comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ingratitudinem uituperare super uacit¬
um omnium nempe mortalium hancsermoco¬
dempnat Sunt qui castitatem pcilcherrimum¬
ornamentum uite dicant Sunt qui hanc ipa
in spernant In aliis uero uel riculam uel distici¬
lem certe longeq laboriosam putant ic Ueni¬
ent deniquȩ qui uisticiam gubernatricem ie¬
rum hamanarum Et uirtutem matrem cense¬
ant qui religionem iter adeternam cutam cre¬
dant & ad celum scalamuement contra qcu
iusticiam ignalue religionem amencie ac super¬
sticioni ascribant & sic de aliis uirtutibus Et aq
summam nulla uirtus tam laudata est quinui¬
tuperatores inueniat ratitudinem nulla bar¬
baries gencium nulla morum in maĩtas non
laudabut: nemo usq̃ non uitupabit ingrat¬
cudinem Sit fur sit siccarius sit proclitor sit in¬
gratus uicium suum excusare non audebit
sed negare. Que quãuis ita sint nihilominus
tamen in numerabiles sunt ingrati Nec est ue¬
re uicium aliud quod tam multis uerbo damp¬

Expanded text:
Ingratitudinem vituperare supervacuum: omnium nempe mortalium hanc sermo condemnaornamentum vite dicant, sunt qui hanc ipsam in se spernant, in aliis vero vel ridiculam, vel difficilem certe longeque laboriosam putent, ent denique qui Iustitiam gubernatricem rerum humanarum, et virtutum matrem censeant, qui religionem iter ad eternam vitam credant et ad celum scalam; venient, contra, qui iustitiam ignavie, religionem avaritie ac superstitioni ascribant. Hi sunt de quibus scriptum est, qsummam, nulla virtus tam laudata est, quin vituperatores inveniat. Gratitudinem nulla barbaries gentium, nulla morum immanitas non laudabit. Nemo usquam non vituperabit ingratitudinem. Sit fur, sit sicarius, sit proditor, sit ingratus: vitium suum excusare non audebit, sed negare; que, quamvis ita sint, nichilominus tamen innumerabiles sunt ingrati. Nec est fere vitium aliud quod tam multis verbo dam
Abbreviated transcription (Latin):
LXXXX
LXXXXI
LXXXXII
LXXxxiii
lxxxxiiii
lxxxXU
L xxxxui
LXXXXUII
LXXXXUIII
Ci
Cii
Cii
Ciiii
CU
cui
.Cuii
Cuiii
CX
.cxi.
Cxii
CXIII
Cxiiii
CXUI.

Expanded text:
LXXXX LXXXXI LXXXXII LXXXXIII LXXXXIIII LXXXXV LXXXXVI LXXXXVII LXXXXVIII CI CII CIII CIIII CV CVI CVII CVIII CX CXI CXII CXIII CXIIII CXVI
Abbreviated transcription (Latin):
quas heu uili precio uenditis uoluptates fedissi¬
me dñantes que uos ine nodabili laqueo uictos
tenent ite nunc & libertate gloriamini.: sed uos
ceci nihil nisi corporeum uidetisunde eum qui
uni mortali dño subest seruũ dicitis. eum uero
qui mille in mortalibus tyrannis opprimitur
liberum udicatis. eleganter ut reliqua profecto
aut liberum non facit fortuna sed uirtus.

Expanded text:
quas, heu!, vili pretio venditis, voluptates fedissiquas, heu!, vili pretio venditis, voluptates fedissime dominarum, que vos inenodabili laqueo vinctos tenent. Ite nunc et libertate gloriamini! Sed vos ceci nichil nisi corporeum videtis, unde eum qui uni mortali subest domino servum dicitis, illum vero qui mille immortalibus tyrannis opprimitur liberum iudicatis: eleganter, ut reliqua! Profecto autem liberum non facit fortuna, sed virtus.
Abbreviated transcription (Latin):
encior Illi grãs agens qui tibi exhac mortali rcm
iter ostendit adeternam uitam delib̾tate Gau¬
IIber sum Rplane si prudens essi uistus si
fortis si modestus si in nocens si pius hoꝵ
R Id circote ut reor liberum dicis quia dñm
nullum habes sed amicum audi senecam Beata
inqͥt cuietas multa est forsitan habebis sed nes¬
cis qua etate heccuba seruire cepit: qua cresus.
qua dãui mater qua plato. qua dyogenes. His iste
te ãmoriet exemplis. Si quidem Eoquisq miseri¬
or seruus est quo felicior liber fuit. noli ergo liber¬
tate tumescere qñ non modo ex liberis sed exre¬
tibus ortus ingenuis nec in acie captus nec renũ¬
datus sis: Sunt enim nobis inui sibiles aĩmorum
domini. Est in ipa origine hoim̃ latens pestis. est
nascendi genus obnoxium pccõ: qua nulla gra¬
uior seruitus fingi põt. Sunt occulti hostes .&
bella c lamdestines sunt que miẜas aĩas nũdinent:

Expanded text:
entior, illi gratias agens qui tibi ex hac mortalitate rectum entior, illi gratias agens qui tibi ex hac mortalitate rectum iter ostendit ad eternam vitam. Veram iber sum. Plane si prudens es, si iustus, si fortis, si modestus, si innocens, si pius; horum . Idcirco te, ut reor, liberum dicis, quia dominum nullum habes: sed Anneum audi Senecam: “Bona” inquit “etas est; forsitan habebis. Nescis qua etate Hecuba servire cepit, qua Cresus, qua Darii mater, qua Plato, qua Diogenes?” His ille te admonet exemplis; or servus est, quo felicior liber fuit. Noli igitur libertate tumescere, quoniam non ex liberis modo, sed ex re quod parentibus ortus ingenuis nec in acie captus nec venundatus sis; sunt vobis invisibiles animorum domini et in ipsa hominum origine latens pestis est: nascendi genus obnoxium peccato, qua nulla gravior servitus fingi potest. Sunt occulti hostes et bella clandestina, sunt que miseras animas nundinentur,
Abbreviated transcription (Latin):
dent Q uulgus omne me predicat Rdixi &. re¬
est quic qͥel loquitur falsum ẽ. quicquid impro¬
bat bonum est. quicq approbat malum ẽ: quic¬
quid predicat infame est: quicquid agit stultũ
est Igitur nunc insamorui sermũculis gloriare¬
Ide autem nũquam si uerus eẽs hoc dice¬
res iSapiens enim quantum est qđ sibi desit intel¬
ligit non gloriatur itaq sed suspirat. E Sumsa
piens e si uero sapiens esse uis noli id quidem
opinari Credere se sapientem primus ad stulti¬
ciam gradus est proximus confiteri  Sapiẽs¬
e sapientes in sanos uire suo didicit.ꝙ ẽ ut fal¬
sa proueris & uera pro falsis habeat mhil ẽ aue
R placere sibi suꝑbiẽ est ħ autem uera reli¬
gio est que te deo & deum tibi religat hũilitatem
piis mentibus inserit insolenciam exstirpat. Sit tibi
ergogaudere promissum ut quãto letior qũataꝙ
religiosior tanto sis hiulior & operibus bonis afflu¬

