comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rine brisis enifor dieramus defor qtade ubbeato
niosa uiton tione reddimur pulcdortdealbitio
stai ouine uerbũ ita hoc sacra mentũ confirmat terna
d etur elementũ suꝑ quẽ etiã in principioferebaltur
sps sẽs Nam sicut a quapurgatur exterius corpusita
uius sũ ficatio ltaẽ in uocato enĩ dõ descendit sp̃s sẽs
decaelis sumedicatis aquis scificateas desemet ipso
dedi tis inauimpurgationis ut in eis et caro et anima
delictis in quinatamundetur crisina grece latine
unoooso nominctur Ex cuius nomine et xp̃s dr̃ et ho¬
po postdrutierum scificatur Nã sicut in baptis mum
udbbetur et hoc depristina discipliona quticatioso
iscorse dotũ et in regnumso lebcint & quote aaro
pnose uncitus ẽ qucedũ carnaliter fit sptiliter
pius faccitus uooo do& in ipsa baptismigratia uisi¬
ods atius quo d in aqua mergimur: Seds pasis
nfectus quod delctis mundamur hoessigo¬
nificet iliud un guentũ quo dpeccatre mu¬
lieo super pedes et ea quce dicitur nonfiuis¬

Expanded text:
tur. Prius enim foedi eramus deformitate peccatorum, in ipsa tinctione reddimur pulchri dealbationstat omne verbum, ita hoc sacramentum confirmat ternarderetur elementum, super quod etiam in principio ferebatur Spiritus sanctus. Nam sicut aqua purgatur exterius corpus, ita Cuius sanctificatio ita est. Invocato enim Deo descendit Spiritus sanctus de caelis, et medicatis aquis sanctificat eas de semetipso; et accipiunt vim purgationis, ut in eis et caro et anima delictis inquinata mundetur. Chrisma Graece, Latine unctio nominatur; ex cuius nomine et Christrum sanctificatur. Nam sicut in baptismo adhibetur; et hoc de pristina disciplina, qua ungui in sacerdotium et in regnum solebant, ex quo et Aaron a Moyse unctus est. Quae dum carnaliter fit, spiritaliter proficit; quomodo et in ipsa baptismi gratia visibilis actus, quod in aqua mergimur, sed spiritalis effectus, quod delictis mundamur. Hoc significat illud unguentum, quod peccatrix mulier super pedes, et ea quae dicitur non fuis
Abbreviated transcription (Latin):
Amen significat uere siue fideliter quod et ipsud hebre um .e
Q uae duo uerba amenet alleluia. Nec grecis nec latinis ne barbaris
licet in suam linguam omnino trans ferre uel alia lingua ad nuncia¬
re. Nam quamuis interp̃tari possint. Propter sectiorem tamex
auc torita tem seruata .ẽ. ab apostolis in his propriae linguae ap¬
tiquitas. tanto enim sacra sunt nomina ut etiã lohannes inapocalips
re ferat sespũ reuela nceuidisse et audis seuocẽ celestis exercitus
tã quã uocẽ aquarũ multarũ et conitruum ualidorũ dicentium .
A men et alleluia acꝑhoc si coportet interris utraq dicisic̃in caelores
osanna in alterius linguae inter praetatons̃ hn tocetrasesi renon
mnotũ oieingnificans sub deprae cantis affectũ integree
dicitur osianna quod noscorrupta media uo cdius. ntter
aurudicmus osa nna sicut fit in uersibi cũscandur nbiutmens

Expanded text:
Amen significat vere, sive fideliter, quod et ipsud Hebraeum est. Amen significat vere, sive fideliter, quod et ipsud Hebraeum est. Quae duo verba amen et alleluia nec Graecis nec Latinis nec barbaris licet in suam linguam omnino transferre vel alia lingua adnuntiare. Nam quamvis interpretari possint, propter sanctiorem tamen auctoritatem servata est ab Apostolis in his propriae linguae antiquitas. Tanto enim sacra sunt nomina ut etiam Iohannes in Apocalypsin referat se Spiritu revelante vidisse et audisse vocem caelestis exercitus tamquam vocem aquarum multarum et tonitruum validorum dicentium: amen et alleluia: ac per hoc sic oportet in terris utraque dici, sicut in caelo resonant. Osanna in alterius linguae interpretationem in toto transire non , motum animi significans sub deprecantis affectu. Integre autem dicitur osianna, quod nos corrupta media vocali littera et elisa dicimus osanna, sicut fit in versibus cum scandimus. Littera
Abbreviated transcription (Latin):
positum in psallendo silentium. Vt quem ad modum sinpsalma dicitur
uocis copulatio in cancando Ita diapsalma disiunctio earũ ubi quaedam requies
distinctae continuationis ostenditur. Vnde illud probabile .ẽ. Non coniugendas
sententias in psallendo ubidiapsalma inter posita fuerit. Quia adeo interpa¬
tur ut conuersio sensuum uel personarũ esse noscatur. Hymnus ẽ. canticũ
laudantium quod degreto inlatinum laus interp̃tatur. pro eo quod sit car¬
men laetitiae et laudis. Propre autẽ hymni sunt continentes laudẽ di
Siergo sic laus et non sit di non ẽ. hrmnus si sicet laus et dilause non can¬
tur non .ẽ hrmnus. Siergoet in laudẽ didicitur et cantatur tunc est
bymnus. Cui contrarium est trinum quod ẽ. carmen. lamenti et funeris
Alleluia duorũ uerborũ incerp̃tatio ẽ hoc .ẽ. lausdiet .e. hebrec
aenim unum .ẽ. decem nominibus quibus apud hebreos dsuocatur

Expanded text:
erpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum synpsalma dicitur erpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum synpsalma dicitur vocis copulatio in cantando, ita diapsalma disiunctio earum, ubi quaedam requies distincta continuationis ostenditur. Unde illud probabile est, non coniungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interposita fuerit; quia ideo interponitur, ut conversio sensuum vel personarum esse noscantur. Hymnus est canticum laudantium, quod de Graeco in Latinum laus interpretatur, pro eo quod sit carmen laetitiae et laudis. Proprie autem hymni sunt continentes laudem Dei. Si ergo sit laus et non sit Dei, non est hymnus: si sit et laus et Dei laus, et non cantetur, non est hymnus. Si ergo et in laudem Dei dicitur et cantatur, tunc est hymnus. Cui contrarium est threnum, quod est carmen lamenti et funeris. Alleluia duorum verborum interpretatio est, hoc est laus Dei, et est Hebraeum. Ia enim unum est de decem nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur Canticũ ẽ uox cantis inletitiã. ꝑsalmus autẽ dicit᷑
quia cantatur adpsclteriũ quo usũ esse dauid profetã m
magnomis terio prodit historia haec autẽ duo in quibidã
ps al morũ titulis iux ta musi cãarcẽ alter natĩ sibiad ponuntꝰ
Namcanti cũpsalmi ẽ cũ id quodor ganũ modo latur dbn
postea cantantis eloquitur Esal mus uero cantiui quod hu¬
mana uor p̃loquitur ars organi modo lantis imitatur
psalmus autẽ apscilterio dicitur unde nec mos est ex alio opere eu
componi Tres autẽ gradus sincantando Primus succentoris
secundus incentoris. Tertius accentoris. Dia psalma quidã heb
ũ uerbumes seuolunt. quo significatur semꝑ id ẽ quod illa qa¬
bus hoc inter ponitur sempiterna esse confirment quidã uen
grecũ uerbũ existimant. quo significatur inter uallum
pscllendi ut psalmasit quo dpsallitur. Dia psalma uero int¬

Expanded text:
quaeritur. 10. Canticum est vox cantantis in laetitiam. 11. Psalmus autem dicitur quaeritur. 10. Canticum est vox cantantis in laetitiam. 11. Psalmus autem dicitur qui cantatur ad psalterium, quo 281 usum esse David prophetam in magno mysterio prodit historia. Haec autem duo in quibusdam psalmorum titulis juxta musicam artem alternatim sibi apponuntur. 12. Nam canticum psalmi est cum id quod organum modulatur vox postea cantantis eloquitur. Psalmus vero cantici cum quod humana vox praeloquitur ars organi modulantis imitatur. Psalmus autem a psalterio dicitur, unde nec mos est ex alio opere eum componi. 13. Tres autem gradus sunt in cantando: primus succentoris, securaeum verbum esse volunt, quo significatur semper; id est, quod illa, quibus hoc interponitur, sempiterna esse confirment. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi; ut psalma sit quod psallitur, diapsalma vero int
Abbreviated transcription (Latin):
in modum coronae circum aras starent et lta psallerent
aliichorũ dixerunt a concordia quae in caritate consistit
quia si carita tẽ non habeat respondere conuenienter ñ potest
cũ autẽ unus canit grecemonodia latine si uiniũ dicitur
cuuero duo canunt biciniũ appellatur cũ multichorus. nam
corecis ludricũ cantilenae uel saltationes classium sunt
cnti phona ex greco interp̃tat᷑ uox reci pro caduob scilicet
ihoris alternatim pscllentib ordine commutato siue de uno
ad unũ quodgenus psallendi greciinuenis setraduntur
Responsurios itali tra diderunt quos inderesponsurios can¬
tus uocant quod alio desinente idalterres pondeat Interres
ponsurios autẽ et antiphonã hoc differt quod in res ponsurus
anũ uer sũ dicit in antiphonis autẽ uersibus alternant chori
lectio dicitur quia non cantatur ut psalmus uel hrmnus
Sedlegitur tantũ . illuc enim modolatio hcsola pronuntiatio

Expanded text:
in modum coronae circum aras starent et ita psallerent. in modum coronae circum aras starent et ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concordia, quae in caritate consistit; quia, si caritatem non habeat, respondere convenienter non potest. Cum autem unus canit, Graece monodia, Latine sicinium dicitur; cum vero duo canunt, bicinium appellatur; cum multi, chorus. Nam chorea ludicrum cantilenae vel saltationes classium sunt. Antiphona ex Graeco interpretatur vox reciproca; duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine commutato, sive de uno ad unum. Quod genus psallendi Graeci invenisse traduntur. Responsorios Itali tradiderunt. Quos inde responsorios cantus vocant, quod alio desinente id alter respoponsorios autem et antiphonas hoc differt, quod in responsoriis unus versum dicit, in antiphonis autem versibus alternant chori. 9. Lectio dicitur, quia non cantatur, ut psalmus, vel hymnus, sed legitur tantum. Illic enim modulatio, hic sola pronuntiatio
Abbreviated transcription (Latin):
reo ifinem iã dies dm̃cus id ẽ octauus quist primꝰ ele bra ricoeo
abed que dinsacris diuinisq rebus habetur officiui autr
ab esficiendo dictũ quasi efficiũ propterde coresetrno¬
sis una niutata littera uel certe ut quis ꝙilla agat
qua qnul lofficiant sed ꝓ sint omnibus uesptinũ officũ
ẽ in noctis initio uocatũ abstella uespert quaestr¬
git orsinte nocte matutinum uero officiumest
inlucis initium ab stella lucifero appellatũ quaeorit᷑
Inchoante mane quorũ duorũ temporũ significatione osten ditui
ut de nocte semꝑd̃ laudetur missa tẽ poresaerifienẽ quando
ateumini foris mittuntur. Clam ance leuita siquis catecumi¬
nus remansit ex eat foras. et in demissa quia sacramentis altaris
pnter es se nonpossunt quinondũ regenerati noscuntur. Choris
t̃ multitudo in sacris collectus et dictus chorus quo dinitio

Expanded text:
ret in finem, iam dies Dominicus, id est octavus, qui et primus, celebrari coepitret in finem, iam dies Dominicus, id est octavus, qui et primus, celebrari coepit sed praecipuum illud quod in sacris divinisque rebus habetur. Officium autem ab efficiendo dictum, quasi efficium, propter decorem sermonis una mutata littera; vel certe ut quisque illa agat quae nulli officiant, sed prosint omnibus. Vespertinum officium est in noctis initio, vocatum ab stella Vespere, quae surgit oriente nocte. Matutinum vero officium est in lucis initio, ab stella Lucifero appellatum, quae oritur inchoante mane. Quorum duorum temporum significatione ostenditur ut die ac nocte semper Deus laudetur. Missa tempore sacrificii est, quando catechumeni foris mittuntur, clamante levita: 'Si quis catechumenus remansit, exeat foras'; et inde missa, quia sacramentis altaris interesse non possunt qui nondum regenerati noscuntur. Chorus est multitudo in sacris collecta; et dictus chorus quod initio
Abbreviated transcription (Latin):
. tra ditũ celebratur scm̃ que in eo crisma conficitur
Sabbatũ ab hebreis ex interp̃tatir one uocabuli siure qui¬
ssnominatur . quod ds̃ in ipso ꝑfecto mundo requieur sa
si quidem et eo dierequieuit dñs in sepulchro ut quietis
illius mnisteriũ confirmaret . quod iudae is obser uandũ
mumbra futuri praeceptũ .ẽ sed post quam xp̃s in sepulto¬
rasuaeius figurã ad in pleuit obseruatioeius quieuit
uñ cus dies proinde uocatur quia ineo resur rectionis dñ
nẽ gaudiũ celebratur quidies non iudeis sedrep̃ianis in
resstiitectionẽ dm̃ decla ratus e. et ex illo habere coepit
festiuita tẽ suc̃ illis enĩ solũ caelebrandũ sabba tũ traditũ
e duiaerat antea re quies mortuorũ Resurratio aute
ullius erat qui resur gensa mortuis non moreretur
Post quã autem facta ẽ talis resurratio incorpore dñ¬
ust inripanca pite ec desice quod corpus et lessae soera¬

Expanded text:
est traditum, celebratur, sanctumque in eo chrisma conficiturest traditum, celebratur, sanctumque in eo chrisma conficiturSabbatum ab Hebraeis ex interpretatione vocabuli sui requies nominatur, quod Deus in ipso, perfecto mundo, requievisset. Siquidem et eo die requievit Dominus in sepulchro, ut quietis illius mysterium confirmaret; quod Iudaeis observandum in umbra futuri praeceptum est. Sed postquam Christus in sepultura sua eius figuram adinplevit, observatio eius quievit. Dominicus dies proinde vocatur, quia in eo resurrectionis Domini nostri gaudium celebratur. Qui dies non Iudaeis, sed Christianis in resurrectionem Domini declaratus est, et ex illo habere coepit festivitatem suam. Illis enim solum celebrandum sabbatum traditum est, quia erat antea requies mortuorum; resurrectio autem nullius erat qui resurgens a mortuis non moreretur. Postquam autem facta est talis resurrectio in corpore Dcapite Ecclesiae quod corpus Ecclesiae spera
Abbreviated transcription (Latin):
enimcaeno dicitur nouum quando enim aliquid nouuns
decdicatur Iniceni adicitur: hanc dedicationis templi sol¬
demnitatẽ iudae ec tobrio mensecolebant Diespsalma¬
rum ideo dicitur quia in eo dñs et saluator mt̃ sicut ꝓ¬
oheta cecinit hierusalem tendens a sellũ sedisseo hibet
tunc gradiens cũ ramis palmarũ multitudo plebium
obuiam ei clo mauerunt. osanna filio dauid bene¬
dictus quiuenit in nominedm̃. rex his rahel. uulgusaut̃¬
id eohunc diem capitala uium uocant. quiatunc mo¬
ris ẽ laban dicapita infantũ qui unguendisunt neob
obseruationẽ quadragen simee sordidata ad unc¬
tionẽ accederent hoc autẽ diesimbulũ competentibus
tia ditur propter confiniũ dñi cae paschae sollem nita tẽ ut
qunama d dĩ gratiã ꝑcipiendã festinant fidem quã confiteo¬
tor oag nos cant cena dñica dicta ẽ eo quodineodie scisua¬
tor pascha ei suis discipulis fecerit quod hodie que sicut

Expanded text:
enim καινὸν dicitur novum. Quando enim aliquid novum enim καινὸν dicitur novum. Quando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi solemnitatem Judaei Octobri mense celebrant. 13. Dies Palmarum ideo dicitur, quia in eo Dominus et Salvator noster, sicut propheta cecinit, Jerusalem tendens asellum sedisse perhibetur. Tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt: Osanna, benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel. 14. Vulgus autideo hunc diem Capitilavium vocant, quia in eo tunc moris est lavandi capita infantium, qui unguendi sunt ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo die Salvator pascha cum suis discipulis fecerit; quod et hodieque, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cius diuo deuit figura primitiae credentiũ gencior
q uodi eet dominicae baptis matis sticra m̃ tiet ꝑmuitat¬
nuinũ aque factorũ per dnm̃ signorũ principia extiterunt
tentiũ populus stella indiae praesepis cuna bula magos
adoracuros exhibuit. Sceno fegia sollemnitas hebre¬
orum de greco in latinum cabernaculorũ dedicatio in uterpraetat᷑
quaecaelebrabatur audeis in memoria mexpeditionis cũ abegrto
promoti in tab ernaculis agebant et ex eosce nofegia. scaena
enim graecetabernaculumdicicur. Queso lemniutas apudebreos
septemb nense caele brabatur. Neumenia apud nos la¬
lendae. Apudebreo sautẽ quia secundum limarem cursum
mensis subpotantur et graecemene luna apellantur
inde neumenia id ẽ noualuna. Eran tenima pude breos
ipsidies kalendarum ex legali institutio nesolem Nies de quib:
mpsalteriodicitur : Canite in initio mensistuba iri dieinsignis
solemnitais nostrae Incenia ẽ nouate pliedificatio grece

Expanded text:
ndus. Quod fuit figura primitiae credentium gentium. ndus. Quod fuit figura primitiae credentium gentium. Quo die et Dominici baptismatis sacramentum et permutatnum aquae, factorum per Dominum signorum principia extiterunt. gentium populis stella indice praesepis cunabula Magos adoraturos exhibuit. Scenopegia sollemnitas Hebraeorum, de Graeco in Latinum tabernaculorum dedicatio interpretatur; quae celebrabatur a Iudaeis in memoriam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabeenim Graece tabernaculum dicitur: quae solemnitas apud Hebraeos Septembri mense celebratur. Neomenia apud nos Calendae, apud Hebraeos autem quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis vestrae . Encaenia, nova templi dedicatio. Graece
Abbreviated transcription (Latin):
uiginti nouem undecim ut decem adnuncies decractor
trigituiud in deneue t teris ut undecim ꝓnunties
dereliquis Fes quitatibus.
testiuitas dicta afestis dieb: qua si festiditas eo quod in
ius fator idẽ. dicitur Sollemnitas a sacris dicitort
ia fuscepta ut muttiri obreligionem non debeat ab so¬
aute uocatur quod non ibi terrena sed caelertia tan¬
tu agantur. Pascha festiuitatũ omniũ primat dec
iuis uoccibulo lam superius dictũ .ẽ. Pente costen sicut
qupas cbe apud hebreos calebris dieserat Suo go
qumque decadas pcischae caelebra unde atuo cabulĩ
suonto sente eñ grece quinque in quo diesecundũ
legempu es propositionis de nouis frugibus offe¬
coduaitur suius figurã annus iubeleus intesfaamen¬
toustien ge mĩt: quae nunc iterũ ꝑfutur imre promet¬
sonis actemnã requiem praefigurtttur epifarian
eotns̃ ditous aoparitio siue i canifestatio uocatur
orus uuceanp deris inditiomagis apparunit adora¬

Expanded text:
viginti novem undecim, ut decem adnunties detractis viginti novem undecim, ut decem adnunties detractis triginta, sed inde reverteris, ut undecim pronunties. De reliquis festivitatibus . Festivitas dicta a festis diebus, quasi festiditas, eo quod in ius fatur, id est dicitur. Sollemnitas a sacris dicitur, ita suscepta ut mutari ob religionem non debeat, ab †soautem vocatur quod non ibi terrena, sed caelestia tantum agantur. Pascha festivitatum omnium prima est, de cujus vocabulo jam superius dictum est. Pentecosten, sicut et pascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae celebratur, unde et vocabulum sumpsit. Pente enim Graece quinque. In quo die secundum legem panes propositionis de novis frugibus offerebantur: cujus figuram annus jubilaeus in Testamento Veteri gessit, quae nunc iterum per figuram repromissionis aeternam requiem praefigurat. Epiphania Graece, Latine apparitio sive manifestatio vocaturus sideris indicio Magis apparuit adora
Abbreviated transcription (Latin):
indie i. &ł lanuarias in luncecursu . bissextus ad ponit᷑
atq. in detrahitur. inter culares autẽ dies idcir co
uocantur quia interponuntur ut ratio lunde solis¬
q conueniat calare enĩ ponere dicitur intercalare
interponere epactas greciuocant latini a diectio¬
nes annuus lunciresq ꝑ unde nariũ numerũ usqi
adtrecenariũ insereuol uuntur. quas ideo aegrotu
adiciunt ut lunaris emensiorationisols e que tur
luna enim iuxtacursũ suũ uigintino uemsemis dies
uicere dinoscitur. et fiunt in annũ iunares dies
uc ł iii. remanent adcursũ annisolaris die supidecm
quos aegrptu adiciunt unde et ad iectiones uocantur abs:
iis non inuenies lunã quota sit in quo lib& anno et menseet die
lstropacte sempun decimo leł aprilis reperiuntur intaleo
luna qua suerit eodie contrnentur autẽ circulo decem¬
no uiali sescũ augintinouemepactas peruenerint qui c̃
crulus nonus decimus lam sequentianno non addessuꝑ

Expanded text:
in diem II Kal. Jan. in lunae cursu bissextus apponitur, in diem II Kal. Jan. in lunae cursu bissextus apponitur, atque inde trahitur. Intercalares autem dies idcirco vocantur, quia interponuntur ut ratio lunae solisque conveniat. Calare enim ponere dicitur, intercalare interponere. Epactas Graeci vocant, Latini adiectiones annuas lunares, quae per undenarium numerum usque ad tricenarium in se revolvuntur. Quas ideo Aegyptii adiciunt, ut lunaris emensio rationi solis aequetur. Luna enim iuxta cursum suum viginti novem semis dies lucere dinoscitur, et fiunt in anno lunares dies CCCLIV; remanent ad cursum anni solaris dies undecim, quos Aegyptii adiciunt. Unde et adiectiones vocantur: absque his non invenies luna quota sit in quolibet anno et mense et die. Istae epactae semper XI Kal. April. reperiuntur in eadem luna quae fuerit eo die. Continentur autem circulo decemnovenali; sed cum ad viginti novem epactas pervenerint, qui est circulus nonus decimus, iam sequenti anno non addes super
Abbreviated transcription (Latin):
brant huius modiergo dissensio inter utrosqi pascha¬
communis quia sepeduo ita coniuncti incedunt ut inui
cense inpas chali sollemnitate sequantuurt ut mu
Nam embolismus annus semꝑ solus ẽ embolismus annus ẽ
qui tredecim menses lunares iđ .cCC. Lxxx iiii. dies haberemons¬
tratur ipseẽ annus scõ morsi liuinitus reuelatus in quolu¬
bentur hii quilongius habitabant. insecundo mensepascha
communiũ quib undecim lunares dies es se cernuntur
embolis miautẽ anniet communes sic inueniuntur. Sieñ
a quarta decima luna paschȩ praecedentis usq ad quar¬
tuor unus dies ad iectus. Crescit enĩ ꝑsingulos annos quar¬
tapars assis At ubi quarto anno assem conpleueri
bissextũ annũ facit. Dictus autẽ bissextus quiabis sesxies¬
ductus assem facit quod ẽ unus dies. sicut et quadran¬
te propter ductũ quod ẽ .bis sextus quemnsuꝑdierũ
cur sũ mannũ solfacit a sexto autẽ non as marciasus qi

Expanded text:
brant. Huiusmodi ergo dissensio inter utrosque paschabrant. Huiusmodi ergo dissensio inter utrosque pascha communis, quia saepe duo ita conjuncti incedunt invicem, et se in PaschNam embolismus annus semper solus est. Embolismus annus est qui tredecim menses lunares, id est CCCLXXXIV dies habere monstratur. Ipse est annus sancto Moysi divinitus revelatus, in quo iubentur hi, qui longius habitabant, in secundo mense pascha communium, quibus undecim lunares dies deesse cernuntur. Embolismi autem anni et communes sic inveniuntur. Si enim a quarta decima luna paschae praecedentis usque ad quartuor unus dies adiectus. Crescit enim per singulos annos quarta pars assis. At ubi quarto anno assem conpleverit, bissextum unum facit. Dictus autem bissextus quia bis seductus assem facit: quod est unus dies, sicut et quadrantem propter quater ductum, quod est bissextus, quem super dierum cursum in annum sol facit. A sexto Nonas Martii usque
Abbreviated transcription (Latin):
tur in me sistierũ factũ quia precemuistica consicra¬
ton in me moriã pronobis dñi ccuepas sionis unde hoc
eolubente corpus xp̃iet scnguinẽ dicimus q udoddũ
sit ex fructibusterraescificatur et fit sacra mentũ

Expanded text:
dictum, quasi sacrumfactum: quia prece mystica consecradictum, quasi sacrumfactum: quia prece mystica consecratur in memoriam pro nobis Dominicae Passionis. Unde hoc, eo jubente, corpus Christi et sanguinem dicimus. Quod dum fit ex fructibus terrae, sanctificatur et fit Sacramentum,
Abbreviated transcription (Latin):
cebantur sacrificiaa qucie fiebant antequã ad hostem
ꝑgerent Victimae uero sacrificia quae postuictariam
deuictis hostibus inmolabant eterant uictimae malo¬
ra sacrificia quã hostice Aluuictimã dictã putauer̃
quia hic tuꝑcussacadebat uel quia uincta ad arasducȩ¬
batur holo caustũ illud ẽ ubi totũ igne consumitur qđ
offertur. Antiqui enĩ cũ maxima sacrificia adminis¬
totũ dr̃ causis incensio et holo caustũ totũ incensũ ceri¬
moniae apud latinos dicuntur sacra omnia quaea¬
pudone cosorgia uocantur. Propria eautẽ uisũ ẽ doc¬
toribus acarendo appellaricerimonias quasicarimo¬
uisis eo uo dea quae in sacris diuinis offeruntur in suo
usuidca rerent homines quod nomenetiam inusuesto
ton o dudeorũ eoȩdunt abstinentiam scl crodsea nur¬
da esco ũ secundũ ueterẽ legem eo quodobsenuanter
carta otbus ebus quibus seabs tinuerincte gascrificiu

Expanded text:
cebantur sacrificia quae fiebant antequam ad hostem cebantur sacrificia quae fiebant antequam ad hostem pergerent. Victimae vero sacrificia, quae post victoriam de victis hostibus immolabant, et erant victimae majora sacrificia, quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat: vel quia juncta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur, quod offertur. Antiqui enim cum magna sacrificia adminis dicitur totum, causis incensio: et holocaustum, totum incensum. Cerimoniae apud Latinos dicuntur sacra omnia, quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a carendo appellari cerimonias, quasi carimonias, eo quod ea, quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines. Quod nomen etiam in usu esttionibus Judaeorum credunt, abstinentiam scilicet quarumdam escarum secundum veterem legem, eo quod observantes ea careant his rebus, quibus se abstinuerunt. Sacrificium
Abbreviated transcription (Latin):
oblatio quaealtari ofertur et sceri ficatur a pontif¬
clus aquo offerturiũ nominaitur quas i ordonc
orie diuina dicuntur munera hruui tibus loco
dicuntur obsiequia queie pcaũperes diuitibus loco
munerũ soluunt ltaqimunus bominidatur donũa
uindeetiam intem plis donaria dicimus ntiurietanutr
uodeentum qutam aribus uel accipudo ue dantufi
duos unt autem quae beferuntur donũeo & crifi¬
urt qouũ sietu aspedie esficitum Sner ficũaute
tur tura Onmntdute quod cdõ datudident ide dicai
aut consecratur Quoa dde dicatun dcer hos laai
cunden appellatur undeer nfica qui somolatio¬
mde dicotionẽ putant sigisi cara rnmolatio
abantiquis dicta eo quodinmolele tatis posti
uatimaue deretur unde et mactatio postin¬
nolatio nemẽ Nunc autemin molatio panis
pinab cisconuenit Libatio autẽ tantũ modo calicis oblatio est¬
ergo propriȩ fundere ẽ Sumptũq nomen ex libero quo¬
daqui in grecia usũ reperit uitis hostia e apud ueteres di¬

Expanded text:
oblatio quae altari offertur et sacrificatur a pontificibus, a quo offertorium nominatum, quasi propter prie divina dicuntur, munera hominum. Nam munera dicuntur obsequia, quae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus homini datur, donum Deo. Unde etiam in templis donaria dicimus. Munera autem vocantur quia manibus vel accipiuntur vel dantur. Duo sunt autem quae offeruntur: donum et sacrifiut qualibet alia specie efficitur. Sacrificium autem untur. Omne autem quod Deo datur, aut dedicatur aut consecratur. Quod dedicatur, dicendo datur, unde et appellatur. Unde et errant quae consecrationem dedicatione putant significari. Immolatio ab antiquis dicta eo quod in mole altaris posita victima caederetur. Unde et mactatio post immolationem est: nunc autem immolatio panis et calicis convenit. Libatio autem tantuergo proprie fundere est, sumptumque nomen ex Libero quodam, qui in Graecia usum repperit vitis. Hostiae apud veteres di
Abbreviated transcription (Latin):
sententias. Sofonias. speculum uel arcanũ dñi interp̃¬
tatur utrũq ad profetum conuenit. Ipsienĩ sciunt mistera
dĩ undeet ad erechielidicitur speculatorem te posui. et a
ui det et prae dicat quae profetali digna sunt minis teno iser¬
uitute n deser uus dñ. loncis interp̃tatur coluba siuedol eons
coluba progemitu quan do inuentre coetitriduo fit doe ns
autem uel propter triscitiam quc̃ hebut: descus utbracul¬
arũ ueleoropter ederam subito aris cente culus umbra aulo
ceg̃iutur contra solis ar dorem ipseẽ et uenra rhuscitaur¬
tene uiduae snliuis ut ludaeimduraontunt dute no res iscitauit

Expanded text:
sententias Josententias Joetatur. Utrumque ad prophetam convenit; ipsi enim sciunt mysteria Dei. Unde et ad Ezechiel dicitur3, 17: 'Speculatorem te posui.' Et avenit et praedicat, quae prophetali digna sunt ministerio et servitute: inde servus Domini. Ionas interpretatur columba, sive dolens. Columba pro gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit. Dolens autem vel propter tristitiam, quam habuit de salute Ninivitarum, vel propter hederam subito arescentem, cuius umbraculo tegebatur contra solis ardorem. Ipse est et Amathi, Sareptanae viduae filius, ut Iudaei adfirmant, quem resuscitavit
Abbreviated transcription (Latin):
gulei autam diota quod recto duatunca paiucon cor
alior sũ trahit aliidixerunt regulã dictã uel quod regat
uel quo dnor mam rec teuiuendi praebeat uel quod distortũ
prauumq quid corrigat canones autem generaliũ con¬
ciliorũ atemporibus conscantini coeperunt in prae ceden¬
tibus nã que annis ꝑsecutione feruente docenda rũple¬
biũminimedabatur fucultas in dexp̃ianitas in diuer se¬
heresiscissa ẽ quia nonerat licentia ep̃scis inunũ conuenire
nisi tempore supra dictiimperatoris. Ipse enĩ dedit fara¬
tait xpi anis libere congrega ri. Sub hoc etiã sũpatres
in concilioniceno deomnior beterrarũ conuenientes iux¬
tafidem euangelicam et a postolicã secundũ posta posto¬
los simbolũ tradi derunt In terceteru autẽ concilica quat¬
tuor esse uenerabiles si nodos quae totã principuliter
fidem confectunt quasi quat tuor euangelia uel totidem
pura disi flumina harũ prior nicena sinodus trecentoꝵ

Expanded text:
gula autem dicta, quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam, vel quod regat, vel quod normam recte vivendi praebeat, vel quod distortum pravumque corrigat. Canones autem generalium conciliorum, a temporibus Constantini coeperunt. In praecedentibus namque annis persecutione fervente docendarum plebiumhaereses scissa est, quia non erat licentia episcopis in unum convenire, nisi tempore supradicti imperatoris. Ipse enim dedit facultatem Christianis libere congregare. Sub hoc etiam sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenientes, iuxta fidem evangelicam et apostolicam, secundum post Apostolos symbolum tradiderunt. Inter cetera autem concilia quattuor esse venerabiles synodos, quae totam principaliter fidem conplectunt, quasi quattuor evangelia, vel totidem paradisi flumina. Harum prior Nicaena synodus trecentorum
Abbreviated transcription (Latin):
marũ cuius generis cinna sic meminit haectibi araten
multis inuigilia talucernis carmina quis ignes noui¬
mus aeres leuis in aridu lomaluae discripta libello
pruxia cauexi munera naunicula. Circũ cidilibros sici¬
liae primũ increbuit naminitio pumigabantur. unde
et catulus tut . cuidono lepidum nouum. Libellum
librorũ ẽ Liberunius uoluminis et dictus code
per translationẽ a codicibus arborũ seuuitium
quasi caudex quod ex se multitu dinẽ librorũ quasi
na morum contineat. Volumenliber ẽ a ueluendo
dictus. Si cut apud hebreos uoluminalegis uolumi¬
na pnophetarũ. lber ẽ interior tunica cortius
cocinte usum cartae uelbra narũ delibris arboru
uolumina fiebant id ẽ conpagina bantur undeet scriptores
poclas dictos labrũ enĩ grecibiblũ uocant librarii autem
idemec anti quarii uocantur Sed libraris unt. quiet noua
scribunt et uetera antiquarii quitantũ modo uetera unde

Expanded text:
marum. Cuius generis Cinna sic meminit11: Haec tibi Arateis marum. Cuius generis Cinna sic meminit11: Haec tibi Arateis multum invigilata lucernis carmina, quis ignis novimus aerios, levis in aridulo malvae descripta libello Prusiaca vexi munera navicula. Circumcidi lbros Siciliae primum increbuit. Nam initio pumicabantur. Unde et Catullus ait1, 1: Cui dono lepidum novum libellum librorum est; liber unius voluminis. Et dictus codex per translationem a codicibus arborum seu vitium, quasi caudex, quod ex se multitudinem librorum quasi ramorum contineat. Volumen liber est a volvendo dictus, sicut apud Hebraeos volumina Legis, volumina Prophetarum. Liber est interior tunica corticis, a ante usum cartae vel membranarum de libris arborum volumina fiebant, id est conpaginabantur. Unde et scriptorepolas dictos. Librum enim Graeci βίβλον vocant. Librarii autem idem et antiquarii vocantur; sed 261 librarii sunt qui et nova et vetera scribunt, antiquarii qui tantummodo vetera, unde
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ alunt. Sexcũ aueneris scella quã luciferũ ad serunt
quae inter omnia sidira plus lucis habec. Septimum abstel¬
la saturni quaes exto caelo locita triginta annis fertur
ex plere cursũsuũ. Pro inde autem ex his septem stellis.
nomina dierũ gentiles dederunt eo qđ ꝑ eosdem aliquid sibi¬
effici existimarent dicentes habere a soles p̃ma lunacor¬
pus. Amer curio ingenium et linguã auenere uoluptatẽ
a marte sanguinem. a lo uetemperantiũ a saturno humo¬
rem. Talis qui ppestetit gentilium stultitia qui sibi finx¬
runt. tamridiculosa figmenta. Apud hebraeos autẽ
dies prima una sabbatidicitur. qui a pud nos dies domini¬
cus ẽ quem gentiles solidica uerunt. Secunda sabba¬
ti secunda feria quẽ sȩculuras diem lunae uocant.
certia sabbati terti aferia quem diem illimartis
uocant. Quarta sabbati quarta feria quimercorius
dies dicitur apaganis. Quinta sabbati quinta feria ẽ id ẽ quintus

Expanded text:
ta dicunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, ta dicunt. Sextum a Veneris stella, quam Luciferum asserunt, qui inter omnia sidera plus lucis habet. Septimum a stella Saturni, quae septimo coelo locata, triginta annis fertur explere cursum suum. 4. Proinde autem gentiles ex his septem stellis nomina diebus effici existimarent, dicentes habere a Sole spiritum, a Luna corpus, a Mercurio ingenium et linguam, a Venere voluptatem, a Marte sanguinem, a Iove temperantiam, a Saturno humorem. Talis quippe extitit gentilium stultitia, qui sibi finxerunt tam ridiculosa figmenta. Apud Hebraeos autem dies prima una sabbati dicitur, qui apud nos dies dominicus est, quem gentiles Soli dicaverunt. Secunda sabbati secunda feria, quem saeculares diem Lunae vocant. Tertia sabbati tertia feria, quem diem illi Martis vocant. Quarta sabbati quarta feria, qui Mercurii dies dicitur a paganis. Quinta sabbati quinta feria est, id est quintus
Abbreviated transcription (Latin):
utique ad puniendumreum quia uidex ẽudec auteduro¬
na qucum et ignem inter diceba nt quibus dam dam¬
natis quia uereta qua cunctis patet et omnibus data ẽ
ut illinon fruerentur quo d omnibiꝑna tura m concr¬
De momentis et horis.
De olimpiãdibus et lus tris et iubele is

Expanded text:
utique ad puniendum reum, quia iudex est. Ideo autem Routique ad puniendum reum, quia iudex est. Ideo autem Romani aquam et ignem interdicebant quibusdam damnatis, quia aer et aqua cunctis patent et omnibus data sunt; ut illi non fruerentur quod omnibus per naturam concede momentis et horis, , decimum de olympiadibus et lustris et jubeleis
Abbreviated transcription (Latin):
sum enim. et strangu latum. haec ex eo ex animat sed patibali
minor poena quã crucis Nampatibolum adpensus statimex¬
animat: Crux autem subfixus diu crutiat. Uode et in euan¬
gebola tronibus utmo rerentur et deligno antes abbatum depo¬
nencur crura confractasit quia lignosus pensi eitomorinon
poterant In ipsoquoq generenetis dffert crud elios ee
enim inaqua spũ torquentes extingu ignib urifrigoreesi
mernecari canibus et bestus ex pom Nan feraouoor enutis
quoq: maior eptauit Cila dius enim sine grauiori crutati
compendiosa morte uitamfimirenouit Cille dimec t
tacidalsi uasculum ab occulendo id ẽclaudendo dictũ ẽ auta
uter excoreo factus incoparricdae cumsimio etgullo etser¬
pertem inclusim mare praecipitantor dumum autem
istarum mor tiumgenus animaduersio nominatur
Anim aduersi oenimẽ quando iudex reumpunit et dicitur
A nim a duer tereid ẽ animumillucaduertere Incendere

Expanded text:
sum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli sum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum adpensos statim exanimat, crux autem subfixos diu cruciat; unde et in Evangelio latronibus, ut morerentur et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt, quia ligno suspensi cito mori non poterant. In ipso quoque genere necis differt. Crudelius est enim in aqua spiritum torquentes extingui, ignibus uri, frigore et fame necari, canibus et bestiis exponi. Nam ferro mori aetas quoque maior optavit. Gladius enim sine graviore cruciatu conpendiosa morte vitam finire novit. Culleum est parricidale vasculum ab occulendo, id est claudendo dictum. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simio et gallo et serpente inclusi in mare praecipitantur. Omnium autem istarum mortium genus animadversio nominatur. Animadversio enim est, quando iudex reum punit; et dicitur animadvertere, id est animum illuc advertere, intendere
Abbreviated transcription (Latin):
et erisodĩ ns nominatur non fama  Et ilium diecã qucs
eroacuun uas eae scuł dr̃ quex trasolum ẽ undcpost smin
orede untibus bocẽ de cribo re ducends qui s nt esec t i inc¬
legatis et l palimen patrine diuditur autemset eleu tiann
degorisetus por tiuon srelogatus e quem bona sua sequntur
depor catus quem non se quuntur proscroo tasua sequuoi tu
dammiatio qua siporroscriptio Itemoros criptus qua palã
do i cusuine tallum ẽ ubex ules deputantur aderu dien¬
dai uenam marmoraq secanda incrustis
beliuitus aseruando uocata apud antiquos enim qui
inbello a mor teser uabantur ser uiuo cabantur hacce
sola malorum omnium post trema queliberis omni supplicio grauior
ẽ nã ubilibertas perut una ibiperi erunt et omnia: abmoneiũ
uero diuer si casus ex quibus crux uel patibulum in quo homines
adpensi cruciantur uel patiuntur unde et nomina habent
Tatibulumenim uulgofurca dicitur quasi ferens segut sasueli¬

Expanded text:
et exinde res nominatur, non fama. Exilium dictum quaset exinde res nominatur, non fama. Exilium dictum quassolum est. Unde postliminium redeuntibus, hoc est de exilio reducendis, qui sunt eiecti in iniuria, id est extra limen patriae. Dividitur autem exilium in relegatis et deportatis. Relegatus est, quem bona sua sequuntur: deportatus, quem non sequuntur. Proscriptio exilii procul damnatio, quasi porro scriptio. Item proscriptus, quia palam scriptus. Metallum est ubi exules deportantur ad eruendam venam marmoraque secanda in crustis. Servitus a servando vocata. Apud antiquos enim qui in bello a morte servabantur, servi vocabantur. Haec est sola malorum omnium postrema, quae liberis omni supplicio gravior est; nam ubi libertas periit, una ibi perierunt et omnia. Mortium vero diversi casus, ex quibus crux vel patibulum, in quo homines adpensi cruciantur vel patiuntur; unde et nomina habent. Patibulum enim vulgo furca dicitur, quasi ferens caput. Suspen
Abbreviated transcription (Latin):
tem inueniant. est& lautũ num suppliui genus aduer¬
berandum aptum. inuentũ atar quinio superbo ad poe¬
ncs sceleratorũ Iste em̃ prior lautũ nas ꝓ tormerit c
sus tesmetailla at q exilia adinuenit et ipseprior regibus ex ibũ
ietur hocen saleo ẽ similitudo undic at ut cibter quso aciacur
rone sabene sieuentice Ig nominiũ eogt des nat habertu
hones ta eis uoren: his quih aliqđ crime naepr dechien dicuure
sneseneie stauteut igneminium quasi sine nomint sicut ig narus
smeso eutasi sicut ig nobilis sine nobilitate. hoc quoque eaiti¬
iour duasisinebona fama fama autem dicta qui fande insa
lequen doperuoatur pertra duces lingiurum it afiriuonser¬
pensł iutei nome ne bonarum rerum et malaũ au sinmn fel¬
utums inter dumi ut iliud inluscris fama qđ lausc̃ mala ril
faenda utem nonuencerti locum non habeł quia plurimum
chio uiuit quanodiu nonprobat at ubi probauerisess etsat

Expanded text:
tem inveniant. Est et latomia supplicii genus ad vertem inveniant. Est et latomia supplicii genus ad verberandum aptum, inventum a Tarquinio Superbo ad poenam sceleratorum. Iste enim prior latomias, tormenta, fustes, metalla atque exilia adinvenit, et ipse prior regibus exilium meruit. Talio est similitudo vindictae, ut taliter quis patiatur riae et beneficentiae. Ignominium, eo quod desinat habere honestatis nomen is qui in aliquo crimine deprehenditur. Dictum est autem ignominium quasi sine nomine, sicut ignarus sine scientia, sicut ignobilis sine nobilitate. Hoc quoque et infamium, quasi sine bona fama. Fama autem dicta quia fando, id est loquendo, pervagatur per traduces linguarum et aurium serpens. Est autem nomen et bonarum rerum et malarum. Nam fama felicitatis interdum est, ut illud, 'inlustris fama,' quod laus est: malarum, Fama autem nomen certilocum non habet, quia plurimum tamdiu vivit, quamdiu non probat. At ubi probaveris, esse cessat,
Abbreviated transcription (Latin):
UCCCC LXXII
Diocletianus a ñ .xx iste diuinis libris adustis murtsria facit .V
Gallerius añ .ii.
Constantinus .xxiiii. antro pomorfitarũ heresis oritur Ṽ. DLVI
ius .ii. hic ex prixp̃i ano paganus efficitur U OL
Arcadius a Ñ .xVii. lohunnescrisostomus floruit

Expanded text:
CCCCLXXXII. Diocletianus ann. XX. Iste divinis libris adustis, martyria facit. Galerius ann. II. antius, an. XXIV. Anthropomorphitarum haeresis oritur, VM.DLX. an. II. Hic ex Christiano paganus effectus est,  VM. DXCIII. 38. Arcadius, an. XIII. Joannes Chrysostomus floruit,
Abbreviated transcription (Latin):
Claudius ii. istegocos ab illirico expulit.
Carus ciñ .ii. iste deꝑsis triumphat¬
ecius añ ÷ antonius monachus claruit.
allus añ .ii. nouctus heresem condit
UCCCC LI.
Ualerianus anĩ .xv.ciprianus murtirio coronatur VCCC ΚVΙ¬

Expanded text:
annis II. Iste Gothos ab Illirico expulit. Carus annis II. Iste de Persis triumphaecius ann. I. Antonius monachus claruit. Gallus ann. II. Novatus haeresim condidit. VMCCCCLI. Valerianus ann. XV. Cyprianus martyrio coronatur. V
Abbreviated transcription (Latin):
Sotomiel añ xL cathinus litteras grecis dedit ÑI DCCXUI
Aoth añ lxxx fabule dictae III DecCLXXU
Debbora añ .xl. appollome dicinae artẽ inuenit cit harã repperit ĩIID
Gedeon añ xlmercurius lirã condidit III DccCCLU¬
Abimelec añ iii corus ingrecia inuentus uTI DCCCCL UIIII
Tola añxxii priamus reg̃ introia III DCccCLXXx
Iair. añ .xxii. carmentes latinas littera srepperit iIII .III.
Ieptẽ añ .ui erculis flãmis seinlecit iIII .UIIII.
labdon añ uii trola capta ẽ¬
Samson añ xx. ascanus albam condidit iII XLicii

Expanded text:
Othoniel, an. XL, Cadmus litteras Graecis dedit, IIIM. DCCXCVI. Aoth, an. LXXX. Fabulae fictae sunt, IIIM.DCCCLXXVI. Debbora, an. LX. Apollo medicinae artem invenit, et citharam reperit, IIIM.DCCCCXVI. 11. Gedeon, an. XL. Mercurius lyram condidit, IIIM.DCCCCLAbimelech ann. III. Chorus in Graecia inventus. IIIMDCCCCLVIII. Tola ann. XXIII. Priamus regnavit in Troia. IIIMDCCCCLXXXI. Iair ann. XXII. Carmentis Latinas litteras repperit. IVMIII. Iepte ann. VI. Hercules flammis se iniecit. IVMIX. 12. Abdon, an. VIII. Troja capta eSamson, an. XX. Ascanius Albam condidit, IVM.XLV. H
Abbreviated transcription (Latin):
Ocorqas añ ÷ elias rapitur
Ioas añ .xl. eliseus moritur¬
A mesias atĩ xxuiii cartago condita¬
Ouas at̃ . l.ii. olimpias agrecis institinitur
Ioatan añ .XxVI. Romulus nascitur
I CCCC LUIIII
AcaT añ .XVI. roma conditur¬
Eretias ap xxuiiii. senatus romaefit
Manas ses ant̃ lu sibilla sumia claruit
Ammon añ .xii. census primum agitur
losias añ xxxii tales philofus agnoscit᷑
Ioachim a ñ xi. nabuco donosor iudeã capit
Sedecias ap̃ xi templũ hierusolimis incensũ ẽ

Expanded text:
Ochozias ann. I. Helias rapitur.Ioasann. XL. Heliseus moriturAmasias ann. XXIX. Carthago conditaOzias ann. LII. Olympias a Graecis instituitur. Ioathan ann. XVI. Romulus nascitur. IVMCCCCXLIII. Acaz ann. XVI. Roma conditurechias ann. XXIX. Senatus Romae fitManasses ann. LV. Sibylla Samia claruit. Amon ann. XII. Census primum agiturJosias, an. XXXII. Thales philosophus agnoscitur, Joachim, an. XI Nabuchodonosor Judaeam capit, Sedechias, an. XI. Templum Hierosolymis incensum. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
retinetur undeet actus a postolorũ dr̃ a pocalip¬
sinlibrum. iohannis euangelista scribsit eo tẽpore
quo e ucingeli praedicationem in in sulci pethimos
traditur religatus a pocalipsin autẽ ex greco inlutinũ reue¬
latio inter praetatur. Reuelationim dicitur manifestatio
eorum quae abscondita erant iuxta quod et ipse lohannis
dicit a pocalipsin ihũ xp̃i quem dedit illids̃ palam facere
seruissuis husunt scribtores sacrorum librorum quiper
sp̃m sc̃m loquentes aderuditionẽ nr̃am et p̃cepta ui uendi
et credendi regulã conscripserunt. Praeter haec alia uo¬
lumina a pogrifa nuncupantur. A pogrife autẽ dicta¬
origonec patet patribi a quibus usq ad nos auctoritas ueratiũ
scripturarum certissima & notissima suc cessione ꝑuenit
in his a pogrifis et si inuenitur aliqua ueritas tanen propter
multa falsa nullaẽ in eis cano nica auctoritas quaerec¬
tea prudentibus Iudicantur nonesseeorũ credenda quibus

Expanded text:
retinetur: unde et Actus apostolorum dicitur. Apocalypretinetur: unde et Actus apostolorum dicitur. Apocalypsin librum Joannes evangelista scripsit eo tempore, quo pro Evangelii praedicatione in Pathmos traditur relegatus. Apocalypsis autem ex Graeco in Latinum revelatio interpretatur. Revelatio enim dicitur manifestatio eorum quae abscondita erant, juxta quod et ipse Joannes dicit: Apocalypsis Jesu Christi, quam dedit illi Deus palam facere servis suis . Hi sunt scriptores sacrorum librorum, qui per Spiritum sanctum loquentes, ad eruditionem nostram et praecepta vivendi, et credendi regulam conscripserunt. Praeter haec alia volumina apoorigo, nec patet Patribus, e quibus usque ad nos auctoritas veracium Scripturarum certissima et notissima successione pervenit. In his apocrifis, etsi invenitur aliqua veritas, tamen propter multa falsa, nulla est in eis canonica auctoritas, quae recte a prudentibus judicantur, non esse eorum credenda, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
quianihil prauum in euangelis ẽ et alas senas tegentescrura
utsticiessuas Reuela ta sunt enĩ quȩ tegebantur inaduentũ
xp̃i ẽ uangelium autem. interp̃tatur bona ad nunciatio
quat tuor decim & quibus nouem septe mec clesus scribsit
reliquas discipulis suis timotheotito et filimoni ad he¬
breos cutẽ epis tola plerisq alatinis eius essemcerta est
propter dis sonantiã sermonis Eandemque aluibarnaban
conscripsisse alii ademente scriptã fuisse suspicantur
Pretrus scripsit ducis nominis suiepistolas quae catholicȩ
ideo nominantur. qui a non unitantum populo uel ciuitati
sed uni uersis gentibus generaliter scriptȩ sunt la cobus
& lohannis et iudas suas scripserunt epis tolas.
Actus cipostolorũ primordia fidei xp̃i aneingentibus
& nascentis ecdesiae his toriam digerit. actuũ a postoloꝵ
tis ec clesice in funtiatexitur. Et a pos colorum historiu

Expanded text:
quia nihil pravum in Evangeliis. Et alas senas tegentes crura, quia nihil pravum in Evangeliis. Et alas senas tegentes crura, et facies suas, revelata sunt enim quae tegebantur in adventu Christi. 248 43. Evangelium autem interpretatur bona annuntiatio. quattuordecim, e quibus novem septem ecclesiis scripsit, reliquas discipulis suis Timotheo, Tito et Philemoni. Ad Hebraeos autem Epistola plerisque Latinis eius esse incerta est propter dissonantiam sermonis, eandemque alii Barnaban conscripsisse, alii a Clemente scriptam fuisse suspicantur. Petrus scripsit duas nominis sui Epistolas, quae Catholicae ideo nominantur: quia non uni tantum populo vel civitati, sed universis gentibus generaliter scriptae sunt. Jacobus et Joannes et Judas suas scripserunt epistolas. Actus apostolorum primordia fidei Christianae in gentibus, et nascentis Ecclesiae historiam digerit. Actuum apostolorum ntis Ecclesiae infantia texitur, et apostolorum historia