comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
U goud& super iniquitate: congoud& autẽ
ueritati: Omnia suffest. omnia credit. omã
spenit. omã sustinas : & eos in quib: fuerit: om¬
nibus his bonis quaebab& inpeltie: & quid
illis esse potest in hai uita per feotiase quitantis
habundant caritate in se regnante ibfib
Dro inde quando uidemus ciliquos pacientiat mo¬
le funditos: in concussum pectus seuientibus
malis opponerea tabundantia scaẽ benigni¬
tatis affectos: bonũ suum uelle cũ omnibus
habere cõmune. non aliquibus ardentis in¬
uidiae facihus quoqui: ñ agert perpent̃. sed
sim pliciter cũ omnib quibus deb& puritas ex¬
hiberi. nullo fustu. perniciosa uanitatis in¬
flari nihil eorit̃ que sunt alicnia crimine
cupiditatis ambire: qua sua sunt phie cõmu
aut item sui operis iniquitatei sed deuerita¬
te gaudere: Oms inqui&s uel in qui&udi¬
nes fundata cinri tytonquillitate sufferr
post hanc uitã poenas diunitus cõminatas
credere m&uendo: prae mia promissaspo¬

Expanded text:
 autem veritati; si omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet ; et eos in quibus fuerit, omnibus his bonis quae habet impertit: quid illis esse potest in hac vita perfectius, qui tantis abundant, caritate in se regnante, virtutibus? 4. Proinde quando videmus aliquos patientiae mole fundatos inconcussum pectus saevientibus malis opponere; abundantia sanctae benignitatis affectos, bonum suum velle cum omnibus habere commune, non aliquibus ardentis invidiae facibus coqui; non agere perperam, sed simpliciter cum omnibus quibuslibet puritahiberi; nullo fastu perniciosae vanitatis inflari; nihil eorum quae sunt aliena crimine cupidier alicujus, aut sui operis iniquitate, sed de veritate gaudere; omnes inquietos, vel inquietudines, fundata animi tranquillitate, sufferre, post hanc vitam poenas divinitus comminatas credere metuendo, praemia promissa spe
Abbreviated transcription (Latin):
dã ułtutũ omniũ fontes. uitia quoq quat tuor
uelut qua sdã origines madorũ omniũ defini¬
unt: Princioales quattuot esse uirtutes pso
lũ filo sophi sentiunt sed&iã nr̃i consentuuru
ed qua re quattuoi. luel qua sitit ope lusnger¬
licrũ. hoc dña inluminanta debemus breuitto
demonstcre: Quater nariũ numerũ perfec¬
tioni s acyittũ poene nullus ignorat: siquidẽ
totus orbis: oriente & occidente & quilone &
meridie quattuor d&erminari pastib siue

Expanded text:
sdam virtutum omnium fontes, vitia quoque quatuor, velut quasdam origines malorum omnium definiunt. Principales quatuor, esse virtutes non solum philosophi sentiunt, sed etiam nostri consentiunt. Sed quare quatuor, vel quae sint opera singularum, hoc, Domino illuminante, debemus breviter demonstrare. Quaternarium numerum perfectioni sacratum pene nullus ignorat. Siquidem totus orbis Oriente et Occidente, Aquilone et Meridie, quatuor determinari partibus
Abbreviated transcription (Latin):
nec uiftutes cogitarent quas mulieres illae sig¬
nificant: sed ipsas cogitando carnaliter depe¬
rirent: consulto uiniores legere sunt illo ꝓ¬
bibiti. que sicut spiritaliter accepta uiui¬
ficant ita cartialuer intellegentibus ipsa car¬
nalis intellegentsa occasiones carnalis concu¬
pucentia sub ministrent : Earũ quisq: no¬
mina frequenter hab& inore : quarũ desideria
uulnentto gestat inconde: acturpitudinem
quã exercereuen cundatur in facto tenor
in animo reus sabumano iudicio sed diuino

Expanded text:
nec virtutes cogitarent quas mulieres illae signec virtutes cogitarent quas mulieres illae significant, sed ipsas cogitando carnaliter deperirent; consulto juniores legere sunt illa prohibiti, quae sicut spiritualiter accepta vivificant, ita carnaliter intelligentibus, ipsa carnalis intelligentia occasiones carnalis concupiscentiae subministrat. Earum quisque nomina frequenter habet in ore, quarum desideria vulnerato gestat in corde, ac turpitudinem quam exercere verecundatur in facto, tenet in animo, reus non humano judicio, sed divino
Abbreviated transcription (Latin):
ista corrũpunt: sed corrupitos ostendunt
Qcͣme ista uent citer arguentẽ quis quã iudic&
Arguendũ : nouerit propt hoc forte ab antiquis
fuisse decr&ũ : nequi adoles centiũ lege renł
gene seos librũ : ac pastẽ ezechi elis proph&rae :
uel canticũ canticorũ: & c&eya talia in quib:
generationes & actus & nomina quarundam
scripta sunt mulierũ : quas lic& secundũ histo¬
riã fuisse credamus: earũ tamen nominib uir¬
tutes figuratas accipimus : qm̃ sicut illȩ p̃solũ
uirissuis per scõs mores. sed &iã extyirneis si¬
ne dispendio suipudoris obnimiam pul chritu¬
dinẽ placuer̃: ita scãe uistutes & suos mirabi¬
les omnib reddunt: & extrineos quadã sui ad¬
miratione per stringunt Hinc est qd̃ & ipsi
qui uitio saeͥuiunt: uistutes uitus ante ponunt:
quã aliud est qđ faciunt morbo: aliut cogun¬
tur probare iudicio: sednã forte haec spirita¬
hiti seuundũ carnem adbuc carnales accipert:

Expanded text:
ista corrumpunt, sed corruptos ostendunt. 6. ista corrumpunt, sed corruptos ostendunt. 6. Ac ne me ista veraciter arguentem quisquam judicet arguendum, noverit propter hoc forte ab antiquis fuisse decretum ne qui adolescentium legerent Geneseos librum, ac partem pariter Ezechielis prophetae, vel Canticum canticorum, et caetera talia, in quibus generationes, et actus, et nomina quarumdam scripta sunt mulierum. Quas licet secundum historiam fuisse credamus, earum tamen nominibus virtutes figuratas accipimus. Quoniam sicut illae non solum viris suis per sanctos mores, sed etiam extraneis, sine dispendio sui pudoris, ob nimiam pulchritudinem placuerunt; ita sanctae virtutes et suos mirabiles omnibus reddunt, et extraneos quadam admiratione sui perstringunt. Hinc est quod et ipsi qui vitiose vivunt, virtutes vitiis anteponunt: quia aliud est quod faciunt morbo, aliud quod coguntur, probare judicio. Sed ne forte haec spiritualia secundum carnem adhuc carnales acciperent;
Abbreviated transcription (Latin):
tur amplexari : sed corport: hinc est qđ illecor¬
poris fluxus qui fit indormientib: si ne culpa:
interdũ uigilantib contingat exculpa: Aliud
estenim qd in dorminte fitꝰ: aliut qd̃ uigilans
facit : Ibinaturaliter plenitudo humoris expel¬
litur: hic tur piter concupiscentia puplicatur.
Sed haec con cupiscentia illis uigilantibus hunc
elicit fluxũ : quibus per foeda conloquia sor¬
didum cõmouerit app&itũ: hi sunt quibus u¬
natus: gestus alterids: Illius laudatur &iam
sine forma: festiuita sillius sola formositas
n d&nen situr admores: & aliã tcilibus cõm̃¬
dat tacitur nitas moderata÷ aliã turpẽ uide¬
ri facit libestas ingondita. haec & his sinilia
conloquentes: suggerunt concupis centia sue
materiam: nec ta meni deo concupascunt: quã¬
ista ut locuntur libenter. aut audiunt: quinisi
concupis centiae morbo cor ruptiassent: nũquã
uelloque rentur talia uel audirent: qͥa ñ eos

