comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
a euodurantia at que cito occidunt uelocia sunt ut ficuss
mica prunus malus pinus myrtus salix & tamenante do
diuitis intrimatuenim ferre incipit ostendens stanto
his lentissi maest prus ocissima omnium cypirus & stua¬
capirius frutex protinus enim flor& semenque perfert
Omnia uero celerius ad odesunt stolonibus ablatis unanq
instirpem redactis alimentis. eadem natura & propigns
doruit rubi nam que curuati gracilitate & simulꝓceritat
nimia defigunt rursus interram capita iterum que na
tur ex sesere pl&uriomina niresistat cultura prorsusu
possint uideri homines terrȩ causageniti itapessima ato
execrandares propaginem tamen docuit acuiridenn¬
cem Eadem autem nature tederis. Cato propagari pr&er
temꝰ tradit ficum oleam punica malorum generaominu
laurus prunam myrtus nuces ab ella nas & prȩnestin
platanum. Propaginum duo genera ramo a b arbore de¬

Expanded text:
longo aevo durantia. at quae cito occidunt, velocia sunt, ut ficus, longo aevo durantia. at quae cito occidunt, velocia sunt, ut ficus, punica, prunus, malus, pirus, myrtus, salix, et tamen antecedunt divitiis. in trimatu enim ferre incipiunt, ostendentes et ante. ex his lentissima est pirus, ocissima omnium cypirus et pseudocypirus frutex. protinus enim floret semenque perfert. omnia vero celerius adolescunt stolonibus ablatis unamqin stirpem redactis alimentis. Eadem natura et propagines docuit. rubi namque curvati gracilitate et simul proceritate nimia defigunt rursus itur ex sese repleturi omnia, ni resistat cultura, prorsus ut possint videri homines terrae causa geniti. ita pessima atque execranda res propaginem tamen docuit ac viviradicem. eadem autem natura et hederis. Cato propagari praeter vitem tradit ficum, oleam, punicam, malorum genera omnia, laurus, pruna, myrtum, nuces abellanas et Praenestinas, platanum. 97 Propaginum duo genera: ramo ab arbore depres
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑse colles minora quȩrunt inter ualla uentosis
locis crbrioresseri conducit. Olea tamen maxi
mo interuallo dequicatons italica sententia est
in xxU pedibus plurimum. xxxscri. sedhoc
uarutur locorum natura non alio maior in
bacaca arbor in africauero fidespedes auctores ert mluo
uociri multas narrant a pondere olei quod ferant amnuo pt¬
uentu ideo IxXxU. pedes mago inter uallo dedit undique u
in macrosolo acduro atque uentoso cum minimum d
b&ica qui demuberrimas menꝰses interoleas me&t llas
scientiam pudend unesse cumuehi & ad ultais inter liutas
iusto plus &in senectam precipitare aut ut plerumque
qui posuere quo arguentibus imperitiã suamto trad¬
re nibilest sidius agricolis quam castȩrei potenta mut
um ut prest& laxitati delinquere. Quȩdam autemnino
tarde crescunt & in primis semine tantum nascentia &o

Expanded text:
per se colles minora quaerunt intervalla . ventosis per se colles minora quaerunt intervalla . ventosis locis crebriores seri conducit, oleam tmo intervallo, de qua Catonis Italica sententia est in XXV pedibus, plurimum XXX seri. sed hoc variatur locorum natura. non alia maior in Baetica arbor, in Africa vero — fides penes auctores erit — miliarias vocari multas narrant a pondere olei, quod ferant annuo proventu. ideo LXXV pedes Mago intervallo dedit undique aut in macro solo ac duro atque ventoso, cum minimum, XLV. 94 Baetica quidem uberrimas messes inter oleas metit. illam inscientiam pudendam esse conveniet adultas interlucare iusto plus et in senectam praecipitare aut, ut plerumque ipsis, qui posuere, coarguentibus imperitiam suam, totas excidere. nihil est foedius agricolis quam gestae rei poenitentia, multo iam ut praestet laxitate delinquere. xx 95 Quaedam autem natura tarde crescunt, et in primis semine tantum nascentia et
Abbreviated transcription (Latin):
Vmorum lenis &iam nutriens quacumque opacat.
attico haec quoque uid&ur ograuissimis nec dubito
siemittantur in ramos constricte quidem illius
nox iamesse no n arbitror iucunda & platani
quã quam crassa lic& gramme credere non soli
alia lasauso perientitorus populonulla luden¬
tibus folis pinguis alno sed pascens sata utis sibi sufficiti
mobili folio uctatuque crebro solem umbra tem¬
perans eodem graui protagens inimbre omnium
ferele uis umbra quorum pediculi longi nonfastidi¬
enda hȩc quoque scientia at que non in altum is po¬
nenda quando satis quibusque umbra aut nutrex
aut nouerca est. iuglandum quidem pinorũq
&piccarum & abi&is quȩ tumque attingere non
dubie uenenum Stillicidubreuis definitio est om¬
nium que pro iectu frondis ita defenduntur ut
ꝑipsas non defluant imbresstilla sȩua est Ergo
plurimum intererit hac inquisitione terrain
qua seremus in quantum arbores quisque alit ũ

Expanded text:
ulmorum lenis, etiam nutriens, quacumque opacat. ulmorum lenis, etiam nutriens, quacumque opacat. Attico haec quoque videtur e gravissimis, nec dubito, si emittantur in ramos; constrictae quidem illius noxiam esse non arbitror. iucunda et platani, quamquam crassa. licet gramini credere non sub alia laetius operienti toros. populo nulla ludentibus foliis, pinguis alno, sed pascens sata. vitis sibi sufficit, mobili folio iactatuque crebro solem umbra temperans, eodem gravi protegens in imbre. omnium fere levis umbra, quorum pediculi longi. non fastidienda haec quoque scientia atque non in ultimis ponenda, quando satis quibusque umbra aut nutrix aut noverca est. iuglandum quidem pinorumque et picearum et abietis quaecumque attingere non dubie venenum. Stilicidii brevis defiuitio est: omnium, quae proiectu frondis ita defenduntur, ut per ipsas non defluant imbres, stilla saeva est. ergo plurimum intererit hac in quaestione, terra, in qua seremus, in quantum arbores quasque alat. iam
Abbreviated transcription (Latin):
quis dubit& quaratione & reliqua confesse omitti¬
mus sicuti terrẽ circaradices festugato spissan¬
dam quod cato primum in eareesse censat plagã
quoque a trunco loblini fimo & foluis preligari
prȩcipiens huius loci pars est ad interualla ꝑti¬
nens Quicdampucas & myrtos & lauros densiores
seriiusserunt in pedib: tamen nouenis. Malos
amplius paulo uel magis &am piros magisque
arboris quõ has quoque obseruario port& Bre¬
uessunt quamuis magnarum arborum ramos in
orbem cercin& ut in malis pirisque cadem
tnorines cerasis lauris. lam quedam umbrarum pro¬
pri&as iuglandum grauis & noxia &iam capiti hu¬
mano omnibus que iuxta satis necat gramina & pi¬
nus seduentis ut raque resistit qũo & protecti ui¬
ne arum ratione aegent. Stillicidia pinus quer¬
cusilicis pondero sissima nullum cu pressi umbre
minima & in se conuoluta ficorum leuis quam uis
sparsa id eoque interuincas serinonu&entur

