comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dacau̾ũt. et ĩ sola .r .p. administrati¬
one posuerũt qͥ n ͨ cicero ĩ hac max ͤ
ꝑte u̾satur. iõq suasuris de pace bel¬
lo copiis oꝑib uectigalib hec du¬
o eẽ p̾cipne nota uoluit uires cĩta¬
tis et mores ut ex natura cũ ipãꝵ
rerũ tũ audiẽtiũ ratio suadẽdi du¬
cẽtur. Nobis maior in re uidetur
narietas. Nã et cõsultãtiũ et cõsi¬
liorũ plurima sũt gnͣa quare ĩ su¬
adẽdo ac dissuadẽdotria pͥo spectã¬
da erũt. quid sit de quo delibͣet
qui sint qui delibent qui sit qui
suadeat rẽde qua delib̾at aut cer¬
tũ ẽ posse fieĩ aut incertũ. si ĩcer¬
tũ hoc erit q̃o sola aut porẽtissima
sepe eĩ accidet ut prius diramns
nͥ possit quidẽ fiei ẽẽ faciẽdũ deĩde
fiei̾ nõ posse. Cũ autẽ de hoc que¬
ritur coniectura ẽ ã isthinos ĩt̾¬
cidi an sicrati palus poratina an
portus fiẽi hostie possit.ã alexan¬

Expanded text:
udicaverunt et in sola reipublicae administratiudicaverunt et in sola reipublicae administratione posuerunt. quin et Cicero in hac maxime parte versatur. ideoque suasuris de pace, bello, copiis, operibus, vectigalibus haec duo esse praecipue nota voluit, vires civitatis et mores, ut ex natura cum ipsarum rerum tum audientium ratio suadendi duceretur. nobis maior in re videtur varietas, nam et consultantium et consiliorum plurima sunt genera. quare in suadeda sunt: quid sit de quo deliberetur, qui sint qui deliberent, quis sit qui suadeat retum est posse fieri aut incertum. si incertum, haec erit quaestio sola aut potentissima; saepe enim accidet, ut prius dicamus, ne si possit quidem fieri, esse faciendum, deinde fieri non posse. cum autem de hoc quaeritur, coniectura est, an Isthmos intercidi, an siccari palus Pomptina, an portus fieri Ostiae possit, an Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
bebimus eẽ cõtenti. Narrationẽ
u̾o nũꝙͣ exiget prinata delib̾atio
eius dũtaxat rei de qua dicẽda sẽ¬
tẽtia ẽ qma nemo ignorat id de
quo cõsulit. extrinsecus possũt ꝑ¬
tmẽtia ad delib̾ationẽ multa nar¬
rari in cõtionib. sepe ẽ eciã illa q̃
ordinẽ rei docer ne cessaria affer¬
tus. ut q̃ maxime postulada Nã
et cõcirãda et lemeda siaquẽt est
ita et ad metũ cupiditatẽ odiũ
cõciliationẽ impellendi aĩ. No̾ mĩ¬
ꝙͣ etiũ mouẽda miseratio siue ut
amaliũ obsessis feratur suade̾ opor¬
tebit siue socie cintatis euersionẽ
deflebimus. nalet autẽ ĩ cõsiliis
au̾itas plurimũ. Nã et prudẽtissi¬
mus ẽ hriq et oprimꝰ debet qui
snie sue de utilib atq honestis
credẽ om̃s uelit. in indiciis eĩ uul¬
go fas hẽtur indulge aliorid stu¬
dio suo cõsilia nemo ẽ qui neget
sm mores dati. grecorũ quidẽ plu¬
rimmi om̃e ħ officiũ cõtionale ẽ ui¬

Expanded text:
bebimus esse contenti. narrationem bebimus esse contenti. narrationem vero nunquam exigit privata deliberatio, eius duntaxat rei, de qua dicenda sententia est; quia nemo ignorat id de quo consulit. extrinsecus possunt pertinentia ad deliberationem multa narrari. in contionibus saepe est etiam illa, quae ordinem rei docet, necessaria. adfectus ut quae maxime postulat. na M et concitanda et lenienda frequenter est ira, et ad metum, cupiditatem, odium, conciliationem impellendi animi. nonnunquam etiam movenda miseratio, sive, ut auxilium obsessis feratur, suadere oportebit sive sociae civitatis eversionem deflebimus. valet autem in consiliis auctoritas plurimum. nam et prudentissimus esse haberique et optimus debet, qui sententiae suae de utilibus atque honestis credere omnes velit. in iudiciis enim vulgo fas habetur indulgere aliquid studio suo; consilia nemo est qui neget secundum mores dari. Graecorum quidem plurimi omne hoc officium contionale esse i
Abbreviated transcription (Latin):
plericr eorũ apud quos dicẽd̾ sit
beniguolẽtie. nec mirũ cũ eciã ĩ
panegiricis spectatur audiẽtiũ fa¬
uor ubi emolumẽtũ nõ in utili¬
tate aliqͣ set ĩsola laude cõsistit
aristotiles quidẽ nec sine cã putat
et aurã et ab eius qui dissẽciet ꝑ¬
sona ducifrequẽt in consiliis ex¬
ordiũ quasi mutuãtib nob̾ a in¬
diciali gn̾e. nõ nũꝙͣ eciã ut mĩor
res maior ne indeatur.ĩ demõitra¬
ciuis u̾o prohemia eẽ maxime li¬
b̾a existimat.Nã et lõgea mat̾ia
duci ut ĩ helene laude isocrates fe¬
cĩt et ex aliqua rei uicinia ut idẽ ĩ
panegirico cũ querit᷑ plꝰ honoris
gias ĩ elĩpico laudãs eos qui pͥmi
tales ĩstitu̾int cõuectus quos secu¬
cus uidel.c. salusti ĩ bello inguiti¬
no et catilinate nich ad hyscoriã
ꝑtinẽtib principiis orsus ẽ. set
nũc ad suasoriã in qua eciã cũ pro¬
hemio utemur breuiore tnĩ erue¬
lud quodã capite tm̃ et micio de¬

Expanded text:
 apud quos dicendum sit, benevolentiae. nec mirum, cum etiam in panegyricis petatur audientium favor, ubi emolumentum non in utilitate aliqua, sed in sola laude consistit. Aristoteles quidem nec sine causa putat et a nostra et ab eius, qui dissentiet, persona duci frequenter in consiliis exordium, quasi mutuantibus hoc nobis a iudiciali genere, nonnunquam etiam, ut minor res maiorve videatur; in demonstrativis vero prooemia esse maxime libera existimat. nam et longe a materia duci, ut in Helenae laude Isocrates fecerit; et ex aliqua rei vicinia, ut idem in Panegyrico, cum queritur plus honoris gias in Olympico laudans eos, qui primi tales instituerint conventus. quos secutus videlicet C. Sallustius in bello Iugurthino et Catilinae nihil ad historiam pertinentibus principiis orsus est. sed nunc ad suasoriam, in qua, etiam cum prooemio utemur, breviore tamen et velut quodam capite tantum et initio de
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ delib̾atur q ꝙ lihãt uotant
necessitatẽ in quã hoĩes graui¬
ciboq defecti deficiẽda ad hostẽ
deditione delib̾ent et dicat᷑ ne¬
cusse ẽ nẽpe sequit᷑ ut ħ sb̾iciat᷑¬

Expanded text:
tem deliberatur. quodsi hanc vocant necessitatem, in quam homines graviciboque defecti de facienda ad hostem deditione deliberent et dicatur, necesse est; nempe sequitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gallis bellũ inuitãtib aut nõ
faciẽdi delib̾at .c. cesar ac ꝑseue¬
ret et ĩgermaniã ire cũ milites
passim testamẽta face̾nt. hee su¬
asorie duplices sũt. Nã et iłli cã
delibãdi ẽ ꝙ bellũ galli inrẽ¬
tur. eẽ tñ põt qo dedẽdi ne fu̾it
eciã cirra hãc denũciatiõm qui
cõtra fas cũ legati missi eent p̃¬
liũ mierint. regẽq ad quẽ mã¬
data accepãt mucidarĩt. et hic
nichil cesar sine dubio delibẽt¬

