comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qua si passiua esse. N&redeunt in acti¬
u& ut luctor loquor: Quesitum est
quaredicantur deponentia : inuenimus
in actibus iftis uulganibus: Ideo dicta
esse uerba deponentia qm̃ R litteram
quoddicitur idẽ contrario : quemad mo¬
dum dicimus lucũ ab eo qđ non luceat
Quemad modum pascas dicimus ab eo qđ non
parcant : Idẽ dicimus & deponens uerbũ
quiat litterã non deponit: falsis simum ÷
quaratione : Sienim ideo dicit᷑ deponens
uerbum quia R litterã ñdͥeponit: IN¬
cipit & commune deponens esse : Nam
communi a uerba .R numquã deponunt
Vador : Quando dico uador adiudiciũ id ÷̃
uadimonium ꝓmitto : Num quidpossũ
dicere uadouium adiudicium : Osculor
num quid possum dicere osculo ergo fal¬
sume : Quare ergodicitur uerbum
deponens qm̃ deponit paricipiũ futirri

Expanded text:
quasi passiua esse nquasi passiua esse nua, ut luctor loquor. quaesitum est, quare dicantur deponentia. inuenimus in artibus istis uulgaribus ideo dicta esse uerba deponentia, quoniam r litteram quod dicitur, id est e contrario, quem ad modum dicimus lucum ab eo, quod non luceat, quem ad modum parcas dicimus ab eo, quod non parcant; ideo dicimus et deponens uerbum quia r litteram non deponat. falsissimum est. qua ratione? si enim ideo dicitur deponens uerbum, quia r litteram non deponit, incipicommunia uerba r numquam deponunt. uador, quando dico: uador ad iudicium, id est uadimonium promitto, numquid possum dicere: uado illum ad iudicium? osculor, numquid possum dicere osculo? ergo falsum est. quare ergo dicitur uerbum deponens? quoniam deponit participium futuri
Abbreviated transcription (Latin):
quas dixi pleni secundi definitionem Qui
autei dixit alia uerba esse. ten& se ad illa
actiuum᷑ quod alt̃ facit. alt̃ patitur : Illud
posiiuum esse qđ alt patitur alt̃ agit:
Quando dico nato oftendo mihi utrumq
Ecce non inuenis: Ergoqus habesdide¬
re adiuum esse sed non alit̃ patitur:
Passiuum esse sed ipsesolus agit alter non
patitur: Ergo sin&c illud n& illud pos¬
sumus dicere suꝑ est ut neutr ũ sit Ideo
ad miser̃ ip̃si ut dicerent neutra commo¬
nia deponentia ꝓpt̃ illam difinitionem:
Ergo actiuum ÷ quid quid .o. terminan¬
tur : & accepta R littera facit passiuum :
Et deponentia R litteraterminantur: sed
siqua si passiuum e R littera sublata
non facit actiuum : Deponens ÷ si autẽ
quasi actiuum: & non rcepit .R litterã
neutrale est: Puta nato non facit nator
Ergo nato neutralee: Scribo non facit
scrabor ergoneutrale est: Ergo depo¬
nentia sunt contrania queuidentur

Expanded text:
quas dixi, id est Plinii Secundi definitionem. qui quas dixi, id est Plinii Secundi definitionem. qui autem dicit alia uerba esse, tenet se ad illa actiuum esse, quod alter facit, alter patitur, illud passiuum esse, quod alter patitur, alter facit. quando dico nato, ostende mihi utrumque; ecce non inuenis. ergo quid habes dicere? actiuum esse? sed non alter patitur. passiuum esse? sed ipse solus agit, alter non patitur. ergo si nec illud nec illud possumus dicere, superest ut neutrum sit. ideo admiserunt ipsi ut dicerent neutra communia deponentia, propter illam definitionem. ergo actiuum est quod o terminatur et accepta r littera facit passiuum. et deponentia r littera terminantur; sed si quasi passiuum est et r littera sublata non facit actiuum, deponens est. si autem quasi actiuum est et non accipit r litteram, neutrale est. puta nato non facit nator; ergo nato neutrale est scribo non facit scribor, ergo neutrale est. ergo deponentia sunt contraria, quae uidentur
Abbreviated transcription (Latin):
beror ecceꝓprie actiuum & passiuu mẽ:
quando enimdicimus uerbero ego facio al¬
ter patitur : Quando dicimus uerberor
alt̃ facit ego pacior: Ista sunt ypria acti¬
ua & passiua quȩ uersantur interduas
personas ista propiue : Illa uero ubi una
per sona utrumq agit: non uid&ur ꝓprie
dicta esse sed ab usiue : Nam quando dico na¬
to ego quidem ago. sedl alt̃ non patitur: idẽ
quando diconato ego quidem quantum ad
meꝑtin& ago : quantum ad aliã rem non
tamen patitur : &idcirco uerba actiua:¬
Actiua spocialiter h& dicitur : Illa uero
neutradicuntur. Nonqm̃ neutrum signi¬
ficant. sed qm̃ nonutrumq significant :
icdhe aliũ facere aliũ pati quarehoe abi dixi:
Nequis tibi diceret. quo modo dicis non ẽ e
significationes nisiduas agentis & pacien¬
tis : Cum inueniantur &ã alia uerba sed
qui dicunt duas esse significationes agen¬
as & pacientis: Tenentse ad alias res

Expanded text:
beror, ecce proprie actiuum et passiuum est. beror, ecce proprie actiuum et passiuum est. quando enim dicimus uerbero, ego facio, alter patitur; quando dicimus uerberor, alter facit, ego patior. ista sunt proprie actiua et passiua, quae uersantur inter duas personas. ista proprie; illa uero, ubi una persona utrumque agit, non uidentur proprie dicta esse, sed abusiue. nam quando dico nato, ego quidem ago, sed alter non patitur, id est quando dico nato, ego quidem, quantum ad me pertinet, ago, quantum ad aliam rem, non tamen patitur. et idcirco uerba actiua specialiter haec dicuntur; illa uero neutra dicuntur, non quoniam neutrum significant, sed quoniam non utrumque significant, id est alium facere, alium pati. quare hoc tibi dixi? nequis tibi diceret: quo modo dicis non esse significationes nisi duas, agentis et patientis, cum inueniantur etiam alia uerba? sed qui dicunt duas esse significationes, agentis et patientis, tenent se ad illas res
Abbreviated transcription (Latin):
ut aliud significat. quam aut agentis. aut pa¬
tientis : Tamen causa differentiȩ propt̃ in¬
choantis : sta grã maticidocuerunt: & uolu¬
erunt actiuum uerbum esse quod in .o. eit :¬
Et ac cepta R litcera fecit& sepassiuum Pu¬
ta lego. tempta utrum latne possumus di¬
cere lego si possumus dicepelegor: Ergo
appa p& qm̃ illad actiuum est. quia non
po dest alit̃ ẽẽ acaiuum: nisi accepta .R lit¬
tera passiuum facit: Item non potest esse
pasiuum Nisi redeat mactiuum : Legor
tolle inde .R. facitlego appar&ergo qũ
passiuum est: Neque ante a diuum esseporest
uisi faciat passiuum: Neque ante passiuum
potest esse: uisi fatiat atiuum Uide difi¬
nitionem n lenu secundi : quẽ ad modum
difiniuit fortner Et difiniuit quid est
actiuum quodpasiuum. Et siuere queras
secundumrationem hoet quod dixit ple¬
nius socundos: Dicit acdiuũ qđ alio paueius
non facimus: Passiuum est quod alio faciente

