comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uniꝰ uerbi cõclusio diuersis clausulis apte cõiunc¬
ta. ut trouigena int̾p̃res diuũ qui numina feb¬
Terne
sentis totas sententias conclusit. hec scema fit
trib modis. Nam aut in pͥmo aut in medio aut
in postremo id u̾bum ponit᷑. qd̾ sententiaᷤᷤ iungit.
giciũ a tuo turpore affluit. Item sanguis aꝑ nu¬

Expanded text:
unius verbi conclusio, diversis clausulis apte coniuncta; ut Thronigena interpres divum, qui numina phebtera. sentis totas sententias conclusit. haec schema fit tribus modis. nam aut in primo, aut in medio, aut in extremo id uerbum ponitur quod sententias iungit; gitium a tuo corpore, afuit? Cicero Catil.
Abbreviated transcription (Latin):
atq ita sine ullo masculoꝵ conciꝑe semine ⁊ sine cõ¬
iunctione gen̾are. Natosq ex his in multã etatem
longeuitate ꝓced̾e ut usq ad centum annos uite
eoꝵ series ꝓducet᷑. nec facile eos anguste uite finis

Expanded text:
atque ita sine ullo masculorum concipere semine et sine conatque ita sine ullo masculorum concipere semine et sine coniunctione generare natosque ex his in multam aetatem longaeuitate procedere, ut usque ad centum annos uitae eorum series producatur nec facile eos angusti aeui finis
Abbreviated transcription (Latin):
seitatis. Uultur. a uolatu taroo nominata putat᷑:
magnitudyne qͥppe corporis. p̃petes uolatus ñ
uit. Haꝵ qͥdam dicunt ꝯcubitu ñ misceri ꝙ sine
copula concipe ⁊ genare. Natosq eaꝵ pene usc
ad centum annos ꝓcedere. Uultures autem sicut et
aquile. aquile etiã ultͣ maria cadauera sentiunt. Altiꝰ
quippe uolantes. multaq montiũ obscuritate celant᷑
ex alto ille cõspitiunt. Uultures sunt quedã magna
uolatilia. q̃ mortẽ hominũ sigrusquibꝰdam nuntia¬
re consueuert. Qd̃ indicio dicti atq in his tructi
sunt. cum enĩ bellum lacͥmabile int̃ se aduerse
acies instruunt multo p̃dicte uolueres secuntur.
agmine ⁊ eos significãt qđ̵ multitudo hominum
cura sit bello finitura p̃da uultis qd̾ utiq ex his spe¬
tie instructiois humane qͣdam uident᷑ ratione col¬
ligere. Uultures aũt negant᷑ indigere cõcubitu. set
cõiugali qͦdam usu. nuptialisq copule sorte miseeri

Expanded text:
putatur: magnitudine quippe corporis praepetes volatus non habet. Harum quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere et generare; natosque earum paene usque ad centum annos procedere. Vultures autem, sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa, quae montium obscuritate celantur, ex alto illae conspiciunt. Gradipes apud Graultures mortem hominum signis quibusdam annuntiare consueverint, quo indicio edocti atque instructi sint; ut cum bellum lacrymabile inter se adversae acies instruunt, multo praedictae volucres sequantur agmine, et eo significent quia multitudo hominum casura sit bello, futura praeda vulturibus? Quod utique ex specie instructionis humanae quadam videntur ratione colligeconiugali quodam usu nuptialisque copulae sorte misceri
Abbreviated transcription (Latin):
aqua in t̾ra crassescat. Rursusq at̾ra diluat᷑ aquã. aqͣ
rarescat in aera. aer in ignẽ extenuetur. Qua ꝓpter
omĩa elem̃ta omnib ineẽ.s unumqd̃q eoꝵ ex eo qui
amplius habet accepisse uocabulum. Sunt aũt diuina
ꝓuidentia ꝓpͥis animantib adistributa. Nam celum
angelis. aerem uolucrib. mare piscib. t̾ram homĩb.
cet̃is aĩantib creator ip̃e impleuit. Galł. ylen. dolor

Expanded text:
aqua in terram crassescat; rursusque terra diluatur in aquam, aqua aqua in terram crassescat; rursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aera, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnia elementa omnibus inesse, sed unumquodque eorum ex eo quod amplius habet accepisse vocabulum. Sunt autem divina providentia propriis animantibus distributa: nam caelum angelis, aerem volucribus, mare piscibus, terram hominibus ceterisque animantibus Creator ipse inplevit. § 4 De caelo.
Abbreviated transcription (Latin):
Mundi aũt sp̃es de informi materia. que qͥdem
ex nichilo facta ꝓcessit. tñ res ex se factas ñ eter¬
nitate s sola origine sicut sonꝰ cantuum. Nam qͥ
uiuit in et̾num creauit oĩa simul. hisis. Ylen.¬
greci rerum qͣndam primã materiam dicunt. Nul¬
lo ꝓrsus modo formatã. s omium corporaliũ forma¬
rum capacem. ex qua uisibili clementia formata
sunt. Uñ ⁊ eius deriuatione uocabulũ acceꝑunt.
hanc ylen latini materiã appellauer̃t. Ideo qr. om̃e
informe uñ aliquid faciendũ ẽ. semꝑ materia nun¬
cupat᷑. ꝓiñ ⁊ poete eam siluã nominauert̃. Nec in¬
congrue qr materie siluaꝵ sunt. greci aũt elem̃ta
hictoixia nuncupãt. eo qd̃ sibi societatis concordia
⁊ ꝯmunione quadam cõueniunt. Nam si ea inter
se naturali quadam ratione uincta dicunt᷑ modo origi¬
nẽ ab igni repentes usq ad t̾ram. modo at̾ra usq ad ignẽ.
ut ignis quidem in aere desinat. aer. in aqua dẽsentur.

Expanded text:
uram et informem materiam; quae quidem ex nihilo facta, praecessit tamen res ex se factas non aeternitate, sed sola origine, sicut sonus cantum. Nam qui uiuit in aeternum, creauit omnia simul. Itaque nGraeci rerum quamdam primam materiam dicunt, nullo prorsus modo formatam: sed omnium corporalium formarum capacem, ex qua visibilia haec elementa formata sunt. Unde et ex ejus derivatione vocabulum acceperunt. Hanc Ylen Latini materiam appellaverunt: ideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia nuncupatur. Provide et eam silvam nominaverunt. Nec incongrστοιχεῖα nuncupant, eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant. Nam sic ea inter se naturali quadam ratione iuncta dicuntur, ut modo originem ab igni repetentes usque ad terram, modo a terra usque ad ignem, ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ne. de quib ⁊ uarro ita dicit. A quinq ether hi zonis
accingit᷑. Orbis hac uastant. himas hiemes. mediãq
calores. Sit terre extremas int̾ media que coluntur.
quam solis ualido numquam ut conferat ignes.