Expanded text:
dent. dent. est, quicquid loquitur falsum est, quicquid improbat bonum est, quicquid approbat malum est, quicquid predicat infame est, quicquid agit stultum est. I nunc, insanorum sermunculis gloriareichi, numquam, si vere esses, hoc diceres. Sapiens enim quantum est quod sibi desit intelligit; non gloriatur itaque sed suspirat. piens. Si vere sapiens esse vis, noli id quidem opinari. Credere se sapientem primus ad stultitiam gradus est, proximus profiteri. Set sapientes insanos iure suo didicit, quod est ut falsa pro veris veraque pro falsis habeat. Nichil est . Placere sibi superbire est. Hec autem vera religio, que te Deo religat, Deum tibi, humilitatem piis mentibus inserit, insolentiam extirpat. Sic tibi igitur gaudere permissum, ut quanto letior quantoque religiosior, tanto sis humilior et operibus bonis afflu
Abbreviated transcription (Latin):
sed quid tu QUicini nomen meum celebrant
RAiter alterum decipit om̃ste  bonum mihi¬
ciues testimonium dant REst intus in aĩa tes¬
tis incorrupcior cerciorq conscienciã tuã inter¬
roga illi crede Q bene deme honnẽs opinantar
res est urtus  Ego ipse uir bonus mihi uideor¬
R Ergo es malus bom enm sibi displicẽt seq ac¬
si tu malus illi autem stulti E omnes me cuirum¬
omes me uirum bonum ducunt REt eu cred
omnibus non te autem dici pudetq non esssed
est hoc nobis insitum intercuncta mirable de
nobis nr̃isq rebus quãuis occultis plus ciucũq
quã nob credere Iuxtaq flacci sentenciam &
inendacem timere infamiam & fla gloria dlcari
Totum uulgus una uoce melaudat RNulla
pronior aderrorem atq ad precipicium uia ẽ quã
ꝑ uulgi uestigia. Quicq enm uulgus laudat pe¬
ne ui tuperio dignum est Q Cunc tis homibus
placeo R placentes homibus. deus spernit & place̾
hom̃ibus displicere est deo contraria contrariis gau¬

Expanded text:
eranti. Vicini mei nomen meum celebrant. Alter alterum decipit, omnes te. Bonum michi testimonium cives dant. Est intus in anima testis incorruptior certiorque: conscientiam tuam interroga, illi crede. Bene de me homines opinantur. est virtus. Ego ipse michi vir bonus videor. Ergo es malus: boni enim sibi displicent seque acsi tu malus, illi autem stulti? Bene de mOmnes me virum bonum dicunt. Et tu credis omnibus: num te autem dici pudet quod non es? Sed est hoc vobis insitum inter cuncta mirabile, de vobis vestrisque de rebus quamvis occultis plus cuicumque quam vobis credere iuxtaque Flacci sententiam et mendacem timere infamiam et falsa gloria delectari. Totum vulgus una voce me laudat. Nulla pronior ad errorem atque ad precipitium via est quam per vulgi vestigia: quicquid pene vulgus laudat, vituperio dignum est. Cunctis hominibus placeo. Placentes hominibus Deus spernit et placere hominibus displicere est Deo: contraria contrariis gau
Abbreviated transcription (Latin):
grauescet prima e tas stimulos habet frenos ultu
Quid quid es non eris dut & si esse cupis cura eẽ
bonus senium sola uirtus nõ metuit de Ingeni
INgenium magnum ẽ Rbonum cupio&
modestum magnitudo sola suspecta ẽ Se¬
pẽ magnum ingenium magnorum inicium
malorum fuit. Raro enim magni errores nisi ex
magnis ingeniis prodiere de memoria Eaudeo¬
IEmoria est multarum rerum Rmultis
in rebus pauca delcant plurima cruciant
& sep̃e delcabilium mesta retordacio est  me¬
tumq desiderium & honesta consilia & actus
innocui & uita probri nescia  Memoria a¬
pud me tenax est RUnde hec est igitur obliuio
celestium preceptorum que tam pauca sunt nũo
unde obliuo dei unius unde obliuio su met:¬

Expanded text:
gravescit. Prima etas stimulos habet, frenos ultima; quicquid es, non eris diu et, si esse cupis, cura ut sis bonus: senium virtus sola non metuit. 7 DE INGENIIngenium magnum est. Bonum cupio et modestum: magnitudo sola suspecta est; sepe magnum ingenium magnorum initium malorum fuit. Raro autem magni errores nisi ex magnis ingeniis prodiere. 8 DE MEMORIA MeMemoria est multarum rerum. Multis in rebus pauca delectant, plurima cruciant et sepe delectabilium mesta recordatio est. Retumque desiderium et honesta consilia et actus innocui et vita probri nescia. Memoria apprime tenax est. Unde hec igitur oblivio celestium preceptorum, que tam pauca sunt numero, unde oblivio Dei unius, unde oblivio suimet
Abbreviated transcription (Latin):
gratissima tamen usus p̃modicus mala illa gra¬
iussima feceritꝙ mnultis fecit & quottidie cor¬
poris atq aĩmi pestes tumorem corporis pariens
Rꝯules illa qua fruendum erit nullum finẽ
Habitura non est hic uide ergo qua gaudeas
dedit in ur̃m dedecus dampnũq conuertitis
potum cibumq ad ebrietatem adcrapulam oci¬
ad superbiam eloqueneiam ad disciimen domi¬
cilium ac uiestitum ad pompam manẽq iacta¬
ciam opes ad auariciam & luxum plenum
conuigium ad metum & sollicitudinem ĩ mor¬
talem Ite nũc & stupete & querimĩ defortuna
& malis uestris ingemiscitis debonis mala faci¬
tis deq celestibus bonis compedes uobis &. un¬
cula anime comflatis E Sompno delector R¬
Audiendus est iheronimus ad Eustochium scii¬
bens noc tibus bis terq surgendum inquit re¬
uoluendo descripturis que inemoriter retine¬
mus deniq hiis studiis fatigati oculi alterno
sopore recreandi & breui quiete recreati alterno

