comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ genera. magisq si decoquantur aqua
quadrupedes et fronte eorũ gaudent.
hõi nonminore rapatiorũ suis horis
gr̃a quã cunarũ flauidorũ qͦ et inhor¬
reis enecatorum uł maiore quã uiren¬
tiũ. ipa uͦ so durãt. uin sua t̾ra serua
T n pea passo pene ad aliũ uentũ. fam̃q
sentiri ꝓhibent auino atq messe. Tertiꝰ
hic transpadanis fructꝰ terrã ñ moros
elegit. pene uͥ nichil altud seri possit.
Nebulis et prumis astigore ultro aluntt᷑.
amplitudine mirabili uidi x. libras ex¬
cedencia. Incibis quidema nr̃is pluribus
modis cõm̃dãt᷑. ditrantq ad alia.
etiau coloribus picta p̃t suũ seium
seralis purpureo qͦ. Neq aliud in cibis
tuigui decet. G enera eorũ greci duo
prima fecere. masculinũ femininũq et ea
serendi modi ex eodem semine. Densiore
eñĩ satu masculescere. Item interra df¬
ficili senien prestantiꝰ quo subtilius
Species uͦ om̃iũĩ tres. Aut eñi in latitu¬

Expanded text:
quoque genera, magisque si decoquantur aqua. quoque genera, magisque si decoquantur aqua. quadripedes et fronde eorum gaudent, et homini non minore rapiciorum suis horis gratia quam cymarum, flavidorum quoque et in horreis enecatorum vel maiore quam virentium. ipsa vero durant et in sua terra servata et postea passa paene ad alium proventum , famemque sentiri prohibent. a vino atque messe tertius hic Transpadanis fructus. terram non morose eli- git, paene ubi nihil aliud seri possit. nebulis et pruinis ac frigore ultro aluntur, amplitudine mirabili; vidi XL libras excedentia. in cibis quidem nostris pluribus modis commendantur , durantque ad alia etiam coloribus picta praeter suum sex aliis, purpureo quoque. neque aliud in cibis tingui decet. genera eorum Graeci duo prima fecere, masculinum femininumque, et ea serendi modo ex eodem semine: densiore enim satu masculescere , item in terra difficili. semen praestantius quo subtilius. species vero omnium tres. aut enim in latitu
Abbreviated transcription (Latin):
t et colunbinũ qͦd alii ueneriũ
appel: lont. candidũ. rotundũ. leue arien¬
tino minus qd religio pͥuigilis adbibet.
Est et cicercula De Cicercula.
Iminuti ciceris inequalis. angulosi. ue
luti pisum. Dulcissimũ aũt id. qd̾ eruo si¬
millunuĩ. firmiꝰq qͦd nigrũ et rufum. qua
ris leguininũ longe. ⁊ adfigurã semi
nis late. Piso cilnidrathiȩ passio locorũ
eũ ip̃is manducent granis. serere eos qua
uelis terra licet. abidibus octobris in
bł Nouebris. Legumina cũ matures¬
cere ceperint rapienda sunt. qm̃ cito ex¬
luint. latentq cũ decidere. sic̃ ilupinũ
de rapis dixisse conueniat intranscur¬
su ea attigere nr̃i paulo diligentius gre¬
ci. ̾ ipsi tñ in ter ortensia si ustus or¬
do fiat afrum̃to ꝓtinus aut corte faba di¬
cendis. qñ alii usus p̃stantior abbis ñ est.
Añ omia namq cunctis animalibꝰ nascũ¬
tur nec in nouissimis satiant ruris alitĩ

Expanded text:
est et columbinum, quod alii Venerium est et columbinum, quod alii Venerium appel- ???candidum, rotundum, leve, arietino minus, quod religio ???vigiliis adhibet. est et cicercula minuti ciceris, iluti pisum, dulcissimum autem id quod ervo simillimum, firmiusque quod nigrum et rufum quam ris leguminum longae et ad figuram nis. latae, piso cylindratae. passiolorum cum ipsis manduntur granis. serere eos qua velis terra licet ab idibus Octobr. in kal. Novembris. legumina, cum maturescere coeperunt, rapienda sunt, quoniam cito exiliunt latentque, cum decidere, sicut et lupinum. de rapis dixisse conveniat— in transcursu ea attigere nostri, paulo diligentius Graeci, et ipsi tamen inter hortensia—si iustus ordo fiat, a frumento protinus aut certe faba dicendis, quando alius usus praestantior ab iis non est. Ante omnia namque cunctis animalibus nascuntur, nec in novissimis satiant ruris alitum
Abbreviated transcription (Latin):
milis caput papaueri colore roseo.
In eo fabȩ ñ supra tricena. folia am¬
pla. fructꝰ ip̃e amarus et odore. s ra-¬
dix ꝑquã lata. in colarũ cibis cruda
et omnino decocta. harundinũ radi¬
cibus similis. Nascit᷑ et insiria cili
lens. et in grecia pisum. de Lente.¬
ens. amat solũ tenuem magis qͣm
pinguȩ. celũ utiq siccũ. Du̾o ge¬
nera euis egypto. alterũ rotundius
nigriꝰq. alterũ sua figura. uñ uario
usu translatũ est in lenticulas nom̃.
Inuenio apud auctorẽ. equanimita¬
tem fieri uescentibusic ea.
isum: in apricis seri DePiso.¬
debet. frigorũ impatientissimum.
Iõ initalia ⁊ in austeriore cęlo ñ ni¬
si uerno tp̃r. terra facili soluta.
iceris natura est de Cicere.¬
gigni cũ salsilagine. Iõ solũ urit.
nec nisi made factum pridie seri de¬
bet. Differentiȩ plures. magnitudi¬
ne. colore. figura. sapore. E st enĩ ari¬
etino capiti simile. uñ ita appeslatur.
albũ. nigrumq.

Expanded text:
milis; caput papaveri, colore roseo, milis; caput papaveri, colore roseo, in eo fabae non supra tricenas; folia ampla, fructus ipse amarus et odore, sed radix perquam grata incolarum cibis, cruda et omni cibus similis. nascitur et in Syria Ciliclens et in Graecia pisum. lens amat solum tenue magis quam pingue, caelum utique siccum. duo genera eius Aegypto, alterum rotundius nigriusque, alterum sua figura, unde vario usu tralatum est in lenticulas nomen. invenio apud auctores aequanimitatem fieri vescentibus ea. pisum in apricis seri debet frigorum inpatientissimum. ideo in Italia et in austeriore caelo non nisi verno tempore terra facili, soluta. Ciceris natura est gigni cum salsilagine, ideo solum urit nec nisi madefactum pridie seri debet. differentiae plures, magnitudine, colore, figura, sapore. est enim arietino capiti simile, unde ita appellatur, album igrumque;
Abbreviated transcription (Latin):
marina aliaue salsa ñꝑcoquitur. Seri¬
tur añ uergiliarũ occasũ leguminum
pͥma ut añ cedat hiemem. Sirgilius
eam ꝑuersari iubet. circũpadanȩ ita¬
liȩ ritu. s maior pars malunt fabalia
maturȩ rationis quã trimestrẽ fructũ
eiꝰ. Namq siliquȩ caulesq gratissimo¬
est sunt pabuli pecori. aquas ui flore
maximȩ concupiscit. Cũ uͦ defloruit.
exiguas desidat. Solũ inquo sata est
letificat stercoris uice. lõ cir ũ ea ma¬
cedoniam thessaliãq cum florere cepit.
uertunt arua. Nascit᷑ et sua sponte ple¬
risq in locis sic̃ septentrionalis oceani
in sulis. quas obid nr̃i fabarias appellãt.
Itẽ in mauritania. siluestris passim.
s p̃dura. et quȩ ꝑcoqui non possit. Nas¬
citur et inegypto spinoso caule. qua de
causa crocodrilli oculis tim̃tes refu¬
giuit. Longitudo scabro. quatuor
cubitoꝵ est. Amplissima crassitudo in¬
toni genicula ab ẽẽt molli calamo si¬