Expanded text:
. De quibus Varro dixit: At quinque aetherius zonis accingitur orbis, Ac vastant imas hiemes, mediamque calores: Sic terrae extremas inter mediamque coluntur. Qua solis valido nunquam rota ferveat igne.
Abbreviated transcription (Latin):
tinũ. uiridis gẽma interp̃tat᷑. Yas. qͥppe uiride. pin¬
narin. gemma dr̃. Est aũt zamaragdo simił. s cras
int̃ se. ł eoꝵ que ꝑsonis accidũt cõparatio ut os hu
ex simili reꝵ. genere ad simile genꝰ cuiꝰ figam uirgł
ex sequit᷑. Ita ut ñ alit̃ qͣm si in missis ruat hostib
iñ ⁊ cõparationem dedit. ubi res agebat᷑ ⁊ ꝓprio fec̃
exemplũ. Ita ut omĩa mercurio similis uocem que
colorẽq ⁊ crines flauos.⁊ membra decora. Congrua¬

Expanded text:
 viridis gemma interpretatur; ias quippe viride, pinasin gemma dicitur. Est autem smaragdo subsimilis, sed crassinter se uel eorum quae personis accidunt conparatio, ut: os huex simili rerum genere ad simile genus. cuius figuram Vergilius exsequitur, ita ut: non aliter quam si inmissis ruat hostibusinde et conparationem dedit ubi res agebatur et proprio fecit exemplo, ut: omnia Mercurio similis, uocemque coloremque / et crines flauos et membra decora Ver
Abbreviated transcription (Latin):
ros. hisis. Y ꝑbolen. ẽ dictio fidem excellens augen¬
di minuendiue causa. augendi. ut niue candidior.
minuendi ut tardior testudine. Uꝑbolens ẽ excelsi¬
t̃mite significande ueritatis errat᷑. qͣmuis uerba
que indicant᷑ excedit uoluntas loquentis non fallen¬
tis appareat. ut ẽ hoc augendi. ut uelocior aura. Item
ourior saxo. Item ut clamor celo. Itẽ in psalmo. et¬

Expanded text:
o. hyperbole est dictio fidem excedens augendi minuendiue causa: augendi, ut niue candidior; minuendi, ut tardior testudine. hyperbole dictum excelsitramite significandae ueritatis erratur, quamuis uerba quae indicantur excedant, ut uoluntas loquentis, non fallentis appareat. ut est hoc augendi, ut uelocior aura. item durior saxo. item it clamor caelo Vergilius Aen.
Abbreviated transcription (Latin):
que apud arabiã in mari rubro nascit᷑. coloris cristal¬
lini sex angulata dicta ex argum̃to yris. Nam subtec¬
to ꝑcussa sole species ⁊ colores arcus celestis in ꝓximam
loris uarietate cundem arcũ celestem imitet᷑. Yllirica
eiꝰ gladioli similib. radice a romatica odoris boni. Yro
nos ẽ series orationis tenorem suũ usq ad ultimum
seruans. ut pͥncipio celum ac t̃ras camposq liquentes
lucentẽq globum lune. titaniaq cet̾a sp̃s intus alit &
⁊ reliqua hic enim in longũ uadit. sensus usq ad illũ
uersum ostentu que atruriemꝰ imminet ũbra. Nt̃e.¬
nat᷑ ostendens ut egregiã u̾o laudem ⁊ ispolia ampla
tas ꝓnuntiatioĩs adiuuerit cõfiteri uidebit᷑ qd̾ negare
intellectum. hoc enĩ trope callide aut ꝑ accusatonem
aut ꝑ insultationẽ aliqͥd dicit᷑. ut ẽ illud apud uurgił.
Urãs eure domꝰ illa se iactat in aula eolus ⁊ clauso uen¬
enĩ ꝓnuntiatione. nam iactet ⁊ aula ꝓnuntia ẽ. Car¬

Expanded text:
 apud Arabiam in mari Rubro nascitur, coloris crystallini, sexangulata, dicta ex argumento iris. Nam sub tecto percussa sole species et colores arcus caelestis in proximos loris varietate eundem arcum caelestem imitetur. Illyricaecies eius foliis gladioli similis, radice aromatica, odoris boni. Acoos est series orationis tenorem suum usque ad ultimum seruans, ut «princ/ lucentemque globum lune Titanaque astra / spiritus intus alit, ergilius Aen. 1,159 , et reliqua. hic enim in longum uadit sensus usque ad illum uersum: horrentique atrum nemus inminet umbra. natur ostendens, ut: egregiam uero laudem et spolia ampla tas pronuntiationis adiuuerit, confiteri uidebitur quod negare cum habens intellectum. hoc enim tropo callide aut per accusationem aut per insultationem aliquid dicitur, ut est illud apud Vergilium: uestras, Eure, domos; illa se iactet in aula / Aeolus, et clauso uenenim pronuntiatione; nam iactet et aula ironia est, car
Abbreviated transcription (Latin):
scã. Ymnos pͥmum dauid ꝓph̃a in laudem dei cõposu¬
isse ac cecinisse manifestum ẽ. Deinde apud gentiles
pͥmum emmiatimotoes. fecit in appolinẽ. ⁊ musas qr.
fuit temporib ⁊ ñ longe post dauid. Hymnꝰ aũt ex
greco in latinum laus interp̃tat᷑. Ymnus ẽ canticum
laudantiũ qd̃ de greco in latinũ laus dei interp̃tatur.
ꝓ eo qd̃ sit carmen letitie ⁊ laudis: ꝓprie aũt ymni
sunt ꝯtinentes laudem dei. Si ergo sit laus ⁊ ñ dei. ñ
ẽ hymnus. Si sit ⁊ laus ⁊ dei laus ⁊ ñ cantet᷑. ñ est
hymnꝰ. Si ergo ⁊ in laudem dei dicit᷑ & cantat᷑ tẽ
est. Hymnꝰ. cui ꝯtrarium ẽ tͥnum qd̃ ẽ carmen

Expanded text:
r. Hymnos primum David prophetam in laudem Dei conposuisse ac cecinisse manifestum est. Deinde apud gentiles prima Memmia Timothoe fecit in Apollinem et Musas, quae fuit temporibus Ennii longe post David. Hymni autem ex Graeco in Lalaudantium, quod de Graeco in Latinum laus interpretatur, pro eo quod sit carmen laetitiae et laudis. Proprie autem hymni sunt continentes laudem Dei. Si ergo sit laus et non sit Dei, non est hymnus: si sit et laus et Dei laus, et non cantetur, non est hymnus. Si ergo et in laudem Dei dicitur et cantatur, tunc est hymnus. Cui contrarium est threnum, quod est carmen
Abbreviated transcription (Latin):
ba excedere uident᷑ fidẽ. qd̃ ñ sit qͣndo aliꝗd quod
erat obscurũ. ł dubiũ causa ⁊ ratione reddita expo
tñ atramite significande ueritatis erratur. Q m̃
sic uerba rerũ que indicat᷑ excedunt ut uoluntas
loq̃ntis ne fallant appe̾reat. qui nouit quousq
credat᷑. aquo ultra credendum ẽ. ł minuit᷑ loq̃ndo
aliquid ł auget᷑. hunc loquendi modũ greco noĩe.
ñ solum grecaꝵ uerũetiam latinaꝵ litteraꝵ magi¬
stri yꝑbolen uocant. ꝗ modus sicut in gentilium
libros. ita in nonnullis aliis diuinis licteris inuenit᷑.
Ut ẽ posuer̃t in celum os suũ. ⁊ u̾ticem capilli ꝑĩ¬
bulantium in delictis siuis. Item in eugłio. sunt &
libros. Non igit᷑ spatio locoꝵ credendũ ẽ mundũ
capere ñ posse qui in eo scribi quoq modo possent.
si is scͥpta non fuissent s capacitate legentiũ com¬

