comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
r&ici cur scriptura scã dnm dixisse iratum Ognos cant ergo quia dñs noster
N ut homo irascitur: comino u&ur enim ut perrit : pellit utre uoc& irascit᷑ utemena¬
d& Sed nec hoc ambigo quod spetus ill arnetrpum matris gessiss& ecclesio
Ipsaenim inter fluctus & scopulos huius sȩcub ransiens: Nos ab imminenibus
malis materno gestamine fouens. pio amplexo. e protectione defendit: Ab adam
uero usq ad noe generationes &: idest. adam sorh. enos. caman malalehel. iareeh.
enoch matus alam. lameho noe . In his ergo decem generationibus inueniuntur
anni duo milia ducenti quad raginta & duo: Adam uero interra enachum sepulto
quȩ prius ebron uocabatur. liber hie su naue euidenter explanat.Uy
ABEBAT ER GO NOE POST DIL UIUM TRES FILIOS SEM. CHAM
ecia f&hi Deia feht egres sesurit gentes: similiter & dechamsiuede sĩeͥm. e

Expanded text:
ici, cur Scriptura sacra Dominum dixisset iratum. Cognoscant ergo, quia Dominus noster, non ut homo irascitur: commovetur enim, ut terreat; pellit, ut revocet; irascitur, ut emendet. Sed nec hoc ambigo, quod species illa arcae typum matris gesserit Ecclesiae: ipsa enim inter fluctus et scopulos hujus saeculi transiens, nos ab imminentibus malis materno gestamine fovens, pio amplexu ac protectione defendit. Ab Adam ergo usque ad Noe sunt generationes decem: id est Adam, Seth, Enos, Cainan, Malaleel, Jared, Enoch, Matusalam, Lamech, Noe. In his ergo decem generationibus, inveniuntur anni mille ducenti quadraginta duo. Adam vero in terra Enachim sepultum, quae prius Ebron vocabatur, liber Jesu Nave evidenter explanat . V. Habebat ergo Noe post diluvium tres filios Sem, Cham, et Jafeth. De Jafeth egressae sunt gentes, similiter et de Cham, et de Sem. E
Abbreviated transcription (Latin):
nus dierum diuersis ad fectus supplicus pro xp̃i nomine pas sũs est. Bea¬
tis simus uero hireneus huius suc cessor martyris quiabeato policar poadabnc
urbem directus est. ad mirabili uir tute enituit. Qui in moditi tem poris spatio
praedicatione sua maxime in integrum ciui tatem reddidit xp̃ĩ anam. Sed ue¬
niente persecutione talia ibidem diabolus bella pertr rannum exercuit.
Et tanta ibi multitudo xp̃i anorum ob confessionem dominicae nominis est
iugulata ut perplateas flumina curterent desangiune xp̃iano. quorum
nec nomina colligere potuimus dñs enim eos in libro uitȩ con scripsit
Beatum hireneum diuersis insua carnifex praesentia poenis ad fectum
xp̃o dño permar tyrium dedicauit. Post hunc & qua draginta octomar¬
trres passi sunt ex quibus primo fuis se legimusi uetium epagatum xxxii.

Expanded text:
nus dierum, diversis affectus suppliciis, pro Christi nomine passus est. Beanus dierum, diversis affectus suppliciis, pro Christi nomine passus est. Beatissimus vero Irenaeus hujus successor martyris, qui a beato Polycarpo ad hanc urbem directus est, admirabili virtute enituit: qui in modici temporis spatio, praedicatione sua maxime in integro civitatem reddidit Christianam. Sed veniente persecutione, talia ibidem diabolus bella per tyrannum exercuit, et tanta ibi multitudo Christianorum ob confessionem Dominici nominis est jugulata, ut per plateas flumina currerent de sanguine Christiano: quorum nec numerum, nec nomina colligere potuimus. Dominus enim eos in libro vitae conscripsit. Beatum Irenaeum diversis in sua carnifex praesentia poenis affectum, Christo Domino per martyrium dedicavit. Post hunc et quadraginta octo martyres passi sunt, ex quibus primum fuisse legimus Vettium Epagatum. XVIII.
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & hiero solima helia abhelio adriano uocatur suc cessore domi¬
o tiani eo quod eam reparauerit. Post has uero passiones scõrum non fuit satis
parti aduer sȩgentes incredulas contra xp̃i colas excitasse. nisi commouer&
& in ipsis xp̃i anis scis mata concitat hereses & diuisa fides catholica aliter
aliterque disseritur. Nam sub antonini imperio marcionitana & ualenti¬
niana heresis insana surrexit. & iustinus philo sophus post scriptos catholicȩ
ecclesiae libros mar trrio proxp̃i nomine coronatur. Pasia orto persecu¬
tione be atissimus policarpus io hannis a postoli & euan gelistȩ discipulus
octogesimo a&atis suce anno uelut holo chaustum purissimum per ignem
dño consecratur Sed & ingalli is multi pro xp̃i nomine sunt permar trrium
gemmis caelestibus coronati. quorum passiones historiae apud nos fideliter
us que hodie retinentur
x quibus & ille primus lugdonensis ec desiae photinus ep̃s fuit. quiple¬

Expanded text:
nde et Hierusolima Helia ab Helio Adriano vocatur, successore Domiciani, eo quod eam reparaverit. Post has vero passiones sanctoruparti adversae gentes incredulas contra Christicolas excitasse, nisi commoveret et in ipsis Christia nis schismata. Concitat haereses, et divisa fides catholica aliter aliterque disseritur. Nam sub Antonini 22 imperio Marcionitana et Valentiniana haeresis insana surrexit: et Justinus Philosophus, post scriptos catholicae Ecclesiae libros, martyrio pro Christi nomine coronatur. In Asia autem, orta persecutione, beatissimus Polycarpus, Joannis apostoli et evangelistae discipulus, octogesimo aetatis suae anno, velut holocaustum purissimum, per ignem Domino consecratur. Sed et in Galliis multi pro Christi nomine sunt per martyrium gemmis coelestibus coronati: quorum passionum historiae apud nos fideliter usque hodie retinentur. Ex quibus et ille primus Lugdunensis Ecclesiae Photinus episcopus fuit, qui ple
Abbreviated transcription (Latin):
mello castroiiuñturre exiliorudt Chlorurus legitos dirigens a dchuro aldũ ogẽ in quiren squadere gunde bergur egimã parentẽ
inuinctusubiuisset. sed e se adeharo aldũclyc̃ Liherare poteris deplasphemio cau si hanc iubȩilli hominẽ quiliuuis emodi uerbatibinunti¬
auit armare. etpaedat alius departe regiȩ gunde berge quiq armati ad singulare certañiudicuĩ dilis duob cflgentib ognoscat᷑ ue¬
tisc flctu a direcertamne utdeparte gundebengȩ ꝓcurrentib c̃subrinis gundebenge et aribertohomonomine pitto c̃tradalil fũ armat ad gredit᷑¬
Cuq eflgssent cortunine ad aliusfꝰ apittone mtłficit᷑ gunde berga statĩa b exlio postammos tres regressa sublimat᷑ inregno: Amoxi chlothari iregi