Expanded text:
quis dubitet? qua ratione et reliqua confessa omittiquis dubitet? qua ratione et reliqua confessa omittimus, sicuti terram circa radices festuca cospissandam, quod Cato primum in ea re esse censet, plagam quoque a trunco oblini fimo et foliis praeligari praecipiens. Huius loci pars est ad intervalla pertinens: quidam punicas et myrtos et lauros densiores seri iusserunt , in pedibus tamen novenis, malos amplius paulo, vel magis etiam piros magisque arboris, quoniam has quoque observari oportet. breves sunt quamvis magnarum arborum, cum ramos in orbem circinant, ut in malis pirisque ; eaedem enormes cerasis, lauris. Iam quaedam umbrarum proprietas: iuglandum gravis et noxia, etiam capiti humano omnibusque iuxta satis. necat gramina et pinus, sed ventis utraque resistit, quoniam et protecta vinearum ratione egent. stilicidia pinus, quercus, ilicis ponderosissima, nullum cupressi, umbra minima et in se convoluta. ficorum levis, quamvis sparsa, ideoque inter vineas seri non vetentur.
Abbreviated transcription (Latin):
dices mora in arescant neue septentrionalib aut ab ca
parte celiusque ad exortum brumale uento flante
effodiantur arbores autcerte non aduerse hisuentis
radices prebeantur ꝓpter quodemoriuntur ignaris
cause a gricolis Cato omnes uentos &imbrem quoque in
tota trans latione damnat & adhȩc ꝓderit quampu¬
rimum terrȩ in quauixerint radicibus coherere
actota scespte circum ligaricum obid cato in corbi¬
bus trans ferri iubeat proculdubio utilis sime qui¬
dem summam terrã contentus est subdi. Quidam
punicis malis substrato lapide nonrũ pi pomum
in arboribus tradunt radices inflexas ponimedius
arborem ipsam italo cari ut mediasit totius scrobis ne¬
cessarium ficus insicilia bulborum hocgenus esse¬
ratur ocissime ferre traditur pomum neque uermi¬
culationi ob noxium quouitio carent reliqua po¬
ma similiter sata radicum eius magnam adhiben¬
dam curam iut exemptas appareat non eiuiilsas

Expanded text:
dices mora inarescant neve a septentrionibus aut ab ea dices mora inarescant neve a septentrionibus aut ab ea parte caeli usque ad exortum brumalem vento flante effodiantur arbores, aut certe non adversae his ventis radices praebeantur, propter quod emoriuntur ignaris causae agricolis. Cato omnes ventos et imbrem quoque in tota translatione damnat. et ad haec proderit quam plurimum terrae, in qua vixerint, radicibus cohaerere ac totas cum caespite circumligari cum ob id Cato in corbibus transferri iubeat, procul dubio utilissime . qui quidem summam terram contentus est subdi. quidam punicis malis substrato lapide non rumpi pomum in arboribus tradunt.radices inflexas poni melius; arborem ipsam ita locari, ut media sit totius scrobis, necessarium . ficus si in scilla—bulborum hoc genus est— seratur, ocissime ferre traditur pomum neque vermiculationi obnoxium, quo vitio carent et reliqua poma similiter sata. radicum filis magnam adhibendam curam, ut exemptas appareat, non evolsas,
Abbreviated transcription (Latin):
is rotundos sulncimalunt qui& contineant humorem &
smittant non item planos facere & aterreno arcerera
exstimantes glarea substrata inter utramque sen¬
am fuerit arborem nec minorembima nec maiorem tri
transferre quidam precipiunt. aliicum manum comple
ito rissorem quinque digitis non omississ&. Idem si absti
imeridunam celi partem signare incortice ut transla
mne& adsu&is statuer&ur oris nea quiloniȩ meridianis
it solibus finderentur & algerent meridiane a quiloni
udediuer soad fectant &iam quidam inuite fico que
iantes in contrarium densioresenim folio itafieri ma¬
ne protegere fructum & minus er amittere ficumue
ain scan silem fieri plerique id demum cauent ut plana
utati acuminis meridiem spect& ignari fissuris nimii ur¬
s qppeni id quidem in horam diciquintam uelactauan
specta remaluerim. Ae que lat& non neglegendum nera¬

Expanded text:
s rotundos subici malunt , qui et contineant umorem et s rotundos subici malunt , qui et contineant umorem et transmittant, non idem planos facere et a terreno arcere radicem existimantes. glarea substrata inter utramque sententiam fuerit. Arborem nec minorem bima nec maiorem trima transferre quidam praecipiunt, alii cum manum conpleat, Cato crassiorem v digitis. non omisisset idem, si attineret, meridianam caeli partem signare in cortice, ut translatae isdem et adsuetis statuerentur horis, ne aquiloniae meridianis oppositae solibus finderentur et algerent meridianae aquilonibus. quod e diverso adfectant etiam quidam in vite ficoque, permutantes in contrarium. densiores enim folio ita fieri magisque protegere fructum et minus amittere , ficumque sic etiam scansilem fieri. plerique id demum cavent, ut plaga deputati cacuminis meridiem spectet, ignari fissuris nimii vaporis opponi. id quidem in horam diei quintam vel octavam spectare maluerim. aeque latet non neglegendum, ne ra
Abbreviated transcription (Latin):
ri terram aut meliorem oport& nec extepidis aut preta
infrigidos & serotinos situs ut neque exut in illos prȩfedeit
bes ante si fieri possit tanto prius donet pingui ces pne obas¬
tur. Magno ante annum iub& ut solem pluuias que conbib
aut si coditio largite non sit ignes in medios fieri ant mẽ
rosodlotrium cubitorum esse in quam quẽ parte in pruinis
indius &ubique caminita fossura  conpressiores sint
ueroterra duo cubita & palmum quadratis angulis cadem
satosilocus a quosus sit latus pedes ternos in faucib: imisq
si nonsit perticis salignis uiridib: sine que hae sint sarm̃
ur ex prȩdict& arborum natura ut altius demittantur aquȩ
m te lurȩ gaudent tam quam fraxinus olea. Haec& similie
ernos pedes oporteat dimitti c&eris altitudinis pedes ternis
aditrrorem prenestinorum pr&ores destringi sccurius se¬

