comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pene delerit. Id ne unꝗͣ posthac non mõ confici s ne cogitari
quidem possit a ciuib hodierno dic ꝓuidendum ẽ. Atqͦ hec
non ut uos qui mihi studio pene p̃curritis excitarem Iocutu
sum. sed ut mea uox quȩ deb ẽẽ in re .p. pͥnceps officio suncta
consulari uideret᷑. N unc ante ꝗͣ p.c. ad sentẽtiam redeo de
me pauca dicam. Ego quanta manus est cõiuratoꝵ quam ui¬
detis eẽ pinagnã tantam me inimicoꝵ multitudinem susce¬
ptam. et abiectam. O si aliquãdo alicuius surore et scelere cõ¬
Etenun mors quã mihi illi fortasse minitant omĩb parati ẽ.
Uite tantam laudem quanta uos me uñs decretis honestatis. neõ
est assequutus. Ceteris enim semꝑ bene gesta mihi uni conẜua¬
ta re .p. gratulatiõem decreiustis. Sit scipio clarus ille: cuius cõ¬
silio atqͦ uirtute ãnibal in africam redire atq ex italia decedẽ

Expanded text:
paene delerit. id ne umquam posthac non modo non confici sed ne cogitari paene delerit. id ne umquam posthac non modo non confici sed ne cogitari quidem possit a civibus hodierno die providendum est. atque haec, non ut vos qui mihi studio paene praecurritis excitarem, locutus sum, sed ut mea vox quae debet esse in re publica princeps officio functa consulari videretur. nunc ante quam ad sententiam redeo, de me pauca dicam. ego, quanta manus est coniuratorum, quam videtis esse permagnam, tantam me inimicorum multitudinem susceam et abiectam. quod si aliquando alicuius furore et scelere conetenim mors, quam illi fortasse minitantur, omnibus est parata: vitae tantam laudem quanta vos me vestris decretis honestastis nemo est adsecutus; ceteris enim semper bene gesta, mihi uni conservata re publica gratulationem decrevistis. sit Scipio clarus ille cuius consilio atque virtute Hannibal in Africam redire atque Italia decedere
Abbreviated transcription (Latin):
um sustentat᷑ alitur ocio quoꝵ si quȩstus occlusis tabemis minui
solet. quid tandem incẽsis futurũ suit: Que cum ita sint .p.c. uo¬
Habetis consulem ex plurimis piculis. et insidiis atq ex media mõ¬
te non ad uitam suam s ad salutẽ urãm reẜuatum. Om̃s ordines
sentiuĩt. Obsessa facibus et telis impiȩ cõuirationis uobis supplex
manus tendit. patria cõmunis uobis se. uobis uitam oĩum cuiũ
uobis arcem et capitolium uobis aris penatiũ: uobis ignem illum
ueste ppetuum ac sempitnum: uobis omĩa deorum templa atq
delubra. uob̾ muros atq urbis tecta cõmẽdat. p̃terea de ura uita
de focis uñs hodierno dic uobis udicandum ẽ. Habetis ducẽ ine¬
morem ur̃i oblitum sui. quȩ nõ semꝑ facultas datur. Hẽtis om̃s or
laborib fundatum imꝑiũ quanam uirtute stabilitã libertatem
quãta deorum benignitate auctas exaggeratasq fortunas nox una

Expanded text:
um sustentatur, alitur otio; quorum si quaestus occlusis tabernis minui um sustentatur, alitur otio; quorum si quaestus occlusis tabernis minui solet, quid tandem incensis futurum fuit? quae cum ita sint, habetis consulem ex plurimis periculis et insidiis atque ex media morte non ad vitam suam sed ad salutem vestram reservatum. omnes ordines sentiunt. obsessa facibus et telis impiae coniurationis vobis supplex manus tendit patria communis, vobis se, vobis vitam omnium civium, vobis arcem et Capitolium, vobis aras Penatium, vobis illum ignem Vestae sempiternum, vobis omnium deorum templa atque delubra, vobis muros atque urbis tecta commendat. praeterea de vestra de focis vestris hodierno die vobis iudicandum est. habetis ducem memorem vestri, oblitum sui, quae non semper facultas datur; habetis omnis olaboribus fundatum imperium, quanta virtute stabilitam libertatem, quanta deorum benignitate auctas exaggeratasque fortunas una nox
Abbreviated transcription (Latin):
est nemo qui non mõ tolerabili conditione sit seruitutis ꝗ non
audaciam ciuium phorrescat: qui nõ hȩc stare cupiat qui nõ qͣn¬
tum audet: et quantũ pot tantũ cõferat ad cõmunem salute
uoluntatis. Quare si quem ur̃m forte cõmouet hoc qđ auditu:
est lenõem quẽdam lentuli cõcursare circum tabernas. p̃cio ĩ¬
spare sollicitare posse animos ȩgentium atq impitoꝵ. est id qd
coeptum atq tentatũ. sed nulli sunt inuẽti tam aut fortuna misi
aut uoluntate pditi: qui non illum ip̃m sellȩ atq oꝑis. et quȩ¬
stus quotidiam locum qui nõ cubile ac letum suum. qui dẽiq¬
non cursum hunc ociosum uitȩ sue saluum ẽẽ uelint. Multo uero
maxima pars corum qui in tabernis sunt. nisi uero id ẽim potius
dicendum est genus hoc uniu̾sum amãtissimũ est ocii. etenim
omẽ eorum instrumtum omnis opa atq quęstus frequẽtia ciuii¬

Expanded text:
est nemo, qui modo tolerabili condicione sit servitutis, qui non est nemo, qui modo tolerabili condicione sit servitutis, qui non audaciam civium perhorrescat, qui non haec stare cupiat, qui non quantum audet et quantum potest conferat ad salutem voluntatis. qua re si quem vestrum forte commovet hoc quod auditum est, lenonem quendam Lentuli concursare circum tabernas, pretio sperare sollicitari posse animos egentium atque imperitorum, est id quidem coeptum atque temptatum, sed nulli sunt inventi tam aut fortuna miseri aut voluntate perditi qui non illum ipsum sellae atque operis et quaestus cotidiani locum, qui non cubile ac lectulum suum, qui deniqnon cursum hunc otiosum vitae suae salvum esse velint. multo vero maxima pars eorum qui in tabernis sunt, immo vero — id enim potius est dicendum — genus hoc universum amantissimum est oti. etenim omne instrumentum, omnis opera atque quaestus frequentia civi
Abbreviated transcription (Latin):
ac domesticũ ad ullam rei .p. partem ẽẽ uentuꝵ. Pari studio defen¬
dende rei p. cõuenisse uideo et tribunos erarios fortissimos uiros
scribas item uniusos: quos cum casu hic dies ad erarium freq̃ntes¬
aduocauit uideo ab expectatione huius sortis ad salutem cõmũe
cẽ conu̾sos. omnis ĩgenuoꝵ adest multitudo etiam tenuissimoꝵ
Ouis est cĩm cui non hac templa. aspectus urbis possessio libertatis
lux deniq hec ip̃a et hoc cõmune patric̨ solum sit carum tum uͦ
studia cognoscere: qui sua uirtute fortunã huius ciuitatis conse¬
cuti uere hanc suam patriam eẽ iudicant. quã qui hic nati et sũ¬
mo nati loco. non patriam suam: sed urbem hostium ẽẽ iudicaue¬
runt. S quid ego huiusce ordinis hoñes cõmemoro: quos pͥ¬
uatȩ fortune. quos cõmunis res.p. quos deniq libtas ea quae
dulcissima est ad salutem patͬę defendendã excitauit. Seruus

