comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num autem pro primo eudous. post ẏparchus. demde ptholomeus. ad ultimum cȩsar
S ẽ uolu stis. ut intercio uisum superis. Semper enim de diis salua rationie con
descitos aut hostiles commemorat locos. argolicouemari. Ionico. & adriatico. Dep̃hens
occuoatus. & proprie nauigantum est. ut deprebensis olim statio tutissima. nautis
U rbe micenae. Grece dtrit. unde singularem numerum posuit. Micenae autem: sic ut
theb. Iuuenalis. atq uetus thehe. centum iac& obruta portis. ut sit micenae micenes
ut agaue agaues. sotest exinde uderi iatinam ddecimationem ut sĩt haec micena huiꝰ
micenae. Et est perifrasis urbe micenae. il est micenis. Ut urbem pataui. Annua uota.
Nsaec quasi tumitu sus dmis. Congruis. sunt enam tantum superorum munera: sunt inferorũ
Inhucolicis. Phoebo sua semper apud me munera funt lauri. & suaue rubens yacinctus. Nẽ

Expanded text:
num autem primo Eudoxus, post Hipparchus, deinde Ptolomaeus, ad ultimum Caesar num autem primo Eudoxus, post Hipparchus, deinde Ptolomaeus, ad ultimum Caesar sic di volvistis ut in tertio "visum superis" . semper enim de diis salva veneratione cdesertos, aut hostiles commemorat locos. sane muoccupatus. et proprie navigantum est, ut "deprensis olim statio tutissima nautis" . urbe mycene Graece dixit: unde singularem n‘Thebe’: Iuvenalis «atque vetus Thebe centum iacet obruta portis», ut sit ‘Mycene Mycenes’, ut ‘Agave Agaves’. Potest et exinde Latinam fecisse declinationem, ut sit ‘haec Mycena huius Mycenae’; et est periphrasis «urbe Mycenae», id est ‘Mycenis’, ut «urbem Patavi». ANNVA VOTA haec quasi numini. SVIS DONIS congruis. Sunt enim tantum superorum munera, sunt inferorum: in Bucolicis «Phoebo sua semper apud me munera sunt, lauri, et suave rubens hyacinthus». NVNC
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & anulus quasi iamiius dictus. Sic alibi. atq in se sua ꝑ uestigia uoluitur annus. Duii¬
n aut laus est. ut diuini opus alchimedontis. aut reuera diuini. Nam ait nunc repeto. an ch
fatorum archana reliquit: Mestas aras. Medium se prebet. Nam & hominem fuisse nouit. &
uilt eum ex con setratione numen effectum. Nam mestas aras. ad hominem pertin&. idest
dus mambis consecratas. & quod paulopost altaria linquit: uult eẽ diuinitatis post apo¬
t eosin Unde est. &c adiisque templorum sunt. & succedit tumulo: quod est homi¬
nis. Nisi fallor ÷zon quasi nescius dixit. sedd propter confusionem quȩ erat apud maio
res. Nam ante cesarem qui nobis anni rationem composuit. quod hodieq seruamus. inter¬
colabamur dies : ut &iam in uerrinis legimus. Scilic& lunae non congruenter ratione: an¬

Expanded text:
unde et anulus quasi anuus dictus. Sic alibi «atque in se sua per vestigia volvitur annus». DIVIunde et anulus quasi anuus dictus. Sic alibi «atque in se sua per vestigia volvitur annus». DIVINI aut laus est, ut «divini opus Alcimedontis», aut re vera ‘divini’; nam ait «nunc repeto, Anchises fatorum arcana reliquit». MAESTAS ARAS medium se praebet. Nam et hominem fuisse novit et vult eum ex consecratione numen effectum; nam ‘maestas aras’ ad hominem pertinet, id est diis manibus consecratas, et quod paulo post dicit «altaria liquit» vult esse divinitatis post apotheosin, unde est et ‘adytis’, quae templorum sunt, et «successit tumulo», quod est hominis. NISI FALLOR non quasi nescius dixit, sed propter anni confusionem qures. nam ante Caesarem qui nobis anni rationem conposuit, quam hodieque servamus, intercalabantur decem dies, ut etiam in Verrinis legimus, scilicet lunae non congruente ratione. an
Abbreviated transcription (Latin):
ut diximus: ad opussuum uirgilius. ex aliqua historia diruiat. slam si comaminduci qua
diumi honores soluantur. anchisae quo constat uilio cęsari tribuisse augustum. & benedic
genus alto sangume dium. slam per taettam oeoconomiam ostendit debere anchisem
generis suihonorẽ mẽreri. Unde est. disgente. & geniturae deosꝰ a sanguore diui
d uium & deorum indifferenter plerumq ponit poeta quamquam sit discreno ut deos pertũc
dicam. Sucosum onimbus factos quasi qui diem obierint. Inde diuos &iam imperatores uo¬
ainius. Sed uarro & at eius contra sentiunt: dicentes diuos perpetuos deos. qui propter sui cõ¬
secrationem timent᷑. ut sunt di manes. quod tangit in duodecimo dicens. diua deam stagnisq
fulminibusq sonoris presid& annuus orbis. quia menses m se recurrunt. & annum fa̾ciuntt

Expanded text:
ut diximus, ad opus suum Vergilius aliqua ex historia derivat. Nam sic omnia inducit, quasi ut diximus, ad opus suum Vergilius aliqua ex historia derivat. Nam sic omnia inducit, quasi divini honores solvantur Anchisae quos constat Iulio Caesari tribuisse Augustum. Et bene dicit «genus alto a sanguine divum»; nam per tacitam oeconomiam ostendit debere Anchisen generis sui honorem mereri; unde est «dis genite et geniture deos». A SANGVINE DIVVM ‘divum’ et ‘deorum’ indifferenter plerumque ponit poeta, quamquam sit discretio, ut deos perpetuos dicamus, divos ex hominibus factos, quasi qui diem obierint; unde divos etiam imperatores vocamus. Sed Varro et Ateius contra sentiunt, dicentes divos perpetuos deos qui propter sui consecrationem timentur, ut sunt dii manes; quod tangit in duodecimo dicens «diva deam stagnis quae fluminibusque sonoris praesidet». ANNVVS ORBIS quia menses in se recurrunt et annum faciunt;
Abbreviated transcription (Latin):
matio. In terra enim a uia ddeflectimus nos. immarippsam flectimus uiam. fessas nauel
pro nos fessos. Dardanium acestem. ut & supra ditimus. Hyꝓpotes filiam suam egestim
ne coetos religaretur super posuit nauiculae. & misit quo furs tuliss& quȩ delata uo
siciliam. erinisis fluuius concubuit cum ea. conuersus in canem. inde ent aceste. natus.
nauis. & tandem. Gac cans particula estrandem. ut & quo sub caelo tandem: cum ditat
fertur cita gurgite classis. Miratus. is qui mirabatur. aut cerce nuratus occurrit. Orridis
Terribilis: libistidis ursae. aut reuera. aut ferae africanae. ga ea agrefa. Opibus rufacaii
Nam gaza om̃is fruccus est. Stellas fugarat. Poetice dixa. Nam si stellȩ astanuio diciȩ i
non fugantur. semper enim fixae sunt preter planetas. Parclanidat magni. ẽ requentie:

Expanded text:
matio; in terra enim a via deflectimus nos, in mari ipsam flectimus viam. FESSAS NAVES matio; in terra enim a via deflectimus nos, in mari ipsam flectimus viam. FESSAS NAVES pro ‘nos fessos’. DARDANIVM ACESTEM ut et supra diximus, Hippotes filiam suam Egestam, ne ad cetos religaretur, superposuit naviculae et misit quo fors tulisset. Cum qua delata ad Siciliam, Crinisus fluvius concubuit conversus in canem, unde Acestes natus est. navis. ET TANDEM vacans particula est ‘tandem’, ut «et quo sub caelo tandem». Nam cur tandem, cum dicat «fertur cita gurgite classis?». MIRATVS is qui mirabatur; aut certe ‘miratus occurrit’. HORRIDVS terribilis. LIBYSTIDIS VRSAE aut re vera, aut ferae Africanae. GAZA AGRESTI opibus rusticanis; nam gaza omnis fructus est. STELLAS FVGARAT poetice dixit. Nam si stellae a stando dictae sunt, non fugantur; semper enim fixae sunt praeter planetas. DARDANIDAE MAGNI frequenter,
Abbreviated transcription (Latin):
aduerbium sit . a. tametibreuis est quia uenit ex nomine. lic& duae consonantes sequantur. cũ
seiamus a. terminata ad uerbia longa et̃. ut paulo post & srustro. cerno tendere contraꝰ ues¬
oere ab atro. qͣuo tendimus. Nec enim sine ratione post generalitatem addidit spetiem. in
riubem cogitaker. Nubes enim aeis densitas facit. ut dens&e. erant quae rara modo. &
nec littora longe. a facili fida Propt r acestis afuitatem : fraerna. Propter ericem bite
&e ueneris filium scđm alios rieptuni : & uere metior afira s̃ rite metior astra. paulo¬
ante seruata. Scilic& ante tempestatem. Colligit autem uicinetatem ex ratione curs
qui apertis hanis colligitur. quas indicant sidera. Iam dudum. Non tantum heroicimi est qđ
dat aenee gubernandi scientiã: secl oriam ad pro eoconomiam peran&. Dicturus enim
est & ipse ratem nocturnis rexit in undis. flecte uiam uelis. Ex re mira nata deda¬

Expanded text:
adverbium sit, ‘a’ tamen brevis est, quia venit ex nomine, licet duae consonantes sequantur, cum adverbium sit, ‘a’ tamen brevis est, quia venit ex nomine, licet duae consonantes sequantur, cum sciamus ‘a’ terminata adverbia longa esse, ut paulo post «et frustra cerno te tendere contra». VESPERE AB ATRO id est quo tendimus; nec enim sine ratione post generalitatem addidit speciem. IN NVBEM COGITVR AER nubes enim aëris densitas facit, ut «denset erant quae rara modo et NEC LITORA LONGE a facili. FIDA propter Acestis adfinitatem. FRATERNA propter Erycem, Butae et Veneris filium, secundum alios Neptuni et ante servata, scilicet ante tempestatem. Colligit autem vicinitatem ex ratione cursus, qui a peritis horis colligitur, quas indicant sidera. IAMDVDVM non tantum heroicum est quod dat Aeneae gubernandi scientiam, sed etiam ad prooeconomiam pertinet; dicturus enim est «et ipse ratem nocturnis rexit in undis». FLECTE VIAM VELIS ex re maritima nata decla
Abbreviated transcription (Latin):
spet.aliter nauigationis. ex africa auctor est iuppiter: hoc caelo. aere. In hoc cȩlo qui deus cli¬
citur aer. Sic lucretius posuit. Mutat transuersa fremunt. hinc atq hinc. Est autem aduerbiũ
factum de nomine: ut cunctatur & amnis rauca sonans. Item. & pede terram crebra ferit
Nomen & aduerbum. plerumq in se transeunt. Nomen in aduerbium : toruumq repente clamat
idest torue. Item ad uerbium nomen. ut dum mane nouum accepta declinatione factum est nom̃.
Sic persus. Iam cras hesternum consummimus. ecce alud cras. Seil nomen cum aduerbuĩ esse
coeperit: fit indeclinabile. Aduerbium cum nomen eẽ coeperte declinatur. Unde ait plautus.
uis transeunt hae partes. non suis sed earum ad quas transierint ut untur potestatibus dũ
taxat in declinatione. Nam temporum rationem suam reseruant: ut hoo loco transuersa cum

Expanded text:
specialiter navigationis ex Africa auctor est Iuppiter. HOC CAELO aëre. «In hoc caelo qui dispecialiter navigationis ex Africa auctor est Iuppiter. HOC CAELO aëre. «In hoc caelo qui dicitur aër»; sic Lucretius posuit. MVTATI TRANSVERSA FREMVNT hinc atque hinc. Est autem adverbium factum de nomine, ut "cunctatur et amnis rauca sonans" , item "et pede terram crebra ferit" . nomen et adverbium plerumque in se transeunt: nomen in adverbium, "torvumque repente clamat" , id est torve: item adverbium in nomen, ut "dum mane novum" accepta declinatione factum est nomen. sic Persius "iam cras hesternum consumpsimus, ecce aliud cras" . sed nomen cum adverbium esse coeperit, fit indeclinabile; adverbium cum nomen esse coeperit, declinatur: unde ait Plautus "ius transeunt hae partes, non suis, sed earum ad quas transierint, utuntur potetaxat in declinatione. Nam temporum rationem suam reservant, ut hoc loco ‘transversa’, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tantum. non &iam de superioribus. Nec enim troiani nauigantesiam poterant. aut de atore. aut de fu¬
rore didonis et̃ solliciti. Rates. Pro nauibus ab ii suie posuit. olli aut tunc aut illi. Supra ciput. Incu¬
tabilis morafer. Nec enim simpliciter dictum est. cum om̃is imber supercaput sit . IN HORRUiT ida
tenebris. & noctis. & nubium. Ise gubernator. qui debuit eẽ solatio. supi ab alta. Subaudis haer
quia serteritia uobis. Uersa retro: colligere arma iuib&. Uela cothraere. non penitus deponere
Iam dicit. obliquatq sinus inuentum. Iuppiter autor. aut mãe nauigationis. aut scđm usum
locutus est. nec si huius rei auctorem se iuppiter faciat: & multi querunt quomodo auctor iupptĩ.
cum apollini dicat tot maria. intraui duce te. Sed legimus quae phoebo pater omnipotens. &

