comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidelic& quia clarissima in maxia similitudinis comꝑatio est. Raro
assurgit Hesiodus magnaq pars eius in nominibus est occupatã lam̃
utiles circa precepta sententie. leuitasq uerborum et compositionis ꝓ¬
babilis. daturq illi palma nullo mediocri gñe dicendi. Contra in Anti¬
macho uis & grauitas et mĩme uulgare eloquentię̧ genus hab& lau¬
dem. Sed qͣuis ei secundas gramaticorum consensus deferat et affecti¬
bus et ixunditare et dispositione et oĩno arre deficitur ut plane
manifeste apparcat quanto sit aliud proximum esse. Aliua secundũ.
Pamasin ex utroq mixtum putant in eloquendo neutrius. Alterũ tñ
ab eo materia alterum disponendi ratione suꝑatum Appollonius in or¬
dinẽ a gramaticis datum non uenit:quia Aristarchus atq Aristoph¬
anes poctarum uidices ne minem sin temporis in numerum redigerũt
non tamen contempnendum ȩdidit opus.equale quadam medicer ita¬

Expanded text:
videlicet quia clarissima in materia simili comparatio est. raro videlicet quia clarissima in materia simili comparatio est. raro assurgit Hesiodus, magnaque pars eius in nominibus est occupata; tamen utiles circa praecepta sententiae levitasque verborum et compositionis probabilis, daturque ei palma in illo medio genere dicendi. contra in Antimacho vis et gravitas et minime vulgare eloquendi genus habet laudem. sed quamvis ei secundas fere grammaticorum consensus deferat, et adfectibus et iucunditate et dispositione et omnino arte deficitur, ut plane manifesto appareat, quanto sit aliud proximum esse aliud secundum. panyasin ex utroque mixtum putant in eloquendo neutriusque aequare virtutes, alterum tamen ab eo materia alterum disponendi ratione superari. Apollonius in ordinem a grammaticis datum non venit, quia Aristarchus atque Aristophanes, poetarum iudices, neminem sui temporis in numerum redegerunt; non tamen contemnendum reddidit opus aequali quadam mediocrita
Abbreviated transcription (Latin):
uolum auditorem inuocatione dearum.quas presidere uatibus creditũ
est et intentum ꝓposita rerum magnitudine et docilem summa celeri¬
ter comprehensa facit. Natur& uero quis breuius qͣ qui nuntiat pa¬
trodi quis significantius porest qui curctum etolorumq predium
exponit lam similitudines amplificationes. exempla digressus.signa
rerum ac argumenta cateraq quae probandi ae refutandi sunt.
ita multa ur etiam qui de artibus scͥpͥserunt plurima earum rerum
testimonia ab hoc pocta petant.Nam epylogus quidem quis unqͣm
poterit illis rogantis achillem priami precibus aquari. Quid in u̾bis
senrentiis. figuris. disposinone totius operis. nonne ingenii humani
modum excessit. Ut magni sit uiri uirtures eius non & mulatione qͥ
fieri non potest. sed intellectusequi. Uerum hic omnis sine dubno &
in omni gñe aloquentie procul a se reliquit heroicos precipue tam

Expanded text:
volum auditorem invocatione dearum, quas praesidere vatibus creditum volum auditorem invocatione dearum, quas praesidere vatibus creditum est, et intentum proposita rerum magnitudine et docilem summa celeriter comprehensa facit. narrare vero quis brevius quam qui mortem nuntiat Patrocli, quis significantius potest quam qui Curetum Aetolorumque proelium exponit? iam similitudines, amplificationes, exempla, digressus, signa rerum et argumenta ceteraque genera probandi ac refutandi sunt ita multa, ut etiam qui de artibus scripserunt plurimi harum rerum testimonium ab hoc poeta petant. nam epilogus quidem quis unquam poterit illis Priami rogantis Achillem precibus aequari? quid ? in verbis, sententiis, figuris, dispositione totius operis nonne humani ingenii modum excedit? ut magni sit virtutes eius non aemulatione, quod fieri non potest, sed intellectu sequi. verum hic omnes sine dubio et in omni genere eloquentiae procul a se reliquit, epicos tamen praecipue,
Abbreviated transcription (Latin):
Eitur ut Aratus ab Ioue incipiendum putat ita nos rite cȩp¬
turi ab Homero uidemur. Hic enim quemadmodum ex occe¬
ano dicit ipse onimum.uim.fontiumq cursus inicium capere
omnibus elequentia partibus exemplum & ortum dedit Hunc nemo
in magnis sublimitare in paruis ꝓprietate superauit Idem latus ac
depressus iocundus & grauis tum breuitate tum copia mirabilis nec
poetics modosed oratoria uirtute eminentissimus.Nam ut de laudi¬
bus. exhortanionibus. consolationibus taceam nonne uel unus liber
quo missa ad Achillem legatio continetur uel in primo inter duces
illa contentio uel dictae in secundo sententia omnis litis & consilios
explicant artes Affectus quidem illos mites uel hos concitatos nemo ei̾t
tam indoctus qui non in sua porestate hunc auctorem habuisse fate¬
atur Age uero non utriusq operis ingressus in paucissimis uersibus
legem prohemiorum non dico seruauit sed constituit. Nam & beni¬

Expanded text:
itur , ut Aratus ab Iove incipiendum putat, ita nos rite coepturi ab Homero uidemur. hic enim, quenadmodum ex Oceano dicit ipse omnium amnium fontiumque cursus initium capere, omnibus eloquentiae partibus exemplum et ortum dedit. hunc nemo in magnis rebus sublimitate, in parvis proprietate superaverit. idem laetus ac pressus, iucundus et gravis, tum copia tum brevitate mirabilis, nec poetica modo sed oratoria virtute eminentissimus. nam ut de laudibus, exhortationibus, consolationibus taceam, nonne vel nonus liber, quo missa ad Achillem legatio continetur, vel in primo inter duces illa contentio vel dictae in secundo sententiae omnes litium ac consiliorum explicant artes? adfectus quidem vel illos mites vel hos concitatos, nemo erit tam indoctus, qui non in sua potestate hunc auctorem habuisse fateatur. age vero, non utriusque operis sui ingressu in paucissimis versibus legem prooemiorum non dico servavit sed constituit? nam bene
Abbreviated transcription (Latin):
itione uulgi iam faces et saxa iaculantis moderauorem dłc dit ti ian
Holi sace adiciet dicendi peritum iuc regit dictis auimos e it eoya lul
ces. Quid non in telis q: idem ille uir quem ins titiunus se sit ad preluã
miles cohortandus ex medus sapientie preccptis dratoneiorrah eouã
quom cdo pugnam meuntibus tot simul ioerus labores dedorum posire¬
mos m presensimago successerit: qua certe melius perluaatem s alus auo
prius per suaserit sun predit enim se quamuba eus olitue si quidaro
Nuco ling lanta fueriu lequendi facutas don ticula aeberent quotien

