comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sa nature ꝯmoda retinet ⁊ ãplificat
rõnc doctrine. Qua ꝑpt̾ ⁊ naturalis
memoria p̃cepcione ꝯfirmanda est.
ut sit egregia. ⁊ hec que doct̾na dat᷑
indiget ingenii. nec hoc mag̃ aut
minus in hac ic ꝙͣ incetis artib
fit. ut ingenio doctͥna p̃cepcione
natura intescat. Qrͣ ⁊ ilr qui natũ. ĩ¬
meniores sunt. ntił ħ erit institu¬
cio. ꝙ tute paulo pꝰ poti̾s intelligẽ
⁊ si illi freti ingenio nr̃a p̃ceptione
nõ mdige̾nt. t̾n iusta causa daretur.
arͣ hiis qui minꝰ ingenii ħ̃nt adiu¬
mento nelimiꝰ eẽ. Nunc deartificio¬
sa meniqriã loquem᷑. ¶ Costat igit᷑
artificiosa memoria ex locis ⁊ yma¬
gunb. locos appellamꝰ eos qui brc¬
uit̾ ꝑfecte insignite. aut natͣaͣ. aut
manu sũt ab soluti. ut eos facile nã¬
li memoria ꝯp̃hendere. ⁊ amplecti.
queamꝰ. ut edes. int̾ colũpinũ. angr¬
lũ. fornicẽ. ⁊ alia que hiis similia sc̃¬
Imagines sũt quedam torme. ⁊ note

Expanded text:
sa naturae commoda retineat et amplificet ratione doctrinae; quapropter ‹et› naturalis memoria praeceptione confirmanda est, ut sit egregia, et haec, quae doctrina datur, indiget ingenii. Nec hoc magis aut minus in hac re, quam in ceteris artibus fit, ut ingenio doctrina, praeceptione natura nitescat. Quare et illis, qui natura memores sunt, utilis haec erit institutio, quod tute paulo post poteris intellegere: et si illei, freti ingenio, nostri non indigerent, tamen iusta causa daretur, quare iis, qui minus ingenii habent, adiumento velimus esse. Nunc de artificiosa memoria loquemur. Constat igitur artificiosa memoria locis et imaginibus. Locos appellamus eos, qui breviter, perfecte, insignite aut natura aut manu sunt absoluti, ut eos facile naturali memoria conprehendere et amplecti queamus: ‹ut› aedes, intercolumnium, angulum, fornicem Ymagines sunt quedam forme et note
Abbreviated transcription (Latin):
putabit ip̃e sibi ꝯstituat qmͣ uoli
multos licebit. Cogitatio eñ qm̃¬
uis regionẽ pot̾ amplecti.⁊ mea
sitũ loci cuiꝰdam ad suũ ꝯmodum
arbitrul fabricari. ⁊ architectan.q
licebit si hac ꝓmpta copia ꝯtenti
nõ crimꝰ nosmet ipõs nobis co¬
gitacione nr̃a regionẽ ꝯstitucre
⁊ i doncoꝵ locoꝵ ꝯmodissimã dis¬
tĩctionẽ ꝯpare. De locis sasis dam
est. Nunc ad imaginũ rõnem tͣnse¬

Expanded text:
putabit, ipse sibi constituat quam volet putabit, ipse sibi constituat quam volet multos licebit. Cogitatio enim quamvis regionem potest amplecti et in ea situm loci cuiusdam ad suum arbitrium fabricari et architectari. Quare licebit, si hac prompta copia contenti non erimus, nosmet ipsos nobis cogitatione nostra regionem constituere et idoneorum locorum commodissimam distinctionem conparare. De locis satis dictum est; nunc ad imaginum rationem transe
Abbreviated transcription (Latin):
facile erit similes notas. uͦ q̃ loco
collocare. Itẽ ꝯmodiꝰ ẽ in derelicta
qmͣ in celebri regione locos ꝯpare.
ginũ notas. Solitudo cõẜ uat inte¬
gras simulatroꝵ figuras. ꝓpterea
dissimili forma atq nat᷑a loci ꝯꝑan¬
di sũt. ut distincte int̾ luce̾ possĩt.
nã si qui multa int̾ colũpina sup̃¬
ẜit ꝯturbabitur similitudine locoꝵ¬
⁊ ignorabit quid in quoqͦ loco collo
carit. ⁊ magnitudine modica ⁊ me¬
diocres locos hrẽ oportet. nam ⁊
p̾t̾ medũ ampliuagas imagmes
reddunt.⁊ nimis angusti sepe nõ
uident᷑ posse cape imiaginũ colleca¬
cionan. Tunc nec nmis illustres
nec uehement᷑ obscuros locos hrĩ
oportet. ne aut obcetent᷑ tenebris
ymagines aut splendore p̃fulgeat.
fere paulo plus licet pedũ t̾cenum
nam ut aspectus ita cogitatio minꝰ
ualet. siue minus ꝓcul remoueris
siue uehement̾ ꝓpe admoui̾s idqd̾
qui paulo plura nouit ꝙͣuis mui¬
tos ⁊ idoneos locos ꝯpare. tũ siqe

Expanded text:
ceps similis notas quinto quoquo loco conlocare. Item commodius est in derelicta, quam in celebri regione locos conparaginum notas, solitudo conservat integras simulacrorum figuras. Praeterea dissimilis forma atque natura loci conparandi sunt, ut distincti interlucere possint: nam si qui multa intercolumnia sumpserit, conturbabitur similitudine, ut ignorcauit. Sexto, magnitudine modica et mediocri locos habere oportebit. Nam et preter modum ampli uagas ymagines reddunt, et nimis angusti sepe non uidentur posse capere ymaginum collocationem. Septimo, nec nimis illustres nec uehementer obscuros locos habere oportet, ne aut obsecentur tenebris ymagines aut splendore prefulgeant. fere paulo plus aut minus pedum trinum. Nam ut aspectus, ita cogitatio minus ualet, si aut nimis procul remoueris aut uehementer prope admoueris id quod qui paulo plura noverit, quamvis multos et idoneos locos conparare, tamen si
Abbreviated transcription (Latin):
timare ntilitate cognita. ¶phurib
u̾bis adeam te hortari nõ est siña.
ne aut tuo scudio diffisi. aut minus
ꝙͣ res postulat dixisse uideam᷑. Re
u. parte rethorice deinceps dicemus
tu p̾mas quasq ꝑtes maiõ frequ¬
ta ⁊ qd maxime nece est excrtitacio¬

Expanded text:
timare utilitate cognita. Pluribus timare utilitate cognita. Pluribus verbis ad eam te hortari non est sententia, ne aut tuo studio diffisi aut minus, quam res postulat, dixisse videamur. De quinta parte rhetoricae deinceps dicemus: tu primas quasque partes in animo frequenta et, quod maxime necesse est, exercitatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯscribimꝰ. Itẽ arbitͣmur de miagib
ficri ꝯuenire / Nunc ne forte u̾boru
memoriã aut nimis difficilẽ aut pa¬
ria ꝯtentus sit qd̾ ⁊ utiliores sint.
⁊ plus heant facuitatis admonen¬
dus. quare ubor memoriaz nõ uui¬
ꝓbem. Nã putamꝰ oporte̾ eos quine¬
unt res faciliores sine labore ⁊ mo¬
ticilionb eẽ añ excitatos. Nec nos
hanc uͥboꝵ menioriã inducimus
ut u̾sus meminisse possimꝰ. s ũ hac
ex̾citatione illa reꝵ memoria que
ꝑtinet adutilitatẽ ꝯfirmet᷑. ut ab
rac difficili ꝯsuctudine sine labe
studio. labore. diligencia cũ ꝓbetur
ad p̃cepta accõmodatos curare de
tens studiis ab ducim᷑ nõ nũꝙͣ octu¬
pacione. ita ab hac re nos pot̾ causa
deducẽ aliqͣ. Nũ ꝙͣ ẽ cnĩ qn aliquid
memorie tratere uelimꝰ. ⁊ cũ mars
cũ aliquo maiore negocio decinem᷑.
arͣ cum sit utile facile mermisse.
no te fallit ꝙ tanto ope utile sit ꝙͣ co¬
labore sit appetendum qd poti̾s exis¬

