comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
culll̃ in ilło me ocia ꝯplexurꝰ ac de osculaturꝰ irrueres inl¬
culos de meis precordiis erum pebat fraterna  in grãm
rediretis ⁊ ũt quid te possim scio qd nũt priꝰ ignoraba
ted nouis expiẽtis uetꝰ noticia sobidata ẽ Agnosco Re¬
lium meũ Is ẽ qũe sꝑabam Semꝑ detraciores oderit et
sepe hoc ꝑditũ tempꝰ fłobit nam̃ Socrãte multo ante
neuer̃a lamẽtis ac gemutu tabescentẽ tuũq desidiũ illo
uter grania intẽ damna atq accerrimas fortune
tũa et curie mores noui S mnũ uice usa michi teaagre¬
di flagito qd ne michi neg̾es caritas iubet Si quide no
meo labore ilum magnũ ꝓpecim̃ in głoriũ tediosũ et ẜ¬
uitutem illam hoiu mulcoꝵ nlła michi ex ꝑte placenciũ
postremo successione caliu illiꝰ parcheno pẽi bout hois lz
cibꝰ s ultro in oblatũ si reciꝑem ut ineo res sunt eclino¬

Expanded text:
cula — in illo me etiam complexurus ac deosculaturus — irrueres, mulcula — in illo me etiam complexurus ac deosculaturus — irrueres, muloculos de meis precordiis erumpebant, fraternam in gratiam rediretis. 14 Nunc quid in te possim scio, quod nec prius ignorabam, sed novis experimentis vetus notitia solidata est. Agnosco Lelium meum; is est quem sperabam; semper detractores oderit et sepe hoc perditum tempus flebit. Nam Socratem multo ante noveram lamentis ac gemitu tabescentem tuumque dissidium illud inter gravia vite damna atque acerrimas fortune tuam, et curie mores novi. Sed unum vice versa michi credi flagito, quod ne michi neges caritas iubet. Siquidem non modo laborem illum magnum perpetuum inglorium tediosum, et servitutem illam hominum multorum nulla michi ex parte placentium, postremo successionem Calvi illius Parthenopei, boni hominis licet cibus sed ultro etiam oblatum, si reciperem, ut modo res sunt et mo
Abbreviated transcription (Latin):
lis quibusdam erbis eliccant Ego tñ ut dixi lixto
ire dulcidme no gristam apud quet uero gridlie dul¬
tior apud me fedle tristior ẽ ħna Ita dito si Re. fensit¬
ppio loqui uellam O si Aristotilis in u̾ba iuuare opor¬
Rit et quicquid ille dixit quasi celeste oraclilũ amplecti
ut no solũ dultis s multo eciã melle dulcior ira sit fe¬
asti cũ optime qui fera illam in aneq dulcedine at sto
nocitura tetigisti et segni sitꝵ ꝯtractam aĩ rubigine
detersissti pr̃o quo quantũ tibi graciam habea quatũꝙ¬
accessorit Iulto tibi faciliꝰ fuerit cogitando ꝙ̃ m loque¬
do assequi as sum̃a scitb Cum młta ꝑ g̃mẽm inta mͥ glatis¬
sima fecers at dieris nichil ey om̃ib̾ꝰ iqͣ gratiꝰ Iuisse
fitate as pietate c̾ũ subuo pariusti ut qui te amor ige¬
dat nullarq moras caritas dabat lris meis iux ꝑlectis cas¬
q ipas manu ꝑreferens nr̃i Soccatis in amplexꝰ̃ atq os¬

Expanded text:
quibusdam herbis eliciant, ego tamen, ut dixi, hanc ire dulcedinem non gustavi; apud quemcunque vero melle dulcior, apud me felle tristior est ira. Ita dico si de sensprio loqui velim. 12 Quodsi Aristotilis “in verba iurare” oportet et quicquid ille dixit quasi celeste oraculum amplecti, ut non solum dulcis sed multo etiam melle dulcior ira sit, fecisti tamen optime qui feram illam immanemque dulcedinem ac stomaco nocituram reiecisti, et segni situ contractam animi rubiginem detersisti. Pro quo quantam tibi gratiam habeam quantuo tibi facilius fuerit cogitando quam michi loquendo assequi. 13 Ad summam scito, cum multa per omnem vitam michi gratissima feceris ac dixeris, nichil ex omnibus unquam gratius fuisse litate ac pietate tam subito paruisti, ut quoniam te amor urgebat nullasque moras caritas dabat, literis meis vix perlectis easque ipsas manu preferens, nostri Socratis in amplexus atque os
Abbreviated transcription (Latin):
quienis mitn aił sunt huiꝯ ͦ et magna sicẽt ep
stisũ flecto Sencio te ꝑsecucione pati ꝑpter meum
npiĩe qd in me non audent pi te liuidu lueꝰ effundut
Turabo ne noceat S q̃d inrudie ꝓpiũ ẽ sese malo suo
crutiat eo imẜiores quo ubtu aqi sensetis felitiꝰ N2o
paciar ut iałi płus q bomi tibi acculissi nr̃ drc̃a
aiuotia afferri tibi ie ño porest ne te iulissior iniue
hompnu duiciar caue solare mestũ animũ / no est ille
miser nec erit quide ilisi se faciat uis iudere qͣ nõ sis
miser Cogita q multis inuidĩa facis Nomo simul
prindiosus et miser ẽ dum urgeris du t̾ers fide as¬

Expanded text:
 Mille sunt huiusmodi et magna licet ex stilum flecto. 17 Sentio te persecutionem pati propter meum nomen; quod in me non audent, in te lividum virus effundunt. Curabo ne noceant; sed quod invidie proprium est, se se malo suo crucient, eo miseriores quo nobiscum agi senserint felicius. Non patiar ut mali plusquam boni tibi attulisse nostra dicatur amicitia; afferri tibi vis non potest: ne te vilissimorum mine hominum deiciant, cave. 18 Solare mestum animum; non est ille miser nec erit quidem, nisi se faciat. Vis videre quam non sis miser? cogita quam multis invidiam facis; nemo simul invidiosus et miser est. Dum urgeris, sta
Abbreviated transcription (Latin):
tis solet tu munꝰ cesareũ Angustũ bñũ studio ador¬
nasti atq angustissimũ esfocisti Ceteꝵ ut illiꝰ gracie
tuiq fauoris semꝑ egentem me ꝓfitoor sich auiri in¬
digus nõ sum Quaobr̃e ut cer̾a: In donũ nõ medio¬
tu ois bulle aurũ a me accipe ꝙ tibi fert istẽ iur optimꝰ

