comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
loe scyllȩ similitudinem habet. maior & pin¬
guiorib foliis. ex oboliquo stryata. Caulis e¬
ius tener ẽ: tubens. medius. ñ dissimilis anthe¬
rico. radice una. ceu palo in t̾ram demn ssadi a ate
tua noi udiuiinera. recentio folis pnibi ceuõ¬

Expanded text:
loe scillae similitudinem habet, maior et pinguioribus foliis, ex obliquo striata. caulis eius tener est, rubens medius, non dissimilis antherici, radice una, ceu palo in terram demissa ; ipsa gtur nisi ad volnera recentibus foliis,
Abbreviated transcription (Latin):
fhlamo similia. magna & multa. & hyrsuta
ab radice. caulem quadriangulum scabrũ. similẽ
arctyo multis cõcauum. aliis semen heruo simile.
candidum. geminũ. radices numerosas. longas.
plenas. molles. gluttinosas. gustu siccanti. Cresẽt̃q
Colliguntur autumno. siecantur in sole aliqͦt
diebus. ne situm sentiant. Medentur uuluis po¬
tȩ in uino albo. Seẏaticis. pleureticis faucib sca¬
bris decoctȩ potu dantur: s quȩ ex ȩthyopia uenit
raton ferulacea ẽ. duorum palmoꝵ altitudine.
orygano similis flore. bulbis aureis. Huius ustę
nidor urmam cit. uuluasq purgat. tantomagis
insidente. Causa nominis ñ hȩc : s qm̃ dutissi

Expanded text:
phlomo similia, magna ac multa et hirsuta, ab radice, caulem quadriangulum, scabrum, similem arctio, multis concavum alis, semen ervo simile, candidum, geminum, radices numerosas, longas, plenas, molles, glutinosas gustu. siccae nigrescunt incolliguntur autumno, siccantur in sole aliquot diebus, ne situm sentiant. medentur volvis potae in vino albo, ischiadicis, pleuriticis, faucibus scabris decoctae potui dantur. sed quae ex Aethiopia venit, raton ferulacea est, duorum palmorum altitudine, origano similis, flore bullis aureis. huius ustae nidor urinam ciet volvasque purgat, tanto magis insidentibus. causa nominis non haec, sed quoni
Abbreviated transcription (Latin):
tibiis cruribusq ursinus adeps. ammixta
rubrica. Quȩ uero serpunt fel aprinũ cum re¬
sina & cerusa. maxillarum apri uel suum ciniˢ
fimũ suum illitum siccũ. Item caprinũ ex ace
to subferuefactum. Cȩtera purgantur & explen¬
tur butyro. Cornus ceruini cinere uel medulla.
cerui. felle taurino cum cyprimo. aut fimo hẏr¬
imũ recens suum uel inueteratum farina il¬
linitur uulnerib ferro factis. phagedenis
& fistulis mutuntur fel tauri cũ suco porri.
aut lacte mulierũ. uel sanguis aridus cum co¬
arcynomata curat coagulum leporis. cum pa¬
ri pondere capparis as ꝑsum uino. Ad gangre¬
angrenas ursmũ fel penna illitum
asini ungularum cinis. Ad ulcera.¬
a quȩ serpunt ulcera insꝑsus sanguis equi
arrodit carnes styꝑtica ui. Item fimi equini
Sa uero quȩ phadagen᷑a uocant. in ulcerum ge¬
nere. corti bubuli cinis cum melle. Ad uulnera¬
aro uituli recentia uulnera non recentia.¬

Expanded text:
tibiis cruribusque ursinus adips admixta tibiis cruribusque ursinus adips admixta rubrica; quae vero serpant, fel aprunum cum resina et cerussa, maxillarum apri vel suum cinis, fimum suum inlitum siccum, item caprinum ex aceto subactumetsubfervefactum. cetera purgantur et explentur butyro, cornus cervini cinere vel medulla cervi, felle taurino cum cyprino oleo aut irimum recens suum vel inveterati farina inlinunturet fistulis inmittitur fel tauri cum suco porri aut lacte mulierum vel sanguis aridus cum coarcinomata curat coagulum leporis cum pari pondere capparis adspersum vino, gangraenas ursinum fel pinna inlitum, asini ungularum cinis ea quae serpunt ulcera inspersus. sanguis equi adrodit carnes septica vi, item fimi equini a vero, quae phagedaenas vocant in ulcerum genere, corii bubuli cinis cum melle. caro vituli recentia vulnera non
Abbreviated transcription (Latin):
eam ruptis conuulneratisq & euersos ex aceto
salutarem promittunt. Reuerentiores cinerem
eius ex aqua bibunt: feruntq & neronẽ prin¬
cipem ex hac potione recreari solitum. eum sic
quoq strygaria approbare uellet. Proximam
suillo fimo uim putant. Ad profluuiũ san¬
ceruinum ex aceto. Item leporis. huius qͥdem
& pilorum cinis. Item et fimo asini cuis: et¬
pilorum quidẽ cinis illitus. Efficacior is e ma¬
rib aceco ammixto: & in lana ad omne proflu¬
uiũ imposito. Similiter ex equino capite et
feminũ. aut fimi uituloꝵ cinis illitus ex aceto.
ltem caprimi cornus uel fimi ex aceto. Hyrcinini¬
uero iocineris dissecti santes efficacior. & cinis u¬
triusq ex uino potus. uel narib ex aceto illitus.
Hyreini quoq utris uinarii duintaxat einis
cum pari pondere resinȩ. Quo genere sistitur
sanguis. & uulnus gluttinatur. Hedinum qͦq
coagulum ex aceto. & feminũ eius combustorũ
cinis similiter pollere traduntur. Ad ulcera

Expanded text:
eam ruptis convulsisque, eversis ex aceto salutarem promittunt. reverentiores cinerem eius ex aqua bibunt, feruntque et Neronem principem quoque se trigario adprobare vellet. proximam suillo fimo vim putant. lxxiii 239 Sacervinum ex aceto, item leporis, huius quidem et pilorum cinis, item e fimo asini cifimo asini cinis inlitus—efficacior vis e maribus aceto admixto et in lana ad omne profluvium inposito—, similiter ex equino, capitis et feminum aut fimi vitulorum cinis inlitus ex aceto, item caprini cornus vero iocineris dissecti sanies efficacior, et cinis utriusque ex vino potus vel naribus ex aceto inlitus, hircini quoque utris, vinarii dumtaxat, cinis cum pari pondere resinae, quo genere sistitur sanguis et vulnus glutinatur. haedinum quoque coagulum ex aceto et feminum eius combustorum cinis similiter pollere traduntur. lxxiv 241
Abbreviated transcription (Latin):
aseus caprinus siccus ex aceto ac melle pur¬
gat ulcera. Quȩ uero serpunt. cohibet seuum
cum cera. Item addita pice ac sulphure. ꝑcurat.¬
Simliter proficit ad cacobetȩ hedi feminũ cinis.
e lacte imilieris & aduersus iarbuneulos suis fe¬
Scabiem homius asminȩ medullȩ hominis.
maxime abolent. Urinȩ eiusdem cũ suo luto
illitȩ. Butẏrum etiã quod intumentis ꝓficit.
cum resina calida. Glutinũ taurinum cũ aluma