Expanded text:
scribimus, item arbitramur› de imaginibus fieri convenire. Nunc, ne forte verborum memoriam aut nimis difficilem aut paria contentus sis, quod et utilior sit et plus habeat facultatis, admonendus es, quare verborum memoriam ‹non› inprobemus. Nam putamus oportere eos, qui velint res faciliores sine labore et moficilioribus esse ante exercitatos. Nec nos hanc verborum memoriam inducimus, ‹ut versus meminisse possimus,› sed ut hac exercitatione illa rerum memoria, quae pertinet ad utilitatem, confirmetur, ut ab hac difficili consuetudine sine laborstudio labore, diligentia conprobatur. ad praecepta adcommodatos curare potceteris studiis abducimur nonnumquam occupatione, item ab hac re nos potest causa deducere aliqua. Numquam est enim, quin aliquid memoriae tradere velimus et tum maxime, cum aliquo maiore negotio detinemur. Quare, cum sit utile facile meminisse, non te fallit, quod tantopere utile sit, quanlabore sit adpetendum: ‹quod› poteris exis
Abbreviated transcription (Latin):
fictas ⁊ diligent̾ notatas meĩnisse
nõ difficile est. S illud face̾ oporteb̾
ut idẽtidẽ p̾mos quosq locos mia¬
ginũ renonandaꝵ causa celerit aĩo
edisce̾ uellent ꝑatas hrẽnt. neqd
inquirendo oꝑe ꝯsument qͦꝵ rõem¬

Expanded text:
fictas et diligenter notatas meminisse fictas et diligenter notatas meminisse non difficile est. Sed illud facere oportebit, ut identidem primos quosque locos imaginum renovandarum causa celeriter aniediscere vellent, paratas haberent, ne quid in quaerendo consume
Abbreviated transcription (Latin):
lia de causa pot̾ accidere. nisi ꝙ nsi
tate res facile memoria elabuntur
unt. at eclipses solis mirant᷑. quia
sunt. Docet gͦ se nat᷑a uulgari ⁊ usi¬
tata re nõ exsuscitari nouitate et
insigni quod̾a negotio ꝯmomi. iu¬
tetur ig̾ ars natur᷑a ⁊ que ea deside¬
rat in ueniat. qui ostendit seq̃tur.
nich̾ enĩ est ꝙ aut natua extremũ
ĩuenerit. aut doctͥna p̾mũ. qr reru
pot̾ id accidet siꝙ̃ maxime notatas
similicudines ꝯstituemꝰ. si nõ mul¬
tas. nec uagas. s aliquid agentes
imagines poneniꝰ. si egregiã pulc¬
tudinẽ. aut unicã turpitudinẽ eis
ad tribuemꝰ. si aliqm̃ rẽ exornabiniꝰ
ut si coromis ⁊ ueste purpurea quo
mabmiꝰ turpẽ. ut si cruentã. a ceno
oblitam. aut rubrica delibutã indu¬
camꝰ quo mag̃ in signita sit forma.
aut si ridiculas res alqͣs imaginib
att̾bucmꝰ. nã eas res ꝙͣꝙͣ faciet. ut
faciliꝰ menunisse possimꝰ. Nam q̃s
res ueras facile meminimꝰ casdem

Expanded text:
lia de causa potest accidere, nisi quod tae res facile e memoria elabuntur,unt; at eclipsis solis mirantur, quia sunt. Docet ergo se natura vulgari et usitata re non exsuscitari, novitate et insigni quodam negotio commoveri. Imitetur ars igitur naturam et, quod ea desiderat, id inveniat, quod ostendit, sequatur. Nihil est enim, quod aut natura extremum invenerit aut doctrina primum; sed rerum potest haerere. Id accidet, si quam maxime notatas similitudines constituemus; si non multas nec vagas, sed aliquid agentes imagines ponemus; si egregiam pulcritudinem aut unicam turpitudinem eis adtribuemus; si aliquas exornabimus, ut si coronis aut veste purpurea, quomabimus, ut si cruentam aut caeno oblitam aut rubrica delibutam inducamus, quo magis insignita sit forma, aut ridiculas res aliquas imaginibus adtribuamus: nam ea res quoque faciet, ut facilius meminisse valeamus. Nam, quas res ‹veras› facile meminerimus, easdem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sũmatĩ ip̃oꝵ negocioꝵ ĩmagic̃s
ꝯstituũtur cũ uniꝰcuiꝰq nõĩs et uo¬
terit testes ⁊ ꝯsciõs esse. si hec pͥi
ut ad defendendũ nobis expedii
sit meminisse uolemꝰ in pͥmoloe
rei tocius ĩmaginẽ ꝯ formabii
egrotũ in lecto cubantẽ faciemis
ip̃m illũ dequo agetur. si forna
aliquẽ egrotũ nõ de minimol e
sumemꝰ ut cito in mentt̃ uenines¬
sit. ⁊ reũ ad lectũ eius astituemus
dext̃ poculũ sinstia tabulat nł¬
dicũ testiculos ariẽtinos tencns
hoc mõ ⁊ testiũ ⁊ ħrditatis quels¬
nõ necati memoriã hr̃e potenilt¬

Expanded text:
ummatim ipsorum negotiorum imagines constituuntur, cum unius cuiusque nominis et vodixerit testes et conscios esse: si hoc primum, ut ad defendendum nobis expeditum ‹sit,› meminisse volemus, in primo loco rei totius imaginem conformabimus: aegrotum in lecto cubantem faciemus ipsum illum, de quo agetur, si formam aliquem aegrotum ‹non› de minimo loco sumemus, ut cito in mentem venire possit. Et reum ad lectum eius adstituemus, dextera poculum, sinistra tabulas, medico testiculos arietinos tenentem: hoc modo et testium et hereditatis et veneno necati memoriam habere poteri
Abbreviated transcription (Latin):
ħ poterunt ualere. cũ ex int̾mita
copia u̾bor mõ aliud. mõ aliud nos
u̾bum meminisse oportebit. dem̃
cur uolumꝰ ab industria quẽꝙͣ rẽo¬
uere ut nequid ip̃e querat cũ nos
uii omĩa ꝑata quesita q tradamꝰ.
pretẽa srmilicudine alius alia ma¬
gis ꝯmouet᷑ꝰ. Nã ut sepe formam

Expanded text:
m poterunt haec valere, cum ex infinita verborum copia modo aliud modo aliud nos verbum meminisse oportebit? Deinde cur volumus ab industria quemquam removere, ut ne quid ipse quaerat, nos illi omnia parata quaesita tradamus? Praeterea similitudine alia alius magis commovet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ infirme que uix memoriã possit̃
excitare. qua de causa utrũq fiat cõ¬
siderandũ ẽ. ut ꝯgnita causa q̃s ui¬
temiꝰ ⁊qͣs seq̃mur iniagines scire po¬
ssimꝰ. Docet igͥ nos ip̃a nat᷑a qd op¬
teat fieri. Nã siqͣs res in uita uid̾ni
parua.usitatas. cotidianas eas me¬
minisse nͥ solemꝰ ꝓpte̾a qd̾ nulla nͥ¬
nona aut admirabili re ꝯmonetur
aĩmiͦ. at siꝗdudemꝰ. aut audinsꝰ egre

