comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aptius: quia plano nihil est planius.Non potest dicere hoc magis paresse alicui:
quem illud: ergo nec honesto honestius quicquam est. Quod si par omnium uir¬
tutum natura est: tria genera bonorum in equo sunt:ita dico in equo est modera
gaudere:.ei moderate dolere:leutia illa non uincit hanç animi firmitatem sul
tortore gemitus deuorantem.illa bona optabilia sunt:hec mirabilia. Utraq ni'¬
hilominus paria:quia quicquid incommodi est: uelamento maioris boni tegit᷑
Quisquis hec imparia iudicat: ab ipsis uirtutibus auertit oculos:et exteriora Ø¬
circunspicit. Uera bona idem pendent. idem patent:illa falsa multum habent
uani. Itaq speciosa et magna esse uidentur:cum ad pondus reuocata sunt:
lunt. Ita est mi lucili: quicquid uera ratio commendat solidum & eternum est
firmat animum:auollitq semper futurum in excelso.illa qua temere laudantur &

Expanded text:
aptius, quia plano nihil est planius. Non potes dicere hoc magis par esse alicui aptius, quia plano nihil est planius. Non potes dicere hoc magis par esse alicui quam illud; ergo nec honesto honestius quicquam est. Quod si par omnium virtutum natura est, tria genera bonorum in aequo sunt. Ita dico: in aequo est moderate gaudere et moderate dolere. Laetitia illa non vincit hanc animi firmitatem sub tortore gemitus devorantem; illa bona optabilia, haec mirabilia sunt, utraque nihilominus paria, quia quidquid incommodi est, vi tanto maioris boni tegitur. Quisquis haec inparia iudicat, ab ipsis virtutibus avertit oculos et exteriore circumspicit; bona vera idem pendent, idem patent. Illa falsa multum habent vani. Itaque speciosa et magna contra visentibus, cum ad pondus revocata sunt, fallunt. Ita est, mi Lucili; quicquid vera ratio commendat, solidum et aeternum est, firmat animum attollitque semper futurum in excelso; illa quae temere laudantur et
Abbreviated transcription (Latin):
inequalitas. Omnia enim alia non partes sed accessiones sunt. Num quis tam
iniquam censuram inter suos agit: ut filium suum sanum quem egrum ma¬
gis diligat. procerumue & excelsum: quem breuem ac modicum: Foetus suos
non distingunt fere: et se in alimentum omnium pariter sternunt. Aues ex
equo partiuntur cibos. Ulyxes ad Ithace sue saxa sic properat: quemadmo¬
dum Agamennon ad Mycenarum nobiles muros. Nemo enim patriam Ø¬
quia magna est amat sed quia sua. Quorsum haec pertinent. Ut scias uirtutem
omna opera: uelut foetus suos hisdem oculis intueri eque indulgere om̃ib
ei quidem impensius laborantibus. Quoniam quidem parentum amor magis
in ea quorum miseretur ineliatur. Urtus quoque opera sua que affici uider. et
remi non magis amat. Sed parentum bonorum more magis complectitur a
fouet. Quare non est ullum honum maius altero:quia non est quicquam apto

Expanded text:
inaequalitas. Omnia enim alia non partes, sed accessiones sunt. Num quis tam inaequalitas. Omnia enim alia non partes, sed accessiones sunt. Num quis tam iniquam censuram inter suos agit, ut sanum filium quam aegrum magis diligat, procerumve et excelsum quam brevem aut modicum ? Fetus suos non distinguunt ferae et se in alimentum pariter omnium sternunt; aves ex aequo partiuntur cibos. Vlixes ad Ithacae suae saxa sic properat, quemadmodum Agamemnon ad Mycenarum nobiles muros. Nemo enim patriam quia magna est amat, sed quia sua. Quorsus haec pertinent ? Ut scias virtutem omnia opera velut fetus suos isdem oculis intueri, aeque indulgere omnibus et quidem inpensius laborantibus, quoniam quidem etiam parentium amor magis in ea, quorum miseretur, inclinat. Virtus quoque opera sua, quae videt adfici et premi, non magis amat, sed parentium bonorum more magis conplectitur ac fovet. Quare non est ullum bonum altero maius? Quia non est quicquam apto
Abbreviated transcription (Latin):
ones incerie. illa rursus libera et inuicta opera uirtutis: que non ideo magis appe¬
tenda sunt: si benignius a fortuna tractentur: nec minus si aliqua iniquitate rerũ
premuntur. Quod amicitia in hominibus est: hoc in rebus appetitio. Non puto
magis amares uirum honum locupletem: quem pauperem: nec robustum et la¬
certosum. quem gracilem ei languidi corporis. Ergo nec quidem rem magis ap¬
petes aut amabis hilarem ac pacatam: quem districtam et operosam. Et si hocest
magis eliges ex duobus eque bonis uiris mtidum et unctum: ꝗ̃ puluerulentu
et hotrentem. Deinde hucusq peruenies:ut magis diligas integrum omnib
membris illesum: quem debilem aut iuscum. Paulaum fastidium tuumillo us¬
q procedet. ut ex duobus eque iustis ac prudentibus comatum aut crispulum
malis quem recaluastrum ubi par in utroq uirtus: non comparet aliarum ree

Expanded text:
onis incertae. Illa rursus libera et invicta opera virtutis, quae non ideo magis adpeonis incertae. Illa rursus libera et invicta opera virtutis, quae non ideo magis adpetenda sunt, si benignius a fortuna tractantur, nec minus, si aliqua iniquitate rerum premuntur. Quod amicitia in hominibus est, hoc in rebus adpetitio. Non, puto, magis amares virum bonum locupletem quam pauperem, nec robustum et lacertosum quam gracilem et languidi corporis; ergo ne rem quidem magis adpetes aut amabis hilarem ac pacatam quam distractam et operosam. Aut si hoc est, magis diliges ex duobus aeque bonis viris nitidum et unctum quam pulverulentum et horrentem. Deinde hoc usque pervenies, ut magis diligas integrum omnibus membris et inlaesum quam debilem aut luscum. Paulatim fastidium tuum illo usque procedet, ut ex duobus aeque iustis ac prudentibus comatum et crispulum malis. Ubi par in utroque virtus est, non conparet aliarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
Siei illie licet carnifex: stet tortor atq ignis perseuerabit: nec quid passurus sed quid
facturus sit aspicier: et se honeste rei tanquam bono uiro credet. Utlem illam iudi:
cabit sibi. tutam prosperam. Eundem locum habebit apud illum honesta res. Et tri.¬
stis atq aspera. quem uir honus: pauper.:& exul:aut pallidus. Age dum. pone ex
illa parte uirum honum. diuitiis abundantem: ex altera nihil habentem: sed in se
tur. Tdem ut dixi in rebus iudicium est: quod in hominibus. Aeque laudabilis
uirtus est in corpore ualido ac libero posita quem in morbido ac uincto. Ergo tua
quoq uirtus non magis laudabilis est: si corpus illesum tibi et integrum fe¬
tuna prestiterit. quem si ex aliqua parte mutilatum. Alioquin hoc erit ex sero¬
rum habitu dominum extimare. Omnia enim ista in que dominum casus ex¬
ercei seruiha sunt pecuma corpus: et honores: imbecilla fluida mortalia: possessi¬

