comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ddotũdatur quidã : inoratione triuitus
id uartoadiet᷑ quasmalũ mihiam bagrs nar¬
rarero epit denime i altemi a dules tens
hoc intellex unde cidiet̃. En reue rũ hic
diot mit te i staquȩso stibta txea
& persimilitu dint anslita unde ad¬
monuit eũ quł dix̃ at que aidrem reui
ateni qđ persimili tuui nẽ datur ros
dis iniunosus ddrtiphors unueiãta¬
tere non posũ bene inhgnatio nẽsu¬
amseruus extulit nuo faribus sibi
⁊dules tenta persuã iratunhã pre¬
parara hauostulte sapis Nũstueta
inꝗt sapis & tũ ames& potir depideres
xpetuniã dariintereat unullũ perini¬
lũ ue lissustinere Hocaũstultitia ÷ ꝓtinus
uelle iqũ non potest contingereaut hȩc
tũ illis r̃habenda aut illa cũ his mi tenida sunt
aut enimidebent fruitũ & poriundi utilita¬
tr̃ tũ periculo sustinere aut panter & com¬
moitas omittena ÷ si peritulũ deuitatur
harũ duarũ nunc utrãmabsuide Dedu¬
abus illis propositistum ittonibus aut

Expanded text:
in oratione circuitus, idcirco adiecit QVAS MALVM MIHI AMBAGES NARRARE COEPIT. denique et alter adulescens hoc intellexit, unde adiecit SYRE VERVM HIC DICIT MITTE ISTA QVESO scilicet externa et per similitudinem translata. unde admonuit eum, quod dixit ATQVE AD REM REDI: etenim quod per similitudinem datur, resDIS INIVRIOSVS CLITIPHO ES unde iam tacere non possum. bene indignationem suam seruus extulit, quo facilius sibi adulescentem per suam iracundiam praepararet. - HAVD STVLTE SAPIS non stulte, inquit, sapis, cum et ames et potiri desideres et pecuniam dari, interea tamen nullum periculum uelis sustinere. haec autem stultitia est, protinus uelle id quod non potest contingere. - AVT HAEC CVM ILLIS SVNT HABENDA AVT ILLA CVM HIS AMITTENDA SVNT aut enim debet fructum et potiundi utilitatem cum periculo sustinere aut pariter et commoditas amittenda est, si periculum deuitatur. - HARVM DVARVM NVNC VTRAM MALIS VIDE de duabus illis propositis condicionibus, ut aut
Abbreviated transcription (Latin):
ponõ facinus magnũ & memorabi
Tam̃ magnũ ÷ istuda memorabile
Vbisiqũ parum monote fugent ut
ego prrietĩ in quone gonosito soses¬
lent aliqua consilii parse go t̃ tinuo

Expanded text:
abiltam magnum est istud et memorabile,VBI SI QVID PARVM MODO TE FVGERIT EGO PERIERIM in quo negotio si te fefellerit aliqua consilii pars, ego continuo
Abbreviated transcription (Latin):
quasi stras qđ inuenero sit sinihil
pit exeoenimts đ non reditmis¬
sus seruus certamibi litđ suspe¬
quandristut prit. illu denim qñ
dirit iamamantuta apponere
quiloquuntur hocamantitaruũ
÷ iõadient quandoistut ent Aintu
Haer scȩna er olua illamsus piionen¬
in deursus habu alterã tausam qđ ami¬
cim drti fonis adiux ent seruus itã łndo¬
mopatris eẽ possit quȩres anfieri possit
ueliberationis uiintrne itapnor tau¬
sa in tontro uersia ÷ secuntia inde libe¬
ratiua aut tontro uersia ÷ ꝓxcũ iesture¬

Expanded text:
 SI NIHIL pit ex eo, quod non rediit missus seruus: 'certa mihi' inquit 'suspiQVANDO ISTVC ERIT illud enim, quod dixit 'iam', amant ita apponere qui loquuntur. hoc amanti tardum est: ideo adiecit 'quando istuc erit?' AIN TV haec scaena exoluet illainde rursus habet alteram causam, quod amicam Clitiphonis adduxerit seruus, ita ut in domo patris esse possit: quae res an fieri possit deliberationis uim tenet. ita prior causa in controuersia est, secunda in deliberatiua; aut controuersia est ex coniectur
Abbreviated transcription (Latin):
rat ar guienta sed suis lotis expla
cognouit Minime mirũ ade olinpe¬
rum bet om̃a mereties nonillius
muleris sunt sed ad hoc ignorat
adidestens &ues peras at hoc & nox
fit aurs prrefactum uerbũ ÷ Oiupi¬
ter ubinã ÷ fides. Nerdũ soluta sibi
sus pieco ne querit adules tensseeẽ
de sercũ it ausrram potius omisso
amore a matoris suuinme retrtos
mores es sede lapsã cũ locuplitast
diuitem fecisti cuiꝰ mne mepudir & mi¬
srr&s patris mepuda & misent qui
frequenter harum mores diebatmi¬
hue frustramonuit Nã & uita ÷ eadẽ
eranimus ergatridẽ t funt prim
prepositione uolens seruus soluere
uirtate fuit uerbũ meminis sedebe¬
mus duas res eẽ ꝓpositasut & uitȩ
eadem ꝑbetur& ĩ dei animus potuit
enim in eadem muliere castitasperstue¬
rauere ut t& ea demuta nontamenide᷑
animus putuit tamen & obluis ama¬
tons sur noneũ desidera re idõ adiet̃

Expanded text:
rant argumenta. sed haec suis locis explancognouit. - MINIME MIRVM ADEO IMPErum. haec omnia meretricis, non illius mulieris sunt, sed adhuc ignorat adulescens. - ET VESPERASCIT hoc est nox fit: a uespere factum uerbum est. - O IVPPITER VBINAM EST FIDES necdum soluta sibi suspicione queritur adulescens se esse desertum et Antiphilam potius omisso amore amatoris sui in meretricios mores esse delapsam. - CONLOCVPLETASTI diuitem fecisti. - CVIVS NVNC ME PVDET ET MISERET patris me pudet et miseret, qui frequenter harum mores dicebat mihi et frustra monuit. - NAM ET VITAEST EADEM ET ANIMVS ERGA TE IDEM AC FVIT prima propositione uolens seruus soluere circa fuit'. uerum meminisse debemus duas res esse propositas, ut et uita eadem probetur et idem animus: potuit enim in eadem muliere castitas perseuerare, ut esset eadem uita, non tamen idem animus; potuit tamen et obliuisci amatoris sui et non eum des
Abbreviated transcription (Latin):
rriritustircũ tupui fuerat nig glu¬
nis ipsacͣterta hȩc sunt quȩuitã¬
ꝓban rursus subiungitur anidẽ animꝰ
tirta drniã perseuert idõ interro gauit
qũa it ubime nominas & subiung᷑ illeubi
ditim̃ te reddis se Ergo& Incconiectura ÷
anidẽ animus perseuera propomius aũ
qũ perseuera ex eo q̃ ubi tenominauimꝰ
mulier telã desent t̃tinio& latrinis
oppl& ostotum sibi ut sacile sires esicso
ro fierituo Cõplenigit᷑ omnirr asalte¬
ram nartati onẽ netes sanotito de uol¬
uitur ut ostendat quꝑ illa altera sitmu¬
ler ddequa asTea tõmemoraũ Andu¬
timus tuã Quo fanlius blanra a dules¬

