comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ri possunt. Locus in diffinitionib rerũ que
diffiniri possunt ꝯstituit᷑. Nichil enĩ aliud
ẽ locus. nisi ambitꝰ qͦ unũ quodq cerus t̾mi¬
nis concludit᷑. locoꝵ autẽ multe st̃ species
Tot enĩ loca sunt quot resquȩ circũscribi pos¬
sunt. siue corpales. suie in corꝑ ales. uerbi grͣa
corpus ẽ composit̾ioͣ iiͦiI. elem̾torũ. sub una¬
quada specie conglobata. hac diffinitione
generali qͣda descriptione omĩa corꝑa quȩ
materia. ac forma consistunt ꝯcluduntur.

Expanded text:
 ante diximus, in definitionibus rerum, quae definiri possunt, constituitur. Nil enim aliud est locus, nisi ambitus, quo unumquodque certis terminis concluditur. Locorum autem multae species sunt; tot enim loca sunt, quot res, quae circumscribi possunt, sive corporales, sive incorporales sint. Verbi gratia, corpus est compositio quadam specie conglobata. Hac enim definitione, generali quadam descriptione, omnia corpora, quae materie ac forma consistunt, concluduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃ĩb quȩ st̃ ꝑ se ipsã in cõprehensibił. ñ
sołu sensui s et᷑ intellectui. atq id̾o ex his ue¬
luti cͥcũ stantiis suis intelligit᷑ ex istere. loco di
circũcludi. ita ut neq accidentia ei quasi in
ea subsistentia uid eant᷑ eẽ. qͥa extͥnsecus ft̃
neq sine ea existere posse. quia centrũ eoꝵ
ẽ circa qͦd uoluunt᷑ temꝑa. loca uͦ ⁊ qnͣtita¬
tes. et situs undiq collocant᷑. in ipsa uͦ sunt

Expanded text:
nsibilem non solum sensui, sed etiam intellectui esse. Atque ideo ex his veluti circumstantiis suis intelligitur existere, loco diccircumcludi, ita ut neque accidentia ei quasi in ea subsistentia videantur esse, quia extrinsecus sunt; neque sine ea existere posse, quia centrum eorum est, circa quod volvuntur tempora, loca vero et quantitates et situs undique collocantur. Cat
Abbreviated transcription (Latin):
de quomodo duȩ predictȩ theologie par¬
tes in se plenissimȩ sunt comp̃hensiue. tra
ut in ꝓnunciatione formã affirmatiue ĩ
intellectu uͦ uirtutẽ ab dicatiue obtineãt.
Uerbi gr̃a. Suꝑ essentialis est affirmatio si¬
mul et abdicatio. In suꝑficie etenĩ negati¬
one caret in ĩtellectu negatione pollet. Nã
quȩ dicit suꝑ essentialis est. ñ quoͥd est dic̃
s quod ñ est. Dicit enĩ essentiã esse. s plus¬

Expanded text:
duarum praedictarum Theologiae partium in se plenissime sint comprehensiva; ita ut in pronunciatione formam affirmativae, in intellectu vero virtutem abdicativae obtineant.peressentialis est, affirmatio simul et abdicatio. In superficie etenim negatione caret; in intellectu negatione pollet. Nam qui dicit, superessentialis est, non, quid est, dicit, sed, quid non est; dicit enim essentiam non esse, s
Abbreviated transcription (Latin):
est. ñ affirmat ꝓpͥe diinã substantiã ueri¬
tatẽ eẽ. s tali nomine ꝑ metaphorã acreat᷑a
adcreatorẽ uocari posse. nuda siqͥde oĩ q
ꝓpͥa significatione relictã diuinã eẽntiam
talibꝰ uocabulis uestit. ea uͦ quȩ dic̃ ueritas
non ẽ. merito diuinã naturã in comp̃hensibi¬
lem. in effabiłeq clare cognosces non eã ne¬
gat ẽẽ: s ueritatem nec uocari ꝓpͥeinec ẽẽ.
omnibꝰ enĩ significationibꝰ quibꝰ affirmati¬
altera dicit sapientia non ẽ: eande exuens
Una gͥ dicit hoc uocari potest. s ñ dicit
hoc ꝓprie ẽ altera dicit hoc non ẽ. quãuis¬

Expanded text:
ffirmat, proprie divinam substantiam veritatem esse, sed tali nomine per metaphoram a creatura ad Creatorem vocari posse; nudam siquidem omnique propria significatione relictam divinam essentiam talibus vocabulis vestit. Ea vero, quae dicit, veritas non est, merito divinam naturam incomprehensibilem ineffabilemque clare cognoscens, non eam negat esse, sed veritatem nec vocari proprie, nec esse. Omnibus enim significationibus, quas καταφατιaltera dicit, sapientia non est, eandem exuens. Una igitur dicit, hoc vocari potest, sed non dicit, hoc proprie est; altera dicit
Abbreviated transcription (Latin):
seu substantiã ẽe aliquid eorũ quȩ sunt. iđ
quȩ dici.aut intelligi possunt negat. alte
affirmatiua dicit᷑. ñ ut ꝯfirmet᷑ aliqͥd ẽẽ
eorũ quȩ sunt. s omĩa quȩ ab ea sunt de
ea posse p̾dicari suadeat. Rationabilit᷑
enĩ ꝑ causatuia causalis potest significari. Di¬
dm̃ cit enĩ ẽe ueritatẽ. bonitatẽ: essentiã. luce̾. iusticiã

Expanded text:
seu substantiam esse aliquid eorum quae sunt, id est, quae dici aut intelligi possunt, negat; alteraffirmativa dicitur, non ut confirmet aliquid esse eorum quae sunt, sed omnia, quae ab ea sunt, de ea posse praedicari suadeat. Rationabiliter enim per causativa causale potest significari. Dicit enim esse veritatem, bonitatem, ess
Abbreviated transcription (Latin):
ralibus accipit apparere. Causas autem
temporales dico qualitates. et quantita¬
tes. et cętera quȩ substantiis accidunt teͣ¬
poralit ꝑ generationẽ. et ido de eis dicit᷑
erat quando non erant non enĩ semꝑ in
accidentibꝰ apparebant. Cađe ratione ⁊
nc dicunt᷑ e̾e̾. et sunt. et uere ac semꝑ futu¬
ra sunt. in quantũ in suis causis subsistuns
in quantũ uero in accidentibꝰ que eis ex¬
tantia ab omnibꝰ corruptibilibꝰ accide¬
tibus purgabitur: et ab omnibꝰ quȩ ad
statũ sue ꝓpͥe nature nͣ attinent ab sol¬
uet᷑ solis naturalibꝰ uirtutibꝰ deco¬
ra insolubili simplicitate et in his
qͥboni sunti donis gr̃e ornata. ȩternȩ
beatitu dinis ꝯtẽplationibꝰ ultra omnẽ natam

Expanded text:
ralibus incipit apparere. Causas autem ralibus incipit apparere. Causas autem temporales dico qualitates et quantitates et cetera, quae substantiis accidunt temporaliter per generationem. Et ideo de iis dicitur, erat quando non erant; non enim semper in accidentibus apparebant. Eadem ratione et nunc dicuntur esse, et sunt, et vere ac semper futura sunt, in quantum in suis causis subsistunt. In quantum vero in accidentibus, quae eis extantia ab omnibus corruptibilibus accidentibus purgabitur, et ab omnibus, quae ad statum suae propriae naturae non attinent, absolvetur, solis naturalibus virtutibus decora, insolubili simplicitate, et in his, qui boni sunt, donis gratiae ornata, aeternae beatitudinis contemplationibus ultra omnem naturam,
Abbreviated transcription (Latin):
nec ẽẽ incipunt. infinita ẽ enĩ ȩternitã
et erat quando non erant. temꝑalit in
choauerunt ꝑ generationẽ ẽẽ quod non
erant. hoc est in formis. et speciebus ap¬
parere. Proinde siquis naturã rerum
intentus ꝑspex¬
sensibꝰ. seu intellectibꝰ succum bens
repietur de qua ueracit dici ñ possit¬
semꝑ erat. et ẽ et erut. et semꝑ nͣ erat. nec ẽ
nec erit. Si qͥde in cõmutabilit et erat et eͣ
et erit pͥma constitutio in sapientia đi. ꝑ pͥ¬
mordiales causas. S qͥa ipsa constitutio soli
do cognita ẽi quȩ omne̾ sensũ. et intellectũ
totiꝰ creaturȩ suꝑat. a nulloq adhuc tͣtel¬
lectu creato cognosei potest qͥd sit. incip̃
ꝑ generationẽ temporalit᷑ acciꝑe quanti¬
tates. et qualitates. in quibꝰ ueluti quibus¬
da uestim̃tis aꝑte pot manifestari quia
est. non autẽ quid sit. Inchoat gͦ quod̾a¬
modo eẽ ñ in quantũ ĩ causis pͥmordi ali¬
bus subsistit s in quantũ ex causis tẽpo¬

