comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minium acutissimũ excernit᷑. et alii colo¬
res. quibus pictura uariatꝰ Ergo cũ terra
hanc habeat naturam. fluctibus subinde di¬
luit᷑. et quicqͥd adhesum est in colorẽ cadit.
obhoc cciam in iis litoribus gẽme rubre in¬
ucniunt᷑. Lapillus enim ciꝰmodi humo in¬
uolutus cum inter arenas actritus est. et t̾rȩ
colorem habet et maris. Hoc mare in duos
sinus scindit᷑. Eix iis qui ab oriente est ꝑsicus
appellat᷑. quia oram illiꝰ ꝑsȩ inhabitant Al¬
ter uero arabicus dicit᷑ qͦd sit circa arabiã.
mase Nam aestus st maris accessus uel re¬
cessus. id est inquictudo Unde et estuaria ꝑ
quȩ mare uicissim tã accedit quã recedit.
Frctum aũt appellatum. quia ibi semper
mare ferueat. Nam fretum est et angustũ
et quasi feruens mare. ab undarũ feruore
nominatum. ut gaditanum uel siculum.
Nam freta dicta uarro ait quasi feruida.
id est feruentia. et motũ feruoris habentia.

Expanded text:
minium acutissimum excernitur, et alii colominium acutissimum excernitur, et alii colores quibus pictura variatur. Ergo cum terra hanc habeat naturam, fluctibus subinde diluitur, et quidquid adesum est, in colorem cadit. Ob hoc etiam in his litoribus gemmae rubrae inveniuntur. Lapillus enim eiusmodi humo involutus cum inter arenas attritus est, et terrae colorem habet et maris. Hoc mare in duos sinus scinditur. Ex his, qui ab oriente est, Persicus appellatur, quia ora illius Persae inhabitant. Alter vero Arabicus dicitur, quod sit circa Arabiam. mare. Nam aestus est maris accessus vel recessus, id est inquietudo; unde et aestuaria, per qua mare vicissim tam accedit quam recedit. Fretum autem appellatum quod ibi semper mare ferveat; nam fretum est angustum et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominatum, ut Gaditanum vel Siculum; nam freta dicta Varro id est ferventia, et motum fervoris habentia.
Abbreviated transcription (Latin):
dit nauem. signum arietis habentem. qua
liberatus est. Elles aũt soror eiꝰ ꝑpessa nau¬
fragium decidit in mare. et mortua elles¬
ponto mari nomen dedit. ab ordine Nlucuti
propontidis. Nam dictũ ꝓpontũ. qͥa pontũ
preuenit. Idem et a transitu uel angustis me¬
atibus boum. bosforus qł gyptius aũt pela¬
gus asic datur. Gallicus curope. Affricus li¬
bie. His ut queq ꝓxima sunt uenerunt in par¬
tes. Pelagus aũt est latitudo maris. sine lito¬
est a latitudine dictus. Unde et plagia. eoqͦd
inus dicuntur maiores recessus maris.
ot in mari magno ionius. in occeano
caspius. indicus. pcrũcus. arabicus. qui et ma¬
re rubrum. qui occeano asscribit᷑. N ubrũ
autem mare uocatum. eo quod sit roseis un¬
dis infectum. Non tamen talcm naturam
habet qualem idetur ostendere. sed uicunis
litoribus uitiatur gurges atq inficit᷑ quia
om̃is terra quę circũstat pelago rubra est.
et sangumeo colori proxima. Ideoq inde

Expanded text:
dit navem signum arietis habentem, qua dit navem signum arietis habentem, qua liberatus est. Helles autem soror ejus perpessa naufragium decidit in mari, et mortua Hellesponto mari dedit nomen. 9. Ab ordine fluenti, Propontis: nam dicta Propontis, quia pontum praevenit. Item et a transitu, vel angustis meatibus boum, Bosphorus. Aegyptium autem pelagus Asibyae: his ut quaeque proxima sunt, venerunt in partes. Pelagus autem est latitudo maris sine litoest a latitudine, dictus; unde et plagia, eo quos maris . Sinus dicuntur maiores recessus maris, ut in mari Magno Ionius, in Oceano Caspius, Indicus, Persicus, Arabicus, qui et mare Rubrum, qui Oceano adscribitur. Rubrum autem mare vocatum eo quod sit roseis undis infectum; non tamen talem naturam habet qualem videtur ostendere, sed vicinis litoribus vitiatur gurges atque inficitur; quia omnis terra, quae circumstat pelago, rubra est et sanguineo colori proxima. Ideoque inde
Abbreviated transcription (Latin):
adriatico mari nomen dedit. Apositione cę¬
li ut superum et inferum. quod sit oriens su¬
perior. occidens inferior. Est aũt tuscũ et adri¬
aticum. Amemoria regis ut ioniũ. Io qͥppe
rex fuit grecie. unde iones. athenienses. Hoc
mare et tirrenum dictũ. siue quod tusciam
alluit. id est tirreniam. siue a tirrens nau¬
tis qui se in hoc mare p̃cipitauert̃. Et scien¬
dum ionium sinum esse ĩmensũ. ab ionia us¬
q ad siciliam. et huiꝰ partes esse adriaticum.
achaicum et epiroticum. Amoribus acco¬
larum. cusinus. ascemisattea appellatꝰ Aca¬
sibus hominum qui ceciderunt in mare. et
ellespontum. icarium. mirteum. Nã mir¬
teum mare dictum est amirtili lapsu. qͦd¬
illic ab enomao precipitatus sit. Hicariꝰ ue¬
ro cretensis ut fabulȩ ferunt altiora petens.
pennis solis calore solutis mari in quo ceci¬
dit nomen imposuit. Frixus quoq cũ elle
sorore sua fugiens insidias nouercales. c̃scen¬

Expanded text:
Adriatico mari nomen dedit. A positione caeAdriatico mari nomen dedit. A positione caeli, ut Superum et Inferum; quod sit oriens superior, occidens inferior; est autem Tuscum et Adriaticum. A memoria regis, ut Ionium. Io quippe rex fuit Graeciae, unde et Iones Athenienses. Hoc mare et Tyrrhenum dictum, sive quod Tusciam adluit, id est Tyrrheniam, sive a Tyrrhenis nautis, qui se in hoc mare praecipitaverunt. Et sciendum Ionium sinum esse inmensum, ab Ionia usque ad Siciliam, et huius partes esse Adriaticum, Achaicum et Epiroticum. A moribus accolarum Euxinus, Axenus ante appellatus. A casibus hominum qui deciderunt in mare, ut Hellespontum, Icarium, Myrteum. Nam Myrteum mare dictum a Millic ab Oenomao praecipitatus sit. Icarus vero Cretensis, ut fabulae ferunt, altiora petens, pennis solis calore solutis, mari, in quo cecidit, nomen imposuit. Phrixus quoque cum Helle sorore sua fugiens insidias novercales, conscen
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine fluminũ dulciꝰ quã cetera. ne¬
bulosũq: et breuius. Unde et ponticũ uoca¬
tum quod sit breuiꝰ. atq eo preter focas et tin¬
nos atq delfinos alias beluas maiores ñ pati¬
tur. Sicut aũt terra dũ una sit ꝓdiuersis lo¬
cis uariis appellat᷑ uocabulis ita et ꝓregioni¬
bus hoc mare magnũ diuersis nominibꝰ nun¬
cupat᷑. Nam iberĩcũ et asiaticũ. aꝓuinciis dic¬
tum. Ab insulis balcaricum. siculũ. creticum.
cipricum. ȩgeum. carpatiũ. Nam inter te¬
nedum et chium. saxum est ĩmane potiꝰ quã
insula. quod uisentibus ꝓcul caprȩ simile cre¬
ditur. quam greci ega nuncupant. Unde
et egrũ mare est dictũ. Sic et carpatiũ mare.
inter egyptũ et rodum. ab insula carpato
illic posita. Agentibus. gallicũ. ausoniũ. dal¬
maticum. libusticum. Ab oppidis. argolicum
corinthium. tirium. adriaticum. Nã adria
quedam ciuitas illirico mari ꝓxima fuit. quȩ

