comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hasit. Gã pleriq scͥptores my¬
ime q qui abisocrate uolurnẽ
iucidã brouẽ uerisimilẽ neq
cnt fertai prolucida pspieuã
poucrisinrili pobãbilẽcre¬
dibilẽne dicamus eadẽ nolui
placet diuisio quã quã eraris¬
conles ab isoctate pte sina
dissẽsexit p̾ceptũ neriratis ĩ se¬
res tãquã neceste sit iẽgũ aut
hrouẽ expositioni nec lierar
in ꝑ mediĩ. theo doreique seo¬
le reliquũt ultĩam partẽ quia
nec breuit̾ utiq nec dilucide
scmꝑ sit ueile expon̾e ꝙ dii¬
gentius distinguẽda sũt sin¬
gula ut quid quo loco profit
oñdam. narratio ẽ aut tota ꝑ
nobis aut tota ꝑadũ sariis
cilius iudex intelligat memi¬
nit credat. Nec quiscrͣ rephe¬
sio̾e dignũ putet oͦ posnim ea

Expanded text:
eam plerique scriptores, maxime qui sunt ab Isocrate, volunt esse lucidam, brevem, verisimilem. neque enim refert, an pro lucida perspicuam, pro verisimili probabilem credibilemve dicamus. eadem nobis placet divisio; quanquam et Aristoteles ab Isocrate parte in una dissenserit praeceptum brevitatis irridens, tanquam necesse sit longam esse aut brevem expositionem nec liceat ire per medium, Theodorei quoque solam relinquant ultimam partem, quia nec breviter utique nec dilucide semper sit utile exponere. quo diligentius distinguenda sunt singula, ut quid quoque loco prosit ostendam. narratio est aut tota pro nobis aut tota pro adversariis cilius iudex intelligat, meminerit, credat. nec quisquam reprehensione dignum putet, quod proposuerim ea
Abbreviated transcription (Latin):
cams ẽ ip̃iꝰ actioire defensa de¬
anla sec nos ditit scolarũ cõsu¬
etua in quib certu quidẽ ponũt
damatoxib ut eciã secũco parti:
sue loco namareuideant. Nã cũ ꝓ
petitore dñt et eypostioe tãꝙͣ pris
drant uti solent et cõtradictioe
tãꝙͣ respodeant idq fit nõ recte
Sã cũ sit ceclamatio forẽ siũ ac¬
cionũ mecitatio cur nõ ut ruc
ignari ex more eui assuenũt ni¬
chũ ĩfore putat eõ iutãdũ. set

Expanded text:
est ipsius actione defensa? Sed nos ducit scholarum consuetudo, in quibus certa quaedam ponuntur, clamatoribus, ut etiam secundo partis suae loco narrare videantur. nam cum pro petitore dicunt et expositione, tanquam priores agant, uti solent et contradictione, tanquam respondeant, idque fit recte. nam cum sit declamatio forensium actionum meditatio, cur non in utrumque ignari ex more, cui adsueverunt, nihil in foro putant esse mutandum. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ũ ꝙ instrumẽtis adiuuatur
ut .p. clodius fiduciã testiũ qua
nocte incestũ rome cõmiserit ĩ¬
t̾ amnẽ se fuisse dicebat alt̾ũqꝙ
ẽ ruẽdũ dicẽtis ingeĩo id int̾i
ad solã uerecũdiã ꝑtinet. im̃ etiã¬
mͥ uidet᷑ dici colorint̾im ad q̃o
set urrũq erit. p̾a sit curatũ ut
id ꝙ fĩgimus fiei̾ possit. dem̃
ut er ꝑsone et loco et tẽꝑi ꝯgru¬
ar et rredibilẽ rõm et ordinẽha¬
beat. si cõtiget et̾ u̾e alicui rei
cohereat aut argumẽto q ĩ cã¬

Expanded text:
uod instrumentis adiuvatur, ut P. Clodius fiducia testium, qua nocte incestum Romae commiserat, Interamnae se fuisse dicebat; alterum, quod est tuendum dicentis ingenio. id interim ad solam verecundiam pertinet, unde etiam trumcunque erit, prima sit curarum, ut id quod fingemus fieri possit; deinde, ut et personae et loco et tempori congruat et credibilem rationem et ordinem habeat; si continget, etiam verae alicui rei cohaereat aut argumento, quod
Abbreviated transcription (Latin):
cãm oĩo nõ age̾. s si aliq̾ iusta rõ¬
ne huiꝰ modo suscepis litẽ cuiꝰ ar¬
tis ẽ malã ẽẽ cãm filẽtio cõfiteri
te uoluisse. neq inficiãs ego ĩ nar¬
ratione ut aliqua negãda aliqua
adiciẽda aliqua mutãda sinc ali¬
qua eciã tatẽda. s tacẽda q̃ tate̾ op¬
tebit et lib̾ũ erit.
Quod fir nõ nũꝙͣ breuitatis qͦ
grã quale illd̾ ẽ respõdit q̃ ei u¬
sũ ẽ. distĩguamꝰ igr̃ gn̾acãꝵ. Pã
q ĩ quib nõ deculpa q̃rit᷑ set de
actione eciã erũt cõtra nos the¬
mata cõfitĩ nob̾ licebit. peciuam
de tẽplo sustulit si pͥuarã nõ ideo
sacrilegus ẽ. uirginẽ rapuit nõ
tñ optio patri dabit᷑: ingenuu
stuprauit. et stupratꝰ se suspẽdit
nõ tñ iõ stupraror capite ut cã

Expanded text:
usta ratione huiusmodi susceperis litem, cuius artis est malam esse causam silentio confiteri? et narrare te noluisse. neque infitias eo in narratione, ut aliqua neganda, aliqua adiicienda, aliqua mutanda, sic aliqua etiam tacenda; sed tacenda, quae tacere oportebit et liberum erit. quod fit nonnunquam brevitatis quoque gratia, quale illud est, respondit quae ei visum est. distingu in quibus non de culpa quaeretur sed de actione, etiamsi erunt contra nos themata, confiteri nobis licebit: pecuniam de templo sustulit sed privatam, ideoque sacrilegus non est. virginem rapuit, non tamen optio patri dabitur. ingenuum stupravit et stupratus se suspendit, non tamen ideo stuprator capite ut causa
Abbreviated transcription (Latin):
argumẽtis dico nõ argumẽta¬
tione. cui tũ plurimũ cõfert fre¬
quẽs astirmatio.effecturos nos
pͥa expõirõe expectẽt et opĩones
suas differãt et bñ sperent deni¬
q utiq narrandũ ẽ quicquid
ałr ꝙͣ adũ sarius exposuit narra¬
n põt aut eo eciã prohemia sũt
in hiis cãis suꝑnacua que quid
magis agunt ꝙͣ ut cognitio reꝵ¬
ad accomodatiorẽ in dicẽ saciãt
iorẽ usũ ꝙͣ uͥ aninꝰ indicis ab
aliqua ꝯͣ nos inita opĩone flec¬
pitĩom debeat ałrab ħ atq ab
quis prohibet. si idutile ẽ cãe
et promittẽ s et diuidere nar¬
rationẽ et probões sb̾iũge̾ prĩ¬
b atq ira rrãsire ad sequẽtia.
Nãq ne is quidẽ accedo qui sẽper
eo putat ordĩe quo quid actum
sit eẽ narrãdũ s eo mõ̾ narrare
ꝙ expedit ꝙ siei̾ plurimis figu¬
mus cũ quid utiliore loco redu¬
cimꝰ et int̾im nos reducturos
reliquũ ordinẽ restaurari testa
mur. futura sit cã lucidior ĩ re