Expanded text:
tur amplexari, sed corpora. Hinc est quod ille cortur amplexari, sed corpora. Hinc est quod ille corporis fluxus qui fit in dormientibus sine culpa, interdum vigilantibus contingat ex culpa. Aliud est enim quod in dormiente fit, aliud quod vigilans facit. Ibi naturaliter plenitudo humoris expellitur, hic turpiter concupiscentia publicatur. Sed haec concupiscentia illis vigilantibus hunc elicit fluxum, quibus per foeda colloquia sordidum commoverit appetitum. Hi sunt quibus unatus, gestus alterius; illius laudatur etiam sine forma festivitas, illius sola formositas. Inde transitur ad mores, et aliam talibus commendat taciturnitas moderata, aliam turpem videri facit libertas incondita. Haec et his similia colloquentes, suggerunt concupiscentiae suae materiam. Nec tamen ideo concupiscunt, quia aut loquuntur libenter, aut audiunt; qui nisi concupiscentiae morbo corrupti essent, nunquam vel loquerentur talia, vel audirent: quia non eos
Abbreviated transcription (Latin):
nalibus inqui&a. ita ut omnia quae persensũ
corporis sentit: ñ uitianda sediam uitialtatur¬
piter concupiscat : & quando corpus nibilseds¬
biliũ sentit : ipła sibi geleotabilit̃ recordando
sensarũ rerũ imagines repte sento: Qpud
se intus audit sine uoce qeꝗͥd cantilene suauis
ac iocationis obicanae per flexuosos auriũ
meatus influxit: Ibi ei odor male suauis
corruptibilit flãgrate quiper patulas nariũ
cauernas in repsit: ibicã sapor oblectat : quã
ad seper inbecebyã poluptuosigustus admisit:
bi per sentit nes ciqquid molliterblandũ : qđ
ei exterior tactus. inpncessit: Ibi colores
uarios & idices formas c̃cupis centi abiliter
uid& : quas ei oculorũ curiositas nuntiauit
Quaenielis ita cibsentib plerũq corporalibus
imaginibus corporũ delectatur affectacar¬
naliter : ut nimia sordida cogitationis inten¬
tione de fixa : non sibi imagines corporũ uidea¬

Expanded text:
nalibus fit inquieta: ita ut omnia quae per sensum nalibus fit inquieta: ita ut omnia quae per sensum corporis sentit, non vitianda, sed jam vitiata turpiter concupiscat: et quando corpus nihil sensibilium sentit, ipsa sibi delectabiliter recordando, sensarum rerum imagines repraesentat. Apud se intus audit sine voce quidquid cantilenae suavis ac jocationis obscenae per flexuosos aurium meatus influxit. Ibi ei odor male suavis corruptibiliter fragrat, qui per patulas narium cavernas irrepsit. Ibi eam sapor oblectat, quem ad se per illecebram voluptuosi gustus admisit. Ibi persentit nescio quid molliter blandum, quod ei exterior tactus impressit. Ibi colores varios et illices formas concupiscibiliter videt, quas ei oculorum curiositas nuntiavit. 5. Quae mens ita, absentibus plerumque corporibus, imaginibus corporum delectatur affecta carnaliter ut nimia sordidae cogitationis intentione defixa, non sibi imagines corporum videa
Abbreviated transcription (Latin):
turouiogustus adnenten : neccrũpit seruo
turpis exmente : nsise uoluntaria i
ante corrũ pat: quã recipiat uhquid utac
corrũpatur aut proferan: Catrum si ani¬
mus sub dõ suo firmus ipsuis di suimunere ꝑ¬
se uer&: nec quib lib& delitus lruoomantib
ced&: nec pro folt aliquid cur pictuco pte
am de o doribus paucaper stringã: utdotã
tẽptationẽ quinq pertiti sensuũ inelidac
Quos odores perad itũ nariũ cuit ad feltmeus
egp: aut diuinitus adiuta repudiat: Qua
sise suo cyeatorisub iciat atq ei quiest digni¬
taseius & salus amantat in hȩreat : non solũ
nulla cãuitiorũ focditas de colorri: sed nec
dilectatio ullai carnalis effeminat: Qđ si aca¬
ritate sui conditoris & in lustractionis in fla¬
tare siliat: ac se relicto interiore solidoq:
bono fonts in exteriorebona proiciat : quie¬
quid inea noruorũ potestesse resoluitur:
quicquid uirũ debilitatur & frangitur: Tunceiac¬
tio spiritalis efficitur onerosa: & ipsa fit incatr¬

Expanded text:
lectatio gustus ad mentem, nec erumpit sermo turpis ex mente, nisi se voluntarie mens ante corrumpat, quam recipiat aliquid unde corrumpatur, aut proferat. Caeterum si animus sub Deo suo firmus ipsius Dei sui munere perseveret, nec quibuslibet deliciis lenocinantibus cedit, nec profert aliquid turpe nec recipit. Jam de odoribus pauca perstringam, ut totam tentationem quinque pertiti sensus verbis includam. Quos odores per aditum narium aut affectat mens aegra, aut divinitus adjuta repudiat: quae si se suo creatori subjiciat, atque ei, qui est dignitas ejus et salus, amanter inhaereat, non solum nulla eam vitiorum foeditas decolorat, sed nec delectatio ulla carnalis effeminat. Quod si a caritate sui conditoris et illustratoris inflata resiliat, ac se, relicto interiore solidoque bono, foras in exteriora bona projiciat: quidquid in ea nervorum potest esse, resolvitur; quidquid virium debilitatur et frangitur; tuncque ei actio spiritualis efficitur onerosa, et ipsa in car
Abbreviated transcription (Latin):
dintiã: e moniatimones augeant disciplinã:
rangut dementia religiosa saeuitiã. & fun¬
ieditus. ot adic& bonitas ad quisita malitiam :
ut ex pulsiant uitiorũ: celebr&ur introduc¬
piti aloriosauirtutũ: Sed deuit tutibus inca¬
potulo sequenti uidebimus nuno detibus ut

