comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Imposuit natura locis. quo tempore prinũ
Deuc alion uacuũ lapides i actauit in orbẽ:
nde hoiẽs nati duꝵ genus. ergo age terie
Pingue solum pͥmis extemplo a mensibus am
Fortes muertãt thauri. glebas q iacentes
Puluerulẽta coquat maturis solib estas:
At si nõ fu̾t tellus fecũda. sub ipsum¬
Arturũ tenui saterit suspendere sulco.
Illic officiãt letis ne frugibus herbe.
Hic sterilẽ exiguus ne deserat hũor arenã:
Alteris idẽ tonsas cessare nouales.
Et segnẽ paciare situ clurescere cãpũ.
At ibi flaua seres mutato sidere fatraauẽt
Unde pͥus letũ siliqua cassante leguiẽ
Iut tenues fetus uicie tristis q lupimi
Substuleris. fragiles calamos siluã q sonãtẽ
Urit enĩ lim cãpũ seges urit auene.
Beũt letheo ꝑfusa papauera som no
Sed tamẽ alternns facilis labor arida tmm̃¬
Ne saturare fimo pingui pudeat sola. neue
Effetos cmerẽ ĩmũdũ iactare ꝑ agros:
Sic quoq mutatis requiescãt fetib arua

Expanded text:
inposuit natura locis, quo tempore primum Deucalion vacuum lapides iactavit in orbem, unde homines nati, durum genus. Ergo age, terrae pingue solum primis extemplo a mensibus anni fortes invertant tauri glaebasque iacentis pulverulenta coquat maturis solibus aestas; at si non fuerit tellus fecunda, sub ipsumrcturum tenui sat erit suspendere sulco: illic, officiant laetis ne frugibus herbae, hic, sterilem exiguus ne deserat humor harenam. Alternis idem tonsas cessare novalis et segnem patiere situ durescere campum; aut ibi flava seres mutato sidere farra, unde prius laetum siliqua quassante legumen aut tenuis fetus viciae tristisque lupini sustuleris fragilis calamos silvamque sonantem. Urit enim lini campum seges, urit avenae, urunt Lethaeo perfusa papavera somno: sed tamen alternis facilis labor, arida ne saturare fimo pingui pudeat sola neve effetos cinerem inmundum iactare per agros. Sic quoque mutatis requiescunt fetibus arva;
Abbreviated transcription (Latin):
Sic prior aggreditur dictis atq ĩcrepitat ultro.
Quis quis es armatus qui nr̃a ad flunĩa tendis
Sare age quid uemas iã istĩc et cõpͥme gressũ.
orpora iuua nephas tigra uectare carma.
Lec uero alcidẽ mesũ letatus eũtẽ

Expanded text:
sic prior adgreditur dictis, atque increpat ultro: sic prior adgreditur dictis, atque increpat ultro: Quisquis es, armatus qui nostra ad flumina tendis, fare age, quid venias, iam istinc, et comprime gressum. Corpora viva nefas Stygia vectare carina. Nec vero Alcidem me sum laetatus eunte
Abbreviated transcription (Latin):
Aut tussi qua uia est:si quã tibi diua reatris
Ostendit. neq enĩ credo sine numiẽ diuũ
Flumiã tanta paras stigia q innare palude
Da clextrã unsero et tecũ me tolle ꝑundas.
Sedibus ut saltẽ placidis ĩ morte quiestũ
Talia fatus erat cepit cũ talia uates.
Unde hoc palmure tibi tã dira cupido:
Tu stigias inhumatus aquas amnẽq sentr
Eumemdũ aspicies: cipã q ĩ ussus abibis:
Desme fata deũ flecti sperare precando.
Sed cape dicta memor duri solacia casus.
Nã tua funtimi longe lateq ꝑ urbes
Piodigns acti celestibus ossa piabũt.
E t statuẽt tumulũ et tumulo sollẽma mittẽt
Eternũ q locus paliuri nomẽ hẽbit.
Diis dictis cure emote pulsusq parper
Corde dolor tristi. gaudet cognonnĩe terre:
Eego iter inceptũ ꝑagũt fluuio q propiquãt.
Nauita quos iã mleut stigia ꝓspexit ab ũda
Pertacitũ nemus ire peclẽ q auertere rippe

Expanded text:
aut tu, si qua via est, si quam tibi diva creatrix aut tu, si qua via est, si quam tibi diva creatrix ostendit—neque enim, credo, sine numine divom flumina tanta paras Stygiamque innare paludem— da dextram misero, et tecum me tolle per undas, sedibus ut saltem placidis in morte quiescam. Talia fatus erat, coepit cum talia vates: Unde haec, o Palinure, tibi tam dira cupido? Tu Stygias inhumatus aquas amnemque severum Eumenidum aspicies, ripamve iniussus adibis? Desine fata deum flecti sperare precando. Sed cape dicta memor, duri solatia casus. Nam tua finitimi, longe lateque per urbes prodigiis acti caelestibus, ossa piabunt, et statuent tumulum, et tumulo sollemnia mittent, aeternumque locus Palinuri nomen habebit. His dictis curae emotae, pulsusque parumper corde dolor tristi: gaudet cognomine terrae. Ergo iter inceptum peragunt fluvioque propinquant. Navita quos iam inde ut Stygia prospexit ab unda per tacitum nemus ire pedemque advertere ripae,
Abbreviated transcription (Latin):
U enturũ ausomos. en hec promissa fides est :¬
Ille uutẽ neq te phebi cortina fefellit
Dux anchisiade. nec me deus equore mersit.
Iãq gubenac lũ multa ui forte reuulsũ
Cui clatus herebã custos crsus q regebã
Piecipitãs traxi mecũ. maria aspera uiro
Non ullũ tm̃ pro me cepisse timorẽ
Ꝙtua nespoliata armis excussa magr̃o
Deficer et tantis nauis surgẽtibus undis.
Tris nothus hybernas nnmẽsa ꝑ eqͥra noctes
Uexit me uiolentus aqua. uix lunͣne q̃rto
Prospeciptaliã. sũma sublimis ab unda.
Paulatim adnabã terre. iã tuta tenebã
Ri gens crudelis madida cũ ueste grauatũ
Piensantẽq uncis manib capita asꝑa montis
Serro ĩ uasisset. preclã q ignara putasset.
Nũc me fluctus habet. uersãt q inlictore uẽti
Ꝙͣte per celi iocundũ limen et auras.
Per gentorẽ oro per spes surgẽtis yuli
Eripe me hiis muicte malis. aut tu mͥ terrã
Ince mnãq potes portus q reqͥre uelinos.

