comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Soluite corde metũ teucri. & sedudite curas
Molliri & latͥe fines custodẽ tueri:
Quis menus encadum quis trora nesciat urbẽ.
Uirtutesq uirosq aut tanti mcendia helb
No obtusa adeo gestamus pectora poenu
Nec tam o uersus tquos tiria sol iungit ab irebe
Seu uos hespiam magnã saturmaq acua¬
T iue exicis fines regemq pegatis acestem
Uuxilio tutos diittam. cribusq iuualt.
Uultis & his meçã partier consicsere regnis
Arhem quã statu ur̃a ẽ subducite naues
Ices treuisꝙ miba nullo discrimine agetur
Atc ut rex ip̃e noto cõpulsus eodem
Affocet encas. equidem ꝑ littora certos
Banittam &e libye lustrare extrema iubeho
Si quibus ciectus silius. aut urbibus eriat
His aium arrecti dictis iam fortis achates:
Etpr encasiam dudũ erũpere nubem
Ardebant. prior eneam compellat achates
Nate dea quę mĩc aĩo sententia surgit un
Omnia tuta uides. cdassem sotiosq receptos.
Unus abest medio influctu quẽ uidimus ipsi¬

Expanded text:
Solvite corde metum, Teucri, secludite curas. moliri, et late finis custode tueri. Quis genus Aeneadum, quis Troiae nesciat urbem, virtutesque virosque, aut tanti incendia belli? Non obtusa adeo gestamus pectora Poeni, nec tam aversus equos Tyria Sol iungit ab urbe. Seu vos Hesperiam magnam Saturniaque arva, sive Erycis finis regemque optatis Acesten, auxilio tutos dimittam, opibusque iuvabo. Voltis et his mecum pariter considere regnis; urbem quam statuo vestra est, subducite navis; Tros Tyriusque mihi nullo discrimine agetur. Atque utinam rex ipse Noto compulsus eodem adforet Aeneas! Equidem per litora certos dimittam et Libyae lustrare extrema iubebo, si quibus eiectus silvis aut urbibus errat. His animum arrecti dictis et fortis Achates eas iamdudum erumpere nubem ardebant. Prior Aenean compellat Achates: Nate dea, quae nunc animo sententia surgit? omnia tuta vides, classem sociosque receptos. Unus abest, medio in fluctu quem vidimus ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Pontushi libye : nec spes iam restat uili.¬
At freta sicaniȩ saltem sedesq ꝑ actas
ndthuc aduecti. regemq petamus acestem
ãlibus iuon eus. cuc̃ti simul ore fremebat
Dardanide

Expanded text:
pontus habet Lybiae, nec spes iam restat Iuat freta Sicaniae saltem sedesque paratas, unde huc advecti, regemque petamus Acesten. Talibus Ilioneus; cuncti simul ore fremebant Dardanidae.
Abbreviated transcription (Latin):
Diis alr iusum. pererit ipauiusq dimasq
Confixi asociis. nec te tua pluruna panthu
Labentem pietas. nec appollinis infula texit:
Illiaci cineres & flama exirema mneoꝵ
sestor in cecasu ur̃o. nec tella nec ullas
Uuauisse uicridanaum. & si fata fuiltent
Di caderem meriusse manu. diuellimur mde
I phitus & pelias mecu. quoꝵ iphitus euo
Iam grauior. pelias & uulnere tardus ulyxis.
Prot inis ad sedes priami lamore uccati.

Expanded text:
dis aliter visum; pereunt Hypanisque Dymasque confixi a sociis; nec te tua plurima, Panthu, labentem pietas nec Apollinis infula texit. Iliaci cineres et flamma extrema meorum, testor, in occasu vestro nec tela nec ullas vitavisse vices Danaum, et, si fata fuissent ut caderem, meruisse manu. Divellimur inde, Iphitus et Pelias mecum, quorum Iphitus aevo iam gravior, Pelias et volnere tardus Ulixi; protinus ad sedes Priami clamore vocati.
Abbreviated transcription (Latin):
Fũ mͥiquas cũq hoc regnit sceptra duęq
Concilias. tũ das epulis accubere diuum.¬
Nnnlores facis tempestatũq potentem.
Hęc ubi dicta. cauũ conuersa cuspide monto

Expanded text:
 quodcumque hoc regni, tu sceptra Iovemque concilias, tu das epulis accumbere dique facis tempestatumque potentem. Haec ubi dicta, cavum conversa cuspide mont
Abbreviated transcription (Latin):
Ignescut ire duris. dolor ossibus ard&:
Qua tempt & ratione aditus & qua uia clausos
Excutiat teucros uallo atq effundat ĩ equor
Classem que lateri castror aduicta latebat
Aggeribus sceptam circum & fluuialibu̾s undis
Imiadit sociosq incendia poscit ou̾atess tist
Atq mami pinu flagranti feruidus aplex̨.
Tum uero in cumbn̾i. urget prasenta turra
Atq omnis facibus pubes accingitur atris.
At ripuere focos piceu fert fumida lumen
TFeda & cõmixtã uulcanus ad astra faiullã
Quis deus omuse: tam seua incendia teucris.
Auertit tatos xatibus quis depulit ignes
Dicite  prisca fides facto s fama phenns.

Expanded text:
ignescunt irae, duris dolor ossibus ardet. ignescunt irae, duris dolor ossibus ardet. Qua temptet ratione aditus et quae via clausos excutiat Teucros vallo atque effundat in aequum? Classem, quae lateri castrorum adiuncta latebat, aggeribus saeptam circum et fluvialibus undis, invadit sociosque incendia poscit ovantis atque manum pinu flagranti fervidus implet. Tum vero incumbunt, urget praesentia Turni, atque omnis facibus pubes accingitur atris. Diripuere focos; piceum fert fumida lumen taeda et commixtam Volcanus ad astra favillam. Quis deus, o musae, tam saeva incendia Teucris avertit? Tantos ratibus quis depulit ignes? Dicite. Prisca fides facto, sed fama perennis.
Abbreviated transcription (Latin):
Sihauntipartas iri & pracepia sacessunt:
Arniatq taius expeclant turrihus hostem:
Turnus aut ante uolans tardũ p̾cesserat aꝯmen
Uioiti lectis equita connatus. & urbi
Iinproiusus adest: maculis quẽ tracius allns
Poriat equus: cristaq tegit galca aurea rubra.
Et quis exit mecu uiuenes : quis pͥmus in hostẽ
En ait: & iaculum atorques ennitit in auras
Principiũ pugnae. & campos sese ardiuis infert
Clamorem excĩpiut socii: fremituq sequutur
Horisomo. teucrũ miratur mertia corda
Non equo dare se cãpo: nõ obipaferis
Arma uiros. sed castra fouere: huic tibidus atq huc
Lustrat equo muros. aditũq ꝑ auia querit
Ec ueluti pleno lupus insidiatuðiuli
Cum fremit ad caulas: uentos ppessus & mmbres
Nocte suꝑ media: tuti sub matribus agni
Balatum exertent ille asper & improhus ira
GSeuit in abscentes. collecta fatigat edendi.
Ex longo rabes. & sicce sangaue sauces
Haud aliter rutulo muros & castra tuenti

