comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tricesimo genuit seth:
a quõ filii dei.
quinto genuit enos:
qui cepit inuocare
nomeni domini.
Mala le hel anno
aRed anno
genuit enoch:
Matusalam anno
genuit la mech.¬
genuit Noe.
Archa aedifi¬
catUR

Expanded text:
anno genuit Seth, a quo filii Dei. V. genuit Enos, qui cepit invocare nomen Domini. Malalehel anno areth anno genuit Enoch Matusalam ann. nuit Lamech.genuit Noe. Arca aedificatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ioiada sacerdos claruit.
A char antpis .xui.
Erechias antis .xxuiiui.
Manasses antis .Lu.
A mon annis .ii.
I osias annis .xxxi.
Ioachim qui & eliachim. anNis .xi.

Expanded text:
Ionadab sacerdos claruit. Achaz annis XVI. Ezhezias annis XXVIIII. Manasses annis LV. Amos annis II. Iosias annis XXXI. Ioachas menses III. Ioachim annis XI.
Abbreviated transcription (Latin):
nie. ab occasu histriȩ copulatur. Post mesiam
autẽ : pannonia ẽ. Inde noricus ager: frigi¬
dus. & parcius fructriosus. Post quẽ reticus
frugibus ferax. qui excipit galliam belgicam.
Traciȩ tiras iafech filius ueniens nomen de¬
disse ꝑhibetur. Alii a seuitia incolarum. tra

Expanded text:
niae, ab occasu Histriae copulatur. Post Moesiam niae, ab occasu Histriae copulatur. Post Moesiam autem Pannonia est. Inde Noricus ager frigidus et parcius fructuosus. Post quem Raeticus frugibus ferax, qui excipit Galliam Belgicam. Thraciae Thiras Iaphet filius veniens nomen dedisse perhibetur: alii a saevitia incolarum Thra
Abbreviated transcription (Latin):
partem sueui incoluerunt. Germania pꝰ serthi¬
am inferiorem adanubio int̾ renum fluuiũ
oceeanũq conclusa. cingitur a septentrione
& occasu occeano. abortu uͦ danubio. a meridie
reno flumine dirimitur. t̾ra diues uitium.
ac popłis numerosis & ĩmanib unde & ꝓpter
fecunditatẽ gignendoꝵ popłoꝵ germania
dicta ẽ. Gignit aues hircanias. quarũ pen¬
nȩ noctȩ ꝑlucent. Uisontes quoq feras. & uros
atq calces parturit. Mittit & geminas. cristal¬
lum quoq & sucinum. callaicum quoq uiridẽ:
& ceraunium candidum. Duȩ sunt autẽ ger-¬
maniȩ. suꝑior uixta septentrionalem occeantim:
inferior circa renum. Puinciȩ autẽ funt. quas
danubius abarbarico ad medit̾raneum mare
secludit. Prima ÷ mesia. a mẽsium ꝓuentu uo¬
cata: unde & eam uet̾es cereris horreum uo¬
cabant. Hȩc autẽ aboriente ostiis danubii
iungitur. ab euro uͦ tracie: ameridie macedo¬

Expanded text:
partem Suevi incoluerunt. Germania post Scythipartem Suevi incoluerunt. Germania post Scythiam inferiorem a Danubio inter Rhenum fluvium Oceanumque conclusa cingitur a septentrione et occasu Oceano, ab ortu vero Danubio, a meridie Rheno flumine dirimitur. Terra dives virum ac populis numerosis et inmanibus; unde et propter fecunditatem gignendorum populorum Germania dicta est. Gignit aves Hyrcanias, quarum pinnae nocte perlucent; bisontes quoque feras et uros atque alces parturit. Mittit et gemmas, crystallum et sucinum, callaicum quoque viridem, et ceraunium candidum. Duae sunt autem Germaniae: superior iuxta septentrionalem Oceanum, inferior circa Rhenum. Provincias autem quas Danubius a Barbarico ad Mediterraneum mare secludit: prima est Moesia, a messium proventu vocata; unde et eam veteres Cereris horreum nuncupabant. Haec autem ab oriente ostiis Danubii iungitur, ab Euro vero Thraciae, a meridie Macedo
Abbreviated transcription (Latin):
europam stilum uertendum. Euro¬
pa quippe. agenoris libiȩ regis filia fuit. ꝙͣ
iouis ab africa raptam cretam aduexit: et
partem terciam orbis ex eiꝰ nomine appella¬
uit. Iste ÷ autẽ agenor libiȩ filiꝰ. ex qua e libia
id ⁊ͥ africa fertur cognominata. Unde apparet
priꝰ libiam accepisse uocabulũ. pꝰea europam.
Europa autẽ int̾ciam partẽ orbis diuisa in¬
cipit aflumine canai: descendens ad occasũ
ꝑ septentrionalem occeanum usq in fmes is¬
paniȩ. cuiꝰ pars orientalis & meridiana a pon¬
to consurgens tota mari magno contungit᷑.
& minsulas gades finitur. Prima europȩ
regio scrchia inferior. quȩ ameotidis paludis
incipiens. int̾ danubium & occeanũ septen¬
trionalem sisq germaniam porrigitur. Quȩ
t̾ra generaliter ꝓp̃t barbaras gentes quib inha¬
bitatur. barbarica dr̃. Huiꝰ pars pͥma alania::
quȩ ad meotidas paludes ꝑtingit. Post hanc da¬
tia. ubi & gotia. Deinde germania. ubi plurimã

Expanded text:
Europam stilum vertendum. Europa quippe Agenoris regis Libyae filia fuit, quam Iovis ab Africa raptam Cretam advexit, et partem tertiam orbis ex eius nomine appellavit. Iste est autem Agenor Libyae filius, ex qua et Libya, id est Africa, fertur cognominata; unde apparet prius Libyam accepisse vocabulum, postea Europam. Europa autem in tertiam partem orbis divisa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Maeotidis paludibus incipiens inter Danubium et Oceanum septentrionalem usque ad Germaniam porrigitur; quae terra generaliter propter barbaras gentes, quibus inhabitatur, Barbarica dicitur. Huius pars prima Alania est, quae ad Maeotidis paludes pertingit; post hanc Dacia, ubi et Gothia; deinde Germania, ubi plurimam
Abbreviated transcription (Latin):
edicinȩ autẽ artis auctor ac reꝑ¬
tor apud grecos ꝑhibetur apollo.
Hanc filiꝰ eiꝰ esculapiꝰ laude uł oꝑe am¬
pliauit.S postquã fulminis ictu escu¬
lapius interiit. int̾ dicta fertur meden¬
di cura. & ars simul cũ auctore defecit:
latuitq ꝑ annos pene quingentoᷤ usq ad
tempꝰ artarxersis regis ꝑ sarum. Tunc
eam reuocauit in lucẽ ypoerates. asclepio
patre genitꝰ in insula choo

Expanded text:
edicinae autem artis auctor ac repertor apud Graecos perhibetur Apollo: hanc filius ejus Aesculapius laude vel opere ampliavit. Sed postquam fulminis ictu Aesculapius interiit, interdicta fertur medendi cura, et ars simul cum auctore defecit, latuitque per annos pene quingentos usque ad tempus Artaxerxis regis Persarum: tunc eam revocavit in lucem Ypocras Asclepio patre genitus in insula Choo
Abbreviated transcription (Latin):
textꝰ colorib. habens magnitudinẽ paltni
ꝑ quadrum. cui intexti erant duodecim
p̃ciosissimi lapides. Hic pannꝰ. suꝑhume¬
rali contra pectus pontificis annectebat᷑.
Petalum aurea laminina in fronte ponti¬
sicis. quȩ nom̃ dĩ illud ineffabile tetragra¬
maton quatuor hebrahicis lict̾is habebat
scriptum. Battin siue feminalia. id ÷ bac¬
cȩ lineȩ usq ad genua ꝑtingentes: quib
uerecunda sacercdotis uelabantur.

