comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. he̾diras dñi filii st̃: qui m̾ces sũt fruct᷑
illiꝰ. qͥ de marie uẽtre ꝓcessit: Ip̃e fructꝰ
uentͥs ẽ flos radicis. de qͦ bñ ꝓpħauit ysaiaᷤᷤ
dicẽs Exiet uͥga de radice iesse.: ⁊ flos de
radice eiꝰ ascẽdet Radix enĩ ẽ familia iu¬
deoꝵ. uͥga maria: flos marie xͦ: Qui ue¬
luti bone arboriᷤ fructꝰ. ꝓ nr̃e uͥtutiᷤᷤ ꝓcessu.¬
ñc floret. ñc fructificat ĩ nob̃: ñc rediuiu
corꝑis resurrectõne reꝑat᷑: Et uñ hoc mͥ.
ut ueniat mat̾ dñi mi ad me : Nõ qua¬
ni hoc m̾iti: s diuine gr̾e munꝰ eẽ cognos¬
cat: ita dicit: Uñ hoc mͥ : Hoc ẽ: qͣntũ bo¬
nũ mͥ accidit. ut mat̾ dñi ueniat ad me.
Non cognosco meũ: Uñ hoc mͥ: Qua iꝰtciac
Quibꝰ factis c ꝓqͥbus m̾itis: Nõ usitata hec
officia feminaꝵ sũt: ut ueniat mat̾ dñi
m̃i ad me Miraculũ seͤntio: cogno̾co mis¬
teriũ: Mat̾ dñi. u̾bo feta: dõ plena ẽ Ec¬

Expanded text:
itas domini fili sunt, qui mercis sunt fructus illius, qui de Mariae uentre processit. ipse fructus uentris est, flos radicis, de quo bene prophetauit Esaias dicens: exiet uirga ex radice Iessae et flos ex radice ascendet; radix enim est familia Iudaeorum, uirga Maria, flos Mariae Christus, qui ueluti bonae arboris fructus pro nostrae uirtutis processu nunc floret, nunc fructificat in nobis, nunc rediuiua corporis resurrectione reparatur. et unde hoc mihi, ut ueniat mater domini mei ad me? non quani hoc meriti, sed diuinae gratiae munus esse cognoscat, ita dicit: unde hoc mihi? hoc est: quantum bonum mihi accidit, ut mater domini mei ueniat ad me? non cognosco meum. unde hoc mihi? qua iustitia, quibus factis, pro quibus meritis? non usitata haec officia feminarum sunt, ut ueniat mater domini mei ad me. miraculum sentio. cognosco mysterium: mater domini uerbo feta, deo plena est. Ec
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẽ causa qͦd diu mãsit. s etrã tanti uatis
ꝓfectus: Nã si pͥmo ing̾ssu tãtus ꝓfectꝰ exti¬
tit. ut ad salutatõnem marie exultaret in¬
fans. ĩ ut̾o repleret᷑ spũ scõ mat̾ ĩfantis.
qͣntũ putamꝰ usu. tãti tꝑr̃is scẽ marie addi¬
disse p̾sentiã :: Mansit aũ maria cũ illa
mensibꝰ tribꝰ: Itaq qͣsi bonꝰ athleta ex̾ce¬
simo enĩ uixtꝰ eiꝰ certaniini parabat᷑. De¬
niq tãdiu mansit maria: quã diu ehsa¬
sabeth pariendi tẽpus impleret: Qd̾ sidi¬
ligent̾ adu̾tas. Ĩuenies hoc nusqũa po¬
sitũ nͥ ĩ gn̾atione iꝰtoꝵ: Deniq imple¬
tisũt dies ut pareret maria. impletũ
est tẽpus ut pareret helisabeth: imple¬
tũ ẽ uite tp̃c. cũ scĩ uiri ex hoc uite eͣ¬
riculo demigͣrẽt: Plenitudinẽ iustiui¬
ta ht̃ : manes aũ dies sũt impioꝵ Ex

Expanded text:
tis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti uatis tis est causa quod diu mansit, sed etiam tanti uatis profectus. nam si primo ingressu tantus processus exstitit, ut ad salutationem Mariae exsultaret infans in utero, repleretur spiritu sancto mater infantis, quantum putamus usu tanti temporis sanctae Mariae addidisse t quasi bonus athleta exercesimo enim uirtus eius certamini parabatur. denique tamdiu mansit Maria, quamdiu Elisabet pariendi tempus inpleret. quodsi diligenter aduertas, . inuenies hoc nusquam positum nisi in generatione iustorum. denique inpleti sunt dies, ut pareret Maria, inpletum est tempus, ut pareret Elisabet, inpletum est uitae tempus, cum sancti uiri ex hoc uitae curriculo demigrarent. plenitudinem iusti uita habet, inanes autem dies sunt inpiorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ ad cuiꝰ simlitudinẽ ẽ c̾ata magͥficat: Et
id̾o dũ magͥficat eã magnitudĩs eiꝰ qͣdã par¬
ticipatione sublimior fit. ut illã imagniẽ
splendidã bonoꝵ colore factoꝵ. ⁊ qͣdã emula¬
tione uͥtutiᷤᷤ. ĩ sẽ uideat᷑ ex pͥmere Magͥficĩ
aũt aĩa marie dñm. ⁊ exultat sp̃c eiꝰ ĩ deo.
neret᷑ affectu: Seqͥtur marie qͦ ꝑsona melioꝵ:
eo ꝓpħetia plenior: Nec ociosũ udet᷑ qd̾ an
gn̾ationẽ: Serpũt enĩ iam tẽptam̃ta salu¬
tis hũane: Nam sic̃ pͤcatũ a młieribꝰ cep̃.
ita etiã bona a młieribꝰ incoant᷑: ut femi¬
na qͦq muliebͥa oꝑa deponẽtes. ĩ firmitati
renũciẽt: ⁊ aĩa que nõ ht̃ sexũ ut maria
que nescit errorẽ: religioso imiitet᷑ studio
castitatẽ: Mansit aũ maria cũ illa mẽsibꝰ
tͥbus: ⁊ reu̾sa ẽ in domũ suã: Bñ induqit᷑
scã maria. & exhibuisse officiũ: ⁊ misticy
num̾̃um cꝰtodisse: Non enĩ sola famłiarita¬

Expanded text:
 similitudinem creata, magnificat. Et ideo dum magnificat eum, magnitudinis ejus quadam participatione sublimior fit; ut illam imaginem splendido bonorum colore factorum, et quadam aemulatione virtutis in se videatur exprimere. Magnificat autem anima Mariae dominum, et exsultat spiritus eius in deo, neretur adfectu. sequitur Mariae, quo persona melior, eo prophetia plenior. nec otiosum uidetur quod generationem; serpunt enim iam temtamenta salutis humanae. nam sicut peccatum a mulieribus coepit, ita etiam bona a mulieribus inchoantur, ut feminae quoque muliebria opera deponentes infirmitati renuntient et anima, quae non habet sexum, ut Maria, quae nescit errorem, religioso imitetur studio castitatem. Mansit autem Maria cum illa mensibus tribus et reuersa est in domum suam. bene inducitur sancta Maria et exhibuisse officium et mysticum numerum custodisse: non enim sola familiarita
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ꝯstantia. uicio. nõ uͥtute: prauo errore.
nõ recta rõne. diabło possidẽte: nõ ꝑseqͥen¬
te: In nr̃o aũt uĩcentẽ uincentio. ille qͥdẽ
uincebat: qui possideb̾at S ille posside¬
bat. qͥ pͥncipẽ huiꝰ mũdi miserat foras. ut
etiã pugnãs extrĩsecus suꝑaret᷑. qͥ iam fue¬
rat suꝑatꝰ: ne iitꝰ dñarerur: Ille qͥppe qui
missus ẽ foras. nõ cessãs tanꝙͣ. leo rugiens
circuit: requirẽdo que deuoret: S eũ ex¬
pugnat ille ꝓnb̃: qui eo excliso regnat ĩ
tiora torm̃ta. tãtomagis tortus de torquẽ¬
te triũphabat: ⁊ ex illacarne tanꝗͣ ex tra
suo sanguine irrigata. de qua plus dolebat
mimicꝰ : palma crescebat. S qr ille laten¬
ter seuit. ⁊ latẽter uictus asfligitur: mani¬
feste apparebat ĩ p̾side hoĩe. qͥd ĩ occulto
diabłs pat̾etur. ⁊ ille ĩuisibił adu̾sariꝰ ꝑ¬