Expanded text:
put fuerat neglinis ipsa contecta. haec sunt, quae uitaobant. rursus subiungitur, an idem animus circa Cliniam perseueret: ideo interrogauit QVID AIT VBI ME NOMINAS, et subiungit ille VBI DICIMVS REDISSE TE. ergo et hic coniectura est, an idem animus perseueret. probamus autem quod perseueret ex eo, quod ubi te noninauimus MVLIER TELAM DESERIT CONTINVO ET LACRIMIS OPPLET OS TOTVM SIBI VT FACILE SCIRES DESIDERIO ID FIERI TVO. completa igitur omni re ad alteram narrationem necessario cito deuoluitur, ut ostendat, quae illa altera sit mulier, de qua antea commemorauit. - ADDVCIMVS TVAM quo facilius bland
Abbreviated transcription (Latin):
& netes si tatri sibi prtedi ꝓptersuos
sũ pous fanat nobile sa bomnnibus notai
Nanibulet̃ mihreligio t̃ itereme hoc
ñ habere marimamihi religio : ut¬
seruata prrannos Simibi serundȩ
nis sent Hicest illu ir̃ sup̃raddiimꝰ
ttł pertoniecturã drmiatre đ amicã
srnbsemrtorruptamat primũ aritu¬
memum ft̃ ex eoq missus seruus ñ¬
dũredde in deproponit ipsã suspiuonẽ
sedutor nemulier iutibsente
hiccorrupta sit adung̃ & oppi¬
mones ex argumenta a tempo¬
aut̃ hic intellegimus qũtab¬
sens fuit ipse rinde ponitlo¬
cũatbenas ulimagna homim̃
multi tuito ÷ ituium & uarus moro¬
busii uenitũ adiungitur ꝑtas hoc
÷apersonaga tempore qũ adules it
tulꝑ at ꝓpt̃reauano ingenio rin¬
rursus suȩ uoluntaris & iudiies¬
& mulieradõ adieat cuius subim¬
pero : Cuinibilĩã preter preciũ
dulcet ꝑginistuepriuꝰ p̃iudicart

Expanded text:
pter suos sumptus faciat; 'nobilis' autem omnibus nota. - NAM NIHIL ESSE MIHI RELIGIO EST dicere me hoc non habere maxima mihi religio est, ut'seruata per annos'. SI MIHI SECVNDAE NISSENT hic est illud, quod supra diximus, quod per coniectse absente corruptam. ac primum argumentum fecit ex eo, quod missus seruus nondum rediit. deinde proponit ipsam suspicionem SED VEREOR NE MVLIER ME ABSENTE HIC CORRVPTA SIT. adiungit et opiniones et argumenta a tempoautem hic intelligimus, quod absens fuit ipse. deinde ponit locum: Athenas, ubi magna hominum multitudo est et ciuium et uariis moribus uiuentium. adiungitur AETAS, hoc est a persona et a tempore, quod adult ac propterea uario ingenio. deinrursus suae uoluntatis et iudicii esset mulier, ideo adiecit CVIVS SVB IMPERIO EST CVI NIHIL IAM PRAETER PRETIVM DVLCE
Abbreviated transcription (Latin):
deamita cdrniȩ nartatio inopit aũnar¬
ȩdis ÷ dromopus sat fores: Hiter¬
go breuite romuia argumenta quȩ
sũ moadint̃u sunt tolligimus at pr¬
nu quȩ socollocetur casta ÷ mulier
& radem quȩ fuitante perseuerat
qđianua rius lausa ÷ qł seruus pul¬
sauit sores qđ an pces sitiđ hostiũ
a prruit qñ continuo ingressust
seruus qđa ipso ingres sus siumqđ¬

Expanded text:
de amica Cliniae narratio incipit AEDIS EST DROMO PVLSAT FORES. hic breuiter omnia argumenta, quae a summo ad imum sunt, colligamus. ac primum quaeso collocetur: casta est mulier et eadem, quae fuit ante, perseuerat, quod ianua eius clausa est, quod seruus pulsauit fores, quod anus processit, quod ostium aperuit, quod continuo ingressus est seruus, quod et ipse ingressus sum
Abbreviated transcription (Latin):
ns dieser indeatur: Qũa ini quis pa¬
tres i nomnes adulestentes iudur sit¬
mansitsolus clr̃tpho setũ conquerit᷑
de patris tratione uod seuoluerat
aumonere Ordo ÷ quã ini qui sunt
iudites patris in om̃is adulestries
nastisenes Qutarbitrent iustũ est in pu¬
trioamoribus senũ de troũ Mitnsiũ
ting& facilimeut ietur patre ualdeme
Vteturbonot fauili patre ex sualibi¬
Audũ im ponunt adules tentibus demori¬
u: suis quos nunc habent instneiture
nos quo sin addules tentia habuer̃ suã &
uniuer sarius factatognostã tam̃ si per¬
ãnihilhabro. Exp̃s sit in opiã uerũ siqui¬
dẽ ñ solũ dix̃ tui quidẽ non habeo uerũ

Expanded text:
ris dies esse uideatur. QVAM INIQVI SVNT PATRES IN OMNES ADVLESCENTES IVDICES remansit solus Clitipho: secum conqueritur de patris oratione, quod se uoluerit admonere. ordo est: quam iniqui sunt iudices patres in omnes adulescentesNASCI SENES qui arbitrantur iustum esse in pueritia moribus senum degere uitam. ILLE FACILI ME VTETVR PATRE ualde me utetur bono et facili patre. - EX SVA LIBILIM FVIT modum imponunt adulescentibus de moribus suis, quos nunc habent in senectute, non quos in adulescentia habuerunt. - NAM ET uniuersa eius facta cognoscam, tamen si pecAM NIHIL HABEO expressit inopiam uerborum, siquidem non solum dixit 'cui quid dicam non habeo', uerum
Abbreviated transcription (Latin):
in hominẽ dicuntur  subiungit at que
hȩt ꝑ indesunt ut illius animus ÷ quira
possidi atq hȩctalia sunr qualis tini¬
mus illius ÷ quihȩctene Nã inustiruti
his om̃ibus bona suntilli Illa uero qui nõ
utitur restruti que mala sunt simul&
disiectionẽ collotauuus & inteleceũ

Expanded text:
in homine dicuntur bona. et subiungit ATQVE HAEC PERINDE SVNT VT ILLIVS ANIMVS EST QVI EA POSSIDET atque haec talia sunt, qualis animus illius, qui haec tenet: nam qui scit uti his omnibus, bona sunt, illi uero, qui non utitur recte, mala sunt. sic simul et disiunctionem collocauimus et intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
atrdinunia Hȩcscena haba cltifonis
auules trintissius pitioñe đ amita sua
qđ u ã argum̃tũ ÷ seruu quimissussit
ñ reisi renu iã multũ tẽporis iudeatur
ns sũptum Vnde es fcitur t̃solita
aclitis fone amito eũdiat nihiliui¬
÷ñdiutis sime taru anT uerũ cũ intꝰ positũ
cliniã allo rutus eñ tlrti poe grediturpa
trem ꝓspirit ei tõm̃dat osfinũ suũ neui¬
deatur nescio quema dules tentulũ recȩ¬
pissix ut mento hor effecissenedorat
humit igiturex ordiũ qđ rõmenuat
adules tentem sibiolĩ iã fuis serognitũ
arse quo actũ amuitia rñi recepissu
puerina familiarita suo lupta tẽ magnãs

