comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ manifestasint. Rursus enim cratera ꝓponit ⁊ mixturã concretionẽq earum po-¬
tentiar̃ ex quib mundi anima concreu̾at: utẽ diũsi diuiduȩ sub̃e. que nõ ut antea:¬
sinc̃e ꝑuittatis erant. Neq enĩ anima que ex sincerissimis excuderet᷑: intanta silue ui¬
tia posset incide: nec congrue cum mortalis corꝑis fragilitate¶Hiscebat aut̃ inquit
animis que uiuificant morti obuoxia gn̾a ammaliũ: nõ pura ratio intellectꝰ ue sĩ¬
cerus. s ali qͣntulũ tamiracundiȩ qm libidini sinuent᷑. Mixtagͥ in quit anima ip̃a
cẽ in longum secat᷑. euisq una pars inte. Nis motꝰ gra relinquit᷑. Ciuxta natẽ quȩ
uocat᷑ ead circumactionẽ ex qͦ intellig̃t diuna omnia sapientesq fiunt
armonicis ⁊ arithineticis ⁊ geometricis. medietatib ut supͣ demonstratũ ẽ. Hec ẽ

Expanded text:
cuntur manifesta sint. Rursus enim cratera proponit et mixturam concretionemque earum pocuntur manifesta sint. Rursus enim cratera proponit et mixturam concretionemque earum potentiarum ex quibus mundi anima concreuerat exque sincerae puritatis erant; neque enim anima, quae ex sincerissimis excuderetur, in tanta siluae uitia posset incidere nec congruere cum mortalis corporis fragilitate. «Miscebat» autem, inquitanimis quae uiuificant morti obnoxia genera animalium, non pura ratio intellectusue sincerus sed aliquantum tam iracundiae quam libidinis inuenitur. Mixta igitur, inquit, anima ipsa etiam in longum secatur eiusque una pars integra relinquitur iuxta naturae, quae uocatur «eadem», circumactionem — ex quo intellegunt diuina omnia sapientesque fiunt harmonicis et arithmeticis et geometricis medietatibus, ut supra demonstratum est; haec est
Abbreviated transcription (Latin):
clare. facit enĩ regẽ optuatib sanctientẽ: ut lex illis data. &̃ ad cetãs potestates
atq animas comearet. opificẽ se ⁊ parentẽ eoꝵs ẽẽ commemorant. opificẽ quidẽ
utpote a quo facta sunt. patrem u ut qui consulat ꝓuide. quatinus et̃ui acb̃i
suit oꝑa siquid̾uos m̃a: quia pater ẽ ⁊ opifex nõ substantie s gen̾ationis. Iui
enĩ optimates idẽ stelle: nõ sunt intelligibiles. s sensiles. atũ fabricatorẽ in¬
quib subsisterẽt. ip̃a tamẽ indissolubiles. m̃ito nõ enĩ sunt ex nullo ortu tẽ¬
porario: set ex uoluntate sũmi di. euĩ si omnẽ tempors antiquitatẽ. qui uͥ
in disolubiles ẽẽ eos confitet᷑ sine ullo ꝙͦ ortu concedat neceẽ ẽ. quoduͭ itiũ nõ h̃t: sine
.i. rationẽ. mortalia porro ⁊ associata ĩno ut ip̃e ait attexta: que sunt opinor inuitus.
irã mundi uidelicce ⁊ uoluptatẽ. deide genituram humanar̃ ꝓ sequit᷑ animarum

Expanded text:
clare; facit enim regem optimatibus sancientem, ut lex illis data etiam ad ceteras potestates atque animas commearet. «Opificem se et parentem» eorum esse commemorat, opificem quidem utpote a quo facti sint, patrem uero ut qui consulat prouide quatenus aeterni ac beati sint. «Opera siquidem uos mea», quia pater est et opifex non substantiae sed generationis; illi enim optimates, id est stellae, non sunt intellegibiles sed sensiles, at uero fabricator eorum inquibus subsisterent; ipsi tamen indissolubiles; merito, non enim sunt ex ullo ortu temporario sed ex uoluntate summi dei emensa omnem temporum antiquitatem. Qui uero indissolubiles eos esse confitetur sine ullo quoque ortu concedat necesse est; quod uero initium non habet, sine id est rationem, mortalia porro et associata, immo, ut ipse ait, «attexta», quae sunt, opinor, in uitiis, iram uidelicet et uoluptatem. Deinde genituram humanarum prosequitur animarum,
Abbreviated transcription (Latin):
futã minorib efficienda mandaret. Deniq completa dispositiõe: insuo inquit effectu
manebat. Quidẽ minirũ ut ꝓuidentia sua cunctis tam ex etĩntate qͣm uatiuis gñatisꝙ
consuleret aniiis quid̾ ⁊ etñis ummortalitatẽ ꝓp̾ agans. Temporariis uͦ phennitatẽ. nõ
uige iintegram s ex successioe. demde docet ipãm humani corpis edificationẽ sentiẽ

Expanded text:
futura minoribus efficienda mandaret. Denique «completa dispositione in suo, inquit affectu futura minoribus efficienda mandaret. Denique «completa dispositione in suo, inquit affectu manebat». Quid est? Nimirum ut prouidentia sua cunctis tam ex aeternitate quam natiuis generatisque consuleret, diuinis quidem et aeternis immortalitatem propagans, temporariis uero perennitatem, non iugem et integram, sed ex successione. DE ORTV GENERIS HVMANI Dei
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ asserit. Altña uice fungi muñe animas quib retũ trenarũ tutela mandar᷑ itaut
humana corpora aliẽglobis ꝯseq̃nt̃. deinde iubet factis asseclis .i. stellis fingere
huinana corꝑora anim aium competentium receptacula. hisd̃q adhib̃e cuncta
ãmneula uitalis sub̾e. pͥncipio: appetiũ qui diuidit᷑ in iracundiã ⁊ cupi¬
ditatẽ sine quib corpꝰ mortalis animantis neꝙ eẽ. neꝙ ũ ãministrari pot᷑. de¬
ide artesq̃ uictũ necessanũ arguint᷑ cetãꝙ omĩa uixtauus untqͣm optime
montalis nataregat. Iuxta uires iudł: nõ efficientiũ s coꝵ que esficiebant᷑ E ptẽa quod¬
auctores maloꝵ T̃ alis gͦ fuit ordimatio sumii opificis d̃i ut qd̾ erat in corpore mortali mi-¬
mine mortales diuinũ potiꝰ. sempit̾nũ ip̃e construeret. ꝑ orro q̃ dissolubilia umꝙ̃ ẽent

Expanded text:
idem asserat alterna uice fungi munere animas quibus rerum terrenarum tutela mandatur, ita idem asserat alterna uice fungi munere animas quibus rerum terrenarum tutela mandatur, ita in aliis globis. Consequenter deinde iubet «factis a se diis», id est stellis, fingere humana corpora animarum competentium receptacula, isdemque adhibere cuncta adminicula uitalis substantiae: principio appetitum qui diuiditur in iracundiam et cupiditatem, sine quibus corpus mortalis animantis neque esse neque uero administrari potest, deinde artes quae uictum necessarium largiuntur, ceteraque omnia «iuxta uires, ut quam optime mortalis naturaauctores malorum. Talis ergo fuit ordinatio summi opificis dei ut quod erat in corpore mortali minime mortale sed diuinum potius et sempiternum, ipse construeret, porro quae dissolubilia umquam essent
Abbreviated transcription (Latin):
secuta eas rata sumilis ead̾ q semꝑ uoluciis illa mundi cirtumactio: cuncta earũ uicia.
ex igni .i aqͣ tr̃aq i aere contracta. omnẽq illuiuẽ deter serit: inconsultis: ⁊immod̃ atis
gentis anime significans similẽ ul: eiuis cum dilib̾at ut intelligat. hȩ quippe iurtutes
sunt aniniȩ rõabił: incõsultos porro ummod̾atos eirores omnes dicit ẽs̃ qui er ig¬
ne traq icetis corporeis elem̃tis oborunt᷑. Ad ũsũ quos obnitẽs anima reu̾tet᷑ ad an¬
tiꝙͣ duunitatẽ suã ⁊ habebit uatãm bonis m̃itis competentẽ. h as leges ait a mag¬
nõ cpifice d̾o. animis eẽ intimatas: causamq intimationis ostendit. neq᷑penes se
pꝰ ex postione legũ fataliũ sementẽ fant aiãrũ nr̃arũ d̾s partĩ intr̃a partĩmluna¬
q̃ instrum̃ta temporis eẽ dicit iurta prtas onam quis qd ita ut intr̃a sica i liunadi
globo consistant homines. sic cẽ incetĩs errantib stellis. Iuxtoͣse uͭ. qd i aliis libris

