comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liinitans Meridionalis circulus
tem cȩli. in qua sol existens. equa¬
liter distat ab ortu. et occasu:
Isti .u. ultum scribuntur in spera.
quia ꝓ diuersitate circumspici
entium. uel habitantium uariant᷑:
p̃dictis rationibus cęlum et
firmam̃tum dicitur talis est:
Cum ignis naturalit᷑ semꝑ sit in
motu. nec supra ipsum sit quo
ascendat ut ostenclimus. nec des¬
cendere potuit. quia hoc contra
naturam eiꝰ est. et omia inferiora
loca. ab inferioribus elem̃tis occu¬
pata erant: Iterum mutile sit
illum descendendo terrã nempe
incenderet. nec in ea aliquid uiuere
posset. in quo potest et habet. et
mouetur in circuitu et est incir¬
cuitu. ñ occupando diuersa loca.
se mouere. sed partes aliter suas
cuitu se uertendo ab ortu ꝑ occa¬
sum refert secum stellas. tam
erraticas quam infixas: Quani¬
ius tam̃ circa terram. uoluatur
ñ recto mͦ. s obliq circa nr̃am
habitabilem uoluitur. quod ꝑso
los polos uideri potest: Est aut
polus stella immobilis. una in

Expanded text:
limitans. Meridianus circulus tem caeli, in qua sol existens aequaliter distat ab ortu et occasu. Isti duo ultimi non scribuntur in sphaera, quia pro diversitate circuentium vel habitantium variantur.praedictis rationibus coelum et firmamentum dicitur, talis est: cum ignis naturatiter semper sit in motu, nec supra ipsum sit quo ascendat ubi ostendimus, nec descendere potuit, quia hoc contra naturam ejus est, et omnia inferiora loca ab inferioribus elementis occupata erant. Item inutile fuit illum descendere, descendendo terram nempe incenderet, nec in ea aliquid vivere posset; ergo in quo possit et habet motum, et movetur in circuitu, et est in circuitu, non occupando diversa loca, se movere, sed partes aliter atquecuitu se vertendo ab ortu per occasum, refert secum stellas, tam erraticas quam infixas. Quamvis tamen circa terram volvatur non recto modo, sed oblique circa nostram habitabilem volvitur, quod per solos polos videri potest. Est autem polus stella immobilis, una in
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ singulos articulos &. ungues
numera. et in fine minimi digni.
.x. et nouem annos habebis: Sola¬
rem ariͣt sic in articłis utriusq
manus absq unguibus computa¬
bis: A minimo digito leue manus
inchoa et ꝑtransuersum in quatuor
digitis numera. in quarto semꝑ
bisextum nota. et in altera manu
similiter. et habebis .xx. annos.
quatuor deinde in utroq pollice
binos annos qui prioribus iuncti
est aũt solaris cursus. unus quo
cotidie aboriente in occidentem
firmamentum sequitur: Alter
quo contra firmamentum nitens
duobus conficitur magnus annus:
decies et nouies. xxuiii sunt.
quingenti xxx duo anni: Post
quos om̃s planetȩ. et om̃s stelle ad
pͥmum punctum uunde digressi
sunt recurrunt. et ꝑ easdem lineas
ut prius redeunt: Luna namq
quodlibet Todiaci signum duobꝰ
diebus et ui. horis ac bissȩ unius
hore lustrat omĩa signa .Xxuiii.¬

Expanded text:
et per singulos articulos, et ungues et per singulos articulos, et ungues numera, et in fine minimi digiti novemdecim annos habebis. Solarem sic autem in articulis utriusque manus absque unguibus computabis. A minimo digito laevae manus inchoa, et per transversum in quatuor digitis numera. In quarto semper bissextum nota. In altera manu similiter, et habebis annos viginti quatuor. Deinde in utroque pollice binos annos, qui, prioribus juncti, est autem solaris cursus. Unus quo quotidie ab oriente in occidentem firmamentum sequitur, alter quo contra firmamentum nitens duobus conficitur magnus annus. decies, et novies viginti octo, sunt quingenti. Triginta vero anni post quos omnes planetae, et omnes stellae ad primum punctum unde digressi sunt recurrunt, et per easdem lineas, ut prius redeunt. Luna namque quodlibet zodiaci signum duobus diebus, et sex horis, ac besse unius horae lustrat. Omnia signa vigi
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scribitur: Beati qui habitan
Decennouennalis cyclus dicttur.
quasi decem et nouem annorum
cirełs ꝑ tot enim annos ꝑagit
luna cursum suum. nitens contͣ
firmamentum.: Diuiditur aũt
induo. in duodecim communes
et .uii. embolismales annos: Con¬
munes dicuntur. cum duo equales.
scilicet .Xii. mensium lunarium
cha Embolismus qui suꝑ crescens
dicitur. est is qui a pascha ad aliud
nouas lunas habet: Hoc totum ideo
fir quia pascha ante equinoctium.
apud hebreos primus est agi non
ogiloadem et endecadem: Ogloas
sunt .uiii. anni. Endecas undecim:
Nuo enim communes semꝑ p̃cedunt.¬
tercium embolismũ: In octauo
aũt loco p̃cectit unus communis
embolifmum: H ic numerus ogilo¬
as appellatur Peinde iterum semꝑ
ut bisextus singulos dies septima¬
ne tangat. et sic ꝑ eosdem recurrat:
Septies aũt quatuor. fiunt .xx.¬
et uiii. Bisextus enim in quarto
rem cursum sic in articulis ad¬
iunctis unguibus computabis:
Aradice pollicis leue manus incipe.

Expanded text:
sicut scribitur: Beati qui habitant Decennovennalis cyclus dicitur, quasi novendecim annorum circulus. Per tot enim annos peragit luna cursum suum, nitens contra firmamentum. Dividitur autem in duo, In duodecim communes, et in septem embolismales annos. Communes dicuntur, cum duo aequales, scilicet duodecim mensium lunarium Embolismus, qui supercrescens dicitur, est is qui a Pascha ad aliud novas lunas habet. Hoc totum ideo fit quod Pascha ante aequinoctium eapud Hebraeos primus dicitur, agi non octoadem, et endecadem. Octoas sunt octo anni, endecas undecim. Duo enim communes semper praecedunt embolismum. In octavo autem loco praecedit unus communis embolismum, et hic numerus octoas appellatur. Deinde iterum sempeut bissextus singulos dies septimanae tangat, et sic per eosdem recurrat. Septies autem quatuor faciunt viginti octo; bissextus enim in quarto rem cursum sic in articulis adjunctis unguibus computabis. A radice pollicis laevae manus incipe
Abbreviated transcription (Latin):
in kalendas cuiꝰq mensis: Si sep¬
tem excesserit. septem sublatis.
quod remanet erit feria: hi enĩ
regulares et concurrentes. septena¬
rium numerum ñ excedunt:¬
Riegulares lune et epacte aseptem¬
bri. sumunt micium. quem egẏp¬
ti ponunt anni pͥncipium: Ab ip¬
sis enim sunt inuenti: Hi regulares
simile habent excedium ut suꝑiorẽ.
Et ideo september. . In mensibꝰ

