comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Et ista contentio: quale malum
est : Sedsipueri ipsi seruidĩ sunt:
litem hanc inter illos. cito finimus
Audio illos ut pater : & forte
melius quam pater ipsorum
Videbo quid sit inrẽ. sicut dñs
uoluerit. cum paucis fratrib:
fidelibus honoratis. dõ propitio
denumero uestro: id est deplebe
ista ÷ Audio inter illos causam.
& sicut dñs donauerit finp ⁊
Tamen rogouos: nemo me rep̃¬
hendat. quia eius hereditatem.
nolo suscipiat ecclesia ⁊ Primo:
quia factum illius de testor ⁊
Deinde : qui institutum meum
est ⁊ Multilaudant quod dictu¬
rus sum sed aliqui & rep̃henduNł ⁊
Vtrisq facere satis : ualde
difficile est ⁊Audistis modo
cum euangelium legeretur
cantauimus uobis. & non saltartis:
Manximus : & non luxistis:
Uenit iohannaes baptista
non manducans nequaebibens:
& dicunt demonium hab&.
Uenit filius hominis manducans.
& bibens : &dicunt: Eccehomo
uorax. potator uini. & ami¬
cus publicanorum ⁊
Quid ergo facio inter illos. qui

Expanded text:
Et ista contentio quale malum Et ista contentio quale malum est? Sed si pueri ipsi servi Dei sunt, litem hanc inter illos cito finimus. Audio illos ut pater, et forte melius quam pater ipsorum. Videbo quid sit juris. Sicut Dominus voluerit, cum paucis fratribus fidelibus honoratis, Deo propitio, de numero vestro, id est, de plebe ista, audio inter illos causam, et sicut Dominus donaverit, finio. Tamen rogo vos, nemo me reprehendat, quia ejus haereditatem nolo suscipiat Ecclesia. Primo, quia factum illius detestor. Deinde, quia institutum meum est. Multi laudant quod dicturus sum, sed aliqui et reprehendunt: utrisque facere satis valde difficile est. Audistis modo cum Evangelium legeretur: Cantavimus vobis, et non saltastis: planximus, et non luxistis. Venit Joannes Baptista non manducans neque bibens, et dicunt: Daemonium habet. Venit filius hominis manducans et bibens, et dicunt: Ecce homo vorax, potator vini, et amicus publicanorum . Quid ergo facio inter illos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
socium. quasidĩ pauperẽ finge¬
r&  Magnus mihi inde dolor
est fratres ⁊ dico caritatiurãe :
Propter hunc dolorẽ statui
hereditatem cipsam in ecclesia
ñ suscipere ⁊ filiorum ipsiussit :¬
quod reliquid: Ipsi inde facianT:
quod uoluerint  Vide turenim
mihi. quia sieam suscȩpero. in
istofacto quod mihi dis plic&.
& qđ doleo. eius particepsero:.
Hoc uolui ñ latere caritatẽ ues¬
trã ⁊ filia ipsius: inmonasterio
feminarũ est ⁊ filius ipsius
inmonasterio uirorũ est
Ambos exheredauit ⁊ Illã cũ lau¬
de ⁊ stum cũ elogio. Id est cum
uituperatione  Commendauit
autem ecclesiam. ut non accipiaNT
ipsas portiunculas. quae perti¬
nent ad exheredatos : nisi cum
adlegitimam a&atatẽ perue ne¬
rint ⁊ Hoc eis reseruat ecclsia ⁊
Deinde. litem dimisit interfilios
suos. in qualabare ⁊ Puella dicit :
meum est ⁊ Nostis quia semper¬
hoc dicebat patermeus ⁊ Puer
dicit craedatur patrimeo: quia
moriens mentiri non potuit :

Expanded text:
socium, quasi Dei pauperem fingesocium, quasi Dei pauperem fingeret. Magnus mihi inde dolor est, fratres. Dico charitati vestrae: propter hunc dolorem statui haereditatem ipsam in Ecclesia non suscipere. Filiorum ipsius sit quod reliquit. Ipsi inde faciant quod voluerint. Videtur enim mihi, quia si eam suscepero, in isto facto, quod mihi displicet, et quod doleo, ejus particeps ero. Hoc volui non latere charitatem vestram. Filia ipsius in monasterio et feminarum, et filius ipsius in monasterio virorum est: ambos exhaeredavit: illam cum laude, istum cum elogio, id est, cum ituperatione. Commendavi autem Ecclesiae, ut non accipiant ipsas portiunculas, quae pertinent ad exhaeredatos, nisi cum ad legitimam aetatem pervenerint. Hoc eis reservat Ecclesia. Deinde litem dimisit inter filios suos, in qua laboro. Puella dicit, Meum est, nostis quia hoc dicebat semper pater meus. Puer dicit, Credatur patri meo, quia moriens mentiri non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
eiur meritis ⁊ Et quia infra
annos erat. & desua pecunia
nihil facere poterat. quamu
enim uideremur fulgorem
professionis tamen
lubricum timebamur aȩtatis
Factum est: ut ipsũ
argentum quasi puellae
seruaretur : Vt cũ ad legi¬
timor donor uenir&.
facer& inde quod uirginem
xp̃i decer&. quando.
optime iamfacere possit
Dũ haec eespectantur:
coepit ille morti propinqu¬
re Quae diutamquam
desuo iurans. quia ipsuis
erat non filia&e
testa mentum
fecit
Testamentum inquam fecit
prbt socius noster: nobiscũ ma¬
nens deecclesia uiuens. communẽ
uitam profitens ⁊ Testamen¬
tum fecit: heredes instituit :
Odolor illius societatis: õfruc¬
tus natus. nonde arbore quã plan¬
tauit dñs. sed ecclesiã seripsit
heredem ⁊ Nolo munera ista
non amo amaritudinis fructũ:
Egoillũ dõqirebã. soci&atem
professus erat . hanc tener&
hanc exhiber& : Nihil habebał:
testamentũ non facer&
Habebat aliquidꝰ nonse nostrũ