Expanded text:
ac domesticum ad ullam rei publicae partem esse venturum. Pari studio defenac domesticum ad ullam rei publicae partem esse venturum. Pari studio defendendae rei publicae convenisse video tribunos aerarios, fortissimos viros; scribas item universos quos, cum casu hic dies ad aerarium frequentasset, video ab exspectatione sortis ad salutem communem esse conversos. omnis ingenuorum adest multitudo, etiam tenuissimorum. quis est enim cui non haec templa, aspectus urbis, possessio libertatis, lux denique haec ipsa et commune patriae solum cum sit carum tum verti, libertinorum hominum studia cognoscere qui, sua virtute fortunam huius civitatis consecuti, vere hanc suam patriam esse iudicant quam quidam hic nati, et summo nati loco, non patriam suam sed urbem hostium esse iudicaverunt. sed quid ego hosce ordines atque homines commemoro quos privatae fortunae, quos communis res publica, quos denique libertas ea quae dulcissima est ad salutem patriae defendendam excitavit? servus
Abbreviated transcription (Latin):
ela curra forum. pleni om̃s aditus huius loci ac tempti. Cuis
est enum post urbem condlitã hec muẽti sola in qua ommnes sẽ¬
turent unum atq idem p̃ter eos qui cum sibi inderent ẽẽ pereun¬
dum. cum omnib potius qͣsoli pire uoluerũt. Hosce ego homines
excipio. et sccerno libent᷑. neq enim in improboꝵ ciuium. s in acer¬
bissimoꝵ hostium numero hñdos puto. Ceti uero dii immortales. qͣ
freq̃ntia. quo studio qua uirtute ad cõmunem salutem dignitatẽ¬
q consentuit. Ouid ego hic equites ro. cõmemorem: qui uobisi
ita sũma ordinis cõsiliiq concedũt. ut uobiscum de amore rei .p. cer¬
tent: quos ex multoꝵ annoꝵ dissensione huuis ordinis ad societa¬
tem cõcordiamq reuocatos hodiernus dies uobiscum atq hec cã
coniungit. Guã si cõunctionem in cõsulatu cõfirmatã meo ppetuã
in re .p. retinuerimꝰ. confirmo uobis nullum posthac ciuile malu:

Expanded text:
pla circum forum, pleni omnes aditus huius templi ac loci. causa pla circum forum, pleni omnes aditus huius templi ac loci. causa est enim post urbem conditam haec inventa sola in qua omnes serent unum atque idem praeter eos qui, cum sibi viderent esse pereundum, cum omnibus potius quam soli perire voluerunt. hosce ego homines excipio et secerno libenter, neque in improborum civium sed in acerbissimorum hostium numero habendos puto. ceteri vero, di immortales! qua frequentia, quo studio, qua virtute ad communem salutem dignitatemque consentiunt! quid ego hic equites Romanos commemorem? qui vobis ita summam ordinis consilique concedunt ut vobiscum de amore rei publicae certent; quos ex multorum annorum dissensione huius ordinis ad societatem concordiamque revocatos hodiernus dies vobiscum atque haec causa coniungit. quam si coniunctionem in consulatu confirmatam meo perpetuam in re publica tenuerimus, confirmo vobis nullum posthac malum civile
Abbreviated transcription (Latin):
sroulo fẽm: quod initum delende rei .p. consilium: Lrgitiõis
Nolurtass um in re .p. uersata est et partium quędam cõtentio
Atq eo tempore huius auus lentuli clarissimus dir i coaent
gr iochum. est ꝑsecutꝰ Ille eti im tum graue uulnus accepit nego
de suma rei p. minueret᷑. Hic ad uertenda fundd antp reeo
nos trucilandos oethego. eȩ terosq ciuies interficiẽ dos gabio
nefano umis aliquid seuere statuisse uide amini. ecum multo
me aus sit ue rendum ne remissioe poenȩ crudeles in patriam q̃
ne seuentate animadu̾signis nimis uehem̃tes in acerbissimos ho¬
stos suisse uideamur. S ed ea quȩ ex iudio p.c. diiimilire
non possum. liciunt᷑ uoces quȩ pueniut ad aures inens. coru
qua iteneri uident᷑ ut hẽ im satis p̾sidii ad ea que uos statuentis
hodierno die transigẽda omnia ꝓuisa et parata et costitett
atiore ppliro. ad sũmum impium retinẽdum et add cõmues

Expanded text:
 quod simile factum, quod initum delendae rei publicae consilium? largitionis  quod simile factum, quod initum delendae rei publicae consilium? largitionis voluntas tum in re publica versata est et partium quaedam contentio. atque illo tempore huius avus Lentuli, vir clarissimus, armatus Gracchum est persecutus. ille etiam grave tum volnus accepit, ne quid de summa rei publicae minueretur; hic ad evertenda fundamenta rei pnos trucidandos Cethego et ceteros civis interficiendos Gabinio, nefando aliquid severius statuisse videamini: multo magis est verendum ne remissione poenae crudeles in patriam quam ne severitate animadversionis nimis vehementes in acerbissimos hostis fuisse videamur. sed ea quae exaudio, patreeniunt ad auris meas eorum qui vereri videntur ut habeam satis praesidi ad ea quae vos statueritis hodierno die transigenda. omnia et provisa et parata et constitutamaiore populi Romani ad summum imperium retinendum et ad communis
Abbreviated transcription (Latin):
censa domo. supplicium de seruis ꝗͣ acerbissimũ sumpserit: utrũ
is elemens ac misericors an inhumanissimus ac crudelissimus
c̃ẽ uideat᷑. mihi uero importunus ac ferreus qui non dolorem
lberos mos trucidare uoluerunt: qui singulas uniusciuius q nm
domnos et hoc uniu̾sum rei .p. domicilium delere conati sunt. ꝗ
sd eggerunt ut gentem allobrogum inuestigiis huius urbis atq ĩ
cinere deslagrati impii collocarent: si uehemc̃tissimi fuerimus
imisicordec hebimur. sin remissiores eẽ uolucrimus. sũmȩ no¬
bis enudelitatis in patrię ciuiumq pnicie fama subeuda estͦ
p tradelior mudius t̾tius uisus est. cum sororis suç. foemine e
sectusimnȩ uirum. pñtem et audientem uita pͥuandum ee dioit.
cum uunim iuissu consulis interfectum filumq eius impuberes
egatum a patre missum in carcere necatum eẽ duit: Quoꝵ qđ