Expanded text:
tute; pravo errore, non recta ratione; diabolo possidente, non persequente. In nostro autem vincente Vincentio, ille quidem vincebat, qui possidebat: sed ille possidebat, qui principem hujus mundi miserat foras , ut etiam pugnans extrinsecus superaretur, qui jam fuerat superatus, ne intus dominaretur. Ille quippe qui missus est foras, non cessans tanquam leo rugiens circuit requirendo quem devoret . Sed eum expugnat ille pro nobis, qui eo excluso regnat in tiora tormenta, tanto magis tortus de torquente triumphabat; et ex illa carne tanquam ex terra suo sanguine irrigata, de qua plus dolebat inimicus, palma crescebat. Sed quia ille latenter saevit, et latenter victus affligitur; manifeste apparebat in praeside homine, quid in occulto diabolus pateretur, et ille invisibilis adversari
Abbreviated transcription (Latin):
fons uite. qnͦ ros eiꝰ int̾ torm̃ta tã duloꝰ
est :
Et qͥd facice iuipiiᷤ
etna flãma. qͦs ita uastat irati cordis
insania:. Qdͥ passuri sunt cũ iudicabũ¬
tur. qͥ iam cũ iudicãt crucp̃tur : Iudici¬
a futura scõꝵ qͥd habitura porestatis¬
sũt. cũ ĩ hac uita tribinal iudicis cataᷤᷤ¬
timoniũ p̃bet testibꝰ suis. cũ ille qͥ rexit
corda certãtiũ. nec corꝑa deserit mortu¬
orũ: uelut de hiuiꝰ ipsiꝰ bãti uĩcẽtii cor¬
pore p̾leclarissimũ miracłm exhibuit.
ut id qt inimicꝰ omĩno nõ apparere cupi¬
erat. satagerat. fec̾at. tã p̾senti diuino nu
dũq demõstraretur. ut uictricis pietanᷤ

Expanded text:
fons vitae, quando ros ejus inter tormenta tam dulcis est? Et quid faciet impiis aeterna flamma, quos ita vastat irati cordis insania? Quid passuri sunt, cum judicabuntur, qui jam cum judicant cruciantur? Judicia futura sanctorum quid habitura sunt potestatis, cum in hac vita tribunal judicis catastimonium praebet testibus suis, cum ille qui rexit corda certantium, nec corpora deserit mortuorum, velut de hujus ipsius beati Vincentii corpore praeclarissimum miraculum exhibuit; ut id quod inimicus omnino non apparere cupierat, sategerat, fecerat, tam praesenti nutu divino dumque demons
Abbreviated transcription (Latin):
animꝰ cepit. nec ĩ auissimã et
ꝑuiciosissimã sicut solet ĩ the¬
atris qͥrumcũq nugarũ. set
plane utilissimã de fructuosissimã uͦlup¬
tatẽ ocłis int̾oribꝰ hausimꝰ. cũ b̃ati uĩcen¬
tii glõsa p᷑assio leg̾etur: Erat uidere ĩuic.¬
tam mris aĩam. contͣ ĩ sidias antiqͥ hostiᷤ.
cõtra suͣdͥiͤa impii iudicis: cõtra dolores mr¬
talis carnis acerrima ꝯflictatione certã¬
tem. ⁊ ĩ adiutorio dñi cũcta suꝑantẽ Ita
plane l̾m̃i: ita prorsꝰ fuit: In dũo laude¬
mꝰ hãc aĩam : ut audiãt nuites ⁊ iocũden¬
tur: Quas uoces audierit. qͣs reddid̾it. que
torm̃ta deuicerit. decursa lectõ declarauit:
⁊ nb̃ tanꝙͣ ĩ ꝯspecti que gesta sũt posu¬
it: ĩ anta pena erat ĩ mẽbris. tanta secu¬
ritas ĩ u̾bis. tanꝗͣ aliꝰ torq̃retur: aliꝰ loq̃re¬
tur: Et uere ahus Predix̃ enĩ hoc dñs:¬

Expanded text:
animus cepit: nec inanissimam et perniciosissimam, sicut solet in theatris quarumque nugarum, sed plane utilissimam et fructuosissimam voluptatem oculis interioribus hausimus, cum beati Vincentii gloriosa passio legeretur. Erat videre invictam Martyris animam contra insidias antiqui hostis, contra saevitiam impii judicis, contra dolores mortalis carnis, acerrima conflictatione certantem, et in adjutorio Domini cuncta superantem. Ita plane, charissimi, ita prorsus fuit: in Domino laudemus hanc animam, ut audiant mites, et jucundentur . Quas voces audierit, quas reddiderit, quae tormenta devicerit, decursa lectio declaravit, et nobis tanquam in conspectu quae gesta sunt posuit. Tanta poena erat in membris, tanta securitas in verbis, tanquam alius torqueretur, alius loqueretur. Et vere alius: praedixit enim hoc D
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ tũc electus ẽ in cuiꝰ semine bñdicent᷑ om̃s gc̃s: cum
iam gn̾tibꝰ plena ẽẽt t̾ra: Ascẽdit aũt luchas nõ in¬
cipiens ab ip̃o nati dñi exordio gen̾atõnes enum̾are:
s ab eo loco ubi eũ narrat a iohe baptizatũ Sicut
aũt in dñi incarnatõne suscipiũtur ab eo gn̾is hu¬
mani portanda peccata: sic in bõtism cõ¬
secratione purganda: Itaq ille descendentẽ
significans at portanda pͤcata. gen̾ationes descendẽs
enum̾at. iste aũt ascendẽs. sigͥficans purgationem

Expanded text:
entur omnes gentes, cum jam gentibus plena erat terra. Ascendit autem Lucas, non incipiens ab ipso nati Domini exordio generationes enumerare sed ab eo loco, ubi eum narrat a Joanne baptizatum. Sicut autem in Domini incarnatione suscipiuntur ab eo generis humani portanda peccata, sic in Baptismi consecratione purganda. Itaque ille descendentem significans ad peccata portanda, generationes descendens enumerat: iste autem asce
Abbreviated transcription (Latin):
tunt᷑ in lb̃tismo. hec ꝓbabilis rõ uidet᷑ occͣre¬
re. qr denariꝰ num̾us ꝑfectionẽ ht̃ iusticie ⁊
bãtitudinis cũ septenaria c̾atura c̾atoris inħet
tͥnitati: ũn etiã decalogus legis in .xͦ. p̾ceptᷤ
consecratus ẽ: Transg̾ssio aũ denarii undenar¬
o num̾o sigͥficat᷑. ⁊ intellig̃r p̾catũ eẽ tnͣsg̾ssio:
cũ aliqͥd apliꝰ hõ appetens iusticie regłam excedt.

Expanded text:
o, haec probabilis ratio videtur occurrere; quia denarius numerus perfectionem habet justitiae et beatitudinis, cum septenaria creatura Creatoris inhaeret Trinitati: unde etiam decalogus Legis in decem praeceptis consecratus est. Transgressio autem denarii undenario numero significatur: et intelligitur peccatum esse transgressio, cum aliquid amplius homo appetens, justitiae r
Abbreviated transcription (Latin):
non ĩpediat sicut tͥgnita illi ãni non ĩpeoiũt
qͣorĩs entoꝵ ꝑfectionẽ. uel hoc etiã ipsa sigͥfi¬
cendit ad hãc uitã portaturꝰ pͤcata nr̃a: ut
tam̃ ab hac uita ꝓpͥa ⁊ singulari excellentia
qͣ ita hõ ẽ. ut etiã deus sit. inueniat᷑ exceptꝰ. De
hoc eñĩ solo quod de nullo hõie sancto. qͣntalib
sapĩa iusticiaq ꝑfecto dici potuit aut pot̾it: u̾¬
nuni per generationes ascendit. septuagenar¬
um ⁊ seꝑtimũ num̾ũ cõplet: incipiens ab ip̃o do
ad dm̃ per adam: id ẽ quia ĩ hoc num̾o aboliti¬
o significatur õium pͣcatoꝵ q̃ fit ĩ baptismo:
nõ q ip̃i domino erat qd̾ ĩ baptismo dimit̾te¬
tur: s ꝙ sua hũilitate qͥd nobis eẽt utile cõ¬
mẽdaũ Et quauis eẽt illud haptismũ iohĩs.
in eo tam̃ sensibilit̾ apparuit tͥnitas patͥs. ⁊ f

