comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cute suit. Huiꝰ inꝙͣ uoces st̃ m̃dicantis. qd̾
maxĩe claret ĩ gradal: Ego dixi dñe in .in. sa.
dictũ ñ debere admitii contendit: iuxta illd̾.
Quare introisti ad iuros p̃putiũ hñtes: Mani¬
festũ ẽ enĩ uideos sẽꝑ gentiũ odisse salutẽ.
monem᷑ eñ utilit᷑ ħ exẽplo ne abullo pau¬

Expanded text:
in cute fuit. Hujus, inquam, voces sunt mendicantis, quod maxime claret in graderem jam dictum non debere admitti contendit juxta illud: Quare introisti ad viros praeputium habentes? Manifestum est enim Judaeos semper gentium odisse salutem. monemur utiliter hoc exemplo ne ab ullo pau
Abbreviated transcription (Latin):
qͥus inꝙͣ utpote uͥ ⁊ longe subtilior malitiaͥ
⁊ młto longinqͥor cõditionis erat diffentia:
q̃ suꝑbientis odiũ cõcitabat. Pp̃t̃ qd̾ odiũ iã
erat hoĩcida. Testante eodẽ filio dei ĩ engłio
suo ac clicente. Ille hõicida erat ab initio. S
hoĩcidiũ illd̾ tẽ actu ꝑfic̾e ñ pot̾at. cũ ñ dũ
ĩ illo cłi filio eẽt humana q̃ occidi posset nat᷑a.

Expanded text:
quam, utpote ubi et longe subtilior malitia, et multo longinquior conditionis erat differentia, quae superbientis odium concitabat. Propter quod odium jam erat homicida, testante eodem Dei Filio in Evangelio suo, ac dicente: « Ille homicida erat ab initio . » Sed homicidium illud tunc actu perficere non poterat, cum nondum in illo Dei Fili
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ qͦ concordit᷑ astestat᷑. sic̃ in ip̃is qͦ sacre sc̃p¬
te forib appar̃e iã breuit̃ diximꝰ. Cet̾m si ĩtͦ¬
gressi undiq eiꝰdẽ tͥnitatis testimonia scru¬
tari uelimꝰ ꝓlixitas modũ excedet: numiũq
p̃sertĩ cũ aliud ꝓpõitũ fastidiũ pariet. ¶pt̃¬

Expanded text:
corditer attestatur, sicut in ipsis antiquae Scripturae foribus apparere jam breviter diximus. Caeterum, si introgressi, undique ejusdem Trinitatis testimonia scrutari velimus, prolixitas modum excedet, nimiumque, praesertim cum aliud propositum sit, fastidium pariet.
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ cũ illo bapĩn sac̾mentũ suscipiamꝰ. huic
eugło consonat ea q̃ p̾mittit᷑ ꝑsena lects̃ lib̾
apocalipsis maxĩe in eo qd̾ ait. ⁊ ĩ circuitu sedis
tanꝙͣ mare iitreũ simile cͥstallo. Mare nãq ui¬
treũ cͥstallo simile. bap̃m sig̃cat: mire cõfessio¬
nis ⁊ solide fidei. Et qd̾ in engłio dictũ ẽ. nͥ qͥ re¬
natꝰ fuerit ex aqͣ ⁊ sp̃u scõ ñ pot uid̾e regnũ dĩ
his sig̃cat᷑. ꝑ ħ qd̾ in circuitu sedis mare osten¬
dit᷑. Nã ꝙ in cͥcuitu sedis ẽ mare: ꝓfecto ut ad
eaudẽ sedẽ ꝑueniat᷑ mare nec̃ce transineare. ẽ¬
Septẽ qͦ lampades ardentes añ tͦnũ .i. septẽ sp̃c¬

Expanded text:
nisi cum illo baptismi sacramentum suscipiamus. Huic Evangelio consonat ea quae praemittitur lectio libri Apocalypsis, maxime in eo quod ait: Et in circuitu sedis tanquam mare vitreum simile crystallo . Mare namque vitreum crystallo simile, baptismum significat purae confessionis et solidae fidei. Et quod in Evangelio dictum est: « Nisi quis renatus fuerit e hoc, quod in circuitu sedis mare ostenditur. Nam quia in circuitu sedis est mare, profecto ut ad eamdem sedem perveniatur, mare necesse est transmeare. Septem quoque lampades ardentes ante thronum , id est
Abbreviated transcription (Latin):
udeł inm̃sitate nłłatenꝰ minor ẽ diuine tan¬
ta magnitudo iꝰticie. Qmͣ iusticiã nos ꝙͦ qͥ sub
pat̾ua p̃uaricatiõe rei detinebam᷑ in eo susci¬
pimꝰ sic̃ mox ĩ eodẽ psalmo additũ ẽ. Suscipi¬
mꝰ. qr ꝙ̃ pͥmi parentes nr̃i cõtẽpser̃t dm̃ ĩ gła
sua fulgentẽ nos adoramꝰ ĩ carne nr̃a nascẽ¬
tẽ. ĩ cruce sua morientẽ. Hinc enĩ iustificam᷑:
qr suꝑ antiquũ seruitutis pensũ qd̾̃ ẽ adorare
dm̃. qd̾ debebat etiã sinũꝙͣ peccass genꝰ hũa¬
nũ ħ addicit᷑ ut hoĩem crucifixũ adorem᷑.
hac ĩꝙͣ satisfactõne efficit᷑. ut salua iusticia

Expanded text:
entiae nullatenus minor est divinae tanta magnitudo justitiae. Quam justitiam nos quoque qui sub paterna praevaricatione rei detinebamur, in eo suscipimus, sicut mox in eodem Psalmo additum est: « Suscipim primi parentes nostri contempserunt Deum in gloria sua fulgentem, nos adoramus in carne nostra nascentem, in cruce sua morientem. Hinc enim justificamur, quia super antiquum servitutis pensum, quod est adorare Deum, quod debebat etiam, si nunquam peccasset genus humanum, hoc adjicitur, ut hominem crucifixum adoremus. Hac, inquam, satisfactione ef
Abbreviated transcription (Latin):
gꝰ. plotinũ qͦ. gentiliũ queundã phylosophũ
recte dixisse. pat̾ misericors mortalia nob̾
cõdidit corpora: hoc eñ mͦ custos hõim nõ
solũ sͥ contͣtiũ hoĩcm posuit. s ⁊ a demonib
longe differre fec̃. ut eẽt eiꝰ tẽporał miseria ułmi¬

Expanded text:
 Plotinum quoque gentilium quemdam philosophum recte dixisse: Pater misericors mortalia nobis condidit corpora. » Hoc enim modo custos hominum, non solum sibi contrarium hominem posuit, sed et a daemonibus longe differre fecit, ut esset ejus temporalis miseria, vel mi
Abbreviated transcription (Latin):
debuerit. Qmͣuis enĩ ⁊ ħ ab originali pẽcco
qd̾ in bap̃mo delet᷑ initiũ acceꝑit᷑ m tũ diũ¬
so. mors iit᷑ꝙ peccanti bõi accidit. Nã mortẽ
qͥdẽ aĩe contumax diuinitatis appetitꝰ intulit.
crepori aũ mat̾iam semꝑ uuendi. subueni¬
endo potiꝰ qͣm ꝑseq̃ndo ds abstulit. etce inqͥ¬
ens adã qͣsi unꝰ ex nob̾ fẽs ẽ. sciens bonũ ⁊ ma¬

Expanded text:
ab originali peccato, quod in baptismo deletur, initium acceperit, modo tamen diverso mors utraque peccanti homini accidit. Nam mortem quidem animae contumax divinitatis appetitus intulit, corpori autem materiam semper vivendi, subveniendo potius quam persequendo Deus abstulit: « Ecce, inquiens, Adam quasi unus ex nobis factus est, sciens bonum et ma
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus iliũ fortẽ armatũ scił diabł̾m fortior
siꝑueniens filius ddei. crucis uexillũ atͥo eiꝰ¬
błłator inferens ip̃m cepit̾. alligauit. arma
et abstulit. ⁊ spolia paracdyso readidit. Inetã
fortis qͥ uniu̾sam tr̃am conculcauit. hamo c̾ciᷤᷤ
captꝰ est: qr dñ fragilitatẽ carnis in xͦ morte

