comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliud ꝑximũ eẽ. aliud secundũ. Panrasi exutroq
maxtũ . putant in eloquendo neutriꝰ &e quare
uirtutes: Alterũ tamen ab eo materia.
alterũ disponendiratione superari
A PollorS in ordinẽ a grãmaticis datũ non
uenit. quia aristarchus atq aristophanes
poetarũ udices. neminẽ sui tẽporis in numerũ
redeger̃ N tam̃ contẽnendũ edidit opus:
ȩ quali quadã mediocritate. Arati materia
motu car&. ut inqua nulla uarietas. nullus
affectꝰ. nulla ꝑsona. nulla cuiꝰquã sit oratio
uffic̃ tam̃ operi. cuise parẽ credidit. Admira¬
bilis in suo genere theocritꝰ. sed musa illa
rustica & pastorał ñ foꝵ mͦ. uerũ ipsa &iam
urbẽ reformidat. Audire uideor undiq
congerentes nõa plurimnoꝵ poetarũ Quid
herculis acta ñ bene pisandros: quidnicandrũ
frustra secutimacer atq uirgiliꝰ: adeuphorionẽ
certe conditoꝵ calchi dicouersu cirminum

Expanded text:
aliud proximum esse aliud secundum. panyasin ex utroque aliud proximum esse aliud secundum. panyasin ex utroque mixtum putant in eloquendo neutriusque aequare virtutes, alterum tamen ab eo materia alterum disponendi ratione superari. Apollonius in ordinem a grammaticis datum non venit, quia Aristarchus atque Aristophanes, poetarum iudices, neminem sui temporis in numerum redegerunt; non tamen contemnendum reddidit opus aequali quadam mediocritate. arati materia motu caret, ut in qua nulla varietas, nullus adfectus, nulla persona, nulla cuiusquam sit oratio; sufficit tamen operi, cui se parent credidit. admirabilis in suo genere Theocritus, sed musa illa rustica et pastoralis non forum modo, verum ipsam etiam urbem reformidat. audire videor undique congerentes nomina plurimorum poetarum. quid ? Herculis acta non bene Pisandros? Nicandrum frustra secuti Macer atque Vergilius? quid ? Euphorionem certe conditorum Chalcidico versu carminum
Abbreviated transcription (Latin):
Nã epilogus qͥdẽ qͥs unquã poterit illis pͥami
itgantis achillen p̃cib a quari qͥđ in uerbis
sententus figuris. dispositione totiꝰ operis ñ ne
bumani ingenii medũ excedit ut magni sit iuri¬
uirtuteseiꝰ ñ ȩmulatione qđ fieriñ potest sed
intellectu sequeuerũ hic om̃is sine dubio &
inom̃genere eloquentiȩ ꝓcul a se reliquit
pcostam̃ p̃cipue uide lic& qr durissima in ma¬
tira similis cõparatio ẽ. Baro adsurgit
hesiodus. magnaq pars eiꝰ in nominib: ẽ occupata
Lam̃utiles circa p̃cepta sententiae leuitasq ũboꝵ.
& cõpositionis ꝓbabilis daturq ei palma in illo
medio genere dicendi Contra in antimacho
uis & grauitas iminime uulgare eloquentiae
genꝰ hab& laudẽ. Sed quãuis ei secundasfere
gramaticoꝵ consens deferat & affectib: & io¬
cunditate & dispositione & om̃ino arte deficit᷑
ut plane manifesto appareat quanto sit

Expanded text:
nam epilogus quidem quis unquam poterit illis Priami nam epilogus quidem quis unquam poterit illis Priami rogantis Achillem precibus aequari? quid ? in verbis, sententiis, figuris, dispositione totius operis nonne humani ingenii modum excedit? ut magni sit virtutes eius non aemulatione, quod fieri non potest, sed intellectu sequi. verum hic omnes sine dubio et in omni genere eloquentiae procul a se reliquit, epicos tamen praecipue, videlicet quia clarissima in materia simili comparatio est. raro assurgit Hesiodus, magnaque pars eius in nominibus est occupata; tamen utiles circa praecepta sententiae levitasque verborum et compositionis probabilis, daturque ei palma in illo medio genere dicendi. contra in Antimacho vis et gravitas et minime vulgare eloquendi genus habet laudem. sed quamvis ei secundas fere grammaticorum consensus deferat, et adfectibus et iucunditate et dispositione et omnino arte deficitur, ut plane manifesto appareat, quanto sit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥmissa adachillẽ legatio continet᷑ ł in pͥmo
int̃ ducesilla contentio ł dictȩ in sedosente¬
ntiȩ. omis litiũ atq consilioꝵ explic ant
artes: affectꝰ quidẽ illos mites ł hos concitatos
Nemo erit tã indoctus. qͥ ñ insua potestate hunc
auctorẽ habuisse fateat᷑ Age uͦ ñ utriꝰq oꝑis
ingress in paucissimis uersib legẽ proemioꝵ
ñ dicoseruauit sed constituit: Nã & beniuolũ
duditorẽ inuocatione dearũ quas p̃sidere ua¬
tib creditũ ẽ. & intentũ ꝓposita rerũ magni¬
tudme. ⁊ docilẽ sũma celerit̃ cõprensa fac̃
N arrare uͦ qͥs breuiꝰ quã qͥ mortẽ nuntiat patro¬
eli qͥs significantiꝰ potest quã qͥ cur&um ato¬
loꝵ q ꝓeliũ exponit Iã similitudines amplifi¬
cltiones exẽpla digressus signa rerũ & argu¬
m̃ta cȩteraq quȩ ꝓbandi acrefutandi sunt
tamulta ut &ia qͥde artib scripser̃ plurima
earurerũ testimonia ab hoc poeta petant

Expanded text:
missa ad Achillem legatio continetur, vel in primo inter duces illa contentio vel dictae in secundo sententiae omnes litium ac consiliorum explicant artes? adfectus quidem vel illos mites vel hos concitatos, nemo erit tam indoctus, qui non in sua potestate hunc auctorem habuisse fateatur. age vero, non utriusingressu in paucissimis versibus legem prooemiorum non dico servavit sed constituit? nam benevolum auditorem invocatione dearum, quas praesidere vatibus creditum est, et intentum proposita rerum magnitudine et docilem summa celeriter comprehensa facit. narrare vero quis brevius quam qui mortem nuntiat Patrocli, quis significantius potest quam qui Curetum Aetolorumque proelium exponit? iam similitudines, amplificationes, exempla, digressus, signa rerum et argumenta ceteraque genera probandi ac refutandi sunt ita multa, ut etiam qui de artibus scripserunt plurimi harum rerum testimonium ab hoc poeta petant.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥmͥ int̃ roganti quẽ hemero creder& maxime
immortali cesserimꝰ. Itacurae & diligenti& ł idõ
in boc plus ẽ. qđ ei fuit magis laborandũ &
quantũ eminentib uincimꝰ. fortasse eqͣlitate
pensamꝰ. Caeteri om̃s longe sequunt᷑ Nã macer
⁊ lucretiꝰ legendiqͥdẽ. sed ñ ut phrasin. id est
corpꝰ eloquentiae faciant. Vigantes insuaqͥsq:
materia. S alt̃ humił alt̃ difficilis a tacinꝰ
uarro in his ꝑquȩ nom̃ ẽ ad secutꝰ int̾̃presoperis
alieni ñ sꝑnend quidẽ uerũ ad augendam
facultatẽ dicendi parũ locuples. Ennium
sic̃ lacrosuetustate lucos ad oremꝰ. in quibus
grandia & antͥqua rolora. itã ñ tanquã habent
sp̾eciẽ. quantã religionẽ : Pprioresali: atq achox
de qͦ loquim̃ magisutiles lasuius quidẽ inheros
pͥmi libri bellũ siculũ ꝑseripsiss& iundicara
sibi iure scđm locũ. Farrenũ consũmari mas
immatura ñ passa ẽ. Puerilia ñ tam̃ eiꝰoꝑa