Expanded text:
tantum, non etiam superioribus; nec enim Troiani navigantes iam poterant aut de amore aut de futantum, non etiam superioribus; nec enim Troiani navigantes iam poterant aut de amore aut de furore Didonis esse solliciti. RATES pro navibus abusive posuit. OLLI aut ‘tunc’ aut ‘illi’. SVPRA CAPVT inevitabilis, mortifer; nec enim simpliciter dictum est, cum omnis imber supra caput sit. INHORRVIT VNDA TENEBRIS et noctis, et nubium. IPSE GVBERNATOR qui debuit esse solacio. PVPPI AB ALTA subaudis ‘haecquianam sententia vobis versa retro?». COLLIGERE ARMA IVBET vela contrahere, non penitus deponere; nam dicit «obliquatque sinus in ventum». IVPPITER AVCTOR aut nostrae navigationis, aut secundum usum locutus est ‘nec si huius rei auctorem se Iuppiter faciat’. Et multi quaerunt quomodo ‘auctor Iuppiter’, cum Apollini dicat «tot maria intravi duce te». Sed legimus «quae Phoebo pater omnipotens», et
Abbreviated transcription (Latin):
flammnarum. & late discriminat agros. Postea &iam funebroslecailos proferre coeper̃
de marcello edili dicer&. filio sororis augusti. in cuius honorem hoc factum est.
Quȩ tantum. In quantitate ad miratio. Sane sciendum uirronem dicere. aenean ab
ann a armatum. & lic& ut supra diximus plurimum tempus intersit. lectum tam
gnorabant causam coniectoris. tamen propuis acced ebant. Nam duri doloros
magno amore polluto. id est leso & notus feminarum furor. ducebat troianos
triste augurium. scilic& ut crederent se interemisse didonem: mula dicunt. du¬
cunt: dilacerant: ut ad supra dictas duas causas. tertia accedat. Percellebant
nquit animos troranorum quod nascebantur duri dolores amore polluto. quođ
nous erat feminae furor. quod ignem rogi uidebant. id est omen nauigantibus.
triste. ut per triste: ualde triste sit. Sed si sic intellexorimus tercio dieto congrut¬

Expanded text:
flammarum et late discriminat agros». Postea etiam funebres lectulos proferre coeperunflammarum et late discriminat agros». Postea etiam funebres lectulos proferre coeperunde Marcello aedili diceret, filio sororis Augusti, in cuius honorem hoc factum est. QVAE TANTVM in quantitate est admiratio. Sane sciendum Varronem dicere, Aenean ab Anna amatum. Et licet, ut supra diximus, plurimum tempus intersit, lectum tamen gnorabant causam. Coniecturis tamen propius accedebant. Nam ‘duri dolores magno amore polluto’, id est ‘laeso’, et notus feminarum furor ducebat Troianos per triste augurium, scilicet ut crederent se interemisse Didonem. Multi dicunt ‘ducunt’ ‘dilacerant’, ut ad supra dictas duas causas tertia accedat: percellebant, inquit, animos Troianorum, quod nascebantur duri dolores amore polluto, quod notus erat feminae furor, quod ignem rogi videbant, id est omen navigantibus triste; ut pertriste, valde triste sit. Sed si sic intellexerimus, tertio dicto congru
Abbreviated transcription (Latin):
quid a principio recedit. & nec dum finem soratur. aut medium. sic altum. ut medium
putares . ut graditurq per aequor iam medium. Nam medium sequenti indicat loco
ut pelagus tencere intes. nec iam amplius ulla. Occurrit tellus. Certus autĩ dubitabi¬
liter pergens. aut certus aeneas. id est solers. strenuus : ut equidem perlittora certos
dimittam. atros aquilone. Iuos nuper flansaquilo atrof effecerat. ut & mediis prope¬
ras aquilonibus ire. Nam nouimus tempestatis hanc eẽ naturam. ut reliquias uenti teneat
& iam in alterius fleni. atros autem scđm plinium dicit. qui ait in naturali historia. nor
eẽ maris certum colorem. sed proqualitate uentorum mutari. & aut flauum ẽẽ
aut luculentum. aut atrum: Conlucent flaminis. lucent undiq In honorem erum re¬
gum. cum facibus procedebatur a populo. Unde ait de pallante : luca uia longo ordine

Expanded text:
quid a principio recedit et necdum finem sortitur, aut ‘medium’ ‘sic altum, ut medium quid a principio recedit et necdum finem sortitur, aut ‘medium’ ‘sic altum, ut medium putares’, ut «graditurque per aequor iam medium». Nam vere ‘medium’ sequenti indicat loco «ut pelagus tenuere rates nec iam amplius ulla occurrit tellus». CERTVS aut indubitabiliter pergens, aut ‘certus Aeneas’, id est sollers, strenuus, ut «equidem per litora certos dimittam». ATROS AQVILONE quos nuper flans Aquilo atros effecerat, ut «et mediis properas Aquilonibus ire». Nam novimus tempestatis hanc esse naturam, ut reliquias venti teneat, etiam in alterius flatu. ‘Atros’ autem secundum Plinium dicit, qui ait in Naturali Historia non esse maris certum colorem, sed pro qualitate ventorum mutari, et aut flavum esse aut luculentum aut atrum. CONLVCENT FLAMMIS lucent undique. In honorem enim regum cum facibus procedebatur a populo; unde ait de Pallante «lucet via longo ordine
Abbreviated transcription (Latin):
nterea dum fletur. aut sepelitur dido. & hoc sermone librum. ut solae fuperioribus uin
Cuius pars maior ex homero sũpta est. Nam om̃ua quae hic cominemorat exhibentur cirratu¬
mulum patrocli : nisi quod illic : curule ex ercertur. hic nauale certamen. Sane intelli¬
gendum non potuisse fieri: ut una nec plena die aeneas ad siciliam peruenir&. Vndo
accipiendum est sicut supra legimus quod circa primum ortum lucis nauigauit: ut reginae
spetulis. ut primum albescere lucem. Uidit & equatis classem procedere uelis : Ergo tota die
dum se dido interiit. dum fletur. paululum prouectus est. leniter spirantibus uentis. &
flammas rogi. circa uesperam uidit. Quo tempore & per naturam ignem uidere potuit¬
& per pristinum morem. quo per diem cadauera non incendebantur. deinde tota naui¬
gans nocte. & alterius diei partem. ad siciliam uenit. MEDIUM. Aut medium est: quic¬

Expanded text:
INTEREA dum fletur aut sepelitur Dido. Et hoc sermone librum, ut solet, superioribus iunxit. INTEREA dum fletur aut sepelitur Dido. Et hoc sermone librum, ut solet, superioribus iunxit. Cuius pars maior ex Homero sumpta est; nam omnia quae hic commemorat exhibentur circa tumulum Patrocli, nisi quod illic curule exercetur, hic navale certamen. Sane intellegendum non potuisse fieri ut una, nec plena, die Aeneas ad Siciliam perveniret. Vnde accipiendum est, sicut supra legimus, quod circa primum ortum lucis navigavit, ut «regina e speculis ut primum albescere lucem vidit et aequatis classem procedere velis». Ergo tota die dum se Dido interimit, dum fletur, paululum provectus est, leniter spirantibus ventis, et flammas rogi circa vesperam vidit, quo tempore et per naturam ignem videre potuit et per pristinum morem, quo per diem cadavera non incendebantur. Deinde tota navigans nocte et alterius diei parte ad Siciliam venit. MEDIVM aut ‘medium’ est quic
Abbreviated transcription (Latin):
nor carent: Aduerso sole. Bone naturalem rem expresset. Iris enim nisi eregione solis non
Nt. cui uarios colores illa dat res. quia aqua tenuis. aer lucidus. & nubes cal gantes. prradiata
uarios creãt colores. corpore soluo. quia ait supra netos quȩ res soluer& artus Omĩs & cina.
no impeti effusa est uita : id est anima . Dilapsus calor. Secundum eos qui dicunt animam
calorem ẽẽ. qua retedente corpus friget: ut corpusq lauant frigentis &t ungunt. In uentos
uita recessit. anima. ut n iiII georgicon. Quemq sibi tenues nascentem arcessere uitas. & dicen¬
doi muentos. aut eos seq̃. qui ammãm aerem dicunt. hioc est in mathenam suam reditt. aut¬
certe eos qui dicunt animamperire cum porpore. ut intełligamus euanuit. nuentos re
cessir. ut In .UIIII. Sed aure omia discerpunt:
COMMENTARIORUMSERUII .G. IN EÑ UIRG̃ TIE¬