Expanded text:
ARE CLINIA haec scaena habet Clitiphonis adulescentis suspicionem, quod amica sua quoddam argumentum est seruum, qui missus sit, non redire, cui iam multum temporis uideatur assumptum. unde efficitur consolatio a Clitiphone amico, cun diutissime tardant. uerum cum intus positum Cliniam allocutus esset, Clitipho egreditur,' patrem prospicit, ei commendat officium suum, ne uideatur nescio quem adulescentulum recepisse, sed ut merito hoc fecisse declaret. sumit igitur exordium, quo commendat adulescentem: sibi olim iam fuisse cognitum ac se coactum amicitia eum recepisse. PVERI
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s hę comedię de greco cranslate sunt.
Amenandro quidẽ quattuar duę ab
ollodoro. eautontimorumt non menan
sit. id ipsum ne populus miraretur dissol uere:
ecui sit ur̃m mirum. cut partes sen poera
dederet : que sunt adulescentũ . duas parte s̃ꝑ¬
ponit unã quod contra consuetudin̾õ senex pro¬
logus processit inpublicũ: Solet enimistuds
officiũ adulescentib dari. Ergo qp̃i contra con¬
suetudinẽ in ꝓlogõꝑsona processit. Senex id or¬
cohane pͥmã populo uult soluere questionem:
Duinde qđ uem gloquar. Altera hec pars ẽ
Simile autem mihi uidetur huic esse pͥncipiũ
diuinatioms: Nãq & illic qđ subito mutata
uoluntate ad accusandũ descenderat. mirũ
dait inderi ł tudicib ł circũstantib ac prop¬
terea seprimũ iduodle dissoluere si qui ur̃m¬
iudices aut et quia sunt forte mita iudes.⁊
hoc uerbunt nouerit semper apponi. Ita
enini &e hic dixit : Necuisit urm mirũ:¬
ł anc igitur partitionẽ solũ. utidicat cur partis.

Expanded text:
s hae comoediae de Graeco translate sunt, a Menandro quidem quattuor, duae ab Apollodoro: Heautontimorumenon Menandsit, id ipsum, ne populus miraretur, dissoluere. NE CVI SIT VESTRVM MIRVM CVR PARTES SENI POETA DEDERIT QVAE SVNT ADVLESCENTIVM duas partes proponit: unam, quod contra consuetudinem senex prologus processit in publicum; solet enim istud officium semper adulescentibus dari. ergo quoniam contra consuetudinem in prologi persona processit senex, idcirco hanc primo populo uult soluere questionem. - DEINDE QVOD VENI ELOQVAR altera haec pars est. simile autem mihi uidetur huic esse principium diuinationis; namque et illic, quod ' subito mutata uoluntate ad accusandum descenderat', mirum dixit uideri uel iudicibus uel circumstantibus ac propterea se primum id uelle dissoluere: 'si quis uestiudices, aut eorum qui adsunt forte miratur'. uides hoc uerbum mirari semper apponi: ita enim et hic dixit 'ne cui sit uestrum mirum'. hanc igitur partitionem soluit, uti dicat 'cur partes
Abbreviated transcription (Latin):
rit supiaactu s auerat ut rũque quidi¬
xerat ambo actu sandimodout rũque
defendiqđ hunc ingeniolenidint &
illũ obsequẽ tem siminꝰ aliqui recte& cõmode
tractares alterum ñãhoe factũ er̃ dicit qił
neuterseno uerat ubi non uere uiuitur
ubi ñ integreuit aostenditur ubiñ nudat᷑
res quanti dili geres quantiamares qđ si
tibi qualis es ostenderir facile adhoc cala¬
mnis igenus m̃eneritis ita : fatror
ã moo actu sauerat shre mes qđ nru¬
tersibi t᷑᷑ suos moris ostenidssix omne
irim insepotius diriuat senex additit
suppromisit inueniat nđ afferat scili¬
t& t sulationem siqui demilint filiũ ad¬
fidutiã grro dronisiahirs̃ hodit apud¬

Expanded text:
RIT supra accusauerat utrumque, quia diRIT supra accusauerat utrumque, quia dixerat 'ambo accusandi', modo utrumque defendit, quod hunc ingenio leni dicit et illum obsequentem, si modo aliquis recte et commode tractaret alterum. nam hoc factum esse dicit, quod neuter se nouerat. - VBI NON VERE VIVITVR ubi non integre uita ostenditur, ubi non nudatur, RES quanti diligeres, quanti amares. - QVOD SI tibi qualis esset ostenderet, facile ad hoc calamitatis genus non ueniretis. - ITA EST FATEOR ammodo accusauerat Chremes, quod neuter sibi mores suos ostendisset, omne crimen in se potius deriuat senex ac dicitsupra promisit, inuenit quodafferat, scilicet consolationem, siquidem dicit FILIVM ADfiduciam gero
Abbreviated transcription (Latin):
hedgnatũ un tum ue pariter ut ilbs de¬
iiame a quão portuit his rebusuti itauti
ego utorparmudo aut uͦ amplius iua idilla
ȩtasmagis a dhȩcido nea sit Malo quidẽ
faciã utiurar solus bonis ieis quouis malume
arbitror dignum Nã use dũ ille uit᷑ a illã
tol& in oprined diu illȩ ille in militra positus
tium siclabarans  srriuiens Conrasi om̃a
hor est tolle giuniuersanue uende tenii
Serurs nisieos qua opetefatienulo faui¬
le sũptũ ex ertent suũ uni uersos
ꝓuuxit& uendidit ex teptis his
hui ssuro peresuos sũptus tolerare
potuissent inscripsulito ȩ desmer¬
tede hoc ÷ eddesmeas lotaui hirme
exerteo. Ñ hit aduolupratemposi¬
tũ exerro sedad labort̃ qũe atimodũ
uirgłs nateiliatis exertite fatis De¬
treuit anTisꝑthremis minus iniuriȩ
nrme ognato fairredũ fiãmiser
hor enimiudicauim eñ tant᷑ ainiuri fa¬
itre filio meo qũẽ expubsies ipsemiser
sĩ hiiuis tecte aut tũmode traceauo¬

Expanded text:
SED GNATVM VNICVM QVEM PARITER VTI HIS DETIA MEA quem oportuit his rebus uti ita, uti ego utor, pari modo aut uero amplius, quod illa aetas magis ad haec idonea sit. - MALO QVIDEM faciam, uti utar solus bonis meis, quouis malo me arbitror dignum. - NAMVSQVEDVMILLEVITAMILLAM COLETINOPEM quamdiu ille in militia positus cium sic laborans et seruiens. - CONRASI OMNIA hoc est: collegi uniuersa, quae uenderem. - SERVOS NISI EOS QVI OPERE FACIENDO FACILE SVMPTVM EXERCERENT SVVM uniuersos produxi et uendidi exceptis his, qui suo opere suos sumptus tolerare potuissent. - INSCRIPSI ILICO AEDES MERCEDE hoc est: aedes meas locaui. - HIC ME EXERCEO non hic ad uoluptatem positum 'exerceo', sed ad laborem, quemadmodum Virgilius 'nate, Iliacis exercite fatis'. - DECREVI TANTISPER CHREME MINVS INIVRIAE ME MEO GNATO FACERE DVM FIAM MISER hoc enim iudicaui me non tantam iniuriam facere filio meo, quem expuli, si et ipse miser sim. - SI QVIS RECTE AVT COMMODE TRACTAVE
Abbreviated transcription (Latin):
anus paupertula & hȩc narratio ÷ adꝑsonãde¬
ddaranddã eius mulieris quȩ puellãtulit illã quȩ
thremetis filia ÷ qurinterposita narratio
tare hiciã searguit qu iuste dese exe¬
gat penas si quidemeũ a anima aduer¬
tis sefiliũ amare mulie rẽ huma nomo¬
done queuti detuit adules tentulq ani¬
mũi sudractauit seda ꝑteu& morepa¬
trũ totidie agtusaũ subiunget adlocuti¬
oñe quausus ÷ tũa tusara filiũ Ego
facere. Simulec regẽ & głmarmis
belli repperi. Vt uno tẽporemilitiȩ labo¬
reppnio& fortuna srepperirẽ e dignita¬
temsȩ peeadẽ grauiter audiendo. hit