Expanded text:
textus coloribus, habens magnitudinem palmi textus coloribus, habens magnitudinem palmi per quadrum, cui intexti erant duodecim pretiosissimi lapides. Hic pannus superhumerali contra pectus pontPetalum aurea lamina in fronte pontificis, que nomen dei illud ineffabile tetragrammaton quatuor Hebraicis literis habebat scriptum. Batin sive feminalia, id est brace linee usque ad genua pertingentes, quibus verecunda sacerdotis velabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
xcto suit in lege genera sacerdotalium
pori asstrincta. & usq ad pedes descendens.
unde & nuncupata. podas eñ greci pedes
uocant: quã uulgo camisiam uocant. A ba¬
neth cingulum sacerdotale rotundum. po¬
limita arte ex cocco purpura iacinctoq con¬
textum: ita ut flores atq gẽmȩ ineo esse
uderent᷑ distincte. Pilleum ÷ ex bisso. rotun¬
dum quasi spera media: caput tegens sacer¬
dotale. & in occipitio uitta constrictum. Hoc
greci & nr̃i tyaram uł galeam uocant. Ma¬
chil qͦd ÷̃ tunica talaris tota iacinctina. ha¬
bens ad pedes septuaginta duo tintinnabu¬
la. totidemq int̾mixta ac dependentia ma¬
la punica. E phod qͦd int̾pretatur latine
suꝑ indum̃tũ. Erat enĩ pallium suꝑhumera¬
le ex quatuor coloribꝰ auro contextũ. habenꝰ
inutroq humero lapides duos ⁊ maragdi¬
nos auro in clusos. in quibꝰ sculpta erant
nomina patͥarcharum. Logion qͦd latine
dr᷑ rationale. pannꝰ duplex. auro & qͥtuor

Expanded text:
cto sunt in lege genera sacerdotalium pori astricta et usque ad pedes descendens, unde et nuncupata; podas enim Greci pedes vocant:hanc vulgo camisiam net cingulum sacerdotale rotundum, polymita arte ex cocco, purpura, iacinthoque contextum, ita ut flores atque gemmae in eo esse viderentur distinctae. Pilleum est ex bysso rotundum quasi sphaera media, caput tegens sacerdotale et in occipitio vitta constrictum. Hoc Graeci et nostri tiaram vel galerum vocant. Mahil, quod est tunica talaris, tota iacinthina, habens ad pedes septuaginta duo tintinnabula totidemque intermixta ac dependentia punica mala. Ephod, quod interpretatur Latine superindumentum; erat enim pallium superhumerale ex quattuor coloribus et auro contextum, habens in utroque humero lapides duos smaragdinos auro conclusos, in quibus sculpta erant nomina patriarcharum. Logium, quod Latine dicitur rationale, pannus duplex, auro et quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
tia dici potest. Nam scire dictum adis¬
cere. quia nemo nr̃m scit: nͥ quiͣ seit.
Auit̃ dicta disciplina. quia dr̃ plena. Ars
uͦ dicta ẽ: quod arctis p̃ceptis regulisq con¬
sistat. Alii dñt agrecis ħ tractum eẽ uoca¬
scientiam. uocauerunt. Inter artem & dis¬
ciplinã plato & aristotiles. hanc differentiã
eẽ uoluerunt. dicentes artem ẽẽ in his
que se & aliter hr̃e possunt: disciplinam
uͦ eẽ q̃ de his agit q̃ aliter euenire ñ pos¬
sunt. Nam qñ ueris disputationib aliqͥd
disseritur disciplina erit: quando uͦ aliqͥd
ueri simile atq opinabile tractatur: no¬
men artis habebit.
de septem liberalib

Expanded text:
tia dici potest. Nam scire dictum a discere, quia nemo nostrum scit, nisi qui discit. Aliter dicta disciplina, quia discitur plena. Ars ro dicta est, quod artis praeceptis regulisque consistat. Alii dicunt a Graecis scientiam vocaverunt. Inter artem et disciplinam Plato et Aristoteles hanc differentiam esse voluerunt, dicentes artem esse in his quae se et aliter habere possunt; disciplina vero est, quae de his agit quae aliter evenire non possunt. Nam quando veris disputationibus aliquid disseritur, disciplina erit: quando aliquid verisimile atque opinabile tractatur, nomen artis habebit. De septem liberalib
Abbreviated transcription (Latin):
mulo autẽ. fasciculos fęni ꝓuexillis militeᷤ
habuerunt. Hinc & manipuli appellantur
Manipulos autẽ dicimꝰ fasces feni. qd̃ manũ
impleant. Cȩtera signa diuersis ꝓlata ima¬
ginib sccłm militarẽ confuetudinẽ existunt.
ꝑ quas exercitus ꝑmixtionem p̃lioꝵ agnos eit.
ueina est: qua sig

Expanded text:
mulo autem fmulo autem fhabuerunt: hinc et manipuli appellantur. Manipulos autem dicimus fasces feni, quod manum impleant. Cetera signa diversis prelata imaginibus secundum militarem consuetudinem existunt, per quas exercitus permixtionem preliorum agnoscit. Buccina est qua sig
Abbreviated transcription (Latin):
igna belloꝵ dicuntur. qͦd bis exercitꝰ
& pugnandi & uictoriȩ receptiu acci¬
pĩt symbolum. Nam aut ꝑ uocem tube aut
ꝑ symbolum admonetur exercitus. Legionum
pͥncipalia signa aquilȩ. dracones. & pilȩ. Aqͥlȩ
ideo. quod eadem auis iouis in armis auspicio
fuerit. Nam dum idem iouis aduersus tita¬
nas ꝓficisceretur. a quilam ei in auspicio appa¬
riusse ferunt. quã ille ꝓ indicio uictoriȩ accep¬
tam tutelȩ suȩ auspicatus: eam legioni signũ
dedit. Quo factum ẽ. ut deinceps militũ signiᷤ
cõmitteretur. Cuiꝰ meminit lucanꝰ dicens.
Signa pares aquilas & pila minantia pilis.
Draconum signa ab apolline morte phitomꝰ
serpentis inchoata sunt. de hinc ag̃cis & roma¬
nis in bello gestari ceꝑunt. Pilam insigno
constituisse fertur augustus. ꝓpt̾ nationes
sibi in cuncto orbe subiectas: ut malus sigu¬
ram orbis ostenderet. Uexillum & ipfcm
signum bellicum. tractum nom̃ habens
aueli diminutione. quasi uȩxillũ. Sub ro¬