Expanded text:
ditione vulgi iam faces et saxa iaculantis moderatorem dedit: tum ditione vulgi iam faces et saxa iaculantis moderatorem dedit: tum post haec adiiciet dicendi peritum: cet. Quid? non in bellis quoque idem ille vir, quem institui mus, si sit ad proelium miles cohortandus, ex mediis sapientiae praeceptis orationem traher? Nam quomodo pugnam in euntibus, tot simul metus, laboris, doloris, postrenesti praesens imago successerit? quae certe melius persuadebit aliis qui prius persuaserit sibi. prodit enim se, quamlibet custodiatur, simulatio, nec unquam tanta fuerit loquendi facultas, ut non titubet atque
Abbreviated transcription (Latin):
que uulgo dicitur bonitas cur non orator ille qui nondum fuit. sed põt
esse si tam sit moribus ꝗͣ dicendi uirtute perfectus. Non enim forensem
quandam instituimus operam nec mercenariam uocem ueq ut asperio¬
ribus uerbis parcamus non inutilem sane litium aduoxatum quem deni¬
q: causidicum uulgo uorant sed uirum cum ingenu natura pres tantem
tum uero tor puicherrimas artes poenitus mente complexum datunuo
tandem rebus humanis qualem nulla antea uetustas eognouerit singi¬
larem perfectumq undiq optima sentientem optimeq dicenten a. cor
quota pars erit ꝙ aut in nocentes tuebitumn aut improborum seclera com¬
pescet aut in pecumariis ques tionibus ueritati contra calumpniari ad¬
erit Summus ule quidem in his queq operibus fũt sea maior ibris ctari
elucebit cum regenda senatus consilia et popularis etror ad meliora du¬
cendus An nontalem quendam uidetur finxisse uirgilius quem u sc¬

Expanded text:
quae vulgo dicitur, bonitas, cur non orator ille, qui nondum fuit, sed potest quae vulgo dicitur, bonitas, cur non orator ille, qui nondum fuit, sed potest esse, tam sit moribus quam dicendi virtute perfectus? non enim forensem quandam instituimus operam nec mercennariam vocem nec, ut asperioribus verbis parcamus, non inutilem sane litium advocatum, quem denique causidicum vulgo vocant, sed virum cum ingenii natura praestantem tum vero tot pulcherrimas artes penitus mente complexum, datum tandem rebus humanis, qualem nulla antea vetustas cognoverit, singularem perfectumque undique, optima sentientem optimeque dicentem. in hoc quota pars erit, quod aut innocentes tuebitur aut improborum scelera compescet, aut in pecuniariis quaestionibus veritati contra calumniam aderit? summus ille quidem in his quoque operibus fuerit, sed maioribus clarius elucebit, cum regenda senatus consilia et popularis error ad meliora ducendus. An non talem quendam videtur finxisse Vergilius, quem in se
Abbreviated transcription (Latin):
qui super est &ternitatem inueniri posse eoꝙ fuerit perfectum lran¬
seo illos qui Ciceroni ac Demostheni ne in eloquentia quidem satis
tribuunt qmꝗͣ neq ip̃i Ciceroni Demosthenes satis uideatur esse per¬
ftctusquem dormitare interim dicit. Nec Cicero. Bruto Calucq qͥ
eerir compositionem illius etiam apud ipsum reprehendunt Nec asinio
utriq qui uitia orationis eius etiam inimice pluribus iocis insecuntur
Concedamus sane quod minime natura patitur repertum esse ali¬
manu prompti uiri fortis nomen concesserim quia sine uirtute intelligi
non potest sortituido anei qui ad defendendas eausas aduccauar non ẽ
opus fide quam neq cupiditas corrumpat nec gratia auertat. nec moctꝰ
frangat: sed proditorem transfugam prauaricatorem donabimus orato¬
ris uio sacro nomine quod si medicxribus etiam patronis conuenit hȩc

Expanded text:
quae superest, aeternitate inveniri posse eo, quod fuerit, perfectius? tranquae superest, aeternitate inveniri posse eo, quod fuerit, perfectius? transeo illos, qui Ciceroni ac Demostheni ne in eloquentia quidem satis tribuunt; quanquam neque ipsi Ciceroni Demosthenes videatur satis esse perfectus, quem dormitare interim dicit, nec Cicero Bruto Calvoque, qui certe compositionem illius etiam apud ipsum reprehendunt, nec Asinio utrique, qui vitia orationis eius etiam inimice pluribus locis insequuntur. concedamus sane, quod minime natura patitur, repertum esse alimanu prompti, viri fortis nomen concesserim, quia sine virtute intelligi non potest fortitudo. An ei, qui ad defendendas causas advocatur, non est opus fide, quam nec cupiditas corrumpat nec gratia avertat nec metus frangat; sed proditorem, transfugam, praevaricatorem donabimus oratoris illo sacro nomine? quodsi mediocribus etiam patronis convenit haec,
Abbreviated transcription (Latin):
et ad legem ip̃am ueritatis loquendum erit. quomquȩram oratorẽ
quemet ille querebat.qmqm enim stetisse ipsum in sastigio eloqñ¬
tie fatror ac uix quid adici poterit inuenio fortasse inuenturus
adhuc adcisurum putem fuisse Nam fere sic docti uidicauerunt
plurimum in eo uirtutum non nihil fuisse uitiorum Et se ipse mł¬
ta ex illa uiuendi abundantia cohercuisse testatur tamen quia nec sa¬
pientis sibi nomen minime sui contemptor asseruit et melius certe
ddara longiore uita et te ad componendum securiore potuiss& nõ
maligne crediderim defuisse ei summam illam ad quam nemo.
Ipius accessit. et licebat si aliter sentirem fortius id liberiusq desen¬
dere An uero M Antonius neminem a se uisum eloquentemq tan¬
tominus erat professus est aipse etiam Mulluis quȩrit hunc eum&
tantum imaginatur ac fingit Ego non audeam dice aliquid in hac

