comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pus ⁊ corpꝰ młie ⁊ putut amorẽ
ous alienat᷑. neglitĩ q deus
intutes moies aet uires gr̃a fama
isus lucra decq diminiuit᷑. eo
tato uicio ꝯsurgũs cͥmĩa lites
e bella focus fama pridẽciet nmisi
des rusticitas obpbria dedecꝰ ausum
risus dãpuũ falsificata fides
orꝑis ac aĩe pestia corrupc̃o fetor

Expanded text:
us et corpus mulierum putret amore, mens alienatur negligiturque Deus. virtutes, mores, es, vires, gracia, fama, visus, lucra, decus diminuuntur eo. ex tanto vicio consurgunt crimina, lites, ire, bella, focus, fama pudenda nimis, cedes, rusticitas, obprobria, dedecus, ausus, derisus, damnum, falsificata fides, corporis ac anime pestis, corrupcio, fetor
Abbreviated transcription (Latin):
I picio mĩto subde tolla petat
emala peiora pessiã dãpria fus
e rursꝰ moueo crebras uitare choiras
ordis ut a studio ne uagitrei: amor
su coruanũ nddnt spt̃acula uaia
ideamẽ stabło ft̃ studiosus amor
t subluxĩe uicio p̃dca tent¬
ac nesis cupidꝰ fugias ꝙ nouiẽ auari
In quo un̾s amor nestit hr̃e locĩ
õdeꝰeiꝰ amor u . hõ ẜ buesa repleta

Expanded text:
de exicio merito subdere colla petat. ne mala, peiora, pessima damna feras. Te rursus moneo crebras vitare coreas, cordis ut a studio non vagitetur amor. usu cor vanum reddunt spectacula vana, fundamen stabile fert studiosus amor. hec sub luxurie vicio predicta tenentac, ne sis cupidus, fugias quoque nomen avari, in quo verus amor nescit habere locum. non Deus eius amor nec homo, sed bursa repleta
Abbreviated transcription (Latin):
n ultis paciẽs bñdicẽs eota faceta
it ꝯsolatux ruoua leta forens
nt distordes ꝓpate iuitiget Irar
Sepe sac̾doti ppͥa rua cͥmĩa ꝓͣdas
Sepe tuo dũi nomẽ ĩ ore souet
Plus tua ꝙͣ gẽti dño fac u̾ba plac̾e¬

Expanded text:
aciens, benedicens, tota faceta, sit consolatrix et nova leta ferens. inter discordes properate mitiget iram sepe sacerdoti proprio tua crimina pandat, sepe tuo Domini nomen in ore sonet. plus tua quam genti domino fac verba plac
Abbreviated transcription (Latin):
Et scantilla uorax incendia uasta ceduoit
Et quos fumus eĩat scridet inbar ignis haueli
I gne cago rucilatur apex fay l lambi
lambit¬
ꝑ t celũ cepetens erecto crine uagatur
m ortua nox sus luce caditi porit amea lna
i ta ꝑ asconsus ec cornua colligit ignis
ꝑt dum ceca latent reꝑato lumĩe fulgent
Mentit᷑ ꝙ diem lux frigida solis imago
L ucifeio r edemite polo moriũt ⁊astia
qr nors aurore subductus morte dmpna
ł noifer extiuitas reficit ꝑ sidã framas¬
⁊ ꝓ huic nocturuis inbar emu̾icat igne coruseo¬
B oscida puincoũ spargens aurora iulorem
Ducit oliq diem ꝑiturũ nocis ab uibris
Et tamer hec de sole perit quo mussa nudbat
Sol oculuo celi fauuilis suꝑ astra touantis
Ir e gelidis ammetur aquis ꝑ cerula ponti

Expanded text:
scintilla volans incendia vasta reducit, Et quod fumus erat, stridet jubar ignis anheli; Igne vago rutilatur apex, fax caetera lambit, Et coelum repetens erecto crine vagatur. Mortua nox sub luce cadit, perit aurea luna, Atque per ascensus et cornua colligit ignes, Et dum caeca latet, reparato lumine fulget, Mentiturque diem lux frigida solis imago. Lucifero redeunte polo moriuntur et astra: Nuntius aurorae subductus morte diurna Lucifer exstinctas reficit per sidera flammas: Exhinc nocturnis jubar emicat igne corusco. Roscida puniceum spargens aurora ruborem Ducit ubique diem periturum noctis ab umbris; Et tamen haec de sole perit, quo missa rubebat. Sol oculus coeli, famulus super astra Tonantis, s, Ni gelidis animetur aqui
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ facit ⁊ magna ne cadat estret aqua
S iqua forte ruit geĩtx hot metuit
Tũ uult pansare uł sopno se iecͤare
ncũbit ligno arboris exinis
nã notat at secat benator obice celat
lam q sedẽs sptat dum req̃rẽ repetat
lle selud id securi adarboris umbiã
Cũ ueu̾it⁊ ũbit cũqruẽte ruit¬

Expanded text:
Cum parit, in magna, ne cadat, exstat aqua. Si qua forte ruit hoc genitrix metuit. Cum vult pausare, vel somno se recreare, Incumbit ligno arboris exiguo, Quam notat atque secat venator, et obice celat, Clamque sedens spectat dum requiem repetat. Ille velut quondam securus ad arboris umbram Cum venit, incumbit, cumque ruente ruit
Abbreviated transcription (Latin):
it ⁊ lrũdãti dogniate dignꝰ eris
uciꝰ in studio uines / nugrab̾i̾s ⁊ si
utra liber spiritꝰ astra petet
oqͥo sapiẽs distieto dirige liugã
ing̃a lic mollis frange dura pt̃
ingua tͥ nõ sit detiactx sbdola bania
randis adieaty falsa suꝑba loquax

Expanded text:
sic et abundanti dogmate dignus eris, tucius in studio vives. Migraveris et si, interea liber spiritus astra petet. Eloquio sapiens discreto dirige linguam. lingua, licet mollis, frangere dura potest. lingua tibi non sit detractrix, subdola, vana, grandis, adulatrix, falsa, superba, loquax
Abbreviated transcription (Latin):
Irt pelli fulge facit cor uddit oppacũ
¶Piecipitauit adã ꝑadisi sede uue̾tis
patuil e sau depulit illa boura
Distipłi formã reuuit pecoris q iesuunt
ent uł scoͣcho qͥ sua corda dedit
Guit ꝓcul ebetas ⁊ crapula discẽ suus
Et distas distas poirẽ fiena gule
Discipli quid̃ comedonũ noĩe digni
Sũt quib ⁊ uisa lcõ trebra gule
Pastib hiis c̾tis nõ sufficit eẽ iefector
Lut ĩ ir a guius a euit in ore cibz¬

Expanded text:
cor reddit opacum, precipitavit Adam paradisi sede virentis, a patriis Esau depulit illa bonis. discipuli formam renuit pecorisque resumit, ventri vel stomacho qui sua corda dedit. sint procul ebrietas et crapula, discere si vis! ut discas, discas ponere frena gule! discipuli quidam comedonum nomine digni sunt, quibus est visa lectio crebra gule. pastibus hiis certis non sufficit esse refectos, aut in ir aut gremiis aut erit ore cib
Abbreviated transcription (Latin):
Piscis pisticłõs claudit ⁊ ꝯglaͫ it illos
Nõ sic nõ sic iã sorbuit ille ionã
R ifit tẽpestas ꝯͥ uadit ne ueĩt estas
Et pelagꝰ fudũ t̾bidat õẽ suũ
Cutiuo sumas se tollit cetus in uudas¬
g st ꝓmidtoriũ c̾ne̾ nõ modicũ
uit᷑ ieligare citã ꝓ tẽpestate carmiã
Naute festiuãt ut q fdias saliãt¬
I ccẽdũt uigilẽ ꝙ̃ nauis porcitat ignt¬
⁊ se calefaciãt ut comedẽda quoꝙͣt
le focũ sẽtit tuẽ se fugiẽdo iom̾git