Expanded text:
multitudine fluminum dulcius quam caetera, nemultitudine fluminum dulcius quam caetera, nebulosumque, et brevius est, unde, et Ponticum vocatur, quod sit brevius, atque praeter phocas, et thynnos, atque delphinos, alias belluas majores non patitur. 5. Sicut autem terra, dum una sit, pro diversis locis variis appellatur vocabulis, ita et pro regionibus hoc mare magnum diversis nominibus nuncupatur: nam Ibericum et Asiaticum a provinciis dictum: ab insulis, Balearicum, Siculum, Creticum, Cyprium, Aegeum, Carpathium: 126 nam inter Tenedum, et Chium, saxum est in mari potius quam insula, quod visentibus procul caprae simile creditur, quam Graeci αἶγα nuncupant, unde et Aegeum mare est dictum; sic et Carpatium mare inter Aegyptum et Rhodum ab insula Carpato illic posita. A gentibus Gallicum, Ausonium, Dalmatium, Ligusticum. Ab oppidis Argolicum, Corinthium, Tyrium, Adriaticum. Nam Adria quaedam civitas Illyrico mari proxima fuit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
pam et affricam asiamq disterminans. Cu¬
ius primȩ partis sinus qui in hispaniis per¬
funditur ibericus et balearicus appellat᷑.
Deinde gallicus. qui narbonensem ꝓuin¬
ciam alluit. Mox ligusticꝰ. qui uixta genu¬
am urbem est ꝓximus. Fost hȩc tirrenꝰ qui
italiam attingit. quẽ greci ioniũ. itali in¬
ftrũ uocant. Inde siculus. qui asicilia usq
ad cretam uadit. Deinde creticus. qui in
pamphiliam et egrptũ ꝑtendit. Inde elles¬
pontus. qui inseꝑtentrionẽ retorquens. an
fractibus magnis iuxta grecias et illiricũ
in angustias septem stadioꝵ stringit᷑ quo
xerres ponte nauibus facto in greciã cõme¬
auit Ibi est abidos in de diffusus. et ore pa¬
tenti rursus stringit᷑ et facit ꝓpontidẽ. Qͥ
mox in quingentos passus coartat. fitq bos¬
forus et trachius. quo darius copias trans¬
portauit. Inde ponticus sinus ãplissimꝰ.
a tergo meotidis paludis. Quod mare ex

Expanded text:
pam et Africam Asiamque disterminans. Cupam et Africam Asiamque disterminans. Cuius primae partis sinus, qui in Hispaniis perfunditur, Ibericus et Balearicus appellatur. Deinde Gallicus, qui Narbonensem provinciam adluit. Mox Ligusticus, qui iuxta Genuam urbem est proximus. Post haec Tyrrhenus, qui Italiam adtingit; quem Graeci Ionium, Itali Inferum vocant. Inde Siculus, qui a Sicilia usque ad Cretam vadit. Deinde Creticus, qui in Pamphyliam et Aegyptum pertendit. Deinde Hellespontus, qui in septentrionem refractibus magnis juxta Graecias, et Illyricum in angustias septem stadiorum stringitur, quo Xerxes, ponte navibus facto, in Graeciam commeavit, ibi est Abydos. Inde diffusus aequore patente, rursus stringitur, et facit Propontidem, qui mox in quingentos passus coarctatur, fitque Bosphorus Thracius, quo Darius copias transportavit. 4. Inde Ponticus sinus amplissimus a tergo Maeotidis paludis, quod mare ex
Abbreviated transcription (Latin):
culi modũ ambiat orbem. siue acelcrita¬
⁊ co quod otius currat. Item quia ut celũ
cu pureo colore nitet occanus quasi ciane¬
us. Iste est qui oras terrarum amplectit᷑.
ailternisq estibus accedit atq recedit. Res¬
pirantibus enim in ꝑfundũ uentis aut re¬
uounit maria aut absorbet. Quiq apri¬
mis regionibiis diuersa uocabula sũpsit.
ot gaslicus. germanicus. scithicus. caspius.
prcanis. achlanticiis. gaditanus. Nã ga¬
ditanum fretum agadibus dictũ. ubi pri¬
mum ab oceano maris magni limen aꝑi¬
tur. Unde et hercules cum gadibus ꝑuenis¬
set colũnas ibi posuit. sperans illic esse orbis
cerrarum finem. It e edrerranto ma
Lare magnum est quod ab
bccasi ex occano fluit. et in meridiem
uergit. deinde ad septentrionem tendit.
Quod inde magnum appellat᷑. quia cete¬
ra maria in comparatione eiꝰ minora st̃.
lllud est et mediterraneũ. quia ꝑ mediã
terram usq ad oceidentem ꝑfundit᷑. curo¬

Expanded text:
culi modum ambiat orbem. Sive a celeritaculi modum ambiat orbem. Sive a celeritate, eo quod ocius currat. Item quia ut caelum purpureo colore nitet: ocos. Iste est, qui oras terrarum amplectitur, alternisque aestibus accedit atque recedit. Respirantibus enim in profundum ventis, aut revomit maria, aut resorbet. Quique a proximis regionibus diversa vocabula sumpsit: ut Gallicus, Germanicus, Scythicus, Caspius, Hyrcanus, Athlanticus, Gaditanus. Nam Gaditanum fretum a Gadibus dictum, ubi primum ab Oceano maris Magni limen aperitur; unde et Hercules cum Gadibus pervenisset, columnas ibi posuit, sperans illic esse orbis terrarum finem. De mediterraneo mari . Mare Magnum est quod ab occasu ex Oceano fluit et in meridiem vergit, deinde ad septentrionem tendit; quod inde magnum appellatur quia cetera maria in conparatione eius minora sunt. Iste est et Mediterraneus, quia per mediam terram usque ad orientem perfunditur, Euro
Abbreviated transcription (Latin):
are est aquarũ generalis collectio Om¬
nis enim congregatio aquarũ siue
salsȩ sint siue dulces abusiue maria nuncu
mare appellatum coqͦd aquȩ cius amare
sint. Equor aũt uocatum. quia equaliter
sursum est. Et quãuis aquę fluctuantes ue¬
lut montes erigantur. sedatis rursus tempe¬
statibus adequant᷑ Altitudo enim maris
diuersa est indiscreta tamen dorsi eiꝰ equali¬
tas. Ideo aũt mare incrementũ ñ caꝑe. cũ
omnia flumina et om̃s fontes recipiat. hec
causa est. Partim quod influentes undas ip¬
sa magnitudo eiꝰ ñ senciat. demde qͦd ama¬
ra aqua dulce fluentũ consumat. uel qͦd
ipse nubes multũ aquarũ ad setrahant. si¬
ue qͦd illas partim auferant uenti. partĩ
sol exsiccet. postremũ quod ꝑ occulta q̃dam
terrę foramina ꝑcolatę. et ad caput amniũ
fontesq reuolutȩ recurrant. Maris aũt cer¬
tum ñ esse colorẽ s: ꝓ qͣlitate uentoꝵ muta¬
et latimi idẽo nominant. eo qͦd in cir¬

