comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq mito furore iam tũ se meq
repetebat. Quare quid est miet
lere p̃ceps neq institutas cerimo¬
mas ꝑsequi. neq u̾bũ ullũ sollẽne
potiut effari. Que cũ ita sint põ¬
tifices: reuocate iam animos urõs
ab hac subtili nr̃a disputacione ad
ad umu̾sam rem p. quã antea cum
uiris fortibus multis. in hac uo cã
solis urĩs ceruicib sustinetis. uob̾
uniu̾sis senatus ꝑpetua auctorita
cui uosmetipĩ p̃stantissim semꝑ in
mea causa p̃fustis uob̾ it alie ma¬
gnificentissimꝰ ille motus mum¬
cipiorũq concursus: uob̾ tẽpus
centuriarũq una uox oĩu qͣrũ
uos principes acq auctores fuis¬
tis. uob̾ oẽs societates: oẽd̾ ordi¬
nes. omes qui aut re aut spe de¬
mq sunt bona. omes tũ erga me¬
am dignitatem studiũ et udiciur
nõ modo cõmissũ. uerũ ecia comẽ¬
datũ esse arbitrabũt᷑. Demq
ipĩ di ĩmortales qͥ hanc urbẽ at¬

Expanded text:
atque ignito furore iam tum me seque atque ignito furore iam tum me seque repetebat. Quare quid est mirum, lere praeceps, neque institutas ceremonias persequi neque verbum ullum sollemne potuit effari? quae cum ita sint, pontifices, revocate iam animos vestros ab hac subtili nostra disputatione ad universam rem publicam, quam antea cum viris fortibus multis, in hac vero causa solis vestris cervicibus sustinetis. vobis universi senatus perpetua auctoritas, cui vosmet ipsi praestantissime semper in mea causa praefuistis, vobis Italiae magnificentissimus ille motus municipiorumque concursus, vobis campus centuriarumque una vox omnium, quarum vos principes atque auctores fuistis, vobis omnes societates, omnes ordines, omnes qui aut re aut spe denique sunt bona, omne suum erga meam dignitatem studium et iudicium non modo commissum verum etiam commendatum esse arbitrabuntur. denique ipsi di immortales qui hanc urbem at
Abbreviated transcription (Latin):
ammo cũ diuinũ numẽ scelere
uiolatũ placare p̃cibꝰ cogetur.
qua tandem iscũ ꝑ curbacione mẽ¬
cis oĩi templorũ atq tectorum
tociusq urbis p̃donez fuisle cen¬
setis. cũ ꝓ decestacione tot scele¬
rũ unas aram nefarie cõsecraret.
nõ pocuit ullomõ quãꝙͣ et insolẽ¬
cia dnãtus extulerat ammnos.
et erat incredibili armatus auda¬
çia. nõ in agendo ruere ac sepe
petare. psertim illo pontitice ⁊̃
magistro qui cog̾etut docere ante
qͣr ipse didicisset. Hagna uis est
cũ deorũ ĩmõrliũ numiue tũ u̾o in
ip̃a re p. di ĩmoͣrles suorũ tẽplorũ¬
cultodem ac p̃side scelatissime pul¬
sum cũ uiderent ex suis templis
in eius sedes immigrare nolebant.
Icaq ilcius que cordissimi mentẽ
cura eque terrebant. res uo pu¬
blica qͣ qmͣ erat exterimĩata. me¬
cũ tñ obusabat᷑ aute oculos extin¬
ctoris sui eciã ab iscius ĩflamato

Expanded text:
animo cum divinum numen scelere animo cum divinum numen scelere violatum placare precibus cogeretur, qua tandem istum perturbatione mentis omnium templorum atque tectorum totiusque urbis praedonem fuisse censetis, cum pro detestatione tot scelerum unam aram nefarie consecraret? non potuit ullo modo—quamquam et insolentia dominatus extulerat animos et erat incredibili armatus audacia—non in agendo ruere ac saepe peccare, praesertim illo pontifice et magistro qui cogeretur docere ante quam ipse didicisset. Magna vis est cum in deorum immortalium numine tum vero in ipsa re publica. di immortalescustodem ac praesidem sceleratissime pulsum cum viderent, ex suis templis in eius aedes immigrare nolebant: ita istius vecordissimi mentem cura, metuque terrebant: res vero publica, quamquam erat exterminata mecum, tamen obversabatur ante oculos exterminatoris sui, et ab istius inflammato
Abbreviated transcription (Latin):
ctore.sine fictore. furã mẽte ac lm¬
gua titubante fecisse dicat. Pre¬
sertim cũ ilte ĩpurus acq impi¬
us hostis oĩu religionũ. qui cõt̾
fas. et inter uiros sepe mulier. et
inter mulieres uir fuisset. age̾t
illa rem ita raptim et curbulẽte
uti neqz mens. neq uox. neq lin¬
gna consisteret. Delata tũ sunt
ad uox pontifices. et post oĩu ser¬
mone celebrata: quẽ ad modu iste
preposteris ubis omĩb obscenis
identidem se iꝑse reuocando du¬
bicans. timẽs. Hesitans: oĩa aliter
ac uos ĩ monumẽtis habetis et ꝓ¬
nũciarit et fecerit. Qd̾ quidẽ mi¬
mme mirũ est in tanto scelere tan¬
caq demẽçia ne audacie quidem
locũ ad timorem cõpͥmendũ fuis¬
se. Et enĩ si nemo umqͣ p̃do tã
barbarus acq nnimanis fuit
qui cũ fana spoliasset. deinde a¬
ram aliqua in licore deserto som¬
niis scimulatus aut religione a¬
liqua cõsecraret: non horreret

Expanded text:
ctore, sine fictore, furtim, mente ac linctore, sine fictore, furtim, mente ac lingua titubante fecisse dicatur: praesertim cum iste impurus atque impius hostis omnium religionum, qui contra fas et inter viros saepe mulier et inter mulieres vir fuisset, ageret illam rem ita raptim et turbulente uti neque mens neque vox neque lingua consisteret? delata tum sunt ea ad vos, pontifices, et post omnium sermone celebrata, quem ad modum iste praeposteris verbis, ominibus obscenis, identidem se ipse revocans, dubitans, timens, haesitans omnia aliter ac vos in monumentis habetis et pronuntiarit et fecerit. quod quidem minime mirum est, in tanto scelere tantaque dementia ne audaciae quidem locum ad timorem comprimendum fuisse. etenim si nemo umquam praedo tam barbarus atque immanis fuit, qui cum fana spoliasset, deinde aram aliquam in litore deserto somniis stimulatus aut religione aliqua consecraret, non horreret
Abbreviated transcription (Latin):
quis cui licuit ne quid qd̾ fas fu¬
it dedicauit: quid me actinet. iã
illud terciũ qd̾ ꝓposuera docere
non his insctutis ac u̾bis quib
cerimone postulant dedicasse:
dixi a principio nichil me de
sciencia ur̃a. nichil de sacris. in
que sũt adhuc a me de iure dedi¬
candi disputata. nõ sũt quesita ex
occulto aliquo genere lrãrũ: s
sũpta de medio ex rebus pala p
magiscratus actis ad collegiũq
iam ur̃a sunt : quid dici. quid pre¬
ciꝑe quid tangi. quid teneri ius
fuisse d̾e acta esse constarent: aut
si.ñ. oracius ille puluillus: ql
cũ eius multi ꝓꝑter inuidia fic¬
tis religionibꝰ ĩpedirent: restitit
et constantissima mẽte capitoli¬
um dedicauit. huius modi alicui
dedicaciom p̃fuisset: tamẽ ĩ scele̾
religio non ualeret. Ne ualeat
id qd̾ impitus adulescens nouus
sacerdos sororis p̃cib mrĩs mi¬
nis adductus: ignarus. iuitus.
sine collegiis. sine libris. sme au¬

