comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni gen̾is. lib̾tus autẽ uocatus
quasi liberatus. Erat enim pͥus
iugo seruitutis addictus. lib̾toꝵ
autem filiy ap̃ antiqͦs lib̾tini ap¬
pelbabantur. quasi de lib̾tis rati.
suno ũ lib̾tinus. aut a lib̾to
factus. aut possessus. Manumis¬
sus dicitur quasi matui emissuiᷤ.
a. pd̾ uet̾es enim quotiens ma¬
numittebantur alapa per¬
cussos circũagebant ⁊ leb̾os cõ¬
firmabant. Unde ⁊ manurussi dic¬
ti eo qd̃ manumitc̾ent᷑. Dediticii
pͥmũ ab deditione sunt nũcupati¬
deditio enim dr̃. qñ se uicti. aut
uincendi hostes uictorib tͣdunt.
quib heo origo nominis fuit. dũ
qndam adu̾sum ppłm romanũ.
serui armis sumptis dimicassẽt.
uicti se dederunt comp̾hensiq ua¬
ria turpitudine affecti sunt. Ex
hiis qͥdam postea a dñis manu¬
missi ꝓpt̾ supplicioꝵ nodas. quas
manifeste perpessi sunt ad digni¬
tatẽ ciuiũ romanoꝵ nõ ꝑuenert̃.
latini ante romã conditam apd̾

Expanded text:
ni generis. 47. Libertus autem vocatus, ni generis. 47. Libertus autem vocatus, quasi liberatus. Erat enim prius jugo servitutis addictus. Libertorum autem filii apud antiquos libertini appellabantur, quasi de libertis nati, nunc vero libertinus, aut a liberto factus, aut possessus. 48. Manumissus dicitur, quasi manu emissus. Apud veteres enim 437 quoties manu mittebant, alapa percussos circumagebant, et liberos confirmabant; unde et manumissi dicti, eo quod manu emitterentur. 49. Dedititii primum a deditione sunt nuDeditio enim dicitur quando se, victi aut vincendi hostes, victoribus tradunt. Quibus hec origo nominis fuit dum quondam adversus populum romanum servi armis sumptis dimicassent, victi se dederunt comprehensique varia turpitudine affecti sunt. Ex his quidam postea a dominis manumissi, propter suppliciorum notas quas manifeste perpessi sunt ad dignitatem civium romanorum pervenerunt. Liberti ante Romam conditam apud
Abbreviated transcription (Latin):
digene sunt indegentti. ⁊ in codẽ
loco nati ubi in habitant. In co¬
la autem non indigenam. s ad¬
uenam indicat. Pegͥni dicti eo
qd ignorantur eodem ꝑentes. A¬
quib exorti existunt. Sunt eñi
de longinqua regione urbani uo¬
cabantur. qui rome habitabant.
qui u̾o incet̾is locis oppidani. Nã
muli sunt ex ꝓpͥa seruoꝵ fami¬
lia orti. Serui autẽ uocabulum
inde traxerunt. qd̃ hii qui iure
belli sol possent oocidi a uictori¬
b conseruabantur. ⁊ serui fiebãt
a seruando sollicet setiu appellati.
ancille a sustentando uocate. Ancõ
enim g̾ce cubitus dr̃. Unde ⁊ anco¬
ne dñns. Mancipium est quioquid
manu capi sudiq podest. ut hõ.
equs. bouis. Nec etum animalia.
statim ut nat̾a sunt mancipium
esse putantur. Nam ⁊ ea que in
bestiaꝵ numero sunt. tunc uidẽ¬
tur mancipium ẽẽ quando capi
siue domari ceꝑint. Ingeniti dicti
qr in gen̾e habent libertatem. ñ
in facto sicut lib̃ti. Unde ⁊ eos g̾¬

Expanded text:
digendigenloco nati, ubi inhabitant. Incola autem non indigenam, sed advenam indicat. Peregrini eo quod ignorantur eorum parentes quibus orti existunt. Sunt enim de longinqua regione. Urbani vocabantur qui Rome habitabant. Qui vero in ceteris locis, oppidani. Nam muli sunt ex propria servorum familia orti. Servi autem vocabulum inde traxerunt, quod hibelli possint occidi a victoribus, cum servabantur, servi fiebant, a servando scilicet servi appellati. Ancillae a sustentaculo vocatae. Ἀγκὼν enim Graece cubitus dicitur. Unde et anconem dicimus. Mancipium est quidquid manu capi subdique potest, ut homo, equus, ovis. Haec enim animalia statim ut nata sunt, mancipium esse pubestiarum numero sunt, tunc videntur mancipium esse, quando capi, sive domari coeperint. 46. Ingenui dicti, qui in genere habent libertatem, non in facto, sicut liberti. Unde et eos Gr
Abbreviated transcription (Latin):
uel quia ꝑ negocia scl̃i lucra cectãt᷑.
unde ⁊ oognominati sũt. uillicus ꝓ¬
pͥe uille gub̾nator est. unde ⁊ aiul¬
la uillicus nom̃ accepit. Int̾d̾ aut̃
uillicus non gub̾natõnẽ uille.
s dispensationem uniu̾se domꝰ.
tullio int̾pretantẽ significat qd
tores. Ab agendo ⁊ curando uorati.
ꝓcuratores uͦ uocati. eo qd uioe
curatoris fungunt᷑. qiͣ ꝓpt̾ curato
res. sicut ꝓconsul pro consule. Co
loni sunt cultores aduene didi a
cultura agͥ. Sunt enim aliunde ue¬
nientes ato alienum agrum loca¬
tum tenentes ac debentes conditi
tus est fundus. Coloni autẽ qͣtuor
modis dñr. Nam coloni aut roma¬
ni sunt aut coloni latini sunt.
aut coloni auxiliatores. aut co¬
loni ruris pͥuati. Inquilini uoca
ti quasi incolentes aliena. Non
enim hñt ꝓpͥam sedem. s ĩ t̾ra
aliena in habitant. Differt autẽ
int̃ inquilinũ ⁊ aduenã. Inqͥli¬
ni enĩ sunt qui emigͣnt. ⁊ nõ ꝑ

Expanded text:
velvelUnde et cognominati sunt. 33. Villicus proprie villae gubernator est. Unde et a vila VILLICUS nomen accepit. Interdum autem villicus non gubernationem villae, sed dispensationem universae domus, Tullio interpretante, significat, qutores ab agendo, et curando vocati. 35. Procuratores vero, eo quod vicem curare, sicut proconsul pro consule. loni sunt cultores advene, dicti a cultura agri. Sunt enim aliunde venientes, atque alienum agrum locatum colentes ac debentes conditiotus est fundus. Coloni autem quatuor modis dicuntur: nam coloni aut Romani sunt, aut coloni Latini, aut coloni auxiliares, aut coloni rerum privati. Inquilini vocati sunt, quasi incolentes aliena. Non enim habent propriam sedem, sed in terra aliena inhabitant. Differt autem inter inquilinum et advenam. Inquilini enim sunt qui emigrant et non p
Abbreviated transcription (Latin):
curialiũ officioꝵ ordines sunt. pͥn¬
cipales decti. qd p̾sint magistrati¬
b. Magistratus u̾o qd̾ maiores sĩt
reliquis officiis. Tabellio uocatꝰ. eo¬
qd sit portitor tabellaꝵ idest suscep¬
tor. i dest ⁊ scriba public̾. qr ea dant̃
que gestis publicantur scribit. hͣ¬
garii aburgis dicti: quia crebra ꝑ
g̾mania romani ꝑ castra disposuer̃t.
ato ita nom̃ ex locis sumpserũt.
collegiati dñr. qd̃ ex eoꝵ collegio.
custodiisq deputentur. qui facinuꝰ
aliqdꝰ cõmiserunt. Est enĩ sordidis¬
simũ genus hominũ. patre incerto
ꝓgenitũ. pͥuati sunt extranei. ab
officiis purblics. Et enuͣ magistra-¬
lui habent contͣriũ. ⁊ dicti pͥuati. ꝙ
sint ab officiis curie ab soluti. iñcen¬
narii sunt qui seruiũt accepta m̾oe¬
de. Idẽ ⁊ bauones. g̾co nomine qd̾ sĩt
leuis soest infirmis. publicani uo¬
cantur. conductores uectigaliũ fi¬
suie quia uectigalia publioa exigũt.

