comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnia ẽs: uti erant: et nhil magis. Re¬
liquum est. qđ si tua tu amisisses bona.
ip̃mte suspendisses. ego risissem. Dum
hec apud inferos agerent᷑: iupiter aula
reclusus insolitudine secum ip̃e tempoꝵ
suoꝵ casus : & institutoꝵ successus repe¬
tens. se se dictis huius modi castigabat.
Quid tibi uoluisti hominum pater: & deũ rex
quiste erat beatior: pusillaꝵ ferendaꝵ q
rerum tedio quantos labores: que pericula
qualia incõmoda subiuisti tuis incapiendis
tonsiliis: ꝗ̃ tibi fueris satis łtaꝵ dies do¬
cuit. bene consulentes respuisse : incon¬
sultarum libidini obtemꝑasse. quid cõferat.
argum̃toerit eterno inminutus nasus
Eoꝵ uota supplicantiũ fastiditi reiciebamus
quoꝵ feditatem inidentium postea ꝑtulunꝰ
Nos ẽẽ nimirum beatos penitebat: quando
nouis uoluptatibus captandis ueterem digni¬
tatem intermisimus. Nouum que rebamꝰ
exedificare mundum. quasi pigeret diutini

Expanded text:
omnia esse uti erant, et nihil magis. Reomnia esse uti erant, et nihil magis. Reliquum est quod si tua tu amisisses bona ipsum te suspendisses, ego risissem". Dum haec apud inferos agerentur, Iuppiter aula reclusus in solitudine secum ipse temporum suorum casus et institutorum successus repetens sese dictis huiusmodi castigabat: "Quid tibi voluisti, hominum pater et deum rex? Quis te erat beatior? Pusillarum ferendarumque rerum taedio quantos labores, quae pericula, qualia incommoda subivisti! Tuis in capiendis consiliis quam tibi fueris satis kalendarum dies docuit. Bene consulentes respuisse, inconsultorum libidini obtemperasse quid conferat argumento erit aeterno imminutus nasus. Eorum vota supplicantium fastiditi reiciebamus, quorum foeditatem irridentium postea pertulimus. Nos esse nimirum beatos poenitebat, quando novis voluptatibus captandis veterem dignitatem intermisimus. Novum quaerebamus exaedificare mundum, quasi pigeret diutini
Abbreviated transcription (Latin):
comparaueris. Et istas elegantes leges
quanti putabimus: quibus improbi motu
pareant & probis indixisse non oportuit.
Ac poteram quidem inquies mulstare hec
ẽe malo maximo refragantibus. In hoc
maleficii gnͣs quis me potentior. ꝗs paritior
tu quidem unos. aut alteros ciues nõ sine
discrimine: non nisi tumultu : & mul¬
toꝵ manu affecisses: ego totam urbem
si uoluissem ꝑdidissem tacendo atq dor¬
miendo. Restant duo: quibus te longe
superabam. tui te dominũ bonorum.
fortunarumq oiũm predicabant: ego re
ip̃a eram. non id tantum ut dixi qđ ea
potuerim perdere: sed quo oiũmbona: et
fortune a gebant᷑ ita. atq dispensabant
adunguem: uti uolebam ip̃e. nanq fiebat
ulla inprouincia. ullo aut publico. aut
priuatom loco nihil me iuito: tibi ne
tuoꝵ quidem bonoꝵ & fortunaꝵ exar¬
bitrio quappiam succedebat. plura uolebas
semꝑ ꝗͣ posses: ego rerum oium nilplus
uolebam: ꝗͣ quod eẽt. sic enim uolebã

Expanded text:
comparaveris? Et istas elegantes leges comparaveris? Et istas elegantes leges quanti putabimus, quibus improbi non pareant et probis indixisse non oportuit? Ac poteram quidem, inquies, multare et esse malo maximo refragantibus: in hoc maleficii genere quis me potentior, quis paratior? Tu quidem unos aut alteros cives non sine discrimine, non sine tumultu et multorum manu affecisses; ego totam urbem, si voluissem perdidissem tacendo atque dormiendo. Restant duo quibus te longe superabam. Tui te dominum bonorum fortunarumque omnium praedicabant; ego re ipsa eram non id tantum, ut dixi, quod ea potuerim perdere, sed quo omnium bona et fortunae agebantur ita atque dispensabantur ad unguem uti volebam ipse. Namque fiebat ulla in provincia, ullo aut publico aut privato in loco nihil me invito; tibine tuorum quidem bonorum et fortunarum ex arbitrio quippiam succedebat? Plura volebas semper quam posses; ego rerum omnium nil plus volebam quam quod esset, sic enim volebam
Abbreviated transcription (Latin):
ducebas. ego in specula uigilabam: urbẽ
ab incendio: ciues ab hostibus: teq ipsum
abtuorum insidiis custodiens. Tu leges
rogabas. ego promulgabam. te contionẽ
habente sepius populus redamauit: me
publicum quid iubente omnes actentissime
auscultabant. In expeditionbus militem
Mortabaris: ego signum dabam. te miles
obseruabat. me classicumcanenti aut ho¬
stem inuadebat: aut reuocabatur. Deniq
tibi uniuersi assentabant᷑ nobis nemo non
parebat. Sed quid agimus: Fu ne ocium
ciuibus parast. cuius tausa tanti: tã fre¬
quentes armorum discordiarũq motus in
urbe fuerint. cuius artibus & studiis pu¬
blica et priuata. satra: et profana omnia
sint refercta inuidia simultate. omiq
deniq flagitioꝵ gne. Tum ceteras quidẽ
stultas rerum administrandaꝵ ostenta:¬
tiones quid est. quod refenas. quid est : qđ
te iactes: qđ templa et theaera non ad
urbis ornamentum. sed ad glorie cupidi¬
tatem: & meptam nominis posteritatẽ

Expanded text:
ducebas; ego in specula advigilabam, urbem ducebas; ego in specula advigilabam, urbem ab incendio, cives ab hostibus teque ipsum ab tuorum insidiis custodiens. Tu leges rogabas, ego promulgabam; te concionem habente saepius populus reclamavit, me publicum quid iubente omnes attentissime auscultabant. In expeditionibus militem hortabaris, ego signum dabam; te miles observabat, me classicum canente aut hostem invadebat aut revocabatur. Denique tibi universi assentabantur, nemo nobis non parebat. Sed quid agimus? Tune otium civibus parasti, cuius causa tanti tam frequentes armorum discordiarumque motus in urbe fuerint, cuius artibus et studiis publica et privata, sacra et profana omnia sint referta invidia, simultate omnique denique flagitiorum genere? Tum ceteras quidem stultas rerum administrandarum ostentationes quid est quod referas? Quid est quod te iactes quod templa et theatra non ad urbis ornamentum, sed ad gloriae cupiditatem et ineptam nominis posteritatem
Abbreviated transcription (Latin):
aduers abatur istoꝵ nilnl. plura in rebus
meis exequendis suppeditabant. ꝗͣ ut illis
omnibus uterer : tibi nunꝗ non deerant
quibus eẽt usus: sed hec ut dixi. preter¬
mittamus. Diuitias tu ex regno si tibi con¬
gregasti: pessime fuisti functus magistratu:
et gessisti non regemte: sed tyrannum.
si reipireas parasti. fecisti quod decuit. Sed
ne illa quidem tua est gloria. uniuersoꝵ
ea est ciuium laus: non tua: qui ꝗdem
aut partas bello: aut auctas censu effecere
Dices mea cura et diligentia urbem: resq
imperis ornaui: atq seruaui: meis legib
pacem. & quietem: meo ductu. & auspiciis
laudem & amplitudiem ciuibus meis pe¬
peri. Nos uoͣ in his omnibus. que soli feci¬
mus. fnistra fecimus: que uõ multitudi¬
nis suffragio: et manu fecimus: curno¬
bis ascribamus non reperio. Sed que tua
fuerit opera. et que mea mistiusmodi
rebus recenseamus. Tu integram noctem
aut dormiebas uino madidus: aut ꝑ luxũ