Expanded text:
que is cui licuit, neque id quod fas fuque is cui licuit, neque id quod fas fuit dedicavit, quid me attinet iam illud tertium quod proposueram docere, non iis institutis ac verbis quibus caerimoniae postulant dedicasse? dixi a principio nihil me de scientia vestra, nihil de sacris, nihicturum. quae sunt adhuc a me de iure dedicandi disputata, non sunt quaesita ex occulto aliquo genere litterarum, sed sumpta de medio, ex rebus palam per magistratus actis ad conlegiumque iam vestra sunt, quid dici, quid praeiri, quid tangi, quid teneri ius fuisse dicitur, acta esse constaret, aut si M. Horatius ille pulvillus, qui, cum eum multi propter invidiam fictis religionibus impedirent, restitit et constantissima mente Capitolium dedicavit, huius modi alicui dedicationi praefuisset, tamen in scelere religio non valeret, ne valeat id quod imperitus adulescens, novus sacerdos, sororis precibus, matris minis adductus, ignarus, invitus, sine conlegis, sine libris, sine au
Abbreviated transcription (Latin):
ex ipõ s.c. facile cognoscetis.
Uidetis ne p̃tori urbano negoci¬
um dacũ ut curaret ne id sacrum
esset. et ut si que essent male ac
inscripte lr̃ẽ tollerent᷑: O tẽpo¬
ra. O mores. tũ censorem hoiẽm
scĩssimũ simulacrũ cõcordie dedi¬
care pontifices in templo in au¬
gurato ꝓhibuerũt: post autem
senatus in loco augusto cõsecra¬
tam eam aram tollenda ex au¬
ctoritate poncificũ censuit: neq
ullũ est passus ex ea dedicacioe
lrãrũ extare monumẽtũ. tu pro¬
cella prĩe turba ac tẽpestas pa¬
ci atq oti: qd̾ in naufragio rei
ris. edificaris religione omni ui¬
olaca rei. camẽ uoĩe contamina¬
ris in hisce rebus ut in urbe quã¬
suis laborib ac ꝑiculis cõsecras¬
set: momuiniẽtũ delete rer ꝑ col¬
locaris: Ab equitũ nota doloris
bonorũ oĩi sublatoq catuli no¬
mine incideris: idsperasti rem
p. duucius quã quo ad me cũ simł
expulsa careret Hic moenibus
esse laturaz Ac si pontifices ne¬

Expanded text:
us consulto facile cognoscetis. videtisne praetori urbano negotium datum ut curaret ne id sacrum esset, et ut, si quae essent incisae aut inscriptae litterae, tollerentur? O tempora, o mores! tum censorem, hominem sanctissimum, simulacrum Concordiae dedicare pontifices in templo inaugurato prohibuerunt, post autem senatus in loco augusto consecratam iam aram tollendam ex auctoritate pontificum censuit neque ullum est passus ex ea dedicatione litterarum exstare monumentum: tu, procella patriae, turbo ac tempestas pacis atque oti, quod in naufragio rei ris, aedificaris, religione omni violata religionis tamen nomine contaminaris, in visceribus suis laboribus ac periculis conservasset, monimentum deletae reipubl. collocaris ad equitum bonorum omnium sublato Q. Catuli nomine incideris, id sperasti rem publicam diutius quam quoad mecum simul expulsa careret his moenibus esse laturam? ac si, pontifices, ne
Abbreviated transcription (Latin):
docio p̃dicacio flamimoq metel
lus cos aram et edicula et pul¬
uinar sub saxo dedicasset : nõne
eam rem ex auctoritate senatus
ad hoc collegiũ. sex. Iulius pre¬
tor retulit cũ p. sceuola põtifex
maximꝰ ꝓ collegio respondit. qd
in loco publico licimia .c.f in ius¬

Expanded text:
dotio praedita, T. Flaminio Q. Metello dotio praedita, T. Flaminio Q. Metello consulibus aram et aediculam et pulvinar sub saxo dedicasset, nonne eam rem ex auctoritate senatus ad hoc conlegium Sex. Iulius praetor rettulit? cum P. Scaevola pontifex maximus pro conlegio respondit, qvod in loco pvblico Licinia
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sis. Nuare quil est qui ex¬
istimare possit Huic nouo pontifi¬
ci prima hanc post sacerdocium
mitum religione instituẽti uocẽ¬
q mittenti nõ ẽ linguã obmnutu¬
isse: et manũ obtorpuisse. et mẽ¬
tem debilitata metu concidisse.
Peesertim cũ ex collegio canto
non rogem. nõ flaminẽ. nõ pon¬
tificem uideret: fieriq ꝑticeps
inuitus aliem sceleris cogeretur.
et gͣuissimas poenas adfinitatis
ĩpurissime sustineret: S ut re¬
u̾tar ad ius publicũ iudicãdi qd̾
ipsi pontifices semꝑ nõ solũ ad suas
cerimomas s eciam ad populi us¬
sa accomodauerũt: Habetis ĩ co¬
mentariis urĩs .c. cassiũ censorẽ
de signo cõcordie dedicando ad pon¬
tificũ collegiũ retulisse. eiq .m̃.
enuliũ pontificũ maximũ ꝑ cole¬
gio respondisse: nisi eũ .p. R noĩa
non iuderi ea posse recte dedicari.
Quid cũ licima uirgo uestalis.
sũio loco nata. sanctissimo sacer¬

Expanded text:
universis. qua re quis est qui exuniversis. qua re quis est qui existimare possit huic novo pontifici, primam hanc post sacerdotium initum religionem instituenti vocemque mittenti, non et linguam obmutuisse et manum obtorpuisse et mentem debilitatam metu concidisse, praesertim cum ex conlegio tanto non regem, non flaminem, non pontificem videret, fierique particeps invitus alieni sceleris cogeretur, et gravissimas poenas adfinitatis impurissimae sustineret? sed ut revertar ad ius publicum dedicandi, quod ipsi pontifices semper non solum ad suas caerimonias sed etiam ad populi iussa adcommodaverunt, habetis in commentariis vestris C. Cassium censorem de signo Concordiae dedicando ad pontificum conlegium rettulisse, eique M. Aemilium pontificem maximum pro conlegio respondisse, nisi eum populus Romanon videri eam posse recte dedicari. quid? cum Licinia, virgo Vestalis summo loco nata, sanctissimo sacer
Abbreviated transcription (Latin):
neq sibi fas esse dixissent furori
interesse tuo. Atq in patrie parri¬
cidio et scelere. Que cũ uideres
tũ te ad tuũ fine nõ deiectũ a te s
relictũ a ceteris contulisti. Quẽ
ego tamẽ credo si est ortus ab illis
quos memorie ꝓditũ est ab ipso
hercule ꝑfuncto iam laborib sa¬
cra dedisse: in uiri fortis erũms
nõ ita crudelem fuisse: ut in iuui
ecia spirãtis capitibus tum sius
manib ĩponeret. Qui aut nicħ
dixit nec fecit oĩno: poenaq hãc
materne temeritatis tulit. ut mu¬
tua in delicto ꝑsonã nomẽq pre¬
beret. Aut si dixit aliquid u̾bis
hesitantib postemq tremebũda
manu tetigit: certe nichil rite.
nichil caste. nichil more inseituto¬
q ꝑfecit. Uiderat ille murena
uitricũ suũ consulẽ designatum
ad me consule cũ allobrogib cõmu¬
nis exicii indicia ad ferre. Audie¬
rat exillo se a me bis salutẽ acce¬
pisse: seꝑatim semel. Iterũ cum