Expanded text:
ANVS PAVPERCVLA et haec narratio est ad personam deANVS PAVPERCVLA et haec narratio est ad personam declarandam eius mulieris, quae puellam tulit illam, quae Chremetis filia est. quae interposita narratio TARE hic iam se arguit, quod iuste de se exigatpoenas, siquidem, cum animaduertisset filium amare mulierem, non humano modo neque, uti decuit, adulescentuli animum sic tractauit, sed aperte ui et more patrum cotidie accusauit. subiungit allocutionem, qua usus est, cum accusaret filium EGO facere. - SIMVL ET REM ET GLORIAM ARMIS BELLI REPPERI ut uno tempore militiae labore proprioet fortunas reperirem et dignitatem. - SAEPE EADEM GRAVITER AVDIEN
Abbreviated transcription (Latin):
trndis seruis plusagoscbremetansum ne abretua
otui ÷ tibiͦ pene t̃aquã alienũ allo quitur mene de¬
mꝰutilli& ociũ er̃ dicat & tantũ otiũ a rebus suis
ut e alirnatura e eaquȩ a dsrnihil attinerTlio
intellegipos sit ł ꝑ contraria putasirectũ : id eoquȩ¬
rout faciã siñ ÷ rectũ ut tede t̾ream : deterreat ÷ re
deatur hoc inut qđimterrogo ꝓderit tibi aut enĩ
grandemalũ  cũ sulacione teadiuuosi subuenin
potestre adiuurro itaboni amit ordine tustodiũ
ui tredat se aliquo modo ꝓdesse: harqui dem tau¬
sashua dixat tibi qm mene demustantũ modo illũ
posuerat uti dicer& stire bocus ille t̃tinuorepu¬
tausastire cupio qua dixit tibiut aut cũ sularite
possi aut ronsilio aure adiuuari possim. Filium
ego aulescentulũ habeo. Hic narrauo intipit
tursenex puniat est aechorintho hit aduena

Expanded text:
cendis seruis, plus agas'. - CHREME TANTVMNE AB RE TVA cendis seruis, plus agas'. - CHREME TANTVMNE AB RE TVA OTII EST TIBI bene tamquam alienum alloquitur Menedemus, ut illi et otium esse dicat et tantum otium a rebus suis, ut et aliena curet et ea, quae ad se nihil attinentintelligi possit: 'uel percontari puta; si rectum est, ideo quaero ut faciam, si non est rectum, ut te deterream'. deterrere enim est deatur. 'hoc' inquit 'quod interrogo, proderit tibi: aut enim, grande malum si est, consolatione te adiuuero aut, si subueniri potest, re adiuuero'. ita boni amici ordinem custodiuit, ut credat se aliquo modo prodesse. - HAC QVIDEM CAVSA QVA DIXI TIBI quoniam Menedemus tantummodo illud posuerat, uti diceret 'scire hoc uis?', ille continuo repucausa scire cupio, qua dixi tibi, ut aut consolari te possim aut consilio aut re adiuuare possim'. - FILIVM EGO ADVLESCENTVLVM HABEO hic narratio incipit, cur se senex puniat. - EST E CORINTHO HIC ADVENA
Abbreviated transcription (Latin):
tusans famili ariter qđita arirđ quasi
ex uutina preterita qđmibi uidens prr¬
tireatem tuã fatere e p̃terqua qđ reste ad¬
prtaturtua ipsepartiu o nẽ suã ꝓsequitur ña
ꝓterytatem sic subiungit Annos lnatus¬
rẽadusũrefert pretumaioris ado pinionẽ po
pulidripso agro Nũ qũa tãmanee gredior
nũ quã t᷑auesperidomũtuertor Hic ÷ labor
ille quisit plumirimꝰ quo quotidietoto die in abo¬
quo ꝑrus onstitutus qđ aut fodere in uenituraut
arareaut abꝗđ facere Deni quenullũ remit¬
tis tẽpus ne queterespicias. Nullũ remitis ad
illud ꝑtine qđ dixitnũ quã tãmane egredior
neque tã uesperidomũ reuertor neque teres
ut dirimus rauooneipsisibi quȩstione fauit euti¬
turrespondentis rauione qͥeum prouocare possit
adlo qũe dũ quifreqũeter pressustolore cõtices sit
Secditis mihi inq penitame quatũ hicope¬
ns fiat turtes ponda tã quã hor sibi ꝓpositũ sit
Sidino ꝑe faciendo qđ c̃ sumis id cũ sumas in exer¬

Expanded text:
 quasi ex notitia praeterita. - QVOD MIHI VIDERIS PRAETER AETATEM TVAM FACERE ET PRAETER QVAM RES TE ADHORTATVR TVA ipse partitionem suam persequitur, nam propter aetatem sic subiungit ANNOS SEXAGIREpuli de ipso agro. - NVMQVAM TAM MANE EGREDIOR NVMQVAM TAM VESPERI DOMVM REVERTOR hic est labor ille, qui fit plurimus, quo cotidie toto die in aliquo opere est constitutus, quod aut fodere inuenitur aut arare aut aliquid facere. - DENIQVE NVLLVM REMITTIS TEMPVS NEQVE TE RESPICIS 'nullum remittis' ad illud pertinet, quod dixit 'numquam tam mane egredior neque tam ut diximus, ratione ipse sibi quaestionem facit et utitur respondentis ratione, ut eum prouocare possit ad loquendum, qui frequenter pressus dolore conticescit: 'sed dicis mihi' inquit 'paenitet me quantum hic operis fiat', cui respondet, tamquam hoc sibi propositum sit 'sed in opere faciendo quod consumis, si id consumas in exer
Abbreviated transcription (Latin):
tatũ. Drinde suiungit Nuꝗͥdu
deggnato meo audisti ihrem̃eualeat
atnuruiuit Temperauit primonu¬
tiũ uttiresitre gnudium Nã primo
ual& atqueuiũ inut nđ uti quedi¬
uersũ eẽ manifestũ ÷ Nã ualemus
tũ inte ggrasalute sumusunumus tũ
sp̃m dutimus. VBINã ÷ queso Parũ
cređgnudu nõ sibi salus filii nontiatur
Nunt deloto quȩratur ipse quippe qui
tius absentiamidolere uidratur ME¬
VSgnatus cũ terĩ tu piebat sener
audissa.tã qũa parum iredat in terro¬
gatonẽ petit deniuepertussi som¬
nibus cum nonfirmationem ñtias¬
stc audis seperseurrat gaudiũ minus
obsetro nonturi ilinisti ut esst̃
onturi in uistastr qũe aumoũ nunt
consulis Hit iã initpit sua sorimilia
guꝑ̧ animũ patris tõponit ut uirta
filiũ temprra lȩnita temaur largi¬
tairmnimiam autpartieatim Vtro que¬

