comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um misisset ipse etatis excusatione. usus esset. Ita cum maxi¬
mis eum rebus liberares. ꝑ paruam inimicicie culpam relinque¬
bas. Itaq: non solum in eum non animaduertisti. sed omni me¬
tu liberauisti. hospitem agnousti. regem reliquisti. Neq enĩ
ille odio tui progressus est: sed errore: cõmuni lapsus est. Is
rex quem senatus hoc nomine sepe honorificentissimis de¬
cretis appesauisset: quiq illum ordinem ab adolescentia gra¬
uissimum sanctissimumq duxisset. Iisdem rebus est ꝑturba¬
tus bomo longinquus & alienigena: quibus nos in media'
re.p. nati semꝑq uersati: cum audisset senatus consentien¬
tis autoritate arma esse sumpta: consulibus .P. R. tribunis
I tur animo: et ut uir huic lmperio amicissimus. de salute. rei .p
extimescebat. In qua etiam suam ẽẽ inclusam uidebat. In sum¬
mo tamen timore. quiescendum sibi ẽẽ arbitrabatur. Maxxĩe

Expanded text:
um misisset, ipse aetatis excusatione usus esset. ita cum maxium misisset, ipse aetatis excusatione usus esset. ita cum maximis eum rebus liberares, perparvam culpam relinquebas. itaque non solum in eum non animadvertisti sed omni metu liberavisti, hospitem agnovisti, regem reliquisti. neque enim ille odio tui progressus, sed errore communi lapsus est. is rex quem senatus hoc nomine saepe honorificentissimis decretis appellavisset, quique illum ordinem ab adulescentia gravissimum sanctissimumque duxisset, isdem rebus est perturbatus homo longinquus et alienigena quibus nos in media re publica nati semperque versati. cum audiret senatus consentientis auctoritate arma sumpta, consulibus, praetoribus, trtur animo et vir huic imperio amicissimus de salute populi Romani extimescebat, in qua etiam suam esse inclusam videbat. in summo tamen timore quiescendum esse arbitrabatur. maxime
Abbreviated transcription (Latin):
rato animo facile fictum crimen insideret. Quam obrem
hoc nos primum metu Cesar ꝑfidem & constantiam et clemẽ¬
tiam tuam libera. ne residere inte ullam partem iracundie
suspicemur. ꝑdextram illam te oro: quam regi deiotaro ho¬
spes hospiti porrexisti: Istam inquam dexteram. non tam
in bellis nec in prelus. q̃ in promissis et fide firmiorem. Tu illiꝰ
domum inire tu uetus officium reuocare uoluisti. te eius du
penates acceperunt. te amicum et placatum deiotari regis
are fociq uiderunt. Tu facile exorari Cesar tum semel exo¬
rari soles. Nemo unqͣte placaiue inimieus qui ullas resedisse
in te simultatis reliquias senserit. Quãꝗͣ cui sunt inaudite cum
deiotaro querele tue: Nunꝗͣ tu illum accusaiusti ut hostem. sed
ut amicum officio parum functum quod propensior in pompeis
amicitiam fuisset. ꝗͣ in tuam: cum tamen ip̃i regi ueniam te da¬
turum fuisse dicebas. si cum auxilia pompeio. uel si etiam fili¬

Expanded text:
rato animo facile fictum crimen insideret. quam ob rem rato animo facile fictum crimen insideret. quam ob rem hoc nos primum metu, Caesar, per fidem et constantiam et clementiam tuam libera, ne residere in te ullam partem iracundiae suspicemur. per dexteram istam te oro quam regi Deiotaro hospes hospiti porrexisti, istam, inquam, dexteram non tam in bellis neque in proeliis quam in promissis et fide firmiorem. tu illius domum inire, tu vetus hospitium renovare voluisti; te eius di penates acceperunt, te amicum et placatum Deiotari regis arae focique viderunt. cum facile orari, Caesar, tum semel exorari soles. nemo umquam te placavit inimicus qui ullas resedisse in te simultatis reliquias senserit. quamquam cui sunt inauditae cum Deiotaro querelae tuae? numquam tu illum accusavisti ut hostem, sed ut amicum officio parum functum, quod propensior in Cn. Pompei amicitiam fuisset quam in tuam: cui tamen ipsi rei veniam te daturum fuisse dicebas, si tum auxilia Pompeio vel si etiam fili
Abbreviated transcription (Latin):
Rbellis consumptam ẽẽ meminisset: Spectarem curiam intue¬
rer forum: celum deniq contestarer ipsum. sic cum deorum in
niam angustiora parietes faciunt. actioq maxime. caue debilita¬
tur loco: tuum Cesar est: qui pro multis sepe dixisti:quid mihi
nunc anumi sit. ad te ipsum referre: quo facilius tum equitas
tua. tum audiendi diligentia: minuat hanc ꝑturbationem
meam. Sed ante quidem ꝗͣ de accusatione ipsa dicam de accu¬
satorum spe pauca dicam: Iui cum uideantur neq ingenio nͨ
usu. nec exercitatione rerum ualere:tamen ad hanc causam nõ
sine aliqua spe et cogitatione uenerunt.Iratum te regi deiota¬
ro fuisse. non erant nescu. Affectum illum quibusdam in com¬
modis & detrimentis ꝑꝑ offensionem animi tui meminerant. teq
tum huic iratum tum sibi amicum ẽẽ cognouerant. Iuodq ap̃¬
te ipsum de tuo ꝑiculo dicerent fore putabant ut in exulce¬

Expanded text:
Romani bellis consumptam esse meminisset? spectarem curiam, intueRomani bellis consumptam esse meminisset? spectarem curiam, intuerer forum, caelum denique testarer ipsum. sic, cum niam angustiora parietes faciunt actioque maximae causae debilitatur loco, tuum est, Caesar, qui pro multis saepe dixisti, quid mihi nunc animi sit ad te ipsum referre, quo facilius cum aequitas tua tum audiendi diligentia minuat hanc perturbationem meam. sed ante quam de accusatione ipsa dico, de accusatorum spe pauca dicam; qui cum videantur neque ingenio neque usu atque exercitatione rerum valere, tamen ad hanc causam non sine aliqua spe et cogitatione venerunt. iratum te regi Deiotaro fuisse non erant nescii; adfectum illum quibusdam incommodis et detrimentis propter offensionem animi tui meminerant, teque cum huic iratum, tum sibi amicum esse cognoverant, quodque apud ipsum te de tuo periculo dicerent, fore putabant ut in exulce
Abbreviated transcription (Latin):
qui sui ꝑiculi uidex nonsibi se equiorem ꝗͣreo prebeat. Sed tua
Cesar prestas singularisq natura. hunc mihi metum minuit..
Non enim tam timeo quid tu de rege de iotaro: ꝗͣ intelligo quid
de te ceteros uelis iudicare. Moueor etiam loci uel uocis ipuis in¬
solentia. quod tantam causam quanta nulla unꝗͣ in discepta¬
tione uersata est: dico intra domesticos parietes: dico extra
conuentum. &: eam frequentiam. in qua oratorum studia ni¬
ti solent. in tuis oculis. in tuo ore uultuq acquiesco: te unum
intueor. ad te unum spectat omnis oratio: que ad spem mihi¬
obtinende ueritatis grauissima sunt ad motum animi & ad om¬
nem lipetum dicendi contentionemq leuiora. H anc enim . G.
cesar causam si in foro dicerem: eodem audiente & disceptante.
te. quantam mihi alacritatem populi. R. concursus afferret:
Quis enim cuus ei regi non faueret. cuius omnem etatem in populi