Expanded text:
neque sibi fas esse dixissent furori neque sibi fas esse dixissent furori interesse tuo atque in patriae parricidio exsultare. quae cum videres, tum te ad tuum adfinem non delectum a te, sed relictum a ceteris contulisti. quem ego tamen credo, si est ortus ab illis quos memoriae proditum est ab ipso hercule perfuncto iam laboribus sacra didicisse, in viri fortis aerumnis non ita crudelem fuisse ut in vivi etiam et spirantis capite bustum suis manibus imponeret; qui aut nihil dixit nec fecit omnino, poenamque hanc maternae temeritatis tulit ut mutam in delicto personam nomenque praeberet, aut, si dixit aliquid verbis haesitantibus postemque tremebunda manu tetigit, certe nihil rite, nihil caste, nihil more institutoque perfecit. viderat ille Murenam, vitricum suum, consulem designatum, ad me consulem cum Allobrogibus communis exiti indicia adferre, audierat ex illo se a me bis salutem accepisse, separatim semel, iterum cum
Abbreviated transcription (Latin):
At si conegiũ pontificũ ad hibẽ¬
dũ nõ uidebat:  nemo ne horũ tibi
ideneus iusus est. qui etate. hono¬
re auctoritate antecellũt: Cũ co
dedicacione cõmumcares. quorũ
quidem tu nõ cõtẽpsisti s ꝑtimus¬
sti dignitatem: an tu auderes q̃rere
ex p. seruilio. auc ex. N lucullo
cibus cripin: quib nã uerbis aut
quo ritu pͥmũ hoc dico ciuis domũ
cõsecrares. Deinde ciuis eis cui
princeps senatus. tũ autẽ ordines
omẽs. deinde italia tota: post cũcte
gentes testimoniũ huiꝰ urbis atqr
imꝑii conseruati dedissent. Qui
diceres o nefanda et ꝑm̾ciosa labes
ciuitatis. Ades ades lucule seruiꝰ¬
li dum dedico domũ ciceronis ut
m pareatis hostemoꝵ tencatis.
Es tu quides cũ audacia tũ imꝑu¬
dencia singulari. S tibi tñ oculi
uultus uerba cecidissent: cũ te
uiri qui sua digntate ꝑsona popu
li atq auctoritatem impii sustine¬
rent ubis gͣuissimis ꝓterrussent.

Expanded text:
at si conlegium pontificum adhibenat si conlegium pontificum adhibendum non videbatur, nemone horum tibi idoneus visus est, qui aetate honore auctoritate antecellunt, cum quo de dedicatione communicares? quorum quidem tu non contempsisti sed pertimuisti dignitatem. an tu auderes quaerere ex P. Servilio aut ex M. Lucullo,ucibus eripui, quibusnam verbis aut quo ritu— primum hoc dico—civis domum consecrares, deinde civis eius cui princeps senatus, tum autem ordines omnes, deinde Italia tota, post cunctae gentes testimonium huius urbis atque imperi conservati dedissent? quid diceres, o nefanda et perniciosa labes civitatis? ades, Luculle, ades Servili, dum dedico domum Ciceronis, ut mihi praeeatis postemque teneatis! es tu quidem cum audacia tum impudentia singulari, sed tibi tamen oculi, vultus, verba cecidissent, cum te viri, qui sua dignitate personam populi Romani atque auctoritatem imperi sustinerent, verbis gravissimis proterruissent,
Abbreviated transcription (Latin):
sẽdem ipãm ac templũ publici
consilii religione concordie de¬
iunxisset. Tu cũ ferro. cũ metu
cũ addictis. cũ pͥuilegiis. cũ pre¬
sentib copiis ꝑditorũ absentis
excitus. terrore et mimis cõsulum
societate et nefario foedere. serui¬
tute oppreslam ciuitatem teneres.
libertatis signũ posiusti. magis ad
ludibriũ impudencie: qm̃ ad sinu¬
laciones religionis. Ille in curia
que poterat sine cuius qmͣ ĩ como¬
do dedicari: tu in cuus optimi de
re p. meriti cruore ac pene ossi¬
bus simulacrũ non libertatis pub¬
lice s licencie collocasti. Aeq ille
tamen ad collegiũ reculit. tu ad
quem reculisti. si quid delibrares.
si quid cibi aut piandũ. aut insci¬
tuendu fuisset religione domesçi¬
ca. tamen istituto ceterorũ utere
ad pontificẽ deculisses. Nonũ de¬
lubrũ cũ in urbis darissimo loco
nefando quodaz acq in audito in¬
scituto inchoares referendũ ad sa¬
cerdotes publicos non putasti.

Expanded text:
sedem ipsam ac templum publici sedem ipsam ac templum publici consili religione Concordiae devinxisset. tu cum ferro, cum metu, cum edictis, cum privilegiis, cum praesentibus copiis perditorum, absentis exercitus terrore et minis, consulum societate et nefario foedere servitute oppressam civitatem teneres, libertatis signum posuisti magis ad ludibrium impudentiae quam ad simulationem religionis. ille in curia quae poterat sine cuiusquam incommodo dedicari, tu in civis optime de re publica meriti cruore ac paene ossibus simulacrum non libertatis publicae, sed licentiae conlocasti. atque ille tamen ad conlegium rettulit, tu ad quem rettulisti? si quid deliberares, si quid tibi aut piandum aut instituendum fuisset religione domestica, tamen instituto ceterorum vetere ad pontificem detulisses: novum delubrum cum in urbis clarissimo loco nefando quodam atque inaudito instituto inchoares, referendum ad sacerdotes publicos non putasti?
Abbreviated transcription (Latin):
At udete qnͣta sit ius huius pa¬
pirie legis in recali : nõ qualẽ
tu affers sceleris plena et fu¬
roris.Marcius censor signũ
concordie fecerat. idq in pub¬
lico cõlocarat. Hoc signũ c. cas¬
sius censor cũ incuria transtulis¬
set collegiũ ur̃m consuluit. nũqͥd
esse cause uideret: quin id signur
curiamq concordie dedicaret. Que¬
so pontifices et hommẽ cũ horẽ et
tempus cum tempore et rem cũ re
comꝑate. Ille erat sũma modestia
et grauitate censor: Hic Tr .pb.
scelere et audacia singulari. Tem¬
pus illud erat tranquillũ et in li¬
bertate populi et gubernacione po¬
sitũ senatus: Tiii porro tempus
libertate ꝑ .R. oppressa. senatus
auctoritate deleta res illa. plena
iusticie. sapie̾. digintatis. Censor
enĩ penes quẽ maiores nrĩ id qd̾ tu
sustulisci iudiciũ senatus de dig᷑¬
tate esse uoluerũt. concordie sig¬
nũ uolebat in curia. curiãq eĩ
sensionis sentencie dicerent᷑ si

