comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ aut miãm qđ ẽ. maximũ in p̃ceptis diuinis ñ fucere
aut a ꝓposito deuiare: Ad postremũ rationabili confir¬
matus ingenio. satis esse melius iudicauit. si& diabolus erubescera
& itntũ oi ac tot annorũ meritũ ñ perret Oratione igit᷑ ad dm̃ facta
respondit ei qui quasi par uulus loquebat᷑ : Audi infans Credo in
ipso cui seruio. qui dominatur om̃ispiritui quiasi neces sarium ha¬
bes alicui ꝰ auxiliũ. ipse prȩstabit nectibi aut feras aut quem quam
alium nocerepatiet᷑. Siaũt quȩdar resista tẽptatio est. iamnunc
dñsm̃s accipiat. & suã faciens uoluntatẽ non me ex ea ledi con¬
cedat ulterius. Tunc clauso hostio se recepit: Confusus aũt de mon
& uictus. resolutus . ẽ. in turbi nõuenti. & in sues agrestes discursib:
acstrepitu las ciuantes. haxbeati natha nahel itita fuit ꝑpetua. hic
ro uł scribere. noforte &iã mendacis nomen incurram. Quod aũt

Expanded text:
m, quod est maximum in praeceptis divinis, non facere, aut a proposito deviare. Ad postremum autem rationabili confirmatus ingenio, satis esse melius judicavit, si et diabolus erubesceret, et tantum ei ac tot annorum meritum non periret. Oratione igitur ad Deum facta, respondit ei, qui quasi parvulus loquebatur: Audi, infans, credo in ipso cui servio, qui dominatur omni spiritui, quia si necessarium habes alicujus auxilium, ipse praestabit, nec tibi aut feras aut quempiam alium nocere patietur. Si autem quaedam res ista tentatio est, jam nunc Dominus meus aspiciat, et suam faciens voluntatem, non me ex ea laedi concedat ulterius. Tunc clauso ostio, se recepit. Confusus autem daemon et victus, resolutus est in turbinem venti, et in sues agrestes  Ms., onagros, discursibus ac strepitu lascivientes. Haec beati Nathanael vita fuit perpetua, hic re vel scribere, ne forte etiam mendacis nomen incurram. Quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
& fomta uirtutũ.⁊ ia uelte imp&us quidã irratio nabili anticipatione p̃ueniat
ut dũ hominib placere festines honest: ꝓpositiuoluntatomsacram̃tium culi
liges quos ꝓpessos nouimꝰ plures quiua negła contenciono incibis uł potib:

Expanded text:
et fomenta virtutum; neve te impetus quidam irrationabili anticipatione praeveniat, et fomenta virtutum; neve te impetus quidam irrationabili anticipatione praeveniat, ut dum hominibus placere festinas, honesti propositi voluntatem sacramenti vinculis liges: quo
Abbreviated transcription (Latin):
nimo ad dinuocatione sedare non possuni: Multienĩ fratrũ & labeib: abstinenciȩ
& bonis circa pauperes factis ex uberantes: ali casta uiduitate gaudentes cliiuiti¬
nitate sublimes diuinarũ &iã leccionib: & scriptionib: littorarum. plurinuĩ gloci¬
antes arrectiꝓpositi it tinere deuiarunt in differont̃ quasi subsp&iae ciuiusdim
religionis curiositatis amore languentes ex qua multiplex animi sollicitudo gene¬
ratia: postq: alionaꝵ quoq negotioꝵcura succedit unda calũmosi gia nomen in¬
curritur. Quo nomine abonꝵ actuũ administratione ꝓibentur. Qua quidẽ
nec hi quisolis ꝓpriaetantũ anine negotus uacant fruuntur ut inatre
Insiste igitur uirilit̃ queso non ougens opes quasta m̃ magis sẽꝑ imminius
siffient diuidens cas omnib: quos egere cognoscis : quȩ ꝓsicunt tibi adisteria

Expanded text:
nimae ad Deum vacatione sedare non possumus. Multi enim fratrum et laboribus abstinentiae, nimae ad Deum vacatione sedare non possumus. Multi enim fratrum et laboribus abstinentiae, et bonis circa pauperes factis 941 exuberantes, alii casta viduitate gaudentes, alii virginitate sublimes, divinarum etiam lectionibus et scriptionibus litterarum plurimum gloriantes, a recti propositi itinere deviarunt; indifferenter quasi sub specie cujusdam religionis, curiositatis amore languentes, ex qua multiplex animi sollicitudo generatur; post quae aliorum quoque negotiorum cura succedit, unde calumniosi etiam nomen incurritur, quo nomine a bonorum actuum administratione prohibentur: qua quidem nec qui solis proprie tantum animae negotiis vacant, fruuntur ut matre. Insiste igitur viriliter, quaeso, non augens opes quas tamen magis semper imminuis sufficienter dividens eas omnibus quos egere cognoscis, quae proficiunt tibi ad ministeria
Abbreviated transcription (Latin):
du illos quiotio adq: segnicia tar percere uident᷑ ac cendit dicens : Ascendihie rosolamã
uidere porru Nonionĩ illis ufficiebat solafama uirtutis nisi ut &iam uultũ quoq do
figurã ipsius uricuper& intueri. quanto magis hoc egode cẽmiliũ. debitertalentoꝵ
facere debui Nonut illis sc̃is ꝓdessem aliquid : sed ut mihi peccater ꝑor̃a ꝓuderẽ :¬
morsi heliȩ lohannis adq reliquoꝵ nonut ipsis adiect urigłae a liquid retulor
sedut legentib: ꝓfutur. Nua ꝓpt hȩc sciens fidelis sime multũq: uenerabilis serue
xp̃i lause ꝑtem& ipsũ suadendo melius tibi consulens &iã nram loquacitatẽ ad custo¬
diendũ intepro posicũ piȩ uoluntatis amplectere: Quaequidẽ uariis unsi biliũ inui¬
sibiliũq uicioꝵ ueluti fluctib: uerberatur Quã nisi frequenti oratione & dilgentra¬

Expanded text:
dum illos qui otio atque segnitia torpescere videntur, accendit, dicens: Ascendi Jerosolymam dum illos qui otio atque segnitia torpescere videntur, accendit, dicens: Ascendi Jerosolymam videre Petrum non enim illi sufficiebat sola fama virtutis, nisi etiam vultum quoque ac figuram ipsius viri cuperet intueri, quanto magis hoc ego decem millium debitor talentorum facere debui? non ut illis sanctis prodessem aliquid, sed ut mihi peccatori per Moysi, Aeliae, Joannis atque reliquorum, non ut ipsis adjecturi gloriae aliquid retulerunt, sed ut legentibus profuturi. Quapropter haec sciens, fidelissime multumque venerabilis serve Christi Lause, per temetipsum suadendo melius tibi consulens, etiam nostram loquacitatem ad custodiendum in te propositum piae voluntatis amplectere; quae quidem variis visibilium invisibiliumque vitiorum veluti fluctibus verberatur, quam nisi frequenti oratione et diligenti a
Abbreviated transcription (Latin):
Secundũ qđ̃ dicti est:. Aperiostuũ uerbodĩ: et eterum: Noꝑdidoris narratione senĩ at
sipio asius puctib di dceruto . Egoitaq homodi. & stupende ei mere discondi Iuiopto ut
ex parta qduunt᷑ iubetur imitari plurimos scõsiuros uidisseme inomini: Nectamer
Id uosieti ꝑtrenstũ & ꝑfuncta i̧ faciens. sed ptrginta & palios totide ꝑgens dies pedib:
qdinte dm̃ dicam iter omine confeci : lnuiersũ pene romanũ solũ amibulando cognosegp
siñeror qđ ꝓcul dubio alit̃ non haberem : Namsi ille quiabsq: aliqua cõparatione melica
meest: quiq longe p̃cedit acuicit totũ mundũ : rerũ peritia & tuta. conscunciȩ
fide paulus apłs detdrso usq ad patriã iudȩoꝵ ambulando ꝑrexit ut periu & ia cobũ
&io hannẽ uider& et hoc ipse quasi cũ quadã iactancia referens ꝓprios diuulgat labues