Expanded text:
curialium officiorum ordines sunt. Princurialium officiorum ordines sunt. Principales dicti, quod primi sint magistratibus. Magistrati vero, quod maiores sunt reliquis officiis. quod sit portitor tabellarum. Idem exceptor, idem et scriba publicus, quia ea tantum, quae gestis publicantur, scribit. Burgarii a burgis dicti, quia crebra peGermania Romani per castra disposuerunt, atque ita nomen ex locis sumpserunt. Collegiati dicuntur, quod ex eorum collegio custodiisque deputentur, qui facinus aliquod commiserunt. Est enim sordidissimum genus hominum patre incerto progenitum. Privati sunt extranei ab officiis publicis. Est enim nomen magistratum habenti contrarium, et dicti privati quod sint ab officiis curiae absoluti. Mercennarii sunt qui serviunt accepta mercede. Idem et barones Graeco nomine, quod sint levis, id est infirmus. Publicani appellantur conductores vectigalium fisive qui vectigalia publica exigunt,
Abbreviated transcription (Latin):
res c̾auit. qui eoꝵ lib̾tatem tuerent̃.
⁊ eos adu̾sus mniuriam nobilitatis de¬
fend̾ent. Unde ⁊ defensores dicti eo ꝙ
tiam imꝓboꝵ defendant. At contra
nũc quidam eu̾sores. non defensoreᷤ
existunt. Numerari uocati. qr publi¬
cum nũmũ erariis inferunt. Fiĩcti
aliquo dicti. hinc ⁊ defunctos mortuoᷤ
dicimꝰ. qui compleu̾nt uite officia. ni¬
chil enim iam faciunt. Municipes st̃
in eodem municipto nati. ab officio
munerũ dicti: eo qd̾ publica minua
accipiant. Muinia erum officia sũt.
unde ⁊ ĩmunes dñr qui nullũ ger̃t
officiũ. aiutucipales originales ciue̾
⁊ in loco officiũ gͥentes. decuriones dic¬
ti. qd̃ suit de ordine curie. Officium
enĩ curie admĩstrant. Unde non ẽ
decurio qui sũmam rion intulit. uł
curiam ꝑticipauit. Curiales autẽ
idẽ ⁊̃ decuriones. ⁊ dicti curiales. qͥa
ciuilia munera ꝓcurant ⁊ execunt᷑.
principales magistratꝰ ⁊ dũuirales

Expanded text:
res creavit, qui eorum libertatem tuerentur, res creavit, qui eorum libertatem tuerentur, et eos adversus injuriam nobilitatis defenderent, unde et defensores dicti, eo qtiam improborum defendant. At contra nunc quidam eversores, non defensores existunt. 19. Numerarii vocati sunt qui publicum nummum aerariis inferunt. 20. Functi, aliquo dicti. Hinc et defunctos mortuos dicimus, qui compleverunt vitae officia, nihil enim jam faciunt. 21. Municipes sunt in eodem municipio nati, ab officio munerum dicti, eo quod publica munia accipiunt. Munia enim officia sunt; unde et immunes dicuntur, qui nullum gofficium. Municipales originales cives et in loco officium gerentes. Decuriones dicti, quod sint de ordine curiae. Officium enim curiae administrant. Unde non est decurio, qui summam non intulit vel curiam participavit. Curiales autem idem et decuriones. Et dicti curiales, quia civilia munera procurant et exequuntur. Principales, magistrati et duumvirales
Abbreviated transcription (Latin):
ad legiitimos annos romanus eq̃s¬
erat. deinde accipiebat honorẽ sera¬
torie dignitatis. Censores ap̃ itet̾es
romanos erant. Est enim nom̃ cen¬
soris. dignitas iudiciał. Censere
enim uidicare est. Itẽ censores sũt
patͥmoruoꝵ uidices a censu eris ap¬
pellati. Iudices dicti quasi ius dicen
slon est aittẽ ildex. si non est ineo ius¬
ticia. presides rectores sunt ꝓuintie
dicti qd p̾sunt. pretores autem qͣsi p̾¬
ceptores ciuitatis ⁊ pͥncipes. Idẽ ⁊ q̃sto¬
res quasi q̃sitores. eo qd q̃stionib p̾¬
sunt. Consiliũ eñi ⁊ cã ap̃ eos est. ꝓ¬
ceres sũt p̾ncipes ciuiũ uł ciuitatis.
quasi p̾cedes. qd̾ ante om̃es honore
pͥoedebant. Unde ⁊ capita trabiũ que
est tnslatio. qd̾ a cet̾a multitudine
ꝓminent. Tribuni dicti. qd̃ plebi¬
uł iura uł opem tͥbuũt. Constitu
ges exactos. Dum etũ plebs a sena¬
tu ⁊ consulib p̾m̾etur. tunc ipsa sibi
tbunos quasi ꝓpͥos uidioes ⁊ defense¬

Expanded text:
ad legitimos annos eques Romanus ead legitimos annos eques Romanus erat; deinde accipiebat honorem senatoriae dignitatis. Censores apud veteres Romanos erant. Est enim nomen censoris dignitas iudicialis. Censere enim iudicare est. Item censores sunt patrimoniorum iudices, a censu aeris appellati. Iudices dicti non enim est iudex si non est in eo iusis Presides rectores provincie sunt dicti, quod presunt. Pretores autem quasi preceptores civitatis et principes. Idem et questores quasi quesitores, eo quod questionibus presunt. Consilium enim et causa apud eos est. Proceres sunt principes civitatisquasi procedes, quod ante omnes honore praecedant. Unde et capita trabium, quae translatio, quod a caetera multitudine praeeminent. 18. Tribuni dicti, quod plebi jura, vel opem tribuunt. Constitutnno post reges exactos. Dum enim plebs a senatu et consulibus premeretur, tunc ipsa sibi tribunos, quasi proprios judices et defenso
Abbreviated transcription (Latin):
rie ⁊ cong̾gationes distincte ppłorũ.
et uocate tͥb ãb eo qd̃ in pͥncipio ro¬
mani tͥfarie fuerunt a romulo dis¬
ꝑtiti. in senatorib. militib. ⁊ ple¬
pib. que tamẽ trib nũc młtiplica¬
te nomen pͥstinũ retinent. Senatui
nomen etas dedit. qd̃ seniores ẽẽnt.
alii a sinendo dictos accipiũt senato¬
res. Ipsi enĩ agendi facultatem dabãt.
Senatus consultus a consulendo ⁊
tractando est dictus qd̃ sic fit ut ꝯ¬
sulat ⁊ noc̾e non possit. patres aut̃
ut salustius dicit. a cure similitu¬
dine uocati sunt. Nam sicut patreꝰ
filios suos. ita illi rempublicam
alebant. patres conscͥpti. quia dũ
nomulus decem curias senatoꝵ
elegiss nomina eoꝵ p̾senti ppło in
tabulas aureas contulit. atq inde pa¬
tres conscͥpti uocati. Primi ordines
senatoꝵ dñt ullustres. sccłi expectabi¬
les. t̾ciz clarissimi. Iam inferius qͣrtũ
aliqd̃ genus non est. Quamuis au¬
tẽ senatoria quisꝙ origine ess usq