Expanded text:
aseus caprinus siccus ex aceto ac melle purgat ulcera; quae vero serpant, cohibet sebum cum cera, idem addita pice ac sulpure similiter proficit ad cacoëthe haedi feminum cinis e lacte mulieris, et adversus carbunculos suis feScabiem hominis asininae medullae maxime maxime abolent et urina eiusdem cum suo luto inlita, butyrum etiam, quod in iumentis proficit cum resina calida, glutinum taurinum in aceto
Abbreviated transcription (Latin):
alo. Suignnter autẽ teridebet ꝑroyer a sleis¬
ter. Ulidam a in polenta dedere surtatidns
cum yride sumptũ. In regio morbo erudũ bibitur
cũ adipe aut adiantho. Aduersus inflationes ca

Expanded text:
sale. diligenter autem teri debet propter difficultatem. quidam et in polenta dedere supra dictucum iride sumptum. in regio morbo crudum bibitur cum apio aut adianto. adversus inflationes ca
Abbreviated transcription (Latin):
eierua emn ratinarum scrus quadrige cercoon t ant
ca putosio uictorq ab sinthium dibati: Cieuo conta¬
tem en uͥmio dari honorifice arbittaq on auos bnie
Stoma eium corroborat & oo hos pap e euro ctum¬
natraneterturut diximuo. ẜuraturant eueõ auio
qua ia postea nocte ac eie nestigeratu sud al as
dicoctis sex tragimis foliorum cũttams siiem edi¬
stis aque r ertatriis orioris. Oportet e soaterdi autu

Expanded text:
atinarum feriis quadrigae certant in Capitolio victorque absinthium bibit, credo, sanitatem praemio dari honorifice arbitratis maioribus. stomachum corroborat, et ob hoc sapor eius in vina transfertur, ut diximus. bibitur et decoctum aqua ac postea nocte et die refrigeratum sub diu ; decoci VI drachmis foliorum cum ramis suis in caelestis aquae sextari
Abbreviated transcription (Latin):
peteis. hubo moayi. Batuti. acetabilo ꝑleno. inte¬
inotireis coiouis. qualem moatis dipimue.
uiticutis longis. capillosis. rubentib  qualis flos
semien dimnile puinici maliacint. Eadr eioy de¬
duos aluum e oliuit leniter. idedq qdeopicns dutua
uolaeꝰ uitia cutis in facie miuieram emencea cu
Seoaticos quoq heuri has herba. ꝑ rodest cusa cum

Expanded text:
uosisque. datur acetabulo pleno inteineracei coloris, qualem in satis diximus, viticulis longis, callosis, rubentibus qualiter flos semen simile Punici mali acinis. radix eius deII, alvum solvit leniter ideoque hydropicis datur. uvolae vitia cutis in facie mulierum emendant. ischiadicos quoque uti hac herb
Abbreviated transcription (Latin):
crassiores fient: & eo in radices uires oleȩ abibunt.
Quȩ genera olearum uel in quo genere terre iube¬
ret seri spectareꝰ quoq oliueta. diximus. in ratione
olei. Mac̾ro in colle & siccis & argilla. int̾ autum¬
num & brumã seri iussit. In crasso autẽ humi¬
do aut subrigno seri ad brumã: quod prȩcepisse

Expanded text:
crassiores fient et eo in radices vires oleae abibunt. crassiores fient et eo in radices vires oleae abibunt. 128 Quae genera olearum et in quo genere terrae iuberet seri quoque spectare oliveta, diximus in ratione olei. Mago in colle et siccis et argilla inter autumnum et brumam seri iussit, in crasso aut umido aut subriguo solo a messe ad brumam. quod praece
Abbreviated transcription (Latin):
ubitrimȩ sunt. cum deniq curȩ sunt ubi liber se
uertet. Si in scrobib aut in sulcis seras. dernas
taleas ponito. easq diuaricato suꝑ terram. ne plus
quatuor digitos trauerso semine aut uel oculos
serito. Diligenter eximere oleam oportet: & radices
quã plurimas cum t̾ra ferre ob Ubiradices be¬
ne oꝑueris. calcare bene ne quid noceat. Si quis
querat quod tempus oleȩ serendȩ sit. agro sicco
ꝑ sementem. agro leto ꝑ uer. Oliuetum diebus¬
quindeom ante ȩquinoclium cernũ incipito pu¬
tare. Ex eo die. dies quadraginta recte putabis.
Id hoc modo putato. Qua locus recte ferax erit. quȩ
arida erunt. & si quid uẽtus interfregerit. inde ea
omnia eximito. Qua locus ferax ñ erit. id plus con¬
cidito aratoq bene. enodatoq. stirpesq leues facito.
autinno ciretim oleas autẽ ablaqueato. & stereus adicito.
Qui oluictum sepissime & altissime miscebit. is te¬
nuissimas radices exarabit. Radices sursum abibt̃.

Expanded text:
ubi trimae sunt, tum denique maturae sunt, ubi liber sese vertet. Si in scrobibus aut in sulcis seres, ternas taleas ponito easque divaricato, supra terram ne plus quattuor digitos traverses emineant, vel oculos serito.—Diligenter eximere oleam oportet et radices quam plurimas cum terra ferre, ubi radices bene operueris, calcare bene, ne quid noceat. si quis quaeret, quod tempus oleae serendae sit, agro sicco per sementem, agro laeto per XV ante aequinoctium vernum incipito putare. Ex eo die dies XLV recte putabis. Id hoc modo putato. Qua locus recte ferax erit, quarida erunt et si quid ventus interfregerit, inde ea omnia eximito. qua locus ferax non erit, id plus concidito aratoque bene enodatoque stirpisque leves facito. — Circum oleas autumnitate ablaqueato et stercus addito. — Qui oletum saepissime et altissime miscebit, is tenuissimas radices exarabit. si male arabit, radices susum abibunt,
Abbreviated transcription (Latin):
usq prouectam credulitatem antiquorum saluber¬
rimis ortam initiis. si in ulla re modum huma¬
na ingenia nouissent: atq ñ hanc ipzam medici¬
nam ab asclepiade reꝑtam suo loco probaturi esse
mus. euectam ultra magos. Etiam hȩc ẽ in omni
te animoꝵ conditio. ut a necessariis orsa primo
gitur demonstratarum nis foedi morba.¬
priore libro herbarum teliquos effectus dicemus.
adiciemus q quas ratio dictauerit. Sed in lyche¬
nis remediss atq etiam foedo malo plura undiq
aceriabimus: quamquiam ñ paueis iam demons¬
tratis. Medetur ergo plantago trita. quinque¬
folitim. radix albugi ex aceto. ficulni caules ex a