Expanded text:
sus illum fortem armatum, scilicet diabolum, fortior superveniens Filius Dei, crucisque vexillum ejus bellator inferens, ipsum cepit, alligavit, arma ejus abstulit et spolia paradiso reddidit. Ille tam fortis, qui universam terram conculcavit, hamo crucis captus est, quia, dum fragilit
Abbreviated transcription (Latin):
tabunt᷑ ꝑ resurrectõnẽ id ẽ fient impassibi¬
lia. qñ absorbebit᷑ id qd̾ mortale ẽ auita. Nec
hoc dictũ ẽ qd̃ ideo resurrectõ conseqͣtur. qr
baptirati sumꝰ. Alioqͥn qͥcũq ñ baptirant᷑ ũ
resurgent. S qi baptizati sumꝰ. p̃miũ reti

Expanded text:
tabuntur per resurrectionem, id est fient impassibilia, quando absorbebitur id quod mortale est a vita . Nec hoc dictum est, quod ideo resurrectio consequatur quia baptizati sumus, alioqui quicunque non baptizantur, non resurgerent, sed quia baptizati
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ nob̾ reuelat. ut ingłam eiꝰ speculantes ĩ
eandem ymaginẽ tnsformemur a claritate
tradente sp̃m. uelũ templi scissũ ẽ a summo
usq deoesum. Ex t̃c enĩ oĩa legis sacram̃ta pa¬
tuer̃t: atq ad gentiliũ fidẽ archana uideoꝵ

Expanded text:
faciem nobis revelat, « ut gloriam ejus speculantes, in eamdem imaginem transformemur a claritate tradente spiritum, « velum templi scissum est a summo usque deorsum . » Extunc enim omnia legis sacramenta patuerunt, at
Abbreviated transcription (Latin):
amortuis ꝑ głam patͥs. ita ⁊ nos innouitate ui¬
te ambłemꝰ. Hic patent̃ ostendit lucsam com¬
mutatõnẽ fcãm ẽẽ nr̃e cupplicis ac sempit̾ue
mortis cui uiste fueramꝰ addicti. scił ut bap̃m
ult᷑ ñ ciebeamꝰ. Iccirco nãꝙ mortuꝰ mortis sue
fluuiũ scił sangͥnẽ ⁊ aqͣm de lat̾e suo xͦ effu

Expanded text:
mortuis per gloriam Patris, ita et nos in novitate vitae ambulemus . » Hic patenter ostendit lucrosam commutationem factam esse nostrae duplicis ac sempiternae mortis, cui juste fueramus addicti, scilicet, ut pultra non debeamus. Idcirco namque mortuus mortis suae fluvium, scilicet sanguinem et aquam de latere suo Christu
Abbreviated transcription (Latin):
ficatõnẽ: fut᷑e nͦ ĩ mutatõnis spẽ. Et sic̃ p̃ce¬
dens mors aĩe causa extitit corporee mortis.
oĩq corruptõnũ carnis. sic ñc uita uł iusti¬
ficatõ sp̃c qͦ in bap̃mo reuiuiscimꝰ. causa erit¬
esficiens in resurrectõne ut immꝰ tem᷑. idẽ ẽ i

Expanded text:
ficationem, futurae vero immutationis spem. Et sicut praecedens mors animae causa exstitit corporeae mortis omniumque corruptionum carnis, sic nunc vita vel justificatio spiritus, quo in baptismo reviviscimus, causa efficiens erit in resurrectione, ut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex resurrestõne mortuoꝵ q̃ illo resurgente
pͥma salb̾i confirmata ẽ. Constat aũ qd̾ idẽ
redẽptionis nr̃e auctor imminente uesꝑa ca¬
put inclinans tͣdidit sp̃m: ⁊ hora qͣ pͥmus
adam reqͥsitꝰ clamante dño ⁊ dicente. ubies
addam. ⁊ inobediens dep̾hensꝰ est: eadẽ hic
sca̾s adã ꝯsũmata. passione sua clamans ⁊
eticens Iat̾ in mauꝰ tuas cõm̃do spm meum
obediens iuuentꝰ ẽ. Oblat᷑i gͥ sacͥficiũ matu¬
tinũ. ꝓ qd̃ eo hic lucifer matutinꝰ resurretõ¬
nis pmogenitꝰ. diẽ nob̾ et̾nitatis resurgendo

Expanded text:
rectione mortuorum, quae illo resurgente prima Sabbati confirmata est. Constat autem quod idem resurrectionis nostrae auctor, imminente vespera, caput inclinans tradidit spiritum , et hora, qua primus Adam requisitus, clamante Domino et dicente: « Ubi es Adam , » inobediens deprehensus est, eadem hic secundus Adam consummata passione sua, clamans et dicens: « In manus tuas commendo spiritum meum , » obediens inventus est. Oblaturi igitur sacrificium matutinum pro eo quod hic Lucifer matutinus, resurrectionis primogenitus, diem nobis aeternitatis resurgendo
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ uesꝑam sua morte fecit  memora¬
bilem. s eiꝰ celeb̾tas dilata ut dictũ est ⁊ com¬
petent̃ in hanc tuͣsposita est Incip̃ de sacm̃¬
ut qͥcũq añ blłũ fuerant uicti pꝰbllum
dedant in nis dñatonẽꝙ uctoris. mittant᷑i.
legati in uniu̾sã ucti potestatẽ. qͥ uictũ ẽe pͥ¬
orẽ tyrannũ annuntient. itulosꝙ uictoriᷤᷤ
recipiendos ostendant. ⁊ eiꝰ mira p̃dicent.
Uñ ⁊ ip̃e dñs qͥ ad debłłandũ humana
geñis inimicũ uen̾at: dicit in eugłio. Cum
foetis armatꝰ custodit atͥum siñ in paceit
omĩa q̃ possidet. Si aũ fortior illo suꝑuen

Expanded text:
dem vesperam sua morte fecit memorabilem, sed ejus celebritas dilata, ut dictum est, et competenter in hanc transposita est. CAPUT unque ante bellum fuerant victi, post bellum cedant in jus dominationemque victoris, mittanturque legati in universam victi potestatem, qui victum esse priorem tyrannum annuntient, titulosque victoris recipiendos ostendant, et ejus jura praedicent. Unde et ipse Dominus, qui ad debellandum humani generis inimicum venerat, dicit in Evangelio: « Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt omnia quae possidet: si autem fortior illo su
Abbreviated transcription (Latin):
cipiens panẽ ⁊ calicẽ. bũcix̃ ⁊ deddit discipliᷤᷤ
suis dicens. hoc ẽ corpꝰ meũ. hic ẽ calix sangͥ¬
nis mei. suis manib ĩmolatꝰ est suis ip̃e ma¬
nib nob̾ut iugit᷑ immolet᷑ agnꝰ cõmendatꝰ
est. Ab illa imolatõne pͥma sabb̾ t̾tia dies
quies sepulcͥ. causa illa uehemens abstrahit:
qd̾ in parte eiꝰ dẽ noctis eñs resurgens. totã
illam incõparabilis gaudii iubare sol uerꝰ
iliustrauit. Triduũ gͦ dñice mortis qd̾ ꝑ¬
fic neqͥuit. eo respestu qͦ ip̃e a uidis ẽtruci