Expanded text:
ejus meritis. Et quia infra ejus meritis. Et quia infra annos erat, et de sua pecunia nihil facere poterat: quamvis enim videremus fulgorem professionis, tamen lubricum timebamus aetatis: factum est ut ipsum argentum quasi puellae servaretur, ut cum ad legitimos annos veniret, faceret inde quod virginem Christi deceret, quando optime jam facere posset. Dum haec exspectantur, coepit ille morti propinquare. Qui diu tanquam de suo vivens, quia ipsius erat, non filiae, testamentum fecit. Testamentum, inquam, fecit presbyter socius noster, nobiscum manens, de Ecclesia vivens, communem vitam profitens. Testamentum fecit, haeredes instituit. O dolor illius societatis, o fructus natus non de arbore quam plantavit Dominus! Sed Ecclesiam scripsit haeredem. Nolo munera ista, non amo amaritudinis fructum. Ego illum Deo quaerebam, societatem professus erat, hanc teneret, hanc exhiberet. Nihil habebat? testamentum non faceret. Habebat aliquid? non se nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
seuntib  Quod si non feciss&
ep̃s : inhumanus diceretur:
Siaũt ista consuetudo in
monasterio missa ess&: in¬
decens ess& ⁊ E uolui habere
indomo ista ep̃i mecum .:¬
monasteriũ clericorũ : Ecce
quomodo uiuimus : Nulli lic&
in societate nra habere aliquid
proprium: Sed forte. aliqui
habent : Nulli lic& ÷ Siqui
habent faciunt qđ nͥ lic&
Bene aut sentio defratrib
meis : & semꝑ bene credens ab
hac inquisitione dissimulaui:
Quia & ista querere quasimale
sentire mihi uidebat᷑: Nouerã
enim : & noui omnes quimecum
uiuerent nosse propositũ nr̃m
nosse lege̾ uitae nrae : Uenit
adnos &iã presbiter ianu¬
honestae. erogando quasi
consumsit. & non consumsit
Remansit illi quedã pecunia
idest argentum. quod dicer&
esse. filiae suae
Filia ipsius: do propitio in
monasterio feminarum & bona
spei est: Gubern& illã
dñsut impleat
quod deilla speramurs
Inillius misericordia. non in

Expanded text:
seuntibus: quod si non fecisset seuntibus: quod si non fecisset episcopus, inhumanus diceretur. Si autem ista consuetudo in monasterio permissa esset, indecens esset: et ideo volui habere in domo ista episcopii mecum monasterii clericorum. Ecce quomodo vivimus. Nulli licet in societate nostra habere aliquid proprium. Sed forte aliqui habent: nulli licet. Si qui habent, faciunt quod non licet. Bene autem sentio de fratribus meis, et semper bene credens, ab hac inquisitione dissimulavi, quia et ista quaerere, quasi male sentire videbatur. Noveram enim et novi, omnes qui mecum viverent, nosse propositum nostrum, nosse legem vitae nostrae. Venit ad nos etiam presbyter Januhoneste erogando quasi consumpsisse, sed non consumpsit. Remansit illi quaedam pecunia, id est, argentum quod diceret esse filiae suae. Filia ipsius, Deo propitio, in monasterio feminarum, et bonae spei est: gubernet illam Dominus, ut impleat quod de illa speramus, in illius misericordia, non in
Abbreviated transcription (Latin):
propt̃ uidendũ amicũ. quẽ putabã
me lucrare possedõ ut nobiscũ
e& in monasterio quasi securus
quia locus habebat epm
Ad prehensus pr̃s factus sum
& ꝑ bunc gradũ. adepiscopatũ
ꝑ ueni: Nonadtuli aliquid ñ
ueni adhanc ecclesiã : nisicũ his
indumenti quib: illo tempore
uestiebar : t quia hoc disponebã
ee inmonasterio cũ fratribus
cognito instituto. & uoluntate
mea beatae memoriae sen&
ualerius dedit mihi ortũ illũ.
inquo est nunc monasteriũ
Coepi prepositi fratres collegere
conpares meos nihil habenter
sicut nihil habebam
Et imitantes me.
ut quomodo ego tenuã pauper¬
tatulam meam uendidi. & pau¬
perib: erogaui sic facerent &
illi quimecũ eẽ. uoluissent. ut
de communi uiueremus
Communt aut uob ess& magnũ
& uberrimum p̃diũ ipse dr̃
Perueni adepiscopatũ : uidi
necesse habere epm. &hibe¬
re humanitatẽ assiduã.
quibusq uenientib: siue tran¬

Expanded text:
propter videndum amicum, quem putabam propter videndum amicum, quem putabam me lucrari posse Deo, ut nobiscum esset in monasterio: quasi securus, quia locus habebat episcopum. Apprehensus, presbyter factus sum, et per hunc gradum ad episcopatum perveni. Non attuli aliquid, non veni ad hanc ecclesiam nisi cum his indumentis quibus illo tempore vestiebar. Et quia hoc disponebam, esse in monasterio cum fratribus, cognito instituto et voluntate mea, beatae memoriae senex Valerius dedit mihi hortum illum, in quo nunc est monasterium. Coepi boni propositi fratres colligere compares meos, nihil habentes, sicut nihil habebam, et imitantes me, ut quomodo ego tenuem paupertatulam meam vendidi, et pauperibus erogavi, sic facerent et illi qui mecum esse voluissent, ut de communi viveremus: commune autem nobis esset magnum et uberrimum praedium ipse Deus. Perveni ad episcopatum: et vidi necesse habere episcopum, exhibere humanitatem assiduam quibuscunque venientibus, sive tran
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo dicebat. aliquid propriũ
sederant illis om̃a communia :
quia forte aliqui uestrum
non sunt tadiligentes uitae nrae
scrutatores ut hoc sic nouerint
quomodo uolo uos nosse : Dico
uid sit : qđ breuiter dixi ego quẽ
nis ueni adistã ciuitatẽ. multi
uri nouerunt: Querebam ubi
constituerem monasterium
& uiuerem cũ fratrib meis¬
indomodi abiectus eẽ : magis quã
habitare intabernaculis peccatoꝵ :
Abeis quidiligunt seculum.
secreui me Sed eis quip̃ sunt
populis. non mẽ coequaui: Hec
in conuiuio dñi superiore locũ
elegi sed inferiorem & abiectũ
& placuit illi dicere mihi.
ascende sursum: Usq ad eo aut
timebã episcopatũ : ut qm̃ coepe¬
rat ee ia alicuius momenti int̃ di
seruos fama mea inquoloco sciebã¬
non eẽ epm. non illo accederem:
Cauebã hoc : & a gebam quantũ
poterã ut in loco humili saluarer
nem alto ꝑ iclitarer Sedut dixi.
domino seruus contra dicere
ñ deb& Nenia distã ciuitatẽ.

