comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modum pauca : a .n. uocib accidit singłis: d ꝯĩuctis. Sin-¬
gła afferũt errorẽ: cũ płib reb aut hõib eadẽ appel¬
gentẽ : an nom̃ anfortunã corporis sigfice : incertũ est
e aiar telamonis: an oilei filius. Uerba qͦ quedã
diu̾sos intellectus hñt : ut cerno. Quȩ ambiguitas
płimis mõis accidit. Uñ fere lites prȩcipue ex testam̃¬
tis: cũ de lib̾tare aut aẽ de hbera hereditate ꝯtendũt.
Ii. ꝗb idem nom̃ ẽ : ut ꝗd sit legatum quetitur. Altum
ẽ.in quo alia integro u̾bo significatio ẽ. Alia diuis o: ut
ter ceciderit: an tibucina: si ceciderit : debeat publi¬
cari. Tertia ẽ ex cõpositis: ut siꝗs corpus suũ ĩ occ̃łto
loco poni iubeat: cirea qd̃ monumtum multum agri
ab heredib in tutelã cineꝵ: ut solẽ: lega: sit litus
relicta st. In cõiũctis plus ambiguitatis. fit at̃ ꝑ caũs

Expanded text:
modum pauca; aut enim vocibus accidit singulis aut coniunctis. singmodum pauca; aut enim vocibus accidit singulis aut coniunctis. singula adferunt errorem, cum pluribus rebus aut hominibus eadem appelgentem an nomen an fortunam corporis significet, incertum est; et Aiax, Telamonius an Oilei filius. verba quoque quaedam diversos intellectus habent, ut cerno. quae ambiguitas plurimis modis accidit. unde fere lites, praecipue ex testamentis, cum de libertate aut etiam de hereditate contendunt ii quibus idem nomen est, aut quid sit legatum quaeritur. alterum est, in quo alia integro verbo significatio est, alia diviso, ut ter ceciderit, an tibicina, si ceciderit, debeat publicari. tertia est ex compositis, ut si quis corpus suum in culto loco poni iubeat, circaque monumentum multum agri ab heredibus in tutelam cinerum, ut solent, leget, sit litis relicta sint. In coniunctis plus ambiguitatis est. fit autem per casus,
Abbreviated transcription (Latin):
Incesti damnata e precipitata de saxo uixit. Repenit᷑. An
prȩmia petit: an qđ añ e põea raptor profugit : rapta
nupsit: reu̾so illo petit optionẽ. An qđ in toto idem ĩ ꝑte
Aratrũ acciꝑe pignore nõ lice: uomerẽ accepit. an qđ
in ꝑte. idem in toto. lanas uehere tarẽto nõ lic: oues
uexit. In his syllogismus e scripto nitit᷑: an satis cautũ
actor dicit. postulo: ut prȩtipitet᷑ incesta. lex ẽ : ꝙ rapta
optionẽ petit: E in oue lane sũt. Simłr alias. S qm̃
rñderi p̃t : nõ ẽ scriptũ: ut sȩpiꝰ prȩcipitet᷑ damnata a
q̃ñ rapta optie: aut tyrãnicida duo premia accipiat.
octidit: Ex domo eiꝰ educẽ ne liceat. extra tab̵nacula
eduxit. In hoc gñe hec quęrũt᷑: an qͦnens ꝓͥa lex non est:
sił̃i sit uttndũ: an id: e quo agt̃ ei de quo scriptũ ẽ silẽ¬
sit Simłe aũt e maius ẽ i& parse minꝰ. In illa pͥore
ctamus potentissimi. De ambiguo. scu amphibolio

Expanded text:
ipitata de saxo vixit; repetitur. Anoccidit, duo praemia petit. An quod ante, et postea. raptor profugit, rapta nupsit, reverso illo petit optionem. An , quod in toto, idem in parte. aratrum accipere pignori non licet, vomerem accepit. An , quod in parte, idem in toto. lanas evehere Tarento non licet, oves evexit. In his syllogismus et scripto nititur; nam satis cautum esse dicit. postulo , ut praecipitetur incesta; lex est; et rapta optionem petit, et in ore lanae sunt, similiter alia. sed quia responderi potest, non est scriptum, ut bis praecipitetur damnata, ut quandoque rapta optet, ut tyrannicida duo praemia accipiat, occidit. ex domo in ius educere ne liceat: ex tabernaculo eduxit. In hoc genere haec quaeruntur, an, quotiens propria lex non est, simili sit utendum, an id de quo agitur ei de quo scriptum est simsit. simile autem et maius est et par et minus. In illo priore, ctatus potentissimi. amphiboliae
Abbreviated transcription (Latin):
tati succedũt facieda: appetẽda uitãda: q̃ in suasoriam
differetia : ꝗa illic de futuris hic de st̃is agr̃. Itẽ demostra¬
tius ꝑtis oĩa st̾ ĩ hoc statu. factũ et̃ ꝯstat. quale sit fcũm
q̃rit᷑ lis ẽ om̃is aut de premioa de poena aut de ꝗͣtita¬
it. pͥmũ genus c̃s aut simplex aut ꝗꝑatm. Illic ꝗdȩquũ¬
hic ꝗd equs a ꝗd eꝗssimũ sit excutit᷑ cũ de poena iudicꝰ
est a ꝑte eiꝰ ꝗ cãm dicit: aut defensio ẽ criminis đ
ĩminutio aͥ excusatio: aut : ut ꝗdã putãt de precatio
Defensio longe potentissima ẽ: qua ip̃m factũ: qđ obiicit᷑:
dicimꝰ honestum ẽẽ. Abdicat᷑ aliquis: ꝙ in uito patre mili¬
tart : honores petierit: ux orẽ duxerit Tuemur : qđ fe¬
intellectũ id nomen refere̾tes. Latine ad u̾bũ translatã nõ
inucnio. Absoluta appellat᷑. S .n. de re sola q̃o iusta sit ea

Expanded text:
a ac non facienda, appetenda, vitanda; quae in suasorias differentia, quod illic de futuris hic de factis agitur. item demonstratiuae partis omnia sunt in hoc statu: factum esse constat, quale sit factum quaeritur. lis est omnis aut de praemio aut de poena aut de quantitate. igitur genus causae aut simplex aut comparativum. illic , quid aequissimum sit, excutitur. cum de poena iudicium est, a parte eius, qui causam dicit, aut defensio est criminis aut imminutio aut excusatio aut, ut quidam putant, deprecatio. defensio longe potentissima est, qua ipsum factum, quod obiicitur, dicimus honestum esse. abdicatur aliquis, quod invito patre militarit, honores petierit, uxorem duxerit: tuemur, quod feintellectum id nomen referentes. Latine ad verbum translatam non invenio; absoluta appellatur. sed enim de re sola quaestio, iusta sit ea
Abbreviated transcription (Latin):
e ex̾citatioe firmata ex usdm iis spẽm accipiũt : ex ꝗb
uires. Nãq & colorata & astricta e lacertis oppressa sũt
sed eadem si quis uulsa & fucata muhebriter comat: foedissi¬
ma st̾ ip̃o formȩ labort. & cultus concessus: atq magnificus
addit hõib s ut gręco u̾su testatũ est aultatem. At mulieris
ȩ lururiosus nõ corpus exornat : sed detegit m̃tem Siłr
illa trã slucia e u̾sicolor qͦrdam elocutio res ip̃as effeminat
quȩ illo u̾boꝵ hitu uestiantur. Curã gͦ u̾boꝵ reꝵ uolo eẽ¬