Expanded text:
censa domo, supplicium de servis non quam acerbissimum sumpserit, utrum censa domo, supplicium de servis non quam acerbissimum sumpserit, utrum is clemens ac misericors an inhumanissimus et crudelissimus esse videatur? mihi vero importunus ac ferreus qui non dolore eliberos nostros trucidare voluerunt, qui singulas unius cuiusque nostrum domos et hoc universum rei publicae domicilium delere conati sunt, qui id egerunt ut gentem Allobrogum in vestigiis huius urbis atque in cinere deflagrati imperi conlocarent, si vehementissimi fuerimus, misericordes habebimur; sin remissiores esse voluerimus, summae nobis crudelitatis in patriae civiumque pernicie fama subeunda est.publicae, crudelior nudius tertius visus est, cum sororis suae, feminae lectissimae, virum praesentem et audientem vita privandum esse dixit, cum avum suum iussu consulis interfectum filiumque eius impuberem legatum a patre missum in carcere necatum esse dixit. quorum
Abbreviated transcription (Latin):
Ego enim de meo sensu iudico. Nam ita mihi salua re.p. uob
cum ꝑfrui liceat: ut ego qui in hac causa uehem̃tior sum non
atrocitate animi mouear qui eĩm est me mitior sed singulari
quadam humanitate et miscricordia. Uideor enim mihi uideͣ
hanc urbem lucem orbis t̾rarum atq arcem oĩum gentiũ su¬
bito uno incendio concidentem. Cerno animo sepultam patriã
miseros: atq insepultos aceruos ciuium. Uersatur mihi an ocłos
aspectus Cȩthegi. et furor in ur̃a cede baochantis. Cum uero mi¬
hi ꝓpono regnantem lentulum sicut ip̃e ex fastis spare cõfessꝰ
est purpuratum ẽẽ hunc gabinium cum excitu uenisse catilinã:
tum lam̃tationem matrum familias tum fugam uirginũ atq
pueroꝵ: ac uexantiam uirginũ uestalium phorresco et quia m
ficere uoluerunt. me seuerum uehem̃temq p̃bebo. Etenim q̃ro
si quis pat̾familias liberis sius a seruo interfectis uxore occisa. ĩ¬

Expanded text:
ego enim de meo sensu iudico. nam ita mihi salva re publicaego enim de meo sensu iudico. nam ita mihi salva re publica vobiscum perfrui liceat ut ego, quod in hac causa vehementior sum, non atrocitate animi moveor — quis enim est me mitior? — sed singulari quadam humanitate et misericordia. videor enim mihi videre hanc urbem, lucem orbis terrarum atque arcem omnium gentium, subito uno incendio concidentem. cerno animo sepulta in patria miseros atque insepultos acervos civium, versatur mihi ante oculos aspectus Cethegi et furor in vestra caede bacchantis. cum vero mihi proposui regnantem Lentulum, sicut ipse se ex fatis sperasse confessus est, purpuratum esse huic Gabinium, cum exercitu venisse Catilinam, tum lamentationem matrum familias, tum fugam virginum atque puerorum ac vexationem virginum Vestalium perhorresco, et, quia erficere voluerunt me severum vehementemque praebebo. etenim quaero, si quis pater familias, liberis suis a servo interfectis, uxore occisa, in
Abbreviated transcription (Latin):
cethegum et .p. lentulum dedit. et supplicationẽ mihi decre¬
uit. et uidices hestno die maxĩs p̃miis affecit. lam hoc nemini
dubium est quin reo custodiam questor gratulationẽ indici
p̃mium decieuit quid de tota re et causa iudicauit. At ueo
qui aut rei. p sit hostis cum cuiem ẽẽ nullo mõ posse. Deniq̃
ipm̃ latorem semproniȩ legis iussu ppłi poenas rei.p. depen¬
disse. Idem ip̃m lentulum sargitorem. et ꝓdigum non putat
cum de ꝑncie ppłi ro. et exicio huius urbis tam acerbe. tam cru¬
deliter cogitant. et iam appellari posse pplarem. Itaq homo mi¬
tissimus atq lenissimus non dubitat. p. lentulum externis te¬
nebris uinculisq mandare. et sancit in posterum ne quis huiꝰ
cniciatus et corpons etiam egestas ac mendicitas consequatur.
O obrem siue hoc statueritis dederitis mihi comitẽ ad contio¬
nem ppło carum atq iocundum: siue syllani sentẽtiam seq

Expanded text:
civis Romanos dedit et supplicationem mihi decrecivis Romanos dedit et supplicationem mihi decrevit et indices hesterno die maximis praemiis adfecit. iam hoc nemini dubium est qui reo custodiam, quaesitori gratulationem, indici praemium decrerit, quid de tota re et causa iudicarit. at veroqui autem rei publicae sit hostis eum civem esse nullo modo posse: denique ipsum latorem Semproniae legis iussu populi poenas rei publicae dependisse. idem ipsum Lentulum, largitorem et prodigum, non putat, cum de pernicie populi Romani, exitio huius urbis tam acerbe, tam crudeliter cogitarit, etiam appellari posse popularem. itaque homo mitissimus atque lenissimus non dubitat P. Publium Lentulum aeternis tenebris vinculisque mandare et sancit in posterum ne quis huius cruciatus et corporis etiam egestas ac mendicitas consequatur. quam ob rem, sive hoc statueritis, dederitis mihi comitem ad contionem populo carum atque iucundum, sive Silani sententiam sequi
Abbreviated transcription (Latin):
quod salutis oĩum eĩ statueritis non putet ẽẽ suȩ dignitatis reciis¬
re. Adiungit grauem poenam muicipib si quis corum uncła
rupit. horibiles discordias circundat et digna scelere hominũ
pditorum sancit. ne quis corum poenã quos cõdemnat. aut ꝑ
senatum aut per pplm leuare possit. Eripit etiam spem que sõ¬
lahomĩesin mifia consolari solet. bona p̃terca publicari iubet.
uitam solam relinꝗt nefariis homĩb quam si cripuiss mlt̾is
q ut aliqua in uita formido impbis ẽẽt posita apud infcros ciut
moĩ quedam illi antiqui supplicia impiis cẽ cõstituti uolueriñt
cuti sentiam.C. cesaris quonã hanc is in re.p. uiam quȩ ppliris
hetus secuius est. fortisse minus erunt hoc auctore et cogitoe
huiusce sentẽtie mihi pplares impetꝰ ptimescẽdi. Sin ulam alte¬
manoꝵ uidel sentẽtiam ferat. Is et nudius t̾tus in custodiam