Expanded text:
Piscis pisciculos claudit, conglutit et illos Non sic, non sic jam sorbuit ille Jonam. Si sit tempestas, cum vadit vel venit aestas, Et pelagus fundum turbidat ille suum, Continuo summas se tollit cetus ad undas: Est promontorium cernere non modicum. Hinc religare citam pro tempestate carinam Nautae festinant, utque foris saliant. Accendunt vigilem quem navis portitat ignem Ut se calefaciant, aut comedenda coquant. Ille focum sentit, tunc se fugiendo remergit
Abbreviated transcription (Latin):
soi uꝰ hr̃e duas na᷑s at figuras
Nã puis gnͣdei cũ narib extͣ hit augues
Ie caueis t̾re de la tebris se petre¬
A uos uorat ⁊ tetro mox fuestẽte ueneno
Extuat ad liqͥ̾das ꝑ ge̾ foutis aquas
Quas cũ forte bibit hũs plenꝰ topica bicit

Expanded text:
s habere duas naturas atque figuras Nam quosvis grandes cum naribus extrahit angues De caveis terrae, de latebrisve petrae. Quos vorat, et tetro mox fervescente veneno Aestuat ad liquidas pergere fontis aquas. Quas cum forte bibit, his plenus toxica vi
Abbreviated transcription (Latin):
capacia mułte
Nõ hunc te iacces s tua corda pmat
Nesis arrogitãti seu cl̾icꝰ ille suꝑsz
m ens erat õmo cuiꝰ in orbe tumet¬
ꝑo ost morte ꝓp̾r ꝯparuit ille macrs
Tartara c. fastu se subuisse tulit
doctorie paliuri sudoris gucta forauit
isciplui testans igne ꝑnẽ gͣui
ũ possis et socios suꝑrre caueto
osse quid satis ẽ uelle noce malia
Gerbis ĩ g̾tis et̾ uł quol actu

Expanded text:
capacia multe, non hinc te iactes, sed tua corda premas! ne sis arrogitans ceu clericus ille superbus, mens erat omnino cuius in "ergo" tumens. post mortem proprio comparuit ille magistro, Tartara cui fastu se subiisse tulit. doctoris palmam sudoris gutta foravit, discipulum testans igne perire gracum possis eciam socios superare, caveto, posse quidem satis est, velle nocere malum. verbis ingrati
Abbreviated transcription (Latin):
aigat antea clansers cõmissus enuei :¬
Lons uite fernat ꝙ furens suꝑ om̃ia pontus:
Dibis depesitũ: fido quad tegmine promat:
ꝑ uni pax t̾rarũ reddi sibi debita poscet
rgo ibant unde tellus subducit᷑ omis
ollib imposite uicerũt edita Rymphe:
elitut tectus ponto tũ punger otias:
arnasi uertex cantem non ꝑtulie altam
p̃a enppssiferi latuerunt saya licei
ubducte inpes equate fluotibus alpes
nũbus exclusis totus iam demq ñdus:
xis ⁊ unda fuit nam cñteis moite subactis
egnabant ꝑelagi fluoso ingurgite monseret
t iam uienĩ pulsabant inmuuda celum
am ꝙ qͣterdenis manadat noctibus muiber.
omplerat ꝙ mecem nec iam quod tolleret uitra:
ors habuit᷑. pressit ꝙ matancia fiiã pontus:
reuant᷑ candom plue ⁊ espieudut et her s¬
edditur ⁊ celis uultus: sol ap̃e geductus¬
Sẽd non muentis quio redelit liuũs torras
Tantũ luxit aquis t̾stio uidet equora fulgor¬
D nãq beenis radiao admotas fiagit in undas.

Expanded text:
ea claustro commissus eunti Fons vitae servatque furens super omnia pontus Orbis depositum, fido quod tegmine promat, Cum pax terrarum reddi sibi debita poscet. Ergo ibant undae, tellus subducitur omnis, Collibus inpositae vicerunt edita lymphae. Delituit tectus ponto tum piniger Othrys, Parnasi vertex cautem non protulit altam, Ipsa cupressiferi latuerunt saxa Lycaei, Subductae rupes, aequatae fluctibus, Alpes, Omnibus exclusis totus iam denique mundus Axis et unda fuit; nam cunctis morte subactis Regnabant pelagi silvoso in gurgite monstra. Et iam vicinum pulsabant umida caelum Iamque quater denis manabat noctibus imber Conpleratque necem; nec iam quod tolleret, ultra Mors habuit pressitque natantia funera pontus. Frenantur tandem pluviae, resplenduit aether Redditur et caelis vultus. sol Sed non inventis queis reddat lumina terris, Tantum luxit aquis: tristis videt aequora fulgor, Quamque breves radios admotas frangit in undas,
Abbreviated transcription (Latin):
Tuc̃ sibi sol ãbas astẽdit fidꝰ alas
Et ninuit gñdes alleuiat q gͣnes
nã ꝯfert oclis uita setusta suis
Mox ruit ⁊ fontis liqͥdis se m̾git in undis
Et ꝙ cadit indo sic noua fit sbĩto
Tix balet ex aliquo sume pauca cibo
d ferrẽs petrã uł mordẽs ut solet estã¬
O s terit oblicũ sic capit inde cibũ
Est hõ picis q̃ st̾ ab ongir mat̾s¬
Qualis ad ẽ aq̃la sic ie uotat᷑. Ita
ꝙ udũ cũ põpis despicie̾do suis

Expanded text:
alas, Et minuit grandes, alleviatque graves. Quam confert oculis vita vetusta suis. Mox ruit, et liquidis fontis se mergit in undis, Utque cadit nido, sic nova fit subito. Vix valet ex aliquo sumere pauca cibo. Sed feriens petram, vel mordens ut solet escam Atterit obliquum; sic capit inde cibum. Est homo pecQualis idem est aquila; sed renovatur ita. Mundum cum pompis despiciendo suis.
Abbreviated transcription (Latin):
nscruit᷑ pͥmi q asp̾tat᷑ lnum̃a so lis¬
Sͥ ignis hec int̾ ꝙonus letalibus arbos
P omuẽtũ gena̾ns uite mortis q saꝑorem
E dibus in medus puro fluit agnul t lumẽ¬
N nos rigat insignes liquid̃is de fluatib ortus¬
s nadrifidos ꝙ secat undante ex fonte meatꝰ
Fason auriferis p̃ dines fluetuat ondis
Eouspionas ꝙ terit ianco de gurgite gẽmat
P iansinus huic huier nomen illi etabuclus ard
Perspicuus q Gadis t̾ram plambit ulam¬
ꝑ ost hũt etliopas geou ad las opiuat
Feicius et eigris enfrati adm̃ctus ameno

Expanded text:
is. Gignitur haec inter, pomis letalibus arbor, Conjunctum generans vitae mortisque saporem. Aedibus in mediis puro fluit agmine flumen, Quod rigat insignes liquidis de fluctibus ortus, Quadrifidesque secat undante ex fonte meatus. Phison auriferis praedives fluctuat undis, Conspicuasque terit rauco de gurgite gemmas; Prasinus huic nomen, illi est carbunculus ardens, Perspicuusque vadis terram praelambit Evilat. Post hunc Aethiopas Gaeon adlapsus opimat. Tertius est Tigris, Euphrati adjunctu
Abbreviated transcription (Latin):
p episte deꝯ uẽ st̃e genit̾tis amore
oi ꝑis ac aĩe sit tͥ cuia mee
ostis ab insidus cũctis hac nocte tue̾
ũ bibis aut romedis signo crucis oia signer
ilige iussa fame ieturas reuere̾ ꝑĩtes
ubiectꝰ pacies u̾bã u̾ba feras
lus ec̃ mat siti dulcis ulla re tor quẽr¬