Expanded text:
Gallis bellum minitantibus; aut non faciendi, ut deliberat C. Caesar, an perseveret in Germaniam ire, cum milites passim testamenta facerent. hae suasoriae duplices sunt. nam et illic causa deliberandi est, quod bellum Galli minitentur; eetiam citra hanc denuntiationem, qui contra fas, cum legati missi essent, proelium inierint, regemque, ad quem mandata acceperant, trucidarint. et hic nihil Caesar sine dubio delibe
Abbreviated transcription (Latin):
nitio apud de mostenẽ de thalõ¬
ne sũ philippus ã reddar apud
ciceronẽ ĩ philippicis quid sit
timultus ꝙ nõ illa siłis indici¬
aliũ q̃o de sratua setui sulpiciã
hiis demũ ponẽda sit qui ĩ lega¬
tore ferro sũt interenti ergo pars
delib̾atĩa q̃ eadẽ suasoria dr᷑ de tẽ¬
re fururo cõsultãs querit. eciam
de p̾cĩto officiis conszat duob su¬
adendi cic dissuadẽdi ꝓhemio qͣle
ẽ in iudicialib nõ uiniq egut qi

Expanded text:
nitio apud Demosthenen, Det Halonnitio apud Demosthenen, Det Halonnesum Philippus, an reddat? apud Ciceronem in Philippicis, Quid sit tumultus? quid ? non illa similis iudicialium quaestio de statua Servi Sulpici, an iis demum ponenda sit, qui in legatione ferro sunt interempti? ergo pars deliberativa, quae eadem suasoria dicitur, de tempore futuro consultans quaerit etiam de praeterito. officiis constat duobus suadendi ac dissuadendi. prooemio , quale est in iudicialibus, non ubique eget, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nitate maeime cõti eri putat
Nec dubito quĩ hi qui sũt ĩ il¬
ia pͥore sũa iecũdũ opinionẽ
pulch̾rimã ne utile quide nͥ ꝙ
honestũ ẽẽ existimarit. et ẽ hec
rõ uerissima si cõsiliũ cõtingat
sẽꝑ bonoꝵ atq sapiẽtiũ. uiͣm ap̃
imꝑitos apud quos frequẽt di¬
ex plurib cõstat ĩdoctis discer¬
nenda sũt hec et scd̃m cões ma¬
gis intellectus loquẽdũ. sũt eĩ
multi qui ⁊̃ q̃ credũt honesta. nͥ
tñ sat̾ eadẽ utilia quo existimẽt
q̃ turpia eẽ dubitare nõ pñt uti¬
litatis spẽ ducti probent ut fedꝰ
mimãtinũ.iugũq caudinũ. Ne
qualitas quidẽ statu ĩ quo et ho¬
nestoꝵet utiliũ q̃o ẽ cõpletis fas
satis est. Nã frequẽt̾ ĩ hiis eciã
coiecture lotꝰ ẽ. Nõ nũꝙͣ tractat᷑
aliqua finitio aliqñ eciã lega¬
les pñt incidẽ tractatus in pri¬
uata maxime cõsilia si quãdo
ãbigitur ã liceat de cõiectura
paulo pꝰ plurib int̾im ẽ ne fi¬

Expanded text:
ime contineri putat. nec dubito, quin ii, qui sunt in illa priore sententia, secundum opinionem pulcherrimam ne utile quidem, nisi quod honestum esset, existimarint. et est haec ratio verissima, si consilium contingat semper bonorum atque sapientium. verum apud imperitos, apud quos frequenter diex pluribus constat indoctis, discernenda sunt haec et secundum communes magis intellectus loquendum. sunt enim multi, qui etiam, quae credunt honesta, non tamen satis eadem utilia quoque existiment, et quae turpia esse dubitare non possunt, utilitatis specie ducti probent, ut foedus Numantinum iugumque Caudinum. ne qualitatis quidem statu, in quo et honestorum et utilium quaestio est, complecti eas satis est. nam frequenter in his etiam coniecturae locus est, nonnunquam tractatur aliqua finitio, aliquando etiam legales possunt incidere tractatus, in privata maxime consilia, si quando ambigetur an liceat. de coniectura paulo post pluribus. interim est fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑciũ cãm si po̾peiũ indignũ mor¬
te fareatur ꝙ genus accide̾ eciã
uerirati po̾t nõ simpłxautẽ ccͣ
suasorias error ĩplerisq decla¬
matorib fuit.qui dicendi genꝰ
ĩ hiis diu̾sũ atq ĩ totũ illiꝰ iudi¬
ciali co̾trariũ ẽẽ existimau̾ũt. nã
et pͥncipiampta et cõcitatã sẽper
oĩom et ĩ u̾bis effusiorẽ ut ip̃i uo¬
eãt cuitũ affectau̾ũt et eaꝵ b̾inores
utiq cõmẽtarios ꝙͣ legalis mat̾ie
face̾ elaborarũt. ego porro ur ꝓhe¬
iio indeo utiq nõ opꝰ eẽ sua̾sori¬
is pp̃̾ quas dixi sup̃ cãs ita curim¬
itio furioso sit exclamandũ nõ in¬
telligo cũ proposita cõsultatĩoe ro¬
gatꝰ snĩam si mo̾ e sanus nõ qui¬
ritet s ꝙͣ maxĩo pot̾ ciuili et hũa

Expanded text:
am, si Pompeium indignum morte fateatur. quod genus accidere etiam veritati potest. non simplex autem circa suasorias error in plerisque declamatoribus fuit, qui dicendi genus in iis diversum atque in totum illi iudiciali contrarium esse existimaverunt. nam et principia abrupta et concitatam semper orationem et in verbis effusiorem, ut ipsi vocant, cultum adfectaverunt, et earum breviores utique commentarios quam legalis materiae facere laborarunt. ego porro ut prooemio video non utique opus esse suasoriis, propter quas dixi supra causas, ita cur initio furioso sit exclamandum, non intelligo; cum proposita consultatione rogatus sententiam, si modo est sanus, non quiritet
Abbreviated transcription (Latin):
opinione pͥa conciꝑe potuissẽ
quãtome p̾mi ferẽs sẽtio matu¬
nus cõsuluissẽ uires meas set
mitio pudor omittẽdi q̃ promi¬
serã tenuit mox quãcͣ ꝑ sĩgulas
quo partis labor crescem ne per¬
de̾m q̃ iã effecta erãt ꝑ õs diffi¬
cultates aĩo mesus rẽptaui/ qua¬
in cõstitutũ ẽ uł defice̾ potiꝰ ꝙͣ
desꝑare.fefellit a̾ ꝙ initiũ a par¬
uis ceꝑamꝰ mox uelut anra so¬
licitãte ꝓuecti lõgiꝰ dũ tñ uota
illa et plerisq artiũ scͥptoriln
tractata p̾cipimꝰ ne adhuc ali¬
tore procul uidebam᷑ et mulcos
circa uelut isdẽ seuẽtis credere
ausos hẽbamꝰ ia cũ eloque̾di
rõm nouissie repta paucilimis¬
q tẽptatã ĩgressi sumꝰ ratus
qui iã procul a portu recessisset
repiebat. ĩ ostꝙͣ nero nobis il¬
le quẽ ĩstituebamꝰ cratoraldi¬
cẽdi mag̾tris dimissus aut
suo iã ĩpteu fertur aut maiora
s̾ auxilia et ip̃is sapiã penetralib
petit ꝙ ⁊ altum simus ablatise

