comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ ãt illiterra cõuix fu̾it phoc ĩtelligo huius
hoĩs ⁊ cuiꝰcũq alteriꝰ huic similis ĩgẽtẽ au̾i qͦ
sͥ terrã subigit uti uir uxorẽ eiq dñ at᷑ salte
aĩo si possessio desit. Ex hac eĩ uolũt cũ multoᷤ
genuisse filios. quod quidẽ ⁊̃ on̾dit hystoria ⁊
si ⁊̃ possibile sit nõnullos obcõueniẽtiã moꝵ
sibi ut reliquis attributos eẽ ẜ abscõditũ sẽ¬
sũ nulli dubiũ ẽẽ deb quĩ mltĩ fuerĩt olĩ ⁊ ho¬
die sit ĩsignes uiri qui eiꝰ eo ꝙ primꝰ describituͣ
filu dici possũt. Insuper dicũt hos claros fuisse
hoĩes. ⁊ aduersũ deos hu̾isse bellũ ut adũtam
qm̃ ex magnanimitate ad supbiã facili sit
trãsitus. ⁊ obid ut plurimũ dũ minꝰ cõsiderate
magnates agũt. ex gloriosissĩa uirtute ĩ dete¬
stabile uiciũ cadũt. ⁊ tũc steriles efficiũt᷑.i. ab

Expanded text:
Quod autem illi Terra coniunx fuerit, per hoc intelligo huius Quod autem illi Terra coniunx fuerit, per hoc intelligo huius hominis et cuiuscunque alterius huic similis ingentem animum, quo sibi terram subigit uti vir uxorem, eique dominatur saltem animo, si possessio desit. Ex hac enim volunt eum multos genuisse filios, quod quidem etiam ostendit hystoria, et si etiam possibile sit, nonnullos ob convenientiam morum sibi, ut reliquis attributos esse; secundum absconditum sensum nulli dubium esse debet, quin multi fuerint olim et hodie sint insignes viri dici possunt. Insuper dicunt hos elatos fuisse homines et adversum deos habuisse bellum, ut advertamus quoniam ex magnanimitate ad superbiam facilis sit transitus, et ob id ut plurimum, dum minus considerate magnates agunt, ex gloriosissima virtute in detestabile vitium cadunt, et tunc steriles efficiuntur, id est
Abbreviated transcription (Latin):
magͣ cretẽsiũ mlt̾itudĩe tytanũq atq filio ᷤ eiꝰ
expugnasse parẽtes uĩculis exemisse. prĩ reg¬
nũ reddidisse atq ita ĩcretã remeasse. hec lactã¬
edocet sybilla erithea. UIso sensu hystoriali
circa reliquos paucadicenda st̃. Et pͥmo quid
sibi uelĩt hũc celi dice̾tes filiũ atq ueste. qd̾
p̾ter hystorie uitatẽ de quocũq mortali arbitͦr
diciposse. Nã terreũ corpus ⁊ celestẽ he̾mͣ aĩa
ex quib cõstat hoĩc eẽ. s hic altiori u̾boru
molimĩe extollit᷑ ab uniuerso mortaliũ grege
⁊ nũcupat᷑ tytã. qd̾ ut placet lactãcio ide qd̾
ultio sonat. Supra eĩ oñsũ ẽ uestã terrã ẽe.⁊
terrã irritatã ira deorũ ĩ ultionẽ suã pepisse
tytanes. Et quĩ ubi de fama demõstratũ ẽ qͥsit
ira deorũ ob quã terra irritata ẽ. ⁊ qualr̾ t̾re filii
ĩultiõe mĩis cõsurgãt. satis ẽ hic dice̾ tm̃ hũc
tytanũ unũ ex egregiis illis uiris fuisse qͥ opi

Expanded text:
 atque filios eius expugnasse, parentes vinculis exemisse, patri regnum reddidisse, atque ita in Cretam remeasse. Hec Lactanedocet Sybilla Erithea. Viso sensu hystoriali, circa reliquos pauca dicenda sunt; et primo quid sibi velint hunc Celi dicentes filium atque Veste, quod preter hystorie veritatem de quocunque mortali arbitror dici posse; nam terrenum corpus et celestem habemus animam, ex quibus constat hominem esse. Sed hic altiori verborum molimine extollitur ab universo mortalium grege, et nuncupatur Tytan, quod, ut placet Lactantio, idem quod ultio sonat. Supra enim ostensum est Vestam Terram esse, et Terram irritatam ira deorum in ultionem sui peperisse Tytanos; etitata est, et qualiter Terre filii in ultionem matris consurgant, satis est hic dicere tantum, hunc Tytanum unum ex egregiis illis viris fuisse, qui op
Abbreviated transcription (Latin):
iectũ lẽbũ quib poterã uirib rege̾s eo usq fe¬
re naufragus deductꝰ sũ ut ex alto cernere
nõ alr̾ ꝙͣ si dirutis ferreis ditis muris disiectiᷤᷤ
iuĩculis tytanis ãtiqui ĩmanẽ aduẽtare ꝓle
stilo cepti operis exigẽte scribendã. nouiq ãti¬
qui moris eiꝰdẽ memor eã ĩ tumlt̾u tã grandẽ
instes suos suscitassedcos. Squas ĩ supbiã su¬
ꝗ̃ ĩ medio ꝑiculi excitauit iras.s quociẽs iouiᷤᷤ
fulmĩa nõ solu laudaui s ⁊̃ ĩꝓbani. O quociẽs¬