Expanded text:
secundum quod dictum est: Aperi os tuum verbo Dei . Et iterum: Ne perdideris narrationem senum; nam secundum quod dictum est: Aperi os tuum verbo Dei . Et iterum: Ne perdideris narrationem senum; nam et ipsi a suis patribus didicerunt . Ego itaque, homo Dei et stupende amore discendi, qui opto vel ex parte quod divinitus jubetur imitari, plurimos sanctos viros vidisse me memini, nec tamen id veluti per transitum et perfunctorie faciens, sed per triginta et per alios totidem pergens dies, pedibus quod ante Deum dicam iter omne confeci, universum pene Romanum solum ambulando cognoscenss fruerer: quod proculdubio aliter non haberem. Nam si ille qui absque aliqua comparatione melior me est, quique longe praecedit ac vincit totum mundum rerum peritia et tutaPaulus apostolus, de Tarso usque ad patriam Judaeorum ambulando perrexit, ut Petrum et Jacobum et Joannem videret; et hoc ipse quasi cum quadam jactantia referens, proprios divulgat labores,
Abbreviated transcription (Latin):
enimfactis semꝑ cameritis xp̃i amore flagrantes dõ ꝓperat copulari, Per
singulos tam̃ dies & reditũ animȩ quiꝓcułꝰ dubio debetur expecta s et icđm
qđ scriptũ ẽ dicens: coartor ex duob desideriũ habens dissolui& e cũ xp̃omul¬
tomolius: et iterũ : Prepara ad ꝑfectionẽ operatua : et esto in agroperator
Nam qui memo sẽꝑ est matis. qui omnimodis sine cunctatione et uec eisario
uenturaẽ num quã grauia ac magna peccabit. Iuxta qđ scrꝓtũẽ In omrbus
uerbistuis mem̃ito nõuissimatua : et in ꝑp& uũ non peccabis : Supra cetera ero
emĩa neq: quȩ cõmendate sensib: tius fuerint salubr relatione contoni :
nec respuas ecutionom humditatm: risticitatẽq uorbor. Nonem hoc op̃diune doctrine
ost ut quis facunde loquatiq ⁊ sedict ominiũ sensus intellectiu ueritatis instituat:

Expanded text:
enim factis semper ac meritis, Christi amore flagrantes Deo properant copulari. Per enim factis semper ac meritis, Christi amore flagrantes Deo properant copulari. Per singulos tamen dies et redditum animae, qui proculdubio debetur, exspecta, secundum quod scriptum est: Coarctor ex duobus, desiderium habens dissolvi et to melius . Et iterum: Praepara ad perfectionem opera tua, et esto in agro operator . Nam qui memor semper est mortis quae omnimodis sine cunctatione et necessario ventura est, nunquam gravia ac magna peccabit, juxta quod scriptum est: In omnibus operibus tuis memorare novissima tua, et in perpetuum non peccabis . Supra caetera vero omnia, neque quae commendata sensibus tuis fuerint salubri relatione, contemnas; nec respuas elocutionum humilitatem, rusticitatemque verborum. Non enim hoc opus divinae doctrinae est, ut quis facunde loquatur; sed ut omnium sensus in ellectu veritatis instituat,
Abbreviated transcription (Latin):
alusi forentib nouerim : Cumquib: deserta egypoi ꝑagra uerim lrbia
thebardis. scñe inquib & hi quos cabon nensictas dicius noantur: Curca sines
quoq eso potamiae syriȩ palestine : & sub oc cidentalib plagis roma atq̃ ca
pona caceteris circa ipsaloca de sideraati tibi ut suporius eõphendi e narta¬
i aprincipioomniũ uitas ex supra dictis partib hoclibollo ut ho mestũ ar
anime ꝓfuturum cõmonitor iũ gerens: id est ꝑenne medicameasum ueritatis
Onñcinquidem obluuonis exinrationabili desiderio res puas somnum: omneq
duplicis dolumentis a fide rerũ necessararũ socludas : Ci iniusa pigi din
morum bonoꝵ : e deformi animȩ defeccione. & ut uatundio quoq motumic¬
turbationẽ atq: tristiciã & irrationabilem metum ꝑista declinans : &i am¬
auocationem scłi uanã amore ꝑpauo circaꝓpositũ piȩ religionis ffulgeas duxbete
uite tibi& quitecũ sun a qui subtegunt & pusimoꝵ futurus imperotoꝵ ⁊ Tali:

Expanded text:
erim, Lybiae, Thebaidis, Syenae, in quibus et ii quos Tabennensiotas dicunt morantur, circa fines quoque Mesopotamiae, Syriae, Palaestinae, et sub Occidentalibus plagis Romae atque Campaniae, et in caeteris circa ipsa loca describere, et ut superius comprehendi enarrare a principio omnium Vitas ex supradictis regionibus hoc libello, ut honestum et animae profuturum commemoratorium gerens id est perenne medicamentum veritatis omnem quidem oblivionis ex irrationabili desiderio respuas somnum, omnemque duplicis dolum mentis a fide rerum necessarium secludas, cum universa pigritudine morum bonorum, et deformi animae defectione, et ut iracundiae quoque motum, conturbationem atque tristitiam, et irrationabilem metum per ista declinans, et avocationem saeculi vanam, amore perpetuo circa propositum piae religionis effulgeas, dux beatae vitae tibi et qui tecum sunt, et qui sub te agunt, et piissimorum futurus imperatorum. Talibus
Abbreviated transcription (Latin):
ac saluatoris legebat. Cuilectioni alia secundũ sensũ suũ
longeplura coniungansi xponebat eidẽ castitatis uirginita¬
tisq: conuersatione Vtilla postsatis factionẽ in ictugr̃ a
diuinitatis impleta dicer&. Mihiquoq: ꝑsua sũ scias dnẽ
castã uitũ libent̃ amplecti. Quid ergo iubere amplius uelis
exspecto Cuiille. Hoc inquit iubeo & rogo ut unus quis q
nr̃m separatim ab hodiemaneat. Ad quod illa ñ ad qui euit
dicens. Incadem ꝗdem cella sed in lectulis separatis manere
debem Cũq houtrisq placuiss&. decẽ Nocto annos uixer̃ ia:
utilla qui dem torus dieb: ess& incella: illea ũt insister& ope¬
ri in hortuloquẽ colebat: &balsamũ ea qua peritus erat
arte conficer& Qđ tam̃balsamũ multo labore adima¬
e uinearũ. & plantat᷑ & colit᷑ &putat᷑. Vespertinis aut̃ hor

