comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũ impedit᷑. nec unqͣm precta est. maria trans¬
uolat. ibiq hieme cõmorat᷑. Turdos a tarditate
dictos. Hiemis enĩ confimo se referunt. Turdela
qͣi ininor turdus. cuiꝰ stercore uscus generari pu¬
tat᷑. Unde ⁊ puerbiũ apud antiquos erat. ma¬
lum sibi auem cacare. furfurio uocat᷑. qͦd prius
farre ui faruian recdacto pasceret᷑. ficedule dicte
Cum me ficus alat. cũ pascar dulcib uuis. cur
potiꝰ nom̃ ñ dedit uua mͥ: Carduelus. qͦd spinis
⁊ cardis pascit᷑. Unde etiã apud grecos acautis
aũt dicunt. ⁊ in gestu ⁊ in motu ⁊ in uolatu ⁊
uiuore auium. signa ẽẽ constituta. Oscines aues
uocant. que ore cantu q auspiciũ faciunt. ut
coruus. coruix. picus. Of. Autes. que uolatu osten¬
dere futura uiddent᷑. Que si aduers st̃ inhibee di¬
prepetes. qͥa om̃s aues pͥora petunt uolantes. ser
ciam faciunt speciẽ augurioꝵ iauib quam

Expanded text:
non inpetitur, nec umquam praeda est. Maria transnon inpetitur, nec umquam praeda est. Maria transvolat, ibique hieme commoratur. Turdos a tarditate dictos; hiemis enim confinio se referunt. Turdela quasi maior turdus; cuius stercore viscum generare putatur. Unde et proverbium apud antiquos erat, 'Malum sibi avem cacare.' Furfurio vocatus, quod prius farre in farinam redacto pasceretur. Ficedulae dictae, oMart. 13, 49: Cum me ficus alat, cum pascar dulcibus uvis, cur potius nomen non dedit uva mihi? Carduelus, quod spinis et cardibus pascitur; unde etiam apud Graecos acalanthis autem dicunt et in gestu et in motu et in volatu et in voce avium signa esse constituta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium faciunt; ut corvus, cornix, picus. Alites, quae volatu ostendere futura videntur; quae si adversae sunt, inebrae dipraepetes, quia omnes aves priora petunt volantes. 78. Tertiam faciunt speciem auguriorum in avibus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
pulchris ⁊ humano stercore cõmorans. cuiꝰ sang̾̃¬
ne qͥsq se inuuxerit. dormitũ ꝑgens demones
suffocautes se uicdebit. Tucos quos hispani cucu
breues ⁊ paruos uolatus. ne ꝑ longa aeris spa¬
cia fatigati deficiant. Hoꝵ saliue cicaclas gig¬
nunt. Qua passeris nido reꝑta. comedit. ⁊ sua
obicit. que ille suscepta ⁊ fouet ⁊ nitorit. Passe¬
⁊ pusilli ⁊ parui. Merula antiqͥtꝰ meclula uoca¬
bat᷑. eo qͦd modulet. Alii merulam aiunt uoca¬
dan qͥa sola uolat. gͣi mera uolans. Hec cũ in
om̃ib locis nigra sit. in achaia aũt canddicta est.
Hirunddo dicta qͦd cibos ñ sumat resicdens. s in
aere capiat essas ⁊ eclat. sarrula auis ⁊ ꝑ tortuo¬
sos orbes ⁊ flexuosos circumitus ꝑuolans. ⁊ in
uiclis construendis eclucandis q fetib souer¬
tissima. Habet etiã qͥddam presciũ. qͦd lapsura
deserat. nec appetat culmina. Aluis quoq auib

Expanded text:
pulcris et humano stercore commorans. Cujus sanguipulcris et humano stercore commorans. Cujus sanguine quisquis se inunxerit, dormitum pergens daemones suffocantes se videbit. 67. Tucos, quos Hispani cuculbreves et parvos volatus, ne per longa aeris spatia fatigati deficiant. Horum salivae cicadas gignunt, ova passeris nido reperta comedit et sua objicit quae ille suscepta et fovet et nutrit. 68. Passeet pusilli parvi. Merula antiquitus medula vocabatur, eo quod modulet. Alii merulam aiunt vocatam quia sola volat, quasi mera volans. Haec cum in omnibus locis nigra sit, in Achaia autem candida est. Erundo dicta, quod cibos non sumat residens, sed in aere capiat escas et edat; garrula avis, per tortuosos orbes et flexuosos circuitus pervolans, et in nidis construendis educandisque fetibus sollertissima; habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmina. A diris quoque avibus
Abbreviated transcription (Latin):
ut alteri oua diripiens foueat. s fraus fructũ
ñ hr̃. Deniq dũ pulli ꝓpͥe uoeẽ genitͥcis audi¬
erint: naturali quocdã instinetu. hanc que fouit
relinquunt. ⁊ ad eandem que genuut reuertunt᷑.
Coturnices. a sono uocis dictas. quas greci orti¬
gias uocant. eo qͦd uise fueruit pͥmũ in ortigia
insula. he adueniendi hũt temꝑa. Nam estate
dcpulsa: maria transiueant. Ortigometra dr̃
que gregem ducit. eam terre ꝓpuiquantẽ accipit᷑
uideus rapit. ac ꝓpt̾ea cura ẽ unuersis. ducẽ sol¬
ucitare generis ext̾ni. ꝑ quẽ caueant prima dis¬
crimina. Cibos gratusimos hñt semina uenenoꝵ
quã ob causam eas ueteres uesci interdiperunt.
solum enĩ hoc animal sicut ⁊ hõ caclucũ patit᷑
morbum. Upupã greci appellant. eo qͦd stercora
humana consideret. ⁊ fetenti pascat᷑ fimo. auis
spurcissima. cristis extantib galeata. semꝑ in se

Expanded text:
ut alteri ova diripiens foveat; sed fraus fructum ut alteri ova diripiens foveat; sed fraus fructum non habet: denique dum pulli propriae vocem genetricis audierint, naturali quodam instinctu hanc quae fovit relinquunt, et ad eandem quae genuit revertuntur. Coturnices a sono vocis dictas, quas Graeci ὄρτυγας vocant, eo quod visae fuerint primum in Ortygia insula. Haec adveniendi habent tempora; nam aestate depulsa maria transmeant. Ortygometra dicitur quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit; ac propterea cura est universis ducem sollicitare generis externi, per quam caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum; quam ob causam eas veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum patitur morbum. Upupam Graeci appellant eo quod stercora humana consideret, et foetenti pascatur fimo; avis spurcissima, cristis extantibus
Abbreviated transcription (Latin):
in montiũ uigis. ⁊ in desertis soutudinib cõmo¬
rans. lecta em̃ hominũ ⁊ conuersationẽ fugit:
cõmorat᷑ in siluis. que etiã deplumata in truncl
arboꝵ concauis habitare ꝑhibet᷑. Cuiꝰ nontia¬
rio columba hospitia humana diligit. domoꝵ
blancta semꝑ habitatrix. Columbe dicte qͦd eanĩ
colla ad singulas conuersationes colores mitsn̾
aues mansuete. ⁊ in hominũ multituame con¬
uersantes ac smne felis.Quas antigui ucuras
nuncupabant. eo qͦd nidos frequentant.⁊
osculo amorẽ concipiuust. Palumbes eo qͦd suł
fins a pabulo quas uulgus titos uocat. auis
casta ex morib appellata. co qͦd comes sit casti¬
tatis. Nami dr̃ qͦd amisso corꝑali consorte. solta¬
na inceciat. nec carnalẽ copulã ultra requirat.
pdir de uose nom̃ ht̃. auis dolosa atq ĩmuncda.
qͥam masculus in masculũ insurgit. ⁊ obliuis¬
at᷑ frũ: libido preceps. Adeo aũt fraudulenta

