comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oculos mihi effodiunt.Si pythagore credo: nihil inrerum natura est nisi
dubium. Si Nausiphani: hoc unum certum est:nihilesse certi.Si Parmenidi
nihil est praeter unum.Si Zenoni: ne unum quidem.Quid ergo nos sumus:
Quid ista qua nos circunstant:aiunt:sustinent:Tota rerum natura ũbra
est:aut inanis:aut fallax. Non facile dixerim:utrum magis irascar illis:qui
nos nihil scire uoluerunt.An illis qui ne hoc quidem nobis reliquerur
nihil scire. Uale.

Expanded text:
oculos mihi effodiunt. Si Protagorae credo, nihil in rerum natura est nisi oculos mihi effodiunt. Si Protagorae credo, nihil in rerum natura est nisi dubium; si Nausiphani, hoc unum certum est, nihil esse certi; si Parmenidi, nihil est praeter unum; si Zenoni, ne unum quidem. Quid ergo nos sumus ? Quid ista, quae nos circumstant, aiunt, sustinent ? Tota rerum natura umbra est aut inanis aut fallax. Non facile dixerim, utris magis irascar, illis, qui nos nihil scire voluerunt, an illis, qui ne hoc quidem nobis reliquerunt, nihil scire. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
ae propositionum proprietates descenderunt: & inuidere grammaticis: in¬
uldere̾ Geometris quicquid in illorum artibus superuacuum erat:transtu¬
lere in suam. Sic effectum est:ut diligentius loqui scirent quem uiuere¬
Audi quantum mali faciat mmia subtilitas: et ꝗ infesta ueritati fit. Rytha¬
goras ait de omni re in utraq partem disputari posse ex aequo:& de hac ipla
an omnis res in utranq partem disputabilis sit. Nausiphanes ait ex his q̃
uidentur esse mhil magis esse ꝗͣ non esse. Parmenides ait ex his quae uident᷑
nhil esse. Circa eadem fere Phyrronei uersantur: & Megarici & Cretici: &¬
cademici qui nouam induxerunt scientiam:nihil scire.Haec omnia in illun
superuacuum studiorum liberalium gregem coniice.Illi mihi non profuturam
scientiam tradunt. Hi spem omnis scientie eripiunt. Satius est superuacua sci'
re ꝗͣnhil. Illi non praeferunt lumen:per quod acies dirigatur ad uerum.Hi

Expanded text:
ac praepositionum proprietates descenderunt et invidere grammaticis, inac praepositionum proprietates descenderunt et invidere grammaticis, invidere geometris. Quicquid in illorum artibus supervacuum erat, transtulere in suam. Sic effectum est, ut diligentius loqui scirent quam vivere. Audi, quantum mali faciat nimia subtilitas et quam infesta veritati sit. Protagoras ait de omni re in utramque partem disputari posse ex aequo et de hac ipsa, an omnis res in utramque partem disputabilis sit. Nausiphanes ait ex his, quae videntur esse, nihil magis esse quam non esse. Parmenides ait ex his, quae videntunihil esse. Circa eadem fere Pyrrhonei versantur et Megarici et Eretrici ecademici, qui novam induxerunt scientiam, nihil scire. Haec omnia in illum supervacuum studiorum liberalium gregem coice; illi mihi non profuturam scientiam tradunt, hi spem omnis scientiae eripiunt. Satius est supervacua scire quam nihil. Illi non praeferunt lumen, per quod acies derigatur ad verum; hi
Abbreviated transcription (Latin):
Geometrie puluere haerebo. Adeo mihi preceptum illud salutare excidit. tẽ¬
pori parce: hac sciam & quid ignorem.Quid Apion grammaticus:qui sub Caio
Cesare tota circulatus est graecia:& in nomen Homeri ab omnibus ciuitatibus
adoptatus.Aiebat Homerum utraq: materia consumata: & odyssea:& iliade u¬
num principium adiecisse operi suo:quo bellum Troianum complexus ẽ.Hu¬
ius rei argumentum afferebat ꝙ duas litteras in primo uersu posuisset ex
dustria librorum suorum numerum continentes.Talia sciat oportet:ꝗ uult
multa scire: non cogitare: quantum temporis tibi afferat mala ualitudo.quã¬
tum occupatio publica: quantum occupatio priuata:quantum occupatio quo¬
tidiana:quantum sumnus.Metire aetatem tuam:tam multa non capit. De
liberalibus studiis loquor.Philosophi quantum habent suꝑuacui:quantus
ab itfiorecedentis. Ipsi quoq ad syllabarum distinctiones. & cõiunctionus

Expanded text:
geometriae pulvere haerebo ? Adeo mihi praeceptum illud salutare excidit: "Temgeometriae pulvere haerebo ? Adeo mihi praeceptum illud salutare excidit: "Tempori parce" ? Haec sciam ? Et quid ignorem ? Apion grammaticus, qui sub C. Caesare tota circulatus est Graecia et in nomen Homeri ab omnibus civitatibus adoptatus, aiebat Homerum utraque materia consummata, et Odyssia et Iliade, principium adiecisse operi suo, quo bellum Troianum complexus est. Huius rei argumentum adferebat, quod duas litteras in primo versu posuisset ex industria librorum suorum numerum continentes. Talia sciat oportet, qui multa vult scire, non cogitare, quantum temporis tibi auferat mala valetudo, quantum occupatio publica, quantum occupatio privata, quantum occupatio cotidiana, quantum somnus. Metire aetatem tuam; tam multa non capit. De liberalibus studiis loquor; philosophi quantum habent supervacui, quantum ab usu recedentis ! Ipsi quoque ad syllabarum distinctiones et coniunctionum
Abbreviated transcription (Latin):
tes facit. Et ideo non discentes necessaria:quia superuacua didicerunt.Qua¬
iuormilia librorum Didymus grammaticus scripsit. Miserere. Si tã multa
superuacua legisset.In his libris de patria Homeri queritur.In his de Aenee
matre uera.In his libidinosior Anacreon:an criosior uixerit.In his an Sappl
pudica fuerit. Et alia quae erant dediscenda si scires.i. nunc:& longam esse uitã
nega. Sed ad nostros quoq cum perueneris: ostendam multa securibus recidẽ¬
da: magno impendio temporum: magna alienarum aurium molestia. Lauda¬
tio hec constat. O hominem litteratum. Simus hoc circulo rusticiore contenti.
Ouirum bonum: ita ne est: Annales euoluam omnium gentium:& quis pri¬
mum carmina scripserit queram.Quantum temporis inter Orphea intersit &
Homerum: Cum fastos non habeam computabo:& Aristarchi ineptias.Quibꝰ
aliena carmina compinxit recognoscam. Et atatem in syllabis conteram. Ita ne