Expanded text:
in Kalendis cujusque mensis. Si sepin Kalendis cujusque mensis. Si septimam excesserit, Septem sublatis, quod remanet erit feria. Hi enim regulares atque concurrentes Septenarium numerum non exceduntRegulares et epactae a Septembri sumunt initium, quem Aegyptii ponunt anni principium. Ab ipsis enim sunt inventi. Hi regulares simile habent exordium, ut superiores; et ideo September habet quinque. In
Abbreviated transcription (Latin):
regulares marcii: In cet̾is mensibꝰ
sic oriuntur Precelentis mensis
dies. cum regularibꝰ in septem equas
partes partire. quod remanet da¬
sequenti mensi ꝓ regularibꝰ. Uerh
et quinq regulares quod sunt
septies quinq et remanet unus.
hic regularis. aprilis. sic ingt̾s¬
Concurrentes aũt habent hoc
exordium: Solaris annus haber
diem: Hic unus dies erit pͥmo an¬
no solaris cẏcli. concurrens quia
concurrit regularibus. ad inuem¬
endam feriam in Ralendis mensin
Singulis annis adde unum usq
ad uii. Quarto anno bisextus
pro concurrente accipitur. ideo
quinto anno una concurrens pri¬
teritur. Disextili anno uerte in
ianuario et februario. bisexto pro
concurrente. in reliquis mensibus
concurrunt: Primus annus incre¬
atione mundi fuit sine concurren¬
te. Quota feria fuerit. in. ax. Raltu¬
das apͥlis. uel .ui. Ralendas martu.
tot erunt concurrentes illo annoz
Concurrentes iunge regularibus.
si infra .uii. fuerit. talis erit feru.

Expanded text:
regulares Martii. In caeteris mensibus sic oriuntur. Praecedentis mensis dies cum regularibus in septem partes aequas partire, quod remanet sequenti mensi, pro regularibus. Verbi et quinque regulares, quod sunt septies quinque, et remanet unus. Hic erit regularis Aprilis. Sic inConcurrentes autem habent hoc exordium. Solaris annus habet diem. Hic unus erit primo anno solaris cycli concurrens, quia concurrit regulariter ad inveniendam feriam primam in Kalendis mensium. Singulis annis adde unum, usque ad septimum. Quarto anno bissextus, pro concurrentibus accipitur. Illo uno anno unus concurrens transilitur, bissextili anno utere in Januario, et Februario bissexto pro concurrente. In reliquis mensibus concurrente. Primus annus in creatione mundi fuit sine concurrentibus. Quarta feria fuit in nono Kalend. Aprilis, vel sexta Kalend. Mart. Tot erunt concurrentes illo anno Concurrentes junge regularibus, si infra septimam fuerit, talis erit feria
Abbreviated transcription (Latin):
hȩ xi epactȩ. id est adiectiones
nommantur. quia singulis annus
regularibus mensium adimieni¬
eudam lunam adiciuntur. Singu¬
lis gͦ annis adice .xi. si infra .xxx.
fuerit numerus. ipse erunt epacte
p̃sentis ann: Si ultra tolle .xxix.

Expanded text:
decim epactae, id est adjectiones nominantur, quia singulis annis regularibus mensium ad inveniendam lunam adjiciuntur. Singulis ergo annis adjice undecim. Si infra triginta fuerit numerus, ipsae erunt epactae praesentis anni. Si ultra, tolle triginta,
Abbreviated transcription (Latin):
annum: Sexta decrepita add
centum annos. uel usq ad morti
Sunt nichilominus. ui etates
mundi: Prima ab adam ad noȩ
Scdã ad noȩ ad abraham: Ter¬
cia ab habraham ad dauid
Quarta a dauid ad transmi¬
grationẽ babilonis Quinta.
inde ad xp̃m Sexta. usq in

Expanded text:
agesimum annum; sexta decrepita, ad agesimum annum; sexta decrepita, ad centum annos, vel usque ad mortem. Sunt nihilominus sex aetates mundi. Prima ab Adam ad Noe; secunda a Noe ad Abraham; tertia ab Abraham ad David; quarta a David ad transmigrationem Babylonis; quinta inde ad Christum; sexta usque in
Abbreviated transcription (Latin):
greci in fine anni subponunt
Romani aũt infebruario. eo quod
ceteris breuior est. int̾serunt. Ideo¬
mensem. quia olim ibi integer men¬
sis intrialabatur: Ideo uͦ ñ ante
marcii magno tripudio ciuitatẽ
lustrabant. et nichil eis inciꝑe ante
indictionalis ab octobre incipiens.
Cyclus decennouennalis. a paschali
luna. inchoans. decem nouem annis:
Cyclus lunaris. a ianuario incipiens¬
Cyclus magnus. quingentis .xxx.
ciuitatem greciȩ est institutum
post quatuor annos adolimpiũ
montem conuenire. et ibi palestri¬
ales ludos agere. et inde dicunt᷑
anni: Romanis enim soluebat᷑
lustrabant. et inde unumquodq
quinquennium lustrum dicit᷑.
indicendo dicuntur. quia semꝑ
tas uel generatio est uita
unius cuiusq hominiꝰ.
Quel centum anni: Est
etiam etas. cum nullus super¬
fuerit. qui nunc uiuit: Sunt
quoq sex etates hominis: Prima
unfantia ad uii. annos Scdã
puericia. ad xiiii. annos: Teraia
acdolescentia ad xxi annum.

Expanded text:
Graeci in fine anni supponunt, Graeci in fine anni supponunt, Romani autem in Februario, eo quod caeteris brevior est, inseruntQuia olim ibi integer mensis intercalabatur; ideo vero non ante Martii magno tripudio civitatem lustrabant, et nihil eis incipere ante indictionalis ab Octobri incipiens Cyclus decennovennalis, a Paschali luna, inchoans novendecim annis. Cyclus solaris a Martio inchoansCyclus magnus, quingentis, trigicivitatem Graeciae est institutum, post quatuor annos ad Olympium montem convenire, et ibi palaestrales ludos agere, et inde dicunturanni. Romanis enim ab omnibuslustrabant, et inde unumquodque quinquennium lustrum dicitur.indicendo dicuntur, quia semper tas vel generatio, est vita uniuscujusque hominis, vel centum anni. Est etiam aetas cum nullus superfuerit, qui nunc vivit. Sunt quoque sex aetates hominis. Prima, infantia ad septem annos; secunda pueritia, ad quatuordecim annos; tertia adol
Abbreviated transcription (Latin):
qui xxx. annis completur: Quartꝰ
quingentis .xxx. dnobus annis reuol¬
uitur: Extra hos sunt duo legales
anni. unus qui dicitur remissionis
habens curriculam .uii. annorum:
Alter iubeleus quinquaginta annoꝵ.
ab equinoctio uerno. greci a sollticio.
egẏptũ ab autumpno. romani abru¬
ma incipiunt: Apud indos unus
mensis. apud egyptios uͦ. olim erat
annus. quatuor mensium. apud car¬
tianas.uii. mensirtm. Apud latinos
.xiii. mensium. apud quosdam unũ¬
quodq tempus anni. scilicet uer.
et alia ꝓ anno computabantur: Unde
et plato ponit nouem milia annoꝵ.
tullius quindecĩ annorum: Annꝰ¬
solaris ut in horoscopio horologii
et quadrante conficitur: Quadrans
aũt est quarta pars diei .ui. scilicet
hore: In quatuor añt annis. qua¬
tuor quadrantes.xx. quatuor horas
conficiunt. quod est integer dies:
hic gͦ dies in quarto anno. uikał
mareii int̾Ralatur. et bisextus
noĩatur: Hunc iulius cesar int̾¬
posuit. et totius compoti errorem.
ꝑ hunc correxit: hunc egyptii et