Expanded text:
cis solet; tu munus cesareum augustum omni studio adorcis solet; tu munus cesareum augustum omni studio adornasti atque augustissimum effecisti. Ceterum ut illius gratie tuique favoris semper egentem me profiteor, sic auri indigus non sum. 10 Quamobrem ut cetera in donum non mediotu, oro, bulle aurum a me accipe, quod tibi fert iste vir optimus
Abbreviated transcription (Latin):
ciam extorquibit Quid mĩs de certioubꝰ aĩ testibꝰ pis
erga me semper actibꝰ nus loquar Quato me miper
nam antiqua pret̾do s nõ obliuisdor qͣͣto me et qͣ raro
preuilogio honestati Quod et si olim fecers secbetũ
tũ impn signũ et ingetem bullã aurõa liberaliter a die¬
cisti Cuiꝰ uel aspectus sołꝰ iumiesũ quid da magestatis
et głie ꝯtemplatiłꝰ ingerit et uen̾abundes cogit sũm im¬
pii et ueceris R̾one atq auceꝵ sicili meminisse ab al¬
tera .i. pate Cesar nc̃ diadomate insignis ac septro
huit Romana aquilla huie leone patrio c̾eũfultꝰ cel¬
so seder insolio ab ałcera. Roma ẽ suꝑᵇa templis ac mi¬
nibꝰ inq ip̃o auri pauloto ut damitĩto u̾ho utax blan¬
ditur occłis predulticer q surrepit sacra et uen̾abilis
aliue urbis effigies ꝓ tal numne pricer nuda gratitu¬
lacinoꝵ conutũ inferint et mbta suꝑ sd dit que pau¬

Expanded text:
ntiam extorquebit. 7 Quid nunc de certioribus animi testibus, piis ntiam extorquebit. 7 Quid nunc de certioribus animi testibus, piis erga me semper actibus tuis loquar? Quanto me nuper — nam antiqua pretereo sed non obliviscor — quanto me et quam raro privilegio honestasti! Quod etsi olim feceras, secretum tamen imperii signum et ingentem bullam auream liberaliter adiecisti; cuius vel aspectus solus immensum quiddam maiestatis et glorie contemplantibus ingerit et venerabundos cogit summi imperii et veteris Rome atque aurei seculi meminisse. 8 Ab altera enim parte Cesar noster dyademate insignis ac sceptro, hinc romana aquila, hinc leone patrio circumfultus celso sedet in solio; ab altera Roma est superba templis ac menibus, inque ipso “auri pallore”, ut davitico verbo utar, blanditur oculis predulciterque surrepit sacra et venerabilis alme Urbis effigies. Pro tali munere preter nudam gratitulatinorum comitum inseruit et multa superaddidit, que pau
Abbreviated transcription (Latin):
suffoctuꝵ in memoria tua locũ exigno et obstuto meo
nõi deprutasti ubi im socuriꝰ habitans nchil durũ
nichil iulrespitu pi Tuinsalpinis regionibus uere¬
atur ꝓfecto aut̃e uĩiqͣ tibi in aui ueniret ut id di¬
tens nisi ante uenisser ut sentiros Que sua quate
tibi mansuetudimi quateq mͥ sit głie quis nõ uidet
llatura equidẽ tantũ uirũ pue rei tam tenaciter ñ¬
minisse ñs patitur ita gͦ et magnitudinẽ tũa pro¬
bas et me hac tua dei rebus meis oppinione magni¬
ficas a mori tuo grãm habeo quata huanis affecribꝰ
haberi p̃t qui hoc sepe michi prestitit ut docrissioꝵ
hominil iudicia in mei extimatõne ꝑfeͥngeret egõ¬
aũt ut totũ tibi meũ peeti apĩa ne ue ullas ibi latebraᷤ
celem nichil quo id meriar in me seucis/ S ita sũ quasi
sensim solito larior iacrꝰ sum iotor tõtu mecũ decus
Noc sum dubiꝰ cocũ hoctui amoris eẽ nõ meriti mei Non
si iuo cocꝰ orbis una uote collandot mn ꝑuitatꝭ mee ꝯsc̃ie¬

Expanded text:
suffecturum in memoria tua locum exiguo et obscuro meo nomini deputasti, ubi iam securius habitans, nichil durum, nichil inhospitum in transalpinis regionibus vereatur. 3 Profecto autem nunquam tibi in animum veniret ut id diceres, nisi ante venisset ut sentires. Que sententia quante tibi mansuetudini quanteque michi sit glorie, quis non videt? 4 Natura equidem tantum virum parve rei tam tenaciter meminisse non patitur; ita ergo et magnitudinem tuam probas et me hac tua de meis rebus opinione magnificas. Amori tuo gratiam habeo quanta humanis affectibus haberi potest, qui hoc sepe michi prestitit ut doctissimorum hominum iudicia in mei extimatione prestringeret. autem ut totum tibi meum pectus aperiam neve ullas ibi latebras celem, nichil quo id merear in me scio. Sed ita sum quasi sensim solito carior factus sum. Iocor tecum, meum decus, nec sum dubius totum hoc tui amoris esse, non meritorbis una voce collaudet, michi parvitatis mee conscie
Abbreviated transcription (Latin):
ratũnt in malis huiꝯq ad me qualescentie tue
prus q̈ egrnudinis frma ꝑlaca e dos gracias qui
ninatur crebius qͣ ferit eͥ tonatq sepiꝰ ꝙ̃ fulmi¬
nat sepe nos conaicit no ut duciat s ne firmet᷑ nr̃eꝙ
condicõnis admonea nuliꝰunꝙͣ patris pietas tanta ftr¬
it coł que patris iterm colłit clemetie nõ souericas pmie
uero cedulitus iudentus hanc ille clomẽcia ꝑa ns̃ iugi¬
eẽt nos nich essemus si tũs ꝯppectiꝰ eiirue qn gram

Expanded text:
ratum, ut in malis, habui quod ad me convalescentie tue priusquam egritudinis fama perlata est; Deo gratias, qui minatur crebrius quam ferit tonatque sepius quam fulminat et sepe nos concutit non ut deiciat sed ut firmet nostreque conditionis admoneat. Nullius unquam patris pietas tanta fuit, que Patris Eterni collata clementie, non severitas, imo vero crudelitas videretur; hanc Ille clementiam in nobis iugiesset, nos nichil essemus; sed tunc conspectius eminet quando gravi
Abbreviated transcription (Latin):
ta sũnt ludos suos agere sortũa dũ blanditur metuen¬
dam irridenda dum conat dum fuliniuat ꝯteꝑnenda
Et sibi mĩꝰ fidei ẽt̃ quo letiora ꝑmiserit es mis ꝯstan¬
cie in cẽ qus maiora mrestiterit eo mis telloꝵ suꝑte qͦ
plura sꝑserit fatiłiꝰ ilłam subiugũ ꝑ muti q lio sta¬
bilłem aneitia tuilii posse Cedeĩe sołita insułtatibus
codentibs insultare metãtes impellere cadentes oꝓpri¬
mere Rluals hant armis meliꝰ ꝙͣ pasciencia suꝑari
Magius mass magno dio resiscendum Nulla pi bat¬

Expanded text:
ta sunt: ludos suos agere fortunam, dum blanditur metuendam, irridendam dum tonat, dum fulminat contemnendam; eo sibi minus fidei esse quo letiora promiserit, eo minus constantie inesse quo maiora prestiterit, eo minus telorum superesse quo plura sparserit; facilius illam sub iugum mitti quam ad stabilem amicitiam trahi posse; cedere solitam insultantibus, 7 cedentibus insultare, nutantes impellere, cadentes opprimere; nullis hanc armis melius quam patientia superari, magnis malis magno animo resistendum; nulla
Abbreviated transcription (Latin):
one spem ꝓlixioris epłe que terrere lectoỹe solita
te unũ ꝓpͣter unu colloquii desideriũ delectat iã
ħic me uagari ualeam ꝓuisũ ora gelu sonis
labor occupaco frenu stͥngent ad hẽc papirus
breuis de industͥa ulũt angustior area ad ex̃tieiũ calamii
liberioris assupta ẽ Equide tuis in brĩs te ꝑcellis elapsũ
neq tm̃ iam in portu naiigantẽ s in liccore s̾entem
uidoo Graculor tibi nil de te lerius nosse poruera a ye
aute n̾sa uice noũis in ꝑitulis securñ o fereũ caput
et in mediis tempestatibꝰ quiescentis usq a deo ut insi
alios cͥcũ iacros equo res trrbine iuderẽ et fragore nau¬
tico undiq pulsater in pelago me eẽ nescia clauũ rege¬
tis ad pedes sedco influitantẽ pupp̃i nõ in momꝰ certe
s in crepidꝰ tenco et exitũ oꝑior eo aĩo ut oĩs ꝑpe iam
rer humanar incuriositas pͥmũ iude seguties post