Expanded text:
in montium iugis et in desertis solitudinibus commoin montium iugis et in desertis solitudinibus commorans. Tecta enim hominum et conversationem fugit, et commoratur in silvis. Quae etiam hieme deplumata in truncis arborum concavis habitare perhibetur. Cuius e contrario columba hospitia humana diligit; domorum blanda semper habitatrix. Columbae dictae, quod earum colla ad singulas conversiones colores mutent; aves mansuetae, et in hominum multitudine conversantes, ac sine felle; quas antiqui Venerias nuncupabant, eo quod nidos frequentant, et osculo amorem concipiant. Palumbes eo quod sint farsae, a pabulo; quas vulgus titos vocant avis casta ex moribus appellatur, quod comes sit castitatis; nam dicitur quod amisso corporali consortio solitaria incedat, nec carnalem copulam ultra requirat. Perdix de voce nomen habet, avis dolosa atque inmunda; nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo autem fraudulenta,
Abbreviated transcription (Latin):
fugerint. Accipiter auis ammo plus armata
qͣm ungulis. urtitẽ maiorẽ in minori corꝑe
gestans. Hic ab accipiendo .i. a capieucio nom̃
sumpsit. Eit enĩ aius rapiendis aliis auib aui¬
da. leleo q uocat᷑ accipiter. hoc. t̾ raptor. Unat
Ut enĩ diceret siqͥs rapit: dixit. siqͥs accipit. fe̾rt᷑
aũt accipitres cuta pullos suos imipios ẽt. Nam
dũ uiderint eos posse temptare uolatus. nullas
eis prebent escas. s uerberant penius ⁊ a nido pre¬
cipitant. atq a tenero cõpellunt ad precłã ne
torte adulti pigrescant. Capus italia lingua
dr̃ a capiendio. Hunc nr̃i falconẽ uocant. qͥo in¬
curius digitis sit. Miluus. mollis ⁊ uirib ⁊uo
latu. qi mollis auis. Uncl ⁊ nuncupat᷑. Ra¬
pacissimꝰ tam̃. ⁊ semꝑ domesticis auib isidiat᷑.
Oslifragus uulgo appellat᷑. auis que ossa ab alto
demiittit ⁊ frangit. Uncde ⁊ a frangenio ossa noñ
accepit. Tuitur de uoce uocat᷑ auis pudica ⁊ senꝑ

Expanded text:
fugerint. Accipiter avis animo plus armata fugerint. Accipiter avis animo plus armata quam ungulis, virtutem maiorem in minori corpore gestans. Hic ab accipiendo, id est a capiendo, nomen sumpsit. Est enim avis rapiendis aliis avibus avida, ideoque vocatur accipiter, hoc est raptor. Unde ut enim diceret 'si quis rapit', dixit 'si quis accipit'. Fertur autem accipitres circa pullos suos inpios esse; nam dum viderint eos posse tentare volatus, nullas eis praebent escas; sed verberant pinnis et a nido praecipitant, atque a tenero conpellunt ad praedam, ne forte adulti pigrescant. Capus Itala lingua dicitur a capiendo. Hunc nostri falconem vocant, quod incurvis digitis sit. Milvus mollis et viribus et volatu, quasi mollis avis, unde et nuncupatus; rapacissimus tamen et semper domesticis avibus insidiator. Ossifragus vulgo appellatur avis quae ossa ab alto dimittit et frangit. Unde et a frangendo ossa nomen accepit. Turtur de voce vocatur; avis pudica, et semper
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo genere queclã germane dicunt᷑. qͦd plus
eeteris nutriant. Anseris nom̃ dedit ꝑ diriuati¬
onem. uł a similitudine. uł qͦd ⁊ ip̃e uatandi
frequentiã habeat. Iste uigilias noctis. assidui¬
tate clangoris testat᷑. Nullũ aũt anunal ita
oclorem hominis sentie ut anser. Unde ⁊ elan¬
gore ei᷑ galloꝵ asensus in capitolio depͥhenꝰ ẽ
fũlica dicta. qͥd caro eiꝰ leporinam sapiat. Lagos
enĩ lepus dr̃. Unde ⁊ apud grecos lagois uoces
Est aũt auis stagnensis. habens nicum ii midio
aque. uł in petris quas aque curcuudan. mi¬
timoq semꝑ delectat᷑ ꝓfundo. Que dũ temysitai
ꝑsenserit. fugiens in uado luadit. Mergus a ai¬
auitate mergendi nom̃ accepit. seps aũt demiso
in ꝓfundũ capite. aurarũ signa sub flutib col¬
ligunt. ⁊ preuidentes equoris tempestatẽ. cũ cia¬
more ad litora tenclunt. Nam in pelago lam gra¬
uissimã eẽ tempestatem cũ ad litora meni co¬

Expanded text:
Ex quo genere quaedam germanae dicuntur, quod plus Ex quo genere quaedam germanae dicuntur, quod plus ceteris nutriant. Anseri nomen ans dedit per derivationem, vel a similitudine, vel quod et ipsa natandi frequentiam habeat. Iste vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit ut anser; unde et clangore eius Gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. Fuliga dicta, quod caro eius leporinam sapiat; λαγώς enim lepus dicitur, unde et apud Graecos λαγώς vocatur. Est autem avis stagnensis, habens nidos in medio aquae, vel in petris quas aquae circumdant, maritimoque semper delectatur profundo. Quae dum tempestatem praesenserit, fugiens in vado ludit. Mergis ab assiduitate mergendi nomen hoc haesit. Saepe autem demisso in profundum capite aurarum signa sub fluctibus colligunt, et praevidentes aequoris tempestatem cum clamore ad litora tendunt. Nam in pelago iam gravissimam esse tempestatem, cum ad litora mergi con
Abbreviated transcription (Latin):
filio nom̃ sumpsit. eo qͦd eo in auspicuis itebatur.
Nam ferunt hanc auem qͥdam habere diuinũ
illo inlicio. qͦd in quacunq arboꝵ idifica¬
uerit. claułi uł qͥcqͥd aliud fixũ diu herere ñ
potest. quin statĩ excidat. uͥ ea in sederit. Iste
est picus martiꝰ. nam alia est pica. Pauo de so¬
no uocis nom̃ ht̃. cuiꝰ caro tam dura est. ut pu¬
tredinem iux sentiat. nec facile coquat᷑. De quo
plicat alas. si potes hunc seuo tradere iure co¬
quo. fasianus. a rasiche uisula grecie uude pri¬
mũ asportatus est. appellatus: Testatur id uetꝰ
riua. Aute mͥ motũ nil nͥ fasis erat. Eallus a
castratione uocatꝰ. Inter ceteras eñ aues huic soli
testiculi adimunt᷑. Ueteres enĩ abscisos gallos uo¬
cabant. Sicut aut a leone lerua. ⁊ a dracone dra¬
cena. ita a gallo galliia. Cuiꝰ menbra ut feruał
quicdã. si auro liqueseenti misceant᷑: consumi.
Anas ab assiduitate natancui aptũ nom̃ accepit.