Expanded text:
ba excedere videantur fidem. Quod non fit quando aliquid quod erat obscurum vel dubium, causa et ratione reddita, expotamen a tramite significandae veritatis erratur, quoniam sic verba rem quae indicatur excedunt, ut voluntas loquentis, nec fallentis appareat, qui novit quousque credatur, a quo ultra quam credendum est, vel minuitur loquendo aliquid, vel augetur. Hunc loquendi modum Graeco nomine non solum Graecarum, vel etiam Latinarum litterarum magistri Yperbolen vocant, qui modus, sicut hoc loco, ita in nonnullis aliis divinis litteris invenitur: ut est: Posuerunt in coelo os suum ; et: Verticem capilli perambulantium in deliclibros. Non spatio locorum credendum est mundum capere non posse quae in eo scribi quo modo possent, si scripta non ferret, sed capacitate legentium com
Abbreviated transcription (Latin):
tii ab aqua dicti. ẽ enim ydromantii in aqua in¬
spectione umbras demonũ euocare. ⁊ imagines
piudificationes eoꝵ uidere. ibiq ab eis aliqua ui¬
dere ubi adhibito sanguine ectiã inferos ꝑhibent᷑
sciscitare. qd̃ genus diuinatioĩs aꝑsis fert᷑ allatũ.
uarro dicit diuinationis qituor eẽ genera. Ter¬
ram. aqͣm. uerem. ignẽ. binc geomantiã. ydro¬
mantiã. eromantiã. pyromantiã. Ydromelum
ab a quoso humore cutis. nam greci ydro aqͣm
uocauer̃t. ẽ enim humor subcutaneus. cũ infla¬
tione urgente ⁊ anheltu fetido. Ydrops ẽ ex ten

Expanded text:
tici ab aqua dicti. Est enim hydromantia in aquarum inspectione umbras daemonum evocare, et imagineas ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire ubi adhibito sanguine etiam inferos perhibentur suscitari. Quod genus divinationis a Persis fertur allatum. Varro dicit divinationis quatuor esse genera, terram, aquam, aerem, et ignem. Hinc geomantiam, hydromantiam aeromantiam, pyromantiam ab aquoso humore cutis. Nam Graeci ὑδωρ aquam vocaverunt. Est enim humor subcutaneus cum inflatione turgente et anhelitu foetido. Nefresis a ren
Abbreviated transcription (Latin):
enim quedã spẽs quipari que apud eos nascitur.
silłi pedes. ⁊ dicte apud grecos ⁊inzie quasi que¬
dam declinationes. s hi ñ sunt pedes s pedes
appellant᷑ pentasilłi. ⁊ ex sylli. quia ultra qͥnq ⁊
sex sylłas non ꝓcedunt uñ non oporti in car¬
mine has sylłas qͦdlib exced̾e nomen ut carta¬
ginensiũ. hie rosolinitanoꝵ. constantinopolit.¬

Expanded text:
. syllabi, et dicti apud Graecos syzygiae, quasi quaedam declinationes. Sed hi non sunt pedes, sed appellantur pentasyllabi, hexasyllabi, quia ultra quinque et sex syllabas non procedunt: unde non oportet in carmine has syllabas quodlibet excedere nomen, ut Carthaginensium, Hierosolymitanorum, et Constantinopolit
Abbreviated transcription (Latin):
olim reges fuisse. qͥ ob regalẽ memoriam coli apd̃
uos postmodũ etiã in morte ceꝑunt. iñ illis insti¬
tuta exempla inde ad defunctoꝵ uultꝰ ꝑ imaginẽ
detinendo exp̃ssa simulacra ⁊ immolabãt hostias.
⁊ dies festos dando honorẽ celebrabant. Inde poste¬
ris facta sunt sacra. q̃ pͥmis fuerãt ad sumpta sola

Expanded text:
olim fuerunt, qu ob regalem memoriam coli apud suos postmodum etiam in morte coeperant. inde illis instituta templa, inde ad defunctorum uultus per imaginem detinendos expressa simulacra et immolabant hostias et dies festos dando honore celebrabant. inde posteris facta sunt sacra, quae primis fuerant adsumpta sola
Abbreviated transcription (Latin):
fictor. oRebor̃. Y pocrita appellat᷑. ꝗ aliud ẽ. ⁊ aliud si
Ypocrite. simulatores dicunt᷑. qui iusti ñ ẽẽ querunt.
ẜ tantũ uideri cupiunt. hii mala agt̃.⁊ bona ꝓfitent᷑.
ꝑ ostentationẽ quippe boni apparent. ꝑ actionẽ uero
qͥ ideo sic appellant᷑. quia is ui agent p̃ceptis ⁊ offici¬
is leuitaꝵ oblationes enĩ in templo dei afidelib̃ ip̃i
suscipiunt. ac leuitis suꝑponendas altarib deferũt.
hi apud hebreos nathinnei uocant᷑. Pc. Yppodia¬

Expanded text:
 18. Hypocrita appellatur, qui aliud est et aliud simypocritae simulatores dicuntur, qui justi non esse quaerunt, 313 sed tantum videri cupiunt. Hi mala agunt, et bona profitentur. Per ostentationem quippe boni apparent, per actionem vero qui ideo sic appellantur, quia subjacent praeceptis et officiis Levitarum. Oblationes enim in templo Dei a fidelibus ipsi suscipiunt, et Levitis superponendas altaribus deferunt. Hii apud Haebraeos Nathinnei vocantur.
Abbreviated transcription (Latin):
a uiridiori etate dicta ẽ. sicut & uirga. sicut &¬
uirga. sicut & uitula alias ab incorruptione qͣsi
uirago qd̃ ignoret femineã passionem. Int̃ uirgi¬
rum nescit. uirago aũt ẽ que uirum agit. hoc c̃
oꝑa uirilia facit. Non aũt solum uirgines uiragi¬
nes. sa ⁊ corrupte mulieres q̃ uirilia faciunt. uira¬

Expanded text:
a viridiori aetate dicta est, sicut et virga, sicut et vitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passionem. Virrum nescit, uirago autem quae uirum agit, hoc est, opera uirilia facit. Non autem solum uirgines uiragines, sed et corruptae mulieres quae uirilia faciunt uira
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & ꝑ alios qͣituor sensꝰ noĩari solet ł iudiciũ
dicimꝰ. audi & uide qm bñ sonet olfac. q uide
qͣm bene oleat. gusta & uide qͣm bene sapiat.
tange & uide qͣm bñ caleat. ubiq sonuit uide.
cum uisio ꝓpͥe ñ ege̾t ad oculos ꝑtinere. Uñ ꝙ¬
dñs thome̾ infer inqͥt digittũ tuũ q uide ma¬
nus meas. ꝗd aliud ait qͣm tange & uide. nec
tñ oculos ille habebat in digito. Uisus ẽ. qui
a philosophẏs humor uitreus appellat᷑. hunc
aũt fieri ꝗdam asseu̾ant. aut externa & etherea
luce. aut int̾no sp̃u lucido ꝑtenues uias a ce¬
rebro uenientes atq penetͣtis tunicis in aere
exeuntes ⁊ tunico cõmixtione simił materie
uisũ dantes. Uisus dicit᷑ qd uiuacior sit cetis
sensib. ac p̃stantior ac uelocior ampliꝰq uigi¬
lat. qͣntũ memoria int̾ cct̾a m̃tis officia. Ui¬
cinior ẽ enim cerebro. un omĩa manant. ex
quo fit ut ea que ad alios ptinẽt sensus uide
dicamꝰ ueluti cum dicimꝰ. uide quomodo sonat.

