comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cu. uis fides ũi quam ⁊ deuotionis affectus claram exhibet
diea fuit ⁊ quam ⁊ deuotionis ⁊s ut in alia. Liccãs igit᷑ tuas magestati m̃t ꝑ tuũ¬
otors. hsentatio ꝓ sane iecepim̃ fenigne iudim̃. ⁊ singula que cẽtinebont̃ i eis intel¬
loeunꝰ Dilgent iugisam disigontia tuam ⁊ cautes ie quam hales in rebellium eiucan
ageuessib ⁊ euertendis ecio insidiis plimum

Expanded text:
culminis fides Vestra: quam et devotionis affectus claram exhibet,fuit, quam et devotionis etc. ut in alia  singula, quae continebantur in eis, intelleximus diligenter: vigilem diligentiam tuam et cautelam, quam habes in rebellium evitandis aggressibus et evertendis eorum insidiis, plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
se tr̃fformat ⁊ unitatẽ gregio dñi dirũpere cõsueuit Sed par ⁊ Iusticia q̃ belud
due porores se i̾ucẽ ãplexant᷑ in cardinaltũ collegio uindicãt sibi locũ et illiꝰ auẽta¬
ta clemẽta/ cuiꝰ est ei sum̃o celo egressio ad electõem pontificis unamimut᷑ ꝓcẽdẽres¬
nob̃ ⁊ mundi presulem eligatis ubi diumꝰ intuitꝰ nos inutet c⁊ pondera subeant equi
tatis. dt dos in opere pͥmues/ et in m̾itis pͥcuriores habẽ debeat populus xp̃ĩamnis
cũ assumat᷑ a subditis audaciꝰ in exemplũ qͦd̵ cõmutit irreueremꝰ imꝓiusio p̾latoꝵ¬

Expanded text:
se transformat, et unitatem gregis disrumpere consuevit, sed pax et justitia, quae velut se transformat, et unitatem gregis disrumpere consuevit, sed pax et justitia, quae velut due sorores se invicem amplectuntur et in cardinalium collegio vendicent sibi locum et illius invocata clemencia, cuius est a summo celo egressio, ad electionem nobis et mundo praesulem eligatis: ubi divinus intuitus vos invitet, et pondera subeant aequitatis, ut a vobis quos in opere praevios et immerito praecursores habere debet populus Christianus cum adsumatur a subditis audacius in exemplum, quod committit irreverentius impro
Abbreviated transcription (Latin):
gimñe grey dñĩcus est pͥuatuo Sed caromales ec̃ẽ/ cardinales ⁊ colũpne quos dimi¬
mucio capitis encliysauit quales cet̾is aliis uemẽ ĩpetratores existicis ꝯsueritas sub n¬
dio non celatur non sufficitis ad umidcam quales semitas estendicis ertantib qͥ a¬
ueritatis grossib demiatis. Sedentes em̃ ut colubri non q̃ sursũ sunc sapitis q̃ ante
oclos sita sunt mũdana nõ spũalia p̾tuentib ꝓuidetis sei sitit qͥlibet p̾sulatũ ⁊ pa¬
palem exurit apitẽ ꝓuie doluntatis tonas arbicxrii et mĩta non subuiunt racioni
quoꝵ unltuo iũdie maculis sic litor cupiditatis obdncit qd neut̃ delit uii̾e̾ altu̾m¬
bus Romañ ecc̃e imꝑiũ uicinant᷑ / cesset̃ itaq cesset matĩa scandali cesset int̾
nos m̃ata dissensio non nos seducat angelus tenebim qͥ sepe in lucis angelũ

Expanded text:
gimine grex dominicus est privatus. Sed cardinales, ecclesie cardines et columpne, quos dimigimine grex dominicus est privatus. Sed cardinales, ecclesie cardines et columpne, quos diminucio capitis eclipsavit, quales essetis aliis impetratores venie, ‹qui›, si veritas sub modio non celatur, ‹non sufficitis ad vindictamdirectionis gressibus deviatis? Sedentes enim ut colubri, non quae sursum sunt sapitis, sed quae ante oculos sita sunt mundana, non spiritualia intuentibus providetis. Sitit enim quilibet praesulatum et papalem esurit apicem, prout voluntatis tonat arbitrium, et merita non subserviunt racioni, quorum vultus invidie ‹maculis› sicut livor cupiditatis obducit, etc. Et post paubus, Romanae Ecclesiae imperium vicinatur. Cesset itaque, cesset materia factionum, cesset inter vos innata dissensio, non vos seducat angelus tenebrarum, qui saepe in lucis angelum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fernore caritatis ĩtrisece decupitatis mẽbrio Inꝑialis excellencia coñdolet
et ex mduusibilis dilons afectu quẽ erga matris ubera gerit̾ filus tã adũltꝰ dd̃e¬
augmiẽta dilcõis int̾uis subimustrat doloris ꝓculdubio non sit exꝑs dolorẽ siquidi
dolor digeus si omañ ecclia q̃ mat̃ debet esse oĩum ⁊ magistira in qua secus decur¬
sus aquar plantata sunt ligna sc̃e pastoris solacõ careat et q̃ uiã tenet᷑ piebere aliio¬
pentꝰ obertãs̃ in mino cogat᷑ addiscẽ que face̾ debuit ⁊ decẽ. Sañ cõtra natalis ord̃s
tramtes mira tes agit᷑ dũ reuolutano uñdio aquas abỹssus denegat quas dirtu¬
tum acriditas ue cẽdimꝰ iam siccauit dũ petri nauicla qua cupiditatis flãmam do¬
muit mn grũ nantap culxa p̾sidenciũ ꝓcellis intĩnescentib cõquasat᷑̃ dñ mat̾ ec̃a¬
diduata Ecce siquid p̾dente xp̃o dicariũ p̾nceps apłoꝵ ꝓredidit successorẽ pastorali re¬

Expanded text:
 fervore charitatis intrinsecae, decapitatis membris, Imperialis excellentia condolet ex indivisibili dilectionis adfectu, quem erga matris ubera filius gerit tam adultus. Eccleul dubio non sit expers: dolor est siquidem, dolor ingens, si Romana Ecclesia, quae mater debet esse omnium et magistra, in qua secus decursus aquarum plantata sunt ligna scientiae, pastoris solatio destituta careat, et quae vi quae facere debuit et docere. Sane contra naturalis ordinis tramites mira res agitur, dum revolutas undique aquas abyssus denegat, quas virtutum ariditas, ut credimus, jam siccavit, dum Petri navicula, quam cupiditatis flamma voravit in girum nautarum culpa praesidentium, procellis intumescentibus conquassatur: dum mater Ecena viduata. Ecce, siquidem perdente Christo vicarium princeps Apostolorum perdidit successorem et pastorali re
Abbreviated transcription (Latin):
mandaiit nt᷑ sdem tiuis nuntĩs sociat᷑ de t̾ri pdc̃o discedĩt ad te cũ itbi ablatis om̃ib iedi¬
tuirus s ii dũm adte sub nuntioro tuoip custodia rediens ad castum quod macz̧anumn ditͣ
deuonisset a pfatis tuntis tuis ies om̃es quas secũ ferebat rescitũe iudentꝰ imnrulsus fuĩt
mortisꝙ sibi forte metuens ĩ minẽ ꝑiculum ab eoꝵo oculis repentinꝰ ausugit/ ⁊ Rom̃a sedr̃
te uelle facẽ sõminaris in eoꝑ piudiciũ manifestum. Nos aũt ip̃oꝵ supp. incłinati tue sl̃ r̃a¬