Expanded text:
at videte quanta sit vis huius Paat videte quanta sit vis huius Papiriae legis in re tali, non qualem tu adfers sceleris plenam et furoris. Q. Marcius censor signum Concordiae fecerat idque in publico conlocarat. hoc signum C. Cassius censor cum in curiam transtulisset, conlegium vestrum consuluit num quid esse causae videretur quin id signum curiamque Concordiae dedicaret. quaeso, pontifices, et hominem cum homine et tempus cum tempore et rem cum re comparate. ille erat summa modestia et gravitate censor: hic tribunus plebis scelere et audacia singulari. tempus illud erat tranquillum et in libertate populi et gubernatione positum senatus: tuum porro tempus libertate populi Romani oppressa, senatus auctoritate deleta. res illa plena iustitiae, sapientiae, dignitatis censor enim, penes quem maiores nostri, id quod tu sustulisti, iudicium senatus de dignitate esse voluerunt, Concordiae signum volebat in curia curiamque ei sensionis sententiae dicerentur, si
Abbreviated transcription (Latin):
tue. Qd̾ si tibi tũ in illo rei.p.
naufragio oĩa in mentem ueni¬
re pocuissent: aut si tuus scrip¬
tor in illo incendio ciuitatis nõ
sỹgraphas cũ byzantis exulibus
et cum legatis rogitatis faceret.
s uacuo aĩõ tibi ista nõ scita s
portenta conscriberet: esses oĩa
si minus re: at u̾bis legitimis cõ¬
secutus. S uno tempore caucio¬
nes fiebant pecumarũ. federa
feriebant᷑ ꝓuĩciarũ. regũ apel¬
laciones. uenales erant sermo¬
nes oĩum. uicatĩ celebrabatur
tota urbe descripcio. mimici in
grãm recõciliabant᷑: imꝑia ad
scribant: noua. iuuentusq se
iuuenũ misero pabat. de Gñ.
pompeio ꝓpugnatore et custo¬
de impii interficiendo consilia
mbant: senatus ne quid esset.
ut lugerent semꝑ bom ut cap¬
ta res p. consulum ꝓdicione. ut
cribucia tene̾tur. Hec cũ tot
cantaq agerent᷑ nõ mirũ est
presertim in furore anmi et ceci¬
tate multa illũ et te fefellissẽ.

Expanded text:
tuae. quod si tibi tum in illo rei publicae tuae. quod si tibi tum in illo rei publicae naufragio omnia in mentem venire potuissent, aut si tuus scriptor in illo incendio civitatis non syngraphas cum Byzantiis exsulibus et cum legatis Brogitari faceret, sed vacuo animo tibi ista non scita sed portenta conscriberet, esses omnia, si minus re, at verbis legitimis consecutus. sed uno tempore cautiones fiebant pecuniarum, foedera feriebantur provinciarum, regum appellationes venales erant, servorum omnium vicatim celebrabatur tota urbe discriptio, inimici in gratiam reconciliabantur, imperia scribebantur nova iuventuti, Q. Seio venenum misero parabatur, de Cn. Pompeio, propugnatore et custode imperi, interficiendo consilia inibantur, senatus ne quid esset, ut lugerent semper boni, ut capta res publica consulum proditione vi tribunicia teneretur. haec cum tot tantaque agerentur, non mirum est, praesertim in furore animi et caecitate, multa illum et te fefellisse.
Abbreviated transcription (Latin):
micilia aut possessiones indẽpna¬
torũ ciuiuz conlecrarent. Neq eĩ
id fieri fas erat. neq quisqͣ fecerat:
neq erat causa curꝓhibendo nõ
tam deterrere iudeat᷑ qmͣ ad mon̾e.
non ita ut nra predia si quĩ uel¬
let. S ut imꝑator agros de hos¬
tibus captos consecraret. se atue¬
bant are que religionẽ adfer¬
rent ipsi si loco essent consecra¬
te hec insi plebs iussisset fieri
uecuit. Que si tu int̾pͣtaris de
nrĩs edibus atq agris scripta
esse non repugno. S quero q̃
lex lata sit. ut tu edis meas cõse¬
crares: ubi tibi hec potestas da¬
ta sit. quo iure feceris. Neq
ego nũc de religione: s de bonis
oiũi nrm: nec deponcificio s de
uire publico disputo. lex papi¬
rea uetat. edis in ussu plebis cõ¬
secrari. Sic sane hoc de nr̃is edi¬
bus ac non de publicis templis.
unũ ostende u̾bũ consecracionis
in ipsa tua lege si illa lex est ac
non uox sceleris et crudelitatis

Expanded text:
micilia aut possessiones indemnamicilia aut possessiones indemnatorum civium consecrarentur. neque enim id fieri fas erat, neque quisquam fecerat, neque erat causa cur prohibendo non tam deterrere videretur quam admonere. non ita ut nostra praedia, si qui vellet, sed ut imperator agros de hostibus captos consecraret, statuebantur arae, quae religionem adferrent ipsi ei loco quo essent consecratae, haec nisi plebs iussisset fieri vetuit. quae si tu interpretaris de nostris aedibus atque agris scripta esse, non repugno; sed quaero quae lex lata sit ut tu aedis meas consecrares, ubi tibi haec potestas data sit, quo iure feceris. neque ego nunc de religione sed de bonis omnium nostrum, nec de pontificio sed de iure publico disputo. lex Papiria vetat aedis iniussu plebis consecrari. sit sane hoc de nostris aedibus ac non de publicis templis: unum ostende verbum consecrationis in ipsa tua lege, si illa lex est ac non vox sceleris et crudelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
relique uite latrocimus cõsulat
uidimus: Cui ne ista quidẽ ipsa
calamitatis ĩiuria pocuit acci¬
dere: id in me infirmas et gͣuius
esse dicis qd̾ uno adulescente̾ qmͣ
qd̾ concione tota teste fecisci.
Dedicacio magna inquit hab
religionẽ. Nonne uob̾ numa põ¬
pilius uidetur loqui: Discite orõ¬
nem pontifices. et uos flamines
ecia tu rex disce. a gentili. At
tu qmqͣ ille gentem ilta reliqͥt.
s tñ disce ab hoĩe religionibus
dedito iusto tũ oĩu religionus.
Quid in dedicacione nõne et qͥs
dicit et qui qͦmodo querit. An
tu hec ica confundis et ꝑturbat
ut quicũq uelit qd̾ uelit quoꝰ
uelit possit dedicare: Quis ẽas
tu qui dedicabas. quo uire. qui
lege. quo exemplo. qua potesta¬
Uideo enim esse legem ueterem
tribunicia: que uecet ĩiussu
plebis edis terra aram cosecͣ¬
re. Neq tũ hoc ille papirio qͥ
hanc legem rogauit sensit neq
suspicatus est fore peritũ: ne do¬