Expanded text:
gratissima, nisi usus immodicus mala illa gragratissima, nisi usus immodicus mala illa gravissima fecerit, quod multis fecit, et totidem corporis atque animi pestes, tumorem corpori parientes uies illa qua perfruendum erit, nullum finem habitura, non est hic. Vide ergo qua gaudeas dedit in vestrum dedecus damnumque convertitis, potum cibumque ad ebrietatem et crapulam, otiad superbiam, eloquentiam ad discrimen, domicilium ac vestitum ad pompam inanemque iactantiam, opes ad avaritiam et luxum, prolem et coniugium ad metum et sollicitudinem immortalem. Ite nunc, stupete et querimini de fortuna, et malis vestris ingemiscite: de bonis mala facitis deque celestibus donis compedes vobis ac laqueos et vincula anime conflatis! Somno placido ue est Hieronymus ad Eustochium scribens: “Noctibus bis terque surgendum” inquit “revolvenda de scripturis que memoriter retinemus”. Denique his studiis fatigati oculi alterno sopore recreandi et brevi quiete recreati alterno
Abbreviated transcription (Latin):
inusum pauperum uerte̾tis tt̃ caritata᷑ non
improprie monstraretis nũc adur̃a conuiuia
fastidiosi diuitȩs coguntur fanielici pariperes
recleam si querelis ac fastidio conuiuaꝵ uis ca¬
rere conuiuiis abstine habent utrunq fortasẜ
qui conuiuio interfuere qđ arguant qđ que
rantur ꝯui h ipm̃ arguit q coniuiuo non inter¬
sit non iam ille coniuiuia est sed inpudentissimꝰ
pasitus cuius ligua non plus extimanda quam
gula est de uestitu Caudeo
IGregie uȩstior Rꝯue pura sunt nudaui¬
Ideri amant mos est fela coloribus abdẽ
Ex quisitissime induor Rpudebit cultus
exterior quociens quid eo tegitur cogitab Insa¬
na enim ambicio est fimũ tegere purpura Q¬
formium mendas ꝓdit & oculos preterunciũ
ad spectandum incitat Itaq nulla re prius
sibi consulit deformis homo quã dun formo¬
sus uult uideri uestis insignior cultusq corpo¬
ris qui ad formam queritur risus mouet
boribus obtigit Rluo hũane uite bona

Expanded text:
in usum pauperum verteretis; tunc caritatem non in usum pauperum verteretis; tunc caritatem non improprie iuraretis. Nunc ad vestra convivia fastidiosi divites coguntur, famelici pauperes redeam, si querelis ac fastidio convivarum vis carere, conviviis abstine. Habent utcunque fortassis qui convivio interfuere quod arguant, quod graventur; qui hoc ipsum arguit, quod convivio non intersit, non iam ille conviva est, sed impudentissimus parasitus, cuius lingua non pluris extimanda quam gula est: quegregie vestior. Que pura sunt, nuda videri amant: mos est feda coloribus abdere. Exquisitissime induor. Pudebit cultus exterioris, quotiens quid eo tegatur cogitabis; insana enim ambitio est fimum tegere purpuraformium mendas prodit oculosque pretereuntium ad spectandum excitat. Itaque nulla re peius sibi consulit deformis homo quam dum formosum vult videri. Vestis insignior cultusque corporis qui ad formam queritur risus movetlaboribus obtigit. Duo humane vite bona
Abbreviated transcription (Latin):
Agunt quil qui agere nil aliud sciũt nam si
tres discordent quid eentum facient aut mille
iux sine tacitis abeunt lamentis inter se nũando¬
hoc male sapuit illud male oluit illud preferen¬
dum fuit illud gelidum illud intempestinum
Iste famulus segnis hic preceps hic furdaster
hit con tumax hic clamore offendit hic silen¬
cio ille. illotis uaẜ aqͣ tepidam hic uinũ molle
porrexit his querelis non tam auleq uici reso¬
nant & platee nec inmerito: nam quid attinet
iocundius domi sue pransuros precibus fatig̾a¬
re aut quorsum & sumptus inutilis & suꝑua¬
cuus labor atq unum in atrium turba conue¬
niens nisi tu te te uicime ostentes & quasi de cõ¬
uiuiis tuis pedesta agas uoluntarium triũphũ¬
mul facimus mutuam caritatem quibus rite
respondeatur Immo ferius per ħ ebrietatem
& crapulam Uera enim caritas demũ esset
si ieiuni & siccique in urãm ꝑniciem. funditis

Expanded text:
Agant quid libet qui agere nil aliud sciunt. Nam si Agant quid libet qui agere nil aliud sciunt. Nam si tres discordant, quid centum facient aut mille? Vix sine tacitis saltem abeunt lamentis: hoc male sapuit, illud male oluit, hoc prefervidum fuit, illud gelidum, illud intempestivum,ille famulus segnis, hic preceps, hic surdaster, hic contumax, hic clamore offendit, hic silentio, ille illotis vasis aquam tepidam, hic vinum molle porrexit. His querelis non tam aule quam vie sonant et platee, nec immerito: nam quid attinet iucundius domi sue pransuros precibus fatigare? Aut quorsum et sumptus inutilis et supervacuus labor atque unum in atrium turba conveniens, nisi ut te vicinie ostentes et quasi de conviviis tuis pedester agas voluptarium triumphumul facimus caritatem”. Quibus rite respondeatur: “immo vero per hanc ebrietatem et hanc crapulam”. Vera enim caritas demum esset, si ieiuni et sicci que in vestram perniciem effunditis
Abbreviated transcription (Latin):
semper ac modico nisi quem honestis ex causis
rara forte licȩneia sed illesa sobrietafis lax¬
clos & aspcũ placidos. ac odore corporis nec sibi
madidos. estuantes. tremulos .& olentes. Et ut
ciceronis utar uerbis sudantes & ruc tantes fa
utor cib RAsellum tuũ sinimis presseris oppͥ¬
mis si mollius paueris calcitrabit Uenter uero
depositarius male fidei est: non in efficax con¬
silium uidetur ad omes. presertim gule ille cre¬
brius comprimendas. exitum contemplari¬
Rlautus uicto.&. uoluptatis coniuuia¬
congerere & multos uentres aut uacuos melius
mansuros aut saltem suo gracius implendos ar¬
bitrio ex quisitis & noc uus cibiis infarci̾e ubi ut
um morem gesseris palato multis teclio fueris ac
fastidio Sed & raro inter conuiuis consẜ ͥ conue¬
nit Uerumq deprehenditur quod ait ille Ires
Quid dem quid non dem. Quiddes flac te seu
quid facies. nisi ut inhil penitus des & hanc
curam illis linquas quibus nulla alcior cura est

Expanded text:
semper ac modico, nisi quem honestis ex causis semper ac modico, nisi quem honestis ex causis rara forte licentia sed illesa sobrietate laxvalidos et aspectu placidos facit et odore corporis nec sibi adidos, estuantes, tremulos, olentes et, ut Ciceronis utar verbis, confer et sudantes et utor cibis. Asellum tuum si nimis presseris opprimes, si mollius paveris calcitrabit. Venter vero depositarius male fidei est; non inefficax consilium videretur ad omnes, et presertim gule, illecebras comprimendas exitum contemplariLautus victus voluptatis, convicogere et multos ventres aut vacuos melius mansuros aut suo gratius implendos arbitrio exquisitis et nocivis cibis infarcire, ubi ut uni morem gesseris palato, multis tedio fueris atque fastidio? Raro enim inter convivas consensus convenit verumque deprehenditur quod ait ille: TresQuid dem? quid non dem? Quid des, Flacce? Sed quid facias, nisi ut penitus nichil des et hanc curam illis linquas, quibus nulla cura altior est?
Abbreviated transcription (Latin):
hereditarium bonũ uirtus non libens dico. sed
res ip̃a loquitur Raro excellentis uiri filius
excellens fuit de origine fortunata Gau¬
Ulto & magno instatu natus sum R¬
Iam primo ex alto grauis lapsus & mag¬
cium non metuas nec naufragium insicco¬
E principium fortunatum fuit R. Respice¬
finemuit reliquis sic fortune suo multuln li¬
cet in regno. Quo fortunacius principium eo
finis incercior. Nonne uides ut hom̃i res tur¬
binis more uoluuntur ut quietum inare:tem¬
pestas turbida. lucidum mane:. nubilus uesꝑ
sime curfum uite mesta mors claudit &
sepe p̃mor dici dissimilimꝰ fines ẽ Insũma¬
fortuna editus sum Ret seruorumfilios
insolio uidimus & filios regum inergastulis¬
auiditas appropinquabit usq ad coleram
propter crapulam multi ꝑierunt: Qui autem
uoluptatis epicurus tenue uictũ quasi unicũ¬
hꝰ ille tribuit uoluptati: ut quanlibet uiuendi
iuam eligas cliuersis finibus unam callem cõue¬
nire noueris. ymo unouic tu utendum tenui

