comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
super ahera notus exhostepenatas obtimaelacutio est plusque significat depluralitate ad sin¬
gularitatem transire: ut uenor multis canibus & multacane: uthoratius aut trudit a
& hino multacane apros i obstantes plagas: Italiã que uero hodo codistingendum ẽ Namsiuans¬
xerispatriam non procedit, patria enimid est ciuitas in prouintia eẽ . potest non ta menutipsa pro¬
untia patriasit: lic& in salustio lectum sit: his paniam sibianti quã patriamet̃: sedillicad laudemper
non ad ueritatem: Tria ergo dicit: prouinciam quȩro hoc ẽ italiã patriam hocẽ corrtumtus ciȩo¬
utatem unde dardanus fuit: genus abio ut ideo quia exlectra & iouedardanus iasiusque natisunt: Dar¬
danus auut auctor esttroit: & bene ad tria in terrogata respond& qui ess&unde ueniss&: quotende¬

Expanded text:
super aethera notus». EX HOSTE PENATES optima locutio est, plusque significat de pluralitate ad sinsuper aethera notus». EX HOSTE PENATES optima locutio est, plusque significat de pluralitate ad singularitatem transire, ut ‘venor multis canibus’ et ‘multa cane’, ut Horatius «aut trudit acres hinc et hinc multa cane apros in obstantes plagas». ITALIAM QVAERO hoc loco distinguendum est; nam si iunxeris ‘patriam’ non procedit. Patria enim, id est civitas, in provincia esse potest, non tamen ut ipsa provincia patria sit, licet in Sallustio lectum sit «Hispaniam sibi antiquam patriam esse»; sed illic ad laudem pertinet, non ad veritatem. Tria ergo dicit: ‘provinciam quaero’, hoc est ‘Italiam’; ‘patriam’, hoc est Corythum, Tusciae civitatem, unde Dardanus fuit; ‘genus ab Iove' ideo, quia ex Electra et Iove Dardanus Iasiusque nati sunt, Dardanus autem auctor est Troiae. Et bene ad tria interrogata respondet, qui esset, unde venisset, quo tende
Abbreviated transcription (Latin):
qui dicunt celumper noctem daudi apeririperdiem unde est porta tonatceli & considunt tectis
bi patentibus Conpon& fini& ut oblato gaudens cmponi forderebellum uesper proipestella est cũ
untibus ad noscranseunt apud nosaut inus tantum exeunt ut aRA AoC delusaut in er ut a ⁊ poc a
autinu tramquec uidest nobilis nec enimẽt poterat noua Item templadĩ saxouene rabar sti¬
ta uetuscofortesua casusuo id est quosol& forte autem nomen est a nominatiuofors ut terrentius
forsfluatpol: libicisiam sciuit: audiuit enim sed fines libici Ad pulit oris figura supradicta: Sums
usaeneas non ẽ hodo co adrogantia sed indicium: Namscientibus aliquid de sedicero ad rogantia est
ignotis inditium: aut certe heroum est morem secutus quibus quam mentiri curpefuerat tam uera
reticert: Denique ulixes inomero ait suam samem ad celumusque uenisse: unde & istae fama

Expanded text:
qui dicunt caelum per noctem claudi, aperiri per diem: unde est «porta tonat caeli» et «considunt tectis qui dicunt caelum per noctem claudi, aperiri per diem: unde est «porta tonat caeli» et «considunt tectis bipatentibus». COMPONET finiet, ut «oblato gaudens componi foedere bellum». VESPER proprie stella est, cum untibus ad nos transeunt, apud nos aut in us tantum exeunt, ut ΔΗΛΟ C Delus, aut in er, ut ἀγρὸς ager, aut in utrumque, uucta vetusto». FORTE SVA casu suo, id est quo solet. ‘Forte’ autem nomen est a nominativo ‘fors’, ut Terentius «fors fuat pol». LIBYCIS iam scit; audivit enim ‘sed fines Libyci’. APPVLIT ORIS figura supra dicta. SVM PIVS AENEAS non est hoc loco adrogantia, sed indicium. Nam scientibus aliquid de se dicere adrogantia est, ignotis indicium. Aut certe heroum secutus est morem, quibus quam mentiri turpe fuerat, tam vera reticere. Denique Vlixes in Homero ait suam famam ad caelum usque venisse, unde et iste «fama
Abbreviated transcription (Latin):
ost oc tauolic& mutato ordine quatenditis i quid quigenus unde domo: inmoque trabens ape¬
tore uocemde ẽ dixit: & quotiens longeres pond& Parentesis est quotiens nus quam ellipsis dicitur
ut hodoco odea perseue ratinopimonesua Ita tamen ut & illius crrationi ali quando concedat
loait si ur̃as forte peraurestroia enomonit Autcerteilludẽ quia superius dixerat annrm pharum
sanguinisuna quem nonomnia sciunt: Nam & moriuntur scđm aris totelen ut phauni panes quȩ a
ne a raptuhelene pergam perseuerem id estuniuersa dicam amnales Inter historiam & annales hac
interest: historia est eorum temporum q̃ ueluidimus uł uidere potuimus dicta anoro ictopin: idẽ
uidere annalesuero sunt &m.orum temporum que actasnrã non nouit: tindeliuius ex annalibus &iston¬
a constat haectamen confunduntꝰ licenter ut hodoco prohistoria inquit annales: Clausomore poetico

Expanded text:
 mutato ordine «quo tenditis? inquit, qui genus? Vnde domo?». IMOQVE TRAHENS A PECTORE VOCEM deest ‘dixit’. Et quotiens longe respondet, parenthesis est; quotiens nusquam, ellipsis dicitur, ut hoc loco. O DEA perseverat in opinione sua, ita tamen, ut et illius orationi aliquando concedat; nam paulo post ait «si vestras forte per aures Troiae nomen iit». Aut certe illud est, quia superius dixerat «an nympharum sanguinis una», quae non omnia sciunt. Nam et moriuntur secundum Aristotelem, ut Fauni Panesque. AB ORIGINE a raptu Helenae. PERGAM perseverem, hoc est universa dicam. ANNALES inter historiam et annales hoc interest: historia est eorum temporum quae vel vidimus vel videre potuimus, dicta ἀπὸ τοῦ ἱστορεῖν, id est videre; annales vero sunt eorum temporum, quae aetas nostra non novit. Vnde Livius ex annalibus et historia constat. Haec tamen confunduntur licenter, ut hoc loco pro ‘historia’ inquit ‘annales’. CLAVSO more poetico,
Abbreviated transcription (Latin):
corrumpitur conubioius gamst abili propriam que dicabo multamunum contulituersumq ui nos
Amittit dicendo enim conubio ostendit legittimam: dicendostabili longam promittit concordiam idest
q diuortio creat. dicendopro priam adulterii remou& suspitionem: quod aũtadiecit dicabo: obsequti¬
temtam forede momnstrat: In usum enim est ut dicamus sacerdos dicatus est numini hoc est ad ob sequium da¬
cus est meritis prescitis uta libi nectereginam nega bo pro meritam idest prestitisse: & alterumpenda