Expanded text:
ta illi anni non impediunt quadringentorum perfectionem; vel hoc etiam ipsa signifi descendit ad hanc vitam portaturus peccata nostra, ut tamen ab hac vita, propria et singulari excellentia, qua ita homo est ut etiam Deus sit, inveniatur exceptus. De hoc enim solo dicitur, quod de nullo homine sancto, quantalibet sapientia justitiaque perfecto, dici potuit aut poterit: Vemini per generationes ascendit, septuagenarium et septimum numerum complet, incipiens ab ipso Domad Deum per Adam: id est, quia in hoc numero abolitio significatur omnium peccatorum, quae fit in Baptismo, non quia ipsi Domino erat quod in baptismo dimitteretur; sed quia sua humilitate quid nobis esset utile commendavit. Et quamvis esset illud baptismum Joannis; in eo tamen sensibiliter apparuit Trinitas Patris
Abbreviated transcription (Latin):
enum̾at mathc. qͣdragenariꝰ num̃us ꝑtinet emin̾e:
habent eni istũ morem diuine scpͥture: ut quod ex¬
cesserit certos articulos num̾oꝵ aliq̃n ñõ cõputent
Sic etiã quadrĩgenti ãni dicunt᷑ post qͦs reg̾ssus ẽ
ppłs isrł ẽ egipto: cũ sint qͣdrĩgenti trigĩta Sie ⁊
una gen̾atio que qͣdr᷑ genariũ num̾ũ excedit: non
aufert huic num̾o pͥncipatũ: he̾ aũt num̾us uitã
sigͥficat qua in hac tr̾a laboratur. qũãdiu ꝑegͥnamͣ
a dño. in qua necessariaͤ lispẽsatio tẽꝑałr p̾dican¬
cde u̾itatis Denarius enĩ num̾us qͣt̾ multiplicat᷑:¬

Expanded text:
enumerat Matthaeus, quadragenarius numerus eminet. Habent enim istum morem divinae Scripturae, ut quod excesserit certos articulos numerorum aliquando non computent. Sic etiam quadringenti anni dicuntur post quos egressus est populus Israel ex Aegypto ; cum sint quadringenti triginta. Sic et una generatio quae quadragenarium numerum excedit, non aufert huic numero principatum. Hic autem numerus vitam significat, qua in hac terra laboratur, quamdiu peregrinamur a Domino, in qua necessaria est dispensatio temporaliter praedicandae veritatis. Denarius enim numerus, quo significat
Abbreviated transcription (Latin):
tro iħuxͦ: qr ĩ hoc tẽpore necessaria ẽ a corꝑalibꝰ ille¬
cebris continentia: Quadraginta q̃nos qͦq ã¬
nos in h̾emo ppłs ꝑegͥnatꝰ est: qͣdragĩta die¬
bus diliuiiũ factũ ẽ: Quadragĩta dies post
resurrec tõnẽ dñs cũ discpłis conu̾sat᷑ ẽ. per¬
suadens eis resuscitati corꝑis u̾itatẽ: uͥ signaũ
in hac uita qua ꝑegͥnamͣ a dño. quod num̾us
qͣ dragenariꝰ sicut dictũ ẽ mistice ĩsinuat. neces¬
sariã nob̃ memoriã dñici corꝑis qͣm in eccła faci¬
mus: donee ueniat: Ad hãc gͦ uitã qm̃ descẽdit
dñs nost̾ ⁊ u̾bũ caro factũ est ut trad̾et᷑ ꝓpt̾
delicta nr̃a. ⁊ resurgeret ꝓpt̾ iustificatõnẽ nr̃am.
q̃dragenariũ num̾ũ matħs secutus ẽ: ut unag¬

Expanded text:
oralibus illecebris continentia. Quadraginta quoque annos in eremo populus peregrinatus est : quadraginta diebus diluvium factum est . Quadraginta dies post resurrectionem Dominus cum discipulis conversatus est, persuadens eis resuscitati corporis veritatem : ubi significavit in hac vita, qua peregrinamur a Domino, quod numerus quadragenarius, sicut dictum est, mystice insinuat necessariam nobis memoriam Dominici Corporis, quam in Ecclesia facimus, donec veniat . Ad hanc ergo vitam quoniam descendit Dominus noster, et Verbum caro factum est, ut traderetur propter delicta nostra, et resurgeret propter justificationem nostram ; quadragenarium numerum Matthaeus secutu
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥficatõnem sac̾ficii dĩ. qͥa nos ip̃os uͦlu¬
It ẽẽ sacͥficiũ suũ. qd̾ dmonstratũ ẽ. uͥ im
positũ ẽ primũ illd̾ sacͥficũ di ⁊ nos. Id ẽ
signũ rei qd̾ sumꝰ. ecce ubi ẽ ꝑacta scĩfica¬
tio. dicimꝰ oratõnem dñicam. qm accepis¬
tis ⁊ reddidistis Post ip̃am dicit᷑ pax ubc̃.
si qd̾ ostendt̃ labia: fiat ĩ ꝯscientia: Id ẽ qͦmͦ
labra tua ad labia fris tui accedt᷑: sic cor tuũ
a corde eiꝰ nõ recedat: Magna gͦ sacram̃ta. ⁊
ualde magna: uultis nosse qͦmodo cõmenda¬
tur: Ait apłs: Q̾ mãducat corpꝰ xͥ aut bibit¬

Expanded text:
sanctificationem sacrificii Dei, quia nos ipsos voluit esse sacrificium suum, quod demonstratum est, upositum est primum illud, sacrificium Dei et nos, id est signum rei quod sumus: ecce ubi est peracta sanctificatio dicimus orationem dominicam, quam accepistis et reddidistis. Post ipsam dicitur, Pax vobiscum: sicut ostendunt labia, fiat in conscientia. Id est, quomodo labia tua ad labia fratris tui accedunt, sic cor tuum a corde ejus non recedat. Magna ergo sacramenta, et valde magna. Vultis nosse quomodo commendentur? Ait Apostolus: Qui manducat corpu
Abbreviated transcription (Latin):
tis sacram̃ta ordine suo: Primͦ pꝰ orõnem
admonemini sursũ habere cor: Hoc docent᷑
ur̃m uͥ est÷ Membrahñt cap̃ Si caput
nõ p̾cessiss. mẽbra nõ sequerent᷑ Quo
uit cap̃ ur̃m: Qͥd reodidistis in simbolo :¬

Expanded text:
tis sacramenta ordine suo. Primo post orationem, admonemini sursum habere cor. Hoc decet mevestrum ubi est? Membra habent caput. Si caput non praecessisset, membra non sequerentur. Quo ivit caput vestrum? Quid reddidistis in S
Abbreviated transcription (Latin):
ibi coronãtur: Manebit gͦ qd̾ sigͥficat᷑ et̾na¬
lit̾ quãqͣm transire uidatur Sic gͦ accipite
ut uoscogitetis: Unitatẽ ĩ corde hãtis. sursũ
oor sẽꝑ figatis: Spes ur̃a nõ sit ĩ t̾ra s ĩ celo.
fides ur̃a firma sit ĩdm : acceptabilis sit dõ
Qͥa qd̾ mͦ hic nõ uidetis ⁊ c̾ditis. insuri estis
illic̃. uͥ sine sine gaudebitis:¬

