comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sumq uecamus. Apsũ ⁊dest regeni deora¬
aut certe p̃datoꝵ. hoc ẽ eui depreda debet᷑
aliꝗo. Nã romani moris fuit ut bella
gestaturi de parte prade aliꝗd numinib
pollicent᷑ adeo ut rome fuerit unũ tem¬
plũ iouis predatoris nõ qd̾ prede p̃ est s
qd̾ ei aliqd exp̃da debeat᷑. ¶In partẽ pre
opimis. dapes deoꝵ sũt. epule hõuz. bene
alas deest. et̃ ut sit alac quatiebant cũ
dãgorib. Ut atq irioni uenta rota con¬
stitit orbis ⁊destieũ uento aliter a l̾ ry¬
olotia est si clanrgorẽ dixit alaꝵ soni¬
tũ. ¶ Tum preterea et de est erat ¶ Rursũ
ad illud solũ ꝑtinet instruimꝰ mensas. Nã
ante inspelũcis nõ fuerant. ⁊ sciendũ hãe
particulã ĩterdũ sic poni. Ut iteratũ aliqd
sigͥficet. ut si dicas ueni adte mane. rursuᷤ
uenio. Interdũ sine iteratione ẽ. apud te
rursũ ueni ⁊ iam. nõ ideo rursñ dicis. qa¬
etiã pͥmo uenisti. s qa illic fuusti ¶Arisq

Expanded text:
camus 'ipsum', id est regem deoruaut certe praedatorem, hoc est, cui de praeda debetur aliquid: nam Romani moris fuit ut bella gesturi de parte praedae aliquid numinibus pollicerentur: adeo ut Romae fuerit unum templum Iovis praedatoris: non quod praedae praeest, sed quod ei aliquid ex praeda debeatur. vemur dapes deorum sunt, epulae hominum: bene alas deest 'cum', ut sit 'alaclangoribus’, ut «atque Ixionii vento rota constitit orbis», id est ‘cum vento’. Aliter acyrologia est, si clangorem dixit alarum sonitum. TVM praeterea. Et deest ‘erat’. RVRSVM ad illud solum pertinet ‘instruimus mensas’; nam ante in speluncis non fuerant. Et sciendum hanc particulam interdum sic poni, ut iteratum aliquid significet, ut si dicas 'veni ad te mane, rursum veni'. interdum sine iteratione est, ut 'fui apud te, rursum veni etiam' non ideo dicis etiam primo venisti, sed quia illic fuisti. ARISQVE
Abbreviated transcription (Latin):
uota libens. ¶ Iubent. uolũt. Ut infandũ
regina iubes renouare dolorẽ ¶ Siue dee.
ꝗa diuinant. Obsceneq uolueres qa in his
uentris cernebant pluuiẽ. bene antẽ etiã si
aues sint eis dicit placandas. ꝓpter pessima
om̃ia ¶ Passis. solutis ¶ Numina magna
mothraicas ¶ Meritos. congruos. Idest expi¬

Expanded text:
vota libens». IVBENT volunt, ut «infandum, vota libens». IVBENT volunt, ut «infandum, regina, iubes renovare dolorem». SIVE DEAE quia divinant. OBSCENAEQVE VOLVCRES quia in his ventris cernebant proluviem. Bene autem, etiam si aves sunt, eas dicit placandas propter pessima omina. PASSIS solutis. NVMINA MAGNA mothracas. MERITOS congruos, id
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quã uos dira fames. ut uarro ĩ sed̾o diui¬
nir dicit oraculũ hoc adodoneo ioue apd
epirũ acceperũt. qd̾ modo dixisse fingit
ipras. ⁊ tam̃ colorate tangit bistoriã.
dicendo que phoebo pater omĩpotens.
¶ Nr̃eq in uiria cedis. Ista mentit̾. Nã in¬
minens troianis fatalis est fames ¶ Ambẽ¬
sas. undiq esas. hoc est rutũdas. maiores
enĩ has habebant in honorẽ deoꝵ. paniciaᷤᷤ
amplius armis. sub audis usi sũt. nee enĩ
potest ẽẽ abinferib ⁊ euina. qd̾ plerũq
fit. ut ⁊ ꝑ omĩa unꝰ ẜmo sufficiat. ut tro
sentis intelligis. Plerũq aliud subaudit᷑
Ut hoc loco. Itẽ disce puer uirtutẽ exme.
Uerũq laborẽ fortunã ex alus sub̾ opta.
Nã fortuna ex aliis nõ discit᷑ ¶ S uotis
p̃cibusq. duplici ratione placant᷑ numĩa.
aut uotis. aut precib. Unde ẽ Iunonis ma¬
gne pͥmũ p̃ce num̃ adora uinoni cine

Expanded text:
QVAM VOS DIRA FAMES ut Varro in secundo diviQVAM VOS DIRA FAMES ut Varro in secundo divinarum dicit, oraculum hoc a Dodonaeo Iove apud Epirum acceperunt; quod modo dixisse fingit harpyias. Sed tamen colorate tangit historiam dicendo «quae Phoebo pater omnipotens». NOSTRAEQVE INIVRIA CAEDIS ista mentitur; nam inminens Troianis fatalis est fames. AMBESAS undique esas, hoc est rotundas; maiores enim has habebant in honore deorum, paniceas AMPLIVS ARMIS subaudis ‘usi sunt’; nec enim potest esse ab inferioribus zeugma, quod plerumque fit, ut ei per omnia unus sermo sufficiat, ut "Tro'sentis' intellegis. plerumque aliud subauditur, ut hoc loco, item "disce, puer, virtutem ex me verumque laborem, fortunam ex aliis" subaudis 'opta'; nam foPRECIBVSQVE duplici ratione placantur numina, aut votis aut precibus; unde est «Iunonis magnae primum prece numen adora», «Iunoni cane
Abbreviated transcription (Latin):
nocẽ. cũ ĩdignatiõe loꝗt᷑ ut qd me alta si¬
lentia cogis rũpere ⁊ notandũ. ut supͣ di¬
ximꝰ rũpit uocẽ. ¶ Laomedontiadae ꝑfidi.
arege natũ obpbriũ ꝗ deos fefellit. ¶Pa¬
trio regno. neptumo ¶Accipite ergo ꝗa
bellis appetitis. ac si diceret. Ut futurã fimẽ
iam num possitis timere.¶ Que phebo pat̾
om̃ipotens. Tribuit auetoritatẽ ne possint
a se dicta ꝯtempni simul notandũ apolli¬
nem que dicit aioue cognoscere ¶Pheb
apollo. purus. ĩ pollutus. ⁊ ẽ apollinis fixũ
intonomasiuũ qd̾ alii dari nõ potest. Nã
sũt alia comunia ut pater om̃ĩpotens.
¶Euriaꝵ ego maxima. Adeo ip̃e sũt furie
ut ⁊ unũ epitheton habebant ⁊ causis ꝯsen¬
tiant. Nã ait detisiphone. furiaꝵ maxima
uixta accubat ⁊ manib ꝓhibent ꝯtingere
mensas. qd̾ etiã hee faciũt ⁊ inferẽtes troiaĩs
famẽ ⁊ p̃nũtiãtes ¶Italiã cursu petitis. ex
his que norũt fidẽ dicendis accomodant.