Expanded text:
non carent. ADVERSO SOLE bene naturalem rem expressit; Iris enim nisi e regione solis non non carent. ADVERSO SOLE bene naturalem rem expressit; Iris enim nisi e regione solis non fit, cui varios colores illa dat res, quia aqua tenuis, aër lucidus, et nubes caligantes inradiata varios creant colores. CORPORE SOLVO quia ait supra «nexosque resolveret artus». OMNIS ET VNA uno impetu effusa est vita, id est anima. DILAPSVS CALOR secundum eos qui dicunt animam calorem esse, qua recedente corpus friget, ut «corpusque lavant frigentis et ungunt». IN VENTOS VITA RECESSIT anima, ut in sexto «quemque sibi tenues nascentem arcessere vitas». Et dicendo ‘in ventos’ aut eos sequitur qui acerte eos qui diccessit’, ut in nono «sed aurae omnia discerpunt». COMMENTARIORVM SERVII G. IN AENEIDOS VER
Abbreviated transcription (Latin):
idest naturali .: Irim demitcit olimpo Ut & supra ditimus trahit hoc de alcesti
etiripidis. qui inducit mercurium ei comam sec antem. quia fato peribat manti
Sane sciendum hoc ideo nunc fieri. quia certis consecrationibus solebant ho¬
mines facere. ut muniti eẽnt aduersus fortunae impetus nec potennt
mori: nisi et auctoritati illa consecratione unde circa didonem ista seruant᷑
Sed misera: ad Non est cotrarium quod dicit in ͫͦ. Etat sia cuiq dies slamĩ
sepe ditimus. secundum sectas loquitur & hoc sođm alios. llud scđm alios
dictum est. quam quam grammaticȩ responsioni possit sufficero. om̃ia iun¬
cit amor. & nos cedamus amori : flauum crinem. matronis num quam fla¬
ua coma dabatur. sed ngra. unde uiuenalis & nigro flauum orinem
abscondonte galero. huic ergodat quasi turpi. caput damnauerat: Ne¬
dum euri morti destinauerat. Iris rocida quia cum nubbus. est. quȩ rotẽ

Expanded text:
id est naturali. IRIN DEMITTIT OLYMPO ut et supra diximus, trahit hoc de Alcesti id est naturali. IRIN DEMITTIT OLYMPO ut et supra diximus, trahit hoc de Alcesti Euripidis, qui inducit Mercurium ei comam secantem quia fato peribat mariti. Sane sciendum hoc ideo nunc fieri quia certis consecrationibus solebant homines facere ut muniti essent adversus fortunae inpetus nec poterant mori nisi exauctorati illa consecratione; unde circa Didonem ista servantur. SED MISERA ANTE DIEM non est contrarium quod dicit in decimo «stat sua cuique dies»; nam, ut saepe diximus, secundum sectas loquitur, et hoc secundum alios, illud secundum alios dictum est. Quamquam grammaticae responsioni possit sufficere «omnia vincit amor, et nos cedamus amori». FLAVVM CRINEM matronis numquam flava coma dabatur, sed nigra; unde Iuvenalis «et nigro flavum crinem abscondente galero». Huic ergo dat quasi turpi. CAPVT DAMNAVERAT necdum eam morti destinaverat. IRIS ROSCIDA quia cum nubibus est, quae rore
Abbreviated transcription (Latin):
concedebatur. unde queritur euriali mater nec uulnera laui ueste tegens. Ore
legam. Sic cicero in uerrinis. ut extremum filiorum spiritum. ore excipere
bant. Vnde inuia .it. Celoq educert certant: cruores usurpauit. Nam nec sangu¬
nes dicimus numero plurali: nec cruores. Sic cabat autem ex primebat. Sub
pectote Nunc pertransitum dicit uulneris locum. Ter reuoluta thoro est: dut
sepus. aut promanteusis est. propterbella carthaginis. ingenuitq presagium.
repertam. atqui dixit musam. querens quam primum ab rumpere lucem. sed os¬
tendit morientes sua in probare desideria: ut in serto quam uellent ethere in abo
tunc & pauperiem duros perferre labores: Tunc uino omnipotens. aut pronuba.
aut inferna: difficilesq: obitus. quia supererat uitaci. quȩ tasu. non aut futo.
aut natura moriebatur. ut nec quia nec fato merita. net morte perihihebat

Expanded text:
concedebatur; unde queritur mater Euryali «nec vulnera lavi veste tegens». ORE concedebatur; unde queritur mater Euryali «nec vulnera lavi veste tegens». ORE LEGAM Cicero in Verrinis «ut extremum filiorum spiritum ore excipere bant; unde in sexto ait «caeloque educere certant». CRVORES ursurpavit; nam nec ‘sanguines’ dicimus numero plurali nec ‘cruores’. SICCABAT autem ‘exprimebat’. SVB PECTORE per transitum dicit vulneris locum. TER REVOLVTA TORO EST aut ‘saepius’, aut promanteusis est propter bella Carthaginis. INGEMVITQVE REPERTA atqui dixit «invisam quaerens quam primum abrumpere lucem»; sed ostendit morientes sua inprobare desideria, ut in sexto «quam vellent aethere in alto nunc et pauperiem et duros perferre labores». TVNC IVNO OMNIPOTENS aut pronuba aut inferna. DIFFICILESQVE OBITVS quia supererat vita ei quae casu, non aut fato aut natura, moriebatur; ut «nam quia nec fato, merita nec morte peribat»,
Abbreviated transcription (Latin):
nomine ut solent dolentes. ut hunc ego te auriale aspicio. Item mater. e prene mat
hinc & ibi ai. & te crudelem nomine dicit & multi querunt quomodo procedat
hoc cum numen eius nusquam sequatur. Sed tractum est auire ubi dicitur. nicha
inter eẽ utrum. quis unum filium habens dicat. fili heros esto. antiti heres esto. ergo¬
dicendo hoo illud. germana fuit. quasi nomen drxit. Sane sciendum bene eum
pertubate integrum non dedisse sermonem. hoc rogo siste michi Alludit histo¬
riam. quid primum deserta querar conquestio cum relicta sit. nec adpar ex¬
tium conuocata. comitem ne sororem. de est illud ne quod spreuisti comitem so¬
poreni ee semi plene loquitur ex truri manibus subaudis rogos patrios deo s. Sa¬
turnum & iouem. Posita exanimata. Statius Positusq beata morte. pater Date
ut aquam aut date. id est permittite. lauere autemc adauera : Satis proximis