Expanded text:
enturum Ausonios. En haec promissa fides estIlle autem: Neque te Phoebi cortina fefellit, dux Anchisiade, nec me deus aequore mersit. Namque gubernaclum multa vi forte revolsum, cui datus haerebam custos cursusque regebam, praecipitans traxi mecum. Maria aspera iuro non ullum pro me tantum cepisse timorem, quam tua ne, spoliata armis, excussa magistro, deficeret tantis navis surgentibus undis. Tris Notus hibernas immensa per aequora noctes vexit me violentus aqua; vix lumine quarto prospexi Italiam summa sublimis ab unda. Paulatim adnabam terrae; iam tuta tenebam, ni gens crudelis madida cum veste gravatum prensantemque uncis manibus capita aspera montis ferro invasisset, praedamque ignara putasset. Nunc me fluctus habet, versantque in litore venti. Quod te per caeli iucundum lumen et auras, per genitorem oro, per spes surgentis Iuli, eripe me his, invicte, malis: aut tu mihi terram inice, namque potes, portusque require Velinos;
Abbreviated transcription (Latin):
Illũ ego ꝑ flãmas et iille sequẽcia tela
Eripiu hiis humeris. medioq er hoste rectpi
Ille meũ comitatus iterimaria ormã mecũ
Atq om̃es celi q minas pelagi q ferebat
Inualidus. uires ultra sortẽ q senecte.
Quĩ ut te suppleo peterẽ et tua lnmã acdixẽ

Expanded text:
Illum ego per flammas et mille sequentia tela eripui his umeris, medioque ex hoste recepi; ille meum comitatus iter, maria omnia mecum atque omnes pelagique minas caelique ferebat, invalidus, vires ultra sortemque senectae. Quin, ut te supplex peterem et tua limina adire
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicio nr̃o tm̃ tibi cedit amyntas.
ed tu desme plura pͥuer successimus atro
xtinctũ mphe crudeli funere daphim
Slebãt uos corli teste s de flumiã inpͥhis

Expanded text:
iudicio nostro tantum tibi cedit Amyntas. sed tu desine plura, puer; successimus antro. Extinctum nymphae crudeli funere Daphnim flebant; vos coryli testes et flumina nymphis
Abbreviated transcription (Latin):
Socipit ascamus per magnos inse penates
slamci q lare & cane penetralia ueste
btestor. que cũq mchi fortuna fidesꝙ
In uestris pono gremiis reuocate parẽtẽ
edaite conspectũ. nichil illo triste rec epto
Sma dabo argento perfecta atq aspa sig̃ms
ocula. deuicta genitor que cepit ams ba¬
t sripodas gemios auei duo magna taleta
Cratera antiquũ quẽ dat sidoma dido.
Di uero capere italiã ceptris q potiri
Contigerit. uictori & prededuce sorte.
Uidistis quo turnus equo quib ibat ĩ armis
AAureus. ipm̃ illũ dipeũ cristasq rubentes

Expanded text:
excipit Ascanius, per magnos, Nise, penatis excipit Ascanius, per magnos, Nise, penatis Assaracique larem et canae penetralia Vestae obtestor; quaecumque mihi fortuna fidesque est, in vestris pono gremiis: revocate parentem, reddite conspectum; nihil illo triste recepto. Bina dabo argento perfecta atque aspera signis pocula, devicta genitor quae cepit Arisbat tripodas geminos, auri duo magna talenta, cratera antiquum, quem dat Sidonia Dido. Si vero capere Italiam sceptrisque potiri contigerit victori et praedae dicere sortem, vidisti quo Turnus equo, quibus ibat in armis aureus: ipsum illum, clipeum cristasque rubentis
Abbreviated transcription (Latin):
Procubuere. locũ insidiis conspeximꝰ ipsi
Qui patet in buuo porte que propiã põtho
Interiupti ignes. aterq ad sidera fumus
Erigitur. si fortuna ꝑmittitis uti
Quesitũ enea et mema palantea
Nox hic cũ spoliis ingenti cede pacta
Affore cernentis. nec nos iua fullit euntes.
Uidimus obscuris pͥmã sub uallibus urbẽ
Uinatu assiduo & totũ agnouimus annnẽ
Hic amns grauis atq aĩmis maturus aletes.
Un paten quoꝵ semꝑ sub nunne troia est
Nlon tamẽ omso teucros delere paratis.
Cũ tales aĩos uiuenũ & tã certa tulistis
Dectora. sic memorãs humeros dextras ꝙr tenebat
Amboꝵ. et uultũ lacrimis atq orarigabat.
Sue uobis que digna uiri pro talibus ausis
Prenna posse cear solui pulcherrmia pͥmũ
imiores q dabũt uestri tũ cetera reddes
etutũ pius eneas. atq integer ciu
scamus meriti tanti nõ imemor ũꝙͣ
Pmo ego uos ciu sola salus geitore reducto

Expanded text:
conticuere; locum insidiis conspeximus ipsi, conticuere; locum insidiis conspeximus ipsi, qui patet in bivio portae, quae proxuma ponto; interrupti ignes, aterque ad sidera fumus erigitur: si fortuna permittitis uti quaesitum Aenean et moenia Pallantea, mox hic cum spoliis ingenti caede peracta adfore cernetis. Nec nos via fallit euntis: vidimus obscuris primam sub vallibus urbem venatu adsiduo et totum cognovimus amnem. Hic annis gravis atque animi maturus Aletes: Di patrii, quorum semper sub numine Troia est, non tamen omnino Teucros delere paratis,  animos iuvenum et tam certa tulistis pectora. Sic memorans umeros dextrasque tenebat amborum et voltum lacrimis atque ora rigabat. Quae vobis, quae digna, viri, pro laudibus istis praemia posse rear solvi? Pulcherrima primum di moresque dabunt vestri; tum cetera reddet actutum pius Aeneas atque integer aevi Ascanius, meriti tanti non immemor umquam. Immo ego vos, cui sola salus genitore reducto,
Abbreviated transcription (Latin):
Absenti ferat inferias decoret q sepulchio
Ieu matri misere tanti sin causa doloris
Que te sola puer multis e matrib ausa
Prosequitur. magni nec mema curat aceste
Ille autẽ. causas nequic ꝙͣ̃ nectis manes
Nlec mea iã mut ata loco sentẽcia cedit
Acceleremus ait. uigiles simł excitat. illi
Succedũt. seruãt q ucel stacõe relicta.
pse comes mso gradit᷑ regẽ q requirũt
Cetera per terras om̃s aĩalia sompno
Larabant curas. & corda oblita laboꝵ.
Ductores teucrũ primi. delecta uiuẽtus
Sonsiliũ sumis regm de rebus hẽbant.
Qud faceret. quis ue enee iã nũcius esset.
Stant longis annixi hastis. & scuta tenẽtes
astroꝵ & campi medio tũ insus & una
Curialus confestim alacres admittier orat.
Sem magna preciũ ꝙ more fore. pͥmus iulus
Accepit trepidos. ac insũ dicere uissit
Tũ sic hirthacides. audite o mẽtibus equis
Eneade ne uehec nris spectent᷑: ab annis
Sue ferimus rutuli sopno uino ꝙ sepulti