Expanded text:
ri terram aut meliorem oportet, nec ex tepidis aut praecocibus ri terram aut meliorem oportet, nec ex tepidis aut praecocibus in frigidos aut serotinos situs, ut neque ex his in illos; praefodere scrobes ante; si fieri possit, tanto, donec pingui caespite obducantur. 80 Mago ante annum iubet, ut solem pluviasque conbibant, aut, si id condicio largita non sit, ignes in mediis fieri ante menduro solo trium cubitorum esse in quamque partem, in pronisius, iubetque caminata fossura ore conpressiore esse, in nigra vero terra duo cubita et palmum quadratis angulis eadem niatur, Cato, si locus aquosus sit, latos pedes ternos in faucibus imosqusi non sit, perticis salignis viridibus, si neque hae sint, sarmevidetur ex praedicta arborum natura, ut altius demittantur ea, quae summa tellure gaudent , tamquam fraxinus, olea. haec et similia quaternos pedes oporteat demitti. ceteris altitudinis pedes terni sad terrorem Praenestinorum praetoris destringi securi
Abbreviated transcription (Latin):
facto terrasupmunlta in cribrata crassitudine quenq̃
uenis postannum in ulmaria interuillo pedali in qum qd
partem. Maritas ulmos autummno serere utilius qulaaos¬
te semine non ut eplintis seruntur inarbustum qunqins
suburbe trans ferunt aut ut quibusdam plac& que iuana
pedum esse coeperunt sulco qui nouenarius dicitur. altitido
pedum trium pari altitudine & eo aimplius circa postas p¬
sterniundique esolido ad aggerantur arulas iduocantinan¬
nia inter uallas exluci natura sumuntur ariores serondis
cam pestribus conuenit populus & fraxinus quia festinatũ¬
germinant. disponiquoque maturius conuenit hoc esta
bus februarus plantis & ipsas nascentis in disponendis arbos
arbustisque acuineis quis uncalis ordinum ratiouulgato &
cessaria non perflatum modo utilis uerum & aspeciugrat
quomodo intueare in ordinem se porrigente uersu ppil
eadem ratio semina quaul moserendi trans ferendi quopit

Expanded text:
acto, terra super minuta incribrata crassitudine, qua invenis post annum in ulmaria intervallo pedali in quamque partem. Atinias ulmos autumno serere utilius, quia carentes semine plantis seruntur. in arbustum quinquennes sub urbe transferunt aut, ut quibusdam placet, quae vicenum pedum esse coeperunt. sulco, qui novenarius dicitur, altitudine pedum III, pari latitudine et eo amplius circa positas pedes terni undique e solido adaggerantur. arulas id vocant in Campania. intervalla ex loci natura sumuntur . rariores serendas in campestribus convenit. populos et fraxingerminant, disponi quoque maturius convenit, hoc est ab idibus Februariis, plantis et ipsas nascentes. in disponendis arboribus arbustisque ac vineis quincuncialis ordinum rato vulgata et necessaria, non perflatu modo utilis, verum et aspectu grata, quoquo modo intueare, in ordinem se porrigente versu. populos eadem ratio semine quae ulmos serendi, transferendi quoque e
Abbreviated transcription (Latin):
ab undedictum esł libanotis locis putrib & macris acros¬
cidis seritur semine radicem hab& holus a trinihil
turȩ differentem ususeius postannum stomachosa¬
luberrimus quidam eam nomine alioros marinũ
appellant. Tm yrneum holus seritur isdem locis
murram que radicem resip& eadem & siliquas tro
satio reliqua c&ȩris &odore & sapore differunt
ut an&um tantaque est diuersitas at queuis ut
non solum aliud alio mut&ur sed &iam intotum
auferatur. Apio eximmuni coci obsonis ac&um eodẽ
cellari insaccis odorem uno grauem & hactenus hor¬
tensia dicta sint ciborum gratia dumtaxat miximũ
quidemopus in hisquȩ demnatur ȩrestat qũo ꝓuen¬
tus tantum adhuc summasque quasdim tractaui¬
mus uera autem cuiusque natura non nisi modico
effecto ꝑ nosci potest opus ingens occultum que
diuinitatis & quonullum reperiri possit maius
ne singulis id rebus contexeremus iusta fecit ratio

Expanded text:
abunde dictum est. libanotis locis putribus et macris ac rosabunde dictum est. libanotis locis putribus et macris ac roscidis seritur semine. radicem habet olusatri, nihil ture differentem. usus eius post annum stomacho saluberrimus. quidam eam nomine alio rosmarinum appellant. Zmyrnium olus seritur iisdem locis murramque radice resipit. eadem et siliquastro satio. reliqua a ceteris et odore et sapore differunt , ut anetum, tantaque est diversitas atque vis, ut non solum aliud alio mutetur, sed etiam in totum auferatur. apio eximunt coqui obsoniis acetum, eodem cellarii in saccis odorem vino gravem. Et hactenus hortensia dicta sint, ciborum gratia dumtaxat . maximum quidem opus in iisdem naturae restat, quoniam proventus tantum adhuc summasque quasdam tractavimus, vera autem cuiusque natura non nisi medico effectu pernosci potest, opus ingens occultumque divinitatis et quo nullum reperiri possit maius. ne singulis id rebus contexeremus, iusta fecit ratio,
Abbreviated transcription (Latin):
unque in trans latione & medicina est desinunt que senti
rus utgapum porrum raphani apium lactucȩ rapa
cunquama terra maxime iuxta aquam iususcius
ci semina inclusa serantur mire prouenire quae s̃
& sluestria eademinsatiuis sicciora intelleguntur
& acciora Namq & sucorum saporumq dicenda dif¬
ferentia esł uelmaior inhis quam pomis. Sunt autẽ
acrescunilȩ origani nasturci sinapis amari ab sinti
centaurei : aquatiles cucumeris cucurbitȩ lactucȩ
acuti tami cuniculȩ acuti &odorati. appii an&i feni¬
culi. Salsus tantum esaporibus non nascitur aliquan¬
do extra insidit pulueris modo &circulis tantum
aquȩ ut intellegatur uanaceu plerumque uitȩ ꝑ¬
sua sio panax piperis saporem reddidit & magis &iũ
siliquas trum. obid piperitidis nomincaccepto
liba notis odoremturis myrra murrȩ. De panice