Expanded text:
ens panem et calicem benedixit, et dedit discipulis suis, dicens: « Hoc est corpus meum: Hic est calix sanguinis mei , » suis manibus immolatus est, suis ipse manibus nobis, ut jugiter immoletur, agnus commendatus est. Ab illa immolatione prima Sabbati, tertia dies,quies sepulcri, causa illa vehemens abstrahit, quod in parte ejusdem noctis Dominus resurgens, totam illam comparabilis gaudii jubare sol verus illustravit. Triduum ergo Dominicae mortis, quod perfici n
Abbreviated transcription (Latin):
g̃ce. ⁊ latine: ad singłas antipħ. qͥb in fine
subi ꝰ it᷑ saluatori tuo. qd ẽ in illo titulo iħe.
suũ adhuc negat. titulũq illum au̾so corde
maledicit ac detestat᷑. Sup̃dictas g̃ cantã¬
do antipħ. illo defert᷑ crux qͦ sibi grete. ⁊
latine fidelit̃ respondef. ꝙ uidel crucifixꝰ¬

Expanded text:
Graece et Latine, ad singulas antiphonas, quibus in fine subjicitur, Salvatori tuo, quod est in illo titulo Jesus, suum adhuc negat, titulumque illum averso corde maledicit et detestatur. Supradictas ergo cantando antiphonas illo defertur crux, quo sibi Graece et Latine fideliter respondetur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
aedert. ⁊ uox f̾turis audita ẽ int̾ra nrã. Temporis
gͦ siue elem̃toꝵ consid̾ata qͣlitas ñ nicb gaudia
pre contẽplatõnis amplificat. Qnͣtũ aũ ad coguos¬
cendam sossẽptatis eiꝰdẽ gĩm. caruales ꝙͦ eccłiasti¬
ca inuit indust᷑a. nã qi nequeunt ad sp̃alia ui¬
dendla m̃tis ocłos aꝑire. nͥ causaꝵ corporałr acci¬
dentiũ ui maiore excitent᷑. q̃site st̃ cause qͣꝵ im
pulsu uehem̃t᷑ excitandi ꝑ cesłent᷑. Ieumũ qͥppe
Qdragesimale qd̃ ꝓ decimis dierũ offerri dõ alibi¬

Expanded text:
is audita est in terra nostra . Temporis ergo sive elementorum considerata qualitas nonnihil gaudia piae contemplationis amplificat. Quantum autem ad cognoscendam solemnitatis ejusdem gratiam, carnales quoque ecclesiastica juvit industria. Nam quia nequeunt ad spiritualia videnda mentis oculos aperire, nisi causarum corporaliter accidentium vi majore excitentur, quaesitae sunt causae, quarum impulsu vehementer excitandi percellerentur. Jejunium quippe quadragesimale, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tã rõnabili diuitatis dispõĩtõne actũ ẽ: ut int̾
iia q̃ significatiue fiunt in eccłia. memoria¬
le suũ õnino uire hab̾e debeat. Nã qi mulier
a diabło inissa uiro mortẽ obtulit. pulchre se¬
xiis idẽ a rediuiuo xͦ missꝰ uirili sexui uitam
eugłizauit. Recte itaꝙ gradꝰ inferioris minis¬
cerei. tante sollẽpnitatis nr̃e gaudiũ inchoat:

Expanded text:
rationabili divinitatis dispositione actum est ut inter illa quae significative fiunt in Ecclesia, memoriale suum omnino jure habere debeat. Nam, quia mulier a diabolo missa viro mortem obtulit, pulchre sexus idem a redivivo Christo missus, virili sexui vitam evangelizavit. Recte itaque gradus inferioris minisictione, tantae solemnitatis nostrae gaudium inchoat,
Abbreviated transcription (Latin):
um maior cet̾is extinguit᷑ ip̃m dñm signifi¬
care. qͥ eugłizans occidit᷑. unꝰ ex ꝓpħis reputatꝰ.
Constat aũ qr qͥ contẽptꝰ ⁊ humilis occisus est.
hc̃ oͥs suscitauit. ⁊ pͥncipẽ ac saluatorẽ exalta¬
uit. ad dandam penitenciã in remissionem
pecc̃oꝵ. Bñ gͦ significatõnis cedo ꝓcedit: dun
clarã resurgentis magnitudinẽ. p̃clari sig̃c
⁊ parit. Cu recte conparat᷑ uͥgo maria dĩ genitͥe:
q̃ inuiolata nob̾ dm̃ in carne qͣsi mel in cera ꝓ¬
tulit. Cũ gͦ recte humanitatis xp̃i similitudi¬
nẽ gerat: annꝰ illi ab incarnatõne eiꝰdẽ dñi xͥ¬

Expanded text:
 major caeteris exstinguitur, ipsum Dominum significare, qui evangelizans occiditur, unus ex prophetis reputatus. Constat autem quia qui contemptus et humilis occisus est, hunc Deus suscitavit, ac « principem et Salvatorem exaltavit, ad dandam poenitentiam in remissioneme ergo significationis ordo procedit, dum claram resurgentis magnitudinem praeclari significat et parit, cui recte comparatur virgo Maria Dei genitrix, quae inviolata nobis Deum in carne, quasi mel in cera, protulit. Cum ergo recte humanitatis Christi similitudinem gerat, annus illi ab Incarnatione ejusdem Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ginta dierũ num̾us conti nue seqͣtur. in qͥbus
omino ieuinia relaxãt᷑. Itaq dũ ꝑ abstinent̃
corpꝰ atterit᷑. uͭ aliunde laxatio nͥ ab hac pal¬
chali nocte sꝑat᷑. uł sic eadẽ beata nox a carna
diurna desid̃ati uiatoris itin̾a pene cotidie aili¬
gent̃ computant᷑. Om̃bꝰ gͦ ut dictũ ẽ dulcis ẽ p̾ sac̃
solepnitas. om̃b cara. cunctis desit̾abis ẽ. sicui
amblantib bix in teneb̾s sic̃scitientib fons aque de
pet᷑ salientis. sic̃ ꝑ egͥnantib tab̾nacłm qd̾ ads fixit.
S iam nc̃ ip̃m attingamꝰ officiũ qͦ tandẽ ieta laxa¬

Expanded text:
us continue sequatur, in quibus omnino jejunia relaxantur. Itaque, dum per abstinentiam corpus atteritur, nec aliunde laxatio, nisi ab hac paschali nocte speratur, vel sic eadem beata nox a carnaldiurna desiderati viatoris itinera pene quotidie diligenter computantur, omnibus ergo, ut dictum est, dulcis est haec sacra solemnitas, omnibus cara, cunctis desiderabilis est, sicut lux ambulantibus in tenebris, sicut sitientibus fons aquae de petra salientis, sicut peregrinantibus « tabernaculum, quod Deus fixit . » Sed jam nunc ipsum attingamus officium, quod tandem laeta lax
Abbreviated transcription (Latin):
Significat uͦ euudẽ dñm nr̃m resurgentẽ. suoꝵ
t̾sticiã discipłoꝵ ummo mundũ uniu̾sũ. leticie
competentis claritate serenantẽ. hoc u̾e congͣit.
extincta luminaria faciẽ eccłie contͥstau̾nt. sic
eandẽ noctẽ ħ cereus illuminat᷑ iugi flamme
t̃pudiantis iubare letificet. Qͥd cerẽ sig̾tat.