Expanded text:
absenti ferat inferias decoretque sepulchro. Neu matri miserae tanti sim causa doloris, quae te sola, puer, multis e matribus ausa persequitur magni nec moenia curat Acestae, Ille autem: Causas nequiquam nectis inanis, nec mea iam mutata loco sententia cedit: adceleremus, ait. Vigiles simul excitat, illi succedunt servantque vices: statione relicta pse comes Niso graditur, regemque requirunt. Cetera per terras omnis animalia somno laxabant curas et corda oblita laborum: ductores Teucrum primi et delecta iuventus consilium summis regni de rebus habebant, quid facerent quisve Aeneae iam nuntius esset. Stant longis adnixi hastis, et scuta tenentes, castrorum et campi medio. Tum Nisus et una Euryalus confestim alacres admittier orant: rem magnam, pretiumque morae fore. Primus Iulus accepit trepidos ac Nisum dicere iussit. Tum sic Hyrtacides: Audite O mentibus aequis, Aeneadae, neve haec nostris spectentur ab annis, quae ferimus. Rutuli somno vinoque soluti
Abbreviated transcription (Latin):
Hec loca ui quondã et uasta ꝯuuilla ruina
Dissiluisse ferunt. cũ protmnus utraq tellus
U na foret. uenit in melio ui ponthus et undis
Pesperiũ sicło latus ab saidit. aruaq et urbes
Littore deductas angusto interluit estu.
Dectrũ scilla latus. leuũ nplicata caribdis
Obsidet.atq ymo baratri de gurgite uastos¬
orbet in abruptũ fluctus. rursusq sub auras
Erigit alternos. et sidera uerberat unda.
It scillã cecis cohibet spelũca latebris
Ora exertantẽ. et naues in saua trahentẽ.
Prna homis facies. et pulchio pectore iurgo

Expanded text:
ec loca ui quondam et uasta conuulsa ruina dissiluisse ferunt, cum protinus utraque tellus una foret. Uenit ingenti ui pontus et ingens Hesperium Siculo latus abscidit aruaque et urbes aequore diductas angusto interluit aestu.Dextrum Scilla latus, laevum inplacata Caribdis Obsidet, atque imo baratri ter gurgite vastos Sorbet in abruptum Erigit alternos et sidera verberat unda. At Scyllam caecis cohibet spelunca latebris Ora exertantem et naves in saxa trahentem. Prima hominis facies, et pulchro pectore virgo
Abbreviated transcription (Latin):
Que tibi que tali reddã pro caimẽ dona:
Nam neq tm̃ uementis sibilus austri
Hec peussa iiuãt fluctu tã littora: nec que
Saxosas inter decurrũt fluiã ualles.¬
Hac te nos fragili donabius ante cicuta
Hec nos formosũ coridon ardebat alexĩ¬

Expanded text:
Quae tibi, quae tali reddam pro carmine dona? Nam neque me tantum venientis sibilus austri, nec percussa iuvant fluctu tam litora, nec quae saxosas inter decurrunt flumina valleHac te nos fragili donabimus ante cicuta: haec nos, “Formosum Corydon ardebat Alexi
Abbreviated transcription (Latin):
Et dubitamus adhuo urtutẽ extende factis
Iureretus ausoma prohibet cõsistere terra.
Quis procuꝰ ille alter ramis insignis oliue
ac̾ra ferens nostro crines incanaq mẽta
Rigis romam primã qui legibus urbẽ
Fundabit. curibus ꝑuis et paupere terra
Tullus in arma uiros. eciã dessueta fuphis
nnã. quẽ iuxta seqͥtur lactãcior ancui
Suc̃ quoq iãminiũ gaudens ppłarib laudtus

Expanded text:
Et dubitamus adhuc virtute extendere vires, aut metus Ausonia prohibet consistere terra? Quis procul ille autem ramis insignis olivae sacra ferens? Nosco crines incanaque menta regis Romani, primam qui legibus urbem fundabit, Curibus parvis et paupere terra Tullus in arma viros et iam desueta triumphis agmina. Quem iuxta sequitur iactantior Ancus, nunc quoque iam nimium gau
Abbreviated transcription (Latin):
Luditur fractos sonitus mnitata tubaꝵ.
Cũ trepide interse coeunt. pẽnisq chouiscũt.
Apicula q exacuũt rostris. aptãtq lacertos.
Et circa regẽ atq ipsa ad pretoria dense
Niscentur. magiis ꝙ uocãt damorib hostẽ.
Fego ubi uer nacte sudũ. cãposq patentes.
Erũput portis. concurritur. ethere in alto
Fit somtus. magnũ mixte glomerãturm orbẽ.
Precipites q cadũt. nõ densior aere grando
Nec deconcussa tm̃ pluit ilice glandis.
Ipsi per medias acies insignib alis
Iugentes aiõs angusto in eo pectore uersãt
sq acleo obmxi: nõ cedere dũ grauis authos

Expanded text:
uditur fractos sonitus imitata tubarum; tum trepidae inter se coeunt pennisque coruscant spiculaque exacuunt rostris aptantque lacertos et circa regem atque ipsa ad praetoria densae miscentur magnisque vocant clamoribus hostem. Ergo ubi ver nactae sudum camposque patentes, erumpunt portis; concurritur, aethere in alto fit sonitus, magnum mixtae glomerantur in praecipitesque cadunt; non densior aere grando, nec de concussa tantum pluit ilice glandis. ipsi per medias acies insignibus alis ingentes animos angusto in pectore versant, usque adeo obnixi non cedere, dum gravis aut hos
Abbreviated transcription (Latin):
Post ubi iã thalamis se ꝯposuere siletur.
Inͥ noctẽ fessosꝙ sopor suus occupat artus.
NLec uero a stabulis pluuia impendẽte recedũt
Fonguis. aut credũt celo aduetãtib euris.
Ded circũ tute sub menib urbis aquãt

Expanded text:
Post ubi jam thalamis se composuere, siletur In noctem, fessosque sopor suus occupat artus. Nec vero a stabulis pluvia impendente recedunt Longius, aut credunt coelo adventantibus Euris. Sed circum tutae sub moenibus urb
Abbreviated transcription (Latin):
Didistis si quã huc errantem forte sororũ
uccinctã pharetra. et maculose tegnnẽ lincis.
Aut spumãtis apri cursũ clamore prementẽ.
ic uenus. et ueneris contra sic filius orsus.
Anphebi soror an nimphaꝵ sangũis una.
Sis felio nobisq leues quencũq laborem.
Et quo sub celo tandẽ quib orbis in oris
I actemur doceas. ignari hom̃ q locorum
Erramul: uento hue uattul ⁊ fluctibus acti.
Aulta tibi ante aras nostra cadet lostia dextra.
Tũ uenustaus equidẽ tali me dignor honore

Expanded text:
idistis si quam hic errantem forte sororum, succinctam pharetra et maculosae tegmine lyncis, aut spumantis apri cursum clamore prementem. Sic Venus; et Veneris contra sic filius orsus: an Phoebi soror? an nympharum sanguinis una?— sis felix, nostrumque leves, quaecumque, laborem, et, quo sub caelo tandem, quibus orbis in oris iactemur, doceas. Ignari hominumque locorumque erramus, vento huc vastis et fluctibus acti: multa tibi ante aras nostra cadet hostia dextra. Tum Venus: Haud equidem tali me dignor honore
Abbreviated transcription (Latin):
Derge. dec et forsa nnseros meliora sequetur.
Uir ea tũ lacrimas oculis uiturna profudit
Uer a quater e manu pectus ꝑcussit honestũ.
on lacrimiis tempus hoc ait sae ina luio
Accelera & fratrẽ si quis modus eripe mocti
Nut tu bella cͣuͣ conceptũ ꝙ eocute fedus

Expanded text:
erge: decet. Forsan miseros meliora sequentur. Vix ea, cum lacrimas oculis Iuturna profudit terque quaterque manu pectus percussit honestum. Non lacrumis hoc tempus, ait Saturnia Iuno: Adcelera et fratrem, siquis modus, eripe morti, aut tu bella cie conceptumque excute foedus
Abbreviated transcription (Latin):
Serta referre uiros. & pacis dicereleges
Postera uix sũmos spargebat lumie mõtes
Orta cdiescũ pͥmũ altoᷤͤgurgite tollũt
Solis equi lucẽ q elatis naribus eflãt
Tampũ ad certamẽ magne sub meib urbis
Dimensi rutuli ꝙ uiri teucri ꝙ parabãt.
In medioq focos & dis cõib araci.
Grammeas alii fontem ꝙ ignẽ ꝙ ferebãt.