Expanded text:
obiciunt portas tamen et praecepta facessunt obiciunt portas tamen et praecepta facessunt armatique cavis expectant turribus hostem. Turnus ut ante volans tardum praecesserat agmen viginti lectis equitum comitatus, et urbi improvisus adest; maculis quem Thracius albis portat equus cristaque tegit galea aurea rubra. Ecquis erit, mecum, iuvenes, qui primus in hostem? En, ait et iaculum attorquens emittit in auras, principium pugnae, et campo sese arduus infert. Clamore excipiunt socii fremituque sequuntur horrisono: Teucrum mirantur inertia corda, non aequo dare se campo, non obvia ferre arma viros, sed castra fovere. Huc turbidus atque huc lustrat equo muros aditumque per avia quaerit. Ac veluti pleno lupus insidiatus ovili cum fremit ad caulas, ventos perpessus et imbris, nocte super media; tuti sub matribus agni balatum exercent, ille asper et improbus ira saevit in absentis, collecta fatigat edendi ex longo rabies et siccae sanguine fauces: haud aliter Rutulo muros et castra tuenti
Abbreviated transcription (Latin):
Multa deos orans. oneraunq ethera uotis:
Iamq omnis capͥis exertitus ibat aptis.
Aies equu. dines pietay uestis: & auri
Lesapus pͥmas aties. postrema cohercent
Tieride iuuenes: medio dux agime turmis.
Uertitur arma tenens. & toto uertioe supra est
eu septem surgens sedatis anmnibus altus
Per tatitum ganges: aut pingiu flumię iuilus.
Sum refliit ⁊ ampis. & iam se condidit al ueo
Hic subitam moxo glomerari puluere nubem
Prospic̾uit teutri. ac tenebras in siregere campis
Primus ab aduersa conlamat mole caycus.
Quis glohus ociues caligine uoluitar atra
Ferte citi serrũ date tela. ascendite muros.
Hostis adest: eia. ingenti clamore ꝑ om̃s
Condũt se teucri portas. & moenta complent
Namq ita discedens pcepat optimus armis
E neas. si qua in terea fortuna fuissa
Neu struere auderẽt aciem. neu credere capo.
Castra modo. & citos seruarent aggere miuos
Ergocecli conferre manu pudor iraq mostrat

Expanded text:
multa deos orans, oneravitque aethera votis. multa deos orans, oneravitque aethera votis. Iamque omnis campis exercitus ibat apertis, dives equum, dives pictaï vestis et auri; Messapus primas acies, postrema coercent Tyrrhidae iuvenes, medio dux agmine Turnus, vertitur arma tenens et toto vertice supra est. Ceu septem surgens sedatis amnibus altus per tacitum Ganges aut pingui flumine Nilus cum refluit campis et iam se condidit alveo. Hic subitam nigro glomerari pulvere nubem prospiciunt Teucri ac tenebras insurgere campis. Primus ab adversa conclamat mole Caicus: Quis globus, o cives, caligine volvitur atra? Ferte citi ferrum, date tela, ascendite muros, hostis adest, heia! Ingenti clamore per omnis condunt se Teucri portas et moenia complent. Namque ita discedens praeceperat optumus armis Aeneas: siqua interea fortuna fuisset, neu struere auderent aciem neu credere campo; castra modo et tutos servarent aggere muros. Ergo etsi conferre manum pudor iraque monstrat,
Abbreviated transcription (Latin):
rem de caelo misit saturma iuno
Aftordactaum ad turnum luco tũ forie pentis
Pilumpm. turinus facrara ualle sedebat
Ad quem sic roseo ihauinatias are locuta est
Iurne qł opiati duu promutere nenio
Auder& uoluenda dies ͤemaulit ultro:
neas inhx & sccuis & classe relicla
Siespara palaimi sedemq pelum euandri
Nus hatis extremas coryhi penetrauit adurbes.
Ludor ꝗͣ manu. collectos armat agrestes
Quid clubatas&nuc tp̃us ecmios nue posseri currus
Rumpe moras omnes & tirbata arripe castra
Dixit & in cęlum paribus se sustuha alis
Ingentemq fuga sẽcua sub muibibus arcu:
Agnõuit uiuenis. cluplueseꝵ ad sidera palnias
Sustulit & tali fugientem est uoce secutus:
Iri decus celi quis te in mibibus aciau
Deculit interras unde lec tam clara repeme
Tempestas mediu iudeo distiadere eelum
Lꝗlla niesq polo stellas sequar cina tania
Qiusquis iarma uocas: & su ellatus ad qndã
Arocessit sũmoq ausit degurgite lyphas

Expanded text:
rim de caelo misit Saturnia Iuno audacem ad Turnum. Luco tum forte parentis Pilumni Turnus sacrata valle sedebat. Ad quem sic roseo Thaumantias ore locuta est: Turne, quod optanti divom promittere nemo auderet, volvenda dies en attulit ultro. Aeneas urbe et sociis et classe relicta sceptra Palatini sedemque petit Euandri. Nec satis: extremas Corythi penetravit ad urbes Lydorumque manum collectos armat agrestis. Quid dubitas? Nunc tempus equos, nunc poscere currus. Rumpe moras omnis et turbata arripe castra. Dixit et in caelum paribus se sustulit alis ingentemque fuga secuit sub nubibus arcum. Adgnovit iuvenis duplicisque ad sidera palmas sustulit ac tali fugientem est voce secutus: Iri, decus caeli, quis te mihi nubibus actam detulit in terras? Unde haec tam clara repente tempestas? Medium video discedere caelum lantisque polo stellas. Sequor omina tanta, quisquis in arma vocas. Et sic effatus ad undam processit summoque hausit de gurgite lymphas,
Abbreviated transcription (Latin):
Celsa petit tacitũq obsedit limen amate:
Quam sũꝑ aduentu teucrũ turniq himencis¬
ł remineȩ ardentem cureq ireq coquebant
Iuic dea ceruleis unũ de crinibus anguem
C oͣnicit inq sinum: r̃cordis ad intima subdit
Quo furibunda domii mostro pnusceat omnem

Expanded text:
celsa petit tacitumque obsedit limen Amatae, celsa petit tacitumque obsedit limen Amatae, quam super adventu Teucrum Turnique hymenaeis femineae ardentem curaeque iraeque coquebant. Huic dea caeruleis unum de crinibus anguem conicit inque sinum praecordia ad intuma subdit, quo furibunda domum monstro permisceat omnem
Abbreviated transcription (Latin):
Quin idem̃ ueneri partus suus & paris alter
Finesteq iteꝵ recidiua ĩ ꝑgama tede.
Hec ubi dicta dedit terras horrenda petiuit
Luctificam alecton diraꝵ absede soror
Infernisq ciet tenebris. cui tristia Tella
Ireq in sidieq & noxia crimina cordi:
Odit & ip̃e pater pluton. odere sorores¬
T artarce: monstrũ tat sese uertit in ora
Iam seue faties: tot pullulat atra colubris:
Q ua uino his acuit dictis. ac talia fatur:
Nũe inͥ da propriũ uirgo sata nocte laborem:
Hac oꝑam: ne nr̃ honos infractaue cedat
Fama loco: ne conubiis ambię latinu
Encade possint. italosue ob̾sidere fines
Iu potes unanimes armare in plia fratres
Atq oeliis u̾sare domos. tu u̾bera. tectis
Funereas infere faces. tibi noia mille
Mille nocendi artes. fe̾cundum cc̃tute pectus
Dissice compositam pacem. scre crimina belli
Arma uelit poscatq simul, rapiatq uiuentus:
Exm̃ gorgoneis allecto infecta uenenis
Principio latium & laurentis tecta tirani