Expanded text:
acentes facit et ideo non discentes necessaria, quia supervacua didicerunt. Quaacentes facit et ideo non discentes necessaria, quia supervacua didicerunt. Quattuor milia librorum Didymus grammaticus scripsit. Misererer, si tam multa supervacua legisset. In his libris de patria Homeri quaeritur, in his de Aeneae matre vera, in his libidinosior Anacreon an ebriosior vixerit, in his an Sappho publica fuerit, et alia, quae erant dediscenda, si scires. I nunc et longam esse vitam nega. Sed ad nostros quoque cum perveneris, ostendam multa securibus reddenda. Magno impendio temporum, magna alienarum aurium molestia laudatio haec constat: O hominem litteratum ! Simus hoc titulo rusticiore contenti: O virum bonum! Itane est? Annales evolvam omnium gentium et quis primus carmina scripserit quaeram ? Quantum temporis inter Orphea intersit et Homerum, cum fastos non habeam, computabo ? Et Aristarchi ineptias, quibus aliena carmina conpunxit, recognoscam et aetatem in syllabis conteram? Itane in
Abbreviated transcription (Latin):
rit cauea. An obliuiscatur priorum:& illie nosse se incipiat.An de corpore
abductus in sublime secessit.Quancumq: partem rerum humanarumØ
diuinarumq: comprehenderis ingenti copia querendorum ac discendoru
fatigaberis.Hec tam multa tam magna: ut habere possint liberum hospi¬
tium: superuacua ex animo tollenda sunt.Non dabit se in has angustias
uirtus: latius spacium res magna desiderat. Expellantur omnia:totum pe¬
ctus illiuacet.At enim delectat artium notitia multarum.Tantum itac
illis retineamus: quantum necessarium sit.Antu existimas reprehendendũ
qui superuacua usibus comparat. Et preciosarum rerum pompam in domo
explicat. Non putas eum qui occupatus est in suꝑuacua litterarum supel¬
lectille plus scire uelle quem satis sit. Intemperantie genus est.Quidq ista
liberalium artium consecratio: molestos:uerbosos: intempestiuos: sibi pl¬

Expanded text:
rit cavea; an obliviscatur priorum et illinc nosse se incipiat, unde corpori rit cavea; an obliviscatur priorum et illinc nosse se incipiat, unde corpori abductus in sublime secessit. Quamcumque partem rerum humanarum divinarumque conprenderis, ingenti copia quaerendorum ac discendorum fatigaberis. Haec tam multa, tam magna ut habere possint liberum hospitium, supervacua ex animo tollenda sunt. Non dabit se in has angustias virtus; laxum spatium res magna desiderat. Expellantur omnia, totum pectus illi vacet. "At enim delectat artium notitia multarum." Tantum itaque ex illis retineamus, quantum necessarium est. An tu existimas reprendendum, qui supervacua usibus conparat et pretiosarum rerum pompam in domo explicat, non putas eum, qui occupatus est in supervacua litterarum supellectile ? Plus scire velle quam sit satis, intemperantiae genus est. Quid? Quod ista liberalium artium consectatio molestos, verbosos, intempestivos, sibi pl
Abbreviated transcription (Latin):
um qui litteras nescit:cum sapientia non sit in litteris.Res tradit. non uer¬
ba. Et nescio ancertior memoria sit quae nullum extra se subsidium habet.
Magna & speciosa res est sapientia. Uacuo illi loco opus est.De diuinis huã¬
nisq simul discendum est. De preteritis:de futuris: de caducis: de aternis
de tempore.Dequo uno uide qͣmulta quaerantur. Primum an ipsum sitali¬
quid. Deinde an aliquid ante tempus sit an sine tempore: cum mundo cepe¬
rit. An etiam ante mundum:quia fuerit aliquid:fuerit & tempus. Innume¬
rabiles questiones sunt de animo tantum. Unde sit:qualis sit:quando esse
incipiat:quãdiu sit:an aliunde alio transeat:& domicilia mutet:ad alias ani-¬
alium formas: aliasq coniectus. An non amplius ꝗ semel seruiat:& emiss
uagetur in toto. Utrum corpus sit:an non sit. Quid sit facturus:cum per nos
aliquid facere desierit: quomodo libertate sua usurus:cum ex hac effuge¬

Expanded text:
eum, qui litteras nescit, cum sapientia non sit in litteris ? Res tradit, non vereum, qui litteras nescit, cum sapientia non sit in litteris ? Res tradit, non verba, et nescio an certior memoria sit, quae nullum extra se subsidium habet. Magna et spatiosa res est sapientia. Vacuo illi loco opus est. De divinis humanisque discendum est, de praeteritis de futuris, de caducis de aeternis, de tempore. De quo uno vide quam multa quaerantur: primum an per se sit aliquid; deinde an aliquid ante tempus sit sine tempore; cum mundo coeperit an etiam ante mundum quia fuerit aliquid, fuerit et tempus. Innumerabiles quaestiones sunt de animo tantum: unde sit, qualis sit, quando esse incipiat, quamdiu sit; aliunde alio transeat et domicilia mutet in alias animalium formas aliasque coniectus, an non amplius quam semel serviat et emissus vagetur in toto; utrum corpus sit an non sit; quid sit facturus, cum per nos aliquid facere desierit, quomodo libertate sua usurus, cum ex hac effuge
Abbreviated transcription (Latin):
onum autem suum. ideo maxime quod alicui bono futurum est amat¬
Nunquid liberalia studia hos mores precipiunt: Non magis ꝗͣ simplicita¬
tẽ: ꝗͣ modestiam: ac moderationem: non magis ꝗͣ frugalitatem: ac parsimo¬
niam: non magis quem clementiam: que alieno sanguini tanquam suo
parcit. et scit homini non esse homine prodige utendum.cum dicatis inꝗt
ine liberalibus studus ad uirtutem non perueniri:quemadmodũ negati
illa mhil conferre uirtuti. quia nec cibo ad uirtutem peruenitur. cibus
tamen ad uirtutem non pertinet.Ligna naui nihil conferunt:quãuis non
fiat nauis nisi ex lignis. Non est inquam cur aliquid putes eius adiutorio
fieri: sine quo non potest fieri. Potest quidem etiam illud dici:sine liberalibus
studiis ueniri ad sapientiam.Quãuis enim uirtus discenda sit: tamen non per
hec discitur.Quid est autem quare existimem non futurum esse sapientem

