comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
socu sint uerũ ẽ ñ aliud lucrum. quã ꝙ ex q̃stu uenit. hũ
qͦq adiec tionem ꝑtiuere
Ulpimnus lib̾ xxx. adsabinũ. Si conuenerit int̃ socits
ne intra certũ tempꝰ cõmunis res diuidłtur cuenise
ne societate: abeatur. Quid t̃n si ħ conuenit ne blit᷑
anualeat. Eleganter p̃oponius scripsit. Et frustra hac
conuenire. Nã ⁊ si ñ conuenit si tam̃ intempestiue:¬
ne intͣ certũ tp̃s renunciet p̃t ricione habe renun¬
ciatiatio. nec tenebit᷑ ꝓsocio. Qui iđo renunciauit
ꝗa c̃dicio q̃dam societaserat coita ei ñ p̃stotur. aut ꝗd
suta inuiriosus. ⁊ dampnosus socuis sit ut ñ expedut¬

Expanded text:
x quaestu uenit, hanc quoque adiectionem pertinere. 14 Ulpianus libro trigesimo ad Sabinum. Si conuenerit inter socios, ne intra certum tempus communis res diuidatur, non uidetur conuenisse, ne societate abeatur. quid tamen si hoc conuenit, ne abeatur, an ualeat? eleganter Pomponius scripsit frustra hoc conuenire: nam  ante tempus renuntietur, potest rationem habere renuntiatio. nec tenebitur pro socio qui ideo renuntiauit, quia condicio quaedam, qua societas erat coita, ei non praestatur: aut quid si ita iniuriosus et damnosus socius sit, ut non exped
Abbreviated transcription (Latin):
tuit .ꝑ aliũ. societatẽ amministrare.
s hn alias uisiualde ste idoneus socuis aut facilis afitã
etiã paliũ societatis aminis tracios&ui igͥ pauor scit᷑ in
ne diuidãt ᷑ ñi aliqua iusta racio int̃cedat necuenđt pacit

Expanded text:
t et per alium societatem administrare non alias, nisi ualde sit idoneus socius aut facilis afuturo etiam per alium societatis administratio. Qui igitur paciscitur ne diuidat, nisi aliqua iusta ratio intercedat, nec uendere pot
Abbreviated transcription (Latin):
Pauł .R. Nõ udi mandati condicione parcũ cũ uiman¬
dato adiec tunisit ut idonea cautio adebitore ȩxigẽ¬
retur. sineq fideuisar neq pignora accepta sint:
Sceuo lib̵ .i. responsoꝵ. Creditor mandatorẽ c̃uenit
isc̃dempnat̾ ꝓuocauit querendũ ẽ an manente appel
salute. Sẽpniã ꝑtinẽ ad animũ meũ cognorusti. Id̃aq
ꝙ exuoto meo tiuptura tibi sit uelim certus sis sedđm
dignitatẽ tuam contrahere te matrimoniũ. et quã¬
uis idonee reꝓmissuram tͥ ticiã matrẽ puellȩ do¬
tẽ sciam. tañ et ipse quo magis c̃tiliẽ animũ tuũ
domui meȩ. fidẽ meã int̾ ponere non dubito. Quare
scias ꝙ cumq ab ea ex hac causa stipulatus fueri id mę
mea side eguiisse saluũ te habiturũ. atqritaticia q̃
neq ticio mandauerat. neq ratum habuerat ꝙ scripse¬
rat dotem seio ꝓnusit. Quero si h̃des ticu excausa
mandati p̃stiter tt an actione mandati In dem ticiȩ¬

Expanded text:
pondit non videri mandati condicioni paritum, cum in mandato adiectum sit, ut idonea cautio a debitore exigeretur, si neque fideiussor neque pignora accepta sint. Scaevola libro primo responsorum Creditor mandatorem convenit: is condemnatus provocavit: quaerendum est, an manente appellsalutem. Semproniam pertinere ad animum meum cognouisti: ideoque cum ex uoto meo nuptura tibi sit, uelim certus sis secundum dignitatem tuam contrahere te matrimonium. et quamuis idonee repromissuram tibi Titiam matrem puellae dotem sciam, tamen et ipse quo magis conciliem animum tuum domu‹i› meae, fidem meam interponere non dubito: quare scias, quodcumque ab ea ex hac causa stipulatus fueris, id me mea fide esse iussisse saluum te habiturum.' atque ita Titia, quae neque Ti‹ti›o mandauerat neque ratum habuerat quod scripserat, dotem Seio promisit. quaero, si heres Titii ex causa mandati praestiterit, an actione mandati heredem Tit
Abbreviated transcription (Latin):
possit uł res eiꝰ obligatȩ eẽnt ꝓpt̃ ũba epłȩ sup̃scrip¬
tẽ respondi. neq conuenu: posse neq res obligatas ẽe:
Paulus lib .ii. ad neraciũ. Quod filiofamilias ut petet
mandaui. emangipatus ex egit de pecculio intra annũ
utilit̾ agam. slaul.R.S. ⁊ cũ filio agendũ ẽ
Sceuola lib ir. digestor. Cr̃ controũsia eẽt de hr̃dite
de functȩ int̃ scriptũ hr̃dem ⁊ pitruũ meui ũ ⁊ amita
meuiis litteris adsorores suas factas dectarauit com¬
miune futurũ ꝗcquid ad eũ ex euentu litis hr̃ditarie
res ex ea transac tione ad eum ꝑuenirent anex lit̾is su¬
is possit a sororib c̃ueniri. Respondi posefmandauit
inħ uerlu. Lucus ticius guo sero salutẽ. Peto et mindo
solutatib ñ fuerint me p̃sentaturũ hac epła manu nica
scripta notũ tibi facio. quero si nõ fiderus set simandas
creditori⁊ alias egisset quã ꝙ ei mandatũ eẽt an in ac¬
tone mandati tenerẽtur .R. teneri: ⁊ ꝓsocio .R.¬

Expanded text:
e supra scripta. respondi neque conueniri posse neque res obligatas esse. 61 Paulus libro secundo ad Neratium. Quod filio f‹am›ilias ut peteret mandaui, emancipatus exegit: de peculio intra annum utiliter agam. Paulus: sed et cum filio agendum est. 62 Scaeuola libro sexto digestorum. Cum controuersia esset de hereditate defunctae inter scriptum heredem et patruum Maeuium et amitas, Maeuius litteris ad sorores suas factis declarauit commune futurum, quidquid ad eum ex euentu litis hereditariapraedia et aliae quaedam res ex ea transactione ad eum peruenirent, an ex litteris suis possit a sororibus conueniri. respondit posse. Mandaui in haec uerba: 'Lucius Titius Gaio suo salutem. Peto et mando soluta tibi non fuerint, me repraesentaturum h‹a›c epistula manu mea scripta notum tibi facio.' quaero, si non fideiussisset, sed mandasset creditori et alias egisset quam quod ei mandatum esset, an actione mandati teneretur. respondit teneri. PR
Abbreviated transcription (Latin):
agẽ posse. Palami enĩ facẽ uiciũ ñ tã ticiȩ nõe. quã
ꝙ consultũ uellet mandasse. Itt si maritꝰ adũsus manda¬
ꝓponi cursũ mouendus sit Puob ꝗs mandauit negaciꝵ
ãministracionẽ quesitũ ẽ anunus ꝗsq mandati iuidi¬
ritũ ⁊ socerũ id actũ cẽt. uł tacito intellectu ut onus
exibendȩ uxoris ad miritũ rediret. p̃stante iutre doti
uiuras nullã actionẽ suꝑ fore adiecipiendũ qđ nexet᷑¬