Expanded text:
mello castro in unam turrem exilio trudit. Chlotharius legatus diriens ad Charoaldum regem, inquirens, qua de re Gundebergam reginam, parenteminiunctum habuisset, sed ex se ad Charoaldo dixit: 'Liberare potebas de blasphemeo causam hanc. Iube illum hominem, qui huiuscemodi verba tibi nunciavit, armare, et procedat alius de parte reginae Gundebergae, quique armatus ad singulare certamine. Iudicium Dei, his duobus confligentibus, cognuscatuatum conflictum adire certaminis, et de parte Gundebergae procurrentibus consobrinis Gundebergae et Ariberto, homo, nomine Pitto, contra Adalulfum armatus aggreditconflixissent certamine, Adalulfus a Pittone interficitur. 630 Gundeberga statim de exsilio post annos tres regressa sublimatur in regnum. AN. DCXXI
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ cogitas q ꝓmalitia aliquaei hȩc pararet᷑ insidia : Ait. Noli fatigare semen ne sco in seritiniuriã sedaccp
an escenretĩ ureis abicede Vlo quoq in sifente ut stuas uidelic& reliquias ducentos aureo sobtulit. & rar sicobtau

Expanded text:
Tamen cogitans, quod pro malitia aliqua ei haec pararetur insidia, ait: 'Noli fategare senem nec sancto inferre iniuriam; sed, acceptis Tamen cogitans, quod pro malitia aliqua ei haec pararetur insidia, ait: 'Noli fategare senem nec sancto inferre iniuriam; sed, acceptis a me centum aureis, abscide'. Illo quoque insiste
Abbreviated transcription (Latin):
in seruisc& Cũq ei pecensitas ad debellandũ mimicos obuenis s& in hoc confisus auxilio ubidex trilacerti erexissaus
cepit quissuã ã in coloco quireliquias sui sergu martyris meruis s& a accipere Incerea ꝓdit᷑ ab ep̃obertrã no tufronius¬
gotiator ꝑmimiticiã qr inuitũ aliquando eũ totunderat in hians facultatẽeiꝰ E ille dispiciens ad aliã urbẽ transicr
e sane crescente regredit᷑. Aitergo ep̃s Est hic quidã sirꝰ eufronius omine quidedomosua eccł am faciens hui scũ
liquias collo cauit &plurim a ex his signa ustute martyrisopitulante conspexit. Na cutẽpre quodã bardigalensis c¬
uitas maximo flagellaret᷑ incendio hȩ domꝰ circũ dataflãmis pulla tnꝰ ẽ adusta Ista codicente statĩmũ nolus

Expanded text:
i seruisset. Cumque ei necessitas ad depellendum inimicos obvenisset, in hoc confisus auxilio, ubi dextri lacerti erexisset ui seruisset. Cumque ei necessitas ad depellendum inimicos obvenisset, in hoc confisus auxilio, ubi dextri lacerti erexisset ucoepit, quisnam esset in eo loco, qui reliquias sancti Sergii martyris meruisset accipere. Interea proditur ab episcopo Berthramno Eufron neguciator per inimicitiam, quia invitum aliquando eum totunderat, inhians facultatem eius. Quod ille dispiciens, ad aliam urbem transiens, caesariae crescente, regreditur. Ait ergo episcopus: 'Est hic quidam Syrus Eufron nomine, qui de domo sua ecclesiam faciens, huius sancti reliquias collocavit et plurima ex his signa, virtute martyris opitulante, conspexit. Nam cum tempore quodam Burdegalensis civitas maximo flagraretur incendio, haec domus circumdata flammis nullatenus est adusta'. Ista eo dicente, statim Mummolus
Abbreviated transcription (Latin):
sugites ꝵ abiditis & orudlit̃ truadunt᷑ sauimentũ celiuļ tabomaculat᷑ sostquã ũ antet emptisant eetra bant᷑ foris
exhoctex iracundiã habuit sed ognitaratione quicuit Restam̃ ipsius inselix tã mobiles quã in mobiles ꝙ aꝓprioreb relictũ
fuerat suisfidelib: condonauit. Quiuxoreciꝰ ualdespoliatã in scam basilicã reliquer̃. Cor pꝰuclaudu uel reliquorũ parentes
ꝓximi auferentes insuã regionẽ sȩplierunt Igit᷑ gundo ualdus adamicossuos legato dirigit dericos utiq ex quibun abba
caturni cȩ urbis litteras quas acceperat cauatã codicis tabulã subcera recondidit sed ad p̃hensus ab hominib: regis gunth¬
chrãni repertis litteris in regis p̃sentia ẽ. deductꝰ qui cȩsus grauissime incustodia ẽ retrusus
possint: Parrauit quidã ꝙ aliquis in partib: orientisr ex ablatoscĩ sergi martiris pollice index trobrachio corparis su¬

Expanded text:
extrahuntur foris ex hoc rex iracundiam habuit; sed, cognita ratione, quievit. Res tamen ipsius infelicis tam mobelis quam inmobelis, quod a prioribus relictum fuerat, suis fidelibus condonavit. Qui uxorem eius valde spoliatam in sanctam bproximi auferentes in suam regionem, sepelierunt. XXX. Igitur Gundovaldus duos ad amicos suos legatos direxit, clericos utique: ex quibus unus abbas Cadurcinae urbis, litteras quas acceperat, cavata codicis tabula sub cera recondidit. Sed apprehensus ab hominibus regis Guntchramni, repertis litteris, in regis praesentiam est deductus: qui caesus gravissime, in custodiam est retrupossint, narravit quidam, quod aliquis in partibus Orientis rex, ablato sancti Sergi martyris pollice, in dextro brachio corporis su
Abbreviated transcription (Latin):
noli familiarib adiduct᷑ꝰ ẽ ita magnicorporis dect᷑ꝰ auiduos auttrespeder suplongis simnꝰ homines putaret᷑ magnꝰlignarius faber

Expanded text:
moli familiaribus adductus est, ita magno corpore elatus, ut duos aut tres pedes super longissimos homines putaretur magnus, lignarius faber,moli familiaribus adductus est, ita magno corpore elatus, ut duos aut tres pedes super longissimos homines putaretur magnus, lignarius faber,
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ leudege silus dux cũthesauris om̃ib quosuperius ominauimꝰ ad regẽ uenit quos posta rex piuperib & eccłus erogauit ad phenã
uero uxorẽ mũ moliinquirererex cepit quid thesauri quos hic c̃gregauerat deuenissent Sedilla cognoscens iurũ suũin t̃fectũ fuisse
comnẽ actantiã eorũ ꝓrsus in terrã corruis se omã pandit Multũ adhuc apudurbẽ auenio aurũ atq: argentũ et̃ quȩ ad regis po¬
edhȩc ut fuer̃ dereꝑto anti quothes auro abstulit: ꝓrex diuisũ cũ child eberto rege nepotesuo partẽ suã maxime pauperib ẽ
largitꝰ mulieri aut̃ nihilamplius quã ea deparentib: habuenet derelinquens Ic̃ & homo ille mmensi corporis ad regẽ demũ¬

