comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ecenum qͥdpossumtibi indicare nisi
quod autscii aut qđ scio nontͥ possũ
indicare qđ ad hucnescio qđ futur
ẽ temporis. Ergo indicatiuus mod
futurũ aũhabere non potest. qm̃ qui
in dicamꝰ autiã nouimꝰ autlãscieramꝰ
Si aũin dicononqđadhuc nescio sed
cũ dicero iamerit ꝓista causar &ine¬
rimodur ꝓmissiuus ꝓpt̃ causamistã
pleriq: non eum repellunt. Illud aũ
quad diximus dedefectiuo qm̃ unũ
hab& tempur &i dcircorepellit᷑ n&
pentiuus ergo defecit defecit sine
dubio nonenim hab& tria tempora
Nouimus enĩ uerbum quod aliqñ
in duob est temporib: aliquando
intrib E gosiiam ad misss est
defectus temporũ noli querere utrũ
in unũ defici& utrũ in duob: dũmodo
deficiat ergo iste est ꝓmissiuus¬
ptatiuus ẽ : ubi ad uerbiũ ẽ optan

Expanded text:
e numquid possum tibi indicare nisi quod scii aut quod scio? non tibi possum indicare quod adhuc nescio, quod futuri est temporis. ergo indicatiuus modus futurum autem habere non potest, quoniam quae indicamus aut iam nouimus aut iam scieramus. si autem indico, non quod adhuc nescio, sed cum didicero, iam non erit ista causa  retineri modus promissiuus. propter causam istam plerique non eum repellunt. illud autem quod diximus de defectiuo, quoniam unum habet tempus et idcirco repellitur, nec tempus, et imperatiuus ergo deficit. deficit sine dubio; non enim habet tria tempora,nouimus enim uerbum quod aliquando in duobus est temporibus, aliquando in tribus. ergo si iam admissus est defectus temporum, noli quaerere, utrum in uno deficiat, utrum in duobus, dummodo deficiat. ergo iste est promissiuusptatiuus est, ubi aduerbium est optan
Abbreviated transcription (Latin):
potest demonstrare: aduerbiũ ẽ tde
monstrandi en priamus s̃ hic&t ã sua
premialaudi. Er gocũ ellũ sit & ceillũ
&cã ec ceillam nihilpos sumꝰdicere nisi
magis demonstractiue ut sint ad ꝑsonas
& significat que possint &uã ostendi
Sichabes in ipsodonato ut illa sint ꝑso¬
nae demonstratiuae queforiss̃ mag̃
tamen p̃sentes que intus sunt ut puta
uirgiliur scripsit bucolica &iã siforis ÷

Expanded text:
potest demonstrari; aduerbium est enim potest demonstrari; aduerbium est enim demonstrantis: «en Priamus: sunt hic etiam sua praemia laudi». ergo cum ellum sit ecce illum, ellam ecce illam, nihil possumus dicere, nisi magis demonstratiua ut sint ad personas et significent quae possint etiam ostendi. sic habes in ipso Donato, ut illae sint personae demonstratiuae quae foris sunt, magis tamen praesentes quae intus sunt. ut puta Vergilius scripsit bucolica: etiam si fo
Abbreviated transcription (Latin):
nectit: Suntaliqua ꝓ nomina qua remp̃¬
sentem signisicant ut diximus hic hec hoc
Sunt aliqua quae macgis p̃sentẽ significaN
hoc quid sit nescio omnes res aut p̃sens
est aut non ẽ p̃sens magis p̃sens quidest
nescio sed dico tamen illud dico quiduo¬
luit & primere minus tam̃ illud dixit
quã ecumẽ uerbi causa fachic hominẽeẽ
inforo sed foris & alterũ hic eẽ p̃sentẽ
ut si p̃sens illequi foris ẽ sit magir p̃sens
ille quihicẽ quaroctione ꝓpt̃ istas elo¬
cutiones illeait p̃sendes ꝑ sonae sunt hichec
hoc: Magis presentes sunt &cũ eccam
ellum
quartotione clximagis p̃sentis & talem con¬
paroctionem feci eius quiforisẽ & qui intꝰ
est ꝓpt̃aduerbia coniunctionẽ : E ce
que pars orationis ẽ aduerbiũ ẽ de mon¬
strantis: quem ad modũdico ellum: ni¬
hilsignifcat ellum : nisi & ceillũ: Ergo
nom possum dicerenisi deea ꝑsona quã ui¬
deo ut demonstraent̃ ille hocdixerit &̃

Expanded text:
nectit. sunt aliqua pronomina quae rem praenectit. sunt aliqua pronomina quae rem praesentem significant, ut diximus, hic haec hoc; sunt aliqua quae magis significant. hoc quid sit nescio; omnis res aut praesens est aut non est praesens; magis praesens quid est nescio. sed dico tamen, illud dico quod uoluit exprimere, minus tamen illud dixit, quam aequum est. uerbi causa fac hic hominem esse in foro, sed foris, et alterum hic esse praesentem, ut sit praesens ille qui foris est, sit magis praesens ille qui hic est. {qua ratione?} propter istas elocutiones ille ait, praesentes personae sunt hic haec hoc, magis praesentes sunt eccum eccam ellum. qua ratione dixi magis praesentes, et talem conparationem feci eius qui foris est et qui intus est? propter aduerbii coniunctionem. ecce quae pars orationis est? aduerbium est demonstrantis. quem ad modum dico ellum? nihil significat ellum nisi ecce illum; ergo non possum dicere nisi de ea persona, quam uideo, ut demonstranter ille hoc dixerit. e
Abbreviated transcription (Latin):
conon debem̃hoc sequi secl debemuschicere
ciuas &cuiatis uit andecalumnie causa Nã
potẽ aliquid calũmaritibi : dic̃ tibulle qͣre
non dicistuias sed cuiãs & incipis in alt̃¬
cationẽ uenire. Ideo dicotibi qm̃latina
lingua inultimis sellab accentũ ñ hab&
ut tolla s ambiguitatẽ obicientis hoc dic
cuiates: nemo  dicit ciuates ꝑrerunatu¬
ra ñpodest fieri ergo ad allud lebes ẽ
sentire &illudinusum habere de quone
aliqua nomina quae inchoant elocutioñ
aliqua quȩ subnectunt elocutionẽ incho¬
ant elocutioneista qui sub n&ctunt is
puta quis ẽ qui facit iniuriã ita dicimus
Num quid possumꝰ dicere qui fecit iniu¬
riam est quis ꝑrerũnaturã ñ potẽfieri
sedininchoantis locutionib ponit᷑. &on
tracrio issubiungit᷑. Putaquis ẽquif&c̃ iniu¬
riã cicero. non podestudicerequis ẽ ut con¬
sentias. sed dicere habes is ẽ. ergo quem
admodũ illa pasticula inchoat : sic ista sub¬