Expanded text:
tantiam, emendati mores augeant disciplinam, tantiam, emendati mores augeant disciplinam, frangat clementia religiosa saevitiam, et funditus eradicet bonitas acquisita malitiam, ut expulsione vitiorum celebretur introductio gloriosa virtutum. Sed de virtutibus in capite sequenti videbimus, nunc de vitiis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
iugũ prius excus seituitiorũ: Tunc enĩ uiti¬
a fideliter expectone discedunt: siuir tuti
bus cedant. Ealioquis : uel sub sidunt adtẽpus
eiecta uel redeuitnisiuir tutes in locis uiti¬
iorũ que fueriulsa successe rint
Qua propt̾ pi& as innobis erudelitati resistat
iram patientia fundata coherce. at: pudici¬
tia libidinem uincits anmositatẽ tten quilli¬
tas tollat: uerbo snatem tacitur nitas con
spescat: De sideriai carnalia delectatiospil¬
łritalis inminuat : abstinentiae rigor acu
ltos. carnis obrundat curiositati studiũ spiri¬
taltis uecedat ysobriati cedat ebri& as: man¬
su &udim sub bat in manitas : domin&ur leui¬
tati matuman dĩ & proximi caritate crescen¬
te consumatut dotamundi cupiditas Exclu¬
dat parcitas uent lisxutiã: castig& in dustri¬
ae ustus ignaibios ne primat humilitas ꝓ¬
usunda iactantia . pellat simplicitas pura ue¬
tordiđ̃ non inpediat uacri& as fugata cons¬

Expanded text:
prius jugum excusserit vitiorum. Tunc enim vitiprius jugum excusserit vitiorum. Tunc enim vitia fidelibus cedant; alioquin vel subsidunt ad tempus ejecta, vel redeunt, nisi virtutes in locis vitiorum quae fuerunt depulsa successerint . 4. Quapropter pietas in nobis crudelitati resistat, iram patientia fundata coerceat, pudicitia libidinem vincat, animositatem tranquillitas tollat, verbositatem taciturnitas moderata compescat, desideria carnalia delectatio spiritualis imminuat, abstleos carnis obtundat, curiositati studium spirituale succedat, sobrietati cedat ebrietas, mansuetudini succumbat immanitas, dominetur levitati maturitas, Dei et proximi caritate crescente, consumatur tota mundi cupiditas; excludat parcitas vera luxuriam, castiget industriae virtus ignaviam, reprimat humilitas profunda jactantiam, pellat simplicitas pura vecordiam, non impediat varietas fugata cons
Abbreviated transcription (Latin):
to inde sis uperbiae iutiũ omnis peocatiꝰ
& concupis centia puna peccati: non po¬
test aliter uinci concupis centia uitiosa: tsqͥ
prius caue aturbumilitatis uistute super¬
bia: quae eius ẽ inimica: superbia uoluntas
fcccit dĩ prire cepta contẽpni: humilis custodiri
Superbia ex angelis da mones fecit: humili¬
tas homines scĩt᷑ cingelis sinles reddit:
lla rebelles diabolo subditos facit: haecbu¬
miles xp̃o coniungu: superbicupiunt in sc
qđ non faciunt praedi darilibumiles ie fugin
quicquid boni operentur agnos ci Illiuitiassa
i se alienando peruersitate suac uoluntat.
ex cusant: & bona sua suis uirib deputando
se m& ipsos tur piter iactant: isti siqua peccata
cõmiserint uoluntanei confitendo se m& insos
ciccus ant : & omnia bonasua diuin muner
deputando dm̃ iugiter laudant: Qua prop¬
ter si uistus non habitat in animouitioso: su¬
perbia humilitati suocedat imperio: Quia
ñ potestmen regnũ habere uirtutũ : nisi

Expanded text:
oinde si superbia est initium omnis peccati, et concupiscentia poena peccati, non potest aliter vinci concupiscentia vitiosa, nisi prius caveatur humilitatis virtute superbia, quae ejus est inimica. Superba voluntas facit Dei praecepta contemni, humilitas custodiri. Superbia ex angelis daemones fecit, humilitas homines sanctis angelis similes reddit. Illa rebelles diabolo subditos facit, haec humiles Christo conjungit. Superbi cupiunt in se quod non faciunt praedicari; humiles refugiunt quidquid boni operantur agnosci. Illi vitia sua a se alienando, perversitatem suae voluntatis excusant, et bona sua suis viribus deputando, semetipsos turpiter jactant; isti, si qua peccata commiserint, voluntarie confitendo semetipsos accusant; et omnia bona sua divino muneri deputando, Deum jugiter laudant. Quapropter si virtus non habitat in animo vitioso, superbia humilitatis cedat imperio; quia non potest mens regnum habere virtutum, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ta contempni: quib probibentur illa omã ma¬
la quae superius conpraehendi: Ideoq si uolu¬
mus consummare nostrices taminis cursũ:
caueamus in primis cupiditatẽ atq superbiã:
non duo mala sed unum: a quo trichunt om̃s
mali actus initium: sed sine superbia qua
possunti saltim in choari peccata cũ dicatur:
initium omnis peccati superbia: Aut sine eu¬
pidi tate quae est malorũ omniũ pe dyo :que
pos sunt fierimala: cãsine pedice om̃nia aũ
nulla deputentur. aut mostua deinde si
qdlib& peccatũ per panore non pos sũ nisi
moaet dilidiationi consentiã : qd̃ cupi ditatis ẽ
proprut̃e dĩ prcecepta contemnã qd̃ est suꝑ
bi dennali uomodo ñ excupiditate quae estre¬
dix malonił amnium : & superbia qua initiũ
omnius peceat dicit᷑ procedit omne peccatũ:¬

Expanded text:
ta contemni quibus prohibentur illa omnia mata contemni quibus prohibentur illa omnia mala quae superius comprehendi? Ideoque si volumus consummare nostri certaminis cursum, caveamus imprimis cupiditatem atque superbiam; non duo mala, sed unum, a quo trahunt omnes mali actus initium. Nam sine superbia quae possunt saltem inchoari peccata, cum dicatur: Initium omnis peccati superbia? Aut sine cupiditate, quae est malorum omnium radix, quae possunt fieri mala, cum sine radice omnia, aut nulla deputentur, aut mortua? Deinde si quodlibet peccatum perpetrare non possum, nisi malae delectationi consentiam, quod cupiditatis est prerbiae malum: quomodo non ex cupiditate, quae est radix omnium malorum: et ex superbia, quae initium omnis peccati dicitur, procedit omne peccatu
Abbreviated transcription (Latin):
sola ex posuit : quando quidẽ siue omnis ini
tiñ peceata: siue nr dicẽ omniũ malorũ dicas.
unũ idenq significas: porto cupiditas atq
supbi a pidantũ unu ẽ malũ : ut nec suꝑbus
sun eupiditate : nec sine superbia cupidus
possit inueniri : se quidẽ & diabolus inguo
tin& superbia principate a propri podesta¬
tis. Ac per ditionis humane cufalus suit coup¬
nas cuntur here ses. sos mata. desactames
inuidia ÷ uerbositas. iactantia: contentiones:
animositates: ambitio: elatio: pnresũptio. ua¬
nitas in qui&udo mendaciũ per uiriũ . & cece¬
raeius modi: sed haec quis dubit& excupidita
te procedere: cũ omnes qui fuerint illis
omnibus morbis quos nominaui corrupti habe¬
antur &cupidi. Item cũ gulosos. intem peraen¬
tes. ebriosas. duados yrpaces. fornicarios. adi¬
ulteros. stupratores. intestos. flagitiosos cupi¬
ditas reddat: quando possunt sine superbia ta¬
les ficri nequaquã omnino possunt dĩ praecep¬