Expanded text:
 uerbum ut aliud significet, quam aut agentis aut pa uerbum ut aliud significet, quam aut agentis aut patientis. tamen causa differentiae propter inchoantes ista grammatici docuerunt, et uoluerunt actiuum uerbum esse quod in o exit et accepta r littera facit ex se passiuum. puta lego: tempta, utrum Latine possumus dicere lego, nisi possumus dicere legor. ergo apparet quoniam illud actiuum est, quia non potest aliter esse actiuum, nisi accepta r littera faciat passiuum. item non potest esse passiuum, nisi redeat in actiuum. legor, tolle inde r, facit lego; apparet ergo quoniam passiuum est. neque ante actiuum potest esse, nisi faciat passiuum, neque ante passiuum potest esse, nisi faciat actiuum. uide definitionem Plinii Secundi, quem ad modum definiuit fortiter, et definiuit, quid est actiuum, quid passiuum. et si uere quaeras secundum rationem, hoc est quod dixit Plinius Secundus. dicit: actiuum est quod alio patiente nos facimus, passiuum est quod alio faciente
Abbreviated transcription (Latin):
correpte : Quemadmodum illud tempus
futurum ne&ces sehabuit in .am. mittere :
Sic ista n&cessehabuit propt̃ similitu dinem se
mitisre: Iste sunt ergo coiugationes: & sic
seruata st tempora n& aut̃ transit ingene¬
re : Genera uerborum ista. actiua
passiua. neutra cõmunia deponentia:
Diximus &iam in principio qđ uoluerunt
grã matici ista differentiȩ causa introdu¬
cere : C&erum omne uerbum duas res
significat. aut agentis aut patientis: N&c potest
alia muenire significatio: Quic quid ÷ in signi¬
ficatione uerborum : aut patientis ÷. autagen¬
ꝯs: Sidicas lego agentis est: Sidicas legor
patients est: Quid sineutrale fuerit. nocesse
÷ autpacientis sit aut agentis: Eccenato &
uapulo utramq significat Sednato ego agen¬
tis ⁊ uapulo autem quando dico ego pacior
ecce & neutrum uerbum ÷ : & tamen seruit
illis duabus significationibus: Itemloquor
quis nesciat qm̃ deponens uerbum ⁊ & ni hil¬
ominus. quando dicoloquor ego fatio: ego

Expanded text:
. quem ad modum illa tempus futurum necesse habuit in am mittere, sic ista necesse habuit propter similitudinem sectempus. istae sunt ergo coniugationes, et sic seruata sunt tempora, nec aliter. transit in genera. genera uerborum ista sunt, actiua passiua neutra communia deponentia. diximus etiam in principio quod uoluerunt grammatici ista differentiae causa introducere. ceterum omne uerbum duas res significat, aut agentis aut patientis, nec potest alia inueniri significatio. quicquid est in significatione uerborum, aut agentis est aut patientis. si dicas lego, agentis est; si dicas legor, patientis est. quid si neutrale fuerit? necesse est aut patientis sit aut agentis. ecce nato et uapulo utrumque significat, sed nato ego agentis est; uapulo autem quando dico, ego patior, ecce neutrum uerbum est, et tamen seruit illis duabus significationibus. item loquor quis nesciat quoniam deponens uerbum est? et nihilo minus, quando dico loquor ego, facio ego:
Abbreviated transcription (Latin):
r&currunt: Ut puta si conparatonem
facias auolatu ad nauem: Aut a naui
aduolatum ister &i procer sunt : Habes
inuirgilio utramq: Mins lationem ipsius
thematis uolare ꝓprie auium⁊ : &
transtulit aduela: &ce ad naues fecit
parationem abduibus: alio loco. Item
ab auibus transtulit ad naues : Nare
Pastes unius sunt quo tiens ab uno parte
tranferimus: ab uno uero paste non
posumus : Abemus inmilo niana quiden
c&eras tempestates & procellas inillis
dum taxat fluctibus contionum semper
putaui miloni es se sub eundas: Pem
est. & transtulit aduimpopuli & seditio¬
nis : Econtrario non possumus ponere
apopulo ad pelagus: Num quid enim pos¬
sumus dicere talis tempestas populi fuit.
qualis seditio maris. tamenstaqus de¬
mens dixit seditionem rogimaris :¬

Expanded text:
recurrunt. ut puta si conparationem recurrunt. ut puta si conparationem facias a uolatu ad nauem aut a naui ad uolatum, istae reciprocae sunt. habes in Vergilio utramque translationem ipsius thematis. uolare proprie auium est, et transtulit ad uela; ecce ad naues fecit conparationem ab auibus. alio loco item a nauibus transtulit ad aues, nare ppartis unius sunt, quotiens ab una parte transferimus, ab una uero non possumus. habemus in Miloniana quidem ceteras tempestates et procellas in illis dumtaxat fluctibus contionum semper putaui Miloni esse subeundas Ciceroest, et transtulit ad uim populi et seditiones. e contrario non possumus ponere a populo ad pelagus. numquid enim possumus dicere: talis tempestas populi fuit, qualis seditio maris? tamen Statius demens dixit seditionem {rogi} maris
Abbreviated transcription (Latin):
Aidrem que animam hab&: ut est illud
frs gubernato fuerat nauis argus: Iste
gubernatorem aurigamdixit : Quia quẽ
ad modum ille auriga regit equos: Sit iste
guber nator regit nauem: Ecce are animali
transtulit adrem animalem : & a uraiga &
gubernator animam hab& : Mre in ani¬
mali ad reminanimalem ut ÷ illud. ut
mus con&iones trabium perquas discen¬
Ecce are in animali adrem inanimalem
transtulit similiter : Mut certe are ani¬
mali ad reminanimalem: ut est illud
in quasto adlantis caput cinatum. ad siduȩ
cuinubibus atms penneferum caput. uen
humeros brachia & reliqua omnia homi¬
nis sunt : Et ista hoc que homines fuerant
ad montem transtulit : fut are in ani¬
male ad reminanimalem sitantum
dicimus illud lignum: Sedrobor apel¬
lauit modo fortitudinem: Mre in ani¬
mali transtulit adanimalẽ . Ita sehabẽt
quattuor pastes: Iste adi&cit: Scire de¬
b&is tam̃ hastrans lationes r&ciprocas
esse: E&iprocȩ sunt quo dens interse