Expanded text:
n debemus hos sequi. sed debemus dicere cûias et cuiâtis uitandae calumniae causa. nam potest aliqui calumniari tibi. dicit tibi ille: quare non dicis cûias, sed cuiâs? et incipis in altercationem uenire. ideo dico tibi quoniam Latina lingua in ultimis syllabis accentum non habet: ut tollas ambiguitatem obicientis hoc, dic cuiâtis: nemo enim dicit cuiatîs; per rerum naturam non potest fieri. ergo ad illud potius debes consentire et illud in usu habere, de quo nealiqua pronomina quae inchoant elocutionem, aliqua quae subnectunt elocutionem. inchoant elocutionem ista, quis; subnectunt, is. puta quis est qui fecit iniuriam? ita dicimus: numquid possum dicere: qui fecit iniuriam est quis? per rerum naturam non potest fieri, sed in inchoandis elocutionibus ponitur. et e contrario is subiungitur. puta: quis est qui fecit iniuriam? Cicero? non potes tu dicere: quis est, ut consentias, sed dicere habes: is est. ergo quem ad modum illa particula inchoat, sic ista sub
Abbreviated transcription (Latin):
pl& aut composita simple utquis
composita ut quisquis Nã dixim̾ in
nominib: qm̃ ea nomina quȩ ge duobi
nominib: composita sunt : eapaste de¬
clinant᷑ quiẽ nominatiuus: &huient᷑
urbanus utrtq parte d&linat᷑ qm̃¬

Expanded text:
plex aut conposita, simplex quis, conposita quisquis. nam diximus in nominibus quoniam ea nomina quae ex duobus nominibus conposita sunt ea parte declinantur, qua est nominatiuus; et inuenitur urbanus utraque parte declinat
Abbreviated transcription (Latin):
Dinc płir hi sunt &iã numeri cõmunis
Hegimus &iã in nominib: quomodolici¬
mus nubes dies sic&iã in ꝓnominib: in¬
uenit᷑ cõmunis numerꝰ int̃ singularem &
pluruelem ut qui: & deuno possum di¬
cere qui & deduob: & deplurib: quiur
& qui uiri que mulier & quae mulieres
unt &iã ꝓ nomina deficientia ꝑalt̃¬
Dutraẽ partem quomodo diximinno¬
minib: eẽ aliqua nomina in masculino
singularia ut meus id est &ille quipos¬
sedit & ille quipos sel&un unẽ ex utraq:
sidere & de quib: dicunt płis sunt intrun

Expanded text:
pluralis hi. sunt etiam numeri communis. legimus etiam in nominibus. quo modo dicimus nubes dies, sic etiam in pronominibus inuenitur communis numerus inter singularem et pluralem, ut qui: et de uno possum dicere qui et de duobus et de pluribus, qui uir et qui uiri, quae mulier et quae mulieres. sunt etiam pronomina deficientia per alterutram partem. quo modo diximus in nominibus esse aliqua nomina {in masculino singularia, ut meus, id est et ille qui possidet et ille qui possidetur unus est; ex utraque s
Abbreviated transcription (Latin):
hic ẽ sed dicã eccũ quis cribsit quasi &̃
eũ ut & demonstratiuũ aduerbiũ po¬
nam: & p̃sentẽ ostendã. hoc podestad¬
hiberi differentie causa tam̃ mihi hoc
ñ uid&ur sedegoputo simple ꝓ nom̃
demonstrctiuẽ inc. &cũ compositũ
ꝓnom̃ demonstractiui ẽẽ & hocillud
de monstratiuũ ẽ sed illud simplex¬

Expanded text:
eccum qui scripsit, quasi ecce eum, ut et demonstratiuum aduerbium ponam et praesentem ostendam. hoc potest adhiberi differentiae causa. tamen mihi hoc non uidetur, sed ego puto simplex pronomen demonstratiuum esse hic, eccum conpositum pronomen demonstratiuum esse. et hoc et illud demonstratiuum e
Abbreviated transcription (Latin):
uit imperitiae: sedinertitia  alloquen¬
dum ẽ subtile aliquid. Legimꝰ a p̃ eos qͥscup¬
ser̃ deargumentis : qđ noni demẽ qđ ac¬
cidit &idemn ẽcui acciđ longe diuersum ÷
miin accedere: nec tam̃idẽ esi qđ & ego
sum Illud dicit᷑ accidens qđ potest &re¬
cedere: Ergo a liud est qđ accidit & a¬
liud cuiacciđ. Ni de quomodo dep̃hen¬
dit inperitiã loquendi Aliudẽ qđ ac¬
cidit & aliud cuiacciđ: Difinita ꝓ nom̃a
ego tuille Daꝑsonar ego tuille. Ee c̃
eademꝰ ꝑsonae eadem r̃ finita ꝑronoña
Dixitibi quianon ÷ unũ qđ accidit & cui
accidit Si clxeris finta ꝓ nomã eẽ ego
tuille:⁊ tempersonas ẽẽ egotuille. Iam
tingere ut unũ sit cui accidit & qđ ac¬
cidit Qđ non potẽfieriprerũnatura
Idcirco meliusita definiunt ut dicas:

Expanded text:
uit inperitiae, sed inertiae ad loquenuit inperitiae, sed inertiae ad loquendum. est subtile aliquid, legimus apud eos qui scripserunt de argumentis, quod non idem est quod accidit, et idem est cui accidit, longe diuersum est. mihi accidere, nec tamen idem est quod et ego sum. illud dicitur accidens, quod potest et recidere. ergo aliud est quod accidit, aliud cui accidit. uide quo modo deprehendit inperitiam loquendi: aliud est quod accidit, aliud cui accidit. da finita pronomina. ego tu ille. da personas. ego tu ille. ecce eaedem sunt personae, eadem sunt finita pronomina. dixi tibi quia non est unum quod accidit et cui accidit. si dixeris finita pronomina esse ego tu ille, personas esse ego tu ille, iam tingere ut unum sit quod accidit et cui accidit; quod non potest fieri per rerum naturam. idcirco melius ita definiunt, ut dicas:
Abbreviated transcription (Latin):
mina finita & infinita finita ac̃¬
dicunt᷑ quȩ recipiunt᷑ ꝑ sonas : in fi¬
nita illa quae ñ recipiunt ꝑsonas
& hocẽ in tegrũ. Nã sifinita sunt
illa quer &ipiunt ꝑsonas ne&cer¬
scẽ ut omnia quȩ ñ recipiunt per¬
sonas infinita sint & separocuit
uerã n& es sitatẽ. probus aũsic definiuit
Omnia ꝓ nomina ã finita s̃ autinfinita ãmi¬
nus quã finita ant possessiua sedunapar
uera ẽ sola quia finita eẽ ꝓ nomina illȩ tres
parte s in infinitis accedunt: quomodo
Nã neq infinito accidꝑsona : neq minꝰquã
finto acciđꝑsona: er go qͥdop̃fuerat
sub diuisionẽ ponere cũ partes diuisiones
poner& ut diuisionẽ & sub diuisionẽ po¬
ner&. Benehoc fac̃donatꝰ iste autẽ unã
onis & unã sub diuisionis. dertio loco ad sũp¬
sit sub diuisionẽ qđ nonẽ uerũ : Ergo hoc
require omnia ꝓ nomina ãfinitas̃ ã infinita
uit grxmaticus in hac difinitioñ non muta¬