Expanded text:
quod salutis omnium causa statueritis non putent esse suae dignitatis recusaquod salutis omnium causa statueritis non putent esse suae dignitatis recusare. adiungit gravem poenam municipiis, si quis eorum vincula ruperit; horribilis custodias circumdat et dignas scelere hominum perditorum; sancit ne quis eorum poenam quos condemnat aut per senatum aut per populum levare possit; eripit etiam spem quae sola hominem in miseriis consolari solet. bona praeterea publicari iubet; vitam solam relinquit nefariis hominibus: quam si eripuisset, multas que ut aliqua in vita formido improbis esset proposita, apud inferos eius modi quaedam illi antiqui supplicia impiis constituta esse voluerunt,cuti sententiam C. Gaii Caesaris, quoniam hanc is in re publica viam quae popularis habetur secutus est, fortasse minus erunt hoc auctore et cognitore huiusce sententiae mihi populares impetus pertimescendi; sin illam altecivium Romanorum sententiam ferat. is et nudius tertius in custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
morte ẽẽ mulctandos. Alteram. C. cęsaris qui mortis poenam
remouet. cęt̾orum supplicioꝵ om̃s acerbitates amplectit᷑. Ut̾q
et pro sin dignitate. et ꝓ rerum magnitudĩe in summa seu̾itate
impium qui ppłi ro. nom̃ extingue̾. punctum tpris frui uita et
hoc cõmuni sp̃u non putat oporte. Atq hoc genus poene se¬
pe in improbos ciues in hac re.p. cẽ usurpatum recordat᷑. Alter¬
intelligit mortem a diis ĩmortalib non ẽẽ supplicii cĩ constituti
sed aut necessitate nature aut laborum. ac miseriaꝵ quietem esse.
itaq eam sapientes nunq̃ inuiti fortes sepc etiam libenter appetiue¬
runt. Uincula uero et ea sempitna certe ad singularẽ poenam ne¬
farii sceleris inuenta sunt. Municipiis dispartiri iub hẽre uide¬
tur usta res iniquitatem si impare uelis difficultatem si rogite. Decer¬
nat tamen si placet. ego enim suscipiam et ut spo repiam qui iͥ

Expanded text:
morte esse multandos, alteram C. Gaii Caesaris qui mortis poenam morte esse multandos, alteram C. Gaii Caesaris qui mortis poenam removet, ceterorum suppliciorum omnis acerbitates amplectitur. Vterque et pro sua dignitate et pro rerum magnitudine in summa severitate imperium, qui populi Romani nomen exstinguere, punctum temporis frui vita et hoc communi spiritu non putat oportere atque hoc genus poenae saepe in improbos civis in hac re publica esse usurpatum recordatur. alterintellegit mortem a dis immortalibus non esse supplici causa constitutam, sed aut necessitatem naturae aut laborum ac miseriarum quietem. itaque eam sapientes numquam inviti, fortes saepe etiam libenter oppetiverunt. vincula vero et ea sempiterna certe ad singularem poenam nefarii sceleris inventa sunt. municipiis dispertiri iubet. habere videtur ista res iniquitatem, si imperare velis, difficultatem, si rogare. decernatur tamen, si placet. ego enim suscipiam et, ut spero, reperiam qui id
Abbreviated transcription (Latin):
la dubitatione a uobis damnati ẽẽ uideant᷑. Sed ego institui re
poena quid censeatis illa predicam quę sunt consulis. E go ma¬
gnum in re.P. uersan furorem et noua quȩdam miscei. et concitaĩ
mala umpdem uidebam: s hanc tantam tam exitiosam hen cõ¬
iurationem a ciuibus nunqͣ putaui. Nunc quidquid ẽ quocũ
q ur̃x mẽtes inclinãt atq sentẽtic statuẽdum uobis an noctem ẽ.
Quãtum facinus ad uos delatum sit iudetis. huic si paucos pu¬
tatis affines ẽẽ uchem̃ter erratis. Latuis opimoe disseminatũ est
hoc malum. Manauit nõ solum per italiam ueꝵetiam transcẽ¬
dit alpes et occulte serpens multas iam ꝓuincias occupauit. Id
oppͥmi sustentando ac ꝓlatindo millo pacto pot.quacunq: rõe
placet ccleriter uobis uindicandum ẽ. Uideo duas adhuc eẽ sẽ¬
tentias. Unam. D. Syllam qui censet cos. qui hec delere conati st̃

Expanded text:
la dubitatione a vobis damnati esse videantur. sed ego institui refla dubitatione a vobis damnati esse videantur. sed ego institui refpoena quid censeatis. illa praedicam quae sunt consulis. ego magnum in re publica versari furorem et nova quaedam misceri et concitari mala iam pridem videbam, sed hanc tantam, tam exitiosam haberi coniurationem a civibus numquam putavi. nunc quicquid est, quocumque vestrae mentes inclinant atque sententiae, statuendum vobis ante noctem est. quantum facinus ad vos delatum sit videtis. huic si paucos putatis adfinis esse, vehementer erratis. Latius opinione disseminatum est hoc malum; manavit non solum per Italiam verum etiam transcendit Alpis et obscure serpens multas iam provincias occupavit. id opprimi sustentando et prolatando nullo pacto potest; quacumque ratione placet celeriter vobis vindicandum est. video duas adhuc esse sententias, unam D. Silani qui censet eos qui haec delere conati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
signa manus. deniq uniuscuiusq confessio. Sollicitantur allobro¬
ges. senucia excitant᷑. Catilina accersit᷑. idem iit consilium ut int̾¬
fectis omnib nemo ne ad deplorandum quidem rei.p. nomen
atq ad lamentandũ tanti impii calamitatem relinquat᷑. Hec omĩa
indices detulerunt. rei confessi sunt. uos multis iam iudiciis iudica¬
uistis. pͥmum q mihi grãs egistis singularib uerbis et mea uirtu¬
te atq diligentia pditoꝵ hominũ comurationẽ patefactam esse
Tum ꝙ eum et cęteros de quib uidicaustis in custodiam dandos cẽ¬
suistis. maxĩẽq q meo nomĩe supplicationem decreuistis qui honoᷤ
togato hĩtus ante me est nemini. postremoq hesterno die p̃mia le¬
gatis anobrogum Titoq uulturtio dedistis amplissima. quȩ sunt
omĩa cuisinõi uti qui in custodum nomĩatim dati sunt sine ul¬