Expanded text:
ibi coronantur. Manebit ergo quod significatur aeternaliter, quanquam transire videatur. Sic ergo accipite, ut vos cogitetis, ut unitatem in corde habeatis, sursum cor semper figatis. Spes vestra non sit in terra, sed in coelo: fides vestra firma sit in Deum, acceptabilis sit Deo. Quia quod modo hic non videtis, et creditis; visuri estis illic, ubi sine fine gaudebitis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dicit: Unus panis. unũ corpꝰ. multi su¬
mus: Sic exposuit sacram̃tũ mense dñice
Unus panis. unũ corpꝰ. młti sumꝰ: Commen¬
dat᷑ in isto pane. qͦmodo unitatẽ amare
debeatis: Nunqͥd enĩ pamiᷤ ille de uno gra¬
no fc̃s est ẽ ꝯione multa erãt tͥtici grana:
S añquam ad panẽ uenirẽt: seꝑata erãt.
ꝑ aqͣm cõiuncta sunt: ⁊ pꝰ qndam ꝯtritio¬
nem: Nisi enĩ molat᷑ tͥcicũ. ⁊ ꝑ aqͣm cõsꝑ¬
gatur: ad istã formã niimime uenit. que
pꝰ anis uocat᷑ Sic ⁊ uos ante. rezunii hu¬
miliatõne. exorcisii sacram̃to. qͣsi mole¬
uamini: Accessit baptisiũ ⁊ aqua. qͣsi
consꝑsi estis. ut ad formã pamis uenirets
S nõdũ ẽ panis sine igne sid gͦ sign̾sicat
ignis ÷ hoc ẽ crisma: Oleũ ⁊ enĩ ignisnos
hodie cep̃. liber qͥ uocatur actuũ apłoꝵ: Qͥ
clesiã. tolhte fabulas uanas. intenties¬
tote ad scpͥturas: Codices ur̃i nos sumꝰ: Atñ¬

Expanded text:
enim dicit: Unus panis, unum corpus, multi sumus . Sic exposuit sacramentum mensae Dominicae: Unus panis, unum corpus, multi sumus. Commendatur vobis in isto pane quomodo unitatem amare debeatis. Numquid enim panis ille de uno grano factus est? Nonne multa erant tritici grana? Sed antequam ad panem venirent, separata erant: per aquam conjuncta sunt, et post quamdam contritionem. Nisi enim molatur triticum, et per aquam conspergatur, ad istam formam minime venit, quae panis vocatur. Sic et vos ante jejunii humiliatione et exorcismi sacramento quasi molebamini. Accessit Baptismum et aqua; quasi conspersi estis, ut ad formam panis veniretis. Sed nondum est panis sine igne. Quid ergo significat ignis? Hoc est Chrisma. Oleum etenim ignis noshodie coepit liber qui vocatur Actuum Apostoloruclesiam, tollite fabulas vanas: intenti estote ad Scripturas. Codices vestri nos sumus. Atte
Abbreviated transcription (Latin):
mortuꝰ est: Non qi ip̃e pec¬
cau̾it. neq eñi pͤccatũ fecit.
nec ĩuentꝰ ẽ dolus in ore eius:
set mortuꝰ est ut nos qui mortui sumus.
illo moriente peccatis. neqͣquam p̾catꝰ ⁊ iuic¬
is uin̾emus Unde scribitur: Si cõmortu su¬
tũe illi morienti. ⁊ cõsurreximꝰ resurgenti.
sic cũ eo c̾cũcisi sumꝰ: ⁊ pꝰ circũcisionẽ sollẽp¬
ni purgatione mũdati Unde nequaꝙͣ ĩã
indigemꝰ cͥcũcisione carnali Et ut scias
ꝓpter nos ilũ fuisse cͥcũcisum: audi paulũ
manifestissime p̾dicãtem: In quo habitat
om̃is plenitudo diuinitatis corporaut᷑. ⁊ estis
ĩ illo repleti: qui est caput om̃is pͥncipatus

Expanded text:
t. Non quia ipse peccaverit, neque enim peccatum fecit, nec inventus est dolus in ore ejus; sed mortuus est, ut nos qui mortui sumus, illo moriente peccatis, nequaquam peccato et vitiis viveremus . Unde scribitur: Sicut tunc illo moriente, et consurrexisi sumus, et post circumcisionem solemni purgatione mundati. Unde non jam indigemus circumcisione carnali. Et ut scias propter nos fuisse illum circumcisum, audi Paulum manifestissime praedicantem. In quo habitat, inquit, omnis plenitudo divinitatis corporaliter, et estis in illo repleti, qui est caput omnis princip
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ resurrex̃ ꝓpt̾ delicta nr̃a: In eiꝰ traditõne de¬
lictũ sonat. ĩ eiꝰ resurrectõne iͦticia sonat Er
abatur illis resurrectõ eiꝰ. ⁊ uidebant᷑ illis u̾ba
nũciantũ qͣsi deliram̃tuor Qs delixam̃tũ facta
erat u̾itas: Si qn p̾dicatur resurrectõ in isto tẽ¬
pore. ⁊ uidet᷑ eẽ aliciui deliram̃tũ. nõne om̃s di¬
cũt habere illũ grande torm̃tũ s Nõne om̃s de¬
testant᷑. ab horret̃. adu̾sant᷑. aures claudt̃. aud¬
re nolũt: Ecce qd̾ erãt discpłi mortuo xͦ Qd̃
dñs. s ꝓpħa: Hoc enĩ eũ putabat fuisse : cum
mortuꝰ eẽt: Adhuc honorabãt qͣsi ꝓpħam. nõ

Expanded text:
et resurrexit propter delicta nostra. In ejus traditione delictum sonat, in ejus resurrectione justitia sonat. Ergabatur illis resurrectio ejus, et videbantur illis verba nuntiantium quasi deliramentum. Quasi deliramentum facta erat veritas. Si quando praedicatur resurrectio in isto tempore, et videtur alicui esse deliramentum, nonne omnes dicunt habere illum grande tormentum? Nonne omnes detestantur, abhorrent, aversantur, aures claudunt, audire nolunt? Ecce quod erantbant arietes, quod horrent agni. Deinde isti duo quibus apparuit in via, et tenebantur oculi eorum, ne illum
Abbreviated transcription (Latin):
nudꝰ. suscipiat᷑ ꝑegͥmus. unsitet᷑ egrotus:
Hoc ht̃ necessitas itiñis: Sic in ista ꝑegͥnati
nus ẽ in se S qͥ eget ĩ suis. ⁊ plenꝰ ẽ ĩ se.
egentes adduicit ad se: Ibi nõ erit fames.
nõ sitis. nõ erit nuditas. nõ erit egͥtũdo. nõ
erit ꝑegͥnatio. nõ erit labor. nõ erit doloꝵ
Scio quia ista ibi nõ er̃t. ⁊ nescio qͥd ibr ent:
Ista enĩ que ibi nõ erũt noui. illus aũt qs
ibi inuẽturi sumꝰ: nec ocłs uidit. nec aurs¬
auris audiuit. nec ĩ cor hõĩs ascẽdit: Ama¬
re possumꝰ. desid̾are possumꝰ. ĩ hac ꝑegͥnaci¬
Cõne tanto bono suspirare possumꝰ. digne hoc
cogitare ⁊ u̾bis explicare nõ possumꝰ ser¬
te ego nõ possũ: Ergo fis mĩ. querite qͥs
possit: Si ĩ uenire potestis. ⁊ me ub̃cum
discpłm trahite: Illud scio q̃m qͥ potẽs ẽ¬

Expanded text:
nudus, suscipiatur peregrinus, visitetur aegrotus. Hoc habet necessitas itineris. Sic in ista peregrinanus est in se. Sed qui eget in suis, et plenus est in se, egentes adducit ad se. Ibi non erit fames, non erit sitis, non erit nuditas, non erit aegritudo, non erit peregrinatio, non erit labor, non erit dolor. Scio quia ista ibi non erunt, et nescio quid ibi erit. Ista enim quae ibi non erunt, novi: illud autem quod ibi inventuri sumus, nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit . Amare possumus, desiderare possumus, in hac peregrinatione tanto bono suspirare possumus: digne hoc cogitare et verbis explicare non possumus. Certe ego non possum. Ergo, fratres mei, quaerite quis possit. Si invenire potestis; et me vobiscum discipulum trahite. Illud scio, quoniam qui potens e
Abbreviated transcription (Latin):
ta sũt: Nos aũt sꝑabamꝰ. qr ip̃e erat redẽp̃turꝰ¬
isrł: Ip̃e ẽ totꝰ labor Sꝑabatis. iam desꝑabatᷤ:
uidetis qi ꝑdid̾unt spem: Cep̃ gͦ eis expon̾e scpͥ¬
turas. ut illic magis agnoscerẽt xp̃m : uͥ de
posset: Docuit de moyse. docuit de subseq̃nti¬
bus scͥpturis. docuit de ꝓpħis. qd̾ illis dix̾at qr
oportebat xͫ mori. ⁊ sic intrare ĩ głam suam
Audiebãt. gaudebãt. suspirabãt. ⁊ qͦmodo ip̃i
cõfessi sũt. ardebãt. ⁊ p̾sentẽ lucẽ nõ agno̾ce¬
bant: Quale aũ mist̾iũ fis mĩ : Intrat ad