Expanded text:
Bonum autem suum ideo maxime, quod alicui bono futurum est, amat. Bonum autem suum ideo maxime, quod alicui bono futurum est, amat. Numquid liberalia studia hos mores praecipiunt ? Non magis quam simplicitatem, quam modestiam ac moderationem, non magis quam frugalitatem ac parsimoniam, non magis quam clementiam, quae alieno sanguini tamquam suo parcit et scit homini non esse homine prodige utendum. "Cum dicatis," inquit, "sine liberalibus studiis ad virtutem non perveniri, quemadmodum negatis illa nihil conferre virtuti?" Quia nec sine cibo ad virtutem pervenitur, cibus tamen ad virtutem non pertinet. Ligna navi nihil conferunt, quamvis non fiat navis nisi ex lignis. Non est, inquam, cur aliquid putes eius adiutorio fieri, sine quo non potest fieri. Potest quidem etiam illud dici: sine liberalibus studiis veniri ad sapientiam posse; quamvis enim virtus discenda sit, tamen non per haec discitur. Quid est autem, quare existimem non futurum sapientem
Abbreviated transcription (Latin):
de bonis ac malis quaerit.Singulas habet circuire uirtutes. Fortitudo contẽ¬
ptrix timendorum est.Terribilia: & sub iugum libertatem nostram mitiẽtia
despicit: prouocat:frangit.Nunquid ergo hanc liberalia studia corroborãt
Fides sanctissimum humani pectoris bonum est. Nulla necessitate ad fal¬
lendum cogitur:nullo corrumpitur praemio.Ure inquit cede occide non
prodam. Sed quo magis secreta quaeret dolor: Hec illa altius condet.nun¬
quid liberalia studia hos animos facere possunt.Temperantia uoluptatibꝰ
nperat:alias oditatq abigit:alias dispensat et ad sanum modum redigi
Nec unquam ad illas propter ipsas uenit: scit optimum esse modum cupi¬
torum:non quantum uelis:sed quantum debeas sumere.Humanitas ue¬
tat superbum esse aduersus socios. Uetat auarum uerbis:rebus: affectibus
cõmunem se facilemq omnibus praestat.Nullum alienum malum putat

Expanded text:
de bonis ac malis quaerit. Singulas Iubet circumire virtutes. Fortitudo contemde bonis ac malis quaerit. Singulas Iubet circumire virtutes. Fortitudo contemptrix timendorum est; terribilia et sub iugum libertatem nostram mittentia despicit, provocat, frangit. Numquid ergo hanc liberalia studia corroborant ? Fides sanctissimum humani pectoris bonum est, nulla necessitate ad fallendum cogitur, nullo corrumpitur praemio. " Ure," inquit, " caede, occide; non prodam, sed quo magis secreta quaeret dolor, hoc illa altius condam." Numquid liberalia studia hos animos facere possunt ? Temperantia voluptatibus imperat, alias odit atque abigit, alias dispensat et ad sanum modum redigit nec umquam ad illas propter ipsas venit. Scit optimum esse modum cupitorum non quantum velis, sed quantum debeas sumere. Humanitas vetat superbum esse adversus socios, vetat avarum. Verbis, rebus, adfectibus comem se facilemque omnibus praestat. Nullum alienum malum putat.
Abbreviated transcription (Latin):
ciem interdum stantium prebent. cum celestibus stare non liceat Colligit
Mathematicus:quae causa in speculo imagines exprimat.Sciet sapiens. illud
tibi Geometer potest dicere:quantum abesse debeat corpus ab imagine:et qi¬
lis forma speculi:quales imagines reddat. Magnum esse solem philosophus
probabit:quantus sit Mathematicus:qui usu quodam & exercitatione proce¬
dit. Sed ut procedat impetranda illi quedam sunt principia.Non est autem
ars sui iuris cui precarium fundamentum est.Philosophia nil ab alio petit
tum opus a solo excitat.Mathematica:ut itadicam:superficiaria est: ia¬
lieno aedificat: accipit prima:quorum beneficio ad ulteriora perueniat:si per
se iret aduerum.Si totius mundi naturam posset comprehendere:dicerem
multum collaturam mentibus nostris:quae tractatu caelestium crescunt:tra¬
untq aliquid ex alio.Una re consumatur animus scientia honorum ac ma¬

Expanded text:
ciem interdum standum praebent, cum caelestibus stare non liceat, colligit ciem interdum standum praebent, cum caelestibus stare non liceat, colligit mathematicus. Quae causa in speculo imagines exprimat, sciet sapiens; illud tibi geometres potest dicere, quantum abesse debeat corpus ab imagine et qualis forma speculi quales imagines reddat. Magnum esse solem philosophus probabit; quantus sit, mathematicus, qui usu quodam et exercitatione procedit; sed ut procedat, impetranda illi quaedam principia sunt. Non est autem ars sui iuris, cui precarium fundamentum est. Philosophia nil ab alio petit, totum opus a solo excitat; mathematice, ut ita dicam, superficiaria est, in alieno aedificat. Accipit prima, quorum beneficio ad ulteriora perveniat. Si per se iret ad verum, si totius mundi naturam posset conprendere, dicerem multum conlaturam mentibus nostris, quae tractatu caelestium crescunt trahuntque aliquid ex alto. Una re consummatur animus, scientia bonorum ac ma
Abbreviated transcription (Latin):
cure uirtus est. Quemadmodum inquit est aliqua pars philosophie natur¬
lis: aliqua moralis:aliqua rationalis: Sic & hac quoq liberalium artium tur¬
ba: locum sibi in philosophia uendicat cum uentum est ad naturales questi¬
ones Geometrie testimonio statur. Ergo quam adiuuat pars eius est Mul¬
ta adiuuant nos: nec ideo partes nostrae sunt: immo si essent partes non ad¬
iuuarent.Cibus adiutorium corporis est:non tamen pars est:Aliquid nõ
prestat Geometrie ministerium. Sic philosophie necessaria est: quomodo ip¬
si faber. Sed nec hic Geometrie pars est:nec illa philosophie. Praeterea utraq
fines suos habet. Sapiens autem causas naturalium: et querit & nouit:quo¬
rum numeros mensurasq Gieometer persequitur et supputat qua ratione
constent celestia: que illis situis: qua ue natura. Sapiens scit cursus et re¬
cursus: et quasdam obseruationes:per quas descendunt: et allelantur. ac spe¬

