comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Imulieri soluo id ꝙ tibi debeba
abearatam remte h̾ifa turui
stipulatus fuero et forted te ra¬
tum nõ hnte ag̾e ex stipulatu ĩ¬
tuero exteptio senatus ꝯsulti
de int̾cessio nib feminaꝵ ftm¬
deri alienam obligationem recu¬
socum maneam debito obligͥ¬
tis et ip̃a de lucro agat ac poꝰ red¬
dere cogatur.ꝙ nõ debitum ac¬
ceꝑat q ꝓ alio soluerẽ. ¶Dem.¬
pme intcessiss ticio ego q młri
osoluissem et abea ticius eã pe¬
amiam pet̾et. exceptio huius se¬
natus con. nõ est ꝓfutura mu¬
ii nec eam pecunam ꝑdat. cum
umeam habeat. ¶Si abea mu

Expanded text:
mulieri solvero id quod tibi debebam et ab ea ratam rem te habiturum stipulatus fuero et forte te ratum non habente agere ex stipulatu instituero, exceptio senatus consulti, quod de intercessionibus feminatest alienam obligationem recusare, cum maneam debito obligatus, et ipsa de lucro agat ac potius reddere cogatur quod non debitum acceperat, quam pro alio solvere. Idempro me intercessisset Titio egoque mulieri id solvissem et ab ea Titius eam pecuniam peteret, exceptio huius senatus consulti non est profutura muri, ne eam pecuniam perdat, cum iam eam habeat. Si ab ea mul
Abbreviated transcription (Latin):
cam mutuati fuit ex qua sic̾clitor pe¬
cumam nõ decliss maus dampnum
młr passumra fũat ueluti qd ꝯmuĩs
msuia fulta nõ eẽt uel qd fundus cõ
ut senatus ꝯsulto locus nõsit ãt si ĩ
aliqm̃ emptionem mutuasit peciña
accepta tunc ꝓꝑte int̾cessionem fac¬
tam uideri. et ideo clitorẽ ꝑtemdũ¬
taxat pecume a młre pet̾e posse. qd̾ si
totum pecierit exceptione ꝓꝑte sub¬
mouebitur. P.Auł.

Expanded text:
or pecuniam non dedisset, maius damnum mulier passura fuerat, veluti quod communis insula fulta non esset vel quod fundus commut senatus consulto locus non sit. at si in aliquam emptionem mutua pecunia sit accepta, tunc pro parte intercessionem factam videri et ideo creditorem partem dumtaxat pecuniae a muliere petere posse: quod si totum petierit, exceptione pro parte summovetur. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
ilienam obligationem suscp¬
at młr nõ aduuabatur h sena
ꝯsulto ⁊ qd tunc accidit cum y¬
ma facie ꝗdem alienamre ued
autem obligationem suams¬
cipiat ut ecte si ancilla ob pacuis¬
nem lib̾tatis ex ꝓmissore dator
manumissionem id ipm suscis¬
at ꝙ ex ꝓmissor debeat aut si pid¬
tatemem̃it et es alienum broit¬
nium in se trãscribat. aut sepile
nissore suo mt̾cedat. ¶ Depis¬
norib prioris debitors nones

Expanded text:
lienam obligationem suscipiat mulier, non adiuuatur hoc senatus consulto: quod tum accidit, cum prima facie quidem alienam, re uera autem suam obligationem suscipiat. ut ecce si ancilla ob pactionem libertatis expromissore dato post manumissionem id ipsum suscipiat quod expromissor debeat, aut si hereditatem emerit et aes alienum hereditarium in se transcribat, aut si pro fideiussore suo intercedat.De pignoribus prioris debitoris non es
Abbreviated transcription (Latin):
sit qͣm ꝗdem plurimum int̾situte cũ
muliere ꝗs abuncio ꝯtrabat an aliam
obligationem meam transferat tũc.
n.diligentiorem ẽẽ deb̾e.Si mulierdi¬
xisset sibirem dotis nomine obligatã.
et creditor curator ei pecuniam dotis
solurꝗ idem pignus accipet. cummu¬
lierietiam pecuma c̾clita deb̾etur.si
posẜor gitor adu̾sus eam ẜuiana agẽ¬
tem exciꝑetsi sinduoluntate eius pig¬
nus datum eẽt replicationem mulri
senatus ꝯsulti nõ ꝓfuturaminsi cditor
sciss etiam aliam pecumam ei deberi.¬
¶ Muhieret ticius cummrem ꝯuemi
mutuaretur eiusdem petume reifcĩ sũt
nõ omnimodo młrem ꝓꝑte socnuide¬

Expanded text:
 quidem plurimum intersit, utrum cum muliere quis ab initio contrahat an alienam obligationem in eam transferat: tunc enim diligentiorem esse debere. Si mulier dixisset sibi rem dotis nomine obligatam et creditor curasset ei pecuniam dotis solvi, qui idem pignus acciperet, mulieri etiam pecunia credita deberetur: si possessor creditor adversus eam Serviana agentem exciperet "si non voluntate eius pignus datum esset", replicationem mulieri senatus consulti non profuturam, nisi creditor scisset etiam aliam pecuniam ei deberi. Mulier et Titius, cum in rem communem mutuarentur, eiusdem pecuniae rei facti sunt: non omnimodo mulierem pro
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum est ꝓ quacumq obligatõ¬
ne sũ mutua pecuma datur sũ dosi
sũ emptio uł uenditio ꝯtrahaturuł
etiam locatio et ꝯductio uł mandatũ.
et sũ pura est obligatio uł in diemus
sb̃ ꝯditione et sũ ĩpresenti ꝯtractus ẽ¬
sũetiam p̾cedat s et future obligatõis

Expanded text:
ndum est pro quacumque obligatione, sive mutua pecunia datur sive dos, sive emptio vel venditio contrahatur vel etiam locatio conductio vel mandatum, et sive pura est obligatio vel in diem vel sub condicione, et sive in praesenti contractu sive etiam praecedat: sed et futurae obligat
Abbreviated transcription (Latin):
li obligatione non alias obligatur nͥ
ditio extit̾it. ¶Int pignus autemi
ypothecam tm̃ nomine sonus diff̃t

Expanded text:
li obligatione non alias obligantur, nisi condicio exstiterit. Inter pignus autem et hypothecam tantum nominis sonus differt.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tm̃ int̾pellet eam posẜonem. que ꝑ
longum tempꝰ sit. si anteqm ꝯscituetur
dotalis fundus iam cepatsplãane si pa¬
uscissimi dies ad ꝑficiẽdam longitem
Imputabitur marito. Affr¬

Expanded text:
n tamen interpell‹a›t eam possessionem, quae per longum tempus fit, si ante, quam constitueretur dotalis fundus, iam coeperat. plane si paucissimi dies ad perficiendam longi temimputabitur marito.
Abbreviated transcription (Latin):
mmmum meoloco iidex ꝯꝑerit. ¶ In iudi¬
cio fimum regundoꝵ etiamenis pxo fit
qd̃ int̾ est. Qd̾ enmmisi aliꝗs aliqm utili¬
tatem ex eo loco ꝑcepit. qͣmuicim ẽẽ apꝑe¬
at an miqua ꝯdampnatio eo nomine
fiet. ¶S et si mepsor ab alt̾o solo ꝯduc¬
tus sit ꝯdempnatio erit facienda eius ꝗ
nõ ꝯduxit ĩꝑtem m̃ceclis. ¶ Post litem ã
ꝯtestatametiam fructus uenient in hoc
uidicio. Namet culpa et dolus deinde
prantui ¶ S ante iudicium ꝑcepti non
ommi modo hoc iniucdicium uenient.i
Nam aut bona fide ꝑcepit et lucrari eũ
oportet. si eos ꝯsumpsit aũ mala fide ⁊
ꝯdici oportet ¶S ⁊ siꝗs iudici nõ ꝑeat.ĩ
suctidenda arbore uel edificio infine
poĩto deponendo ꝑte ueeius ꝯdempna¬
bitur. ¶Si dicantur termim deiectius
exarati index ꝗ decrimine cognoscit ⁊̃
defimbus cognosc̾e potest. ¶ Si alt̾ fũ¬
dus duoꝵ alt triusit. potest iudex
uni ꝑti adiudicare locum dequo que¬
ritur licet plures dominos h̃at qm̃ma¬