Expanded text:
nomine, ut solent dolentes: ut "hunc ego te Euryale aspicio" , item "mater, Cyrene mater" nomine, ut solent dolentes: ut "hunc ego te Euryale aspicio" , item "mater, Cyrene mater" : hinc et ibi ait "et te crudelem nomine dicit" . et multi quaerunt, quomodo procedat hoc, cum eius nomen nusquam sequatur. sed tractum est a iure, ubi dicitur nihil interesse, utrum quis unum filium habens dicat 'fili, herdicendo «hoc illud, germana, fuit» quasi nomen dixit. Sane sciendum bene eum perturbatae integrum non dedisse sermonem. HOC ROGVS ISTE MIHI adludit ad historiam. QVID PRIMVM DESERTA QVERAR? conqueritur cur relicta sit nec ad par exitium convocata. COMITEMNE SOROREM deest ‘illudne, quod sprevisti comitem sororem?’ Et semiplene loquitur. STRVXI MANIBVS subaudis ‘rogos’. PATRIOS DEOS Saturnum et Iunonem. POSITA exanimata; Statius «postitusque beata morte pater». DATE aut aquam, aut ‘date’, id est ‘permittite’. Lavare autem cadavera satis proximis
Abbreviated transcription (Latin):
li gee & hoc eam So. loco intelligimus percussisse. Unde alii diount uerba eẽ ferien¬
⁊.s Hauriat hunc ooulis ignẽ. Aut uideit om̃ĩa tempestatis futuraer quia nauigantilb:
malum omen est. si rogalis flamma uideatur. aut certe saus faciat suae crude litga. inter talia. per
tasia tt hultic ontere liuio tiberinus amoeno : Sparsasq: manus. aut perfusas sanguine uuit mo se
rosolutas: Fenuineo ululatu. Proprio feminarum horatius & illa non uirilis euilatio.: anti¬
qua tros uel nobilem dicit. uel illud ostendit. qua carhargo ante birsa postgros dicta
est. post carthago. a cartha oppido unde fut dido itertyron & biritm : dudut
clamat ad didonem uocat. ut supra ditimus ꝓoenorum lingua uiraginem. Nlan elisse
dicta est.⁊ ed uirago est uocata. cum se in ignem precipitauit. aut nomine clamat. No¬
munat sicut & homerus dicit . ekt ormat en series nominabat. aut cent uero

Expanded text:
lacet’. Et hoc eam se loco intellegimus percussisse; unde alii dicunt verba esse ferienlacet’. Et hoc eam se loco intellegimus percussisse; unde alii dicunt verba esse ferientis. HAVRIAT HVNC OCVLIS IGNEM aut videat omina tempestatis futurae, aut a tempestatis futurae, aut certe satisfaciat suae crudelitati. INTER TALIA per talia, ut «hunc inter fluvio Tiberinus amoeno». SPARSASQVE MANVS aut perfusas sanguine aut morte resolutas. FEMINEO VLVLATV proprio feminarum; Horatius «et illa non virilis eiulatio». ANTIQVA TYROS vel nobilem dicit, vel illud ostendit quia Carthago ante Byrsa, post Tyros dicta est, post Carthago a Cartha oppido, unde fuit Dido, inter Tyron et Beryton. AVDIIT CLAMAT aut Didonem vocat, ut supra diximus, Poenorum lingua viraginem; nam Elissa dicta est, sed virago est vocata cum se in ignem praecipitavit. Aut ‘nomine clamat’ ‘nominat: sicut et Homerus dicit ἔκ τ' ὀνόμαζεν . sexies nominabat aut certe vero
Abbreviated transcription (Latin):
fectum. Numquid urbem statui÷ numquid ulta sum uirum. lumquid a fratre poenas re¬
cepi. felirtamen fuissem. si uel hoc tantum continger& ut carthaginem non ueniro aenc¬
as. & hanc uarietatem gignit hic sermo. tantum: slam adutrumq ad mitiitur. tarrien melior
est sensus superior. quem nulli sic ex ponunt propterpendent opera in terrupta. Ut ordo
sit urbem preclaram & mea moenia statui. Uidi. hoc est uididum statuerentur. Os in p̃ssa
toro. applicato ore ad lectulum. aut quasi amatra. ut stratisq retictis incubat. Aut certe
quasi peritura. Incenssibili reidat sensum: & fic ad lectulum loquitur. ut astam turnꝰ
ieturni nunc deitga gerit. Merentius ad etuum Rboebe. Ouires siqua diu morta¬
libus ulla est : Sic Sic quasi onterrogatio. & rosponsio: & placoe sic inultam perire :¬

Expanded text:
fectum: ‘numquid urbem statui? Numquid ulta sum virum? Numquid a fratre poenas refectum: ‘numquid urbem statui? Numquid ulta sum virum? Numquid a fratre poenas recepi? Felix tamen fuissem, si vel hoc tantum contingeret ut Carthaginem non veniret Aeneas’. Et hanc varietatem gignit hic sermo ‘tantum’; nam ad utrumque admittitur. Tamen melior est sensus superior, quem non nulli sic exponunt propter «pendent opera interrupta», ut ordo sit ‘urbem praeclaram et mea moenia statui vidi’, hoc est ‘vidi dum statuerentur’. OS INPRESSA TORO adplicito ore ad lectulum; aut quasi amatrix, ut «stratisque relictis incubat»; aut certe quasi peritura insensibili rei dat sensum et sic ad lectulum loquitur ut ad hastam Turnus «te Turni nunc dextra gerit», Mezentius ad equum «Rhoebe, diu, res si qua diu mortalibus ulla est». SIC sic quasi interrogatio et responsio: ‘et placet sic inultam perire? P
Abbreviated transcription (Latin):
auro curru deorum: Sciendum tamen ab uti poctas. & confuse uel fimulachrum. uel umbram dic¬
re . Urbem preclaram statui. Non est contrarium illi loco. pendent opera interrupra. Nam lic&
paululum. aliquid supereẽt. quantum ad ipsam pertin& fecerat. Ut urbemq paratam. Item pa¬
lopost. Urbemq tuam. & reuera ciuiteti quid superest factis muris templo posito & theatro
Mea moenia uidi. a me facta. & pertin& ad affectum ut quam urãe fetere manus. Ulta urũ.
puniendo eius interfectorem:. Nam ideo addidit poenas iimico a fratre recepi. Et reuera nulla
auari maior est poena : quam amutere pecuniã. propter quam comiserat scelus. Bene autem
retepi quasi debitas. ergo hoc dicit. feci illud. felix nimirum fuissem. si tantum aeneas carthagi¬
nem non uenir&. Alii haec quasi per onterrogationem uolunt accipi : ut nichildicat ẽẽ per¬