Expanded text:
corrumpitur. convbio ivngam stabili propriamque dicabo multa in unum contulit versum quae Iuno corrumpitur. convbio ivngam stabili propriamque dicabo multa in unum contulit versum quae Iuno promittit; dicendo enim 'conubio' ostendit legitimam, dicendo 'stabili' longam promittit concordiam, id est quae divortio careat, dicendo 'propriam' adulterii removet suspitionem. quod autem adiecit 'dicabo' obsequentem eam fore demotus est. MERITIS praestitis, ut alibi «nec te regina negabo promeritam», id est praestitisse. Et alterum pendet
Abbreviated transcription (Latin):
petia quu pientesimnaiora poscam quod & iam nunc iu nofacit scitnamꝙ sefatis obstare nom posse
otigouentorum sane notant uirgilium criticiquia marito promittit uxorem quod exeu sat regialiceñtiate
sasus tius deomasaliã aliiplures habent sed rogeseoamplius prestanticorpore nrtst bene ociamistas laudat
sa mstui sit imdeiape apeletitu disgloria lau dabilus enimest supetare laudatosut ipse ad maiorem aenea
sus lagntuani matrimonu & bene comilio iungam dr̃ẽ uthanc abalus segregarae qaca tege. bor suele¬
pacura lites longansm obotiita unde biab& otiginem longaest sit e troꝑ sis tole quifit quo ueus acaonlo¬
ga corripitu sillaba propter metri necessitatem Ipsc abolo co longam posuit ut est hacctoris androma¬
de prpihm co nubia seruas : Item euiq locileges dedimus conubia nra reppulit & ꝑ conubia nr̃a & noma¬

Expanded text:
impetrare cupientes maiora poscamus. Quod etiam nunc Iuno facit. Scit namque se fatis obstare non posse,impetrare cupientes maiora poscamus. Quod etiam nunc Iuno facit. Scit namque se fatis obstare non posse,origo ventorum. Sane notant Vergilium critici quia marito promittit uxorem; quod excusat regia licentia, ut Sallustius «denas alii alii plures habent, sed reges eo amplius». PRAESTANTI CORPORE NYMPHAE bene etiam istas laudat, ut maior sit in Deiopea pulchritudinis gloria. Laudabilius enim est superare laudatos, ut ipse ad maiorem Aeneae est ius legitimi matrimonii. Et bene ‘conubio iungam’ dixit, ut hanc ab alnaturaliter longa sit. nubo enim, unde habet originem, longa est. sed est tropus systole, qui fit quotienscumque longa corripitur syllaba propter metri necessitatem. ipse alio loco longam posuit, ut est "Hectoris Andromache Pyrrhin conubia servas?" item "cuique loci leges dedimus, conubia nostra reppulit" et "per conubia nostra" et "Noma
Abbreviated transcription (Latin):
alio loco terram mart sidera luro cumlatimtas exigat ut addatur prepositio & nonuacat quod erithanuti
ad dituidetur enimdicere iamcisi taliam ee uici nam Ilium initaliam portans id estres ilicenses inuidiosedi¬
dit illum qua supsam cernat ciutatem cumtroia nosaspexerit: tuctas que penatostacitt oecurrit questi¬
oni portat quidemn & deossediuctos & contempnendos Incute uimuentis diplexsensus est in cuteenti
sinite significatuentis datiuus est senͣsussiaũt fac septimus casus est & eritsensus facumeroianis prruea an
sipinte sia sina ab iuqo or doe se in sen suuntẽinirie. uit obruant fluciantibus & sicsibtiere uncuor dora de t
si nonis stcitioit sequentib ea planut corpora ponto tant iuiro rum quam nauium ut ipse alioloco selimdema¬
iabas loquerrtut & toto descendit corpore pesti s Stiendim sa netstarteri banc es̃ petacionis et minor

Expanded text:
etiam alio loco «terram, mare, sidera iuro», cum Latinitas exigat ut addatur praepositio. Et non vacat quod ‘Tyrrhenum’ etiam alio loco «terram, mare, sidera iuro», cum Latinitas exigat ut addatur praepositio. Et non vacat quod ‘Tyrrhenum’ addidit; videtur enim dicere iam eis Italiam esse vicinam. ILIVM IN ITALIAM PORTANS id est res Ilienses. Et invidiose dicit ‘Ilium’, quasi ipsam cernat civitatem cum Troianos aspexerit. VICTOSQVE PENATES tacite occurrit quaestioni: portat quidem deos, sed victos id est contemnendos. INCVTE VIM VENTIS duplex sensus est; ‘incute’ enim si ‘inice’ significat, ‘ventis’ dativus est casus; si autem ‘fac’, septimus casus est, et erit sensus: ‘fac vi ut obruantur fluctibus, et sic submerguntur. Tota autem Iunonis petitio in sequentibus explanatur. CORPORA PONTO tam virorum quam navium, ut ipse alio loco cum de navibus loqueretur «et toto descendit corpore pestis». Sciendum sane est artem hanc esse petitionis, ut minora
Abbreviated transcription (Latin):
do Ententia ha tegtr fermno perdutait plenumnamque÷ a cole in cuteuimuentis lte matrie i srapidim adna¬
iois eromitat achiaten elipsis aut̃ est quo tiensitmotis interpositis de cist aliquidut est quo sega pose muihinons¬
remtem pestatem. genissermohic & nationem signisicat & familiam sed nuncad ut rumq: potest reserri na
ad familiam agneae aut adtroinam gentom resertur Tirrhenum trrenummare dictum est uel quad
miara dluit idest trrhoniam ul atrerhonis nautis qui sein hoc mare precipi tautrunt. Namq
hab& fabula dormientem in li toreliberum patrem puorum nautas abstulis se trrronos quicum a& taꝑ
taceus innauiquodutcretur rogauit Rrsponderunt illi quo uolueris. liberat naxum hisalam
tam & comcurane aliolo couł ade slectere qua mobrem iratum numentigres sibisacratas iussit uideriquo

Expanded text:
dio sententia integer sermo perdurat; plenum namque est ‘Aeole incute vim ventis’, item «Aeneas rapidum ad nadio sententia integer sermo perdurat; plenum namque est ‘Aeole incute vim ventis’, item «Aeneas rapidum ad naves praemittit Achatem». Ellipsis autem est quotiens remotis interpositis deest aliquid, ut est «quos ego – post mihi non serigere in tempestatem. GENS sermo hic et nationem significat et familiam, sed nunc ad utrumque potest referri; Nam aut ad familiam Aeneae aut ad Troianam gentem refertur. TYRRHENVM Tyrrhenum mare dictum est vel quod Tusciam adluit, id est Tyrrheniam, vel a Tyrrhenis nautis qui se in hoc mare praecipitaverunt. Namque hoc habet fabula, dormientem in litore Liberesset expergefactus in naui, quo duceretur, rogauit. Responderunt illi: Quo uolueris. Liber rogauit ut Naxum insulamtam. At coeperunt alio vela deflectere, quam ob rem iratum numen tigres sibi sacratas iussit videri, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ent superiora uc aitlaca nus pacem sum matenent sedaucterrasaut maria aucacrem: Mamcelun hodocortrertir
psit ut lucrotius. in hoccelo quidicitur aerferant auferant ocesta feresifrapidi uelo cesut sa prae r rantq uer¬
oapest traherȩ a rete quod uetriculum dicitur: ẽ aut̃ principalita s uerbi: uerio uerris p̃teritumuersi ũde & fit
participium uersus: hinc uirgilius &uersa puluis inscribiter hasta id est tractaidm& uenstimens ergo iuopiter
tma non sibi sodelementis Ne turbentor eruptione uentorum: ut sibellorum tempore dica siurum fortem come¬
renonsibi sed libe rissuis: molemque & montis id est molem montis & est figuraucunares induas diuida cur moei
cusa interposita coniunction ent alioloco paceris libamus & aurotes fedusaut̃ est diccumudafecialib: idesi sacet
brbus perquos siunt focdera ł aporca foodo hoc est lapidib occis autiose et cac sa langebant fede rporta &s preme¬

