comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mutant ꝓprietatem: nã frondeũ est totũ defrondib ut truncus. frondosꝰ
uero est lucus. licet ẽĩ abundet frondib nõ tñ est defrondib totus ut saxeus
nitens idest ꝑ humũ. s cũ nauib: cacephaton insermone. quod fit sicũ par¬
ticulã n littera sequat᷑ es hinc: ꝓinde ab utit᷑ eĩ aduerbipᷤ more suo. ⁊ partit̾.
salustius ait. ꝓuincias interse partierãt. nã et partio & partior dicimus. & est
uerbũ de iis. quȩ cũ utrãq recipiunt declinationẽ ꝓnostra uolũtate: actĩẽ
tñ sunt significationis ut punio punior fabrico frabricor laboro laboror.
quãquã tẽtauerit: ꝓhus facere differentiã inter actiuã passiuãq significatio¬
nẽ ut dicamus tondeo alterũ tondeor ab altero. sed hoc in aliis uerbis dice¬

Expanded text:
mutant proprietatem; nam frondeum est totum de frondibus, ut torus, frondosus mutant proprietatem; nam frondeum est totum de frondibus, ut torus, frondosus vero est lucus; licet enim abundet frondibus, non tamen est de frondibus totus: ut saxeus nitens», id est ‘per humum’. CVM NAVIBVS cacenphaton in sermone, quod fit si ‘cum’ particulam n littera sequatur. HINC pro ‘inde’; abutitur enim adverbiis more suo. PARTITVR Sallustius ait «provincias inter se partiverant»; nam et ‘partio’ et ‘partior’ dicimus. Et est verbum de his quae, cum utramque recipiant declinationem pro nostra voluntate, activae tamen sunt significationis, ut ‘punio’ ‘punior’, ‘fabrico’ ‘fabricor’, ‘lavo’ ‘lavor’. Quamquam temptaverit Probus facere differentiam inter activam passivamque significationem, ut dicamus ‘tondeo alterum’, ‘tondeor ab altero’; sed hoc in aliis verbis dice
Abbreviated transcription (Latin):
uis est semper excepto cũ s uel f sequit̾. tunc eĩ tm̃ ꝓducit᷑. sicut insillaba
ut est insula infula.  corripuit. aut depharetra corripuit ut est corripit
hic subita trepidus formidine ferrũ: aut ab achate. ut eũ secutũ ꝑsilentium
in telligamus. ut illo loco. niiã premissus achates afforet. Itẽ nunc repeto an¬
chises fatoꝵ archana reliquit. ⁊i gerebat: aut tunc aut quȩ gerere consueue¬
rat.  cornib arboreis: aut sub audi cũ. ut illo loco. atq Ixioniiuento rota cõ¬
stitit orbis. id. cũ uento. aut certe secundũ supradictã figurã cornib arbo
reis ꝓcornuũ arboreoꝵ. melius tñ ut cũ sub audias. s: tũ uulgus: bene uulgꝰ
ductorib interemptis. & miscet: ꝑturbat. cirtũ agit. inseꝗtur. ⁊ frondea:
ꝓfrondosa posuit. plerũq eĩ dum uarietati declinationis student poetę

Expanded text:
vis est semper, excepto cum s littera vel f sequitur; tunc enim tantum producitur, sicut ‘in’ syllaba, vis est semper, excepto cum s littera vel f sequitur; tunc enim tantum producitur, sicut ‘in’ syllaba, ut ‘insula’, ‘infula’. CORRIPVIT aut de pharetra ‘corripuit’, ut est «corripit hic subita trepidus formidine ferrum», aut ab Achate, ut eum secutum esse per silentium intellegamus, ut illo loco «ni iam praemissus Achates adforet», item «nunc repeto, Anchises fatorum arcana reliquit». GEREBAT aut tunc, aut quae gerere consueverat. CORNIBVS ARBOREIS aut subaudi ‘cum’, ut illo loco «atque Ixionii vento rota constitit orbis», id est cum vento; aut certe secundum supra dictam figuram ‘cornireis’ pro ‘cornuum arboreorum’. Melius tamen est ut ‘cum’ subaudias. TVM VVLGVS bene ‘vulgus’, ductoribus interemptis. MISCET perturbat, circumagit, insequitur. FRONDEA pro ‘frondosa’ posuit. Plerumque enim dum varietati declinat
Abbreviated transcription (Latin):
cis. omne auditoriũ habet scolasticos idest omĩa auditoria. usurpant tñ
poetȩ. et ista confundunt ut hoc loco. tota ꝓ om̃ib posuit : contra ꝓtota
omnẽ posuit: ut est. omnẽq reuerti ꝑ troiã. Statius &e totos in penã ordi
re nepotes id omnęs. pleriq d eriuationẽ dicunt ab eo quod est tot totus. ut
ab eo quod est quot quotus. Sed illud notandũ quod inderiuatione mutat
plerũq naturã. nã cũ tot naturaliter breuis sit totus ꝓducit᷑. quotus uero
secundũ originẽ suam breuis remanet. ⁊ agmen: agmen dicit᷑ ꝓp̾rie ordi¬
nata multitũdo ut est ambulantis exercitus. neq enĩ in uno loco stans ag¬
men uocat᷑ aut siinuentũ fuerit usurpatũ est. unde bene adiecit longũ:
ut incedentiũ ostenderet significationem. s constitit secundũ naturã bre¬

Expanded text:
cis; 'omne auditorium habet scolasticos', id est omnia auditoria. usurpant tamen cis; 'omne auditorium habet scolasticos', id est omnia auditoria. usurpant tamen poetae et ista confundunt, ut hoc loco 'tota' pro omnibus posuit, et contra pro tota 'omnem' posuit, ut est "omnemque reverti per Troiam" . Statius "et totos in poenam ordire nepotes», id est omnes. Plerique derivationem dicunt ab eo quod est ‘tot’ ‘totus’, ut ab eo quod est ‘quot’ ‘quotus’. Sed illud notandum, quia in derivatione mutat plerumque naturam; nam, cum ‘tot’ naturaliter brevis sit, ‘totus’ producitur, ‘quotus’ vero secundum originem suam brevis remanet. AGMEN ‘agmen’ proprie dicitur ordinata multitudo, ut est ambulantis exercitus; neque enim in uno loco stans ‘agmen’ vocatur, aut, si inventum fuerit, usurpatum est. Vnde bene adiecit ‘longum’, ut incedentum ostenderet significationem. CONSTITIT ‘con’ secundum naturam bre
Abbreviated transcription (Latin):
habentes remoꝵ ordinem geminũ: ut alibi triplici pubes quã dardana uer¬
su ĩpellit. ⁊s inpuppib arma caici: quia nauigantũ militũ est puppib
arma religare: ut alibi. pace morare manu paraeffigere puppib arm̃a.
reuera eĩ dũ pascunt᷑ uagant᷑. & in septimo deceruo errabat in siluis. s̃ cer¬
uos: cerui dicti sunt aro scõi repałcoꝵ idest acornib. Sciendũ est autẽ
enã latinanomina grecã plerũq ethymologiã recipere: sed cerui nõ sunt ĩ
ꝓuncia ꝓcosulari ad quã uenit eneas. aut ergo fictũ est secũdũ poeticũ
morem: aut ob hoc dictũ. quia ab heroicis temporib ubiq omĩa nascebant᷑.
ut om̃is ferret omĩa tellus.s tota: intertotum et omẽ hoc interest. quod
totũ dicimus unius corporis plenitudinẽ. omne de uniuersis dicimus ut
puta totũ a uditoriũ habet scolasticos. idest plenũ auditoriũ est scolasti¬

Expanded text:
MES naves habentes remorum ordinem geminum, ut alibi «triplici pubes quam Dardana verMES naves habentes remorum ordinem geminum, ut alibi «triplici pubes quam Dardana versu impellunt». IN PVPPIBVS ARMA CAICI quia navigantum militum est puppibus arma religare, ut alibi «pacem orare manu, praefigere puppibus arma». re vera enim dum pascuntur vagantur. Et in septimo de cervo «errabat silvis». OS cervi dicti sunt ἀπὸ τῶν κεράτων, id est a cornibus. Sciendum autem est etiam Latina nomina Graecam plerumque etymologiam recipere. Sed cervi non sunt in provincia proconsulari, ad quam venit Aeneas. Aut fictum ergo est secundum poeticum morem, aut ob hoc dictum, quia heroicis temporibus ubique omnia nascebantur o "errabat silvis" . tota inter 'totum' et 'omne' hoc interest, quod 'totum' dicimus unius corporis plenitudinem, 'omne' de universis dicimus, ut puta 'totum auditorium habet scolasticos', hoc est plenum est auditorium scolasti
Abbreviated transcription (Latin):
ȩncas arces ꝗb altus apollo prȩsidet. nisi cũ causa pietatis interuenit: ut ad
taliaprimus hortat᷑ socios parib q accigit᷑ armis. ⁊ scopulũ: idest speculã.
& quando speculationẽ significamus generis est feminini: ut specula mise¬
nus ab alta. speculũ inquo nos intuemur generis est neutri. ut iuuenalis
speculũ ciuilis sarcina belli.ss late petit: inquantũ potest. ⁊ pelago: ĩpela¬
gusiut in ferretq deos latio. ⁊ anthea siquẽ: ordo est ascendit scopulum
requisiturus anthea capim caic ũ. siquẽ uideat. & usus hoc genere elocutio¬
faciunt adolescentesuli ut animũ ad aliquod studium adiungant pleri¬
q equos alere pleriq canes: aut certe quẽ uacat ut suꝑius diximus istas¬
frequenter uacare particulas ut alibi uirgilius rebe diu res siqua diu mor¬
talibus ulla est: nemo dicit siqua ulla. sed si ulla: uacat ergo qua. Itẽ in lu

Expanded text:
Aeneas arces quibus altus Apollo» - nisi cum causa pietatis intervenit, ut ad Aeneas arces quibus altus Apollo» - nisi cum causa pietatis intervenit, ut ad isenum de Aenea dixit "paribusque accingitur armis" . scopulum id est speculam. et quando speculationem significamus, generis est feminini, ut "specula Misenus ab alta" . speculum autem, in quo nos intuemur, generis est neutri, ut Iuvenalis "speculum civilis sarcina belli" . Ad v. 181 Late petit in quantum potest. pelago in pelagus, ut "inferretque deos Latio" . anthea si quem aut ordo est 'ascendit scopulum requisiturus Anthea Capyn Caicum, si quem videat'. et usus est hoc genere elocutiofaciunt adulescentuli, ut animum ad aliquod studium adiungant, plerique equos alere, pleriqfrequenter vacare particulas, ut ipse Vergilius «Rhebe diu, res si qua diu mortalibus ulla est». Nemo enim dicit ‘si qua ulla’, sed ‘si ulla’; vacat ergo ‘qua’. Item in L
Abbreviated transcription (Latin):
hoste recepit. idest liberauit. : Et torrere parant flam̃is et frangere saco:
multi ysteronptheron putant nõ respicientes suꝑiora quȩ dixit undis ce¬
rerẽ esse corruptã. quã necesse fuerat ante siccari. qui tñ etiã contra hoc illo
se tuent eemplo nunc torrete igni fruges nunc frangite saxo. et uolunt
etiã hic yͥsteron ꝑtheron esse quod falsum est. nã et hodieq siccari ante fru¬
ges & sic frangi uidemus. & quia apud maiores nostros molar nõ erat u
sus. frum̃ta torrebant. & ea inpilas missa pinsebant. & hoc erat genus mo¬
lendu undẽ & pinsores dicti sunt. qui nunc pistores uocant᷑. pinsere aũt
dici psius ꝓbat: ut at ego quẽ nulla ciconia pinsit. s ȩneas: merita ꝑsonari
uilib officuis interesse nõ debent: quod bene obseruat ubiq uirgilius: ut¬
in hoc loco: itẽ inui cũ diuersis officuis troianos diceret occupatos ait. At piꝰ

Expanded text:
hoste recepit», id est liberavi. ET TORRERE PARANT FLAMMIS ET FRANGERE SAXO hoste recepit», id est liberavi. ET TORRERE PARANT FLAMMIS ET FRANGERE SAXO multi hysteroproteron putant, non respicientes superiora, quia dixit undis Cererem esse corruptam, quam necesse fuerat ante siccari. Qui tamen etiam contra hoc illo se tuentur exemplo «nunc torrete igni fruges, nunc frangite saxo» et volunt etiam hic hysteroproteron esse. Quod falsum est; nam et hodie siccari ante fruges et sic frangi videmus. Et quia apud maiores nostros molarum usus non erat, frumenta torrebant et ea in pilas missa pinsebant; et hoc erat genus molendi. Vnde et ‘pinsores’ dicti sunt qui nunc ‘pistores’ vocantur. ‘Pinsere’ autem dici Persius probat, ut «a tergo quem nulla ciconia pinsit». AENEAS merita personarum vilibus officiis interesse non debent - quod bene servat ubique Vergilius, ut hoc loco; item in sexto, cum diversis officiis Troianos diceret occupatos, ait «at pius
Abbreviated transcription (Latin):
tillire oleum. Et sciendũ inlice euphoniã dici cerealia uel cerialia . typhea uel
Ephoia cȩ sareanus uel cȩsarianus. in his ergo licentia deriuationis est. ⁊ fes¬
si nei hoc est penuria fatigati. & fessus generale est. dicimus eĩ fessus animo
ut ter fessus ualle resedit & fessus corpore. quod magis est ꝓpriũ. ce fessus
reꝵ a fortuna uenientiũ ut hoc loco. Epitheta ei nũquã uacant: sed aut ad
aufmentũ aut diminutionẽ aut ad discretionẽ põnunt᷑. ⁊ fruges: genera¬
liter om̃es fruges cdicunt᷑ et errant qui discernunt frum̃ta afrugib. nã
c icero ait olei &e frugũ minutaꝵ cũ deleguminib diceret: ut ostenderet
etiã frumenta fruges uocari. frugũ aũt nomen tractũ est afrimine idest
abeminente sub mento guituris p̾arte. ⁊ receptas: liberatas ut medioq ex

Expanded text:
ntillare oleum». Et sciendum est iudice euphonia dici ‘Cerealia’ vel ‘Cerialia’, ‘Typhoea’ vel ntillare oleum». Et sciendum est iudice euphonia dici ‘Cerealia’ vel ‘Cerialia’, ‘Typhoea’ vel ‘Typhoia’, ‘Caesareanus’ vel ‘Caesarianus’. In his ergo licentia derivationis est. FESSI RERVM hoc est penuria fatigati. Et fessus generale est; dicimus enim fessus animo, ut «ter fessus valle resedit», et ‘fessus corpore’, quod magis est proprium, et ‘fessus rerum a fortuna venientium’, ut hoc loco. Epitheta enim numquam vacant, sed aut ad augmentum aut ad diminutionem aut ad discretionem poni solent. frvges generaliter fruges omnes dicuntur, et errant qui discernunt frumenta a frugibus. Nam Cicero ait «olei et frugum minutarum», cum de leguminibus diceret, ut ostenderet etiam frumenta ‘fruges’ vocari. Frugum autem nomen tractum est a frumine, id est gutturis parte. RECEPTAS liberatas ut «medioque ex
Abbreviated transcription (Latin):
pidem in anulo haberit gratiosior esse uideat᷑. is succepit. ꝓsuscepit. sicut
supradictũ est. ⁊ rapuitq infomite flammã: peneso licophanes est. nam
cũ mutationẽ uerbũ significet ablãto usus: sed. hoc soluit: aut antiqua
cirta cõmunes ꝓrȩpositiones licentia ut est cõditus in nubẽ contra. et nota
cõdunt᷑ in aluo. item sęua sedens suꝑ arma. & gemina suꝑ arbore sidunt.
Cicero quid ille in capite ab hostiũ duce acceperat: et fortes si fueritis in
eo quẽ nemo sit ausus defendere: aut rapuit raptĩfecit flamã infomite id
celeriter. : corruptã undis: aquȩ mollitã. cerealiaq arma: fugienꝰ uiliã
ad generalitatẽ transut ꝓpter carminis dignitatẽ. & rẽ uilem auxit hone¬
state sermonis ut alibii ne lucernã diceret ait testa cũ ardente uiderẽt sem¬

Expanded text:
pidem in anulo habuerit, gratiosior est. Ad v. 175 Succepit pro suscepit, utpidem in anulo habuerit, gratiosior est. Ad v. 175 Succepit pro suscepit, utdiximus supra. RAPVITQVE IN FOMITE FLAMMAM paene soloecophanes est; nam cum mutationem verbum significet, ablativo usus est. Sed hoc solvit aut antiqua circa communes praepositiones licentia, ut est «conditus in nubem», contra «et nota conduntur in alvo», item «saeva sedens super arma» et «geminae super arbore sidunt». Cicero «quod ille in capite ab hostium duce acceperat», item «et si fortes fueritis in eo, quem nemo sit ausus defendere». Aut ‘rapuit’ raptim fecit flammam in fomite, id est celeriter. CORRVPTAM VNDIS aqua emollitam. CEREALIAQVE ARMA fugiens vilia ad generalitatem transiit propter carminis dignitatem et rem vilem auxit honestate sermonis, ut alibi, ne lucernam diceret, ait «testa cum ardente viderent sci
Abbreviated transcription (Latin):
aspiratio sed hoc ĩ paucis nominib inuenit᷑. is morsu: aũt de anchoris bñdixit.
ta poti unt᷑ troes arena. tellurẽ aũt ꝓterra posuit cũ tellurẽ deã dicamus
terrã elementũ ut plerũq ponimus uulcanũ ꝓigni. cererẽ ꝓfrum̃to. liberũ
ꝓuino  arena: quęrit᷑ habeat nec ne nomen hoc aspirationẽ. Et uarro
sic diffinit. si ab ariditate dr̃ nõ habet. si ab herendo ut in fabricis habet melior
tñ est suꝑior ethimologia. ⁊ saile tabentis: madefactos aspergine. :⁊ silicis sem¬
aũt feriendo eiicit. quia cudere est ferire: unde et incus. quod illic aliꝗd
cudamus idest feriendo ꝑducamus. ⁊ achates: adlusit ad nomen. nã acha
tes lapidis species est. bene ergo ip̃e dicit᷑ ignẽ excussisse. unde etiã achatẽ
euis comitẽ dixit. lictũ eĩ est in naturasi historia plinis. quod siꝗsꝰ hunc la¬

Expanded text:
aspiratio. Sed hoc in paucis nominibus invenitur. ‘Morsum’ autem de anchoris bene dixitaspiratio. Sed hoc in paucis nominibus invenitur. ‘Morsum’ autem de anchoris bene dixitta potiuntur Troes harena». ‘Tellurem’ autem pro ‘terra’ posuit, cum Tellurem deam dicamus, terram elementum; ut plerumque ponimus Vulcanum pro igni, Cererem pro frumento, Liberum pro vino. HARENA quaeritur habeat necne nomen hoc adpirationem. Et Varro sic definit: «si ab ariditate dicitur non habet, si ab haerendo, ut in fabricis videmus, habet». Melior tamen est superior etymologia. SALE TABENTIS madefactos aspargine. SILICI SCIautem est ‘feriendo elicit’, quia ‘cudere’ est ‘ferire’; unde et ‘incus’ dicitur, quod illic aliquid cudamus, idtes lapidis species est: bene ergo ipsum dicit ignem excusisse. unde etiam Achaten eius comitem dixit. lectum est enim in naturali historia Plinii, quod si quis hunc la
Abbreviated transcription (Latin):
ticem. s tũ siluis scena coruscis: siluis coruscis. hoc est siluaꝵ coruscar.
idest coruscantiũ. ut iuuenalis. longa coruscat serra coueniente abiess &
posuit septimũ ꝓgtõ ut superius pulchra ꝓle.⁊ scena: inumbratio. & deã sce
defrondib umbracula quȩrebant. postea tabulata cõponere cȩperunt ĩ
modũ parietis. & horrenti: horror plerũq ad odiũ pertinet. plerũq ad
uenerationẽ. ut hoc loco. sic lucanus: arboribus suis horror in est. e atrum
dibus plenũ. ⁊ uiuo: naturali. ut uiuo prȩteruehor hostia saxo. ÷: Nimpha¬
rũ domus: aut uerũ dicit:. et est historia. aut ad laudẽ ꝑtinet loci. talis
inquit locus est. ut domus credat᷑ esse nimphare. is hic: ꝓ illic more suo
anchora morsu: hoc nomen cũ ingrȩco unde originẽ ducit aspirationẽ
nõ habeat in latino aspiratur quod est contrariũ. nã magis grȩcor est

Expanded text:
ticem. TVM SILVIS SCAENA CORVSCIS ‘silvis coruscis’ hoc est silvarum coruscarum, ticem. TVM SILVIS SCAENA CORVSCIS ‘silvis coruscis’ hoc est silvarum coruscarum, id est crispantium, ut Iuvenalis «longa coruscat serraco veniente abies». Et posuit septimum pro genetivo, ut superius «pulchra prole». ‘Scaena’ inumbratio. Et dicta scde frondibus umbracula quaerebant. Postea tabulata conponere coeperunt in modum parietis. HORRENTI horror plerumque ad odium pertinet, plerumque ad venerationem, ut hoc loco. Sic Lucanus «arboribus suus horror inest». ATRVM NEdibus plenum’. VIVO naturali, ut «vivo praetervehor ostia saxo». NYMPHARVM DOMVS aut verum dicit, et est historia, aut ad laudem pertinet loci; talis, inquit, locus est ut domus credatur esse nympharum. HIC pro ‘illic’ more suo. ANCHORA MORSV hoc nomen cum in Graeco, unde originem ducit, aspirationem non habeat, in Latino aspiratur. Quod est contrarium; nam magis Graecorum est
Abbreviated transcription (Latin):
tere: &e est septimus casus. ⁊ uertunt᷑: scilicet aꝓposito itinere: hoc est
abi talia. ÷ Est in secessu:
niensis carthaginis portum descripit. ex̧terũ hunc locũ in affrica nusꝗͣ ese
constat. nec in congrue propter nõis similitudinẽ posuit. nã to nospagia
quotiens premittimus nomen cuius libet generis et interposito ꝓnomeͥne
ut salustius: est in carcere locus quod tullianũ appellat᷑: ecce ꝓpͥo uinxit
nõ appellatiuo. tullianũ ẽĩ ꝓpͥum est. carcer appellatiuũ.Si aũt utraq noĩa¬
appellatiua fuerint. licenter cui uolumus respondemus. s inq sinus scin¬
dit sese unda reductos: diuidit se unda in sinus reductos idest replicabi¬
les ⁊ gemini: pares similes interdũ et duo significat. & minant᷑: eminẽt
ut minat muroꝵ in gentes. & illa usq minat᷑: s subuertice: hoc est cir¬
ca radices montis qua ad rectam lineam suspiciunt cacumen idest uer¬

Expanded text:
tere’, et est septimus casus. VERTVNTVR scilicet a proposito itinere, hoc est tere’, et est septimus casus. VERTVNTVR scilicet a proposito itinere, hoc est a. Ad v. 159 Est in secessu tniensis Carthaginis portum descripsit. ceterum hunc locum in Africa nusquam constat, nec incongrue propter nominis similitudinem posuit. nam topographia st, quia, quotiens praemittimus nomen cuiuslibet generis et interposito pronomineut Sallustius "est in carcere locus, quod Tullianum appellatur" . ecce proprio iunxit, non appellativo; Tullianum enim pappellativa fuerint, licenter cui volumus respondemus. INQVE SINVS SCINDIT SESE VNDA REDVCTOS dividit se unda in sinus reductos, id est replicabiles. GEMINI pares, similes; interdum et ‘duos’ significat. MINANTVR eminent, ut «minaeque murorum ingentes». Item «illa usque minatur». SVB VERTICE hoc est circa radices montis, quae ad rectam lineam suscipiunt cacumen, id est ver
Abbreviated transcription (Latin):
dictis animos. orator ita diffinit᷑: uir bonus dicendi peritus. is genitor
uenerabilisut tybri pater. ergo hoc nomen & aduerũ pertinet patrẽ & ad
honorẽ refert᷑: . caeloq in uectus aperto: pro curriuposuit nec est apo¬
cope. sed ratio artis antiq̃. quia õĩs nominatiuus pluralis regit gt̃m singu¬
larẽ & ilosyllabos esse debet: ut he musȩ huiꝰ musȩ. hi decti bui docti. Item
agt̃o singulari dĩs regit᷑ singularis ut i sosillabos sit ut huiꝰ docti huic docto
inde enso est curruq absissa duoꝵ suspendit capita. && libra die ne si
diei fecisset maior esset nt̃o plurali. ⁊ secũdo: troianis obsequenti. et tractus
est sermo a sequentib seriuis idest pedissequis secũdis. unde & secũdlam for¬
do romani: ut eneade inferrũ ꝓlibertate ruebant.i cursu: aut secũdũ qd
superius dictũ est ꝓxima cursu idest cursui: aut contendunt cursu pe¬

Expanded text:
dictis animos». Orator enim est «vir bonus, dicendi peritus». GENITOR dictis animos». Orator enim est «vir bonus, dicendi peritus». GENITOR venerabilis, ut «Thybri pater». Ergo hoc nomen et ad verum patrem pertinet et ad honorem refertur. CAELOQVE INVECTVS APERTO non pcope, sed ratio artis antiquae, quia omnis nominativus pluralis regit genetivum singularem et isosyllabus esse debet, ut ‘hae musae, huius musae’, ‘hi docti, huius docti’. Item a genetivo singulari dativus regitur singularis, ut isosyllabus sit, ut ‘huius docti, huic docto’. Inde ergo est «curruque abscisa duorum suspendit capita» et «libra die», ne, si ‘diei’ fecisset, maior esset nominativo plurali. SECVNDO Troianis obsequenti. Et tractus est sermo a sequentibus servis, id est pedisequis secundis; unde et ‘secundam fordo Romani, ut «Aeneadae in ferrum pro libertate ruebant». CVRSV aut, secundum quod superius diximus, ‘proxima cursu’, id est cursui, aut ‘contendunt cursu pe
Abbreviated transcription (Latin):
e idest stultũ. ut cõtra nobilem animũ prudentiũ dicimus. unde ętiam
paulo post ait arectis aurib supsit eĩ translationẽ ab animalib ⁊ uulgus. &
masculini et neutri lectũ est generis: neutri hoc loco: alibi masculinꝰ. ut in
uulgũ ambigu as & hoc est artis ut masculino utamur. quia oĩa latina noĩa
inus exeuntia si neutra fuerint: tertiȩ sunt declinationis ut pecus pecoris.
si aũt secundȩ fuerint declinationis masculia sunt: uulgi aũt facit. nõ uulge
raiut docti clari ausurpatũ tñ est. ut neutrũ genus fit ꝓpter unũ grȩcumꝰ
nomen idest pelagus. cũ eñi pelagi faciat neutri tñ est generis. ⁊ furor
arma ministrat: sic alibi rimanti telũ ira facit. ⁊ grauẽ: uenerabilẽ: unde
& cõtẽptibiles leues dicimus & bene seruat circa hunc rethoricã diffinitio¬
nẽ cui dat &e iustitiã & peritiã dicendi ut tũ pietate grauẽ. & ille regit

Expanded text:
E id est stultum, ut contra ‘nobilem’ animum prudentium dicimus. Ideo etiam E id est stultum, ut contra ‘nobilem’ animum prudentium dicimus. Ideo etiam paulo post ait ‘arrectis auribus’; sumpsit enim translationem ab animalibus. VVLGVS et masculini generis et neutri lectum est: generis neutri hoc loco, alibi masculini, ut «in vulgum ambiguas». Et hoc est artis, ut masculino utamur, quia omnia Latina nomina in ‘us’ exeuntia, si neutra fuerint, tertiae sunt declinationis, ut ‘pecus pecoris’; si autem secundae furis', ut docti, clari. usurpatum tamen est neutrum genus propter unum Graecum nomen, id est pelagus. cum enim pelagi faciat, neutri tARMA MINISTRAT sic alibi «rimanti telum ira facit». GRAVEM venerabilem, unde et contemptibiles ‘leves’ dicimus. Et bene servat circa hunc rhetoricam definitionem, cui dat et iustitiam et peritiam dicendi, ut ‘tum pietate gravem’ et «ille regit
Abbreviated transcription (Latin):
pere orationẽ ut hoc loco ꝑiclitantib troianis totaeceleritate dicit esse subuẽtũ.
in secundo: quoniã ĩminet ꝑiculũ uno uersu ait quo res sum̃a loco panthu:
quã prendimus arcem: s perlabit᷑ undas: figura est. quod ẽi nos modo dicimꝰ¬
ꝑ prȩpositionẽ nõi copulatã sequente uerbo antiqui uerso ordine ꝑ prȩpositio¬
nem detractam nõi iugebant uerbo ita tñ ut esset una pars orationis: & facie.¬
bant honestam eloqutionẽ. nos dicimꝰ ꝑ undas labit᷑. illi dicebant ꝑ labit᷑
undas: itẽ ꝑforũ curro. et ꝑcurro forũ. notandũ plane: quod plerũq suum
tempestati populi motũ comparat: tullius populo tempestatẽ ꝓmiloneꝰ eqdẽ
cȩteras tempestates et ꝓcellas in illis dũ taxat fluctib cõcionũ. ideo aũt ma
gno addidit: quia ubi frequens populit̃ ibi crebra sedic io. s animis ignobi¬

Expanded text:
pere orationem, ut hoc loco, periclitantibus Troianis, tota celeritate dicit esse subventum. pere orationem, ut hoc loco, periclitantibus Troianis, tota celeritate dicit esse subventum. in secundo libro, quoniam inminet periculum, uno versu ait «quo res summa loco Panthu? Quam prendimus arcem?». PERLABITVR VNDAS figura est. Quod eniper praepositionem nomini copulatam sequente verbo, antiqui verso ordine praepositionem detractam nomini iungebant verbo, ita tamen ut esset una pars orationis, bant honestam elocutionem. nos dicimus 'per undas labitur', illi dicebant 'perlabitur undas'. item 'per forum curro' et 'percurro forum'. notandum plane quod plerumque suum tempestati populi motum comparat, Tullius populo tempestatem: pro Milone "equidem ceteras tempestates et procellas in illis dumtaxat fluctibus contionum" . ita et gno’ addidit, quia ubi frequens est populus, ibi et crebra seditio. ANIMIS IGNOBIL
Abbreviated transcription (Latin):
nõ anteꝗͣ diceret: dixit eĩ hȩc ait. sed citiꝰ ꝗͣ dici potest. q placat: sub poetica licẽ¬
tia phisicã quoq tangit rationẽ. mare enĩ dicit᷑ esse neptunnus quẽ suꝑius
aut nunc collegit & fugauit. aut ante collectas auentis fugauit idẽ resoluit.
i Cimothee: nõia deoꝵ plerũq decausis sunt ficta abelementis quȩ numina
dici uoluere maiores Ut cimothee idest cursus fluctuũ ato roũ c̃osutoxuua¬
n adnoxis: antiquũ est ut cõnixus. quib hodie nõ utimur: dicimꝰ eĩ ad nisus &
cõnisus. sed et multa alia usus contra antiquitatẽ uindicauit. illi ẽi dicebant
pãrsi. nos dicimus peperci. itẽ nos dicimus suscepi illi dicebant succepi.: ut
succepitq ignẽ foluis. ⁊ leuat: leues ac nauigabiles facit. ut nostrũ que leues
quȩcũq laborẽ. Et scire debemus prudenter poetã ꝓcausis uel tendere uel corri¬

Expanded text:
non antequam diceret, dixit enim 'haec ait'; sed citius, quam dici potest. placat sub poetica licennon antequam diceret, dixit enim 'haec ait'; sed citius, quam dici potest. placat sub poetica licentia physicam quoque tangit rationem. mare enim dicitur esse Neptunus, quem superius aut nunc collegit et fugavit, aut ante a ventis collectas fugavit, id est resolvit. CYMOTHOE nomina deorum plerumque de causis sunt ficta ab elementis, quae numina dici voluere maiores, ut ‘Cymothoe’, id est cursus fluctuum, apo tou qeein to kum ADNIXVS antiquum est, ut ‘conixus’, quibus hodie non utimur; dicimus enim ‘adnisus’ et ‘conisus’. Sed et multa alia usus contra antiquitatem vindicavit. Illi enim ‘parsi’ dicebant, nos dicimus ‘peperci’. Item nos dicimus ‘suscepi’, illi dicebant ‘succepi’, ut «succepitque ignem foliis». LEVAT leves ac navigabiles facit, ut «nostrumque leves quaecumque laborem». Et scire debemus prudenter poetam pro causis vel tendere vel corri
Abbreviated transcription (Latin):
soluetis. & hic sermo apecunia descendit. antiquoꝵ ẽĩ omnes penȩ pecumariȩ
fuerunt. is maturate fugã: cũ maturitate idest cũ trãquillitate discedite:
quo modo dicimus matura iracũdiam tuã idest mitiga. ꝑniciosum ẽi troianis
est. si maturent fugam hocͤ accelerent. ⁊ sęuum: uel magnũ ut superius.
uel uere sȩuũ inuentos quia minat᷑. N sorte: ac si diceret potuisse se glum &
tenere. eolũ uero beneficio etiã carceris regna meruisse.⁊ ĩmania: aspera. ma¬
sin manes inferi quia nõ sunt boni. ÷ Uestras eure domos: irascentũ est uti
idiꝰ hisi fortẽ carcerẽ aliquando efregisti uestrã domũ. ⁊ aula irrisio est. seꝗt᷑
lit & carcer sit t ñ regnũ est eoli. hȩc ẽĩ ꝓ affectũ possidentis intelligenda sũt.
ut alibi cũ derure loqueret᷑: post aliquot mea regna uidens: ⁊dicto citius:

Expanded text:
solvetis, et hic sermo a pecunia descendit; antiquorum enim omnes poenae pecuniariae solvetis, et hic sermo a pecunia descendit; antiquorum enim omnes poenae pecuniariae fuerunt. MATVRATE FVGAM cum maturitate, id est cum tranquillitate discedite, quo modo dicimus ‘matura iracundiam tuam’, id est ‘mitiga’; perniciosum enim Troianis est si maturent fugam, hoc est accelerent. SAEVVMQVE vel magnum, ut superius, vel vere saevum in ventos, quia minatur. SORTE ac si diceret potuisse se etiam caelum tenere, Aeolum vero beneficio etiam carceris regna meruisse. INMANIA aspera; ‘masin ‘manes’, quia non sint boni. VESTRAS EVRE DOMOS irascentum est uti ubi ait «nisi forte carcerem aliquando effregistis vestram domum». AVLA inrisio est; sequitur licet carcer sit, tamen regnum est Aeoli; haec enim pro adfectu possidentis intellegenda sunt, ut alibi cum de rure loqueretur "post aliquot mea regna videns mi
Abbreviated transcription (Latin):
aurora cõcubuit. unde nati sunt uenti secũdũ hesiodũ. & hoc locꝰ fiduciam
ꝓcõfidentia posuit. cũ fiducia in bonis sit cõfidentia inmalis.s lam celum
terrãq meo: ordo est ausi estis sine meo numine tantas moles tollere & gelũ
terrãq turbare. aut certe illud est. quod tria hȩc numina licet diuisa imperia
teneant. uidẽt᷑ tñ inuicẽ regnitotiꝰ habere potestatẽ: sicut & ipsa elementa q̃
te. Multi ẽi quęrunt: curmodo neptunus de alienis cõquerit᷑ elementis. ⁊¬
motos prestat. prudenter agit .plus ẽĩ est in nocentib succurrere. ꝗͣ nocentiũ
delicta punire. ⁊ prȩstat: melius est. ut p̃stat tͥnacrũ metas lustrare pachini.
Et notandus sermo nã & ꝑse plenus est. & tã accusatõ ꝗͣ septimo. dicimus ẽĩ¬
troianos affecistis: aut certe mͥ nõ simili idest uehementer irato. ⁊ luetis: per¬

Expanded text:
Aurora concubuit, unde nati sunt venti, secundum Hesiodum. Et hoc loco ‘fiduciam’ Aurora concubuit, unde nati sunt venti, secundum Hesiodum. Et hoc loco ‘fiduciam’ pro ‘confidentia’ posuit, cum fiducia in bonis rebus sit, confidentia in malis. IAM CAELVM TERRASQVE aut ordo est ‘ausi estis sine meo numine tantas moles tollere et caelum terrasque turbare?’, aut certe illud est, quod tria haec numina, licet divisa imperia teneant, videntur tamen invicem regni totius habere potestatem, sicut et ipsa elementa quae e, Pluto cerbero. Multi enim quaerunt cur modo Neptunus de alienis conqueratur elementis. MOTOS PRAESTAT prudenter agit; plus est enim innocentibus succurrere, quam nocentium delicta punire. ‘Praestat’ melius est, ut «praestat Trinacrii metas lustrare Pachyni». Et notandus sermo; nam et per se plenus est, et tam accusativo iungiTroianos adfecistis, aut certe ‘mihi non simili’, id est vehementer irato. LVETIS per
Abbreviated transcription (Latin):
cat. ab eo quod nõ nisi nimia tẽpestate turbant᷑. ergo stagna & imis uadis refu¬
sa aliud pendet exalio.quia ĩmobilis aqua inimo maris tantũ modo est.⁊ &
alto ꝓspiciens: aut emari erigens caput: aut mari ꝓuidens. ⁊ placidũ caput:
quȩrũt multi quẽ ad modũ placidũ: si grauiter cõmotus: quasi nõ possit fieri:
ut irascat᷑ uentis ꝓpicus sit troianis uno aũt epitheto more suo habitũ futurȩ
orationis ostendit ut alibi uno sermone tũ quassans caput. s cȩ̨liq ruina: iđ
tronit̾ib: quoꝵ sonus similis est ruinis.  Nec latuere doli fratrẽ iunonis &
irȩ : aut doli uinoniss: aut fratrẽ iunonis: gemina ergo distinctio est.⁊s turum
ad se tephirũq uocat: per hos om̃s intellige. isti ẽĩ st̃ cardinales. ⁊ generis fi¬
ducia uestri : Astreus enĩ unus de tytanib qui cõtra deos arma sũpserunt cũ

Expanded text:
cat ab eo, quod non nisi nimia tempestate turbantur. Ergo ‘stagna’ et ‘imis vadis refucat ab eo, quod non nisi nimia tempestate turbantur. Ergo ‘stagna’ et ‘imis vadis refusa’. Aliud pendet ex alio, quia inmobilis aqua in imo maris tantummodo est. ET ALTO PROSPICIENS autem mari erigens caput aut mari providens. PLACIDVM CAPVT quaerunt multi quemadmodum ‘placidum’, si ‘graviter commotus’, quasi non possit fieri ut irascatur ventis, propitius sit Troianis. Vno autem epitheto more suo habitum futurae orationis ostendit, ut alibi uno sermone «tum quassans caput». CAELIQVE RVINA id est tonitribus, quorum sonus similis est ruinis. NEC LATVERE DOLI FRATREM IVNONIS ET IRAE aut ‘doli Iunonis’, aut ‘fratrem Iunonis’. Gemina ergo distinctio est. EVRVM AD SE ZEPHYRVMQVE VOCAT per hos omnes intellege. Isti enim sunt cardinales. GENERIS FIDVCIA VESTRI Astraeus enim, unus de Titanibus qui contra deos arma sumpserunt, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nini: ut et gara letus agresti: quo exemplo apparet quoq suꝑfluo quȩri amul¬
tis quẽ ad modũ potuerit aurũ natare. nescentibgatas idest: om̃e quod posũ
ut orphei: nam illa solutio est cũ orphei dicimus. nec mͦ ilionei possimus dicere ad¬
muss aut si hoc nolumus participiũ ꝓparticipio ponimus. sed usurpatiue ut hoc
loco factũ est. ⁊ Uicit hiems: hi ems duas res significat. aut tẽpus aut uim uenti.
&̃ sic hoc loco intelligendũ est. S Imbrẽ: Imber dr̃ humor oĩs ut lucretius. ex
igni terraq aĩalia nascunt᷑ & imbri. idest humore. ⁊ fatiscunt: abundater ape¬
riunt᷑. fat̃ aut abundanter dicimus. uñ & afatĩ.hiscere aũt aperire. e imis:
bene in imo uoluit esse neptunum: ut iã factã cognosceret tẽpestatẽ. nõ incipiẽ¬
tẽ uetaret. ⁊ stagna : stagnũ dicit᷑ aqua stans. sed nunc ꝓfunda maris signifi.¬

Expanded text:
nini, ut «et gaza laetus agresti». Quo exemplo apparet quoque superfluo quaeri a multis, quemadmodum potuerit aurum natare, nescientibus gazas, id est opes, dici ut ‘Orphei’; nam illa solutio est cum ‘Orphei’ separatim dicimus. Nec modo ‘Ilionei’ possumus dicere admus aut, si hoc nolumus, participium pro participio ponimus, sed usurpative, ut hoc loco factum est. VICIT HIEMS ‘hiems’ duas res significat, aut tempus aut vim venti. Ergo pro loco intellegendum est. IMBREM ‘imber’ dicitur umor omnis, ut Lucretius «ex igni terra atque anima nascuntur et imbri», id est umore. FATISCVNT abundanter aperiuntur; ‘fatim’ enim ‘abundanter’ dicimus, unde et ‘adfatim’, ‘hiscere’ autem ‘aperiri’. IMIS bene in imo voluit esse Neptunum, ut iam factam cognosceret tempestatem, non incipientem vetaret. STAGNA ‘stagnum’ dicitur aqua stans, sed nunc ‘profunda maris’ signifi
Abbreviated transcription (Latin):
loco quo magis italia mecum lȩtere reꝑta: ecce amphibolicos dixcit. osten¬
dit tñ anchisen aditaliã ꝑuenisse. Sic aũt oĩa contra hanc historiã ficta st̃.
ut illd̃ ubi dicit᷑ eneas Uidisse carthaginẽ. cũ eam constet añ.lex ãnos
urbis romȩ conditã. Inter excidiũ uero troiȩ & ortũ urbis romȩ ꝰ inue¬
niunt᷑ . ccclx. s cognom̃ iulo: si ꝓprie loqueret᷑ agnomen: sed magis ad¬
familiã respexit. quia oĩs gens iulia inde originẽ ducit. dicimꝰ aũt & no
cui nomen obliuionis condiderant . ci ceroni: ut cui nomen remulo cogno¬
men erat & ciceronẽ ut eneãs. que meo nom̃ denoĩe fingo melius tam̃ :
dãto uti. s magnos orbes: tria sunt genera annoꝵ. aut eĩ luaris annus
anulus. quod in se redeatꝰ: ut est atq in se sua ꝑuestigia uoluit᷑ annus.¬

Expanded text:
loco "quo magis Italia mecum laetere reperta" : ecce ἀμφιβολικῶς dixit, ostenloco "quo magis Italia mecum laetere reperta" : ecce ἀμφιβολικῶς dixit, ostendit tamen Anchisen ad Italiam pervenisse. sic autem omnia contra hanc historiam ficta sunt, ut illud ubi dicitur Aeneas vidisse Carthaginem, cum eam constet ante LXX. annos urbis Romae conditam. inter excidium vero Troiae et ortum urbis Romae anni inveniuntur CCCXL. cognomen ivlo si proprie loqueretfamiliam respexit, quia omnis gens Iulia inde originem ducit. Dicimus autem et «cui nomen oblivionis condiderant», et ‘Ciceroni’, ut «cui Remulo cognomen erat», et ‘Ciceronem’, ut «Aeneadasque meo nomen de nomine fingo». Melius tamen est dativo uti. MAGNOS ORBES tria sunt genera annorum: aut enim lunaris annus  quasi anus, id est anulus, quod in se redeat, ut est «atque in se sua per vestigia volvitur annus
Abbreviated transcription (Latin):
uderit estas. ÷ at puer ascanius: prudenter exitũ enee & ostendit᷑. & ta¬
cuit: dicendo filium postea regnaturũ. s cui nũc cognomen addit̾: secũdũ
catonẽ historiȩ hoc habet fides. eneã cũ patre aditaliã uenisse: & propter ĩ¬
uasos agros contra latinũ turnũq pugnasse. in quo prelio ꝑiit latinus. tur¬
nũ postea ad mezentiũ confugisse: eiusq fretũ auxilio bella renouasse.
ꝗb eneas turnusq pariter rapti sunt. mi grasse postea in ascaniũ & mezen
nantẽ ascaniũ. deinde ilũ dictũ arege ilo: unde & iliũ. postea iulũ occiso
metentio: deꝗb nõib hoc loco dicit᷑. at puer ascaniꝰ cui nc̃ cõgnomen
iulo: additur. ilus erat: abhac aũt historia ita discedit uirgilius. ut ali¬
ꝗb locis ostendit. nõ se ꝑ ignorantiã. sed ꝑ artẽ poeticã hoc fecisse. ut illo

Expanded text:
viderit aestas’. AT PVER ASCANIVS prudenter exitum Aeneae et ostendit et taviderit aestas’. AT PVER ASCANIVS prudenter exitum Aeneae et ostendit et tacuit dicendo filium postea regnaturum. CVI NVNC COGNOMEN IVLO ADDITVR secundum Catonem historiae hoc habet fides: Aeneam cum patre ad Italiam venisse et propter invasos agros contra Latinum Turnumque pugnasse, in quo proelio periit Latinus; Turnum postea ad Mezentium confugisse eiusque fretum auxilio bella renovasse, quibus Aeneas Turnusque pariter rapti sunt; migrasse postea in Ascanium et Mezennantem Ascanium" ; deinde Ilum dictum a rege Ilo, unde et Ilium, postea Iulum occiso Mezentio: de quibus nominibus hoc loco dicit 'at puer Ascanius cui nunc cognomen Iulo additur, Ilus erat'. ab hac autem historia ita discedit Vergilius, ut aliquibus locis ostendat, non se per ignorantiam, sed per artem poeticam hoc fecisse, ut illo
Abbreviated transcription (Latin):
nõ nisi catacresticõs adhibent᷑.⁊ hic. id est eneas. & est ordo. hic bellũ ĩ gens
geret italia. e tibi fabor eĩ: hoc loco excusat quȩstionẽ futurã. quasi ueneri
dolenti quȩ uera sunt dicit. &e aliter loquat᷑ cunctis presentib . dicit eĩm
indecimo ab nuerã bello italiã concurrere teucris. ⁊ qñ siꝗdem. i remor¬
bas idest in tyro nã si aduerbialiter uelle᷑ tyri diceret. ⁊ populosq feroces con¬
tundent: in congruũ fuerat in cõsolatione bella prȩdicere. ob hoc ergo ẽt
uictoriã pollicetur. ⁊ moresq uiris &e męnia: yͥsteron ꝓtheron in sensu:
ante eĩ ciuitas post iura condunt᷑. leges aũt &e mores dici nõ dubiũ est .s
Tertia dũ latio regnãtem uiderit esfas: rethorice ne breue esset: si triẽniũ
diceret: tempora diuisit inspecies. ordo aũt᷑ longissimꝰ. nã aliter nõ ꝓcedit:
sublimẽq feres ad sidera cęli magnanimũ aeneam: tertia dũ latio regnantẽ

Expanded text:
non nisi καταχρηστικῶϛ adhibentur. HIC id est Aeneas. Et est ordo ‘hic bellum ingens geret Italia’. TIBI FABOR ENIM hoc loco excusat quaestionem futuram, quasi Veneri dolenti quae vera sunt dicat, sed aliter loquatur cunctis praesentibus dis; dicet enim in decimo «abnueram bello Italiam concurrere Teucris». QVANDO siquidem. REMORbas» id est in Tyro. Nam si adverbialiter vellet, ‘Tyri’ diceret. POPVLOSQVE FEROCES CONTVNDET incongruum fuerat in consolatione bella praedicere: ob hoc ergo etiam victoriam pollicetur. MORESQVE VIRIS ET MOENIA PONET hysteroproteron in sensu; ante enim civitas, post iura conduntur. ‘Leges’ autem etiam ‘mores’ dici non dubium est. TERTIA DVM LATIO REGNANTEM VIDERIT AESTAS rhetorice, ne breve esset si triennium diceret, tempora divisit in species. Ordo autem est longissimus; nam aliter non procedit «sublimemque feres ad sidera caeli magnanimum Aeneam», ‘tertia dum Latio regnantem
Abbreviated transcription (Latin):
rantem flammas : nõ animã dicit flãmas. sed cũ anima fulminis flã¬
maꝰ uomentẽ : ut superius pleno nõi adiecit opum: utest diues opũ
sc hic uerbo cũ enim plenũ sit expirat. addidit flam̃as: ut alio loco ani
fioxi expirant animas. ⁊ turbine: uolubilitate uentorũ.⁊ scopulo: sa¬
xo eminenti. scopulus autem aut aspeculando dictus est. aut ategi¬
phareũ montẽ euboeȩ  Ast ego: nunc cõparat singula. & ne leue ess&
quod dixerat ego. addidit regina. sic salustius uos aũt silicet populꝰ
romanus. ⁊⁊ incedo: incedere proprium est nobilium personar.⁊ Et
soror & cõiuoe: phisici iouẽ etherem idest ignẽ uolunt intelligi. iuino¬
nẽ uero aerem. et quoniam tenuitate hȩc elementa paria sunt dixce¬
runt esse germana. sed qͣm iuno hoc est aer subiectus est igni idest
ioui iure suꝑposito elemento mariti traditũ nomen est. iouem aũt

Expanded text:
RANTEM FLAMMAS non animam dicit ‘flammas’, sed cum anima fulminis flamRANTEM FLAMMAS non animam dicit ‘flammas’, sed cum anima fulminis flammas vomentem. Et ut superius pleno nomini adiecit ‘opum’, id est «dives opum», sic hic verbo; cum enim plenum sit ‘exspirantem’, addidit ‘flammas’, ut alio loco ‘animas’, ut «confixi exspirant animas». TVRBINE volubilitate ventorum. SCOPVLO saxo eminenti. ‘Scopulus’ autem aut a speculando dictus est, aut a tegiphereum montem Euboeae. AST EGO nunc comparat singula. Et, ne leve esset quod dixerat ‘ego’, addidit Romanus». INCEDO ‘incedere’ proprie est nobilium personarum. ET SOROR ET CONIVNX physici Iovem aetherem, id est ignem volunt intellegi, Iunonem vero aërem, et, quoniam tenuitate haec elementa paria sunt, dixerunt esse germana. Sed quoniam Iuno, hoc est aër, subiectus est igni, id est Iovi, iure superposito elemento mariti traditum nomen est. Iovem autem
Abbreviated transcription (Latin):
hic amore & est grȩca figura. si dicamus ȩneas anchisȩ & sub audiamus
filius. hac aũt figura utimur circa patres & circa maritos tm̃ ut uirgili
bene ip̃a dulcius est ẽĩ ꝓpria manu quęsita uindicta unde plus dol&
iuno alienis se uirib niti: ut eoli uel inferoꝵ. ut ip̃a flectere si nequeo .s. a.m.
⁊rapidum: uelocem ut est. cũ rapidus sol nõ dũ hieme contingit equisiã
prȩterit ȩstas & rapidiue potentia solis. :⁊ iaculata: in libris etruscorum
lectũ est iactus fulminũ manubias dici. et certa esse numina possiden¬
tia fulminũ iactus. ut iouẽ. uulcanũ. & mineruã. Unde cauendũ est
ne aliis hoc numinib demus.is enubib: secundũ physicos: qui dicũt
collissione nubiũ fulmen creari. n rates: abusiue naues. nã ꝓprie rates
sunt cõnexȩ inuicem trabes. ⁊ illũ: auctorẽ scilicet criminis. s expi¬

Expanded text:
hic amore. Et est graeca figura, si dicamus ‘Aeneas Anchisae’ et subaudiamus hic amore. Et est graeca figura, si dicamus ‘Aeneas Anchisae’ et subaudiamus ‘filius’. Hac autem figura utimur circa patres et circa maritos tantum, ut Vergbene ‘ipsa’; dulcis enim est propria manu quaesita vindicta. Vnde plus dolet Iuno alienis se viribus niti, ut Aeoli vel inferorum, sicut ipsa «flectere si nequeo superos, Acheronta movebo». RAPIDVM velocem, ut est «cum rapidus sol nondum hiemem contingit equis, iam praeterit aestas» item «rapidive potentia solis». IACVLATA in libris Etruscorum lectum est iactus fulminum ‘manubias’ dici et certa esse numina possidentia fulminum iactus, ut Iovem Vulcanum Minervam. Cavendum ergo est ne aliis hoc numinibus demus. E NVBIBVS secundum physicos qui dicunt conlisione nubium fulmen creari. RATES abusive, ‘naves’; nam proprie rates sunt conexae invicem trabes. ILLVM auctorem scilicet criminis. EXSPI
Abbreviated transcription (Latin):
amissis. cũ orontis solum ꝑisset. aut reuera unã nauẽ significat: ut hora¬
tius: me uel extremos numidaꝵ in agros classe releget. classis eĩ dicta
est. AnÕ TΩN RΛ N idest alignis. unde & calones dicti qui ligna
militib portant & calopodia. ss potuit: ad illud refert᷑: quod superius
dixit: nec posse. s unius: in istis sermonib unius illius ip̃ius naturalit̾
media ꝓducit᷑ sillaba sed cũ opus est corripit᷑. hac excusatione quod¬
quotiens uocalem longã uocalis sequit᷑ superiori detrahit uires: ut est
insule ionio inmagno et sub ilio alto. & obhoc mutat accentũ: in lati¬
no enĩ sermone cũ penultima corripit᷑: ante penultima habet accentũ.
ut hoc loco unius obnoxam. & contra nauib infandũ amissis unius
uacat. nam duo aiaces fuerunt. & ambo fuęrunt: sed ira thelamoniuᷤ.

Expanded text:
amissis», cum Orontes solus perisset. Aut re vera ‘unam navem’ significat, ut Horaamissis», cum Orontes solus perisset. Aut re vera ‘unam navem’ significat, ut Horatius «me vel extremos Numidarum in agros classe releget»; classis enim dicta est ἀπὸ τῶν κάλων, id est a lignis, unde et calones dicuntur qui ligna militibus portant, et καλοπόδια. POTVIT ad illud refertur quod superius dixit «nec posse». VNIVS OB NOXAM in istis sermonibus ‘unius’ ‘illius’ ‘ipsius’ naturaliter media producitur syllaba, sed cum opus est corripitur hac excusatione: nquotiens vocalem longam vocalis sequitur, ei vires detrahit, ut est «insulae Ionio in magno» et «sub Ilio alto». Et ob hoc mutant accentum; in Latino enim sermone cum paenultima corripitur, antepaenultima habet accentum, ut hoc loco 'unius ob noxam' et contra "navibus infandum amissis unius vacat; nam et duo Aiaces fuerunt, et ambo furuerunt, sed ira Telamonius,
Abbreviated transcription (Latin):
inducit didonẽ hem ꝗd ago: ss me ne: ne nõ uacat. significat cĩ ergo
& est coniunctio rationalis.  incepto desistere: tollerabilius eĩ est nõ
no ignorat uim fatorũ. sed hoc nõ possumus dicere. quia superius lec¬
tum est si qua fata sinant. et audierat. hoc ergo est. omnes res homi¬
nũ aut exnostra uoluntate descendi ut puta sedere surgere: aut ex
fati necessitate. ut puta nasci. mori: aut exdeoꝵ uoluntate: ut naui¬
gare uel honorib frui. Nunc de nauigatione agit᷑. & bene inuidiose
quasi & huiꝰ rei potestatẽ ei possint fata detrahere. Est & alter lateus
sensus. ut speret se reginã contra exulũ fata posse aliꝗd. si minerua
idest ab haste concussio uel quod pallantẽ gigantẽ occiderit. ⁊ classem :¬
ad inuidiã posuit ut ꝓuna naui classem dicat. sic uenus nauib infandũ

Expanded text:
inducit Didonem «en quid ago?». MENE ‘ne’ non vacat, significat enim ‘ergo’ inducit Didonem «en quid ago?». MENE ‘ne’ non vacat, significat enim ‘ergo’ et est coniunctio rationalis. INCEPTO DESISTERE tolerabilius enim est non ino ignorat vim fatorum. Sed hoc non possumus dicere, quia superius lectum est «si qua fata sinant» et «audierat». Hoc ergo est: omnis res hominum aut ex nostra voluntate descendit, ut puta ‘sedere’, ‘surgere’, aut ex fati necessitate, ut ‘nasci’, ‘mori’; aut ex deorum voluntate, ut ‘navigare’, ‘honoribus frui’. Nunc de navigatione agitur; et bene invidiose, quasi etiam huius rei potestatem ei possint fata detrahere. Est et alter latens sensus, ut speret se regina contra exulum fata posse aliquid, si Minervae ν τὸ δόρυ, id est ab hastae concussione, vel quod Pallantem giganta occiderit. CLASSEM ad invidiam posuit, ut pro ‘una navi’ ‘classem’ dicat. Sic Venus «navibus infandum
Abbreviated transcription (Latin):
ritus senũ minus dolet᷑ & magis lȩtos intelligendũ ut sit causa maio¬
ris iracundiȩ.sic eĩ & inseptimo irascit᷑ ubi lȩtũ ȩneã siculo ꝓspexit.
abusque pachino. ss salis: maris secũdum homerũ. salẽ autẽ quo utim̃
singulari numȩro tm̃ dicimus. cũ iocos significamus pluralẽ tm̃ poni¬
mus numerũ secũdũ lucanũ qui ait nõ soliti risere sales aliquando
etiã urbanitatẽ ꝑsingularẽ numerũ significamus. sic̃ terrentius. qui
habet salem quod inte est: idest quȩ res inte est. masculini eĩ gene¬
ris est nõ neutri. & neutra triptota sunt. nec ab hoc accusatiuo nõts
esse potest hoc salẽ.:s uulnus: de pręterito dolorẽ dixit: de futu
et fictũ est ut superius diximus. unde eĩ hoc sciret poeta: bene autẽ
inpatientiã doloris ostendit detrahendo ei solatia. ut inquarto solã

Expanded text:
ritus senum minus doletur, et ‘magis laetos’ intellegendum est, ut sit causa maioritus senum minus doletur, et ‘magis laetos’ intellegendum est, ut sit causa maior iracundiae. Sic enim et in septimo Iuno irascitur, ubi «laetum Aenean Siculo prospexit ab usque Pachyno». SALIS maris, secundum Homerum. Salem autem quo utimur singulari numero tantum dicimus; cum ‘iocos’ significamus, pluralem tantum ponimus numerum, ut Lucanus «non soliti lusere sales». Aliquando etiam ‘urbanitatem’ per singularem numerum significamus, ut Terentius «qui habet salem, quod in te est», id est quae res in te est, masculini enim generis est, non neutri; et neutra triptota sunt, nec ab hoc accusativo nominativus esse potest ‘hoc salem’. VVLNVS de praeterito ‘dolorem’ dixit, de futurEt hoc fictum est, ut superius diximus. Vnde enim hoc sciret poeta? Bene autem inpatientiam doloris ostendit detrahendo ei solatia, ut in quarto solam