Expanded text:
acere Titium non tam Titiae nomine, quam quod consultum uellet, mandasse. item si maritus aduersus mandanihil proponi, cur summouendus sit. Duobus quis mandauit negotiorum administrationem: quaesitum est, an unusquisque mandati iudiciritum et socerum id actum esset uel tacito intellectu, ut onus exhibendae uxoris ad maritum rediret praestante patre dotis usuras, nullam actionem superfore ad recipiendum quod neget
Abbreviated transcription (Latin):
uentũ abbĩde debitoris ebłaato oñi debito. restitũe
cũ fructib cogrtur᷑. Neq habendũ similẽ exstranes ẽp¬
R. die adiecto inmandato intͣ quẽ p̃staturũ se lucu̾
ticuis cribit nõ ẽe impedim̃to quominꝰ etiã pt eũ diem
torib insolidum eligi posse etiam si ñ sit c̃cessũ in mĩ¬
idato. pt condempnacionẽ añt induoꝵ ꝑsonã collatam
necessario excausa uidicati singulos ꝓpar dimidia ẽ ue
niri posse. et deb̾e. ¶ Creditor pignus uendidit. quero
ansi euicta sit possessio emptor⁊ reg̃ssum creditor ad
mandatorẽ habe possit. et an int̾ sit creditoris iuire
uendiderit. ancõniuni iure ꝓmiserit. Pauł. R. Si cre
ditor ex ptio pignoꝵ debitũ c̃secut̾ ñ sit mandotorẽ
liberũ nõ uideri ex ħ responso apparert si eilictone
nõe ñ teneatur ꝓficere eã rẽ ad libacionẽ. Ulle illi sa¬
lutẽ mando tibi ut blerio seuero affini meo. oc tuagĩ¬
ta credas sub pignore illo. et illo inquam peccuniã. et

Expanded text:
i debito restituere cum fructibus coge‹ndum› neque habendum similem extraneo empaulus respondit die adiecto in mandato, intra quem praestaturum se Lucius Titius scripsit, non esse impedimento, quo minus etiam post eum diem m ex mandatoribus in solidum eligi posse, etiamsi non sit concessum in mandato: post condemnationem autem in duorum personam collatam necessario ex causa iniri posse et debere. Creditor pignus vendidit: quaero, an, si evicta sit possessio emptori, regressum creditor ad mandatorem habere possit et an intersit, creditoris iure vendiderit an communi iure promiserit. Paulus reditor ex pretio pignorum debitum consecutus non sit, mandatorem liberum non uideri. ex hoc responso apparet, si euictionis nomine non teneatur, proficere eam rem ad liberationem. 'Ille illi salutem. Mando tibi, ut Blaesio Seuero adfini meo octoginta credas sub pignore illo et illo: in quam pecuniam et
Abbreviated transcription (Latin):
aquã non quiđd alud inmetti licet. Insuo enĩ ali ac tems
facẽ licet. quatenus uichil malienũ imnattet. fumi aũt p
aque ẽẽ immissionẽ posse ugitur suꝑiorem crm inferi¬
reuge ĩ iui ñ ec̃ id ita fac̃e. alphenũ deniꝙ icͥbe. ait łose nta agi i u
non ẽẽ insio lapidem cedere: ut in eum fundũ frigm̃t
cidant. dicit igt aristo eumgui tibernã casiarũ anctu¬
nensib condutit asupiore ꝓhibi posse fumũ im muitte.
Sedinit tur nenses ei ex conducto tenerr aqi q : Pc
posse dicit. cũ eo ꝗcũ sumũ in migtat. iuser s̃t ẽẽ fumum
immitere gͦ ꝑ contrariu agi poterit ius et fumũ im¬
sit ra agere. licer fumũ ñ griuẽ puta ex faco insuo fa
facere aut sede. aut liuare. Idẽ indiusum ꝓbct. Na hin
lulneis inquid uaporib cum ꝗntilla cuniculũ ꝑgenteñ
inortiꝰ iulsꝰ instrurisset pͥlacuit potiusse : tules seruitutes
imponi

Expanded text:
aquam, non quid aliud immitti licet: in suo enim alii hactenus facere licet, quatenus nihil in alienum immittat, fumi autem sicut aquae esse immissionem: posse igitur superiorem cum inferioreundum fragmenta cadant. dicit igitur Aristo eum, qui tabernam casiariam a Minturnensibus conduxit, a superiore prohiberi posse fumum immittere, sed Minturnenses ei ex conducto teneri: agique sic posse dicit cum eo, qui eum fumum immittat, ius ei non esse fumum per contrarium agi poterit ius esse fumum imssit ita agere licere fumum non grauem, puta ex foco, in suo facfacere aut sedere aut lauare. Idem in diuersum probat: nam et in balineis, inquit, uaporibus cum Quintilla cuniculum pergentem in Ursi Iuli instruxisset, placuit potuisse tales seruitutes imponi.
Abbreviated transcription (Latin):
ius tibi noncẽ me cõptrescom peat nũ acdio adicrue
eum quiꝰ ceisit m talem seruitute: ut inpariet es
ne unmnattẽre nũ liceat. sup̃ꝙ: itigna uerbi gra p¬
eicum andulatariũ facẽ suꝑq eum partetẽ colan is
struc tiles imponere: que itectum porticus ambne

Expanded text:
actio aduersus eum, qui cessit mihi talem seruitutem, ut in parietem eius tigna inmittere mihi liceat supraque ea tigna uerbi grticum ambulatoriam facere superque eum parietem columnas structiles imponere, quae tectum porticus ambula
Abbreviated transcription (Latin):
miuũ sicuti cetaa seruitutũ intencio siedes pluriũ¬
dncꝵ sinit aniniblidum agatur. Papentanius lib uii q¬
stionũ tractat ⁊ ait. Singulos dños insolidum age resi¬
cuti deceteris seruitutib: excepto usufructu seg ñ
honera uicini sustinerent s mnodus aut reffectionis ut
hanc ac tionẽ ad eum modum ꝑtinet qui inserutute
imposita continetur forte ut refficiat lapide quadrato
uł lapidestructili. uł quouis alio oꝑeꝙ inseruitute dic¬
tum ẽ sueniunt fructus in hanc ac tionẽ. Id ẽ qͦmdũ
qđ haberet. si honera edium ei uicinus sustingret. Ra
detẽriorem si facit. uut ꝑ hanc actione: aut ꝑ opis nou
nunciationẽ ꝓhibetur

Expanded text:
minum, sicuti ceterarum servitutium intentio. Si aedes pluri sint, an in solidum agatur, Papinianus libro tertio quaestionum tractat: et ait singulos dominos in solidum agere, sicuti de ceteris servitutibus excepto usu fructu. sed non onera vicini sustinerent. Modus autem refectionis in hac actione ad eum modum pertinet, qui in servitute imposita continetur: forte ut reficiat lapide quadrato vel lapide structili vel quovis alio opere, quod in servitute dictum est. Veniunt et fructus in hac actione, id est commodum quod haberet, si onera aedium eius vicinus sustineret. Par facere licet: deteriorem si facit, aut per hanc actionem aut per operis novi nuntiationem prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ue facẽ ꝓhib̾ ce. Nami noñib seriututib rẽffectio adeũ
ꝑtinet quisbi seruitutẽ asserit. nadcum ciũ resser¬
uit s pualiut seriui sentenora imposita spẽcie ut
possit. quis deffende uis sibieȩ cogere: adũsariuũ reffi
cere pirete ad honeri ila s̃ustinenda labeo aũt hanc
seruitutẽ uon hominẽ debe u remdeniq lice dño rẽ
derelinquere scribit. Iħ aut actio in rẽ migis ẽ quã