Expanded text:
marina aliave salsa non percoquitur. serimarina aliave salsa non percoquitur. seritur ante vergiliarum occasum leguminum prima, ut antecedat hiemem. Vergilius eam per ver seri iubet circumpadanae Italiae ritu, sed maior pars malunt fabalia maturae sationis quam trimestrem fructum. eius namque siliquae caulesque gratissimo sunt pabulo pecori. aquas in flore maxime concupiscit, cum vero defloruit, exiguas desiderat. solum, in quo sata est, laetificat stercoris vice. ideo circa Macedoniam Thessaliamque, cum florere coepit, vertunt arva. nascitur et sua sponte plerisque in locis, sicut septentrionalis oceani insulis, quas ob id nostri Fabarias appellant, item in Mauretania silvestris passim, sed praedura et quae percoqui non possit. nascitur et in Aegypto spinoso caule, qua de causa crocodili oculis timentes refugiunt. longitudo scapo quattuor cubitorum est amplissima, crassitudo digiti. ni genicula abessent, molli calamo si
Abbreviated transcription (Latin):
equitur leguminũ natura. inter quȩ
maxime honos fabȩ. Quippe. exqua
temptatus sit etiam panis. Lom̃tum
appellatur farina ea. ad grauat᷑q pon¬
dus. illa & om̃i legumine. Iam uͦ et pabu
quadrupedũ generi. p̃cipuȩ homini.
frum̃to etiam miscetur apud plerasq gẽ¬
tes ⁊ maxime panico. solida ac delicatius
fracta. Quin et pͥsco ritu fabata suȩ re¬
ligionis diis in sacro est. p̃ualens pulm̃¬
tari cibo. et hebetare sensus existima¬
ta. in somna qͦ facere. Ob hȩc pytagori¬
ca sententia dampnata ut alii tradide¬
re. qm̃ mortuorũ animȩ sint inea. Qua
de causa parentando uitiq assumitur.
uarro et obhȩc flaminẽ in ea ñ uesci tra¬
dit. ⁊ qm̃ inflore eiꝰ lut̾e lugubres rep¬
ꝑiantur. In eadem peculiaris religio.
slamq fabam utiq ⁊ frugibus referrȩ
mos est auspcii causa. Quȩ iõ referiua
appellatur. ⁊ auctionib eam ad biberi
lucrosũ putant. Sola certe frugũ. &̃.
exesa replentur crescente luna. Aqua

Expanded text:
equitur leguminum natura, inter quae maxime honos fabae, quippe ex qua temptatus sit etiam panis. lomentum appellatur farina ex ea, adgravaturque pondus illa et omni legumine, iam vero et pabquadripedum generi, praecipue homini. frumento etiam miscetur apud plerasque gentes, et maxime panico solida ac delicatius fracta. 118 quin et prisco ritu pulsa fabata suae religionis diis in sacro est. praevalens pulmentari cibo, set hebetare sensus existimata, insomnia quoque facere, ob haec Pythagoricae sententiae damnata, ut alii tradidere, quoniam mortuorum animae sint in ea, qua de causa parentando utique adsumitur. Varro et ob haec flaminem ea non vesci tradit et quoniam in flore eius litterae lugubres reperiantur. in eadem peculiaris religio, namque fabam utique ex frugibus referre mos est auspici causa, quae ideo referiva appellatur. et auctionibus adhibere eam lucrosum putant. sola certe frugum etiam exesa repletur crescente luna. aqua
Abbreviated transcription (Latin):
qũa miniine a quoso herbidoq. Siligniẽ
et triticum in loco aꝑto ecdito. quã sale
quã duitissime torreatur. Lentẽ infrui¬
tecto ⁊rubricoso. qui ñ sit herbidu
Oudeũ in nouali ⁊ in aruo qd̵ restibise
possit fieri. T rimestre uͥ sem̃tẽ matu¬
raõ sac̾ẽ ũ possit. et cuiꝰ crassitudo sit ris¬
tibilis. Subtilis et illa sentencia seron¬
da ea intenuiore t̾ra quȩ ñ multo in¬
digent suco ut citisus & cicer. ex ceptis
leguminibꝰ quȩ uellunt᷑ eterra ñ subse¬
quunt᷑. Qiͥ ñ nlegumina appellata. qͥa nta
leguntur. Inpingui aũt quȩ cibi sunt
maioris. ut olus. triticũ. siligo. linum.
Sic gͦ tenue solũ. ordeo dabitur. Minꝰ
eñi alim̃ta radix poseit. Lenior t̾ra:
dempsiorq tritico. In loco humili far ad¬
oreum potiꝰ quã triticũ seretur. T̃em¬
perato et triticũ. et hordeum colles
robustos s minus reddunt triticum.
Far siligo. et cretosum & uliginosum

Expanded text:
quam minime aquoso herbidoque; siliginem quam minime aquoso herbidoque; siliginem et triticum in loco aperto, edito, qui sole quam diutissime torreatur ; lentem in rudecto et rubricoso, qui non sit herbidus ; hordeum in novali et in arvo, quod restibile possit fieri; trimestre, ubi sementem maturam facere non possis et cuius crassitudo sit restibilis. Subtilis et illa sententia: serenda ea in tenuiore terra, quae non multo indigent suco, ut cytisus et cicere excepto legumina quae velluntur e terra, non subsecantur—unde et legumina appellata, quia ita leguntur—, in pingui autem quae cibi sunt maioris, ut olus, triticum, siligo, linum. sic ergo tenue solum hordeo dabitur—minus enim alimenti radix poscit—, laetior terra densiorque tritico. in loco umidiore far adoreum potius quam triticum seretur, temperato et triticum et hordeum. colles robustius, sed minus reddunt triticum. far, siligo et cretosum et uliginosum
Abbreviated transcription (Latin):
Babilone tñ bis secant. t̾cio depascunt.
alioquiti folia tantũ fierent. Sie qͦ cũ
qunto decimo fenore messes reddit exi
litas soli cũ diligentioribꝰ. uerũ cum
difficilis quã diutissime aqua rigan¬
di. ut ĩpinguis et densa ubtas dilu¬
atur. Sunũ aũt ñ inuehunt. euphra¬
tes tygrisq sic̃ in egẏpto nilus. nec tĩa
ipa herbas gignit. Ubertatis tam̃ tan¬
te sunt. ut sequente anno sponte res¬
tibilis fiat seges imp̃ssis uestigio se¬
minibus. Que tanta soli differentia.
ammonet t̾re gen̾a infruges describe.¬
oitua catonis hec sentencia sexi.¬
est in agro crasso et leto frum̃tũ seri.
uͦ nebulosus ẽ sit idem rapbanus. mi¬
luĩ. panicũ infrigido aquoso pͥ serendũ.
postea i ealido. Insolo aũ lubricoso uł
pulo uł arenoso. si n sit aquosũ. Lupi¬
nuĩ in creta ir ubrica. & aquosiore agͦ.
adoreũ. Insicco iñ berboso. nec ũbrosa.
triticũ. Insolo ualido fabam. Qitiã il

