comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adhȩrebat & queq in eius domo nouerit: agebantur. Qui
mihi icm in monisterio positus nccrriuit : quod mea mor¬
tilitite quȩ patricii narsȩ temporib: hanc ur¬
bem uehem̃ter afflixit indomo p̃dicti ualeriani puer
arim̃tirius fuit . p̃cipue simplicitatis & humilitatis : Cum
uero eiusdẽ ad uociti domꝰ eadẽ clade uastiretur: isdẽ
puer ꝑcussus ẽ et usq ad extrema deductꝰ Qui subito
Cuiait. Ego incelo fui & qui de hac domo morituri sunt
agnoui: Ille illeatq: ille : morituri sunt : Iu uero netimc¬
as: qui hocꝰ tempore moriturꝰ nones : Vt uero scias quod
me in cielo fuisse. uerũ fiteor : ecce accepi illic ut linguis
om̃ib: loquar: Nunquid tibi cognitũ non fuiti grecã me
linguã omnino nescisse : ce tam̃ grecȩ loqutreũt cognos¬
cis anuerũ sit qđ me om̃s linguas accepissẽ testificor
Cui tunc grecȩ dñs suus locutus ẽ. atq ita ille in eadem

Expanded text:
adhaerebat, et quaeque in ejusdem domo agebantur noverat. Qui adhaerebat, et quaeque in ejusdem domo agebantur noverat. Qui mihi jam in monasterio positus narravit quod in ea mortalitate quae patricii Narsae temporibus hanc urbem vehementer afflixit, in domo praedicti Valeriani puer Armentarius fuit praecipuae simplicitatis et humilitatis. Cum vero ejusdem advocati domus eadem clade vastaretur, idem puer percussus est, et usque ad extremum deductus. Qui subito Cui ait: Ego 413 in coelo fui, et qui de hac domo morituri sunt agnovi. Ille, ille, atque ille morituri sunt; tu vero ne timeas, quia in hoc tempore moriturus non es. Ut vero scias quod me in coelo fuisse verum fateor, ecce accepi illic ut linguis omnibus loquar. Nunquid tibi incognitum fuit Graecam me linguam omnino non nosse? et tamen Graece loquere ut cognoscas an verum sit quod me omnes linguas accepisse testificor. Cui tunc Graece dominus suus locutus est, atque ita ille in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
inuenit. Irimũ ergo ut dicebat suũ nom̃ repperit : ac de¬
inde omniũ illo in tempore baptizitorũ. Iua dere
certũ tenuit. & sẽ &e illos de hac uita. eẽ. subceleritite
migrituros. łactũq ẽ. ut die cidẽ ipse moreritur. Atq
post cũ cuncti illi qui baptizati fuerint ita secuti sunt:
ut intra paucos dies eoꝵ nullus in hac uiti remanerae
De quib: nimirũ constat. quod eos p̃dictus dĩ ftimulus id¬
ento auro scriptos uiderit: quia eoꝵ nomina apud se
sixi cẽna diritis habebat: Sicut itaq u reuelationib
potuer̃ uenturi cognoscere : ita nonnunquã egres surȩ ani¬
mȩ possunt etiã mysteria cȩlesti non ꝑsomnia sed uigi¬
lando plibare : Ammoniũ namq monasterii mei mo¬
nachũ : bene nosti. Iuidũ eẽt. in sȩculari habitu consti¬
tutus ualeriani huius urbis ad uociti naturilẽ filicm
in coniugio sortitus eius obsequuis sedulȩ atq incessincer

Expanded text:
invenisset. Primum quidem, ut dicebat, suum nomen reperit, ac invenisset. Primum quidem, ut dicebat, suum nomen reperit, ac inde omnium illo in tempore baptizatorum. Qua de re certum tenuit, et se et illos de hac vita esse sub celeritate migraturos. Factumque est ut die eadem ipse moreretur, atque post eum cuncti illi qui baptizati fuerant ita secuti sunt, ut intra paucos dies nullus eorum in hac vita remaneret. De quibus nimirum constat quod eos praedictus Dei famulus idcirco auro scriptos viderat, quia eorum nomina apud se fixa aeterna claritas habebat. Sicut itaque hi revelationibus potuerunt ventura cognoscere, ita nonnunquam egressurae animae possunt etiam mysteria coelestia non per somnium, sed vigilando praelibare. Ammonium namque monasterii mei monachum bene nosti, qui dum esset in saeculari habitu constitutus, Valeriani hujus urbis advocati naturalem filiam in conjugio sortitus, ejus obsequiis sedule atque incessanter
Abbreviated transcription (Latin):
trienniũ hane urbẽ uehem̃tissima clade uasta uic
in portuensis ciuitatis monasterio. mellitus dictus ẽ. mo¬
nachus: Adhuc in annis iuuenilib: constitutus : sed mire
simplicitatis atq humilitatis uir : Iui appropinquante
uocitionis die eadẽ clide ꝑcussus ad extrema deduc¬
tus ẽ. Iuod uir uite ueneribilis felix ciusdem ciuita¬
tis ep̃s audiens : cuius & hec relatione cognoui. ad eum
accedere studuit. & ne mortẽ timere debuiss&: uer¬
bis bunc ꝑ suasoriis confortare : Cip etiã ad huc. diuina
miscđi. longiora uite spacia polliceri coepit: sed adhecꝰ
ille respondit cursus sui tempora eẽ completa dicens
apparuis se sibi iuuenẽ atq epistolas deculisse dicentẽ:
Aperũ a lege : Iuib aꝑtis asseruit quia se & om̃s qui
eodẽ tempore ap̃dicto ep̃o in paschali festiuitate fue¬
rant baptititi. scriptos in eisdẽ epistolis litteris aureis