Expanded text:
Nemo dicebat aliquid proprium, Nemo dicebat aliquid proprium, sed erant illis omnia communia . Quia forte aliqui vestrum non sunt tam diligentes vitae nostrae scrutatores, ut hoc sic noverint, quomodo volo vos nosse: dico quid sit, quod breviter dixi. Ego, quem nis veni ad istam civitatem, ut multi vestrum noverunt. Quaerebam ubi constituerem monasterium, et viverem cum fratribus meis. Sin domo Dei mei abjectus esse, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum . Ab eis qui diligunt saeculum, segregavi me: sed eis qui praesunt populis, non me coaequavi. Nec in convivio Domini mei superiorem locum elegi, sed inferiorem et abjectum: et placuit illi dicere mihi, Ascende sursum. Usque adeo autem timebam episcopatum, ut quoniam coeperat esse jam alicujus momenti inter Dei sernon esse episcopum, non illo accederem. Cavebam hoc et agebam, quantum poteram, ut in loco humili salvarer, ne in alto periclitarer. Sed, ut dixi, Domino servus contradicere non debet. Veni ad istam civitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
turussũ : Uobi scũ hic uiuimur¬
tio uotũq nostrũ est ut apud
Credo aũt ante oculos uros et
conuersationẽ nram : ut & nos
dicere fortassis audeamur
quamius multũ illi inpares
quod dixit apostolus : Imita
denobis inueniat male uiuen¬
di occasionẽ Prouidemus
enim bona ditidẽ apłus : Ñsoli
corã do sed &uã cora hominib
Propternos: conscientia nr̃a
sufficit nobis ⁊ Propt̃ uos
fama nr̃a non pollui : sed polla
deb & inuob :Tenete qđ dixi
atq distinguite᷑: Dueres
sunt. conscientia Rfama
Conscientia tibi: fama
famam suam : crudẽlis est
Maxime in loco isto positus de quo
dicit a postolus: Scribens ad disci¬
pulũ suum : Circa omnes : teipsũ
bonorũ operũ praebens &emplũ :
It ergo nonuos diu teneam
presertim quia ego sedens loquor
uos stando laboratis : Nostis¬
aut omnes autpene omnes sic
nos uiuere in ea domo quedicit̃
domus epi : ut quantũ possumus.
imitemur eosscor dequib: loquit
liber actuũ apostolorũ

Expanded text:
sum. Vobiscum hic vivimustio votumque nostrum est, ut apud Credo autem ante oculos vestros esse conversationem nostram, ut et nos dicere fortassis audeamus, quamvis maltum illi impares, quod dixit Apostolus: Imitatode nobis inveniat male vivendi occasionem. Providemus enim bona, ait idem Apostolus, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Propter nos conscientia nostra sufficit nobis: propter vos fama nostra non pollui, sed pollere debet in vobis. Tenete quod dixi, atque distinguite. Duae res sunt, conscientia et fama. Conscientia tibi, fama famam suam, crudelis est, maxime in loco isto positus, de quo dicit Apostolus scribens ad discipulum suum: Circa omnes te ipsum bonorum operum praebe exemplum, . Ut ergo non vos diu teneam, praesertim quia ego sedens loquor, vos stando laboratis: Nostis omnes, aut pene omnes, sic nos vivere in ea domo, quae dicitur domus episcopii, ut, quantum possumus, imitemur eos sanctos, de quibus loquitur liber Actuum apostolorum:
Abbreviated transcription (Latin):
admissisunt sed cecuiua
uita meritũ & spritaliu
donorum praȩ rogi uam
Qui & in congrega assi dula
sint & fratrũ curã peruie¬
gili studio gerant : Etsicuti
ilios precedunt magisterios
ta nimirũ innocentis uit&e in¬
forment exemplo: Vt iuta
postolum exemplo sint utra¬
is inuerbo inconuersatq
incaritate infide. incastitate¬
uicausa intum ercie
oeperint & curã fratrum
nihili penderint sicreoro ad¬
noniti in corrigibiler extite¬
int aministerio propellant
lluq in loco illorũ quiid.
trenue peragere possint
ubstituantur: CXXUIIII
uãuis omner qui p̃sunt p̃po¬
siti rite dicantur usustam̃
obtinuit eosuocari praȩposi¬
tos quiquandam prioratus
uram subalus p̃latis gerunt ⁊
hitamen qui iuxta hunc morẽ
prepositi uocantur: tales &
nstrenui constituendisunt.
qui & uitae probabilis sint. & ea
queribi iuncta sunt. fideliter

Expanded text:
admissi sunt, sed secundum vitae meritum, et spiritalium donorum praerogativam, qui et in congregatione assidui sint, et fratrum curam pervigili studio gerant: et sicut alios praecedunt magisterio, ita nimirum innocentis vitae informent exemplo, ut juxta Apostolum, exemplo sint caeteris in verbo, in conversatione, in charitate, in fide, in castitasui causa intumescere coeperint, et curam fratrum nihili penderint, si crebro admoniti incorrigibiles exstiterint, a ministerio propellantur, aliique in loco illorum, qui id strenue peragere possint, substituantur. CAPUT Quamvis omnes qui praesunt praepositis rite dicantur, usus tamen obtinuit eos vocari praepositos, qui quamdam prioratus curam sub aliis praelatis gerunt. Hi tamen qui juxta hunc morem praepositi vocantur, tales et tam strenui constituendi sunt, qui et vitae probabilis sint, et ea quae sibi injuncta sunt, fideliter
Abbreviated transcription (Latin):
ixxuiii Quod ñliceat chericis post
diripere:
iaxuiiiiSiq̃clericorum pauꝑ promolus
In ordine post ea habuerit aliquid
eccłae potestati subiciat.
Vtclerici tabernas nisi inpere¬
grinis non ingrediantur:
Vtalienus clericus minime
suscipiatur.
XCII Vt clericus nec suo nec alie no
nomine foenus exerceat.
XCIII Vt clerici nullas negotiationes
in honestas & turpia lucra sectect :

Expanded text:
LXXXVIII. Quod non liceat clericis post LXXXVIII. Quod non liceat clericis post diripere. LXXXIX. Si quis clericorum pauper promotus, in ordine postea habuerit aliquid, Ecclesiae potestati subjiciat. XC. Ut clerici tabernas, nisi in peregrinis, non ingrediantur. XCI. Ut alienus clericus minime suscipiatur ab alio. XCII. Ut clericus nec suo, nec alieno nomine fenus exerceat. XCIII. Ut clerici nullas negotiationes inhonestas, et turpia lucra sectentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dehis qui dominico die le iunaNł
tãquã nihil p̃ceteris differene :
dehis qui ecclesiasticaleiunia.
absq necessitate dissoluunł. r
dehis quise aꝑceptione scãe r
communionis auertuN &qui
ex communicatis ꝑdomos
communicantur:
Dehis qui abalia parrochia
p̃ter conscientiã ep̃orũ suorũ
in aliis commorantur
de epĩs & el ericis adeuntibus
Dedamnatis epĩs aut clericis¬
& adeuntib: imperatorem
Vthii qui insacrario seruiuuNT
usuras non exigant.t
qui sub ipsis sunt debeaNT
Quod subdiaconi nondebeant
benedicere uel benedictionẽ
Deex orcistis qui non sunt
In eccła prandia fieri ñ debere :
cisei non debeat:
Ut ad sacrariũ mulieres
non introeant:
upiii Nonlicere clericis lubricis.¬
non oportere :n
tibus in suo proposito:
IuruiQuod non oporteat cbericos ha¬
bentes aduersus inuicẽ negołia
propriũ epm relinqire & ad
secularia iudicia reuocare.
haxui Quod minime clericos trans¬
migrari conueniat:

Expanded text:
De his qui Dominico die jejunant, tanquam nihil prae caeteris differente. LXIX. De his qui ecclesiastica jejunia absque necessitate dissolvunt. LXX. De his qui se a perceptione sanctae communionis avertunt, et qui excommunicatis per domos communicant. LXXI. De his qui ab alia paroecia praeter conscientiam episcoporum suorum in aliis commorantur.De episcopis et clericis adeuntibus De damnatis episcopis aut clericis adeuntibus imperatorem. LXXV. Ut qui in sacrario serviunt usuras non exigant. Lqui sub ipsis sunt, debeant. LXXVIII. Quod subdiaconi non debeant benedicere, vel benedictionem De exorcistis qui non sunt In ecclesia prandia fieri non debere. cisci non debeat. LXXXII. Ut ad sacrarium mulieres non introeant. XIII. Non licere clericis ludinon oportere LXXntibus in suo proposito. LXXXVI. Quod non oporteat clericos habentes adversus invicem negotium proprium episcopum relinquere, et ad saecularia judicia convolare. LXXXVII. Quod minime clericos transmigrare conveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
euangelica & apostolica aucto¬
ritate fulta ceteris suꝑemineat¬
institutionibus:
claustra canonicorum:
CxUIiiidehis qui in congregatione.
modus discretionissit tenenđ¬

Expanded text:
evangelica et apostolica auctoritate fulta, caeteris supereinstitutionibus. claustra canonicorum. CXVIII. Ut in congregandis canonicis modus discretionis sit tenen
Abbreviated transcription (Latin):
deuita clericorum:
Eiusdem deregula clericorũ
Eiusdem degenerib: cericorũ
IIQuales oporteat cleric̃ esse:
CuI Eiusdẽ desubiectis bonis
sub pastorali regimine c̃stitutis:
CU Creg̃ de inuidis uel proteruis
subditis:
prophetiae culpasua pereaNT
qui sacerdotũ increpantes ꝑ¬
uersa uoluntate contem nuNT:
II Eius dẽ cũ quodãno an mesue
ab eccła quae pauperes pascit
accipiuNt illi qui sibi desua sufficiuN:
CUIII Enis dẽ quisiNT quidetiã cũpro¬
fectu anime suȩ opib: sustentantꝰ
ecclesiae¬
CUIIII Eiusdẽ quid facere debeaNT cderiẽ
quorũ infirmitas ñ p̃t suac̃tẽ nere¬

Expanded text:
ita clericorum. C. De regulis clericorum. CI. De gentibus clericorum. CII. Quales oporteat clericos esse. CIII. De subjectis bonis sub pastorali regimine constitutis. . CV. De invidis et protervis subditis. prophetae culpa sua pereant, qui sacerdotum increpationes perversa voluntate contemnunt. II. Cum quo damno animae suae ab ecclesia quae pauperes pascit accipiunt illi qui sibi de suo sufficiunt. CVIII. Qui sint qui etiam cum profectu animae suae opibus sustentatur ecclesiae. CIX. Quid facere debeant clerici, quorum infirmitas n
Abbreviated transcription (Latin):
axu inquales uice p̃latorũ in congre¬
gatione canonica fungidebean:
IIIDe praepositis:
Qualis cellerarius sit consti¬
Cui cõmitti debeaNt stipendia.
pauperum:
cxliI demfirmorũ ac senũ cura fr̃m:
cxliiiQualiter portae canonicorũ
custodiantur:
cxliiii Vt claustra canonicorũ
diligenter custodiatur:

Expanded text:
I. Quales vice praelatorum in congregatione canonica fungi debeant. X. De praepositis. CXL. Qualis sit cellararius constiCui committi debeant stipendia pauperum. CXLII. De infirmorum ac senum cura fratrum. CXLIII. Qualiter porta canonicorum custodiatur. CXLIV. Ut claustra canonicorum diligenter custodiantur
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat : is quem adhuc propria
deuastant ⁊ Cum sacerdos
non agit bona quȩ loquitur
ei &iam sermo subtrahitur
neloqui audeat quod non ope¬
ratur. sicut ꝑ prophetam dici¬
tur ⁊ Peccatori autem dixit
ds̃: quaretu enarras iustitias
meas. & ad sumistestamentum
meum ꝑ ostuum ⁊ Unde &
psalmista. de praecatur dicens :
Ꝙne auferas deore meo uerbũ
ueritatis us que quaquȩ
Perpendit namque quod om xxuiii.¬
nipotens dr̃ ueritatis uerbũ
facientibus tribuit: & non fa¬
cientibus tollit : Q uiergo
hoc deore suo nonau ferri p&ut.
quid aliut. quam gratiam bonae
operationis: quae siuit : ac sia ꝑ¬
te dicer& ⁊ Abono õperae
errare me nonsinas nedum
amitto ordinem. bene uiuendi.
rectitudinem perdam loquen¬
di⁊ Plerumq doctor qui
docere aud& quod neglegit
agere: cum de sierit bonã loꝙ
quae operari contempsit. doce¬
re subiectos incipit praua
quae agit ⁊ Vtiusto omnipo¬
tentis dĩ iudicio. in bono iam
neclinguam habeat: qui habe¬

Expanded text:
valeatis, quem adhuc propria valeatis, quem adhuc propria devastant. . Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non operatur, sicut per Prophetam dicitur: Peccatori autem dixit Deus, Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum ? Unde etiam et Psalmista deprecatur, dicens: Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque . Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne, dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit: ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habe
Abbreviated transcription (Latin):
quia aestuanti animo exculpa
habundantiam promittit ⁊
Decor mem brorum per
in petiginem perditur quia
aliarum quoque uirtutum
ꝑauariam pulchritudo de¬
prauatur  & qua si totũ cor¬
pus exasperat : quia perun¬
cupiditas ⁊ Ponderosus est
qui turpitudinenem non eerc&
opere sed tamen ab hac cogita¬
tione continuo sine modera¬
mine grauatur inmentȩ
Quinequaquã usquȩ adopus
quidem ne farium rapitur :
Sedeius animum uoluntate luxo¬
quippe est ponderis: cum hu¬
mor uiscerum aduires labitur.
quȩ profecto cum molestia de¬
decoris intumescunt ⁊ Ponde¬
rosus est : quitotis cogitationib
adlasciuiam defluens pon¬
dus turpitudinis. gestatꝰ
in corde & quam uis praua
non ex erceat opere. Ab his
tamen non euellitur menteꝗ
Nec adusum. honi operis.
inaperto ual& adsurgere
quia grauat hunc in abditis
pondus turpe: quis quis ergo.
quolib& horum uitio sub¬
igitur: panes dño offerre
prohibetur: Ne profecto di¬
luere aliena delicta non