Expanded text:
riae et congregationes distinctae populorum, et vocatae tribus ab eo quod in principio Romani trifarie fuerunt a Romulo dispertiti: in senatoribus, militibus et plebibus. Quae tamen tribus nunc multiplicatae nomen pristinum retinent. Senatui nomen aetas dedit, quod seniores essent. Alii a sinendo dictos accipiunt senatores. Ipsi enim agendi facultatem dabant. Senatusconsultus a consulendo et tractando est dictus, quod sic fit ut consuleat et nocere non possit. Patres autem, ut SallustiusCat. 6 dicit, a curae similitudine vocati sunt. Nam sicut patres filios suos, ita illi rempublicam alebant. Patres conscripti, quia dum Romulus decem curias senatorum elegisset, nomina eorum praesenti populo in tabulas aureas contulit, atque inde patres conscripti vocati. Primi ordinis senatorum dicuntur inlustres, secundi spectabiles, tertii clarissimi. Iam inferius quartum aliquod genus non est. Quamvis autem senatoria quisque origine esset, usque
Abbreviated transcription (Latin):
corisid̾et ⁊̃ id̾o imꝑatores dicti ab ĩpe¬
rando exercitiu. S dum diu duces
titulis imꝑatoris surg̾ent᷑. senatus
censuit. ut augusti cesars hoo tant̃
nomen ess eo qd̾ hiis tituł distĩgue¬
retur. a ceu̾s gentiũ regib qd ⁊ se¬
qñtes cesares hactentis usurpau̾t.
Solet enim fieri ut pͥmi regis nomen
etiam reliqui possideant. sicut ap̃ alba¬
nos exsiluii nomine omẽs reges alba
noꝵ siliui appeliati sunt. sicut ap̃ ꝑsas
arsa cͥede apd̃ egiptios ptholomei apdꝰ
athenienses cicropide. Augustus ideo
ap̃ romanos nomen imꝑii est. eo qd
olim aug̾ent rem publicam amplifi¬
cando. qd̾ nomen pͥmus senatus octo¬
uiand cesari tradidit. ut quia auxerat
t̾ras ip̃o nomine ⁊ taulo consecraret᷑.

Expanded text:
consisteret, et ideo imperatores dicti ab impeconsisteret, et ideo imperatores dicti ab imperando exercitui: sed dum diu duces titulis imperatoriis fungerentur, senatus censuit ut Augusti Caesaris hoc tantum nomen esset, eoque is distingueretur a ceteris gentium regibus; quod et sequentes Caesares hactenus usurpaverunt. Solet enim fieri ut primi regis nomen etiam reliqui possideant, sicut apud Albanos ex Silvii nomine omnorum Silvii appellati sunt; apud Persas Arsacide; apud Egyptios Ptolomei; apud Athenienses Cecropide. Augustus ideo apud Romanos nomen imperii est, eo quod olim augerent rem publicam amplificando. Quod nomen primo senatus Octaviano Cesari tradidit, ut quia auxerat terras, ipso nomine et titulo consecraretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑacto uicissue anno. Dictatores quinto
anno post reges expulsos romanis
crrau̾nt dum gener tarquini ad ĩ¬
uuriam soceri uindicandã ingentem
adu̾sus roniam collegiss exercitum.
hi qͥnquennu temꝑis imꝑio utebãt᷑.
plus enim erant honore qmͣ consu¬
les. qui amuas potestates tenebant.¬
⁊ dicti dictatores quasi pͥncipes ⁊ p̃cep¬
tores. Unde ⁊ magistͥ ppłi nominabant᷑.
unde ⁊ edicta durͣ. Cesarũ nom̃ a iu¬
lio cep̃. qui bello ciuili ꝯmoto. pͥmus
romanũ singularẽ optinuit pͥncipatũ.
Cesar autem dictus qd̾ ceso mortue
matͥs ittero ꝓlatus eductusq fu̾at. uł
qd̾ cum cesarie natus sit a quo ⁊ impe¬
sent. Qui enim exacto essent ut̾o exi¬
mebantur cesones ⁊ cesares appellabã¬
tur. Iulius autẽ dictus qd̾ ab iu¬
lio enee filio originem duxit. ut cõ
nonien ap̃ romanos eoꝵ tantũ fũ¬
it pͥus. aꝑd̾ qͦs sĩma rei militaris

Expanded text:
peracto vicis suae anno. Dictatores quinto peracto vicis suae anno. Dictatores quinto anno post reges expulsos Romani sibi creaverunt, dum gener Tarquinii ad iniuriam soceri vindicandam ingentem adversus Romam collegisset exercitum. Hi quinquennii temporis imperio utebantur. Plus enim erant honore quam consules, qui annuas potestates tenebant. Et dicti dictatores, quasi principes et praeceptores. Unde et magistri populi nominabantur. Unde et edicta dicuntur. Caesarum nomen a Iulio coepit, qui bello civili commoto primus Romanorum singularem optinuit principatum. Caesar autem dictus, quod caeso mortuae matris utero prolatus eductusque fuerit, vel quia cum caesarie natus sit. A quo et impesent. Qui enim execto utero eximebantur, Caesones et Caesares appellabantur. Iulius autem dictus, quia ab Iulo Aeneae filio originem duxit, ut confnomen apud Romanos eorum tantum prius fuit apud quos summa rei militaris
Abbreviated transcription (Latin):
netur. peccando amittitur. Unde ⁊ ap̃
uet̾es tale erat ꝓu̾biũ. Rex eris si rec¬
te facias. si non facias non erio. Regie
plus autẽ in regib laudat᷑ pietais. Nã
lati a consulendo sicut rex a regendo. ⁊¬
sicat lexa legendo. sam cũ romani te¬
gum suꝑbam dñationẽ non ferrent
annua imꝑia binosq consules sibi
fec̾unt. Nam fastus regius non betu¬
uolentia consulentis. s suꝑbia dñan¬
tis erat. Hinc enim consules appellati.
uł. a consulendo ciuib uł a regendo
cuncta consilio. Quos tam̃ ideo mu¬
tandos ꝑ singłos annos eleg̾unt. ut
nec insolens diu man̾et. ⁊ mod̾atior
cito succurreret. Inde autẽ duo pares.
quiꝰ unus rem cuulem alt̾ rem mili¬
tatem administrabat. Regnauerũt aũ
ꝓ consules subiecti erant consuilib.
⁊ didi ꝓconsu les. eo qd̾ uice consuł
fung̾entur. sicut ꝓcurator curatoris id
est actoris. Ex consules autem dicti ꝙ
iam a consulatu exierint siue discesserĩt