Expanded text:
argumentis dico, non argumentatione, cui tamen plurimum confert frequens adfirmatio effecturos nos prima expositione; exspectent et opiniones suas differant et bene sperent. denique utique narrandum est, quidquid aliter quam adversarius exposuit narrari potest, aut etiam prooemia sunt in his causis supervacua; quae quid magis agunt, quam ut cognitioni rerum accommodatiorem iudicem faciant? iorem usum, quam ubi animus iudicis ab aliqua contra nos insita opinione flecpicionem debeat, aliter ab hoc atque ab quid prohibet, si id utile est causae, et promittere, sed et dividere narrationem et probationes subiungere partibus atque ita transire ad sequentia? nam ne iis quidem accedo, qui semper eo putant ordine, quo quid actum sit, esse narrandum, sed eo malo narrare, quo expedit. quod fieri plurimis figumus, cum quid utiliore loco reducimus, et interim nos reddituros reliquum ordinem testamur, quia sic futura sit causa lucidior; interim re
Abbreviated transcription (Latin):
plura crĩa ĩ quib ip̃a quidẽ negã¬
da sũt s argumẽtis expõitõe cõ¬
riaria resistẽd̾ et inc̾dũ sĩgulis
int̾dũ unu̾sis.ã reus ãbitꝰ ma¬
le narrabit quos parẽtes habu̾t
quẽad̾m ipẽ uix̾it quib m̃itis
fretꝰ ad petitionẽ descẽd̾it aut
quis repetũdaꝵ ĩsimulabit᷑ nõ¬

Expanded text:
plura crimina; in quibus ipsa quidem neganda sunt, sed argumentis expositione contraria resistendum est interdum singulis interdum universis. An reus ambitus male narrabit, quos parentes habuerit, quemadmodum ipse vixerit, quibus meritis fretus ad petitionem descenderit? aut qui repetunda
Abbreviated transcription (Latin):
bilia nõ sũt huic parti prop̾e as¬
signata ẽ dedira illa quo ut nar¬
uni proprie dedit. Nõ eĩ magͥ¬
ficã mõ uult eẽ uerũ eciã iocũ¬
dã expositõm. sũt qui adiciũt
hiis euidẽtiã q̃ apriaa. grece¬

Expanded text:
bilia, non sunt huic parti proprie adsignata et velut dedita. illa quoque ut naruni proprie dedit; non enim magnificam modo vult esse, verum etiam iucundam expositionem. sunt qui adiiciant his evidentia
Abbreviated transcription (Latin):
sũmꝰ s simplici et breui ut in
ueneficiis sanus bibit statĩ cõ¬
cidit liuor ac tumorcõfestĩ ẽ in¬
secutus. ħ faciũr et ille p̾para¬
ciones cũ rens dr᷑ robustus ar¬
matꝰ ꝯͣ infirmos ĩermes secu¬
ros oĩa deniq q̃ probõe trarta¬
turi sumꝰ ꝑsonã cãm locũ tẽpꝰ¬

Expanded text:
s, sed simplici et brevi, ut in veneficiis: sanus bibit, statim concidit, livor ac tumor confestim est insecutus. hoc faciunt et illae praeparationes, cum reus dicitur robustus, armatus contra infirmos, inermes, securos. omnia denique, quae probation tractaturi sumus, personam, causam, locum, temp
Abbreviated transcription (Latin):
trãscurrã sb̾tiles nimiũ diuisiões
quoꝵdã plura eiꝰ gn̾a faciẽtiũ. nõ
eĩ solã uolũt eẽ illã negocii de quo
apd̾ iuditẽ q̃ritur expositiõm s ꝑ¬
sone ut maciliꝰ palicanꝰ humilio
loquo pitus lo quax mag̾ ꝙͣ se
cũdus lociut oppidũ ẽ ĩ helle spõ¬
to lãpa cũ ind̾.cẽpis ut uere nouo
gelidꝰ cãis cũ mõtib humor loqͥ¬

Expanded text:
es quorundam plura eius genera facientium. Non enim solam volunt esse illam negotii, de quo apud iudices quaeritur, expositionem, sed personae, ut M. Lollius Palicanus, humili loco Picens, loquax magis quam facundus; loci, ut oppidum est in Hellesponto Lampsacum, indices; temporis ut vere nouo, gelidus canis cum montibus humo? liq
Abbreviated transcription (Latin):
int̾i p aliquẽ in cõsiliũ adhi¬
bitũ nos repetẽ illa simulemꝰ
Int̾im ut rei que ex adu̾so pro¬
ponatur iniquitates õs ecia̾tir¬
cũ stãtes ĩtesligãt. ⁊̃ quo gnͣe
plurimis siguris erit uarian¬
datytlitio ad esugiẽdũ tediu¬
mgisti et fortasse supnatun in¬
diucius cilruoptie noris illos
quale sit tu scias et ĩ hiis ses
alioquin si apud iuditẽ cui ni¬
ta ca ẽ narratio semꝑ uidr iuꝑ¬
ip̃a actio necessatia.alt̾ũ ẽ de
quo frequẽtius qͦrit̾ srã situti¬
q narratio prohenio sbicien¬
da ꝙ qui opinantur nõ pñtui
deri nilla rõe diti. Nãcũ pro¬
hemiu̾ idcirco cõꝑatũ sit utin¬
dex ad rẽ acripiẽdã fiat cõcilia

Expanded text:
ter aliquem in consilium adhibitum nos repetere illa simulemus, interim, ut rei, quae ex adverso proponatur, iniquitatem omnes etiam circumstantes intelligant. In quo genere plurimis figuris erit varianda expositio ad effugiendum taediuministi , et fortasse supervacuum fudiutius, cum tu optime noris? illud quale sit, tu scias, et his similia. alioqui si apud iudicem, cui nota causa est, narratio semper ipsa actio necessaria. alterum est, de quo frequentius quaeritur, an sit utique narratio prooemio subiicienda; quod qui opinantur, non possunt videri nulla ratione ducti. nam cum prooemium idcirco comparatum sit, ut iudex ad rem accipiendam f
Abbreviated transcription (Latin):
ta recte quis dix̾it alioquĩ tm̃ ĩ¬
icia erũt. ut mũdi uł humor uel
ignis uł mat̾i̾a uł corꝑa ĩ secabi¬
lia. Nec oꝑũ recte nomẽ accipiet
q̃ nõ ab aliis ꝑficiũt᷑ s alind ipã
ꝑficiũt. parres igr̾. Nã cũ sit ex

Expanded text:
ta recte quis dixerit, alioqui tantum inta recte quis dixerit, alioqui tantum initia erunt, ut mundi vel umor vel ignis vel materia vel corpora insecabilia; nec operum recte nomen accipient, quae non ab allis perficiuntur, sed aliud ipsa perficiunt: partes igitur. nam cum
Abbreviated transcription (Latin):
rũ atq elocutiõis. dem̃ tres ce¬
titionẽ ordine̾ q̃q sũt elocuti¬
onis sb̾icit oeconomie q̃ g̾ce
applłata ex cura rerũ domestica¬
rũ et hic ꝑabusionẽ põita no¬
ni subiũxũt. Nob̾ quartꝰ eius
locus maxime placet. Nõ enĩ
tãctũ ĩuẽta tene disponamus
nec dispõita ut eloquam᷑. set
eciã uerbis formata menio¬
ne mãdare debemus. hec eĩ
cõtinẽtur. fũut eciã ĩ hac opi¬
nione nõ pauti ut has nõ reto¬
rices ꝑtis ẽẽ existimarẽt. s opa
oratoris eins eĩ eẽ inneĩre dispo¬
ñe eloqui et cet̾a ꝙ si accipimus
nich̾ artirelinquemꝰ. Nã bñ dre
ẽ oratoris retorice tñ erit bñ di¬
cẽdi scĩa uelud aliiputãt. arrifi¬
tis ita ĩueire quid̾ et dispoñe
oratoris. inuẽtio autẽet dispoi¬
tio retorices ꝓpria uidiͣ pot̃ I eo
plures dissenserũt utnĩ ne hee
ꝑtes eẽnt retorices ã eiusdẽ oꝑa
ãut atenis credit elemẽta q̃