Expanded text:
sed aut terras aut maria aut aërem. Nam ‘caelum’ hoc loco pro aëre posuit, ut Lucretius «in hoc caelo qui dicitur aër». FERANT auferant. Et est aphaeresis. RAPIDI veloces, ut supra. VERRANTQVE ‘verrere’ est trahere, a rete, quod ‘verriculum’ dicitur. Est autem principalitas verbi ‘verro’ ‘verris’, praeteritum ‘versi’, unde et fit participium ‘versus’; hinc Vergilius «et versa pulvis inscribitur hasta», id est tracta. ID METVENS timens. Ergo Iuppiter timet non sibi, sed elementis, ne turbentur eruptione ventorum, ut si bellorum tempore dicas virum fortem timere non sibi, sed liberis suis. MOLEMQVE ET MONTES id est molem montis. Et est figura, ut una res in duas dividatur, metri causa interposita coniunctione, ut alio loco «pateris libamus et auro», id est pateris aureis. FOE hoc est lapidibus, occisa, ut ipse «et caesa iungebant foedera porca». ET PREME
Abbreviated transcription (Latin):
ut sicuthodoto audierat uenus sumpius aeneas fama supera&bera notus & cetera: dicittam̃
quis quis es hocest & iam si hecinte non sunt: hncta menconstat eẽ felicem quoduenisti cartaginẽ
ltm in secundo quis quisesamissos hnc &iamobliuis cere graios: hoc est qualib& ratione contra
nosbella sus ceperis haut credo in uisuscclestibus litoces figura percontrarium significans id
ordort et̃ carissimum superis ut supramihuus acapessere fusest: Cȩlestibus autem secundum pinchago
gilius depallante & niliamcelestibus ullis debentem: Item contrauos omihimanes esteboni qm̃su pe¬

Expanded text:
at. Sicut hoc loco audierat Venus «sum pius Aeneas, fama super aethera notus» et cetera, dicit tamen at. Sicut hoc loco audierat Venus «sum pius Aeneas, fama super aethera notus» et cetera, dicit tamen ‘quisquis es’, hoc est, ‘etiamsi haec in te non sint, hinc tamen constat esse felicem, quod venisti Carthaginem’. Item in secundo «quisquis es, amissos hinc iam obliviscere Graios», hoc est ‘qualibet ratione contra nos bella susceperis’. HAVD CREDO INVISVS CAELESTIBVS litotes figura per contrarium significans, id est ‘credo te esse carissimum superis’, ut supra «mihi iussa capessere fas est». ‘Caelestibus’ autem secundum Pythagogilius de Pallante «et nil iam caelestibus ullis debentem», item contra «vos o mihi manes este boni, qu
Abbreviated transcription (Latin):
eropoetarum eẽ non meruit quia uidetur historiam composuisse non poema Data fa
conpagibus : ignotus drt̃ quasi nam comtrariume qđ dixit fama super & hera notus. facitautem
loe fiequenter uirgilius ut hane particulam subtraat utad medias intercedes exultatama zon qua¬
samaron: Namuulca fuit peragro : perhab& accentum nama longaquidem esthonsolida po¬
sitiont Mutaenim & liquada quotiens ponuntur metrum iuuant non accentum Europa at
qucasia pulsus. Aut õbem intrespartes diuisit & absolutum est autsicuro pantantum & asiamin¬
egimus inuidio selocutus est ut suprauenus cunctus obitali amterrarum clauditur orbis q
situm in dignatione dicat pertro iam asiacareo peritaliam curopa: Oenique non passa uenus ei:¬
lu&iam ipsam moueri quis quises pleraque peram cessionem sictradit poeta ut augmentum faci
errupit querellas dolore est: aut narrantis aeneȩ auccerte suodolore: Aequum est mali

Expanded text:
ero poetarum esse non meruit, quia videtur historiam composuisse, non poema. DATA FAcompagibus». IGNOTVS deest ‘quasi’; nam contrarium est quod dixit «fama super aethera notus». Facit autem hoc frequenter Vergilius, ut hanc particulam subtrahat, ut "at medias inter caedes exultat Amazon" , quasi Amazon; nam Vulsca fuit. peragro per habet accentum; nam 'a' longa quidem est, sed non solida positione; muta enim et liquida quotiens ponuntur metrum iuvant, non accentum. Ad v. 385 Evropa atque asia pulsus aut orbem in tres partes divisit et absolutum est, quia in Afritellegimus invidiose locutus est, ut supra Venus «cunctus ob Italiam terrarum clauditur orbis», quasi cum indignatione dicat ‘per Troiam Asia careo, per Italiam Europa’. Denique non passa Venus eitiam ipsam moveri. Ad v. 387 Quisquis es pleraque per concessionem sic tradit poeta, ut augmentum facierrupit querelas. DOLORE EST aut narrantis Aeneae aut certe suo dolore; aequum enim est mali
Abbreviated transcription (Latin):
&s stalia quip pe uecor fatiss Rcucram quid fatame prolibent ergo iu noignorat uim fatorum ed hoe non possuti
it contra fata uictorumo pallas pireminorua a notor nanito aopi idestabuste cereun oueł qu odral lan tes¬
gigan tem octiderit: classem ad inuidiam posut ut procina naui classem dicat heuenus nauibus In

Expanded text:
sed ‘Italia’. QVIPPE VETOR FATIS re vera, inquit, fata me prohibent. Ergo Iuno ignorat vim fatorum. Sed hoc non possumus sed ‘Italia’. QVIPPE VETOR FATIS re vera, inquit, fata me prohibent. Ergo Iuno ignorat vim fatorum. Sed hoc non possumus luit contra fata victorum. PALLASNE Minerva ἀπὸ giganta occiderit. CLASSEM ad invidiam posuit, ut pro ‘una navi’ ‘classem’ dicat. Sic Venus «navibus in
Abbreviated transcription (Latin):
ppacduno salis maris secundum homerum: Salemautem quoutimus singulari numero tantum dicimus cun
nisicamuspluralem cancum ponimus siumerum utlucanus nom soliti lusere salcsaliquando aut̃ a
masculinie nim generi sest non neutri & neutra triptota s̃ nẽ ab hoc accnsatiuo naminatiuuset pocest hocsa¬
lem uulnus deprecerito dolorem dixit desucuro metum ad rumq uulnusretulit haec se cum na sabaa di¬
nus locutatit detst enim ox hoc sictum est ut suprudiximus undeonim hocscir&s porta beneaut in pacien¬
dum do lori sostendit dettabendo cisolatia utin quarto sola induciidido nem enquida gomene non uacat¬
significaten mergo & es coniunctioracionalis inceptode sis dere colerabi luis enimest nonineho are qua mninceptade¬