Expanded text:
: "Criste, Deus vere, sancte Genitricis amore corporis ac anime sit tibi cura mee. hostis ab insidiis cunctis hac nocte tuere. Cum bibis aut comedis, signo crucis omnia signes, Dilige, iussa fave, metuas reverere parentes, subiectus paciens verbera, verba feras. plus eciam matri sis dulcis nulla retorque
Abbreviated transcription (Latin):
Dic machi eur auetuas felicia gauina mali
N unquid ponia deus aĩõ omña nota sacrauit
E quis saseudras cuellitos carꝑs uictus
Aueus astrigero redibit cardine mũdus
Illa negat setatos q tiuet contingẽ ramos
Sed tñ infiriuo unicũtur pectora sensu¬
q licet ut nineo iam mitia dente momordit¬
si dfulisit nulla maculatũ nbe serenũ
Toum sapor allecedram mellitis fanaibus indens

Expanded text:
ina mali? Numquid poma Deus non omnia nota sacrauit? E quis si studeas mellitos carpere uictus, Aureus astrigero redibit cardine mundus. Illa negat uetitosque timet contingere ramos: Sed tamen infirmo uincuntur pectora sensu. Ilicet ut niueo iam mitia dente momordit, Adfulsit nulla maculatum nube serenum. Tum sapor illec
Abbreviated transcription (Latin):
Ae suue morte tã uaitali moite pempta
Et rediuina salus rednci ꝑ menbra uapor
Nastitur. et calidus repetit uitalia sensus
O ssa tenens. uenas q ciens. sudansꝙ medullas
Quicis exactam renouat Ans igne iurrentan
Combustus ꝙ senex tumulo ꝓcedit adubens¬
F onsieb dat mibia aogus suie sortem sopuleri
ginbus extunctis iam mertua flama refuigit¬

Expanded text:
Ac sine morte tamen vitali in morte perempta? Ac sine morte tamen vitali in morte perempta? Et rediviva salus reduci per membra vapore Nascitur, et calidus repetit vitalia sensus, Ossa tenens, venasque ciens, udansque medullas. Phoenicis exactam renovat Deus igne juventam, 202 Combustusque senex tumulo procedit adultus. Consumens dat membra rogus sine sorte sepulcri, Ignibus exstinctis jam mortua flamma re
Abbreviated transcription (Latin):
ed ne sit fixũ reditus nõ ẽẽ seꝑułtis
Cordibus ieloro qui legis sc̃a ꝓphananit¬
I imna ꝯspiciant agris frumenta ienatei
Mortua ꝑ sulcos t̾iam fuidentis aratri
M aior et x trumoi surgit radicib arbor
Et foluis uestita uiret ie beuneibus ains
P aupiꝰ uinfera uitis sarmenta aenestit
Et gemina iasei redeunt ungulta ruboris
A mbroseo reduces rũpñtur cortice fructus¬
s st cui uitafugas et par cũ flore senectus
It rediuiua uirens et e̾mbus herba renatis
Ligna renascũt᷑ ruduet sub g̾mine c̃ucta
Qais nĩt herba fuit lignũ iacet herbafictura
quamens exint᷑ scellato tegnue serpens
p elle ieuascenti cursus redemets muenta¬
⁊ aptat huans anguis ꝑ sibila guctura pãde
F iont s aidoreis amictũt cornua cerni
Angnibir Isuptis sed mox palmata ⁊ esur gñt
erie und̾ant᷑ anes cum penua uetusta
Et moua subuescit oeparatas pltima cõiucies
Hamera uina gerens. Sinax in morte cad̾a

Expanded text:
Sed ne sit fixum, reditus non esse sepultis Sed ne sit fixum, reditus non esse sepultis Cordibus illorum qui legis sancta profanant, Annua conspiciunt agris frumenta renasci Mortua per sulcos terram findentis aratri; Major et ex truncis surgit radicibus arbor, Et foliis vestita viret redeuntibus annis. Pampinus uvifera vitis sarmenta revestit, Et geminata sui redeunt virgulta ruboris. Ambrosio reduces rumpuntur cortice fructus, Et cui vita fugax, et par cum flore senectus, Sit rediviva virens et crinibus herba renatis. Ligna renascuntur reduci sub germine cuncta; Quae nunc herba fuit, lignum jacet, herba futura. Squammeus exuitur stellato tegmine serpens, Pelle renascenti, rursus redeunte juventa, Reptat hians anguis per sibila guttura pandens. Frontibus arboreis amittunt cornua cervi, Anguibus assumptis sed mox palmata resurgunt. Aereas enudat aves jam penna vetusta, Et nova subvestit reparatas pluma volucres. Funera viva gerens, vivax in morte cadaver,
Abbreviated transcription (Latin):
censtiata uigent e tangũt flabra palatiõ¬
⁊ r on hrec liuuanis cm̃ spiramma mẽbris
Sñt data ses cũctis animantib aur̃a iecͣrit
p̃s ille dei quo corꝑa cũcta mouentur
omia comꝑlectens agitat. fouet. ingent urgee
Iicificis formata manu digsta ouentrar
Ordme cũcta suo mauet irren orle nuumꝰ
N ec cni ind̾uunt ꝑemicia lege̾ diurua
Quis neget undifluos pcede̾ fontisz amnes
acturam tñ unda negat sentire fluenti
sĩbus hie mox est de flanuo tolelie frama
Nec minuit quieꝙͣ de tractus ad ignibus ignes
Dampna alieua st solent alioro lucra ꝑare
Hei questus nĩõ amꝑna parant in founte flame
Setracte cui foite mbar succendit᷑ iguis
qr ec carnale genus uiuunt factina creando
E cce dedit homut plus ꝙ sidi rex dens aucto¬
fe ormatur uirtute dei mas unus et una
Et multos ereat uinis homo maniura pago
Maxina fit genis quas paruula sundit orim¬
ar e cõsupta daret post secla iosurgẽ uite

Expanded text:
Illustrata vigent, et tangunt flabra palatumIllustrata vigent, et tangunt flabra palatum196 Non haec humanis tantum spiramina membris Sunt data, sed cunctis animantibus aura recurrit. Spiritus ille Dei, quo corpora cuncta moventur, Omnia complectens agitat, fovet, inserit, urget, erenni. Artificis formata manu digesta vomuntur 197 Ordine cuncta suo: manet irrevocabile, munus, Nec tamen intereunt pereuntia lege diurna. Quis neget undifluos procedere fontibus amnes Jacturam tamen unda negat sentire fluenti, Omnibus hic mos est de flammis tollere flammas, Nec minuit quidquam detractus ab ignibus ignis. Damna aliena solent aliorum lucra parare. Hi quaestus cui damna parant? in fomite flammae 198 Detractae cui forte jubar succiditur igni? Nec carnale genus minuit fetura creando. Ecce dedit homini plusquam sibi rex Deus auctor. Formantur virtute Dei mas unus, et una, Et multos creat unus homo, mansura propago Maxima fit generis, quam parvula fudit oripta daret post saecla resurgere vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
uemcpose ꝙͣ effigie formatũ seu sua uidit
Metitur solum mordaces eolu̾e curas
licet irrigno ꝓfaidit lumina celo sompno
Mollius ut sulsa formetur soña costa¬
Q tq artus mixta geminos saistãcia firmet
Endit᷑ ⁊ nomen uite quod dicit᷑ eua
Qr napꝑt nati lonquit de more parentes
C onugib q suio positis eũ sedib herent