Expanded text:
stet illic licet carnifex, stet tortor atque ignis, perseverabit nec quid passurus, sed quid stet illic licet carnifex, stet tortor atque ignis, perseverabit nec quid passurus, sed quid facturus sit, aspiciet, et se honestae rei tamquam bono viro credet; utilem illam sibi iudicabit, tutam, prosperam. Eundem locum habebit apud illum honesta res, sed tristis atque aspera, quem vir bonus pauper aut exul ac pallidus. Agedum pone ex alia parte virum bonum divitiis abundantem, ex altera nihil habentem, sed in se tur. Idem, ut dixi, in rebus iudicium est, quod in hominibus: aeque laudabilis virtus est in corpore valido ac libero posita quam in morbido ac vincto. Ergo tuam quoque virtutem non magis laudabis, si corpus illi tuum integrum fortuna praestiterit quam si ex aliqua parte mutilatum; alioqui hoc erit ex servorum habitu dominum aestimare. Omnia enim ista, in quae dominium casus exercet, serva sunt, pecunia et corpus et honores, inbecilla, fluida, mortalia, possessi
Abbreviated transcription (Latin):
inter tormenta fortissime stantis: quod cum incredibilius est:dicai Epicurus
dulces esse terrores. et hoc respondeo plurimum interesse inter gaudium et dolo
si queratur electio: alterum petam:alterum uitabo illud secundum naturam est
hoc contra: quandiu sic extimantur: magno inter se dissident spatio:cum aduir¬
tutem uentum est. Utraq par est: et que per leta procedit et per tristia. Nullum
habet momentum uexatio: et dolor:& quicquid aliud incommodi est. Uirtute
enim obruitur:quemadmodum minora lumina claritas solis obscurat.Sic d¬
lores: inuirias. molestias uirtus magnitudine sua elidit atq opprimit & quocun¬
q affulsit:ibi quicquid sine illa apparet extinguitur nec magis ullam portionẽ
habent incommoda:cum in uirtutem inciderint:quem in mari nimbus. Hoc
ui scias ita esse ad omne pulchrum uir bonus sine ulla cunctatione percurret

Expanded text:
rius inter tormenta fortissime stantis, cum quod incredibilius est dicat Epicurus, rius inter tormenta fortissime stantis, cum quod incredibilius est dicat Epicurus, dulce esse torreri? Sed hoc respondeo, plurimum interesse inter gaudium et dolorem; si quaeratur electio, alterum petam, alterum vitabo. Illud secundum naturam est, hoc contra. Quamdiu sic aestimantur, magno inter se dissident spatio; cum ad virtutem ventum est, utraque par est et quae per laeta procedit et quae per tristia. Nullum habet momentum vexatio et dolor et quicquid aliud incommodi est; virtute enim obruitur. Quemadmodum minuta lumina claritas solis obscurat, sic dolores, molestias, iniurias virtus magnitudine sua elidit atque opprimit et quocumque adfulsit, ibi quicquid sine illa apparet, extinguitur; nec magis ullam portionem habent incommoda, cum in virtutem inciderunt, quam in mari nimbus. Hoc ut scias ita esse, ad omne pulchrum vir bonus sine ulla cunctatione procurret;
Abbreviated transcription (Latin):
habet in se optimum perdidit: sibi placere non potest honestum esse: quod non ẽ
liberum. Nam quod timet:seruit honestum omne securum est: tranquillum est:
si recusat aliquid: si complorat:in malum iudicat:perturbationem recipit: et in ma¬
ma discordia uolutatur. hinc enim species recti uocat. illmc suspino mali retrah
ltaq qui honeste aliquid facturus est. Quicquid opponitur: id etiam si incom¬
modum putet malum non putet uel libens faciat. Omne honestum iiussum
incoactumq est: sincerum & nulli malo mixtum. Scĩo quid mihi responderi hoc
oco possit. Hoc nobis persuadere conaris:nihil interesse:utrum aliquis ingaudic
sit:an in eculeo iaceat:aut tortorem suum lasset. Poteram respondere. Epicurus qͦ
ait:Sapientem si inphalaridis tauro peruratur exclamaturum. Dulce est et ad me
nihil pertinet.Quid miraris:si ego paria bona dico:alterius positi in gaudio: alteri'

Expanded text:
habet in se optimum, perdidit, sibi placere. Non potest honestum esse, quod non est habet in se optimum, perdidit, sibi placere. Non potest honestum esse, quod non est liberum; nam quod timet, servit. Honestum omne securum est, tranquillum est; si recusat aliquid, si conplorat, si malum iudicat, perturbationem recepit et in magna discordia volutatur. Hinc enim species recti vocat, illinc suspicio mali retrahit. Itaque qui honeste aliquid facturus est, quicquid opponitur, id etiam si incommodum putat, malum non putet, velit, libens faciat. Omne honestum iniussum incoactumque est, sincerum et nulli malo mixtum. Scio, quid mihi responderi hoc loco possit: "hoc nobis persuadere conaris, nihil interesse, utrum aliquis in gaudio sit an in eculeo iaceat ac tortorem suum lasset?" Poteram respondere: Epicurus quoque ait sapientem, si in Phalaridis tauro peruratur, exclamaturum: "dulce est et ad me nihil pertinet." Quid miraris, si ego paria bona dico alterius in convivio iacentis, alte
Abbreviated transcription (Latin):
declinabilem prestat. Quid ergo: nihil interest inter gaudium: et dolorem ei ĩ¬
Elexibilem patientiam:nihil quantum ad ipsas uirtutes: plurimum inter illa in qui¬
bus uirtus utraq ostenditur. In altero enim naturalis est amimi remissio ac laxitas
in altero conira naturam dolor:Itaq media sunt haec que plurimum interuallireci¬
piunt.Uirtus in utroq par est. Uirtutem materia non mutat: nec peiorem fecit du¬
a: ac difficilis: nec meliorem hilaris:& leta.Necesse est ergo:ut aequalia sint bono
ciatibus. Duo auiem quibus nihil melius fieri potest paria sunt. Nam sique ex¬
tra uirtutem posita sint aut minuere illam aut augere possunt.desinit unum bo'¬
num esse. quod est honestum. si hoc concesseris. omne honestum perit. Quare di¬
am: quia nhil honestum est:quod ab inuito: quod a coacto fit omne honestũ
uoluntarium est. Admise illi pigritiam:querelam:tergiuersationem. metũ: quod