Expanded text:
signa, manus, denique unius cuiusque confessio: sollicitantur Allobrosigna, manus, denique unius cuiusque confessio: sollicitantur Allobroges, servitia excitantur, Catilina arcessitur, id est initum consilium ut interfectis omnibus nemo ne ad deplorandum quidem populi Romani nomen atque ad lamentandam tanti imperi calamitatem relinquatur. haec omnia indices detulerunt, rei confessi sunt, vos multis iam iudiciis iudicavistis, primum quod mihi gratias egistis singularibus verbis et mea virtute atque diligentia perditorum hominum coniurationem patefactam esse tum quod eum et ceteros de quibus iudicastis in custodiam dandos censuistis, maximeque quod meo nomine supplicationem decrevistis, qui honos togato habitus ante me est nemini; postremo hesterno die praemia legatis Allobrogum Titoque Volturcio dedistis amplissima. quae sunt omnia eius modi ut ei qui in custodiam nominatim dati sunt sine ul
Abbreviated transcription (Latin):
re non mouear. horumq: oĩum lachrymis a quib me cucum¬
sessum uidetis. neq meã mẽtem non domũ sepe reuocat exmã¬
ta uxor et abiecta metu filia. et paruulus filius quem mihi ui¬
detur amplecti res. p. tanꝗͣ obsidem consulatus mer neq ille
qui expectans exitum huius diei stat in conspectu meo gener. Mo¬
ueor his rebus omnib sed in eam partem uti salui sint omẽs uo
biscum etiam si me uis aliqua opp̾sserit potius ꝗͣ et illi et nos
una rei. p. peste pereamus. Quare.p.c. incumbite ad salutem
rei .p. circũspicite om̃s ꝓcellas quȩ impẽdent: nisi ꝓuidetis.
Non Titus gracchusq iterum tr.plebis fieri uoluit. non. Cgrac
mium occidit in discrimen aliquod atq in ur̃e seu̾itatis iudiciũ
adducit᷑. Tenent᷑ ii. qui ad urbis incendium ad ur̃m omniu
cedem. ad catilinam accipiẽdum romȩ restiterunt. Tenent̾ luterȩ

Expanded text:
re non movear horumque omnium lacrimis a quibus me circumre non movear horumque omnium lacrimis a quibus me circumsessum videtis. neque meam mentem non domum saepe revocat exanimata uxor et abiecta metu filia et parvolus filius, quem mihi videtur amplecti res publica tamquam obsidem consulatus mei, neque ille qui exspectans huius exitum diei stat in conspectu meo gener. moveor his rebus omnibus, sed in eam partem uti salvi sint vobiscum omnes, etiam si me vis aliqua oppresserit, potius quam et illi et nos una rei publicae peste pereamus. qua re, patres conscripti, incumbite ad salutem rei publicae, circumspicite omnis procellas quae impendent nisi providetis. non Ti. Tiberius Gracchus quod iterum tribunus plebis fieri voluit, non C. Gaius quod C. Gaium Memmium occidit, in discrimen aliquod atque in vestrae severitatis iudicium adducitur: tenentur ei qui ad urbis incendium, ad vestram omnium caedem, ad Catilinam accipiendum Romae restiterunt, tenentur litterae,
Abbreviated transcription (Latin):
in ur̃o timore sanaui. Nunc si hunc exitum consulatus mei dii ĩ¬
mortales ẽẽ uoluerunt: ut uos ppłmq ro. ex cȩde. ex mmiseria cõui¬
ges liberosq ur̃os uirginesq uestales ex acerbissima uexatione
templa. atq delubra: hanc pulcherrimã patriam omniũ nr̃m
ex foedissima fiama. totam italiam ex bello et uastitate eriperem.
quecunq mihi uni ꝓponet᷑ fortuna subeat᷑. Etenim si .p. len¬
fore putauit: cur ego non lȩter meum cõsulatum ad salutem rei
men. salutemq defendite. Mihi parcere ac de me cogitare desi¬
nite. Nam pͥmum debeo sꝑare om̃s deos qui huic urbi p̾sident ꝓ
eo mihi ac mereor relaturos ẽẽ grãm. Deinde si quid obtigerit ęq
animo. paratoq moriar. Nam neq turpis mors forti uiro po¬
test accidere. neq ĩmatura consulari. nec misera sapienti. Nec tñ
ego sum ille ferreus. qui frĩs carissimi et amantissimi pñtis meõ¬

Expanded text:
in vestro timore sanavi. nunc si hunc exitum consulatus mei di imin vestro timore sanavi. nunc si hunc exitum consulatus mei di immortales esse voluerunt ut vos populumque Romanum ex caede miserrima, coniuges liberosque vestros virginesque Vestalis ex acerbissima vexatione, templa atque delubra, hanc pulcherrimam patriam omnium nostrum ex foedissima flamma, totam Italiam ex bello et vastitate eriperem, quaecumque mihi uni proponetur fortuna subeatur. etenim si P. Publius Lenublicae fore putavit, cur ego non laeter meum consulatum ad salutem popumen salutemque defendite; mihi parcere ac de me cogitare desinite. nam primum debeo sperare omnis deos qui huic urbi praesident pro eo mihi ac mereor relaturos esse gratiam; deinde, si quid obtigerit, aequo animo paratoque moriar. nam neque turpis gravis mors forti viro potest accidere neque immatura consulari nec misera sapienti. nec tamen ego sum ille ferreus qui fratris carissimi atque amantissimi praesentis maero
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ conuersos. Uideo uos non solum de ur̃o
ac rei .p. uerumetiam si id depulsum sit de
meo piculo ẽẽ sollicitos. Est enim iocunda
in malis et grata in dolore. et grata in dolore¬
ur̃ã erga me uoluntas. S cam per deos im¬
mortales quȩso deponite. atq obliti salutis meç de uobis ac
de liberis ur̃is cogitate. Mihi si hec conditio consulatus data
est ut omnes acerbitates om̃s dolores eruciatusq ꝑferrem. fe¬
ram non solum fortiter: uerumetiam libenter. dum mõ meis
laboribus uobis. ppłoq ro. dignitas salusq pariatur. Ego sũ
ille consul p.e. cui non forum in quo omnis equitas conti¬
netur non campus consularib auspicis consecratus non cu¬
ria sũmum auxilium gentium. non domus cõmune refugium:
non lectus ad quietem datus non deniq hȩc sedes honoris. et sel¬
la curulis unꝗͣ uacua mortis ꝑiculo atq insidiis fuit. Ego multa
tacui multa ꝑtuli. multa concessi multa meo quodam dolore

Expanded text:
esse conversos, video vos non solum de vestro ac rei publicae verum etiam, si id depulsum sit, de meo periculo esse sollicitos. est mihi iucunda in malis et grata in dolore vestra erga me voluntas, sed eam per deos immortalis! deponite atque obliti salutis meae de vobis ac de vestris liberis cogitate. mihi si haec condicio consulatus data est ut omnis acerbitates, omnis dolores cruciatusque perferrem, feram non solum fortiter verum etiam libenter, dum modo meis laboribus vobis populoque Romano dignitas salusque pariatur. ego sum ille consul, patres conscripti, cui non forum in quo omnis aequitas continetur, non campus consularibus auspiciis consecratus, non culium omnium gentium, non domus, commune perfugium, non lectus ad quietem datus, non denique haec sedes honoris umquam vacua mortis periculo atque insidiis fuit. ego multa tacui, multa pertuli, multa concessi, multa meo quodam dolore
Abbreviated transcription (Latin):
Primũ mihi gratię uerbis amplissis agunt᷑q uirtute. consilio
prudentiaq mea res.p. maximis piculis sit liberata. Dcinde¬
liq usus c̃em merito ac iure lauodant. Atq etiam uiro forti col¬
lege meo antomo laus impartit᷑:q: cos qui huuis cõuirationis
pticipes fuissent: a suis. et rei .p. consiliis remouiss. Atq ita cẽ¬
erant: in custodiam traoderent᷑. Atq idem hoc decretum ẽ in.L.
Cassium qui sibi ꝓcurationẽ incẽdende urbis depoposcerat: in
M. ceparium cui ad sollicitandos pastores appulia eẽt attributa.¬