Expanded text:
certa referre viros et pacis dicere leges. certa referre viros et pacis dicere leges. Postera vix summos spargebat lumine montis orta dies, cum primum alto se gurgite tollunt solis equi lucemque elatis naribus efflant: campum ad certamen magnae sub moenibus urbis dimensi Rutulique viri Teucrique parabant in medioque focos et dis communibus aras gramineas. Alii fontemque ignemque ferebant
Abbreviated transcription (Latin):
Ensem quã dauno igmpotẽs deusipsẽ parẽti
Secerat. & stigia cãdentẽ tinxerat unda.
Exm que mediis ingẽti aditixa colũne
E dibus astabat. ualidã ui coripit hastã.
Actoris arrũci spoliũ quassatq treniẽtẽ
Uociferans. nũc o nuꝙ̃ frustrata uocatus
Asta meos. nũc tempus ad est te maxĩ actor
Te turm nuẽ dextra gerit. da sterne corpus
Loricã q manu ualida lacerare reuulsã
Demuuri phrigni. & fedare ĩ puluere ches
Uibratos calido ferro. mirraq madẽtes.
Hiis agitur furiis. totoq ardentis ab ore
Sintille asfistũt. oculis micat acrib ignis.
Nugitus ueluti cũ pͥma in prelia thaurus
Terufico ciet. aut irasci incornua tentat.
Arboris obinpus trũco auictos ꝙ lacessit
Letibus aut sparsa ad pugnã proludit arena.
lec miꝰ interea materms seuus m armis
Eneas acuit martẽ. ac se suscitat ira.
Oblato gaudens copom federe bellũ
Tũ socios mestiq metũ solat᷑ puli:
Sata docens regi ꝙ ubet responsa latmo

Expanded text:
ensem, quem Dauno ignipotens deus ipse parenti fecerat et Stygia candentem tinxerat unda. Exin quae mediis ingenti adnixa columnae aedibus adstabat, validam vi corripit hastam, Actoris Aurunci spolium, quassatque trementem vociferans: Nunc, O numquam frustrata vocatus hasta meos, nunc tempus adest: te maximus Actor te Turni nunc dextra gerit. Da sternere corpus loricamque manu valida lacerare revulsam semiviri Phrygis et foedare in pulvere crinis vibratos calido ferro murraque madentis. His agitur furiis; totoque ardentis ab ore scintillae absistunt, oculis micat acribus ignis: mugitus veluti cum prima in proelia taurus terrificos ciet atque irasci in cornua temptat, arboris obnixus trunco, ventosque lacessit ictibus aut sparsa ad pugnam proludit harena. Nec minus interea maternis saevos in armis Aeneas acuit Martem et se suscitat ira, oblato gaudens componi foedere bellum, tum socios maestique metum solatur Iuli, fata docens, regique iubet responsa Latino
Abbreviated transcription (Latin):
Oscula libauit naͣte. De hinc talia fatur.
arce metu cytharea manẽt immota tuoꝵ
Sata. tibi cernes urbẽ et promissa lauim
ema. sublimẽ q feres ad sidera celi
annammũ eneã. neq me sentencia uertit.
Iec tibi fabor em̃ qñ hec te cura remordet
Longuis et uoluens fatoꝵ archana mouebo.
Sellũ mȩxus geret rtalia pepulos ꝙ feroces
Contondet. mor̾es q uiris et memia ponet.
Tercia dũ latio regnãtẽ uiderit estas
Trma q trãsierit tutilis yberna subactis.
st puer ascanus. cui nũc eognomiẽ pulo

Expanded text:
oscula libavit natae, dehinc talia fatur: Parce metu, Cytherea: manent immota tuorum fata tibi; cernes urbem et promissa Lavini moenia, sublimemque feres ad sidera caeli magnanimum Aenean; neque me sententia vertit. Hic tibi fabor enim, quando haec te cura remordet, longius et volvens fatorum arcana movebo bellum ingens geret Italia, populosque feroces contundet, moresque viris et moenia ponet, tertia dum Latio regnantem viderit aestas, ternaque transierint Rutulis hiberna subactis. At puer Ascanius
Abbreviated transcription (Latin):
Tũ consanguneus leti sopor. et mala mentis
Gaudia. mortiferũ q aducrso ĩ lnmẽ bellũ.
Serra q eumemdũ thalami. et discordia demõ
Sipercũ crinẽ uittas maexa eruentas
In meclio ramos annosq brachia pendit
Elmus opaca ingens. quã sedẽ sõpma uulgo
Dana tecere ferũt. foliis q sub om̃ib herent.
Nulta ꝙ preterea uariarũ mõstra feraꝵ.
Centauri in foribus stabulãt. scille q biformes
Et centũ geminus buareus. ac belua lerne
Dorfendũ stridens. fl amiis q armata chimera

Expanded text:
tum consanguineus Leti Sopor, et mala mentis tum consanguineus Leti Sopor, et mala mentis Gaudia, mortiferumque adverso in limine Bellum, ferreique Eumenidum thalami, et Discordia demens, vipereum crinem vittis innexa cruentis. In medio ramos annosaque brachia pandit ulmus opaca, ingens, quam sedem Somnia volgo vana tenere ferunt, foliisque sub omnibus haerent. Multaque praeterea variarum monstra ferarum: Centauri in foribus stabulant, Scyllaeque biformes, et centumgeminus Briareus, ac belua Lernae horrendum stridens, flammisque armata Chimaera
Abbreviated transcription (Latin):
Iduẽtante dea. procul o procul este prophani
Conclamat uates. toto q absistite luco.
Tu q inuade uiã. uagmaq eripe ferrũ.
Nũc aninil opus est enea nẽ pectore firmo.
Tantũ effata furens antro se ĩmisit aꝑto
Ille duce haud timidis uadẽtẽ passib equat:
Dii quibus imperiũ ẽ aĩaꝵ ũbreq silẽtes
Et chaos et flegeton loca nocte silẽcia late.
Sit michi fas auditaloqͥ sit nunnẽ uestro
Pandere res alta terra et caligse mersas:
Tbant obscuri sola sub nocte perũbras.
Perq domos ditis uacuas et muia regna.
Quale per incertã luna sub luce maligna
Est iter i siluis. ubi celũ condidit iuibra
Iupiter. et rebus nox abstulit atra colorẽ.
Destibulũ ante ip̃m pͥmis q ĩ faucib orci
Luctus. et ultrices posuere cubilia cure.
Fallentes q hitant morbi tristis q se nectus¬
Et metus et malesuada fames. ac turpis egestas
Terribiles uisu forme lctũ q labor q