Expanded text:
porri napique. in tralatione et medicina est, desinuntque sentireporri napique. in tralatione et medicina est, desinuntque sentire iniurias, ut gethyum, porrum, raphani, apium, lactucae, rapa, vinci umquam a terra, maxime iuxta aquas. usus eiustii semina inclusa serantur, mire provenire.—Quae sunt et silvestria, eadem sativis sicciora intelleguntur et acriora.— Namque et sucorum saporumque dicenda differentia est, vel maior in his quam in pomis. sunt autem acres cunilae, origani, nasturti, sinapis, amari absinthi, centaurei; aquatiles cucumeris, cucurbitae, lactucae; acuti thymi , cunilae; acuti et odorati apii, aneti, feniculi. salsus tantum e saporibus non nascitur; aliquando extra insidit pulveris modo, et cicerculis tantum. Atque ut intellegatur vana ceu plerumque vitae persuasio, panax piperis saporem reddit et magis etiam siliquastrum, ob id piperitidis nomine accepto, libanotis odorem turis, zmyrnium murrae. de panace
Abbreviated transcription (Latin):
&sole autuento aut fumo siccatur ipsa canabis uelituar post
demiam aclucubrationib: decortica purgato Optima alib¬
dica plagarum precipuȩ usibus triaeius ibigenera in pro¬
tur. Cartici proximum aut medullȩ laudatissi ma est emdo
mes a uocatur. Secunda myla sea quod ad ꝓceritatem quds
attin& rosea a grisapini arborum altitudine aequait fin
duo genera in peregrinis fruticibus diximus semeneius in
acibus est conditur quippe duratque inurcis ul annispit
duo ea genera caules & racemi cur ymbiam hanc uocant so¬
bos que quos condiunt. Morbosortensia quoque sentiunt siad
liqua terra satanamque & ocimum senec degenerat. lit
serpullum Est& si simbrium in amintham & exsemineb¬
cȩ ueteris rapafiunt atque inuice. &nctatur cuminuma
dorso nisi repurg&ur. Estautemuni caule radicebuilbo siut¬

Expanded text:
et sole aut vento aut fumo siccatur. ipsa cannabis vellitur post et sole aut vento aut fumo siccatur. ipsa cannabis vellitur post vindemiam ac lucubrationibus decorticata purgatur. optima Alabandica, plagarum praecipue usibus. tria eius ibi genera: inprobatur cortici proximum aut medullae; laudatissima est e medio quae mesa vocatur. secunda Mylasea. quod ad proceritatem quidem attinet, Rosea agri Sabini arborum altitudinem aequat. ferulae duo genera in peregrinis fruticibus diximus. semen eius in Italia cibus est; conditur quippe duratque in urceis vel anni spatio. duo ex ea genera, caules et racemi. corymbian hanc vocant corymbosque quos condiunt. Morbos hortensia quoque sentiunt sicut reliqua terra sata. namque et ocimum senectute degenerat in serpyllum, et sisymbrium in zmintham, et ex semine brassicae vetere rapa fiunt, atque invicem. et necatur cuminum αἱμοδώρῳ, nisi repurgetur; est autem unicaule, radice bulbo si
Abbreviated transcription (Latin):
propulmentario in patellis decocto eitra intellec¬
tum acrimoniȩ cocuntur & folia sicut reliquoꝵ
holerum. Sunt autem trium generum unum
gracile alterum simili rapifolus. tertiumeru¬
cȩ seme noptimum aegyptium. Athenienses napi
appellauerunt aliithapsi alii saurion. serpullo
&sisimbrio montes plerique scatent sicut thraci¬
a ut ca quȩ deferunt ex his auul sos ramosser̃ que
item sucione exsuis montibus &athenis exhim&o
similimodo & si simbrium serunt la&issimum
nascitur ut puteorum pari&ibus circapiscinas
acstagna. Reliquȩsunt ferulaceigeneris ceufe¬
niculum anguibus ut diximus gratissimum ad
condienda plurima cum in aruit eiq ꝑ quam
similis thapsia. Dequa diximus inter externos
frutices de indeutilissima fimibus cannabis se¬
ritur a fauonio quo densor est eo tenerior se¬
meneius cumest maturum ab ȩqui noctio autumni distrug

Expanded text:
pro pulmentario in patellis decocto, citra intellecpro pulmentario in patellis decocto, citra intellectum acrimoniae. cocuntur et folia, sicut reliquorum olerum. sunt autem trium generum: unum gracile, alterum simile rapi foliis, tertium erucae. semen optimum Aegyptium. Athenienses napy appellaverunt , alii thlaspi, alii saurion. Serpyllo et sisymbrio montes plerique scatent, sicut Threciae. itaque deferunt ex his avulsos ramos seruntque , item Sicyone ex suis montibus et Athenis ex Hymetto. simili modo et sisymbrium serunt. laetissimum nascitur in puteorum parietibus et circa piscinas ac stagna. Reliqua sunt ferulacei generis, ceu feniculum anguibus, ut diximus, gratissimum, ad condienda plurima, cum inaruit, eique perquam similis thapsia, de qua diximus inter externos frutices; deinde utilissima funibus cannabis. seritur a favonio; quo densior est, eo tenerior . semen eius, cum est maturum, ab aequinoctio autumni destringitur
Abbreviated transcription (Latin):
Alterum genus est papaueris ngrum cuius sca¬
po inciso lacteus sucus excipitur. Tertium genus
rbyan uocant greci id nr̃ia erraticum sponie¬
quidem sedin aruis cum hordeo maxime nascitur
cruce similt cubitali altitudine. flore rufo &ptinus
deciduo unde & nomen agrecis accepit dereliquis ge¬
neribus papa ueris sponte niscentis dicemus in me¬
dicine loco. F uisse autem honore apud roma nos semꝑ
inditio est tarquinius suꝑbus quilegatis a filiomis¬
sis decuciendo papauera in horto altis sima sangui¬
narium illudite sponsum ac facti ambagȩ reddidit
rursus alio comitatu. Ae qui noctio autumni serun¬
tur Coriandrum an&um atriplex mallye lapa¬
ticere pollum quod pede rotagreci uocant & acer¬
rimum sapore igneque effectus acsaluberrimũ
corpori Sinapinulla cultura melius tamen plan¬
tarelata quine diuerso uixestsato semel eoliberare
locum qũo semen cadens ꝓtinus uir& usus eius oxiã