Expanded text:
 annis completur. CAP. quingentis triginta duobus annis revolvitur. Extra hos sunt duo legales anni. Unus qui dicitur annus remissionis, habens curricula septem annorum, alter Jubilaeus quinquaginta annorumverno ab aequinoctio, Graeci a solstitio, Aegyptii ab autumno, Romani a bruma incipiunt. Apud Indos unus mensis; apud Aegyptios vero olim erat annus quatuor mensium; apud Acarnanas, sex mensium; apud Lavinios tredecim mensium; apud quosdam, unumquodque tempus anni, scilicet ver et alia pro anno computatur. Unde et Plato ponit novem millia annorum, Tullius vero quindecim millia annsolaris, ut in horoscopo horologii et quadrante conficitur. Quadrans autem est quarta pars diei, scilicet sex horae. In quatuor autem annis quatuor quadrantes viginti quatuor horas conficiunt, quod est integer dies. Hi ergo dies in quarto anno sexto Kalend. Martii intercalatus et bissextus nominantur. Hunc Julius Caesar interposuit, et totius computi errorem per hunc correxit. Hunc Aegyptii et
Abbreviated transcription (Latin):
xl uiudiebus circuit: Solxxx.
diebus ac decem horis et semisse sin¬
horis transuolat: Mars quodq signũ
duobꝰ annus ꝑlabitur: Iouis stella
singulis signis unum annum im¬
nos ꝑuagatur: Saturnus in uno¬
quoq signo duos aunos et .clxxxii.
ensis primus composuit. postea
theophilus alexandrinus ep̃c roga¬
tu leonis pape lucidius exposuit:
Deinde dionisius abbas romȩ ut
quatuor ⁊odiaci signa in
Iinodum crucis equali spa¬
tio locata: Nam signum arietis inqͦ
sol est creatus. mnouiente est positum.
quod facit uernale equinoctium:
Libra inqua luna est condita. est in
occidente huic opposita. et facit autũ¬
nalȩ equinoctium: Cancer aũt uersus
aquilonem tenet cȩlum. ubi est
altissimum. et facit estiualȩ solstici¬
um: Capͥcornus uͦ uersus austrum.
p̃mit celum ubi est humillimum.
et facit hieuiale solsticium: Equi¬
noctium dicitur ab equa nocte.
grece uͦ isemeria ab equa. et die
habendum lex et eugłin clamat.
pascha ante equinoctium celebrari:

Expanded text:
 diebus circumit. Sol triginta diebus ac decem horis, et semisse sinhoris transvolat. Mars quodque signumduobus annis perlabitur Jovis stella singulis signis annum unum imnis pervagatur. Saturnus in unoquoque signo duos annos et centum octensis primus composuit, postea Theophilus, Alexandriae episcopus, rogatu Leonis papae lucidius exposuit; deinde Dionysius abbas, Romae, ut quatuor zodiaci signa, in modum crucis aequali spatio locata. Nam signum arietis, in quo sol est collocatus, in oriente est positum, quod facit vernale aequinoctium. Libra in qua luna est condita, est in occidente, huic opposita, et facit autumnale aequinoctium. Cancer autem versus Aquilonem tenet coelum, ubi est altissimum, et facit aestivale solstitium; Capricornus vero versus Austrum premit coelum, ubi est humillimum, et facit hiemale solstitium. Aequinoctium dicitur ab aequo et nocte: Graece vero isemeria, ab aequo et die,habendum lex et Evangelium clamant, Pascha ante aequinoctium celebrare.
Abbreviated transcription (Latin):
numero lune. subtrahitur. dum pͥma
ꝓ. xxͦx. computatur. isq saltus lune
noĩatur. Ideo aũt in nono decimo
anno. et in iulio mense fit lunȩ saltꝰ.
quia et hoc facit mater astronomie
minus sciuntur: Sciendum quod
uncia est .xͭii. pars cuiꝰq rei in xii.
due partes alicuiꝰ rei. intria par¬
titȩ. tercia sublata. quelibet aũt¬
triens: Rei in quatuor partes diui¬
se. quarta pars dicitur quadrans.
relique tres dodrans:. ¶Le regula¬
egulares feriales et concur¬
rentes. a marcio sumunt
inicium. a quo olim roma¬
i.anni habuerunt pͥncipium:
e romanis enim sunt inuenti:
Regulares inde dicuntur quod
calculatores regant: Concurrentes
uͦ inde quod regularibꝰ concurrant.
Regulares habent tale exoulium:
diebus immoratur. Nuodecies gͦ

Expanded text:
numero lunae subtrahitur, dum prima numero lunae subtrahitur, dum prima pro triginta computatur. Isque saltus lunae nominatur. Ideo autem in decimo nono anno, et in Julio mense fit lunae saltus quia et hoc fecit mater astronomiaeminus sciuntur, sciendum quod uncia est duodecima pars cujusque rei in duo partes alicujus rei in tria partitae tertia sublata. Quaelibet autetriens rei in quatuor partes divisae. Quarta pars dicitur, quadrans; reliquae tres, dodrans. CAP. LXXXVRegulares feriarum et concurrentes, a Martio sumunt initium, a quo olim Romani habuerunt anni principium. A Romanis enim sunt inventae. Regulares inde dicuntur, quod calculatores regant. Concurrentes vero inde, quod regularibus concurrant. Regulares habent tale exordium. diebus peragitur.
Abbreviated transcription (Latin):
soluere ñ adimplere uenit: S et
iudei contra patrum morem gesse¬
runt. qui pascha inmconuementi
termino egerunt: Ueruntam̃ cum
horum neutrum fuerit. transacto
xii. Ralendas aprilis equinoctio.
dñs solito more pascha cum iudeis
x .i. ħ alendas apͥlis celebrauit. pascha¬
li diȩ quod erat .x. Ralendas apͥlis
sanguine suo nos redemit .Uiii.
kalendas resurrexit: Autunnale
quoq equinoctium. ñ octauo. sed
.xII. Kalendas octobris habendũ
demonstrat. horologium: Solsticiũ¬
ñ ideo dicitur quod solstet. sed qd̾
logii clamat habendum. quod noctẽ
breuissimam. diem facit longissimũ.
cum sol scanderit. cancri signum:
capͥcorno positus breuissimũ diem¬
et longissimã noctem facere ñ ignorat᷑.
dies. et horas .xii. eum iterum conse¬
quitur. s hora .xii. ñdum ꝑacta. asole
reaccenditur: Restant enu ex hora
ꝑ singulos menses. quatuor momenta
et uncia unius momenti. et unus
athomus: Hec ꝑsingulos amios aug¬
integrum diem ꝑficiunt: Qui dies