Expanded text:
adversabatur istorum nihil, plura in rebus adversabatur istorum nihil, plura in rebus meis exequendis suppeditabant quam ut illis omnibus uterer. Tibi nunquam non deerant quibus esset usus. Sed haec, ut dixi, praetermittamus. Divitias tu ex regno, si tibi congregasti pessime fuisti functus magistratu et gessisti non regem te, sed tyrannum; si reipublicae eas parasti fecisti quod decuit, sed ne illa quidem tua est gloria, universorum ea est civium laus, non tua, qui quidem aut partas bello aut auctas censu effecere. Dices: mea cura et diligentia urbem resque imperii ornavi atque servavi meis legibus pacem et quietem, meo ductu et auspiciis laudem et amplitudinem civibus meis peperi. Nos vero in his omnibus quae soli fecimus, frustra fecimus, quae vero multitudinis suffragio et manu fecimus, cur nobis ascribamus non reperio. Sed quae tua fuerit opera et quae mea in istiusmodi rebus recenseamus: tu integram noctem aut dormiebas vino madidus aut per luxum
Abbreviated transcription (Latin):
celo. neq ego stipite o megalophe. Publicꝰ
fuit seruusis ego item publitus : hoc negato
aut quid sit regnum dicito megalophe. Num
id non est publicum quoddam negotium in
quo etiam iuito id agere oporteat. quod
leges imperant. fuimus ergo paresi nciori
legibus ambo astristi eramus. quibus siobtẽ¬
perauimustu. atq ego. fecimus ex officio
adeo ergo fuimus & serui ambo. et pares
Sumus etiam aliis mrebus pares: aut si impa¬
res. ego superior in quibus te prestitisse ar¬
bitraris. Enimtu gradu te hĩtiim felicioni
putas id uideamus anita sit. Sino uolupta¬
tes et studiorum atq institutoꝵ progressus
que omnia et faciliora et commodiora ⁊ Et
promptiora et habiliora nobis fuere ꝗtble
tum & illa pretermitamus: ꝗte mulsi ode¬
rant cu multos timebas. Ahi omnes faue¬
bant. ego nullis non fidebam. tibi ad tete
ferendum ad tuas libidies complendas
multis erat opus: multa cauebas pluna
dubitabas: omnia erant inpericulo mibi

Expanded text:
caelo neque ego stipite, o Megalophe. Publicus caelo neque ego stipite, o Megalophe. Publicus fuit servus is, ego item publicus. Hoc negato, aut quid sit regnum dicito, Megalophe. Num id non est publicum quoddam negotium, in quo etiam invito id agere oporteat quod leges imperant? Fuimus ergo pares, nam legibus ambo astricti eramus, quibus si obtemperavimus tu atque ego fecimus ex officio: adeo ergo fuimus et servi ambo et pares. Sumus etiam aliis in rebus pares, aut si impares ego superior in quibus te praestitisse arbitraris. Etenim tu gradu te habitum feliciori putas: id videamus an ita sit. Sino voluptates et studiorum atque institutorum progressus, quae omnia et faciliora et commodiora et promptiora et habiliora nobis fuere quam tibi. Tum et illa praetermittamus, quod te multi oderant, tu multos timebas, mihi omnes favebant, ego nullis non fidebam. Tibi ad tete ferendum, ad tuas libidines complendas multis erat opus, multa cavebas, plura dubitabas, omnia erant in periculo; mihi
Abbreviated transcription (Latin):
clitassemus. aut totas illas ꝑpotare a quas:
aut enecari. Tum gelastus places charon
Verum sequere narra disceptationẽ illam
uidere uideor futuramnon ignobilem
Tu charon audies rem dignissimam: ac
uiuat quidem eam recensere : postea ꝗͣ huiꝰ
fluuii fauces: si satisrem teneo: ingressi
sumus. noui a quaꝵ suetumodorem
et ni fallor. spelunca istec suppressa. et
humilis ea est: qua ituri sumus. hec ego
adiui loca non nunꝗͣ ociosus. ergo postea ꝗͣ
remum linquere : & prostratos secundis
aquis dilabi opus est: iacentes iis de rebus
recensendis delectabimur. Meam in
nauim megalophos rex. et peniplusius
preto una ingressi de loco ceperant conten¬
dere dictis lepidissimis. nam seille prin¬
cipem & honore quouis dignum multa
sua uirtutis faciore referens asserebat.
Contra peniplusius sic disceptabat. Te o
charon arbitrum statuo: uide ꝗd ine̾ nos
intersit. quidue conueniat. Homo fui
ego hic etiam homo. Nam neptunatus

Expanded text:
clitassemus: aut totas illas perpotare aquas clitassemus: aut totas illas perpotare aquas aut enecari". Tum Gelastus: "Places, Charon; verum sequere, narra disceptationem illam. Videre videor futuram non ignobilem". Tum Charon: "Audies rem dignissimam, ac iuvat quidem eam recensere, posteaquam huius fluvii fauces, si satis rem teneo, ingressi sumus. Novi aquarum suetum odorem et, ni fallor, spelunca isthaec suppressa et humilis ea est qua ituri sumus. Haec ego adivi loca nonnunquam otiosus. Ergo, posteaquam remum linquere et prostratos secundis aquis dilabi opus est, iacentes his de rebus recensendis delectabimur. Meam in navim Megalophos rex et Peniplusius praeco una ingressi, de loco caeperant contendere dictis lepidissimis; nam se ille principem et honore quovis dignum multa sua virtutis facinora referens asserebat, contra Peniplusius sic disceptabat: єe o Charon, arbitrum statuo: vide quid inter nos intersit quidve conveniat. Homo fui ego, hic etiam homo, nam neque tu natus
Abbreviated transcription (Latin):
ante tempestatem de pemplusio. resꝓsto
digna tametsi nequeo non ridere : cum
allius memini: qui se uilissimum hominẽ
maximo regi preferendum asserebat. Tum
gelastus quid esse hoc & ip̃e dicam o charon
in quibusq animis ut metu offenso oranes
uolupeates animi abiciamus. & periculo
transacto euestigio uoluptas redeat. Sed
tu quidita uisa tempestate expausti. ut
nonceptam historiam modo neglexeris
uerum et tui pene oblitussis. Tum charon
ansecus potui tantos aquarum montes
cutum intumescentes : & inruentes meues
Tum gelastus esto montes ut lubet. enimũ
tu. qui me increpabas ꝙ piratas timere
cum ne uitam quidem possent auferre : et
mare inuium negligebas: quid metuisti:
mare ne ip̃m: quando acheronta non
uideris. sed consenueris. aut quid demũ¬
ueteranus nauita ꝑiculum ne timuisti
charon: cum te immortalem habeas. Tum
charon contra: nauita et immortalis ut
lubet: hoc scio oportuerat. si forte peri¬