Expanded text:
x iisdem his speciem accipiunt ex quibus vires, namque et colorata et adstricta et lacertis expressa sunt; at eadem si quis volsa atque fucata muliebriter comat, foedissima sint ipso formae labore. Et cultus concessus atque magnificus addit hominibus, ut Graeco versu testatum est, auctoritatem; at muliebris et luxuriosus non corpus exornat, sed detegit mentem. similiter illa translucida et versicolor quorundam elocutio res ipsas effeminat, quae illo verborum habitu vestiantur. curam ergo verborum, re
Abbreviated transcription (Latin):
liũe. At nos querimꝰ illa tanꝗͣ̃ lateãt semꝑiseq sbducãt:
ita nũꝗ̃ putamꝰ circa id ẽẽ: de qͦ dñdum ẽ: sed ex aliis locis
petimꝰ: & ĩ uentis uim afferimꝰ. Maiore aĩo aggrediẽda elaqͣn¬
tia ẽ : quȩ si toto corpore uale ungues polit : E capillũ
reponẽ nõ existimauit ad curã suã ꝑtinere. S euenit ple¬
rũq ut in hac diligẽtia deterior ẽ fiat or̃o: primũ ꝗa st
optima minime actersita: & simplicib & ab ip̃a uirtute

Expanded text:
s quaerimus illa, tanquam lateant semper seque subducant. ita nunquam putamus circa id esse de quo dicendum est, sed ex aliis locis petimus et inventis vim adferimus. maiore animo aggredienda eloquentia est, quae si toto corpore valet, ungues polire et capillum reponere non existimabit ad curam suam pertinere. sed evenit plerumque ut in hac diligentia deterior etiam fiat oratio, primum, quia sunt optima minime arcessita et simplicibus atque ab ipsa veritate
Abbreviated transcription (Latin):
ut thesis ẽ simplices si forte satis erit diuidẽto ꝑdat :ꝗ¬
ꝯtrousiã in hoc duxerit: an om̃e premiũ uiro fori dãdũ
sit. an ex puato. an nuptie. an ea: quȩ nupta sit an
aẽ dem̃: cũ fuerit de pͥma quęstione dñdum: passi &
ut ꝗcq ĩ m̃te uenie: miscuerit: nõ primũ in ea stierit
eẽ tractandũ: uerbis legis stãdum sit an uoluntatt. Huiꝰ ip̃i¬
us ꝑticulȩ aliqd̃ initiũ fuerit. dem̃ proxima sb̾nectẽs
struxerit orõem : ut ꝑs hõis ẽ manus : eiꝰ digitis illoꝵ qͦ.
articuli. Est & ħ qd scriptor demõstrare nõ possit: nisi
certa definitaq mat̾ia. S ꝗd una faciat: aut alta : Qn
im̃o cẽtũ & mille: In refinita quȩ mat̾ia prȩceptõis
ẽ ĩ alio at alio gn̾e qͣtidie oñdere ꝗs ordo sit reꝵ e q̃
copulatio: ut paulatĩ fiat ususie adsiłia trasitus Tradi
nã st̾: adũbrart didicit: S ꝑcepta semł imitãdi rõe assi¬

Expanded text:
ut theses etiam simplices. nisi forte satis erit dividendi rsiam in haec diduxerit, an omne praemium viro forti dandum sit, an ex privato, an nuptiae, an eius quae nupta sit, an hae; deinde, cum fuerit de prima quaestione dicendum, passim et ut quidque in mentem veniet miscuerit, non primum in ea scierit esse tractandum, verbis legis standum sit an voluntate, huius ipsius particulae aliquod initium fecerit, deinde proxima subnectens struxerit orationem, ut pars hominis est manus, eius digiti, illorum quoque articuli. hoc est quod scriptor demonstrare non possit, nisi certa definitaque materia. sed quid una faciet aut altera, quin immo centum ac mille in re infinita ? Praeceptoris est, in alio atque alio genere cotidie ostendere, quis ordo sit rerum et quae copulatio, ut paulatim fiat usus et ad similia transitus. tradinatura sunt, adumbrare didicit? sed percepta semel imitandi r
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bis em̃dandũ : ubi ẽ ið qđ : quo referat᷑ dubiũ ẽ : ꝓ ip̃
ẽ ambiguũ. Hęres meus dare illi ddamnas esto om̃ia sua
In qđ genꝰ incidit cicꝰ loq̃ns de .C. fãno is soceri ĩstituto
Quẽ ꝗa cooptatꝰ ĩ augurũ collegiũ nõ erat: nõ admõ
diligebat: prestimcũ ille ꝗdem sceuolã sibi minorẽ natu
genere pretulissae. Nã id sibi e ad socerũ referrii & ad fa¬
niũ pt̃. Productio qͦ. ĩ scripto & cõrectio ĩ dubio relicta cã
est ambigiutatis ut ⁊̃ hoc cato. Aliũ .n. oñdit breuis þa

Expanded text:
verbis emendandum, ubi est id, quod quo referatur dubium est, et ipsum verbis emendandum, ubi est id, quod quo referatur dubium est, et ipsum est ambiguum. heres meus dare illi damnas esto omnia sua. In quod genus incidit Cicero loquens de C. Fannio; is soceri instituto, quem, quia cooptatus in augurum collegium non erat, non admodum diligebat, praesertim cum ille Q. Scaevolam sibi minorem natu generum praetulisset. nam sibi et ad socerum referri et ad Fannium potest. productio quoque in scripto et correptio in dubio relicta causa est ambiguitatis, ut in hoc, Cato . aliud enim ostendit brevis secunda
Abbreviated transcription (Latin):
chilles. Sȩpe utri duoꝵ añcerentiũ sermo sbiuctus sit
ĩ dubio ẽ. Uñ ẽ ꝯtrou̾si a hȩres meus uxori meȩ dare damnas
esto argcti qd uoluent : pendo centũ : uter eligar : querit᷑. Vtpo
id: qd ex iis pͥmũ ẽ mutatiõe cauum : seq̃ns diuisiõe u̾boꝵ ã
translatione em̃dat᷑. Tertiũ adiectione actatiui geminatiõe
ft̃a. Amphibolia soluit᷑ ab̃to : Vt ilłđ. Lachetẽ audiui ꝑcussse
Demeã fiat. & lachete ꝑcussum de meã: S ãbto ip̃i uit in
pͥmo diximꝰ inẽ nãlis amphibolia. Eglo decurrit aꝑto .u.¬
trũ ꝑ aꝑtũ cęlũ: ancũ aꝑtũ esse. Diuisio respiratiõe E no¬
ra ꝯ̃stat. Statuã dem̃ aurcã hastã uł statiũa aurtã : d¬
iñ astam. Adiectionis c̃: argentũ qđ elegerit ip̃t : ut heres
ĩtelligat᷑: uł ip̃a ut uxor Adicttione ft̃a amphibolia : qualis
fit: nũc flentis illos deprehendimꝰ detractione soluet᷑. płib

Expanded text:
chilles. saepe , utri duorum antecedentium sermo subiunctus sit, in dubio est: unde et controversia, heres meus uxori meae dare damnas esto argenti quod elegerit pondo centum. uter eligat, quaeritur. verum id, quod ex his primum est, mutatione casuum, sequens divisione verborum aut translatione emendatur, tertium adiectione. accusativi geminatione facta amphibolia solvitur ablativo, ut illud, lachetem audivi percussisse Demean fiat a Lachete percussum Demean. sed ablativo ipsi, ut in primo diximus, inest naturalis amphibolia. caelo decurrit aperto: utrum per apertum caelum, an cum apertum esset. divisio respiratione et mora constat: statuam, deinde auream hastam; vel statuam auream, deinde hastam. adiectio talis est, argentum, quod elegerit ipse, ut heres intelligatur, vel ipsa, ut uxor. adiectione facta amphibolia, qualis sit, Nos flentes illos deprehendimus, detractione solvetur. pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
tuꝑatione ꝯstare in ea : quȩ añ ip̃m de quo diceremꝰ : quȩ post
eum acta essẽ : intuendum : hoc opus tractatu honestoꝵ uti¬
liũq ꝯstare : suasoriis accedere t̾tiam ꝑtem ex ꝯiectum:
possȩ ne feri: an esse futurũ : de qͦ deliberaret᷑ E diffinitiãe¬
hic prȩtipue diximꝰ spectandum : ꝗs apud quem ꝗd diceree u¬
tione duplici factũ ne: E an hoc stum ess& prȩtea defensione
ac detractatione ꝯstare . Quȩstiont̃ aut et seripto ẽẽ: aut ex stõ¬
inꝗ uistũ cãꝵ tũ actionũ inspici soleat : Queq aut sẽpti ie
uolũ tatis: aut ratiocinatiua aut ambiguitare : aut reꝵ qͣnaꝵ¬