Expanded text:
sed implere venit. Sed et Judaei contra patrium morem gesserunt, qui Pascha in inconvenienti termino egerunt. Verumtamen cum horum neutrum fuerit, transacto duodecimo Kalend. April. aequinoctio, Dominus solito more Pascha cum Judaeis undecimo Kalend. Aprilis celebravit Paschali die, quod erat decimo Kalend., suo sanguine nos redemit. Octavo Kalend. resurrexit. Autumnale quoque aequinoctium non octavo, sed duodecimo Kalend. Octobr. habendum demonstrat horologium. Solstitium ideo dicitur, quod sol stet, scilicet quod logii clamat habendum, quod noctem brevissimam, diem facit longissimum, cum sol scandit cancri signum. capricorno positus brevissimum diem, longissimam noctem facere non ignoraturdies et horas duodecim eum iterum consequitur: sed hora duodecima nondum peracta, a sole reaccenditur. Restant enim ex hora per singulos menses quatuor momenta, et unica unius momenti, et unus atomus. Haec per singulos annos augintegrum diem perficiunt. Qui dies
Abbreviated transcription (Latin):
dum quarto anno bisextus inserit᷑
et uno die longior priori cognoser᷑.¬
Octauus est item solaris. cum sol
currentium complet: Nonus est
diebus completur: Necimus est¬

Expanded text:
dum quarto anno bissextus inseritur, et uno die longior priori cognosOctavus est item solaris, dum sol currentium complet. Nonus annudiebus expletur. Decimus
Abbreviated transcription (Latin):
reaccenditur. qui ꝓpͥe mensis no
id est suꝑ agnientum. qui quatun¬
decim mensibꝰ. id est trecentis .lxxx.
quatuor diebus conficitur. qui it
ab hebreis paschali mense incipit.
ibiq finit: A romanis aũt a ianua¬
rio luna inchoatur. ibiq t̃minatur:
decem et nouem annos ad easclem

Expanded text:
reaccenditur, qui proprie mensis nomreaccenditur, qui proprie mensis nomid est superaugmentum, qui tredecim mensibus in trecentis, octoginta quatuor diebus conficitur. Qui uterque ab Hebraeis a Paschali mense incipit, ibique finitur. A Romanis autem a Januarii luna inchoatur, ibique terminatur. novemdecim annos ad easdem
Abbreviated transcription (Latin):
cosmus. id est minor mundus appellat᷑:
Sangus uamq qui in u̾ere crescit.
est caludus. et humulus. et hie uiget
inuifantibus Colera
rubra crescens in  estate est
calida et sicca. et hec habundat
in iuuenibus: Melancolia. id est¬
calida. nigra crescens. autumpno
hyeme dñatur in senbus. In quibꝰ
sangius pollet. sunt hylares. mise¬
ricordes. ridentes. locaces. In quibꝰ
colera rubra. sunt macilenti. uora¬
ces. ueloces. audaces. iracundi. agileᷤ.
In quibus nigra colera. stabiles.
graues. compositi moribꝰ. et dolosi
sunt: In quibꝰ flecma. tardi sunt.
nnus dicitur ab innouando.
eo quod cuncta transeuntia
innouat: Dicitur etiã annꝰ
quasi anulus. eo quod inse reuolui¬
tur ut cireulus: Annus aũt mul
tis modis accipitur: Primo limna
lunaris annus est. cum luna omĩa
signa dodiaci ꝑuolat. qui uiginti
septem diebus et octo horis consta
Seds duobus diebus. et quatuo
horis ꝓlixior. post quos luna aseli

Expanded text:
cosmus, id est minor mundus appellatur. cosmus, id est minor mundus appellatur. Sanguis namque qui vere crescit, est humidus et calidus, et hic viget in infantibus. Cholera rubea crescens in aestate; est calida et sicca, et haec abundat in juvenibus. Melancholia a cholera nigra crescens autumno hieme dominantur in senibus. In quibus sanguis pollet sunt hilares, misericordes, ridentes, loquaces. In quibus cholera rubea sunt macilenti, voraces, veloces, audaces, iracundi, agiles In quibus nigra cholera stabiles, graves, compositi moribus, et dolosi sunt. In quibus phlegmata tardi, nnus dicitur ab innovando, eo quod cuncta transcuntia innovat. Dicitur et annus, quasi annulus, eo quod in se revolvitur, ut circulus. Annus autem multis modis accipitur. CAP. LXI.-- lunaris annus est, cum luna omnia signa zodiaci pervolat, qui viginti septem diebus et octo horis constat. Secundus, duobus diebus et quatuor horis prolixior, postquam luna a sole
Abbreviated transcription (Latin):
plenam sui speciem in medio mense
monstrat: hebrei et greci. et egẏptia¬
ci. nec kalencdas. nec nom̃ idus obser¬
uant. s tantum dies a noua luna.
ad nouam lunam computant:¬
quodq tribus mensibus
distinguitur: Nicta aũt uicissitudo.
est quarta pars aum constans tribꝰ
Hec est calida et sicca. hiee et men¬
sis uocatur. et in hac solstieu
quarta parsanni. habens tres men
ses. et dicitur ab autumo iel est
colli go. scilicet fructus terre
Hic est sice ns. et frigidus. hic etiã
uindemia uocatur. et in hoc equi¬
Est enim frigida et humida. et in
hac agitur solsticialis dies: hec
partibus agitur. in incdia uͦ ubi sint
alii ortus sicderum. sunt bine in
anno estates. binȩ messes. in medio
floribus. silua frondibus uestitur.
temporum conectuntur: Terra namq
sicca et frigula autumpno: Aqua
frigida et humida hyemi: Aer
humidus et calidus ueri. Ignis
calidus et siccus estati colligatur
corpus temperatum: Uude et micro¬

Expanded text:
plenam sui speciem in medio mense plenam sui speciem in medio mense monstrat. Hebraei, et Aegyptii et Graeci nec Kalendas, nec Nonas, nec Idus observant, sed tantum dies a nova luna, ad novam computantquodque tribus mensibus distinguitur. Dicta autem vicissitudo, est quarta pars anni, constans tribus Haec est calida et sicca. Haec et messis vocatur et in hac solstitiuquarta pars anni tribus mens. Et dicitur ab Autumo, id est colligo, scilicet fructus terrae. Hic est siccus et frigidus. Hic etiam vindemia nominatur, et in hoc aequiEst enim frigida et humida, et in hac agitur solstitialis dies. CAP.partibus agitur. In India vero, ubi sunt alii ortus siderum, sunt binae in anno aestates, binae messes. In medio floribus, sylvae frondibus vestitur, temporum connectuntur. Terra namque sicca et frigida autumno; aqua frigida et humida hiemi; aer humidus et calidus veri; ignis calidus et siccus aestati colligatur.corpus temperatum, unde et micro
Abbreviated transcription (Latin):
cui erat consecratus: Nicitur etiã
a iumoribus qui armis romam
defendebant. et regui fastigium
a iunone affectabant: Septimus¬
iulius a nilio cesare. qui in hoc
mense imꝑator creatus. et in hoc¬
I. in deum relatus: Hic prius quinꝰ¬
tilis dicebatur. eo quod quintꝰ
rium ad auxit. ideoq deitatem
ꝓmeruit: Hic prius sextilis est dictꝰ
september quasi septimus miber
Pontifex namq nouan
lunam regi nuntiare debuit.
post cirius sacrificium Ralo quo¬
quies uel series clamauit. ꝑ hocq
signum. ppłm in curiam. ob hoc
cambriam dictam. ad sacͥficium
conuocauit. Et ab hoc uerbossal
pͥmam diem mensis. Ralendas
dies nulgus de rure conuocatũ
in urbem conuenit. et ibi feriaꝵ.
seruandarum scita a rege uel
pontifice accepit. et inde none
dicuntur: Dicuntur etiam a nu¬
dinis. id est mereimoniis que uel
in urbem deferebant. uel ibidem
qui menses druidunt. ab iduare
quod est diuidere: Dicuntur etieã
ab idea. quod est species. quia lima