Expanded text:
curae virtus est. "Quemadmodum," inquit, " est aliqua pars philosophiae naturcurae virtus est. "Quemadmodum," inquit, " est aliqua pars philosophiae naturalis, est aliqua moralis, est aliqua rationalis, sic et haec quoque liberalium artium turba locum sibi in philosophia vindicat. Cum ventum est ad naturales quaestiones, geometriae testimonio statur; ergo eius, quam adiuvat, pars est." Multa adiuvant nos nec ideo partes nostri sunt. Immo si partes essent, non adiuvarent. Cibus adiutorium corporis nec tamen pars est. Aliquid nobis praestat geometriae ministerium; sic philosophiae necessaria est, quomodo ipsi faber. Sed nec hic geometriae pars est nec illa philosophiae. Praeterea utraque fines suos habet. Sapiens enim causas naturalium et quaerit et novit, quorum numeros mensurasque geometres persequitur et subputat. Qua ratione constent caelestia, quae illis sit vis quaeve natura, sapiens scit; cursus et recursus et quasdam observationes, per quas descendunt et adlevantur ac spe
Abbreviated transcription (Latin):
perducunt animum ad uirtuiem sed expediunt. Quatuor enim esse artium¬
genera Possidonius ait:sunt uulgares et sordid&e:sunt iudiere:sunt pueriles
sunt liberales. Uulgares sunt opificum: quae manu constant:et ad instruẽdã
uitam occupate sunt:in quibus nulla decoris:nulla honesti simulatio el
Ludicrae sunt quae ad uoluptatem aurium atq oculorum tendunt.His an¬
numeres licet machinatores qui pegmata perse surgentia excogitant: & ta¬
bulata tacite in sublime crescentia: & alias ex mopinatis uarietates:aut dehis¬
centibus quae cohaerebant:aut his quae distabant sua sponte coeuntibus. aut
his que eminebant paulatim in se residentibus: his imperitorum feriun
oculi: omnia subita:quia causas non nouere: mirantium. Pueriles sunt & ali¬
quid habentes liberalibus simile: hae artes quas etrUEAIoUO greci: nostrihas
liberales uocant. Sole autem liberales sunt immo ut dicam uerius libere quibꝰ

Expanded text:
perducunt animum ad virtutem, sed expediunt. Quattuor ait esse artiumperducunt animum ad virtutem, sed expediunt. Quattuor ait esse artium Posidonius genera: sunt volgares et sordidae, sunt ludicrae, sunt pueriles, sunt liberales. Volgares opificum, quae manu constant et ad instruendam vitam occupatae sunt, in quibus nulla decoris, nulla honesti simulatio est. Ludicrae sunt, quae ad voluptatem oculorum atque aurium tendunt. His adnumeres licet machinatores, qui pegmata per se surgentia excogitant et tabulata tacite in sublime crescentia et alias ex inopinato varietates aut dehiscentibus, quae cohaerebant, aut bis, quae distabant, sua sponte coeuntibus aut his, quae eminebant, paulatim in se residentibus. His imperitorum feriuntur oculi omnia subita, quia causas non novere, mirandum. Pueriles sunt et aliquid habentes liberalibus simile hae artes, quas ἐγκυκλίουσ Graeci, nostri autem liberales vocant. Solae autem liberales sunt, immo, ut dicam verius, liberae, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cuerunt: hastilia iacere: sudem torquere: equum agitare: arma tractare. Ni¬
hil liberos suos docebant: quod discendum esser iacentibus. sed nec he nec
ille docent: aluntue uiriutem: Quid enim prodest equum regere:et cursũ
cius freno temperare. affectibus autem effrenatissimis absfrahi.Quic
prodest multos uincere luctatione uel cestu: ab iracundia uinci.Quider¬
go: Nihil nobis liberalia conferunt studia: ad alia multum: ad uirtutem
Sil.Nam et hae uiles ex professo artes que manu constant ad instrumenta
uitae plurimum conserunt: tamen ad uirtutem non pertinent.Quare ergo li¬
beralibus studiis filios erudimus:non quia uirtutem dare possint:sed quia
animum ad accipiendam uirtutem praeparent:quemadmodum prima illa
ut antiqui uocabant litteratura per quam pueris elementa traduntur:non
docet liberales artes sed mox percipiendis locum parat.Sic liberales artes n

Expanded text:
cuerunt hastilia iacere, sudem torquere, equum agitare, arma tractare ? Nicuerunt hastilia iacere, sudem torquere, equum agitare, arma tractare ? Nihil liberos suos docebant, quod discendum esset iacentibus. Sed nec hae nec illae docent aluntve virtutem. Quid enim prodest equum regere et cursum eius freno temperare, adfectibus effrenatissimis abstrahi ? Quid prodest multos vincere luctatione vel caestu, ab iracundia vinci ? " Quid ergo ? Nihil nobis liberalia conferunt studia?" Ad alia multum, ad virtutem il. Nam et hae viles ex professo artes, quae manu constant, ad instrumenta vitae plurimum conferunt, tamen ad virtutem non pertinent. "Quare ergo liberalibus studiis filios erudimus ?" Non quia virtutem dare possunt, sed quia animum ad accipiendam virtutem praeparant. Quemadmodum prima illa, ut antiqui vocabant, litteratura, per quam pueris elementa traduntur, non docet liberales artes, sed mox percipiendis locum parat, sic liberales artes non
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Ego quid futurum sit nescio:quid fieri possit scio. Ex hoc nihil desꝑa¬
o: totum expecto:siquid remittitur boni consulo.Fallit me hora si parci
sed ne si quidem fallit. Nam quemad modum scio omnia accidere posse: sic
scio & non utiq casura:utiq secunda expecto: malis paratus sum. feras me
necesse est non per perscriptionem euntem.Non enim adducor ut in nues
liberalium artium pictores recipiam: non magis quem statuarios:aut mar¬
morarios: aut ceteros luxurie ministros: eque luctatores et totam oleo
ac luto constantem scientiam expello ex his studiis liberalibus.Aut et un¬
guentarios recipiam et eoquos: & ceteris uoluptatibus nostris ingenia ac¬
commodantes sua.Quid enim oro te:liberale habent isti ieiuni uomitores
quorum corpora in sagina:animi in macie & ueterno sunt an liberale si¬
dium istud esse iuuentuti nostrae credimus: ꝗͣ maiores nostri rectam exer¬