Expanded text:
ignificat vero eumdem Dominum nostrum resurgentem, suorum tristitiam discipulorum, imo mundum universum laetitiae competentis claritate serenantem. Hoc vere congruitis noctibus exstincta luminaria faciem Ecclesiae contristaverunt, sic eadem nocte hac cereus illuminatus jugi flammae tripudiantis jubare laetificet. CAPUT XXIX.
Abbreviated transcription (Latin):
letificant. nr̃iq sensꝰ lactant infantiã. qd̾̃ pꝰ hye¬
mis asꝑitatẽ. mollis aer u̾nans spirat blandita¬
as. telꝰ ꝙ dudũ sterili frigore decrepita. uiridi
iuuenescit herba. floresꝙ ac segetes rediuiuo frue¬
tuĩmnant. ⁊ uolucres celi gelu tͥsti t̾so. ulce iubi¬
lant. Nam int̾ gaudia q̃ celebramꝰ. dũ ħ aspici¬
mꝰ ex ip̃is insibilib similitudine cong̾a cõmon̾i
debemꝰ. qͣlit̃ innisibilib ꝑ xͥ resurrectõnẽ ꝑfeceri

Expanded text:
etificant, nostrique sensus lactant infantiam, quod post hiemis asperitatem mollis aer vernas spirat blanditias, tellusque dudum sterili frigore decrepita, viridi juvenescit herba, floresque ac segetes redivivo fructu vernant, et volucres coeli, gelu tristi terso, dulce jubilant. Nam inter gaudia, quae celebramus, dum haec aspicimus, ex ipsis visibilibus similitudine congrua commoneri debemus, q
Abbreviated transcription (Latin):
est. Ut gͦ tantũ hoc bonoꝵ maioꝵ sapĩamn delestet.
minoꝵ infantiũ ietificet: mediocrũ ꝓfectꝰ edificet:
duina suffragat᷑ auctoritas. elcctoꝵ octrit nat᷑a:
eccłiastica simł nitit᷑ industͥa. Diuine nãꝙ auctori¬
tatis ẽ. ⁊ exantiqͣ lege moysi traditũ. ut ñ celebief
ãn pͥmi m̾sis plemiluniũ: iuidelicet uͥ pͥmũ plena
igenia sapientiũ.: q magnũ ⁊ ꝑ piacrhũ in se
sole mutuat᷑ lum̃. scãm sig̾cat eccłiam. q̃ ñ ht̃ aͥ
semet ip̃a s auero sole xp̃o int̾ni luminis grãm. Eqͥ¬
noctiũ uͭ qͦ tnͣsacto iam dies noctẽ suꝑgredit᷑. noctĩꝙ
horas decerpens. Ni minuit. ⁊ sͥ adicit: illud sig̃tat.
qd̾ pꝰ ignorantie noctẽ. dies scientie di longa cepit
serenitate ꝓcuici:⁊ iultudinẽ ignorantiũ studiũ
⁊ labor unminiit ueritatẽ di cognocentiũ. Dũ gͦ
paschalis agnꝰ ĩmolatꝰ. ⁊ ppss di subm̃so pbaraone.

Expanded text:
est. Ut ergo tamen hoc bonum majorum sapientiam delectet, est. Ut ergo tamen hoc bonum majorum sapientiam delectet, minorum infantiam laetificet, mediocrium profectus aedificet, divina suffragatur auctoritas, elementorum concurrit natura, ecclesiastica simul nititur industria. Divinae namque auctoritatis est, et ex antiqua lege Mosi traditum, ut non celebretur ante primi mensis plenilunium , videlicet ubi primum plena ingenia sapientium, quia magnum et pulchrum in se sole mutuatur lumen, sanctam significat Ecclesiam, quae non habet a semetipsa, sed a vero sole Christo interni luminis accenoctium vero, quo transacto, jam dies noctem 77 supergreditur, noctisque horas decerpens, illi minuit et sibi adjicit, illud significat, quod post ignorantiae noctem dies scientiae Dei longa coepit serenitate produci, et multitudinem ignorantium studium et labor imminuit veritatem Dei cognoscentium. Dum ergo paschalis agnus immolatur et populus Dei, submerso Pharaone
Abbreviated transcription (Latin):
exhylarati st̃ Noxista pascha ar̃. Pasca añ hebraice
siit : Xp̃c ddñs tnͣsiuit de hoc mundo ad patrẽ.
de morte ad uitã. de ignobilitate ad głam. de
seruitio add regnũ. de contumelii s ad honorẽ.
de fluictib scłi ao portũ celi: de melio latͦnũ ad
pat̾s consessũ mͣsiumꝰ ⁊ nos. Pascha em̃ nr̃m xͤ¬
ex longinqͦs tnͣsiuimꝰ a duplici ꝑditõne acddu¬
plicẽ corporis ⁊ aĩe salutẽ: de diabolo ad dm̃. de
teneb̾s acd lucẽ: de fatigatõne ad reqͥem. de plan.¬
ctu ad canticũ. de nuditate ad tegum̃tũ. de pau¬
ꝑtate adopulentiã: de reatu ad gr̾am. de pena
didã grẽ celsitudinẽ. om̃is sexꝰ agnosc̃e. oĩs etas
in m̃te hab̾e. oĩs debet conditio suspicẽ. Nescire
enĩ calamitatis. ñ hab̾e captiuitatis. ñ dilig̾e
dãpnatõnis ẽ. Siqͥdẽ qi paganꝰ nescit miserẽ.¬
q ñ h̾t nuideꝰ captiuꝰ ẽ: qi ñ dilig̃ hereticꝰ dãpnatꝰ

Expanded text:
exhilarati sunt. Nox ista Pascha dicitur. Pascha autem Hebraice, exhilarati sunt. Nox ista Pascha dicitur. Pascha autem Hebraice, de hoc mundo ad Patrem, de morte ad vitam, de ignobilitate ad gloriam, de servitio ad regnum, de contumeliis ad honorem, de fluctibus saeculi ad portum coeli, de medio latronum ad Patris consessum. Transivimus et nos. « Pascha enim ex longinquo? Transivimus a duplici perditione ad duplicem corporis et animae salutem, de diabolo ad Deum, de tenebris ad lucem, de fatigatione ad requiem, de planctu ad canticum, de nuditate ad tegumentum, de paupertate ad opulentiam, de reatu ad gratiam, de poedidam gratiae celsitudinem omnis sexus agnoscere, omnis aetas in mente habere, omnis debet conditio suscipere. Nescire enim, calamitatis; non habere, captivitatis; non indigere, damnationis. Siquidem paganus, quia nescit, misern diligit haereticus, damnatus
Abbreviated transcription (Latin):
firmata ẽ. Addit᷑ his t̾cia necessarii baptisma¬
tis sollẽpnitas. omnẽ nob̾ uiaꝵ conferens uti¬
litatẽ uł fructũ. q̃ ꝓ eo qd̾ ab illis exordiũ. to¬
tũꝙ sue rõnis sũpsit satͣmentũ. recte eisdem
pascͥalib gaudiis addita ẽ. Trib gͥ ex causis
nox ħut dies illuminataseffulsit. indeliciis
nr̃is. Ouere festa dies bͥcata nox. Nobilitas
anni. m̾sis decꝰ ał ma dierũ. splendor horaꝵ.
Nox in qͣ desertꝰ infernꝰ aꝑtꝰ ẽ paradisus. Nlox
ista mortis exitꝰ ẽ. iute reditꝰ ẽ. Lux gr̃e. splẽ¬
dor głe. suauitatis pocłm. fluuiꝰ delitiaꝵ. in¬
undatio pacis: adq̃sitõ fortitudinis. laus cõ¬
silii diuini. hac nocte cessauit exactor: qͥeuit
tͥbritũ. captiui redditi st̾. lapsi respirau̾nt.
confracta ẽ uͥga ꝑseqͣntiũ. cõputruit iuigum
adñantiũ. Pusctudine noctis huiꝰ paradisus
resloruit᷑. celũ p̃puratũ ẽ angłi candidati. bõieᷤᷤ

Expanded text:
firmata est . Additur his tertia necessaria baptismatis solemnitas, omnem nobis illarum conferens utilitatem vel fructum, quae pro eo quod ab illis exordium totumque suae rationis sumpsit sacramentum, recte in eisdem paschalibus gaudiis addita est. Tribus igitur ex causis nox haec ut dies, illuminata refulsit in deliciis nostris. O vere festa dies, vere beata nox, nobilitas anni, mensis decus, arma dierum, splendor horarum, nox in qua desertus infernus, apertus est paradisus. Nox ista, mortis exitus, vitae reditus est. Lux gratiae, splendor gloriae, suavitatis poculum, fluvius deliciarum, inundatio pacis, acquisitio fortitudinis, laus consilii divini. Hac nocte cessavit exactor, quievit tributum, captivi redditi sunt, lassi respiraverunt, confracta est virga persequentium, computruit jugum dominantium. Pulchritudine noctis hujus paradisus refloruit, coelum purpuratum est, angeli candidati, homines
Abbreviated transcription (Latin):
mñ islud ẽ padiciũ. qd̾ tͥb his noctib dimi¬
nuitas extinctis luminarib cecamꝰ iugilias
ad similitudinẽ tenebraꝵ q̃ paciente dño
ficiũ nouũ qd̾ mortẽ dñi pͥdie ꝑ manꝰ ipsius
p̃cesserat᷑ resurrectõni eiꝰ nich̾ominꝰ pͥ die qd̾
ẽ in sac scã sabb̾ uesꝑa sollẽpnit̃ occrst. Itaci
a suis trucidat᷑ iuimicis. recte a nob̾ qͣsi se¬
pultũ ẽ sacͥficii derꝰ. ⁊ celeste illud manna
singłos dies collig̾e consueuimꝰ. Corpꝰ dm̃cũ¬