Expanded text:
Igitur Leudeghiselus dux cum thesauris omnibus, quos superius nominavimus, ad regem venit; quos postea rex pauperibus et aeclesiis erogavit. Adpraehensam Igitur Leudeghiselus dux cum thesauris omnibus, quos superius nominavimus, ad regem venit; quos postea rex pauperibus et aeclesiis erogavit. Adpraehensam vero uxorem Mummoli inquirere rex coepit, quid thesauri, quos hii congregaverunt, devenissent. Sed illa cognoscens virum suum interfectum fuisse et omnem iactantiam eorum prorsus in terram conruisse, omnia pandit triginta. Sed haec, ut ferunt, de reperto antiquo thesauro abstulit. Quod rex divisum cum Childeberto rege nepote suo, partem suam maxime pauperibus est largitus; mulieri autem nihil amplius, quam ea quae de parentibus habuerat, relinquens. XLI. Tunc et homo ille immensi corporis ad regem de Mum
Abbreviated transcription (Latin):
nibilut uideo desid e ꝓmisa seruat᷑ Nãcer no memn mortir exitio positũ Cuille Ergo egredias foris & om̃a mitigabo Quo egre¬
possis euadere. A tille accepto consilio dũobtento capite figire niteret᷑ : Extracto quidã gladio capudeiꝰ cũ cucullo decidit Deindeunꝰ quis q
ad ꝓpriã rediens magnas ꝑuia p̃das& homicidia fecit Eredegundis aut his dieb huppanẽ incholosanodirex̃ ut scilic& filiã suã exinde quo¬
cũ qmꝰ possit eruere. Perebant enĩ pleriq obhoceũ transmissũ ut sigundo ualdo repperiss&uiuũ multis in lectũ ꝓmisionib: adeã
trans ducera. Sedcũ hoc facereniquiuiss& acceptã rigundẽ a lo coillo redux̃ nisi negrandi humilitate atq: c̃tumdia

Expanded text:
'Ninil, ut video, de fide promissa servatur; nam cerno me in mortis exitio positum'. Cui ille. 'Ego egrediar foris et omnia mitigabo'. Quo egre'Ninil, ut video, de fide promissa servatur; nam cerno me in mortis exitio positum'. Cui ille. 'Ego egrediar foris et omnia mitigabo'. Quo egrepossis evadere. At ille accepto consilio, dum obtecto capite fugere niteretur, extracto quidam gladio caput ejus cum cucullo decidit. Deinde unusquisque ad propria rediens, magnas per viam praedas et homicidia fecit. Fredegundis autem his diebus Cuppanem in Tolosanum direxit, ut scilicet filiam suam exinde quoue modo possit eruere. Ferebant enim plerique ob hoc enm transmissum, ut, si Gundovaldum repperisset vivum, multis inlectum promissionibus ad eam transduceret. Sed cum hoc facere nequivissit, acceptam Rigundem a loco illo reduxit, non sine grande humilitate adque contumilia.
Abbreviated transcription (Latin):
dñ cũministris adipsa gccłarũ altaria trucidanter Post quã aut cunctos intfecer ut p̃ remaner& mingens ad parietẽ
ominẽ urbẽtũ eccłus reliquisq: ȩdificur succender̃ nihilqibi p̃t̃ humũ uacuã relinquenit Igit leudegrselus rediens adcs¬
tir cũ mũ molo & iagittario chariulfo ł uuad done nunciosocculte ad regẽ dirigit qͥd dehis fieriuell&ꝰ Atillicapitalieor uissit
finiri sententiã Vuad do tẽ cũ chariul forelictis obsedib discesser ab eos Delatoquoq: nuncios deorũ interitũ : Cũ hoc mũ¬
molus aduertiss& accintꝰ arma ad tuguriũ leudegr selipȩcit Atille uodenseũ at Quid sicinquid quasifugiensuenis. Eu ulle

Expanded text:
quoque Domini cum ministris ad ipsa aeclesiarum altaria trucidantes. Postquam autem cunctus interfecerunt, ut non remaneret mingens ad parietem, quoque Domini cum ministris ad ipsa aeclesiarum altaria trucidantes. Postquam autem cunctus interfecerunt, ut non remaneret mingens ad parietem, omnem urbem cum eclesiis reliquisquae aedificiis succenderunt, nihilque ibi praeter umum vacuum relinquentes. Igitur Leudeghyselus rediens ad castra cum Mummolo et Sagittario, Chariulfo vel Waddone, nuntios occulte ad regem diregit, quid de his fieri vellit. At ille capitali eos iussit finire sententiam. Waddo tunc cum Chariulfo, relictis filiis obsedibus, discesserunt ab eis. Delato quoque nuntio de horum interitu, cum hoc Mummolus advertissit, accinctus arma ad tugurium Leudeghysili petit. At ille videns eum, ait: 'Quid sic', inquid, 'quasi fugiens venis?' Cui ille:
Abbreviated transcription (Latin):
pullus dolus nequersutia malitiȩ c̃tinet᷑ t÷ com̃do cau sã meã dep̃cans ut sis uelocit̃ ultor suꝑ cos quime in sontt̃ imnanib:
tradider inimicaũ Hecũ dixiss& c̃signans ie cruce dominica ab iretepit cũ hominib: supͣdictis Cũq a porta clongi sent
sic̃ ẽ circaurbe uallis tota in p̃cipitiompulsus ab ollone cetidit ilo quoq clamante en uobballo mert urm̃ qui sertgis &
fratrẽ dicit &filiũ & inmisa lancea uoluit eũ transfigere sed repulsa a circulis loricȩ nihil pocuit Peniq cũcleuat ad
montẽregrediniteret᷑ boso emiso lapide c̃apudei librauit qui cecidit & mnortuiur ẽ Venitq omẽ uulgus & difxisineo
lanceis pedesci funeligantes ꝑ omã exercituũ cistra traxer: euellentesq cesariẽ acbarbã ciꝰ insȩpultũ psomloco quoint ectꝰ

Expanded text:
nullus dolus neque versutia malitiae continetur, tibi commendo causam meam, dipraecans, ut sis velociter ultor super eos, qui me insontem in manibus nullus dolus neque versutia malitiae continetur, tibi commendo causam meam, dipraecans, ut sis velociter ultor super eos, qui me insontem in manibus tradiderunt inimicorum'. Haec cum dixisset, consignans se cruce dominica, abire coepit cum hominibus supradictis. Cumque a porta elongassint, sicut est circa urbem vallis tota in praecipitio, inpulsus ab Ollone caecidit, illo quoque clamante: 'En vobis Ballomerem vestrum, qui se regis et fratrem dicit et filiumä. Et inmissa lancia voluit eum trmontem regredi niteretur, Boso emisso lapide caput ejus libravit, qui cecidit. et mortuus est. Venitque omne vulgus, et defixis in eum lanceis, pedes ejus fune ligantes, per omnia exercituum castra traxerunt; evellentesque caesariem ac barbam ejus, insepultum ipso in loco quo interfectus
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃p̃ optaui Nc̃ cũ dõ uob sit actio si quid mn menda cui dexeritis. ipseeni udic& causa meã. Hȩc eodicente respondit
deponebalteũ meũ aureũ ꝙ cingeris neuidearis iniactantia ꝓcedere Ettuũ accinge gladiũ : meũ q restituȩ
tilleñ simplicit̃ in quid hȩc uerba suscipio utea quȩdetius usq nc̃ in caritatt usussũ a meauftrat᷑. Nu molusũ¬
ad serebatcũ iuram̃to: nihile molestefieri. Egresugit᷑ partã ab ollo nebiturigũ comitẽ & bosone susceptꝰ t̃ Alũ molisaut̃
cũ satellitib in urbȩ regresiusportã firmissi me obserauit Hic aut̃ cũ seinmanib: inimicorũ cerner& traditũ deuatis in
glũ manib & occulis ait iudexȩt̃mȩ & ultio uera i nocentiũ dr̃ a quo om̃is uisticia p̃cȩdit cuimendatiũ ñ plac& in quo