Expanded text:
quia aestuanti animo ex culpa quia aestuanti animo ex culpa abundantiam promittit. Decor membrorum per impetiginem perditur, quia aliarum quoque virtutum per avaritiam pulchritudo depravatur. Et quasi totum corpus exasperat, quia per unupiditas . Ponderosus est, qui turpitudinem non exercet opere, sed tamen ab hoc cogitatione continua sine moderamine gravatur in mente. Qui nequaquam usque ad opus quidem nefarium rapitur, sed ejus animus voluptate luxuatur. Vitium quippe est ponderis, cum humor viscerum ad virilia labitur, quae profecto cum molestia dedecoris intumescunt. Ponderosus ergo est, qui totis cogitationibus ad lasciviam defluens, pondus turpitudinis gestat in corde. Et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente: nec ad usum boni operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus turpe. Quisquis ergo quolibet horum vitio subigitur, panes Domino offerre prohibetur, ne profecto diluere aliena delicta non
Abbreviated transcription (Latin):
feruor uiscerum adcutem
trahitur ꝑquam recte luxo¬
ria designatur : Quia sicor¬
dis. temptatio usque adopera¬
tionens prosilit: nimirum fer¬
uor intimus usq: ad cutis sca¬
biem . prorumpit foras cor¬
pus scabies sauciat: quia dũ
in cogitatione uoluntas non
reprimitur. &iam in actione
dominatur⁊ Quasi enim eutis
pruriginem paulus curabat.
abster gere. cum dicebat
Temptatio uos non adp̃ hen¬
dat nisi humana
Aesi aperte dicer& :humanum
quidem est in corde temptatio¬
nem ꝑp&i: de monicũ uero
est. temptationis certamine.¬
& in operatione superari
Npetiginem hab& in corpore
quis quis auaritia uastatur
mmente : Quaȩ si in paruis
non concupis citur: nimirũ
sine mensura. dilatatur ⁊
Inpetigo quippe sine dolore
corpus occupat: & absquȩ
occupati tedio excrescens.
membrorum decorem fedat
Quiad auaritiam. capti animũ.
dum quasi delectat. exulee¬
dat. dum adipiscendam quae¬
quae cogitationi. obicit
adinimicitias. accedit. & in

Expanded text:
fervor viscerum ad cutem fervor viscerum ad cutem trahitur, per quam recte luxuria designatur, quia si cordis tentatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit. Et foris jam corpus scabies sauciat, quia dum in cogitatione voluntas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere, cum dicebat: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana . Ac si aperte diceret: Humanum quidem est in corde tentationem perpeti; daemoniacum vero est tentationis certamine in operatione superari. Impetiginem quoque habet in corpore quisquis avaritia vastatur in mente. Quae si in parvis non compescitur, nimium sine mensura dilatatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens, membrorum decorem foedat: quia et avaritia captivam animam, dum quasi delectat, exulcerat; dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit, et
Abbreviated transcription (Latin):
uorum actuum caligant:
Hippus itaquȩ ẽ cuius
sensum natura. Ex acuit.
sed con uersationis pra. ui¬
tas confundit. cuibene per
angelum dicitur collirio
munguae oculostuos. utui¬
deas : Collirio quippe oculos.
ut uideamus. in unguimus:
cum ad cognos cendam uerilu¬
minis. claritataem. intellectus
nr̃i aciem medicamine bone
operationis adiuuamun albu
ginẽ hab& sacerdos in oculo: qui
ueritatis. lucẽ uidere ñ sinitur
qui arrogantiae. sapientiȩ:
siue iustitiae : caȩcatur
Pupilla namque oculi
nigra: uid&: albuginem
tellerans. pihil uid& : Quia
uidelic& sensus. humanȩ
cogitationis. si stultum se pecea¬
torem qu&e intellegit. cogita¬
tionem in timȩ claritatis ad¬
praehendit : Siautem cando¬
rem sibi iustitide siue sapien¬
tiae tribuit. aluce se suꝑnae
cogitationis. excludit &
eo claritatem ueriluminis ne¬
quaquam penetrat̾. quose
apud se per arrogantiam &x al
pore : cui carnis petulantia
sine caessatione. dominatur
inmente ⁊ Inscabie & enim

Expanded text:
vorum actum caligant. vorum actum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos, ut videas . Collyrio quippe oculos, ut videamus, inungimus, cum ad cognoscendam veri luminis claritatem intellectus nostri aciem medicamine bonae operationis adjuvamuginem habet sacerdos in oculo, qui veritatis lucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae, sive justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra, videt: albuginem tolerans, nihil videt: quia videlicet sensus humanae cogitationis, si stultum se peccatoremque intelligit, cognitionem intimae claritatis apprehendit; si autem candorem sibi justitiae, sive sapientiae tribuit, a luce se supernae cognitionis excludit, et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat quo se apud se per arrogantiam exaltpore, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur in mente. In scabie etenim
Abbreviated transcription (Latin):
adque abonis actibus fundi¬
tus. ex sors uacat. quatenus
haec non ut claudus saltim cum
infirmitate teneat. sed ab
hiis omnimodo alienus existat
Gibbus uero est quȩ interre¬
nae sollicitudis pondus de¬
primit neum quam ad super¬
na respiciat. sedsolis his quȩ
in infimis. calcantur intendat i
Qui & naliquando aliquid ex
bono patriae caelestis audierit:
ad hocnimirũ peruersae con¬
suetudinis pondere. prae¬
grauatus. cordis faciem non
attollit. quia cogitationis.
statum erigere non ual&.
quaem terrene usus. sollici¬
tudinis. curuo̾ ten& ⁊ L ippus
nam que est: cuius qui dem
ingenium adagnitionem ueri¬
tatis emicat sed tamen
hoc carnalia. opera obscu¬
rant INlippis quppe oculis
pupillae sane sunt sed
humore defluente infir¬
mantia palpebra grosses¬
cunt ⁊ Quorum quia infu¬
sione crebro atteritur:
Sunt non nulli. quorum
sensum. carnalis uitȩ peratio
sauciat: qui uidere recta
subtiliter per ingenium
poterant. sed usũ pra¬