Expanded text:
Babylone tamen bis secant, tertium depascunt; Babylone tamen bis secant, tertium depascunt; alioquin folia tantum fierent. sic quoque cum quinquagesimo fenore messes reddit eximia fertilitas soli, diligentioribus vel cum difficilis quam diutissime aqua rigandi, ut praepinguis et densa ubertas diluatur. limum autem non invehunt Euphrates Tigrisque sic ut in Aegypto Nilus, nec terra ipsa herbas gignit. ubertas tamen tanta est, ut sequente anno sponte restibilis fiat seges inpressis vestigio seminibus. quae tanta soli differentia admonet terrae genitur Catonis haec sententia est: in agro casso et laeto frumentum seri, vero nebulosus sit idem, rapa, raphanos, milium, panicum. in frigido, aquoso prius serendum , postea in calido, in solo autem rubricoso vel pullo vel harenoso, si non sit aquosum, lupinum; in creta et rubrica et aquosiore agro adoreum; in sicco et non herboso nec umbroso triticum; in solo valido fabam; viciam vero
Abbreviated transcription (Latin):
semina. Uulgo uͦ si dulcedo noceał.
& uermes radicibus in hereant re¬
mediũ ẽ. amurca pura ac sine sa¬
le spargere. dem sarire. Si in arti¬
culũ seges ire ceꝑit truncare. ne
herbe iuincant. Pestẽ alimio atq
panicu sturnorum passerũ ue agmna
scio abigi herba cuiꝰ nom̃ ignotũ est.
in quatuor angulis segetis defossa.
Pirũ dictii. ut om̃ino auis nulla intret.
Mures abiguntur cuiere mustele uel
falis deluto .&. senuine sparso. uł decoc¬
tarũ aqua. s redolet uirus animaliũ
eorũ &̃ in pane. Obid felle bubulo
semina at tingi utiliꝰ putant. Rubigo
quideui marima segetũ pestis lauri ra¬
mis in aruo defixis transit in ea fo¬
lia ex arius. Luxuria segetũ casti¬
gatur dente peccoris inherba dũ ta¬
Aat. Et depastȩ quidẽ suł sepiꝰ nullã
in spica in uiriã sentiunt. Retusarũ
e. semel. om̃ino certũ ẽ. granũ longiꝰ
fieri. ⁊ in ane. citissũq ac satũ ñ nasci.

Expanded text:
semina. vulgo vero, si dulcedo noceat semina. vulgo vero, si dulcedo noceat et vermes radicibus inhaereant, remedium est amurca pura ac sine sale spargere, dein sarire, si in articulum seges ire coeperit, runcare, ne herbae vincant. 160 pestem a milio atque panico, sturnorum passerumve agmina, scio abigi herba, cuius nomen ignotum est, in quattuor angulis segetis defossa, mirum dictu, ut omnino nulla avis intret. mures abiguntur cinere mustelae vel felis diluto et semine sparso vel decoctarum aqua. sed redolet virus animalium eorum etiam in pane. ob id felle bubulo semina attingi utilius putant. 161 rubigo quidem, maxima segetum pestis, lauri ramis in arvo defixis transit in ea folia ex arvis. luxuria segetum castigatur dente pecoris in herba dumtaxat, et depastae quidem vel saepius nullam in spica iniuriam sentiunt. retonsarum  semel omnino certum est granum longius fieri et inane cassumque ac satum non nasci.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩcũq ꝑtinent. ad berbas iN
sarculo. et cũ sem̃ iactat᷑ cinere. quȩ
uͦ insemine et circa radicẽ consistũt.
p̃cedente cura cauent᷑. Uino ante se¬
mina ꝑfusa. minꝰ egrotare existimãt.
Uirgiliꝰ. nitro et amurca ꝑfundi ui
urine ⁊ aqua maceret᷑. p̃cipuos ad¬
olescere putant. Ter quidẽ sartam
modiũ fracte. modiũ solidȩ reddere.
Reliqua semina cup̃ssi foliis tusis
simisceantur ñ ẽẽ. uermiculis obno¬
xia. nec si int̃̾ lunio serant᷑. Multi
ad milia remedia rubetã noctu ar¬
uo aruo circũferri uibent pͥusquã
sariatur. defodiq in medio in clusã¬
uase fictili. Ita nec passerẽ nec uer¬
mes nocere. s eruendã pͥusquã me¬
tatur. alioqͥn amarũ fieri. Quin et
armo talpe contacta semina uberi¬
ora ẽẽ. Democritꝰ suco herbȩ. quȩ
appellat᷑ aizon integulis nascens ta
bulis aesum latineꝰ uͦ sedũ aut di¬
cit illũ medicata seri iubet omĩa

Expanded text:
quaecumque pertinent ad herbas, in quaecumque pertinent ad herbas, in sarculo et, cum semen iactatur, cinere. quae vero in semine et circa radicem consistunt, praecedente cura caventur. vino ante semina perfusa minus aegrotare existimant. Vergilius nitro et amurca perfundi iurina et aqua maceretur, praecipue adolescere putant; ter quidem saritam modium fractae e modio solidae reddere. reliqua semina, cupressi foliis tusis si misceantur, non esse vermiculis obnoxia, nec si interlunio serantur. multi ad mili remedia rubetam noctu arvo circumferri iubent, priusquam sariatur, defodique in medio inclusam fictili. ita nec passerem nec vermes nocere, sed eruendam, priusquam metatur; alioquin amarum fieri. 159 quin et armo talpae contacta semina uberiora esse. Democritus suco herbae, quae appellatur aizoum, in tegulis nascens, et ab aliis aesum, Latine vero sedum aut digitillum, medicata seri iubet omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Cõmine aũ omiũ satorũ uitiũ uri¬
ca. etiã ciceris. cũ salsilaginẽ eiꝰ ablu¬
endo imber. dulciꝰ id facit. Est herba
quȩ cicer enecat et erbũ circũligã¬
do se. Uocatur rebreche. Gritico simi¬
li modo herba ordeo festuca. quȩ uo¬
catur agylops. Lenti herba securi¬
clata quã greci asimilitudine pelice¬
non uocant. Et hȩ complexi necant.
Circa philippis aũt ramũ nominant
impingui solo herbã qua faba necat᷑.
Terrã umquã in macro cũ umdã qͥdã
uentus afflauerit. Here granũ mini¬
me ẽ in cortice aculeato. Cũ ẽ. in pane.
celerrime uertigines facit. Aiuntq¬
in asia et grecia balneatores cũ uelint
turbã pellere. carbonibꝰ id sem̃ in ice¬
re. Nascitur et phalangion inber¬
uo bestiola aranei gen̾is si hiemps
a quosa sit. Limaces nascuutur in ui¬
tia ⁊ aliquãdo e t̾ra cocleȩ minute
mirũ in modũ erodentes eam. Et
morbi quidem fere hii sunt.