Expanded text:
Nam et per alios quatuor sensus nominari solet: velut cum dicimus, Audi et vide quam bene sonet, olfac et vide quam bene oleat, gusta et vide quam bene sapiat, tange et vide quam bene caleat. Ubique sonuit, Vide, cum visus proprie non negetur ad oculos pertinere. Unnus, Infer, inquit, digitum tuum huc, et vide manus meas: quid aliud ait quam, Tange et vide? Nec tamen oculos ille habebat in digito. Ergo sia philosophis humor vitreus appellatur. Visum autem fieri quidam adseverant aut externa aetherea luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes, atque penetratis tunicis in aerem exeuntes, et tunc conmixtione similis materiae visum dantes. Visus dictus, quod vivacior sit ceteris sensibus ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter cetera mentis officia. Vicinior est enim cerebro, unde omnia manant; ex quo fit ut ea quae ad alios pertinent sensus, 'vide' dicamus; veluti cum dicimus: 'Vide quomodo sonat,'
Abbreviated transcription (Latin):
magna ipsa ẽ ⁊ uera africa int̾ bizantiũ & numi¬
diam sita. ut septentͥonẽ mari siculo sita ⁊ a meri¬
die usq ad iettuloꝵ regionẽ porrecta. cuiꝰ ꝓxima
quoq frugifera sunt. ulteriora aũt bestus ⁊ ser-¬
pentib plena atq onagris magnis in deserto ua¬
gantib. Gectulia aũt africe pars mediteranea ẽ.¬

Expanded text:
magna. Ipsa est et vera Africa inter Byzacium et Numidiam sita, a septentrione mari Siculo iuncta, et a meridie usque ad Gaetulorum regionem porrecta; cuius proxima quaeque frugifera sunt, ulteriora autem bestiis et serpentibus plena, atque onagris magnis in deserto vagantibus. Gaetulia autem Africae pars mediterranea
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem regiam conferebat. Et inde xp̃rani dic¬
ti a crismate. qd̃ ẽ unctio. Nam xhirsma gr̃c. lati¬
ne unctio nuncupat᷑. que etiã dño nomen accõ¬
modauit. facta spiritał. qͥa sp̃u unctus ẽ a deo pa¬
tre. ⁊ sicut in actib apłoꝵ dicit᷑. collectis enim in
hac ciuitate adu̾sus scm̃ filiũ tuum quẽ unxisti.
Non utiq oleo uisibili gr̃e dono qd̃ uisibili si¬
nusqͣm alibi omĩno nec in aliqͥua gente fuit. ni¬
ostendit. de unctione deoucit᷑. siue d̾ noĩe aucto¬
ris ⁊ creatoris. ł a xp̃o enĩ xp̃iani sunt cogno¬
minati. sicut a iuda iudei. De magistri quippe
noĩe. cognom̃ sectatorib datum ẽ. xp̃iani aũt
olim aiudeis qͣsi obpbrio nazarei uocabant᷑. ꝓ¬
nomen ht̃. Ubi aũt nom̃ secutus fu̾it oꝑe. cer¬
tissime ille ẽ xp̃ianus. qͥa se factis ostendit xp̃ia¬
num. ambulãs sicut ille ambulauit a quo nom̃
nomine xp̃i uocant᷑. Nam sicut ex iude noĩe uo¬

Expanded text:
potestatem regiam conferebat; et inde Christi dicti a chrismate, quod est unctio. Nam chrisma Graece, Latine unctio nuncupatur, quae etiam Domino nomen adcommodavit facta spiritalis, quia Spiritu unctus est a Deo Patre, sicut in Actibus 4, 27: 'Collecti sunt enim in hac civitate adversus sanctum Filium tuum, quem uncxisti': non utique oleo visibili, sed gratiae dono, quod visibili sinusquam alibi omnino nec in aliqua gente fuit, niostendit, de unctione deducitur, sive de nomine auctoris et creatoris. A Christo enim Christiani sunt cognominati, sicut a Iuda Iudaei. De magistri quippe nomine cognomen sectatoribus datum est. Christiani autolim a Iudeis quasi per opprobrium Nazareni vocabantur qhabet. Ubi autem nomen secutum fuerit opus, certissime ille est Christianus, quia se factis ostendit Christianum, ambulans sicut et ille ambulavit a quo et nomen nomine Christi. Nam sicut ex Judae nomine vo
Abbreviated transcription (Latin):
addolabellam sic ls scribit. lib̾asti urbẽ a ꝑiculo. ci-¬
uitatem a metu. Urbs aũt ab uruo. quẽ aratrum
ł sulcũ uet̾es dicebant aut ab urbe dictũ putant.
Cuiꝰ in se imaginẽ res publica contiri̾et ł orro
oppidum ad babitantes ꝑtinet. ciuitas ad leges urbs
saxa. s habitatores uocant᷑. Tres aũt sunt societates
familiaꝵ urbiũ gentium. Urbs uocata ab orbe
qd̃ antiqui ciuitates in orbe faciebant. ł ab uruo.
parte aratri. quo muri designabant᷑. Uñ ẽ illud
enĩ fut᷑e ciuitatis sulco designabat᷑ id ẽ aratro.
uult ẽẽ. aratrũ substollat ⁊ portos. S portam
uocet. Ideo aũt urbs aratro circũdabat᷑ dispari
sexu iuuencoꝵ. ꝓpt̾ cõmixtionem familiaꝵ et
imaginẽ ferentis fructũq reddentis. Urbs aũt

Expanded text:
ad Dolabellam sic scripsit: Liberasti urbem a periculo, civitatem a metu. Urbem autem ab urbo, quem aratrum vel sulcum veteres dicebant, aut ab orbe dictam putant, cujus in se imaginem respublica contineret. Porro oppidum ad habitantes pertinet, civitas ad leges, urbs saxa, sed habitatores vocantur. Tres autem sunt societates: familiarum, urbium, gentium. Urbs vocata ab orbe, quod antiquae civitates in orbe fiebant; vel ab urbo parte aratri, quo muri designabantur; unde est illenim futurae civitatis sulco designabatur, id est aratro. vult esse, aratrum substollit et portat, et portam vocat.' Ideo autem urbs aratro circumdabatur, dispari sexu iuvencorum, propter commixtionem familiarum, et imaginem serentis fructumque reddentis. Urbs autem
Abbreviated transcription (Latin):
Ursa. plena fraudis fera q̃ fert᷑ informes utero
partꝰ edere.⁊ natoᷤ lingue fingere atq in specit̃
sui similitudinẽq formare .E. qͥcqͥd etiã meden¬
de ⁊ sauciata uulneribꝰ med̾e sibi nouit herbe
cui nom̃ ẽ fiomos ut greci appellãt. ulcere ubi¬

Expanded text:
 plena fraudis fera; tamen fertur informes utero partus edere, sed natos lingua fingere atque in speciem sui similitudinemque formare. Non miecta caede et consauciata uulneribus mederi sibi nouit herbae, cui nomen est deficiant, ut Graeci adpellant, ulcera subi
Abbreviated transcription (Latin):
Ycteris. greci appellant. acuisdam animalis nomine
qd̃ fert coloris fellei. hunc morbũ latini arquatũ di¬
cunt. a similitudine celestis arcꝰ. auriginẽ u̾o uarro
appellari ait. a colore auri. Regium aũt morbum
iñ existimant dictũ. qd̃ uino bono ⁊ regalib cibis