Expanded text:
declinabilem praestat. "Quid ergo? Nihil interest inter gaudium et dolorum infdeclinabilem praestat. "Quid ergo? Nihil interest inter gaudium et dolorum inflexibilem patientiam?" Nihil, quantum ad ipsas virtutes; plurimum inter illa, in quibus virtus utraque ostenditur. In altero enim naturalis est animi remissio ae laxitas, in altero contra naturam dolor. Itaque media sunt haec, quae plurimum intervalli recipiunt; virtus in utroque par est. Virtutem materia non mutat; nec peiorem facit dura ac difciatibus. Duo autem, quibus nihil fieri melius potest, paria sunt. Nam si, quae extra virtutem posita sunt, aut minuere illam aut augere possunt, desinit unum bonum esse, quod honestum. Si hoc concesseris, omne honestum perit. Quare ? Dicam: quia nihil honestum est, quod ab invito, quod coactum fit. Omne honestum voluntarium est. Admisce illi pigritiam, querellam, tergiversationem, metum; quod
Abbreviated transcription (Latin):
mersa: si ratio diuina est. Nullum autem bonum sine ratione est: bonumomne
diuinum est. Nullum porro inter diuina discrimen est:ergo nec inter bona. Pa¬
ria itaq sunt & gaudium: et fortis atq obstinata tormentorum perpessio. In
utroq enim eadem est animi magnitudo: in altero remissa lenta:in altero pu'¬
gnax et intenta. Quid tu non putas parem esse uirtutem: eius qui fortiter ho¬
stium menia expugnat: et eius qui obsidionem patientissime sustinet. Et ma¬
gnus Scipio Numantiam cludit: & comprimit: cogitq inuictas manus in exi¬
tium ipsas suum uerti. Et magnus ille obsessorum animus qui scit se non esse
clusum: cui mors aperta est: & in complexu libertatis expirat.eque reliqua
inter se paria sunt: tranquilitas: simplicitas: liberalitas: constantia: equanimitas
tolerantia. Omnibus enim istis una uirtus subest:que animum rectum & in¬

Expanded text:
mersa. Si ratio divina est, nullum autem bonum sine ratione est, bonum omne mersa. Si ratio divina est, nullum autem bonum sine ratione est, bonum omne divinum est. Nullum porro inter divina discrimen est; ergo neenec inter bona. Paria itaque sunt et gaudium et fortis atque obstinata tormentorum perpessio; in utroque enim eadem est animi magnitudo, in altero remissa et laeta, in altera pugnax et intenta. Quid? Tu non putas parem esse virtutem eius, qui fortiter hostium moenia expugnat, et eius, qui obsidionem patientissime sustinet ? Magnus Scipio, qui Numantiam cludit et conprimit cogitque invictas manus in exitium ipsas suum verti; magnus ille obsessorum animus, qui scit non esse elusam, cui mors aperta est, et in conplexucomplexu libertatis expirat. Aeque reliqua quoque inter se paria sunt, tranquillitas, simplicitas, liberalitas, constantia, aequanimitas, tolerantia. Omnibus enim istis una virtus subest, quae animum rectum et in
Abbreviated transcription (Latin):
ro decorum et iustum & legitimum: non eiusdem fortune esse putas:certis ter¬
minis comprehensum: Crescere posse imperfecte rei signum est. bonum om
in casdem cadit leges: iuncta est priuata et publica utilitas: tam mehercule: ꝗͣ
inseparabile est. laudandum petendumq ergo uirtutes inter se pares sunt: et o¬
pera uirtutum: et omnes homines: quibus illae contigere. Satorum uero anima¬
liumq uirtutes cum mortales sint: fragiles caduceq sunt: et incerte exiliunt: re¬
siduntq & ideo non eodem precio extimantur. Uerum una inducitur humanis
uirtutibus regula. una enim est ratio recta: simplexq: nihil est diuino diuinius:
celesti celestius mortalia minuuntur:cadunt:deteruntur:crescunt: ex hauriunt᷑.
implentur. Itaq illis in tam incerta sorte equalitas est:diuinorum una natura ẽ.
Ratio autem nihil aliud est:quem in corpus humanum pars diuini spiriti

Expanded text:
ro ? Decorum et iustum et legitimum non eiusdem esse formae putas, certis terro ? Decorum et iustum et legitimum non eiusdem esse formae putas, certis terminis conprensum ? Crescere posse inperfectae rei signum est. Bonum omne in easdem cadit leges; iuncta est privata et publica utilitas, tam mehercules quam inseparabile est laudandum petendumque. Ergo virtutes inter se pares sunt et opera virtutis et omnes homines, quibus illae configere. Satorum vero animaliumque virtutes cum mortales sint, fragiles quoque caducaeque sunt et incertae. Exibunt residuntque et ideo non eodem pretio aestimantur; una inducitur humanis virtutibus regula. Una enim est ratio recta simplexque. Nihil est divino divinius, caelesti caelestius. Mortalia minuuntur, cadunt, deteruntur, crescunt, exhauriuntur, inplentur. Itaque illis in tam incerta sorte inaequalitas est; divinorum una natura est. Ratio autem nihil aliud est quam in corpus humanum pars divini spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
nec uirtuti ire retro licet: sed in alias atq alias qualitates conuertitur:ad i
quas actura est: habitum sigurata. Quicquid auingit in similitudinem sui
adducit: & tingit actiones:amicitias: interdum domos totas quas intrauit.
disposuitq condecorai. quicquid tractauit: id amabile: conspicnum mirabile
facii. liaqpͥ uis eus & magnitudo ulira non potest surgere quomam ineremẽ¬
tum maximo non est.Nihil inuemes rectius recto: non magis quem uerius ue¬
ro: quem temperato temperatius. omnis in modo est uirtus: modus certa mensu
est Constantia non habet quo procedat. non magis quem fiducia:aut ueritas
aut fides. quod accedere perfecto potest:Nihil aut perfectum non erat cui acces¬
sit:ergo nec uirtuti quidem: cui siquid adnci potest:defuit. Honestum quoq
nullam accessionem recipit. Honestum est enim propter ista quae retuli. Quid por¬