Expanded text:
stare. In ea quae ab ipso de quo diceremus, quae post eum acta essent, intuendum. hoc opus tractatu honestorum utiliumque constare. suasoriis accedere tertiam partem ex coniectura, possetne fieri et an esset futurum de quo deliberaretur. hic praecipue diximus spectandum, quis, apud quem, quid diceret. iutione duplici, factumne et an hoc factum esset, praeterea defensione ac translatione constare. quaestionem aut ex scripto eusarum tum actionum inspici soleat, quae aut scripti et voluntatis aut ratiocinativa aut ambiguitatis aut le
Abbreviated transcription (Latin):
prȩmuniẽde: ꝗd iudicis aĩs acciꝑe possit statim dcũm. qͣ
paulatim aeducendus. Singłis an uniusis opponẽda refuti¬
tio: reẜuãdi ꝑorationi an ꝑ totã oroem diffunendi affestus:
de iuit pͥusian de gꝗtate oñdum an ãn asta crimina : an
de ꝗb iudiciũ ẽ pͥus obiict᷑ uł diluere ꝯueniat. Si m̃łtipli¬
ces c̃g̃ erũt : ꝗs ordo faciendus : quȩ testimonia tabule ut¬
ĩꝑatoris uirt copias suas ꝑtientis ad casus prelioꝵ reti¬
nẽtis ꝑtes ꝑ castella tuenda custodiẽdas ue urdess petẽdos
cõmeatus: obsidẽda itinera marideniq ac tr̃a diuilatis+
Qr̃ nemo expeste ut alieno tm̃ labore sit diftus: uigiladũ
dicat. Iteꝵ enitẽdum. polledũ ẽ faciẽda sua cuiq uis sua¬

Expanded text:
praemuniendae, quid iudicis animus accipere possit statim dictum, quo paulatim deducendus, singulis an universis opponenda refutatio, reservandi perorationi an per totam actionem diffundendi adfectus, de iure prius an de aequitate dicendum; anteacta crimina an de quibus iudicium est prius obiicere vel diluere conveniat; si multiplices causae erunt, quis ordo faciendus, quae testimonia tabulaeve cuiimperatoria virtus copias suas partientis ad casus proeliorum, retinentis partes per castella tuenda custodiendasve urbes, petendos commeatus, obsidenda itinera, mari denique ac terra dividentis. quare nemo exspectet, ut alieno tantum labore sit disertus. vigilandum , durandum, enitendum, pallendum est, facienda sua cuique vis, su
Abbreviated transcription (Latin):
scholis actidere miꝵꝑ ẽ : ubi ẽ ex ĩ dustria fingit᷑ Eꝰ ge¬
nus unũ ẽ in qͦ e de scripto: & de uoluntate quȩnit᷑. Io tũ
accidit: cũ ẽ in lege aliqua obscuritas. In ea đ utꝰq suã
ĩ terpretanionẽ ꝯfirmat: E adu̾sarii sbuertit: ut hic fur
quadruplũ soluat. Duo surripuerũt pariter detẽ millia
petũt᷑ ab uiroq quad ragena. Illi postulat : ut uicena
ꝯferat. Nã E actor dicit hoc eẽ quadruplũ: qd̃ petat.
e hoc: qđ offerãt. Uolũtas qͦ. utrinq defenditur : aut
cũ de alt̾o intellectu certũ ẽ de alt̾o dubiũ. Ex mẽtrice
natꝰ ne ꝯcionet᷑. Quȩ filiũ he̾bat prostare coepit ꝓhi-¬
bet᷑ adulescens cõcione. Nã de eiꝰ filio : quȩ añ partũ
meretrix fuit: certũ est: an eã huiꝰ cã sit : dubiũ ẽ:
referat᷑ : quod seriptũ ẽ. Bis & eadẽ re ne sit actio id est
hoc bis ad actorẽ: an ad actionẽ. Hȩt ex iunt obscuro
Alcert genꝰ est ex manifesto. Qui solũ uiderũt hunc

Expanded text:
scholis mirum est, ubi etiam ex industria fingitur. eius genus unum est, in quo et de scripto et de voluntate quaeritur. id tum accidit, cum est in lege aliqua obscuritas. In ea aut uterque suam interpretationem confirmat, adversarii subvertit: ut hic, fur quadruplum solvat. duo surripuerunt pariter decem milia; petuntur ab utroque quadragena; illi postulant, ut vicena conferant; nam et actor dicit hoc esse quadruplum quod petat, et rei hoc quod offerant; voluntas quoque utrinque defenditur. aut , cum de altero intellectu certum est, de altero dubium: ex meretrice natus ne contionetur. quae filium habebat, prostare coepit: prohibetur adolescens contione. nam de eius filio, quae ante partum meretrix fuit, certum est: an eadem huius causa sit, dubium est, referatur, quod scriptum est, bis de eadem re ne sit actio; id est, hoc bis ad actorem an ad actionem? haec ex iure obscuro. alterum genus est ex manifesto; quod qui solum viderunt, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Hiuc ꝑti sb̃iunge uirginius cãs abdicanõis dem̃tiȩ male
tractationis orbaꝵ nuptias indiciũ . Nã e fere sicut actidit:
inuentiq sũt : ꝗ has mat̾ias offioꝵ uocarat S alios qͦ. non

Expanded text:
huic parti subiungit Verginius causas abdicationis, dementiae, malae huic parti subiungit Verginius causas abdicationis, dementiae, malae tractationis, orbarum nuptias indicentium. nam et fere sic accidit, inventique sunt, qui has materias officiorum vocarent. sed ali
Abbreviated transcription (Latin):
õis hic ꝗõ: an huic delicto pr̃ debuerit ignoscẽ: & cẽtum¬
uiri tribuert debeãt ueniã. S ẽ in formulis cũ porna-¬
ria sit actio: nos ita cam̃ ꝑtimur: an cõmissa sit potna:
an erigi debont. Io aũt qđ illi uuerũt : ueꝵ ẽ reũ a
iudicib hoc defensionis m̃o libari nõ posse. De premiis at
quȩrũt᷑ duo: an ullo sit dignus: ꝗ petit: an tãto. Ex duobu
ter digͥor : et płib ꝗs digssimꝰ: Quoꝵ tractatꝰ ex ĩp̃o meritoꝵ¬
occident: an senex⁊ uin anfemina. alienusian quictꝰ
& locum mł̃tipłr ia ciuitate tyrannis assueta: anlibera
semꝑ: in arco. an domi : & quõ fcu sit ferro uł uene¬
no: ꝙ quo tp̃r: belloran pace: an cum depositur ess eam
pẽm̃t. an cũ aliꝗo noui scclens ausurus. habetur in
refert Nã in pauꝑe gratior ꝗ̃ in diuite : dante benesciũ q̃ iel¬
ris retipit oꝑa: ꝗa in utrãq ꝑtem płimũ ẽ ingeno loci: net
cloquetia ẽ opus. Hic regnat. hic impetrat. hic sola uicit