Expanded text:
imum illud est judicium, quod tribus his noctibus minutas, exstinctis luminaribus, canimus vigilias ad similitudinem tenebrarum, quae patiente Domino, ificium novum, quod mortem Domini pridie per manus ipsius praecesserat, resurrectionis ejus nihilominus pridie, quod est in sacrosancti Sabbati vespera, solemniter occurrat. Itaque a suis trucidatur inimicis, recte a nobis quasi sepultum est sacrificii decus, et coeleste illud manna,singulos dies colligere consuevimus . C
Abbreviated transcription (Latin):
ut hac die ddm̃cũ corpꝰ ꝯficienteꝰ ⁊ inde
usꝙ ĩ sab̃m recondentes: toto eodẽ salbo. iug
silentio consopiti usꝙ in pͥmã sald̃i ab om̃i dli¬
urno spsallentio cunctoq sacͥ altaris mist̾io ua¬
caremꝰ. Sic em̃ rei ꝑꝑiꝰ accet̾e putarem. ꝓeo qd̾
egert̃. toñ dibuculo redeuntib a monum̃to
mulierib. q̃ ꝙ aucdierant ⁊ uid̾ant referenti¬
bis paulatim respirare ⁊ in gaucdrũ reuiuis¬
cere cepert. Heriꝰ itaꝙ tͥduanã dm̃ meetẽ obser

Expanded text:
ut die Dominicum corpus conficientes, et inde usque ad Sabbatum recondentes, toto eodem Sabbato jugi silentio consopiti, usque in primam Sabbati ab omni diurno psallentio cunctoque sacri altaris ministerio vacaremus. Sic enim rei propius accedere putaremur pro eo quod egerunt, donec diluculo redeuntibus a monumento mulieribus, quaeque audierant et viderant referentibus, paulatim respirare et in gaudium reviviscere coeperunt. Verius itaque triduanam Domini mortem obser
Abbreviated transcription (Latin):
cruce. duo prb̾ri defert̃ ad altare corpꝰ ͤ
dñcũ qd̾ pͥdie reconditũ ẽ. ⁊ assistens sac̃aoᷤ.
p̃missa or̃one sic incipit. Oremꝰ p̃ceptis salu¬
tarib moniti. Constat locũ hc̃ ẽẽ incanone
uͥ eleuato calice cũ corpore dñico dr̃ ꝑ omĩã

Expanded text:
cruce, duo presbyteri deferunt ad altare corpus Dominicum, quod pridie reconditum est, et assistens sacerdos praemissa oratione sic incipit: Oremus, praeceptis salutaribus moniti. Constat locum hunc esse in canone, ubi elevato calice cum corpore Domini dicitur: Per
Abbreviated transcription (Latin):
magnꝰ regis xp̃i curia nlłs sit u̾nacłs aut ser¬
uus empticiꝰ qͥ ñ ad ing̾ssũ t̃bumphantis dñi.
grẽ serico.uł scĩtatis auro uestiat᷑. Sed de hoc
ẽ qͦt uł qͥb ex causis pasche sollẽpnitas tã illustͥs
tãq celebͥs habeat᷑. Młti enĩ solũ b in illa res¬
piciunt. qd̾ ĩpͥma salb̾i resurrex dñs. dies¬
alñice resurrectõnis applła t᷑. Magna plane
sollẽpuitatis ⁊ leticie cordis nr̃i mat̾ia: qi dum
illo resurgente resurrectõnẽ mortuoꝵ ẽẽ credi¬

Expanded text:
t servus emptitius, qui non ad ingressum triumphantis Domini gratiae serico, castitatis auro vestiatur. Sed de hoc t, quot vel quibus ex causis Paschae solemnitas tam ilustris tamque celebris habeatur. Multi enim solum hoc in illa respiciunt, quod « in prima Sabbati » resurrexit Dnicae, resurrectionis appellatur. Magna plane solemnitatis et laetitiae cordis nostri materia; quia, dum illo resurgente resurrectionem mortuorum esse credi
Abbreviated transcription (Latin):
num̃ta aꝑta st̃. uixta litt̾ã qͥdẽ magnitudo
signoꝵ ẽ. qd̾ crucifixũ dñm celũ ⁊ t̾ra ⁊ oĩa
contͤimscant̾ s mystice tremorẽ sig̃cat creden¬
tiũ: qd̃ pͥstinis erroꝵ uiciis delictis. ⁊ emollita
cordis duricia. qͥ pͥus erant similes tumulis
mortuoꝵ. postea cognouerint creatorẽ. Nñ
ec gͦ crucis adorande reuelatõ. sic̃ ⁊ illa ue¬

Expanded text:
uxta litteram quidem magnitudo signorum est, quod crucifixum Dominum coelum et terra et omnia contremiscant, sed mystice tremorem significat credentium, quod pristinis errorum vitiis derelictis et emollita cordis duritia, qui prius erant similes tumulis mortuorum, postea cognoverint Creatorem. UndeHaec ergo crucis adorandae revelatio, sicut et illa ve
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ñ erubescunt p̃dicantib ⁊ int̾dũ młta
passis. gͣuiꝙ ꝑsequtinũ pondẽ fessis. qd̃ ⁊ pł¬
Ielam̃ qͦ actenꝰ tegebat᷑ eadẽ crux qd ꝙ au¬
fert᷑ dicendo ecce lignũ crucis. in qͦ saluᷤᷤ¬
qͦ sese dñs auideis abscondit. qd̾ ꝙ cordi eoꝵ
oppansum ẽ. nob̾ aũ reuelat᷑. qi ut ait apłs. ĩ¬

Expanded text:
m non erubescunt , praedicantibus, et interdum multa passis gravique persecutionum pondere fessis; quod et pulVelamen, quo hactenus tegebatur eadem crux, quodque aufertur, dicendo: Ecce lignum crucis, velaquo sese Dominus a Judaeis abscondit, quodque cordi eorum oppansum est, nobis autem revelatur, quia, ut ait Apos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ soiꝰ laudandꝰ ẽ significaret᷑. p̃sert̃i cũ laus eadẽ
cerei noctis huiꝰ iocundũ ac p̾dulce p̾coniũ sit.
⁊ resurgentis grãm atꝙ uictoriã. uet̾acũ nouis
conferens. tanꝙͣ tuba clarissima ꝑsonet. S iã
colũpne hiuꝰ inqͥt p̃conia nouimꝰ. qmͣ in honoeẽ
cłi rutilans ignis accendit. Quilicet diuisus sit¬
in partes. mutuati tñ luminis detͥm̃ta ñ nouit.
Ex bis cͦ duob u̾siculis. mag̃ ac mag̃ sepedicta
cerei significatõ colluceͭ ¶ t. Qd̾ enĩ ait. Colũpne
buiꝰ p̃conia nouimꝰ aꝑte nob̾ innuit qd̾ illo̾ itẽ¬
illam p̃fig̾abat᷑ colũpna. que cast᷑ filioꝵ irł de
egypto exeuntiũ ꝑ mare rubrũ p̃cedebat. Sig¬
nificabat aũ illa colũpna nubis bene nota nob