Expanded text:
usque provectam credulitatem antiquorum saluberusque provectam credulitatem antiquorum saluberrimis ortam initiis, si in ulla re modum humana ingenia novissent atque non hanc ipsam medicinam ab Asclepiade repertam probaturi suo mus evectam ultra Magos etiam. haec est omni in re animorum condicio, ut a necessariis orsa primo gitur demonstratarum priore libro herbarum reliquos effectus reddemus, adicientes ut quasque ratio dictabit. Sed in lichenis remediis atque tam foedo malo plura undique acervabimus, quamquam non paucis iam demonstratis. medetur ergo plantago trita, quinquefolium, radix albuci ex aceto,
Abbreviated transcription (Latin):
ctis possent. A thyopida herba amnes ae stag¬
na siccari. condendys tactu clauoa omnia apiri.
achemenide comecta in aciem hostium trepidare ag¬
mina. ac terga uerti. Lactacen dari solitam a per¬
sarum regib legatis. ut quocumq uenissent. omni¬
um rerum copia abundarent. ac multa similia.
Ubi namistȩ fciere cum cymbri ceutoniq terribi¬
li marte ulutarent. aut cum lucullus tot reges ma¬
gorum paucis legionib sterneret. eur ue roman duces
primã semꝑ in bellis commertiorũ habuere. eur her.
tia omins contingere unius herbȩ felicitate poterat:
Non satius fuit emilianũ scipionem karthaginis
portas herba patefacerȩ. quam machinis clauc tra
ꝑ tot annos quatere: lactentur hodie meroyde
pontinę paludes: tantumq agris suburbans radan¬
tur ttabiȩ. Namq apud eundem demoeritum inũe¬
nitur compositio medicamenti. quo pulchri bomq
& fortunati gignantur liberi. Cui umquam per¬
sarum regi calis ẽ dedita: Mirum ẽẽt profecto huc¬

Expanded text:
ctis possent: Aethiopide herba amnes ac stagna siccari; onothuridis tactu clausa omnia aperiri; Achaemenide coniecta in aciem hostium trepidare agmina ac terga verti; latacen dari solitam a Persarum rege legatis, ut, quocumque venissent, omnium rerum copia abundarent, ac multa similia. 19 ubinam istae fuere, cum Cimbri Teutonique terribili Marte ulularent aut cum Lucullus tot reges Magorum paucis legionibus sterneret? curve Romani duces primam semper in bellis commerciorum habuere curam? curtia omnis contingere unius herbae felicitate poterat? non satius fuit Aemilianum Scipionem Carthaginis porta herba patefacere quam machinis claustra per tot annos quatere? siccentur hodie Meroide Pomptinae paludes tantumque agri suburbanae reddatur Italiae! nam quae apud eundem Democritum invenitur compositio medicamenti, quo pulchri bonique et fortunati gignantur liberi, cui umquam Persarum regi tales dedit? 20 mirum esset profecto huc
Abbreviated transcription (Latin):
minum nouos omniq
ȩuo priore incognitos ñ
italiȩ modo. uerũ etiam
uniuersȩ prope europe
morbos. Tune quoque
ñ tota italia. nec ꝑ ylliri¬
cum. galliasue aut his¬
panias magnoꝑe uagatos.
aut alibi quam Ro oae.
Cireaq sine dolore quidem ullo. aut sine ꝑnitie
uitȩ. S tanta fȩditate. ut quȩcũq mors prefe
rauissimũ ex in lẏchenas appellatiere. greco no¬
mine latini: qm̃ a mento feie oriebatur iocu¬
lari primũ lascuua. Et est procax multorum ua¬
tura. in alienis miseriis. mox & asutrpato uoca¬
bulã mentagram occupantẽ. multis & intuitas

Expanded text:
minum et novos omnique aevo priore incognitos non Italiae modo, verum etiam universae prope Europae morbos, tune quoque non tota Italia nec per Illyricum Galliasve aut Hispanias magno opere vagatos aut alibi quam Romae circaque, sine dolore quidem illos ac sine pernicie vitae, sed tanta fravissimum ex iis lichenas appellavere Graeco nomine, Latine, quoniam a mento fere oriebatur, ioculari primum lascivia, ut est procax multorum natura in alienis miseriis, mox et usurpato vocabulo mentagram, occupantem multis et latius
Abbreviated transcription (Latin):
Uritur in testa oꝑtum ne exiliat. Alias igni ñ
exilit nitrum. nichilq gignit aut salit. cũ in
salinis herbe gignantur. & in mari tot animalia.
tantum alge. Sed maiorem ẽẽ acrimoniã nitri
apparet: ñ hoc tantum argumento. s in illo
lubres: oculorumq claritati utiles. In nitrariis
ñ lippiunt. Ulcera allata eo celerrime sanant᷑

Expanded text:
uritur in testa opertum, ne exultet. alias igni non uritur in testa opertum, ne exultet. alias igni non exilit nitrum, nihilque gignit aut alit, cum in salinis herbae gignantur et in mari tot animalia, tantum algae. 115 sed maiorem esse acrimoniam nitri apparet non hoc tantum argumento, sed et illolubres oculorumque claritati utiles. in nitrariis non lippiunt; ulcera allata eo celerrime sanant
Abbreviated transcription (Latin):
frequenti liquatũ cum sulphure coquentes in car¬
ueterari uolunt illo nitro utuntur. Sunt ibi ni¬
trarię in quib & tufum exit a colore terrȩ. spu¬
ma nitrumq maxime laudatur. Antiqui nega¬
bant fieri nisi cum ros cecidisset: pregnantib ni¬
trariis sed nondum parcurientib. Itaq ñ fieri in¬
citatis etiam si caderet. Alii oꝑimentorũ fermen¬
to gigni existimauere. Proxima ȩtas medicorum
apbronitrũ tradidit in azia colligi. hẏemalibus¬
cant sole. Optimũ putatur lẏdium. ꝑrobatio ut
sit minime ponderosum. & maxime fricabile. co¬
lore pene purpureo. Hoc in pastillis affertur. a e¬
gyptium in uasis picatis ne liquescat. Uasa qͦq
ea sole inarescentia ꝑficiuntur. Quomͦi intrum
itri ꝓbatio ut sit tenuissimũ. probetur.¬
& quam maxime spongiosum fistulosumq¬
Adulteratur in egẏpto calce. Dep̾hendit᷑ gustu.
Dincerum enĩ statim resoluitur. adulteratũ pun¬
git: calce as ꝑsum reddit odorem uehementer.