Expanded text:
commune autem omnium satorum vitium uricommune autem omnium satorum vitium uricae, etiam ciceris, cum salsilaginem eius abluendo imber dulcius id facit. <3> Est herba, quae cicer enecat et ervum circumligando se; vocatur orobanche. tritico simili modo aera, hordeo festuca, quae vocatur aegilops, lenti herba securiclata , quam Graeci a similitudine pelecinum vocant; et hae conplexu necant. circa Philippos ateramum nominant in pingui solo herbam, qua faba necatur, teramum, qua in macro, cum udam quidam ventus adflavit. aerae granum minimum est in cortice aculeato. cum est in pane, celerrime vertigines facit, aiuntqin Asia et Graecia balneatores , cum velint turbam pellere, carbonibus id semen inicere. nascitur et phalangion in ervo, bestiola aranei generis, si hiems aquosa sit. limaces nascuntur in vicia et aliquando e terra, cocleae minutae, mirum in modum ermorbi quidem fere hi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
grano. cum spicȩ impluuiis calor infer¬
uescit. ẜ st et cantharidis dictum
scarabeus paruus frum̃ta erodeNs.
Om̃a ea animalia cũ cibo deficiũt.
Oleũ .pix. ad eps. contͣria seminibus.
cauendũq ne contacta eis tc̃ seran¬
tur. Imber inherba utilis quarto.
florentibus aũt frum̃to &. ordeo noce.
Leguminibus in nocuus: p̃t̾ quã cice¬
ri. Maturescencia frum̃ta imbre le¬
duntur. ⁊ hordeũ magis. Nascit᷑ et
herba alba panifico similis occupans
arua. pecori qͦ mortifera. Nam loli¬
um. et tribulũ. ⁊ carduũ. lapãq ñ ma¬
gis quã rubũ int̾ frugũ morbos po¬
tiꝰ quã int̃ ipsiꝰ terrȩ pestes num̾aue¬
rim. Celestȩ frugũ uinearũq malum
nullo minꝰ noxium ẽ. rubigo frequen¬
tissima. Hec in roscido tractu conual¬
libusq. ac ꝑ flatũ ñ habentibus. E di¬
uerso carent ea uentosa et excessa. In¬
ter uitia segetũ et luxuria ẽ. cum¬
hoc honerata fertilitate ꝓcumbunt.

Expanded text:
grano, cum spica e pluviis calore infergrano, cum spica e pluviis calore infervescit. est et cantharis dictus scarabaeus parvus, frumenta erodens. omnia ea animalia cum cibo deficiunt. oleum, pix, adips contraria seminibus, cavendumque ne contacta eis serantur. imber in herba utilis a partu, florentibus autem frumento et hordeo nocet, leguminibus innocuus praeterquam ciceri. maturescentia frumenta imbre laeduntur et hordeum magis. nascitur et herba alba, panico similis, occupans arva, pecori quoque mortifera. nam lolium et tribulos et carduos lappasque non magis quam rubos inter frugum morbos potius quam inter ipsius terrae pestes numeraverim. caeleste frugum vinearumque malum nullo minus noxium est robigo. frequentissima haec in roscido tractu convallibusque ac perflatum non habentibus; e diverso carent ea ventosa et excelsa. inter vitia segetum et luxuria est, cum oneratae fertilitate procumbunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Rinũ om̃iũ fr̃iuñti uitiũ auena est
et hordeum. meã gen̾at sic̃ ip̃a fru¬
menti sit. instar. Quippe cũ germanie
popłi edant eã. neq alia pulte uiuãt.
Soli maxime. celiq humore. hoc euenit
uttium. Sequentẽ causam habet in beti¬
litas seminis duitiꝰ retentum. Ext̾ra
pͥquã erũpat eadem ẽ. ratio: sicario
sum fuit cũ sereret᷑. Prua aũt statĩ
eruptione agnoscitur. exquo apparet
inradice ẽẽ. causam. E st ⁊ aliud ex uii¬
cino auenȩ uitiũ. cũ amplitudine in¬
choato grano s ñcdũ matura pͥlisquam
roboret᷑ corpus. afflatu noxio cassũ et
inane inspica euanescit qdã abortiuo.¬
temporibus nocent frum̃to et hor¬
deo. Inflore. aut ꝓtinꝰ cũ defloruere.
uł maturescere incipientibus. Tũ
enĩ ex inaniunt grana. pͥoribꝰ causa nas¬
ci ꝓhibent. Nocet et sol. creber et nubi
Nascunt᷑ et uermiculi in radice. eũ
semtẽ imbrbbus secutis iuduserit repen¬
tinꝰ calor humorem. Gignunt᷑ et itl

Expanded text:
rimum omnium frumenti vitium avena est, et hordeum in eam degenerat sic, ut ipsa frumenti sit instar, quippe cum germaniae populi serant eam neque alia pulte vivant. soli maxime caelique umore hoc evenit vitium. sequentem causam habet inbecillitas seminis, si diutius retentum est terra, priusquam erumpat. eadem ratio sum fuit, cum sereretur. prima autem statim eruptione agnoscitur, ex quo apparet in radice esse causam. est et aliud ex vicino avenae vitium, cum amplitudine inchoata granum, sed nondum matura, prius quam roboret corpus, adflatu noxio cassum et inane in spica evanescit quodam abortu.temporibus nocent frumento et hordeo: in flore aut protinus cum defloruere vel maturescere incipientibus. tum enim exinaniunt grana, prioribus causis nasci prohibent. nocet et sol creber ex nube. nascuntur et vermiculi in radice, cum sementem imbribus secutis inclusit repentinus calor umorem. 152 gignuntur et in
Abbreviated transcription (Latin):
Cincinator uiator ad tulit dictaturã et qui¬
dem ut traditur manus nodo plenosq nun¬
tia morum. Uela corpus inquit. ut ꝑferã
senatus popłiq roniani mandata. Tales
tũ etiam uiatores erant. qd̾ ipsũ nomen
inditũ est subin et exagris senatũ ducesq
accersientibus. At ñe eadem illa uincti
pedes. dampnate manꝰ in scriptiq uultus
exercent. ñtã surda tellure quȩ parens
appellatur. coliq dicitur &. ip̃a. honore his
absũpto. ut ñ inuite ea ⁊ in digne credat᷑:
id fieri. S nos miramur ergastulorũ ñ eadẽ
emolum̃ta ẽẽ. quȩ fuerunt imꝑatorum.
it etiam apud exteros. Si quid̃e ⁊ reges
fecere. iherophylometor. attalus. ar chelaus.
et duces xenopbon. & puenꝰ. ꝙ etiã mago.
cui quidem tantũ honorẽ senatꝰ nr̃ attri
buit cartagine capta. ut cũ regulus affri¬
ce biblyothecas donaret. unũ eiꝰ duo detri¬
gita uolumina censeret in latinã linguã