Expanded text:
opinione prima concipere potuissem, quanto me premi ferens sentio, maturius consulmssem vires meas. sed initio pudor omittendi, quae promiseram, tenuit; mox, quanquam per singulas prope partes labor cresceret, ne perderem, quae iam effecta erant, per omnes difficultates animo me sustentavi. quamihi constitutum est vel deficere potius quam desperare. fefellit autem quod initium a parvis ceperamus. mox velut aura sollicitante provecti longius, dum tamen nota illa et plerisque artium scriptoribus tractata praecipimus, nec adhuc a litore procul videbamur et multos circa velut iisdem se ventis credere ausos habebamus. iam cum eloquendi rationem novissime repertam paucissimisque temptatam ingrcssi sumius, rarts, qui tam procul a portu recessisset, reperiebatur. postquam vero nobis ille, quem instituebamus, orator a dicendi magistris dimissus aut suo iam impetu fertur aut maiora sibi auxilia ex ipsis sapientiae penetralibus petit, quam in altum simus ablati
Abbreviated transcription (Latin):
clari quo auitores tiguras u̾loꝵ
potius qrͣ tropos dix̾int / quo mag̃
signãda ẽ utriusq rei diffentia
e igr̃ tropos sermo naturali et
pͥncipali significatiõe trãtlatꝰ
ad aliã ornãde orõis gr̃a uelut
pleriq gramatici fimũt dutio
nõie trãslara ĩ eũ ĩ quo ꝓpria nõ
e figura sĩc nõre ipõ patet cõfor¬
matio q̃dã orõis remota a coĩĩ
pͥmũ se offerete rõe quar̾ ĩ tropis
ponũt nba alia ꝓ aliis ut ĩ aae¬

Expanded text:
auctores figuras verborum potius quam tropos dixerint. quo magis signanda est utriusque rei differentia. est igitur tropos sermo a naturali et principali significatione translatus ad aliam ornandae orationis gratia, vel, ut plerique grammatici finiunt, dictio t, translata in eum, in quo propria non est; figura, sicut nomine ipso patet,conformatio quaedam orationis remota a communi et primum se offerente ratione. quare in tropis ponuntur verba alia pro aliis, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
p̾hẽsio et exclamatio ⁊ ĩ mi¬
et ꝙ de singulis reb propoitis
dutũ refertur ad singula. et¬
ad ꝓpõirũ subieita rõ et itẽ ĩ dis¬
et rursus alia dubitatioretim¬
uisuqͥddã et dimimeratio et aa
correptio et disputatio et cotinu¬
atũ et interruptũ et ymago is
ip̃i rep̾hensio et ĩmutatio. diuic

Expanded text:
clamatio et immiet quod de singulis rebus propositis ductum refertur ad singula, etpropositum subiecta ratio et item in diset rursus alia dubitatio et improvisum quiddam; et dinumeratio et alia correctio et dissipatio, et continuatam et interruptum, et imago et sibi ipsi responsio, et immutatio
Abbreviated transcription (Latin):
siłr uł cadũt u̾ba uł desmũt. aut
multis modis cõtrariis relatacõ¬
tratia. aut cũ gradatĩ sursũ usũico¬
dicu. aut cũ dẽptis cõiuitiõ ilndis¬
solute plura dicũt᷑. aut cũ aliquid
p̾t̾euntes curid faciamꝰ oñdimuis
aut cũ corrigimꝰ nosmet ipds̃ qua¬
si rep̾hẽdentes. aut n ẽ aliqma ex¬
damatio uł ad miratiõisnił qo
nis. aut cũ eiusdẽ nõis cãus sepiꝰ
comutãt sẽtẽtiay ornamẽta ma¬
iora sũt. quib quia frequẽtissune
demostenes utatur. sũt qui purẽt
idcirco eius eloquẽtiã maxie ẽẽ
es loens si no na retirate

Expanded text:
r vel cadunt verba, vel desinunt: aut multis modis contrariis relata contraria: aut cum gradatim sursum versus tenditur: aut cum demptis convictionibus dissolute plura dicuntur; aut cum aliquid praetereuntes, cur id faciamus, ostendimus: aut cum corrigimus nosmetipsos quasi reprehendentes: aut si est aliqua exclamatio, vel admnis, aut cum eiusdem nominis casus saepius commutantur. sententiarum ornamenta maiora sunt; quibus quia frequentissime Demosthenes utatur, sunt qui patent, idcirco eius eloquentiam maxime esse eo locus sin
Abbreviated transcription (Latin):
onib illuminẽt eadẽ sũt ĩ oratõe
plurima nõ oĩa tñ et paulo
mag̃ distinita quiã pꝰ or̃ois et sẽ¬
tẽtiarũ fignras derciũ quẽdã ss¬
recit locũ ad alias ut ipẽ ait qͥi
uirtutes dicẽdi ꝑtinentẽ et reli¬
qua excollatione u̾boꝵ q̃ sumũt᷑
qͣi luĩa magnũ afferũt crnatum

Expanded text:
onibus illuminent. eadem sunt in Oratore plurima non omnia tamen et paulo magis distincta, quia post orationis et sententiarum figuras tertium quendam subiecit locum ad alias, ut ipse ait, quasi virtutes dicendi pertinentem: Et reliqua, ex conlocatione verborum quae sumuntur quasi lumina, magnum
Abbreviated transcription (Latin):
riatur et nichil refert cornelius
tñ celsus adicit u̾bis et sẽtẽtiis
figuias coloꝵ nimia profecto noui¬
tatis cupiditate ductꝰ. Nã quis ig¬
norasse eruditũ alio qui uirũ cre¬
dat colores et sẽtẽtias sẽsus es qͥr
sic omne̾ orõm ita figuras quoq
u̾sari necesse ẽ ĩ sẽsu et in ubis ut
u̾o natura prius ẽ cõcipe aĩores
ꝙͣ enũtiare ita de hiis fignris ãte
ẽ loquẽdũ q̃ ad mẽtẽ ꝑtinẽt. quaꝵ
quidẽ utiluas cũ mag̃na tr̃ mul¬
ciplex ĩ nullo nõ orõis oꝑe uł cla

Expanded text:
riatur et nihil refert. Cornelius tamen Celsus adiicit verbis et sententiis figuras colorum, nimia profecto novitatis cupiditate ductus. nam quis ignorasse eruditum alioqui virum credat, colores et sententias sensus esse? quare sicut omnem orationem ita figuras quoque versari necesse est in sensu et in verbis. Vt vero natura prius est concipere animo res quam enuntiare, ita de iis figuris ante est loquendum, quae ad mentem pertinent; quarum quidem utilitas cum magna, tum multiple
Abbreviated transcription (Latin):
dicat᷑ facit tñ credibłia q̃ dicimꝰ
ĩ aĩos iudicũ qua nõ obsernat᷑ ir¬
repit. Pãq ut ĩ armoꝵ certamĩs
ad ñsos ictus et rectas ac simpli¬
ces manus tũ uide̾ tũ et iã cau̾e ac
ꝓpulsare facile ẽ au̾se recteq minꝰ
sũt obsernabiles et aliud ostẽdis¬
se ꝙͣ petas artis ẽ sit or̃o q̃ astuca¬
ret põdẽ mo̾ et ĩ pulsu pꝰliat. simł¬
tatiuantia ãtiq conatꝰ ĩ latera
acq intẽgra incurrere dat᷑ et ar¬