Expanded text:
sdem tuis nunciis sociatus, de terra praedicta discederet ad te cum rebus ablatis omnibus rediturus. Qui dum ad te sub nunciorum tuorum custodia rediens, ad castrum quod Marsanum dicitur devenisset a praefatis nunciis tuis res omnes quas secum ferebat restituere violenter impulsus fuerit, mortisque sibi forte metuens imminere periculum, ab eorum oculis repentinus aufugit, et Romam se dte velle facere comminaris, in eorum praejudicium manifestum; nos autem ipsorum supplicationibus inc
Abbreviated transcription (Latin):
suet.. Cuidam debbi ut copestat fres diffamantes dõsiem̃ sũũ in suo ꝓuitio exiscen
gatã n̾cõ ordinio uñ ieligio ⁊ exꝑta sue abitatis sufficientia domendatant padem in
ouna noñ ꝓ quiladom ꝓuuitais m̃s ꝓsom̃a sũa non sine causa poscentib nob̃cum aliquo tyr
iussenm̃ monituram aliquoro sr̃m ipiũs ordinis effrenis oblecutionis incauta ⁊⁊ utina uõ
mor dacis linono sedicta licentia sc̃m eundem ꝑpea quem ex het canoton hũisse debueãt¬

Expanded text:
. Cuidam Abbati, ut compescat fratres diffamantes confratrem suum, in suo servitio existentem. grata nobis Ordinis sui religio et experta sue probitatis sufficientia commendabant, pridem in curia nostra pro quibusdam servitiis, personam suam non sine causa poscentibus, nobiscum aliquo tempore iusserimus moraturum, aliquorum fratrum ipsius Ordinis effrenis oblocutionis incauta et utinam non mordacis livoris seducta licentia, fratrem eundem propterea, quem ca
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nopiam in ontis ⁊ uiners
excolendis exertitant he
fenint᷑ funt enĩ
impudica fragilitas
spe sruscratus ⁊¬

Expanded text:
nopiam in hortis et vineis excolendis exercitant, coferuntur. Furit enim impudica fragilitas spe frustratus
Abbreviated transcription (Latin):
nchem̃tis adminitionis matia magestatẽ nr̃a sepe querele c̃õmouit q̃d cum de mandaco nr̃õ
fidelib nũs colleccas ĩ poni contingat/ impositores eaẜ qui cũ sũma diligencia ⁊ sallep̃niitate
deb̾ita uix̃ nr̃oꝵꝑ ordinatione officialiũ eligunt᷑ amore timone uł ddio deuitãt quad iuram̃to
ymittũt ⁊ aliq̃ñ quiodam ꝓcentes alleuuando cõsanguineos ⁊ affines. ꝓ eon arbito ageggnuant
reliquos / eis oner ⁊̃ portabilia imponendo nulla sactam̃ci neuentia csꝓuata/ ñ ad magestatem
ñm aliquẽ hndo respeccũ. ouo fit ut neccio sũm̃a ĩposita tp̃e congyus ⁊ sine moss cor

Expanded text:
hementis admirationis materia, Majestatem nostram saepe querela commovit. Quod cum de mandato nostro fidelibus nostris collectas imponi contingat, impositores earum, qui cum summa diligentia, et solennitate debita juxta nostrorum ordinationem officialium eliguntur, ammittunt: et aliquando quibusdam parcentes, alleviando consanguineos et affines pro eorum arbitrio aggravant reliquos, eis onera importabilia imponendo, nulla sacramenti reverentia observata nec ad Majestatem nostram aliquem habendo respectum. Quo sit ut necessario summa imposita tempore congruo, et sine magno
Abbreviated transcription (Latin):
latimas dsore deresito ad compassioñẽ auĩ fautĩ uinlit̾ intenderunt illud potissuimt altenden¬
tes ex mortali ĩ mortale gnãni non resse net ex uite corrupta palmes inceruptibilis prbeceaũ
pneta muis agn one : anorta mortales desenere . quis nõ nouit q̃d mors oĩa tollit oĩa merice
cadunt ⁊i q ue dum ꝓcetis mnortalium indiscceta uagat᷑ aliquando pentum uetis qui liberos
odtant fro suꝑ sttes affemn tribuit ali quando eõ pcib aunteo non exhifend matat intnuu¬

Expanded text:
s funeri, dolore deposito, ad compassionem animi saucii viriliter intenderunt: et illud potissime attendentes ex mortali immortale generari non posse, nec ex vite corrupta palmites incorruptibilis procreari. Praeterea quis ignorat morte mortales deficere? quis non novit quod mors omnia tollit, omnia morte cadunt? quae dum per coetus mortalium indiscreta vagatur, aliquando parentum votis, qui liberos optant habere superstites, effectum tribuit, aliquando eorum precibus aures non exhibens, mactat intrep
Abbreviated transcription (Latin):
alios ꝓlures unperi ꝓ detores en istentes uelut retrusos meaem uticer. an ⁊ fapai ie
se saroꝵ corca uelit imperu fideliũ deuotorũ de ꝓsperis nouis cõtingentib receari uo¬
obi ceude bi de ẜomistro cuitatis parmeñ quod accidit earũ malicia inigente ut unao
pobiscũ ꝓiade ietirari ad exaltacõm ẜenissimi pd̃tris et ad parmeñ ipor⁊ malitiam re¬
srerandam qui iuam reccdam uere fide̾litatis obliti in sinistiam pat̾em eoꝵ p̃uos amimnes
cõuer terũt: asũptis urib nr̃is. et alioꝵ imperi fideliũ isato ng ⁊⁊ pnu f atiroos¬

Expanded text:
alios plures Imperii proditores inibi existentes, velut detrusos in eadem, victrix manus Imperii Vestrorum corda, velut Imperii fidelium devotorum, de prosperis novis contingentibus recreari volentes, de sinistro casu civitatis Parmensis, qui nuper accidit eorum malitia insurgente: ut una nobiscum proinde recreati, ad exaltationem Serenissimi patris nostri, et ad Parmensium ipsorum malitiam refrenandam, qui viam rectam vera fidelitatis obliti, in sinistram partem eorum pravos animos converterunt: assumptis viris vestris et aliorum Imperii fidelium
Abbreviated transcription (Latin):
parmeñ ꝓoessimꝰ eandem sic strictiꝰ coartatãntes quod ip̃om ꝓculdu uołũtariã uł iuitam
cipes existentes armator honorabilem comitiuam sicut unꝙͣ nobis place̾ cupitis et ser¬
uire ad nr̃am presenciã celeriter cransmutere studeatis.