Expanded text:
 solus laudandus est, significaret, praesertim cum laus eadem cerei noctis hujus jucundum ac praedulce praeconium sit, et resurgentis gratiam atque victoriam, vetera cum novis conferens, tanquam tuba clarissima personet. Sed jam columnae hujus, inquit, praeconia novimus quam in honorem Domini rutilans ignis accendit. Qui licet divisus in partes, mutuati tamen luminis detrimenta non novit. Ex his quoque duobus versiculis magis ac magis saepe dicta cerei significatio collucescit. Quod enim ait: Columnae hujus praeconia novimus, aperte nobis innuit quod illud ideillam praefigurabatur columnam, quae castra filiorum Israel de Aegypto exeuntium per mare Rubrum praecedebat . Significabat autem illa columna nubis bene notam nobis
Abbreviated transcription (Latin):
faciẽ cordis indeoꝵ. De his gͦ tenebͥs exite ⁊ ui¬
osete iuitenta contẽplatõne illũ qͥ uos uocauit
in admirabile lum̃ suũ. regẽ magnũ. regem
pacificũ in diademate spineo qd est caritatiꝰ
⁊ magne miseratõnis oenam̃tũ. qͦ coronauit enũ
mat sua synagoga in hac cdie desponsionis eiꝰ. qͣ
orandũ est. s hac die p̃cipue sollẽpnes ꝓ illa
or̃ones sccłm gͣcluũ uł dignitatũ ercłines. ac di¬
sunt: hac enĩ die saluator nr̃ ꝓ cunctis orauit.
⁊ cõmune ꝓ omil sacͥficiũ factꝰ ẽ: de qͥb passio¬
ni appropinqͣns immo iã ad arã crucis pene as¬
sistens. cũ ꝓ discipłis rogaret patrẽ dĩx. Nonꝓ¬

Expanded text:
xite et videte intenta contemplatione illum, qui « vos vocavit in admirabile lumen suum . » Regem magnum, regem pacificum in diademate spineo, quod est charitatis et magnae miserationis ornamentum, quo coronavit eum mater sua Synagoga in hac die desponsationis ejus, qua, dum est, sed hac die praecipue solemnes pro illa orationes secundum graduum vel dignitatum ordines ac disunt. Hac enim die Salvator noster pro cunctis oravit, et commune pro omnibus sacrificium factus est, de quibus et passioni appropinquans, imo jam ad aram crucis pene assistens, cum pro discipulis suis rogaret, dixit: « Non
Abbreviated transcription (Latin):
ignea diuinitatis potentia rursꝰ aĩauit:
sc̃ u̾e rutilans ignis gła beate resurrectõ¬
nis hac nocte imꝑpetuũ nob gaudiũ feli¬
cit̃ illux̃. Item ex eodẽ igne consefticerei
cũcti qͥ ii eccłia st̃ illuminar i ereoli. qd̾ cum¬

Expanded text:
ignea divinitatis potentia rursus animavit, et sicut vere rutilans ignis, gloria beatae resurrectionis hac nocte in perpetuum nobis gaudium feliciter illuxit. Item eodem igne consecrati cerei cuncti, qui in Ecclesia s
Abbreviated transcription (Latin):
rex sum uideqꝵ᷑ hoc in eisdẽ antipbonis in¬
struit᷑ ab effectis. uerũ ⁊ antiquũ exponen¬
do regis offitiũ uideł qi edux̾it eos de t̾ra eg¬
pti. qd̾ dedux̾it ꝑ desertũ quadraginta an¬
nis qd manna cybau̾it. qd̾ in t̾rã satis bonã

Expanded text:
Rex sum Judaeorum ; » hoc in eisdem antiphonis astruitur ab effectis, verum et antiquum exponendo Regis officium, videlicet quod eduxerit eos de terra Aegypti, quod deduxerit per desertum quadraginta annis, quod manua ciba
Abbreviated transcription (Latin):
licet diuisꝰ sit in partes mutuati cñ lumuns de
tͥmenta ñ nouit᷑: multa nãꝙ luminaria de uno
indemꝰ accendi. nͦ i sid̾ unũ ꝓpt̾ea fibimet lumen
diminuit. nicħ̾ominꝰ ad illud idem argum̃tum
ꝓficit Numqͥd enĩ tem talem talim loco. p̃sert̃
onĩb notã. ñ ꝑpt̾ iss: alud qͣm ꝓꝑt̃ semet ipãm¬
docẽ nos uoluit: Si qͥdem meptũ fuifset boc absꝙ
mpstĩo cantis inser̾e laudib Oũ gͦ colũpnã harc¬
ceream rucilans ignis accendit. sic de sua nat᷑a¬
li. copia iaudat᷑ ꝑ hoc aliud ꝑ pulchrũ piũꝙ sp̃¬

Expanded text:
licet divisus in partes, mutuati tamen luminis 78 detrimenta non novit: multa namque luminaria de uno videmus accendi, nec illud unum propterea sibimet lumen diminuit, nihilominus ad idem argumentum proficit. Nunquid enim rem talem tali in loco praesertim omnibus notam, ndocere nos voluit? Siquidem ineptum fuisse hoc absque mysterio tantis inserere laudibus. Dum ergo columnam ceream rutilans ignis accendit, sic de sua naturali copia laudatus, per hoc aliud perpulchrum piumque sp
Abbreviated transcription (Latin):
conspestu eccłic asistens aureũ iminacłati cor¬
poris turribulũ ĩ conspectu di pendens in cruce
sustulit: ⁊ or̃onis incensũ dignũ deo clamo¬
adoleuit. Recte gͦ ⁊ nos cũ illos sollẽpnes ꝓ nob
⁊ ꝓ cunctis or̃ones offerimꝰ iuxtaͣ ilic additũ ẽ.

Expanded text:
conspectu Ecclesiae assistens, aureum immaculati corporis thuribulum in conspectu Dei, pendens in cruce sustulit, et orationis incensum dignum cum clamoadolevit. Recte ergo et nos cum illo solemnes pro nobis et pro cunctis orationes offerimus, juxta quod illic additum est:
Abbreviated transcription (Latin):
uit: iste scołs ut dictũ ẽ surrectus obiit. Illi cdñ
soporẽ imisit. huic pat̾ calicẽ passionis dedit:
Egrediminigͦ ⁊ iudete fiue syon regẽ salomo¬
nẽ in cliademate. qͦ coronauit eũ mat̾ sua. in
die ssesponsionis eiꝰ. ⁊ in die leticie cordis eiꝰ. Egͣ

Expanded text:
vit, iste secundus, ut dictum est, surrecturus obiit. Illi Dominus vit, iste secundus, ut dictum est, surrecturus obiit. Illi Dominus soporem immisit, huic Pater calicem passionis dedit. « Egredimini ergo et videte, filii Sion, regem Salomonem in diademate suo, quo coronavit cum mater sua, in die despon
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ã pecc̃is lanarem. aqͣ que corporales tm̃
lauare pot̾at soedes. sangͥni qͥ est p̃ciũ nr̃e
redẽptionis sociata est: ⁊ ex eiꝰ societate. iuir¬
tutẽ atq auctoritatẽ sũpsit. ut᷑ abluendas¬
uera similitudine rubro mari ꝑ qd sal
uatꝰ tnͣsiuit ꝓharaone subm̃so cũ curri¬
b. ⁊ eqͥtib eiꝰ. hã fugientes egyptũ huiᷤᷤ
scłi mundatos in uerã reꝓmissionis t̾rã
tnsmittit. diabłmꝙ ꝑsequentẽ penitꝰ ab¬
sorbet. cũ p̃teritis actib ⁊ pompis eiꝰ. Igit᷑
ut su pͣdictũ est. longe ratõnabiliꝰ fuit.
ut lancea militis latꝰ dm̃ aꝑiret᷑. qͣm ut¬
eiꝰ crura frang̾ent᷑. Rationabiliꝰ inqͣm ac
decentiꝰ tanto salutis fuit artifiq. ualdeꝙ
accessit ad pulcͥtudinẽ oꝑis: ut illud sibi
mortuo de lat̾e su o duc̾et im̃ nasceref᷑¬
eccłia. qͥ dormientiade costã edix̃ uñ formarit᷑
gantiꝰ. qͥa dulciꝰ: Siqͥdẽ ille pͥmꝰ adã oblorim.¬