Expanded text:
 liquatum cum sulpure coquentes. in carveterari volunt, illo nitro utuntur. sunt ibi nitrariae, in quibus et rufum exit a colore terrae. 112 Spumam nitri, quae maxime laudatur, antiqui negabant fieri, nisi cum ros cecidisset praegnantibus nitrariis, sed nondum parientibus; itaque non fieri incitatis, etiamsi caderet. 113 alii acervorum fermento gigni existimavere. proxima aetas medicorum aphronitrum tradidit in Asia colligi in speluncari sole. optimum putatur Lydium; probatio , ut sit minime ponderosum et maxime friabile, colore paene purpureo. hoc in pastillis adfertur, Aegyptium in vasis picatis, ne liquescat; vasa quoque ea sole inarescentia perficiuntur. Nitri probatio, ut sit tenuissimum et quam maxime spongadulteratur in Aegypto calce, deprehenditur gustu. sincerum enim statim resolvitur, adulteratum pungit calce et aspersum reddit odorem vehementer.
Abbreviated transcription (Latin):
sarculo sulcũ uel cinere lineam uerbi gr̃a pedum
uiginti conueniet: mediamq mensurã. Hoc exin
de sinopide circum scribi circulo paruo qui uocet᷑
umbilicus. Quȩ pars fuerit a uertice umbrael:
heͥc erit uenti septentrionalis. Illo tibi putator ar¬
borum plage ne spectent: ne ue arbusta uineaͤ. et
nisi in affrica cytenis ȩgypto illinc flante ne arato:¬
quȩq alia p̃cipinus. Quȩ pars lineȩ fuerit a
pedib umbre meridiem spectans. hec uentũ aus¬
trum dabit : quem agrecis nothũ diximꝰ uocari.
Illinc flatu ueniente. materiam uinumq agrico

Expanded text:
sarculo sulcum vel cultro liniam verbi gratia pedum sarculo sulcum vel cultro liniam verbi gratia pedum XX conveniat mediamque mensuram, hoc est in decimo pede, circumscribi circulo parvo, qui vocetur umbilicus . quae pars fuerit a vertice umbrae, haec erit venti septentrionis. illo tibi, putator, arborum plagae ne spectent , neve arbusta vineaeve nisi in Africa, Cyrenis, Aegypto. illinc flante ne arato,quaeque alia praecipiemus.quae pars liniae fuerit a pedibus umbrae meridiem spectans, haec ventum austrum dabit, quem a Graecis notum diximus vocari. illinc flatu veniente materiam vinumque, agrico
Abbreviated transcription (Latin):
eademq sub terris tota die. Sexta decima ad
primȩ horȩ nocturnȩ distante silico sub terra aget.
easdemq portiones horarum ꝑ singulos dies
adicit. usq ad interlumniũ: & quantum primis
partib noctis detraxerit quando sub terris agit.
tantundem nouissimis & die adiciet supra ter¬
ram. Alternis aut̃ mensib triginta implebit
numeros. alternis uero detrahet singulos. Hȩc
ortu quocumq die libeat stantib hora diei
sexta sicut ortum eũ a sinistro humero habeant. con¬
tra mediam faciẽ meridies. & a uertioe septentrio
erit. Qui ita limes ꝑ agrum currit: cardo appel¬
latur. Circumagi deinde melius ẽ: ut umbrã su¬
am quisq cernat. Alioquin post hominem erit.
Ergo ꝑmutatis laterib ut ortus diei illius ab dex¬
tro humero fiat. occasus a sinistro: tune erit ho¬
ra sexta. Cum minima umbra contra mediũ fi¬
et hominẽ. ꝑ huius mediam longitudinẽ duci.

Expanded text:
eademque sub terris toto die. 325 XVI ad eademque sub terris toto die. 325 XVI ad primae horae nocturnae dextantem sicilicum sub terra aget easdemque portiones horarum per singulos dies adiciet usque ad interlunium, et quantum primis partibus noctis detraxerit, quod sub terris aget, tantundem novissimis ex die adiciet supra terram. alternis autem mensibus XXX implebit numeros, alternis vero detrahet singulos. haec ortu quocumque die libeat stantibus hora diei sexta sic, ut ortum eum a sinistro umero habeant, contra mediam faciem meridies et a vertice septentrio erit. qui ita limes per agrum curret, cardo appeltur. circumagi deinde melius est, ut umbram suam quisque cernat; alioquin post hominem erit. ergo permutatis lateribus, ut ortus illius diei ab dextro umero fiat, occasus a sinistro, tune erit hora sexta, cum minima umbra contra medium fiet hominem. per huius mediam longitudinem duci
Abbreviated transcription (Latin):
tremã lunam iubent. Seminaria cum luna su¬
ꝑra terram se fieri: calcari musta cũ luna sub
terra. Item materias cȩdi: quȩq alia suis locis
diximus. Neq ẽ facilior obseruatio. Ac iam dicta¬
a nob̃ sccundo uolumine: sed quod intelligere
uel rustici possint. Quotiẽs ab occidente cernitur
prioribusq noctis horis lucebit. crescens erit: & ocu¬
lis dimidiata iudicabitur. Cum uero occidente
sole orietur ex aduerso ita ut pariter aspiciãtur:
tunc erit plenilunũ. Quotiẽs ab ortu solis orie¬
tur. prioribq noctis horis detrahit lum̃: & in
diurnas extendit. decrescens erit : iterumq dimi¬
dia. In coitu uero quod interluniũ uocant. cum
apparere desierit. Supra terras autẽ erit. quam¬
dui & sol interlumo & prima toto die secunda
hora noctis unius distante silico. ac deinde t̾cia.
& usq .xu. multiplicatis horarum hisdem portio
nib. Quinta decima tota supra terras noctu erit.

Expanded text:
tremam lunam iubent, seminaria, cum luna sutremam lunam iubent, seminaria, cum luna supra terram sit, fieri, calcari musta, cum luna sub terra, item materias caedi quaeque alia suis locis diximus. neque est facilior observatio ac iam dicta nobis secundo volumine, sed quod intellegere vel rustici possint: quotiens ab occidente sole cernetur prioribusque horis noctis lucebit, crescens erit et oculis dimidiata iudicabitur ; cum vero occidente sole orietur ex adverso, ita ut pariter aspiciantur, tum erit plenilunium. quotiens ab ortu solis orietur prioribusque noctis horis detrahet lumen et in diurnas extendet, decrescens erit iterumque dimidia ; in coitu vero, quod interlunium vocant, cum apparere desierit. supra terras autem erit, quamdiu et sol, interlunio et prima toto die, secunda horae noctis unius dex- tante sicilico, ac deinde tertia et usque XV multnibus. XV tota supra terras nocte erit
Abbreviated transcription (Latin):
sicdiantium caritatis caritatis ciuilis aequi pat̾s¬
familias modus. etiam ñ a euiusq anni uti. id
est annona cuiq
que ad oleum ꝑtinent. quȩq a uergiliarũ occasu
de iuna uentisq & p̃sagiis. ut sit tota sẏderalis
ratio ꝑfecta. Namq uirgilius etiam in numeroᷤᷤ lun
digerenda quędam putauit: democriti secutus
ostentationẽ. Nos legum utilitas quȩ in toto oꝑe
in hac quoq mouet parte. Omnia quȩ cȩdunt᷑
carpuntur. tunduntur. innocentius decrescente lu¬
na quam crescente fiunt. Stercus nisi decres eente
luna ne tangito: inaxime autẽ uiter menstrua
dimidiaq stercorato. Uerres. iuuencos. arietes.
hedos. decrescente luna castrato. Qua luna noua
supponito. scrobes luna plena noctu fa̾cito. arbo¬
rum radices luna plena oꝑito. humidis locis int̾¬
lunio serito. & circa int̾lumũ quatriduo. Uen¬
tilari quoq frum̃ta ac legumina. & condi etrea ex¬