Expanded text:
Pachyno». SALIS maris, secundum Homerum. Salem autem quo utimur singulari numero tantum dicimus; cumPachyno». SALIS maris, secundum Homerum. Salem autem quo utimur singulari numero tantum dicimus; cum ‘iocos’ significamus, pluralem tantum ponimus numerum, ut Lucanus «non soliti lusere sales». Aliquando etiamasculini enim generis est, non neutri; et neutra triptota sunt, nec ab hoc accusativo nominativus esse potest ‘hoc salem’. VVLNVS de praeterito ‘dolorem’ dixit, de futuro ‘metum’, ad utrumque ‘vulnus’ rettulit. HAEC SECVM subaudimus ‘locuta est’, deest enim. Et hoc fictum est, ut superius diximus. Vnde enim hoc sciret poeta? Bene autem inpatientiam doloris ostendit detrahendo ei solatia, ut in quarto solam inducit Didonem «en quid ago?». MENsignificat enim ergo et est coniunctio rationalis. incepto desistere tolerabilius enim est non inchoare, quam incepta de
Abbreviated transcription (Latin):
nsge netiuo Aetifatis siodioiunonis fatigabantur quo modo dicit actif atis sed hocipsum iu nonisini que¬
id estuo luntatem ut hic in tellegamus a gebantur facis iunonisidestuoluntate mariaom miacircumiins sine
acciuntum pomimas contramore latinum sed correptiohoc facit Namꝙ p̃positio post posita corruptacst si¬
ne dibio enolis difficultatis romanam condert gentem: latent̃ ostende hincodium iunonisaencam per tu¬
ub ilieres aeue loce sutẽ & letus conscurus cquisi tem& urge a la &us subula it sestinus cumintentiont uł re
ueraletique quã in congruumsi t post anchise mortem sed& interitus senumindolocur & magis le tosincellegen¬
dumest ut sit causa maiorisiracundit sicenim & in uii libroitascitur ubiletum aent an siculo prospexit abus

Expanded text:
nis genetivo. ACTI FATIS si odio Iunonis fatigabantur, quo modo dicit ‘acti fatis’? Sed hoc ipsum Iunonis nis genetivo. ACTI FATIS si odio Iunonis fatigabantur, quo modo dicit ‘acti fatis’? Sed hoc ipsum Iunonis id est voluntate, ut hic intellegamus, ‘agebantur fatis Iunonis’, id est voluntate. MARIA OMNIA CIRCVM in fine accentum ponimus contra morem Latinum, sed corruptio hoc facit; namque praepositio postposita corrupta est sine dubio. MOLIS difficultatis. ROMANAM CONDERE GENTEM latenter ostendit hinc odium Iunonis Aenean pertuloces’, ut est «et laetus Eois Eurus equis», item «et virgea laetus pabula», id est ‘festinus cum intentione’; vel re vera ‘laeti’, quamquam incongruum sit post Anchisae mortem. Sed et interitus senum minus doletur, et ‘magis laetos’ intellegendum est, ut sit causa maior iracundiae. Sic enim et in septimo Iuno irascitur, ubi «laetum Aenean Siculo prospexit ab usque
Abbreviated transcription (Latin):
larorte sautdixt id or opcerminis terium poculorumitmota hebeiunonis silia quod ex hbuit disud quodinter
sdera conlo catus a quarii nomen accepit in saccensi superhiis supert : ut ddns aut sũper maum carchagims husgto¬
puedtena relli quiasut st&uersas geminauit l namm prosareliquias dicipius: at quem mitisachillibe ne se
omerum se gregat ducesapopulo sicaene asinsccudo postomnium ca sumpami scpa rauit interitu
e forsitan & priamifuerint que facta requirus Imitem aut dixit &iamcirta extinctumcrudelem: Ac hilli
oropteromo eote leu tondetraxit s. lit teram que plarumꝙ pro sibilo habeuir nonsolumne cessi catis sed&iam
tusonie causaut salustius a principio urbis ad bellum persi macedonicum. de trahitur autem t̃tic dedinatio¬

Expanded text:
‘Honores’ autem dixit vel propter ministerium poculorum, remota Hebe, Iunonis filia, quod exhibuit diis vel quod inter ‘Honores’ autem dixit vel propter ministerium poculorum, remota Hebe, Iunonis filia, quod exhibuit diis vel quod inter sidera conlocatus aquarii nomen accepit. HIS ACCENSA SVPER ‘his super’ aut de his, aut super metum Carthaginis his quoque accensa. RELLIQVIAS ut stet versus geminavit l, nam in prosa ‘reliquias’ dicimus. ATQVE INMITIS ACHILLI bene secundum Homerum segregat duces a populo; sic Aeneas in secundo post omnium casum Priami separavit interitum, ut «forsitan et Priami fuerint quae fata requiras». ‘Inmitem’ autem dixit etiam circa extinctum crudelem. ‘Achilli’ propter ὁμοιοτέλευτον detraxit s litteram, quae plerumque pro sibilo habetur non solum necessitatis sed etiam euphoniae causa, ut Sallustius «a principio urbis ad bellum Persi Macedonicum». Detrahitur autem s tertiae declinatio
Abbreviated transcription (Latin):
mencer postum sẽcretare condita : repostum autem sin coptest unam enim de mediostllabam tulit sedcum
es aut integni sint aut pathos habe ant hiqui phadios habent i tautlecti sint debent poniquod& iam
rofecit Nam &n postus a porgẽdetnnio transculit Intregris aut̃ & ipsis utimus e corum exemplo aliis
idicum paridis not a fabula paridem prouenere concraiu nonem mineruam que iudicasit spr&eq iniu¬
nia forme esexe geiisest hocenim suit iudicium para disutq particulauac& sicutillo locodixitque ae pelia
uocedire mit lic & multise parent dicentes aliudet Num quam enim coniunctio ponitur nisi interduas trac
spreg sorme reserunt in ad antigonem laome dontis filiam quam a iu none propter sormȩ ad rogantiã

Expanded text:
MENTE REPOSTVM secreta, recondita. ‘Repostum’ autem syncope est; unam enim de medio syllabam tulit. Sed cuMENTE REPOSTVM secreta, recondita. ‘Repostum’ autem syncope est; unam enim de medio syllabam tulit. Sed cum omnes sermones aut integri sint aut pathos habeant, hi qui pathos habent ita ut lecti sunt debent poni, quod etiam Maro fecit; nam et «repostus» et «porgite» de Ennio transtulit; integris autem et ipsis utimur et eorum exemplo aliis. IVDICIVM PARIDIS nota fabula, Paridem pro Venere contra Iunonem Minervamque iudicasse. SPRETAEQVE INIVRIA FORMAE epexegesis est - hoc enim fuit iudicium Paridis - ut ‘que’ particula vacet, sicut illo loco «dixitque et proelia voce diremit». Licet multi separent dicentes aliud esse; numquam enim coniunctio ponitur nisi inter duas res. Et ‘spretae formae’ referunt ad Antigonen, Laomedontis filiam, quam a Iunone propter formae adrogantiam
Abbreviated transcription (Latin):
seretulit partemaderros quid eum eẽ nesciebant: sacurnia antamasia est non epitetm q̃ fit quotiens pprt¬
o nomine ponitur quod potest esse cum proptio nomine & epithetondici: prima acqihercules pnior coni
counos pugnautun demodoprima princeps accipienda est nam pocta plerum gut signsicationem nominum dat
auticipus uł contraut uoluentib annis significat enimuolubilibus acbicentia &in hac norint usisẽut priman
ad matumlee tam te habitare uelle dixisticaris argis illicenim eam coliom nib notumcit: Aigosinnumie
rosingula rignneutriẽ utoratius a ptum dic & equis ar godites que micena sinpluralinamerof as tulini
uthiargi Cete rum diuatio nominis argiuos facitnon argos Causciarum numnedep̃teritis loqutui alit

