comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
huĩt ⁊ coguostere ⁊ ꝙ uulgo aliqn dieiso¬
ũ nouen qͦ eiꝰ noũ sic. Contͦuersias nos dm̃s
cieo eãs uocabat. ħ uͦ alt̾um nonien gͥeum qͥd̾¬
s ĩ latinum transiatum ⁊ ut platino fit. Seo¬
lastiea contro uersia multo receneius⁊ ficut
ppa declamatio apud nullum auctorem anti¬
qͣueri. añ cicõnem ⁊ caluum inueniri potest
qui declamationem distinguit.dit enin. de.
domestice excereitacionis ẽc altertrm uͭ uere ac.¬
tionis. Modo nomen ħ ꝓdiit. Nam tudrum i¬
pͥm nuꝑcelebrari cepit. Iõ facile ÷ inͥ ab meuna¬
bulis nosse rem pꝰ me natam. In altis aͥi aũbũfi¬
curni uob̾ daturꝰ sim. nescio. muno accipio.
sepiꝰcogor reetractare.⁊ apͥma puericia usq
ad ultimum diem eiꝰ ꝑductam familiarem a¬
iiciciam cum uolupte maxima repetã. Nic¬
hil illo uiro grauiꝰ neħ suaurus nicħ eloquẽ¬
cia fua digniꝰ. Hemo plꝰ ĩgenio suo riuꝑauit

Expanded text:
habuit, cognoscere: et quod vulgo dealio dici sohabuit, cognoscere: et quod vulgo dealio dici sout nomen quoque eius novum sit. Controversias nos dicimus: cicero causas vocabat. Hoc vero alterum nomen G sed in Latinum ita translatum ut pro Latino sit, scolastica, controuersia multo recentius est, sicut ipsa declamatio apud nullum antiquum auctorem ante Ciceronem et Caluum inueniri potest qui declamationem distinguit; ait enim: “dedomesticae exercitationis esse, alterum uerae actionis. Modo nomen hoc prodiit; nam et studium ipsum nuper celebrari coepit: ideo facile est mihi ab incunabulis nosse rem post me natam. In aliis autem an beneficium uobis daturus sim nescio, in uno accipio: saepius cogar retractare et a prima pueritia usque ad ultimum eius diem perductam familiarem amicitiam cum uoluptate maxima repetam. Nihil illo uiro grauius, nihil suauius, nihil eloquentia sua dignius; nemo plus ingenio suo imperauit,
Abbreviated transcription (Latin):
mis uiriꝰ factas. facile uutanta hominum desi.¬
dia psits dñt. ⁊ si ac̾rimã eloquentiã ꝙͣ p̾stare
ñ possum uiolare ñ desinunt ealibentiꝙ exi¬
gitis faciam. Et quecumq accleb̾rimis fac.¬
undie uiris dieta teneo. ne ad quemꝙͣ pͥuatũ
ꝑtinenͣt ppło delicabo. Ip̃is qͦ multum p̾statu.¬
rus uideor qͥbꝰ obliuio inminet nͥ aliquid qͦ
memoria eoꝵ ꝓducat᷑ post̾i̾s tͣdr̃. fere enĩ aut
nulli cominentarii marimorum declamatoꝵ
ertant aut quod peiꝰ t falsi. Itaq ne aut igno.¬
ti sint aut alit̾ ꝗͣ debent nocissima cũ fide suuĩ
euiq reddam. Onnes au̾ magiri rueloquentia
nominis excepto cico̾ne uideor audisse. H ec
cieo̾nem q etas mͥ eripuerat si bellorũ siuili¬
ũ furor qͥ tunc orbem totum ꝑuagabatur
Intra coloniam meam me e̾timu. Alioqͥn
millo atͥolo. in quo duas gͣndes p̾tȩratos.
ait secum dee lamare andissere potui illd̾¬

Expanded text:
mis uiris iactatas facile in tanta hominum desimis uiris iactatas facile in tanta hominum desidia pro suis dicunt et sic sacerrimam eloquentiam quam praestare non possunt, uiolare non desinunt. Eo libentius quod exigitis faciam et quaecumque a celeberrimis uiris facunde dicta teneo, ne ad quemquam priuatim pertineant, populo dedicabo. Ipsis quoque multum praestaturus uideor, quibus obliuio inminet, nisi aliquid quo memoria eorum producatur posteris tradatur. fere enim aut nulli commentarii maximorum declamatorum exstant aut, quod peius est, falsi. Itaque ne aut ignoti sint aut aliter quam debent noti, summa cum fide suum cuique reddam. Omnes autem magni in eloquentia nominis excepto Cicerone uideor audisse; ne Ciceronem quidem aetas mihi eripuerat, sed bellorum ciuilium furor, qui tunc orbem totum peruagabatur, intra coloniam meam me continuit: alioqui in illo atriolo, in quo duos grandes praetextatos ait secum declamasse, potui ad
Abbreviated transcription (Latin):
tenriare uocem mollicia corporis certare eum
feminis ⁊ iuinuudissimis se extollere mundiei.¬
is nostroium ad oleseenciũ spetimen est. Quris
equalium uestrorum quis dicam satis iuge.¬
niosus satis studiosus ĩmo quis satis uire Mol.
lital et enerues quod nati sunt. muiti man¬
erent erpugnatores aliene pudicieie negli¬
gentes sue. In hos nec dii tm̃ mali ut cadat elo¬
quencia. ꝗͣ ñ mirarer. nͥ aĩos inqͦs se conferret
eliget. Erratis optimi uuenes nͥ illam uocem.
non.m .c. s or aculi cͥoitis. uid enĩ ÷ or aculums
Nempe diuina uoluntas hominis ore enunti¬
ata. Et q̃ tandem antistitem sanctiorem. S̾in¬
dicenti ꝑit. Ite nunc ⁊ inistis uulfis. atq expo¬
litis ⁊ nusꝗͣ nͥ ilibidine uiris querite oratores.
Merito talia hñt exẽpla qͣła ingenia. Quiᷤ
c̃ qui memoriae studeat. qͥs ÷ qͣui ñ oieo magniᷤᷤ
uiribꝰ si suis placeatͦ Sententias adisertissi¬

Expanded text:
tenuare uocem, mollitia corporis certare cum tenuare uocem, mollitia corporis certare cum feminis et immundissimis se expolire munditiis nostrorum adolescentium specimen est. Quis aequalium uestrorum, quid dicam satis ingeniosus, satis studiosus, immo quis satis uir est? emolliti eneruesque quod nati sunt inuiti manent, expugnatores alienae pudicitiae, neglegentes suae. In hos ne dii tantum mali ut cadat eloquentia: quam non mirarer, nisi animos in quos se conferret eligeret. erratis, optimi iuuenes, nisi illam uocem non M. Catonis, sed oraculi creditis. Quid enim est oraculum? nempe uoluntas diuina hominis ore enuntiata; et quem tandem antistitem sanctiorem sibi indicendi peritus.” Ite nunc et in istis uulsis atque expolitis et nusquam nisi in libidine uiris quaerite oratores. Merito talia habent exempla qualia ingenia. Quis est qui memoriae studeat? quis qui, non dico magnis uirtutibus, sed suis placeat? sententias a disertissi
Abbreviated transcription (Latin):
pari fit unitator auctori. hec rei n dnĩ semꝑ¬
er tͣrei ueritatem est similitudo. d m̾ ut possistis
restisare cognoscere in quantum cotidie ĩge¬
nia dec̾sa̾nt ⁊ nescio qua iniquitate n᷑e eloq¬
uentia se retͦ tubi̾t. Quie quid romana facũ¬
dia ht̃ quod ĩsolenti g̾eie aut opponat aut p̾fe.¬
rat cͥca cicͥonem effloruit. Omia ingenia quȩ
lucem sticoiis nr̃is atulerunt. tuẽ uata funt.
Indet̾ius dm̃ cotidie res⁊ daci siue luxu tẽp¬
orũ. Hicħ enim tam mortiferũ ingeniis quã
luxuria est. siue eum premiũ pluchrime rei
cecidisset tͣnssatum est om̾e c̾tamen. adtͦpia.
quidem quam ascendant relabantur. Torpe¬
nt ecce ingeniose iuuentutis iugenia. uec ru
uniꝰ honeste rei labore uigilat᷑. Sonnus lã¬
guorq asonuo ⁊ languore tͦpior malarũ re¬
rum industria inuasit animos. Cantandips¬
altandiq obsceua studia effeminatos tenent.
Capillũ frang̾e ⁊ admuliebres blandieias ex¬