Expanded text:
et ad legem ipsam veritatis loquendum erit, cum quaeram oratorem, et ad legem ipsam veritatis loquendum erit, cum quaeram oratorem, quem et ille quaerebat. quanquam enim stetisse ipsum in fastigio eloquentiæ fateor, ac vix, quid adiici potuerit, inuenio, fortasse inventurus, quod adhuc abscisurum putem fuisse nam fere sic docti iudicaverunt, plurimum in eo virtutum, nonnihil fuisse vitiorum, et se ipse multa ex illa iuvenili abundantia coercuisse testatur, tamen, quando nec sapientis sibi nomen, minime sui contemptor, asseruit et melius dicere, certe data longiore vita et tempore ad componendum securiore, potuisset, non maligne crediderim defuisse ei summam illam, ad quam nemo propius accessit. et licebat, si aliter sentirem, fortius id liberiusque defendere. An vero M. Antonius neminem a se visum eloquentem, quod tanto minus erat, professus est; ipse etiam M. Tullius quaerit adhuc eum et tantum imaginatur ac fingit, ego non audeam dicere, aliquid in hac,
Abbreviated transcription (Latin):
runt neq spe neq inetu declinatus animus quominus optimis se
partibus: idest rp ungeret. Parum fortis uidetur quibusdam qbꝰ
optime rñdit ip̃e non timidum in suscipiendis sed in prouidendis
periculis quod probant morte qͦ ipsa quam prestantissimo suscepit
animo. Quod si defuit his uiris summa uirtus sic querentibus Ano¬
ratores fuerint: Respondebo quomodo stoici si interrogentur An
sapiens zeno. An cieantes. Ancrysippus ipsi rñdeant magnos eꝗͥem
illos ac uenerabiles non tamen id quod natura hominis summum ha¬
bet consecutos. Non ex pythagoras non sapientem se ut qui ante eũ
fuerunt sed studiosum sapientię uocari uoluit Ego tamen secundũ
comunem loquendi consuetudinem sacpe dixi dicamq perfectum o¬
ratorem esse Ciceronem ut amicos & bonos uiros et prudentissimos
dicimus uulgo. quorum nihil nisi perfecte sapienti datur. sed cũ ꝓpric

Expanded text:
runt, neque spe neque metu declinatus animus, quo minus optimis se runt, neque spe neque metu declinatus animus, quo minus optimis se partibus, id est rei publicae, iungeret. parum fortis videtur quibusdam, quibus optime respondit ipse, non se timidum in suscipiendis, sed in providendis periculis; quod probavit morte quoque ipsa, quam praestantissimo suscepit animo. quodsi defuit his viris summa virtus, sic quaerentibus, an oratores fuerint, respondebo, quomodo Stoici, si interrogentur an sapiens Zeno, an Cleanthes, an Chrysippus ipse, respondeant, magnos quidem illos ac venerabiles, non tamen id, quod natura hominis summum habet, consecutos. nam et Pythagoras non sapientem se, ut qui ante eum fuerunt, sed studiosum sapientiae vocari voluit. ego tamen secundum communem loquendi consuetudinem saepe dixi dicamque, perfectum oratorem esse Ciceronem; ut amicos et bonos viros et prudentissimos dicimus vulgo, quorum nihil nisi perfecte sapienti datur. sed cum proprie
Abbreviated transcription (Latin):
ta et iratus labor Nam sicut in uita ita in causis quq spes imp¬
bas habent. frequenter autem accidit. ut his etiam uera dicc̃tibus
fides desit uideanurq talis aduecatus malȩ causat argumentum
Nunc de his dicendum est quac mihi quasi conspiratione quadã
uulgi reclamari uidentur.Orator ergo demosthenes non fuit
At qui malum unum accepimus. Nonꝰ Cicero ar qui huiusquoq
mores multi reprehenderunt. Quid agam: magna rñsi inuidia
subtunda est mitiganaoe sunt pruis aures mihi enu nec demos¬
thenes tam graui morum dignus uidentur inuidia ut omnia quae
in eum ab inimicis congesta sunt credam cum et pulcherrima eius
res p consilia et finem uitȩ clarum legam Nec M Tullio defuisse ui¬
deo in ulla parte eius optimi uoluntarem testimonio est actus nobilissi¬
me consulatus integerrime prouintia administrata et repudiatus
uiginti uratus est ciuibus bellis. quȩ in ꝑtate grauissima euis incide¬

Expanded text:
cia et irritus labor. nam sicut in vita, ita in causis quoque spes impcia et irritus labor. nam sicut in vita, ita in causis quoque spes improbas habent. frequenter autem accidit, ut iis etiam vera dicentibus fides desit, videaturque talis advocatus malae causae argumentum. nunc de iis dicendum est, quae mihi quasi conspiratione quadam vulgi reclamari videntur. Orator ergo Demosthenes non fuit? atqui malum virum accepimus. non Cicero? atqui huius quoque mores multi reprehenderunt. quid agam? magna responsi invidia subeunda est, mitigandae sunt prius cures. mihi enim nec Demosthenes tam gravi morum dignus videtur invidia, ut omnia, quae in eum ab inimicis congesta sunt, credam, cum et pulcherrima eius in re publica consilia et finem vitae clarum legam, nec Mdeo in ulla parte civis optimi voluntatem. testimonio est actus nobilissime consulatus, integerrime provincia administrate et repudiatus vigintiviratus, et civilibus bellis, quae in aetatem eius gravissima incide
Abbreviated transcription (Latin):
homo quoq melior. Non igitur unꝗͣ malus idem homo & ꝑfectus
orator Non enim perfectum est. quicqm quo meluis est aluid
sedd nec morre socraticorum nobismetip̃i rñsum funcisse uideam̃
Sit aliquis adeo contra uoluntatem ueritatem obstinatus ut au¬
deat dicc̃ eodem ingenio studio doctrina preditum nihilo dererio
tiam Nam hoc certe nemo dubit abit omnem orationem id agẽ
ut uidici quat p̃posita fuerint uera & hones tauideantur. Utrum
igitur hoc faciluis bonus uir persuadebit an malus. bonus quidem
et dic& secpius uera atq honesta sed etiam si quando ductus offitia
quod accidere ut mox docebimus potest. falso hacc affirmare cona¬
bitur maiore cum fide necesse est audiatur. At malis hominibus ex
contemptii opinionis et ignorantia recti non nunqm excidit ip̃a
simulatio Inde in modeste ꝓponunt sine pudore affirmant se¬
quitur in his qua certum est effici non posse: deformis pertina¬

