comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
relationc̃ remotionẽ comparationem. concessionem. Relatio estcũ defacto confessioculpã in eu
quiꝑuulit refert. ut indodiũ milo orestes inmatrẽoratius in sororẽ : quiid cireo aseꝑhibuit iugulatã
quiacius prouocatus in iuria in facinus sit coactus : Remorio est cũ obiectũ on meninalterũ uelin
aliud ab eo qui ꝑcellitur remou&ur in aliũ uttiberius gracchus inmancinũ quiauctor
faciendi foederis fuit. quod tamsenatus quãpopulus Amprobaram ancinũ quiaui¬
ltem intali causa. Legatus nisi intra triginta dies proftetus erit capitepuniatur. Quaestor
sumptum legatonondeditTempusemensum est. accusatus contradicit &crimen obiectum
remou& inquaestorem : In aliudautem remoud simorbo tardatus in infortunium sũtm causam
remoueat tarditatis  Remou&uruero. aut ipsum factum si adalterius at tenuisfe dratur

Expanded text:
relationem, remotionem, comparationem, concessionem. Relatio est, cum de facto confessio culpam in eum, relationem, remotionem, comparationem, concessionem. Relatio est, cum de facto confessio culpam in eum, qui pertulit, refert, ut in Clodium Milo, Orestes in matrem, Horatius in sororem, qui idcirco a se perhibuit iugulatam, quia eius prouocatus iniuria in facinus sit coactus. Remotio est, cum obiectum crimen in alterum uel in aliud ab eo, qui percellitur, remouetur: in alium, ut Tiberius Gracchus in Mancinum, qui auctor faciendi foederis fuit, quod tam senatus quam populus improbarat. Item iitem in tali causa: legatus nisi intra triginta dies profectus erit, capite puniatur; quaestor sumptum legato non dedit; tempus emensum est. accusatus contra dicit et crimen obiectum removet in quaestorem. in aliud autem removet, si morbo tardatus in infortunium suum causam removeat tarditatis. removetur vero aut ipsum factum, si ad alterius attinuisse dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
Quapars qm̃ iuris aequitate perpenditur Rcctecã in species qualitatis subtilius ad gregamus:
Niam autem quã hermagoras quasi constitutionẽ nouã autqualitatem diftinguere& trans¬
lationẽ ud ꝑscriptionem uocarem aluerat. Sed hacc posterius qualitas ut futun temporis
dicali naturae: In negotiali logis aut consu&udinis assestauersantur: Iuridicilis autẽ diuiditur
in absolutam& as sumptiuam . absoluta est. quae factum ipsum suinatura &iure defendit
Assumptiua quaccum in facto ipsonihil probabilere: periat confugit ad ipsam causam eam¬
queiustẽut faceredeber& allegat utcũ milo Nompotest dicere hominẽ licussciugulare causam
occidendi astruxit insidias clodianas. illicassumptiue nomen accepit. quia cũm absolute
factumtueri non possit confugit ad causas . Haecigitur assumptiua partes hab& quattuor

Expanded text:
Quae pars quoniam iuris aequitate perpenditur, recte eam in species qualitatis subtilius aggregamus; Quae pars quoniam iuris aequitate perpenditur, recte eam in species qualitatis subtilius aggregamus; aliter autem quem Hermagoras, qui quasi constitutionem nouam a qualitate distinguere et translationem uel praescriptionem uocare maluerat. Sed haec posterius. Qualitas, ut futuri temporis dicali naturae, in negotiali legis aut consuetudinis asserta uersantur. Iuridicalis autem diuiditur in absolutam et assumptiuam: absoluta est, quae factum ipsum sui natura et iure defendit; assumptiua, quae, cum in facto ipso nihil probabile reperiat, confugit ad ipsam causam eamque iustam ut facere deberet allegat, ut, cum Milo nonposset dicere hominem licuisse iugulare, causam occidendi astruxit insidiar Clodianas. Illinc assumptiuae nomen accepit, quia, cum absolute factum tueri non possit, confugit ad causas. Haec igitur assumptiua partes habet quattuor:
Abbreviated transcription (Latin):
sacrilegium fecist repellit. pocula quidem abftuli: sedquia dedomo nontemplo
fustum non sacrilegium nuncupandum : In quo&iam facti alta quȩdam uid&ur ẽẽ negatio
Non enimhoc ad eorum iniuriam spectat ammissum. sed ad dispendium sacerdotis cũdedomo
pocula subtra hantur. Hicutra que factum definitione tractandum id est &quidsit sacri¬
legium & quidfustum: Nunc dequalitate dicendum. euius multiplex Natura diuisionẽ
pastium primo desiderat. ut ea decursa singularum propridras explic&ur
Qualita s igitur autdereautd eactioncest: derccũcius factiqđ iniudi ciũ uenitratiocausa ue
tractatur. uelcũ quid fieriꝰ porteat disceptatur. ut aniuredodiũ milo iugularit᷑ uclandomus
tullio refttuenda fuerit: deactione autẽ cũquerit᷑ an ammittendasit actio &iudiciũ faciendũ

Expanded text:
sacrilegium fecisti». Repellit: «pocula quidem abstuli; sed quia de domo, non templo, sacrilegium fecisti». Repellit: «pocula quidem abstuli; sed quia de domo, non templo, furtum, non sacrilegium nuncupandum». In quo etiam facti alia quaedam uidetur esse negatio; non enim hoc ad deorum iniuriam spectat admissum, sed ad dispendium sacerdotis, cum de domo potuta subtrahantur. Hic utraque factum definitione tractandum, id est et quid sit sacrilegium et quid furtum. Nunc de qualitate dicendum, cuius multiplex natura diuisionem partium primo desiderat, ut ea decorsa singularum proprietas explicetur. Qualitas igitur aut de re aut de actione est: de re, cum eius facti, quod in iudicium uenit, ratio causaue tractatur, uel cum quid fieri oporteat disceptatur, ut an iure Clodium Milo iugularit, uel an domus Tullio restituenda fuerit; de actione autem, cum quaeritur an admittenda sit actio et iudicium faciendum.
Abbreviated transcription (Latin):
memor abat In quibus assertiss It quidem qualtas. seddiuensacspccies eius erũpunt
Nam primarelatiua : abtera comparatiua qualitas fug& quodsi intention: niuis
facci sednegatio nominis aꝑponatur quamuis neģtio depulsioni sub dcctur¬
uicedicatur¬
Tamen non faci& coniecturam qui a non factum sed nomi fact distruitur: ut in hoc adulterii
actio sit cumrepuduata uxore stupratorem qui repudiauerat maritus inuenit accusat᷑
adultrii reus contra dicit. Nec factum negat sedadulterii Nomen excludit
et quacrit quid sit adulterium. quod est definitiuae contro uersi ae
Igitur conietura ipsius factinegatio est. finis non ammissi sed nominis. id arcoquẽ &iam̃
depulsio ingesti criminis quiacum facto aliud nomen imponitur imminens obiccto
crimini periculum denegatur. ut in hoc obiectu. pocula templiesa cerdoris domofuratus es

