comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
censor. consul dietator inter rex yotest quod tensorẽ exercitũ ten¬
turiato constituit: quinquenalem. quom lustraret & in urbem ad
uex illũ ducere debet dictator: et consul in singulos annos: quod y¬
hic exercitui imꝑare potest quo eat id qđ ꝑꝑ centuriata comitia
imꝑare solent. Quare nõ est dubiũ. quom hoc inlitiũ sit. quom
circũ murositur ut populus illiciat᷑ amagistratus comspectũ quiros
uocari potest in eum locũ unde uex ad contionẽ uocantis exaudiri
possit. Quare una origine illicii e inlicis. quod inchoro proserpine
est. &e pellexit quod in ermiona. quom ait Pacuuius. Regni alie¬
ni cupiditas pellexit. Sic elicis iouis uisa ara in auẽtino b ãllici¬
endo. Noc nũc aliter fit. adꝗ dlim. qđ augur cõsuli ad est. tum
quom exercitus imꝑatur ac praeit. Quid eũ dicere opporteat con¬
sul ciugur imꝑare solet. ut is liciã uocet nõ accenso. aut preconi

Expanded text:
censor, consul, dictator, interrex potest, quod censor exercitum cencensor, consul, dictator, interrex potest, quod censor exercitum centuriato constituit quinquennalem, quom lustrare et in urbem ad vexillum ducere debet; dictator et consul in singulos annos, quod hic exercitui imperare potest quo est : id quod propter centuriata comitia imperare solent. Quare non est dubium, quin hoc inlicium sit, quom circum muros itur, ut populus inliciatur ad magistratus conspectum, qui Quirites vocare potest in eum locum, unde vox ad contionem vocantis exaudiri possit. Quare una origine inlici et inlicis quod in choro Proserpinae est, ut pellexit quod in Hermiona, quom ait Pacuvius: Regni alieni cupiditas pellexit. Sic Elicii Iovis ara in Aventino, ab eliciendo. Hoc nunc aliter fit atque olim, quod augur consuli adest tum cum exercitus imperatur, ac praeit quid eum dicere oporteat. Consul auguri imperare solet, ut is inlicium vocet, non accenso aut praeconi;
Abbreviated transcription (Latin):
nat colligam rogis ut cominȩ dicat derostris et argentarii ta¬
ternas oe cdudãt patres tenstãt exquiras e ad se uiben Magi¬
senanos constat exana consules praetores tribunosep plebis eolle¬
gasp uos et in templo uibtas adesse homines ce quona muittas ion¬
cione ad uoces. In eode cõmentario cicꝗsitionis ad extremũ scrplũ
aput edicdi hoc est. Item qđ attingat qui de cessoribus classicum
ad comitia cenniriata redemptũ habent uti curret eo die quo
die comisia erũt in arce classicus connatũ circũq muros. & ante
priuati huiusce.T. quinti trogi scelerati hostiũ canat. et ut in
campo cũ primo luci assit. E inter id quom circũ muros mittit :
et cũ tero ad uocatir. Interesse tempus apparet ex his quȩ fieri in¬
Licitũ scriptũ est. sed ud comitara tum uocatur populus. Ideo qđ
alia de causa hic magistratus nõ põt exercitũ urbanũ conuocare

Expanded text:
« Collegam roges ut comitia edicat de Rostris, et argentarii ta« Collegam roges ut comitia edicat de Rostris, et argentarii tabernas occludant. « Patres censeant exquaeras, et adesse iubeas. Magistratus censeant exquaeras, consules, praetores tribunosque plebis collegasque tuos, et in templo adesse iubeas omnes, ac cum mittas, contionem advoces. » In eodem Commentario Anquisitionis ad extremum scriptum caput edicti hoc est: « Item quod attingat qui de censoribus classicum ad comitia centuriata redemptum habent, uti curent eo die quo die comitia erunt, in Arce classicus canat circumque moeros et ante privati huiusce T. Quinti Trogi scelerosi ostium canat, et ut in Campo cum primo luci adsiet. » Et inter id, quom circum muros mittitur et cum contio advocatur, interesse tempus apparet ex iis quae interea fieri inlicium scriptum est. Sed ad comitia tum vocatur populos ideo, quod alia de causa hic magistratus non potest exercitum urbanum convocare;
Abbreviated transcription (Latin):
Imꝑo qua uenit ad comitia centurrata. Quare hĩc accenso illit
preconi dicit. Hec est causa in aliquot rebus idem ut preco ac¬
census accipiebat. Aquo accensus quoq dictus ad censũ solitum
ubi pͥmum accensus clamarat meridiem. Hoc idem costonius in
actionibus scribit. Pretorẽ accensum solitũ tum esse iubere: ubi
ei uidebatur horam esse tertiã. In clamare horam tertiã esse.
Iteq meridiem &e horã mnonã circũ cauras mitti solitus quo illicet
les & tensores sed tẽ questores conmẽtarũt indicat uetus indi¬
sitionis Mn. Sergii .M. fili quaestores qui capitis accusauit roga
in aqua sic est ciuspicus orande. sed in templo ausprcis damcni
ua prefore aut cid consulem mittas ciuspiciũ pretitũ cõmeatum
praptores uocet ad te. qe eum de muris uocet. Preco id impare
pertet cornitẽ ad priuati ianuam : et in arcem muittas ubr t̃ to

Expanded text:
Impero qua convenit ad comitia centuriata. » Quare hic accenso, illic Impero qua convenit ad comitia centuriata. » Quare hic accenso, illic praeconi dicit, haec est causa: in aliquot rebus item ut praeco, accensus acciebat, a quo accensus quoque dictus. Accensum solitum esse dicunt, hoc versu: Ubi primum accensus clamarat meridiem. Hoc idem Cosconius in actionibus scribit praetorem accensum solitum tum esse iubere, ubi ei videbatur horam esse tertiam, inclamare horam tertiam esse, itemque meridiem et horam nonam. Circum moeros mitti solitum, quo modo inles et censores, sed etiam quaestores, Commentarium indicat vetus Anquisitionis M. Sergii, Mani filii, quaestoris, qui capitis accusavit Trogum; in qua sic est: Auspicio operam sede in templo auspicii, dum aut ad praetorem aut ad consulem mittas auspicium petitum : « Commeet tum praeco, reum vocet ad te, et eum de moeris vocet praeco : id imperare oportet. « Cornicinem ad privati ianuam et in Arcem mittas, ubi canat.
Abbreviated transcription (Latin):
res cñui tribuũ siquis prose siuerbo altero rationẽ dari uolet.
uoeat inlicium. Nuc ad me preco ĩ templũ primũ uocat. posti ea
dem iftem e̾ris uocat ubi licet censor. Scribe magistratus myrra
unguentisq unguent. Ubi praȩtores tribuniq pletei: qꝙ incon¬
silium uocati sunt: uenerũt censores interse sortiunt᷑: uterlustrũ
friciat. Ubi templũ factũ est: pest: tũ conuẽtionẽ qui lustrũ condi¬
turus est. In cõmentariis consularibus scriptũ sit inueni. Qui exer¬
citũ imꝑaturus erit: accenso dicit hoc: Calpurni uocat ĩ licitũ qui¬
rites omnes huc cd me. Aecensus dicit sic. Omẽs quirites: Inlicĩ
uisite huc ad uedites. C. calpurnitos dicit: uoca ad conuẽtionẽ
om̃es ꝗrites huc ad me. Necensus dicit sic. Omes quirites ite ad
conuẽtionẽ hut ad iudices. De in consul eloꝗtur ad exertitum.