Expanded text:
netur, peccando amittitur. Unde et apud netur, peccando amittitur. Unde et apud veteres tale erat proverbium: 'Rex eris, si recte facias: si non facias, non eris.' Regiae Plus autem in regibus laudatur pietas; nam lantur a consulendo, sicut reges a regendo, sive a legendo, nam cum Romani regum superbam dominationem non ferrent, annua imperia, binosque consules sibi fecerunt. Nam fastus regius non benevolentia consulentis, sed superbia dominantis erat. Hi ergo consules appellati vel a consulendo civibus, vel a regendo cuncta consilio. Quos tamen ideo mutandos per singulos annos elegerunt, ut nec insolens diu maneret et moderatior cito succurreret. Inde autem duo pares, quia unus rem civilem, alter rem militarem administrabat. Regnaverunt autem roconsules subiet dicti proconsules eo quod vicem consulis fungerentur, sicut procurator curatori, id est actori. Exconsules autem dicti, quod iam a consulatu exierint, sive discesserint
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ quasi ulciscende matͥs t̾re causa¬
est indeos armatos exisf̾ent quos
fabule a ioue bello fuisse suꝑatos at¬
q extinctos fingunt. ꝓpt̾ qd̾ e celo iac¬
tis fulminib unt̾ierunt. de regno
ti. ita regnum a regib. Regnum u
niu̾se nationis suis queq tp̃rib ha¬
buerunt. ut asscrii. medi ꝑse. egip¬
tii. greci. quoꝵ uices sors tempoꝵ
ita uolitanit. ut alterum ab altero
solu̾etur. Int̾ omnua autẽ regna tͥ¬
rarũ duo regna cet̾is głiosiora tͣclũt᷑ as¬
sirioꝵ pͥmo. deinde romanoꝵ. ut tẽ¬
distucta. siam sicut allud pͥus. ⁊ hoc
post̾ius. ita illud moriente hoc inocci¬
dente exortum est. Deniq in illuis fine
huĩ initiũ confestim fuit. Regna cet̾a.
cetiq reges uelud appendices istoꝵ ha¬
bentur. Reges a regendo uocati. Sient
enum sac̾dos a sandificando. ita rex a re¬
gendo. Non autem regit qui nori cor¬
rigit. Recte gͥ faciendo regis nomẽ te¬

Expanded text:
quod quasi ulciscendae matris Terrae causaquod quasi ulciscendae matris Terrae causa in deos armati existerent, quos fabulae a Iove bello fuisse superatos atque extinctos fingunt, propter quod e caelo iactis fulminibus interierunt. De regnisti, ita niverse nationes suis quoque temporibus habuerunt, ut Assyrii, Medi, Persi, Egyptii, Greci. Quoruita volutavit, ut alterum ab altero solveretur. Inter omnia autem regna terrarum duo regna caeteris gloriosiora traduntur: Assyriorum primo, deinde Romanorum, temdistincta. Nam sicut illud prius et hoc posterius, ita illud in oriente, hoc in occidente exortum est: denique in illius fine huius initium confestim fuit. Regna cetera ceterique reges velut adpendices istorum habentur. Reges a regendo vocati. Sicut enim sacerdos a sacrificando, ita et rex a regendo. Non autem regit, qui non corrigit. Recte igitur faciendo regis nomen te
Abbreviated transcription (Latin):
actos alexander magnus piscib
ueset ꝓhibuit. Antroposagi gens
asꝑima sub regione siricum sita
qui qr humanis carnib uescunt᷑.
id̾o̾ antropofagi nominant᷑. ⁊taq
sicut hiis. ita ⁊ cet̾is gentib per
scła aut a regib. aut alocis aut
a morib. uel ex quiblibet aliis
causis ĩmutata uocabula sunt.
ita ut pͥma origo nomĩs eoꝵ tp̃rm
uetustate non pareant. Iam uero
hii qui antipode dñr. eo qd̃ contra¬
rii esse uestigiis nr̃is putantur.
ut quasi sub terris positi adu̾sape¬
stigia. nulla ratione c̾dend̾ est.
quia neo soliditas patitur. neo
centcũ terre. s neqhoc ulla hy¬
storie oognitione firmatur. s hoc
porte quasi raticcinando coriectãt.
Titanas autem qsdam in g̾cia fe¬
runt fuisse robustos. ⁊ excellentes
uirib ppłos quos ferunt fabłe
abirata contra deos terra ad eius
ultionẽ cͤatos. unde ⁊ titanas dicti
sunt a tur totioeo idest ab ultione

Expanded text:
actos Alexander Magnus piscibus actos Alexander Magnus piscibus vesci prohibuit. Anthropophagi gens asperrima sub regione Siricum sita, qui quia humanis carnibus vescuntur, ideo anthropophagi nominantur. Itaque sicut his, ita et ceteris gentibus per saecula aut a regibus, aut a locis, aut a moribus, aut ex quibuslibet aliis causis inmutata vocabula sunt, ita ut prima origo nominis eorum temporum vetustate non pateat. Iam vero hi qui Antipodae dicuntur, eo quod contrarii esse vestigiis nostris putantur, ut quasi sub terris positi adversa pestigia, nulla ratione credendum est, quia nec soliditas patitur, nec centrum terrae; sed neque hoc ulla historiae cognitione firmatur, sed hoc poetae quasi ratiocinando coniectant. Titanas autem quosdam in Graecia ferunt fuisse robustos et excellentes viribus populos, quos ferunt fabulae ab irata contra deos terra ad eius ultionem creatos. Unde et Titanes dicti sunt ἀπὸ τῆς τίσεως, id est ab ultione,
Abbreviated transcription (Latin):
rama oppidum condidit. Sunt
tes. extremi autẽ seui q̃r ⁊ a cõ¬
sortio humanitatis remoti. hes¬
ꝑi uͦ sunt. quia circa hispaniã
ꝯmorantur. slam hispania hes¬
ꝑia dr̃. Echipiopes dicti a filio
cham qui uocatus est chus. ex
quo originẽ tralunt. Chus eũi
hebraica lingua ethiops int̾preta¬
tur. hii qͦndam ab indo flumine ꝯ¬
lurgentes iuxta egiptum ind̾ nilũ
iccceanum in meridie sub ipsa so¬
lis in citudate insed̾unt. quorum
ties sunt ppłi hesꝑi garamantes
lndi. hesꝑi sunt occidentis. gara¬
mantes tripolis. indi orientis.
Trago dite gens ethiopum ideo
nuncupati qd̾ tanda ccłitate pol¬
lent. ut feras cursu pedum asse¬
quantur. panfigi. ⁊ hii in ethio¬
pia sũt qͥb esca est quioqͥd mã¬
di potest. ⁊ omnia fortuitu gignẽ¬
tia. Unde ⁊ appellati. Ictiofagi qd̾
uenando in mari ualeant ⁊ pisci¬
b tantũ alant᷑. hii post uidos mõ¬
tanas regiones tenent quos sub¬