Expanded text:
 credibilia quae dicimus et in animos iudicum, qua non observatur, irrepit. namque ut in armorum certamine adversos ictus et rectas ac simplices manus cum videre, tum etiam cavere ac propulsare facile est, aversae tectaeque minus sunt observabiles, et aliud ostendisse quam petas artis est, sic oratio, quae astu caret, pondere modo et impulsu proeliatur; simulanti variantique conatus in latera atque in terga incurrere dat
Abbreviated transcription (Latin):
et quãꝙ̃ multe sũt spẽs quar̾
pͥmĩ ĩtue̾dũ ẽ quid accipe debe¬
ariꝰ figurã. Nã duoli mõis dr᷑
uno qualis cũq forma sẽrẽtiã
sita utiq hĩtus ẽ aliquis. altõ
quo ꝓprie scema dr᷑ ĩ sensu uł ẜ¬
mone aliqua anulgari et sim¬
plici spẽ cũ rõe mutatio sic̾ nos
sedemus incubimus respicimꝰ
itaq cũ ĩ eosdẽ cãus aut rẽpora
aut nm̃os aut ⁊̃ pedes cõtinuo
quis aut certe nũm nimiũ fre¬
quẽt̾ ĩcuirit p̾ciꝑe solemꝰ uariã¬
das figuras eẽ uitãde siłicudĩs
gr̃a ĩ quo ita loquimur tãꝙͣ oĩs
ẜmo hẽat fignrã itaq eadẽ fi¬
gura dici cursitare qua lectita¬
re. id ẽ eadẽ rõe declinari.quar
illo ĩtellectu pͥore et cõe nichil
nõ figuratũ ẽ quo si cõtẽti su¬
mꝰ nõ ĩmerito apollodorꝰ si
tradẽti cecilio credimꝰ ĩcõp̾hẽ¬
sibilia partis huiꝰ p̾cepra ex¬
istimarit s si hĩtꝰ quidã et qͣi
gestꝰ sic appellãdi sũt id demũ

Expanded text:
 quamque multae sint species. quare primum intuendum est, quid accipere debeamus figuram. nam duobus modis dicitur: uno qualiscunque forma sententiae,sita, utique habitus est aliquis; altero, quo proprie schema dicitur, in sensu vel sermone aliqua a vulgari et simplici specie cum ratione mutatio, sicut nos sedemus, incumbimus, respicimus. itaque cum in eosdem casus aut tempora aut numeros aut etiam pedes continuo quis aut certe nimium frequenter incurrit, praecipere solemus variandas figuras esse vitandae similitudinis gratia. In quo ita loquimur, tanquam omnis sermo habeat figuram, itemque eadem figura dicitur cursitare qua lectitare, id est eadem ratione declinari. quare illo intellectu priore et communi nihil non figuratum est. quo si contenti sumus, non immerito Apollodorus, si tradenti Caecilio credimus, incomprehensibilia partis huius praecepta existimavit. sed si habitus quidam et quasi gestus sic appellandi sunt, id demum
Abbreviated transcription (Latin):
sus elocutiõe mutatalet siginti sẽ.¬
tẽtie plures hr̃e u̾loꝵ siguras põt
illa eĩ poĩta ĩ cõcipienda cogitatioe
hec ĩ enũtiãda s frequẽtissiẽ coe¬
ũt ut ĩ ħ̾nã iamdola bella neq me
tui neq tuoꝵ libumi n oro an¬

Expanded text:
sus elocutione mutata, et figura sententiae plures habere verborum figuras potest. illa est enim posita in concipienda cogitatione haec in enuntianda; sed frequentissime coeunt, ut in hoc iam iam, Dolabella, neque me tui neque tuorum liberum. nam ora
Abbreviated transcription (Latin):
id ip̃m anguste et oilus t̾mia¬
uit. ꝗd solũ pucauĩt scema quo
aliud simulatur dici ꝙͣ dr᷑ sa
de et figurate cõtronͣsie qͥdã de
quib pꝰ paulo dicã uocãt: er¬
go figura sit arte aliqͣ nonata
forma dicẽdigenꝰ eiꝰ inũ qͥdã¬
lecuti.sã hu qui n loꝵ muratio sẽ¬
sus quo nͣteretiõs figuras i ũbis

Expanded text:
id ipsum anguste Zoilus terminavit, qui id solum putaverit schema, quo aliud simulatur dici quam dicitde et figuratae controversiae quaedam, de quibus post paulo dicam, vocantur. ergo figura sit arte aliqua novata forma dicendi. genus eius unum quidasecuti. nam hi, quia verborum mutatio sens
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽt. nõ eĩ nõib ꝓsũt set effec¬
tib ut statũ cõiecturalẽ ã ĩfici¬
nemus nichil ĩt̾ẽ dũ idẽ quia q̃¬
erisciamus. optimũ eno ĩ hiis
sequi maxime recepta et rẽ ip¬
sã quocũq appellabit᷑ mõ in¬
quẽt᷑ ĩ easdẽ sẽtẽtias et tropõ
et figurãtã eĩ trãslatis u̾liis
ꝙͣ propriis figurat᷑ or̃o. ẽ d̾ nõ

Expanded text:
non enim nominibus prosunt, sed effectibus; ut statum coniecturalem an infitinemus, nihil interest, dum idem quaeri sciamus. optimum ergo in his sequi maxime recepta et rem ipsam, quocunque appellabitur modo, inquenter in eadem sententia et tropon et figuram. tam enim translatis verbis quam propriis figuratur oratio.
Abbreviated transcription (Latin):
To .u. qm̃ plerũq ht̃ ãtononia¬
sie ꝑtẽ cõm̃ctiõe eiꝰ fit rropos
ĩ hyꝑbato cõmutario ẽ ordinis
iõq multi tropis ħ genus exi¬
mũt trãsfert tñ ubũ aut ꝑtẽ
eiꝰ a suo loco ĩalienũ hoꝵ nich
ĩ figuras cadit. nã et propriis
u̾bis et ordine collatis figura
pialia schematos suo locored¬
dã. Nõ eĩ fateor eẽ cõe hec/ scio
ꝙͣ multiplicẽ hẽant quãq scru¬
pulosã disputatiõm s ea nõ
ꝑtinet ad p̾sẽs meũ ꝓpõitũ m¬
ch eĩ refert quo appellet᷑ utrũ¬
libet eoꝵ si ꝗd orõi prosit ap¬
paret/ nec murat᷑ uocabuliꝰ ius
reꝵ et sic̃ hõies si aliud accepe¬

Expanded text:
 plerumque habet antonomasiae partem, coniunctione eius fit tropus. In hyperbato commutatio est ordinis, ideoque multi tropis hoc genus eximunt. transfert tamen verbum aut partem eius a suo loco in alienum. horum nihil in figuras cadit. nam et propriis verbis et ordine collocatis figura pi, alia schematos, suo loco reddam. nomen enim fateor esse commune et scio quam multiplicem habeant quamque scrupulosam disputationem; sed ea non pertinet ad praesens meum propositum. nihil enim refert, quomodo appelletur utrumlibet eorum, si quid orationi prosit apparet, nec mutatur vocabulis vis rerum. Et sicut homines, si aliud accepe
Abbreviated transcription (Latin):
Umn sit pͥo libro de tropis
ductũ sequit᷑ ꝑtinẽs ad fi¬
iocat locꝰ ip̃a rei natur cõiũitꝰ
supiori. Rã pleriq has tropos eẽ ex¬
istimau̾ũt quia siue ex ħ dux̾int
nomẽ ꝙ sĩt formati quoda modo
reb adiciũt / et gr̾am p̾stãt. Nec
desũt qui tropis figntã nomẽ ĩ¬
ponãt. quoꝵ ẽ .c. artorius proculus
quin adeo similitudo maĩfã ẽ ut
eã discerñe nõ sit ĩ promptu. nã
quo q̃dã ĩ hiis spẽs plane distãt
manẽte tñ gn̾ałr illa sotietate
ꝙuitaq res a recta et simplici
rõe cũ aliqua dicẽdi uirtute deflt¬
titurita q̃ dã ꝑ quã tenui limite
diuidũtur et cũ ironia tã ĩ siguris
sẽtẽtie quã ĩt̾ tropos repetiatur.¬