Expanded text:
quin idem Veneri partus suus et Paris alter funestaeque iterum recidiva in Pergama taedae. aec ubi dicta dedit, terras Horrenda petivitLuctificam Alectho dirarum a sede sororum Infernisque ciet tenebris cui tristia bella, Ireque insidieque et crimina noxia cordi. Odit et ipTartareae monstrum: tot sese vertit in ora, tam saevae facies, tot pullulat atra colubris. Quam Iuno his acuit verbis ac talia fatur: Hunc mihi da proprium, virgo sata Nocte, laborem, hanc operam, ne noster honos infractave cedat fama loco, neu conubiis ambire Latinum Aeneadae possint Italosve obsidere finis. Tu potes unanimos armare in proelia fratres atque odiis versare domos, tu verbera tectis funereasque inferre faces, tibi nomina mille, mille nocendi artes. Fecundum concute pectus, disice compositam pacem, sere crimina belli: arma velit poscatque simul rapiatque inventus. Exin Gorgoneis Allecto infecta venenis principio Latium et Laurentis tecta tyranni
Abbreviated transcription (Latin):
Tum lecti uiuenes certatim areq sacerdos
iscera tosta ferut tauroꝵ: onerãtq caĩstris
Sona laborate cereris. hachũq ministrat
escitur ȩneas simul & troiana iuuentus
Perpetuii tergo bouis & lustralibus extis:
Postqͣ exempta fames. & amior cõpressus edendi
Rex euaudrus ait. nõ hec sollemina noluis
Has ex more dapes. hac tanti nuis aram
Uana supstitio ueterq ignara deor
Imposuit: seuis hospes troianx pidis
Seruati facimus meritosq nouamus honores:
Iam pͥmũ saxis suspensam hãc aspice rupem
Disiecte procul ut moles. desertaq montis
Srat domus & scopuli ĩ gentẽ traxere ruina
Hic spelunca fuit. uasto sumota recessu
Semihominis: cachi facies quã dira tenebat
Solis in acessam radiis. sempq recenti
Cede tepebat humus foribusq ad fixa suphis
Ora uirũ tristi pendebãt pallida tabo:
Huic mõstro uulcanus erat p̾r̃ illuis atros
Cre uomens ignes magna se mole ferebat

Expanded text:
Tum lecti iuvenes certatim araeque sacerdos Tum lecti iuvenes certatim araeque sacerdos viscera tosta ferunt taurorum onerantque canistris dona laboratae Cereris Bacchumque ministrant. Vescitur Aeneas simul et Troiana iuventus perpetui tergo bovis et lustralibus extis. Postquam exempta fames et amor compressus edendi, rex Euandrus ait: Non haec sollemnia nobis, has ex more dapes, hanc tanti numinis aram vana superstitio veterumque ignara deorum inposuit: saevis, hospes Troiane, periclis servati facimus meritosque novamus honores. Iam primum saxis suspensam hanc aspice rupem, disiectae procul ut moles desertaque montis stat domus et scopuli ingentem traxere ruinaHic spelunca fuit, vasto summota recessu Semihominis Cachi facies quam dira tegebat Solis in accessum radiis, semperque recenti Cede tepebat humus, foribus affixa superbis Ora virum tristi pendebant pallida tabo. Huic monstro Vulcanus erat pater: illius atros Ore vomens ignes, magna se mole ferebat
Abbreviated transcription (Latin):
Laomedontiaden priamũ salamĩa petentẽ
Protinus. archadie gelidos in uisere fines
Tum m pͥma genas uestibat flore ũiuẽtus
Mirabarq duces teucros. mirabar & ip̃m
Laomedontiaden. sed cunctis altior ibat
Anchises mihi mens iuuenili ardebat amore
Compellare uirũ. & dextre iũgere dextram
Accessi. & cupidus phiei sub incenia duxi:
Ille mihi insignem pharetrã liciasq sagutas
Discedens clamĩdem auxo dedit inter textam
Frenaq hina meus que nũc hab& aurta pallas
Ergo quã petis uicta ẽ mͥ federe dextra:
Et lux cũ pͥmu terris se crastina redd&
Auxilio letos dimita. opibusq uiuabo:
Inte̾a sacra hec quãdo huc ueĩstis amici
Annua que differe nephas celebrate sauẽtes
Nobiscũ & iam nuc socioꝵ assuescite mensis:
Hec ubi dicta dapes iuh& & sublata reponi
Socula. gramineoq unos locat ipe sedili
Precipiumq thoro & uillosi pelle leoms
Accipit eneam. solioq inuitat acerno

Expanded text:
Laomedontiaden Priamum, Salamina petentem, Laomedontiaden Priamum, Salamina petentem, protinus Arcadiae gelidos invisere finis. Tum mihi prima genas vestibat flore iuventas, mirabarque duces Teucros, mirabar et ipsum Laomedontiaden, sed cunctis altior ibat Anchises: mihi mens iuvenali ardebat amore compellare virum et dextrae coniungere dextram. Accessi et cupidus Phenei sub moenia duxi. Ille mihi insignem pharetram Lyciasque sagittas discedens chlamydemque auro dedit intertextam frenaque bina meus quae nunc habet aurea Pallas. Ergo et quam petitis iuncta est mihi foedere dextra, et lux cum primum terris se crastina reddet, auxilio laetos dimittam opibusque iuvabo. Interea sacra haec, quando huc venistis amici, annua, quae differre nefas, celebrate faventes nobiscum et iam nunc sociorum adsuescite mensis. Haec ubi dicta, dapes iubet et sublata reponi pocula gramineoque viros locat ipse sedili praecipuumque toro et villosi pelle leonis accipit Aenean solioque invitat acerno.
Abbreviated transcription (Latin):
Edidit ęthereos humero qui sustin& oi bes
Uobis mercurius pater est. quẽ candida maia
Cillenę gelido conceptũ uertice fudit:
At maiam auditis si qcͣ credimus athlas
Idem athilas gnat. celi qui sydera tollit
Sic genus amboꝵ scindit se sanguie ab imo
His fretus nõ legatos neq prima ꝑ artem
Temptam̃ta tui pepigi. memet ipe meũq
Obieti caput. & supplex ad li mina ueni
Gens eadem que te crudeli dauma bello
Insequitur nos si pellãt nil abfore credũt:
Qui omnem hespiam penitus sua subiuga mittãt
Et mare ꝙ supra teneant. ꝙq adluit infra:
Accipe daq fidem: sunt nobis fortia bello
Pectora. sunt aĩ. & rebus spectata iuuentus:
Dixerat ęneas. ille os oculosq loquentis
Iam dudũ & totũ lustrabat lumĩe corpus:
Tum sic pauca refert. ut te fortissime teucrũ
Accipio agnosq libens ut uba parentis
Ct uocem anchisae magni uultũq recordor
N am memĩ. hesiones usentem regna sororis