Expanded text:
par fit imitator auctori. haec rei natura est: semppar fit imitator auctori. haec rei natura est: semper citra ueritatem est similitudo. Deinde ut possitis aestimare, in quantum cotidie ingenia decrescant et nescio qua iniquitate naturae eloquentia se retro tulerit: quidquid Romana facundia habet quod insolenti Graeciae aut opponat aut praeferat circa Ciceronem effloruit; omnia ingenia quae lucem studiis nostris adtulerunt tunc nata sunt. In deterius deinde cotidie data res est, siue luxu temporum — nihil enim tam mortiferum ingeniis quam luxuria est — siue, cum praemium pulcherrimae rei cecidisset, translatum est omne certamen ad turpia imum, uelocius quidem quam ascenderant, relabantur. Torpent ecce ingenia desidiosae iuuentutis nec in unius honestae rei labore uigilatur: somnus languorque ac somno et languore turpior malarum rerum industria inuasit animos, cantandi saltandique obscena studia effeminatos tenent, et capillum frangere et ad muliebres blanditias ex
Abbreviated transcription (Latin):
otrem ne me quasi certum aliquem ordiuẽ
uelitis sequi in contrahendis. quȩ mͥ oecrent.
quicguio obueuerit ad prehendã. Controu̾s¬
arum senteneias fortasse pluribꝰ locis ponã
inuna declamatione dictas. Non enim dicin
quero aliquid iuuenio s sepe quod querenti
non comꝑauit aliud agenti p̾sto est.Q.uedã
uͦ que obseruancia mͥ ⁊ eraliqua parte ostuden¬
cia non possũ occupare eadem securo ⁊ pofito
animo fubito emergunt. Aliqͦn etiam seriom
rem agenti ⁊ occupato sententia diu frustra
quesita intempestiua molesta ÷. Rlec te̾ est gͦ
me ad delieias componam memorie mee qu¬
e mͥ iam olim p̾cario paret.facitis aũ iuueneᷤᷤ
mei. rem nec̾eiam tutilem quod ñ contẽpti ex¬
cẽplis scłi ur̃i pͥores quoq uultiᷤᷤ cognoscere.
Primum quia quo plura exempla inspecta su¬
nt plus ĩ eloquenciã ꝓficit᷑. Nõ est unus quam¬
uis p̾cipuus sit imittandus quria nunquam

Expanded text:
trem, ne me quasi certum aliquem ordinem trem, ne me quasi certum aliquem ordinem uelitis sequi in contrahendis quae mihi occurrent: quidquid obuenerit adprehendam. Controuersiarum sententias fortasse pluribus locis ponam in una declamatione dictas: non enim dum quaero aliquid inuenio, sed saepe quod quaerenti non comparuit aliud agenti praesto est: quaedam uero quae obuersantia mihi et ex aliqua parte se ostendentia non possum occupare, eadem securo et reposito animo subito emergunt. aliquando etiam seriam rem agenti et occupato sententia diu frustra quaesita intempestiue molesta est. necesse est ergo me ad delicias conponam memoriae meae quae mihi iam olim precario paret. Facitis autem, iuuenes mei, rem necessariam et utilem, quod non contenti exemplis saeculi uestri, prioris quoque uultis cognoscere: primum quia, quo plura exempla inspecta sunt, plus in eloquentia proficitur. non est unus, quamuis praecipuus sit, imitandus, quia numquam
Abbreviated transcription (Latin):
ordine dieta reddebam ⁊ abhis qͥ ad audienduon
p̾ceptorẽ meũ ꝯuen̾ant. singłos u̾sus asingulis
datos eum plures quam ducenti. effic̾ent᷑ ab
ultrino incipiens usq ad pͥmũ recitabam. ħ ec
ad conplectendu̾m tantũ que uellem uelex
m̾erat memoria sed etiam adcontiuenda q̃
fidia quȩ iuuenalẽ antinum dissoluit. eo per
bone fidei ẽẽ. Nunc quia iubetis quid possit
exꝑiar ⁊ illam om̃i cirra sc̾utabor. Ex parte
entm bñ sꝑo. Nã quȩcuniq apud illam. aut
puer aut iuuenis deposui quas receneia aut
mͦ audita fine cunctatione ꝓfe̾t. dt si qua illi
intͣ prinos annos cõmisi sie ꝑdidit ⁊ amisit.
ut etiam si sepius ingerantur tociens tñ tã¬
quam noua audiã. Ita exinemoria mea q¬
uantum uob̾ satis sit fuꝑ ÷. Neq enim de
his ine interogatis quos ip̾i audistis ẜ de his
qui aduo usq ñ ꝑuenerĩt. fi at quod uultis.
Mittatur senex inscolas. Illuo nec ẽe est inp.¬

Expanded text:
ordine dicta reddebam et ab his qui ad audiendum ordine dicta reddebam et ab his qui ad audiendum praeceptorem mecum conuenerant singulos uersus a singulis datos, cum plures quam ducenti efficerentur, ab ultimo incipiens usque ad primum recitabam. nec ad complectenda tantum quae uellem uelox mihi erat msidia, quae iuvenilem quoque animum dissolvit, eo perdbonae sidei esse. Nunc quia iubetis, quid possit experiar; et iliam cum cura scrutabor.Ex parte enim spero bene. Nam quaecumque apud illam aut puer, aut iuvenis deposui, quasi recentia, et modo audita, sine cunctatione profert. At si qua illi intra proximos annos commisi, sic perdidit et amisit, ut etiamsi saepius ingerantur, totiens tamquam nova audiam. Itaque ex memoria, quantum vobis satis sit, superest. Neque enim de his interrogatis, quos ipsi auditis: sed de his, qui ad vos usque non pervenerunt. Fiat quod vultis: mittatur senex in Scholas. Illud necesse est impe
Abbreviated transcription (Latin):
Nouato senece ⁊ me̾ne filiis seneca sał.
rigit is rem magis iocondau
mͥ quam facilem. Iubetis enim
quid de his declamatoribus sentiã
qui in etatem meam inciderunt ĩ.¬
dic are. & si qua meniorie meȩ non dum elapsa fñt¬
:̃ ab illis dicta collig̾e̾. Ut quãuis nocicie ur̃e sub¬
ducti funt tũ non cͥdatis tm̃ deillis.s. ⁊ iudicetis
Est fateor mͥ iocundũ redire inantiqua studia
melioresq ad annos respic̾e. ⁊ uob̾ querentibus
quod tante opinionis uiros audire ñ potueritiᷤᷤ
detͣhere temporũ inuiriam. S eum multa
iã mͥ ex me desid̾anda senectus feci̾t oculorũ
aciem retud̾it. auriũ sensũ hebetau̾it. neruo¬
rũ firmitatẽ fatigau̾it. ĩ ea quę retuli memori¬
a est res ex oĩbꝰ aumi partibꝰ marime delicata
⁊ fragilis. inquam pͥma senectus me᷑rit. Hane
aliqͦn ĩ me florrusse ut ñ tantum ad usũ fusfi.¬
ceret s ĩ miraculum usq ꝓced̾et. non negaᷤ.
Nam ⁊ duo milia nominum recitata quo erãt