Expanded text:
semper obtavi. Nunc cum Deo vobis sit actio, si quid mihi mendacii dixeritis; ipse enim iudicet causam meam'. Haec eo dicente, respondit semper obtavi. Nunc cum Deo vobis sit actio, si quid mihi mendacii dixeritis; ipse enim iudicet causam meam'. Haec eo dicente, respondit depone baltheum meum aureum quo cingeris, ne videaris in jactantia procedere, et tuum accinge gladium, meumque restitue. Et ille: Non simpliciter, inquit, haec verba suscipio, ut ea quae de tuis usqadserebat cum iuramento, nihil ei molesti fieri. Egressi igitur portam, ab Ollone Biturigum comite et Bosone susceptus est. Mummolus autem cum satellitibus in urbe regressus, portam firmissime obseravit. Hic autem cum se in manibus inimicorum cerneret traditum, elevatis ad caelum manibus et oculis, ait: 'Iudex aeterne et ultio vera innocentium, Deus, a quo omnes iustitia procedit, cui mendacium non placet, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
& porentia cadit. unũ suꝑẽ sisetuntatẽ uite meb abere cognoscerẽ . Demiltouos laborẽ potirã emouere Descendentib: nuncissigit¬
litatis qualia tibi dedissemꝰ ipsequi p̃sens es nosti Nc̃ aut̃ accipes a lubrec̃ uiliũ descende abhacurbe & rep̃sentarituo
sicut fypequȩ sisti. lãenĩ cũ his om̃ib c̃locutisumꝰ : & ipsi dixer̃ Qr non uultrex ꝑderesolatiũ tuũ eoꝙ parũ dege¬
nerationeurã remanserit : Itille in tellegens dolũ eorũ lacrimis ꝑfusus ait Inuitatione urã in his galiissũ delatꝰ Thesiu¬
ros uͦmeos in quib: in m̃ sũ pondus argenti continet᷑ & auria c diuersarũ specierũ aliquid in auennica urberetinet᷑ ali¬
quid guntherãnꝰ boso diripuit: ł gouͦ iuxtadĩ auxiliũ spẽ omnẽ in uob̵ positã u ob̵ c̃siliũ meũ credidi ꝑuos regnare

Expanded text:
et potentia cadit. Unum superest, si securitatem vitae me habere cognoscerem. de multo vos labore poteram removere. Discedentibus nuntiis, Sagitet potentia cadit. Unum superest, si securitatem vitae me habere cognoscerem. de multo vos labore poteram removere. Discedentibus nuntiis, Sagitlitatis, qualia tibi dedimus, ipse qui praesens es nusti. Nunc autem accipe salubre consilium: discende ab hac urbe et repraesentare fratri tuo, sicut saepe quaesisti. Iam enim cum his hominibus conlocuti sumus, et ipse dixerunt, quia non vult rex perdere solatium tuum, eo quod parum de generatione vestra remanserit'. At ille intellegens dolum eorum, lacrimis perfusus, ait: 'Invitationem vestram in his Galliis sum delatus, thesauros vero meos, in quibus inmensum pondus argenti continetur et auri ac diversarum specierum, aliquid in Avennica urbe retenetur, aliquid Gunthchramnus Boso diripuit. Ego vero, iuxta Dei auxilium spem omnem in vobis positam, vobis consilium meum credidi, per vos regnare
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliquando inuentus du honore sepe li retur : Ius sit eũ in alueũ matronȩ fluminis pici tunc intra lapsũ quo do pere
meo ad capiendorum pisciũ. necessitatẽ p̃parauera repperi: Sedci ignorarẽ quis nã eet acesariae ꝓlixa. cognoui chlo¬
uechũ esse adphensumq: in humeris acllitus detuli ibiq: eũ cespites suꝑposito tumu laui : Ecce saluatis arculus quoduo¬
lueris effice : Quod cũ rex repperisset confingens se aduenationẽ ꝓcedere : detectoq: tumulo repperit corpusculum inte

Expanded text:
ne aliquando inventus cum honore sepeliretur, iussit eum in alveum Matronae fluminis proici. Tunc intra lapsum, quod opere ne aliquando inventus cum honore sepeliretur, iussit eum in alveum Matronae fluminis proici. Tunc intra lapsum, quod opere meo ad capiendorum piscium necessitatem praeparaveram, repperi. Sed cum ignorarem, quisnam esset, a caesariae prolixa cognovi Chlodovechum esse, adpraehensumque in humeris ad litus detuli ibique eum cespite superposito tumulavi. Ecce, salvatis artubus, quod volueris effice!' Quod cum rex conperisset, confingens se ad venationem procedere, detectoque tumulo, repperit corpusculum inte
Abbreviated transcription (Latin):
deeo cognoscam indicia Flaec audiens fredegundis regina coniunctis prioribus regnisui idẽ cũ tribus epis et trecentis uiris
optimis sacramenta dederunt hunc abchil perico rege generatu fuisse et sic suspitio ab animi s regis ablataẽ
Deniq: cũ interitũ mero uechi atq: clodo uechi sepius lam̃taret nesciretq ubieos postquã int̾feterant ꝓiȩ cis sent: Vlenitad
rege homo qui diceret simihi contrariũ in posterũ non habet᷑ : Indicabo in quo loco chlodo uet hi cada uersit positum:
Iurauit rex nihil ei moles tũ fieri. sed potius munerib: ampliari Tunc ille ueritate inquit meloqͥ orex ipsaratio quȩ acta
ẽ conp brauit Na quando chodo uecuis interstatus est acsubstillicidio oratorii : Cuiusda sepultꝰ metuens regina.

Expanded text:
de eo cognuscam indicia'. Haec audiens Fredegundis regina, coniunctis prioribus regni sui, id est cum tribus episcopis et tricentis viris de eo cognuscam indicia'. Haec audiens Fredegundis regina, coniunctis prioribus regni sui, id est cum tribus episcopis et tricentis viris optimis, sacramenta dederunt, hunc ab Chilperico rege generatum fuisse; et sic suspicio ab animis regis ablata est. Denique cum interitum Merovechi adque Chlodovechi saepius lamentaret nesciretque, ubi eos postquam inteificerant proiecissent, venit ad regem homo, qui diceret: 'Si mihi contrarium in posterum non habetur, indicabo, in quo loco Chlodovechi cadaver sit positum'. Iuravit rex, nihil ei molestum fieri, sed potius muneribus ampliari. Tunc ille: 'Veritatem', inquid, 'me loqui, o rex, ipsa ratio quae acta est conprobabit. Nam quando Chlodovechus interfectus est ac sub stillicidio oraturii cuiusdam sepultus, metuens regina,
Abbreviated transcription (Latin):
ost haec rex parius uenit ettora omnibus loqui cȩpit dicens Germanus meus chilpericus moriens dicit̃ filiũ reliquis sȩ
iuius nutritores matre depcante petierunt uteu desco lauacro indominicinatalis sollemnitate debere excipere : et nonue¬
ner̃ Rogauerunt deinceps ut adscm pascha haptizaret᷑ sed nec tunc allatus ẽinfans Dep̃catis aut tertio ut ad sestiuitate
c̃ĩ ia hannis exhiberetur sed nec tuncuenit: Mouer itaq: me ꝑtẽpus sterile deloco ubihabita ham. Veniigitur etecce abscon¬
lit᷑ nec ostendit᷑ mihipuer Vnde quantu intellego nihil ẽ quod ꝓmittit᷑ sedut credo alicuius exleudibus nostris sitfilius
la side strpe nostra fuisset ad me utiq fuerat deportatus : Ideoq noueritis quia ame non suscipitur nisicerta