Expanded text:
filio nomen sumpsit, eo quod eam in auspiciis utebatur. filio nomen sumpsit, eo quod eam in auspiciis utebatur. Nam ferunt hanc avem quiddam habere divinum, illo indicio quod in quacumque arbore nidificaverit, clavum, vel quidquid aliud fixum, diu haerere non potest quin statim excidat, ubi ea insederit. Iste est picus Martius; nam alia est pica. Pavo nomen de sono vocis habet; cuius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo gemmantes explicat alas, si potes hunc saevo tradere, dure, coco. Phasianus a Phaside insula Graeciae, unde primum asportatus est, appellatus. Testatur id vetusrina: ante mihi notum nil nisi Phasis erat. Gallus a castratione vocatus; inter ceteras enim aves huic solo testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena et a dracone dracaena, ita a gallo gallina. Cuius membra, ut ferunt quidam, si auro liquescenti misceantur, consumi. Ans ab assiduitate natandi aptum nomen accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
pascit. hic pͥor in cacdauerib oculoꝵ petit loca.
Cornix annosa auis. apd̾ iatinos greco nomine ap¬
pellat᷑. Quam aunt augures hominũ curas
significationib agere. insidiarũ uias monstrare.
futura predicere. Magnũ nefas hec credere. ut
d̃s consilia sua cornicib mandet. Huiꝰ ut̃ młta
auspicia tribuunt etiã pluuias portendere
uocib ¶nce est illud. l̃unc cornix plena pluuiã¬
uocat impba uos. Sraculos a garrulitate nun¬
cupatos. ñ ut qͥdam uolunt ꝑ eo qͦd gregatun
uolent. cũ sit manifestũ ex uoce eos nuncupa¬
ri. Est enĩ loquacissimũ genus. ⁊ uocib impor¬
tunũ. Pice qi poetice. qͦd uerba in discrimine
uocis expͥmant. ut hõ. ꝑ ramos enĩ arboꝵ pendu¬
ie. importuna garrulitate sonantes. ⁊ si lingitas
ui sermone nequeunt explicare: sonũ tam̃ hu
ait. Pica loquax certa duĩn te uoce saluto: si me
ñ uicdeas eẽ negabis auem. Picus. a picosaturm

Expanded text:
pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. Cornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur; quam aiunt augures hominum curas significationibus agere, insidiarum vias monstrare, futura praedicere. Magnum nefas haec credere ut Deus consilia sua cornicibus mandet. Huius inter multa auspicia tribuunt etiam pluvias portendere vocibus; unde est illudvocat inproba voce. Graculus a garrulitate nuncupatus; non, ut quidam volunt, pro eo ut gregatim volent; cum sit manifestum ex voce eos nuncupari. Est enim loquacissimum genus et vocibus inportunum. Picae quasi poeticae, quod verba in discrimine vocis exprimat, ut homo. Per ramos enim arborum pendulae inportuna garrulitate sonantes, et si linguas in sermone nequeunt explicare, sonum tamen hu aitMart. 14, 76: Pica loquax certa dominum te voce saluto: si me non videas, esse negabis avem. Picus a Pico Saturni
Abbreviated transcription (Latin):
augures malũ portenere fert᷑. Nam cũ in uibe
uisa fuerit: solitudinẽ signiticare dicunt. Noctua
re. Nam exorto splendore solis. uisus illiꝰ hebetat᷑.
hanc aut̃t insula cretensis ñ ht. ⁊ s uemiat aliunde
statun morit᷑. Noctua aũt ñ est bubo. Nambu¬
bo maior e̾. Niticorax ip̃a ẽ noctua. qͥa uoctẽ amat.
Est em̃ auis ucifuga. ⁊ solem uidere ñ patitur.
strix noctua auis. hñs nom̃ de sono uocis.
Quando enĩ clamat stridet. De qua lucanus.
ꝯuod trepicdus bubo. qͦd strix nocturna q̃runt᷑
hec auis uulgo amina dr̃. ab amando paruulos.
Unde ⁊ lac prebere fert᷑ nascentib Cornus siue
corar nom̃ a sono gutturis ht̃. qͦd uoce crocitet.
fẽrtur hec auis qͦd eclitis pullis escam plene ũ pre¬
beat. pͥusqͣm meis ꝑ penuarũ ingͥtudinẽ. sumili¬
tudiuẽ ꝓpͥi coloris agnoscat. Postqͣm uͦ eos tetros
plumis aspexerit. in toto agnitos abunclãtius

Expanded text:
augures malum portendere fertur: nam cum in urbe augures malum portendere fertur: nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem significare dicunt. Noctua re; nam exorto splendore solis, visus illius hebetatur. Hanc autem insula Cretensis non habet; et si veniat aliunde, statim moritur. Noctua autem non est bubo; nam bubo maior est. Nycticorax ipsa est noctua, quia noctem amat. Est enim avis lucifuga, et solem videre non patitur. Strix nocturna avis, habens nomen de sono vocis; quando enim clamat stridet. De qua Lucanus6, 689: Quod trepidus bubo, quod strix nocturna queruntur. Haec avis vulgo amma dicitur, ab amando parvulos; unde et lac praebere fertur nascentibus. Corvus, sive corax, nomen a sono gutturis habet, quod voce coracinet. Fertur haec avis quod editis pullis escam plene non praebeat, priusquam in eis per pinnarum nigredinem similitudinem proprii coloris agnoscat; postquam vero eos tetros plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius
Abbreviated transcription (Latin):
ualerio flacco. Non plus aurũ łͥ qm mouedule
cõmttendũ. Uesꝑtilio ꝓ temꝑe nom̃ accepit.
co qͦd lucẽ fugiens. crepusculo uesꝑtino cicum¬
uolet. precipiti motu acta. ⁊ tenuissimis brachi¬
q menbranis suspensa. Anial muriũ si¬
uile. ũ tam uoce resonans qm stridore. Spe¬
cas quoq uolatilis simul ⁊ quachripes
qͦd in aliis auib reꝑiri ñ pocest. Lustima auis iñ
nom̃ sumpsit. qͥa cantu suo significare solet diei
surgentis exortũ qͣiͣ lucinia. Fadem ⁊ acredula
de qua cicero in ꝓgnosticis. E matutinos erereet
aut fletũ imitat᷑. aut gemitũ. Uncde apd̾ augu¬
res si lam̃tetur tristiciam. tacens fert᷑ ostendere
ꝓsꝑitatem. Bubo a sono uocis cõpositũ nom̃ habet.
auis feralis. omsta quidẽ plumis. s graui semꝑ
detenta pigͥtie. in sepulchris die noctũq uersat᷑.
⁊ semꝑ cõmorans in cauernis. De qua ouidius.
nauus bubo dirũ mortalib omen. Deniq apd̾

