comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
moñs quiaseptentrionis piste spinent. Hica gm¬
nes infest ciuendus &xipsenon secus acseptentrio
aturns siaserena ciclipaste coeperitfliro Non
umuit innocte. At sabi solanos inmuorem
stem uoctis extendie. Quis quiserituentus u
nuidus senti& plurib: dieb: perminebit.
lonem praenuntiat tentx siccrescensrepente

Expanded text:
mnes qui a septentrionis parte spirant. hic et grandines infert, cavendus et ipse non secus ac septentrio. volturnus si a serena caeli parte coeperit flare, non durabit in noctem, at subsolanus in maiorem partem noctis extenditur. quisquis erit ventus, si fervidus sentietur, pluribus diebus permanebit . aquilonem praenuntiat terra siccesc
Abbreviated transcription (Latin):
ma neum plongũ imtetũ quidãcorũ teia solauipa quo quet edulcio¬
squorum sicebrce dcaenguleste dorridco a mariores Est preerta
mir siluestre cuius folia suđ eruce similla. Palma romae amaer
lagine constant rapham multus q corum costex trassior euam
qulidã arborũ amaritudo plurima bic a procras situdine conti
d ẽraquoque aliquando lignosa dũ smira colligend sp̃m la xan¬
querutu obid cbus in liberalis utiques iꝓpnu meolus mandieur siue
ipse cimuluus druptis rarica ruptis setminusque fuctidus
ptomirete lebratur aleiꝓpt̃ feritate quode semi necius faciũt
na uimecupiunt seteresiliceat qñ & qua estuus plusquã eframto a mitiꝰ
dutiast pullũ queibi copiosius oleũ genera raphanis grece fecere tri
ifaliorum differerhia crispat q leuis & testium silue ftereatq: hic leui¬

Expanded text:
longum. in totum quidem quorum levia folia, ipsi quoque dulciores; quorum scabra et angulosa et horrida, amariores. est praeterea genus silvestre, cuius folia sunt erucae similia. palma Romae Amitere et cartilagine constant raphani, multisque eorum cortex crassior etiam quam quibusdam arborum . amaritudo plurima illis est pro crassitudine corticis —cetera quoque aliquando lignosa—et vis mira colligendi spiritum laxandique ructum. ob id cibus inliberalis , utique si proxilme olus mandatur; si vero ipse cum olivis druppis, rarior ructus fit minusque faetidus. Aegypto mire celebratur olei propter fertilitatem, quod e semine eius faciunt. hoc maxime cupiunt serere, si liceat, quoniam et quaestus plus quam e frumento et minus tributi est nullumque ibi copiosius oleum. <2> Genera raphani Graeci fecere tria foliorum differentia: crispi atque levis et tertium silvestre. atq
Abbreviated transcription (Latin):
utq: pars fuit abradice ualidiur sidit.
Duib: dampulsa sineuenis merostamine & tenui
coustat hace maximae firrila. Alia firngice¬
leriora quam findiquib: pulpanonest utolea euites
A te contrario totum ecarne corp: fico totiorreae ilex
orr robor eitisusmoꝵ hebent lotos & quaesine
medullaee diximꝑ. Ceteris nigri canscolor
fulua corni inuencbulis pit& incisuris Nodita
ꝓpterd&orem. Cedrum & locrix & iumper
ruben Larix & femincem hab& quamgrociuo¬
cant aegidamellei coloris inu&upictoiũ rabellis¬

Expanded text:
ut quaeque pars fuit ab radice, validius sidit.— ut quaeque pars fuit ab radice, validius sidit.— quibusdam pulpa sine venis mero stamine et tenui constat . haec maxime fissilia. alia frangi celeriora quam findi, quibus pulpa non est, ut oleae, vites. at e contrario totum e carne corpus fico, tota ossea ilex, ornus, robur, cytisus, morus, hebenus, lotos et quae sine medulla esse diximus. ceteris nigricans color, fulva cornus in venabulis nitet incisuris nodata propter decorem. cedrus et larix et iuniperus rubent. larix femina habet quam Graeci vocant aegida mellei coloris. hoc li
Abbreviated transcription (Latin):
Nimumq: &icem sanguinis sicutioria Non habent
soiba carnem iabuci & plurima eam bemedulleom¬
Nacharundines Muore expaste in quarundim
arboiũ carnib: pulque uenae quac sunt discrimenea¬
rum faicila euenae l &i ores candidor esq palpefir sib¬
ls in sunt. Id eofitut iurcad carut t rabis quim lib&
praelonge asdmotec ietur ab altero capite uelgrrpi
sencient᷑ pe ionanter&tis meatib: sono undede pre¬
hendit᷑ antosta sit materies Nodis que concirco
uib: sunt tuberax sic funt incarne grandia ini.sN&
uence Napulpiquodam callo carnis inse conuoluto
hoc praduio sirsimumInetro &acere cetenxm̃ra¬
rumgenera firsi arborib: cercinant᷑ꝰ ut pulpam
alioqui fraegiliseet̃. uencc Inorbem arborib: cerce¬
ncentꝰ. Sagis pectine strauersi lnpulsec aput
antiquos inde &uasir honos. Mcuriusiunruit
senichil ex praediattigis ie p̃tergitum figinum
quo sacrificar& lignum In longitudinem flustuat

Expanded text:
nimumque etiam sanguinis, sicuti ossa non habent nimumque etiam sanguinis, sicuti ossa non habent sorba, carnem sabuci—at plurimam ambae medullam—nec harundines maiore ex parte. In quarundam arborum carnibus pulpae venaeque sunt. discrimen earum facile; venae latiores candidioresque . pulpae fissilibus insunt. ideo fit, ut aure ad caput trabis quamlibet praelongae admota ictus ab altero capite vel graphii sentiantur penetrante rectis meatibus sono, unde deprehenditur, an torta sit materies nodisque concisa. quibus sunt tubera, sicut sunt in came glandia, in iis nec vena nec pulpa, quodam callo carnis in se convoluto . hoc pretiosissinum in citro et acere. cetera mensarum genera fissis arboribus circinantur in pulpam; alioqui fragilis esset vena in orbem arboris caesa. fagis pectines traversi in pulpa. apud antiquos inde et vasis honos. M'. Curius iuravit se nihil ex praeda attigisse praeter guttum faginum, quo sacrificaret.—Lignum in longitudinem fluvitat,
Abbreviated transcription (Latin):
pllo qui&ipsia quad& osti mandunt᷑ umor &cor¬
tiei arborum est quis cenguis eccrum intellegi
deba Noni demomnib: ficis lactenr huicadea¬
scos figunendos coaguliuis. Geroxesis comino¬
susolmirraliuosus. lentuse pinguismalis uitib
sorsa quo su suiuatioraqub: lentior. Atq intotũ corpo¬
dirdorum utreliquoruminimaliucutis sanguis
caronerui Nmaco s sa medulle pcute custex. Mirum
is in moro medicis sucumq rentib uerehoni die ie da
lccpide In cursus manat altius fracturniccuruide¬
t̃ pximi plerosq: adiper huocant᷑ acolore arbor Ni
molliracper simac parr ligni&icem In robore racre
putres censceredini obnoxia quare semper amputaui
alternant frustus quib: siccius lignum utolcimigis
quam quib: carnorim utcera rur. N&omnib: a di¬
pescarne sue largueutin& animaliu acerrimis
leutrum habentbuxus coinusolca Namedullammi¬