Expanded text:
triennium hanc urbem vehementissima clade vastavit triennium hanc urbem vehementissima clade vastavit cilicet anno 590, in Portuensis civitatis monasterio, Mellitus dictus est monachus, adhuc in annis juvenilibus constitutus, sed mirae simplicitatis atque humilitatis vir: qui, appropinquante vocationis die, eadem clade percussus ad extrema deductus est. Quod vir vitae venerabilis Felix ejusdem civitatis episcopus audiens, cujus et haec relatione cognovi, ad eum accedere studuit, et ne mortem timere debuisset, verbis hunc persuasoriis confortare, cui etiam adhuc de divina misericordia longiora vitae spatia polliceri coepit. Sed ad haec ille respondit, cursus sui tempora esse completa, dicens apparuisse sibi juvenem, atque epistolas detulisse, dicentem: Aperi, et lege. Quibus apertis, asseruit quia se et omnes qui eodem tempore a praedicto episcopo in Paschali festivitate fuerant baptizati scriptos in eisdem epistolis litteris aureis
Abbreviated transcription (Latin):
in monasteriis scimus : In monisterio & enĩ meo qui¬
dam fr̃et ante decenniũ gerontius dicehatiar Iui
cũ graui molestia corporis fuiss& de pressus: inui¬
sione nocturna albatos uiros & cliri omnimodo babitui
in hoc ipsum monasteriũ descendere de superiorib: as¬
pexit:. Qui dũ corã lecto icentis assisterent inus
eoꝵ dixit: Ad hoc uenimus. ut de monasterio gre¬
gorii quosdam fr̃s inmilitiã mictimꝰ Atq alteri p̃¬
cipiens ad iunxit Scribe marcellũ. ualentinunum
agnellũ. atq alios : quoꝵ nunc mirame recordor: E¬
Quib expletis ad didit dicens: scribe & hunc ipsum
qui nos aspicit Ex qua uisione certus redditus.
denuntiauit. eẽ secuturũ : Cũ die alio p̃dicti frs
mori coeper̃. atq sub eodẽ ordine se in morte secu¬
ti sunt quo fuerant inde scriptione nominiti: Ad
extremũ uero & ipse obut: qui cosdẽ fritres mo¬
ricuros p̃uadit Inei quoq mortalitate quȩ ante

Expanded text:
in monasteriis scimus. In monasterio etenim meo quiin monasteriis scimus. In monasterio etenim meo quidam frater ante decennium Gerontius dicebatur. Qui cum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros, et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianum, Agnellum, atque 412 alios quorum nunc minime recordor. Quibus expletis addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione certus redditus denuntiavit esse secuturum, cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in morte secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati. Ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. In ea quoque mortalitate quae ante
Abbreviated transcription (Latin):
pirir sibi uestim̃ti ad procedendũ iussic Quẽ dũ puer
quasi insconre cernerae: eiusq minime p̃ceptis oboediroe sur¬
rexit : uestim̃to sẽ induit᷑ & ꝑuũ ippiam ad beiti xrsti ȩo¬
elessim sẽ cẽ proces : rũ dixit : Cũq postmodicum ingraues¬
cente molestia. eẽt defunctꝰ de liberitũ fuera ut apud be¬
itũ linuariũ mirterẽ prenestina ui eiꝰ corpus pom debu¬
issẽt. Ded quia longũ hoc hisqui funus eius curauerint ui sũ
est ruente orto consilio ex euntes cũ eius finere ꝓuiam
appiam nescientes quȩ ille dixerat in ipsa eccła qucon¬
p̃dixerit posuerunt:. Ecũ eundẽ uirũ curis sȩcularib: ob¬
ligatũ luersq terrenis in hiantẽ fuisse nouerimꝰ: unde hoc
p̃dicere potuit. niss quia id quod futurĩ erit ei corpom¬
ipsa uis animȩ ac subtilitas preuidebat. quod aut̃ sepe
etiam reuelationib agitur . ut amorituris futura p̃¬
sountur ex ins colligere possumꝰ quȩ apud nos gesca

Expanded text:
ique sibi vestimenta ad procedendum jussit. Quem dum puer quasi insanire cerneret, ejusque praeceptis minime obediret, surrexit, vestimento se induit, et per viam Appiam ad beati Xysti Ecclesiam se esse processurum dixit. Cumque post modicum, ingravescente molestia, esset defunctus, deliberatum fuerat ut apud beatum Januarium martyrem Praenestina via ejus corpus poni debuisset. Sed quia longum hoc his qui funus ejus curaverant visum est, repente orto consilio exeuntes cum ejus funere per viam Appiam, nescientesque quid ille dixerat, in ipsa eum ececularibus obligatum lucrisque terrenis inhiantem fuisse noverimus, unde hoc praedicere potuit, nisi quia id quod futurum erat ejus corpoipsa vis animae ac subtilitas praevidebat? Quod autem saepe etiam revelationibus agitur ut a morituris futura praesciantur, ex his colligere possumus quae apud nos gesta
Abbreviated transcription (Latin):
lacridoquii satis factione credidisti: opo¬
rtet ut ꝑomia eẽ credas& iniquoꝵ animas
in inferno. Iuia ex retribucione et̃ne iustiie &
sti crucient᷑ : nã sicut electos beaticudo lȩaificit:
ita cregli necesse ẽ. qđ adie exitꝰ sui ignis repbosex¬
urt PE¶REt qua ratione credendũ ẽ quia¬
rem incorporet̃ tenere ignis corporeus possit:
GRE CORiuiuentis hominis in corporeus
p̃s tene t᷑ incorpore :dur ñ postmortẽ cũ in corpo¬

Expanded text:
sacri eloquii satisfactione credidisti, oportet ut per omnia esse credas et iniquorum animas in inferno, quia ex retributione aeternae justitiae, ex sti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est quod a die exitus sui ignis reprobos exurat. PETR. Et qua ratione credendum erem incorpoream tenere ignis corporeus possit? Gregorius: Si viventis hominis incorporeus spiritus tenetur in corpore, cur non post mortem spir
Abbreviated transcription (Latin):
ut m̃tes in fideliũ quȩ inferm torm̃ta. eẽ. non credunt:
todñtorũ loca uideant. quȩ audita credere recusant:
Quol uero sue clecti ssue reprobi quorũ comimuns causa in
opes reo fus crisiad loca etium cõmunia deducunsca. Ner¬
es isuobisuerta sicis ficerent :e tũ si exemplade essenc
pse quore ꝓpt̃ lectos in euiunglo dicio indomo pitrs
ne centonsones multe sunt: Sienĩ dispar recributto in¬

Expanded text:
es infidelium, quae inferni tormenta esse non credunt, tormentorum loca videant, quae audita credere recusant. Quod vero sive electi, sive reprobi, quorum communis causa in opere fuerit, ad loca etiam communia deducantur, Veritatis nobis verba satisfacerent, etiamsi exempla deessent. Ipsa quippe propter electos in Evangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt . Si enim dispar re
Abbreviated transcription (Latin):
taut̃ de egredientib: animab: quȩ multa
prenoscunt: eti quȩ coepimꝰ exequam: neq
hoc silendũ ẽ : qđ de teophanio centũ cel¬
lensis urbis comite in ecidẽ urbe positus mul
cipue scudens Exercendis quidem comitatꝰ curis
occupatꝰ. agebit terrena & cemporali Sedut post
infine daruit magis ex lebito qua exintentione n ã
cũ ꝓpinquante mortis eiꝰ tẽpore grauis sim aeris
tepestis obsistenx. nec ad sepeliendũ duci potuisse:
euquxor sua cũ fletu uehem̃tis simo inquirene dicens