Expanded text:
Valerio Flacco76: 'Non plus aurum tibi quam monedulae Valerio Flacco76: 'Non plus aurum tibi quam monedulae committendum.' Vespertilio pro tempore nomen accepit, eo quod lucem fugiens crepusculo vespertino circumvolet praecipiti motu acta, et tenuissimis brachiorum membris suspensa; animal murium simile, non tam voce resonans quam stridore; specie quoque volatilis simul et quadrupes, quod in aliis avibus reperiri non solet. Luscinia avis inde nomen sumpsit, quia cantu suo significare solet diei surgentis exortum, quasi lucinia. Eadem et acredula, de qua Cicero in Prognosticisfrag. 6: Et matutinos exercet aut fletum imitatur aut gemitum. Unde et apud augures si lamentetur tristitiam, tacens ostendere fertur prosperitatem. Bubo a sono vocis conpositum nomen habet, avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritia: in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis. De qua OvidiusMenavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud
Abbreviated transcription (Latin):
perut. Nam cat̾uatĩ aduolare dicunt᷑ ex egypto
ad ilium uixta mennonis sepulcrũ. ⁊ pincde eas
ilieuses mennonias uocant. Quinto aũt anno
ad ilium ueniunt. ⁊ cũ biduo cutũuolaueriã
tercia die ineuntes pugnã. uicissim se unguib
saltu germanie uͥ nascunt᷑. quarũ penne adeo
ꝑobscurũ emicant. ut qmͣnus nox obtenta
densis denebris sit: ad presidiũ itieris diri
gendi piecte int̾luecant. cursus q iue pateat
indicio plumarũ fulgentiũ. Onocrotalon.
greci uocant rostro iongo quoꝵ duo geuera st̃.
Aliud aquatile. aliud solitudinis. luiꝰ auis inli
fiuminis. que semet ipãm purgat rostro. manu
aquã fundens. Hec serpentiũ oua uescit᷑. gra¬
tisiã ex eis escam nidis suis deportans. Mero¬
pes eosdẽ q ⁊ gaulos. qui parentes reconcdere
atq alere dicunt᷑. Corelulus genus uolatile.
qͣi cor eclens. Monedula auis qͣi monetula. Que
cũ aurũ inuenit. aufert ⁊ occultat. Cicero pro

Expanded text:
periit. Nam catervatim advolare dicuntur ex Aegypto periit. Nam catervatim advolare dicuntur ex Aegypto ad Ilium iuxta Memnonis sepulchrum, et proinde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem anno ad Ilium veniunt, et cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus saltu Germaniae, ubi nascuntur, quarum pennae adeo in obscuris micant, ut quamvis nox obtenta densis tegendi praeiactae interluceant, cursusque viae pateat indicio plumarum fulgentium. Onocrotalon Graeci vocant rostro longo. Quorum duo genera sunt: aliud aquatile, aliud solitudinis. Ibis avis Nili fluminis, quae semetipsam purgat, rostro in anum aquam fundens. Haec serpentium ova vescitur, gratissimam ex eis escam nidis suis deportans. Meropes eosdemque et gaulos, qui parentes suos recondere atque alere dicuntur. Coredulus genus volatile, quasi cor edens. Monedula avis, quasi monetula, quae dum aurum invenit, aufert et occultat. Cicero pro
Abbreviated transcription (Latin):
os. eosq ꝑ triduũ lugere. Deuide st ipãm
uulnerare. ⁊ asꝑsione sui sangͥnis uiuificau
filios. Stronifaude aues. ab strofadib insul¬
appellate. uͥ plurimũ abundant. adu̾sus qͣs
hertules sagatis ẽ usus. gunt enĩ pelagi uo¬
uicres. in insuł habttantes. Diomeclias aus
a socus diomedis appellãtas. quos ferunt
fabuse in casdem uolucres fuisse conuersos.
forma fulice similes. magnitudine cignoꝵ.
colore candido. duris ⁊ grandib rostris. gunt
aũt curxa apuliam in insula diomedia. uiter
seopulos itoꝵ ⁊ sara uolitantes. iudicant int̾
suos ⁊ adueuas. Nam si grecus est ꝓpius acceduã
⁊ blandiunt᷑. si alienigena: morsu impugnats
⁊ uuluerant. lacrimosis qͣi uocib dolentes. uł
suã mutatior̃. uł regis interitum. Nam diomedes
ab illiricis inc̾emptus est. He aũt aues iatine dio¬
meclie uocant᷑. greci eas erodios dicunt. Menno¬
nides aues egyptie appellate. a loco uͥ mennon

Expanded text:
os, eosque per triduum lugere, deinde se ipsam os, eosque per triduum lugere, deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare filios. Stappellatae, ubi plurimum abundant; adversus quas Hercules sagittis est usus. Sunt enim pelagi volucres in insulis habitantes. Diomedias aves a sociis Diomedis appellatas, quos ferunt fabulae in easdem volucres fuisse conversos; forma fulicae similes, magnitudine cygnorum, colore candido, duris et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam in insula Diomedia inter scopulos litorum et saxa volitantes; iudicant inter suos et advenas. Nam si Graecus est, propius accedunt et blandiunt; si alienigena, morsu inpugnant et vulnerant, lacrimosis quasi vocibus dolentes vel suam mutationem vel regis interitum. Nam Diomedes ab Illyriis interemptus est. Haec autem aves Latine Diomediae vocantur, Graeci eas ἐρωδιούς dicunt. Memnonides aves Aegyptiae appellatae a loco, ubi Memnon
Abbreviated transcription (Latin):
nem ⁊ fragilitatẽ eoscdem nidos plũbatis
appetunt iaculis. ac sic cinuama illa depo¬
nunt. ⁊ preciis ampliorib uendunt. eo qͦ¬
hoc cumamũ magis qͣmͣ alia mercatores
ꝓbent. Pstitacus in indie litorib gignitut.
colore uiridi. torque punico. granddi lingua
⁊ ceteris auib latiore. Unde ⁊ articulata uttha
expͥmit. ita ut si eam ñ uideris. homũ loqͥ
uł ere. cetera nomina institutione discit.
discam. hoc didici ꝑ me dicere cesar aue. Alci¬
on pelagi uolucris. dicta qi alescianea. eo qͥo
hyeme in stagnis ocean nidos facit. pullosq
educit. Qua excubante. fert᷑ extento equore
pelagus silentib uentis. continua septẽ dictũ
tranqͥuitate initeseere. ⁊ eiꝰ fetib educandis.
obseqͥum ip̃a recũ natura prebere. Pellicanus
auis egiptia. habitans in solitudine nli fu¬
minis. uñ ⁊ nom̃ sũpsit. Nam canopos egyptꝰ
dr̃. fe̾rtur si uerũ sit ecim occidere natos su¬