Expanded text:
et infirmae, quae vix memoriam possint et infirmae, quae vix memoriam possint excitare, qua de causa utrumque fiat, considerandum est, ut cognita causa, quas vitemus et quas sequamur imagines, scire possimus. Docet igitur nos ipsa natura, quid oporteat fieri. Nam si quas res in vita videmus parvas, usitatas, cottidianas, meminisse non solemus propterea quod nulla nova nec admirabili re commovetur animus: at si
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ memimisse uolemꝰ si formaꝵ dis¬
põne ⁊ imaginũ diligenti uotatoẽ
utemi. facile ea que uolemꝰ memori
a ꝯsequem᷑. ¶ Cum u̾boꝵ siłitudines
imagnub exp̾mẽ uolemꝰ plus ne¬
gocii suscipiemiꝰ ⁊ magis ingenium
nr̃m ex̾cebimꝰ. Id nos hoc mõ face̾
oportebit. Iam domi ulcionẽ reges
acride parant. in loco o ꝯstitue̾. ma¬
nus ad celũ tollentẽ domiciũ cũ a
reb marciis loris cedat᷑. hoc erit iã
domi ultionẽ reges. in alto̾ loco e¬
sopil ⁊ cõbrũ subornare uagantem
hoc mõ omĩa u̾ba erũt exp̃ssa. Set
hec imaginũ ꝯ formatio tũ ualet.
si nͣalem memoriã ex suscitauimus
hac notatione. ut u̾su posito ip̃i no¬
biscũ p̾mũ tͣnseamus. bis aut ter
pͥmamꝰ hoc mõ natẽ suppeditabit
doct̾na. nam utͣq alt̾a seꝑata minꝰ
erit firma. Ita t̾n ut multo pł in dcc¬
t̾na atq arte p̃sidii sit qui doceͣ nõ
gͣuarcmͣ ni metueremꝰ ne cũ ab ĩsti¬
nendũ idonec sint. ꝑtĩ i betilles

Expanded text:
rem meminisse volemus, si formarum dispositione et imaginum diligenti notatione utemur, facile ea, quae volemus, memoria consequemur. Cum verborum similitudines imaginibus exprimere volemus, plus negotii suscipiemus et magis ingenium nostrum exercebimus. Id nos hoc modo facere oportebit: Iam domum itionem reges Atridae parant  in loco constituere manus ad caelum tollentem Domitium, cum a Regibus Marciis loris caedatur: hoc erit «Iam domum itionem reges»; in altero loco Aesopum et Cimbrum subornari, ut ad Hoc modo omnia verba erunt expressa. Sed haec imaginum conformatio tum valet, si naturalem memoriam exsuscitaverimus hac notatione, ut versu posito ipsi nobiscum primum transprimamus. Hoc modo naturae subpeditabitur doctrina. Nam utraque altera separata minus erit firma, ita tamen, ut multo plus in doctrina atque arte praesidii sit. Quod docere non gravaremur, nei metueremus, ne, cum ab instinendum idoneae sint, partim inbecillae
Abbreviated transcription (Latin):
donas et grecos ⁊ carras. et psas
⁊ naciones dist̾ctas sm̃ ex̾atus
suscipiat. Nec hac sibi p̃stitisse reg¬
nũ tracie angulo porrectũ usq ad
litus inꝯgnrti maris indicet. Ea¬
dẽ ic głari socͣtes potuit. cadem
diogenes a quo utiq uictus est.
Quid mn uictus sit illo dic. quo
homo suꝑ menfam humane suꝑ¬

Expanded text:
donas et Graecos et Caras et Persas et nationes discriptas in exercitum suspiciat, nec hoc sibi praestitisse regnum a Thraciae angulo porrectum usque ad litus incogniti maris iudicet. Eadem re gloriari Socrates potuit, eadem Diogenes, a quo utique victus est, Quidni victus sit illo die, quo homo super mensuram iam humanae su
Abbreviated transcription (Latin):
digne laudari phya potit. cui qͥ
baret omẽ tempꝰ etatis sue sine
molestia possit degẽ. ¶ S de cetis
idiximꝰ multa. ⁊ sepe dicemꝰ. hũc
lbꝵ adte d̾senectute misimꝰ oe
Aut ẜmonẽ tribuimꝰ ñ thythono

Expanded text:
digne philosophia poterit, cui qui pareat omne tempus aetatis sine molestia possit degere. sed de ceteris et diximus multa et saepe dicemus: hunc librum ad te de senectute misimus. omnem autem sermonem tribuimus non Tithono,
Abbreviated transcription (Latin):
rus annicus nũqũa repiet᷑. ẽ st
hoc appeat in bestus. uo lucribus
aĩante nascit᷑. Benideut reqrãt
atq petant ad qͣs se applicãt ciꝰdẽ
gencris aĩantes idq faciũt cũ d̾¬
si derio ⁊ quadã simlitudine amo¬
ris humani quato id magis ĩho¬
mine sit natura. qui ⁊ ip̃e diligit.
⁊ alteꝵ acquirit. cuiꝰ animũ ita cũ
suo ꝯmisceat. ut efficiat pene unũ

Expanded text:
rus amicus numquam reperietur: est hoc apparet in bestiis, volucribus animante nascitur —deinde, ut requirant atque appetant ad quas se applicent eiusdem generis animantis—idque faciant cum desiderio et cum quadam similitudine amoris humani—quanto id magis in homine fit natura, qui et se ipse diligit et alterum anquirit, cuius animum ita cum suo misceat, ut efficiat paene unum
Abbreviated transcription (Latin):
ut innr̃a. ut in a. cybionis. Et q¬
dem q̃ ad modũ adolescẽtis ꝑ rup¬
qua ecarcib einissus cũ is de ad cãl
⁊ aliq reqrendi sũt quos diligamꝰ
⁊ aquib diligai. karitate emi¬
⁊ bemuolẽtiaq sb̾lata. oĩs ẽ eiita¬

Expanded text:
ut in Q. Tuberonis; equidem etiam admodum adulescentis P. Ruquam e carceribus emissus sis, cum isdem ad calceer aliqui anquirendi sunt quos diligamus et a quibus diligamur; caritate enim benevolentiaque s
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Una illa sõleuanda ẽ offensio.
ut ⁊ utilitas ĩamicicia ⁊ fides ret¬
neat᷑. Nã ⁊ monẽdi sũt amici sepe
sũt ⁊ obuirgandi ⁊ ħaccipiendaa
siquidẽ ex ea nascit᷑ odiũ. qd̾ ẽ lic¬
nenũ amicicie. S obsequiũ młto

Expanded text:
o ut et utilitas in amicitia et fides retineatur; nam et monendi amici saepe sunt et obiurgandi, et haec accipienda asiquidem ex ea nascitur odium, quod est venenum a
Abbreviated transcription (Latin):
uiri. q̃ extincta nẽ. Nec mͥ soliu̾¬
sat᷑ añ oculos q illã sẽꝑ ĩ manib
habui. s q̃ posteris erit clara ⁊ in¬
signis. Nemo eĩ unꝙͣ aĩo ⁊ spe
maiora suscipiet. ꝗ s̾ memora

Expanded text:
viri, quae exstincta non est. nec mihi soli versatur ante oculos, qui illam semper in manibus habui, sed etiam posteris erit clara et insignis. nemo umquam animo aut spe maiora suscipiet qui sibi non
Abbreviated transcription (Latin):
Nlã quid ego destudiis dicã sg̃s̃
⁊ memoria. si una cũ illo octidissi
desideriũ ꝯnĩctissimm atꝙ anii¬
tissimi ferre nlło mõ possẽ sii
illa extĩcta sũt. alinit᷑ ꝙ pociuoᷤ

Expanded text:
nam quid ego de studiis dicam cognosecordatio et memoria si una cum illo occidisset, desiderium coniunctissimi atque amantissimi viri ferre nullo modo possem. sed nec illa exstinct
Abbreviated transcription (Latin):
q accipit illud qdĩ alto̾ ẽ. Ex quo¬
lumine exardescit sine amor siue
amicicia. Utrũq enĩ dictũ est ab
amando. Amare aut̃ nichil ẽ ã
isi cũ ip̃m diligẽ quẽ iies.i
nulla indigentia nilla utilita¬
te qĩta. Que tñ ip̃a ex florescit.
ex amucicia q̃ si tu eã minꝰ sis ꝯse
cutꝰ. hac nos adolesçẽtes beĩuo¬
lẽcia. senes illos.l paulũ ar cato¬
nẽ e galliũ p. nasicã. ⁊̃ gracũ sci¬
pionis nr̃i soceꝵ dileximꝰ. hec ⁊̃
mas̃ ellucet int̾equales. ut intͥ