Expanded text:
se rettulit, partem ad Tyrios, qui deum esse nesciebant. SATVRNIA antonomasia est, non epitheton; quae fit quotiens pro prose rettulit, partem ad Tyrios, qui deum esse nesciebant. SATVRNIA antonomasia est, non epitheton; quae fit quotiens pro proprio nomine ponitur quod potest esse cum proprio nomine et epitheton dici. PRIMA atqui Hercules prior contra Troianos pugnavit; unde modo ‘prima’ ‘princeps’ accipienda est. Nam poeta plerumque significationem nominum dat participiis, vel contra, ut «volventibus annis»; significat enim ‘volubilibus’. Hac licentia et in hoc nomine usus est, ut ‘primam’ «ad Marcum Laecam te habitare velle dixisti». CARIS ARGIS illic enim eam coli omnibus notum est. ‘Argos’ auteri generis neutri est, ut Horatius «aptum dicet equis Argos ditesque Mycenas», in plurali numero masculini, ut ‘hi Argi’. Ceterum derivatio nominis ‘Argivos’ facit, non ‘Argos’. CAVSAE IRARVM nunc de praeteritis loquitur. ALTA
Abbreviated transcription (Latin):
rice audierat in ennio enim inducitur iuppiter promittens romanis ixcidium carthaginis trrias arcescarthag¬
ndicit quam trrii condiderunt olimquandoque tria enim tep̃pora significat preteritum ut ut olim ar
nobilem ut cẽciditq suꝑbum rlium, uenturu m excidio Ad excidium nota figura. libie carchaginis & prouis¬
ciam prociuita te posuit Dicta autem lrbia ul quod inde libis flat hocesta frrcus ułut uarro ait quasi ami
ellum anulla rebella. Iometuensde fucuro enim timorẽ odium de preteritis metueb at ergo carthagn
ad personam referendum est cumipsaloquitur quad sinulla per sona sit ad poetam refertur: Nuncergo
uetenis ex ꝑsona poete intellegendum sicipse in alio loco: Miranturiulum flagrantisq deiuultus pari

Expanded text:
llo praedixit». Et perite ‘audierat’; in Ennio enim inducitur «Iuppiter promittens Romanis excidium Carthaginis». TYRIAS ARCES Carthagllo praedixit». Et perite ‘audierat’; in Ennio enim inducitur «Iuppiter promittens Romanis excidium Carthaginis». TYRIAS ARCES Carthaginem dicit, quam Tyrii condiderunt. OLIM quandoque. Et tria tempora significat: praeteritum, ut «olim arnobilem, ut «ceciditque superbum Ilium». VENTVRVM EXCIDIO ad excidium. Nota figura. LIBYAE Carthaginis, et provinciam pro civitate posuit. Dicta autem Libya vel quod inde Libs fiat, hoc est Africus; vel, ut Varro ait, quasi ΑΙΠbellum a nulla re bella. ID METVENS de futuro timor est, odium de praeteritis. Metuebat ergo Carthagini. Tunc autem ad personam referendum est, cum ipsa loquitur; quod si nulla persona sit, ad poetam refertur. Nunc ergo ‘veteris’ ex persona poetae intellegendum. Sic ipse in alio loco «mirantur dona Aeneae, mirantur Iulum flagrantisque dei vultus» partem ad
Abbreviated transcription (Latin):
& pertransi tum poeticuticurmore posthabita non contepta sẽdinsecundis habita: Namꝗ in superiore uer sud
magis ut & iam amoriginali loco seruetur affectio: samo siciuuenalis & samia genetrixq delectaturarena hicul
arma figura creberrima ad uerbium pro ad uerbio posuit presentis locipro ab sentis debuit enimdicere illic: ar ma
am armis iunonẽ in alioloco ipsetes tatur ut ferro accincta uocatcurrus aut uere currum quos scđm hom
it putauir & mulier magna ad meue nit si autem pluralinumero uelimus uti ad masculinum transeam
& reliqua utdixitq & proelia uoce diremit: lamtum ex quo consistit ut est atrriis colonis tenditq: fou&q figur
noniam regnum fou& sedtende & fou& ut regnum eẽ possit: Duci ductumiriinfinitiui modia passi uotemp p̃le

Expanded text:
 per transitum poetico utitur more. POSTHABITA non ‘contempta’, sed ‘in secundis habita’; namque in superiore versu dixit  per transitum poetico utitur more. POSTHABITA non ‘contempta’, sed ‘in secundis habita’; namque in superiore versu dixit ‘magis’, ut etiam originali loco servetur adfectio. SAMO Sic Iuvenalis «et Samia genetrix quae delectatur harena». HIC ILLIVS ARMA figura creberrima adverbium pro adverbio posuit, praesentis loci pro absentis; debuit enim dicere ‘illic’. ‘Arma’ am armis Iunonem in alio loco ipse testatur, ut «ferro accincta vocat». CVRRVS aut vere currum quo secundum Homut puta 'vir et mulier magna ad me venit'. si autem plurali numero velimus uti, ad masculinum transeamuet reliqua, ut «dixitque et proelia voce diremit». IAM TVM ex quo constituta est a Tyriis colonis. TENDITQVE FOVETQVE figurate dixit. Non iam regnum fovet, sed tendit et fovet, ut regnum esse possit. DVCI ductum iri. Infinitivi modi a passivo tempus praesens
Abbreviated transcription (Latin):
lamexcudit bea diecitspeciem qui ain lapidilus certis inuenitur ignis. excudit autem est feriendo
eicit quia cudere ferire unde & cusdicitur qđ illic aliquidcudamus id est feriamus achates ad¬
uit adnomen namachates lapidisspecies. bene ergo ipsum dicit ignemexcussis se un
a cateneius comite in dixit lectum est eniminnatur alihis toria plinii qđsi quis hunc lapidem
anulo habuerit gratiosior ÷suscepit prosuscipit ut diximus suprara puit que infomite flamampe