Expanded text:
Nouato, Senecae, Melae filiis salutem. Exigitis rem magis iocundam mihi quam facilem: iubetis enim quid de his declamatoribus sentiam qui in aetatem meam inciderunt indicare, et si qua memoriae meae nondum elapsa sunt ab illis dicta colligere, ut quamuis notitiae uestrae subducti sint, tamen non credatis tantum de illis, sed et iudicetis. Est, fateor, iocundum mihi redire in antiqua studia melioresque ad annos respicere et uobis querentibus quod tantae opinionis uiros audire non potueritis detrahere temporum iniuriam. sed cum multa iam mihi ex meis desideranda senectus fecerit, oculorum aciem retuderit, aurium sensum hebetauerit, neruoram firmitatem fatigauerit, inter ea quae retinui memoria est res ex omnibus animi partibus maxime delicata et fragilis, in quam primam senectus incurrit. Hanc aliquando in me floruisse, ut non tantum ad usum sufficeret, sed in miraculum usque procederet, non nego: nam et duo milia nominum recitata quo erant
Abbreviated transcription (Latin):
a limenta dedi et te qui negasti. Ab dicari non.
possum obid ꝙ feci lege cogñte. Qtͣd si fis¬
be me uetes ꝯ uidi hominem cal mitosum.
non sunt affectus uñ. in nr̾a potestate. Que¬
dam uira non soͥpta. s scͥptis omnib c̾tiora
R PS cere exmeti ꝑosuit inuidia homo.
qui se melius iactare pͣ ꝙͣ. deffendere.
ustus meus mecus ÷ ne ħedem ingratum scͥ¬
bam. inimicum relinꝙͣ. Etiam si tu non odisti
eũ qui mͥ fec̃ inuinam. Ego odi etim qui fecit.
tibi. Desinit esse filius qui non tm̃ abdicatus
s ⁊ ab alio adoptiuꝰ tͥ. Audite ꝙͣ iialele egnee¬
ira. frẽm rogaui. Quis es tu qui de facto pa¬
trum sentñciam feris: Adte arbitrum odra
nrã nõ mittimus. Iudices hm̃s dõs.

Expanded text:
alimenta dedi et te qui negasti. Abdicari non alimenta dedi et te qui negasti. Abdicari non possum ob id quod feci lege cogente. Quid si flere me uetes cum uidi hominem calamitosum? Non sunt affectus nostri in nostra potestate. Quaedam iura non scripta, sed scriptis omnibus certiora rescere ex mea proposuit inuidia homo, qui se melius iactare potest quam defendere. Iustus meus metus est ne heredem ingratum scribam, inimicum relinquam. Etiamsi tu non odisti eum qui mihi fecit iniuriam, ego odi eum qui fecit tibi. Desinit esse filius qui non tantum abdicatus, sed et ab alio adoptatus est. Audite quam ualde eguerim: fratrem rogaui. Quis es tu qui de facto patrum sententiam feras? ad te arbitrum odia nostra non mittimus; iudices habemus deo
Abbreviated transcription (Latin):
tante ad olescens illum aluit. Obħ abdicatus:
taciut. Ad optatus apatruo. Patruus ħedita
te acepta. locuple̾s fatus ẽ. Eg̃e cepit pat̾. ue¬
tante patruo aluit illum adolescens. abdicat᷑¬
contradicit.
Oiam ꝑ ductus erat ut omnem spem
ultimoꝵ alim̃tꝵ. mea sola domo po¬
nẽt inqua habebat ab dicatum. iminic̃. Ip̃e uir¬
quit. Ali me uetuit. Imitõnem aliene culpe
innocentiam uocas. Omĩs istabilis. ⁊ inc̾ta
felicitas ÷. quis ed̾et ia centem suꝑ crepidinẽ
marium. aut fuisse ꝯsulem. aut futurum:
⁊uid nõ fim̃duiti felicib putas: Quiddes¬
ꝑand̾ infelicib : Ne cͥca pła instabilis fortu¬
ne exempla te mittam. uide quis alimenta
rogetur. ⁊ quis roget: Lon sim hospes gra¬
uis. unum se nemadue̾o h tͥ uicioꝰ pater spatt
placui. ꝑierat totus orbil nisi inim finiret
mĩa. Iactatus inter duos patres ittiꝰꝙ filius.
tecum limina. off̾udam om̃ib. ⁊ me qui

Expanded text:
tante adulescens illum aluit; ob hoc abdicatus tante adulescens illum aluit; ob hoc abdicatus tacuit. adoptatus a patruo est. patruus accepta hereditate locuples factus est. egere coepit pater: uetante patruo alcontradicit. Eo iam perductus erat, ut omnem spem ultimorum alimentorum in ea sola domo poneret, in qua habebat abdicatum et inimicum. Ipse, inquit, me ali uetuit. Imitationem alienae culpae innocentiam uocas? Omnis instabilis et incerta felicitas est. Quis crederet iacentem supra crepidinem Marium aut fuisse consulem aut futurum? Quid non timendum felicibus putas? quid desperandum infelicibus ? Ne circa plura instabilis fortunae exempla te mittam, uide quis alimenta rogetur et quis roget. Non sum hospes grauis: unum senem adduco. Hoc tibi uitio, pater, placui. Perierat totus orbis, nisi iram finiret misericordia. Iactatus inter duos patres, utriusque filius, tecum limina; ostendam omnibus et me qui
Abbreviated transcription (Latin):
de seculo. de diuiciis dñr. hoc gͦꝰ sentũciarum
suppellectilem uocabat. Solebat sche ma
Et putant illum hoĩes hac uirtute caruisse.
ꝯ ingenium ꝗ̃ eius hac dote habundauĩt. In¬
dicium autem stactꝰ fuit. Non placebat illi orõ¬
nem inflectẽ nec unꝙͣ recta uia deced̾e nisi cõ
hoc aut necesfitas coegiss aut magna suasisset
utilitas. Scema negibat decoris causa inuentũ
s subsidũ. ut ꝙ paulam aures offensurũ erat.
sipalam dicoretur. id obliꝙ ⁊ furtim surripet.
torquere orõuem cui esse rectam licẽt. S iã
nonꝰ sustineo dutiꝰ uos moran. Scio ꝙͣ odiosa
sit res. cͥcensib pompa. Ab ea controu̾sia ini¬
cipiam ꝙͣ pͥmam latͦnem ineum declamasse
memini ad mod̾ iuuenem in marili seclacũ
cum iam cepiss diem duc̾e.
P E N parentes. alant. aut uinciant᷑.
Duo frẽs inter se tlissidebant. Alt̃ filitis
erat. Patruus ine gesta m᷑em incidit. P atre ue¬