Expanded text:
que accipit illud, quod in altero est, ex quoque accipit illud, quod in altero est, ex quo exardescit sive amor sive amicitia; utrumque enim dictum est ab amando, Amare autem nihil est aliud nisi eum ipsum diligere quem ames, nulla indigentia, nulla utilitate quaesita. quae tamen ipsa ecflorescit ex amicitia, etiam si tu eam minus secutus sis. hac nos adulescentes benevolentia senes illos, L. Paulum, M. Catonem, C. Gallum, P. Nasicam, Ti. Gracchum Scipionis nostri socerum dileximus. haec etiam magis elucet
Abbreviated transcription (Latin):
excors ẽ. Callidꝰ ille ⁊ occultꝰ ne
se insimet studiose cauendũ est.
Nlec cnĩ facillime agnoscitͦ. Eꝑ
⁊ litigasse se simułas blandiatur.
atq adettremũ det manꝰ. uinciriq
se patiat᷑. ut qui illusus sit plus
nicisse uideat᷑. Quid aut̃ turpiꝰ
ꝙͣ illudi. Qd̾ ne accidat mag̃ cauẽ¬
dũ ẽ. ut in codie. Ante õs coaĩcos
stultos senes u̾saris atq uisseris
lautissime. Hec enĩ in fabuł stul¬
tissima ꝑsona ẽ ⁊ in ꝓuidoꝵ ⁊ cre¬
duloꝵ senũ S nescio quo patto.
ab anicitiis ꝑfectoꝵ hominũi sa
pientũ dehac dico sapĩa q̃ uidet᷑
in hominẽ cadẽ posseadleues ar¬
cicias fluxit orõ. Qmͣ obrẽ ad ilł.
pͥmã redeamꝰ. cãq ip̃am cõcludamꝰ
aliqñ. Uirtus inqmͣ G. fanni. et
tu qnte muti. ⁊ conciliat aicicias
mentia reꝵ in ea stabilitas ĩ ea
constancia. q̃ cũ se extulit ⁊ õndit
suũ lumẽ ⁊ idẽ aspexit. agnonitq
mnalio ad id se ad mouet uicissi¬

Expanded text:
excors: callidus ille et occultus ne se insinuet studiose cavendum est. nec enim facillime agnoscitur, quet litigare se simulans blandiatur atque ad extremum det manus vincique se patiatur, ut is, qui illusus sit, plus vidisse videatur. quid autem turpius quam illudi? quod ut ne accidat magis cavendum est: ut me hodie ante omnis comicos stultos sense versaris atque illusseris lautissime! haec enim etiam in fabulis stultissima persona est improvidorum et credulorum senum. sed nescio quo pacto ab amicitiis perfectorum hominum, id est sapientium—de hac dico sapientia, quae videtur in hominem cadere posse—ad levis amicitias defluxit oratio. quam ob rem ad illa prima redeamus eaque ipsa concludamus aliquando. virtus, inquam, C. Fanni, et tu, Q. Muci, et conciliat amicitias nientia rerum, in ea stabilitas, in ea constantia; quae cum se extulit et ostendit suum lumen et idem aspexit agnovitque in alio, ad id se admovet vicissim
Abbreviated transcription (Latin):
idꝙͣ uẽ fiat ignores. Qmͣ q̃ ista as
res suas. maxiẽ q ip̃ẽ sͥ assentet᷑ et
se maxime delectet. Oio aut̃ ẽ amias
sui u̾tus. Optime enĩ ip̃a nouit sẽ
qͣmq amabił sit intlłigit. Ego at̃
nõ deu̾tute nc̃ loquor. S d̾ũtutis
opĩone. uirtute eĩ ip̃a nõ tã multi

Expanded text:
e fiat, ignores, quamquam ista assres suas maxime, quiipsi sibi assentetur, et se ipse maxime delectet. Omnino est amans sui virtus: optime enim se ipsa novit; quamque amabilis sit, intelligit, ego autem non de virtute nuncloquor, sed de virtutis opin
Abbreviated transcription (Latin):
assentacio. hiis fictꝰ ad eoꝵ uolũta¬
tẽ ẜmo cũ adhibeat᷑ orõnẽ illa ua¬
nã testimoniũ eẽ laudũ suaꝵ pu¬
tant. Nulla ẽ gͥ ħ amicicia cũ alter
ueꝵ audire ñ uult. alt̾ admẽciẽdu
paratꝰ ẽ Nec parasitoꝵ ĩ ꝯmediis
lites głosi. Magnas uo age gr̃as
thais mͥ. satis erat responde mag¬
nas.ingentes niqt. Sẽꝑ aug assẽ¬
tator id quod is cuiꝰ ad uolũtate
dr uult esse magnũ. Qm̃ obrem
qmͣꝙͣ blanda ista uanitas ap̃ eos
ualet. ꝗ sͥ illã allectant ⁊ innitant.

Expanded text:
o, his fictus ad ipsorum voluntatem sermo cum adhibetur, orationem illam vanam testimonium esse laudum suarum putant. nulla est igitur haec amicitia, cum alter verum audire non volt, alter ad mentiendum paratus est. nec parasitorum in comoediis lites gloriosi. magnas vero agere gratias Thais mihi? satis erat respondere magnas. ingentis, inquit Semper auget assentator id, quod is, cuius ad voluntatem dicitur, volt esse magnum. quam ob rem, quamquam blanda ista vanitas apud eos valet, qui ipsi illam adlectant et invitant,
Abbreviated transcription (Latin):
pulces ui deant los
um sepe dicẽ. hos nĩꝙͣ. atq illud
lestiã qmͣ debent cape ñ capuĩt.
eq̃ capiũt qua debẽt uacare pecca¬
sse enĩ nõ anguntꝰ obiirgari mo¬
leste ferũt. qd̾ ccͣ oꝑtebat d̾ delicto
dolẽ. correpcione gaude̾.Ut gͥ et
monẽ ⁊ moneri ꝓpͥũ ẽ. ue̾ amicitie.
⁊ alt̾m libẽ face̾ nõ asꝑe. Alceꝵ paci¬

Expanded text:
dulces videantur; illos verum saepe dicere, hos numquam. atque illud lestiam quam debent capere non capiunt, ear capiunt qua debent vacare. peccasse enim se non anguntur, obiurgari moleste ferunt; quod contra oportebat delicto dolere, correctione gaudere. ut igitur et monere et moneri proprium est verae amicitiae, et alterum libere facere, non aspe
Abbreviated transcription (Latin):
suasimꝰ nos. s nich d̃ me. dscipioẽ
dicã libentiꝰ. qnͣta illa dii ĩmorta¬
es fuit gͣuitas.qnͣta ĩ or̃one ma¬
puli repudiata ẽ. atq ut ad me re¬
deã memimstis. Quĩto maxio fr̃e
scipionis .il. mancino ssulib. ꝙͣ po¬

Expanded text:
 nihil de me, de Scipione dicam libentius. quanta illi, di immortales, fuit gravitas, quanta in oratione mapuli repudiata est. atque, ut ad me redeam, meministis Q. Maximo fratre Scipionis et L. Mancino consulibus,
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse athenis chimonẽ nescio ꝙ̃
accepimꝰ. tñ is pati ñ poss ut ñ ac¬
ꝗrat aliq̃ ap̃ quẽ euomat uirꝰ acer¬
bitatis sue ãtq hͦ marĩe iudicaret᷑
si quid tale poss ꝯtingẽ. ut aliquis
nos d̾s exhac hõmũ freqũcia tol¬
lẽt. ⁊ insolitudine uspiã collocaẽt
acq ibi suppeditas õiuim rex q̃s ña
desid̾at habũ danciã ⁊ copiã hyis
oĩno aspiciendi pot᷑atem eripet¬
quis t̾a ess ferreus. qui eã uitam
ferre poss. Cuq nõ anfertet fruc¬
tũ uoluptatũ oĩum solitudo um¬