Expanded text:
infinita est enim aeternitas. Et erat quando non erant; temporaliter enim inchoaverunt per generationem esse quod non erant, hoc est, in formis et speciebus apparere. Proinde si quis naturam rerum intentus psensibus seu intellectibus succumbens reperietur, de qua veraciter dici non possitsemper erat, et est, et erit, et semper non erat, nec est, nec erit. Siquidem incommutabiliter et erat, et est, et erit ipsa prima constitutio in sapientia Dei per primordiales causas; sed quia ipsa constitutio soli Deo cognita est, omnemque sensum et intellectum totius creaturae superat, a nulloque adhuc intellectu creato cognosci potest quid sit, incipit per generationem temporaliter accipere quantitates et qualitates, in quibus veluti quibusdam vestimentis operta potest manifestare, quia est, non autem quid sit. Inchoat ergo quodammodo esse, non in quantum in causis primordialibus subsistit, sed in quantum ex causis tempo
Abbreviated transcription (Latin):
pora. inq omĩã accidentia. quȩ ętͣnȩ eoꝵ
subsistentiȩ in u̾bo di in cõmutabiliter̃
substitutȩ accidunt ꝓfluerent. non erant
in generatione: non erant localtt᷑. nec tem¬
poraliter. nec in ꝓpͥis formis. speciebusq
quibus accidentia ꝯtingunt ac ꝑhoc non
irrationabilit᷑ de eis p̃dicat᷑ non erat. qnͣ¬

Expanded text:
ia accidentia, quae aeternae eorum substantiae in Verbo Dei incommunicabiliter substitutae accidunt, profluerent, non erant in generatione, nec erant localiter, nec temporaliter, nec in propriis formis speciebusque, quibus accidentia contingunt. Ac per hoc non irrationabiliter de eis praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
sitas totius creaturȩ ꝯtinet. in u̾bo di uni¬
genito. et et̾na simul.⁊ facta ẽẽ ⁊ neq ȩterni¬
tatẽ in eis pͣcedere facturã. neq facturam
p̃cedere et̃nitatẽ. Si qͥde ȩternitas eoꝵ fac¬
ta ẽ ⁊ conditio ȩtͣna. in dispositione uerbi
nam et cuncta quȩ uident᷑ in ordine secu¬
loru. temporib ⁊ locis. ꝑ generationẽ ori¬
risimul et semel ȩt̾naliter in uerbo dĩ
facta sunt. Neq enĩ credendum est. te̾ ĩ¬
cho asse fieri. qnͣ in mundo sentiuntur oriri. Sẽ¬

Expanded text:
tas totius creaturae continet, in Verbo Dei unigenito et aeterna simul et facta esse, et neque aeternitatem in eis praecedere facturam, neque facturam praecedere aeternitatem. Siquidem eorum aeternitas condita est, et conditio aeterna in dispensatione Verbi. Nam et cuncta, quae videntur in ordine seculorum temporibus et locis per generationem oriri, simul et semel aeternaliter in Verbo Domini facta sunt. Neque enim credendum est, tunchoasse fieri, quando in mundo sentiuntur oriri. Sem
Abbreviated transcription (Latin):
tura rerũ temꝑalit oriuntur. in ipsa p̃cedunt
⁊ subsistunt eternalit᷑. Ipsa ẽ enĩ m̃sura om̃iũ
sine m̃sura. et numerus sine num̾o. ⁊ pondꝰ id
ordo. sine pondere. Ipsa ẽ tempꝰ. et scłm. ipsa
ẽ preterita. psentia. et futura. Omĩa tẽꝑa inse¬
creat. ⁊ ccumscribit. dum suꝑ omi̾a tẽꝑa sit etͣ¬
nitate sua. omĩa intualla p̃cedens. ambiens. ꝯ¬

Expanded text:
um temporaliter oriuntur, in ipsa praecedunt et subsistunt aeternaliter. Ipsa est enim mensura omnium sine mensura, et numerus sine numero, et pondus, id est ordo, sine pondere, et ipsa est tempus et seculum, ipsa est praeterita, et praesentia, et futura. Idecreat et circumscribit, dum super omnia tempora sit aeternitate sua omnia intervalla praecedens, ambiens, c
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ꝯuenire. uniu̾sitate̾ ꝯdite nature. ĩ
u̾bo et eternã simul.⁊ factã. B. Non pita¬
bã te sic docuisse. N enĩ estimo ullu rectȩ
philosophantiũ putare. totiꝰ uniũ sitatiᷤᷤ par¬
tẽ.ĩ u̾bo d̃i et̾nã subsi stere. partẽ extͣ uer¬
bũ tẽꝑalit̾ factã. Nã neq sinit nos talia co¬

Expanded text:
tatis convenire, universitatem conditae naturae in Verbo et aeternam simul et factam. DISC. Non putabam, te sic docuisse. Non enim aestimo, ullum recte philosophantium putare, totius universitatis partem in Verbo Dei aeternam subsistere, partem extra Verbum temporaliter factam. Nam neque sinit nos talia co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrationẽ M. Non gͦ dubitas. om̃s omniũ
causas. causarũq om̃s effectꝰ. ĩ ubo etͣna ẽẽ. &
facta. nec me alit̃ doc̾e estimas. D. De et̃nitate
om̃iũ. deq eoꝵ creatioe in ubo neq dubito
nec alit te doc̾e puto. s sołum quero qm in¬

Expanded text:
tionem. MAG. Non ergo dubitas, omnes omnium causas, causarumque omnes effectus in Verbo aeterna esse, et facta, nec me aliter docere aestimas. DISC. De aeternitate omnium deque eorum creatione in Verbo nec dubito, neque aliter te doce
Abbreviated transcription (Latin):
ĩserit omnibꝰ. qͥa om̃iũ suꝑ naturalis ro est
qͥa nicħ secretius. nicħ p̃sentius ẽ. difficile¬
est scire. ubi sit. difficiliꝰ ubi ñ sit lux in ef¬
fabilis om̃ibꝰ om̃ibꝰ intellectualibꝰ ocłis sẽꝑ
p̃sens.⁊ a nullo ĩtellectu cognoscit᷑ qͥd sit per
omĩa diffusa ĩ infinitũ. ⁊ fit ĩ om̃ibꝰ oĩa. ⁊ in