Expanded text:
alterum genus est papaveris nigrum, cuius scaalterum genus est papaveris nigrum, cuius scapo inciso lacteus sucus excipitur. tertium genus rhoean vocant Graeci, id nostri erraticum; spontequidem, sed in arvis cum hordeo maxime nascitur, erucae simile, cubitali altitudine, flore rufo et protinus deciduo, unde et nomen a Graecis accepit. de reliquis generibus papaveris sponte nascentis dicemus in medicinae loco. fuisse autem in honore apud Romanos semper indicio est Tarquinius Superbus, qui legatis a filio missis decutiendo papavera in horto altissima sanguinarium illud responsum hac facti ambage reddidit. Rursus alio comitatu aequinoctio autumni seruntur coriandrum, anetum, atriplex, malva, lapathum, caerefolium , quod paederota Graeci vocant, et acerrimum sapore igneique effectus ac saluberrimum corpori sinapi, nulla cultura, melius tamen planta tralata. quin e diverso vix est sato semel eo liberare locum, quoniam semen cadens protinus viret. usus eius etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cula haet apud nos hab& uo cabulum & aliud satu¬
ragiadicta in condimentario generescritur mense¬
februario origano ae mulo nusquam utrumq
additur quippe÷ similis effectus sed conile aegyptũ
origanum tantum p̃fertur peregrinum. fuit &
lepidum seritur a fauonio deincum fructificauit
iux ta terram p̃ciditur tuncruncatur sterco¬
ratur que ꝑ bieninũ hoc postea isdem fruticibus
utuntur si non sȩuitia hiemis ingrauat quando
inpatientissimum est frigorum exiit & incubita¬
lem altitudinem folus lauribus sed mollius ususei:
in hortis quidem sed medicina tantum sunt quȩdã
comitantia aliorumsatuus ut papa uernamq
cum brasica seritur acportilaca & eruca cum
lactuca. Papaueris sitiui triagenera candidum
cuius semen tostum in secunda mensa. cummelle
apud intiquos dabatur hot & panis rustici crustẽ
spargitur ad fuso ouo inherens ubi inferiorem
crustamapiumgitque ceriali sapore condiuNt

Expanded text:
la. haec aput nos habet vocabulum et aliud, satula. haec aput nos habet vocabulum et aliud, satureia dicta in condimentario genere. seritur menseFebruario. origano aemulo nusquam utrumque additur, quippe similis effectus. sed cunilae Aegyptium origanum tantum praefertur. Peregrinum fruit et lepidium. seritur a favonio, dein, cum fruticavit, iuxta terrain praeciditur, tunc runcatur stercoraturque. per biennium hoc postea, iisdem fruticibus, utuntur, si non saevitia hiemis ingruat, quando inpatientissimum est frigorum. exit et in cubitalem altitudinem , foliis lauri, sin hortis quidem, sed medicinae tantum. Sunt quaedam comitantia aliorum satus; papaver namque cum brassica seritur ac porcillaca, et eruca cum lactuca. papaveris sativi tria genera: candidum, cuius semen tostum in secunda mensa cum melle apud antiquos dabatur; hoc et panis rustici crustae inspergitur, adfuso ovo inhaerens, ubi inferiorem crustam apium gitque cereali sapore condiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
anis reflorescens sepiusdicta est. haec quoque seruantur
ignere mentam dico puleium que & nep&am condimen
matellure uixherens & in sublime tendens in putrib:
uis maxime locis medio serendum ucre. Alterum cius
sauestre quo drusticum uocant alii thebaichum sitritũ
meluditur alioquia & hiopico africoque palma est. qui
u aegiptium preferunt sed precipue holus astrum
nitra est hipposelinum greciuocant aliis ⁊ mirniũ
uma cutis suinisitur. Seritur & radicem sucumcius
ain caparis quoque eratur siccis maxime arca inde
le serutur pagros & cogit solum sterilescere flor&
um iuitia eius quod transmaria nascitur diximus
que terra seriuult rationem eadem qua holus atrit̃
seritur ubique suauius satiuum sed sine uiribus
panacem aliqui uocant crateuuas apud grecos cone
lam bubulam conomine appellat ceteris fere coni¬
⁊ midescu nelaginem. Thy in branuero que sit cuni¬

Expanded text:
carnariis reflorescens saepius dicta est. haec quoque servantur carnariis reflorescens saepius dicta est. haec quoque servantur simili genere, mentam dico puleiumque et nepetam. condimensumma tellure vix haerens et in sublime tendens in putribus et calidis maxime locis, medio serendum vere. alterum eius genus silvestre, quod rusticum vocant, alii Thebaicum , si tritumaxime laudatur, alioqui Aethiopico Africoque palma est; quidam in hoc Aegyptium praeferunt. Sed praecipue olusatrum mirae naturae est. hipposelinum Graeci vocant, alii zmyrnium. e lacrima caulis sui nascitur. seritur et radice. sucum eius capparis quoque seratur sic, siccis maxime, area ideolias evagatur per agros et cogit solum sterilescere. florearissimum. vitia eius, quod trans maria nascitur, diximusque terra seri vult ratione eadem, qua olusatrum, seritur etiam ubique. suavius sativum, sed sine viribus. panacem aliqui vocant. Crateuas api vero conyzam, id est cunilaginem, thymbram vero quae sit cuni
Abbreviated transcription (Latin):
cinere uult nutriri hic & semini misc&ur ut careat erucis
Actoritas & peculiaris apud antiquos fuit inuenio multum re
populo datum acornelio c&hego in consulatu collaga quintiss¬
Seri& scipsam namq: incuruato cacumine alicuius ronis
at tigit terram statim radicitur cadem & ocimo nltur
quod difficilius arescit sed durate runcitur non sine dstis¬
ns condintur autm &eius folua str uanturque faseaialis
ipus sicputant sieri aut si catum calcxur cilindro pedibus
mumeiquod coloremmutat honos in achaia coronare
as sicricer taminis nemeae. Eodem tempore seritur
aplanta uelsi nondum germinat spongeaminus haecumi
ud& acstate uir& hieme flauescit. hoc genuseius siluestre
straum ex hoc propagantur ut uitis uelsi in uersi rami
nir. mente nomen suauitas odoris apud grecos mutauit
dutna a&atedurat. Congruit puleio cuius natura in

Expanded text:
cinere vult nutriri. hic et semini miscetur, ut careat urucis. cinere vult nutriri. hic et semini miscetur, ut careat urucis. auctoritas ei peculiaris apud antiquos fuit. invenio mulsum rutatum populo datum a Cornelio Cethego, in consulatu collega Quinti Fserit et se ipsa, namque incurvato cacumine alicuius rami cum attigit terram, statim radicatur. eadem et ocimo natura, nisi quod difficilius arescit semen. ruta runcatur non sine dis. condiuntur autem et eius folia servanturque fasciculis.crispius sic putant fieri aut si satum calcetur cylindro pedibusve. proprium ei, quod colorem mutat. honos in Achaia coronare victores sacri certaminis Nemeae. xlvii 159 Eodem tempore seritur planta vel, si nondum germinet, spongea. non minus haec umido gaudet. aestate viret, hieme flavescit. genus eius silvestre mentastrum ; ex hoc propagatur ut vitis vel si inversi rami serantur. mentae nomen suavitas odoris apud Graecos mutavit , sata diutina aetate durat. congruit puleio, cuius natura in
Abbreviated transcription (Latin):
ne antenonas martias plantaque exeo disponuntur anti
uemb̵ aut ut locis frigidis circa fauonium ster corantur &imns
addita laseris radice & cumini nequis dics sinc carduo sit e&ert iu
cursu dicipossunt. Ocimum paribus apti me seri serunt quide
autum no iubent quecum in hic meseratur acxo sem̃que ꝑ fund
Gruca quoque nasturcium uel aestate uelhieme facilli me ni¬
tur. Eruca precipue frigorum contextrix diuer saest qui
tuca naturȩ concitatrix que ueneris. Id circo iungitur ili foe
bis ut nimio frigor pari feruor inmixtus temperamentum ao
nasturtium nomenaccepit anasium tormento & inde uige
significatio. ꝓuerbiousur pauit. Id uocabulum ueluti torporen
cratis in arabia mirȩ amplitudmis dicitur gigni: Rotaqu
seritur fauonio & abȩqui natio autumni odit hiemem &uns¬
acfimum a pricis giuid& acsiccis terra que quam maximela