Expanded text:
cteris Graeci appellant a cuiusdam animalis nomine, quod sit coloris fellei. Hunc morbum Latini arcuatum dicunt, a similitudine caelestis arcus. Auriginem vero Varro appellari ait a colore auri. Regium autem morbum inde aestimant dictum, quod vino bono et regalibus cibis
Abbreviated transcription (Latin):
Ydrofoba.i. aque metus. greci enim ydro aqua. fo¬
bis timorẽ dicunt. uñ ⁊ latini hunc morbũ ad
aquã ⁊ limphaticũ uocant. fiat aũt aut ex canis ra¬
bidi morsu. aut ex eiꝰ spuma in t̾ra ꝓiecta. qͣm si
homo ł bestia tetigerit. aut dem̃tia replet᷑. aut in
runt antiqͥ ex aliis ferarũ morsib ⁊ ex aquarũ
metu. uñ ⁊ nomen acceꝑunt. Udro fobus. aque
fob metus gr̃c dicit᷑. Ueteres dixer̃t ex aeris in
aere ꝓiectam siue in t̾ra ꝓicit᷑. aut in lapides siue
in aqua.⁊ si homo siue aliqd̃ animal tͣnsitum ex¬
iñ fec̾it. dem̃tia statim replet᷑. aut in rabiẽ conuer¬
titur. si ex t̾ra aut in lapide aut in aliquo rei ip̃i
borẽ. qd̾ si in aqua fuerit ꝓiectum aĩal siue homo
qui exiñ tͣnsierit. ł biberit. statim demẽs efficitur
⁊ qͥ uenenum biberĩt. Post morsũ aũt quib dam
tardiꝰ. qͥbdam uelocius. hec passio euenit. quib
uelocius intͣ qͥndecim dies. aut qͣdraginta. aut

Expanded text:
d est aquae metus. Graeci enim ὑδωρ aquam, φόβον timorem dicunt, unde et Latini hunc morbum ab aquae metu lymphaticum vocant. Fit autem aut ex canis rabidi morsu, aut ex aeris spuma in terra proiecta, quam si homo vel bestia tetigerit, aut dementia repletur aut in runt antiqui ex aliis ferarum morsibus et aquarum metus, unde et nomen acceperunt ydrofouas ab aque uas metu‹s› grece dicitur. Veteres dixerunt ex aeris infaere proiectam, siue in terra‹m› proicitur aut in lapide‹m› siue in aqua‹m›, et si homo siue aliquid animal transitum exinde fecerit, dementia statim repletur aut in rauiemi.e. rabiem conuertitur. Si ex terra aut in lapide aut in aliqu‹a› rei, borem. Quodsi in aqua‹m› fuerit pro­iectus animal siue homo qui exinde transierit uel biberit, statim demens efficitur  qui uenenum biberint. Post morsum autem quibusdam tardius quibusdam uelocius hec passio euenit, quibus uelocius intra dies quindecim aut quadraginta aut
Abbreviated transcription (Latin):
amant᷑ suscipiat᷑. benigne nutͥat᷑. religiose edoceat᷑.
in sarcram̃to ut cõiugium ñ separet᷑. ⁊ dimissuᷤ aut
dimissa nec causa ꝓlisa interim cõungunt᷑. hec tara¬
qͣm regula nuptiaꝵ. qr ł nature decorat᷑ fecũditas.
uel in continetie regit᷑ pauitas. uxoriꝰ. uxori serui

Expanded text:
amanter suscipiatur, benigne nutriatur, religiose educetur; amanter suscipiatur, benigne nutriatur, religiose educetur; in sacramento, ut coniugium non separetur et dimissus aut dimissa nec causa prolis alteri coniungatur. haec est tamquam regula nuptiarum, qua uel naturae decoratur fecunditas uel incontinentiae regitur prauitas. unde quia sati
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ incontinens nubat In eligendo marito qtͣtuor res¬
expectari solent. uirt᷑. genꝰ. pulcͥtudo. sapientia. ex
his sapientia potentior ad amoris effectũ refert.
hec qituor uirgił. d enea. qd his dido inpulsa est
⁊ quib ille iactatus factꝰ q̃ bella ex causa canebat.
Genere credo equidẽ nec uana fides genꝰ ẽ deorũ.
Item in eligenda uxore. qͣttuor res impellunt ho¬
minẽ ad amorem. pulcͥtudo. genꝰ. diuitie. mores.
meliꝰ tñ si in ea mores qm pulcͥtudo querat᷑. Nuc̃
aũt ille querunt᷑. qͣs aut diuitie aut forma ñ qͣs
ꝓbitas moꝵ comm̃dat. Ideo aũt femine sub uri
pͦtestate cõsistunt. qr leuitatẽ animi plerũq deci¬
piunt᷑. Uñ & equũ erat eas uiri auctoritate supri¬
mi. Pinde ⁊ uet̾es uoluert feminas innuptas qͣmuis
ꝓles. sacram̃tum. In fide adtendit᷑ ne p̃ter uinculũ
ꝯiugale cum altera ł altero concumbat᷑. In ꝓle ut

Expanded text:
 continet, nubat.' In eligendo marito quattuor s continet, nubat.' In eligendo marito quattuor spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est ad amoris affectum. Refert haec quattuor Vergilius de Aenea, quod his Dido inpulsa est Heu quibus ille iactatus fatis, quae bella exhausta canebat! Genere: Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. Item in eligenda uxore quattuor res inpellunt hominem ad amorem: pulchritudo, genus, divitiae, mores. Melius tamen si in ea mores quam pulchritudo quaeratur. Nunc autem illae quaeruntur, quas aut divitiae aut forma, non quas probitas morum commendat. Ideo autem feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprimi. Proinde et veteres volueruut feminas innuptas, quamviproles, sacramentum. in fide adtenditur, ne praeter uinculum coniugale cum altera uel altero concumbatur; in prole, ut
Abbreviated transcription (Latin):
qualitate uariꝰ ⁊ cõmutabilis. q scd̃m affectionem
animi. inc do letꝰ. modo tristis. Uñ ⁊ uultuosi dicunt᷑.
qͥ uultum sepe cõmutant. Itaq & lucilius hec qͣsi
distinguens ait. q̃ facies qͥ uultus uiro. dicimꝰ autẽ
⁊ uultum celi. ⁊ uultũ maris. qr ⁊ mare inuarios
motꝰ uentoꝵ flatibꝰ sepe mutat᷑. ⁊ celi uultus. ex lu¬
ce in tenebs. ⁊ ex sereno in nubilũ cõmutant᷑. sic ce
hominũ cũ mentibꝰ uultus. st.uxor. matrona.
enĩ erat antiquitꝰ. ut nubentes puelle simul ueni
laneis uittis ⁊ oleo ungent. & iñ uxores dicte. qͣsi
unciores. que ideo utebant᷑ limina calcare. quod
illic ianue coeant & separent᷑. Trib aũt ob causis
ducit᷑ uxor. Prima ẽ causa ꝓlis. d̾ qua legit᷑ in gene.
si. ⁊ bñdixit eis dicens. crescite ⁊ multiplicamini.
Seda causa adiutorii de qua ibi in genesi dicitur.
Non ẽ bonum eẽ hominẽ solum faciamꝰ ei adiutoriũ
simile. Tercia causa innocentie. uñ dicit apłs. ut qͥ