Expanded text:
erit. In iudicio finium regundorum etiam eius ratio fit quod interest. quid enim si quis aliquam utilitatem ex eo loco percepit, quem vicini esse appareat? non inique damnatio eo nomine fiet. sed et si mensor ab altero solo conductus sit, condemnatio erit facienda eius, qui non conduxit, in partem mercedis. Post litem autem contestatam etiam fructus venient in hoc iudicio: nam et culpa et dolus exinde praestantur: sed ante iudicium percepti non omnimodo hoc in iudicium venient: aut enim bona fide percepit, et lucrari eum oportet, si eos consumpsit, aut mala fide, et condici oportet. Sed et si quis iudici non pareat in succidenda arbore vel aedificio in fine posito deponendo parteve eius, condemnabitur. Si dicantur termini deiecti vel exarati, iudex, qui de crimine cognoscit, etiam de finibus cognoscere potest. Si alter fundus duorum, alter trium sit, potest iudex uni parti adiudicare locum de quo quaeritur, licet plures dominos habeat, quoniam ma
Abbreviated transcription (Latin):
adebitoremchilominus debetur. Sr ui¬
deamus ne credendum sit peculiare
fieri nomeneius ꝓquo exꝓmissum
est. ꝑaulus utiq si depecuno agente
aliquo deduce uelit illd̾ nomen pecu¬
liare facit. ¶ Riph.

Expanded text:
debitore nihilo minus debetur. sed uideamus, ne credendum sit peculiare fieri nomen eius, pro quo expromissum est. Paulus: utique si de peculio agente aliquo deducere uelit, illud nomen peculiare facit. 57 Tryph
Abbreviated transcription (Latin):
uo ut has intabna et is furtũ
at dubitari potest. utrum excon¬
 ducto actio sufficiat quasi longe
It abona fide actumut ꝙ paciau
smut plirib uendẽtem uł locan¬
rnsinguloꝵ insolidum intuitũ
ponam ita demũ ad p̾stationer
us singuli sunt ꝯpellendisi ꝯsta¬
At ceois soluendo. qmquã fortas¬
s istius sit etiam soluendo om̃s
cuint electionem ꝯ ueniendiquẽ
uellet nõ anfendam actorisiac¬
onos iuas adu̾sus cetos presta¬
rnonrecusat. Leni.¬

Expanded text:
ut habeas in taberna, et is furtum fecerit, dubitari potest, utrum ex conducto actio sufficiat, quasi longe sit a bona fide actum, ut quid paemue pluribus uendentem uel locantem singulorum in solidum intuitum personam, ita demum ad praestationem partis singuli sunt compellendi, somnes soluendo: quamquam fortasse iustius sit etiam, si soluendo omnes erunt, electionem conueniendi quem uelit non auferendam actori, si actiones suas aduersus ceteros praestare non recuset. 48 I
Abbreviated transcription (Latin):
colebat pluris tamenlocaui quero an
faciendum ita ut ꝓ oꝑe redẽptoric¬
tam mͥcedem nlies smgulos darem
gius tibi aconductore aꝓꝓbareturtã¬
etsiꝯuenit ut ĩsingulos opas c̾ta pes¬

Expanded text:
colebat, pluris tamen locaui: quaero, anfaciendum ita, ut pro opere redemptori certam mercedem in dies singulos darem:eius tibi a conductore adprobaretur, tametsi conuenit, ut in singulas operas certa pe
Abbreviated transcription (Latin):
uluctionis etiamsi fidenissor se oblig¬
uit eũ quo exẽplo colonitardius illa¬
tarum ꝑmorã colonipesionũ p̾stare
debe usuras usure em̃ in bone tideuu¬
dicus et si nõtam ex obligatione ꝓfi¬
cisca̾stur qmͣ ex offõ uidicis obligent.
tñ cumfidenissor ĩ oem cãm se aplicuit
equum uri quo ip̃m cognosçe honꝰ

Expanded text:
conductionis etiam fideiussor se obligauit, eum quoque exemplo coloni tardius illatarum per moram coloni pensionum praestare debere usuras: usurae enim in bonae fidei iudiciis etsi non ta‹m› ex obligatione proficiscantur quam ex officio iudicis applicentur, tamen, cum fideiussor in omnem causam se applicuit, aequum
Abbreviated transcription (Latin):
te aluceutiq nõ pluris eritqm qũt¬
Uifidenissor exstitit apd̾ municipem
ꝓs eicolono locauit. rei publice nõte¬
netur s fructus ĩeadem ca pignoris.
manent. P.lul.¬

Expanded text:
te conducere, utique non pluris erit fideiussor exstitit apud mancipem  manceps ei colono locavit, rei publicae non tenetur: sed fructus in eadem causa pignoris manent. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
Inquꝑigmolocauit exig̾e illum
psse ꝓbandum ẽ nõ erinuotẽpsit
diciplinam ꝗ ignorauit militẽ.
tummichilice et quo minoris lo¬
cssenib michipstaretur. nec cõ¬
uenit ut si pluris locassem hoc ti¬
bipstetur et cum nemo funclũ¬

Expanded text:
i pagano locauerit, exigere illum posse probandum est: non enim contemnit disciplinam, qui ignorauit militem. eum mihi liceret et quo minoris locassem, hoc mihi praestaretur, nec conuenit, ut, si pluris locassem, hoc tibi praestaretur, et cum nemo fundu
Abbreviated transcription (Latin):
poss or bereditatis fumis fecit temde
uictus in restitutionem nõ deduxit ꝙ
impenderit utilem ẽẽ fun̾ariam. ¶ Si
eodem momentotꝑris uir et uxor
decesẜrt labeo ait in b̃rdem uiri ꝓpor¬
tione dandam dotis actionem ḃat

Expanded text:
ssor hereditatis funus fecerit, deinde uictus in restitutione non deduxerit quod impenderit, utilem esse ei funerariam. Si eodem momento temporis uir et uxor decesserit, Labeo ait in heredem uiri pro portione dotis dandam hanc actionem
Abbreviated transcription (Latin):
uẽlito actioni et puto eessũ ip̃e ueditor
ded̾it aliqd ꝓb̾rditate sũ ꝑcurator euis.
sũ alius qͥs ꝓeodum negociũ eius g̾it.
locus erit ex uẽdito actiõnidũ modo a¬
aliꝗd absit uẽclitori hrditatis cet̾isini
chil absit uẽclitori. nõ ꝯseqͥns erit dicere
scriptũ si ueditor h̾rditatis excepit ẜ uu¬

