stellis et nocte tranquilla fulgurat? Sed scias licet, illic
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣm p̃ꝑatus. Nõdũ inillã mutat᷑: s iã ꝓnus ⁊ u̾gers.
Nõ: qͥ existimes eã colligi cũ effundi. Simulfit ⁊ cadit.
Deiñ si cõcessero humidã eẽ nubẽ cõceptis aqͥs plenã. m¬
cbil tñ ꝓhibet ignẽ ex humido qͦ educi. ĩ mo ex ipso d
magis mereris humore. qͥdam negauert̃ in ignẽ qͥcꝙͣ
posse mutari pͥusꝗͣ mutatũ eẽt in aqͣm. Pot̃ gͦ nubeᷤᷤ
salua ꝗͣ continet aqͣ ignẽ parte aliqͣ sui redde. ut sepe
alia pars ligni ardet. alia sudat uec hdico ñ contͣria
int̾ se ista eẽ: ⁊ alt̾m alt̾o ꝑ henni. s uͥ ualentiorigni¬
qͣm humor: uicit. Nursus cũ copia humoris ex supat.
tt̃ ignis sine effecti. Itaꝙ ñ ardũt iuirentia. Refert sͦ
qͣnͣtũ aque sit Erigua enĩ ñ resistet ium igrais impedi¬
cũ insiia inegeo mari surg̾et. spumabat intãliumare
i fuiꝰ ex alto ferebat᷑ Hã demũ ꝓdebat ignẽ ñ contis¬
ninĩs ex int̾ualł emirantẽ flumiũ more. ꝯuotiens

Expanded text:
aquam praeparatus, nondum in illam mutatus, sed iam pronus et uergens. Non est quod existimes eam tum collig”, tum effundi. Simul et fit et cadit. Deinde, si concessero umidam esse nubem conceptis aquis plenam, nihil tamen prohibet ignem ex umido quoque educi, immo ex ipso, quod magis mireris, umore. Quidam negauerunt in ignem quicquam posse mutari, priusquam mutatum esset in aquam. Potest ergo nubes, salua quam continet aqua, ignem parte aliqua sui reddere, ut saepe alia pars ligni ardet, alia sudat. Nec hoc dico non contraria inter se ista esse et alterum altero perimi; sed ubi ualentior igniuam umor est, uincit; rursus, cum copia umoris exsuperat, tunc ignis sine effectu est; itaque non ardent uirentia. Refert ergo quantum aquae sit; exigua enim non resistet nec uim ignis impedicum insula in Aegaeo mari surgeret, spumabat interdiu margnem, non continuum sed ex interuallis emicantem fulminum more, quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
dã adu̾sa q̃dã nec adu̾sa nec leta. Adu̾soꝵ he spẽs sũt
Aut in euitalia mala portendũt. aut euitalia aut q̃
minui possunt. aut q̃ ꝓrogari leta aut mansura sig¬
inficant: aut caduca. Mixta aut partẽ hñt pͣ aitẽ ma¬
lr aut malam bonũ. aut bona in malũ u̾tunt. Nec ad¬
u̾sa nec leta st̃ q̃ ailiꝙͣ nob̾ actionẽ significant. qͣ nec t̃¬
reri nec letari debemꝰ. Aut ꝑ egͥnationẽ inꝗͣ nec metus¬