Expanded text:
are est aquarum generalis collectio. Omnis enim congregatio aquarum, sive salsae sint sive dulces, abusive maria nuncupmare appellatum eo quod aquae eius amarae sint. Aequor autem vocatum quia aequaliter sursum est; et quamvis aquae fluctuantes velut montes erigantur, sedatis rursus tempestatibus adaequantur. Altitudo enim maris diversa est, indiscreta tamen dorsi eius aequalitas. Ideo autem mare incrementum non capere, cum omnia flumina, omnes fontes recipiat, haec causa est: partim quod influentes undas ipsa magnitudo eius non sentiat: deinde, quod amara aqua dulce fluentum consumat; vel quod ipsae nubes multum aquarum ad se attrahant; sive quod illum partim auferant venti, partim sol exsiccet; postremum, quod per occulta quaedam terrae foramina percolatus, et ad caput amnium fontesque revolutus recurrat. Maris autem certum non esse colorem, sed pro qualitate ventorum mutaum Graeci et Latini ideo nominant eo quod in cir
Abbreviated transcription (Latin):
rat ignis. F ragilis dictus. co quod facile fran¬
gi potest. Fessus quasi fissus. nec iã integer sa¬
lute. est aũc generale. Dicimus enĩ fessus ani
re quod magis est ꝓprium. et fessus rerũ aca¬
sii uenientiũ. Fatigatus. quasi fatis agitatꝰ.
Formidolosus a formo id est sanguine dictꝰ.
cum se acute uel ad precordia fugiens c̃tra¬
hit sanguis. Nam timor sanguinẽ gelat qͥ
coactus gignit formidinẽ. Unde ẽ illũd. Gcli
sus aũt cum sit timidus. et timendũ signifi¬
cat. Fatiis ideo existimat᷑ dictus quia neq
quod fatur ipse neq quod alii dicunt intel¬
ligit. Eatuos originem duci quidam ꝓu¬
tant amiratoribus fatue fauni uxoris fatidi¬
cȩ eosq primum fatuos appellatos qͦd pret̾
modum obstupefacti sunt. uaticinn illius us¬
q ad amentiam. Fautor. abeo qͦd faueat
et consentiat. Fictor appellatus afingendo
et cõponendo aliquid. sicut capillos muli¬

Expanded text:
rat ignes. Fragilis dictus eo quod facile franrat ignes. Fragilis dictus eo quod facile frangi potest. Fessus, quasi fissus, nec iam integer salute: est autem generale. Dicimus enim fessus animre, quod magis est proprium; et fessus rerum a casu venientium. Fatigatus, quasi fatis agitatus. Formidolosus a formo, id est sanguine, dictus, cum se a cute vel a praecordia fugiens contrahit sanguis. Nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit formidinem, unde est illudVirg. Asus autem cum sit timidus, et timendum significat. Fatuus ideo existimatur dictus, quia neque quod fatur ipse, neque quod alii dicunt intellegit. Fatuos origine duci quidam putant a miratoribus Fatuae, Fauni uxoris fatidicae, eosque primum fatuos appellatos, quod praeter modum obstupefacti sunt vaticiniis illius usque ad amentiam. Fautor, ab eo quod faveat et consentiat. Fictor appellatus a fingendo et conponendo aliquid, sicut capillos muli
Abbreviated transcription (Latin):
quoa sit frequenti foctu exhausta partus enĩ
eam assiduus debilem readit.
acundus dictus. quia facile fari possit. Fa¬
cctus. qui iocos et lusus gestis et factis cõm̃¬
dat a faciendo dictus. Frugalis. a fruge nomi¬
natus. id est a fructu ud parsimonia. siue ut alii
tor aũt latine dicit᷑ et qui dat mutuũ et qͥ
accipit. Flamines. pontifices idoloꝵ. Felix
dicitur qui felicitatẽ dat. Felix qui accipit et
felix ꝑ quem dat᷑ felicitas. ut felix tempus. fe¬
lix locus. Fidelis ꝓco quod fit ab eo i quod di¬
cit uel ꝓmittit bonum. Facilis afaciendo nec
tardus. Firmmus unde et formosus. Fortis qͥa
fert aduersa uel quecũq acciderint. suic a fer¬
ro quod sit durus nec molliat᷑. Formosus a
forma dictus. Formum em̃ ueteres calidum
et feruens dixerunt. Feruor cr̃ sanguinem
inouet . et sanguis pulchritudmẽ ł edus nom̃
habet ab hirco et ab hedo. f littra d addita.
Hunc ueteres in graui significatione pone

Expanded text:
quod sit frequenti fetu exhausta. Partus enim quod sit frequenti fetu exhausta. Partus enim eam assiduusa debilem reddit. F Facundus dictus, quia facile fari possit. Facetus, qui iocos et lusus gestis et factis conmendat, a faciendo dictus. Frugalis a fruge nominatus, id est a fructu vel parsimonia, sive, ut alii tor autem Latine dicitur et qui dat mutuum et qui accipit. Flamines, pontifices idolorum. Felix dicitur qui felicitatem dat, felix, qui accipit: et felix, per quem datur felicitas, ut felix tempus, felix locus. Fidelis, pro eo quod fit ab eo id quod dicit vel promittit bonum. Facilis, a faciendo, nec tardus. Firmus, unde et formosus. Fortis, quia fert adversa vel quaecumque acciderint: sive a ferro, quod sit durus nec molliatur. Formosus a forma dictus. Formum enim veteres calidum et fervens dixerunt. Fervor enim sanguinem movet, et sanguis pulchritudinem. Foedus nomen habet ab hirco et haedo, F littera addita. Hunc veteres in gravi significatione poneb
Abbreviated transcription (Latin):
re. siue sine aliis. Exesus. quia percomesꝰ.
Est enim aridus. tenuis et exilis. Ex haustꝰ.
quia consumptus ẽ. et inanis effectꝰ. Ex san¬
guis eo qͦd sit extra sanguinẽ. Exanimis
est mortuus. Ex animis aut̃ et ex animꝰ dici¬
mus. sicut unanimis et unanimꝰ. inermꝰ¬
et in ermis. et hoc nr̃o arbitrio subiacet. Ex¬
ustus dicit᷑ de qͦ nichil suꝑest quasi ualde
ustus. Ex enĩ ꝑ ualde ponit᷑. Exosus ab
odio dictus Nam antiqui et odi dicebant.
tio sit. Exequutor. ab exequendo. idem et exa¬
ccor. Effractor. quod sit expugnator cdaustroꝵ.
Efferatuis. mente ferina effectũs. et ultra huma¬
num modũ excedens. Effrenatiis. ab eo qͦa sic
preceps et ꝓnus. et sine freno rationis. Eunu¬
chus grecum nomen est qͦd est spado. hoꝵ qͥdã
cocunt. sed tamen uirtus in semine nulla est.
Liquorem enimhabent et emittunt sea add giq̃¬
nendum mane atq inualidum. Effocta. ab co