Expanded text:
rama oppidum condidit. Sunt rama oppidum condidit. Sunt tes. Extremi autem, quia saevi et a consortio humanitatis remoti. Hesperii vero sunt, qui circa Hispaniam conmorantur. Nam Hispania Hesperia. Aethiopes dicti a filio Cham, qui vocatus est Chus, ex quo originem trahunt. Chus enim Hebraica lingua Aethiops interpretatur. Hi quondam ab Indo flumine consurgentes, iuxta Aegyptum inter Nilum et Oceanum, in meridie sub ipsa solis vicinitate insiderunt, quorum tres sunt populi: Hesperi, Garamantes et Indi. Hesperi sunt occidentis, Garamantes Tripolis, Indi orientis. Trochoditae gens Aethiopum, ideo nuncupati, quod tanta celeritate pollent ut feras cursu pedum adsequantur. Pamphagi, et hi in Aethiopia sunt: quibus esca est quidquid mandi potest et omnia fortuitu gignentia; unde et appellati. Icthyophagi, quod venando in mari valeant, et piscibus tantum alantur. Hi post Indos montanas regiones tenent, quos sub
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ diu̾tas solitudines uagabantur
⁊ a fabulationib uagabudis sem¬
ipsos ꝓpͥa lingua numides appella¬
uerunt. idest sine oppido uagos ⁊¬
errantes. Medi autẽ cum libis
se miscuerunt. qui ꝓximam hnspa¬
niam in habitabant᷑. quoꝵ meinio¬
men paulatim libies corruꝑe bar¬
bara liigua mauros ꝓpt̾ medos ap¬
pellantes. lic mauri ꝓpt̾ colorẽ
ag̾cis uocentur. Greci etũ nignũ
mauron uocant. Estifero quippe
calore affiacti speciem ati coloris
ducunt. Massilia ciuitas affrroe ẽ
non longe ab athlante ⁊ ortis hes¬
ꝑidum aqua ciuitate massile ex¬
orti sunt quos nos corrupde mas
strata sac̾dos. Gaulali gentes sũt
a meridie usq ad occeanũ hesꝑiũ
ꝑuagantes. hiis nomẽ gauloen
insula dedit que est iuxta echiopi¬
am ubi nec serpens nascit neq
uiuit. Garamantes ppłi affrice
ꝓpe cirenas in habitantes a gara¬
mante rege appollinis filio no¬
minati qui ibi ex suo nomine ga¬

Expanded text:
et diversas solitudines vagabantur, et diversas solitudines vagabantur, et a pabulationibus vagabundis semetipsos propria lingua Numidas appellaverunt, id est, sine oppido vagos errantes. Medi autem cum Libyis se miscuerunt, qui proxima Hispania inhabitabant; quorum nomen paulatim Libyes corrupere, barbara lingua Mauros propter Medos appellantes, licet Mauri ob colorem a Graecis vocentur. Graeci enim nigrum μαῦρον vocant. Aestifero quippe calore afflati speciem atri coloris ducunt. Massylia civitas Africae est, non longe ab Atlante et hortis Hesperidum; a qua civitate Massyli vocati sunt, quos nos corrupte Massstrata sacerdos. Gaulalum gentes sunt a meridie usque Oceanum Hesperium pervagantes. His nomen Gauloe insula dedit, quae est iuxta Aethiopiam, ubi nec serpens nascitur neque vivit. Garamantes populi Africae prope Cyrenas inhabitantes, a Garamante rege Apollinis filio nominati, qui ibi ex suo nomine Ga
Abbreviated transcription (Latin):
qui cum didone ꝓfecti sunt. Tirios uͦ
a tiria urbe phenicum nominatos de
qua ꝓfecti sunt ⁊ in affrice litꝰ ue¬
nerunt. Getuli gethe dñr fuisse qͥ in¬
genti agmuine a locis siuis nauibz con¬
soendentes loca sirtiũ in libia occupa¬
uerunt. ⁊ qr ex gethis uen̾ant dinua¬
to nomine getuli cognominati sũt.
unde ⁊ opinio est apd̃ gothos ab anti¬
qua cognatione mauros consangui¬
nitate ꝓpinquos sibi uocare. Affricã
autem minitio habuere libies. dein¬
de asfri. post hec getuli. postremo mauri.
⁊ numides. Mauri ⁊ numides ut affri
putant sic sumpserũt. ⁊ exordium ⁊
uocabulum. slam postquam in hispa¬
nia hercules int̾iit ⁊ ex̾citus eius cõ¬
positus ex uariis gentib amisso du¬
ce passm sebi sedes q̃rebant. ⁊ ex
eo numero medi ⁊ ꝑse ⁊ armeni na¬
trb in affricam tniuecti ꝓxlmia ma¬
cliis non inuenisse. ⁊ ignara lingͣ
cõmerciũ ꝓhib̾et per patentes agͣs.

Expanded text:
qui cum Didone profecti sunt. Tyrios vero qui cum Didone profecti sunt. Tyrios vero a Tyria urbe Phoenicum nominatos, de qua profecti sunt et in Africae litus venerunt. Getuli Getae dicuntur fuisse, qui ingenti agmscendentes, loca Syrtium in Libya occupaverunt; et quia ex Getis venerant, derivato nomine Getuli cognominati sunt. Unde et opinio est apud Gothos, ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. 119. Africam autem initio habuere Libyes, deinde Afri, post haec Getuli, postremum Mauri et Numidae. 120. Mauri et Numidae, ut Afri putant, sic sumpserunt exordium et vocabulum. Nam postquam in Hispania Hercules interiit, et exercitus ejus compositus ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, ex eo numero Medi, et Persae, et Armeni navibus in Africam transvecti proxima maciliis non invenirent, et ignara lingua commercium prohiberet, per patentes agros,
Abbreviated transcription (Latin):
laminam condidisse. inde ad galliciam
ꝓfectus. expositis sedib ex loco genti
nomen dedisse. Astures gens hispanie
uocati. eo qd̾ cͥca asturiam flumẽ seꝑ¬
ti montis siliusq crebris inhabitent.
Cantabit gens hũpanie a uocabło urb̾
⁊ liberi amnis cui insidunt appeliati.
hoꝵ animus ꝑtinax. ⁊̃ magis ad latro¬
cinandũ. ⁊ ad bellandum uel ad paciẽ¬
dum u̾bera semꝑ ꝑati. Celtib̾i ex
gallis celticis fuerunt quoꝵ ex noĩe
appeslata ẽ. regio celtiberia. siam ex
flumine hispanie. hibero ubi conside¬
rant. ⁊ ex gallis ⁊celtici dicebantur.
mixto utroq uocabulo celtiberi uoca¬
ti sunt. asfri appellati sunt ab imo ex
post̾is abrane qui uocabat᷑ affer quidi¬
citur duxisse adu̾sus libiã exercitũ.
⁊ ibi iuctis hostib consedisse eiusq po¬
steros ex nomine attaui ⁊ affros ⁊ af¬
fricam numcupasse. peni autẽ carta¬
ginenses sunt a phenicib nuncupati

Expanded text:
laminam condidisse, inde ad Galleciam laminam condidisse, inde ad Galleciam profectus et positis sedibus ex loco genti nomen dedisse. Astures gens Hispaniae, vocati eo, quod circa Asturam flumen septi montibus silvisque crebris inhabitent. Cantabri gens Hispaniae a vocabulo urbis et Iberi amnis, cui insidunt, appellati. Horum animus pertinax et magis ad latrocinandum et ad bellandum, vel ad perpetiendum verbera semper parati. Celtiberi ex Gallis Celticis fuerunt, quorum ex nomine appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi considerunt, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, mixto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer, qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus considisse, eiusque posteros ex nomine atavi et Afros et Africam nuncupasse. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati,
Abbreviated transcription (Latin):
cit. Galli autẽ senones antiquitus
zenones dicebantur qd̾ liberũ hos¬
pitio recepissent. postea .z. in .s. lit¬
t̾am cõmutatti ẽ. Uacca oppidũ fuit iu
xta purineũ aͦqͥ sunt cognominati uac¬
oei de quib creditut dixisse poeta. La
solitudinem. Idem ⁊ uascones quasi
uaocones .c. in .s. litt̾am demutata qͦs
gneius pompeius edomita hispania
⁊ ad tumphũ uenire festinans. de pir¬
rinei iugis deposuit.⁊n unũ oppid̾
cong̾gauit. Unde ⁊ conuenarũ urbs
nomen accepit. Hispani ab hibero anme
pͥmũ hib̾c. postea ab hispalo. hisparii
cognominati sunt. Gallicii a candore
dicdti. unde ⁊ galli. Eeliquis enim hispa¬
nie popłis candidiores existunt. Hii gt¬
cam sibi originem asserunt. unde ma
turali ingenio callent. Siquide̾ post
fonem troiam belli tendrũ morte a le¬
cis fns inilisũ pat̾telamoni dũ nõ re¬
cipedetur in regnum ciprũ concessisse.
ibiq urbem nomine antique patͥe sa¬