Expanded text:
suit? quandoquidem sive initium omnis peccati, sive radicem omnium malorum dicas, unum idemque significas. Porro cupiditas atque superbia in tantum est unum malum, ut nec superbus sine cupiditate, nec sine superbia possit cupidus inveniri. Siquidem et diabolus, in quo tenet superbia principatum, propriae potestatis ac perditionis humanae cupidus fuit, et ipnascuntur haereses, schismata, detractiones, invidia, verbositas, jactantia, contentiones, animositates, ambitio, elatio, praesumptio, vanitas, inquietudo, mendacium, perjurium, et caetera ejusmodi. Sed haec quis dubitet ex cupiditate quoque procedere, cum omnes qui fuerint illis omnibus morbis quos nominavi corrupti, habeantur et cupidi? 2. Item cum gulosos, intemperantes, ebriosos, avidos, rapaces, fornicarios, adulteros, stupratores, incestos, flagitiosos, cupiditas reddat; quando possunt sine superbia tales fieri, sine qua omnino non possunt Dei praecep
Abbreviated transcription (Latin):
tatores dicboli parit dnsũ primus hominibus inui¬
dentis efficiat: Ac sic quando fideles iustitia pi¬
&ate : misericordia mansu& udine humilitate:
in nocentia. c&eris que uistutib gaudent : aut
secundũ dm̃ uiuunt: & uirtutes ueras habere
credendisunt. quaȩ spiritalit̃ uiuentes cideptae
scĩ ficant : & dõ cõmendant : Aut secundũ homi¬
ne nuiuunt : & ñ suit uera uistutes. sed uirtu¬
tũ similitudines : que nihilcarnaliter uiuentib:
prosunt. Qua pro : qui religiose : qui conti¬
supo cua uis obrie quimisericorditer uiuiqł
sido cune unert t bene uiuat adiuuatur
dũ sibisufficiat : secqidũ honine catibe nit auit
Qide o aut bene nonuiuit : aut nihilei proderit
quic quidboni propter homines facit: Qui abhu¬
manis laudibus delectatur : hic iam tẽporalẽ
tui fecitu Igitur ille secundũ hominẽ uiuit :
quib: uult pergit : que uult dormit quando &
quã diu uult loquituris qua uult & ubi uult map¬

Expanded text:
tatores diaboli, paradisum primis hominibus invitatores diaboli, paradisum primis hominibus invidentis efficiat? Ac sic, quando fideles justitia, pietate, misericordia, mansuetudine, humilitate, innocentia caeterisque virtutibus gaudent; aut secundum Deum vivunt, et virtutes veras habere credendi sunt, quae spiritualiter viventes adeptae sanctificant, et Deo commendant; aut secundum hominem vivunt, et non sunt verae virtutes, sed virtutum similitudines, quae nihil carnaliter viventibus prosunt. 4. Quapropter qui religiose, qui continenter, qui sobrie, qui misericorditer vivit, si Deo, cujus munere ut bene vivat adjuvatur, ndum sibi sufficiat, secundum hominem carnaliter vivit, et ideo aut bene non vivit, aut nihil ei proderit quidquid boni propter homines facit, quia humanis laudibus delectatus hic jam temporalem ter fecit. Igitur ille secundum hominem vivit ququibus vult, pergit quo vult dormit quando et quandiu vult, loquitur quae vult et ubi vult, man
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes sunt : qua pro fefto iustificant: aut
si fuerint sine fide ñ nobs aliquabona creden¬
da: seduitia qua noniuuant suos epeaeros
sed condẽpnant. in flatisq p̃ciptost dqtob
afinib acuerant salutus eliminant sedquio
ego baeo de in fide libudunde nullis b qi r
dm̃ sed secundũ hominẽ uiuunt: carnales nomin&.
dicens: & ego fr̃s cũ uenissem aduos: non uobis
potui loqui quasi spiritalibus sed quasi carnalib::
ondũ enim potentis: sed nec adhuc quidẽ po¬
testis: adhuc enĩ carnales estis & tã quã quaere¬
remus quid carnales uell& intellegi: secutus
adiunxit : Cũ enĩ sit interuos zelus & contentio
non ne carnalesestis: & sexundũ hominẽ ambula¬
tis: Quid potest duab his animi pestib inueniri
da&crius. zelo & conentione : quib: carnales qui
secundũ hominẽ uiuũnt. &iam in hac uita torquep¬
tur : cũ & contentio her&icos reddat: & zelus imi¬

Expanded text:
virtutes sunt, quae profecto justificant; aut virtutes sunt, quae profecto justificant; aut si fuerint sine fide, non sunt aliqua bona crédenda, sed vitia; quae non juvant suos operarios, sed condemnant, inflatosque praecipitant, atque a finibus aeternae salutis eliminant. 3. Sed quid ego haec de infidelibus, unde nullus ambigere Deum, sed secundum hominem vivunt, carnales nominet dicens: « Et ego, fratres, cum venissem ad vos, non vobis potui loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus . nondum enim poteratis; sed nec adhuc quidem potestis, adhuc enim estis carnales . Et tanquam quaereremus quid carnales velit intelligi, secutus adjunxit: Cum enim sit inter vos zelus et contentio, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis ? Quid potest his duabus animi pestibus inveniri deterius, zelo et contentione, quibus carnales, qui secundum hominem vivunt, etiam in hac vita torquentur: cum et contentio haereticos reddat, et zelus imi
Abbreviated transcription (Latin):
superbus uult sẽ eredi constantẽ prodigus libe¬
pelem : a uicrus diligentem: temerarius foltem:
in humanus parcũ : gulosus humanũ : ignaius qui¬
&um : timidus cautũ: Inpudentia si duciae sibi
nomen cids cribit: procacitas appellationẽ liber¬
tatis obtendit: elo quentiã uerbositas fingit :¬
&curiosita malũ sub studii spiritalis colore
dilicescit : haec &si possunt in geniohumanodis¬
cerni: Tamen sine donodi quantũ mihi uid&ur.
necuistutes possunt app&i uel haberi: nec ca¬
rũ similitudines quae sunt uitia uirtutes imi¬
tantia de clinari: intantũ ut infidelibus nihil
pro fuisse ciedamus : &iã sisunt aliquas per
corpus operictiuis tutes: quod eas nec a dõsuo
se accipisse crediderunt: nec ad eũ qui est finis
bonorũ omniũ referre uoluerunt: & quid
dico nihil eis profuerunt: immo &iam nocue
sed dicendo omne qd̃ ñ ẽexfide peccatũ est:
declaycuit. qđ omabonai aut ex fide gesta