Expanded text:
cui erat consecratus. Dicitur et cui erat consecratus. Dicitur et a junioribus, qui armis Romam defendebant, et regni fastigium e Junone affectabant. CAPJulius, a Julio Caesare, qui in hoc mense imperator creatus est, et in hoc in deum est relatus. Hic prius Quintilis dicebatur, eo quod quintus rium adauxit. Ideoque divinitatem promeruit. Hic prius Sextilis est dictusSeptember, quasi septimus imber.Pontifex namque novam lunam regi nuntiare debuit, post cujus sacrificium Kalo quinquies, vel sexies clamavit, per hocque signum populum in curiam, ob hoc Calabriam dictam, ad sacrificium vocavit. Et ab hoc verbo Καλέω primam diem mensis Kalendas dies vulgus de rure vocatus in urbem convenit, et ibi feriarum servandarum scita a rege, vel pontifice, accepit, et inde Nonae dicuntur. Dicuntur et a nundinis, et mercimoniis quae vel in urbem deferebant, vel ibidem qui menses dividunt, ab iduare, quod est dividere: Dicuntur etiam ab idaea, quod est species, quia luna
Abbreviated transcription (Latin):
bios. Nomulus romanis .x. menses
orcdinauit. quorum pͥmum mar¬
tium a marte. qui in hoc mense
in frigia natus est noĩauit. cuiꝰ se
filium falso p̃dicauit. decimum
uͦ decembrem nommauit: Numa
uͦ pompiliꝰ duos. ⁊ anuarium. scilicet
et februarium adiecit: Sunt aut̃
menses romanorum. ab idolis. a rebꝰ.
deo pͥncipii. eo quod hic mensis est
pͥncipium anni: Picitur etiam a¬
rebus. a ianua. eo quod ꝑ eum
nali. cui hoc mense sacͥficabant.
dum ciuitatem in eiꝰ honore lumi¬
nibꝰ lustrabant: Nicitur etiam¬
ai febre. id est a frigoribus. quia¬
frigoribus frigidum est iltud
deo belli. patre romuli auctoris ro¬
mane gentis: Cui marti. milites
hoc tempore sacͥficabant: Dicitur
etiam amaribus. eo quod tunc¬
cuncta animantia mares
dea amoris. eui conseeratus erat
hic mensis: Nicitur etiam quasi
aperilis. eo quod apꝑiat terram
a maia matre mercurii. cui mer¬
catores hoc mense sacrificabant:
Nicitur aũt amaioribꝰ. scilicet pͥnci¬
pibus romanorum. qui hoc mense

Expanded text:
. Romulus Romanis decem menses ordinavit, quorum primum Martium a Marte, qui in hoc mense in Phrygia natus est, nominavit, cujus se filium falso praedicavit. Decimum vero Decembrem appellavit. Numa vero Pompilius duos, Januarium videlicet et Februarium adjecit. Sunt autem menses Romanorum, ab idolis, a regibudeo principii, eo quod hic mensis est principium anni. Dicitur et a Janua, eo quod per eum nali, cui hoc mense sacrificabant, dum civitatem in ejus honorem luminibus lustrabant. Dicitur a febre, id est frigore, quia frigidum est illud deo belli, patre Romuli, auctoris Romanae gentis; cui Marti milites hoc mense sacrificabant. Dicitur etiam a maribus, eo quod cuncta animantia hunc mares idolo dea amoris, cui consecratus erat hic mensis. Dicitur etiam quasi aperilis, eo quod aperiat terram a Maia matre Mercurii, cui mercatores hoc mense sacrificabant. Dicitur et a majoribus scilicet principibus Romanorum, qui hoc mense
Abbreviated transcription (Latin):
duodecima pars ann: Pict̃
aũt̃ amensura. uel amene.
quod est luna: Lunaris aũt mensil
uigniti nouem diebus. et duoilen
horis impletur: Solaris uͦ .xxͣx.
diebus. ac decem semis horis: Lu¬
naris mensis. est a noua luna. usq
ad nouam: Luna aũt ꝑuolat to¬
diacum. uiginti nouem diebus.
et .xii. horis: Bis duodecim. sunt
iuginti quatuor. quod est integer
dies: Hic quia ñ potest diuidi. uni
mensi ascribitur: Inde est quod
unus mensis habet tricesimã. alter
uicesimã nonã lunam: Solaris
mensis est unius signi ꝓgressio:
Sol inuno quoq signo moratur
xxx. diebus et dimidium. Qui
himidius. in duobus signis. efficit
integrum diem: Hic quia ñ potest
in duo partiri. uni ascbitur mñsi.
moyse sic menses nominant. inci¬
pientes ab aprili in quo pascha

Expanded text:
duodecima pars anni. Dicitur autem a mensura, vel a Mene, quod est luna. Lunaris autem mensis viginti novem diebus, duodecim horis impletur. Solaris vero triginta diebus, ac decem semis horis. Lunaris mensis est a nova luna usque ad novam. Luna autem pervolat zodiacum viginti novem diebus, et duodecim horis: bis duodecim sunt viginti quatuor, quod est integer dies. Hic quia non potest dividi, uni mensi ascribitur. Inde est, quod unus mensis habet tricesimam, alter vicesimam nonam lunam. Solaris mensis est unius signi progressio. Sol in unoquoque signo moratur triginta diebus et dimidio, quia dimidius in duobus signis efficit integrum diem. Hic quia non potest in duos partiri, uni ascribitur mensi, Moyse, sic menses nominant, incipientes ab Aprili, in quo Pascha
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cesserant. et fiunt mille .c.xx.
his adde indictiones p̃sentis anni.
nem inueniendam transactos an¬
nos dnĩ cum tribus indictiombꝰ.
tota est indictio. si nichil reman
quod remanserit. ꝑ xi multiplica
si infra. xxx fuerint. epacta illꝰ
anni erit. si ultra .xxx. sublatis.
quod remanet ꝓ epactis habebis
aunum: Annis dñi nouem adde.
quia tot anni solaris cycli eiꝰ nati¬
uitatem p̃cesserant: Hanc summã
totus est: Si nichil remanet .xx.
rentes: Annos dni sume. et ꝓpter
numerum bisexti quartam part̃
tocius numeri eis adde. et quatuoe
regulares eis adice. quia tot con¬
currentes xp̃i natiuitatem p̃cesse¬
rant: Hunc totum numerum
Si nichil: uii. existunt:¬