Expanded text:
secuta eas rata et eadem semper uolucris illa mundi circumactio cuncta earum uitia ex igni et aqua terraque et aere contracta omnemque illuuiem deterserit inconsultis et immoderatis gentis animae significans, «similem» uero eius, cum deliberat ut intellegat; hae quippe uirtutes sunt animae rationabilis. «Inconsultos» porro et «immoderatos errores» animae dicit esse qui ex igni terraque et ceteris corporeis elementis oboriuntur, aduersum quos obtinens anima reuertitur ad antiquam diuinitatem suam et habebit naturam bonis meritis competentem. Has leges ait a magno opifice deo animis esse intimatas causamque intimationis ostendit: «ne qua penes se post expositionem legum fatalium «sementem fecit animaruinstrumenta temporis» esse dicit, iuxta Pythagoram quidem quod ita ut in terra, sic etiam in lunari globo consistant homines et etiam in ceteris errantibus stellis, iuxta se uero quod in aliis libris
Abbreviated transcription (Latin):
sensib exatato. S qr euncta q̃ sunt diuidunt᷑ indecẽ gn̾a. qd cuiusq gn̾is suscipu
ꝓpuetatẽ. eid̾ gñi sociabit᷑. Constat porro int̾ om̃s ex om̃ib cathegoriis. ꝓpriũ eẽn¬
passiones incissim suscipiti ut egntudiẽ sospitatẽ. turpitudinẽ. utẽ decentiam.
Competit porto heccorporeȩ sospitati: utẽ inquitate qͥ demũ congruit corꝑis morbis. Sic̾
pulcutudini quid̃ temꝑantia. turpitudini libido. Itẽ fortitudini magnununitas unbe¬
cillitati porro timiditas. ⁊ignauia.: ⁊onño bona quid̃ corꝑis ualitudo: comparat᷑ aĩe bonȩ
ualitudini. q̃ uirtꝰ ẽ. Malauͦ corꝑisualitudo: uitiositati. Demde aĩa sic̃ insuꝑiorib consti.¬
tit modulata ẽ positaꝙ ĩ motusuo. ht̃q cũ num̃is cognationẽ: q̃ cuncta eẽntie qͥd̾ ñsũt.
s uxta eaq̃ sunt hñtq cẽntia ũsant̃. Sigͥ ꝓprium ẽ eẽntie uicissim contraria sustiñe.id̾

Expanded text:
cuncta quae sunt diuiduntur in decem genera, quod cuiusque generis suscipiet proprietatem eidem generi sociabitur. Constat porro inter omnes ex omnibus categoriis proprium essenpassiones uicissim suscipit, ut aegritudinem et sospitatem, turpitudinem et item decentiam, scipit, ut iustitiam — competit porro haec corporeae sospitati — et item iniquitatem, quae demum congruit corporis morbis, sicut pulchritudini quidem temperantia, turpitudini libido, item fortitudini quidem magnanimitas, imbecillitati porro timiditas et ignauia, et omnino bona quidem corporis ualetudo comparatur animae bonae ualetudini, quae uirtus est, mala uero corporis ualetudo uitiositati. Deinde anima, sicut in superioribus constitit, modulata est positaque in motu suo habetque cum numeris cognationem. Quae cuncta essentiae quidem non sunt sed iuxta e
Abbreviated transcription (Latin):
lectꝰꝙ dr̃. qi quedã custos legis etnȩ. his subiectas fore rationabiles animias legi obseq̃n-¬
tes. Mmistras uͦ potestates: natãm. fortunã. casum. ⁊ demonas. inspectatores speculatores.
q untoꝵ. Ergo summus d̃s iubet. scd̾s ordinat. t̃rius intimat. anime: uͦ lege aguiit.
lex porro ipm̃ fatũ ẽ ut sepe diximꝰ. Cui legi qui paret sequit᷑ ꝙ pͥncipes d̾i ueneranda
uestigia: beatam semꝑuitã agit uixta legis ꝑpetue sanctionẽ. qd̾ ẽ uixta fatũ. atuꝰ q̃
dĩ comitatũ animȩ ueglererunt: rursũ up̃e alio quodã contrarioq gn̾e scdm fatum
erigunt. donec peniteat eas delictoꝵ suoꝵs expiatisq criminib deiceps ad ĩmortalis
d̃i iet̾narum diunarum potestatũ cboros reu̾tant᷑: u ille legis rgor er detiore fortu¬
na: transitũ fieri sinat adbeatã. Q uod fien certe nõ posset. si om̃a constncta ẽnt uiuforim
quadã ingida atꝙ inreuocabili uecessitate. Exqͦ apparet ꝓuidentiani quid̾ omĩa tuntia se

Expanded text:
 quasi quaedam custos legis aeternae; his subiectas fore rationabiles animas legis obsequentes, ministras uero potestates naturam, fortunam, casum et daemones inspectatores speculatoresque meritorum. Ergo summus deus iubet, secundus ordinat, tertius intimat; animae uero lege agunt. Lex porro ipsum fatum est, ut saepe diximus. Cui legi qui pareat sequaturque principis dei ueneranda uestigia, beatam semper uitam agit iuxta legis perpetuae sanctionem, quod est iuxta fatum; at uero quae dei comitatum animae negle expiatisque criminibus deinceps ad immortalis dei et aeternarum diuinarum potestatum choros reuertantur et ille legis rigor ex deteriore fortuna transitum fieri sinat ad beatam, quod fieri certe non posset, si omnia constricta essent uniformi quadam et rigida atque inreuocabili necessitate. Ex quo apparet prouidentiam quidem omnia intra se
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ hoc ⁊̃ aĩe cõmune ẽ: ꝓculdubio nichil ẽ aluidaĩa: qͣm eẽntia. Certe ridiculũ ẽ: id qd̾
cumplato tam dignitate qͣm uirtutum prestantia. uen̾abilẽ dicit eẽ aiãm. ⁊ plane cor¬
ꝑis dñam. Et eẽntiam quid fore auimã sicꝓbat᷑. eand̾q antiquiorẽ ẽẽ corꝑe. nec ut ende-
lechiam cresc̃e. cũ conceptis seminib cumꝙ hied̾ matãri ⁊ ad ꝑfectionẽ uenire. S qr du-¬
plexeẽntia ẽ. altã corꝑea. altã carẽs corꝑe: conseq̃nt̃ docebimꝰ qd̾ sit anima eẽntia carẽs
nec aĩa corꝑi. Nec enĩ ex applicatiõe euis uita corꝑi ꝑuenit. S qr aĩa ꝑ om̃s se diffũ
ex concretione. nullũ quippe corpꝰ aliud corp penetrare ualet usq qͣq. Nõ gͦ anima
corpus ẽ. ł corporeũ aliqͥd ut quidã putant. Sine corꝑegͥ. Demũ om̃e corpꝰ ł utimo ł¬