Expanded text:
hereditarium bonum virtus. Non libens dico, sed res ipsa loquitur: raro excellentis viri filius excellens fuit. 17 DE ORIGINE FORTUNATA lto et magno in statu natus sumIam primum ex alto graves lapsus et magimmo precipitium metuas, nec naufragium in sicco. Principium fortunatum fuit. Finem respice: ut reliquis sic fortune suo multum licet in regno. Quo fortunatius principium, eo finis est incertior: nonne vides ut res hominum turbinis more volvuntur, ut quietum mare tempestas turbida, lucidum mane nubilus vesper sime cursum vite mesta mors claudit et sepe primordio dissimillimus finis esfortuna editus sum. Et servorum filios in solio vidimus et filios regum in ergastulisaviditas appropinquabit usque ad choleram. Propter crapulam multi perierunt; qui autem voluptatis Epicurus tenuem victum, quasi unichoc ille tribuit voluptati. Ut quamlibet vivendi viam eligas, diversis finibus unum callem convenire noveris, uno victu utendum tenui
Abbreviated transcription (Latin):
trie ciuis sum Rhene ꝑomĩa siuir¬
tutum hospes uiciorum hostis fortune enm
illud. hoc autem tuum ẽ E patria mihi felix
uinifexax olei. frumenti frequens armentis.
& gregibus auristatebris. & argenti bonam
terram dicitis ubi fortes equi ubi pingues
boues: ubi teneri edi: ubi dulcia demũ poma
nascuntur: ubi autem boni uiri. illud nec que¬
ritis quidem. nec quesitu dignum ducitis. Ex¬
timacõe uera egregie atq sũme prĩe laus sola
Agna est nobilitas antiquorũ meoru¬
N̾ Mallem ꝑte alii qͣ tu ꝑ aliqͦs noscereris
Uerum age aliquid & eirunde sis nobilisi
Nam& illi nisi aliquid egisẜ laude dignum
nũqͣ nobiles fuissent E Multa saguinis est
claritas Romis prope modum saguis est con¬
color Siccubi autem alter altero clarior inuẽ¬
tus sit non id nobilitas efficit sed sanitas Q
propago uetus & gloriosa est Ralieno iac¬
tari ridiculosa iac tancia est auoru merita
ne potum degnancium note suntmnec aliud
magis posterorum maculas aperit quã maio¬

Expanded text:
trie civis sum. Bene si virtutum hospes, vitiorum hostis. Fortune enim est illud, hoc tuum. Patria michi felix vini ferax, olei, frumenti, frequens armentis ac gregibus, auri scatebris et argenti. Bonam terram dicitis ubi fortes equi, ubi pingues boves, ubi teneri hedi, ubi dulcia demum poma nascuntur: ubi autem boni viri, id nec queritis quidem nec quesitu dignum ducitis: extimatores egregii! Atqui summa patrie laus sola agna est nobilitas antiquorum meorum. Mallem per te alii quam tu per alios noscereris: verum age aliquid et tu unde sis nobilis. Nam et illi nisi aliquid egissent laude dignum nunquam nobiles fuissent. Multa sanguinis est claritas. Omnis propemodum sanguis est concolor; sicubi forte alter altero clarior inventus sit, non id nobilitas efficit, sed sanitas. Propago vetus et gloriosa est. Alieno gloriari ridiculosa iactantia, avorum merita nepotum degenerantium note sunt nec aliud magis posterorum maculas aperit quam maio
Abbreviated transcription (Latin):
sit ¶Uirtus longe clarissima est R fundam̃e¬
tum ue uirtutis hũilitas. nec tanta claritas ulla
est quam elacio non obscuret Scit ille qui claris¬
sime creatus se que ipm efferens Non obscurus
tm sed princeps fieri meruit tenebrarum: o si
illi accidit qͥ alii dese speerent de opimone uir¬

Expanded text:
s. Virtus longe clarissima est. Fundamentum vere virtutis humilitas, nec tanta claritas ulla est quam elatio non obscuret: scit ille qui clarissimus creatus seque ipsum efferens non obscurus tantum, sed princeps fieri meruit tenebrarum. Quod si illi accidit, quid alii de se sperent? Virtus e
Abbreviated transcription (Latin):
ta ibi preterea diuine in hanc snĩam dixerint
sesest autem uulgi ipsius confessione notissima
itaq ꝙ ait inuenir ꝗ hoc malint: dicere possu¬
mus inueniri iam paucos qui aliud uelint ꝙ
es si oculos paulo alcius attollere nitantur uul¬
garifimo &. ac puluere ex ecati nequeunt ne
ue ad meliora uocantibus aurem prestent stre¬
pitus ac popularium errorum fragor impedit
itaq pars magna mortalium seu uolens seu co¬
acta beluarum moribus pͤterua iterim .R. cor¬
pori obsequens animi negligens sine uirtutis
illecebra sine ulla noticia suimet spiritũ t̾hit
ingloriosu atq anxiu Uix eͦm natura melior
interdum pũgnat ac uelicet & ad moneat sui
obstant tñ impedimẽta q̃ dixi huic uite odi¬
um.hiuic tedii radix haic illa in quietudo ã
qua nihil peius patitur mor talis homo dũ uiuit
Quid igitur miri est si hoꝵ actꝰ & consilia fluctu¬
ant. si quicquid inceperint non delcãt non est

Expanded text:
ta ibi preterea divine in hanc sententiam disseruit. ta ibi preterea divine in hanc sententiam disseruit. Res est autem vulgi ipsius confessione notissima. Itaque quod ait inveniri qui hoc malint dicere possumus, inveniri iam paucos qui aliud velint, quod, etsi oculos paulo altius attollere nituntur, vulgari fumo ac pulvere excecati nequeunt, ne ve ad meliora vocantibus aurem prestent, strepitus ac popularium errorum fragor impedit. Ita pars magna mortalium, seu volens seu coacta, beluarum moribus procurva in terram et corpori obsequens, animi negligens, sine virtutis illecebra, sine ulla notitia suimet spiritum trahit inglorium atque anxium; quamvis enim natura melior interdum pungat ac vellicet et admoneat sui, obstant tamen impedimenta que dixi. Hinc vite odium, hinc tedii radix, hinc illa inquietudo animi, qua nil peius patitur mortalis homo dum vivit. Quid igitur miri est si horum actus et consilia fluctuant? Si quicquid inceperint non delectat? Non est
Abbreviated transcription (Latin):
Oiubus inquit uilis est corp̾oris salus. malunt
uesci ꝙͣ saciari & malunt genitalibus membris¬
ꝙͣ nullam talem cõmocionem. pati Inueniunt᷑
eciam qui malint doriire ꝙ non dormire cũ
oͣmo illius uoluptatis fimis sit: non esurire ac siti¬
re & non desiderare concubitum. & non ẽẽ fati¬
gato corpore nec longe post si sitire inꝗt & esu¬
rire uolunt & inlibidinem ardescere & defatiga¬
ri ut libenter edant &bibãt & concubant &¬
dormiant: non lixit: amant miseriam & dolo¬
rem: nemo enim ȩst tam ausus a salucerit&
doloris & miserie nomĩe amet: sed amãt inꝗt
indigenciam: quod est inicium sũmorum do¬
lorum Constat aũt sicut effcus in causis: sic in
amore causarum amorem effãiu contineri
quod amant ut eis ibi sit ploratus & stridor dẽ¬
cium. Uides ut excausa effcin elicit quia ama¬
runt in digenciam miseriam consequentur mul¬