Expanded text:
Superbus vult se credi constantem, prodigus libeSuperbus vult se credi constantem, prodigus liberalem, avarus diligentem, temerarius fortem, inhumanus parcum, gulosus humanum, ignavus quietum, timidus cautum. Impudentia fiduciae sibi nomen ascribit, procacitas appellationem libertatis obtendit, eloquentiam fingit verbositas, et curiositatis malum sub studii spiritualis colore delitescit. Haec etsi possunt ingenio humano discerni, tamen sine dono Dei, quantum mihi videtur, nec virtutes possunt appeti vel haberi; nec earum similitudines, quae sunt vitia virtutes imitantia, declinari: in tantum, ut infidelibus niihil profuisse credamus, etiamsi sunt aliquas per corpus operati virtutes, quod eas nec a Deo suo se accepisse crediderunt, nec ad eum qui est finis bonorum omnium referre voluerunt. Et quid dico, nihil eis profuerunt? imo etiam nocuersed dicendo, Omne quod non est ex fide peccatum est, declaravit quod omnia bona aut ex fide gesta
Abbreviated transcription (Latin):
mendaciũ : & ideo non est uirtus dicenda seduiti¬
umꝰ & uerauirtus estueritas: Cui qui a manter
ad hȩ serit. o peccati morte resuscitatus moriul¬
tit non poterit : nisicũ cibea depricuata uolunta¬
te recesserit: sicut econticrio uirtutissimu¬
latio quae est ut diximenda cium ueritaticon¬
trariũ animã separat adõ: uitã suam non in¬
teritunt̃: sed supplicio quae est illius mors
poenaliter sine fine uicturam: scriptura dicen¬
te : Os qđ mentitur : occidit animam: Ac pen
hoc. sicut uistus animã sibi uent citer inheren¬
tem. si fucrit uent iustificat: ita simulata con¬
derinat : & quid iustificatio animae nisieius
astuita : perp&ue heata orcbeate ꝑ p&ua
Sicut condemnatio cinimae poenacius est
sequedida : qua̧ mori probat & ipsaperp&ua
Itaque duplicter rea est anima : si abonũ nonfa¬
tutinr de spirit aliteruiuat : & app&rat simili¬
tudinẽ boniꝰ sub quamalt uiuat olatet

Expanded text:
mendacium, et ideo non est virtus dicenda, sed vitimendacium, et ideo non est virtus dicenda, sed vitium. Et vera virtus est veritas, cui qui amanter adhaeserit a peccati morte resuscitatus mori ultra non poterit, nisi cum ab ea depravata voluntate recesserit; sicut e contrario virtutis simulatio quae est, ut dixi, mendacium veritati contrarium, animam separat a Deo vita sua, non interituram, sed supplicio, quae est illius mors, poenaliter sine fine victuram, Scriptura dicente: « Os quod mentitur occidit animam . » Ac per hoc sicut virtus animam sibi veraciter inhaerentem, si fuerit vera, justificat, ita simulata condemnat. Et quid justificatio animae, nisi ejus est vita perpetue beata ac beate perpetua, sicut condemnatio animae poena ejus est sentienda, quae mors probatur et ipsa perpetua? Ita dupliciter rea est anima: si et bonum non faciat unde spiritaliter vivat, et appetat similitudinem boni, sub qua male vivat et lateat.
Abbreviated transcription (Latin):
cipes: primum uolumen ab soluit: De actiuali
quoq uita ubique ess& religiosȩ increpationis
utilitas ac patientiae uistus ostensa est: & qua¬
liter tacctanda essent ecdesiae facultates: uel
demodo spiritalis abstinentia qua dicenda ui¬
sa sunt : dõ donante in libro secundo deserui
Nunc super est: ut disputationẽ deuitiis atq uit¬
tutibus : non ingenio fr&us cuius mibi conscius
non sum: sed oyaentib: uobis adiuuandus incipiã.
Lsudines dis
uae sistis quantũ aueris uistatib uistutũ simi¬
litudines distent: ñ dicoquantũ a medicalaeuo¬
to uenenũ : quia medic amentũ ita corpus aliquo¬
tiens sanat : ut id defendere amortis necessitate ñ
ualeat : & uenenũ non auferri facit uitã cor pori:
quasi auferenda non ess& nisi fuiss& acceptum:
sed ad celenit corporis montẽ. qđ eyet aliquando
litudines distare untutũ: quantũ distat a uerita¬
te mendaciũ: Quia & similitudo uirtutis qua ui¬
delur uirtus esse cũ nonsit: nihil est aliud nisi

Expanded text:
cipes, in primo volumine absolvi. De actuali quoque vita, ubi quae esset religiosae increpationis utilitas ac patientiae virtus ostensum est, et qualiter tractandae essent ecclesiae facultates, vel de modo spiritualis abstinentiae, quae dicenda visa sunt, Deo donante, in secundo libro disserui. Nunc superest ut disputationem de vitiis atque virtutibus, non ingenio fretus, cujus mihi conscius non sum, sed orantibus vobis adjuvandus incipiam.itudines distent. Quaesistis quantum a veris virtutibus virtutum similitudines distent. Non dico quantum a medicamento venenum: quia medicamentum ita corpus aliquoties sanat, ut id defendere a mortis necessitate non valeat, et venenum non auferri facit vitam corpori, quasi auferenda non esset, nisi fuisset acceptum, sed accelerat corporis mortem, quod erat aliquanto litudines distare virtutum, quantum distat a veritate mendacium, quia et similitudo virtutis, quae videtur virtus esse, cum non sit, nihil est aliud, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
di quon flietũi sed quo dcũ alit ac prouedat̃
et quatitũ sieri potest ip̃sent iuita pfrofici¬
in ipsonume iblitas triũphute sit odorse
incorpus sensibiliũ captus deleritione de¬
iciat : sed ex secrtione delectationũ sublo¬
miter roboratus : suprte corpus secorporliũ
uictor ad collat ac dõ suo sub quo eum uiuentẽ
deside d re pudiata non iuncunt : in a&er¬
num glorificandus adhereat

Expanded text:
ac provehat, et quantum fieri potest in praesenti vita, perficiat ipsa numerositas triumphorum: si modo non se in corpus sensibilium captus delectatione dejiciat; sed exsecratione delectationum sublimiter roboratus, supra corpus se corporalium victor attollat; ac Deo suo, sub quo eum viventem desideria repudiata non vincunt, in aeternum glorificandus adhaereat
Abbreviated transcription (Latin):
sion ex cogitatiser facies mentis existit :
sed qualiras cogitationis exmente non sor
sedexmonte sordida sordidae cogitationes
existunt. Quõd suta ẽ pul chrorũ corporũ
sseri an or oculos inrebentes animũ nom mo