Expanded text:
qui mihi interroganti, quem Homero crederet maxime qui mihi interroganti, quem Homero crederet maxime immortali cesserimus, ita curae et diligentiae vel ideo in hoc plus est, quod ei fuit magis laborandum, et quantum eminentibus vincimur, fortasse aequalitate pensamus. ceteri omnes longe sequentur. nam Macer et Lucretius legendi quidem, sed non ut phrasin, id est, corpus eloquentiae faciant, elegantes in sua quisque materia sed alter humilis, alter difficilis. atacinus Varro in iis, per quae nomen est adsecutus, interpres operis alieni, non spernendus quidem, verum ad augendam facultatem dicendi parum locuples. ennium sicut sacros vetustate lucos adoremus, in quibus grandia et antiqua robora iam non tantam habent speciem quantam religionem. prode qua loquimur magis utiles. Lascivus in Heroicis primi libri bellum Siculum perscripsisset, vendicaret sibi iure secundum locum. Sed cum consummari mors immatura non passa est: puetilia tamen etus opera
Abbreviated transcription (Latin):
sed quadã delfico uideat᷑ oraculo instinctꝰ Iidego
cõmoͣmorẽ xrnofontis illã iocunditatẽ in affecta¬
tã sed quã nulla conseqͥ affectatio possit. ut ipsȩ
ueteris comoediȩ testimoniũ ẽ in hunc trans¬
ferri iustissime possit. in labris eiꝰ sedisse quandã
ꝑsuadendi dea. Iuid reliquoꝵ socraticoꝵ ele¬
gantiã Quid aristotelẽ. quẽ dubiã scientia
rerũ anscriptorũ copia. Aneloquendi usu suauitate
d ninuentionũ acumine ac uarietate oꝑumclariorẽ
putẽ : Nã intheo phiasto tã ẽ loquendi nitor ille
diuinꝰ ut ex eo nom̃ qͦq traxisse dicat᷑ . Minꝰ indulsen
eloquentia stoici ueteres. Sed cũ honesta sua¬
ser. tũ inclligendo ꝓbandoquȩ instituerant.
ñ adfectar oratione magnifici EtRΟΜAꝵ¬
Idẽ nđ̵ ꝑromanos quoq auctores ordo ducenqͥ est
Itaq ut apud illos homerus sic apud nos uirgilius
auspicatissimũ dederit exordiũ. Om̃i ueiꝰ genris

Expanded text:
sed quodam Delphico videatur oraculo instinctus. Quid ego sed quodam Delphico videatur oraculo instinctus. Quid ego commemorem Xenophontis illam iucunditatem inadfectatam, sed quam nulla consequi adfectatio possit? ut ipsae Pericle veteris comoediae testimonium est, in hunc transferri iustissime possit, in labris eius sedisse quandam persuadendi deam. quid reliquorum Socraticorum elegantiam? quid Aristotelem? quem dubito scientia rerum an scriptorum copia an eloquendi suavitate an inventionum acumine an varietate operum clariorem putem. nam in Theophrasto tam est loquendi nitor ille divinus, ut ex eo nomen quoque traxisse dicatur. minus indulsere eloquentiae Stoici veteres; sed cum honesta suaserunt tum in colligendo probandoque quae instituerant pnon adfectaverunt, oratione magnifici. idem nobis per Romanos quoque auctores ordo ducendus est. itaque ut apud illos Homerus sic apud nos Vergilius auspicatissimum dederit exordium, omnium eius generis
Abbreviated transcription (Latin):
cõptꝰ & palestra quã pugnȩ magis accõmodatꝰ
om̃s dicendi ueneres sectatꝰ Nec in merito
Auditorus pse ñ iudicus cõparͣat. In inuentione
facił. honestistudiosꝰ In cõpositione ad eo diligens¬
ut cura eiꝰ rephendat᷑. Neq ego inhisde quib
sũ locutꝰ bas solas uirtutes. sed hasp̃cipue puto.
nec cȩteros parũ fuisse magnos. Quin&ia m
phalerea illũ demetriũ quãquã is primꝰ indinasse
eloquentũ dr̃ multũ ingeni habuisse & facundiȩ
fateor. ł obhoc memoria dignũ. qđ ultimꝰ ẽ fere ex
atticis qͥdici possit orator: Quẽ tam̃ in illo uedio genere
hcendi p̃fert om̃ib cicero Philosophoꝵ ex qͥb plu¬
rimũ se traxisse eloquentiae i .tul. conficetur
Qiuis dubit& platonẽ eẽ p̃cipuũ. siue acimine disse¬
rendi siue eloquendi facultate. diuina quadã
& homerca. Oultid enĩ supra ꝓsã orationẽ ⁊ quã
pedestrẽ greciuocant surgit ut mͥ ñ hominis ingenio

Expanded text:
comptus, et palaestrae quam pugnae magis accomodatus, comptus, et palaestrae quam pugnae magis accomodatus, omnes dicendi veneres sectatus est nec immerito: auditoriis enim se non iudiciis com pararat: in inventione facilis, honesti studiofus: in compositione adut cura eius reprehendatur. neque ego in his, de quibus sum locutus, has solas virtutes, sed has praecipuas puto, nec ceteros parum fuisse magnos. quin etiam Phalerea illum Demetrium, quanquam is primus inclinasse eloquentiam dicitur, multum ingenii habuisse et facundiae fateor, vel ob hoc memoria dignum, quod ultimus est fere ex Atticis, qui dici possit orator; quem tamen in illo medio genere dicendi praefert omnibus Cicero. philosophorum , ex quibus plurimum se traxisse eloquentiae M. Tullius confitetur, quis dubitet Platonem esse praecipuum sive acumine disserendi sive eloqueet Homerica? multum enim supta prosam Orationem, et quam pedestrem Graeci vocant, surgit: ut mihi non hominis ingenio,
Abbreviated transcription (Latin):
calcarib: eg&. Clit archi ꝓbatur ingenium
fide sinfamat᷑ longo post int̃ uallo tẽporis
natꝰ tima genes ł hoc ẽipsꝓpluãbilis qđ int̃inissam
historias scribendi industriã noua laude rł parauit.
Xenophon ñ excidit mͥ s int̃ philosoplos reddendus est
Seqͥt oratoꝵ ingens manꝰ. ut cũ decẽ simulathenis
&tas una tulerit. Quoꝵ longe pͥnceps de mostenes
ac poene lex orandi fuit. lanta uisineo. tandensa om̃ia
Ita qͥb dã neruis intentas. tã nihil otiosũ isdicendi
Plenor aeschines & magis fusus & grandiori similis¬
Dulcis in primis & acutꝰ hr perides sed minorib causis
ut ñ dxerĩ utilior. magispar. his a̧tate lrsias
maior. subtilis atq eligans & qͦnihilsioratori
satis sit dicere. quȩras ꝑfectiꝰ Nibil enĩ ẽ in ane
nibil arcessitũ Puro tam̃ fontiquã magno flumini
ꝓpior.Isocrates indiũ so genere dicendinitidus &