Expanded text:
ac Salvatoris legebat, cui lectioni alia secundum sensum suum ac Salvatoris legebat, cui lectioni alia secundum sensum suum longe plura conjungens, exponebat eidem castitatis virginitatisque conversationem, ut illa post satisfactionem in ictu gratia divinitatis impleta diceret: Mihi quoque persuasum scias, domine, castam vitam libenter amplecti. Quid ergo jubere amplius velis exspecto. Cui ille, Hoc, inquit, jubeo et rogo, ut unusquisque nostrum separatim ab hoc die maneat. Ad quod illa non acquievit, dicens: In eadem quidem cella, sed in lectulis separatis manere debemus. Cumque hoc utrisque placuisset, decem et octo annos vixerunt, ita ut illa quidem totis diebus esset in cella, ille autem insisteret operi in hortulo quem colebat, et balsamum ea qua peritus erat arte conficeret. Quod tamen balsamum multo labore ad imam vincarum et plantatur, et colitur, et putatur. Vespertinis au
Abbreviated transcription (Latin):
psũ cũtꝰ in hunc morẽ uixis sedicebat. Cũ eẽt inquit puer
a parentib: derelictus. et aduiginti duo ꝑuenis set numerũ
annorũ inuitus ab auunculo suo ꝓpriomatrimonii uinculis
inligatus. ẽ: Quicũ resis tere ñ posset ei quȩ aparente ingere¬
batur necessitati: &innuptiis uisus est coronari. & intha¬
lamo sedere conpulsus ẽ & om̃a patient̃ sufferre solemnia nup¬
tiarũ coactus . ẽ : Postar quã autẽ uniuersi athalamo reces ser
nouis nuptis in lectulo collocatis: scs ammonsurgit electulo
hostiũ claudit. uocatq residens benedictã illã & uere una¬
nimẽ coniugẽ suã dicens. Venunquit domina ut tibicaus ã
ipsã huius coniunctionis exponã. Nuptiȩ nr̃e hucusq sunt
tantũ : nihilq: in seamplius habent. Bene ergo faciemus
si dereliquo unus quisq nr̃m separatim ꝗescat. ut & xp̃o place¬
re possimꝰ si intacta uirginitate uiuamꝰ Pro latũ aũt desinu:
paruum libellũ : nescientiscripturtis scãs puellȩ ex ꝑsona apłi

Expanded text:
 in hunc morem vixisse dicebat: Cum esset, inquit, puer a parentibus derelictus, et ad viginti duorum pervenisset numerum annorum, invitus ab avunculo suo matrimonii vinculis illigatus est . Cui cum resistere non posset ei quae a parente ingerebatur necessitati, et in nuptiis jussus est coronari, et in thalamo sedere compulsus est, et omnia patienter sufferre solemnia nuptiarum coactus est. Postquam autem universi a thalamo recesserunt novis nuptis in lectulo collocatis, sanctus Ammon surgit e lectulo, ostium claudit, vocatque residens benedictam illam, et vere unanimem conjugem suam, dicens: Veni, inquit, domina, ut tibi causam ipsam hujus conjunctionis exponam. Nuptiae nostrae huc usque sunt tantum, nihilque in se amplius habent; bene ergo faciemus, si de reliquo quisque nostrum separatim quiescat, ut Christo placere possimus si intacta virginitate vivamus. Prolatum autem de sinu parvum libellum nescienti Scripturas sanctas puellae ex persona Apostoli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeliuotũ ine etuutatis intius usq ad quintũ lapide aba queuo cantur solitudene loca
da othes ciida thebano monacho sepagesimũ inpselunca agenti annu cõmendaut c
dadi dt subeus ũnhi iut trib aput eũ amis mouaror. adcontendendi atq fiingeuelo
illicica ii senta sintiar. Nouert em̃ ipius seis durissima cetq labe ioussima uitã Poco
pitiq it̃a sũ adipsu rodire: obipitalis iciencie noaicia atꝙ doctnna: Egotiar cucelen
unplere ti es ut p cẽperat annos non potuussem ualide infirimitate carertus a ute fin¬
tasinducias tnomu temitors abipio sub latussim F rac eniute ipiius cu munensa erdi¬
ttindusi&s cate cartamen Por omnẽ namq diem in ardore maximo cinsoleudine u¬
circalit ara maris la pides colligebat singulis qr anmis cella struendo ꝑficuoq iustiua
subrilare non poter dlã offerelit. Cumautrei quocha cdie a mie dictã fuisse quu facis

Expanded text:
productum me de civitatis internis usque ad quintum lapidem, ad ea quae vocantur solitudinum loca, productum me de civitatis internis usque ad quintum lapidem, ad ea quae vocantur solitudinum loca, Dorotheo cuidam Thebano monacho , sexagesimum in spelunca agenti annum commendavit et tradidit, jubens mihi ut tribus apud eum annis morarer, ad contundenda atque frangenda isum ad ipsum redirem, ob spiritualis scientiae notitiam atque doctrinam. Ego vero cum illic implere tres, ut praeceperat, annos non potuissem valida infirmitate correptus, ante finitas inducias triennii temporis ab ipso sublatus sum. Erat enim vitae ipsius cum immensa ariditate ac siccitate certamen. Per omnem namque diem in ardore maximo, et in solitudine circa littora maris lapides colligebat, singulisque annis cellam struendo perficiens, iis qui fabricare non poterant, offerebat. Cum autem ei quad
Abbreviated transcription (Latin):
raumfusie : Noui& iã go memoratũ uirũ dum sumere cibũ sepius lacrunasse
ũq acd marer farte curflere hoc exorc eius audiui. Eribescoinquid irrationabilẽ
senatiui feminseꝓ prrinatib t une cu prunũ una cũ epo athanasio pistia qut eu dom eiono¬
apoper sepanas u duutins det q abundancra terĩ sine iuudiş stimulo exsapcrara cerosies¬
taonntum in supais iuis fectt nonsaltẽ unũ solidum dereliquuid non parte aliqua sul flan¬
ci& soruib sus uirginib dedit sed xp̃o easde comendans quiuos fecit in quid urãm quo quie
sut sen dna bit ut ner. Erat aut cũisciorib ipsius septuagonta aliorũ uir ginĩ numeria. łtis itaq
enuenisie ad eũ in pracipio iuuentutis. et peerẽ ut instruere mo adiores uta q mona¬
chas in ipio prni ad huic ar dore aeuilo catum. cuinontantũ necessara ee dacbruua
uerbai. querau iugis labor ee fatgatio cor poralis que ad modu domitor oqua bonus