Expanded text:
semine ante nonas Martias, plantaeque ex eo disponuntur ante id. semine ante nonas Martias, plantaeque ex eo disponuntur ante id. Novemb. aut in locis frigidis circa favonium. stercorantur etiam, addita laseris radice et cumino, ne quis dies sine carduo sit. xliv transcursu dici possunt. ocimum Parilibus optime seri ferunt, quidam et autumno iubentque, cum in hiemem seratur, aceto semen perfundi. eruca quoque et nasturtium vel aestate vel hieme facillime nascuntur . eruca praecipue frigorum contemptrix diversae est quam lactuca naturae concitatrixque veneris. idcirco iungitur illi fere in cibis, ut nimio frigori par fervor inmixtus temperamentum aequet. nasturtium nomen accepit a narium tormento, et inde vigoris significatio proverbio usurpavit id vocabulum veluti torporem excitantis. in Arabia mirae amplitudinis dicitur gigni. Ruta quoque seritur favonio et ab aequinac fimum, apricis gaudet ac siccis terraque quam maxime lateraria,
Abbreviated transcription (Latin):
uti quõ aliud herbasere & nequicquã postea tẽp¬
tatum utilius apparuit. nisi quod circa iõ feb̵
defos so semine aceruatis paruulis scro iubus se¬
runt plurimum maceratum fimo. De in nexis
interse radicibus spongeas factas postaequi noc¬
tium autumni disponunt. depedalibus interual¬
lis fertilitate in denos annos durante. Ncillum
gratius hissolum quam rauennatium hortoꝵ
indicauimus Corrudam hunc enim intellego sil¬
uestrem asperagum quem greciorminum aut
miachantum uocant. aliis oue nominibus inuen¬
to nasci & ari&is cornibus tusis atq defossis po¬
terant uideri dicta omnia quȩ in p̃tio sunt nires tare tra
me questus non sinepudore decidenda certum est. Quppes
duos hub& carthaginem magnam cordubam que precipaes¬
tia senumilia & paruis reddere cis quõ portenta quoqueto¬
rum in gancim uertimus. Que &iam ea que resugunt co¬

Expanded text:
uti, quoniam aliud herbas creet. nec quicquam postea temputi, quoniam aliud herbas creet. nec quicquam postea temptatum utilius apparuit, nisi quod circa id. Feb. defosso semine acervati m parvulis scrobibus serunt, plurimum maceratum fimo. biennio dein nexis inter se radicibus spongeas factas post aequinoctium autumni disponunt pedalibus intervallis, fertilitate in denos annos durante. nullum gratius his solum quam Ravennatium hortorum indicavimus. corrudam —hunc enim intellego silvestrem asparagum, quem Graeci ὄρμινον aut μυάκανθον vocant aliisque nominibus—invenio nasci et arietis cornibus tunsis atque defossis. Poterant videri dicta omnia, quae in pretio sunt, ni restaret res maximi quaestus non sine pudore dicenda. certum est quippe carduos apud Carthaginem Magnam Cordubamque praecipue sestertium sena milia e parvis reddere areis, quoniam portenta quoque terrarum in ganeam vertimus serimusque etiam ea, quae refugiunt c
Abbreviated transcription (Latin):
lo serine calcur pr&erea ad linca granabina autem¬
rana paxillo dimitti uiddic& semin&tm tantum fere¬
bantur idfieri secundum acqui noctium uernum ster¬
core satiari crebro purgari caucrine cumherbis euel¬
latur asparagis. Primo anno stamento abhieme ꝓ¬
tegiuere a speriri saririrumcari. Tertio incendi
uerno quo maturius incensus est. hoc melius ꝓuenit
itaque harundi n&is maxime conuenit que festi¬
nant incendi sariri iub& idest nonante quam as¬
peragus natus fuerit. ne in sariendo radices uexen¬
tur. Exeo uelli aspera cum abradice namside fran¬
gatur stirpescere & inter mori uellidonet in semen
eat. Id autemmaturescere aduer incendique acrur¬
suscuma pparuerit asperagus sariri acstercorari
ac post annos uiiii. cumiamuentus sit digeri sub¬
acto stercorato quȩ tum spongeis seri singulorum
pedum interuallo quin& ouillo fimonominaton

Expanded text:
lo seri, ne calcetur, praeterea ad lineam grana bina aut tlo seri, ne calcetur, praeterea ad lineam grana bina aut terna paxillo demitti—videlicet semine tum tantum serebantur —, id fieri secundum aequinoctium vernum , stercore satiari, crebro purgari, caveri ne cum herbis evellatur asparagus; primo anno stramento ab hieme protegi, vere aperiri, sariri, runcari, tertio incendi verno. quo maturius incensus est, hoc melius provenit. itaque harundinetis maxime convenit, quae festinant incendi. sariri iubet idem non antequam asparagus natus fuerit, ne in sariendo radices vexentur. ex eo velli asparagum ab radice, nam si defringatur, stirpescere et intermori; velli, donec in semen eat—id autem maturescere ad ver —, incendique ac rursus, cum apparuerit asparagus, sariri ac stercorari, ac post annos VIII, cum iam vetus sit, digeri subacto stercoratoque, tum spongeis seri singulorum pedum intervallo. quin et ovillo fimo nominatim
Abbreviated transcription (Latin):
peuersibus ex ꝓbauere. lipsina seuixis se caput dyr¬
rachium fremiorum parsimoniam cauilantes. &
autem id cyma siluestris omnium hor tisrerum
liutis simacura a sparagis deorigine eorum siluestrib
curis ab unde dictum & quomodacas iuber& cato inarim¬
dincis scri. Est & aliudgonus incultius a sparago miti¬
us corruda passim &iam in montib: nascens refer¬
tis superioris germaniȩ campis non inficeoti cȩsa¬
ris dicto herbamibi quondam nasci simillima aspa¬
rago Namquod ineside campaniȩ insula spontȩ nas¬
citur longe optimum existimatur hortensium
seritur spongeis. Estenim plurimȩ radicis altissi¬
me que germinat uir& hir soprimum emicante
qui caudem educens tempore ipso fastigatusest.
intorostriatus potest& semine seri. Nihil diligen¬
tius conp̃bendit cato nouis simumque libriest ut appa¬
reat repenie magno uitum fuisse . Locum subigiub&
umidum aut erassum semi pedali undique interual¬