Expanded text:
ie formatum ceu sua vidit. Metitur solum mordaces volvere curas. Ilicet irriguo perfundit lumina somno, Mollius ut vulsa formetur femina costa, Atque artus mixta geminos substantia firmet, Inditur et nomen, vitae quod dicitur, Eva. Quapropter nati linquunt de more parentes, Conjug
Abbreviated transcription (Latin):
ħ no datur om̃is Iumꝰ et qͥcgind inssa ci eauit
erie ⁊ pelagi Cetus elementa duor
ibatr. nuissa mariẽt his e̾scite d dixit
Simps replete solum de semñe uestio
anganuis ingenitisnatos mt̾te nepotes
Et de prole aouo iterũ copulate ingales
miiq fretũ tra dũ celũ subleuat aer
Saun solis micat axe indar dũ luria tenebras
⁊ ifsipat et puro lucene mea fidera celo
Sume quie qͥd habent pomaria nr̃a licebit
Solicieqz fluent uobis ⁊ honesta uoluptas
Liboris uniꝰ tantũ nescitis saporem
Baperat ista deus sauxit natura quod inquit
Nec luoem iemeare putat trana ꝓpago
Subductis ꝙ ingris ielncet liiae tenebris
Sidã cũcta notant celo radiare seieno¬
⁊ st ubi ꝑurpureũ singentem ex equore serut
Et redurẽ su ꝑ astra diem de sele rubentem
Mox reuocata fouẽt hestna in gandia mẽtes
T emporis et requiem noscentẽs luce diurua
Ai eperũt sperare diem ⁊ idera teneras

Expanded text:
His datur omnis humus, et quidquid jussa creavit; His datur omnis humus, et quidquid jussa creavit; Aeris et pelagi fetus, elementa duorum Arbitrio commissa manent. His Crescite dixit Omnipotens, replete solum de semine vestro, Sanguinis ingeniti natos nutrite nepotes, Et de prole novos iterum reparate jugales. Dumque fretum terra, dum coelo sublevat aer, Dum solis micat axe jubar, dum luna tenebras Dissipat, et puro lucent mea sidera coelo, Sumere quidquid habent pomaria nostra licebit, Deliciaeque fluent vobis, et honesta voluptas: Arboris unius tantum nescite saporem. Dixerat ista Deus, sanxit natura quod inquit Nec lucem remeare putat terrena propago, Subductisque nigris collucet luna tenebris, Sidera cuncta notant coelo radiare sereno. Ast ubi purpureum surgentem ex aequore cernunt Et reducem super astra diem de sole rubentem, Mox revocata fovent hesterna in gaudia mentes, Temporis et requiem noscentes, luce diurna Coeperunt sperare diem, ridere tenebras.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ostẽ in uꝑorem uoluit sua nĩbra maritus
S undit̾ contexta cutis subdncit᷑ oua
Seusim costa urro sed mox redditura marito¬
qr am mueris de ꝑte bren format᷑ adulta
u nito decora indis matura tuũtib ãnis¬
L onm sobolis ꝙ capax quib apta ꝑbatin
Et sine lacte pio crestit iam infacia pubes
Epentit᷑ sompno inuenis uidet ip̃e ꝑ ellom
Ance oculos astare suos pas̾ inde maritus¬
Ir on tñ excohitu genitor sed cõmgis auctor
Sompnus erat partus: conceptus semie millo
Materia sopita quies ꝑdoix it amoris affer
Affectus q nonos blandi genuere sopores
eustitit ante oculls nulls uelamine tecta
ña pultia gerens. oculos. os. colła. mais
Et qualem possent digiti formare tonantis¬
⁊ estia mẽs illis fieui que cansa fuisse
Unc dens ci p̾nceps ainbos ꝯm̃ꝑit in uñ
Et aemeat sua costa urio sua mẽbra iecepit
coepit ei senus cũ nõ sit debitor uli̾no

Expanded text:
, Noscere in uxore voluit sua membra maritum. , Noscere in uxore voluit sua membra maritum. Dividitur contexta cutis, subducitur una Sensim costa viro, sed mox reditura marito. Nam juvenis de parte brevi formatur adulta Virgo, decora, rudis, matura tumentibus annis, Conjugii sobolisque capax, quibus apta probatur, Et sine lacte pio crescit infantia pubes. Excutitur somno juvenis, videt ipse puellam Ante oculos astare suos, pater inde maritus, Non tantum ex coitu genitor, sed conjugis auctor; Somnus erat partus, conceptus semine nullo, Materiem sopita quies produxit amoris, Affectusque novos blandi genuere sopores. Constitit ante oculos nullo velamine tecta,Omnia pulchra gerens, oculos, os, colla, manusque: Ut qualem possent digiti formare Tonantis, Nescia mens illis fieri quae causa fuisset. Tunc Deus et princeps ambos conjunxit in unum, Et remeat sua costa viro, sua membra recepit; Accipit et fenus, cum non sit debitor ullus.
Abbreviated transcription (Latin):
Et quare secũ nõ sint hoc ip̃a uoluptat:
ir am conforte earens cũ quo ꝯferret egebat
iderat om̃ips hec illũ cor de mouentem
Et amseratus ait : Amus adintoria facto
P artioipian geni̾s tanꝙͣ si dicẽt anotorͤ
N on solũ dicet ẽẽ uirũ ꝯforcia bland̾a:¬
S onigiũ se qͥsꝙ uoret dulaedo necurrat.
C ordibus innoenis et suit sibi prgguꝰ stq:¬
U elle parent. et nolle pares scas: ia colutas
Pais animi concors: parib deeir otis
Lano sibi requies cordus suit ambo fudeles:
Et quicũq dat᷑ casus sit cansa duoꝵ:
Nrec morã iam ueuit alta qͥes oculos q supuat.
Sone et indulcem soluũt menera soporem:
Sed cũ nre dem mullo ꝓhibente ualerẽt
Deme ꝑticulam a. quo pmo ip̃e parãt
A t tñ ablata inueni ne costa dolerẽt
edidet et trustem subito quẽ le de nollet
ur opifex md ult ẽẽ simo nam posset alupu
Puln̾e de simili pͥnceps formare puellam
Ses quo plemus amor toto de corde ueniret¬

Expanded text:
Et quare secum non sint haec ipsa, volutat 169 Nam consorte carens, cum quo conferret, egebat. Viderat Omnipotens haec illum corde moventem, Et miseratus ait: Demus adjutoria facto, Participem generis: tanquam si diceret auctor, Non solum decet esse virum, consortia blandaonjugium se quisque vocet, dulcedo recurrat Cordibus innocuis, et sint tibi pignus uterque, Velle pares et nolle pares, stans una voluntas, Pars animi concors, paribus decurrere votis, Ambo sibi requies cordis, sint ambo fideles, Et quicunque datur casus, sit causa duorum. Nec mora, jam venit alta quies, oculosque supinat Somnus, et in dulcem solvuntur membra soporem; Sed cum jure Deus nullo prohibente valeret Demere particulam, de quo prius ipse pararat, Attamen ablata juveni ne costa doleret, dderet et tristem subito, quem laedere nollet, Fur opifex vult esse suus. Nam posset alumnam Pulvere de simili princeps formare puellam. Sed quo plenus amor toto de corde veniret
Abbreviated transcription (Latin):
Iut scelus horrendũ il sona piacula mortis
upplicio sociante duos. neleuare ieatu
ꝑ burgit sensura dei pretate seuera¬
Pena mori crudelis erat sed unrẽ penis¬
ꝑ cia delicias ꝑdũt discũt q laboies
Qui cultore dꝰ finotũ tellinis habebant¬
⁊ gricola dñs quã nõ dũ uerterat unꝙ
p̃e rar or eiat sator. anctor. messer. arnter