Expanded text:
igna bellorum dicuntur, quod iis exercitus et pugnandi et victorie receptui accipit simbolum. Nam aut per vocem tube, aut r symbolum admonetur exercitus legionum. Principalia signa sunt aquile, dracones et pile. Aquile ideo quod eadem avis Iovi in armis auspicio fuerit. Nam dum idem Iovis adversus tytanas proficisceretur, aquilam ei in auspicio apparvisse ferunt, quam ille pro indicio victorie acceptam tutele sue auspicatus, eam legioni signum dedit, quo factum est ut deinceps militum signa comitaretur. Cujus meminit Lucanus dicens: Signa pares aquilas, et pila minantia pilis 3. Draconum signa ab Apolline morte Pythonis serpentis inchoata sunt. Dehinc a Graecis et Romanis in bello gestari coeperunt. 4. Pilam in signo constituisse fertur Augustus, propter nationes sibi in cuncto orbe subjectas, ut melius figuram orbis ostenderet. 5. Vexillum, et ipsum signum bellicum tractum nomen habens a 377 veli diminutione, quasi velillum. Sub Ro
Abbreviated transcription (Latin):
sa aqua frigida. Repentina enĩ densatione
tanquã de sputo reparatur flos. E rugi¬
nem quoq es creat. Nam lamminȩ exee
suꝑ uas aceti asꝑrimi sarm̃tis suꝑ ponunt᷑.
atq ita distillantibꝰ qͦd ex eo ceciderit imp¬
suni acetum terit᷑: & cribrat᷑¬

Expanded text:
sa frigida. Repentina enim densatione sa frigida. Repentina enim densatione tamquam de sputo reparatur flos. Aeruginem quoque aes creat. Nam lamminae aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositis atque ita distillantibus, quod ex eo cecidit in ipsum acetum teritur et cribrat
Abbreviated transcription (Latin):
÷ locus ubi uua calcatur. dictus qͦd ibi ferat᷑
uua. uł ꝓpt̃ qͦd ibi pedibꝰ feriatur. Unde &
calcatorium dr᷑. S hoc nom̃ multa signisi¬
cat. Prima species fori. locus inciuitate ad
exercendas nundinas relictus. sccda ubi ma¬
gistratus iudicare solet. t̾cia quam supra
diximꝰ. quã calcatorium nominamꝰ. qͣrta
spacia plana in nauib. de qͥb uirgilius.
currit frugũ liqͦꝵ
De aditibus.uii.

Expanded text:
t locus ubi uva calcatur, dictus quod ibi feratur t locus ubi uva calcatur, dictus quod ibi feratur uva, vel propter quod ibi pedibus feriatur: unde et calcatorium dicitur. Sed hoc nomen multa significat: priexercendas nundinas relictus. Secunda, ubi magistratus judicare solet. Tertia, quam supra diximus, quam calcatorium nominavimus. Quarta, spatia plana in navibus. De quibus Virgilius: currit frugum liquor. § 7 De aditibus.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquod fit. Greco eni sermone erga oꝑa.
sterio staitio. id ÷ oꝑarii statio. Ergastula quoq
& ipsa agreco uocabulo nuncupantur. ubi de¬
putantur noxii ad aliquod opus faciendum.
ut solent gladiatores & exules qui marmora
secant. & tam̃ uinculoꝵ custodiis alligati st̃.
eneceum grece dictum. eoqͦd ibi conuentus
feminaꝵ ad opus laneficii exercendũ conueni¬
ant. Mulier eñ grece: gene nuncupatur.
Pistrinum quasi pilistriniũ. quia pilo antea
tundebant granum. unde & apud uet̾es non
molitores s pistores dicti. quasi fissores afinden¬
dis granis frumenti. Molarum enĩ usꝰ ñdũ
erat. s granum pilo findebant. Unde & urrgi
lius. Nunc torrete igni fruges. nc̃ frangite saxo.
Clibanꝰ acliuo dictus. ab eo qͦd in erectione
sit collectus. Cliuum enĩ ascensũ dicimꝰ siue
flexuosum. E urnum ꝑdiriuationẽ a farre
dictum. qm̃ panis exeo factus ibi coquitur.
Torcular dictum eoqͦd ibi uuȩ calcentur:. atq

Expanded text:
aliquod fit. Graeco enim sermone ἔργα opera, στηριον statio; id est operarii statio. Ergastula quoque et ipsa a Graeco vocabulo nuncupantur, ubi deputantur noxii ad aliquod opus faciendum; ut solent gladiatores et exules, qui marmora secant et tamen vinculorum custodiis alligati sunt. Gynaeceum Graece dictum eo quod ibi conventus feminarum ad opus lanificii exercendum conveniat. Mulier enim Graece γυνὴ nuncupatur. Pistrinum quasi pilistrinum, quia pilo antea tundebant granum. Unde et apud veteres non molitores sed pistores dicti, quasi pinsores, a pinsendis granis frumenti; molae enim usus nondum erat, sed granum pilo pinsebant. Unde et VergiliusGeorg. 1, 267: Nunc torrete igni fruges, nunc frangite saxo. Clibanus a clivo dictus, ab eo quod in erectione sit collectus; clivum enim ascensum dicimus sive flexuosum. Furnum per derivationem a farre dictum, quoniam panis ex eo factus ibi coquitur. Torcular dictum eo quod ibi uvae calcentur atque
Abbreviated transcription (Latin):
nes & palpitant. ad aꝑiendo se ut flatum capi¬
ant. stringendo ut eiciant. Est em̃ organũ
corporis. Iecur nom̃ habet eo quod ignis ibi ha¬
beat sedem. qui incerebro subuolat. inde ad ocu¬
los cet̾osq sensus & menbra diffundit᷑. & calo¬
re suo ad se succum ex cibo tractum uertit in
sanguinẽ. quem ad usum pascendi nuitrien¬
diq singulis membris p̃bet. Iniecore autẽ
consistit uoluptas & concupiscentia. nixta
eos qui de physicis dispitant. Sicut autẽ cor¬

Expanded text:
nes et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecor
Abbreviated transcription (Latin):
Quo uaticinio demonstrauit aꝑte & xp̃in
Item sapientiȩ liber dicit. Dixerunt int̾
se: comp̾hendamꝰ uirum iustum quia in¬
scientiam dĩ se habere. & filium dĩ se nomi¬
nat. Et infra. Si enĩ ẽ uere filiꝰ dĩ suscipiet
illum. & liberabit eum de manu contrarioꝵ
Et infra. Ut sciamꝰ reuerentiã illiꝰ morte

Expanded text:
Quo vaticinio demonstravit aperte illum Item Sapientiae liber dicit: Dixerunt impii intra se: Comprehendamus justum, quia inscientiam Dei se habere, et Filium Dei se nominat. Et infra: Si est verus Filius Dei, suscipiet illum, et liberabit eum de manu contrariorum . Et infra: Ut sciamus reverentiam illius, e
Abbreviated transcription (Latin):
de carminib omeri & uirgilii ad ꝓpͥa oꝑa
more centenario ex multis hinc inde com¬
positis in uinũ sarciunt corpꝰ. a facultate cuiꝰ¬
q materiȩ. Deniq ꝓba uxor adelfi centonẽ
ex uirgilio de fabrica mundi & de euangłiis
plenissime exp̃ssit materia cõposita scłm¬
u̾sus. & u̾sib scd̾m materiã concinnatis.
Sic qͦ & qͥdã pomponiꝰ ex eodẽ poeta inter
cȩt̾a stili sui otiatitheum in xp̃i honorem
cõposuit. Similit̃ & de eneidos
De fabula.