Expanded text:
ipse uenditor dederit aliquid pro hereditate siue procurator eius siue alius quis pro eo, dum negotium eius gerit, locus erit ex uendito actioni, dummodo aliquid absit uenditori hereditatis: ceterum si nihil absit uenditori, consequens erit dicere scriptum est, si uenditor h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs debitori suo hrs extitit. ꝯfu¬
sione creditor ẽẽ desunt ssi uendi¬
dit h̃rditatem eqssimũ ur emp¬
torẽ b̾rditatis uicem b̾rdis obti¬
nere et idcircotem uẽdicori brdi¬
tatis sũ cum moriatur testatorde¬
buit. qm̃ius post mortẽ de be de si
ĩ diem debeatur sũ sub ꝯditione
debiti Ad usus hrdem actio ee po¬
tat ne forte etiam exhus cais ex
qb cũ hrde acto non ẽ cũempto¬
re agatur. Ec si ẜ uitutes ami¬
sit hrs istitutus adlitahrdita¬
ts ex uendito pot̾it exꝑiri aduo
emptorẽ ut ẜuitutes ei restituãt
¶Or et si qd uenditor non dumy
cit̾it s quoquo nomine obligatis
sit ꝑphrditatẽ. ichilominis.
g̾e potest cum emptore Pomp
cuma sũ dolo malo et culpa ꝑ¬
didiss. nõ placet eũ emꝑtoritel¬

Expanded text:
uo heres exstitit, confusione creditor esse desinit: sed si uendidit hereditatem, aequissimum uidetur emptorem hereditatis uicem heredis optinere et idcirco teneri uenditori hereditatis, siue cum moritur testator debuit quamuis post mortem debere desiit in diem debeatur siue sub condicione debiti aduersus heredem actio esse poterat, ne forte etiam ex his causis, ex quibus cum herede actio non est, cum emptore agatur. Et si seruitutes amisit heres institutus adita hereditate, ex uendito poterit experiri aduersus emptorem, ut seruitutes ei restituantur. Sed et si quid uenditor nondum praestiterit, sed quoquo nomine obligatus sit propter hereditatem, nihilo minus agere potest cum emptore. 3 Poecuniam sine dolo malo et culpa perdidisset, non placet eum emptori te
Abbreviated transcription (Latin):
Ir pͥstari debeat. ita distingin opor¬
cebit. ut si ẽ ꝗdem aliꝗde: aliqua
bditass. ad uenditorem non ꝑ¬
cnet. ip̃a esti metuͣm si nulla est de
qua actum uideatur. du̾taxat
estemptor auenditore ꝯsequat᷑.¬

Expanded text:
i oportebit, ut, si est quidem aliqua hereditas, sed ad uenditorem non pertinet, ipsa aestimetur, si nulla est, de qua actum uideatur, pretium densum est emptor a uenditore consequat
Abbreviated transcription (Latin):
Namboẜuare ut h̾rs ẽptori ñ prestaret
ꝗd nõdebitum exegit. neq ab eo ꝯseqͣ¬
curq nõ debitũ p̾stitit sm autẽ dẽpna¬
tus p̾stit̾it. hoc solum h̾rdi sufficit ẽe eum
aubordicarias actiones setiameas ob¬
ligatoes qͥs ip̃e hrdõstituit dicẽdũ eriti
pstare ẽptori debe. itaq et si fideuissores¬

Expanded text:
tet quod non debitum exegerit, neque ab eo consequatur quod non debitum praestiterit. si autem condemnatus praestiterit, hoc solum heredi sufficit esse eum autem hereditarias actiones, sed etiam eas obligationes quas ipse heres constituit dicendum erit praestari emptori debere: itaque et si fideiussore
Abbreviated transcription (Latin):
Hereditatis nomine prestiss ro
ex uẽclito actione ꝯseq abeo potu¬
iss namet siduplam hominis
ascio stipulatus fuissemetei hs
extitissẽeamqd brditatemticio
uendiclissem euicto hominerẽ
aticio ẜuarem. ¶ Siqd publiq
uectigalis nomine p̾stitit uend

Expanded text:
hereditatis nomine praestitisset, id ex vendito actione consequi ab eo potuisset: nam et si duplam hominis a Seio stipulatus fuissem et ei heres exstitissem eamque hereditatem Titio vendidissem, evicto homine rem a Titio servarem. Si quid publici vectigalis nomine praestiterit vend
Abbreviated transcription (Latin):
bita exegit. plenius ad eum ind̾i ꝑuenisse
s et si reꝵ uenditaꝵ ante hrditate uẽdi¬
tã pcia fu̾it ꝯsecutus palamẽ adeũ p̾cia
reꝵ uẽclitaꝵ ꝑuenisse. ¶ Illud tenendum
ẽ cũefectu uidi ꝑuenisse nõ primarone. id¬

Expanded text:
bita exegit, plenius ad eum uideri peruenisse. sed et si rerum uenditarum ante hereditatem uenditam pretia fuerit consecutus, palam est ad eum pretia rerum peruenisse. illud tenendum est cum effectu uideri peruenisse, non prima ratione: id
Abbreviated transcription (French):
hus quicquam ꝓnunciauit que¬
situm est an sp̃es omisse peti possũt
Nter castellianum et Itur. Iẽ.¬
seium ꝯtrou̾sia defimb orta est

Expanded text:
his quicquam pronuntiauit: quaesitum est an species omissae peti possint. nter Castellianum et Seium controuersia de finibus orta est
Abbreviated transcription (Latin):
iudicio tenetur. Si creclitor cum uen¬
deret pignus duplam ꝓmisit. Nam
hoc usueuen̾at. et ꝯuentus obeuictio¬
nemerat et ꝯdempnatus an h̃t regres¬
sum pignoraticie ꝯtrarie actionis. et
potest dici ẽe regressum. si modo sũdo

Expanded text:
iudicio tenetur. Si creditor, cum uenderet pignus, duplam promisit nam usu hoc euenerat et conuentus ob euictionem erat et condemnatus, an haberet regressum pigneraticiae contrariae actionis? et potest dici esse regressum, si modo
Abbreviated transcription (Latin):
est quo frustra exibetur utilitas
pxtitoris ẜuetur. Quodsi ꝑb̾r
dem nõ stet̾it quominus exib̾et
tprudicu accipiendi absoluendꝰ
esthrs. Ulpm̃

Expanded text:
est, quo frustra exhibetur, utilitas petitoris conservetur: quod si per heredem non stetit quo minus exhiberet tempore iudicii accipiendi, absolvendus est heres. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
tis mutari non potest. Hem
scuram ul ambiguam uendi¬
Foriet eiquilocaisit nocere. ni
quoꝵ fuit potestate legem aꝑ
neri non ĩꝑsonam dirigitur.
s cum generale sit locum in¬
terhrdes quoq litigantes
h̾ebit. ¶Qui ꝓuocarit et pac
tus est intradiem certum
pecuma de qua transegerat
nõ soluta uidicatis secitis fac¬
turum audex appellationis
nullo alio de principali cau¬
sadiscusso. iustam conuen¬
tionem ueluti confessi. seque¬
tur. post diuusionem bonorũ
et eris aliem singuli creclito¬
res a singulis hr̃dib non m¬
terpositis de legntionib mso¬
lid̃ ut conuenerat ustras ac¬
ceptauerut actiones qͥs a
impecliende noñ erunt. si non
singuli ꝓfide rei geste totum de¬
bitum siguus otterãtur.u¬

Expanded text:
tis mutari non potest. 39 Iscuram uel ambiguam uenditori et qui locavit nocere, in quorum fuit potestate legem apeneri" non in personam dirigitur, sed cum generale sit, locum inter heredes quoque litigantes habebit. Qui provocavit, tus est intra diem certum pecunia, qua transegerat, non soluta iudicatis se satisfacturum: iudex appellationis nullo alio de principali causa discusso iustam conuentionem uelut confess‹i› sequetur. Post diuisionem bonorum et aeris alieni singuli creditores a singulis heredibus non interpositis delegationibus in solidum, ut conuenerat, usuras acceptauerunt: actiones, quas impediendae non erunt, si non singuli pro fide rei gestae totum debitum singulis offerant.
Abbreviated transcription (Latin):
uelquis alius cunis nulla opa
Sesse apddominum potint nuna
existiacio fiet. Item uoluptits
ul affectionis existimatio non
hebitur ueluti si dilexiteumto¬
minus aut indelicus habint¬
cetere detuctis necessarus ipei¬
sis fiet extimacio. Gzlius.