Expanded text:
ad rem quae animam habet, aut a re ad rem quae animam habet, aut a re s gubernator fuerat nauis Argus. iste gubernatorem aurigam dixit, quia, quem ad modum ille auriga regit equos, sic iste gubernator regit nauem: ecce a re animali transtulit ad rem animalem; et auriga et gubernator animam habent. a re inanimali ad rem inanimalem, ut est illud, ut mus conexiones trabium, per quas descenecce a re inanimali ad rem inanimalem transtulit similiter. aut certe a re animali ad rem inanimalem, ut est illud in quarto, Atlantis, cinctum adsidue cui nubibus atris / piniferum caput uentohumerus brachia et reliqua omnia hominis sunt, et ista, quae hominis fuerant, ad montem transtulit. aut a re inanimali ad rem anidicimus illud lignum, sed robur appellauit modo fortitudinem; a re inanimali transtulit ad animalem. ita se habent quattuor partes istae. adiecit aliquid has translationes reciprocas esse. reciprocae sunt, quotiens inter se
Abbreviated transcription (Latin):
remos: Poterat aliter dicere : ite & feste
cia flammas & date tela & in pellite remos
Sed maluit in con&am orationem ponere :
Dntitetont ubi contraria contraniis
obponuntur : & sentenqae pulcritudinem
reddunt : ut illud frigida pugnabant ca¬
lidis humentia siccis: molliacum duris
sine pondere habentia pondus: Yppala¬
ge. quoꝗenscumq ꝑ contrari ũ uerba in¬
tellegunt᷑ : ut clareclassibus austid̃s
cumuentis naues demus: Non nauibus uen¬
ractat &iam d&ropis diximus qđ me¬
ta plasmitantum modo necessitatis sunt:
Schema tantum modo ornatus tropi utri¬
tio latini ista quasi barbara sic audiut
Legite ciceronem &uid&e quem admo¬
dum ꝙrietat deistis rebus duos libros
integros scripsit plenos: Nihil loquit᷑
in ipsis libris : nisi hoc solum deistis rebus:
& dat &xempla sua pleraq: translata ade¬
mostene pleraq sua : S&tum librum¬
qui habent nihilloquitur infine nisi de
figuris: Peta fora quattuor modis fit:
trans ferimus are que animam hab&

Expanded text:
 poterat aliter dicere, ite et ferte citi flammas et date tela et inpellite remos; sed maluit inconexam orationem ponere. Antitheton est ubi contraria contrariis opponuntur, et sententiae pulchritudinem reddunt, utillud: Frigida pugnabant calidis, humentia siccis; Mollia cum duris; sine pondere, habentia pondus. 22. Hypallage quotiescunque per contrarium verba intelliguntur, ut dare classibus austros., cum ventis naves demus, non navibus ventractat etiam de tropis. diximus quod metaplasmi tantum modo necessitatis sunt, schemata tantum modo ornatus, tropi utritio: Latini ista quasi barbara sic audiunt. legite Ciceronem et uidete, quem ad modum tractat; de ipsis rebus duos libros integros scripsit {plenos}; nihil loquitur in ipsis libris nisi hoc solum, de istis rebus, et dat exempla pleraque translata a Demosthene, pleraque sua. Sexti liber {qui habent} nihil loquitur in fine nisi de figuris. metaphora quattuor modis fit. transferimus a re quae animam habet
Abbreviated transcription (Latin):
ta inbomitat: Quaratione. qm̃ destia ista coiu¬
gatio uelut speciem hab& ii coiugationis. &
socunda coiugationis in bomitqt: Ecce causa
que cogit ut futurum tempus illa testia coiugã
inbo. mitter& producta: Pertia cõiugatio
am. Se dn&esse est ut testia coiugatio ꝓduc¬
ta &iam in bomitꝗt: Ergo ideo dissentiunt
ꝗt. Altera i. hab& ante .o Uide ergo quẽ
ad modum hoc dixerim quotiens .i. hab& ante
o imaginem hab& destia correpte: Sed
qđ imaginem hab& testȩ correpte in .am.
deb& mittere quia testia correpta in .am. iit¬
tit: Sedista tertia coiugatio producta in bo
mittt: Ergo unum tempus qđ mbo mĩgt

Expanded text:
oniam tertia ista coniugatio uelut speciem habet secundae coniugationis, et secunda coniugatio in bo mittit. ecce causa quae coegit ut futurum tempus illa tertia coniugatio producta in bo mitam. sed necesse est ut tertia coniugatio producta etiam in bo mittat. ergo ideo dissentiunt tit; altera i habet ante o. uide ergo, quem ad modum hoc dixerim, quotiens i habet ante o, imaginem habet tertiae correptae; sed quod imaginem habet tertiae correptae, in am debet mittere, quia tertia correpta in am mittit. sed ista tertia coniugatio producta in bo mittit. ergo unum tempus, quod in bo mittit,
Abbreviated transcription (Latin):
mus nihil uerius : Tribus rebus aliquem
laudamus ab anima a corpore &trinse¬
cus : Quando a chillem laudimus noces¬
sehabes laudare animum ipsius laudare
corpus laudare fortunam: Pom.
Emec doce dicitur significatio quedã
que a ut minus dicit & plus significat :¬
Aut plus dicit & minus significat hoc hab&
bus iuuenes intellegimus: & ce minus
dixit & plus significat: Eontrario ubi
plus dicit & minus significat : ut est illud
INgens auertice pontus in puppim fent :
Numquid mare potuerat nauem ꝑcute¬
fontem id ÷ aquam plus dix̃ & mi¬
nus ũgnificauit: Ergo b& signi fi¬
catio est huiustropi : ut autplus dicat
& minus signific& ut fontemq ignẽq

Expanded text:
mus. nihil uerius. tribus rebus aliquem mus. nihil uerius. tribus rebus aliquem laudamus, ab animo, a corpore, extrinsecus. quando Achillem laudamus, necesse habemus laudare animum ipsius, laudare corpus, laudare fortunam.ecdoche dicitur significatio quaedam, quae aut minus dicit et plus significat aut plus dicit et minus significat. hoc habet bus iuuenes intellegimus; ecce minus dixit et plus significauit. e contrario ubi plus dicit et minus significat, ut est illud, ingens a uertice pontus in puppim ferit Vnumquid mare potuerat nauem percutefontem, id est aquam; plus dixit et minus significauit. ergo haec significatio est huius tropi, ut aut plus dicat et minus significet, ut fontemque ignemque
Abbreviated transcription (Latin):
ũi cimi. Nam & antonomasia a dibus rebus
trahitur: Sic &epith&on atribus rebus tra¬
bitur : Id est ab animo a corpore atrins&cus
Pata felix aencas antono masiat: A fostuna
sidicas magnanimus aeneas anto nomasia ÷ ab
animo: Sidicas fosis aeneas anto nomasia ÷
a corpore : Ergo anto nomasia a cmbus re¬
bus trahitur abanimo acorpore &trin¬
socus: Epit&on similiter: Qudergo eye
int̃ anto nomasian & epith&on dicit quod
anto nomasia uice nominis ponitar : epithe¬
ton cum nomine ponitur: Puta siquis dicat
uerbi causa &cepius uenit iuenis. & uelit
anto nomasia sedepith&on: Nihil est enĩ
epith&on nisi anto nomasia iunta nomi
ni. Hoc intere int̃ anto nomasian &epi¬
th&on quod ante nomasia &uice nomi¬
nis fungitur : epeth&on uero cumipso no¬
mine ponitur: Uice nominis posita potest
sola ipsearduus altaque pulsat sidera
tum modo antono masiã facer&: Dicen¬
doceleno fit epith&on. dia camilla si hoc