Expanded text:
iectum lembum, quibus poteram viribus regens, eo usque feiectum lembum, quibus poteram viribus regens, eo usque fere naufragus deductus sum, ut ex alto cernerem non aliter quam si dirutis ferreis Ditis muris, disiectis vinculis, Tytanis antiqui immanem adventare prolem, stilo cepti operis exigente, scribendam; novique, antiqui moris eiusdem memor, eam in tumultum tam grandem hostes suos suscitasse deos. O quas in superbiam suam in medio periculi excitavit iras, o quotiens Jovis fulmina non solum lauda
Abbreviated transcription (Latin):
catiũ de certaldo. liber quartus ĩcipit feliciter
In arbore ãt signata desuꝑ poĩt᷑ inradice Ce¬
lius eo ꝙ nondũ filii eius descripti sunt. s
in ea tam in ramis ꝙ̃ in frondibus omĩs
Bitanis progenies demõstrat᷑. prohemiu.
luctuabar ad
ca paphũ op¬
pidũ tuũ ue¬
neris ĩ fiuste
describens il¬
lecebras cuz
ecce qiͣ eoli
carcere frac¬
to om̃s ĩpela¬
gus ꝓdeũtes seuire nẽti ceꝑũt ⁊ ĩ celũ surgere
fluctus ĩpetu ĩpulsi maxi̾o eoq repellete ĩ ꝓfuĩ¬
dũ usq demergi herebũ. Quidũ ascenderent
⁊ mergerẽt᷑ iterũ flatusq illos ualido spũ ex
trãsuerso co̾frĩgerẽt. stupidus ego ⁊ semiiuct᷑
noiitatis horrore quid nãtã repẽtine tẽpesta¬
ti c̃amp̾stitiss excogitãs fere absorpt᷑ sũ. T̾ã¬
dez eiꝰ crebro ĩuocãs suffragiuĩ qui ex nauidã
piscatoria ad se ueĩentẽ piclitãtẽq petrũ ma¬
nii sustulit nũc dextrorsu nũc sinistrorsu de¬

Expanded text:
LIBER QUARTUS INCIPIT FELICITER. In arbore autem signata desuper ponitur in radice Celius, eo quod nondum filii eius descripti sunt, sed in ea tam in ramis quam in frondibus omnis Tytanis progenies demonstratur. Prohemium Fluctuabar adhca Paphum oppidum tuum, Veneris infauste describens illecebras, cum ecce, quasi Eoli carcere fracto, omnes in pelagus prodeuntes sevire venti ceperunt, et in celum surgere fluctus impetu impulsi maximo, eoque repellente, in profundum usque demergi Herebum. Qui dum ascenderent et mergerentur iterum, flatusque illos valido spiritu ex transverso confringerent, stupidus ego et semivictus novitatis horrore, quidnam tam repentine tempestati causam prestitisset excogitans, fere absorptus sum. Tandem eius crebro invocans suffragium, qui ex navicula piscatoria ad se venientem periclitantemque Petrum manu sustulit, nunc dextrorsum, nunc sinistrorsum de
Abbreviated transcription (Latin):
mõtes.⁊ si equa trãquillitas fcã nõsit tñ naui¬
gabile deueĩt marc. Quã ob rẽ ⁊cypro seꝑatuᷤᷤ
ĩ egeũ ueniẽs a lõge ĩgẽtia cepi mirabũdus
ꝓspectare corpora adhuc fulmĩb exusta ⁊ ĩfer¬
no pallore atq caligine turpia ⁊ lõgo catenar
circiutu p̾ssa adeo ut nõ absq difficultate noĩa
ex semesis elicere descriptur᷑. fa tñ qͥ nouisse po¬
tui huc apponẽt᷑ cñ successorib siuo nolumi¬
ni.Attũ ne deficiã is faciat qui pplo israel ior¬