Expanded text:
homo quoque melior. non igitur unquam malus idem homo et perfectus homo quoque melior. non igitur unquam malus idem homo et perfectus orator. non enim perfectum est quidquam, quo melius est aliud. sed , ne more Socraticorum nobismet ipsi responsum finxisse videamur, sit aliquis adeo contra veritatem obstinatus, ut audeat dicere, eodem ingenio, studio, doctrina praeditum nihilo deteriortiam. nam hoc certe nemo dubitabit, omnem orationem id agere, ut iudici, quae proposita fuerint, vera et honesta videantur. utrum igitur hoc facilius bonus vir persuadebit an malus? bonus quidem et dicet saepius vera atque honesta. sed etiam si quando aliquo ductus officio quod accidere, ut mox docebimus, potest falso haec adfirmare conabitur, maiore cum fide necesse est audiatur. at malis hominibus ex contemptu opinionis et ignorantia recti nonnunquam excidit ipsa simulatio. inde immodeste proponunt, sine pudore adfirmant. sequitur in iis, quae certum est effici non posse, deformis pertina
Abbreviated transcription (Latin):
occupatum tam multiforme tot ac tam uariis affectibus eoneili¬
concisum atq laceratum ꝗ̃ mala menis: nam & cum nsidiatur pro
curis i abore distringitur etiam cum sceleris compos fuerit sollicitudĩe
poenitentia poenarum omnium expectatione torquetur Quis inter
haec luteris aut ulȩ bonȩ arti locus. non hercule magis ꝗͣ frugibꝰ
interra sentibus in rubis occupara Age ad perferendos studiorum
labores necessaria frugalitas Quid ergo ex libidine ac luxuria spei
Non precipue acuit ad cupiditatem luterarum amor laudis.
Num igitur malis laudem curae putamus: Iam hoc quis non ui¬
det maxime partem orationis in tractatu ȩ qui boniq consistere
Dicet ne de his secundum debitam rerum dignitatem malus arq in¬
iquus Deinde ut maximam partem ques tionis eximiam: Demul
id quod nullo modo fieri porest idem ingenũ studii doctrine pes¬
simo atq optimo uiro uter melior dicetur orator in mirum qui

Expanded text:
occupatum, tam multiforme, tot ac tam variis adfectibus occupatum, tam multiforme, tot ac tam variis adfectibus concisum atque laceratum quam mala mens. nam et cum insidiatur, spe, curis, labore distringitur; et etiam cum sceleris compos fuit, sollicitudine, paenitentia, poenarum omnium exspectatione torquetur. quis inter haec litteris aut ulli bonae arti locus? non hercule magis quam frugibus in terra sentibus ac rubis occupata. age , non ad perferendos studiorum labores necessaria frugalitas? quid ergo ex libidine ac luxuria spei? non praecipue acuit ad cupiditatem litterarum amor laudis? num igitur malis esse laudem curae putamus? iam hoc quis non videt, maximam partem orationis in tractatu aequi bonique consistere? dicetne de his secundum debitam rerum dignitatem malus atque iniquus? denique , ut maximam partem quaestionis eximam, demus, id quod nullo modo fieri potest, idem ingenii, studii, doctrinae, pessimo atque optimo viro: uter melior dicetur orator? nimirum qui
Abbreviated transcription (Latin):
q semper est creditum certe nonfiet unqm stultus orator Adde
ꝙ ne studio quidem operis pulcherrimi uacare mens nisi omni¬
bus uicus libera potest. primum quod in eodem pectore nullium
est turpium honestorumq consortium et cogitare optima simł
ac deterrima non magis est unius animi ꝗͣ eiusdem hominis bo¬
num esse ac malum: Tum ila ex causa quoq ꝙ mentem tantae
rei intentam uacare omnibus aliis etiam culpa carentibus cu¬
ris oportet Ita demum enim libera ac tota nulla distringente
atq alio ducente causa spectabit id folum ad quod si agrorum ni¬
mia cura et sollicitior rei familiaris diligentia uenandi uoluptas &
dati spectaculis dies multum aufferunt. Hinc enim rei perit tp̃us
quodcunq alteri datur quid putamus facturas cupiditatem aua¬
ritiam inuidiam. quarum impotentissimȩ cogitationes somnos
etiam ipsos et illa perquietem iusa perturbent. Nihil est enim tam

Expanded text:
que semper est creditum, certe non fiet unquam stultus orator. adde que semper est creditum, certe non fiet unquam stultus orator. adde quod ne studio quidem operis pulcherrimi vacare mens nisi omnibus vitiis libera potest: primum quod in eodem pectore nullum est honestorum turpiumque consortium, et cogitare optima simul ac deterrima non magis est unius animi quam eiusdem hominis bonum esse ac malum; tum illa quoque ex causa, quod mentem tantae rei intentam vacare omnibus aliis etiam culpa carentibus curis oportet. ita demum enim libera ac tota, nulla distringente atque alio ducente causa, spectabit id solum ad quod accingitur. quodsi agrorum nimia cura et sollicitior rei familiaris diligentia et venandi voluptas et dati spectaculis dies multum studiis auferunt huic enim rei perit tempus, quodcumque alteri datur, quid putamus facturas cupiditatem, avaritiam, invidiam, quarum impotentissimae cogitationes somnos etiam ipsos et illa per quietem visa perturbent? nihil est enim tam
Abbreviated transcription (Latin):
paramus haec arma. non multi quidem de nobis loquor.rerum
ipsa natura in eo quod precipue indulcisse homini uidetur qͦ
nos aexteris animalibus seꝑasse non parens. sed nouerca fuit si
facultatem dicendi sonam scelerum aduersam innocentiȩ hoste
ueritatis inuenit multos enim non nasci & egere.omni ratione
satius fuiss& ꝗͣ prouidentiȩ munera in mutuam pernitiem conuer¬
tere. longuis tendit hoc iuditium meum neq enim tantum id
dico. eum qui sit orator uirum bonum esse oportere sed ne futu¬
rum quidem oratorem nisi uirum bonum.Nam certe neq intel¬
ligentiam concesseris. his qui ꝓposita honestorum ac turpium uia
peiorem sequi mallent.neq prudentiam cum ingrauissimas freqñ¬
ter legum semper uero malȩ conscientiȩ poenas a semetip̃is in ꝓui¬
so rerum exitu induantur quod si me neminem alium esse isi
stultum eundem non modo a sapientibus dicitur sed uulgo quo¬

Expanded text:
paramus haec arma, non militi. quid de nobis loquor? rerum paramus haec arma, non militi. quid de nobis loquor? rerum ipsa natura in eo, quod praecipue indulsisse homini videtur quoque nos a ceteris animalibus separasse, non parens, ns, sed noverca fuerit, si facultatem dicendi, sociam scelerum, adversam innocentiae, hostem veritatis invenit. mutos enim nasci et egere omni ratione satius fuisset quam prouidentiae munera in mutuam perniciem convertere. longius tendit hoc iudicium meum. neque enim tantum id dico, eum, qui sit orator, virum bonum esse oportere, sed ne futurum quidem oratorem nisi virum bonum. nam certe neque intelligentiam concesseris iis qui, proposita honestorum ac turpium via, peiorem sequi malent, neque prudentiam, cum in gravissimas frequenter legum, semper vero malae conscientiae poenas a semet ipsis improviso rerum exitu induantur. quodsi neminem malum esse nisi stultum eundem non modo a sapientibus dicitur, sed vulgo quo
Abbreviated transcription (Latin):
uastuate cernere uidemur. : sullium qui tamen ipse qͣuis tanta
aiq instructa naue. hoc mare ingressus conirahit uela inbb& q re¬
mnoset de ipso deinum genere dicendi quo sit usurus orator satis ha¬
be dic̃e add nostra temeritas ctiam mores ei conabitur dare & assig¬
nabit osfitia itanec antecedẽrem consequi possumus et longius eunꝰ¬
dum est ut res ferer probabilis tamen cupiditas honestorum et uę
uuiti oris audientix est tentare quibus cuiusparatior uenia est&
finitur uir bonus dicendi peritus. Uerum id quod & uie
posuit prius & ipsa natura potius ae mauis est: utiq uir
bonus id non eo tantum ꝙ si uis illa dicendi malitia instruxerit
nihil sit publicis priuatisq rebus pernitiosius eloquentia nosq ip̃i
qui pro uirili parte conferre aliquid ad facultatem dicendi cona¬
ti sumus pessime mereamuR de rebus humanis si latroni com¬