Expanded text:
s et secundum affectionem animi modo laetus, modo tristis. Vnde et uultuosi dicuntur qui uultum saepe conmutant. Itaque et Lucilius haec quasi distinguens ait: «quae facies, qui uultus uiro». Dicimus autem et uultum caeli et uultum maris, quia et mare in uarios motus uentorum flatibus saepe mutatur et caeli uultus ex luce in tenebras et ex sereno in nubilum conmutatur, sicut et hominum cum mentibus uultus. Inter hos enim erat antiquitus ut nubentes puellae simul venilaneis vittis et oleo unguerent. Et inde uxores dictae, quasi unxiores: quae ideo vetabantur limina calcare, quod illic ianuae et coeant et separentur. Matrona est ducitur uxor: prima est causa prolis, de qua legitur in Genesi1, 28: 'Et benedixit eos,' dicens: 'Crescite et multiplicamini': secunda causa adiutorii, de qua ibi in Genesi dicitur2, 18: 'Non est bonum esse hominem solum; faciamus ei adiutorium simile': tertia causa incontin
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hoc de pͥstina qr ungui in sacerdotiũ ⁊ ĩ regnũ
solebant. ex qͦ ⁊ aaron a moysen unctꝰ ẽ. q̃ dum car¬
nalit̃ fit. sp̃alit̃ ꝑficit. Quomͦ ⁊ in ip̃a baptismi
gr̃a uisibilis actꝰ qd̃ in aqua mergim᷑. s sp̃alis ef¬
fectus qd̃ delictis mundam᷑. hoc significat illud.
unguentũ qd̃ peccatͥx mulier suꝑ pedes. ⁊ ea que
dicit᷑ ñ fuisse peccatrix iħu fudisse dicunt᷑ ł scri¬
bunt᷑. hisie. Xhrisme. unguentũ. moyses in exo¬
do iubente dño ⁊ cõposuit ⁊ confudit. quo primi
aaron ⁊ filui eiꝰ. in testimoniũ sacerdotii ⁊ sc̃itatis
ꝑ uncti sunt. Deĩ quoq ⁊ reges eodem xhrisma¬
in regib ⁊ sacerdotib mistica unctio. qua xp̃c fi¬
gurabat᷑. uñ ⁊ ip̃m nom̃ a crismate dicit᷑. S post
pontifices ⁊ reges. s omĩs eccłia unctione crisma¬
tis consecrat᷑. ꝓ eo qd̃ m̃brum ẽ et̃ni regis ⁊ sacer

Expanded text:
ciplina, qua ungui in sacerdotium et in regnum solebant, ex quo et Aaron a Moyse unctus est. Quae dum carnaliter fit, spiritaliter proficit; quomodo et in ipsa baptismi gratia visibilis actus, quod in aqua mergimur, sed spiritalis effectus, quod delictis mundamur. Hoc significat illud unguentum, quod peccatrix mulier super pedes, et ea quae dicitur non fuisse peccatrix, super caput Iessmate. 1. Chrismatis unguentum Moyses primum in Exodo, jubente Domino, et composuit, et confecit, quo primi Aaron et filii ejus in testimonium sacerdotii et sanctitatis peruncti sunt . Deinde quoque et reges eodem chrismain regibus et sacerdotibus mystica unctio, qua Christus figurabatur; unde et ipsum nomen a chrismate dicitur. 2. Sed pontifices et reges, sed omnis Ecclesia unctione chrismatis consecratur, pro
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ. definunt nullo ꝓrsꝰ modo formatã. s om̃ium
corporaliũ formaꝵ capacẽ. Que quidẽ in corpoꝵ
mutabilitate ut cumq cognoscit᷑. Nam ꝑ se ip̃am
nec sentire. nec intelligi pot̃. Uerũ in hoc errant
qͥdam gentiliũ qd̃ eam tamqͣm coet̾nam dõ con¬
iungunt. Ut hec ab illo ñ sit. qͣmuis ab illo formet᷑.
qd̃ alienum eẽ aueritate. ip̃a ueritas docet. hanc

Expanded text:
finiunt nullo prorsus modo formatam, sed omnium corporalium formarum capacem, quae quidem in corporum mutabilitate utcumque cognoscitur; nam per se ipsam nec sentiri nec intellegi potest. uerum in hoc errant quidam gentilium, quod eam tamquam coaeternam deo coniungunt, ut haec ab illo non sit, quamuis ab illo formetur: quod alienum esse a ueritate ipsa ueritas docet. ec
Abbreviated transcription (Latin):
faciunt. hunc lapidẽ in india & in italia ⁊ ad oc¬
ceanum in hispania nasci tradunt. fer̃t autem
tyb̾io cesare quendã artificem ⁊ cogitasse iutri
temꝑam̃tum ut flexibile eẽt ⁊ ductile qͥ dum
admissus fuisset ad oesarem. porexit fialã cesa¬
ri. Qmͣ ille indignatꝰ in pauim̃tum ꝓiecit.
artifex aũt sustulit fialam de pauimento que cõ¬
pliu̾at. se tamqͣm uas eneum. Deiñ uasculum de
sinu ꝓtulit ⁊ fialã correxit. hoc facto cesar dix̃
artifici. Numqͥd aliꝰ scit hanc cõditurã uitrcoꝵ
Postqͣm ille iurans negauit alterũ hoc scire. ius¬
sit illũ cesar decolari. Nedum hoc cognitũ fu̾it
aurũ ꝓ luto putaret᷑. omniũ metalloꝵ p̃cia ab¬
straherent᷑. ⁊ reuera qͣsi uasi uitrea ñ frangerent᷑.¬

Expanded text:
faciunt. Hunc lapidem et in India et in Italia et ad Ofaciunt. Hunc lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quendam artificem excogitasse vitri temperamentum, ut flexibile esset et ductile. Qui dum admissus fuisset ad Caesarem, porrexit phialam Caesari, quam ille indignatus in pavimentum proiecit. Artifex autem sustulit phialam de pavimento, quae conplicaverat se tamquam vas aeneum; deinde marculum de sinu protulit et phialam correxit. Hoc facto Caesar dixit artifici: 'Numquid alius scit hanc condituram vitrorum?' Postquam ille iurans negavit alterum hoc scire, iussit illum Caesar decollari, ne dum hoc cognitum fieret, aurum pro luto haberetur et omnium metallorum pretia abstraherentur; et revera, quia si vasa vitrea n
Abbreviated transcription (Latin):
in officinis. ⁊ aliud flatu figurat᷑. aliud torno
terit᷑. Aliud argenti modo celerat᷑. tinguit᷑ etiam
multis modis. ita ut iacinctos saphyrosq et ui¬
rides imitet᷑ & onices ł aliaꝵ gemimaꝵ colores.
Neq ẽ alia speculis aptior materia ł picture
adcomodatior. Maximꝰ tñ honor in candido
uitro ꝓximoq in cͥstalli similitudine. Uñ et
ad potandũ argenti finetalli ⁊ auri pepulit ui¬
trum. Olim faciebat et in italia ⁊ ꝑ gallias ꝙ
bispania in arena alba mollissima pila mola¬
q terebat᷑. de hinc miscebat᷑ trib partib. uit
ponde ⁊ m̃sura hac liquata in alias fornaces
tͣnsfundebat᷑. Que massa uocabat᷑ admonitrũ.
atq hec recocta fiebat. uitrum purũ ꝙ candidũ.
In gen̾e̾ uitri ⁊ obsianꝰ lapis adnumerat᷑. est
aũt uirens. Int̃dum ⁊ niger aliqͣndo ⁊ tͣnslu¬
cidus crassione uisu. ⁊ in speculis parietũ per
imagine umbras reddente gẽmas multi ex eo