Expanded text:
reliquae vitae, latrocinium consulatus reliquae vitae, latrocinium consulatus vidimus, cui ne ista quidem ipsa calamitas iniuria potuit accidere, id in me infirmas, et gravius esse dicis quod uno adulescente quam quod contione tota teste fecisti? dedicatio magnam, inquit, habet religionem. nonne vobis Numa Pompilius videtur loqui? discite orationem, pontifices, et vos, flamines; etiam tu, rex, disce a gentili tuo, quamquam ille gentem istam reliquit, sed tamen disce ab homine religionibus dedito ius totum omnium religionum. quid? in dedicatione nonne et quis dedicet et quid et quo modo quaeritur? an tu haec ita confundis et perturbas ut, quicumque velit, quod velit quo modo velit possit dedicare? quis eras tu qui dedicabas? quo iure? qua lege? quo exemplo? qua potestaaefecerat? video enim esse legem veterem tribuniciam quae vetet iniussu plebis aedis, terram, aram consecrari; neque tum hoc ille Q. Papirius, qui hanc legem rogavit, sensit, neque suspicatus est fore periculum ne do
Abbreviated transcription (Latin):
tere ei : uira constitusti in p̃claro
tribunatuo quib in te cõu̾sis re¬
cusares. alios eu̾tere. Sin ista con¬
secracio ne legitima est quid est qd̾
ꝓfanũ in tius bonis esse possit :
an consectacio nullũ habet. dedi¬
cacio est religiosa: Quid ego illa
tua tũ obtestacio tibiciis. quid
foculus. quid p̃ces. quid prista
uoluerũt. emẽtiri. falle. abuti de¬
orũ ĩmoͬrliũ numine. Ad hoĩum
timorem qui uoluisci: Nam si ẽ
illud ratũ mitto gabiniũ. Tua
domul certe et quicquid habes
aliud cereri est consecratũ. Sin
ille ludus fuit. quid te mpurius
qui religiones omẽs pollueris.
aut emenciendo aut scuprando.
Iam fateor inquit me in gabim¬
o nefariũ fuisse: quippe iuides po¬
ena illa a te in aliu instituta.
inteipm̃n elle cõu̾lam. S homo
oĩu scelerũ flagiciorũq docum̃¬
tũ. qd̾ in gabim̾o fateris cuius
ĩpudicicie ꝑuericie libidines ad¬
ulescencie dedecus et egestatem

Expanded text:
tere, ea iura constituisti in praeclaro tere, ea iura constituisti in praeclaro tribunatu tuo quibus in te conversis recusares, alios everteres; sin ista consecratio legitima est, quid est quod profanum in tuis bonis esse possit? an consecratio nullum habet ius, dedicatio est religiosa? quid ergo illa tua tum obtestatio tibicinis, quid foculus, quid preces, quid verba prisca valuerunt? ementiri, fallere, abuti deorum immortalium numine ad hominum timorem quid voluisti? nam si est illud ratum—mitto Gabinium—tua domus certe et quicquid habes aliud Cereri est consecratum; sin ille ludus fuit, quid te impurius, qui religiones omnis pollueris aut ementiundo aut stuprando? iam fateor, inquit, me in Gabinio nefarium fuisse. quippe vides poenam illam a te in alium institutam in te ipsum esse conversam. sed, homo omnium scelerum flagitiorumque documentum, quod in Gabinio fateris, cuius impudicitiam pueritiae, libidines adulescentiae, dedecus et egestatem
Abbreviated transcription (Latin):
et tui p. seruili et ꝓ aui tui p. sci¬
pio consectauit foculo posito in
rostris ad hibitoq cibicme. Quid
tũ nũ ille furor. Tt .pł. ductus ex
nõ nullis ꝑueterũ temporũ exem¬
plis fraudi metello fuit sũmo illi
et clarissimo uiro: Certe nõ fuit.
lentuli religiom obligauit. S̾ qͥd
ego ceteros. Tu tu inꝙͣ capite ue¬
lato concione aduocata foculo po¬
sito bona tui gabim. Cui regna
oĩa syriorũ. arabũ. ꝑsarũq dona
consecrasti: Qd̾ si tu nichil es: ac¬
tũ quid in meis bonis agi potuit.
sin est ratũ: cux ille gurges hellu¬
atus tecũ simul rei p. sangiuiẽ ad
celum tamen extruit iulla in tus¬
culano uiscerib erarii michi me¬
as ruinas quarũ ego similem to¬
tam urbem esse passus non sum:
Aspicere non licuit: Omieto ga¬
bimũ quid exemplo tuo bona tua.
nõne .L. niminus uir oũi fortissimꝰ
atq optimus cõsecrauit: qd̾ si qr
ad te ꝑtinet ratũ esse negas opor¬

Expanded text:
et tui, P. Servili, et proavi tui, P. Sciet tui, P. Servili, et proavi tui, P. Scipio, consecravit foculo posito in rostris adhibitoque tibicine. quid tum? num ille furor tribuni plebis ductus ex non nullis perveterum temporum exemplis fraudi Metello fuit, summo illi et clarissimo viro? certe non fuit. Lentuli religione obligavit? sed quid ego ceteros? tu, tu, inquam, capite velato, contione advocata, foculo posito bona tui Gabini, cui regna omnia Syrorum Arabum Persarumque donaras, consecrasti. quod si tum nihil est actum, quid in meis bonis agi potuit? sin est ratum, cur ille gurges, helluatus tecum simul rei publicae sanguine, ad caelum tamen exstruit villam in Tusculano visceribus aerari, mihi meas ruinas, quarum ego similem totam urbem esse passus non sum, aspicere non licuit? omitto Gabinium; quid? exemplo tuo bona tua nonne L. Ninnius, vir omnium fortissimus atque optimus, consecravit? quod si, quia ad te pertinet, ratum esse negas opor
Abbreviated transcription (Latin):
ne loquar aut quid de urõ iure ⁊
religione contra qua proposu¬
ero disputabo. Ego uo si oĩa sol¬
lẽmb uerbis ueteribus et p̃di¬
tis inscitutis acta esse dicerem.:
tamẽ me rei .p. uire defenderem
An cũ tu eius ciuis discessu curꝰ
uinus oꝑa senatus acq omẽs
bom ciuitatem esse in columẽ to¬
ciens iudicassent oppressa te¬
terrimo latrocimo cum duobus
res domũ eius qui prĩam a se ser¬
uatam ꝑire suo noĩẽ noluisset
ꝑ pontificem aliquã dedicasses.
posset recreata res .p. sustinere.
De hac religione adicũ pontifi¬
cel iam nullu fortums comum¬
bus exitũ reꝑiretis. An si postẽ
tenuerit pontifex et uba ad re¬
ligionẽ deorũ ĩmõrliũ cõposita. ad
ꝑinciem ciuiũ transtulerit: uale¬
bit iniuria nomẽ sanctissimũ reli¬
iuspia cõsecrarit. non ualebit.
Ac qui .c. acimius patrũ memoria
bonaq metelli qui eum ex senatu
censor reiecerat aui tuiqz metelle