Expanded text:
aureo cornu decorum». Sciendum tamen abuti poetas et confuse vel simulacrum vel umbram dicaureo cornu decorum». Sciendum tamen abuti poetas et confuse vel simulacrum vel umbram dicere. VRBEM PRAECLARAM STATVI non est contrarium illi loco «pendent opera interrupta»; nam licet paululum aliquid superesset, quantum ad ipsam pertinet fecerat, ut «urbemque paratam», item paulo post «urbemque tuam». Et re vera civitati quid superest factis muris, templo, portu, theatro? MEA MOENIA VIDI a me facta. Et pertinet ad adfectum, ut «quam vestrae fecere manus». VLTA VIRVM puniendo eius interfectorem; nam ideo addidit «poenas inimico a fratre recepi». Et re vera nulla avari maior est poena quam amittere pecuniam propter quam commiserat scelus. bene autem ‘recepi’, quasi debitas. Ergo hoc dicit: ‘feci illud et illud; felix nimirum fuissem, si tantum Aeneas Carthaginem non veniret’. Alii haec quasi per interrogationem volunt accipi, ut nihil dicat esse per
Abbreviated transcription (Latin):
creant nisi forte aliarum stellarum benignitas &iam eius tercium supene cursum. fortuna. idest ca su
qui ad om̃a pertin&. quȩ ei trinsctus sut ut a druinam. incendia naufrogia. Bene ergo duit fortuna
quid illud sit quod inferos spectat. Nam tribus constamus. anima quae superna est. & originem¬
suampctit. corpore quod interram deficit. umbram qr am lucreniussic definiuit. spoliatus lumi¬
ne atr. Ergo umbra si ex corpore creatur. sine dubio perit cum eo. nec est quicquam reliquum de
homine quod inferos pett Sed deprehenderunt eẽ quod am simmulachrum quod ad nr̃i coroo¬
ris effigiem fictum iferos petut. & est speties corporea. quȩ non potest tangi. sicut uentus hinc in
apud inferos uiso. & seiendum simulachra haec et̃ &iam eorum. qui per apoth eosin du facti sunt. unde
aut uisi et̃ apud inferos. aut illuc docendisse dicuntur. horatius de libero. Te uidit insons cerberꝰ.

Expanded text:
creant, nisi forte aliarum stellarum benignitas etiam tertium eius superet cursum: fortuna, id est casu, creant, nisi forte aliarum stellarum benignitas etiam tertium eius superet cursum: fortuna, id est casu, qui ad omnia pertinet quae extrinsecus sunt, ut ad ruinam, incendia, naufragia. bene ergo dixit 'Fortuna': quid illud sit quod inferos pesuam petit; corpore, quod in terra deficit; umbra, quam Lucretius sic defininivit, «supra spoliatus lumine aër». Ergo umbra, si ex corpore creatur, sine dubio perit cum eo, nec est quicquam reliquum de homine quod inferos petat. Sed deprehenderunt esse quoddam simulacrum quod ad nostri corporis effigiem fictum inferos petit, et est species corporea quae non potest tangi, sicut ventus; hinc inapud inferos viso. Et sciendum simulacra haec esse etiam eorum qui per apotheosin di facti sunt; unde aut visi esse apud inferos aut illuc descendisse dicuntur: Horatius de Libero «te vidit insons Cerberus
Abbreviated transcription (Latin):
rat  udio anili. Aut̃ pro aetatis possibilitate. aut pro industria. qua utuntur aniculae. At trepida
łestina nam moritura. iichil timebat. ceptis imanibus effera. Furiata seius cogitationibus. Pal¬
lida morte futura. Aut pallidior quam solent homines ẽẽ post mortem. Aut pallida homine morti
futurae. furibunda. Furenti similis. Non hos quesitum munus. quem aeneas. non adhimc usum reli¬
querat & ut supra dieimus scđm homerum ueratur mimus inperniciem. Tale est inbucolicis. Hosilli
abscedere compulit. aut amor. aut necessitas fati. Viri. Excusit uitȩ ab ruptionem. quia dicit plato
magna pȩna adficiamenas eorum qui uitam ante tempis reliquerunt: & quem dederat cursum
fortuna peregi. Non natura. non fatum. tribus enim humana uita continetur. natura cui ultracentum
a xx. solsticiales annos concessum non est. fato. cui nonaginta anni. hoc est tres saturni cursus. entũ

Expanded text:
rat. STVDIO ANILI aut pro aetatis possibilitate, aut pro industria qua utuntur aniculae. AT TREPIDA rat. STVDIO ANILI aut pro aetatis possibilitate, aut pro industria qua utuntur aniculae. AT TREPIDA festina; nam moritura nihil timebat. COEPTIS INMANIBVS EFFERA furiata saevis cogitationibus. PALLIDA MORTE FVTVRA aut pallidior quam solent homines esse post mortem. aut ‘pallida’ omine mortis futurae. FVRIBVNDA furenti similis. NON HOS Qquerat: et, ut supra diximus, secundum Homerum vertitur munus in perniciem. tale est in bucolicis "hos illi, abscedere conpulit: aut amor, aut necessitas fati. Ad v. 653 Vixi excusat vitae abruptionem, quia dicit Plato magna poena adfici animas eorum qui vitam ante tempus relinquunt. et quem dederat cursum fortuna peregi non natura, nec fatum. tribus enim humana vita continetur: natura, cui ultra centum et viginti solstitiales annos concessum non est; fato, cui nonaginta anni, hoc est tres Saturni cursus, exitium
Abbreviated transcription (Latin):
m flumine uiuo abluero. Modo autem inferis sacrificat. ut sacra ioui stigio ꝑacula
Puganones Alias sacrilegia Sic plutoni & sciendum stoicos dicere unum ẽe dcum:
cui nomina uariantur pro actibus & officiis. Unde & iam duplicis sexus numina eẽ dicum᷑
ut cum mactus sunt. mares sint. feminae cum patiendi habeant naturam. Unde est coniugis
gremium. lactȩ descendit. Ab actibus autem uocantur ut iuppiter. uiuanspater. Mercu
ruis quod mercibus preest. libera. a libertate. Sic ergo &e modo iouem stigium dicit in¬
feris saerisicatura : ut alibi uimnoni difernȩ dictus sacer. Hinc est iouis oratio cȩlicolue
membra mea dedi. Quos nr̃a potestas. officiis diuisa facit. querite incepta p ordo est. Sacra quȩ
parain. ammus est rite perficere. Curis amoribus. Dardaniq rogun capitis. In quo eius imago fue¬

Expanded text:
 flumine vivo abluero»; modo autem inferis sacrificat, ut «sacra Iovi Stygio». PIACVLA  flumine vivo abluero»; modo autem inferis sacrificat, ut «sacra Iovi Stygio». PIACVLA purgationes; alias ‘sacrilegia’. SIC VENIAT cui nomina variantur pro actibus et officiis. unde etiam duplicis sexus numina esse dicuntur, ut cum in actu sunt, mares sint; feminae, cum patiendi habent naturam: unde est "coniugis in gremium laetae desrius’ quod mercibus praeest, ‘Liber’ a libertate. Sic ergo et modo Iovem ‘Stygium’ dicit inferis sacrificatura, ut alibi «Iunoni infernae dictus sacer». Hinc est Iovis oratio «caelicolae, mea membra, dei, quos nostra potestas officiis divisa facit». QVAE RITE INCEPTA PARAVI ordo est: sacra quae paravi animus est rite perficere. CVRIS amoribus. DARDANIIQVE ROGVM CAPITIS in quo eius imago fue
Abbreviated transcription (Latin):
are. ex oriatur. & ostendit hannibalem. ex ossibus sođm anatagoram. quo modo¬
eo miriandicit. id est om̃ium membrorum similitudinem ẽẽ i creandis reb: idest et os¬
sibus. Ex sanguine. & medullis. siam omĩa prop atre sui transeunt increationem. łucre¬
in foederibus cautum est. ut corsica ẽẽt. media inter romanos & carthagmenses Pugnen
ipsiq nepotes : Potest & ad cuule bellum referri. Breuiter festinationemortis. Simul nec¬
tit causam morarum & ipsi sorori. huc siste hue ad huc ut et cum grege sistae ad asa
hinc & sistatar dicimus. id est adducatur. Namstare aliud est. nec aliter possumus dicere
quam sta hic siste huc. Fallit autem plerosq uerbi similitudo quia dicimus sio & sisto
cum diuersa significent Sparguro limpha Sacrificantes dis inferis aspergebantur¬
aqua ut spargens rore leui & roma felicis oliuae. Superis abluebantur ut donec me¬