Expanded text:
nec virtuti ire retro licet; sed in alias atque alias qualitates convertitur ad rerum, nec virtuti ire retro licet; sed in alias atque alias qualitates convertitur ad rerum, quas actura est, habitum figurata. Quidquid attigit, in similitudinem sui adducit et tinguit; actiones, amicitias, interdum domos totas, quas intravit disposuitque, condecorat. Quidquid tractavit, id amabile, conspicuum, mirabile facit. Itaque vis eius et magnitudo ultra non potest surgere, quando incremetum maximo non est. Nihil invenies rectius recto, non magis quam verius vero, quam temperato temperatius. Omnis sine modo est virtus; modo certa mensura est. Constantia non habet, quo procedat, non magis quam fiducia aut veritas aut fides. Quid accedere perfecto potest ? Nihil, aut perfectum non erat, cui accessit. Ergo ne virtuti quidem, cui si quid adici potest, defuit. Honestum quoque nullam accessionem recipit; honestum est enim propter ista, quae rettuli. Quid por
Abbreviated transcription (Latin):
primum honum reuertamur:et consideremus id quale sit animus intuens uera
eritus sugiendorum ac petendorum: non ex opimone sed ex natura: precia reb
imponens: toti se inferens mundo & in omnes eius actus contemplationem su¬
am mittens: cogitationibus actiomibusq intentus: ex equo magnus: ac uehemes
asperis. blandisq pariter iniuctus: neutri fortune se submittens. supra omna q̃
contingunt: acciduntq: eminens:pulcherrimus ordinatissimus cum decore:
um uiribus sanus: ac siccus: imperturbatus: intrepidus: quem nulla uis frar¬
gat: quem nec attollant fortuita: nec deprimant. Talis animus uirtus est: hec
cius esi facies: si sub unum ueniat aspectum: et semel totam se ostendai. Gete¬
rum multe eius species sunt: pro uite uarictate: et prõ actiombus explicantur
nec minor fit:aut maior ipsa. decrescere enim summum bonum non potest:

Expanded text:
primum bonum revertamur et consideremus id quale sit: animus intuens vera, primum bonum revertamur et consideremus id quale sit: animus intuens vera, peritus fugiendorum ac petendorum, non ex opinione, sed ex natura pretia rebus inponens, toti se inserens mundo et in omnes eius actus contemplationem suam mittens, cogitationibus actionibusque intentus, ex aequo magnus ac vehemens, asperis blandisque pariter invictus, neutri se fortunae summittens, supra omnia quae contingunt acciduntque eminens, pulcherrimus, ordinatisscum viribus sanus ac siccus, imperturbatus, intrepidus, quem nulla vis frangere, quem nec ateius est facies, si sub unum veniat aspectum et semel tota se ostendat. Ceterum multae eius species sunt. Pro vitae varietate et pro actionibus explicantur; nec minor fit aut maior ipsa. Decrescere enim summum bonum non potest
Abbreviated transcription (Latin):
est facit. Quosdam enim dedit corporibus impeditos:sed nihilominus pror¬
pentes obstantia. Claranus mihi uidetur in exemplum aeditus:ut scire possemꝰ.
non deformitate corporis focdari animum: sed pulchritudine animi corpiis or¬
nari. quamuis autem paucissimos una fecerimus dies:tamen multi nobis ser¬
mones fuerunt:quos subinde egeram:et ad te permittam.Hoc primum qi¬
tum est: quomodo possint tria bona esse: si triplex eorum conditio est: Quedã
ut nostris uidetur: prima bona sunt: tanquam gaudium: pax: & salus prĩe.
Quedam secunda in materia infoelici expressa: tanquam tormentorum patiẽ¬
tia: & in morbo graui temperantia. illa bona directo optabimus: hec si necesse
erit. Sunt adhuc tertia: tanquam modestus incessus: & compositus ac probus
uultus: & conueniens prudenti uiro gestus: Quomodo ista inter se tria esse pos¬
sunt: cum alia optanda sint:alia aduersanda: Si uolumus ista distinguere: ad

Expanded text:
est, facit; quosdam enim edit corporibus inpeditos, sed nihilominus perrumest, facit; quosdam enim edit corporibus inpeditos, sed nihilominus perrumpentes obstantia. Claranus mihi videtur in exemplar editus, ut scire possemus non deformitate corporis foedari animum, sed pulchritudine animi corpus ornari. Quamvis autem paucissimos una fecerimus dies, tamen multi nobis sermones fuerunt, quos subinde egeram et ad te permittam. Hoc primo die quaesitum est: quomodo possint paria bona esse, si triplex eorum condicio est. Quaedam, ut nostris videtur, prima bona sunt, tamquam gaudium, pax, salus patriae; quaedam secunda, in materia infelici expressa, tamquam tormentorum patientia et in morbo gravi temperantia. Illa bona derecto optabimus nobis, haec, si necesse erit. Sunt adhuc tertia, tamquam modestus incessus et conpositus ac probus voltus et conveniens prudenti viro gestus. Quomodo ista inter se paria esse possunt, cum alia optanda sint, alia aversanda ? Si volumus ista distinguere, ad
Abbreviated transcription (Latin):
LARANUM CONDISCIPUM MEŨ
uidi post multos annos: non puto expectas: ut adi¬
iciam senem: sed mehercule uiridem animo:ac ui'¬
gentem: & cum corpusculo suo colluctantem. Ini'¬
que enim se natura gessit: & talem animum male
collocauit: aut fortasse uoluit hoc ipsum nobis ostẽ¬
dere. posse ingenium fortissimum ac beatissimum
sub qualibet acute latere. Uicit tamen omma impe¬
dimenta: & ad cetera contennenda a contemptu
sui corporis uenit. Errare mihi uisus est: qui dixit: Gratior est pulchro ueniens
e corpore uirtus. Non enim ullo honestamento eget: ipsa magnum sui decus est
et corpus suum consecrat. Certe claranum nostrum ccepi intueri: formosus
mihi uidetur & iam rectus corpore quem animo. Poiest ex causa uir magnus
exire: potest & ex deformi humiliq corpusculo formosus animus ac magnus.
Quosdam itaq mihi uidetur in hoc tales natura generare:ut approhet uirtutemo
omni loco nasci si posset per se nudos aedere animos fecisset. Nunc quod amplius

Expanded text:
laranum,condiscipulum meum, vidi post multos annos. Non, puto, exspectas, ut adiciam senem, sed mehercules viridem animo ac vigentem et cum corpusculo suo conluctantem. Inique enim se natura gessit et talem animum male conlocavit; aut fortasse voluit hoc ipsum nobis ostendere, posse ingenium fortissimum ac beatissimum sub qualibet cute latere. Vincit tamen omnia inpedimenta et ad cetera contemnenda a contemptu sui venit. Errare mihi visus est, qui dixit gratior et pulchro veniens e corpore virtus. Non enim ullo honestamento eget; ipsa magnum sui decus est et corpus suum consecrat. Aliter certe Claranum nostrum coepi intueri; formosus mihi videtur et tam rectus corpore quam est animo. Potest ex casa vir magnus exire, potest et ex deformi humilique corpusculo formosus animus ac magnus. Quosdam itaque mihi videtur in hoc tales natura generare, ut adprobet virtutem omni loco nasci. Si posset per se nudos edere animos, fecisset; nunc, quod amplius
Abbreviated transcription (Latin):
epistolis nostris uacando ueniet aliquod tempus quod nos iterum ungat ac
misceat: quantumlibet sit illud: Iongum faciat scientia uiendi. Nam ut Possido¬
nius ait:unus dies eruditorum plus patet quem imperitorum longissima &t
Inierim hoc tene: hoc morde: aduersus non succumbere: letis non credere:omne
fortunae licentiam in oculis habere. tanquam quicquid potest factura sii.Quic¬
quid expectatum est diu leuius accedit. Uale.

