comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iq electo isidoro ep̃oꝵ summo: braulio
seruus mutilis scõꝵ d̾i. Opie domne ⁊ iurorũ
p̃stantissime sera ẽ inquisitio. ⁊ tarde data mͥ
scribendi optio. qr peccatis meis ingruentibus
ñ mͦ sterilitatis uł iopie malo. uerũ etiã luis ⁊
hostilitatis quominꝰ inquirerẽ horribili sũ p̃peditꝰ
incursu. Nunc aũ ⁊ si mille necessitatib mille
curis attritꝰ post longũ miserie tẽpꝰ uelut ab
improbi soporis ut ita dixerim grauedine susci¬
tatꝰ: istiꝰ mee suggestionis asfatib dependere p̃su¬
mo salutis obsequiũ. ⁊ cordis ⁊ corporis humilita¬
te ꝓstratꝰ. imp̃cans excellentissimã tue beatitudi¬
nis potestatẽ. ut peculiarẽ famłm quẽ pio illo
sacre dignationis intuitu semꝑ habuisti suscep
tũ: usq in finẽ habere iubeas cõmendatũ. Nam
so tp̃e tã ꝓlixo: uł nunc ur̃m ñ mereor ude¬
re conspectũ. S sꝑo in illũ qͥ ñ obliuiscit᷑ mi¬
sereri. nec repellit in finẽ. qr exaudiet p̃cem

Expanded text:
ique electo Isidoro episcoporum summo, Braulio servus inutilis sanctorum Dei. O pie domine et virorum praestantissime, sera est inquisitio, et tarde data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. Nunc autem et si mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem habere jubeas commendatum. Nam so tempore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum: sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem
Abbreviated transcription (Latin):
nã. ut ego. Mle enĩ statĩ intelligis. Infinita di¬
tur. qr cõmemorationẽ faciunt note ꝑsone. ut
ip̃e. iste. Certũ ẽ enĩ de qͦ dr᷑. Possessiua uocant᷑.
eo qd̃ nos aliqͥd possidere ostendunt. Nã cũ dico
m̃s tuus. defiuo aliqͥd incũ esse. uł. ⁊ñ. Relati¬
ua dicunt᷑ qr ad int̾rogationẽ referu .ͦ. ut qͥs ẽ:

Expanded text:
nam, ut 'ego'; me enim statim intelligis. Infinita dinam, ut 'ego'; me enim statim intelligis. Infinita ditur quia commemorationem faciunt notae personae, ut 'ipse', 'iste'. Certum est enim de quo dicitur. Possessiva vocantur eo, quod aliquid nos possidere ostendunt. Nam dum dico 'meus', 'tuus', definio aliquid meum esse, vel tuum. Relativa dicuntur, quia ad interrogatio
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ eũ nos dare alicui aliqͥd demonstramꝰ:
ut da huic magistro. Accusatiuus. qr ꝑ eum
aliquẽ accusamꝰ. ut accuso hunc magistrum.
Nocatiuus. qr ꝑ eũ aliquẽ uocamꝰ. ut omagist̃.
Ablatiuus: qr ꝑ eũ nos auferre aliqͥd cuiqͣm
significamꝰ. ut aufer a magistro. Eraptota
noia dicta. eo qd̃ ꝑ sex casus uarietates hñt:
ut ẽ unꝰ. Pentatota. qd̾ tm̃ in qͥnq casib ua
riant᷑. ut doct᷑. Tetaptota. qd̾ tm̃ in qͣtuor
casib declinent᷑ ut latus. Triptota. qd̾ tm̃ in
trib. ut tẽplũ. Uiptota. qd̾ tm̃ in duobus.
ut iupit᷑. Monoptota. qd̾ uno tm̃ casuutun¬
ne fastidiũ faciat nom̃ ip̃m dũ uterat᷑.
Nam cũ ditimꝰ. uirgiliꝰ scripsit bucolicã. addi¬
mꝰ ꝓ nom̃. ipse scͥpsit ⁊ georgicã. sic q uarietas
significationis. ⁊ fastioiũ tollit: ⁊ornatũ induẽ.
Pronomimia al̃i aut finita sunt: aut infinita.
fmita ꝓnõia dicta: eo qd̃ definiunt certã ꝑso¬

Expanded text:
r eum nos dare alicui aliquid demonstramus, ut 'da huic magistro'. Accusativus, quia per eum aliquem accusamus, ut 'accuso hunc magistrum'. Vocativus, quia per eum aliquem vocamus, ut 'o magister'. Ablativus, quia per eum nos auferre aliquid cuiquam significamus, ut 'aufer a magistro'. Hexaptota nomina dicta eo, quod per sex casus varietates habent, ut est 'unus'. Pentaptota, quod tantum in quinqriantur, ut doctus. Tretraptota, quod tantum in quatuor casibus declinantur, ut latus. Triptota, quod tantum in tribus, ut templum. Diptota, quod tantum in duobus, ut Jupiter. Monoptota, quod uno tantum casu utunne fastidium faciat nomen ipsum, dum iteratur. Nam cum dicimus: Virgilimus pronomen, 'ipse scripsit Georgica'; sicque varietas significationis et fastidium tollit et ornatum inducit. Pronomina autem aut finita sunt, aut infinita. Finita pronomina dicta eo, quod definiunt certam perso
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fenunino. ⁊ neutro ⁊ cõmuni. Numerus
uocatꝰ qr ꝑ eũ uł singłaria uł płalia nõia osten¬
dunt᷑. Figura. qͥ uł simplicia uł cõposita sunt.
Casus a cadendo dicti. ꝑ eos enĩ inflixa noĩa
uariant᷑ ÷ cadunt. Noĩatiuus casus dictꝰ. quia
ꝑ eũ aliqͥd noĩamꝰ. ut hͥ magist̃᷑. Eenitiuus.

Expanded text:
. Numerus vocatus quia per eum vel singularia vel pluralia nomina ostenduntur. Figura, quia vel simplicia vel conposita sunt. Casus a cadendo dicti; per eos enim inflexa nomina variantur et cadunt. Nominativus casus dictus quia per eum aliquid nominamus, ut 'hic magister'. Genetivus,
Abbreviated transcription (Latin):
gradꝰ tres st̃. Positius. Comparatiuus.⁊ suꝑ¬
latiuus. Positiuus dictꝰ qr pͥmꝰ ponit᷑. in com¬
parationis gradu: ut doct. Cõparatiuus ab
co gõ cõparatꝰ positiuo p̃fert᷑ illi. ut doctior.
Plus enĩ nouit qͣm doctꝰ. Suꝑlatinus. coqd̃
comparatiuo suꝑferat᷑. ut doctissimꝰ Plus enĩ
scit ꝙͣ doctior. G en̾a dicta sunt qd̾ genererł.