Expanded text:
um sit proximo libro de tropis dictum, sequitur pertinens ad fivocantur, locus ipsa rei natura coniunctus superiori. nam plerique has tropos esse existimauerunt, quia, sive ex hoc duxerint nomen, quod sint formati quodam modorebus adiiciunt et gratiam praestant. nec desunt qui tropis figurarum nomen imponant, quorum est C. Artorius Proculus. quin adeo similitudo manifesta est, ut ea discernere non sit in promptu. nam quo modo quaedam in his species plane distant, manente tamen generaliter illa societate, quod utraque res de recta et simplici ratione cum aliqua dicendi virtute deflectitur, ita quaedam perquam tenui limite dividuntur, ut cum ironia tam inter figuras sententiae quam inter tropos reperiatur
Abbreviated transcription (Latin):
ũ et eiusdẽ crebra tũ ap ͦ repe¬
titio tũ ĩ ex̾mũ cõn̾sio et ĩ eatẽ
nͣba impetꝰ et cõcursio et cõ¬
iutio. et adiũctio. et prog̾ssio.
et eiuidẽ u̾bi crebrius põiti q̃¬
dã distinctio et reuocatio u̾bi.
et illa cĩ siłr desinẽt aut q̃ ca¬
dũt siłr aut qui parib paria
referunt. aut q̃ sũt ĩt̾ se siłia. ẽ
ĩ gradatio quedã et cõn̾sio nͣ
boꝵ cõtina trãsgsio et cõt̾riũ¬

Expanded text:
um, et eiusdem verbi crebra tum a primo repeum, et eiusdem verbi crebra tum a primo repetitio, tum in extremum conversio, et in eadem verba impetus et concursio et adiunctio et progressio, et eiusdem verbi crebrius positi quaedam distinctio et revocatio verbi, et illa quae similiter desinunt aut quae cadunt similiter aut quae paribus paria referuntur aut quae sunt inter se similia. est etiam gradatio quaedam et conversio et verborum concinna transgressio, et cont
Abbreviated transcription (Latin):
stratiuã pene et ipẽ oratori sb̾iec̃
oĩa. Nichil eĩ nõ in hec cadit q̾si¬
tũ a pancissimis et de instr̃o ẽ in¬
srnumẽtũ uoco sũ quo formari ma¬
tĩa et ĩ id ꝙ uelimus effici opꝰ nõ
possit. nͣm ħ ego nõ arte credo ege̾
s arcifice. Neq eĩ scĩa desid̾ar istru¬
mẽtũ q̃ põt eẽ cõsũmata eciã si in¬
chil faciat set ille opifex ut cela¬
tor celũ et pictor penicilla itaq ħ
ĩ eũ locũ quo de oratore dicturi su¬
mus differamus¬

Expanded text:
strativam, paene et ipse oratori subiecit omnia; nihil enim non in haec cadit. quaesitum a paucissimis et de instrumento est. instrumentum voco, sine quo formari materia in id quod velimus effici opus non possit. verum hoc ego non artem credo egere sed artifice. neque enim scientia desiderat instrumentum, quae potest esse consummata, etiamsi nihil faciat, sed ille artifex, ut caelator caelum et pictor penicilla. itaque haec in eum locum, quo de oratore dicturi sumus, differamus
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃iecte erunt. Nã socrates apd̾
mesticis retoricẽ eẽ demõstrat.
quo maifrũ ẽ hãc opinionẽ ipĩ
plaronis fuisse et cicero quodã
loco mat̾iã retorices uocat res
qͣ sbiecte sũt ei. set certas demũ
putat eẽ subiectas aliud uo de
oĩb reb oratori dicẽdũ arbitra¬
tur.hiis quid̾ u̾bis quãquã
ius ora toris professioq ipã be¬
ne dicẽdi ł susciꝑe ac polliceri
uideatur ut oĩ de re quecũq s
ꝓpoĩta ornate ab eo copioseq
dicatur atq adhuc alibi uo
eĩ oratori q̃ sũt ĩ hoĩm uita quã¬
do quidẽ ĩ ea u̾satur oraror atz
ea ẽ ei sbiecta mat̾ia oiã qͤsita
audita lecta. disputata tracta¬
ta agitata eẽ debẽt. hãc autẽ
ꝙͣ nos mat̾iã uocamus id est
res sb̾iectas quidã mõ ĩfĩtas mͦ
nõ proprias retorices eẽ dix̾ũt
eãde q artẽ ciitũcurrẽtẽ nocau̾

Expanded text:
subiectae erunt. nam Socrates apud subiectae erunt. nam Socrates apud mesticis rhetoricen esse demonstrat. quo manifestum est hanc opinionem ipsius Platonis fuisse. et Cicero quodam loco materiam rhetorices vocat res, quae subiectae sint ei, sed certas demum putat esse subiectas. alio vero de omnibus rebus oratori dicendum arbitratur his quidem verbis: quanquam vis oratoris professioque ipsa bene dicendi hoc suscipere ac polliceri videtur, ut omni de re, quaecunque sit proposita, ornate ab eo copioseque dicatur. atque adhuc alibi: vero enim oratori, quae sunt in hominum vita, quandoquidem in ea versatur orator atque ea est ei subiecta materies, omnia quaesita, audita, lecta, disputata, tractata, agitata esse debent. hanc autem, quam nos materiam vocamus, id est res subiectas, quidam modo infinitam modo non propriam rhetorices esse dixerunt, eamque artem circumcurrente
Abbreviated transcription (Latin):
intur apd̾ platonẽ gorgias q̃ si
ita accipitur ut ẜmo quacũq de
re cõpõitꝰ dicat᷑ orõ nõ mat̾i̾a. set
opꝰ ẽ ĩt statuarii statua. nã et o¬
ratio efficiturarte sĩt statua sui
hac applłone u̾ba ip̃a significa¬
ri putamus nichil hec sine reꝑ
sub̾a facuũt. quidã argumẽtã
ꝑsuasibilia q̃ et ipã in ꝑte sũt
oꝑis. et arte fiũt et mat̾ia egẽt.
nõ qualitate s mõ errauit. est
e ĩ hec mat̾ia rethorices s non
sola. quidã quia uirtus sit re¬
torice. mat̾i̾ã eius totã uirã uo¬
cãt. alii quia nõ oĩm uirtutũ ma¬
t̾ia sit tota uita. set plereq eaꝵ
u̾sẽtur ĩ ꝑtib sicut iustĩa for¬
titudo cõtinẽtia propriis offi¬
ciis et suo fine incelliguntur
retoricẽ quo dñt ĩ una aliqua
pte ponẽdã eiq locũ ĩ ethicẽ
negocialẽ assignãt id ẽ prag¬
maticon. Ego neq id sine aut¬
torib mat̾iã eẽ retorices iudi¬
co os res quetũq ei ad dicẽdũ

Expanded text:
 Gorgias. quae si ita accipitur, ut sermo quacunque de re compositus dicatur oratio, non materia sed opus est, ut statuarii statua; nam et oratio efficitur arte sicut statua. sin hac appellatione verba ipsa significari putamus, nihil haec sine rerum substantia faciunt. quidam argumenta persuasibilia; quae et ipsa in parte sunt operis et artnon qualitate sed modo erravit, est enim haec materia rhetorices sed non sola. quidam , quia virtus sit rhetorice, materiam eius totam vitam vocant. alii , quia non omnium virtutum materia sit tota vita, sed pleraeque earum versentur in partibus, sicut iustitia, fortitudo, continentia propriis officiis et suo fine intelliguntur, rhetoricen quoque dicunt in una aliqua parte ponendam, eique locum in ethice negotialem adsignant id est πραγματικόν. ego neque id sine auctoribus materiam esse rhetorices iudico omnes res quaecunque ei ad dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
sic quo recte dicimꝰ mat̾i̾ã reto¬
rices eẽ õs res ad dicẽdũ ei sub¬
iectas ꝙ quidẽ probat eciã ẜmo
cõis. Nã cũ aliquid de quo dicamꝰ
accipimus po̾itã nob̾ ẽe mat̾ia
frequẽt eciã p̾fatiõe testamur. gor¬
gias quidẽ adeo recori de oĩb puta¬
uit eẽ dicẽdũnt se ĩ auditoriis
ĩt̾rogari pate̾tur quasi quisq de
re uellet. hermagoras quo dicẽ
si negat ad retoricẽ ꝑtin̾e dissẽ¬
tit a nobis.si aurẽ ad retoricẽ ꝑ¬
rinẽt ab ħ quo adiuuam᷑ Nich