Expanded text:
LAM EXCVDIT bene adiecit speciem, quia in lapidibus certis invenitur ignis. ‘Excudit’ autem est ‘feriendo LAM EXCVDIT bene adiecit speciem, quia in lapidibus certis invenitur ignis. ‘Excudit’ autem est ‘feriendo elicit’, quia ‘cudere’ est ‘ferire’; unde et ‘incus’ dicitur, quod illic aliquid cudamus, id est feriamus. ACHATES adlusit ad nomen; nam achates lapidis species est. Bene ergo ipsum dicit ignem excusisse. VnAchaten eius comitem dixit; lectum est enim in Naturali Historia Plinii quod, si quis hunc lapidem in anulo habuerit, gratiosior est. SVCCEPIT pro ‘suscepit’, ut diximus supra. RAPVITQVE IN FOMITE FLAMMAM
Abbreviated transcription (Latin):
coramorsu hoc nomencumingrecounde pritinem ducit ad spiracionem noabeat inlituo adpirt¬
tur qđ est contrarium nam magis grecorum  aspiratio sed hoc in paucis nominibus inuenitur mor¬
mautemde anhoris benedĩ̧ cumalio loco inueniamus tumdente tenacianchora fundab
telluris amore cuius cumque postpericula unde& superius dixit quȩ proxima litora uersu
rtendunt. & paulo post infertoptata potiuntunt ur troes araenatellurem autempi
posuit cumte llurem deamdicamus. terra melementum ut plerum que ponimus uulcantumꝓ
ererem profrumento liberum prouino a renaqueritur habeat nec nenomens
pirationem &uar rosic definit si abariditate dr̃ non hab& si abherendo ut in fabricis uide mus
haba melior tamenest superior &himologia saletabentesmadefactos as pargine silicis scintil¬

Expanded text:
CHORA MORSV hoc nomen cum in Graeco, unde originem ducit, aspirationem non habeat, in Latino aspiraCHORA MORSV hoc nomen cum in Graeco, unde originem ducit, aspirationem non habeat, in Latino aspiratur. Quod est contrarium; nam magis Graecorum est aspiratio. Sed hoc in paucis nominibus invenitur. ‘Morsum’ autem de anchoris bene dixit, cum alio loco inveniamus «tum dente tenaci anchora fundabat naves». TELLVRIS AMORE cuiuscumque post pericula. Vnde et superius dixit ‘quae proxima litora cursu contendunt’, et paulo post infert «optata potiuntur Troes harena». ‘Tellurem’ autem pro ‘terra’ posuit, cum Tellurem deam dicamus, terram elementum; ut plerumque ponimus Vulcanum pro igni, Cererem pro frumento, Liberum pro vino. HARENA quaeritur habeat necne nomen hoc adpirationem. Et Varro sic definit: «si ab ariditate dicitur non habet, si ab haerendo, ut in fabricis videmus, habet». Melior tamen est superior etymologia. SALE TABENTIS madefactos aspargine. SILICI SCINTIL
Abbreviated transcription (Latin):
rum in gentes itemilla us queminatur subuertice hoc est eir caradices montis quȩ adrectam linea
umut iuuenalis longa corus catserra conuementa abies teposuit septimum progenenuo ue super iuspuldira
defronhbus umbracula querebant postea tabulata componere coeperunt in modum parientis
plerumque ad odiumpertin& plerum que aduenerationemut hocloco siclucanus arbor ibus suis hor rorne
atrum nemus tropus ÷ peratrum nigrumostendit pernigrumum brosum densum id: frondibus pleno
uiuo natur aliutuiuo preteruehor ostia saxo Nicofarum domus autuerum dicit & est istoria auta dla¬
dempertin& loci talis inquidlocus est ut domus credatur esse enim pharum. hic proillic moresuo AN¬

Expanded text:
orum ingentes». Item «illa usque minatur». SVB VERTICE hoc est circa radices montis, quae ad rectam lineaorum ingentes». Item «illa usque minatur». SVB VERTICE hoc est circa radices montis, quae ad rectam lineatium, ut Iuvenalis «longa coruscat serraco veniente abies». Et posuit septimum pro genetivo, ut superius «pulchrade frondibus umbracula quaerebant. Postea tabulata conponere coeperunt in modum parietisplerumque ad odium pertinet, plerumque ad venerationem, ut hoc loco. Sic Lucanus «arboribus suus horror inest». ATRVM NEMVS tropus est; per ‘atrum’ ‘nigrum’ ostendit, per ‘nigrum’ ‘umbrosum’, per ‘umbrosum’ ‘densum’, id est ‘frondibus plenum’. VIVO naturali, ut «vivo praetervehor ostia saxo». NYMPHARVM DOMVS aut verum dicit, et est historia, aut ad laudem pertinet loci; talis, inquit, locus est ut domus credatur esse nympharum. HIC pro ‘illic’ more suo. AN
Abbreviated transcription (Latin):
descripsit. ceterum hunc locum ina fricanus quam eeconstat nec in congrue propt̃ nominis similitudinemposa
natons papeia idest reuerȩ diseriptio secessusinuse or&olocus sub audis quentut superius urbsantiqua fuit &s
ciendum quia quotiens p̃mitimus nomecuius lib& generis & interpositopronomine sequitur nomenalter nistte¬
dium illud : nomen propriiominis genus sequituraits alustius est incarcere locus qt tullianum appellatur eit
propriouiuit non appellatiuo tullianum enimproprium est carcerappellatiuum si autẽ utraque nomina
nua fuerint licenter cii uolumus respondemus inquesintis scindit seseunda reductos duidit secund
nus reductos id replicabiles geminipares similes interdũdios significant minianit eminentat mine quemur¬

Expanded text:
descripsit. ceterum hunc locum in Africa nusquam esse constat, nec incongrue propter nominis similitudinem posuit. descripsit. ceterum hunc locum in Africa nusquam esse constat, nec incongrue propter nominis similitudinem posuit. nam topographia est rei verae descriptio. secessu sinu secreto. locus subaudis 'quem', ut superius "urbs antiqua fuit" . et sciendum est, quia, quotiens praemittimus nomen cuiuslibet generis et interposito pronomine ‹prius generis, medium illud pronomen proprii nominis genus sequitur, ut Sallustius «est in carcere locus, quod Tullianum appellatur». Ecce proprio iunxit, non appellativo; ‘Tullianum’ enim proprium est, ‘carcer’ appellativum. Si autem utraque nomina appellativa fuerint, licenter cui volumus respondemus. INQVE SINVS SCINDIT SESE VNDA REDVCTOS dividit se unda in sinus reductos, id est replicabiles. GEMINI pares, similes; interdum et ‘duos’ significat. MINANTVR eminent, ut «minaeque mur
Abbreviated transcription (Latin):
ne siriat dicendi peritus genitor uenerabilis uttibri pater. Ergo nomen & aduerum patrem
pertina & adonorem resertur caeloq inuenis apto nom percelumuectus si celo iamseretioa
uectus prrna curra nonui quidam putant ꝓcurruit posuit nec⁊ a poco pesratio antis antique quia omis nomina¬
tiuus plura bregit nominatiiuim singula remei sosyllabus et deb&ut hemuse luius musȩ hidocti huius dloci
Itemagenenuo singulari datiuus legitur singularis uti sosyllabus situt huius doctihuic docto. inde er goestu¬
que abscis a duorum suspendit capita & libradie nesidiei feciss& maior tẽt nominatiuoplura
suaut secundum quo dsuperius diximus poxima cursuid ÷ cursui aut contenduntcursupetere &e sepi¬
icimus enȩ ade nunctroianialiquando romaniut aenea de inferrum ꝓlibertate ruebam¬
dum po& tam licentiam lacus neautemuideatur penitus aueritate discedere his paniensiscar thaginis portum

Expanded text:
nus, dicendi peritus». GENITOR venerabilis, ut «Thybri pater». Ergo hoc nomen et ad verum patrem pertinet et ad honorem refertur. CAELOQVE INVECTVS APERTO non per caelum vectus, sed caelo iam sereno vectus per maria. CVRRV non, ut quidam putant, pro ‘currui’ posuit, nec est apocope, sed ratio artis antiquae, quia omnis nominativus pluralis regit genetivum singularem et isosyllabus esse debet, ut ‘hae musae, huius musae’, ‘hi docti, huius docti’. Item a genetivo singulari dativus regitur singularis, ut isosyllabus sit, ut ‘huius docti, huic docto’. Inde ergo estque abscisa duorum suspendit capita» et «libra die», ne, si ‘diei’ fecisset, maior esset nominativo plurasu aut secundum quod superius diximus 'proxima cursu', id est cursui, aut 'contendunt cursu petere', eENEADAE nunc Troiani, aliquando Romani, ut «Aeneadae in ferrum pro libertate ruebasecundum poeticam licentiam locus. ne autem videatur penitus a veritate discedere, Hispaniensis Carthaginis portum
Abbreviated transcription (Latin):
norabat dido : Illo enim tempore inuadendarum terrarum causa fuerat nauigatio: ui salustius meminit fa¬
nisinique. Aut certe fatitro ianorum qui non sponte sed necessitate ad a fricam uenerant quod utiqueis¬
go hocait ut dis catdido eos aditaliamtendere quomodo ergo se iungitaentae sit furori s illud ÷ non consilu¬
ummutatione sedum quod &iam excusant troiani: Non nos aut ferro libicos popularepenatos uenimusc¬
latiorecipro caut supradiximus: Citus: Camenim alia signa tarde adortus suosrecurrant mercurius octauo

Expanded text:
norabat Dido. Illo enim tempore invadendarum terrarum causa fuerat navigatio, ut Sallustius meminit, fanis iniquae». Aut certe ‘fati Troianorum’, qui non sponte sed necessitate ad Africam venerant, quod utique igo hoc agitur, ut discat Dido eos ad Italiam tendere. quomodo ergo se iungit Aeneae? sed furoris illud est, non consilum mutatione sedum; quod etiam excusant Troiani «non nos aut ferro Libycos populare penates venimuslatio reciproca, ut supra diximus. CITVS cum enim alia signa tarde ad ortus suos recurrant, Mercurius octavo
Abbreviated transcription (Latin):
lulius abiulo cesar ł quod cȩso matrisuentre natus ẽ ł quod auus eius in africamanu propria occidit
Reuata enim &britannos qui i nocea nosũnt uicit & post mortem eiuscũ ludifunebres ab augustos
adoptiuo filiodarentur stella medio die uisa cst, unde ẽ eccedionei processit caesaris astrum: A magnosicut
alexander sicut pompeius, olim modo futuriẽ: caelo incelum: spoliis orientis uicto uicto farnace mi¬
drida tisfilio qui reuera inoriente fuit: caetorum a egiptas inqua ptolo meam uicit in australi ẽ plaga hon¬
tum Interhanustum & honeratum hoc inter est quodoneratus est qualicumque pressuspondere: honustusu
nit honustus uero qui & iam abhonore descenditretin& ad spirationem, accipiessecura que post mortem cae
onus ipsum honoris ẽ ut siquis spolia ostiumferat: sedoneratus adspirationem non ab& quia ab onere

Expanded text:
ulius ab Iulo, Caesar vel quod caeso matris ventre natus est, vel quod avus eius in Africa manu propria occiditvera enim et Britannos, qui in Oceano sunt, vicit, et post mortem eius, cum ludi funebres ab Augusto eius adoptivo filio darentur, stella medio die visa est, unde est «ecce Dionaei processit Caesaris astrum». A MAGNO sicut Alexander, sicut Pompeius. OLIM modo futuri temporis est. CAELO in caelum. SPOLIIS ORIENTIS victo Pharnace Mithridatis filio, qui re vera in oriente fuit. Ceterum Aegyptus, in qua Ptolomaeum vicit, in australi est plaga. HONVSTVM inter ‘honustum’ et ‘oneratum’ hoc interest, quod ‘oneratus’ est qualicumque pressus pondere, ‘honustus’ nit, ‘honustus’ vero, quia etiam ab honore descendit, retinet adspirationem. ACCIPIES SECVRA quia post mortem Caeonus ipsum honori est, ut si quis spolia hostium ferat. Sed ‘oneratus’ adspirationem non habet, quia ab onere
Abbreviated transcription (Latin):
pteciput: Inbeuchros prote uchris utsu pradiximus. pernoctem dic& enim procunctis regemet̃ sollicitũ¬
AIA: A malux dicta quod alat uniuersa unde & almaceres quod nosalat: Namphisici dicunt amã per
diem crescere quomodo ergo uirgilius ait Exigua tantumgelidus ros nocte reponit sit hoc promiraculo po¬
sitim est ut & iamplinius sentit:. locos & locos & locadicimus Cum innumero singulari locus cantum di
milta ioca solent eẽ. inepistolis atum iuuenes agita re iocos. quasuento accesserito: diximus superius

Expanded text:
ecipue. IN TEVCROS pro ‘Teucris’, ut diximus. PER NOCTEM decet enim pro cunctis regem esse sollicituA ‘alma’ lux dicta quod alat universa, unde «et alma Ceres», quod nos alat; nam physici dicunt omnia per diem crescere. Quomodo ergo Vergilius ait «exigua tantum gelidus ros nocte reponet»? Sed hoc pro miraculo positum est, ut etiam Plinius sentit. LOCOS et ‘locos’ et ‘loca’ dicimus, cum in numero singulari ‘locus’ tantum dimulta ioca solent esse in epistolis» et «tum iuvenes agitare iocos». QVAS VENTO ACCESSERIT ORAS diximus superius
Abbreviated transcription (Latin):
strdes sertium sinus duo sunt pares naturam pares magnitudine ut salustius dicit: Eũcios hntroiȩ ad
auxiliumuenerant quimortuo rege pandat aent an secuti sunt unde & in sccundo ait comitum ad flixs¬
se nouorum fidem fi delȩ mutrum ꝙ nomen idest significat: Ipsi tis anteoculos ad masorem dolorenis¬
sineedoche Atieatice aut apuppique uertex nauis est abaquilonequiflata mundiuertice hocest a septem¬
mon eut ipse alibi hicuertex nobis semper sublimis enagister leucaspisutinsex tolibro leucaspm& srigic duc
õdassi s orontem Terscpius fintus numerus promfinito erebriusenim fluctus facit aquilonit salistius ett¬
incate fluctuum uta quilone son& ibidem Ibdem & ubinam multi dubitant ubicẽ dũbitat accent qui a ili

Expanded text:
SYRTES syrtium «sinus duo sunt pares natura, impares magnitudine», ut Sallustius dicit. LYCIOS hi Troiae ad SYRTES syrtium «sinus duo sunt pares natura, impares magnitudine», ut Sallustius dicit. LYCIOS hi Troiae ad auxilium venerant, qui mortuo rege Pandaro Aeneam secuti sunt, unde et in secundo ait «comitum adfluxisse novorum». FIDVM fidelem. Vtrumque nomen idem significat. IPSIVS ANTE OCVLOS ad maiorem doloresynecdoche. A VERTICE aut a puppi, quae vertex navis est, aut ab Aquilone, qui flat a mundi vertice, hoc est a septentrione, ut ipse alibi «hic vertex nobis semper sublimis». MAGISTER Leucaspis, ut in sexto libro «Leucaspim et Lyciae ductorem classis Orontem». TER saepius, finitus numerus pro infinito. Crebros enim fluctus facit Aquilo, ut Sallustius «crebritate fluctuum ut Aquilone solet». IBIDEM ‘ibidem’ et ‘ubinam’ multi dubitant ubi esse debeat accentus, quia ‘i
Abbreviated transcription (Latin):
tue ppuie el dẽ tiua cẽ pos sant & pussiuaut est auerto auertor precipito & pitcipitor Ergo nom possamus diccit
quod qũi dam artigra plius dedinationes actiui uerbi & passiui promuncem poni: Nam a ncatralis uerba decli¬
natio actiuacst & com munis de ponentis ue passiua &r aliudest ee actiunim uerben halui s habbace
ualde hiscens deerum augentisest nt inttrtentio dea more SArt aperit oste nditur sasuistaus caplidarer¬
it solitus idest nudare ostendere ane nis & abarenis a cuma renis id est ud abitio sabus bas ca pmdareit
cumipsis aie nusutintempestate sol& TNIS. latinum e : genetiuusenum pluralis qaotensiium : t a ct¬
latentia propter tempestatem haccautem saxa interafricam & sardinam sunt quȩ saxa obhocitali
arasuocant quodibia fri & tomani foedus ingerunt & sinem imperiisui illicẽt uoluerint undt adi¬

Expanded text:
tur, quae et activa esse possunt et passiva, ut est averto avertor, praecipito praecipitor. ergo non possumus dicere quod quidam artigraphus, declinationes activi verbi et passivi pro se invicem poni. nam et neutralis verbi declinatio activa est et communis deponentisve passiva, et aliud est esse activum verbum, aliud habere alde hiscens. ‘De’ enim augentis est, ut in Terentio «deamo te, Syre». APERIT ostendit, ut Sallustius «caput aperire solitus», id est nudare, ostendere. HARENIS et ab harenis et cum harenis, id est vel ab imo movebatur mare vel cum ipsis harenis, ut in tempestate solet. TRIS Latinum est. Genetivus enim pluralis quotiens in ‘ium’ exit, accus’. SAXA LATENTIA propter tempestatem. Haec autem saxa inter Africam et Sardiniam sunt, quae saxa ob hoc Itali aras vocant, quod ibi Afri et Romani foedus inierunt et fines imperii sui illic esse voluerunt. Vnde et Di
Abbreviated transcription (Latin):
lroianus. ac sidicer& &iam cesar troianus est caesar hicẽ quidictus ẽ Paius iulius caesar. Gaius prenom̃¬

Expanded text:
roianus ac si diceret, etiam Caesar Troianus est. caesar hic est, qui dictus est Gaius Iulius Caesar. Gaius praenomroianus ac si diceret, etiam Caesar Troianus est. caesar hic est, qui dictus est Gaius Iulius Caesar. Gaius praenom
Abbreviated transcription (Latin):
reromanis: Gentomq toga tam benegentem quia & sexus omnis & conditio toga utebatur: sed se
lobia Nec calceos habebant: Togasaut &iam feninas habuisse cicladum & recini usus ostendit: Rec inꝰ
dicitur ab eo quod post tergum reicitur quod uulgo maforte dicunt: sic placitum Efatis ł mihi
namin ꝑsonalet Lustris quinqueniis: & beneolimpiadibus computat tempora quia nondumerant łro
mał consules : Lus trumautem dictum quod post quinquennium una qua qua ciuitas lustrabatur. Dom
asa raci id estfamilia troiana Namasa racus capingenuit. capis anhrsen: undeeneas auctor romo
ris ex quibus munimius quiachaiam uicit, Phithiom. achellispatriam micenas aga memnonis patriam:
utaga memnoniasq: ircenas: Nascetur ad illud respond& certehincromanos: &omnis poete int
inqualitate carminis diximus ad laudemtendit augustisicut & in sexti catalogo & indiphei discriptione,

Expanded text:
re Romanis». GENTEMQVE TOGATAM bene ‘gentem’, quia et sexus omnis et condicio toga utebatur, sed servi nec colobia nec calceos habebant. Togas autem etiam feminas habuisse cycladum et ricini usus ostendit. ‘Recinus’ autem dicitur ab eo, quod post tergum reicitur, quod vulgo maforte dicunt. SIC PLACITVM vel fatis vel mihi; nam inpersonale est. LVSTRIS quinquenniis. Et bene olympiadibus conputat tempora, quia nondum erant vel Roma vel consules. ‘Lustrum’ autem dictum quod post quinquennium unaquaeque civitas lustrabatur. DOMVS ASSARACI id est familia Troiana, nam Assaracus Capyn genuit, Capys Anchisen, unde Aeneas, auctor Romani generis; ex quibus Mummius, qui Achaiam vicit. PTHIAM Achillis patriam. MYCENAS Agamemnonis patriam, ut «Agamemnoniasque Mycenas». NASCETVR ad illud respondet «certe hinc Romanos olim». Et omnis poetae intentio, ut in qualitate carminis diximus, ad laudem tendit Augusti, sicut et in sexti catalogo et in clipei descriptione.
Abbreviated transcription (Latin):
psiusest sed ibentis. Carert negna. lic& carcer sit tamen regnumest: Acoli hacꝰ enim pro
spcrius dixitgra. uicer commotum quia tempestas erat nunc aitplacat quiaiam sedari coeperant
maria collectas aut nunc colligit & fugauit aut antta uentis collectas fugauitid est resolint ermo¬
ihot Nomina deorum plerumq decausis sunt ficta abe dtinentis que no mina diciuoluere maio¬
resurcimothot idost cursus fluctuum anotor ec iTΟΚΙMΑ tritondimarinus neptum & sal¬
licie fili is dex marine abaquasal sadicie adnixus antiquum est ut comxus quibus hodienonutimur
dicebant nosdicimus peptito: Item nos dicimus suscipi Illidicebant suscepiut sascepit que ignem foliis:

Expanded text:
psius est, sed iubentis. CARCERE REGNET licet carcer sit, tamen regnum est Aeoli; haec enim pro perius dixit ‘graviter commotum’, quia tempestas erat. Nunc ait ‘placat’, quia iam sedari coeperant maria. COLLECTAS aut nunc colligit et fugat aut ante a ventis collectas fugavit, id est resolvit. CYMOTHOE nomina deorum plerumque de causis sunt ficta ab elementis, quae numina dici voluere maiores, ut ‘Cymothoe’, id est cursus fluctuum, apo tou qeein to kuma. TRITON deus marinus, Neptuni et Salaciae filius, deae marinae ab aqua salsa dictae. ADNIXVS antiquum est, ut ‘conixus’, quibus hodie non utimur; di