Expanded text:
one spem prolixioris epystole, que terrere lectorem solita, one spem prolixioris epystole, que terrere lectorem solita, te unum propter vivi colloquii desiderium delectat. Iam hinc ne vagari valeam provisum; hora gelu somnus labor occupatio frenum stringent. Ad hec papirus brevis de industria, velut angustior area ad exercitium calami liberioris, assumpta est. 2 Equidem tuis in literis te procellis elapsum, neque tantum iam in portu navigantem sed in litore sedentem video. Gratulor tibi; nil de te letius nosse potueram. Me autem versa vice noveris in periculis securum — o ferreum caput — et in mediis tempestatibus quiescentem usqueadeo ut nisi alios circumiactatos equoreo turbine viderem et fragore nautico undique pulsarer, in pelago esse me nesciam. 3 Clavum regentis ad pedes sedeo, et fluitantem puppim non immotus certe sed intrepidus teneo et exitum operior eo animo, ut omnis prope iam rerum humanarum incuriositas primum, inde segnities, post
Abbreviated transcription (Latin):
ad quã mod̾o mł aliud nͥ nl eẽ qd artifitiosa no
possit cłi quecia que quatu sepe potuerit il exe¬
qui uelim longior sum qͣ rem ꝓꝰ ad hec sc̾benda ꝯcessum
Qmos tam Greue e ut nichũ potiꝰ ꝙͣr tam panca sc̾be¬
re mens fuerit Nut sane unũ potuit qd im possibil
ꝓrsus rebar ut. Bebilones. habitantibus iuiderem nur¬
deo quide nobis in urbeoiũ pessima s honesto illo sus
sare degentibus malars uacuo cupidinũ et babilonicis¬
Siuicis
moribus in accesso demq similimo cãpis ellisiis quos inter
auerui dolores ac miẜias letes dicut hec nb̃ simul omib̃ꝰ
quibꝰ tam mlta sepẽ singulis iuter festinatonem et som¬
nu et occuꝑacionẽ et auror mecũ frigus et tusim papiru
quoq et calamũ ac luternã rebellantes ut licuit scͥpsi no
idus ianuarias ante lucem uurte felites et ualere me.
membres U Iohannẽ aretinũ gratulatoria illiꝰ status

Expanded text:
Ad quam modo nil aliud nisi nil esse quod artificiosa non Ad quam modo nil aliud nisi nil esse quod artificiosa non possit eloquentia, que quantum sepe potuerit si exequi velim, longior sim quam tempus ad hec scribenda concessum, quod tam breve est, ut nichil potius quam tam pauca scribere mens fuerit. 2 Nunc sane unum potuit quod impossibile prorsus rebar, ut Babilone scilicet habitantibus inviderem. Invideo quidem vobis in urbe omnium pessima, sed honesto illo sub lare degentibus, malarum vacuo cupidinum et babilonicis moribus inaccesso, denique simillimo campis Elysiis, quos inter Averni dolores ac miserias letos dicunt. 3 Hec vobis simul omnibus, quibus tam multa sepe singulis, inter festinationem et somnum et occupationem et aurore metum et frigus et tussim, papirum quoque et calamum ac lucernam rebellantes, ut licuit scripsi. II Idus Ianuarias ante lucem. Vivite felices et valete mei memores. 10 Ad Iohannem Aretinum, gratulatoria illius status
Abbreviated transcription (Latin):
mi tanci iuoi castigatio iusta e nc modo iusta s grata
pr iotiuda s duleis At si mer meminisses que tui tibi fun¬
gs oblitꝰ neq tibi penitꝰ ꝑsuasisses me quasi circes po¬
culis nescio quibꝰ diuiciss trans formatu no hoc ꝯteptiu
aseberes s nature nota tibi pridem tarditas mea ẽ et oc¬
cupato et cure q̃ inclinata iam die crede mͥ matoribꝰ
acriores ce solent accedir et penuria nĩcioꝵ qͣuis .ai. tu
michi miror quã exquisitissima ediũ insolitaq mag¬
inficencia obieceris Ego tñ adhuc Ambrosii hospes su
it in extremo ciuitatꝭ angulo sepe et rure abditꝰ quid
agat urbs nescio Tu uero iam naleteq si potes ad cre¬
dendu coge me ne diuitẽ ee ne inopem et quisqͥs su
qͣplibet no dicam tacitꝰ sed mutꝰ fuerĩ tuue esse medi¬
oł idibꝰ Aprilis
ricipitem epłam tribꝰ magnis texta calamis et
trino murice coloratã tex et ampliꝰ letꝰ apexi

Expanded text:
me tanti viri castigatio iusta est, nec modo iusta sed grata me tanti viri castigatio iusta est, nec modo iusta sed grata sed iocunda sed dulcis. 22 At si mei meminisses, quem tui tibi fingis oblitum, neque tibi penitus persuasisses me quasi circeis poculis, nescio quibus divitiis transformatum, non hoc contemptui ascriberes sed nature. Nota tibi pridem tarditas mea est, et occupatio, et cure, que inclinata iam die, crede michi, viatoribus acriores esse solent. 23 Accedit et penuria nuntiorum; quamvis enim tu michi miror quam exquisitissimam edium insolitamque magnificentiam obieceris, ego tamen adhuc Ambrosii hospes sum et in extremo civitatis angulo, sepe etiam rure abditus, quid agat urbs nescio. Tu vero iam vale, teque, si potes, ad credendum coge me nec divitem esse nec inopem, et quisquis sim, quamlibet non dicam tacitus sed mutus fuerim, tuum esse. Mediolani, Idibus Aprilis. ricipitem epystolam tribus magnis textam calamis et trino murice coloratam ter et amplius letus aspexi.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯteptibile effectũ si diis placet ꝓpter meas diincias quibꝰ
ut audisti nec egoo mĩs ihabes habundo quibusq post¬
hac minus ac mĩꝰ uł habundare posse udeor ucl ege¬
re ꝙ michi ex incuriositas reꝵ maior et ma ininõe
in dies cuu illud macicũ querebatur heu qͣ uera sũt
ꝓuerbia illud insignit᷑ a dultos modeos salis simul
edendos ee ut amicicie miꝰ expletu sit ergo ego hant tue
oeuit supbite quia icil prcliũ debitõr inuidieq patẽtior
fectꝰ eem quo alciꝰ ascendissem eo g̃uiꝯ casur aut ꝓpter
pauptatẽ dicam te que incer oms coctantos tuos singla
cia numͬare didicto S quia ꝙ obseruacio longa me do-¬
⁊ cunit mltis aduersitas fuit scoła u̾tutũ ꝓsꝑitas uiciorum
uerũ ego sc̾bendo iam fessꝰ sumi ne iiꝰ inquirende quid
tibi uẽnit in metem ut hec dicires et cuo salo et meis
morib aliena ñͥ forte silenti meũ equo longiꝯ fateer cas¬
tigare hoc supplicie noliusti qͣ iuste nõ disputo ois apud