Expanded text:
inserit omnibus, quia omnium supernaturalis ratio est, quia nihil secretius, nihil praesentius, difficile ubi sit, difficilius ubi non sit, lux ineffabilis, omnibus intellectualibus oculis semper praesens, et a nullo intellectu cognoscitur, quid sit, per omnia diffusa in infinitum, et fit in omnibus omnia et in
Abbreviated transcription (Latin):
omĩmoda subu̾sione. siue ab humanȩ. siue
ingłica creata. Subu̾tit᷑ autͣ.qđ omĩno ea¬
tinguit᷑. extinguet᷑ autͣ omino omĩs facul¬
tas peccandi. male faciendi. impie agndi.
fa̾cultate autẽ toriꝰ maliciȩ penitus sub¬
tia absq maleficio. ⁊ impietas absq idolorũ
cultu. Qmuis enĩ in ꝑu̾sis uoluntatibꝰ. ꝑu̾se
agendi appetitꝰ.ardorq semꝑ ꝑmanserit
qm̃ qđ appetitur ꝑfici ñ sinitur: &. in nullo
nisi in semetipsa flamma maliuole cupidi.¬
tatis ardet. quid aliud relinquitur: nisi fe.¬
tida cadauera omĩ uitali motu. hoc ẽ omĩ
nat᷑alium bonorũ uirtute atq substantia
priuata. Et fortassis tales st̃. grauissimi eru.¬
ciatus malorũ hominũ ⁊ angłoꝵ. ⁊ ante
iudiciũ futurũ ⁊ post. malefaciendi cupi¬
ditas. ⁊ ꝑficiendi difficultas. Qđ autẽ non
in localibꝰ specubꝰ corꝑalibu sue carceribꝰ
diabolꝰ cũ m̃bͥs sius punitur. s unꝰquisq
intra suȩ malȩ uoluntatis tͣminos penas

Expanded text:
ab humana sive angelica creatura. Subvertitur autem, quod omnino extinguitur. Extinguetur omnino omnis facultas peccandi, malefaciendi, impie agendi. Facultate autem totius malitiae penitus subtia absque maleficio, et impietas absque idolorum cultu. Quamvis enim in perversis voluntatibus perverse agendi appetitus ardorque semper permanseritquod appetitur, perfici non sinitur, et in nullo, nisi in semetipsa, flamma malevolae cupiditatis ardet: quid aliud relinquitur, nisi foetida cadavera, omni vitali motu, hoc est, omni naturalium bonorum virtute atque substantia privata? Et fortassis tales sunt gravissimi cruciatus malorum hominum et angelorum, et ante judicium futurum, et post, malefaciendi cupiditas, et perficiendi difficultas. Quod autem non in localibus spatiis corporalibusve carceribus diabolus cum membris suis punietur, sed unusquisque intra suae malae vo
Abbreviated transcription (Latin):
teat. sero ingemiscat. sero irascat᷑ sibi. qđ tam
ꝑuicaci inꝓbitate deliquerit. Uide gͥ qualia
loca tormtorũ p̃fatus describit theologus.
Ubiiudas saluatoris nr̃i ꝓditor torꝗͣtur.
Nũqͥd alibi nͥ ĩ sua polluta c̾scientia qͣ dnm tͣdi¬
dit. Q lẽ penã patit᷑. Serã ꝓfecto penitentiã &

Expanded text:
teat, sero ingemiscat, sero irascatur sibi, quod tam teat, sero ingemiscat, sero irascatur sibi, quod tam pervicaci improbitate deliquerit. Vide igitur, qualia loca tormentorum praefatus describit Theologus. Ubi Judas Salvatoris nostri proditor torquetur? Nunquid alibi nisi in sua polluta conscientia, qua Dominum tradidit?
Abbreviated transcription (Latin):
ũ stridor aliqͥs dentiũ neq ignis aliqͥs ꝑpe¬
tuus flammarũ ẽ corꝑaliũ. neq u̾mis est
ditate. ⁊ febres nascunt᷑. ⁊ u̾mes. ita siqͥs ñ
decoquat peccata sua. ueluit qͣdã inposita
sobrietate abstinentie.s miscendo pecca¬
ta peccatis. tãquã cruditatẽ quandã ẽtra¬
hat ueterũ ⁊ recentiũ delictorũ igne adu-¬
ret᷑ ꝓpͥo. ⁊ suis u̾mibꝰ cͣsumet᷑. Uñ ⁊ esaiasait.
Ambulate ĩ lumine ignis uri .⁊ flamina qm̃
accendistis. Ignis eͣ quẽ generat mesticia
delictorũ. Uermis ẽ eo qđ irracionabilia aĩę
peccata m̃tẽ rei.sensũq compungaͬt. & qͣdã
ex etlãt uiscera conscientiȩ: quȩ tamquã u̾mes
ex uno qͦq nascuntur: tamqm ex corpore
peccatoris. Deniq id dñs ꝑ isaiam declarauit
dicens. Et uidobt̃ m̾bra hominũ pͣuarican¬
tiũ in me: ⁊ u̾mis eorũ ñ moritur: ⁊ ignis non
ex tinguit᷑. Stridor quoq dentiũ. ꝓdit in¬
digentis affectũ. eo qđ sero unũ queq peni-¬

Expanded text:
um stridor aliquis dentium, neque ignis aliquis perpetuus flammarum corporalium, neque vermis est ditate et febres nascuntur et vermes, ita si quis non decoquat peccata sua, velut quadam interposita sobrietate abstinentiae, sed miscendo peccata peccatis, tamquam cruditatem quamdam contrahat veterum et recentium delictorum, igne aduretur proprio, et suis vermibus consumetur. Unde et Esaias ait: Ambulate in lumine ignis vestri, et flamma quam accendistis vobis . Ignis est quem generat moestitia delictorum: vermipeccata mentem rei sensumque compungant, et quaedam exedant viscera conscientiae, quae tanquam vermes ex unoquoque nascuntur, tanquam ex corpore peccatoris. Denique id Dominus per Isaiam declaravit, dicens: Et videbunt membra hominum praevaricantium in me, et vermis eorum non morietur, et ignis non extinguetur. Stridor quoque dentium prodit indignantis affectum, eo quod sero unumquemque poeni
Abbreviated transcription (Latin):
bũ ñ totã humanã naturã s partẽ eiꝰ sũpsis.¬
se. ac ꝑ hoc neq totũ humanũ genꝰ saluare
uoluisse nec saluasse. qͥ absurdũ ẽ cͦđe. Nera
itẽ ratio puraq rerũ speculatio eũ deridebit
simplicitatẽ humanȩ nat᷑ȩ ĩ partes diuidn-¬
tẽ. ac ueluti ex multis dissimilibꝰ łsimilibᷤ
cõpositã ẽẽ docentẽ. cũ sit una et sim¬
plex om̃iq cõpositiõe et dissimilitudine &
multiplicitate partiũ lib̾a. Alioqͥn ñ iã ad
imaginẽ dĩ facta ẽ.s ad mortaliũ et corrup

Expanded text:
bum non totam humanam naturam, sed partem ejus sumpsisse, ac per hoc neque totum humanum genus salvare voluisse, nec salvasse; quod absurdum credere. Vera item ratio puraque rerum speculatio eum deridebit simplicitatem humanae naturae in partes dividentem, ac veluti ex multis dissimilibus vel similibus compositam esse docentem, cum sit una, et simplex, omnique compositione et dissimilitudine et multiplicitate partium libera: alioquin non jam ad imaginem D
Abbreviated transcription (Latin):
mundus. uniu̾ salit᷑q tota creatura. quȩ a
dõ facta ẽ in etͣnas causas in qͥbꝰ subsistit.
nͣ ẽ reu̾sura. tota ad huc nr̃a ratiocinatio
irrita penitꝰq dissoluta residebit: My. B ua-¬
nũ laborauimꝰ sita fuerit. sententiȩq scõꝵ
patrũ quas introduximꝰ redigent᷑ inrisum
qđ absit. M. Succurre itaq deq p̾dictis
tormͣtoꝵ speciebꝰ qͣs diuina ñ m̃dax ꝓmittit
historia. ꝓbabilẽ redde rationẽ. e. Diu̾sas
suppliciorũ formas ñ localit̾ ĩ qͣdã parte ut
in toto huiꝰ uisibilis creaturȩ.⁊ ut simplicit᷑