Expanded text:
thenis Timonem nescio quem accepimus, tamen is pati non possit, ut non anquirat aliquem, apud quem evomat virus acerbitatis suae. atque hoc maxime iudicaretur, si quid tale possit contingere, ut aliquis nos deus ex hac hominum frequentia tolleret et in solitudine uspiam collocaret atque ibi suppeditans omnium rerum quas natura desiderat, abundantiam et copiam, hominis omnino aspiciendi potestatem eriperet—quis tam esset ferreus qui eam vitam ferre posset cuique non auferret fructum voluptatum omnium solitudo
Abbreviated transcription (Latin):
ciosa. Tollit eĩ iudiciũ ueri. idq ad¬
ult̾at. Tũ amicicie repugnat maxͤ.
delet enĩ ueritatẽ sine q̃ nom̃ ami¬
citie ualẽ nõ pot̾. Nã cũ amicicie
uis sit in eo. ut unꝰ qiͣ animꝰ fiat

Expanded text:
tiosa est tollit enim judicium veri, idque adulterat, tum amicitiae repugnat maxime. Delet enim veritatem, sine qua nomen amicitiae manere non potest. Nam cum amicitiae vis sit in eo, ut unus quasi animus fiat
Abbreviated transcription (Latin):
quis.Nego.ait quis. Aio. Postrẽo
ĩpaui egomet mͥ. oĩa assentai ut
ait id̾e tetenciꝰ S ille ingnatonis
ꝑsona. ꝙ ad amici genꝰ adhibẽ õio
leuitatis ẽ. Multi aut̃ gnatonu
sũt siłes. cũ sint loco. fortuna. fa¬
ma. supiores. hoꝵ ẽ assentacio mo¬
lesta. cũ ad uanitatẽ accessit aucto
sitas. Set̾m aut̃ blandꝰ amicus
Adiligencia ꝙͣ oĩa fucata ⁊ silata
sincenis ⁊ ueris. Concio q̃ ex ĩpiti¬
simuis constat. tñ iudicare sol qd
nt̃sit int̾ popłarẽ idẽ assẽtatorẽ¬

Expanded text:
quis, nego; ait, aio; postremo imperavi egomet mihi omnia assentari, ut ait idem Terentius, sed ille in Gnathonis persona, quod amici genus adhibere omnino levitatis est. multi autem Gnathonum similes, cum sint loco fortuna fama superiores, quorum est assentatio molesta, cum ad vanitatem aritas. Secerni autem blandus amicus ta diligentia, quam omnia fucata et simulata a sinceris atque veris. Concio, quae ex imperitissimis constat, tamen iudicare solet, quid intersit inter popularem, id est, assentatore
Abbreviated transcription (Latin):
amicicia.q. põpei meo nõie se re¬
monerat. ut scitis scipio. Iꝓt̾ dis¬
sensionẽ aut̃ q̃ erat ĩre .p. aliena¬
ius ẽ a collega nr̃o metello. Utrũq
ẽ oꝑa. nequa anncoꝵ discidia fi¬
int. Sin tale aliꝗd euemiͣtut ex¬
ticte potius amicicie ꝙͣ oppres¬
acie ex quib uirgia. maledicta.
ꝯtumelie gĩgnunt᷑. que tñ si tol¬
lerabiles crũt ferende sũt. Et hic¬
honos uetĩ amicitie tribuendꝰ.
ut is inculpa sit ꝗ faciat. nõ is q¬
cio ẽ ut ne nimis cito diligẽ in¬
aiprant ne ue indignos. digni s̃
ligant᷑. karũ genꝰ. Et quid oĩa ra

Expanded text:
amicitia Q. Pompei, meo nomine se removerat, ut scitis, Scipio: propter dissensionem autem, quae erat in Republ. alienatus est a collega nostro Metello. Utrumque opera est, nequa amicorum discidia fiant; sin tale aliquid evenerit, ut extinctae potius amicitiae quam obpresitiae, e quibas iurgia, maledicta, contumeliae gignuntur. Quae tamen si tolerabiles erunt, ferendae sunt, et hichonos veteri amicitiae tribunendus est, ut is in culpa sit, quifaciat, non qio, ut ne nimis cito diligere incipiant, neve non dignos. Digni autligantur. Charum genus equidem omnia pra
Abbreviated transcription (Latin):
ues. quida at̃ quos parua mouẽ
nõ potuit. ꝯgnoscũtur ĩ magna /sm
uẽo erũt aliq repti q pecina p̾fer¬
re amiciciis sordidũ existimẽt ubi
cos ĩueniemꝰ. qui honores. magi¬
stratꝰ. ĩpia. potestates. opes. amici¬
cie ñ añponãt ut cũ exalt̾a ꝑte ꝓpo¬
sita ħsint. exalt̾a ins amicicie nõ
si neglecta amicicia ꝯsecuti sunt
obscũtari arbitrant᷑. qr ñ sine cã
magna sit neglecta anucicia. Itaq

Expanded text:
 quidam autem, quos parva movere non potuit, cognoscuntur in magna. sin vero erunt aliqui reperti qui pecuniam praeferre amicitiae sordidum existiment, ubi eos inveniemus, qui honores magistratus imperia potestates opes amicitiae non anteponant, ut, cum ex altera parte p sint, ex altera ius amicitiae, non si neglecta amicitia consecuti sint, obscuratum iri arbitrantur, quia non sine magna causa sit neglecta amicitia. itaq
Abbreviated transcription (Latin):
quã consueuit ip̃e in suis libris.
atribuito litteris grecis quaru
constat eũ ꝑ scudiosũ fuisse m se¬
nectute. Sed quid ẽ opꝰ plura iã
eñ ip̃ius catonis ẜmo explicabͭ
nram oẽm dsenectute sentenciã.
rari soleo. cũ hoc lelio. tuz ce¬
teraꝵ reꝵ. tuã excellentem a ca¬
to ꝑfectãq sapiãm. tũ ł maxime
senẜmi que plerisq senib sic odi¬
osa ẽ ut honꝰ se ethua grauius di¬
cant sustinere. Cato. maior¬
Em haut sane osçipio. ⁊ oleli
difficilẽ admirari uidemm. qb
enĩ nicħ ẽ in ip̃is opꝰ ad bene ⁊ bea¬
te uiuendũ. hiis omĩs etas g̃uis
ẽ. Qui aut̃ omĩa bona ase ip̃is pe
necessitas afferat. Quo ingn̾e est
citiꝰ ꝙͣ putauissẽt pmu qs cogit
cos falsũ putare. Qui eĩ citiꝰ adoles¬
cencie senectꝰ qm̃ pueritie adolescẽ¬
cia obrepit. demĩ  minꝰ ess grauis

Expanded text:
onsuevit ipse in suis libris, attribuito litteris Graecis, quarum constat eum perstudiosum fuisse in senectute. sed quid opus est plura? iam enim ipsius Catonis sermo explicabit nostram omnem de senectute sententiam. rari soleo cum hoc C. Laelio cum ceterarum rerum tuam excellentem, M. Cato, perfectamque sapientiam, tum vel maximeenserim, quae plerisque senibus sic odiosa est, ut onus se Aetna gravius dicant sustinere. CATO. Rem haud sane, Scipio et Laeli, difficilem admirari videmini. quibus enim nihil est in ipsis opis ad bene beateque vivendum, eis omnis aetas gravis est; qui autem omnia bona a se ipsi petd naturae necessitas afferat. quo in genere est citius quam putassent. primum quis coegit eos falsum putare? qui enim citius adulescentiae senectus quam pueritiae adulescentia obrepit? deinde qui minus gravis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ excellẽtie quedã st̃. quał eat sci
se ille philo. nũqͣ ruptilio nũq̃ mu¬
mio añposuit. nũqͣ infi̾oris ordiuis
frẽm egregiũ uirũ õio sibi neq̃ quã
equale. q is añ ibat etate. tanꝙͣ supi¬
pliores uolebat. qd faciendũ muita¬
tis ingenii. fortime consecuti sũt. ĩ