Expanded text:
 ut «quid me alta silentia cogis rumpere?». Et notandum, ut supra diximus, ‘rumpit vocem’. LAOMEDONTIADAE perfidi, a rege natum opprobrium qui deos fefellit. PATRIO REGNO Neptunio. ACCIPITE ERGO quia nos bellis appetitis; ac si diceret, ut futuram famem iam nunc possitis timere. QVAE PHOEBO PATER OMNIPOTENS tribuit auctoritatem, ne possint a se dicta contemni. Simul notandum Apollinem quae dicit a Iove cognoscere. PHOEBVS APOLLO purus, inpollutus. Et est Apollinis fixum antonomasivum, quod alii dari non potest; nam sunt alia communia, ut ‘pater’, ‘omnipotens’. FVRIARVM MAXIMA adeo ipsae sunt furiae, ut et unum epitheton habeant et causis consentiant; nam ait de Tisiphone «furiarum maxima iuxta accubat et manibus prohibet contingere mensas». Quod etiam hae faciunt et inferentes Troianis famem et praenuntiantes. ITALIAM CVRSVPETITIS ex his quae norunt fidem dicendis accommodant.
Abbreviated transcription (Latin):
marima pando. furias. altẽ eãnes dici⁊
lucanꝰ testat᷑. Ut stigiasꝙ cãñes inluce su¬
pua. destituã. ⁊ in seeto birgilus. ut uiseq
cmes ululare ꝑuinbra aduentante dea
Sane apudi inferos furie dicunt᷑ ⁊ eañes
Apud. supos dire ⁊ aues. ut ip̃s in xxu. osten¬
dit. In medio uõ arpye dicunt᷑. unde du¬
plex effigies in his inuenit᷑. has migilo

Expanded text:
maxima pando”. Furias autem canes dici et maxima pando”. Furias autem canes dici et Lucanus testatur, ut “Stygiasque canes in luce superna destituam”, et in sexto Virgilius: “Viseque canes ululare per umbram adventante dea”. Sane apud apud superos Dire et aues, ut Virgilius in XII° ostendit, in medio Arpie dicuntur, unde duplex effigies in his inuenitur. Has Virgilius
Abbreviated transcription (Latin):
riculis ĩ grauiora se puenisse discͥmina.¬
¶ Strophadũ me litora prima. Fineus rex
instinctu eos ceenut. obquã rem irati du
ei oculos substulerũt ⁊ adhibuerũt arpias
que cũ ei du cibos abriperent iasonẽ eũ
argonantis ꝓpt̾ uellus aureũ colehos peten¬
tem suscepit hospitio eui etiã ductorem
dedit. hoc ergo benefficio illecti argonaute
Zetum ⁊ calam filios boree ⁊ hortigie alatoᷤ
instrictis gladus psequerent᷑ pulsas dear¬
chadia puenerũt adinsulas que appellabãt᷑
plote. ⁊ cũ ulteriꝰ uellent tendere ab inide
admoniti ut desisterent aiouis eanibus
suos ꝯuerterũt uolatus. Quoꝵ ouersio
Idest strophe nom̃ insule dedit. qd̾ ꝓpolli¬
canes dicerent᷑. hec ratio ẽ. qa ip̃e fure c̾e
dicunt᷑. Unde etiã epulas dicunt᷑ arripere
mensas. Unde ⁊ anari fingũt᷑ furias pati
ꝗ abstinent partis. Itẽ his farias ẽẽ pa¬
ulopost ip̃e testat᷑. Ut uobis furiaꝵ ego

Expanded text:
riculis in graviora se pervenisse discrimina.riculis in graviora se pervenisse discrimina. STROPHADVM ME LITORA Phineus rex iei oculos sustulerunt ed adhibuerunt Arpyas. Que cum diu cibos arriperent, Iasonem cum Argonautis propter vellus aureum Cholcos petentem suscepit hospitio. Cui etiam ductorem dedit. Hoc ergo beneficio illecti Argonaute Zetum et Kalaym, filios Boree et Orithie, alatos strictis gladiis persequerentur pulsas de Arcadia, peruenerunt ad insulas, quae appellabantur Plotae, et, cum ulterius uellent tendere, ab Iride moniti ut desisterent a Iouis canibus, suos conuerterunt uolatus; quorum conuersio, id est strophe, nomen insulis dedit. Vt s dicerentur, haec ratio est dicuntur. Unde etiam epulas dicuntur abriperemensas”. Unde et avari finguntur Furias pati, qui abstinent partis. Item ipsas Furias esse paulo post idem testatur dicens, “Vobis Furiarum ego
Abbreviated transcription (Latin):
mittit. ¶ Meliora sequam᷑. potest bis sub¬
audiri meliora. Ut meliora moniti. me¬
quẽadmodũ troiã ⁊ thraciã ¶ Caua trabe.¬
lis ꝑuitiosuis. ¶ Noctẽ hiemẽq ferens plu¬
epitheto auxit tapinosir¶Aox humidi.
nubes caliginosa. Ereuti michi cursu ap¬
posito itinere auertuñ ¶ Cecis undis An¬
certis ꝗa sidera nõ parebant ¶ Ipse naui¬
gandi peritus. hoc enĩ sigͥficat enfasis
ꝑnõĩs ¶In certos soles. Bene incertoo.
Na quãta uis sit obscuntas. tam noctis ẽ
manifesta discretio. Unde suꝑflua questio
est eoꝵ. qui dicũt tres dies quẽ admodũ
transisse scierut. si noctẽ adie orscernere
nõ poterant ¶Ceca caligine. Caçenfaton
ĩ ẜmone ¶Atcollere inisa. Naturalit̾ dixit.
Quotiens enĩ ꝓpinquamꝰ litorib terra ex¬
urgere ⁊ fumũ ui det̾ ex se emittere ¶ Ape¬
rire. ostendere. ut salustiꝰ. caput aperire so¬
litus. ¶ Seruatũ exundis. ac si diceret de pe¬

Expanded text:
mittit». MELIORA SEQVAMVR potest bis submittit». MELIORA SEQVAMVR potest bis subaudiri ‘meliora’, ut ‘meliora moniti mequemadmodum Troiam et Thraciam. Et cum lis, perniciosus. NOCTEM HIEMEMQVE pluepitheto auxit tapinosin. NOX VMIDA nubes caliginosae. EXCVTIMVR CVRSV a proposito itinere avertimur. CAECIS IN VNDIS incertis, quia sidera non apparebant. IPSE navigandi peritus. Hoc enim significat emphasis pronominis. INCERTOS SOLES bene ‘incertos’ quia, quantavis sit obscuritas, tamen noctis est manifesta discretio, unde superflua quaestio est eorum qui dicunt, tres dies quomodo transisse scierunt, si noctem a die discernere non poterant? CAECA CALIGINE cacenphaton in sermone. ATTOLLERE VISA naturaliter dixit; quotiens enim propinquamus litoribus, et exsurgere terra videtur et fumum emittere. APERIRE ostendere, ut Sallustius «caput aperire solitus». SERVATVM EX VNDIS ac si diceret de pe
Abbreviated transcription (Latin):
ficii. aliter temerata ac turbata sũt sacra
Ite ii .uiii. audax quos rũpere pallas
ꝗd ẽ honor deoꝵ ¶Ambiguã nõ ĩcertã
dit geminosq parentes. ¶Nouo errore
ueteꝵ locoꝵ aut ꝑ ꝯtrarietate ẜmonũ
declimauit. aut nouo ꝓ magno posuit
Ut pollio ⁊ ip̃e facit noua carmina ¶ Ex¬
ercite. f̃atigate. Nã exercitatꝰ peritꝰ sigͥficat
ignarus. ¶ Casus cassandra canebat. hec
cõpositio iã uitiosa ẽ que maiorib pla¬
cuit. Ut anchisẽ agnouit amicũ ⁊ sale
saxi sonabant ¶Pontendere deberi. Ut ĩ
ui. portendi generos ¶Tala rogna uocare
Satis ꝓprie. unde in .uii. Ex pectate solũ
laurentũ aruisq latinis ¶ Teueros cre¬
deret. silie ꝓpter longitudinẽ spatii.n
Tũ uates cassandra moueret. bene tũ
ꝗa iã probauit ¶ Cedamꝰ ꝑhoebo. cuiꝰ in¬
stinctu est penates dii ꝓfutura dixerũt ut
hie emit ⁊ tua nos en ultro adlimina

Expanded text:
ficii; aliter si fiant, temerata ac turbata sunt sacra, ficii; aliter si fiant, temerata ac turbata sunt sacra, item in octavo «audax quos rumpere Pallas qui est honor deorum. AMBIGVAM non ‘incertam’, s ‘geminosque parentes’. NOVO ERRORE VETERVM LOCORVM aut per contrarietatem sermonum declamavit, aut ‘novo’ pro ‘magno’ posuit, ut «Pollio et ipse facit nova carmina». EXERCITE fatigate; nam ‘exercitatus’ ‘peritus’ significant, ignarum’. CASVS CASSANDRA CANEBAT haec compositio iam vitiosa est, quae maioribus placuit, ut «Anchisen agnovit amicum» et «sale saxa sonabant». PORTENDERE ‘deberi’, ut in septimo «portendi generos». REGNA VOCARE satis proprie, unde in octavo «exspectate solo Laurentum arvisque Latinis». TEVCROS CREDERET scilicet propter longitudinem spatii. TVM VATES CASSANDRA MOVERET bene ‘tum’, quia iam probavit. CEDAMVS PHOEBO cuius instinctu dii penates profutura dixerunt, ut «hic canit et tua nos en ultro ad limina
Abbreviated transcription (Latin):
noͣ stupefactꝰ. Nã ꝓprie attonitꝰ dr̃ cui
casus uicini fulminis ⁊ sonitꝰ tomitruũ
dant stuporẽ ¶ Nec sopor illud erat. so¬
luta elocutio ¶ uelatasq comas. bictataᷤᷤ
Ut uictori uelatũ auro uictisq inuencũ.
Nã dii ꝗ erant apud laurolauiniũ nõ
habebant uelatũ capud ¶ Corripio estra¬
tis corpꝰ. ne satietate uideat᷑ reliquisse
somnũ. Et sciendũ ꝗa quotiẽs ex abrupto
somnꝰ aufugerit sigͥficat omen infelie.
Ut ecce hoc loco tẽpestas sequet᷑. Itẽ ĩ scło
ex cutior somno ⁊ statim seꝗt᷑ eiuitatio
excidiũ. nec sine ratione. Na si somnus
nõ sine ĩfelicitate ex abrupto munꝰ deoꝵ
abscedit. ¶Tendoq supinas cũ uoce manꝰ¬
Bonesta elocutio cũ uno ẜmone respon¬
demꝰ duob. Ut intereꝰ fessos uento cũ so¬
le reliquit. ¶ Intem erata.rite ꝑfecta. Ut
si leniter fundendũ uinũ ẽ aut mola
initienda. sic fiant ut ratio exigit sacri¬

Expanded text:
stupefactus’; nam proprie attonitus dicitur cui stupefactus’; nam proprie attonitus dicitur cui casus vicini fulminis et sonitus tonitruum dant stuporem. NEC SOPOR ILLVD ERAT soluta elocutio. VELATASQVE COMAS vittatas, ut «victori velatum auro vittisque iuvencum». Nam dii qui erant apud Laurolavinium non habebant velatum caput. CORRIPIO E STRATIS CORPVS ne satietate videatur reliquisse somnum. Et sciendum qui, quotiens ex abrupto somnus aufugerit, significat omen infelix, ut ecce hoc loco tempestas sequitur. Item in secundo «excutior somno», et statim sequitur civitatis excidium. Nec sine ratione; nam si somnus non sine infelicitate ex abrupto deorum munus abscedit. TENDOQVE SVPINAS AD CAhonesta elocutio cum uno sermone respondemus duobus, ut «interea fessos ventus cum sole reliquit». INTEMERATA rite perfecta, ut, si leviter fundendum vinum est aut mola inicienda, sic fiant ut ratio exigit sacri
Abbreviated transcription (Latin):
no abiasio. Nã anteriori respondet. qd̾ aũ
dicit quo pͥncipe genꝰ nr̃m est. potest ⁊ ge¬
neralit̾ intelligi unde originẽ ducimꝰ. Ut
deos penates quasi troianos intelligas ⁊
adritũ efferri de quo dicit labeo ĩlibris ꝗ
appellant᷑ de diis aĩalib ĩ ꝗb ait eẽ quedã
sacra qͥb aĩe buane uertant᷑ ĩ deos qui
nĩales qd̃ de animis fiant. bi au̾t sũt dii
penates ⁊ uiales ¶ Haut dubitanda refer.
aut ꝗa dubitauerant decon silio anchise
aut ne ꝓpter somnũ nõ crederent.¬
¶ Corytũ. designat partẽ ꝓuĩcie ne alter
teus mons crete ẽ dictus adicte nympba
que illic colit̾ in quo dicit᷑ altꝰ iuppiter
Ut dictaeo celi regẽ pauere subantro.
¶Negat tibi uipiter arua Ex definito ⁊
bene iupit̾ quasi ip̾e ꝗ cretensib p̾est..¬
¶ Talib attonitꝰ uisis. hoc ẽ talib deorũ
uultib. Unde seqt̃ ⁊ uoce deoꝵ. Actonitꝰ

Expanded text:
non ab Iasio; nam anteriori respondit. Quod autem non ab Iasio; nam anteriori respondit. Quod autem dicit ‘a quo principe genus nostrum est’ potest et generaliter intellegi, unde originem ducimus, ut deos penates quasi Troianos intellegas, et ad ritum referri de quo dicit Labeo in libris qui appellantur de diis animali bus; in quibus ait esse quaedam sacra quibus animae humanae vertantur in deosnimales, quod de animis fiant. Hi autem sunt dii penates et viales. HAVD DVBITANDA REFER aut quia dubitaverant ex consilio Anchisae, aut ne propter somnium non crederent. CORYTHVM designat partem provinciae, ne alter CTAEA Dictaeus mons Cretae est, dictus a Dicte nympha, quae illic colitur. In quo dicitur altus Iuppiter, ut «Dictaeo caeli regem pavere sub antro». NEGAT TIBI IVPPITER ARVA ex definito. Et bene Iuppiter, quasi ipse qui Cretensibus praeest. TALIBVS ATTONITVS VISIS hoc est talibus deorum vultib
Abbreviated transcription (Latin):
subtuo iuire agentes. ¶ ꝑ m̃si. euecti. Ut ẽ
uiliũ cesarẽ qui pͥmꝰ inter deos relatꝰ ẽ. ⁊ be¬
ne in astra cuiꝰ sidus apparuit. Ut ecce dione
iꝓcessit cesaris austrũ ¶ Urbi rome. Kate¬
aex ox ii.i. ut supͣ diximꝰ. ¶ Magnis. Idest
nepotib ⁊ bonũ ornatũ aẜmonis fecit si¬
militudine. Magnis magna para dicẽdo¬
¶ Euge ꝓfectionis. ¶Mutande sedes. argu¬
menta anecessitate simul arguit̾ error
nichise. Erdo autẽ ẽ delius apollo ¶Elb
locus. Ut ĩpͥmo diximꝰ orbis ꝯparatione¬
¶ Hesperiã. de est quẽ ut sup̃ dictũ ¶ Ce
gnomine. ab bespero hyspanie rege. uł
stella quã intuent᷑ petentes italiã ¶ Deno
curuã seruãs subyinagine falcẽ ¶Pprie¬
didera.¶Hinc dardanus ortus iasius q
pater. dardanus ⁊ iasuis fr̾es fuerũt elec¬
tre filii. S dardanus de ioue. lasius de
corito ꝓereatꝰ ẽ. acuiꝰ nõie ⁊ mons ⁊ oppi
dũ accepit. Postea iasiũ dr dardanus
occidisse. ¶Aquo prĩcipe nr̃m. adardano

Expanded text:
sub tuo iure agentes. PERMENSI evecti, ut est Iulium Caesarem, qui primus inter deos relatus est. Et bene ‘in astra’, cuius sidus apparuit, ut «ecce Dionaei processit Caesaris astrum». VRBI κατ ̓ ἐξοχὴν Romae, ut supra diximus. MAGNIS id est nepotibus. Et bonum ornatum a sermonis fecit similitudine ‘magnis magna para’ dicendo. FVGAE profectionis. MVTANDAE SEDES argumentum a necessitate. Simul arguitur error Anchisae. Ordo autem est ‘Delius Apollo’. EST LOCVS ut ante diximus, orbis comparatione. HESPERIAM deest ‘quam’, ut supra dictum est. cognomine ab Hespero, Hispaniae rege: vel stella quam intuentur petentes Italiam. Ad v. curvam servans sub imagine falcem didit. HINC DARDANVS ORTVS IASIVSQVE PATER Dardanus et Iasius fratres fuerunt, Electrae filii. Sed Dardanus de Iove, Iasius de Corytho procreatus est, a cuius nomine et mons et oppidum nomen accepit. Postea Iasium dicitur Dardanus occidisse. A QVO PRINCIPE NOSTRVM a Dardano,
Abbreviated transcription (Latin):
rium Postea solstitialis mnus reꝑtus qui
duodecim continet menses. mox maiore ru¬
ra annũ ec̃ magnũ uoluerũt omĩb planetiᷤ
in eundẽ recurẽtib locũ ⁊ binc fit ut supra
diximꝰ. scd̃m ciceronis ortensiũ post annos

Expanded text:
rium. postea solstitialis annus repertus est, rium. postea solstitialis annus repertus est, qui XII. continet menses. mox maiore cura annum esse magnum voluerunt omnibus planetis in eundem recurrentibus locum, et hic fit, ut supra diximus, secundum Ciceronis Hortensium post annos
Abbreviated transcription (Latin):
saltat sener ¶Accia litora. Ut supͣ diximꝰ
ꝓpter angustũ hoc dicit. qui illic ludos sta¬
tuit agonales.¶Patrias palestras. Pale¬
stre usus primũ apd̃ athenienses reptus
est. Troiam autẽ ꝓpter dardanũ ⁊ tencrũ
etiã abathemensib originẽ dueũt. unde
⁊ mineruã colũt. hine est ĩscdo. neu po¬
pulũ antiqua subreligiõe tueri. antiqua
abatheniẽsib tradita. Ilieis ergo atheniẽsib
Unde ilienses didicerũt. ¶ Engã tenuisse ꝑ¬
hostes. feliciter nauigasse. Nã tenere est un¬
plere ut inteneat cursus. Idest implent
⁊ potest intelligi scd̾m comunẽ sensum
ob hoc eos lustratos Idest expiatos obhoe
saerificasse. ⁊ ludos celebrasse. qr hostiles¬
terras ꝓspa nauigatiõe transierant ¶Inter
ea magnũ sol encũ noluit̾ annũ. antiqui
tẽpora siderib ꝯputabant ⁊ dixerut pͥmũ
lunare annũ. xxx. dieꝵ unde in uenitur
in ali quib nõgentoꝵ annoꝵ uita. silicet luna¬

Expanded text:
saltat senex». ACTIA LITORA ut supra diximus, saltat senex». ACTIA LITORA ut supra diximus, propter Augustum hoc dicit qui illic ludos statuit agonales. PATRIAS PALAESTRAS palaestrae usus primum apud Athenienses repertus est. Troiani autem praeter Dardanum et Teucrum etiam ab Atheniensibus originem ducunt; unde et Minervam colunt. Hinc est in secundo «neu populum antiqua sub religione tueri», ‘antiqua’ ab Atheniensibus tradita. ‘Iliacis’ ergo ‘Atheniensibus’, unde Ilienses didicerunt. FVGAM TENVISSE feliciter navigasse; nam ‘tenere’ est ‘implere’, ut «ni teneant cursus», id est ‘impleant’. Et potest intellegi secundum communem sensum ob hoc eos lustratos, id est expiatos, ob hoc sacrificasse et ludos celebrasse, qterras prospera navigatione transierant. Ad v. 284 Magnum sol circumvolvitur annum antiqui tempora sideribus computabant et dixerunt primo lunarem annum XXX. dierum: unde invenitur in aliquibus DCCCC. annorum vita, scilicet luna
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ denautis ei in molari ¶ Hũc petimꝰ
occurrebat. cur formidatũ petitis Ideo in¬
tulit fessi ¶ Parue urbi. Ambracie ¶ Tel¬
lure potiti. Potior ⁊ illa re dicimꝰ ⁊ illius
rei. s ꝑ septimũ inusu ẽ. ꝓgenitiuũ figu¬
rate ponit᷑. Salustius ut priusꝙͣ legatos
uideret arthebalis potiretur legimꝰ ⁊ per
accusatiuũ. ẜ uti nõ possumꝰ. Terentiꝰ patria
mur. Idest purgamur ut ioui saera facia
nius. aut certe lustram᷑ ioui. idest expiamur.
piaculũ enĩ cõmissũ fuerat tauro ĩtbracia
ĩmolato. Ut diximꝰ supͣ. ⁊ licet multa fuis¬
sent secuta sacͥficia intelligebat᷑ tam̃ adhuc
num̃ iratũ. nõ desinentib malis sciendum
sane moris fuisse ut piaculo cõmisso ludi
celebrirent᷑ Nã cũ romani iracũdia matͥs
deũ laborarent. ⁊ eã nec sacͥficus nec ludis
placare possent ꝗdã senex statutis ludis
eirtentib saltauit que sola fuit causa pla¬
catioĩs. Unde ⁊ natũ ꝓuerbiũ est. omia sedã

Expanded text:
aliquem ei de nautis immolari. HVNC PETIMVS occurrebat: cur formidatum petistis? Ideo intulit ‘fessi’. PARVAE VRBI Ambraciae. TELLVRE POTITI ‘potior’ et ‘illa re’ dicimus et ‘illius rei’; sed per septimum in usu est, per genetivum figurate ponitur. Sallustius «ut prius quam legatos conveniret Adherbalis potiretur" . legimus et per accusativum, sed uti non possumus: Terentius "patria mur', id est purgamur, ut Iovi sacra faciamus; aut certe ‘lustramur Iovi’, id est ‘expiamur’. Piaculum enim commissum fuerat tauro in Thracia immolato, ut diximus supra, et, licet multa fuissent secuta sacrificia, intellegebatur tamen adhuc numen iratum non desinentibus malis. Sciendum sane moris fuisse ut piaculo commisso ludi celebrarentur; nam cum Romani iracundia matris deum laborarent et eam nec sacrificiis nec ludis placare possent, quidam senex statutis ludis circensibus saltavit, quae sola fuit causa placationis - unde et natum proverbium est «omnia secunda,
Abbreviated transcription (Latin):
credit ẽẽ nõ ultionẽ. ¶ Seruate pios. ꝓpt̾
facta sacͥficia ¶Uentus q gubernatorꝙ
nocabant. honestus hac elocutiõe ꝑpłare
morat ¶ Sameq cephalenie est ista. Nã
simos inasya est. ¶ Effugimꝰ. transimꝰ
celeriter ¶Lertia regna. Irrisorie. cũ pre¬
miserit scopulos. Ut in mania sara uestraᷤᷤ
mons ẽ altissimꝰ in ꝓmũctorio epiri. iuxͣ
ambratiã ciuitatẽ quã angustus incopha¬
lin incopolim appellauit. Uietisq illic
antonio ⁊ cleopatra. ibi etiã tẽplũ accia¬
co apollim costituit ⁊ ludos actiacos. uñ
nũc uirgilius in bonorẽ augusti que ip̃e
fecit dat euis origini. Nã eneam illic dicit
ludos celebrasse ut alibi inducit eneã pro¬
mittẽtem tẽplũ apollimi qd̃ fecisse ꝯstat
angustũ. Ut tum phocbo ⁊ trime solido de

Expanded text:
dit esse, non ultionem. SERVATE PIOS propter facta sacrificia. VENTVSQVE GVBERNATORQVE VOCABAT honestius hac elocutione per plurmorat. SAMEQVE Cephalleniae est ista; nam Samos in Asia est. EFFVGIMVS transimus celeriter. LAERTIA REGNA inrisorie, cum praemiserit scopulos, ut «inmania saxa, vestras, mons est altissimus, in promontorio Epiri iuxta Ambraciam civitatem, quam Augustus Nicopolim appellavit victis illic Antonio et Cleopatra. Ibi et templum Actiaco Apollini constituit et ludos Actiacos. Vnde nunc Vergilius in honorem Augusti quae ipse fecit dat eius origini; nam Aeneam illic dicit ludos celebrasse, ut alibi inducit Aeneam promittentem templum Apollini, quod fecisse constat Augustum, ut "tum Phoebo et Triviae solido de
Abbreviated transcription (Latin):
terrã petũt. Unde ad eos responsa ꝑuenuĩt
⁊ ꝗa apollo etiã inferis notus est ¶Darda
dicendo dardanide. ostendit italiã. unde
dardanus fuit qd̾ si cretã sigͥficaret. teueri¬
ade diceret ¶Duri. uł futuꝵ ostendit la¬

Expanded text:
terram petunt, unde ad eos responsa perveniunt, et terram petunt, unde ad eos responsa perveniunt, et quia Apollo etiam inferis notus est. DARDANdicendo 'Dardanidae' ostendit Italiam, unde Dardanus fuit. quod si Cretam significaret, Teucriadae diceret. duri vel futurum ostendit la
Abbreviated transcription (Latin):
longa posita. que bac ratioẽ defendit. aut
ꝗa omĩa monosillaba adartẽ nõ ꝑtinent¬
⁊ his licent̾ uti possumꝰ aut certe quia
om̃e morion Idẽ particula que sui substã¬
tiã nõ h̾t mẽbrũ putat᷑ suꝑioris oratioĩs.
qd̾ siest. liminaq quasi una pars or̃onis
est. ⁊ potest finalitatis ratione uł ꝓduci uł
culũ dat᷑. Dicit᷑ autẽ cortina uł qd̃ apollinsᷤ
tripes corio pithonis tectus est. uł qd̾ certa
illine responsa fundũt᷑ quasi certina. uł qd̾
est uerus ꝗa cor illic uatis tendit᷑. nam¬
cauerna quedã intẽplo apollinis fuit. adquã
in .u. ¶ Sumissi. inclinati. ⁊ sciendũ ꝓqua¬
litate numinũ orantes. interdũ ima in¬
terdũ sũma respicẽ. Nã potestates alie ce¬
lestes sut. alie terrene. alie ꝑmixte. Unde
nuc apolli nẽ deprecantes. t̾rã petut. Ip̃e est
enĩ ⁊ sol ⁊ liber pat̾. ꝗ inferos petit. Ut ora¬
tius. Te uidit insons cerberus. bene ergo

Expanded text:
longa posita; quod hac ratione defenditur, aut longa posita; quod hac ratione defenditur, aut quia omnia monosyllaba ad artem non pertinent et his licenter uti possumus, aut omne μόριον , id est particula, quae sui substantiam non habet, membrum putatur superioris orationis: quod si est, 'liminaque' quasi una pars orationis est, et potest 'que' finalitatis ratione vel produci vel culum datur. dicitur autem cortina, vel quod Apollinis tripos corio Pythonis tectus est, vel quod certa illinc responsa funduntur, quasi certina, vel, quod est verius, quia cor illic vatis tenetcauerna, inquit, in templo Appollinis fuit, ad quam. SVMMISSI inclinati. Et sciendum pro qualitate numinum orantes interdum ima, interdum summa respicere; nam potestates aliae caelestes sunt, aliae terrenae, aliae permixtae. Vnde nunc Apollineenim et Sol et Liber pater, qui inferos petiit, ut Horatius «te vidit insons Cerberus». Bene ergo
Abbreviated transcription (Latin):
bene post experimentũ male ꝯdite ciuita¬
tis ꝑpetuas postulat sedes. ¶Tymbree.
pleno tymbri In quo eius ⁊ nemꝰ ⁊ tẽplũ¬
est ubi aparide achilles occisus est. Unde
fingit᷑ manu apollinis uulneratꝰ. Eigo
tymbreus. Ut deluis. Nã numina alocis
frequent̾ nom̃ accipuit. sine quia grece
tymbre fac̃. in deriatione .N. indipton¬
nom̃. ¶ Et meͣnsura urbẽ. duo petit. ur
altera. Nõ qui pͥma ẜuauit s qui ẜuare
uoluit. ut merus ostendit. ¶ Quem
sequim̃. ꝗa cadinus oraculo apollinis.
bouẽ secutꝰ inthunte boctiã ꝯdidit ¶Uã
ter neptune paras. Itẽ ip̃e pater danais
ue ¶ Anmis in labere nr̃is qa appollins
responsa semꝑ obscura sut. ueratam̃ uñ
cũ ĩ telligentia oraculũ postulat ¶ Uisa
repente. stoicos ⁊ achademicos secutus est
ꝗ dicu̾t ea que ꝯtra naturã sũt nõ fieri.
s fieri uideri. Unde magica ars omĩs ex¬
clusus ẽ. sic̃ ꝑlinius scd̾s docet in natura¬
li historia ¶Liminaq. que breuis ẽ ꝓ

Expanded text:
et bene post experimentum male conditae civitatis perpetuas postulat sedes. thymbraee pleno thymbra, in quo eius et nemus est et templum, ubi a Paride Achilles occisus est; unde fingitur manu Apollinis vulneratus. Ergo ‘Thymbraeus’, ut ‘Delius’; nam numina a locis frequenter nomen accipiunt. Sane, quia Graece θύμβρη facit, in derivatione η in diphthonnomen». MANSVRAM VRBEM duo petit, et ALTERA non quia prima servavit, sed quia servare voluit, ut Homerus dicit. QVEM SEQVIMVR? quia Cadmus, oraculo Apollinis bovem secutus, in Hyanteo Boeotiam condidit. DA ter Neptune, paras», item «ipse pater Danais ve. ANIMIS INLABERE NOSTRIS quia Apollinis responsa semper obscura sunt, vera tamen; unde cum intellegentia oraculum postulat. VISA REPENTE Stoicos et Academicos secutus est, qui dicunt ea quae contra naturam sunt non fieri, sed fieri videri; unde magica ars omnis exclusa est, sicut Plinius Secundus docet in Naturali Historia. LIMINAQVE ‘que’ brevis est pro
Abbreviated transcription (Latin):
nõ semp reẜuat ¶Anspicib ceptoꝵ operũ.
Ioui ꝗarcis deus ẽ. apollini ꝓpt̾ auguria.
libero cansa libertatis. Nã dii alii si uocent̃
ad priuatã ꝑtinent causã. Ut dedidone legi¬
mus. iunoni ante omes eui uineula iuga¬
lia cure. ꝓpt̾ nuptias. ꝙͣuis enĩ rei .p. utili¬
tas simularet᷑. erat tam̃ etiã spetialis cau¬
sa didonis. si milit̾ ⁊ hie en eas saerificat
ueneri qd̾ aut̃ delibero diximꝰ hec eiusa ẽ
ut signũ sit libere ciuitatis. Nã apd̃ maio¬
res aut stipendiarie erant. aut federate.
aut libere. s ĩ liberis ciuitatib simulacrũ¬
beri patris ẽ ¶ Mactabã nlitore tanru
Contra rationẽ ioui taurũ sacͥficat adeo
ut hinc putent subseccutũ ẽẽ ꝓdigiũ ubi¬
q enĩ ioui uiuẽcũ legimꝰ imolatũ ut sta¬
tuã ante aras aurata fonte uiuencũ iam

Expanded text:
non semper, reservat. AVSPICIBS COEPTORVM OPERVM non semper, reservat. AVSPICIBS COEPTORVM OPERVM Iovi, qui arcis deus est; Apollini, propter auguria; Libero, causa libertatis. Nam dii alii, si invocentur, ad privatam pertinent causam. Vt de Didone legimus «Iunoni ante omnes, cui vincla iugalia curae» propter nuptias; quamvis enim rei publicae utilitas simularetur, erat tamen etiam specialis causa Didonis. Similiter et hic Aeneas sacrificat Veneri. Quod autem de Libero diximus, haec causa est, ut signum sit liberae civitatis. Nam apud maiores aut stipendiariae erant, aut foederatae, aut liberae. Sed in liberis civitatibus simulacruberi patris est. MACTABAM IN LITORE TAVRVM contra rationem Iovi taurum sacrificat, adeo ut hinc putetur subsecutum esse prodigium. Vbique enim Iovi iuvencum legimus immolatum, ut «statuam ante aras
Abbreviated transcription (Latin):
fortunã solã dicimus felicitate intelligi
Unde ⁊ fortunatos tantũ felices ⁊ infortu¬
natos solos infelices uocamꝰ. ¶ Litore i¬
curuo ꝑpetuũ epitheton litoꝵ ẽ. nã ꝙ
in.ui. ait. Tũe̾ se ad caiete erecto fert lito¬
re portũ sigͥficat eũ ita nauigasse ut nõ
lin queret litus ¶Prima loco. Quia apd̃
cretã alia fec̃ modo autẽ aenũ significat
Ut Salustius. aenũ ⁊ maroneã uiãq mi¬
litare. Quã quã homerus inde dicat ad¬
troiã auxilia euenisse. Ergo iã fuerat.
euforion ⁊ calli machus hoc etiã dieunt.
qd̾ aenũ dicat᷑ asotio ulixis illie sepulto
tẽpore quo missus est ad frumẽta portã¬
da ¶ yatis in gressus iniquis. bene quid sit
futurũ preocupat ¶ Eneadasq. Ecde nec
uirgilus a enũ dic̾ ¶ Saera dioneae matͥ
ueneri. amatre dioua. sed̾m homerũ. ⁊
uenerẽ dieat. Ut hoc loco. si prospera erit
Ut unde genus ducis bec aut ĩ quãtũ põt

Expanded text:
fortunam solam dicimus, felicitatem intellegi: fortunam solam dicimus, felicitatem intellegi: unde et fortunatos tantum felices et infortunatos solos infelices vocamus. LITORE CVRVO perpetuum epitheton litorum est. Nam quod in sexto ait «tunc se ad Caietae recto fert litore portum», significat eum ita navigasse ut non linqueret litus. PRIMA LOCO quia apud Cretam alia fecit. Modo autem Aenum significat, ut Sallustius «Aenum et Maroneam viamque militarem». Quamquam Homerus dicat inde auxilia ad Troiam venisse; ergo iam fuerat. Euphorion et Callimachus hoc dicunt etiam, quod Aenum dicatur a socio Vlixis illic sepulto eo tempore, quo missus est ad frumenta portanda. FATIS INIQVIS bene quid sit futurum praeoccupat. AENEADAS ecce nec Vergilius Aenum dicit. SACRA DIONAEAE MATRI Veneri, a matre Diona, secundum Homerum. Et enerem dicat, ut hoc loco; si prosperam, ut «unde genus ducis». Haec autem in quantum potest,
Abbreviated transcription (Latin):
Iuppiter. minerua. mercuriꝰ. qui rome
colebant᷑. penates nõ apd̾ laurolauiniũ
Unde apparet nõ ẽẽ unũ. ¶ Terra procul
Proculest. qͣsi ꝓcul aboculis. Unde potest
⁊ satis longe significare ⁊ nõ ualde. unde
ii.u. est peul inpelago sarũ ꝙ satis longe
fuisse intelligi nõ potest. ne uoluptas pe
aut uastatis. aut magnis ¶ Traces arant
ẽigurate.ꝙͣ minus est. ¶ Acri quõdã re¬
aũt rex thracie fuit. qui ut b̃t fabula.
dũ contemnes liberũ eius amputat uites
crura sua incidit. Re uera aũt abstenus
fuit quos ꝯstat acrioris eẽ nature. ut etiã
de demostene dictũ est. ¶ Regnata. parti¬
cipiũ sine u̾bi origine. s ospiciũ anti¬
quũ. aut carũ. aut re uera antiquũ. Mã
tanta inter illos familiaritas fuit. Ut ili¬
one filia pͥami poli mestori nuberet thra¬
cũ regi¶Dũ fortuna fuit. silic bona. ⁊
simul ostendit fidem cũ felicitate defice¬
re. Sane sciendũ quocienscũq fortuna

Expanded text:
rcurius. Qui Romae colebantur, penates vero apud Laurolavinium; unde apparet non esse unum. TERRA PROCVL ‘procul est quasi ‘porro ab oculis’; unde potest et ‘satis longe’ significare et ‘non valde’, ut in quinto «est procul in pelago saxum», quod satis longe fuisse intellegi non potest, ne voluptas peraut ‘vastatis’ aut ‘magnis’. THRACES ARANT figurate; nam minus est ‘quam’. ACRI QVONDAM autem rex Thraciae fuit, qui ut habet fabula, dum contemnens Liberum eius amputat vites, crura sua incidit. Re vera autem abstemius fuit - quos constat acrioris esse naturae, quod etiam de Demosthene dictum est. REGNATA participium sine verbi origine. HOSPITIVM ANTIQVVM aut carum, aut re vera antiquum. Nam tanta inter ipsos familiaritas fuit ut Ilione, filia Priami, Polymestori nuberet Thracum regi. DVM FORTVNA FVIT scilicet bona. Et simul ostendit fidem cum felicitate deficere. Sane sciendum, quotienscumque
Abbreviated transcription (Latin):
eumedi eu menidas dicimꝰ parcas. bellũ.
locũ. alii manes amando dictos ĩtelli¬
gũt. Nã aĩab plena sũt loca int̾ lunarẽ
⁊ terrenũ cireulũ. uñ ⁊ fluut ꝗdã maneᷤᷤ
deos infernos tradũt ¶ Atraq eupresso.
nigra. funesta. Nã inferis ꝯseerata est
ꝗa cesa nũꝙͣ reui rescit. moris autẽ ro¬
mani fuerat ramũ cup̃ssi ante domũ
atratos lares sigͥficat ¶ Crinẽ demore so¬
lute. aut dem ore gentis ut etiã ĩ egipto
est. aut certe de more plãgentiũ ¶Tepido
lacte. statim mulcto ¶ Cimbia pocula
ĩ modũ cumbe facta ¶ Sanguinis atri.
demetimis sũpti ¶ Animãq sepulcbro
ꝯdimꝰ. Bene aĩam lacte ⁊ sanguine ad tu¬
mulu elicitã dic̃. lacte nãq corpꝰ nutrit̾
post aĩe ꝯuĩctionẽ ⁊ aĩa si ne sanguine
nũꝙͣ quo effuso recedit. legimꝰ p̾̃terea
in .ui. insepultoꝵ aĩas uagas ẽẽ. ⁊ hune
ꝯstat nõ legiptime sepultũ fuisse. Rite
ergo reddita legiptima sepultura redit

Expanded text:
m Eumenidas dicimus, Parcas, bellum, lucum. alii manes a manando dictos intellegunt: nam animabus plena sunt loca inter lunarem et terrenum circulum, unde et defluunt. Quidam manes deos infernos tradunt. ATRAQVE CVPRESSO nigra, funesta; nam inferis consecrata est, quia caesa numquam revirescit. Moris autem Romani fuerat ramum cupressi ante domum atratos lares significet. CRINEM DE MORE aut de more gentis, ut etiam in Aegypto est, aut certe de more plangentium. TEPIDO LACTE statim mulcto. CYMBIA pocula in modum cymbae facta. SANGVINIS SACRI de victimis sumpti. ANIMAMQVE SEPVLCRO CONDIMVS bene animam lacte et sanguine ad tumulum dicit elicitam; lacte namque corpus nutritur post animae coniunctionem, et anima sine sanguine numquam est, quo effuso recedit. Legimus praeterea in sexto insepultorum animas vagas esse. Et hunc constat non legitime sepultum fuisse. Rite ergo reddita legitima sepultura, redit
Abbreviated transcription (Latin):
rius stella est inore eanis posita que ãnis
omib orit̾ circa .uiii. kł. uilias. que orta
plenĩq plerũq pestilentiã toto anno faẽ
plerũq paucis dieb. Interdũ in noxia na¬
scit᷑. hinc est. ⁊ in totũ regnaret serius
annũ. Itẽ ut supͣ. Letifer annus. Tũe aũt
pestilẽtiã ereat si in hac re etiã ceteroꝵ
osentiat cursus astroꝵ. Sane camenla

Expanded text:
rius stella est in ore canis posita, quae annis omnibus oritur circa VIII. K#1123. Iulias, quae orta plerumque pestilentiam toto anno facit, plerumque paucis diebus, interdum innoxia nascitur. hinc est "et in totum regnaret Sirius annum" , item supra "et letifer annus" . tunc autem pestilentiam creat, si in hanc rem etiam ceterorum consentiat cursus astrorum. sane canicula,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uesuuiꝰ ⁊ gaurus montes. qd̾ indicat a qͣꝵ
odor calentiũ Itẽ nouimꝰ ex aque motu¬
uentũ creari. ẽe etiã seauas terras. ethuã
ꝯstat abea parte qua eurus uł africus flãt¬
br̃e speluncas ⁊ plenas sulphuris ⁊ usq
admare de ductas. hee spelunce recipien¬
tes inse fluctus uentũ ereant qui agitatꝰ
ignẽ gignit ex sulpbure. Unde ẽ qd̾ uidet᷑

Expanded text:
est Vesuvius et Gaurus montes, quod indicat aquarum est Vesuvius et Gaurus montes, quod indicat aquarum odor calentium. Item novimuentum creari, esse etiam et concauas terras. Et constat Ethnam ab ea parte qua Eurus uhabere speluncas plenas sulphuris, et usque ad mare deductas; quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure, unde fit quod videtur
Abbreviated transcription (Latin):
periculosũ nauib. dictũ seplla ceñ uł atrac¬
tu uł apericuli similitudine. nã inse seilla
¶ Fractas nimias. ut fractos sonitus imita¬
ta tubaꝵ ¶Aestu miscent᷑ harene. descri¬
bit loca caribdi uicina quã ẽẽ credit expe¬
riculi magnitudine ¶ Saxa horrenda ca¬
nebat. retulit se adhistoriã. nã pscilla sa¬
xa dicit horrenda ¶Eripite. deperieulis¬
bipbole ¶ Scõpuli clamorẽ de historia ut
siceũ sanguine.g¶ Norantia astra.ꝓ in¬
rorata idest que inrorabant᷑ aqua signifi¬
catione nõ apud latinos participiũ. sane
bipbole ẽ ¶Uentus cũ sole. nentoꝵ enĩ mu¬
tationẽ necesse ẽ fieri uł oriente die uł
occidente ¶ Ignariq me eycoplũ cyelopũ
ad labimur oris. ut seruatũ exundis stropba
accentũ si cyelopes elo habebit. ¶Tonat
ethua runis eansa huiꝰ incendii secũdũ
ethnã uirgilii hec ẽ. sũt terre desudantes
sulphur. ut pene totus tractus cãpan ie ubi

Expanded text:
periculosum navibus. Dictum Scyllaceum aut a tracpericulosum navibus. Dictum Scyllaceum aut a tractu, vel a periculi similitudine; nam inde Scylla . FRACTAS nimias, ut «fractos sonitus imitata tubarum». AESTV MISCENTVR HARENAE describit loca Charybdi vicina, quam esse credit ex periculi magnitudine. SAXA HORRENDA CANEBAT rettulit se ad historiam; nam pro Scylla ‘saxa’ dixit ‘horrenda’. ERIPITE de periculishyperbole. SCOPVLI CLAMOREM de historia, utsiccum sanguine guttur». RORANTIA ASTRA pro ‘inrorata’, idest quae inrorabantur; e qua significatione non est apud Latinos participium. Sane hyperbole est. VENTVS CVM SOLE ventorum enim mutationem necesse est fieri vel oriente die vel occidente. IGNARIQVE VIAE CYCLOPVM ADLABIMVR ORIS ut «servatum ex undis Strophadaccentum; si ‘Cyclopes’, ‘clo’ habebit. TONAT AETNA RVINIS causa huius incendii secundum Aetnam Vergilii haec est: sunt terrae desudantes sulphur, ut paene totus tractus Campaniae, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ambo¶Herculei. si uera ẽ fama tarenti
tarũt ⁊ cũ utraq pars affligerent᷑. lacones
quib iuuentꝰ deerat. preceper̾ ut uirgines
cũ qbuscũq ꝯcuberent. factũ ẽ ut eũ post
sedata bella uiuentꝰ incertis parentib nata
abhereule ꝓfecti su̾t delatiq adbreue opi¬
dum calabrie ꝙ taras neptuni filus fa¬
bricauerat id auxerũt ⁊ prisco noĩe appe¬
llarũt tarentũ. bene gͦ nũc herculei taren¬
ti si uera ẽ fama ꝙ taras ꝯdiderat auxerat
pbalantus. ¶Attollit se. ꝗa appinquãtib
aut recedere montes uidentur aut surgẽ¬
¶ Diua lacinia contra. iinonis lacinie tẽ¬
plũ sed̾m quosdã arege conditore dictũ.
scd̾m alios alatrone lacino quẽ illie her¬
cules occidit. ⁊ loco expiato uinomi tem¬
plũ ꝯstituit. ¶Caulonisq arces. canlon
mons ẽ calabrie. Ut Oratius ⁊ amieus
ciulon fertilis bacho in quo oppidũ fuit
qd̾ scd̾m higinũ ꝗ scripsit de situ urbiũ
italicarũ olim nõ ẽ ¶Naufragũ scyllaceũ

Expanded text:
Herculei si vera est fama tarenti tarunt, et cum utraque pars adfligeretur, Lacones, quibus iuventus deerat, praeceperunt, ut virgines cum quibuscumque concumberent. factum est ita, et cum post sedata bella iuventus incertis parentibus nataab Hercule, profecti sunt, delatique ad breve oppidum Calabriae, quod Taras, Neptuni filius, fabricaverat, id auxerunt et prisco nomine appellaverunt Tarentum. Bene ergo nunc ‘Herculei Tarenti si vera est fama’, quia Taras condiderat, auxerat Phalantus. ATTOLLIT SE quia adpropinquantibus aut recedere montes videntur, aut surgere. DIVA LACINIA CONTRA Iunonis Laciniae templum, secundum quosdam a rege conditore dictum, secundum alios a latrone Lacinio, quem illic Hercules occidit, et loco expiato Iunoni templum constituit. CAVLONISQVE ARCES Aulon mons est Calabriae, ut Horatius «et amicus Aulon fertilis Baccho», in quo oppidum fuit, quod secundum Hyginum, qui scripsit de situ urbium Italicarum, olim non est. NAVIFRAGVM SCYLLACEVM
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗa ẽ ⁊ adulta ⁊ preceps. ¶Et pater an¬
chises. ut diximꝰ seruat To tPni toni
ut pater iubeat. ¶Ex sul. quasi transsalũ¬
mana posuit.⁊ duo diuina. de patre no fit
mẽtio. quia sed̾m uirgiliũ aditaliã nõ
uenit ¶¶Penatib ⁊ magnis dus. Uarro
ꝗdẽ unũ eẽ dic̃ penates ⁊ magnos deos.
Nã inbasi inseͥbebat᷑. magnis duo potest¬

Expanded text:
quia est et adulta et praeceps. PATER ANquia est et adulta et praeceps. PATER ANCHISES ut diximus, servat τὸ πρέπον, ut pater iubeat. EXmana posuit et duo divina: patris non fit mentio, quia secundum Vergilium ad Italiam non venit. penatibus et magnis dis Varro quidem unum esse dicit penates et magnos deos; nam et in basi scribebatur magnis d
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a antandro. Iuxta antandrũ. Est autẽ
ciuitas frigie dicta antandros uł qd̾ de
andro insula eam ꝯdiderũt colomi. qͣsi
pere ciuitatẽ. que ex fato nom̃ accepit.
quãuis huic oppinioni uirgilius nõ cõ¬
sentiat. fert᷑ tantũ qd̾ pꝰ acceptũ pretiũ
agrecis occisus sit lapidib. alii apolime¬
store occisũ dicũt pꝰ euersã troiã. ⁊ in
maria p̾cipitatũ. Cuiꝰ cũ mater ecuba
scretionẽ cretensis. ¶ Molimur. paramus
⁊ bene petut loca in ꝗb lateret. ⁊ nauigia
prepararet ¶In certi qͦ fata ferant. Quia
quisqs nauigat licet mente destinet
locũ quo tam̾ feratꝰ in certus est. ¶ Ubi si¬
stere det᷑. a preteritis tractũ est. ꝗa nec in
thracia nec increta ꝑmansit. ¶ Contra¬
himꝰ qr uiros. colligimꝰ. unde ẽ. Unã que
licios. Item. ⁊ fr̾s lytia missos.⁊ apollinis
acriseos siliez ꝗad auxiliũ uenerant¶ Uĩx.
mox. ut iux e conspectu sicule telluris.
¶Prima estas. Aut uernũ tẽpus dic̃. aut

Expanded text:
a antandro iuxta Antandrum. est autem civitas Phrygiae, dicta Antandros, vel quod de Andro insula eam condiderunt coloni, quasipere civitatem, quae ex facto nomen accepit - quamvis huic opinioni Vergilius non consentiat. Fertur tamen quod post acceptum pretium a Graecis occisus sit lapidibus. Alii a Polymestore occisum dicunt post eversam Troiam et in maria praecipitatum. Cuius cum mater Hecuba scretionem Cretensis. MOLIMVR paramus. Et bene petiit loca, in quibus et lateret et navigia praepararet. INCERTI QVO FATA FERANT quia quisquis navigat, licet mente destinet locum, quo tamen feratur incertus est. VBI SISTERE DETVR a praeteritis tractum est, quia nec in Thracia permansit nec in Creta. CONTRAHIMVSQVE VIROS colligimus - unde est «unam quae Lycios», item et «fratres Lycia missos et Apollinis agris» - eos scilicet qui ad auxilium vespectu Siculae telluris. PRIMA AESTAS aut vernum tempus dicit, aut
Abbreviated transcription (Latin):
nõ recipit. ¶Mons ideus dermatuũ est ꝓpͥn¬
¶ Cunabula gentis. nutrimẽta Nã ubi ia¬
cent. in fantes eune uocant᷑. ⁊ latenter dat
głam troianis dicens eos adus originẽ duce¬
re. bñ ẽ aione pͥncipiũ generis. Ibi enĩ ⁊ de
dardano ⁊ de thenero ĩ telligimꝰ quasi iouis
ciues. ¶Urbes habitant magnas. nõ diẽ qui
s intelligimꝰ cretenses. aut certe habitant
phabitant᷑. Ut ĩsinuat pauor. ⁊ pͥmo ꝗdem
centũ habuit ciuitates. Uñ ⁊ ecatopolis dicta
est. post uginiti ⁊ quatuor. Inde duas. enoson.
⁊ hierapydinami ¶Uberima regna. hic decipit᷑
pat̾ fallit̾. Nã antiqor est dardanꝰ. ¶ Si rite.

Expanded text:
non recipit. MONS IDAEVS VBI derivativum est pro prinnon recipit. MONS IDAEVS VBI derivativum est pro prin. CVNABVLA GENTIS nutrimenta; nam ubi iacent infantes cunae vocantur. Et latenter dat gloriam Troianis dicens eos a diis originem ducere. Vnde est «ab Iove principium generis»; ibi enim et de Dardano et de Teucro intellegimus, quasi Iovis cive. VRBES HABITANT non dicit qui, sed intellegimus Cretenses. Aut certe ‘habitant’ pro ‘habitantur’, ut «insinuat pavor». Et primo quidem centum habuit civitates - unde hecatompolis dicta est - post viginti et quattuor, inde duas, Gnoson et Hierapydnam. VBERRIMA REGNA hic decipitur, PATER fallitur; nam antiquior est Dardanus. SI RITE
Abbreviated transcription (Latin):
eneas iii.xii. saera deosq dabo socer arma
latinꝰ habeto ¶ Iouis Magni. ꝗa illic dr̃ ẽẽ
nutͥtus. qd ut salustuis dic̃ ideo fingit᷑. ꝗa
pͥmos cretenses ꝯstat ĩ uenisse religione
Sane nati iouis hec fabula ẽ. Saturnꝰ postꝙ̃
athemide oraculo sperit afilio se posse regno
depelli. natos ex rea uxore deuorabat. que
natũ ionẽ pulcͥtudine delectata nymphis cõ¬
mẽdauit inmõte crete dicteo. ubi eũ aluer
apes ⁊ adhibiti sũt eurẽtes ⁊ coribantes ꝙ
tinuitu aeris ꝓhiberent audiri pueri ua¬
gitũ. Uñ ip̃i sũt matris deũ ministr ut aũt̃
fingat᷑ saturuꝰ filios suos comessẽ. ratio bec ẽ.
quisi rponoe Idest tempꝰ dr ¶ Medio ponto
potest ꝗde ĩ telligi sed̾m salustiũ longe acõ¬
tinenti s altior est hoc loco poete intuitus
Nã apud choro graphos legimꝰ. que insula
ĩ quo sit mari. Ut sardima ĩ africo delos in
cũ. parte ioniũ respicit. Ergo medio ponto
ac si dici posset medio pontoꝵ qd̾ latinitas

Expanded text:
rma Latinus habeto" . iovis magni quia illic dicitur esse nutritus: quod, ut Sallustius dicit, ideo fingitur, quia primos Cretenses constat invenisse religionem. sane nati Iovis fabula haec est: Saturnus postquam a Themide oraculo comperit, a filio se posse regno depelli, natos ex Rhea uxore filios devorabat. quae natum Iovem, pulchritudine eius delectata, nymphis commendavit in monte Cretae Dictaeo, ubi eum aluerapes. Et adhibiti sunt Curetes et Corybantes qui tinnitu aeris prohiberent audiri pueri uagitum. Vnde ipsi sunt Matris Deum ministri. Vt autem fingatur Saturnus filios suos comesse, haec ratio est, , id est tempus, dicitur. medio ponto potest quidem intellegi secundum Sallustium, longe a continenti. sed altior est hoc loco poetae intuitus: nam apud chorographos legimus, quae insula in quo sit mari, ut Sardinia in Africo, Delos in cum, parte Ionium respicit. Ergo ‘medio ponto’, ac si dici posset ‘medio pontorum', quod Latinitas
Abbreviated transcription (Latin):
molent. tẽpesti atras candidas serenitati
Taurũ neptuno. ꝓpter futurã nauigatiõe¬
¶ Taurũ .t. pulcher appollo ꝓpter oraculũ
datũ ¶igrã biemi pecudẽ. Zephiris felici¬
b albã. bono usus ẽ ordine. ut prius auer¬
teret mala. sic ꝯciliaret optanda frustra
s bistoria talis est. Idomeneus cretensiũ
rex post euersã troiã cũ reuerteret᷑ ĩtẽpe¬
lasset. Ut alii in molare uoluis acuibus
pulsus regnũ sallentinũ nũe calabrie ꝓ¬
mũcturiũ tenuit uixta qd̾ ꝯdidit cunta¬
tẽ ut ⁊ sallentinos obsedit milite cãpos
Lictuis i domeneus. Relatio ergo historie
adinitiendũ troimis eũdi desideriũ ꝑti¬
net. ⁊ re uera aliter adhostis ꝓiunciã ire
nõ poterant. ¶ Idomenea. Quinq grece st̾
lingue eolica. iomca. dorica. attica. com¬
munis hinc fit in uno noĩe uarietas in¬

Expanded text:
molent, tempestati atras, candidas serenitati. molent, tempestati atras, candidas serenitati. TAVRVM NEPTVNO propter futuram navigationem. PVLCHER APOLLO propter oraculum datum. NIGRAM HIEMI PECVDEM ZEPHYRIS FELICIBVS ALBAM bono usus est ordine, ut prius averteret mala, sic conciliaret optanda; frustra et eius filio. Idomeneus, rex Cretensium, cum post euersam Troiam reuerteretur, in tempelasset, ut alii, immolare uoluisset, a ciuibus pulsus regno, Sallentinum Calabriae promunctorium tenuit, iuxta quod condidit ciuitatem et Sallentinos obseLyctius Idomeneus». Relatio ergo historiae ad iniciendum Troianis eundi desiderium pertinet; et re vera aliter ad hostis provinciam ire non poterant. IDOMENEA quinque Graecae sunt linguae: Aeolica, Ionica, Dorica, Attica, communis. Hinc fit ut in uno nomine varietas in