Expanded text:
de carminibus Homeri, vel Virgilii, ad propria opera, de carminibus Homeri, vel Virgilii, ad propria opera, more centonario, ex multis hinc inde compositis in unum sarciunt corpus, ad facultatem cujusque materiae. 26. Denique Proba, uxor Adelphi, centonem ex Virgilio, de Fabrica mundi et Evangeliis plenissime expressit, materia composita ssus, et versibus secundum materiam concinnatis. Sic quoque et quidam Pomponius ex eodem poeta inter cetera stili sui otia Tityrum in Christi honorem conposuit: similiter et de Aeneidos. De fabula
Abbreviated transcription (Latin):
nerib atq lam̃tis: similit̃ & nc̃. Epycha¬
phium g̾ce. latine suꝑ tumulũ. Est enĩ titulꝰ
mortuoꝵ. qͥ in dormitione eoꝵ fit qͥiã defun¬
cti st̃. Scͥbitur enĩ ibi uita. mores. & ȩtaᷤ eoꝵ
Poemis dr̃ g̾co nomine opꝰ multoꝵ libroꝵ.
Poema uniꝰ. Ydillicon paucoꝵ u̾suum. Dis¬
ticon duoꝵ: Monosticon uniꝰ. Epy ẜ ram¬
don in poemate: clausula breuis ÷. Dictũ¬
autẽ epodon: qd̾ ad cinnat᷑ ad speciẽ elegiaci.
ubi p̾misso uno longiore alt̃ breuior cõponit᷑.
atq insingłis qͥbq maiorib sequentes mi¬
nores qͣsi clausulȩ recinnunt. Clausulam
aut̃ lẏrici appellant qͦsi p̃cisos u̾sus integriᷤᷤ
subiectos. ut ÷ apd̾ oratiũ. beatꝰ ille qͥ ꝓcul ne¬
gotiis. deinde sequit᷑ p̃cisꝰ. ut pͥsca gens mor¬
taliũ. Sic & deinceps alt̾ni qͥb aliqua pars
deest. & ipsi p̃cedentib similes: s minores.
Centones apud grãmaticos uocari solent. qͥ

Expanded text:
 lamentis: similiter et nunc. Epitaphium Graece, Latine supra tumulum. Est enim titulus mortuorum, qui in dormitione eorum fit, qui iam defuncti sunt. Scribitur enim ibi vita, mores et aetas eorum. Poesis dicitur greco nomine opus multorum librorum; poema unius. Idilion paucorum versuum; disticho duorum; monosticon unius. don in poemate clausula brevis est. Dictuautem epodon quod accinatur ad speciem elegiaci, ubi praemisso uno longiori, alter brevior componitur, atque ita in singulis quibusque majoribus sequentes minores quasi clausulae recinunt. 24. Clausulas autem Lyrici appellant, quasi praecisos versus integris subjectos, ut est apud Horatium: Beatus ille qui procul negotiis, deinde sequitur praecisus: Ut prisca gens mortalium. Sic et deinceps alterni, quibus aliqua pars deest, et ipsi praecedentibus similes, sed minores. 25. Centones apud grammaticos vocari solent, qui
Abbreviated transcription (Latin):
obitum ut ds̃ haberi cepit. templo & sac̾¬
fiero honoratꝰ. Accei qui & aciui. ab aceo
iouis filio elicti. Pelagi nominati. qͥacum
uelis pansis uerno tempore aduenisse
italiã uisi sunt ut aues. Primo enĩ eos
uarro italiam appulisse cõmemorat. Gre
dictos. Mirmidones fuerunt achillis socii.
dolopes pyrri. Dicti st̃ autẽ mirinidones
ꝓpt̾ astutiam. quasi mirecͣe id ÷ͥ formice.
E ratosthenes autẽ dicit dictos mirmidoneᷤᷤ
a mirmidone duce. iouis & eurimosȩ filio.
Cecropi atheniensiũ regi successit granus.
cuiꝰ filia attis nom̃ & regioni & genti dedit:
& ea atrici cognominati. qui st̃ athenien¬
ses. Ion uir fortis. ex suo nomine eosclem
athenienses uocauit iones. Iones autẽ hi¬

Expanded text:
obitum Deus haberi coepit, templo et sacrobitum Deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. Achaei, qui et Achivi ab Achaeo filio Jovis dicti, Pelasgi nominati, quia cum velis passis verno tempore advenisse Italiam visi sunt, ut aves. Primo enim eos Varro Italiam appulisse commemorat: Graedictos. Myrmidones fuerunt Achillis socii, Dolopes Pyrrhi: dicti sunt autem Myrmidones propter astutiam, quasi myrmeces, id est, formicae. Eratosthenes autem dicit dictos Myrmidones a Myrmidone duce, Jovis et Eurimedusae filio. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cujus filia Attis nomen et regioni et genti dedit, et ex ea Attici cognominati, qui sunt Athenienses. Ion vir fortis ex suo nomine eosdem Athenienses vocavit Iones. Macedones
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecti. ex his iasius ad traciam. dardanꝰ ad
troiani nuncupati st̃. Galathȩ galli eẽ
noscunt᷑. qui in auxilium a rege bithiniȩ
euocati regnum cum eo facta uictoria di
uiserunt. sicq deinde grecis admixti pri¬
mũgallo greci. ntine ex antiquo galloꝵ
tessali a tessalo. postea agreco rege greci nun
gentẽ tessaliȩ fuisse aiunt. circa penion am¬
nẽ olim inhalitantẽ. a laph iͣ apollinis filia
nuncupatas. Sicionii greci st̃: nuncupati
asicione rege. Hi pͥmũ agialei uocabantur:
a rege agialeo qͥ pͥmꝰ sicioniis imꝑauit: aqͦ
& agialea ciuitas nuncupata ẽ: quȩ nc̃
peloponensis uocat᷑ apelope rege suo. Ipsi
ft̃ & archades ab archade rege suo & calystȩ
filio dicti. Danai adanao regeuocati. Idem
& argyui. ab argo conditore cognominati.
Postquã autẽ rex grecoꝵ apis mortuus est.
hiric filiꝰ argus successit in regnũ. & ex eo
argiui appellati st̃: qui etiam ab eis post

Expanded text:
profecti; ex his Iasius ad Thraciam, Dardanus adprofecti; ex his Iasius ad Thraciam, Dardanus adTroiani nuncupati sunt. Galatae Galli esse noscuntur, qui in auxilium a rege Bithyniae evoviserunt: sicque deinde Graecis admisti, primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum salo, postea a Graeco rege Graeci sunt gentem Thessaliae fuisse aiunt circa Peneum amnem olim inhabitantem, a Lapitha Apollinis filia nuncupatos. Sicyonii, Graeci sunt, nuncupati a Sicyonio rege. Hi primum Aegialei vocabantur a rege Aegialeo, qui primus Sicyoniis imperavit, a quo et Aegialea civitas nuncupata est, quae nunc Peloponesus vocatur a Pelope rege suo: ipsi sunt et Arcades ab Arcade rege Jovis et Calystonis filio dicti. Danai a Danao rege vocati: iidem et Argivi ab Argo conditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt, qui etiam ab eis post
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ÷ͥ amaron quasi anecalazocin: id est
sine manima. Has iam non eẽ. qͦd earum
partim ab hercule. partim ab achylle uł
alexandro usq adint̾uentionẽ deletȩ sunt.
Inparte a syȩ scithe gentes quȩ posteros
se iasonis credunt albo crine nascuntur
ab assiduis niuib. & ipsiꝰ capilli color gen¬
ti nom̃ cledit: & inde dicunt᷑ albani. Hoꝵ
glauca oculis id÷ picta in est pupilla. adeo
ut nocte plusꝗͣ die cernant. Albani autem
uicini amaronis fuerunt. Ugnos antea hu¬
nos uocatos. postremo a rege suo abares ap¬
pellatos: qui prrus in ultima meotide int̃
glacialem tanaim & massagetarum imma¬
nes popłos habitauerunt deinde ꝑnicib
equis caucasi rupib feras gentes alexandri
claustro ꝓhibente rupꝑunt: & orientem ui¬
ginti annis tenuerunt captiuũ. & ab egyp¬
tiis atq ethiopib annuũ uectigal exegert̃.
Troianoꝵ gens antea dardana ad arcdano
nominata. Nam dardanꝰ & iasiꝰ fr̃s egrecia