Expanded text:
 scelus horrendum vel saeva piacula mortis Supplicio sociante duos relevare reatu. ensura Dei pietate severae mortis. Poena mori crudelis erat, sed vivere pejus. Otia, delicias perdunt, discuntque labores, Qui cultore Deo fructum telluris habebant, Agricola dominus quam nondum verterat unquam. Ipse rigator erat, sator, altor
Abbreviated transcription (French):
can seuex ẜpene nouꝰ er̃ gaud
ẽllis e ffrͣtia tieiut ospa  un sola matietis
Q uerit angustũ lapidis foramt̃
Six mouẽs sese semẽsq tandi
nde ꝓrũsit spoliat carnẽ / pelle uitusta
Quosl riuos iepetẽs aquaꝵ
onte qui sacio semel ie nouatꝰ
enũo si pettas silic̾nut᷑ sto ẽxtas

Expanded text:
pens novus esse gaudet, Pellis effeta tremit; ossa, non vis, Sola manetis. Quaerit angustum lapidis foramen, Vix movens sese, veniensque tandem Inde pertransit, spoliatque carnem Pelle vetusta. Quos libet rivos repetens aquarum Fonte qui sacro semel innovatur, Denuo si peccas, silicernus exstas:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iansmus hmc hyuor nomen illit ctabuełus ardẽo
P erspicuns q Gadis t̾ram plambit alam¬
ꝑ ost hũt etleopas geon ad laps opiuiat
Teicius et tigris enfrati admctus ameno¬
i ssiriam celeri discretim flimime sulcas
Sic positus custos adimꝰ cũ ꝯuge fida
Atq opifex tali format᷑ uoce tonantio
Solliciti aesmalum noxale legatis
Q uod iuret ex gemino discret ad munia suco
N ec muit int̾ea ceros nox alta tenebat
Ec auodo formatos uestis nec texerat artus
H as int̾ sedes et baccis mutibus ortus
Spumens ascaito uniceus anmalia sensu
Ser pebat tacite spiris frigentibus auguis
L uuda mordati uoluens muendacia senfĩ

Expanded text:
nus huic nomen, illi est carbunculus ardens — perspicuisque uadis terram praelambit Euilam. post hunc Aethiopas Geon adlapsus opimat, tertius est Tigris, Euphrati adiunctus amoeno, Assyriam celeri discretim flumine sulcans. hic positus custos Adamus cum coniuge fida atque opifex tali formatur uoce tonantis: Solliciti ne forte malum noxale legatis, Quod uiret ex gemino discreta ad munia suco. Nec minus interea caecos nox alta tenebat Ac modo formatos uestis nec texerat artus. Has inter sedes et baccis mitibus ortus, Spumeus astuto uincens animalia sensu, Serpebat tacite spiris frigentibus anguis, Liuida mordaci uoluens
Abbreviated transcription (Latin):
Tnuc ceruet. q̃nato contempserit ocia fructu.
Bant ꝓcus actentũ cõtemplatus nc eꝑanteis
ome puger quisꝙͣ lncri tendens ladorio¬
I cisamre putet.cura quod solus mami
seuet ⁊ redus nolit ꝑemiitions utis
it epulaus pareum  sic largũ quisqͥs anarus.
ic undũ iaptor: sic castũ ridet adulter.
nc erenustribeno: illuso simplice gaudet
esepuisse dolet dines dum ꝯnregat aniid:
L insemptis epib nuserũ reispe ꝙ beatum.
nde oepentinuõ andex cũ cesterẽt o uͫ
duentare diem: fius sic ꝓtiuꝰ inquit
niuinet ut insti quondam sub tp̃e nõe:
plmuũ uatios mñdi cũ repperit actus.
St ieuem conssimpsit a quio  opfexꝙ salutiõ.¬
nasit parco diffusa periula clanselo.
h ec enuangelicis suit melamata figurs
Roidꝰ anterea consumiat conditor lere ham.
Tum iusse accurrũt uo̾lucres tũ pestia q̃q.
onsuetũ lmquens fanoso tegmine lnsermg.
⁊posita feritate uenit . sise q tenendum
ngerit octurrens et libertate rlicta.

Expanded text:
a fructu. Haud procul attentum contemplans hunc operantem, Nonne piger quisquam lucri, taedensque laberis, Insanire putet, cura quod solus inani Aestuet, et rebus nolit pereuntibus uti? Sic epulans parcum, sic largum quisquis avarus, Sic nudum raptor, sic castum ridet adulter, Sic circumscribens illuso simplice gaudet. Sic sapuisse dolet dives, cum congregat aurum, Consumptis opibus miserum ratus esse beatum. Inde repentinum Judex cum cerneret orbi Adventare diem: Finis sic protinus, inquit, Imminet, ut justi quondam sub tempore Noe, Diluvium varios mundi cum repperit actus, Et carnem consumpsit aquis, opifexque salutis Evasit parto diffusa pericula claustro. Haec evangelicis sunt inclamata figuris. Providus interea consummat conditor arcam. Tunc jussae accurrunt volucres, tunc bestia quaeque, Consuetum linquens silvoso tegmine lustrum, Deposita feritate venit, seseque tenendam Ingerit occurrens, et libertate relicta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ m̃e genus pecudum nestit gerꝰ õe feraꝵꝭ
Dolus iti mepsit squamose corꝑe
P ectore biꝑes mollitũ ex ore uenenũ
⁊ mndre mordatis habens sub frõte modesta
Queric opem soeleri ꝑ quã fallat᷑ houestas
Samplicitas ꝓ cadat ał credula corda ieatus
ncurrãt non frande sua ses clade ꝑ honic
orcia corda uiri nõ expugnãda ꝑ angnem
P resensit pietatis iops ⁊ comgis ames
A dgi edit᷑ sub uore pia sermone maliguo
nsidiosus addit eu mollia corda puelle
ngerit ore cibos crudali fune plenos
is semel assumꝑtis neserant᷑ luma cordis
at ꝑnuxta bonis patuit doct̾na maloꝵ
xuituit nescisse dapes et dampna putantia
emꝑis exacti spacis ꝓcede̾ penis
Ansum quipe nefas teptat seducto naritũ
E t capit insontun iam noxia s caua uictũ