Expanded text:
sic quoque recte diximus, materiam rhetosic quoque recte diximus, materiam rhetorices esse omnes res ad dicendum ei subiectas; quod quidem probat etiam sermo communis. nam cum aliquid, de quo dicamus, accepimus, positam nobis esse materiam frequenter etiam praefatione testamur. Gorgias quidem adeo rhetori de omnibus rebus putavit esse dicendum, ut se in auditoriis interrogari pateretur, qua quisque de re vellet. Hermagoras quoque, dicsi negat ad rhetoricen pertinere, dissentit a nobis; si autem ad rhetoricen pertinent, ab hoc quoque adiuvamur. nih
Abbreviated transcription (Latin):
ergo nõ faber aut de fabrica meliꝰ
aut de musite musicꝰ. si nesciat o¬
rator quid sit de quo querat᷑ pla¬
ne melius. Nã et litigator rusticꝰ
nesciet quid ĩ lite sit s accepta
a musico a fabro sic aliti gato¬
re meliꝰ orator ꝙͣ ipẽ docũit. uerũ
et faber cũ de fabrica et musicꝰ cũ
de musica si quid cõfirmationẽ
tor s faciet illud quasi orator sĩc
cũ uulriꝰ imꝑitꝰ deligauit nõ erit
medicꝰ s faciet ut medicꝰ ã huiꝰ¬
modi res neq ĩ laudẽ neq ĩ deli¬
b̾ationẽ neq ĩ iudiciũ ueniumt
Ergo cũ de faciẽdo portu ostiẽsi de
at qui opus erat rõe architectoꝵ
liuores ac tiores ĩ corꝑe crudi¬
tatis ã ueneni signa sũt nõ trat¬
tat oratorat ẽ id ex rõne medicĩe.
cirta mẽsuras ec num̾os cõu̾sabi¬
tur. dicamus has geometͥe eẽ ꝑtes
li quo ueĩre ĩ officiũ oratoris ꝙ si
nõ accidet nõ erũt enĩsbiecta ita

Expanded text:
ergo? non faber de fabrica melius ergo? non faber de fabrica melius aut de musice musicus? si nesciat orator, quid sit, de quo quaeratur, plane melius. nam et litigator rusticus nesciet quid in lite sit; sed accepta a musico, a fabro, sicut a litigatore melius orator quam ipse qui docuerit. verum et faber, cum de fabrica, et musicus, cum de musica, si quid confirmationem tor, sed faciet illud quasi orator, sicut cum vulnus imperitus deligabit, non erit medicus, sed faciet ut medicus. an huiusmodi res neque in laudem neque in deliberationem neque in iudicium veniunt? ergo cum de faciendo portu Ostiensi delatqui opus erat ratione architectorum. livores et tumores in corpore cruditatis an veneni signa sint, non tractat orator? at est id ex ratione medicinae. circa mensuras et numeros non versabitur? dicamus has geometriae esse partes. liquo venire in officium oratoris; quod si non accidet, non erunt ei subiecta. ita
Abbreviated transcription (Latin):
dicũt hoc accipi nolu̾t uirũ bo¬
nũ quare igr̃ oratorẽ quẽ a bono
uiro nõ separo ĩ eadẽ mat̾i̾a uͣsa
b parre occupasse q̃ retorices ꝓpͥ¬
a sẽꝑ fuisset ut illi pociꝰ ĩ ma ma¬
t̾ĩa u̾sentur. deniq cũ sit dyaleti¬
ces mat̾ia de reb subiectis dispu¬
tare.sit autẽ dyaletice oro c̾cisa
cur nõ eadẽ ꝑpetue quo materie
nideatur. solet a quibusdã et illud
poni. oĩm igr̃artiũ ꝑitus erit o¬
rator.si de oĩb ei dicẽdũ ẽ. possẽ ħ
ciceronis respõdẽ u̾bis apd̾ quẽ ħ
ĩuenio.mea quidẽ sẽtentia nẽo
eẽ pot̾it õi laude cumulatꝰ orator
nͥ erit oĩm reꝑ magnarũ atq
arciũ scĩam cõsecutꝰ s mͥ satis
ẽ eiꝰ eẽ oratorẽ rei de qua dicit nõ
ĩsciũ. Neq eĩ õs cãs nouit et de¬
bet posse de oĩb dre de quib ergo
dicet de quib didicit siłr de artib
quo de quib dicẽdũ erit ĩt̾imdis¬
cet et de quib didic̾it dicet. quid

Expanded text:
 hoc accipi volunt virum bonum. quare igitur oratorem, quem a bono viro non separo, in eadem materia versarbus partem occupasse, quae rhetorices propria semper fuisset, ut illi potius in nostra materia versentur. denique cum sit dialectices materia de rebus subiectis disputare, sit autem dialectice oratio concisa, cur non eadem perpetuae quoque materia videatur? solet a quibusdam et illud opponi: omnium igitur artium peritus erit orator, si de omnibus ei dicendum est. possem hic Ciceronis respondere verbis, apud quem hoc invenio: mea quidem sententia nemo esse poterit omni laude cumulatus orator, nisi erit omnium rerum magnarum atque artium scientiam consecutus; sed mihi satis est eius esse oratorem rei de qua dicet non inscium. neque enim omnes causas novit, et debet posse de omnibus dicere. de quibus ergo dicet? de quibus didicit. similiter de artibus quoque, de quibus dicendum erit, interim discet; et de quibus didicerit dicet. quid
Abbreviated transcription (Latin):
ficio utilia u̾satur.et celatura q̃
auro argẽto ere ferro oꝑa efficit
Nã sculptura eciã lignũ ebur mar¬
mor uitrũ gẽmas p̾te̾a q̃ supͣ dixi
cõplectitur.neq protinꝰ nõ ẽ ma¬
t̾ia retorices si ĩ eadẽ u̾ sar̾ et aliꝰ
Nã si querã q̃ sit mat̾ĩa statuarii
dicẽt᷑ es. si q̾rã quid sit excusoris
at qui plurimũ statuis differãt
uasa nec medicina iõ nõ erit ars
quia utio et ex̾citatio cũ pales¬
trica ciboꝵ uͣo qualitas eciã cũ co¬
coꝵ ei sit arre coĩs. ꝙ u̾o de bono
utili insto disserere ph̾ie eẽ offi

Expanded text:
ficio utilia, versatur, et caelatura, quae auro, argento, aere, ferro opera efficit. nam sculptura etiam lignum, ebur, marmor, vitrum, gemmas praeter ea quae supra dixi complectitur. neque protinus non est materia rhetorices, si in eadem versatur et alius. nam si quaeram, quae sit materia statuarii, dicetur aes; si quaeram quae sit excusoris,atqui plurimum statuis differunt vasa. nec medicina ideo non erit ars, quia unctio et exercitatio cum palaestrica, ciborum vero qualitas etiam cum cocorum ei sit arte communis. quod vero de bono, utili, iusto disserere philosophi
Abbreviated transcription (Latin):
is eciã locis uirtutẽ eã appellet.
at ꝓhemiũ aliqu̾ac natratiõ
dicit malus hõ et argumenta
sic̾ nichil sit ĩ hiis requirẽdũ
Nã et latro pngnabit acrit̾ uir¬
tus tñ erit fortitudo et rormẽ¬
ta sine gemitu feret malus ser¬
uus tollerãtia tñ doloris laude
sua nõ carebit multa fiũt eacẽ
s aliter sufficiẽt gͥhee quia de
utilitare supͣ tractauimus. que¬