Expanded text:
memorabat. In quibus assertis fit quidem qualitas, sed diuersae species eius erumpunt; memorabat. In quibus assertis fit quidem qualitas, sed diuersae species eius erumpunt; nam prima relatiua, altera comparatiua qualitas fulget. Quod si intentioni non ius facti, sed negatio nominis opponatur, quamuis negatio depulsionis uice dicaturtamen non faciet coniecturam, quia non factum, sed nomen facti destruitur, ut in hoc: adulterii actio fit; cum repudiata uxore stupratorem qui repudiauerat maritar inuenit; accusat adulterii. Reus contra dicit nec factum negat, sed adulterii nomen excludit et quaerit, quid sit adulterium, quod est definitiuae controuersiae. Igitur coniectura ipsius facti negatio est, finis non admissi, sed nominis, idcircoque etiam depulsio ingenti criminis, quia, cum facto aliud nomen imponitur, imminens obiecto crimini periculum denegatur, ut in hoc obiectu: «pocula templi e sacerdotis domo furatus es;
Abbreviated transcription (Latin):
uel aliquã scripti formã : Idautem quod probatur status est quiex primo confctu
semꝑ existit : C& erȩ questiones. controuersiae. uelincidentessunt perhibendae
sicigitur inueniendi status facilis critratio. cumneque nomen ammissi neque audi
officium nequelegem aut scriptum aliquod intentionis loco qui obici poterit
ltaq: talis intentio. hominem occidisti. depulsio nonoccidi quaestio exhisoritur
a nocciderito i in quostatuerit conicetura Sedcum intentioni ius facti opposuerit
fit qualitas. utamilone non factum negatur : Seddefact iure contentio est
occidisseenim sefatebitur clodium. Sedidiurefecisse. huic depulsionisubicttur ratio
qua enon una simplex uesit Nam potest unumatque idem factum propter
uarias causas uideri probabileuthoc idem quod insidiatorem᷑ ꝯccideratmilo.
unaratio fuit. alia quod hostem reipublicae &eprannidis affcaone succen sũ scinteremi sse

Expanded text:
uel aliquam scripti formam. Id autem, quod probatur, status est, qui ex primo conflictu uel aliquam scripti formam. Id autem, quod probatur, status est, qui ex primo conflictu semper existit; ceterae quaestiones controuersiae uel incidentes sunt perhibendae. Sic igitur inuofficium neque legem aut scriptum aliquod ‹intendendum esse meminerimus, quod› intentionis loco obici poterit. sit itaque talis intentio 'hominem occidisti', depulsio 'non occidi': quaestio ex his oritur an occiderit, in quo statu erit coniectura. sed cum intentioni ius facti opposuerit reus, fit qualitas, ut a Milone non factum negatur, sed de facti iure contentio est: occidisse enim se fatebatur Clodium, sed id iure fecisse. huic depulsioni subicitquae non una simplexue fit; nam potest unum atque idem factum propter uarias causas uideri probabile, ut hoc idem, quod insidiatorem occiderat Milo, una ratio fuit, alia quod hostem rei publicae et tyrannidis affectatione succensum se interemisse
Abbreviated transcription (Latin):
Stultum quippeest id quod in arbitrio man& iudicis. autcostefacti nomqͣ non ipsum
crimen intendere : Cauendum aeque Necum lexulla uel scripturȩ̃ in causatractatur
intentiosumatur exlege: ut sidicas lextemurum uetabat ascendrepere¬
grinum. sedillud potius dicendum. murum ascendift: ut si negauerit. Nonsit
pugna delege sed de facto : cui acceditlex: Si confessus exfacto tunc contra
legem fecisse uideatur: c&erum sinegato facto fuerit lexquacuis scriptura
recitata. superfluo uidebitur contentio : quando non iuris. sedueritatis
altercatio contineat quaestionem. Hoc uitio plerique falsi : sed pͦra&crillos
tresquos status asseruialios quattuor uel quinque descripti qualitate manantes
essedixerunt. Quilic& suas indiuisione caus ae partes obtincant. tamennumquam prin¬
cipali loco nascuntur: quia nisi fuerit quod ꝓb&ur. nomoadꝓbandũ recita tlegem

Expanded text:
Stultum quippe est id, quod in arbitrio manet iudicis, aut certe fatti nomen, non ipsum Stultum quippe est id, quod in arbitrio manet iudicis, aut certe fatti nomen, non ipsum crimen intendere. Cauendum aeque ne, cum lex ulla uel scriptura in causa traetatur, intentio sumatur ex lege, ut si dicas «lex te murum uetabat ascendere peregrinum», sed illud potius dicendum, «murum ascendisti», ut si negauerit, non sit pugna de lege, sed de facto, cui acceda lex, si confessus erit factum, tunc contra legem fecisse uideatur. Ceterum si negato facto fuerit lex uel quaeuis scriptura recitata, superflua uidebitur contentio, quando non iuris, sed ueritatis altercatio contineat quaestionem. Hoc uitio plerique falsi sunt. Et praeter illos tres, quos status asserui, alios quattuor uel quinque de scripti qualitate manantes esse dixerunt. Qui licet suas in diuisione causae partes obtineant, tamen numquam principali loco nascuntur, quia, nisi fuerit quod probetur, nemo ad probandum recitat legem
Abbreviated transcription (Latin):
inuentur: sed in aacrito tantum faco coniactura: Exfuturo qualitas frequent̃
innascitur ut uoloco promptius asscrentur Laudatiuum &iamgenus in pradertus fact
omncconsi seit : seda uidiciali genere fincdis cernitur: Nam aliudest ab soluere in noce¬
tem acquitatis impario alud laucibus prosequi gloriosum insigniumauitor
contemplaitione mentorum: Cucceđn quodiniudiciali genere  ambigit cognitor
aestimator ausculiat uera congruai quac memorent᷑ t
Lic& nouella &iam id contulerint blandimenta ut suacpredicationis fiat arbiter quilaudatur
ergoport& attentius intuori Necaquacauditoras officium habuerit intendamus. ut siuerri
quoddam nandus sit aedicatur. ille quippe sed amnandum nonesserespondet. & utrum
dam nandus sit sola qualitas apparebit. Igitur a facti obiectione nascitur
intertuo. ut sicidem dicas sciliam spoliasti. responsuro non feci: coniectura componitur.