Expanded text:
ante tempestatem de Peniplusio: res profecto ante tempestatem de Peniplusio: res profecto digna, tametsi nequeo non ridere cum illius memini, qui se vilissimum hominem maximo regi praeferendum asserebat". Tum Gelastus "Quid esse hoc et ipse dicam, o Charon, in quibusque animis ut metu offenso omnes voluptates animi abiiciamus, et periculo transacto e vestigio voluptas redeat? Sed tu quid ita visa tempestate expavisti, ut non caeptam historiam modo neglexeris, verum et tui pene oblitus sis?". Tum Charon: "An secus potui, tantos aquarum montes circum intumescentes et irruentes intuens?". Tum Gelastus: "Esto montes ut lubet: enimvero tu, qui me increpabas quod piratas timerem, cum ne vitam quidem possent auferre, et mare invium negligebas, quid metuisti? Marene ipsum, quando Acheronta non videris, sed consenueris? Aut quid demuVeteranus navita periculumne timuisti, Charon, cum te immortalem habeas?". Tum Charon contra: "Navita et immortalis ut lubet, hoc scio oportuerat si forte peri
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ sui fuisse consilii. dum mauult suũ
ostentare: ꝗͣ alterius sauere ingenio. his
dictis abiit: abiit & charon: atq inter
nauigandum o inquit gelaste. eẽ ꝗd hoc
dicam inprincipem presertim ioue. quẽ
sapientissimum predicant: Mutto illa uo¬
luptati plussatis inseruire potentatu ad
insontium calamitatẽ abuti: imperare ꝗͣ
imperio dignum uideri malle et imꝑio
dignum uideri cupere. ꝗͣ esse. hec tolenãda
sint. Illud profecto graue est. principem
ita institutum eẽ: ut neq bene consulen¬
tibus delectet᷑: neq bonis consiliis moueat᷑.
T um gelastus et quid putas in quit o charon
cum illo agi. qui assentatoꝵ circũuentus
corona indies dedistat se eum esse: qui
possit errare. et ex licentia libidmis modũ
& ex libidine officii rationem metiatur
ut nondum satis apud me constitutum sit
prestet ne principem ẽẽ istiuis modi. an
seruum. Tum charon facis inquit. ut
redeat inmentem quod narrare inceperã

Expanded text:
semper sui fuisse consilii dum mavult suum semper sui fuisse consilii dum mavult suum ostentare quam alterius favere ingenio. His dictis abiit. Abiit et Charon atque inter navigandum "O" inquit "Gelaste, esse quid hoc dicam in principe, praesertim Iove, quem sapientissimum praedicant? Mitto illa, voluptati plus satis inservire, potentatu ad insontium calamitatem abuti, imperare quam imperio dignum videri malle et imperio dignum videri cupere quam esse: haec toleranda sint. Illud profecto grave est, principem ita institutum esse ut neque bene consulentibus delectetur neque bonis consiliis moveatur". Tum Gelastus "Et quid putas" inquit "o Charon cum illo agi qui, assentatorum circumventus corona, in dies dediscat se eum esse qui possit errare et ex licentia libidinis modum, et ex libidine officii rationem metiatur, ut nondum satis apud me constitutum sit praestetne principem esse istiusmodi an servum?". Tum Charon "Facis" inquit "ut redeat in mentem quod narrare inceperam
Abbreviated transcription (Latin):
castigarat : ac deinceps ad momum con¬
salutandum accesserat: quo loci iuentis
charonte ac gelasto. uoluit fieri certior
quid ita applicuissent. cognita eorum
peregrinationis historia: uehementer in¬
saniam uentoꝵ inculpauit : qui quidem
una stultitia tam multoꝵ flagitioꝵ causa
fuerint : ludos interturbarnt: maris
ꝑuerterint: ddeos asfecerint. dehinc postẽti
momo. et charonte ordie cum ceteroꝵ
deoꝵ tum & stuporis. et iouis et plutonis
casus explicauit. Postremo est ne mquit
neptumnus: quod me amplius uelitis. pa¬
catis enim occeani rebus me ad iouemte
superos restituam: Tum gelastus siꝑite
momi in moderanda repu. utatur. Illis
enimplurimum adium̃ti inueniet ad se
leuandum : suasq resmirifice firmandas
Negauit neptumnus futuꝵ: ut ioui ꝗspiã
rerum agendaꝵ modum prescribat. Am.¬
bitiosum enim principem quiduis posse:
ꝗͣ instrui. neq esse ut uolentem admoneas
dut nolentem excites. Vtraq illũ in re

Expanded text:
castigarat, ac deinceps ad Momum concastigarat, ac deinceps ad Momum consalutandum accesserat. Quo loci inventis Charonte atque Gelasto voluit fieri certior quid ita applicuissent; cognita eorum peregrinationis historia vehementer insaniam ventorum inculpavit, qui quidem una stultitia tam multorum flagitiorum causa fuerint: ludos interturbarint, maria perverterint, deos affecerint. Dehinc poscenti Momo et Charonte ordine cum ceterorum deorum, tum et Stuporis et Iovis et Plutonis casus explicavit. Postremo "Estne" inquit Neptunus "quod me amplius velitis? Pacatis enim oceani rebus me ad Iovem superosque restituam". Tum Gelastus: "Si per te Momi in moderanda republica utatur: illis enim plurimum adiumenti inveniet ad se levandum suasque res mirifice firmandas". Negavit Neptunus futurum ut Iovi quispiam rerum agendarum modum praescribat: ambitiosum enim principem quidvis prius posse quam instrui, neque esse ut volentem admoneas aut nolentem excites; utraque illum in re
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. Tum uo mome quid dices. si au¬
dies: que charonti huic deo acciderint : du
res hominũ non ignorare. digno certe. et
prudenti instituto elaborauit. Saxis fugatꝰ.
pallude collituit : postremo terra mariq:
extremis periculis ꝑfunctus. egre huc ad
te casu appulit. qua abeat: quorsum ten¬
dat. ubi consistat. nil certi habet. Et con¬
gratulandum intantis malis putem mihi.
uel quod deos malorum meoꝵ tomites ha¬
beam. uel qđ deos meliores ad resnatos
tristiori pene uideam in sorte: ꝗͣ ip̃e fue¬
rim constitutus. Uobis item inter uos
o mome tuq charon meroris leuandi ar¬
gum̃ta sint qđ alterũ quis palter uident
casibus non immunẽ His cõmiserationib
suꝑ accessit neptumnus deus . qui quidenr
cognita uentoꝵ proteruia nubibus imparat
ut eos supere pressando coercerent: quo ad
ip̃e curfu obambiens in solestentes cõmodius
argueret: eo pactocum dictis tum endente
omnes totomari delirantium immodestias