Expanded text:
Parmensium processimus; eandem sic strictius coarctantes, quod ipsam procul dubio voluntariam vel invitam Parmensium processimus; eandem sic strictius coarctantes, quod ipsam procul dubio voluntariam vel invitam e victoriae participes existentes, armatorum honorabilem comitivam, sicut unquam nobis placere cupitis et servire, ad nostram praesentiam celeriter transmittere studeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
gram nostram caram habetis. et nr̃am ac imperii exaltacõm diligitis ad r̾equisicõm fii̾ci
scribimꝰ quãtãcĩt potestis multitudinẽ bellatoꝵ ad felicẽ exercitũ nr̃m cuiꝰ est iam presto uic¬
toia potenter et hylarit᷑ transimitatis. de quesite laudis titulis lecaturi. cũ de ip̃iꝰ celeri
eypigͥnacõne fidutiam. egredientiũ cõtinue de terra ip̃s relatio quos mͣ nos modica ꝙͣtit̃ ate
presentis potencie nr̃e timor educit indubitabilem sargiat᷑. Sur scbit eodem muciã¬
Pe nigne recepit excellencia nr̃a littas quas msistis et eaꝵ fidelibirs suis
psene collegnius intimata. Gratũ gerimꝰ ad modũ quod felices audire rumores de ꝓsperi
ur̃a uiscera recreare fideliͭ urẽ tenore presenciũ intimamꝰ. quod nos ad puniende par
meñ perfidiam. eoꝵ q superbiam conterendam innuoso exercitu conggato cõ lombardis
nr̃is fidelib qui iuxta mand̾at nr̃m nobis assistũtunammit̾ ac potenter ad obsidionen ⁊¬

Expanded text:
am nostram charam habetis, et nostram ac Imperii exaltationem diligitis ad requisitionem Friderscribimus, quantumcunque potestis muititudinem bellatorum, ad felicem exercitum nostrum, cujus est jam praesto victoria, potenter et hilariter transmittatis de quaesitae laudis titulis laetaturi, cum de ipsius celeri expugnatione fiduciam, egredientium continue de terra ipsa relatio, quos non immodica quantitate praesentis potentiae nostrae timor educit, indubitabilem largiatur. Etc. Caenigne recepit Excellentia nostra literas quas misistis, et earum plene collegimus intimata. Gratum gerimus admodum quod felices audire rumores de prospervestra viscera recreare, fidelitati vestrae tenore praesentium intimamus, quod nos ad puniendum prm perfidiam, eorumque superbiam conterendam, in numeroso exercitu congregato, cum Lombardis nostris fidelibus, qui juxta mandatum nostrum nobis assistunt, unanimiter et potenter ad obsidionem
Abbreviated transcription (Latin):
quas uelut carũ et nobile membrũ imperii quadẽ affectõe precipua ẜenitas nr̃a
uidere desiderat. In felici aduentu nr̃o quẽ uobis in ꝓximo pollitemur tam iurilccꝰ
quã ꝓuide reformetur. Ut incauta nr̃õꝵ corda rebelliũ. de quib finalis et desiderata
uicdoria nostre puudencie id potẽcie gladio reseruat᷑ sicut in absencia nr̃a głiati sunt hate¬
nus sa ura uanitate nostre potencie terreantur fidelitati ur̃e quã semper t ulen sma e¬
placĩta nr̃a partian hortanur attenciꝰ et mand̃ anus quat Iod epaiseo pes tauiertam a hr̃¬

Expanded text:
quas, velut charum et nobile membrum Imperii, quadam affectione praecipua serenitas nostra quas, velut charum et nobile membrum Imperii, quadam affectione praecipua serenitas nostra videre desiderat, in felici adventu nostro, quem vobis in proximo pollicemur, tam viriliter quam provide reformetur; ut incauta nostrorum corda rebellium, de quibus finalis et desiderata victoria nostrae potentiae gladio reservatur, sicut in absentia nostra gloriati sunt hactenus, sic ex vicinitate nostrae potentiae terreantur: fidelitatem vestram, quam semper invenimus ad beneplacida nostra paratam hortamur attentius et mandamus, quat
Abbreviated transcription (Latin):
uocacõm expedire credidiꝰ nũc autẽ credimꝰ oportere ne uocans in uocato cõtẽptũ. et
impetrans uocacõnis litas habeat se deceptũ. Igit᷑ ut b̾uitᷤ me expediam uelueniir so
firmam de felicis aduentꝰ nr̃i uiciitate fiduciam et plenã de nostroꝵ grata. dispo¬
sicione ꝓcessuũ causam iocunditatis assumat : ad noticiam urãm prsentiũ tenore ꝑduci¬
mus quod negocus suꝑiorũ parciũ lombardie in quib nos hactenꝰ ncc̃a et utibis causa
decinuit salubritᷤ ordinatis ad uotũ iam Cremonam aduenimꝰ ubi etzelmũ de Roma¬
nis dilectũ fidelem nr̃m. cõ nepte sua henrico rege sardime dilecto filio nr̃e matri¬
moniali cõmercio copuland̾a Net nõ et ambassatores ciuutatũ a papia inferiꝰ quos ce
dis utilitͤ de die in diem contmue expectantes: ad partes Cuscie cõtinuatis dietis
instanter intendimꝰ dirig̾e gressus nr̃os: uolentes igitur ut statꝰ ip̃arũ partiun

Expanded text:
ire credimus. Nunc autem credimus oportere, ne vocans in vocato contemptum, et imperans per vocationis literas habeat se deceptum. Igitur, ut breviter me expediam, vel venire sfirmam de felicis nostri vicinitate fiduciam, et plenam de nostrorum grata dispositione processuum causam jucunditatis assumat; ad notitiam vestram praesentium tenore perducimus, quod negociis superiorum parcium Lombardiae, in quibus nos hactenus necessaria et utilis causa detinuit, salubriter ordinatis ad votum, jam Cremonam advenimus, ubi jam Ezelinum de Romania dilectum filium nostrum, cum nepte sua Heinrico regi Sardiniae, dilecto filio nostro, matrimoniali commercio copulanda; nec non Ambasiatores civitatum a Papia inferius, quos cdis utiliter, de die in diem continue expectantes, ad partes Thusciae, continuatis dietis, constanter intendimus dirigere gressus nostros. Volentes igitur, ut status ipsarum partium,
Abbreviated transcription (Latin):
mandamꝰ. quatꝰ urõs milites armis et equis qua cõuenit diligencia preꝑetis ut
qñ add finitimas partes imperii celebrata curia noueritis nos feliciter dirigere
iter nostrũ eosdem ante nr̃am presenciã transmutatis. de condigna retribuci¬
me seturi quia uobis et uestris bonis meritis curabimꝰ ꝓuidere. uł respondere