Expanded text:
mina, finita et infinita. finita mina, finita et infinita. finita dicuntur quae recipiunt personas, infinita illa quae non recipiunt personas. et hoc est integrum. nam si finita sunt illa quae recipiunt personas, necesse est ut omnia quae non recipiunt personas infinita sint. et separauit ueram necessitatem. Probus autem ita definiuit, omnia pronomina aut finita sunt aut infinita aut minus quam finita aut possessiua. sed una pars uera est sola, qua dixit finita esse pronomina; illae tres partes infinitis accedunt. quo modo? nam neque infinito accidit persona, neque minus quam finito accidit persona. ergo quid opus fuerat subdiuisionem ponere, cum partes diuisionis poneret ut diuisionem et subdiuisionem poneret? bene hoc fecit Donanam subdiuisionis, tertio loco adsumpsit subdiuisionem, quod non est uerum. ergo hoc sequere, omnia pronomina aut finita sunt aut infinita: uit grammaticos in hac definitione; non nota
Abbreviated transcription (Latin):
dicas ipsescripsit georgica quid scripsit
notũ est quis ẽquis cripserit ñ ẽ notum
Ideo difinit ꝓ nom̃ ẽpars oretionis
quce posita ꝓipsonomine minꝰ quidem
plene idem tam̃ significat dicendo ꝓ
nomiñ posita ostendit fungiofficiono¬
minis ꝓ nomina dicendominꝰ qͥ dem
plene: ostendit aliquã differen¬
quattuor s&đalios in plurimas
Sed scire debes qm̃ uera ẽ difinitiois¬
tius donati & breues &atilis si pre
cerseris aduab: partib: facilius est
ut multiplices credas quã quattuor
aut duas credamus quas dix̃donatꝰ
aut multas quas dixer̃ ali ñ quattu¬
orquas dix̃ ꝓbus. Uideergo difi¬
nitionẽ donati ait sicdonatꝰ: Omna
ꝓnomina ã finita sunt ã infinita:
finitiones diuinȩ quaenatur uelit̃
fiunt haecalit̃ pos sunt dici puta
omnia ꝓnomina ã finitas̃ ã infinita.
unde hoc ꝓbas possumit ñ credere
& dicere hoc falsum eẽ. Danecer¬
sitatẽ qm̃ ipsa duohabent eẽpno¬

Expanded text:
dicas ipse scripsit georgica, quid scripsit dicas ipse scripsit georgica, quid scripsit notum est, qui scripsit non est notum. ideo definiuit: pronomen est pars orationis, quae posita pro nomine minus quidem plene, idem tamen significat. dicendo pro nomine posita ostendit fungi officio nominis; dicendo minus quidem plene ostendit aliquam differenquattuor, secundum alios in plurimas. sed scire debes quoniam uera est definitio istius Donati et breuis et utilis. si enim recesseris a duabus partibus, facilius est ut multiplices credas quam quattuor. aut duas credamus, quas dixit Donatus, aut multas, quas dixerunt alii, non quattuor, quas dixit Probus. uide ergo definitionem Donati: ait sic Donatus, omnia pronomina aut finita sunt aut infinita. finitiones duae, quae naturaliter fiunt nec aliter possunt dici, puta omnia pronomina aut finita sunt aut infinita. unde hoc probas? possum enim non credere et dicere hoc falsum esse; da necessitatem, quoniam ipsa duo habent esse prono
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ qm̃ fungit᷑ officionomi¬
nis. Maores nr̃i nei teractione
sermonis aliqđ fastidiũ facerint inue¬
ner̃ aliam pasticulam que sustener &
officiũ prioris. Ideo dixer̃ ꝓnomina pu¬
ta uirgilius scripsitbucolica nom̃ẽ: po¬
tes iterũ dicere: uergilius scripsit geor¬
xneidos & haec ipsaiteratio ꝓpͥinominzs
pos sit fastidium creare. Idcirconta locun¬
turhomines Virgilius scripsit bucolica
ipsescripsit georgica ipsescripsit aenei¬
dos: Uarias quomodouis significatio ea
Quider goeademsignificatio ẽ nominis
& ꝓ nominis nominũ tantũ modoerit
uari&as non significationis ait donat᷑
hocuerũ est quid est qđ in nomne uari¬
& as ẽ sed inipsa significatioñ ẽaliqua
uari&as nonusq quaq dissentiens sed ali¬
quatenꝰ Nlam&cepositonomine : ple
nafitelocutio positoꝓ nomine semiple¬
na quando enĩ dicimuir g̃scripsitbucohea
& quisit & quiscripsit & quidsit ꝗđ scripse¬
rit notũ est & non habes qđ requiras. Siaũ

Expanded text:
iam fungitur officio nominis. maiores nostri, ne iteratione sermonis aliquod fastidium facerent, inuenerunt aliam particulam, quae sustineret officium prioris. ideo dixerunt pronomina. uti Vergilius scripsit georgica: potes etiam dicere Vergilius scripsit Aene haec ipsa iteratio proprii nominis possit fastidium creare, idcirco ita locuntur homines, Vergilius scripsit bucolica, ipse scripsit georgica, ipse scripsit Aeneida. uarias, quo modo uis, significatio ead et nomen. quid ergo? eadem significatio est nominis et pronominis? nominum tantum modo erit uarietas, non significationis? ait Donatus, hoc uerum est quidem, quod in nomine uarietas est; sed et in ipsa significatione est aliqua uarietas, non usquequaque dissentiens, sed aliquatenus. nam ecce posito nomine plenam facis elocutionem, posito pronomine semiplenam. quando enim dicimus Vergilius scripsit bucolica, et qui sit qui scripsit et quid sit quod scripsit notum est, et non habes quod requiras. si autem
Abbreviated transcription (Latin):
quare dixitibi hoc : qm̃ iuginti&unũ sunt
tantũ ꝓnomina neputes aliqua in uenis ali
aeẽ ꝓ nom̃a non aũ sunt noua. Sed dicotꝰ
quia illa ominacũq inueneris quic quidillud ÷:
hipc originem ducunt: puta egoƿnom̃ ẽ
fi in de quisquam fit inde quis piam fitinđ
aliquis : Uides quia omnia que fiunt hipc
habent originem ergo uidesalia ꝓ nom̃a
non eẽ : Namsi inuenieris alia ꝓnomina
compositio mn ipsis efficit nouitatẽ c&erũ
hipcoriginem habent: ergo ista s̃ finita
ꝑ nomina egopenit᷑ finitũ ẽ nechab & aliquã
dubi&atẽ finitũ aũ dicit᷑ ꝓnom̃: qñ definit
potes intellegerealiũ : sed ipsum solum
adquẽ dirigis ꝑ sonã. ille uero hab&
aliquã diferentiã cũ debeat naturcelit̃
finitũ eẽ : Ill& am̃ aliquoties acciditin
minꝰ quã finitũ ꝓ nom̃ : & differentiam
Hoc &iã significatur elocutione po&arũ
& apud orirtores inuenimꝰ hocipsud