Expanded text:
autem hoc etiam animae commune est, procul dubio nihil est aliud anima quam essentia; certe ridiculum id quod parcum Plato tam dignitate quam uirtutum praestantia uenerabilem dicit esse animam et plane corporis dominam. Et essentiam quidem fore animam sic probatur eandemque anfectionem uenire. Sed quia duplex essentia est, altera corporea, altera carens corpore, consequenter docebimus quod sit anima essentia carens nec anima corpori — nec enim ex applicatione eius uita corpori prouenit sex concretione — nullum quippe corpus aliud corpus penetrare ualet usque quaque . Non ergo anima corpus est uel corporeum aliquid, ut quidam putant: sine corpore igitur. Deind
Abbreviated transcription (Latin):
moderautẽ legiones celestiũ ⁊ angelicar̃ potestatũ: inundecim ꝑartes distribute.¬
bolam siquis ait uestam mane isua sede. Uestam scł animã corꝑisuniũsi. m̃tẽq
euis amiiȩ modantẽ celi stellantes habenas. uixta legẽ aꝑuidentia satã. Q᷑m legẽ
sepe dixiuus fatũ serie quadã conseq̃ntiar᷑. atꝙ ordinum santientẽ. Uoluens uͦ cuitꝰ
imꝑatoris ui. aplanes intelligenda ẽ. qͥ a ⁊ pͥma ẽ ordine. ⁊ agilior cet̾is om̃ib motib sic̃
ostensumẽ. Sudecun uͦ partes exercitꝰ dinum̾at hactenꝰ. P rimã aplauẽ. deuide septem

Expanded text:
moderantem, legiones caelestium et angelicarum potestatum in undecim partes distributmoderantem, legiones caelestium et angelicarum potestatum in undecim partes distributam» ait «manere in sua sede», Vestam scilicet animam corporis uniuersi mentemque eius animae moderantem caeli stellantis habenas iuxta legem a prouidentia sanctam. Quam legem saepe diximus esse fatum serie quadam consequentiarum atque ordinum sancientem. Volucris uero currus imperatoris dei aplanes intellegenda est, quia et prima est ordine et agilior ceteris omnibus motibus, sicut ostensum est, undecim uero partes exercitus dinumerat hactenus: primam aplanem, de
Abbreviated transcription (Latin):
lam rerũ: ominu ꝓ uidentiã homines uocant. Nõ ut plerq estiumãt ido dictã qr pre¬
ciurit in uidendo atꝙ intelligendo ꝓuentꝰ fittõs: s qr ꝓpnũ diune m̃tis intelligere
qͥui ẽ ꝓꝓnus m̃tis acc: ⁊ ẽ mens d̾i et̾ua. E st gͥ mensd̾i intelligendo ⁊ et̾nus actꝰ. Sequit᷑
hanc ꝓ uidentiam fatũ. Lex diuina ꝓmulgata intelligentie sapienti modulamine:
incommitabiliq constantia cuncta celestia. quippe que sinit ꝓuidentie uicina. atq
ꝓuenut᷑. Simul qr imitat᷑ natam ars. ⁊ disciplina cẽ hecque artib efficunt᷑ sunt
fre qͣntia ꝓͥuentĩ crebri. Que uͦ regunt᷑ haclege: ratione ordine. acsine ui regunt̃.
qͣ icħ eñratiõe ⁊ ordine carens: nõiuiolentum. Qd̾u̾tale ẽ nõ dui ꝑseũat. ut pote qd̃
cont᷑ natam suam distrahat᷑. Sequunt᷑ gͥ dm̃ ꝓprium singła: uuit ait plato. regem im-¬
patoie celi principẽ agniinis. ⁊ ducẽ sublimẽ uolucri curru dispensantẽ omnia ⁊

Expanded text:
lam rerum omnium, prouidentiam homines uocant, non, ut plerique aestimant, ideo dictam quia praecurrit in uidendo atque intellegendo prouentus futuros sed quia proprium diuinae mentis intellegere, qui est proprius mentis actus. Et est mens dei aeterna: est igitur mens dei intellegendi aeternus actus. Sequitur hanc prouidentiam fatum, lex diuina promulgata intellegentiae sapienti modulamine incommutabilique constantia cuncta caelestia, quippe quae sint prouidentiae uicina atque proueniunt; simul quia imitatur naturam ars et disciplina, etiam haec quae artibus efficiuntur sunt frequentia prouentusque crebri. Quae uero reguntur hac lege, ratione, ordine ac sine ui reguntur, nihil enim ratione et ordine carens non uiolentum; quod uero tale est non diu perseuerat, utpote quod contra naturam suam distrahatur. Sequuntur ergo deum proprium singula et, ut ait Plato, «regem imperatoremque caeli, principem agminis et ducem sublimem uolucri curru dispensantem omnia et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ut qui forit᷑ bellau̾it: pͥmio afficiat᷑. hec lex ubet: nõ tam̃ uictorẽ aut uictoriã lex fa¬

Expanded text:
est ut qui fortiter bellauerit praemio afficiatur; haec lex iubet, non tamen uictorem aut uictoriam lex faest ut qui fortiter bellauerit praemio afficiatur; haec lex iubet, non tamen uictorem aut uictoriam lex fa
Abbreviated transcription (Latin):
decimnat̾ram. q̃ nmnobilis ex conu̾sione mundi manet. Uerum hoc fortasse extͣ ꝓpositum
qͣmius institito sermoni concinat. quod fatũ sine ui. acsine ulla necessitate in extriplicabi¬
li mͣ salibri atꝙ ordine amministret᷑. Ex hoc or dine rerui demanant illa que rari exẽ¬
pli sint. Quoꝵ parti fortuna potestatẽ ht̃: partim uꝓusa ⁊ suasponte ꝓtieniunt qͥb
oimib casus dr̃ imꝑare que fatalia quid st̃. Continent᷑ enĩ edictis fatalib nectam̃ sũt
necesitate uiolentia ꝓuideut q̃ anobis fuint. Continent᷑ quippe legib ur̃is nec tam en
scãm leges ꝓuenuunit quibutiñ utputa uibet lex intsici ꝑatne ꝓ ditorẽ. Qd̾ gͦ qui a ꝓditorẽ
uocat eam cui penam statuit. necee ẽ ut lexfaciat ꝓditorẽ: Nõ opinor. Namꝑditor qͥd̃
sua malam̾te qͥn poteꝰ amentia ꝓrumpit ad facius. punit᷑ u uixta legẽ. Rursumq lex