Expanded text:
nit." Ego quid futurum sit, nescio; quid fieri possit, scio. Ex hoc nihil desperabnit." Ego quid futurum sit, nescio; quid fieri possit, scio. Ex hoc nihil desperabo, totum expecto; si quid remittitur, boni consido. Fallit me hora, si parcit, sed ne sic quidem fallit. Nam quemadmodum scio omnia accidere posse, sic scio et non utique casura. Utique secunda expecto, malis paratus sum. In illo feras me necesse est non per praescriptum euntem. Non enim adducor, ut in numerum liberalium artium pictores recipiam, non magis quam statuarios aut marmorarios aut ceteros luxuriae ministros. Aeque luctatores et totam oleo ac luto constantem scientiam expello ex his studiis liberalibus; aut et unguentarios recipiam et cocos et ceteros voluptatibus nostris ingenia accommodantes sua. >Quid enim, oro te, liberale habent isti ieiuni vomitores, quorum corpora in sagina, animi in macie et veterno sunt ? An liberale studium istuc esse iuventuti nostrae credimus, quam maiores nostri rectam exer
Abbreviated transcription (Latin):
qui celestium notieia gloriatur. Frigida Saturni sese quo stella receptet.Quos
ignis celi Cyllemus erret i orbes.Hoc scire quid proderit:ut solicitus sim:
cum Saturnus & Mars ex contrario stabunt: aut cum Mercurius uesper¬
inum faciet occasum uidente Saturno:potius quem hoc discam ubicun
ista sunt propicia esse: nec posse mutari. Agit illa continuus ordo fatorũ.
et immutabilis cursus pex statuas uices remeant: & effectus rerum omniu
aut mouent aut notant. Sed siue quicquid euenit faciunt quid immuta
bilis rei noticia proficiet:siue significant. quid refert prouidere quod effu¬
ere non possis:scias ista:aut nescias:fient.Si uero solem ad rapidum ste¬
lasq sequentes ordine prospicies:nunquam te crastina fallet hora: nec in¬
sidiis noctis capiere serene.Satis abundeq prouisum est: ut ab insidnis tutꝰ
essem: Nunquid me crastina non fallit hora: fallit enim quod nescienti eue¬

Expanded text:
qui caelestium notitia gloriatur: Frigida Saturni sese quo stella receptet, Quos qui caelestium notitia gloriatur: Frigida Saturni sese quo stella receptet, Quos ignis caeli Cyllenius erret in orbes. Hoc scire quid proderit ? Ut sollicitus sim, cum Saturnus et Mars ex contrario stabunt aut cum Mercurius vespertinum faciet occasum vidente Saturno, potius quam hoc discam, ubicumque sunt ista, propitia esse, non posse mutari? Agit illa continuus ordo fatorum et inevitabilis cursus. Per statas vices remeant et effectus rerum omnium aut movent aut bilis rei notitia proficiet ? Sive significant, quid refert providere quod effugere non possis ? Scias ista, nescias; fient. Si vero solem ad rapidum stellasque sequentes Ordine respicies, numquam te crastina fallet Hora nec insidiis noctis cupiere serenae. Satis abundeque provisum est, ut ab insidiis tutus essem. " Numquid me crastina non fallit hora? Fallit enim quod nescienti eve
Abbreviated transcription (Latin):
si nescio cum fratre diuidere: Quid prodest colligere subtiliter pedes iug
et comprehendere etiam: si quid decempedam effugit: si tristem me facit Ø¬
uicinus potens:et aliquid ex meo abradens.Doces quomodo nhil perdã
ex finibus meis.At ego discere uolo quomodo totos hylaris amittam. Pa¬
terno agro: et auito inquit expellor.Quidante auum tuum quis agrum Ø¬
istum tenuit: cuius non dico hominis: sed populi fuerit expẽdire nõ potes.
Non dominus istum sed colonus intrasti.Cuius colonus es:si bene tecũ
cum est et quidem generis humani. Oegregiam artem: scis rotunda meti¬
ri: in quadratum redigis:quancunq acceperis formam: Interualla syde¬
rum dicis. nihil est quot in mensuram tuam non cadat.si artifex es me¬
tire hominis amimum. dic qͥ magnus sit ꝗ̃ pufillus sit. Scis que recla sit
mea. quid tibi prodest:si quid in uitia rectum sit ignoras.uenio nunc adil.

Expanded text:
si nescio cum fratre dividere ? Quid prodest colligere subtiliter pedes iugeri si nescio cum fratre dividere ? Quid prodest colligere subtiliter pedes iugeri et conprendere etiam si quid decempedam effugit, si tristem me facit vicinus inpotens et aliquid ex meo abradens ? Docet quomodo nihil perdam ex finibus meis; at ego discere volo, quomodo totos hilaris amittam. " Paterno agro et avito," inquit, "expellor." Quid? Ante avum tuum quis istum agrum tenuit ? Cuius, non dico hominis, sed populi fuerit, expedire potes ? Non dominus isto, sed colonus intrasti. Cuius colonus es? Si bene tecum cum est et quidem generis humani. O egregiam artem! Scis rotunda metiri, in quadratum redigis quamcumque acceperis formam, intervalla siderum dicis, nihil est, quod in mensuram tuam non cadat. Si artifex es, metire hominis animum. Dic quam magnus sit, dic quam pusillus sit. Scis, quae recta sit linea; quid tibi prodest, si quid in vita rectum sit ignoras ? Venio nunc ad illum,
Abbreviated transcription (Latin):
tequam sciret suspicata sit.Doce me quid sit pudicitia et quantum in eabonu
in corpore in animo positum sit.Ad musicam transeo.Doces me quomodo
inter se acute & uoces graues consonant: quomodo neruorum disparem red¬
dentium sonum fiat concordia. Fac potius quomodo animus secum meus
consonet: ne consilia mea discrepent: monstras mihi qui sint modi flebi¬
les. Monstra potius quomodo inter aduersa non emittam flebilem uocem
metiri me Geometria docet latifundia potius ꝗ doceat quomodo mẽtiar:
uantum homini satis sit.Numerare docet me Arithmetica. & auaritie a
commodat digitos potius quem doceat nihil ad rem pertinere istas compu¬
tationes.Non esse foeliciorem cuius patrimonii tabularius laxat. immo quẽ
superuacua possideat:qui infoclicissimus est futurus.si quantum habeat per
se computare cogetur. Quid mihi prodest scire agellum in partes diuidere

Expanded text:
tequam sciret, suspicata sit ? Doce me, quid sit pudicitia et quantum in ea bonum, tequam sciret, suspicata sit ? Doce me, quid sit pudicitia et quantum in ea bonum, in corpore an in animo posita sit. Ad musicum transeo: doces me, quomodo inter se acutae ac graves consonent, quomodo nervorum disparem reddentium sonum fiat concordia; fac potius, quomodo animus secum meus consonet nec consilia mea discrepent. Monstras millimihi, qui sint modi flebiles; monstra potius, quomodo inter adversa non emittam flebilem vocem. Metiri me geometres docet latifundia potius quam doceat, quomodo metiar, quantum homini satis sit. Numerare docet me et avaritiae commodat digitos potius quam doceat nihil ad rem pertinere istas conputationes, non esse feliciorem, cuius patrimonium tabularios lassat, immo quam supervacua possideat, qui infelicissimus futurus est, si quantum habeat per se conputare cogetur. Quid mihi prodest scire agellum in partes dividere,
Abbreviated transcription (Latin):
dem me querere uerum aetate fuerit maior Homerus an Hesiodus:nõ ma¬
gis ad rem pertinet quem scire an minor Hecuba fuerit: ꝗͣ Helena:que tã
male tulerit eratem.Quid inquam annos Patrocdi & Achillis inquirere: ad
nos semper erremus. Non uacat audire utrum inter Italiam & Siciliam iacta¬
tus sit:an extra notum nobis orbem. Neq enim potuit in tam angusto mari¬
pati tam longos errores:tempestates: nos animi quotidie iactant. & nequit
in omnia Uyssis mala impellit. Non deest forma que solicitet oculos: non ho¬
stis: hinc monstra effera: et humano eruore gaudentia. Hinc insidiose blandi¬
menta aurium: hinc naufragia: & tot uarietates malorum. Hoc me doce quo¬
modo patriam amem:quomodo uxorem:quomodo patrem: quomodo ad hec
am honesta uel naufragus nauigem.Quid inquiris an penolope impudi
fuerit. An uerba seculo suo dederit.An Uysse illum esse:quem uidebat an¬