Expanded text:
res omnium tribuum, si quis pro se sive pro altero rationem dari volet, res omnium tribuum, si quis pro se sive pro altero rationem dari volet, voca inlicium huc ad me. « Praeco in templo primum vocat; postea de moeris item vocat. « Ubi lucet, censor, scribae, magistratus, murrha unguentisque unguentur. « Ubi praetores, tribunique plebei quique inlicium vocati sunt, venerunt : censores inter se sortiuntur, uter lustrum faciat. « Ubi templum factum est, post tum conventionem habet qui lustrum conditurus est. In commentariis consularibus scriptum sic inveni: « Qui exercitum imperaturus erit, accenso dicito: « C. Calpurni, voca inlicium omnes Quirites huc ad me. « Accensus dicit sic: Omnes Quirites, inlicium vos ite huc ad iudices. « C. Calpurni, Cos. dicit, voca ad conventionem omnes Quirites huc ad me. « Accensus dicit sic: Omnes Quirites, ite ad conventionem huc ad iudices. « Dein consul eloquitur ad exercitum:
Abbreviated transcription (Latin):
animuis teque tuuires auẽt: auide expecantes nũtiumudo euer
han auriam aui ditate theatra replent᷑. Ad uudiendo enami
auscultare declinatum: qđ ii auscultare dicunt qui auditis
patent. A quo dictũ poele cudio ausculto. Latera cõ muibata dicit¬
odolor. olor. Hiuc olet. & odoran. e odoratur. et odora res. Sic ab
orezedo: sorbeo bibo. poto. Edo agraeco
item bibere auocis sono: ut feruere aquã ab eius rei simili soni¬
potio. Unde poculũ: pota¬
adidemtabuseus sic graecũ antiquũ nõ ut nũo
dictũ
amanumant pretium. Mancipiũ qđ manu capit. conuĩgit
olures manus Manipulus Manipularis manica : manubrium
qđ manu tenet. Mantellũ ubi manus tergunt : Nunc pͥmuri
ponam tensoris tabulis: ubi noctu ĩ templũ censura auspicauẽt.
ueꝵ de celo nũtuĩs erit praeconiis sio imꝑato ut uiros uocetã¬
reiq p populi Ro. quiritiũ mihiꝙ collegeꝙ meo fideiq ma¬
gissanũq nr̃o om̃es quirites pedites cirmatos priuatosq curato¬

Expanded text:
animus atque aures avent, Avide expectantes nuntium. Propter hanc aurium aviditatem theatra replentur. Ab audiendo etiam auscultare declinatum, quod hi auscultare dicuntur qui auditis parent, a quo dictum poetae: Audio, ausculto. Littera commutata dicitodor, olor, hinc olet et odorari et odoratus et odora res. 84 Ore edo, sorbeo, bibo, poto. Edo a Graecoitem bibere a vocis sono, ut fervere aquam ab eius rei simili sonipotio, unde poculum, potandidem puteus, quod sic Graecum antiquum, non ut nunc φρέαρ dictum. A manu manupretium; mancipium, quod manu capitur; quod coniungit plures manus, manipulus; manipularis, manica. Manubrium, quod manu tenetur. Mantelium, ubi manus terguntur. IX. Nunc primum ponam de Censoriis Tabulis: « Ubi noctu in templum censurae auspicaverit atque de caelo nuntium erit, praeconi sic imperato ut viros vocetblicae populi Romani Quiritium mihique collegaeque meo, fidei magistratuique nostro ! omnes Quirites, pedites, armatos privatosque, curato
Abbreviated transcription (Latin):
rio et pandum. dicamus cithariten: & sic alia. Si ab aede er
dis cuiterps dicatur. debuisse auit apiscib capiendis aucupeino
sic pistipem ditiꝰ. Ubi lauet eseranas nõ uerelauenas nrmeno¬

Expanded text:
rio et pandura dicamus citharicen et sic alia. Si ab aede et trio et pandura dicamus citharicen et sic alia. Si ab aede et tndis auceps dicatur, debuisse aiunt a piscibus capiendis ut aucupem sic piscipem, dici. Ubi lavetur aes, aerarias, non aerelavinas nomin
Abbreviated transcription (Latin):
est ergo a nologia. presertim quom tantus nũs uocabuloꝵ in eo
gnẽ interorient qđ dicimus in his uerbis: quȩ contraria noni
hñt loquor et uenor: samen dicimus loquens: et uenas: locutu
rũt. de illa erãt supiora. eminus seruantur quod quom exhis
quȩ contnina uerba nõ habent᷑. alia efficiũt terna: ut ea quȩ
dixi Alia bina ut ea que dicam. Currens ambulans. cursurꝰ
ambulaturus. Tertia eim preteriti nõ sũt. ut cursus sum ambu¬
lasus sum. Ne in his quidẽ quȩ sepius quid fieri ostendũt serua¬
tur a nologia. Nam ut est acantando cantitans. ab ama melusa
amituans non est. & sic multa. ut inhis singulario sic ĩ multi¬
tudinis. Sic eim cantitantes seditantes nõ dicũt. Dim̃ est uota¬
bulint genus quod appellat composititium & negał offerosu
ud oportere cum simplicibus de quibus ad huc dini deicomposit
seꝑatim dicam. Cum atibis et canendo tibuines ditarsui
querũt. si ainologias sequi oporttat: Quurnõ aerthara etesalte¬

Expanded text:
bulorum in eo genere interierit quod dicimus. In his verbis quae contraria non habent, ut loquor et venor, tamen dicimus loquens et venans, locuturUnde illa erant superiora; eo minus servantur, quod ex his quae contraria verba non habent alia efficiunt terna, ut ea quae dixi, alia bina, ut ea quae dicam: currens, ambulans, cursurus, ambulaturus: tertia enim praeteriti non sunt, ut cursus sum, ambulatus sum. Ne in his quidem, quae saepius quid fieri ostendunt, servatur analogia: nam ut est a cantando cantitans, ab amando amitans non est et sic multa. Ut in his singularibus, sic in multitudinis: sicut enim cantitantes, seditantes non dicuntur. Quoniam est vocabulorum genus quod appellant compositicium et negant conferri id oportere cum simplicibus de quibus adhuc dixi, de compositis separatim dicam. Cum ab tibiis et canendo tibicines dicantur, quaerunt, si analogias sequi oporteat, cur non a cithara et psalte
Abbreviated transcription (Latin):
diciur tanere. E cum id fecit creuisse. Apd eundẽ. quo desiui
sioquentem oꝑam de distis ualet assiduam Itaꝙ qui ad est assi
que facile est curore ut assinuis quom iam bene nos cicipias.
d Ennuus secretũ est stare corpora telis Noc uerbũ enniidi¬
du afodiendo aquo fossa. apd Enniuĩ. rocibus concide facimus
Aorlo iuutu dei moneñt meliora atq amentia aiuernĩ cassindesi
aerten do diu hẽtaneut. deus qui in eis rebus preest ue ritus
uerte deo preton solet ut terituia quertat In aululana ripulle
laseram ainte edis udt est conuitio de clinatũ a piatu pullor ul¬
desse numalus uocibus taislata in homines parbm e suns aera
pardim obstulũ u spicucsut e nnis snimus cũ eeetore iardi