Expanded text:
uicini. nam et antonomasia a tribus rebus uicini. nam et antonomasia a tribus rebus trahitur, et epitheton a tribus rebus trahitur, id est ab animo, a corpore, extrinsecus. puta felix Aeneas antonomasia est a fortuna; si dicas magnanimus Aeneas, antonomasia est ab animo; si dicas fortis Aeneas, antonomasia est a corpore. ergo antonomasia a tribus rebus trahitur, ab animo, a corpore, extrinsecus. epitheton similiter. quid ergo erit inter antonomasian et epitheton? dicit quod antonomasia uice nominis ponitur, epitheton cum nomine ponitur. puta siqui dicat uerbi causa: ecce pius uenit iuuenis, et uelit antonomasia, sed epitheton. nihil est enim epitheton nisi antonomasia iunni. hoc interest inter antonomasian et epitheton, quod antonomasia uice nominis fungitur, epitheton uero cum ipso nomine ponitur. uice nominis posita, id est sola, ipse arduus altaque pulsat sidera tum modo, antonomasian faceret; dicendo Celaeno fecit epitheton. dia Camilla Vergili
Abbreviated transcription (Latin):
contin&ur: ostendit &ontrario alio loco
posuit: Vt nunc pateras libate deis uinũ
trario id÷ uinum pr&caemur : Nam hic ds̃
S. &o nomia÷ trans nominatio ab
alia significatione ad aliã ꝓximitatẽ trans¬
lata: Fit autem mulos modis autenim
ꝑ id qđ conan& id qđ contin&ur osten¬
dit : ut theatra plaudunt prata mu¬
giunt: Dumillic homines pladunt. hic
boues mugiunt: aut contra ꝑ id qđ con¬
mus ard& uc alegon dumnon ille
fauillam: Vult enim ꝑ cererem fru¬
menti inuentricem intellegere panẽ:
ꝑliberum inuentorem uigs uinum ꝑ
uenerem libi dinẽ ꝑuulcanũ ignem:¬
ficientem id qđ efficitur sicut pigrũ
figͥus qđ pigros homines faci&: &
timor pallidus eo qđ pallidos homi¬
nes reddat: Aut contra ꝑ id qđ efficit᷑
efficiens: ut iungit aquos auro
genitor. spumantia que addit frena
feris : Spumantia frena dixit cum
utiq non ipsa facient spumas. sed
equs qui ea gerat spumis consꝑ¬
git infusis: Poc̃p̃. ANtõno¬

Expanded text:
continetur ostendit. e contrario alio loco continetur ostendit. e contrario alio loco posuit nunc pateras libate deis Vergiltrario id est uinum precemur, nam hic deus onymia est Transnominatio ab alia significatione ad aliam proximitatem translata. Fit autem multis modis; aut enim per id quod continet id quod continetur ostendit, ut theatra plaudunt, prata mugiunt, dum illic homines plaudant, hic boves mugiant; aut contra per id quod conmus ardet Ucalegon, dum non ille,favillam. Vult enim per Cererem frumenti inventricem intelligere panem; per Liberum inventorem vitis, vinum; per Venerem, libidinem; per Vulcanum, ignemefficientem, id quod efficitur, sicut, pigrum frigus, quod pigros homines faciat; et, timor pallidus, eo quod pallidos homines reddat. At contra per id quod efficitur, efficiens, ut: Jungit equos auro genitor, spumantiaque addit Frena feris. Spumantia frena dixit, cum utique non ipsa faciant spumas, sed equus qui ea gerit spumis conspergat infusis. 11. Antono
Abbreviated transcription (Latin):
ubi pisces non funt. usur patio ÷ alieni nonunis
hec it res alienum nomenhabuit non suum:¬
bent largitus h& qđ non hab& proprium
runtur frontibus :  longa sulcant uada ÷¬
salsa carina : Dũ facies & frons tantum ani¬
malium & hominũ sit : Qđ nom̃ sipo&a naui
non ad posuiss&: quid propnium eidem pafti¬
tropus frequentabat᷑ apud po&as : M&a¬
lemsis dicitur accessus quidem gradatim
ꝑueniens adfinem: Sed longo ordine
ut si dicas : postaliqđ mea regna uidens
nificat: Per seg&es estates : Per estates annos:
Ergo postaliquot aristas id ÷ postali quod an¬
nos: M&alemsis dicitur quod gradatim
ꝑuenimus ad aliquid: quem admodum itẽ
habes alio loca speluncis abdidit ams. ꝑ
s& queuenit arundo : Nam ꝑmanum uerba
ꝑ arundinẽ litterȩ significate sunt : pom̃.
puta plerumq: arebus contnenqbus : id qđ
continent: De monstramus: aut ab in uen¬
tore id quod inuentum est de monstramus
teras coronant que contnent id quod

Expanded text:
ubi pisces non sunt. usurpatio est alieni nominis. ubi pisces non sunt. usurpatio est alieni nominis. haec enim res alienum nomen habet, suumbenti largitur, haec, quia non habet proprium, runtur frontibus, et longa sulcant vada salsa carina; dum facies et frons tantundem animalium et hominum sit. Quod nomen si poeta navi non adposuisset, quod proprium eidem partitropus frequentabatur apud poetas. metalempsis dicitur accessus quidam gradatim perueniens ad finem, sed longo ordine, ut si dicas post aliquot mea regna uidens nificat, per segetes aestates, per aestates annos; ergo post aliquot aristas, id est post aliquot annos. metalempsis dicitur, quod gradatim peruenimus ad aliquid, quem ad modum item habes alio loco speluncis abdidit atris Vsaque venit arundo. Nam per manum verba, per arundinem litterae significatae sunt. 8. puta plerumque a rebus continentibus id quod continetur demonstramus, aut ab inuentore id quod inuentum est demonstramus. teras coronant: quae continent id quod
Abbreviated transcription (Latin):
non ad oceanum ꝑtanent: sed a domines : Sic
& alia rerum nomina dealio genere in aliud
genus decentissima. D&coris gratia trans¬
feruntur ut orato ꝑornaur : N&a fora
autem aut parois unius÷ ut fluctua reseg&es
alarum Nam& alȩ auium & alarum re¬
migia dicuntur: Cata chresis dietur
usurpatio alieni no minis. ita definita est:
Puta nescio qui filium suum occidit dici¬
tur parricida: Nescio quimatrem suam
occidit dicitur parnicida: Quisororem di¬
citur parricidam usurpatio÷ alieni nomi¬
nis: quanquã uoluenit cicero facere dis¬
crecionem. Hab&is inilla oratione dedo¬
mosua madhcida fraqricida sororicida
parricidium : Patricida ÷ qui patrem
occidit Namid circo dictum ÷ ita. addi¬
ta unalittera parricida quod parentem in¬
ter imat Apud maiorest nostros homi¬
cidas raro legistis : Parricidas autem semꝑ
id cir co &iam parricidos pace uo camuss
qui ciues interimunt: Sic piscinam dicimus