Expanded text:
de saeculo, de diuitiis dicuntur: hoc genus sententiarum de saeculo, de diuitiis dicuntur: hoc genus sententiarum supellectilem uocabat. Solebat schemataet putant illum homines hac uirtute caruisse, cum ingenium quidem eius et hac dote abundauerit? Iudicium autem fuit strictius; non placebat illi orationem inflectere nec umquam recta uia decedere, nisi cum hoc aut necessitas coegisset aut magna suasisset utilitas. Schema negabat decoris causa inuentum, sed subsidii, ut quod palam aures offensurum esset, si palam diceretur, id oblique et furtim surreperet. torquere orationem cui esse rectam liceret. Sed iam non sustineo diutius uos morari: scio quam odiosa res mihi sit Circensibus pompa. Ab ea controuersia incipiam quam primam Latronem meum declamasse memini admodum iuuenem in Marulli scola, cum iam coepisset diem ducere. Liberi parentes alant, aut uinciantur. Duo fratres inter se dissidebant; alteri filius erat. patruus in egestatem incidit; patre ue
Abbreviated transcription (Latin):
tiones contũsiarum sicut ab illis ꝓpoi̾te st̃.
nec his argumenta subtexam ne ⁊ mod̾ extẽ¬
dam. ⁊ ppositum cum uos sentũtias audire
uelitis. ͥ quic quid ab illis abduxero moles¬
tum futurum sit. hoc quoꝙ latro meus faci¬
ebat. ũ sentñtias amaret cum discipłi ẽẽmꝰ
ap̃ marillum rethorem hominem satis arid̾
paucissima belle s non uulgato qu̾e dicentẽ.
cum ille exilitatem orõnis sue inputaret.
controu̾sie ⁊ diceret uecẽ ẽ est me ꝑspinosũ
locum ambulautẽ suspensos pedes pon̾e
a iebant latro. Non hercle tiui pedes spi¬
tencias que int̾poni argumentis ꝙͣ maxͨ de¬
cdamantis maulli possent. Solebat᷑ autem
nematha seb̾et aliquo die. nicħ p̃t̃ enthi¬
ineinata aliquo die nicħ p̾ter has tnͣsiaticias
quas ꝓͥe sentñcias dm̃s que nicħ hñt cum ip̃a
controũsia iuplicitum. s satis apte ⁊ alio tnͣs¬
feruntur tanꝙͣ que de fortuna de crudelitate.

Expanded text:
tiones controuersiarum, sicut ab illo propositae sunt, tiones controuersiarum, sicut ab illo propositae sunt, nec his argumenta subtexam, ne et modum excedam et propositum, cum uos sententias audire uelitis et quidquid ab illis adstruxero molestum futurum sit. Hoc quoque Latro meus faciebat, ut sententias amaret. cum condiscipuli essemus aput Marullum rhetorem, hominem satis aridum, paucissima belle, sed non uulgato genere dicentem, cum ille exilitatem orationis suae imputaret controuersiae et diceret: “necesse me est per spinosum locum ambulantem suspensos pedes ponere,” aiebat Latro: “non mehercules tui pedes spitentias, quae interponi argumentis cummaxime declamantis Marulli possent. Solebat autem enemata scriberet, aliquo die nihil praeter enthymemata, aliquo die nihil praeter has translaticias quas proprie sententias dicimus, quae nihil habent cum ipsa controuersia inplicitum, sed satis apte et alio transferuntur, tamquam quae de fortuna, de crudelitate,
Abbreviated transcription (Latin):
Id quod nuie anullo fi᷑ animadu̾to somꝑ fec̃. An¬
teꝗͣ dic̾e inciꝑet sedũs questiones eiꝰ quas dictu¬
rus erat contͦuersie ꝓponebat. quod sumere
fiducie. est. Ip̃a enĩ actio multas latebras ht̃
nec facile potest si qͦ loto subrilitas defuit appa¬
rere. eũ orationis eͣsus audientis iudiciũ inpe¬
diat. dicentis abcondat. At uͥ pponunt᷑ nuda
membra. siqͥd. aut num̾o aut ordine decidit
ẽ iniquiꝰ his qͥ nꝰꝗͣ putant ẽẽ subtilitatẽ. nͥ ubi
nicħ est p̾ter subtilitatẽ. Et in illo eũ omẽs ora¬
torie. uirtutes essent. ħ fundamentũ suꝑ strue.¬
tis tot et tantis molibꝰ obruebat᷑. Hec de eratĩ
illo s nõ eiuinebat. Et nescio an maximũ ui¬
ciũ subtilitatis sit nimis se ostendere. Mag̃ no.¬
cent insidie que latent. Utilissima ÷ obsimu¬
lata subtilitas que offectu apparet. habitu
latet. Iut̃ponam itaꝙ quib dam locis ques¬

Expanded text:
Id quod nunc a nullo fieri animaduerto semper fecit: anId quod nunc a nullo fieri animaduerto semper fecit: antequam dicere inciperet sedens quaestiones eius quam dicturus erat controuersiae proponebat, quod summae fiduciae est. ipsa enim actio multas latebras habet, nec facile potest, si quo loco subtilitas defuit, apparere, cum orationis cursus audientis iudicium impediat, dicentis abscondat; at ubi nuda proponuntur membra, si quid aut numero aut ordine excidit,est iniquius his qui nusquam putant esse subtilitatem, nisi ubi nihil est praeter subtilitatem; et in illo cum omnes oratoriae uirtutes essent, hoc fundamentum superstructis tot et tantis molibus obruebatur, nec deerat in illo, sed non eminebat; et nescio an maximum uitium subtilitatis sit nimis se ostendere. magis nocent insidiae quae latent; utilissima est dissimulata subtilitas quae effectu apparet, habitu latet. Interponam itaque quibusdam locis quaes
Abbreviated transcription (Latin):
urbanã cͥconfusiam senatui plebemi nomini¬
bus suis ꝑsalutauit. Quid ille fec̃ qui recita¬
tum a poeta nouuni carmen dixit firũ ẽẽ ⁊
uocatꝰ in actione ꝑcedit ꝑtotũ diem. ⁊ om̃s res
⁊ p̾cia ⁊ ẽptores ordine sua argentariĩs recogno.¬
scentibus ita ut inuulla re falleret᷑ censuit.
Cupitis statĩ disc̾e̾. suspendã cupiditatẽ ur̃am.
⁊ faciã alt̾i bñ ficio locũ. Int̾im̃ ħ uob̾ in qͦ iam
obligatus sum ꝑsoluã. plura fortasse delatͦne
Ip̃e quoq ħ futu ꝓuide̾ã ũ momorie eiꝰ quociens
occasio fuiss difficultũ auelleren nec his tũero
contẽptꝰ s quociens me in uitau̾it memoriali.¬
bentissime faciã. ũ illũ tu ⁊ uos cognoscatis :.
ego recognoscã. Iluo unũ nõ differam falsam
opinionẽ deillo ĩ aĩs hominũ coualuisse. łutãt
enĩ fortit̃ quidẽ s parũ subtilit̃ eum dixisse. ẽ
in illo siqua alia uirtus fuit ⁊ subcilitas fu̾it.

Expanded text:
urbanam circumfusam senatui plebem nominiurbanam circumfusam senatui plebem nominibus suis persalutauit; aut quod ille fecit qui recitatum a poeta nouum carmen dixit suum esse et ouocatus in auctione persedit per diem totum et omnes res et pretia et emptores ordine suo argentariis recognoscentibus ita ut in nulla re falleretur recensuit. Cupitis statim discere? suspendam cupiditatem uestram et faciam alteri beneficio locum; interim hoc uobis in quo iam oipse quoque hoc futurum prouideram, ut memoriae eius, quotiens occasio fuisset, difficulter auellerer. nunc his tamen ero contentus; sed quotiens me inuitauerit memoria, libentissime faciam ut illum totum et uos cognoscatis et ego recognoscam. Illud unum non differam, falsam opinionem de illo in animis hominum conualuisse. putant enim fortiter quidem sed parum subtiliter eum dixisse, cum in illo, si qua alia uirtus fuit, et subtilitas fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ficiant. Ad quorũ eũq stilus uelex est tardior
memoria ÷. In illo nõ tantũ naturał memiorie
felicitas erat. s ars sũma. ⁊ ad ꝯp̾endenda q̃ ten̾e
debebat ⁊ adeustodienda. adeo u omẽs declama¬
tiones suas quascũq dixat teneret. Iam itaq
suꝑuaeuos s fec̾at codices. Aiebat se ⁊ iuanimo
sebe. Cogitata dicebat ita uͥ in nullo uniꝗͣ u̾bo
eiun memoria deceꝑiit. Historiarum omiiun
sũma noticia. Iubebat aliquẽ nominati ducem
⁊ tatim eiꝰ acta cursu reddobat. ad oo quecumq
semel manimũ eiꝰ descend̾ãt inꝑuitu erãt᷑. Uideo
uos iuuenes mei. pꝰ iꝰsta adhanc eiꝰ uirtutẽ obstu.¬
pesee. Alia uos mirari iilla uolo ħ qͦd tm̃ a uob̾
rudet᷑ ñ oꝑosa arte tradi pot̾. Intͣ eriguum
paucissimoꝵ dier̃ tempus pot̾it qͥlibet fac̾e illd̾
q cui esis fec̃. qui missus apto legatus ad roma.¬
uos pꝰtͥo die legatꝰ nouus homo. ⁊ senat᷑ onriem