Expanded text:
Cincinnato viator attulit dictaturam et quiCincinnato viator attulit dictaturam et quidem, ut traditur, nudo, plenoque nuntius morarum: Vela corpus, inquit, ut perferam senatus populique Romani mandata. tales tum etiam viatores erant, quod ipsum nomen inditum est subinde ex agris senatum ducesque arcessentibus. at nunc eadem illa vincti pedes, damnatae manus inscriptique vultus exercent, non tam surda tellure, quae parens appellatur colique dicitur et ipso honore his absumpto, ut non invita ea et indignante credatur id fieri. et nos miramur ergastulorum non eadem emolumenta esse, quae fuerint imperatorum! it etiam apud exteros, siquidem et reges fecere, Hiero, Philometor, Attalus, Archelaus, et duces, Xenophon et Poenus etiam Mago, cui quidem tantum honorem senatus noster habuit Carthagine capta, ut, cum regulis Africae bibliothecas donaret, unius eius duodetriginta volumina censeret in Latinam linguam
Abbreviated transcription (Latin):
gũ est. quo uͦ anno uerũ mat̾ doꝵ ad
uecta romȩ est maiorẽ eã estate esse
quã. añcedentibus annis decẽ factã eẽ
tradunt. M. uarro auctor. est. qͦd cũ
Li. metellꝰ intriumpho plurimos dixit
elephantos. assibus singłis farris modios
fuisse. Item uicni congios ficiq sicce pꝰ
posty xxx. olei post .x. carnis post .xii.
Nec elati fundus singłoꝵ contingebat
arcentiũ. hicinos quippe ꝙ̃. legis stolo¬
nis lim in cluso modo quingentorũ
uigerũ & ip̃e sua lege dãpna to
cũ substituta filii ꝑson̾a amplius pos¬
sideret. Luxuriantis iã rei pub  licȩ¬
fuit ista mensura. Illani quidem
curi post triumphos in mensũq t̃¬
rarũ adiectũ imꝑio nota contio est. ꝑ¬
nitiosum in tellegi ciuẽ cui septẽ iuge¬
ra ñ eeñt satis. Heo aũt mensura ple¬
bei post ex actos reges ad signa ta est.
Quȩ nã gͦ tante ubertatis causa eratꝰ
Ipsorũ tc̃ manibus imꝑatorũ colebãt᷑

Expanded text:
gum est. quo vero anno Mater deum adgum est. quo vero anno Mater deum adssem quam antecedentibus annis decem factam esse tradunt. M. Varro auctor est, cum L. Metellus in triumpho plurimos duxit elephantos, assibus singulis farris modios fuisse, item vini congios ficique siccae pondo XXX, olei pondo X, carnis pondo XII. nec e latifundiis singulorum contingebat arcentium vicinos, quippe etiam lege Stolonis Licini incluso modo quingentorum iugerum , et ipso sua lege damnato, cum substituta filii persona amplius possideret. luxuriantis iam rei p. fuit ista mensura. Mani quidem Curi post triumphos inmensumque terrarum adiectum imperio nota contio est: perniciosum intellegi civem, cui septem iugera non essent satis. haec autem mensura plebei post exactos reges adsignata est. quaenam ergo tantae ubertatis causa erat? ipsorum tunc manibus imperatorum c
Abbreviated transcription (Latin):
bere ñ licebat. ne plebs rustica aduocare:¬
tur. Quies. sonq instram̃tis erat. Głam
deniq ipsam. a farris onere adoriam ap¬
pellabant. E quidẽ cẽ. uerba prisce signi¬
ficationis ad miror. Ita eñi ẽ. in cõm̃tari¬
is pontificũ. Augurio canario agendo
Rgo his m̃oribus non mͦ antone.
sufficiebant fruges nulli ꝓuinciarũ
pascente italiã. uerũ cs̃ annone uili¬
tas incredibił erat. lllanniꝰ martius
edilis plebilis pͥmũ frum̃tũ ꝑopło inme¬
dio assibus donauit. Minutius augurinꝰ
qui spułiũ ęlium coarguerat. farris
p̃cium in trinis nundinis. ad assem re¬
degit uñcumꝰ plebei tribunus. qua
de causa statua ei extra portã trige¬
minã apopło stipe collata statuta estꝰ.
Treuis in ȩdilitate assibus popło frum̃¬
tũ p̃stitit. quã obcausã et ei statue
in capttolio ac palatio dicate sunt. Ipse
suppmo die ꝓopłi humeris portatꝰ inro¬

Expanded text:
bere non licebat, ne plebes rustica avocarebere non licebat, ne plebes rustica avocaretur. 14 quies somnusque in stramentis erat. gloriam denique ipsam a farris honore adoriam appellabant. equidem ipsa etiam verba priscae significationis admiror; ita enim est in commentariis pontificum: Augurio canario agendo rgo his moribus non modo sufficiebant fruges nulla provinciarum pascente Italiam, verum etiam annonae vilitas incredibilis erat. Manius Marcius aedilis plebis primum frumentum populo in modios assibus datavit. L. Minucius Augurinus, qui Spurium Maelium coarguerat, farris pretium in trinis nundinis ad assem redegit undecimus plebei tribunus, qua de causa statua ei extra portam Trigeminam a populo stipe conlata statuta est. 16 Seius in aedilitate assibus populo frumentum praestitit, quam ob causam et ei statuae in Capitolio ac Palatio dicatae sunt, ipse supremo die populi umeris portatus in ro
Abbreviated transcription (Latin):
bet. quia dui hoc solũ uectigal fuerat.
Multatio qͦ ñ nͥ ouiũ boũq impendio
on omittenda piscarũ legũ beniuo peccora¬
lentia. Cautũ quippe est ne bouem pͥꝰ
quã oũe nominaret qui indiceret mul¬
tam. Ludos boum causa celebrantes.
bubetios uocabant. Seriiũ ex ourũ bo¬
unq efficie primũ aras significauit.
frugẽ quidem aratro que sitã noctu pa¬
uisse ac secuisse puueri undecĩ tabuł
capital erat. suspensũq cereri necari
iubeant grauiꝰ quã in homicidio con¬
uictũ. in bubem p̃toris arbitratu uer¬
berari noxiã duplionẽ ue decerni. Iã
distinctio honosq ciuitatis ipsiꝰ. ñ ali¬
unde erat. Rusticȩ tͥbus laudatissimȩ
eorũ qui rura haberent. uanȩ uͦ inqͣs
transferri ignominia eẽt desidiȩ ꝓbro.
Itaq quatuor sole erant apartibus urb̃
in quas habitabant. Suburana. palati.¬
na. collina. esquilina. Nundinis urbem
reuisitabant. ⁊ iõ comitia nundinis ha

Expanded text:
bet, quia diu hoc solum vectigal fuerat. bet, quia diu hoc solum vectigal fuerat. multatio quoque non nisi ovium boumque inpendio omittenda priscarum legum benivolentia: cautum quippe est, ne bovem prius quam ovem nominaret, qui indiceret multam. ludos boum causa celebrantes Bubetios vocabant. Servius rex ovium boumque effigie primum aes signavit. frugem quidem aratro quaesitam furtim noctu pavisse ac secuisse puberi XII tabulis capital erat, suspensumque Cereri necari iubebant gravius quam in homicidio convictum, inpubem praetoris arbitratu verberari noxiamve duplionemve decerni. iam distinctio honosque civitatis ipsius non aliunde erat. rusticae tribus laudatissimae eorum, qui rura haberent, urbanae vero, in quas transferri ignominia esset, desidiae probro. itaque quattuor solae erant, a partibus urbis, in quis habitabant, Suburana, Palatina, Collina, Esquilina. nundinis urbem revisitabant et i
Abbreviated transcription (Latin):
ugerũ uocabat᷑. qͦd uno itlgo houm
indie exarari posset. actus inquo bo¬
ues agerent᷑ cũ aratro uno impetu uis¬
to. hic erat cxx.pedũ. duplicatq in lõ¬
gitudinẽ ugerũ faciebat.¶Dona am¬
plissima imꝑatorum ac fortiũ quiũ
quantũ quis uno die plurimũ circũara¬
uisset. Itẽ quataris farris aut emine
conferente popło cognomina etiam p̾¬
ma. Iñ pilumni qui pilũ pistrinis in¬
uenerunt. pisones. apisendo. Iam fabio¬
rũ. lentinoꝵ. ciceronũ. ut qͥsq aliqd̾
optune genꝰ sereret. Iuniorũ familia
bubulcũ noninarũ. quibubus opt̾eme uta¬
bat᷑ quin et isacris nichil religiosius con¬
fecdationis uinculo erat. noueq nuptȩ
farreũ p̃ferebant. Agrũ: male colore cen¬
siorũ probrũ iudicabatur. atq ut refert
et locupletes dicebantur loci: hoc ẽ. agri
plenos. Pecunia ip̃a apecore appellaba¬
tur. oẽ. nc̃ in tabulis censorus pascua di¬
cuntur omĩa ex quibus popłs reditus hã¬