Expanded text:
is etiam locis virtutem eam appellet? is etiam locis virtutem eam appellet? at prooemium aliquando ac narrationem dicet malus homo et argumenta, sic ut nihil sit in iis requirendum. nam et latro pugnabit acriter, virtus tamen erit fortitudo; et tormenta sine gemitu feret malus servus, tolerantia tamen doloris laude sua non carebit. multa fiunt eadem sed aliter. sufficiant igitur haec, quia de utilitate supra tractavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
adeo cõiũxit ut hãc cõp̾sse ĩ pug¬
nũ manꝰ illã explicite drͣet. si¬
mile eciã dispn tatrix uirtꝰ
erit adeo de hac q̃ speciosior atz
aꝑcior tãto ẽ nichil dubitabr ͦ
ser plenius ħ idẽ atq aꝑciꝰ ĩtu¬
eri ex ip̃is opib uolo nã quid
orator ĩ laudãdo faciet nͥ honeᷤᷤ¬
conͥ utilitare ꝑspecta. aut ĩin¬
diciis si iustĩesir ignarꝰ quid
nõ fortitudinẽ postulat res ea
fensa nõ nuquã ut iuditio mi¬
lomão int̾ ciriũ fusa militũ ar¬
ma dicẽdũ sit ut si uirtꝰ nõ ẽ ne
ꝑfecta quidẽ eẽ possit orõ. ꝙ si ea
uel pleraq ut ĩ leone impetꝰ
ĩ equo uelocitas. hoiem porro rõ¬
ne arq orõe excellere ceteris cer¬
tũ ẽ cur nõtã ĩ eloquẽtia ꝙͣ ĩ rõe
uirtutẽ eius eẽ credamꝰ recteq
hoc apd̾ ciceronẽ dix̾it trassus
e eni eloque̾tia una q̃dã de sũ¬
mis uirtutib et ipẽ cicero sua ꝑ¬
sona cũ ad brutũ in epłis rũ ali¬

Expanded text:
coniunxit, ut hanc compressae in pugnum manus, illam explicatae diceret similem, etiam disputatrix virtus erit. adeo de hac, quae speciosior atque apertior tanto est, nihil dubitabitur. sed plenius hoc idem atque apertius intueri ex ipsis operibus volo. nam quid orator in laudando faciet nisi honesnisi utilitate perspecta? aut in iudiciis, si iustitiae sit ignarus? quid ? non fortitudinem postulat res eadfensa, nonnunquam, ut iudicio Miloniano, inter circumfusa militum arma dicendum sit; ut, si virtus non est, ne perfecta quidem esse possit oratio. quodsi ea vel pleraque, ut in leone impetus, in equo velocitas, hominem porro ratione atque oratione excellere ceteris certum est: cur non tam in eloquentia quam in ratione virtutem eius esse credamus, recteque hoc apud Ciceronem dixerit Crassus: est enim eloquentia una quaedam de summis virtutibus, et ipse Cicero sua persona cum ad Brutum in epistulis, tum ali
Abbreviated transcription (Latin):
si cõsonare s̾ͥ ĩ faciẽdis ac ĩ nõ
faciẽdis uirtutis ẽ q̃ pars enis
prudẽtia nocat᷑ eadẽ ĩ dicẽdis
ac nõ dicẽdis erit. et si uirtutes
sũt ad quas nobis eciã anteꝙͣ
docẽmur initia quedã ac senni¬
na sũt cõtessa natura ut ad iusti¬
tiã cuins rusticis quo ac barba¬
ris apparet aliqua ymago nos
certe sic eẽ ab inicio formatos
ut possemꝰ orate ꝓ bõis eciã si nõ
ꝑfecte tũ ut inẽssẽt quedã ut
dixi semĩaeius facultatis maĩ¬
festũ ẽ. nõ eadẽ autẽ hiis nataͣ¬

Expanded text:
ciendis ac non faciendis virtus est, quae pars eius prudentia vocatur, eadem in dicendis ac non dicendis erit. et si virtutes sunt, ad quas nobis etiam ante quam doceremur initia quaedam ac semina sunt concessa natura, ut ad iustitiam, cuius rusticis quoque ac barbaris apparet aliqua imago, nos certe sic esse ab initio formatos, ut possemus orare pro nobis, etiamsi non perfecte, tamen ut inessent quaedam ut dixi semina eius facultatis, manifestum est. non eadem autem nat
Abbreviated transcription (Latin):
lla q̇o ẽ maior ex mediis ar¬
tib que neq laudari ꝑ se nͨ
puituꝑari possunt set utiles aut se¬
cus secũdũmores utẽtiũ fiuĩt hñ¬
da sit recorice ã sit ut cõpluribus
eciã pħ̾orũ placet uirtꝰ. Equid̾
illud ꝙ ĩ studiis dicẽdi pleriq
ex̾cuerũt et ex̾cent aut nullã ar¬
multos enĩ uideo sine ratiõe sine
lr̾is qua uł ĩpudentia uł fames
duxit mẽtes aur malã quasiar¬
et fuisse multos et eẽ nõ nullos
existimo qͥ facultatẽ dicẽdi ad
artis mutatio q̃ nichil sane neq
bõi neq mali hẽat set uanũ lalo¬
rẽ qualis illius fuit qui grã cice¬
ris ex spatio distãte missa ĩ actu
cõtinuo et sine frustratione ĩse¬
rebat quẽ cũ spectasset alexander
donasse dr᷑ eiuscẽ legumis modi¬
o qd̾ quidẽ p̾miũ fuit illo oꝑe dig¬
misimũ. hiis ego cõpãdos exiĩ¬
timo qui ĩ declamarioĩb quas
eẽ u̾itati dissimillimas uolũt
etatẽ multo studio ac labore cõ¬

Expanded text:
o est maior, ex mediis artibus, quae neque laudari per se nec vituperari possunt, sed utiles aut secus secundum mores utentium fiunt, habenda sit rhetorice, an sit, ut compluribus etiam philosophorum placet, virtus. equidem illud, quod in studiis dicendi plerique exercuerunt et exercent, aut nullam armultos enim video sine ratione, sine litteris, qua vel impudentia vel fames duxit, ruentes aut malam quasi aret fuisse multos et esse nonnullos existimo, qui facultatem dicendi ad artis imitatio, quae nihil sane neque boni neque mali habeat, sed vanum laborem, qualis illius fuit, qui grana ciceris ex spatio distanti missa in acum continuo et sine frustratione inserebat, quem cum spectasset Alexander, donasse dicitur eiusdem leguminis modio, quod quidem praemium fuit illo opere dignissimum. his ego comparandos existimo, qui in declamationibus, quas esse veritati dissimillimas volunt, aetatem multo studio ac labore con
Abbreviated transcription (Latin):
quo solet ex alio aliudaugͣi cũ an¬
nibalis bellicis laudib ãpliat᷑ uir¬
tꝰ scipionis et fortitudĩem galloꝵ
germanoꝵq miramur quo sit ma¬
ior.c cesaris gloria illud quo ẽ ex re¬
larione ad aliquid ꝙ nõ eius rei grã
dẽm iudẽt᷑ ãplificatiõis genꝰ nõ pu¬
tãt ĩdignũ troian pͥncipes graios tro¬
ianosq pp̾ helene spẽm tot mala tãto
tẽporis spatio sustin̾e q̃ nã igr̾ illa for¬
ma credẽda ẽ/ nõ eĩ ħ dicit paris qui
rapuit nõ aliquis iuuems aut imꝰ
enulgo. ser senes et prudẽtissimi et
pͥamo assidentes.uerũ et ipẽ rex decẽ¬
ni bello ex haustus amissis tot lib̾is
ĩminẽte sũmo discrimie cui facie
illã ex qua tot lacͥmaꝵ origo fiuxis¬
set ĩuisã atq ab hominãdã eẽ orox¬
tebat et audit hec et eã filiã appel¬
lãs iuxta se locat et excusat ⁊̃ s̾ aez¬
rat ut illũ culparet hec tradidisse