Expanded text:
inuenitur. Sed in praeterito tantum facto coniectura, ex futuro qualitas frequentar inuenitur. Sed in praeterito tantum facto coniectura, ex futuro qualitas frequentar enascitur, ut suo loco promptius asseretur. Laudatiuum etiam genus in praeteritis factis omne consistit, sed a iudiciali genere fine discernitur; nam aliud est absoluere innocentem aequitatis imperio, aliud laudibus prosegui gloriosum insignium contemplatione meritorum. Accedit quod in iudiciali genere ambigit cognitor aestimator auscultat utrum uera congruaque memorentur, licet nouella etiam id contulerint blandimenta, ut saepe praedicationis fiat arbiter qui laudatur. Ergo oportet attentius intueri, ne ea, quae auditoris officium habuerit, intendamus, ut si Verri quod damnandus sit edicatur. Ille quippe se damnandum non esse respondebit, et utrum damnandus sit sola qualitas apparebit. Igitur a facti obiectione nascetur intentio, ut si eidem dicas «Siciliam spoliasti», responsuro «non feci» coniectura componitur.
Abbreviated transcription (Latin):
honestatem: ueltur pitudinem libera acfumatione perpendit: Huuc ac saimatorem conuenit nomina¬
no iceigrur suntiria causatum gentra quachi pochesi rontin&eur: idest iudicialis deliberatiua
Adeo nonstratua : sedcimomines praedicta rerum auditores dubitatio suideducat officu:
Q uagrendum diserimencst &proprioas singulorum: nam& udex cuius officium est dam narerdmm
uclabselucrt possesionen darcuclause : priusquam cognouerit causam dubitat quomod outatur
offircio dequi dcliberat ambiguamentis opinonedisfestur &laudadionis arbiter anrite quis laudoeur
scetimarti contemplationedis pensat: Sedcumin diuesum hacc distrahgntur officiatum illulina x¬
mednsorimio aduendimus quea d modũ tempoubus uarientur: nandesibenatio fitiri rantum
temporis contin& quacfuonẽ : ut si deliber&ccato: ansedebeat Nciuctorem aspiciat cacsarem
t fuliare : atuero ilididalegenustam praȩteri quam fituri Nbnsnumquam temporis tue¬

Expanded text:
honestatem uel turpitudinem libera aestimatione perpendit: hunc aestimatorem conuenit nominari. Haec igitur sunt tria causarum genera, quae hypothesi continentur, id est iudicialis, deliberatiua et demonstratiua. Sed cum omnes praedictarum rerum auditores dubitatio sui diducat officii, quaerendum discrimen est et proprietas singulorum. Nam et iudex, cuius officium est damnare reum uel absoluere, possessionem dare uel auferre, priusquam cognouerit causam, dubitat quomodo utatur officio; et qui deliberat, ambigua mentis opinione differtur; et laudationis arbiter, an rite quis laudetur, aestimanti contemplatione dispensat. Sed cum in diuersum haec distrahantur officia, tum illud maxime discrimen attendimus, quemadmodum temporibus uarientur. Nam deliberatio futuri tantum temporis continet quaestionem, ut si deliberet Cato, an se debeat, ne uictorem aspiciat Caesarem, trucidare. At uero iudiciale genus tam praeteriti quam futuri nonnumquam temporis
Abbreviated transcription (French):
Quaeficis arbitrium sapientis pracuiacune
Aeritionis a pexdiuumq: hominũq sacernus
Vltratergamc insripidiacsplendenti s olimpi
Celsiorun a ioueflam mantis circuł ah re
Quamdocto as simulant habituꝗui agalim

Expanded text:
quae facis arbitrium sapientis praeuia curae quae facis arbitrium sapientis praeuia curae ac rationis apex diuumque hominumque sacer nus, ultra terga means rapidi ac splendentis Olympi, celsior una Ioue, flammantis circulus aethquam docto assimulant habitu qui agalm
Abbreviated transcription (Latin):
ex locis argumentorum : nam his non tantum resprobamus uerum &iam augemus:
sed conquȩstio id est mniseratio his locis argumentorum sumitur. quib & indignatio:
peroration& amen nonin fin& antum orationis utendum. sed ubimateria
permiserit id est indigressione principiorum aut narrationis assiduac
sed & quaestionum nonnumquam in epilogo generaliter obseruandum
ut breuis sit: siquidem commotus iudex stitim dimittendus est ad sententiã
proferendam dum aut aduersariis irascitur aut tuis miser&ur lacrimis.
autrerum ad flictatione cõmmotus sicadhuc asserenti innu& ipse
cyllenius ut ad terminarum co&um nubentesq transir& obsequium
quo conspecto as sesti d&erminans adphilo logiae consessum fiducia
promtiore perrexit ciusq uesticem deosculita cum sonitunihil enim
Virgo armataidecens rerum sipientia pallas mine
Aetherius fomensmens & sollestia fiti
Ingeniõmundi prudentia sacratonantis
Ardor docti ficus nostraeq indurstiasostis

Expanded text:
ex locis argumentorum; nam his non tantum res probamus, uerum etiam augemus. Sed conquestio, id est miseratio, isdem ex locis argumentorum sumitur, quibus et indignatio. Peroratione tamen non in fine tantum orationis utendum, sed ubi materia permiserit, id est in digressione principiorum aut narrationis assiduae, sed et quaestionum nonnumquam. In epilogo generaliter obseruandum, ut breuis sit, si quidem commotus iudex statim dimittendus est ad sententiam proferendam, dum aut aduersariis irascitur aut tuis miseretur lacrimis aut reorum afflictatione commotus.» Sic adhuc asserenti innuit ipse Cyllenius, ut ad germanarum coetum nubentisque transiret obsequium. Quo conspecto asserta determinans ad Philologiae consessum fiducia promptiore perrexit eiusque uerticem deosculata cum sonitu nihil enim Virgo armata decens, rerum sapientia, Pallas, aetherius fomes, mens et sollertia fati, ingenium mundi, prudentia sacra Tonantis, ardor doctificus nostraeque industria sortis,
Abbreviated transcription (Latin):
uita pͥedis animulaleporis. Hisbreuiter Intimatis pedes sunt
asserendi quibus clausulae decenter aptenter. quos quidem cicero quadam
doc mium qui constat exbreui duabus longis. breui & longacuius exemplum
posuit amicos tenes. Item amphimaerum pedem &rursum. Sdtradnitocdudendũ mͦ pemt᷑¬

Expanded text:
abit auipedis animala, leporis». His breuiter intimatis pedes sunt abit auipedis animala, leporis». His breuiter intimatis pedes sunt asserendi, quibus clausulae decenter aptentur. Quos quidem Cicero quadam dochmium, qui constat ex breui, duabus longis, breui et longa, cuius exemplum posuit «amicos tenes», item amphimacrum pedem et rursum dactylicum nume
Abbreviated transcription (Latin):
Anim aduestendum autem Necum similitudinem uersus effugimus. bonam dausulam
transcamus ut sitim cas dicere strepitũ plagarũ. cumpla. longasit. &bonã clausulam fecerit
uitandum &iam eodem loco cacen faton. uel interpositione uel commutatione uerborum
In honesta enim exemplasunt ut arrigeaures pamphile. ut estatq ereptae uirginis
ira inhis enim sordescit oratio. Vitandi &iam freniquifiunt ex asperrimis litteris
in unũ concurrentibus ut estterentii in haccrraꝑpolquam paucos repperias meretricibus
fidelis euenire amato Ressera & abhisdem litteris incipientia ut est non fuit istumꝰ
iudicium iudiciisimile iudices &incadem desinentia. ut fortissimorum. proximorum.
fidelissimorum quae sociorum. in codem uitio habentur. Item paenitus
fugiendum braeues syllabas continuare quam plures. ut estillud sereni perita