Expanded text:
non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. Sic non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem aut partis unius est, ut 'fluctuare segetes alarum'. Nam et alae navium et alarum remigia dicuntur. usurpatio alieni nominis; ita definita est. puta nescio qui filium suum occidit, dicitur parricida; nescio qui matrem suam occidit, dicitur parricida; sororem, dicitur parricida {usurpatio est alieni nominis}. quamquam uoluerit Cicero facere discretionem: habetis in illa oratione de domo sua matricida fratricida sororicida parricidam {parricida est qui parentem occidit. nam idcirco dictum est ita addita una littera r, parricida, quod parentem interimat}. apud maiores enim nostros homicidas raro legistis, parricidas autem semper. idcirco etiam parricidas patriae uocamus qui ciues interimunt. piscinam dicimus,
Abbreviated transcription (Latin):
Quorum omniũ nomina difi cillimã ⁊ ad notare
Sed eomnibus donatus xiii usuitradenda cons¬
cxpsit: RNeafora÷ uerbi alicuius usurpa¬
a trans latio sicut᷑ dicimus. Pluauare seg& es
gemmare uites : duminhis rebus fluctus & gen¬
mas non inuenimus : In quibus hoc uerba aliun¬
de trans feruntur. Sedhe atque alia tropi¬
celocitaiones adeaq intellegendasent: prop¬
terea figuraas amieib obteguntur ut sensũ
m&a fonace loquens miscuit quad rupedi
cuit uolatlicur sum qua drupedis : Ab in anilłi
adinanimale : ut pontũ pins : arat sulcum
p̃mit alta carina miscuit usumt̃re aquis : clũ
arare: sulcum p̃mere acherrã ꝑaneat ñ adima¬
re
Ab in animał adanimale: ut florida iuuen¬
tus miscut flores manimales. iuuentuti que
animam hab& : Abanimali adãnimale
ut tu neptune pater. cuitympora cance cre¬
panꝰ cincta salo resonant: Magnus cui ꝑpe¬
tes mento ꝓfluit ocianus : & flumina crini¬
bus errant: Mentumenim tympora cynes

Expanded text:
Quorum omnium nomina difficillimum est adnotare, sed ex omnibus Donatus tredecim usui tradenda conscripsit. Metaphora est verbi alicuius usurpata translatio, sicut cum dicimus 'fluctuare segetes', 'gemmare vites', dum in his rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur. Sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea, quae intellegenda sunt, propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensus Metaphorice loquens miscuit quadrupedi cuit volatili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut Pontum pinus arat, sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. Ab inanimali ad animale, ut 'florida iuventus': miscuit flores inanimales iuventuti, quae animam habet. Ab animali ad inanimale, ut: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti cincta salo resonant, magnus cui perpete mento profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. Mentum enim, tempora et crines
Abbreviated transcription (Latin):
O magni ficentia d&caelo adt̃rã disceidetis
Ad huc inutad postabat᷑. &e&utero matiis a ioħ bap¬
tista salutabat᷑ : Itẽplo p̃sentabat̃ & asy meone
seie famoso. annoso ꝓbato. coidnato cogno sce
dnẽ dimettis feruũtuũ in pace qi uiđ ocũ mei

Expanded text:
o magnificentia de coelo ad terram descendentis! Adhuc in utero portabatur; et ex utero matris a Joanne Baptista salutabatur. In templo praesentabatur; et a Simeone sene famoso, annoso, probato, coronato agnoscebDomine, dimittis servum tuum in pace; quoni
Abbreviated transcription (Latin):
modo posita: ut est illu d litora lito¬
nominatiuus. gen&ius. ablatiũs lito¬
ra litoribus fluctibus undas: Mubo¬
tudo ⁊ casuũ inunoloco seduario modo¬
hilo nihilum dniblum. nil posse reuer
te r&cusas : Marcus dixit . ita est ad fig¬
XV. na marce abellas: põ H Rinosest
ꝯsenim simile est: Seuma ei idest con¬
tinuatio sensus : plurimos uersos : IR¬
mos ÷ puta praincipio caelum acter
qua draginta uersuũ unus sensus ÷
animas in mortales & positae adcor¬
tia continuate orationis tenorem suũ
usq: adulamum seruans: ut est in seces
adillud orrenq que atrum nemus

Expanded text:
modo posita, ut est illud, litora litonominatiuus genetiuus ablatiuus}.litora litoribus fluctibus undas, multitudo est casuum in uno loco, sed uario modohilo nihilum, ad nihilum nil posse revertte, recusas? Marcus dixit. — Ita est. — Adsigna, Marce, tabellas. Hirmos est enim simile est zeugma ei, id est continuatio sensus per plurimos uersus. hirmos est puta principio caelum ac terquadraginta uersuum unus sensus est, animas inmortales posse ad cortia continuatae orationis tenorem suum, usque ad ultimum servans, ut: Est in secessad illud: Horrentique atrum nemus
Abbreviated transcription (Latin):
quot enscumq E de nomine aliudefficit᷑
nomen sono simili. sensu disimili: Blam
est. sensitamen dissimiliest: põ. Eche¬
si sono maton est habebant hanc P¬
consu&udinem antqui. modo nemo facit:
Hoc schesisonomatone Coaceruatono¬
minum : difficile est aut nomina sint
omnia. Aut ꝓnomina sant omnia.
Aut pasticipia omnia. hoc ꝓingenti ad¬
fectionẽ faciebant maiores nostra. fa¬
nisi omnia nomina : ut magna manus.
nomene : manus nomen÷ peligna cohoss
festina uirumuis. Omnia ista nomina
sunt nullam aliam partẽ orationis ha¬
bes: In histis hoc e schesonomaton:
Peligna ide depeligno unde fuit ouidus
quodam habitu: copolandi hoc est en ĩ
totum. quer magna manus peligna
Que fuerat illa peligna cohons festina
iteratonum sensus f&cit mulgtudini
Saro nomeon ÷ : quotiens ab his¬
Idemlitteris diuersa uerba secunt᷑ :
quo modo illudhabes aput uirgilũ
Solamihi talescasus casan dra ca
plurimas pastes orationes : quale est illud
longo sale saxa sonabant: antiqui inte¬