Expanded text:
figant: at quorumcumque stilus uelox est, tardior figant: at quorumcumque stilus uelox est, tardior memoria est. In illo non tantum naturalis memoriae felicitas erat, sed ars summa et ad conprehendenda quae tenere debebat et ad custodienda, adeo ut omnes declamationes suas quascumque dixerat teneret etiam. itaque superuacues sibi fecerat codices: aiebat se in animo scribere. Cogitata dicebat ita, ut in nullo umquam uerbo eum memoria deceperit. Historiarum omnium summa notitia: iubebat aliquem nominari ducem et statim eius acta cursu reddebat; adeo quaecumque semel in animum eius descenderant in promptu erant. Video uos, iuuenes mei, plus iusto ad hanc eius uirtutem obstupescere: alia uos mirari in illo uolo; hoc quod thauma uobis uidetur, non operosa arte tradi potest. intra exiguum paucissimorum dierum tempus poterit quilibet facere illud quod Cineas fecit, qui missus a Pyrrho legatus ad Romanos postero die nouus homo et senatum et omnem
Abbreviated transcription (Latin):
cent nõ iussus asũma contentione paribus
interuallis descend̾e. ñ fudorem unctione diᷤ.¬
cutere. ñ latus ambulatione reꝑare. Sepe
cum ꝑ totam lugubrau̾ant noctẽ ab ipso
cybo statim addeclam andũ ueniebat. Lam uͦ
cum rẽ immiscissimã corꝑi fac̾et uetari nu-¬
llo mͦ pot̾at. Post cenã fere lucubrabat. nec p.¬
atiebat᷑ alimenta ꝑsomnũ quietẽq equalit᷑
digeri s ꝑtͣbata. ac dissipata incapud ageb¬
at. Itaq occuloꝵ ⁊ aciẽ confud̾at. ⁊ colorẽ inu.¬
tau̾at. Menioria nat᷑a qͥdem felir plurimũ
tñ arte aduita. Non quã ille qͥ dicturꝰ erat
edicendi causa relegebat quȩ didise̾rat. illa
conseͥpserat. eũ deeo magis in illo mirabile ui¬
deri pot̾ quod nõ lente. ⁊ anxie. s eadem pene
qͦ dicẽbat inpetu seͥbebat. Illi qͥ sc̃pta sua torq¬
uent qͥ desingulis u̾bis ĩ confiliũ eunt. necesse
est quociens animo suo amouent nouissrmo as¬

Expanded text:
cere, non rursus a summa contentione paribus cere, non rursus a summa contentione paribus interuallis descendere, non sudorem unctione discutere, non latus ambulatione reparare. Saepe cum per totam lucubrauerat noctem, ab ipso cibo statim ad declamandum ueniebat. Iam uero quin rem inimicissimam corpori faceret uetari nullo modo poterat: post cenam fere lucubrabat nec patiebatur alimenta per somnum quietemque aequaliter digeri, sed perturbata ac dissipata in caput agebat; itaque oculorum et aciem contuderat et colorem mutauerat. Memoria ei natura quidem felix, plurimum tamen arte adiuta. numquam ille quae dicturus erat ediscendi causa relegebat: edidicerat illa, cum scripserat; quod eo magis in illo mirabile uideri potest, quod non lente et anxie, sed eodem paene quo dicebat impetu scribebat. Illi qui scripta sua torquent, qui de singulis uerbis in consilium euut, necesse est quae totiens animo suo admouent nouissime ad
Abbreviated transcription (Latin):
tieia que continuatione ꝑtinatis stuoii addu¬
citur feriarum hilaritate diseutitur. Hulli
tñ int̾miso inanifestius ꝓderat quotieusexin¬
tuallo dixerat. multa acrius uolentiusq di¬
cebat. Exultabat eñi nouato atq integro ro¬
bore.⁊ tantum ase ex pͥmebat qͣntum concupi¬
erat. Hesciebat dispensare uires suas s imode.¬
iate adu̾sus se imꝑii fuit. io̾q studiuni eius ph.¬
iberi debebat qr regi non poterat. Itaq solebat
⁊ip̾e cũ se assidua ⁊ nusquam intermissa contẽ¬
tione fregerat sentire ingenii lassitudiuem
q̃ non uunof est quam corꝑis. si occultͥor. Cotpꝰ
illi erat ⁊ñam solidum ⁊ multa exe̾itatione du.¬
ratũ. Io̾q nũꝗͣ inpetꝰ ardentis anuni deseruit.
Uor robusta. s sordida lugubrationibus ⁊ ne.¬
gligentia nõ nã infuscata. Bñficio tñlater.¬
ũ extollebat᷑. Et quaniuis uiter mitia parũ
res tulerat. ita uiuere. Hicħ uocis causa fac̾e.
Non illã ꝑgradus paulatĩ asũmo ad imũ ꝑdu.¬

Expanded text:
titia, quae continuatione pertinacis studii adducitur,feriarum hilaritate discutitur: nulli tamen intermissio manifestius proderat. Quotiens ex interuallo dixerat, multo acrius uiolentiusque dicebat: exultabat enim nouato atque integro robore et tantum a se exprimebat quantum concupierat. Nesciebat dispensare uires suas, sed inmoderati aduersus se imperii fuit; ideoque studium eius prohiberi debebat, quia regi non poterat. Itaque solebat et ipse, cum se assidua et numquam intermissa contentione fregerat, sentire ingenii lassitudinem, quae non minor est quam corporis, sed occultior. Corpus illi erat et natura solidum et multa exercitatione duratum, ideoque numquam impetus ardentis animi deseruit. Vox robusta, sed sordida, lucubrationibus et neglegentia, non natura, infuscata; beneficio tamen laterum extollebatur et quamuis inter initia parum res tulerat ita uiuere, nihil uocis causa facere, non illam per gradus paulatim ab imo ad summum perdu
Abbreviated transcription (Latin):
Empta a lenone ꝓstituta ÷ uenientes adse. exora
Quedam iurgo apiratis capta uenĩt.
non poss conluctantem ⁊ iuii inferre uolentẽ
occidit. Accusata. ⁊ absoluta. ⁊ remissa ad suoᷤᷤ
ẽ petit sacerdocium. Contradicit᷑.

Expanded text:
empta a lenone et prostituta est. uenientes ad se exoraQuaedam uirgo a piratis capta ueniit; non posset, conluctantem et uim inferre uolentem occidit. accusata et absoluta et remissa ad suos est. petit sacerdotium. contradicit
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝙ te malle credebant. honor ad utrumq
um uictũ. ⁊ ur̃ fortem. statuas inquit.
tͥ posui ĩmo no possem uictum me obliuisa ig¬
nominam meã ines incidisti.
secuta ÷ Cum indiu̾sa parce hrẽt patrem.⁊
matrem. uictis patrib suis. ⁊ ocossso uranto
uenit ad patrem. aqͦ ñ recepta ait patͥ. Qadm.¬
od̾ uistͥ satisfacram ille ressondit morere. sus¬
pendit se autẽ ianuam eiuis accusatur pat̾¬
ẜ a filio. dem̃tie. contradiat.