Expanded text:
si non ex cogitatione facies mentis existit, si non ex cogitatione facies mentis existit, sed qualitas cogitationis ex mente; non sordte sordida sordidae cogitationes existunt. Quod si ita est, pulchrorum corporum formae per oculos irrepentes, animum n
Abbreviated transcription (Latin):
sed aut contẽptus dĩ praponderat: & suꝑbus
animus recepta bupiditate pudicitiã perdit
dut obtin& maius: & animus dõ sub iectus cu¬
piditati simulac suporbia contyie dicit. ple¬
pudicitiae sordida cogitationes incendunt:
non nullos de proposito castitatis occasiones
oblatae deiciunt: quosdã sub in pudi citiae iu¬
gum exempla perdita uiuentiũ mittunt :
unt cilii quorũ uitã lingua turpis infamat :
aut turpem conscientiã manifestat: qui pri¬
us inuerecundos sermones: aut pro ferunt
libenter aut audiunt: Qe de inde paulatĩ
morbo cres cente aibhonestate deficiunt: at¬
tritoq pudore uiles effecti dũ indecenter
eligantes uideriuolunt: passim iamtur pibus
uerbis inpudenter in saniunt :: Hoc enĩ loqup¬
tur quique quod diligunt: & dilectabiliter au.¬
diunt qđ assiduis cogitationibus uul uunt :
Cogitatio quippe est quagmentẽ sicut turpis
inquinat eita si fugrit honesta scĩ ficat: aut

Expanded text:
sed aut contemptus Dei praeponderat, et superbus sed aut contemptus Dei praeponderat, et superbus animus, recepta cupiditate, pudicitiam perdit; aut obtinet metus, et animus Deo subjectus cupiditati simul ac superbiae contradicit. Pled injuriam pudicitiae sordidae cogitationes incendunt, nonnullos de proposito castitatis occasiones oblatae dejiciunt, quosdam sub impudicitiae jugum exempla perdite viventium mittunt. 2. Sunt alii quorum vitam lingua turpis inflammat, aut turpem conscientiam manifestat, qui prius inverecundos sermones aut proferunt libenter, aut audiunt, ac deinde, paulatim morbo crescente, ab honestate deficiunt, attritoque pudore viles effecti, dum indecenter elegantes videri volunt, passim jam turpibus verbis impudenter insaniunt. Hoc enim loquuntur quique, quod diligunt; et delectabiliter audiunt quod assiduis cogitationibus volvunt. Cogitatio quippe est quae mentem, sicut turpis inquinat, ita, si fuerit honesta, purificat. Aut
Abbreviated transcription (Latin):
parcipitatur incensus subtiliter abte ntua¬
minis inuenu&is eũ & perditionis cius cupidũ
cuis bupit anteritũ: & suꝑbia maloteneri
qduo sibi iugiter ingemescit meliont̃ cuiinui¬
ic ainte fernis Quis fticile potest: qualesit
hoc malũ uerbis ex primere : quo in uidus
dio hominis per se quitur diuinũ munus in ho¬
mine : cũ potius amari homo debeat &iã pro
sui meriti scĩtecte tantos inuidus hicb& poc¬
na iusta tortores : quantos inuidio sos habue¬
nł lcudatores: Si quidem inuidiosũ facit ex¬
cellentia meriti: inuidũ poena peccati: nec
ci ab homine potest adhiberi iemediume cu¬
ius est uulnus occultum.
quid non uid&ur nihalbabere superbia:
cũ price sestim p̃assimpsa eũ uide atur
humilicre luxuria & tamen nisi priusdo re¬
bellis ex ister& : cuius salubre praceptũ depu¬
dicitia conseruanda suꝑbi sp̃s p̾rae sũptione
contẽ pnit: nulla eũ lasciui recupiditas ꝓuoca m&.
nanimo eius: dni disceptant di contẽ prus oindis

Expanded text:
subtiliter alteque rimemini, invenietis eum et perditionis ejus cupidum, cujus cupit interitum, et superbiae malo teneri, quo sibi jugiter ingemiscit meliorem cui invideat anteferri. Quis facile potest quale sit hoc malum verbis exprimere, quod invidus odio hominis persequitur divinum munus in homine, cum potius amari homo debeat etiam pro sui meriti sanctitate? Tantos invidos habet justa poena tortores, quantos invidiosus habuerit laudatores. Siquidem invidiosum facit excellentia meriti, invidum poena peccati. Nec ei ab homine potest adhiberi remedium, cujus est vulnus occultum quid non videtur nihil habere superbiae, cum praesertim passio ipsa eum videatur humiliare luxuriae? Et tamen nisi prius Deo rebellis existeret, cujus salubre praeceptum de pudicitia conservanda, superbi spiritus praesumptione contemnit, nulla eum lasciviae cupiditas provocaret. In animo ejus diu disceptant Dei contemptus et metus;
Abbreviated transcription (Latin):
id circo ibinolern da ẽ tota mortalitas
enimus sinc ecato : hic uero ubi p̃iã sana
bus ninhesistit ipsa concupiscentia uitioso:
sinatunibis sed natura nostace indita poena¬
lit & inserta: quar peccato factaesti& pocca¬
tun siuicenit facit : Quãlic& quã diu mostalut̃
ui uimus habeamus: none amtamen studio nrãe
uoluntatis cid iuuemus & uincimus: qm̃ non eã
in nobis sentiendo sed ei consentiendo peccamus:
nec ipsa statim ut nos pulsauerit uincit: sed si
mentẽ nostit̃ quod absit. de sublimitate pro¬
positi sui in consensum peccati de iecerit

Expanded text:
idcirco ibi nobis auferenda est tota mortalitas,idcirco ibi nobis auferenda est tota mortalitas,erimus sine ullo peccato; hic vero ubi non jam sanata bus nostris resistit ipsa concupiscentia vitiosa, non naturalis, sed naturae nostrae indita poenaliter et inserta: quae peccato facta est, et peccatum, si vicerit, facit. Quam licet, quandiu mortaliter vivimus, habeamus, non eam tamen studio nostrae voluntatis adjuvemus, et vincimus: quoniam non eam in nobis sentiendo, sed ei consentiendo, peccamus; nec ipsa statim ut nos pulsaverit vincit, sed si mentem nostram quod absit de sublimitate propositi sui in consensum peccati dejecerit
Abbreviated transcription (Latin):
de ne cessitatibus meis liberteme: Qe sic ideo for¬
tassis dicit scriptura diuina: initiũ omnis pec¬
cati superbia: Qđ praecessit ipsa indiabolo: &
per ipsam sub uersus esthomo: dequodic̃ apls:
Peru nũ hominem peccatũ intyicuit in mundũ:
& per peccatũ mors: &ita in omnes homines ꝑ¬
traensit: in quo om̃nes peccauerunt: C&erũ
nos qui primo homine peccante peccauimus:
non in nostac sepaneta iamuita: sedineius na¬
tura in qua fuimus illiunus. & corruptionem ue¬
lut deradicae supeebiae morbo concepta con¬
traeximus: in ipsa corruptione nr̃a omnes
peccatorũ causas habemus : qui ñ corruptibi¬
les efficimur quia peccamus : sed quia corrup¬
tibiles sumus om̃ne peccatũ ex ipsa corruptio¬
bẽ nrã cõmittimus: Primus autẽ homo ũideo
peccauit quia Farruptibilis fuit : sedcũ incorrup¬
tus essos. scdũpeccando corrupit: & corrup¬
nonẽ suã inn o pagatione tyaensiecit &¬