Expanded text:
Animaduertendum autem, ne, cum similitudinem uersus effugimus, bonam elausulam Animaduertendum autem, ne, cum similitudinem uersus effugimus, bonam elausulam transeamus, ut si timeas dicere «strepitumque plagarum», cum pla longa sit et bonam clausulam fecerit. Vitandum etiam eodem loco cacemphaton uel interpositione uel commutatione uerborum. Inhonesta enim exempla sunt, ut «arrige aures, Pamphile», ut est «atque ereptae uirginis ira»; in his enim sordescit oratio. Vitandi etiam freni, qui fiunt ex asperrimis litteris in unum concurrentibus, ut est Terentii in Hecyra: «per pol quam paucos reperias meretricibus fidelis euenire amatores, Syra» ; at ab isdem litteris incipientia, ut est «non fuit istud iudicium iudicii simile, iudices», et in easdem desinentia, ut «fortissimorum, proximorum fidelissimorumque sociorum», in eodem uitio habentur. Item penitus fugiendum breues syllabas continuarequamplures, ut est illud Sereni: «perit,
Abbreviated transcription (Latin):
Vitandum similiter nein eodem loco tres autquattuor longas breues que continueponamus
Neuein notissimos uersos & maxi meheroicos structur afundatur. Iambi cosue uersus quan¬
uis eos ciceso noncuit &cumdicit senatus hacc intellegit consuluid& ethero iciuersus finem
uel initium non declin&cumdicit omiserum cui peccarelicebat: et in academicis latentist
omniauarro magis obscurata etcircum fusa tenebris. &inuerrinis plenum uersum
unaquidem syllaba mutilũ fudent. Cumdicit cum lo queretanti Fl&us gemitusq fieban
Nec finem uita uite legi sicut ait. oderatillebonos. Incurrit&iam inendeca syllabi
phalctii petulantiam dumdicit successittibi lucius metellus. hictameni uis. edongo
opere &ipsa sui maiestate defendit᷑: c&erum inclausulis uitiosissimũ reperitur.

Expanded text:
Vitandum similiter, ne in eodem loco tres aut quattuor longas breuesque continue ponamus, Vitandum similiter, ne in eodem loco tres aut quattuor longas breuesque continue ponamus, neue in notissimos uersus et maxime heroicos struttura fundatur iambicosue uersus, quamuis eos Cicero non euitet, cum dicit «senatus haec intellegit, consul uidet», et heroici uersus finem uel initium non declinet, cum dicit «o miserum, cui peccare licebat», et in Academicis «latent ista omnia, Varro, magnis obscurata et circumfusa tenebris», et in Verrinis plenum uersum una quidem syllaba mutilum fuderit, cum dicit «cum loquerer, tanti fletus gemitusque fiebant». Nec finem uitauit elegi, sicut ait «oderat ille bonos». Incurrit etiam in hendecasyllabi phalaecii petulantiam, dum dicit «successit tibi Lucius Metellus». Hic tamen uir et longo opere et ipsa sui maiestate defenditur. Ceterum heroicum in clausulis uitiosissimum reperitur.
Abbreviated transcription (Latin):
lucelucent albaleni lactea. lotacismus ut sidicas iunio iuno iouis iureirascitur.
Polr sigmia ubi .s. littera crebrius geminatur sosia in solario soleas sarciebat suas.
omoco proferonest. cuidicitur otite tute tibitanta trranne tulisti dis proferoꝵ
ut siquis dicat persuasitrices praestigia praeftigiatrices atq inductrices tigres aspere inter
pencultimũ ultimũ que uerbum maximeuitandae. cuius exemplum est. sidicas phaleras
ablatas gratis autsiiur& auriga perlora perflagella perfrenahiulc acsunt cum in ea paste
quamdiximus similes uocales acsimiliter longe conlisam hiantemq structuram faciant.
utsiquis dicat suscepisseseliberos secundoomine &uttullius promilo milone ait auctoritate
publica armare quod quidem astem dissimulans plerũq app&uit uoluntate:

Expanded text:
luce lucent alba lenì lactea.» Iotacismus, ut si dicas: «Iunio Iuno Iouis iure irascitur». luce lucent alba lenì lactea.» Iotacismus, ut si dicas: «Iunio Iuno Iouis iure irascitur». Polysigma, ubi s littera crebrius geminatur, ut «Sosia in solario soleas sarciebat suas». Homoeoprophoron est, cum dicitur: «o Tite tute Tati tibi tanta tyranne tulisti.» Dysprophoron, ut si quis dicat «persuasitrices praestigiatrices acque inductrices striges». Asperae inter paene ultimum ultimumque uerborum maxime uitandae, cuius exemplum est, si dicas «phaleras ablatas gratis», aut si iuret auriga «per lora, per flagella, per frena». Hiulcae sunt, cum in ea parte, quam diximus, similes uocales ac similiter longae collisam hiantemque structuram faciant, ut si quis dicat suscepisse se liberos «secundo omine», et ut Tullius pro Milone ait «auctoritate publica, armare»; quod quidem artem dissimulans plerumque appetii uoluntate.
Abbreviated transcription (Latin):
ut in puppim ferit. Aut mchisdem paridbus tõto essetecum. Proeadem domo hunc
tropum metonymian. Grammatici memorarunt. catachresin. &iam gracci. quã nos
abusionem dicimus. ut cũm ꝑhibemus naturam deorũ prosubstantia. In coniunctis
uero uerbis. mationis que contextu seruanda sunt haecut constructio coagmentata.
& condusio ꝑfecta proueniat. & quodam schemataedictio uenus tetur
Lam cõnpositionis praecepta percurram. Cuius uitium maximum est. hiulcas
et asperas frenos &iam hotacismos moctacismos labdacismos. omoeo profora
& poli sigmia non uitare. uel cuius lib& litterae assiduitatem in odium rep&itam
Vtsales axa sonabant. et casus cassandra canebat. Moctacis mus est cũ uerborun
coniunctio litterae assiduitate colliditur. ut sidicas mammã ipsam ama.
quasimcam animam. labdacismus ubi .l. plurimũ dissonat. ut sidicas sol& luna