Expanded text:
decimam terram quae immobilis ex conuersione mundi manet. Verum hoc fortassis extra propositum, quamuis instituto sermoni concinat, quod fatum sine ui ac sine ulla necessitate inextricabili modo salubri atque ordine administretur. Ex hoc ordine rerum demanant illa quae rari exempli sunt, quorum partim fortuna potestatem habet, partim improuisa et sua sponte proueniunt quibus omnibus casus dicitur imperare. Quae fatalia quidem sunt, continentur enim edictis fatalibus, nec tamen sunt necessitate uiolenta, perinde ut quae a nobis fiunt; continentur quippe legibus nostris, nec tamen secundum leges proueniunt quibus utimur. Vt puta, iubet lex interfici patriae proditorem. Quid ergo? Quia proditorem uocat eum cui poenam statuit, necesse est ut lex faciat proditorem? Non, opinor, nam proditor quidem sua mala mente, quin potius amentia, prorumpit ad facinus, punitur uero iuxta legem. Rursumque lex
Abbreviated transcription (Latin):
tib potiorẽ eẽ qͣm liunasit: apparet umbramt̾r̃e tonsimilẽ effici. qui¬
ꝑpe radus solis ⁊ n. ⁊ itẽ. oꝵ angustant se uixta diametium tr̃e.
aip̃ ⁊ dertra leuaꝙ omnia illuminant. t̃ ena uͦ obiecta lumini solis
cirtimfluente se lumine umbram efficit. a diametri sui latitudine
in angustiam ꝓuectã. ⁊ usꝙ ad finẽ ultimũ angustiarũ aitenua¬
tam. Quã cum incidĩt nocturna luna diametro atra. ⁊ sole distãs
utque apͥa luce indligeat atꝙ asole semꝑ mutuet᷑. i sit minor qͣm
tĩa obsistente sibi ea intenebras condit̾. porro cum nõ ad directũ
rigorẽ solis tĩeq ⁊ lune positio conueniet. ut ꝑ puncta medieta¬
tum tñseat diametra linea s sol iaquilonẽ. luna maustrum uergat. ł contra
euiasa trenam unibram. nullam patit̃ obscurationem

Expanded text:
olem altiorem esse quam luna sit, apparet umbram terrae coni similem effici. Quippe radii solis ΞΠ et item ΟΡ angustant se iuxta diametrum terrae ΠΡ et dextra laeuaque omnia illuminant; terra uero obiecta lumini solis, circumfluente se lumine, umbram efficit a diametri sui latitudine in angustiam prouectam et usque ad finem ultimum angustiarum attenuatam. Quam cum inciderit nocturna luna diametro a terra et sole distans, ut quae propria luce indigeat atque a sole semper mutuetur et sit minor quam terra, obsistente sibi ea in tenebras conditur. Porro cum non ad directum rigorem solis terraeque et lunae positio conueniet, ut per puncta medietatum transeat diametra linea, sed sol in aquilonem, luna in austrum uergat uel contra, euasa terrena umbra nullam patitur obscuratione
Abbreviated transcription (Latin):
Iõoq adũsum huiusnũ uitia rationis consilii qꝙ salubritas opposita ẽ ꝓuidentie lege. S¬
quid auaritia. libido. erudelitas
designẽt s sint confumata iam etate noxia: tuncopinor cũ cẽ consilii salubritas con¬
u̾sio contrie adĩsis ueb obtundes̃ prauitas ĩtis atꝙ insolescit. Id̃oꝙ obconsortũi copͥs
Ẽ int homines bestiasꝙ icetã uita carentia societas commnumoq corporeoꝵ ꝓuentiũ
siq uis iuasi. uititi. eresce commiuie ẽ homiunib ⁊ cetͥis. Sentireũ ⁊ appetere comnũe¬

Expanded text:
ideoque aduersum huius modi uitia rationis consiliique salubritas opposita est prouidentiae lege, sideoque aduersum huius modi uitia rationis consiliique salubritas opposita est prouidentiae lege, siquidem auaritia, libido, crudelitas designent, sed sint confirmata iam aetate noxia, tunc opinor, cum etiam consilii salubritas conuersio; contraque aduersis rebus obtunditur prauitas mentis atque insolescit. Ideoque ob consortium corporis est inter homines bestiasque et cetera uita carentia societas communioque corporeorum prouentuum, siquidem nasci, nutriri, crescere commune est hominibus cum ceteris, sentire
Abbreviated transcription (Latin):
im adu̾siones ł p̃mia ex legest̾. T̃ alis ẽ opinor ⁊̃ lexilla celestis q̃ fatũ uocat᷑ sciscens
honinib honesta ꝓhibens contraria. Seqiu porto nrĩnẽ ⁊ afati ugo liberum. laudan
tiri qͥd ⁊ipessime agere uitam continet᷑ edicto ⁊ ẽ ĩ hominis arbitrio ut p̃cedens. male
porro uitã disponere ꝓpriũ hominis. ꝓptẽaq putari plane ẽ. ex necessitate fataliut¬
pote quod legẽ seqͣtur hec porio omnia sedere hñt ĩ animis hominũ. que anima liba
ẽ ⁊ agit exarbitrio. suo. Optimaporto pars anime ẽ qͣm descripsit plato duplicẽ hab̾e
uirtutẽ. Uuam in comp̃hensione diumarum rerum que sapĩa ẽ: alteram in dispostiõe
rerum mortalum q̃ prudentia nominat᷑. Q d̾ si qͥs adhumores corꝑis nat᷑alẽq illã concre¬
leuari. eaq omnia decieto fieri putat. uera sentit qͥ d. Est enĩ nat᷑a tributum ut imbe¬
cilla homnũ natio łlaboret impꝑa concretiõe. ł ad uiuet̃ mod̾ata importatu honestatis.

Expanded text:
lege sancta. Talis est, opinor, etiam lex illa caelestis quae fatum uocatur, sciscens hominibus honesta, prohibens contraria. Sequi porro nostrum est et a fati iugo liberum, laudaritiri quidem et pessime agere uitam continetur edicto et est in hominis arbitrio ut praecedens; male porro uitam disponere proprium hominis proptereaque puniri plane est ex necessitate fatali, utpote quod legem sequatur. Haec porro omnia sedem habent in animis hominum, quae anima libera est et agit ex arbitrio suo. Optima porro pars animae ea est quam descripsit Plato duplicem habere uirtutem, unam in comprehensione diuinarum rerum, quae sapientia est, alteram in dispositione rerum mortalium, quae prudentia nominatur. Quod si quis ad humores corporis naturalemque illam concreleuari eaque omnia decreto fieri putat, uera sentit quidem — est enim natura tributum ut imbecilla hominum natio uel laboret improspera concretione uel adiuuetur moderata in obtentu honestatis —
Abbreviated transcription (Latin):
omnia: casu facta dñr. queuꝰ hominib accidunt ł fauentia negotiis eoꝵ. ł adũsan¬
tia: fortuita. ⁊ exfortune arbitrio putant᷑. C ausarum uͦ: altã pͥncipalis ẽ alt̾ã acci¬
dẽs. P rincipalis causa ẽ: itiñis faciendi. ł negotiatio. ł tisus inspectatio. ł aliqͣ gñis
hutꝰ. Accidens aut̃: cum iter ingressus. sol atq estus adurunt. que sequit᷑ infectio
uultꝰ. ⁊ coloratio. quippe nõ infectionis causa it̃ fuerat institutũ: cõmunit̃ gͦ tamfor¬
tunã qͣm casum. pͥncipali cause accidentes causas eẽ dicemꝰ. ut sit causa quid pͥnci¬
toritatẽ. partim usitate ⁊ freq̃ntis exempli suit. partĩ ex raro accidunt: ⁊ fortuna
icasus inbis mueriunt᷑ que taro acidunt. ⁊ fortunȩ quid̾ itr̃abilis ⁊ cũ ammiratiõe