Expanded text:
um fuisse. Novi etiam ego, memoratum virum, dum sumeret cibum, saepius lacrymasse. Cumque admirarer forte cur fleret, hoc ex ore ejus audivi: Erubesco, inquit, irrationabilem senatui, feminisque primatibus, tunc cum primum una cum episcopo Athanasio, postea autem cum ndantia rerum sine invidiae stimulo exuberaret, non testamentum in supremis suis fecit, non saltem unum solidum dereliquit, non partem aliquam substantiae sororibus suis virginibus dedit, sed Christo easdem commendans. Qui vos fecit, inquit, vestram quoque vitam ordinabit ut meam. Erat autem cum sororibus ipsius septuaginta aliarum virginum numerus. Is itaque, cum venissem ad eum in principio juventutis, et peterem ut instrueret me ad mores vitamque monachorum in ipso primi adhuc ardore aevi locatum cui non tantum necessaria esset doctrina verborum, quantum jugis labor et fatigatio corporalis quemadmodum domitor equorum bonus,
Abbreviated transcription (Latin):
cenodoxiaeꝰ ad extremum baratrum in ferniq: profundum miserabilit̃
deductorum atiquisitus ex longis temporibus abstinentiȩ palmas. repex¬
tino clationis ao tumoris momento praemarcidas : Gratia uero sal¬
ucitoris nr̃i prouisioneq: scõrum patrum acmiseratione spiritalium
uiscerum et orationib: uenercibilium seniorum : delaiqueis diaboli
ereptos ad recuperationem uitȩ nobilioris reuersos :
ribus. huic scło reliquerunt Quorum alii superna inspiratione
& gradiuinitus data aedificauerunt acmunierunt eos qui fidelippõ¬
sio uaficuera as o uestigu sal uatons secuntur : alaur elis hominb spila core cu¬

Expanded text:
Cenodoxia ad extremum barathrum, infernique profundum miserabiliter Cenodoxia ad extremum barathrum, infernique profundum miserabiliter deductorum, acquisitas ex longis temporibus ac laboribus abstinentiae palmas, repentino elationis ac tumoris momento praemarcidas, gratia vero Salvatoris nostri, provisioneque sanctorum Patrum, ac miseratione spiritualium viscerum, et orationibus venerabilium seniorum, de laqueis diaboli ereptos, ad recuperationem vitae nobilioris reversos. Vribus huic saeculo reliquerunt, quorum alii superna inspiratione et gratia divinitus data, aedificaverunt ac munierunt eos qui fideli proposito instituta atque vestigia Salvatoris sequuntur; alii vero solis hominibus placere cu
Abbreviated transcription (Latin):
nis stadium sumꝓgressus. Uirorumq: fortium nec non etiã feminarx:
quos autipse uultu ꝓprio uidere promerui: aut ascis patrib: qui eorum
nouere uirtutes me audisse commemini gloriosa signa scripturus atq
certumina : Nam plurimas ciuitates acuillas. o̾mniumq poene spelur¬
cam et tecta heremi. in quamonachi habitant diligenti cura dĩpietate
pedestri labore circũiens. etuirorum quos oculis meis in spexi. et mulierũ
propter spemquȩ nobis in xp̃o reposita est sexum femineum: animiuis tute
uincentium in quantum me subpeditat paruitati. nomina pariter
etgenus etpatriam locũq habitationis : prȩsenti libello complexus
tibi amatori xp̃i famuloq dĩ atq inclito piumperii ornamenta lause
trans misi : Simul commemorcins utriusq sexus inquibdam ad sum m̃ũ
quidem peracea certamina sed ꝓpter matrem superbiae quae uocatꝰ

Expanded text:
nis stadium sum progressus, virorum fortium, nec non etiam feminarum, nis stadium sum progressus, virorum fortium, nec non etiam feminarum, quos aut ipse vultu proprio videre promerui, aut a sanctis patribus qui eorum novere virtutes, me audisse commemini, gloriosa signa scripturus atquo certamina. Nam et plurimas civitates ac villas, omnesque pene speluncas et tecta eremi in qua monachi habitant diligenti cura, Dei pietate pedestri labore circumiens, et virorum quos oculis meis inspexi, et mulierum propter spem quae nobis in Christo reposita est, sexum femineum animi virtute vincentium, in quantum meae suppeditat parvitati, nomina pariter et genus, et patriam, locumque habitationis praesenti libello complexus, tibi amatori Christi, famuloque Dei, atque inclyto pii imperii ornamento, Lause, transmisi, simul commemorans utriusque sexus in quibusdam ad summum quidem peracta certamina, sed propter matrem superbiae quae vocatur
Abbreviated transcription (Latin):
senes animos incitante Abstinentiam scõs aspiritaliumq patrum : quind:
placito uictitantes i superabili certamini caruis crucifixẽre mallitiem
cuorum ipseq ioq bene truns acta suis tutes praedicare uondesinit. studom
describere : Esti autem huius desiderii spiritalis ex actoruiro. xoptinius
lausus qui postdĩ tutelã custos piissim ꝓbatur ordinatus imperii : Ego
igicur et lingua imperitus et spiritalis seentiȩ tenuiter degustator . ec
non etiam scõ uatrum syritali cata logo nimis indignus magnitudine
iussioniquȩo samieitiȩ lit teratȩ ee diuinȩ doctrinȩ in dig& intellectu:
Sed cumro sus uerrer primum quidem nobile studium iniungentis: deinde
utilieatẽ geytium pertractarem . postremo metuens in oboedientiȩ gra¬
uerericium  tanti precepti cumulum dispensationi commisi: At tex¬
n usq corum patrum in tercessionmes ure fcominunens: adcesta mi¬

Expanded text:
segnes animos incitante, abstinentiam sanctorum spiritualiumque Patrum qui in Dei segnes animos incitante, abstinentiam sanctorum spiritualiumque Patrum qui in Dei placito vietitantes, insuperabili certamine carnis crucifixere mollitiem, quorum ipse quoque bene transactas virtutes praedicare non desinit studemus describere. Est autem hujus desiderii spiritualis exactor virorum optimus Lausus, qui post Dei tutelam, custos piissimi probatur ordinatus imperii. Ego igitur et lingua imperitus, et spiritualis scientiae tenuiter degustator, nec non etiam sanctorum Patrum spirituali catalogo nimis indignus, magnitudinem jussioni, quae et sapientiae litteratae, et divinae doctrinae indiget intellectu. Sed cum rursus vererer, primum quidem nobile studium injungentis, deinde utilitatem legentium pertractarem, postremo metuens inobedientiae grave periculum, tanti praecepti cumulum supernae dispensationi commisi attentiusque sanctorum Patrum intercessione meas vires communiens, ad certami
Abbreviated transcription (Latin):
hoctbro quem deuita scõrx patrum scrinturi sumus de scriptaest Nobilis conci¬
nantic irtbilisq: conuersationis transactio coenobitar pariter xeq ana¬
horita i nͦ qui in heremo adȩmulctionem imitationtmq caelestium uiuere
cupientes superniregni iter aggressisunt : Feminarx quoq: prouecttirum. atq
honcstarumꝰ acspiritalium matrum commemoratio.: Quȩi Ili perfectoq:
sensu ade cemplu m amoremq: diuinumꝰ eorum quidesiderant contientiae
pudicitiae redũmuri coronis: cumin signi abstinentia finiere cestamiua :¬
dcirco :cipiente nobis uiro norib suuissimo sensuq: doctissimo animo
quoque pacifi coseccor depiissimo: mente etiam amat oredĩ Atq in nece: sit ca¬
tib indigentiuim sociõ et celsitudine dignitatum. probontut conscientiae :
plurimis eloquentib prȩferendo atq: in om̃ib uistute diuinisps prȩmuuito qui¬
inmoꝙ: opost& uera citer dicere : ad speculationem potior a sedulitatis exẽplo