Expanded text:
qui sui periculi iudex non sibi se aequiorem quam reo praebeat. sed tua, qui sui periculi iudex non sibi se aequiorem quam reo praebeat. sed tua, Caesar, praestans singularisque natura hunc mihi metum minuit. non enim tam timeo quid tu de rege Deiotaro, quam intellego quid de te ceteros velis iudicare. moveor etiam loci ipsius insolentia, quod tantam causam quanta nulla umquam in disceptatione versata est dico intra domesticos parietes, dico extra conventum et eam frequentiam in qua oratorum studia niti solent: in tuis oculis, in tuo ore voltuque acquiesco, te unum intueor, ad te unum omnis spectat oratio: quae mihi ad spem obtinendae veritatis gravissima sunt, ad motum animi et ad omnem impetum dicendi contentionemque leviora. hanc enim, C. Caesar, causam si in foro dicerem eodem audiente et disceptante te, quantam mihi alacritatem populi Romani concursus adferret! quis enim civis ei regi non faveret cuius omnem aetatem in populi
Abbreviated transcription (Latin):
ineuntis etatis ab impietate et ascelere duxerit: ac inde seruũ
corruptum premuis ad accusandum dominum Impulerit: &¬
a legatorum pedibus abduxerit. Fugitiuos autem dominum
accusantes: et dominum absentem: et dominum amicissimum
nr̃e rei .p. cum hos uidebam: cum uerba audiebam non tam
afflictam regiam conditionem dolebam ꝗͣde fortunis cõmu¬
nibus extimescebam. Nam cum more maiorum de seruo in do¬
minum nec de tormentis quidem queri liceat: in qua questi¬
one dolor elicere ueram uocem posset etiam ab inuito. extortus
est seruus: qui quem in eculeo appellare. non posset. eum accuset
solitus. Perturbat me .G. Cesar etiam illud interdum. quod cũ¬
tamen te penitus recognoui. timere desino. Re iniquum enĩ
est. sed tua sapientia fit equissimum. Nam dicere apud eum
de ficnore: cuius contra uitam: consilium facinoris inisse argua¬
re. cum ꝑ se ipsum consideres graue est. Nemo enim fere est

Expanded text:
ineuntis aetatis ab impietate et ab scelere duxerit; avi servum ineuntis aetatis ab impietate et ab scelere duxerit; avi servum corruptum praemiis ad accusandum dominum impulerit, a legatorum pedibus abduxerit. fugitivi autem dominum accusantis et dominum absentem et dominum amicissimum nostrae rei publicae cum os videbam, cum verba audiebam, non tam adflictam regiam condicionem dolebam quam de fortunis communibus extimescebam. nam cum more maiorum de servo in dominum ne tormentis quidem quaeri liceat, in qua quaestione dolor elicere veram vocem possit etiam ab invito, exortus est servus qui, quem in eculeo appellare non posset, eum accuset solutus. perturbat me, C. Caesar, etiam illud interdum quod tamen, cum te penitus recognovi, timere desino: re enim iniquum est, sed tua sapientia fit aequissimum. nam dicere apud eum de facinore contra cuius vitam consilium facinoris inisse arguare, cum per se ipsum consideres, grave est; nemo enim fere est
Abbreviated transcription (Latin):
UM IN OMNIBUS CAUSIS ORAUIORIB
e Cesar initio dicendi cominoueri soleam ue¬
hementius. ꝗͣ uidetur uel usus uel etas mea
postulare: tum in hac caua ita me multa per¬
turbant: ut quantum mea fides studii mi¬
hi afferat: ad salutem regis deiotari defendendam tantum¬
mihi facultatis timor detrahat. Primum dico pro capite for¬
tunisq regis deiotari: quod ipsum si iniquum non est in tuo
dun taxat ꝑiculo tamen est ita inusitatum regem capitis
reum eẽ. ut ante hoc tempus nonsit auditum. Deinde eum
regem quem ornare aña cuncto cum senatu solebamus proper¬
petius eius in nostram rem .p. meriti s. nunc contra atrocissimũ
crimen cogor defendere. Accedit ut accusatorum alterius
crudelitatẽ. alterius indignitate pturber. Crudelem castorem¬
ne dicam sceleratum et Impium qui nepos auum in discrimen¬
capitis adduxerit adolescentieq sue terrorem intulerit ei.cu¬
ius senectutem tueri et regere debebat. commendationemq

Expanded text:
um in omnibus causis gravioribus, C. Caesar, initio dicendi commoveri soleam vehementius quam videtur vel usus vel aetas mea postulare, tum in hac causa ita multa me perturbant ut, quantum mea fides studi mihi adferat ad salutem regis Deiotari defendendam, tantum facultatis timor detrahat. primum dico pro capite fortunisque regis, quod ipsum, etsi non iniquum est in tuo dumtaxat periculo, tamen est ita inusitatum, regem reum capitis esse, ut ante hoc tempus non sit auditum. deinde eum regem quem ornare antea cuncto cum senatu solebam pro perpetuis eius in nostram rem publicam meritis, nunc contra atrocissimum crimen cogor defendere. accedit ut accusatorum alterius crudelitate, alterius indignitate conturber. crudelis Castone dicam sceleratum et impium, qui nepos avum in capitis discrimen adduxerit adulescentiaeque suae terrorem intulerit ei cuius senectutem tueri et tegere debebat, commendationemque
Abbreviated transcription (Latin):
ius. ꝗͣ ut possis nec natura meluis ꝗͣuelis conseruare qͣ plurimos
Longiorem orationem caua forsitan postulat tua certe natura
breuiorem. Quare cum utilius esse arbitrer te ipsum qͣ aut me
aut quẽꝙͣ loqui tecum. finem iam faciam. Tantum te ipsum acd¬
monebo si illi absenti salutem dederis presentibus his omnibꝰ¬
te daturum.