Expanded text:
calcaribus eget. clitarchi probatur ingenium, calcaribus eget. clitarchi probatur ingenium, fides infamatur. longo post intervallo temporis natus Timagenes vel hoc est ipso probabilis, quod intermissam historias scribendi industriam nova laude reparavit. Xenophon non excidit mihi, sed inter philosophos reddendus est. sequitur oratorum ingens manus, ut cum decem simul Athenis aetas una tulerit. quorum longe princeps Demosthenes ac paene lex orandi fuit; tanta vis in eo, tam densa omnia, ita quibusdam nervis intenta sunt, tam nihil otiosum, is dicendi Plenior Aeschines, et magis fusus, et grandiori similism minus. Dulcis inprimis, et acutus Hyperides: sed minoribus causis, ut non dixerim utilior, magis par. His aetate Lysias maior, subtilis atque elegans, et quo nihil, si oratori sit satis docere, quaeras perfectius. nihil enim est inane, nihil arcessitum: puro tamen fonti quam magno flumini propior. Isocrates in diverso genere dicendi nitidus, et
Abbreviated transcription (Latin):
irascentiũ dep̃cantiũ mitiũ asꝑorũ. inquib
om̃ib: mire custodit᷑ ab hoc poeta decor. Atq
ille qdẽ om̃ib eiꝰdẽ oꝑis auctor bͥ abstulit nom̃.
quȩ possit deternere. ⁊ p̃cipue philemon. Iui
ut prauis suitẽ porisiudiciis menandrosȩpe
HNistoriã multi scripsere p̃clare. Sed nemodu¬
bitat longe duoscȩteris p̃ferendos Iuoꝵ di¬
uersa uirtꝰ. laudẽ poene ẽ parẽ consecuta dens
ibreuis & sẽꝑ instans sibi thucr dides dulcis
& candiđ& fusus berodotꝰ Ille concitatis hio
remusis affectib: melior. Ille contionib: inc
sermonib: Ille ut hic uoluptate Thec põpus
iis ꝓximꝰ. ut historia p̃dictis minor ita oratori
magis simis. ut qͥ antequã est ad hoc opꝰsollici¬
tatꝰ diu fuerit orator Philistꝰ qͦq meretur
Qui turbȩ quãuis bonoꝵ pꝰeos auctoꝵ eximat᷑.
imitator thucy didis & ut multo infirmior ita
aliquatenꝰ lucidior Ephorus uti socrati uisũ

Expanded text:
irascentium, deprecantium, mitium, asperorum. in quibus irascentium, deprecantium, mitium, asperorum. in quibus omnibus mire custoditur ab hoc poeta decor. atque ille quidem omnibus eiusdem operis auctoribus abstulit nomen quae possis decerpere; et praecipue Philemon, qui ut prave sui temporis iudiciis Menandro saepehistoriam multi scripsere praeclare, sed nemo dubitat longe duos ceteris praeferendos, quorum diversa virtus laudem paene est parem consecuta. densus et brevis et semper instans sibi Thucydides, dulcis et candidus et fusus Herodotus; ille concitatis hic remissis adfectibus melior, ille contionibus hic sermonibus, ille vi hic voluptate. theopompus his proximus ut in historia praedictis minor, ita oratori magis similis, ut qui, antequam est ad hoc opus sollicitatus, diu fuerit orator. philistus quoque meretur, qui turbae quamvis bonorum post eos auctorum eximatur, imitator Thucydidis et ut multo infirmior ita aliquatenus lucidior. ephorus , ut Isocrati uisum,
Abbreviated transcription (Latin):
gis accedit oratorio genere & sententis deas
& inhisquȩ a sapientib tradita spȩne ipsis pr¬
& indicendo acrespondendo cuilib& eoꝵ qu
fuerint inforo diserti cõparanđ In affectio
uͦ cũ om̃ib mirus. tũ in his qͥmiseratione constis
facile p̃cipuus Hunc & ad miratꝰ maxime est
ut sȩpe testat᷑ & secutꝰ quanquã in oꝑe diuers
menander qͥł unꝰ meo quidẽ iudicio diligentes
lectꝰ. ad cuncta quȩ p̃cipimꝰ effrigenda suffias
Ita omne uita imaginẽ &p̃ssit. tanta ineo inue
nandro Eribtas putant. Sed m longe magisora¬
tor ꝓbari inoꝑe suo uidet᷑. Hisi forte aut illa
uidicia quȩ epitrepontes epideros locos ha¬
bent. aut meditationes in sopho de enomtheti
b: pobolimeo. ñ om̃ib: oratioris numeris sabsolutȩ
Egotam̃ plus ad huc qͥddã collaturũ ee decla¬
matorib puto. qm̃ hł necesse ẽ scđm condicionẽ
controũsi arũ plures subire ꝑsonas: patrũ filioꝵ
maritorũ militũ rusticoꝵ diuitũ pauperũ.

Expanded text:
gis accedit oratorio generi et sententiis densus et in iis quae a sapientibus tradita sunt paene ipsis par, et dicendo ac respondendo cuilibet eorum qui fuerunt in foro diserti comparandus; in adfectibus vero cum omnibus mirus tum in iis qui miseratione constant facile praecipuus. hunc admiratus maxime est, ut saepe testatur, et secutus, quanquam in opere diverso, Menander, qui vel unus, meo quidem iudicio, diligenter lectus ad cuncta, quae praecipimus, effingenda sufficiat; ita omnem vitae imagine expressit, tanta in eo invedro scriptas putant. sed mihi longe magis orator probari in opere suo videtur, nisi forte aut illa iudicia, quae Epitrepontes, Epicleros, Locroe habent, aut meditationes in Psophodee, Nomothete, Hypobolimaeo non omnibus oratoriis numeris sunt absolutae. ego tamen plus adhuc quiddam collaturum eum declamatoribus puto, quoniam his necesse est secundum condicionem controversiarum plureiorum, militum, rusticorum, divitum, pauperum,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ suma hodie quib illustrat᷑ foꝵ ingenia: Hanq
& consumati iã patroni ueterib & mulantꝰ ⁊ eos
iuuenũ ad otima tendentiũ imitat᷑ acsequitur
adistria. Sups. qͥ depbilosophna scripserint¬
Q uo in genere paucissimos adhuc eloquentes lit
eũ sentire quȩ dic̃ Scripsit ñ parũ niulta corneliꝰ
cels sextios secutꝰ ñsine cultu dc nitore. Plaut in
in om̃i genere eloquentiae distuli. ꝓpt̃ uulgatã falso
de me opinionẽ. qua danare eũ & inuisũ qͦq habere
sũ creditꝰ. Iđ acciditmͥ. dũ corruptũ & om̃ib uicus¬