Expanded text:
gradus tres sunt: positivus, conparativus, et superlativus. Positivus dictus quia primus ponitur in conparationis gradu, ut 'doctus'. Conparativus ab eo, quod conparatus positivo praefertur illi, ut 'doctior'; plus enim novit quam doctus. Superlativus eo, quod conparativo superferatur, ut 'doctissimus'; plus enim scit quam docti
Abbreviated transcription (Latin):
pars sensus ẽ. ⁊ tñ respirare oportet: fit comina.
id ẽ particula sensus. ponctusqr ad miã literam
ponit᷑. ⁊ uocat᷑ subdistinctio. ab eo qd̾ punctum
subtꝰ .i. ad inã literã accipit. Nbi aũ in sequen¬
tib iã sententia scnsũ prestat. s adhuc aliquib

Expanded text:
pars sensui est, et tamen respirare oportet, fit comma, pars sensui est, et tamen respirare oportet, fit comma, id est particula sensus, punctusque ad imam litteram ponitur; et vocatur subdistinctio, ab eo quod punctum subtus, id est ad imam litteram, accipit. Ubi autem in sequentibus iam sententia sensum praestat, sed adhuc aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
notat᷑.ł. Psilen. qd̃ interp̃tat᷑ siccitas. siue pu¬
rum .i. ubi .h. lict̾a t̃ẽ ñ debet. tali nota ostendit᷑
I. quoꝵ duoꝵ accentuũ figurã latini ex ip̃a lit¬
tera aspirationis fecerunt. Unde si coniungas
has. fecisti eandẽ aspirationis notã. Rursus si
ad distinguendos sensus. ꝑ cola ⁊ cõmata
⁊ periodos. Que dũ ordine suo apponit᷑. sensũ
nobis lectionis ostendit. Dicte añ positure. uł qr
ponctis positis annotant᷑: uł qr ibi uox ꝓ int̃¬
uallo distinctionis deponit᷑. Has greci thesis
uocant. latini posituras. Prima positura
subdistinctio dr̃ eadẽ ⁊ cõma. Media distinctio
sequens ẽ: ipsa ẽ cola. Ultuna distinctio. que
totã sententiã claudit. ipsa ẽ. periodus. cuiꝰ ut
diximꝰ partes st̃ cola ⁊ commata. quarũ diuer¬
sitas punctis diu̾so loco positis demonstratur.
Ubi enim in mitio ꝓmntiationis necdũ plena

Expanded text:
notatur: . ψιλή, quod interpretatur siccitas, sive punotatur: . ψιλή, quod interpretatur siccitas, sive purum, id est, ubi H littera esse non debet, tali nota ostenditur: . Quorum duorum accentuum figuram Latini ex ipsa littera aspirationis fecerunt. Unde si coniungas has, fecisti eandem aspirationis notam. Rursus si gura ad distinguendos sensus per cola et commata et periodos, quae dum ordine suo adponitur, sensum nobis lectionis ostendit. Dictae autem positurae vel quia punctis positis adnotantur, vel quia ibi vox pro intervallo distinctionis deponitur. Has Graeci θέσεις vocant, Latini posituras. Prima positura subdistinctio dicitur; eadem et comma. Media distinctio sequens est; ipsa et cola. Ultima distinctio, quae totam sententiam cludit, ipsa est periodus; cuius, ut diximus, partes sunt cola et comma; quarum diversitas punctis diverso loco positis demonstratur. Ubi enim initio pronuntiationis necdum plena
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ⁊ pentasillaba ratione trisillabarũ reti¬
nent᷑. sirauis accentꝰ. cũ uno accentu pom po¬
test in dictione una. cũ utrisq minꝗͣ. ut catul¬
lus. In conposita dictione unis accentꝰ ẽ. ut
dicas meta breuit̃ ⁊ ñ ꝑducta meta. uł disce̾n¬
de ambiguitatis causa. ut ergo. Nam cũ ꝓdu
decẽ sunt. q̃ a grammaticis ꝑ uerboꝵ:
distinctionib apponunt᷑. Qxia .i. acutꝰ accentꝰ.
linea a sinistra parte in dexterã partẽ sursũ
mo dextere. in sinistrã deposita fit ita. UPe¬
reospomene .i. circumflexuis. linea de acuto
iecta uirgula uersui circuflexa fit ita.
dext̾a pars circuli supposita uersui fit.ꝯ.
Apostrophos. pars itẽ circuli dextra. ⁊ ad sum
mam liccerã apposita fit ita.. qua nota desse
ostendit᷑ in sermone ultima uocalis ut tri¬
bunalus ꝓ tribunale. Basia. qd̾ interp̃tat᷑ as¬
piratio .i. ubi . h. poni litt̾a debet. tali figura

Expanded text:
tionis et pentasyllaba ratione trisyllabarum retitionis et pentasyllaba ratione trisyllabarum retinentur. Gravis accentus cum uno accentu poni potest in dictione una, cum utrisque numquam; ut 'Catullus'. In conposita dictione unus accentus est. dicas meta breviter et non producte meta; vel discernende ambiguitatis causa, decem sunt, quae a grammaticis pro verborum distinctionibus adponuntur. Ὀξεῖα, id est acutus accentus, linea a sinistra parte in dexteram partem sursum mo sinistrae in dexteram deposita, fit ita: est, circumflexus, linea de acuto jecta virgula versui circumflexa fit ita: dextera pars circuli supposita versui fit ita: . 8. Apostrophos, pars item mam litteram adposita, fit ita: , qua nota deesse ostenditur in sermone ultima vocalis, ut 'tribunal' pro 'tribunale'. Δασεῖα, quod interpretatur aspiratio, id est ubi H littera poni debet, tali figura
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ deponat. Est enĩ contrarius acuto. Circũflexꝰ.
qr de acuto ⁊ graui constat. Incipiens enĩ ab
acuto in grauẽ desinit. atq ita dũ ascendit ⁊
descendit: cutũfleriis efficitur. Acutꝰ aũ ⁊ circũ¬
flerus similes st̃: nã ut̃q leuat sillabã. sirauis
contrarius uicdet᷑ ambob: nã semꝑ depͥmit
sillabas. cũ illi leuent. ut est. Lͥnde uenit titan
⁊ nox uͥ sidera condit. Unde hic grauis ẽ. minꝰ
ciuĩ sonat ꝙͣ acutꝰ ⁊ circũflexus. Monosillaba aũ
pars or̃onis. si naturalit breuis ẽ. ut uir. aut po¬
sitione longa ut ars. acutũ accen tũ habe¬
bit. Si uͦ naturalit longa ut res. circumflerum
Bissillaba pars or̃onis. si priorẽ naturalit᷑ longã
ht̃. ⁊ ultimã breuẽ: circunflectit᷑. ut musa. Alit̃
acuit᷑. Trissillaba pars or̃onis si mediã breuẽ ht̃.
ut tibia. tt̃ pͥmam acumꝰ. si uͦ naturalit̾ longã
mediã circumflectimꝰ. Titrasillaba aũ pars ora¬

Expanded text:
et deprimat est enim contrarius acuto; circumflexus, quia de acuto et graui constat: incipiens enim ab acuto in grauem desinit atque ita, dum ascendit et descendit, circumflexus efficitur. Acutus autem et circumflexus similes sunt; nam uterque leuat syllabam. Grauis contrarius uidetur ambobus; nam semper deprimit syllabas, cum illi leuent, ut Vnde uenit Titan et nox ubi sidera condit. Vnde hic grauis est; minus enim sonat quam acutus et circumflexus. Monosyllaba autem pars orationis si naturaliter brevis est, ut 'vir', aut positione longa, ut 'ars', acutum accentum habebit. Si vero naturaliter longa, ut 'res', circumflexum. Disyllaba pars orationis si priorem naturaliter longam habet et ultimam brevem, circumflectitur, ut 'Musa'; aliter acuitur. Trisyllaba pars orationis si mediam brevem habet, ut 'tibia', tunc primam acuimus. Si vero naturaliter longam mediam circumflectimus. Tetrasyllaba autem pars ora
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. Codicẽ echimologiarũ cũ aliis codicib de
itinere transmisi. Et licet mnemendatũ. p̃ualitu
do aũ ep̃o terraconensi: ñ eã quã petis sensi sen¬
tentiã regis. S tñ ⁊ ipse adhuc uͥ certius conu̾¬
tat animũ illi manet incertũ. Peto au ut ꝑ
meis peccatis apud dm̃ existere intercessor dig¬
neris. ut impetratu tuo deleant᷑ delicta mea.
⁊ remutant᷑ facinora. Itẽ manu sua. Ora ꝓ
nob̾ beatissime domine. frater: Iteco¬
ño meo ⁊ dei seruo braulioni cp̃o: isidorꝰ
En tͥ sic̃ pollicitꝰ sũ misi opꝰ de origine
quarumdã rerũ ex ueteris lectionis recordati¬
one collectũ. Atq ita quibusclã locis annota¬
tum sicuti extat᷑ conscͥptũ stilo maiorum:.