Expanded text:
enim excellentiae quaedam sunt, qualis erat Scipse ille Philo, numquam Rupilio, numquam Mummio anteposuit, numquam inferioris ordinis rem, egregium virum omnino, sibi nequaquam parem, quod is anteibat aetate, tamquam superipliores volebat. quod faciendum imitatis ingeni fortunae consec
Abbreviated transcription (Latin):
cnĩ mores. disparia studia sccim¬
tͣ quoꝵ dissiłitudo dissociat ani¬
cicias. nec obaliã cam ulła bõi
ĩꝓbis. imꝓbi bonis amuci ẽe nõ
possũt. nͥ ꝙͣ tãta ẽ int̾eos qnͣta
maxia pot̾ cẽ studioꝵ moꝵqidi

Expanded text:
 mores disparia studia sequuntur, quorum dissimilitudo separat amicitias; nec ob aliam causam ullam boni improbis, improbi bonis amici esse non possunt, nisi quod tanta est inter eos quanta maxime pot
Abbreviated transcription (Latin):
consentit aut fidꝰ aut stabił põt eẽ
Addendũ eodẽ ẽ. ut ne c̾minib aut
inferendis delectent᷑. aut credãt
oblatis.que ꝑtinent omĩa adeam
quã iã dudu tͣcto ꝯstanciã. Ita fit
ueꝵ illud ꝙ minicio dixi. amicici¬
ani nͥ int̾ bonos eẽ nõ posse./ Est eĩ
bom uiri. quẽ cundẽ sapientẽ dicẽ
neqd fictũ sit. neue simłatũ. Apte
ciĩ aliũ odisse. mag̃ ingenui ẽ. qmͣ
fronte occultare sentẽcia. demde
nõ solũ abalio illatas c̾mĩacões
repelle̾. s ne ip̃m quidẽ eẽ suspicio¬
sũ. semꝑ aliquid existimantẽ ab

Expanded text:
consentit, aut fidus aut stabilis potest esse. addendum eodem est, ut ne criminibus aut inferendis delectetur aut credat oblatis, quae pertinent omnia ad eam, quam iam dudum tracto, constantiam. ita fit verum illud, quod initio dixi, amicitiam nisi inter bonos esse non posse. est enim boni viri, quem eundem sapientem licet ne quid fictum sit, neve simulatum. » Aperte enim vel odisse magis ingenui est, quam fronte occultare sententiam; deinde non solum ab aliquo allatas criminationes repellere, sed ne ipsum quidem esse suspiciosum sem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi aut̾ istũ ĩuenies ꝙ honorem
amici añponat suo: Quid. ut hec
õia omittã. quã gͣnes ꝙͣ difficiles
plerisq uideant᷑ calamitatũ societa¬
tes. ad quas ñ facile ĩ ueniri. q descẽ¬
ẽ ꝯstantẽ. stabilẽ se ĩ amicicia p̃¬
ntit. hunc exmaxie raro gue ho¬
minũ indicare debemꝰ. ⁊ pene di¬
linos firmam̃tu aut̃ stabilitatis
constancieq ẽ eiꝰ qͣm ĩ amicicia que

Expanded text:
ubi enim istum invenias, qui honorem amici anteponat suo? quid? haec ut omittam, quam graves, quam difficiles plerisque videntur calamitatum societates, ad quas non est facile inventu qui descenvem constantem stabilem se in amicitia praestiterit, hunc ex maxime raro genere hominum iudicare debemus et paene divino. firmamentum autem stabilitatis constantiaeque e
Abbreviated transcription (Latin):
os salis simł edendos ut amicicie
muꝰ expletũ sit. Nouitates antez
si spem affexunt. ut tanꝙͣ in herbis
nõ faliacib. fructꝰ appeat. nõ sunt
ille quidẽ repudiande uetustas tñ
suo loco ẽ conynanda. Maxia cĩ est¬
nis uetustatis. ⁊ cõsuetud̾is.qr in
ip̃o equo cuiꝰ mõ feci mencionẽ Si
nulla res ĩpediat nemo ẽ. qui nõ
co quo consueuit libenciꝰ utat᷑. qmͣ
intractato ⁊ nouo. Nec u̾o in eo qd̃
cõsuetudo ualet qn locis ip̃is dełe

Expanded text:
os salis simul edendos esse, ut amicitia munus expletum sit. Novitates autem si spem afferunt, ut tamquam in herbis non fallacibus fructus, appareant; non sunt illae quidem repudiandae; vetustas tamen suo loco conservanda vis vetustatis et consuetudinis. quin in ipso equo, cuius modo feci mentionem, si nulla res impediat, nemo est quin eo, quo consuevit, libentius utatur quam intractato et novo; nec vero in hoc, quod consuetudo valet, cum locis ipsis d
Abbreviated transcription (Latin):
e̾ nõ poss. Et in illis quid̃ pandis
adhibẽ curã. ĩ amicis eligendis ne¬
qligentes eẽ nec hr̃c qͣi signa q̃dã
qnotas quib eos qui ad amicici¬
ã cẽnt idonei iudicarẽt. Sut gͥ fir¬
mi ⁊ stabiles ⁊ constantes eligẽdi.
cuiꝰ gnis ẽ magna penunia.⁊ udi¬
mendũ ant̾ ẽ. in ip̃a amicitia. ⁊ta¬
pcurut anncicia iudiciũ tollitq ex¬
piendi pot̾atem. Est ig̾ prudentis
sustine̾ ut cursũ nams. sic ĩpetum
tis morib amicoꝵ. Quidã sepe ĩ¬

Expanded text:
et in illis quidem parandis adhibere curam, in amicis eligendis neglegentis esse nec habere quasi signa quaedam et notas, quibus eos, qui ad amicitiam essent idonei, iudicarent. sunt igitur firmi et stabiles et constantes eligendi, cuius generis est magna penuria; et iudiperiendum autem in ipsa amicitia. Itapraecurrit amicitia iudicium, tollitque experiendi facultatem. Est igitur prudentis sustinere, ut cursum, sic impetum tis moribus amicorum, Verae
Abbreviated transcription (Latin):
rectũ ⁊ honestũ alt̾ ab altoͣ postłabt
Neq solũ colent int̾ se ac diligient
s ⁊̃ uerebunt᷑. Nã maximũ ornam̃¬
tũ amicitie tollit. qui exca tollit ueͣ¬
cundiã. Itaq hiis ꝑmciosus ẽ ẽror
qui existimat libidinũ peccatoru
tutũ amicicia adiutrix anata data
ẽ. nõ uicioꝵ comes. ut qr solitania
nõ poss uͥtus adea que sũma sũt ꝑ¬
uenire ꝯuĩcta ⁊ ꝯsociata cũ alt̾a ꝑ

Expanded text:
 postulabit. Neque solum colent seinter se, ac diligent, fed etiam verebuntur, nam maximum ornamentum amicitiae tollit, qui ex ea tollit verecundiam. Itaque in iis perniciosus est error, qui existimant, libidinum peccatorumque tutum enim amicitia adiutrix a natura data est, non vitiorum comes; ut quoniam solitaria non posset virtus ad ea que summa sunt pervenire, coniuncta et sociata cum altera,
Abbreviated transcription (Latin):
turno. uł officiis repente ĩ medio
cursu amicicias exor ta aliq̃ offẽsi¬
one dirũpimꝰ quo ⁊̃ mag̃ uicupe¬
randa ẽ rei maxĩe nccͣie tanta ĩ cu¬
na. Tna ẽ enĩ amicicia ĩ reb hu

Expanded text:
turno vel etiam officiis, repente in medio cursu amicitias exorta aliqua offensione disrumpimus. quo etiam magis vituperanda est rei maxime necessariae tanta incuria. una est enim
Abbreviated transcription (Latin):
etas in qͣ omĩa ĩsũt. que putãt ho¬
mines expetenda honestas gła tnͣ¬
quillitas anmi atq iocunditas
ut ⁊ cũ ħ assint beata uita sit ⁊ sñ
hiis eẽ nõ possit. Qd̃ cũ optimũ
maximũq sit. si id nolumꝰ adipisci¬
u̾tuti oꝑa dauda ẽ. sine qua nͨ ami¬
citiã nec ulła rẽ expetendã ꝯseq pos¬
sumꝰ. ea u̾o neglecta. qui se amicos
hr̃e arbitrant᷑. tũ se demq errasse
senciũt. cũ eos granis aliquis caũs
expiri cogit. Quocuta dicendũ est.
q̃ sepius cũ indicauis dilige̾ opte¬
bit. nõ cũ diłxeris irdicare.S cu
multis in rch negłia ꝑ lectimͣ tũ