Expanded text:
hoc libro, quem de Vita sanctorum Patrum scripturi sumus, descripta est nobilis continentia, mirabilisque conversationis transactio coenobitarum pariter atque anachoretarum, qui in eremo ad aemulationem imitationemque coelestium vivere cupientes, superni regni iter aggressi sunt: feminarum quoque provectarum atque honestarum, ac spiritualium matrum commemoratio, quae virili perfectoque sensu ad exemplum amoremque divinum, eorum qui desiderant continentiae ac pudicitiae redimiri coronis, cum insigni abstinentia finiere certamina. Idcirco praecipiente nobis viro moribus suavissimo, sensuque doctissimo, animo quoque pacifico, et corde piissimo, mente etiam amatore Dei, atque in necessitatibus indigentium socio, et celsitudine dignitatum pro bonitate conscientiae, plurimis eloquentibus praeferendo, atque in omnibus virtute divini Spiritus praemunito, quinimo quod oportet veraciter dicere ad speculationem potiorem, redulitatis exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
quaiipuritatis ne fundantꝰ: dequare apostolicę uocis aue toritus
latius anutescens. forma inquit estort geg., Etbeatus paulus timotheg
recipit. formaestondelibus : Audende napostolus iustoram cataloũ
sum mabreui tate contexens ab abel incipiens insignur urorx pergit
narrare uiriutis: Sic etille fidelissimus mathathias mostigloriosis
os fefellit nfiructio: Tancum enim pro fusrun memoratis facta
iofum ut aperta fide armatos principes de terrerent castiai sago¬
iga superarent cultus araso dę monico s longe lateq dmerenre
Vde et nosornamentis spors expi quid dam fra tertio ministe
prouiderent¬
pio pisuiar udemo  Non quoullis ut eredo temporib defuerit elacior pa
rue orouidie ⁊ sed quba donum inagiregis plurinorun uexilla tidpbies uinbad¬

Expanded text:
quantum puritatis infundant. de qua re apostolicae uocis auctoritas quantum puritatis infundant. de qua re apostolicae uocis auctoritas latius innotescens: forma, inquit, estote gregi, et beatus Paulus Timotheo praecipit: forma esto fidelibus. unde idem apostolus iustorum catalogum summa breuitate contexens ab Abel incipiens insignium uirorum pergit narrare uirtutes. sic et ille fidelissimus Matathias morti gloriosissimae liberos fefellit instructio: tantum enim profuerunt memoratis facta maiorum, ut aperta fide armatos principes deterrerent, castra sacrilega superarent, cultus arasque daemonicas longe lateque diruerent ae prouiderent. unde et nos ornamentis sponsae Christi quiddam fraterno ministerio prouideri gaudemus, non quo ullis, ut credo, temporibus defuerit clarior uita maiorum, sed quod domum magni regis plurimorum uexilla trophaeorum ha
Abbreviated transcription (Latin):
deas amu rudines occui oatneiq mesipdces peccitorum rerad
costainnis pudoris rctur: dilectionis contemplatione sustinio ꝓDirexisti
commemoratoris : cumuhil possit adicert eecundia peitorum : et opo  iod
ecclesiae possit uniuersitas recensere. breuire serasti compenate : dui beꝗi
sc ueri i finitimas pannoniorum prouincias in colentis iuitãmoresq uenius
explicasti &qui pillũ. liuina uistiis est operata miracula diutunnis ma¬
sura te porib trediditi memoriae poste r& Nesciunt facta priorio
prȩcorine cum culo ut om̃s prȩseutẽ habecit . et secum quodam modo
sentiant commorari quib cum relatio ꝑ uexerit leccionis: Et ideo
quiatu ha ecque amenarra r̃da poscebasselocuruses simplicius xplicas¬
ti facilius uihil adiciendũ laboriuis: stlidio nr̃o credimus: Si quidẽ alit̃
aiudica ⁊aerumui alite expenta depeiimiss: sicilius uircutes pragsoro
quent unges iasco uid tatis inntiant qu agtũ siuoris actribualnto

Expanded text:
dis, amaritudines occupationesque multiplices peccatorum retractare contemnis, pudoris iacturam dilectionis contemplatione sustineo. direxisti commemoratorium, cui nihil possit adicere facundia peritorum, et opus, quod ecclesiae possit uniuersitas recensere, breui reserasti compendio, dum beati Seuerini finitimas Pannoniorum prouincias incolentis uitam moresque uerius explicasti et quae per illum diuina uirtus est operata miracula diuturnis mansura temporibus tradidisti memoriae posterorum – nesciunt facta piorum praeterire cum saeculo – ut omnes praesentem habeant et secum quodam modo sentiant commorari, quibus eum relatio peruexerit lectionis. et ideo, quia tu haec, quae a me narranda poscebas, elocutus es simplicius, explicasti facilius, nihil adiciendum labori uestro studio nostro credidimus: siquidem aliter audita narramus, aliter experta depromimus. faciquantum gesta sanctorum utilitatis impertiant, quantum feruoris attribuant,
Abbreviated transcription (Latin):
mallia nataliũ : Ade uentendã mor laudabilũ ditiplinã: Mibiqui ꝗ iets odcu¬
oillino plagut : du magut udinis tire. quomscio amatorem orso dectr ne S abes¬
uinoboeeliro p̃ceptis. quib ad meliora a nimipuocantur: fricesimun quqs acbe¬
diũ agenti annum : quasi in numero fratrũ uitaq monachoꝵ : uice sims aut ep̃is¬
eopatus quin quagesimũ uero at ercĩ etatis uniusae dendenansi patrũ nra¬

Expanded text:
ertendam morum laudabilium disciplinam. Mihi quoque homini humillimo placuit dum magnitudinis tuae, quem scio amatorem esse doctrinae, erubui non obedire praeceptis, quibus ad meliora animi provocantur trigesimum quidem ac tertium agenti annum, quasi in numero fratrum vitaque monachorum, vigesimum autem episcopatus, quinquagesimum vero et tertium aetatis universae, tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Delicias aũ corpo¬
rales nsolũ illas putetis quib: homines sȩculi ꝑfru¬
untur sed absti¬
nenti delicia credendȩ sunt omnẽ quic ꝗd cũ cupiditate sũserit etiã¬
siuile illud sit : Eit quod in usũ ẽe abstinentib: solecꝰ aquadeniq ipsa
ulpanis sicũ cupiditate sũmatur idest ut ñ nec essitaticorporis. sed ut
a nami desideriosatis frat hoc etiã abstinenti deliciarũ uitio ducitur :¬
portec enĩ in om̃ib: consuescere animã uitio carere : Meo deniq: dñs do¬
cere uolens. animã desideriis & uoluptatib: suis resistere dicebat :
ntrate ꝑ angustã portã : quia lata et spatios auia queducit ad mortẽ
suis repugnat: Multũ tam̃ ꝓdest adhate obtinenda. secretior habi¬
tatio et conuersatio solitaria : Quia int̃dũ ꝑgccasionẽ aduentantiũ
fratrũ et euntiũ ac redeuntiũ frequentiaꝰ et abstinentiȩ et par¬
simoniȩ frena laxantur : Et ꝑhuuls modi occasiones uenitur.