Expanded text:
ipse quasi tertius viator; et via in via coepit colloqui, comIsrael. Ipse est totus labor? Sperabatis, jam desperatis? Videtis quia perdiderant spem. Coepit ergo eis exponere Scripturas, ut illic magis agnoscerent Christum, ubisse non posset. Docuit de Moyse, docuit de subsequentibus Scripturis, docuit de Prophetis, quod illis dixerat, Quia oportebat Christum mori, et sic intrare in gloriam suam. Audiebant, gaudebant, suspirabant; et quomodo ipsi confessi sunt, ardebant: et praesentem lucem non agnosceb
Abbreviated transcription (Latin):
heno timẽtis ꝑiculo: cũ puella nõ timerq
suo: habetis igit᷑ in una hostia: dupplex mrͣ¬
tiriũ pudoris ⁊ religõnis: Et uͥgo ꝑmãsit. &
⁊ tu soror scã uł mtis tatita moribus ut ali¬
qͥt de uirgmitate dicamꝰ. ne uelut ĩ tran¬
situ qͦdam p̾stricta uideatur: que pͥncipaliᷤᷤ
est uirtꝰ: Nõ eñ ido laudabilis inginitas.
ciat:. Quis aũt hũano eã possit ĩgenio cõ¬
p̾hendere. qͣm nec natura suis inclusit le¬
gibus. aut qͥs naturali uoce cõplecti. qd̾
supra usũ nat᷑e sit:. E celo accersiuit qd̃
imitaret᷑ ĩ t̾ris: nec ĩmerito uiuendi usũ
quesiuit e celo. que sponsũ gͥ ĩuenit in
celo: Hec nubes aereas. angłos. sideraq
trãsg̾diens. u̾bũ dei ĩ ip̃o sinu ĩuenit pa¬
tris:. ⁊ toto hausit pectore: Nã qͥs tantũ
cũ ĩuen̾it relinqͣt bonũ : Linguentum
enũ exmanitũ est nomen tuũ: ꝓpterea ado¬

Expanded text:
lieno timentis periculo, cum puella non timeret lieno timentis periculo, cum puella non timeret suo. Habetis igitur in una hostia duplex martyrium, pudoris et religionis. Et virgo permansit, et et tu, soror sancta, vel mutis tacita moribus, ut aliquid de virginitate dicamus; ne veluti transitu quodam perstricta videatur, quae principalis est virtus. Non enim ideo laudabilis virginitas, ciat. 11. Quis autem humano eam possit ingenio comprehendere, quam nec natura suis inclusit legibus? Aut quis naturali voce complecti, quod supra usum naturae sit? E coelo accersivit quod imitaretur in terris. Nec immerito vivendi sibi usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi invenit in coelo. Haec nubes, aera, angelos, sideraque transgrediens, Verbum Dei in ipso sinu Patris invenit, et toto hausit pectore. Nam quis tantum cum invenerit, relinquat boni? Unguentum enim exinanitum est nomen tuum: propterea ado
Abbreviated transcription (Latin):
Honsic ad thalamũ nupta ꝓperaret: ut ad
supplicii locũ leta successu. gradu festina.
iurgo ꝓcessit: nõ ĩ torto crine caput cõpta
s xͦ: nõ flosculis rede̾mita s moribꝰ. flere
om̃s: ip̃a sine fletu. Muari pleriq qd̾ tam
facile uite sue ꝓdiga. qũa nõdũ hauserat.
iam quasi ꝑfucta donaret. Stuꝑe uniu̾¬
si qd̾ iam diuinistatis testis existeret. que
adhiic arbitra sui ꝑ etatẽ ẽẽ nõ posset. Et̃¬
ultra naturã ẽ. de auctore nat᷑e est: Quan.¬
to t̾rore egit carnifex ut tim̾etur. quantᷤ
blandiciis ut suaderet. quãto uoto ut sibi
ad nuptias ꝓueniret: At illa Et hec sponsi
ĩiuria ẽ ÷ expectare placiturũ : Qui me qͥ
pͥor elegit: accipiet: Qͥd ꝑcussor moraris:
Peat corpꝰ qd̾ amari potest. ocłis quibꝰ nolo:
Scetit orauit: ceruicẽ inflexit: Cerneres
trepidare carnificẽ: quasi ip̃e addictuᷤ fuiss
tremere percussoris dexterã. pallere ora a¬

Expanded text:
Non sic ad thalamum nupta properaret, ut ad Non sic ad thalamum nupta properaret, ut ad supplicii locum laeta successu, gradu festina virgo processit, non intorto crine caput compta, sed Christo: non flosculis redimita, sed moribus. Flere omnes, ipsa sine fletu. Mirari plerique quod tam facile vitae suae prodiga, quam nondum hauserat, jam quasi perfuncta donaret. Stupere universi, quod jam divinitatis testis existeret, quae adhuc, arbitra sui per aetatem esse non posset. Efultra naturam est, de auctore naturae est. 9. Quanto terrore egit carnifex ut timeretur, quantis blanditiis ut suaderet! quantorum vota ut sibi ad nuptias perveniret! At illa: Et haec Sponsi injuria est exspectare placiturum. Qui me sibi prior elegit, accipiet. Quid, percussor, moraris? Pereat corpus quod amari potest oculis quibus nolo. Stetit, oravit, cervicem inflexit. Cerneres trepidare carnificem, quasi ipse addictus fuisset: tremere percussoris dextram, pallere ora a
Abbreviated transcription (Latin):
telitas que nec miimiscule pͤpercit etati.
imnio magna uis fidi que etiã ab illa
testimoniũ ĩuenit etate: Fuit ne ĩ illo cor¬
pusculo uulu̾i locꝰ. & que nõ hũit qͦ ferrũ
reciꝑet. hũit ĩ quo ferrũ uĩceret : Ad is¬
tud estatis puelle. toruos etiã uultus paren¬
tũ ferre nõ possunt: ⁊ acu districta solent
pũcta flere. quasi uuln̾a: Hec it̾ cruentas
carnificũ inpauida manꝰ. hec stridẽnũ gra-¬
uibꝰ immobił tractibꝰ cathenarũ. nũc cruen¬
to mucroni militis totũ offerre corpꝰ mori ad¬
huc nescia: s parata: Liel si at aras muic¬
ta raꝑetur. tẽdere xͦ int̾ ignes manꝰ. atq ĩ
ipsis sacrilegis focis tropheũ dñi signare uic¬
toris. nũc ferratis colla manꝰq inserere ne¬
xibus S nullꝰ tã teniiia membra poterat
idonea penxe etiã matura uictorie: Certare
difficilis: facilis coronari: Magistiũ uͥtutis
impleuit. que p̾ iudiciũ uchebat etatis