Expanded text:
dicitur cernere, et cum id fecit, crevisse. Apud eundem quod est: Mihi dicitur cernere, et cum id fecit, crevisse. Apud eundem quod est: Mihi frequentem operam dedistis, valet assiduam: itaque qui adest assiddicere: facile est curare ut adsidue adsimus, cum tam bene nos accipias. Apud Ennium: Decretum fossari corpora telis. Hoc verbum Ennii dictum a fodiendo, a quo fossa. Apud Ennium: Vocibus concide, fac si Apud Pacuium: Di monerint meliora atque amentiam Averruncassint. Ab avertendo averruncare, ut deus qui in eis rebus praeest Averruncus. Itaque ab eo precari solent, ut pericula avertat. In Aulularia: Pipulo te differam ante aedis, id est convicio, declinatum a pipatu pullorum. Multa ab animalium vocibus tralata in homines, partim quae sunt aperta, partim obscura; perspicua, ut Ennii: Animus cum pectore latrat.
Abbreviated transcription (Latin):
dictũ ascena. Eã ut greci. aut Accius stribit: stena in pluribus uer¬
dbis .a. ante et alii ponũt. ali nõ ut qđ partim dicũt sceptrũ. Alii
plauti faeneratritẽ. Alii foeneratritẽ. Sic faenesicia ac foenesicia:
ac Rustici pappum maesĩ. nõ moesiũ. Aquo lucilius scribit. Cȩci¬
Lius ne rusticus fiat. Quare turpe ideo obstenũ. qđ nisi in scaenã
palam dici nõ debet. Porest qđ ab eo ꝓuerilis turpiculares in collo
quedã suspendit. Neꝗd obsit umbone sceuȩ causa seȩuola cippellata.
Ea dicta asceua id est sinistra quod quȩ: qđ que sinistra sunt: bo¬
nai auspicia existimant᷑: a quo dicit cõmitia aliud ue quid sit¬
dixi. Aut sinistra quȩ nũc est. id agreco est. qđ i sinistrũ uocãt
uoccit . ox crini. quare qđ dixi scenũ om̃en est. Omen tupe qđ unde
id dicitur osmen quod extritũ. Apd ꝑlautũ. quia ego ante te ama

Expanded text:
dictum ab scaena; ea, ut Graeci, σκηνὴ et Accius scribit scenam. In pluribus verdictum ab scaena; ea, ut Graeci, σκηνὴ et Accius scribit scenam. In pluribus verbis A ante E alii ponunt, alii non, ut quod partim dicunt scaeptrum, partim sceptrum, alii Plauti Faeneratricem, alii Feneratricem ; sic faenisicia ac fenisicia , ac rustici Pappum Mesium , non Maesium , a quo Lucilius scribit: Cecilius pretor ne rusticus fiat. Quare turpe ideo obscaenum, quod nisi in scaena, palam dici non debet. Potest vel ab eo quod pueris turpicula res in collo quaedam suspenditur, ne quid obsit, bonae, scaevae causa scaevola appellata. Ea dicta ab scaeva , id est sinistra, quod quae sinistra sunt bona auspicia existimantur; a quo dicitur comitia aliudve quid, siinistra quae nunc est. Id a Graeco est, quod hi sinistram vocant σκαιάν; quare, quod dixi, obscaenum omen est omen turpe; quod unde id dicitur os, osmen, e quo S extritum. Apud Plautum: Quia ego antehac te a
Abbreviated transcription (Latin):
um. hehe ipse clipeus cecidit. Apđ ennium heu mea puella spe
ꝗdem id succenset tibi. Apđ. Pompiliũ heu qua me causa fortuna
infeste promis. Quod ait iurgio id est litibus. Ita ꝙ quib reserat
incontrouersia ea uocabatur lis Ideo in achonibus uidemus dici
quam rem siue milite dicere opportae ex quo licet iudẽ iurgare
esse : a iure dictũ. quom quis uire litigaret a quo ob iurgatis is
qui facit id iuste. Apđ lucretiũ Atꝗ ailiquos ibii a rebus clespere
foro: qui clepsere dixit. Unde et alii clepere id ẽ corripẽ. quors
origo a̾ elam ut sit dictũ. clapere unde: clepere. & ex ea comuta¬
tio ut multa potest uł ugreco dictũ RECp clepere Apđ matũ
corpora graioꝵ merebar mandier igni Dictũ mãdier a mãdendo
Unde maducari. E a quo ĩ antellanis ad obsenũ uocant mãducũ
Apeł. Matiũ obsteniq interpretes funestiq om̃es. Auctor obstenũ

Expanded text:
um: Hehae, ipse clipeus cecidit; apud Ennium: Eheu, mea puella, e spe um: Hehae, ipse clipeus cecidit; apud Ennium: Eheu, mea puella, e spe quidem id successit, tibi; apud Pompilium: Heu, qua me causa, Fortuna, infeste premis? Quod ait iurgio , id est litibus: itaque quibus res erat in controversia, ea vocabatur lis : ideo in actionibus videmus dici Quam rem sive litem dicere oportet. Ex quo licet uidere iurgare esse ab iure dictum, quom quis iure litigaret; ab quo obiurgat is qui id facit iuste. Apud Lucilium: Atque aliquot sibi si ab rebus clepsere foro qui. Clepsere dixit, unde etiam alii clepere , id est corripere, quorum origo a clam, ut sit dictum clapere, unde clepere E ex A commutato, ut multa. Potest vel a Graeco dictum κλέπτειν clepere. Apud Matium: Corpora Graiorum maerebat, mandier igni. Dictum mandier a mandendo, unde manducari , a quo et in Atellanis Dossenum vocant Manducum . Apud Matium: Obscaeni interpres funestique ominis auctor. Obscaenum
Abbreviated transcription (Latin):
fer mastabitũ. Comiter ulare ac lubentet. quoius origus recuodis̃¬
Nsc Inat comuisutio latine dicta & ingrecia ut qcdã stridũt. Comodiã
a pđ. Autilium Cape : cede : lide come : conde: Cape unde accipe i
Sed hoc imꝓximo libro retractandũ. Apet Racuuiũ. Nulla resnep
cicurare neq mederi potis est: neq n ficere : Cicurare mansue¬
facere. Quodd eim afero cliscretũ: id dicitur cicuret. Ideo dictum
cicur ingeniũ obtineo mansuetũ. Aquo ueturii quoq nodiles co¬
onominati eicuri. In natũ acieco cicure uudet᷑. Ciccũ dicebant
menbranã tenuem. quȩ est: ut ĩ malo punico discrimẽ. Aquo ẽt¬
ꝑ lautus dicit quod uole densum ciccũ nõ interduo. Apđ neuium
ciccũ uenire iueo ferme iniuria. ferme dicitur qdđ nũc fere.
utrũꝙ dictũ aferendo. Qđ id qđ fertur est in motu atq uduẽtat. Y¬
Apił Plautũ. Euax. Iurgio uxorẽ tandẽ & regia ianua. Euax uẽ¬
dum nihil significat: sed effutitũ naturaliter est. Ut apđ enni¬