Expanded text:
temptibilem effectum; si diis placet, propter meas divitias, quibus, ut audisti, nec egeo nec abundo quibusque posthac minus ac minus vel abundare posse videor vel egere, quod michi et incuriositas rerum maior et via minor in dies, cui illud viaticum querebatur. 19 Heu quam vera sunt proverbia, illud insigniter, multos modios salis simul edendos esse ut amicitie munus expletum sit. Ergo ego hanc tue rent, superbirem, quia scilicet plurium debitor invidieque patentior factus essem, quo altius ascendissem eo gravius casurus; aut propter paupertatem, non dicam te, quem inter omnes coetaneos tuos singulatia numerare didicerim, sed quia, quod observatio longa me docuit, multis adversitas fuit scola virtutum, prosperitas vitiorum? 21 Verum ego scribendo iam fessus sum, nec minus inquirendo quid tibi venit in mentem ut hec diceres et tuo stilo et meis moribus aliena, nisi forte silentium meum equo longius, fateor, castigare hoc supplicio voluisti; quam iuste non disputo: omnis apud
Abbreviated transcription (Latin):
teria de esse picip̃it scribendi neq np id nb accĩdere
ꝙ Tullio accidit et a thico nulłꝰ tantꝰ ẽ acceruꝰ qui
non affidue detrahondo decrescere et in nichilũ uerti
queat Quit qͣd sciebam̃a credo iam iugibꝰ scͥpturis ex¬
hausimꝰ Qd̾ unũ hodie se offert inter te et Reliũ
me orcante reformatã amicit̾ia et in gracia redditũ
ẽe tius et siuis mulcoꝵ lr̃is audio et gaudoo me her-¬
cledeq reconsiliacone hac qͣ de ulla re alia lecior su
bene accidit gr̃as deo gracias nb ille inspirauit hbs
aios uos spĩ adicũ nõ negastis laudatis ambo certatumn
stilu meu qui cũ semꝑer intultꝰ tũs in ꝓiusꝰ ac tuml
tuariꝰ ut eit et anui iẽpꝰlet diei era et nũchi festinaco
coegerũt cantis ram̃o ꝑlenus affrccb̃ꝰ pietatisq faciba
as scimulis fuit ut ppenam memii dẽũ cestor inter
pe̾bendũ labͥias ns̃ tenemur Eratis ante occłos nos/

Expanded text:
teria deesse incipit scribendi. Neque mirum id nobis accidere teria deesse incipit scribendi. Neque mirum id nobis accidere quod Tullio accidit et Athico: nullus tantus est acervus, qui non assidue detrahendo decrescere et in nichilum verti queat; quicquid sciebamus, credo, iam iugibus scripturis exhausimus. 2 Quod unum hodie se offert, inter te et Lelium, me hortante, reformatam amicitiam et in gratiam reditum esse, tuis et suis et multorum literis audio et gaudeo, mehercle, deque reconciliatione hac, quam de ulla re alia, letior sum. Bene accidit, gratias Deo, gratias vobis; Ille inspiravit hos nimos, vos Spiritui aditum non negastis. 3 Laudatis ambo certatim sempus et diei hora et nuntii festinatio coegerunt, tantis tamen plenus affectibus pietatisque facibus ac stimulis fuit, ut ipse — nam memini —, Deum testor, inter scribendum lacrimas non tenerem. 4 Eratis ante oculos vos
Abbreviated transcription (Latin):
q pp̃s m fraterne ꝯdolebat ineq predultibꝰ aculeis arge
fł ꝙ mcdiolanũ curbida ciuitas eẽt eliconinẽs et hoc
ana ntissime᷑ quide s ut roor quid mediolanũ eẽt nesci¬
ens et alit dubie ignarꝰ qualt qͣ ociose qͣ libere qͣ so¬
sitarie qͣ tranquille hic ccm̃ loquebatur im ante tran¬
sulpĩa uuop̃a mẽa soliti nẽ laudare dui lid fonte sor¬
qe ptcatis homo s quiere ãĩ ꝓpe angeliꝰ degebã admirans
quelia hec italo ꝑcul orbe uoluptas uerba q̃pa teneo liquit
acusẽu dicib̾at alite hec nõ ut puto uerba ip̃at presa¬
gsiens sponte sua se mox exͣ palłia relegandñ sibiq tam
et si eũ noui sepe et hoꝵ meminerit uboꝵ et Neapo¬
pacior certe s mestior oͥ quatũ mͥ nũc inuisuum si ut
ego ꝑcellas suas hine iudos sic pp̃e meu ocu iuderet et
do illa lraꝵ ma gnũ absentie remedĩ Cuiꝰ ces¬
sacionis et occũpato ut̾usq nrm et multe for¬
te alix sunt cãe ilła infallor oiũ maxĩa ꝙ ma¬

Expanded text:
 aculeis urgebat quod Mediolanum, “turbida civitas, esset Elicon meus”. Et hoc amantissime quidem, sed, ut reor, quid Mediolanum esset nesciens, et hauddubie ignarus qualiter, quam otiose, quam libere, quam solitarie, quam tranquille hic essem, loquebatur, iam ante transalpinam moram meam solitus non laudare, dum ad fontem Sorgie peccatis homo sed quiete animi prope angelus degebam, “admirans quenam hec italo procul orbe voluptas”. 27 Verba ipsa teneo, liquit aculeum. Dicebat autem hec non, ut puto, presagiens sponte sua se mox extra Italiam relegandum sibique tam et si eum novi, sepe horum meminerit verborum, et ppatior certe, sed mestior; o quantum michi nunc invisurus, si ut ego procellas suas hinc video, sic ipse meum otium videret, et do illa literarum, magnum absentie remedium, cuius cessationis et occupatio utriusque nostrum et multe forte alie sunt cause; illa, ni fallor, omnium maxima, quod ma
Abbreviated transcription (Latin):
pulu iaspis illusteot neq minꝰ stringere la quẽli cu
preciosus estrico nodus e łpatria iuro omem mudi an¬
gubu exiliu nusqͣ cẽ insi qd ir pascientia fecerit. Cu
ihiare cebestiẽs iuens ceꝑit ubiq illi exiłm fore dõnet
puenerit quo suspirat s apiente bona sua sccũ ferre qͦ

Expanded text:
pulum yaspis illustrat neque minus stringere laqueum cui preciosus e serico nodus est; patriam viro omnem mundi angulum, exilium nusquam esse nisi quod impatientia fecerit; cum inhiare celestibus mens ceperit, ubique illi exilium fore donec pervenerit quo suspirat; 15 sapientem bona
Abbreviated transcription (Latin):
geni sui plem S an inexpletu uirgilii exeplo flam¬
ms danauerit an uero mimi pompilm secuita humo
infoderit an quid de eo aliquid egerit incertu Tardu o
ance morte solito tristior ad mẽ uenit euq ego cam nu¬
tan oris exquirere ille suspirans hodie inquit ataroc¬