Expanded text:
nem et fragilitatem, eosdem nidos plumbatis nem et fragilitatem, eosdem nidos plumbatis appetunt iaculis, ac sic cinnama illa deponunt, et pretiis amplioribus vendunt; eo quod cinnamum magis quam alia mercatores probent. Psittacus Indiae litoribus gignitur, colore viridi, torque puniceo, grandi lingua et ceteris avibus latiore. Unde et articulata verba exprimit, ita ut si eam non videris, hominem loqui e,' vel χαῖρε. Cetera nomina institutione discit. discam; hoc didici per me dicere: 'Caesar have.' Alcyon pelagi volucris dicta, quasi ales oceanea, eo quod hieme in stagnis oceani nidos facit pullosque educit: qua excubante fertur extento aequore pelagus silentibus ventis continua septem dierum tranquillitate mitescere, et eius fetibus educandis obsequium ipsa rerum natura praebere. Pelicanus avis Aegyptia habitans in solitudine Nili fluminis, unde et nomen sumpsit; nam Canopos Aegyptus dicitur. Fertur, si verum sit, eam occidere natos su
Abbreviated transcription (Latin):
nomine dr᷑. qͦd animal in simuilituaine auis
pennas habere uideat᷑. tam̃ de terra altiꝰ ñ ele¬
uat᷑. Oua sua fouere negligit. s ꝓiecta tantum
ausu auolare arclea. formidat enĩ imbres.⁊
supͣ nubes euolat. ut ꝓcellas nubiũ sentire
ñ possit. Cũ aũt altiꝰ euolauerit: significat
tempestatẽ. Hanc multi tantalũ nominant.
fẽnx arabie auis. dicła qͦo colorem feuiceum
habeat. uł qͦd sit ui toto singularis oebe⁊
unica. Nam arabes singularẽ ⁊ unicam fe¬
nicem uocant. hec qͥngentis ⁊ uttra anis
uiuens. dũ se uiderit senuisse. collectis aro¬
matũ uirgulis rogũ sibi instruit. ⁊ com̾isa
ad radiũ solis. alarũ plausu uoluntariũ sibi
incendiũ nutrit. sicq iterũ de cuerib sius
resurgit. sin omolgus ⁊ ip̃a arabie aiuis. ꝓinde
ita uocata. qͦd in gycelsis nemorib texit nidos¬
ex fructicib cinuami. & qm̃ ñ possunt ibi
homines conscendere ꝓpter ramoꝵ altituddi¬

Expanded text:
nomine dicitur, quod animal in similitudine avis nomine dicitur, quod animal in similitudine avis pennas habere videtur, tamen de terra altius non elevatur. Ova sua fovere negligit, sed projecta tantummausa volare Ardea. Formidat enim imbres, et super nubes evolat, ut procellas nubium sentire non possit; cum autem altius volaverit, significat tempestatem. Hanc multi tantalum nominant. 22. Phoenix, Arabiae avis, dicta, quod colorem Phoeniceum habeat, vel quod sit toto orbe singularis, et unica. Nam Arabes singularem, et unicam Phoenicem vocant. Haec quingentis et ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit. 23. Cinnamolgus, et ipsa Arabiae avis, proinde ita vocata, quod in ex fruticibus cinnami: et quoniam non possunt ibi homines conscendere propter ramorum altitudi
Abbreviated transcription (Latin):
cubitu plumas exuant. Quantũ aũt tempꝰ
impenderint in fetib educandis: tantũ ⁊ ip̃e
inuic̃ a pullis suis alunt᷑. Oior auis est. qũẽ
greci cignũ appellant. Olor aũt dictus qͦd sit
totꝰ plumis albus. Nullus enĩ memunt cigñ
nigrũ. Oio enĩ grece totũ dr̃. Cignus aũt a
canendo est appellatꝰ. eo qͦd carminis duloecli¬
nem modulatis uocib fundit. Ileo att̃t cum
suauit᷑ canere dicunt. qͥa collũ longũ ⁊ infle¬
xuosũ ht̃. ⁊ necesse ẽ eluctantẽ uoc̃e ꝑ longũ
⁊ fferuosũ iter. uarias recidere modulationes.
ferunt in yꝑboreis partib precinentib cicha¬
redis olores plurimos acluolare. apte q adio¬
dũ conciunere. Olores aũt latinũ nom̃ est. nam
grece cigni dicunt᷑. Naitte uͦ sibi hunc bonã
ꝓgͣnosiam facere dicunt. sic̃ emiliꝰ ait. signus
in auspitus semꝑ letissimus ales. Hunc optañ
naute. qͥa se ñ mergit inuncdas. Strucio greco

Expanded text:
cubitu plumas exuant. Quantum autem tempus cubitu plumas exuant. Quantum autem tempus impenderint in fetibus educandis, tantum et ipsae invicem a pullis suis aluntur. 18. Olor, avis est quam Graeci κύκνον appellant. Olor autem dictus, quod sit totus plumis albus; nullus enim meminit cygnum nigrum; ὅλον enim Graece totum dicitur. Cygnus autem a canendo est appellatus, eo quod carminis dulcedinem modulatis vocibus fundit. Ideo autem suaviter eum canere dicunt, quia collum longum et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. 19. Ferunt in Hyperboreis partibus, praecinentibus cytharoedis, olores plurimos advolare, apteque admodum concinere. Olores autem Latinum nomen est; nam Graece cygni dicuntur. Nautae vero sibi hunc bonam prognosin facere dicunt, sicut ait Aemilius: Cygnus in auspiciis semper laetissimus ales. Hunc optant nautae, quia se non mergit in undas. 91 20. Struthio Graeco
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Altius qͥppe uolantes. multa que montiũ
obscuritate elant᷑. ex alto ille conspiciunt. Era
dipes apud grecos uocat᷑ auis. apud nos tarla
eo qͦd graui uolatu detenta. nequaqͣm ut oet̾e
uolueres atcollit᷑ uelocitate pennarũ. Grues
rant. He aũt dũ pperant unã sequnt᷑ ordine
litcerato. De quib lucanus. & turbata perit
disꝑsis uttera penius. Excelsa aũt petunt. quo
facilius uideant quas petant terras. Castigat
aũt uoce que cogit agnien. at uͥ raucescit. suc¬
cedit alia. Nocte aũt excubias diuidunt. ⁊ or¬
dinem uigiliarũ ꝑ uices faciunt. tenentes la¬
pillos suspensos digitis. quib somnos argu¬
ant. Quod cauendũ trit clamor indicat᷑.
Etatem in illis color pdit. nam senectitee ni¬
grescunt. Ciconie uocate a sono quo crepitant.
cie. societatis comies. serpentũ hostes. Maria
transuolant. in asiam collecto agmine ꝑguñ.
adeo nidos impensius fouent. ut assiduo in¬

Expanded text:
unt; altius quippe volantes multa quae montium unt; altius quippe volantes multa quae montium obscuritate celantur ex alto illae conspiciunt. 13. Bradypus apud Graecos vocatur, avis apud nos tarda, eo quod gravi volatu detenta, nequaquam, ut caeterae volucres, attollitur velocitate pennarum. 14. Grrant. Hae autem dum properant, unam sequuntur ordine litterato. De quibus Lucanus: Et turbata perit dispersis littera pennis. Excelsa autem petunt, quo facilius videant quas petant terras. 15. Castigat autem voce quae cogit agmen. At ubi raucescit, succedit alia; nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arguant, quod cavendum erit clamor indicat. Aetatem in illis color prodit, nam senectute nigrescunt. 16. Ciconiae vocatae a sono quo crepitant, tiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. adeo nidos impensius fovent, ut assiduo in
Abbreviated transcription (Latin):
pauo. miluus. ulula. cuculus. graculus ⁊ oet̾a.
Uarietas eiũ uocis tarũ docuit homines qͥ no¬
nurarent᷑. Aquila ab acumine oculoꝵ uocata.
Tanti enĩ contuitus ẽẽ dr̃ ut cũ suꝑ maria inmo¬
bili penna ferat᷑. nec humanis pateat obtutib.
de tanta sullimitate pisciculos natare uideat.
ac torm̃ti ad instar descendens. raptã predam
penius ad litꝰ ꝑtrahat. Nam ⁊ contra radiũ solis
fert᷑ obtutũ ñ flectere. Unde ⁊ pullos suos ungue
suspensos radus solis obicit. ⁊ qͦs uiderit immo¬
bilem denere aciem ut dignos genere conseruat.
Si quos uͦ inflectere obtutũ: qĩ degeneres abicit.
Uultur a uolatu tardo nominat᷑ putat᷑. Mag¬
nitudine qͥppe corꝑis prepetes uolatus ñ ht̃.
Harum quidã dicunt concubitu ñ misderi.
⁊ sine copula conciꝑe ⁊ generare natos ꝙ ear
pene usq ad centũ annos ꝓducere. W̾itures aũ
sicut ⁊ aquile etiã ultra maria cacdauera senti¬