Expanded text:
vastitate cernere videmur M. Tullium, qui tamen ipse, quamvis tanta vastitate cernere videmur M. Tullium, qui tamen ipse, quamvis tanta atque ita instruct nave hoc mare ingressus, contrahit vela inllibetque remos et de ipso demum genere dicendi, quo sit usurus perfectus orator, satis habet dicere. at nostra temeritas etiam mores ei conabitur dare et adsignabit officia. ita nec antecedentem consequi possumus, et longius eundum est, ut res feret. probabilis tamen cupiditas honestorum et velut tutioris audentiae est temptare, quibus paratior venia est. finitur, vir bonus dicendi peritus; verum, id quod et ille posuit prius et ipsa natura potius ac maius est, utique vir bonus. id non eo tantum, quod, si vis illa dicendi malitiam instruxerit, nihil sit publicis privatisque rebus perniciosius eloquentia, nosque ipsi, qui pro virili parte conferre aliquid ad facultatem dicendi conati sumus, pessime mercamur de rebus humanis, si latroni com
Abbreviated transcription (Latin):
effecta erant per omnes difficultates animo mensus tentaui. Quar
nunc quoq licet maior ꝗ̃ unꝗͣ moles premat tamen prospicienti fi¬
nem mihi constitutum est uel defice̾ potius q̃ sperare fefellit autẽ
quod initium a paruis ceperamus mox uelut cum sollicitante ꝓuecti
longius dum tamen acta illa et plerisq artium scriptoribus tractata
percepimus ne ad huc alitore procul iudebamur et multos circa ue¬
uit hisdem seuentis credere ausos hatebamus. lam cum eloquendi
rationem nouissime repetam paucissimisq recitatam ingretsi sumꝰ
ratus qui iam proeul a portu recessiss& repericbatur postq̃ uero no¬
bis uic quem institurhamus orator iam dicendi magistris dimis¬
sus aut suo iam impetu fertur aut matura sibi auxilia et ip̾is sapn¬
catia penetalibus petit q̃ in altum simus ablati sententia cępimꝰ
Nunc caelum undiq et undiq pontus unum modo in illa uimẽ sa

Expanded text:
effecta erant, per omnes difficultates animo me sustentavi. quare effecta erant, per omnes difficultates animo me sustentavi. quare nunc quoque, licet maior quam unquam moles prernat, tamen prospicienti finem mihi constitutum est vel deficere potius quam desperare. fefellit autem quod initium a parvis ceperamus. mox velut aura sollicitante provecti longius, dum tamen nota illa et plerisque artium scriptoribus tractata praecipimus, nec adhuc a litore procul videbamur et multos circa velut iisdem se ventis credere ausos habebamus. iam cum eloquendi rationem novissime repertam paucissimisque temptatam ingrcssi sumius, rarts, qui tam procul a portu recessisset, reperiebatur. postquam vero nobis ille, quem instituebamus, orator a dicendi magistris dimissus aut suo iam impetu fertur aut maiora sibi auxilia ex ipsis sapientiae penetralibus petit, quam in altum simus ablati sentire coepimus. nunc caelum undique et untdique pontus. unum modo in illa immensa
Abbreviated transcription (Latin):
sos nutus actor adhibebit. aliud oratio sapit. nec uult nimium esse
condita. actione enim constat. non mutatione. quare non inmeĩto
reprehenditur pronutiatio militiosa & gesticulationibus molesta
et uocis mutationibus resultans nec mutiliter ex grecis ueteres trans¬
iulerunt quod a bonis sumptum. leuas popilius posuit esse hanc ioco¬
sam actionem optime igitur quidem idem qua omnia cicero prac¬
ceperat qua supra ex orarore posui quibus similia in bruto de
Antonio dicit sed iam recepta est actio agiratior etiam exigentur &
quibusdam partibus conuenit ita tamen temperanda nedum acto¬
Entum est ad partem operis destinati longe gra¬
uissimam cinus equidem onussit si tantum opi¬
nione prima concipere potuissem quanto me
prȩmi ferens sentio maturius consuluissem
uires meas. sed initio pudor omittendi quac
promiseram tenuit. mox qmqͣ per singulas qͦ
partes labor cresceret. non perderem qua iam

Expanded text:
sos nutus actor adhibebit. aliud oratio sapit nec vult nimium esse sos nutus actor adhibebit. aliud oratio sapit nec vult nimium esse condita; actione enim constat, non imitatione. quare non immerito reprehenditur pronuntiatio vultuosa et gesticulationibus molesta et vocis mutationibus resultans. nec inutiliter ex Graecis veteres transtulerunt, quod ab iis sumptum Laenas Popilius posuit, esse hanc negotiosam actionem. optime igitur idem, qui omnia, Cicero praeceperat, quae supra ex Oratore posui; quibus similia in Bruto de M. Antonio dicit. sed iam recepta est actio paulo agitatior et exigitur et quibusdam partibus convenit, ita tamen temperanda, ne, dum actom. Liber XII ventum est ad partem operis destinati longe gravissimam. cuius equidem onus si tantum opinione prima concipere potuissem, quanto me premi ferens sentio, maturius consulmssem vires meas. sed initio pudor omittendi, quae promiseram, tenuit; mox, quanquam per singulas prope partes labor cresceret, ne perderem, quae iam
Abbreviated transcription (Latin):
aduuabatu& ullum cursus et agilitas et uel parum conueniens perso¬
ne risus quem non ignarus rationis populo dabat et comracta etiam
ceruicula quicquid horum alter feciss& focdissimum uideretus
Quare norit se quisq nec tantum ex comunibus preceptis sed etiam
exnatura sua capiat consilium formande actionis. Neq illua tñ
est nephas ut aliquem uel omnia uel plura deceant. Huius qͦ loci
clausula sit cadem necesse est quae cxterorum est regnare maxime
modum Non enim commonendum esse sed oratorem uolo. quare
neq ingestu prosequemur omnes argutias nec in loquendo distinctio¬
nibus. temporibus. astectionibus moleste utemur ut si sit in scena di¬
cendum. quid igitur fatiam: non eam: ne nunc quidem cum arcessor
ultro: an potius ita me comparem non perpeti meretricum contume¬
lias: Hic enim dubitationes motas uocis flexus uarias manus. diuer¬