Expanded text:
genii sui prolem; sed an inexpletum Virgilii exemplo flamgenii sui prolem; sed an inexpletum Virgilii exemplo flammis damnaverit, an vero Numam Pompilium secutus humo infoderit, an quid de eo aliud egerit, incertum. 9 Triduo ante mortem solito tristior ad me venit, cumque ego causam mutati oris exquirerem, ille suspirans: «Hodie» inquit
Abbreviated transcription (Latin):
bat excusso qi capite tacita abibat si uero se nosse lr̃as responde¬
ret mox agebat apparebit et simul questio i mediũ iaccabat᷑
et quidquid̃ ille dixispet irridebatur affluentiba u̾bis et ñiqͣ
libei sui eent qut unde tanta illa reꝵ sc̃ia tam młtaꝵ pp̃e
aut frontem digito ꝯtingens hic his dicebat et sciencia
et libros h̃es librĩ .n. humane fragilitatis emedicata suffra¬
gia nõ nisi ꝑꝑter deffectũ memorie sunt inuẽti Rudebamꝰ
onis nichil .n. dicebant qd non crederet Et cũ his oppinio¬
nibus nescio qͣ feliciter ac lecissime sibi erat Rl iam fe¬
re misi gramatite loquebatur Cum tu illo loquẽte nica
unq pristiano nichil aristarco tutu ẽẽ galeatis licet
tantis barbarissimit ac silocisinis armatꝰ in bellu ibat
deniq nuꝑ librũ sc̾bere sub tuo nõie ceꝑat que ut con¬
sumasset telicturꝰ nb hanc relictura ub hanc ulut in¬

Expanded text:
bat excussoque capite tacitus abibat; si vero se nosse literas respondebat excussoque capite tacitus abibat; si vero se nosse literas responderet, «Mox» aiebat, «apparebit», et simul questio in medium iactabatur, et quicquid ille dixisset, irridebatur affluentibus verbis et nunqulibri sui essent, aut unde tanta illa rerum scientia tam multarum. Ipse autem frontem digito contingens: «Hic hic» dicebat, «et scientiam et libros habeo; libri enim humane fragilitatis emendicata suffragia, nonnisi propter defectum memorie sunt inventi». Ridebamus omnes; nichil enim dicebat quod non crederet, et cum his opinionibus nescio quam feliciter ac letissime sibi erat. 8 Nichil iam fere nisi grammatice loquebatur, cum tamen illo loquente nichil unquam Prisciano, nichil Aristarcho tutum esset, galeatis licet: tantis barbarismis ac soloecismis armatus in bellum ibat. Denique nuper librum scribere sub tuo nomine ceperat, quem utinam consummasset, relicturus nobis hanc velut in
Abbreviated transcription (Latin):
trem et te filui uocabat tuͣm et tu me senior sis et pe qro rt
no re epoget amibor seneo iocundissimꝰ ad eterña leniciamne
ine abiqnali mẽa tͥsticia ꝓfectꝰ e licet i. maturꝰ eur ualde
bas tdm adhuis ni et curis meis gratu familiar solati iux
bons et nobilis ẜ nodiues sup̃mo honore nõ carui: iacer in
po ambros ulstibulo familie sue burto saxerate uetresto
cũ omuibo ques mecũ dephendisset de rebus ad phrea aut
ad catosita fidem expectantibꝰ copia argumẽtor deat pal¬
extimasilis nulu hominu preter me unũ cedeci dignaba¬
tur in quo tm no tom raciomi uł ingenu qͣ aĩcicio succu¬
bebat ingens .n. seie fiducia iu erat om̃s hemines sed pr
pͥmis religiosos questiuiculis agitabat nec raconibus inci
poterat nẽ clamoribus fatigari Quecũq u̾bis agrederetur pͥꝰ
int̾ogabat an bras nosser qui si negaret quasi brũtũ aial exꝑne¬

Expanded text:
trem et te filium vocabat, cum et tu me senior sis et ipse proavus trem et te filium vocabat, cum et tu me senior sis et ipse proavus esse posset amborum, senex iocundissimus, ad eternam letitiam non sine aliquali mea tristitia profectus est. Licet enim maturus evi valde, erat tamen adhuc michi et curis meis gratum familiare solatium. Vir bonus et nobilis sed non dives, supremo honore non caruit; iacet in ipso Ambrosii vestibulo familie sue busto saxeo ac vetusto. cum omnibus quos mecum deprehendisset, de rebus ad philosophiam aut ad catholicam fidem spectantibus; copia argumentorum erat inextimabilis; nulli hominum preter me unum cedere dignabatur, in quo tamen non tam rationi vel ingenio quam amicitie succumbebat. 6 Ingens ei scientie fidutia inerat; omnes homines sed in primis religiosos questiunculis agitabat, nec rationibus vinci poterat, nec clamoribus fatigari. Quemcunque verbis aggrederetur, prius interrogabat an literas nosset; qui si negaret, quasi brutum animal sperne
Abbreviated transcription (Latin):
rans delens ꝙ et musta mccu cegitas ad suma nichil pr¬
uenis qd tam estem facere debeat quitquis sitdece ois p¬
rum h ctace presertim induriuisse iam contra ous i¬
petus fortune optimu inter uite hiꝰ aspitates reme¬
dui ẽ ꝙ nichil̃ estat onña humano noliũtur et fugiũt ut acrit
arcenenti nlla sric uł gandii l doloris mat̾ia magna sit ulla
metus auit spoi causa dum sepe piter ip̃os aĩ motꝰ id ipm qd m¬
cebat aut angebat qdq uel minabatur ul blandieõatur effiuxe¬
rit tnter mẽdios a ꝑpatus euanuerit omña hec frater ulllerr
uł ristia in ictu occłi more sopm transibunt ut pudeat ex¬
preccos de nichilo doliusse senleratos ẽe manes pretea soes
aut metus de nichilo ꝯtepisse Cesset g dolor queso Conqui¬
scat metꝯ ois gͣuitate tuli indignꝰ Es dolendi cansa ẽ ciuꝑ
ie porrit oteurri quitquid id ẽ iube parebitur ⁊ ion sum rib
hodi alius seͥpturo nis ꝙ mediolanesis amicone qui me pa¬

Expanded text:
cum cogitans, ad summam nichil invenio quod tam tristem facere debeat, quicquid sit; decet enim virum, hac etate presertim, induruisse iam contra omnes impetus fortune. 2 Optimum inter vite huius asperitates remedium est quod nichil stat, omnia humana volvuntur et fugiunt, ut acriter attendenti nulla hic vel gaudii vel doloris materia magna sit, nulla metus aut spei causa, dum sepe inter ipsos animi motus id ipsum quod mulcebat aut angebat quodque vel minabatur vel blandiebatur effluxerit et inter medios apparatus evanuerit. 3 Omnia hec, frater, vel leta vel tristia in ictu oculi more somnii transibunt, ut pudeat experrectos de nichilo doluisse seu letatos esse, inanes preterea spes aut metus de nichilo concepisse. Cesset igitur dolor, queso, conquiescat motus omnis gravitate tua indignus, et si dolendi causa est, cui per me possit occurri, quicquid id est, iube: parebitur. 4 Non sum hodie tibi aliud scripturus, nisi quod mediolanensis amicus noster, qui me pa
Abbreviated transcription (Latin):
mniiria  et insi mi amor fallit Atiora ꝓmeritũ ꝑrocipue
liuit mot ꝰ pum et alciꝰ indolu ad ilłu epłi tue dotu ubi
ars te et nature teneriotis et in diebus ia ꝑgressũ tiud᷑
uerer ne deserti pacria ubi mor᷑ optabas togaris tande
alienas ambire ꝓuncias pegͥnãtione intepestina et moles¬
ta et qua mis sriitis pãt posses Quid ad hec dica nege
grana ẽẽ que sensꝰ ãĩ lodet eẽ grauissima iab̾ea ferreũ
ẽẽ cũ sis carneꝰ ayonẽa nõ rĩdere q̃ In occłis sũt oxter