Expanded text:
Post haec rex Parisius venit et coram omnibus loqui coepit, dicens: ' Germanus meus Chilpericus moriens dicitur filium reliquisse, Post haec rex Parisius venit et coram omnibus loqui coepit, dicens: ' Germanus meus Chilpericus moriens dicitur filium reliquisse, cuius nutritores, matre depraecante, petierunt, ut eum de sancto lavacro in dominici natalis solemnitate deberem excipere, et non venerunt. Rogaverunt deinceps, ut ad sanctum pascha baptizaretur, sed nec tunc adlatus est infans. Depraecati sunt autem tertio, ut ad festivitatem sancti Iohannis exhiberetur, sed nec tunc venit. Moverunt itaque me per tempus sterile de loco ubi abitabam. Veni igitur, et ecce! absconditur nec ostenditur mihi puer. Unde, quantum intellego, nihil est quod promittitur, sed, ut credo, alicuius ex leudibus nostris sit filius. Nam si de stirpe nostra fuisset, ad me utique fuerat deportatus. Ideoque noveritis, quia a me non suscipitur, nisi certa
Abbreviated transcription (Latin):
te discesserat : tunc rex iussit eũ reuocari et siq agere coeperat expetiuit : Nacũ iterato ad conuiuiũ regis pallidius. atq ber¬
traminus acciti fuissent commoti in inuicẽ multas sibi deadulteriis acfornicatione exꝓbrauer̃ non nulla etia deꝑiurus quib:
derehus multi ridebant non nulli uero quia lacrioreserant scientiȩ lam̃tabant curint̃ sacerdotes dũ taliter tezinia diaboli
pullularet. Disce dentes itaq: a regis psentia cautiones et fideiussores deder̃ : ut decimo &l mensis noni adsi nodũ c̃uenirent
unc apparuerunt signa idẽ radii a parte aquilonis sicut sepius apparaere solent fulgn᷑ percelu cucurris se uisus est floresq:
in arboribus ostensi sunt erat enĩ mensis quintus

Expanded text:
te discesserat. Tunc rex iussit eum revocare, et sic quae agere coeperat expedivit. Nam cum iterato ad convivium regis Palladius atque Berte discesserat. Tunc rex iussit eum revocare, et sic quae agere coeperat expedivit. Nam cum iterato ad convivium regis Palladius atque Berthchramnus acciti fuissent, commoti in invicem multa sibi de adulteriis ac fornicatione exprobraverunt, nonnulla etiam de periuriis. Quibus de rebus multi ridebant, nonnulli vero, qui alacriores erant scientiae, lamentabant, cur inter sacerdotes Domini taliter zezania diabuli pollularet. Discedentes itaque a regis praesentia, cautiones et fideiussores dederunt, ut decimo Kalendas mensis noni ad sinodum convenirent. Tunc apparuerunt signa, id est radii a parte aquilonis, sicut saepius apparere solent. Fulgor per caelum cucurrisse visus est, floresque in arboribus ostensi sunt. Erat enim mensis quintus.
Abbreviated transcription (Latin):
locũ pallado epo adaganda festa p̃buerunt Quoincipiente ꝓphetiã rexinterrogit quisesse : Cumque palla diũcpnt
initiasse ꝓnunti assent statim commotꝰ rexait uimili sep infidelis etꝑfidus fuit: ille nunc sacrata uerba p̃dica¬
bit ł grediar prorsus ab hac eclesia nei mici meu audã p̃dicantẽ. et haecdicens egredi cepit ecclesia Tunc contbatisicer
dores defratris humi litate dxer̃ regi. Vidimus enimeu conuiuio tuo adessȩ acde eius manu tebenedictionẽ accipere etur
eũ nuncrex asꝑnat᷑ Sieni scissemus tibi exosus. declinassemus utq ad aliũ qr haecagere debuisset : Nuncsi ꝑmit᷑tis celebrit
quae cepit in posterũ aut si aliquid opposueris. canonice sunet onis censura finiat᷑ : laeni pallidius ep̃s in sacrario cũ grandihumilita¬

Expanded text:
locum Palladio episcopo ad agenda festa praebuerunt. Quo incipiente prophetiam, 381 Rex interrogat, quis esset. Cumque Palladium episcopum locum Palladio episcopo ad agenda festa praebuerunt. Quo incipiente prophetiam, 381 Rex interrogat, quis esset. Cumque Palladium episcopum initiasse pronuntiassent, statim commotus rex ait: Qui mihi semper infidelis et perfidus fuit, ille nunc sacrata verba praedicabit? Egrediar prorsus ab hac ecclesia, ne inimicum meum audiam praedicantem. Et hadotes de fratres humilitate, dixerunt regi: Tidimus enim eum convivio tuo adesse ac de eius manu te benedictionem accipere; et cur eum nunc rex aspernatur? Si enim scissemus tibi exosum, declinassemus utique ad alium, qui haec agere debuisset. Nunc, si permittis, caelebret, quae coepit; in posterum autem, si aliquid opposueris, canonicae sanctionis censura finiatur'. lam enim Palladius episcopus in sacrario cum grande humilita
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ utnullũ exeopent indieũremaneret etheoregedicente ad mirantibus nobis epulo expleto surrȩximꝰ
quia ut superius chemus inbasilica sci martinmi confugũ feterant ꝓ eo quod gundo ualdo coniuncti fuissent Nacum
prius plis deprecatus nilil obtinere potuisse haec insequent locitus sũ Audut õ rex potes tastua etce adomino meo in
legatione adtedirectus sũ uel quid renuntiabo ea quimnemisit cũihil mihi responsi reddere uelis atille obstupe factus ait
Et quisẽ dominustuus quitemisit cuiego subridens bcatus martinus in quomisitme : Tuncille ius sit sibi rep̃senta riuros
Decicumn ineus conspetu conienis sent multus eispfidias acꝑiuria e ꝓbnuit uocans eos sacpus ul pes ingenosas sedrestituat
eos gratiaesuae reddens quaeillis ablata fuerant
AAdueniente quoq diedominico rexeclesiã adspertando missaru sollemnia petit. ł ratresuero c̃ sacerdotes que quderant