Expanded text:
106. Galli autem Senones antiquitus 106. Galli autem Senones antiquitus Xenones dicebantur, quod Liberum hospitio recepissent, postea x in s litteram commutata est. 107. Vacca oppidum xta Pyrenaeum, a quo sunt cognominati Vaccei, de quibus creditur dixisse poetacf. Vsolitudinem. Idem et Vascones, quasi Vaccones, C in S litteram demutata. Quos Gnaeus Pompeius edomita Hispania et ad triumphum venire festinans de Pyrenaei iugis deposuit et in unum oppidum congregavit. Unde et Convenarum urbs nomen accepit. Hispani ab Ibero amne primum Iberi, postea ab Hispalo Hispani cognominati sunt. Galleci a candore dicti, unde et Galli. Reliquis enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam sibi originem adserunt. Unde et naturali ingenio callent. Siquidem post finem Troiani belli Teucrum morte Aiacis fratris invisum patri Telamoni, dum non reciperetur in regnum, Cyprum concessisse, ibique urbem nomine antiquae patriae Sa
Abbreviated transcription (Latin):
iisitate. uirtute atq agilitate habi¬
lis. Unde ⁊ appellata. quod sit durum
⁊ ualidissimũ genus hominũ. ⁊ p̾¬
stans oet̾is piraticis. fransci a qͥdã
ꝓpͥo duce uocari putantur. alii eos
a feritate morũ nuncupatos existi¬
mant. Sunt enĩ in ilł mores incondi
ri quasi extra orbem posita. de quib
uirgilius. toto diuisos orbe bridãnos.
Sooti ꝓpͥa lingua nom̃ habẽt a picto
corꝑe. eo qd̃ aculeis ferreis cum atͣ¬
mento uariarũ figuraꝵ stigmate an¬
notaritur. Galli acandore corꝑis nũcu¬
pati sunt. Gala enim gõe lac dr̃. Unde
⁊ sibilla sic eos appellat. cum ait de etꝰ.
Turc lactea colla ĩnectuntur. Sod̾m di¬
u̾sitatem enim celi ⁊ facies hominũ ⁊
cobores ⁊ corporũ qnͣtitates ⁊ animoꝵ
diu̾sitates existunt. Inde romanos gͣ
ues. g̾oos leues asfros u̾si pelles gal¬
los natura feroces atq acriores inge¬
nio ꝑuidemus qd natura climatũ fa-

Expanded text:
inviis, virtute atque agilitate habiinviis, virtute atque agilitate habilis: unde et appellata, quod sit durum et validissimum genus hominum, et praestans caeteris piraticis. Franci a quodam proprio duce vocari putantur: alii eos a feritate morum nuncupatos existimant. Sunt enim in illis mores inconditri quasi extra orbem posita, de quibus Virgilius: Toto divisos orbe Britannos Scoti propria lingua nomen habent a picto corpore, eo quod aculeis ferreis cum atramento variarum figurarum stigmate adnotentur. Galli a candore corporis nuncupati sunt: gala enim Graece lac dicitur: unde et sibylla sic eos appellat, cum ait de eis: Tunc lactea colla Auro innectuntur; secundum diversitatem enim coeli et facies hominum et colores et corporum quantitates, et animorum diversitates existunt. Inaves, Graecos leves, Afros versipelles, Gallos natura feroces atque acriores ingenio pervidemus, quod natura climatum facit.
Abbreviated transcription (Latin):
traxerunt ferocis animis ⁊ semper
indomiti. raptu uenatuq uiuen¬
tes.Horum plunme gentes uarie az¬
mis discoloros habitu. linguis dis
marcomanni. brucet. camiasi. bla¬
siane.tubantes. quoꝵ ĩmanitas
barbarie etiam in ip̃is uocabul̃
horrorem quendam significat. Su¬
eui ꝑs rg̃manoꝵ fuerunt in fine
septentoniei. de quib lucanꝰ. fũ¬
dit ab extremo. flauos aqͥlone
sueuos. Quoꝵ fuisse centũ pa¬
gos ippłos multi ꝓdid̾unt. dic¬
ti autem sueui putant᷑ a monte
sueuo. qui ab ortu uitiũ g̾ma¬
nice facit cuius loca incoluerũt.
burgundiones qͦndam a roma¬
nis subacta int̾iore g̾mania per
ꝙ ita ex locis nom̃ sumpserũt.
qr crebra ꝑ lunites habitacula cõ¬
stituta burgos uulgo uocant
hii postea rebelles effecti roma¬
nis plusqm̃ octoginta milia ar¬
matoꝵ ripe reni fluminis uised̾unt.
et nomen gentis obtinuerũt. Saxonũ
gens in littorib ooceani ⁊ paludibus

Expanded text:
traxerunt; feroces animi, et semper traxerunt; feroces animi, et semper indomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurimae gentes, variae armis, discolores habitu, linguis dissMarcomanni, Bruteri, Camasi, Blangioni et Ubantes; quorum immanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quemdam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis, de quibus Lucanus: Fundit ab extremo flavos, ab Aquilone Suevos; quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur a monte Suevo, qui ab ortu solis initium Germaniae facit, cujus loca incoluerunt. Burgundiones, quondam a Romanis subacta interiori Germania, per que ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites habitacula constituta, burgos vulgo vocant. Hi postea rebelles Romanis effecti plusquam octoginta millia armatorum ripae Rheni fluvii insederunt, et nomen gentis obtinuerunt. Saxonum gens in Oceanum littoribus et paludibus
Abbreviated transcription (Latin):
titudine boum sic uocati credutur.
De quib qͥdam qui coli t̾re medio uł
ille diuitis młto boue pilleatꝰ aoco¬
la ripe. Gipedes pedestir magis p̾¬
lio quam equetri sunt usi. ⁊ ex
hac causa ia uorati sunt. Sarmate
petentib. campis armati inequita¬
bant pͥusqm eos lentulus dantibio
ꝓhĩberet. atq inide ob studium ar¬
moꝵ sarmati nuncupati exictimãt᷑.
lanus fluuius fertur ultra danu¬
bium a quo alani dicti sunt. sicut
etiam ppłi in habetantes iuxta le¬
mãnũ fluuiũ alemanni uocant᷑.
de quib lucanus. deseruire cauo
tentoria fixa lemanno. Longobar¬
dos uulgo fertur nominasse ꝓ pro¬
lixa badba ⁊ nũqm tonsa. uuanda¬
licus amnis ab extrenus gallie erũ¬
pens iuxta quem fluuiũ in habitaᷤ¬
se. ⁊ ex eo traxisse nom̃ uuandali
ꝑhibentur. Germanice gentes dic¬
te. eo qd̾ inmania corpora ĩmanes¬
q nationes seuissimis durate fri¬
gorib qui mores ex ipso celi rigore