Expanded text:
primum mihi gratiae verbis amplissimis aguntur, quod virtute, consilio, primum mihi gratiae verbis amplissimis aguntur, quod virtute, consilio, providentia mea res publica maximis periculis sit liberata. deindelique usus essem, merito ac iure laudantur. atque etiam viro forti, conlegae meo, laus impertitur, quod eos qui huius coniurationis participes fuissent a suis et a rei publicae consiliis removisset. atque ita cenerant in custodiam traderentur; atque idem hoc decretum est in L. Lucium Cassium qui sibi procurationem incendendae urbis depoposcerat, in M. Marcum Ceparium cui ad sollicitandos pastores Apuliam attributa
Abbreviated transcription (Latin):
bi sit necẽe. et cura ut oĩum tibi auxilia adiungas etiam infimo¬
rum. Gabinus deinde introductus cum pͥmo impudent̾ respõ¬
dere coepiss ad extremũ nihil ex us que galli insimulabãt ne¬
gauit. Ac mihi quidem quirtes cum illa certissima sunt uisa ar¬
gum̃ta atq in dicia sceleris: tabelle: signa. manus. deĩn uniꝰcuiu¬
q confessio: tum multo certiora illa color oculi. uultus tacitur¬
nitas. Sic enim obstupuerãt. sic terram intuebant᷑. Sic furtim
nonnunꝗͣ inter sese aspiciebant. ut iam ab aliis indicari: s ip̃i
a se iuderent᷑. Indiciis expositis atq editis quirites senatũ cõsu¬
lui de suma rei.p. salute quid fieri licẽt. Dicte sunt a pͥncipibꝰ
acerrime ac fortissimȩ sentĩe quas senatus sine ulla uarietate ẽ¬
consecutus. et quoniã nõdum est pscriptum senatus cõsultum
ex memoria uobis quinites quid senatus censuerit exponam.

Expanded text:
am sit necesse et cura ut omnium tibi auxilia adiungas, etiam infimoam sit necesse et cura ut omnium tibi auxilia adiungas, etiam infimorum.’ Gabinius deinde introductus, cum primo impudenter respondere coepisset, ad extremum nihil ex eis quae Galli insimulabant negavit. ac mihi quidem, Quirites, cum illa certissima visa sunt argumenta atque indicia sceleris, tabellae, signa, manus, denique unius cuiusque confessio, tum multo certiora illa, color, oculi, voltus, taciturnitas. sic enim obstupuerant, sic terram intuebantur, sic furtim non numquam inter sese aspiciebant ut non iam ab aliis indicari sed indicare se ipsi viderentur. indiciis expositis atque editis, Quirites, senatum consului de summa re publica quid fieri placeret. Dictae sunt a principibus acerrimae ac fortissimae sententiae, quas senatus sine ulla varietate est secutus. et quoniam nondum est perscriptum senatus consultum, ex memoria vobis, Quirites, quid senatus censuerit exponam.
Abbreviated transcription (Latin):
uiter cõstanterq respondissent per quem ad cum quotiensq uenis¬
sent: quesissentq ab eo nihil ne secum eẽt de fatis sibyllinis locutus.Tu:
ille subito seelere demẽs quanta cõscientie uis cẽt ondit. Nam cu
id poss inficiari repente qđ gilli dix̾unt p̃ter opinionẽ omniu:
confessus est. Iti cum nõ mõ ingenium illud et dicendi exercita¬
tio qua semꝑ ualuit. sed etiam pꝑ uim sccleris maĩfesti. atq depre¬
hensi impudẽtia qua supabat om̃s improbitasq defecit. Uulttiꝰ
uero subito litteras ꝓferre atq apire iubet᷑ quas sibi alentulo ad
Catilinam datas cẽ dicebat. atq ibi uchem̃tissime ꝑturbatꝰ lentu¬
lus tam̃ et signum et manũ suam cognouit. Erant aut̃ scripte si¬
ne nomĩc. sed ita. Oui sim ex co scies quem ad te misi. cura ut
uir sis. et cogita quem in locum sis pgressus. et uide quid iam ti¬

Expanded text:
viter constanterque respondissent per quem ad eum quotiensque venisviter constanterque respondissent per quem ad eum quotiensque venissent, quaesissentque ab eo nihilne secum esset de fatis Sibyllinis locutus, tum ille subito scelere demens quanta conscientiae vis esset ostendit. nam, cum id posset infitiari, repente praeter opinionem omnium confessus est. ita eum non modo ingenium illud et dicendi exercitatio qua semper valuit sed etiam propter vim sceleris manifesti atque deprehensi impudentia qua superabat omnis improbitasque defecit. Volturcius vero subito litteras proferri atque aperiri iubet quas sibi a Lentulo ad Catilinam datas esse dicebat. atque ibi vehementissime perturbatus Lentulus tamen et signum et manum suam cognovit. erant autem sine nomine, sed ita: ‘quis sim scies ex eo quem ad te misi. cura ut vir sis et cogita quem in locum sis progressus. vide ecquid tibi i
Abbreviated transcription (Latin):
erant dep̃hense respondiss dixissetq se semꝑ bonoꝵ ferramẽ¬
torum studiosum fuisse recitatis luteris debilitatus. atq abie¬
ctus conscientia cõuictus repente cõticuit. Introductus est Sta¬
tilius cognouit et signum et manũ suam. recitatȩ̨ sunt tabule
in eandem fere sententiã confessus est. Tum ostendi tabellas
lentulo et quesun cognoscet ne signum ãnuit. Est uero inquã
notum signum imago aui tui uir dinssimi qui amauit uince pat̾¬
am suam et ciues suos. que te quidem a tanto scelere etiam muta re¬
uocare debuit. legunt᷑ cadem rõne ad senatum allobrogum pplinq:
lutere. Si quid de his rebus dicere uellet feci potãtem. Itq ille quid
pͥmo negauit. Fost aut aliquanto toto uulturtii iam indicio expo¬
sito atq edito surrexit. quesiuit a gallis quid sibi eẽt cum iis quã
obiem domũ suam cõuenissent itemq a uulturtio. Oui cum bre¬