Expanded text:
re sive sine illis. 90 Exesus, quasi percomesus. re sive sine illis. 90 Exesus, quasi percomesus. Est enim aridus, tenuis et exilis. Exhaustus, quia consumptus est, et inanis effectus. Exsanguis, quod sit extra sanguinem. 91. Exanimis, est mortuus. Exanimis autem et exanimus dicimus, sicut unanimus, et unanimis, inermus, inermis, et hoc nostro arbitrio subjacet. 92. Exustus dicitur, de quo nihil superest, quasi valde ustus. Ex enim pro valde ponitur. Exosus ab odio dictus; nam antiqui, et odi dicebant, tio sit. Executor, ab exequendo. Idem et exactor. Effractor, quod sit expugnator claustrorum. Efferatus, mente ferina effectus et ultra humanum modum excedens. Effrenatus, ab eo quod sit praeceps et pronus et sine freno rationis. Eunuchus Graecum nomen est, quod est spado. Horum quidam coeunt, sed tamen virtus in semine nulla est. Liquorem enim habent et emittunt, sed ad gignendum inanem atque invalidum. Effeta ab eo,
Abbreviated transcription (Latin):
tem habet in qualibet re facienda. Hinc et
efficiens a faciendo dictus. Exspes. qͦd sit sinc
spe. Expers quia extra partẽ. Caruit cnim
parte. Fixsors. quia extra sortẽ est. Eixsul. qͥa
extra solũ suum est. quasi trans solũ missus.
aut extra solũ uagus. nã exulare dicunt᷑ qͥ
ertra solum eunt. Extorris. quia extra t̾rã
suam est. quasi exterris. sed ꝓprie extorris.¬
cum ui expulsus. et cũ terrore solo pacrio eie¬
ctus et extorris ex terra sua pulsus. Enxt̾ris
citra terram aut extra terminos suos. quia
ꝯtra erratur. Exterminator . ñ ille qͥuulgo
dicitur ad anioethiia. sed qui deicit et expel¬
lit a terminis ciuitatis. Exterminatꝰ. ab eo
quod sit &tra terminos suos eiectꝰ. Sic et ext̾̃¬
nus eoquod sit alienȩ terrȩ. Egens et egenus.
sine gente uel genere indigens. Exigius.
multum egens. Ex cnĩ ꝑ ualde ponit᷑. Exi¬
lis tenins: quod possit quãuis ꝑ angustũ exi¬

Expanded text:
tem habet in qualibet re facienda. Hinc et tem habet in qualibet re facienda. Hinc et efficiens a faciendo dictus. Exspes, quod sit sine spe. Expers, quia extra partem; caruit enim partem. Exsors, quia extra sortem est. Exul, quia extra solum suum est; quasi trans solum missus, aut extra solum vagus. Nam exulare dicuntur, qui extra solum eunt. Extorris, quia extra terram suam est; quasi exterris. Sed cum vi expulsus, et cum terrore solo patrio ejectus; et extorris, ex terra sua pulsus. 87. Extorris, extra terram: aut extra terminos suos, quia exterretur. 88. Exterminator, non ille, qui vulgo dicitur ἀφανὴς εἶναι, sed qui dejicit 470 et expellit a terminis civitatis. Exterminatus, ab eo quod sit extra terminos suos ejectus; sic et externus, eo quod sit alienae terrae. 89. Egens, et egenus, sine gente, et sine genere, indigens. Exiguus, multum egens. Ex enim pro valde ponitur. Exilis, tenuis, quod possit quamvis per angustum exi
Abbreviated transcription (Latin):
quod decegit qͦd latebat. Dilator qͦa dif¬
fert ad ꝓferendum. Desidiosus. tardus pi¬
ger. adesiderdo uocatus. idest ualde seden¬
do. Idem et residdens a residendo. De enim
hic. augentis est. Delirus. mente defectꝰ ꝑę
et quasi alira aberret. Lira est cnĩ aratio¬
nis genꝰ. cũ agricolȩ facta semente dirigt̃
sulcos. in quo omĩs seges decurrit. Demens
idemq amens id est sine mente. uel qͦd dmi¬
nutionem habet mentis. Desipiens. eo qͦd mmi¬
niis sapere incipit quã quod solebat. Dãnatꝰ
et dãnabilis. quoꝵ prior iã addictꝰ est. seqͥnis
ootest addici. Degulator. qͦd gulȩ sit deditus.
loquens. ꝓfusus eloquio. Exertus in loꝗͣ¬
do expecsitus. Exerere enĩ ꝓferre uel expe¬
dire est Fruditus. quia ñ rudis sed iã doctus.
Frocitus. multum peritus. Ex enĩ hic ꝓual¬
de ponitur. Expers uero qui est extraꝑitiã
de cminens. Efficax dictꝰ qͦa nullã difficulta¬

Expanded text:
quod detegit quod latebat. Dilator, quia difquod detegit quod latebat. Dilator, quia differt ad proferendum. Desidiosus, tardus, piger, a desidendo vocatus, id est valde sedendo. Idem et resides a residendo. 'De' enim hic augentis est. Delerus, mente defectus peret quasi a lira aberret. Lira est enim arationis genus, cum agricolae facta semente dirigunt sulcos, in quos omnis seges decurrit. Demens, idem qui amens; id est sine mente, vel quod diminutionem habeat mentis. Desipiens, eo quod minus sapere incipit quam quod solebat. Damnatus et damnabilis: quorum prior iam addictus est, sequens potest addici. Degulator, quod gulae sit deditus. E Eloquens, profusus eloquio. Exertus, in loquendo expeditus. Exerere enim proferre vel expedire est. Eruditus, quia non rudis, sed iam doctus. Expertus, multum peritus. 'Ex' enim hic pro valde ponitur. Expers vero, qui est extra peritiam de eminens. Efficax dictus, quia nullam difficulta
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. uel ut extremũ sp̃m redderent cerit.
uel ut possent atranseuntibus forte crari qͥ
aliquando simili laborauerant morbo. Degt̃¬
ner aut ignobilis. aut quod sit impari qt ne¬
re. aut si dũ sit genere optimo natus. in hone¬
ste tamen uiuit. De crepitus. quod morte p¬
pior. quasi ad mortis tenebras uertat. sic̃ crt¬
pusculum tempus noctis Alii dicunt decre¬
pitum ñ qui senectute auulsus est. sed quiiã
crepare desierit. id est loqui cessauerit. Dep̃¬
ciatus abco quod sit uilis. nec aliquo preco
dignus. Dirus preparcus et teter quasi di¬
uina ira inid actus. Nam dirum dicit᷑ qͦd
diuma infert᷑ ira. alias dirus magnus Dẽ¬
hiscens. ualde̾ hisce̾ns. Hic̃ cnĩ deaugentis est.
orsum aspiciat. uel contẽptui habeat. Du¬
losus insidiosus uel malignus. ab eo qͦd de¬
ludat. Ut enim decipiat᷑. occultã maliciã
blandis sermonibus oenat. Dubius. quasi¬
incertus duarũ uiarũ. Delator dictus. co

Expanded text:
rentur, vel ut extremum spiritum redderent terrae, rentur, vel ut extremum spiritum redderent terrae, vel ut possent a transeuntibus forte curari, qui aliquando simili laboraverant morbo. Degener, aut ignobilis, aut quod sit inpari genere, aut si dum sit genere optimo natus, inhoneste tamen vivit. Decrepitus, quod morti propior quasi ad mortis tenebras vertat, sicut crepusculum tempus noctis. Alii dicunt decrepitum non qui senectute avulsus est, sed qui iam crepare desierit, id est loqui cessaverit. Depretiatus, ab eo quod sit vilis nec aliquo pretio dignus. Dirus, praeparcus et teter, quasi divina ira in id actus. Nam dirum dicitur quod divina infertur ira. Alias dirus, magnus. Dehiscens, valde hiscens. Hic enim 'de' augentis est, orsum aspiciat vel contemptui habeat. Dolosus, insidiosus vel malignus, ab eo quod deludat. Ut enim decipiat, occultam malitiam blandis sermonibus ornat. Dubius, incertus; quasi duarum viarum. Delator dictus eo
Abbreviated transcription (Latin):
et ideo dispensator. quia priꝰqui dabant pecu¬
niam ñ numerabant cã. sed appendebant.
Dnies abęre uocatus. Decorus ꝑfectus adecẽ.
Oulcis.
Decens.
compositys anumero decem dictus. Hinc et
decorus et decibilis. Docibilis.
Directus eoqͦd in rectũ uadit.
Ollctus a diligentia Hec sunt enĩ signa di¬
ligendi. Delibutus de oleo unctus. ut athlete
solent uel inceromate pueri. Hinc et delibutũ
gaudio᷑. id est ꝑfusum. uel plenũ. Delicatꝰ qͥd si
deliciis pastus uiuens in epulis et nitore corpo¬
ris. Dcfessus. semꝑ infirmus quasi diu fessus. Oe¬
bilis. quod ꝑbilem factus sit fragilis. bilis enim
humor est afficiens corpus. Decolor quod dest
illi color. Desperatus ulgo uocat᷑ malus ac
perditus. nec iam ulbꝰ ꝓsp̾ere sp̃ei. Dicit᷑ aũt
per similicudinem egrorum. qui affecti et sine
spe deponunt᷑. Consuctudo aut̃ erat apud
ueteres. ut desperati ante ianuas suas colloca¬

Expanded text:
Et ideo dispensator quia prius qui dabant pecuEt ideo dispensator quia prius qui dabant pecuniam non numerabant eam, sed adpendebant. Dives ab aere vocatus. Decorus, perfectus, a decem. Dulcis. Decens, conpositus, a numero decem dictus. Hinc et decorus et decibilis. Directus, eo quod in rectum vadit. Dilectus a diligentia. Haec sunt enim signa diligendi. Delibutus, de oleo unctus, ut athletae solent, vel in cereumate pueri. Hinc etTer. Phorm. 856 'delibutum gaudio,' id est perfusum vel plenum. Delicatus, quod sit deliciis pastus, vivens in epulis et nitore corporis. Defessus, semper infirmus, quasi diu fessus. Debilis, quod per bilem factus sit fragilis. Bilis enim humor est afficiens corpus. Decolor, quod desit illi color. Desperatus vulgo vocatur malus ac perditus nec iam ullius prosperae spei. Dicitur autem per similitudinem aegrorum qui affecti et sine spe deponuntur. Consuetudo autem erat apud veteres ut desperati ante ianuas suas conloca
Abbreviated transcription (Latin):
Curuus.
Cecus appellat᷑ qͦd
careat uisu Est enĩ luminbus amissis. Cecus
est qui utroq oculo ñ uidet. Caducus. a caden¬
do dictus. Idem lunaticus eo qͦd certę lune
tempore patiat᷑. Confusus. a confusione sce¬
leris appellatus. Inde et confusio. Conuul¬
sus dicit᷑ cui sua ui aliqua adimunt᷑. Unde
et conuulsa nauis. cui cminentia ui tẽpesta¬
sȩ undis. Quasi mutilatę. Consũptꝰ totus
sumptus et deuoratus. Conciliatrix. obsoci¬
etatem flagitiosȩ consensionis dicta co qͦd in¬
tercurrat. alienũq nundinet corpus.
Hanc gtiã et lenonem uocant. Cirtũforanꝰ.
qui aduocationũ causa circũ fora et c̃uentꝰ¬
Uminus ꝑ deriuationem uagat᷑.¬
Aictus qͦd domui presit. Discrtus doctꝰ
a disserendo dictus. Disposite enĩ disserit. Do¬
ctus. a docendo. inde et dictor. Docilis. ñ qͦa
sit doctus. sed qͥa doceri pot̃. Est eñ ingenio¬
sus et ad discendum aptus. Discipulus a dis¬
ciplina dictus. Disciplina aũt adiscendo

Expanded text:
Curvus. Caecus appellatus, quod careat visum. Est enim luminibus amissis. Caecus est qui utroque oculo non videt. Caducus a cadendo dictus. Idem lunaticus eo quod certo lunae tempore patiatur. Confusus a confessione sceleris appellatus. Inde et confusio. Convulsus dicitur, cui sua vi aliqua adimuntur. Unde et convulsa navis, cui eminentia vi tempestaptem convulsae undis, quasi mutilatae. Consumptus, totus sumptus et devoratus. Conciliatrix ob societatem flagitiosae consensionis dicta, eo quod intercurrat alienumque nundinet corpus. Hanc etiam et lenonem vocant. Circumforanus, qui advocationum causa circum fora et conventminus per derivationem dictus, quod domui praesit. Disertus, doctus, a disserendo dictus, disposite enim disserit. 66. Doctus a docendo, inde et doctor. Docilis, non quod sit doctus, sed quia doceri potest; est enim ingeniosus, et ad discendum aptus. Discipulus a disciplina dictus, disciplina autem a discendo
Abbreviated transcription (Latin):
uo. Atauus: ab aui pat̾. Tritauus. ataui pat̾.
qͣi tretauus. id c̃. quartus supra abauum.
Sed tritauus ultimũ cognationis nomen ẽ.
familia enĩ orit᷑ a patre. terminat᷑ in tritauo.
filius ⁊ filia a familia dicti ft̃. lp̃i enĩ pͥmi
in ordine nascentiũ existunt. unde ⁊ corne¬
lia familia stirpis ip̃a om̃is a cornelio orta.
familia aũ a femore. femur enĩ. genus ⁊ tups
cat᷑. Qnatus dictus qͥa generatus. uude ⁊ ꝑ
.g. scribit᷑. Soboles. eo qd substitutio sit ge¬
neris. Quadriꝑtitus ẽ. aũ ordo filioꝵ ita.
Uingenitus. pͥmogenitus. medius. nouissi¬
nec post ullus. Primogenitus ante quem
nullus. medius inter om̃s. nouissimꝰ pꝰ om̃s.
Idem ⁊ minimus a monade. Nouissimus
aũ ꝓpter qd nouus. qͥa ceteri p̾cedendo antiqͥ¬
ores existiuit. Quatuor etiã modis filii appel¬
lant᷑. Natura. unitatione. adoptione. doctri
na. Natura. ueluti cũ diciuit᷑ filii abrahȩ

Expanded text:
vo. Atavus abavi pater. Tritavus atavi pater, vo. Atavus abavi pater. Tritavus atavi pater, quasi tetravus, id est quartus super avum. Sed tritavus ultimum cognationis nomen est. Familia enim oritur a patre, terminatur in tritavo. Filius et filia a familia dicti sunt; ipsi enim primi in ordine nascentium existunt. Unde et Cornelia familia stirps ipsa omnis a Cornelio orta. Familia autem a femore. Femore enim genus et stircatur. Gnatus dictus, quia generatus. Unde et per g scribitur. Suboles, eo quod substitutio sit generis. 14. Quadripertitus est autem ordo filiorum, ita: Unigenitus, primogenitus, medius, novissinullus. Primogenitus ante quem nullus. Medius, inter omnes. Novissimus, post omnes. Idem et minimus a monade. NOVISSIMUS autem propter quod novus, quia caeteri praecedendo antiquiores existunt. 15. Quatuor etiam modis filii appellantur, natura, imitatione, ana. Natura, veluti quum dicuntur filii Abrahae
Abbreviated transcription (Latin):
puuit᷑. hinc creatores parentes dicunt᷑. Mater
dr᷑. qd exinde efficiat᷑ aliqͥd. Mater enĩ qͣi ma-¬
teria. Nam causa pat̾ est. Paterfamilias aũ
dictus. qđ om̃ib in familia sua positis seruis
tanqͣm pater filiis patria dilectione consulit.
seruoꝵ q conditionẽ. a filioꝵ esfectu ñ disc̾nit.
s quasi unum menbrũ amplectit᷑. hunc
enĩ exortum est. nomen patrisfamilias.
Qui aũ inique dominant᷑ in seruis.
hoc se nomine nequaqͣm reputent appel¬
lari. Matrẽfamilias uide uocari. qͥa per
quandã uiris sollennitatẽ. in familiam
transit mariti. Tabule enĩ matͥmoniales
instrumenta emptionis sue ft̃. Alias sicut
matrona est. mater pͥmi pueri. id ẽ. qͣi ma¬
ter nati. ita materfamilias illa e̾: que plu¬
res enixa est. Nam familia ex duob ẽẽ inci¬
pit. Auus. patris pat̾ est: ab euo dictus .i.
ab antiqͥtate. Pauus. aui pater est: qi ipe

Expanded text:
piuntur. Hinc creatores parentes dicuntur. Mater piuntur. Hinc creatores parentes dicuntur. Mater dicitur, quod exinde efficiatur aliquid. Mater enim quasi materia; nam causa pater est. Pater familias autem dictus, quod omnibus in familia sua positis servis tamquam pater filiis patria dilectione consulit, servorumque condicionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi unum membrum amplectit. Hinc enim exortum est nomen patri familias. Qui autem inique dominantur in servis, hoc se nomine nequaquam reputent appellari. Matremfamilias inde vocari, quia per quandam iuris sollemnitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt. Alias sicut matrona est mater primi pueri, id est quasi mater nati, ita materfamilias illa est quae plures enixa est. Nam familia ex duobus esse incipit. Avus patris pater est, ab aevo dictus, id est ab antiquitate. Proavus avi pater est, quasi p
Abbreviated transcription (Latin):
postea sub consulib ꝑ testamenta in urbe roma¬
na effecti fc̃. Dicti aũ ciues romani. qͥa testam̃to
liberi effecti. in numerũ romanoꝵ ciiũ redi¬
gunt᷑. his pͥmus aditus erat in urbe roma cõ¬
morari. eȩteris aũ libertis ꝓhibebat᷑ ne uł in
urbe roma uł infra septimũ ab urbe milla
exis. Soluit enĩ tributũ auctoris
In hoc enĩ uocabulo. pͥma successio ẽ. ħȩdita¬
tis ⁊ generis. ut sint filii ⁊ nepotes. Pheres est.
qͥ loco heredis fungit᷑. gͣi ꝓ herede. Est enumn
aut institutus aut substitutus. Pater ẽ: a quo
initium nascit᷑ generis. Itaq is pat̾familias uo¬
citat᷑. Pater aũ dictus. eo qd patratione ꝑ acta
filiũ ꝓcreet. Patratio enĩ est. rei uenerie com¬
sũmatio. Iucretius. ⁊ bene patra patrum. sie¬
uitores aũ a gignendo. ⁊ parentes qiͣ parientes.
idẽ ⁊ creatores. Crementũ enĩ ẽ semen masculi.
Unde ⁊ animalium ⁊ hominũ corpora conci¬

Expanded text:
postea sub consulibus per testamenta in urbe Romapostea sub consulibus per testamenta in urbe Romana effecti sunt. 52. Dicti autem cives Romani, quia testamento liberi effecti in numerum Romanorum civium rediguntur. His primum aditus erat in urbe Roma commorari, caeteris autem libertis prohibebatur, ne vel in urbe Roma, vel intra septimum ab urbe milliaaeris, solvit enim tributum auctoris. In hoc enim vocabulo prima successio est haereditatis et generis, ut sunt filii et nepotes. 2. Prohaeres est qui loaut institutus, aut substitutus. Pater est, a quo initium nascitur generis. Itaque is paterfamilias vocitatur. Pater autem dictus eo quod patratione peracta filium procreet. Patratio enim est rei veneriae consummatio. Lucretius4, 1129: Et bene patra patrum. Genitores autem a gignendo; et parentes quasi parientes. Idem et creatores. Crementum enim est semen masculi, unde animalium et hominum corpora conci
Abbreviated transcription (Latin):
liberatus. Frat enĩ pͥus iugo seruitutis addi¬
ctus. Libertoꝵ aũ filii. apud antiqͦs libertim
appellabant᷑ qͣi de liberis nati. Nunc uͦ libertinꝰ
aut a liberto factus. aut possessus. Manu missus
dr̃. ꝯͣi manu emissus. Apud ueteres enĩ. ꝯͦtiens
manumitcebant alapa ꝑcussos circũagebant¬
⁊ liberos cõfirmabant. Unde ⁊ manumissi di¬
cti. eo qd manu emitterent᷑. Dediticii. pͥmũ a
teditione sunt nuncupati. Deditio eñ dr̃ qͣndo
se uicti aut uincendi hostes uictorib tracduã.
qͥb hec origo nominis fuit. Dũ quonddã aduer¬
sus popłm romanũ serui armis sumptis dimi¬
cassent. uicti se dederunt. comp̾hensi q uaria
turpitudine affecti fc̃. Ex his qͥdam postea.
a dñis manumissi ꝓpter supplitioꝵ notas ꝯͣs
manifeste ꝑpessi sc̃. ad dignitatem ciuum
ditam. apt̾ latinos fiebant. ñ qm ꝑ testam̃tũ
nec suos heredes facere poterant. Ciues romani

Expanded text:
liberatus. Erat enim prius iugo servitutis addiliberatus. Erat enim prius iugo servitutis addictus. Libertorum autem filii apud antiquos libertini appellabantur, quasi de libertis nati. Nunc vero libertinus aut a liberto factus, aut possessus. Manumissus dicitur quasi manu emissus. Apud veteres enim quotiens manu mitet liberos confirmabant; unde et manumissi dicti, eo quod manu emitterentur. 49. Dedititii primum a deditione sunt nuncupati. Deditio enim dicitur quando se vincti aut vinciendi hostes victoribus tradunt, quibus haec origo nominis fuit. Dum quondam adversus populum Romanum servi armis sumptis dimicassent, vincti se dederunt, comprehensique varia turpitudine affecti sunt. 50. Ex his quidam postea a dominis manumissi propter suppliciorum notas, quas manifeste perpessi sunt, ad dignitatem civium ditam apud Latinos fiebant nunquam per testamenec suos haeredes facere poterant, cives Romani
Abbreviated transcription (Latin):
noraut᷑ eoꝵ parentes qͥb orti existunt. Sunt
enĩ de longingua regione. Urbam uocabant᷑
qͥ rome habitabant. qͥ uͦ in ceteris locis oppicda¬
ni. Nam sola urbs roma. cetera oppicla. famuli
st̃. ex ꝓpͥa seruoꝵ familia orti. Serui aũ uoca¬
bulũ inde traxerunt. qđ hi qͥ iure belli pos¬
sent occidi. a uictorib conseruabant᷑. ⁊ serui
fiebant. a seruando scilicet serui appellati.
Ancille a sustentaculo uocate. Ancon enĩ grece
cubitus dr̃. unde ⁊ anconẽ dicimus. Mancipiũ
est. qͥcqͥd manu capi subdi q potest. ut homo.
equs. oͣuis. hec enĩ animalia. statim ut nata
st᷑. mancipia eẽ putant᷑. Nam ⁊ ea que in be¬
stiarum numero st̃. tc̃ uident᷑ mancipia ẽẽ.
qͣndo capi siue domari cȩperuit. Ingenui di¬
cti. qͥa in genere hñt libertatẽ. ñ in facto sicut
liberti. Unde ⁊ eos greci eugenes uocant. qd̾
suit bomi generis. Libertus aũ uocatus. ꝯͣsi