Expanded text:
quare dixi tibi hoc, quoniam uiginti et unum sunt quare dixi tibi hoc, quoniam uiginti et unum sunt tantum pronomina? ne putes alia quae inuenis alia esse pronomina. non autem sunt noua, sed dico tibi quod illa omnia quaecumque inueneris, quidquid illud est, hinc originem ducunt. puta ego pronomen est: fit inde quisquam, fit <inde> quispiam, fit inde aliquis; uides quia omnia, quae fiunt, hinc habent originem. ergo uides alia pronomina non esse. nam si inueneris alia pronomina, conpositio in ipsis efficit nouitatem; ceterum hinc originem habent. ergo ista sunt finita pronomina. ego penitus finitum est nec habet aliquam dubietatem. finitum autem dicitur pronomen, quando definit potes intellegere alium, sed ipsum solum, ad quem dirigis sermonem. ille uero habet aliquam differentiam: cum debeat naturaliter finitum esse ille, tamen aliquotiens accedit in minus quam finitum pronomen, et differentiam hoc etiam significatur elocutione poetarum {et apud oratores inuenimus hoc ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
finita ꝓ nomina s̃ quae & ꝑsonae Sed hoc
difinita eẽ ꝓ nomina quib acciclunt ꝑ¬
sonae Nãsidicas quaeres accidit & ciu
accidit simul incipit᷑ eẽ congruũ sed
debent ꝑ deferre ista qđ accidit & cui
accidit qđ fit ut naturalit̃ nom possit
dici. Er gomelius ita dicimꝰ ꝓnomina
ꝓ nomina finita ego tuille : Infinita ViI.
minus quã finita sex possessiua quinque
non inuenies: Omnia ꝓ nomina quae
sunt inuenta in latina lingua ista sunt :
quis qualis talis quantus tantus quotꝰ
totus : Minꝰ quã finita sex ipseiste is
Si dicere mihi habes dixistimibialia ꝓ¬
nomina non inuerori: sed in uenialia
dicotibi ego dixi quia ñ sunt primige
Multũint̃ est utrũ sit aliqͥdnaturale
an aiquid conpositum ł diriuatũ. Puta trola
dico troianus: lã troianus non ẽ nouum sedue¬
nit ab eo qđ ẽ trola : troiugena ñ ẽ nouum :
sed uenit ab eo qđ ẽ trola troilus non ÷ nouũ
seduenit ab illa deriuatioñ : Nolier gomͥ

Expanded text:
finita sunt, quae et personae, sed haec definita esse pronomina, quibus accidunt personae}. nam si dicas, quae res accidit et cui accidit, simul incipit non esse congruum. debent enim differre ista, quod accidit et cui accidit; quo fit ut naturaliter non possit dici. ergo melius ita dicimus, pronompronomina finita <tria> {ego tu ille}, infinita septem, minus quam finita sex, possessiua quinque.non inuenies. omnia pronomina, quae sunt inuenta in Latina lingua, ista sunt: fnt> septem, quis qualis talis quantus tantus quotus totus; minus quam finita sunt sex, ipse iste is sed dicere mihi habes, dixisti mihi alia pronomina non inueniri, sed inueni alia. dico tibi, ego dixi quia non sunt primigenmultum interest, utrum sit aliquid naturale an {aliquid} deriuatiuum. puta Troia, dico Troianus; iam Troianus non est nouum, sed uenit ab eo quod est Troia: Troiugena non est nouum, sed uenit ab eo quod est Troia: Troilus non est nouum, sed uenit ab illa deriuatione. noli ergo mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ris deillis superiorib: ꝓnominib uisscire
qm̃ seruat istarsanctiones uirgilius xeneas
querit᷑ adidone non est p̃sens: querit᷑ ala¬
tino non ẽ p̃sens. Ipsemodo aeneas nostri
ueniat Vides de absente eẽrelationem
Anchises apud inferos: ostendit p̃sen¬
tes ꝑsonas filio hicuir hic ẽ tibiquẽ ꝓmit¬
sessiua dicunt᷑ quȩ ali quid nos possedere
ostendunt᷑ meus mealiqͥd possereostendo
ut puta qualis talis : qualis ẽ ille homo
talis ẽ: qualitatis sunt sp&cies iste: alia
quantitatis ut quantus tantus : alias
numeri ut quot tot: & quot siꝑd. seri¬
numeri ẽ : Vt puta sidicas quod manel¬
piũ : iãneum grĩs ẽ. sidicas qt homines
uenerunt : iamnumeriẽ hocer goinđ¬
legis si ꝑt. scribas erit numeri sip̃d. erit
neutrũ. Sint ergonumeri quot tot:
fuerat tot: ueni a diriuationẽ & ꝓduc̃
totus totus & ille dies & quin ascentur

Expanded text:
ris de illis superioribus pronominibus. uis scire ris de illis superioribus pronominibus. uis scire quoniam seruat istas rationes Vergilius? Aeneas {quaeritur a Didone non praesens} quaeritur a Latino non praesens, ipse modo Aeneas, nostri ueniat; uides de absente esse relationem. Anchises apud inferos ostendit praesentes personas filio, hic uir, hic est, tibi quem promitsessiua dicuntur quae aliquid nos possidere ostendunt. quando dico meus, me aliquid possidere ostendo; ut puta qualis talis: qualis est ille homo? talis est. {qualitatis species sunt istae} alia quantitatis, quantus tantus. alia sunt numeri, quot tot. quod si per d scrinumeri est. ut puta si dicas quod mancipium, iam neutri generis est; si dicas: quot homines uenerunt? iam numeri est. hoc ergo intellege, si per t scribas, erit numeri; si per d, erit neutrum. sunt ergo numeri quot tot. fuerat tot; uenit ad deriuationem et producitur totus, «totus et ille dies et qui nascentur
Abbreviated transcription (Latin):
Nideamus quae sunt infinita Infinita
dicuntur ꝓnomina ista quis: Namqñ
&i amminꝰ quã finitum ꝓ nom̃ hoc cõme¬
moraetionem facit note ꝑsone hoc ÷
ipse : Non possum dicerxipse : nisi i dego
quem tunosti & ego. Aut deeo quẽ tibi¬
ante cõme morui: put auirg scripnt
bucolica nolo autem hoc dicere : sed
dicoilleẽ : quidergo hocerit diffe¬
rentiae: Niam & ipse &ille &idemmi¬
nus quã finita ꝓnomina s̃ Quidergo
erit differentiae: quae reutrũ sit p̃sens an
absens Illa ꝑsona p̃sens sisit quiscripsit : di¬
cohic scripsit: Si absens ẽ uergilius. Q
int̃roges me uirgilius scripsit hucolica
dicoipse. Er gohoc int̃ est int̃ipsa istaꝓ
nomina quoda d p̃sentẽ ꝑsonã quandore¬
ferimus hic dicimus qñ deabsente rela¬
tionẽ facimus ipsedicimꝰ : &ista seruan¬
da sunt quaratione hoc dico: plerũq: in
auctorib: inuenimus alit̃ posita aut licentia
ait m&rinecessitate. Ideo facta sunt schema¬
sona hoc dico ipseis dem: & qđ cũq uolie¬

Expanded text:
ideamus quae sunt infinita. infinita quae dicuntur pronomina? ista: quis. nam quando etiam minus quam finitum pronomen, hoc commemorationem facit notae personae, hoc est ipse. non possum dicere ipse nisi de eo quem tu nosti et ego aut de eo quem antea commemoraui. puta Vergilius scripsit bdico: ille est  quid ergo erit differentiae? nam et ipse et ille et idem minus quam finita pronomina sunt. quid ergo erit differentiae? quaere, utrum sit praesens an absens illa persona. praesens si sit qui scripsit, dico: hic scripsit. si absens est Vergilius, et interroges me: Vergilius scripsit bucolica?, dico ipse. ergo hoc interest inter ipsa ista pronomina, quod, ad praesentem personam quando referimus, hic dicimus; quando de absente relationem facimus, ipse dicimus. et ista seruanda sunt. qua ratione hoc dico? plerumque in auctoribus inuenimus aliter posita aut licentia aut metri necessitate. ideo facta sunt schemaersona, dic ipse is idem, et quodcumque uolue
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ ꝓ nomen. apud inaloresnrõs inclfferent̃
inuenimꝰ hoc ꝓ nom & quis uir & quis muli¬
er omnino mniliens non semel a p̃terren¬
tium habens hoc forte quasto ã quinto
positũ quiscũ demuliere loquer&ur
quis dix̃ forte quarto ã quinto: ẽautẽ
ratio & origobiũ ꝓ nominis agr&co
idcirotraxit& genꝰ ad latinos
hoc ꝓ nom̃ seruauer̃ &iã genꝰantiqui
ut ẽ quis tues mulier qui hoc menon¬
& in ennio & inpa cubio & in ipsot̃ren¬
tio Ergo ÷ masculinũ ꝓ nom̃ quis: fe¬
mininũ que. neutrũ quod. cõmuneut
qualis talis Nã qualis dr̃iur: qualis dr̃
mulier t alir dicimuir talis & miher
Similit̃ ego ego dic̃uir ego dic̃ mulier¬