Expanded text:
er monstrabitur. Comiter : hilare ac lubenter, cuius origo Graeca κῶμος, inde comissatio Latine dicta et in Graecia, ut quidam scribunt, comodia. Apud Atilium: Cape, caede, lide, come, condi. Cape, unde accipe; sed hoc in proximo libro retractandum. Apud Pacuvium: Nulla res neque Cicurare neque mederi potis est, neque reficere. Cicurare, mansuefacere: quod enim a fero discretum, id dicitur cicur, et ideo dictum : cicur ingenium obtineo, mansuetum; a quo Veturii quoque nobiles cognominati Cicurini. Hinc natum a cicco cicur videtur. Ciccum dicebant membranam tenuem, quam Plautus dicit: Quod volt demensum, ciccum non interduo. Apud Naevium: Eccum venire video ferme iniuria. Ferme dicitur quod nunc fere ; utrumque dictum a ferendo, quod id quod fertur est in motu atque adventat. Apud Plautum: Euax, iurgio uxorem tandem abegi a ianua. Euax verbum nihil significat, sed effutitum naturaliter est, ut apud Enni
Abbreviated transcription (Latin):
minus refuitũ q quanti constat. Luerũ aluendo si amplius ꝗ ut
polueret ꝗnni esset esptũ Netrimẽtũ adetritu: qđ ea quȩ tritami¬
norus preto Abeide mete ĩ terimẽtũ ab eo qđ duo quȩ int se
irua edtminuta a quo ẽt intrigo dicta. Multa apecunia que ama¬
aut culleum uinũ adũt: Rustici prima urna addita dicũt ẽt
nut poenaa poneniendo. aut qđ peccatũ sequit. Pretiũ qđ̃ em¬
onis estimalionisue causa cõstituit : dictum & perisis qđ hi soli fauere
orssunt reee id: si ꝗd datũ ꝓ opera aut opere. Merces a merẽdo qđ
manũ factũ enit & datũ pro eo manupretiũ ã manibus & praetio
mamllariũ si cidditũ pret ꝙ̃ qeđ debitũ eius uocabulũ fidũ ã corollis.
qđ cae complatuerũt actores inscen dari solite. Preda ẽ ab hostib
capea qđ manũ parta sut parida preda. ꝑ. aemium a preada
qđ ob̵ recte quiu factũ : concessum. Sidatũ quod recdlat mutuunu
qu multus anoes qui sunt quant esticu causa alteor riunus qđ mri

Expanded text:
minus re factum quam quanti constat. Lucrum ab luendo, si amplius quam ut exsolveret, quanti esset, receptum. Detrimentum a detritu, quod ea quae trita minoris pretii. Ab eodem mente, intertrimentum ab eo, quod duo quae inter se trita, et deminuta; a quo etiam intertrigo dicta. Multa pecunia quae a maaut culeum vinum addunt rustici, prima urna addita dicunt etiam nunc. Poena a poeniendo aut quod post peccatum sequitur. Pretium, quod emptionis aestimationisve causa constituitur, dictum a peritis, quod hi soli facere possunt recte id. Si quid datum pro opera aut opere, merces, a merendo. Quod manu factum erat et datum pro eo, manupretium, a manibus et pretio. Corollarium, si additum praeter quam quod debitum; eius vocabulum fictum a corollis, quod eae, cum placuerant actores, in scena dari solitae. Praeda est ab hostibus capta, quod manu parta, ut parida praeda. Praemium a praeda, quod ob recte quid factum concessum. Si datum quod reddatur, mutuum, quod mutuo an
Abbreviated transcription (Latin):
ongo graxca:
Nuodud origines uerboꝵ huius libri ꝑtinet satis multas arbitrõ
positas huuisgnĩs desistam Et qm̃ de histe prebus ir & libxo silalto
mutẽ instinu de oratione soluta dues poetica unũ A ex soluita or¬
rnone ad te misi duos ꝑ norem de locis: et que in locis sunt
hunc de Rmporibus & quȩ cum his sunt conuuta De inceps in
ꝓximo de portis uerboꝵ originibus seribere incipiantu
Pepens nuina aperiuis qͥd uerdũ e l sconescurass fet uadun ast post¬

Expanded text:
origo Graeca. Quod ad origines verborum huius libri pertinet, satis multas arbitror positas huius generis. Desistam, et quoniam de hisce rebus tris libros ad te mittere institui, de oratione soluta duo, de poetica unum; et ex soluta oratione ad te misi duo, priorem de locis et quae in locis sunt, hunc de temporibus et quae cum his sunt coniuncta : deinceps in proximo de poeticis verborum originibus scribere institui. ... repens ruina operui
Abbreviated transcription (Latin):
om consuetudinẽ sequimur e nos sequit᷑. Si quȩ nõ est in consue¬
tudine quȩ remus. uUt quisꝙ duo uerba in quatuor foris fiuxe¬
tut simuiłt q̃uis hec nolemus tamen enĩt sequenda. Ut Iupitri
maspitrem. quas quis seruet analogias pro insano sit rerrehendes¬
dus uont go ta est sequenda. Quo si oportet iderasut ealimu lib¬
similites omia de clinentur uerba sequitur ut ab his simalibus s¬
milia debcant fingi. qđ non fit. Nlam et similibus alia funt smi¬
lia alia dissimilia s e asimilibus partim dissimilia. Asimilibus simẽ¬
lia ut abono & malo bonũ et malũ. A similibus dissimilia ut Pati¬

Expanded text:
consuetudinem sequemur, ea nos sequetur; si, quae non est in consuetudine, quaeremus: ut quisque duo verba in quattuor formis finxerit similiter, quamvis haec nolemus, tamen erunt sequenda, ut Iuppitri, Marspitrem, quas si quis servet analogias, pro insano sit reprehendendus. Non ergo ea est sequenda. Quod si oportet ita esse, ut a similibus similiter omnia declinentur verba, sequitur, ut ab dissimilibus dissimilia debeant fingi, quod non fit: nam et ab similibus alia fiunt similia, alia dissimilia ; et ab dissimilibus partim similia, partim dissimilia. Ab similibus similia, ut a bono et malo, bonum, malum. A similibus dissimilia, ut a
Abbreviated transcription (Latin):
Pestia siconus ium muliere fuist. ꝗ concubuisse dicebrdi seruo
l nenmose c aness stnsume inesse et medũ in meniuorss ques er
ctum cerno a ceres ia est ereando dieũ abeuode sonorti qui isuus¬
atum est unt denuq uidet: Linc sines capilli deseo ui dga fiunis¬
lo panere quod ut decernũt deuita es tempre iudet usui¬

Expanded text:
dicebant. Cerno lo cerno. Canius: Sensumque inesse et motum in membris cerno. Dictum cerno a cereo, id est a creando : dictum ab eo quod, quom quid creatum est, tunc denique videtur. Hinc capilli ddo parere; quod, ut decernunt de vita eo tempore, multoru
Abbreviated transcription (Latin):
uoon spetere consuenido cõmunis quez quona te uerbus couis¬
uinta fuerat e mic seruat ut aspicio conspicio resbicioosus¬
pinouia est spicio sic alia inquo et epecto quo a macinte uoccula
tlino specular hĩc speculiũ. quod meo stecintun u iaginte us peciula
dequo prospici mus Speculatr quem timutm quibs iecims¬