Expanded text:
omnia casu facta dicuntur, quae uero hominibus accidunt uel fauentia negotiis eorum uel aduersanomnia casu facta dicuntur, quae uero hominibus accidunt uel fauentia negotiis eorum uel aduersantia, fortuita et ex fortunae arbitrio putantur. Causarum uero altera principalis est, altera accidens. Principalis causa est itineris faciendi uel negotiatio uel ruris inspectatio uel aliqua generis huius; accidens ut cum iter ingressos sol atque aestus adurunt, quae sequitur infectio uultus et coloratio; quippe non infectionis causa iter fuerat institutum. Communiter ergo tam fortunam quam casum principali causae accidentes causas esse dicemus, ut sit causa quidem princie habent auctoritatem, partim usitati et frequentis exempli sunt, partim ex raro accidunt, et fortuna et casus in his inueniuntur quae raro accidunt; et fortunae quidem inrationabilis et cum admirati
Abbreviated transcription (Latin):
maticos originẽ captauit instituendi actꝰ: expspitate sider̃ atq signoꝵ. ait. si hoc
factũ erit: ꝓueniat illud. hecporto ⁊ huimͦ: remedia sunt dubioꝵ ꝓuentuum. in
quib consilii salubritas medicina ẽ. Hñt cẽ discipline locũ. maximeq legũ latio. qͥd
ẽ enunlex. nisi uissum sciscens honesta: ꝓhibens contraria. idcͥco qr hoꝵs electio inpo-¬
testate nr̃a ẽ laudisq honor: ⁊uituꝑ anonis nota. p̃miiq gr̃a. ⁊ suppliciors animadũ-¬
sio. cetã nt̃ exornam̃ta iuitutis. malitieq retinacula iure ꝓspecta. ¶Ruiic qm̃ qͥd
rerum sit ꝓuidentia. quid ue fatũ insub̃a positũ. ⁊ itẽ qd inmuñe atcͦ actu inuenit᷑
qͥdue in hominis potestate sit. quid itẽ qd̾ uixta fati decretũ ꝓuenit. ꝓsecuti sumꝰ.
de fortuna deq his que casuꝓueniunt disseremꝰ. fortunȩ potestatẽ omnẽ inreb

Expanded text:
maticus originem captabit instituendi actus ex prosperitate siderum atque signorum, ut, si hoc maticus originem captabit instituendi actus ex prosperitate siderum atque signorum, ut, si hoc factum erit, proueniat illud. Haec porro et huius modi remedia sunt dubiorum prouentuum, in quibus consilii salubritas medicina est. Habent etiam disciplinae locum maximeque legum latio; quid est enim lex nisi iussum sciscens honesta, prohibens contraria? Idcirco, quia horum electio in potestate nostra est, laudisque honor et uituperationis nota praemiique gratia et suppliciorum animaduersio, cetera item exhortamenta uirtutis malitiaeque retinacula iure prospecta. Nunc, quoniam quid rerum sit prouidentia quidue fatum in substantia positum et item quod in munere atque actu inuenitur quidue in hominis potestate sit, quid item quod iuxta fati decretum prouenit prosecuti sumus, de fortuna deque his quae casu proueniunt disseremus. Fortunae potestatem omnem in rebus
Abbreviated transcription (Latin):
mus eius qd̾ ẽ in amiia pͥncipale. ħporto exse mouet᷑. motꝰq eius: assensꝰ ẽ ł appeti¬
tus. Igit᷑ assensꝰ ed appetitꝰ ex se mouet᷑. Nec tam̃ sine unaginatiõe qͣm fantasiam
g̾ci uocant. ex qͦ fit: ut ꝑsepe fallente imagine motus ille pͥncipalis amime potesta¬
tis ł consensꝰ depuct᷑ ⁊ eligat uitiosa ꝓ obtimis. cuiꝰ rei multiplex causaẽ. E agrestis
inconsultando melegantia. Tignoratio. ł nimiũ dedita mens inportuno fauori. ł false opini¬
onis anticipatio. ł consuetudo praua. certe alicutꝰ uiciĩ tyrannica quedã dominatio: ꝓp-¬
tẽaq ui aut uiolentis delinim̃tis pottꝰ qm uoluntate peccare dicim̃. que cum itasint:
salua opmor diuinatione p̾sagio deroget᷑ auctoritas. ꝑ ot̃ quippe p̃scius tali facta infor-¬
matiõe fati: consilium dare egrediendi. ł nõ egrediendi. recteq ⁊ rationabilit̃ mathe¬

Expanded text:
mus eius quod est in anima principale; hoc uero ex se mouetur motusque eius assensus est uel appetimus eius quod est in anima principale; hoc uero ex se mouetur motusque eius assensus est uel appetitus. Igitur assensus et appetitus ex se mouentur nec tamen sine imaginatione, quam phantasian Graeci uocant. Ex quo fit ut persaepe fallente imagine motus ille principalis animae potestatis uel consensus deprauetur et eligat uitiosa pro optimis. Cuius rei multiplex causa est, uel agrestis in consultando inelegantia uel ignoratio uel nimium dedita mens importuno fauori uel falsae opinionis anticipatio uel consuetudo praua, certe alicuius uitii tyrannica quaedam dominatio; proptereaque ui aut uiolentis delinimentis potius quam uoluntate peccare dicimur. Quae cum ita sint, salua est, opinor, diuinatio, ne praesagio derogetur auctoritas; potest quippe praescius tali facta informatione fati consilium dare aggrediendi uel non aggrediendi. Recteque et ratiorabiliter mathe
Abbreviated transcription (Latin):
tranum impossibile: ut omiuaħ orta occid̾e. ⁊ auctasenesc̾e. neceẽ ẽ enĩ onme qd̾ sit na
sit nõ occidẽ. Dubioꝵ uͦ diffinitio talis ẽ. dubiũ ẽ possibile: cuiꝰ ẽ contrariũ possibile.
ut hodie pꝰ occasumsolis pluuiã futurã. ħ enĩ possibile. cͦeq ẽ contrariũ ei possibile.
ut post occasum solis omnino nõ pluat. Iã uͦ dubioꝵ ꝓuentuũ ples diffr̃ȩ. quedã .n.
freq̃ntia suit: quedã ꝑeq̃ freq̃ntia. ut parparq ut scires litteras ł agere causas
adũsant᷑ porro freq̃ntib: q̃ qͥd̾ rari exemplist̃. his porro q̃ ꝑ eq̃ ꝓ uenunt: que st̃¬
ꝑequȩ. Ent gͦ qͣue ꝑ eq̃ dubia st̃ optio penes hominẽ qui utpote rationabile a¬
ammal cuncta reuocat adrationẽ atq consiliũ. ratio porro ⁊ consiliũ: motus ẽ inti¬

Expanded text:
trarium est impossibile, ut est omnia orta occtrarium est impossibile, ut est omnia orta occsit non occidere. Dubiorum uero definitio talis est: dubium est possibile cuius etiam contrarium possibile, ut hodie post occasum solis pluuiam futuram. Hoc enim possibile, aeque etiam contrarium eius possibile, ut post occasum solis omnino non pluat. Iam uero dubiorum prouentuum plures differentiae: quaedam enim frequentia sunt, quaedam peraeque frequentia, ut barbire utque scire litteras uel agere causas. Aduersantur porro frequentibus quae quidem rari exempli sunt, his porro quae peraeque ote rationabile animal, cuncta reuocat ad rationem atque consilium. Ratio porro et consilium motus est inti
Abbreviated transcription (Latin):
ga uitȩ spatia portendi sine głia. bellauit tam̃: nulla fati cogente uiolentia
nec ulli obnoriã necessitati ł cum ait animis lachesis nullã eoꝵ sortito subdicio¬
nẽ demonib es uenturã s ip̃as sponte lecturas sibi demonẽ quẽ queq putauit
diligendum uixta que mosea d̾o pͥmigenis intcdlixit ne edulib arbors &x quib no¬
neseos ẽẽt quid consultum his uellet d̾s quid caueudum ãt ostendit nõ ꝓhibi¬
biguũ. possibile ut gn̾s. necessarũ ⁊ dubium ut spẽs. Eigo omne possibile: E du¬
buim. ł necessarumẽ. necessanum porto dr̃: qd̃ necessitate constrictũ ẽ. ⁊ quia
possibilium pleraq obstari q̃ minꝰ ꝓueniãt nõ possunt. quedã ꝓhibent᷑ declinã¬
turq consiliis. definitionib adumbrant᷑: huĩm necessarũ ẽ possibile. cuiꝰ con¬