Expanded text:
hiberet: nam in omnibus seruitutibus refectio ad eum pertinet, qui sibi seruitutem adserit, non ad eum, cuius res seruit. sed eualuit Serui sententia, in proposita specie ut poscere parietem ad onera sua sustinenda. Labeo autem hanc servitutem non hominem debere, sed rem, denique licere domino rem derelinquere scribit. Haec autem actio in
Abbreviated transcription (Latin):
aut adꝙͦ cĩ int̾ ẽ reuocabitur: quamus punum ad quer⁊
seruitus non posstss ⁊si duoꝵ fundus st. qui seruit: ad¬
uersus unum quemiq poterit t sr ut pomponius l¬
br̃o eodẽ scribit. quis quis deffendit solidum debet restitu¬
here qa lĩ duusionẽ tes non recepit ISiquis mĩ meri uđ ac¬
tus ut uiȩ controusã non faciat. Sresficere sternere
non paciatur : pomponuiꝰ lib̵ eodẽ seribit confessoria at tiõe
uãut it̃ inuiũ. Pahibuilẽ facit: marcellus q̃q̃ ap̃ iulianũ
notat. It̃ pcte ncsim uł iuam uindicandam ẜ derefer¬
Ttione uȩ: int̃ dicto uti possumus ꝙͣ de ninere ac tuq
esficiendoyuon tam̃ se filic̾em quis sternere uelit n nã¬
im. id conuenit s ⁊ deliustu quia seruitꝰ ẽ cmpetunt
sobis inrem ac tiones ¶ competit aũt de seriutute ac tio mrẽ¬
Ano disficu neganti seruetutẽ se uicino debe. tui eds
ñ iniotum libg sunt. s ei cum quo agit serututẽ nondebr̃.

Expanded text:
ad quod eius interest reuocabitur, quamuis per unum adquiri seruitus non possit. Sed et si duorum fundus sit qui seruit, aduersus unumquemque poterit ita agi et, ut Pomponius libro eodem scribit, quisquis defendit, solidum debet restituere, quia diuisionem haec res non recipit. Si quis mihi itineris uel actus uel uiae controuersiam non faciat, sed reficere sternere non patiatur, Pomponius libro eodem scribit confessoria actione muiam uel iter inuium uel inhabile facit, Marcellus quoque apud Iulianum notat iter petendum uel uiam uindicandam. sed de refectione uiae et interdicto etit: non tamen si silice quis sternere uelit, nisi nominatim id conuenit. Sed et de haustu, quia seruitus est, competunt nobis in rem actiones. Competit autem de seruitute actio domino aedificii neganti seruitutem se uicino debere, cuius aedes non in totum liberae sunt, sed ei cum quo agitur seruitutem non debent.
Abbreviated transcription (Latin):
nere ht̃ actione descriutiste s iteturfi confessoria ac¬
scrione quȩ deseruitute mouetur fructus tĩ uenunt
soͦ uideamꝰ quicẽ fructus serututis possunt et ẽ uerui
tist demum fruc tuũ nõe cõputandũ si ꝗd st qđ ĩagp̃it̃ ã¬
labeo ait frũc t᷑ computant᷑ quantũ int̃ ẽ petitori ñ ũti
sindi sui utinere adũsarium. ⁊ hanc sentenciãpo ponus

Expanded text:
 confessoria actione, quae de servitute movetur, fructus etiam veniunt. sed videamus, qui esse fructus servitutis possunt: et est verius id demum fructuum nomine computandum, si quid sit quod intersitione, ut Labeo ait, fructus computantur, quanti interest petitoris non uti fundi sui itinere adversarium: et hanc sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
quam negatoria. confessoria ei qui serututẽ sibi cõpetẽ
contendit. Negatoria dño qui ilegit .ħ uit inre c tiog̃se
nemo iũndicare potẽ quam is qui dñcũ in sundo uicino ba¬
bet cui seruitute dicit deberi Srettẽneracius scribit si na¬
dĩ lociusus fructus legetur it̃ quoq sequi ꝑea scilicet
loci findi ꝑque qusum fruc tumꝰ cocenit constitũeret. qui¬
tenus e ad sruendum netass iriũ. Nꝑnq sciendũe ꝗ sra¬

Expanded text:
quam negatoria, confessoria ei qui servitutes sibi competere contendit, negatoria domino qui negat. Haec autenemo uindicare potest quam is qui dominium in fundo uicino habet, cui seruitutem dicit deberi. Recte Neratius scribit, si medii loci usus fructus legetur, iter quoque sequi per ea scilicet loca fundi, per quae qui usum fructum cessit constitueret quatenus est ad
Abbreviated transcription (Latin):
uolo exꝑiri altius me tollere ꝓ hibentem. inrẽ. ac tionẽ : et¬
pur. licet enimscruant edes icȩ:eitm cum quo uetur
non seruunt ħ igitur intendo habe: ĩus altius collendi
inuito eo cum quo ago quautum eñ adeum pranet li¬
beras edes ab cossicui onino altius tollere non liceat. ad¬
aersus eum recte ageturuis ei non ẽẽ tolleress̃ serut¬

Expanded text:
ibentem: in rem actione experiar: licet enim seruiant aedes meae, ei tamen cum quo agitur non seruiunt: hoc igitur intendo habere me ius altius tollendi inuito eo cum quo ago: quantum enim ad eum pertinet, liberas aedes habeo. Si cui omnino altius tollere non liceat, aduersus eum recte agetur ius ei non esse tollere. haec seru
Abbreviated transcription (Latin):
et ei qui altiores edes hbet deberi poterit.
ne licettei altius eelere licettius uoimꝑonitur quia do¬
serutute ñ debeat altii sextullerit edifficia sua ut iam
ego uidear luminib obstattiris. si edisficuero frustra
sagndes uusma uoreẽ ita edisficitum lube. initote
ẜsintrã tempus statutum rursũ deposũit edifficiũ su¬
am.sulcinui reñiscetar tibi uendicacioi Sciendũ tm in
his seruitutib possessorẽ ee eundiuris i pecitarẽ n si
forte non habeani edificatum altius inmeo adusarius ĩs
posserar e. Nam cum niduil sit in nouatũ ile postidet᷑
⁊ edifficantẽ me ꝓhibe potẽ ⁊ cuuli ꝗtione ⁊ int̃ dic
actio nobis competie. ut horeri ferit ⁊edissicia ref¬
sicuat adeum modum ꝗ seruitute imiposita comphensꝰ¬

Expanded text:
et ei, qui ulteriores aedes habet, deberi poterit. ne liceat ei altius tollere, licet tuis non imponatur: quia doservitutem non debebat, altius extulerit aedificia sua, ut iam  uidear luminibus tuis obstaturus, si aedificauero, frustra intendes ius mihi non esse ita aedificatum habere inuito te: sed si intra tempus statutum rursus deposuerit aedificium suum uicinus, renascetur tibi uindicatio. Sciendum tamen in his seruitutibus possessorem esse eum iuris et petitorem. et si forte non habeam aedificatum altius in meo, aduersarius meus possessor est: nam cum nihil sit innouatum, ille possidet et aedificantem me prohibere potest et ciuili actione et interdicactio nobis competit, ut et onera ferat et aedificia reficiat ad eum modum, qui servitute imposita comprehens
Abbreviated transcription (Latin):
religio filii. cũ quo etiã iudiciũ consistere potẽ.n
er dari oporte. puto dandã mi actionẽ. uł pucti ex¬
ceptione ꝓpt̃ religionem ⁊ conuencionẽ.
Paulũ lib̵ .xii. ad edictũ. Qui iurisse. dicitꝰ. nichil
refert cuiꝰ sexus etatis ue sit. oni eni mo custo¬
diri debet ius uirandũ adũsus eũ ꝗ contẽptu¬
e eo cuidefferet fuit. quam uis pupillu ñ uideatꝰ¬
ꝑ iurare quia sciens fallere ñ uideat᷑. Pipat᷑ filiu
dare ñ oportere uirauerit. Cassuiꝰ respondit ⁊ pi¬
tri ⁊ filio dandã exceptionẽ uiruurandi ISi pat̃
iurauĩt inpeculio nichilee filiũ conuenurꝰ potie:

Expanded text:
religio filii, cum quo etiam iudicium consistere potest. ei dari oportere, puto dandam mihi actionem uel pacti exopter religionem et conuentionem. 26 Paulus lrefert cuius sexus aetatisue sit: omni enim modo custodiri debet iusiurandum aduersus eum, qui contentus eo cum deferret fuit: quamuis pupillus non uideatrare, quia sciens fallere non uideatur. Si pater filium dare non oportere iurauerit, Cassius respondit et patri et filio dandam exceptionem iurisiurandi: si pater iurauerit in peculio nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ex hns sibi isq̃ nerua negauit. Iubencius etiam cũ conuiuiis &
bospitib posse ut ꝙ̃ sentencia mͥ uera uidetur. aliquo eiũ largui
cũ usaario agendũ ẽ ꝓdignitate eiꝰ ciu relictus ẽ. usus. siutitur
his ut puta dũ taxat inuilla. pomis aũt nolerib ⁊ florib. i lignis
uidendũ utrũ eodẽ loco utatur dũ rtarat anctiam inopidum
ei desferri possint s melius  accipe inopidum defferenda. neq
enĩ qstiuiꝰ uits efret s. babund nt infundo. S. si peccoris ei usa
lictus ẽ. putigqis ouilis idstertorindum dũ tarat libeo uit.
Sneq lana neq agnis neq lacte usurum. ħ cnim magis i ñfra¬
otucẽ. h amplius etunt mo dico licte usurum puto. neq: ciã
ã stricte int̾ ptandȩ s̃ uoluntites de sunctor. G. sĩ arm̃ti bo¬
uum usiᷤ relinquit᷑ om̃e usum habebit zad arandũ ⁊ adeę
t quȩ boues apti sunt. squi niqua legato usu uidendũ
Iuet domre possit: ad ueendũ subiugo utisiforte auriga fuit

Expanded text:
et ex his quae Nerua negauit: Iuuentius etiam cum conuiuis et hospitibus posse uti: quae sententia mihi uera uidetur, aliquo enim largius cum usuario agendum est pro dignitate eius, cui relictus est usus, sed utetur ‹h›is, ut puto, dumtaxat in uilla: pomis autem et oleribus et floribus et lignis uidendum, utrum eodem loco utatur dumtaxat an etiam in oppidum ei deferri possint: sed melius est accipere et in oppidum deferenda, neque enim graue onus est horum, si abundent in fundo.Sed si pecoris ei usus relictus est, puta gregis ouilis, ad stercorandum usurum dumtaxat Labeo ait, sed neque lana neque agnis neque lacte usurum: haec enim magis in fructu esse. hoc amplius etiam modico lacte usurum puto: neque enim tam stricte interpretandae sunt uoluntates defunctorum.Sed si boum armenti usus relinquatur, omnem usum habebit et ad arandum et ad cetera, ad quae boues apti sunt.Equitii quoque legato usu uidendum, ne et domare possit et ad uehendum sub iugo uti. et si forte auriga fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃ ⁊ .Ai. adꝰ Quirestituere nissuᷤ iudici nõ paret ꝯ¬
tẽ dens ñ pꝰse restituere. s siꝙ hãt rẽ manu mili¬
tari officio iudieiᷤᷤ. ab eo p̾sessio defert᷑. ffruetuũ
dĩrtaxat oĩsc cause nõe cõdẽpnatio fit. Si uero ñ
pet̾ restituere. siꝗd dolo fecit quo minꝰ possit. Is
quãtũ adu̾sariꝰ inlitẽ sine ulla taxatiõe inifim¬
tũ iurauĩt dãpnãd ẽ. Giuero ñ pot̃ restitu̾e̾. nec
d̾olo fecit quo minꝰ p̾sit.ñ pluriᷤ quãquãt reꝰ ẽ.
idẽ quãti adu̾sarii int̾fuit ꝯdẽpnãdꝰ ẽ. ħ sentaecra

Expanded text:
edictum.Qui restituere iussus iudici non paret contendens non posse restituere, si quidem habeat rem, manu militari officio iudicis ab eo possessio transfertur et fructuum dumtaxat omnisque causae nomine condemnatio fit. si uero non potest restituere, si quidem dolo fecit quo minus possit, is quantum aduersarius in litem sine ulla taxatione in infinitum iurauerit, damnandus est. si uero nec potest restituere nec dolo fecit quo minus possit, non pluris quam quanti res est, id est quanti aduersarii interfuit, condemnandus est. haec sent
Abbreviated transcription (Latin):
hor inrt diũ ẽȩ. de in rẽuerso ce actio possi sħ ut¬
qularit̃ dicimus. tociens de inimũso eẽ actionẽ.
ub cssib ꝓcurator manda itret ꝗ negocia gessit ne¬
prigestoꝵ habet actionẽ quociensq aliquiđ cõ¬
epsit seruus ut aut meliorẽ rem dñs lubuit. aut

Expanded text:
de in rem uerso actio possit.Et regulariter dicimus totiens de in rem uerso esse actionem, quibus casibus procurator mandati uel qui negotia gessit negotiorum gestorum haberet actionem quotiensque aliquid consumpsit seruus, ut aut meliorem rem dominus habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ut ipse uberiorẽ ac tionẽ. h̃t certe si p̃uen
sit ab aliquo ⁊actũ de pecidio. de in rẽũso ac
incesset uidendum. ⁊ reffert pomponius iulia
ro adño fusset solutum. s ita demũ si p̃stitit ex
i nanumisit aqi cum eodeinrẽ ũso ñ potẽ. quia
eli libtatẽ. locupleciar ęx nũmis non sit.

Expanded text:
debet, ut ipse uberiorem actionem habeat. certe si praeuentum sit ab aliquo et actum de peculio, de in rem uerso actio an cesset, uidendum. et refert Pomponius Iulianum seruo a domino fuisset solutum, sed ita demum, si praestiterit ex m manumissit, agi cum eo de in rem uerso non potest, quia dando libertatem locupletior ex nummis non fit.
Abbreviated transcription (Latin):
eũ cẽt ꝑpetua uiuo filio. iđo siex cuisa redibitia
exat de peculio actio sex m̃suierit pt inarta
silii idemq dicendum in oñib temporalib io¬
nib Isi seruus cui creditumẽ ap̃ hostes sit dep¬
cubo actio incdh̃m ñ annõ finiendaẽ. quã du
pt̾ liminio reuerti potẽ
Pompomius lib .iiii. ad ꝗntũ muciũ Deffinicior
peculũ int̃dunutendũ e etim si seruus in¬

Expanded text:
et perpetua uiuo filio, ideo si ex causa redhibitionis erat de peculio actio, sex mensum erit post ii: idemque dicendum in omnibus temporalibus actionibus.Si seruus cui creditum est apud hostes sit, de peculio actio in dominum non anno finienda est, quamdiu postliminio reuerti potest. 3 Pomponius libro quarto ad Quintum Mucium.Definitione pecul
Abbreviated transcription (Latin):
Druus pius rescripsit. Eũ qui fugitiuũ uultsolen¬
s querere in p̃diis alienis: posse adire p̃sidẽ. lit̾as
ei daturum: ⁊ si itares exegerit. ap̃ p̃paritorẽ q̃q¬
ex ut ei ꝑmittatur ingredi. ⁊ inquirere : penã cun¬
Bdẽ p̾sidẽ ineum constituere: ꝗ ui quiri ñ ꝑmiser