Expanded text:
mandamus, quatenus vestros milites armis et equis, qua convenit diligentia, praeparetis, ut mandamus, quatenus vestros milites armis et equis, qua convenit diligentia, praeparetis, ut quum ad finitimas partes Imp. noveritis nos feliciter dirigere iter nostrum, eosdem ante nostram praesentiam transmittatis; de condigna retributione securi, quia nobis et vestris benemeritis curabimus respondere
Abbreviated transcription (Latin):
senciunt incessanter. nec inmerito menbra in capite paciũtur sine cuiꝰ integri¬
tate sicut ab exꝑto cognoscitis nequit menbroꝵ compago illesa ẜuari. et uix spe¬
rant Reformacõm adinutere sui statꝰ nisi reintegracio preꝑetur capiti. a quo fub¬
sistencia recipiũt sanitatem firmitatẽ. Sic enim est per fas et nephas deductum
imperiũ sic est nequit̾ deducta condicio subditoꝵꝵ ut expediat penitꝰ aliqñ illicitos
excessus nobis uidentib ꝑꝑetratos. conniuentib oculis pertransire ͤ quod om̃ino ẽ gra¬
uius ob inminentis rume pericubẽ nõnũquã sustinere ilicitũ uelle quod nolumꝰ co
ãpud cremonam ꝓximo die festiuitatis. et resurrectõnis diũce nũc instantis. de
consilio pͥncipũ palatinoꝵ sollẽpnem indiximꝰ curiam celebrandam. quapp̃ uobis
Sub debito fidelitatis quo nobis astrieti tenenimi firiit̾ et districte precipiendo

Expanded text:
sensunt incessanter. Nec immerito membra in capite patiuntur, sine cujus integrisensunt incessanter. Nec immerito membra in capite patiuntur, sine cujus integritate, sicur ab experto cognoscitis, nequit membrorum compago illaesa servari, et vix sperant reformacionem admittere sui status nisi redintegratio praeparetur capiti, a quo subsistentia virium recipiunt firmitatem. Sic enim est per fas et nefas deductum Imperium, sic est nequiter deducta conditio subditorum, ut expediat penitus illicitos excessus, aliquando nobis videntibus perpetratos, conniventibus oculis pertransire; et, quod omnino est gravius ab imminentis ruinae periculo nonnunquam abstinere licitum, velle quod nolumus coapud Cremonam, proximo die festivitatis Resurrectionis Dominicae nunc instantis, de consilio principum Palatinorum solennem induximus Curiam celebrandam. Quapropter vobis sub debito fidelitatis, quo nobis astricti tenemini, firmiter et districte praecipiendo
Abbreviated transcription (Latin):
intueri potestis: nulla nos inducit ambitio qd̾ curam Regiminis ciuitatis uniꝰ ꝙͣͣcũ¬
nobis expert a sinceritare fidelis assumẽ cupiamꝰ qui fere tociꝰ orbis habenas uniñsa¬
lit̾ moderamur. sed ut affectõnis nr̃e zelũ uobis singnlarit᷑ ostendamꝰ et ut ad consi¬
deracõm om̃iũ manifestissime deducatur qd̃ dũ humeris nr̃is sarciuã regiminis nr̃i
ibent̾ imponimꝰ ^ regi uos ꝓuide ac salubrit᷑ affectamꝰ ut sine nĩi Culminis sesiõ¬
ualiter iura imperii. pro uarietate tempͣiͣs precedentis ten dit curam celebrar::¬
eenculcata iaceant et depressa ⁊ qualit̾ eius transquillitas fuit osim et sit usq
ad het̃ felicia nr̃a tempora quod anxie dicimꝰ perturbata. uniu̾si de imꝑio cuitum q
officii uł condicõnis in op̃pssionil ꝓpriis. ꝑsonarũ et rerũ dispendiis sentiuerũt. et

Expanded text:
intueri potestis, nulla nos inducit ambitio, quod curam regiminis civitatis uniuintueri potestis, nulla nos inducit ambitio, quod curam regiminis civitatis uniunobis sinceritate experta fidelis assumere cupiamus, qui fere totius orbis habenas universaliter moderamur: sed ut affectionis nostrae zelum vobis singulariter ostendamus, et ut ad considerationem omnium manifestissime deducatur; quod dum humeris nostris sarcinam regiminis vestri libenter imponimus, regi vos provide ac salubriter affectemus, ut sine culminis nostri laesioualiter jura Imperii pro varietate temporis praecedentis conculcata jaceant et depressa, qualiter ejus tranquillitas fuerit olim et sit usque ad haec felicia nostra tempora quod anxie dicimus perturbata, universi de Imperio cujuscunque officii, vel conditionis in oppressionibus propriis personarum, et rerum dispendiis senserunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib .h. de rauello senesealcũ ñm et ip̃iꝰ regni uiariũ cs honorẽ clins
nr̃i gracuĩs et honorabłiꝰ ꝑtractastis exhifentes uos eidem hom̃a fuicernta
deuotos que grata nobis extitit et imꝑio fructuosa Nec nos p̃cenit qde
teriti de nr̃a familia ꝓuide recepistis. ex quib om̃ib saud̃ abiłr iñ formati
quod nos uobis inseꝑabilit̾ uoluistis glutino deuocõis ec fidei glutinare. Ad uos ocu¬
lũ ꝓuidencie nr̃e uersa uice dirigiꝰ de ꝓspero statu nr̃o nec nõ et de salubri regi¬
mine precipua sollicitudine cogitantes. et cũ int̾ curas sollicitudinis ñe Eeuolumtꝰ
qualit̾ per nos nobis posset in pp̃o salubriꝰ et cauciꝰ ꝓuideri. Ilud tandem tenaci me¬
ditacõne. tamquã honorificencius nobis et uobis duximꝰ esigendũ quod ad hoc uires
e potenciã nr̃am ur̃is ꝓfectib strictiꝰ et peculiariꝰ obligetis ad quod ꝓut ꝑspicaciter

Expanded text:
H. de Ravello, seneschallum nostrum et ipsius regni vicarium, ob honorem culminis nostri gratius et honorabilius pertractastis, exhibentes vos eidem in omni sinceritate devotos, quae grata nobis extitit et Imperio fructuosa. Nec nos praeteriit,teriri, de nostra familia provide recepistis. Ex quibus omnibus laudabiliter informati, quod vos inseparabiliter voluistis nobis glutino devotionis et fidei glutinari, ad vos oculum providentiae nostrae versa vice dirigimus, de prospero statu vestro, nec non et de salubri regimine praecipua solicitudine cogitantes. Et cum inter curas solicitudinis nostrae revolvimus, qualiter per nos vobis posset in ipso salubrius et cautius provideri, illud tandem tenaci meditatione tanquam honorificentius nobis et vobis duximus eligendum, quod ad hoc vires et potentiam nostram vestris profectibus strictius et peculiarius obligetis. Ad quod, prout perspicaciter
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃i olm cõsinarios destmatis quas ꝑ ip̃os per totũ regnũ publicari mandauimus
ad uos cõnicim peruenisse q tamen tp̃is ac rerũ uarietate postente. quib oportet
captari consilia fortune nrẽ felicitas ꝓrogato it̾mere ad gernianos in ligurie ꝑtib
nos aliquãdiu moraturos instituit ut auguste potenciẽ noui triũphĩ materia non
doeset et q p̃ductis fiu nr̃i cõsiliarus corã quib officiales cõparere pp̃ca debuisse
aliquos in alleuiatõne nr̃oꝵ oneꝵ ad nr̃am p̃senciã euocatos et quosdam alios