Expanded text:
ferenter inuenimus hoc pronomen, et quis uir et quis mulier, omnino milies, non semel: in Terentio habes hoc forte quarto aut quinto positum, quis; cum de muliere loqueretur, quis dixit forte quarto aut quinto. est autem ratio et origo huius pronominis a Graeco, et idcirco traxit et genus ad Latinos.hoc pronomen, seruauerunt etiam genus antiqui, ut est quis tu es mulier, qui me hoc nunt in Ennio et in Pacuuio et in ipso Terentio. ergo est masculinum pronomen quis, femininum quae, neutrum quod. commune, ut qualis talis: nam qualis dicitur uir, qualis dicitur mulier; et talis uir et talis mulier. similiter ego: ego dicit uir, ego dic
Abbreviated transcription (Latin):
nom̃ qm̃ non satis finitũ est. ergoista
sunt duo precipuae finita. ego&tu:
Ille uero tuno finitũ ẽ quando ad ꝑsonã
p̃sentẽ refestur: t̃ minꝰquã in finitum
quandoa drelationẽ alicui refertur:

Expanded text:
uoniam non satis finitum est. ergo ista sunt duo praecipue finita, ego et tu. ille uero tunc finitum est, quando ad personam praesentem refertur; tunc minus quam finitum, quando ad relationem alicuius refertur.
Abbreviated transcription (Latin):
In his uero ꝗ ꝓducunt naturalit̃ quidẽ loge sed autoritocte
corripitꝰ atteumiuudialis inratiris conducunt comites
sellã ceruica l. amicas el t̃minandus corripitur ut
mel il finitufbreuis ÷ ut curgłe ut uigił &cepto
uno eutrus conom̃ tonaquil obt̃ minatus longus ÷
utsol uil finitus corripitur ut consul m.finitus
breuis ÷ ut tecum licet arduum sit ħ̃ rei & onplum
mo subtrihit añ finius producitur ut titan. En
t̃minatus in ne utris nominib: uel generib: breuis ÷
ut caerm̃ : Iten inadterius goieris ut pectertibice quae
non sicut neutra declinantor sicut sicut in grecis

Expanded text:
In his uero quae producunt naturaliter equidem longus est, sed auctoritate In his uero quae producunt naturaliter equidem longus est, sed auctoritate corripitur. Ait enim Iuuenalis in satyris: «conducunt comites sellam ceruical amicas». El terminatus corripitur, ut ‛mel’. Il finitus breuiatus est, ut ‛uigil’, excepto uno Etrusco nomine ‛Tanaquil’. Ol terminatus longus est, ut ‛sol’. Vl finitus corripitur, ut ‛consul’. M terminatus breuis est, ut ‛tectum’, licet arduum sit huius rei exemplum mo subtrahitur. An finitus producitur, ut ‛Titan’. En terminatus in neutris nominibus breuis est, ut ‛carmen’. Item in alterius generis, ut ‛pecten’, ‛tibicen’, quae non sicut neutra declinantur et in Graecis
Abbreviated transcription (Latin):
uocalon duae consonantes recuntur quarum priorsit .S. littera
sequatur est anm longaita ut mus e aonides breuisita
alto aut cum pronom̃ clittera terminatum uocalis statim subsequi
tur estenĩ longa ita hoceratalma parens breuis ita solus infelix sen¬
sus autcum correptam uocalem secuntur .z. estenim longaita me¬
nentii ducis exuuias breuis ita nenorosa ÷ achintus ħ depositione
dxitre sufficiunt nam quod ad naturam ꝑtin& lic & artis precepta
deficient Primassillabas solis confirmam: & emplis. medias inlati¬
De finitus ingrecis tamen producitur ut eu terpe in latinis
corripitur ut sedile .÷ terminatur longus est ut srugi. Ofinitus iila¬
tinis breuis est ut catolic& autoritas uariat ingrecis ꝓducitꝰ ut dido
ut̃minatus cornipitꝰ ut cornu alfimtꝰ in bs nominib: ꝙ gene
tiuum a. an. l corripiunt in dubitant᷑ breuis ÷ ut animal.

Expanded text:
uocalem duae consonantes excipiunt, quarum prior s fuerit; subsequitur; est enim longa ita, «Musae Aonides», breuis ialto»: aut cum pronomen c littera tetur; est enim longa ita: «hoc erat alma parens», breuis ita:«solus hic inflexit sensus»: aut cum correptam uocalem sequitur z; est enim longa ita: «Mezenti ducis exuuias», breuis ita, «nemorosa Zacynthos». Haec de positione dixisse sufficiat. Nam quod ad naturam pertinet, licet artis praecepta deficiant, primas syllabas solis confirmamus exemplis, medias in Lati est, ut ‛Musa’. E finitus in Graecis tantum producitur, ut ‛Euterpe’; in Latinis corripitur, ut ‛sedile’. I terminatus longus est, ut tinis breuis est, ut ‛Cato’, licet auctoritas uariet; in Graecis producitur, ut ‛Dido’. V terminatus corripitur, ut ‛cornu’. Al finitus in his nominibus quae in genetiuo a ante ‛l’ corripiunt indubitanter breuis est, ut ‛Hannibal’.
Abbreviated transcription (Latin):
ad requertan ugsum reuocatur ꝑrinalipham utridicas rardua
cernebant &c cetera huicrimilir est cilleuersu  Incencrar
uero & poetuo nucis arbitur honrida syllaba enim nouitsina que
est da ad requenten uerrum repertur. quare iura istius modis gos¬
quartan uersum a uocal incipere necerre ÷ urtsina lipha fieripos¬
nt illa quae diximus INCipit de ca sibusr tnin¬
Nominatiuus omnis numero ringulari qui us o: lla bat᷑ minats
cademipsa pllaba natura breuis÷ utidoctus carus sẽs Ceniti uus

Expanded text:
ad sequentem uersum per synalipham, ut si dicas ‛rardua cernebant’ et cetera. Est huic similis ille uersus: «inseritur uero et fetu nucis arbutus horrida». Syllaba enim nouissima, quae est ‛da’, ad sequentem uersum refertur. Quare necesse erit istius modi sequentem uersum a uocali incipere, ut synalipha fieri possit illa, quam diximus. De casibus Nominatiuus omnis numero singulari, qui ‛us’ syllaba terminatur, eadem ipsa syllaba natura breuis est, ut ‛doctus’, ‛carus’, ‛sanctus
Abbreviated transcription (Latin):
Accusretuur omnis qui .m. Inttera term̃i natur porritionan epecut
aosindlipham quȩ nulla syllaba. in m. literam gaeit que noua¬
terutium querat uocatiuus omnis .e. littera terim inatusnature b
intera terminatur longa ÷ ut docti carisci. ab latiuurpłs om̃s &e qu&e langa :¬
qui is finitur ab hisdoctis carisfeis. Itemquie quid in is syllabam nominatt¬
uo & gentiuo singulari eut breuis ÷ lapis apis quicquid in .R. fintur
in es syllabam pluralit̃ finitlongus ÷ ut doctores homines arbores
& quic quid sic t̃minatꝰ. Item quic quid inb: syllabã gx breuis ÷ irt doctorib
casus nominatiuus omnissolus sicuariatur haectabũla breuis ÷ abla¬