Expanded text:
ugum vocabatur, quod uno iugo boum in die exarari posset; actus, in quo boves agerentur cum aratro uno impetu iusto. hic erat CXX pedum duplicatusque in longitudinem iugerum faciebat. dona amplissima imperatorum ac fortium civium quantum quis uno die plurimum circumaravisset, item quartarii farris aut heminae, conferente populo. cognomina etiam prima inde: Pilumni, qui pilum pistrinis invenerat, Pisonis a pisendo, iam Fabiorum , Lentulorum, Ciceronum, ut quisque aliquod optime genus sereret. Iuniorum e familia Bubulcum nominarunt, qui bubus optime utebatur. quin et in sacris nihil religiosius confarreationis vinculo erat, novaeque nuptae farreum praeferebant. agrum male colere censorium probrum iudicabatur, atque, ut refert et locupletes dicebant loci, hoc est agri, plenos. pecunia ipsa a pecore appellabatur. etiam nunc in tabulis censoriis pascua dicuntur omnia, ex quibus populus reditus ha
Abbreviated transcription (Latin):
umq firmitati. Alica ad ulterina fit
marime exea quȩ in africa degenerat.
Latiores spice eiꝰ nigrioresq. et preiu
stipula. Pisunt cũ harena. & sic quoq
dificulter conterunt utriculos. fitq
diuidia nudi mensura. Posteaq gyp¬
si pars quarta inspargitur. atq ut
coheserit farinario cribro subcernunt.
Que in eo remansit exceptitia appella¬
tur et grandissima est. Rursusq tran¬
sit. altiore ceruitur et secundaria uo¬
cũ rite cribraria que simili mͦ intertio
remansit. eribro angu. stissimo. et
t harenas transmutente. Alia ratio
ubiq ad ulterandi. Extritico candi¬
dissina et grandissima eligunt gra¬
na. ac semicocta mollis postea arȩ¬
faciunt sole. admitum rursusq leuiter
aspsa molis frangunt. Exrea pulchriꝰ
quã etritico fit grana cũ quãuis id ali¬
cȩ uitium sit. Candorẽ aũt ⁊ ꝓcreta lac¬
tis in cocti mixtura confert.

Expanded text:
umque firmitati umque firmitati maxime quidem e zea, quae in Africa degenerat. latiores eius spicae nigrioresque et brevi stipula. pisunt cum harena et sic quoque difficulter deterunt utriculos, fitque dimidia nudi mensura, posteaque gypsi pars quarta inspergitur atque, ut cohaesit, farinario cribro subcernunt. quae in eo remansit, excepticia appellatur et grandissima est. rursus, quae transit, artiore cernitur et secundaria vocatur, item cribraria, quae simili modo in tertio remansit cribro angustissimo et tantum harenas transmittente. 116 alia ratio ubique adulterandi ex tritico: candidissima et grandissima eligunt grana ac semicocta in ollis postea arefaciunt sole ad dimidium rursusque leviter adspersa molis frangunt. ex zea pulchrius quam e tritico fit tragum, quamvis id alicae vitium sit. candorem autem ei pro creta lactis incocti mixtura confert.
Abbreviated transcription (Latin):
aucit. A lica fit e dea quã sem̃ appela¬
uimus. Tunditur granũ eiꝰ impila lg¬
nea uł lapidis duricia conterit᷑ nobi¬
lius. Notũ est pilo iunctorũ penasi
in tunicis. Iterũ usdem armam̃tis inda¬
ta conciditur medulla. Ita fiunt alic
tria geuera. Minimũ ac secundarium.
grandissim̃ uͦ apherema appellarat.
nundũ habent candorẽ suũ quo p̃cellim
Iam tamĩ alexandrine p̃ferunt᷑. Postea
mirum dictu ad miscetur creta. quȩ
transit incorpus. colorẽq et teneritatẽ
adfert. Inuenit᷑ hȩc int̃ puteolos et ne¬
apolim in colle edeucoges appellato. Ex¬
tatq diui augusti decretũ. quo anno¬
ad uicina milia neapolitanis. ꝓ eo nu¬
merari iussit. efisco suo coloniã deducẽs
capuam. Ad iecitq causa afferendi. qm̃
negassent campani alicã confici sine
eo metallo posse. Ineodem repꝑitur et
sulpbur. emicantq fontes araxi. oculoꝵ
claritati ⁊ uulnerũ medicinȩ. denti¬

Expanded text:
ducit. <2> Alica fit e zea, quam semen appelladucit. <2> Alica fit e zea, quam semen appellavimus. tunditur granum eius in pila lignea, ne lapidis duritia conterat, mobili, ut notum est, pilo vinctorum poenali inde tunicis iterum isdem armamentis nudata conciditur medulla. ita fiunt alicae tria genera: minimum ac secundarium, grandissimum vero aphaerema appellant. 113 nondum habent candorem suum, quo praecellunt, iam tamen Alexandrinae praeferuntur. postea, mirum dictu, admiscetur creta, quae transit in corpus coloremque et teneritatem adfert. invenitur haec inter Puteolos et Neapolim in colle Leucogaeo appellato, extatque divi Augusti decretum, quo annua ducena milia Neapolitanis pro eo numerari iussit e fisco suo, colonial deducens Capuam, adiecitque causam adserendi, quoniam negassent Campani alicam confici sine eo metallo posse. — In eodem reperitur et sulpur, emicantque fontes Araxi oculorum claritati et volnerum medicinae denti
Abbreviated transcription (Latin):
Se inter pͥma dicatur et alicȩ ratio.
Prestantissime saluberrimeq palmam
frugum indubitant̃ italia contingit.
Fit sine dubio e inegypto: s admodum
ꝑuenda. l nitalia uͦ pluribus locis. sicut
ueronensi. pisarioq agro. Incãpania tũ
laudatissunꝰ campus est subiacens mon¬
tibus ninbosis. totis qͥden .xl.¬
dicat᷑. puluerea sũma. inferior bibula.
et pumicis uice fistulas. Montiũ ꝙͦ cus
pa inbonũ cedit. Crebros enĩ imbres ꝑ¬
colat atꝙ transmittit. nec dilui aut ma¬
dece uoluit ꝓpt̾ felicitatẽ culturȩ ẜ adẽ
acceptũ himorẽ. nulł fontibus reddit¬
tra s uice si temperat. & coquens in¬
tra se uice fusi continet. Seritur toto
aumno panico semel bis ferre qr. tamen
uere segetes quȩ interqueuere Randũt
tose modo satiorẽ satiuã. Ad es terra ñ
cessat parere. Unde uulgo dictũ plus
tur le uora uia aputroq latere com¬
selari apuo eols. e que acumis capua