Expanded text:
pillo. qui et ipsi aqua decocti manduntur . Umor et corpillo. qui et ipsi aqua decocti manduntur . Umor et corpori arborum est, qui sanguis earum intellegi debet, non idem omnibus: ficis lacteus— huic ad caseos figurandos coaguli vis—, cerasis cumminosus , ulmis salivosus, lentus ac pinguis, malis, vitibus, piris aquosus. vivaciora quibus lentior. atque in totum corpori arborum, ut reliquorum animalium, cutis, sanguis, caro, nervi, venae, ossa, medullae. pro cute cortex. mirum , is in moro medicis sucum quaerentibus vere hora diei secunda lapide incisus manat, altius fractus siccus videtur. proximi plerisque adipes. hi vocantur a colore alburnum, mollis ac pessima pars ligni, etiam in robore facile putrescens, teredini obnoxia, quare semper amputabitur alternant fructus quibus siccius lignum, ut olea, magis quam quibus carnosum, ut cerasus. nec omnibus adipes carnesve largae, uti nec animalium acerrimis. neutrum habent buxus, cornus, olea, nec medullam mi
Abbreviated transcription (Latin):
rib seruiunt. Firmior quib: docmhilocis carum
rigor Namq: usuelificiant Norin padotintum. Nau¬
peiuerum & in mecri piscatorcfricus ꝓposteruore ¶¬
ieua INtremalos surpendes &mapabu sua mauritegut̃
limaeq aestimecti hocuideat᷑ eẽ qđ iinteriore pasde
mundumpa pirum usui sed frutoto sigeneris sint̃
nquaticas &rubiatq sabuci fungosi generi saliter
tamen quam facrule quippe plur lignistutiq
sibuco exqua magis canorumbucinam tubaq credit
pistor ibi causae ubigellorum cantu frutexillene raudi
uibimore fiunt & cclio genere similitudinem rosae at¬
quiuo cat᷑ cinus bitir. Testiumgen: ideum uocant
pmaeiloco tenuiores quã ceteram inorib: que pin. O.
aminus aduncir Flosei : contin.li pracpitudines
inlinit᷑ ex melle &igni sacro contrresto machi quoq
uru bibitꝰ exaqua Scebuciacinor habent Nigror
ioq pccruos umorirlenti INficiendo naximeca¬

Expanded text:
ribus serviunt. firmior quibusdam in locis eorum ribus serviunt. firmior quibusdam in locis eorum rigor. namque iis velificant non in Pado tantum nautici, verum et in mari piscator Africus praepostero more velum intra malos suspendens, et mapalia sua Mauri tegunt, proximeque aestimanti hoc videantur esse, quod in interiore parte mundi papyrum. Sui, sed frutectosi generis sunt inter aquaticas et rubi atque sabuci, fungosi generis, aliter tamen quam ferulae, quippe plus ligni est, utique sabuco, ex qua magis canoram bucinam tubamque credit pastor ibi caesa, ubi gallorum cantum frutex ille non exaudiat. rubi mora ferunt et alio genere similitudinem rosae quae vocatur cynosbatos . tertium genus Idaeum vocant Graeci a loco, teneri us quam cetera minoribusque spinis et minus aduncis. flos eius contra lippitudines inlinitur ex melle et igni sacro; contra stomachi quoque vitia bibitur ex aqua. sabuci acinos habent nigros atque parvos, umoris lenti, inficiendo maxime ca
Abbreviated transcription (Latin):
curior testium locumeimȩ sermationeruriscato
Adtribuit prioremq quamoliu&is quamq: frumento
aut pratis Naquia desint &alia uinculac si quidem&
geniste & populi &ulmi & scenguinei frutices & b&ulle
& harundo fissao harundinum filia ut inliguria &iuitis
prarecinnq: aculei rubi alligant &intosta corulus mirũ¬
q. contusoligno alicuimaiores aduinculoceẽ uiror.
ailicitamen pra&ipuador finditꝰ grae caruens candidio¬
rae merina sed paulo furgiliori deo solidoligat Noc
Inasia tria genena obseruant Nigra utiliorẽ uminib:
andidamagricolomrum urb:. Testiam que breuis¬
si mecest helicemuocant. A put no r quoq mubtitotidẽ
generib: Nomina iniponunt. Uimalem uocantean¬
demq: purpuream alteram Nitelincmacalore
que sittenuior. Testiam callicam que tenuirsima
Nain fruticum Neincuprium cauliumueneq inher¬
barum autalio ullo quam suo genere Numerentꝰ iu

Expanded text:
securior. Tertium locum ei in aestimatione ruris Cato securior. Tertium locum ei in aestimatione ruris Cato adtribuit prioremque quam olivetis quamque frumento aut pratis, nec quia desint alia vincula. siquidem et genistae et populi et ulmi et sanguinei frutices et betullae et harundo fissa et harundinum folia, ut in Liguria, et vitis ipsa recisisque aculeis rubi alligant et intorta corylus— mirumque contuso ligno alicui maiores ad vincula esse vires—, salici tamen praecipua dos. finditur Graeca rubens, candidior Amerina, sed paulo fragilior, ideo solido ligat nexu. in Asia tria genera observant: nigram utiliorem viminibus, candidam agricolarum usibus, tertiam, quae brevissima est, helicem vocant. apud nos quoque multi totidem generibus nomina inponunt, viminalem vocant eandemque purpuream, alteram nitelinam a colore, quae sit tenuior, tertiam Gallicam, quae tenuissima. Nec in fruticum nec in veprium cauliumve neque in herbarum aut alio ullo quam suo genere numerentur iur
Abbreviated transcription (Latin):
corrudamundeaspargit fiant concorda reamitit
Silicis uero circaquanullec a quaticiarum ut iliorliea
populi uitib placecent & caecubeducent. Lic& alna
pib: municent contraquaecrum pencium amp̃
impetus ripccrum muro intutelarori fexcuben
psinc. Seclicisstatim plura generco Namq
& in ꝓceritatem macgnamemittunt iugisune¬
arum pesticas pacritq balte o costicis uincula
Etaliae uirges sequacis aduincturas la&itiȩ als
praetenuae uiminib: texendis spectabilis̃ subals
ursusalie firmiores coruib: ac plurime agricutut¬
lccrũ suꝑ latili candidiorerablato costice leuiq: tnb¬
ut moliorib: uasisq: ut necorio fianteode atq &ia sus¬
nccrum INdeliciascathediarum aptirsima
caeduas salici festilitas densiorq: tonsum. expri¬
uipugno uerius quaramo Nonutremsꝰ In nouiss¬
miscunanda arbore Nullius quippe tutior res¬
tusẽ minori sue inpendice ut tempes tatius