Expanded text:
rum atque elocutionis, deinde tris cerum atque elocutionis, deinde tris ceartitionem, ordinem, quaeque sunt elocutionis, subiicit oeconomiae, quae Graece appellata ex cura rerum domesticarum et hic per abusionem posita noni subiunxerunt; nobis quartus eius locus maxime placet. non enim tantum inventa tenere, ut disponamus, nec disposita, ut eloquamur, sed etiam verbis formata memoriae mandare debemus. hac enim continentur. fuerunt etiam in hac opinione non pauci, ut has non rhetorices partes esse existimarent sed opera oratoris; eius enim esse invenire, disponere, eloqui et cetera. quod si accipimus, nihil arti relinquemus. nam bene dicere est oratoris, rhetorice tamen erit bene dicendi scientia; vel, ut alii putant, artifiis. ita invenire quidem et disponere oratoris, inventio autem et dispositio rhetorices propria videri potest. in eo plures dissenserunt, utrumne hae partes essent rhetorices an eiusdem opera an, ut Athenaeus credit, elementa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
quidꝰ ĩ retoricis iudiciũ sbiecit ĩ¬
nẽtioni.mͥantẽ adeo trib pͥmis
dispõitio sine eo neq elocutio fu¬
erit ut p̾nũtiationẽ quo uł plu¬
rimũ ex eo mutuari putẽ ꝙ ħau
toriis ad easdẽ de quib supͣ dc̃m
pͥmũ diuisisset in inuẽtionẽ at
elocutionẽ res ac dispõitione
inuẽtioni u̾ba et pronũtiatiõ
elocutioni dedit. Quintãq con¬
stitui cõem ac uelud custode oĩ¬
um memoriã. Idẽ ĩ oratore qͥnq
reb cõstare eloquẽtiã dicit. In
quib postea scͥptis certior eius
sẽtẽtia ẽ. Nõ minus mͥ cupidi
nouitatis alicuiꝰ nidẽt᷑ fuisse
qui adiecerũt ordinẽ cũ dispo¬
sitĩoe dixissent quasi aliud sit
dispoĩtio ꝙͣ rerũ ordine ꝙͣ optĩo
colloratio dion inuẽtionẽ mo
et dispõitionẽ tradidit. s utrã¬
u̾boꝵ ur sit elocunio ĩuentiõis
pronuĩciatio dispõitiõis. hiis
quinta ꝑs memorieaccedat the¬
odorei fere ĩuõtionẽ duplicẽ re¬

Expanded text:
icis iudicium subiecit invention; mihi autem adeo tribus primis dispositio sine eo neque elocutio fuerit, ut pronunti ttionemn quoque vel plhrilmumn ex eo mutuari putem. quod toriis ad easdem, de quibus supra dictum primum divisisset in inventionem atque elocutionem, res ac dispositionem inventioni, verba et pronuntiationem elocutioni dedit quintamque constituit, communem ac velut custodem omnium, memoriam. idem in Oratore quinque rebus constare eloquentiam dicit, in quibus postea scriptis certior eius sententia est. non minus mihi cupidi novitatis alicuius videntur fuisse, qui adiecerunt ordinem, cum dispositionem dixissent, quasi aliud sit dispositio quam rerum ordine quam optimo collocatio. Dion inventionem modo et dispositionem tradidit sed utramum, ut sit elocutio inventionis, pronuntiatio dispositionis, his quinta pars memoriae, accedat. Theodorei fere inventionem duplicem, re
Abbreviated transcription (Latin):
mo quo quid̾ uolũtas aliqͥ enũ¬
tiatur hẽat nccͣe ẽ rẽ et u̾ba.ac
si ẽ brenis et una cõclusiõe fĩtꝰ
Nicħ̾ fortasse ultͣ de side̾t. at or̾o
lõgior plura exigit. Nõ eĩ tr̃ re¬

Expanded text:
oluntas aliqua enuntiatur, habeat necesse est rem et verba. ac si est brevis et una conclusione finitus, nihil fortasse ultra desideret; at oratio longior plura exigit. non tantum enim re
Abbreviated transcription (Latin):
quintus locus. Nec andiẽdi qͥ¬
dã quoꝵ ẽ albutius quitres mõ
atq actio natura nõ arte cõtĩgͣt᷑
quoꝵ nos p̾cepta suo loco dabi¬
mus lic thrasimacꝰ quo itẽte
actione credid̾it. hiis adiecert̃
quidã sextã ꝑtẽita ue ĩuẽtiomi
iudiciũ sbnectent quia pͥmũ eẽt

Expanded text:
tus locus. nec audiendi quidam, quorum est Albucius, qui tris modo atque actio natura non arte contigan it quarum nos praecepta suo loco dabimus, licet Thrasymachus quoque idem de actione crediderit. his adiecerunt quidam sextam partem, ita ut inventioni iudicium subnecterent, quia primum esset
Abbreviated transcription (Latin):
reficiẽdo breui repetiriõe rerũ
menioria ẽ indicis siue astc̃s ꝙ
e̾ lõ ge potẽtissimũ cõmonẽdi
de quib partib singulis quidã
seꝑatĩ scribe̾ maluũt uelut on᷑
cotiꝰ corꝑis uetiti et sic quo co̾¬
pluris de unaquaq eaꝵ libros
edid̾unt quas egoõs ausus ꝯ¬
texere ꝓpe finicrmũ laborẽ pros¬
pitio et ipã cogitatõe sustepti
munis fatigor s duradũ ẽ qr
cepimus. et si urib deficiem᷑¬

Expanded text:
ione rerum memoria est iudicis sive adfectus quod est longe potentissimum commovendi. de quibus partibus singulis quidam separatim scribere maluerunt velut onus totius corporis veriti, et sic quoque complures de unaquaque earum libros ediderunt; quas ego omnes ausus contexere prope infinitum laborem prospicio et ipsa cogitatione suscepti muneris fatigor. Sed durandum est, quia coepimus, et si viribus deficiem
Abbreviated transcription (Latin):
quo neq p̾sẽtius aliud n ͨ stu¬
diis mag̾ ꝓpriũ nunẽ ẽ ĩ uocẽ¬
ut quãtũ nobis expectatiõis
adiecit tm̃ ĩgonii aspiret dext̾¬
q ac uolẽs assit et me qualẽ eẽ
credidit faciat. cuius mͥ religio¬
nis nõ ħ sola tõ q̃ maxĩa ẽ s ali¬
ocnũ sit procredit ip̃m opꝰ ut
maiora pretieis ac mag̾ ardua
sint q̃ ingredior sequit᷑ eĩ ut iu¬
dicialiũ cãꝵ q̃ sũt maxĩe natie
ac mulciplices ordo explicet᷑¬

Expanded text:
o neque praesentius aliud nec studiis magis propitium numen est, invoceut, quantum nobis exspectationis adiecit, tantum ingenii adspiret dexterque ac volens adsit et me qualem esse credidit faciat. cuius mihi religionis non haec sola ratio, quae maxima est, sed alioqui sic procedit ipsum opus, ut maiora praeteritis ac magis ardua sint, quae ingredior. sequitur enim, ut iudicialium causarum, quae sunt maxime variae ac multiplices, ordo explicet
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ dedicati tertio libro
eciã quarta fere laboͣis
ꝑte rrãsacta noue insuꝑ mͥdili¬
gẽtie cã et altior sollicitudo qͣle
iudiciũ hoim emererer accessit
ad huc eĩ uelut studia in t̾ nos
cõferebamꝰ et si parũ nr̃a ĩsti¬
turõ ꝓbaret᷑ a cet̾i̾s cõtẽti fore
domestico usu uidebam᷑ ut rui
meiq filii formare disciplinã
sat̾ puraremꝰ. cũ uo mͥ domitia¬
nꝰ augustꝰ sororis sue nepotũ
delegau̾it curã nõ sat̾ honorẽ
iudicioꝵ celestiũ ĩtelligã nͥ ex
hoc oñis quo magnitudinẽ
meciar quis eĩ mͥaut mores
excolẽdi sit modus ut eos nõ
ĩ mito probau̾it scĩssimꝰ cẽsor
aut studia ne fefellisse ĩ hiis ui¬
deat pͥncipẽ ut ĩ oĩb ita ĩ eloqñ¬
tia quo eminẽtissimũ
ꝙ si nemo in bratur poetas max¬
iios sepe fecisse ut nõ solũ mi¬
ciis oꝑũ suoꝵ musas inuocarẽt
set prouecti quo lõgiꝰ cũ ad ali¬
quẽ grauiorẽ uei̾ssẽt locũ repe¬