Expanded text:
edidit, aetherios umero qui sustinet orbes edidit, aetherios umero qui sustinet orbes vobis Mercurius pater est, quem candida Maia Cyllenae gelido conceptum vertice fudit; at Maiam, auditis si quicquam credimus, Atlas, idem Atlas generat, caeli qui sidera tollit. Sic genus amborum scindit se sanguine ab uno. His fretus non legatos neque prima per artem temptamenta tui pepigi: me, me ipse meumque obieci caput et supplex ad limina veni. Gens eadem, quae te, crudeli Daunia bello insequitur; nos si pellant, nihil afore credunt, quin omnem Hesperiam penitus sua sub iuga mittant et mare quod supra teneant quodque adluit infra. Accipe daque fidem: sunt nobis fortia bello pectora, sunt animi et rebus spectata iuventus. Dixerat Aeneas. Ille os oculosque loquentis iamdudum et totum lustrabat lumine corpus. Tum sic pauca refert: Ut te, fortissime Teucrum, accipio agnoscoque libens! Ut verba parentis et vocem Anchisae magni voltumque recordor! Nam memini Hesionae visentem regna sororis
Abbreviated transcription (Latin):
Ignotas temptare uias : quo tenditis inquit.
Qui genus : unde domo: pace ue huc fertis: an arma
Tum pater eneas puppi sic fatur ab alta
Pacifer&eq manu raniũ p̾tendit oliua:
Frouigenas ac tela uides immica launis.
Quos illi bello profugos egere supbo.
Euandrii petimus. ferte hec & dicite lectos
Dardane uenisse sotia arma rogantes:
Obstupuit tanto pculsus nomie pallas
Eoredere oquicunq el ait. corãq pentem
Adlequere. ac mt̃is succede penatibus hospes
Excepitq manu. dextrãq amplexus ĩ hesit
Prcgressi subeũt luco. fluuuiq relinquiit:
Tum regem eneas dictis affatur amicis
Optime grauigenũ. cui me sortuna pcari
Ee uita comptos uoluit pretendere ramos:
Non equidem extimui danaum qđ ductor & archas
Quodq astirpe fores geminis coniuctus atridis:
Sed mea me uirtus & sancta oracula diuũ
Flectra ut grai phibenti athlantide cretus
Aduchitur teutros: electram maximus athias

Expanded text:
ignotas temptare vias, quo tenditis? inquit. ignotas temptare vias, quo tenditis? inquit. Qui genus? Unde domo? Pacemne huc fertis an arma? Tum pater Aeneas puppi sic fatur ab alta paciferaeque manu ramum praetendit olivae: Troiugenas ac tela vides inimica Latinis, quos illi bello profugos egere superbo. Euandrum petimus. Ferte haec et dicite lectos Dardaniae venisse duces socia arma rogantis. Obstipuit tanto percussus nomine Pallas: Egredere o quicumque es ait coramque parentem adloquere ac nostris succede penatibus hospes. excepitque manu dextramque amplexus inhaesit. Progressi subeunt luco fluviumque relinquunt. Tum regem Aeneas dictis adfatur amicis: Optume Graiugenum, cui me Fortuna precari et vitta comptos voluit praetendere ramos, non equidem extimui, Danaum quod ductor et Arcas quodque a stirpe fores geminis coniunctus Atridis; sed mea me virtus et sancta oracula divom Electra, ut Grai perhibent, Atlantide cretus, advehitur Teucros; Electram maxumus Atlas
Abbreviated transcription (Latin):
Miratur nemus insuetũ fulgentia longe
Scuta um fluuio. pictasq in nare carinas
Olli remigio noctemq diemq fatigant.
Et longos supant flexus. uariisq teguntur
Arhoribus. uiridesq secãt placido equore siluas:
Sol meduĩ cęli consenderat igneus orbem.
Cum muros artemq procul ac rara domoꝵ
Iecta uident que nuc romana potẽtia calo
Equauit. tũ res in opes euander habebat
cuis aduertũt proras. urbiq propinquãt.
Forte die solemnem illo rex archas honore
Amphitrioniade magno disq ferebat
Ante urbem in luco. pallas huic filius una
U na omnes uiuenii pͥmi paupq senatus
Tura dabat. trepidusq cruor fumabat ad aras:
Ue celsas uidere rates atq inter opacum
Ad labi nemus & tacitas in eubere remis
Terrentur iusu subito: cũctiq relictis
Consurgut mensis. audax quos rũpere pallas
Sacra uerat. raptoq uolat telo obuius ipe
Et procul etumulo: iuuenes que causa subegit

Expanded text:
miratur nemus insuetum fulgentia longe miratur nemus insuetum fulgentia longe scuta virum fluvio pictasque innare carinas. Olli remigio noctemque diemque fatigant et longos superant flexus variisque teguntur arboribus viridisque secant placido aequore silvas. Sol medium caeli conscenderat igneus orbem, cum muros arcemque procul ac rara domorum tecta vident, quae nunc Romana potentia caelo aequavit, tum res inopes Euandrus habebat: ocius advertunt proras urbique propinquant. Forte die sollemnem illo rex Arcas honorem Amphitryoniadae magno divisque ferebat ante urbem in luco. Pallas huic filius una, una omnes iuvenum primi pauperque senatus tura dabant, tepidusque cruor fumabat ad aras. Ut celsas videre rates atque inter opacum adlabi nemus et tacitis incumbere remis, terrentur visu subito cunctique relictis consurgunt mensis. Audax quos rumpere Pallas sacra vetat raptoque volat telo obvius ipse et procul e tumulo: Iuvenes, quae causa subegit
Abbreviated transcription (Latin):
urgit. & ętherei spectans orientia solis
umina. rite cauis undã de flunne palmis
Quo te cuq lacus miserante ĩ comoda nr̃a
Fonte ten& quocũq solo pulcherimus exis
Semp honore in eo semꝑ celebrabere doms
Cormger hespidum fliuiius regnator aquaꝵ:.
Ad sis otantum. & propius tua nuia firmes:
Sic memorat. geminasq legit de classe biremis
Remigioq aptat sotios. simul istruit armis:
Ecce autem subitum atq oculis mirabale mõstꝵ
Candida ꝑ silua tunfectu concolor albo
Procubuit uixidiq in littore cõspicitur sus
Quã pius ęneas tibi .N. tibi maxĩa uino
Mactat sacra ferens & cũ grege sistit ad ara:
Tibris ea fluuiũ qua loga ẽst nocte tuatem
Ieniit. & tacita refluens ita sbstitit unda
Mitis ut in morem stagni placidęq paludis
Sterner& equor aquis remo ut luctamie abello
Ergo iter ĩceptũ celerãt rumore secudo.
Labitur uncta uadis abnes mirantur & undę