Expanded text:
ne loquor, aut quid de vestro iure et ne loquor, aut quid de vestro iure et religione contra quam proposueram disputo? ego vero, si omnia sollemnibus verbis, veteribus et traditis institutis acta esse dicerem, tamen me rei publicae iure defenderem. an cum tu, eius civis discessu cuius unius opera senatus atque omnes boni civitatem esse incolumem totiens iudicassent, oppressam taeterrimo latrocinio cum duobus res, domum eius qui patriam a se servatam perire suo nomine noluisset per pontificem aliquem dedicasses, posset recreata res publica sustinere? date huic religioni aditum, pontifices: iam nullum fortunis communibus exitum reperietis. an si postem tenuerit pontifex et verba ad religionem deorum immortalium composita ad perniciem civium transtulerit, valebit in iniuria nomen sanctissimum reliiuspiam consecrarit, non valebit? atqui C. Atinius patrum memoria bona Q. Metelli, qui eum ex senatu censor eiecerat, avi tui, Q. Metelle,
Abbreviated transcription (Latin):
cari uelint aliquẽ mei dissiłez
flixerit domũ eus ꝑ pontifice̾
dedicauerit. id uos ista ancto¬
ritate constituetis ratũ else o¬
portere. Dicis quẽ reꝑpererit
fex fuit. Ergo si is cepionis im¬
mici sui postẽm ediũ tenuisset et
pauca u̾ba fecisset edes cepionis
essent dedicate: Nichil loquor
de pontificio iure. nchil de ipĩ
ne cernnoniis. Non dissimulo
me nescire ea. que ecia si scirẽ
dissimularẽ: ne aliis molestus uo¬
bis eciam curiosus uiderer. Eciã¬
si effluĩt multa ex ur̃a discipli¬
na quo ecia ad nrãs aures sepe
ꝑmanant. postem teneri in de¬
dicacione oportere uideor au¬
disse templi. Ibi enm postis est
ubi templi aditus est. Ualue am¬
bulacionis postes nemo unquã
tenuit in dedicando. Simulacrũ
autem aut aram si dedicasti smne
religione loco moueri potest: s
iam hoc dicere tibi non licebit qm̃
pontificem postem tenuisse di¬
xisti qmqͣͣ quid ego ededicacio¬

Expanded text:
tari velint—aliquem mei dissimiletari velint—aliquem mei dissimileflixerit, domum eius per pontificem dedicaverit, id vos ista auctoritate constituetis ratum esse oportere? dicitis: quem reperiet fex fuit. ergo si is Q. Caepionis, inimici sui, postem aedium tenuisset et pauca verba fecisset, aedes Caepionis essent dedicatae? nihil loquor de pontificio iure, nihil de ipsiune, caerimoniis; non dissimulo me nescire ea quae, etiam si scirem, dissimularem, ne aliis molestus, vobis etiam curiosus viderer; etsi effluunt multa ex vestra disciplina quae etiam ad nostras auris saepe permanant. postem teneri in dedicatione oportere videor audisse templi; ibi enim postis est ubi templi aditus et valvae. ambulationis postis nemo umquam tenuit in dedicando; simulacrum autem aut aram si dedicasti, sine religione loco moveri potest. sed iam hoc dicere tibi non licebit, quoniam pontificem postem tenuisse dixisti. quamquam quid ego de dedicatio
Abbreviated transcription (Latin):
Qui ecia tibi erat magil obstri¬
ctus beneficio recenti cũ se fra¬
trem uxoris tue fracri tuo germa¬
no antelatũ uidebat. et si in eo ꝓ¬
udisti ne frater te acculare pos¬
sit: Hanc tu g de dicacionẽ appel¬
las. Ad quam non collegiũ. nõ
honoribus ppłi Re. ornatũ pon¬
tificem: non deinqz adulelcẽte
quẽqͣ cũ haberes in collegio fa¬
miliarissimos adhibere potiusti:
Adfuit is li modo adfuit quẽ tu
impulisci. soror rogauit mater
coegit. Uidete gͥ pontifices qͥd
stacuatis in mea caula de oĩu
fortums uerbo ne poncifices pu¬
cetis li is poscem tenuerit et ali¬
quid dixerit domũ uinuscuiusq
consecrari posse. An iste dedi¬
caciones et templorũ et delubro¬
rum religiones ad honorẽ deoꝵ
ĩmortaliu. sine ulla ciuiũ ea¬
scructus. ommi ĩpetu furoris in
eũ ciuem mruerit quẽ ꝑcullũ
ipsa res .p. sius manibꝰ ex tol¬
leret. Quid si qui similis isci¬
us. neq eĩ iam de erũt qui ni¬

Expanded text:
qui etiam tibi erat magis obstriqui etiam tibi erat magis obstrictus beneficio recenti, cum se fratrem uxoris tuae fratri tuo germano antelatum videbat. etsi in eo providisti ne frater te accusare possit. hanc tu igitur dedicationem appellas, ad quam non conlegium, non honoribus populi Romani ornatum pontificem, non denique adulescentem quemquam†, cum haberes in conlegio familiarissimos, adhibere potuisti? adfuit is, si modo adfuit, quem tu impulisti, soror rogavit, mater coegit. videte igitur, pontifices, quid statuatis in mea causa de omnium fortunis: verbone pontificis putetis, si is postem tenuerit et aliquid dixerit, domum unius cuiusque consecrari posse, an istae dedicationes et templorum et delubrorum religiones ad honorem deorum immortalium sine ulla civium castructus, omni impetu furoris in eum civem inruerit quem perculsum ipsa res publica suis manibus extolleret. quid? si qui similis istius —neque enim iam deerunt qui imi
Abbreviated transcription (Latin):
tam noua in onũgete uolũtatẽ.
ĩpudencia. audacia cupidita¬
tem cõprobabitis. Pontitex in¬
quit adfuit. Non te pudet cũ
apud pontifice̾s rel agat᷑ ponti¬
ficem dicere. et non collegiũ pon¬
titic ũ ad fuille: Presertim cũ Tr̾.¬
pł. uł denũciare potueris uł ecia
coge. Esto collegiũ nõ adhibui¬
sci. quid de collegio quis tandes
ad fuit. Posuerat enim auctori¬
tatem que est in his oĩbus. sed
tñ anget et etas et honos digta¬
tem. Opus erat ecia sciencia
qua si om̃es consecuti sunt: tñ
certe ꝑiciores uetustas facit. Qs
gͦ ad fuit. fracer inquit uxoris
mee. Si auctoritatez que rimus
et si id est etatis ut non dũ ꝯse¬
cutus sit. tamen qnͣta est in adu¬
lescente auctoritas ea propter
tanta cõiũctionem adfinitatis
minor est putanda. Sin autẽ
sciencia est quesita. Quis eãt
minꝰ peritus qm is qui paucis
illis diebus in colleguĩ uenerat.