Expanded text:
catum. deinde subiungit NVM QVIDNAM catum. deinde subiungit NVM QVIDNAM DE GNATO MEO AVDISTI CHREME. - VALET ATQVE VIDIT temperauit primo nuntium, ut cresceret gaudium: nam primo 'ualet atque uiuit' inquit, quod utique diuersum esse manifestum est; nam ualemus, cum integra salute sumus, uiuimus, cum spiritum ducimus. - VBI NAM EST QVAESO parum credit gaudii, quod sibi salus filii nuntiatur. nunc de loco quaerit ipse, quippe qui eius absentiam dolere uideatur. - MEVS GNATVS cum iterum quod cupiebat senex audisset, tamquam parum credat, interrogationem repetit. denique percursis omnibus cum confirmationem nuntii audisset, perseuerat gaudio minus OBSECRO. - NON TV EI DIXISTI VT ESSEM non tu ei indicasti, quemadmodum nunc CONSVLIS hic iam incipit suasoria illa, quae animum patris componit, ut circa filium temperet lenitatem aut largitatem nimiam aut par
Abbreviated transcription (Latin):
fiat ex positi aut aliꝑã horũ at hic biuiũ
tationem uersari intellegimus Erga
demoñtia filium sedisse quamqũa hor
neggleg̃ udules tens cũ patris suines¬
uat uolumtatem tumilli peridi nibil
ex inditiositir ñ faciã ut telem tã inspera¬
tum ggaudiũ non ipsi adules tenitinibis
pendisit ex eo qđ indicatur AVTE go
ꝓfereo ingenioe gregie admisenas natus
dũ paterfiliũ sustiper& & fallax seꝑ
seruossinat ne qurtantũ fatilitate
utamus netor ruptis filus moribus
uiuat si semes facilita temer gasepatris
agnouissec tenebitergo diui siones
ut om̃is deliberatiua abutili abhones¬
tosimiliter fieri possit quȩ om̃a suo loco
plenius explitamus Nlunt tantũ e aur̃
quȩ obscura sunt ditemnus. Nuntium ai¬
portotibi tuius maxime tesier parti¬
pemiupis. Bene genrraliter in nun¬
tio uttũ futurũ et̃ ꝓmisit ut animus
tupidus ꝓbaripos sit cũ non nlud suspi¬
tatur qũa qũ indesideno fuerat tollo¬

Expanded text:
fiat expositi aut aliquid horum. at hic bidui fiat expositi aut aliquid horum. at hic bidui rationem uersari intelligimus; ergodemo nuntiet filium redisse, quamquam hoc nolit adulescens, cum patris sui nesciat uoluntatem. - CVM ILLI PERICLI NIHIL EX INDICIO SIET NON FACIAM ut celem tam insperatum gaudium, cum ipsi adulescenti nihil periculi sit ex eo quod indicatur. AVT EGO PROFECTO INGENIO EGREGIE AD MISERIAS NATVS dum pater filium suscipiat et falli se per seruos sinat neque tanta facilitate utatur, ut corruptis filius moribus uiuat, si semel facilitatem erga se patris agnouisset. tenebit ergo diuisiones, ut omnis deliberatiua, ab utili et ab honesto, simul et an fieri possit: quae omnia suo loco plenius explicabimus; nunc tantum ea, quae obscura sunt, dicemus. NVNTIVM ADPORTO TIBI CVIVS MAXIME TE FIERI PARTICIPEM CVPIS bene generaliter in nuntio uotum futurum esse promisit, ut animus cupidus probari possit, cum non aliud suspicatur quam quod in desiderio fuerat collo
Abbreviated transcription (Latin):
fecis se sedulo ut et illius cõmodomeũ
cõparẽ tõmodũtidagam uehemen¬
ter ignoro illudtertũ : mihinum qua
meum tõmodum sine illius tõmono
comparasse Ergo mea antiphilatu
nunc solate dutem me in patriã fatis.¬
Adules tens urmentem amita in turt᷑
& fetum loquitur qđ eius amore factũ
sit ut in patriam reutrtetur Nã Dũ
abste absũ tũeñ abstedis cossi uniuer¬
sos laboi es leues arbriratus sũ
ex tepto lot qđ tetarebã Hortne me
miserũ ñ litere meo mudo inigenio
srui Sibibonũ in genium ince pu¬
hutin igenio bono amite memodosrui
ñlicerẽ uehe menter in gensto
Dilit Tiaiduras dabit. Diuauu
rus huc erist& : lutestit hoc iamtesso
pulsare hostrumuitin Hotandũe hat
scȩ naqũ innulla alia tomoedialite rep¬
perirs ut biduum tempus in comoedia
sit dm̃s eñi uno dieaitur suosex plicanit :¬
et eoipso quoruntea esfici possunt ut
aut nuptrȩ telebrentur aut rognitio

Expanded text:
FECISSE SEDVLO VT EX ILLIVS COMMODO MEVM FECISSE SEDVLO VT EX ILLIVS COMMODO MEVM COMPAREM COMMODVM quid agam, uehementer ignoro: illud certum est mihi numquam me meum commodum sine illius commodo comparasse. ERGO MEA ANTIPHILA TV NVNC SOLA REDVCEM ME IN PATRIAM FACISadulescens uenientem amicam intuetur et secum loquitur, quod eius amore factum sit, ut in patriam reuerteretur. - NAM DVM ABS TE ABSVM cum enim abs te discessi, uniuersos labores leues arbitratus sum excepto hoc, quod te carebam. - HOCINE ME MISERVM NON LICERE MEO MODO INGENIO FRVI si bonum ingenium, inquit, puhoc ingenio bono amicae me meo modo frui non licere uehementer ingemisco. -DIV ETIAM DVRAS DABIT diu etiam durus hic existet. LVCESCIT HOC IAM CESSO PVLSARE OSTIVM VICINI notandum ex hac scaena, quod in nulla alia comoedia licet reperire, ut biduum tempus in comoedia sit: omnes enim uno die actus suos explicant ex eo ipso, quod cuncta effici possunt, ut aut nuptiae celebrentur aut cognitio
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ inseeẽ possit dicitq mento
huius modimuli eris quȩ uni seruiua
hoc ÷ quȩ seseparant auulgo recee sit
bb̃ne fateresin ne minꝰ mirabilert̃
qđ̃ mere trites malȩ siuat Hoc eñi
dixit łTuos et̃ istius modia nos
noneẽ hautimirabile est Vo bise¬
m̃tum sit uolunta seũ unouiro semp
eẽ deb&is seruare bonitatem nosaũ
bona seẽ ñ sinunT hicũ quibus remba¬
bemus nã propter pulchritudinem
Nosamatores nostri uolunt qui tũ¬
tinuo mueant uoluntatt᷑ si fuerit
formamutut ti ergonisi ꝓspertum
ante fuerit deserta eiũ in hopialn
seneteite uuumus llidesicpurgatũ qđ
male audire potuis sir ñ iniustomalas
cũsimilis. Vt rũhis moribus sesocant uo¬
bis quihabent ipsi hunc morẽ & similẽ
uo lũ tatemaRNquã ulla amor
ur̃o intidera possit calamitas Vt sc̃ꝑ
inter uos amorualeat neque senet¬
tute aut ullo morbo discidium possit
existere NE SClo quidem mesẽꝑscio¬