Expanded text:
us, universaliterque tota creatura, quae a Deo facta est, in aeternas causas, in quibus subsistit, non est reversura, tota adhuc nostra ratiocinatio irrita ponitusque dissoluta residebit. MAG. In vanum laboravimus, si ita fuerit, sententiaeque sanctorum Patrum, quas introduximus, redigentur in risum, quod absit. DISC. Succurre itaque, deque praedictis tormentorum speciebus, quas divina non mendax promittit historia, probabilem redde rationem. 29. MAG. Diversas suppliciorum formas non localiter in quadam parte, vel in toto hujus visibilis creaturae, et, ut simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
s eiꝰ solum maliciã. Et ut hoc firmius cre¬
das.⁊ cognoscas. lege magnũ dionisium
ario pagitã ĩ libro de diuinis nominibus
de eo qͥđ ĩnatura demonũ malũ ñ sit. eaq
nullomͦ corrũpi. uł minui posse disputan¬
tẽ. S neq demones ĩqͥd in natura mali. Nam¬
telligit᷑ aut defectꝰ ꝑfectionis ẽ: aut de spe¬
cie inspeciẽ transitꝰ materie. aut generaliũ
ĩ spetialia.⁊ specialiũ ĩ generalia tnͣsmuta¬
tio quȩ omĩa ñ mala. s mutabiliũ rerũ na¬
turales qͣlitates. ⁊ qntitates ĩtelliguntur. Bic

Expanded text:
sed ejus solummodo malitiam. Et ut hoc firmius et cresed ejus solummodo malitiam. Et ut hoc firmius et credas et cognoscas, lege magnum Dionysium Areopagitam in libro de divinis Nominibus de eo, quod in natura daemonum malum non sit, eamque nullo modo corrumpi vel minui posse disputantem. 28. Sed neque daemones, inquit, natura mali. Ettelligitur, aut defectus perfectionis est, aut de specie in speciem transitus materiae, aut generalium in specialia et specialium in generalia transmutatio quae omnia non mala, sed mutabilium rerum naturales qualitates et quantitates et conver
Abbreviated transcription (Latin):
ił in meliore ul indeteriore habeantus
statu. Substantialẽ uͦ int̾itũ ea quȩ ado
ad hoc facta stͣ ut essent. & ꝑmanerent.
recipere ñ possunt . Itaq qđ ambrosius ĩ
ambiguo reliquerat. origenes declarat.
Nã qđ ille ait. docemur qđ ñ semꝑ demo-¬
nia manebt. ne malicia eorũ possit esse
ꝑpetua. dubiũ ẽ qͥd uelit. utrũ substan¬
tia demonũ simul.⁊ eorũ malicia ꝑiturȩ
sint. an solũmͦ malicia qua sola demonia
uocantur: manente eoruĩ corruptibilit᷑
natura. iste uͦ indubitanter astruit qđ
in ipsis substantia adeo facta sẽꝑsit ꝑman¬
sura. malicia uͦ ꝑuersa illorũ uoluntate
reꝑta ĩ exernũ ꝑitura. Talia siquidẽ noĩa
demonũ diabolus nouissimus inimicus
⁊ mors. ñ sunt naturȩ. s prauȩ uolunta.¬
tis uocabula. dudisti gͥ sc̃m argustinũ
dicentẽ qđ ds ĩ diabolo ñ qd̃ fecit. s qđ ñ
fecit puniturus ẽ audisti origenẽ affir¬
mantẽ diaboli sub stantiã nũquã ꝑiturã

Expanded text:
vel in meliore, vel in deteriore habeantur statu; substantialem vero interitum ea, quae a Deo ad hoc facta sunt, ut essent et permanerent, recipere non possunt. Itaque, quod Ambrosius in ambiguo reliquerat, Origenes declarat. Nam quod ille ait: Docemur, quod non semper daemonia manebunt, ne malitia eorum possit esse perpetua, dubium est, quid velit, utrum substantia daemonum simul et eorum malitiae periturae sint, an solummodo malitia, qua sola daemonia vocantur, manente eorum incorruptibiliter natura. Iste vero indubitanter astruit, quod in ipsis substantia a Deo facta semper permansura, malitia vero perversa illorum voluntate reperta in aeternum peritura. Talia siquidem nomina daemonium, Diabolus, novissimus inimicus, et mors, non sunt naturae, sed pravae voluntatis vocabula. Audisti igitur sanctum Augustinum dicentem, quod Deus in diabolo non, quod fecit, sed, quod non fecit, puniturus est; audisti Origenem affirmantem, diaboli substantiam nunquam perituram,
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad illã subtilissimi. ⁊ purissimi. ac splen¬
didissimi corꝑis qͣlitatẽ posse acreatore
ꝑduci. ꝓ ut rerũ statꝰ uocauit. ⁊ meritũ
racionalis nate poposcerit. Deniq cũ ua-¬
rietate.⁊ diuersitate mundus ĩdiguit.
ꝑ diuersas rerũ facies. speciesq omĩ famu.¬
latui p̾buit se materia c̃ditori. ut pote
dno. & creatori suo. quo diuersas celesti¬
ũ. terrenoruq de simplicitate. & uni¬
tate corporũ post resurrectionẽ ex ea
duceret formas. Cũ uͦ res ad illud cepe¬
rint festinare ut sint om̃s uũ. sicut
ẽ pat cũ filio unũ. conseqnt᷑ intelligi
datur. qđ ubi om̃s unũ sunt. iã diu̾sitas¬
diabolus. qui mors appellatur. destrui
dicit᷑. ut neq ultra triste sit aliquid ubi
mors ñ ẽ. neq diuersum sit ubi non e
inimicus. Destrui sane nouissimus ini¬
micus ita in telligendus ẽ. ñ ut substan-¬
cia eius. quȩ ado facta ẽ pereat. s ut ꝓ-¬
positũ. & uoluntas iniica. qñ ado.s ab ip¬

Expanded text:
ualitatem subtilissimi et purissimi ac splendidissimi corporis posse a Creatore produci, prout rerum status vocaverit, et meritum rationabilis naturae poposcerit. Denique cum varietate et diversitate mundus indiguit, per diversas rerum facies speciesque omni famulatu praebuit se materia conditori, utpote Domino et Creatori suo, quo diversas caelestium terrenorumque de simplicitate et unitate corporum post resurrectionem  ex ea duceret formas. Cum vero res ad illud coeperint festinare, ut sint omnes unum, sicut est Pater cum Filio unum, consequenter intelligi datur, quod, ubi omnes unum sunt, jam dius, qui mors appellatur, destrui dicitur, ut neque ultra triste sit aliquid, ubi mors non est, neque adversum sit, ubi non est inimicus. Destrui sane novissimus inimicus ita intelligendus est, non ut substantia ejus quæ a Deo facta est pereat, sed ut propositum et voluntas inimica, quæ non a
Abbreviated transcription (Latin):
malo fixũ manet. Qd enĩ sẽꝑ om̃ino moue¬
tur: si qͣd̾e ad bonũ ꝓcessionẽ habuerit. ꝓpt̾
eximietatẽ rei ꝑ qͥrendȩ nũꝗͣ desinet ab ip¬
so qͥ sursũ ẽ meatu. Non enĩ inueniet t̾minũ.
fitq nichil.ñnanciscentis stabilitabit umꝗͣ
ꝑit. Cumu̾ cursũ malitiȩ̨ ꝑegerit. & ĩ subli