Expanded text:
bi dedicati tertio libro et iam quarta fere laboris parte transacta, nova insuper mihi diligentiae causa et altior sollicitudo, quale iudicium hominum emererer, accessit. adhuc enim velut studia inter nos conferebamus, et si parum nostra institutio probaretur a ceteris, contenti fore domestico usu videbamur, ut tui meique filii formare disciplinam satis putaremus. cum vero mihi Domitianus Augustus sororis suae nepotum delegaverit curam, non satis honorem iudiciorum caelestium intelligam, nisi ex hoc oneris quoque magnitudinem metiar. quis enim mihi aut mores excolendi sit modus, ut eos non immerito probaverit sanctissimus censor? aut studia, ne fefellisse in iis videar principem ut in omnibus, ita in eloquentia quoque eminentissimum? quodsi nemo miratur poetas maximos saepe fecisse, ut non solum initiis operum suorum Musas invocarent, sed provecti quoque longius, cum ad aliquem graviorem ve
Abbreviated transcription (Latin):
UEt triaan plura sint ãbi¬
gitur. Nec dubie prope õs
utiq sũme. apd̾ ãtiquos aucto¬
ritatis scriptores aristotilẽ se¬
cuti qui nõie tm̃ alio cõtinualẽ
pro delib̾atiua appłłat. hac ꝑtici¬
one cõtenti fu̾ũt u̾m et tñ le

Expanded text:
ed tria an plura sint, ambigitur. nec dubie prope omnes utique summae apud antiquos auctoritatis scriptores Aristotelem secuti, qui nomine tantum alio contionalem pro deliberativa appellat, hac partione contenti fu
Abbreviated transcription (Latin):
ostẽtatiõe poĩta nͥ forte nõ ex g̾¬
comutãtes demostratiuũ uõ¬
cãt. iim id sequũtur ꝙ laus ac
uitupatio quale sit quidq d̾ mõ¬
serat. alt̾ũ ẽ delib̾atiuũ. terciu
iudiciale cetere spẽs in hec t̾aĩ¬
cicẽt gn̾a. Nec inneĩetur ex hiis
ulla ĩ qua nõ laudare ac uituꝑa¬
uł depellere debeamus. Illa quo¬
q sũt coĩa cõsiliare narare. do¬
cẽ augẽ minu̾e cõcitãdis cõpo¬
nẽdisue affectib aĩo audiẽtiũ
sirgͣe. ne hiis quidẽ accerserim
qui laudatiuã mat̾iã honestorũ
delib̾atinã utiliũ. iudicialẽ iusto¬
rũ qͥone cõtmͣi putãt. celeri ma¬
gis ac rudẽda usi distributione
qua uera. stãt enĩ quodãmõ mu¬
cuis auxiliis oĩa. Nã et ĩ laude iꝰ¬
cicia utilitasq tractatur et ĩ cõ¬
siliis honesta et raro iudicialẽ
ĩuenis cãm ĩ cuiꝰ nõ ꝑte aliqui
eorũ q̃ supͣdiximus reꝑiatur

Expanded text:
atione posita. nisi forte non ex Graeco mutuatantes demonstrativum vocant, uerum id sequuntur, quod laus ac uituperatio quale sit quidque demonstrat. alterum est deliberativum, tertium iudiciale. ceterae species in haec tria incident genera, nec invenietur ex his ulla, in qua non laudare ac vituperaquid vel depellere debeamus. illa quoque sunt communia, conciliare, narrare, docere, augere, minuere, concitandis componendisve arim, qui laudativam materiam honestorum, deliberatiuam utilium, iudicialem iustorum quaestione contineri putant, celeri magis ac rotunda usi distributione quam vera. stant enim quodaminodo nuituis auxiliis omnia. nam et in laude iustitia utilitasque tractatur et in consiliis honestas, et raro iudicialem inveneris causam, in cuius non parte aliquid eorum, quae supra diximus, reperiatur
Abbreviated transcription (Latin):
dicialis gnis sũt ꝑtes protago¬
rã trãseo qui in t̾rogãdi respo¬
a .n. dixit. ptes solas putat. pla¬
co in sophiste indiciali et cõrio¬
tamus nobis dre sẽmocinat¬
cẽ q̃ a forẽsi rõe diuĩgitur. et ẽ
accomodata priuaris dispu¬
tatiõib cuius uis eadẽ ꝑfectio¬
ẽ q̃ dyaletice.et socratis ĩ oĩ
existimauit. Nobis autẽ et tu¬
tissimũ ẽ autores plurimos se¬
qui et ita uidetur rõ dutare. ẽ
igr̃ ut dixi unũ genus quo laus
ac uituꝑatio continet᷑. s ẽ ap¬
pellarũ a ꝑte meliore laudati¬
uũ.idem alii demõstratiuũ uo¬
cãt utrũq nomẽ ex greco credi¬
demõstrationis uĩ hr̃e quã ostẽ¬
tationis uideatur er multũ
differre nã ut cõrinet laudati¬
uũ ĩ se genꝰ ita nõ intra hoc so¬
lũ cõsistitã quisꝙͣ negañt pa¬
eẽ at qui formã suadẽdi hñt¬
et plerũq de utilitatib grecie
lo quũtur ut cãrũ quidẽ gnͣa tͥa¬

Expanded text:
sunt partes. protagoran transeo, qui interrogandi, respoχωλήν dixit, partes solas putat. Plato in Sophiste iudiciali et contiotamus nobis dicere sermocinatricem; quae a forensi ratione diiungitur et est accommodata privatis disputationibus, cuius rates in omni existimavit. nobis et tutissimum est auctores plurimos sequi, et ita videtur ratio dictare. est igitur, ut dixi, unum genus, quo laus ac uituperatio continetur, sed est appellatum a parte meliore laudativum; idem alii demonstrativum vocant. utrumque nomen ex Graeco credidemonstrationis vim habere quam ostentationis videtur et multum differre; nam ut continet laudativum in se genus, ita non intra hoc solum consistit. an quisquam negaverit Pae? atqui formam suadendi habet plerumque de utilitatibus Graeciae loquuntur; ut causarum quidem genera t
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat. terciũ ꝙ de eãis indic.
mͥ cimcta rimãti et cał qͥdã rõ suc¬
quib iudicio querit᷑. Mai̾fm̃ ẽ
genus ea q̃ ad iudicẽ nõ ue̾i̾ũt
aut p̾t̾i̾tũ hñt genus aut futu¬
de futuris delib̾amꝰ. Itẽ oĩa d̾ qͥb
dicẽdũ ẽ aut certa sunt necesse
ẽaut dubia. cerra ut cuiq ẽ aĩmꝰ¬
laudat aut culpat. ex dubiis ꝑ¬
tim nobis ip̃is ad delectationẽ
sũt lib̾a. de hiis delib̾atur ꝑtim
alioꝵ sentẽtie cõmissa de hiis li¬
te cõtẽditur anaximenes indi¬
cialẽ cõditionalẽ gn̾ales ꝑtes
eẽ uoluit. septẽ autẽ spẽs hor¬
tãdi dehortãdi laudãdi nitup¬
andi accusãdi defẽdẽdi exqui¬