Expanded text:
ut «in puppim ferit» aut «me isdem parietibus tuto esse tecum» pro «eadem domo». Hunc ut «in puppim ferit» aut «me isdem parietibus tuto esse tecum» pro «eadem domo». Hunc tropum metonymian grammatici nominarunt, catachresin etiam Graeci, quam nos abusionem dicimus, ut cum perhibemus «naturam deorum» pro substantia. In coniunctis uero uerbis orationisque contextu seruanda sunt haec, ut constructio coagmentata et conclusio perfecta proueniat et quodam schemate dictio uenustetur. Iam compositionis praecepta percunam, cuius uitium maximum est hiulcas et asperas, frenos etiam iotacismos, mytacismos, labdacismos, homoeoprophora, dysprophora et polysigma non uitare, uel cuiuslibet litterae assiduitatem in odium repetitam, ut «sale saxa sonabant» et «casus Cassandra canebat». Mytacismus est, cum uerborum coniunctio m litterae assiduitate colliditur, ut si dicas «mammam ipsam amo quasi meam animam». Labdacismus, ubi l plurimum dissonat, ut si dicas: «sol et luna
Abbreviated transcription (Latin):
alicnorum que uerborum affatatiomoderatione captari. Nec longepdita debent esse
translata. utsidicas luxdriosũm charrbdim. uitandum quoque neturpissit
similitudinis usurpatio. utsidicas castratam a fricani morte rempublicam
autclodium stercus senatus. In hoc genere trans ferendi. etiam allegoriam poctae
en aui ex turbasses ipscarcipirata cumgraege praedonum impurissimum
plenissimis uelis nauigares: Ninpisonem: ut quimaximis tempestatibus
acfluctibus re .i.p̃. nauem gubernassem. saluamq inportu collocassem. frontistuae
nubeculam &collegactui contaminatum spm̃ perte mescerem:: Usurpatis ergo
haec similiter pluribus uerbis clocutus est. quaesuis fortasse augustius authumi¬
lius dicer&. Item trans lata quodammodosunt quacautexpaste totum. aut ex toto
partem. autexunoplures monstrant. aut ex pluribus singula: ex parte totum

Expanded text:
alienorumque uerborum affectatio sine moderatione captari; nec longe petita debent esse alienorumque uerborum affectatio sine moderatione captari; nec longe petita debent esse translata, ut si dicas luxuriosum «Charybdim». Vitandum quoque, ne turpis sit similitudinis usurpatio, ut si dicas «castratam» Africani morte rem publicam aut Clodium «stercus senatus». In hoc genere transferendi etiam allegoriam poetae populum Romanum e naui exturbasses, ipse archipirata cum grege praedonum impurissimo plenissimis uelis nauigares»; et in Pisonem «ut qui in maximis tempestatibus ac fluctibus rei publicae nauem gubernassem saluamque in portu collocassem, frontis tuae nubeculam et collegae tui contaminatum spiritum pertimescerem?» Vsurpatis ergo haec simul pluribus uerbis elocutus est, quae suis fortasse angustius aut humilius diceret. Item translata quodammodo sunt, quae aut ex parte totum aut ex toto partem aut ex uno plures monstrant aut ex pluribus singula. Ex parte totum,
Abbreviated transcription (Latin):
ferimus. utqui preteta qualitates essedixerunt: quod nomen nonquam
fuci uinlatinis. quo & auribus temperandum et in solentia fugienda.
quam uitans cicero. soterẽ. saluatorem noluit nominare et ait
quisalutem dedit. Illudenim nimis in solens uidebatur.
Deruanionequoq fiunt uerba qua e grammatici para goga nominarunt
utdicimus florea rura & campiq: ingentes ossibus albent
Quod satis crispa flexione horatius albicant dicit. Hisplerumq
cit grandi loqos oratores. Huicdiligentiae subiungitur translatorum
cura uerborum cumres autsua non inuenuit uerba: autcũ uolumus
splendidius aliquid explicari
Ergo aut inopie autdecoris causa trans ferrq nopiac cumdicimus gemmare uitemeduxu
decor is uesd utbellum subito ex arsit cumpotuerit diciextitit. It item possumus abom¬
nibus sonsibus mutuari. ut ab oculis lucelibestatis : uerum non deb& haec trans latorum¬

Expanded text:
ferimus, ut qui poeotetas «qualitates» esse dixerunt, quod nomen numquam ferimus, ut qui poeotetas «qualitates» esse dixerunt, quod nomen numquam fuerat in Latinis. In quo et auribus temperandum et insolentia fugienda. Quam uitans Cicero soterem «saluatorem» noluit nominare et ait «qui salutem dedit»; illud enim nimis insolens uidebatur. Deriuatione quoque fiunt uerba, quae grammatici paragogi, nominarunt, ut dicimus «florea rura» et «campique ingentes ossibus albent», quod satis crispa flexione Horatius «albicant» dicit. His plerumquet «grandiloquos oratores». Huic diligentiae subiungitur translatorum cura uerborum, cum res aut sua non inuenit uerba aut cum uolumus splendidius aliquid explicari. Ergo aut inopiae aut decoris causa transferuntur: inopiae, cum dicimus «gemmare uitem» et «decoris vero, ut 'bellum subito exarsit', cum potuerit dici 'exstitit'. et item possumus ab omnibus sensibus mutuari, ut ab oculis 'luce libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
conquiritur. propria sunt. u&usta praccipuae. namcum &proceres uelnescirent
hacc dicendiornamenta uela pp&cere non auderent propriis utebantur. Sed qui a uerborum
uderum iam exoleuitusus. Non sunt audacius usurpanda illa: quaccum ȩtatemutata
sunt. Itaq aluicinari &cerritum et caperratum similaque praetereeͥntes. utemur
hisquȩ consuetudo recipiet. Nec ta men sordidis. nisicum rei sententiae¬
queuis exigit. Vtcumcicero uolens crudelitatis inuidiam facere: ait gurgulionib
exsectis reliquerunt etuirgis plebẽromanã concidere. Nec in decore uergilius
uitandehumilitatis aucupio. lrchnos prolucernis ait quod si sua res propria
uerba non habeat. Nouanda sunt autalienis utendum. Nouantur autem duobus
modis uerba autquadam fictione. aut dedinatione prȩsumpta. autduorum
queusitata sint coniunctione composita. Finguntur maxime cum trans¬