Expanded text:
quotienscumque de nomine aliud efficitur nomen sono simile, sensu dissimile, nam est, sensu tamen dissimile. schesis onomaton est: habebant hanc consuetudinem antiqui, modo nemo facit hoc. schesis onomaton est coaceruatio nominum. difficile est ut aut nomina sint omnia aut pronomina sint omnia aut participia omnia; hoc pro ingenti adfectatione faciebant maiores nostri. faies nisi omnia nomina, ut magna manus, nomen est, manus nomen est, Peligna cohors Vestina uirum uis, omnia ista nomina sunt; nullam aliam partem orationis habes in istis. hoc est schesis onomaton {Peligna, id est de Peligno, unde fuit Ouidius}. quodam habitu copulandi: hoc est enim totum. quae est magna manus? Peligna. quae fuerat illa Peligna cohors? Vestina. iterationem sensus fecit multitudine aromoeon est, quotiens ab isdem litteris diuersa uerba sequuntur, quo modo illud habes apud Vergilium, sola mihi tales casus Cassandra canplurimas partes orationis. quale est illud, longo sale saxa sonabant Vergili
Abbreviated transcription (Latin):
.XII. nanus: p̃o. Cunt item duae figure
homo eooptoton & homo eo deleuton
Iuter omo eoptoton. & omo eoteleuton
hac inter est : qđ omo eoptoton d&ca sib:
fit: omo eo teleuton deuerbis fit: Omo¬
eptoton÷ si ita dicas: merentes. flentes
tes hosflentes. hos lacramantes. hos com¬
miserantes . & ceomnes casus accusati¬
xiii ptosis dicunt casus: põ. Omo eotele¬
utone quotiens inuerba xxituis unius soni¬
uerba tamen : Puta habemus apud cicero¬
nem apertissimepesitum itaq in illum non
anim aduerts. & hospitem relinquisti:
acum ÷ hoc totum hodie nemofacit: Si¬

Expanded text:
figurae, homoeoptoton et homoeoteleuton. inter homoeoptoton et homoeoteleuton hoc interest, quod homoeoptoton de casibus fit, homoeoteleuton de uerbis fit. homoeoptoton est, si ita dicas, merentes flentes tes, hos flentes, hos lacrimantes, hos commiserantes; ecce omnes casus accusatin: Graeci enim ptosis dicunt casus. homoeoteleuton est, quotiens in uerba exitus est unius soni. puta habemus apud Ciceronem apertissime positum, itaque in illum non animaduertisti, sed hospitem reliquisti Citiquum est hoc totum, hodie nemo facit; si
Abbreviated transcription (Latin):
psa ui habuit accentum &illa grecuem hab&
ergo omneppositio siue non habeat acigum¬
tantum si coher& & coalescat inuncom
pacstem fecit eam aliam accipere accentum perdit
accentũ circumflexum & accepit graeuem:
dest non ipsoc sonat : sedilloc pcersorationis cui
iungitar : diximusunum accedere taentum
ppositioni dest casum casumaut̃ aut accu¬
satiuum Nut ablatiuum: Denumero ppo¬
sitionu uarie habemur maste consta aut
pͥpositiones ee istar haebeis eaer in ꝓbobene
enumerac tos: triginta hobes communes accusa¬
na turcelit̃ ipsep̃positiones longe sint plerũq:
sic coherent : ut ꝑ dant naturã suã fiuntbre
sermone serebant idest loquebant᷑ &
puta sidicas duco id ÷ puta illũ taacho con¬
poncillud dȩduco ecce composiusti ad diclisti
di. ex c̃ illc ab eo qđ ÷ serosestus desestur

Expanded text:
ui habet accentum, et illa grauem habet. ui habet accentum, et illa grauem habet. ergo omnis praepositio, siue acutum habeat, siutamen si cohaereat et coalescat in unam partem, facit eam alium accipere accentum. perdit uel circumflexum et accipit grauem, id est non ipsa sonat, sed illa pars orationis cui iungitur. diximus unum accidere tantum praepositioni, id est casum, casum autem aut accusatiuum aut ablatiuum. de numero praepositionum uarie habemus in arte. constat autem praepositiones esse istas: habetis eas in Probo bene enumeratas; triginta habes accusanaturaliter ipsae praepositiones longae sint, plerumque sic cohaerent, ut perdant naturam suam. sermone serebant», id est loquebantur. et puta si dicas duco, id est puta illum traho, conpone illud, diduco; ecce conposuisti, addidisti di. ecce et illic ab eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
putoe p̃tempus p̾qm & hoce pceqte ipse: asus ÷ & illco paerte ipse
casus ÷ ppositio ÷ & controcriosi mut& ca sum iamñ ÷ ppositio
ut sidicaer pͥtem pore longo p̾tem pore uenit iam qm̃mutabit
casum Nec essehab& & illic nom̃ commutare & ad uerbium¬
hab& fieri donatus autem dix̃ a diuppositio ÷ quam diu
pͥponitur pꝰpositac autem statim aduerbium falsum est
Vam& p̾posita potes inueniri pͥpositio Sienimdicas temp
minus pposto: Ergononud&ur mele intellexis se sed
mede dixisse remipsom nonbene ex prerat: tefl msensum
integrum posuit ppositiones plerumq solent quid estautem
pposite ł p̾positec diximus iam superius p̃poritiones
quando solaer plerum que ipseacuuntur quand oaũ
coerent grabes fiunt &iamsifuerint circũ flexe
plus hoc puto adacutum hab& accexitum feco
adegit iamperdit accentum correptum & accepit
acceritum produstũ & illa graebembabebit hoc&iã
deilio quae cirtum flexum hab& accentum pr̃ȩ iprȩ iũide

Expanded text:
ost, quoniam et hac parte ipse casus est, et illa parte ipse casus est, praepositio est. e contrario si mutet casum, iam non est praepositio, ut si dicas post tempore, «longo post tempore uenit». iam quoniam mutauit casum, necesse habet et illic nomen commutare, et habet aduerbium fieri. Donatus autem dixit: tam diu praepositio est, quam diu pnam et postposita potest inueniri praepositio. si enim dicas tempus io est. ergo non uidetur male intellexisse, sed male dixisse, rem ipsam non bene expressisse; ceterum sensum integrum posuit, praepositiones plerumque praeponi solent. quid est autem praeposita uel postposita, diximus iam superius. praepositiones, quando solae sunt, plerumque ipsae acuuntur; quando autem cohaerent, graues fiunt, etiam si fuerint circumflexae {plus est hoc}. puta ad acutum habet accentum: fac àdêgit; ecce iam perdit accentum correptum, et accipit accentum productum, et illa grauem habebit. hoc etiam de illa quae circumflexum habet ac
Abbreviated transcription (Latin):
feruescens calescens tepescens: Qã
est alia nctio quia nonh ab& tempus
p̃teritum Omne pasticipium a pr&e
cendit. Puta scriptus sum eram fui
Lectus sum eram fui . possumus de¬
dinare : nisi participium pr&eriti
temporis. Legens intemporae pre¬
terita non inuenitur. sier golegens
intempor a pr&crita non inuenit᷑
nec illud quo dn ascit᷑ d&emporib: p̃te
unũ estp̃sens tantũ calescens ferues¬
cens. tepescens : Et similia inpersonalia
uerba quod habent pasticipiã dicens
non debenthabere nisi forte usurpaue¬
ris: siuol ueris usurpare tunc pos sut
habere participia : Autsidicas peni¬
tens ab eo qđ est penit& me teillum: In¬
bens ab eo qđ est lib& me teillum ut hiue¬
niamus pasticipia dic& ha& quipo¬
sueritusurpauit quaractione : Om¬
neparticipium hab & ꝑsonã. Siilla
uerba sunꝑsonalia sunt quomodo
possunt facere pasticipi&m qđ par¬
ticipiũ semꝑ aꝑsonaducit origine
Quando dicoamans ego amans tu