Expanded text:
, Omne genus pecudum nescit, genus omne ferarum. , Omne genus pecudum nescit, genus omne ferarum. Solus ibi irrepsit squamoso corporPectore vipereo mellitum ex ore venenum Invidiae mordacis habens sub fronte modesta, Quaerit opem sceleri, per quam fallatur honestas, Simplicitasque cadat, vel credula corda reatum Incurrant non fraude sua, sed clade perenni. Fortia corda viri non expugnanda per anguem Praesensit pietatis inops, et conjugis aures Aggreditur sub voce pia, sermone maligno Insidiosus adit heu! mollia corda puellae, Ingerit ore cibos crudeli funere plenos. His semel assumptis reserantur lumina cordis, Ac permixta bonis patuit doctrina malorum. Poenituit nescisse dapes, et damna putantur Temporis exacta spatia: procedere pejus 181 Ausum quippe nefas. Tentat seducta maritum, Et capit
Abbreviated transcription (Latin):
t ansi subuenat succiruens nouit ullus
ade malo bonꝰ est bonũ dens omibus aͣctor
I p̃e opifex dñs. rector dux. arbit̾. index
ontanua bonitate pius uirtute modestus
implicitate bonꝰ et culmũo celsior om̃i
bant ꝑ flores ꝑ tota cosaria leci
qnt̃ odoratal messes lucos q uirentes
emplicit᷑ pecudum ritu uł morte feiarũ
orporibus nudis et nescia corda lluoris
ne ÷ res meubioꝵ socrecior ẽẽt habenda
nde in  scirent : quid morib ẽẽt honestidͤ
Q nos digitos oculos ꝙ putãt hoc mẽbia pndenda
p ublica ingebant affectibus ostala passi¬
Ir ec rubor ullus erat. cũstaret origo yndons
llicitũ ꝙ sibi ꝙisus nchil esse ꝑutabant
E tbeue credebant quib omĩa inssit ad unũ
⁊boris uniꝰ fructu sub lege negato
Somere non tellus non rastris iussa doma
neat᷑ nec sudor fructus quocũq labore
Cogitur aut campos aliquo de fonte ingare
ir on placidas sustentat anes nõ ore Rentas
Engnibus armatas Enefcit ꝑserre uolucres¬

Expanded text:
t nisi subveniat succurrens non erit ullus. Inde malo bonus est homini Deus, omnibus auctor, Ipse opifex, dominus, rector, dux, arbiter, index, Continua bonitate pius, virtute modestus, Simplicitate bonus, et culmine celsior omni. Ibant per flores, et tota rosaria laeti Inter odoratas messes, lucosque virentes, Simpliciter pecudum ritu, vel more ferarum, Corporibus nudis, et nescia corda pudoris. Quae pars membrorum secretior esset habenda, Unde rudes scirent, quid moribus esset honestum? Quod digitos oculosque putant, hoc membra pudenda. Publica jungebant affectibus oscula passim, Nec rubor ullus erat, cum staret origo pudoris, Illicitumque sibi prorsus nihil esse putabant; Et bene credebant, quibus omnia jussit ad usum, Arboris unius fructu sub lege negato. Vomere non tellus, non rastris jussa domari, Quaerere nec sudor fructus quocunque labore Cogitur, aut campos aliquo de fonte rigare.. Non placidas sustentat aves, non ore cruentas, Unguibus armatas nescit perferre volucres
Abbreviated transcription (Latin):
Ser pebat tacite spiris frigentibus augnis
L nuda mordati uoluens auendacia senfu
Feir ura temptat sud pectora mollia corda
Dic auichi eur metuas felicia gauina mali
N unquid iponia deus ao omia nota sacrauit
E quis saseudeas cuellitos carꝑs uictus
Aurens astrigero redibit cardine mũdus
Illa negut uetatos q timuet contingẽ ramos
Sed tñ infirmo unicũtur peccora sensu¬

Expanded text:
ite spiris frigentibus anguis, Liuida mordaci uoluens mendacia sensu, Femineo temptat sub pectore mollia corda: Dic mihi cur metuas felicia germina mali? Numquid poma Deus non omnia nota sacrauit? E quis si studeas mellitos carpere uictus, Aureus astrigero redibit cardine mundus. Illa negat uetitosque timet contingere ramos: Sed tamen infirmo u
Abbreviated transcription (Latin):
Magna dei pretas semꝑ: qui temꝑat iras¬
ne iecrdina magis umaci corde resurgit
ors nudauoꝵ requies est c̾ca laboranii
Et male uiuenti ꝑstatur fie salutis
elus mnetnũ dens ess regilator et auc̾to
Et boce ietisente souat suꝑ echeia sermo
Sedis gressos oplacido duentur ut orbi

Expanded text:
Magna Dei pietas, semper qui temperat irasQuae recidiva magis vivaci corde resurgit. Mors mundanorum requies est certa laborum, Et male viventi praestatur fine salutis. solus in aeternum deus est regnator et auctor, Et voce reticente sonat super aethera sermo, Sedibus egressos, placido dominentur ut orbi,
Abbreviated transcription (Latin):
Et stallas trenulo nadiantes leuot̃e fingit
H ec elementa dedit subiecto infignia mndo
Temꝑa que doceant uarios mutanda ꝑ ortus
A iñta die acciꝑĩt liquẽtia flmmã pisces
Et uolucres dauas suspendũt corꝑa pemias
Sexta pat̾ gelidos inspita lubaicat angnies

Expanded text:
Et stellas tremulo radiantes lumine fingit: Haec elementa dedit subiecto insignia mundo, Tempora quae doceant uarios mutanda per ortus. Quinta die accipiunt liquentia flumina pisces Et uolucres uarias suspendunt aere pennas. Sexta pater gelidos in spiras lubricat angues
Abbreviated transcription (Latin):
Atq eadem menbris imꝑcitura medelos:
S es me cũcta simul passim ꝑuũcta fuissent.
d istribuit loca c̾ta deno et ep̃a fauxit
Dempore nõ uno ueniũt que sena uocant᷑
Non semꝑ monet arma leo inc scorpiꝰ ictus:

Expanded text:
Atque eadem membris impertitura medelas. Atque eadem membris impertitura medelas. Sed ne cuncta simul passim permista fuissent, Distribuit loca certa Deus, et tempora fixit. Tempore non uno veniunt quae saeva vocantur: Non semper movet arma
Abbreviated transcription (Latin):
A frnt sictaste semissent floribuo herbe
ꝯa pascenda deiret tellus anenta ꝑ age
exta des phebi autilo proaesserat ortu.
Sum natura cparit giguit q ammãcia t̾ris¬
E orandus erũpũt armatafionte inuenci
Et ꝑ praca uagos sequit᷑ sua uincula tauino
Eetnus in arna fuchas parmatis erribus errat
E t uelox ꝓiupit equus. pecuis utile kelis
Impia t̾ribilee ꝙdnoit tra rcones
Simplicitas onũ frundem passurra lalo
Et cancos tuuunt discurrens dãma mołqsos
S punat aper mortes luoiato dẽte ninat᷑
E t latus oblaquas meditatur plia tormis
Ac maxilla feror duros deseint marmos¬
si ndicter certans spumancia bella mouire
¶S iguit᷑ om̃e genus epecudum genus om̃i fera
Tñt̾ prata bagum nillo custade ꝑ hordas
Iustar montis habens incedit bestiar males
p romit᷑ angius hiaus quatiens sus dẽte uenenũ
Et anaculisa crepit squanus ꝑ uistera se ipens
Atra uenena nocens missura aflatibus orig¬
ꝑ t subito sparsura gianes ꝑ sidila mortes

Expanded text:
 intactae senuissent floribus herbae, Ni pascenda daret tellus jumenta per agros. Sexta dies Phoebi rutilo processerat ortu, Cum natura parens gignit animantia terris. Cornibus erumpunt armata fronte juvenci, Et per prata vagos sequitur sua bucula tauros. Cervus in arva fugax palmatis cornibus errat, Et velox prorumpit equus, pecus utile bellis. Impia terribiles producit terra leones, Simplicitas ovium fraudes passura luporum. Et raucos timuit discurrens dama molossos. Spumat aper, mortes lunato dente minatur, Et latus obliquans meditatur praelia torvus, Ac maxilla ferox duros desaevit in armos, Audacter certans spumantia bella movere. Gignitur omne genus pecudum, genus omne ferarum, Inter prata vagum nullo custode per herbas. Instar montis habens incedit bestia mole; Promitur anguis hians, quatiens sub dente venenum, Et maculosa repit squamis per viscera serpens, Atra venena nocens missura e flatibus oris, Et subito sparsura graves per sibila mortes,
Abbreviated transcription (Latin):
eotatum mensis cedentib endiq lassus.
p. ortaat pallens amri cum faste ministor
angindut aute foreo pauꝑ eñc foite iacebat
S auitis obscctis arsolnto corpore membris
Et sapplex poscebat opomi nõ murnã captans
eliquas tantũ sed si quas copia recit
Has tũc aperiens alius numa iogabat
Sis pio climanti dines nõ aduidit amem
N ulla ꝙ laiguẽtom pietas aispexit egenu