Expanded text:
epistulis nostris vaca. Veniet aliquando tempus, quod nos iterum iungat ac epistulis nostris vaca. Veniet aliquando tempus, quod nos iterum iungat ac misceat; quantulumlibet sit illud, longum faciet scientia utendi. Nam, ut Posidonius ait, " unus dies hominum eruditorum plus patet quam inperitis longissima aetas." Interim hoc tene, hoc morde: adversis non succumbere, laetis non credere, omnem fortunae licentiam in oculis habere, tamquam quicquid potest facere, factura sit. Quicquid expectatum est diu, lenius accedit. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
omia ista perferemus facile sorbitionem & aquam ealidam et qequid aliud
intollerabile uiderur delicatis: & luxu fluentibus magisq amimo quem eorpo¬
re morbidis. tantum mortem desinamus horrere desinemus autem: si fines hono¬
rum ac malorum cognouerimus:Ita demum nec uita tedio erit: nec mors timori
Uitam enim occupare satietas sui non potest tot res uarias magnas diuinas ꝑ¬¬
censentem. In odium illam sui adducere solet mers ocium. Rerum naturam per¬
agranti nunquam in fastidium ueritas ueniet: falsa satiabunt. Rursus si mors
accedit & uocat: licet immaturasit:licet mediam praecidet etatem: preceptus lon¬
gissime fructus est. Cognita ex illi ex magna parte natura: scit tempore hõesta
in crescere. His necesse est uideri omnem uitam breuem:qui illam uoluptati¬
bus uanis: & ideo infinitis metiuntur.His te cogitationibus recrea:& interim

Expanded text:
omnia ista facile perferemus, sorbitionem, aquam calidam et quicquid aliud omnia ista facile perferemus, sorbitionem, aquam calidam et quicquid aliud intolerabile videtur debeatis et luxu fluentibus magisque animo quam corpore morbidis; tantum mortem desinamus horrere. Desinemus autem, si fines bonorum ac malorum cognoverimus; ita demum nec vita taedio erit nec mors timori. Vitam enim occupare satietas sui non potest tot res varias, magnas, divinas percensentem; in odium illam sui adducere solet iners otium. Rerum naturam peragranti numquam in fastidium veritas veniet; falsa satiabunt. Rursus si mors accedit et vocat, licet inmatura sit, licet mediam praecidat aetatem, perceptus longissimae fructus est. Cognita est illi ex magna parte natura. Scit tempore honesta non crescere; iis necesse est videri omnem vitam brevem, qui illam voluptatibus vanis et ideo infinitis metiuntur. His te cogitationibus recrea et interim
Abbreviated transcription (Latin):
tes. quae maiores certioresq sunt: nemo medicus egro negat. has quisquis sequi¬
tur: et bene intelligit omma sensuum blandimenta contemnit. O infcelicem aege
Quare: quia non uino niuem diluit:quia non rigore potionis sue quam capa
sypho miscuit renouat fracta insuper glacie:quia non ostrea illi Iucerna. in
ipsa mensa aperiuntur:quia circa coenationem eius non tumultus coquorum
est ipsos cum obsoniis focos transferentium. Hoc enim iam luxuria cõmen¬
ta est: ne quis intepescat cibus: nequid palato iam caloso parum ferueat.coe¬
nam culia sequitur. O infcelicem aegrum edet quantumquoquat: non iacebit
conspectu aper:ut uilis caro a mensa relegatus: nec in repositorio eius pecto¬
ra auium totas enim uidere fastidium est: congesta ponentur. Quid tibi mali
factum est: Coenabis tanquam aeger immo aliquando tanquam sanus. Sed

Expanded text:
tes, quae maiores certioresque sunt, nemo medicus aegro negat. Has quisquis sequites, quae maiores certioresque sunt, nemo medicus aegro negat. Has quisquis sequitur et bene intellegit, omnia sensuum blandimenta contemnit. " O infelicem aegrum!" Quare? Quia non vino nivem diluit ? Quia non rigorem potionis suae, quam capaci scypho miscuit, renovat fracta insuper glacie? Quia non ostrea illi Lucrina in ipsa mensa aperiuntur ? Quia non circa cenationem eius tumultus cocorum est ipsos cum opsoniis focos transferentium ? Hoc enim iam luxuria commenta est: ne quis intepescat cibus, ne quid palato iam calloso parum ferveat, cenam culina prosequitur. " O infelicem aegrum ! " edet, quantum concoquat. Non iacebit in conspectu aper ut vilis caro a mensa relegatus, nec in repositorio eius pectora avium, totas enim videre fastidium est, congesta ponentur. Quid tibi mali factum est ? Cenabis tamquam aeger, immo aliquando tamquam sanus. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ciis. Corpus tuum ualitudo tenet:non et animum.Itaq curloris moratur
pedes:sutoris aut fabri manus impediet sianimus esse tibi inusu solet.Suade¬
bis:docebis:.audes:dices:quaeres:recordaberis.Quid porro mhilagere te credis
si temperãs egersis: ostendens morbum posse superari: uelcerte sustineri. Est
mihi crede uirtuti etiam in lectulo locus:non tantum arma et acies dant
argumenta alacris animi indomitiq: terroribus:et in uestimentis uir forit
apparet.Habes quid agis:bene luctare cum morbo:simhil te coegerit. si nihil
exhortauerit. Insigne prodis exemplum.Oꝗͣ magna erat glorie materia si spe¬
ctaremur aegri. Ipse te expecta: ipse te lauda. Preterea sunt duo genera uolup¬
tatum. Alterum corporales morbos inhibet: non tamen tollit. immo si uerum¬
istimes incitat magis. Iuuat bibere sitientem: gratior est esurientibus cibus
quicquid ex abstinentia contingit auidius excipitur.illas uero animi uolupta¬