Expanded text:
tus est, ut nullum ex eo penitus indicium remaneret. Haec rege dicente, admirantibus nobis, epulo expleto surreximusquia, ut superius diximus, in basilica sancti Martini confugium fecerant, pro eo quod Gundovaldo coniuncti fuissent. Nam cum prius, pro his depraecatus, nihil obtinere potuissem, haec in sequenti locutus sum: 'Audiat, o rex, potestas tua. Ecce! a domino meo in legatione ad te directus sum. Vel quid renuntiabo ei qui me misit, cum nihil mihi responsi reddere vellis?' At ille obstupefactus ait: 'Et quis est dominus tuus, qui te misit?' Cui ego subridens: 'Beatus Martinus', inquio, 'misit me'. Tunc ille iussit sibi repraesentari viros. Sed cum in eius conspectu venissent, multas eis perfidias ac periurias exprobravit, vocans eos saepius eos gratiae suae, reddens quae illis ablata fuerant. VII. Adveniente quoque die Dominico, rex ecclesiam ad spectanda Missarum solemnia petit; fratres episcopi vero consacerdotesque qui aderant,
Abbreviated transcription (Latin):
n eedort ealiu allats ⁊epetit ab totutiris cupiens incuꝰ paronũ euerentia habererĩsapuit Illo quo qreudent
at perpegcatiẽe s gelis inmiensã &pisitusibueneris periemꝰ Hȩ coloquente in ruor̃ pueriehorulsucũg adus adan¬
ceis obseratuq reperiente subhostio effracuis cellulȩuitreis hastis ꝑ parietes fenetras metiunt laudiũ qũ semiuiuum
uuuus erpit᷑ Reseranq hostas turhagladiaterĩ ingredit᷑ Nonnulli eiã matriculariorũ & reliquorũ pauperun

Expanded text:
cellolam abbatis expetiit, ab eo tutari se cupiens, in cuius patronum reverentiam habere non sapuit. Illo quoque resedente, cellolam abbatis expetiit, ab eo tutari se cupiens, in cuius patronum reverentiam habere non sapuit. Illo quoque resedente, ait: 'Perpetratum est scelus inmensum, et nisi tu subveneris, periemus'. Haec eo loquente, inruerunt pueri Eberulfi cum gladiis ae lanceis, obseratumque repperientes ostium, effractis cellolae vitreis, hastas per parietes fenestras inieciunt Claudiumque iam simevivum vivus eripetur; reseratisque ostiis, turba gladiatorum ingreditur. Nonnulli etiam matricolari
Abbreviated transcription (Latin):
tuguriũ ingredi mansionis meȩ Misitq puerũ unũ pꝰ aliũ ad requirenda potentiora uina laticina uidelic& atqgaritina
ũqillũ apueris relictũ solũ laudius conspexiss& eleuata c̃trabis lica maniait. Mlartinebeatis sime fueme uxorẽ cũ pa¬
rentib citouidere In felix enĩ in discrimine positꝰ & hinc intersicere in atrio cogitabit & iurtiat̃ scui antescitis metuebat
uncun epueris daudu quierat robustior ad p̃hensu ȩberulfũ atergo ualidiorib: lacertis adstringit resupinatũq pectꝰe
adiugulandũ parat: Id daudius ꝯxdricto abaldito glidio adeũ dirigit sed&illeplatũ acingulo sirtũ se ad ꝑcatiendi
hicab: suitiant: Qucrũ demanu dil apsis dũ fuertiã exammnis puiterer᷑ ex tractog ladio ca pudonꝰ grauuisine ue tle tua¬

Expanded text:
tugurium ingredi mansionis meae'. Misitque pueros unum post alium ad requirenda potentiora vina, Laticina videlicet adque Gazitina. tugurium ingredi mansionis meae'. Misitque pueros unum post alium ad requirenda potentiora vina, Laticina videlicet adque Gazitina. Cumque illum a pueris relictum sclum Claudius conspexisset, elevata contra basilica manu, ait: 'Martine beatissime, fac me uxorem cum parentibus cito videre'. Infelix enim in discrimine positus, et hunc interficere in atrio cogitabat et virtutem sancti antestitis metuebat. Tunc unus e pueris Claudiis qui erat rubustior, adpraehensum Eberulfum a tergo validioribus lacertis adstringit resupinatumque pectus eius ad iugulandum parat. At Claudius , extractu a balteo gladio, ad eum diriget. Sed et ille prolatum a cinictibus sauciant. Quorum de manu dilapsus, dum fuger
Abbreviated transcription (Latin):
inspeci Eũ iudere eum ante tonsorato capite quasi ep̃m ordinari. Deindesuꝑcathedrã puramn
soli afuligne tectã in positũ seretri p̃ducentib: cora eo lignis accereis Mlchȩc narrante : rex ait
diliẽ e go aliã u sione q̃uȩbui in teritũ piunti auit. Adduicebat᷑eñ in conspretumneo atrib epis

Expanded text:
inspexi, cum viderem eum a te tonsorato capite quasi episcopum ordinari, deinde super cathedram puram inspexi, cum viderem eum a te tonsorato capite quasi episcopum ordinari, deinde super cathedram puram sola fuligine tectam impositum ferri, praelucentibus coram eo lychnis ac cereis. Me haec narrante, rex ait: Vidi et ego 380 aliam visionem, quae hujus interitum nuntiavit. Adducebatur enim in conspectu meo a tri
Abbreviated transcription (Latin):
indiensem dominice patiuitatis ẽ eleuatꝰ Vndes oratio ur̃a ꝓsequit᷑ poterit hicdnõa nnuent
regnare. Iec regedicente om̃sorationẽ fuderunt ad dñm ut utrã q regeriꝰ misericordia conser¬
uar&. A diccit querex uerũ qr materciꝰbrunihildis meminatur interimert sednribil mibi
ex hoc ftrmidinis ẽ Dñs eni qui meeripuit demanib: inimicorũ meorũ & dehui in sidis liberabitine
truderetur dicens Scio enĩ qđ horum causam germanũ meũ chilpericum in terseci lecit
deniq necnos ꝓuires haberidebemꝰ siciꝰ necem ulcis cere nonualemus hocanno. Quiego res¬
pondi. Et quis chilpericũ interimit nisi malitia suatua que oratio Multasenitibi contra us¬
nciã tetendit in sidias quȩxi mortis exitũ intulerunt Qđ atdicã ualdehoc ꝑ uisionemi somni

Expanded text:
in die sancto Dominicae nativitatis est elevatus. Unde si oratio vestra prosequitur, poterit hic, Domino annuente, in die sancto Dominicae nativitatis est elevatus. Unde si oratio vestra prosequitur, poterit hic, Domino annuente, regnare. Haec rege dicente, omnes orationem fuderunt ad Dominum, ut utrumque regem ejus misericordia conservaret. Adjecitque rex: Verum quia mater ejus Brunichildis me minatur interimere, sed nihil mihi ex hoc formidinis est. Dominus enim qui me eripuit de manibus inimicorum meorum, et de hujus insidiis liberabit me. truderetur, dicens: Scio enim quod horum causa germanum meum Chilpericum interfici fecit. Denique nec nos pro viris haberi debemus, si ejus necem ulcisci non valemus hoc anno. Cui ego respondi: Et quis Chilpericum interemit, nisi malitia sua tuaque oratio? Multas enim tibi contra justitiam tetendit insidias, quae ei mortis exitium intulerunt. Quod, ut dicam, valde hoc per visionem somnii
Abbreviated transcription (Latin):
Inũ uostantum modo sacerdotes dnĩ dep̃cor ut profilia meo childebertho dnĩ
miericordam exoretis łsteni ur sapiens atq:utilis. ut demultorũ annorũ acuo
uicita tam cautus homo repperire possit acstrinus Quia sihunc dẽ hisgalis concedere
dignabatur fortassis spes erat deco demgente nrã quȩ ualde ex manita est posecon sute¬
re Quod fieriux tatꝰ nistricrdiã Nondiffido coqđ tale fuert pueripatiuntatis p̃ agiũ¬
faidiemscm̃ pasche stantis tatrimeo sr gybertho inȩcła ꝓ ced entedia cono cĩ scõguuangelierũ
libro tiuncius egiaduent una queuox fuit ꝓ nantiantis lectione tuiuangelicã ac puncu dicn¬
tis filius patꝰ c̃ tibi. Vnde fatũ ẽ ut omis populus in utraq ad nunciatione pariter proda
mar& glouado omm potenti sed & baptismũindiem scm̃ pente costes accepit Ftrextuhil ominꝰ