Expanded text:
egredientibus animabus, quae multa praenoscunt, ea quae coepimus exsequamur, neque hoc silendum est quod de Theophanio, Centumcellensis urbis comite, in eadem urbe positus, multitalitati praecipue studens. Exercendis quidem comitatus curis occupatus, agebat terrena et temporalia, sed, ut post in fine claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam dum appropinquante mortis ejus tempore gravissima aeris tempestas obsisteret, ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque uxor sua cu
Abbreviated transcription (Latin):
plũ uiuentib fr̃ib prouiderẽ. Prȩcioso igitur eiꝰ¬
dẽ monasterii p̃posito adme ascito dixiruade &
nullus ex frib se ad eũ morientẽ iungat: nec sermo¬
nẽ consolationis excuius lib& coꝵore ꝑcipicat : sedcũ
inmorte consticutꝰ. fr̃s quȩ sierit : ei suus frat̃ carna¬
lis dicat. quia ꝓsolidis quos occulte habuit. acun¬
tis fr̃ib ab hominatꝰ sit: ut saltẽ in morte decul¬
pa suct m̃cẽ illius a maritudo transuerber&: atq
a peccato quod ꝑpetrauit purg&: Cũ uero mor¬
tuus fuerit : corpus illius cũ fratrũ corporib
ñponaitur sed quolibȩt fossã insterquilinio
facite incĩ corpus eiꝰ ꝓicite: ibiq suꝑ eũ tres
aureos quos reliquid iactate : simul om̃s claman¬
tes. Iecunia tu: tecũ sic in ꝑdicione. & sic eum
qui diu in hac urbe meo monasterio p̃fuit: nar ra¬
re consueuit: dicens. Quidã curialis illic facratis¬

Expanded text:
plo viventibus fratribus providerem. Pretioso igitur ejuplo viventibus fratribus providerem. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad me ascito dixi: « Vade et nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat; sed cum in morte constitutus fratres quaesierit, ei suus frater carnalis dicat, quia pro aureis quos occulte habuit a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur, sed quolibet fossam in sterquilinio facite, in eo corpus ejus projicite, ibique super eum tres aureos quos reliquit jactate, simul omnes clamantes, Pecunia tua tecum sit in perditione, et sic eum qui diu in hac urbe meo monasterio praefuit, narrare consuevit, dicens. Quidam curialis, illic sacratis
Abbreviated transcription (Latin):
ineode monasterio consticuto sedu¬
le obsequi . aq in assiduis egritudinib meis
excubare consueuerat: Hic itaq langore
corporis p̃uentis ad extremũ deducdisie
Eui in ipsa suc molestia frat germaoniꝰ nomine
copiosus seruiebIipse quoq nunc in
hac urbe ꝑeande medicine artẽ tẽponi¬
lis uite stipendia seccaturd d pdictis cũ
iam se ad extremũ peruenis ie cognouiss
eidẽ copioso fr̃i suoquia occulte cresaups
haber&e in notuit: Iuod nimitũ fr̃ib nempo¬
tut celari sed subtilit̃ indagartes atq l
mihi nuntiatũ ẽ : tantũ malũ de fre qui nobiscũ cõ¬
munit̃ uixerat. ȩquanimit̃ ferre non ualui: qup¬
pe quidiusdẽ nr̃i monasterii semꝑ regula fue
rit : ut cuncti fr̃s ita cõmunit̃ uiuerent: quatinus
eis singulis nulla habere ꝓpria licera : Tunc ni¬
mio merore ꝑculsus. cogitare coepi: uel quid ad
purgccionẽ morientis facerẽ : uel quid in exem¬

Expanded text:
in eodem monasterio constituto seduin eodem monasterio constituto sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus meis excubare consueverat. Hic itaque languore corporis praeventus, ad extremum deductus est. Cui in ipsa sua molestia frater germanus, nomine Copiosus, serviebat, qui ipse quoque nunc in hac Urbe per eamdem medicinae artem temporalis vitae stipendia sectatur. Sed praedictus Justus cum jam se ad extremum pervenisse cognovisset, eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus non potuit celari, sed subtiliter indagantes, atque mihi nuntiatum est, tantum malum de fratre qui nobiscum communiter vixerat aequanimiter ferre non valui, quippe quirat, ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc nimio moerore perculsus cogitare coepi, vel quid ad purgationem morientis facerem, vel quid in exem
Abbreviated transcription (Latin):
PEGORIUS ignis corporeu pos
Si incorporeus sp̃s in hoc teneri potest qđ
uiuificat : quare ñ poenalit̃ & ibi teneatur
nãq eo ipsõ putit᷑ qđ uid&. Et quia concreman sẽ
cispicit cremat᷑: sicq sit ut rescorporet in corporã
oxurit dũ exigne uisibili ardor acdolor inui¬
sibilis trabit łit ꝑignẽ corporeũ mens incorpona
ctũ incorporea flcĩma crucict᷑ Iuc̃uis colligen
dictis ex uanglicis possumꝰ quia incendiũ ani¬
ma ñ solũ uidendo sed etiã expendopacitur.
continua seꝓco inlacrimis afflixic: salucarẽ hostiã
qotidit obtulit: ce reuersus post adbalneũ eũiam
minimt inuienit: Iua exre quancũ ꝓsit animndo
inmola tiosacre oblationis ostenditur: quando
hano & ipsi mortuoꝵ sps a uiuentib petunt: &¬
signa indicant quib ꝑcã absoluti uideantur:¬
S e neq hoc silendũ existimo. quod accũ inmo¬
nisterio meo ance hoc trienniũ reminiscor
uidẽ namq monachus iustus noniner
medicinȩ arte fuerat imbutus. quini

Expanded text:
EGOR. Si incorporeus piritus, Petre, in hoc teneri potest quod vivificat, quare non poenaliter et ibi teneatur namque eo ipso patitur, quo videt; et quia concremari se aspicit, concrematur. Sicque fit ut res corporea incorpoream exurat, dum ex igne visibili ardor ac dolor invisibilis trahitur, ut per ignem corporeum mens incorporea etiam incorporea flamma crucietur. Quamvis colligere ex dictis evangelicis possumus quia incendium anima non solum videndo, sed etiam experiendo patiatur.continua pro eo in lacrymis afflixit, salutarem hostiam quotidie obtulit, et reversus post ad balneum eum jam minime invenit. Qua ex re, quantum prosit animabus immolatio sacrae oblationis ostenditur, quando hanc et ipsi mortuorum spiritus a viventibus petunt et signa indicant, quibus per eam absoluti videanturSed neque hoc silendum existimo quod actum in monasterio meo ante hoc triennium reminiscor. Quidam namque monachus, Justus nomine, medicinali arte fuerat imbutus, qui mihi,
Abbreviated transcription (Latin):
acplebe requisuu qui a eadẽ odoris flagbrn¬
tia miro modo se repletos fuisse testati sunt.
& quȩdã alia in augm̃to miriculi quȩ nunc
narrare longũ existimo. de codẽ sepulchro
eiꝰ addiderPST Rꝰ In quisitioni met suf¬
ficient̃ iã uideo sitis factũ sed hoc .ẽ. ad hue
qđ questione animũ pulsat: quia cũ suꝑius
dictũ sic eẽ im sc̃oꝵ animas incęlo. restat
ꝓcul dubio ut iniquoꝵ quoq anime. eẽ non
nisi in inferno credantur: & quid hac dere
habecit uericas ignoro nãhumana estima¬
tio non hab& peccatoꝵ animas ꝯnte iudiciũ
posse cruciari XXX IIII¬