Expanded text:
adiuvabatur; illum cursus et agilitas et vel parum conveniens persoadiuvabatur; illum cursus et agilitas et vel parum conveniens personae risus, quem non ignarus rationis populo dabat, et contracta etiam cervicula. quidquid horum alter fecisset, foedissimum videretur. Quare norit se quisque, nec tantum ex communibus praeceptis, sed etiam ex natura sua capiat consilium formandae actionis. neque illud tamen est nefas, ut aliquem vel omnia vel plura deceant. huius quoque loci clausula sit eadem necesse est, quae ceterorum est, regnare maxime modum. non enim comoedum esse, sed oratorem volo. quare neque in gestu persequemur omnes argutias nec in loquendo distinctionibus, temporibus, adfectionibus moleste utemur. ut si sit in scena dicendurm: quid igitur faciam? non eam, ne nunc quidem, cum arcessor ultro? an potius ita me comparem non perpeti meretricum contumelias? Hic enim dubitationis moras, vocis flexus, varias manus, diver
Abbreviated transcription (Latin):
tens quadam in hoc rauo et in enarrabilis. Q ut uere dictum est cap̃
eise artis decere quod fatias. ita neq id sine arte esse. neq totum arte
tradi porest Inquibusdam uirtutes non habent gratiam. In quibusdã¬
uirtures uitia ipsa delectant Maximos actores comediarum deme¬
irium straroclea placere diuersis uirtutibus uidimus sed illud ni¬
mis mirum q alter deos & uiuenes et bonos patres scruosq & matͦ¬
nas & graues anus optime. alter acres senes callidos seruos parasiros le¬
nones et omnia agitatiora melius sit enim natura diuersa. Nam uox
quoq demetrii iocundior illius acrior erat. annotandae magis pro¬
prietates quae transferri non poterant manus iactare & duices ex¬
clamationes theatri causa producere. et ingrediendo uentum conci¬
pere uestem et non nunqͣm dextro latere facere gestus.ꝙ neminem
alium demetrium decuit. Nanq in haec omnia statura et mira spetie

Expanded text:
tens quaedam in hoc ratio et inenarrabilis; et ut vere hoc dictum est, caput tens quaedam in hoc ratio et inenarrabilis; et ut vere hoc dictum est, caput esse artis decere quod facias, ita id neque sine arte esse neque totum arte tradi potest. in quibusdam virtutes non habent gratiam, in quibusdam vitia ipsa delectant. maximos actores comoediarum, Demetrium et Stratoclea, placere diversis virtutibus vidimus. sed illud minus mirum, quod alter deos et iuvenes et bonos patres servosque et matronas et graves anus optime, alter acres senes, callidos servos, parasitos, lenones et omnia agitatiora melius: fuit enim natura diversa. nam vox quoque Demetrii iucundior, illius acrior erat. adnotandae magis proprietates, quae transferri non poterant, manus iactare et dulces exclamationes theatri causa producere et ingrediendo ventum concipere veste et nonnunquam dextro latere facere gestus, quod neminem alium nisi Demetrium decuit; namque in haec omnia statura et mira specie
Abbreviated transcription (Latin):
aliis est cuarietas satis appar& & cõmendandam sententiis ip̃is pro¬
nuntiationem sicut ostendimus sed uerbis quoq nouissime dixerã
non semper sed aliqñ At non hec Misellus et pauperculus sũmissai
atq coniuncta fortis et uehemens elatio erecta & concitata uoce di¬
cendum est. accedit enim uis & proprietas rebus tali ad stipulatio¬
nem quae nisi assit aliud uox aliud animus ostendat. Quid quod ca¬
dem uerba mutata pronuntiatione iudicant affirmant. exprobrãt
negant imitantur indignantua interregant urident eleuant. aliter
cnim dicitur tu mibi quodcunq hoc regni et cantando tu illum et tu¬
ne ie Eneas et meq timoris argue tu drance & nemo rerum intra se
quisq uel lomo uel alud quod uolet per omnes affectus uers& uerum
essc quod dicimus sciet unum iam his aditiendum est cum precipue
in actione spectetur decorum. sape aliud alios dicere Est enim la¬

Expanded text:
alis est varietas, satis apparet, accommodandam sententiis ipsis proalis est varietas, satis apparet, accommodandam sententiis ipsis pronuntiationem, sicut ostendimus, sed verbis quoque, quod novissime dixeram, non semper, sed aliquando. An non hoc misellus et pauperculus summissa atque contracta, fortis et uehemens et latro erecta et concitata voce dicendum est? accedit enim vis et proprietas rebus tali adstipulatione, quae nisi adsit, aliud vox, aliud animus ostendat. quid ? quod eadem verba mutata pronuntiatione indicant, adfirmant, exprobrant, negant, mirantur, indignantur, interrogant, irrident, elevant? aliter enim dicitur: tu mihi quodcunque hoc regni et cantando it illum? et tune ille Aeneas? et meque timoris Argue tu, Drance. et ne morer, intra se quisque vel hoc vel aliud, quod volet, per omnes adfectus verset, verum esse quod dicimus sciet. unum iam his adiiciendum est, cum praecipue in actione spectetur decorum, saepe aliud alios decere. est enim la
Abbreviated transcription (Latin):
tio Altera cum inuidia qualis modo dicta de dannatione phylodami
Autra cum deprccatione demissior. quare etiam si est in illis q can¬
uos albani tumuli. Neq enim quas inclamaret aut testaretur. locutus est
tamen infinito Magis illa flexa et circunducta sunt me miscrum me
inftelicem et quicquid rñdebo liberis meis et reuocare tu me in pat̾am
potuisti. miloper hos ego te in cadem patria per cosdem retinere non
potero Et cum bona CRabirii uno sestertio adicit O intum miscrũ
acerbumq prȩconium. illa quoq mire facit in poratione uelut de¬
fitientis dolore et fatigatione confessio ut pro eodem Uilone sed
suus sit neq enim pre lacrimis iam loqui possum. quȩ similem uer¬
bis hr̃e debent etiam pronuntiationem possunt uideri alieq huius
partis atq officiĩ reos excitare. pueros attollere ꝓpinquos produccre
uestes laniare sed suo loco dicta sunt. Et quar in partibus causa &¬