Expanded text:
 avaritia insidiantium caritati. civilis, aequi patris avaritia insidiantium caritati. civilis, aequi patrisfamilias modus est annona cuiusque anni uti. id est annona cuiusqquae ad oleum pertinent quaeque a vergiliarum occasu de luna ventisque et praesagiis, ut sit tota sideralis ratio perfecta. namque Vergilius etiam in numeros lunae digerenda quaedam putavit Democriti secutus ostentationem; nos legum utilitas, quae in toto opere, in hac quoque movet parte. Omnia, quae caeduntur, carpuntur, tondentur, innocentius decrescente luna quam crescente fiunt. 322 stercus nisi decrescente luna ne tangito, maxime autem intermenstrua dimidiaque stercorato. verres, iuvencos, arietes, haedos decrescente luna castrato. ova luna nova supponito. scrobes luna plena noctu facito. arborum radices luna plena operito. umidis locis interlunio serito et circa interlunium quadriduo. ventilari quoque frumenta ac legumina et condi circa ex
Abbreviated transcription (Latin):
batur intra uiginti duos hos annos inuentum.
Paruis pręlis ⁊ minore torculario. ȩdificio bteuuo¬
re malo in mediã decreto. cympana imposita ui¬
naceis. suꝑne toto pendere. urgere. & suꝑ prȩla
construere congeriem.
oc es poma coll gendi tempus & obseruatio.
cum aliquid maturitate ñ tempestate deci¬
derit. hoc & feces exprimendi: hoc & deftutum
coquendi gllente luna noctu. aut si interdui
plena. Cęteris dieb aut ante exortum luuae
aut post occasum. Nec de nouella uite aut ꝑa¬
lustri. nec nisi ematurꝰ quasi ligno contingat᷑
uas adustum & fumosum fieri putant. Iustã
uindemiȩ tempus ab ȩquinotio ad uergiliarũ
oraculũ occurrit frigidum picari pro nichilo chu¬
centium. s etiam & kł iañ defectu uasorum uin¬
demiantes uidi. piscinisq musta condi. aut uina
effundi priora ut dubia reciꝑentur. Hoc ñ tam
sepe prouentu nimio euenit. quam segnitia in

Expanded text:
batur. intra XXII hos annos inventum batur. intra XXII hos annos inventum parvis prelis et minore torculario aedificio, breviore malo in media derecto, tympana inposita vinaceis superne toto pondere urguere et super prela construere congeriem. hoc et poma colligendi tempus, observato cum aliquod maturitate, non tempestate , deciderit; hoc et faeces exprimendi, hoc et defrutum coquendi silente luna noctu aut, si interdiu, plena, ceteris diebus aut ante exortum lunae aut post occasum, nec de novella vite aut lustri, nec nisi e matura uva. si ligno contingatur vas, adustum et fumosum fieri putant. iustum vindemiae tempus ab aequinoctio ad vergiliarum oraculum occurrit frigidum picari pro nihilo ducentium. sed iam et kal. Ian. defectu vasorum vindemiantes vidi piscinisque musta condi aut vina effundi priora, ut dubia reciperentur. hoc non tam saepe proventu nimio evenit quam segnitia aut
Abbreviated transcription (Latin):
nec legito. hoc ẽ in ea siccitate:: ac nisi imber inter¬
uenerit. Quam rorulentam ne legito. hoc ẽ si ros
nocturnus fuerit. nec priusquã sole discutiatus.
uindemiare incipito. Cum ad palmitẽ pampi¬
ntis procumbere cęꝑit. aut cũ exempto acino ex
densitate int̾uallum ñ compleri. appatuerit aci
num ñ augeri Acinos. plurimo fert: si contin¬
gat crescente luna uindemiari. Pressura una cul¬
leos ugenti implere debet. Hic ẽ pes iusterie
ad totidem culleos & lacus. Uiginti iugerib
unũ sufficit toroulũm. ꝑremunt aliqui ꝯingu¬
lis. Utilius binis: licet magna sit uastitas sin¬
gulis. Longitudo in his refert: ñ erassitudo. Spa¬
tiosa meluis premunt. Antiqui funib uitibusq
loreis ea detrahebant. & uectib intra cannos
inuenta grecanica mali rugis ꝑ cocleas bulan¬
tib palis affixa arbores stella a ꝑalis arcas lap¬
pidum atcollente secum arbore. qͦd maxime pro¬

Expanded text:
ne legito, hoc est nimia siccitate ac nisi imber interne legito, hoc est nimia siccitate ac nisi imber intervenerit. uvam rorulentam ne legito, hoc est si ros nocturnus fuerit nec prius quam sovindemiare incipito, cum ad palmitem pampinus procumbere coeperit aut cum exempto acino ex densitate intervallum non conpleri apparuerit ac iam non augeri acinos. plurimum refert, si contingat crescente luna vindemiare. pressura una culleos XX implere debet. hic est pes iustus. ad totidem culleos et lacus XX iugeribus unum sufficit torculum. premunt aliqui singulis, utilius binis, licet magna sit vastitas singulis. longitudo in his refert, non crassitudo. spatiosa melius premunt. antiqui funibus vittisque loreis ea detrahebant et vectibus. intra c annos inventa Graecanica, mali rugis per cocleam ambulantibus , ab aliis adfixa arboris stella, aliis areas lapidum adtollente secum arbore, quod maxime pro
Abbreviated transcription (Latin):
corona tota. ui kł̃ nouemb̾ suculȩ ues ꝑi exoriunt.
pridie cȩsari arcturus occidit. & sueulꝑ exoriunt᷑
cum sole. uui noñ arcturus occidit uesꝑi.u. idus
nouemb̃ gladius orionis occidere incipit. dein der¬
cis idus uergiliȩ occidunt. In his tempoꝵ uiter¬
uallis oꝑa rustica. panaphos raphanos serere. qͥb
diximus dieb. Uulgus agrestem rapam posto
&yconiȩ discessum male seri putat. Nos omnino
post uulcanalia. & precocia cum pamieio. Afidi¬
culȩ autem occasu uitium passiolos. pabulũ. hoc
silente luna seri iubent. Et frondis preparan¬
de tempus hoc est. U nus frondator quatuor fcon¬
darias fiscinas complere in die iustum habet. Si
decrescente luna prȩparetur: ñ putrescit. Aridam
indemiam antiqui numquam existimauere ma¬
turam ante ȩ quinoctium: iam passim rapi cer¬
no. Quam obrem & huius tempora notis argum̃¬
tisq signentur. Leges ita se habent. Quam calidã