Expanded text:
pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus, etc.; pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus, etc.; varietas enim vocis eorum docuit homines quid nominarentur. 10. Aquila, ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicitur, ut cum super maria immobili penna feratur, nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, 89 ac formenti instar descendens raptam praedam pennis ad littus pertrahat. 11. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere, unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis objicit, et quos viderit immobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat, si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abjicit. 12. Vultur, a volatu tardo nominata putatur. Magnitudine quippe corporis praepetes volatus non habet: harum quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere, et generare, natosque earum pene usque ad centum annos procedere. Vultures autem, sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera senti
Abbreviated transcription (Latin):
des qͦd alis alta utenclant. ⁊ sulluna ad remi¬
gio alarũ conscendant. Uolucres a uolando
nam unde uolare inde ⁊ ambulare dicimꝰ uo¬
la enĩ dr᷑ mecdia pars pedis siuemanus. ⁊ in a¬
uib media pars alarũ quarũ motu penne
agitant᷑. inde uolucres. Pulli dicunt᷑ om̃iũ
auiũ nati. s ⁊ anunaliũ quadrupediũ nati
pulli dicunt᷑. ⁊ hõ paruus pullus. Recentes
gͥnati pulli. eo qͦd polluti suit. Unde ⁊ uestis
nigra pulla dicta est. Aiȩ sunt in guib yenne
ꝑ ordinem fixe uolandi exhibent usũ. Uocate
aũt ale. qͦd his ales compleros alant ac foueant pul¬
los. Penna a pendendo .i. a uolando dicta. unde
pendere. Uolucres enĩ penuarũ aurilio mouen¬
tur. qnͣdo se aeri manclant. Piuma qͣ pilu¬
ma. Nam sicut pili in quadrupedũ corꝑe. ita
pluma in auib. Auium nomina multa a sono
uocis constat ẽẽ cõposita. ut grus. coruus. cignꝰ.

Expanded text:
ites, quod alis alta intendant, et ad sublimia remiites, quod alis alta intendant, et ad sublimia remigio alarNam unde volare, inde et ambulare dicimus. Vola enim dicitur media pars pedis sive manus; et in avibus vola pars media alarum, quarum motu pinnae agitantur; inde volucres. Pulli dicuntur omnium avium nati; sed et animalium quadrupedum nati pulli dicuntur, et homo parvus pullus. Recentes igitur nati pulli, eo quod polluti sint. Unde et vestis nigra pulla dicta est. Alae sunt, in quibus pinnae per ordinem fixae volandi exhibent usum. Vocatae autem alae quod his aves conplexos alant ac folos. 7. Penna a pendendo, id est, a volando, dicta, unde, et pendere; volucres enim pennarum auxilio moventur, quando se aeri mandant. 8. Pluma, quasi piluma; nam sicut pili in quadrupedum corpore, ita pluma in avibus. 9. Avium nomina multa a sono vocis constat esse composita, ut grus, corvus, cygnus,
Abbreviated transcription (Latin):
Aue in desertis secretã uitã diligunt: ut turt᷑.
Ane solo semine reꝑto pascunt᷑ ut anser. Aue
carues eclunt ⁊ rapinis intendut ut miliiuis
alie incurie que manent in locis semꝑ ut stru¬
ut cicome ⁊ hirundines. Aue congrege .i. grega¬
timn uolantes ut sturm ⁊ coturnices. alie soluia
ge .i. solitarie. ꝓpter insicttas depredandi ut aqͥla.¬
⁊ accipit̾. ⁊ quecunq ita sunt. Aue uocib stre¬
punt ut hirundo. alie elunt cantus dulcissi¬
mos ut cignus ⁊ merula. alie uerba ⁊ uoces
hominũ unitant᷑ ut psittatus ⁊ pica. Sed ⁊ ala
sicut genere. ita ⁊ morib innumerabilia. Nam¬
⁊ uolucrũ quot genera sint. inuenire qͥsq ñ
potest. neq enĩ om̃s indie ⁊ echiopie aut scitie
descita quis penetrare potuit: qui carũ genus
uł differentias uoiset. Aues dicte eo qͦd uias cer¬
tas ñ habeant. s ꝑ auia queq discurrunt. Au¬

Expanded text:
aliae in desertis secretam vitam diligunt, ut turtur: aliae in desertis secretam vitam diligunt, ut turtur: aliae solo semine reperto pascuntur, ut anser; aliae carnes edunt, et rapinis intendunt, ut milvus; aliae enchoriae, quae manent in locis semper, ut struut ciconiae, et hirundines; aliae congregae, id est, gregatim volantes, ut sturni, et coturnices; aliae solivagae, id est, solitariae propter insidias depraedandi, ut aquila, accipiter, et quaecunque ita sunt; aliae vocibus strepunt, ut hirundo; aliae cantus edunt dulcissimos, ut cygnus, et merula, aliae verba et voces hominum imitantur, ut psittacus et pica. 88 2. Sed et alia, sicut genere, ita et moribus innumerabilia. Nam volucrum quot genera sint, invenire quisquam non potest. Neque enim omnis Indiae, et Aethiopiae, aut Scythiae, deserta quis penetrare potuit, qui earum genus vel differentias nosset. 3. Aves dictae, eo quod vias certas non habeant, sed per avia quaeque discurrant. Al
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium in aquis uiuentiũ nomina. centum
beluarũ. serpentiũ cõmuniũ terre ⁊ aque. can¬
croꝵ concharũ. locustarũ. peloridũ. polippoꝵ
solearũ. lacertoꝵ. ut luligo. ⁊ huic similia.
Ex quib multa quoclã nature urtellectu ordi¬
nem temꝑum suoꝵ aguoscunt. quedã uͦ n
suis locis sine mutatione uagant᷑. In piscilu ai
femimins. alie conmixtione masculi concipiuis
⁊ pariunt catulos. Aue ponunt oua sine mas¬
culi conceptione concepta. Que idem inscqueus
sui semis iactu ꝑfuncliũ. E que hoc mibs̃
fuerint affiata: generabilia fiunt. Que uͦ
ꝑfusa ñ fueruit: sterilia ꝑseuerant. aut pu¬
trescunt: De Auib.S. .uii.¬
tuo nomen auium: s genus
diuersum. Nam sicut specie si¬
bi differunt. ita ⁊ nature diuer¬
Usttate. Ham alie simplices st̃ ut co¬
lumbe. alie astite ut ꝑdix. alie ad manũ se su
ut pulli. alie reformidant ut garamantes. Aue
hominũ conuersatione delectant᷑ ut hirundo