Expanded text:
ac plebe requisivi, qui et eadem odoris fragranac plebe requisivi, qui et eadem odoris fragrantia miro modo se repletos fuisse testati sunt, et quaedam alia in augmento miraculi, quae nunc narrare longum aestimo, de eodem sepulcro ejus addiderunt. PETR. Inquisitioni meae sufficienter jam video satisfactum, sed hoc est adhuc quod quaestione animum pulsat: quia cum superius dictum sit esse jam sanctorum animas in coelo, restat procul dubio ut iniquorum quoque animae esse non nisi in inferno credantur. Et quid hac de re veritas habeat ignoro. Nam humana aestimatio non habet peccatorum animas ante judicium posse cruciari.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtinꝰ uocẽ mors & nortẽ screnitas ẽ secutꝰ Nuoa
signũ alu sunt etiã signa comicita nã manꝰ eius
ie pedes podigit humore tume scentes uersi inuul¬
neribi fuernt & ꝓfluente saniȩ paceba t Seclcũ
copus eiꝰ exmort adlauuandũ fuissee nudatũ ita
mnanꝰ pedesq ciꝰ scni inuenti sunt ac siunquã uul¬
neris nibil habuissent: duccꝰ itiq ac sẽpultꝰ ẽ eiusq
coniugiuisũ ẽ. ut quartodie in sepulchro illi¬
usmarmor quod suꝑ positũ fuerat mutari debu¬
isso. Quod uidelico marmor corporigiꝰ suꝑ posi¬
tũ dũ fuisse ab latũ tanta excorpore ipsiuꝰ flagrentia
odousemaniuit ac si ex putrescente carne illi ꝓuer
bus a romata ferbuis sent: Iuod factũdũ narrante
me in omeliis infirmis quibusdã uenis s& indubiũ
die quadã sedente me in conuentu nobiliũ ipsi
artifices qui in sẽpulchro illius marmor mutaue¬
rintaffuer̃. aliquid me deꝓpria causa rogaturi:
Iuosego de eodẽ miriculo corã clero. nobilib

Expanded text:
ortem serenitas secuta est. Quod signum etiam alia signa sunt comitata. Nam manus ejus et pedes podagrae humore tumescentes versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed dum corpus ejus ex more ad lavandum fuisset nudatum, ita manus pedesque ejus sani inventi sunt, ac si nunquam vulneris aliquid habuissent. Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex corpore ipsius fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescente carne illius bus aromata ferbuissent. Quod factum dum, narrante me in homiliis , infirmis quibusdam venisset in dubium, die quadam, sedente me in conventu nobilium, ipsi artifices qui in sepulcro illius marmor mutaverant adfuerunt, aliquid me de propria causa rogaturi. Quos ego de eodem miraculo coram clero, nobilibus
Abbreviated transcription (Latin):
ecesserunt ei pareulẽs dui irudere. ae dierre. comede. Num¬
dermonibus honorałios iuderelus restenłẽ in conuirio aqua
ad miuislerium desuit, cum que dilula ligneã sieut illie
morii est maneipium ad Ioulem pereait, dum que aurirẽt
aquaur pieis oilulam intrariã. reuerdam que maneipium
aule ora diseum beulium pateet eum aquã fudĩt qui ad
totius diei oiclum połuriseł houorało sũsteore. mirałi omnes
tola que illa parreułlam irĩdio centauit.

Expanded text:
coeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nuncoeperunt eum parentes ejus irridere, ac dicere: Comede; nunsermonibus Honoratus irrideretur, repente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit.
Abbreviated transcription (Latin):
stirenteȩ amore recusr&. coeper̃ ei parentes luurridẽ
pente in c̃uiuio aqua ad ministeriũ defuit:cũq
situla lignat sicut illic moris ẽ mancipiũ ad fontem
prexit. Dũq aurir& aquã. piscis situlĩ intrauit R.¬
uersumq mancipiũ anteori disa Tentiũ piscẽ cũ aqu
fudit q ad totius diei uictũ potuis set honorito suffice¬
re. Mirati om̃s totaq illa patrentũ iriino cessatuit.
Coepere nanq in hononito uenerari abstinentũ quĩ¬
Uenanłei quondaui patuci in dammi parlibus
silla fuit in quã colonus eius siliuin houoratum nomine
habuit qui as aunis puerilibus ad amoiem celestu palre
peo abstineułiam eaaitił. cueque lam magna conpersalione
pollereł. se orque ab ocioso quoque sermone reslungeret
multum que uł presalus ouus per absłinenlĩam car necu
domarel: Die quãdam parentes illiua uicinio ouis conrioiun
siceiunt in quo ad reseendum caines parale duuł. qua
dum ille ad esum conłingere pro abiłineułie amore iecusaul

Expanded text:
stinentiae amore recusaret, coeperunt eum parentes ejus irriderepente in convivio aqua ad ministerium defuit; et cum situla lignea, sicut illic moris est, mancipium ad fontem perrexit. Dumque hauriret aquam, piscis situlam intravit. Reversumque mancipium ante ora discumbentium piscem cum aqua fudit, qui ad totius diei victum potuisset Honorato sufficere. Mirati omnes, totaque illa parentum irrisio cessavit. Coepere namque in Honorato venerari abstinentienantii quondam patricii in Samnii partibus villa fuit, in qua colonus ejus filium Honoratum nomine habuit , qui ab annis puerilibus ad amorem coelestis patriae per abstinentiam exarsit. Cumque magna conversatione polleret, seque jam ab otioso quoque sermone restringeret, multumque, ut praefatus sum, per abstinentiam carnem domaret, die quadam parentes ejus vicinis suis convivium fecerunt, in quo ad vescendum carnes paratae sunt: quas dum ille ad esum contingere pro abstinentiae amore recusaret,
Abbreviated transcription (Latin):
disparuit: ⁊auis aut̃ cui ep̃s perit: ande
post multa ꝑicula adhosticã insulã fluctibus
quassata ꝑuenit: Cũq die t̃cio ep̃snautã qui ab:
eo arreptus incirabo fuerati innulla marispar¬
te uiden& apparere : uehem̃ter afflictus mortu¬
um credidit. Sed pro obsequio caritatis unũ quod
mortus̃ debelut impendit: ut omnipotent: dõ
ꝓ absolutione eiꝰ animȩ offerre sicrificiũ uicti