Expanded text:
norantur eorum parentes, a quibus orti existunt. Sunt norantur eorum parentes, a quibus orti existunt. Sunt enim de longinqua regione. Urbani vocabantur, qui Romae habitabant. Qui vero in ceteris locis, oppini. Nam sola urbs Roma, caetera oppida. 43. Famuli sunt ex propria servorum familia orti. Servi autem 436 vocabulum inde traxerunt, quod hi qui jure belli possent occidi a victoribus, conservabantur, et servi fiebant, a servando, scilicet servi appellati. 44. Ancillae a sustentaculo vocatae, ἀγκὼν enim Graece cubitus dicitur, unde, et anconem dicimus. 45. Mancipium est quidquid manu capi, subdique poteequus, ovis. Haec enim animalia statim ut nata sunt, mancipium esse putantur. Nam et ea, quae in bestiarum numero sunt, tunc videntur mancipium esse, quando capi sive domari coeperint. Ingenui dicti, quia in genere habent libertatem, non in facto sicut liberti. Unde et eos Graeci εὐγενεῖς vocant, quod sint boni generis. Libertus autem vocatus quasi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi ꝓpter curatores. sic̃ ꝑconsul ꝑ consule.
Colomi st̃ cultores aduene. dicti a cultura
agri. Sunt enĩ aliunde uenientes. atq ali¬
enũ agrum locatum colentes. ac debentes cõ¬
ditionẽ genitali solo. ꝓpter agri culturã sub
dĩo possessoris ꝓ eo gđ his locatus ẽ fundus.
Coloni aũ quatuor modis dicunt᷑. Nam colo¬
ni aut romani st̃. aut coloni latini. aut colo¬
ni auxiliares. aut colom ruris pͥuati. Inqͥlim
uocati. qͣsi incolentes aliena. ñ enĩ hñt ꝓpͥam
sedem. s in terra aliena habitant. Differt aũ
int̾ inqͥlinũ ⁊ aduenam. Inqͥlim enĩ ft̃ qͥ
enngrant: ⁊ ñ ꝓpetuo permanent. Aduene
aũ uł incole quã aduenticii ꝑhibent᷑. s per¬
manentes. E inde incole: qͥa iam habitatores
ft̃ ab incolendo. Indigene stͣ inde geniti. ⁊ in
eodem loco nati uͥ habitant. Incola aũ. ñ incli¬
genã s aduenã indicat. Peregͥm dicti. eo ꝯd ig¬

Expanded text:
quasi propter curatores, sicut proconsul pro consule. quasi propter curatores, sicut proconsul pro consule. Coloni sunt cultores advenae, dicti a cultura agri. Sunt enim aliunde venientes atque alienum agrum locatum colentes, ac debentes conditionem genitali solo propter agri culturam sub dominio possessoris, pro eo quod his locatus est fundus. Coloni autem quattuor modis dicuntur. Nam coloni aut Romani sunt, aut coloni Latini, aut coloni auxiliares, aut coloni ruris privati. Inquilini vocati quasi incolentes aliena. Non enim habent propriam sedem, sed in terra aliena inhabitant. Differt autem inter inquilinum et advenam. Inquilini enim sunt qui emigrant, et non perpetuo permanent. Advenae autem vel incolae adventicii perhibentur, sed permanentes; et inde incolae, quia iam habitatores sunt, ab incolendo. Indigenae sunt inde geniti, et in eodem loco nati, ubi inhabitant. Incola autem non indigenam, sed advenam indicat. Peregrini dicti eo quod ig
Abbreviated transcription (Latin):
patre incerto ꝓgenitũ. Priuati st̃. extranei
ab officiis publicis. Est enĩ nom̃ magistratũ
habenti contrariũ. E dicti pͥuati. qđ sint ab
officio curie absoluti. Mercennarii st̃ : qͥ
seruiunt accepta mercecde. Idem ⁊ barones
greco nomine. qđ suit fortes in laborib Ba¬
ria enĩ dr̃ grauis qd̃ ẽ fortis. cui contrariꝰ
est leuis idẽ. infirmus. Publicani appellan¬
tͦ conductores uectigalium fisci. uł rerũ
publicarũ. siue qͥ uectigalia publica exi¬
gunt. uł qͥ ꝑ negocia scłi lucra sectant᷑. uñ
⁊ cognominati ft̃. Uillicus ꝓͥe uille guber¬
nator ẽ. unͣ ⁊ a uilla uillicus nom̃ accepit.
Interdũ aũ uillicus ñ gubernationẽ uille.
s dispensationẽ uniu̾se domus tullio int̾¬
pretante significat. qd uniu̾sarũ possessio¬
nũ ⁊ uillarũ dispensatorem. Auctores idem
⁊ curatores. ab agendo ⁊ curando uocati. Pro¬
curatores uͦ eo qł uice curatoris fungant᷑.

Expanded text:
patre incerto progenitum. Privati sunt extranei patre incerto progenitum. Privati sunt extranei ab officiis publicis. Est enim nomen magistratum habenti contrarium, et dicti privati quod sint ab officiis curiae absoluti. Mercennarii sunt qui serviunt accepta mercede. Idem et barones Graeco nomine, quod sint fortes in laboribus. βαρὺς enim dicitur gravis, quod est fortis. Cui contrarius est levis, id est infirmus. Publicani appellantur conductores vectigalium fisci, vel rerum publicarum, sive qui vectigalia publica exigunt, vel qui per negotia saeculi lucra sectantur. Unet cognominati sunt. 33. Villicus proprie villae gubernator est. Unde et a villa VILLICUS nomen accepit. Interdum autem villicus non gubernationem villae, sed dispensationem universae domus, Tullio intpretante significat, quod est universarum possessionum et villarum dispensatorem. Actores idem et curatores ab agendo et curando vocati. Procuratores vero, eo quod vice curatoris fungantur,
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ñ ẽ decurio qͥ sũmam ñ uitulit. uł
curiam participauit. Curiales aũ idẽ ⁊ de¬
curiones. Et dicti curiales. qͥa cuulia mu¬
nera ꝓcurant. ⁊ exequunt᷑. Principales ma¬
gistratus ⁊ duũuirales. curaliũ officioꝵ
cedines sunt. Principales dicti. qd pͥmi
suit magistratib. Magistratus uͦ qł ma-¬
iores sunt reliqͥs officiis duũ iurales. Tabel¬
no uocatus. eo qd sit poͬtitor tabellarum.
leem exceptor uł scͥptor. idem ⁊ scriba ptibli¬
cus. qͥa eatantũ que gestis publicant᷑ scͥbit.
Burgarii a burgis dicti. qͥa crebra ꝑ limites
habitacula constituta. buirgos uulgo uocanł.
unde ⁊ burgundionũ genti nom̃ inhesit.
quos qͦndam subacta germania romani ꝑ
castra disposuert̃. atq ita nom̃ ex locis sũp¬
serunt. Collegiati dicunt᷑. qđ eoꝵ ex colle¬
gio custodiis ꝙ depittent᷑. qͥ facinus aliqd̃
cõmisert̃. Est enĩ sordidissimũ genꝰ homiñ.