Expanded text:
ciis." Corpus tuum valetudo tenet, non et animum. Itaque cursoris moratur ciis." Corpus tuum valetudo tenet, non et animum. Itaque cursoris moratur pedes, sutoris aut fabri manus inpediet; si animus tibi esse in usu solet, suadebis docebis, audies disces, quaeres recordaberis. Quid porro ? Nihil agere te credis, si temperans aeger sis ? Ostendes morbum posse superari vel certe sustineri. Est, mihi crede, virtuti etiam in lectulo locus. Non tantum arma et acies dant argumenta alacris animi indomitique terroribus; et in vestimentis vir fortis apparet. Habes, quod agas: bene luctare cum morbo. Si nihil te coegerit, si nihil exoraverit, insigne prodis exemplum. O quam magna erat gloriae materia, si spectaremur aegri! Ipse te specta, ipse te lauda. Praeterea duo genera sunt voluptatum.  SI VERUM EXTIMES, INCITAT MAGIS. IUVAT BIBERE SITIENTEM, GRATIOR EST <ESURIENTI> Quicquid ex abstinentia contigit, avidius exciditur. Illas vero animi volupta
Abbreviated transcription (Latin):
riam in ea que maxime miratus est sparge.Tunc tbi fortissimus quisq et ui¬
ctor doloris occurrat ille qui dum uarices execandas preberet: legere librum
perseuerauit ille qui non desut ridere:cum ob ipsum irati tortores:omnia in¬
strumenta crudelitatis sue experirentur. Num uincetur dolor ratione qui
uictus est risu: Quicquid nunc licet dicat distillationes: & uim continua tussim
aegerentem uiscerum partes:& febrem praecordia ipsa torrentem & sitim: & artus
diuersum articulis exeuntibus tortos plus est flamma & eculeus:& lamina
et uulneribus ipsis intumescentibus:quot illa renouaret et altius urgeret im¬
pressum. Inter haec tamen aliquis non gemuit.Parum est non rogauit. Parum
est non respondit. Parum est risit:& quidem ex animo.Uis tu post haec dolorẽ
deridere: Sed nihil inquis agere sinit morbus:qui de omnibus abduxit offi¬

Expanded text:
riam in ea, quae maxime miratus es, sparge. Tunc tibi fortissimus quisque et viriam in ea, quae maxime miratus es, sparge. Tunc tibi fortissimus quisque et victor doloris occurrat: ille, qui cum varices exsecandas praeberet, legere librum perseveravit; ille, qui non desiit ridere, cum hoc ipsum irati tortores omnia instrumenta crudelitatis suae experirentur. Non vincetur dolor ratione, qui victus est risu ? Quicquid vis nunc licet dicas, destillationes et vim continuae tussis egerentem viscerum partes et febrem praecordia ipsa torrentem et sitim et artus in diversum articulis exeuntibus tortos; plus est flamma et eculeus et lammina et vulneribus ipsis intumescentibus quod illa renovaret et altius urgeret inpressum. Inter haec tamen aliquis non gemuit. " Parum est "; non rogavit. " Parum est "; non respondit. " Parum est"; risit et quidem ex animo. Vis tu post hoc dolorem deridere ? "Sed nihil," inquit, "agere sinit morbus, qui me omnibus abduxit offi
Abbreviated transcription (Latin):
Sed uirtus et firmitas animi & pax in celum parta:si semel in aliquo certa¬
mine debellata fortuna est. Dolorem grauem sentio. Quid ergo non sentis: si
illum muliebriter tuleris: Quemadmodum perniciosior est hostis fugienti¬
bus: sic omne fortuitum incomodum magis istat cędenti & aduerso sed graue
est. Quid: Nos ad hoc forte sumus:ut leuia portemus. Utrum uis longum
sse morbum: an coarctatum et breuem si longus est:habet intercapedinem
dat refectioni locum: multum temporis donat.Necesse est ut exurgat et desi'¬
nat. Breuis morbus & praeceps alterutrum faciet:aut extinguetur:ant exim¬
guer. Quid autem interest: non sit an non sim: in utroq finis dolendi est illud
quoq proderit ad alias cogitationes aduertere animum: et a dolore discedere.
Cogita quid honeste. quid fortiter feceris: bonas partes tecum ipse tracta: memo¬

Expanded text:
, sed virtus et firmitas animi et pax in ceterum parta, si semel in aliquo certa, sed virtus et firmitas animi et pax in ceterum parta, si semel in aliquo certamine debellata fortuna est. " Dolorem gravem sentio." Quid ergo ? Non sentis, si illum muliebriter tuleris? Quemadmodum perniciosior est hostis fugientibus, sic omne fortuitum incommodum magis instat cedenti et averso. " Sed grave est." Quid ? Nos ad hoc fortes sumus, ut levia portemus ? Utrum vis longum esse morbum an concitatum et brevem ? Si longus est, habet intercapedinem, dat refectioni locum, multum temporis donat, necesse est, ut exurgit, et desinat. Brevis morbus ac praeceps alterutrum faciet: aut extinguetur aut extinguet. Quid autem interest, non sit an non sim ? In utroque finis dolendi est. Illud quoque proderit, ad alias cogitationes avertere animum et a dolore discedere. Cogita quid honeste, quid fortiter feceris; bonas partes tecum ipse tracta. Memo
Abbreviated transcription (Latin):
fut. retulisse uicundum est. Naturale est mali sui fine gaudere.Circunciden¬
da ergo duo sunt & futuri timor: & ueteris incommoda memoria. Hee ad me
iam non pertinet. Id nondum in ipsis positus difficultatibus dicat: forsan et
ec olim meminisse iuuabit: toto contra illum pugnet animo: uincetur si ce¬
serit: uincet si se contra dolorem suum intenderit.Nunc hoc pleriq faciunt
attrahunt in se ruinam: cui obstandum est.Illud quod premit: quod impen¬¬
dit. quod urger si subducere te cceperis: sequetur & grauius incumbet: si cõtra
steteris: & obniti uolueris repelletur.Athlete quantum plagarum ore: quan¬
tum toto corpore excipiunt ferunt tamen omne tormentum glorie cupic¬
te. Nec tantum quia pugnant ista patiuntur: sed ut pugnent. Exercitatio ista
tormentum est. Nos quoq euincamus omnia quorum premium non co¬

Expanded text:
fuit ferre, tulisse iucundum est; naturale est mali sui fine gaudere. Circumcidenfuit ferre, tulisse iucundum est; naturale est mali sui fine gaudere. Circumcidenda ergo duo sunt, et futuri timor et veteris incommodi memoria; hoc ad me iam non pertinet, illud nondum. In ipsis positus difficultatibus dicat: Forsan et haec olim meminisse iuvabit. Toto contra ille pugnet animo; vincetur, si cesserit, vincet, si se contra dolorem suum intenderit. Nunc hoc plerique faciunt, ad trahunt in se ruinam, cui obstandum est. Istud quod premit, quod inpendet, quod urget, si subducere te coeperis, sequetur et gravius incumbet; si contra steteris et obniti volueris, repelletur. Athletae quantum plagarum ore, quantum toto corpore excipiunt ? Ferunt tamen omne tormentum gloriae cupiditate nec tantum quia pugnant, ista patiuntur, sed ut pugnent. Exercitatio ipsa tormentum est. Nos quoque evincamus omnia, quorum praemium non co
Abbreviated transcription (Latin):
facere tibiipsi grauiora: & te querelis onerare. Leuis est dolor:si mhil illi opi¬
nio adiecerit. Contra: te si exhortari te coeperis:ac dicere nihil est:aut certe exi¬
uum est: duremus:iam desinet: Ieuem illum dum putas facies: omnia ex o¬
pinione suspensa sunt. Non ambitio tantum ad illam respicit: et luxuria: et
auarita: ad opimionem. dolemus.tam miser est quisq quem credidit: de tra¬¬
hendas preteritorum dolorum conquestiones puto: et illa uerba. Nulli nun¬
quam fuit peius quos cruciatus quanta mala pertuli: nemo me surrecturũ¬
putauit. Quotiens deploratuis sum a meis: Quotiens relictus amedicis: In ecu¬
leum impositi non sic distrahuntur: etiam si sunt uera ista transierunt.Quid
iuat preteritos dolores retractare: et miserum esse: quia fueris: Quid ꝙ nẽc
non multum malis sius adncit & sibiipsi mentitur: Deinde quod acerbum