Expanded text:
aedam aduersa, quaedam nec aduersa nec laeta. Aduersorum hae species sunt: aedam aduersa, quaedam nec aduersa nec laeta. Aduersorum hae species sunt: aut ineuitabilia mala portendunt, aut euitabilia, aut quae minui possunt, aut quae prorogari. Laeta aut mansura significant, aut caduca. Mixta aut partem habent boni, partem mali, aut mala in bonum, bona in malum uertunt. Nec aduersa nec laeta sunt quae aliquam nobis actionem significant qua nec terreri nec laetari debemus, ut pe
Abbreviated transcription (Latin):
spen ꝑicłi sñ ꝑicło afferũt. Pemitalia. qͥb coltunt
por fuiminũ mine attestata q̃ pͥorib consentiũs alte¬
tanea: q̃ induso fiunt. Obruta qͥb iam pͥus ꝑcussanec
ꝓ curata feriunt᷑. Regalia cũ eoꝵ cangit᷑. uł conunti¬
um. aut pͥncipalia urb li̾e loca. Quoꝵsignificatioẽ
regnũ cuitati mimuant᷑. Inferna cũ a t̾ra exiluit
ignis hospitalia q̃ sacͥficiis ignẽ ad nosiouẽ artesst̃.⁊
ut u̾bo eoꝵ molliori utar: inuitant se dño nasceret᷑
inuitat᷑. Nc̃uenire eũ magno insultantiũ ꝑicło affir.¬
mant. Auxiliaria que inuocata: s aduocantiũ bonoue¬
niunt. qͣnͣto sinplitior diuisio÷. q̃ utebat᷑ atalꝰ nr̃ uir
eg̾gius. qui etruscoꝵ disciplinã: g̃ra subtilitate miscu¬
erat. er fulminib q̃dã st̃ q̃ significant idd ad nos ꝑ¬
tinet. Quedã aut nicħ sigc̾ant: ut id cinꝰ intellectus
ad nos ñꝑuenit. Ex his que significant. q̃dã st̃ leta q̃¬

Expanded text:
periculi sine periculo afferunt; peremptalia, quibus tolluntur priorum fulminum minae; attestata, quae prioribus consentitint; atterranea, quae in eluso fiunt; obruta, quibus iam prius percussa nec procurata feriuntur; regalia, cum forum tangitur uel comitium uel principalia urbis liberae loca, quorum significatio regnum ciuitati minatur; inferna, cum e terra exiliuit ignis; hospitalia, quae sacrificiis ad nos louem arcessunt et, ut uerbo eorum molliore utar, inuitant, – sed non irasceretur inuitatus; mine uenire eum inagno inuitantium periculo affirmant –; auxiliaria, quae inuocata sed aduocantium bono ueniunt. Quanto simplicior diuisio est qua utebatur Attalus noster, uir egregius, qui Etruscorum disciplinam Graeca subtilitate miscuerat: ex fulminibus quaedara sunt quae significant id quod ad nos pertinet, quaedam aut nihil significant aut id cuius Ex his quae significant quaedam sunt laeta, qu
Abbreviated transcription (Latin):
artificẽ. cui nomĩ omẽ cõuenit. Uisillũ fatũ uocare:
Non. errabis. hͥ ÷ ex quo suspensa st̃ omĩa causa causarũ
Uis illũ ꝓuidntiã drẽ : recte dicis. Est cuiꝰ consilio huic
mundo ꝓ indet᷑ ut in offensus exeat: iactussuos explicet.
uis illũ nat᷑am uocare: ñ peccabis. ħ: ex qͦ nata sunt oĩa.
cuiꝰ sp̃u uiuimꝰ. Uis illũ uocare mundũ: Non. fatłis. Ipse
÷ enĩ ħ qd uides totũ. partib suis inditꝰ. ⁊ se sustinẽs ⁊ sua
ferit. In maiorẽ me qõnem uocas. cuisiuis dies suuslocꝰ
eẽ fulmina: aut finita aut ꝑ rogatiua. ꝑpetua quoꝵ
significo totã ꝑtinet uitã. Nec unã rem idenuntiat:
s contextũ rerũ ꝑ omẽm deinceps etatẽ fut᷑aꝵ cõplec¬
titur.¬
Hec sunt fulmia que pͥma accepto patͥmonio. i nino¬
uo hoĩs aut orbis statu fiant finita ad die ittiꝙ respõ¬
añt. Pragatiua st̃ quoꝵ mine differri posse aide ro
am Na ̃qͣ ꝑpetuiuĩ uocant fulm̃. finitũ⁊ eq̃ enĩ: aa¬