Expanded text:
erant deprehensa respondisset dixissetque se semper bonorum ferramenerant deprehensa respondisset dixissetque se semper bonorum ferramentorum studiosum fuisse, recitatis litteris debilitatus atque abiectus conscientia repente conticuit. introductus Statilius cognovit et signum et manum suam. recitatae sunt tabellae in eandem fere sententiam; confessus est. tum ostendi tabellas Lentulo et quaesivi cognosceretne signum. adnuit. ‘est vero’ inquam ‘notum quidem signum, imago avi tui, clarissimi viri, qui amavit unice patriam et civis suos; quae quidem te a tanto scelere etiam muta revocare debuit.’ leguntur eadem ratione ad senatum Allobrogum populumque litterae. si quid de his rebus dicere vellet, feci potestatem. atque ille primo quidem negavit; post autem aliquanto, toto iam indicio exposito atque edito, surrexit, quaesivit a Gallis quid sibi esset cum eis, quam ob rem domum suam venissent, itemque a Volturcio. qui cum illi bre
Abbreviated transcription (Latin):
ptum. ut equitatum in italiam. ꝗͣ pͥmum mitt̾ent: pedestres si¬
bi eopias non defuturas. lentulum aũt sibi cõfirmasse ex libͥs
sibyllinis haruspicumq responsis ẽẽ se t̾tium illum cornelium
uirginum absolutionem. post capitolii aũt incẽsionem uicessi¬
mus. Hanc aut cethego cum cȩtis cõtrouersiam fuisse dixerũt
q cum lentulo et aliis cedem saturnalib fieri atq urbem incẽ¬
di placeret: cȩthego id nimiũ longũ uideret᷑. Ac ne longum
sit quintes. tabellas ꝓferri iussimus: quȩ a quoq dicebantꝰ da¬
te. Primũ ostendimus cȩthego signum. cognouit. nos signum
incidimus. legimus. erat scriptum ip̃ius manu allobrogum se¬
natui. ac ppło sese quȩ eorum legatis cõfirmass facturum ẽẽ. oraẽ
etiam ut illi facerent quȩ sibi corum legati p̃cepissent. Tum cȩ¬
thegus qui paulo an aliquid de gladiis ac sicis quȩ apud ip̃m

Expanded text:
ptum ut equitatum in Italiam quam primum mitterent; pedestris siptum ut equitatum in Italiam quam primum mitterent; pedestris sibi copias non defuturas. Lentulum autem sibi confirmasse ex fatis Sibyllinis haruspicumque responsis se esse tertium illum Cornelium post virginum absolutionem, post Capitoli autem incensionem vicesimus. hanc autem Cethego cum ceteris controversiam fuisse dixerunt quod Lentulo et aliis Saturnalibus caedem fieri atque urbem incendi placeret, Cethego nimium id longum videretur. ac ne longum sit, Quirites, tabellas proferri iussimus quae a quoque dicebantur datae. primo ostendimus Cethego: signum cognovit. nos linum incidimus; legimus. erat scriptum ipsius manu Allobrogum senatui et populo sese quae eorum legatis confirmasset facturum esse; orare ut item illi facerent quae sibi eorum legati recepissent. tum Cethegus, qui paulo ante aliquid tamen de gladiis ac sicis quae apud ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
tem uirum misi. qui ex edibus cethegi si quid telorum esset¬
afferret. Ex quib ille maximũ sicanim numeꝵ et gladioꝵ extulit
Introduxi uulturtium sine gallis. sidem ei publicam iussu senatꝰ
dedi. Hortatus sum ut ea quę sciret. sine timore indicaret. Tũ
ille dixit cum uix se ex magno timore recepiss: a.p. lentulo
se hẽre ad catilinam mandata et litteras. ut seruoꝵ p̾sidio ut̾e¬
tur: ut ad urbem ꝗͣp̾mum cum ex̾citu accederet: id aut̃ eo con¬
silio ut cum urbem ex omnib partib quemad mom descri¬
ptum. distributumq: erat incendissent. cȩdemq ciuium in
sinitam fecissent: p̃sto eẽt ille qui fugientes excipet: et se cum
his urbanis ducib coniung̾et. Introducti aũt galli usuirã¬
dum sibi. et litteras a lentulo. cȩthego statilio. ad suam gentẽ
datas ẽẽ dixerunt. atq: ita sibi abhis. et a.l.cassio ẽẽ prescri¬

Expanded text:
tem virum, misi qui ex aedibus Cethegi si quid telorum essetem virum, misi qui ex aedibus Cethegi si quid telorum essefferret; ex quibus ille maximum sicarum numerum et gladiorum extulit. introduxi Volturcium sine Gallis; fidem publicam iussu senatus dedi; hortatus sum ut ea quae sciret sine timore indicaret. tum ille dixit, cum vix se ex magno timore recreasset, a P. Publio Lentulo se habere ad Catilinam mandata et litteras ut servorum praesidio uteretur, ut ad urbem quam primum cum exercitu accederet; id autem eo consilio ut, cum urbem ex omnibus partibus quem ad modum descriptum distributumque erat incendissent caedemque infinitam civium fecissent, praesto esset ille qui et fugientis exciperet et se cum his urbanis ducibus coniungeret. introducti autem Galli ius iurandum sibi et litteras a P. Publio Lentulo, Cethego, Statilio ad suam gentem datas esse dixerunt, atque ita sibi ab his et a L. Lucio Cassio esse praescri
Abbreviated transcription (Latin):
sceret deducunt᷑: atq omniũ hoꝵ scelerum imꝓbissimũ machi¬
natorem cymbrũ gabiniũ statim ad me nihil tum suspicante:
gus tardissime aũt lentulus uenit: credoꝙ litt̾is his dandis p̃t̾¬
ter cõsuetudinem ꝓxima nocte uigilau̾at. Cum sũmis et clarissĩs
huius ciuitatis uiris qui audita re freq̃ntes ad me cõuenerant.
luteras a me p̾us apiri ꝗ̃ ad senatum referrem placẽt: ne si niħꝰ
eẽt inuentum temere a me tantus tumultus iniectus ciuitati
uideret᷑. negaui me cẽ facturum ut de publico ꝑiculo non ad
cõsilium publicum iem integram deferrem. Et cĩm quirites si
ca quȩ erant ad me delata non ẽẽnt reꝑta. tam̃ ego non arbi¬
trabar in tantis rei.p. ꝑiculis ẽẽ mihi nĩmiam diligentiã ꝑtiẽ¬
scendam. Senatum freq̃ntem celeriter ut uidistis coegi. atque
int̾ea statim admoĩtu aliobrogum. C. Sulpicium p̃torem for¬