Expanded text:
corrudae , unde asparagi fiant, concordare amicitiam, corrudae , unde asparagi fiant, concordare amicitiam, salicis vero circa. qua nulla aquaticarum utilior, licet populi vitibus placeant et Caecuba educent, licet alni saepibus muniant contraque erumpentium amnium impetus riparum muro in tutela ruris excubent prosint. Salicis etiam plura genera. namque et in proceritatem magnam emittunt iugis vinearum perticas pariuntque balteo corticis vincula, et aliae virgas sequacis ad vincturas lentitiae, aliae praetenues viminibus texendis spectabili subtilitate, rursus aliae firmiores corbibus ac plurimae agricolarum supellectili, candidiores ablato cortice lenique tractatu maioribus vasis, quam ut e corio fiant eadem, atque etiam supinarum in delicias cathedrarum aptissimae. caedua salici fertilitas densiorque tonsura ex brevi pugno verius quam ramo, non, ut remur, in novissimis curanda arbore. nullius quippe tutior reditus est minorisve inpendi ant tempestatium
Abbreviated transcription (Latin):
utiles eẽ Incipiebant tunc quoq: multadom and
exercitatione &caner&ibiae ipse educendȩ cop¬
mentib seliguris quodenatillius theatrorum
b utilius post quam uarieta saccessit & cantis
quoq luxuria caediantes stultitia coepte & fien
utiles Intrimatu a ꝑtiorib: earum ungulis aflat¬
dor sonosq: indesunt & hodie sedtum ex sua quaiq
tantum harundine congruere ꝑsucc sumenita
eam queradicem antecesserat leu&ibia e conuei¬
re que cacum dextere inmensum quantu plais
qua sipsecephisus abluissent Nunc sacrificiadis
quor ebuxo ludicreuero lotoossib:q asin inis s&o
gento fiunt. Aucupatoria harundo a panhormo
laudatissimec. Piscatoria abaritania exa frica
Harundinis it aliȩ usus aduineas maxime. Catos¬
ria eamiub& inumidis agris bipalio subasto prus
looculis dispositis interuallo ternoru pedũ simul

Expanded text:
utiles esse incipiebant , tunc quoque multa domandae utiles esse incipiebant , tunc quoque multa domandae exercitatione et canere tibiae ipsae edocendae, comprimentibus se linguis, quod erat illis theatrorum moribus utilius. postquam varietas accessit et cantus quoque luxuria, caedi ante solstitia coeptae et fieri utiles in trimatu, apertioribus earum lingulis ad flectendos sonos, quae inde sunt et hodie. sed tum ex sua quamque tantum harundine congruere persuasum erat, et eam, quae radicem antecesserat, laevae tibiae convenire, quae cacumen, dexterae, inmensum quantum praelatis quas ipse Cephisus abluisset. nunc sacrificae Tuscorum e buxo, ludicrae vero e loto ossibusque asininis et argento fiunt.—Aucupatoria harundo e Panhormo laudatissima, piscatoria Abaritana ex Africa. Harundinis Italiae usus ad vineas maxime. Cato seri eam iubet in umidis agris bipalio subacto prius solo, oculis dispositis intervallo ternorum pedum, simul et
Abbreviated transcription (Latin):
Plocianuero subtiliorem hancin in sulis fluuitantib
Nata sillas inripis exspatiantes lacus
Testia est hec rundotibialis calecmi que maul&i con
dicebant Nonohicanno Nascebatꝰ Nam& lacus
INcremta hoc temporis spatio seruabat ꝓdigiosuis R
siquando amplitudinem biennio extendirr& qđ
Notatum aput cheronicom In fausto atheniensiu
Est aepeliebaida uocat᷑ influente chepiso cuigit᷑an¬
no ꝑmansit inundectio. Proficiunt in aucupatoriã
quoq: amplitudinem uocabant ⁊ eugitae
Contra bombiciaematurius recipco crailerfemi¬
narum laciore folio atq: candidiore modicalanu¬
gine automxino Nulloespeedo Ntum Nomine insig¬
nib: hincenent armamenta adinclusos cantus
silendo & relico curaeminaculo ut uenicclitargent
tam potiuscani. Caedi solebant tempestiuas u
adantige uidentibicinen cum adhuc simplici muso
terentꝰ subarituro sic ppanate aliquod postin

Expanded text:
plocimon vero subtiliorem, hanc in insulis fluvitantibus plocimon vero subtiliorem, hanc in insulis fluvitantibus natam, illam in ripis exspatiantis lacus. 169 tertia est harundo tibialis calami, quem auleticon dicebant. nono hic anno nascebatur. nam et lacus incrementa hoc temporis spatio servabat, prodigiosus, si quando amplitudinem biennio extendisset, quod notatum apud Chaeroniam infausto Atheniensiu Lebadia... vocatur influente Cephiso. cum igitur anno permansit inundatio , proficiunt in aucupatoriam quoque amplitudinem. vocabantur zeugitae, contra bombyciae maturius reciproco; graciles, feminarum latiore folio atque candidiore, modica lanugine; at omnino nulla spadonum nomine insignibus. hinc erant armamenta ad inclutos cantus, non silendo et reliquo curae miraculo, ut venia sit argento iam potius cani. caedi solebant tempestivae usque ad Antigeniden tibicinem, cum adhuc simplici musica uterentur, sub arcturo . sic praeparatae aliquot post annos
Abbreviated transcription (Latin):
tibus utilior stulisille. Estalius crasnore ligno &
tenui foramine hunstotum fungo sec repl&ime dulla
alius breuior alius ꝓcerior exilior crxssiorq fruti¬
cosissimus quiuocat᷑ donax Nonnisina quaticis natis
Qũo & ha& differentia estꝰ multũ plata harundine
qua e in siccis preueniat suu genussecgit tario cala¬
mout diximx sed cr&ico longissimis INternodis
obsequiumq quolibeat flasticale facto
Differentias faciunt & folia Non multitudine ue
orr qualesint totum circa stagnagigni putant.
Dirnmilescemnicis longisq uestiri folus srctio¬
siuranodo scandente complexu. Est &obliqua haruri
do Non in excelsitatem Hascens sediuxta sediux¬
taterarm fruticis modo ses pargens suauirsima in
temeritate animalib: uocat᷑ aquib dec melegiec
eadem ẽ quar senccpi. Deor comeni flacus harundi¬
netis accunatius dicicogit admirectio antiqua
Characian uocabant crassiorem firmiorem que