Expanded text:
er omnino movetur, si quidem ad bonum processionem habuerit, propter eximietatem rei perquirendae nunquam desinet ab ipso, qui sursum est, meatu. Non enim inveniet terminum quaesiti, qui nanciscentis stabilitabit unquam perit, ubi cursum malitiae peregerit, et in subli
Abbreviated transcription (Latin):
unt gͦ demones splendorẽ lucis ęt̾nȩ. et an¬
te tempus debita sibi torm̃ta formidant.
non p̾diuinantes quȩ fut᷑a sunt. s quȩ pro-¬
phetata st̃ recordantes. Dixit enĩ tachariaᷤ.
erit in illa die disꝑdet dñs nomina idoloꝵ
ẽẽ ꝑpetua. Non gͥ ilła metuentes pęnã ai¬
unt. uenisti ꝑdere nos ante tẽpus. s qͥa ad-¬
huc ẽẽ desiderant. iã ab hominibꝰ receden¬
tes. ꝓpt̾ quos pęnã sciunt sibi ẽẽ subeunda.
petunt muti in porcos. Et neforte existi¬
mes non sołu in diabolo malitiã. uerũ etiã
substantiã ẽẽ ꝑiturã. sub̾am enĩ dicitñ a
do factã nat᷑am. s omnẽ suȩ apostasiȩ c̾se.¬

Expanded text:
ant ergo daemones splendorem lucis aeternae, et anant ergo daemones splendorem lucis aeternae, et ante tempus debita sibi tormenta formident, non praedivinantes quae futura sunt, sed quae prophetata sunt recordantes; dixit enim Zacharias: Et erit in illa die, disperdet Dominus nomina idolorum esse perpetua. nunc igitur illam metuentes poenam aiunt: uenisti huc esse desiderant jam ab hominibus recedentes, propter quos poenam sciunt sibi esse subeundam petunt mitti in porcos. Et ne forte existimes, non solum in diabolo malitiam, verum etiam substantiam esse perituram--substantiam enim dicit non a Deo factam naturam, sed omnem su
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in eo ipse creauerit. certaq et eudens
dapnatio diaboli et angłoꝵ eius ex eugłio
recitat᷑ ubi se dicturũ d̃ns prenuntiauit
eis qui asinistris st̃. ite in ignẽ ȩt̾nũ qui pa-¬
ratus est diabolo et angłis eiꝰ. Nullomͦ ĩ eo
nat᷑am quã d̾s creauitꝰ. s mała ꝓpriã uo-
luntatẽ pęna ignis ȩt̾ni plectenda ẽẽ creden-¬
dum ẽ. Demonũ aut̃ malitiã non ẽe ꝑpetuã
beatꝰ ambrosiꝰ in expositione in lucã aꝑtissi-¬
me docet dicens. Coepit orare demon ut in-¬
troeundi in porcos acciꝑet facultatẽ. Et pri-¬
mũ clem̃tiã d̾ni debemus aduertere. qđ
nulłu priꝰ ipse condepnat. s unꝰ qͥsq sibi au¬
ctor ẽ pęnȩ. Non mitunt᷑ in porcos demoneᷤᷤ.
s ipsi petunt. quia cęlestis luminis clarita.¬
tẽ sustinere ñ poterant. ut qui ocłos dolent
radiũ solis ferre ñ possunt. s tenebrosa eli¬
gunt. ut splendentia derelinquant. Eugi-¬

Expanded text:
quod in eo ipse creaverit, certaque et evidens quod in eo ipse creaverit, certaque et evidens damnatio diaboli et angelorum ejus ex Evangelio recitatur, ubi se dicturum Dominus praenunciavit eis, qui a sinistris sunt: Ite in ignem aeternum, qui praeparatus est diabolo et angelis ejus, nullo modo in eo naturam, qua credendum est. Daemonum autem malitiam non esse perpetuam beatus Ambrosius in expositione in Lucam apertissime docet, dicens: Coepit orare daemon, ut introeundi in porcos acciperet facultatem. Et primum clementiam Domini debemus advertere, quod nullum prius ipse condemnat, sed unusquisque sibi auctor est poenae. Non mittuntur in porcos daemones, sed ipsi petunt; quia coelestis luminis claritatem sustinere non poterant; ut qui oculos dolent, radium solis ferre non possunt; sed tenebrosa eligunt, et splendentia derelinquunt. Fugi
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo in suas causas quȩ in suo saluatore
subsistunt reuersura est. Adhuc tam̃ de li-¬
bero securus iã de humanitate factꝰ. utrũ
uniu̾saltt᷑ in om̃i e̾at᷑a malitia abolebit᷑.an
in sola humanitate. Aestimo nãq di abolicos
animos nũꝗͣ malitia om̃ibꝰq eã ꝯseq̃ntibꝰ ca.¬
rituros. ac ꝑhoclicet in sola humanitate do¬
no diuinȩ gr̃ȩ nat᷑aliq uirtute cooꝑatce
malitia penitꝰ ab oleaturꝰ.in demonũ tam̃
natura sine fine ꝑseueraturã puto. et ĩ ipsiᷤᷤ
fecit punire nec in humana nec in demonũ
substantia. s quod non fecit in om̃ibꝰ punit.
hoc ẽ irrationales ꝑuersȩ uoluntatis moty.
Ac ne de hoc diutiꝰ hesites. audi beatũ augꝰ¬
tinũ.in .xi. libro exameri sui de nat᷑a demo-¬
quit occurrit et uerũ ẽ. atq manifestũ
iusticiȩ ipsi ẽẽ contrariũ. ut nullo p̾ceden¬
te merito hoc ipsũ in quoquã d̾s dapnet

Expanded text:
quando in suas causas, quae in suo Salvatore quando in suas causas, quae in suo Salvatore subsistunt, reversura est. Adhuc tamen delibero, securus jam de humanitate factus, utrum universaliter in omni creatura malitia abolebitur, an in sola humanitate. Aestimo namque, diabolicos animos nunquam malitia omnibusque eam consequentibus carituros. Ac per hoc, licet in sola humanitate dono divinae gratiae naturalique virtute cooperatrice malitia penitus aboleatur, in daemonum tamen natura sine fine perseveraturam puto, et in ipsis fecit, punire, nec in humana, nec in daemonum substantia; sed quod non fecit, in omnibus punit, hoc est irrationabiles perversae voluntatis motus. Ac ne de hoc diutius haesites, audi beatum Augustinum in undecimo libro Exemeri sui dicentemt occurrit, et verum est atque manifestum, justitiae ipsius esse contrarium, ut nullo praecedente merito hoc ipsum in quoquam Deus damnet,
Abbreviated transcription (Latin):
bonitati uitȩq ac beatitudini posse ẽẽ coe¬
ternũ. Diuina siqͥđe bonitas consumet
malitiã. ȩt̾na uita absorbebit mortẽ. be¬
atitudo miseriã. Scͥptũ ẽ enĩ. Ero mors
tua omors. et morsus tuus õ inferne.nisi
forte adhuc ambigis dnm iħm humanȩ
naturȩ acceptorẽ et saluatorẽ. ñ totã ipsã
s quantuła cũq partẽ eiꝰ et accepisse et sal¬
uasse qͦd credere suꝑiores rationes refu¬
tant .D. Iã uid̃o undiq captũ. nulłãq ra-¬
tionẽ reꝑire qua possim astruere mali-¬
tiam morte̾q ac miseriã in hum anitate
aut in tota aut in aliqua parte eiꝰ d̃natu-¬
qđ eam totã in unitate suȩ substantiȩ.
suscepit uni̾salit̾ et redẽpta et liberata est.
ac ꝑ hoc rectȩ ratiocinationis uͥtute suꝑatꝰ
cogor fateri totã humanitatẽ in om̃ibꝰ eam
participantibꝰ liberanda om̃ibꝰq maluiȩ
uinculis mortisq atq miseriȩ absoluenda.