Expanded text:
conquiritur. Propria sunt uetusta praecipue; nam cura et proceres uel nescirent conquiritur. Propria sunt uetusta praecipue; nam cura et proceres uel nescirent haec dicendi ornamenta uel appetere non auderent, propriis utebantur. Sed quia uerborum ueterum iam exoleuit casus, non sunt audacius usurpanda illa, quae cum aetate mutata sunt. Itaque «alucinari» et «cerritum» et «caperratum» similiaque praeterientes utemur his, quae consuetudo recipiet, nec tamen sordidis, nisi cum rei sententiaeque uis exigit, ut cum Cicero, uolens crudelitatis inuidiam facere, ait «gurgulionibus exsectis reliquerunt» et «uirgis plebem Romanam concidere». Nec indecore Vergilius uitandae humilitatis aucupio «lychnos» pro lucernis ait. Quod si qua res propria uerba non habeat, nouanda sunt aut alienis utendum. Nouantur autem duobus modis uerba: aut quadam fictione aut declinatione praesumpta, aut duorum, quae usitata sint, coniunctione composita. Finguntur maxime cum trans
Abbreviated transcription (Latin):
orapurganda sunt. abhissumitur refutationis exordium ut produentio
coniecturae pastibus expeditis ad prescriptionem legis accessit. Ordincuid dic&
commutato. nesiduentium legis adsestione defender& fugerecausam¬
differentia uidere&ur. Duabus his officui pastibus ab solutis clocutionisest intimanda
quaccum const& in singulorum anim aduerione uerborum. hoc abeloquentiac Nomine
separatur: Quod illa totius operis oratoriiuistus est. haccpars hab&eur officii
Cuius cioed duo quasi fundamenta duodicit esse fastigi a uero sunt inate quadicere
quod non ingenii sed laboris est maximi. exercitationis &iam diuturnae.
quanon solum uberior. sed illustrior quoq: facultas adquiritur. Huius reiduplexratio ÷
una. qua in singulis uerbis lumen apparcat. Nteraut ndignitas doquendi copulationis
ipsius decoreserudur. in singulis uerorebus. aut proprium auttrans latum mutuatumq

Expanded text:
ora purganda sunt, ab hic sumitur refutationis exordium, ut pro Cluentio ora purganda sunt, ab hic sumitur refutationis exordium, ut pro Cluentio coniecturae partibus expeditis ad praescriptionem legis accessit, ordine uidelicet commutato, ne, si Cluentium legis assertione defenderet, fugere causamdiffidentia uideretur. Duabus hic officii partibus absolutis elocutionis cura est intimanda. Quae cum constet in singulorum animaduersione uerborum, hoc ab eloquentiae nomine separatur, quod illa totius operis oratorii uirtus est, haec pars habetur officii, cuius Cicero duo quasi fundamenta, duo dicit esse e dicere, quod non ingenii , sed laboris est maximi, exercitationis etiam diuturnae, qua non solum uberior, sed illustrior quoque facultas acquiritur. Huius rei duplex ratio est : una, qua in singulis uerbis lumen appareat; altera, ut dignitas eloquendi copulationis ipsius decori seruetur. In singulis uerbis aut proprium aut translatum mutuatumque
Abbreviated transcription (Latin):
Autenim naturalis est ordo atoratoris astificio comparatur. Naturalis cumpostprincipium
Narratio particio propositio condusio epilogus que consequitur. astificio oratoris cumper mẽbra
orationis quȩdicenda sunt digerimus. ethoc ex causae utilitate. Non ex temporis seriȩ cooꝑtamȩ.
ut promilone factum. Cum questiones quasdam antenarationem ut praciudicia refutar&
induxit quod non ex ordine naturae. sed ex causae utilita temut auit: et pro cornelio.
prim refutata sunt crimina quae sccuta sunt tribunatum. Posta dipsum tribunatum
reirsus est factus: quadispositio astifitialis ut diximus nominatur. Inuqyem autem
naturalem temporum ordinem nuit. Vt primũ quȩsturam. tum legationem. dcindeduas
et praeturas obicer& seruata temporum ratione. Quamnisi causat repugn&
utilitas. necessario perscquem uia tubi maiora quaq: potissimum & inuidiosi¬

Expanded text:
aut enim naturalis est ordo aut oratoris artificio comparatur: naturalis, cum post principium aut enim naturalis est ordo aut oratoris artificio comparatur: naturalis, cum post principium narratio, partitio, propositio, argumentatio, conclusio epilogusque consequitur; artificio oratoris, cum per membra orationis, quae dicenda sunt, digerimus. Et hoc ex causae utilitate, non ex temporis serie coaptamus, ut pro Milone factum, cum quaestiones quasdam ante narrationem, ut praeiudicia refutaret, induxit, quod non ex ordine naturae, sed ex causae utilitate mutauit; et pro Cornelio primo refutata sunt crimina, quae secuta sunt tribunatum,post ad ipsum tribunatum recursus est factus, quae dispositio artificialis, ut diximus, nominatur. In Verrem autem naturalem temporum ordinem tenuit, ut primum quaesturam, tum legationem, deinde duas ei praeturas obiceret ceruata temporum ratione, quam, nisi causae repugnet utilitas, necessario persequemur. At ubi maiora quaeque potissimum et inuidiosi
Abbreviated transcription (Latin):
autem utest uid eormihi uidere hancurbem. lucem orbis terrarum. arcem omnium gentium.
subito uno incendio concidentem. Spequoque animi perturbantur. cumbeneficia
autobsequia promittuntur. Vtcum fidem milonis pompeio pollic&ur &caclii i nomni uita
seruitium obstrictum uobis a cliberis uestris habebits : Ira &iam uchementer animos turbat
utcum exaggerat tullius et exclamat incuria sed eresocios catilinae odii immorat. uBIN.
permiscentur affactus. quicum ad persuadendum plurimũ ualeant. extracausam
tamen sunt nec apparere inoratore Manifestius debent . ncinsidiis iudicem caperenon ratione
ducereuideatur. Hisigitur ad fidem faciendam prudenter inuentis. odorerum est sociandus.
quȩpars dispositio uocitatur. qu a quid dicendum quoueloco. quid poenitus omittendum
quomodo&iam &quando &ubi prudenter inspicimus. Duplexigitur huius pastis est ratio

Expanded text:
autem, ut est «uideor mihi uidere hanc urbem, lucem orbis terrarum, arcem omnium gentium, autem, ut est «uideor mihi uidere hanc urbem, lucem orbis terrarum, arcem omnium gentium, subito uno incendio concidentem». Spe quoque animi perturbantur, cum beneficia aut obsequia promittuntur, ut cum fidem Milonis Pompeio pollicetur, et «Caelii in omni uita seruitium obstrictum uobis ac liberis uestris habebitis». Ira etiam uehementer animos turbat, ut cum exaggerat Tullius et exclamat in curia sedere socios Catilinae: «o dii immortales! permiscentur affectus, qui cum ad persuadendum plurimum ualeant, extra causam tamen sunt, nec apparere in oratore manifestius debent, ne insidiis iudicem capere, non ration.e ducere uideatur. His igitur ad fidem faciendam prudenter inuentis ordo rerum est so- ciandus, quae pars dispositio uocitatur, qua quid dicendum quoue loco, quid penitus omittendum, quomodo etiam et quando et ubi, prudenter inspicimus. Duplex igitur huius partis est ratio;
Abbreviated transcription (Latin):
tatem temporis udpericuli magnitudinem memoramus. ut inseptima uerrinarum
factum uduiris bonis ueliudicibus ostenditur execrandum. ut cumiudicum
corruptio doc& auerreiactari. Item cuminauaritia scelereperiurio uossuisi miles
essearbitratur: Inuidia est quae quodam liuore inficit auditores ut est
quod adtuam ipsius amicitiam cacrorum quc hominum magnorum atq nobilium facili orem
aditum ipͣsus hab& nequitia et audacia quamcuius quam nrm̃ uistus & integritas
Item istum rebus omnibus undiq creptisimpunc cludentem circum flucre & abundare
potest quidem &illares auditorum mentes incendere uł utsi alicuius ex aggeres trrannicum
spiritum. aut potentiam non ferendam M &um uesd, excitari ud propriis ul communib:
periculis propriis. ut hocestiudicium in quouos dereo pR. deuobis iudicabit: communib