Expanded text:
enim summa hodie, quibus illustratur forum, ingenia. namque enim summa hodie, quibus illustratur forum, ingenia. namque et consummati iam patroni veteribus aemulantur et eos iuvenum ad optima tendentium imitatur ac sequitur industria. supersunt qui de philosophia scripserintquo in genere paucissimos adhuc eloquentes litteum sentire quae dicit. scripsit non parum multa Cornelius Celsus, Sextios secutus, non sine cultu ac nitore. Plautus in in omni genere eloquentiae distuli propter vulgatam falso de me opinionem, qua damnare eum et invisum quoque habere sum creditus. quod accidit mihi, dum corruptum et omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
maior. Nã ⁊ uocis quantã innullo cognoui feli¬
citas & ꝓnunciatio ł scenis suffectura ⁊ decor Om̃a
deniq eiquȩ s̃ extra suꝑ fuer & iubiꝰ crispuscõ¬
positꝰ & iocunđ ⁊ delectatione natꝰ. Priuatis tam̃¬
causisquã publicis melior. Iulio seđosi longior con¬
tigiss& &̧tas. clarissiũ ꝑfecto nom̃ oratoris
apud posteros for&. adieciss& enĩ atq adiciebat
cȩteris uirtutib suis qđ desiderari potest. Id est
aut̃. ut ess& multomagis pugnax ⁊ sȩpiꝰ adcurã
rerũ abelautione respicer& : Caȩterũ int̃ceptꝰ
qͦq: magnũ sibi uindicat locũ Ea ẽ facundia tapła
iexplicando qđ uelit gr̃a. tã candidũ & leue ⁊ spe¬
ciosũ dicendigenꝰ tanta uerboꝵ &iã quȩ adsupta
sꝓpͥetas. tanta in qͥbdã &periculo petitis signifi¬
cantiaͣ. habebunt qͥ post nos de oratorib scribet
magnã eos qͥnc̃ uigent materiã uere laudandiSuNt

Expanded text:
maior; nam et vocis, quantam in nullo cognovi, felimaior; nam et vocis, quantam in nullo cognovi, felicitas et pronuntiatio vel scenis suffectura et decor, omnia denique ei, quae sunt extra, superfuerunt; et Vibius Crispus compositus et iucundus et delectationcausis quam publicis melior. iulio Secundo, si longior contigisset aetas, clarissimum profecto nomen oratoris apud posteros foret. adiecisset enim atque adiiciebat ceteris virtutibus suis quod desiderari potest; id est autem, ut esset multo magis pugnax et saepius ad curam rerum ab elocutione respiceret. ceterum interceptus quoque magnum sibi vindicat locundidum et leve et speciosum dicendi genus, tanta verborum etiam quae adsumpta sunt proprietas, tanta in quibusdam ex periculo petitis significantia. habebunt , qui post nos de oratoribus scribent, magnam eos, qui nunc vigent, materiam vere laudandi. sunt
Abbreviated transcription (Latin):
fec̃q illi ꝓperata mors iniuriã si qͥd adiecturꝰ fuc
& seruiꝰ sulpiciꝰ in signẽ ñ iniuerito famã trib ora¬
tionib meruit. Multa sicu iudicio legatus
dabit inutatione digna cassiꝰ seuerus Iuisi cȩ¬
teris uirtutib colorẽ & grauitatẽ orationis acheciss&.
ponȩtus int̃ p̃cipuos for&. Nã & ingenu plurimũ ẽ
ineo & acerbitasnura. ⁊ urbanitas & sermo. S
plus stomacho. quã consilio dedit. Prȩtereaut ama¬
risiles. ita frequent̃ a maritudo ipsa. ridicula est.¬
& iuliꝰ africanꝰ longẽ p̃stantissimi. Verboꝵ arte
ille & toto genere dicendi p̃ferendus ⁊ quẽ in
numero ueterũ habere ñ timeas hic concitatior
s incura ũboꝵ nimiꝰ. & cõpositione ti nunꝗ longior
& translationib parũ modicꝰ. Erant clara ⁊ nuꝑ
ingenia. Nã & trachalus plerũq sublimis. & atis
ꝗꝑtꝰ fuit. ⁊ quẽ uelle optima crederes duditꝰ tam̃

Expanded text:
fecitque illi properata mors iniuriam, si quid adiecturus fuit. fecitque illi properata mors iniuriam, si quid adiecturus fuit. et Servius Sulpicius insignem non inmerito famam tribus orationibus meruit. multa , si cum iudicio legatur, dabit imitatione digna Cassius Severus, qui si ceteris virtutibus colorem et gravitatem orationis aponendus inter praecipuos foret. nam et ingenii plurimum est in eo et acerbitas mira, et urbanitas et fervor; sed plus stomacho quam consilio dedit. praeterea ut amari sales, ita frequenter amaritudo ipsa ridicule est.et Iulius Africanus longe praestantissimi. arte ille et toto genere dicendi praeferendus et quem in numero veterum habere non timeas; hic concitatior, sed in cura verborum nimius et compositione nonnunquam longior et translationibus parum modicus. erant clara et nuper ingenia. nam et Trachalus plerumque sublimis et satis apertus fuit et quem velle optima crederes, auditus tamen
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝓpositũ nob sit &xẽplũ. Ille se ꝓfecisse sciai
cũi cicero ualde placebit. Multa in asinio
pollione inuenio sũmadiligentia. adeout
qͥb dã &iã nimia uideat᷑ & consilu & animi
satis anitore u ocunditate. ciceronisita lonqi
abest. ut uideri possit scło pͥor. At messala
nitidus & candidus ⁊ qͦdã mͦ p̃ferens in dicendo
nobilitatẽ suirib minor . C. uͦ cȩsar si foro tantũ
uacass& ñ aliꝰ e nris contra ciceronẽ nominaret᷑
Ianta in eouisẽ id acum̃. Ea concitatio. ut illũ
eodẽ ammo dexisse qͦbellauit a ppartat Exornat
tam̃ haȩc om̃a mira sermotus ciuiꝰ ꝓpͥe studios
fuit eligantia. Multu ingenu incȩlio ⁊ pcit
in accusando multa urbanitas. dignꝰq uir cui
⁊ mens melior ⁊ uita longior contigiss&. Inuen
qͥ caluu p̃ferrent om̃ib : inueniqͥ ciceronẽ cre¬
derent eũ nimia contrase calũnia uerũ sangunẽ

Expanded text:
hoc propositum nobis sit exemplum, ille se profecisse sciat, hoc propositum nobis sit exemplum, ille se profecisse sciat, cui Cicero valde placebit. multa in Asinio Pollione inventio, summa diligentia, adeo ut quibusdam etiam nimia videatur, et consilii et animi satis; a nitore et iucunditate Ciceronis ita longe abest, ut videri possit saeculo prior. at Messala nitidus et candidus et quadam modo praeferens in dicendo nobilitatem suam, viribus minor. C. vero Caesar si foro tantum vacasset, non alius ex nostris contra Ciceronem nominaretur. tanta in eo vis est, id acumen, ea concitatio, ut illum eodem animo dixisse, quo bellavit, appareat; exornat tamen haec omnia mira sermonis, cuius proprie studiosus fuit, elegantia. multum ingenii in Caelio et praecipue in accusando multa urbanitas, dignusque vir cui et mens melior et vita longior contigisset. inveni qui Calvum praeferrent omnibus, inveni qui Ciceroni crederent, eum nimia contra se calumnia verum sanguinem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ se totũ adimitationẽ gretoꝵ contuliss&e effi¬
nxisse iũ de mosthẽnis. copiã platonis. iocunditatẽ
socratis. Nec uͦ qđ inqͦq optimũ fuit studio conse
pluiuas ut ait pindarꝰ aquas colligit. sed uiuo gur¬
gite exundat. Pono qͦdã ꝓuidentiȩ genitꝰ in qͦ
totas uirtutes suas eloquentia & peraret᷑ : Nãqͥs
docere diligentiꝰ. mouere uehem̃tiꝰ potest : c̃ui
tanta unquã iocunditas affuit : ut ipsa illa
quȩ extorqu& impetrare eũ credas & cũ trans¬
uersũ ui sua iudicẽ ferat. tam̃ ille ñ rapiuideat᷑
Eed sẽqui. lã in om̃ib qu&̧ dic̃ tanta ductoritas
in est ut dissentire pudeat. Nec aduocatistudiũ
sed testis aut iudicis afferat fidẽ. Cũ interihat
om̃a quȩ ux singła qͥs quã intentissima cura
consequi poss& fluunt in laborata & illa qua
aetatis suȩ regnare iniudicus dictꝰ . Apud
posteros uͦ id consecutꝰ ut cicero iã ñ hominis
nom̃ s eloquentie habeat᷑ Hunc gͥ spectemꝰ