Expanded text:
et ipsius olim conset ipsius olim consad vos conjicimus pervenisse. Quia tamen temporis ac rerum varietate poscente, quibus oportet captari consilia, fortunae nostrae felicitas prorogato itinere ad Germanos, in Liguriae partibus nos aliquandiu moraturos instituit; ut Augustae potentiae novi triumphi materia non deesset, ex praedicti filii nostri consiliariis, coram quibus officiales comparere propterea debuissent, aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
que Eegnantos ĩsignir̃. ad est de magis ꝑticipãtib ꝓuida modestia mandatorũ e
iam siue ꝓ mera gr̃a qũã aliquib cõferant uł mixta iusticie mandata. per lut̾as diri¬
gant ad subiectos Motũ interioris hõis quo medio in actũ uelut de potencia singła
prodeũt suteris creditũ. metallo uł cera figurata mandantis spẽs auctori at Quatõ
fidelis ct diligens exetucio eorũdem. a quib tuciꝰ credit᷑ et minꝰ indecẽs reputatur
se elidant Considerato pretea uerecũdie notam culmine nr̃e maiestatis incurrere
quam regnantes debere ꝓspicimꝰ quossibec cuitare disposicõnis recte matenã m̃ hot
Singulis trad imꝰ dum hedicariũ regnũ nr̃m sycidie parere tiobis in hũs sicut ĩ quib¬
sbri alis om̃i gnͣe deuotõis obsequit᷑ ordmamꝰ Quãquã aut̃ dũ pridem feliciter
Durante peruenerant. ponent racõnem ꝓut ex lit̾is nr̃is ad .h. dilectũ filiũ nostrũ

Expanded text:
qui regnantes insigniunt, adest de magis participantibus provida modestia mandatorum. Nam sive pro mera gratia, quam aliquibus conferant, vel mixta justitiae mandata, per literas dirigant ad subjectos motum interioris hominis quo medio in actum, velut de potentia singula prodeunt literis credita, metallo vel cera figurata, mandantis species authorizat. Quantufidelis et diligens executio eorundem, a quibus tutius creditur, et minus indecens reputatur ebite vel improvide se eludant. Considerato propterea verecundiae notam culmini nostrae Majestatis incurrere, quam regnantes debere prospicimus quoslibet evitare, dispositionis rectae materiam in hoc singulis tradimus, dum haereditarium regnum nostrum Siciliae, parere nobis in his, sicut in quibuslibet aliis omnium genere devotionis obsequitur, ordinamus. Quanquam autem dum pridem feliciter durante pervenerant, ponerent rationem, prout ex literis nostris ad H. dilectum filium nostrum,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ nulłũ priñcipiũ antecedit᷑. Quis̃ desperat posse desinere quodinõ cepit̃. Aut qͥs
aserit ab eo incipere etiã quo finit Seuiat mn desatores tam imꝓbos rr̃a d̾ei
er dena fentes inchi nõ qer an seat funos a es tͦ et quia conscĩ mee sinceritas pi

Expanded text:
quem nullum principium antecedit, quis desperat posse desinere quod non coepit? aut quis quem nullum principium antecedit, quis desperat posse desinere quod non coepit? aut quis asseritur ah eo incipere in quo finitur? saeviat in delatores tam improbos ira Dei, et detrahentes mihi non pertranseat furor vester. Et quia conscientiae meae sinceritas p
Abbreviated transcription (Latin):
oueam in qua catat quoi quis contͣ se ferat suãm. et ĩ sui dispendiũ sic terri¬
bule testimonũ incroducat. Quod ip̃e idem fecissem. si criminosi obiecta potẽdia ꝑ
ueritatis. fomite souerent᷑ discutiat ergo si psacet ur̃a ẜenitas iuxͣ qd ĩacet
ip̃iꝰ rei ueritatis effectus. Circuiui eciã cõtinua discussione decretam michi ꝓuinciã
et ipãm masis ẜõid expurgaui stratas iueni tutas pred̾ia tuciora et tutissima
re concordidm quietis et pacis. armoꝵ cruenca speet acula cerno quiestere. que in
ip̃iꝰ efficui mei pͥncipio efferuebant ¶Supley igit᷑ queso qd delata nõ placrant uideł
qd firquẽtani qeu nisccaui loca fercisia Stenilia nõ sicco pede transui cutẽ olere
non preposui nec esse desũ de genere epicuri qr. nũquã fui de tali scola discipulus
nec de tali scrla maguster. distiplina magistͤ. Nam quis rei posset essc finalis exitus

Expanded text:
eam, in quam cadat; judex contra se ferat sententiam, et in sui dispendium sic terribile testimonium introducat. Quod idem ipse fecissem, si criminis objecta potentia, veritatis fomite foveretur. Discutiat ergo, si placet, vestra serenitas, juxta quod jacet ipsius rei veritatis effectus. Circuivi etiam continua discussione decretam mihi provinciam, et ipsam malis hominibus expurgavi, stratas inveni tutas, et praedia tutiora, et tutissima re concordiam; armorum cruenta spectacula cerno quiescere, quae in ipsius officii mei principio effervebant. Supplex igitur quaeso, quod delata non placeant, videlicet quod frequentavi loca fertilia, sterilia vero sicco pede transivi, cutem colere non postposui, nec esse desii de genere Epicuri, quia nunquam fui de tali schola discipulus, nec de tali disciplina magister. Nam quis rei posset esse finalis exitus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcures et facias quod om̃s tue iurisdictõi subiecti: qui equos retinere debent et arma
sint pñs ut cõ uienit fine mora qualibet pͥparati ad nr̃m ẜuiciũ tetũ laud abstr̃. ꝓcessuri
Duꝑ alut uo̾ que scripsisti. celsitudo nr̃a ꝓuidere curabit put honori nr̃s uiderimus expois
Tu autẽ i hus et aliis ẜuicus nr̃is et maxiẽ arta diligentẽ custodiam ciuitatis tauri¬
ni talit peruigil et studios intendas quod ip̃a oꝑum potens efficacia. in excellencie nr̃e

Expanded text:
cures et facias, quod omnes tuae jurisdictioni subjecti, qui equos retinere debent et arma, sint ipsi, ut convenit, sine mora qualibet praeparati, ad nostrum servitium tecum laudabiliter processuri. Super aliis quae scripsisti, Celsitudo nostra providere curabit, prout honori nostro viderimus expedire. Tu autem in his et aliis servitiis nostris, et maxime circa custodiam civitatis Taurini, taliter pervigil et studiosus intendas, quod ipsa operum potens efficacia, in Excellentiae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
nos et imꝑiũ ac fideles nr̃os alios lasciuire nitũtur ad deffensionẽ domꝰ ꝓprie necessano
feuocetis. quod multurudinẽ deuocõis urẽ quã in aurib nr̃is recroactis temꝑib spon¬
debatis. in oculis excellencie nr̃e uos experin uirilit̾ uideamꝰ. Magr̃ .p. d̾ uiñ mag̾ro ro¬