Expanded text:
artificem, cui nomen omne conuenit. Vis illum fatum uocare, non errabis; hic est ex quo suspensa sunt omnia, causa causarum. Vis illum prouidentiam dicere, recto dices; est enim cuius consilio huic mundo prouidetur, ut inoffensus exeat et actus suos explicet. Vis illum, naturam. uocare, non peccabis; hic est ex quo nata sunt omnia, cuius spiritu uiuimus. Vis illum uocare hoc quod uides totum, partibus suis inditus, et se sustinens et sua. ferit? In maiorem me quaestionem uocas, cui suus dies, suus locus esse fulmina, aut finita, aut prorogatiua. Perpetua, quorum significatio in totam pertinet uitam nec unam rom denuntiat sed contextum rerum per omnem deinceps aetatem futurarum complectiturec sunt fulmina quae prima accepto patrimonio et in nouo hominis aut urbis statu fiunt. Finita ad diem utique respondent. Prorogatiua sunt quorum minae differri possunt, auertam. Nam et quod perpetuum uocant fulmen finitum est, – a
Abbreviated transcription (Latin):
riq motiis simul ⁊ nubes rũpit. ⁊ aera incẽdit dem̃¬
desisinit flãma: motu qͥescente. Nõ enĩ assiduus: spc̃
cursus ut ignis possit extendi. S qͦtiens fortiꝰ ipsa
iactione se accendit fugiendumpetũ cap̃. Dem̃ cũ ẽ¬
uasit. ⁊ pugna desinit: ex eadẽ causa mͦusq ad t̾rã
ꝓfert᷑. mͦ añ dissoluit᷑. si minore i p̃ssus: er̃ obliq̃¬

Expanded text:
rique motus simul et nubes rumpit et aera incendit, deinrique motus simul et nubes rumpit et aera incendit, deinde desinit flamma motu quiescente, Non enim assiduus est spiritus cursus, ut ignis possit extendi. Sed quotiens fortius ipsa iactatione se accendit, fugiendi impetum capit; deinde, cum euasit et pugna desinit, ex eadem causa modo usque ad terram profertur, modo ante dissoluitur, si minore ui pressus est. Q
Abbreviated transcription (Latin):
bite lucis eruptionẽ: moserat correpta mectia uti
enĩ alienis opinionib cõmodauimanũ Dicã fuigãt.
cũ repentinuĩ late enucuit. Idͥ euenit uͥ iignem¬
aer extenuatis nubib uͥtit᷑. nec uires quib longꝰ
ꝓsiliret inuenit. Hõ miraris puto. si aera aut mo¬
tus extenuat. aut extenuatio incẽdit. Sic liq̃seit
excussa glans funda. ⁊ attͥcuaeris uelut ignedis¬
tiliat. Iõ płima estate sunt fulmina q płmũ
calii :. faciliꝰ aũ attͥu calidoꝵ ignis existit. sod
sentio: fulm̃: fulg intentũ. G̾u calidi fumidi ꝙ
nat᷑a emissa t̾ris in nubes incidit: iduimilloꝵ fino
uoluptata: nouissime erũpit. ⁊ ꝙ uires ñ ht̃ splen¬
dor:. at uͥ illa fulgã plus hr̃e mat̾ie i maiore ĩpetu
arsert̃ ñ apparent tm̃ s accidũt. Quidã existimãt¬
utiq fulm̃ reu̾ti qͥdã subside uͥ alim̃ta p̃gͣuerunt.
.i fulm̃ ictu languidiore delatũ: At qr̃ fulm̃ subitũ
apparet. nec cõtinuat᷑ assidiuusignis: Quia celer: mi¬

Expanded text:
bitae lucis eruptionem mos erat correpta media syllaenim alienis opinionibus commodaui manum. Dicam. Fulgurat, cum repentinum late lumen emicuit; id euenit ubi in ignemaer extenuatis nubibus uertitur, nec uires quibus longius prosiliret inuenit. Non miraris, puto, si aera aut motus extenuat aut extenuatio incendit; sic liquescit excussa glans funda et attritu aeris uelut igne, destillat. Ideo plurima aestate sunt fulmina quia plurimum calidi est; facilius autem attritu calidorum ignis existit. Eodesentio, fulmen est fulgur intentum. Ergo ubi calidi fumidique natura emissa terris in nubes incidit et diu in illarum sinu uolutata est, nouissime erumpit et, quia uires non habet, splendor est; at ubi illa fulgura plus habuere materiae et malore impetu arserunt, non autique fulmen reuerti, quidam subsidere ubi alimenta praegrauauerunt et fulmen ictu languidiore delatum est. At quare fulmen subitum apparet nec continuatur assiduus ignis? Quia celere mi