Expanded text:
mnis hic erit quaestio, an huic delicto pater debuerit ignoscere et centumviri tribuere debeant veniam? sed etiam in formulis, cum poenariae sunt actiones, ita causam partimur, an commissa sit poena, an exigi debeat. id autem, quod illi viderunt, verum est, reum a iudicibus hoc defensionis modo liberari non posse. De praemiis autem quaeruntur duo: an ullo sit dignus, qui petit, an tanto; ex duobus, uter dignior; ex pluribus, quis dignissimus. quorum tractatus ex ipso meritoocciderit an senex, vir an femina, alienus an coniunctus; et locum multipliciter, in civitate tyrannis assueta an libera semper, in arce an domi; et quomodo factum sit, ferro an veneno; et quo tempore, bello an pace, cum depositurus esset eam potestatem an cum aliquid novi sceleris ausurus. habent in mrefert. nam in paupere gratior quam in divite, dante beneficium quam redris recipit operam, quia in utramque partem plurimum est ingenio loci, nec eloquentiae est opus; hic regnat, hic imperat, hic sola vincit.
Abbreviated transcription (Latin):
tur : ꝗd uoluerit scͥptor : ꝓe qͣriis legib duos eẽ scripti e
uolũ tatis stat appare. Rursus e finitio quodãmõ ẽ amphiboli-¬
ca. oũ in dias ꝑtes diducat intellestꝰ nominis. Scriptũ E uo
lũtas hẽ ĩ uerbis uocis q̃onem. Qđ idem antinomia pe¬
tit. Iacoq oĩa heȩ ꝗdã scriptũ e uolũtatẽ eẽ dixũt : alii
ĩ septo e uolũtate amphiboliã eẽ: quȩ facit qoem̃. Seo
distincta st̃. Aliud ẽ .n. obscurũius: aliud ambiguũ. Ig̃ finitio
est in lege. Syllogisinus deco : qõ non ẽ Amphibolie lis
ĩ diu̾sum trabit. legũ mitariaꝵ ex diu̾so pugna ẽ : neq¬

Expanded text:
os esse scripti et voluntatis status apparet. rursus et finitio quodammodo est amphibolia, cum in duas partes diducatur intellectus nominis. scriptum et luntas habet in verbis iuris quaestionem, quod idem antinomia petitur. ideoque omnia haec quidam scriptum et voluntatem esse dixerunt, alii in scripto et voluntate amphiboliam esse, quae facit quaestionem. sed distincta sunt; aliud est enim obscurum ius, aliud ambiguum. igitur finitest in lege, syllogismus de eo quod non est. amphiboliae lis in diversum trahit, legum contrariarum ex diverso pugna est. neq
Abbreviated transcription (Latin):
bis adoptatum : ut hunc qͦ nõ uirũ fortẽ : ut e fortẽ
differentia ẽ. In factis aũt ad idẽ tendennia st̃ pła: ex ꝗb
aliqua cuta sũma gõnem remitti solẽ: ut si is cũ quo
furti agit᷑: dicat. proba te hu̾isse. proba te ꝑdidisse ꝓba
furto ꝑdidisse. proba mea fraude priora .n. remliti
post. ulima nõ posst. Solebã e hoc face̾ precipue uł ab
an incuutate aliena an Rome. an laturi sit romani talẽ
ultima sp̃ẽs ẽ an optare possit alienã uxorẽ Gñale ẽ:
an. ꝗcꝗd optauerit: acciꝑe debeat. iñ an ex pͥuator an
tocmͦ debes alienã urorẽ optare. Iacoq diuisionẽ ꝑdit fe¬
stinatio. Non op igͦ offerentib se mtentũ ẽẽ. Quȩrat¬

Expanded text:
bis adoptatum; ut hunc quoque, non virum. fortem; ut et fortem, bis adoptatum; ut hunc quoque, non virum. fortem; ut et fortem, differentia est. In factis autem ad idem tendentia sunt plura, ex quibus aliqua citra summam quaestionem remitti solent; ut si is, cum quo furti agitur, dicat: proba te habuisse, proba perdidisse, proba furto perdidisse, proba mea fraude. priora enim remitti possunt, ultimum non potest. solebam et hoc facere, ut vel ab dum, tum an ex civitate aliena, an Romae, an laturi sint Romani talem ultima species est, an optare possit alienam uxorem. generale est, an quidquid optarit, accipere debeat. inde , an ex privato, an m, ut hoc, non debes alienam uxorem optare, ideoque divisionem perdit festinatio. non oportet igitur offerentibus se contentum esse, se
Abbreviated transcription (Latin):
ałn nos inciꝑe a firmiorib: Nã uis questionũ ꝑc restere de¬
be: & ad potẽtissima ab infirmissimis ꝑuenire : siue st
eiꝰde gñis siue diu̾si iuris at quȩstiones solt̃ eẽ nõnũꝗͣ
et aliis atq aliis ꝯflictionib. fucti semꝑ idẽ spectat In utros¬
gñe siłis ordo ẽ. Sed pͥus de dissiłib: et ꝗb infirmissimũ atq
Qd ip̃m ita fieri oponte nõ ut damnasse eas uideamꝰ sedo-¬
misisse: ꝗa possumis ẽ sñ eis iuĩcere. Procurator alicꝰ pecu-¬
mã petit ex focnore hȩreditario. Põt incuere quo an huic
ẽã ꝓcuratont̃ hceat. Finge nos postꝗ̃ tractauii ea remintẽ
uł ꝙ̃ cõiunci. Queret᷑ an ei cuiꝰ noĩe litigatur ꝓcuratore
hñdi sit ius. Discedamꝰ hĩc̃ qͦ. Recipit mat̾ia ña quȩstionẽ :
an ille cuiꝰ nõie agit᷑. heres sit foeneratoris: an ex asse hers
illđ e leuiora trascendat. Nuic in schola siłt ẽ: nõ abdica¬

Expanded text:
 nos incipere a firmioribus. nam vis quaestionum semper crescere debet et ad potentissima ab infirmissimis pervenire, sive sunt eiusdem generis sive diversi. iuris autem quaestiones solent esse nonnunquam ex aligenere similis ordo est. sed prius de dissimilibus, ex quibus infirmissimum quidque quod ipsum ita fieri oportet, non ut damnasse eas videamur, sed omisisse, quia possimus etiam sine eis vincere. procurator alicuius pecuniam petit ex fenore hereditario: potest incidere quaestio, an huic esse procuratori liceat. finge nos, postquam tractavimus eam, remittere vel etiam convinci: quaeretur, an ei, cuius nomine litigatur, procuratorem habendi sit ius. discedamus hinc quoque: recipit materia quaestionem, an ille, cuius nomine agitur, heres sit feneratoris an ex asse heresillud et ad leviora transcendat. huic ex schola simile est: non abdica
Abbreviated transcription (Latin):
fecit ĩ iuste : e nõ qm̃ res pares st ẽ id ẽiustũ qđ añ¬
cessit: illa utrinq iusta. Eadẽ lex eadem ꝯdicio : ac for¬
sitan ne sit̃ ꝗđ paria : quȩ ulla ꝑte st dissiua. Cõstitu¬
tio ẽ ĩ lege more iudicato pacto. Altum ẽ defensiõis
genus ĩ quo factũ ꝑse improbabile assumptis ex tr̃isecꝰ auxi¬
liis tuemur. Id uocãt i por Aq Tirlũ latine hoc qͦ : nam

Expanded text:
fecit, iniusti; et non, quoniam res pares sunt, etiam id est iustum, quod antecessit. illa utrinque iusta, eadem lex, eadem condicio; ac forsitan ne sint quidem paria, quae ulla parte sunt dissimilia. constitutio est in lege, more, iudicato, pacto. alterum est defensionis genus, in quo factum per se improbabile adsumptis extrinsecus auxiliis tuemur; id vocant κατ ̓ ἀντίθεσιν Latine hoc quoque non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituta sit. Prȩtea lex ad exules nłłi ꝑtine. Nõ gͦ cre¬
dibile ẽ de aduocato damnati scriptũ. An possine .n.
bona ẽẽ ulla exulis scholastica ĩ utnaq ꝑte dubium
facit. Dibeus  ubis inhȩrebit : inꝗb nłła excentio ẽ¬