Expanded text:
avem specere. Consuetudo communis quae cum praeverbiis coniuncta fuerunt etiam nunc servat, ut aspicio, conspicio, respicio, suspicio, despicio, sic alia; in quo etiam expecto quod spectare volo. Hinc specula, hinc speculum, quod in eo specimus imaginem. Specula, de quo prospicimus. Speculator, quem mittimus
Abbreviated transcription (Latin):
uo per es d nibiam fiane ue ooligentur preteres mancixio de¬
que suas oꝑas inẜuitute pro pecunia quã debebat dum solueret
dictator sub latũ nefieret & om̃es qui bonã eopiam iututiũs aẽ
birt delicium ese aliꝗdo Claudius ab eliquato Seques altetũ irum
sequs alquando liꝗtur fictã. Multa apeł poelas erliqua esse uẽbo
pes capermitas frontee a capre fronit. in de melra persibus tinae

Expanded text:
quae per aes et libram fiant ut obligentur, praeter quom mancipio dequi suas operas in servitutem pro pecunia quam debebat nectdictatore sublatum ne fieret, ut omnis qui bonam vopiam iurarunt, ne ibit delicuum esse ab liquido: Claudius ab eliquato. Si quis alterutrum s. Ab liquando liquitur fletum. Multa apud poetas reliqua esse verba Caperata fronte, a caprae fronte; in Demetrio : Persibus, a
Abbreviated transcription (Latin):
et lune cursu. ł taq eor tenor temꝑato tempus dictũ undedem¬
pestiua. E aimoni eoꝵ qui toto celo coniuctus mũclus duo motus
ed  medius dies .D. antiquinõ R in hol cutebõtiut psue re
incisum ⁊̃ solario uidi. Solariũ dictã i& qd in quos ulieia n sutibra¬

Expanded text:
et lunae cursu; itaque ab eorum tenore temperato tempus dictum, unde temet lunae cursu; itaque ab eorum tenore temperato tempus dictum, unde tempestiva; et a motu eorum qui toto caelo coniunctus mundus. Duo motuseo quod medius dies. D antiqui, non R in hoc dicebant, ut Praeneste incisum in solario vidi. Solarium dictum id, in quo horae in s
Abbreviated transcription (Latin):
anbitor ducta  qđ neqo par multa sunt ciꝑta: neꝙ Nlommplius
arbimus uolamen patiet:. Quare ⁊̃ ꝓximo ut ĩ primo libro dixi
e en que in his inpriore libro scripxi inhor deca
de uocabulis tempor ce tari rep que in agendo fi¬
unito aut. dicũt cum rempore aliquo: ut sedet: am¬
bulatur. Loquis . Atq siqua erũt ex diuerso genẽ auicta polius
cognahioni uebert ꝗ auditori calum uisti otemius monẽ. Nluius
tei auctor sctis michi chrysippus &e antipater eilli ĩ ꝗbus sins
tantũ acuminis. at plus litterare. in quo est aristo phanes et apo¬
uodorus: qui om̃es uerba ex uerbis ita de clinari scribũt ut
uerda luteris alia assumãt. alia mittãt: alia cbmutet uesitame
quȩ obruta uestutate ut polero eruere conabor. Dicemus primo
de temporibus ꝗ quȩ ꝑ ea suĩt: sed ita ut ante denatura eoꝵ. Pa
dim̃ dux fuit ad uocabula imponẽda homini. Tempus esse dicũt
intuallit̃ mundi ꝙe motus. Id diuisum ĩꝑtes aliquot maxĩe a solis

Expanded text:
a, quod neque parum multa sunt aperta, neque, si amplius velimus volumen patietur. Quare in prouimo, ut in primo libro dixi,et ea quae in his in priore libro scripsi. In hoc dicam de vocabulis temporum et earum rerum quae in agendo fiunt aut dicuntur cum tempore aliquo, ut sedetur, ambulatur, loquontur. Atque si qua erunt ex diverso genere adiuncta, potius cognationi verborum quam auditori calumnianti geremus morem. Huius rei auctor satis mihi Chrysippus et Antipater, et illi in quibus, si non tantum acuminis, at plus litterarum, in quo est Aristophanes et Apollodorus, qui omneis verba ex verbis ita declinari scribunt, ut verba litteras alia assumant, alia mittant, alia commutent, ut fitquae obruta vetustate ut potero eruere conabor. Dicemus primo de temporibus, tum quae per ea fiunt, sed ita ut ante de natura eorum: ea enim dux fuit ad vocabula imponenda homini. Tempus esse dicunt intervallum mundi motus. Id divisum in parteis aliquot maxime ab solis
Abbreviated transcription (Latin):
sia q si qus re fallat. in he ns ꝓprio noue fallacia sed tralatio ut
apede nr̃o pes dicti lecti ac betaie. Nincet famiger habiletet
nunis no ss homo sic incornis cornicibus puenis primutus inti¬
pien nbus fari uerba nõ esse uerba qđ nõ loquebant hpolocut
pse laqnuut fqui suo loco quo uerbũ sciens pomitnet istũ ꝓeolorutũ
qubm in animo ꝗđ habuit extulit loquẽdo. Nmne decũt elo qictus
qu mliqms nsanis s abinis e rella dei qui deloquumi lmo didus

Expanded text:
si quis re fallit, in hoc non proprio nomine fallacia, sed tralaticio, ut a pede nostro pes lecti ac betae. Hinc etiam famigerabile et minis non sit homo sic in corvis, cornicibus, pueris primitus incipientibus fari verba non esse verba, quod non loquantur. Igitur is loquitur, qui suo loco quodque verbum sciens ponit, et is tum prolocutus, quom in animo quod habuit extulit loquendo. Hinc dicuntur eloqui ac reloqui in fanis Sabinis, e cella dei qui loquuntur. Hinc dictus
Abbreviated transcription (Latin):
sati piatur si prudens dixit q. mnutius agebatn cunt ex pierut
fartuꝰ iapesse intercensi dies sunt ꝑ quos manet uesperiẽ
uesus medio tempore int̾ hostiam tesam se exta sroe eesi tus Die¬

Expanded text:
facta piatur; si prudens dixit, Quintus Mucius ambigebat eum expiari ut facta piatur; si prudens dixit, Quintus Mucius ambigebat eum expiari ut impium non posse. Intercisi dies sunt per quos mane et vesperi est nefas, medio tempore inter hostiam caesam et exta porrecta
Abbreviated transcription (Latin):
idus semꝑ. aut qđ ut nonus annus klende lunarie a nouo soler
appellate. nouus mensis noua luna: nonis eodẽ eim̃ die inuibe
in agris ud regem cõueniebat populus. Hari req uestigia apparẽt¬
in sacris nonalibus in arce. qđ nũc fenas primas mesituns que
future sint: eo mense Rex edicit populo Idus ab eo qđ tusciitus
uri ponus qđ Sabini idus dicũt. Dies postridie halendas nonas
idus appellai atri. qđ ꝑ eos dies noui incipiũt. Diesifusti ꝑ quois
nisi sique ferie concepte essent: ꝑꝑ quas nõ lieret capitali s
Huine Coniniris hoq uocant᷑ dies ne fasti ꝑ quos dies nesas
fari pretorem do dico. addico. Itaq nõ potest agi neaess q̃ uer
pum emisit ac quem manu misit ille iuhilorunus ẽ lober
eua utio ut magistatus uitio geatus enhilo sed ius magesti
praeter qui nnẽ sactus est si imeudes fece Etacna ex paatia