Expanded text:
sceret, deducuntur. atque horum omnium scelerum improbissimum machisceret, deducuntur. atque horum omnium scelerum improbissimum machinatorem, Cimbrum Gabinium, statim ad me nihil dum suspicantem gus; tardissime autem Lentulus venit, credo quod in litteris dandis praeter consuetudinem proxima nocte vigilarat. cum summis et clarissimis huius civitatis viris qui audita re frequentes ad me mane convenerant litteras a me prius aperiri quam ad senatum deferri placeret, ne, si nihil esset inventum, temere a me tantus tumultus iniectus civitati videretur, negavi me esse facturum ut de periculo publico non ad consilium publicum rem integram deferrem. etenim, Quirites, si ea quae erant ad me delata reperta non essent, tamen ego non arbitrabar in tantis rei publicae periculis esse mihi nimiam diligentiam pertimescendam. senatum frequentem celeriter, ut vidistis, coegi. atque interea statim admonitu Allobrogum C. Gaium Sulpicium praetorem, for
Abbreviated transcription (Latin):
egregia sentirẽt sinc recusatioe. ac sine ulla mora negociũ susce¬
perunt. et cum aduespasceret occulte ad pontẽ miluium pue¬
nerunt. atq ibi in pximis uillis ita bipartiti fuerũt: ut tiberis
int̾ eos et pons miluius interẽẽt. Eodem aũt et ip̃i sine cuiusqͣ
suspicione multos fortes uiros eduxerant: et ego exp̃fectura rhe¬
atina complures delectos adolescentes quoꝵ oꝑa utor assidue
in re.p. p̃sidio cum gladiis miseram. Int̾im t̾tia fere uigilia exa¬
&ta cum iam pontem miluiũ magno comitatu legati allobro¬
gum in gredi inciꝑent. unaq uulturtius fit in cõs impet. edu¬
cunt᷑ et ab ullis gladii et a nr̃is. Res erat p̃torib nota solis igno¬
rabatur a ceteris : Tum int̾uentu promptim atq flacci pugna ꝙ̃
erat cõmissa sedatur. litt̾ę quęcunq erant in co comitatu integ̾s
signis p̃toribus tradunt᷑. Ip̃i comp̃hensi ad me cum iam diluce¬

Expanded text:
egregia sentirent, sine recusatione ac sine ulla mora negotium susceegregia sentirent, sine recusatione ac sine ulla mora negotium susceperunt et, cum advesperasceret, occulte ad pontem Mulvium pervenerunt atque ibi in proximis villis ita bipertito fuerunt ut Tiberis inter eos et pons interesset. eodem autem et ipsi sine cuiusquam suspicione multos fortis viros eduxerant, et ego ex praefectura Reatina compluris delectos adulescentis quorum opera utor adsidue in rei publicae praesidio cum gladiis miseram. interim tertia fere vigilia exacta, cum iam pontem Mulvium magno comitatu legati Allobroges ingredi inciperent unaque Volturcius, fit in eos impetus; ducuntur et ab illis gladii et a nostris. res praetoribus erat nota solis, ignorabatur a ceteris. tum interventu Pomptini atque Flacci pugna quae erat commissa sedatur. Litterae quaecumque erant in eo comitatu integris signis praetoribus traduntur; ipsi comprehensi ad me, cum iam diluce
Abbreviated transcription (Latin):
cos uobiscum ẽe et rome remãsisse: in co om̃s dies noctesq cõsũ¬
psi. ut quid agerent quid molirent᷑ sentirem. ac uiderem: ut qͦ
niam in aurib ur̃is ꝑꝑ incredibilem magnitudinem sccleris mi¬
norem fidem faceret oro mea rem ita comp̃henderem: ut tu
demum animis saluti ur̃e ꝓuideretis: cum oculis maleficium
ip̃m uideretis. Itaq ut compi legatos allobrogum helli trans¬
alpim et tumultus gallici excitandi cã ap. lentulo ẽẽ sollicita
tos. cosdemq in galliam ad suos ciues codem itinere cum lit¬
ctum eẽ uulturcium. atq huic eẽ ad catilinam datas literis¬
facultatem mihi oblatam putaui. ut quod erat difficillimũ. qđ¬
q ego semꝑ optabam a diis ĩmortalib tota res non solum a me
amãtissimos rei.p. uiros ad me uocaui. rem omnẽ exposui ꝗd
fieri placeret ostendi. Illi aut̃ qui omĩa de re.p. p̃clara. atque

Expanded text:
eos nobiscum esse et Romae remansisse, in eo omnis dies noctesque consumeos nobiscum esse et Romae remansisse, in eo omnis dies noctesque consumpsi ut quid agerent, quid molirentur sentirem ac viderem, ut, quoniam auribus vestris propter incredibilem magnitudinem sceleris minorem fidem faceret oratio mea, rem ita comprehenderem ut tum demum animis saluti vestrae provideretis cum oculis maleficium ipsum videretis. itaque ut comperi legatos Allobrogum belli Transalpini et tumultus Gallici excitandi causa a P. Publio Lentulo esse sollicitatos, eosque in Galliam ad suos civis eodemque itinere cum litnctum esse T. Titum Volturcium, atque huic esse ad Catilinam datas litfacultatem mihi oblatam putavi ut, quod erat difficillimum quodque ego semper optabam ab dis immortalibus, tota res non solum a me amantissimos rei publicae viros, ad me vocavi, rem exposui, quid fieri placeret ostendi. illi autem, qui omnia de re publica praeclara atque
Abbreviated transcription (Latin):
mucroesq corum a iugulis uris deiccimus. Ouȩ q̃m in senatu illu¬
strata. patefacta. compta sunt per me uobis iam exponam breuit᷑¬
quirites ut et quanta. et ꝗͣ manifesta et qua rõne inuestigata et cõ¬
p̃hensa sint: uos qui ignoratis et expectatis scic possitis. Erinci¬
pio ut Catilina paucis ante diebus erupit ex urbe: cum sccleris s
sui socios huuisce nefarii belli acerrimos duces rome reliquiss sem¬
per ugilaui et ꝓuidi quirites quemadmõm in tantis. et tim ab¬
sconditis insidiis salui ẽẽ possemus. Nam tum cum ex urbe cati¬
linam cuiciebam: non enim iam uercor hui uerbi inuidiam cũ
illa magis sit timẽdaq uiuus exierit. s tum cum illum extermĩa¬
ri uolebam aut reliquam cõuratoꝵ manũ simul exituram: aut
cos qui remãsissent infirmos sine illo. ac debiles fore putabam. at¬
q ego ut uidi quos maxĩo furore ac scclere ẽẽ inflamatos sciebam

Expanded text:
mucronesque eorum a iugulis vestris deiecimus. quae quoniam in senatu inlumucronesque eorum a iugulis vestris deiecimus. quae quoniam in senatu inlustrata, patefacta, comperta sunt per me, vobis iam exponam breviter ut et quanta et quam manifesta et qua ratione investigata et comprehensa sint vos qui et ignoratis et exspectatis scire possitis. principio, ut Catilina paucis ante diebus erupit ex urbe, cum sceleris sui socios huiusce nefarii belli acerrimos duces Romae reliquisset, semper vigilavi et providi, Quirites, quem ad modum in tantis et tam absconditis insidiis salvi esse possemus. nam tum cum ex urbe Catilinam eiciebam — non enim iam vereor huius verbi invidiam, cum illa magis sit timenda, quod vivus exierit — , sed tum cum illum exterminari volebam, aut reliquam coniuratorum manum simul exituram aut eos qui restitissent infirmos sine illo ac debilis fore putabam. atque ego, ut vidi, quos maximo furore et scelere esse inflammatos sciebam,