Expanded text:
oportet. Tum vero, Mome, quid dices si auoportet. Tum vero, Mome, quid dices si audies quae Charonti huic deo acciderint? Dum res hominum non ignorare digno certe et prudenti instituto elaboravit, saxis fugatus palude conlituit, postremo terra marique extremis periculis perfunctus aegre huc ad te casu appulit; qua abeat, quorsum tendat, ubi consistat, nil certi habet, ut congratulandum in tantis malis putem mihi vel quod deos malorum meorum comites habeam, vel quod deos meliores ad res natos tristiori pene videam in sorte quam ipse fuerim constitutus. Vobis item inter vos, o Mome tuque Charon maeroris levandi argumenta sint quod alterum quisque alter videat casibus non immunem. His commiserationibus superaccessit Neptunus deus, qui quidem, cognita ventorum protervia, nubibus imperarat ut eos superne pressando coercerent, quoad ipse cursu obambiens insolescentes commodius argueret. Eo pacto cum dictis tum tridente omnes toto mari delirantium immodestias
Abbreviated transcription (Latin):
& amicorum ꝑfidiam : & asfinium predam
et emuloꝵ calumnias: & mimitoꝵ eudebi¬
tatem Fortune aduersas impetus fugiens
paratas inruinas rerum mearum mcdi
emporum ꝑturbationibus. & tempestacibus
exagitatus : erumnis obrutus. necessitalib
oppressus: omnia tuli moderate: ac modice
meliora a pussimis diis. meoq fato sperans:
ꝗͣ exceperim Atꝗo mebeatum mado mili
abcultu. et studiis benaꝵ artium. ꝗbus semꝑ
fui deditus: feliciora rependerent᷑. ged
in lr̃is quid profecerim. alioꝵ sit iudicii
hoc de me profiteor. omni opera : cura: stu¬
dio: diligentia elaborasse: ut me quantum
indies proficerem non peniteret. Preter
opinionem: atq expectationem successit
Namunde gratia debebatur : inde inuidia
Vnde subsidia aduitam expectabant᷑: inde
iniuria. ende boni bona pollicebantur.
inde mali mala retulerunt: Dices ea fue¬
re quidem eiusmodi: ut hominibus euenire
consueuerint. et te meminisse hominem

Expanded text:
et amicorum perfidiam et affinium praedam et amicorum perfidiam et affinium praedam et aemulorum calumnias et inimicorum crudelitatem; fortunae adversos impetus fugiens, paratas in ruinas rerum mearum incidi. Temporum perturbationibus et tempestatibus exagitatus, aerumnis obrutus, necessitatibus oppressus, omnia tuli moderate ac modice, meliora a piissimis diis meoque fato sperans quam exceperim. Atqui o me beatum, modo mihi ab cultu et studiis bonarum artium, quibus semper fui deditus, feliciora rependerentur! Sed in litteris quid profecerim aliorum sit iudicii. Hoc de me profiteor, omni opera, cura, studio, diligentia elaborasse ut me quantum in dies proficerem non poeniteret. Praeter opinionem atque exspectationem successit. Nam unde gratia debebatur inde invidia redundavit, unde subsidia ad vitam exspectabantur inde iniuria, unde boni bona pollicebantur inde mali mala rettulerunt. Dices: ea fuere quidem eiusmodi ut hominibus evenire consueverint, et te meminisse hominem
Abbreviated transcription (Latin):
consilium placuit ioui. At placuit me in
has miserias relegare. Vos hic quid magis
ui tuperabitis: andesidiam in negligenda
repu. anmiustitiã m administranda: Sed
institutum hoc principis ꝗͣ sit e repu. ip̃e
uideat. Iustum uo esse nemo bonus asseret.
neq dum stimus ꝗͣ futurum sit. ut bene
uertatus. qui nra letentur calamitate
Neq is quidem. qui recta consulentes malo af¬
fucit : praua molientes bonis prosequitua
ꝗͣ diu sic se gerens futurus sit felix sacis ht
tonstitutum. Sed hec curent alii. quibus
relictum est: quod sperent: nos nr̃is miseriis
ferendis uacemus: Cum hec dixisset momus
tum contra tui me inquit gelastus miseret
o nr̃ mome. Sed quid ego meas calamitates
memorem. quo te affuctum consolem. Ego
a prĩa exul eeatis florem consumpsi conti¬
nuis peregrinationibus assidius laboribus
diuturnam ꝑ egestatẽ. ꝓpetua tum inimico
tum & meorum miuria uexatus. Fereuli

Expanded text:
consilium placuit Iovi, at placuit me in consilium placuit Iovi, at placuit me in has miserias relegare. Vos hic quid magis vituperabitis, an desidiam in negligenda republica an iniustitiam in administranda? Sed institutum hoc principis quam sit e republica ipse videat. Iustum vero esse nemo bonus asseret, nequedum scimus quam futurum sit ut bene vertat iis qui nostra laetentur calamitate, neque is quidem, qui recta consulentes malo afficit, prava molientes bonis prosequitur, quamdiu sic se gerens futurus sit felix satis habet constitutum. Sed haec curent alii, quibus relictum est quod sperent: nos nostris miseriis ferendis vacemus". Cum haec dixisset Momus, tum contra "Tui me" inquit Gelastus "miseret, o noster Mome! Sed quid ego meas calamitates memorem? Quo te afflictum consoler, ego, a patria exul, aetatis florem consumpsi continuis peregrinationibus, assiduis laboribus; diuturnam per egestatem, perpetua cum inimicorum tum et meorum iniuria vexatus, pertuli
Abbreviated transcription (Latin):
pectuss accõmodare. Non plusdico nisi
me peruersis istius modi artibus ꝗͣdiu. apud
beatorum illud collegium exercui: tam diu
& principicanis . et uniuersis probatus et
singulis cõmendatus: & audeo dicere inimi¬
cisꝙͣ fui gratissimus. Illud ad rerũ nr̃aꝵ
exitium fecit. ꝙ tantis honoribus honestatus.
mea interesse arbitratus sum: ut cederem
lam malis artibus: et ad pristinã animi libꝰ¬
tatem ip̃m me restituerem spretis seriuilib
assentationum. blanditiarumq: delinim̃tis.
Et sumip̃e mib conscius quid egerim: quid
studuerim prodesse diis. Sino ceteras res: tãta
me hiũt deorum cura: ut ioui cum de nauãdis
rebus cogitaret : multis uigiliis ueteres om̃es
illas de deorum regumq: officio rationes
collegerim : quas eram solitus cõmentari tecũ
mi oenops. tabellisq conscriptas dederam
Sed ille quanti easfecerit: h casus edocent.
Nonid quantum iudere licet honestum utileq