Expanded text:
Unde non est decurio, qui summam non intulit vel Unde non est decurio, qui summam non intulit vel curiam participavit. Curiales autem idem et decuriones. Et dicti curiales, quia civilia munera procurant et exequuntur. Principales, magistrati et duumvirales curialium officiorum ordines sunt. Principales dicti, quod primi sint magistratibus. Magistrati vero, quod maiores sunt reliquis officiis. Duumvirales  . Tabellio vocatus eo quod sit portitor tabellarum. Idem exceptor, idem et scriba publicus, quia ea tantum, quae gestis publicantur, scribit. Burgarii a burgis dicti, quia crebra per limites habitacula constituta burgos vulgo vocant. Unde et Burgundionum gentis nomen inhaesit, quos quondam subacta Germania Romani per castra disposuerunt, atque ita nomen ex locis sumpserunt. Collegiati dicuntur, quod ex eorum collegio custodiisque deputentur, qui facinus aliquod commiserunt. Est enim sordidissimum genus hominum
Abbreviated transcription (Latin):
plebs a senatu ⁊ consulib p̾meret᷑. tunc
ip̃a sibi tͥbunos. qͣi ꝓpͥos iudices & defensors
creauit. qͥ eoꝵ libertatem tuerent᷑. ⁊ eos ad¬
uersus inuiriam nobilitatis defenderent.
Unde ⁊ defensores dicti. eo qđ plebẽ sibi cõ¬
missani. contra insolentiã imꝑboꝵ defencdans.
At contra nc̃ qͥcdam. euersores ñ defensores er
istunt. Humerarii uocati st̃. qͥa publicum
numũ exariis inferunt. Functi ab eo qd
fungant᷑ offitio ⁊ honore aligͦ dicti. Hinc ⁊
defunctos mortuos dicimus: qͥa cõpleuert̃
uite officia. Nichil enĩ iam faciunt. Muni¬
cipes st̃. in eodem municipio nati. ab offitio
munerũ dicti. eo qł pubica munia accipi¬
ant. Munia enĩ officia ft̃. uude ⁊ inmunes
dicunt᷑. qͥ nullum gerunt officiũ. Muni¬
cipales. originales ciues. ⁊ in loco officium
gerentes. Decuriones dicti. ꝯd sint de ordi¬
ne curie. Officium enĩ curie administrant.

Expanded text:
plebs a senatu et consulibus premeretur, tunc plebs a senatu et consulibus premeretur, tunc ipsa tribunos quasi proprios iudices et defensores creavit, qui eorum libertatem tuerentur et eas adversus iniuriam nobilitatis defenderent. Unde et defensores dicti, eo quod plebem sibi commissam contra insolentiam improborum defendant. At contra nunc quidam eversoristunt. Numerarii vocati sunt, quia publicum nummum aerariis inferunt. Functi, ab eo quod fungantur officio et honore aliquo dicti. Hinc et defunctos mortuos dicimus, qui conpleverunt vitae officia; nihil enim iam faciunt. Municipes sunt in eodem municipio nati, ab officio munerum dicti, eo quod publica munia accipiunt. Munia enim officia sunt. Unde et inmunes dicuntur, qui nullum gerunt officium. Municipales originales cives et in loco officium gerentes. Decuriones dicti, quod sint de ordine curiae. Officium enim curiae administrant.
Abbreviated transcription (Latin):
romauus erat. Deinde accipiebat honorẽ se¬
natorie dignitatis. Censores. apd̃ ueteres ro¬
manos erant. Est enĩ nom̃ censoris dignitas
iudicialis. Censere enĩ iudicare ẽ. Item cen¬
sores st̃. patmonioꝵ iudices. a censu exis appella¬
ti. Iudices dicti. qͣsi ius dicentes popło. siue ꝯeł
iure disceptent. Iure aũ dispitate c̾. iust. m¬
dicare. Non est aũ udex: si ñ ẽ in eo uifticra
Presides. rectores eccłie uł ꝓuincie st̃ dicti qo
presunt. Pretores aũ qͣsi preceptores cuistatis
⁊ pͥncipes idest. & questores. qͣsi quesitores. n
ꝯđ questionib presunt. Consiliũ em̃ ⁊ cau¬
sa apud eos ẽ. Proceres st̃ pͥncipes ciuitatis.
ꝓces dicunit᷑. eo qd pͥmũ ꝓceclant. Hinc ad
pͥmores facta translatio. qd̾ a cetera multi¬
tudine ꝓminent. Tribum dicti. qđ plebi
uł ura uł opẽ tribuunt. Constituti sc̃
aũ sexto anno post reges eractos. Dum eñ

Expanded text:
Romanus erat; deinde accipiebat honorem seRomanus erat; deinde accipiebat honorem senatoriae dignitatis. Censores apud veteres Romanos erant. Est enim nomen censoris dignitas iudicialis. Censere enim iudicare est. Item censores sunt patrimoniorum iudices, a censu aeris appellati. Iudices dicti quasi ius dicentes populo, sive quod iure disceptent. Iure autem disputare est iuste iudicare. Non est autem iudex, si non est in eo iustitia. Praesides rectores provinciae sunt, dicti quod presunt. Pretores autem quasi preceptores civitatis et principes. Idem et questores quasi quesitores, eo quod questionibus presunt. Consilium enim et causa apud eos est. Proceres sunt principes civitatis, proceres dicuntur, eo quod primo procedant. Hinc ad primores facta translatio, quod a cetera multitudine prominent. Tribuni dicti quod plebi vel iura vel opem tribuunt. Constituti sunt autem sexto anno post reges exactos. Dum enim
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo. qͣsi qͥsq qd̃ uult. Trib dicunt᷑
tanqͣm curis ⁊ congregationes distincte ppłoꝵ
& uocate trib. ab eo qđ in pͥncipio romani
trifarie fuerunt a romulo disꝑtiti. in sena¬
torib. militib ⁊ plebib. que tam̃ tͥbus nc̃
multiplicate. nom̃ pͥstinum retinent. Sena¬
a sinendo dictos accipiunt. senatores. Ipsi
eñ agendi facultatẽ dabant. Senatus con¬
sultus. a consulendo ⁊ tractando ẽ. dictus. qd
sic fit ut consulat. ⁊ nocere ñ possit. Patres
au̾ ut salustius dicit. a curs similitudine
uocati st̃. Nam sic̃ patres filios suos. ita illi
rem publicã alebant. Patres conscͥpti. qͥa dũ
romulus decem curias senatoꝵ elegisset. no¬
mina eoꝵ p̾sente popło in tabulas aureas
contulit. atq inde patres cõscͥpti uocati. Pmi
ordines senatoꝵ dicunt᷑ illustres. sc cli expecta¬
biles. tertii clarissimi. Iam inferius quartũ
aliqd genus ñ ẽ. Qmͣuis aũ senatoria qͥsq
origine eẽt. usq ad legitimos annos eques

Expanded text:
 vult. Tribus dicuntur tamquam curiae et congregationes distinctae populorum, et vocatae tribus ab eo quod in principio Romani trifarie fuerunt a Romulo dispertiti: in senatoribus, militibus et plebibus. Quae tamen tribus nunc multiplicatae nomen pristinum retinent. Senaa sinendo dictos accipiunt senatores. Ipsi enim agendi facultatem dabant. Senatusconsultus a consulendo et tractando est dictus, quod sic fit ut consuleat et nocere non possit. Patres autem, ut SallustiusCat. 6 dicit, a curae similitudine vocati sunt. Nam sicut patres filios suos, ita illi rempublicam alebant. Patres conscripti, quia dum Romulus decem curias senatorum elegisset, nomina eorum praesenti populo in tabulas aureas contulit, atque inde patres conscripti vocati. Primi ordinis senatorum dicuntur inlustres, secundi spectabiles, tertii clarissimi. Iam inferius quartum aliquod genus non est. Quamvis autem senatoria quisque origine esset, usque ad legitimos annos eques