Expanded text:
tibiis utilior, fistulis ille. est alius crassiore ligno et tibiis utilior, fistulis ille. est alius crassiore ligno et tenui foramine. hunc totum fungosa replet medulla. alius brevior, alius procerior, exilior crassiorque. fruticosissimus, qui vocatur donax, non nisi in aquaticis natus, quoniam et haec differentia est, multum praelata harundine quae in siccis proveniat. suum genus sagittario calamo, ut diximus, sed Cretico longissimis internodiis, obsequiumque quo libeat flecti calefacto. differentias faciunora, quales in totum circa stagna gigni putant dissimiles amnicis longisque vestiri foliis spatiosius a nodo scandente complexu. esdo, non in excelsitatem nascens, sed iuxta terram fruticis modo se spargens, suavissima in teneritate animalibus. vocatur a quibusdam eletia. eadem est quae sinapi. 168 De Orchomenii lacus harundinetis accuratius dici cogit admiratio antiqua. characian vocabant crassiorem firmioremque,
Abbreviated transcription (Latin):
giorumq: &iccmuicem praestan sic redim: singula
internodic Erca acesinen amne maxime nascit
hocrundo omnirexuna stirpe Numerorcadq dia
recim fecundius rerurgit. Nadix naturaru uax
geniculccta &i pra folia in dicis tantũ breuia omnib
uero a nodo orsc con conplexoten uesperambitu¬
min ducunt tunicas cedq: amedio internodiocũ
plurimũ desinunt uestirȩ ꝓcumbunt que
atera harundicala moq: in rutunditate binco suꝑno
doscdterno sem peringuine alterum addextenat
fiat alterum superiore geniculo adlacua ꝓuice sinde
exeunt aliquandorcemi qui sunt calcomitenuer
Plum autem genenx alia spissior densiorque genicu¬
lis breuib internodis alicrgrior meciorib tenui¬
orq & ipsec. Calcomi uero aliustotus concab quem
uocant su ringicni utilissimus fustubis quõ nihil
estei castileeginis adq carnis. Orchomenio & con
tinuo fonrmine peruitquem aul&iconuocant hic

Expanded text:
giorumque etiam vicem praestant, si credimus, singula giorumque etiam vicem praestant, si credimus, singula internodia. circa Acesinen amnem maxime nascitur. Harundo omnis ex una stirpe numerosa, atque etiam recisa fecundius resurgit. radix natura vivax, geniculata et ipsa. folia Indicis tantum brevia, omnibus vero a nodo orsa conplexu tenues per ambitum inducunt tunicas, atque a medio internodio cum plurimum desinunt vestire procumbuntque . latera harundini calamoque in rotunditate bina, super nodos alterno semper inguine, ut alterum a dextera fiat, alterum superiore geniculo ab laeva per vices. inde exeunt aliquando rami, qui sunt calami tenues. Plura autem genera. alia spissior densiorque geniculis, brevibus internodiis, alia rarior maioribus, tenuiorque et ipsa. calamus vero alius totus concavus, quem vocant syringian, utilissimus fistulis, quoniam nihil est ei cartilaginis atque carnis. Orchomenio et nodi continuo foramine pervii, quem auleticon vocant. hic
Abbreviated transcription (Latin):
serenos dies optant odereuentos &imbresquunter
illos pacemeẽ cogunt acsi quid a& hio pecs aegup¬
tum arabas indos scuthas bactras scermatarun
tot genter & orientis omaque pecstorum regnadi¬
ligentius comput& aequa fermepcers hominum in
totomundo calami superata degit praeci puus
hicuisus increte bellatoressuos pra&ipit auit:
edinhoc quoq: ut ceteris inreb uicit italia quanto
Nullus scogittis aptior calami quam inrheno bononi¬
enstam Necui plurima in ẽ medulla pandus que uo¬
luere & contrax flectuur quoq ꝑuicax libra quipre
Non eadem gratia bellicis hac c& cr&icis cõmdatio¬
Nib: quam quam pineferunt᷑ indigiquorum aliqͥ¬
b: dimuid&ur Natura qucendo & hastecrumuicen
praebent ad ditis cuspidib: Harundiniquidem
indice arborea amplitudo quale suulgo intemplir
uidemus Differema res ac femina simis quoq indi
tradun& spirsius mari corp semine capaciur naui¬

Expanded text:
serenos dies optant, odere ventos et imbres, qui inter serenos dies optant, odere ventos et imbres, qui inter illos pacem esse cogunt. ac si quis Aethiopas, Aegyptum, Arabas, Indos, Scythas, Bactros, Sarmatarum tot gentes et orientis omniaque Parthorum regna diligentius conputet, aequa ferme pars hominum in toto mundo calamis superata degit. praecipuus hic usus in Creta bellatores suos nobilitavit. sed in hoc quoque, ut ceteris in rebus, vicit Italia, quando nullus sagittis aptior calamus quam in Rheno Bononiensi amne, cui plurima inest medulla pondusque volucre et contra flatus quoque pervicax libra. quippe non eadem gratia Belgicis haec et Creticis commendatioribus. quamquam praeferuntur Indici, quorum alia quibusdam videtur natura, quando et hastarum vicem praebent additis cuspidibus. harundini quidem Indicae arborea amplitude, quales vulgo in templis videmus. differre mares ac feminas in his quoque Indi tradunt. spissius mari corpus, feminae capacius. navi
Abbreviated transcription (Latin):
dexperiendec uinccsiuar ficet elignoei: uina
turus fluere acremenerȩ aquccm siqua fu¬
t mirta. Intereaq frigidis gecudenter
quiticos fruticos dixirse conueniat princi¬
ctum inhis tenebunt harundines bellipiu¬
oncdes populi operiunt durantque ae
Pbatiorer tamen gnidi& quimas pacirta
anadicum licum Nascuntꝰ Nostratib: fungosior sub¬
estratun castilcegine bibulac quera uocor porcintur
supne tenuimarescit ligno firsilis pracacuta semꝑ
aciae geniculecta. E&ero gracilitas Nodisq dis¬
tinctaleni facstigio tenuatꝰ inca suminee craynorepa¬
niculȩ coma. Neq hac suꝑuacuec auteni pluma sen¬
ta cauponarum repl&ee utubilimosiore induruit
callo sicut inbelgii contusee & interresta Nauiun cõ¬
missuris ferruminat textus glutino tenatior primis¬
q: explendir fidelior pice. Calamisorientis populi
mis fitq &exipso telum aliud frasto inoulnerib: hir
armis solem ipsumobumbrart. ꝓpter hoc maxime

Expanded text:
ad experienda vina, si vas fiat e ligno eius, vina ad experienda vina, si vas fiat e ligno eius, vina transfluere ac remanere aquam, si qua fuerit mixta. Inter ea, quae frigidis gaudent, et aquaticos frutices dixisse conveniat. principatum in his tenebunt harundines belli pactrionales populi operiunt , durantque aevprobatiores tamen Cnidii et qui in Asia circa Anaeticum lacum nascuntur. nostratibus fungosior subest natura, cartilagine bibula, quae cavo corpore intus, superne tenui inarescit ligno, fissilis, praeacuta semper acie. geniculata cetero gracilitas nodisque distincta leni fastigio tenuatur in cacumina , crassiore paniculae coma, neque hac supervacua. aut enim pro pluma strata cauponarum replet aut, ubi lignosiore induruit callo, sicut in Belgis, contusa et interiecta navium commissuris feruminat textus glutino tenacior rimisque explendis fidelior pice. Calamis orientis populi que et ex ipso telum aliud fracto in vulneribus. his armis solem ipsum obumbrant. propter hoc maxime
Abbreviated transcription (Latin):
q & totidem Initia radicum hab& quod bracchiaqͥb
in colomis & solida arbores sugit acstraengulet.
stinfrustudifferendic albae nigrae quee derequo
generum obiduocat acirsos ediuersonum quam ni¬
sihumi repens chamaecirsos. Simile est edenie
ilicia quidem primum ꝓf&to sed intraccia fre¬
quencior quam uocant si milacemdensis geni¬
culiti caulib: spinonr frut&torae remis folia ae¬
dena geo pecruo Non angulosoa rediculo emit¬
tente pecmpinos flore candido olente lilium
est nacem labrus cuemodo Nonede coloreru¬
ro conplexa acinis maciorib: Nudeo sunt¬
dominis ꝓpter amorem iuuenis crocimutaita
ahunc fruticem iduolgus ignorcens plerumq
festa sua polluit ederrm existi mcendo sicut
in poctis autlibero pactre autsilenoqui somno
escit quib coronent᷑ esmilace fiunt codicilli
priumq: inccteriȩ estutad mota aurib: lenem
onum redleet. Ederx mire ꝓditꝰ Natunc