Expanded text:
Idus semper, aut quod, ut novus annus calendae Ianuariae ab novo sole Idus semper, aut quod, ut novus annus calendae Ianuariae ab novo sole appellatae, novus mensis ab nova luna Nonis. Eodem die in urbem ab agris ad regem conveniebat populus. Harum rerum vestigia in sacris Nonalibus in arce, quod tunc ferias primas menstruas, quae futurae sint eo mense, rex edicit populo. Idus ab eo quod Tusci Itus, vel potius quod Sabini Idus dicunt. Dies postridie Calendas, Nonas, Idus appellati atri, quod per eos dies nihil novi inciperent. Dies fasti, per quos nisi si quae feriae conceptae essent, propter quas non liceret, ut Compitalia et Latinae. Contrarii horum vocantur dies nefasti, per quos dies nefas fari praetorem : do dico addico; itaque non potest agi; necesse enim mprudens id verbum emisit ac quem manumisit, ille nihilo minus est liber, sed vitio; ut magistratus vitio creatus nihilo setius magistratus. Praetor qui tum fatus est, si imprudens fecit, piaculari hostia
Abbreviated transcription (Latin):
dies a feributus laribus: ut albi ideo ubi iuie conpetũt : tum in
copitis sacrificat: quot añis is dies concipit. Simił latine sero
dies conseptiuus dictus a lasinis populis. quibus ex albano mõte ex
saens carmen petere siut ius cum Romanes. a quibus latinis lati¬
ne dicte. Semẽtine ferie dies is qui apontisicibus dictus appella¬
ius ase mente qđ sationis causo suscepta. Paganue euisdem
ugriculture causa sustepte: ut hẽrent in agris om̃es pagus unde
pciganite dicte sunt. Preterea ferie cõceptiue. que nõ sũt anna¬
lrf ut he que dicũt᷑ sine proprio uecabulo. aut cũ ꝑspicio ut no¬
uendialis sunt : He his diebus nũc iam qui horum causa cõstitu¬
ti uideamus. Primi dies mensium nominati Klende. qđ his die¬
bus calant eius menses. Nonae a pontificibus quintane an septi¬
mane sint future in capitolio in curia calabra su dicte quinꝙ

Expanded text:
dies attributus Laribus Compitalibus: ideo ubi viae competunt, tum in dies attributus Laribus Compitalibus: ideo ubi viae competunt, tum in competis sacrificatur. Quotannis is dies concipitur. Similiter Latinae Feriae dies conceptivus dictus a Latinis populis, quibus ex Albano Monte ex sacris carnem petere fuit ius cum Romanis, a quibus Latinis Latinae dictae. Sementivae Feriae dies is, qui a pontificibus dictus, appellatus a semente, quod sationis causa susceptae. Paganicae eiusdem agriculturae causa susceptae, ut haberent in agris omnis pagus, unde paganicae dictae. Sunt praeterea feriae conceptivae quae non sunt annales, ut hae quae dicuntur sine proprio vocabulo aut cum perspicuo, ut Novendiales sunt. De his diebus satis; nunc iam, qui hominum causa constituti, videamus. Primi dies mensium nominati Calendae, quod his diebus calantur eius mensis Nonae a pontificibus, quintanae an septimanae sint futurae, in Capitolio in Curia Calabra sic: Die te quinti
Abbreviated transcription (Latin):
feit Amilustriũ ab eo qđ ĩ armilustirs armsti scaoa faciõ aut¬
solocis ponus dictus ab hrns sed qet de his prius ud abluendo aut
Lsiro id est qđ circũ ibant ludentes antllibus appicat Su¬
turmalia dicta asaturno. qđ eo die ferie eius ut pest diẽ ftum
Opalia opis Angeronalia cb angerone quoi sacrifitũ fit in
curia. Atculoia e quoiuis ferie publue as elies latent menqu no
diem quida inscribendo larentalia appellãs. ab accalarentia no¬
minatus: qui sacerdites nr̃i publice paret ante sexto die qui de
ro quia i nouani uiam exitur: aut aũt ꝗda al sepulchrũ aeccȩ
ut quid ibi propo faciũt diis manibus seruilibus sacerdotes qui
utenꝙ locus extra urbem antiquã fuit nõ longeã contai notua¬
nulan de qua inpriore libro dixi. Dies o septimonlius nomipatus
ablhus septem motibus inquisita urbs est ferut no populi sed taũ¬
lanon modo: ut paganialibus qui sunt aliquoius pagi: Destatu¬
tus diebus dixi. de annalibus nec de statutis dicam. Compitalia

Expanded text:
 Armilustrium ab eo quod in Armilustrio armati sacra faciunt, nisi locus potius dictus ab his; sed quod de his prius, id ab ludendo aut lustro, id est quod circumibant ludentes ancilibus armati. Saturnalia dicta ab Saturno, quod eo die feriae eius, ut post diem tertium Opalia Opis. Angeronalia ab Angerona cui sacrificium fit in Curia Acculeia et cuius feriae publicae is dies. Larentinal, quem diem quidam in scribendo Larentalia appellant, ab Acca Larentia nominatus, cui sacerdotes nostri publice parentant e sexto die, qui ab ea ro, qua in Novam viam exitur, ut aiunt quidam, ad sepulcrum Accae, ut quod ibi prope faciunt diis Manibus Servilibus sacerdotes; qui uterque locus extra urbem antiquam fuit non longe a porta Romanula, de qua in priore libro dixi. Dies Septimontium nominatus ab his septem montibus, in quis sita Urbs est; feriae non populi, sed montanorum modo, ut Paganalia, qui sunt alicuius pagi. De statutis diebus dixi; de annalibus nunc dicam. Compitalia
Abbreviated transcription (Latin):
a uololssa andauenr Alitiume pompilis religiose quedb podle
se genus lene sit. Cliuos publicos ad aedibus plebei prdlicus qs
oũ e publite. aedificarũt. Simili de causa pullauss et sosconius qd¬
ei n. publiscuris dicũtur cedificati. Cliuus proximus a flonas usus
uemus capitolium uetus: qđ ibi Sacellũ Iorus Iunonis sunẽue
ue s annqlis ꝗ̃ aedis quȩ ĩ cata pitolio fadaus squelis dutus
a fricus qd di obsides ex aftica bello pumcdu d corsedensto qui
asciecuprius ac proes̃ ibi sabimi ciuie addĩ consedenũ qui ãbo¬
ns omines id appellarut.tiam cypñ sabine uorre. ꝓtibi quo¬

Expanded text:
aiunt ossa cadaverum, alii Numae Pompilii religiosa quaedam post id genus terrae sit. Clivus Publicius ab aedilibus plebei Publicis qui eum publice aedificarunt. Simili de causa Pullius et Cosconius, quod ab his viocuris dicuntur aedificati. Clivos proxumus a Flora susus us Capitolium Vetus, quod ibi sacellum Iovis Iunonis Minervae, et id antiquius quam aedis quae in Capitolio facta. Exquiliis Vicus Africus, quod ibi obsides ex Africa bello Punico dicuntur custoditi. Vicus Cyprius a cypro, quod ibi Sabini cives additi consederunt, qui a bono omine
Abbreviated transcription (Latin):
ellitro quis pesebat & qui infuiebat᷑ de aliis rebus uterꝑ quigenos
asiis. au pontemi de ponebant. De aliis rebus item certo alio legipti
neoi uo ANum ꝗ iudicio uicerat suñ sacramentũ eͥscuero ciuferelat
uictiꝰ aũ erar̃ redibat. Tributũ dictũ abribubrs qđ ea pecunia quȩ
poculo impataenat iributim uꝰ singulis proportione tensus exigebatur
s no eaque cissignata enit atributũ dictũ. Ab eo quoꝵ quibus abribu¬
ta enit capecunia ut militi reddãt inbuni aerari dicti id quodi
as rebutum. eratꝰ ades mililate. Nlos ẽ qͥad ait plautꝰ Cacdit mulesues
petit. Et hins dicunt milites ⁊ cenirii ad aere qđ stipendia fac¬