Expanded text:
 625 Exoriare exoriatur: et ostendit Hannibalem. ex ossibus secundum Anaxagoran, qui homo 625 Exoriare exoriatur: et ostendit Hannibalem. ex ossibus secundum Anaxagoran, qui homoeomerian dicit, id est omnium membrorum similitudinem, esse in rebus creandis id est ex ossibus, ex sanguine, ex medullis: nam omnia pro parte sui transeunt in procreationem. Lucrein foederibus cautum est, ut Corsica esset media inter Romanos et Carthaginienses. PVGNENT IPSIQVE NEPOTES potest et ad civile bellum referri. BREVITER festinatione mortis; simul nectit causam morarum et ipsi et sorori. HVC SISTE huc adduc, ut «et cum grege sistit ad aram». Hinc et ‘sistatur’ dicimus, id est ‘adducatur’; nam ‘stare’ aliud est. Nec aliter possumus dicere quam ‘sta hic’, ‘siste huc’. Fallit autem plerumque verbi similitudo, quia dicimus ‘sto’ et ‘sisto’ cum diversa significent. SPARGERE Laqua, ut "spargens rore levi et ramo felicis oli
Abbreviated transcription (Latin):
aenee socui predas agerent. prelium commissum in quo latinus occisus est : fugit turnus &
mexentii autilio comparaito. uictus quidem est ab enea. Qui tamen aeneas in ipso prȩlio non
comparuit. Ascanius postea merentium intermit. ali i inuentum dicunt quo d uictor aenea
cum sacrificarte. super nuimicum fliunum lapsus est. & euis nec cadauer inuentum aespci
Onde decit mediaq: inhumatus arena. Postea diccus est interdeos receptus ante diem
autemi ante fati necessitatem. & bene quod passura est optat aencȩ. ut sed miseraan¬
ti dienix un sanguine fundo quas impretationes ipsa suo conseerarte eruore ium uos
otirii. Nonsunt mandata. Sed imprecationes. ut disentiant omnibus rebus. sicut & fac¬
tum est. Namsi mandata sunt. quom odogenus futurum. erercete i dest fatigate. Net¬
trum addita .o. terciae personae numeri pluralis modi indicatiui. ut amanto docento

Expanded text:
Aeneae socii praedas agerent, proelium commissum, in quo Latinus occisus est, fugit Turnus; et Aeneae socii praedas agerent, proelium commissum, in quo Latinus occisus est, fugit Turnus; et Mezentii auxilio conparato victus quidem est ab Aenea, qui tamen in ipso proelio non conparuit. Ascanius postea Mezentium interemit. Alii dicunt quod victor Aeneas, cum sacrificaret super Numicum fluvium lapsus est et eius nec cadaver inventum est; unde dicit «mediaque inhumatus harena». Postea dictus est inter deos receptus. ‘Ante diem’ autem ‘ante fati necessitatem’; et bene quod passura est optat Aeneae, ut «sed misera ante diem». CVM SANGVINE FVNDO quasi inprecationes ipsas suo consecraret cruore. TVM VOS, O TYRII non sunt mandata, sed inprecationes, ut dissentiant omnibus rebus, sicut et factum est; nam si mandata sunt, quomodo «genus futurum»? Etrum addita 'o' tertiae personae numeri pluralis modi indicativi, ut 'amanto' amant,
Abbreviated transcription (Latin):
gilius. Nec fata uetabant stare decem que alios priamum suꝑeẽ ꝑ annos. Meritumq malis auer
ute numen. quod mali merentur. audite preces: Imprerationes dicit. Nam non sunt preces. ut pau¬
lopost impretor arma armis. Ad nare ut in primo huc pauci ur̃is ad nauimushoris: id esto¬
tempestatem uenimus. & bono colore futura predicit: Faito iouis: participium est non non
eriinus herte si hoc est mutabile. audacis populi: Rutulor sicut semper inducuntur
a libi audacis rutuli ad muros. Eiibus eitorris. extia suas terras remotis & significat quando
euandr & tarcontis petiuit auxiliun: Indigna suorum funera. Pallantis dicit & ceteroni
acis miquae ut supra dirimus propter perditam linguam habitum nomen: quae solae iucto
imponere sicut postulat iuno. Sed cadat ante diem. Cato dicit urtaiauro Qalae sona uicto

Expanded text:
gilius «nec fata vetabant stare decemque alios Priamum superesse per annos». MERITVMQVE MALIS ADVERgilius «nec fata vetabant stare decemque alios Priamum superesse per annos». MERITVMQVE MALIS ADVERtite numen quod mali merentur. Ad v. 612 Avdite preces inprecationes dicit: nam non sunt preces, ut paulo post 'inpretempestatem venimus’. Et bono colore futura praedicit. FATA IOVIS participium est, non nomen. TERMINVS HAERET si hoc est inmutabile. AVDACIS POPVLI Rutulorum, sicut semper inducuntur; alibi «audacis Rutuli ad muros». FINIBVS EXTORRIS extra suas terras remotus. Et significat quando Evandri et Tarchontis petivit auxilium. INDIGNA SVORVM FVNERA Pallantis dicit et ceterorum. PACIS INIQVAE ut supra diximus, propter perditam linguam, habitum, nomen, quae solet victor inponere, sicut postulat Iuno. SED CADAT ANTE DIEM Cato dicit iuxta Laurolavinium, cum
Abbreviated transcription (Latin):
rarum requirere. per triuua eam: eam uel quadru. dua uocabat clamoribus: Un¬
de permansit in eius sacris. ut certis diebus per compita a matronis exerceatur ulu¬
latus. sicut misidis sacris. ubi est imitatio iuenti osiridis quem dilaniatum atifo¬
ne eius fratre. utor isis per totum orbem requisisse narratur. Iuitenalis. Plan¬
gentis populi currit derrisor a nubis. Haeccaten autem causa inuocat ultionis. In¬
de &im furias uocat. Sed usurpatiue modo diras diat. Nam dirae in caelo
nes dicit: ẽt̃ unde est. Uos o michi manes estote boni: quoniam superis auersa uoluntas: aut certe auegest¬
gos. anereticos dicit id est martem & saturnum. qui intertidut uitae irtionem. sdra dustiis onti
geniture pulsauerint. Horaitius te iouis imperio tutela saturno fulgens eripuit. uolucresq fart
taitlauit alas. Et bene tardauit quia necessitas fati impediri potest. non penitus eludi. Sic iur¬