Expanded text:
cum se totum ad imitationem Graecorum contulisset, effinxisse vim Demosthenis, copiam Platonis, iucunditatem Isocratis. nec vero quod in quoque optimum fuit, studio consecpluvias, ut ait Pindarus, aquas colligit, sed vivo gurgite exundat, dono quodam providentiae genitus, in quo totas vires suas eloquentia experiretur. nam quis docere diligentius, movere vehementius potest? cui tanta unquam iucunditas adfuit? ut ipsa illa quae extorquet impetrare eum credas, et cum transversum vi sua iudicem ferat tamen ille non rapi videatur, sed sequi. iam in omnibus quae dicit tanta auctoritas inest, ut dissentire pudeat, nec advocati studium sed testis aut iudicis adferat fidem, cum interim haec omnia, quae vix singula quisquam intentissima cura consequi posset, fluunt illaborata, et illa, qua aetatis suae regnare in iudiciis dictus est, apud posteros vero id consecutus, ut Cicero iam non hominis nomen, sed eloquentiae habeatur. hunc igitur spectemus,
Abbreviated transcription (Latin):
RIAS TEMPORA QB PͥuCIPIO
uti ñ possumꝰ. q̃ diligent̃ s̃ c̃sideranda
Aut cũ tͣpẽ causã habemꝰ. hoc ÷ cũ ipsi
res animũ auditor is a nob alienat.
Aut cũ animꝰ auditoris ꝑ suasus. eę. uid&.
abhis qͥ anłe c̃tͣ dixer̃. Aut cũ defensꝰ÷ eos¬
uersariis. ⁊eẽ ĩ digna. Aut nefaria.
Deĩde cũ diurẽ Auxerimꝰ niebil simile

Expanded text:
t tempora, quibus principio uti non possumus, quae diligenter sunt consideranda: aut cum turpem causam habemus, hoc est, cum ipsa res animum auditoris a nobis alienat; aut cum animus auditoris persuasus esse videtur ab iis, qui ante contra dixerunt; aut cum defessus euersariis et esse indigna et nefaria. Deinde, cum diu rem auxerimus, nichil simile
Abbreviated transcription (Latin):
consensũ potiꝰ eruditoꝵ quã pueroꝵ amore cõp¬
baret᷑: Uerũ sic qͦq iã robustis ⁊ seuerige
genere satis firmatis legendus. Uel ido exer¬
cere potest utrũq iudiciũ. Multa eni ut dxi ꝓ¬
banda᷑ in eo multa &iã admiranda s̃ Vligere mͦ
cura sit. qd utinã ipse feciss&. Digna nfuit illa
natura quȩ meliora uell& sqsd uoluit effecit

Expanded text:
consensu potius eruditorum, quam puerorum amore comprobaretur. Verum sic quoque jam robustis, et severiore genere satis firmatis legendus vel ideo, quod exercere potest utrumque judicium. Multa enim, ut dixi, probanda in eo, multa etiam admiranda sunt. Eligere vero curae sit, quod utinam ipse fecisset. Digna enim fuit illa natura, quae meliora vellet; quod voluit, effecit
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes plerasq arbitror similes. Consiliũ or dinẽ
uidendi p̃purandi ꝓbandi rationẽ. om̃ia deniq q̃s̃
inuentionis ineloquendo ẽ aliqͣ diũsitas. Peussor
ille acumine sc̃p. hic frequent̃ & pondere allic
nhil detrabi potest. hic nihil adici Curȩ plusin
illo in hoc natiure. Salib certe & cõmiseratione. qui
duo plurmmũ affect᷑ ualent uincimꝰ. & fortasse epi¬
logos illi mos ciuitatis abstulerit. S& nob̵ illa quȩ
attici mirant᷑ diusa latini nominis ratio minꝰ ꝑmuiłe¬
rit. In ȩpistolis qͥdẽ quanquã sutriꝰq nulla comn¬

Expanded text:
virtutes plerasque arbitror similes, consilium, ordinem, virtutes plerasque arbitror similes, consilium, ordinem, dividendi, praeparandi, probandi rationem, omnia denique quae sunt inventionis. in eloquendo est aliqua diversitas; densior ille acumine semper hic frequenter et pondere, illi nihil detrahi potest huic nihil adiici, curae plus in illo in hoc naturae. salibus certe et commiseratione, qui duo plurimum in adfectibus valent, vincimus. et fortasse epilogos illi mos civitatis abstulerit; sed et nobis illa, quae Attici mirantur, diversa Latini sermonis ratio minus permiserit. in epistolis quidem, quanquam sunt u
Abbreviated transcription (Latin):
cõm̃dauit magis. idõq illã immortalẽ sallustu
uelocitatẽ diuersis uirtutib consecutꝰ ẽ. Nã mͥ
egregiedixisse udetꝰ seruidi nonianꝰ pares eos
magis quã similes. Iui & ipse a nob auditꝰ. clari
uir ingenii ⁊ sententiuis creber. sed minꝰ p̃ssus
quã historiȩ auctoritas postulat. Quã paulũ
xtatẽ p̃cedens eũ bass aufidiꝰ ȩgregie utiq id
libris belli germanici p̃stitit. generis ipn ebabił
in om̃ib: sedinqͥbdã suis ipse uirib: minor. :uꝑ¬
memoria dignꝰ Iui oli nõabat.: pc̃ intelligitur
h ab& a matores nec in merito. rẽ ut libtas Iuin¬
quã cirtũ cisis quȩ dxisse ei nacuerat. Sedelatum
abunde sp̃m ⁊ audaces sententias dephendas &iã
in hisquȩ manent. Sunt & alii scriptores boni
sed nos genera degustamꝰ ñ bibliotbecase ccutmꝰ
Oratoresuꝰ ł p̃cipue latinã eloquentiã parẽ facere
hoc tẽpore neq enĩ attin&. cũ demosthenen in
pͥmis legendũ ł ediscendũ potiꝰputẽ. Quoꝵ ego

Expanded text:
davit magis. ideoque immortalem illam Sallustii velocitatem diversis virtutibus consecutus est. nam mihi egregie dixisse videtur Servilius Nonianus, pares eos magis quam similes; qui et ipse a nobis auditus est, clarus vi ingenii et sententiis creber, sed minus pressus quam historiae auctoritas postulat. quam paulum aetate praecedens eum Bassus Aufidius egregie, utique in libris belli Germanici, praestitit genere ipso, probabilis in omnibus, sed in quibusdam suis ipse viribus minor. sumemoria dignus, qui olim nominabitur, nunc intelligitur. habet amatores nec immerito Cremuti libertas, quanquam circumcisis quae dixisse ei nocuerat. sed elatum abunde spiritum et audaces sententias deprehendas etiam in his quae manent. sunt et alii scriptores boni, sed nos genera degustamus, non bibliothecas excutimus. oratores vero vel praecipue Latinam eloquentiam parem facere hoc tempore; neque enim attinet, cum Demosthenem in primis legendum vel ediscendum potius putem. quorum ego
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ sispecies intueri uelis totidẽ pone repperias
ingenioꝵ qͦt corporũ formas. Sed fuere quȩ qda genera
dicendi condicione tẽpoꝵ horridiora alioqͥ nagnã
iã ingenuuĩ p̃se ferentia. hinc sint lebi africani
catones &iã gracciq: quostu lic& polrgnotos
ł callonas appelles: mediã illã formã teneaNł:
.L. crassusq: hortensi ꝰ tũ deinde effloresat. Hon
multũ int̃se distantiũ tẽpore oratoꝵ ingens ꝓ¬
uentꝰ. Hicĩ cȩsaris. indolẽ cȩli subtilitatẽ calidi