Expanded text:
hoc est Amazon, quasi ἄνευ μαζοῦ, id est hoc est Amazon, quasi ἄνευ μαζοῦ, id est sine mamma. Has iam non esse, quod earum partim ab Hercule, partim ab Achille vel Alexandro usque ad internicionem deletae sunt. In partes Asiaticae Scythiae gentes, quae posteros se Iasonis credunt, albo crine nascuntur ab adsiduis nivibus; et ipsius capilli color genti nomen dedit. Et inde dicuntur Albani. Horum glauca oculis, id est picta, inest pupilla, adeo ut nocte plus quam die cernant. Albani autem vicini Amazonum fuerunt. Hugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Avares appellatos, qui prius in ultima Maeotide inter glacialem Tanaim et Massagetarum inmanes populos habitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, feras gentes Alexandri claustra cohibente, eruperunt, et orientem viginti annis tenuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal exegerunt. Troianorum gens antea Dardana a Dardano nominata. Nam Dardanus et Iasius fratres e Graecia
Abbreviated transcription (Latin):
tes. eoqͦd afflixert̃ dĩ popłm priusꝗͣ diuino
auxilio liberarentur. Armenius unꝰ ex tessa¬
lia deniunero ducum iasonis qui ad colchos
ꝓfecti sunt. recollecta multitudine quȩ amiꝰ¬
so rege iasone passim uagabatur armeniã
condidit: gentiq ex suo uocabulo nom̃ dedit.
bentur uocati. gens antiquissima semꝑ ha¬
bita. Hi parthos bactrianosq feminȩ aut̃
eoꝵ amazonũ regna condiderunt. Massa¬
getȩ ex scitharum origine sunt: & dicti mas¬
sagete. quasi graues id ÷ͥ fortes getȩ. Nam sic
libiꝰ argentũ graue dicit. id ÷ massas. Hi st̃
qͥ int̾ scitas atq albanos septentrionalib ui¬
gis in habitant. Amarones dictȩ sunt seu
qͦd simul uiuerent sine iuris. quasi amazo¬
iN: siue qͦd adustis dẽteriorib mãmͥs eent.
ne sagutarũ iactus impediretur. qͣsi ansy.
Mlazoñ: nudabant enĩ quã adusserant mã¬
mã. Has tytianꝰ unimaminas dicit. Nã

Expanded text:
tes, eo quod adflixerint Dei populum, priusquam divino tes, eo quod adflixerint Dei populum, priusquam divino auxilio liberarentur. Armenius ex Thessalia unus de numero ducum Iasonis, qui ad Colchos profecti sunt, recollecta multitudine, quae amisso rege Iasone passim vagabantur, Armeniam condidit, gentique ex suo vocabulo nomen dedit.bentur vocati, gens antiquissima semper habita. Hi Parthos Bactrianosque; feminae autem eorum Amazonum regna condiderunt. Massagetae ex Scytharum origine sunt. Et dicti Massagetae quasi graves, id est fortes Getae. Nam sic Livius argentum grave dicit, id est massas. Hi sunt, qui inter Scythas atque Albanos septentrionalibus locis inhabitant. Amazones dictae sunt, seu quod simul viverent sine viris, quasi ἅμα ζῶν, sive quod adustis dexterioribus mammis essent, ne sagittarum iactus inpediretur, quasi ἄνευ μαζῶν. Nudabant enim quam adusserant mammam. Has Titianus Unimammas dicit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
se p̃dicent. uł sicut gentiles aiint qͦd ex origi¬
ne sẏroꝵ sint: qͥsi sẏrigene. Hi ꝑamplam
habitant solitudinẽ. Ipsi st̃ & ismahelitȩ ut
liber geneseos docet: quod sint ex ismahele.
Ipsi ceclar: a filio ismahelis. Ipsi agareni: ab
agar. Qui ut diximꝰ ꝑuerso nomine sarrace¬
ni uocantur. qui ex sarra se genitos głantur.
Phylistei ipsi st̃ palestini. quia .p. litteram
sermo hebreus ñ habet s ꝓ ea. ꝙ ͫ greco utitur.
in de phylistei ꝓpalestinis dicunt᷑: a ciuitate
utiq sua. Idem & allophili. id ÷ͥ alienigenȩ.
ob hoc quia semꝑ fuerunt inimici i srł. & lon¬
ge ab eoꝵ genere ac societate separati. C hana¬
nei appellati de chanaan filio cham: quoꝵ
t̾ram uidei possederunt. ex cuiꝰ origine fuit
emor pater sychem: a qͦ amorrei sunt nun¬
cupati. Egyptii ab egypto quodã rege uo¬
cati st̃: nam antea exei dicebantur. Int̾p̃tan¬
tur autẽ lingua hebraica egyptii affligen¬

Expanded text:
se praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origise praedicent, vel sicut gentiles aiunt, quod ex origine Syrorum sint, quasi Syriginae. Hi peramplam habitant solitudinem. Ipsi sunt et Ismaelitae, ut liber Geneseos docet, quod sint ex Ismaele. Ipsi Cedar a filio Ismaelis. Ipsi Agareni ab Agar; qui, ut diximus, perverso nomine Saraceni vocantur, quia ex Sarra se genitos gloriantur. Philistaei ipsi sunt Palaestini, quia P litteram sermo Hebraeus non habet, sed pro eo Phi Graeco utitur. Inde Philistaei pro Palaestinis dicuntur, a civitate utique sua. Idem et Allophyli, id est alienigenae, ob hoc, quia semper fuerunt inimici Israel, et longe ab eorum genere ac societate separati. Chananei appellati de Chanaam filio Cham, quorum terram Iudaei possiderunt. Ex cuius origine fuit Emor, pater Sichem, a quo Amorrhaei sunt nuncupati. Aegyptii ab Aegypto quodam rege vocati sunt. Nam antea Aerii dicebantur. Interpretanturo autem lingua Hebraica Aegyptii adfligen
Abbreviated transcription (Latin):
ab isrł filio isaac. Nam patriarcham hebreoꝵ
fuisse isrł: a qͦ duodecim uideoꝵ trib israhelis
uocabulũ sortitȩ st̃. Iudeis autẽ scissura decẽ
tribuum nom̃ imposuit. Nam antea hebrei
pe iuda reges habebant iudeoꝵ nom̃ sortitȩ st̃:
reliqua pars decem tribuum quȩ in samaria
regẽ sibi constitrat. ob popłi magnitudinẽ
pͥstinũ nom̃ retinuit isrł. Samaritanoꝵ gens
sumpsit exordiũ ab assyriis. qͥ transmigrati
habitauerunt in samaria: qͥ latine int̾pre¬
tantur custodes. eo qͦd captiuato isrł. isti in
t̃ram regionis eoꝵ ad custodiã collocati sint.¬
Fenix cathini fr̃ de thebis ȩgyptioꝵ in syri¬
am ꝓfectus apud sẏdonem regnauit. eosq
popłos ex suo nomine fenices. eãq ꝓuinciam
feniciam nuncupauit. Dydones autẽ aciuita¬
te quȩ uocat᷑ sẏdon trauxisse uocabulũ ꝑhi¬
bentur. Sarraceni dicti. uł qͥa ex sarra genitoᷤᷤ