Expanded text:
 a peccatis lavaremur, aqua, quae corporales tantum lavare poterat sordes, sanguini, qui est pretium nostrae redemptionis, sociata est, et ex ejus societate virtutem atque auctoritatem sumpsit, ut ad abluendvera similitudine Rubro mari, per quod salansivit, Pharaone submerso cum curribus et equitibus suis . Nam fugientes Aegyptum hujus saeculi, mundatos in veram promissionis terram transmittit, diabolumque persequentem penitus absorbet cum praeteritis actibus et pompis suis. Igitur, ut supra dictum est, longe rationabilius fuit, ut lancea militis latus ejus aperiretur, quam ut crura frangerentur; rationabilius, inquam, ac decentius tanto salutis fuit artifici, valdeque accessit ad pulchritudinem operis, ut illud sibi mortuo de latere subduceret, unde nascereEcclesia: « Qui dormienti Adae costam eduxit, unde formaretur gantius, quid dulcius? Siquidem ille primus Adam obdormi
Abbreviated transcription (Latin):
ĩe portauit. Spine nãꝙ pecc̃a designant.
que aĩam pungunt ⁊ lacerant. Nam ⁊
ꝑpt̃ pett̃m homini date st̃. dicente adño ad
adam. Cum oꝑatꝰ fueris t̾ram ñ dabit
fructꝰ suos s spinas ⁊ tͥbłos g̾minabit ł.¬

Expanded text:
e portavit . » Spinae namque peccata designant, quae animam pungunt et lacerant. Nam et propter peccatum homini datae sunt, dicente Domino ad Adam: « Cum operatus fueris terram, non dabit fructus suos, sed spinas et tribulos germinabit
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e ꝯrpestau̾at ut fac̾et nuas fecit labrus¬
ras. tandẽ illi mortis miscuit amaritudinẽ:
qͣgustata modice. idest ꝑ tͥduũ iã de geni¬
mine uitis iliꝰ bibe ñ uuit Resurgens enĩ¬
ed qo clamidẽ coccineã cũ illud̾et᷑. dar sxmist¬
Iñ tedignatꝰ ẽ circũdari sibi: nũqͥa ñ cõ
mistio caritatis: coccꝰ enĩ colceis ignei qͥ i
tab̾nacło añi offerri. ⁊ inueste sac̃dotali bis
tinet᷑ uidet᷑ assum gemiuã significat di¬
ignitã ⁊ qͣsi bñ coloratũ corã chuiis pla

Expanded text:
ipse exspectaverat, ut faceret uvas, et fecit labruscas , tandem illi mortis miscuit amaritudinem, qua gustata modice, id est per triduum, jam de genimine vitis illius bibere non vult . « Resurgens eniet quod chlamydem coccineam cum illuderetur non dedignatus est circumdari sibi. Nunquid non coministerio charitatis? Coccus enim coloris ignei, qui in tabernaculo Domini offerri, et in veste sacerdotali bis tinctus , jubetur assumi, geminam significat diignitum et q
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ĩe ut cognoscat inqͥd mr̃dꝰ qͥa ego dili¬
qo patrẽ: ⁊ maiorẽ caritatẽ nemo ht qmͣ
ut aĩam suã ponat qͥs ꝓ amicis suis. Igit᷑
hiuie reginrõ clamis coͣccinea bñ congru¬
ebatꝰ. ut ip̃o habitu se illũ ostend̾etꝰ ẽẽ qͥ
in lege significabat᷑ ꝑ uitulã rufam: cuiꝰ
corpꝰ ꝓ pecto ubebat᷑ ext̃ cast᷑ cremari. et c¬
nis e̾iuis in aqͣ cũ ysopo suꝑ popłm asꝑgi.Carun
ut uolens poñet atq itm sum̾et eaͣm. Et sic̃

Expanded text:
 inquit, mundus, quia ego diligo Patrem ; » et: « Majorem charitatem nemo habet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis . » Igitur huic Regi nostro chlamys coccinea bene congruebat, ut ipso habitu se illum esse ostenderet, qui in lege significabatur per vitulam rufam, cujus corpus pro peccato jubebatur extra castra cremari, et cinis ejus in aqua cum hyssopo super populum aspergi . CAPUT ut volens poneret atque iterum sumeret eam . Et sicut
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. E nec soł sang nͨ sola aqͣ de lat̾e eiꝰ
ccireo nec exiuit: uł eͤ a qͣ sangͥni sociata sit.
aqͣ mananit: qͥa diuinꝰ ordo nr̃e salutis. utr̃ꝙ
deposcit. Sanguine nãq redimim᷑. aqͣ a¬
bluuͣ. Nec ad hoc redẽpti sumꝰ ut tales
nos ille possidet qͣles eramꝰ pͥus. Nñ ⁊ apłs.¬

Expanded text:
T XVI. Cur ne solus sanguis, nec sola aqua de latere ejus exivit, vel cur aqua sanguini sociata sit. aqua manavit, quia divinus ordo nostrae salutis utrumque depoposcit. Sanguine namque redimimur, aqua abluimur. Nec ad hoc redempti sumus, ut tales nos ille possideret, quales eramus prius. Unde et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃. ⁊ inueniemꝰ alia q̃lam q̃ nos sp̃alit̾ ã¬
pliꝰ elificent ꝑ illa figͣari. Nam ñ solũ q̃ ges¬
sit s qͣ pati uoliit sic disposuit. ut cũ int̾iora
ꝑspet̾is. si exticea ħ attendas. sic utͦbiꝙ consonã
inuenies similitudinẽ. qͦmͦ ex qͣlitatẽ seu exꝓ
pͥetate fig̃aꝵ uł apicũ eandẽ scͥptoris manũ
diũsis in locis recognoscis. Qͥd crucis figͣa sig
misticũ significat: taceo qͦd decentissimũ
tẽ nt̃s abnuat. salutẽ humani geñis in lig¬
no crucis cõstitui: ut uñ mors oriebat᷑ inde ui¬
ta resurg̾et. ⁊ qͥ in ligno uincebat in lignoqͦ.¬
crucis ẽẽ colendã: q̃ dñm portauit ouaus rõne
potũti. Quatuor inde plagas qͦ drati colligit

Expanded text:
 nos spiritualiter amplius aedificent, per illa significari. Nam non solum quae gessit, et quae pati voluit, sic disposuit, ut cum interiora perspexeris, si exteriora haec attendas, sic utrobique consonam invenies similitudinem, quomodo ex qualitate seu ex proprietate figurarum vel apicum, eamdem scriptoris manum diversis in locis recognoscis. CAPUT IX. Quid crucis figura sigysticum significat? Taceo, quod decentissimum esse nullus abnuat, salutem humani generis in ligno crucis constitui, ut unde mors oriebatur, inde vita resurgeret, et qui in ligno vincebat, in lignocrucis esse colendam, Quae Dominum portauit ouans, ratione potenti Quattuor inde plagas quadrati colligat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cet̾a clausa pͥus. nc crucẽ xͥ suscipientib aꝑ¬
ta st̃. Sicq ftm̃ ẽ ut bib̾e iã possimꝰ de aquis
m ara: qͣs sic̃ in exodo legimꝰ ñ pot̾at bib̾e ppłs.
donͨ clamante moyse ad dñm ostendit ei
csñs lignũ. Qd̃ cũ misiss in aqͣs. in dulcedi¬