Expanded text:
Diuus Pius rescripsit eum, qui fugitiuum uult requirere in praediis alienis, posse adire praesidem litteras ei daturum et, si ita res exegerit, apparitorem quoque, ut ei permittatur ingredi et inquirere, et poenam eundem praesidem in eum constitue
Abbreviated transcription (Latin):
posset. et ita uilianus scribit: alias aũ inuito to¬
fruc tuario locꝰ religiosus ñ fiet : Sisi c̃senciat
fruc tuariu̾. magis ẽ ut locꝰ religios fiat locũ
qui seruit nemo religiosum faciat. nͥ consen¬
tiat is cui serũ ituꝰ deberetur S si ñ minꝰ cõ¬
mode ꝑ aliũ locum seruitute uti potẽ . ñ ui¬
detur seruitutis impediende causa id fieri
⁊ iđo religiosus fit. Et sane. ht̃ hoc racronẽsis
ꝗ pignori dedit agrum. si in eũ suuo mortuũ
intuler̃. religiosũ eum facit. S & et s ipse infe¬
ritur idẽ ẽ. Cet̾um alii concede ñ potẽ
PIN Anuo libro .xxI. ad edic̃t. Scriptus hr̃s
prius quã hrditatẽ adeat patrẽ familia mar¬
uiũ inferendo. locũ facit religiosũ. Nec qui pu¬
tie liepso phrdẽ cum gerere finge enĩ had t
huc delibare deadeunda hĩditate: ego etiam pato
s ũ lit̃s eum intullerit s quiuis aliu in de

Expanded text:
posset: et ita Iulianus scribit. alias autem inuito posset: et ita Iulianus scribit. alias autem inuito fructuario locus religiosus non fiet: sed si consentiat fructuarius, magis est ut locus religiosus fiat. Locum qui seruit nemo religiosum facit, nisi consentiat is cui seruitus debetur. sed si non minus commode per alium locum seruitute uti potest, non uidetur seruitutis impediendae causa id fieri, et ideo religiosus fit: et sane habet hoc rationem. Is qui pignori dedit agrum si in eum suorum mortuum intulerit, religiosum eum facit: sed et si ipse inferatur, idem est: ceterum alii concedere non potest. 3 uicensimo quinto ad edictum. Scriptus heres prius quam hereditatem adeat patrem familias mortuum inferendo locum facit religiosum, nec quis putet hoc ipso pro herede eum gerere: finge enim adhuc eum deliberare de adeunda hereditate. ego etiam si non heres eum intulerit, sed quiuis ali
Abbreviated transcription (Latin):
uidundo. conueniri eũ posse: Ip̃tior ait. siue hõ
mortiuiꝰ. ossa ue hominiꝰ mortui in locũ purũ ã¬
alt̾uis. aut insep̃ulchrũ. iti qͦ uis ñ fuerit illalta
ẽẽ dicent᷑: qui ħ fec̾ infactũ actione tenetur.:
pena pecun laria subicietur. IS ea aut in lacrõe
p̃tor sensit. quȩ sepultureꝰ causa fit purus aũ
dicitur. qui neq sacer neq sc̃s qui neq religi¬
tur.¶ Sepulchrũ ẽ ubi corpus. ossaue hominiꝰ c̃¬
dita sunt: Celsus aũ ait. ñ totus ꝗ sepulture de¬
stinatus ẽ locus religiosus fit. s quatenꝰ corpꝰ
hunatũ ẽ. Imonum̃tũẽ ꝙ memoriȩ seruande
gr̃a existat ssi usufructum quis hit. religiosũ
locũ nõ facit. S ⁊ si alius ꝓprietatẽ : alius usufru¬
ctum habeat. ñ facẽt locũ religiosũ nec ꝓpͥe i
tarius. nͥ forte ipsũ qui usũ fructũ legauit
intulerit. cũ in aliũ inferri tã õportune ñ

Expanded text:
uidundo conueniri eum posse. Praetor ait: 'Siue homo uidundo conueniri eum posse. Praetor ait: 'Siue homo mortuus ossaue hominis mortui in locum purum alterius aut in id sepulchrum, in quo ius non fuerit, illata esse dicentur.' qui hoc fecit, in factum actione tenetur et poena pecuniaria subicietur. De ea autem illatione praetor sensit, quae sepulturae causa fit. Purus autem locus dicitur, qui neque sacer neque sanctus est neque religitur.Sepulchrum est, ubi corpus ossaue hominis condita sunt.Celsus autem ait: non totus, qui sepulturae destinatus est, locus religiosus fit, sed quatenus corpus humatum est.Monumentum est, quod memoriae seruandae gratia existat.Si usum fructum quis habeat, religiosum locum non facit. sed et si alius proprietatem, alius usum fructum habuit, non faciet locqui usum fructum legauerit intulerit, cum in alium locum inferri tam oportune non
Abbreviated transcription (Latin):
fellit tam̃. in mõdo compet̾e hic̃ actionẽ ħex
emplo etiam ad ũsus architectũ. ⁊ redemptorẽ
actiones dandas decreuit: Ego etiam aduersus
tabulariũ puto actiones dandas. qui inc̾pu¬
tacione fefellit DERE LIGIOSISAS Suptib:
sunerum et ut sunus aicere liccat
Upianꝰ lib̾ .x. ad edictũ. Qui ꝓpt̾ funus aliꝗd.
impendit. cũ defuncto c̃trahere credit᷑ ñ oũpnd.
e religiosũ cͥe aristo ait .¶Qui mortuũ in locũ
alienũ intulit. uł inferre curauĩt. tenebitur &¬
infac tũ actione. Nn locum alteri accipe de¬
bemus. sine in agro siue in edifficio So ħ ser¬
t̃no dño dat actionẽ ñ bonefidi possessori. nã cũ
licat. in locũ alt̾ius apparet de dño eum sentire. d
idẽdeo cuius loc̾ ẽ. s̃ frũc tuariu̾ inferendo
tenebitur dño ꝓprietatis. an: socius teneatur b
si ignorante socio intitullerit. tractar potẽ. ẽ
tm uerius familiȩ hrciscincunde. ł cõmuini di¬

Expanded text:
fellit tamen in modo, competere hanc actionem. Hoc exemplo etiam aduersus architectum actiotabularium puto actiones dandas, qui in computatione fefellit. DE RELIGIOSIS ET SUMPTIBUS FUNERUM ET UT FUNUS DUCERE LICEAT 1 Ulpianus libro decimo ad edictum. Qui propter funus aliquid impendit, cum defuncto contrahere creditur, non cum hest religiosum esse Aristo ait. Qui mortuum in locum alienum intulit uel inferre curauit, tenebitur in factum actione. 'in locum alterius' accipere debemus siue in agro siue in aedificio. sed hic sermo domino dat actionem, non bonae fidei possessori: nam cum dicat 'in locum alterius', apparet de domino eum sentire, id est eo cuius locus est. sed et fructuarius inferendo tenebitur domino proprietatis. an et socius teneatur, si ignorante socio intulerit, tractari potest: est tamen uerius familiae erciscundae uel communi di
Abbreviated transcription (Latin):
tener s ires legata sit atestatore decunu
nere agit᷑. nec sit unde funeret᷑: ad casqq̃ m in
mutere oportet: sacius ẽ enĩ de suo testatore
funerari. quã quos legata consequi s si adita
fuerit pot ea hrditas res emꝑtore auferẽnda:
ñ ẽ quia bonafidi possesor edominiũ ht̃ ꝗ¬