Expanded text:
a sacro. Qui petebat et qui infitiabatur, de aliis rebus uterque quingenos aeris ad pontificem deponebant, de aliis rebus item certo alio legitimo numero assum; qui iudicio vicerat, suum sacramentum e sacro auferebat, victi ad aerarium redibat. Tributum dictum a tribubus, quod ea pecunia, quae populo imperata erat, tributim a singulis pro portione census exigebatur. Ab hoc ea quae assignata erat, attributum dictum; ab eo quoque quibus attributa erat pecunia, ut militi reddant, tribuni aerarii dicti; id quod attributum erat, aes militare. Hoc est quod ait Plautus: Cedit miles, aes petit. Et hinc dicuntur milites aerarii ab aere, quod stipendia fac
Abbreviated transcription (Latin):
quo p pofest dicit. nominare qđ res noue ancsums quoo lciqrl¬
tu trant quibus da nouissent nomina ponebãt Abeonecupare
asparet ⁊̃ legibus ubi nucupare pecunias sunt seupte ⁊ tenie cho¬
ro inquo e aenea. quis est qui meũ nomẽ nucupatoaste no
ĩ medio quis tu es mulier quȩ me in sucto no nucupasti no¬
mine. Dico orriginẽ ht̃ graecam. qdđ greci Nic̃ Enni

Expanded text:
que potest dictum nominare, quod res novae in usum quom additae erant, qui eas novissent, nomina ponebant. Ab eo nuncupapparet in legibus, ubi nuncupatae pecuniae sunt scriptae; item in choro in quo est: Aenea! Quis is est qui meum nomen nuncupat? Item in Medo: Quis tu es, mulier, quae me insueto nuncupasti nomine? Dico originem habet Graecam, quod Graeci δικάζω.
Abbreviated transcription (Latin):
biguesecũdũ segetes huic deo satrificabar ne rubigo occupt
segetes. Dies uesalia ut iurgines uestoles uue mesea ⁊ue qua¬
ttus mninuscult dide uine idus dsi militudine malon qd tib

Expanded text:
Robigo; secundum segetes huic deo sacrificatur, ne robigo occupet Robigo; secundum segetes huic deo sacrificatur, ne robigo occupet segetes... ... Dies Vestalia ut virgines Vestales a Vesta. Quinquatrus minusculae dictae Juniae Idus ab similitudine maio
Abbreviated transcription (Latin):
appeliat᷑. qđ eo die in anio sutorio sacroꝵ nbae lustrant. Mlegale¬
prdida agrecis qđ ex libris sibillinis artessita ab astalo erde pa¬
paimas ubi prote muꝵ megalesion intemplũ eius dee unde ad¬
uiecra Nma Fordicidia &ꝰ fortis bubus bos forda quȩ seri pu
uentr. qđ so dic publice ĩ molant houes pregnantes ĩ curiis com¬
plums a fordis eedendis fordicidia dicta. Palilia dicta a pale :
qđ e ferie : ut cenalia a cerere. Uinalia auino ttio dies Io¬
uis nõ ueris huiꝰ rec cura nõ leuis inlatio Nam aliquot locis
uindemie primũ asacerdotibus publice fiebãt. Ut Rome etiam
nũt. Nami flamẽdialis auspicat᷑ uindemiã: & ut iussit uinum
lege agna Ioui facit: inter quouis exta caesa & prouecta flam̃
ponis uinũ legit. Innusculanis saeris est scriptũ uinũ nouuran
nt uemat: in urbem anteꝗ uenalia calent Robicalia dicea ur

Expanded text:
appellatur, quod eo die in atrio Sutorio sacrorum tubae lustrantur. Megaleappellatur, quod eo die in atrio Sutorio sacrorum tubae lustrantur. Megalesia dicta a Graecis, quod ex Libris Sibyllinis arcessita ab Attalo rege Pergama, ubi prope murum Megalesion, id est templum eius deae, unde advecta Romam. Fordicidia a fordis bubus. Bos forda quae fert in ventre. Quod eo die publice immolantur boves praegnantes in curiis complures, a fordis caedendis Fordicidia dicta. Palilia dicta a Pale, quod ei feriae, ut Cerialia a Cerere. Vinalia a vino; hic dies Iovis, non Veneris; huius rei cura non levis in Latio: nam aliquot locis vindemiae primum ab sacerdotibus publice fiebant, ut Romae etiam nunc; nam flamen Dialis auspicatur vindemiam, et ut iussit vinum legere, agna Iovi facit, inter cuius exta caesa et porrecta flamen primus vinum legit. In Tusculanis portis est scriptum: Vinum novum ne vehatur in urbem ante quam Vinalia kalentur. Robigalia dicta ab
Abbreviated transcription (Latin):
molanr caretalia nominat: qđd sacratũ & fene carmeñtis
Lupercalia dicta: qđ in luꝑcali iuꝑci sacra faciũt. Rex quom ferias
mensiruas nouis februariis edicit hũc diem februatũ appellat.
fedriu. Sabini purgametu e id insacris nr̃is uerbũ nõ et lu¬
colia seb ruatio utꝰ in antiꝗtatiã libris demosimuu  uurinalisie
quirines qđ ideo feriȩ : s eorꝵ hoiui que furnactilibus suis erã fua¬
rut feriati. Perialia ab inferis et ferendo. qđ serũt tum epulas ad
sepulirũ : quibus uis sibi paret anie. Terminalia: ql is cles anniegr¬
romus consututus s uodecimus eĩm mensis fuit sebniarius et quom
inf talar isnfariores quimꝙ dies dluo decimo demũtoense Ecur¬
na qb equon cursis. eo die eĩm currũ iudis in martio camipo hule
ẽdet loronase cũ libis & foculo proemptore scenficates In bleuis
idus ꝓsimidi uocat᷑ sexatrus & post diem septimu seps uutules sri
sit huqulerat post dicm gnnũ idus: quin quatruas dies Iububo stiũ

Expanded text:
molatur. Carmentalia nominantur quod sacra tum et feriae Carmentis. Lupercalia dicta, quod in Lupercali luperci sacra faciunt. Rex quom ferias menstruas Nonis Februariis edicit, hunc diem Februatum appellat. Februm Sabini purgamentum, et id in sacris nostris verbum non rinalia a Quirino, quod ei deo feriae et eorum hominum, qui Furnacalibus suis non fuerunt feriati. Feralia ab inferis et ferendo, quod ferunt tum epulas ad sepulcrum, quibus ius ibi parentare. Terminalia, quod is dies anni extremus constitutus; duodecimus enim mensis fuit Februarius et quom intercalatur, inferiores quinque dies duodecimo demuntur mense. Equiria ab equorum cursu; eo die enim ludis currunt in Martio Campo. Liberhedera coronatae, cum libis et foculo pro emptore sacrificantes. In libris Idus similiter vocatur Sexatrus, et post diem septimum Septimatrus, sic hic, quod erat post diem quintum idus, Quinquatrus. Dies Tubulustrium
Abbreviated transcription (Latin):
a dlillor pextdeet ꝗ tum sub urbe popuui : ut fiuleuas ac fiule¬
pases et finitimi alii contiai nos coniurarũt. Aliquot huꝰ aleso
uesegia fuge in sacris cipparẽt. de quibus rebus antatatũ liben u¬
re sreurut ENonae caprotine qđ eo die ĩ latio tunoni Caprilne
tuut poputu. N eptunnalie a neptunno fiuuassomũ dici ferre faprina