Expanded text:
nostris. 2. Codicem Etymologiarum cum aliis Codicibus de nostris. 2. Codicem Etymologiarum cum aliis Codicibus de itinere transmisi, et licet inemendatum prae invaldo autem episcopo Tarraconensi non eam quam petisti sensi sententiam regis; sed tamen et ipse adhuc ubi certius convertat animum, illi manet incertum. Peto autem ut pro meis peccatis apud Dominum existere digneris intercessor, ut impetratu tuo deleantur delicta mea, et remittantur facinora. Item manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine, et eno meo et Dei servo Braulioni episcopo, Isidorus. En tibi, sicut pollicitus sum, misi opus de Origine quarumdam rerum, ex veteris lectionis recordatione collectum, atque ita in quibusdam locis adnotatum, sicut exstat conscriptum stylo majorum.
Abbreviated transcription (Latin):
mino in quo uires scẽ eccłie consistunt sugge¬
ro. ut qr eusebius metropolitanus nr̃ decessit.
habeas miscdie curã. ⁊ hoc filio tuo nr̃o dom¬
no suggeras. ut illũ illi loco p̃ficiat. cuiꝰ doctri¬
na ⁊ scitas cet̾s sit uite forma. Hunc autẽ fili¬
um p̃sentẽ beatissime potestati ur̃e ꝑ om̃ia
commendo. ⁊ tã de his que hic suggessimꝰ. qͣm
enã de his que supra questi fumus. eloqͥo ur̃o
per eũ illustrari mereamur.¬
Ño meo ⁊ dei seruo braulioni ep̃o: isidorꝰ
bue sc̃ĩtatis epłe me in urbe toletana in¬
uenerunt. nã ꝑmotꝰ fuerã causa concilii. S
qͣmuis iussio principis in itinere positũ re¬
meare me admonuisset. ego tñ qr ꝓpinquior
erã p̃sentie ipsius quã regressioni. malu
ꝑ cũ eloquia tua suscipicns amplexus sũ ⁊ le¬
gi. ⁊ de salute tua d̾o grãs egi. Desiderio om̃i
desiderans qͣmius debił atq fessus fidutiam

Expanded text:
mino, in quo vires sanctae Ecclesiae consistunt, suggemino, in quo vires sanctae Ecclesiae consistunt, suggero ut, quia Eusebius noster metropolitanus decessit, habeas misericordiae curam. Et hoc filio tuo nostro domino suggeras, ut utilem illi loco praeficiat, cujus doctrina et sanctitas caeteris sit vitae forma. Hunc autem filium praesentem beatissimae potestati vestrae per omnia commendo, et tam de his quae hic suggessimus, quam etiam de his quae supra questi sumus, eloquio vestro per eum illustrari mereamur.no meo et Dei servo Braulioni episcopo, Isidorus. Tuae sanctitatis epistolae me in urbe Toletana invenerunt. Nam permotus fueram causa concilii. Sed quamvis jussio principis in itinere positum remeare me admonuisset, ego tamen quia propinquior eram praesentiae ipsius quam regressioni, malui m tuum: per eum eloquia tua suscipiens, amplexus sum et legi, et de salute tua Deo gratias egi, desiderio omni desiderans, quamvis debilis atque fessus, fiduciam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dederis uenie. Qd̃ que diligebas qͣmli¬
bet unmerito ñ uisseris reprobare. Quia
ignominiosũ ualde uidet᷑ ac uile. si necdũ
satiatꝰ quis caritate: ab eo quẽ amabat in¬
uenitur recedere. Obseqͥo aũ mee seruitutis
dependo uira salutis. ⁊ queso pietatẽ scissime
ur̃e potestatis. ut ꝓ me orare digneris. qͣtinꝰ
cotidie fluctuantẽ. animã malis. tuo inter¬
deducas erutã a miseriis. ⁊ ab scandalis.
Dulce mͥ fuit diu ad te loqui. qͣi corã positꝰ.
uultũ uiderẽ tue faciei. Ideo nec uerbosi¬
tatẽ caui: ⁊ temeritatẽ fortassis incurri.
S aut hoc. aut aliuid agere debui. tm̃ ut
qd̃ noluisti ꝑ humilitatẽ: saltẽ tribuas per
tumultuantẽ imꝓbitatẽ. Ecce qͣntũ auda¬
cie dedit mͥ gr̃a ur̃e beniuolentie. Et ideo si
qͥd in hoc displicuerit sibi imputet. q̃ tantũ
amat ut timorẽ tollat. nã ꝑfecta caritas foras
mittit timorẽ. Speciali qͦ gr̃a fretꝰ speciali do¬

Expanded text:
cum dederis veniae, quod quem diligebas, quamlicum dederis veniae, quod quem diligebas, quamlibet immeritum, non jusseris reprobare, quia ignominiosum valde videtur, ac vile, si necdum satiatus quis charitate ab eo quem amabat invenitur secedere. 13. Obsequio autem meae servitutis dependo jura salutis, et quaeso pietatem sanctissimae vestrae potestatis, ut pro me orare digneris; quatenus quotidie fluctuantem animam in malis tuo interrnae deducas, erutam a miseriis et a scandalis. Dulce mihi fuit diu ad te loqui, 580 quasi coram positus vultum viderem tuae faciei. Ideo nec verbositatem cavi, et temeritatem fortassis incurri. Sed aut hoc aut aliud agere debui, tantum ut quod noluisti per humilitatem saltem tribuas per tumultuantem improbitatem. 14. Ecce quantum audaciae dedit mihi gratia vestrae benevolentiae. Et ideo si quid in hoc displicuerit, sibi imputet, quae tantum amat, ut timorem tollat. Nam perfecta charitas foras mittit timorem. Speciali quoque gratia fretus speciali do
Abbreviated transcription (Latin):
notesco. libros ethimologiarũ quos a te dño
mes exposco. ⁊ si detruncatos corrososq iam
a multis haberi audio: inde tñ rogo ut eos mͥ
transcriptos integros. emendatos. ⁊ bene coap¬
tatos dignemini mittere. Ne raptꝰ auiditate
in ꝑu̾sũ cogar. uicia ꝓ uirtutib ab aliis sumi̾e.
Ego aũ opto qͣmius nullius egeas. ⁊ ultronee
dicant᷑ putere mercedes: ut dignatio ur̃e be¬
iugnitatis imꝑet nobis. in id qđ possumꝰ ⁊ ua¬
lemꝰ. Tantũ ut obseqͥo nr̃o utaris: immo cari¬
tate. q̃ d̃s ẽ ꝑfruaris. His gͥ expletis erant mͥ
q̃stiones de sacris diuinis q paginis. quarũ
mͥ expositionẽ cordis ur̃i lumen aꝑiret. si
tñ ⁊ nobis iubes resplendere. ⁊ diuine le¬
gis obscura reserare. Nec si ista q̃ peto ꝑcepe
ro: de illis silebo. S uiã reseras capiende
fiducie. cũ in hac pͥma fronte ñ me confo¬
deris stimulis uerecũdie: ⁊ ignauie mee lo¬

Expanded text:
notesco, libros Etymologiarum, quos a te domino notesco, libros Etymologiarum, quos a te domino meo posco etsi detruncatos corrososque jam a multis haberi sciam: inde rogo ut eos mihi transcriptos, integros, emendatos, et bene coaptatos digneris mittere, ne raptus aviditate in perversum cogar vitia pro virtutibus ab aliis sumere. Ego autem opto, quamvis nullius egeas, et ultroneae dicuntur putere merces, et dignatio vestrae benignitatis imperet nobis in id quod possumus et valemus, tantum ut obsequio nostro utaris, imo charitate, quae Deus est, perfruaris. His igitur expletis, erunt mihi quaestiones de sacris divinisque paginis, quarum mihi expositionem cordis vestri lumen aperiret, si tamen et nobis jubes resplendere, et divinae legis obro, de illis silebo, sed viam reseras capiendae fiduciae. Cum in hac prima fronte non me confoderis stimulis verecundiae, et ignaviae meae, lo
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta moderatur. ut cũ un altero alteri do¬
na diuina q̃ ni se ñ ꝑcepit possidenda tri¬
buunt᷑. caritas cumuletur. Deniq tun bene
multiformis grã dispensat᷑. qͣndo acceptũ
donũ. ⁊ ei qͥ hoc ñ habet credit᷑. quando ꝓpt̃
eum cui impendit᷑ datũ putatur. Hoc a¬
płi capitulũ a nobis in parte p̃missũ optume
nouit prudentia scĩtatis ur̃e huic rei con¬
gruere totũ. Et qͥcqͥd summatim tetigi: te
ꝓcullubio nosse melius. latet nullũ. Itaq
hoc solũ suꝑest qd̃ ⁊ magnoꝑe peto ut presteᷤᷤ
postulata.⁊ si ñ ꝓ me. saltẽ ꝓ ipsa caritate di¬
uinitꝰ imꝑtita. ꝓ qua iubemur ⁊ nosse ⁊ p̃¬
stare om̃ia. ⁊ sine qua nichil sunt om̃ia. S ⁊
siqua superflua. sigua negligent̃. siqua minꝰ
humilit̃. aut mutilit̾ potuis effudi ꝙͣ dixi:
cuncta queso benigne suscipias. cuncta ignos¬
cas. cuncta ores ut d̾s ignoscat. Ergo ⁊ hoc ig¬

Expanded text:
cuncta dispensat, ut cum in altero alteri docuncta dispensat, ut cum in altero alteri dona divina quae in se non percipit possidenda tribuuntur, charitas cumuletur. Denique tunc bene multiformis gratia dispensatur, quando acceptum donum et eis qui hoc non habent creditur, quando propter eum cui impenditur datum putatur. Hoc Apostoli capitulum a nobis in parte praemissum, optime novit prudentia charitatis vestrae huic rei congruere totum, et quidquid summatim tetigi, te procul dubio nosse melius latet nullum. Itaque hoc solum superest, quod et magnopere peto, ut praestes postulata, et si non pro me, saltem pro ipsa charitate divinitus impertita. Pro qua jubemur et nosse et praestare omnia, et sine qua nihil sunt omnia. Sed et si qua superflua, si qua negligenter, si qua minus humiliter aut inutiliter potius effudi quam dixi: cuncta, quaeso, benigne suscipias, cuncta ignoscas, cuncta ores, ut Deus ignoscat. Ergo et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
partib cõmunicare: qr hec om̃ia oꝑat᷑ unus
atq idẽ sp̃s. diuidens singłis ꝓut uult. S ad
unũ peculiare subsidiũ qd̾ p̃misi recu̾ro. ad
importunitatẽ scilicet amicam amicicie desti¬
Et quã nr̃i causa tͥ collatã p̃sentis grãm: siti¬
entib animis. scientie q fame cruciatis. imn¬
ꝑtire ñ dedigneris. Non sum saltẽ pes. qͥ ad
miuncta discurrens. possim aluo eccłiȩ mem¬
broꝵ scilicet iudici obedientie discur su parere.
nec pncipatiti capitis ĩmperanti obsequen¬
do placere. Quin ⁊ si de inhonestiorib ñ¬
bris me essẽ sciã: sufficiat qr que te constat
a capite ꝑcepisse ꝑ me est dignũ egerere.
pedib ñ estis mͥ necessarii. qm̃ que iudent᷑
membra corporis infirmiora esse. necessar io¬
ra sunt. ⁊ que putant᷑ innobiliora esse: his
habundantiorẽ honorẽ circundamꝰ.⁊ que
uhonestiora sunt nr̃a: maiorẽ honestatẽ
habent. Sic itaq creator ũr ac dispensator

Expanded text:
ibus communicare, quia haec omnia operatur unus, atque idem spiritus dividens singulis prout vult . 7. Sed ad unum ac peculiare subsidium quod praemisi recurro, ad importunitatem scilicet amicam amicitia destiet quia nostri causa tibi collatam praesentis gratiam, sitientibus animis scientiaeque fame cruciatis impertiri non dedigneris. 8. Non sum saltem pes, qui ad injuncta discurrens possim alvo ecclesiae, membrorum scilicet judici, obedientiae discursu parere, nec principatui capitis imperanti obsequendo placere. Quin etsi de inhonestioribus membris me esse sciam, sufficiat, quia quae te constat a capite percepisse, per me est dignum pedibus: Non estis mihi necessarii, quoniam quae videntur membra corporis infirmiora esse necessariora sunt, et quae putantur ignobiliora esse, his honorem abundantiorem circumdamus, et quae inhonestiora sunt nostra, majorem honestatem habent. Sic itaque Creator noster ac dispensator
Abbreviated transcription (Latin):
tñ uide mortẽ quãlibet tardius affut᷑am. Or¬
deolus ⁊̃ paruissima ac purulenta collectio
in capillis palpebriũ constituta. in medio
lata ⁊ ex utroq conlucta. ordei granũ similas.

Expanded text:
tamen inde mortem quamlibet tardius affuturam. tamen inde mortem quamlibet tardius affuturam. deolus est parvissima, et purulenta collectio in capillis palpebrarum constituta, in medio lata, et ex utroque conducta, hordei granum similans;
Abbreviated transcription (Latin):
cit᷑. si uariatĩ int̃ sanas cutis partes color diuer¬
sus appartat. aut si ita sc ubiq diffundat. ut
omĩa uniꝰ coloris qͣmius adulteri faciat. Ele¬
fantiacus morbus dr̃ ex similitudine elefanti.
cuiꝰ naturalit dura pellis ⁊ asꝑa nom̃ morbo
i hoĩb dedit. qr corporis suꝑficiẽ similc̃ facit
elefantorũ cuti. siuc qr ingens passio ẽ sic̃ aĩal
ip̃m ex quo diriuatũ nom̃ ducit. Hicitris gre¬
ci appellant a cuiꝰdã aĩał noĩe. qd̾ sit coloris fel¬
lei. hunc morbũ latini aͥcuatũ dicunt. a simi¬
litudine celestis arcus. Auruginẽ uͦ uarro ap¬
pellari ait a colore auri. Regiũ aũ morbũ inde
estimant dictũ. qd̾ uino bono ⁊ regalib cibis
facilius curet᷑. Cancer a similitudine maritimi
aĩał uocatũ. uulnꝰ sic̃ medici dicunt nullis
medicam̃tis sanabile. Aut gͦ p̃cidi solet a corꝑe
m̃brũ uͥ nascit᷑. ut aliquanto adiutiꝰ uiuat. ⁊

Expanded text:
citur: si variatim inter sanas cutis partes color divercitur: si variatim inter sanas cutis partes color diversus appareat, aut si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamvis adulteri faciat. Elefantiacus morbus dicitur ex similitudine elephanti, cuius naturaliter dura pellis et aspera nomen morbo in hominibus dedit; quia corporis superficiem similem facit elephantorum cuti, sive quia ingens passio est, sicut animal ipsud ex quo derivatum ducit nomen. Hicteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis facilius curetur. Cancer a similituanimalis vocatum vulnus sicut medici dicunt nullis medicamentis sanabile. Aut ergo praecidi solet a corpore membrum ubi nascitur, ut aliquanto diutius vivat, 182
Abbreviated transcription (Latin):
bra. Impetigo ẽ. sicca scabies ꝓminens a corpo¬
re. cũ asꝑitate ⁊ rotunditate forme. hanc uul¬
gus sarnã appellant. Prurigo uocata est
a ꝑurendo ⁊ ardendo. Nictalmus ẽ passio
qua ꝑ diem uisũ patentib ocłis denegat᷑. &¬
nocturnis irruentib tenebris redibet᷑ aut
u̾sa uice ut pleriq uolunt die reddit᷑ nocte
ne gat᷑. Herruce aliud st̃. satiriasis aliud.
Uerruce singulatim sc̃. Satiriasis uͦ: una
fortior ⁊ circa ipsã plures inueniunt᷑. Scabies
⁊ lepra utͣq passio asꝑitas cutis cũ pruritu
⁊squamatione. s scabies tenuis asꝑitas ⁊ squa¬
matio ẽ hinc deniq nom̃ accepit. que ita
ueluti purgam̃ta amitat. nam scabies qiͣ
squanies. lepra uͦ asꝑitas cutis squamosa. le¬
pide herbȩ similis. unde ⁊ nom̃ sumpsit.
Cuiꝰ color. nunc in nigredinẽ uerat᷑. nc̃ in al¬
borem.
nunc in rubori. In corpore hõĩs ita lepra dinos¬

Expanded text:
bra. Inpetigo est sicca scabies prominens a corpobra. Inpetigo est sicca scabies prominens a corpore cum asperitate et rotunditate formae. Hanc vulgus sarnam appellant. Prurigo vocata est a perurendo et ardendo. Nyctalmos est passio, quae per diem visus patentibus oculis denegatur nocturnis irruentibus tenebris redhibetur, aut, versa vice ut pleriqunegatur. Verrucae aliud sunt: satiriasis aliud. Verrucae singulatim sunt, satiriasis vero una fortior, et circa ipsam plures inveniuntur. Scabies et lepra. Utraque passio asperitas cutis cum pruritu et squamatione, sed scabies tenuis asperitas et squamatio est. Hinc denique nomen accepit, quae ita veluti purgamenta amittat. Nam scabies quasi squamies. Lepra vero asperitas cutis squamosa lepidae herbae similis, unde et nomen sumpsit: cuius color nunc in nigredinem vertitur, nunc in alborem, nunc in ruborem. In corpore hominis ita lepra dinos
Abbreviated transcription (Latin):
obstantib faciat ꝓlabi. Colica passio nom̃¬
sumpsit ab intestino. quẽ greci colũ appellant.
Ragadiȩ dicunt᷑. eo qd̾ fixure sint rugis collecte
circa orificiũ. hec ⁊ emorroide. a sanguinis flu¬
ore dicte. Ereti enĩ sanguinẽ emath dicunt:
fluor. circũscriptis pilis fuluis aeris
qualitatẽ habentib. uocata hoc noĩe a simi¬
litudine animalis uulpecule. quã greci alo¬
lectiones que ex febrib aut ex aliquo alio
nascunt᷑ in auriũ uicinitates. unde ⁊ parro¬
tide sunt appellate. Ota enĩ grece. auricula
dr᷑. lentigo ẽ. uestigia macularũ paruula
in rotunditatẽ formata. ab specie lenticule
pellant. id ẽ execrandũ. ꝑ antifrasin. Si quidẽ
in suꝑficie rubore flaminco cutes rubescunt.
Tunc multo rubore quasi ab igne uicina
inuadunt᷑ loca. ita ut etiã febris extitetur.
Serpedo ẽ rubor cutis cũ pustulaꝵ extantia.
⁊ nom̃ sumpsit a serpendo. eo qd̾ serpat mem¬

Expanded text:
obstantibus faciat prolabi. Colica passio noobstantibus faciat prolabi. Colica passio nosumpsit ab intestino, quem Graeci κῶλον appellant. Ragadiae dicuntur, eo quod fissurae sint rugis collectae circa orificium. Haec et emorroidae a sanguinis fluore dictae. Graeci enim sanguinem αἷμα dicunt. fluor circumscriptis pilis fulvis, aeris qualitatem habentibus: vocata hoc nomine a similitudine animalis vulpeculae, quam Graeci ἀlectiones, que ex febribus, aut ex alio aliquo nascuntur in aurium vicinitate. Unde et parotide sunt appellate: ota enim grece, auricula dicitur. Lentigo est vestigia macularum parvula, in rotunditate formata a specie lenticule pellant, id est execrandum per antiphrasim. Si quidem in superficie rubore flammeo cutes rubescunt, tunc multo rubore ab igne vicina invaduntur loca, ita ut etiam febris excitetur. Serpedo est rubor cutis cum pustularum extantia, et nomen sumpsit a serpendo, eo quod serpiat mem
Abbreviated transcription (Latin):
tas illorũ mnitio t̾minatur. greci scia uocañ.
fit aũ de flegina. quotiens descenderit in
recta ossa. ⁊ efficit᷑ ibi glutinatio. Podagrã¬
enim greci. a retentione pedũ dicunt nomi
natã. ⁊ a ferali dolore. Siqͥdem om̃e qd̾ im¬
mite fuerit. abusiue agreste uocanus. Arte¬
ricus morbus ab articulorũ passione uocabu¬
lum sũpsit. Cauculus petra ẽ. que in uesica
fit. unde ⁊ nom̃ accepit. Sugnit᷑ aũ ex mat̾ia
fleginatica. Stranguria dicta ẽ. eo qd̾ stringat
urinarũ difficultatẽ. Satiriasis. iuge desideri¬
um ueneris. cũ extensione naturaliũ locorũ.
dicta passio a satiris. Biarria. iugis uentris
cursus. sine uomitu. Disinteria ẽ diuisio con¬
tinuationis. id ẽ. ulceratio intestim. Dis enim
diuisio. intera intestina. fit aũ antecedenti
fluore. quẽ greci diarriã uocant. Lienteria
dicta. qd̾ cibũ tanꝙͣ ꝑ lenia intestine nullis

Expanded text:
tas ylium initio terminatur, Greci scian vocant, tas ylium initio terminatur, Greci scian vocant, et fit de flegmate quotiens descrecta ossa, et efficitur ibi glutinatio. 30. Podagram Graeci a retentione pedum dinatam, et a ferali dolore. Siquidem omne, quod inmite fuerit, abusive agreste vocamus. Artriticus morbus ab articulorum passione vocabulum sumpsit. Cauculus petra est quae in vesica fit, unde et nomen accepit. Gignitur autem ex materia phlegmatica. Stranguria dicta est, eo quod stringat urinarum difficultatem. Satiriasis iuge desiderium Veneris cum extensione naturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera intestina. Fit autem antecedente fluore, quem Graeci διάρροιαν vocant. Lienteria dicta, quod cibum tamquam per lenia intestinae nullis
Abbreviated transcription (Latin):
ten uocant. Lienosis. ab splene uocabulũ
sumplit. sireci enũ splen. lien dicunt ylro¬
nom̃ sumplit ab aguoso humore cutis. Nã
cutancus. cũ inflatione turgente ⁊ anheli¬
tu fecido. Nlefresis. a renũ dolore nom̃ acce
pit. Renes cnĩ greci. ncfresin dicunt. Parali¬
is dicta a corporis impansatione. ft̃a ex mul¬
ta infrigidatione. aut in toto corpore aut in
parte. saçeria nom̃ sũpsit a corporis iniuria.
ci uocauerunt. fit aũ ħ passio intẽperantia
egrotantis. uł curatione mali medicaminis. aut
post egritudinẽ tarda resũptio. Antrosia. no¬
men accepit a diminutione corporis. Nam
greci nutrim̃ti cessationẽ antrosiam dicunł.
Est cnũ tenuitas corporis ex causis latentib.
⁊ paulatim conualescentib. Sartian ẽ. super¬
fluũ carnis incrementũ. quo ultra modũ
corpora saginant᷑. Ereci enĩ carnẽ. sarcian
uocant. Sciasis uocata. a parte corporis quã
uerat. Nam uertibulorũ ossa quorũ sũmi¬

Expanded text:
παρ vocant. Lienosis ab splene vocabulum παρ vocant. Lienosis ab splene vocabulum sumpsit. Graeci enim σπλὴν lien dicunt. Hydronomen sumpsit ab aquoso humore cutis. Nam cutaneus cum inflatione turgente et anhelitu fpit. Renes enim Graeci νεφροὺς dicunt. Paralesis dicta a corporis inpensatione, facta ex multa infrigidatione, aut in toto corpore, aut in parte. Cacexia nomen sumpsit a corporis iniuria ci vocaverunt. Fit autem haec passio intemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio. Atrofia nomen accepit a diminutione corporis. Nam Graeci nutrimenti cessationem ἀτροφίαν dicunt. Est enim tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum, quo ultra modum corpora saginantur. Graeci enim carnem σάρκα vocant. Sciasis vocavexat, nam vertebrarum ossa, quorum summi
Abbreviated transcription (Latin):
dat. ab arteriax inuiria. Suspiriũ nomcn
sumpsit qr inspirationis difficultas ẽ quã
greci dissonõam dicunt. id ÷ p̃focationem.
Picripleumonia a pulmonib nom̃ acce¬
pit. Est enĩ pulmonis tumor. cũ spumax
sanguincaꝵ effusione. ẜ mopthois. emissio
sanguinis ꝑ os unde ⁊ nom̃ accepit. Emath
cium sanguis dr᷑. Tisis ẽ ulceratio ⁊ tumor
in pulmonib. qui in iuiuenib facilius
uenire solet. Thisin aũ apud grecos dicta.
qd̾ sit consumptio totiꝰ corporis. Tussis g̾ce
ab altitudine uocat᷑ qd̾ a ꝓfundo pectoris
ueniat. cuiꝰ contraria s̃ suꝑior in faucib
uͥ uua titillat. Apostama a collectione no¬
men accepit. nã collectiones greci apostã¬
mas uocant. Enpus dicta ab apostoma in¬
trinsecus. uł in latere uł in stomacho cum
dolore ⁊ febrib ⁊ tussi. ⁊ habundantib spu¬
mis ⁊ purulentis. Ypaticus morb e iecoris
passione nom̃ accepit. Cireti enĩ iecur. ypa¬

Expanded text:
dat ab arteriarum iniuria. Suspirium nomen dat ab arteriarum iniuria. Suspirium nomen sumpsit, quia inspirationis difficultas est, quam Graeci δύσπνοιαν dicunt, id est praefocationem. Peripleumonia a pulmonibus nomen accepit. Est enim pulmonis tumor cum spumarum sanguinearum effusione. Haemoptois emissio sanguinis per ora, unde et nomen accepit. Αἷμα enim sanguis dicitur. Tisis est ulceratio et tumor in pulmonibus, qui in iuvenibus facilius venire solet. Φθίσις autem apud Graecos dicta, quod sit consumtio totius corporis. Tussis Graece ab altitudine vocatur, quod a profundo pectoris veniat. Cuius contraria est superior in faucibus, ubi uva titillat. Apostoma a collectione nomen accepit. Nam collectiones Graeci apostomas vocant. Enpiis dicta ab apostoma intrinsecus vel in latere vel in stomacho cum dolore et febribus et tussi et abundantibus spumis et purulentiis. Hepaticus morbus e iecoris passione nomen accepit. Graeci enim iecur ἧ
Abbreviated transcription (Latin):
manin dicit᷑. Melancolia dicta ẽ a nigro felle.
sireci enĩ nigrũ melan uocant. fel aũ colen¬
appellant spilemsia aũ in fantasia fit. me¬
lancolia in ratione. mania in memoria. Ti¬
phi st̃ frigide febres. que abusiue tipi ap¬
pellant᷑ ab herba que in aqua nascit᷑ lati¬
ne forma atq status dr᷑ Est ciũ accessionũ
uł recellionum reuolutio. ꝑ statuta tẽpoꝵ
int̾ualla. Reuma grece. latine eruptio si¬
ue fluor appellat᷑. Catarrus c̃ fluor reumȩ
uigis ex narib. Que dũ ad fauces uenerit
brancos uocat᷑. dũ ad toracẽ uł pulmonẽ. tisis
dicit᷑. Coriza ẽ. quotiens infusio capitis in os¬
sa uenerit nariũ. ⁊ ꝓuocationẽ fecerit cum
sternutatione. unde ⁊ corra nom̃ accepit.
Brancos ẽ p̃focatio fauciũ a frigido humore.
Freci enĩ guttur brancos dicunt. circa quẽ
fauces sunt quas nos corrupte brancias ddi¬
cimꝰ. Raucedo amputatio uocis. hec ⁊ arteri¬
asis uocat᷑ coqd uocẽ raucã ⁊ clausam red¬

Expanded text:
alensis Melancholia dicta est a nigro felle: Greci enim nigrum melan vocant, fel colen. Epilepsia quidem in phantasia fit, melancholia in ratione; mania in memoria. Typi sunt frigidae febres, qui abusive tipi appellantur ab herba quae in aqua nascitur. Latine forma atque status dicitur. Est enim accessionum vel recessionum revolutio per statuta temporum intervalla. Reuma Graece, Latine eruptio sive fluor appellatur. Catarrhus iugis ex naribus, qui dum ad fauces venerit brancos vocatur, dum ad toracem vel pulmonem tisis dicitur. Coryza est quotiens infusio capitis in ossa venerit narium, et provocationem fecerit cum sternutatione; unde et coryza nomen accepit. Branchos est praefocatio faucium a frigido humore. Graeci enim guttur βράγχος dicunt, circa quem fauces sunt, quas nos corrupte brancias dicimus. Raucedo amputatio vocis. Haec et arteriasis vocatur, eo quod vocem raucam et clausam red
Abbreviated transcription (Latin):
nus humanum ad uarios actus nascendi
necessitate p̃mit᷑. cur aut laudem mereant᷑
boni. aut mali legũ ꝑcipiant ultionẽ: Et
qͣmuis ipsi ñ fuerint celesti sapientie dediti.
ueritatis tñ testimonio. errores eorũ merito
ꝑculerunt. Ordo aũ iste septẽ scłariũ disci¬
plinarũ. ido a philosophis usq ad astra per¬
ductus ẽ. scilicet ut aiõs scł̃ari sapientia im¬
plicatos. a terrenis reb abduceret.⁊ in suꝑna
contemplatione collocaret:.