Expanded text:
quoque solet ex alio aliud augeri: ut cum Hannibalis bellicis laudibus ampliatur virtus Scipionis, et fortitudinem Gallorum Germanorumque miramur, quo sit maior C. Caesaris gloria. illud quoque est ex relatione ad aliquid, quod non eius rei gratia dictum videtur, amplificationis genus. non putant indignum Troiani principes, Graios Troianosque propter Helenae speciem tot mala tanto temporis spatio sustinere: quaenam igitur illa forma credenda est? non enim hoc dicit Paris, qui rapuit, non aliquis iuvenis aut unus e vulgo, sed senes et prudentissimi et Priamo assidentes. verum et ipse rex decennii bello exhaustus, amissis tot liberis, imminente summo discrimine, cui faciem illam, ex qua tot lacrimarum origo fluxisset, invisam atque abominandam esse oportebat, et audit haec et eam filiam appellans iuxta se locat et excusat etiam aenim ut illum culparet hec scripsisse
Abbreviated transcription (Latin):
ge quicgo hei solet. Cõtigit eade
dantas ⁊̃ ex accidẽtib mͥ frigidꝰ
horro mẽbra quatit gelidus q
coit forundine sãguis. et ipiet
mies pressert ad pectora natos at¬
q huius famc iuditio quide med¬
nirtune iaciliima c̃uia. Na¬
turã ĩtutam hũc prosequat
Ois eloquẽtia trͣ oranite ẽ

Expanded text:
quid fieri solet. continget eadem claritas etiam ex accidentibus: mihi frigidus horror membra quatit, gelidusque coit formidine sanguis. Et Et trepidae mares pressere ad pectora natos. Atque huius summae, iudicio quidem meovirtutis facillima est via. naturam intueamur, hanc sequamur. omnis elo
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ alibi ualet ut alino crescat
alius auget᷑ ĩde adid ꝙ extosti
uolumꝰ rõe ducit᷑ obiecturꝰ acom¬
o cicero merũ et uomitũ eu ĩ quid¬
istis faucib istis lat̾ib ista giadi¬
aroria totius corꝑis firmitali ꝗd¬

Expanded text:
ta est alibi valet; ut aliud crescat aliud augetur, inde ad id, quod extolli volumus, ratione ducitur. obiecturus Antonio Cicero merum et vomitum, tu , iistis faucibus, istis lateribus, ista gladiatoria totius corporis firmitate
Abbreviated transcription (Latin):
aut obscutũ sir aut ignotũ. de¬
bec eiꝰꝙ in lustrãde altiꝰ rei gr̃a
assuitur ip̃m eẽ clariꝰ eoꝙ illu¬
minat quare poetis quid̾ ꝑmit¬
tamꝰ sane eiusmoĩ exempla qua¬
lis ubi hib̾nam liciam xantiq
Eluenta de ẜit aut delu mat̾iaz
ĩuisit. apollo/ nõ idẽ oratorẽ de¬
cebit ut occultis aꝑta demõst
s illdꝰ quo de quo ĩ aigumẽ¬
tis diximꝰ siłitudis genꝰ ornat
orõm facitq sublimẽ floridã¬

Expanded text:
bscurum sit aut ignotum. debet enim, quod illustrandae alterius rei gratia assumitur, ipsum esse clarius eo quod illuminat. quare poetis quidem permittamus sane eiusmodi exempla: qualis ubi hibernam Lyciam Xanthique fluenta deserit aut Delum maternam invisit Apollo. Non idem oratorem decebit, ut occultis aperta demonstret. sed illud quoque, de quo in argumentis diximus, similitudinis genus ornat orationem facitque sub
Abbreviated transcription (Latin):
lius nã ꝙ illud corpꝰ mẽte cõci¬
piãcuiꝰ trũca manũ pignꝰ reg ͭ
quid cũ uix loricã duo m̾ultipli¬
cẽ cõmxi humeris ferũt quãtꝰ
demoleos qui ĩdutꝰ eã cur su
palãtes troas agebat.Qd mar
tullius de mãtomii luxuria
rm̃ fingẽ saltẽ potiusset quãti
oñdit dicẽdo cõchiliatis .c.n.
põpei peristromatis ẜuoꝵ ĩcel¬
lis stratos lectos uideres cõchi¬
liata peristromata et en.põpei
ter̾ serui et cellis nichil dici
põt ultra. et necesse ẽ tñ ĩfĩto
plus ĩ dnõ cogitare ẽ ħ siłe illi

Expanded text:
lius. nam quod illud corpus mente concipiam, cuius trunca manum pinus regit? Quid? cum vix loricam duo multiplicem connixi humeris ferunt, quantus Demoleos, qui indutus ea cursu palantes Troas agebat? Quid? M. Tullius de M. Antonii luxuria tantum fingere saltem potuisset, quantum ostendit dicendo, conchyliatis Cn. Pompeii peristromatis servorum in cellis stratos lectos videres? conchyliata peristromata et Cn. Pompeii terunt servi in cellis: nihil dici potest ultra, et necesse est tamen infinito plus in domino cogitare. est hoc simile illi
Abbreviated transcription (French):
ĩtedio uastare cupie̾tẽ nos comlo
ꝑferemus hic et catilina gra
cris labe fattatio oedi et ĩcẽdus
uastationi et priuatꝰ cõsulib cõpa¬
rat. q̃ si qͥs dilatareuelit plent¬

Expanded text:
incendio vastare cupientem nos consules perferemus? hic et Catilina Graccris labefactatio caedi et incendiis et vastationi et privatus consulibus comparatur; quae si quis dilatare velit, plen
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ negotiũ age̾t uł si noꝰ
publicũ uł si nõ magrꝰ equitũ
si aliꝰ diuidẽt hec ccͣ singulos
gradus moraretur. hic ĩ sblime
etiã currit et ad sũmũ puenit
nisus et ĩpetuuerũ ut hec ãpli¬
ficatio ĩ supiorarẽdit ira qͣ sit
rib petit augedo eĩ ꝙ ẽ ĩfra ne

Expanded text:
nullum negotium ageret, vel si non publicum vel si non magister equitum. sed alius divideret haec et circa singulos gradus moraretur; hic in sublime etiam cucurrit et ad summum non pervenit nisu, sed impetu. verum ut haec amplificatio in superiora tendit, ita, quae fit orib
Abbreviated transcription (Latin):
plifcatio ducitur liquidẽ tata uis
fuit uini erũpẽtis ut nõ casũ afferi
qut uolũtate s necessitate uͥ mĩme
deceret uomedi et cibi nõ recens
ut accide̾ ĩt̾im solet redde̾t s hissq
ĩ post̾um diẽ redũdaret idẽ ħ p̾stãt
q ãtecessenĩt.Nã cũ colus a ninone
rogatus cauum cõu̾sa crispide mo̾tẽ
inpulit ĩ latꝰ et uẽti uelut agmine
factonimit apparet quãta sit sucu¬
ra tẽpestas quid cũ res atrocilimas
quasq ĩ sũmã ip̃i extulimꝰ ĩuidiã
eleuamus ꝯsulto quo gͣuiora udeat¬

Expanded text:
ucitur, siquidem tanta vis fuit vini erumpentis, ut non casum adferret aut voluntatem sed necessitatem, ubi minime deceret, vomendi, et cibus non recens, ut accidere interim solet, redderetur, sed usque in posterum diem redundaret. idem hoc praestant, quae antecesserunt. nam cum Aeolus a lunone rogatus cavum conversa cuspide montem impulit in latus, ac venti velut agmine facto ruunt, apparet, quanta sit futura tempestas. quid ? cum res atrocissimas quasque in summam ipsi extulimus invidiam elevamus consulto, quo graviora videa