Expanded text:
«Quibus» inquit «vilis est corporis salus, malunt «Quibus» inquit «vilis est corporis salus, malunt vesci quam satiari, et malunt frui genitalibus quam nullam talem commotionem pati; inveniuntur etiam qui malint dormire quam non dormire; cum omnis illius voluptatis finis sit non esurire ac sitire, et non desiderare concubitum, et non esse fatigato corpore». Nec longe post: «Qui sitire» inquit «et esurire volunt et in libidinem ardescere et defatigari, ut libenter edant et bibant et concumbant et dormiant»... non dixit: amant miseriam et dolorem — nemo est enim tam aversus a salute ut doloris et miserie nomen amet —, sed «amant» inquit «indigentiam, que est initium surnmorum dolorum». Constat autem, sicut effectus in causis, sic in amore causarum amorem effectuum contineri; nquit «in eis quod amant, ut eis ibi sit ploratus et stridor dentium». Vides ut ex causa effectum elicit: quia amarunt indigentiam, miseriam consequentur. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
templacõne dei uel incognicõe rerum uł m exci¬
cio uirtutũ possit impendi. quoq grauius sto¬
macheris oĩ fere sanioris consilii spe sublata deũ
memoriamq meam testor hec me sepius exore
senum audisse ꝙͣ iuuenũ ea nr̃oꝵ senũ grauital
atq maturitas est ut auoluptate diuelli mise¬
rum ducant mortem ante oculos habentes:
mox epauri ruinosoq mebroꝵ habitaculo mise¬
ros auulsuram ad eo uoluptatis nomen ab ado¬
lescencia dilectum usq in senium dulce ẽ ut si
uoluptas desit uoluptatis effcm spernat: nec
nsi fedo & cenoso tramite uelint quocupiunt
peruenisse prorsum infelices & erinei ⁊uatoes
qui terminũ oclierunt uiam ament iam termi¬
no propinquantes. quoꝵ si quid ad fatendum
talia tarcdior appareat ita tñ dubitante ita dispu¬
tantem audias ut intelligi detur pudore eum
magis a falso retrahi ꝙͣ animi iudicio uerum
sequi dehis in libro us religionis augustinus.

Expanded text:
templatione Dei, vel in cognitione rerum, vel in exercitemplatione Dei, vel in cognitione rerum, vel in exercitio virtutum possit expendi. Quoque gravius stomaceris, omni fere sanioris consilii spe sublata, Deum memoriamque meam testor hec me sepius ex ore senum audisse quam iuvenum. Ea nostrorum senum gravitas atque maturitas est, ut a voluptate divelli miserum ducant, mortem ante oculos habentes mox e putri ruinosoque membrorum habitaculo miseros avulsuram. Adeo voluptatis nomen ab adolescentia dilectum usque in senium dulce est ut, si voluptas desit, voluptatis effectum spernant, nec nisi fedo et cenoso tramite velint quo cupiunt pervenisse, prorsus infelices et erronei viatores, qui terminum oderint, viam ament iam termino propinquantes. Quorum siquis ad fatendum talia tardior appareat, ita tamen dubitantem, ita disputantem audias, ut intelligi detur pudore eum magis a falso retrahi, quam animi iudicio verum sequi. De his in libro Vere religionis Augustinus:
Abbreviated transcription (Latin):
inter eos solet si qua nature parentis indulgen¬
cia homini uitam daret. non somni neq cubi
e quies e soboles & sobria iugisq sacietas
an optabilior eiꝰ uita eet: an hec nr̃a que necessi¬
tatibus tam multis obiecta semꝑ atq subiecta
est & quociens casu aliquo his discepta cõibus
interfui & finem tacitus intendens raro alique
ex his audiui. qui non hanc nr̃am miseriam illi
beatitudini preferendam intrepide diffiuirent
qum illud in saniã exultã clicere soliti sunt. nam
quid si sompnũ si concubitum si cibum potũq
subtraxeris acturi sumus: aut que nam uta fu¬
tura est: uite muneribus & officiis spoliataut pe¬
nitus prese ferant & impudentissime fateant᷑
ad nil se aliud uiuere ꝙ ad ea coiã brutis animi¬
tibus sunt nobiscum qĩ uo non ꝑditũ illud tem¬
pus quo breuissima hanc uitam cum somno s.
uoluptate partimur in melioribus curis uł in con¬

Expanded text:
inter eos solet, siqua nature parentis indulgeninter eos solet, siqua nature parentis indulgentia homini vitam daret non somni neque concet quies et soboles et sobria iugisque satietas, an optabilior ea vita esset, an hec nostra, que necessitatibus tam multis obiecta semper atque subiecta est. Et quotiens casu aliquo his disceptationibus interfui! et in finem tacitus intendens raro aliquem ex his audivi, qui non hanc nostram miseriam illi beatitudini preferendam intrepide diffiniret! Qui illud insania exultantes dicere soliti sunt: nam quid si somnum, si concubitum, si cibum potumque subtraxeris acturi sumus? Aut quenam vita futura est, vite muneribus et officiis spoliata? Ut penitus pre se ferant et impudentissime fateantur, ad nil se aliud vivere quam ad ea, que comunia brutis animantibus sunt nobiscum. Quasi vero non perditum illud tempus, quo brevissimam hanc vitam cum somno et voluptate partimur, in melioribus curis, et vel in con
Abbreviated transcription (Latin):
Occurrent tibi passim in plateis urbium stulto¬
rum greges quibus nihil sit more frequencius
ꝙͣ uba illa gramaticorum piget teclet & penitet¬
& illud terencii : Nec quid agam scio credo sin¬
gula. precipueq nouissimũ: nam si quid agerẽt
scirent: confestim querele omẽs conquiescerẽt
Cuius enim rei tedet. oro te nisi ignorancie
stulticieq propriȩ. Senece u̾bum est om̃is stul¬
ticia laborat fastidio sui non placet eis uita nec
in merito nihil enu habet stabiliri consilii nihil
firmi. nihil ad postremum placiti: qm̃ ut ibides
ait idem. nisi sapienti sua non placent nesciũt
quid agant seq nescire non nesciunt: neq dissi¬
mulant: consequens est ut ad quid uemant
nesciant. qͣ modoigitur ament ꝙ cui usui sint
ignorant pleriq ita uiuũt qĩ adnhil aliud ꝙͣ
ad seruiendum gule ac uentri. sie se natos pu¬
tent infausta mancipia tam turpibus dĩs ad¬
iecta quod ita sehr̃e. ne qua dubitacio sit q̃ri