Expanded text:
ius quam ut possis, nec natura melius quam ut velis servare quam plurimos. ius quam ut possis, nec natura melius quam ut velis servare quam plurimos. longiorem orationem causa forsitan postulet, tua certe natura breviorem. qua re cum utilius esse arbitrer te ipsum quam aut me aut quemquam loqui tecum, finem iam faciam: tantum te admonebo, si illi absenti salutem dederis, praesentibus te his daturum.
Abbreviated transcription (Latin):
monitus officio cum utrisq his dederis tres fratres optimos et inte¬
gerrimos. nonsolum sibi ip̃os. nec his tot. ac talibus uiris. nec nob̃
necessariis. sed etiam rei .p. condonaueris: Fac igitur quod de
homine nobilissimo et clarissimo. in marcello restituto fecisti nu¬
per in curia. nunc idem in foro de optimis et huic omni frequen¬
tie probatissimis fribus ut concessisti illun senatui sie da hunc
populo: cuius uoluntatem clarissimam semꝑ hũisti. Et si ille
dies tibi gloriosissimus. et populo. ro gratissimus fuit. noli obse¬
cro dubitare .G. Cesar similem illi glorie laudem qͣ sepissime
querere. Nihil est enim tam populare ꝗͣ bonitas. Nulla de uir¬
tutibus tuis plurimis nec admirabilior nec gratior misericor¬
dia est. homines enim ad deos nulla re propius accedunt q̃
salutem hominibus dando. Nihil enim ht̃ nec fortuna tua ma¬

Expanded text:
monitus officio cum utrisque his dederis, tris fratres optimos et intemonitus officio cum utrisque his dederis, tris fratres optimos et integerrimos non solum sibi ipsos neque his tot talibus viris neque nobis necessariis tuis sed etiam rei publicae condonaveris. fac igitur, quod de homine nobilissimo et clarissimo fecisti nuper in curia, nunc idem in foro de optimis et huic omni frequentiae probatissimis fratribus. ut concessisti illum senatui, sic da hunc populo, cuius voluntatem carissimam semper habuisti, et, si ille dies tibi gloriosissimus, populo Romano gratissimus fuit, noli, obsecro, dubitare, C. Caesar, similem illi gloriae laudem quam saepissime quaerere. nihil est tam populare quam bonitas, nulla de virtutibus tuis plurimis nec admirabilior nec gratior misericordia est. homines enim ad deos nulla re propius accedunt quam salutem hominibus dando. nihil habet nec fortuna tua ma
Abbreviated transcription (Latin):
& pene conflatum in hac prope equalitate. fraterna non noue¬
rit: qui hoc non sentiat: quid ius prius futurum fuisse: ꝗͣ ut hi
fratres diuersas sententias fortunasq sequerentur: Soluntate igitur
om̃s tecum fuerunt: tempestate. ereptus est. unus. qui si consilio id
fecisset esset eorum similis. quos tu tamen saluos ẽẽ uoliusti. Sed
ierit adbellum: dissenserit. non ate. solum: uerum etiam afratri¬
bus. hi te orant. tui equidem: cum tius omnibus negocus inter¬
essent.uemoria teneo qualis tum titus ligarius questor urba¬
nus fuerit erga te et dignitatem tuam. Sed parum est me hoc
animi qͣetiam ingenis tui: te aliquid de. huuis questoris officio co¬
gitantem. etiam de aliis quibusdam questoribus reminiscentem re¬
cordari. Hic igitur titus ligarius: qui tum nihil egit aliud non
enim hoc diuinabat nisi ut tu cum studiosum & bonum uirum
uidicares. N unc ate supplex fris salutem petit: quam hunis ad¬

Expanded text:
et paene conflatum in hac prope aequalitate fraterna noveet paene conflatum in hac prope aequalitate fraterna noverit qui hoc non sentiat, quidvis prius futurum fuisse quam ut hi fratres diversas sententias fortunasque sequerentur? voluntate igitur omnes tecum fuerunt: tempestate abreptus est unus qui, si consilio id fecisset, esset eorum similis quos tu tamen salvos esse voluisti. sed ierit ad bellum, dissenserit non a te solum verum etiam a fratribus: hi te orant tui. equidem, cum tuis omnibus negotiis interessem, memoria teneo qualis T. Ligarius quaestor urbanus fuerit erga te et dignitatem tuam. sed parum est me hoc animi, tum etiam ingeni tui—te aliquid de huius illo quaestorio officio, etiam de aliis quibusdam quaestoribus reminiscentem recordari. hic igitur T. Ligarius, qui tum nihil egit aliud—neque enim haec divinabat—nisi ut tui se studiosum et bonum virum iudicares, nunc a te supplex fratris salutem petit. quam huius ad
Abbreviated transcription (Latin):
ne si pie.si cum dolore faciunt moueant te horum lacrime
moueat pietas. moueat germanitas ualeat illa uox tua que
uicit. Te enim dicere audiebamus Nos om̃s aduersarios pu¬
tare. nisi qui nobiscum eent te omnes qui contra te non essent
tuos. Uides ne igitur hunc splendorem horumq: brocchorum
domum:hunc lucium marcum.G. Cesecium. lucium cornifi¬
cium hosce omnes equites ro. qui adsunt ueste mutata non
solum notos tibi. uerum etiam probatos uiros. tecum fuisse: At¬
his maxime irasceb.amur. et hos requirebamus. et his nonnulli
etiam minabantur. Conserua igitur tius suos. ut que admodũ
cetera que ate dicta sunt. sic hoc uerissimum reperiebatur.
Quodsi penitus ꝑficere potes concordiam ligariorum omnes tecũ¬
fratres uidicares fuisse. An põt quispiam dubitare quinsi.Q
ligarius in italia ẽẽ potiuisset in eadem sententia futurus fuerit
in qua fres fuerunt: Iuis est. qui horum consensum conspirantẽ

Expanded text:
ne, si pie, si cum dolore faciunt, moveant te horum lacrimae, ne, si pie, si cum dolore faciunt, moveant te horum lacrimae, moveat pietas, moveat germanitas; valeat tua vox illa quae vicit. te enim dicere audiebamus nos omnis adversarios putare, nisi qui nobiscum essent; te omnis qui contra te non essent tuos. videsne igitur hunc splendorem omnem, hanc Brocchorum domum, hunc L. Marcium, C. Caesetium, L. Corfidium, hos omnis equites Romanos qui adsunt veste mutata, non solum notos tibi verum etiam probatos viros. atque his irascebamur, hos requirebamus, his non nulli etiam minabantur. conserva igitur tuis suos ut, quem ad modum cetera quae dicta sunt a te, sic hoc verissimum reperiatur. quod si penitus perspicere posses concordiam Ligariorum, omnis fratres tecum iudicares fuisse. an potest quisquam dubitare quin, si Q. Ligarius in Italia esse potuisset, in eadem sententia futurus fuerit in qua fratres fuerunt? quis est qui horum consensum conspirantem
Abbreviated transcription (Latin):
interdum: qui tua liberalitate fruuntur. ꝗͣtu ipse qui illis tã
multa concedas. Sed uideo tamen apudte ut dixi causas ro¬
gantium ualere plusꝗͣ preces ab iisq te moueri maxxime: quorũ
iustissimum uideas dolorem in petendo in Q.ligario conseruan¬
do multum gratum quidem facies necessarus tuis.Sed hoc que¬
so considera quod soles. Possum tibi fortissimos uiros sabinos.
tibi probatissimos totumq agrum sabinum florem italie robur
rei ꝑ proponere. N osti optime homines. Animaduerte hoꝵ
omnium mesticiam & dolorem huius brocchi:de quo non du¬
bito quid existimes lacrimas squaloremq: ipuis & filii uides.
Quid de fratribus dicam: Noli Cesar putare de unius capite
nõs agere: aut tres ligaru tibi retinendi in ciuitate sunt:aut
tres ex ciuitate exterminandi. Quod uis exilium his est opta¬
tius ꝗͣ patria ꝗͣdomus. ꝗͣdu penates. uno illo exulante. si frater¬