Expanded text:
 urbe, et qui tum sub urbe populi, ut Ficuleates ac Fidenates et finitimi alii, contra nos coniurarunt. Aliquot huius diei vestigia fugae in sacris apparent, de quibus rebus Antiquitatum Libri plura referunt. Nonae Caprotinae, quod eo die in Latio Iunoni Caprotinae cuit populum. Neptunalia a Neptuno: eius enim dei feriae. Furrina
Abbreviated transcription (Latin):
dictse lae u fupultem aut iurulenti ꝗd ponebant acupen¬
ubie. Atere abasitudine finxerunt P atenas apatulo lixerint
dineusillm quod his libarent cenam patellas T ripilia et ca¬
uatueta Reliqua qđ cyta sunt unde sint relĩ¬
quo Mnensa uinaria rotunda nominabatur cilibantũ: ut eł

Expanded text:
ia; ubi pultem aut iurulenti quid ponebant, a capienudine alterum a latitudine finxerunt. Patinas a patulo dixerunt, ut pusillas, quod his libarent cenam, patellas. Tryblia et caaeca reliqua quod aperta sunt unde sint relinquo. XXVI. Mensa vinaria rotunda nominabatur cilibantum, ut eti
Abbreviated transcription (Latin):
uet uuaus disus uas inquarium uocant fulum nl uis ielinio
uillatam a quami ⁊̃ fundebat quo postea ascessit magnustum
ateco nomuine. et cum laniio nomine greca figura darbatus
Pelius pedeuis apedum lciuatione. Candelabrum a caneela E
belei suniculi ardentes figebant. Luterna pet inuenta que¬

Expanded text:
aqualis dictus. Vas aquarium vocant futim, quod in triclinio allatam aquam infundebant. Quo postea accessit nanus cum graeco nomine et cum latino nomine graeca figura barbatus. Pelvis pedeluis a pedum lavatione. Candelabrum a candela: ex his enim funiculi ardentes figebantur. Lucerna post inventa, qu
Abbreviated transcription (Latin):
unta rondes usiro ndiu dicebatur dideoo iesis ent t lidea sineelus
r ĩ ntdnumtro geliquũ dictũ usꝙ acentussis utos a sirgula¬
ri numero anribus assibus tressis: Et sic ꝑ praportionẽ usep mno¬
nussis indenario numero hoo mutat. qđ primũi ed llei solum
assibus decussis S ecundũ aduobus decussis uigesis qetouisolum¬

Expanded text:
 pondus assipondium dicebatur. Id ideo quod as erat libra pondo. Deinde ab numero reliquom dictum usque ad centussis, ut as singulari numero; ab tribus assibus tressis, et sic proportione usque ad nonussis. In denario numero hoc mutat; quod primum est ab decem assibus decussis, secundum ab duobus decussibus bicessis. Reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
cit ĩ formo formã: Sic quom dicit facio faciẽ imponit: a qua fa¬
cie discernituri ut dici possit. aliud esse uestim̃tũ: aliud uas. Sic
item que fuit apđ fabros fictores. Item alios alia. quicꝗd admini¬
strat: quoius opus nõ extat: qđ sub sensu ueniat ab agitatu. ut di¬
xi magis eigere ꝗͣ facere putatur. Sed qđ his magis promis cue ꝗ
diligent᷑ consuetudo est usa. traslatiis utimur uerbis. Nam et ꝗ
dicit facere uerba dicimus: & qui aliꝗd agit nõ esse inficientem
Qui cillucet dicit liuere. ab luere & luce dissoluũt tenebrt. Aluce
nocticula. Lucere item aluce. qđ ꝑꝑ lutem amissam is cultus in¬
nsus Acquirere est ud et querere. Ipum quererel ad eontlese
res ut reciꝑttur datur oꝑa. E querendo questio. Ab his conquesor

Expanded text:
cit informo, formam; sic cum dicit facio, faciem imponit; a qua facit informo, formam; sic cum dicit facio, faciem imponit; a qua facie discernitur, ut dici possit aliud esse vestimentum, aliud vas, sic item quae fiunt apud fabros, fictores, item alios alia. Qui quid amministrat, cuius opus non extat quod sub sensum veniat, ab agitatu ut dixi magis agere quam facere putatur; sed quod his magis promiscue, quam diligenter consuetudo est usa, translaticiis utimur verbis: nam et qui dicit, facere verba dicimus, et qui aliquid agit, non esse inficientem. .... qui adlucet. Dicitur lucere ab luere, quod et luce dissolvuntur tenebrae. Ab Noctiluca. Lugere item a luce, quod propter lucem amissam is cultus institutus. Acquirere est ad et quaerere; ipsum quaerere ab eo quod quae res ut reciperetur datur opera; a quaerendo quaestio, ab his tum quaestor.
Abbreviated transcription (Latin):
nator a uocis similitudine ae cantu dictus. Oro ab ore: & ꝑ orat : &
exorat. & oratio. e orator. e obsculũ dictũ. Indidem. omen. orna¬
dictũ. Altert. nũc cũ prepositione dicitur uulgo ornamẽtũ: qđ sic̃
olim ornam̃tũ scenui pleriq dicũt. Ninc ostines dicunt᷑ cipud au¬
gures: quȩ ore faciũt auspiciũ. Tertium gradũ agendi esse dicunt
ubi quid faciãt. In eo ꝑꝑ similitudinẽ agendi:& faciendi: & gerẽdi
quidã error his qui putãt esse unũ. Potest eim̃ ailiꝗd fatere: & nõ
agere: ut poeta facit fabulã ce nõ agit. Cotra actor agit et facit.
et sic apoeta sabula fit nõ agit: ab actore agit nõ fit. Contra imꝑ¬
ator qđ dititur res gerere. in eo neq facit: sed gerit id est substinet
Proprio nomĩe diitur fatere: a face qui rei quã facit: imponit
faciem ut fictor. quom dicit fingo figuram imponit: quom di¬

Expanded text:
nator, a vocis similitudine et cantu dictus. Oro ab ore et perorat et nator, a vocis similitudine et cantu dictus. Oro ab ore et perorat et exorat et oratio et orator et osculum dictum. Indidem omen, ornadictum; alterum nunc cum propositione dicitur vulgo ornamentum, quod sicut olim, ornamentum scaenici plerique dicunt. Hinc oscines dicuntur apud augures, quae ore faciunt auspicium. Tertium gradum agendi esse dicunt, ubi quid faciant; in eo propter similitudinem agendi et faciendi et gerendi quidam error his, qui putant esse unum. Potest enim aliquid facere et non agere, ut poeta facit fabulam et non agit, contra actor agit et non facit, et sic a poeta fabula fit, non agitur, ab actore agitur, non fit. Contra imperator quod dicitur res gerere, in eo neque facit neque agit; sed gerit, id est sustinetProprio nomine dicitur facere a facie; qui rei, quam facit, imponit faciem. Ut fictor quom dicit fingo, figuram imponit; quom di