Expanded text:
Surgit et aetherii spectans orientia solis Surgit et aetherii spectans orientia solis lumina rite cavis undam de flumine palmis Quo te cumque lacus miserantem incommoda nostra fonte tenet, quocumque solo pulcherrimus exis, semper honore meo, semper celebrabere donis corniger hesperidum fluvius regnator aquarum. Adsis o tantum et propius tua numina firmes. sic memorat geminasque legit de classe biremis remigioque aptat, socios simul instruit armis. Ecce autem subitum atque oculis mirabile monstrum; candida per silvam cum fetu concolor albo procubuit viridique in litore conspicitur sus. Quam pius Aeneas tibi enim, tibi, maxuma Iuno, mactat sacra ferens et cum grege sistit ad aram. Thybris ea fluvium, quam longa est, nocte tumentem leniit, et tacita refluens ita substitit unda, mitis ut in morem stagni placidaeque paludis sterneret aequor aquis, remo ut luctamen abesset. Ergo iter inceptum celerant rumore secundo; labitur uncta vadis abies; mirantur et undae,
Abbreviated transcription (Latin):
Exquo terdenis urbem redeuntibus annis
Ascanius clari cond& cognominis albam:
Haud in certa canos nũc qua ratione ꝙ istat
Expedias uictor paucis aduerte docebo:
Archades his oris genus appallante profectũ
Qui regem euandrũm comites qui signa sequuti
Delegete locũ & posuere ĩ montibus urbẽ
Pallantis proaui dictũ de noĩe palantheũ
Nii bellum assidue ducut cũ gente latina
Nos castris adhibe sotios. & federa uĩge:
Ip̃e ego te ripis & recto flumie ducam
Aduersum remis supes subuectus ut amnẽ:
Surge age nate deã. pͥmisq cadentibus astris
Lunoni fer rite p̾tes masq minasꝙ
Supplicibus suꝑa uotis. nnhi uictor honorem
Persoluessego sum pleno quẽ flumĩe cerms
Stringentem ripas & pinguia culta secantẽ.
Ceruleus tybris celo gratissimus annis.
Lic mͥ magna domus celsis caput urbibus exit
Dixit. demde lacu fluuius se condidit alto
ma petens. nox eneam. sõnusq reliquit:

Expanded text:
ex quo ter denis urbem redeuntibus annis ex quo ter denis urbem redeuntibus annis Ascanius clari condet cognominis Albam. Haud incerta cano. Nunc qua ratione quod instat expedias victor, paucis adverte docebo. Arcades his oris, genus a Pallante profectum, qui regem Euandrum comites, qui signa secuti, delegere locum et posuere in montibus urbem Pallantis proavi de nomine Pallanteum. Hi bellum adsidue ducunt cum gente Latina; hos castris adhibe socios et foedera iunge. Ipse ego te ripis et recto flumine ducam, adversum remis superes subvectus ut amnem. Surge age, nate dea, primisque cadentibus astris Iunoni fer rite preces iramque minasque supplicibus supera votis. Mihi victor honorem persolves. Ego sum pleno quem flumine cernis stringentem ripas et pinguia culta secantem, caeruleus Thybris, caelo gratissimus amnis. Hic mihi magna domus, celsis caput urbibus, exit. Dixit, deinde lacu fluvius se condidit alto, ima petens; nox Aenean somnusque reliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
U inna ꝑ uolitat late loca: iãq ꝑ aur̃as
rigitur. sumiq ferit laquearia tecti:
Nox erat & terras aĩalia fessa ꝑ omnes
Alituũ pecudũq gemiis sopor altus ħebat:
Cum pater in xip̃a gelidiq sub etheris axe
Eneas tristi turbatus pectora bello
Prcxuhit. serãq dedit ꝑ m̃bra quietẽ
Huic deus ip̃e loci. fliuuo tibinus amęno
Populeas inter senior se ad tollere frondes
Uisiis. eum tenuis glauco uelabat amnctu
Carbasiis. & crines umbrosa tegebat harũdo
Tumc sic affari. & curas his demere dic̃tis:
Osate gente deum troianã ex hostibus urbem
Qui reuehis nohis. eternaq pgama seruas
Expectate solo laurenti. aruisq latinis
Hic tibi certa domus. certi Ene absiste penatel
Neu belli terrere nimis tumor oĩs & mȩ̨
Litoreis ingens inuenta sub ilicibus sus
Inginita capitĩ foctus enixa iacehit
Alba solo recubans. albi circum ubera nati
Nic locus urbis erit requies ea certa labor

Expanded text:
omnia pervolitat late loca iamque sub auras omnia pervolitat late loca iamque sub auras erigitur summique ferit lacuaria tecti. Nox erat, et terras animalia fessa per omnis alituum pecudumque genus sopor altus habebat: cum pater in ripa gelidique sub aetheris axe Aeneas, tristi turbatus pectora bello, procubuit seramque dedit per membra quietem. Huic deus ipse loci fluvio Tiberinus amoeno populeas inter senior se attollere frondes visus; eum tenuis glauco velabat amictu carbasus, et crinis umbrosa tegebat harundo, tum sic adfari et curas his demere dictis: O sate gente deum, Troianam ex hostibus urbem qui revehis nobis aeternaque Pergama servas, exspectate solo Laurenti arvisque Latinis, hic tibi certa domus, certi, ne absiste, penates; neu belli terrere minis: tumor omnis et irae litoreis ingens inventtriginta capitum fetus enixa, iacebit, alba, solo recubans, albi circum ubera nati. Hic locus urbis erit, requies ea certa laborum
Abbreviated transcription (Latin):
Exiulit & rauco strepueriut cornua cantu
Uiq acres concussit equos utq ĩpulit ariua
Extemplo turbati ãi. simul omne tumultu
Coniurat trepido latiũ. seuitq iuuentus
Essera ductores pͥmi misapus & usens
Contempiorq deum mezentius undiq cogũt
Auxilia & latos uastant culioribus agros:
M utitur & magni uenulus diomedis ad iebem
Qui petat auxilium & latio consistere ⁊ eutros
Aduectũ encã classi uctosq penates
Inferre & fatis regem se dicere posci
s doceat. multasq uiro se aduigere gentes
Dardamo. & late latio i crehescere noinen.
Q ud struat his ceptis. quẽ si sortuna se quatur
Tuentũ pugne cupiat manifestius ipsi
Quã turno regi aut regi apparere latino
Talia per latium. que laomedoncius heros
Cuncta uidens. magno curaꝵ fluctuat estu
Atq aium mĩc huc celerem nũc diuidit illuc
Inptesq rapit uarias ꝑ ꝙ̃ omnia uersat
Sicut aque tremulũ labris ulum aenis
Sole repcussum aut radiantis ymagĩe lune