Expanded text:
tandem post multa pericula ad Osticam insulam fluctibus cassata pervenit. Cumque die tertio episcopus nautam, qui ab eo arreptus in carabo fuerat, in nulla maris parte videret apparere, vehementer afflictus mortuum credidit, sed per obsequium charitatis unum quod mortuo debebat impendit, ut omnipotenti Deo pro absolutione ejus animae offerre sacrificium victi
Abbreviated transcription (Latin):
cuer̃ Iui ne ꝑbuminos atꝰ anouitite m̃ts acteristrenti
cosbrin petens ds̃ bui mundi liboribi noluit acci pcar. Sad
ũ que platist̃ melius insinuo : sic qde ꝑ inquisitionẽ ac
reforisonẽ ditisunt sola nom̃onũ prenoditione distinglo
. TRxioNonualde intliu aliquoꝵ inti tu¬

Expanded text:
te mentis veterascerent, eos omnipotens Deus hujus mundi laboribus noluit occupari. Sed jam quae prolata sunt, melius insinuo, si ea quae per inquisitionem ac responsionem dicta sunt, sola nominum praenotatione distinguo. PETR. Non valde in Italia aliquorum vit
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ ipsa sacrificiorũ archana mactabat :
dicenss Age quod agis oꝑare quod oꝑaris non ces¬
s& pestuus non cess& manꝰ cua natile apłorum
ugnies ad me. & retribuã tibi mertedẽ tua: Iiupost
annos septẽ ipso natalitiq ipłorłmn die cũ missarũ

Expanded text:
inter ipsa sacrificiorum arcana mactabat; m suscepit, dicens: Age quod agis, operare quod operaris, non cesset pes tuus, non cesset manus tua, natali Apostolorum venies ad me, et retribuam tibi mercedem tuam. Qui post annos septem ipso n
Abbreviated transcription (Latin):
net: Cuibquã Merons petre quẽ quordidie pas¬
tior & semꝑ mibi prsm uctus t̃ & sẽmꝑ per augntũ
noiuit: infelec quppe animus m̃s occupitihis suiȩ pul¬
fuit squomodo ei labentu cuncta subtererant: quconr¬
t reb omib quȩ uoliu tesetia retent corpore ipsã
ũ carnis claustra contẽplatione trinibat : qđ mortẽ
quoq quȩ pene cunctis poena ẽ: indelic& ut ingressũ
uitȩ & laboris sui p̃miũ amaibat: At nunc ex occassone
curȩ pustoralis. sȩculiriũ hominũ negotii patit᷑ & posti
tã pulchrã quietis suȩ speciẽ. terren actꝰ puluere sȩ¬
ditur. Cũq sẽ ꝓ condesrnssone multoꝵ. ad exterio¬
ri spc ¶Erit: etũ cũ interiora appetit: Nd hȩc ꝓcu
dubio: sna redit: Perpendo itaquel: qͥd tolero
ꝑpendo quid amin Dũq incutor illud qd ꝑdidi.
fit hoc grauius qđ porto. Ecõe et enĩ nunc mag¬
m maris fluctib. quatior: atq innaui m̃tis tẽpesta

Expanded text:
eror, Petre, quem quotidie patior, et semper mihi per usum vetus est, et semper per augmentum novus. Infelix quippe animus meus occupationis suae pul fuit; 152 quomodo ei labentia cuncta subter erant; quanetiam retentus corpore, ipsa jam carnis claustra contemplatione transihat; quod mortem quoque, quae pene cunctis poena est, videlicet ut ingressum vitae et laboris sui praemium amabat At nunc ex occasione curae pastam pulcram quietis sue speciem terreni actus pulvere fedatur. Cumque se pro condescensione multorum ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec procul dubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quod amisi. Dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. Ecce etenim nunc magni maris fluctibus quatior, atque in navi mentis tempestatis
Abbreviated transcription (Latin):
engo delectitionẽ prius cirnaliũ exprimens curis post¬
positis denuntiat bonũ eẽ manducare & bibere qđ
tim̃ postmodũ ex iudicii ratione dephendit cũ cẽ. me¬
lius dicit ire cd domũ luctus quã ad domã conuiuii :¬
& sicut lettri debere iuuenẽ in adolescentia sut. qua¬
si ex deliberatione caernaliũ ꝓponit & tam̃ postmodũ
ꝑ diffinitionẽ sententie adolescentiã & uoluptitẽ
uanco cẽ redarguit : Ita etim concionitor nr uelut
ex iñte ifirmantiũ humanae suspitionis sencentiã dũ dic¬

Expanded text:
ergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postergo delectationem prius carnalium exprimens, curis postpositis, denuntiat bonum esse manducare et bibere, quod tamen postmodum ex judicii ratione reprehendit, cum esse melius dicit ire ad domum luctus quam ad domum convivii; et sicut laetari debere juvenem in adolescentia sua, quasi ex deliberatione carnalium proponit, et tamen postmodum per definitionem sententiae adolescentiam et voluptatem vana esse redarguit; ita etiam concionator noster, velut ex mente infirmantium humanae suspicionis sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
snt dissenatꝰ at animã adelectatione cõpescct
bi nẽqi ait : hoc taq mihi uesiũc̃ bonũ ut cõme¬
dat quis & bibat & fruatur lȩtitia ex labore suo. &longe
inferius subiungit. Melius ẽ ire ad domũ luctꝰ quam
ad domũ conuiuii. Si enĩ bonũ ẽ manducare & bibere::
melius fuisse uidebatur ad domũ conuiuii ꝑgere.
uc̃ ad domũ luctꝰ Ex qua re ostenditur : quia illud
ex infirmantiũ ꝑsona intulit: hoc uero exritionis defini¬
tione subiunxit : Nã ipsas protinꝰ causas rationis edisserit
c de domo luctꝰ quȩ sit utilitas ostendit dicens. In illa enĩ
finis cunctoꝵ ad monetur hominũ & uiuens cogitat quid
futurus sit Rursum illic scriptũ ẽ : Letare iuuenis in
adolescentia tua: It paulo post subditur. Ad olescentia
enĩ & uoluptas uana sunt. Suidũ hoc postmodũ uanum
esse redarguit. qđ prius id monuisse uidebatur pci¬
tent̃ indicat qui illa quasi ex desiderio carnali uer¬
bã intulit᷑ hoc uero ex iudicii ueritate subiunxit: sicut