Expanded text:
feruescens calescens tepescens. est feruescens calescens tepescens. est etiam alia ratio, qua non habeat tempus praeteritum: omne participium a praetcendit, puta scriptus sum eram fui, lectus sum eram fui; non possumus declinare nisi per participium praeteriti temporis. legens in tempore praeterito non inuenitur. si ergo legens in tempore praeterito non inuenitur, nec illud quod nascitur de temporibus praeterunum est praesens tantum, calescens feruescens tepescens et similia. inpersonalia uerba quot habent participia? dicit, non debent habere, nisi forte usurpaueris. si uolueris usurpare, tunc possunt habere participia, ut si dicas paenitens ab eo quod est paenitet me te illum, libens ab eo quod est libet me te illum. ut inueniamus participia, dicit, haec qui posuerit usurpabit. qua ratione? omne participium habet personam. si illa uerba inpersonalia sunt, quo modo possunt facere participium, quod participium semper a persona ducit originem? quando dico amans ego, amans tu
Abbreviated transcription (Latin):
lueris uti ad significationempas siuã
duo habes pasticipia. Nedicas er¬
go lic& mihi in latino in uenire quat¬
tuor pasticipia negauimus enĩpri¬
mo aut p̃sens pasticipium in ueniri
a passiuo : aut p̃teritũ abactiuo Nedicas
mihi &ccehabes uerbum ubi & p̃sens est &
pr&eritũ & hab& significationẽ acti¬
uam & passuam see i non propt̃ hanc
concessionem concessitibi &istud conces¬
sitibi &illud ut quandouis uti adacti¬
uam significationem : quat tuor ipsis
utaris. &isdem quattuor adaliam
item aliis duobus hoc est quod legimus
&iamin arte superiore amaddit
alia propria &utilia legim̃i formas uer¬
borum esse quattuor meditatiua in¬
choatiua ꝑfecta frxquentatiua Incho¬
atiuã formam ait quae non hab& par¬
ticipiaulla nisi p̃sentia ut ẽcalescer
feruescens tepescens. hocut p̃sens tan¬
tum haber& & p̃teritum non haben&
nchoatiuum dictume. ab eo qđ pipsum
incoemus. Omne autem qđ inco amus

Expanded text:
lueris uti significatione passiua, lueris uti significatione passiua, duo habes participia. ne dicas ergo, licet mihi in Latino inuenire quattuor participia: negauimus enim primo aut praesens participium inueniri a passiuo aut praeteritum ab actiuo: ne dicas mihi, ecce habes uerbum, ubi et praesens est, et habet significationem et actiuam et passiuam. sed non propter hanc concessionem concessi tibi et illud, ut, quando uis uti ad actiuam significationem, quattuor ipsis utaris, et isdem quattuor ad aliamitem aliis duobus. hoc est quod legimus etiam in arte superiore. iam addit alia propria et utilia. legimus formas uerborum esse quattuor, meditatiuam inchoatiuam perfectam frequentatiuam. inchoatiuam formam ait quae non habet participia ulla nisi praesentia, ut est calescens feruescens tepescens, hoc est ut praesens tantum habeat et praeteritum non habeat. inchoatiuum dictum est ab eo, quod per ipsum inchoemus. omne autem quod inchoamus
Abbreviated transcription (Latin):
inuenies sedibi in ipso auctore inuenies quȩ
alii ponunt prodeponentib: illum posuis¬
se ꝓ communebus Unde ꝑhanclicentiã
usurpauit c&erum quantum ꝑtine ad
uerbum deponens nondeb & habere par¬
ticipium futurum demporis quodindus ex¬
it Est &icem cõmune uerbũ. Coͥmune
uerbum quattuor hab& pasticipia cri¬
minans criminatus crimiaturus cri¬
minandus: & iuste cõmune uerbum
& agentis & patientis hab& signiscati¬
onem deb&ergohabere participium
& ab actiuo & passiuo. Quo autẽ sunt
ab actiuo duc apassiuo. Er goiuste qua¬
tuor hab& presens p̃teritum & duo fu
tura Sed sciredebemus istaquat tuoꝵ
non abutroq paste eẽ quattuor sed
duo eẽ significationis actiue & duosig
nifcationis eẽpassiuae : Neforte qñ
uis uti significatione actiua : autere
signisi cã actiua quat tuor pastici¬
pus idest sin uerbo communiuteris sig¬
nificatione actiua duo habes parti¬
cipia sutem in uerbo ipsi cominuniuo¬

Expanded text:
inuenies; sed ibi in ipso auctore inuenies, quae inuenies; sed ibi in ipso auctore inuenies, quae alii ponunt pro deponentibus, illum posuisse pro communibus. unde per hanc licentiam usurpauit. ceterum quantum pertinet ad uerbum deponens, non debet habere participium futuri temporis quod in dus exit. est etiam commune uerbum: commune uerbum quattuor habet participia, criminans criminatus criminaturus criminandus. et iuste. nam commune uerbum et agentis et patientis habet significationem; debet ergo habere participium et ab actiuo et a passiuo. duo autem sunt ab actiuo, duo a passiuo. ergo iuste quattuor habeus. sed scire debemus ista quattuor non ab utraque parte esse quattuor, sed duo esse significationis actiuae et duo esse significationis passiuae ne forte, quando tu uis uti significatione actiua, utaris in significatione actiua quattuor participiis, id est si in uerbo communi uteris significatione actiua, duo habes participia; si item in uerbo ipso communi uo
Abbreviated transcription (Latin):
Nami deo uoluer̃ dici deponens uer¬
bum: eoquod deponat unũ pasticipiũ
qđ indurs &it. Nam falso dicunt habes
deponens eẽ ab eo qđ non deponat. R
litderam quasi ꝑantifrasin. quomodo
dicimus. pare as ab eo quod non parcar̃
quomodo dicimus lucum ab eo qđ non la¬
ceat sic & deponens falsumẽ. Nam
incipies & cõmune uerbum deponens di¬
cere : Nam& cõmune uerbum R. lit¬
deramnon deponit. Ergodeponens
dictum est reuera: ab eo quod depo¬
nat unumparticipiũ quod indus &eut
si cubi contigerit ut dicas : iam cõmu¬
ne uerbum est: luctandus non debes
dicere sicubi contigerit ut dicas : iã
uerbum potest haberepar ticipium
& indus & inrus. Putaloquor quan¬
dodicouis eẽ cõmone uierbum. Puta
loquor ego illamrem non facitloquen¬
dus sed facitlo quiturus: Etontrario
ponentiu surpatũ sit hoc participium sed
quiaiam cõmuneest uerbum quaer ea put
statium centum huius modipasticipia sic