Expanded text:
pectusque accommodare. Non plus dico, nisi pectusque accommodare. Non plus dico, nisi me perversis istiusmodi artibus quamdiu apud beatorum illud collegium exercui, tamdiu et principi carus et universis probatus et singulis commendatus et audeo dicere inimicis quoque fui gratissimus. Illud ad rerum nostrarum exitium fecit, quod tantis honoribus honestatus mea interesse arbitratus sum ut cederem iam malis artibus et ad pristinam animi libertatem ipsum me restituerem, spretis servilibus assentationum blanditiatumque delinimentis. Et sum ipse mihi conscius quid egerim, quid studuerim prodesse diis. Sino ceteras res: tanta me habuit deorum cura ut Iovi, cum de novandis rebus cogitaret, multis vigiliis veteres omnes illas de deorum regumque officio rationes collegerim quas eram solitus commentari tecum, mi Gelaste, tabellisque conscriptas dederam, sed ille quanti eas fecerit hi casus edocent. Non id, quantum videre licet, honestum utileque
Abbreviated transcription (Latin):
phosdeum. Dedi tamen aliquid grauissimo
dolori. & iustissime indignatiom mee. plura
tamen dedi deorum nomini. qñ ea perpetpo¬
tui ab homunculis: ne ordini superum officerẽ
ip̃m me propalando. que ne mimici quidem
ut diuitius ferrem potuere perpeti. profuit
aut ad miseri cordiam malorum nr̃oꝵ exci¬
cundiam extinguendam incredibilis illa
erumnarum mearum tolerantia. Celo id¬
cnto restitutus sum et quo uideas iouis
ꝯptimi deorumq equitatẽ. me quidem
qđ nulla re. preterꝗ bene agendo. & recte
consulendo offendissem. proscripserant. Qđ
uõ & deam & uarginem in templo oppresserim
omnes nsere. Redii ad superos uetus momꝰ
ille qui semꝑ fueram. sed nouo anim sustio¬
tuto mibutus Et qui meam diem consueue¬
rum opinionem ad ueritatem studia add
officium: uerba frontemq ad pectoris inti¬
mas rectasq raciones referre: idem poit
reditum didici. suspitioni opinionẽ libi¬
dini studia : dolis confingendis frontõ. uerba

Expanded text:
r philosophos deum. Dedi tamen aliquid gravissimo r philosophos deum. Dedi tamen aliquid gravissimo dolori et iustissimae indignationi meae; plura tamen dedi deorum nomini, quando ea perpeti potui ab homunculis, ne ordini superum officerem ipsum me propalando, quae ne inimici quidem ut diutius ferrem potuere perpeti. Profuit autem ad misericordiam malorumrum excitandam, incredibilis illa aerumnarum mearum tolerantia. Caelo idcirco restitutus sum, et quo videas Iovis optimi deorumque aequitatem, me quidem, quod nulla te praeterquam bene agendo et recte consulendo offendissem, proscripserant: quod vero et deam et virginem in templo oppresserim, omnes risere. Redii ad superos vetus Momus ille qui semper fueram, sed novo animi instituto imbutus: et qui in eam diem consueveram opinionem ad veritatem, studia ad officium, verba frontemque ad pectoris intimas rectasque rationes referre, idem post reditum didici superstitioni opinionem, libidini studia, dolis confingendis frontem, verba
Abbreviated transcription (Latin):
undantes uidere: alieni mali misericordia
suosmitigarunt animidolores. Atqui
& quis eẽt: & quid illic tam graues ꝑferret
penas stiscitati. si quid opis possent admo¬
dum prestitures polliciti sunt. At momus
o nos inquit miseros. & quid est quod nau¬
fragus ad relegatum possit afferre opis.
preter ꝗͣ ut sua mala collugeant. his dictis
multo illachrimauit. Delunc ut se fractũ
confectumq procellarum mole paululum
ab aquis leuarent exorauit. Quo leuato
extemplo momus atq gelastus sese mutuo
agnouere. Multas enim cum apud mor¬
tales degeret momus cum gelasto de rebus
maximis de grauissimis habuerat dispu.¬
tationes. Id circo non nullis cõmemoratis
utrinq tam factis tum dictis: ego uͦ inꝗt
momus tum cum apud uos philos ophabar
fraudis dee ductu celo proscriptus aberraba
Sed pro grauissima accepta iniuria in uin¬
dicanda mei dignitate: malui semꝑme
inter mortales humillimũ uideri ꝗͥ niter

Expanded text:
undantes videre, alieni mali misericordia undantes videre, alieni mali misericordia suos mitigarunt animi dolores. Atqui et quis esset et quid illic tam graves perferret poenas sciscitati, si quid opis possent admodum praestituros polliciti sunt. At Momus "O nos" inquit "miseros, et quid est quod naufragus ad relegatum possit afferre opis, praeterquam ut sua mala collugeat?". His dictis multo illacrimavit, dehinc ut se fractum confectumque procellarum mole paululum ab aquis levarent exoravit. Quo levato extemplo Momus atque Gelastus sese mutuo agnovere: multas enim, cum apud mortales degeret, Momus cum Gelasto de rebus maximis et gravissimis habuerat disputationes. Idcirco nonnullis commemoratis utrimque cum factis, tum dictis "Ego vero" inquit Momus "tum cum apud vos philosophabar, Fraudis deae ductu caelo proscriptus, aberrabam, sed pro gravissima accepta iniuria in vindicanda mei dignitate malui semper me inter mortales humillimum videri quam inte
Abbreviated transcription (Latin):
pondere uastus sese ilatus uertens ques
potuuit. suppressit huic pedem. & baue
manum conterens. atq cõminuens exmde
ab sordidissimis relictus. foro dicitur aberra¬
re luminibus captus. Itaq istius mnodam
theatro gesta sunt. Ceterum uenti tãloꝵ
sederum se fuisse auctores conspicati alter
alterum spectant cõmutuerant  Debine
metu conscientie mtra se animis uexare
proxime mutuo alter aleerama rourit
temeritatis atq mmodestie ceperant
postrerio conuits excandestere Et tumu¬
tuare ꝑseueribant demumandescente
nxa lũctationum. ꝑduellionumq camipum
sboi mare occupauerant exquo repens
illa quam supra cõmemorauimus pricelo
oberta est łlac igitur procella aieharo
A gelastus ad eam cautem ubi obstratus
herebat momius deuenere. quo loci misias¬
momi aduertentes sese recrearunt. nanq
qui laboribus periculisq acti pessime agi secũ
arbitrabant᷑: ut momi uultus uix ab estu¬
ante occeano respirantes una. & lachrimas