Expanded text:
corona tota. XVII kal. Nov. suculae vesperi exoriuntur. corona tota. XVII kal. Nov. suculae vesperi exoriuntur. prid. kal. Caesari arcturus occidit et suculae exoriuntur cum sole. IIII non. arcturus occidit vesperi. V id. Nov. gladius Orionis occidere incipit. dein III id. vergiliae occidunt. In his temporum intervallis opera rustica: rapa, napos serere quibus diximus diebus. vulgus agreste rapa post ciconiae discessum male seri putat, nos omnino post Vulcanalia, et praecocia cum panico, a fidiculae autem occasu viciam, passiolos, pabulum. silente luna seri iubent. et frondis praeparandae tempus hoc est. unus frondator quattuor frondarias fiscinas complere in die iustum habet. si decrescente luna praeparetur, non putrescit. aridam indemiam antiqui numquam existimavere maturam ante aequinoctium; iam passim rapi cerno. quamobrem et huius tempora notis argumentisque signentur. leges ita se habent: uvam caldam
Abbreviated transcription (Latin):
q ratio eius hę̧c traditur. Si delphino occidente
imbres fuerint. ñ futurus ꝑ arcturum signum
orientis eius eyderis seruetur hẏrundinũ habitꝰ.
Namq dep̾heneȩ intereunt. xui kł octob̃. ȩgypto
spica quam tenet uirgo exoritur matutino: ehe¬
siȩq desinunt. Hoc idem cęsari xiui kł.xiii. as¬
sỹriȩ significant. Ex xi kł cȩsari cominissura
pisciũ occidens. ipsum q ȩquinoctii sydus uui kl̃
octob. Dein consentiunt quod ẽ raro phylippus. ca¬
lyppus. dositheus. parmeniscus. cononcryton.
demoeritus. eudoxion. kł octob̾ capellam matu¬
tino exortri. & iu kł hedos. ui nonas octobris
attieȩ corona exoritur mane. asiȩ. & cęsari
hł eniochus occidit matutino. iii. kl. cȩs arteo¬
tona exoriri incipiti & post pridie occidunt abdi
uesꝑi. Umi idus octob cȩsari fulgens in corona
stella exoritur. & ui idus uergitiȩ ues ꝑi. idibus

Expanded text:
que. ratio eius haec traditur: si delphino occidente que. ratio eius haec traditur: si delphino occidente imbres fuerint, non futuros per arcturum. signum orientis eius sideris servetur hirundinum abitus; namque deprehensae intereunt. XVI kal. Oct. Aegypto spica, quam tenet virgo, exoritur matutino etesiaeque desinunt. hoc idem Caesari XIIII kal., XII Assyriae significant, et XI kal. Caesari commissura piscium occidens ipsumque aequinocti sidus VIII kal. Oct. dein consentiunt, quod est rarum, Philippus, Callippus, Dositheus, Parmeniscus , Conon, Criton, Democritus, Eudoxus IV kal. Oct. capellam matutino exoriri et III kal. haedos. VI non. Oct. Atticae corona exoritur mane, Asiae et Caesari V heniochus occidit matutino. IV Caesari corona exoriri incipit, et postridie occidunt haedi vespere. VIII id. Oct. Caesari fulgens in corona stella exoritur, et VI id. vergiliae vesperi, idibus
Abbreviated transcription (Latin):
iussima obseruatio: quod si uitiis carere uelis
interlunio legere. Quare plurimũ refert. conde¬
re quis malit an uendere. Cres cente enim luna.
equitur & autumnosa diuifio temporum.¬
ex diuisione temporũ autumnos a fidiculȩ
occasu ad ȩquinoctium ac deinde uergiliarũ oc¬
casũ initiumq hiemis in his int̾uallis significãt.
Pridie idus axoꝰ. acticȩ equus oriens uespero.
egypto & cȩsari delphinus occidens. Undecimo¬
A sept̾. cȩsari & assẏriȩ stella quȩ uindemiator
appellatur exoriri mane incipit. uindemiȩ matu¬
ritatẽ promittens. Eus argum̃tum erunt a cini
csało remutati. Assyriȩ u klͦs aguta oceidit. et
ethesiȩ deginunt. Uindemiator ȩgypto nonis
exoritur. atticȩ arcturus matutino. & sagita oe¬
eidit mane .U. idus sept̾. cęsari cappella ritur
uesꝑi. Arcturus uero medius pridie idus uehe¬
mentissimo significatu terra mariq ꝑ dies quin¬

Expanded text:
vissima observatio, quod vitiis carere velis, vissima observatio, quod vitiis carere velis, interlunio legere. quare plurimum refert, condere quis malit an vendere. crescente enim luna equitur ex divisione temporumex divisione temporum autumnus a fidiculae occasu ad aequinoctium ac deinde vergiliarum occasum initiumque hiemis. in his intervallis significant prid. id. Aug. Atticae equus oriens vespera, Aegypto et Caesari delphinus occidens. XI kal. Sept. Caesari et Assyriae stella, quae vindemitor appellatur, exoriri mane incipit vindemiae maturitatem promittens. eius argumentum erunt acini colore mutati. Assyriae v kal. et sagitta occidit et etesiae desinunt. vindemitor Aegypto nonis exoritur , Atticae arcturus matutino, et sagitta occidit mane. v id. Sept. Caesari capella oritur vesperi, arcturus vero medius prid. id. vehementissimo significatu terra marique per dies quin
Abbreviated transcription (Latin):
sime tantũ seruantur in serobib quos syrios uo¬
cant ut in cappadocia. aut trachia & hispania.
affricȩ. Ante omnia ut sicco solo fiant. curantur:
mox ut palea substernant᷑. Prȩterea cum spioa sua
conduntur ita frum̃ta. si nullus sp̃ce penetret. cer¬
tum ẽ nnchil maleficum nasci. Uarro auctor ẽ¬
sic conditũ criticum durare annis quinquagin¬
ta. milium uero centũ. fabam & legumina in ole¬
ariis cadis oblita cinere longo tẽpore seruari.
ldem fabam pẏrri regis ȩtate in quodã specu
ambraciȩ usq ad pyraticũ pompeii magni bellũ
durasse annis cireiter centũ uiginti. Ciceri tan¬
tum nullȩ bestiolȩ in horreis innaseunt᷑. Sunt
qui urceis cinere substratis & illitis acetũ haben¬
tib leguminũ aceruos suꝑ ingerant: ita ñ nas¬
ci maleficia credentes. Alii qui salsamentariis ca¬
dis gypso illinant. alii qui lentem aceto laserpi¬
tiato resꝑgant. siccatamq oleo unguant. Sed bre¬

Expanded text:
sime tamen servantur in scrobibus, quos siros vosime tamen servantur in scrobibus, quos siros vocant, ut in Cappadocia ac Threcia et Hispania, Africa, et ante omnia ut sicco solo fiant curatur, mox ut palea substernantur; praeterea cum spica sua conduntur ita frumenta. si nullus spiritus penetret , certum est nihil maleficum nasci. Varro auctor est,sic conditum triticum durare annis L, milium vero C, fabam et legumina in oleariis cadis oblita cinere longo tidem fabam a Pyrrhi regis aetate in quodam specu Ambraciae usque ad piraticum Pompei Magni bellum durasse annis circiter CCXX. 308 ciceri tantum nullae bestiolae in horreis innascuntur. sunt qui urceis cinere substratis et inlitis, acetum habentibus, leguminum acervos superingerant, ita non nasci maleficia credentes, alii qui in salsamentariis cadis gypso inlinant, alii qui lentem aceto laserpiciato respergant siccatamque oleo unguant. sed bre
Abbreviated transcription (Latin):
betam ranam in limine horrei pede e longioribus
suspensã inuehere iubeant. Nobis referre plurimũ
tempestiuitas condendi uidebitur. Nam si pa¬
rum tostum atq robustum collectum sit aut cali¬
dum. conditum ẽ: uitia innasci necesse ẽ. Dutur¬
nitatis causȩ plures. aut in ipsius gran corio cũ
ẽ numerosus. aut milio. aut suci pinguedine. qui
pro humore sufficit tantũ ut sesimȩ. aut amaritu¬
dine ut lupino & acerculȩ. In tritico maxime nas¬
cuntur animalia. qm̃ spisfitate sua concales cit.¬
& furfure crasso uestitur. Tenuior hordeo palea:
exilis & legumini: ideo ñ generant. Faba crassi¬
orib tunicis uestitur: ob hoc efferuescit. De ser¬
ipsum triticum duturnitatis grã as pergunt
amurca: mille modios quadrantali. Alii calcidica
aut carica creta. aut etiam absintio. Est et
olinti ac perinti et euboe terra quȩ corrumpi ñ si¬
nat. Nec fere condita in spica leduntur. Utilis¬