Expanded text:
constitute sit. praeterea lex ad exules nulla pertinet. non ergo creconstitute sit. praeterea lex ad exules nulla pertinet. non ergo credibile est de advocato damnati scriptum; an possunt enim bona esse ulla exulis? rusticus ex utramque partem dubium facit; disertus et verbis inhaerebit, ex quibus nulla exceptio e
Abbreviated transcription (Latin):
tis ꝯtinet᷑. Intendamꝰ ulita aium̃ : uueamꝰq an aliꝗd inueniri
prȩt̾ea possit. Quo id mõ fiat : sedulo imitor qugrẽtem: ut
quȩ rere doceã. & omisso speciosiore illo gñe ad utilitatẽ
me sũmuto discentiũ. Om̃s ad huc qõnes ex ꝑsona petito-¬
ris ip̃iꝰ duximꝰ : cur nõ aliꝗd cirea patrẽ querimꝰ : Dictũ
nõ ẽ: cuiꝗs nõ affuent: exhȩres erit. Cur nõ conamur
ut ea: quȩ testimoniũ in filium ꝑegrinationis reũ dicit :
eũq filiũ lenoni uẽdidit. In hoc: de quo loꝗmur. patre
qđ apprehẽdi pt̃ : damnatus ẽ. Nũ ꝗd ig̃ let ad absolutos
Credibile ẽ hoc uoluisse legum latont̃: ne auxilia libori
ĩnocẽtib decẽnt. S hoc dr̃e rustico ueretũdũ ẽ : ꝗa in¬
nocentẽ fuisse prẽm fatet. Dat aliud argu ꝯt rousiȩ Dã
ut poena filio ĩ eodẽ prẽ: esi affuerit : & si nõ affuerit

Expanded text:
tis continentur. intendamus ultra animum videamusque, an aliquid inveniri tis continentur. intendamus ultra animum videamusque, an aliquid inveniri praeterea possit. quo id modo fiet? sedulo imitor quaerentem, ut quaerere doceam, et omisso speciosiore stili genere ad utilitatem me summitto discentium. omnes adhuc quaestiones ex persona petitoris ipsius duximus; cur non aliquid circa patrem quaerimus? dictum non est, quisquis non adfuerit, exheres erit. cur non conamur ut eam quae testimonium ex filium peregrinitatis reum dixit, eum, qui filium lenoni vendidit. In hoc, de quo loquimur, patre quid apprehendi potest? damnatus est. numquid igitur lex ad absolutos credibile est hoc voluisse legumlatorem, ne auxilia liberorum innocentibus deessent. sed hoc dicere rustico verecundum est, quia innocentem fuisse patrem fatetur. dat aliud argumentum controverut poena filio ex eodem patre, et si adfuerit et si non adfuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ affuit & ꝗ aberat: E ꝗ militabat : & ꝗ ĩ legatione etat . Iã
mltu acti ẽ: posse aliꝗs nõ affuisse . q beres eẽ. Traseat nc̃
idem ille: ꝗ cogitauit: ut ait cicꝰ tibiicinis latini mõ ad
distui:ut ista ꝯcedã. Tu nec ĩfans es: nec affiusti: nec .in:¬
litastenũ aliud occurrit : ꝗ illud : sed rusticas sum : Cõm qł
palĩ ẽ. Dicit ut agt̃ nõ potuens asidete poruisi. ꝗ uels̃
Q t̃ rede ũdũ ẽ rustico ad aiũim legũ latoris. Impietatt̃ puni¬
re uoluit. Ego aut̃ impius nõ sum. Coneraq diẜtus : Tuimpie
fecisti ĩ ꝗt cũ ethȩreditationẽ meriusti: lice te põea uł poe¬
nitẽtia uł ambitꝰ ad hoc genus adoptionis addutit. Prȩfta
rusticꝰ. Tu uõ ĩ cã damnationis fiusti. Multos offenderas.
inimicitias domi ꝯttaxeras. Heg ꝯiecturalia. Illud qͦi qđ co-¬
loris loco rusticus dicit : pr̃is fusse tale ꝯsiliũ: ne uniu̾sam
domũ ꝑiculo subiicerȩ. Neg pͥma quȩstione scripti & uolunta¬

Expanded text:
itabat et qui ex legatione erat? iam multum acti est: potest aliquis non adfuisse et heres esse. transeat nunc idem ille, qui hoc cogitavit, ut ait Cicero, tibicinis Latini modo ad disertum. Vt ista concedam, tu nec infans es nec abfuisti nec militasti. Num aliud occurrit quam illud, sed rusticus sum? contra , quod palam est dici: Vt agere non potueris, adsidere potuisti; et verum quare redeundum rustico ad animum legumlatoris: impietatem punire voluit, ego autem impius non sum. contra quod disertus, tu impie fecisti, inquit, cum exheredationem meruisti, licet te postea vel paenitentia vel ambitus ad hoc genus optionis adduxerit. praeterusticus: tu vero ex causa damnationis fuisti, multos offenderas, inimicitias domui contraxeras. haec coniecturalia; illud quoque, quod coloris loco rusticus dicit, patris fuisse tale consilium, ne universam domum periculo subiiceret. haec prima quaestione scripti et volunta
Abbreviated transcription (Latin):
citur : pende ex iure : an ł hrasibolo trigĩta premia debeantꝰ
e cũ euo fures petuniã abstulert: seꝑatim quadruplũ ꝗq
Uin fecisse se negauit : n aliud eẽ : qđ fecerit: dice :
putauert̃. Iudiciũ añcedit : qualia se prȩturȩ curiosa ꝯsila :
cũ de iurt actusatoris ambigitur q ĩ ip̃is freqͥnassime iu¬

Expanded text:
ur, pendet ex iure, an Thrasybulo triginta praemia debeantur, et, cum duo fures pecuniam abstulerint, separatim quadruplum quisque e fecisse se negabit neque aliud esse quod fecerit dicet putaverunt, iudicium antecedit, qualia sunt praetorum curiosa consilia, cum de iure accusatoris ambigitur; sed in ipsis iu
Abbreviated transcription (Latin):
st eoꝵ qões : ꝗa positionib mutant᷑. Hoc tm̃ admiror fla¬
tam anguste mat̾iam qualitatis t̾minasse. Qx̃citas qͦ ut diri¬
stunũs. S mõus ałñ ꝯstat extimatiõe stĩ : ꝗͣta sit culpa
ꝗͣtum ue bñ ficiũ : alñ iure cũ id ĩ ꝯtrou̾siam uenit qua os
lege puniendus uł honorãdus sit. Stu prator dtẽ millia an¬
dare debear que poena huic crimini ꝯstituta ẽ : anꝗa stus¬
pratꝰ ł suspendit : capite puniri tã ꝗ cã mortis. Quo in
gñe fallũtur: qui ita dicũt. tãꝗ inter duas leges quȩntꝰ
Nã ĩ detẽ millib nłła ꝯtrou̾sia ẽ: quę nec petũt᷑ . iudiciũ