Expanded text:
interdum qui tua liberalitate fruantur quam tu ipse qui illis tam interdum qui tua liberalitate fruantur quam tu ipse qui illis tam multa concedas; sed video tamen apud te, ut dixi, causas valere plus quam preces, ab eisque te moveri maxime quorum iustissimum videas dolorem in petendo. in Q. Ligario conservando multis tu quidem gratum facies necessariis tuis, sed hoc, quaeso, considera, quod soles. possum fortissimos viros, Sabinos, tibi probatissimos, totumque agrum Sabinum, florem Italiae ac robur rei publicae, proponere. Nosti optime homines. animadverte horum omnium maestitiam et dolorem; huius T. Brocchi de quo non dubito quid existimes lacrimas squaloremque ipsius et fili vides. quid de fratribus dicam? noli, Caesar, putare de unius capite nos agere: aut tres Ligarii retinendi in civitate sunt aut tres ex civitate exterminandi. quodvis exsilium his est optatius quam patria, quam domus, quam di penates, illo uno exsulante. si frater
Abbreviated transcription (Latin):
fectus. relictus in pace: bello oppressus. in eo non acerbus fuit tã¬
et si totus animo et studio tuus. ad uidicem sic agi solet. sed
ego ad parentem loquor. E rrauit temere fecit. penitet ad cle¬
mentiam tuam confugio: delicti ueniam peto: ut ignoscas:
oro. Si nemo impetrauit. arroganter. si plurimi suppliciter:
tu idemfer opem. qui spem dedisti. Ansperandi ligario cã
non sit cum mihi apud te locus sit etiam pro altero deprecã¬
di: Qͣ ꝗͣ nec in hac oratione. spes est posita caũe: nec in eo¬
rum studus qui ate proligario petunt tui necessaru.Uidi eĩ
et cognoui quid maxime spectares. cum pro alicuius salute
multi laborarent: causas apud te rogantium gratiores esse
ꝗͣ uultus. neq te spectare ꝗͣtuus eẽt necessariuis is qui te ora¬
ret: sed qua illiuis causa. pro qua laboraret. Itaq tribiusti
quidem tius ita multa: ut mihi eẽ beatiores illi uideantur

Expanded text:
rofectus, relictus in pace, bello oppressus, in eo ipso non acerbus, rofectus, relictus in pace, bello oppressus, in eo ipso non acerbus, totus animo et studio tuus. ad iudicem sic, sed ego apud parentem loquor: erravi, temere feci, paenitet; ad clementiam tuam confugio, delicti veniam peto, ut ignoscatur oro. si nemo impetravit, adroganter: si plurimi, tu idem fer opem qui spem dedisti. an sperandi de Ligario causa non erit, cum mihi apud te locus sit etiam pro altero deprecandi? quamquam nec in hac oratione spes est posita causae nec in eorum studiis qui a te pro Ligario petunt tui necessarii. vidi enim et cognovi quid maxime spectares, cum pro alicuius salute multi laborarent: causas apud te rogantium gratiosiores esse quam voltus, neque te spectare quam tuus esset necessarius is qui te oraret, sed quam illius pro quo laboraret. itaque tribuis tu quidem tuis ita multa ut mihi beatiores illi videantur
Abbreviated transcription (Latin):
ut nunc res sese habet non dubito quin hanc salutem ante¬
ponas illi uictorie. hec ego non dicerem tubero si aũt uos con¬
stantie ur̃e: aut Cesarem beneficu sui peniteret.Nunc quero
qui cesarem inimicis ur̃is iratum fore putetis: cum ignouerit sius
taq num tibi uideor in causa ligaru ẽẽ occupatus:num de euis
facto dicere: Ouicquid dixi ad unam summam referri uolo ł
humanitatis. uel clementie. uel misericordie tue.Cesar cauãs
egi multas. Et quidem tecum dum tenuit. te in foro ratio ho¬
norum tuorum:certe. nunꝗͣ hoc modo. Ignoscite ludices. ex¬
rauit. lapsus est non putauit si unꝗͣ post hac ad parentem
sic agi solet. ad uidices nonfecit. non cogitauit. falsi testes.
fictum crimen. Dic te Cesar defacto ligarii uidicem ẽẽ. Quibꝰ
in presidus fuerit quere taceo ne: hec quidem colligo. que
fortasse ualerent. etiam apud iudicem: legatus ante bellum ꝓ¬

Expanded text:
ut nunc se res habet, non dubito quin hanc salutem anteut nunc se res habet, non dubito quin hanc salutem anteponas illi victoriae. haec ego non dicerem, Tubero, si aut vos constantiae vestrae aut Caesarem benefici sui paeniteret. nunc quaero qui Caesarem vestris inimicis iratum fore putetis, cum ignoverit suis. itaque num tibi videor in causa Ligari esse occupatus, num de eius facto dicere? quicquid dixi, ad unam summam referri volo vel humanitatis vel clementiae vel misericordiae. causas, Caesar, egi multas equidem tecum, dum te in foro tenuit ratio honorum tuorum, certe numquam hoc modo: ignoscite, iudices; erravit, lapsus est, non putavit; si umquam posthac. ad parentem sic agi solet, ad iudices: non fecit, non cogitavit; falsi testes, fictum crimen. dic te, Caesar, de facto Ligari iudicem esse; quibus in praesidiis fuerit quaere: taceo, ne haec quidem conligo, quae fortasse valerent etiam apud iudicem: legatus ante bellum p
Abbreviated transcription (Latin):
que nequaꝗͣ fuerunt. hoc certe precipuum tuberonis fuit quod
iusto cum imꝑio exsenatus consulto in prouinciam suam uenerat.
hinc prohibitus non adcesarem. ne iratus. non domum ne inhers
non aliquam ire in regionem nec condemnare causam illam quã
secutus esset uideretur. in macedoniam in. Gn pompei castra ue¬
nit. in eam ipsam causam:a qua erat reicitus cum in uiria. Quid
cum ista res nihil commorusset eius animum ad quem ueneratis
languidiore credo studio in ea fuistis. tantũ modõ presidus era¬
tis. Animi uero a causa abhorrebant. an ut fuit in ciuilibus
bellis nec in uobis magis ꝗͣ in reliquis: Om̃s enim iuncendi stu¬
dio tenebantur. Pacis equidem semꝑ autor fui. sed tum sero.
Erat enim amentis cum aciem uideres pacem cogitare. Om̃s
inquam uincere uolebamus.tu certe precipue: qui in eum
locum uenisses. ubi tibi esset pereundum nisi uicisses. Q ꝗͣ