Expanded text:
dem me quaerere, uter maior aetate fuerit, Homerus an Hesiodus, non madem me quaerere, uter maior aetate fuerit, Homerus an Hesiodus, non magis ad rem pertinet quam scire, cum minor Hecuba fuerit quam Helena, quare tam male tulerit aetatem. Quid ? Inquam, annos Patrocli et Achillis inquirere ad cias, ne nos semper erremus ? Non vacat audire, utrum inter Italiam et Siciliam iactatus sit an extra notum nobis orbem, neque enim potuit in tam angusto eresse tam longus; tempestates nos animi cotidie iactant et nequitia in omnia Vlixis mala inpellit. Non deest forma, quae sollicitet oculos, non hostis; hinc monstra effera et humano cruore gaudentia, hinc insidiosa blandimenta aurium, hinc naufragia et tot varietates malorum. Hoc me doce, quomodo patriam amem, quomodo uxorem, quomodo patrem, quomodo ad haec tam honesta vel naufragus navigem. Quid inquiris, an Penelopa pudica fuerit, an verba saeculo suo dederit ? An Vlixem illum esse, quem videbat, an
Abbreviated transcription (Latin):
hec ignorat: alia frustra scit. Uidendum utrum doceant isti uirtutem an non
si non docent: nec tradunt quidem. si docent philosophi sunt. Uis scire quẽ
non ad docendam uirtutem consederint:Aspice quem dissimilia interse o¬
nium studia sint:atqui similitudo esset idem docentium:nisi forte tibi Ho¬
merum philosophum fuisse persuadent:cum his ipsis quibus colligunt ne¬
gent.Nam modo stoicum illum faciunt: uirtutem solam probantem: &
uoluptates refugientem. et ab honesto ne immortalitas quidem precio re¬
cedentem. modo Epicureum laudantem statum quiete ciuitatis:ut inter
uiuia: cantusq uitam exigentis: modo peripateticum:bonorum tria genera
inducentem: modo academicum omnia incerta dicentem. Apparet nihils
horum esse in illo:quia omnia sunt. Ista enim inter se dissident.Demus illis
Homerum fuisse philosophum: nempe sapiens factus anteꝗ̃ ulla carmina
cognosceret. Ergo illa discamus: que Homerum fecere sapientem: hoc qui¬

Expanded text:
enat ? Quaeritur utrum doceant isti virtutem an non; si non docent, ne tradunt quidem. Si docent, philosophi sunt. Vis scire, quam non ad docendam virtutem consederint ? Aspice, quam dissimilia inter se omnium studia sint; atqui similitudo esset idem docentium. Nisi forte tibi Homerum philosophum fuisse persuadent, cum his ipsis, quibus colligunt, negent. Nam modo Stoicum illum faciunt, virtutem solam probantem et voluptates refugientem et ab honesto ne inmortalitatis quidem pretio recedentem, modo Epicureum, laudantem statum quietae civitatis et inter convivia cantusque vitam exigentis, modo Peripateticum, tria bonorum genera inducentem, modo AeademicumAcademicum, omnia incerta dicentem. Adparet nihil horum esse in illo, quia omnia sunt. Ista enim inter se dissident. Demus illis Homerum philosophum fuisse; nempe sapiens factus est, antequam carmina ulla cognosceret. Ergo illa discamus, quae Homerum fecere sapientem. Hoc qui
Abbreviated transcription (Latin):
Eliberalibus studiis quid sentiam scire desideras. Nullum
suspicio: nullum in honis numero quod ad es exit:merito¬
ria artificia sunt hactenus utilia si praeparent ingenium.
non detineant.Tandiu enim in istis immorandum est quã¬
diu nihilanimus agere malus potest.Rudimenta sunt nostra non opera.
Quare liberalia stucdia dicta sunt uides. quia homine libero digna sunt Ce¬
erorum unum studium uere liberale est: quod liberum facit. Hoc est sapienti'
sublime: forte: magnanimum. Cetera pusilia & puerilie sunt.An tu quicquam
in istis credis esse boni: quorum professores turpissimos omnium ac flagitio¬
sissimos cernis. Non discere debemus ista:sed dediscere.Quidam illud de li¬
beralibus studiis querendum iudicauerunt: an uirum bonum facerent: sed¬
nec promittunt quidem:nec huius rei scientiam affectant. Grammaticus
circa curam sermonis uersatur:et silatius euagari uult circa historias iam
ut longissime fines suos proferat circa carmina.Quid horum ad uirtutem

Expanded text:
liberalibus studiis quid sentiam, scire desideras: nullum suspicio, nullum in bonis numero, quod ad aes exit. Meritoria artificia sunt, hactenus utilia, si praeparant ingenium, non detinent. Tamdiu enim istis inmorandum est, quamdiu nihil animus agere maius potest; rudimenta sunt nostra, non opera. Quare liberalia studia dicta sint, vides; quia homine libero digna sunt. Ceterum unum studium vere liberale est, quod liberum facit. Hoc est sapientiae, sublime, forte, magnanimum. Cetera pusilla et puerilia sunt; an tu quicquam in istis esse credis boni, quorum professores turpissimos omnium ac flagitiosissimos cernis ? Non discere debemus ista, sed didicisse. Quidam illud de liberalibus studiis quaerendum iudicaverunt, an virum bonum facerent; ne promittunt quidem nec huius rei scientiam adfectant. Grammaticus circa curam sermonis versatur et, si latius evagari vult, circa historias, iam ut longissime fines suos proferat, circa carmina. Quid horum ad virtutem
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentem indolis bone attollerent: & ad imitationem sui uocarent. sine despe¬
ratione uincendi. Que mihi ab hotatio ur̃ efficacissima deterreret enim ꝗ imi¬
andi cupiditatem non fecit spem̃ abstulit. Ceterum uerbis abundabat sine ci¬
mendatione paratis. singularum in uniuersum magnificus. Uale PBLAN¬