Expanded text:
sed quod te malle credebant. Honor ad utrumquenium uictum et uirum fortem. Statuas, inquid, tibi posui. immo ne possem umquam uictum me obliuisci, ignominiam meam in aes incidisti. secuta est, cum in diuersa parte haberet patrem et fratrem. uictis partibus suis et occiso marito uenit ad patrem, a quo non recepta ait patri: quemadmodum uis tibi satis faciam? ille respondit: morere. suspendit se ante ianuam eius. accusatur pater a filio dementiae. contradicit.
Abbreviated transcription (Latin):
IIio forti p̃ntium. Si plures erant uidi¬
cio contendant. pat̾ ⁊ filius factit̾ fecert̃.
petit pat̾ afilio ut s̃ ced̾et. Ille noluit iudicio
cõtẽderunt. uicit patrem. pecit p̃tuo statuas pa¬
tais. abdicat᷑. Quem optem nesao udicii huiuis
euentim cum cͥmẽ ieum sit uirisse. ꝑ atue
iudicium hab. patris ꝑdidi. patrem matie ui
ni oracium. ⁊ cruscas acies corꝑe suo subiuouen¬
tẽ. Cogitaui decium qͥ nec ip̾e patͥ cessit. Pugna¬

Expanded text:
iro forti praemium. si plures erunt, iudicio contendant. Pater et filius fortiter fecerunt. petiit pater a filio ut sibi cederet; ille noluit. iudicio contenderunt; uicit patrem. petit praemio statuas patri. abdicatur. Quem optem nescio iudicii huius euentum, cum crimen meum sit uicisse. Patriae iudicium habeo, patris perdidi. Patrem in acie uidui Horatium Etruscas acies corpore suo submouentem; cogitaui Decium qui nec ipse patri cessit. Pugna
Abbreviated transcription (Latin):
oluerunt dii esse miraoło.
in captiua lib̾tatem. inꝑstituta pudiciciã.
ruit. Qͣ pudica sit miles ostñdit. Quam in nocẽs
uidex. Quam felix reditus. In ter tot ꝑicłã dii nõ
seruassent. nłi sibi seruaturi fuissent. Totum po¬
pulus ad seruandm pudicitiam contulit. qͥcqͥd
ad molandam attulerat. dicat diis pudiciciam qͥb
debet

Expanded text:
oluerunt dii esse miraculo oluerunt dii esse miraculo in captiua libertatem, in prostituta pudicitiam, rint. Quam pudica sit, miles ostendit; quam innocens, iudex; quam felix, reditus. Inter tot pericula dii non seruassent, nisi sibi seruaturi fuissent. Totum populus ad seruandam pudicitiam contulit quicquid ad uiolandam adtulerat. Dicat diis pudicitiam quibus debet
Abbreviated transcription (Latin):
nisi hominem occidiss. Quidmͥ sac̃do.¬
tem. cͦꝰ p̃clara est castitas. Id enĩ deerat. ut
eas templa recipiant. quas aut carcer. aut
lupanar eiecit. Indignam te sac̃docio dic̾em.
si tnͣsisses ꝑ lupanar. Forcuna ꝑati coeg̾. ⁊ mi¬
seren om̃s debent mei. At nos non facimus mi¬
sãndas sac̃dotes. nec ẽ ap̃ nos maruntis honor
ultimoꝵ maloꝵ solacium. Ita domi custodita
est ut raꝑi ꝑoss. Ita cara fuit suis. ut rapta
nõ redim̃et᷑. Itti rapte peꝑcere pirate. ut lenoni
uenderent. Sic emit len̾o ut ꝓstitueret. Sic
uenientes depcata ÷ ut ferro opiũ ess. Moir
me respectus omium uͥgĩ sim cuitate nulla in¬
ueniri potuit. neꝙ m̃etrice castior. neꝙ honuci¬
da pnnor. Vulla ÷ satis pudica. de qua queritur
Dũ inquit exoraui siquis dubitabat. an mere¬
tris eis audiat ꝙͣ blauda sit. Putemus tres sacdo¬
cium pet̾e. Uñam qͥe capita sit. alt̾am que
ꝓstitĩt. terciam que hortiniem occid̾it. omuib nego:

Expanded text:
nisi hominem occidisset. Quid mihi sacerdotem cuius precaria est castitas? Id enim deerat ut eas templa recipiant, quas aut carcer aut lupanar eiecit. Indignam te sacerdotio dicerem, si transisses per lupanar. “Fortuna pati coegit et misereri debent omnes mei.” At nos non facimus miserandas sacerdotes, nec est apud nos maximus honor ultimorum malorum solatium. Ita domi custodita est, ut rapi posset; ita cara fuit suis, ut rapta non redimeretur; ita raptae pepercere piratae, ut lenoni uenderent; sic emit leno, ut prostitueret; sic uenientes deprecata est, ut ferro opus esset. Mouet me respectus omnium uirginum, si in ciuitate nulla inueniri potuit neque meretrice castior neque homicida purior. Nulla est satis pudica de qua quaeritur. Omnes, inquit, exoraui. Si quis dubitabat an meretrix esset, audiat quam blanda sit. Putemus tres sacerdotium petere, unam quae capta sit, alteram quae prostiterit, tertiam quae hominem occiderit: omnibus n
Abbreviated transcription (Latin):
hos ne agit possit non recep̃. Capti sũt
fortisuni duces. Legulus crassus. ħ postrema
rogantium uox erat. Mute anna c̾te lex non
uetat.
c̾e. siranmis dap̃irationem sub aboli¬
tione deposuit. ut si quis ob ieciss tirntiidẽ
capite puuretur. petit magistintum conpe¬
titor contclicit.
Anditdatus tiuno ineo spond̾e. Pulla
rapietur. Nullus occidetur. Hullum
spoliabitur templum. cur honores tam di
u gessisent. narret ꝑ coumunẽ d̾ p̃cor lib̾tatẽ
Morrar. obitietur tibi quod occid̾is cuieni. uult
aliquo inꝑio. aliqͣ potestate distingui. hõ magne
nobilitatis magne gr̃e. ingñtis pecunie. Sicilie
dr̃ fuisse dominus. qui indusos eneis caurs ho¬
mines sub̾tis urebar ignib ut mugitum ed̾e̾nt
u̾ba non possent. O hominem in sua crude¬
litate fastidiosum qui cum uellet corquere
feci. Peto ue mͥ lex ꝓ me nata noceat.
Neu quid noceat quia non obicitur quod noc̾et¬

Expanded text:
hoc ne argui posset, non recepit. Capti sunt hoc ne argui posset, non recepit. Capti sunt fortissimi duces, Regulus, Crassus. Haec postrema rogantium uox erat: mitte arma; hoc certe lex non uetat. cere. Tyrannus dominationem sub abolitione deposuit, ut si quis obiecisset tyrannidem, capite puniretur. petit magistratum; conpetitor contradicit. Candidatus anno meo spondeo, nulla rapietur, nullus occidetur, nullum spoliabitur templum. Cur honores tamdiu non gesserit, narret, per communem deprecor libertatem. Moriar; obicietur tibi quod occideris ciuem. Vult aliquo imperio, aliqua potestate distingui, homo magnae nobilitatis, magnae gratiae, ingentis pecuniae. Siciliae fuisse dicitur dominus, qui inclusos aeneis tauris homines subiectis urebat ignibus, ut mugitum ederent, uerba non possent. O hominem in sua crudelitate fastidiosum, qui cum uellet torquere, feci. Peto ne mihi lex pro me lata noceat, neu quid noceat quia non obicitur quod no
Abbreviated transcription (Latin):
stupͣtum cum dapnati essent qui rapuerant.
ħ locis adolescentium factum est. Ceterum
tam nota erat. u̾econdia. eius ut nemo iam fi
tor iubello sumnã habebat potestatem.
.ccͣc. ab hoste captiui ad portas nocte ueniunt.
Iuꝑator non aꝑuit. ante portas occisi sunt. In ꝑa¬
tor pꝰ uictoriam reus est lese rei.p̃.
hos ego inter diu non recepissem uisi uictores.
Noctu. nec uictores quid̃. ꝓoedens pꝰ tͥdue in p̃liũ
pugnaturꝰ ostũdi. ccc ᷤ. Inquib uicħ laudari pot̃.
p̃ter fugam. Nicħ desid̾ari: p̃ter num̃um. fugi¬
unt ut leges reluiquant. Reũtunt᷑ ut tollant.
p̃.r̃. cum senioꝵ desid̾aret auxilia. Captnuoꝵ
contẽpsit. ⁊ c̃didit eos lib̾tatem magis tueri pos¬
se: qui ñ ꝙ habuisset̃. ꝙͣ qui ꝑdidissent. Hocte
qͦmͦ hostem. cuiem ꝙ distinguam: ꝙͣ mͥ das no¬
tam ut arra cognoscam: c̾do inuisi dũł host¬
es fuisse. ut ex dusos occiderent. seque rentur ad