Expanded text:
uel quis alius, cuius nulla opera esse apud dominum potuit, nulla aestimatio fiet.Item uoluptatis uel affectionis aestimatio non habebitur, ueluti si dilexerit eum dominus aut in deliciis habuerit.Ceterum deductis necessariis impensis fiet aestimatio. DE US
Abbreviated transcription (Latin):
tor ait quo illiius ẽ mortuum
quo inuito te mortuu nferre
quominus illimeoloco sepulchr
sme dolo malo eclificare liceat uĩ
fien ueto. ¶Intercum hoc ꝑpea¬

Expanded text:
tor ait: 'Quo ill‹i› ius est inuito te mortuum inferre, quominus illi in eo loco sepulchrum sine dolo malo aedificare liceat, uim fieri ueto.' Interdictum hoc p
Abbreviated transcription (Latin):
amplius hoñis qmlicuit uix̾it ma¬
gͥꝙ hic plus qm aliud egiae uidea¬
tur sicuti si laciore itm̃e usus esset
alit si plura ium̃ta eg̾it qmͣ licũit
aut aque in miscuerit auiam. Ideo¬
dem non amictitur Non aũ dceclii
ꝑlus qm pactus ẽ neuitutem h̾re¬
¶Heres cum legatus eẽt fundus sub
guetur silegati ꝯditio existat uide¬
ãmus an acꝗsite sequentur legata¬
rium et mag̾is dicendum est ut
sequentur. ¶Elsus.

Expanded text:
is quam licuit uexerit, magisque hic plus quam aliud egisse uideatur: sicuti latiore itinere usus esset aut si plura iumenta egerit quam licuit aut aquae admiscuerit aliam. ideouidem non amittitur, non autem conceditur plus quam pactum est in seruitute habere.Heres, cum legatus esset fundus sub guentur, si legati condicio existat. uideamus, an adquisitae sequantur legatarium: et magis dicendum est, ut sequantur. 12 Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
emcat. ꝓinde si euitta res erit siue
stipulatio int̾ poĩta ẽ exstipulatu
non tenebitur. siue nõ est intposita

Expanded text:
cat: proinde si euicta res erit, siue stipulatio interposita est, ex stipulatu non tenebitur, siue non est interposita
Abbreviated transcription (Latin):
Undum filie nomine pr indotẽ
ded̾at. hunis hrdis filiex assec̃¬
ditorib urgentib pr̃is utilius
indetur pocius fund̃ q dotalis
est distrahere.qr minus fruc¬
tuosus sit. et alos h̾rditarios
ub̃iores rectlitu retiñe. maritus
ꝯsensit. si nlła mea recapcio sit
futuralq̃ro anca ꝑs dotis q ĩ
hoc fũdo est młri manentema¬
trimonio recte soluatur .lx. si pre¬
etiam sinich̃ an ꝯuenierẽ
licet pacta que de reddẽ¬
Da dote fiunt int̾omnes fieri

Expanded text:
dotem dederat: huius heredi filiae ex asse creditoribus urguentibus patris utilius uidetur potius fundum qui dotalis est distrahere, quod minus fructuosus sit, et alios hereditarios uberiore reditu retinere: maritus consentit, si nulla in ea re captio sit futura. quaero, an ea pars dotis, quae in hoc fundo est, mulieri manente matrimonio recte soluatur. respondit, si preetiamsi nihil ante conuenerit, licet. Pacta quae de reddenda dote fiunt, inter omnes fieri
Abbreviated transcription (Latin):
uueram dotem ꝯsecutus ẽ ꝗd di¬
ut maritus fructus ĩdotemꝰ
uertat et mulier se suos q alet
tueretu neet inu̾̃sa hon̾a sua
expeliret quare nõ dicas ꝯuẽ¬
xonem ualere. P Aui.¬
pactas uanda sut. ne obres dona¬
Ias. uil amotas agetui qr altor
pacto ad furand̾ mulieres ĩ uita¬
tur.alt̾o ius cuule ĩpugnatur.
et siꝯuenit necob ĩ pensas neces¬
saria aget pactum tale nõ ests¬
uantłum: qr tales ĩpense dote
ip̃o iure mimiunt. ¶pm̃.
Omp̃. ait marituon nõ possepa¬
cisciut dolum solum mo ĩdotẽ
Orestet uidelicet ꝑꝑ utilitate
nubencium qmͣius pacisci po¬
sit ne sit piculo eius nom̃ debi¬
toris ꝗ ei dotem ꝓmisit. namut¬

Expanded text:
uberem dotem consecutus. et quid diut maritus fructus in dotem conuerteret et mulier se suosque aleret tuereturue et uniuersa onera sua expediret? quare non dicas conuentionem ualere? 5 Paupacta seruanda sunt, ne ob res donatas uel amotas ageretur, quia altero pacto ad furandum mulieres inuitantur, altero ius ciuile impugnatur. Et si conuenerit, ne ob impensas necessarias ageretur, pactum non est seruandum, quia tales impensae dotem ipsoonius ait maritum non posse pacisci, ut dolum solummodo in dotem praestet, uidelicet propter utilitatem nubentium: quamuis pacisci possit, ne sit periculo eius nomen debitoris qui ei dotem
Abbreviated transcription (Latin):
ctiam ĩdotem ꝯutentur. anua¬
ri. S ita distinguit ut aiꝗdem fĩ¬
d̃ indotem dedit mulier ita ut
maritus fructꝰ recdoet nõ ee ra¬
tum pactum. Idemq eẽ et si usũ
fr̃. in dotem hoc pacto declit qd̾
si ꝯueniss defructib reddendis
dedote.actio¬

Expanded text:
in dotem conuerteretur, an uari. sed ita distinguit, ut, si quidem fundum in dotem dederit mulier ita, ut maritus fructus redderet, non esse ratum pactum: idemque esse et si usum fructum in dotem hoc pacto dedit. quod si conuenisset de fructibus reddendis, de dote actio
Abbreviated transcription (Latin):
sessuix eas edes si pseueretur ñ
cauerinec qcqͣm amicte finito
usufrx. hac ixone labeo scripsit.
nec edificium litere dommno te ĩ¬
uito alcius tolle. sicuti nec aror
ususfr̃. legato potest ĩ area edifi¬
cium poni/qmͣs m̃am puto ue¬
ram. ¶Quomam ergo oĩs fruc¬
tus reiad eum ꝑtinent reficere
quoꝙ eum edes ꝑ arbitiruim co

Expanded text:
um eas aedes, si perseveretur non caveri, nec quicquam amittere finito usu fructu. hac ratione Labeo scribit nec aedificium licere domino te invito altius tollere, sicut nec areae usu fructu legato potest in area aedificium poni: quam sententiam puto veram. Quoniam igitur omnis fructus rei ad eum pertinet, reficere quoque eum aedes per arbitrum co
Abbreviated transcription (Latin):
Buffr̃. legato dm̃s fructus rer
ad fructuarium ꝑtinent et a¬
aut reisoli aut rennobil usus
fr̃ legatin. rei soli. ut puta edi¬
um.ususfr̃. legato qcumq¬
rei recllitis ẽ. adusufructua¬
rium ptinet. quecumq obuẽ¬
tiones sunt ex eclificus. exare