Expanded text:
tam novam in omni genere voluntatem, tam novam in omni genere voluntatem, impudentiam, audaciam, cupiditatem comprobabitis? pontifex, inquit, adfuit. non te pudet, cum apud pontifices res agatur, pontificem dicere et non conlegium pontificum adfuisse, praesertim cum tr denuntiare potueris vel etiam cogere? esto, conlegium non adhibuisti: quid? de conlegio quis tandem adfuit? opus erat enim auctoritate, quae est in his omnibus, sed tamen auget et aetas et honos dignitatem; opus erat etiam scientia, quam si omnes consecuti sunt, tamen certe peritiores vetustas facit. quis ergo adfuit? frater, inquit, uxoris meae. si auctoritatem quaerimus, etsi id est aetatis ut nondum consecutus sit, tamen, quanta est in adulescente auctoritas, ea propter tantam coniunctionem adfinitatis minor est putanda; sin autem scientia est quaesita, quis erat minus peritus quam is qui paucis illis diebus in conlegium venerat?
Abbreviated transcription (Latin):
tota uacua est : uix p̃sidiũ meaꝵ
decima ad catuli porticũ accessit.
Causa fuit ambulacio et monu¬
mẽtũ et ista tanagrea oppressa
libertate libertas. In palacio pul¬
cherrimo prospectu porticũ cum
conclauibus pauimenta tã tri¬
centũ pedũ concupierat amplis¬
simũ periltylũ. Cetera eiulmodi
facile ut omniũ domos et laxita¬
te et dignitate suꝑaret. Eciam
homo religiosus cũ edis meas
idem emeret et uenderet: tamẽ
illis tantis tenebris non est ausus
suũ nomen empcioni illi ascribe̾
Posuit scatone illũ hoĩe sua u̾¬
tute egentem. ut is qui in mar¬
sis ub̃i natus est tectũ qui imb̾s
uitandi causa succederet. iam nł¬
lum hab̾et. edis in palacio no¬
bilissimas emisisse se diceret. In¬
feriorem ediũ ꝑ tem adsignauit
non sue genci fonteie. s codie
quã reliquit quẽ in merũ ex mł¬
cis clodiis nemo nomẽ dedit. insi
aut egeltate aut scelere ꝑditus.
Hane uos pontifices cam uaria

Expanded text:
tota vacua est; vix pars aedium mearum tota vacua est; vix pars aedium mearum decima ad Catuli porticum accessit. causa fuit ambulatio et monumentum et ista Tanagraea oppressa libertate libertas. in Palatio pulcherrimo prospectu porticum cum conclavibus pavimentatam trecentum pedum concupierat, amplissimum peristylum, cetera eius modi facile ut omnium domos et laxitate et dignitate superaret. et homo religiosus cum aedis meas idem emeret et venderet, tamen illis tantis tenebris non est ausus suum nomen emptioni illi adscribere. posuit Scatonem illum, hominem sua virtute egentem, ut is qui in Marsis, ubi natus est, tectum quo imbris vitandi causa succederet iam nullum haberet, aedis in Palatio nobilissimas emisse se diceret. inferiorem aedium partem adsignavit non suae genti Fonteiae, sed Clodiae, quam reliquit, quem in numerum ex multis Clodiis nemo nomen dedit nisi aut egestate aut scelere perditus. hanc vos, pontifices, tam variam,
Abbreviated transcription (Latin):
re. euertere. idq cum eius ciuis
qui rem p. ex senatus auctorita¬
te consul defendillet domo cõuĩ¬
geret: nonne responderes id insi
eu̾sa ciuitate accidere nõ posse.
At iudete hoĩs in collerabilẽ au¬
dacia. cũ ꝓiecta quada et effre¬
nata cupiditate monimẽtũ. Is te
umqm aut religionez ulla ex¬
cogitauit: Habitare laxe et ma¬
ginifice uoluit. duasq et magnas
et nobiles domos cõung̾e. Codẽ
puncto temporis quo meus disces¬
sus isti causa cedis eripuit. ad
que ue seiuĩ contendit ut sibi do¬
mũ uenderet. Cũ ille id negaret
pͥmo se luminib eius esse obstri¬
cturũ minabat. Ad firmabat
postumus se uiuo illa domũ
istius nũqͣ futura. Acutus a¬
dolescens ex ipĩus sermone in¬
tellexit quid fieri oporteret: ho¬
minez ueneno aꝑtillime suscu¬
lit. Emt domũ litigatorib de¬
fatigatis ꝓpe dimidio carius
qm escimabat. Quorsũ gͣ hec¬
orõ ꝑtinet. Domul illa mea ꝓpe

Expanded text:
ret, everteret, idque cum eius civis ret, everteret, idque cum eius civis qui rem publicam ex senatus auctoritate consul defendisset domo coniungeret, nonne responderes id nisi eversa civitate accidere non posse? at videte hominis intolerabilem audaciam cum proiecta quadam et effrenata cupiditate. monumentum iste umquam aut religionem ullam excogitavit? habitare laxe et magnifice voluit duasque et magnas et nobilis domos coniungere. eodem puncto temporis quo meus discessus isti causam caedis eripuit, a Q. Seio contendit ut sibi domum venderet: cum ille id negaret, primo se luminibus eius esse obstructurum minabatur. adfirmabat Postumus se vivo illam domum istius numquam futuram. acutus adulescens ex ipsius sermone intellexit quid fieri oporteret; hominem veneno apertissime sustulit; emit domum licitatoribus defatigatis prope dimidio carius quam aestimabatur. quorsum rtinet? domus illa mea prope
Abbreviated transcription (Latin):
filii est. et cum meis reb gestis
cõiuĩctior. Tancũ ne te fefellit
cũ mͥ sũma et cotidie maiora pͣ¬
mia in re p. fore putabas. ne¬
gabas fas esse duocos esse ĩ hac
ciuitate inimicos rei .p. Dũt in¬
uenti qui senatũ tribuno furẽti
constrictũ traderent: qui ꝓ me
prẽs conseriptos dep̾cari et po¬
pulos supplices esse edictis atq
imꝑio uetarent. Quib inspectã¬
tibus domus mea disturbaret.
diriꝑet᷑. qui demq ambustas for¬
tunarũ mearũ reliquias tuas do¬
mos cõportari iuberent. Uemo nẽ
ad prẽm tuq catule.m. fuluii do¬
mũ cũ is frĩs tui socer fuisset mo¬
numẽtũ tuarũ manubriarũ esse
uoluisti: ut eius qui ꝑniciosa
rei .p. consilia cepisset᷑. oĩs me¬
moria funditus ex oculis homi¬
nũ ac mẽtib tolłet᷑. Hoc si quis
tibi edificanti illa porticũ dice̾t
tũ consulib non mõ inspectãti¬
bus uerũ ad uiuãtib disturba¬