Expanded text:
Sed inter prima dicatur et alicae ratio Sed inter prima dicatur et alicae ratio praestantissimae saluberrimaeque, quae palma frugum indubitata Italiae contingit. fit sine dubio et in Aegypto, sed admodum spernenda, in Italia vero pluribus locis, sicut Veronensi Pisanoque agro, in Campania tamen laudatissima. campus est subiacens montibus nidicatur, pulverea summa, inferior bibula et pumicis fistulans vice. Montium quoque culpa in bonum cedit, crebros enim imbres percolat atque transmittit, nec diluit aut madore volvit propter facilitatem culturae. Eadem acceptum humorem nullis fontibus reddit, sed temperat et concoquens intra se vice succi continet. Seritur toto anno, panico semel , bis farre. et tamen vere segetes, quae interquievere, fundunt rosam odoratiorem sativa. adeo terra non cessat parere, unde volgo dictum, plustur Leboriae via ab utroque latere consulari , quae a Puteolis et quae a Cumis Capuam
Abbreviated transcription (Latin):
nera transeunte cura. Durat. suo pice¬
no ipanis inuentione gr̃a. ex alice ma.¬
teria cũ nouẽ diebus macerato. decu¬
mo ad speciem tracta es ubi tc̃ uue pas¬
se suco postea infurnis ollis inditũ que
rumpantur ibi torrent. sieq ẽ. ex eo cy¬
bus nͥ made facto. qͦd fit lacte maxune
Distores romȩ nõ fuere apꝑsicũ itium.
usq bellũ annis aburbe condita suꝑ¬
quirites. mulierũq id opus erat. sic̃ enã¬
nc̃ implurimis gentium. Artoptasiam plan¬
tus appellat infabula quã aurulariã scrip¬
sit. magna obid concertatione eruditorũ
anius. uersus poeta sit illiꝰ. Certũq fit ater
capitonis sententia tostũ panẽ laurioribꝰ
coquere solitos. pistoresq tm̃ eos qͥ far pi¬
sebant nominatos. Nec cocisios uͦ habebãt
inseruitiis. eosq ex macello conducebant.
Igallie setis equorũ ĩnuenere. hispaniȩ
lino excussoria & opollinaria. egyprs
papyro atq iuinco. de alica

Expanded text:
nera transeunte cura. durat sua Picenera transeunte cura. durat sua Piceno in panis inventione gratia ex alicae materia. eum novem diebus maceratum decumo ad speciem tractae subigunt uvae passae suco, postea in furnis ollis inditum, quae rumpantur ibi, torrent. neque est ex eo cibus nisi madefacto, quod fit lacte maxime istores Romae non fuere ad Persicum usque bellum annis ab urbe condita sQuirites, mulierumque id opus maxime eranunc in plurimis gentium. artoptas iam Plautus appellat in fabula, quam Aululariam inscripsit, magna ob id concertatione eruditorum, an is versus poetae sit illius, 108 certumque fit Atei Capitonis sententia cocos tum panem lautioribus coquere solitos, pistoresque tantum eos, qui far pisebant, nominatos. nec cocos vero habebant in servitiis, eosque ex macello conducebant. Galliae saetis equorum invenere, Hispaniae lino excussoria et pollinaria, Aegyptus papyro atque iunco. xxix 109
Abbreviated transcription (Latin):
ferm̃tum fit ex ip̃a farina quȩ subigi¬
tur pͥquã addatur sal. ad pultis mo¬
dũ. decocta et relicta donec acescat.
Uulgo uͦ nec sufferuere faciunt: s tantũ
pridie adseruata materia utuntur. palãq
naturã est acore ferm̃tari. sic̾ et ualidio¬
ra eẽ. corpora. quȩ ferm̃tato pane alun¬
tur. Quippe cũ apud ueteres pondero¬
sissimo cuiq tritico p̃cipua salubritas
anis ipsius uaria gen̾a ꝑsequi suꝑ¬
uacuũ uidetur. alia subosonis appel¬
lari ut uostreari. alia adeliciis ut arto¬
lagani alia afestinatione ut sceptrice.
Nec non ad coquendi ratione ut furna¬
cei. uł artopticei. aut in elibanis cocti.
thͥon pridem etiam epartis ad uecto quẽ
ad quaticum uocant qm̃ aqua trahitur.
atenuȩ rispongiosa in anitate alii parthicũ.
siliginis. bonitate cribri et tenu¬
itate ert constat. Quidã ex ouis aut
lacte subigunt. Butiro uero g̃s .ꝙ̃.
pacate. ad oꝑis pistorii ge¬

Expanded text:
fermentum fit ex ipsa farina, quae subigifermentum fit ex ipsa farina, quae subigitur, priusquam addatur sal, ad pultis modum decocta et relicta, donec acescat. vulgo vero nec suffervefaciunt, sed tantum pridie adservata materia utuntur, palamque est naturam acore fermentari, sicut evalidiora esse corpora, quae fermentato pane alantur, quippe cum apud veteres ponderosissimo cuique tritico praecipua salubritas anis ipsius varia genera persequi supervacuum videtur, alias ab opsoniis appellati, ut ostrearii, alias a deliciis, ut artolagani, alias a festinatione, ut speustici, nec non a coquendi ratione, ut furnacei vel artopticii aut in clibanis cocti, non pridem etiam e Parthis invecto quem aquaticum vocant, quoniam aqua trahitur ad tenuem et spongiosam inanitatem, alii Parthicum. siliginis bonitate et cribri tenuitate constat. quidam ex ovis aut lacte subigunt, butyro vero gentes etiam pacatae, ad operis pistorii ge
Abbreviated transcription (Latin):
cum aquis minime. qm̃ infolia exeunt.
uetant ea int̾ uites arboresue frugi¬
feras seri. terrã emactari hoc satu ex¬
istimãtes. Ilili p̃cipuus ad ferm̃ta usus.
emusto subacti in annuum tempros.¬
ionle fit et tritici ip̃iꝰ furfuribus
muiutis et optinus emusto albo tri¬
duo maturato subactis ac sole siccatis.
iñ pastillos inpane faciendo cũ simi lagi
ne senuns ferue faciunt. atq ita fariꝰ¬
ne miscent. sic optimũ panẽ fieri arbi¬
trantes. Greci inbinos et semodios farme
satis. ẽẽ. beses ferm̃ti constituere. Et
hec quidem gen̾a. iundemiis tãtum
fiunt. Quo libeat uͦ tẽpore ex aqua orde¬
oq bilibres offe ferm̃ti foco uł fictili
patena torrentur cinere et carbone. usq
dũ rubeant. Postea oꝑunt᷑ in uasis donec
acescant. Hunc ferm̃tũ diluitur. Cum
fieret aut panis ordeaceus. herui aut
cicercule farmȩ ip̃e ferm̃tabatur. iꝰtũ
erat due librȩ inquinq semodios. Nẽ