Expanded text:
accusatiuus omnis, qui m littera terminatur, positionem expectat aut synalipham, quia nulla syllaba in m litteram exit, quae non alterutrum quaerat. uocatiuus omnis e littera terminatus bittera finitur, longus est, ut docti, cari, sancti. ablatiuus omnis, qui in is finitur, aeque longus est, ut ab his doctis, caris, sanctis. item quidquid in is syllabam nominatiuo et genetiuo singulari exit, breue est, ut lapis, apis. quidquid in r finitur {in es syllabam pluraliter finitur, longum est, ut doctores, homines, arbores et quidquid sic terminatur. item quod in bus syllabam exit, breue est, ut casus nominatiuus solus sic uariatur, ut haec tabula breuis est, abla
Abbreviated transcription (Latin):
turtam̃ hic magis appe tendus ÷ a nobis qui rusceptur ÷ quilde
nfoisionam pedũm arumque ꝓẽducit᷑. Igitur litterae autuoca¬
tes uero reliquȩ omnessunt. quarum alie senuo cales alia mute
sonantib hoebartur uel recũ iuntefuerint ut iuno uita uel
alus uocalibus p̃postie ut ianus uanus. hoc &iam i. amplu
prestat .u. unorermone Iter dua posita uocales duplicisfun¬
gitur loco ut troia gaia de conronantib L & R cũ oadẽ
syllaba cũ c̃ ronantib postponuntur sepedificiunt .S &iam
aliquoti es demaro exduditur. X ronꝑꝓduplici haebetur s ueno
nonum qua h. int̃ dum consonantis fungitur loco
ut a. aut &x connexione litte rarum ut ꝓsellaba ꝓcreatꝰ scilic&

Expanded text:
tamen is magis appetendus a nobisque susceptus est, qui ad dimensionem pedum metrorumque perducit. igitur litterae aut uocates uero reliquae omnes, quarum aliae semiuocales, aliae mutae. sonantibus habentur, cum uel secum iunctae fuerint, ut Iuno, uita, uel aliis uocalibus praepositae, ut ‛Ianus’, ‛Venus’. Hoc etiam ‛i’ amplius praestat, quod in uno sermone inter duas posita uocales duplicis fungitur loco, ut ‛Troia’, ‛Maia’. De consonantibus L et r, cum in eadem syllaba consonantibus postponuntur, saepe deficiunt. S etiam aliquotiens de metro excluditur. X semper pro duplici habetur, z uero non numquam. H interdum consonantis fungitur loco,ut ‛a’, aut conexione litterarum, ut ‛prae’, syl
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit nominatiuus ut puta pr&or urbanꝰ
Contingunt aut̃ẽ nomina quae prima par¬
de habeant nominatiuum & posteriore
non &i am pars primatantũ declinat᷑ Con¬
tingunt ĩ nomina que posteriore paste
declinent᷑ & priorenon ut iuris pertais.
plane uide quomodo dic̃sibialiqua contra¬
riaait sic figur& que conposita ẽ denuo
conponiñ potest : ut puta felx simplexẽ
compone in felix. ła ulterius non potestẽ¬
ponere : & mo dodicit lic & nob &iã ex
plurib: componere ut in ꝑt̃rit᷑: Sidic̃ qm̃¬

Expanded text:
declinatur, ut puta praetor urbanus. contingunt item nomina quae prima parte habeant nominatiuum et posteriore non, et iam pars prima tantum declinatur. contingunt item nomina quae posteriore parte declinantur, et priore non, ut iuris peritus. plane uide, quo modo dicit sibi aliqua contraria. ait sic, figura quae conposita est denuo conponi non potest. ut puta felix simplex est: conpone, infelix: iam ulterius non potes conponere. et modo dicit: licet nobis etiam ex pluribus conponere, ut inperterritus. si dic
Abbreviated transcription (Latin):
mina &uã gr&cad &clinatioñ effer¬
re ut hab&ir in salustio illud qđ di¬
ximꝰ custodias reges: ꝓ eo qđ ÷ custo¬
digregiae ut sic sit patris familie quẽ
admodumcustodieregie uł ꝓpter
hanc ractionẽ uł ꝓpt̃illũ domniais¬
ta nomina qu& conponuntur deno¬
minatiuo & gen&iuo s̃ tribunꝰ mili¬
tum. tribunus qñ dicimꝰ qͥẽ nomi¬
natiuus ÷ senatus consultũ senatꝰ
qͥ ÷ gen&iuus ẽ iuris peritus dici¬
mus peritus cuiꝰ iuris. nũ quid dicimꝰ
peritꝰiura omniatalia s̃ tribumꝰple¬
bis dicimus quando dicimustri¬
buinus plebis : tribunꝰ nominatius
est. plebis gen&iuus est : nũqͥdpor¬

Expanded text:
mina etiam Graeca declinatione effermina etiam Graeca declinatione efferre, ut habetis in Sallustio illud quod diximus, «custodias regias» pro eo quod est custodiae regiae, ut sic sit patris familiae, quem ad modum custodiae regiae, uel propter hanc rationem uel propter illud: omnia ista nomina, quae componuntur, de nominatiuo et genetiuo sunt. tribunus militum: tribunus quando dicimus, qui est? nominatiuus est. senatus consultum: senatus qui est? genetiuus est. iuris peritus dicimus: peritus cuius? iuris. numquid dicimus peritus iura? omnia talia sunt. tribunus plebis dicimus. quando dicimus tribunus plebis, tribunus nominatiuus est, plebis genetiuus est. numq
Abbreviated transcription (Latin):
has familias tam̃ siuerũ consideras :
non ẽ accũs sed gen&iius singłis ant qus
ap̃maiores nostrorit pleraq: nomina
a dritum grecum declinabant᷑: Haben :
a p̃salustiumt hes aurus custo dias roguis
italocutus ÷ & quierithtellectus nullus
sed hocuolut dicere tenuit lucullus
thesaurus custodias reges gr&cã dacli¬
nationem quẽ ad modũ sidicas haecmu¬
sa facdeclinationẽ grecã thesinuses¬
ł hui tabola thestabulas ad nominanuẽ
simina addunt & faciunt gen&iium singu¬
larem Sic &iã cũ dicimus pat᷑ nomina¬
tiuus ẽ. fac&iã istũ nominatiuũ hoec fa¬
milia addis .s. lit derã a distum nomina¬
tiuũ & incipias facere familias ergom
cipit & gen&iuus singłis ẽẽ : &unde ꝓ¬
bamus gen&uiũ singularem magis eẽ
non accusatiuũ plurodem : ne fortedi
cus atiuus płis. ego aũ dicotibinon
esse accusatiuũ sed tam̃ ẽ modo gene¬
tiuũ: uł propt̃ istã d&clinationẽ gre¬
cam namlicebat malorib: nĩrista no¬