Expanded text:
u legato omnis fructus rei ad fructuarium pertinet. et aut rei soli aut rei mobilis usus fructus legatur. Rei soli, ut puta aedium, usu fructu legato quicumque reditus est, ad usufructuarium pertinet quaeque obventiones
Abbreviated transcription (Latin):
chi fecͥit qr postea in meum dominum
ꝑuenit extingintur furti actioque mi¬
chi ꝯpecierat nõ dum ĩiudicium deduc¬
ta necsipostea alienau̾o eum quem añ
litem ꝯtest. eñam furti actio restaura¬
bitur. qd̾ si post litem ꝯtestatam eumre¬
dim̾o ꝯdempnandus erit uenditoꝵ. ꝯ
alu suaq culpa litis extimationem sub¬
itiux. qui uendendo noxe deditionem si¬
nẽ eius nomine ꝗsme dño sit.furti ac
tio. ¶Siẜuus meus remtuam sb̃tra¬
xit et uendiderit. tuq mĩmos quos ex
precio h̾ebat ei extusseris locus erit fur¬
ti acc̃oni ultro citroq. Namatu adu̾s
me furtiages noxali actione ẜuino¬
mine et egõ ad u̾sum te nimmoꝵ no¬
mine S si ẜuo c̃ditoris mei solu̾omĩ

Expanded text:
fecerit, qui postea in meum dominium peruenerit, extinguitur furti actio, quae mihi conpetierat, nondum in iudicium deducta, nec si postea alienauero eum, quem ante litem contestatam emeram, furti actio restaurabitur: quod si post litem contestatam eum redemero, condemnandus erit uenditor. 38alii: suaque culpa litis aestimationem sublaturum, qui uendendo noxae deditionem sine eius nomine, qui sine domino sit, furti sit actio. Si seruus meus rem tuam subtraxerit et uendiderit tuque nummos quos ex pretio habebat ei excusseris, locus erit furti actioni ultro citroque: nam et tu aduersus ‹m›e furti ages noxali serui nomine et ego aduersus te nummorum nomine. Sed et si seruo creditoris mei solueri
Abbreviated transcription (Latin):
dos pr̃i restituatur. id actum int̾ cthẽ¬
tes intelligi deb ut lib̾is suꝑstitib¬
de functa filia dos retinoatur. nec se¬
ꝑabitur port̾o dotis addittamtum cã
data si postea ncb̾ aliud ueniar. ¶Cõ¬
ueniat ut mulier uiri sumptib quo¬
cumq iret ueheretur tueretur. atq ĩo
mulier pactum et lictas uiri secuta ꝓ¬
uinciam in quacenturio morabat
petit. ñẜuata fide ⁊uentõms licet di¬
recta actio nulla ꝯpetit utilis tñ infac¬
tumdanda ẽ. ¶filia cum ꝓse dotez
pacto filie nlła mr̃i q̾ritur octio. si tñ
h̾rs puelle mr̃i pecunam dotis solu̾t.

Expanded text:
id actum inter contrahentes intellegi debet, ut liberis superstitibus filia defuncta dos retineatur, nec separabitur portio dotis additamenti causa data, si postea nihil aliud conueniat. Conuenit, ut mulier uiri sumptibus quoquo iret ueheretur, atque ideo mulier pactum ad litteras uiri secuta prouinciam, in qua centurio merebat, petit. non seruata fide conuentionis licet directa actio nulla competit, utilis tamen in factum danda est. Filia cum pro se dotem pacto filiae nulla matri quaeritur actio: si tamen heres puellae matri pecuniam dotis soluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ri soluto mĩno stiplonis ꝯlitio defe¬
cit. Quol si mulier miniĩno decesẜit ex
scipłatu fisco dotis actio quetur post
ueꝵ aut̃ diuorcium renouatis nupci¬
is nõ ꝯmictitur fisco stipło licet defũc¬
dotis dissimulatoem mulier ueluti ue¬
nali ꝯcordia ne dotata sit ꝯuentis cõ

Expanded text:
onio stipulationis condicio deficit: quod si mulier in matrimonio decesserit, ex stipulato fisco dotis actio quaereretur: post uerum autem diuortium renouatis nuptiis non committitur fisco stipulatio, licet defuncper dissimulationem mulier ueluti uenali concordio ne dotata sit conueniat, co
Abbreviated transcription (Latin):
I int̾inrum et uxorem pactumẽ.
ut cͥtaꝑs dotis ait tota ob unũ
uł ples lib̾os int̾uementes retine¬
atureti am eorum lib̃oꝵ nomĩe
qui añnatisunt qmdos daretur
aut ampliaretur ꝯuentio rata
c̃Nam sufficit eos ex eo m̃im̃o
nasci ex quo dos data est Cy
fuiss mortua ĩnm̃no filia si ꝯue¬
int. Idem de non petenda dote¬
quoꝙ uideri ꝯuenisse ac pr̾em
pacti ꝯuentiexceptionem nac¬
tum ad b̾rdem suum tnͣsmisise¬

Expanded text:
i inter uirum et uxorem pactum est, ut certa pars dotis uel tota ob unum uel plures liberos interuenientes retine‹a›tur, etiam eorum liberorum nomine, qui ante nati sunt, quam dos daretur aut amplietur, conuentio rata est: nam sufficit eos ex eo matrimonio nasci, in quo dos data est. 25fuisset, mortua in matrimonio filia conuenit, idem de non petenda quoque uideri conuenisse ac patrem pacti conuenti exceptionem nanctum ad heredem suum transmiss
Abbreviated transcription (Latin):
dũ modo abutroq nõ amplius debito
exigatur. ¶Si int̾ maritũ et soceꝵ id
actum ẽẽt uel tacito ĩtelłctu. ut honus
exibede uroris ad maritũ rediret. pr̃an¬
te prit᷑e dotis usuras nullã actoem suꝑ¬
foread recipiend̾ ꝙ negetur ꝯsũptum
ꝙ si pr puelle exhibitoem madasse sedo¬
ceat actõem madati ꝯpete. ¶Luciusti¬
cius fris  filio ꝯmisit re suar ad minis¬

Expanded text:
dummodo ab utroque non amplius debito exigatur. Si inter maritum et socerum id actum esset uel tacito intellectu, ut onus exhibendae uxoris ad maritum rediret praestante patre dotis usuras, nullam actionem superfore ad recipiendum quod negetur consumptum: quod si pater puellae exhibitionem mandasse se doceat, actionem mandati competere. Lucius Titius fratris filio commisit rerum suarum adminis
Abbreviated transcription (Latin):
cati sigulos ꝑ ꝑte dimidia ꝯueniri pͦ¬
se et deb̾e. ¶Creditorsi pignus uẽlid¬
it q̃ro ansi euicta sit posẜo emptorireg¬
gͥssum c̾clitor ad mãdatorẽ h̾re possit.
et si euictonis noĩe ñ teneatur. ꝓficere
eam rem ad libatonẽ. ¶Ille illi sałm.
mãdo tibi ut blesio seu̾o affini meos
octuoginta c̾das sub pignore illoet
illo ĩqmͣ pecuniã et qcqd usuraꝵ noĩe
acceseit ĩdẽpnem rone tuã me ẽẽ ex

Expanded text:
cati singulos pro parte dimidia conueniri posse et debere. Creditor pignus uendidit: quaero, an, si euicta sit possessio emptori, regressum creditor ad mandatorem habere possit e, si euictionis nomine non teneatur, proficere eam rem ad liberationem. 'Ille illi salutem. Mando tibi, ut Blaesio Seuero adfini meo octoginta credas sub pignore illo et illo: in quam pecuniam et quidquid usurarum nomine accesserit indemnem rationem tuam me esse ex
Abbreviated transcription (Latin):
eũ de quo qritur plene ꝗdẽ s qͣtenꝰ resex
fide agẽda ẽet madasse. Item q̃ro an cũ
seius magr̃atufunctus debitor extitis¬
s. lucius ticius eo noĩe ꝯuemri possit ul
res eius oblignte ẽent ꝑꝑu̾ba epłe supͣ¬