Expanded text:
caetera clausa prius, nunc crucem Christi suscipientibus aperta sunt. Sicque factum est, ut bibere jam possimus de aquis Mara, quas, sicut 75 in Exodo legimus, non poterat bibere populus, donec clamante Moyse ad Dominum, « ostendit ei Dominus lignum, quod cum misisset in aquas, in dulcedi
Abbreviated transcription (Latin):
calitẽ quẽ ego bibit᷑us sum: aut inptismõ qͦ
ego baptizor baptizari: Q cũ respondissent.
possumꝰ. calicẽ inqͥa meũ bibetis. ⁊ baptismo
qͥ ego buptizor baptirabimum. ⁊ cet̾a. Ioĩe
calicis siue baptisim passionẽ uoluit de¬
signare martyrii. ⁊ ipm ⁊ illos detẽat con¬
famari. Hñ ⁊ alibi cde passione sua loqͥtur.
Baptismo aũ habeo baptirari. ⁊ qͦmͦ coartor
usq dũ ꝑficiat᷑. Grece enĩ baptismꝰ latine
tismo passionis ablucret᷑: Nempe mortali¬

Expanded text:
calicem quem ego bibiturus sum, aut baptismo quo calicem quem ego bibiturus sum, aut baptismo quo ego baptizor, baptizari? » Qui cum respondissent: « Possumus, calicem, inquit, meum bibetis, et baptismo, quo ego baptizor, baptizabimini , » etc. Nomine calicis sive baptismi passionem voluit designare martyrii, qua et ipsum et illos decebat consummari. Unde et alibi de passione sua loquitur: « Baptismo autem habeo baptizari, et quomodo coaretor usque dum perficiatur? » Graece autem baptismus, Latine tismo passionis ablueretur? Nempe mortali
Abbreviated transcription (Latin):
illud significat qd̾ suꝑ corda uideoꝵ ex pan¬
dit᷑ ut uid̾e illũ ñ m̃eant᷑. quẽ ñc usq in
sinagogis suis conuiciis colafirant.⁊ exa¬
ꝓ nob̵ colafitatꝰ Nã si hõis humilitatem
imitari suꝑbi dedignam᷑. humiato sub toc
conuiciis dõ suꝑbire erubescꝰmꝰ. ẽ cxura s̃
Seal ẽ cont᷑ crura eiꝰ in eo qd̾ integ̃ reseruata
sunt. isbud nob̾ insinuant: qd̾ uniu̾se iue¬
eĩ significant. Uñ in canticis dr̃. Erura
eiꝰ colũpne marmoreẽ. q̃ fundate st̃ super
bases ⁊ aureas. idest itiña eiꝰ pulc᷑ suꝑ dii¬
nitatis sapiam in rectitudine firmata. Qe
eri malint: iudeł ut illam suꝑ nos effuncet
mortis per ticipationẽ iã mortuł emisit. Nõ
enonũ hoc aut mirũ.: qd̾ islũ in passione sua
dicimꝰ baptizatũ. Matre filioꝵ ⁊ ebedei postu¬
lante ⁊ dicente. magist̃ dic ut sedeant hĩi duo
alii mei. unꝰ ad dext̃am : tuã. ⁊ aliꝰ adsimꝰ
ciũ in regno tuo: respondens dĩx̃ Potestis bibe

Expanded text:
illud significat, quod super corda Judaeorum expandebatur, ut videre illum non mereantur, quem nunc usque in synagogis suis conviciis colaphizant et exapro nobis colaphizatus? Nam hominis humilitatem imitari superbi dedignaremur, humiliato sub tot conviciis Deo, superbire erubescamus. 73 CAPUT Sed econtra crura ejus in eo quod integra conservata sunt, illud nobis mysticant, qejus significant, unde et in Canticis dicitur: « Crura ejus columnae marmoreae, quae fundatae sunt super bases aureas , » id est itinera ejus pulchra super divinitatis sapientiam in rectitudine firmata. Quieri maluit? Videlicet, ut illam super nos effunderet mortis participationem jam mortuus emisit. Non est novum hoc aut mirum, quod illum in passione sua dicimus baptizatum, matre filiorum Zebaedei postulante ac dicente: « Magister, dic ut sedeant hi duo filii me Potestis bibere
Abbreviated transcription (Latin):
latitudinẽ. sublime. atꝙ ꝓfundũ. ꝓfund̾
idest acum̃ q̃ fixa t̾re inheret. longitudinẽ
inde usq ad brachia. latitudinẽ in eoꝵdẽ
extensione brachioꝵ: altitudinẽ ab ip̃is bͣ¬
chiis sursũ u̾sus q̃ caput ĩminet his autẽ
qͣtuor supͣdicte uirtutes signant᷑. ꝓfundo.
fides q̃ occulta uoluntatis dĩ uocatõne pͥma
fundo cordis qͣsi fundam̃tũ in edifitio ponit᷑.
longitudine ꝑseu̾antia altitudine spes. q̃
nob̾ in celestib reposita c̃. latitudine caritaᷤ.

Expanded text:
latitudinem, sublime atque profundum, id est acumen, quo fixa terrae inhaeret; longitudinem, id est usque ad brachia; latitudinem, in eorumdem expansione brachiorum; altitudinem, ab ipsis brachiis sursum versus, quo caput imminet. His autem quatuor supradictae virtutes signantur: Profundo, fides, quae occulta voluntatis Dei vocatione, prima in fundo cordis quasi fundamentum in aedificio, ponitur; longitudine, perseverantia; altitudine, spes, quae nobis in coelestibus reposita est; latitudine, charitas.
Abbreviated transcription (Latin):
tamen musta despicienla non iudicẽt.
Neq enim auctoritati ueterum de
icere salua fide quod senserit. Pri¬
mum itaq cottidianum nostre serui¬
tutis pensum. tudelicet sẽptem hore
diei quas canonicas idest regulares
dicunus : unde causas institucionis
acceperint. iam dicendum est. Explic̃¬

Expanded text:
tamen musta despuenda non judicent. tamen musta despuenda non judicent. Neque enim auctoritati veterum quidquam dicere salva fide, quod senserit. Primum quidem quotidianum nostrae servitutis pensum, videlicet septem diei horae, quas canonicas, id est regulares dicimus, unde causas institutionis acceperint, jam dicendum est. LI
Abbreviated transcription (Latin):
cis possunt intelligi possunt agi.
pene ab om̃ib possint agi. Num¬
quid quia in oꝑando soli uident o¬
culi. cetã menbra que non uicdent.
ꝙ tamen oꝑantur÷ sine fructu sũt :
S unum quodq menbrum: sciam¬
habet cdignitatem. Preminent au¬
tem oculi qui cetera ducunt q di¬
rigunt. Ogitur sacramentorr om̃i¬
um opificem ĩuoco spiritum sactũ:
ut qua ꝑ sanctos patres ordina¬
uit. eacdem m secũdum scnsũ et
auctoritatem scripturarum aꝑtre
dignetur gratiã. Uisũ ẽ añt mͥ opꝰcu¬
lum hoc sic orcdirr ut primũ ea que
pene cothidiana sunt. deinde que cͥ¬
tis temporib et causis uariantur di
sanguine uniuersa terra purpurata ẽ
cuius uictoriis celum floret: cuius mus¬
teriss tempora insignita sunt: cuius me¬
moria dies et hore ornate sunt. Illud
a bonis om̃ib huiusce studii meri¬
tum uel dignitas in petrare debe¬
bit: ut quamuis uetus cum suauita¬
te unum bibere assueti sint: nostra

Expanded text:
cis possunt intelligi, cis possunt intelligi, pene ab omnibus possint agi. Nunquid quia in operando soli vident oculi. caetera membra, quae non vident et tamen operantur, sine fructu sunt? Sed unumquodque membrum suam dignitatem habet. Praeeminent autem oculi, qui caetera ducunt et dirigunt; igitur sacramentorum omnium opificem invoco Spiritum sanctum, ut qua per sanctos Patres haec ordinavit, eadem mihi secundum sensum et auctoritatem Scripturarum, aperire dignetur gratia. Visum est autem hoc opusculum sic ordinari, ut primum ea quae pene quotidiana sunt, deinde quae certis temporibus et causis variantur, digsanguine universa terra purpurata est, cujus victoriis coelum floret, cujus mysteriis tempora insignita sunt, cujus memoria dies et horae ornatae sunt. Illud a bonis omnibus hujusce studii meritum vel dignitas impetrare debebit, ut, quamvis vetus cum suavitate vinum bibere assueti sint, nostra