Expanded text:
stiones, quia positionibus mutantur. hoc tantum admiror Flatam anguste materiam qualitatis terminasse. quantitas quoque, ut dixit aestimatione facti, quanta sit culpa, quantumve beneficium, aliquando iure, cum id in controversiam venit, qua quis lege puniendus vel honorandus sit: stuprator decem milia dare debeat, quae poena huic crimini constitute est, an, quia se stupratus suspendit, capite puniri tanquam causa mortis. quo in genere falluntur, qui ita dicunt, tanquam inter duas leges quaeratur: nam de decem milibus nulla controversia est, quae non petuntur. iudic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbũ sic psiłi accipi: qđ plus est. Reliqua iã etatis ẽ : utrius
iustiꝰ sit desideriũ. Id ip̃m adhuc diuir᷑ eẽ : si utqi sibi totũ uen¬
dicarȩ nõ utiq cũ alter semissem alt̾ uniu̾sa frẽ excluso Si
his tractatis ẽ h magnũ mom̃tum ꝑ ap̃ iudices pr̃is memoria
cũ prȩstim de bonis eius quȩrat᷑. Erit gͦ ꝯectura : qua m̃it
pr̃. ĩtestatus decesserit. Sed ea ꝑting ad qualitarẽ. Altius
stacus insinim̃tũ ẽ. plerũq aut ĩ fine cãru de eꝗtate tra¬
ct abr̃ : qua nł libentius iudices audiũt Aln tñ hc̃ ordinẽ mutabit¬

Expanded text:
probum sit pro simili accipi quod pluprobum sit pro simili accipi quod pluiustius sit desiderium. id ipsum adhuc dividitur; etiamsi uterque sibi totum vindicaret, nunc utique, cum alter semissem, alter universa fratre excluso. sed his tractatis etiam habet magnum momentum apud iudices patris memoria, cum praesertim de bonis eius quaeratur. erit ergo coniectura, qua mente pater intestatus decesserit. sed ea pertinet ad qualitatem; alterius status instrumentum est. plerumque autem ex fine causarum de aequitate tract
Abbreviated transcription (Latin):
ex duab ꝑsonis q̃sita st̃. Etertia ãt: quȩ ẽ adu̾sarii nłła
oriri quetio pt̃. ꝑa nlła fit ei de sua ꝑte ꝯtrou̾sia. Nõ¬
dũ tñ curã deficiat : Ista n oia dici possẽ nõ restituto p̃r̃e
Nec statĩ eo tendamꝰ: qđ oc cũrit ultro a rustico restitũ : qu
subtiłr quȩnt aliꝗd spectabit ultta. Nã ut genꝰ spẽs seꝗt᷑ : ita sẽ
genꝰ pretedit fingamꝰ gͦ ab alio restitutũ. Rõcinatiua at cole¬
ctiua q̃õ oriet᷑: an restiturio ꝓ sb̾latione iudicii sta : E ꝑrñ ualeat
acsi iudicꝰ nõ fuisse. Ubi temptabit rusticꝰ đr̃e. ne ĩ pertant qlc̃
ałr poruisse suoꝵ restitutionẽ uno premio nisi pr̃em ꝑiñ ac si actu¬
satus nõ esse: reuocatum. Qug res aduocati qͦi poenã tãꝗͣ is nor
affuss&. remiserit Tum uenimꝰ adid: qđ pͫ occurrebat : a nistico
ẽt̃ prẽm̃ restitutum : uñ rursum rõcinamur: an restitutor actipi
debeat ꝓ aduocato: sñ id prestiterit: qđ aduocatꝰ petie: nec ĩ¬

Expanded text:
ex duabus personis quaesita sunt. ex tertia autem, quae est adversarii, nulla oriri quaestio potest, quia nulla fit ei de sua parte controversia. nondum tamen cura deficiat. ista enim omnia dici possent etiam non restituto patre. nec statim eo tendamus, quod occurrit ultro, a rustico restitutum. qui subtiliter quaeret, aliquid spectabit ultra; nam, ut genus species sequitur, ita species genus praecedit. fingamus ergo ab alio restitutum: ratiocinativa seu collectiva quaestio orietur, an restitutio pro sublatione iudicii sit et proinde valeat, ac si iudicium non fuisset. ubi temptabit rusticus dicere ne impetrare quidem aliter potuisse suorum restitutionem uno praemio nisi patre proinde ac si accusatus non esset revocato, quae res advocati quoque poenam, tanquam is non adfuisset, remiserit. tum venimus ad id, quod primum occurrebat, a rustico esse restitutum patrem. ubi rursus ratiocinamur, an restitutor accipi debeat pro advocate, quando id praestiterit quod advocatus petiit, nec im
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗb cãis. Qđ tñ facto defendi nõ pot̾it. iute nitetꝰ qr
quot e ꝗb cãis abdicare nõ liceat: & ĩ quȩ criminama¬
lȩ tractationis acto detur :  cui accusare dem̃tiȩ nõ
ꝑmutatur. Abdicationũ formȩ se duȩ. Alta criminis ꝑstĩ
ut si abdicaretur raptor adultes : alta imꝑstĩ uelut pen¬
dentis E adhuc in ꝯdicione positi. Quales st ĩ ꝗb abdica¬
tur filius : quia nõ pareat patri. Illa semꝑ asꝑam abdi-¬
cantis actionẽ h immutabile ẽ .n. qđ ftũm est. Hec ex
ꝑte blãdam e suadenti silẽ. Mauult .n. pr corrige᷑ ꝗ ab-¬
dicare : at ꝓ filiis in ueroq gñe sũmissa ̃ e ad satisfatien¬
dum compositã. Nquo dissensuros scio : ꝗ libenter patris
figurã lȩdunt. Q nõ ausm dr̃e nũꝗͣ eẽ faciendũ. põt
nͦ. materia incuere : quȩ hoc exigat. Certe uiedũ ẽ

Expanded text:
 tamen facto defendi non poterit, iure nitetur: et quot et quibus causis abdicare non liceat, et in quae crimina malae tractationis actio non detur, et cui accusare dementiae non permittatur. abdicationum formae sunt duae, altera criminis perfecti, ut si abdicetur raptor, adulter, altera velut pendentis et adhuc in condicione positi, quales sunt, in quibus abdicatur filius, quia non pareat patri. illa semper asperam abdicantis actionem habet; immutabile est enim, quod factum est; haec ex parte blandam et suadenti similem; mavult enim pater non abdicare; at pro filiis in utroque genere summissam et ad satisfaciendum compositam. A quo dissensuros scio, qui libenter patres figura laedunt; quod non ausim dicere nunquam esse faciendum, potest enim materia incidere, quae hoc exigat
Abbreviated transcription (Latin):
n. ꝗ negat ꝗͣtũ acceꝑit : an reddident : an ꝓtinꝰ ꝗ nõ
reddidit: in gran sit: an potuerit reddere an id: qđ
exigebat debuerit : quo aĩo sit. Simpliciores illȩ in¬
an is demũ ꝓhidẽdus sit ꝗ mori uult ut se legũ astionib sb
dicus orator. Qđ idẽ accidit si orbȩ nuptias uendicat
res gradu & simter ꝓpĩquos de idoneo quȩgat  Si m nec¬

Expanded text:
 negat. quantum acceperit, an reddiderit, an protinus qui non reddidit ingratus sit, an potuerit reddere, an id, quod exigebatur, debuerit, quo animo sit. simpliciores illae inan is demum prohibendus sit, qui mori vult ut se legum actionibus sudicus, orator. quod idem accidit, si orbae nuptias indicant pares gradu, et si inter propinquos de idoneo quaeratur. se
Abbreviated transcription (Latin):
foro ex heredatoꝵ & parẽtib e bona apud ꝯsules repettiũ
rõ ẽ. quȩ illic male tractationis: hic rei uroriȩ cũ que¬
rit᷑ utriꝰ cupa diuorniũ stum sit quȩ illic demtie hic pe¬
tẽdi curatoris. Subiace utilitati ẽ illa defensio si sci alig
futuꝵ fuit. Nã in ꝯꝑatione malo boni locũ obtine len¬