Expanded text:
Occurrent tibi passim in plateis urbium stultoOccurrent tibi passim in plateis urbium stultorum greges, quibus nichil sit in ore frequentius quam verba illa grammaticorum: piget, tedet ac penitet; et illud Terrentii: «Nec quid agam scio». Credo singula, precipueque novissimum. Nam si quid agerent scirent, confestim querele omnes conquiescerent. Cuius enim rei tedet, oro te, nisi ignorantie stultitieque proprie? Senece verbum est: «Omnis stultitia laborat fastidio sui». Non placet eis vita, nec immerito: nichil enim habent stabiliti consilii, nichil firmi, nichil ad extremum placiti, quoniam, ut ibidem ait idem, «nisi sapienti sua non placent». Nesciunt quid agant, seque id nescire non nesciunt, neque dissimulant. Consequens est ut ad quid vivant nesciant. Quomodo igitur ament, quod cui usui sit ignorant? Plerique ita vivunt, quasi ad nichil aliud quam ad serviendum gule ac ventri se se natos putentdicta. Quod ita se habere nequa dubitatio sit, queri
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ad leuam mors erat. dextrorsum tenusse
eoq magis quo in partem alteram deliberacio
plemor fuit habet enim hoc natura: ut ubi
maus presenciusq discrimẽ fuisse recolitur
ibi depreteito plus gaudi sit: quod ita ẽẽ nuꝙͣ
clarius ꝙͣ post antipites egritudines post hor¬
renda naufragia: post hostilem carcerem for¬
nuidataq bella perpenditur: itaq sanitati re¬
ditos portumq tenentes & ex insperato uin¬
culis elapsos aut uictorias crebro audias pe¬
riculoꝵ historias suoꝵ cum gaudio renarran¬
tes ꝙͣ uero suauius maĩm redeunt uł sprete
mundi blancdicie uł contemptu honores. uł
bene sparse diuicie uł despecte uoluptates
neglecteq mine. uł alto anmo calcata cala¬
mitas uł quicquid om̃o fallere potuit nec fe¬
seris ut nullius iam piculi metus sit Ca ͫ nonũ¬
Tut minima eciam que uident᷑ attin¬
gam parum ne tibi uicdetur cottidiano
illo tedio caruisse: quo uix habitatos

Expanded text:
ubi ad levam mors erat, dextrorsum tenuisse, ubi ad levam mors erat, dextrorsum tenuisse, eoque magis quo in partem alteram deliberatio pronior fuit! Habet enim hoc natura ut, ubi maius presentiusque discrimen fuisse recolitur, ibi de preterito plus gaudii sit. Quod ita esse nunquam clarius quam post ancipites egritudines, post horrenda naufragia, post hostilem carcerem formidataque bella perpenditur. Itaque sanitati redditos portumque tenentes et ex insperato vinculis elapsos aut victores crebro audias periculorum historias suorum cum gaudio renarrantes. Quam vero suaviter in animum redeunt, vel sprete mundi blanditie, vel contempti honores, vel bene sparse divitie, vel despecte voluptates neglecteque mine, vel alto animo calcata calamitas, vel quicquid omnino fallere potuit nec feseris, ut nullus iam periculi metus sit. Et ut minima etiam que videntur attingam, parum ne tibi videtur quotidiano illo tedio caruisse, quo vix habitator
Abbreviated transcription (Latin):
dem illud Uirgilii notissimũ forsan&.
hȩc olim meminisse iuuabit nec illud ignotum
Iuuat euasisse tot urbes argolicas. mediosq fugã
tenuisse per hostes Apud eundem poetam duo
hec diuersa uerborum sono: sed eodem spectã¬
cia: unus idemq loquitur eneas: audis ut propͥe
inter labores futuri temporis uerbo usus: illis
ex actis presenti utitur & ubi dixerat iuuabit
memisse iuuat inꝗt euasisse: sic est enum dulce nõ¬
nũꝙͣ & amara recordari demulcentq animum
transinissa ꝑicula quamlib inꝑtem habet euum
& prosꝑitas ꝑicula sua nec pauciora certe nec le¬
uiora: ac profecto fallaciora ꝙͣ adu̾sitas. quam
metui nequid hodiȩ tibi regna nocerent apud
ip̃m uirgilium ausus filio pr̃ait: Quanta ergo
delcãcio quanta securitas solitudinis metuẽda
quelibet emerse & a tergo sua mala numeran¬
tis. ꝙͣ delcãt illesum transisse pestifera &inbiuo

Expanded text:
uidem illud Virgilii notissimum forsan et uidem illud Virgilii notissimum forsan et hec olim meminisse iuvabit; nec illud ignotum ... iuvat evasisse tot urbes Argolicas, mediosque fugam tenuisse per hostes. Apud eundem poetam duo hec, diversa verborum sono sed eodem spectantia, unus idemque loquitur Eneas. Audis ut proprie inter labores futuri temporis verbo usus, illis exactis presenti utitur, et ubi dixerat «iuvabit meminisse», «iuvat» inquit «evasisse». Sic est enim: dulce nonnunquam est amara recordari, demulcentque animum transmissa pericula quamlibet in partem habet enim et prosperitas pericula sua, nec pauciora certe, nec leviora, et profecto fallaciora quam adversitas: «Quam metui nequid Lybie tibi regna nocerent» apud ipsum Virgilium anxius filio pater ait. Quanta ergo delectatio, quanta securitas solitudinis, metuenda quelibet emense et a tergo procul sua mala numerantis! Quam delectat illesum transisse pestifera et in bivio,
Abbreviated transcription (Latin):
tis eui fama sollicitet: pro qua multi uitam uo¬
luntarie profunderũt & obid ip̃m clari suntha¬
biti: Quantifacio ut iam tandem ad propositũ
reutar. Hoc ꝙͣ tulũcũq uite spitus: cuiꝰ cũ femel
effluxerit retolligendi reꝑandiq spes nulla re¬
linquitur: tuũ esse. quodq nulli mediocrius eru¬
dito uetitu ẽ cogitando saltem legendoq placi¬
dis fotum curis. &rerum uincuł explicitũ am¬
mũ hr̃e deo & racioni subditum cętera liberã cor¬
pus quoq graui uigo eluctũ aĩoq soli seruiens
&si qñ per insolenciam rebellarit mox impata
fcuꝵ eręptu mille laborib mille ꝑiculis mille
ludibis posse are prolibito sedere consistere loq
conticescere meditari non interpellantibus negociosis¬
eiis atq sollicitis quibus miseris esse non sufficit
nisi ad miserie cumulum alienis quoq miseriis
Uid depret̾ito gaudiũ abutantuR¬
dicam: quod uelud atergo uenit Est ꝗ¬