Expanded text:
ione compescat. Ibi namque ait: Hoc itaque mihi visum est bonum, ut comedat quis et bibat, et fruatur laetitia ex labore suo . Et longe inferius subjungit: Melius est ire ad domum luctus, quam ad domum convivii . Si enim bonum est manducare et bibere, melius fuisse videbatur ad domum convivii pergere quam ad domum luctus. Ex qua re ostenditur quia illud ex infirmantium persona intulit, hoc vero ex rationis definitione subjunxit. Nam ipsas protinus rationis causas edisserit, et de domo luctus quae sit utilitas ostendit, dicens: In illa enim finis cunctorum admonetur hominum, et vivens cogitat quid futurus sit . Rursum illic scriptum est: Laetare, juvenis, in adolescentia tua . Et paulo post subditur: Adolescentia enim et voluptas vana sunt . Qui dum hoc postmodum vanum esse redarguit, quod prius admonuisse videbatur, patenter indicat, quia illa quasi ex desiderio carnali verba intulit, haec vero ex judicii veritate subjunxit. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
alomonis liber in qua bȩc scripta sunt.
ecclesastes cippellatus .ẽ. Ecclesastes
aut̃: propriȩ concionttor dicitur. Inconcione utro¬
sententia promitur . perquã tumultuose turbȩ se¬
ditio comprimatur. Et cũ multi diuersa sentiunt
ꝑcontionentis rationẽ ad unt̃ sententiã ꝑducunt᷑
Mic igitur liber idcirco contionator dicit. quia
selomon ineo quasi tumultuantis turbȩ suscipit st¬
sum ut et ꝑ inquisitionẽ dicat quȩ fortasse ꝑtemp¬
titionẽ imperiti mens sentiat Nã quot sententiu
quasi ꝑ inquisstionẽ mouet : quasi toc in se ꝑsonas di¬
cersorũ suscipit. Sed concionator uerax ulut exten¬
scomanu om̃ium tumultus sedat cosq id unã sententia
reuocat : cũ in eiusdẽ libri ẽmino ait: finẽ loquendi
om̃s pctrit̃ audidmꝰ Dm̃ time oe manditi eius ob¬
dũ lo quendi finẽ secũ parit̃ om̃s ad monebat ĩ qui igitur
difine libridicitiom̃s parit̃ audiamꝰ ipse sibitestis ẽ quu

Expanded text:
alomonis liber in quo haec scripta sunt, Ecclesiastes appellatus est. Ecclesiastes autem proprie concionator dicitur. In concione verosententia promitur, per quam tumultuosae turbae sedi io comprimatur. Et cum multi diversa sentiunt, per concionantis rationem ad unam sententiam perducuntur. Hic igitur liber idcirco concionator dicitur, quia Salomon in eo quasi tumultuantis turbae suscepit sensum, ut ea per inquisitionem dicat, quae fortasse per tentationem imperita mequasi per inquisitionem movet, quasi tot in se personas diversorum suscipit. Sed concionator verax velut extensa manu omnium tumultus sedat, eosque ad unam sententiam revocat, cum in ejusdem libri termino ait: Finem loquendi omnes pariter audiamus. Deum time et mandata ejus obdum loquendi finem secum pariter omnes admonebat? Quia igitur in fine libri dicit: Omnes pariter audiamus, ipse sibi testis est quia,
Abbreviated transcription (Latin):
tilẽ emisit flatũ. Et quẽ prius mecũ loquentẽ uidebam
subito extinctũ uidi sed eius cnima utrũ egressa sic annon¬
egressa non uidi. Et ualde durũ uidetur : ut credatur
ses cẽ quã nullus ualeat uidere. GREGORIU
uid mirũ petre .si egredientẽ animat̃ non indisti: quã
& manentẽ in corpore non uides: nũ quid nam modo me
cũ lõqueris quia uidere in me nonuales ainimã metĩ idcir¬
come eẽ ex animẽ credis: Faturi quippe animȩ inuisi¬
pilis ẽ : atq iti ex corpore inuisibilit̃ egredicur.: sicut in

Expanded text:
talem emisit flatum; et quem prius mecum loquentem videbam, talem emisit flatum; et quem prius mecum loquentem videbam, subito extinctum vidi. Sed ejus anima utrum egressa sit, an non, non vidi; et valde durum videtur ut credatur res esse, quam nullus valeat videre. GREGOR. Quid mirum, Petre, si egredientem animam non vidisti, quam et manentem in corpore non vides? Nunquidnam modo cum mecum loqueris quia videre in me non vales animam meam, idcirco me esse exanimem credis? Natura quippe animae invisibilis est, atque ita ex corpore invisibiliter egred
Abbreviated transcription (Latin):
eperib post mortẽ carnis ad inferos deduccinet in ipsit
morte moriuntur : sed inucruq tũ dispari sententia di¬
monstricur quii contionator uerx & illud extemp¬
ticione caernedi intulit & hoc postmodũ ex spirittili
picate diffimnunt PE T RUIS. Lib& nesisse qđ reqͥsiui
ũ me intantai subtilitaite contigit discere qđ nesciui Sed quȩ¬
ote ut me ȩquanimit̃ feras: si ipse quoq apud te more ȩccle¬
siastes nr̃i infirmantiũ inme ꝑiõnã suscepero: ut cisdẽ in fir¬
mEntib prod ẽẽ ꝓpinquius quasi ꝑeoꝵ inquisitionẽ possim
IE GO RIUS Cur  condescendentẽ infirmi¬
ti proximoꝵ ȩquainimit̃ non ferã cũ paulus dicit: om̃ib
om̃a scactus sũ ut om̃s fticerẽ seduos : qđ ipse quoqdũ ex
conde scensione Karitatis egeris in hac re̾ amplius uene¬
siri debes inqua morẽ egregsi p̃dicatoris imitaris
ET RUS. Quodã frẽ moriente. pre¬
sentẽ me. eẽ. contigit: Iui repente dũ loqueretur ui¬