Expanded text:
omnium in aquis viventium nomina centum qomnium in aquis viventium nomina centum qbeluarum, serpentium communium terrae et aquae, cancrorum, concharum, lucustarum, peloridum, polyporum, solearum, lacertorum, et lulliginum, et huic similia; ex quibus multa quodam naturae intellectu ordinem temporum suorum agnoscunt, quaedam vero in suis locis sine mutatione vagantur. In piscibus autem feminis aliae commixtione masculi concipiunt et pariunt catulos; aliae ponunt ova sine masculi susceptione concepta, qui idem insequens, sui seminis iactu perfunduntur; et quae hoc munere fuerint afflata generabilia fiunt, quae vero perfusa non fuerint sterilia perseverant aut putrescunt. § 7 De avibus. Unum nomen avium, sed genus diversum. Nam sicut specie sibi differunt, ita et naturae diversitate. Nam aliae simplices sunt, ut columbae; aliae astutae, ut perdix; aliae liae reformidant, ut garamantes; aliae hominum conversatione delectantur, ut hirundo;
Abbreviated transcription (Latin):
quedã aquati& dicunt᷑. quedã palustris. que¬
ores cunctarũ. Alie calamites uocant᷑. qñ utee
arundines frutiees q uiuunt. minime om̃ũ
⁊ uiridissime. mute ⁊ sine uoce et̃. Egrẽdule rare
pate. Negant qͥcdam canes latrare. quib in offa
raua uiua fuerit data. sfungia. a fingere .i. i
ticdare ⁊ ert̃gere dicta. Afranius. Accedo acte ut
t ceruicem fingam luiteo .i. extergam. Cicero.
Auimal aũt docet᷑ et. cruore inherente petns
Unde ⁊ dũ absciaitt᷑: sangͥnem remitit. Nam
alia et̃ uiuentia in aquis ⁊ discurrunt utt pises.
Aua que stant fixa ut ostree. iciiii. sfungie. fy
his alias mares dici. eo qͦd tenuis suit fistule
spissioris q alias feminas. qͥa maiorib fistulis
tatẽ sui. Mollissimũ genus carũ peniculiuo¬
caut᷑. eo qͦd apte sint ad oculoꝵ humores. ⁊ ad
extergendas lippitudines utiles. Candide ffun¬
gie cura fiunt. ꝑ estatem enĩ ad solem sternut᷑.
⁊ sic̃ cera punica candorem bibint. Animaliũ

Expanded text:
atice, quedam palustres, queme cunctarum; alie calamites vocantur, quia inter arundines et frutices vivunt, minime omnium et viridissime, mute et sine voce; sunt agredule rane patae. Negant quidam canes latrare, quibus in offa rana viva fuerit data. Sfungia a fingere, id est nitidare et extergere, dicta. Afranius415: Accedo ad te, ut tibi cervicem fingam linteo, id est extergam. CiceroprAnimal autem esse docetur cruore inhaerente petris. Unde et dum absciditur sanguinem remittit. Nam alia sunt viventia in aquis et discurrunt, ut pisces; alia, quae stant fixa, ut ostreae, echini, sfungiae. Ex his alias mares dici, eo quod tenues sint fistulae spissioresque; alias feminas, quae maioribus fistulis tatem sui. Mollissimum genus earum penicilli vocantur, eo quod aptae sint ad oculorum tumores, et ad extergendas lippitudines utiles. Candidae sfungiae cura fiunt; per aestatem enim ad solem sternuntur, et sicut cera Punica candorem bibunt. Animalium
Abbreviated transcription (Latin):
greci uocant lignoꝵ uermes qͦd terendo eclass̃.
hos nos termites dicimus. Ita enĩ apud lati¬
nos ugni uermes uocant᷑. qͦs temꝑe importu¬
no cess arbores gignunt. Tinea uestim̃toꝵ
uermis. dicta qͦd teneat. ⁊ eousq insicdat quo
erocat. incde ⁊ ꝑtinaxr qͦd in eancdẽ rem iden¬
tidem urgeat. Uermes carniũ. emigraneus.
lumbricus. ascaride. costi. pediculi. pulices.
lendex. tarmꝰ. ricinus. usia. ciuiex. Ligrane¬
us uerinis capitis uacatus. Lumbricus. uer¬
mis intestinoꝵ dictus. qͣi lumbicus. qͥa labi¬
tur. uł qͥa in lumbis sit. Ascaridde. costi. pecli¬
Tarmus uermis est lardi. Ricinis uetinis ⁊̃¬
canis uocatꝰ eo qͦd heret in aurib canum.
appellata qͥa urit. Nam uͥ momorderit

Expanded text:
Graeci vocant lignorum vermes, quod terendo edant. Graeci vocant lignorum vermes, quod terendo edant. Hos nos termites dicimus. Ita enim apud Latinos ligni vermes vocantur, quos tempore importuno caesae arbores gignunt. 11. Tinea, vestimentorum vermis, dicta, quod teneat, et eousque insideat, quoad erodat. Inde pertinax eo quod in eamdem rem identidem urgeat. 12. Vermes carnium, hemicraneus, lumbricus, ascaridae, costi, pediculi, pulices, lendes, tarmus, ricinus, usia, cimex. 13. Hemicranius, vermis capitis vocatur. Lumbricus, vermis intestinorum, dictus, quasi lubricus, quia labitur, vel quod in lumbis sit. Ascaridae . . . . CTarmus, vermis est lardi. Ricinus, vermis canis, vocatus eo quod haeret in auribus canum,appellata quia urit. Nam ubi momorderit,
Abbreviated transcription (Latin):
qruar. Cantarica uerinis tecrenuis. qͥ huamano
aorpi statim ut fuerit appłcatus. sui adusti¬
oir uesicas essicit plenas humore. Multipes
uerins t̾remus. ex mulcitudine pedũ uocatꝰ
qͥ coutractus in globũ complicat᷑. Nascit᷑ sub
petris ex humore ⁊ terta. Limax uermis lum
ditus qͦd in limo uł de limo nascatur. uncde
⁊ seecida semꝑ ⁊ imimuncda habet᷑. ẜombocis
frondiũ uermis. ex cuiꝰ textura bombocinũ
conficit᷑ Appellatus aũt nomine hoc. ab eo qͦd
cuacuet᷑ dum fila egerat ⁊ aer solus in eo re¬
mantat. Fruca fronlium uermis in olere
uł pampino inuoluta. ab erodendo dicta.
hͥe qua meminit plautus. Imitatus neqͣm
bestiam. ⁊ maleficam inuolutã in pampino:
Implicat se idem nec auolat ut locusta. ut
hue illuc q discurens semmpasta dimittat.
s ꝑmanet ꝑituris frugib ⁊ tardo lapsũ pi¬
grisꝙ morsib uniuersa consumit. Terecdonãs