Expanded text:
quae in se esse possit, dicitque merito quae in se esse possit, dicitque merito huiusmodi mulieres, quae uni seruiunt, hoc est quae se separant a uulgo, sic recte bene facere, nec minus mirabile esse, quod meretrices malae sint. hoc enim dixit ET VOS ESSE ISTIVS MODI ET NOS NON ESSE HAVT MIRABILE EST: uobis enim cum sit uoluntas cum uno uiro semper esse, debetis seruare bonitatem; nos autem bonas esse non sinunt hi, cum quibus rem habemus. nam propter pulchritudinem nos amatores nostri colunt, qui continuo mutant uoluntatem, si fuerit forma mutata. ergo nisi prospectum antea fuerit, desertae et cum inopia in senectute uiuimus. uide sic purgatum quod male audire potuisset, non iniuste malas CONSIMILIS VESTRVM his moribus se sociant uobis, qui habent ipsi hunc morem et similem uoluntatem. - VT NVMQVAM VLLA AMORI VESTRO INCIDERE POSSIT CALAMITAS ut semper amor inter uos ualeat neque senectute aut ullo morbo discidium possit existere. - NESCIO QVIDEM ALI
Abbreviated transcription (Latin):
tros iniustrẽ ẽ defensioista inqua
quasique ã formahitĩ trouersiȩ
contineturres eñ siunt meretr
tis aũ sꝑdũ plurim̃ũpe tunt qua
rempurgans mero tridit̃ sehor
nñ fanant faiere ne ces sitatr̃ ne
cũeirta s abierit & seneiture rx¬
tinta pulthritudo discesserit¬
inopiamaneat᷑ si nante a quesiue¬
tt ictũ quo posstnt sustenta¬
reesimam & mistrã se nec tutẽ
Ae depoltemea arliphila lautio
& fortunatam iudito Ve hem̃ter
tebeatã feltemo iudito cũidegis¬
tiut mores tui formȩ c̃uenirent
utoportuit iã de prehensio nẽ
suã uiuxtur meretrixexorsa
Giquidem sta qdoporteatfirri
t lauuate ã que cũpul thritudine
tena morũ inte gr̃atastiatem
Misui mequs ita medibene ament
tesibi petat iuã anniquale in geniu̾
babe res fuit inilitit orario Nã tuȩ
more stuos mihitius sermonibus
indicasti Et tũebome nunc metũ
in animouitamtuamt̃ siero ꝑlit
iãreparat actusacionis desensio nõ

Expanded text:
trices iniustae esse, defensio est, in qua trices iniustae esse, defensio est, in qua quasi quaedam forma controuersiae hic continetur: res enim fiunt meretritis aduersae, dum plurimum petunt. quam rem purgans meretrix dicit se hoc, quod faciant, facere necessitate, ne cum aetas abierit et senectute extincta pulchritudo discesserit,inopia maneat, si non antea quaesierint uictum, quo possint sustentare desertam et miseram senectutem. - EDEPOL TE MEA ANTIPHILA LAVDO ET FORTVNATAM IVDICO uehementer te beatam felicemque iudico, cum id egisti, ut mores tui formae conuenirent. ut oportuit, iam defensionem suam uidetur meretrix exorsa, siquidem scit, quid oporteat fieri, et laudat eam, quae cum pulchritudine tenet morum integram castitatem. - MINIMEQVE ITA ME DI BENE AMENT te sibi petat. - NAM MIHI QVALE INGENIVM HABERES FVIT INDICIO ORATIO namque mores tuos mihì tuis sermonibus indicasti. - ET CVM EGOMET NVNC MECVM IN ANIMO VITAM TVAM CONSIDERO hic iam praeparat accusationis defensionem,
Abbreviated transcription (Latin):
t in eũ iã resreq lotũ ut sit nocesse :¬
Intelleg̃ drmatũ a pudillũ sit hospes
netos sitatp̃ sibiim posi tã uti hor iĩ¬
bahabeo petitur negare possititias¬
simil amitã suã esse meretrito
intem pore aurã ueni i nortasione
ut solauiri mollis aitꝰ  tempo¬
ranoras Nã miserũ quendã offen¬
sensũ cõmodare hec fuit octasio
qũ uolebat miserũ militẽ dene¬
gntioñe suã in amorẽ amplius
suscitare : Quã sit ꝑspitas̃ tũa sit
sus piio sus inuet sa uerbanu  senꝑ
adulestentuli faciunt ut sylla¬
barũ ordinemmũtent & siclutel¬
tellegentibus potius loquii deatur¬
tũ que inere aut uiden uolunt ab
his quos uesiderant ita subquodam
metuut quasidũ aliud ne cessitate
cũ ficiunt sic in pleant uolũ tatt: Aede¬
polteme a anti phila laudo & for¬
tunatãiudito łiȩr scȩnacõ parari¬
onẽ c̃tine earũ mulierũ quȩ ami¬
tȩ sunt itaut uni seruiant &erũ r̃
que plurimis suus corporis eribent
potestaũa neuideantur mere¬

Expanded text:
 IN EVM IAM RES REDIIT LOCVM VT SIT NECESSE intelligit Clinia, cum apud illum sit hospes, necessitatem sibi impositam, uti hoc quod ab eo petitur negare non possit, uti assimulet amicam suam esse meretricem. - IN TEMPORE AD EAM VENI in occasione, ut 'sola uiri mollis aditus et tempora noras'. - NAM MISERVM QVENDAM OFFENsensum commodaret, haec fuit occasio, quod uolebat miserum militem de negatione sua in amorem amplius suscitare. - QVAM SIT PERSPICAX quam sit suspiciosus. - INVERSA VERBA quod semper adulescentuli faciunt, ut syllabarum ordinem mutent et sic inteltelligentibus potius loqui que uidere aut uideri uolunt ab his, quos desiderant, ita sub quodam metu, ut, quasi dum aliud necessitate conficiunt, sic impleant uoluntatem. EDEPOL TE MEA ANTIPHILA LAVDO ET FORTVNATAM IVDICO haec scaena comparationem continet earum mulierum, quae amicae sunt ita, ut uni seruiant, et earum, quae plurimis sui corporis exhibent potestatem. et ne se uideantur mere
Abbreviated transcription (Latin):
iłrũ luste fecerit ł faciat. Qđ dese sen& ex¬
gat pomis. quã it doc& iuste fien &co
qđ se moritũ dicit propteipa quia ipso si¬
lum suum amantem ad ulescentum.
toro misent bi miletiã durã: sepius eũ
accusandote
Vnde probat luste sibi inponihas ipsas quas
impl& grauissimas poenas. quanquã hȩc int̃
nos nuꝑ chio mes uicinus eũ conspicer& sem̃
eundenqs diuitẽ grauiter laborare ut tita de
in opere c̃sister& uchem̃ter. accedit inter¬
rogans & ut oport& ignotũ loga uti¬
tur oratione. simulq sibi &im questionẽ
facit. & quasi ipse sibi respondit᷑ quo pac¬
to. iñ ostendit eius qui lntenogat cũ sit
ignotus: Alit̃ enĩ in dolore positũ & calami¬

Expanded text:
de se senex exigat poenas. quam rem docet iuste fieri ex eo, quod se meritum dicit propterea, quia ipse filium suum amantem adulescentium more miserit in militiam duram saepius eum accusando; unde probat iuste sibi imponi istas quas implet grauissimas poenas. - QVAMQVAM HAEC INTER NOS NVPER Chremes uicinus cum conspiceret senem eundemque diuitem grauiter laborare, ut tota die in opere consisteret uehementer, accedit interrogans et, ut oportet apud ignotum, longa utitur oratione, simulque sibi etiam quaestionem facit et quasi ipse sibi respondet. quo pacto uim ostendit eius, qui interrogat, cum sit ignotus: aliter enim senem in dolore positum
Abbreviated transcription (Latin):
alł amoris iub&  agnitionẽ
andria quã quidẽ mnagnition
dise cognoscimiis.nã cognoscitur
glicgrumꝰ ciuis uit sub positionẽ habet
At pluitum quic̃ truculentiis militi
enĩ sub pontur gilius. ut ex inde in
meretnois affectũ artics & strictius
colligitur . gͦ cũ uideamꝰ hec esse ne¬
cessana in cõmedus teneri: Vehem̃¬
ter crranit lanuinus qͥ extra hec co¬
mediã instituit. & scribit seruũ cur¬
rere. popidũ perurã discedere. quod
insano seruiat domino unde aper¬
tissimũ uitiũ in comocdia terentius
reprehendit : Sa tariã agere liccat
ꝑsilentiũ qͥdã statariã genꝰ ẽẽ putaił¬