Expanded text:
adulescentem indolis bonae attollerent et ad imitationem sui evocarent sine despeadulescentem indolis bonae attollerent et ad imitationem sui evocarent sine desperatione vincendi, quae mihi adhortatio videtur efficacissima. Deferret enim qui imitandi cupiditatem fecit, spem abstulit. Ceterum verbis abundabat, sine commendatione partium singularum in universum magnificus. VALE. Sen
Abbreviated transcription (Latin):
tiam frangi.Sit aliquid oratorie: ac re tragie: grande: comice exile. Uis illũ
sidere pusille rei uerbis: Ille rerum se magnitudini adduxit eloquenti
uelut umbram non hoc agens trahit. Non erunt sine dubio singula circun¬
specta nec in se collecta: nec omne uerbum excitabit ac punget. Fateo: exhi¬
hunt multa nec ferient: & interdum ociosa preter labetur oratio. Sed mul¬
tum erit in omnibus locis: & ingens sine tedio spatium. Deniq illud pra¬
stabit. ut liqueat tibi illum sensisse quae scripsit. Intelliges actum hoc: ut
scires quid illi placeret: non ut ille placeret tibi. ad profectum omnia tendunt¬
et ad honam mentem non queritur plausus. talia esse scripta eius non dubi¬
to: etiam si magis reminiscor quem teneo.Heretq mihi color eorum: non ex
recenti conuersatione familiariter: sed summatim ut solet ex ueteri noticia.
Cum audirem certe illum Talia mihi uidebantur non solida sed plena que

Expanded text:
tiam frangi. Sit aliquid oratorie acre, tragice grande, comice exile." vis illum tiam frangi. Sit aliquid oratorie acre, tragice grande, comice exile." vis illum adsidere pusillae rei, verbis; ille rerum se magnitudini addixit, eloquentiam velut umbram non hoc agens trahit. Non erunt sine dubio singula circumspecta nec in se collecta nec omne verbum excitabit ac punget, fateor. Exibunt multa nec ferient et interdum otiosa praeterlabetur oratio, sed multum erit in omnibus lucis, sed ingens sine taedio spatium. Denique illud praestabit, ut liqueat tibi illum sensisse quae scripsit. Intelleges hoc actum, ut tu scires quid illi placeret, non ut ille placeret tibi. Ad profectum omnia tendunt, ad bonam mentem, non quaeritur plausus. Talia esse scripta eius non dubito, etiam si magis reminiscor quam teneo haeretque mihi color eorum non ex recenti conversatione familiariter, sed summatim, ut solet ex vetere notitia. Cum audirem certe illum, talia mihi videbantur, non solida, sed plena, quae
Abbreviated transcription (Latin):
afferre quam Fabiano possis praeponere.Dic Ciceronem cuius libri adphilo'¬
sophiam pertinentes:pene totidem sunt quot Fabiani.Cedam: sed non sta'¬
tim. Pusillum est siquid maximo minus est.Dic Asinium Pollionem: Ce¬¬
dam: & non respondeamus in re. Tanta enim res est post duos esse. Nomiã
adhuc Titum Liuium. Scripsit enim & dialogos: quos non magis philoso¬
phie annumerare possis quem historie & ex professo philosophiam continẽ¬
tes libros.Huicquoq dabo locum. Uide tamen ꝗͣmultos antecedat qui a
tribus uincitur & tribus eloquentissimis: sed non praestat omnia.Non est
fortis oratio eius quãuis elata sit: non est uiolenta nec torrens: quaius
fusa sit: non est perspicua: sed pura. Desideras inquis contra uitia aliquid
aspere dici. contra pericula animose: contra fortunam superbe: contra ambi¬
tionem contumeliose. Uolo luxuriam obiurgari: libidinem traduci: impotẽ¬

Expanded text:
Adfer, quem Fabiano possis praeponere. Dic Ciceronem, cuius libri ad philoAdfer, quem Fabiano possis praeponere. Dic Ciceronem, cuius libri ad philosophiam pertinentes paene totidem sunt, quot Fabiani; cedam, sed non statim pusillum est, si quid maximo minus est. Dic Asinium Pollionem; cedam, et respondeamus: in re tanta eminere est post duos esse. Nomina adhuc. T. Livium, scripsit enim et dialogos, quos non magis philosophiae adnumerare possis quam historiae, et ex professo philosophiam continentis libros; huic quoque dabo locum. Vide tamen, quam multos antecedat, qui a tribus vincitur et tribus eloquentissimis. Sed non praestat omnia: non est fortis oratio eius, quamvis elata sit; non est violenta nec torrens, quamvis effusa sit; non est perspicua, sed pura. " Desideres," inquis, " contra vitia aliquid aspere dici, contra pericula animose, contra fortunam superbe, contra ambitionem contumeliose, volo luxuriam obiurgari, libidinem traduci, inpoten
Abbreviated transcription (Latin):
lunt esse ex horrido comptam. Quidam usq eo aspera gaudent. ut etiam
que melius casus explicuit: ex industria dissipent & cdausulas abrum¬
pant. ne ad spectatum respondeant. Lege Ciceronem. Compositio eiuo s
una est pedem seruat. Curuat lenta & sine infamia molus. At contra Pol¬
lionis Asinii salebrosa & exiliens. & ubi minime eocpectes relictura. Dcĩq
apud Ciceronem omnia desinunt: apud Pollionem cadunt exceptis paucissi¬
mis: quae ad certum modum & ad unum exemplar astricta sunt. Humis¬
preterea tibi uideri dicis omnia & parum erecta: quo uitio carere eum iudico.
Non sunt enim humilia illa.: sed placida. Non sunt enim tenore quieto com¬
positoq formata: nec depressa sed plana. Deest illis oratorius uigor. Stimuli¬
quoq quos queris & subicti ictus: sententiarum. Sed totum corpus uideri
quem sit comptum honestum est. Non habet oratio eius: sed debet dignitatẽ