Expanded text:
atque a bonis actibus fundiatque a bonis actibus funditus exsors vacat: quatenus haec non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnimodo alienus existat. Gibbus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus deprimit, ne unquam ad superna respiciat, sed solis his quae in infimis calcantur intendat. Qui etsi aliquando aliquid ex bono patriae coelestis audierit, ad hoc nimirum perversae consuetudinis pondere praegravatus, cordis faciem non attollit: quia cogitationis statum erigere non valet, quem terrenae sollicitudinis usus curvum tenet. Lippus namque est, cujus quidem ingenium ad agnitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis qupupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmantia palpebra grossescunt. Quorum quia infusione crebro atteritur Sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pra
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã dirigendo conspi¬
cit. quo gressũ. operis ponat
nescit: Claudus uero nector
ẽ qui quidem quo ꝑgere debe¬
at. aspicit : Sed per infirmitatẽ
mentis uitae uiam ꝑfecte non
ual& tenere quam uid&s
Qui aduirtutis statũ. dum
fluxa consuetudo. non erigitꝰ
quod ex desiderio mnititur
illuc gressus. efficaciter non se¬
cuntur Paruo autem naso
est qui ad tenendam mensurã
discretionis idoneus non est ⁊
Na soquippe odores fetoresq
discerniius ⁊ Recte ergo ꝑna¬
sum discraetio. exprimitur: ꝑ
quã uirtutes elegimus: delic¬
ta reprobamus : Sunt non¬
nulli. quidum aestimari se
hebetes. nolunt sepe inquibus¬
dam inquisionibus. plus
quam necesse est exercen¬
tes. ex nimia subtilitate fal
Velgratdi & tortonaso : Hasus
& enim grandis & tortus
est: discraetionis subtilitas
immoderata Quae dum
plus quam necesse est creuit.
actionis suae rectitudinem
ipsa confundit ⁊ Fractopede
uel manu est: quiuiam dĩ
ꝑgere omni modo non ual&

Expanded text:
nequaquam diligendo conspinequaquam diligendo conspicit , quo gressum operis porrigat, nescit. Claudus vero rector est, qui quidem quo pergere debeat aspicit, sed per infirmitatem mentis vitae viam perfecte non valet tenere quam videt; quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudo non erigitur, quo ex desiderio nititur, illuc gressus efficaciter non sequuntur. Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretionis idoneus non est. Naso quippe odores fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per quam virtutes eligimus, delicta reprobamus. Sunt nonnuhebetes nolunt, saepe se in quibusdam inquisitionibus, plus quam necesse est, exercentes, ex nimia subtilitate fallVel grandi et torto naso . Nasus etenim grandis et tortus, est discretionis subtilitas immoderata. Quae dum plus quam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa confundit. Fracto autem pede vel manu est qui viam Dei pergere omnino non valet,
Abbreviated transcription (Latin):
titur damna. considerat. &
per quanta. delinquat ignorat
Ezechias. rex peccare se
minime credidit: Cumuenientib
adre alieni genis. cellas aromatũ
ostendit: Sed indam natione
pertulit quod sefacere licenter
estimauit: Sepe dum multa sub¬
petunt. dumq agipossunt
subiecti quae acta sunt ammi¬
rantur: in cogitatione se ani¬
mus eleuat. &plene inse irã i¬
dicis prouocat, Quam uis per
iniqua foras opera non erum pat
Intus quippe est qui iudicat: intus
qui iudicatur Cum ergo in cor¬
de delinquimus lat& homini¬
bus. quid apud nos aginus
sedtamen ipro iudice teste pecca¬
mus⁊ Haec proferentes. non
potestatem regiminis. reprae¬
hendimus. sed ab appetitu.
illius cordis. infirmitate mu¬
nimur. nemꝑfecti quiq: culmen
arripere regiminis audeanT:¬
& qui in planis. stantes titub anT
in praecipiti. pedem ponunt
Caecus pastorest : qui super¬
ne lumen contemplationis.
ignorat. qui p̃sentis uitȩ tenebris
praes sus. dumuenturam lucẽ.

Expanded text:
titur damna consideret, et titur damna consideret, et per quanta delinquat ignoret. Ezechias Rex peccare se minime credidit, cum venientibus ad se alienigenis cellas aromatum ostendit : sed in damnatione pertulit , quod se facere licenter aestimavit. Saepe dum multa suppetunt, dumque agi possunt quae subjecti, quia acta sunt, admirentur, in cogitatione se animus elevat, et plene in se iram Judicis provocat, quamvis per iniqua foras opera non erumpat. Intus quippe est qui judicat, intus quod judicatur. Cum ergo in corde delinquimus, latet homines quid apud nos agimus, sed tamen ipso Judice teste peccamus. Haec proferentes non potestatem regiminis reprehendimus, sed ab appetitu illius cordis infirmitatem munimus, ne imperfecti quique culmen arripere regiminis audeant, et qui in planis stantes titubant, in praecipiti pedem ponant. Caecus pastor est, qui supernae lumen contemplationis ignorat ; qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem
Abbreviated transcription (Latin):
ut hunc ad mortẽ. sub eterio¬
ri. habitu terrena acta con¬
stringerent : quam sacra
officia. inculpa cȩteris imita¬
bilem demonstrarent : Quia
nimirum sisolus cader& ut cũ¬
quȩ hunc tollerabilius. inferni
paenoe cruciar&, Sepesuscepła
cura regiminis cor ꝑdiuersa di¬
uerberat : Ꝙimpar quisque
inuenitur ad singula dum con¬
fusa mente. diuiditur ad multa
Unde quidam sapiens prouide
prohib& dicens : Fili nemmul¬
tis sint actustui Quaeuide¬
lie& nequa quam plene in unius.¬
cuiusq operis ratione colligitꝰ
dum mens ꝑdiuersa partitur
Cumq foras ꝑ insolentem
curam trabitur atimoris intim
soliditate uacuatur : Dum men
inexteriorum sit dispositio ne
sollicita sui est solum modo ign¬
ra. & scit multa. cogitare. se
nesciens : Nam cum plus quam
necesse est. sẽ ex terioribus impli¬
cat: quasi occupata. in itinere
obliuiscitur. quo tendebat: Ita
ut abstudio suae inquisitionis ali¬
ena neipsa quidem quae pa¬