Expanded text:
testatore de cuius funere agitur nec sit unde funeretur, ad eas quoque manus mittere oportet: satius est enim de suo testatorem funerari, quam aliquos legata consequi. sed si adita fuerit postea hereditas, res emptori auferend‹a› non est, quia bonae fidei possessor est et
Abbreviated transcription (Latin):
fugitiuo dep̾hensos. ret te incustodiã tenerẽt
magistratus municipales. ad officiu p̃sidis ꝓuinciȩ ł
ꝓ c̃ suł. cõp̃hensos fugitiuos. recte transmitunt:¬
Rioniuꝰ lib ii. dĩsp. Si in arqa fugitiuus seruus sȩđdñt
necisto quidẽ ꝑiculo. discriminis uitȩ: tantũ sliburro¬
gat. potestatẽ dñi euitare poterit Nã diuũ piuꝰ re¬
scripsit : oñi mõ eos dñis suis reddere ante pugnãs
adbestigias. suiȩ pt̾ pugnam qm̃ int̾ dũ aut peccuniał
int̾ uersa. aut cõmisso aliqͦ iaiare maleficio. ad
fugͥendas inquisicionẽ : uł iusticiã animadũ sionis
in arcͥa sȩdarent mallent: reddi ergo eos opportet:
DEALEAT ORIBuS

Expanded text:
fugitiuos deprehensos recte in custodiam retinent. Magistratus municipales ad officium praesidis prouinciae uel proconsulis comprehensos fugitiuos recte transmittuntionum. Si in harenam fugitiuus seruus se dederit, ne isto quidem periculo, discriminis uitae tantum, sibi irrogato potestatem domini euitare poterit: nam diuus Pius rescripsit omnimodo eos dominis suis reddere siue ante pugnam ad bestias siue post pugnam, quoniam interdum aut pecunia interuersa aut commisso aliquo maiore maleficio ad fugiendam inquisitionem uel iustitiam animaduersionis in harenam se dare mallent. reddi ergo eos oportet. DE ALEATORIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
actionẽ d̾dolo decurrendũ Isi cum falsus modus
renunciatus ẽẽt. emptor cum uenditore exẽpto
egisset. agere poterit. etiam cũ m̃sore s si nichil
eiꝰ int̃ ẽ. condempnari m̃sorẽ nõ oportet: ꝙ siñ
de toto mõ quide erat cũ uenditore egerit sed
de minore: consequent̃ scribit põponius de resi¬
duo cũ m̃sore agi posse. Ih iudiciũ lacius p̃tor
porrexit. Nã ⁊si cuiꝰ us alterius rer m̃surã falsã¬
renunciasse dicetur. ħ actio competit ꝓ inde si
nebitur et si m̃sor machinarius fefellerit. hec

Expanded text:
actionem de dolo decurrendum. Si cum falsus modus actionem de dolo decurrendum. Si cum falsus modus renuntiatus esset, emptor cum uenditore ex empto egisset, agere poterit etiam cum mensore: sed si nihil eius interest, condemnari mensorem non oportet. quod si non de toto modo qui deerat cum uenditore egerit, sed de minore, consequenter scribit Pomponius de residuo cum mensore agi posse. Hoc iudicium latius praetor porrexit: nam renuntiauisse dicetur, haec actio competit. proinde si alterius rei, tenebitur. Et si mensor machinarius fefellerit, haec
Abbreviated transcription (Latin):
uersus emptorẽ : nĩ & hic emptor soluendo ñsit :
Id̃ põponiũ scribit. Siꝓpt̃ iudicium adibitus m̃sor
fraudauerit me in renunciatione. teneri eũ s
de iudicio minus tulit: Planesi ad uidicẽ adhibit.
ame renuncrauerit. dolo malo. dubitat: an teneri
mͥ debeat. ꝙ magis admittit: Shanc actionẽ hr̃di.
si milibq ꝑsonis. dandam pomponiuꝰ scribit : s in
hr̃dem simileq ꝑsonas. de negandã ait. Sxrui.aũ.
nõe magis noxile. quã de peculio compet̾e ait
quã uis ciuilis actio de peculio competit:
Pulus libroxr. ad edictum. Hec actio ꝑpetua ẽ.
quia inicium ret ñ ad circum scriptionẽ. s ad sus¬
cepto negocio originem accepit:
renunciauerit. s traxerit renunciacionẽ: ⁊obh
euenerit. ut uenditor lib̾ctur: qui ad signaturũ se
modũ. intra certũ diẽ ꝓmiserit: ħ ac tio locũ ht̃:
s nec dari utilẽ deb̾e pomponiu ait erit ergoad

Expanded text:
uersus emptorem, nisi et hic emptor soluendo non sit. uersus emptorem, nisi et hic emptor soluendo non sit. Idem Pomponius scribit, si propter iudicium adhibitus mensor fraudauerit me in renuntiatione, teneri eum, si ob hoc de iudicio minus tuli: plane si a iudice adhibitus contra me renuntiauerit dolo malo, dubitat, an teneri mihi debeat? quod magis admittit. Hanc actionem heredi similibusque personis dandam Pomponius scribit: sed in heredem similesque personas denegandam ait. Serui autem nomine magis noxale quam de peculio competere ait, quamuis ciuilis actio de pecquinto ad edictum. Haec actio perpetua est, quia initium rei non ad circumscriptionem, sed ‹a› suscepto negotio originem accipit. renuntiauerit, sed traxerit renuntiationem et ob hoc euenerit ut uenditor liberetur, qui adsignaturum se modum intra certum diem promisit, haec actio locum non habet: sed nec dari utilem debere Pomponius ait. erit ergo ad
Abbreviated transcription (Latin):
ercedes eos int̾uenire Pis aũt tenebit᷑ hac actiõe
qui renuncrauit: s renuncrasse ÷ eum acciꝑe deb̾mꝰ.
qui per alium renunci aure.
cio delegaueris: & ille dolo malo quid in ea re fecerit.
tu teneberis: in eare quia dolo malo uersatuꝰ es: qui
⁊ ambo uł dolose fecerint: adu̾sus singulos insolidũ
agi poterit: S ab altero c̃uento: si satis fecerint
in alt̾um actionẽ denegari oportẽt. I cõpetit
ñ ẽẽ. ħ ẽ uł emptori. uł uenditori cui renuncracio
offuit Iomponiu̾ tm̃ scribit. Si emptor plus dederit
uenditori. ꝓpt̃ renunciacionẽ: ꝗa condicere po¬
test. ꝙ plus dedit: agi cũ mensoro non posse: Nicħ
enim emptoriꝰ int̾ e̾e: cum possit condice: nͥ solue¬
ndo uenditor non fuit: tc̾ enim m̃sor tenebitur:
S si uenditor maio rẽ modũ tradiderit. fraudatꝰ.
an ad m̃sorẽ consequent̃ dic̃ pomponiuꝰ. ñ ẽẽ acti¬
onem adũsus m̃sorẽ: quia ẽ exuendito actio ad¬

Expanded text:
os interuenire. Is autem tenetur hac actione qui renuntiauit: sed renuntiasse et eum accipere debemus, qui per alium renuntiauit 2 tio delegaueris et ille dolo malo quid in ea re fecerit, tu teneberis, quia dolo malo uersatus es, qui et ambo dolose fecerint, aduersus singulos in solidum agi poterit, sed altero conuento, si satisfecerit, in alterum actionem denegari oportebit. Competit anon esse, hoc est uel emptori uel uenditori, cui renuntiatio offuit. Pomponius tamen scribit, si emptor plus dederit uenditori propter renuntiationem, quia condicere potest quod plus dedit, agi cum mensore non posse: nihil enim emptoris interesse, cum possit condicere: nisi soluendo uenditor non fuit: tunc enim mensor tenebitur. Sed si uenditor maiorem modum tradiderit fraudatus a mensore, consequenter dicit Pomponius non esse actionem aduersus mensorem, quia est ex uendito actio ad
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus libxxi. ad edictũ Mutuũ dimus recep¬
turi ñ eandẽ sp̃eciẽ quã dedimus. alioꝗn cõmoda¬
tũ erit. aut depositũ sidem genus. Nansr ali¬
ud genus eluti uꝓtͥtico uinũ recipramꝰ ñ erit
mutuũ¶Mutui dacio c̃sistit in his reb quȩ
pondere. nuniero mensura consistunt qͣm ee
dacione possumus increditũ ire: ꝗa ingeneresuo

Expanded text:
auo ad edictum. Mutuum damus recepturi non eandem speciem quam dedimus alioquin commodatum erit aut depositum, sed idem genus: nam si aliud genus, ueluti ut pro tritico uinum recipiamus, non erit mutuum. Mutui datio consistit in his rebus, pondere numero mensura consistunt, quoniam eorum datione possumus in creditum ire, quia in genere suo
Abbreviated transcription (Latin):
ũt. ꝙ cogitara m̃ alio p̾tea tͣnsferre. magasc tprẽ¬
grͣa depotĩẽ. quĩ ꝙ ibi serelliret mortuu. icͣssi ę¬
terna sede dare destina uit. manebit locꝰ ꝓfaniꝰ:
mor̾tuuᷤ infert᷑. õs isentire debẽt. cũ eerianei
ĩterãt᷑. Nã extpsiᷤ dñis quelibet recte ibi se̾pelꝰ¬

Expanded text:
quod cogitaret inde alio postea transferre magisque tempgratia deponere, quam quod ibi sepeliret mortuum et quasi aeterna sede dare destinauerit, manebit locus profanumortuus infertur, omnes consentire debent, cum extranei inferantur: nam ex ipsis dominis quemlibet recte ibi sepel
Abbreviated transcription (Latin):
rat quogenus aspecie. Nã creditũ consistit exst̃¬
eas res quȩ pondere. nũo. m̃sura continent᷑ Sic̃
si eandẽ reni receptur sumus creditũ ẽ. Itt̃
mutuũ ñ potẽ ẽe nr̃ ꝓficrscatur pẽcunma:
creditũ aũt int̾dum  etiã si nichil ꝓficiscat᷑. uł¬
uti si pt̾ nuptias dos ꝓmitatur Nn mutur daci¬
one oportet dominũ ee dantẽ. nec obẽ ꝙ si fi¬
lius familias. ⁊ seruus ilantes peccubares nũ¬
mos oblig̾ant. idenim tale ẽ quale si uolun¬
tãte mea tudes peccuniã. nã mͥ ac tioadꝗrtꝰ
licet mer numi ñ fuerint¶Uerb̃ q̃q credimꝰ qͦdã
actu adobligacionẽ comparaudam int̾posito ułuti

Expanded text:
onsistit exteas res, quae pondere numero mensura continentur sic, ut, si eandem rem recepturi sumus, creditum est. item mutuum non potest esse, nisi proficiscatur pecunia, creditum autem interdum etiam si nihil proficiscatur, ueluti si post nuptias dos promittatur. In mutui datione oportet dominum esse dantem, nec obest, quod filius familias et seruus dantes peculiares nummos obligant: id enim tale est, quale si uoluntate mea tu des pecuniam: nam mihi actio adquiritur, licet mei nummi non fuerint. Uerbis quoque credimus quodam actu ad obligatione
Abbreviated transcription (Latin):
tib litẽ ad magistratu dentur mulcta etiã centũ
solidoꝵ in magistratus statuta. si literis acceptis in¬
qui rendis non ad uiuant s et in eum qu queri ap̃st
ꝑ ꝓibuit. cadẽ pena statuta e̾: etiam gn̾lis epistola di¬

Expanded text:
tibus litterae ad magistratus dentur, multa etiam centum tibus litterae ad magistratus dentur, multa etiam centum solidorum in magistratus statuta, si litteris acceptis inquirentes non adiuuent. sed et in eum, qui quaeri apud se prohibuit, eadem poena statuta. est etiam g
Abbreviated transcription (Latin):
nr i umisit: pot̾ ea raciones ab eo accepit : ⁊ cũ ẽ
ñ contristraret. comperit apud quandĩ mulier¬
culã petuniũ eũ consussiisse: querebut᷑ posse.¬
ne agẽ serui corruptt eũ ea muliere. cũ n seruus
um liber ẽẽt: respondi posses s etiã furtu de pec¬
cuniis. quas seruus ad eã detullisset
Harcianus lib uiii regulaꝵ Serui corrupti nõe:
constante matrimonio. marito. in mulierẽ dit
actio s fauore nuptiaꝑ insimplũ: Idefrgi ũ
Upianuꝰ lib .ii. ad edic̃. Is qui fugitiuũ celauit fip
ẽ. ꝓenatus censuit. ne fugitiu ad mitant᷑ insiles
neq ꝓtegantur auiculicis. uł ꝓcuratorib poses
⁊ mulctã statuit: His aũt qui intra xx. dies. fugituos.
tiuos. in agro suo: dño uł magistratib tradiderit s
aũt senatus consultum: aditumetiam dedit milra ł
pagano. ad in uestigandum fugiti uum inp̃dia seni¬
tox. ł paganor cui rer etiam lex flauia ꝓspex nso¬

Expanded text:
manumisit, postea rationes ab eo accepit et cum eis non constaret, conperit apud quandam mulierculam pecuniam eum consumpsisse: quaerebatur, possetne agere serui corrupti cum ea muliere, cum is seruus iam liber esset. respondi posse, sed etiam furti de pecuniis, quas seruus ad eam detulisset. 17 Marcianus libro quarto regularum. Serui corrupti nomine et constante matrimonio marito in mulierem datur actio, sed fauore nuptiarum in simplum. DE FUGITIUIS 1 Ulpianus libro primo ad edictum. Is qui fugitiuum celauit fur est. Senatus censuit, ne fugitiui admittantur in saltus neque protegantur a uilicis uel procuratoribus possessorum et multam statuit: his autem, qui intra uiginti dies fugitiuos tiuos in agro suo, domino uel magistratibus tradiderit. Hoc autem senatus consultum aditum etiam dedit militi uel pagano ad inuestigandum fugitiuum in praedia senatorum uel paganorum cui rei etiam lex Fabia prospexe
Abbreviated transcription (Latin):
factum sit. animaduerti debebit. non solũ si¬
in potestate tua fuit id nec ne. aut dolo malo
feceris quo minus ẽẽt. uł fũit. net ne. s etiã
s aliqua usta causa sit ꝓpt̃ qͣitelligere deberes

Expanded text:
factum sit, animaduerti debebit, non solum factum sit, animaduerti debebit, non solum in potestate tua fuerit id nec ne aut dolo malo feceris quominus esset uel fuerit nec ne, sed etiam si aliqua iusta causa sit, propter quam intellege
Abbreviated transcription (Latin):
Ulpanus lib̵ xxxiii. Siquis nec causã. nec
ꝓpositũ fenerandi abũit.⁊ tu empturus p̃dia
deside raberis mutuã peccunzã.nec uolueri
crediti nõe ante quã emisse susciꝑe. atq ita
creditor quia nẽcessitatem forte ꝓficiscendi
hat̃. de posuerit apud te hanc eandẽ peccunũ.
ut s emisses. crediti nõe obligatus eẽs. ħ depo¬
situm ꝑĩculo ẽ eiꝰ qui accepit: Nã ⁊ qui tem
uendendam acceꝑit. ut p̃cio uteretur. prculo
suo rem habebit. Ires pignori data. petcunia
soluta condioi potẽ. Et fruitꝰ ex in iusta causa
ꝑcepti condicendi s. Nam ⁊ si colonus pt̾ lustr
completum fructus ꝑceꝑit. condici eos constit.¬
Ita demum si non ex uolun̾tate dñi ꝑcepti st̃.¬
Naim si ex uoluntate ꝓculdubio cessat cordicio:
IEa quȩ ui fluminũ in portata sunt: condici poss:
re oporteat. si pt̾ ea ꝑierit. quã ꝑ te factũ
erit: quo minus iomichi dares. Tuũ fore id
detrimtum constat S cũ querat᷑ an per te

Expanded text:
uarto ad Sabinum. Si quis nec causam nec propositum faenerandi habuerit et tu empturus praedia desideraueris mutuam pecuniam nec uolueris creditae nomine antequam emisses suscipere atque ita creditor, quia necessitatem forte proficiscendi habebat, deposuerit apud te hanc eandem pecuniam, ut, si emisses, crediti nomine obligatus esses, hoc depositum periculo est eius qui suscepit. nam et qui rem uendendam acceperit, ut pretio uteretur, periculo suo rem habebit. Res pignori data pecunia soluta condici potest. et fructus ex iniusta causa percepti condicendi sunt: nam et si colonus post completum fructus perceperit, condici eos constademum, si non ex uoluntate domini percepti ssi ex uoluntate, procul dubio cessat condictio. Ea, quae ui fluminum importata sunt, condici possunt. 5 re oporteat si id postea perierit, quam per te factum erit quominus ‹i›d mihi dares, tuum fore id detrimentum constat. sed cum quaeratur, an per te
Abbreviated transcription (Latin):
Daius lib̾ i. ad edĩc: Is: qui intulit mortuu i
alienum locũ. aut tollere idꝙ intulit̾: ãut loci
p̃ciũ pre cogitur. ꝑ infactũ actionẽ: que tam
hrđi quã in hr̃dem competit. et ꝑpctua eħ idus
eum. ꝗ in alt̾ius arcam lapideã. inqua adhuc m&¬
tuus ñ erat conditꝰ mortuũ intulerit. utilẽ de¬
tionẽ infactũ ꝓconsul dat quia nõ ꝓprie uł in
sc̃ꝑulchrũ uł in locũ alt̾ius intullifidici potẽ
Fuł corpus. an liceat dño loci effode : uł eruhere
sine de creto pontificum. seu iussu principis
qͣstionis ẽ: ⁊ ait labeo expectandu ᷑ uł ꝑmissum sis¬
pontificalẽ: seu iussionẽ principis. alioꝗn inu¬
riar fore actione adũsus eum ꝗdiecit. ISi loci
religiosus ꝓ puro uenisse dicctur. p̃tor infactũ

Expanded text:
uinciale. Is qui intulit mortuum in alienum locum, aut tollere id quod intulit aut loci pretium praestare cogitur per in factum actionem, quae tam heredi quam in heredem competit et perpetua est. Adueum, qui in alterius arcam lapideam, in qua adhuc mortuus non erit conditus, mortuum intulerit, utilem actionem in factum proconsul dat, quia non proprie uel in sepulchrum uel in locum alterius intulisse dici potest. 8 sunt uel corpus an liceat domino loci effodere uel eruere sine decreto pontificum seu iussu principis, quaestionis est: et ait Labeo exspectandum uel permissum pontificale seu iussionem principis, alioquin iniuriarum fore actionem aduersus eum qui eiecit. Si locus religiosus pro puro uenisse dicetur, praetor in factum
Abbreviated transcription (Latin):
aigẽte secũ fuñaria p̾stit. ppͣe  actiõe dedorẽ
amar̃ito recipni.S siemĩcipata ĩtai timonio
decedat. collaturoᷤ. łirde.bonoꝵ ue possessoe̾s.¬
se peculiũ. puto successore ᷤᷤ eĩ aũt teñĩ. sic d̾cin
adpitrẽ uenire. ¶ Ꝙẜ nũ alienũ ł autilã sepe¬

Expanded text:
alio agente secum funeraticia praestitit, ipse actione de dote a marito recipit. Sed si emancipata in matrimonio decedat, collaturos heredes bonorumue possessoresse peculium, puto successores eius ante teneri, sic deinde ad patrem uenire. Qui seruum alienum uel ancillam sepe
Abbreviated transcription (Latin):
Ulpianus libro .u. ad edictũ. Et si quis impedi ÷
eũ qui emerit quo minus ei res tradant᷑ p̃toreꝰ
aũt uenire oportere. tueri q iulianu huiꝰ mõi
fac tũ siquidẽ im̃pediat qͦ minus eis res uendi¬
tȩ tratdant᷑. Hi coloniis. uł inqui lin sit is qui u¬

Expanded text:
uinto ad edictum. Et si quis impediat eum qui emit, quo minus ei res tradantur, praetorem interuenire oportere tuerique huiusmodi factum si quid impediat quo minus ei res uenditae tradantur. Si colonus
Abbreviated transcription (Latin):
patri. uł dño competit repeticioItẽ si seriuiꝰ acce¬
pit peccuniã dabitur urdñm de petulio actioñ
norali. quia ex negocio gesto agitur. s non ampliũ
parentes ⁊ patronos repeticio eiꝰ.ꝙ. in alea lusũ ẽ.
utilis ex hoc iudicto danda E. Si mensor fal

Expanded text:
repetitio. item si seruus acceperit pecuniam, dabitur in dominum de peculio actio, non noxalis, quia ex negotio gesto agitur: sed non ampliusparentes et patronos repetitio eius quod in alea lusum est utilis ex hoc edicto danda est. SI MENSOR FAL
Abbreviated transcription (Latin):
nas fecerint int̾se conlusores i bonoꝵ raptoꝵ nõ
de negabitur actio. Subsceptorẽ enĩ dũ taxat ꝓ¬
hibuit undicari. non ⁊ conlusores. quã uis⁊ hii in¬
digni uideantur. Iten notandũ ꝙ susceptorẽ uer¬
beratum qd ⁊ dãnũ passum ubr cumq ⁊ quando cũq
on uindicat. uerũ frurtũ factũ domi. ⁊ eo tp̃re
quo alea ludeat᷑. licet lusor non fu̾it. quic quid eoꝵ
fecerit inpune fit. domũ aũt ꝓhabitatione & do¬
micilio nos acciꝑe debe certum ẽ. ¶Qt aũt p̾tor¬
⁊ senegat fur̾ti actione daturum. uideamũ utrũ
dpena  ac tionẽ solam ꝑtineat. an ⁊ si ad exhib̾n¬
dũ uelit agere. uł uendicare. uł condicere. Et ẽ
relatũ ap̃ pomponium solũmõ penalem actionẽ
denegatam. ꝙ non puto uerum. Fretor enĩ simpli:¬

Expanded text:
ores, ui bonorum raptorum non denegabitur actio: suscept‹o›rem enim dumtaxat prohibuit uindicari, non et collusores, quamuis et hi indigni uideantur. Item notandum, quod susceptorem uerberatum quidem et damnum passum ubicumque et quandocumque non uindicat: uerum furtum factum domi et eo tempore quo alea ludebatur, licet lusor non fuerit qui quid eorum fecerit, impune fit. domum autem pro habitatione et domicilio nos accipere debere certum est. Quod autem praetor negat se furti actionem daturum, uideamus utrum ad poenalem actionem solam pertineat an et si ad exhibendum uelit agere uel uindicare uel condicere. et est relatum apud Pomponium solummodo poenalem actionem denegatam, quo