Expanded text:
 si species intueri velis, totidem paene reperias ingeniorum quot corporum formas. sed fuere quaedam genera dicendi condicione temporum horridiora, alioqui magnam iam ingenii vim prae se ferentia. hinc sint Laelii, Africani, Catones etiam Gracchique, quos tu licet Polygnotos vel Callonas appelles. mediam illam formam teneant L. Crassus, Q. Hortensius. tum deinde efflorescat non multum inter se distantium tempore oratorum ingens proventus. Hic vim Caesaris, indolem Caelii, subti
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ quasi quib dã sacris initiata. ut ali¬
enigena metrũ suꝑstitiosũ deuinctũq
illis legib insequebat᷑. Vnqde nuncqͦq
aridi & exucti ⁊ exangues. Hus enĩ qui
suȩ imbecillitati sanitatis appellationẽ
quȩ ẽ maxime contraria optendant.
Quĩ quia clariorẽ uĩ eloquentiae uelut
sole ferre ñ poss. umbra magni nominis
delitescunt. quib: qr multa & plurib
locis cicero ipse respondit. tutior mibꝰ de
hoc disserendi breuitas erit.

Expanded text:
manus quasi quibusdam sacris initiata ut alimanus quasi quibusdam sacris initiata ut alienigenam et parum superstitiosum devinctumque illis legibus insequebatur; unde nunc quoque aridi et exsuci et exangues. hi sunt enim, qui suae imbecillitati sanitatis appellationem, quae est maxime contraria, obtendant; qui, quia clariorem vim eloquentiae velut solem ferre non possunt, umbra magni nominis delitescunt. quibus quia multa et pluribus locis Cicero ipse respondit, tutior mihi de hoc disserendi brevitas erit.
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ cassu repperiemꝰ In his &iã qͦsipsi uidimꝰ
copiã senecȩ. uires a fricani maturitatẽ afri.
iocunditatẽ crispi. sonũ trachali. eligantiam
secundi ad m.tulliũ. Ñ illũ habemꝰ eu franorẽ
circa pluriũ drtiũ species p̃stantẽ. sed in om̃ib:
quȩ in qͦq laudant᷑ eminentissimũ Quẽ tam̃
& suoꝵ homines tẽpoꝵ incessere dudebant. ut
tumidiorẽ & asianũ ⁊ redundantẽ ⁊ in rereti¬
tionib nimiũ. & in salib aliquando frigidũ. &
in cõpositione fractu exultantẽ ac pene qđ
ꝓoul absit uiro molliorẽ. Postea uͦ quã triũ¬
q̃ inuidebant qͥ ȩmulabantur. adulatores
&iã p̃sentis potentiȩ. ñ responsurã inuaser̃
Ille tam̃ qͥueiunꝰ a quibdã & aridus habet᷑
Nonalit̃ ab ipsis unimicis male audire . quam
nimus florib ⁊ ingenu affluentia potuit
falsũ utrũq S̾ tam̃ illa m̃tiendi ꝓpior
occasio Precipue uͦꝰ p̃sser eũ. qui uideri
atticorũ imitatores concupierant . Hao

Expanded text:
tatem Calvi reperimus. In his etiam, quos ipsi vidimus, copiam Senecae, vires Africani, maturitatem Afri, iucunditatem Crispi, sonum Rachalli, elegantiam Secundi. At M. Tullium non illum habemus Euphranorem circa plurium artium speciem praestantem, sed in omnibus quae in quoque laudantut, eminetissimum. Quem tamen et suorum homines temporum incessere audebant ut tumidiorem et Asianum et redundantem, et in repetionibus nimium, et in salibus aliquan do frigidum, et in compositione fractum, exsultanrem, ac pene quod procul absit viro molliorem. Praecipue vero prqui invidebant qui aemulabantur, adulatores etiam praesentis potentiae non responsurum inuaserunt. ille tamen, qui ieiunus a quibusdam et aridus habetur, non aliter ab ipsis inimicis male audire quam nimiis floribus et ingenii affluentia potuit. falsum utrumque, sed tamen ilia mentiendi propior occasio. praecipue vero presserunt eum, qui videri Atticorum imitatores concupierant. haec
Abbreviated transcription (Latin):
locut᷑as fuisse si latine loqͥ uellent. lic& çciliũ
ueteres laudib ferant. lic& terenti scripta
ad scipionẽ a fricamĩ ił ferant᷑ Quȩ tam̃ sunt
in h&c genere eligantissima & plus adbuchabitura
graẽ. suntrauers trimetrosstetissent ux leuẽ
conseqͥmur umbrã Adeo ut iͥ sermo ipse romanꝰ
ñ reciꝑe uideat᷑ illã solis concessã at ticis uenerẽ
quando eã ne greti quidẽ in alio genere lingua
optinuerint. Iogatis excella& a franiꝰ utinãq ñ
inqͥnass& argumta pueroꝵ fuedis amorib mores
suos fassus. At ñ historia cesserit grecis łlec
opponere thucrdidi sallustiũ uerear nec indi¬
gnet᷑ sibi berodotꝰ &quarititũ liuiũ. cũ & nar¬
rando mirȩ iocunditatis darissimiq candoris.
tũ incontionib supra quã enarrari potestelo¬
quentẽ ltaquȩ dicunt᷑ om̃ia cũ reb tũ ꝑsonis

Expanded text:
locuturas fuisse, si Latine loqui vellent, licet Caecilium locuturas fuisse, si Latine loqui vellent, licet Caecilium veteres laudibus ferant, licet Terentii scripta ad Scipionem Africanum referantur quae tamen sunt in hoc genere elegantissima et plus adhuc habitura gratiae si intra versus trimetros stetissent, vix levem consequimur umbram, adeo ut mihi sermo ipse Romanus non recipere videatur illam solis concessam Atticis venerem, cum eam ne Graeci quidem in alio genere linguae suae obtinuerint. togatis excellit Afranius; utinam non inquinasset argumenta puerorum foedis amoribus mores suos fassus. at non historia cesserit Graecis, nec opponere Thucydidi Sallustium verear, neque indignetur sibi Herodotus aequari T. Livium, cum in narrando mirae iucunditatis clarissimique candoris, tum in contionibus supra quam enarrari potest eloquentem; ita quae dicuntur omnia cum rebus tum personis
Abbreviated transcription (Latin):
nit reperiat᷑ . Iyricoꝵ idẽ horatiꝰ fere solus
legi dignꝰ Nã & insurgit aliꝗdo & plenꝰ est iocup¬
ditatis & gr̃ae.⁊ uaruis figuris & uerb̵. felicissime
audax Siqͥdẽ adicere uelis is erit cȩsius
bassus. quẽ nuꝑ uidimꝰ. Sed eũ longo p̃cedunt
ingenia uiuentiũ. Ragoediȩ scriptores
Uerũ acciꝰ atq pacuuiꝰ clarissimi grauitate
sententiarũ. uerboꝵ pondere. ductoritate ꝑso¬
narã Cȩterũ nitor ⁊ suma in excolendisoꝑib
magaꝰ magis uideri potest tẽporib: quã ipsis
defuisse. Viriũ tam̃ accio plus tribuit᷑ Pacuuiũ
medea uidetur m ostendere quantũ ille uir
pstare potuerit. siingenio suo imperare.
quã indulgere maluisset. Eoꝵ qͦ siuderi l onge
princeps põponiꝰ sedi quẽ senes ñ parũ tragicũ puta¬
bant. eruditione acnitore p̃stare confiteluntur
n comedia maxime claudicamꝰ lic& uarro mulis
&listilonis sententia plautinodicat sermone