Expanded text:
nos et Imperium et in fideles nostros alios lascivire nituntur, ad defensionem domus propriae necessario nos et Imperium et in fideles nostros alios lascivire nituntur, ad defensionem domus propriae necessario revocetis: quod multitudinem devotionis vestrae, quam in auribus nostris retroactis temporibus spondebatis, in oculis Excellentiae nostrae, nos experiri viriliter videamus. Cap. LXXXI. Magister
Abbreviated transcription (Latin):
exertitꝰ nr̃i transitũ p̾pedire nitũtur. armatoꝵ suoꝵ globos militib nr̃is ob̾ice̾ molientes
ut ad cõmune certamen siberũ et expeditũ nequeant habere ꝓgressum. Mediolañ p̾cea
qui int̾ ceteros rebelles nrõs. cent᷑ nos et imperiũ nrm uexillũ sibi nequiae̾ erigere pre¬
sũp̃serunt militũ suoꝵ turmas per fingula loca iter nr̃m debilitatũ describũt per que
ad uos habere transitũ deberemꝰ p̾pedientes in hoc uires imperii et nr̃as si quas saltem
uicinacõne locoꝵ formid̾are deberent nich̃oꝰ contẽpnentes. Cum igͦ firmi nr̃i ꝓpositi fit
con felici exertitu nr̃o ad ꝑtes ip̃as accedere ut ẜpentis nequiciam nõ in cauda sed in
ur̃am optatis Contͣ mediolan et eoꝵ sequaces alios qui sic in dedecꝰ et sesionẽ nram

Expanded text:
exercitus nostri transitum praepedire nituntur, armatorum suorum globos militibus nostris objicere molientes; exercitus nostri transitum praepedire nituntur, armatorum suorum globos militibus nostris objicere molientes; ut ad commune certamen liberum et expeditum nequeant habere progressum. Mediolanenses praeterea, qui inter caeteros rebelles nostros, contra nos et Imperium nostrum vexillum sibi nequitiae erigere praesumpserunt, militum suorum turmas, per singula loca iter nostrum debilitatum describunt, per quae ad nos habere transitum deberemus, praepedientes in hoc vires Imperii, et nostras, quas saltem vicinatione locorum formidare deberent, nihilominus contemnentes. Cur igitur firmi nostri propositi fit, cum felici exercitu nostro ad partes ipsas accedere, ut serpentis nequitiam non in cauda, sed in nostram optatis, contra Mediolanenses et eorum sequaces alios, qui sic in dedecus et laesionem nos
Abbreviated transcription (Latin):
quatꝰ eidem tamgͣ persone nr̃e. nostram in eo potenciam figurantes. ad honorẽ et fidelitatem
urãm ĩtendere ac parere currtis. Precipue autẽ dieb istis. in deffensionẽ Ciuitatis nr̃e
tendoneñ ad requisicionẽ et mandatũ ip̃iꝰ. ostendere uos beniuolos et paratos oportet ut
cuntas ip̃a posse fideliũ defensa offensa iñfideliũ non formidet/. Ciuitati ut faciat gnerram.
ut manu forti ytaliam ingredi personalit̾ deberemus. Etce ꝙ uenimꝰ et con tã hono¬
rabili comitiua militũ quãtam a longe retroactis temporib Romani pͥncipes in ỹtalian
non duxerunt propt̾ quod nõ iiuste credimꝰ ut ur̃i ac imperii rebelles ad ura nͨ minꝰ
ad uires nr̃as respectũ habentes mandatis nr̃is exponie̾ se deberent: qui tam antique spm̃
rebellionis assũpti nostris contradicere uirib moliũtur et quia pugne discrimen. Campe¬
stria bella. nobiscũ aggredi uõ formidant per locũ angusta: et fluminũ uada uictoriosi

Expanded text:
us eidem tanquam personae nostrae, nostram in eo potentiam figurantes, ad honorem et fidelitatem nostram intendere ac parcere curetis. Praecipue autem diebus istis in defensionem civitatis nostrae Terdonensis, et requisitionem et mandatum ipsius ostendere vos benevolos, et paratos, ut civitas ipsa posse fidelium defensa, offensam infidelium non formidet. Amen etc. Cap.n manu forti Italiam ingredi personaliter deberemus. Ecce venimus, et tam cum honorabili militum comitiva, quam a longe retroactis temporibus Romani principes in Italiam non duxerunt. Propter quod non injuste credidimus, ut nostri Imperii rebelles, ad jura, nec minus ad vires nostras respectum habentes, mandatis nostris exponere se deberent; qui tam antiquae spiritu rebellionis assumpto, nostris contradicere viribus moliuntur. Et quia pugnae discrimine campestria bella nobiscum aggredi reformidant, per locorum angusta et fluminum vada victoriosi
Abbreviated transcription (Latin):
pessenũ uendant uel alus largiant᷑ uel ce cambio mala ꝓ bonis recipiaue m cure mꝰ
seminis et uictualiũ recoslectoꝵ Ut sciatur ꝑ te si labores fruitꝰ cõpensant᷑. si unũ
sarios ꝙ faciãt reꝑari et si massarie ip̃e munte sunt signia palca ec feno si sut m
cis soca fercilia. si habeat᷑ in eis sufficiẽcia de apib si de surco. auena. miseo panico
spelta. alis q segunĩb bõbice et canape de quib placet nobis ut in singul ma rarus
debeant seminare sii de anserib gallitus colubis anatib caponib Et pauonilus
simiłi in cõpecentẽ sufficienciã habeant si de penius ip̃ari auiũ m assari faciãt fies
sectos et quot per singulos. Requiras insuper eos de psantandis aneis osisua
et aliis arsorib fructiseris in aptis locis masariarũ ip̃arũ qd faciant fier. datisa
presentes in regno aderimꝰ ip̃oꝵ carnb curia nt̃a uestat . uel nos absentis ex siẽ¬

Expanded text:
essionum vendant, vel aliis largiantur; vel ex cambio mala pro bonis recipiant in Curiae seminis, et victualium recollectorum; ut sciatur per te, si labores fructibus compensentur; si vinum sarias faciant reparari. Si Massariae ipsae munitae sunt lignis, palea et foeno; si sunt in eis loca fertilia; si habetur in eis sufficientia de apibus; si de surco, avena, milio, panico, spelta aliisque leguminibus, bombice, et canabe, de quibus placet nobis ut in singulis Massariis debeant seminare; si de anseribus, gallinis, columbis, anetibus, caponibus et pavonibus similiter competentem sufficientiam habeant. Si de pennis ipsarum avium Massarii faciunt fieri lectos, et quod per singulos requiras, insuper eos de plantandis vineis, olivis et aliis arboribus fructiferis in aptis locis Massariarum ipsarum. Quod faciant fieri castratpraesentes in regno aderimus, ipsorum carnibus Curia nostra vescatur, vel nobis absentibus, ex ven
Abbreviated transcription (Latin):
fice ita quod nr̃o dñĩo totalit̾ conculcatũ nichis ibi iam suꝑest nrẽ contr̃iũ maiestpai
nichos ibi resistit de cetero uotis nr̃is Ideo q collecto Robore uirib undiq congregatis
regna. diuicias. et thesauros exponere ꝓ nr̃is rebellib edomandis ad cuiꝰ ꝓpositi finẽ
uotiuũ ut possimꝰ salubriꝰ peruenie ad ur̃am et alioꝵ fideliũ salutẽ ꝑpetuã. nrõꝵ q
gloriã et honorẽ illo ꝓditore nr̃o nephario m archione uocato Pancea dãpnato fmalit¬

Expanded text:
ta, quod nostro dominio taliter conculcatum nihil ibi jam superest nostrae contrarium Majestati, nihil ibi resistit de caetero votis nostris. Ideoque collecto robore, viribus undique congregatis,regna, divitias, et thesauros exponere pro nostris rebellibus edomandis. Ad cujus propositi finem votivum, ut possimus salubrius pervenire, ad vestram et aliorum fidelium salutem perpetuam, nostramque gloria
Abbreviated transcription (Latin):
fidelitati tue duximꝰ ad gaudiũ intimandum . quod negociis om̃ib ĩ fide¬
in partib alamanne. et subsequent̾ in sombardie ꝑ uoto dispositis. et ad honorem
Culminis nr̃i salubyit̾ ordinatis. die sune qͣrto instantis mens decembĩ. Gressus nr̃o
felicit de uerona mouentes. apd̾ lugnanũ die ip̃o uenimus pernoctare. Seq̃nti
die martis uicencĩa accedentes et exinde u̾sus portũ exanẜam cõtinuatis processi¬
per p̾cedentes indiximꝰ excellencie nr̃e litt̾as añ festo natiuitatis dnĩce proximo
ueniente ꝓ eeformatẽne ip̃ius ꝓuncie et fideliuĩ nr̃oꝵ statu salubri apd fogiam¬

Expanded text:
timandum, quod de negotiis omnibus in partibus Alamanniae et subsequenter in Lombardia, pro voto dispositis, et ad honorem culminis nostri salubriter ordinatis, die lunae quarto instantis mensis Decembris gressus nostros feliciter de Verona moventes, apud Lugnaniam die ipso venimus pernoctare; sequenti die Martis Vicentiam accedentes; et exinde versus portum Pisanii continuatis processuper praecedentes indiximus Excellentiae nostrae literas, in festo Nativitatis Dominicae proximo veniente, pro reformatione ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
tentꝰ nos amor et cura ytelie sedande sollicitat ⁊ se. liriat̾ ad s sre m ente¬
placia set me trum exreditis in regno cũ m̃stancia: et anxi ecta mls na uerũt res
que ranto expetend et eerediendo negõ cõgruobant ad. egressim segni ceserttir
fideliũ dingentib deliberato cõsilio gressus nr̃os. Acadt igit int ocuip econuet̃
et curas ꝓubsicas quib ĩuitus curarũ anmiꝰ nõ potuit ebstitisse ꝑsbna uram pre
infirmitate corporis ĩcurrisse discrassiam quã cũ urtute sic uincamꝰ at rapialis
xistentib neb̵ in castris. die cretica terminata uiccorioss̃ ꝓcessũ et felicẽ iuctor¬
am cesaream. nõ presumeret ulteriꝰ impedut. Quapp̃ actore Suo qui irtgibus¬

Expanded text:
Tantus nos amor et cura Italiae sedandae sollicitat, tanta soliciolatia detinere; quin expeditis in regno cum constantia et anxietate magnis negotiis, quae tanto expetendo et expediendo negotio congruebant, ad egressum regni celeriter fidelium dirigentibus deliberato consilio gressus nostros. Accidit igitur inter occupationes et curas publicas, quibus invitus curarum animus non potuit obstitisse, personam nostram prae infirmitate corporis incurrisse discrasiam, quam cum virtute sic vicimus, ut imperialiter existentibus nobis in castris, die cretica terminata victoriosum processum et felicem victoriam Caesaream non praesumeret ulterius impedire etc. Quapropter authore Domi
Abbreviated transcription (Latin):
dontencioss coaitarent᷑ prgia miqui suppłantarent ẽxcessus eoꝵ ꝙ filutores actores
c c̃psices personaꝵ et ormimũ quasitate pensaca. pena debita dãꝑnarentͦ et tade¬
stt morti potissime puselico itmerũ aggressores. eũ intersit̃ rei pubsice secure
quesilet per itmera pubsica comeare uł remcare. Conuenit enim ut iñ dełmq̃dem
ꝓ quasitate delicti snĩa tribuatur. ne si desmq̃ntib indiaget᷑ ex indulgẽtia c̾mina
sibseuent᷑ et est a sũmo p̃ñde. sũma humanaꝵ atq diuino i⁊ rerũ data nob̃ instruc¬

Expanded text:
contentiosa coartarentur, et jurgia iniqua supplantarentur, excessus, eorumque fautores, actores, contentiosa coartarentur, et jurgia iniqua supplantarentur, excessus, eorumque fautores, actores, et complices, personarum et criminum qualitate pensata, pena debita damnarentur, et traderentur morti, potissime publicorum itinerum aggressores; cum intersit Reipublicae secure quemlibet per itinera publica commeare. Convenit enim ut in deliquentem pro qualitate delicti sententia tribuatur, ne si delinquentibus indulgeatur ex indulgentia crimina subleventur. Et est a summo praeside summa humanarum atq
Abbreviated transcription (Latin):
cio nulla macusa negligentis aspersus. De negsecta cura detrete michi ꝓuincie
nulla uista causa suadente ꝑcucior dosere satia admoueor et ꝓ tanta calani¬
cate dosoris aitribute michi sine causa desidie comꝑeslor emitte̾ spiritũ racõnis nisi for¬
san hãt tantũ aił haẽ causam dixero ultimam eẽ aduerse fortune sartinã quͥa dũ imi¬
seris asiquod crimen infsigit᷑ que sine causo perferut meruisse credunt᷑. pcio quidꝰ at¬
nõ resũ ncc̃ĩtate cogente nec nmꝰ diuine ꝓuisionis instic̃tu. principes gẽtiũ sunt sta¬
cors diuime sententie stabilirent qud̃ ubi p̃sericiãsit̾ esse nõ possent ad esse potẽtialitͥ
orderent᷑ per soca remotã sni regiminis officiales y doncos. quos su sateris comitatꝰ
dustrãt quasi partes sui corpona dest marent per quos purgarentꝰ cõm̃ussa facmora

Expanded text:
cio, nulla macula negligentiae aspersus, de neglecta cura decretae mihi provinciae cio, nulla macula negligentiae aspersus, de neglecta cura decretae mihi provinciae nulla justa caussa suadente percutior, dolore satis admoneor, et pro tanta calamitate doloris attributae mihi sine caussa desidiae, compellor emittere spiritum rationis, nisi forsan hanc tantum dixero ultimam esse adversae fortunae sarcinam, quia dum miseris aliquod crimen infligitur, quae sine caussa perferunt, meruisse creduntur. Scio quod ipsa rerum necessitate cogente, nec tores divinae scientiae stabilirent; quod ubi personaliter esse non possent, adesse potentialiter crederentur per loca remota sui regiminis officiales idoneos, quos sui lateris comitatus illustrat quasi partes sui corporis destinarent. Per quos purgarentur commissa facinora:
Abbreviated transcription (Latin):
ciẽ mertiã cõmisise R esponsura iusticia io ad ĩpatorẽ excusando se de obiectis
ebita reue̾ntia maiestatis urẽ receptis et intellectis apicib in quib euidetẽ
minocenoi ẽ uee t̃m. perpendi negsigentis ĩcuriẽ perniciosis macusis offust¬
tam statim obstupui sed stupore tractu tẽponis expostente ueritatis indagme a
nreptõne corporis recedente ahiꝙ̃ cu sũ meus amnus rspirauit sic qd̾ inflicte ma¬
cuse cogita cõnis opace cumusũ subiens nõ nisi cõquestionis materĩa potuit erutst
En per uestre maiestatis apices est assertũ. ꝙ in reqͥrenda ꝓuincia occiosum merten
mei gero tepidũ parit̾ et remissũ. Sic q ꝑugis cura mea dormienti cessit mcurie
sollicitudo cessit merciẽ quieti sabor cessit cõtinue dũ pretense ĩcuriosi testis õpaci
caligo luculentam mei saẜoris operam operit. et false accusa cõns cbiectio uerta¬
tes instancidm osfuscauit. de quo si dicere siceat nulla me sabis cõtagio polluit ne

Expanded text:
 Responsiva Justitiarii ad imperatorem, et exscusat se de objectis. Debita reverentia Majestatis vestrae receptis et intellectis apicibus, in quibus evidentem innocentiae meae caussam perpendi, negligentis injuriae perniciosis maculis obfuscatam, statim obstupui. Sed stupore tractu temporis, exposcente veritatis indagine, ab irreptione corporis recedente aliquantulum meus animus respiravit: sic, quod inflictae maculae cogitationis opacae cumulum subiens, non nisi conquestionis materiam potuit eructare. En per vestrae Majestatis apices est assertum, quod in regenda provincia ociosum inertemque me gero, tepidum pariter et remissum. Sicque pervigil cura mea dormienti cessit incuriae, solicitudo cessit inertiae, quieti labor cessit continuae, dum praetensae incuriositatis opaca caligo luculentam mei laboris operam operit, et falsae accusationis objecto veritatis instantiam obfuscavit, de quo si dicere liceat, nulla labis contagio polluit nec
Abbreviated transcription (Latin):
dam quis potest eũdi socus desmq̃ntib resinquat᷑ sed ille ẜuet᷑ innotens qui reuera
qud ꝓ puritate pretendens necignoro simiłr quod cũ ex alto iusticie selo medaa
cmsti uesut crminosa festmant et iñ eos merito seuerus ex̾tetur gladiꝰ ulcors
ut in sua nequeant nequicia gloriari. Cum igitur unusquas bñ uidsce siqrd lo¬
gnosust t spoa Iudex optimꝰ censtat᷑ qui discussione debit̾a nõ obmissa. sib dile¬
gentis ex ãminis sima segitimo testimonio c̃ꝓbat᷑ eiror tamer nistruatũ iudis¬
cem tam senut ⁊ moueri ad tam seuem delacõnr qua de masoꝵ desibagie des

Expanded text:
quis peccandi locus delinquentibus relinquatur sed ille servetur innocens, qui revera i quid pro puritate praetendens. Nec ignoro similiter, quod cum ex alto justitiae solio media conscii velut criminosi festinant, et in eos merito severus exercetur gladius ultionis, ut in sua nequeant nequitia gloriani. Cum igitur unusquisque bene judicet, quae cognoscit, et horum judex optimus censeatur, qui discussione debita non omissa, sub diligentis examinis lima legitimo testimonio comprobatur, miror tam instructum judicem tam leviter commoveri, ad tam levem delationem, qua de malo
Abbreviated transcription (Latin):
tractarent᷑ prouidit ex alto iusticia. Reges et p̃sides orbis terre actib hu¬
manis p̾ficere. ut iustis ꝑ retͥbucõtuis tramitẽ responderet᷑ ad gloriã et delin¬
quentib qui uris regulas abdicant responderet᷑ ad penam. Igit duime pie a¬
t bonitatio¬
catis arbitriũ. dissolutũ hactenꝰ regni regimen digne ꝯmut ans ip̃iꝰ p̾fecture
fastigiũ in nebis uelut in successore segutuo collocauit ut trdasgressoꝵ iñso¬
lencias potestas nobis traditã flecteret et puniret ac subditoꝵ fideliũ qui a
semita mandatoꝵ nõ deuiant obsequia digne retributõnis cõmercio cõpensaret
Cum q ad id exequẽdũ nõ possimꝰ ꝑ unussas mũdi partes ꝑsoualit̾ int̾esse sicet

Expanded text:
tractarentur, providit ex alto justitia, reges et praesides orbis terrae actibus hutractarentur, providit ex alto justitia, reges et praesides orbis terrae actibus humanis praeficere, ut justis per retributionis tramitem responderetur ad gloriam: et delinquentibus, qui juris regulas abdicant, responderetur ad poenam. Igitur divinae bonitatis arbitrium dissolutum hactenus, regni regimen digne comitans, ipsius praefecturae fastigium in nobis, velut in successore legitimo, collocavit; ut transgressorum insolentias potestas nobis tradita flecteret, et puniret, ac subditorum fidelium, qui a semita mandatorum nostrorum non deviant, obsequia, dignae retributionis commercio compensaret. Cumque ad id exequendum non possumus per universas mundi partes personaliter interesse; licet
Abbreviated transcription (Latin):
ecce uobis potissine uesut phisosophie p̃cłaris alũpnis de quoꝵ pecterid ꝓmptua¬
na psena fluũt libros aliquos quos curiosũ studũ transsatori et sing᷑ nõ potuit
fidelis instruere. c̃suste ꝓuidimꝰ destinandos uł presentandos. uos igit᷑ ũiri decti
qui de cisteris ueterib  aquas nouas prudent educitis qui fluenta melliflua si¬
cientib sabus ꝑꝑmatis lbros ip̃os tamꝙͣ exẽpnũ amici cesaris gratant᷑ accipite
famam dum dogmata sternitis sapienter ut expedit aggregantes eos ĩ auditorio
nõ in quo gr̃a uirtutũ fructificat erroris rubigo cõsumit᷑ et satentis scpture¬
reritas uł uarietas aꝑitur tũ mitentis fauore cõmoniti tum claris tran¬
ip̃r operis meritis persuasi: ad ꝯmunẽ utisit̾atẽ studenciũ. et euidentis fame¬
mẽ p̃domũ publicetis  ⁊ epͣhendit iusliciatiũ ⁊ acerbe minat᷑ eide qr nimis tepide

Expanded text:
ecce vobis potissime, velut philosophiae praeclaris alumnis: de quorum pectoribus promptuaecce vobis potissime, velut philosophiae praeclaris alumnis: de quorum pectoribus promptuaria plena fluunt: libros aliquos, quos curiosum studium translatorum lingua non potuit fidelis instruere, consulte providimus praesentandos vel destinandos. Vos igitur viri, qui de cisternis veteribus aquas novas prudenter educitis, qui fluenta melliflua sitientibus labiis propinatis; libros ipsos tanquam exennium amici Caesaris, gratanter accipite;famam, dum dogmata sternitis sapienter ut expedit, aggregantes eos in auditorio vestro, in quo gratia virtutum fructificat, erroris rubigo consumitur, et latentis scripturae varietas aperitur, cum mittentis favore commoniti, tum clari transmissi operis meritis persuasi, ad communem utilitatem studentium et evidentis famCap. LXVIII. Reprehendit Justitiarium et acerbe minatur eidem, quia nimis tepide