Expanded text:
bonitati vitaeque ac beatitudini posse esse coaebonitati vitaeque ac beatitudini posse esse coaeternum. Divina siquidem bonitas consumet malitiam, aeterna vita absorbebit mortem, beatitudo miseriam. Scriptum est enim: Ero mors tua, o mors, et morsus tuus, o inferne. Nisi forte adhuc ambigis, Dominum Jesum humanae naturae acceptorem et salvatorem non totam ipsam, sed quantulamcunque partem ejus et accepisse et salvasse; quod credere superiores rationes refutant. DISC. Jam video undique me captum, nullamque rationem reperire, qua possim astruere, malitiam, mortemque, ac miseriam in humanitate, aut in tota, aut in aliqua parte ejus, dominatuquod eam totam in unitatem suae substansuscepit, universaliter et redempta et liberata est; ac per hoc rectae ratiocinationis virtute superatus cogor fateri, totam humanitatem in omnibus eam participantibus liberandam, omnibusque malitiae vinculis mortisque atque miseriae absolvendam,
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc est mors qua religiose uiuenes piȩ cas-¬
teq d̾m suũ querentes adhuc in hae mor¬
tali uita ꝯstituti moriunt᷑ in speculo et enig¬¬
mate. qđ quer̾t uidentes. infuturo uero
in pͥstinã diuinȩ imaginis dignitatẽ. ad
quã facti st᷑ reu̾suri ipsũ đm faciead faciẽ
quantũ creaturȩ cõp̾rehensibili et intelli¬
gibili incõphensibiłe et itelligibiłe uniũ.¬
salitatis causã suꝑ omĩa exaltati facie ad fa¬
ciẽ. hoc ẽ ꝓrima illi theophania uisuri st᷑.
prehensibiłe quanda humano itellectu
diuinȩ uirtutis. quȩ anulla c̾atura ꝑseip¬
sam ꝑspicit᷑ apparitonẽ. Porro si malitia
et mors et miseria nat᷑ȩ ado ꝯditȩ repug.¬
nans. neq in causa omniũ facta. neq eius
particeps ẽ. miror qua ratione deliberas
et hesitas malitiã mortẽq et̾noꝵ torm̃toꝵ
in humanitate. quã totã di ubũ in seipso
assũptã liberauit ȩt̾nalit ꝑmansurã. cũ
uera ratio doceat nullũ contrariũ diuinȩ

Expanded text:
haec est mors, qua religiose viventes, pie casteque Deum suum quaerentes, adhuc in hac mortali vita constituti moriuntur, in speculo et aenigmate, quod quaerunt, videntes, in futuro vero in pristinam divinae imaginis dignitatem, ad quam facti sunt, reversuri, ipsum Deum facie ad faciem, quantum creaturae comprehensibili et intelligibili fas, incomprehensibilem et intelligibilem universalitatis causam, super omnia exaltati, facie ad faciem, hoc est, proxima illi theophania visuri sunt, ibilem quandam humano intellectui divinae virtutis, quae a nulla creatura per seipsam perspicitur, apparitionem. Porro si malitia et mors et miseria naturae adeo conditae repugnans, neque in causa omnium facta, neque ejus particeps est, miror, qua ratione deliberas, et haesitas, malitiam mortemque aeternorum tormentorum in humanitate, quam totam Dei Verbum in seipso assumptam liberavit, aeternaliter permansuram, cum vera ratio doceat, nullum contrarium divinae
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑ a seruitute corruptionis. De quo corpo¬
re.etiã illud apłs dixit. domũ habemꝰ non
manu factã et̾nã in celis. idẽ mansionibus
beatorũ. Ex hoc gͦ coniecturã capere pos¬
sumus quantȩ p̾uritatis. quantȩ subtili¬
si comꝑationẽ faciamꝰ eius. ad eaquȩ ncͣ
licet cęlestia sint. ⁊ splendidissima corꝑa
manufacta tam̃ sunt.⁊ uisibilia. de illo
aute̾ dr̃ domus eẽ non manufacta. s otͣ¬
nainçelis. Quia gͦ quȩ uidentur temꝑa.¬
lia sunt. quȩ autẽ ñ uidentur. etͣna sunt.

Expanded text:
bitur a servitute corruptionis. De quo corpobitur a servitute corruptionis. De quo corpore etiam illud Apostolus dixit: Domum habemus, non manufactam, aeternam in caelis, id est mansionibus beatorum. Ex hoc ergo conjecturam capere possumus, quantae puritatis, quantae subtilisi comparationem faciamus ejus ad ea quæ nunc, licet cœlestia sint et splendidissima corpora, manu facta tamen sunt et visibilia. De illo autem dicitur domus esse non manu facta, sed æterna in cœlís. Quia ergo «quæ videntur temporalia» sunt, quæ a
Abbreviated transcription (Latin):
pluribꝰ. s ut in onũbꝰ ipse sit omĩa. Cũ nusqͣm
mors. nusqm aculeus mortis. nusqmͣ omĩno
malũ : tc̃ uere d̾s omia ĩ omĩbꝰ erit. Uerũ istã
ꝑfectionẽ. ac beatitudinẽ racionaliũ na.¬
turarũ ita demũ qͥdã ꝑmanere in eo statu
quo supra diximus. putãt. idẽ ut dm̃ oĩ.
habeant. & ds̃ eis sit omĩa sinullatenus eis
societas naturȩ corꝑalis ad moueatur. alio.¬
qͥnestimãt głam sũmȩ beatitudinis ĩpedi¬
ri. si materialis substantiȩ in t̾seratur ad mix¬
tio. De quare pleniꝰ a nobis quȩ ĩsuꝑioribꝰ
oceurrere potuerunt. ꝑtractata atq di
etiam inde sentire debeat de hoc tantũmͦ
pro ut possumꝰ requiramꝰ. Quantũ gͦ sensus
nr̃ capere potest. qualitatẽ spualis corꝑis
talẽ quandã esse sentimus. in quo in habita.¬
re deceat ñ solũ scãs quasq ꝑfectas animas
uerum etiã omẽm illã creaturã quȩ libera¬

Expanded text:
pluribus, sed ut in omnibus ipse sit omnia, cum nusquam pluribus, sed ut in omnibus ipse sit omnia, cum nusquam mors, nusquam aculeus mortis, nusquam omnino malum: tunc vere Deus omnia in omnibus erit. Verum istam perfectionem ac beatitudinem rationabilium naturarum ita demum quidam permanere in eo statu, quo supra diximus, putant, id est, ut Deum omnia habeant, et Deus eis sit omnia, si nullatenus eas societas naturae corporalis amoveat. Alioquin aestimant, gloriam summae beatitudinis impediri, si materialis substantiae interseratur admixtio. De qua re plenius a nobis, quae in superioribus occurrere potuerunt, pertractata atque dietiam inde sentiri debeat de hoc, tantummodo prout possumus requiramus. Quantum ergo sensus noster capere potest, qualitatem spiritualis corporis talem quamdam esse sentimus, in quo inhabitare deceat non solum sanctas quasque perfectasque animas, verum etiam omnem illam creaturam, quae libera
Abbreviated transcription (Latin):
singulis eũ omĩa eẽ. Per singulos autẽ omĩa
erit. hocmͦ ut qͥcquid rationalismens ex¬
purgata omĩ uitiorũ fece. atq omĩ penitꝰ
abstersanube maliciȩ. uł sentire. uł in¬
telligere: ut cogitarẽ. potest. omiã ds sit.
nec ultra iã aliquid aluid nͥ dm uideat.
đm teneat. omĩs motus sui ds modus et
m̃sura sit. & ita erit omĩa ds. Non enĩ iã
ultͣ maliboniq discretio. qͥanusqu̾a ma.¬
lũ.Omĩa enĩ eid̾s ẽ. ciuiiam ñ adiacet ma-¬
lũ. Nec ultra ex arbore sciendi bonũ & ma-¬
lum edere concupiscet. qͥ semꝑ in bono ẽ.
& cui omĩa ds ẽ. Sic gͦ finis ad pͥncipiũ re-¬
paratus. & rerũ exitus collatꝰ iniciis. resti¬
tuet illũ statũ quẽ tẽ habuit nat᷑a ro̾nalis.
cũ de ligno sciendibonũ.⁊ malũ edere ñ
egebat: ut amoto omĩ maliciȩ sensu. &
ad sincerũ purũq det̾so. solus qͥ ẽ unꝰ ds̃
bonꝰ hic ei fiat omĩa.⁊ ñ in paucis aliqͥbꝰ. ut