Expanded text:
pe versibus exprobravere lapsana se vixisse aput Dyrpe versibus exprobravere lapsana se vixisse aput Dyrrachium, praemiorum parsimoniam cavillantes. est autem id cyma silvestris . Omnium in hortis rerum lautissima cura asparagis. de origine eorum e silvestribus corrudis abunde dictum et quomodo eas iuberet Cato in harundinetis seri. est et aliud genus incultius asparago, mitius corruda, passim etiam in montibus nascens, refertis superioris Germaniae campis, non inficeto Ti. Caesaris dicto, herbam ibi quandam nasci simillimam asparago. nam quod in Neside Campaniae insula sponte nascitur, longe optimum existimatur . hortensium seritur spongeis. est enim plurimae radicis altissimeque germinat. viret thyrso primum emicante , qui caulem educens tempore ipso fastigatur in toros striatos. potest et semine seri. Nihil diligentius comprehendit Cato, novissimumque libri est, ut appareat rem repentem ac noviciam fuisse. locum subigi iubet umidum aut crassum, -semipedali undique interval
Abbreviated transcription (Latin):
plurimum noc& semini distinati e non secantur. Estiam
sua gratia num quam plantȩ habitum excellentib: ad mi¬
ridiauocant. Qũonisi inmaritumis non pueniunt na
iugatio hae quo que longinqua uit ridis adseruari.
statim deracti it a nehumum attingant in cados olei
quam ꝓxime siccatos obduratosq condintur omnispi¬
ritu excluso Sunt qui plantam intrans ferendo algas¬
obdita pediculo nitru u&riti quod trib digitis capiat᷑
celeriorem admaturitatem ficri putent. Sunt qui
sementrifolii nitrumque simultritum ad spergant
foliis nitrum inquoquendo &iam uiriditate custodit
aut apiciana coctura oleo acsale prius quam coquantur
maceratis. Est inter herbas genus inserendis prȩci¬
sis germinibus & caulis & in medullam semine exaluis
ad dito hoc & incucumere siluestri nec non colus quq
siluestreest trium foliorum diui iuli carminibus
prȩcipuȩ locisque militarib: clebratum alternisquip¬

Expanded text:
plurimum nocent. semini destinati non secantur. est etiam plurimum nocent. semini destinati non secantur. est etiam sua gratia numquam plantae habitum excedentibus; ἁλμυρίδια vocant, quoniam nisi in maritumis non proveniunt. aiunt navigatione quoque longinqua virides adservari, si statim desecti ita, ne humum adtingant, in cados olei quam proxime siccatos opturatosque condantur omni spiritu excluso. sunt qui plantam in transferendo alga subdita pediculo nitrive triti quod tribus digitis capiatur celeriorem ad mafuritatem fieri putent. sunt qui semen trifolii nitrumque simul tritum adspergant foliis. nitrum in coquendo etiam viriditatem custodit, ut et Apiciana coctura, oleo ac sale, priusquam coquantur, maceratis. est inter herbas genus inserendi praecisis germinibus caulis et in medullam semine ex aliis addito. hoc et in cucumere silvestri. nec non olus quoque silvestre est, triumpho divi Iuli carminibus praecipue iocisque militaribus celebratum; alternis quip
Abbreviated transcription (Latin):
uliculos sequare terradolentesque sȩꝓceritate luixuriosu
grindo aliam acumules ita neplus quam cacumen emincit
aonim hocgenus uocatur bis conputabili inpendio taedioque
agenera complura sunt. Cumanum sessile folio capite patu
anicinum altitudine non excelsius folio numerosius quo¬
is locutilis simum existimatur. Quia subommnib: penȩ folis
at cuuliculis peculiaribus. Pompeianum procerius cauli ab
e tenui intra folio crassescitrarior haecangustiora que se
on pregrandes folus caulȩ tenuȩ sapore acuti. Sabellicous
ud mnratione cris pasunt folia quorum cras situ docaulom
iextenu& sed dulcis simi ꝑhibentur exomnibus. Nuꝑ subi
don correcti ali in lititudinem torosi nec plus ullis capitis
trurunum cui pedale aliquando conspicitur & cymanul
efrunt nec nisi obliquo uil nere defendatur medulla

Expanded text:
cauliculos sequare terra adtollentesque se proceritate luxuriosa cauliculos sequare terra adtollentesque se proceritate luxuriosa exaggerando aliam accumules ita, ne plus quam cacumen emineat. Tritanum hoc genus vocatur bis conputabili inpendio taedioque. 140 Cetera genera complura sunt: Cumanum sessile folio, capite patulum; Aricinum altitudine non excelsius, folio numerosius qutenerius; hoc utilissimum existimatur, quia sub omnibus paene foliis fruticat cauliculis peculiaribus. Pompeianum procerius, caule ab radice tenui, intra folia crassescit; rariora haec angustioraque, sedBruttiani praegrandes foliis, caule tenues, sapore acuti. Sabellico usque in admirationem crispa sunt folia, quorum crassitudo caulem ipsum extenuet, sed dulcissimi perhibentur ex omnibus. nuper subiere in orbem conlecti, alii in latitudinem torosi; nec plus ullis capitis post Tritianum, cui pedale aliquando conspicitur , et cyma conferunt, at nisi obliquo vulnere defendatur medulla,
Abbreviated transcription (Latin):
cum sapore odorem ba &efolio demersis restui holis cule
Que quibus nunc principatus hortorum apud grecos i
fuis set non reperio sed cato. Brassicȩ miras canit ludos
in medendi locoreddemus generacius facit extentis flis
lemagno Alteram crispofolioquam appunimuocin
tiam minutis caulibus lenemi teneram minimeq prl
uprime statione p̃stant ꝓximo uere hicest quidimipsoꝵ
besari fastiditus nonsinc: castigatione tiberi patris
edi mox hiberni nerumq: cyme nullo acque generimulti
anee fertilitate sua consummatur. Tertiacir ca solestitiũ
in simnumq: si defuere maior saporis gratia est si abunda
liior fertilitas fimuma sininum maxime conuenit.
but quoqueres inter operaganeȩ acqua ꝓpter non pigeb
bosus ꝑ sequi precipuis fit caulis sapore ac magnitudine
nimomnium si mrepastinato seras deinsi terram fugien