Expanded text:
nam ideo uoluerunt dici deponens uernam ideo uoluerunt dici deponens uerbum, eo quod deponat unum participium, quod in dus exit. nam falso dicunt, habesdeponens esse ab eo, quod non deponat r litteram, quasi cata antiphrasin, quo modo dicimus parcas ab eo, quod non parcant, quo modo dicimus lucum ab eo, quod non luceat; sic et deponens. falsum est. nam incipies et commune uerbum deponens dicere: nam et commune uerbum r litteram non deponit. ergo deponens dictum est re uera ab eo, quod deponat unum participium, quod in dus exit. sicubi contigerit ut dicas, iam commune uerbum est. luctandus non debemus dicere; sed sicubi contigerit ut dicas, iam uerbum potest habere participium et in dus et in rus. puta loquor quando dico, uis esse deponens uerbum? puta loquor ego illam rem. non facit loquendus, sed facit locuturus. e contrario ponenti usurpatum sit hoc participium, sed quia iam commune est uerbum. quaere apud Statium, centum huius modi participia sic
Abbreviated transcription (Latin):
ab actiuo uerbo duos̃ pasticipia pre¬
sens & futurũ scribens scripturus &
inpassiuo p̃sens neq in actiuo p̃terito
grecihabent. &id circoꝓmonuin equas
trochant te elocutiones grecȩ & uelis ali¬
cipiũ p̃sentis temporis apas siuo latini
non habent sed duo habent abactiuo
& duo a passuo id ÷ ab actiuo p̃sens &
futurũ Apas si uo p̃teritum & futur̃
A neutroduoueniunt participia eaque
ab actiuo ut faciatp̃sens & futurũ &
iustȩ nam qm̃ sic dedinat᷑ neutrode
uerbum : quemadmodũ declinatur
astiuũ uerbũ. n&ces schabuit ea habe¬
re participia quoachab& &iẽ astiuũ
Sxundũ enim declinationẽ ordinant᷑
participia : Ergosi dicimꝰ lego quem
ad modum dicimꝰnato sic eni d&linant᷑
utiq ipsa debent eẽ pafticipia que sunt
in eo uerbo und&rax̃ similitu dinem
Ergo duo sunt pasticipia a neutrac liuer¬
bo Adeponentitria sunt pasticipia
p̃sens p̃teritum & futurũ inrus tantũ

Expanded text:
ab actiuo uerbo duo sunt participia, praeab actiuo uerbo duo sunt participia, praesens et futurum, scribens scripturus, din passiuo praesens neque in actiuo praeteritum; Graeci habent, et idcirco praemonui, ne quasi trahant te elocutiones Graecae, et uelis alicipium praesentis temporis a passiuo Latini non habent; sed duo habent ab actiuo et duo a passiuo, id est ab actiuo praesens et futurum, a passiuo praeteritum et futurum. a neutro duo ueniunt participia, ea quae ab actiuo, praesens et futurum. et iuste. nam quoniam sic declinatur neutrale uerbum, quem ad modum actiuum declinatur uerbum, necesse habuit ea habere participia, quae habet etiam actiuum. secundum enim declinationem ordinantur participia. ergo si sic dicimus nato, quem ad modum dicimus lego sic enim declinatur, utique ipsa debent esse participia, quae sunt in his uerbis, unde traxit similitudinem. ergo duo sunt participia a neutrali uerbo. a deponenti tria sunt participia, praesens praeteritum et futurum in rus tantum.
Abbreviated transcription (Latin):
si nomiñ Siueroine mit tatablatiuum :
sicutanis quesi participio Iamomnia
participia in .e. mittunt ablatiuum Ho¬
mina uero ut possit discerni ÷ terminat᷑
Si cubi autem inueneris participiũ ÷ terni¬
natum : fecit n&cessitatem m&ri alit̃
non est. Accidunt demporo in par¬
ticipiis temporoc tria sunt p̃sens p̃teqtũ
& futurũ sed p̃sens simpl&x ẽ p̃teritũ
simplex ẽ futurũ duplex ẽ. Ita fit utdem¬
poracquidem triasint. regulacautẽ quat¬
tuor sint Nam p̃sens participiũ unam
hab& regulam ens legens scribens can
idest singulas regulas hab& per singu¬
la genepo lactum scriptũ futurũ par¬
ticipiũ autinrus eit autindus simiłt
ꝑtria generne l&turus leture l&tu¬
rum legendus legenda legendũ:
Accidit &iam significatio participus
Significationes participiorũ auer¬
borum generib sumunt᷑. Generecuer¬
borum legim: quinq: actiua passiua
neutar cõmunia deponentia. Ergo

Expanded text:
si nomine; si uero in e mittat ablatiuum, si nomine; si uero in e mittat ablatiuum, sic utaris quasi participio. nam omnia participia in e mittunt ablatiuum; nomina uero, ut possint discerni, i terminantur. sicubi autem inueneris participium i terminatum, fecit necessitas metri; aliter non est. accidunt tempora. tempora in participiis tria sunt, praesens praeteritum et futurum. sed praesens simplex est, praeteritum simplex est, futurum duplex est. ita fit ut tempora quidem tria sint, regulae autem quattuor sint. nam praesens participium unam habet regulam in ns, legens scribens cantam habet, id est singulas regulas habet per singula genera, lectus scriptus; futurum participium aut in rus exit aut in dus similiter per tria genera, lecturus lectura lecturum, legendus legenda legendum. accidit etiam significatio participiis. significationes participiorum a uerborum generibus sumuntur. genera uerborum legimus quinque, actiua passiua neutra communia deponentia. ergo
Abbreviated transcription (Latin):
par̃ intria similit̃ diuisa Iam qñ dicolegens
tria generar̃ Iegensuir legens mulier le¬
discernt genꝰ lectus lectalectũ. & futurm̃
par̃m siue in dur eceat sue inrus. legendus
legenda legendũ leturur lecturc lestu:¬
rũ is ta sunt generatantũ modo. Casus
accidunt pasticipus tot : quot accidunt¬
&iam nomini idestvi legens legentis le¬
genti legentem legens alegente quia dixi
alegente : querit᷑ utrũ participia in .i.
ec eant anine : Quesitũ est diuap̃ astigra¬
phos & scire debes quia omne participiũ
p̃sentis temporis e terminatur. Si quan¬
do inueneris ÷ t̃minari : autnecessitas
fac̃ mani autceste qm̃ hab& cognatio¬
nem cũ nomine ab hoclegente dicimus
rit. Ergo quando tibi p̃ponit᷑ talis pars
oraetionis que significationem nominis
habere & pasticipii: cautus debes ẽẽ deab¬
latiuo ut sini eierit ab latiuis sicutaris qua¬

Expanded text:
participium tria similiter diuisa. nam quando dico legens, participium tria similiter diuisa. nam quando dico legens, tria genera sunt, legens uir, legens mulier, lediscernit genus, lectus lecta lectum, et futurum participium, siue in dus exeat siue in rus, legendus legenda legendum, lecturus lectura lecturum. ista sunt genera tantum modo. casus accidunt participiis tot, quot etiam accidunt nomini, id est sex, legens legentis legenti legentem legens a legente. et quia dixi a legente, quaeritur utrum participia in i exeant, an in e. quaesitum est diu apud artigraphos. et scire debes quia omne participium praesentis temporis e terminatur. si quando inueneris i terminari, aut necessitas facit metri, aut certe quoniam habet cognationem cum nomine. ab hoc legente dicimus,rit. ergo quando tibi proponitur talis pars orationis, quae significationem habet et nominis et participii, cautus debes esse de ablatiuo, ut si in i exierit ablatiuus, sic utaris qua