Expanded text:
ut hunc ad mortem sub exteriout hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent: quia nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena cruciaret. Saepe suscepta cura regiminis cor per diversa diverberat, et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide prohibet dicens: Fili, ne in multis sint actus tui ; quia videlicet nequaquam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum mens per diversa partitur. Cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi soliditate vacuatur. Dum mens in exteriorum fit dispositione sollicita, sui est solummodo ignara, et scit multa cogitare se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere obliviscitur quo tendebat. Ita ut ab studio suae inquisitionis aliena, ne ipsa quidem quae pa
Abbreviated transcription (Latin):
tur dicens ⁊ Cum ipsi lympidissi
bus uestris fuerant pas cebantur :¬
& quȩ pedes uestri turba ueruNT:
haec bibebant ⁊ Aquam quippe
lympidissimam pastoresbibunt.
cum fluenta ueritatis recte in¬
tellegentes. hauriunt⁊ Sedean¬
dem. aquam perturbare est:
scãe meditationis studia male
uiuendo corrum pere⁊ Aquã
scilic& pastorum turbatam pe¬
dibus oues bibunt: cum sub iecti
quique non sectantur uerba que
audiunt. sed sola que conspi ciurłi
exempla prauitatis imitantur
q uicum dicta sciunł. quȩ per
opera uertuntur: quasicorrup¬
tis fontib. in potib . lutum
sumunt: Nemo amplius. noc&
inecclesia : quam quiper uerse
agens. nomen uel ordinem sc̃i¬
tatis. hab& ⁊ Delinquentem
namquae hunc redarguere
nullus prȩsumit: & inexemplum
culpa uehementer eetenditur
quando proreuerentia ordinis.
peccator honoratur Quiad
sc̃ĩtatis. speciem deductus. uel
uerbo c&eros destruit uel e¬
emplo melius profecto fuerat

Expanded text:
tur dicens: Cum ipsi limpidissimtur dicens: Cum ipsi limpidissimbus vestris fuerant, pascebantur, et quae pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Aquam nempe limpidissimam pastores bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt. Sed eamdem aquam perturbare, est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam scilicet pastorum turbatam pedibus oves bibunt cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis imitantur. Qui cum dicta sitiunt, et per opera pervertuntur, quasi corruptis fontibus, in potibus lutum sumunt. Nemo amplius nocet in Ecclesia quam qui perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquen tem namque hunc redarguere nullus praesumit: et in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Qui ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo, melius p
Abbreviated transcription (Latin):
sius. quid apertius potest dici :
Sumpio inquit locutus. non fue¬
ris ut se abimpietate: custodiat.¬
& ille perierit: sanguinem eius
demanutua requiram: Hoc est
dicere: Sieipeccata sua non ad¬
nuntiaueris sieum non argue¬
ris ut ab impietate sua conuer¬
tatur &uiuat. & tequi non in¬
crepasti. & ipsum quitetacen¬
te peccauit flam mis ꝑennib:
ꝑdam Quis rͦgo tam saxei.
pectoris: quistam ferreus
erit quẽ sententia ista nonter¬
reat : Quistam abienus afide qui
sententiae isti non credat :¬
.I. URE GORII DEPASTORIBUS
ON RECIE GRADIENTIBUS
Quñ non nulli: qui sollerticura
spiritalia. p̃cepta per scru¬
toentur ⁊ Sedq intelle gendo.
pene trant: uiuendo conculcanT ⁊¬
epente docent. quȩ non opere
sed meditatione de dicerant
& quod uerbis p̃dicant moribus
inpugnanT: Vnde fit. ut cum
pastor per abrupta graditur:
ad p̃cipicium grex sequatur ⁊
Perprophetam dñs contra con¬
temptibilẽ. pastorũ scientiam qi ri¬

Expanded text:
sius, quid apertius potest dici? Si sius, quid apertius potest dici? Si impio, inquit, locutus non fueris, ut se ab impietate custodiat, et ille perierit, sanguinem ejus de manu tua requiram. Hoc est dicere: Si ei peccata sua non annuntiaveris, si eum non argueris ut ab impietate sua convertatur, et vivat; et te, qui non increpasti, et ipsum, qui te tacente peccavit, flammis perennibus perdam. Quis rogo tam saxei pectoris? quis tam ferreus erit, quem sententia ista non terreat? quis tam alienus a fide, qui sententiae isti non credati Gregorius de pastoribus non recte gradientibus, Sunt nonnulli, etc., qui solerti cura spiritalia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant vivendo conculcant. Repente docent quae non opere, sed meditatione didicerunt, et quod verbis praedicant moribus impugnant. Unde fit ut cum pastor per abrupta graditur, ad praecipitium grex sequatur. Per prophetam Dominus contra contemptibilem pastorum scientiam queri
Abbreviated transcription (Latin):
dedite domui isrł : Nec hoc
transeuntes debemus audi¬
re quod sacerdotẽ specula¬
torem. appellat : Vtsicut
speculatoris est deloco editiore
prospicere & plus omnibus
contem plari. Ita sacerdos deber
esse propositi. sublimitate
celsior cunctis. ac maioris.
scientiae habere gratiam
qua possit subse uiuentes instri¬
ere Videamus iam quid qu¬
nus sermo contineat : Audiet
inquit sermonem ex oremeo
& ad nuntiabis eis ex me Vt hos
dicat sacerdos quod ex diuina
lectione didicerit. quod illi ds
inspirauerit non quod p̃ sump¬
tione humani sensus inueneri
ad nuntiabis eis. inquid ex me
Ex me & non exte: Mea uer¬
ba loqueris eis : Non est quod
ex eis tam quadetuis infleas:
Ex me inquit eis adnuntia
Cediam quid annunti &. audia¬
mus Sime dicente adimpium.
impie morte morieris. non fue¬
ris locutuf ut secustodiat impi¬
us auia sua. ipse impius in mni¬
quitate sua moriȩtur. sangui¬
nem uero eius denutua
requiram  Quid potuit expres¬

Expanded text:
dedi te domui Israel . Nec hoc dedi te domui Israel . Nec hoc transeunter debemus audire, quod sacerdotem speculatorem appellat; ut sicut speculatoris est de loco editiore prospicere, et plus omnibus contemplari, ita sacerdos debet esse propositi sublimitate celsior cunctis, ac majoris scientiae habere gratiam, qua possit sub se viventes instruere. Videamus jam quid divinus sermo contineat. Audies, inquit, sermonem ex ore meo, et annuntiabis eis ex me ; ut hoc dicat sacerdos, quod ex divina lectione didicerit, quod illi Deus inspiraverit, non quod praesumptione humani sensus invenerit. Annuntiabis eis, inquit, ex me. Ex me, et non ex te, mea verba loqueris eis; non est quod ex eis tanquam de tuis infleris: ex me, inquit, eis annuntia. Sed jam quid annuntiet, audiamus. Si me dicentImpie morte morieris, non fueris locutus, ut se custodiat impius a uia sua, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem vero ejus de manu tua requiram. Quid potuit expres
Abbreviated transcription (Latin):
Animas emendari nolentium
plangat imitatus apłm
qui ait ⁊ Vtlugeam. multos
ȩxhis. qui ante peccaueruNt:
& nonegenunt penitentiam
& iterum
Quis infirmatur &ego non in¬
firmor : quis scandaligatur
& ego nonuror : Qua propter
sciens. quod si quibus lib& diui¬
tibus. ac potentibus male
uiuentibus. parcat aut foueat:
eos perdat simul & pereat:
& scãe deb& uiuere propter
exemplum : &pie docere : prõp
suae administrationis officiũ
Certus quod ei. nihilsua iusti¬
tia subfragetur. decuius ma¬
nu. anima. pereuntis exigitꝰ
Quando quicumque alius
perierit. quem nulla docendi
necessitas man&: solus poe¬
nas iui sceleris. dabit: Ille aut.
men perditȩ. uiuentes argue¬
re. aut erubescat aut me tuat
cum omnibus qui eotacente
perierint perit ⁊ & quidei
proderit non puniri suo. quipiu¬
niendus est . alieno peccato
Mentior nisi hoc dñs perezecn¬
elem prophe tam. subcuius dam
terroris denuntiationem
loquitur dicens ad eum
&tufili hominis. speculatorẽ