Expanded text:
praecesserant, et fiunt mille viginti. praecesserant, et fiunt mille viginti. His adde indictionem praesentis anni nem inveniendam, transactos annos Domini, cum tribus indictionibustota est indictio. Si nihil remansequod remanserit per undecim multiplica. Si infra triginta fuerit, epacta illius anni erit. Si ultra, triginta sublatis, quot remanent, pro epactis habebis. annum, annis Domini novem adde, quia tot anni solaris cycli ejus nativitatem praecesserant. Hanc summam totus est. Si nihil remanet, rentes annos Domini sume, et propter numerum bissexti quartam partem totius numeri eis adjice. Quatuor regulares adde, quia tot concurrentes Christi nativitatem praecesserant. Hunc totum numerum Si nihil, septem existunt
Abbreviated transcription (Latin):
xxx epactam s ideo dicitur quod
nullam habeat. quia in fingulis
mensibus .xxx. reiciuntur. et lima
solis regularibus inuenitur: Quota
luna fuerit in .xi. Ralendas apͥlis.
octo. tercia xii. et sic usq ad pleni¬
cum est .xxx. nehil An lunari
compoto.U. puncti faciunt unã
horam: Ne una quaq gͦ die quatuor
punctis acceptis. et .u. unicuiq
hore distributis. quot horis luna
in nocte luceat cicius uidebis.
Notandum quod ligna indecres¬
cente luna. uel post iulium et
augustum mensem p̃cisa auer
lunȩ. quater multiplica. hincq
numerum ter ducito. et quot
insumma reꝑies. tot partibus ⁊o¬
diaci limam a solȩ notieris ẽẽ re¬
motam. et solem post totidem cdies
cuilibet signo .xxx. diebuis immo¬
ratur Uide gͦ in quo signo sit. et
quot dies in eo ad huc moraturus
erit. tot ex p̃dicta summa eidem
signo tribue. reliquos qui de eadem
defuerint. in eo lunam ẽẽ notieris:
tiplica. addens xii. quia tres in¬
dictiones annium natinitatis xp̃i

Expanded text:
nta epactas. Sed ideo dicitur, quod nullas habeat uia in singulis mensibus triginta rejiciuntur, et luna solis regularibus invenitur. Quota luna fuerit in undecima Kalend. Aprilis, octo, tertia duodecim, et sic usque ad plenicum est trigesima, nihil. In lunari computo, quinque puncta faciunt unam horam. De unaquaque die ergo quatuor punctis acceptis, et quinque unicuique horae distributis, quot horis luna in nocte luceat citius videbis. Notandum quod ligna in decrescente luna, vel post Julium, et Augustum mensem praecisa, a lunae per quatuor multiplica, huncque numerum ter ducito, et quot in summa reperies, tot partibus zodiaci lunam a sole noveris, et solem post totidem dies acuilibet signo triginta diebus immoratur. Vide ergo in quo signo sit, et quot dies adhuc in eo moraturus erit, tot ex praedicta summa eidem signo tribue. Reliquis qui de eadem defuerit, in eo lunam esse noveris. Ctiplica, addens duodecim, quia tres indictiones annum Nativitatis Christi
Abbreviated transcription (Latin):
occeani rigido gelu et ꝑpetus
frigore horrent. quia calore
solis carent. Pars aũt occeam
occursu ñ augetur.
quia fluenta dulcia
partim salsis uadis consumunt᷑.
uel uentis. aut uapore solis arri¬
piuntur. partim ꝑ occultos meatꝰ
in suos annes reuertuntur:
Idcireo ꝑdurat salsus tot flumi¬
nibus pluuiis irrigatus. ex¬
hausto asole. dulci tenuiq li¬
quore. quem facilius ignea uis
trahit. omĩs asꝑior ciassiorq
linquitur: Ideo summa mariꝰ
unda est dulcior. ꝓfuncla ama¬
rior: Lune aut̃ alimentum
estandulcibus aquis. solis uͦ
de occeano exit. sed roseum
colorem de terra trahit᷑. quȩ
tota sanguneo colore rubet
ac uicina littora inficit:

Expanded text:
Oceani rigido gelu, et perpetuo frigore horrent, quia calore solis carent. Pars autem Oceanioccursu non augetur, quia fluenta dulcia partim salsis vadis consumuntur, vel ventis, vel vapore solis abripiuntur, partim per occultos meatus in suos amnes revertuntur. Idcirco perdurat salsus, tot fluminibus, ac pluviis irrigatus, quia exhausto a sole dulci tenuique liquore, quem facilius ignea vis trahit, omnis asperior, crassiorque linquitur. Ideo summa maris unda est dulcior, profunda amarior; lunae vero alimentum est in dulcibus aquis, solis verde Oceano exit, sed roseum colorem de terra trahit, quae tota sanguineo colore rubet, ac vicina littora inficit.
Abbreviated transcription (Latin):
platone scribente. cũ ppło est sub¬
mersa. que affricam et europã
sua uicit magnitudine. ubi nẽ
est concretũ mare: Meroe est¬
insula innilo flumine. in capite
ethiopiȩ. in qua absumitur umbra
in estate: In hac est lignũ hebenũ:
Iuxta quã est ciuitas sẏenȩ.
inqua est puteus aphilosophis
factus .lx. cubitorum altus.
in cuiꝰ fundum splendet sol.
recto radio mense iunio. Est
quędam occeani insula dicta
ꝑclita. amenitate et fertilitate
omnium rerum p̃cunctis t̃ris
longe p̃stantissima hominibus
incognita. quȩ aliquando casu
inuenta. postea quesita ñ est
reꝑta: et ideo dicitur ꝑdita:
Ad hanc fertur brancdanus
nc inferna etiam petamus:¬

Expanded text:
Platone scribente cum populo est subPlatone scribente cum populo est submersa, quae Africam et Europam sua magnitudine vicit, ubi nunc est Concretum mare. Meroe insula est in Nilo flumine, in capite Aethiopiae, in qua absumitur umbra in aestate. In hac est lignum ebenum, juxta quam est civitas Syene, in qua est puteus a philosophis factus, sexaginta cubitorum altus: in cujus fundum splendet sol recto radio in mense Junio. Est quaedam Oceani insula dicta Perdita, amaenitate et fertilitate omnium rerum prae cunctis terris longe praestantissima, hominibus ignota. Quae aliquando casu inventa, postea quaesita non est inventa, et ideo dicitur Perdita. Ad hanc fertur Brandanus vnunc inferna etiam petamus
Abbreviated transcription (Latin):
he et uulcaniȩ. quia incendio
sunt plenȩ: Sunt enĩ nouem
stecades insulȩ contra massaliã
midiã est sita: In hac nec ser¬
pens. nec lupus gignitur. In
ea est solifugum animal. ut
aranea morsu homines ꝑimenͤ.
In ea est etiã herba similis api¬
astro. que comedentibꝰ rictus
contrahit. et quasi ridentes
interunit: In hac sunt fontes
calidi. infirmis medelã. furibꝰ
inferentes cecitatẽ Corsica
acorsia muliere dicta. contra
liguriã sita. que pͥmitus taurũ
suum quesitura illuc uenit. et
referens loci fertilitatẽ. a liguribꝰ
inhabitari cepit: Hec et cirme.
acirio herculis filio est dicta.
quia ab eo est inhabitata: hebosus
insula contra hispaniã. Hanc
fugiunt serpentes: Ibi econtra
et baleares insulȩ. in his inuentȩ
sunt funde: Gorgodes insule
in occeano iuxta athlantẽ. in his
olim habitauerunt gorgones:
optime ualebant. unde dicitur
fabulose. aurea mala habuisse.
has fuit illa magna insula quȩ