Expanded text:
cum aquis minime, cum in folia exeunt . cum aquis minime, cum in folia exeunt . vetant ea inter vites arboresve frugiferas seri, terram emaciari hoc satu existimantes. Mili praecipuus ad fermenta usus e musto subacti in annuum tempus.e tritici ipsius furfuribus minutis et optimis e musto albo triduo maceratis, subactis ac sole siccatis. inde pane seminis fervefaciunt atque ita farinae miscent, sic optimum panem fieri arbitrantes. Graeci in binos semodios farinae satis esse bessem fermenti constituere. 103 et haec quidem genera vindemiis tantum fiunt; quo libeat vero tempore ex aqua hordeoque bilibres offae ferventi foco vel fictili patina torrentur cinere et carbone, usque dum rubeant. postea operiuntur in vasis, donec acescant. hinc fermentum diluitur. cum fieret autem panis hordeacius, ervi aut cicerculae farina ipse fermentabatur; iustum erat II librae in V semodios. 104 nunc
Abbreviated transcription (Latin):
in calida maceratã exporrigi. dem con¬
fricari efrigida mergi ut palee fluctu¬
antur. iterumq exporrigi in sole suꝑ¬
linrtea. Qs nisi festinato ꝑagatur. larido.
colore muntescere. Et ip̃a aũt quȩ eualiũ¬
tur uariam pistrinarũ rationẽ habent.
Acus uocatur. cum ꝑse pisatur spica.
tantũ aurificũ adusus. Si uͦ marea:
teritur cum stipula palea. &. maiore
terrarum parte ad pabula uim̃torũ.
O ili et panici et sisime purgam̃ta ad¬
pludã uocant. ⁊ alibi aliis nominibus.¬
Iilio campania p̃cipue gaudet. pultẽq
candidam exeo facit. Fit et panis pre¬
dulcis. Sarmatarũ q gentes hãc ma¬
xime pulte aluntur. et cruda etiam
farina. equino lacte uł sanguine cru¬
ris uenis admixto. E thiopes ñ aliam
nia utitur. S et circũpadana italia
addita faba sine qua pontice gentes
nullũ panico p̃ferunt cibum. Cȩtera
estiua frum̃ta rigius magis etiam
qũa imbribus gaudent. Miliũ et pani¬

Expanded text:
in calida maceratam exporrigi, dein conin calida maceratam exporrigi, dein confricari et frigida mergi, ut paleae fluctuentur, iterumqlintea, quod nisi festinato peragatur, lurido colore mucescere. 99 et ipsa autem, quae evalluntur, variam pistrinarum rationem habent. acus vocatur, cum per se pisitur spica tantum, aurificum ad usus, si vero in area teritur cum stipula, palea, in maiore terrarum parte ad pabula iumentorum. mili et panici et sesamae purgamenta adpludam vocant et alibi aliis nominibus.Milio Campania praecipue gaudet pultemque candidam ex eo facit. fit et panis praedulcis. Sarmatarum quoque gentes hac maxime pulte aluntur et cruda etiam farina, equino lacte vel sanguine e cruris venis admixto. Aethiopes non aliam nia utitur, sed et circumpadana Italia addita faba, sine qua . . . . Ponticae gentes nullum panico praeferunt cibum. — Cetera aestiva frumenta riguis magis etiam quam imbribus gaudent , milium et pani
Abbreviated transcription (Latin):
idemq erat nisi pinguis eẽt qͦd apud
nos uocant trionũ medicaminibus
ad num̾andũ potius quã frugibys.
÷et orminũ agretis dictum. s cimino
simile. Seritur cum sisima hec et tiri¬
one. Nullũ aĩal uescitur iurentibus.
om̃iũ. Facilis quippe et ruria spicã
farris tosti pisente pilo p̃ferrata fistula
serrata et stella intus denticulata. aut
si interiti pisant concidantur grana fer¬
rũq frangatur. Maior pars italie ru¬
ido utitur pilo. rotis etiam quib aquas
uerset orbiter & molat. De ipsa ratione
pisendi magonis p̃ponet᷑ sententia. T̃ ri¬
ticũ añte ꝑfundi aqua multa iubet.
postea euelli. dein sole siccatũ pila repe¬
ti. Simili mͦ ordeum. huiꝰ sextarios.xrͣ.
spargi duobus sextariis aque. Lentem
torrere prius. demn cũ furfuribꝰ leuiter
pisi. aut addito insextarios xx. lateris
crudi frusto. et harene semodio. E ruili¬
am isdem modis quibus lentẽ. Sisuam

Expanded text:
idemque erat, nisi pinguius esset, quod apud idemque erat, nisi pinguius esset, quod apud nos vocant irionem, medicaminibus adnumerandum potius quam frugibus. et horminum Graecis dictum, sed cumino simile; seritur cum sesama. hac et irione nullum animal vescitur virentibus. omnium facilis, quippe Etruria spicam farris tosti pisente pilo praeferrato fistula serrata et stella intus denticulata, ut, si intenti pisant, concidantur grana ferrumque frangatur. maior pars Italiae nudo utitur pilo, rotis etiam, quas aqua verset, obiter et mola. de ipsa ratione pisendi Magonis proponemus sententiam: triticum ante perfundi aqua multa iubet, postea evalli, dein sole siccatum in pila repeti, simili modo hordeum. huius sextarios XX spargi II sextariis aquae. lentem torreri prius, dein cum furfuribus leviter pisi aut addito in sextarios XX lateris crudi frusto et harenae semodio. erviliam iisdem modis, quibus lentem. sesamam
Abbreviated transcription (Latin):
tilisq. Far sine arista est. Itẽ syligo. ex¬
cepta ea quȩ laconica appellatur. Adici¬
& tragos. Externa omĩa aboriente in¬
uectȩ orira similia. Tiphe &pisa eiꝰde
generis. exqua fit in nr̃o orbe orira.
apud grecos ẽ. &. yxia. traduntq eã
typben. cũ sint degeneres redire ad
frum̃tũ si piste serantur. Nec ꝓtinus.
Ritico nichil est fertilius. Hoc eina¬
tura tribuit. qm̃ es maxime alebat
hominẽ. ut pote cũ emodio sisit aptũ
solum quale. inbizatio. africȩ campo
centeni quinquageni modii reddant᷑.
Misit ex eo loco diuo augusto ꝓcurator
eius ex uno grano uix credibile dic¬
ni similiter. ecc. Lx. stipulas ex uno
grano. Cũ centesimo quidem et le¬
ontini siciliȩ campifundunt. aliiq
et tota boenca. et inpͥmis egyptus
fertilissima tritici gen̾a. ramosum
aut qͦd centigraniũ uocant. Inuentꝰ
faciunt. Color eiꝰ candidus. Huic
simile est masia greciaq erisunum.

Expanded text:
tilisque. 93 Far sine arista est, item siligo, extilisque. 93 Far sine arista est, item siligo, excepta quae Laconica appellatur. adici tragos, externa omnia, ab oriente invectae oryzae similia. tiphe et ipsa eiusdem est generis, ex qua fit in nostro orbe oryza. apud Graecos est et zea, traduntque eam ac tiphen, cum sint degeneres, redire ad frumentum, si pistae serantur, nec protinus, ritico nihil est fertilius — hoc ei natura tribuit, quoniam eo maxime alebat hominem —, utpote cum e modio, si sit aptum solum, quale in Byzacio Africae campo, centeni quinquageni modii reddantur. misit ex eo loco divo Augusto procurator eius ex uno grano, vix credibile dicni similiter CCCLX stipulas ex uno grano. cum centesimo quidem et Leontini Siciliae campi fundunt aliique et tota Baetica et in primis Aegyptus. fertilissima tritici genera ramosum ac quod centigranium vocant. inventus faciunt; colos eius candidus. huic simile est in Asia Graeciaque erysimum,