Expanded text:
extulit et rauco strepuerunt cornua cantu, utque acris concussit equos utque impulit arma, extemplo turbati animi, simul omne tumultu coniurat trepido Latium saevitque iuventus effera. Ductores primi Messapus et Ufens contemptorque deum Mezentius undique cogunt auxilia et latos vastant cultoribus agros. mittitur et magni Venulus Diomedis ad urbem, qui petat auxilium et Latio consistere Teucros, advectum Aenean classi victosque penatis inferre et fatis regem se dicere posci edoceat multasque viro se adiungere gentis Dardanio et late Latio increbrescere nomen. Quid struat his coeptis, quem, si Fortuna sequatur, eventum pugnae cupiat, manifestius ipsi quam Turno regi aut regi apparere Latino. Talia per Latium. Quae Laomedontius heros cuncta videns magno curarum fluctuat aestu, atque animum nunc huc celerem, nunc dividit illuc. In partisque rapit varias perque omnia versat: sicut aquae tremulum labris ubi lumen aenis sole repercussum aut radiantis imagine lunae
Abbreviated transcription (Latin):
Demissa ableuã. pantere ierga retorquens:
Nec nõ & gemini custodes simine ab alto
Precedũt: gressĩq canes comittatur herilem:
Hospitil enee sedem & secreta petehat
Ser moniiꝰ memor. & promissi migeris heros:
Nec minus eneas se maatinus agẽbat
Cilius huic palas. illi comes ibat achaies
Congressi iũgunt dextras. mediisq residũt
Edibus. & licito tandem sermone frĩũtur
Rex prior hȩc:
Maxime teucroꝵ ductor quo sospite ñuqͣ
Ses equidem troiae uictas aut regna fatehor
obis ad auxiliũ belli. pro nõie tanto.
Exigue uires. hĩc tusco claudimur anmi
Hie rutulus p̾mit & murũ circusonat armis:
Sed tihi ego ingentes populos. opulentaq regnis
Iũgere castra paro. quã fors in opm̃a salutem
stentat fatis huc te possentibus affers
Haud procul hinc: saxo in colitur fundata uetusto
Urhis agilline sedes: ub lydia quondam
Fens. hello p̃clara. iugis insedit etruscis
Hanc multos florente annos rex demde supl

Expanded text:
demissa ab laeva pantherae terga retorquens. demissa ab laeva pantherae terga retorquens. Nec non et gemini custodes limine ab alto praecedunt gressumque canes comitantur erilem. Hospitis Aeneae sedem et secreta petebat sermonum memor et promissi muneris heros. Nec minus Aeneas se matutinus agebat. Filius huic Pallas, illi comes ibat Achates. Congressi iungunt dextras mediisque residunt aedibus et licito tandem sermone fruuntur. Rex prior haec: Maxume Teucrorum ductor, quo sospite numquam res equidem Troiae victas aut regna fatebor, nobis ad belli auxilium pro nomine tanto exiguae vires: hinc Tusco claudimur amni, hinc Rutulus premit et murum circumsonat armis. Sed tibi ego ingentis populos opulentaque regnis iungere castra paro, quam fors inopina salutem ostentat: fatis huc te poscentibus adfers. Haud procul hinc saxo incolitur fundata vetusto urbis Agyllinae sedes, ubi Lydia quondam gens, bello praeclara, iugis insedit Etruscis. Hanc multos florentem annos rex deinde superbo
Abbreviated transcription (Latin):
Collite cũcta in quit. ceptosq auferte labores
Ethnei cielopes & huc aduertite intem
Arma acri facienda uiro: nuc uiribus usiis est
N uc manibus rapidis: oim nuc arte magistra
Precipitate moras. nec plura effatus & illi
Ocius incubuiere omnes. Pariterq laborem
Sortiti. fluit es riuis. auriq metallum
Uulmficusq calibs. uasta fornate liquescit
Ingentem clipeũ informãt unii oĩa cõrra
Tela latinor. septenosq orhibus orbes
Impedũt. alii uentosis follibus auras
Accipiut reddtq. alii stridentia tingũt
Era lacu. gemit impositis incudibus antr̃u
Illi inter sese multa ui brachia tollũt
In nͣu. uersantq tenaci forcipe massam
Hec pater coliis propat dũ lempniꝰ oris
Euandru ex humili tecto. lux susciiat alma
Et mar᷑ũ uolucrum sub culne cantus:
Consurgit senior. tumtaq inducitur artus.
Et thirrena pedum encundat uitula plãtis.
Tum lateri atq humeris teg̃cũ subligat ensem

Expanded text:
Tollite cuncta, inquit, coeptosque auferte labores, Tollite cuncta, inquit, coeptosque auferte labores, Aetnaei Cyclopes, et huc advertite mentem: arma acri facienda viro. Nunc viribus usus, nunc manibus rapidis, omni nunc arte magistra. Praecipitate moras. Nec plura effatus; at illi ocius incubuere omnes pariterque laborem sortiti. Fluit aes rivis aurique metallum, volnificusque chalybs vasta fornace liquescit. Ingentum clipeum informant, unum omnia contra tela Latinorum, septenosque orbibus orbes impediunt. Alii ventosis follibus auras accipiunt redduntque, alii stridentia tingunt aera lacu. Gemit impositis incudibus antrum. Illi inter sese multa vi bracchia tollunt in numerum versantque tenaci forcipe massam. Haec pater Aeoliis properat dum Lemnius oris, Euandrum ex humili tecto lux suscitat alma et matutini volucrum sub culmine cantus. Consurgit senior tunicaque inducitur artus et Tyrrhena pedum circumdat vincula plantis; tum lateri atque umeris Tegeaeum subligat ensem,
Abbreviated transcription (Latin):
Antra ethnea tonãt. ualidiq ĩcudibus ictus
Auditi referũt gemitum. stridũtq cai̾mis
Structure calibum. & fornacibiis ignis anhelat
Uulcani domus. & uulcania noĩe tellus :
Hoc̃ tunc ĩgmipotens celo descendit ab alto:
Ferruiꝰ exercebãt uasto ciclopes in antro
Brontesq steropes & nudus mbra piragion
His informatum manibus iam ꝑte politã
Fulmen erat. toto gemtor que płima celo
Deicit in terras: ps imꝑfecta manebat.
Tres imbris iorti radios tres nubis aquose
Ad diderãt uiituli tres insignis. & alitis austri
Fulgores nũc horrificos. som̃tũq metũq
Miscẽbãt opi flãmisq sequacibus ias
Parte alia marti currũq rotasq uolucres
Instabant quibus ille iuros ꝗbiis excitat urbes
Egidaq horriferam: turbatę palladis arma
Certatim squamis serpentii aurcq plibãt.
Conexosq angues: ip̃amq ĩ pectoct diue
Corgona desecto uerteiem lunña collo