Expanded text:
eum, de quo quaereretur, plene quidem, sed quatenus res ex fide agenda esset, mandasse. item quaero, an, cum Seius magistratu functus debitor exstitisset, Lucius Titius eo nomine conuenir‹i› possit uel res eius obligatae essent propter u
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis cã priorẽ litẽ suscipiet. E¬
ordinẽ recte petitur neq uidico
madati ut salarium tibi ꝯstituał¬
¶ Suptus bonafide necessanos fo
et si negõ finẽ ad hib̾e ꝓcurato.
ñ potint iuditio mad̾ati restib¬
i necessest. HDem.
errore lapsi ñ ammo furadis e¬

Expanded text:
is causa priorem litem suscipiet. Sordinem recte petitur neque iudicio mandati, ut salarium tibi constituat. Sumptus bona fide necessario factos, etsi negotio finem adhibere procurator non potuit, iudicio mandati restitui necesse est. errore lapsi non animo furandi,
Abbreviated transcription (French):
¶ Societas sidolo malo afraudud
cacoitasit ip̃o nire nullius mo¬
et dolo. ¶d̾.¬
Ocietatẽ coire. et re et ubis . pe
nũciũ pose nos dubium noc
¶Dissociamur renũciatione mnoꝰ¬
te capitis diminuitioneet egs¬

Expanded text:
 Societas si dolo malo, aut fraudandi causa coita sit, ipso jure nullius moet dolo. ocietatem coire et re et uerbis et per nuntium posse nos dubium non est. Dissociamur renuntiatione morte capitis minutione et eg
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ ꝯuemit is ꝯdẽpnatus ꝓuocauĩt que¬
rend̾ ẽ an manẽte applłone debitor ac̃¬
ditore ꝯueniri potest .R. posse. ¶Ad eñ
ꝗuxorẽ ducturꝰ erat licteras fecit tales.
ticius seio salutẽ sempinã ꝑtmere ad a¬
animũ meũ cognousti. Ideoq cũ ex
uoto meo tibi nuptura sit uelim c̾tus

Expanded text:
rem conuenit: is condemnatus prouocauit: quaerendum est, an manente appellatione debitor a creditore conueniri potest. respondi posse. Ad eum qui uxorem ducturus erat litteras fecit tales: 'Titius Seio salutem. Semproniam pertinere ad animum meum cognouisti: ideoque cum ex uoto meo nuptura
Abbreviated transcription (Latin):
aiuantur. ⁊ fisci pr̃onus ꝯnum̾¬
atur. ¶Eos ꝗ notis scribũt ac¬
ta p̾sidum. rei publice causa nõ
ab eẽctum est. ¶ Militum medi
⁊ fraudem eis afferre non debet
restonis auxilium ĩplorare pos
Ilos comeatu accepto sũt. Pẽ¬
si domo sua est.rei.pu. cauca ab¬
ẽẽ nõ iudetur. ¶ Qui opas ĩpub¬
licum q uectigalium causa loca
tes ducent aut reducerent. aut
legendi curagererent.rei .pu. cã
absunt. ¶ Hu quoꝙ ꝗ missisũt
ad gratulandum principi. Item
ꝓcurator cesaris. ñsolum cuirerũ
ommum Itaq plures ibi diu̾sa¬
ab ẽẽ intelliguntur. ¶ Prefectus
quoq egypti .reiꝓu. causa ab ẽ.
et que aliam ob causam rei .p. gͥ
nicis mnilitibIdem diuus piꝰ
ꝯstitint. ¶Quesitum est et deeo q
ad ꝯpescendos malos homines
paganum ꝗ mexpedicionem cõ¬
sularis iussu tnͣsierat ibiq ĩbel¬
locecdat macie h̾rdi eim eius
sucturrendum ẽ.¶Qui rerpu.
causa romam ꝓfectus ẽ. abee.¬
.E ꝗbcau. ma.

Expanded text:
ur, et fisci patronus connumeratur.Eos, qui notis scribunt acta praesidum rei publicae causa non abesse certum est.Militum medic fraudem eis adferre non deb‹e›t, restitutionis auxilium implorare posiles commeatu accepto si domo sua est, rei publicae causa abesse non uidetur.Qui operas in publico, quod uectigalium causa locattes ducerent aut reducerent aut legendi curarent, rei publicae causa absunt.Hi quoque, qui missi sunt ad gratulandum principi.Item procurator Caesaris, non solum cui rerum omnium. itaque plures ibi abesse intelleguntur.Praefectus quoque Aegypti rei publicae causa abest, quiue aliam ob causam rei publicanicianis militibus idem diuus Pius constituit.Quaesitum est de eo, qui ad compescendos malos homines paganum, qui in expeditione consularis iussu transierat ibique in acie ceciderat: heredi enim eius succurrendum est.Qui rei publicae causa Romam profectus est, abesse
Abbreviated transcription (Latin):
rei .pi. causa indetur. Sz et si extra
pr̃iam suam rei .pu. causa. ꝓfec¬
tus sit. etiam si ꝑurbem eriter
petit. rer .pi. cauia ab est. Similit̾
q ĩ ꝓunicia est. ut primum aut¬
de domo sua ꝓfectus est. aut cũ
meadem ꝓuincia degit rer .pi. ca
ad ministrande simui ꝙ agere rẽ.
pu. cepit adsimilitudinem absẽ

Expanded text:
e causa uidetur. sed et si extra patriam suam rei publicae causa profectus sit, etiam, si per urbem ei iter competit, rei publicae causa abest.Similiter qui in prouincia est, ut primum aut domo sua profectus est aut, cum in eadem prouincia degit rei publicae administrandae causa, simul agere rem publicam coepit, ad similitudinem abse
Abbreviated transcription (Latin):
ri potit. s et p̃r ita ꝯuenietur.
ut post acꝗsiti peculn ratio h̾ea¬
tur. ¶Iuris iurandi ꝯdõ ex nũo

Expanded text:
ri poterit: sed et pater ita conuenietur, ut post adquisiti peculii ratio habeatur.Iurisiurandi condicio ex nu
Abbreviated transcription (Latin):
siꝗdemabintestato eã brdita¬
temeumcat licet dampnumi
idetur ẽe posẜoris ꝙ sibi non
ꝓspexit stipulatione euicta b̾r¬
ditate legata recdli. attñqr fieri
potest ut eo tempore soluet lega¬
ta quo adhͤ nulla ꝯtrou̾sia na¬
ta sit. ⁊ ob id nullã int̾posuit
cautionẽ placet in eo casuenic¬
opiam eius cui solut est lega¬
tum. nichil repetipossit. et ideo
scol senatus ꝯsulti sm̃am ib̃ue

Expanded text:
s ab intestato eam hereditatem euincat, licet damnum uidetur esse possessoris, quod sibi non prospexerit stipulatione 'euicta hereditate legata reddi', attamen quia fieri potest, ut eo tempore soluerit legata, quo adhuc nulla controuersia mota sit, et ob id nullam interposuerit cautionem, placet in eo casu euicopiam eius, cui solutum est legatum, nihil repeti possit, et ideo secundum senatus consulti se
Abbreviated transcription (Latin):
ratore dec̾to ordinis ꝯstitutũ
cide alium ibcuratorẽ costitu¬
tum siliginem in iniscendo cor¬
ripuisse. atq ita im precium si¬
liginis que impublico emp¬
ta erat. curatorem afflictum