Expanded text:
delitas, quae nec minusculae pepercit aetati: delitas, quae nec minusculae pepercit aetati: immo magna vis fidei, quae etiam ab illa testimonium invenit aetate. Fuitne in illo corpusculo vulneri locus? Et quae non habuit quo ferrum reciperet, habuit quo ferrum vinceret. At istius aetatis puellae torvos etiam vultus parentum ferre non possunt, et acu districta solent puncta flere, quasi vulnera. Haec inter cruentas carnificum impavida manus, haec stridentium gravibus immobilis tractibus catenarum, nunc furentis mucroni militis totum offerre corpus, mori adhuc nescia, sed parata: vel si ad aras invita raperetur, tendere Christo inter ignes manus, atque in ipsis sacrilegis focis tropaeum Domini signare victoris: nunc ferratis colla manusque ambas inserere nexibus: sed nullus tam tenuia membra poterat idonea poenae, et jam matura victoriae: certare difficilis, facilis coronari: magisterium virtutis implevit, quae praejudicium vehebat aetatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ut qm̃ hodie natalis ẽ uͥginis de uiginibꝰ
sit loq̃ndũ: ⁊ ex p̾dicatõne liber sumat
exordiũ: Hatalis est nͥginiꝰ: integͥtatẽ se¬
qͣmur. Natał est mr̃is: hostiaᷤ unmolem᷑:
rẽt paruuli: Stupeãt nupte: mirẽtur &¬
unitẽtur nͣupte: S qͥd dignũ de ea loqui
possumꝰ. euiꝰ ne nom̃ qͥdem uacuũ luce
laudĩ fuit: Seuotio supra etatẽ. uͥtus su¬
pra naturã. ut mͥ uideat᷑ nõ hõis hũisse
nom̃. s oraculũ mr̃is: que indicauit quid
eẽt fut᷑a habeo tñ unde mͥ subsidiũ cõparet᷑:
Nom̃ uͥginis: titulus est pudoris: Appellabo-
nĩem: p̾dicabo miẽn: Satis ꝓlixa laudatio
est: que nõ q̃ritur s tenet᷑ fatiscãt gͥ ĩgeui¬
a: eloqñtia ꝯticescat Uox una p̾coniũ est:
hãc senes. hãc iuuenes: hãc pueri canant.
Nemoͤ laudabilior: qũã qui ab oĩbus lauda¬
ri potest. Quot hoĩes tot p̾cones: qͥ mr̃em
tiriũ fecisse tradit᷑. Quo de testabilior cru¬

Expanded text:
quoniam hodie natalis est virginis, de virginibus sit loquendum, et a praedicatione liber sumat exordium. Natalis est virginis, integritatem sequamur. Natalis est martyris, hostias immolemus. rent parvuli; stupeant nuptae, imitentur innuptae. Sed quid dignum de ea loqui possumus, cujus ne nomen quidem vacuum luce laudis fuit? Devotio supra aetatem, virtus supra naturam; ut mihi videatur non hominis habuisse nomen, sed oraculum martyris, quo indicavit quid esset futura. 6. Habeo tamen unde mihi subsidium comparetur. Nomen virginis titulus est pudoris. Appellabo martyrem, praedicabo virginem. Satis prolixa laudatio est, quae non quaeritur, sed tenetur. Facessant igitur ingenia, eloquentia conticescat, vox una praeconium est. Hanc senes, hanc juvenes, hanc pueri canant. Nemo est laudabilior, quam qui ab hominibus laudari potest. Quot homines, tot praecones, qui martyrem tyrium fecisse 148 traditur. Quo detestabilior cru
Abbreviated transcription (Latin):
ba. qͣnto magiᷤᷤ iłse ĩesfabił qͥ talia demõstraũ
qͣ fari nõ possit cui demõstrata funt: Itaq
fr̃s meliꝰ erat si possemꝰ tac̾e̾ ⁊ dice̾ Hoc hab
fides. sic c̾dimꝰ. nõ potes caꝑe. paruulꝰ es. pa¬
tient̾ tolera donec pẽnas nutrias. ne cũ uola¬
re ĩ plumis uolueris. nõ sit illa aura lib̾tatis.
s casꝰ tem̾utatis. Quid illi cõtra: Osi hr̃et qd dicet.
dic̾et mͥ: Deficiẽti ista excusatõ ẽ Uictꝰ est
ueris. qui respõd̾e nõ uult: Ille cui hc dicit᷑
si nõ respõdeat. ⁊ si ĩ se ip̃o uictꝰ nõ ẽ : uĩcit᷑
tam̃ ĩ titubantibꝰ fr̃ibꝰ Audiũt enĩ fr̃s ĩfirmͥ.

Expanded text:
rba ; quanto magis ipse ineffabilis, qui talia demonstravit, rba ; quanto magis ipse ineffabilis, qui talia demonstravit, quae fari non possit cui demonstrata sunt? Itaque, fratres, melius erat si possemus tacere, et dicere: Hoc habet fides, sic credimus: non potes capere, parvulus es: patienter tolerandum, donec pennas nutrias; ne cum volare implumis volueris, non sit illa aura libertatis, sed casus temeritatis. Quid illi contra? O si haberet quod diceret, diceret mihi! Deficienti ista excusatio est. Victus est veris, qui respondere non vult. Ille cui hoc dicitur, si non respondeat, etsi in se ipso victus non est, vincitur tamen in titubantibus fra
Abbreviated transcription (Latin):
qñ carnalibꝰ ista spũalia ĩtimamꝰ. hõi assuefcõ
natiuitati t̾rene ⁊ uidẽti istiꝰ c̾ature ordinem.
uͥ successꝰ ⁊ decessus gignẽtes ⁊ genitos etare
distĩguit: Post patrẽ enĩ nascit᷑ filiꝰ. patri u¬
tiq morit᷑o suecessur᷑: hoc ĩ hõibꝰ. hoc ĩ aliis
animãtibꝰ ĩuenimꝰ. parẽtes pͥores tẽpore. fihõ
tp̃r post̾i̾ores Hac cõsuetudine uibiẽdi: carna¬
lia tr̃asferr᷑e illi ad spũalia cupiũt.⁊ ĩtentiõe
carnalũ faciliꝰ seducũtur: Nõ enĩ rõ audiẽti¬
ũ seq̃r talia p̾dicãtes. s cõsuetudo que etiam
ip̃os inuoluit. ut talia p̾dicarẽt: Et qͥd facioꝰ
nos: Silebimͦ: Utinã lic̾e̾t: F orsitã enĩ silen¬
do aliqͥo dignũ de re meffabili cogitaretur:
Nã ꝗcqͥd potest fari. nõ ẽ ineffabile In effa¬
bilis aũt ẽ cds: Si enĩ raptũ se dic̃ usq ĩ terciũ
celũ apłs pauluꝰ. ⁊ dicit audisse ĩeffabilia u̾¬

Expanded text:
ualia intimamus, homini assuefacto nativitate terrena, et videnti istius creaturae ordinem, ubi successus et decessus, gignentes et genitos aetate distinguit? Post patrem enim nascitur filius, patri utique morituro successurus. Hoc in hominibus, hoc in aliis animantibus invenimus, parentes priores tempore, filios tempore posteriores. Hac consuetudine videndi, carnalia transferre illi ad spiritualia cupiunt, et intentione carnalium facilius seducuntur. Non enim ratio audientium sequitur talia praedicantes, sed consuetudo, quae etiam ipsos insolvit, ut talia praedicarent. Et quid facimus nos? Silebimus? Utinam liceret. Forsitan enim silendo aliquid dignum de re ineffabili cogitaretur. Nam quidquid potest fari, non est ineffabile. Ineffabilis est autem Deus. Si enim raptum se dicit usque in tertium coelum apostolus Paulus, et dicit se audisse ineffabilia ve
Abbreviated transcription (Latin):
breuiꝰ. breuiorẽ locũ occupat: Itẽ caput qr
pars ẽ corꝑis. ĩ minore loco ẽ. ⁊ ninꝰ ẽ qͣm to¬
tũ corpus: cui capud ẽ Sic omĩa que sunt
ĩ loco. minora sunt in parte: qͣm in toto:
Nichil tale de illo u̾bo sẽtiamꝰ: nichil tale
cogitemꝰ: nõ de suggestione carnis spũali¬
a imagmem᷑ Non est ille ẜmo. nõ ẽ ille
deus minor in parte qũã ĩ toto. S̃ nõ potest¬
tale aliqͥd cogitari Magis pia est talis ignoran¬
tia. qũa p̾sũpta scientia. Loqͥmͣ enĩ de deo. Dic¬
tum est ⁊ deus erat u̾bũ: De dõ loqͥm̃ Quid
mixũ si nõ cõphendis : Si enĩ cõp̾hendis: non
ẽ ds̃: Sit pia cõfessio ig̾rantie. magis ꝙͣm temͣ¬
raria ꝓfessio scientie: Attĩgere aliꝗͣntũ timen¬
ti dm̃. magna bãtitudo ẽ Comp̾hend̾e autẽ
om̃ino inpͦssibile: Ad mentẽ deus ꝑtinet. ĩ¬
telligendꝰ ẽ: Ad oclos copis uidẽdũ ẽ S cõpꝰ

Expanded text:
brachium, breviorem locum occupat. Item caput, quia brachium, breviorem locum occupat. Item caput, quia pars est corporis, in minore loco est, et minus est quam totum corpus, cui caput est. Sic omnia quae sunt in loco, minora sunt in parte quam in toto. Nihil tale de illo Verbo sentiamus, nihil tale cogitemus. Non de suggestione carnis spiritualia imaginemur. Non est ille Sermo, non est ille Deus minor in parte quam in toto. 5. In retale aliquid cogitare. Magis pia est talis ignorantia, quam praesumpta scientia. Loquimur enim de Deo. Dictum est, Et Deus erat Verbum. De Deo loquimur, quid mirum si non comprehendis? Si enim comprehendis, non est Deus. Sit pia confessio ignorantiae magis, quam temeraria professio scientiae. Attingere aliquantum mente Deum; magna beatitudo est: comprehendere autem, omnino impossibile. Ad mentem Deus pertinet, intelligendus est: ad oculos corpus, videndum est. Sed corpus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ remou̾et ea: ⁊ iniaret ꝑceptioni ĩcõmut᷑¬
bilis u̾bi. ip̃e ex det̾iore in meliꝰ cõmutatus:
Nõ enĩ u̾bũ ꝓficit aut crescit accedẽte cog¬
nitore. s integrũ si ꝑmãseris. integrũ si re¬
cesseris. integrũ cũ redieris. manẽs ĩ se: et ĩ¬
nouãs omĩa. Ergo ẽ forma oĩum rerũ. for¬
ma ĩ fabricata. sine tẽpore ut diximꝰ. sine
spatiis locoꝵ: Quicqͥt enĩ loco capit᷑. entũ scͥ¬
bitur forma. circũscribit᷑ funibꝰ. hab me¬
tas. uñ ⁊ quousq sit: Dem̃ qd̾ loco capitur.
⁊ mole qͣdam ⁊ spatio distendit᷑. minꝰ est
in parte quã ĩ toto: faciat deus ut intel¬
que sumꝰ. possumꝰ iudicare. corpꝰ qd̾ lib ĩ loco
hab̃e formã Dẽ aũt quod spatiũ loci occu¬
pat. minus ẽ in parte qũa in toto: Pars cor¬
ꝑis humani u̾bi gr̃a brachiũ. utiq minꝰ est
brachiũ quã totũ corpꝰ ẽ Et si minꝰ ẽ id est

Expanded text:
et removeret ea, et inhiaret perceptioni incommutaet removeret ea, et inhiaret perceptioni incommutabilis Verbi, ipse ex deteriore in melius commutatus. Non enim Verbum proficit aut crescit accedente cognitore: sed integrum, si permanseris; integrum, si recesseris; integrum, cum redieris; manens in se, et innovans omnia. Ergo est forma omnium rerum, forma infabricata, sine tempore, ut diximus, et sine spatiis locorum. Quidquid enim loco capitur, circumscribitur. Forma circumscribitur finibus, habet metas unde et quousque sit. Deinde quod loco capitur et mole quadam et spatio distenditur, minus est in parte, quam in toto. Faciat Deus ut intelquae sumus, possumus judicare corpus quodlibet in loco habere formam. Omne autem quod spatium loci occupat, minus est in parte quam in toto. Pars corporis humani, verbi gratia, brachium: utique minus est brachium quam totum corpus. Et si minus est
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ deũ ⁊ cłs erat u̾bũ In effabilit̾ porest
intelligi: Non u̾bis hõĩs fit. ut ĩtelligatur
u̾bũ dei Tractamꝰ ⁊ dicimꝰ. quare nõ intel¬
ligitur. Non nũc dicimꝰ ut intelligat᷑. set
dicimꝰ quio impediat ne intelligat᷑. Est
enĩ forma qͦdam. forma nõ formata: s for¬
ma oĩum formatoꝵ. forma ĩcomutabilis si¬
ne lapsu. sine defectu. sine tẽpore. sine
loco. suꝑans oĩa. existẽs oĩbus. ⁊ fũdam̃tũ
qͦddã in quo sint: ⁊ fastigiũ sub qͦ suit: Si
dicis qr omĩa in illo sunt: nõ mẽtiris: Dic¬
tũ estͤ ip̃m u̾bũ sapiẽtia dĩ Habemꝰ aũt
scͥptũ. oĩa ĩ sapientia fecisti: Ergo ĩ illo st̃
omĩa. ⁊ tam̃ qr d̾s ẽ: sub illo sunt oĩa: Dici¬
mus ꝗͣm incõp̾hẽsibile sit: qd̾ lectũ ẽ: Ta¬
men lectũ est: Non ut cõprehend̾et᷑ ab
hoĩne : set ut dołet hõ qr nõ cõp̾hendit.
⁊ ĩueniret unde impedit᷑ a cõp̾hensione.

Expanded text:
Deus erat Verbum. Ineffabiliter potest intelligi: non verbis hominis fit ut intelligatur. Verbum Dei tractamus, et dicimus quare non intelligatur. Non nunc dicimus ut intelligatur, sed dicimus quid impediat ne intelligatur. Est enim forma quaedam, forma non formata, sed forma omnium formatorum: forma incommutabilis, sine lapsu, sine defectu, sine tempore, sine loco, superans omnia, existens omnibus et fundamentum quoddam in quo sint, et fastigium sub quo sint. Si dicis quia omnia in illo sunt, non mentiris. Dictum est enim ipsum Verbum Sapientia Dei: habemus autem scriptum, Omnia in Sapientia fecisti . Ergo in illo sunt omnia: et tamen quia Deus est, sub illo sunt omnia. Dicimus quam incomprehensibile sit quod lectum est: tamen lectum est, non ut comprehenderetur ab homine, sed ut doleret homo quia non comprehendit, et inveniret unde impeditur a comprehensione,
Abbreviated transcription (Latin):
qͦquo mͦ explicare qd̾ cepimiꝰ Tam̃ fr̃s añ dico.
si nõ potuero explicare: nõ ratioñe putetis de
ciat: ut uos audire oportet ⁊ nos dicere: hoc
gͦ illi dicũt. Si filius di ẽ: natꝰ ẽ Hoc fatemͣ:
Nõ enĩ eẽt filiꝰ. si natꝰ nõ eẽt Ac anifestũ ẽ.
Admitrit fides. aꝓpbat eccła catholica: uerũ
est: Adiungũt deinde: Si natꝰ ẽ patͥ filiꝰ. erat
pat̾ ant̃ꝗͣ ei filiꝰ nasce̾tur: Hoc respuit fides.
respuũt aures catholice. anathematizat᷑. extͣ
ẽ qui hc sapit. nõ ꝑtinet ad participationẽ
societatẽq sanctoꝵ Ergo ait rõnẽ mͥ redde.

Expanded text:
dico, si non potuero ego explicare, non rationem putetis, sed ciat, ut vos audire oportet, et nos dicere. Hoc ergo illi dicunt: Si Filius Dei est, natus est. Hoc fatemur. Non enim esset Filius, si natus non esset. Manifestum est, admittit fides, approbat Ecclesia catholica, verum est. Adjungunt deinde: Si natus est Patri Filius, erat Pater antequam ei Filius nasceretur. Hoc respuit fides, respuunt aures catholicae; anathematur, extra est qui hoc sapit, non pertinet ad participationem societatemque sanctorum. Ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cõparẽt qͥ possunt: Possũt aũt qͥ pie uo¬
luerĩt: In illo enĩ u̾bo pax : ⁊ pax ĩ t̾ra hõi¬
bus bone uolũtatis Ergo qͥ uult cõparare.
det se ip̃m: Quasi p̾ciũ est hõ u̾bi si dici a¬
liqͦ mͦ potest. qn nec se ꝑdit qui dat. ⁊ se ip¬
set quod per ip̃m u̾bũ factũ ẽ. hoc ei reodit᷑.
ut reficiat᷑ Omĩa ꝑ ip̃m facta sunt: Si oĩa:
utiq ⁊ hõ: Si celũ ⁊ t̾ra. si mare. si oĩa qͦ in
ipsis. si uniu̾sa c̾atura utiq ille manifestius

Expanded text:
qui pie voluerint. In illo enim Verbo pax: et pax in terra hominibus bonae voluntatis . Ergo qui vult comparare, det se ipsum. Quasi pretium est hoc Verbi, si dici aliquo modo potest, quando nec se perdit qui dat, et acactum est, hoc ei redditur ut reficiatur. Omnia per ipsum facta sunt. Si omnia, utique et homo. Si coelum, si terra, si mare, si omnia quae in ipsis sunt, si universa creatura; utique ille manifestius,
Abbreviated transcription (Latin):
eugłizante ioħe: I ip̃o aũt eugło qualis ⁊ qͣnͣ¬
tus uir ioħc fuerit ĩuenimꝰ. ut ex digͥtate diͦ¬
pensatoris: intelligat᷑ qͣnti p̾cii sit u̾bũ qd̾ ꝑ
ralẽ dici potuit. imino qũa nulliꝰ p̾cii sit quõ
suꝑat oĩa: Precio enĩ aut cõꝑat᷑ res uenalis.
aut subicit᷑ aut excedit eã: Qñ tãto qͥsq com¬
parat qͣnto ualet: equat᷑ p̾tiũ rei qͤ cõꝑatur:
Qñ uiliꝰ subicit᷑ ei Qñ cariꝰ suꝑat eã: U̾bo aũ¬

Expanded text:
izante Joanne. In ipso autem Evangelio qualis et quantus vir Joannes fuerit, invenimus, ut ex dignitate dispensatoris intelligatur quanti pretii sit Verbum, quod per talem dici potuit: imo quam nullius pretii sit quod superat omnia. Pretio enim aut comparatur res venalis, aut subjicitur, aut excedit eam. Quando tanto quisque comparat quanto valet, aequatur pretium rei quae comparatur: quando vilius, subjicitur ei: q
Abbreviated transcription (Latin):
attĩgit. ĩ corporeo ⁊ sp̃uali nõ tam̃ cõp̾hendit.
Et hoc. si purꝰ ẽ Et fit bãtus hõ cõtingẽdo cor¬
corde. illud qd̾ sẽꝑ batũ manet Et ẽ illud
ip̃a bãtitudo ꝓpetua. ⁊ ũn fit hõ uiuuꝰ uita
ꝓpetua. unde fit hõ sapiẽs sapĩa ꝓfecta Uñ
fit hõ illuminat᷑. lumẽ sẽpit̾nũ ẽ Et uide
qmadmodũ tu contĩgendo effic̾is qd̾ nõ eras.
nõ illud qd̾ cõtingis facis eẽ qd̾ nõ erat: hoc di¬
co cłs nõ crescit ex cognitore. s cognitor ex cog¬
tamus dõ. qr diximꝰ p̾ciũ nos dare qͦdã modo
Non enĩ unde augeat᷑ ille damͦ. qͥ ⁊ te lapso
integ̾ est: ⁊ te redeunte integ̾ manet. patꝰ¬
uideri ut bãtificet conu̾sos. ⁊ au̾sos puniat ce¬
citate. Uindicat eñ pͥmo ĩ aĩa au̾sa a se: exor¬
diũ penarũ ip̃a cecitate. Qui enĩ se au̾tit a lu¬
mine id est a cdõ. iam cecus efficit᷑ Nondum

Expanded text:
attingit incorporeo et spirituali, non tamen comprehendit; attingit incorporeo et spirituali, non tamen comprehendit; et hoc, si purus est. Et homo fit beatus contingendo corde illud quod semper beatum manet: et est illud ipsa beatitudo perpetua, et unde fit homo vivus, vita perpetua; unde fit homo sapiens, sapientia perfecta; unde homo fit illuminatus, lumen sempiternum est. Et vide quemadmodum tu contingendo efficeris quod non eras, non illud quod contingis facis esse quod non erat. Hoc dico, Deus non crescit ex cognitore, sed cognitor ex cogtamus Deo, quia diximus pretium nos dare quodam modo. Non enim unde augeatur, illi damus, qui et te lapso integer est, et te redeunte integer manet, paravideri ut beatificet conversos, et aversos puniat caecitate. Vindicat enim primo in anima aversa a se, exordio poenarum, ipsa caecitate. Qui enim se avertit a lumine vero, id est, a Deo, jam caecus efficitur. Nondum
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ uides. dorsũ nõ uides: eo tꝑ̃r qͦ faciẽ ui¬
des Et̃ qñ dorsũ uides: eo tp̃r faciẽ nõ uides.
N on sic gͦ uides. ut cõpͥhendas S qñ aspicis
aliã partẽ qm nõ uid̾as: nͥ menoria tec̃ faci¬
at ut memin̾is tͤe uidisse uñ recedis. nũquã
dic̾es aliqͥd te uł ĩ suꝑficie comp̾hẽoisse: Trac¬
tas qd̾ uides. u̾sas illu̾c atq illue: uł ip̃e cixcu¬
is ut totũ uideas Uno gͦ aspectu totũ uid̾e nõ
potes Et qmdiu u̾sas ut uideas. parces. uides.
⁊ cõtexendo qͣs iudisti alias partes: uideris totũ
inspic̾e. Non aũ hic ocłoꝵ uisꝰ. s memorie
uiuacitas intelligit᷑. Quid gͦ de illo fiz̃ dici pͦ¬
test: Ecce de corꝑibꝰ dicimꝰ fubiacẽtibꝰ ocłis nõ¬
tris. nõ illa possumꝰ cõp̾hend̾e̾ aspectu: Quis
gͦ ocłis cordis cõp̾hendit dm̃ : Siifficit ut at¬
tingat. si purꝰ ẽ ocłs Si aũt atñgit. tactu qͦdã

Expanded text:
faciem vides, dorsum non vides eo tempore quo faciem vides: et quando dorsum vides, eo tempore faciem non vides. Non sic ergo vides, ut comprehendas: sed quando aspicis aliam partem, quam non videras, nisi memoria tecum faciat ut memineris te vidisse unde recedis, nunquam te dixeris aliquid vel in superficie comprehendisse. Tractas quod vides, versas huc atque illuc, vel ipse circuis ut totum videas. Uno ergo aspectu totum videre non potes. Et quamdiu versas ut videas, partes, vides: et contexendo quia vidisti alias partes, videris totum inspicere. Non autem hic oculorum visus, sed memoriae vivacitas intelligitur. Quid ergo de illo Verbo, test? Ecce de corporibus dicimus subjacentibus oculis nostris, non illa possunt comprehendere aspectu: quis ergo oculus cordis comprehendit Deum? Sufficit ut attingat, si purus est oculus. Si autem attingit, tactu quodam
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq qn aliqͥd enunꝰ. q̃rimus aliqͥd qd̾ de¬
mus : ut hẽamus rẽi uiem dato p̾cio qͣm
uolumꝰ em̾e. ⁊ extra nos est quod damus:
Et si ap̃t noserat. fit extra nos illud quõ
damus : ut sit apub nos illud qd̃ cõꝑamuͭ
Quicqͥd p̾cii muͤe nerit qui emnit aliquid.
necesse ẽ ut tale uuieniat. ut det qd̃ hab
accipiat quod nõ ht̃: Manet tam̃ ille a
quo abscedit p̾ciũ. ⁊ accedit illus pro quo
dat p̾ciũ: Qui aũt uult cõparare u̾bũ.
hoc ẽ qͥ uult hr̃e: nõ q̃rat extra se ip̃m
quod det Se ip̃m det: Qd̃ cũ fec̾it. non
se amitit: sicut amittit p̾ciũ qñ aliqͥd¬

Expanded text:
 aliquid emimus, quaerimus aliquid quod demus, ut habeamus rem dato pretio quam volumus emere. Et extra nos est quod damus; et si apud nos erat, fit extra nos illud quod damus, ut sit apud nos illud quod comparamus. Quidquid pretii invenerit qui emit aliquid, necesse est ut tale inveniat, ut det quod habet, et accipiat quod non habet; maneat tamen ille a quo abscedit pretium, et accedat illud pro quo dat pretium. Qui autem vult comparare Verbum hoc, qui vult habere, non quaerat extra se ipsum quod det, se ipsum det. Quod cum fecerit, non se amittit, sicut amittit pretium, quando aliq