Expanded text:
De necessitatibus meis libera me . Ac sic ideo forDe necessitatibus meis libera me . Ac sic ideo fortassis dicit Scriptura divina, Initium omnis peccati superbia ; quod ipsa praecessit in diabolo, et per ipsum subversin mundum, et per peccatum mors, et ita in omnes homines pertransiit, in quo omnes peccaverunt . 3. Caeterum nos, qui primo homine peccante, peccavimus, non in nostra separata jam vita, sed in ejus natura, in qua fuimus, et corruptionem velut de radice superbiae morbo corruptae contraximus, et in ipsa corruptione nostra omnes peccatorum causas habemus: qui non corruptibiles efficimur quia peccamus; sed quia corruptibiles sumus, omne peccatum ex ipsa corruptione nostra committimus. Primus autem homo non ideo peccavit quia corruptibilis fuit, sed cum incorruptus esset, seipsum peccando corrupit, et corruptionem suam in nos propagatione transjecit; et
Abbreviated transcription (Latin):
ipse sciens se superbiam decaelestibus corrius¬
se: & in hunc caliginosi aeris carcarem tru¬
sum: homini sub ueltando quẽ dĩ fecerit sine
ullo peccato: uitiũ persuasit serpentina calli¬
ditate superbia: certus qđ recepta suꝑbia
quae ẽ malorũ omniũ causa: ficcile eñ pocca¬
ta omã quae ñ nisi superbo concipiuntur ani¬
mo per po&ntr& Hlinc est qđ idem primus ho¬
mo superbi sp̃s elatione corruptus : omnõpos¬
teritatem suã quae in illo radicabilit̃ fuit ene¬
cessitati corruptionis ac mortalitatis ad dix̃:
lo egerat puni enda superbiainomibi hillo
le potuit: cuinibil aliud s ꝓcccare qua¬
nolle: Nobis autẽ in rep enbliter uere
da possibilitate deficitur : diuma uittus do¬
poterat: ad huc sana natunt nosianmpedit
uitiata & illũ peccare fecit sola paccandon
luptas: nos &iã cogit plerũq. peccatiiat
facͤta necessitas: propt̃ qđ dõ clamamus & dicimus:

Expanded text:
ipse sciens se per superbiam de coelestibus corruisipse sciens se per superbiam de coelestibus corruisse, et in hunc caliginosi aeris carcerem trusum; homini subvertendo quem Deus fecerat sine ullo peccato, vitium persuasit serpentina calliditate superbiae , certus quod recepta superbia, quae est malorum omnium causa, facile jam peccata omnia, quae non nisi superbo concipiuntur animo, perpetraret. 2. Hinc est quod idem primus homo superbi spiritus elatione corruptus, omnem posteritatem suam quae in illo radicaliter fuit, necessitati corruptionis ac mortalitatis addixit: a quod in illo egerat punienda superbia, in omnibus ex illo le potuit, cui nihil aliud funolle. Nobis autem irreprehensibiliter vivere da possibilitate deficit, divina virtus adpoterat adhuc sana natura, nos jam impedit vitiata; et illum peccare fecit sola peccandi voluntas, nos etiam cogit plerumque peccati jam facta necessitas. Propter quod Deo clamamus et dicimus:
Abbreviated transcription (Latin):
si orois illũ qui dixit: nonuos estis quilo quimini
sed sp̃s patris ur̃i quilo quitur in uobis: & alibi.
Dilata ostuum & ego adimplebo illud: eaquȩ
mihi ut homini inpossibilia sunt: in luminante
dño uel docente. possibilia fiunt : Consideremꝰ
ergo quae causar praecedunt : quas uiti a
sub sequantut: Qdut er̃ dibilius audiatur :¬
ñ hoc ame prudentia uestrac perquirat : sed
uobis & mibi ue homnibusscriptura diuina ẽ¬
sultare spondeut: Quaeuelut si iam quarere¬
mus ab eaim mobilẽ sententiã protulit dicens
nitiũ omnis pecciti superbia Quid potest
ccpertius. quid probtebilius dici initiũ inquit:
ñ cilieuius sedorinis peocati superbia: ut eui¬
dũ nĩltapeccatu fim potuit : potest aut po¬
peceuisseis siquidem nibil alouo ominro
peccatu indĩ ontaptus est: quotius prreceo
ta całantur: Quae contẽptũdĩ: nulla res alia
per suad& hominibus nisi superbia: quae iã
in ipsodiabolo ut diabolus ex angelofier&:
a &erne perditionis ex stitit causa: Deniq &

Expanded text:
si oretis illum qui dixit: Non vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis ; et alibi, Dilata os tuum, et ego adimplebo illud : ea quae mihi ut homini impossibilia sunt, illuminante Domino, vel docente, possibilia fiunt. Consideremus ergo quae causae praecedant, quae vitia subsequantur. Quod ut credibilius videatur, non hoc a me prudentia vestra perquirat; sed vobis, et mihi, vel omnibus Scriptura divina consulta respondeat: quae velut si jam quaereremus ab ea immobilem sententiam protulit, dicens: Initium omnis peccati superbia . Quid potest apertius, quid probabilius dici? Initium, inquit, non alicujus, sed omnis peccati superbia: ut evietiam nullum peccatum fieri potuit, potest, aut poterit sine ipsa. Siquidem nihil aliud omne peccatum, nita calcantur. Quem contemptum Dei nulla res alia persuadet hominibus, nisi superbia; quae etiam in ipso diabolo, ut diabolus ex angelo fieret, aeternae perditionis exstitit causa . Denique et
Abbreviated transcription (Latin):
sadye mentũ. Ipsius &iã anima quattuol adias¬
fectiones: quib: uel udbona utimur uelco mala
tuoreua ngedia diuinicurrus. rotas ques digni¬
& aniinalia ala corũ quartuor de facies dligr¬
tiete numerihuius ab unde comendape fe ideo
ñ sit. Namsi facit teperantia tempenintem:
prudentia prudereenas iustitia iustũ & forti¬
tudo fostem: eo quite perantea & iuste prudep¬
ter agit cic fostiter: nesuo quid possĩt esse ꝑ¬
fectius. It aq difficile quidẽ nobis est. nomi¬
na uistutũ quae ex illis quattuot quas princi¬
pedes diximus oriuntur ostendere. sedcũ ꝓ
ipsis effectib singulurũ: quae uirtutes exqui
bus ĩstant forlitan appurebit uerũ tim̃
hoc in primis noss & tenere de bemus. qđ istae
donasint dĩ & qđ nullus eas hab&. hibuit aut ha¬
bebit nisicuidĩ qui ẽ omniũ uirtutũ ꝓpri&as.
& origo. contulerit qm̃ quicũq. quocuque tẽ¬
porr in quacuq gente in dm̃ credentes exf¬
de iuxer̃: illis dino tẽpenentes ac prudentes.