Expanded text:
nus humanum ad varios actus nascendi nus humanum ad varios actus nascendi necessitate premerentur, cur aut laudem mereantur boni aut mali legum percipiant ultionem? Et quamvis ipsi non fuerint caelesti sapientiae dediti, veritatis tamen testimonio errores eorum merito perculerunt. Ordo autem iste septem saecularium disciplinarum ideo a Philosophis usque ad astra perductus est, scilicet ut animos saeculari sapientia implicatos a terrenis rebus abducerent, et in superna contemplatione conlocarent.
Abbreviated transcription (Latin):
rus. cir̃on ꝓpt̃ qđ nutrierit esculapiũ. ⁊ a¬
chillẽ. int̾ astra dinumeratꝰ est. S quolibet
sidera que d̃ in mundi pͥncipio condidit.
ac certo motu distinguere tp̃a ordinauit.
horũ gͥ signoꝵ obseruationes uł geneses. uł
cetera suꝑsticiosa. que se ad cognitionẽ side¬
tum coniungunt. id ẽ ad noticiã fatorum¬
que fidei nr̃e sine dubitatione contraria st̃.
sic ignorari debent a xp̃ianis. ut nec scripta
esse uideant᷑. S ĩnulli siderum pulchritu¬
dine ⁊ cdlaritate pellecti. in lapsu stellarum
cecitatis m̃tib corruerunt. ita ut ꝑ supputa¬
tiones noxias que mathesis drͣ cuentꝰ rerum
p̃sciri posse conent᷑. quos ñ solũ xp̃iane reli¬
gionis doctores. s cciã gentiliũ. plato. aristotiles.
atq alii rerũ uarietate cõmoti. corcordi senten¬
tia dãnauerunt. dicentes confusionẽ rerum
potius de tali ꝑsuasione generari. Nam si ge¬

Expanded text:
rus Chiron, propter quod nutrierit Aesculapium et Arus Chiron, propter quod nutrierit Aesculapium et Achillem, inter astra dinumeratus est. Sed quolibet sidera quae Deus in mundi princimotu distinguere tempora ordinavit. Horum igitur signorum observationes, vel geneses, vel cetera superstitiosa, quae se ad cognitionem siderum coniungunt, id est ad notitiam fatorum, et fidei nostrae sine dubitatione contraria sunt, sic ignorari debent a Christianis, ut nec scripta esse videantur. Sed nonnulli siderum pulcritudine et claritate perlecti in lapsus stellarum caecatis mentibus conruerunt, ita ut per subputationes noxias, quae mathesis dicitur, eventus rerum praescire posse conentur: quos non solum Christianae religionis doctores, sed etiam gentilium Plato, Aristoteles, atque alii rerum veritate conmoti concordi sententia damnaverunt, dicentes confusionem rerum potius de tali persuasione generari. Nam sicut ge
Abbreviated transcription (Latin):
uertit᷑. maiores pluuic ꝓfundunt᷑. Et miran¬
da dementia gentiliũ. qui ñ solũ pisces. sed
etiã arietes. ⁊ hircos. ⁊ tauros. ursas. ⁊ canes. ⁊¬
cancros. ⁊ scorpiones. in celũ transtulerunt.
slam ⁊ aquilam. ⁊ cignum. ꝓpt̃ iouis fabulas.
int̾ celi astra ciꝰ memorie causa collocauer̃t.
ita ut imagines eoꝵ stellis designarent. eo¬
rumq appellare nõib ñ crubescerent. Au¬
rigam etiã ericthoniũ in celi astra collocaue¬
runt. ꝓpt̾ qd̾ uidissent cũ primũ quadrigas
uurisse. Mirati st̃ enĩ ingeniũ eiꝰ ad imitati¬
dũ a ioue comp̃ssa ⁊ fabulose a uinone in
urse fuisset speciẽ uersa. que grece arctos ap¬
pellat᷑. post int̾fectionẽ ipsius. nom̃ eiꝰ iouis
cũ filio in stellis septentrionalib transtulit.
camq arctũ. filiũ aũ ciꝰ arctofilax appellauit.¬
Sic lita ꝓ mercurio in cclũ locata. sic gentau¬

Expanded text:
vertitur, majores pluviae profunduntur. Et miranvertitur, majores pluviae profunduntur. Et miranda gentilium dementia, qui non solum pisces, sed etiam arietes, et hircos, et tauros, ursas, et canes, cancros, et scorpiones in coelum transtulerunt; nam et aquilam et cygnum propter Jovis fabulas inter coeli astra ejus memoriae causa collocaverunt.ita ut imagines eorum stellis designarent, eorumque appellare nominibus non erubescerent. Aurigam etiam Ericthonium in caeli astra conlocaverunt, propter quod vidissent eum primum quadrigas iunxisse. Mirati sunt enim ingenium eius ad imitatidum a Iove compressa et fabulose a Iunone in ursae fuisset speciem versa, quae Graece ἄρκτος appellatur, post interfectionem ipsius nomen eius Iovis cum filio in stellis Septentrionalibus transtulit, eamque Arcton, filium autem eius Arctofilaxo appellavitSic Lyra pro Mercurio in caelum locata; sic Centau
Abbreviated transcription (Latin):
astra collocauerunt ꝓpt̾ qd̃ isdem dieb in
quib sol ꝑ eũ decurrit. t̾ra exusta solis ardo
re nichil pariat. Est aũ hoc tempꝰ canicula¬
tiũ dicrũ. librã aũ uocaucrunt ab equali¬
tate mensis ipsius. qi octauo kalendas o¬
ctobris sol ꝑ cũ signũ currens equinoctiũ
tacit. Unde ⁊ lucanus. aduste pondera libre.
S corpiũ quoq ⁊ sagitariũ. ꝓpt̃ fulgura
mensis ipsiꝰ appellauerunt. Sagittarius uir
equinis crurib deformatꝰ. Cui sagitam &
arcũ adiungunt. ut ex eo m̃sis ipsius ful¬
mina demonstrentur. unde ⁊ sagitarius
ẽ uocatꝰ. Capricornii figurã ideo int̃ sidera
fmrert̃ ꝓpt̃ capͣrã iouis nutricẽ. Cuiꝰ posteriorẽ
partẽ corporis in effigiẽ piscis ideo formaue¬
runt. ut pluuias ciusdem tp̃is designarent.
quas solet idem m̃sis plerũq in extremis
habere. Porro aquariũ ⁊ piscẽ ab imbribus
tp̃oꝵ uocauert. qd̾ hieme qñ in his signis sol