Expanded text:
me amor fallit, letiora promeritum. 3 Precipue autem motus sum et altius indolui ad illum epystole tue locum ubi ais te et nature tenerioris et in diebus iam progressum tuis et vereri ne, deserta patria ubi mori optabas, cogaris tandem alienas ambire provincias peregrinatione intempestiva et molesta et qua nil tristius pati possis. 4 Quid ad hec dicam? negem gravia esse, que sensus animi docet esse gravissima? iubeam ferreum esse cum sis carneus? moneam n
Abbreviated transcription (Latin):
enis ut sulitꝰ es tibi uero hoc unũ dixisst satis fit sit
Si unq uł credidisti uł crediturꝰ es michi crede ꝙ hic
cora te mende rota aĩa toto pectore dilligit colĩt sus¬
pirit uen̾atur ceq in sumis opibus acq honoribus
fius poit auc ego fallor aut sepe iure amicitie in p¬
tinat animi siũ amicicias bltebras admissꝰ semꝑ ubi
t̾uap reꝵ clarior atq sonanciot preco e Rite gᷝ teq rem dig¬
nam feceris si ami rcapta caritate complexus ostẽnderis
te ut ingenio ut elłoquio ut u̾tute oui sit beniuolentia et
amore a nemine uuc̃i. posse plura dicere si apud aliu loq̃¬
rer mui nũc ad illu mͥ sermo e qui meut sꝑs uł breu¬
lequiũ inlliget uel mcente Cam ãfritans iumoreco

Expanded text:
eris, ut solitus es. 3 Tibi vero hoc unum dixisse satis sit: si unquam vel credidisti vel crediturus es michi, crede quod hic tota te mente tota anima toto pectore diligit colit suspicit veneratur teque in summis opibus atque honoribus suis ponit. Aut ego fallor aut sepe iure amicitie in intimas animi sui latebras admissus, semper ibi tuarum rerum clarior atque sonantior preco est. Rite ergo teque rem dignam feceris si eum reciproca caritate complexus, ostenderis te ut ingenio ut eloquio ut virtute animi, sic benivolentia et amore a nemine vinci posse. Plura dicerem si apud alium loquerer; nunc ad illum michi sermo est, qui me, ut spero, vel breviloquum intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
q mlrĩs cius stillo te meo imparem facis usq a deo ut
stili quide mei s iue paterne indulgetie stupor sit Tu me .n.
hoc inpmie ẜ ut se suꝑbia suꝑ r̾ quos e sic se hũilitas in¬
fra cbalnat et cũ mag̃na sept̃ alips semper sibi pusilla ẽ
de reliquo munꝗtirũ qñ ita cõgis accipio nõ egroto tm̃ a
nimo ẜ iocundõ l ut neꝵ fatear aurũ ex te nolle neq auri
egens ut tbi olim scͥpsera et tua cõnteta aurea uolunca¬
te uale felititer et uide oro ut qᵈ pollicimꝰ es uoꝵ sit ueme
nũq s memoria tua locus aut tempus excludat a dedi

Expanded text:
ris tuis stilo te meo imparem facis usqueadeo ut tupor, non stili quidem mei sed tue paterne indulgentie stupor sit. Tu ne enihoc imprimas. Sed ut se superbia super id quod est, sic se humilitas infra extimat et cum magna sepe aliis, semper sibi pusilla est. 6 De reliquo, munus tuum, quando ita cogis, accipio non grato tantum animo sed iocundo, licet, ut verum fatear, aurum ex te nollem neque auri egens, ut tibi olim scripseram, et tua contentus aurea voluntate. Vale feliciter et vide, oro, ut quod pollicitus es verum sit, ne me unquam de memoria tu
Abbreviated transcription (Latin):
graue illud et dicencis ingemo et p̾senti reꝵ statiu cõ¬
uemẽs dictũ bono .n. aĩs cẽ oporcet quia ntã ẽ adesse
diurnũ ubi humanũ cessat auxiliũ Et illud Terencĩa
senis in adelphis ita inta ẽ hominũ quasi cũ ludas
thesscris Si illud quos maxĩe ẽ opus iaccu nõ cadit
Illus qd accidit sorte id arce ut corrigas inde tibi oro
quo pores afliereq rei .p. solamẽ ħic consillũ elicito et
u̾ale nr̃i monior rãp̃ti ambigua iam luce uiiͦ hołris
micu facie ignotũ inlr̃is iudco florẽs atq in¬
regra ẽ etas ardens ingeniũ expeditũ uelex
fertur ad reliqua pigenili cepidum et algenti ꝙ̾ximu
multaq reꝵ sarcia pressu ꝑiterac deffessũ mens inuidi¬
ocio odło et siustac excmacione sub tristior no quia sem

Expanded text:
enti rerum statui conveniens dictum: «Bono enim animo esse oportet, quia necesse est adesse divinum ubi humanum cessat auxilium», et illud terrentiani senis in Adelphis: Ita vita est hominum quasi cum ludas tesseris; Si illud quod maxime est opus iactu non cadit, Illud quod accidit forte, id arte ut corrigas. Inde tibi, oro, qua potes, afflicteque reipublice solamen; hinc consilium elicito; et vale nostri memor. Raptim, ambigua iam luce, VII Kal. Nomicum facie ignotum in literis video; florens atque integra est etas, ardens ingenium expeditum velox, fertur ad reliqua; ingenium tepidum et algenti proximum multaque rerum sarcina pressum pariter ac defessum; 2 mens mundi odio et sui status extimatione su
Abbreviated transcription (Latin):
thems ril rome soctũ oppinari licet Nam et uoroq trahe¬
res compecturas habes di serroꝵ dictis nẽ al ut̾usos urbis
mu orta ꝙ rltra naturole mõdr nõi pio ꝑs uira ꝑtendere¬
tur de ude el seruato imrentior a d ł ibita cet atq ita res a
as conisibuã noriciat ꝑuenisset ul humanicate athica
ues Rogiana megestati dignu oprrade nam abie a sceptis¬

Expanded text:
thenis vel Rome factum opinari licet; nam et utroque trahentes coniecturas habeo de scriptorum dictis, nec ab utriusque urbis mum orta quod ultra naturalem modum cibi inops vita protenderetur, deinde observatio intentior adhibita esset atque ita res a ad consulum notitiam pervenisset, vel humanitate athica vel romana maiestate dignum opus, dona
Abbreviated transcription (Latin):
du pobꝰ ꝓ inter tot. sidentiũ me curar sccepitꝰ st̾¬
picũ seer sum aliquid l. qui uacet duariᵈ ribi quidem
ut suspicor auditu ueꝵ pͥge foliciter et uiue Cum ue¬
neris quo ꝑuemi cermes occłs ita ẽe ut lequor et qui
michi ulx crederes ribus credes et tbi ꝓ inde me si qͥs
ẽ usus iuire cuo uter iuq aĩcs ccr mifĩducia habe¬
to Silencis aũt mere papde neq erchas nꝙ longas e¬
pistoᵇis ex mo spͥ a laa que mo mͥ solacio erant
euit ad Cesarem sacer amoruir optumꝰ et
qd sepe dicere solos nisi meaunte fallit hoc no¬