Expanded text:
 tamen si uerum consideres, non est accusatiuus, sed genetiuus singularis antiquus. apud maiores nostros enim pleraque nomina ad ritum Graecum declinabantur. habemus apud Sallustium «thesauros custodias regias». ita locutus est. et qui erit intellectus? nullus. sed hoc uoluit dicere, tenuit Lucullus thesauros τῆς custodias τῆς regias, Graeca declinatione: quem ad modum si dicas haec Musa, fac declinationem Graecam, τῆς Musas; tabula τῆς tabulas. ad nominatiuum sigma addunt et faciunt genetiuum singularem. sic etiam cum dicimus pater, nominatiuus est. fac etiam istum nominatiuum, haec familia; addis s ad istum nominatiuum, et incipies facere familias. ergo incipiet genetiuus singularis esse. et unde probamus genetiuum singularem magis esse, non accusatiuum pluralem? ne forte dicusatiuus pluralis. ego dico tibi non esse accusatiuum, sed tantum modo genetiuum propter istam declinationem Graecam. nam licebat maioribus nostris ista no
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma parte non d&clinatur posterior
d&dinatur senatus ł modonon ÷ nomi¬
natiuus sed geneiuus hic senatus hui sena¬
tus referte a daliquã elocutionem &
inuenies: eccesidicas hoc consultum cuiꝰ
est plebis hoc consultum cui ẽgentir sic
eiã senatus consultũ : ñ erit nominatius
sed geneiuus idenco &ã sic dicimus hoc
consultum huiꝰ senatus hocconsultum
cui ẽsenatus. illa pars erit in mobilis
prior similit̃ pater familias pat̃nom¬
natiuus est. familias non ẽ nominatiuus s.
d&linamita hic pat̃ familias hũ patris
faonilas huic patrifamilias hunc patrẽ
familias & similit̃ in hoc nomine inueni¬
mus in exemplouarias declinationes
aliquoties sicd&clinatur quẽ acimo¬
dum yegula exigit. & ita dicimꝰ hic pat᷑
familias hui patiis familias & reliqua¬
& pł hu patres familias hor patrũ fa

Expanded text:
prima parte non declinatur, posteriore prima parte non declinatur, posteriore declinatur. senatus enim modo non est nominatiuus, sed genetiuus, hic senatus huius senatus. refer ad aliquam elocutionem, et inuenies. ecce si dicas: hoc consultum cuius est? plebis. hoc consultum cuius est? gentis. sic etiam senatus consultum: non erit nominatiuus, sed genetiuus. idcirco etiam si dicimus hic senatus huius senatus: hoc consultum cuius est? senatus illa pars erit immobilis, prior. similiter pater familias: pater nominatiuus est; familias non est nominatiuus, sed declinamus ita, huius patris familiasfamilias, hunc patrem familias, et similiter cetera. in hoc nomine inuenimus {exemplo} uarias declinationes. aliquotiens sic declinatur, quem ad modum regula exigit, ut ita dicamus, hic pater familias, huius patris familias, huic patri familias, hunc patrem
Abbreviated transcription (Latin):
rat : Videergon&efallat q̃mina sculinũ fec̃
Euntaliqua nomina quahẽ n & mas colinũ & fe¬
Amininũ genꝰ & nons̃ cõmunia. quomo dononẽ
cõmunesi & masculinũ & femininũ genhent de¬
bent dici cõmunia sed scire debemꝰaliud eẽna
tura cõmune: a ludeẽ depotestate nostra
cõmune aliudest: anatura aliud a potestate :
Sececanis iuste đr cõmune genquare. quia
natura potest discerni: c&erũ illa appellan¬
tur non cõmunia sed geminigeneris idẽ du¬
plicigeneri s ut puta pinus quando uolo dic
hicpinus qñ uolo di cohpinus. similit̃ & pam¬
pinus qñ uolo dicohic pampinꝰ qñ uolodico
ħ pampinꝰ er gononi deo qr lic& mͥ dicere
non habes n&cessariũ sed quandouis dicis

Expanded text:
rat». uide ergo ne te fallat, quoniam masculinum fecit. rat». uide ergo ne te fallat, quoniam masculinum fecit. sunt aliqua nomina quae habent et masculinum et femininum genus et non sunt communia. quo modo non est commune? si et masculinum et femininum habent, debent dici communia. sed scire debemus aliud esse a natura commune, aliud esse de potestate nostra commune. aliud est a natura, aliud a potestate. ecce canis iuste dicitur commune genus. quare? quia natura potest discerni. ceterum illa appellantur non communia, sed gemini generis, id est duplicis generis. ut puta pinus: quando uolo, dico hic pinus; quando uolo, dico haec pinus. similiter et pampinus: quando uolo, dico hic pampinus; quando uolo, dico haec pampinus. ergo non ideo, quia licet mihi dicere non habes necessarium, sed quando uis, dicis
Abbreviated transcription (Latin):
rodi alterius. Inuenimit in singular inumero al¬
ud genꝰ & aliu dinplurod utẽ illudbal neũ hoc
bal neũ dmr ĩ numer e singłr & inplurali dim̃s
hȩbalneae hasbalneas occis ẽadbabieas palla ce
acenare diens romae sextus roscius It̃ femini¬
inuenit᷑ masculinũ in pluralineutrũ hic tasta¬
ros & ha & tartara: Debemergo nob̵ no¬
tare quando s nomina innumero s ingłri
generis alterus & alteriur in plurali ut
sidicamꝰ sed scire debes qđ ha&b alnea utẽs &re¬
uertat caelos lucr&ius dix̃ & porrũ cepe
iocus hic ioc & hoca sedpossum dicere &
hos locos utẽmoxiuuenes agitar eio cos&
forũ. Sed scire deberqđ ẽ hicaliqua diffe¬
rentia: Quandoforosdicim tabula tanauiũ
significamꝰ quando deambulatorio : haec
fora dicimꝰ : quã quã salustius &iã dedeam¬
bulatorioma sculino genere cdix̃ illũ xp¬
tis forũ. & castranautica sertorũ mutaue¬

Expanded text:
rali alterius. inuenimus enim in singulari numero alrali alterius. inuenimus enim in singulari numero aliud genus et aliud in plurali, ut est balneum. hoc balneum dicimus in numero singulari, et in plurali dicimus hae balneae has balneas: «occisus est a balneis Pallaceni a cena rediens Romae Sextus Roscius». item est feminiinuenitur masculinum, in plurali neutrum, hic Tartarus et haec Tartara. debemus ergo notare, quando sunt nomina in numero singulari alterius generis et alterius in plurali, ut sic dicamus. sed scire debes quod haec balnea, ut est «secreuertat caelos» Lucretius dixit. et porrum caepe iocus: hic iocus et haec ioca; sed possumus dicere et hos iocos, ut est «mox iuuenes agitare iocos». et forum; sed scire debes quod est hic aliqua differentia: quando foros dicimus, tabulata nauium significamus; quando de deambulatorio, haec fora dicimus. quamquam Sallustius etiam de deambulatorio masculino genere dixerit, «illum raptis forum et castra nautica Sertorius mutaue
Abbreviated transcription (Latin):
debemꝰ quasdã regulas quas sis ollemnes
feminino generi It̃us sulł quae mas ł no
generi quasi dedicataẽ doctus clar̃
qui a penit᷑us sułł dixi qđ dedicata sit
masculino sed quid frequentius itẽum
scllabã dedicata ẽ generineutro scam¬
num tectũ & inuenit᷑ tam̃ ñnũ quã al¬
terius generis in eadem sillabã termina¬
tũ s nom̃ scien sergo aliquas regulas ad¬
ditas eẽ generib: traccta d&contrario
dic̃ ha& res nonted&cipiat : Nã inueniunt᷑
ait̃ sonantia alterius generis nedicas mͥ &o
ut quasi son & femininũ & sitma sculinꝰ utẽ
catilina a grippa mes sala: It a nominanun¬
tiations feminina intell& tuma sculina aut
quã transtulit in eunuchũ suam. orestestra¬
mulier ł gliceriũ &illa que in comedus
uulg̃.: sed hocñ ÷ certũ nãpotest ẽẽ & masculinũ&
neutrũ : Vi desergo quanta generasquȩ discre¬
pant aliquando a regulis Eepe contingitut
in singu larinumero altersus generis sit & inplu¬