Expanded text:
astra conlocaverunt, propter quod isdem diebus, in astra conlocaverunt, propter quod isdem diebus, in quibus per eum sol decurrit, terra exusta solre nihil pariat, est enim hoc tempus canicularium dierum. 29. Libram autem vocaverunt ab aequalitate mensis ipsius, quia octavo Kal. Octobris sol per illud signum currens aequinoctium facit. Unde et Lucanus: Ad juxtae pondera Librae. 30. Scorpium quoque et Sagittarium propter fulgura mensis ipsius appellaverunt. Sagittarius vir equinis cruribus deformatus, cui sagittam et arcum adjungunt, ut ex eo mensis ipsius fulmina demonstrentur. Unde et Sagittarius est vocatus. 31. Capricorni figuram ideo inter sidera finxerunt, propter capram Jovis nutricem, cujus posteriorem partem corporis in effigiem piscis ideo formaverunt, ut pluvias ejusdem temporis designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere. 32. Porro Aquarium et Pisces, ab imbribus temporum vocaverunt, quod hieme, quando in his signis sol
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ capite qͥ simulacra faciunt. arietis cor¬
nua fingunt. Qd̃ signũ gentiles ideo inter
signa pͥmũ constituerunt. qr in martio m̃se
qui ẽ ann pͥncipiũ. solẽ in eo signo cursũ
suũ agere. dicunt. S &e taurũ int̃ sydera
collocant. ⁊ ipsũ in honorẽ iouis. eo qd̃ in bo
uem sit fabulose conuer sus. qñ¬
⁊ curopã tran̾uexit. Castorẽ quoq ⁊ pollu¬
cem post mortẽ int̾ notissuma sidera consti¬
tuerunt. qd̾ signũ gemini dicunt. Cancrũ
quoq inde dixerunt. eo qd̾ cũ ad eũ signũ
mense uinio sol dũ uenerit: retrogradit᷑
in modũ cancri. breuioresq dies facit. Hoc
enĩ animal. incertã ht̃ pͥmam partẽ. Deniq
ad utramq partẽ gressum dirigit. ita ut
prior pars sit posterior. ⁊ posterior pͥor. Leonẽ
in grecia ingentẽ hercules occidit. ⁊ ꝓpter
mundo reddit. ⁊ annu̾os flatꝰ alibi estatem¬
ethelias facit. Hirginis etiã signũ iccirco int̃

Expanded text:
cuius capite, qui simulacra faciunt, arietis corcuius capite, qui simulacra faciunt, arietis cornua fingunt. Quod signum gentiles ideo inter signa primum constituerunt, quia in Martio mense, qui est anni principium, solem in eo signo cursum suum agere dicunt. Sed et Taurum inter sidera conlocant, et ipsum in honorem Iovis, eo quod in bovem sit fabulose conversus, qo Europam transvexit. Castorem quoque et Pollucem post mortem inter novissima signa constituerunt, quod signum Geminos dicunt. Cancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad illud signum mense Junio Sol venerit, retro graditur in modum Cancri, brevioresque dies facit; hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior, et posterior prior. Leonem in Graecia ingentem Hercules occidit, et proptmundo reddit, et annuos flatus, Etesias nEtesias facit. Virginis etiam signum idcirco intra
Abbreviated transcription (Latin):
septentrionẽ. plerũq contͣ iiudũ. ñ nunꝙͣ
cum mundo ferunt᷑ quarũ noĩa greta st̃.
pheton ꝓhenonta. phiroana. esꝑus. stelbon. Has
Romani nõĩb deorũ suorũ. id ẽ iouis. saturm.
martis. ueneris. atq mercurii sacrauerunt.
Decepti cnĩ ⁊ decipere uolentes. in eorũ adula¬
tione qͥ sibi aliqͥd scd̾m amorẽ p̃stitissent. sy¬
dera ostendebant in celo. dicentes qd̾ iouis
esset illud sydus. ⁊ illud mercurii. ⁊ concepta
ẽ. opinio uanitatis. Hanc opinionẽ erroris
diabolus confirmauit. xp̃c euertit. Iam uͦ
ut aries. taurus. libra. ⁊ huiusmodi alia. hi
qͥ sydera ꝑuiderunt. in numerũ stellarum
speciẽ corporis suꝑsticiosa. uanitate ꝑmoti fin¬
xerunt. causis quibuscdã d̾oꝵ suoꝵ ⁊ imagi¬
nes ⁊ noĩa conformantes. slam arictẽ pͥmum
signũ. cui ut libre mediã mundi lincã tra¬
dunt. ꝓpt̃ amorẽ iouis ideo uocauerunt. in

Expanded text:
septentrionem, plerumque contra mundum, nonnumquam septentrionem, plerumque contra mundum, nonnumquam cum mundo feruntur. Quarum nomina Graeca sunt Phaethon, Phaenon, Pyrion, Hesperus, Stilbon. Has Romani nominibus deorum suorum, id est Iovis, Saturni, Martis, Veneris, atque Mercurii sacraverunt. Decepti enim et decipere volentes in eorum adulationem, qui sibi aliquid secundum amorem praestitissent, sidera ostendebant in caelo, dicentes quod Iovis esset illud sidus et illud Mercurii: et concepta est opinio vanitatis. Hanc opinionem erroris diabolus confirmavit, Christus evertit. Iam vero ut Aries, Taurus, Libra et huiusmodi alia; hi, qui sidera perviderunt, in numerum stellarum speciem corporis superstitiosa vanitate permoti finxerunt, ex causis quibusdam deorum suorum et imagines et nomina conformantes. Nam Arietem primum signum, cui, ut Librae, mediam mundi lineam tradunt, propter Ammonem Iovem ideo vocaverunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ qđ corpora morbo afficiat. liue ꝓpt̃ flamine
candorẽ. qd̾ eiusmodi sit. ut prẽ ceceris lucere
uideatur. Itaq quo magis eã cognoscerent. si¬
rion appellasse. Cometes stella ẽ. dicta eo qd̃
comas luminis ex se funcdat. Qd̃ genus sydis
qñ apparuerit. aut pestilentiã aut fa¬
meni. aut bella significat. Comete aũ latine
cruute appellant᷑. qr in modũ crimũ flam¬
serunt. lucifer dictus. eo qd̃ int̃ omĩa sydera
s et splendor solis ac lune ⁊ stellarũ iubar uo
catur. qd̾ in modũ iubȩ radii ipsoꝵ extendũ¬
tur. Uesperus stella ẽ occidentalis. quã co¬
gnominatã ꝑhibent a uesꝑo hispanie rege.
Est aũ ⁊ ipsa ex quinq stellis planetis. noctẽ
ducens. ⁊ solẽ sequens. fert᷑ aũ qd̾ hec stella ori
ens luciferũ. occidens uesꝑm facit. de qͣ statius.
Et alt̾no dependit᷑ unus in ortu. Planete stel¬
le st̃ que ñ st̃ fire in celo ut relique. s in aere

Expanded text:
propter quod corpora morbo afficiat, vel propter flammae propter quod corpora morbo afficiat, vel propter flammae candorem, quod eiusmodi sit ut prae ceteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognoscerent, Sirion appellasse. Cometes stella est dicta eo quod comas luminis ex se fundat. Quod genus sideris quando apparuerit, aut pestilentiam, aut famem, aut bella significat. Cometae autem Latine crinitae appellantur, quia in modum crinium flamserunt. LSed et splendor solis ac lunae et stellarum jubar ideo vocatur, quod in modum jubae radii ipsorum extendatur. Hesperus stella est occidentalis, quam cognominatam perhibent a Hespero Hispaniae rege. Est autem et ipsa ex quinque stellis planetis, noctem ducens, et solem sequens. Fertur autem quod haec stella oens luciferum, occidens vesperum facit: inde Statius "et altlae sunt quae non sunt fixae in caelo, ut reliquae, sed in aere