Expanded text:
Hae et Vulcaniae, quia incendio Hae et Vulcaniae, quia incendio sunt plenae. Sunt vero novem Staechades insulae contra Massiliam midiam est sita. In hac nec serpentes, nec lupi gignuntur. In ea est solifuga animal ut aranea, morsu homines perimens. In ea est et herba similis apiastro, quae comedentibus rictus contrahit, et quasi ridentes interimit. In hac sunt fontes calidi, infirmis medelam, furibus inferentes caecitatem. Corsica, a Corsa muliere dicta, contra Liguriam sita: quae primitus taurum suum quaesitura illuc venit, et referens loci fertilitatem, a Liguribus inhabitari coepit. Haec et Cyrene a Cyrino Herculis filio est dicta, quia ab eo est inhabitata. Ebosus insula contra Hispaniam. Hanc fugiunt serpentes. Ibi est et Cet Baleares insulae. In his inventae sunt fundae. Gorgodes insulae in Oceano juxta Atlantem. In his olim habitaverunt Gorgones. optime valebant. Unde dicitur fabulose aurea mala habuisse. . Inter has fuit illa magna, quae
Abbreviated transcription (Latin):
in medio cycladũ sita a ciuitate
eiuscdem nominis dicta: Hec tp̃r
diluuii subogigo facti pͥma appa¬
ruit uide et delos nom̃ accepit.
qitia delos manifestũ sonat: Hȩc
Icaria insula apuero cretensi ibi
naufrago est dicta. aquo icareũ
mare dicitur: Naxon insula
dionsii qui et bacus Oelosq
etstorra. rotunda insula: Paron¬
insula a ciuitate eiusdem nõis¬
est dicta. a paroron iasonis
nepote constructa: Hec gignit
marmor candidissimũ. quod¬
et parium dicitur. et sardiũ
lapidem: Cidon est insula.
in hac mastix nascitur. Samos
insula est asamo ciuitate dicta.
in egeo mari est sita: De hac
fuit sibilla et pitagoras. in hac¬
fusilia uel fictilia uasa sunt
reꝑta. Sicilia. asiculo rege
fr̃e itali dicta. pͥus sicania. a
sicano rege cognominata. con¬
tra italiam sita Hec et trina¬
ethna. cuiꝰ sulphurea exestuant
incendia: In huiꝰ freto est scilla
comedia: Eoliȩ insulȩ ab elo
rege dictȩ. iuxta siciliã posite.

Expanded text:
in medio Cycladum sita, a civitate in medio Cycladum sita, a civitate ejusdem nominis dicta. Haec tempore diluvii sub Ogygio facto primum apparuit, unde et Delos nomen accepit, quia delos manifestum sonat. Haec Icaria insula a puero Cretensi naufrago est dicta, a qua Icarium mare dicitur. Naxon insula Dionysii, qui et Bacchus. Melos, quae et Storia, rotunda insula. Paron a civitate ejusdem nominis dicta, a Paro Jasonis nepote constructa. Haec gignit marmor candidissimum, quod Parium dicitur, et Sardium lapidem. Cidon est insula: in hac mastix nascitur. Samos insula a Samo civitate dicta, in Aegaeo est mari sita. De hac fuit Sibylla, et Phythagoras. In hac fictilia vasa sunt reperta. Cdicitur. Italia dicta. Prius Sycania, a Sycano rege cognominata, contra Italiam sita. Haec et TrinaAethna cujus sulfurea exaestuant incendia. In hujus freto est Scylla comoedia. Eoliae insulae ab Eolo rege dicta juxta Siciliam positae.
Abbreviated transcription (Latin):
NSUle sunt dictȩ. quasi in
salo site. In medit̾raneo mari
est cẏprus insula. contra sẏriã.
a cẏpro ciuitare dicta: Hec et
pafus aciuitate eiuslem nõis:
Creta. acreto rege: Hec et centa¬
polis. a centũ ciuitatibus nun¬
cupatur: Hec sita est contra libi¬
cũ mare. quod et adriaticum.
ab adria ciuitate dicitur: Auidoᷤᷤ
est insula in hellesponto. in euro¬
pa: hellespontũ. abelle quitate
dicitur Choos insula atice Sycla¬
des dicuntur. quod in rotundo
sint posite: Cẏclon enĩ orbis. uł¬
qͥnquaginta quatuor. contra asiã
posite: Harum pͥma rodos. a ciui¬
tate eiusdem nominis dicta. ad
orientẽ posita est: In hac fuit
olim ereus colossus .lxxͣ. cubitoꝵ.
altus: Tenedon ad septem trio¬
nem eiꝰ posita. aciuitate tene et
eiusdem constructore eiusdem
nominis est dicta: Carpatos. ad
meridiem ipsius posita contra
et carpatie naues: Citerea ad
occasum eiꝰ sita. a cẏthero monte
dicta Hec et porfiris dicitur Telos

Expanded text:
nsulae sunt dictae, quasi in salo sitae. In Mediterraneo mari est Cyprus insula contra Syriam, a Cypro civitate dicta. Haec et paphus, à civitate ejusdem nominis. Creta a Creto rege dicitur, haec et Centapolis, a centum urbibus muncupata. Haec sita est contra Lybicum mare, quod et Adriaticum, ab Adria civitate dicitur. Abydos est insula in Hellesponto, in Europa. Hellespontus ab Helle civitate dicitur. Coos insula Atricae. Cyclades dicuntur, quod in rotundo sint positae. Cyclus enim dicituquinquaginta quatuor contra Asiam positae. Harum prima Rhodus a civitate ejusdem nominis dicta ad orientem est posita. In hac fuit olim Aereus colossus septuaginta cubitorum altus. Tenedus ad septentrionem ejus posita, a civitate Tene, et ejus constructore ejusdem nominis dicta. Carpathos ad meridiem ipsius contra Aegyptuet Carpatiae naves. Cytheraea ad occasum est sita, a Cithero monte dicta. Haec et Porphyris dicitur. Delos
Abbreviated transcription (Latin):
est gallia belgica. aciui¬
tate belgis dicta: Hec
amonte iouis surgit. et uersus
aquilonẽ brittannicum occeanũ
incidit: Hec et francia a franco
rege est dicta. qui de troia cũ
enea ueniens. troiam itixta re¬
num condidit. t̃ram franciam
cognominauit: Hanc uersus
occidentem excipit ludunensis
gallia. que et comata. ob longas
strum habet narbonensem gal¬
liam. a quitate narbona di ctã.¬