Expanded text:
beta rana in limine horrei pede e longioribus beta rana in limine horrei pede e longioribus suspensa invehere iubeant. nobis referre plurimum tempestivitas condendi videbitur. nam si parum tostum atque robustum collectum sit aut calidum conditum, vitia innasci necesse est. Diuturnitatis causae plures: aut in ipsius grani corio, cum est numerosius, ut milio, aut suci pinguedine, qui pro umore sufficiat tantum, ut sesimae, aut amaritudine, ut lupino et cicerculis. in tritico maxime nascuntur animalia , quoniam spissitate sua concalescit et furfure crasso vestitur. tenuior hordeo palea, exilis et legumini; ideo non generant. faba crassioribus tunicis operitur; ob hoc effervescit. qm diuturnitatis gratia adspergunt amurca, mille modios quadrantali, alii Chalcidica aut Carica creta aut etiam absinthio. est et Olynthi ac Cerinthi Euboeae terra, quae corrumpi non sinat. nec fere condita in spica laeduntur, utilis
Abbreviated transcription (Latin):
gno uirgilii p̃conio. Summa autẽ eius ratio. ut
herbarũ semen exurant. Ritus diuersitatẽ magni¬
tudo facit messium: & raritas oꝑariorum. De¬
seruandi horrea operosi. Tripedali crassitudi¬
ne pariete lateritio exȩdificari iubent aliqui. prȩ¬
terea suꝑne impleri. nec afflatus ammutere aut fe¬
nestras habere ullas. Alii ab exortu tantũ ȩstiuo
aut septentrione. eaq sine calce construi. qm̃ sit¬
frum̃to inimicissima. Nam quȩ de amurca prȩ¬
ceꝑint indicabimus. Alibi contra suspendunt
granaria lignea columnis. & ꝑflari undiq ma¬
lunt. atq etiamꝰ fundo. Alii omnino pendunt. &¬
ab asflatu extenuari granũ arbitrantur: & si tegu¬
lis subiaceat conferues cere. Multi uentilare qͦq
uetant. curculionẽ enim ñ descendere infra.iiͬiͬ.
digitos. nec amplius periclitari. Columella & fa¬
uoniũ uentum confecto frumento prȩdicit. Quod
miror equidẽ siscissimũ. Alio quin sunt qui ru¬

Expanded text:
gno Vergili praeconio. summa autem eius ratio, ut gno Vergili praeconio. summa autem eius ratio, ut herbarum semen exurant. ritus diversos magnitudo facit messium et caritas operarum. lservandi. horrea operose tripedali crassitudine parietis laterici exaedificari iubent aliqui, praeterea superne impleri nec adflatus admittere aut fenestras habere ullas; alii ab exortu tantum aestivo aut septentrione, eaqfrumento inimicissima; nam quae de amurca praeciperentur indicavimus. alibi contra suspendunt granaria lignea co- 302 lumnis et perflari undique malunt, atque etiam a fundo. alii omnino pendente tabulato extenuari granum arbitrantur et, si tegulis subiaceat, confervescere. multi ventilare quoque vetant; curculionem enim non descendere infra quattuor digitos, nec amplius periclitari. Columella et favonium ventum confecto frumento praedicit, quod miror equidem, siccissimum alioqui. sunt qui ru
Abbreviated transcription (Latin):
gressib exteritur. alibi perticis flagellatuꝵ
serius metitur. copiosius inuenitur.: quo cele¬
rius uero. eo speciosius ac robustius. Lex aptissi¬
ma antequã granum indurescat. & cũ iam tra¬
xerit colorem. Oraculũ uero biduo celerius messẽ
facere potius. quam triduo. Serit᷑ur siliginis et
tritici etiam ratio in area horreoq. Far quia dif¬
ficulter exteritur. conuenit cum palea sua condi:
& stipula tantũ & aristis liberatur. De palea.¬
alea plures gentium pro foeno utuntur. Me¬
lior ea quo tenuior. minutiorq. & pulueri pro¬
pior. Ideo optima milio. proxima ex hordeo. pes¬
sima ex tritico. preter quam iumentis opere labo¬
rantib. Culmũ saposis locis cum in aruerit ba
Si palea
deficit & culmus teritur. Ratio hec maturius
defectis. mures ustassulituDem siceatis in ma¬
mpulos conuoluitur. atq ita pro foeno bubus da¬
tur. Sunt qui accendant in aruo & stipulas. ma¬

Expanded text:
gressibus exteritur, alibi perticis flagellatur. gressibus exteritur, alibi perticis flagellatur. serius metitur, copiosius invenitur; quo celerius vero, hoc speciosius ac robustius. lex aptissima: antequam granum indurescat et cum iam traxerit colorem; oraculum vero: biduo celerius messem facere potius quam biduo serius. siliginis et tritici eadem ratio in area horreoque. far, quia difficulter excutitur, convenit cum palea sua condi, et stipula tantum et aristis liberatur. 299 palea plures gentium pro feno utuntur. melior ea, quo tenuior minutiorque et pulveri propior; ideo optima e milio, proxima ex hordeo, pessima ex tritico, praeterquam iumentis opere laborantibus. culmum saxosis locis, cum inaruit, bac si palea deficit, et culmus teritur. 300 ratio haec: maturius desectus, muria dura sparsus, dein siccatus in manipulos convolvitur atque ita pro feno bubus datur. sunt qui accendant in arvo et stipulas, ma
Abbreviated transcription (Latin):
facere aream. messem p̃parate. Catonis sententia
amurca temꝑatamꝰ. Uergiliae operosius maiore
ex parte ęquant tantum. & fimo bubulo dilutiore
illidunt. Id satis ad pulueris remediũ uidetur.
essis ipsius ratio uaria. De messe.¬
Galliarum latifundis. ualli p̃grandes dentib.
in margine infestis duab rotisꝑ segetem impel¬
luntuR. ium̃to in contrariũ iuncto. Ita direptȩ
in uallũ cadunt spicȩ. stipulȩ Alibi media falce
p̃cictuntur. atq inter duas mergites spica dis¬
ciunt. proscindi ab se obiter agrum int̾pretant᷑.
cũ extrahant sucum. Differentia hȩc ubi stipula
domos contegunt. quam longissimã seruant. ubi
foeni inopia e stram̃to paleam querunt. Panicii
culmo ñ tegunt. milii culmũ inurunt. ordei sti¬
pulam bub gratissimã seruant. Paniciũ & mi¬
lium singillatim pectine manuali legunt galliȩ.
Messis ipsa alibi tribulis in area. alibi equarum