Expanded text:
adventante dea. Procul O procul este, profani, adventante dea. Procul O procul este, profani, conclamat vates, totoque absistite luco; tuque invade viam, vaginaque eripe ferrum: unc animis opus, Aenea, nunc pectore firmo. Tantum effata, furens antro se immisit aperto; ille ducem haud timidis vadentem passibus aequat. Di, quibus imperium est animarum, umbraeque silentes, et Chaos, et Phlegethon, loca nocte tacentia late, sit mihi fas audita loqui; sit numine vestro pandere res alta terra et caligine mersas! Ibant obscuri sola sub nocte per umbram, perque domos Ditis vacuas et inania regna: quale per incertam lunam sub luce maligna st iter in silvis, ubi caelum condidit umbra Iuppiter, et rebus nox abstulit atra colorem. Vestibulum ante ipsum, primisque in faucibus Orci Luctus et ultrices posuere cubilia Curae; pallentesque habitant Morbi, tristisque Senectuet Metus, et malesuada Fames, ac turpis Egestas, terribiles visu formae: Letumque, Labosque;
Abbreviated transcription (Latin):
pelũca alta fuit uasto q ĩmanis hyatu
Stupea tuta lacu ingro nemoꝵq tenebris:
Quã suꝑhautd ulle poterãt impugne uolãtes
Tendere iter pennis talis sese alitus atris
Saucibus effundens supera ad cõuera fer ebae
Onde locum graii dixerũt nomẽ auernũ.
Quatuor hic pͥmũ ingrates terga uiuencos
Constituit. frontiꝙ in uergit uina sacerdos
Et sũmas carpens media inter cornua setas
Ignibus impenit sacris libannã prima.
Uoce uocans ecathõ ad uloq herebo q potentẽ
upponũt alii cultros tepidũ q cruorẽ
uscipiũt pateris. ipse atri uelleris agnã
Encas matri eumemcdũ magne q sorori¬
Ense ferit.sterilẽ q tibi proserpina uaccã.¬
Tũ stigio regi nocturnas inchoat aras.
Et solida imponit thauroꝵ uiscera flãmis.
Pingue suꝑ q oleũ fundens ardẽtib extis
Ecce autẽ pͥmi sub lumĩe solis et ortus
Sub pedib mugire solũ et uiga cepta moueri
iluaꝵ uiseq canes ululare ꝑ umbrã

Expanded text:
pelunca alta fuit vastoque immanis hiatu, scrupea, tuta lacu nigro nemorumque tenebris, quam super haud ullae poterant impune volantes tendere iter pennis—talis sese halitus atris faucibus effundens supera ad convexa ferebat: unde locum Grai dixerunt nomine Aornon. quattuor hic primum nigrantis terga iuvencos constituit, frontique invergit vina sacerdos; et summas carpens media inter cornua saetas ignibus imponit sacris, libamina prima, voce vocans Hecaten, Caeloque Ereboque potentem. Supponunt alii cultros, tepidumque cruorem suscipiunt pateris. Ipse atri velleris agnam Aeneas matri Eumenidum magnaeque sororiense ferit, sterilemque tibi. Proserpina, vaccam.Tum Stygio regi nocturnas inchoat aras, et solida imponit taurorum viscera flammis, pingue superque oleum infundens ardentibus extis. Ecce autem, primi sub lumina solis et ortus, sub pedibus mugire solum, et iuga coepta moveri silvarum, visaeque canes ululare per umbram,
Abbreviated transcription (Latin):
At subite horrifico lapsu de montibus assũt
Arpie. et magnis quatiũt clãgorib allas.
Diripiũt q dapes. contactu q onnĩa feclant
Iminũdo tũ uox tetrũ dixa inter odorẽ.
Aursũ i secessu longo. sub ruppe cauata
Arboribus cdausa circũ atq horrẽtib ũbris
Instriumus mensas. arisq repomimꝰ ignẽ.
Rursũ ex diuerso celi cecis q latebris
Turba sonãs predã pedibus cir cũuolat uncis
Polluit ore dapes. sociis tũc arma capessãt¬
Edico. et dira bell cũ gente gerendũ.

Expanded text:
At subitae horrifico lapsu de montibus adsunt Harpyiae, et magnis quatiunt clangoribus alas, diripiuntque dapes, contactuque omnia foedant immundo; tum vox taetrum dira inter odorem. Rursum in secessu longo sub rupe cavata, arboribus clausi circum atque horrentibus umbris, instruimus mensas arisque reponimus ignem: rursum ex diverso caeli caecisque latebris turba sonans praedam pedibus circumvolat uncis, polluit ore dapes. Sociis tunc, arma capessanto, et dira bellum cum gente gerendum.
Abbreviated transcription (Latin):
Huius ocdorato radices incoque bacho
Pabula ꝙ in foribus plems appone canstas:
ed si qule proles subito defecerit omĩs
Nec genus unde noue stirpis reuocet ħebit.

Expanded text:
Huius odorato radices incoque Baccho pabulaque in foribus plenis adpone canistris. Sed siquem proles subito defecerit omnis, nec genus unde novae stirpis revocetur habebit
Abbreviated transcription (Latin):
Ter circũ accensos cnncti fulgetib armis
ecurrere rogos ter mestũ funeris gne
Lustrauere m equis. ululatus ꝙ ore dedere.
pargitur &e tellus lacrims spargũt᷑ cearma
It celo clamor q uirũ clangor qr tubaꝵ.
Imc alii spolia occisis direpta latimis
Con liciũt igm galeas enses q decoros
rena q feruẽtes q rotas pars munera nota
Ipsoꝵ clipeos & non feliciantula¬
Multaboũ circa mactãt᷑ corꝑa morti
Metigeros q sues. raptas q omĩb agris
In flãmã iugulãt pecudes tũ littore toto
Ardentes spectant socios. sennustaq seruãt
Rusta.neq auelli possũt nox hũidadones
Inuertit celũ stellis ardentib aptũ.¬

Expanded text:
Ter circum accensos cincti fulgentibus armis Ter circum accensos cincti fulgentibus armis decurrere rogos, ter maestum funeris ignem lustravere in equis ululatusque ore dedere; spargitur et tellus lacrimis, sparguntur et arma: it caelo clamorque virum clangorque tubarum. Hic alii spolia occisis derepta Latinis coniciunt igni, galeas ensesque decoros frenaque ferventisque rotas; pars munera nota, ipsorum clipeos et non felicia telaMulta boum circa mactantur corpora Morti, saetigerosque sues raptasque ex omnibus agris in flammam iugulant pecudes. Tum litore toto ardentis spectant socios semustaque servant busta neque avelli possunt, nox umida donec invertit caelum stellis ardentibus aptu
Abbreviated transcription (Latin):
Debita erat nr̃e. ꝙ si immatura manebat
Mors natũ. cesis uolscorũ millib ante
Ducẽtẽ in laciũ teueros cecilisse uiuabit.
Eui ego non alio dignerte funere palla
Tyrremq duces ⁊ irienũ exceratus onñs
Magna trophea ferũt. quos dat tua dextera leto
Tu quoq nũc stares mimanis trũcus ĩ armis
Esset paretas. & idẽ si robur ab amms¬
Turne sed infelio teuoros qͥd demoror armis
Uadite & hec memores regi mãdata referte
Quitã moror muisã pallãte ꝑempto
Dextea causa tua ẽ turnũ nato ꝙ prĩ ꝙ
Quam debere uides meritis uocat hic t solus
Dortune q locus. nõ uite gaudia quero
Lec fassed nato manes ꝑferre sub ymo
Aurora interea miseris mortalib almã
Extulerat lucẽ. referc̃s oꝑa atq labores.
Iam pater eneas iã curuo ĩ littore farchon
onstituere piras. huc corꝑa quisq suoꝵ
Nore tulere patrũ sbiectisq ignib atris
Conditur in tenebras altũ caligme celũ.