Expanded text:
facere tibi ipse graviora et te querellis onerare. Levis est dolor, si nihil illi opifacere tibi ipse graviora et te querellis onerare. Levis est dolor, si nihil illi opinio adiecerit; contra, si exhortari te coeperis ac dicere: " Nihil est aut certe exiguum est. Duremus; iam desinet"; levem illum, dum putas, facies. Omnia ex opinione suspensa sunt; non ambitio tantum ad illam respicit et luxuria et avaritia. Ad opinionem dolemus. Tam miser est quisque quam credidit. Detrahendas praeteritorum dolorum conquestiones puto et illa verba: " Nulli umquam fuit peius. Quos cruciatus, quanta mala pertuli! Nemo me surrecturuputavit. Quotiens deploratus sum a meis, quotiens a medicis relictus ! In eculeum inpositi non sic distrahuntur. " Etiam si sunt vera ista, transierunt. Quid iuvat praeteritos dolores retractare et miserum esse, quia fueris ? Quid, quod nemo non multum malis suis adicit et sibi ipse mentitur ? Deinde quod acerbum
Abbreviated transcription (Latin):
necesse est: desinas illum sentire si nimis senseris.illud autem est quo im¬
ritos in uexatione corporis male habet: non assueuerunt animo esse con¬
tenti:multum illis cum corpore fuit. Ideo uir magnus & prudens animii
deducit acorpore: & multum cum meliore ac diuina parte uersatur:cum
hac quaerula: & fragili quantum necesse est. Sed molestum est inquis care
grauia sunt. Deinde cupiditas relanguescit ipsis per se que cupimus fatiga¬
tis ac dificientibus. Inde morosus est stomachus. Inde quibus fuit auiditas
cibi odium est:desideria ipsa moriuntur.Non est autem acerbum carere. eo
quot cupere desieris. Adiice ꝙ nullus intermittitur dolor: aut certe remit¬
tur.Adiice ꝙ licet & cauere futurum et ohsistere imminenti remediis.Nui¬
lus enim non signa premittit. Utiq qui ex solito reuertitur. Tolerabilis est
morbi patientia: si contempseris id quod extremum minatur.Noli mala tua

Expanded text:
necesse est desinas illum sentire, si nimis senseris. Illud autem est, quod imnecesse est desinas illum sentire, si nimis senseris. Illud autem est, quod imperitos in vexatione corporis male habet: non adsueverunt animo esse contenti. Multum illis cum corpore fuit. Ideo vir magnus ac prudens animum diducit a corpore et multum cum meliore ac divina parte versatur, cum hac querula et fragili quantum necesse est. "Sed molestum est," inquit, "cgravia sunt. Deinde cupiditas relanguescit ipsis per quae cupimus fatigatis ac deficientibus; inde morosus est stomachus, inde cuius fuit aviditas cibi, odium est. Desideria ipsa moriuntur. Non est autem acerbum carere eo, quod cupere desieris. Adice, quod nullus non intermittitur dolor aut certe remittitur. Adice, quod licet cavere venturum et obsistere inminenti remediis. Nullus enim non signa praemittit, utique qui ex solito revertitur. Tolerabilis est morbi patientia, si contempseris id quod extremum minatur. Noli mala tua
Abbreviated transcription (Latin):
ceret. Maximi dolores consistunt in macerrimis corporis partibus. Nerur.
articuliq & quicquid aliud exile est:acerrime seuit cum in arto uitia conce¬
pit.Sed cito he partes obstupescunt:& ipso dolore sensum doloris amittunt.si¬
ue quia spiritus naturali prohibitus cursu & mutatus in peius:uim suam q
uiget admonetq: nos perdit:siue quia correptus humor cum desnt habere quo
fuat: ita se elidit in his quae nimis impleuit:exeutit sensum. Sic Podagra &
Chiragra. & omnis uertebrarum dolor: & neruorum interquiescit:cum illa q̃
torquebat: haebetat. Omnium istorum patria uerminatio uexat. Impetus
ora extinguitur:& finis dolendi est obtorpusse.dentium dolor oculorum
aurium ob hocipsum acutissims est: quot inter angustissima corporis nas¬
citur non minus mehercule quem capitis ipsius. Sed hiincitator est inalie¬
nationem soporemq conuertitur. Hoc itaq solatium uasti doloris est qd

Expanded text:
ceret. Maximi dolores consistunt in macerrimis corporis partibus; nervi ceret. Maximi dolores consistunt in macerrimis corporis partibus; nervi articulique et quicquid aliud exile est, acerrime saevit, eum in arto vitia concepit. Sed cito hae partes obstupescunt et ipso dolore sensum doloris amittunt, sive quia spiritus naturali prohibitus cursu et mutatus in peius vim suam, qua viget admonetque nos, perdit, sive quia corruptus umor, cum desiit habere, quo confluat, ipse se elidit et iis, quae nimis implevit, excutit sensum. Sic podagra et cheragra et omnis vertebrarum dolor nervorumque interquiescit, cum illa, quae torquebat, hebetavit ; omnium istorum prima verminatio vexat, impetus mora extinguitur et finis dolendi est optorpuisse. Dentium, oculorum, aurium dolor ob hoc ipsum acutissimus est, quod inter angusta corporis nascitur, non minus, mehercule, quam capitis ipsius; sed si incitatior est, in alienationem soporemque convertitur. Hoc itaque solacium vasti doloris est, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Unum quando uirium causa aduoces: quando intermittas: ne irritet ac exaspe¬
ret tussim. Ego tibi illud precipio:quod non tantum huius morbi sed totius
uite remedium est. Contemni mortem nihil triste est:cum huius metum ef¬
ugimus.Tria haec in omni morbo grauia sunt.Metus mortis:dolor corpor
intermissio uoluptatum.De morte satis dictum est hoc linum dicam non
morbi hunc esse: sed naturae metum.Multorum mortem distulit morbus
ei saluti illis fuit uideri perire.Morieris.Non quia aegrotas: sed quia uiuis
ista te res & sanatum manet.Cum conualueris:non mortem:sed ualitudinẽ¬
ffugies. Ad illud nunc proprium incommodum reuertamur. Nagno
cruciatus haber morbus sed hos tolerabiles. interualla faciunt. Nam sumi
doloris intentio inuenit finem:Nemo potest ualde dolere &diu.Sic nos ami¬
cissima nostri natura disposuit:ut dolorem:aut tollerabilem:aut breuem fa¬¬