Expanded text:
stupratum, cum damnati essent qui rapuerunt. stupratum, cum damnati essent qui rapuerunt. erium fuisse; sed hoc iocis adolescentium factum est. Ceterum tam nota erat uerecundia eius, ut nemo iam sintor in bello summam habeat potestatem. Trecenti ab hoste captiui ad portas nocte uenerunt, imperator non aperuit; ante portas occisi sunt. imperator post uictoriam reus est laesae reipubHos ego interdiu non recepissem nisi uictores, noctu ne uictores quidem. Procedens postridie in proelium, pugnaturis ostendi trecentos in quibus nihil laudari potest praeter fugam, nihil desiderari praeter numerum. Fugiunt ut leges relinquant, reuertuntur ut tollant.stias, cum seruorum desideraret auxilia, captiuorum contempsit et credidit eos libertatem magis tueri posse qui numquam habuissent quam qui perdidissent. Nocte quomodo hostem ciuemque distinguam? quam mihi das notam, ut arma cognoscam? Credo in insidiis hostes fuisse, ut exclusos occiderent, sequerentur adm
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. Mulieb̾ ueste se exiturum inpublic̃
ꝓ cefsit. Naptus ÷ abadolescentib .x. accusa¬
uit illos de it ⁊ dãpnaũ.
ONtione ꝓhibitus. a magistratu re¬
um fac̾. magis inturiam ⁊ mulie¬
brem uestem sũpsit capillos infemiuee
habitum conposuit oculos puellati le¬
notinio tͥcondedit. Colorauit genas. Nõ
creditis. ⁊ qui non c̃did̾ant uĩcti sunt sꝑ¬
onsione.⁊ ħ de sponsione forsitam uen̾at ñ
auderet inpudicus contionari. date illi
uestem puellarem. date noctem rapiet᷑
S̾ cillum uestis sũpta decuit ut uidetur
tunc p̾mum sũpsisse. facta totius ad olescen¬
te remitto. Una nocte contẽptus sum. Sic i.¬
mitatus est ut raptorem inuenuxt. Non quid
cecidi. non quid carmen famosum conpo stu.
aut ut ꝓͥum gnͣs inuinie tue dicam. Non quid
te in pii. ap̃ patres nr̃os qui forensia stipendia
anspicabatur nefas putabatur bͣchium toga
exiere. ꝙͣ longe abhis morib ab exant qui tam
u̾econde. ⁊ iam uutute utebant᷑. Constat hunc

Expanded text:
fecit, muliebri ueste se exiturum in publicum. processit; raptus est ab adolescentibus. decem. accusauit illos de ui et damnauit. contione prohibitus a magistratu reum facit magistratum iniuriarum. Muliebrem uestem sumpsit, capillos in feminae habitum composuit, oculos puellari lenocinio circumdedit, colorauit genas. Non creditis? et qui non crediderant uicti sunt sponsione et hoc de sponsione forsitan uenerat ut auderet inpudicus contionari. Date illi uestem puellarem, date noctem: rapietur. Sic illum uestis sumpta decuit, ut uideretur non tunc primum sumpsisse. Facta totius adolescentiae remitto, una nocte contentus sum: sic imitatus est puellam, ut raptorem inueniret. Numquid cecidi? numquid carmen famosum composui, aut ut proprium genus iniuriae tuae dicam, numquid te rapui? Aput patres nostros qui forensia stipendia auspicabatur, nefas putabat brachium toga exserere. quam longe ab his moribus aberant qui tam uerecunde etiam uirtute utebantur? Constat hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Refer uirgintam. dic lucretiam.
plures tuttem sabine sunt. Contumelio¬
sum micħi ert te dignam uidi in cuius
honorem homo oocidatur. me dignum nõ
iudĩ inciuus honorem seruetur:
ue. Hou redimebatur. A rchipirate
filia unre eur coegit ut ducẽt se uxexem si di¬
missus ess. Iurauit relicto patre: secuta est
ad olescentem durit illam. or ba incidit. pat̾
inꝑabut ut archipirate filiam dimũtat orbã
ducat. Nolentem abdicat.

Expanded text:
Refer Virginiam, dic Lucretiam: Refer Virginiam, dic Lucretiam: plures tamen Sabinae sunt. Contumeliosum mihi erit te dignam uideri in cuius honorem homo occidatur, me dignam non uideri in cuius honorem seruetur. ne; non redimebatur. archipiratae filia iurare eum coegit ut duceret se uxorem, si dimissus esset. iurauit. relicto patre secuta est adolescentem. duxit illam; orba incidit; pater imperat ut archipiratae filiam dimittat et orbam ducat. nolentem abdicat.
Abbreviated transcription (Latin):
pater ipẽ militars sit. Ipãm legẽm recita. lice¬
at manto. Liceat ⁊ filio. Quaretam multos
nominat. nisi ꝙ putat esse aliquos. qui non.
possint. Exierunt ad ulteri. uiter patrem de¬
bilem. ⁊ filium stupeutem.
duas rapuit. Alt̾am mortem desid̾at. Alr̃a
nupcias. stupro accusatur. Scupio deffendit᷑.
cum alt̾a rapta litigat. alt̾am aduocat.
U dicate patres. fortior publice dis¬
cipline seũitas surgat. Iam biue
rapiuntur. Coit poplꝰ uelut publico me¬
tu tritus. ⁊ iux ẽdens duos fuisse raptores.
Alt̾am iiurie rapuit. Alta̾m patrocinio.
ꝑ ienis iam raptor. nisi bis ꝑire ꝓmenusses.
site ante inpuiss ⁊ nuptͥas optasses. d̾ inde
hanc uiciass añꝙͣ. nub̾es negares illum uiue¬
nem rapta deb̾e mori. Nicħ ampliꝰ p̃stare rap¬
tori potes ꝙͣ ne tua lege ꝑeat. ꝯ alienam le¬
gem nullum ius habes. Tu raptori p̃stas
ut ilbam ipñm non occidas. Non potes p̃stare
ne quis occidat:

Expanded text:
pater ipse militaris sit. Ipsam legem recita: “licepater ipse militaris sit. Ipsam legem recita: “liceat marito, liceat et filio.” quare tam multos nominat, nisi quod putat esse aliquos qui non possint? Exierunt adulteri inter patrem debilem et filium stupentem. duas rapuit. altera mortem optat, altera nuptias. Stupro accusatur, stupro defenditur; cum altera rapta litigat, alteram aduocat. Vindicate, patres; fortior publicae disciplinae seueritas surgat; iam binae rapiuntur. Coit populus uelut publico metu territus et uix credens duos fuisse raptores. Alteram iniuriae rapuit, alteram patrocinio. Perieras iam, raptor, nisi bis perire meruisses. Si te ante rapuisset et nuptias optasses, deinde hanc uitiasset antequam nuberes, negares illum iubente rapta debere mori? Nihil amplius raptori praestare potes quam ne tua lege pereat; contra alienam legem nullum ius habes. Tu raptori praestas ut illum ipsa non occidas; non potes praestare ne quis occidat.
Abbreviated transcription (Latin):
A dum uitumꝙ corpus interficiat sine
Sp̃hendit ad ulter̃ ꝯ uxore. de qua filiu̾m ad o¬
lescentem habebat. Inꝑauit filio ut occid̾et. Non
oocidit. ad ult̃ effugit᷑. abdicat filium. ꝯͣdic̃:
Olus ego ex omib maritis. nec dimisi
ad ult̃os. nec occidi. Quis non putet.
Aut me sine filio fuiffe. aut filium sine manib:
manus meas. domi etram filii manu̾s ꝑdidi.
T am frustra ad filium qͣm ad gladium̃ cueͬri¬
Inbella non uenit. ⁊ ante patrie ꝙͣ patri uegunt
ꝓ se non poss : aolescens quos dimisisti sequere.
Non potui inquit matrem occid̾e. qͦ si ercus. atiora
Alterum putaui patricidium matrẽ
coram patre decidire. Non semꝑ sc̃elã
toto corꝑe stupui. Pater tͥ manus defuernt.
mͥ om̃ĩa. pꝰ ꝙͣ in mei memoriam reuerterer ex
henderas. Si quid exgens maius uirib meis.
dicam ignosce. Non possum. Ignosẽ filio pater.
nauigationem recusanti si non fenit mare. Ig¬
noscit non sequenti castra. sinõ pot̾ quamuis

Expanded text:
t, dum utrumque corpus interficiat, sinedeprehendit adulterum cum uxore de qua filium adolescentem habebat; imperauit filio, ut occideret. non occidit; adulter effugit. abdicat filium. contradicit. olus ego ex omnibus maritis nec dimisi adulteros nec occidi. Quis non putet aut me sine filio fuisse, aut filium sine manibus? se. In bello meas, domi etiam filii manus perdidi. tam frustra ad filium quam ad gladium cucurrIn bella non uenit et ante patriae quam patri negauit o se non posset. Adolescens, quos dimisisti sequere. Non potui, inquit, matrem occidere. quo sis excusatior, . Pars altera. Alterum putaui parricidium matrem coram patre occidere. Non semper scelertoto corpore stupui. Pater, tibi manus defuerunt, mihi omnia. Priusquam in mei memoriam reuerterer, exhenderas. Si quid exegeris maius uiribus meis, dicam: ignosce, non possum; ignoscit filio pater nauigationem recusanti, si non ferat mare, ignoscit non sequenti castra, si non potest, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
Ncesta saxo deiciatur. Incesti dapnata ante¬
trocinum suum putat. ꝑeundi infelicitatẽ. qͥd
inpotuna mulier inp̃cer nisi ut nebis quidem
deiecta ꝑ eas : Ex ponam conquo stupram. ł qͦmͦ
conmiserit. quia ꝓbaui ista dapnatis. Non pu¬
tas legem cauisse ut ꝑires. que cauit qͣ ad mod̾
ꝑires. Male de diis estimas si sac̃doti sue tam
sero succͤrunt. Ita dii dapuatam maluerunt
Ap̃nata deiecta est. ab soluta descen

Expanded text:
ncesta saxo deiciatur. Incesti damnata antrocinium suum putat pereundi infelicitatem. Quid, inportuna mulier, precer, nisi ut ne bis quidem deiecta pereas? Exponam cum quo stuprum uel quando commiserit? quia probaui ista, damnastis. Non putas legem cauisse ut perires, quae cauit quemadmodum perires? Male de diis aestimas si sacerdoti suae tam sero succurrunt. Ita dii damnatam maluerunt ? Pars altera. Damnata deiecta est, absoluta descend
Abbreviated transcription (Latin):
uenesicitim nec deuuutiatum quidem cre¬
didi. ad ult̾ium inueneficio demũ dep̃hendi.
uerse sunt in exiguas nuptie. Dutatusq
genialis lectus infunebrem. Subiecte rogo
felices faces E feitur putre corpꝰ ⁊ uenenis
cumens. qͥd ult quentis U̾bis signa signis
tormenta conueniunt. Ad uocem tuam fa¬
ca conueniunt. Morietur ante ꝙͣ nubat. fac¬
tum ẽ. uidimus fluens corpus. & in cadaue̾
illius mat̾ita u̾ba credidimus. Gener̃ adult̾io
ꝑdidi. Urorem parricidio. filiam ueneficio:
⁊ ueneficium. ad ult̾ium ancilla teste.
ueneficitm nec ancilla quidem. Cũ indigna¬
itis morietur ꝗͣ illi nubat. u̾ba dolori patrũ
consid̾ata scuitͥ. excidenint. ⁊ ẽ sepissime for

Expanded text:
ueneficium ne denuntiatum quidem creueneficium ne denuntiatum quidem credidi, adulterium in ueneficio demum deprehendi. Versae sunt in exsequias nuptiae mutatusque genialis lectus in funebrem, subiectae rogo felices faces. Profertur putre corpus et uenenis tumens. quid ultra quaeritis? uerbis signa, signis tormenta conueniunt. Ad uocem tuam facta conueniunt. “Morietur antequam nubat:” factum est. Vidimus fluens corpus et in cadauere illius materna uerba credidimus. Generum adulterio perdidi, uxorem parricidio, filiam ueneficio. et ueneficium: adulterium ancilla teste, ueneficium ne ancilla quidem. Cum indignaerius morietur quam illi nubat?” Verba dolori parum considerata exciderunt. et est saepissime fo
Abbreviated transcription (Latin):
essem. Iudices tuleriuit ab solutorias ut grãm
duci suo referrent. Nuptir cã utilitas rei.¬
p̃ fuit. Miles pulsus sepus erat. infelici
p̃lio. Barbatos circa udicium fuisse. non
ꝑꝑ osficium armatos.s. ꝓꝑ morem suum. Qid
pocestis in quit quen. ꝙ uob̾ obsidem addiri:
puella. añ nuptiar̃ dubus signis ctudelitatis
⁊ ueneni. Gorsit ancillam pater. Dix̃ illa. ni¬
cħ se sare de ueneno. s de ad ulto domine:
eus cui collocaturiis filiam erat. accusat
uxorẽ ueneficũ. ⁊ ad ult̾ũ.
O Rietur. teneo uene ficam. Celenus ꝙͣ
Intibat. Geneo ad ult̾am. Morietur. fac
uos detuli. ⁊ duos indices. alt̾a dic̃ quod fac¬
tum ÷. Alt̾a etiam ꝙ futurum sit. Cenĩ ad¬
ult̾a. filie pelex. quam infelix domus ⁊ inqͣ
ad ult̾uim argumentum ⁊. Dixi honestus ÷
dixi pulcher ÷ dum laudo generum coum¬
endam adult̾ium. O me tardissim̃ in tał mei

Expanded text:
essem. Iudices tulerunt palam absolutorias, ut gratiam essem. Iudices tulerunt palam absolutorias, ut gratiam duci suo referrent. Nuptiarum causa utilitas reipublicae fuit. Miles pulsus saepius erat infelici proelio. Barbaros circa iudicium fuisse non propter officium armatos, sed propter morem suum. Quid potestis, inquid, queri? quod uobis obsidem adduxi? puella ante diem nuptiarum, dubiis signis cruditatis et ueneni. torsit ancillam pater; dixit illa nihil se scire de ueneno, sed de adulterio dominae et eius cui conlocaturus filiam erat. accusat uxorem ueneficii et adulterii. “Morietur:” teneo ueneficam; “celerius quam nubat:” teneo adulteram. “Morietur:” facuos detuli et duos indices: altera dicit quod factum est, altera etiam quod futurum sit. Generi adultera, filiae pelex. Quam infelix domus est in qua adulterium argumentum est! Dixi: honestus est; dixi: pulcher est; dum laudo generum, commendaui adulterum. O me tardissimum in malis meis!