Expanded text:
titudine boum sic vocati creduntur. titudine boum sic vocati creduntur. De quibus quidam: Qui colit terrae medio, vel ille Divitis multo bove pileatus Accola ripae. Gipedes pedestri praelio magis quam equestri sunt usi, ex hac causa vocati. Sarmatae patentibus campis armati inequitabant, priusquam eos Lentulus Danubio prohiberet: atque inde ob studium armorum Sarmatae nuncupati existimantur. Lanus fluvius fertur ultra Danubium, a quo Alani dicti sunt: sicut et populi, inhabitantes juxta Lemannum fluvium, Alemani vocantur, de quibus Lucanus: Deseruere cavo tentoria fixa Lemanno. Langobardos vulgo fertur nominasse prolixa barba et nunquam tonsa. Vindilicus amnis ab extremitate Galliae erumpens, juxta quem fluvium inhabitasse, et ex eo traxisse nomen Vandali perhibentur. Germaniae gentes dictae, quod sint immania corpora, immanesque nationes, saevissimis duratae frigoribus, qui mores ex ipso coeli rigore
Abbreviated transcription (Latin):
de quib historie ꝑhibent. eo qd̃ tp̃re
a quose dadis imbrib suꝑ fuerint.
⁊ ob hoc umbrios gͥoe nominatos.
Marsi gens italie dicta a comite
lib̾i marsia qui usum illis uitiũ
ostendit. ⁊ ob hoc illi scatuam fe¬
cerunt qmͣ postea romani uictis.
marsis tułunt. Marsos autẽ g̾ci
tuscos uocant quasi oqͥeroyx qd̾
multos serpentes habrant ⁊ oqͥe¬
yc serpens dr̃. Illesos autem eẽ
carminũ maleficiis. In habitant
audẽ plagam appennini montis si¬
mil cumbris. Gothi amagog filio
iafech. nominati putantur. de si¬
militudine ultime sellabe. quos
uet̾es gci magis getas quam go¬
thos uocauerunt. gens fortis ⁊
potentissima corꝑum mole. ardua
armoꝵ genere terribił. de quib
lucanus. Hinc dacus p̾mit inde
getes occurrat hib̾is. daci autem
gothoꝵ soboles fuerunt. ⁊ dictos
putant dacos quasi dagos. qͥa
de gothoꝵ stirpe c̾ãti sunt. de qͥb
ille ibis aretos ꝓcul usq dacos.
bessi barbari fuerunt. qui amul¬

Expanded text:
de quibus historiae perhibent quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerint, et ob hoc Ombrious Graece nominatos. Marsi gens Italiae dicta a comite Liberi Marsya, qui usum illis vitium ostendit, et ob hoc illi statuam fecerunt, quam postea Romani victis Marsis tulerunt. Marsos autem Graeci Uscos vocant, quasi ophiuchous quod multos serpentes habeant, et ophis serpens dicatur: illaesos autem esse carminum maleficiis. Inhabitant autem plagam Apennini montis simul cum Umbris. Gothi a Magog filio Japhet nominati putantur de similitudine ultimae syllabae, quos veteres magis Getas quam Gothos vocaverunt: gens fortis et potentissima, corporum mole ardua, armorum genere terribilis. De quibus Lucanus: Hinc Dacus premat, inde Getes occurrat Iberis. Daci autem Getarum soboles fuerunt, et dictos putant Dacos quasi Dagos, quia de Gothorum stirpe creati sunt, de quibus ille: Ibis Arctoos procul usque Dacos. Bessi barbari fuerunt, qui a mul
Abbreviated transcription (Latin):
men dr̃. qd̃ in longitudinẽ directũ
est. quał solet ẽẽ cum ex̾citus portiꝰ
ꝓoedit. Quicquid fu̾it aliud. abusi¬
e imꝑiis milicieq uocabuł ex ꝑ¬
te dictum est. deinceps ciuiũ
nomina sũmatim subiũgimus
Ciues uocati. qd̾ in unũ coeuntes ui¬
uant ut uita cõmunis ⁊ ordinatior
fiat ⁊ tutior. Domus uniꝰ familie ha¬
bitaculum est. sicut urbs unius po¬
płi sicut orbis domiciliũ tocius ge¬
nis humani. Est autẽ domus ge¬
nus familie sue. siue coniunctio
uiri ⁊ uxoris. Incip̃ autẽ a duobus.
⁊ est g̾cum nom̃. sam familia est li¬
beri ex lib̾is legib suscepti a femo¬
re. Genus autẽ agignendo ⁊ ꝓ ge¬
nerando dictũ. aut a definitione cer¬
toꝵ ꝓgnatoꝵ ut nationes que ꝓpriis
cognationib t̾minate gentes appel¬
lantur. popłs est humane multitu¬
dinis uiris consẽsu ⁊ concordi ꝯmu¬
nione sociatus. popłs autẽ distat
a plebib. qdꝰ ppłs uniu̾si ciues st̃

Expanded text:
men dicitur quod in longitudine directum men dicitur quod in longitudine directum est, quale solet esse cum exercitus portis procedit; quidquid fuerit aliud, abusiiis militiaeque vocabulis ex parte dictum est, deinceps civium nomina summatim subiungimus. Cives vocati, quod in unum coeuntes vivant, ut vita communis et ornatior fiat et tutior. Domus unius familiae habitaculum est, sicut urbs unius populi, sicut orbis domicilium totius generis humani. Est autem domus genus, familia, sive coniunctio viri et uxoris. Incipit autem a duobus, et est nomen Graecum. Nam familia est liberi ex liberis legibus suscepti, a femore. Genus autem a gignendo et progenerando dictum, aut a definitione certorum prognatorum, ut nationes, quae propriis cognationibus terminatae gentes appellantur. Populus est humanae multitudinis, iuris consensu et concordi communione sociatus. Populus autem eo distat a plebibus, quod populus universi cives sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
iste forme sũt. Exercitus. classis.
nodꝰ. cuneꝰ. ale. cornuaaginẽ. Que
forme ⁊ denominate ab ip̃sis reb
de quib tͣnͣslate sunt mutuantur.
acies dicta. qdꝰ ferro armata sit. ⁊
acumine gladioꝵ. exercitus multi¬
tudo ex imno gen̾e̾ ab exercitatione
belli uocata. Classes dicte ꝓpt̾ diiui¬
sionẽ exercitus qui postea mampłi
dicti sunt. unde ⁊ uirgilius. Clas¬
sib hic locus est. hic acies certare
solẽbant. Nam postea ⁊ clascͥa: naui¬
um dicta. sodus ꝓpͥe est densa peditum
multitudo. sicut turma equitũ. Nodũ
autẽ dictum. ꝓ difficultate qd̾ uix pꝰ¬
sit resolui. Cuneus est collecta ĩ unũ
militũ multitudo. uñ ꝓpt̾ qd̾ in unũ
coit. ⁊ ipsa coitio in unũ cuneus no¬
minatus est. quasi couneus. eo qd̃
equites. ob hoc dicti. qr tegunt pe¬
dites. Alarum uice. Cornua uocant᷑
ab agendo uocatum id est ab eundo.
plautus. Quo te agis ⁊ ipse. Est
enim ex̾citus ambulans. Nam ag¬