Expanded text:
pondere vastus, sese in latus vertens quos pondere vastus, sese in latus vertens quos potuit suppressit, huic pedem et huic manum conterens atque comminuens, exinde ab sordidissimis relictus foro dicitur aberrare luminibus captus. Itaque istiusmodi in theatro gesta sunt. Ceterum venti, tantorum scelerum se fuisse auctores conspicati, alter alterum spectans commutuerant, dehinc metu conscientiae intra se animis vexari, proxime mutuo alter alterum arguere temeritatis atque immodestiae caeperant; postremo convitiis excandescere et tumultuare perseverabant. Demum ardescente rixa luctationum perduellionumque campum sibi mare occupaverant, ex quo repens illa, quam supra commemoravimus, procella oborta est. Hac igitur procella acti Charon et Gelastus ad eam cautem ubi obstrictus haerebat Momus devenere, quo loci miseriasMomi advertentes sese recrearunt: namque qui laboribus periculisque acti pessime agi secum arbitrabantur, ut Momi vultus vix ab aestuante oceano respirantes una ac lacrimas
Abbreviated transcription (Latin):
nusꝗͣ esse. nisi umbra comite didicerit.
At trumenam ip̃am ambago dearum men¬
dacissima pede in eam offenso reperit . hc
tanta indeum apollinẽ indignatio aduersus
noctemi exarsit cognitare: ut ex eo tp̃te
nihil sibi antiquius deputarit: ꝗ ut exosam¬
ritaam fugando ꝑsequẽtur. illa umbre
gremio sese tutatur delitescendo. Putonẽ
uͦ immania ueloꝵ iuolucra irretitum
detinuero: quadd lenones qui fornicib
cum suis scoreaꝵ sordibus accumbebant:
fragore exciti afluere. li quidem iuentũ
plutonem loro ad gulam obducto traxere
Post id alii saxo pedem contũdere aggressi
sunt: ut uiderent aurone solidus esset
uti suspicabantur. alii uitreos oculos. qđ
esse gemmas arbitrarentur. Dumerubue
mnitunt᷑. ita contrectant ut altero pupr¬
lam extruserint. altero confregerint: Non
tulit eum dolorem atq miuriampluto nio
forti: sed igemuit: atq plus uno ex male¬
ficis lenonibus mulctauit. namut erie

Expanded text:
nusquam esse nisi Umbra comite didicerit. nusquam esse nisi Umbra comite didicerit. At crumenam ipsam Ambago, dearum mendacissima, pede in eam offenso repperit. Hinc tanta in deum Apollinem indignatio adversus Noctem exarsit, cognita re, ut ex eo tempore nihil sibi antiquius deputarit quam ut exosam fugando persequeretur: illa Umbrae gremio sese tutatur delitescendo. Plutonem vero immania velorum involucra irretitum detinuere, quoad lenones, qui fornicibus cum suis scortorum sordibus accumbebant, fragore exciti affuere. Hi quidem inventum Plutonem loro ad gulam obducto traxere, post id alii saxo pedem contundere aggressi sunt ut viderent aurone solidus esset, uti suspicabantur, alii vitreos oculos, quod esse gemmas arbitrarentur, dum eruere innituntur ita contrectant ut altero pupillam extruserint, altero confregerint. Non tulit eum dolorem atque iniuriam Pluto animo forti, sed ingemuit atque plus uno ex maleficis lenonibus multavit. Nam, ut erat
Abbreviated transcription (Latin):
qua de causa remanserint. ꝑ iocundissimũ
erit intellexisse. Dea quidem nox.: ut de
illa prius dicam. prout tulit casus us dem
subtheatri gradibus cum apolline iuxta
suas obdiderant statuas. in eamq qđ esset
uacua. illam sortibus plenam : quam supra
recensuimus: ab apolline furto subreptam
crumenã indiderat : ne ex mortalium
nuo apud quos maximos uersari fures
senserat: quispiam conferea multitudie
surriperet. Cumig̃iouis imperio ardẽti
opera pareretur: apollo casu nen sua. sed
noctis statuam suum inpectus sustulit : ita
ut crumene interferendum mnera pedes
deflueret. sed crumenã qđ operi esset
intentus neglexit. Nox uodea eque tu¬
multuario illo in opere sese agitans. quã
reliquam comꝑuit statuam comporeauit.
At errore aĩaduerso rata apollinẽ non teme¬
re alienam obuersasse statuam. se in filie
gremium furti sui conscia admissi lugens
commendauit. Noctis filia est umbra: et
eam quidem apollo ita amat perdite: ut

Expanded text:
qua de causa remanserint periucundissimum qua de causa remanserint periucundissimum erit intellexisse. Dea quidem Nox ut de illa prius dicam prout tulit casus iisdem sub theatri gradibus cum Apolline iuxta suas obdiderant statuas in eamque, quod esset vacua, illam sortibus plenam, quam supra recensuimus ab Apolline furto subreptam, crumenam indiderat ne ex mortalium numero, apud quos maximos versari fures senserat, quispiam conferta multitudine subriperet. Cum igitur Iovis imperio ardenti opera pareretur Apollo casu non suam sed Noctis statuam suum in pectus sustulit, ita ut crumena inter ferendum intra pedes deflueret, sed crumenam, quod operi esset intentus, neglexit. Nox vero dea aeque tumultuario illo in opere sese agitans quam reliquam comperuit statuam comportavit. At errore animadverso, rata Apollinem non temere alienam obversasse statuam, se in filiae gremium furti sui conscia lugens commendavit. Noctis filia est Umbra, et eam quidem Apollo ita amat perdite ut
Abbreviated transcription (Latin):
habent. At iupiter: quod unũ fuit prin¬
cipis prudentissimi suo secum ingenio pre¬
curit disquirens quidnam pro temporis
necessitate sit agendum celicolis. Etenim
occurrit animo: ut metuat ne mortales
uidicent ingratos fuisse diis ludorum
apparatus: et bene desuperis merendi stu¬
dium posthac intermutant. si forte uacuũ
statius theatrum offenderint: alia ex parte
ingrato ab tumultu suos reuocare institue¬
rat. Ergo quod facto eẽ opus intelligit. ĩperat
ut quisq deoꝵ illico suam intheatrũ refenat
statuam. atq mox abẽt ne apud mortales
comperta re irrideant᷑. Conuenire quidem
deos quiduis in cõmodoꝵ pati potius. ꝗ auito¬
ritatem. suiꝗ opinionem amitant. Pariere
iouis dicto omnes preter stuporem deum : qui
quidem exanguis factus obduruerat. Sed
cumcelo dii recensent᷑: non stupor modo
aut spes: que mutilata apud mortales re¬
manserat uerum & pluto & nox dea de¬
siderabantur. Illi quidem maxime pluto