Expanded text:
que, et totidem initia radicum habet quot bracchia, quibus que, et totidem initia radicum habet quot bracchia, quibus incolumis et solida arbores sugit ac strangulat. est et in fructu differentia albae nigraeque hederae, quoniam generum, ob id vocata orthocissos, e diverso numquam nisi humi repens chamaecissos. Similis est hederae e Cilicia quidem primum profecta, sed in Graecia frequentior, quam vocant smilacem , densis geniculata caulibus, spinosis frutectosa ramis, folio hederaceo, parvo, non anguloso, a pediculo emittente pampinos, flore candido, olente lilium. fert racemos labruscae modo, non hederae, colore rubro, conplexa acinis maioribus nucleos ternominis propter amorem iuvenis Croci mutata in hunc fruticem. id volgus ignorans plerumque festa sua polluit hederam existimando, sicut in poetis aut Libero patre aut Sileno quis omnino scit quibus coronentur? E smilace fiunt codicilli, propriumque materiae est, ut admota auribus lenem sonum reddat.—Hederae mira proditur natura
Abbreviated transcription (Latin):
acuirens quae plurimaẽ altera candido folio
estia uersi colori que traciauocat᷑ & hiannuhe¬
bacece &enuiora folice &inordinem digested¬
sioraq: Inalio genera diuer saom̃a &inuersi¬
lori abicetenuiorib foliis & similiter ordinut
densi orib: q est alteri generi noclota
Haecomnia maiora quoq: autminora sunt folicem¬
culecrum q habitudistat & incandidis abiso
candidione adolescit in longitudinem maxime
bacea. Arbores autẽ N& adcandida omneqsi
cum auferendectanta crassitudine aug& ut is
arbor fiat. si gniaei: folia miximaadq: latiss
mammas crigentes que sunt ceteris inflexccenace¬
mis stintes ac subrosti & quamq: omnium ederaru
generi nedicosabraccheia huictam̃ maxime remo¬
sa acrobusta abecc Nigrae sed ꝓ prium albȩqđ
intmedia folia emittitbracchia utrũq semꝑcem
platens hoc & inmures quamuis ambire non possit
taq &icm plurib: locis intercisauiuit tamendunrt¬

Expanded text:
ac virens, quae plurima est, altera candido folio, ac virens, quae plurima est, altera candido folio, tertia versicolori , quae Thracia vocatur. etiamnum herbaceae tenuiora folia et in ordinem digesta densioraqcolori alia tenuioribus foliis et similiter ordinatis densioribusque est, alteri generi neglecta haec omnia; maiora quoque aut minora sunt folia macularumque habitu distant. et in candidis aliis sunt candidiora . adulescit in longitudinem maxime herbacea. arbores autem necat candida omnemque sucum auferendo tanta crassitudine augetur, ut ipsa arbor fiat. signa eius folia maxima atque latissima, mammae rigentes, quae sunt ceteris inflexae, racemi stantes ac subrecti. et quamquam omnium hederarum generi radicosa bracchia, huic tamen maxime ramosa ac robusta, ab ea nigrae. sed proprium albae, quod inter media folia emittit bracchia utrimque semper amplectens, hoc et in muris, quamvis ambire non possit. itaque etiam pluribus locis intercisa vivit tamen durat
Abbreviated transcription (Latin):
folio fructum quoq: candidum ferentium: Abis
densus acinus & graendior nxcemis IN orbemer¬
cumastis quiuocantꝰ corimbiidem si lenicicum ẽ mm¬
racinus spacrsior racemus. Similimodo innigna
cui & semenni grum alii crocatum cuius coronis porr
utuntꝰ foliis minꝗ nigris quacm quidam Nisicn
Alubaccicam uocant mecximis inter nigra.s cr̃o
Quidem a pud gra&or &icom Num duo gener huus
faciunt acolore acinorum erithranum &hris¬
carpum plorumas autem hecbent differento
helix quõ solio maexime disteet peerua sunt o
angulo sec concinniona quaecum reliquorum
nerum simplicia sunt. Disteet & longitudin
INternodiorum praccipuetomen steribtin
quõ fructum Nongignit quidam hocaeti
eẽ. Non generis existimcent primo quihilie
eo ficriedenem u&ustatehorum terrorno¬
festus Intellegitꝰ quõbelicis plurx genenire¬
periunt᷑ Sedtricomaxime in signia herbace

Expanded text:
folio. fructum quoque candidum ferentium aliis folio. fructum quoque candidum ferentium aliis densus acinus et grandior, racemis in orbem circumactis, qui vocantur corymbi, iidem. Silenici, cum est minor acinus, sparsior racemus, simili modo ut in nigra. alicui et semen nigrum, alii crocatum, cuius coronis poetae utuntur, foliis minus nigris, quam quidam Nysiam, alii Bacchicam vocant, maximis inter nigras corymbis. quidam apud Graecos etiamnum duo genera huius faciunt a colore acinorum, erythranum et chrysocarpum. Plurimas antem habet differentias helix, quoniam folio maxime distat. parva sunt et angulosa concinnioraque, cum reliquorum generum simplicia sint. distat et longitudine internodiorum, praecipue tamen sterilitate, quoniam fructum non gignit. quidam hoc aetatis esse, non generis existimant primoque helicem esse, fieri hederam vetustate. horum error manifestus intellegitur, quoniam helicis plura genera reperiuntur, sed tria maxime insignia: herbacea
Abbreviated transcription (Latin):
primum ibila serpicium Natumest in herbarũ
Noctura dicemus. Nataest & silua urbi ei ꝓ¬
Negauenat theo prastus N& in diani sunmonte
mero quin & herpcclum omnimodo laborasse ut
screr& eam Inmedus frustra Aexcendrũ uero
obraritatem ita coronecto &ercituuictore ex in¬
dicc redisse exem ploliberi pectri scuiusdei & nunc
adornect thi rros galecesq: &icc̃ acscuta inthrecie
populis sollemnib: sicrisinimica arboris iatisq
omnib: sopulcra muro srum pens serpentiũ frg¬
rigratissima ut mirum situllum honorem habto
Duogenere primacutreli quarũmasadq: feminco
I uortraditꝰ mar &corpore & folio doriore &ian
acpinguiorem & flore adpurpuram accedeno
utriusq: aut similisest rosae siluestrinisi qua
cardodore. Sp&cies horum generum treseo
candidec autnigri haedera. Testia que uoar
helix. &icomnum ha& spocies diuiduntꝰ in alu
quo est alique frustu tantum candide Ar&