Expanded text:
accipiat, tertium, quod de causis iudicet. accipiat, tertium, quod de causis iudicet. mihi cuncta rimanti et talis quaedam ratio sucquibus iudicio quaeritur, manifestum est genus; ea, quae ad iudicem non veniunt, aut praeteritum habent tempus aut futude futuris deliberamus. item omnia, de quibus dicendum est, aut certa sint necesse est aut dubia. certa , ut cuique est animulaudat aut culpat; ex dubiis partim nobis ipsis ad electionem sunt libera, de his deliberatur; partim aliorum sententiae commissa, de his lite contenditur. anaximenes iudicialem et contionalem generales partes esse voluit, septem autem species: hortandi, dehortandi, laudandi, vituperandi, accusandi, defendendi, exqui
Abbreviated transcription (Latin):
liauideantur.Nã si laudãdi ac
uituꝑãdi officiũ ĩ ꝑte ceitia po¬
minus ĩ quo gn̾e u̾sari uidebi¬
murcũ quermi᷑ cõsolam᷑. miti¬
gamꝰ cõcitamꝰ terremus co̾fir¬
mamus p̾cipimus obscure dic¬
ta interp̾tam᷑. narramus. dep̾ca¬
murgrãs agimus gartulam᷑
obuirgamus. male dicimꝰ desc̾¬
bimus. mãdamꝰ renũciamus.
opcamꝰ opinamur plura alia¬
plurima ut mͥ ĩ illa uete̾ ꝑsua¬
sione ꝑmanẽti nelud petẽda
sit uenia querẽdũq quo moti
priores rẽ tã lare fusam tãbre¬
uit᷑ astrinx̾int quos qui erras¬
se putãt hoc secutos arbirrãt᷑
ꝙ in hiis fere usari tñ oratores
nidebãt. Nã et landes acuitup¬
ationes stribebãt᷑. ꝗ e rufa oi¬
o yc. drͬe erat moris. et pluri¬
mũ ĩcõsiliis aciudiciis ĩ sume¬
bat᷑ oꝑe ut scriptores artiũ pro
solis cõp̾hẽd̾it frequẽtissima
qui u̾o defẽdũt tria faciũt gn̾a
auditoꝵ. imũ quod ad decłina¬
tionẽ cõueniat.alt̾ũ ꝙ cõsiliũ

Expanded text:
lia videantur. nam si laudandi ac vituperandi officium in parte tertia ponimus, in quo genere versari videbimur, cum querimur, consolamur, mitigamus, concitamus, terremus, confirmamus, praecipimus, obscure dicta interpretamur, narramus, deprecamur, gratias agimus, gratulamur, obiurgamus, maledicimus, describimus, mandamus, renuntiamus, optamus, opinamur, plurima alia? ut mihi in illa vetere persuasione permanenti velut petenda sit venia, quaerendunque, quo moti priores rem tam late fusam tam breviter astrinxerint. quos qui errasse putant, hoc secutos arbitrantur, quod in his fere versari tum oratores videbant; nam et laudes ac vituperationes scribebantur, ecere erat moris, et plurimum in consiliis ac iudiciis insumebatur operae, ut scriptores artium pro solis comprehenderint frequentissima. qui vero defendunt, tria faciunt genera auditorum, unum, quod ad delectationem conveniat, alterum, quod consilium
Abbreviated transcription (Latin):
tate. s facilius ĩ hiis simpliciusq
indiciũ q̃ replẽda uł deiciẽda sũt p̃¬
mere u̾o tumẽtia huilia extolle̾ lux¬
uriãtia astiing̾e̾.ĩ ordinata dige̾re
soluta cõpon̾e. exultãtia cohercere
duplicis ope.Nã et dãpnãda sũt c̃
placuerat et inuenienda q̃ fug̾ãt
Sec dubiũ ẽ optimũ emẽdãdi genꝰ¬
eẽ si sc̾pta ĩ aliꝙ tẽpꝰ reponãt᷑ ut ad
ea pꝰ ĩteruallũ uelut nona atii ali¬
ena redeamꝰ. n ͨ nobis scͥpta nos rãꝙͣ
recentes fetus blãdiãtur. s neq ħ̾
pius scribe̾ ad p̾sentis usus necesse ẽ.
et ip̃a emẽdatio finẽ hc̃. sũt eĩ qui
Iad oĩa scͥpta tãꝙͣ nitia redeãt et qͣi
liꝰ existimẽt ꝗd ꝗd ẽ aliud idq fa¬
ciãt. quotiẽs libꝵ ĩ manꝰ resumerũt.
siłes medicis et iã ĩtegra secãtib
accit itaq ut citatricosa sĩt et ex sã¬
ceat aut cerre ꝙ sufficiat ut opꝰ pol¬
lat lima nõ exterat.tẽꝑis quo eẽ¬

Expanded text:
are. sed facilius in iis simpliciusque iudicium, quae replenda vel deiicienda sunt; premere vero tumentia, humilia extollere, luxuriantia adstringere, inordinata digerere, soluta componere, exultantia coercere, duplicis operae. nam et damnanda sunt quae placuerunt et invenienda quae fugerant. nec dubium est optimum esse emendandi genus, si scripta in aliquod tempus reponantur, ut ad ea post intervallum velut nova atque aliena redeamus, ne nobis scripta nostra tanquam recentes fetus blandiantur. sed neque hpius scribere ad praesentes usus necesse est; et ipsa emendatio finem habeat. sunt enim qui ad omnia scripta tanquam vitilius existiment quidquid est aliud, idque faciant, quotiens librum in manus resumpserunt, similes medicis etiam integra secantibus. accidit itaque ut cicatricosa sint et exsanceat aut certe quod sufficiat, ut opus poliat lima, non exterat. temporis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
nͣe nõ põt unꝰ aliquid et cõmẽ¬
dãtiũ ꝑsõis dabit et ipõꝵ qui
iudicio d̾isc̾nẽt ut optimi cuiꝰ¬
q uolũtate moueat. Nãq hos
et amicissĩos hẽbit uirbonꝰ ss¬
tiũ. miores utiq ꝯͣ dignitatẽ
attollẽdi.nõ eĩ fortuna cãs uel
iustas uł improbas facit.neq
u̾o pudor obstet quo miꝰ suscep¬
tã cũ melior uidẽt᷑ litẽ cognita
ĩt̾ discẽdũ iniquitate dimittat
cũ prius litigatori dix̾it uerũ.
nã et ĩ ħ maximũ si equi iudi

Expanded text:
nere non potest unus, aliquid et commendantium personis dabit et ipsorum qui iudicio decernent, ut optimi cuiusque voluntate moveatur; namque hos et amicissimos habebit vir bonus. sutius minores utique contra dignitatem attollendi. non enim fortuna causas vel iustas vel improbas facit. neque vero pudor obstet, quo minus susceptam, cum melior videretur, litem cognita inter discendum iniquitate dimittat, cum prius litigatori dixerit verum. nam et in hoc maximum, si aequi iudi
Abbreviated transcription (Latin):
q õẽ alieis negotiis datũ facł¬
tatẽ ałracquirendi rocidat s tũ
quo tenẽdꝰ ẽ modꝰ ac płimu
refert et a quo accipiat / et quãtũ¬
: et quousq paciscẽdi quidẽ ille
piraticꝰ mox et ĩponẽtiũ ꝑiculis
p̾tia ꝓculabhominãda negotia¬
tio ⁊̃ a mediocrit̾ ĩprobis aberit.
cũ p̾ẜtim lonos hoĩes bonase
cãs tuẽti nõ sit metuẽdꝰ ĩgra¬
tus qui si futurꝰ malo tñ ille pec¬
cet/ nicħ gꝰ acquirere uolet ora¬
cor ultra quã satis erit ac ne pau¬
ꝑ quidẽ tãquã mͣcedẽ accipiet i
mutua beniguolẽtia utet᷑. cũ sc¬
et se tãto plꝰ p̾stitisse nõ quia ue