Expanded text:
ab Israel filio Isaac. Nam patriarcham Hebraeorum ab Israel filio Isaac. Nam patriarcham Hebraeorum fuisse Israel, a quo duodecim Iudaeorum tribus Israelis vocabulum sortitae sunt. Iudaeis atribuum Hebreis imposuit. Nam antea Hebrei pe IReliqua pars decem tribuum, quae in Samaria sibi regem constituit, ob populi magnitudinem, pristinum nomen retinuit Israel. 54. Samaritanorum gens sumpsit exordium ab Assyriis, qui transmigrati habitaverunt in Samaria, qui Latine interpretantur cs illic ad custodiam conlocati sintPhoenix, Cadmi frater, de Thebis Aegyptiorum in Syriam profectus, apud Sidonem regnavit, eosque populos ex suo nomine Phoenices, eamque provinciam Phoeniciam nuncupavit. Sidones autem a civitate quae vocatur Sidon traxisse vocabulum perhibentur. Saraceni dicti, vel quia ex Sarra genitos
Abbreviated transcription (Latin):
in libia occupauerunt. & quia exgetis
uenerant. diriuato nomine getuli cogno¬
minati sint. Unde & opinio ẽ apud gotos.
ab antiqͣ cognatione mauros consangnini¬
tate ꝓpinqͥs sibi uocare. Africam autem
initio habuere libies. deinde afri. post hec
getuli. postremũ mauri & numides. Mau¬
ri & numidȩ ut afri putant. sic sumpse¬
runt exordium & uocabulũ. Nam postꝗͣ
inhispania hercules int̾iit. exercitꝰ eius
compositꝰ ex uariis gentib amisso duce
passim sibi sedes querebant. & ex eo nume¬
ro medi ꝑsȩ & armenii nauib in africam
transuecti ꝓxima mari loca occupauere.

Expanded text:
in Libya occupaverunt: et quia ex Getis venerant, inde derivato nomine Getuli cognominati sunt: unde et opinio est, apud Gothos ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. Africam autem in initio nomen habuere Libyes, deinde Afri, post hoc Getuli, postremo Mauri et Numidae. Mauri et Numidae ut Afri putant sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Hercules interiit et exercitus ejus compositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, et ex eo numero Medi, Persae et Armeni navibus Africam transvecti, proxima mari loca occupavere.
Abbreviated transcription (Latin):
batur. quȩ sabinoꝵ lingua quiris dr̃. Ita¬
lus qͦ &. sabinꝰ & sycanus fr̃s fuerunt. ex
st̃. Nam abitalo itali. a sabino sabini. a
sicano sicani cognominati st̃. Idẽ & sicilien
Umbri italiȩ gens s galloꝵ ueterum ꝓ¬
pago qui appenninum montẽ in colunt.
de quib hystoriȩ ꝑhibent eoqͦd tempore aqͦ¬
sȩ cladis ymbrib suꝑstierint. & obhoc um¬
brios grece nominatos. Marsi gens italiȩ.
dicta accomite uberi marsia. qui usũ illis
uitis ostendit. & obhoc illi statuam fecert̃.
quã pꝰea romani uictis marsis tulerunt.
Marsos autẽ greci tuscos uocant. qͣsi ocheroie:
qͦd multos serpentes habeant. & ocͥ sic
serpens dicatur: illesos autẽ ẽẽ carminum
maleficiis. In habitant autẽ plagam ap¬
pennini montis simul cum umbris. Go
ti a magog filio iafech nominati putant᷑.
de similitudine ultimȩ sillabȩ: quos ue¬
teres magis getas quam gotos uocauerunt.

Expanded text:
batur, quae Sabinorum lingua quiris dicitur. Itabatur, quae Sabinorum lingua quiris dicitur. Italus quoque et Sabinus et Sicanus fratres fuerunt, ex t. Nam ab Italo Itali, a Sabino Sabini, a Sicano Sicani cognominati sunt, qui et Siculi, ν. Umbri Italiae gens, sed Gallorum veterum propago, qui Appenninum montem incolunt; de quibus historiae perhibent eo quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerint, et ob hoc Ὀμβρίους Graece nominatos. Marsi gens Italiae dicta a comite Liberi Marsya, qui usum illis vitium ostendit; et ob hoc illi statuam fecerunt, quam postea Romani victis Marsis tulerunt. Marsos autem Graeci Oscos vocant, quasi ὀφσκους,o quod multas serpentes habeant, et ὄφις serpens dicatur. Inlaesos autem esse carminum maleficiis. Inhabitant autem plagam AppenninGothi a Magog filio Japhet nominati putantur, de similitudine ultimae syllabae, quos veteres magis Getas quam Gothos vocaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nubat: idẽ mare & t̾ram tegat. Nubes aut̃
aeris densitas facit uenti autẽ aerem con¬
de tontruo .ix.

Expanded text:
nubat, id est mare et terram tegat. Nubes autem aeris densitas facit. Venti enim aerem conDe tonitruo .
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ abstractam considerat qͥntitatẽ. Abstra¬
cta enĩ quantitas dr̃. quã intellectu amat̾ia
separantes uł ab aliis accidentib ut ẽ par.
impar. uł ab huiꝰcemodi insola ratiocmati¬
arithinetica. geometrica. musica. astrono¬
mia. Arithinetica ÷ disciplina qͥutitatis
numerabilis scłm se. G eometrica ÷ discipli¬
na magnituduris immobilis & formaꝵ.
Musica ÷ disciplina quȩ de numeris loqͥt᷑.
quȩ figuras contẽplatur om̃s &̃ habitudi¬
nes stellarum. circa se & circa t̾ram indaga¬
bili ratione ꝑcurrit. Porro actualis dr̃. quȩ
res ꝓpositaᷤ oꝑationib suis explicat. cuiꝰ partẽ
st̃ tres: moralis. dispensatiua. & ciuilis.
rant᷑. Dispensatuia dr̃. cũ cdomesticarum
rerũ sapient̃ ordo disponit᷑. Ciuilis dr̃. ꝑ
quã totiꝰ ciuitatis utilitas administratur.
de ysagogis por