Expanded text:
Delicias autem corpoDelicias autem corporales non solum illas putetis, quibus homines saeculi fruuntur; sed abstinenti deliciae credendae sunt, omne quidquid cum cupiditate sumserit, etiamsi vile illud sit, et quod in usu esse abstinentibus solet. 129 Aqua denique ipsa vel panis, si cum cupiditate sumatur, id est, non ut necessitati corporis, sed ut animi desiderio satisfaciat, hoc etiam abstinenti deliciarum vitio ducitur. Oportet enim in omnibus consuescere, animam vitio carere. Ideo denique Dominus docere volens animam desideriis et voluptatibus suis resistere, dicebat: Intrate per angustam portam, quia lata est et spatiosa via, quae ducit ad mortem suis repugnat. Multum tamen prodest ad haec obtinenda secretior habitatio, et conversatio solitaria, quia interdum per occasionem adventantium fratrum, et euntium ac redeuntium frequentiam, abstinentiae et parsimoniae fraena laxantur, et per hujusmodi occasiones venitur
Abbreviated transcription (Latin):
dentur: Sic̃ siriptũ ẽ : Vacate & cognoscite qm̃ egosum ds̃ : Siergo cogno
uera dm̃ in quantũ homini cognoscere possiblee tunc demũ etiã roli¬
quorũ quȩ sunt. scientiã capi& et misteriadi agnoscet : Et quanto pu¬
rior in eofuerit mens: tanto pluraer reuelat ds̃ & ostendit ei sccreta sua
Amicus ex̃ iã efficitur disic illi de quib dicebat saluator: lauos ñ dico
seruossed amicos: Et omne quic quĩd petierit ab eo tanquã amianca.
rop̃stat eids̃ : Ipse quoq uirtutes angelicȩ et cuncta ministeria diuina
tanquã amicũdĩ diligunt eũ: et obsequntur peticionib ei : Et hic ẽ
angłi neq principatus : neq potistates neq alia aliqua creatura : Et
ideo carissimi quando quidem hoc eligitis ut dõ placeatis et acarita¬
tẽ eius ꝑ ueniatis. da te operã alieni effir ab omni iactantia ab omni
uino animi ab omib: delicus corporalib .xiiii

Expanded text:
videntur, sicut scriptum est: Vacate, et cognoscite, quoniam ego videntur, sicut scriptum est: Vacate, et cognoscite, quoniam ego tum homini possibile est, tunc demum etiam reliquorum quae sunt, scientiam capiet, et mysteria Dei agnoscet, et quanto purior in eo fuerit mens, tanto plura ei revelat Deus, et ostendit ei secreta sua. Amicus enim jam efficitur Dei, sicut illi, de quibus dicebat Salvator: Jam non dico vos servos, sed amicos : et omne quidquid petierit ab eo, tanquam amico caro, praestat ei Deus. Ipsae quoque virtutes Angelicae, et cuncta mysteria divina, tanquam amAngeli, neque principatus, neque potestates, neque alia creatura . Et ideo, carissimi, quandoquidem hoc elegistis, ut Deo placeatis, et ad caritatem ejus perveniatis, date operam alieni effici ab omni jactantia, ab omni vitio animi, ab omnibus deliciis corporalibus.
Abbreviated transcription (Latin):
eui ineelis est : Si ergo mundo ut sup᷑ diximus corde astiterimus an
tedm & libero ab om̃ibi his uitis et passionib que supta memoraui¬
mus potemmus in quantũ porsibile est etiã dm̃iudere. & orants oi
ut cordis nñ inidipsũ dirigere & uidere inuis ibili m̃te ncorpon
itellect scientia ñ carnis aspectu: Nemo enĩ put& pessese ipsnn
sicut esc̃ diuinã substantiã contueri ita ut speciem sibi aliquam
aut imaginẽ fingat incurde corporeȩ alicuius imagunis sinile a
porsit et ꝑseringere m̃tis affectũ. Non tam̃ comꝑhendi aatieli¬
bi aut o nartiꝰ : Et ideo oport& cũ omni reuerentia & metu &s
cete ad dñ et i  in eũ librire m̃ts intuitũ: ut gmne quic qui
potest splendoris. claritatisꝰ fulgoris mauesturis mens hurau
concipero suꝑhae om̃ia esse euꝰꝰ ntiat semp: Et hoc sic̃ dogm̃
si puramens fuerit nec ulls praue uoluptitis sordib occupata : Et idieo in
hoc maxime oportet operã dare : eos qui renuntiare sȩculo et dm̃seꝗ ui

Expanded text:
in coelis est . Si ergo mundo ut supra diximus corde astiterimus ante Deum, 128 et liberi ab omnibus his vitiis et passionibus quae supra memoravimus; poterimus, inquantum possibile ulum cordis nostri in ipsum dirigere, et videre invisibilem mente, non corpore: intellectu scientiae, non carnis aspectu. Nemo enim se putet posse ipsam sicut est divinam substantiam contueri, ita ut speciem sibi aliquam aut imaginem fingat in corde corporeae alicujus imaginis similem. possit, et perstringere mentis affectum, non tamen comprehendi, aut describi, autcedere ad Dominum, et ita in eum librare mentis intuitum, ut omne quidquid potest splendoris, claritatis, fulgoris, majestatis mens humana concipere, super haec omnia esse eum sentiat semper; et hoc diximus, si pura mens fuerit, nec ullis pravae voluntatis sordibus occupata. Et ideo in hoc maxime oportet operam dare eos qui renuntiare saeculo, et Deum sequi
Abbreviated transcription (Latin):
lignitate iracundieiue feruorẽ memorate in conspectu. aliarũ
sotorũ coepit calumniari. Eique ñ nulle ex ipsis non tam̃ cũ
grandimalitia consenti ebant. Illa igitur amodũ tristis
effecta cum tam manifestã calumniam. ferre ñ posset sciebat
enĩ se ne in trasensus quidẽ suos tale aliꝗd cogitasse occulte se
p̃cipi tauit influuium. atq hoc fine defecit Quod ubi illa¬
quȩ calum ni ata ei fuerat audiuit non ferens tanti sceleris
citrocitatẽ & ipsa tunc laq o mexa defecit Aliȩ aũ sorore
cepit nullius quidẽ nomine exhis quȩ se tali morte nei cauer
debere oblationẽ dõfieri. Quȩ cũquȩ aut̃ uiderentur
& illius dicti insusur ratione dis cordes uel utiq conscie
peccati essent. quia talicalum nie credidissent ussit eas
ꝑseptẽ annos scõrũ misteriorũ cõmunione priuari