Expanded text:
sque omne alienis negotiis datum facultatem aliter acquirendi recidant. sed tum quoque tenendus est modus, ac plurimum refert et a quo accipiat et quantum et quo usque. paciscendi quidem ille piraticus mos et imponentium periculis pretia procul abominanda negotiatio etiam a mediocriter improbis aberit, cum praesertim bonos homines bonasque causas tuenti non sit metuendus ingratus; quodsi sit futurus, malo tamen ille peccet. nihil ergo acquirere volet orator ultra quam satis erit; ac ne pauper quidem tanquam mercedem accipiet, sed mutua benivolentia utetur, cum sciat se tanto plus praestitiss
Abbreviated transcription (Latin):
uana sepe litigãtẽneq ẽ dig¬
nꝰ oꝑa prõni qui nõutit᷑ cõsi¬
lio et certe cõuẽ̾it ei quẽ orato¬
rẽ eẽ uoluimꝰ ĩ iusta tueri sci¬
erẽ. Nã si ex illis quas sͣ dixi¬
mus ca̾is falsũ tuebit᷑ erit ra-¬
mẽ honestũ ꝙ ipẽ facieti gra¬
tis ne ei sẽꝑ age̾ du̾ sit tracta¬
ri põt ꝙ ex prima statĩ fronte
diuditare ĩ prudẽtiu ẽ. Rã qͥs
ignorat quin id lõge sit ho¬
ne stissimũ ac lib̾alib disci¬
plinis et in loquẽ exegimꝰ¬
nõ dignissimũ nõ uẽde̾ oꝑã
nͨ eleuare rãti bñ ficii au̾ite¬

Expanded text:
e est dignus opera patroni, qui non utitur consilio, et certe non convenit ei, quem oratorem esse volumus, iniusta tueri scientem. nam si ex illis, quas supra diximus, causis falsum tuebitur, erit tamen honestum quod ipse faciet. gratisne ei semper agendum sit, tractari potest. quod ex prima statim fronte diiudicare imprudentium est. nam quis ignorat, quin id longe sit honestissimum ac liberalibus disciplinis et illo, quem exigimimo dignissimum, non vendere operam nec elevare tanti beneficii auct
Abbreviated transcription (Latin):
sidebit. hũc q̃rrũ sine crimĩe
sordiũ fecent at si res famili¬
aris ãplius aliꝗd ad usꝰ neces¬
sanos exiget secũdũ oĩm sapi¬
eͥtiũ leges patiet᷑ s̃ gr̃am re fer¬
riitũ et socrati collarũ sit ad nic¬
tũ er çenon eleãtes chrisippꝰ mͣ
cedes a discipulis acceptau̾ut ne¬
: ei uideo q̃ iustior acquirẽdi rõ cpͣ
ex honestusio ialore et ab hiis
de quib optie mueñt quiq si
nichil ĩuicẽ p̾stẽt ĩdigni fu̾int

Expanded text:
sidebit, hunc quaestum sine crimine sordium fecerit. at si res familiaris amplius aliquid ad usus necessarios exiget, secundum omnium sapientium leges patietur sibi gratiam referri, cum et Socrati collatum sit ad victum, et Zeno, Cleanthes, Chrysippus cedes a discipulis acceptaverint. neque enim video, quae iustior acquirendi ratio quam ex honestissimo labore et ab iis, de quibus optime meruerint, quique, si nihil invicem praestent, i
Abbreviated transcription (Latin):
profecto ꝙͣ face̾ uir bonus malet.
nõ tñ ita nomẽ ip̃m accusatiõis
horrebit ut nullo neq publico
neq priuato duci possit officio
ut aliquẽ ad reddẽdã rõm uite uo¬
cer. Nã et leges ipẽ nicħ ualeãt nͥ
auctoris idonea uote miuĩte. et si
penat᷑ scelerũ exietẽ fas nõ ẽ pro¬
pe ẽ ut scelera ip̃a ꝑmissa sĩt. et
lin̾am malis dari certe ꝯͣ bonos
ẽ quar̾ neq socioꝵ querelas nec
amici uł ꝓpĩqui n ͨ ẽ n  e reͣpturas
orator nõ pene nocẽtiũ cupidꝰ set
emẽdãdi uiria corrigẽdiq moresᷤ.
Nã qui rõe traduci ad meliora nõ
pñt solo metu cõtinẽtr. itaq ut
accusatoriã uitã uiu̾t et ad defen¬
dos reos p̾mio duci proximũ larro¬
cinio ẽ ira pestẽ ĩtestinã ꝓpulsare.
cũ ꝓ pugnatorib pat̾e cõparãdi iõ
priceps ĩ re.ꝙ. niri nõ detractau̾ut

Expanded text:
profecto quam facere vir bonus malet, non tamen ita nomen ipsum accusatoris horrebit, ut nullo neque publico neque privato duci possit officio, ut aliquem ad reddendam rationem vitae vocet. nam et leges ipsae nihil valeant, nisi actoris idonea voce munitae; et si poenas scelerum expetere fas non est, prope est ut scelera ipsa permissa sint, et licentiam malis dari certe contra bonos est. quare neque sociorum querelas nec amici vel propinqui necem nec erupturas orator, non poenae nocentium cupidus, sed emendandi vitia corrigendique mores. nam qui ratione traduci ad meliora non possunt, solo metu continentur. itaque ut accusatoriam vitam vivere et ad deferendos reos praemio duci proximum latrocinio est, ita pestem intestinam propulsare cum propugnatoribus patriae comparandum. ideoque principes in
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenes obsidẽ. rei .p. dare maloꝵ
ciuiũ accusatõ qr n ͨ odisse ĩꝓbos
nͨ simłtates ꝓuocare nͥ ex fiducia
bõe mẽtis nidebat᷑ idq cũ ab hor¬
tẽsio lucullis sulpitio cicerone ce¬
sare płimis aliis tũ ab utroq ca¬
tone fc̃m ẽ quoꝵ alt̾ appllatꝰ ẽ sa¬

Expanded text:
iuvenes obsidem rei publicae dare malorum civium accusationem, quia nec odisse improbos nec simultates provocare nisi ex fiducia bonae mentis videbantur; idque cum ab Hortensio, Lucullis, Sulpicio, Cicerone, Caesare, plurimis aliis, tum ab utroque Catone factum est, quorum alter appellatus est sa
Abbreviated transcription (Latin):
s maiorẽ uim accipiũt et muta¬
tiõe figure ut usq adeo ne mori
miserũ ẽ acrius ħ eĩ ꝙͣ ꝑ se mors
misera nõ ẽ. et trãslatiõe acoĩad
propriũ. Nã cũ sit rectũ noce̾ faci¬
le ẽ prodesse difficile uehemẽtius
apd̾ oui diũ medea dicit seruare
pocui ꝑde̾ ã possim rogas uͣtit ad
ꝑsoã in cicero nichil ht̃ cesar nec
fortũa tua maiꝰ ꝙͣ ut possis nͨ na¬
tura melius ꝙͣut uelis ẜuare ꝙͣ

Expanded text:
 maiorem vim accipiunt et mutatione figurae, ut usque adeone mori miserum est? acrius hoc enim quam per se, mors misera non est. Et translatione a communi ad proprium; nam, cum sit rectum, nocere facile est, prodesse difficile, vehementius apud Ovidium Medea dicit, servare potui; perdere an possim, rogas? Vertit ad personam Cicero: nihil habet, Caesar, nec fortuna tua maius quam ut possis, nec natura melius quam ut velis servare quam
Abbreviated transcription (Latin):
nõ enĩ põt ẽẽ dilectus ubi nũo labo¬
ratur itaq uideas et diuisiõm ꝑ se¬
tẽtia poni et argumẽtũ sie em̃ ĩ clau¬
sula et male pronũtiet᷑ occidisti uy¬
orẽ ipẽ adult̾ nõ ferrẽ te et si repud
asses. diuisio ẽ is scire ueͣnũ eẽ ama¬
toriũ uiu̾et hõ nͥ illud bibisset argu
riũ studiũ qui sugiũt ac reformidãt
oẽm hãc ĩ dicẽdo uoluptatẽ nichil
probãtes nͥ plamũ et humile et sine
mẽ ẽ / nõ cãe prodẽ nõ iudicẽ monet
nõ dicẽtẽ cõmẽdat ẽ quoddã gemis
quo uetẽs nõ urebantur et ad quã
usq nos uocatis uerustatẽ. nã si il