Expanded text:
debita erat nostrae. Quod si immatura manebat debita erat nostrae. Quod si immatura manebat mors natum, caesis Volscorum milibus ante ducentem in Latium Teucros cecidisse iuvabit. Quin ego non alio digner te funere, Palla, Tyrrhenique duces, Tyrrhenum exercitus omnis. Magna tropaea ferunt, quos dat tua dextera Leto: tu quoque nunc stares immanis truncus in armis, esset par aetas et idem si robur ab aTurne. Sed infelix Teucros quid demoror armis? Vadite et haec memores regi mandata referte: quod vitam moror invisam Pallante perempto, dextera causa tua est, Turnum natoque patrique quam debere vides. Meritis vacat hic tibi solus fortunaeque locus. Non vitae gaudia quaero, nec fas, sed nato Manis perferre sub imos. Aurora interea miseris mortalibus almam extulerat lucem, referens opera atque labores: iam pater Aeneas, iam curvo in litore Tarchon constituere pyras. Huc corpora quisque suorum more tulere patrum, subiectisque ignibus atris conditur in tenebras altum caligine caelum.
Abbreviated transcription (Latin):
C ontra turba frigũ uemiẽs. plangẽcia uĩgit
Aguna. que postꝙͣ matres succedere tecto
Uiderũt. mestã incendũt clamoribus urbẽ.
At non euandrũ potis est ius ulla tenere.
ed uenit in medios feretro pallãte reposto
Piocubuit super. atq heret lacͥmãsq gemẽs ꝙ
Et uia uix tande uoci laxata dolore est.
Lon hec o palla dederas promissa parenti
Caucuis ut seuo uelles te credere marti
Haud ignarus erã ꝙͣtumnoua głia in arims
Et predulce decus primo certannẽ posset
Primicie uiuems mnsere belliq propinqui
Dura rudimẽta. & nulli exaudita deoꝵ
Uota precesq mee .tuq o sanctisima cõuix
Selix morte tua. neq in huc seruata dolorẽ.
Contra ego uiuẽdo uici mea futa superstes
Nestarẽ ut gemtor troũ socia arma secutũ
Obruerãt rutuli telis. anmã ipse dedissẽ.
Itq hec pompa domũ me nõ pallãta referret.
Nec uos arguerĩ feucri. nec federa nec quas
Tunoniꝰ hospicio dextras. sors ista senecte

Expanded text:
Contra turba Phrygum veniens plangentia iungit agmina. Quae postquam matres succedere tectis viderunt, maestam incendunt clamoribus urbem. At non Evandrum potis est vis ulla tenere, sed venit in medios. Feretro Pallanta reposto procubuit super atque haeret lacrimansque gemensque, et via vix tandem vocis laxata dolore est. Non haec, O Palla, dederas promissa parenti, cautius ut saevo velles te credere Marti; haud ignarus eram, quantum nova gloria in armis et praedulce decus primo certamine posset. Primitiae iuvenis miserae bellique propinqui dura rudimenta et nulli exaudita deorum vota precesque meae! Tuque, O sanctissima coniunx, felix morte tua neque in hunc servata dolorem! Contra ego vivendo vici mea fata, superstes restarem ut genitor. Troum socia arma secutum obruerent Rutuli telis! Animam ipse dedissem atque haec pompa domum me, non Pallanta, referret, nec vos arguerim, Teucri, nec foedera nec quas iunximus hospitio dextras: sors ista senectae
Abbreviated transcription (Latin):
O fortunate gentes saturma regna
Intiqui ausomi que uos forturia quietos
ollicitat. suadet q ignota lacessere bella
Quicũq illiacos ferro uiod auimus agros
itto ea q̃ muris bellando ex hausta sub altis
Quos symois premit ille uros infãda ꝑ orbẽ
Dupplicia. & sceleꝵ penas expandimus om̃i
Ue pͥamo nniseranda manus seie t̾ste minerue
idus & euborce ciuites. ultor q caphareus
Nilicia eo illa diuersii ad littus abacti
Atrides prothei menclaus adusꝙ colũpnas
Exulat. et hneos uidit cyclopas ulioess.
Negna neoptolon referã uersosꝙ penatis
Ielomenũ libico ne habitãtes littore locros

Expanded text:
O fortunatae gentes, Saturnia regna, O fortunatae gentes, Saturnia regna, antiqui Ausonii, quae vos fortuna quietos sollicitat suadetque ignota lacessere bella? Quicumque Iliacos ferro violavimus agros, mitto ea, quae muris bellando exhausta sub altis, quos Simois premat ille viros, infanda per orbem supplicia et scelerum poenas expendimus omnes, vel Priamo miseranda manus: scit triste Minervae sidus et Euboicae cautes ultorque Caphareus. Militia ex illa diversum ad litus abacti Atrides Protei Menelaus adusque columnas exsulat, Aetnaeos vidit Cyclopas Ulixes. Regna Neoptolemi referam versosque penates Idomenei? Libycone habitantis litore Locros
Abbreviated transcription (Latin):
Legati responsa ferũt. nichil om̃b actũ
Querendaait pacẽ troiano a rege petendã.
Deficit ingenti luctu rex ipse latmus.
Satale eneã manifesto numie ferti
Ldmonet ira deũ. tumuli q mate ora recẽtes
Crgo consiliũ magnũ pͥmos q suoꝵ
Imperio accitos. alta intra linã cogit
Olli conuenere ruũt q ad regia plems
Tecta uiis. sedet in medio Rex maximꝰ euo.
Et primus sceptris haudleta fronte latmus
Atq hic legatos et hola ex urbe remissos
Que referãt iubet fari. & responsa reposcit
Ordme cũcta suo. tũ facta silẽcia lĩguis
Et uenulus licto parens. ita farier ifit
Uidimus o ciues diomedẽ arguia q castra
Atq iter emensi casus suꝑ auimꝰ oiñs
Contigius q manũ qua concidit illia tellus.
I lle urbẽ agiripã patrie cognonniẽ gẽtis
Nunera preferimus. nomẽ patriã q docems
Siun bellũ intulerĩt. que causa att̾xerit arpos.
Auditis ille hec placido sic reddidit ore