Expanded text:
itatem temporis uel periculi magnitudinem memoramus, ut in septima Verrinarum: itatem temporis uel periculi magnitudinem memoramus, ut in septima Verrinarum: factum uel uiris bonis uel iudicibus ostenditur exsecrandum, ut cum iudicum corruptio docetur a Verre iactari. Item «cum in auaritia, scelere, periurio uos sui similes esse arbitratur». Inuidia est, quae quodam liuore inficit auditores, ut est «quod ad tuam ipsius amicitiam ceterorumque hominum magnorum acque nobilium faciliorem aditum istius habet nequitia et audacia quam cuiusquam nostrum uirtus et integritas»; item «istum rebus omnibus undique ereptis impune eludentem circumfluere et abundare». Potest quidem et illa res auditorum mentes incendere , ut si alicuius exaggeres tyrannicum spiritum aut potentiam non ferendam. Metum uero excitaris uoi propriis uel communibus perieulis: propriis, ut «hoc est iudicium, in quo uos de reo, populus Romanus de uobis iudicabit»; communibus
Abbreviated transcription (Latin):
fuissem. iud itaq excaprouintia decessissem utsiculis omnibus ic. di m .q. Nom¬
plenius in exordiorum praeceptis edisseram.: Ab aduersani uesd persona conciliatio
dumillius in iquitate aut arrogantia de monstrita. nrã modestia commendatur
Sed hacc posterius in principiis quan quamnunc non orationis pastes. seddicendi formas
& faciendac fid cis pecies Numeramus Qquo lo copat pathetigȩ quoque dictionis attendimus
facultatem. cuius uis uelin communibus locis uel ineprlogis maxime contin&ur.
meprimordia quidem apud u&cres hac animorum permotiope caruere
quodtunc demonstrabitur cumordiendi precepta tractabimus. Interim generatim quibus
mentes affectibus incitentur. Nulla pastium definitione signabo : Commouoitur
igitur auditores. autmiscratione. autodio aut inuidia autm&u autspe autira exerisquo
similibus. Miseratione cum calamitates alicuius magnodolore tractamus. cum iniqu¬

Expanded text:
fuissem, iudices, itaque ex ea prouincia decessissem, ut Siculis omnibus iucundam fuissem, iudices, itaque ex ea prouincia decessissem, ut Siculis omnibus iucundam plenius in exordiorum praeceptis edisseram. Ab aduersarii uero persona conciliatio, dum illius iniquitate aut arrogantia demonstrata nostra modestia commendatur. Sed haec posterius in principiis, quoniam nunc non orationis partes, sed dicendi formar et faciendae fidei species numeramus, quo loco patheticae quoque dictionis attendimus facultatem, cuius uis uel in communibus locis uel in epilogis maxime continetur. Mea primordia quidem apud ueteres hac animorum permotione caruere, quod tunc demonstrabitur, cum ordiendi praecepta tractabimus; interim generatim, quibus mentes affectibus incitentur, nulla partium definitione signabo. Commouentur igitur auditores aut miseratione aut odio aut inuidia aut metu aut spe aut ira ceterisque similibus. Miseratione, cum calamitates alicuius magno dolore tractamus, cum iniqu
Abbreviated transcription (Latin):
facto:  E ipso testi monio uel confessione ud scripto capiunt fidemuelam̃ mittunt. Namnecausa
dicentis. ađ tenditur & persona tractatur et ipsius scripturȩ secum autcum causa qualitas comparati
Sequitur ut ad ea quacconciliant. Auꝗ mouent auditores. intentio nemi suam flectat assestor.
quoniam adfidem faciendam hace quo que pestinere praediximus: conciliantur igitur animitam
personȩ quam reidignitate: personȩ aut auditoris. autre uelipsius oratoris autaduersani:
Auditoris. sicutqualem teantea pR. Praebuisti cumhuc eidem quaestioni uidex pracesses
talem tenobis et̃r. hoc tempore impercias : Reiuesd ut prodciotas quemornare antea
cunctocum senatus olebam properp&uis eius in nostram. rem̃p meritis : Oratoris ueso
cumde se non superbe sed moderateloquitur. Qualeillud est. cum quaestor insicilia

Expanded text:
facto, id est ipso testimonio uel confessione uel scripto, capiunt fidem uel amittunt. Nam et causa facto, id est ipso testimonio uel confessione uel scripto, capiunt fidem uel amittunt. Nam et causa dicentis attenditur et persona tractatur et ipsius scripturae secum aut cum causa qualitas comparatur. Sequitur ut ad ea, quae conciliant aut permouent auditores, intentionem suam flectat assertor, quoniam ad fidem faciendam haec quoque pertinere praediximus. Conciliantur igitur animi tum personae, tum rei dignitate: personae aut auditoris aut rei uel ipsius oratoris aut aduersarii. Auditoris sic: «ut qualem te antea populo Romano praebuisti, cum huic eidem quaestioni iudex praeesses, talem te nobis et populo Romano hoc tempore impertias». Rei uero, ut pro Deiotaro: «quem ornare antea cuncto cum senatu solebam pro perpetuis eius in nostram rem publicam meritis». Oratoris uero, cum de se non superbe, sed moderate loquitur, quale illud est: «cum quaestor in Sicilia
Abbreviated transcription (Latin):
intribus utdiximus rebus posita sunt. inscriptura. ut tabularum. In auctoritate
uttestium. in necessitate. ut tormentorum : Abscripto argumentum p&itur. cum ad dub
rei probationem uelchi rographum. uel testamentum tranractionis tabulȩ recitantur
c&eraque huius quȩitanota sunt ut exempla deoratione non quaerant. Abauctoritate
ueso ut afrcinumdixisse iura ecesum esse tiberium gracchum. autcumtestimonium
quouerttas nuddur ad ferdur. ut gneum pompeium demisstim framento cclenter
tesam nobis oratorinducit. Nuctoritas igrtur aut iudicantis aut testis est. Huic pastiadiungur¬
tur oracula e& eraqueidgenus : Necessitasuesd ditfidem extormentis. Aut somno autfurorrauiuino¬
lentia quacuocem alicuius rei extorqu& inuitis. qua comnia cumad coniecturam causaper sona.