Expanded text:
vinum quando virium causa advoces, quando intermittas, ne inritet et exaspevinum quando virium causa advoces, quando intermittas, ne inritet et exasperet tussim. Ego tibi illud praecipio, quod non tantum huius morbi, sed totius vitae remedium est: contemne mortem. Nihil triste est, cum huius metum effugimus. Tria haec in omni morbo gravia sunt: metus mortis, dolor corporis, intermissio voluptatum. De morte satis dictum est; hoc unum dicam, non morbi hunc esse sed naturae metum Multorum mortem distulit morbus et saluti illis fuit videri perire. Morieris, non quia aegrotas, sed quia vivis. Ista te res et sanatum manet; cum convalueris, non mortem, sed valetudinem effugies. Ad illud nunc proprium incommodum revertamur: magnos cruciatus habet morbus. Sed hos tolerabiles intervalla faciunt. Nam summi doloris intentio invenit finem. Nemo potest valde dolere et diu; sic nos amantissima nostri natura disposuit, ut dolorem aut tolerabilem aut brevem fa
Abbreviated transcription (Latin):
debeo: & nihil illi minus debeo.Multum mihi contulerunt ad bonam ualitu¬
dinem amici:quorum adhortationibus:uigiliis sermonibus alleuabar: Nih
eque Lucili uirorum optime:egrum reficit atq adiuuat quem amicorum af¬
fectus. Nihil aque expectationem mortis ac metum per surripit.Non iudi'¬
cabam me cum illos superstites relinquerem mori.Putabam inquam me ui¬
cturum: non cumillis sed illos: non effundere mihi spiritum uidebar sed tra¬
Sere. Hac mihi dederunt uoluntatem adiuuandi me. & patiendi omne torr¬
tum. Alioquin miserrimum est:cum animum moriendi proieceris non ha¬
bere uiuendi. Ad hec ergo remedia te confer medicus tibi quantum ambules
quantum exercearis monstrabit.Ne indulgeas ocio:ad quod uergit iners ua¬
itudo:ut legas clarius & spiritum:cuius aciter receptaculum laborat exe¬
ceas: ut nauiges: & uiscera molli iactatione concutias.Quibus cibis utaris:

Expanded text:
debeo et nihil illi minus debeo. Multum mihi contulerunt ad bonam valetudebeo et nihil illi minus debeo. Multum mihi contulerunt ad bonam valetudinem amici, quorum adhortationibus, vigiliis, sermonibus adlevabar. Nihil aeque, Lucili, virorum optime, aegrum reficit atque adiuvat quam amicorum adfectus; nihil aeque expectationem mortis ac metum subripit. Non iudicabam me, cum illos superstites relinquerent mori. Putabam, inquam, me victurum non cum illis, sed per illos. Non effundere mihi spiritum videbar, sed tradere. Haec mihi dederunt voluntatem adiuvandi me et patiendi omne tormentum; alioqui miserrimum est, cum animum moriendi proieceris, non habere vivendi. Ad haec ergo remedia te confer. Medicus tibi quantum ambules, quantum exercearis, monstrabit; ne indulgeas otio, ad quod vergit iners valetudo; ut legas clarius et spiritum, cuius iter ac receptaculum laborat, exerceas; ut naviges et viscera molli iactatione concutias; quibus cibis utaris,
Abbreviated transcription (Latin):
Exari te distillatiombus crebris ac febriculis:quae longas di¬
stillationes: & in consuetudinem adductas sequuntur.eo mo'¬¬
lestius mihi est:quia expertus sum: hoc genus ualitudmis¬
quod inter initia contempsi. Poterat adhuc adolescentia ĩui¬
rias ferre: et se aduersus morbos contumaciter gerere. Deinde succubui et eo
perductus sum: ut ipse distillarem:ad summam maciem deductus. Saepe
imperum feci abrumpende uite patris me indulgentissimi senectus retinuit
cogitaui enim non quem fortiter mori possem: sed q̃ fortiter ille desiderare nõ
posset. Itaq imperaui mihi ut uiuere.Aliquando enim & uiuere fortiter facere
est. Quae mihi tunc fuerint solatia dicam:si prius hoc dixerim hac ipsa ꝗbu
acquiescebam: medicinae uim habuisse. In remedium cedunt honesta solatia:
et quicquid animum erexit etiam corpori prodest.Studia mihi nostra etiam¬
saluri fuerunt. Philosophie acceptum fero quot surrexi ꝗ conualui: illi uitam

Expanded text:
exari te destillationibus crebris ac febriculis, quae longas destillationes et in consuetudinem adductas secuntur, eo molestius mihi est, quia expertus sum hoc genus valetudiquod inter initia contempsi; poterat adhuc adulescentia iniurias ferre et se adversus morbos contumaciter gerere. Deinde succubui et eo perductus sum, ut ipse destillarem ad summam maciem deductus. Saepe impetum cepi abrumpendae vitae; patris me indulgentissimi senectus retinuit. Cogitavi enim non quam fortiter ego mori possem, sed quam ille fortiter desiderare non posset. Itaque imperavi mihi, ut viverem. Aliquando enim et vivere fortiter facere est. Quae mihi tunc fuerint solacio dicam, si prius hoc dixero, haec ipsa, quibus adquiescebam, medicinae vim habuisse. In remedium cedunt honesta solacia, et quicquid animum erexit, etiam corpori prodest. Studia mihi nostra saluti fuerunt. Philosophiae acceptum fero, quod surrexi, quod convalui. Illi vitam
Abbreviated transcription (Latin):
etiam amicum perdere:ut diutius uiuant:& liberos ad stuprum manu sua
tradere: ut contingat lucem uidere tot conscia scelerum excucienda uite cupido
est: discendumq nihil interesse quando patiaris: quod quandoq patiendũ es
quem bene uiuas refert non ꝗͣdiu.Sepe autem in hoc esse bene diu. Uale

Expanded text:
etiam amicum prodere, ut diutius vivant, et liberos ad stuprum manu sua etiam amicum prodere, ut diutius vivant, et liberos ad stuprum manu sua tradere, ut contingat lucem videre tot consciam scelerum, Excutienda vitae cupido est discendumque nihil interesse, quando patiaris, quod quandoque patiendum est. Quam bene vivas refert, non quam diu; saepe autem in hoc est bene, ne diu. VALE