Expanded text:
singulis eum omnia esse. Per singulos autem omnia erit hoc modo, ut, quicquid rationabilis mens, expurgata omni vitiorum faece, atque omni penitus abstersa nube malitiae, vel sentire vel intelligere vel cogitare potest, omnia Deus sit, nec ultra jam aliquid aliud nisi Deum videat, Deum teneat, omnis motus sui Deus modus et mensura sit; et ita erit omnia Deus. Non enim jam ultra mali bonique discretio, quia nusquam malum. Omnia enim ei Deus est, cui jam non adjacet malum; nec ultra ex arbore sciendi bonum et malum edere concupiscet, qui semper in bono est, et cui omnia Deus est. Si ergo finis ad principium reparatus, et rerum exitus collatus initiis, restituet illum statum, quem tunc habuit natura rationabilis, cum de ligno sciendi bonum et malum edere non egebat, ut amoto omni malitiae sensu, et ad sincerum purumque deterso, solus, qui est unus, Deus bonus hic ei fiat omnia, et non in paucis aliquibus vel
Abbreviated transcription (Latin):
qđ diabolꝰ dr̃. ꝑ otest etiã ĩtelligi de aerio
corꝑe qđ ei ẽ suꝑ additũ. Et qđ in om̃i ratio¬
nali c̾atura mors aculeusq eiꝰ peccatũ dico
om̃isq malitia int᷑itura sit᷑. ñ in parte crea.¬
turȩ int̾untur in parte ꝑmanebunt: au¬
dimagnũ origenẽ diligentissimũ rerũĩ¬
qͥsitorẽ. ĩ tͣcio libro piarchos. de cͣsũmatione
mundi. hoc eͣde sũmo bono adqđ uniu̾sa
racionalis nat᷑a festinat ut ds omĩa ĩ omĩbꝰ
sit. ñ enĩ alia c̃sũmatio mundiẽ p̃tͣ dm̃ om

Expanded text:
iabolus dicitur: potest etiam intelligi de aëreo corpore, quod ei est superadditum--et quod non in omni rationali creatura mors aculeusque ejus, peccatum dico, omnisque malitia interitura sit, sed in parte creaturae interimentur, in parte permanebunt, audi magnum Origenem, diligentissimum rerum inquisitorem, in tertio libro περὶ Ἀρχῶν de consummatione mundi, hoc est de summo bono, ad quod universa rationabilis natura festinat, ut Deus omnia in omnibus sit; non enim alia c
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾na ñst̃. multa longe p̾latione p̃cellit illud
qđ & iusibile ñ ẽ. nec manu factũ ei s et̾nũ
eͣ. Ex qua cõꝑatione conici potest. quantꝰ
decor: quantꝰ splendor: quantꝰq fulgor
sit. corꝑis spũalis. ⁊ uerũ esse illud qđ dic̃¬
tũ eͣ quia oculꝰ ñ uidit. nec auris audiuit.
nec ĩ cor hoĩs ascendit. quȩ p̃ꝑauit ds his

Expanded text:
n sunt, multa longe praelatione praecellit illud, quod et visibile non est, nec manufactum est, sed aeternum est. Ex qua comparatione conjici potest, quantus decor, quantus splendor, quantusque fulgor sit corporis spiritualis; et verum esse illud quod dictum est: Quia oculus non vidit, nec auris audivit, nec in co
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ dico et miseriã diu̾soxq delictorũ
pęnas arbitrarisne a do factas. aut diuinȩ
uirtutis participes ẽẽ: Nã qđ scͥptũ ẽ mors
et uita adno do ẽ. non de illa morte qua
morit᷑ humanitas peccando pęnaq pec-¬
cati subsequente. qua ꝑcorruptionẽ solui-¬
tur arbitror ẽẽ dictũ. s de illa de qua per¬
psalmista dic̃. p̾ciosa ĩ ꝯspectu d̾ni mors sc̃oꝵ
eius. hoc ẽ pretiosus purgatissimax animaꝵ

Expanded text:
mortem dico et miseriam, diversorumque delictorum mortem dico et miseriam, diversorumque delictorum poenas arbitrarisne a Deo factas, aut divinae virtutis participes esse? Nam quod scriptum est: Mors et vita a Domino Deo est, non de illa morte, qua moritur humanitas peccando, poenaque peccati subsequente per corruptionem solvitur, arbitror esse dictum, sed de illa, de qua Psalmista dicit: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus, hoc est, pretiosus purgatissimarum ani
Abbreviated transcription (Latin):
niri possibile ẽ. Ds̃ itaq impios nescit. &
angłos et homines. om̃sq diuinȩ legis p̃uari¬
catores .s. Illox substantias om̃eq qđ in eisfe¬
cit et ĩ ipso subsistit nouit. qͦd aut̃ illoꝵ ꝓuer-¬
sis motibꝰ nat᷑ȩ ab ipso substitutȩ accidit õi-¬
no ignorat. Nã qͥcqͥd non fecit. sua scientia
penitꝰ alienũ ẽ.m. De diuinȩ nat᷑ȩ omniũq
quȩ ĩ ipsa & ꝑ ipsam et ad ipsã et ex ipsa fac¬
ta st̃ ęt̾nitate. et qđ ipsa sola uere ac singła-¬
riter ȩt̾na sit. et qđ om̃e ȩt̾nũ participatio¬
ne ȩt̾nitatis eius sit ęt̾nũ non dubitas credo.
s.Quomͦ dubitarẽ du talia et ratio et diuina
auctoritas apꝓbat Si enĩ unꝰ d̾s ẽ causaom¬
niũ et finis. sequit᷑ qđ solꝰ singłarit᷑ et̾nꝰ sit.
et om̃e qđ eũ participat sołumodo ȩt̾nũ ẽe.
Qͥd enĩ ȩt̾nũ ẽẽ potest p̃t̾ ipsũ. et qđ in ipso
et ab ipso factũ ẽ : m. M alitiã pedisseqͣsq eiꝰ

Expanded text:
s nescit et angelos et homines, omnesque divinae legis praevaricatores. DISC. Illorum substantias omneque, quod in eis fecit, et in ipso subsistit, novit: quod autem illorum perversis motibus naturae ab ipso substitutae accidit, omnino ignorat. Nam quicquid non fecit, sua scientia penitus alienum est. MAG. De divinae naturae, omniumque, quae in ipsa et per ipsam et ad ipsam et ex ipsa facta sunt, aeternitate, et quod ipsa sola vere ac singulariter aeterna sit, et quod omne aeternum participatione aeternitatis sit aeternum, non dubitas, credo. DISC. Quomodo dubitarim, dum talia et ratio et divina auctoritas approbat? Si enim unus Deus est causa omnium ac finis, sequitur, quod solus singulariter aeternus sit, et omne, quod eum participat, solummodo aeternum esse. Quid enim aeternum esse potest praeter ipsum, et quod in ipso et ab ipso factum est? MAG. Malitiam pedissequasque ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd pure liqͥdeq ꝑspicis. et de qͥbꝰ adhuc aut
penitꝰ titubas. aut partĩ ĩtellig̾e ĩcipis. partĩ
obscuritas atq subtilitas aciẽ tuȩ m̃tis effugit
d.De causis et̾nalit̾ factis sẽꝑq manẽtibꝰ in ĩfini¬
tũ ꝑmansuris. neqͣꝗͣ m̃tis meȩ ꝯtuitꝰ caliginẽ
patit᷑. Elare siqͥđe ac sine ulla nebula illud
intueor. ea maxime rõe ductꝰ. qͣ ĩsapientia d̾i
creatas ẽẽ. ñ sołu credo uerũ etiã ĩtelligo ĩcun-¬
ctant᷑. Nã oͦm̃e qͥd̃ ĩ sapientia di creatũ sub
sistit. nullꝰ nͥ ĩpiꝰ. ł ĩsipiens sẽꝑ ꝑmansurũ du¬
bitaret. De effectibꝰ uͦ qͦs ꝓcessiones causaꝵ
sapientes seq̃ns uocasti. iã duđu delibero.
utrũ sic̃ suȩ causȩ ꝑmansuri. ancũ mundo
sit ꝑituri. ita ut ñ ĩ causas suas redeãt & ĩeis
saluent᷑. s ĩ nichiłu de qͦ factist̾ redigant᷑. ut