Expanded text:
niat, reperietur. at Lyricorum idem Horatius fere solus niat, reperietur. at Lyricorum idem Horatius fere solus legi dignus. nam et insurgit aliquando et plenus est iucunditatis et gratiae et varius figuris et verbis felicissime audax. si quem adiicere velis, is erit Caesius Bassus, quem nuper vidimus; sed eum longe praecedunt ingenia viventium. tragoediae scriptores veterum Accius atque Pacuvius clarissimi gravitate sententiarum, verborum pondere, auctoritate personarum. ceterum nitor et summa in excolendis operibus manus magis videri potest temporibus quam ipsis defuisse. virium tamen Accio plus tribuitur; Pacuvium Medea videtur mihi ostendere, quantam ille vir praestare potuerit, si ingenio suo imperare quam indulgere maluisset. eorum quos viderim longe princeps Pomponius Secundus, quem senes quidem parum tragicum putabant, eruditione ac nitore praestare confitebantur. in comoedia maxime claudicamus. licet Varro Musas, Aeli Stilonis sententia, Plautino dicat sermone
Abbreviated transcription (Latin):
nqua pͥmꝰ insignẽ laudẽ adeptꝰluciliꝰ qͦsdã itade¬
ditos sibi adhic hab& amatores. ut eũ ñ eiꝰdẽ modo
oꝑis auctorib sed om̃ib poetis p̃ferre ñ dubite nt
Exo quantũ abillis tantũ abhoratio dissentio qͥ
luciliũ fluere lutulentũ. & ee aliqͥđ qđ collere
possis putat Nã & eruditio in eomiri & libtas
atq inde acerbitas. & abunde salis Multũ ẽ
t̃sior ac purus magis horatiꝰ. ⁊ nͥ labor eiꝰ amore
p̃cipuus Multũ & uerȩ głae quãuis uno libro
ꝑsiꝰ meruit. Sclari hodieq & qͥolĩ nominabunt᷑
Alterũ illud &iã priꝰ saturȩ genꝰ sedñsola carminũ
terentiꝰ uarro uirromanoꝵ eruditissimꝰ Pluri¬
mos hc libros & doctissimos cõposuit. Pertissimꝰ
linguȩ latinȩ & om̃is antiqͥtatis & rerũ greca¬
rũ nr̃arũq: llus tam̃ scientie collaturus. quã
eloquentia lãb ñ sane a romanis celebratꝰ est
lobibaculo horatio quanquã illa epodos int̾ue¬

Expanded text:
qua primus insignem laudem adeptus Lucilius quosdam ita deditos sibi adhuc habet amatores, ut eum non eiusdem modo operis auctoribus, sed omnibus poetis praeferre non dubitent. ego quantum ab illis tantum ab Horatio dissentio, qui Lucilium fluere lutulentum et esse aliquid, quod tollere possis, putat. nam eruditio in eo mira et libertas atque inde acerbitas et abunde salis. multum est tersior ac purus magis Horatius et, nisi labor eius amore, praecipuus. multum et verae gloriae quamvis uno libro Persius meruit. sunt clari hodieque et qui olim nominabuntur. alterum illud etiam prius saturae genus, sed non sola carminum Terentius Varro, vir Romanorum eruditissimus. plurimos hic libros et doctissilinguae Latinae et omnis antiquitatis et rerum Graecarum nostrarumque, plus tamen scientiae collaturus quam eloquentiae. iambus non sane a Romanis celebratus estlo, Bibaculo, Horatio, quanquam illi epodos interve
Abbreviated transcription (Latin):
parũ diligens. Egregiꝰ tam̃ uitioꝵ insectator fuit
Multae in eo clarȩq sententie. multa &iã moꝵ grã
legenda sed in eloquendo corrupta pleraq atq eo
ꝑniciosissima qđ abundant dulcib uicis Velles eũ
suo ingenio dexissẽ. alieno uidicio. Nã simile quã
contẽpsiss&: si parũ ñ concupess& sin om̃a sua a mass&.¬

Expanded text:
parum diligens, egregius tamen vitiorum insectator fuit. parum diligens, egregius tamen vitiorum insectator fuit. multae in eo claraeque sententiae, multa etiam morum gratia legenda; sed in eloquendo corrupta pleraque atque eo perniciosissima, quod abundant dulcibus vitiis. velles eum suo ingenio dixisse, alieno iudicio. nam si oblique contempsisset, si parum recta non concupisset, si
Abbreviated transcription (Latin):
contendo Cũ aut̃ solus hic fere in manib: ad olescentiũ
fuit. quẽ ñ eqͥdẽ om̃i noconalur excutere Eẽo
potiorib p̃ferri ñ sinelũ. qͦs ille ñ destitera t in¬
cessere cũ diusi sibi consciꝰ generis. placere se in di¬
cendo posse qͥb illi placerent diffider&e: Amabant
aut̃ eũ magis quã imitabant̾. tantũq ab illo deflu¬
ebant. ꝗtũ ille ab antiqͥs descenderat. For& enĩ optan¬
dũ paresac saltẽ ꝓximos illi uiro fieri. S placebat
ꝓpt̃ sola uicia. & adea seqͥsq dirigelut effingenda
quȩ poterat. Deinde cũ se iactar& eodẽ nͦ dicere
senecã in famabat. cuiꝰ ⁊multȩ alioqͥ ⁊ magaȩ uir¬
tutes fuer. Ingeniũ facile ⁊ copiosũ. plurunũ studii
multa rerũ cognitio inquatam̃ aliꝗdo abhisqͥb
inqͥrenda quȩdã mandabat deceptꝰ. Ractauit
&iã omnẽ fere studioꝵ materiã . bã & orationeseiꝰ
& poemata & epłae & dialogi ferunt᷑. In philo sopbia