Expanded text:
in tribus, ut diximus, rebus posita sunt: in scriptura, ut tabularum, in auctoritate, in tribus, ut diximus, rebus posita sunt: in scriptura, ut tabularum, in auctoritate, ut testium, in necessitate, ut tormentorum. Ab scripto argumentum petitur, cum ad dubiae rei probationem uel chirographum uel testamentum uel transactionis tabulae recitantur ceteraque huius modi, quae ita nota sunt, ut exempla de oratione non quaerant. Ab auctoritate uero, ut Africanum dixisse iure caesum esse Tiberium Gracchum, aut cum testimonium, quo ueritas nudetur, affertur, ut «Gnaeum Pompeium de misso frumento celeriter testem nobis inducit»; auctoritas igitur aut iudicantis aut testis est. Huic parti adiunguntur oracula ceteraque id genus. Necessitas uero dat fidem ex tormentis aut somno aut furore aut uinolentia, quae uocem alicuius rei extorquet inuitis. Quae omnia, cum addas coniecturam in causa, persona,
Abbreviated transcription (Latin):
Vergilius tupotes unanimos armare in procdia fratres: ex hocuti queprobat & alienos posse
quodminus est: Terentius nam qui mentiri autfalle instituerit. patrem aut audebit:
tanto magis audebit cȩros : Aminorum comparatione. ut publius scipio ponti fex maximus
tiberium gracchum mediocriter labefactantem statum reipublicac. priuaais interfecit. deinde
iungunt quãestonem ubimodus est quidam. catillinamorbem terrae cȩdeatque incendiis
uastar cipis . posc sulxhbocterrentius locoillud hic paruae consu&udinis causa. huius mortem
tam fest familiariter aparium cõñparatione cicerd: & si nonminus iucundiatq illustres sunt
pernifiosis legibus. rempublicam uex&analios uexare patiatur : Hisigitur breuiter
demonstratis. illa quaenon ex cogitantur aboratore. seda causa. autareis suggeruntur.

Expanded text:
Vergilius: «tu potes unanimos armare in proelia fratres.» Ex hoc utique probat et alienos posse, Vergilius: «tu potes unanimos armare in proelia fratres.» Ex hoc utique probat et alienos posse, quod minus est. Terentius: «nam qui mentiri aut fallere instituerit patrem aut audebit, tanto magis audebit ceteros.» A minorum comparatione, ut «Publius Scipio pontifex maximus Tiberium Gracchum mediocriter labefactantem statum rei publicae priuatus interfecit»; deinde iungit quaestionem, ubi maius est quiddam: «Catilinam orbem terrae caede atque incendiis us?» Ex hoc Terentius loco illud: «hic paruae consuetudinis causa huius mortem tam fert familiariter». A parium comparatione Cicero: «et si non minus iucundi atque illustres sunt perniciosis legibus rem publicam uexet, an alios uexare patiatur». His igitur breuiter demonstratis illa, quae non excogitantur ab oratore, sed a causa aut a reis suggeruntur,
Abbreviated transcription (Latin):
tadisputatione tractatur. Sed nunc formamcius satis fucrit demonstrare sub hoc exemplo. sedcum obtua
decreta obiudicia obimperia dabantur. Non estita quaerendum. cuius manunumerarentur.
sed cuius in iuria cogerentur, Sic& uergilius: mene fugis: abeffectis fitargumentum. cumincausa
dubitatio est. ut fatum prob&ur exco quod homines &iam inuiti serualuntur inuita. fatumenim ÷
causa ueluitae uol mostis. Illa uerd effecta sunt fatiuiuere posse uel mori. Cicerohine probat auli
hirtͥu uitã populo cara est. quod ei populus plaudit. hocestuergilii: Degeneres animos timor
arguit. namtimorestcausa utdegener sit animus. quod timoris effectũ est A comparatione maiorũ:
Quis dubit& asiculis p&uisse pecuniam uerrem cum a mareo oc tauio ligor epostularit.

Expanded text:
ta disputatione tractatur; sed nunc formam eius satis fuerit demonstrare sub hoc exemplo: «sed cum ob tua ta disputatione tractatur; sed nunc formam eius satis fuerit demonstrare sub hoc exemplo: «sed cum ob tua decreta, ob iudicia, ob imperia dabantur, non est ita quaerendum, cuius manu numerarentur, sed cuius iniuria cogerentur». Sic et Vergilius «mene fugis?». Ab effectis fit argumentum, cum in causa dubitatio est, ut fatum probetur ex eo, quod homines etiam inuiti seruabantur in uita. Fatum enim est causa uel uitae uel mortis; illa uero effecta sunt fati, uiuere posse uel mori. Cicero hinc probat Auli Hirtii uitam populo caram esse, quod ei populus plaudit. Hoc est Vergilii «degeneres animos timor arguit», nam timor est causa, ut degener sit animus, quod timoris effectum est. A comparatione maiorum: «quis dubitet a Siculis petisse peeuniam Verrem, cum a Marco Octauio Ligure postularit?»
Abbreviated transcription (Latin):
in sequentibus .: uItihoc secutumest. illud praccessit ut si peperit᷑ uiro concubuit
exemplum deuerrinis si finemedicto pra&oris ad ferant. kalendeianuariae.¬
cur non in itium quoquenascitura balendis ianuariis. Arepugnantibus cumostenditur duo
sibi cohȩrere non posse. Verbicus aut& parasitus quissit. & ridiculus nonsit quacꝑ negationem simulcẽ
non posse p̃dicuntur hoc modo. Non& parasitus st gnato &ridiculus Nonẽuis loci exemplum est in remagis
ipsa quam forma uerborum isigitur non modo atepericulo liberatus sed&iam honore amplissimo
ornatus arguitur domisuae tcinterficere uoluisse: et in cornelia prima repugnaredicit. ut diuisor es
quos honorissui ministroscẽ uoluerat. legeambitus uell& ad fligere : causarum locus latepat& &nul¬

Expanded text:
in sequentibus, ut, si hoc secutum est, illud praecesserit, ut «si peperit, cum uiro concubuit». in sequentibus, ut, si hoc secutum est, illud praecesserit, ut «si peperit, cum uiro concubuit». Exemplum de Verrinis: «si finem edicto praetoris afferunt kalendae Ianuariae,cur non initium quoque nascitur a kalendis Ianuariis?» A repugnantibus argumentum, cum ostenditur duo sibi cohaerere non posse, uerbi causa, ut et parasitus quis sit et ridiculus non sit, quae per negationem simul esse non posse praedicantar hoc modo: «non et parasitus est Gnatho et ridiculus non est». Eius loci exemplum est in re magis ipsa quam forma uerborum: «is igitur non modo a te periculo liberatus, sed etiam honore amplissimo ornatus arguitur domi suae te interficere uoluisse». Et in Corneliana prima repugnare dicit, ut diuisores, quos honoris sui ministros esse uoluerat, lege ambitus uellet affligere. Causarum locus late patet et mul