Expanded text:
primum ibi laserpicium natum est, ut in herbarum primum ibi laserpicium natum est, ut in herbarum natura dicemus. nata est et silva urbi ei pnegaverat Theophrastus, nec in India nisi in monte Mero, quin et Harpalum omni modo laborasse, ut sereret eam in Medis frustra, Alexandrum vero ob raritatem ita coronato exercitu victorem ex India redisse exemplo Liberi patris. cuius dei et nunc adornat thyrsos galeasque etiam ac scuta in Thraciae populis sollemnibus sacris, inimica arboribus satisque omnibus, sepulchra , muros rumpens, serpentium frigori gratissima, ut mirum sit ullum honorem habitum ei. Duo genera prima, ut reliquarum, mas atque femina. maior traditur mas et corpore et folio, duriore etiam ac pinguiore et flore ad purpuram accedente; utriusque autem similis est rosae silvestri, nisi quod caret odore. species horum generum tres: est enim candida ant nigra hedera tertiaque vocatur helix. etiamnum haec species dividuntur in alias, quoniam est aliqua fructu tantum candida, alia et
Abbreviated transcription (Latin):
tra se ramos deputatorquae & accipituitẽ utraq¬
autem immittit in pesticas assere sue am putatio¬
neramorum qui .xiii. annodenariis singul suene¬
runt quaestuo sirsima insatus rationenllice uulgo¬
quedotem filia antiqui plantariȩ appellabant.¬
Huic patricc insula cretaquam catotarentina ea appel
lcot credo quod primumeo uenerit & inaenccria
succis saregemincet sed increta quodcumq: In
locotenx mouerit quispicm Nisinaturalico haec
gignit ꝓtinusq: emigrat. Illa uero &icm Non
appellect o solo aesponso maxime queinida ei smon¬
tib: & quosalb: uocant sũ misq inusundenum¬
quam Niuescobsunt plurima qđ mirem alibi
Nonnisi intepore ꝓueniens & nutricem magno
opere fastidiens. N& terrae tantum Nectura
circhahos refest aut ꝑpetua caeliuerun & quedã
temponaria ui simbres alique plerumq semine
ad ferunt & ceste fluunt generecliquando &iã
INcognito. quodiccidit curenaie aeregionicũ

Expanded text:
tra se ramos deputaturque et accipit vitem. utraqtra se ramos deputaturque et accipit vitem. utraqautem immittitur in perticas asseresve amputatione ramorum, qui XIII anno denariis singulis veniunt, quaestuosissima in satus ratione silva, vulgoque dotem filiahuic patria insula Cretalat, credo, quod primum eo venerit. et in Aenaria succisa regerminat; sed in Creta quocumque in loco terram moverit quispiam, nisu naturali haec gignitur protinusque emicat, illa vero etiam non appellato solo ac sponte maximeque in Idaeis montibus et quos Albos vocant summisque in his, unde numquam nives absunt, plurima, quod miremur, alibi non nisi in tepore proveniens et nutricem magno opere fastidiens. Nec terrae tantum natura circa has refert aut perpetua caeli, verum et quaedam temporaria vis. imbres aliqua plerumque semina adferunt et certo fluunt genere, aliquando etiam incognito, quod accidit Cyrenaicae regioni, cum
Abbreviated transcription (Latin):
eodem tracstu Non genuit arbores pinũ s abie¬
tem piceam & quidat tin& in pontum abii iuxta
romanii prem castanaeȩcerax si quae aegreq p¬
ueniun. Persica intuscule Nononnuces grece
cumtedio in seruntꝰ Tanixcinco siluis scatente
earum. Cuprersas aduen& & difficillimenascenuiũ
fuitut dequa uerbosius sȩpiusque quam de omnib:
alii s ꝓdiderit catora tomuro seo fructu suꝑua
bacistorua folio ccmecra odoreuiolentre acneum¬
bra quidem gractiosa macteriaerara ut poenefr¬
ticosis generis ditir iacreti deo funebrisigno addo¬
mos posita feminco sterilis dium &edemumaspestu
Non repudiata distinguendisteentum pinorumor¬
dinib: Nuncuero tonsilis fastec indensitrete parie¬
tum coercitaq: gracilitate ꝑpetuo tere trahit᷑ &iã
inpictuna operistoriari uentus classesue &ima¬
gines rerumtenui folio breuiq: &uirente sem ꝑ
uestiens. Duo genenx earũ m&a in fastigium con¬
uolutaquae & femina appellat. Masspargitex¬

Expanded text:
eodem tractu non genuit arbores, pinum, abieeodem tractu non genuit arbores, pinum, abietem, piceam. et quid attinet in Pontum abire? iuxta Romam ipsam castaneae cerasique aegre proveniunt, persica in Tusculano, nuces Graecae cum taedio inseruntur Tarracina silvis scatente earum. Cupressus advena et difficillime nascentium fuit, ut de qua verbosius saepiusque quam de omnibus aliis prodiderit Cato, satu morosa, fructu supervacua, bacis torva, folio amara, odore violenta ac ne umbra quidem gratiosa, materie rara, ut paene fruticosi generis, Diti sacra et ideo funebri signo ad domos posita. femina .... sterilis. diu metae demum aspectu non repudiata distinguendis tantum pinorum ordinibus, nunc vero tonsilis facta in densitatem parietum coercitaque gracilitate perpetuo teres trahitur etiam in picturas operis topiarii, venatus classesve et imagines rerum tenui folio brevique et virente semper vestiens. duo genera earum: meta in fastigium convoluta, quae et femina appellatur. mas spargit ex
Abbreviated transcription (Latin):
inuita ꝑerit Non hab&iures. Frutexcinna¬
mi insiriae uicina ꝑueniendi Nonferunt
Amomi Ncerdiq deliciae Nemarebia quidẽ
exindico &iccue perigrinauit temptauiteũ
seleocusrex. Illud maxime mirum ipras plerũ¬
q arbores exonriutuiueent adq tremigren
aliqueendo &a rolo imp&nariut aliencesalat adue¬
neor quae nutricet caelum Nullo modo flati
iuitin italic piperis cerbor casia euero &iam in sep¬
tentrionali plecga uixit in lidiccturis sedunde
scorbentes sucum omnemexiis solis cocentos uela¬
crimeem Illud ꝓxime mirum mutocri Natunam
inisdem locis cedq: ꝓindiui soualere caedrumaer¬
b: Nascitꝰ frigus in imimicum lecuro f&cenat rad
inolum pocho piosior Nullecest circabos por̃ cim¬
merium irpaentica peo urbe omnimodo lecbora¬
uitmithrida terrex & ceteri incolesacrorum
ceste causc laurũ mustumq haberenon conti¬
git cumtem poris arbores ab undent ibi punicae
ficiq: iam mali & pirilocudat isimae frigider