Expanded text:
lescentium fuit. quem non equidem omnino conabar excutere, sed potioribus praeferri non sinebam, quos ille non destiterat incessere, cum diversi sibi conscius generis placere se in dicendo posse iis, quibus illi placent, diffideret. Amabant autem eum magis quam imitabantur tantumnque ab eo defluebant, quantum ille ab antiquis descenderat. foret enim optandum pares ac saltem proximos illi viro fieri. sed placebat propter sola vitia et ad ea se quisque dirigebat effingenda quae poterat; deinde cum se iactaret eodem modo dicere, Senecam infamabat. cuius e multae alioqui et magnae virtutes fuerunt, ingenium facile et copiosum, plurimum studii, multa rerum cognitio; in qua tamen aliquando ab his, quibus inquirenda quaedam mandabat, deceptus est. tractavit etiam omnem fere studiorum materiam. nam et orationes eius et poemata et epistolae et dialogi feruntur. in philosophia
Abbreviated transcription (Latin):
conditione si uac&. lucanꝰ ardens ⁊ concitatꝰ
& sententiis darissimꝰ & ut dicã qđ sentio mi¬
deflex cura t̾rarũ. Parũ duis uisũ ẽ ee eũ mꝑe¬
mũ poetarũ Sid tam̃ his ipsis eiꝰ oꝑib inquȩ
donatͦ imperio iuuens successerat. subliti
doctiꝰ om̃ib deniq numeris p̃stantiꝰ Iuiseni
caner& bella meliꝰ quã qͥs sic gerit : auem
p̃sidentes studus dee ꝓpiꝰ audirent: c̃uirs
suas artes aperir& familiare num̃ mine
Dicent haet pleniꝰ futura scła Nc̃ enĩcȩterar
fulgore uirtutũ lausista p̃ stingter
Mostam̃ sacra litterarũ colentis ferescȩiar si
tacitũ hoc p̃terimꝰ & uirgilianocerte ũsa
testam̃. Int̃ uictrices hederã tͥ serpere lus
qͥ proꝑtiũ malint. Ouidiꝰ utroq lascuuio si
durior gallus Satioaꝰ quidẽ tota m̃a est¬

Expanded text:
i vacet. lucanus ardens et concitatus et sententiis clarissimus et, ut dicam quod sentio, madeflexit cura terrarum, parumque dis visum est esse eum maximum poetarum. quid tamen his ipsis eius operibus, in quae donato imperio iuvenis secesserat, sublimius, doctius, omnibus denique numeris praestantius? quis enim caneret bella melius, quam qui sic gerit? quem praesidentes studiis deae propius audirent? cui magis suas artes aperiret familiare numen Minerva? dicent haec plenius futura saecula, nunc enim ceterarum fulgore virtutum laus ista praestringitur. nos tamen sacra litterarum colentes feres, Caesar, si non tacitum hoc praeterimus et Vergiliano certe versu testamur, inter uictrices hederam tibi serpere laurus. qui Propertium malint. Ovidius utroque lascivior, sicut durior Gallus. satura quidem tota nost
Abbreviated transcription (Latin):
dad positum sit. quod nos interpretemus.
ut ei quod aruersarius intelligat aduer¬
itar. Nam facile quid ueri simile sit. eũ
dusse qui scripsit. & omni scriptura.
a & persona scriptoris. atq his rebue
que personis attributa sunt considerabitur
Dende erit de monstrandum. siquid & re
ma dabitur facultatis. id quod aduer¬
erius intelligat. multo minus commode
fetiposse. quam id quod Nos accipimus.

Expanded text:
appositum sit, quod nos interpretemur, aut ei, quod adversarius intellegat, adversetur. nam facile, quid veri simile sit eum voluisse, qui scripsit, ex omni scriptura et ex persona scriptoris atque iis rebus, quae personis attributae sunt, considerabitur. deinde erit demonstrandum, si quid ex re ipsa dabitur facultatis, id, quod adversarius intellegat, multo minus commode fieri posse, quam id, quod nos accipimus
Abbreviated transcription (Latin):
similitudinẽ necessariȩ c̃clusionis uerũ ipsa argu¬
m̃tatio ex necessaria ntione c̃sistat IProbabile
aut̃ ẽ id qđ fere sol& fieri. aut qđ i nopinione positũ :
aut qđ hab& in se adhȩc qͣndã similitudinẽ siue id fal¬
sũ ÷ siueuerũ Uerũ ineo gñe qđ fere fierisol& ꝓba¬
bile huiꝰ modiest. simat̃ : diligit filiũ si auarus est
eẽ p̃paratas eos qͥphilo sopliȩ dent oꝑã ñ arbitrari
deo seẽ .I Similicudo aut̃ in contrariis ⁊ parib:
⁊ in his reb: q̃ sub eandẽ rationẽ cadunt maxime
spestat᷑ Vlnc̃trariis hocmͦ nãsi his qͥin prudentes
lȩser̃ ingnosci conuenit his qͥ necessaro ꝓfuer̃
haberi grãm ñ oport& Exparisic: Nã ut locꝰ si ne
portunauib eẽ ñ potest tutus sic anim sinefide
stabibis amicis ñpot est eẽ. ¶In hisreb q̃subeandẽ¬
rationẽ cadunt hocm ꝓbable considerat᷑ Nosir hedus
turpenẽ portoriũ locare neherma creonti qͥde tur peest

Expanded text:
similitudinem necessariae conclusionis, verum ipsa argumentatio ex necessaria ratione consistat. Probabile autem est id, quod fere solet fieri aut quod in opinione positum est aut quod habet in se ad haec quandam similitudinem, sive id falsum est sive verum. in eo genere, quod fere fieri solet, probabile huiusmodi est: si mater est, diligit filium; si avarus est, esse praeparatas; eos, qui philosophiae dent operam, non arbitrari deos esse. similitudo autem in contrariis et ex paribus et in iis rebus, quae sub ean- dem rationem cadunt, maxime spectatur. in contrariis, hoc modo: nam si iis, qui inprudentes laeserunt, ignosci convenit, iis, qui necessario profuerunt, haberi gratiam non oportet. ex pari, sic: nam ut locus sine portu na- vibus esse non potest tutus, sic animus sine fide stabilis amicis non potest esse. in iis rebus, quaerationem cadunt, hoc modo probabile consideratur: nam si Rhodiis turpe non est portorium locare, ne Her- mocreonti quidem turpe est
Abbreviated transcription (Latin):
IN carcerẽ ductꝰ ÷. Qdefendeban eum
tabulas ĩcarcerẽ affer̃. testam̃tũ ipso pr¬
sede c̃scribuN. Testes recte ad fueruno
de illo suppliciũ sumit᷑. Huqͥheredes erad

Expanded text:
in carcerem ductus est. Qui defendebant eum, tabulas in carcerem adferunt, testamentum ipso praesente conscribunt, testes recte adfuerunt; de illo supplicium sumitur. Ii, qui heredes era
Abbreviated transcription (Latin):
erit cagnitu oport& iut decaqđ id uersiri sibi firmissimũ
putarint im axmehi qͥ audient ꝓbarint pͥmũ tedicturũ
polliceri aut alud uersirii dicto eordiri. ⁊ abeo patissimũ
qđille nu ꝑrime dixerit aut dibitatome uti qiđ pͥmũ dicas
icui potissimũ locorespondeis cũ ad miratione Nã auditor
cũ eũ que ad uersaru ꝑ curbatũ putant oratione uid& animo
firmesi mo contradicereparatũ plerunq se pociꝰ temere
assensisse quã illũ sinecausa confidere arbitrat᷑ Sineuditoris
studiũ defãtigatio ab alienabit acausa.tebreuius quã paratꝰ¬

Expanded text:
erit cognitu— oportet aut de eo, quod adversarii firmissimum sibi erit cognitu— oportet aut de eo, quod adversarii firmissimum sibi pu- tarint et maxime ii, qui audient, probarint, primum te dicturum polliceri, aut ab adversarii dicto exordiri et ab eo potissimum, quod ille nuperrime dixerit, aut du- bitatione uti, quid primum dicas aut cui potissimum loco respondeas, cum admiratione. nam auditor cum eum, quem adversarii perturbatum putat oratione, vi- det animo firmissimo contra dicere paratum, plerum- que se potius temere assensisse quam illum sine causa confidere arbitratur. Sin auditoris studium defatigatio abalienavit a causa, te brevius, quam parat