Expanded text:
quae abstractam considerat quantitatem. « Abstracta » enim « quantitas dicitur, quam intellectu a materia separantes, vel ab aliis accidentibus, ut est, par, impar, et hujusmodi, in sola ratiocinatiArithmetica, Geometrica, Musica, Astronomia. Arithmetica est disciplina quantitatis numerabilis secundum se. Geometrica est disciplina magnitudinis inmobilis et formarum. Musica est disciplina quae de numeris loquitur quae figuras contemplatur omnes, et habitudines stellarum circa se et circa terram indagabili ratione percurrit. res propositas operationibus suis explicat, cujus partes sunt tres, moralis, dispensativa et civilis. rantur. Dispensativa dicitur, cum domesticarum rerum sapienter ordo disponitur. Civilis dicitur per quam totius civitatis utilitas administratur. De isagogis Por
Abbreviated transcription (Latin):
as partes. pͥma in inspectiuã. scdã in actu¬
alem. Alii diffinierunt phylosophiȩ
rationẽ induab consistere partib qͦrũ
pͥma inspectiua ÷: scd̃a actualis. Inspecti¬
ua diuidit᷑ intrib modis. id ÷ pͥma in natu¬
ralem. scd̃a doctrinalem. itẽ t̃cia indiuinã.
Doctrinalis diuidit᷑ in quatuorad ÷ pͥma
in arithineticã. scda geometricam. tercia
muisicam. qͣrta astronomiã. Actualis
diuidit᷑ intrib. id ÷ pͥma in moralẽ. sccła
qua suꝑgressi uisibilia de diuinis aliqͣ
s unũqd̃q his usib deputat᷑ in qͥb acrea

Expanded text:
artes: prima inspectiva; secunda actualis. Alii definierunt Philosophiae rationem in duabus consistere partibus, quarum prima inspectiva est, secunda actualis. Inspectiva dividitur in tribus modis, id est prima in naturalem; secunda in doctrinalem; tertia in divinam. Doctrinalis dividitur in quattuor, id est, prima in Arithmeticam, secunda Musicam, tertia Geometriam, quarta Astronomiam. Actualis dividitur in tribus, id est, prima in moralem, secunda qua supergressi uisibilia de diuinis aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
ne & partib suis ita diffiniert̃. Pylosophia
ẽ diuinarum humanarũq rerum. inqͦn¬
tum homini possibile ẽ ꝓbabilis scientia.
Aut̃. Phylosophia ÷ ars artiũ. & discipli¬
na disciplinarũ. Rursꝰ. phẏlosophia ẽ
meditatio mortis. qd̾ magis conuenit

Expanded text:
ne et partibus suis ita definierunt: Philosophia ne et partibus suis ita definierunt: Philosophia est divinarum humanarumque rerum, in quantum homini possibile est, probabilis scientia. Aliter: Philosophia est ars artium et disciplina disciplinarum. Rursus: Philosophia est meditati
Abbreviated transcription (Latin):
dens eam in qͥtuor uirtutib animȩ. id ÷
prudentiã. iusticiã. fortitudinẽ. tẽꝑanti¬
ani. Prudentia ÷ in reb. qua discernunt᷑
abonis mala. Fortudo ẽ. qua adu̾sa equa¬
nimit̾ tolerant᷑. Temꝑantia. qua libido
concupiscentiaq refrenatur. Iusticia. qua
recte iudicando. sud cuiq distribuuntur.
Logicã quȩ rationalis uocat᷑ plato subiun¬
xit. ꝑ ꝗͣ discussis rerum moꝵq causis iũ
eoꝵ rationabilit̾ ꝑscrutatus est: diuidenꝰ
eam indialecticã & rethoricam. Dicta aut̃
logiea ÷: id÷ rationalis. Logos eñĩ apud g̾cos.
& sermonẽ significat & rationẽ. Inhis quippe
tribꝰ generib phylosophiȩ. etiã eloqͥa diuina
consistunt. Nam aut denat᷑a disputare solẽt
ut ingenesi & in ecclesiasten. aut de morib
ut in ꝓrierbiis & iom̃ib passim libris: aut
delogica. ꝓqua nr̃i theologicam sibi uendi¬
cant. ut incantico canticoꝵ & in euangłiis.
Item aliqͥ doctoꝵ phylosophiam in nomi¬

Expanded text:
uor virtutibus animae, id est prudentiam, iustitiam, fortitudinem, temperantiam. Prudentia est in rebus, qua discernuntur a bonis mala. Fortitudo, qua adversa aequanimiter tolerantur. Temperantia, qua libido concupiscentiaque rerum frenatur. Iustitia, qua recte iudicando sua cuique distribuunt. Logicam, quae rationalis vocatur, Plato subiunxit, per quam, discussis rerum morumque causis, vim earum rationabiliter perscrutatus est, dividens eam in Dialecticam et Rhetoricam. Dicta autem Logica, id est rationalis. Λόγος enim apud Graecos et sermonem significat et rationem. In his quippe tribus generibus Philosophiae etiam eloquia divina consistunt. Nam aut de natura disputare solent, ut in Genesi et in Ecclesiaste: aut de moribus, ut in Proverbiis et in omnibus sparsim libris: aut de Logica, pro qua nostri Theoreticam sibi vindicant, ut in Cantico canticorum, et Evangeliis. Item aliqui doctorum Philosophiam in nomi
Abbreviated transcription (Latin):
ratione suspexit. ꝗͣ postmocdũ plato inqͥtu¬
or diffinitiones distribuit: id ÷ arithineticã.
geometricã. musicam. astronomiã. Ethicã
socrates pͥmꝰ ad corrigendos cõponendosq
mores instituit. atq omẽ studiũ eiꝰ ad be¬

Expanded text:
ratione suspexit, quam postmodum Plato in quatturatione suspexit, quam postmodum Plato in quattuor definitiones distribuit, id est Arithmeticam, Geometricam, Musicam, Astronomiam. Ethicam Socrates primus ad corrigendos conponendosque mores instituit, atque omne studium ei
Abbreviated transcription (Latin):
utrũne tantꝰ quantꝰ uidet᷑. an maior sit qͣ
omĩs t̃ra atẽ luna globosa sitan concaua. &
stelle utrũne adhereant cęlo. anꝑaerem lib̾o
cursu ferantur. cȩlũ ipsũ qua magnitudine
qua materia constet. utrum qͥetum sit an im¬
mobile. an incredibili celeritate uoluatur:
qͣnta sit t̾rȩ crassitudo. aut qͥb fundam̃tis
librata & suspensa ꝑmaneat. Ipsum autẽ
nom̃ latine int̾pretatũ. amorẽ sapientiȩ ꝓ¬
sapientiã dicunt. Phylosophiȩ species triꝑ¬
tita ẽ. Una naturalis. quȩ g̾ce phisica appellat᷑.
inqͦ de naturȩ inquisitione disserit᷑. Altera
moralis. quȩ g̾ce ethica dicit᷑. in qͣ de morib
agitur. Tercia rationͣis. quȩ greco uocabulo
logica appellatur: in qͦ disputat᷑ quẽadmo¬
dũ in rerũ causis uł uitȩ morib ueritas
ipsa queratur. Inphysica gͥ causa querendi.
iethica ordo uiuendi. in logica ratio intel¬
ligendi u̾satur. Physicam apud grecos
sas atq uim rerum naturaliũ contẽplata