Expanded text:
tio, altera cum invidia, qualis modo dicta de damnatione Philodami, tio, altera cum invidia, qualis modo dicta de damnatione Philodami, altera cum deprecatione demissior. quare , etiamsi est in illis quoque canvos , Albani tumuli non enim, quasi inclamaret aut testaretur, locutus est, tamen infinito magis illa flexa et circumducta sunt: me miserum, me infelicem, et quid respondebo liberis meis? et revocare tu me in patriam potuisti, Milo, per hos; ego te in eadem patria per eosdem retinere non potero? et cum bona C. Rabirii nummo sestertio addicit: O meum miserum acerbumque praeconium. ilia quoque mire facit in peroratione velut deficientis dolore et fatigatione confessio, ut pro eodem Milone, sed . finis sit; neque enim prae lacrimis iam loqui possum. quae similem verbis habere debent etiam pronuntiationem. possunt videri alia quoque huius partis atque officii, reos excitare, pueros attollere, propinquos producere, vestes laniare; sed suo loco dicta sunt. et quia in partibus causae t
Abbreviated transcription (Latin):
recto sono uirauit. Nec ille thebas sermone defleuit Est his diuersa
uox et plene extra organum Cui graeci nomen amaritudinis dederũt
super modum ac pene naturam uccis humanȩ acerba Quin compescitis
uocem istam uidicem stultius testem paucitatis. sea id quod excedere i¬
modum dixi in illa parte prima est quin compescitis Epylogus si enu¬
merationem rerum hab& designat quandam coneisorum continua¬
tionem si ad concitandos udices est accommodatus aliquid ex his q
supradixi si placandos inclinatam quandam leuitatem misericordia
commouendos flexum uocis et flebilem suauitatem qua precipue
franguntur animi queq est maxime naturalis. nam etiam orbos
uiduasq uidebas in ip̃is funeribus canoro quodam modo proclamã¬
tes. Nic etiam fusca illa uox. qualem Cicero fuisse in Antonio dicit mi¬
re fatiet. hab& enim in se quod imitamur duplex est tamen misera¬

Expanded text:
recto sono iuravit, nec ille Thebas sermone deflevit. est his diversa recto sono iuravit, nec ille Thebas sermone deflevit. est his diversa vox et paene extra organum, cui Graeci nomen amaritudinis dederunt, super modum ac paene naturam vocis humanae acerba: quin compescitis vocem istam, indicem stultitiae, testem paucitatis? sed id, quod excedere modum dixi, in illa parte prima est: quin compescitis. epilogus , si enumerationem rerum habet, desiderat quandam concisorum continuationem; si ad concitandos iudices est accommodatus, aliquid ex iis, quae supra dixi; si placandos, inclinatam quandam lenitatem; si misericordia commovendos, flexum vocis et flebilem suavitatem, qua praecipue franguntur animi, quaeque est maxime naturalis. nam etiam orbos viduasque videas in ipsis funeribus canoro quodam modo proclamantes. Hic etiam fusca illa vox, qualem Cicero fuisse in Antonio dicit, mire faciet; habet enim in se, quod imitamur. duplex est tamen misera
Abbreviated transcription (Latin):
dendi uidicis plures sunt gradus summus ille et quo nullus est in
oratore acutior Suscepto bello caesar gesto iam etiamex parte n¬
magna predixit enim qnͣtum potero uoce etiam contendam ut po¬
pulus hoc romanus exaudiat.paulum inferior et habens aliquid iam
iocunditatis Quid enim tuus ille Iubero in atie pharsalica gladius
agebat: plenus ad huc et lentius. Ideoq dultius. in cactu eius .p.r. ne
gotium publicum gerens producenda omnia trahendęq tum uocales
aperiendęq sunt fauces. plemore ramen hoc canali fluunt uos alba¬
nitumuli atq luci iam cantici quidam habent sensimq resupina
sunt saxa atq solitudines uoci respondent. Iales sunt ille inelinatiões
uocis quas inuicem demosthenes aut Eschines exprobrant non idco
improbande Cum enim uterq alteri obitiat. palam est utrũq fecisse
Nam neq ule ꝑ marathonis et plarearum et salaminis ꝓpugnatores.

Expanded text:
dendi iudicis plures sunt gradus. Summus ille et quo nullus est in dendi iudicis plures sunt gradus. Summus ille et quo nullus est in oratore acutior: suscepto bello, Caesar, gesto iam etiam ex parte magna. praedixit enim: quantum potero voce contendam, ut populus hoc Romanus exaudiat. paulum inferior et habens aliquid iam iucunditatis: quid enim tuus ille, Tubero, in acie Pharsalica gladius agebat ? plenius adhuc et lentius ideoque dulcius: in coetu vero populi Romani negotium publicum gerens. producenda omnia trahendaeque tum vocales aperiendaeque sunt fauces. pleniore tamen haec canali fluunt: vos , Albani tumuli atque luci. iam cantici quiddam habent sensimque resupina sunt: saxa atque solitudines voci respondent. tales sunt illae inclinationes vocis, quas invicem Demosthenes atque Aeschines exprobrant, non ideo improbandae; cum enim uterque alteri obiiciat, palam est utrumque fecisse. nam neque ille per Marathonis et Plataearum et Salaminis propugnatores
Abbreviated transcription (Latin):
foro laodicet specraculum acerbum et miserum toti asiȩ prouintiȩ
maxime uaria et multiplex actio est probationum. Nam et ꝓponere
partiri interrogare sermoni sunt proxima et condictionem sumere
aliqñ proncieitiamus argumentatio plerimq agilior et acrior et in¬
stantior consentientem orationi postulat etiam gestum id est fortẽ
celeritatem instandum quibusdam in partibus et densanda oratio¬
postulat etiam gestum. egressiones fere leues et dulces et remissȩ ut
raptus proserpine Siciliȩ descriptio. EN pompei laus Neq est nume¬
rum minus hr̃e contentiones ęquae sunt exquęstionem. mollior
non nunqͣm cum reprehensione diuersȩ partis mutatio. Uidebar
uidere alios intrantes: alios autem excuntes quosdam ex uino uacil¬
lantes ubi non dissidens a uoce permittitur gestus qͦ in utramq partẽ
tenera quaedam sed intra manus tamen.et sine motu translatio Accẽ¬