Expanded text:
antra Aetnaea tonant validique incudibus ictus antra Aetnaea tonant validique incudibus ictus auditi referunt gemitus striduntque cavernis stricturae Chalybum et fornacibus ignis anhelat, Volcani domus et Volcania nomine tellus. Hoc tunc ignipotens caelo descendit ab alto. Ferrum exercebant vasto Cyclopes in antro, Brontesque Steropesque et nudus membra Pyragmon. His informatum manibus iam parte polita fulmen erat, toto genitor quae plurima caelo deicit in terras, pars inperfecta manebat. Tris imbris torti radios, tris nubis aquosae addiderant, rutili tris ignis et alitis austri: fulgores nunc horrificos sonitumque metumque miscebant operi flammisque sequacibus iras. Parte alia Marti currumque rotasque volucris instabant, quibus ille viros, quibus excitat urbes; aegidaque horriferam, turbatae Palladis arma, certatim squamis serpentum auroque polibant conexosque anguis ipsamque in pectore divae Gorgona, desecto vertentem lumina collo.
Abbreviated transcription (Latin):
Stare: decemq alios pͥamũ suꝑ esse pannos:
Et nũc si bellare paras atq hẽc tibi mẽs est
Quicqd in arte mea. possunt promitie cura
đ fieri ferro. liquidoue potestux eltetro
Quãtuͣ iones: aĩęq ualent: absiste pͣcanddo
Uiribus indubirare tuis ea u̾ba locutus.
Optatos dedit amplexus placidũq petiuit
Cõuizis ĩ fusus memio. per mebra sopore:
Inde ubi pͥma quies medio iã nactis abacte
Curiculo expulerit somnii. cũ femĩa pͥmĩi
Cui tol erare colo uita tenuiq minerua
mpositũ cinerem & sopitos iuscitat ignes.
Noctem addens operi. famulasq ad lum̃a longo
Exerc& penso. castuꝰ ut seruare cubile
Coniugis. & possit paruos educere natos:
Haud secus ignipotes nec tp̃re segnior illo
Mollibus estratis opa ad fabrilia surgit:
Insula sicamium iuxta latus eoliamq
Erigitur liparen: fumantibus ardua saxis.
Quam subter specus. & ciclopũ exesa caminis

Expanded text:
stare decemque alios Priamum superesse per annos. stare decemque alios Priamum superesse per annos. Et nunc, si bellare paras atque haec tibi mens est, quidquid in arte mea possum promittere curae, quod fieri ferro liquidove potest electro, quantum ignes animaeque valent, absiste precando viribus indubitare tuis. Ea verba locutus optatos dedit amplexus placidumque petivit coniugis infusus gremio per membra soporem. Inde ubi prima quies medio iam noctis abactae curriculo expulerat somnum, cum femina primum, cui tolerare colo vitam tenuique Minerva impositum, cinerem et sopitos suscitat ignes, noctem addens operi, famulasque ad lumina longo exercet penso, castum ut servare cubile coniugis et possit parvos educere natos: haud secus Ignipotens nec tempore segnior illo mollibus e stratis opera ad fabrilia surgit. Insula Sicanium iuxta latus Aeoliamque erigitur Liparen, fumantibus ardua saxis, quam subter specus et Cyclopum exesa caminis
Abbreviated transcription (Latin):
Incassum ue tuos uolui exercere: abores
Quaius & pͥami deberem plurĩa natis.
Et durũ enee fleuissem sepe laborem:
Nũc iouis impiis. rutuloꝵ constitit oxis
Ergo eadem supplex ueno. & sactũ m num¬
Lrma roro. genitere natos te filia nerei
Ce potui lacrimis titonia flectere cõuix:
Ispice qui corant populi. que moenia clausis
Perrũ acuant poris. ĩ me excidiũq meor:
Dixerat & niueis hĩc atq hĩc diua lacertis
Cunctantẽ amplexu molli fouet. ille repẽte
Accepit solita flamã notusq medullas
Intrauit calor. & calefacta ꝑ ossa cucarrit:
Non secus atq olim tonitri cũ rupia corusco
Ignca rima micãs ꝑcurrit iumĩa nyhos:
Sensit leta dolis & forme conscia comux:
Tũ pr̃ eterno fatur deilictus amore
Quid causas petis exalto⁊ fidutia cessit
Quo tibi diua mei siłis si cura fuiss&¬
C um qͦ. fas nohis teueros armare fuisset
Nec pater om̃ipotes troiam nec sata uetabãt

Expanded text:
incassumve tuos volui exercere labores, incassumve tuos volui exercere labores, quamvis et Priami deberem plurima natis et durum Aeneae flevissem saepe laborem. Nunc Iovis imperiis Rutulorum constitit oris: ergo eadem supplex venio et sanctum mihi numarma rogo genetrix nato. Te filia Nerei, te potuit lacrimis Tithonia flectere coniunx. Aspice qui coeant populi, quae moenia clausis ferrum acuant portis in me exscidiumque meorum. Dixerat et niveis hinc atque hinc diva lacertis cunctantem amplexu molli fovet. Ille repente accepit solitam flammam, notusque medullas intravit calor et labefacta per ossa cucurrit: non secus atque olim tonitru cum rupta corusco ignea rima micans percurrit lumine nimbos. Sensit laeta dolis et formae conscia coniunx. Tum pater aeterno fatur devinctus amore: Quid causas petis ex alto? Fiducia cessit quo tibi, diva, mei? Similis si cura fuisset, tum quoque fas nobis Teucros armare fuisset: nec pater omnipotens Troiam nec fata vetabant
Abbreviated transcription (Latin):
Egida conncuter& deyira nimbosq dertgt
Hec duo praeterea disiectis opida muris
Relliquias ueter: q uides morum̃ta uiroꝵ
Hanc ianus pr hanc saturnus condidt urbem
Lanculũ huic. illi fuerat satirenia nomen.
Talibus interse dictis ad tecta subibãt
Pauꝑis euandri. passimq armta uidebãt
Romanoq foro. & lautis nugire caxinis
Ut uentum ad sedes hec in quĩt limina uictor
Alcides subiit ħ illũ regia ccepit
Aude hospes contenmere opes. & te q dignũ
Finge deo rebusq ueni noꝰ asper egenis:
Dixit & angusti subit fastigia tecti
At uenus haud aiͬo nequicqͣ exterrita mater
Laurentũq minis & duro mota tumulta
Uulcanũ alloquitur. thalamoq ħ cõuigis auro
Incipit. & dictis diuinũ aspirat amorem:
Dum bello argolici uastabãt pgama reges
Debita. casurasq mimicis ignibus arces
Non ullũ auxiliũ miseris nõ arma rogaui
Artis opisq tue. nec te caxissime coniux