Expanded text:
Unum vos tantummodo, sacerdotes Domini, depraecor, ut pro filio meo Childebertho Domini Unum vos tantummodo, sacerdotes Domini, depraecor, ut pro filio meo Childebertho Domini misericordiam exoretis. Est enim vir sapiens adque utilis, ut de multorum annorum aevo vix ita tam cautus homo repperire possit ac strinuus. Quia, si hunc Deus his Galliis concedere dignabatur, fortassis spes erat, de eodem gentem nostram, quae valde exinanita est, posse consurgere. Quod fieri iuxta eius misericordiam non diffido, eo quod tale fuerit pueri nativitates praesagiudie sancto Paschae, stante fratre meo Sigiberto in ecclesia, procedente diacono cum sancto Evangeliorum libro, nuntius regi advenit, unaque vox fuit pronuntiantis lectionem evangelicam, ac nuntii dicentis: Filius natus est tibi, unde factum est, ut omnis populus in utraque annuntiatione proclamaret pariter: Gloria Deo omnipotenti. Sed baptismum in die sancto Pentecostes accepit, et rex nihilominus
Abbreviated transcription (Latin):
mihi ut om̃s sacerdo tes qui ad erat permeam commonitionemdatis exofficiosuo
singulis dericis coram rege iuberentur cantare. Permeenim secundũ regis im¬
perium ad moniti quisque ut potuit ut potuit in regis p̃sentia psalmum respon¬
sorium decantauit. Cum autem fercula ꝓferent᷑ dixit rex argentum autem¬
omnem quod cernitis mum molullius perieris fuit Sed nunc gratia dñi tribu¬
ente in nr̃a dominatione trans latum. est. Nã quindecim exeo catinos ut istis
maiorem cernitis iai concidi & non ex inde amplius quam hunc & aliũ dȩcenta sep¬
tua ginta libris reseruaui & quidamplius qua mopus cottidianum niego qđ peius est
alium filium prȩter childeberthum ab eo cuisatis sit dethes auris quos ei pater reli¬
quid & quȩ iam dehuiꝰmif errimireb: que auennione inuentȩ sunt. trxnsmit tere
curaui reliqua uero pauperum & ȩccła rũ erunt necessi tatib: tribuenda iu

Expanded text:
mihi, ut omnes sacerdotes qui aderant per meam commonitionem, datis ex officio suo mihi, ut omnes sacerdotes qui aderant per meam commonitionem, datis ex officio suo singulis clerecis, coram rege iuberentur cantare. Per me enim secundum regis imperium admoniti, quisque, ut potuit, in regis praesentia psalmum responsurium decantavit. Cum autem fercula profererentur, dixit rex: 'Argentum omne, quod cernitis, Mummoli illius periuris fuit; sed nunc, gratia Domini tribuente, in nostra dominatione translatum est. Nam quindecim ex eo catinos, ut istum maiorem cernitis, iam concidi, et non exinde amplius quam hunc et alium de cento septuaginta libris reservavi. Et quid amplius quam opus cotidianum? Non ego, quod peius est, alium filium praeter Childeberthum habeo, cui satis sit de thesauris, quos ei pater reliquid', et quae iam de huius miserrimi rebus, quae Avennione inventae sunt, transmittere curavi. Reliqua vero pauperum et aeclesiarum erunt necessitatibus tribuenda.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt gratiȩ referendȩ tertio enĩ mihi qđ deepõdiciiniquum. est perierasti mittens
indiculo dolosita teplenos a me ex cusabaris per epłas & germanum meum cũ
scriptis aliis inuitabas. Iudicauit enĩds̃ causam meam cum ego prouocauero
uos semꝑ tamquam ȩcclesiȩ patrestudui & uos circame semper egistis dolosce
i casio autem & antidio ep̃is dixit. Quid uos osanctis simipatres ꝓregiones hutilitate
uel regni nrĩ sospitate tractastis edicitȩ Illis quoq: tacentib: ab lutis rex manibus
accepta a sacerdotib: benedictione ad mensam resedit. Laetu uultu & hilari faciȩ
quasinihil de contempto suo fuiss& effatus
uterea iam medium prandii ꝑ actum iub& rex ut dia canũ nr̃m qui ante diȩ ad
missas psalmũ responsoriũ dixerat ocinere iuberem. Quocanente : iub& iterũ

Expanded text:
sunt gratiae referendae. Tertio enim mihi, quod de episcopo dici iniquum est, periurasti, mittens sunt gratiae referendae. Tertio enim mihi, quod de episcopo dici iniquum est, periurasti, mittens indicolos dolositate plenus. A me excusabaris per epistolas, et germanum meum cum scriptis aliis invitabas. Iudicavit enim Deus causam meam, cum ego provocare vcs semper tamquam aeclesiae patres studui et vos circa me semper egistis dolose'. Nicasio autem et Antidio episcopis dixit: 'Quid vos, o sanctissimi patres, pro regiones utilitate vel regni nostri sospitate tractastis, edicite'. Illis quoque tacentibus, ablutis rex manibus, accepta a sacerdotibus benedictione, ad mensam resedit laeto vulto et hilare faciae, quasi nihil de contempto suo fuisset effatus. Interea iam medium prandii peractum, iubet rex, ut diaconem nostrum, qui ante die ad missas psalmum responsurium dixerat, canere iuberem. Quo canente, iubet iterum
Abbreviated transcription (Latin):
metro polis inei ualde do loribus artabantur & ego spoliatus & contemptus in eoloco
adductus sum pionpotui aliud facere nisi quȩille quiomnem principatum galliarũ
setestabatur accipere imperabat. Cum haec regeniunciata fuissent ualde cominotꝰ
ita ut uix obtineri possit ut eos ad conuiuium prouo car& quos antea nonuiderat
ntroeunte ita quebertrãno interrogatrex. Quis ait est iste: diueratenim quod ab
couisus nonfuerat. Dixeruntque hic est bertramnus burdegalensis urbis eps
uiille gratia inquidagimꝰ quod sic custodis fidem generationis tuae Scire enĩteo por¬
tuerat dilectissime pater qđ parens eras pobis ex matrenrã & suꝑ gentẽtuã nonde¬
bueras inducere pestem extraneam. Cũ que talia & his similia bertrãnus au¬
diss& conuersus ad palladium : rexait. Nec tibi opalla dii epis copenuimium