Expanded text:
invita pepererit. non habet vires frutex cinnainvita pepererit. non habet vires frutex cinnami in Syriae vicina perveniendi. non ferunt amomi nardique deliciae, ne in Arabiam quidem, ex India et nave peregrina ri; temptavit enim Seleucus rex. illud maxime mirum, ipsas plerumque arbores exorari, ut vivant atque tramigrent , aliquando et a solo impetrari, ut alienas alat advenasque nutriat, caelum nullo modo flecti. vivit in Italia piperis arbor, casiae vero etiam in septentrionali plaga, vixit in Lydia turis, sed unde sorbentes sucum omnem ex iis soles coquentesve lacrimam? illud proxime mirum, mutari naturam in iisdem atque pro indiviso valere. cedrum aesbus nascitur. frigus inimicum lauro fecerat, sed in Olympo copiosior nulla est. circa Bosporum Cimmerium in Panticapaeo urbe omni modo laboravit Mithridates rex et ceteri incolae sacrorum certe causa laurum myrtumque habere: non contigit, cum teporis arbores abundent ibi, punicae ficique, iam mali et piri laudatissimae. frigidas
Abbreviated transcription (Latin):
pam ꝓcumbebat restituta seonte it aut ꝓtin
florer& a quo deinde tempore meciestces prre
surrexit qua eante uastecta cladib: fuerat
umet hocidem factum &inphilippirtodice
coua atq da runcata. Estagiris inmusaeo
opulo albo ommee faustiominis. Sectmarime
mirum antandri plectaꝵ &iam circum dolectis
lceterib restibils sponte fastauiteq red dita longi¬
tudine xx. cubitorumcraes situdine quattuor ubra¬
rum arbores quec smaturae debeam trib: modisnas¬
cunt sponte aut feminae auta brardice curaNu¬
merosior extitit. de quec suo dicem uolumine
Nuncenim totur sermo denccturxest multis mo¬
dis mirisq: memora bili Namq: No nomnia in
omnib: locis Nec scidocum N&tra lata uiuero
hoc aliaq: fastidio alicos contomacia sȩpiurin¬
solore pugnante fastidit. Balsamum a libi nas¬
ci Natura siria meclus a libi ferrenanon&
palmccubiq: Nasci aut nata parere uel cũ ꝓmi¬
sit dicemostendit quae aeducare tamquam

Expanded text:
ipsam procumbebat, restituta sponte ita ut protinus ipsam procumbebat, restituta sponte ita ut protinus floreret, a quo deinde tempore maiestas p. R. resurrexit, quae ante vastata cladibus fuerat. memoratur hoc idem factum et in Philippis salice procidua atque detruncata et Stagiris in museo populo alba, omnia fausti ominis. sed maxime mirum, Antandri platanus etiam circumdolatis lateribus restibilis sponte facta vitaeque reddita longitudine xv cubitorum, crassitudine quattuor ulnarum. Arbores quas naturae debemus tribus modis nascuntur, sponte ant semine aut ab radice. cura numerosior extitit, de qua suo dicemus volumine. nunc enim totus sermo de natura est multis modis mirisque memorabili . namque non omnia in omnibus locis nasci docuimus nec tralata vivere. hoc alias fastidio, alias contumacia, saepius insolo repugnante. Fastidit balsamum alibi nasci, nata Assyria malus alibi ferre, nec non et palma ubique nasci aut nata parere vel, cum promisit etiam ostenditque, educare, tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
dine ocitriest ab eccplatani roboris & glaendifenaru
uurundem raxdix uiucuior suꝑficiut lecuru sitaq cũ
trunco Iccruit rai scc&iam laius fruticat. Qui¬
dum breuitate radicum celerius senescere arbores
putant quod co arguunt ficiquecrum nadices lon¬
gissimae& senectus ocirsima falsum corbitror
a quodecliqui ut ꝓlidere radices cerborum ue¬
tustactem Inuiui sccenim est annosaquercus
euersccte stem pestactis uitugerum soli cemplexec U¬
stratesrestitui pͥerumq: & quadam terrae
ecatricȩ uiuescere uolge creest familicris¬
simum hoc plactanis que plurimumuentorum
concipiunt ꝓpter densitatem ramorum quib
am putcctis leuccto honere in suos crobereco¬
nunt factumq: iamẽ h & iniuglcendib oleir¬
q acmultis alii sestinecemplis & sinetempes¬
tateullecuecaura alice quã ꝓdigiica eci dirie
multas acsuccs pontererrrexirse. Fastum
ocpopuli romani quiritib: ostentum ompricis
ellis Nuceriȩ in loco iunonis ulmo post quecm &iã
acimen amputamentectum erat quo incenam

Expanded text:
s et glandiferarum. quarundam radix vivacior superficie, ut laurus. itaque cum trunco inaruit, recisa etiam laetius fruticat. quidam brevitate radicum celerius senescere arbores putant, quod coarguunt fici, quarum radices longissimae et senectus ocissima. falsum arbitror et quod aliqui prodidere, radices arborum vetustate minui. visa enim est annosa quercus eversa tempestatis vi, iugerum soli amplexa. Prostratas restitui plerumque et quadam terrae cicatrice vivescere volgare est. familiarissimum hoc platanis , quae plurimum ventorum concipiunt propter densitatem ramorum, quibus amputatis levato onere in suo scrobe reponuntur; factumque iam est hoc et in iuglandibus oleisque ac multis aliis. est in exemplis et sine tempestate ullave causa alia quam prodigi cecidisse multas ac sua sponte resurrexisse. factum hoc populi Romani Quiritibus ostentum Cimbricis bellis Nuceriae in luco lunonis ulmo, postquam etiam cacumen amputatum erat, quoniam in aram
Abbreviated transcription (Latin):
rosomulto plo tunicis utuitib: tibe abi&i
Suib: decm simplecut fico hecrundini mage
radicum diffcrenua copiose fico roboripla
Breues & cengustemclo singulocres abiclle
cis Iiguli senim innitentꝰ quc̃c quam mine
suus i ꝓfundum cegunt. Siuergilio quidem
Predime esculus quantum corpore emin& taentum
pedice discendit. Oleaemalisque & cupressis
ꝓsuminec caespitum. Alus r&sto meauum lauroo
leie Alus flacuoso ut ficominutis haee capilla¬
mentis hirsutec & abies multaeq: siluestriuma eqͥ¬
b: montani pra&enui acfilec decerpentes sp&tec¬
bilis lcegoencs & cdiauaree Noctunt. Quidem
Non ctius descenderenadices quam solis calorte¬
pefccstatid que mature loci tenuiores gnauis siue
dixere quod fcelsum arbitror a put austores ceste
inuenit᷑ abi&isplente cumtrans fer& urosto
cubitorum Inccltitudine N& toteom re fosscom