Expanded text:
quae nequaquam fuerunt, hoc certe praecipuum Tuberonis quod quae nequaquam fuerunt, hoc certe praecipuum Tuberonis quod iusto cum imperio ex senatus consulto in provinciam suam venerat. hinc prohibitus non ad Caesarem ne iratus, non domum ne iners, non aliquam in regionem ne condemnare causam illam quam secutus esset videretur: in Macedoniam ad Cn. Pompei castra venit, in eam ipsam causam a qua erat reiectus iniuria. quid? cum ista res nihil commovisset eius animum ad quem veneratis, languidiore, credo, studio in causa fuistis; tantum modo in praesidiis eratis, animi vero a causa abhorrebant: an, ut fit in civilibus bellis—nec in vobis magis quam in reliquis; omnes enim vincendi studio tenebamur. pacis equidem semper auctor fui, sed tum sero; erat enim amentis, cum aciem videres, pacem cogitare. omnes, inquam, vincere volebamus; tu certe praecipue, qui in eum locum venisses ubi tibi esset pereundum, nisi vicisses. quamquam,
Abbreviated transcription (Latin):
dituros fuisse: et si auaro et quibusdam socus prohibiti eẽtis. Ego
tamen confitebor culpam eẽ ligaru: qui uos tante laudis occasiõe
priuauerit. Sed uide queso Cesar constantiam ornatissimi uiri.
L. tuberonis: quam ego qͣuis ip̃e probarem ut probo tamen non cõ¬
memorarem nisi ate cognouissem ĩprimis eam uirtutem solere lau¬
dari. Iue fuit igitur unꝗͣ in ullo homine tanta constantia con¬
stantiam dico nescio an melius patientiam possem dicere. Quoti¬
ens enim istud quisq fecisset: ut a quibus ꝑtibus in dissentione. ei¬
uili non esset receptus essetq etiam cum crudelitate eiectus: ad
eas ip̃as rediret: Magni etiam cuuisq animi atq eius uiri quem de
suscepta causa propositaq: sententia nulla contumelia. nulla uis
nullum ꝑiculum posset depellere. Ut enim cetera paria tuberoni
cum uaro fuissent. honor. nobilitas splendor. Impium ingenium

Expanded text:
dituros. etiam si a Varo et a quibusdam aliis prohibiti estis, ego dituros. etiam si a Varo et a quibusdam aliis prohibiti estis, ego tamen confitebor culpam esse Ligari qui vos tantae laudis occasione privarit. sed vide, quaeso, Caesar, constantiam ornatissimi viri L. Tuberonis, quam ego, quamvis ipse probarem, ut probo, tamen non commemorarem, nisi a te cognovissem in primis eam virtutem solere laudari. quae fuit igitur umquam in ullo homine tanta constantia? Constantiam dico; nescio an melius patientiam possim dicere. quotus enim istud quisque fecisset ut, a quibus partibus in dissensione civili non esset receptus, essetque etiam cum crudelitate reiectus, ad eas ipsas partis rediret? Magni cuiusdam animi atque eius viri quem de suscepta causa propositaque sententia nulla contumelia, nulla vis, nullum periculum posset depellere. ut enim cetera paria Tuberoni cum Varo fuissent, honos, nobilitas, splendor, ingenium,
Abbreviated transcription (Latin):
probata. Sed tñ hoc totum omitto. non tamen ne. offendam tuas
patientissunas aures . ꝗͣ ne tubero quod nunꝗͣ cogitauit facturus
fusse. uideatur. Ueniebatis igitur in africam prouinciam unam
ex omnibus. hiuic uictorie. maxime. infestam. in qua rex poten¬
tissimus inimicus huic caue aliena uoluntas. conuentus firmi
atq inagni. Quero quid facturi fiussetis. qq̃ quid facturi fueritis¬
non dubitem. cum uideam quid feceritis. Phibiti estis in prouincia
uestra pedem ponere: et probibiti summa cum iniuria. quomodo id
tulistis accepta iniuria: Querelam ad quãm detulistis: nempe ad
eum cuius autoritatem secuti in societatem belli ueneratis. Quod
sicesaris causa in prouinciam ueniebatis ad eum profecto exclu¬
si prouncia uenissetis. Uenistis ad pompeium: que est ergo hec¬
apud C esarem querela: cum eum accusetis a quo querimini uos¬
phibitos contra Cesarem gerere bellum. Atq in hoc quidem uel

Expanded text:
approbata. sed iam hoc totum omitto, non ultra offendam tuas approbata. sed iam hoc totum omitto, non ultra offendam tuas patientissimas auris quam ne Tubero quod numquam cogitavit facturus fuisse videatur. veniebatis igitur in provinciam, unam ex omnibus huic victoriae maxime infensam, in qua rex potentissimus inimicus huic causae, aliena voluntas conventus firmi atque magni. quaero: quid facturi fuistis? quamquam quid facturi fueritis dubitem, cum videam quid feceritis? prohibiti estis in provincia vestra pedem ponere et prohibiti summa cum iniuria. quo modo id tulistis? acceptae iniuriae querelam ad quem detulistis? nempe ad eum cuius auctoritatem secuti in societatem belli veneratis. quod si Caesaris causa in provinciam veniebatis, ad eum profecto exclusi provincia venissetis. venistis ad Pompeium. quae est ergo apud Caesarem querela, cum eum accusetis a quo queramini prohibitos vos contra Caesarem gerere bellum? atque in hoc quidem vel
Abbreviated transcription (Latin):
sustinere. non posset. Cessit autoritati amplissimi uiri uel potius
paruit. una est profectus cum his quorum erat una causa tardi
iter fecit. Itaq in africam uenit iam occupatam. hinc in ligaruĩ
crimen oritur uel ira potius. Nam si erimen est illum noluisse. nõ
minus magnum est. Uos africam arcem oiũm prouinciarum natiiã
Uarusse habere imperium dicebat. fasces certe non habebat. Sed
quoquo modo se se illud habet hec querela ur̃a tubero quid ua¬
let. Recepti in prouinciam nonsumus. Quidsi essetis:c esari¬
ne eam tardituri fuissetis: an contra Cesarem retenturi. Uide
quid licentie. Cesar nobis tua liberalitas det uel potius audacie:
si responderit tuhero africam quosenatus eumsorsq miserat tͥ
patremsuum traditurum fiusse non dubitabo apud te ipsum
cuius id eum facere interfuit grauissimis uerbis eius consilium
reprehendere. Non enim si tibi hec res grata fiusset esset etiam