Expanded text:
foro exheredatorum a parentibus et bona apud centumviros repetentium ratio est; quae illic malae tractationis, hic rei uxoriae, cum quaeritur utrius culpa divortium factum sit; quae illic dementiae, hic petendi curatoris. subiacet utilitati etiam illa defensio, si peius aliquid futurum fuit. nam in comparatione malorum boni locum obtinet le
Abbreviated transcription (Latin):
onc̃ fti. Qugsin ꝑse ipa: neq adhibitis auxiliis dabitur:
ꝓximũ ẽ ĩ aliũ ttasferre crimẽ si possumꝰ Iõq ÷ in hoc¬
ꝗd ẽ scͥptũ sit : statim uisa ẽ cadere tr̃aslatio. Int̾dũ g
culpa ĩ hoĩei relegat᷑ ut si Gracthus reus fociens Nunãdui
cuiꝰ metu leges popłares tulisse s tribunatu uiđr̃ : missũ se ab in¬
ut siꝗs fugitiuo stigmata. sepserit : eoq ingenuo iudicato: ne¬
ge se liberũ eũ scisse: aut nec̃itatis : ut cũ miles ad cõmeab
cliẽ nõ affuit: dicit se fluminib ĩt̾clusu aut ualitudine.
fortuna qͦ sȩpe sustitiut culpe Nõnũꝗͣ male fecisse noss
bono aĩo dicimꝰ. Utriusq rei mlta e manifesta ex᷑ st. Iocc᷑¬
nõ ẽ goꝵ necia expõĩtio. Si oĩa que supͣ scripta st̃ deent:
quȩ ad nũm refent᷑ agrexis. Nã toiõtura e noootutor

Expanded text:
 neque per se ipsa nec adhibitis auxiliis dabitur, proximum est in alium transferre crimen, si possumus. ideoest cadere translatio Interdum ergo culpa in hominem relegatur, ut si Gracchus reus foederis Numantini, cuius metu leges populares tulisse in tribunatu videretur, missum se ab imut si quis fugitivo stigmata scripserit eoque ingenuo iudicato neget se liberum esse scisse; aut necessitatis, ut cum miles ad commeatus diem non adfuit et dicit se fluminibus interclusum aut valetudine. fortuna quoque saepe substituitur culpae. nonnunquam male fecisse nos sed bono animo dicimus. utriusque rei multa et manifesta exempla necessaria expositio. Si omnia, quae supra scripta sunt, deerunt, quae ad num
Abbreviated transcription (Latin):
dinno sociis uerrẽ defendebas : hac usus ẽ diuisione
Spectãdumq ꝗd maxĩe agi uelit̃ .ii. quorꝵ de ultione
queritꝰ: aut qđ matĩe uelitis: ꝗ accusatur. Freq̃ntissime
aut uiriu sit allaturꝰ ad accusãdũ : utet id fie meliore
facturus: Tutelȩ prȩtea ĩ quo iudicio sole queti: an alia
de it ꝗ̃ de calculis cognosci oporeat: anfidem presta¬
gestt procurationis in foꝵ negocioꝵ gestoꝵ Nã e
mãdati actio ẽ. Prȩt̾ hec fingũt᷑ in scholis e scripti ma-¬
leficii ĩ ꝗb aut hoc quęritꝰ. an scriptũ sit. aut hoc: an
maleficium sit. raro utrũq. Male gestȩ legationis ap̃
grȩcos e ueris cãis frequens ubi iuris loco q̃ri
sole. an oĩo ałr agere ꝗͣ mãdatũ sit liceat: & quousq

Expanded text:
ibus sociis Verrem deferebat, hac usus est divisione, spectandum a quo maxime agi velint ii quorum de ultione quaeritur, a quo minime velit is qui accusatur. frequentissimaaut virium sit adlaturus ad accusandum, uter id fide meliore facturus. tutelae praeterea; in quo iudicio solet quaeri, an alia de re quam de calculis cognosci oporteat, an fidem praestaestae procurationis, quae in foro negotiorum gestorum; nam et mandati actio est. praeter haec finguntur in scholis et inscripti maleficii, in quibus aut hoc quaeritur, an inscriptum sit aut hoc, an maleficium sit, raro utrumque. male gestae legationis apud Graecos et veris causis frequens, ubi iuris loco quaeri solet, an omnino aliter agere quam mandatum sit liceat, et quo usque
Abbreviated transcription (Latin):
Sa duob gñib eu̾tit᷑: si aut fła ẽ: aut paꝵ plena. Nã ilło
falsam rei. Nã ẽ sacrilegiũ surriꝑe aliꝗd sacti. Dicit paꝵ
plenã : adiiciendũ .n. aut de sacro. Maximꝰ at̃ usus ĩ appro¬
bando tefellendoq fine ꝓprioꝵ. ac differẽtiũ nõ nũꝗͣ ꝑ
aliuo tumultus nisi ꝑturbatio tãta : ut maior timor oriat
uñ ẽ nomen ductu ẽ tumłtꝰ. Circa ꝓͥa ac differe̾tia
magna subtilitas: ut cũ q̃rit. an addictus : quẽ lex ẜuirt: donec
soluerit iube: seruus sit. Alta ꝑs finit ita seruus ẽ ꝗ est

Expanded text:
ea duobus generibus evertitur, si aut falsa est aut parum plena. nam illud falsam rei; nam est sacrilegium surripere aliquid sacri; sed dicit parum plenam, adiiciendum enim aut ex sacro. maximus autem usus rei approbando refellendoque fine propriorum ac differentium, nonnunquam aliud tumultus, nisi perturbatio tanta, ut maior timor oriatur? unde etiam nomen ductum est tumultus. circa propria ac differentia magna subtilitas, ut cum quaeritur an addictus, quem lex servire, donec solverit, iubet, servus sit. altera pars finit ita, servus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ̃ maxĩe uane oportebit : Quia si unũ aliꝗd affirmaris ꝓlũ¬
dũ est: aut cã ꝑiclitãdum. Nã cũ initr id: qđ ab adu̾sario
& id: qđ a nob ꝓpõitum ẽ: quęrit᷑: uiđr utiq altum ueꝵ
ita cuerso uno defendere. Reliquũ ẽ:quo premimus aut
cum quȩrimꝰ de ambiguis signis cruditatis & ueneni : Nihil
querit᷑ ueneficiũ futit ancruditas cũ aliqua ex ip̃a cita
ordo ẽ ut pͥus fc̃um uẽ accusator probe: dem̃ a reo¬
stũm. Si tñ płes in ꝑꝰ ꝓbationes habuerit: quertit hc̃ ordinc̃¬
que st̾ discẽtib magis familaria. Abdicat medicinę stidi¬
it. Cũ p̃t eiꝰ ꝑgrotare : desꝑantib de eo cȩtis medicis adhi¬
bin sananut se dixit : si potionẽ a se datã bibisse. Paterac
cepit potionis pota ꝑte . dixit uenenũ sibi datũ. Filius qđ
reliquũ erat ex hausit . pt̃ decessit. Ilt pãricidii reus est
Manifestũ ꝗs potionem dederit. Quȩ si ueneni fuit nlła