Expanded text:
sacramentum. Ipsius etiam animae quatuor esse affectiones, quibus vel ad bona utimur, vel ad mala, tuor Evangelia, divini currus rotae quatuor, et animalia, alae eorum quatuor ac facies , dignitatem numeri hujus abunde commendant: et ideo n sit. Nam si facit temperantia temperantem, prudentia prudentem, justitia justum, fortitudo fortem; eo qui temperanter, juste, et prudenter agit, ac fortiter, nescio quid possit esse perfectius. Itaque difficile quidem est nobis nomina virtutum, quae ex illis quatuor, quas principales diximus, oriuntur, ostendere; sed cum pipsis affectionibus singularum, quae virtutes ex quibus exsistant, forsitan apparebit. 3. Verumtamen hoc imprimis nosse et tenere debemus, quod istae dona sint Dei; et quod nullus eas habet, habuit, aut habebit, nisi cui Deus, qui est omnium virtutum proprietas et origo, contulerit. Quoniam quicunque, quocunque tempore, in quacunque gente in Deum credentes ex fide vixerunt, illius dono temperantes ac prudentes,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ : quic quid oculis delectabile: quicquid c&eris
sensibus carnis suae iocundũ exerc& ac seqͥt᷑
Qualit̃ uult: qui ommalicita uel inlicita carna¬
liter uult: Qui aitẽ secundũ dm̃ uiuit : ñ qd̃
eum carnalit̃ deleerat  sen quod spiritalit̃
aedi ficat facit &t omã de sideria carnis. spi¬
ritalis de si derii delectatione opescit: futu¬
ra prae sentibus ante ponit: carnẽ spũi sub dit.
& quicquid cupit aut agit. ñ uult ex sua sedex
dĩ sui uoluntate procedee cui placere totis
uirib concupiscit Itaq ittũque iam daruit
qd uis tutes ueras nõnunde antur habere qui
simulat: & illi simulant quiñ ex fido utñ pioi¬
t̃ dm̃ : sed ꝓpt̃ homines tantũ bomala ndope¬
tiar : e& erisq bonis operib segiuiendo : ñ ubo¬
nifiant sed ut bonos homines fiungant: nec ad re¬
cipiendani sempiternã mercedem: sed ad conpa¬
randũ gloriã popularem: Vide amus nunc qui¬
bus praecedentibus causis: & sub sequentib in¬

Expanded text:
quidquid caeteris sensibus carnis suae jucundum exercet, ac sequitur, qualiter vult, quia omnia licita et illicita carnaliter vult: qui autem secundum Deum vivit, non quod eum carnaliter delectat, sed quod spiritaliter aedificat, facit, et omnia desideria carnis spiritalis desiderii delectatione compescit, futura praesentibus anteponit, carnem spiritui subdit, et quidquid cupit aut agit, non vult ex sua, sed ex Dei sui voluntate procedere, cui placere totis viribus concupiscit. Itaque si utcunque claruit, quod virtutes veras non videantur habere qui simulant, et illi simulant qui non ex fide aut non propter Deum, sed propter homines tantum boni aliquid opetiae caeterisque bonis operibus serviendo, non ut boni fiant, sed ut bonos se hominibus fingant, nec ad recipiendam sempiternam mercedem, sed ad comparandam gloriam popularem. Videamus nunc quibus praecedentibus causis et subsequentibus in
Abbreviated transcription (Latin):
tis qui inuitabeata futuri sunt: non est ut itã
dicam perfecte perfectus: Cui& si dimissa
est omnis iniquitas: non estad huc sanata eius in
fectus: peccar & amen potest: quia non est con¬
sumpta omni in firmitate sanatus: Ac perhoc
ubi cib omnipeccato mundatus peccare non po¬
terit: ibierit perfecte sanus . & sũ me perfectus:
ic autem quantalib& quis ex cellentia scĩtatis
emineat : quantalib& eminentia perfectionis
excellat: potest quidem fieri promo dulo huius
uitat pa farniis: sed ñ est sic de sua perfectio¬
ne securus: ut non debeat esse decasu sollicitꝰ:
&utique ubi est sollicitudo: ñ est absoluta beati¬
tudo. Quae nequaquã perfecta credenda est
si secura non suerit. nec secura erit : nisi om¬
nem sollicitudinem securitas a&enna con¬
sũpserit: Oua propter: quidicuntur in hac ui¬
tabeati spe beatitudinis fatura beatisunt:
sunt: quia ibi omniumbeatorum beatrtu do
perfecta erit: ubihumana natura sui gloriã

Expanded text:
tis, qui in vita beata futuri sunt, non est, ut ita tis, qui in vita beata futuri sunt, non est, ut ita dicam, perfecte perfectus; cui etsi dimissa est omnis iniquitas, non est adhuc sanata, sed sanafectus, peccare tamen potest: quia non est consumpta omni infirmitate sanatus; ac per hoc, ubi ab omni peccato mundatus, peccare non poterit, ibi erit perfecte sanus et summe perfectus 2. Hic autem quantalibet quis excellentia sanctitatis emineat, quantalibet eminentia perfectionis excellat, potest quidem fieri pro modulo hujus vitae perfectus; sed non est sic de sua perfectione securus, ut non debeat esse de casu sollicitus: et utique ubi est sollicitudo, non est absoluta beatitudo. Quae nequaquam perfecta credenda est, si secura non fuerit; nec secura erit, nisi omnem sollicitudinem securitas aeterna consumpserit. Quapropter, qui dicuntur in hac vita beati, spe beatitudinis futurae beati sunt; ti futuri sunt: quia ibi omnium beatorum beatitudo perfecta erit, ubi humana natura sui gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
corrum pant: nec aduersa concutiant: Non
infl& opinio secunda nec sinistric deiciat:
Nec falsa uituperatioi siue laudatio auge at
gaudiaeius. aut minuat: nongaude at doẽ¬
poribus omnino: neclugeat: inter la&a inuic¬
tus actristi: e unab faciem animo constan¬
tis optineat : nec pectoris eius stabilẽ firmita¬
tem: quicquid promittit mundus autminatu
excutict. sedidem semper acsib snuuis
perseueraens: mundihuius damnasimul aclu¬
ene non sentiat: & cũ haec atque hissimilia
contẽ platiua uitae desiderio affectus imple¬
uenit : non sehiciam exomni parte perfectũ:
sedper ficiendũ iilla beata qua futura est im¬
mobilitet inedat atq ade a se ubi dĩ substan¬
tiam reuelata facie uider possit extendat¬
Icim sicut hic conparatione iuste uiuentium di¬
Icitur quis que perfectus: quiã iustus praont¬
cepta facit: per fectus autem. praeceptatritns¬
cendit: itaidem conlatus illis absolute perfes¬

Expanded text:
corrumpant, nec adversa concutiant; non corrumpant, nec adversa concutiant; non inflet opinio secunda, nec sinistra dejiciat, nec falsa vituperatio sive laudatio, augeat gaudia ejus, aut minuat; non gaudeat de temporalibus omnino, nec lugeat. Inter laeta invictus ac tristia; unam faciem animi constantis obtineat, nec pectori ejus stabilem firmitatem, quidquid promittit mundus aut minatur, excutiat; sed idem semper ac sibi similis perseverans, mundi hujus damna simul et lucra non sentiat. Et cum haec et his similia contemplativae vitae desiderio affectus impleverit, non se hic jam ex omni parte perfectum, sed perficiendum in illa beata vita, quae futura est, immobiliter credat; atque ad eam se, ubi Dei substantiam revelata facie videre possit, extendatm sicut hic comparatione juste viventium dicitur quisque perfectus, quia justus praecepta facit, perfectus autem praecepta transcendit: ita idem collatus illis absolute perfec