Expanded text:
ratorem decreto ordinis constitutum: eidem alium subcuratorem constitutum siliginem miscendo corrupisse atque ita pretium siliginis, quae in publicum empta erat, curatori adflictum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯque uicia negat relibitonẽ ẽc̃ ex
mptodat actõne s siunciũ corpis us
ad animũ penetrat forte si pꝑfebrer
locãtur aliena ułꝗ picos more insa¬
noꝵ deridẽda loꝙͣtur in quosi ammi
uiciũ excorꝑis uicio actidit redib̾i pͥ¬
se. ¶Item aleatores et uinanios non
ꝯtimiedc̃o quosdã rendisse. pop̃. ait. quẽ¬
ad̾m nec gulosos. nec ĩpostes aut mẽ¬
dacos au̾linguosos ul litigiosos. Idem
pomp̃. ait ꝙͣus nõ ualde sapientẽ ser¬
uũ uẽlitor pr̃are debẽt. tñ suta fatuũ
uł morionẽ uendid̾it. ut in co usus nul¬
lus sit. uidi uiciũ et uidemꝰ hoc iure
ciũ ita demũ pr̃abit uẽditor si ꝓmisit. si
minꝰ nõ. et ideo noĩatun de erroneet
et calcitrosa morbosis nõ ẽẽ ad nume¬
rãda dixunt animi enĩ uicrũ nõ corpis

Expanded text:
quae uitia negat redhibitionem esse, ex empto dat actionem. Sed si uitium corporis usque ad animum penetrat, forte si propter febrem loquantur aliena uel qui per uicos more insanorum deridenda loquantur, in quos id animi uitium ex corporis uitio accidit, redhiberi posse. Item aleatores et uinarios non contineri edicto quosdam respondisse Pomponius ait, quemadmodum nec gulosos nec impostores aut mendaces aut litigiosos. Idem Pomponius ait, quamuis non ualide sapientem seruum uenditor praestare debeat, tamen, si ita fatuum uel morionem uendiderit, ut in eo usus nullus sit, uideri uitium. et uidemur hoc iure tium ita demum praestabit uenditor, si promisit, si minus, non. et ideo nominatim de errone et et calcitrosa morbosis non esse adnumeranda dixerunt: animi enim, non corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ius uiciũ ẽ aut et corpis et anmi mi¬
xtũ uicĩ redibicio locũ hẽbit illud cĩ
ad nõnd cric qd̃ de morbo gen̾alit scͥp¬
tum ẽ. nõ desontico morbo nec mre hoc
udi pomp̾ ait. nichilcĩ ibi agitur de
care cui hic ip̃e morbobstet. Idemait
nõ omnẽ morbũdarc locu redibitõm
ut puta leius lippitudo aut leius dentis
auricłe dolor aut mechiocre ulcus non

Expanded text:
ius uitium est aut et corporis et animi mixtum uitium, redhibitio locum habebit. Illud erit adnotandum, quod de morbo generaliter scriptum est, non de sontico morbo, nec mirum hoc uideri Pomponius ait: nihil enim ibi agitur de ea re, cui hic ipse morbus obstet. Idem ait non omnem morbum dare locum redhibitioni, ut puta leuis lippitudo aut leuis dentis auriculaeue dolor aut mediocre ulcus: non
Abbreviated transcription (Latin):
obligauit debitoreique instrumentũ
emptionis tradidit et cumeumilocũ
metlificare uellet mota sibiꝯtrou̾sia
auicino de latitudine qd̃ alias ꝓbare
nõ pot̾at pecut acreclitore ut instrm̃ a
se traditum auctoritatis exib̾et quo
nõ exibente iumiorem locum eclificauit
atq ita dampnum passus ẽ quesitum
est an sicreclitor pecuniam petat uel pig¬
nus uendicet doli exceptione opposita¬
torcapetur posse debitorem ꝗ pecuma¬
dante tunc et ante pecuniam soluta
mid ꝙ int̾est cum creclitore agi. ¶Lu¬
cius ticius cum pecumam mutuam
acceꝑit a gayo seio sub pignore culle¬
orum. istos culleos cum seius in horreo
hret missus ex officio annone centurio
culleos ad annonem sustulit ac postea ĩ¬
quero int̾ituram que exoꝑis fc̃aest
tur obid qd̃ eo nomine detrimenti
accidisset non teneri.

Expanded text:
obligauit eique instrumentum emptionis tradidit: et cum eum locum inaedificare uellet, mota sibi controuersia a uicino de latitudine, quod alias probare non poterat, petit a creditore, ut instrumentum a se traditum auctoritatis exhiberet: quo non exhibente minorem locum aedificauit atque ita damnum passus est. quaesitum est, an, si creditor pecuniam petat uel pignus uindicet, doli exceptione positator capein eo data tunc et ante pecuniam solutam in id quod interest cum creditore agi. Titius cum pecuniam mutuam accepit a Gaio Seio sub pignore culleorum: istos culleos cum Seius in horreo haberet, missus ex officio annonae centurio culleos ad annonam sustulit ac postea inquaero, intertrituram, quae ex operis facta est, tur ob id, quod eo nomine intertrimenti accidisset, non teneri.
Abbreviated transcription (Latin):
ceptio. Eademratione contĩ¬
git. uicfi denissoribꝰprius pac¬
tum ꝓsit. ¶ S si pattum con¬
uentum tale fut qd̾ actõnẽ
quoꝙ tollet. ueluti iniuriar
non poterit postea paciscendo
ma actio sublataest. et poste¬
rius pactum ad actionem p̾s¬
tandam mefficax est. non .n.
expacto iniuriarum actioi
naicitur. ses excontumelia. idẽ
dicenns et inbone fidei cttib
si pactum conuentum totom
obligationem sustulit ucluti
emp. Noneium ex nouo pac¬
to prior obligatio resucitat᷑.
s ꝓficiet pactum ad norium
tractum tollat pactum con¬
uentum intercessit. srut mi¬
nuetet posterius paactu

Expanded text:
etur. eadem ratione contingit, ne fideiussoribus prius pactum prosit. sed si pactum conventum tale fuit, quod actionem quoque tolleret, velut iniuriarum, non poterit, postea paciscendo ma actio sublata est et posterius pactum ad actionem parandam inefficax est: non enim ex pacto iniuriarum actio nascitur, sed ex contumelia. idem dicemus et in bonae fidei contractibus, si pactum conuentum totam obligationem sustulerit, ueluti empti: non enim ex nouo pacto prior obligatio resuscitatur, sed proficiet pactum ad nouum tractum tolleret, pactum conuentum intercessit, sed ut imminueret, posterius pactu
Abbreviated transcription (Latin):
chil id ꝓdesse fideum̃ori quid¬
amputant quamquamidrei¬
intersit. quia cademum compe¬
terc oidebeat eteptio que et¬
reo ego didici ꝓdese fide iusori
excep̃tionem doli. nõ sic .n. illi
plibam ꝑsonam acquiri quã
ip̃i qui pactus sit consuli ide¬
mus quo iure utimur.. Pac¬
tus nepeteret. postea conuenit¬
ut peteret pactum prius ꝑpos¬
terius endetur. Nonquiden
ip̃o iure sicu tolliturit pula¬
tio ꝑstipulationem. si pocactu:

Expanded text:
hil id prodesse fideiussori quidutant, quamquam iintersit: quia ea demum competere ei debeat exceptio, quae etreo. ego didici prodesse fideiussori exceptionem: non sic enim illi per liberam personam adquiri, quam ipsi, qui pactus sit, consuli uidemur. quo iure utimur.Pactus, ne peteret, postea conueniut peteret: prius pactum per posterius elidetur, non quidem ipso iure, sicut tollitur stipulatio per stipulationem, si
Abbreviated transcription (Latin):
atus decem aut sticum de de¬
cem pactus sum ⁊ petams
sticum aut .x. exceptionem p¬
pacti conuenti intotum obs¬
staturam. Nam ut solone et
petone ⁊ acceptilatione umnus
reitotn obligatio resolucturi
ita quoꝙ pactoduento de u¬
na re non petenda interposi¬
tototam obligationem subi¬
oueri. ¶S si id actum inter
sticus prestetur possum effica¬
cit̾ destico agere nulla excep¬
tione opponenda. Idemest si de
stico non petendo internos con¬
uenit. ¶ S sigeneraliter michi
hominem̃ debeas ⁊ paciscar ne
sticum petã.sticum quidem pe¬
tendo pactiexceptio michi op¬
ponetur alium aũt hominez
si petã recteagam. ¶Item si
pactus neh̾rditatem peterẽ
singłas res ut h̾es petã exeo ꝙ
pactum erit pacticonuenti e¬
exceptio aptanda erit quem¬
ad moclum si conuenerit nefũ¬
dum petam ⁊ usumfr̾. petam
aũ naum edificium ue petam
dissolutis hus singłas res ꝓe¬
tam nisi sp̃alit̾ aliud actumẽ
ne peteretur. ¶Geruus h̾rdita¬

Expanded text:
atus decem aut Stichum de decem pactus sim et petam Stichum aut decem: exceptionem pacti conuenti in totum obstaturam: nam ut solutione et petitione et acceptilatione ‹un›ius rei tota obligatio solueretur, to quoque conuento de una re non petenda interposito totam obligationem summoueri. sed si id actum inter Stichus praestetur: possum efficaciter de Sticho agere, nulla exceptione opponenda. idem est et si de Sticho non petendo conuenerit. Sed si generaliter mihi hominem debeas et paciscar, ne Stichum petam: Stichum quidem petendo pacti exceptio mihi opponetur, alium autem hominem si petam, recte agam. Item si pactus, ne hereditatem peterem, singulas res ut heres petam: ex eo, quod pactum erit, pacti conuenti exceptio aptanda erit, quemadmodum si conuenerit ne fundum peterem et usum fructum petam, aut ne nauem aedificiumue peterem et dissolutis his singulas res petam: nisi specialiter aliud actum ne peteretur. Servus heredi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ et inspemdotis actionis
ꝓcedere potest. pritapactam
mulietemut imprerentidie
dos retlderetar deinde pacis¬
ci ut tempe eilegibr dato dos
recldatur ncipiat dos reclire
adius suum. nec ondum est
deteriorem conditionem dotis
fieri ꝑpactum. quociens .n. ad
ius qd iexnãtureenis tribu¬
it de dote actio recloit. nonfit¬
a causa dotis deterior s. forme
sue rectutur. et hec iceuole nr̃o
placuerunt. Nlud nulla pacta¬
ne efsici potest ne dolus maiꝰ¬
prest̾e quamius siquis pacis:¬
catur ne depositi agat iip̃a id
pactus uideatur nede dolo ag¬
at boc pactum ꝓderit. ¶Pacca
que turpem cauiam continenti
noncunt obsuanda uelutisipa¬
ciscar ne furtiagam uel iur¬
arum sifecerit Expeclit enĩ
time furtiuł inuiriarum pen
ani.¶Sr post ad missa h pa
aisci possumus. NItem ne ex¬
piar interdicto undẽ .ui. qͣte¬
nus piblicam causam contin¬
git ꝑacisci non possumussm
ĩumma si pactum conuentũ
are priuata remotum sit nõ
est conseruandum. MAnte

Expanded text:
 et in specie dotis actionis procedere potest. puta pactam mulierem, ut praesenti die dos redderetur, deinde pacisci, ut tempore ei legibus dato dos reddatur: incipiet dos redire ad ius suum. nec dicendum est deteriorem condicionem dotis fieri per pactum: quotiens enim ad ius, quod lex naturae eius tribuit, de dote actio redit, non fit causa dotis deterior, sed formae suae redditur. haec et Scaeuolae nostro placuerunt. Illud nulla pactione effici potest, ne dolus praestetur: quamuis si quis paciscatur ne depositi agat, ui ipsa id pactus uideatur, ne de dolo agat: quod pactum proderit. Pacta, quae turpem causam continent, non sunt obseruanda: ueluti si paciscar ne furti agam uel iniuriarum, si feceris: expedit enim timere furti uel iniuriarum poenam: sed post admissa haec pacisci possumus. item ne experiar interdicto unde ui, quatenus publicam causam contingit, pacisci non possumus. et in summa, si pactum conuentum a re priuata remotum sit, non est seruandum: ante
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit ne a reo quoq petat
rus socus cum debitõre pact
sit anetiam alteri noceat ex¬
ceptio. neracius. accillicinus
ꝓculus. nec si in rem pactus sit
alceri noc̾e putant. cm̃ .n. con¬
stitutum est. ut solidum alt̾
petere possit. Idemlabco ait.
Namnet nouare alium pose
quamius eirecte soluatur.
Sit .ni. et hus qui in nr̃a potri¬
tate sunt. recte solui qd̃ crecu¬
derunt licet nouare non pos¬
sunt. qd̃ eit uer Idem et mo
ouobd reis stipulandi dñdũ¬

Expanded text:
tum sit, ne a reo quoque petatiis sociis cum debitore pactus sit, an etiam alteri noceat exceptio? Neratius Atilicinus Proculus, nec si in rem pactus sit, alteri nocere: tantum enim constitutum, ut solidum alter petere pnam nec nouare alium posse, quamuis ei recte soluatur: sic enim e‹t› his, qui in nostra potestate sunt, recte solui quod crediderint, licet nouare non possint. quod est uerum. idemque in duobus reis stipulandi d
Abbreviated transcription (Latin):
quit qlibum putat corrumpui
etides siẜins fi̾it cenebitur hec
ictioaduersus fatentem indu¬
iplumest quamiis acqla infi¬
⁊entem dumtaxat. cob̾ciat. ⁊
Siruus sua uefecisse dicetur.
iudiciumcum noxe dedicione
rectsitur. hec actio refertus ad tẽ

Expanded text:
rrumpit: et ideo, si seruus fuerit, tenebitur. Haec actio etiam aduersus fatentem in duplum est, quamuis Aquilia infitiantem dumtaxat coerceat. Si seruus seruaue fecisse dicetur, iudicium cum noxae deditione redditur. Haec actio refertur ad te
Abbreviated transcription (Latin):
Tiam ei qui priusquã nasc̾et᷑
usucaptum. amisit restituendã
actionem labeo scribit. ¶Impr
toꝵ adusarium suum dr̃et abso¬
lutum et ag̾e cumeo ex integro
uellet. sinam h̃re prius cumtu¬
tore agere. Puł.¬
Nm ꝗ ex sua uolũtate minorez¬
Amus .XX.u. in iud̾o defendit ⁊ cõ¬
dẽpnatus ẽ ex causa iuclicati poᷤ¬
se ꝯueniri. nec eius q̃m defendit
etatem ad restõnem impetran¬
dam ei ꝓdesse cum cãm iudicatu
recusare ñ possit ex quo aꝑꝑet nͨ
eum cinus nomine ꝯdempna

Expanded text:
tiam ei, qui prius quam nasceretur usucaptum amisit, restituendam actionem Labeo scribit. Imperatoris aduersarium suum diceret absolutum et agere cum eo ex integro uellet, licentiam habere prius cum tutore agere. sua uoluntate minorem annis in iudicio defendit et condemnatus est, ex causa iudicati posse conueniri nec eius quem defendit aetatem ad restitutionem impetrandam ei prodesse, cum causam iudicati recusare non possit. ex quo apparet nec eum, cuius nomine condemna