Expanded text:
metropolis mei valde doloribus arctabantur, et ego spoliatus et contemptus, invitus ab eo in eo loco metropolis mei valde doloribus arctabantur, et ego spoliatus et contemptus, invitus ab eo in eo loco adductus sum. Non potui aliud facere, nisi quae ille, qui omnem principatum Galliarum se testabatur accipere, imperabat. Cum haec regi nuntiata fuissent, valde commotus est, ita ut vix obtineri posset, ut eos ad convivium advocaret, quos antea non viderat. Introeunte itaque Bertchramno, interrogat rex: Quis, ait, est iste? Diu enim erat quod ab eo visus non fuerat. Dixeruntque: Hic est Bertchramnus Burdegalensis urbis episcopus. Cui ille: Gratias, inquit, agimus, quod sic custodisti fidem generationi tuae. Scire enituerat, dilectissime pater, quod parens eras nobis ex matre nostra, et super gentem tuam non debueras inducere pestem extraneam'. Cumque talia et his similia Berthchramnus audisset, conversus ad Palladium rex ait: 'Nec tibi, o Palladi episcope, nimium
Abbreviated transcription (Latin):
ane autem facto dumrex loca scõrum orationis gratia uisi tar& ad metantun
nostro rum aduenit Erat erũ ibiba silica sc̃ĩ auiti abbatis cum in libro miracũ¬
lorum ineminimus Surrexi ga uisus fateor adoccursumtius & data orationt
leprt cor ut inman sont mea euglogias beatimartini dignaretur accipert Quod
ulle niontes puens benigno a nimo ii gresius haustopopilo ad monitis piobis adeora¬
ciuium letus ab scessit Tuncbertramnus burdegalinsis cpiscopus : Cum palladio
santonico ualderegiiri fensus erat prosus ceptione gundo ualdi cuisupramemi¬
nimus sed& pallidius epis copus ab hoc maxi meregem in currerat quodei sepius
fallacias iratulissent Dis cussi enim ante pa ulorum fuerant arcliquis tpiscopis
& obtimatibus regis gund o ualdũ susce pissent Curfaustinianum aquis epis copum¬
ad prȩceptionem euis leuis simã ordinassent. Sed hanc causamordinationes palla dius
ep̃s ad abertram no metropolosuo auferrens super sedi uoluit dicens Oculi¬

Expanded text:
metatum nostrum advenit. Erat enim ibi basilica sancti Aviti abbatis, cui in libro Miraculorum meminimus. Surrexi gavisus, fateor, ad occursum eius et, data oratione, depraecor, ut in mansione mea euglogias beati Martini dignaretur accipere. Quod ille non respuens, benigno animo ingressus, hausto poculo, admonitis nobis ad convivium, laetus abscessit. Tunc Berthchramnus Burdegalensis episcopus cum Palladio Santonico valde regi infensus erat pro susceptione Gundovaldi, cui supra meminimus. Sed et Palladius episcopus ob hoc maxime regem incurrerat, quod ei saepius fallacias intulisset. Discussi enim ante paulolum fuerant a reliquis episcopis et optimatibus regis, cur Gundovaldum suscead praeceptionem ejus levissimam ordinassent. Sed hanc causam ordinationis Palladius episcopus a Bertchramno metropole suo auferens, super se devol
Abbreviated transcription (Latin):
deberent. Deniq cũsimul c̃iuncti uiros introgarent ĩterauer ea regissimuladsitantib que priussolus texgunthehrã n dudi¬
uit: Adserebuntigit᷑ constant᷑ hanccausa sicut ia sapͣ dicimꝰ om̃ibsenierib: in regno hildebertirtgis et̃ cognitũ &i obhioc pon
nulli tunc depriorib regis chlpeberti in hocplacito abiretimuer̃ q̃uȩin haccius a putaibant᷑ t̃ participes Postheerex
ganbcbrãsꝰ datammanuregis chil deberchi bastuait. Hȩ ẽinditiũ ꝓ tibionie regnũ mneũ tradid ex hoc une uade  onis
ciuuitates meas tãqua tuas ꝓprias subtuiiuris dominatione subice. Nibileni facientib peccatis destrr pemea reman sit
nis tantũ quimesratries filius Tueñ heres nom̃ regnonito succe det&eris exheredib factis Teredictis om̃b adũpto

Expanded text:
deberent. Denique cum simul conjuncti viros interrogarent, iteraverunt ea regibus simul astantibus, quae prius solus rex Guntchramnus audideberent. Denique cum simul conjuncti viros interrogarent, iteraverunt ea regibus simul astantibus, quae prius solus rex Guntchramnus audivit Asserebant etiam constanter hanulli tunc de prioribus regis Childeberthi in hoc placito abire timuerunt, qui in hac causa putabantur esse particepis. Post haec rex Gunthchramnus, data in manu regis Childeberthi hasta, ait: 'Hoc est indicium, quod tibi omne regnum meum tradedi. Ex hoc nunc vade et omnes civitates meas tamquam tuas proprias sub tui iuris dominatione subice. Nihil enim, facientibus peccatis, de stirpe mea remansit nisi tu tantum, qui mei fratris es filius. Tu enim heres in omni regno meo succede, ceteris exheredibus factis'. Tunc relictis omnibus, adsumpto
Abbreviated transcription (Latin):
furias uerbis lenib: superare non possims leredecreiui Ille uerometacitũ intendens ad presbiterũ conuertit᷑

Expanded text:
furias verbis lenibus superare non possim, silere decrevi. Ilfurias verbis lenibus superare non possim, silere decrevi. Il
Abbreviated transcription (Latin):
diueris ictib uerberauit ut pene animã reddere uideret᷑ Et feciss& orsitan sicimedicorũ uento sȩ nisub¬
uenissait łlabebat em̃ptimoreregis ipsũ alutariũ beatebasi ligmansionẽ. Cũ aut̃ prẽt quiclaues
hostu retinebat clausis reliquis recesis se&spillũ salu tari hostiũ introcunts pueliecũrediquis puris esꝰ
suspiciebant picturas parietũ rimabant queor namenta beatisepulchri ꝙ ualde facinoro sũ religiosiserat
đ cũ pres biter cognouisser defxis clauis suꝑ hostiũ intrinsecꝰ sens aptauit. Hȩcilletũ postgnã uinomaditos
aduertiss& & pos inbasilicã initiũ noctis orationis gratia psallerimꝰ furibundus ingreditur Aleque con-¬
uitus ac maledictionib: urguere cepit llud interiurgia ex ꝓbrans qđ gocũ uelim ascĩ antestitis fimbri is
apparere: Sedego stupens quȩ uirũ concepiss& insania blandissermonib: mulcere conatus sũ Sed cũ eiꝰ

Expanded text:
e animam reddere videretur; et fecissit forsitan, si ei medicorum ventusae non subvenissent. Habebat enim pro timore regis in ipsum salutaturium beatae basilicae mansionem. Cum autem presbiter, qui clavis ostei retenebat, clausis reliquis, recessissit, per illum salutaturii osteum introeuntes puellae cum reliquis pueris eius, suspiciebant picturas parietum rimabantque ornamenta beati sepulchri; quod valde facinorosum relegiosis erat. Quod cum presbyter cognovissit, defixis clavis super ostium, intrinsecus serras aptavit. Haec ille cum post caenam vinu maditus advertissit et nos in basilicam in initium noctis orationis gratia psallerimus, furibundus ingreditur meque convitiis ac maledictionibus urguere coepit, illud inter iurgia exprobrans, quod ego eum vellim a sancti antestitis fimbriis separare. Sed ego stupens, quae virum coepissit insania, blandis sermonibus mulcire conatus sum. Sed cum eius