Expanded text:
operibus, post mortem carnis ad inferos deducti, nec in ipsa morte moriuntur. Sed in utraque tam dispari sententia demonstratur quia concionator verax, et illud ex tentatione carnali intulit, et hoc postmodum ex spiritali ritate definivit. PETR. Libet nescisse quod requisivi, dum me 380 in tanta subtilitate contigit discere quod nescivi. Sed quaeso te, ut me aequanimiter feras, si ipse quoque apud te more Ecclesiastis nostri, infirmantium in me personam suscepero, ut eisdem infirmantibus prodesse propinquius quasi per eorum inquisitionem possim. GREGOR. Cur condescendentem te infirmitati proximorum aequanimiter non feram, cum Paulus dicat: Omnibus omnia factus sum, ut omnes facerem salvos ? Quod ipse quoque dum ex condescensione charitatis egeris, in hac re amplius venerari debes, in qua morem egregii praedicatoris imitarisETRUS. Quodam fratre moriente praesentem me fuisse contigit. Qui repente dum loqueretur, vi
Abbreviated transcription (Latin):
surrectionis ab sorbet & inherendo sp̃ui coro seruetur
in ꝑpetuũ : quia ipse sp̃s inherendo dõ ÷ seruatur in ȩlũ
uȩ tam̃ catro nec in reprobis inc̾ supplicia ꝑfecte deficit
qui semꝑ deficiendo subsistit : ut qui spu& carne peccaue¬
runt. semꝑ essentialĩ uuentes & carne & sp̃u sine fine
moriantur. PE TRUS. Ratiomi fideliũ placent
cuncta quȩ dicis: sed queso tedũ sp̃s hominũ atq ium̃¬
toꝵ tanti distinctione discernas quid .ẽ. qđ sȩilomon ait
dixi incorde meo de filiis hominũ. ut ꝓbaret eos ds̃. &
ostender& similes eẽ . bestiis ⁊ dcirco unus int̃itus ẽ ho¬
minis &e ium̃toꝵ & ȩque utriusq conditio: qui ad huc ean
dẽ sententã suc̃ subtilit̃ exequens adiungit: sicuo mo¬
ritur homo : sic & illa moriuntur Similit̃ spirant omia

Expanded text:
rendo spiritui caro servetur in perpetuum, quia et ipse spiritus inhaerendo carni servatur in Deum. Quae tamen caro nec in reprobis inter supplicia perfecte deficit, quia semper deficiendo subsistit; ut qui spiritu et carne peccaverunt, semper essentialiter viventes, et carne et spiritu sine fine moriantur. PETR. Rationi fidelium placent cuncta quae dicis. Sed quaeso te, dum spiritus hominum atque jumentorum tanta distinctione discernas, quid est quod Salomon ait: Dixi in corde meo de filiis hominum, ut probaret eos Deus, et ostenderet similes esse bestiis; idcirco unus interitus est hominis et jumentorum, et aequa utriusque conditio ? Qui adhuc eamdem suam sententiam subtiliter exsequens, adjungit: Sicut moritur homo, sic et illa moriuntur, simi
Abbreviated transcription (Latin):
pabuerit: ꝓtinus responda: Illũ atq illĩ uuem si
sciã requirã ucrũ n ouerit quando conceptꝰ sit uel uiderit
quando natus nihil hoꝵ se nosse uel uidisse facebitꝰ
& tim̃ qđ non uidit credit : Nã illũ patrẽ illãq se habuis¬
sẽ matrẽ: absq dubitatione testatur PEFRUS
Fateor quia nunc usq nesciui: qđ infideles b¬
habere fidẽ. GRE GOR. Habent etiã infide¬
les fidẽ : sed utinã indm̃ Quã si utiq haberent infideles
non essent : sed hinc in sua ꝑfidia redarguendi sunt
hinc ad fidei gratiã ꝓuocandi: Iuia si deipso suo uisibi¬
li corpore credunt qđ minime uider̃ : ucur in ui sibilica
non credunt quȩ corporilit̃ uideri non possunc: sIII¬
ãquit post mortẽ carnis uiuat anima : patet ratio sed
fidei admixta. Tres quippe uitales sp̃s. creauit om¬
nipotens ds̃. Vnũ qui carne non tegitur: aliũ qui car¬
ne tegitur. sed ñ
cum carne moritur: Tertium
qui icarhe
tegitur & cũ crne moritur

Expanded text:
respondebit, illum atque illam. Quem si statim requiram utrumne noverit quando conceptus sit, vel viderit quando natus, nihil horum se vel nosse, vel vidisse fatebitur, et tamen quod non vidit, credit. Nam illum patrem illamque se habuisse matrem absque dubitatione testatur. PETR. Fateor quia nunc usque nescivi quod infidelis haberet fidem. GREGOR. Habent etiam infideles fidem, sed utinam in Deum. Quam si utique haberent, infideles non essent. Sed hinc in sua perfidia redarguendi sunt, hinc ad fidei gratiam provocandi, quia si de ipso suo visibili corpore credunt quod minime viderunt, cur invisibilia non credunt, quae corporaliter videri non possunt; quia post mortem carnis vivat anima, patet ratio, sed fidei admista. Tres quippe vitales spiritus creavit omnipotens Deus: unum qui carne non tegitur; alium qui carne tegitur, sed non cum carne moritur; tertium qui carne tegitur, et cum carne moritur
Abbreviated transcription (Latin):
bis dĩ ꝑfrui. beatoꝵ angłoꝵ spiritib cordis munditia & cel¬
situdine uisionis int̾̃ ẽẽ sed postquã huc cecidit: ab illo qͦ
implebatur m̃tis lumine recessit. Ex cuius uidelic& cir¬
ne nos in huius exilii cȩcitate nati audimꝰ quidẽ. ẽẽ. ce¬
lestẽ patriã: audimꝰ eius ciues angłos dĩ. Audimꝰ eorun¬
dẽ angłoꝵ socios. sps̃: iustoꝵ & ꝑfectoꝵ: Sed cirnales
quiq quu illa in uisibilii scire nonualent ꝑ experim̃¬
tũ : dubittint utrũne sit qđ corporalib oculis non ui¬
dent. Iuȩ nimirũ dubietas primo parenti nr̃o. eẽ non
potuit: quia exclusus a paradrsi gitudus. hoc qđ ami¬
serit uel qđ uiderat recolebat. hiaut̃ senare uel re¬
colert auditi non possunt : qui eoꝵ nullũ sicut ille
salten de p̃terito experim̃tum tenent : Ac si enĩ preg¬
tes& campostuolantes aues currentes equos nom in&.
ille uero qͥẽ .ii. circere natus & nutritꝰ nihil aliud quã

Expanded text:
i, et beatorum angelorum spiritibus cordis mundicia, et celsitudine visionis interesse, sed postquam huc cecidit, ab illo, quo implebatur, mentis lumine recessit. Ex cujus videlicet carne nos in hujus exilii caecitate nati, audimus quidem esse coelestem patriam, audimus ejus cives angelos Dei, audimus eorumdem angelorum socios experimentum, dubitant utrum ne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro esse non potuit: quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amisit, quoniam vidit, recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt: quia eorum nullum sicut ille saltem de praeterito experimentum tenent. Ac si enim praegtes et campos, volantes aves, currentes equos nominet, ille vero qui est in carcere natus et nutritus, nihil aliud quam
Abbreviated transcription (Latin):
OSTQUAM
de paridisi giuidiis cul¬
pa exigente. pulsus .ẽ.
primus humani generis¬
parens in huiuꝰ exilii atq cęcitatis quã patimur erum¬
nã uenit : quid peccando extra sem& ipsũ fusus. ũ illa
celestis patriȩ gauidia quȩ prius contemplabatur uide