Expanded text:
animas emendari nolentium animas emendari nolentium plangat, imitatus Apostolum qui ait: Ut lugeam multos ex his qui ante peccaverunt, et non egerunt poenitentiam . Et iterum: Quis infirmatur, et ego non infirmor? Quis scandalizatur, et ego non uror ? Quapropter sciens quod si quibuslibet divitibus ac potentibus male viventibus pareat, aut foveat eos, perdat simul et pereat, et sancte debet vivere propter exemplum, et pie docere propter suae administrationis officium; certus quod ei nihil sua justitia suffragetur: de cujus manu anima pereuntis exigitur. Quando quicunque alius perierit, quem nulla docendi necessitas manet, solus poenas sui sceleris dabit. Ille autemmen perdite viventes arguere aut erubescat, aut metuat, cum omnibus qui eo tacente perierint, perit. Et quid ei proderit non puniri suo, qui puniendus est alieno peccato? Mentior, nisi hoc Dominus per Ezechielem prophetam sub cujusdam terroris denuntiatione loquitur, dicens ad eum: Et tu, fili hominis, speculatorem
Abbreviated transcription (Latin):
rem sp̃s quo aguntur ferre non
sustinentes Iterum in increpatio¬
nem prosiliunt impiorum
PRO SPERI QUOD NIHIL PRO¬
SIT SACER DOTI ETIAM SIDENE
UIUATU SIMALE UI UINTES
TACENDO NON ARGUAT
nos formam. debeamus. ex¬
hibere fidelibus: quid ualebit
siis cui. uelecortandi bonos.
uel castigandi. malos. cura com¬
missa est beneuiuendo se
imitandum bonis exhibeat.
& malos tacendo non arguat:
Ad hoc eniminisime fallit opimio.
scãe uiuendum est sacerdoti
Nedicta sua. repugnantibus
factis euacu& ⁊ Siquod prae¬
dicat fieri debere. non faciat.
aut si quod non facit. praedicare
praesum serit: nihil apud eos.
qui eius uitam. nouere pro¬
ficiat ⁊ Quia adhoc est. ecclesiȩ.
dĩ prae positus : ut
non solum bene. uiuendo. alios
exemplo suae conuersationis.
instituat. sed &iam fiducialiter
praedicando singulis ante
oculos peccata sua constituat
Quae paena maneat duris
quae gloria. obedientibus
ostendat : nullius. salutem
disperando contempnat ⁊

Expanded text:
rem spiritus quo aguntur, ferre non rem spiritus quo aguntur, ferre non sustinentes, iterum in increpationem prosiliunt impiorumProsperi quod nihil prosit sacerdoti, etiamsi bene vivat, si male viventes tacendo non arguit,nos formam debeamus exhibere fidelibus, quid valebit si is cui vel exhortandi bonos, vel castigandi malos, cura commissa est, bene vivendo se imitandum bonis exhibeat, et malos tacendo non arguat? Ad hoc enim nisi me fallit opinio sancte vivendum est sacerdoti, ne dicta sua repugnantibus factis evacuet. Si quod praedicat fieri debere, non faciat, aut si quod non facit, praedicare praesumpserit, nihil apud eos qui ejus vitam novere, proficiet. Quia ad hoc est Ecclesiae Dei praepositus, ut non solum bene vivendo alios exemplo suae conversationis instituat, sed etiam fiducialiter praedicando singulis ante oculos peccata sua constituat: quae poena maneat duris, quae gloria obedientibus, ostendat, nullius salutem desperando contemnat,
Abbreviated transcription (Latin):
doctoris modo uero. proutilitate
rectoris tribuatur: Nam &bonus txv¬
doc&bonũ & malus maluĩ : &bonus
malum . & malus bonum
Quod tamen fit iuxta meritũ
populorum ⁊ Non omnia tem¬
pora congruunt doctrinȩ scđm̃
salomonis sententiam dicentis :
Tempus tacendi & tempus lo¬
quendi: Non quidẽ pertimorẽ
sed ꝑ discretionẽ Propter
malorum incorreptibilem in¬
iquitatem. non num quam elec¬
tos oport& ad octrina cessare:
INterdum doctores ecclesiae. calo¬
recaritatis ardentes contices cunT
adocendo : quia non est. qui audiat :
Testante propheta ⁊ Ciuitates
austri. clausesunt & non est
qui aperiat : Quidocendi. acce¬
pit officium interdum. adtẽ¬
pus facta. proximi. taceat.
quae statim. corrige  nequa quã
ecistimat Nansi corrigere
potest. & dissimulat uerum
est quod consensum erroris.
alieni habeat ⁊ Plerique sc̃i doc¬
tores. promali. pertinatioe. quia
ini quos. emendare neque unt
his tacere. disponunt : Sedcalo¬

Expanded text:
doctoris, modo pro utilitate doctoris, modo pro utilitate rectoris tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malus malum; et bonus malum, et malus bonum; quod tamen fit juxta meritum populorum. Non omnia tempora congruunt doctrinae, secundum Salomonis sententiam dicentis: Tempus tacendi et tempus loquendi . Non quidem per timorem, sed per discretionem, propter malorum incorrigibilem iniquitatem, nonnunquam electos oportet a doctrina cessare. Interdum doctores Ecclesiae calore charitatis ardentes, conticescunt a docendo, quia non est qui audiat, testante propheta: Civitates Austri clausae sunt, et non est qui aperiat . Qui docendi accipit officium, interdum ad tempus facta proxime taceat, quae statim corrigere nequaquam existimat. Nam si corrigere potest et dissimulat, verum est quod consensum erroris alieni habeat. Plerique sancti doctores pro mali pertinacia, quia iniquos emendare nequeunt, his tacere disponunt: sed calo