Expanded text:
fili est et cum meis rebus gestis fili est et cum meis rebus gestis coniunctior—tantumne te fefellit, cum mihi summa et cotidie maiora praemia in re publica fore putabas? negabas fas esse duo consules esse in hac civitate inimicos rei publicae: sunt inventi qui senatum tribuno furenti constrictum traderent, qui pro me patres conscriptos deprecari et populo supplices esse edictis atque imperio vetarent, quibus inspectantibus domus mea disturbaretur, diriperetur, qui denique ambustas fortunarum mearum reliquias suas domos comportari iuberent. venio nunc ad patrem. tu, Q. Catule, M. Fulvi domum, cum is fratris tui socer fuisset, monumentum tuarum manubiarum esse voluisti, ut eius qui perniciosa rei publicae consilia cepisset omnis memoria funditus ex oculis hominum ac mentibus tolleretur. hoc si quis tibi aedificanti illam porticum diceret,ntum consulibus non modo inspectantibus verum adiuvantibus disturba
Abbreviated transcription (Latin):
ornatũ edilitatis sue deportauit.
et eiñ cogitarat oĩs suꝑioris nu¬
meris sp̾lendores suꝑare. Itaq
oĩa signa cabulas ornamẽtorũ
liter domũ sua deportauit. Is
postea quã intellexit posse se in¬
teru̾sa edilitate alpis se consule
p̃torem renũciari si mõ eadẽ pͥ¬
ma lr̃a competitor rem hũisset
aliquã. edilitatem duobꝰ in locis.
ꝑtim in area. ꝑtim in hortis su¬
is colloc auit. signũ debusco me¬
tricis ablatũ isti dedit. qd̾ ẽẽt
lignũ magis istorum qm publi¬
ce libertatis. Hanc deam quis¬
qm uiolare audeat. et ymagmẽ
metricis ornamẽtũ sepulcri fu¬
re sublata: a sacrilego cõlocatã.
Hec me domo mea pellit. Hec
ultriix afflicte ciuitatis rei .p. spo¬
liis ornabit᷑. Hec erit in eo mo¬
numẽto qd̾ positũ ẽ ut esset iu¬
diciũ obpressi senatus ad memo¬
riaz sempiterne turpicudnus.
O. D̾ tabule patrẽ ne appellẽ
an filiũ. Recencior memoria

Expanded text:
ornatum aedilitatis suae deportavit; ornatum aedilitatis suae deportavit; etenim cogitarat omnis superiores muneris splendore superare. itaque omnia signa, tabulas, ornamentorum liter domum suam deportavit. is postea quam intellexit posse se interversa aedilitate a L. Pisone consule praetorem renuntiari, si modo eadem prima littera competitorem habuisset aliquem, aedilitatem duobus in locis, partim in arca, partim in hortis suis conlocavit: signum de busto meretricis ablatum isti dedit, quod esset signum magis istorum quam publicae libertatis. hanc deam quisquam violare audeat, imaginem meretricis, ornamentum sepulcri, a fure sublatam, a sacrilego conlocatam? haec me domo mea pellet? haec victrix adflictae civitatis rei publicae spoliis ornabitur? haec erit in eo monumento quod positum est ut esset indicium oppressi senatus ad memoriam sempiternae turpitudinis? O Q. Catule!—patremne appellem ante an filium? recentior enim memoria
Abbreviated transcription (Latin):
esse cũ in templũ castoril aditul es¬
let aptus nemimi: cum huc claris¬
simũ uitũ sumo genere natum sũ¬
mis populi bene ficiis ulum. ponci¬
ficem et conlularem et lingula ri
bonitate et modestia preditum
quẽ latil mirari quib oculis aspi¬
res. eũ indominato exturbares pri¬
iulegus tyrãmal in rogatis: Cũ
principem orbis terre uirũ melu¬
lum doni contineres. cum forum
armatis cateruis ꝑditorũ hoiu
possideres libertatis simulacrum
in ea domo collocabas. que domus
erat ipã iudicio crudelissimi tui
duãtus et milerrime populi .R.
seruitutis. Cum ne potissimũ li¬
bertas domo sua debuit pellere.
qui nili fuislet in leruorum ptãte
ciuitas tota uenisset: At unde
est ista muenta libertas. Que¬
stiu emm diligenter tanagrea
quedam meretrix fuisse dicitur.
Eius non longe atanacras simu¬
lacrũ e marmore in sepulcro
positũ fuit. Hoc quidam homo
nobilis non aliemis ab hoc re¬
ligioso libertatis sacerdote. ad

Expanded text:
esse, cum in templum Castoris aditus esesse, cum in templum Castoris aditus esset apertus nemini, cum hunc clarissimum virum, summo genere natum, summis populi beneficiis usum, pontificem et consularem et singulari bonitate et modestia praeditum, quem satis mirari quibus oculis aspires, cum indemnatum me exturbares privilegiis tyrannicis inrogatis, cum principem orbis terrae virum inclusum domi contineres, cum forum armatis catervis perditorum hominum possideres, libertatis simulacrum in ea domo conlocabas, quae domus erat ipsa indicium crudelissimi tui dominatus et miserrimae populi Romani servitutis? Eumne potissimum libertas domo sua debuit pellere, qui nisi fuisset in servorum potestatem civitas tota venisset? at unde est ista inventa Libertas? quaesivi enim diligenter. Tanagraea quaedam meretrix fuisse dicitur. eius non longe a Tanagra simulacrum e marmore in sepulcro positum fuit. hoc quidam homo nobilis, non alienus ab hoc religioso libertatis sacerdote, ad
Abbreviated transcription (Latin):
attigit. qui non oiu iudicio sce¬
leratissimus hab̾etur. dii ĩmoͬrles
domũ meam concupiuerũt. Ilta
tua pulchra libertas deos peãtes
et familiares meos lares expulit.
ut te ipla tãqͣz in captiuis ledibus
collocaret: Quid est sanctius. qͥd
om̃i religione municius. qmͣ domꝰ
uniuscuiasq ciuiũ. Hic are sũt
Hic toci. Hic di penates. Hic lacre
religiones cerimonie ꝯtinetur.
Hoc ꝑfugiũ est ita scm̃ oĩbus. ut
inde abripi nemine fas sit: qd̾ ma¬
gis est istius furor ab aurib urĩs
repellendul. qui que maiores nr̃i
religionib tuta nobis et scã esse
uoluerũt ea iste non solũ contra
religione labefactauit: s eçiam
ip̃ius religionis noiẽ eũtit. At q̃
dea est. Bouaz esle oportet. quom¬
am quidem est abste dedicata. li¬
bertas inquit est. Tu gͣ domi me¬
e collocasti. quam ex urbe tota
sustulisci. Tu tũ collegas tuos sũ¬
ma poteltate p̾ditos negare liberos

Expanded text:
attigit qui non omnium iudicio sceattigit qui non omnium iudicio sceleratissimus haberetur, di immortales domum meam concupiverunt? ista tua pulchra libertas deos penatis et familiaris meos lares expulit, ut se ipsa tamquam in captivis sedibus conlocaret? quid est sanctius, quid omni religione munitius quam domus unius cuiusque civium? hic arae sunt, hic foci, hic di penates, hic sacra, religiones, caerimoniae continentur; hoc perfugium est ita sanctum omnibus ut inde abripi neminem fas sit. quo magis est istius furor ab auribus vestris repellendus qui, quae maiores nostri religionibus tuta nobis et sancta esse voluerunt, ea iste non solum contra religionem labefactavit, sed etiam ipsius religionis nomine evertit. at quae dea est? bonam esse oportet, quoniam quidem est abs te dedicata. libertas, inquit, est. tu igitur domi meae conlocasti, quam ex urbe tota sustulisti? tu cum conlegas tuos summa potestate praeditos negares liberos