Expanded text:
eras, in qua omnia insunt, queputant homines expetenda, honestas, gloria, tranquillitas animi, atque iucunditas; ut cum haec adsunt, beata vita sit, et sine his esse non possit. 10. Quod cum optimum maximumque sit, si id volumvirtuti opera danda est, sine qua nec amicitiam neque ullam rem expetendam consequi possumus; ea vero neglecta qui se amicos habere arbitrantur, tum se denique errasse sentiunt, cum eos gravis aliquis casus experiri cogit. quocirca, dicendum est enim saepius, cum iudicaris, diligere oportet; non, cum dilexeris, iudicare. sed cum mult
Abbreviated transcription (Latin):
uonĩ nor̾. nisi ꝙ fructuosũ sit. ⁊
mutoᷤ tã ꝙͣ pecudes eos potissi¬
nũ diligunt ex quibꝰ spant se
naximũ fructũ eẽ capturos. ⁊ta¬
ꝓ pulch̾rima illa ⁊ maxĩe nali
Ip̃e enĩ se quisq diligit. nõ ut a¬
liquã a se ip̃e mercedẽ exigat ka

Expanded text:
onum norunt, nisi quod fructuosum sit, et amicos, tamquam pecudes, eos potissimum diligunt, ex quibus sperant se maximum fructum esse capturos: itaque pulcherrima illa et maxime naturali Ipse enimse quisque diligit, non ut aliquam a se ipso mer
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ se arbit᷑nt᷑ qui hac opinione nõ¬
mõ uerbis. s ⁊̃ ope leuandi sunt.
tanitũ aut̃ cuiq tribuend ẽ pͥmi
qnͣtũ ip̃e effice possis. Dem̃ ecrim
qnͣtũ ille quẽ diligas atq adii
honores amplissimos pducere.
R. uidendũ ẽ t̾n qd ille possit sus¬
tine̾ inno amicitie coroborats
aiiam contirmatisq ĩgem
płimũ beĩuolentie postulabut
Qui negligendi quid̾e nõ sũt si¬

Expanded text:
 se arbitrant se arbitrantsunt. tantum autem cuique tribuendum, primum quantum ipse efficere possis, deinde etiam quantum ille, quem diligas atque adiuhonores amplissimos perducere, rum, videndum est tamen quid ille possit sustinere. omnino amicitiae corroboratis iam confirmatisque et rimum benevolentiae postulabunt: qui negligendi quide
Abbreviated transcription (Latin):
nori sint ⁊ dignitati. ut in fabulis
⁊ generis in fanulatu fuerit cũ ꝯg¬
nẽt tñ karitatẽ m pastores. qͦs pa¬
tres młtos annos esse ducerunt.
Qd quide młto ꝓfecto magis in
ueris patrib c̾tisq faciendũ ẽ fruc¬
tus eĩ ĩ genii ⁊ u̾tutis. ⁊ omĩs p̾stan¬
quẽq cõ fert᷑. ut gͥ hn qui st̃ ĩ ami¬
cicie cõ  uĩctionisq necessitudie
supiores exequare se cũ in fioribus
debent. sic infiores nõ dolere se a
suis aut ingenio. ã fortũa. adigi¬
tate supiri. Quoꝵ infioꝵ pleriq &
querũt᷑ semꝑ aliquid ã ⁊̃ exꝓbant.
eoq magis si hr̃e se putant᷑ qd̾ offi¬
ciose ⁊ amice ⁊ cũ labore aliquo suo
factũ queant dicẽ. Odiosu sanc ge¬
nꝰ hominũ officia exꝓbantiũ q̃ meĩ¬
nisse dis inq̃ collata sũt. ñ ꝯmeõ¬
rare ꝯ ꝯtulit. Qmͣ obrẽ ut ħn qui
supiores sũt simitte̾ se d̾ ĩaicicia.
eĩ qui molestas amititias faciut
cũ ip̃i sc ꝯtẽpñendi putant. Qd nõ

Expanded text:
no Cicero De amicitia ut in fabulis tirpis et generis in famulatu fuerint, |cum cognent tamen caritatem in pastores, quos patres multos annos esse duxerunt. quod est multo profecto magis in veris patribus certisque faciendum. fructus enim ingeni et virtutis omnisque praestanquemque confertur. ut igitur ei, qui sunt in amicitiae coniunctionisque necessitudine superiores, exaequare se cum inferioribus debent, sic inferiores non dolere se a suis aut ingenio aut fortuna aut dignitate superari. quorum plerique aut queruntur semper aliquid aut etiam exprobrant, eoque magis si habere se putant quod officiose et amice et cum labore, aliquo suo factum queant dicere. odiosum sane genus hominum officia exprobrantium, quae meminisse debet is, in quem collata sunt, non commemorare qui contulit. quam ob rem, ut ei, qui superiores sunt, submittere se debent in amicitia,  enim quidam qui molestas amicitias faciunt cum ipsi se contemni putant—quod non
Abbreviated transcription (Latin):
adiss. insenatũ introduriss ñ instũ
rogatorem comitioꝵ fuisse dixerũt.
primũ uide ne meũ dixeriit qui
tos atorcenturie fuisset. Is enĩ erat
mortuus. id aut̃ sine diuinacõe con¬
lectura poterant dicere. demde for¬
tasse casu.qui nullo modo ẽ exhoc
suẽ tollendꝰ. Quid enĩ scire etͣsci
atuspices. aut d̾ tab̾naculo recte cap¬
d. aut de pomeni iure potucrunt.
cquidem assentior .c. maitello pociꝰ
s apio claudio qui anibo mei colle¬
ge fuerunt. Existimoq uis. auguꝵ
⁊ si diuinacioms opinione printi¬
pio constitutũ sit. tũ postea rei p.¬

Expanded text:
tum introduxisset, non iustum rogatorem fuisse dixerunt. Primum vide, ne in eum dixerint, qui rogator centuriae fuisset; is enim erat mortuus; id autem sine divinatione coniectura poterant dicere. Deinde fortasse casu, qui nullo modo est ex hoc genere tollendus. Quid enim scire Etrusci haruspices aut de tabernaculo recte capto aut de pomerii iure potuerunt? Equidem adsentior C. Marcello potius quam App. Claudio, qui ambo mei collegae fuerunt, existimoque ius augurum, etsi divinationis opinione principio constitutum sit, tamen postea rei p
Abbreviated transcription (Latin):
ut circũ ligatus fuĩt argni. S ut
incuiꝰ fui̾t angnis nõ tam mirũ¬
ẽ in solomo p̃ẜtim. nͥ ad focũ ang¬
ues nũdinari solent. Nã ꝙ aruspi¬
ces responderũt nichilo clarius. i¬
chil nobilius fore. miror ḋos istri
om futuro claritatẽ ostendisse. nul¬
lam ostendisse affricano. atq ⁊̃ ate
flaminiaa ostenta colleita sunt.
ꝙ ip̃e ⁊ equus eĩ repente concidĩt.