Expanded text:
utrumne tantus quantus videtur, an maior sit quam omnis terra: item luna globosa sit an concava, et stellae utrumne adhaereant caelo, an per aerem libero cursu ferantur: caelum ipsum qua magnitudine, qua materia constat: utrum quietum sit et inmobile, an incredibili celeritate volvatur: quanta sit terrae crassitudo, aut quibus fundamentis librata et suspensa permaneat. Ipsud autem nomen Latine interpretatum amorem sapientiae prosapientiam dicunt. Philosophiae species tripertita est: una naturalis, quae Graece Physica appellatur, in qua de naturae inquisitione disseritur: altera moralis, quae Graece Ethica dicitur, in qua de moribus agitur: tertia rationalis, quae Graeco vocabulo Logica appellatur, in qua disputatur quemadmodum in rerum causis vel vitae moribus veritas ipsa quaeratur. In Physica igitur causa quaerendi, in Ethica ordo vivendi, in Logica ratio intelligendi versatur. Physicam primus apud sas atque vim rerum naturalium contemplata
Abbreviated transcription (Latin):
ris patrocinium. quȩ pͥuata & ꝓpria
illi ꝑsexum. illi ꝑ fluixum dissoluti. Quȩ
uͦ ibi uocib & modis & organis & liris
transiguntur. apollines & musas & mi¬
neruas & mercurios patronos habent.
Quod spectaculum xp̃ĩane odire debes:
quoꝵ odisti actores

Expanded text:
ris patrocinium, que privata et proprilli per sexum, illi per fluxum dissoluti. Que vero ibi vocibus et modis et organis et lyris transiguntur, Apollines et musas et Minervas et Mercurios patronos habent. Quod spectaculum christiane odire debes, quorum odisti auctores
Abbreviated transcription (Latin):
& regionẽ & gentẽ. Prouinciȩ autẽ. hac
excausa uocabulum acceꝑunt. Principa¬
tus nanq gentiũ qui ad alios reges ꝑ¬
tinebat. cãinius suũ romani iuincendo
redigerent. ꝓcul positas regiones ꝓuinci¬
as appellauerunt. Patria autẽ uocata:
qͦd cominunis sit omniũ qui in ea nati
italia. Eadem & loca. Nam loca. & t̾rȩ spa¬
cia. in orde t̾rarum multas in se continent
ꝓuincias. Sicut in corpore locus est pars
lna multa in se continens membra. sicut
& domꝰ multa in se habens cubicuba. sic
t̃rȩ & loca dicunt᷑ t̃rarum spacia: quoꝵ par¬
tes st̃ ꝓuinciȩ. sic̃ in asia phrigia. & in gallia
retia. in ispania betita. Nam asia locus ẽ:
ꝓ uincia asiȩ phrigia. Troia regio phrigiȩ:
ilium curitas troiȩ. Item regiones partes
sunt ꝓuinciarũ. quas uulgꝰ conuentus
uocat. sicut inphrigia traia. sic̃ ingallicia
cantabria. asturia. A rectorib autẽ regio

Expanded text:
et regionem et gentem. Provinciae autem ex et regionem et gentem. Provinciae autem ex causa vocabulum acceperunt. Principatus namque gentium, qui ad reges alios pertinebat, eum in ius suum Romani vincendo redigerent, procul positas regiones provincias appellaverunt. Patria autem vocata quod communis sit omnium, qui in ea nati Italia. Eadem et loca; nam loca et terrae spatia in orbe terrarum multas in se continent provincias, sicut in corpore locus est pars una, multa in se continens membra; sicut et domus, multa in se habens cubicula: sic terrae et loca dicuntur terrarum spatia, quorum partes sunt provinciae; sicut in Asia Phrygia, in Gallia Raetia, in Hispania Baetica. Nam Asia locus est, provincia Asiae Phrygia, Troia regio Phrygiae, Ilium civitas Troiae. Item regiones partes sunt provinciarum, quas vulgus conventus vocat, sicut in Phrygia Troia; sicut in Gallicia Cantabria, Asturia. A rectoribus autem regio
Abbreviated transcription (Latin):
cameleo pardꝰ. basiliscus. dracones ingen¬
tes. ex quoꝵ cerebro geminȩ extrahuntur.
Iacinctus quoq & crisoprasꝰ ibi reꝑiuntur.
cynniamoniũ ibi colligitur. Duȩ sunt
autẽ ethiopiȩ. una circa ortum solis. alt̾a
cirea oecasum in mauritania. Extra tres
autẽ partes orbis. quarta pars trans oc¬
ceanum unt̾iorest in meridie. quȩ solis
arcdore incognita nobis est. in cuiꝰ sinibꝰ
antipodeᷤ fabulose inhabitare ꝓduntur.
Uroxima autẽ ispaniȩ mauritania est.
deinde numidia. inde regio carchaginen¬
sis. Posto getusam accipimꝰ. pꝰ eam ethi¬
opiam. inde loca exusta solis ardorib.
Sciendum sane qͦd quȩdam ꝓuinciȩ
pͥmũ denomine auctoris appellatȩ st̃.
ab italo italia. & rursꝰ abitalia italus.
& sic utimur ipso nomine gentis. qͦmͦ
fuit ipsum nom̃ auctoris. Inde diriua¬
tum ẽ nom̃ ꝓuinciȩ. ex quo accidit ex
uno homine nominari & ciuitatem.

Expanded text:
camelopardus, basiliscus, dracones ingencamelopardus, basiliscus, dracones ingentes, ex quorum cerebro gemmae extrahuntur. Iacynthus quoque et chrysoprasus ibi reperiuntur; cinnamomum ibi colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae: una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauretania. Extra tres autem partes orbis quarta pars trans Oceanum interior est in meridie, quae solis ardore incognita nobis est; in cuius finibus Antipodes fabulose inhabitare produntur. Proxima autem Hispaniae Mauretania est, deinde Numidia, inde regio Carthaginensis, post quae Gaetuliam accipimus, post eam Aethiopiam, inde loca exusta solis ardoribus. Sciendum sane quod quaedam provinciae primum de nomine auctoris appellatae sunt;ab Italo Italia, et rursus ab Italia Italus; et sic utimur ipsa nomina gentis, quomodo fuit ipsud nomen auctoris, unde derivatum est nomen provinciae. Ex quo accidit ex uno nomine nominari et civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad occeantim esꝑium ꝑ errantes: re¬
gio gignens feras. simias. & clracones. &
struciones: olimi etiam & elefantis plena
fuit. qͦs sola nc̃ india parturit. Garaman¬
tis regionis caput. garama oppidum
fuit. Est autẽ int̾ cyrenensem & ethiopi¬
am. ubi ẽ fons qui friget calore diei: &
calet frigore noctis. E thiopia dicta a co¬
lore popłoꝵ quos solis uicinitas torret.
Deniq uim syderis ꝓdit hominũ color.
Est enĩ ibi iugis ęstus. Nam quicqͥd eiꝰ est:
sub meridiano cardine ẽ. Circa occiduũ
autẽ montuosa ẽ: harenosa in medio.
adorientalem uͦ plagam deserta. Cuiꝰ sitꝰ
ab occiduo athlantis montis ad orientem
usq in egypti fines porrigitur. ameridie
occeano. a septentrione nilo flumine elau¬
ditur. plurimas habens gentes diuerso
uultu & monstruosa specie horribiles:
ferarumq & serpentium referta ẽ multi¬
tudine. Illic quippe rinecoreta bestia. &

Expanded text:
usque ad Oceanum Hesperium pererrantes: reusque ad Oceanum Hesperium pererrantes: regio gignens feras, simias, dracones et struthiones. Olim etiam et elephantis plena fuit, quos sola nunc India parturit. Garamantis regionis caput Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethiopia dicta a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color; est enim ibi iugis aestus; nam quidquid eius est, sub meridiano cardine est. autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta, cujus situs ab occiduo Altantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur. A meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur; plurimas habens gentes, diverso vultu et monstruosa specie horribiles. Ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et