Expanded text:
ostquam de paradisi gaudiis culpa exigente pulsus est primus humani generisparens, in hujus exilii atque caecitatis, quam patimur erumnam venit: quia peccato extra semetipsum fusus, jam illa coelestis patriae gaudia, quae prius contem
Abbreviated transcription (Latin):
dit ĩta in hac exilii suicȩcitate nati bomines .dũ. ec̃ sum¬
mi & inuisibilia audiunt. diffidunt anuera sint. quia
Ela hȩc infima. in quib nati sunt uisibilia nouerunt.
deremus que ad huc scirẽ ꝑ experim̃tum non possumus.
Notquot ergo hunc sp̃mheredititis nr̃e pignus ac¬
dspimꝰ: de uita in uisibiliũ non dubitamus. Quisquis
uut̃ in hac credulitite ad huc solidus non . ẽ: deb&
proculdubio maioꝵ diccis fidẽ p̃bere.: eisq ũ ꝑsem̃ sp̃m

Expanded text:
dat; ita in hac exsilii sui caecitate nati homines, dum esse sumdat; ita in hac exsilii sui caecitate nati homines, dum esse summa et invisibilia audiunt, diffidunt an vera sint, quia sola haec infima in quibus nati sunt visibilia noverunt. deremus, quae adhuc scire per experimentum non possumus. Quotquot ergo hunc spiritum haereditatis nostrae pignus accepimus , de vita invisibilium non dubitamus. Quisquis autem in hac credulitate adhuc solidus non est, debet procul dubio majorum dictis fidem praebere, eisque jam per
Abbreviated transcription (Latin):
etumnam reuit. quia pereando extra semet iptum susuo
Iam illa celestis patrie gaudia que prius contemslabatus
uidere non poluit. In baradiso quippe homo assuererat
uerbis dei persiui. beatoram angelorum opeulibus. cordis
munditia et celsitudine uisionis intes esse. sio pottquam
hue ceeidiz ab illo quo implebatus mentis lumine
necessit. Ex euius uidelicet carne nos in huius ecilii cecilale nati
audimus quidem esse celestem patriam. audimus eius cires angelor
dei. aud imus eo rundem angelorum socios. Ipes iustoram ot perpecloram
sed carnales quique quia ila inoidibilia seire non salent n es eepeu meu
dubitant ułrumne sił quod corporalibus oculis non uideut. que
uimerum dubietas primo parenti uostio esse uon potuit. quia
etelasusa saradisi gaudiis hoe quod amiserat rel quod uiderat
recolebat. hi aulem sentere uel recolere audila uon postunt qui
eoruia nullum situ ille salalem de pretercło experimentum
tenent.
quit ea ꝑ experim̃tum non nouit ueracit̃. eẽ diffi¬

Expanded text:
t minores2. Quia peccando extra semet ipsum fusum jam illa celestis patrie gaudia que prius contemplabatur videre non potuit. In paradiso quippe homo adsueverat verbo Dei perfrui, beatorum angelorum spiritibus cordis mhuc cecidit, ab illo quo implebatur mentis lumine recessit. Ex cujus videlicet carne, nos in hujus exsilii caecitate nati audimus quidem esse coelestem patriam, audimus ejus cives angelos Dei, audimus eorumdem angelorum socios spiritus justorum et perfectorum, sed carnales quique quia illa invisibilia scire non valent per experimentum, dubitant utrumne sit quod corporalibus oculis non vident. Quae nimirum dubietas primo parenti nostro inesse non potuit, quia exclusus a paradisi gaudiis, hoc quod amiserat, quoniam viderat, recolebat. Hi autem sentire vel recolere audita non possunt, quia eorum nullum, sicut ille saltem, de praeterito experimentum tenent. quia ea per experimentum non novit, veraciter esse diffi
Abbreviated transcription (Latin):
ex codẽ loco monaisteria mutari. Quos blande con¬
solatos dimisit : & nocte ecidẽ cũ paruo puerulo
nomine placido cuius suꝑius memoriã feci eius¬
dẽ montis ascendit rupẽ : ibiq diucius orituit: &¬
ł toritione cõpleta tres petras codẽ in loco prosig¬
no posuit: atq ad suum cunctis illic nescientib
monasterium redue : Cũq die ailio ad cũ pro ne¬
cessitãte aquȩ p̃dicti fris redis suno ÷ dixic : Ite i & ru¬
pẽ ilbã inqua tres suꝑ inincẽ positas pecras in ue¬
nneritis: in modio caliate. Val& enĩ om̃ps ds̃ etiam
in illo montis cicumine aquã producere. Fut uob̾
nliborẽ tanti itineris dignetur auferre: Iui eun¬
tẽs rupẽ montis quã benedictus p̃dixerat : iam
sudiortẽ inuener : Vũq inoto contauũ locũ fecis¬
sent : statĩ aqua repletus ẽ. uȩ tã sufficient̃ ema¬
nauit : ut nunc usq ubertĩ defluat: atq ab illo

Expanded text:
ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande conex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inveneritis, in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam sudantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo
Abbreviated transcription (Latin):
to dixit nunquid non cispicitis : quis ẽ. qui mo¬
nachũ istũ forais trahit : qui respondentes di¬
xerunt non : Iuib: ait. Oremus ut᷑ uos etiã ui¬
decitis quẽ iste monachus sequitur. Cũq per
biduũ esset oratũ: maurus monachus uidit: põ¬
peicinus eiusdẽ monasterii pater uidere non
potuit die igitur alia expleta oratione uir
dĩ oratoriũ egressus istantẽ foris monachũ rep
puerulo ꝑtulit : sed in orationis scudiũ immobi¬
lis ꝑmansit. Sicq antiquus hostis dominari non
ausus ẽ. in ciꝰ cogitatione ac si ipse ꝑcussus fuis¬
x his aut̃ monisceriis quȩ in codẽ loco cone¬
scruxerat : tria sursum in rupib moncis crant:
descenderẽ ut aquã haurire debuissenc maxi
ex eisdẽ trib monasterus ad dĩ stimulũ benedictũ
uener̃ dicentes : Laboriosum nobis ẽ ꝓpter aquam
qͥotidie usq adlacũ descendere & id circo necosse ẽ

Expanded text:
to dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui isto dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum repepuerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque antiquus hostis dominari non ausus est in ejus cogitatione, ac si ipse percussus fuisx his autem monasteriis quae in eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, descendere, ut aquam haurire debuissent: maxiex eisdem tribus monasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est