Expanded text:
non enim potest esse dilectus, ubi numero labonon enim potest esse dilectus, ubi numero laboratur. itaque videas et divisionem pro sententia poni et argumentum; sit tantum in clausula nec male pronuntietur. occidisti uxorem ipse adulter; non ferrem te, etiamsi reiasses Divisio est Vis scire venenum esse amatorium? viveret homo, nisi illudbibisset Argumarium studium, qui fugiunt, ac reformidant omnem hanc in dicendo voluptatem, nihil probantes nisi planum et humile, et sine me~ est? non causae prodest, non iudicem movet, non dicentem commendat. At est quoddam genus, quo veteres non utebantur. Ad quam usque vos vocatis vetustatem? nam si ad
Abbreviated transcription (Latin):
cadũt facit res eãdẽ co̾cisã quo
pꝰ eã utiq aliud ẽ initiũ ũ de so¬
luta fere orõ et esĩgulis nõ tnͣ
mẽbris set frustis collata struc¬
tura caret cũ illa rotũda et ũdiq
circũcisa insistere inuitẽ neqãt.
p̾t̾ ħ etiã color ipẽ dicẽdi qualib
claris muitis tñ ac nariis uelut
maculis cõsꝑgit᷑. porrout afferẽt
lme̾ clauus et purpure loco ĩser¬
te ita certe neminẽ decrat ĩt̾ rex
dẽtur tñ et luĩa illa nõ flãme s scĩ¬
tillis int̾ fumũ emicãtib siłia dix¬
eris q̃ necipparẽt quidẽ uͥ totalucet
orõ ut ĩ sole sidera ip̃a desinũt cerm
et q̃ crebris paruisq conatib se at¬
tollũt ĩequalia tm̃ et uelut cõfra¬
gosa nec admiratĩom cõsequẽt emi¬
nẽtiũ et planoꝵ gr̾am ꝑdũt. ħ quo
accedit ꝙ solas captãti sẽtias multas
dr̃e necesse ẽ leues frigidas ĩeptas

Expanded text:
cadant. Facit res eadem concisam quoque cadant. Facit res eadem concisam quoque post eam utique aliud est initium. unde soluta fere oratio et e singulis non membris sed frustis collata structura caret, cum illa rotunda et undique circumcisa insistere invicem nequeant. praeter hoc etiam color ipse dicendi quamlibet claris, multis tamen ac variis velut maculis conspergitur. porro , ut adfert lumen clavus purpurae in loco insertus, ita certe neminem deceat intertextdeantur, tamen et lumina illa non flammae, sed scintillis inter fumum emicantibus similia dixeris quae ne apparent quidem, ubi tota lucet oratio, ut in sole sidera ipsa desinunt cerni; et, quae crebris parvisque conatibus se attollunt, inaequalia tantum et velut confragosa nec admirationem consequuntur eminentium et planorum gratiam perdunt. hoc quoque accedit quod solas captanti sententias multas dicere necesse est leves, frigidas, ineptas.
Abbreviated transcription (Latin):
bra lacerãti uenenũ dedit qͥ hec
edit d ħ hrͣe bibẽ et ĩ luxurio¬
se dr᷑. Nec te laqũ hẽs ꝙ faucibi
tuis irascaris sũme uenenũ de¬
cet luxurio sũ bibẽdo mori alia
uaria sua dentis pipuratis ut
bit a tecto quali u̾o id sit ĩ re to¬
ta ĩ dignissimũ alia nimiũ aut
de germanis dicẽtẽ quẽ̾dã audi¬
fĩs nõ erit si singulas corruptoꝵ¬
ꝑsequar formas. Illud potiꝰ ꝙ ẽ
mag̾ necessariũ due sũt diu̾se
opiniones alioꝵ sẽtẽtias solas
pene spectãtiũ alioꝵ oĩo dãtiũ qͦꝵ¬
mͥ neutrũ ad modũ placet dẽ¬
siras eaꝵ obstat ĩuicẽ ut ĩ satis
oĩb fructib q̃ arboꝵ nichil ad¬
iustã magnitudĩem adolesce̾ põt
cy loco ĩ quẽ crescat caret n ͨ pictu¬
ra in qua nichil curũlitũ ẽ eimi¬
net. iõq artifices ⁊̃ cũ plura in
unã tabulã oꝑa cõtulerĩt spa¬
tiis distingũt ne u̾bre ĩ corpora

Expanded text:
bra laceranti, venenum dedit quihaec bra laceranti, venenum dedit quihaec edit, debet hoc bibere. Et in luxuriose dtuis irascaris; sume venenum, decet luxuriosum bibendo mori. alia vana, ut suadentis purpuratis, utbit a tecto? quasi vero id sit in re tota indignissimum. alia nimia ut de Germanis dicentem quendam audifinis non erit, si singulas corruptosequar formas. Illud potius quod est magis necessarium Duae sunt diversae opiniones. Aliorum sententias solas pene spectantium; aliorum omnino damnantium: q neutrum admodum placet. Densitas earum obstat invicem, ut in satis omnibus, fructibusque arborum nihil adiustam magnitudinem adolescere porest, quod loco in quem crescat, caret. Nec pictura, in quanihil circumlitum est, eminet. Ideoque artifices etiam cum plura in unam tabulam opera contulerunt, spatiis distinguunt, ne umbrae in corpora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ miser cũ loqui nõ posset ta¬
cẽ nõ pot̾at. ea u̾o fit pulch̾rĩa
cũ aliqua cõparatione clarescit
trachalus contͣ spatalẽ placet
ħ ergo leges diligentissime pu¬
doris custodes decimas uxorib
falsũ ẽ et lõgius petitũ cõtͣ eã¬
dẽ sororẽ gladiatoris cuius moĩ
feci mẽtionẽ ad digitũ pugna¬
ui ẽ etiã gn̾is eiusdẽ nescio an
uiciosissimũ quotiẽs u̾boꝵ ãbi¬
guitas cũ reꝵ falsa quadã siłitu¬
dine iugitur clarũ auctorẽ iuus¬
nis audiui cũ lecta ĩ capite cui¬
dã ossa sẽtẽtie gr̃a tenẽda mrĩ
dedisset ĩfelicissima feina nõdũ
exculisti filiũ ⁊̃ ossa legisti ad ħ
pleriq niminis etiã inuẽtiũ¬
culis gaudẽt q̃ excuse risũ hñt
inuẽte facie ĩgeniiblãdiut᷑ de eo
qui naufragns et ãte agrorũ
sterilitate nexatꝰ ĩ scolis fingit᷑
se suspẽdisse quẽ neq terra reci¬
pit neq mare pẽdeat. huic siłe ĩ
illo de quo supͣ dixi cui pr̃ sua mẽ¬

Expanded text:
 miser, cum loqui non posset, lacere non poterat? ea vero fit pulcherrima, cum aliqua comparatione clarescit. Trachalus contra Spatalen: placet hoc ergo, leges, diligentissimae pudoris custodes, decimas uxoribus falsum est et longius petitum, contra eandem sororem gladiatoris, cuius modo feci mentionem, ad digitum pugnavi. est etiam generis eiusdem, nescio an vitiosissimum, quotiens verborum ambiguitas cum rerum falsa quadam similitudine iungitur. clarum actorem iuvenis audivi, cum lecta in capite cuiusdam ossa sententiae gratia tenenda matri dedisset: infelicissima femina, nondum extulisti filium et iam ossa legisti. ad hoc plerique minimis etiam inventiunculis gaudent, quae excussae risum habent, inventae facie ingenii blandiqui naufragus, et ante agrorum sterilitate vexatus, in Scholis fingitur se suspendisse. Quem nec terra recipit, nec mare: pendeat. Huic simile in illo de quo supra dixi, cui pater, sua mem
Abbreviated transcription (Latin):
miti pͥnceps qui uult oĩa scire ne¬
cesse ht̃ multa ignosce̾. hãt quidẽ
ꝑtẽ ẽthimematis quidã iiiu
aut clausulã ẽthimematis ee dx¬
erũt. et ẽ alñ simplicẽ ut ea qͥ̃ sͥ
mĩe qui opulentior ẽ iã si acapit
iniuriã tñ quia plus põt face̾ uid

Expanded text:
mitii: Princeps qui vult omnia scire, necesse habet multaignoscere. Hanc quidem partem enthymematis, quidam initium, aut clausulam epicherematis esse dixerunt: et est alimine qui opulentior est, etiam si accipit iniuriam, tamen, quia plus potest, facere vid
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpuĩtas cesartue clemẽtie laus ẽ
eoꝵ te ipo̾ꝵ ad crudelitatẽ acuer or̃o
nõ quia sit rõ dissimilis s quia iã
palia ut id iniustũ appareret effec¬
cũ erat et addita ĩ clausula ẽ epi
phonematis mõ nõtã prolo̾ ꝙͣ ex¬
crema qi ĩsultatio ẽ eĩ epiphone¬
marei narrare uł probare suma ac¬
clamatio tãte molis erat romanã
cõdere gentẽ. face̾ eĩ ꝓ hiis adolos
qua uoce oĩs intellectus accipi
pius a ludo redemerat soror agẽtẽ
cũ ea tallionis ꝙ ei pollicẽ dormi¬
ẽti recidisset etas dignus ut habe¬
depugnares uocat᷑ aliqͣ et clausu¬
la q̃ si ẽ et cõclusiõm dicimꝰ ⁊ rec¬
te et quibdã ĩ ꝑtib necessaria ẽ
quar̾ peius de nrõ fcõ fareamini ne¬
cesse ẽ ꝙ ligari culpã ullã rep̾hẽda¬
cis. set nũc aliud uolũt ut oĩs locꝰ
oĩs sẽsus ĩ fĩe ẜmoĩs feriat aurũ
turpe a̾ ac prope ne fas ducũt respi¬
rare ullo loco qui ad clamatĩom nõ

Expanded text:
clomentiae laus est; corum te ipsorum ad crudelitatem acuet oratio? Non quia sit oratio dissimilis, sed quia iam per alia, ut id iniustum appareret, effectum erat. Et addita in clausula est epphonematis modo non tam probatio quam extrema quasi insultatio. est enim epiphonema rei narratae vel probatae summa acclamatio: tantae molis erat Romanam condere gentem! facere enim probus adqua voce omnis intellectus accipi pius a ludo redemeratsoror, agentem cum ea talionis, quod ei pollicem dormienti rescidisset, eras dignus, ut habedepugnares. Vocatur aliquid et clausula, quaesi est, quod conclusionem dicimus, et recte, et quibusdam in partibus necessaria est. Quare prius de facto vestro fateamini necesse est, quam Ligarii culpam ullam reprehendatis. sed nunc aliud volunt, ut omnis locus, omnis sensus in fine sermonis feriat aurem. turpe autem ac prope nefas ducunt, respirare ullo loco, qui acclamationem non
Abbreviated transcription (Latin):
quosdã reliquas hẽmꝰ. Nã ex iu
tes ex snĩa dicimꝰ nõ raro tñ et
sit locuti sũt ut sensa sua dr̃ent
Nã sẽsus corꝑis uidebãt᷑ s coͣ¬
suetudo iã tenuit ut mẽte cõcep¬
ra sẽsu suo caremꝰ. lumina a̾ p̾
cipueq ĩ clausulis põita sẽtẽ¬
tias q̃ minꝰ crebra ap̾ ãtiquos

Expanded text:
quasdam reliquias habet; nam et iurtes ex sententia dicimus. non raro tamen et sic locuti sunt, ut sensa sua dicerent; nam sensus corporis videbantur. sed consuetudo iam tenuit, ut mente concepta sensus vocaremus, lumina autem praecipueque in clausulis posita sententias; quae minus celebratae apud antiquos
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpfint ediscãt et certa ut mo¬
tis ẽ die dicat .ꝙ quidẽ maxie pa¬
tres exigũt atqita demũ studẽ
libos suos si quẽ frequẽ assimo
declamaunt edũt cũ profeu
p̾cipue diligẽtia cẽaet. Naue stͥ¬
ne uelim sic ediscẽ eleitõs exorõ¬
inh uł hystoriis alioue qͤ gnͣe
dignoꝵ ea tura uoluntitiu locos
multo mag̾ suadeã Nã et excite¬
bitur atus memoria alie. cõplec¬
tedo ꝙͣ sua et quierũt ĩ disficilioe
huius laboris gnenersati sme io¬
lestia qͥ ñĩ cõposuenĩt iã fanlia¬
riaic suo astigent et assuescet op¬
tins sẽꝑq hẽbũt intra seq mi

Expanded text:
serint ediscant et certa, ut moris est, die dicant; quod quidem maxime patres exigunt atque ita demum studere liberos suos, si quam frequentissime declamaverint, credunt, cum profectus praecipue diligentia constet. nam ut scrne velim, sic ediscere electos ex orationibus vel historiis aliove quo genere dignorum ea cura voluminum locos, multo magis suadeam. nam et exercebitur acrius memoria aliena complectendo quam sua; et qui erunt in difficiliore huius laboris genere versati, sine molestia quae ipsi composuerint iam familiaria animo suo adfigent, et adsuescent optimis se
Abbreviated transcription (Latin):
ratur iexgestus et ab illis tẽpib
heroitis orta sit et a sũmis grecłꝰ
uitis. et ab ipõ eciã socrate ꝓbata
a platone quo ĩꝑte eiilin poĩta
nirtutũ et chiisupo ⁊̃ p̃ceptis deli¬
boru educatione cõpo̾itis nõ ob¬
mifla Nã lacedemomos quido
⁊̃ saltatione quãdã tãꝙͣ ad telã
quo utilẽ hnnsse ĩt ex̾citatiões
arcepimꝰ. neq id uet̾ib romanis de¬
decori fuit argumẽtũ ẽ sac̾dotũ no¬
mine ac teligione duras ad ħ tẽpꝰ
saltatio. et illa in r̾cio ciceronis de
oratore libro u̾ba trassi quib p̾cep̃
ut orator utatur lat̾um ĩ clinatiõe
forti ac uirili nõascena et hystri¬
onib s ab armis aut ĩ a palestͥ
cuius discipline usus ĩ nr̃amus
etatẽ sine rep̾hẽsioe descẽdit.a
me tñ nec ultra pu̾iles ãnos reri
nehitur nec ĩ hiis ipĩs diu. Ne
eĩ gestũ oratoris cõponi ad siłitu¬
dinẽ saltationis uolo. set sbesse
aliquid ex hac ex̾citatõe pu̾ili. ũ¬

Expanded text:
ratur, lex gestus, et ab illis temporibus heroicis orta sit et a summis Graeciae viris atque ipso etiam Socrate probata, a Platone quoque in parte civilium posita virtutum et a Chrysippo in praeceptis de liberorum educatione compositis non omissa. nam Lacedaemonios quidem etiam saltationem quandam tanquam ad bella quoque utilem habuisse inter exercitationes accepimus. neque id veteribus Romanis dedecori fuit; argumentum est sacerdotum nomine ac religione durans ad hoc tempus saltatio, et illa in tertio Ciceronis de Oratore libro verba Crassi, quibus praecipit, ut orator utatur laterum inclinatione forti ac virili, non a scena et histrionibus sed ab armis aut etiam a palaestra; cuius disciplinae usus in nostram usque aetatem sine reprehensione descendit. A me tamen nec ultec in his ipsis diu. neque enim gestum oratoris componi ad similitudinem saltationis volo, sed subesse aliquid ex hac exercitatione puerili, un