Expanded text:
est Gallia Belgica, a civitate Belgis dicta. Haec a monte Jovis surgit, et versus aquilonem Britannicum oceanum incidit. Haec et Francia a Franco rege est dicta, qui de Troja cum Aenea veniens, Trojam juxta Rhenum condidit, terram Franciam cognominavit. Hanc versus occidentem excipit Lugdunensis Gallia, quae et Comaga, ob longas strum habet Narbonensem Galliam a civitate Narbona dicta
Abbreviated transcription (Latin):
sis aciuitate cesaria dicta.
tercia tinguitania a tingui¬
sus meridiem uͦ et hiopia. ab
etham dicta. una in oriente
in qua est urbs saba. de qua
est fons tam frigidus diebus ut
ñ bibatur. tam feruidus noctibꝰ.
ut ñ tangatur: Quibus uersus
orientem cohabitant trogodite.
qui celeri cursu feras capiunt.
Ultra ethiopiã sunt maxima
loca deserta obsolis ardorem. et
diuersi generis serpentia homi¬
nibus incognita: Beuide est maxi¬
mus occeanus. qui solis calore
dicitur feruere ut eacabus. In
extremis fimbus affrice uersus
occidentẽ est urbs gades a feni¬
cibus constructa. de qua gatlita¬
nũ mare dicitur: In ipso uͦ occe¬
ano est mons athlas altissimus.
unde athlanticũ mare dicitur:
Athlas aũt erat rex affricȩ
frãt ꝓmethei. a quo mons nom̃
accepit. quia in eo residens descͥp
sustinere dicitur: Pagratis
affricȩ finibus: ad insulas
maris tendamus:¬

Expanded text:
sis, a civitate Caesaria dicta. sis, a civitate Caesaria dicta. Tertia Tingitania a civitasus meridiem vero est Aethiopia, ab Ethan dicta, una in Oriente, in qua est Saba urbs, de qua est fons tam frigidus diebus, ut non bibatur; tam fervidus noctibus, ut non tangatur. Quibus versus orientem cohabitant Troglodytae, qui celeri cursu feras capiunt. Intra Aethiopiam sunt maxima loca deserta, ob solis ardorem, et diversi generis serpentia hominibus incognita. Deinde est maximus Oceanus, qui solis calore dicitur fervere ut cacabus. In extremis finibus Africae versus occidentem est urbs Gades, a Phaenicibus constructa, de qua Gaditanum mare dicitur. In ipso vero Oceano est mons Atlas altissimus, unde Atlanticum mare appellatur. Atlas autem erat rex Africae, frater Promethei, a quo mons nomen accepit, quia in eo residens, Astrolsustinere dicitur. Peragratis Africae finibus, ad insulas maris accedamus
Abbreviated transcription (Latin):
bathinon mnitium sumit. et
in arenis philenorum funt:
Ne hac libicum mare dicit᷑.
Inde est cyrenaica. a cirene
ciuutate nominata. s aregina
eusdem nominis constructa.
et dicta: Nec et pentapolis a
qͥnq cuitatibus est dicta.
scilicet berenice arsinõe ptolo¬
maide. appollina. cyrene. a
ꝓpriis conditoribꝰ ita dictȩ
Inde est tripolinia. a tribris
ciuitatibus dicta. que surł
occasa. berethe. et leptiͦ mag¬
na: Post hanc bisace. a duabꝰ
urbibus dicta. id est adrome¬
us. et bizanthium: Deinde ẽ
reufis. in qua est magna car¬
tago adidone. que et elusa
constructa. et carthada. a car¬
ta oppido noĩata. s a romanis
deleta. et denuo reedificata.
Rartago est appellata:. Huius
muri latitudo fuit .xuii.
cubitorum: Post hanc est
getulia. inde numidia. in
qua regnauit iugurta In
hac est cuitas ypone. in qua
fuit augustinus ep̃c: Inde ẽ
mauritania anigredine dic¬
ta: In hac ꝓuntia stifensis.
astiphi opido. alia cesarien¬

Expanded text:
bachmoniis initium sumit, et bachmoniis initium sumit, et in aris Philenorum finitur. De hac Libycum mare dicitur. Inde est Cyrenaica a civitate Cyrene nominata; sed a regina ejusdem nominis constructa, et dicta. Haec et Pentapolis a quinque civitatibus est dicta. Scilicet Berenice, Arsinoe, Ptolemaide, Apollinea, Cyrene, a propriis conditoribus ita dictae. Inde Tripolis a tribus civitatibus dicta, quae sunt Occasa, Berete et Leptis magna. Post hanc Bisace, a duabus urbibus dicta, id est Adromeus et Bizantium. Deinde est Heusis, in qua est magna Carthago a Didone, quae et Elisa, constructa, et Carthada, a Cartha oppido nominata. Sed a Romanis deleta et denuo reaedificata Carthago est appellata. Hujus muri latitudo fuit septem et decem cubitorum. Post hanc est Getulia. Inde Numidia, in qua regnavit Jugurtha. In hac est civitas Hippone, in qua fuit Augustinus episcopus. Inde est Mauritania, a nigredine dicta. In hac est provincia Stiffensis a Stiffi oppido. Alia Caesarien
Abbreviated transcription (Latin):
est dicta. uersus occidentẽ aqͥta¬
hispano rege dicta. prius hibe¬
ria dicta abhibero flumine.
et hesꝑia ab hesparo rege nomi¬
nata: Hec uersus occasum occe¬
anum tininatur: Sunt in ea
lusitania. gallitia. bethtica. tin¬
guitania. a ꝓpriis ciuitatibus
oc̃casum sunt in occeano hẽ insulȩ:
Brictannia. anglia. hib̃nia. talia¬
tos. cuiꝰ terra quouis gentium
portata serpentes ꝑimit. Insule
in quibꝰ fit solsticium. ꝑ .xxx.
cuiꝰ arbores numquã folia depo¬
t nunt. et in qua .ui. diebus
iudelicet estruo tp̃r contiinuis
dies. sex. hibuo continua nox
Ultra hanc uersus aquilone
est mare congelatum. et fri¬
gus ꝓpetuum: Curopam ꝑ¬
ambulauimus. ad affricam
transmigremus: de affrica xxi¬
ffrica ab affer.
uno ex posteris abra¬
he est cdicta: Hec inori¬
ente anilo flumine surgit.
et ꝑ meridiem uergens. in occi¬
dente tendit: huiꝰ pͥma ꝓuin¬
cia est libia a regina eiusdẽ
nominis dicta: Hec aparetho¬
nio qiuitate et montibus cath¬

Expanded text:
 dictam, versus occidentem AquitaHispano rege dicta, prius Iberia, ab Ibero flumine, et Hesperia, ab Hespero rege nominata. Haec versus occasum Oceano terminatur. Sunt in ea Lusitania, Galatia, Betica, Tinguitania a praecipuis civitatibus occasum sunt in Oceaho hae insulae: Britannia, Anglia, Hibernia, Tanatos, cujus terra, quovis gentium portata, serpentes perimit. Isole in qua fit solstitium. Orcades cujus arbores nunquam folia deponunt, et in qua sex mensibus, videlicet aestivis, est continuus dies, sex bibernis continua nox. Ultra hanc versus aquilonem, est mare congelatum, et frigus perpetuum. Europam perambulavimus. Ad Africam transmigremus. CAP. XXAfrica ab Apher uno ex posteris Abrahae est dicta. Haec in oriente Indii fluminis surgit, et per meridiem vergens in occidentem tendit. Hujus prima provincia est Libya, a regina ejusdem nominis dicta. Haec a Paratonio civitate et montibus Cara