Expanded text:
lignitate, iracundiaeque fervore memoratae virgini in conspectu aliarum lignitate, iracundiaeque fervore memoratae virgini in conspectu aliarum sororum coepit calumniari, eique nonnullae ex ipsis, non tamen cum grandi malitia consentiebant. Illa igitur admodum tristis effecta, cum tam manifestam calumniam ferre non posset sciebat enim se, ne intra sensus quidem suos tale aliquid cogitasse, occulte se praecipitavit in fluvium, atque hoc fine defecit. Quod ubi quae calumniata ei fuerat audivit, non ferens tanti sceleris atrocitatem, et ipsa tunc laqueo innexa defecit. Aliae autem sorores unc ille praecepit nullius quidem nomine ex iis quae se tali morte necaverunt debere oblationem Deo fieri. Quaecunque autem viderentur ex illius dicti insusurratione discordes, veluti quae consciae peccati essent, quia tali calumniae credidissent, jussit eas per septem annos sanctorum mysteriorum communione privari
Abbreviated transcription (Latin):
eam ut assolet deferunt alie & su pranpam fluuii ponunt sorores.
Quam in de cũ olearũ ramusculis palmus culisq nauicula trans.¬
fretantes uiri & psalmos canentes adsuas trans ferunt partes
& in ꝓprio cũ reliquis deputato condunt sepulchro. Nullus tam̃
excepto pb̃ro &c diacono transit ad monasteriũ feminarum. Et ho
per dominicũ diemtantũ In hoc ipso mulierũ habitaculo res
accidit talis: Quidã sarcinator uestiũ secularis trans gressus
fluuiũ opus ab ipsis aliquod perignorantiã postu labiat. Cũq
una defeminis. uiuenis pro cessisset tuto enĩ uidebantur hoc
facere ꝓpt̃ solitu dinis ipsius. ac deserta regionis: subito eũ non
sponte conspexit deditq illi tale responsum. Nos. adem̃ dandas
res nr̃as artifices nostros habemus Alia defeminis cũ eos.
in hac uisione quãre tuli no tasset posttepus aliquantulũ orto
inter eas iurgio ex diabolica suspitione & ex ꝓprii cordis ma¬

Expanded text:
eam ut assolet deferunt aliae, et supra ripam fluvii ponunt sorores. eam ut assolet deferunt aliae, et supra ripam fluvii ponunt sorores. Quam inde cum olearum ramusculis palmusculisque navicula transfretantes viri, et psalmos canentes, ad suas transferunt partes, et in proprio cum reliquis deputato condunt sepulcro. Nullus tamen, excepto presbytero ac diacono, transit ad monasterium feminarum; et hoc per Dominicum diem tantum. In hoc ipso mulierum habitaculo, res accidit talis. Quidam sarcinator vestium saecularis transgressus fluvium, opus ab ipsis aliquod per ignorantiam postulabat . Cumque una de feminis juvenis processisset tuto enim videbatur hoc facere, propter solitudines ipsius ac deserta regionis subito eum non sponte conspexit, deditque illi tale responsum: Nos ad emendandas res nostras, artifices nostros habemus. Alia de feminis cum eos in hac visione quam retuli notasset, post tempus aliquantulum orto inter eas jurgio, ex diabolica suspicione et proprii cordis ma
Abbreviated transcription (Latin):
aluioctaua alii nonã: alii decima alii. undecima. alii: ꝓfunda iã
ues i nocte consueuerat. Quidã aũ postbiduũ &iã capiebantcibũ
Ex ꝓpriatam̃ littera poterat hora unius cuiusq cognosci. Similit̃
etiã ipsis erant & operadiuisa. Alii eñ agresa culture inseruiebant
Nt̃ ortũ colebat illeofficinȩ fabricȩ uacabat: illepistoris. Alt̃ carpen¬
tari. Alt̃ uͦ fullonis arte clarebat. Alt̃ pelliũ. alt̾coriorũ c̃fectine
sudabat. Alius codicũ lectioneuł c̃scriptione gaudebat: Alt̃ spor¬
tellas grandes intexeresolit̾ erat. Alt̃ minores. Om̃s tam̃ simul me¬
moriter spiritales libros tenebant.XXII. Est aũ apud
istos feminarũ quadringingentarũ numero monasterio his¬
dem monibus. atque eadem ordinatione uiuentiũ excepto uela¬
m̃ to pelliũ solo. Et mulieres quidẽ trans fluui ũ habitant. in tra
fluuium aũuiri. Cũq defuncta una uirginũ fuerit uesti tam.

Expanded text:
alii octava, alii nona, alii decima, alii undecima, alii profunda jam alii octava, alii nona, alii decima, alii undecima, alii profunda jam nocte vesci consueverant; quidam autem post biduum etiam capiebant cibum. Ex propria tamen littera poterat hora uniuscujusque cognosci. Similiter etiam ipsis erant et opera divisa; alii enim agriculturae inserviebant, alter hortum colebat, ille officinae fabricae vacabat, ille pistoris, alter carpentarii, alter vero fullonis arte clarebat, alter pellium, alter coriorum confectione sudabat, alius Codicum lectione vel conscriptione gaudebat, alter sportellas grandes intexere solitus erat, alter minores; omnes tamen simul memoriter spirituales libros tenebant. CAPUT istos, feminarum quadringentarum numero monasterium, iisdem moribus atque eadem ordinatione viventium, excepto velamento pellium solo . Et mulieres quidem trans fluvium habitant, intra fluvium autem viri. Cumque defuncta una virginum fuerit, vestitam
Abbreviated transcription (Latin):
Quia id cirto in monasteris. esse oporter& sues. ne & cribratrarũ
excrem̃ta frugũ perirent et purgatorũ. folia holerũ & cetera quȩ
damnum sipicerentur. inferrent. Occidi igitur sues ipsos iubebant
& carnes quidẽ ipsas ementib uendi ungulas tam̃. ac minimas
partes eorũ inegrotorũ. acsenũ epulas deputari: eo quod in
regione ipsa grandis esset in opia rerũ et frequentia hominum
uideretur. Blemmos cũ uicinos suis finibus habent. Ante la¬
canis igitur horis surgentes ꝗ perdierũ uices. reliquisseruie¬
bant alii quo quebant cibos. Ali im̃sas parabant quas circa t̃ci
dieihoram ponere soliti ꝑfecto. om̃i operesuo. suꝑ ponebant
his dẽpanes & herbulas quas dã suomore conditas quas lap¬
sanas uocant Oliuas. quoq et caseũ p̃t̃ carnes Commi¬
nta &iam diuersi goneris. holera. Quibus inhunc ordinatis.
modũ. alii s extã dieihorã in gredientes sumebant cibũ alii septima