Expanded text:
fere formae sunt: exercitus, classis, fere formae sunt: exercitus, classis, nodus, cuneus, alae, cornua, agmen; quae formas et nomina ab ipsis rebus, de quibus translata sunt, mutuantur. Acies dicta, quod ferro armata siacumine gladiorum. 58. Exercitus, multitudo ex uno genere, ab exercitatione belli vocata. 59. Classes dictae propter divisionem exercitus, qui postea manipuli dicti sunt. Unde et Virgilius: Classibus hic locus, hic acies certare solebant. Jam postea et classis navium dicta. 60. Nodus proprie est densa peditum multitudo, sicut turma equitum. Nodus autem dictus, pro difficultate, quod vix possit resolvi. 61. Cuneus est collecta in unum militum multitudo. Unde propter quod in unum coit, ipsa coitio in unum cuneus nominatus est, quasi couneus, eo quod ntur; Alae autem equites ob hoc dicti, quia tegunt pedites alarum vice. 63. Cornua vocantur ab agendo vocatum, id est, eundo. Plautus: Quo te agis ipse? Est enim exercitus ambulans. Nam ag
Abbreviated transcription (Latin):
lites cogniominati sunt. de quib luca¬
nus. Conuocat armatos. ex timplo ad
signa manipłos. Turma tͥginta eqͥ¬
tes sunt. Romani enĩ equites inuna
tribu trescenti fuerunt. De singłis
enim centuriis decem dabantur. ⁊ fie¬
bat turma. Cohors qͥngentos mili¬
tes habet. Ta sunt milicie gen̾a. sacͣ¬
mentũ. euocatio. coniuratio. Sacra¬
mentũ in quo post electionẽ turat
unusquisq miles. se non recedere a
milicia. nisi post completa stipendia
id est militie tp̃ra. Et hii sunt qui
hñt plenam militiã nam uiguiti ⁊
uͤ. annis tetient᷑. Euocatio dum ad
subitum bellũ. non solũ miles. s ⁊
oet̾i euocantur. Unde ⁊ consul solebat
dic̾e. qui rem publicam saluam esse
uult. me sequatur. Coniuratio que
fit in cumultu quando uicinũ urb̃
ꝑiculum singłos uitare non patit᷑.
s repente colligitur multitudo ⁊tu¬
multuosa in ira conflatur. Hocͥ tu¬
multuatio dicit᷑. In acie autẽ fere

Expanded text:
lites cognominati sunt. De quibus Lucalites cognominati sunt. De quibus Lucanus1, 296: Convocat armatos extemplo ad signa maniplos. Turma triginta equites sunt. Romani enim equites in una tribu trecenti fuerunt. De singulis enim centuriis decem dabantur et fiebant turma. Cohors quingentos milites habet. Tria sunt militiae genera: sacramentum, evocatio, coniuratio. Sacramentum, in quo post electionem iurat unusquisque miles se non recedere a militia, nisi post conpleta stipendia, id est, militiae tempora; et hi sunt qui nt plenam militiam. Nam viginti et quinque annis tenentur. Evocatio, dum ad subitum bellum non solum miles sed et ceteri evocantur. Unde etiam consul solebat dicere: 'Qui rempublicam salvam esse vult, me sequatur.' Coniuratio, quae fit in tumultu, quando vicinum urbis periculum singulos iurare non patitur, sed repente colligitur multitudo et tumultuosa in ira conflatur. Haec et tumultuatio dicitur. In acie autem istae
Abbreviated transcription (Latin):
sent fabrili scalpro int̾ aures ad ac¬
to necabantur. Castra sunt ubi mi¬
les steterit. Dicta autẽ castra quasi
a multis quasi multicia quasi nego
legio habet sexaginta centurias. ma¬
mpłos triguita cohortes duodecim
tiumas duoentas. Centuria est pars
exercitus in centenos milites diuisa.
Unde ⁊ qui hiis p̾sunt cerituriones di¬
cuntur. Subcenturiati uͦ sunt. ñ qui
in pͥma. s hii qui in scd̾a centuria st̃.
quasi sub pͥma centuria. tam̃ stricti
etiam ip̃i ⁊ in speculis positi in bello
sunt. ut si pͥma defec̾it. isti ipsi qͦs
sub se diximus laborantib pͥmis sb̾¬
ueniant. Unde ⁊ ad insidiand̾ porut᷑
suboenturiat᷑. quasi armis dolosis ĩ¬
structus. Mamipulus ducentoꝵ est
militũ. Mamupuli autẽ dicti sũt mi¬
lites. suie qr bellum pͥma manu inci¬
piebant. siue quia anteqͣm signa es¬
sent manipłos sibi idest fascicłos
stipule uel herbe alicuiꝰ. ꝓ signis fa¬
ciebant a quo signo manipulares mi¬

Expanded text:
sent, fabrili scalpro inter aures adacto necabantur. Castra sunt ubi miles steterit. Dicta autem castra quasi a multis, quasi multitia, quasi negoLegio habet sexaginta centurias, manipulos triginta, cohortes duodecim, turmas ducentas. Centuria est pars exercitus in centenos milites divisa. Unde et qui his praesunt centuriones dicuntur. Subcenturiati vero sunt, non qui in prima, sed qui in secunda centuria sunt, quasi sub prima centuria: tamen structi etiam ipsi et in speculis positi in bello sunt; ut si prima defecerit, isti, quos sub se diximus, laborantibus primis subveniunt. Unde et ad insidiandum ponitur subcenturiatus, quasi armis dolosis instructus. Manipulus ducentorum est militum. Manipuli autem dicti sunt milites, sive quia bellum primo manu incipiebant, sive quod antequam signa essent, manipulos sibi, id est fasciculos stipulae vel herbae alicuius pro signis faciebant, a quo signo manipulares mi
Abbreviated transcription (Latin):
risse nom̃. Greoe enim iuino era ap¬
pesatur ⁊ ideo nescio quis filius eiꝰ
signuificante fabula qd̾ aer iunotu
Siputisur ubi uolunt eroes habetate
diio nomine appellant aliciũ meriti
anittias defunctoꝵ quasi aeroas et
omẽs deos quos domi colebane. ⁊ pe¬
nates dicti qd̃ essent in penetrt̾ibiib
aurad. suxeꝰ quia mit̾es sũis un mam¬
ib contrerio nomins hec appellantur
Apuleuis autem̃ ait eos kata aeite¬
frasĩ dicĩiatiẽs. hoc est inct̾es ae m̃o¬
destos tu̾m sut t̾ribies et ĩmanes ut
parcas ⁊ emenidas. laruas ex homi¬
nib facto s demones auint. qͥ menti
mali fulinit quaꝵ eẽ uatura dicctire
tenebxosis. lamils quas fabule t̃¬
dint infantes coruꝑe aclamare sole¬
tãs a lanianido specialit̾ dicdas. pilo¬
le qui gͥoe pantte latine uicubi arcel¬
passim cum animelib unde ⁊ in¬
cubi dicuritur ab incubando hoc est
stuprando. Sepe enim imꝓbi exi¬
stunt etiam in mulierib. ⁊eaꝵ

Expanded text:
raxisse nomen: Graece enim Juno Ere apraxisse nomen: Graece enim Juno Ere appellatur; et ideo nescio quis filius ejussignificante fabula, quod aer Junoni deputetur, ubi volunt heroas habitare, quo nomine appellant alicujus meriti animas defunctorum, quasi aeroas, idomnes deos, quos domi colebant: et penates dicti, quod essent in penetralibus, iauras, sive quia mites sunt immanibus, contrario nomine hoc appellantur. Apuleius autem ait eos cata antiphrasin dici manes, hoc est, mites ac modestos, cum sint terribiles et immanes, ut Parcas, ut Eumenides. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, quod meriti mali fuerint, quarum natura dicitur tenebrosis. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appelpassim cum animalibus. Unde et Incubi dicuntur ab incumbendo, hoc est stuprando. Saepe enim inprobi existunt etiam mulieribus, et earum