Expanded text:
gida concuteret dextra nimbosque cieret. gida concuteret dextra nimbosque cieret. Haec duo praeterea disiectis oppida muris, reliquias veterumque vides monimenta virorum. Hanc Ianus pater, hanc Saturnus condidit arcem: Ianiculum huic, illi fuerat Saturnia nomen. Talibus inter se dictis ad tecta subibant pauperis Euandri passimque armenta videbant Romanoque foro et lautis mugire Carinis. Ut ventum ad sedes: Haec, inquit, limina victor Alcides subiit, haec illum regia cepit. Aude, hospes, contemnere opes et te quoque dignum finge deo rebusque veni non asper egenis. dixit et angusti subter fastigia tecti At Venus haud animo nequiquam exterrita mater Laurentumque minis et duro mota tumultu Volcanum adloquitur thalamoque haec coniugis aureo incipit et dictis divinum adspirat amorem: Dum bello Argolici vastabant Pergama reges debita casurasque inimicis ignibus arces, non ullum auxilium miseris, non arma rogavi artis opisque tuae nec te, carissime coniunx,
Abbreviated transcription (Latin):
Ne pulsum patria. pelagiq extrema sequẽtem
Fortuna omnipotens & meluctabile fatii
His posuere locis. matrisq egere tremenda
Garmentis nimphe monita. & deus auctor apollo
Uix ea dicta de hinc progressus mõstrat & arã
Et carmentalem romano nonnie porta
Quã memorat nimphȩ priscũ carmentis honore
Uatis fatidice. cecimt que pͥma futuros
Eneadas magnos. & nobile palantheu
Hmc lucu: ingentem. quẽ romulus acer asilu
Netulit: & gelida mostrat sub rupe lupcal
Parrasio dictũ panos de more licei:
Nec nõ & sacri mõstrat nemus argileti
Testaturq locũ. & letũ dec& hospitis argi
me ad tarpeiam sedem & capitolia ducit
Aurca nũc olim siluestribus horrida dumis:
Iam tum religio pauidos terrebat agrestes
Dira loci iam tum siluam. saxũq tremebãt
I& nemus hũc inquit frondoso uertiae collem
Qus deus incertu est habitat deus. archades ip̃m
Ciedũt se uidisse iouem. cũ sere ingrãtem

Expanded text:
me pulsum patria pelagique extrema sequentem me pulsum patria pelagique extrema sequentem Fortuna omnipotens et ineluctabile fatum his posuere locis matrisque egere tremenda Carmentis nymphae monita et deus auctor Apollo. Vix ea dicta: dehinc progressus monstrat et aram et Carmentalem Romani nomine portam quam memorant, nymphae priscum Carmentis honorem, vatis fatidicae, cecinit quae prima futuros Aeneadas magnos et nobile Pallanteum. Hinc lucum ingentem quem Romulus acer Asylum rettulit et gelida monstrat sub rupe Lupercal, Parrhasio dictum Panos de more Lycaei. Nec non et sacri monstrat nemus Argileti testaturque locum et letum docet hospitis Argi. Hinc ad Tarpeiam sedem et Capitolia ducit, aurea nunc, olim silvestribus horrida dumis. Iam tum religio pavidos terrebat agrestis dira loci, iam tum silvam saxumque tremebant. Hoc nemus, hunc, inquit, frondoso vertice collem quis deus incertum est habitat deus: Arcades ipsum credunt se vidisse Iovem, cum saepe nigrantem
Abbreviated transcription (Latin):
Ingrediens uarioq uiam sermone leuabat
Miratur facilesq oculos fert oĩa circũ
Eneas capiturq locis & singula letus
Exquiritq. auditq uirũ moninnta pͥor
Tum rex euãdrus romane conditor arcis
Hec nemora mcdigen᷑e sauni nimphęq tenebãt
Gensq uirũ trucis & duro robore nata
Quis neq mos neq cultus erat. nec uĩgere tauros.
Aut componete opes norat aut ptere parto
Sed rami atq asper uictu uenatus alebat:
Primus ab etherio ueĩt saturnus olimpo
Arma ioius fugiens & regnis exul ademptis:
Is gemus in docile ac disp̃sum mõtibus altis
Composuit. legesq dedit. latuĩq uocari
M aluit his qm̃ latuisset tutus in horis:
Aureaq ut pibent illo sub regę fuere
Secula: sic placida populos in pacę regebat
Deterior donec paulatim ac decolor etas
Et belli rabies & amor successit habendi:
Cu manus ausoni& & gentes uenere sicane
Sepuis: & nomen posuit saturma tellus

Expanded text:
ingrediens varioque viam sermone levabat. ingrediens varioque viam sermone levabat. miratur facilisque oculos fert omnia circum Aeneas capiturque locis et singula laetus exquiritque auditque virum monimenta priorum. Tum rex Euandrus, Romanae conditor arcis: Haec nemora indigenae fauni nymphaeque tenebant gensque virum truncis et duro robore nata, quis neque mos neque cultus erat, nec iungere tauros aut componere opes norant aut parcere parto, sed rami atque asper victu venatus alebat. Primus ab aetherio venit Saturnus Olympo, arma Iovis fugiens et regnis exsul ademptis. Is genus indocile ac dispersum montibus altis composuit legesque dedit Latiumque vocari maluit, his quoniam latuisset tutis in oris. Aurea quae perhibent illo sub rege fuere ecula. Sic placida populos in pace regebat, deterior donec paulatim ac decolor aetas et belli rabies et amor successit habendi. Tum manus Ausonia et gentes venere Sicanae, saepius et nomen posuit Saturnia tellus;
Abbreviated transcription (Latin):
Hic iuuenu horus. ille senũ qui carme laudes
Herculeas & facta ferũt. ut pͥma nouerce
Monsira manu geminosq p̃mẽs eliẜit angues:
t bello egregias idem disiecerit urbes
Froiamq cethaliãq ut duros mille labores
Lege suo cristeo fatis in nonis imquę
ertulerit :tu nubigenas ĩuicte bimembres
ileuq pholũq manu. tu cresia mactas
Pecligia: & uastũ ne mea sub rupe leonẽ
Ie stigii tremuere lacus. te ianitor orchi
Ossa sup recubans antro semessa cruẽto.
Nec te ullȩ facies. nõ terruit ip̃e tiphoeus
Arduus arma tenes nõ te rationis egentẽ
Lerneus turba capitum, circũstent angius:
Salue uera iouis proles decus addite diuis
Et nos & tua dexter adi pede sacra secundo
Talia carm̃ibus celebrãt suꝑ om̃ĩa caci
Speluncã aditĩt: spirantẽq ignibus ipm
Consonat om̃e nemus strepitũ. collesq resultãt
Exi se cũcti diuims rebus ad uibem
Ft comitẽ eneã iuxta natũq tenebat

Expanded text:
hic iuvenum chorus, ille senum; qui carmine laudes hic iuvenum chorus, ille senum; qui carmine laudes Herculeas et facta ferunt: ut prima novercae monstra manu geminosque premens eliserit angues, ut bello egregias idem disiecerit urbes, Troiamque Oechaliamque, ut duros mille labores rege sub Eurystheo fatis Iunonis iniquae pertulerit. Tu nubigenas, invicte, bimembris Hylaeeumque Pholumque, manu, tu Cresia mactas prodigia et vastum Nemeae sub rupe leonem. Te Stygii tremuere lacus, te ianitor Orci ossa super recubans antro semesa cruento; nec te ullae facies, non terruit ipse Typhoeus, arduus arma tenens; non te rationis egentem Lernaeus turba capitum circumstetit anguis. Salve, vera Iovis proles, decus addite divis, et nos et tua dexter adi pede sacra secundo. Talia carminibus celebrant; super omnia Caci speluncam adiciunt spirantemque ignibus ipsum. Consonat omne nemus strepitu collesque resultant. Exim se cuncti divinis rebus ad urbemt comitem Aenean iuxta natumque tenebat