Expanded text:
us fuerit angui, sed ut in cunis fuerit anguis, non tam est mirum, in Solonio praesertim, ubi ad focum angues nundinari solent. Nam quod haruspices responderint nihil illo clarius, nihil nobilius fore, miror deos immortales histrioni futuro claritatem ostendisse, nullam ostendisse Africano. Atque etiam a te Flaminiana ostenta collecta sunt: quod ipse et equus eius repente conciderit;
Abbreviated transcription (Latin):
mẽsiĩ aut diex Cur ant̾ de passe¬
riculis ꝯiecturã facit inquibus
nullũ erat monstrił dedracone
scil. Quid ꝙ ficri nõ potuit lapi¬
dcus d̾r factus. postremo qd siłe
eẽ gestam nõ aruspicis consilio s
impatoris. atq ħostentoꝵ gen̾a
mirabile nichĩ hñt. que cu fc̃a
sunt. tũ ad ꝯiecturã aliqua in t̾pre¬
tatione reuccant᷑ ut illa tritici ge¬
nera inos pucri mide cõiesta aũ
apes quas dixisti in labris plato¬

Expanded text:
mensuum aut dierum? Cur autem de passerculis coniecturam facit, in quibus nullum erat monstrum, de dracone silet, qui, id quod fieri non potuit, lapideus dicitur factus? postremo quid simesse gestam non haruspicis consilio, sed imperatoris. Atque haec ostentorum genera mirabile nihil habent; quae cum facta sunt, tum ad coniecturam aliqua interpretatione revocantur, ut illa tritici grana in os pueri Midae congesta aut apes, quas dixisti in labris Plato
Abbreviated transcription (Latin):
Nate uõ statua aera legũ de celota¬
cta qui hĩt obẜuatũ ac uetustu
cogitauit. Romuł latẽs fulmĩe
ictus. urbi gͥ piculũ ostendit᷑ ei
ꝙͣ ille condidit. Qũa scite pnotas
nos c̾tiores facit iupit̾. At eode
tempe signũ ionis collocabatur
quo ꝯniratio indicibat᷑ ⁊ tusł m¬
uis numine d̾oꝵ id fc̾m.qmͣ cã
arbitͣri. Et retep̃tor qui colũpna
illa. de Cocta ⁊ de tor quato Ꝯdux̾at
faciendã. nõ iusticia. aut in opia
tardior fuit. S adiis ĩ mortalibus
a distã horam fuatus ẽ ¶ Ne quidẽ
plane despero ista eẽ ua. s nescia ⁊
disce̾ate uolo. Nã cũ mͥ qued̾a casu
interent᷑ sic encnire ut p̾dicta ceñt
adiuuantib dixisti multa de casu

Expanded text:
tae vero statua aut aera legum de caelo tacta quid habent observatum ac vetustum? excogitavit! Romulus lactens fulmine ictus; urbi igitur periculum ostenditur, ei quam ille condidit. Quam scite per notas nos certiores facit Iuppiter! At eodem tempore signum Iovis conlocabatur, quo coniuratio indicabatur. is numine deorum id factum quam casu arbitrari, et redemptor, qui columnam illam de Cotta et de Torquato conduxerat faciendam, non inertia aut inopia tardior fuit, sed a deis inmortalibus ad istam horam reservatus est. Non equidem plane despero ista esse vera, sed nescio et discere a te volo. Nam cum mihi quaedam casu viderentur sic evenire, ut praedicta essent a
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a ꝓnũciabas. ⁊ gnͣa herbaꝵ.Sca¬
moneã. aristologrãq radicẽ. qͣrur
cam ignorares. U̾m ⁊ efft̃m uitẽs
dissimile totũ. Nã ⁊ ꝓ gͦsticoꝵ cãs ꝑ
secuti sũt. ⁊ Boetheꝰ stoicus qui est

Expanded text:
iabas et genera herbarum, scammoniam aristolochiamque radicem, quarum causam ignorares, vim et effectum videres. Dissimile totum; nam et prognosticorum causas persecuti sunt et Boëthus Stoicus, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
hiberent. Uis tu inquit Carũcule
credere Quid ip̃e cesar cũ asũmo aru¬
spice monẽt᷑. ne maffricam añ bru¬
nã tͣnsmittet. nõ ne tͣnsmisit. qd̾
unũ locũ ꝯuenissent. Quid gͦ arus¬
picũ responsa ꝯmemorẽ. possẽ equi¬
dẽ in mĩabilia. que aut nullos huẽ¬
rit eritus. aut ꝯ̈nos. hoc cuuli bel¬
lo dii ĩmortales ꝙͣ multa luscrũt.
que nobis ing̾ciam roma respõsa
lib ꝯmemorare nec u̾o ncc̃e ẽ tibi
fere ꝯtͣ hac dc̃a sunt euenisse. S hec
hactenus.nc̃ ad ostenta ueni⁊mus.
¶Multa me ꝯsule a me ipõ sc̃pta re¬
citasti. multa añ marsicũ bellũ asi¬
senna collecta actulisti.multa añ
la cedemonioꝵ mała pugnã in luc¬
leuct̾s a calistene ꝯmemorata dixi¬
sti. de quib dica equidẽ singuł quo¬
adutile uidebit᷑. s dicend̾ q̃ est de
uinu̾sis. que ẽ enĩ ista adiis ꝓfecta¬

Expanded text:
rohiberent. Ain tu? inquit, carunculae rohiberent. Ain tu? inquit, carunculae credere? Quid? ipse Caesar cum a summo haruspice moneretur, ne in Africam ante brumam transmitteret, nonne transmisit? quod  convenissent. Quid ego haruspicum responsa commemorem possum equidem innumerabilia, quae aut nullos habuerint exitus aut contrarios? Hoc civili bello, di inmortales! quam multa luserunt! quae nobis in Graeciam Roma responsa lubet commemorare, nec vero necesse est, tibi fere contra, ac dicta sint, evenisse. Sed haec hactenus; nunc ad ostenta veniamus. Multa me consule a me ipso scripta recitasti, multa ante Marsicum bellum a Sisenna collecta attulisti, multa ante Lacedaemoniorum malam pugnam in Leuctricis a Callisthene commemorata dixisti; de quibus dicam equidem singulis, quoad videbitur; sed dicendum etiam est de universis. Quae est enim ista a
Abbreviated transcription (Latin):
postea crenisse reb nouis ꝯgnos¬
cendis ⁊ ad cadẽ pñcipia referẽdis.
hunc fontẽ hñt discipline. Nũ gͦ
opꝰ ẽ ad ħ referenda carncade nũ
cpicuro. Est ne quisꝙͣ ita desipiens
qui credat exaratũ esse d̾m dicã
an hominẽ. Si d̾m cur se ꝯͣ naturã
int̾ram abdiderat. ut pat̾fcus ara¬
tro lucẽ respiceret. quid idẽ. nõ ne
potat qͣ in hom̃ib disciplinã supi¬
cre loco tradẽ Si aut̃ homo ille ta¬
ses fuit. quo nã mõ tages potu¬
it t̾ra opp̃ssus uiuere unde porro
Potuit que docebat alios didicis¬
so. Se egon sipientior ꝙͣ ili ipñ. q
disputẽ. uetus aut̃ illud catonis.
ldmodũ scitũ ẽ. qui mirari se aie¬
uat. ꝙ nõ ridet aruspex. aruspicẽ cũ
ndisset. quota enĩ queq res eue¬
int pdicta abhiis. aut si cuenit
quispiam. quid afferri potuit᷑ ẽ
nõ casu deuenit. ¶ex prusias cũ
anibali ap̃ cũ exulanti depugnare
placebat. negabat se aut̾c ꝙ exta ꝓ¬

Expanded text:
postea crevisse rebus novis cognospostea crevisse rebus novis cognoscendis et ad eadem illa principia referendis. hunc fontem habent disciplinae. Num ergo opus est ad haec refellenda Carneade? num Epicuro? estne quisquam ita desipiens, qui credat exaratum esse, deum dicam an hominem? Si deum, cur se contra naturam in terram abdiderat, ut patefactus aratro lucem aspiceret? quid? idem nonne poterat deus hominibus disciplinam superiore e loco tradere? Si autem homo ille Tages fuit, quonam modo potuit terra oppressus vivere? unde porro illa potuit, quae docebat alios, ipse didicisse? Sed ego insipientior quam illi ipsi, qui disputem. Vetus autem illud Catonis admodum scitum est, qui mirari se aiebat, quod non rideret haruspex, haruspicem cum vidisset. Quota enim quaeque res evenit praedicta ab istis? aut, si evenit quippiam, quid adferri potest, cur non casu id evenerit? Rex Prusias, cum Hannibali apud eum exsulanti depugnari placeret, negabat se audere, quod exta p