Expanded text:
feriat. Cantharida vermis terrenus qui humano feriat. Cantharida vermis terrenus qui humano corpori statim fuerit applicatus, sui adustione vesicas efficit plenas humore. Multipes vermis terrenus, ex multitudine pedum vocatus, qui contactus in globum conplicatur. Nascitur sub petris ex humore et terra. Limax vermis limi, dictus quod in limo vel de limo nascatur; unde et sordida semper et inmunda habetur. Bombyx frondium vermis, ex cuius textura bombycinum conficitur. Appellatur autem hoc nomine, ab eo quod evacuetur, dum fila generat, et aer solus in eo remaneat. 9. Eruca, frondium vermis, in oleribus, vel pampino involuta, ab erodendo dicta, de qua meminit Plautus: Imitatus nequam bestiam et maleficam involutam in pampino. Implicat se eadem, nec advolat, ut locusta, ut huc illucque discurrens, semipasta dimittat; sed permanet perituris frugibus, et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit. 74 10. Teredonas
Abbreviated transcription (Latin):
Eroꝯis est animal qͦd plerũꝙ
de carne uł de ligno. uł qua¬
cũq re terrena. sine ullo con¬
cubicu gignit᷑. Licet nonñ qmͣ
⁊ de ouis uascant᷑ sic̃ scorpio. sunt aũ
uermes aut terre. aut agus. aut
aeris. aut carnis. aut frondium. aut ugnoꝵ
aut uestim̃toꝵ. Aranea uermis acris. ab actis
nutrim̃ito cognominata. que criguo corꝑi¬
longa fila declucit. ⁊ tele semꝑ intenta nunq̃
desiit laborare. ꝑpetuum sustinens in sua
arte suspendium. Sanguisugͣa ueriis aqua
tilis. dicta qͦs sangͥnem sugit. potantib enĩ
insidiat᷑. Cumꝙ illabtt᷑ faucib uł uͥ uspiõ
acdheserit sangͥnem haurit. ⁊ cũ mmio cruos
maduerit. euomit qͦd hausit. ut recentioren
denuo sugat. scorpio uermis terrenꝰ. qͥ potꝰ
uerinib ascribit᷑ non serpentib. animal arna¬
tũ acuieo. ⁊ gr eo greet uoratũ qͥo caucã sigls
& aituato uuluere uenena diffindtat. Pro¬
pum est ait scoepionis. qͦd manus palmã ñ

Expanded text:
ermis est animal, quod plerumque de carne, vel de ligno, vel de quacunque re terrena sine ullo concubitu gignitur, licet, nonnunquam et de ovis nascantur, ut scorpio. Sunt autem vermes, aut terrae, aut aquae, aut aeris, aut carnium, aut frondium, aut lignorum, aut vestimentorum. 2. Aranea, vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata, 73 quae exiguo corlonga fila deducit, et telae semper intenta numquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendium. Sanguisuga vermis tilis, dicta sic, quia sanguinem sugit; potantibus enim insidiatur. Cumque illabitur faucibus, vel ubi uspiam adhaeserit, sanguinem haurit, et cum nimio cruore maduerit, evomit quod hauserat, ut recentiorem denuo sugat. Scorpius vermis est terrenus, qui potius vermibus ascribitur quam serpentibus; animal armatum aculeo, et ex eo Gret arcuato vulnere venena diffundat. Proprium est autem scorpionis quod manus palmam non
Abbreviated transcription (Latin):
clam monstruose hominum
transformationes ⁊ cõmutati¬
ones in bestias. sicut de illa
maga famosissima circe. que socios quoq
ulixis mutasse fert᷑ in bestias. ⁊ de archadib
qͥ sorte ducti transnatabant qͦddam stagnũ.
atq ibi conuertebant᷑ in lupos. Nam ⁊ dio¬
medis socios. in uoluctes fuisse conu̾sos. non
fabuloso m̃dacio. s hystorica affirmatione
confirmant. Sed ⁊ quidã asserunt. strigas
ex hominib fieri. Ad multa enĩ latrocinia
figure sceleratoꝵ mutant᷑. ⁊ siue magicis can¬
tib. siue herbarũ ueneficio: totis corꝑib in
feras transeunt. Siqͥdem ⁊ ꝑ naturã pleraq
mutationẽ recipiunt. ⁊ corrupta in diuersas
species transformant᷑. sicut de uituloꝵ carnib
putridis apes. sicut de equis scarabei. de mulis
locuste. de cancris scorpiones. Ouidius. Conca
ua littorei si demas brachia cancri. Scorpio exi¬
bit: caucda q minabit᷑ unca Explicit liber
De pecorib ⁊ uimentis.i¬

Expanded text:
am monstrosae hominum transformationes et commutationes in bestias, sicut de illa maga famosissima Circe, quae socios quoque Ulyssis mutasse fertur in bestias, et de Arcadibus, qui, sorte ducti, transnatabant quoddam stagnum, atque ibi convertebantmedis socios in volucres fuisse conversos non fabuloso mendacio, sed historica adfirmatione confirmant. Sed et quidam adserunt Strigas ex hominibus fieri. Ad multa enim latrocinia figurae sceleratorum mutantur, et sive magicis cantibus, sive herbarum veneficio totis corporibus in feras transeunt. Siquidem et per naturam pleraque mutationem recipiunt, et corrupta in diversas species transformantur; sicut de vitulorum carnibus putridis apes, sicut de equis scarabaei, de mulis locustae, de cancris scorpiones. Ovidius Metam. 15, 369: Concava litorei si demas brachia cancri, scorpio exibit, caudaque minabitur unca. Liber De pecorib
Abbreviated transcription (Latin):
recur crescit. qͣuecłã maritima augnit᷑: qui
rursus minuente iuna deficiunt. Sorex lati¬
nũ est. eo qͦd roctat. ⁊ in modũ serre precida.
Antiqui aũt sorieẽ. sauric̃e disbant sic̃ ⁊ co¬
dum claudũ. Mustela dicta qi mus iong̾
nam telon a longitudine dictũ. Hec ingemo
subdola. in domib uͥ nutrit catulos suos t̾is¬
fert mutat q seclem. Serpentes etiã ⁊ murs
ꝑsequit᷑. Duo aũt siit genera mustelatum
Aiterũ enĩ filuestre ẽ. distans magnitucus
qͣd greciieticas uocant alterũ in domilzes
errans falso auĩt opinant᷑ qͥ dicunt mustla
ore conciꝑs. aure essundere partũ. Mus aa¬
neum. cuĩ morsu aranea ẽ in sardinia ani¬
aumpnata decitate ꝑpetua tenebris. Est enim
ulq ocialis. Semꝑ terrã fodit. ⁊ humum
grisi ⁊ tacids suibter sruges comei̾it. quas
pingues eos esficte somnus. Nam glisdere di¬
cimꝰ crescere. Hieme euĩ tota dormiunt. ⁊

Expanded text:
jecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae jecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum est eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem sauricem dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dicta, quasi mus longus. Nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola in domibus, ubi nutrit catulos suos, tfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures persequitur. Duo autem sunt genera mustelarum; alterum enim silvestre est distans magnitudine, quod Graeci ἴκτιδας vocant; alterum in domibus oberrans. Falso autem opinantur qui dicunt mustelam ore concipere, aure effundere partum. Mus araneum, cuius morsu aranea. Est in Sardinia anidamnata caecitate perpetua tenebris. Est enim absque oculis, semper terram fodit, et humum egerit, et radices subter frugibus comedit; quam pingues eos efficit somnus; nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormiunt et