comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
castoris tecum .cfibulo atrato ceteriq: tuqs furiis
funes tumintulisti quistum non ingemuit quis
non doluit rei ł casum qui sermo alius in illo epu¬
lo fuit nisib anct antamet tam grauem ciuita¬
tem subiectum esse non modo furori uerũ etiã
in risionituae. hunctumorem ignorabas nũquã
epulum uideras numquã puer aut aadules cens
intercocos fueras faustiadulescentis nobilis¬
simi : paul oante exepulo magni ficentissi mo
famemillam ueteremtuã non expiarẽs quẽ
accumbere atratum uideras dominũ cumto¬
gapulla etreius amicos ante conuiuiũ quȩt anta
tenui tamenta utnisi id fecisses quod fasnon
fuit nisi uiolusses templum castoris nomen
epulioculos ciuium moremuȩterem eius qui
temuitarat ductoriutẽparum puturestes¬
tificatum essesupplicationes teillas non putare
Quacro etic̃ illud exte quod priuatus admisis¬
ti in quocerte iai tibi dicere nonlicebit cum

Expanded text:
Castoris te cum C. Fibulo atrato ceterisque tuis furiis Castoris te cum C. Fibulo atrato ceterisque tuis furiis funestum intulisti. quis tum non ingemuit, quis non doluit rei publicae casum? qui sermo alius in illo epulo fuit nisi hanc tantam et tam gravem civitatem subiectam esse non modo furori, verum etiam inrisioni tuae? hunc tu morem ignorabas? numquam epulum videras? numquam puer aut adulescens inter cocos fueras? Fausti, adulescentis nobilissimi, paulo ante ex epulo magnificentissimo famem illam veterem tuam non expleras? quem accumbere atratum videras? dominum cum toga pulla et eius amicos ante convivium? quae tanta te tenuit amentia ut, nisi id fecisses quod fas non fuit, nisi violasses templum Castoris, nomen epuli, oculos civium, morem veterem, eius qui te invitarat auctoritatem, parum putares testificatum esse supplicationes te illas non putare? quaero etiam illud ex te, quod privatus admisisti, in quo certe iam tibi dicere non licebit cum
Abbreviated transcription (Latin):
te illi ad finem erse dicis atq: etiam illud sci¬
re ex tecupio : quo consilio aut quamente
fcceris inepuloq arri familiaris meicũ toga
pulla accum beres quemumquã uideris quẽ
audieris quo exempla quomore feccris dices
supplicatione fiolas non probas scoptume :
nullȩ fuerunt supplicationes teillas nanp¬
uides nemenibil deonniillius cuus a nihil deco
quod tibi cõmunocũ summis uiris esseuidea¬
tur. sed detuis propriis scelerib: exte quȩrere
nulla supplicatio fueritcedoquis umquã cena¬
ritatratus i tacnim illud epulũ ẽ func breut
munussit funeris epulȩ quidemipsȩdignita¬
tis sed o mitto epulum s ł& festum diemagento
ues teomnia ꝓparatu ornatu queuis endo quis
unquã in luctudo mestico quis in funere famili¬
ari¬
cencuit cum togapulla c̃uidebal neis exłenti
praet̃ietoga pulanum quũ data ẽ cum tot
homininũ millia accumberent cum ipscepu¬
lidominus q. arrius albatus eẽ ttum templum

Expanded text:
te illi adfinem esse dicis. atque etiam illud scite illi adfinem esse dicis. atque etiam illud scire ex te cupio, quo consilio aut qua mente feceris ut in epulo Q. Arri, familiaris mei, cum toga pulla accumberes? quem umquam videris, quem audieris? quo exemplo, quo more feceris? dices supplicationes te illas non probasse. optime: nullae fuerint supplicationes. vime nihil de anni illius causa, nihil de eo quod tibi commune cum summis viris esse videatur, sed de tuis propriis sceleribus ex te quaerere? nulla supplicatio fuerit. cedo quis umquam cenarit atratus? ita enim illud epulum est funebre ut munus sit funeris, epulae quidem ipsae dignitatis. sed omitto epulum populi Romani, festum diem argento, veste, omni apparatu ornatuque visendo: quis umquam in luctu domestico, quis in funere familiaricenavit cum toga pulla? cui de balineis exeunti praeter te toga pulla umquam data est? Cum tot hominum milia accumberent, cum ipse epuli dominus, Q. Arrius, albatus esset, tu in templum
Abbreviated transcription (Latin):
efitium tuum scelus illud. c̃ teid quod pro¬
mlgus ses misericorde nomine aderudli¬
tatistem pus distulisse : Ac nunc quidem .c.
antonius hanc una remiseriamsuã consalat᷑
quodimagines patris tfrutris suifratrisque
filiam non in familia sed in carcere conlocatã
audiremaluit : quã ut uidere : It quoniã pecuni¬
as cliorũ despicis detuis diuitus intolerant issi¬
me gloriaris uolo uti mihi respondeas feceris
cum tetrarchis eroguris nepecunia sex aerario
tius legibus eripueris ne parti sillo tempore
carissimas pustim acuesarepustim apublica¬
nis: quȩ cumita sint quaero extesis ne expiuꝑ¬
rimo diues factus illo ipso anno quod lex lata
est depecunis reptundis acerrim aut bmnes
in tellegere possentate non modonr̃a acta quos
trrannosuocus sed etiam amicis simitui legẽ
essecontẽpitam : Apud quẽ tuetiã nos crimina¬
risoles quuilli sumus amicis simi c̃um tu et con¬
tumeliosissime totiens maledicus quotiens

Expanded text:
leficium, tuum scelus illud est, te id quod proleficium, tuum scelus illud est, te id quod promulgasses misericordiae nomine ad crudelitatis tempus distulisse. ac nunc quidem C. Antonius hac una re miseriam suam consolatur, quod imagines patris et fratris sui fratrisque filiam non in familia sed in carcere conlocatam audire maluit quam videre. et quoniam pecunias aliorum despicis, de tuis divitiis intolerantissime gloriaris, volo uti mihi respondeas, fecerisncum tetrarchis; erogarisne pecunias ex aerario tuis legibus; eripuerisne partis illo tempore carissimas partim a Caesare, partim a publicanis? quae cum ita sint, quaero ex te sisne ex pauperrimo dives factus illo ipso anno quo lex lata est de pecuniis repetundis acerrima, ut omnes intellegere possent a te non modo nostra acta, quos tyrannos vocas, sed etiam amicissimi tui legem esse contemptam; apud quem tu etiam nos criminari soles, qui illi sumus amicissimi, cum tu ei contumeliosissime totiens male dicas quotiens
Abbreviated transcription (Latin):
corrupti in dici extaret ẽius qua e scleris
inte ipsum quaestio flagitar etur : E tquo¬
nam crebro usurpas legemte decdternis
consiluis reiciendis tulisse : ut omnes intel¬
egunt tenerecte quidem fuceres inescelere
potuis sequero cum lex essetaequa promulga¬
u in itiomagistratus. multasiam aliastulis¬
ssex specturis necum antonius reus fieret
ipud .c.a. lentulum clodianum : et postca
uũ ille ẽ reus factus statim tuleris i neã
uituam postlegemreus factus essecũthomo
on sularis exclusus miserpuncto temporis
poliar eturbene fitio et aequitat elegistue :
dices familiaritatem tibi fuis secumꝰq
naximõ praedara defensio faccinoris tui :
dam maximi quidem sum malaus . c̃ sum¬
d sinimiciti is susceptaccus a quuesitore
iũ aut suauirtute aut illius cdaris simis pau¬
is mccxumis a fricanis quorum gloriã huius
irtute renouatã non modo speramus ue¬
um etiã iamuidemus :lua frapstuum ma¬

Expanded text:
corrupti indici exstaret eiusque sceleris corrupti indici exstaret eiusque sceleris in te ipsum quaestio flagitaretur? et quoniam crebro usurpas legem te de alternis consiliis reiciendis tulisse, ut omnes intellegant te ne recte quidem facere sine scelere potuisse, quaero, cum lex esset aequa promulgata initio magistratus, multas iam alias tulisses, exspectarisne dum C. Antonius reus fieret apud Cn. Lentulum Clodianum, et, postea quam ille est reus factus, statim tuleris in eum qui tuam post legem reus factus esset, ut homo consularis exclusus miser puncto temporis spoliaretur beneficio et aequitate legis tuae? dices familiaritatem tibi fuisse cum Q. Maximo. praeclara defensio facinoris tui! nam maximi quidem summa laus est sumptis inimicitiis, suscepta causa, quaesitore num aut sua virtute aut illis viris clarissimis, Paulis, maximis, Africanis, quorum gloriam huius virtute renovatam non modo speramus, verum etiam iam videmus; tua fraus, tuum ma
Abbreviated transcription (Latin):
tis legib: ex terminarat. hominem ad consa¬
uandam rem ẜ natumi nidem uecti inditũ
atq in eundem hunc numerum congreguasi
quid ergodeme quderar . qui eticm grai¬
astibi ageredebeo quod me ex sortissimori
ciuium numerosciungendum non putast
sed qui fuit tuus illetantus furor utcũiũ
uettius ad arbi triumtium peror asset ia
ciuitatis lumina notas set descendis set qͦ
derostris eum repentere uocares cumlo
ocquos namalios posset nominare inculo¬
tis neut c pisonem generũ meũ nominaret
quiin summa copiao ptumorũ adulescenti¬
um petricontinentia uistutepietare liquit
nemine mitem q M. laterensem hominẽ
dies atq noctes delaude et dere .P. cogitan¬
c promulgaris ne in puris sine hostis quaes¬
nionem decotamplissimis ettdib: uiris indi¬
tium uectio prȩmia amplissuma: quibus
rebus omniũ mostalium Nonuo luntate
ad conuitiore sudiatis. fregeris neincurce¬
peceruices ipsiilli uectione quod inditium

Expanded text:
tis, legibus exterminarat, hominem ad consetis, legibus exterminarat, hominem ad conservandam rem publicam natum, in idem Vetti indicium atque in eundem hunc numerum congregasti. quid ergo de me querar? qui etiam gratias tibi agere debeo quod me ex fortissimorum civium numero seiungendum non putasti. sed qui fuit tuus ille tantus furor ut, cum iam Vettius ad arbitrium tuum perorasset et civitatis lumina notasset descendissetque de rostris, eum repente revocares, conloqecquosnam alios posset nominare? inculcarisne ut C. Pisonem, generum meum, nominaret, qui in summa copia optimorum adulescentium pari continentia, virtute, pietate reliquit neminem, itemque M. Laterensem, hominem dies atque noctes de laude et de re publica cogitantem? promulgarisne, impurissime hostis, quaestionem de tot amplissimis et talibus viris, indicium Vettio, praemia amplissima? quibus rebus omnium mortalium non voluntate sed convicio repudiatis, fregerisne in carcere cervices ipsi illi Vettio, ne quod indicium
Abbreviated transcription (Latin):
gestis quod ipse adimpertitorias laudes
apuero uidelicet spectaras uehementius in¬
uidebas : c. curionem ꝑpetuum hostem ino¬
borum omnium cuictorem publici consibi
lib tate communituenda maxim eliben
cum filio principeiuuentut is. cumre .s.
coniuntiore. etiam cum abilla actate posi¬
landum fuit delere uoluisti .l. domitium
cuius dignita fetsplendor ꝑstringebat cre¬
do oculos uatini quemtu propt̃ communeco¬
um in bonos oderas in posterum autem prao¬
t̃ omnium spemquaedeillo estatq erat
ante aliquan totimeba s : I. lentulum hunc
iudicem nr̃m flaminem mastialem quo
er at cotempore gabinitui competitor eus¬
dem ueñtiinditio opprimere uoluisti quiss
tum illam labem pestemq: uicis set quod
huius etiam filium eodem inditio et crim¬
ne ad patris interitum ad gregare uolus¬
ti .l paulum quitum quaestormacedoniã
optinebat que mciuiem quem uirum qͣuiduo
nefarios patriae proditores domesticos hos¬

Expanded text:
gestis, quod ipse ad imperatorias laudes gestis, quod ipse ad imperatorias laudes a puero videlicet spectaras, vehementius invidebas, C. Curionem, perpetuum hostem improborum omnium, auctorem publici consili in libertate communi tuenda maxime liberum, cum filio principe iuventutis cum re publica coniunctiore etiam quam ab illa aetate postulandum fuit, delere voluisti; L. Domitium, cuius dignitas et splendor praestringebat, credo, oculos Vatini,—quem tu propter commune odium in bonos oderas, in posterum autem, propter omnium spem quae de illo est atque erat, ante aliquanto timebas, L. Lentulum, hunc iudicem nostrum, flaminem Martialem, quod erat eo tempore Gabini tui competitor, eiusdem Vetti indicio opprimere voluisti: qui si tum illam labem pestemque vicisset, quod on esset. huius etiam filium eodem indicio et crimine ad patris interitum adgregare voluisti: L. Paulum, qui tum quaestor Macedoniam obtinebat, quem civem, quem virum! qui duo nefarios patriae proditores, domesticos hos
Abbreviated transcription (Latin):
sulem mortim obieceris inclusum opsederis ex¬
trahere exsuis tectis conatussis q̃ui in comagis¬
tratu non emerscris exmendicitate sed etiã
diuitus nosiumtuis terrcas: fueris net anta cru¬
delitate ut delsctos uiros et principes ciuitatis
tollere et delere tua rog atione conireris cuml
uectium qui in senatu confessus esset sccum
telo fuis sc̃ nortem .CN. ponpeio summo etda¬
rissimo ciuisuis manib: offerre uolius seincon¬
tionem produxeris indicemin rostrisin illo
inquã augurato templo acloco conlocaris. ꝗ uo
auctoritatis ex quiredȩ causaceteri IRΡI
ibituindicem uertium linguã etuocem suam
sceleri et mentituae prabere uoluistidixerit¬
ne .l. uettius in contionetua rogatus atesese
auctores et inpulsores et socios hubuis : scele¬
ris illius cosuiros quib: eciuitate sublatis quod
tue o tempore moliebare c̃iuitas stre nompos¬
priuare cupiebas I. lucullum cuius turebe

Expanded text:
sulem morti obieceris, inclusum obsederis, exsulem morti obieceris, inclusum obsederis, extrahere ex suis tectis conatus sis, qui in eo magistratu non modo emerseris ex mendicitate, sed etiam divitiis nos iam tuis terreas? fuerisne tanta crudelitate ut delectos viros et principes civitatis tollere et delere tua rogatione conareris, cum L. Vettium, qui in senatu confessus esset se cum telo fuisse, mortem Cn. Pompeio, summo et clarissimo civi, suis manibus offerre voluisse, in contionem produxeris, indicem in rostris, in illo, inquam, augurato templo ac loco conlocaris, quo auctoritatis exquirendae causa ceteri tribibi tu indicem Vettium linguam et vocem suam sceleri et dementiae tuae praebere voluisti. dixeritne L. Vettius in contione tua rogatus a te sese auctores et impulsores et socios habuisse sceleris illius eos viros, quibus e civitate sublatis, quod tu eo tempore moliebare, civitas stare non posprivare cupiebas; L. Lucullum, cuius tu rebus
Abbreviated transcription (Latin):
tutor aninuentor nouorum Idem que tu
cum his atq: huius modi consilus ac facinerib:
nomine o cuesaris clementissimi atq: op¬
timiuiris celere uero atq audatiatua .M.
bibulum foro curia templis locis publicis
omnib: expulisses inclusum domicontineres
cumq non maies tatemimperinon iure
legum sed ianuae praesidio et parietum
custodus consulis uitie gereturiniseris¬
neuiatorem qui . M. bibulumdomum uiex¬
lium es se nom posset : Simulquemibirespon¬
deco tuquinos de communi salute consentimis
lerandus excenonestio quiatq: ex tenebris tr¬
rannus qui primam camrem .E. quae ccuspitus
inuentis constituta ẽ ĩsdem auspitus sublatis
conare rȩperuertȩ redeindes anctissumasle¬
ges aclicm et fufiam dico quaein craccorum
ferocitate et in audatia suturnini et incoluuio¬
ne drusiet in contentiones ulpiciet in cruorecin¬
nano etiaminter sullana arma uixeruntso¬
lus conculcaris Etacpronihil optacris qui con¬

Expanded text:
tator an inventor novorum; idemque tu tator an inventor novorum; idemque tu cum his atque huius modi consiliis ac facinoribus nomine C. Caesaris, clementissimi atque optimi viri, scelere vero atque audacia tua, M. Bibulum foro, curia, templis, locis publicis omnibus expulisses, inclusum domi contineres, cumque non maiestate imperi, non iure legum, sed ianuae praesidio et parietum custodiis consulis vita tegeretur, miserisviatorem qui M. Bibulum domo vi exs exsilium esse non posset? simulque mihi respondeto tu, qui nos qui de communi salute consentimus lerandus ex caeno nescio qui atque ex tenebris tyrannus, qui primum eam rem publicam quae auspiciis inventis constituta est isdem auspiciis sublatis conarere pervertere, deinde sanctissimas leges, Aeliam et Fufiam dico, quae in Gracchorum ferocitate et in audacia Saturnini et in conluvione Drusi et in contentione Sulpici et in cruore Cinnano, etiam inter Sullana arma vixerunt, solus conculcaris ac pro nihilo putaris, qui con
Abbreviated transcription (Latin):
ses auspitia fueris augur dissoluturus:
Acnediutius loquar de auguratu tuo quod
inuitus fatio ut recorder runas rei P. neq:
enim tuum quã stante non modo mauesta¬
te horum sed etiam urbete augurem fore
putustĩ uerum tamen ut somniatua relin¬
quam ad scelera ueniam uo lo utimihi respon¬
decis cum .M. bibulum cos. nondicam bene
dereẜ sentientem netumihi homo potenis
ir as curequi ab eodis sensistis edhominem cer¬
tenus quam progredientem nihil inre s. moli¬
entem: tantum animo ab actionib: tuis dissen¬
tientem : cum eum tuconsulem inuincula
duceres et ab tabula ualeria collega gtui
mĩtiuiberent feceris neante rostrapontẽ
to cuxilio exclusis amicis. ut perditorum
hominum incitatutur pissimo miserrimo¬
que spectuculo non incarcerem sed ad sup¬
plitium et aadnecem duceretur : queronum
quis antetetam fuerit nefarius quiid fece¬
rit : ut scicomus utrum ueterũ facinorũ sisimi¬

Expanded text:
ses, auspicia fueris augur dissoluturus? ses, auspicia fueris augur dissoluturus? ac ne diutius loquar de auguratu tuo,—quod invitus facio ut recorder ruinas rei publicae; neque enim tu umquam stante non modo maiestate horum, sed etiam urbe te augurem fore putasti: verum tamen ut somnia tua relinquam, ad scelera veniam, volo uti mihi respondeas, cum M. Bibulum consulem non dicam bene de re publica sentientem, ne tu mihi homo potens irascare, qui ab eo dissensisti, sed hominem certe nusquam progredientem, nihil in re publica molientem, tantum animo ab actionibus tuis dissentientem,—cum eum tu consulem in vincula duceres et ab tabula Valeria conlegae tui mitti iuberent, fecerisne ante rostra pontem to auxilio, exclusis amicis, vi perditorum hominum incitata, turpissimo miserrimoque spectaculo non in carcerem, sed ad supplicium et ad necem duceretur? quaero num quis ante te tam fuerit nefarius qui id fecerit, ut sciamus utrum veterum facinorum sis imi
Abbreviated transcription (Latin):
ueris nedenique cogitaris estenim res eu
nodi ut sitibi inmentem modo uenit nemo
it quiteullo cruciatu. esse indignum puter¬
ogitaris ne in illotuo intolerabili non
egnonam cupis id audire sed latrocinio.
iugur fierunq metello c̃umutquicũq
caspexissec duplicem dolorem gemitun¬
uae s usciperet ot ex desiderio clarissi¬
niciuis etexhonoretur pissimiatq: imꝓ¬
issimi: Ad eo nenon labe factutumrẽ
tetribunoneq: conquas sat amciuita¬
em sed captam hancurbem atq ꝑuer¬
am putares ut cuigorem uatinium fer¬
epossemnus Hoc loco quero sud quod
oncupieras augur factus esses inqua
ua cogitatione nos quiteoderamus
ixdolorem ferebamus. illi autẽ quibis
ras indelitiis uixrisum tenebantised
gam inflxis ses auguratus tuiutrum de¬
creturus fueris id quod augures omnesusq
abromulo decreuerunt ioue fulgente cũpo¬
pulo agine fas esseanquiatu sempersicegis¬

Expanded text:
uerisne, denique cogitaris,—est enim res eius uerisne, denique cogitaris,—est enim res eius modi ut, si tibi in mentem modo venit, nemo sit qui te ullo cruciatu esse indignum putet,—cogitarisne in illo tuo intolerabili non regno,—nam cupis id audire,—sed latrocinio augur fieri in Q. Metelli locum, ut, quicumque te aspexisset, duplicem dolorem gemitumque susciperet et ex desiderio clarissimi civis et ex honore turpissimi atque improbissimi? adeone non labefactatam rem publicam te tribuno neque conquassatam civitatem, sed captam hanc urbem atque perversam putaris ut augurem Vatinium ferre possemus? hoc loco quaero, si, id quod concupieras, augur factus esses,—in qua tua cogitatione nos qui te oderamus vix dolorem ferebamus, illi autem quibus eras in deliciis vix risum tenebant: sed gam inflixisses auguratus tui, utrum decreturus fueris, id quod augures omnes usque ab Romulo decreverunt, Iove fulgente cum populo agi nefas esse, an, quia tu semper sic egis
Abbreviated transcription (Latin):
tunta inte fuerit audutia quaetantauis u
cumNouem tui conlegȩ sibi timendũ esse
duxerint ĩdunis tue mersus ecȩno omniun
facile omnib: rebus infimus contemnendẽ
despiciendum in ridendum putares nũ qu
posturbem conditam scias ΓRΡL egisse
cum plebecum constaret seruatũ essedaglo
Simuletiam illud uolo utires ponde ascumte
quae leges saepexumero tribunitios furores
debilitacrunt etrepraes serunt : quas contra
praetertenemoumquũ es ⁊ facere conatus.¬
quae quidem leges anno post sedentib: in
emplo duobus non consulibs ed proditori
huius ciuitatis acpestib: : unacum auspitus
umintercessionib: cumomniiure publico
on flugra uerunt : eequando dubitaris
intra ecis leges cum plebe agere agere¬
i concilium conuocarenunc quem ex omni
acem audieris fuisse ut umquũ contra
egema eliama ut fufiam concilium ad uocaret:
uccero illud et iamexte conatus nes is uol¬

Expanded text:
tanta in te fuerit audacia, quae tanta vis ut, tanta in te fuerit audacia, quae tanta vis ut, quod novem tui conlegae sibi timendum esse duxerint, id unus tu emersus e caeno, omnium facile omnibus rebus infimus contemnendum, despiciendum, inridendum putares? num quem post urbem conditam scias tribunum plebis egisse cum plebe, cum constaret servatum esse de caelo. simul etiam illud volo uti respondeas, cum ta lex Aelia et Fufia, quae leges saepe numero tribunicios furores debilitarunt et represserunt, quas contra praeter te nemo umquam est facere conatus,—quae quidem leges anno post, sedentibus in templo duobus non consulibus sed proditoribus huius civitatis ac pestibus, una cum auspiciis, cum intercessionibus, cum omni iure publico conflagraverunt: ecquando dubitaris contra eas leges cum plebe agere et concilium convocare? num quem ex omnibacem audieris fuisse ut umquam contra legem Aeliam aut Fufiam concilium advocaret? quaero illud etiam ex te, conatusne sis, vol
Abbreviated transcription (Latin):
studium gloria epraes tans animus excello
Nobilitatis aliquo impulis set quod in illo uiro
ettum ferendum esset et maximis rebusquo
posteasit obliter andum: id tutibi furcifer
sumes etuatinila tronis ac sacrilegi uox
audietur hoc postulantis utidem sibi conae¬
fuistis eiunget ea consuleꝰ consulegas habus¬
ti uiros fortis noue mĩexiis treserant quostu
cotidie si ciebas serua credecelo quos in ridebus
tiam praetextum togm quam frus traco¬
feceras uendidissc testium scies ex illo obsa¬
so atq ad flicto tribunatu consularẽ auca¬
ritatem hominem esse adulescentem conseto¬
tum : reliquisex fuer̃ equib: partim plun
tecum sentiebant : pastimm edium quenduã
cursum teneb antomnes habuerant leges
ꝓmul gata sinteis multas meus necessin
etiam demea sententia Ccos coniusiudex
nt quentu dirrumperis cum aedilitiumu
desuolo utimihi respondeas nunquis ex toto
collegio legemsituusus ferre p̃terunũ tan

Expanded text:
studium gloriae, praestans animus, excellens studium gloriae, praestans animus, excellens nobilitas aliquo impulisset, quod in illo viro et tum ferendum esset et maximis rebus quas postea gessit oblitterandum, id tu tibi, furcifer, sumes, et Vatini latronis ac sacrilegi vox audietur hoc postulantis, ut idem sibi concefuisti,—seiunge te a consule: conlegas habuisti viros fortis novem. ex iis tres erant quos tu cotidie sciebas servare de caelo, quos inridebas, liciam praetextam togam, quam frustra confeceras, vendidisse!—tertium scis ex illo obsesso atque adflicto tribunatu consularem auctoritatem hominem esse adulescentem consecutum. reliqui sex fuerunt, e quibus partim plane tecum sentiebant, partim medium quendam cursum tenebant: omnes habuerunt leges promulgatas, in iis multas meus necessarius, etiam de mea sententia, C. Cosconius, iudex noster, quem tu dirumperis cum aedilicium vides. volo uti mihi respondeas num quis ex toto conlegio legem sit ausus ferre praeter unum te? quae
Abbreviated transcription (Latin):
ferorum animas eligere cumpuerorum
extes deos manis mactares olecas. auspicia qui¬
imperium tenetur contempseris initio qu&e
tribunatus tui senatiu denuntiaris tuis actioni¬
bus augurum responsa atq: eius collegia ro¬
gantiam inpedimento non futura: secun¬
dum ea quaero : seruare ne in eo fidem : nunc
quando tibi moram adtolerit quominis
concilium caduocares legem queserres quod
eo diescires de caelo eẽ seruatum: Et quoniã
hic locus est unus quem tibi cum caesare:
communem eẽ dicas seiungum teabillo
non solum rei .ꝑ. caiusa uerum etiam
caesaris nequa extua summa in digni¬
ta telabes illius dignicatq cospersa uide¬
aturꝰ Primũ quero num tusenatiu
cauis amtuam ꝑmittas q̃uod faciteues a rdem¬
de quaesit auctoritas eiusqui se al terius facto
non suodefenda tdeindcerum petenimalus¬
do exm euera uoxẽ dicamsi necunotacione qua
sentio suamuiolentior aliquainre .Gcue¬
sar fuis set :si eum magnitudo contentions

Expanded text:
ferorum animas elicere, cum puerorum ferorum animas elicere, cum puerorum extis deos manis mactare soleas, auspicia quilica atque imperium tenetur, contempseris, initioque tribunatus tui senatui denuntiaris tuis actionibus augurum responsa atque eius conlegi adrogantiam impedimento non futura? secundum ea quaero servarisne in eo fidem? num quando tibi moram attulerit quo minus concilium advocares legemque ferres, quod eo die scires de caelo esse servatum? et quoniam hic locus est unus quem tibi cum Caesare communem esse dicas, seiungam te ab illo, non solum rei publicae causa verum etiam Caesaris, ne qua ex tua summa indignitate labes illius dignitati adspersa videatur. primum quaero num tu senatui causam tuam permittas, quod facit Caesar? deinde, quae sit auctoritas eius qui se alterius facto, non suo defendat? deinde,— erumpet enim aliquando ex me vera vox et dicam sine cunctatione quod sentio,—si iam violentior aliqua in re C. Caesar fuisset, si eum magnitudo contentionis,
Abbreviated transcription (Latin):
alis fueris ne in regno masta nȩsosiueneris¬
necd fretum ꝑ mauretini am quem scias
umquã legatum his panien sem istisitineri
flagitistuis sordidissimisquae furtis inter¬
rogenis quaero apsteprimum uniuersa e
quod genus improbitatis et sceleris in eoma¬
gis tratu praet̃ miseris. actibi iaminde ꝑscribo
netuas sordes cumclarissimorũ uirorum
spledore ꝑmisceas ł gorequaecuntqueroga¬
bod eteipso rogaboneq te exam plis simiuiri
dignitate sed extuis tenebris extraham omnia¬
quaemea tela sic inte conicentur : ut nemoꝑ
tuum latus quod soles diceres aucictur intuis
pulmonib: acuiscerib: haerebunt: Et quoniã
omnium rerum magnarum abdisimmor talib:
principia ducuntur uolo ut mihi respondeas
tu quitepr thagori cum soles dicere : et hominis
doctissimi nomentuis inmanib: et barbaris
moribus practendere quaetetanta praui¬
tus mentis tenuerit quitantus furor utcũ
in audita ac nefariasa cras ucceperis cum in¬

Expanded text:
alis, fuerisne in regno Mastanesosi, venerisalis, fuerisne in regno Mastanesosi, venerisne ad fretum per Mauretaniam? quem scias umquam legatum Hispaniensem istis itineriflagitiis tuis sordidissimisque furtis interrogem? quaero abs te primum universe quod genus improbitatis et sceleris in eo magistratu praetermiseris? ac tibi iam inde praescribo ne tuas sordis cum clarissimorum virorum splendore permisceas. ego te quaecumque rogabo de te ipso rogabo, neque te ex amplissimi viri dignitate, sed ex tuis tenebris extraham; omniaque mea tela sic in te conicientur ut nemo per tuum latus, quod soles dicere, saucietur; in tuis pulmonibus ac visceribus haerebunt. et quoniam omnium rerum magnarum ab dis immortalibus principia ducuntur, volo ut mihi respondeas tu, qui te Pythagoreum soles dicere et hominis doctissimi nomen tuis immanibus et barbaris moribus praetendere, quae te tanta pravitas mentis tenuerit, qui tantus furor ut, cum inaudita ac nefaria sacra susceperis, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
turam petisticum .P. sestio cum hic nibillo¬
queretur nisi quoda gebat tude cdtero consu¬
lutu gerendo tediceres cogitur& quaer o
apste tenes nememoria cum Psestius ques¬
tonsit cunctis suffragis factis tunc teuix
inuitis omnib: Nonpopuli benefitio sed con¬
sulis extremum ad hȩsisse. Ineo magis tra¬
tu cum tibimagno clamore aquaria prouin¬
ticis orteoptigis set missus. nesi tame consule
putcolos ut indeccurum exposturi argen¬
tum quae ꝓhibere sinc onegotio cum tenon
cus todem ad continendas sed portitorem
ad parciendas mercesmis sum puturescũq
omniumn domos a potecus nauis furacissi¬
me scrutarere. homines quae negotii gereNes
siuditus iniquissimis in retires. mercato
moria tibi in conuentuput colis manus esse
adlutus ad meconsulem querellas puteo¬
lanorum essedelutas. Posi quaesturam exi¬
eris nel egutus in ulteriorom hispaniam .C.
niam atq inde in a fricam fueris nequod sine

Expanded text:
turam petisti cum P. Sestio, cum hic nihil loturam petisti cum P. Sestio, cum hic nihil loqueretur nisi quod agebat, tu de altero consulatu gerendo te diceres cogitare. quaero abs te teneasne memoria, cum P. Sestius quaestor sit cunctis suffragiis factus, tunc te vix, invitis omnibus, non populi beneficio sed consulis, extremum adhaesisse? in eo magistratu cum tibi magno clamore aquaria provincia sorte obtigisset, missusne sis a me consule Puteolos, ut inde aurum exportari argentumque prohiberes? in eo negotio cum te non custodem ad continendas, sed portitorem ad partiendas mercis missum putares, cumque omnium domos, apothecas, navis furacissime scrutarere, hominesque negoti gerentis iudiciis iniquissimis inretires, mercatormoria tibi in conventu Puteolis manus esse adlatas, ad me consulem querelas Puteolanorum esse delatas? post quaesturam exierisne legatus in ulteriorem Hispaniam C. niam atque inde in Africam? fuerisne, quod sin
Abbreviated transcription (Latin):
dio ciuitatis nemini redditedeteautem
bomines quid sententiantix honore exꝑti
sumus in salute exspectamus : Sed am̃
demecum his principib: ciuitatis quiad¬
sunt P. sestio sedut tecum cumhomine
micis simo quaerouat inrutrum tundem
templis acrario curiacuiris his quos uides
horum bonis fortunis liberis ciuibus cete¬
ris deniq: deorum immor tadium delu¬
bris auspicis religionib: melius fuisse
etpraes tabilius meciuem in hacciuitate
nasciante : Cum mihi hoc responderis
autitcinpudenterutmanus ate ho¬
mines uix abstinere possint acut it a
dolenter ut cdliquando is taquae sun
in flatarum pantur : tum meroriterris¬
pondeto adea quaeted eteipso rogaro
Atq illudtenebricosissimum tmpus incuntis
aetutis paciar laterelicet in pune ꝑ meparietes
in adulescentia ꝑ foderis uicinos compiliris.
matrẽ uerberaris hubeathoc praemitua in¬
dignitas utadulescentiae turpitudo obs¬
curitate e sordibustuis optegatur. Ouctes¬

Expanded text:
dio civitatis nemini reddita. de te autem dio civitatis nemini reddita. de te autem homines quid sentiant in honore experti sumus, in salute exspectamus. sed tamen ne me cum his principibus civitatis qui adsunt P. Sestio, sed ut tecum, cum homine micissimo, quaero, Vatini, utrum tandem templis, aerario, curiae, viris his quos vides, horum bonis fortunis liberis, civibus ceteris, denique deorum immortalium delubris auspiciis religionibus melius fuisse et praestabilius me civem in hac civitate nasci an te? Cum mihi hoc responderis, aut ita impudenter ut manus a te homines vix abstinere possint, aut ita dolenter ut aliquando ista quae sunt inflata rumpantur, tum memoriter respondeto ad ea quae te de te ipso rogaro. atque illud tenebricosissimum tempus ineuntis aetatis tuae patiar latere. licet impune per me parietes in adulescentia perfoderis, vicinos compilaris, matrem verberaris: habeat hoc praemi tua indignitas, ut adulescentiae turpitudo obscuritate et sordibus tuis obtegatur. quaes
Abbreviated transcription (Latin):
ma diccm forum maestum. mutacu¬
ri& omnia deniq: bonurum astium stu¬
dia siluerunt: Sed nibil sit factum caci¬
sa omnia illa senatus consulta populiius¬
saitdia etius cunc turum societatum colle¬
sa esse facta fateamur: quidergo homo
imperitissime solidȩ laudis acuere dig¬
nitatis praestantius mihi potuit accide¬
re quid optabilius adinmor taditatem
glorie atqrñ memoriã mei nominis sem¬
piternam qucmomnis hocciuis imeosiudi¬
care ciuitcis salutẽ cum psusmea scdute ẽẽ
coniunctam: Ouod quidemegotibired¬
do tuũ mã ut cume carũ essedixistisenatui
populoq: roma nontã meacausa quã rei.p:
sicego tequã quã sifomnidiritate atq: imma¬
nitate teterrimus tamendicoesse odiociui¬
extrenũ quid quisq nostrũ deseipseloquatꝰ
non est sane s̃ requiren dũboniuiriiudi
centi dest maximimomenti ot ponderis:
duo sunt tempora quib: nostrorũ ciuiũ
spectentꝰ iudicia de nobis unũ honoris

Expanded text:
ma dicam, forum maestum, muta cuma dicam, forum maestum, muta curia, omnia denique bonarum artium studia siluerunt. sed nihil sit factum mea causa: omnia illa senatus consulta, populi iussa, Italiae totius, cunctarum societatum, conlesa esse facta fateamur. quid ergo, homo imperitissime solidae laudis ac verae dignitatis, praestantius mihi potuit accidere? quid optabilius ad immortalitatem gloriae atque in memoriam mei nominis sempiternam, quam omnis hoc civis meos iudicare, civitatis salutem cum unius mea salute esse coniunctam? quod quidem ego tibi reddo tuum; nam ut tu me carum esse dixisti senatui populoque Romano non tam mea causa quam rei publicae, sic ego te, quamquam es omni diritate atque immanitate taeterrimus, tamen dico esse odio civiextremum. quid quisque nostrum de se ipse loquatur, non est sane requirendum: boni viri quid dicant, id est maximi momenti et ponderis. duo sunt tempora quibus nostrorum civium spectentur iudicia de nobis, unum honoris,
Abbreviated transcription (Latin):
locu plotium diripercisaguinemprin
ciuitatis ex sorrebere crudelitatem uri
odium quediuturnũ quod in bonos iaminue¬
teratum habebatis saturare cuperetis :
scelus et furorem uestrũ cedendo maduis¬
se frangere quam resistendo : Quurepeto
ate ut mihiignoscas uatiniet cum patriae
pepercerim quam seruartm: etsiego teꝑdio¬
rem et uexatorem rei .P. fero tume conser¬
feras : Deinde cius uiri discessum in orepus
quem uides omniũ ciuiũ desiderio ipsiusdi¬
niq: rei .P. luctu esser euocatum : At enĩ
dixisti noninea sed rei. Pccaisa hominesdo
meor editu laborassequasi uero quisquam
uir excellentianimo inrem .P. in gressus
optabilius quicquam arbitretur. qͥuẽ
se a suis ciuib: rei .P. causadiligiScilicet
asperam eanatura difficilis ad itus gra¬
uis uoltus suꝑbaresponsa in solens uita
nemo consuetudinem meam nemohumd¬
nitatem Nemo consilium nemocuxiliũ
requirebat cuius desiderio ut haecmini¬

Expanded text:
locupletium diripere, sanguinem principum locupletium diripere, sanguinem principum civitatis exsorbere, crudelitatem vestram odiumque diuturnum quod in bonos iam inveteratum habebatis saturare cuperetis, scelus et furorem vestrum cedendo maluisse frangere quam resistendo. qua re peto a te ut mihi ignoscas, Vatini, ei cum patriae pepercerim quam servaram, et, si ego te perditorem et vexatorem rei publicae fero, tu me conserferas. deinde eius viri discessum increpas quem vides omnium civium desiderio, ipsius denique rei publicae luctu esse revocatum. at enim dixisti non mea sed rei publicae causa homines de meo reditu laborasse: quasi vero quisquam vir excellenti animo in rem publicam ingressus optabilius quicquam arbitretur quam se a suis civibus rei publicae causa diligi! scilicet aspera mea natura, difficilis aditus, gravis vultus, superba responsa, insolens vita; nemo consuetudinem meam, nemo humanitatem, nemo consilium, nemo auxilium requirebat; cuius desiderio, ut haec mini
Abbreviated transcription (Latin):
nonserecitandi cacusa legisses ed recognos¬
cendi : constabat tamen cornelium conciliũ
illodie dimisisse intercessioniop: paruisse :
tuuero cui cornelip defensiodisplicet quam
cuusam ad patronos tuos autquodo s ad fe¬
res quib: iam praes cribis quanto illis pro¬
bro futurum sit sitedefender int cum tumibi
corneli defensionem inmaledictis obiciendã
purciris. At tamen hocuatini memento
paulo postis tam de fensionem meam quã tubonis
uiris displicuisse dicis mecum uniuersi popu¬
li & sum mauo luntute tum optumi
cuiusq singulares tudiomagnificentis sime
posthominum memoriã consulem factum :
Omniaq: ea amepudenter uiuendo consecu¬
sperare tesaepedix ti Nam quod mihi dis¬
cessum obiecistimeum et quodhorum quib:
illedies a cerbis simis fuit quidem tibi luetis¬
simus luctum et gemitum renouare uolu¬
isti tantum tibi responde omecum tu ceterȩ¬
quierei ÷ pestes armorum eccus amque¬
reretis et cumpermeum Nomen fortun

Expanded text:
non se recitandi causa legisse, sed recognosnon se recitandi causa legisse, sed recognoscendi. constabat tamen Cornelium concilium illo die dimisisse, intercessioni paruisse. tu vero, cui Corneli defensio displicet, quam causam ad patronos tuos aut quod os adferes? quibus iam praescribis quanto illis probro futurum sit si te defenderint, cum tu mihi Corneli defensionem in maledictis obiciendam putaris. ac tamen hoc, Vatini, memento, paulo post istam defensionem meam, quam tu bonis viris displicuisse dicis, me cum universi populi Romani summa voluntate tum optimi cuiusque singulari studio magnificentissime post hominum memoriam consulem factum, omniaque ea me pudenter vivendo consecusperare te saepe dixisti. nam quod mihi discessum obiecisti meum, et quod horum, quibus ille dies acerbissimus fuit qui idem tibi laetissimus, luctum et gemitum renovare voluisti, tantum tibi respondeo me, cum tu ceteraeque rei publicae pestes armorum causam quaereretis, et cum per meum nomen fortunas
Abbreviated transcription (Latin):
quam quod non iuicundum ethonori ficum
ad curis tuas accidituenistiiratus omnib:
quodego simul acte aspexi prius quamlo¬
qui coepisti cum antegellius nutricula
saditiosorum omnium testimonium dice¬
ret : sensi atq prouidi : Repente enimte
tam quam serpens elatibulis oculis eminen¬
tib in flato collo tumidis ceruicib: in tulis¬
ti : ut mihi renouatus illetuus into
uererem meumamicum sed tamen tuum fa¬
miliarem defenderim cum in acciui tate
oppugnatio soleatqua iununcuteris non
numquã : defensionun quã uituperari:
Sed quero atecur .C. cornelium nonde fen¬
deremnum legem aliquã cornelius contra
auspitia tuleritxium aeliam nũ fiam legẽ
neolexerit : Num consuliuim attulerit num
armatis hominib templũ tenueritNdmx
ter cessorem uideicerit: Num religiones pol¬
luerit erarium ex hauseritrem .P. compi
modi Nihil obiectum est̃ codicem legisse
dicebatur. defendebatur testib: conlegis suis

Expanded text:
quam quod non iucundum et honorificum quam quod non iucundum et honorificum ad auris tuas accidat. venisti iratus omnibus; quod ego, simul ac te aspexi, prius quam loqui coepisti, cum ante Gellius, nutricula seditiosorum omnium, testimonium diceret, sensi atque providi. repente enim te tamquam serpens e latibulis oculis eminentibus, inflato collo, tumidis cervicibus intulisti, ut mihi renovatus ille tuus in to veterem meum amicum, sed tamen tuum familiarem, defenderim, cum in hac civitate oppugnatio soleat qua tu nunc uteris non numquam, defensio numquam vituperari. sed quaero a te cur C. Cornelium non defenderem: num legem aliquam Cornelius contra auspicia tulerit, num Aeliam, num Fufiam legem neglexerit, num consuli vim attulerit, num armatis hominibus templum tenuerit, num intercessorem vi deiecerit, num religiones polluerit, aerarium exhauserit, rem publicam compilmodi nihil obiectum est. codicem legisse dicebatur: defendebat testibus conlegis suis
Abbreviated transcription (Latin):
time meriti periculum et temporicius
ꝓtestimonio essementitum cum ad firma¬
res : nullum tibi omnino cum albino uano
sermonẽ nom modo desestio accusando sed
nullaumquam dere fuis sc̃paulo ante
tecum communicas set ate consilium
s. sesui accusandi petisse : et ulbi nd̃ uanum
quemantea uixtibi Notum esse dixisses
domum tuam uenis semultatecum locutũ
dixeris deniq: contiones ẜ sestiscriptas
quus neque nosset Nequer eperire posset
te albi noua node dissecas quae in hoc iudicio
esserecituttis inquõ al terom es confessus
atcaccusatores esseins tructos et subor¬
natos. ĩn altero in constantiã tuam cum
leuitate tum etiam periurio inplicam re¬
fellis ticumquẽ a teclienissimum eẽ dixisses
cum domituae fuis sequem praeuariactorẽ
esse ab initio iudi casses cite quos rogcis set
adaccusandum liberos dixeris dedisse :
Nimises uehemens ferox quenatura: non
putas fas esse uerbum exore exirecuius¬

Expanded text:
time meriti periculo et tempori eius time meriti periculo et tempori eius erno die pro testimonio esse mentitum, cum adfirmares nullum tibi omnino cum Albinovano sermonem non modo de Sestio accusando, sed nulla umquam de re fuisse, paulo ante tecum communicasse et a te consilium P. Sesti accusandi petisse, et Albinovanum, quem antea vix tibi notum esse dixisses, domum tuam venisse, multa tecum locutum dixeris, denique contiones P. Sesti scriptas, quas neque nosset neque reperire posset, te Albinovano dedisse easque in hoc iudicio esse recitatas. in quo alterum es confessus, a te accusatores esse instructos et subornatos, in altero inconstantiam tuam cum levitate tum etiam periurio implicatam refellisti, cum, quem a te alienissimum esse dixisses, eum domi tuae fuisse, quem praevaricatorem esse ab initio iudicasses, ei te quos rogasset ad accusandum libros dixeris dedisse. nimium es vehemens feroxque natura: non putas fas esse verbum ex ore exire cuius
Abbreviated transcription (Latin):
Iitantum modo uatini quidindigni¬
tus postularet spectare uoluissem:
fecissem id quod his uebementer
placebat : ut tecuius testimonium
ppt̃ turpitudinem uitae sordes quedomes¬
ticus nullius momenti putareturtacitus
dimit terem Nemo enimhorum autitatere¬
fucundum ut grauem ad uersarium: aut
rogandum utreligio sum testem arbitra
et sionis proptertuum in mescelus supera¬
re debeo tumexi ab omnib: paeneuincor.
sic sum incitcitus. ut cum te nonminus contẽo¬
nerem quã o dissem tamen uexatum potus
quã des pectum uellem dimatere : Qucre
netibi hunchonorema mebehaberi forte
mirere q̃uodinterrogem quemNemo congres¬
su nemo aditunomo ȩsuffragione ociuitate
nemoluce dignũ putet nullame eauisa impu¬
lis set nisiut fero cita tem istã tuã compri¬
merem etaudatiã frangerem etdoquacta¬
tem piucis meis interrogationib: in retitã
recardarem : Etenĩ debuisti uatini et iã si
falso uenisses. insuspitionẽ ꝑsestio. tamen
mihi ignos ceresuntaanto hominis deme op¬

Expanded text:
i tantum modo, Vatini, quid indignitas postularet spectare voluissem, fecissem id quod his vehementer placebat, ut te, cuius testimonium propter turpitudinem vitae sordisque domesticas nullius momenti putaretur, tacitus dimitterem; nemo enim horum aut ita te refutandum ut gravem adversarium aut ita rogandum ut religiosum testem arbitrabetsi omnis propter tuum in me scelus superare debeo, tamen ab omnibus paene vincor, sic sum incitatus ut, cum te non minus contemnerem quam odissem, tamen vexatum potius quam despectum vellem dimittere. qua re ne tibi hunc honorem a me haberi forte mirere, quod interrogem quem nemo congressu, nemo aditu, nemo suffragio, nemo civitate, nemo luce dignum putet, nulla me causa impulisset nisi ut ferocitatem istam tuam comprimerem et audaciam frangerem et loquacitatem paucis meis interrogationibus inretitam retardarem. etenim debuisti, Vatini, etiam si falso venisses in suspicionem P. Sestio, tamen mihi ignoscere, si in tanto hominis de me op
Abbreviated transcription (Latin):
sonitus eius quem latinienses nunciar᷑
rec ordamini illud etiam quod non dũ
estrelatum : quod eodem feretempore
faccum in agro piceno potenciae nun¬
ciatun termotus horbilis cum quibus¬
dam multis metuendis qrb eeadem
pro fecco quȩ prospicimus impendenciaper¬
timescetis Et enim haec deorum immortali¬
um uox haec poeneoratio iudicanda est cũ
ipsemundus cũ agria tque terrȩmotu quo¬
dam nouo contremescunt et in usitato
aliquid sono incredibili que praedicunt
In quo constituendȩ nobis quidem sunt
procurationes et obsecratio quemadmo¬
dum monemur : sed faciles sunt precessa
apud eos quiultro nobis uiam salutis os¬
tendunt nostraenobis sunt internos
irae discordia equepla candae:¬

Expanded text:
sonitus eius quem Latinienses nuntiarunt, sonitus eius quem Latinienses nuntiarunt, recordamini illud etiam quod nondum est relatum, quod eodem fere tempore factus in agro Piceno Potentiae nuntiatur terrae motus horribilis cum quibusdam † multis metuendisque rebus: haec eadem profecto quae prospicimus impendentia pertimescetis. etenim haec deorum immortalium vox, haec paene oratio iudicanda est, cum ipse mundus, cum maria atque terrae motu quodam novo contremiscunt et inusitato aliquid sono incredibilique praedicunt. in quo constituendae nobis quidem sunt procurationes et obsecratio, quem ad modum monemur. sed faciles sunt preces apud eos qui ultro nobis viam salutis ostendunt: nostrae nobis sunt inter nos irae discordiaeque placandae
Abbreviated transcription (Latin):
neoptandum quidem escillo inpunito de¬
teriore autem statu ut simus unus est infe¬
rior gradus aut interitus aut seruitutis:
quon etrudamurdgimmortales nos ad¬
monent quoniam lam pridemhum a con¬
silia ceciderunt: Ad que ego hancorati
suscepissem : non quin hanc personam
rimis ornamentis mihi tributis deberem :¬
e possem sustinere sed tamen faciletacen¬
tibus ceteris reticuis sem: Sad haec orati¬
oomnis fuit non auccoritatis meaesed
plublicȩreligionis meaȩ fuerunt uerba
fortasseplura sentenciae quidem omnis
aruspicum ad quos aut referri nunci¬
ata ostenta non conuenit aut eorum res¬
ponsis commoueri necesse est: Quod si
ceramagisperuulgata nos sepeet leuio¬
ramouerunt : uox ipsa deorum immor¬
talium non mentes omnium permoue¬
bit : Noliceenim id puta reaccidere pos¬
sequod in fabulis sȩpeuidetis fieri ut de¬
usali quidelapsus decaclo coetus homi¬
num ad eat uersetur in terris cum homi¬
nibus conloquatur . Cogita tegenus

Expanded text:
ne optandum quidem est illo impunito; dene optandum quidem est illo impunito; deteriore autem statu ut simus, unus est inferior gradus aut interitus aut servitutis; quo ne trudamur di immortales nos admonent, quoniam iam pridem humana consilia ceciderunt. atque ego hanc oratisuscepissem, non quin hanc personam rimis ornamentis mihi tributis, deberem et possem sustinere, sed tamen facile tacentibus ceteris reticuissem; sed haec oratio omnis fuit non auctoritatis meae, sed publicae religionis. mea fuerunt verba fortasse plura, sententiae quidem omnes haruspicum, ad quos aut referri nuntiata ostenta non convenit aut eorum responsis commoveri necesse est. quod si cetera magis pervulgata nos saepe et leviora moverunt, vox ipsa deorum immortalium non mentis omnium permovebit? nolite enim id putare accidere posse quod in fabulis saepe videtis fieri, ut deus aliqui delapsus de caelo coetus hominum adeat, versetur in terris, cum hominibus conloquatur. cogitate genus
Abbreviated transcription (Latin):
do ex primere poiuerunt quatantos
exhaurire gurgites quantas istebi tan¬
tiorum brogitatorum que predas ex¬
orbuit : Aut ta meminentibus canibus
scrllam tam que ieiunis quam quibus
istum uidetis gellis cloelustitus rostra
ipsamandentem : Quareid cum extre¬
mum est inharuspicum responsu pro¬
lambefacta uix in quam nixa in omniũ
nostrum cohaerebunt: fuit quodã
ita firma haecciuitas et ualens ut neg¬
legenciam senatus uel etiam in uiria sciuiũ
ferreposset iam non potest aerarium
nullum est uecti galbus non fruuntur:
qui redemerunt: auctoritas principũ
cecidit consensum ordinum est diuol¬
sus uidicia perierunt suffragia discri¬
ptatenentur a paucis bonorum ani¬
mus ad nutum nostri ordinis expalitus
iam noneritꝰ cium quisepropatriaes aluce
opponat inuidia efrustrapost hac require¬
tis quarebunc statum qui nunc est qualiscũ¬
que nulla est̃ alia renisi concordia retine¬
repossumus namut melioresimus loco

Expanded text:
do exprimere potuerunt, quae tantos do exprimere potuerunt, quae tantos exhauriret gurgites quantas iste Byzantiorum Brogitarorumque praedas exsorbuit? aut tam eminentibus canibus Scyllam tamque ieiunis quam quibus istum videtis, Gelliis, Clodiis, Titiis, rostra ipsa mandentem? qua re, id quod extremum est in haruspicum responso, prolabefacta, vix, inquam, nixa in omnium nostrum umeris cohaerebunt. fuit quondam ita firma haec civitas et valens ut neglegentiam senatus vel etiam iniurias civium ferre posset. iam non potest. aerarium nullum est, vectigalibus non fruuntur qui redemerunt, auctoritas principum cecidit, consensus ordinum est divulsus, iudicia perierunt, suffragia descripta tenentur a paucis, bonorum animus ad nutum nostri ordinis expeditus iam non erit, civem qui se pro patriae salute opponat invidiae frustra posthac requiretis. qua re hunc statum qui nunc est, qualiscumque est, nulla alia re nisi concordia retinere possumus; nam ut meliore simus loco