Expanded text:
rarum requireret, per trivia eam vel quadrivia vocabat clamoribus. Vnrarum requireret, per trivia eam vel quadrivia vocabat clamoribus. Vnde permansit in eius sacris ut certis diebus per compita a matronis exerceatur ululatus, sicut in Isidis sacris, ubi est imitatio inventi Osiridis, quem dilaniatum a Typhone eius fratre uxor Isis per totum orbem requisisse narratur; Iuvenalis «plangentis populi currit derisor Anubis». Hecaten autem causa invocat ultionis. Vnde etiam Furias vocat, sed usurpative modo ‘Diras’ dixit; nam ‘Dirae’ in caelo, nes dicit: unde est «vos o mihi Manes este boni, quoniam superis aversa voluntas»; aut certe ἀναιρετικοὺς dicit, id est Martem et Saturnum, qui intercidunt vitae rationem, si radiis suis ortum geniturae pulsaverint: Horatius «te Iovis impio tutela Saturno refulgens eripuit volucresque fati tardavit alas». Et bene ‘tardavit’, quia necessitas fati impediri potest, non penitus eludi; sic Ver
Abbreviated transcription (Latin):
ses. ut nos castra mouemus Foros. Tabulata nauium ab eo quod in cessus ferant. & est
generis masculimi numeri tantum pluralis. CUAAGEN ΕRΕ Extinaem. Morte ane
& ascanii. & est sincope. Super ipsa dedissem. Satis amatoriae. Soliam uittur in pre¬
canonibus. hoc est deuotationibus. Vnde & deuotor & deuotrir dicitur. qui impcat᷑
Ion autem terrarum flaminis. sed opera terrarum. et bene inuocat solem. ein supra ꝑ¬
numen tersus deuotionibus liberi sacrificauit. Interpres curarum. aut quas patior. aut
generaliter curarum conuigalium. interpres. hoc est media & conciliatrix. Cicero.
Q uippe interpo res corrampendi uidicu solent eẽ. conscia umo. Siluit rem turpem.
sic supra & pronuba uino. Nocturnis. non trunis. sed per nocturnum tempus ᷤ Ilulat
per urbes. proserpinam raptam. adite patre. cumincensis fasculis. per orbem ter¬

Expanded text:
ses, ut «nos castra movemus». FOROS tabulata navium, ab eo quod incessus ferant. Et est ses, ut «nos castra movemus». FOROS tabulata navium, ab eo quod incessus ferant. Et est generis masculini, numeri tantum pluralis. CVM GENERE EXTINXEM morte Aeneae et Ascanii; et est syncope. MEMET SVPER IPSA DEDISSEM satis amatorie. SOL iam utitur inprecationibus, hoc est devotionibus; unde et ‘devotor’ et ‘devotrix’ dicitur qui inprecatur. Non autem ‘terrarum flammis’, sed ‘opera terrarum’. Et bene invocat Solem, cui supra per numen Liberi sacrificavit. INTERPRES CVRARVM aut quas patior, aut generaliter curarum coniugalium interpres, hoc est media et conciliatrix; Cicero «quique interpretes corrumpendi iudicii solent esse». CONSCIA IVNO siluit rem turpem; sic supra «et pronuba Iuno». NOCTVRNIS non triviis, sed per nocturnum tempus. VLVLATA PER VRBES Proserpinam raptam a Dite patre Ceres, cum incensis faculis per orbem ter
Abbreviated transcription (Latin):
piter aut irascentis exclamatio est. ut in terentio pro summe uppiter: aut certe testatur iouẽ
quem in aeneneae inuocauit adueittu ut uppiter hostibus. namte dare uira locuntur. ib it.
Non arma expedient. furentis haec uerba sunt. Ut ipsa paulo post quȩ mentem insania mu¬
tat. Nam haet a sana non procedunt. ut imper& absentibus. ut ite. ferte tela. ⁊um sola sit.
aualibis. de naualibus ubi stant naues. aut̃ ubi sum⁊ Numquid in cotusum. Cum sceptra
dabas. ut ac dominum aneam in regna recepit. Fidesq Sub audi en. Nominatiuo melius¬
umgitur. ut en priamus ipfum ascanium. aut qui est causa nauigationis. ut quem regno hes¬
periȩ fraudo. Aut ad patris dolorem. ut qui nati coram me cernere loctum fecisti. Epuilam¬
dum ponere. quod fecit prognae occiso yti filio propter stuprum sororis. Incastra. clas¬

Expanded text:
PITER aut irascentis exclamatio est, ut in Terentio «pro supreme Iuppiter»; aut certe testatur Iovem, PITER aut irascentis exclamatio est, ut in Terentio «pro supreme Iuppiter»; aut certe testatur Iovem, quem in Aeneae invocavit adventu, ut «Iuppiter, hospitibus nam te dare iura loquuntur». IBIT " . Ad v. 592 Non arma expedient?? furentis haec verba sunt, ut ipsa paulo post 'quae mentem insania mutat?'; nam haec a sana non procedunt, ut imperet abseNAVALIBVS de navalibus, ubi stant naves. AVT VBI SVM numquid in coetu sum? CVM SCEPTRA DABAS ut «ac dominum Aenean in regna recepit». FIDESQVE subaudi ‘en’ etiam in sequiungitur, ut «en Priamus». IPSVM ASCANIVM aut qui est causa navigationis, ut «quem regno Hesperiae fraudo», aut ad patris dolorem, ut «qui nati coram me cernere letum fecisti». EPVLANDVM PONERE quod fecit Procne occiso Ity filio propter stuprum sororis. IN CASTRA clas
Abbreviated transcription (Latin):
uera cum arcturus una sit stella. Ergo dextra si dirauentos uel tempora : Primaau¬
rora. De signatio temporis est. non diei descriptio. Unde infert primum albescere lum̃
uidit. Sic m xii. Cum primum crasiina caclo. Punicois iuecta rotis aurora rubebit.
Etbene hanc primum inducit uidisse crespustulum: quȩ quasi amatrir tota uigi laue¬
rat nocte. Sir in bucolicis de amatore : Nascere preq diem ueniens age lucifer alinũ:
N ouo lumine. Serundum epicureos qui stulte solem de attomis dicunt constare. & dĩ
dic nasci cu die perire : titoni cubile. Thithonus frater laomedontis fuit . hunc au¬
rora amatum in caclum leuauit. quẽ longinquitas uitae incicadam conuertit. hora¬
tius. Longa thithonum minuit senectus: albescere lumen. Yppallage est: luce eñi
albescunt omĩa : non lux albescit: aequatis uelis. feliciter plenis. Sine motu aliquo. pro iup¬

Expanded text:
vera, cum Arcturus una sit stella. Ergo ‘dextra sidera’ ‘ventos’ vel ‘tempora’. PRIMA AVvera, cum Arcturus una sit stella. Ergo ‘dextra sidera’ ‘ventos’ vel ‘tempora’. PRIMA AVRORA designatio temporis est, non diei descriptio; unde infert «ut primum albescere lucem vidit»; sic in duodecimo «cum primum crastina caelo puniceis invecta rotis Aurora rubebit». Et bene hanc primum inducit vidisse crepusculum, quae quasi amatrix tota vigilaverat nocte; sic in Bucolicis de amatore «nascere praeque diem veniens age, Lucifer almum». NOVO LVMINE secundum Epicureos, qui stulte solem de atomis dicunt constare et cum die nasci, cum die perire. TITHONI CVBILE Tithonus frater Laomedontis fuit. Hunc Aurora amatum in caelum levavit, quem longinquitas vitae in cicadam convertit; Horatius «longa Tithonum minuit senectus». ALBESCERE LVCEM hypallage est; luce enim albescunt omnia, non lux albescit. AEQVATIS VELIS feliciter plenis, sine motu aliquo. PRO IVP