Expanded text:
in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut iacinthos sapphirosque et virides imitetur et onyches vel aliarum gemmarum colores; neque est alia speculis aptior materia vel picturae adcommodatior. Maximus tamen honor in candido vitro, proximoque in crystalli similitudine; unde et ad potandum argenti metalla et auri pepulit vitrum. Olim fiebat et in Italia, et per Gallias et Hispaniam arena alba mollissima pila molaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel mensura, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. In genere vitri et obsianus lapis adnumeratur. Est autem virens interdum et niger aliquando et translucidus, crassiore visu et in speculis parietum pro imagine umbras reddente; gemmas multi ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
tate tͣnsuiceat. In aliis metallis enĩ qͥcqͥd intͥn¬
secus ꝯtinet᷑ abscondit᷑. In uitro uero quilibet li¬
cor ł sp̃es qualis ẽ interiꝰ talis ext̃ius declaratur.
⁊ quodamodo lusus putet cuiꝰ origo. hec fuit in
partes sirie que fenicis uocat᷑ finitũ a iudee cir¬
ca radicẽ montis carmeli palus ẽ. Ex qua nascit᷑
uelus amnis quinq miliũ passuum spacio in
mare fluens iuixta tholomatdẽ. cuiꝰ arentem de¬
currentẽ fluctu sordib abluunt᷑. hic mana ẽ
pulsa naue mercatoꝵ nitͥtum sparsim ꝑ litus
epulans pararent ne cessent ꝓ attollendis ua¬
sis lapidess. glebas nitrie naues subdider̃t. Ꝙb
accensis ꝑmixta harena littoris tͣnstucentes: No¬
ui liquoris fluxisse riuos. & hanc fuisse originẽ
uitri. Mox ut ẽ ingeniosa solertia ñ fuit conten¬
ta solo uitro. s aliis mixturis hanc artem stu
to cypro ac nitro cõtinuisq fornacib ut es liqͣ¬
tur. Masseq fiunt pꝰea ex massis rursus fundit᷑

Expanded text:
tate transluceat. In aliis enim metallis, quidquid intrinsecus continetur, absconditur; in vitro vero quilibet liquor vel species, qualis est interius, talis exterius declaratur et quodammodo clausus patet; cujus origo haec fuit. In parte Syriae, quae Phoenicis vocatur finitima Judaeae, circa radicem montis Carmeli, palus est, ex qua nascitur Belus amnis, quinque millium passuum spatio in mare fluens juxta Ptolemaidem, cujus arenae, decurrente fluctu, a sordibus eluuntur. Hinc fama est, pulsa nave mercatorum nitri, cum sparsim per litus epulas pararent, nec essent pro attollendis vasis lapidesaccensis permixta arena litoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos: et hanc fuisse originem vitri. Mox, ut est ingeniosa sollertia, non fuit contenta solo nitro, sed et aliis mixturis hanc artem conto cypro ac nitro continuisque fornacibus ut aes liquatur, massaeque fiunt. Postea ex massis rursus funditur
Abbreviated transcription (Latin):
nta tm̃ inter¬
pretes ꝓ his sanocentauros in tͣnslatione posu¬
ert̃. Sunt ꝙ ululas putãt aues ẽẽ nocturnas
ab ululatu uocis quẽ effert̃. q̃s uulgo cauones
aut fletũ imitat᷑. aut gemitũ. Uñ apud augu¬
res si lam̃tet᷑ tristitiã. tacens ostend̾e fert᷑ ꝓsꝑi¬

Expanded text:
ntum interpretes pro his onocentauros in translatione posuerunt; sunt qui ululas putent aues esse nocturnas ab ululatu uocis quem efferunt, quas uulgo cauannos aut fletum imitatur aut gemitum. Unde et apud augures si lamentetur tristitiam, tacens ostendere fert
Abbreviated transcription (Latin):
inimicũ est crocodillo. ⁊ hanc ht nature consuetu¬
dinẽ. cũ uiderit crocodillũ in littore fluminis dor
eius. ⁊ ueniẽs insilit in ore eius. crocodrillus u̾o de¬
subitatꝰ uiuũ tͣnsglutit eum. Illae aũt dilanians
omĩa uiscera eius. exit uiuus d̃ uiscerib crocodillo
iã mortuo ac disruptis om̃ib interaneis eiꝰ. Galł.

Expanded text:
inimicum est crocodilo. Et hanc habet naturam et consuetudinem: cum uiderit crocodilum in littore fluminis dormeius, et ueniens insilit in ore eius; crocodilus igitur desubitatus, uiuum transglutit eum; ille autem dilanians omnis uiscera eius exit uiuus de uisceribus crocodili iam mortui ac disruptis omnibus interraneis eius.
Abbreviated transcription (Latin):
cito iuuati fu̾int. celeriꝰ ꝑcunt ꝑ ciboꝵ grauedi¬
nem. Qm̃ celerius cibũ digert̃. bos app̃bendimꝰ
ex animo ⁊ m̃broꝵ defectu. Sunt aut frigido
corpore. cum neruoꝵ tremore ⁊ stomacho atq
uocis debilitatione. ħii u̾o cibum accipiũt mul¬
tũ. ⁊ ñ satiant᷑ neq corpore crassant᷑. s tepidi

Expanded text:
avedinem, quia celerius digerunt. Hos apprehendimus ex anime ac membrorum defectu; sunt frigidi corpore, cum nervorum tremore et stomachi ac vocis debilitatione. Hi cibum multum accipiunt et non satiantur, neque crassantur, sed rapidi
Abbreviated transcription (Latin):
ore suo form fetꝰ q̃si orifus. Nam aiunt eos
informes genare partꝰ ⁊ carnẽ qͣmdã nasci qͣm
mat̃ lambendo in memb̃rã ponit. Uñ ẽ illd̃
sic format lingue fetũ cum ꝓtulit ursa. s in
mat᷑itas partꝰ facit. Neniq tͥcesimo die gen̾at.
un euenit ut p̃cipitata fecunditaᷤᷤ informe̾ ꝓcrei.
Ursoꝵ capud inualidũ. uis maxima ĩ brachiis ⁊
lumbis uñ int̾dum erecti insistunt. E6ł̃. Urtice

Expanded text:
ore suo formet fetus, quasi orsus. Nam aiunt eos informes generare partus, et carnem quandam nasci quam mater lambendo in membra conponit. Unde est illud: Sic format lingua fetum cum protulit ursa. Sed hoc inmaturitas partus facit: denique tricesimo die generat. Unde evenit ut praecipitata fecunditas informes procreet. Ursorum caput invalidum; vis maxima in brachiis et lumbis; unde interdum erecti insistunt. Lupus Grae
Abbreviated transcription (Latin):
ant. Leones. fremere. Tigrides. rachare. Pardos.fe¬
lire. Pantheras. caurire. Ursos.uncare.ł seurire.
apros. frendere. Lintes. urcare. Lupos. ululate. Ser¬
re.Ceruos. sugire. Tauros. mugire.Equos. innire.
asinos. rud̃e. yorcos. grunnire. uerres. quirritare.
mintare. Sorices. desticare. Ranas. rauire. ł coaxare.¬
qͣttuor. articulata. in articulata. litterata. ⁊ illitte¬
rata. Articulata ẽ. q̃ coartata. idẽ. copulata. cum¬
scribi pot̃. nichil pene significãs. ut choaxcra. Illit