Expanded text:
ntis evi fama solicitet, pro qua multi vitam vontis evi fama solicitet, pro qua multi vitam voluntarie profuderunt et ob id ipsum clari sunt habiti, quanti facias, ut iantandem ad propositum revertar, hoc quantulumcunque vite tempus, cuius cum semel effluxerit recolligendi reparandique spes nulla relinquitur, tuum esse? quodque nulli mediocriter erudito vetitum est, cogitando saltem legendoque placidis fotum curis et rerum vinculis explicitum animum habere, Deo et rationi subditum, cetera liberum; corpus quoque gravi iugo eductum animoque soli serviens et, siquando per insolentiam rebellaret, mox imperata facturum? ereptum mille laboribus, mille periculis, mille ludibriis, posse ire pro libito, sedere, consistere, loqui, conticescere, meditari, non interpellantibus negotiosis atque solicitis, quibus miseris esse non sufficit nisi ad miserie cumulum alienis quoque miseriisuid de preterito gaudium dicam, quod velut a tergo venit? Est q
Abbreviated transcription (Latin):
eodem Seneca dictum credens Solitudiem
uero magnum & dulce bonum esse nõ du¬
bitans abea autem non scelestos mõ s inertel
&ignaros arceam. ut enim tyberii solitudo
odiosa quecaperas insulam in meritam ꝑ¬
petuna conciliauit infamia ubi segicie
ac libidinis officinam instituit. feruis &
fedus fenex sic seruiliimacie solitudo ridi¬
cula est qui non procul inde neapolitano
in litore prope camipame cumas. lates senuit
ocio famosus inutili: & intra iullule sue septum
non tam habitans ꝙͣ sepultus & ꝙͣ multos eẽ cre¬
dimus ubiꝰ seruiles sed hic ante oculos occurrit
quem irrisor nobilis notum fecit & prestitit ne
in ferre coetaneis nris ueritatis in uriam exem¬
pliq molestiam cogeremur: Iam intelligis ad qͦs
cũq de solitudie dc̃a seudicenda sũt referã: ueꝵ
quia nõ oĩbus clatũ uł sanctitate uel litteris ex¬
cellere pre claroq ocio postitatis amorem ac no¬
ticiam promereri ut nec presens gloria nec seque¬

Expanded text:
eodem Seneca dictum credens, solitudinem eodem Seneca dictum credens, solitudinem vero magnum et dulce bonum esse non dubitans. Ab ea autem non scelestos modo sed inertes et ignavos arceam. Ut enim Tiberii solitudo odiosa est, qua Capreas insulam immeritam perpetua commaculavit infamia, ubi sevitie ac libidinis officinam instituit ferus et fedus senex; sic Servilii Vatie solitudo ridicula est, qui non procul inde Neapolitano in litore prope Campanie Cumas latens senuit, otio famosus inutili, et intra villule sue septum non tam habitans quam sepultus. Et quam multos esse credimus ubique Servilios? sed hic ante alios occurrit, quem irrisor nobilis notum fecit et prestitit ne inferre coetaneis nostris veritatis iniuriam exemplique molestiam cogeremur. Iam intelligis ad quos quecunque de solitudine dicta seu dicenda sunt referam. Verum quia non omnibus est datum vel sanctitate vel literis excellere, preclaroque otio posteritatis amorem ac notitiam promereri, ut nec presens gloria nec seque
Abbreviated transcription (Latin):
cie ignaris quo loquitur unius tm̃ solacii af¬
ferre creditur. quid ueris amicicie cultorib
fidelis amici conu̾sacio allatura sit uiq seiũ
deant ex quo uerum audiant cum quo ut
citero idem ayt sic oia loqui audeant ut secũ
de quo nulla suspicio: sub quo nulla fraus ꝓ
quo nullus labor non suauis sine quonulla
sit dulcis quies aquo deinũ &. aduerse pre¬
sidia & prospioris fortune pioueniãt orna¬
menta. Hunc ego si a solitudine sec ludedũ
arbitr᷑or durus sum: Hec uo mihi umqͣ
amici pñcia in terrũpi solitudo uidebitur
sed ornari: Ad postremum si alterut᷑ carẽ¬
dum sit solitudine priuari maluerim ꝙͣa¬
mico sic itaq solitudinem amplector ut ami¬
ciciam non repellam: neq fugiam eciam
unum nisi forsan isip̃e sit cuiꝰ mores eciam
murbibus fugiendos uite tranquillitas non
negligenda suadeat Tota res igitur ad hac
relit ut sicut cetera omĩa sic ipãm solitudi¬
nem cum amicis paciar nullius boni sine so¬
cio iocundam possessionem. humanius ab

Expanded text:
ie ignaris collocutor unus tantum solatii afferre creditur, quid veris amicitie cultoribus fidelis amici conversatio allatura sit, in quo se se videant, ex quo verum audiant, cum quo, ut Cicero idem ait, sic omnia loqui audeant ut secum, de quo nulla suspicio, sub quo nulla fraus, pro quo nullus labor non suavis, sine quo nulla sit dulcis quies, a quo demum et adverse presidia et prosperioris fortune proveniant ornamenta? Hunc ego si a solitudine secludendum arbitrer, durus sim; nec vero michi unquam amici presentia interrumpi solitudo videbitur sed ornari. Ad postremum si alterutro carendum sit, solitudine ipsa privari maluerim quam amico. Sic itaque solitudinem amplector, ut amicitiam non repellam, neque fugiam etiam unum, nisi forsan is ipse sit, cuius mores etiam in urbibus fugiendos vite tranquillitas non negligenda suadeat. Tota res igitur ad hoc redit, ut sicut cetera omnia sic ipsam solitudinem cum amicis partiar, nullius boni sine socio iucundam possessionem humanius ab
Abbreviated transcription (Latin):
mine in anendi s eundiq quocunq fert an¬
mus: Uadit ille mestus in forum plenus que¬
relarum plenusq negociorumi& ininitis
diei primordiumꝰ alitibus auspicatur adit
ille alacer in uicinam siluam. plenus ocii ple¬
nusq silencii: & cum gaudio faustum limen
serene lucis ingreditur: Ille ut ad potentum
supba pallacia. suie ad formidanda iudicium
subsellia: uentum est. ueris falsa permiscens
aut usticiam premit insontis: aut nocentis rei
pascit audaciam: aut prosuo aliquid uel in pro¬
prium dedecus uel in alienam ꝑniciem molit᷑
mordente aim conscia sepe metu uerba rum¬
pente & spe uera promendaciis uerba prouer¬
bis referens: plenusq ruboris aut palloris. seq
uicissim increpansq non pocius deserti famẽ
q diserti famam concupierit. & arator qͣ ora¬
tor esse maluerit: raptim infecto negocio do¬
mum redit & turpibus lateribus non magis hos¬
tium quam clientum suorum se furatur aspec¬