Expanded text:
lunt esse ex horrido comptam, quidam usque eo aspera gaudent, ut etiam lunt esse ex horrido comptam, quidam usque eo aspera gaudent, ut etiam quae mollius casus explicuit, ex industria dissipent et clausulas abrumpant, ne ad expectatum respondeant. Lege Ciceronem: compositio eius una est, pedem curvat lenta et sine infamia mollis. At contra Pollionis Asinii salebrosa et exiliens et ubi minime exspectes, relictura. Denique omnia apud Ciceronem desinunt, aput Pollionem cadunt exceptis paucissimis, quae ad certum modum et ad unum exemplar adstricta sunt. vipraeterea tibi videri dicis omnia et parum erecta; quo vitio carere eum iudico. Non sunt enim humilia illa sed placida et ad animi tenorem quietum compositumque formata, nec depressa sed plana. Deest illis oratorius vigor stimulique, quos quaeris, et subiti ictus sententiarum. Sed totum corpus videris quam sit comptum; honestum est. Non habet oratio eius, sed dabit, dignitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
qui meruit. Et scio hunc tutiorem esse. Scio audacius sibi de futuro promite¬
re. Oratio solicita philosophum non decet. Ubi tandem erit fortis & constans.
ibi periculum sui faciet qui timet uerba Fabianus non erat negligens i
oratione sed securus. Itaq mhil inuemes sordidum cuncta uerba sunt non Ø¬
captata: nec huius seculi more contra naturam suam posita & iuersa. splendi¬
da tamen quãus sumatur e medio: sensus honestos & magnificos habet non
coactos in sententia sed altius dictos. Uidebimus quid parum recisum sit:
uid parum strictum: quid non huius recentis politure. cum circumspecce¬
ris omnia. nullas uidebis angustias: manis desit sane uarietas marmorum:
& concissura aquarum a cunculis interfluentium:& pauperis cella & quic¬
quid aliud luxuria non contenta decore simplici miscet: quod dici solet domꝰ
recta est. Aduce nunc quod de compositione non constat. Quidam illam uo¬

Expanded text:
qui meruit; et scio hunc tutiorem esse, scio audacius sibi de futuro promittequi meruit; et scio hunc tutiorem esse, scio audacius sibi de futuro promittere. Oratio sollicita philosophum non decet; ubi tandem erit fortis et constans, ubi periculum sui faciet, qui timet verbis ? Fabianus non erat neglegens in oratione, sed securus. Itaque nihil invenies sordidum: electa verba sunt, non captata nec huius saeculi more contra naturam suam posita et inversa, splendida tamen, quamvis sumantur e medio. Sensus honestos et magnificos habes, non coactos in sententiam, sed latius dictos. videbimus, quid parum recisum sit, quid parum structum, quid non huius recentis politurae; cum circumspexeris omnia, nullas videbis angustias inanis. Desit sane varietas marmorum et concisura aquarum cubiculis interfluentium et pauperis cella et quicquid aliud luxuria non contenta decore simplici miscet; quod dici solet, domus recta est. Adice nunc, quod de compositione non constat. Quidam illam vo
Abbreviated transcription (Latin):
Abiam Papyrii libros qui inscribuntur ciuilium legisse te cupidis¬
sime scribis. & non respondisse expectationi tue. Demde oblitus de
philosopho agi: compositionem eius accusas.Puto esse qđ dicis:
et effundi uerba non fingi.Primum habetista res sua gratiam:
& est decor proprius orationis leuiter lapse. Multum enim interesse existimo
ferentia est. Fabianus mihi non effundere uidetur orationem:sed fundere.Adeo
larga est & sine perturbatione: non sine cursu. Tum ueniens illud plane fatetur:
et prefert non esse tractatam: nec diu tortam. sed ita ut uix esse credamus mo¬
res ille non uerba composuit: & animus scripsit ista: non auribus. Preterea ipso
dicente non uacasset tibi partes intueri. Adeo te summa rapuissent:& fere que
impetu placent: minus prestant ad manum relata. Sed illud quoq multũ est:
primo aspectu oculorum occupasse: etiam si contemplatio diligens inuentura
est quod arguat. Si me interrogas maior ille est qui iudicium abstulit. quem

Expanded text:
abiani Papiri libros, qui inscribuntur Civilium, legisse te cupidissime scribis, et non respondisse cxpectationi tuae, deinde oblitus de philosopho agi conpositionem eius accusas. Puta esse quod dicis et effundi verba, non figi; primum habet ista res suam gratiam et est decor proprius orationis leniter lapsae. Multum enim interesse existimo, ferentia est: Fabianus mihi non effundere videtur orationem, sed fundere; adeo larga est et sine perturbatione, non sine cursu tamen veniens. Illud plane fatetur et praefert, non esse tractatam nec diu tortam. Sed ita, ut vis, esse credamus; mores ille, non verba conposuit et animis scripsit ista, non auribus. Praeterea ipso dicente non vacasset tibi partes intueri, adeo te summa rapuisset; et fere quae inpetu placent, minus praestant ad manum relata. Sed illud quoque multum est primo aspectu oculos occupasse, etiam si contemplatio diligens inventura est quod arguat. Si me interrogas, maior ille est, qui iudicium abstulit quam
Abbreviated transcription (Latin):
urgetur: et quicquid ne patiatur:timet:iam metu patitur.Quemadmodum ĩ cor¬
poribus infirmis languorem signa precurrunt quedam emm segnitia est ner
uis:et sine ullo labore lassitudo et oscitatio:& horror membra percurrens.Sic in¬
nus animus. muto ante ꝗͣ opprimatur malis quibus quatit᷑: presumit illa:
et ante tempus cadit: quid autem dementius:quem angi futuris: nec se tormẽ¬
to reseruare:sed acersere sibi miserias: & admouere:quas optimum est differre
et discutere non possis: Uis scire futuro neminem debere torqueri. Quicun¬
q audierit post quinquage simum annum sibi patienda supplicia: non pertur¬
aturimsi medium spatium transilierit:et se in illo seculo post futuram solie¬
tudinem immiserit. Eodem modo fit ut animos libenter egros: et captantes cau¬
sas doloris uetera atq oblitterata contristent et que preterierunt: et que futu¬

Expanded text:
urgetur et quicquid ne patiatur timet, iam metu patitur. Quemadmodum in corurgetur et quicquid ne patiatur timet, iam metu patitur. Quemadmodum in corporibus insidentis languoris signa praecurrunt, quaedam enim segnitia enervis est et sine labore ullo lassitudo et oscitatio et horror membra percurrens; sic infirmus animus multo ante quam opprimatur malis quatitur. Praesumit illa et ante tempus cadit. Quid autem dementius quam angi futuris nec se tormento reservare, sed arcessere sibi miserias et admovere? Quas optimum est differre, si discutere non possit. Vis scire futuro neminem debere torqueri ? Quicumque audierit post quinquagesimum annum sibi patienda supplicia, non perturbatum nisi si medium spatium transiluerit et se in illam saeculo post futuram sollicitudinem inmiserit; eodem modo fit, ut animos libenter aegros et captantes causas doloris vetera atque obliterata contristent. Fit quae praeterierunt et quae futu