Expanded text:
Certatim mensis cedentibus undique lassus Certatim mensis cedentibus undique lassus Portabat pallens auri cum fasce minister. Languidus ante fores pauper tunc forte iacebat Divitis obstrictis resoluto corpEt supplex poscebat, opem, non munera captans, Relliquias tantum sed si quas copia jecit, Has tunc opperiens alvus jejuna rogabat. Sed proclamanti dives non addidit aurem, Nullaque lang
Abbreviated transcription (Latin):
stra gerint tactus ꝙ prins. sx cut᷑ axis
auc int̾ enras ꝑmixti felie doloris.
ffesonis sensere nouos ⁊ pectora gulsans
ondum comꝑtas ꝙꝑripit fletus in uitoas
ctentis ꝙ genis iniussus desfluit humor
aut alii uiuax deceptus mole caduca:
puitir impleto uenit cũ tͬminus euo:
ost obitũ pcca delet. tum quicqͥs iniqnum:
esserit in auentem reuocat tũ peiitet om̃s
⁊ roꝵ lapsus semet quos indice dampnat
⁊ si p̃tire creddatur copia uite.
ponte ferat qͦstũq dabunt manduta labores
anctus namq nfert de quod̃ dinite lucat
Quem murio luxu disseluens uita sonebat
pẽ cocurnatus gtemimis ⁊ fulgias amo:
erica bis coctis ꝯmitabat tegima klattis
ude ut buccantem suapssent tp̃a mensam
erilebat ꝙͥscũ criscallo algente falernũ
mida quin eciam nusdebant cimania thucri
Et suffita domus puigni flagiabat amomio
Qued pelagus quas t̾ra creat quod flumina gigaũt

Expanded text:
Astra gemunt tactusque prius vix cernitur axis. Astra gemunt tactusque prius vix cernitur axis. Tunc inter curas permixti felle doloris Adfectus sensere novos et pectora pulsans Nondum conpertas prorumpit fletus in undas Attentisque genis iniussus defluit umor. Haud aliter vivax deceptus mole caduca Spiritus, inpleto venit cum terminus aevo, Post obitum peccata dolet: tum quidquid iniquum Gesserit, in mentem revocat, tum paenitet omnis Errorum lapsus, semet quos indice damnat: Et si praeteritae reddatur copia vitae, Sponte ferat, quoscumque dabunt mandata labores. Sanctus namque refert de quodam divite Lucas, Quem nimio luxu dissolvens vita fovebat. Ipse coturnatus gemmis et fulgidus auro Serica bis coctis mutabat tegmina blattis. Inde ut bacchantem suasissent tempora mensam, ervebat priscum crystallo algente Falernum. Vivida quin etiam miscebant cinnama turi Et suffita domus pingui fragrabat amomo. Quod pelagus, quod terra creat, quod flumina gignunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qr am cũ ꝑͥma tioi ꝓducent ep̃a natos
L mor edas artõ certabit bnuite ñũdi
gta ꝙ gerimanis seringet᷑ t̾ra duob
lt in alt̾ius ꝯfurget sima fuater
ellinem ꝙ nouam cognato sagnine tingnet
xlnne posteritas uarios passura la bores:
asib in nolltio auortalia debita pendete
nu uet̾e̾m ducens dissol̾nat tminus oibem
udierat motir ꝙ dedit cõnt̾rata tellus
uit᷑ exactis hedor ꝑells ambeo
nd. ⁊ st̃a paradisi as sede iiecit
am t̾rus cecidere siuiue mĩdum ꝙ uacantem
ntrant ⁊ ẜ celeri ꝑlustrant omĩa cnrsũ
ergnins q̃mquã uarais ⁊ gͣmine picta
⁊ uiades campos fontes ꝙ ac finũa monserãs
edata illis mens specie nũidana putatirs
ost paradise tñã tbtũ ceruentis horret
ngnstatus huenis scctum ꝙ gementions orbem
erraro fanis nõ e̾mt᷑ et tamen instat
quales et ip̃e dies cansantur sole sus ip̃o
ub ductam lucem celo snpensa reuioto:

Expanded text:
; Nam cum prima tibi producent tempora natos, ; Nam cum prima tibi producent tempora natos, Livor edax aTotaque germanis stringetur terra duobus. Alter in alterius consurget funera frater, Telluremque novam cognato sanguine tinget. Exin posteritas, varios passura labores, Casibus in multis mortalia debita pendet, Dum veterem ductus dissolvat terminus orbem, Audierat, motumque dedit conterrita tellus. His Pater exactis haedorum pellibus amboncta paradisi ab sede rejecit. Tunc terris cecidere simul, mundumque vacantem Intrant, et celeri perlustrant omnia cursu. Germinibus quanquam variis, et gramine picta, Et virides campos, fontesque et flumina monstrans, Illis foeda tamen species mundana putatur Post, paradise, tuam, totum cernentibus horret, Angustatur humus, strictumque gementibus orbem Terrarum finis non cernitur et tamen instat. Squalet et ipse dies, causantur sole sub ipso Subductam lucem, coelo suspensa remoto
Abbreviated transcription (Latin):
epubus ac tribulio armata iesiste discet
ut s frangenti cedens subteit aratro.
omeris ⁊ fyoo mordaci dente subacta est
ingnia decipient mẽtito gͥmine culta¬
⁊ am ꝑ c̾ticeo loliũ ꝯsuge frunctũ.
⁊ fictao segetes bacuas ꝙ dolebit auenas
it uuo extortũ ꝓ dncent ingera panem
udore assiduo itens quẽ sinet egestas
S qualem brũtis fatient tibi pabuli uitam¬
Et suul horbar succus pastũ ꝙ reqmes
S torcore ꝯsiili de pressa granadit᷑ adms
Brm̃ꝑnosa au uoluet᷑ talib etas
di onec pscͥptũ ponãt til. secula finen
Et compacta luto soluãt᷑ tp̃a membra
L nuo formatꝰ ursus cedaigeris in arnum
Ante tñ ꝓpͥum nata p̃curre̾ letum:
C ouspicias penas ꝙ tuas in prole uidebis.
Ut metuenda mag̾is cernat᷑ mortis iago
p eccasse agnoscas qͥs sit quid mortua fłeri¬
A und be mori ac ne quis̃ desit t forte maloro
Q ue castigandis corsiũptus partuuit orbis¬
I crior mimenso mistebit᷑ era dolori¬