Expanded text:
legati responsa ferunt: nihil omnibus actum legati responsa ferunt: nihil omnibus actum quaerenda aut pacem Troiano ab rege petendum. Deficit ingenti luctu rex ipse Latinus. Aenean manifesto numine ferri admonet ira deum tumulique ante ora recentes. Ergo concilium magnum primosque suorum imperio accitos alta intra limina cogit. olli convenere fluuntque ad regia plenis tecta viis. Sedet in mediis et maximus aevo et primus sceptris haud laeta fronte Latinus. Atque hic legatos Aetola ex urbe remissos, quae referant, fari iubet et responsa reposcit ordine cuncta suo. Tum facta silentia linguis, et Venulus dicto parens ita farier infit: Vidimus, o cives, Diomedem Argivaque castra atque iter emensi casus superavimus omnis contigimusque manum, qua concidit Ilia tellus. Ille urbem Argyripam patriae cognomine gentis munera praeferimus, nomen patriamque docemus, qui bellum intulerint, quae causa attraxerit Arpos. Auditis ille haec placido sic reddidit ore:
Abbreviated transcription (Latin):
initimos tollũt in agros. urbi q remittũt.¬
Cetera confuse q ingentẽ cedis aceruũ
Nec numero nec honore cremãt. tũc ũdiq uasti
Certatim crebris colluc ent ignib agri.
Tercia lux gelidã celo di mouerat umbrã
Merentes altũ cmerẽ & confusa ruebant
Ossa focis. tepidoq onerabãt aggere terre.
Iam uero intectis pre diuitil urbe latini
Precipuus fragor. & longe pars maxia luctus.
Hic matres misereq nurus. hic cara soroꝵ
Pectora merentũ. pueri q parẽtib orbi.
Dirũ execratur bellũ turm̃q hymeneos.
Ipsum arims ip̃m q iubent decernere ferro.
Qui regnũ ptalie. & pͥmos sibi poscat honores
Ingrauat hec seuus drances solũ q uocari
Testatur. solũ posci in certamĩa turnũ.
Nulta simł contra uariis sentencia dictis
Hro turno & magnũ regne nomẽ obãbrat.
MNulta uirũ meritis substentat fama fropheis
Hos inter motus medio infragrãte tumłtu
Ecte suꝑ mesti magna diomedis ab arbe

Expanded text:
initimos tollunt in agros urbique remittcetera confusaeque ingentem caedis acervum nec numero nec honore cremant: tunc undique vasti certatim crebris conlucent ignibus agri. Tertia lux gelidam caelo dimoverat umbram: maerentes altum cinerem et confusa ruebant ossa focis tepidoque onerabant aggere terrae. Iam vero in tectis, praedivitis urbe Latini, praecipuus fragor et longi pars maxima luctus. Hic matres miseraeque nurus, hic cara sororum pectora maerentum puerique parentibus orbi dirum exsecrantur bellum Turnique hymenaeos: ipsum armis ipsumque iubent decernere ferro, qui regnum Italiae et primos sibi poscat honores. ingravat haec saevus Drances solumque vocari testatur, solum posci in certamina Turnum. Multa simul contra variis sententia dictis pro Turno, et magnum reginae nomen obumbrat, multa virum meritis sustentat fama tropaeis. Hos inter motus, medio in flagrante tumultu, ecce super maesti magna Diomedis ab urbe
Abbreviated transcription (Latin):
Pascit equos. seu quis fortes ad aratra uiueces
Cor pora precipue matrũ ligat. optima torue
Cormma bouis. cui turpe cuput. eiu plima ceriux¬
Et crurũ tenus a mento palcaria pendent.

Expanded text:
pascit equos seu quis fortis ad aratra iuvencos, corpora praecipue matrum legat. Optuma torvae forma bovis, cui turpe caput, cui plurima cervixet crurum tenus a mento palearia pendent
Abbreviated transcription (Latin):
It clamor totis per propugnacła muris
Intendunt acres archus amẽta q torquẽt¬
Sterntur omẽ solũ telis. tũ scuta caue q
ant sontũ flictu galee. pugna aspa surgit

Expanded text:
It clamor totis per propugnacula muris, intendunt acris arcus amentaque torquentSternitur omne solum telis, tum scuta cavaeque dant sonitum flictu galeae, pugna aspera surgit
Abbreviated transcription (Latin):
Curetũ somtus crepitãcia ꝙ erasecute
Dicteo celi regẽ pauere sub antro.
Dole ꝯmunes natos ꝯsorcia tecta
Erbis habent. magnis q agitãt sub legib euũ.
Et patriã sole & certos nouere penates.
Denture q hyxmis memores estate laborẽ
Ceperiũtur. & in mediũ quesita reponũt.
Hãq alie uictũ inuigilãt. & federe pacto
Excercentur agris. pars intra septa domoꝵ
Harcisi lacrimã. & lentũ de cortice gluten

Expanded text:
Curetum sonitus crepitantiaque aera secutae Dictaeo caeli regem pavere sub antro. Solae communes natos, consortia tecta urbis habent magnisque agitant sub legibus aevum, e patriam solae et certos nouere penates uenturaeque hiemis memores aestate laborem experiuntur et in medium quaesita reponunt.Namque aliae victu invigilant, et foedere pacto Exercentur agris, pars intra septa domorum, Narcissi lacrymam, et lentum de cortice gluten
Abbreviated transcription (Latin):
ł helli signũ laurenti turnus ab ara
Extulit. et rauco strepuerũt cornuacen
Ut q  acres concussit eqͦe utq ĩpulit ama

Expanded text:
 belli signum Laurenti Turnus ab arce / extulit, et rauco strepuerunt cornua cantu, / utque acris concussit equos, utque inpulit arma,
Abbreviated transcription (Latin):
Illa uel intacte segetis ꝑ sũma uolaret
Grannã nec teneras cursu lesisset aristas
Uel mare per mediũ fluxu suspensa tumẽti
Feriet iter celeres nec tingeret equore plãtas
Illa om̃s tectis agris q effusa iuuentus
Turba q miratur matrũ & prospectat eũtẽ
Attonitis inhyans aĩs ut reguis ostro
Uellet honos lenes humeros ut fibula crinẽ
Auro internectat liciã ut gerat ipã pharetrã
Et pastorale prefixa cuspide mirtũ¬

Expanded text:
illa uel intactae segetis per summa uolaret / gramina nec teneras cursu lvel mare per medium fluctu suspensa tumenti ferret iter celeris nec tingueret aequore plantas. Illam omnis tectis agrisque effusa iuventus turbaque miratur matrum et prospectat euntem, attonitis inhians animis, ut regius ostro velet honos levis umeros, ut fibula crinem auro internectat, Lyciam ut gerat ipsa pharetram et pastoralem praefixa cuspide myrtu
Abbreviated transcription (Latin):
Usq aquã & ueteris iã fracta caciumã fagi
miã carmĩb uestrũ seruasse menaltã.
Audieras & fama fuit.sed carima tm̃
Lostra ualent licida t ela inter marcia qͣtũ
Chaomas dicũt aquila uemẽte colũbas

Expanded text:
ad aquam et veteres iam fracta cacumina fagos omnia carminibus vestrum servasse Menalcan. Audieras, et fama fuit; sed carmina tantum nostra valent, Lycida, tela inter Martia, quantum Chaonias dicunt aquila veniente columbas
Abbreviated transcription (Latin):
Obstupuere sed ante alias arethusa soiores
Prospiciens sũma flauũ caput extulit unda.
Et procul o gemitu nõ frustra exterrita tanto
Lurene soror. ipse tibi tua maxiã cura
Tristis arischeus: penei genitoris ad undã
tat lacrimãs. & te crudelẽ nomiẽ dicit.
Dic ꝑcussanoua mente foradie mater
Duc age duc ad nos fas illi linnã diuũ
Tangere ait simulatta uibet discede late
Aluiã. qua uiuenis gressus inferret. at illũ
Curuata in mõtis facte rcũstetit unda.