Expanded text:
quam maxime varie oportebit, quia, si unum aliquid adfirmaris, probandum est aut causa periclitandum. nam cum inter id quod ab adversario et id qita everso quo defendimur, reliquum est quo premimur, ut cum quaerimus de ambiguis signis cruditatis et veneni, nihil tquaeritur, veneficium fuerit an cruditas; cum aliqua ex ipsa citra qui periit, discrimen facit; interest, subito defecerit an longiore valetudine consumptus sit. liberior adhuc in utramque partem disputatio, si tantum subquae sunt discentibus magis familiaria abdicatus medicinae studuit. cum pater eius aegrotaret, desperantibus de eo ceteris medicis, adhibitus sanaturum se dixit, si is potionem a se datam bibisset. paler , acceptae potionis epota parte, dixit uenenum sibi datum; filius quod reliquum erat exhausit: pater decessit, ille parricidii reus est. manifestum , quis potionem dederit, quae si veneni fuit, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
lutus iem appulisse : lecto nõie suspendit se Dñr ii cã mõ¬
tis fiuisse. Hic finitio ẽ accusatoris : ꝑ quẽ stũm ẽ : ut quis
homini nẽte esse : Remota finitione accusatoris ẽ dicere:
Cã mortis fuisti : Puos .n. actum ẽ: ut ho ꝑirat: Qlan uos¬
illđ fecissetis : uiuete. Cõtra. Nõ stati ꝑ quẽ fastũ ẽ : ut
ꝗs ꝑire is damnari debae : ut accusator testis indet
rei capitalis: nec ũncũ cã flcit ibi culpa ẽ : ut siꝗl
ꝓfetionẽ suaserit : ut ad amicũ actesfit transmare : Tis
naufragio ꝑierit : ai coenã inuitarit: is cruditate illic ꝯ¬
tracta decessit. Nec fuit ĩ cã mortis solũ adulescẽtiũ scĩq s
credulitas senis : in dolore ferũ do ĩ firmitas : Deniq si fortior
fuiss : a prudẽtior uiuẽt. Nec mala m̃te fecert : E ille po¬
tuit uł ex loco tunulã uł ex oꝑe tum̃łtuario suspicari nõ eẽ

Expanded text:
litus idem appulisset, lecto nomine suspendit se. dicuntur ii causa mortis fuisse. hic finitio est accusatoris, per quem factum est, ut quis homini necesse est. remota finitione accusatori sat est dicere, causa mortis fuistis; per vos enim factum est, ut hoillud fecissetis, viveret. contra , Non statim, per quem factum est, ut quis periret, is damnari debet, ut accusator, testis, iudex rei capitalis. nec undecunque causa fluxit, ibi culpa est: ut si quis profectionem suaserit aut amicum arcessierit trans mare et is naufragio perierit, ad cenam invitarit et is cruditate illic contracta decesserit. nec fuerit rei causa mortis solum adolescentium factum sed credulitas senis, rei dolore ferundo infirmitas; denique, si fortior fuisset aut prudentior, uiueret. nec mala mente fecerunt; et ille potuit vel ex loco tumuli vel ex opere tumultuario suspicari non esse
Abbreviated transcription (Latin):
Aodietꝰ legẽ h. propͥa liberi : quȩ nemo h nisi libet. prȩ¬
nom̃: nom̃ cognomen tribũ. Habe hȩȩ audich. Excusso ꝗd
ueniens finitio. Potentissima ẽ tñ in ea qualitas: an amor¬
an insania. Huc ꝑtinebũt ꝓbationes : quas cicꝰ dicit ꝓͥas
ẽẽ finitiones ex a ñ cedc̃tib ꝯse q̃ntib adunctis repugiã¬

Expanded text:
addictus legem habet. propria liberi, quod nemo habet nisi liber, praenomen, nomen, cognomen, tribum; habet haec addictus. excusso quid strae conveniens finitio. potentissima est autem rei ea qualitas, an amor insania. huc pertinebunt probationes, quas Cicero dicit proprias esse finitionis, ex antecedentibus, consequentibus, adiunctis, repugnan
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝗ̃ a possessore ꝯcessu sit. S ĩ p̃łimis ꝯtrou̾siis ne ĩueni
ti qđ pt̃ :ut in illa. Quitris liberos hebat oratorẽ p̃hum
medicũ: testo quatuor ꝑtes fecit & sing̃łas singłis dedit
Unã eiꝰ ẽẽ uoluit: ꝗ esse utilissimus ciuitati. Cõtendũt
Qͥs pͥmus dicat incertũ est. Proposino tñ certa. Ab eo
n: cuiꝰ ꝑsonã tuebimꝰ: incipiendũ erit. Et hec ꝗđ de diur¬
dendo in uniu̾sum prȩcipi posst aliqͦ mõ. Inueniemꝰ q̃ illas
ĩgenio cuna ex̾citatione nõ tn fere unq̃ nisi impnidente
fugent̃ : si : ut dixi: nãm seꝗ ducẽ uelit. S pleriq elo-¬
q̃ntiȩ famã affectantes ꝯtenti sꝑ locis spetiosis mõuł nł
ad ꝓbationẽ ꝯferentib Alii nł iutare ac que ĩ oculis in¬
currũt exgrendũ putãt. Qđ quo facilius appareat: uña
de schola ꝯtrou̾siã nõ ita sane difficillimãz aut nouã ꝓ pona

Expanded text:
possessore concessum sit. sed ex plurimis controversiis ne inveniri quidem potest: ut ex illa, Qui tres liberos habebat, oratorem, philosophum, medicum, testamento quattuor partes fecit et singulas singulis dedit, unam eius esse voluit, qui esset utilissimus civitati. contendunt ; quis primus dicat, incertum est, propositio tamen certa; ab eo enim, cuius personam tuebimur, incipiendum erit. Et haec quidem de dividendo ex universum praecipi possunt. at quomodo inveniemus eniam illas ingenio, cura, exercitatione. non tamen fere unquam nisi imprudentem fugerint, si, ut dixi, naturam sequi ducem velit. sed plerique eloquentiae famam adfectantes contenti sunt locis speciosis mbationem conferentibus. alii nihil ultra ea quae ex oculos incurrunt exquirendum putant. quod quo facilius appareat, unam de schola controversiam, non ita sane difficillimam aut novam, propona
Abbreviated transcription (Latin):
paniter defendi oporteat: cuiꝰ rei ꝯsiliũ nascet᷑ ex cã
Nã si adiuuabit ꝑs altera : ꝯiungã : si nocebit : seꝑabo
eẽ adult̾ium nõ semꝑ dixerĩ : pt̃ accusari sola mulier
ĩ certi adult̾ii. Munera domi ĩuẽta sẜ. petuĩa: cuiꝰ auctor
nõ extat : Codicilli dubii adquẽ seͥpti in falso qͦ: rõ siłis : &
nẽtẽ h : signator scriptorẽ nõ sꝑ. Nã e decipi potuit : E¬
signatores defende Iidem argo H loci ĩ cãis ꝓdinonisee affelta¬
te tyrãnidis. Ueꝵ illa scholaꝵ ꝯsuetudo ituris in foꝵ p̃t̃ io¬
cere : ꝙ oĩa quȩ ĩ themate nõ sr ꝓ nob ducimꝰ Adulriũ obi¬
ois : Qis testis : ꝗs index ÷ qđ pretiũ : Quis ꝯscius &enenũ

Expanded text:
pariter defendi oporteat. cuius rei consilium nascetur ex causa; nam si adiuvabit pars altera, coniungam; si nocebit, separabo. esse adulterium, non semper dixerim: potest accusari sola mulier incerti adulterii: munera domi inventa sunt; pecunia, cuius auctor non exstat; codicilli, dubium ad quem scripti In falso quoque ratio similnecesse habet, signator scriptorem non semper, nam et decipi potuit. torem et signatores defendet. iidem argumentorum loci in causis proditionis et adfectatae tyrannidis. verum illa scholarum consuetudo ituris in forum potest nocere, quod omnia, quae in themate non sunt, pro nobis ducimus. adulterium obiicis; quis testis? quis in
Abbreviated transcription (Latin):
huic credidisse credibile sit: an petitorẽ calumniari : ã
rcũ inficiatort eẽ: anfurẽ. Sed ẽ ĩ furti reosicutĩ
cȩdis quȩrit᷑ de st̃o e de auctore. Crȩditi e depõiti

Expanded text:
huic credidisse credibile sit, an petitorem calumniari, an huic credidisse credibile sit, an petitorem calumniari, an reum infitiatorem esse vel furem. sed etiam in furti reo sicut in caedis quaeritur de facto et de auctore. crediti et depositi