Expanded text:
sustinere non posset. cessit auctoritati amplissimi viri vel potius sustinere non posset. cessit auctoritati amplissimi viri vel potius paruit: una est profectus cum eis quorum erat una causa. tardius iter fecit; itaque in Africam venit iam occupatam. hinc in Ligarium crimen oritur vel ira potius. nam si crimen est voluisse, non minus magnum est vos Africam, arcem omnium provinciarum, natam Varus imperium se habere dicebat; fascis certe habebat. sed quoquo modo se illud habet, haec querela, Tubero, vestra quid valet? recepti in provinciam non sumus. quid, si essetis? Caesarine eam tradituri fuistis an contra Caesarem retenturi? vide quid licentiae, Caesar, nobis tua liberalitas det vel potius audaciae. si responderit Tubero, Africam, quo senatus eum sorsque miserat, tibi patrem suum traditurum fuisse, non dubitabo apud ipsum te cuius id eum facere interfuit gravissimis verbis eius consilium reprehendere. non enim, si tibi ea res grata fuisset, esset etiam
Abbreviated transcription (Latin):
causam ueniamus ad nostram. utrum tandem existimas facili¬
ramus ne inquies cum senatus censuisset: si me consulis nullo
modo. Sed tamen.Q Ligarium senatus quidem legauerat.
atq ille eo tempore paruit: cum parere senatui necesse erat.
Uos tum paruistis.cum paruit nemo qui noluit. Respondeo
igitur: minime uero. neq enim licuit aliter ur̃o generi: nomini
familie discipline. Sed hoc non concedo ut quibus rebus glo¬
riemini in uobis e asdem in alus reprehendatis. Tuberonis sors
coniecta est ex senatus consulto. cum ip̃e non adesset. morbo
etiam impediretur statuerat accusare. hec ego noui ꝑꝑhominis
necessitudinis: que. mihi sunt cum lucio tuberone: domi una
eruditi. militieq contubernales. potest: affines in omni deniq¬
uita familiares. Magnum etiam uinculum. quod usdem studus
semꝑusi sumus. Scio igitur tuheronem domi remanere. uoluisse.
bant: ut etiam si aliter sentiret uerborum tum iporum pondus

Expanded text:
causam, veniamus ad nostram. utrum tandem existimas facilicausam, veniamus ad nostram. utrum tandem existimas faciliramusne, inquies, cum senatus censuisset? si me consulis, nullo modo; sed tamen Ligarium senatus idem legaverat. atque ille eo tempore paruit cum parere senatui necesse erat; vos tum paruistis cum paruit nemo qui noluit. reprehendo igitur? minime vero. neque enim licuit aliter vestro generi, nomini, familiae, disciplinae. sed hoc non concedo ut, quibus rebus gloriemini in vobis, easdem in aliis reprehendatis. Tuberonis sors coniecta est ex senatus consulto, cum ipse non adesset, morbo etiam impediretur: statuerat excusari. haec ego novi propter omnis necessitudines quae mihi sunt cum L. Tuberone: domi una eruditi, militiae contubernales, post adfines, in omni vita familiares; magnum etiam vinculum quod isdem studiis semper usi sumus. scio Tuberonem domi manere voluisse: bant ut, etiam si aliter sentiret, virorum tamen ipsorum pondus
Abbreviated transcription (Latin):
tem tuam: Quid tu cum pacem ẽẽ cupiebas. id ne agebas. ut
tibi cum sceleratis an ut cum bonis ciuibus conueniret: Mihi
uero tua in me maxima merita. tanta certe esse non uiderentur.
sime ut sceleratum ate conseruatum putarem. Quomodo aũt
tu de re.p. benemeritus esses.si tot scelenitos incolumi digni¬
tate ẽẽ uoluisses: Secessionem tuam tu illam existimasti Ce¬
sar initio non bellum nec hostile odium. sed cuile discidĩ.
utrisq cupientibus rem p̃. saluam esse. sed ꝑtim consilus partim
studus a cõmuni utilitate aberrantibus principum dignitas erat.
pene par non par fortasse eorum qui sequebantur. Causa tum
dubia. quod erat aliquid in utraq ꝑte quod probari posset.
N unc melior certe ea uidicanda est. quam etiam du adiuuerũt.
cognita uero clementia tua: quis non eam uictoriam probet. in
qua occiderit nemo nisi armatus: Sed ut omittam cõmunem

Expanded text:
tem tuam? quid? tu, cum pacem esse cupiebas, idne agebas ut tem tuam? quid? tu, cum pacem esse cupiebas, idne agebas ut tibi cum sceleratis an ut cum bonis civibus conveniret? mihi vero, Caesar, tua in me maxima merita tanta certe non viderentur, si me ut sceleratum a te conservatum putarem. quo modo autem tu de re publica bene meritus esses, cum tot sceleratos incolumi dignitate esse voluisses? secessionem tu illam existimavisti, Caesar, initio, non bellum, nec hostile odium, sed civile discidium, utrisque cupientibus rem publicam salvam, sed partim consiliis, partim studiis a communi utilitate aberrantibus. principum dignitas erat paene par, non par fortasse eorum qui sequebantur; causa tum dubia, quod erat aliquid in utraque parte quod probari posset; nunc melior ea iudicanda est quam etiam di adiuverunt. cognita vero clementia tua quis non eam victoriam probet in qua occiderit nemo nisi armatus? sed, ut omittam communem
Abbreviated transcription (Latin):
cur:isto.n nomine illa adhuc caua caruit. alii errorem appel¬
lant alii timorem. Qui durius spem cupiditatem. odium ꝑtina¬
tiam. qui grauissime. temeritatem:scelus preter te: adhuc nemo.
ac mihi quidem. si proprium & uerum nomen mali nr̃i queritur.
fatalis quedam calamitas incidisse. uidetur: & improuidas ho¬
minum mentes occupauisse. ut nemo mirari debeat humana
consilia diuina necessitate ẽẽ suꝑata.liceat eẽ miseros. ꝗͣꝗͣ hoc
uictore ẽẽ non possumus. sed non loquor de uobis.de illis uero
qui occiderunt. fuerunt cupidi fuerunt irati fuerunt ptina¬
ces. sceleris uero criminis. furoris. parricidu immunes sint. li¬
ceat. Gneo.P. mortuo. liceat multis aliis carere.Quando hoc
ex te quisꝗͣ . E. Cesar audiuit: Aut tua quid aliud arma uo¬
luerunt. nisi ate contumeliam propulsare : Quid egit tuus
ille inuitus exercitus. nisi ut suum uis tueretur. & dignita¬