Expanded text:
facere, aream messi praeparare, Catonis sententia facere, aream messi praeparare, Catonis sententia amurca temperatam, creta Vergili operosius. maiore ex parte aequant tantum et finlinunt. id satis ad pulveris remedium videtur. lxxii 296 Messis ipsius ratio varia. Galliarum latifundis valli praegrandes, dentibus in margine insertis, duabus rotis per segetem inpelluntur, iumento in contrarium iuncto; ita dereptae in vallum cadunt spicae. stipulae alibi mediae falce praeciduntur, atque inter duas mergites spica desciunt, proscindi ab se obiter agrum interpretantur, cum extrahant sucum. 297 differentia haec: ubi stipula domos contegunt, quam longissimam servant; ubi feni inopia, e stramento paleam quaerunt. panici culmo non tegunt, milii culmum fere inurunt, hordei stipulam bubus gratissimam servant. panicum et milium singillatim pectine manuali legunt Galliae. 298 Messis ipsa alibi tribulis in area, alibi equarum
Abbreviated transcription (Latin):
nisi serenis & ominia uere qui escente. qm
neq in nube neq in flatu cadunt rores. Sic d̾er
n qie remedio. Sarmenta ap̃ud palearũ aceo¬
uos & enuisas herbas fruticesq ꝑ uineas cãpos¬
Q cũ timebis incendito. Fumus medebiturbie
epaleis. & contra nebulas arxiliatur. ubi nebule
nocent. Quidam tres cancros uiuos cremari
uobent. in arbustis ut carbunculi ñ noceant. A¬
lii eyluri carnẽ leniter uri. auento at ꝑ dorãd
neam fumus disꝑgatur. Uarro auctor ẽ quod ei
fidicule occasu quod est initiũ autumni uta pic¬
ta consecretur int̃ uites: minus nocere tẽpestates.
A rahy bius ad antẏochum syriȩ regem seripsied
Si fictii nouo obeeruatur rubeta rana in media
segete: ñ eẽ noxias cempestates. Oꝑa tustigo bre¬
suo interualli terram iterari. arbores circũ fodere.
ubi estiuosa regio poscat: accumulate getmninan¬
tia. nisi in solo luxurioso. Fodienda non gunt
seminaria. purgari sarculo messem ordeaceam.

Expanded text:
nisi serenis et omni aura quiescente, quoniam nisi serenis et omni aura quiescente, quoniam neque in nube neque in flatu cadunt rores, sic quoque non sine remedio. sarmenta aut palearum acervos et evulsas herbas fruticesque per vineas camposque, cum timebis, incendito: fumus medebitur hic; e paleis et contra nebulas auxiliatur, ubi nebulae nocent. quidam tres cancros vivos cremari iubent in arbustis, ut carbunculus ne noceat; alii siluri carnem leniter uri a vento, ut per totam vineam fumus dispergatur . Varro auctor est, si fidiculae occasu, quod est initium autumin, uva picta consecretur inter vites, minus nocere tempestates. Archibius ad Antiochum Syriae regem scripsit, si fictili novo obruatur rubeta rana in media segete, non esse noxias tempestates. Opera rustica huius intervalli:terram iterare, arbores circumfodere aut, ubi aestuosa regio poscat, adcumulare —germinantia nisi in solo luxurioso fodienda non sunt—, seminaria purgare sarculo, messem hordeaciam
Abbreviated transcription (Latin):
oceidere in ane determinat. qͦd tult initium autũ
ads seruatur. Intra hȩc constat cȩlestis sterilitas
Neq negauerim posse eam ꝑmutari legentũ le¬
corum estuantium naturaᷤ. & a nobis rationem de¬
monstratam eẽ satis ẽ reliqua obseruatione. cuꝰꝙ
constabunt. Alterutrũ quidem in cauea fore hoo ẽ.
nib annis accidere. ñ posse propter statutos ayderũ
cursus nec nisi paucis noctib anni: idq quando
futurũ sit facile nosci: ac ne ꝑ omnes menses tene une¬
retur earumq lege diuisum ęstate interluma pre¬
ter quam biduo secura heme plenilunia. nec nisi
estiuus breuissimisq noctib metui. dieb u idem
ualers: prȩterea tam facile intelligi. ut formi ca
minimũ ammal interlunio quiescat. plenilumo
oꝑetur. & etiam noctib oꝑetur. Auem paruam
ouenti ꝯẏrio ipeo die ñ appatere. & donee occidati
eduierso orionẽ prodite ipeo die soistiti. Neuttũ
uero lune statum norium ẽẽ. nec noctib quidẽ

Expanded text:
occidere mane determinat, quod vult initium autumnAug. servatur. Intra haec constat caelestis sterilitas neque negaverim posse eam permutare algentium locorum et aestuantium naturas et a nobis rationem demonstratam esse satis est, reliqua observatione cuiusque constabunt. Alterutrum quidem fore in causa, hoc est nibus annis accidere non posse propter statos siderum cursus nec nisi paucis noctibus anni idque quando sit futurum facile nosci ac ne per omnes menses timeretur, earum lege divisum aestate interlunia praeterquam biduo secura esse, hieme plenilunia, nec nisi aestivis brevissimisque noctibus metui, diebus non idem valere. Praeterea tam facile intelligi, ut formica minimum animal interlunio quiescat, plenilunio operetur etiam noctibus, avem parram oriente Sirio ipso die non apparere et donec occidat, e diverso chlorionem prodirevero lunae statum noxium esse, ne noctibus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Euariut enim frigidũ eydus arcturi post pene
occidens & multominus plenilunium inciders
ui non̾ ionis. Iterum aquila exoritur uespeui
decretorio die florentib oleis uitibiq si plenilum¬
u in eum incidat. equidem & solfticiũ tum obs
udis uns imili cauza dixeran. & camis or tdr uost
dus a sotitio uiginti tres. d interlunto ocebenite
qm uapore constat eulpa. ac inique p̃coquuntuo
in callum. Rursus pleniluniũ nocet. ad ii. noñ
Setta has causas sunt uinalia altera. que aguntẽ¬
ad xiii kł ept̃. Uarro & a fidicula incipiente

Expanded text:
exhaurit enim frigidum sidus arcturi postridie exhaurit enim frigidum sidus arcturi postridie occidens, et multo minus plenilunium incidere. III nonas Iun. iterum aquila exoritur vesperi decretorio die florentibus oleis vitibusque, si plenilunium in eum incidat. Equidem et solstitium VIII kal. Iul. in simili causa duxerim et canis ortum post dies a solstitio vigiquoniam vapore constat culpa acinique praecocuntur in callum. rursus plenilunium nocet a. d. IIII xtra has causas sunt a. d. XIIII kal. Septembr. Varro ea fidicula incipiente