Expanded text:
habebant. At Iuppiter, quod unum fuit prinhabebant. At Iuppiter, quod unum fuit principis prudentissimi, suo secum ingenio praecurrit disquirens quidnam pro temporis necessitate sit agendum caelicolis. Etenim occurrit animo ut metuat ne mortales iudicent ingratos fuisse diis ludorum apparatus et bene de superis merendi studium posthac intermittant, si forte vacuum statuis theatrum offenderint. Alia ex parte ingrato ab tumultu suos revocare instituerat: ergo, quod facto esse opus intelligit, imperat ut quisque deorum illico suam in theatrum referat statuam atque mox abeat, ne apud mortales comperta re irrideantur: convenire quidem deos quidvis incommodorum pati potius quam auctoritatem suique opinionem amittant. Paruere Iovis dicto omnes praeter Stuporem deum, qui quidem exsanguis factus obduruerat; sed cum caelo dii recenserentur non Stupor modo aut Spes, quae mutilata apud mortales remanserat, verum etiam Pluto et Nox dea desiderabantur. Illi quidem, maxime Pluto,
Abbreviated transcription (Latin):
id crrto tanta illito muasit spectandoꝵ deoꝵ
ludorumq cupiditas: ut refractis claustris.
repagulis deiectis: obicibusꝑ conuulsis tene¬
rario impetu una omnes intheatrũ ixrupe¬
rint tam multa immodestia.: ut suꝑ inten¬
sum theatri uelum uinlis ab ruptis tum
parte muri traberent in ruina sequetib¬
una status: quas fastigiis muroꝵ nõnulli
celicolarum deposuerant. Is & ueli &
statuaꝵ casus non sine maximo fuit deoꝵ
malo. nanq alii quassati: alii obruti rui¬
na: nulli nõ aliqua ex parte collisi extite¬
runt. At qui ut ceteros omittam: Iouem
ipsum uinclis ueli illa queatum ita detur¬
barunt: ut resupinis pedibus naso retunso
rueret in caput. Cupidinis uõ statua su-¬
perne decidens deam spem pene oppressit.
non tam̃ de fuit: quin absterso humero
alam decusferit. Speiq item statua cupi¬
dinis pectus obliquo uelo labans uicissim
ꝑculit. Dii actoniti quo se uertant non

Expanded text:
idcirco tanta illico invasit spectandorum deorum idcirco tanta illico invasit spectandorum deorum ludorumque cupiditas ut refractis claustris, repagulis deiectis obicibusque convulsis temerario impetu una omnes in theatrum irruperint, tam multa immodestia ut super intensum theatri velum vinclis abruptis cum parte muri traherent in ruinam, sequentibuna statuis quas fastigiis murorum nonnulli caelicolarum deposuerant. Is et veli et statuarum casus non sine maximo fuit deorum malo: namque alii quassati, alii obruti ruina, nulli non aliqua ex parte collisi exstiterunt. Atqui, ut ceteros omittam, Iovem ipsum vinclis veli illaqueatum ita deturbarunt ut resupinis pedibus, naso retuso rueret in caput. Cupidinis vero statua superne decidens deam Spem pene oppressit, non tamen defuit quin absterso humero alam decusserit; Speique item statua Cupidinis pectus, obliquo velo labans, vicissim perculit. Dii attoniti quo se verterent non
Abbreviated transcription (Latin):
atq atrocissime sese uersans insurgere :¬
& scopulis illuctare incipiens. omnem
salutis spem nauigantibus ademerat: p̃ter¬
ꝗͣ ut ad proximam cautem. asperrimam
& difficillimam applicarent. Eo igitur
confugientes obstrictum uinctũq momum
reperiunt. tantaꝵ causam tempestatum
enerntem uel magis ꝗͣ suas erumnasdo¬
lentem. Tempestatem quidem fecerant
rixantes interse uenti. nanq atrocissimi
apud theatrum facinoris abse ad misi cul¬
pam quisq malium quempiam reiciendo
altercabantur. Inde intantos irarum
impetus ex arsere: tantosq motus exciuere
ut mare celo cõmiscuerint. Exciderat
enim: ut charonte ab theatro diffugiente
tellus omnis risu deorum cõmota supplo¬
deret. Quo risu ealus excitus ex antrorẽ
scistitatum euolauit. Uenti antro melusi
animis auribusq suspensi atq soliciti uotẽ
audire uisi sunt fame dee : que quidem
stridentibus alis ethera ꝑuadebat. deorum
charontisq factum decantando. Uentas

Expanded text:
atque atrocissime sese versans insurgere eatque atrocissime sese versans insurgere et scopulis illuctare incipiens omnem salutis spem navigantibus ademerat, praeterquam ut ad proximam cautem asperrimam et difficillimam applicarent. Eo igitur confugientes obstrictum vinctumque Momum reperiunt, tantarum causam tempestatum quaerentem vel magis quam suas aerumnas dolentem. Tempestatem quidem fecerant rixantes inter se venti: namque atrocissimi apud theatrum facinoris ab se admissi culpam quisque in alium quempiam reiiciendo altercabantur, inde in tantos irarum impetus exarsere tantosque motus excivere ut mare caelo commiscuerint. Exciderat enim ut Charonte ab theatro diffugiente tellus omnis risu deorum commota supploderet: quo risu Aeolus excitus ex antro rem sciscitatum evolavit. Venti antro inclusi, animis auribusque suspensi atque solliciti, vocem audire visi sunt Famae deae quae quidem stridentibus alis aethera pervadebat, deorum Charontisque factum decantando. Ventos
Abbreviated transcription (Latin):
atq intheatro adesse pro casside : atq hui¬
mꝗ etiam demoreue hic arietãt pecudes
Hec charon: atq euestigio rapta cymba sese
undis cõmitebat. hortabatur gelastus ut
balneis ablueretur: ne tantis sordibus illibu¬
tus apud inferos irrideret᷑. Negauit cha¬
ron id sefacturum: affirmatutq apud
inferos malle sordidissimus iuderi: ꝗͣ
apud mortales lautissimus: modo teter¬
rimas beluas homines fugiat. Tum gela¬
stus. Noui inquit quid consilii captes
Uis enimtu quoq hinc ad inferos ꝑsonatꝰ
redire: Hec charom: atq gelastus. De¬
mum petentes altum: & que de piratis.
& rege recensuimus repetentes incidit.
ut charon polifagi illius cum rege hitam
disceptationem pulcherrimam. & dignis¬
simam recensere institueret: quam uiso
lupo se in reditu recitaturum foret polli¬
citus charon: sed ab historiis recitandis
nouum ortum periculum intertirrbauit
Nanq uorticibus turbinibusq obuolui mare :¬