Expanded text:
od inter tot obsidentium me curarum strepitum seorsum aliquid loqui vacet. 4 Durum id tibi quidem, ut suspicor, auditu; verum perge feliciter et vive: cum veneris quo perveni, cernes oculis ita esse ut loquor; et qui michi vix crederes, rebus credes et tibi. Proinde me, siquis est usus, iure tuo utere, inque amicis certa fidutia habeto. Silentio autem meo parce, neque crebras neque longas epystolas ex me speres; multa que modo michi solatio erant enit ad Cesarem Saceramor, vir optimus et quod sepe dicere soleo, nisi me amor fallit, hoc no
Abbreviated transcription (Latin):
tur fĩde careat ncce ẽ Nũqĩ ex quo semel de annes decra¬
ueris de aiccia dubitandu erit alioqui ꝑpetuo mutabit aicicie
fundametum fides ita ut alni osuri in merot̾cio forsa¬

Expanded text:
tur, fide careat necesse est; nunquam ex quo semel de amico decretur, fide careat necesse est; nunquam ex quo semel de amico decreveris, de amicitia dubitandum erit; alioquin perpetuo nutabit amicitie fundamentum, fides.
Abbreviated transcription (Latin):
delator Crede inꝙͣ et ut sꝑo iami credis ꝙ nec Socratos de quo¬
qͣr male sc̃̾beret l et si de onnibꝰ nũqͣ de tẽ et si Et si de te aliis
unq̃r mn Queris cam scit ꝙ ego no credrbẽ pociꝰ ꝙ sibi uas¬
ceres q̃r tibi uere hoc dicam dño estie quiba oĩa credere insi hoc
unũ ss scil alter alteru acusaret precipueq dec̾mine contͣ
me aut fama aut statũ meu admisso qd ꝓpositũ illi aui mã
onua pla ne nouit ignotũ ẽẽ no poterat Qua g cecitat ai
uir calitꝰ et si odisset utiq cuiꝰ audeo dicere nc tibi ne alii ul
tenuussima suspitis unõa fuit Auderet ad t̾bunal iu festumm
trahere ꝯspicue fame reu que ̃ u̾itas excusaret iuidex nec
instra nec testes expectaturꝰ absolueret unde sibi nł pe
semp et marimũ Leli nome fuic sucdas delatoribus
falsiq distretio inhonesta ẽ quitquid aduersus fidem dici¬

Expanded text:
delatorum; crede, inquam — et ut spero iam credis — quod nec Socrates de quodelatorum; crede, inquam — et ut spero iam credis — quod nec Socrates de quoquam male scriberet, et si de omnibus,  Queris causam? Scit quod ego non crederem potiusque sibi irascerer quam tibi. Vere hoc dicam: duo estis quibus omnia crederem nisi hoc unum, si scilicet alter alterum accusaret, precipueque de crimine contra me aut famam aut statum meum admisso; quod propositum illi, qui mea omnia plane novit, iutus, etsi odisset utique — cuius, audeo dicere, nec tibi nec alii vel tenuissima suspitio unquam fuit — auderet ad tribunal infestum trahere conspicue fame reum, quem veritas excusaret, iudex nec instrumenta nec testes expectaturus absolveret, unde sibi nil psemper et maximum Lelii nomen fuit, surdas delatoribus falsique discretio inhonesta est. Quicquid adversus amici fidem dici
Abbreviated transcription (Latin):
e Qur quero aut qua sos Quid tu illi feciras aut quid
l  eotra orbem italicũ natus sit nemio in aio et uolutãte
magis italicꝰ euuit qd ut ita cẽt nos dus ante om̃s morta¬
des fecimo et ꝑph pridor ppudes ebtretrator nõ erubuit
dicere Socratem male i seprisse de Reuo llue curars sa¬
pientissimo atq optimo stult. et iniqui hois cͥme oppositu
quid uirũ habeat intende si fixeris auĩ si ome iracudie mo¬
tum nubemq ꝓpuleris Si ante occłos tuos totu ad u auc die
no medo condicot s imia ꝓpe aĩa nb actu inte temꝑu: addu¬
ueris uidelis une uerbo iria magna mẽdaria nullu colore¬
ueritatis hentia Quibꝰ aĩadũsis ip̃a uer. tas ꝙ in nocecia ꝑ¬
tes aget ypa me tacito tua ꝯscia porabit et amica apud aĩ¬
cum acusatus absentis aici pac̾cino no egebit Crede mͥ ke
rupnius aliena cognoscimꝰ q nra Tibi crede no alii i̾tate cͣ¬
de cecu iutus in aĩo colloque. no in auriba obsrepẽti ꝑfidie

Expanded text:
est? cur, queso, aut qua spe? quid tu illi feceras, aut quid. 7 Licet enim extra orbem italicum natus sit, nemo tamen animo et voluntate magis italicus vivit; quod ut ita esset, nos duo ante omnes mortales fecimus. Et proh pudor!, impudens obtrectator non erubuit dicere Socratem male michi scripsisse de Lelio. Nunc pientissimo atque optimo stulti et iniqui hominis crimen oppositum, quid virium habeat intende. 8 Si fixeris animum, si omnem iracundie motum nubemque propuleris, si ante oculos tuos totum ad hanc diem non modo concorditer sed una prope anima nobis actum vite tempus adduxeris, videbis uno verbo veritatis habentia; quibus animadversis, ipsa veritas pro innocentia partes aget, ipsa, me tacito, tua conscientia perorabit, et amicus apud amicum accusatus absentis amici patrocinio non egebit. 9 Crede michi, rruptius aliena cognoscimus quam nostra; tibi crede non alii, veritati crede tecum intus in animo colloquenti, non in auribus obstrepenti perfidie
Abbreviated transcription (Latin):
pulii uexitatis iudicent s occultũ ꝓꝑter mecũ indeo
Ouis aut stit᷑ ali ut ⁊̃ arhimna indignias nec larliaio
tos tułu fieri posse qͣ ego sim aremini anno altero dum
iniucta ad impatorem nrm legaciono funger homine
pegͥmu uix soca nõie cognitũ qua me fronte quo aĩo qui

Expanded text:
nt sed occultum “propter metum Iudeorum”. Quis autem scit an, ut est animus indignans nec larvarum gis tuum fieri posse quam ego sum. Memini anno altero, dum iniuncta ad imperatorem nostrum legatione fungerer, hominem peregrinum vix solo nomine cognitum, qua me fronte, quo animo
Abbreviated transcription (Latin):
płis de quietissimo iuuene laboriosissimũ sene fieri mł¬
tis aut unũ ex his qui sam iacẽt egri ambulat aut ex
ħis qui tous dĩebus scertũt totis noctibꝰ fabulat᷑ nou su
ex hoc grege leli cũ in omibꝯͣ requie quesiuẽri stirt se¬
tũ ẽ et̃ iam ab anus ltenis utq ad defidie suspicione sei¬
per amaueri nc̃ penimꝰ nichil quero nichil amo inchil
sine qua nulla michi uite condicio nõ molesta sit hanc
cũ ꝓpe iam manibꝰ a p̃phendisse idear lectis q rudenciba
uela deposiusse rursus in fretũ notor Non nos audia
amiei s orabo potiꝰ ut dextras adhibeatis nouĩ subdu¬
cere molieniti Notũ omibꝰ defideriũ meũ aute alios t̾
honeste paupratis apperens semper fui Nempe ullo
melior nec tr̃anquilior mllꝰ demq tutior iute modꝰ¬