Expanded text:
obstipuere; sed ante alias Arethusa sorores prospiciens summa flavum caput extulit unda et procul: “O gemitu non frustra exterrita tanto, Cyrene soror, ipse tibi, tua maxima cura, tristis Aristaeus Penei genitoris ad undam stat lacrimans et te crudelem nomine dicit.” Huic percussa nova mentem formidine mater, “duc, age, duc ad nos; fas illi limina divum tangere,” ait. Simul alta iubet discedere late flumina, qua iuvenis gressus inferret. At illum curvata in montis faciem circumstetit unda
Abbreviated transcription (Latin):
Quecũq in foliis lescripsit carimã uirgo
Digerit in numerũ. atq antro secdusa reliquait.
Illa manẽt immota locuꝰ neq ab ordũ cedũs.

Expanded text:
Quaecunque in foliis descripsit carmina virgo, Digerit in numerum atque antro seclusa relinquit. Illa manent immota locis neque ab ordine cedunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Presidiũ ausomia. & ꝙͣtũ tu ꝑdis pule.
Lec ubi defleuit tolli miserabłe corpus
Imꝑat. & toto lectos exannẽ nttit
Nille uiros. qui supremũ comifẽt᷑: honorẽ.
Intersint q patris lacrimis solacia luctus
Euigua ingentis. misero s debita patri
Haudsegnes alii crates & mole feretrũ¬
Arbuteis texũt uirgis & uinne querna
Extructosq thoros. obtectu frondis iubrãt.
Lic iuuenẽ agresti sblimẽ stranniẽ ponũt.
Qual ẽ uirgmeo demessũ pollice florem
eu molis uiole seu languẽtis iacincti
Cui fulgor atq adhuc nec dũ sua forma recessit.
Non iam mater alit tellus. iuresq mĩstrat.
Tũ genñas uestes auroq ostroq rigentes
Extulit eneas. quas illi leta laborum
Ipsa sius quondã manib sidoma dido
Recerat. & tenui telas discreuerat auro.
Haꝵ unã muemi supremũ niestus honorẽ

Expanded text:
praesidium Ausonia et quantum tu perdis, Iule! praesidium Ausonia et quantum tu perdis, Iule! Haec ubi deflevit, tolli miserabile corpus imperat et toto lectos ex agmine mittit mille viros, qui supremum comitentur honorem intersintque patris lacrimis, solacia luctus exigua ingentis, misero sed debita patriHaud segnes socii crates et molle feretruArbuteis texunt virgis ac vimine querno, Exstructosque toros obtentu frondis inumbrant. Hic juvenem agresti sublimem in stramine ponunt. Qualem virgineo demessum pollice florem Seu mollis violae seu languentis hyacinthi, que fulgor adhuc necdum non iam mater alit tellus viresque ministrat. Tum geminas vestes auroque ostroque rigentis extulit Aeneas, quas illi laeta laborum ipsa suis quondam manibus Sidonia Dido fecerat et tenui telas discreverat auro. Harum unam iuveni supremum maestus honore
Abbreviated transcription (Latin):
Ut uero eneas forib sese intulit altis:
Ingentẽ geuntũ tonsis ad sidera tollũt
Pectoribus mesto q ĩmugit regialuctu.
Ipse caput muei fultũ pallantis & ora
Ut uidit. lem q patens in pectore uulnus
Cuspidis ausome. & lacͥmis ita fatur abortis.
Te nemqͥt iiserãde puer cũ leta uemiret
Inuidit fortuna michi. ne regna uideres
Nostra. neq ad sedes uictor ueher̾e paternas.
Non hec euãdro de te promissa parenti
Discedens dederã. cũ me ꝯpressus euntẽ
Mitteret in magnũ imperiũ. metũesq moneret
Acres esse uiros. cũ dura prelia gente.
Et. nue ille quide spe multũ captus mam.
Dorsoe uota facit cumulat q altaria domi.
Los iuuenẽ examiniũ. & iliã celestibus ullis
Debentẽ uano mesti comitam: honore.
Infelro nati funus crudele uidebis
Hi nostri recditus expectati q triũphi
Nec mea magna fides at nõ euãdr pudendis
Uulnibus pulsũ aspicies nec sbspite dirũ igo¬
Optabis nato funus pat. heu michi ꝗtũ

Expanded text:
Ut vero Aeneas foribus sese intulit altis, ingentem gemitum tunsis ad sidera tollunt pectoribus, maestoque immugit regia luctu. Ipse caput nivei fultum Pallantis et ora ut vidit levique patens in pectore vulnus cuspidis Ausoniae, lacrimis ita fatur obortis. Tene, inquit, miserande puer, cum laeta veniret, invidit Fortuna mihi, ne regna videres nostra neque ad sedes victor veherere paternas? Non haec Evandro de te promissa parenti discedens dederam, cum me complexus euntem mitteret in magnum imperium metuensque moneret acris esse viros, cum dura proelia gente. Et nunc ille quidem spe multum captus inani fors et vota facit cumulatque altaria donis: nos iuvenem exanimum et nil iam caelestibus ullis debentem vano maesti comitamur honore. Infelix, nati funus crudele videbis! Hi nostri reditus expectatique triumphi! Haec mea magna fides! At non, Evandre, pudendis vulneribus pulsum adspicies nec sospite dirum optabis nato funus pater. Ei mihi, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Illie et ignis eclax sũma ad fastigia uento
Doluitur. exuperãt flãme. furit estus ad auras.
Procelo et priami sedes arcẽ q reuiso.
Et iã porticibus uacius iunoms asillo
Custodes lecti femx et dirus ulixes
Precdã obseruabãt. huc ũdiq tropa gaza
Incensis erepta aditil mense q deorũ
Eratheras q auro solili captiua q uestis
Congeritur. pueri et longo ordine matres¬
usus quineciã uoces iactare ꝑ umbra
Ampleui clamore uias. mestusq creusa
equicꝙ̃ ingeminas iterũ q iteꝵ q uocaui.
Auerẽti et tectis urbis sme fine furenti
Infelie simulachrũ. atq ipĩus ũbia creuse
Uisa michi ante oculos. ⁊ nota maior ymago
bstupu. Reterũt q come. et uor faucib hesit
Tunc sic s affari et curas hiis demere dictis

Expanded text:
Ilicet ignis edax summa ad fastigia vento volvitur; exsuperant flammae, furit aestus ad auras. Procedo et Priami sedes arcemque reviso. Et iam porticibus vacuis Iunonis asylo custodes lecti Phoenix et dirus Ulixes praedam adservabant. Huc undique Troia gaza incensis erepta adytis, mensaeque deorum, crateresque auro solidi, captivaque vestis congeritur; pueri et usus quin etiam voces iactare per umbram implevi clamore vias, maestusque Creüsam nequiquam ingeminans iterumque iterumque vocavi. Quaerenti et tectis urbis sine fine furenti infelix simulacrum atque ipsius umbra Creüsae visa mihi ante oculos et nota maior imago. Obstipui, steteruntque comae et vox faucibus haesit. Tum sic adfari et curas h
Abbreviated transcription (Latin):
Et liquidi simł ignissut hiis exordia pͥmis
Onnã. & ipse tener mũdi ꝯcreuerit orbis:
Tũ durare solũ & discludere nerea pontho

Expanded text:
Et liquidi simul ignis ut his exordia primis Omnia et ipse tener mundi concreverit orbis, Tum durare solum et discludere Nerea ponto