Expanded text:
atque in theatro adesse pro casside, atque: шuiatque in theatro adesse pro casside, atque: шuiҠinquam ѥtiam demortuae hic arietant pecudes?Ү" Haec Charon, atque e vestigio rapta cymba sese undis committebat. Hortabatur Gelastus ut balneis ablueretur ne tantis sordibus illibutus apud inferos irrideretur. Negavit Charon id se facturum affirmavitque apud inferos malle sordidissimus videri quam apud mortales lautissimus, modo teterrimas belluas, homines, fugiat. Tum Gelastus "Novi" inquit "quid consilii captes: vis enim tu quoque hinc ad inferos personatus redire". Haec Charon atque Gelastus. Demum petentes altum et quae de piratis et rege recensuimus repetentes, incidit ut Charon Peniplusii illius cum rege habitam disceptationem pulcherrimam et dignissimam recensere institueret, quam viso lupo se in reditu recitaturum foret pollicitus Charon. Sed ab historiis recitandis novum ortum periculum interturbavit. Namque verticibus turbinibusque obvolvi mare
Abbreviated transcription (Latin):
fouere animos. nunc illi ultro suam erga
me omnem iniuriam remito. Qđ si affu¬
isses gelaste risisses. Tua ego risissem mꝗt
gelastus miuria. Quidni inquit charom
cum & ip̃e qui cum periculi metu plorarim
nunc ndeam. nanq istic ad hunc salicte
trundum unus & item alter conserui in
coniurationis consiliũ concesserant. Ego
eorum aduentu ꝑculsus alter immobilis
eram prope factus erunchus. prostratũ
enim me habebam luto & solo sublato uul¬
tu auscultabam quid eractarent: eorum
uerba uix subaudiebam : sed audire uisus
sum dicentem sat est hac probo. submer¬
sum suffocabimus. Me illico pauor occu¬
pat oblitum mei. Compositis rebus illi que
simulandi gratia quasi exposituri atule¬
rant: mactate pecudis intestina. & uẽtres
m eos conferctos. quibus delitescebam : ca¬
lamos ad me coniciunt. Atq inprimis
egregius ille rex raso capite capre caput
itu iactat ut ni declinassem: luissem
optaui quidem mihi tum eymbam eque

Expanded text:
fovere animos? Nunc illi ultro suam erga fovere animos? Nunc illi ultro suam erga me omnem iniuriam remitto: qui si affuisses, Gelaste, risisses". "Tua ego risissem" inquit Gelastus "iniuria?". "Quidni" inquit Charon "cum et ipse, qui tunc periculi metu plorarim, nunc rideam? Namque istic ad hunc salictae truncum unus et item alter conservi in coniurationis consilium concesserant. Ego eorum adventu perculsus alter immobilis eram prope factus truncus: prostratum enim me habebam luto et solo sublato vultu auscultabam quid tractarent. Eorum verba vix subaudiebam, sed audire visus sum dicentem: ѓat est. Hoc probo: submersum suffocabimusҮ Me illico pavor occupat, oblitum mei. Compositis rebus, illi quae simulandi gratia quasi exposituri attulerant mactatae pecudis intestina et ventres in eos confertos, quibus delitescebam calamos ad me coniiciunt. Atque inprimis egregius ille rex raso capite caprae caput ita iactat, ut ni declinassem luissem: optavi quidem mihi tum cymbam aeque
Abbreviated transcription (Latin):
gasset iurare raptus ante regem de colle¬
gii sniã pro contumace damnatus est. atq
erat in contumaces pena: ut immergeret᷑.
Itaq is ut ceteri contumates . immergit
Uerumenimuo ita mimergitur: ut inter
manus suffocaret᷑. Perterrefactis archi¬
pirate familiarbus. et enecati casu. et
coniuratoꝵ audacia uix sui erant cõpotes.
at manus regia successu exultans. repente
puppim clauũq occupant: libertatemq:
om̃ibus suo eẽ facmore partam ꝓelamãt
et congratulantes petito mari alto qua
uenerant. abeunt. hunc archiparate
casum gelastus quasi ab specula confestim
charonti renuntiatũ accurrit. Nihil unꝗ
auidius accepit charon. Ergo ut erat a
uertice ad uestigium usq obsitus: et fe¬
dissimus in medium pregaudio aĩ resul¬
tans gelastum amplexatus est: eumq
exosculando totum effecit lutulentum:
nunc inquiens resipisto. Potuit ne cõmo¬
dius uspiam cẽdisse res: Et illud abrasũ.
ulcerosumq caput quisputant tantos

Expanded text:
gasset iurare, raptus ante regem, de collegasset iurare, raptus ante regem, de collegii sententia pro contumace damnatus est: atque erat in contumaces poena ut immergerentur. Itaque is ut ceteri contumaces immergitur, verum enimvero ita immergitur ut inter manus suffocaretur. Perterrefactis archipiratae familiaribus et enecati casu et coniuratotum audacia vix sui erant compotes. At manus regia, successu exultans, repente puppim clavumque occupant libertatemque omnibus suo esse facinore partam proclamant et congratulantes, petito mari alto, qua venerant abeunt. Hunc archipiratae casum Gelastus quasi ab specula confestim Charonti renuntiatum accurrit. Nihil unquam avidius accepit Charon: ergo, ut erat a vertice ad vestigium usque obsitus et foedissimus, in medium prae gaudio animi resutans, Gelastum amplexus est eumque exosculando totum effecit lutulentum, "Nunc" inquiens "resipisco. Potuitne commodius cuipiam cecidisse res? Et illud abrasum ulcerosumque caput quis putarit tantos
Abbreviated transcription (Latin):
regem miro & maudito instituto interse
creant. In coronã enim circũ sistunt᷑: me¬
dis uo aquis unus dimitit᷑ mus : & ad quẽ
mus nando applicuerit is habetur rex. hoc
sortis gne ex sociis naualibus quidam bene
honestus factus extitit rex. Ergo que dũ
animi oiũm risu. &e ioco soluti lasciuiunt q̃ ꝙ
ad balneoꝵ uoluptates conuenirent. iocun¬
dissime exequunt᷑ Interea lixa unus
ex libertinis naualibus abiectissimus per
calonum : & lixarum conspirationem se se
quoq ludi gracia regem constituit: hinc
priorille sorte creatus rex. ꝗđ a plurimis
impeteretur. ultrocessit. Fota perinde
res agiturludo & miris iocis. Ridetur
factumq probant omnes : et in primis arhni¬
pirata: atq fauet. hinc nouus rex sese
firmare iuramento concrapulonũ fidẽ ait
cupere. ldcirtommedium iubet afferri
atram filigine pacellam : qua om̃es ueluti
mara etiam iuitiiurent. quo ad ipsum
ad archipiratam deuentum est. Is qđ ne¬

Expanded text:
regem miro et inaudito instituto inter se regem miro et inaudito instituto inter se creant. In coronam enim circumsistunt, mediis vero aquis unus demittitur mus et ad quem mus nando applicuerit, is habetur rex. Hoc sortis genere ex sociis navalibus quidam bene honestus factus exstitit rex. Ergo, dum animi omnium risu et ioco soluti lasciviunt, quaeque ad balneorum voluptates convenirent iucundissime exequuntur. Interea lixa, unus ex libertinis navalibus abiectissimus, per calonum et lixarum conspirationem sese quoque ludi gratia regem constituit. Huic ille prior sorte creatus rex, quod a plurimis impeteretur, ultro cessit. Tota perinde res agitur ludo et miris iocis ridetur, factumque probant omnes et inprimis archipirata, atque favet. Hinc novus rex sese firmare iuramento concrapulonum fidem ait cupere: idcirco in medium iubet afferri atram fuligine patellam qua omnes, veluti in ara, etiam inviti iurent, quoad ipsum ad archipiratam deventum est: is, quod ne