Expanded text:
gnitionem Andria, quam quidem et in agnitione esse cognoscimus; nam cognoscitur Glycerium, quia ciuis sit. suppositionem habet, ut apud Plautum qui est Truculentus: militi enim supponitur filius, ut exinde in meretrciis affectum artius et strictius colligetur. ergo eum uideamus haec necessarie in comoediis teneri, uehementer errauit Lanuinus, qui extra haec comoediam instituit et scribit seruum currere, populum per uiam discedere, quod insano seruiat domino. unde apertissimum uitium in comoedia Terentius reprehendit. - STATARIAM AGERE LICEAT PER SILENTIVM quidam 'stataria
Abbreviated transcription (Latin):
statariã agere ił liceat ꝑsilentium
ido dixisse ił ꝑ p&uo ⁊ stabilit̃ agat᷑
hȩc comoedia neq populi ad uersis
suf fragiis foras pellat᷑. iddit adieo
ił liceat ꝑ silentiũ ⁊ subiungit. Nesẽꝑ
officiũ c̃cirrere seniꝰ irasci. Parasitus
ħ edax ÷ ĩpudens sy cophanta. leno
De lixus mͥ facere potulqͣ ad uerso suf¬
fragio conatꝰ facere Qlea cuiasa causa
hanc iꝰtã in animũ inducite uł aliq̃
pars laboris minuat᷑ mͥ. Quantũ
⁊ ad eũ qͥ comoediã scribit ꝑtin&e potuit
setundũ mori ingenio uniũ sa ẽplere.
ił cũ si lentio ad tendati. In hac pura ÷ ora¬
tio qm̃ sic dixerat labortoso potiu̾ coinoe¬
dias adse deferri lenis ad aliũ ne p̃ iudiciũ
huic comȩdia ferisse uider&. qđ ĩpse di

Expanded text:
'statariam agere ut liceat per silentium' ideo dixisse, ut perpetuo et stabiliter agatur haec comoedia neque populi aduersis suffragiis foras pellatur. ideo enim adiecit 'ut liceat per silentium' et subiungit NE SEMPEofficium est currere, senis irasci; parasitus autem edax est, impudens sycophanta, leno debetis mihi fauere potius quam aduerso suffragio contra facere'. - MEA CAVSA CAVSAM HANC IVSTAM ANIMVM INDVCITE VT ALIQVA PARS LABORIS MINVATVR MIHI quantum enim ad eum, qui comoediam scribit, pertinet, potuit secundum mores ingenio uniuersa complere;ut cum silentio attendatis. - IN HAC PVRA EST ORATIO quoniam sic dixerat, laboriosas potius comoedias ad se deferri, leues ad alium, ne praeiudicium huic comoediae fecisse uideretur, quod ipse di
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlogrũ beniuolentiã p&it. quȩ ben:¬
lentia ⁊ in aduersarios odiũ c̃ citat. qd
ad iec̃ Ne plus iniquũ pessit q̃ metũ
oratio Date grescendi copiã nouarũ
qͥ spectandi faciuiT copiã sine uitiis :¬
Am̃ pocitio generalit̃ fuerat collata utis
po&is sauerent auditore: Ad iec̃ nođ¬
so qͥ sine uitiis comoedias dant. Ilistius
lanuinꝰ nouas comoediaꝓfert. socũ¬

Expanded text:
logi, ut beniuolentiam petat: quae beniuolentia et in aduersarios odium concitat, quod adiecit NE PLVS INIQVVM POSSIT QVAM AEQVVM ORATIO. - DATE CRESCENDI COPIAM NOVARVM QVI SPECTANDI FACIVNT COPIAM SINE VITIIS quoniam petitio generaliter fuerat collocata, uti nouis poetis fauerent auditores, adiecit 'sed qui sine uitiis comoedias dant': nam et Luscius Lanuinus nouas comoedias profert, s
Abbreviated transcription (Latin):
quod uoluntas animi
uoluptas corporis.
tõt interea. & interdum
hoc int̃ ẽ. quod interdum
ad uerbium temporis est
interea causarei
um. hocint̃ ẽ quod prin¬
cipium totius operis.
cuius cumque num est
quasi primum. operir
caput initium est quod
frequentius intellegimur
& totienr accipimur. quo¬
tiensaut personã muta¬
tur quasuntur in alterã
rem. & principium sod¬
mel initium saepiurprin¬
cipium & arma uirum¬
que cano. initium musa
mihi caurar. memora
inueniuntur. Iamen
principia que natura
suicarent & speciae
nitia habent ut ad regi¬
na grauimdudum sau¬
cia cura & sic fatur la¬
crimans clarriq inmit¬
tit habenar:
I det̃ meditari & melitari
hoc intẽ. quod medita¬
mur apimo melita¬
mur corpore.
hoc interest quod bistiȩ
uentri seruiunt hõmi¬
nesrationi

Expanded text:
quod voluntas animi, quod voluntas animi, voluptas corporis. 250. Inter interea et interdum hoc interest, quod interdum adverbium temporis est, interea causa reium hoc interest, quod principium totius operis cujuscunque unum est quasi primum operis caput; initium, quod frequentius intelligimus, et toties accipimus, quoties aut persona mutatur, quasi intus in alteram rem: et principium semel, initium saepius. Principium, Arma, virumque cano. Initium, Musa, mihi causas memora. Inveniuntur tamen principia quae natura sui carent, et specie initia habent, ut: At regina gravi jamdudum saucia cura. Et: Sic fatur lacrymans, classique immittit habenas. 252. Inter meditari et velitari hoc interest, quod meditamur animo, velitamur corpore. hoc interest, quod bestiae ventri serviunt, homines rationi
Abbreviated transcription (Latin):
plenitatem. hoc intẽ.
quod plenitudo cor¬
porisest plenitas rei
ita plenitudinem habe¬
sorum hominum ple
nitatem uariae rei.
hoc int̃ẽ quod dep̃camur
dm̃. praecamur hominer
tit̃ fortunam. & felici¬
tatem. hocint̃ ẽ. quod
fortuna nomen est
dio tuor. uideo:
tait̃ ludibirium & ludi¬
bricum. hoc int̃ ẽ quod
ludibrium in alterius
iniuria. ludi crumaut̃
quod ipsidelecta mur
sine cuius quam con¬
nt̃ stillam. & guttam
hocinter est. quod gut¬
ta imbrium. est stilla
situlae uel ac&i.
tit̃ fidum & sidelem.
hocint̃ ẽ quod fidur
&iam amicus dicitur
hoc intẽ quod clipe umẽ
gere. hoc int̃ ẽ mersare
saepius mergere semel
Nt̃ agere causam & di¬
cere. hoc int̃ est. quod
hocint᷑ ẽ quod capimus
merentes decipimus
in nocentes acapimur ar¬
tedecipimur insidiosae
tiam. hoc intẽ. quod con¬
silium cogitatio. senten¬
tia consilii pronuntiatio
sus est. fortuna da ta est
quidum sic uolunt
fors tam que mors
luptatem. hocint̃ est