Expanded text:
ga uitae spatia portendi sine gloria. Bellauit tamen nulla fati cogente uiolentia, ga uitae spatia portendi sine gloria. Bellauit tamen nulla fati cogente uiolentia, nec ulli obnoxiam necessitati» uel cum ait animis Lachesis «nullam earum sortito sub dicionem daemonibus esse uenturam, sed ipsas sponte lecturas sibi daemonem quem quaeque putauerit deligendum». Iuxtaque Moysea deus primigenis interdixit ne edulibus arborum, ex quibus nones eos esset, qui consultum his uellet deus quid cauendum esset ostendit, non prohibibiguum; possibile ut genus, necessarium et dubium ut species; ergo omne possibile uel dubium uel necessarium est. Necessarium porro dicitur quod necessitate constrictum est, et quia possibilium pleraque obstari quo minus proueniant non possunt, quaedam prohibentur declinanturque consiliis, definitionibus adumbrantur huius modi: necessarium est possibile cuius con
Abbreviated transcription (Latin):
te mactabit impie: & om̃is aula resꝑget᷑ sanguine. his quippe oraculis. ostendit.
laiũ funse ue sereret: que p̃cessio ẽ: quod porro insecutũ ẽ iam nõ in potestate lai se
potiꝰ in necessitate fatali. uirta m̃itũ p̃cessionis. qd̾ sinecẽe eẽt laio sortẽ illã incuite¬
te. aut iã dudũ ĩmiñet clades illa ex in euitabili necessitate: uacaret sciscitatio
uacaret oẽ p̃dictio. s ille quid̃ utpote p̃scuus que seq̃rent᷑ sementẽ uixta fatũ fieri
uetabat: sciẽs inpotestate eius positũ se abstiñe uelle. Lauis uͭ ut homo nescus fu¬
turois: ab eo qui sciret. quid agendũ sibi eẽt sciscitabat᷑. seuit aut̃ nõfato eliciente.
s uictus intempantia. Eod̾ ꝙ mͦ thecis p̃dixat filio: sibellaret aput troiã amicitiã
punitet᷑ uece minaturũ exitium cumingenti fama futur̃. si rediret ad ꝑatuam: lõ.¬

Expanded text:
te mactabit impie et omnis aula respergetur sanguine. His quippe oraculis ostendit penes te mactabit impie et omnis aula respergetur sanguine. His quippe oraculis ostendit penes Laium fuisse ne sereret, quae praecessio est; quod porro insecutum est, iam non in potestate Laii sed potius in necessitate fatali iuxta meritum praecessionis. Quod si necesse esset Laio sortem illam incurrere aut iam dudum immineret clades illa ex ineuitabili necessitate, uacaret sciscitatio, uacaret etiam praedictio. Sed ille quidem, utpote praescius quae sequerentur, sementem iuxta fatum fieri uetabat sciens in potestate eius positum, si abstinere uellet; Laius uero, ut homo nescius futurorum, ab eo qui sciret, quid agendum sibi esset sciscitabatur, seuit autem non fato eliciente sed uictus intemperantia. Eodemque modo Thetis praedixerat filio, si bellaret apud Troiam, amicitia sibi paratura necem, maturum exitium cum ingenti fama futurum; si rediret ad patriam, lon
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ recte segendi lex quȩ iumuñe atq actu positum dr̃ fatũ contiiet. b̃t textũ ⁊ cõ¬
seq̃ntiã talẽ. si ħ erit: sequet᷑ illud. eigo quod ex his p̃cedit: innob̾ ẽ. quod sequit᷑. se¬
cundũ fatum. qd̾ alio nomine fatale dr̃ afato plurimũ differẽs. ut sunt tria. qd̾ ino¬
uȩ se comitẽ dõ fec̃ĩt anima. eoꝵq aliquid uid̾it que ũe sunt: usq ad altiꝰ cucuitꝰ tempꝰ
ent in columis. ac si semꝑ hoc faciet: sẽꝑ incolumis manebit. Est gͥ totũ ħ lex ⁊ edictũ qd̾
fatũ ꝓptie uocat᷑. secutum uͦ soctẽ legis edictũ. Dõ se comitẽ p̃buisse. ꝓptiũ soctis opus po¬
to ꝗd̾ cum itauiũet soctes anima esꝰ usꝙ ad alti᷑ circuit᷑ tempꝰ incolumis ꝑseuerat uix¬
ta fatale decͥtũ ꝓueniti ac sisemꝑ ẜ faciat qd̾ ẽ in socte semꝑ incolimis erit uixta fatũ.
hac ratione: laio p̃dictũ ẽ ab apolline. cauete tantos liberũ sulcos seras. geñat᷑ ille

Expanded text:
endi lex, quae in munere atque actu positum fatum continet et habet textum et consequentiam talem: «si hoc erit, sequetur illud». Ergo quod ex his praecedit in nobis est; quod sequitur secundum fatum; quod alio nomine fatale dicitur a fato plurimum differens, ut sint tria: quod in nose comitem deo fecerit anima eorumque aliquid uiderit quae uere sunt, usque ad alterius circuitus tempus erit incolumis, ac si semper hoc faciet, semper incolumis manebit». Est igitur totum hoc lex et edictum quod fatum proprie uocatur, secutum uero Socratem legis edictum deo se comitem praebuisse proprium Socratis opus; porro quod, cum ita uiueret Socrates, anima eius usque ad alterius circuitus tempus incolumis perseuerat, iuxta fatale decretum prouenit ac si semper hoc faciat, quod est in Socrate, semper incolumis erit iuxta fatum. Hac ratione Laio praedictum est ab Apolline: Caue uetatos liberum sulcos seras: generatus ille
Abbreviated transcription (Latin):
tio parentũ adium̃to sit iusficie atꝙ equitatis obtentui. aites ꝙͣ sub fati decretum
cabe manfestum eẽ aiunt. N am ⁊ hic dudum eẽ or dinatum: qui seger comedent
fit enim freq̃nter: ut adũsante fato que recte gestasunt: nõm̃ nullã laudẽ. s cont᷑
rep̃bensionẽ substantiã ꝙ afferant. Atu diuinationẽ: dicunt clare demonstrare
ꝓ uentꝰ iam dudũ ẽ iã decretos. neq eiũ nisi decretum ꝑ̃ ced̾et adrationẽ etꝰ aced̃e

Expanded text:
tio parentum adiumento sit in iustitiae atque aequitatis obtentu. Artes quoque sub fati decretum tio parentum adiumento sit in iustitiae atque aequitatis obtentu. Artes quoque sub fati decretum cadere manifestum esse aiunt, nam et hinc iam dudum esse ordinatum quis aeger quo medente fit enim frequenter ut aduersante fato quae recte gesta sunt non modo nullam laudem, sed contra reprehensionem suppliciaque afferant. At uero diuinationem dicunt clare demonstrare prouentus iam dudum esse decretos; neque enim, nisi decretum praecederet, ad rationem eius accedere
Abbreviated transcription (Latin):
ta platonis sententia. Auint gͦ. si ds̃ cuncta ex mtio scit anteqͣ fiant. nec sola ce¬
lestia que felici necessitate ꝑpetuȩ beatitudinis quasi quod ã fato tenent᷑. s. e nr̃is
hec omna iam dudũ decreta suit: hec cuncta que ꝓuenuint exfato ꝓuenire con¬
eludunt. leges cẽ. erortationes. ⁊ obuirgationes. ⁊ dis ciplinas. queq huiusimi seuit
omnia teneri fatalib conditionib. qͣndo si cui quid accid̾e decretũ ẽ: una cẽ illud
decretum sit euiꝰ ope.ł beneficio. debeat ꝓuenire: ut si cui salus ꝓuentura ertt
in naugando: ꝓueniat enͣt. Nõ alio quoq̃m s illogubematore nauẽ regente. ł
sicui cuutati ꝓuenturumerit. ut bonis utat᷑ institutis ⁊morib ut sparta ẽ.: ligur¬
de logib hocdebeat. ꝓuenire. Itẽ siqius erit iustus futuris ut anstioes: huic educa¬