Expanded text:
ceraso, multiplex tunicis vitibus, tiliae, abieti, ceraso, multiplex tunicis vitibus, tiliae, abieti, quibusdam simplex, ut fico, harundini. Magna et radicum differentia: copiosae fico, robori , platano, breves et angustae malo, singulares abieti, larici; singulis enim innituntur, quamquam minutis suas in profundum agunt; si Vergilio quidem credimus, aesculus quantum corpore eminet, tantum radice descendit. oleae malisque et cupressis per summa caespitum, aliis recto meatu, ut lauro, oleae, aliis flexuoso, ut fico. minutis haec capillamentis hirsuta et abies multaeque silvestrium, e quibus montani praetenuia fila decerpentes spectabiles lagoenas et alia vasa nectunt. quidam non altius descendere radices, quam solis calor tepefaciat, idque natura loci tenuioris crassive dixere, quod falsum arbitror. apud auctores certe invenitur, abietis planta cum transferretur, octo cubitorum in altitudinem nec totam ref
Abbreviated transcription (Latin):
lacopacitas breuior Noc auferunt solem bie¬
me d&cidentib: foli is Nulliscostex iucundionu
oculos excipiens blcendius Nulbsramis lon¬
giores ualidioresque autplures ut dixisseco¬
aliqui ca&i qui non germineent quod natura fitsi
eualuere uut poenecum deput ectoscicatrixheba
Qua ediuiduis inrome Naturx esthacuiti inocubl
rundini ingeniculo omnium Terrae primeecniss¬
orx in longuit udinem excrescunt abier lccrix
palmacu prerius ulmis &siquaunistirpice Ro¬
sarumcerasus &icom in .ML. cubitorumtnibs
aequali ꝑtoteem duumcubitorũcra łsitudinere¬
perit. Quaed cnstactim iNra morspargui
utmali costex celiistenuis utlccuro ciliae A
cnxrsus utrobori: Alusleuis ut mec lo fuo io
scaber robori pedmae omnib: iN sen&t ccrugo
uib: decm rumpit sponte ut uiti quib: decm Qa
cadit ut malo unedoni carnosus suberipopulo
Nembra naceus utuiticrundini libris simibsa

Expanded text:
lla opacitas brevior, nec auferunt rami solem hiella opacitas brevior, nec auferunt rami solem hieme decidentibus foliis. nullis cortex iucundior aut oculos excipiens blandius, nullis rami longiores validioresque aut plures, ut dixisse toaliqui caeci, qui non germinant, quod natura fit, si non evaluere, aut poena, cum deputatos cicatrix hebetavit. quae dividuis in ramo natura est, haec viti in oculo, harundini in geniculo. omnium terrae proxima crassiora. in longitudinem excrescunt abies, larix, palma, cupressus, ulmus et si qua unistirpia. ramosarum cerasus etiam in XL cubitorum trabes aequali per totam duum cubitorum crassitudine reperitur. quaedam statim in ramos sparguntur, ut mali. Cortex aliis tenuis, ut lauro, tiliae, aliis crassus, ut robori, aliis levis, ut malo, fico, idem scaber robori, palmae, omnibus in senecta rugosior. quibusdam rumpitur sponte, ut viti, quibusdam etiam cadit, ut malo, unedoni, carnosus suberi, populo, membranaceus viti, harundini , libris similis
Abbreviated transcription (Latin):
ut palturas mistusitem Nuxccbelleena quiN
immomelior & copiohor fructu in plurer
disꝑsco ramos hiquib deem omninonullum
ut in suogenere buxi lototrans macrinae
Quaedetmbi furce atq &icem In quincspar¬
tes diffusc a eque dem diuiduae Necraemo¬
sae ut secbuci Quaedam in diuiduae
ramosae ut piseae. quib decm ramorũ
ordo sicut piceae abieti. Aliis in con¬
ditus ut robori medo piro. Etebieti
quidem subroste diuisurae reomique in caelumter¬
dentes Non inlctera ꝓnimirum cacuminib: eo¬
rum dacisis morit. Totis uero daruncat is dun
& si intraquam rami fuere praocidit᷑ quod iup¬
cumen tantum offerat tanta moritꝰ. Alia ab
dicebraxcchiat autulm. Aliec incacumine nen¬
romae acsuauitate frultuus sil uestris quidem
sed cerasorum poence Nectura loton ccppelum
precipuae domib: exp&it ramorum p&ulend
breui caudice loctissima ex paticentium umbi
& inuic inces domos saepe traensilientium Nu¬

Expanded text:
ut paliurus, myrtus, item nux abellana, quin ut paliurus, myrtus, item nux abellana, quin immo melior et copiosior fructu in plures dispersa ramos. hi quibusdam omnino nulli, ut in sato genere buxi, loto transmarinae. quaedam bifurcae atque etiam in quinas partes diffusae, quaedam dividuae nec ramosae, ut sabuci, quaedam individuae, ramosae, ut piceae . quibusdam ramorum ordo, sicut piceae, abieti, aliis inconditus, ut robori, malo, piro. et abieti quidem subrecta divisura ramique in caelum tendentes, non in latera proni. mirum, cacuminibus eorum decisis moritur, totis vero detruncatis durat. et si infra quam rami fuere praecidatur, quod supcumen tantum auferatur, tota moritur. alia ab radice bracchiata, ut ulmus , alia in cacumine ramRomae a suavitate fructus, silvestris quidem, sed cerasorum paene natura, loton appellant. praecipue domibus expetitur ramorum petulantia brevi caudice latissima expatiantium umbra et in vicinas domos saepe transilientium . nu
Abbreviated transcription (Latin):
Ficur solec exomnium cerborum fetumceturiteis
causa mediteet᷑ iamquidem expostenlis quom
mcciorx sunt praetic preposteris.
Omnia autem celerius senescunt prae focundec
quin & ꝓtim moriunt aliquacaelo fecunditatẽ
lecboranstcerde &ecquorum crispamecterie sut
pacerpopulus & rubcnita ociur senescunt sil¬
uestria autem tardissime atq: in totum om̃scu¬
ne festilitectem adicit festilites senostami de
o& preflorente alia& prae germincnt totũ
ingleendiferis inter quelccurus uuas succ̃sma¬
xime quaesterilis que nunegignit aliud obida
quib: decmmnas existimcct᷑. Ferunt &cebellena¬
eiulos conpastili callo adnihilutilis. Plurima
uero buxiis Ncm & semensuum & granum
quodl gnatec egum uocant &ec septentrione
uiscum ameridie hi pecrde quis pluramox
ꝓcculo INterdumq: pccriter res quecternas
Aradice caudesun &ramifrequentes utoli¬
ueficouiti Quaedem fruticos generis

Expanded text:
ficus sola ex omnium arborum fetu maturitatis ficus sola ex omnium arborum fetu maturitatis causa medicatur, iam quidem et portentis, quoniam maiora sunt pretia praeposteris. omnia autem celerius senescunt quin et protinus moriuntur aliqua caelo fecunditatem laborans, tarde et ea, quorum crispa materies, ut palma, acer, populus. et subarata ocius senescunt, silvestria autem tardissime. atque in totum omnis cura fertilitatem adicit, fertilitas senectam. ideo et praeflorent talia et praegerminant, in totum in glandiferis, inter quas laurus uvas suas maximeque sterilis, quae non gignit aliud; ob id a quibusdam mas existimatur. ferunt et abellanae iulos compactili callo, ad nihil utiles, plurima vero ilices, nam et semen suum et granum, quod crataegum vocant, et a septentrionviscum, a meridie hyphear — de quis plura mox paulo — interdumque pariter res quaternas ha radice caudex unus et rami frequentes, ut olivae, fico, viti. quaedam fruticosi generis,