Expanded text:
cur? isto enim nomine illa adhuc causa caruit. Alii errorem appelcur? isto enim nomine illa adhuc causa caruit. Alii errorem appellant, alii timorem; qui durius, spem, cupiditatem, odium, pertinaciam; qui gravissime, temeritatem: scelus praeter te adhuc nemo. ac mihi quidem, si proprium et verum nomen nostri mali quaeritur, fatalis quaedam calamitas incidisse videtur et improvidas hominum mentis occupavisse, ut nemo mirari debeat humana consilia divina necessitate esse superata. liceat esse miseros—quamquam hoc victore esse non possumus; sed non loquor de nobis, de illis loquor qui occiderunt—fuerint cupidi, fuerint irati, fuerint pertinaces: sceleris vero crimine, furoris, parricidi liceat Cn. Pompeio mortuo, liceat multis aliis carere. quando hoc ex te quisquam, Caesar, audivit, aut tua quid aliud arma voluerunt nisi a te contumeliam propulsare? quid egit tuus invictus exercitus nisi uti suum ius tueretur et dignita
Abbreviated transcription (Latin):
bare cesari possemus in africa ligarium omnino non fuisse.si
honesto & misericordi mendatio saluti ciui calamitoso eẽ uel¬
lemus tñ hominis non eẽt intanto discrimine & ꝑiculo ciius
repellere et coarquere nostrum mendacium. Et si eẽt alicuiꝰ
eius certe non eẽt qui in eadem causa & fortuna fuisset. Sed
tamen aliud est errare cesarem nolle. aliud non misereri. Tum
diceres cesar caue credas fuit in africa ligarius tulit arma con¬
trate. Nunc quid dicis: caue ignoscas hec nec hominis. nec
adhominem uox est: qua qui apudte.G. Cesar utitur suam
citius abiiciet humanitatem: ꝗͣ extorquebit tuam. Ac primũ
aditus et postulatio tuberonis hec ut opinor fuit uelle se de
Qligari scelere. dicere. Non dubito quin admiratus sis. uel ꝙ¬
de nullo alio quisꝗͣ uel quodis qui in eadem causa fuisset. uel
quid nam noui sceleris afferret. Scelus tu illud uocas tubero

Expanded text:
bare Caesari possemus in Africa Ligarium omnino non fuisse, si bare Caesari possemus in Africa Ligarium omnino non fuisse, si honesto et misericordi mendacio saluti civi calamitoso esse vellemus, tamen hominis non esset in tanto discrimine et periculo civis refellere et coarguere nostrum mendacium, et, si esset alicuius, eius certe non esset qui in eadem causa et fortuna fuisset. sed tamen aliud est errare Caesarem nolle, aliud est nolle misereri. tum diceres: Caesar, cave credas: fuit in Africa, tulit arma contra te. nunc quid dicis? cave ignoscas. haec nec hominis nec ad hominem vox est. qua qui apud te, C. Caesar, utetur, suam citius abiciet humanitatem quam extorquebit tuam. ac primus aditus et postulatio Tuberonis haec, ut opinor, fuit, velle se de Q. Ligari scelere dicere. non dubito quin admiratus sis, vel quod nullo de alio quisquam, vel quod is qui in eadem causa fuisset, vel quidnam novi sceleris adferret. scelus tu illud vocas, Tubero?
Abbreviated transcription (Latin):
et nos iacentes ad pedes supplicum uoce prohibebis: sed si do¬
mi hoc faceremus quod et fecimus et ut spero nonfrustrafeci¬
mus tu uere repente irrupisses et clamare cepisses.G.C. esar ca¬
ue credas. caue ignoscas: caue te fratrum profratris salute.
obsecrantium misereat non ne omnem humanitatem exius¬
ses: Quanto hoc durius. quod nos domi petimus id ate inforo
oppugnari. et intali miseria multorum profugium misericor¬
die tollere.: Dicam plane. s Cesar quod sentio si in tanta:
tua fortũa. lenitas tanta non esset. quam tu perte. ꝑte inꝗͣ
obtines. Intelligo quid loquar: acerbissimo luctu redundaret
ista uictoria. ꝗͣ multi essent de uictoribus. qui te crudelem eẽ uellẽt.
cum etiam de uictis reperiantur ꝗͣ multi: qui cum ate ignosci ne¬
mini uellent. impedirent clementiam tuam: cum etiam hi quibꝰ
ipse ignouisti noluit te esse in alios misericordem. Quodsi pro¬

Expanded text:
et nos iacentis ad pedes supplicum voce prohibebis? si, cum hoet nos iacentis ad pedes supplicum voce prohibebis? si, cum hoc domi faceremus, quod et fecimus et, ut spero, non frustra fecimus, tu repente inruisses et clamare coepisses C. Caesar, cave credas, cave ignoscas, cave te fratrum pro fratris salute obsecrantium misereat, nonne omnem humanitatem exuisses? quanto hoc durius, quod nos domi petimus, id a te in foro oppugnari et in tali miseria multorum perfugium misericordiae tolli? dicam plane, Caesar, quod sentio. si in tanta tua fortuna lenitas tanta non esset, quam tu per te, per te, inquam, obtines—intellego quid loquar—, acerbissimo luctu redundaret ista victoria. quam multi enim essent de victoribus qui te crudelem esse vellent, cum etiam de victis reperiantur! quam multi qui cum a te ignosci nemini vellent, impedirent clementiam tuam, cum hi quibus ipsis ignovisti nolint te esse in alios misericordem! quod si pro
Abbreviated transcription (Latin):
bat occidi. nullo postulante. premiis etiam inuitabat. Que.
tamen crudelitas ab hoc eodem aliquot. annis. post. quem tũc̃
crudelis esse uis undicata est. Ego uero non istud postulo
inquies. Ita me hercule existimo tubero. Noui enim te.noui
patrem: noui domum nomenq uestrum studia deniq: generis
ac familie. ur̃e: uirtutis humanitatis doctrine plurimarum ar¬
tium atq optimarum nota sunt mihi. Itaq certe scio uos non
petere sanguinem.sed parum attenditis. Res enim eo mortẽ.¬
spectat. ut ea pena in qua adhuc ligarius sit non uideamini
esse. contenti. Que est igitur alia preter mortem: Si enim
in exilio est: sicuti est: quod amplius postulatis: anne igno¬
scat. hoc uero multo acerbius est. multo durius. multoq graui¬
us. quod nos domi petimus precibus et lacrimis prostrati ad
pedes. non tam nr̃e. cause fidentes:ꝗͣ huius humanitatis id
ne impetremus pugnabis: et in nostrum fletum irrumpes:

Expanded text:
bat occidi nullo postulante, praemiis invitabat; quae bat occidi nullo postulante, praemiis invitabat; quae tamen crudelitas ab hoc eodem aliquot annis post quem tu nunc crudelem esse vis vindicata est. ego vero istud non postulo inquies. ita me hercule existimo, Tubero. Novi enim te, novi patrem, novi domum nomenque vestrum; studia generis ac familiae vestrae virtutis, humanitatis, doctrinae, plurimarum artium atque optimarum nota mihi sunt. itaque certo scio vos non petere sanguinem, sed parum attenditis. res enim eo spectat ut ea poena in qua adhuc Q. Ligarius sit non videamini esse contenti. quae est igitur alia praeter mortem? si enim est in exsilio, sicuti est, quid amplius postulatis? an, ne ignoscatur? hoc vero multo acerbius multoque durius. quodne nos petimus precibus ac lacrimis, strati ad pedes, non tam nostrae causae fidentes quam huius humanitati, id ne impetremus pugnabis, et in nostrum fletum inrumpes,
Abbreviated transcription (Latin):
dentiam considero: quod homo tum ingenio tum etiam doc¬
trina excellens genus hoc caũe quod eẽt non uiderit..
N amsi uidisset. quouis profecto qͣisto modo ate agi mallius¬
set. Argius fatentem non est: satis accusas eum qui causam
habet: aut ut ego dico meliorem ꝗͣ tu: aut. ut tu uis parem.
Hec non modo mirabilia sunt: sed prodigii similia que dicam.
non habet eam uim accusatio ista ut.Q ligarius condẽne¬
tur: sed ut. necetur. hoc egit cuus romanus ante te nemo. E.x¬
ud agis qͣ ut occidatur: rome nesit ut domo care at. ne cũ
optimis fratribus:. ne cum hoc tito brocco auunculo ne cum eius
filio consobrino suo ne nobiscum uiuat: ne sit in patria: num
est: Num põt magis carere his omnibus qͣ caret: italia prohibe¬
tur. exulat. non tu ergo hunc patria priuari qua caret. sed u¬
ta uis. At istud ne apud eum quidem dictatorem qui omnes
quos oderat morte multabat. quisꝗͣ egit isto modo. Ip̃e iube.¬

Expanded text:
dentiam desidero, quod homo cum ingenio tum etiam docdentiam desidero, quod homo cum ingenio tum etiam doctrina excellens genus hoc causae quod esset non viderit. nam si vidisset, quovis profecto quam isto modo a te agi maluisset. arguis fatentem. non est satis: accusas eum qui causam habet aut, ut ego dico, meliorem quam tu aut, ut tu vis, parem. haec admirabilia, sed prodigi simile est quod dicam. non habet eam vim ista accusatio ut Q. Ligarius condemnetur, sed ut necetur. hoc egit civis Romanus ante te nemo: exs aliud? ut Romae ne sit, ut domo careat, ne cum optimis fratribus, ne cum hoc T. Broccho avunculo, ne cum eius filio consobrino suo, ne nobiscum vivat, ne sit in patria? num est, num potest magis carere his omnibus quam caret? Italia prohibetur, exsulat. non tu hunc ergo patria privare, qua caret, sed vita vis. at istud ne apud eum quidem dictatorem qui omnis quos oderat morte multabat quisquam egit isto modo. ipse iube
Abbreviated transcription (Latin):
ego eus in geniostudusq delector: uel quod laudem adolescẽ¬
tis propinqui. existimo etiam ad meum aliquem fructum redun¬
dare. Sed hec quero. quis putet esse crimen fuisse in africa¬
ligarium: Nempe is qui et ipse in eadem africa esse uoluit.
et prohibitum se a ligario queritur: et certe contra ipsum ce¬
sarem: est congressus armatus. Quid enim tubero tuus ille di¬
strictus in acie pharsalica gladius agebat. Cuius latus ille
mucro petebat. Qui sensus erat animorum tuorum: Que
tua mens: oculi: manus: ardor animi: Quid cupiebas:
Quid optabas: nimis urgeo commoueri uidetur adolescens.
Ad me reuertar lisdem in armis fui. Quid aliud autem egi¬
mus tubero. nisi ut quod hic põt nos possemus. Quorum ig
impunitas Cesar tue clementie. laus est eorum ipõrum ad
crudelitatem te. acuit oratio. Atq in hac causa non nibil eꝗ¬
dem tubero etiam tuam sed multo etiam magis prĩs tui pru¬

Expanded text:
eius ingenio studiisque delector, vel quod laudem adulesceneius ingenio studiisque delector, vel quod laudem adulescentis propinqui existimo etiam ad meum aliquem fructum redundare. sed hoc quaero: quis putat esse crimen fuisse in Africa? nempe is qui et ipse in eadem provincia esse voluit et prohibitum se a Ligario queritur, et certe contra ipsum Caesarem est congressus armatus. quid enim, Tubero, tuus ille destrictus in acie Pharsalica gladius agebat? cuius latus ille mucro petebat? qui sensus erat armorum tuorum? quae tua mens, oculi, manus, ardor animi? quid cupiebas, quid optabas? nimis urgeo; commoveri videtur adulescens. ad me revertar. isdem in armis fui. quid autem aliud egimus, Tubero, nisi ut quod hic potest nos possemus? quorum igitur impunitas, Caesar, tuae clementiae laus est, eorum ipsorum ad crudelitatem te acuet oratio? atque in hac causa non nihil equidem, Tubero, etiam tuam, sed multo magis patris tui pru
Abbreviated transcription (Latin):
atur. Quantum potero uoce contendam.:ut ppls hoc roma¬
nus audiat. Suscepto bello Cesar gesto etiam ex magna ꝑte.
nulla ui coactus. uditio ac uoluntate ad ea arma profectus
sum que erant sumpta contrate. Apud quem igitur ħ dico:
N empe apud eum: qui cum hoc sciret. tamen me ante ꝗͣ uidit
rei .p. reddidit: qui ad me ex egypto lr̃as misit ut eẽm idem
qui fuissem. Qui cum ip̃e imꝑator in toto orbe populi romani
unus ẽẽt. esse me alterum passus est. a quo hoc ipso. G Pansa mͥ
hunc nuntium ꝑferente concessos fasces laureatus tenui quo¬
ad tenendos putaui. Qui mnihi tunc deniq se salutem puta¬
uit dare si eam nullis spoliatam ornamentis dedisset. Uide
queso me tubero ut qui de meo facto non clibitem dicere de
ligari audeam confiteri. Atq hec propterea de me dixi ut in
tubero cum de se eadem dicerem. ignosceret. Cuius ego indu¬
strie glorieq faueo. uel ꝑꝑ propinquam cognationem uel quod

Expanded text:
atur: quantum potero voce contendam ut hoc populus Romaatur: quantum potero voce contendam ut hoc populus Romanus exaudiat. suscepto bello, Caesar, gesto etiam ex parte magna, nulla vi coactus, iudicio ac voluntate ad ea arma profectus sum quae erant sumpta contra te. apud quem igitur hoc dico? nempe apud eum qui, cum hoc sciret, tamen me, ante quam vidit, rei publicae reddidit; qui ad me ex Aegypto litteras misit ut essem idem qui fuissem; qui me, cum ipse imperator in toto imperio populi Romani unus esset, esse alterum passus est; a quo hoc ipso C. Pansa mihi hunc nuntium perferente concessos fascis laureatos tenui quoad tenendos putavi; qui mihi tum denique salutem se putavit dare, si eam nullis spoliatam ornamentis dedisset. vide, quaeso, Tubero, ut, qui de meo facto non dubitem, de Ligari audeam dicere. atque haec propterea de me dixi ut mihi Tubero, cum de se eadem dicerem, ignosceret; cuius ego industriae gloriaeque faveo vel propter propinquam cognationem, vel quod