Expanded text:
plis de quietissimo iuvene laboriosissimum senem fieri vultis, aut unum ex his qui sani iacent, egri ambulant, aut ex his qui totis diebus stertunt, totis noctibus fabulantur? Non sum ex hoc grege, Leli, cum “in omnibus requiem quesiverim”, sicut scriptum est, et eam ab annis teneris usque ad desidie suspitionem semper amaverim — nunc penitus nichil quero, 21 nichil amo aliud —, sine qua nulla michi vite conditio non molesta sit. Hanc cum prope iam manibus apprehendisse videar lectisque rudentibus vela deposuisse, rursus in fretum vocor. Non vos audiam, amici, sed orabo potius ut dextras adhibeatis navim subducere molienti. 22 Notum omnibus desiderium meum, ante alios tibi. Honeste paupertatis appetens semper fui; nempe nullus melior, nullus tranquillior, nullus denique tutior vite mod
Abbreviated transcription (Latin):
Aristotilimutire Sapu legio ꝑxinũt multis fortẽ u¬
Deditur cum forre panis illum ꝑriacitet in om̃iba
sequi uelle sacrilegii. sic. Serie etoꝰ ⁊  uir rantꝰ
elegantissima urbanitate illa sua imrerdã culpam
sibĩ tͥbuere masuit qͣ iuri huiꝰ error manifeste refe¬
lere quale ẽ illus ꝙ cũ Aristonles om̃s pigaiuosos ma¬
lenconitos dixisset Cicero cui dictũ nõ placekat io¬
cans ait grati sibi ꝙ tardi ẽẽt iugeni cabe satis his
uerbis quid sentiret᷑ insimias sequamur et nos C¬
deronis gxemplũ Aristotiles qđidẽat in recthoricis
bene dixisse nestio quos ꝙ ira multo dulcior ẽ melle¬
quid hic dic̃a nisi ꝑgrãtum ẽẽ ꝙ mͥ gastus hebeciot
fit qui hanc dulcedinem nõ sentio mira q me gus¬
tũ h̾unc aristotolitũ tib ilłoꝵ quĩtũq pͥꝯ a ͥdierunt

Expanded text:
Aristotilem mutire? sacrilegio proximum multis forte videbitur, cum forte potius illum pertinaciter in omnibus sequi velle sacrilegum sit. Certe Cicero ipse, vir tantus, elegantissima urbanitate illa sua interdum culpam sibi tribuere maluit, quam viri huius errorem manifeste refellere, quale est illud quod, cum Aristotiles “omnes ingeniosos melancholicos esse” dixisset, Cicero cui dictum non placebat, iocans ait gratum sibi quod “tardi” esset ingenii, clare satis his verbis quid sentiret insinuans. 10 Sequamur et nos Ciceronis exemplum. Aristotiles quidem ait in Rethoricis bene dixisse nescio quos, quod ira multo dulcior est melleQuid hic dicam nisi pergratum esse quod michi gustus hebetior sit, qui hanc dulcedinem non sentio, mirarique me gustum hunc aristotelicum vel illorum quicunque prius id dixerint
Abbreviated transcription (Latin):
boco et ppa rei na errore peꝑisse poruerit nã et duitur¬
ne nb̃ abpencie meras focit ieꝵ status ytalitar et licet
iuces presentes rei familiaris extimãtio eo solet ee di¬
sficilior quo facilior ẽ uł iaccanc̾ia mertałiũ uͤ quece¬
la dum ul suꝑbia falsas opes simulat uel falsam flet
auaritia pauptate in eo rane qd̾ sequitur que nã uel
mer ul tui ipis obliuione ꝑlapsus sis prsus mirari sa
diceres ut michi libeꝵ reliquisses diccũ tibi suũ qd̃ cu¬
pidissime facem excusare Set dicis te ꝑꝑ tua panꝑtate

Expanded text:
locus et ipsa rei natura errorem peperisse potuerit. Nam et diuturlocus et ipsa rei natura errorem peperisse potuerit. Nam et diuturne nobis absentie moras fecit rerum status italicarum, et, licet inter presentes, rei familiaris extimatio eo solet esse difficilior, quo facilior est vel iactantia mortalium vel querela, dum vel superbia falsas opes simulat, vel falsam flet avaritia paupertatem. 18 In eo sane quod sequitur, quanam vel mei vel tui ipsius oblivione prolapsus sis, prorsum mirari satdiceres, ut michi liberum reliquisses dictum tuum, quod cupidissime facerem, excusare, sed dicis — te propte
Abbreviated transcription (Latin):
ge munifide et si nõ porte cupiditatida ac profecto necesse¬
tatibus ẽ consultu nũs illi gracias deo qui multo ueriꝰ qͣ
marones ille tiai deꝯ nb hoc ecia fecit a doo clemeter et in
utranq pͥten equabiliter ut aiu ñc arens in opia ñt
gandea Auuicis m̃e hattens et m sufficiũt et amicis non
tos guibꝰ ml auo meliꝰ ẽẽ ꝑsuasum ẽ hec g̾ reꝵ optim
hos litre aurea deo p̃state obagit ut t saltem et mei
amator et uͥtutis hiie statui gratuleris nõ insultos a
Setralias Ego aũt sine hac quide sorte ꝯtẽpꝰ sun quo
ꝓgrediar ubi meta sigam seu quid restat nͥ ut inter
rimaspos inius gentis astitꝰ uno seu ĩuꝰ nullo occ̃ło
cu antssuis griphibus beliũ gera Et hoc quide de opiba
meis de quilꝰ hurcle nuqͣ loqui cogitauera dicca sunt
p quaꝵ extimatione si auero forsitam tua deflexit oppi¬
tus fame decepta nestigiis nomirer qd et tempne et

Expanded text:
ge, munifice, etsi non forte cupiditatibus, at profecto necessige, munifice, etsi non forte cupiditatibus, at profecto necessitatibus est consultum meis, illi gratias Deo qui multo verius quam maroneus ille Tytiri deus, nobis hec otia fecit, adeo clementer et in utranque partem equabiliter ut animum nec arens inopia nec egaudeam. Divitie mee hactenus et michi sufficiunt et amicis non los quibus nil auro melius esse persuasum est. Hec ergo rerum optima, hec vere aurea Deo prestante obtigit, ut tu saltem et mei amator et virtutis, huic statui gratuleris, non insultes aut detrahas. Ego autem si ne hac quidem sorte contentus sim, quo progrediar? ubi metam figam? seu quid restat, nisi ut inter Arimaspos in ius gentis ascitus uno seu verius nullo oculo cum arthois griphibus bellum geram? 17 Et hec quidem de opibus meis, de quibus hercle nunquam loqui cogitaveram, dicta sint, in quarum extimatione, si a vero forsitan tua deflexit opinio fame decepta vestigiis, non mirer, quod et tempus et