Expanded text:
num est rugire, tigridum rachanare, pardorum felire, pantherarum caurire, ursorum urcare vel sevire, aprorum frendere, lincum urcare, luporum ululare, serre, cervorum rugire, boum mugire, equorum hinnire, asinorum rudere, porcorum grunire, verris quiritare, pipitare, soricum desticare, elefantum barrire, ranarvocis: articulata, inarticulata; litterata, illitterata. Articulata est, quae copulata atque coarctata cumsc
Abbreviated transcription (Latin):
tio nc̃cupat᷑. Nam cũ hierosolimã antiochus ob¬
sid̾et. hyrcanꝰ pͥnceps iudeoꝵ reserato dauid sepulcͦ.
tria milia auri talenta iñ extraxit. ex quib trecen¬
ta antiocho dedit. ut obsidionẽ relirqu̾et. atq ut
facti inuidiã dem̾et. fert᷑ ex reliqua pecunia xherio¬
dochiã. quib aduentũ susciꝑet pauꝑũ. ⁊ ꝑegͥnoꝵ.¬

Expanded text:
t adamavit. Cum Hierosolymam Antiochus obsideret, Hyrcanus princeps Iudaeorum reserato David sepulcro, tria milia auri talenta inde abstraxit, ex quibus trecenta Antiocho dedit, ut obsidionem relinqueret; atque ut facti invidiam demeret, fertur ex reliqua pecunia instituisse primus xenodochia, quibus adventum susciperet pauperum e
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̃ ore suo ⁊ salubria ciboꝵ. ⁊ uenenosa ꝓdant᷑.
nenis. uillas aũt a rectis ẽ nuncupatꝰ. hic etiã ser¬
pentes insequit᷑. qui cũ adiu̾sus aspidẽ pugnat. cau¬
dam erigit. qͣm aspis maxime incipit obseruare.
qͣsi minantẽ. ad qͣm uim suã tͣnsfert. decepta corri

Expanded text:
odore suo et salubria ciborum et venenosa produntur. neni. Suillus autem a saetis est nuncupatus. Hic etiam serpentes insequitur; qui, cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare quasi minantem; ad quam cum vim suam transfert, decepta corri
Abbreviated transcription (Latin):
bispisse. clare atq acute. ꝑspicue uoces sunt. q̃ longiꝰ
ꝓtrahunt᷑. ita ut omnẽ impleant ꝯtinuum locum
sicut in neruis q̃ enĩ subtilissime corde sunt. sub¬
tiles ac tenues sonos emittunt. ꝑspicue sunt uoces
qͣndo sp̃c e multis simul egredit᷑. sicut uiroꝵ. Acu¬
ta uox. tenuis alta. sicut in cordis uidemꝰ. Dura uox
ẽ que uiolent̃ emittit sonos sic̃ tonitruum sicut in
aqua dissonꝰ. Q uotiens indurũ malleus ꝑcutitur
⁊ indissimiles pulsꝰ. Ceca uox ẽ. que mox ut emis¬
bilis. ⁊ uinnola dicta a uĩno hoc ẽ cincinno mollit̃
flexo. ꝑfecta aũt uox ẽ. alta. suauis.⁊ clara. Alta. ut
insublimi sufficiat. clara. ut aures adimpleat. sua¬
us. ut aĩos audientiũ blandiat. Si ex his aliquid¬

Expanded text:
t spisse, clare atque acute. Perspicue voces sunt, que longius protrahuntur, ita ut omnem impleant continuo locum, sicut in nervis: que enim subtilissime chorde sunt, subtiles ac tenues sonos emittunt. Pingues sunt voces, quando spiritus multus simul egreditur, sicut virorum. Acuta vox est tenuis et alta, sicut in chordis videmus. Dura vox est, que violenter emittit sonos, sicut tonitruum, sicut in incudis sonus, quoties ibi durum malleis percutitur et dissimiles pulsus. Ceca vox est, que mox ut emisbilis. Et vinnolata dicta a vinno, id est cincinno mobiliter flexo. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara. Alta ut sublimis efficiatur. Clara ut aures adimpleat. Suavis ut animos audientium blandiat si ex his aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
niunt ut nos inpͥncipio respondimꝰ. Plato aũt ñ
ẽẽ uocem corpꝰ putat. ñ enim ꝑcussus inqͥt aer. s
plaga ip̃a atq ꝑcussio. id. ẽ. uox. ex indiuisis corpo¬
rib uocẽ constare dicit. corpus aũt eẽ. aut efficiens.
sunt nuncupata. ꝓprie aũt uox hominum ẽ. seu ir¬
rationabiliũ aĩantium. Nam in aliis abusiue ñ ꝓprie
sonitũ uoce uocari. ut uox tube infremuit. fractasq
a littore uoces. Nam ꝓpͥum ẽ ut litorei sonent scopu¬

Expanded text:
niunt, ut nos in principio respondimus. Plato autem non esse uocem corpus putat: non enim percussus, inquit, aër, sed plaga ipsa atque percussio, id est uox ribus uocem constare dicunt, corpus autem esse aut efficiens sunt nuncupata. Proprie autem vox hominum est, seu irrationabilium animantium. Nam in aliis abusive non proprie sonitus vox vocatur, ut: Vox tubae infremuit, fractasque ad littora voces. Nam proprium e
Abbreviated transcription (Latin):
os aureũ. Xristus.xhrismate ẽ appellatus. hoc ẽ
unctus. p̃ceptum enĩ fuerat iudeis ut sacrũ con-¬
fic̾ent unguentũ. quo ꝑungui possent hu qui
uocabant᷑ ad sacerdotiũ ł ad regnũ. ⁊ sicut nunc
regib indumentũ purpure insigna ẽẽ regie di¬
gnitatis. sic illis unctio saeri unguenti. nom̃ as

Expanded text:
s namque a chrismate est appellatus, hoc est unctus. Praeceptum enim fuerat Iudaeis ut sacrum conficerent unguentum, quo perungui possent hi qui vocabantur ad sacerdotium vel ad regnum: et sicut nunc regibus indumentum purpurae insigne est regiae dignitatis, sic illis unctio sacri unguenti nomen ac
Abbreviated transcription (Latin):
apiane cognominate sunt. Balanite. a magnitudi¬
ne nom̃ sumpser̃t. balanin enĩ gr̃e grande uocat᷑.
Biturice. a regione nom̃ sortita ẽ turbines ⁊ pluui¬
as ⁊ calores fortissimi sustinẽs. nec in macra terra
deficiẽs huiꝰ meriti. ⁊ basilica ẽ. Argitis grecula ui¬
tis. gen̾is albi fertilis. uastã materiã ⁊ breuẽ.⁊ la¬
tũ folium mittẽs. cuiꝰ fructũ. nisi pͥmũ tp̃r colli¬
gas. ad t̾ram decidit. aut humorẽ putrescit. In her¬
cula nigra ẽ. qͣm greci amarition uocãt. Boni ui¬
ni ⁊ leuis a quo etiã nom̃ tͣxit. qd̃ inhers in tẽptã¬
dis neruis habeat᷑. qmuis gustui ñ sit aues mare¬
otice. a regione egypti amare ocis dicte. uñ pͥus

Expanded text:
apianae cognominatae sunt. Balanitae a magnitudiapianae cognominatae sunt. Balanitae a magnitudine nomen sumpserunt; βάλανοι enim Graece glandes vocantur. Biturica a regione nomen sortita est, turbines et pluvias et calores fortissime sustinens, nec in macra terra deficiens. Huius meriti et basilisca est. Argitis Graecula vitis, generis albi, fertilis, vastam materiam et brevem et latum folium mittens, cuius fructum nisi primo tempore colligas, aut ad terram decidit aut humore putrescit. Inerticula nigra est, quam Graeci amaracion vocant, boni vini et levis; a quo etiam nomen traxit, quod iners in tentandis nervis habeatur, quamvis gustu non sit hebes. Mareoticae a regione Aegypti Mareotis dictae, unde prius