Expanded text:
quia idcirco in monasteriis esse oporteret sues, ne et cribratarum quia idcirco in monasteriis esse oporteret sues, ne et cribratarum excrementa frugum perirent, et purgatorum folia olerum, et caetera quae damnum si projicerentur inferrent. Occidi igitur sues ipsos jubebant, et carnes quidem ipsas ementibus vendi, ungulas tamen ac minimas partes eorum, in aegrorum ac senum epulas deputari, eo quod in regione illa grandis esse inopia rerum et frequentia hominum videretur. Blemmyos autem vicinos suis finibus habent.. Antelucanis igitur horis surgentes, qui per dierum vices reliquis serviebant, alii coquebant cibos, alii mensas parabant. Quas circa tertiam diei horam ponere soliti, perfecto omni opere suo superponebant eisdem panes, et herbulas quasdam suo more conditas, quas lapsanas vocant. Olivas 964 quoque, et caseum praeter carnes, comminuta etiam diversi generis olera. Quibus in hunc ordinatis modum, alii sexta diei hora ingredientes, sumebant cibum, alii septima,
Abbreviated transcription (Latin):
nomine admodũmihi amicitiarũ iure coniunetes qui scđm in illo
monasterio optinet locũ: Quẽ deuita ipsius et conuersatio¬
nesecun alex andriã sepe trans mittunt ut illic ȩa quidem
que in monas terio fecerint uendant ea aut quescit necessana
emat semꝑ acreferat. Sunt et aliamonas tena ducen tenosfr̃s et tre¬
centeno s habentia & in ea quã panos ciuitatẽ uocant. quã ego quadrin¬
gentos habentẽ uiros ingressus inueni. Interquos. sarcnatores quinde¬
cim repperi stibros ferranos septẽ carpentarios quatuor camelarios
duo decim fallones quindetim numero singulos in artẽ ꝓpriala¬
borantes & x his que cotidiano uictui suꝑeẽpoterant &iam
monas teniis feminarũ carceribusq uicinis necessaria que quȩ p̃¬
bentibus. Et ꝗsues &iam pascebant. Quod cũ ego rep̃henden dũ
putarẽ hoc quͦque ex traditione maiorum sesuscepisse dicebant.

Expanded text:
nomine, admodum mihi amicitiarum jure conjunctus, qui secundum in illo nomine, admodum mihi amicitiarum jure conjunctus, qui secundum in illo monasterio obtinet locum . Quem de vita ipsius et conversatione securi, Alexandriam saepe transmittunt, ut illic ea quidem quae in monasterio fecerint, vendat; ea autem quae scit necessaria, emat semper ac referat. Sunt et alia monasteria ducentenos fratres et trecentenos habentia, in ea quam Panos civitate vocant: quam ego quadringentos habentem viros ingressus inveni. Inter quos sarcinatores quindecim reperi, fabros ferrarios septem, carpentarios quatuor, camelarios duodecim, fullones quindecim numero, singulos in arte propria laborantes. Et ex iis quae quotidiano victui superesse poterant, etiam monasteriis feminarum carceribusque vicinis necessaria quaeque praebentes, et qui sues etiam pascebant. Quod cum ego reprehendendum putarem, noc quoque ex traditione majorum se suscepisse dicebant,
Abbreviated transcription (Latin):
titia impositã sibi uiuendi regulã possint Qui uero firmioribus. con¬
sum maturibusq sensibus uiuunt ñ ẽ illis necesse aliena legecun.¬
stringi. Ipsi enĩ semetipsos in tracellas u̾niuersamq: uitã suam iusi¬
oni & cultui dĩ penitus de diderunt hisergo inquit is ta p̃cepi
qui nec in uenire pors̃ uł implere quȩ pro sint.: Ut cũ seruiliqua¬
dã necessitate compulsi ostenderint dignãinse subꝓposito di¬
sciplanam. tunc demum. adfidutiã ualeant diuine notitiȩ ꝑueris
His it aque dispositis impleto minis teno angłs discessit. ascõpacho¬
mio Purima iginr sunt monas teria in ꝗb usq adseptẽmilia sun
uirorum quȩ huuis modi instituta custo diunt. Sed maximũ
id habetur & primũ in quopachomius. ipse digebat & quouident᷑
& cetera monastena processise quȩ ad mille qua dringentos frs
habere noscuntur. Inter quos etiã quidã famulus dĩ antonius

Expanded text:
titia impositam sibi vivendi regulam possint. Qui vero firmioribus contitia impositam sibi vivendi regulam possint. Qui vero firmioribus consummatioribusque sensibus vivunt, non est illis necesse aliena lege constringi; ipsi enim semetipsos intra cellas universamque vitam suam visioni et cultui Dei penitus dederunt. His ergo, inquit, ista praecepi, qui nec invenire possunt vel implere quae prosint, ut cum servili quadam necessitate compulsi, ostenderint dignam in se sub proposito disciplinam, tunc demum ad fiduciam valeant divinae notitiae pervenire. His itaque dispositis, impletoque ministerio, angelus discessit a sancto Pachomio. Plurima igitur sunt monasteria, in quibus usque ad septem millia sunt virorum, quae hujusmodi instituta custodiunt. Sed maximum id habetur et primum, in quo Pachomius ipse degebat, ex quo videntur et caetera monasteria processisse, quae ad mille quadringentos fratres habere noscuntur Inter quos etiam est quidam famulus Dei, Aphthonius
Abbreviated transcription (Latin):
tunc receptũ in trinsecus eũ iã esseꝑmites Edentis cu cullis capi¬
ta sua uelent ne alter manducante alterũ fratrẽ aspitiat.
Iec loqui quic quã dũ ȩdit liceat nec aspicere adullã alterãpar¬
tẽ: nist solũ catinũ et adsolã cui superponit᷑ m̃sã: hoc etiã ordi¬
nauit & iussit. ut orationes duo decimnumero ꝑto tũ diemface¬
rent et rursũ duodecim. alias quando adues ꝑtinũ lu m̃uenirent
n noc t̃nis quoq: uigiliis : totidem p̃ces offunderent. Tres autẽ solus
adhorũ nonamdiciꝰ. Quando uero uniuersa multitudo conueniobut
ad manducandũ unicuiq ordini insingulis orationib statuit
psalmũ p̃cinere. Tunc sc̃s pachomius quasi contradicere angelo
uoluit. hoc dicens Pauces iste orationes. Cui respondit hoc angłs
las orationes fieri id arco p̃cepi ut et minores sine aliqua implere tris¬

Expanded text:
tunc receptum intrinsecus eum jam esse permittes. Edentes cucullis capitunc receptum intrinsecus eum jam esse permittes. Edentes cucullis capita sua velent, ne alter manducantem alterum fratrem aspiciat. Nec loqui cuiquam dum edit liceat, nec aspicere ad ullam alteram partem, nisi ad solum catinum, et ad solam cui superponitur mensam. Hoc etiam ordinavit et jussit, ut orationes duodecim numero per totum diem facerent, et rursus duodecim alias, quando ad vespertinum lumen venirent: in nocturnis quoque vigiliis totidem preces effunderent; tres autem solas ad horam nonam diei. Quando vero universa multitudo conveniebat ad manducandum, unicuique ordini in singulis orationibus statuit psalmum praecinere. Tunc sanctus Pachomius quasi contradicere angelo voluit, hoc dicens: Paucae sunt istae orationes. Cui respondit hoc angelus: Has orationes fieri idcirco praecepi, ut et minores sine aliqua implere tris