Expanded text:
foro Laodiceae spectaculum acerbum et miserum toti Asiae provinciae. foro Laodiceae spectaculum acerbum et miserum toti Asiae provinciae. maxime varia et multiplex actio est probationum. nam et proponere, partiri, interrogare sermoni sunt proxima, et contradictionem sumere: s, aliquando imitantes pronuntiamus. argumentatio plerumque agilior et acrior et instantior consentientem orationi postulat etiam gestum, id est fortem celeritatem. instandum quibusdam in partibus et densanda oratio. egressiones fere lenes et dulces et remissae, raptus Proserpinae, Siciliae descriptio, Cn. Pompeii laus. neque enim mirum minus habere contentionis ea quae sunt extra quaestionem. mollior nonnunquam cum reprehensione diversae partis imitatio: uidebar videre alios intrantis, alios autem exeuntes, quosdam ex vino vacillantes. ubi non dissidens a voce permittitur gestus quoque, in utramque partem tenera quaedam, sed intra manus tamen et sine motu laterum translatio. accen
Abbreviated transcription (Latin):
librorumq motu cominentari dare pedem alterum longe puoserie
partem toge sinistra tenere stare diductum uel rigidum uel sipinun
uel ineuruum uel huimeris ut luc taturi solent ad õecipituum ductis p¬
hemio frequentissime leuis conuenit pronuntiatio. Nihil enim est ad
conciliandum gratius uerecundia non tamen semper neq enim in u¬
no modo dicuntur exordia ut docui plerumq tamen & uox tempe¬
rata & gestus modestus et sedens humero toga & laterum leuis in u¬
tramq partem motus codem spectantibus oculis decebit narratio. ma¬
gis prolatam manum amictum recidentem gestum uocem sermoni
proximam et tantum acriorem sonum simplicem frequentissime pos¬
rulabit in his duntaxat. Q. cum ligarius ess& i africa nulla belli sus¬
pitio & Aulius eluentius habitus pater huiusce aliud in eadem poscẽt
affectus uel concitati nubit genero soerus uel flebiles constituitur in

Expanded text:
labiorumque motu commentari, dare excreare, pedem alterum longe proferre, labiorumque motu commentari, dare excreare, pedem alterum longe proferre, partem togae sinistra tenere, stare diductum vel rigidum vel supinum vel incurvum vel humeris, ut luctaturi solent, ad occipitium ductis. prooemio frequentissime lenis convenit pronuntiatio. nihil enim est ad conciliandum gratius verecundia, non tamen semper; neque enim uno modo dicuntur exordia, ut docui. plerumque tamen et vox temperata et gestus modestus et sedens humero toga et laterum lenis in utramque partem motus, eodem spectantibus oculis, decebit. narratio magis prolatam manum, amictum recidentem, gestum distinctum, vocem sermoni proximam et tantum acriorem, sonum simplicem frequentissime postulabit in his dumttaxat: Q. enim Ligarius, cum esset in Africa nulla belli suspicio, et A. Cluentius Habitus paler huiusce. aliud in eadem poscent adfectus, vel concitati nubit genero socrus, vel flebiles constituitur in
Abbreviated transcription (Latin):
et iudex se ipse componit. hoc precipit Homerus ulixis exemplo que
stetisse oculis interram defixis in me totoq sceptro priusqͣ illam do¬
quentie procellam effunderet dicit. In hac cunctatione sunt quada
non indecentes ut appellant sccnici more. caput mulecre. manum
intueri infringere articulos simulare conatum suspicatione solli¬
citudinem fateri Aut quod quemq magis decet. eaq dutinus siuidex
nondum intendet animum status sit rectus &qui et diducti paulũ
stupens nec languidus brachia a latere modice remota manus sinistra
qqualem supra demonstraui. dextera cum iam incipiendum erit. plara
ultra sinum gestu q̃ madestissimo uelut spectans qñ incipiendum su
Uitiosa enim sunt illa intueri latunaria perfrieari fatiem et q̃i impro¬
bam facere tendere confidentiam uultum aut quo sit magis teriuis
superciluis astringere capilo a fronie contra naturam retragere. ut

Expanded text:
et iudex se ipse componit. hoc praecipit Homerus Ulixis exemplo, quem et iudex se ipse componit. hoc praecipit Homerus Ulixis exemplo, quem stetisse oculis in terram defixis immotoque sceptro, priusquam illam eloquentiae procellam effunderet, dicit. in hac cunctatione sunt quaedam non indecentes, ut appellant scenici, morae, caput mulcere, manum intueri, infringere articulos, simulare conatum, suspiratione sollicitudinem fateri, aut quod quemque magis decet, eaque diutius, si iudex nondum intendet animum. status sit rectus, aequi et diducti paulum stupens nec languidus; brachia a latere modice remota; manus sinistra, qualem supra demonstraui; dextra, cum iam incipiendum erit, paulum prolata ultra sinum gestu quam modestissimo, velut spectans quando incipiendum sit. vitiosa enim sunt illa, intueri lacunaria, perfricare faciem et quasi improbam facere, tendere confidentia vultum aut, quo sit magis torvus, superciliis adstringere, capillos a fronte contra naturam retroagere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
persuadendi us affirmatione quac interim plus ip̃is probationibus
ualet An ipsa inquit Calidio Cicero si uera essent sic a te dicerentuR
et tantum abest ut inflammares nostros animos. somnum isto loxo
uix tenebamus. Fiducia igitur appareat ut constantia utiq si aũctas
subest Nonendi autem est ratio aut in representandis est aut mu¬
tandis affectibus. Ergo cum uidex in priuatis aut preco in publicis dicẽ
de causa usserit leniter consurgendum tum imponendo togam uel
si necesse erit etiam ex integro initienda dumtaxat in iudiciis apud
principem enim & magistratus & tribunalia non litepit paulum est
comorandum ut & amictus sit decentior & protinus aliquid spacii ad
cogitandum etiam cum ad iudicem nos conuerterimus et consultius
pretermiserit dicere non protinus esterumpendum sed danda bre¬
uis cogitationi mora mire enim auditurum dicturicura delectat

Expanded text:
persuadendi vis adfirmatione, quae interim plus ipsis probationibus persuadendi vis adfirmatione, quae interim plus ipsis probationibus valet. An ista, inquit Calidio Cicero, si vera essent, sic a te dicerentur? et, tantum abfuit, ut inflammares nostros animos; somnum isto loco vix tenebamus Fiducia igitur appareat et constantia, utique si auctoritas subest. movendi autem ratio aut in repraesentandis est aut imitandis adfectibus. ergo cum iudex in privatis aut praeco in publicis dicere de causa iusserit, leniter consurgendum; tum in componenda toga vel, si necesse erit, etiam ex integro inicienda, dumtaxat in iudiciis apud principem enim et magistratus ac tribunalia non licebit, paulum est commorandum, ut et amictus sit decentior et protinus aliquid spatii ad cogitandum. etiam cum ad iudicem nos converterimus, et consultus praetor permiserit dicere, non protinus est erumpendum, sed danda brevis cogitationi mora. mire enim auditurum dicturi cura delectat,