Expanded text:
d pure liquideque perspicis, et de quibus adhuc aut d pure liquideque perspicis, et de quibus adhuc aut penitus titubas, aut partim intelligere incipis, partim obscuritas atque subtilitas aciem tuae mentis effugit. DISC. De causis aeternaliter factis, semperque manentibus, et in infinitum permansuris, nequaquam mentis meae contuitus caliginem patitur: clare siquidem ac sine ulla nebula illud intueor, ea maxime ratione ductus, qua in sapientia Dei creatas esse non solum credo, verum etiam intelligo incunctanter. Ntit, nullus nisi impius vel insipiens semper permansurum dubitarit. De effectibus vero, quos processiones causarum sapientes sequens vocasti, jamdudum delibero, utrum, sicut suae causae, permansuri, an cum mundo perituri, ita ut non in causas suas redeant et in eis salventur, sed in nihilum, de quo facti sunt, redigantur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
positũ ñ ĩꝯgrue credimꝰ. arbitraris ut
opinor.d. Non alit̃ arbit᷑r. Causas etenĩ
rerũ sẽꝑ creatas fuisse. eaꝵ uͦ effectꝰ diffi-¬
nitis locoꝵ ac tp̾rm int᷑stitiis in he mun¬
đu ꝓcessisse et ad huc ꝓcedere et ꝓcessuros
ẽẽ opinoi .m. Hȩc opinio neq a fide catho¬
lica neq auera ĩtelligen¬
tia ꝓceðe
putasne
causas sołum rerũ ȩt̃nas
fuisse. ef¬
fectꝰ uͦ eaꝵ tp̾rales. ac ꝑ hoc
solas cau¬
sas sẽꝑ mansuras. effectꝰ uͦ ꝑituros: s. Ita sẽꝑ
men. ac ueluti ĩ euitabiliᷤᷤ rerũ ꝯseqͣntia cępit
me attrahere. ut ñsołu causas. uerũ etiã eaꝵ
ꝓcessiones qͣs sapiẽtes effectꝰ uocãt ꝑpetualit᷑
ꝑmansuras ꝯcesseriꝰ. eo tñ tenore. ut ñ ipsȩ ꝓce ᷤᷤ¬
sioes ĩ semetipsis. s ĩsuas causas reu̾surȩ ꝑma¬
neant.m. De hoc adhuc hesitare te uiđo.u.
Negare ñ possũ. Nã qͣ ꝑ me de his cogitabã ue-
ra ro nutare cogit. in cognita uͦ quȩ intͦdu-¬

Expanded text:
positum non incongrue credimus, arbitraris, ut opinor. DISC. Non aliter arbitror. Causas etenim rerum semper creatas fuisse, earum vero effectus definitis locorum ac temporum interstitiis in hunc mundum processisse, et adhuc procedere, et processuros esse, opinor. MAG. Haec opinio neque a fide catholica, neque vera intelligentia recedere Putasne, causas solummodo rerum aeternas fuisse, effectus vero earum temporales, ac per hoc solas causas semper mansuras, effectus vero perituros? DISC. Ita semper men ac veluti inevitabilis rerum consequentia coepit me attrahere, ut non solum causas, verum etiam earum processiones, quas sapientes effectus vocant, perpetualiter permansuras concesserim, eo tamen tenore, ut non ipsae processiones in semetipsis, sed in suas causas reversurae permaneant. MAG. De hoc adhuc haesitare te video? DISC. Negare non possum. Nam quae per me de his cogitabam, vera ratio nutare cogit: incognita vero, quae introdu
Abbreviated transcription (Latin):
ti ĩ ambiguo posita ut tu ipse fateris tͥ uiden¬
turꝰ. necessariũ arbit᷑r ea repetere. ĩ qͥbꝰ titu-¬
bare uideris. ut sedatis animoꝵ fluctibꝰ fir.¬
mã de hisquȩ int̾ nos qͣrimꝰ ꝓferamꝰ senten¬
tiã. neduitiꝰ amphiboli uideam nil ad pu-
rũ discutientes.s. Ita fiat .m. Puuno animo
omĩa ꝯtineri nullꝰ recte nat᷑as rerũ ĩtellige̾s
dubitat.s. Hinc dubitare ridicułu. đu om̃s
sapientes nullomͦ in hoc dissentiant. audi.¬
entes apłm dicentẽ. ex ipso et ꝑ ipsũ et ĩ ipso
et ad ipsũ st̃ oĩa. Dionisiꝰ ariopagita capͣt u̾ii.¬

Expanded text:
ti in ambiguo posita, ut tu ipse fateris, tibi videnti in ambiguo posita, ut tu ipse fateris, tibi videntur, necessarium arbitror, ea repetere, in quibus titubare videris, ut sedatis animorum fluctibus firmam de his, quae inter nos quaerimus, proferam sententiam, ne diutius amphiboli videamur, nil aientes. DISC. Ita fiat. MAG. Divino animo omnia contineri nullus recte naturas rerum intelligens dubitat. DISC. Hinc dubitare ridiculum, dum omnes sapientes nullo modo in hoc dissentiunt, audientes Apostolum dicentem: Ex ipso et per ipsum et in ipso et ad ipsum sunt omnia. Dionysius Ar
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc tela. ueluti exutͦq lat̾e ꝯfixus. ignorans
qͦtenda. et qͥd potiꝰ seqͣr anxiꝰ consisto. Non .i.
leuis ꝯsideratio ẽ. unũ eduobꝰ eligere. aut ȩt᷑¬
nas poenas impioꝵ. angłoꝵ. et hominũ destru-¬
ere. aut diuinã bonitatẽ et beatitudinẽ
absorpta om̃i malitia miseriaq ñ ubiq
in om̃i creat᷑a regnaturã.m. Patiens esto
aderit luxm̃tiũ: quȩ illuminat abscondi-¬
ta tenebrax. aꝑit obstrusa. ĩ cognita re.¬
uelat. fugitiua reuoeat ĩcircũscͥpta cir¬
cũ scͥbit. indiffinita diffinit. ambigua ad
certã qͦdamͦ sententiã adducit. Ac pͥmũ
qͥde contẽplari oportet. qͥd int̾ nos confectũ
inq ĩ concussã diffinitionẽ ꝑuenit. qͥd adhuc¬
influctuanti deliberatione
estuat. qͥd
de cȩt̾o qͤrendu sit .d. Non
aliã na¬
turarũ inqͥsitionẽ ratio exigit.
m. Mul-¬
ta diffinita rationabilit̾q reꝑta. ĩ tua deli-¬
beratiua theoria ꝑspitio. S qͣm adhuc uelu-¬

Expanded text:
haec tela veluti ex utroque latere confixus, ignorans, quo tendam, et quid potius sequar, anxius consisto. Non enim levis consideratio est, unum e duobus eligere: aut aeternas poenas impiorum angelorum et hominum destruere, aut divinam bonitatem et beatitudinem, absorpta omni malitia miseriaque, non ubique in omni creatura regnaturam. MAG. Patiens esto; aderit lux mentium, quae illuminat abscondita tenebrarum, obstrusa aperit, incognita revelat, fugitiva revocat, incircumscripta circumscribit, indefinita definit, ambigua ad certam quodammodo sententiam adducit. Ac primum quidem contemplari oportet, quid inter nos confectum, inque inconcussam definitionem pervenit, qfluctuanti deliberatione aestuat, quid de cetero quaerendum sit. DISC. Non aliam naturarum inquisitionem ratio exigit. MAG. Multa definita rationabiliterque reperta in tua deliberativa theoria perspicio. Sed quoniam adhuc velu