Expanded text:
vini sapor, eodem betae foliis demersis restitui. <1> Olus caulevini sapor, eodem betae foliis demersis restitui. <1> Olus cauleque, quibus nunc principatus hortorum, apud Graecos in honore fuisse non reperio, sed Cato brassicae miras canit laudes, quas in medendi loco reddemus. genera eius facit: extentis foliis, caule magno, alteram crispo folio, quam apiacam vocant, tertiam minutis caulibus, lenem, teneram minimeque procymam a prima satione praestat proximo vere. hic est quidam ipsorum er eum Druso Caesari fastiditus, non sine castigatione Tiberi patris. cauliculi, mox hiberni, iterumque cymae, nullo aeque genere multifero, donec fertilitate sua consumatur. altera satio ab umor fimumque si defuere, maior saporis gratia est; si abundavere, laetior fertilitas. fimum asininum maxime convenit. 139 Est haec quoque res inter opera ganeae, quapropter non pigebit verbosius persequi. praecipuus fit caulis sapore ac magnitudine, primum omnium si in repastinato seras, dein si terram fugientes
Abbreviated transcription (Latin):
planta hȩquoque & oblini fimo radices siuas locumque sins
madidum amant Vsus his & cumlentis ac fiba idemqut qd
leris & p̃cipuus ut lenitas excitatur. Agrimonia sinapis inea¬
in nocentiorem quam quam olus eẽ iudicauere Quamobran
positas non nemini degustare &iam religioest utualidis p
incibo sunt geminalis natura & holeris & capit ipso exilient
Bulbu species summa inlatitudine ea contingit ut inlic
cum coeperint colorem trahere in posito leui pondere neo
alii hortensiorum latitudomaior inbinos pedes aliquina
pandunt multum & solinatura conferrent est quidem io
lensi agro. amplissimȩ ꝑueniunt. Sunt quiba&as pumaon
florente optime seri existiment. Trans ferri autencumq
foliorum eẽ coeperint. Mira differentia siuera est canddi
melici nigris inhiberi &cumbrassica corrumpatir il

Expanded text:
planta. hae quoque et oblini fimo radices suas locumque similiter planta. hae quoque et oblini fimo radices suas locumque similiter madidum amant. usus his et cum lenti ac faba idemque qui oleris, et praecipuus, ut lenitas excitetur acrimonia sinapis. medici nocentiorem quam olus esse iudicavere, quamobrem adpositas non nemini degustare etiam religio est, ut validis potius in cibo sint. gemina iis natura, et oleris et capite ipso exilientis bulbi, species summa in latitudine. ea contingit, ut in lactucis, cum coeperint colorem trahere inposito levi pondere. neque alii hortensiorum latitudo maior; in binos pedes aliquando se pandunt, multum et soli natura conferente, siquidem in Circeiensi agro amplissimae proveniunt. sunt qui betas punico malo florente optine seri existiment, transferri autem, cum v foliorum esse coeperint. mira differentia, si vera est, candidis alvum elici, nigris inhiberi , et cum brassica corrumpatur in dolio
Abbreviated transcription (Latin):
la&is & riguis ster coratis que binis mensibus
inter semen plantamq: & matur itatem legiti¬
mum tamen abruina sementacereplantum
fauonio transferre aut semenfauonio plantã
equi noctio. Uerno al bemaxime heme tolle¬
magis intubiseri ai a mradice inlitas fimo imter est aredeori
qucata humo. Quidum & aliter amplitudinem agent retis eĩ
semipedem excreuerunt fimno que suillo retenti in lit scnd
uero putant contingere his dumtaxant que sint semins
siarena delittore a primo in cremento congeratur inmed
que in crescentia folia contra ipso religentur. Ba&a hes¬
si orum leuis simaest eius quo que colore duo genere gratifi
nigram & candidam quẽ prȩferunt puircis sini seminuappt¬
que siculum candoris sane discrimine prȩferentes & latiua¬
tuca nostriba&e genera. Vernum & autumnale ficunt
poribus satuus quã quam & iunioseritur trans ferturauts

Expanded text:
laetis et irriguis stercoratisque, binis mensibus laetis et irriguis stercoratisque, binis mensibus inter semen plantamque et maturitatem. legitimum tamen a bruma semen iacere, plantam favonio transferre aut semen favonio, plantam aequinoctio verno. albae maxime hiemem toleactucae et magis intubi. seri etiam radices inlitas fimo interest et repleri ablaqueatas humo. quidam et aliter amplitudinem augent, recisis , cum ad semipedem excreverint, fimoque suillo recent inlitis. candorem vero putant contingere his dumtaxat, quae sint seminis albi, si harena de litore a primo incremento congeratur in medias atque increscentia folia contra ipsa religentur. Beta hortensiorum levissima est. eius quoque a colore duo genera Graeci faciunt, nigrum et candidius, quod praeferunt—parcissimi seminis—appellantque Siculum , candoris sane discrimine praeferentes et lactucam. nostri betae genera vernum et autumnale faciunt a temporibus satus. quamquam et lunio seritur; transfertur autumno
Abbreviated transcription (Latin):
cheon quõ haec maxime refrag&ur ueneri. Estqui¬
demnatura omnib: refrigeratrix &ideo aestate
grecia stomacho fastidium auferunt cibique ad pe¬
tentium fatiunt diuus certus lactuca conseruat᷑
inegritudine fertur prudentia musȩ medici cum
priores cameli religioniimsnȩ omine car& in tan¬
tum recepta commendatione ut seruari&iam in
alienos menses cas exymelitum reꝑtum sit sangui¬
nem quoque augere creduntur. Est & iannum
que uocatur caprina lactuca dequa dicimus inter
medicas & ecce cummaxime cepit in repere sati¬
uis ad modum ꝓbata quȩ cilicia uocatur folio cap¬
padociȩ nicrispum latius que ess& neq exeodem
genere possint dici neque exalio. In tubi hiemis
quod in aegẏpto chicorium uocant de quoplura
alias inuentum omnes thyrsos uel folia lactuca¬
rum porrogare urceis conditos & recentis in
patenis coquere Seruntur lactucȩ anno toto

Expanded text:
χεῖον, quoniam haec maxime refragetur veneri. est quiχεῖον, quoniam haec maxime refragetur veneri. est quidem natura omnibus refrigeratrix et ideo aestate gratia. stomacho fastidium auferunt cibique adpetentiam faciunt. divus certe Augustus lactuca conser15 vatus in aegritudine fertur prudentia Musae medici, cum prioris C. Aemili religio nimia eam negaret, in tantum recepta commendatione, ut servari etiam in alienos menses eas oxymeli tum repertum sit. sanguinem quoque augere creduntur. est etiamnum quae vocatur caprina lactuca , de qua dicemus inter medicas, et ecce cum maxime coepit inrepere sativis admodum probata quae Cilicia vocatur, folio Cappadociae, ni crispum latiusque esset. Neque ex eodem genere possint dici neque ex alio intubi, hiemis quod in Aegypto cichorium vocant, de quo plura alias. Inventum omnes thyrsos vel folia lactucarum prorogare urceis conditos et recentes in patinis coquere. seruntur lactucae anno toto