Expanded text:
debemus quasdam regulas quasi solemnes feminino generi. item us syllaba masculino generi quasi dedicata est, doctus clarus non penitus us syllaba dixi quod dedicata sit masculino, sed quod fresyllaba dedicata est generi neutro, scamnum tectum; et inuenitur tamen non numquam alterius generis in eadem syllaba terminatum nomen. sciens ergo aliquas regulas addictas esse generibus tractat contraria. dicit, haec res non te decipiat: nam inueniuntur aliter personantia et alterius sunt generis. ne dicas mihi: ecce ri ut sonet femininum et sit masculinum, ut est Catilina Agrippa Messala. ista nomina enuntiatione sunt feminina, intellectu sunt masculina. aut«quam transtulit in eunuchum suam». Orestes tramulier uel Glycerium et illa quae in comoediis uulgus, sed hoc non est certum: nam potest esse et masculinum et neutrum. uides ergo quoniam genera sunt quae discrepant aliquando a regulis. saepe contingit ut in singulari numero alterius generis sit et in plu
Abbreviated transcription (Latin):
teriteẽ differentia qđ in cõmunigenere
ꝓseus qualitate duosdam̃ asticulus
epicoe non unũ qͥdem articulũ damus
sedutrũq intellegimꝰ secũ quando ge¬
neris ÷ cõmunis duos articulus damꝰ hic ca¬
nis & hcanis : In epicȩ non non possũ licere

Expanded text:
differentia? quod in communi genere pro sexus qualitate duos damus articulos, epicoeno unum quidem articulum damus, sed utrumque intellegimus sexum. quando generis est communis, duos articulos damus, hic canis et haec canis; in epicoeno non possumus dicere
Abbreviated transcription (Latin):
& ablatiuũ inis musamus arũ musis Ex¬
ceptis his nominib: in quib: genera discer¬
nenda s̃ ut deadearum deab: mula
mularum mulabus filia filiarũ filiab:
equa equarum equab: Nã ab eo qđ ÷
equa si dixerimus equis filiarũ filus
intellegimꝰ quã femininũ sed scinede¬
bes qm̃ꝓbus stam regulam & pres sit
& dix̃ siuo lueris sequiutomnia ubi
genera discernendas : alit̃ ꝓferant᷑
in ablatiuo ł indatiuo. incipiemꝰ dicere
romanib: Si et dixerimus ronanis
masculinums cxcum intellegimus
qđ i hoc ẽincipiemꝰ dicere &iã in ꝓ nominibus
ipsabus illab: qm̃si dixerimꝰ illis ipsis magis
erit masculinũ quã femininũ : Vnđiudesq
male difinunt quiita dicunt inquib: genera
discernendas̃ alit̃ ꝓferenda & qui dergo
faciendũ est ut scias pauca eẽ que differen¬
da r̃ & dic̃absq istis ominia inhis ꝓferenda
sunt uix quinq: auts& inuent᷑ nomina que

Expanded text:
et ablatiuum in is, Musa Musarum Musis, exet ablatiuum in is, Musa Musarum Musis, exceptis his nominibus in quibus genera discernenda sunt, ut dea dearum deabus, mula mularum mulabus, filia filiarum filiabus, equa equarum equabus. nam ab eo quod est equa si dixerimus equis, filia filiarumintellegimus, quam femininum. sed scire debes quoniam Probus istam regulam expressit et dixit, si uolueris sequi ut omnia, ubi genera discernenda sunt, aliter proferantur in ablatiuo uel in datiuo, incipiemus dicere Romanabus. si enim dixerimus Romanis, masculinum sexum intellegimus. quodsi hoc est, incipiemus dicere etiam in pronominibus ipsabus illabus, quoniam si dixerimus illis ipsis, magis erit masculinum, quam femininum. unde uides quod male definiunt qui ita dicunt, in quibus genera discernenda sunt, aliter proferenda. et quid ergo? faciendum est ut scias pauca esse quae differenda sunt, et dicit: absque istis omnia in is proferenda sunt. uix quinque aut sex inueniuntur nomina quae
Abbreviated transcription (Latin):
n&iuoiungit᷑ prescius futurorũ perũ :
Sunt aliqua quȩ ablatiuũ casusecunt᷑
uts &cundus aramolo alter absylla
sed illesecundus a teest. Istaer gos
quȩ ablatiuum secunt᷑ ẽ aliqñ que¬
septimũ s&unt᷑ ut dignus munere
mactus uirtute dignus ÷ illar e quã q̃a
legerimus accusatiuo iunctum in terrentio. dignꝰ
es cũtua relegioneo dium quinodum scirpoqiris
Mactusuirtute macte nobili surtute puer:sta¬
tius mutauit & dix̃ masteanim eiir tute puer
macteanim eillis rei. gen&iuũ posuit posuit¬
ꝓ ablatiuo .s. tam̃ hocscire debes qm̃ natura¬
trescasus płr non facileinuenies ablatiuo
quẽ admodũ eor facies sedut scias eorũ decli
sule ablatiuum singularem Nã deablatiuo
regula s istas colligis quemad modũ decli¬
lit deris quinq regulis se. qm̃ e littera
inuenitur interdum ꝓducta in ablatiuo
singulari int̃dum correpta &iã cuirit:
Ab łs singłis alitterx terminatus: gen&i¬
uum plurleminrummittit . datiuum

Expanded text:
iuo iungitur, praescius futurarum rerum. sunt aliqua quae ablatiuum casum secuntur, ut secundus a Romulo, alter ab Sylla:sed ille secundus a te est. ista ergo sunt quae ablatiuum secuntur, secunduseptimum secuntur, ut dignus munere, mactus uirtute: dignus illa re, quamquam legerimus accusatiuo iunctum in Terentio, «dignus es / cum tua religione odium, qui nodum in scirpo quaeris». mactus uirtute: «macte noua uirtute puer»; Statius mutauit et dixit «macte animi» uirtute puer, macte illius rei, genetiuum posuit pro ablatiuo. sed tamen hoc scire debes, quoniam naturatres plurales casus non facile inuenies, quem ad modum eos facias. sed ut scias eorum declinsule ablatiuum singularem. nam de ablatiuo regulas istas colligis, quem ad modum declilitteris quinque, regulis sex, quoniam e littera inuenitur interdum producta in ablatiuo singulari, interdum correpta etiam currit. ablatiuus singularis a littera terminatus genetiuum pluralem in rum mittit, datiuum