Expanded text:
plenitatem hoc interest, plenitatem hoc interest, quod plenitudo corporis est, plenitas rei; ita plenitudinem obesorum hominum, plenitatem variae rei choc interest, quod precamur Deum, deprecamur homines. 235. Inter fortunam et felicitatem hoc interest, quod fortuna non est,dio; tueor, video. 237. Inter ludibrium et ludicrum hoc interest, quod ludibrium, in alterius injuria; ludicrum autem, quod ipso delectamur sine cujusquam inInter stillam et guttam hoc interest, quod gutta imbrium; stilla, situlae, vel aceti. 239. Inter fidum et fidelem hoc interest, quod fidus, etiam amicus dicitur; hoc interest, quod clypeum, gere hoc interest, quod mersare saepius, mergere semel: 244. Inter agere causam et dicere hoc interest, quod hoc interest, quod capimus merentes, decipimus innocentes; aut capimus arte, decipimus insidiose. tiam hoc interest, quod consilium, cogitatio; sententia, consilii pronuntiatio.sus est, fortuna data est; ut quidam, sic valuit fors, tanquam mors. luptatem hoc interest,
Abbreviated transcription (Latin):
inuidio sus cui inuidit̾
statim continuo aduer¬
bium temporis prote¬
nurs uocale quasi porro¬
nt̃de mitto & dimitto
hoc int̃est. quod dimit¬
tit hicdealto deor sum
mittit. demit tit qui
inmultas partermit¬
uter altaria & aras. hoc
int̃est quod altaria
dõponuntur. a re
&iam de functis
diatum. hocint̃ ẽ qđ
dimidium. potem sgni¬
ficare partem nisi sub¬
leciat integrum nom̃
siũ dimidiatum est ut
plena horadicitur hora
integrum nomen qua¬
sitotum siue hora non
potẽ dimidia cẽ ergo
adimidiatam horam
adimidium horae di¬
midium est. dimidia¬
tum autem diminuta
portio.
Int̃ siduciam . & confiden¬
ciam . hoc int̃ ẽ. quod cm¬
fidentia est cum uitio
temeritatis fiduciam
legio dicitur habeo qđ
legantur uiri. forter
& utiler militiae di¬
lectus quae maximae
diligimur ut filir uel
cognati uel patres
hocint̃ẽ quod assidue
mer& tristis est mere¬
tur autem quia ex alterius
iuditio parim bene fi¬
cio gratiam expectat
Nt̃ plenitudinem &

Expanded text:
invidiosus, cui invideturinvidiosus, cui invideturstatim, continuo, adverbium temporis, protenus, quasi porroInter demitto et dimitto hoc interest, quod demittit hic qui de alto deorsum mittit, dimittit qui in multas partes mitInter altaria et aras hoc interest, quod altaria Deo ponuntur, arae etiam defunctis. diatum hoc interest, quod dimidium potest 441 significare partem , nisi subjicias integrum nomen, sine dimidiatum, est, ut plena hora dicitur, hora integrum nomen, quasi totum, sine hora non potest esse dimidia; ergo, aut dimidiata hora, aut dimidium horae, dimidium est: dimidiatum autem, diminuta portio. 229. Inter fiduciam et confidentiam hoc interest, quod confidentia est cum vitio temeritatis; fiduciam legio dicitur ab eo quod legantur viri fortes, et utiles militiae; dilecta, quae maxime diligimus, ut filii, vel cognatio patris. hoc interest, quod assidue moeret tristis est; meretur autem qui ex alterius judicio parem beneficio gratiam exspectat. 233. Inter plenitudinem et
Abbreviated transcription (Latin):
untur a sepeliendo dici¬
tur. tumulus qui cenest
tegit monimentum
quod sac pulchrum çir¬
cum datur dic tum amo¬
nitionibur bustum in
quo ossasunt quasiba¬
ne ustum
nter astra & sidera
hocint̃ ẽ. quod astra
sinesidera essepossunt¬
a sunt caelo sidera mo¬
uentur:
Nt̃ derepere & diripere
hocint̃ est. quod derepi¬
mus cum ex superiore
parte in inferiore ra¬
pitur diripimur aut̃
tas hab& specier ratio pau¬
cissimas. & quod ratio
efficitur causa desidera¬
Nt̃ italium &italicum
hoc int̃ ẽ quod italur homo
italicur arcurdicitur ita
illud ad personam refer¬
tur hoc ad rem:
tt̃ dexteram. &dextram
hoc int̃ ẽ. quod quidam
su&udinem antiquam ut
reprendo & reprae endo
& uchemens itadexterã
manum dextram pror¬
peram partem dicimus
quod iura reperta sunt
abhonesta consu&udine
banda facimur iura ab
uniur cuiusq iusticia
dicitur leges quod est¬
nt̃ inuidum &inuidio¬
sum hocint̃ẽ. quod in¬
uidus qui alteriin uid&

Expanded text:
untur, et a sepeliendo diciuntur, et a sepeliendo dicitur; tumulus, qui cineres tegit; monumentum, quo sepulcrum circumdatur, dictum a munitionibus; bustum, in quo ossa sunt, quasi bene ustum. 217. Inter astra et sidera hoc interest, quod astra sine sidere esse possunta sunt coelo; sidera moventur. 218. Inter deripere et diripere hoc interest, quod deripimus cum e superiori parte in inferiora rapimus; diripimus, tas habet species, ratio paucissimas, et quod ratione efficitur causa desideraInter Italum et Italicum hoc interest, quod Italus, homo, Italicus, arcus dicitur; ita illud ad personam refertur, hoc ad rem.  dexteram et dextram hoc interest, quod quidam consuetudinem antiquam: ut reprendo, et reprehendo; t vehemens: ita dextram manum, et dexteram prosperam partem dici. quod jura reperta sunt ab honesta consuetudinebanda facimus; et jura ab uniuscujusque justitia dicuntur, leges, quod legnter invidum et invidiosum hoc interest, quod invidus, quoniam alteri invidet;
Abbreviated transcription (Latin):
suspicatur. hoc int̃ ẽ
quod putat quid ubi¬
tat. existimat qui ex¬
inmaturo qui ac tar̃.
dicit opinatur quio¬
pinioni suae Aut al¬
terius credit. arbitra¬
tur qui dubiae rei
finem inponit. sus¬
picatur. qui iacentis
rei prospicit formã.
Nt prohibere & in¬
hibere  hocint̃ ẽ
quod prohibere est
porrohabere in hibese
uidicitur . & quod pro¬
hibemus iure inhibe¬
mus imperio:
gium & monstrum
hoc intẽ. quod osten¬
sum sine corpore
silidum nouise osten¬
prodigium uero qđ
solidis corporibus
diutenebre. mons¬
trum uero contrana¬
turam cognitum.
egreditur ut serpens
cum pedibur Aut
cum quattuoralis.
Nt̃ conticuere obti¬
cuere. reticuere. hoc
inter est. quod qui con¬
ticuit utique silentiũ
praestitit ut anti qui
conticuit tandem fac¬
toque hic sine quieuit
obtieuit quinulla i
r&iguit qui silentio
responsa siniuit
łnt̃ sepulcbrum & tu¬
mulum monimentũ
bustum hoc inter est
quod sepulchrum locus
in quo corpora sepeli¬

Expanded text:
suspicatur hoc interest, suspicatur hoc interest, quod putat qui dubitat; aestimat qui existimaturo quae acta sunt dicit; opinatur qui opinioni aut suae aut alterius credit; arbitratur qui dubiae rei finem imponit; suspicatur qui latentis rei prospicit formam. 213. Inter prohibere et inhibere hoc interest, quod prohibere est jure non habere; inhibere, vi dicitur, et quod inhibemus jure prohibemus imperio. gium et monstrum hoc interest, quod ostentum sine corpore solidum novum se ostenprodigium vero, quod solidis corporibus diu tenebrae; monstrum vero contra naturam cognitum egreditur, ut serpens cum pedibus, aut cum quatuor alis. 215. Inter conticuere, obticuere et reticuere hoc interest, quod qui conticuit undique silentium praestitit, ut antiqui : Conticuit tandem, factoque hic fine quievit: obticuit, qui nullam reticuit, qui silentio responsa finivit. 216. Inter sepulcrum, tumulum, monumentum et bustum hoc interest, quod sepulcrum est locus in quo corpora sepeli