Expanded text:
ata Platonis sententia. Aiunt: «Ergo, si deus cuncta ex initio scit, antequam fiant, nec sola caeata Platonis sententia. Aiunt: «Ergo, si deus cuncta ex initio scit, antequam fiant, nec sola caelestia, quae felici necessitate perpetuae beatitudinis quasi quodam fato tenentur, sed illas haec omnia iam dudum decreta sint, cuncta quae proueniunt ex fato prouenire concludunt, leges etiam et exhortationes et obiurgationes et disciplinas quaeque huius modi sunt omnia teneri fatalibus condicionibus, quando, si cui quid accidere decretum est, una etiam illud decretum sit cuius ope uel beneficio debeat prouenire, ut si cui salus prouentura erit in nauigando, proueniat ei non alio quoquam sed illo gubernatore nauim regente, uel si cui ciuitati prouenturum erit, ut bonis utatur institutis et moribus, ut Spartae, Lycurgi legibus hoc debeat prouenire, item si quis erit iustus futurus, ut Aristides, huic educa
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ. cum due causȩ initiũ expposito nr̃o itaconcuirunt ut nõ qd ꝓpositũ ẽ ⁊ longe sec
p̃tq opinionẽ accidat: fortune ludus ẽ. Ut si quis occulte thesaurũ tr̃e mandet de¬
hinc agricola ꝓpositũ bñs uitẽ aliãue qͣm stirpẽ ꝓpagare. thesaurũ illum dũ scrobẽ
molit᷑ inueniat: certe neq qui condidit ut alius inueniret. s ut ip̃e cum plato op̾
concursꝰ simul cadentiũ causar duar̃ originẽ expposito trahentiũ ex q concursu ꝓue¬
nit aliguid p̃t̃ spem cum ammiratioe. ut si creditor obdui frustra tepetitũ debit
conuentꝰ debitoꝵ arbitris patronis dui tractatũ debitũ p̃sentet. diũsa quippe ciu¬
unta carentib. siitis animalib ut cũ clausȩ ferȩ stabulis euasis tursũ ad eas̾ reuet
potestate sunt. fortunaꝙͦ ⁊ casib satis dictũ: s qͥa sunt aliq̃nta q̃ cont᷑ ħ̃ e duiso eai¬
cunt᷑. ꝓponenda sunt ⁊ diluenda. T̃ unc demum enim: firmuis erit fundam̃tis loc¬

Expanded text:
um habentes ex proposito nostro ita concurrunt ut non quod propositum est at longe secus praeterque opinionem accidat, fortunae ludus est, ut si quis occulte thesaurum terrae mandet, dehinc agricola propositum habens uitem aliamue quamlibet stirpem propagare thesaurum illum, dum scrobem molitur, inueniat; certe neque qui condidit, ut alius inueniret, sed ut ipse, cum prolato opus  potest: fortuna est concursus simul cadentium causarum duarum originem ex proposito trahentium, ex quo concursu prouenit aliquid praeter spem cum admiratione, ut si creditor ob diu frustra repetitum debitum conuentus debitor arbitris patronis diu tractum debitum depraesentet; diuersa quippe cauuita carentibus uel mutis animalibus, ut cum clausae ferae stabulis euasis rursum ad eadem stabupotestate sunt, fortuna quoque et casibus, satis dictum. Sed quia sunt aliquanta quae contra haec e diuerso dicuntur, proponenda sunt et diluenda; tunc demum enim firmis erit fundamentis loc
Abbreviated transcription (Latin):
N ec sunt homines ita: tit acontrasenticn̾b asserebat᷑. sic̃ iatĩe rerum earum sũt¬
que agunt᷑ ꝑ quas agunt᷑. s causa p̃cedeus qͣm sequit᷑ id qd̾ ex fato ẽ s p̃t̃ spẽ.¬
ł forte ꝓueniunt. ł̃ casũ ł aliquo important᷑. ut ex hominib portenta nasci. alt̾um
qd̾ freqntus quis̃ ꝓuenit. s originẽ sumit exhumani uidiciĩ depͣuatione. cum ł
apotentib iratis ł ab mimicis res uidicant᷑ ut accidit socͣti. eiusd̃q ppłi uidicio: cũ
uir iustissimus conlempnatꝰ ẽ aristotiles ł cum ꝓpħe aconsceleratis uniis menbratĩ
decreto. Cum unusmͦi crimina fati ꝓpria ẽẽ dicunt. Constituant deniq quid eẽ
fatum uirtutẽne diuinam: s nõ eẽt causa maloꝵ. anuͦ anunam
malignã: s demum amalimia uichboni fieri pot̃. Et fato dñ ẽ bona ꝓuenire.¬

Expanded text:
nec sunt homines, ita ut a contra sentientibus asserebatur, materiae rerum earum qunec sunt homines, ita ut a contra sentientibus asserebatur, materiae rerum earum quae aguntur, per quas aguntur, sed causa praecedens quam sequitur id quod ex fato est. «Seuel forte proueniunt uel casu aliquo importantur, ut ex hominibus portenta nasci; alterum quod frequentius quidem prouenit, sed originem sumit ex humani iudicii deprauatione, cum uel a potentibus iratis uel ab inimicis res iudicantur, ut accidit Socrati eiusdemque populi iudicio cum uir iustissimus condemnatus est Aristides, uel cum prophetae a consceleratis unus membratim decreto, cum huius modi crimina fati propria esse dicunt. Constituant denique quid esse fatum uelint. Virtutemne diuinam? Sed non esset causa malorum. An uero animam malignam? Sed demum a malitia nihil boni fieri potest et fato d
Abbreviated transcription (Latin):
pitia cduimitas. Ut argnus poraculum querentib an adu̾sum ꝑsas bellum susci÷¬
ꝑi conieniret: responsũ ẽ uicinis. offensa dõ carissima plebes. armoꝵ cohibe muni¬
mina. Omne corꝑis discrimen: sola capitis titubabit᷑ umbra. Sciebat enĩ quid eẽt eli¬
gendum quodq optio penes hominẽ id uͦ quod sequit̾ optionẽ penes fatum. bȩ¬
breis ꝙ consilium datumẽ a d̃o cum p̃dictione rer̃ fut᷑ar᷑. inistũ modũ. si p̃ceptis mĩs
parebitis: bonatr̃ar᷑ omnia penes uos erunt. lacita ⁊ melliflui fructꝰ nõ deerunt.
Si contempseris penarum immentiũ seriẽ: duitna uoxꝓsecutaẽ. Quippe quod eẽt
dubum id quoderat positum in hominis potestate. parere ł contempnere ussa celestia.
Qd̃ sioptionẽ eoꝵs p̃cederet: decretum in euitabile necessario contempnendum eẽt.