Expanded text:
epribus ac tribulis armata resistere discet. Aut si frangenti cedens succumbet aratro, Vomeris et fixo mordaci dente subacta est, Pinguia decipient mentito germine culta. Nam pro triticeo lolium consurgere fructu, Et fictas segetes, vacuasque dolebis avenas, Sic vix extortum producent jugera panem, Sudore assiduo nitens quem sumat egestas, Aequalem brutis faEt simul herbarum sucos pastumque requirens Stercore consimili depressa gravabitur alvus. Aerumnosa diu volvetur talibus aetas, Donec praescriptum ponant tibi saecula finem Et compacta luto solvantur tempore membra. Limo formatus rursus redigeris in arvum. Ante tamen proprium nati praecurrere lethum Conspicies, poenasque tuas in prole videbis, Ut metuenda magis cernatur mortis imago; Peccasse agnoscas quid sit, quid mortua fleri, Quidve mori. Ac ne quid desit tibi forte malorum Quae castigandis corruptus parturit orbis, Acrior immenso miscebitur ira dolori
Abbreviated transcription (Latin):
Corporeas species. honanis celestis iarto
Conspicit᷑ noua foraua uiri sire auẽte parũp.
Sꝙrratus infrsus subits ꝑ mẽbre cuourrit
Et calefacta nubens tenuit ꝙcordia sangnio:
M ox nul neie gene totos aubor infiaat aitus¬
I amontis est qui pulmo eiat ia t̾ra me iuli¬
ꝑ ssibus includit surgũt in mense capidei
O rbe micant gemino gemãcia lmm̃a uĩsu.
Et oocem compago de dit noa machma surgẽs
Auctorem landare sã gamsa quod eẽt
S nc̃ ceulos ꝑ euc̃ta iacit nireu amenũ.
Sic florere locu sie puros sontibus amnes
Q natuor unbisino stringent es gurgite iapa
Tre ꝑ arboreas saltus camposq unentis:
m nãtur se qͥd sit homo quos factus ad ũsul
S cire cupit simplex ⁊ no ht unde requirat.
Q uo mĩto sibimet data sit possessio ñidus:

Expanded text:
coelestis imago; Conspicitur nova forma viri, sine mente parumper, Spiritus infusus subito per membra cucurrit, Et calefacta rubens tenuit praecordia sanguis. Mox rubuere genae, totos rubor inficit artus; Jam cutis est qui pulvis erat, jam terra medullas Ossibus includit, surgunt in messe capilli, Orbe micant gemino gemmantia lumina visu, Et vocem compago dedit nova machina surgens, Auctorem laudare suum gavisa quod esset. Tunc oculos per cuncta jacit: miratur amoenum Sic florere locum, sic puros fontibus amnes Quattuor undifluo stringentes gurgite ripas Ire per arboreos saltus, camposque virentes. Miratur se quid sit homo, quos factus ad usus. Scire cupit, simplex et non habet unde requirat, Quo merito sibimet data sit possessio mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
Unib augetur sulitis cipas ꝙ aetrorsam.
P elleus crescentes tendit ꝙ plana laquori
ccupat ⁊ spaeiũ pereñt ꝙ ĩmiuet arno
ni c̾cũfusos uicnus uallib amneoi
ugiiento fure suo mmxtas ꝙ sus unoꝵ
Nomius: eum rasis diffurs gureite t̾ris:
um trabibus. scadulis ꝙ eoum bustiisꝙ ferarimi:
enor accessu. longo ꝙs smore potituo:
andem defistens perage tr̃sportat in tendas
auiianũ uiais wat genus et tñ ip̃a:
ongior insanas auentes dissoluãt etas.
entenos nomies crebro cũ duoeret anuosͬ
ita tenax tantos sus pensi tempe leei.
⁊ uaus cror erat sors si quem sera eulisset.
eu qmnet natus fuenit ũꝙͣq leuandus
orce putadatur sic cũctis milla snturiꝰ
pes merat solus ꝙ sibi fundinetat oũem.
ensibus in cecie ꝑiturumn ano amotem
ampore quin ecia pectatris tra sub ip̃o
Nutribat senos minania mousera gigtantes
et tamen effari licicũ quo semie crẽtas
omunẽ cutlio eitũ d mtrecinta¬

Expanded text:
Viribus augetur subitis, ripasque retrorsum Viribus augetur subitis, ripasque retrorsum Pellens, crescentes tendit per plana liquores, Occupat et spatium, pereuntique imminet arvo, Tum circumfusos vicinis vallibus amnes Augmento finire suo mixtasque sub uno Nomine cum rasis diffuso gurgite terris, Cum trabibus stabulisque boum lustrisque ferarum, Saevior accessu longoque furore potitus, Tandem desistens pelagi transportat in undas. Humanum vitiis ibat genus: et tamen ipsa Longior insanas mentes dissolverat aetas. Centenos novies crebro cum duceret annos Vita tenax, tanto suspensi tempore lethi Nullus terror erat: sors si quem sera tulisset, Ceu qui nec natus fuerit, nunquamque levandus Morte putabatur: sic cunctis nulla futuri Spes inerat, solusque sibi fundaverat omnem Sensibus in caecis periturus mundus amorem. Tempore quin etiam peccatrix terra sub ipso Nutribat saevos immania monstra gigantes. Nec tamen effari licitum quo semine cretos. Communem cunctis ortum de matre
Abbreviated transcription (Latin):
q on semꝑ furit unda mario nec semꝑadurat.
Solis obiq talor ꝓ tp̃e temꝑat agnes:
ꝑ ro regiore plage contemꝑat unda rãporem
Et modo bellantes fluctus freta pigra ilcabũs
I pse polus qui giande cona sane mibe sarenis.
dan tacet et p̃mra redomuit sua uinuma celo

Expanded text:
nda maris, non semper adurit Solis ubique calor; pro tempore temperat ignes, Pro regione plagae contemperat unda vaporem, Et modo bellantes fluctus freta pigra jacebunt. Ipse polus, qui grande tonat, sine nube serenus Jam tacet, et puro redeunt sua lumina coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
nica sed qm̃ senum depelle letum
ita tibi pot̾it tantos enadere casus:
nalit mcipias panois exor dire fabori
mis enit ierium ꝑmissis undiq limphis
to relaxata uastaditur orbis abisso
Dm̃c age comostis cresgat fortissima lignis
T ercentũ cuptos ꝑ lontũ ducta tenebit᷑¬
ꝑ mediũ pret᷑ songo cenacila trotit
⁊ dita suspensis domib tabrilata lenabuunt
⁊ genis ꝓpri fernans consocia auansor
omponat partis discreta cubilia cellis
umi cunosi compacum forte meatus.
aaipiant hui cum ħ ymbrem lenre menĩe
mueguras latetum pigrũq infuma bi n
alit᷑ infectam oum consumaneris edom :
retuuꝰ engtere ac ñudum dinte cadenten
Exolusit quem culpa freques intina unta
ncipiat ccm̃ꝑ fumant sspite uortet
umi eciã lateris sociam sucrd  tecto
⁊ cum comugibno matos intiare iudeto
nꝙ secũdus eris de leti gminis anctoi.
t te pꝰ pͥmũ repleatur teria prrente
Sed quia ꝑfecto duuus uiriens orbe
P ost oꝑit finem post legrs pꝙ sicratam.

Expanded text:
lethum Vita tibi poterit, tantos evadere casus Qualiter incipias, paucis ex ordine fabor. Finis erit rerum, permissis undique lymphis, Atque relaxata vastabitur orbis abysso. Nunc age, congestis crescat fortissima lignis Ter centum cubitos per longum ducta tenebit medium pariter longo cenacula tractu Edita suspensis domibus tabulata levabunt: Vt generis proprii servans consortia mansor Conponat partis dispersa cubilia cellis. Tum ne rimosi conpagum forte meatus Accipiant inimicum imbrem, linire memento Iuncturas laterum pigrumque infunde bitumen. Taliter effectam cum corotinus ingredere, ac mundum dimitte cadentem; Exclusit quem culpa frequens, includere vita Incipiat, circumque fremant te sospite mortes. Quin etiam lateris sociam succedere tecto, Et cum conjugibus natos intrare jubeto. Tuque secundus eris deleti germinis auctor, Ut te post primum repleatur terra parente. Sed quia perfecto divinis viribus orbe, Post operis finem, post leges, postque sacrata