Expanded text:
mine manendi scilicet eundique quocunque fert anmine manendi scilicet eundique quocunque fert animus. Vadit ille mestus in forum, plenus querelarum plenusque negotiorum, et imminentis diei primordium alitibus auspicatur. Vadit iste alacer in vicinam silvam, plenus otii plenusque silentii, et cum gaudio faustum limen serene lucis ingreditur. Ille, ut ad potentium superba palatia sive ad formidata iudicum subsellia ventum est, veris falsa permiscens, aut iustitiam premit insontis, aut nocentis rei pascit audaciam, aut prorsus aliquid vel in proprium dedecus vel in alienam perniciem molitur, mordente animum conscientia, sepe metu etiam verba rumpente; et sepe vera pro mendaciis, verbera pro verbis referens, plenusque ruboris aut palloris, seque vicissim increpitans, quod non potius deserti famem quam diserti famam concupierit, et arator quam orator esse maluerit, raptim infecto negotio domum redit, et turpibus latebris, non magis hostium quam clientium suorum se furatur aspec
Abbreviated transcription (Latin):
& scorum laudes non in dies tm̃ sed inhoras&
in defesso liue famulatu & pio mentis obsequo
repetens: ne qñ forsitan ingrato diuinorum
munerum memoria euanescat: & sepe inte¬
rea mirum dic tu sec uri timoris & crepide
spei plenus: memorq p̃tĩti ac futuri prouidens
Leto dolore ac felicibus lacrimis habundat: quẽ
statum nulla uoluptas occupaconũ: nulle uiqͥm̃
urbane delicie: nulli regnorum fastus equaue¬
rint: Inde suspiciens celum ac stellas & illic
habitantem dñm deum suum tota mente sus¬
pirans & prĩam cogitans de exilii siui loco pro¬
tinus ad honeste cuiuspiam iocundeq lcionis
studium conuertitur Atq ita cibis pastus ame¬
nissimis multa cum pace aniii uenture lu¬
cis inicium prestolatur
Iuersis uotis ex Pectata lux adest: Ille
hostibus amicis limen obsessum habet
salutatur: poscitur: attrahitur arguitur.
laceratur: Huic uacuũ limen & libertas inli¬

Expanded text:
et sanctorum laudes non in dies tantum, sed in horas, et et sanctorum laudes non in dies tantum, sed in horas, et indefesso lingue famulatu et pio mentis obsequio repetens, nequando forsitan ingrato animo divinorum munerum memoria evanescat. Et sepe interea mirum dictu securi timoris ac trepide spei plenus memorque preteriti ac futuri providens, leto dolore et felicibus lacrimis abundat. Quem statum nulla voluptas occupatorum, nulle unquam urbane delitie, nulli regnorum fastus equaverint. Inde suspiciens celum ac stellas, et illic habitantem Dominum Deum suum tota mente suspirans, et patriam cogitans, de exilii sui loco, protinus ad honeste cuiuspiam iocundeque lectionis studium convertitur: atque ita cibis pastus amenissimis, multa cum pace animi venture lucis initium prestolatur. Diversis votis expectata lux adest. Ille hostibus amicis limen obsessum habet, salutatur, poscitur, attrahitur, truditur, arguitur, laceratur. Huic vacuum limen et libertas in li
Abbreviated transcription (Latin):
uel elientum uocibus interrupto sepe
eciam lucis metu sepe noc turniis uisis exter¬
ritus: mox infelici scampno corpus applicat
aim: mendaciis in illis est totus seu ille merci¬
bus precium. facere. seu socium seupupillum
fallere seu uicini coniugem pudicicia arma¬
ira preceps nunc ardens desiderio: nunc despa¬
cione gelatus: ita pessimus artifex ante lucem
diurmꝰ telam negocii orditur qua se se atq alios
felix modica quiete recreatus sompnoq
breui non fracto sed expleto: & interdũ
per noctantis philomene cantibus experrectus.
thoroq uix dum leuiter excussus pulsisq tor¬
poribus: quietis horis psallere incipiens i anito¬
rem labiorum suorum ut egressuris inde iatu¬
tinis laudibus aꝑiat deuotũs exposcit & cordis
sui dñm in adiuitorium suum uocat nilq iam
uiribus siuis fidens: & inminencium conscius
metuensq discriminum ut festinet obsecrat: nul¬
lis texendis frandibus in tentus: sed dei gloria

Expanded text:
vel clientium vocibus interrupto; sepe vel clientium vocibus interrupto; sepe etiam lucis metu, sepe nocturnis visis exterritus. Mox infelici scamno corpus applicat, animum mendaciis: in illis est totus, seu ille mercibus precium facere, seu sotium, seu pupillum fallere, seu vicini coniugem pudicitia armaira preceps, nunc ardens desiderio, nunc desperatione gelatus: ita pessimus artifex ante lucem diurni telam negotii orditur, qua se se atque aliosfelix, modica quiete recreatus, somnoque brevi non fracto sed expleto, et interdum pernoctantis philomene cantibus experrectus, thoroque vixdum leniter excussus, pulsisque torporibus quietis horis psallere incipiens, ianitorem labiorum suorum ut egressuris inde matutinis laudibus aperiat devotus exposcit, et cordis sui dominum in adiutorium suum vocat, nichilque iam viribus suis fidens et imminentium conscius metuensque discriminum ut festinet obsecrat: nullis texendis fraudibus intentus, sed Dei gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
oderim: quos edicto celesti diligere iubeor
ut me ipsum: sed peccata hoĩn & in p̾mis
mea atq inpplis habitantes curas & solicitu¬
dines mestus odi : de quibuis omnibus infal¬
lor signficanctus agetur. si non quicquid
ad hanc aut ad illam partem dici posse uide¬
bitur seorsum explicauero: sed utrũq miscu¬
ero nunc hoc nunc illud attingens ut uicis¬
sim huc illuc flectatur aĩmus & alternoue¬
lut oculorum flexu ad leuam dextramq res¬
piciens facile tuudicet quid interres diu̾sissias
iuxta se positas inter sit consulto aut̃ amariora
premisi: quo dulciora subnecterem & suaui¬
or gustus extremus ubi nam desmendum eẽt
ip̃m aim qͣmoneret sed quid opus est multis
agamus ipam rem & quod promittimus per¬
soluamus: duos homines contrariis moribus
quos tibi describam: Ante tuementis oculos
pone . & quod in illis uides incunctis existima
Urgit occupatus infelix habitator ur¬
bium noc te media somno uł suuis curis

Expanded text:
oderim, quos edicto celesti diligere iubeor oderim, quos edicto celesti diligere iubeor ut me ipsum, sed peccata hominum, et in primis mea, atque in populis habitantes curas et solicitudines mestas odi. De quibus omnibus, ni fallor, significantius agetur, si non quicquid ad hanc aut ad illam partem dici posse videbitur seorsum explicuero, sed utrunque miscuero, nunc hoc nunc illud attingens, ut vicissim huc illuc flectatur animus et alterno velut oculorum flexu ad levam dextramque respiciens, facile iudicet quid inter res diversissimas iuxta se positas intersit. Consulto autem amariora premisi, quo dulciora subnecterem et suavior gustus extremus ubinam desinendum esset ipsum animum admoneret. Sed quid opus est multis? Agamus ipsam rem, et quod promittimus persolvamus: duos homines contrariis moribus, quos tibi describam, ante tue mentis oculos pone et quod in illis vides in cuntis existima. 2 Surgit occupatus infelix habitator urbium nocte media, somno vel suis curis