Expanded text:
pitia diuinitas, ut Argiuis per oraculum quaerentibus an aduersum Persas bellum suscipitia diuinitas, ut Argiuis per oraculum quaerentibus an aduersum Persas bellum suscipi conueniret responsum est: Vicinis offensa, deo carissima plebes, armorum cohibe munimina: corporis omne discrimen sola capitis tutabitur umbra. Sciebat enim quid esset eligendum, quodque optio penes hominem, id uero quod sequitur optionem penes fatum. Hebraeis quoque consilium datum est a deo cum praedictione rerum futurarum in istum modum: «Si praeceptis meis parebitis, bona terrarum omnia penes uos erunt. Lac itaque et melliflui fluctus non deerunt. Si contempseritis, poenarum imminentium seriem diuina uox prosecuta est», quippe quod esset dubium id quod erat positum in hominis potestate, parere uel contemnere iussa caelestia. Quod si optionem eorum praecederet decretum ineuitabile necessarioque contemnendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
petentb anttis. amibiguas ⁊ obliqua. ut ẽ illa apollins. ꝑdet eraesus haͥn trausgressus
inqtimaregna. Isic ens tria erant nisi fallor ambigua. ⁊num ucrũ eyn ipsorũ regnum
eet pmtutum. altum aniptꝰ ctocsi potrꝰ ilidium terciũ utrũ conditionib iuistios bellunde¬
poneret. hoc quis ꝓ e fieri potãt. ⁊ depositoꝵ belloꝵ aliquot exempla p̃cesserant. S qi
uoluntas utiiꝰꝙ adũsabat᷑ armoꝵ depositioni. cum ⁊ cyris fera quadã eẽt. ⁊ gloriosa natã.
croeseusꝙ confidens potentieq p̃cupicdus. decixtum qd̃ sequebat᷑ ratũ eiat factum ex
rat dubiĩ cuiusnam regnum extingueret᷑. ꝓptẽa dubia sors dubiiq intellectus p̃cessit
or aculum: ut qd̾cumꝙ accidisset: id p̃dictum ab apolline uidet᷑. Sunt alie p̃dicti¬
ones consilioꝵ ex anim similes. Quia cumsit inur̃a potestate deligere exincertis
altum. ne indelectũ peccet᷑ ex ignoratione suadet hominib quid sit optandum pro¬

Expanded text:
edentibus meritis, ambigua est et obliqua, ut est illa Apollinis: Perdet Croesus Halyn transgressus maxima regna. Istic enim tria erant, nisi fallor, ambigua: unum utrum Cyri et Persarum regnum esset periturum; alterum an ipsius Croesi potius et Lydium; tertium utrum condicionibus iustis bellum deponeretur. Hoc quippe fieri poterat et depositorum bellorum aliquot exempla praecesserant; sed quia uoluntas utriusque aduersabatur armorum depositioni, cum et Cyrus fera quadam esset et gloriosa natura, Croesus quoque confidens potentiaeque praecupidus, decretum quod sequebatur ratum erat factum ex rat dubium cuiusnam regnum extingueretur; proptereaque dubia sors dubiique intellectus processit oraculum, ut quodcumque accidisset id praedictum ab Apolline uideretur. Sunt aliae praedictiones consiliorum examini similes, quia, cum sit in nostra potestate deligere ex incertis alterum, ne in delectu peccetur ex ignoratione, suadet hominibus quid sit optandum pro
Abbreviated transcription (Latin):
hesins lod cet no ꝑ ot᷑ motꝰ aut statio. adu̾sum qͥ tam pugnacit̾ up̃o fato uolentius i¬
fatuta quid respondebiiꝰ quod s̾sscat quid̾ omma s uinum quodqꝵ ꝓ natã sua cpors
sciat necessitati quid subuigatũ ut ecessitati obuoxiũ. ancepsil ut quodea nanira¬
set p aietirm cuiconsilim am pandat: neꝙ em̃ ita scit ambigui natiurand̾. ut ed̃¬
uncei tum incessitatt constrictum: Sic enim fallet ⁊ nesciet. s ita ut ꝓnatura sua u̾e
nit᷑ partim diuma ẽẽ ⁊ immortalia partimoccidua. & ad tempꝰ inimortalium reram
dibstantiã fixam. ⁊ stabilẽ fore. mortalium mitabilẽ ⁊ dubiã. aliasq alit̃ se h̃ntem

Expanded text:
sine loco esse non potest motus aut statio. Aduersum quae tam pugnaciter et ipso fato uiolentius instituta quid respondebimus? Quod deus sciat quidem omnia, sed unumquidque pro natura sua ipsorum sciat: necessitati quidem subiugatum, ut necessitati obnoxium, anceps uero, ut quod ea sit natura praeditum cui consilium uiam pandat; neque enim ita scit ambigui naturam deus ut quod certum et necessitate constrictum sic enim falletur et nesciet, sed ita, ut pro natura sua uereuntur partim diuina esse et immortalia, partim occidua et ad tempus; immortalium rerum substantiam stabilem et fixam fore, mortalium mutabilem et dubiam al
Abbreviated transcription (Latin):
ganiõẽ fame. quippe mexnatis. ex qͦ matño uiscẽ deci¬
dentib ꝓ uenit ort tum aliq̃n dolore ꝓptẽa qd ex calida
atꝙ humida sede frigus i siccitas aeris circũfusi migrẽt.
Adulun quẽ dolorẽ fleceo pueros orꝑositaẽ medicine loco. aitificiosa obstetncũ ꝓui¬
sio. ut aq̃ alida õfoueant̾ recẽs uati. adhibeant᷑ẽꝑ uices isimilitidomatni gremĩ erlas¬
tacuone ate fotu quolaratũ corpus tenerũ delectat᷑ ⁊quiescit: Cigo exiuto q sea¬
su tam doloris qͣm delectationis: opinio quedã nat᷑ał exorit᷑. ome suaue ac delettabi¬
le bonin contraq ad̾ dolorẽ asferat maluĩ eẽ. atꝙ iuntandum. paratq eas hiabet᷑ len¬
tentia. demdigentia ꝙͦ ⁊ exsatuatione. blandit᷑ obiurgationib cum etatis feit

Expanded text:
ione famae. Quippe mox natis exque materno uiscere decidentibus prouenit ortus cum aliquanto dolore, propterea quod ex calida atque humida sede ad frigus et siccitatem aeris circumfusi migrent; aduersum quem dolorem frigusque puerorum opposita est medicinae loco artificiosa obstetricum prouisio, ut aqua calida confoueantur recens nati adhibeanturque uices et similitudo materni gremii ex calefactione atque fotu, quo laxatum corpus tenerum delectatur et quiescit. Ergo ex utroque sensu tam doloris quam delectationis opinio quaedam naturalis exoritur omne suaue ac delectabile bonum, contraque quod dolorem afferat malum esse atque uitandum. Par atque eadem habetur sententia de indigentia quoque et exsaturatione, blanditiis et obiurgationibus, cum aetatis fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
teen uil atura siquiid̃: tegiũ animalẽ ho ⁊ qͥa ieguũ semꝑ comitat᷑ potestas. potestatiꝙ
legnũ obseqͥ suspicant̃: eimiregnũ iusta sit tutela parentiũ. simul qͥa beatũ necet᷑ e
uibent uiũe. putant aẽ eos qui cum uoluptate uiuant beatos fore. talis enine opi¬
nor qui erteb ortus aunnos hominũ possidet. ex duiulgatioe aut̃ succe dit ettori
supaiito ermatiũ ⁊ ntercũ uotis. de duntis głiaꝙ ⁊ cetis fallo putatis bonis insiif¬

Expanded text:
um animal est homo et quia regnum semper comitatur potestas, potestati quoque regnum obsequi suspicantur, cum regnum iusta sit tutela parentium. Simul quia beatum necesse est libenter uiuere, putant etiam eos qui cum uoluptate uiuant beatos fore. Talis error est, opinor, qui ex rebus ortus hominum animos possidet. Ex diuulgatione autem succedit errori supra dicto ex matrum et nutricum uotis de diuitiis gloriaque et ceteris fal