Expanded text:
a non sit, tamen navigabile devenit mare; quamobrem a Cypro separatus in Egeum veniens, a longe ingentia cepi mirabundus prospectare corpora, adhuc fulminibus exusta, et inferno pallore atque caligine turpia, et longo cathenarum circumitu pressa, adeo ut non absque difficultate nomina ex semesis elicerem descripturus; ea tamen, que novisse potui, huic apponentur cum successoribus suis volumini. Attamen, ne deficiam, is faciat, qui populo Jsrael Jor
Abbreviated transcription (Latin):
to aliquo eotenẽte torãnidẽ finiret᷑ nõ ap̃ ĩferoᷤ
supplicio rote uolubilis dãmaret᷑. S qm̃ ĩ pectore
talis absq quiete aliqua circulari motu assidue
circũ uoluit᷑ ⁊ ueteres ĩ nouaͣt᷑. ⁊ noue supaddũt᷑
dũ hĩc huiꝰ ĩsidias iñ uires illiꝰ Illĩc dei uidiciũ
timid̃ expriuescit rote ĩfixus uolubili d̾r. Que
io plena serpẽtũ fingit᷑. qui a curis nõ solũ assi¬
dius s ⁊̃ mordacib agitat᷑. Seu alr̾ ⁊breuius.
Nubẽ regni dicemꝰ fore spẽ sumptã quã non¬
nulli sibi male sus uirib m̃suratis certissimã
faciũt. Que iõ similis uinoni fingit᷑ qr sperãti
iã speratũ possidere uidet᷑. nec alr̾ secũ ꝙͣ si possi¬
deret de respata disponit. ⁊ hĩc fit ut ex hac tã
certaspe ut effcũm cõsequat᷑ spans sibi uires
preparat. et sic agẽte spe.i. nube centauri ori

Expanded text:
to aliquo eo tenente tyrannidem finirentur, non apud Inferos to aliquo eo tenente tyrannidem finirentur, non apud Inferos supplicio rote volubilis damnaretur, sed quoniam in pectore talis absque quiete aliqua circulari motu assidue circumvolvuntur, et veteres innovantur, et nove superadduntur, dum hinc huius insidias, inde vires illius, illinc dei iudicium timidus expavescit, rote infixus volubili dicitur, que ideo plena serpentum fingitur, quia curis non solum assiduis, sed etiam mordacibus agitatur. Seu aliter et brevius. Nubem regni dicemus fore spem sumptam, quam nonnulli sibi male suis viribus mensuratis certissimam faciunt. Que ideo similis Iunoni fingitur, quia speranti iam speratum possidere videtur, nec aliter secum quam si possideret de re sperata disponit, et hinc fit ut ex hac tam certa spe, ut effectum consequatur, sperans sibi vires preparat, et sic agente spe, id est nube, Centauri oriu
Abbreviated transcription (Latin):
dñiu omissis cogitatioĩb splendoꝵ quib spe
blanda ⁊ fallaci existimatiõe oblectabat᷑ ĩ antraᷤᷤ
certas qr trahit᷑ curas dũ scilic nosce̾ ĩcipit qb
laborib quãtũq cõtinius ⁊ amaris plenũ sit
ĩperiũ. Hic ĩsuper qm̃ se cũ uinone cõcubuisse ia¬
ctass .i. se regẽ dicere ausus ẽ fulmĩat᷑ aioue
eo scilicet fulmine quo exurũt᷑ ĩsipidi qui dũ
se somniãtes alis ĩ celũ euchi arbitrãt᷑ sõno
extussi repẽte se cõpiũt p̾cipitatos ĩterris. Na
dũ turgido spũ elati quãtũtũq molẽcia pploꝵ
ĩperiũ teneãt ĩ se redeñtes stolide ãbitõnis sõnũ
ab oculis pellũt aduertũt quos ãgores ĩtrane¬
rit.quas ambages.quos timores.quasq in¬
cogͥtas añ pplexiones qua aĩ aduertẽtia nõ alr̃
ꝙͣ ab ignito fulmine truciãt᷑. Qui cruciatꝰ si pac¬

Expanded text:
dominium, omissis cogitationibus splendorum, quibus spe dominium, omissis cogitationibus splendorum, quibus spe blanda et fallaci existimatione oblectabatur, in anxias certasque trahitur curas, dum scilicet noscere incipit quibus laboribuium. Hic insuper quoniam se cum Iunone concubuisse iactasset, id est se regem dicere ausus est, fulminatur a Jove, eo scilicet fulmine quo exuruntur insipidi, qui, dum se somniantes alis in celum evehi arbitrantur, somno excussi repente se comperiunt precipitatos in terris. Nam dum turgido spiritu elati quantumcunque violentia populorum imperium teneant, in se redeuntes stolide ambitionis somnum ab oculis pellunt, advertunt quos angores intraverint, quas ambages, quos timores, quasque incognitas ante perplexiones, qua animadvertentia non aliter quam ab ignito fulmine cruciantur. Qui cruciatus, si pac
Abbreviated transcription (Latin):
trahim. dũ hos regios fastus aliud ꝙͣ sit sto¬
lido iuditio arbitram̃. Tũc ⁊̃t uinonẽ ĩ terpe
iusto suadente titulo ĩ id priuatus hõ conatꝰ
expoĩt ut regͦ molẽter p̃sit. S quid fit si for¬
san aliquid piñ querit. illi nubes uinonis
effigiẽ h̃is apponit᷑. ex quorũ cõcubitu eccu¬
pantis scilicet ⁊ occupati ĩpii illico nascunt̃
centauri. Suere quidez cẽtauri hoĩes armigẽi
clati aĩ ⁊ ĩmoderati ac ĩ om̃e nephas proni
uti satellites cernimus ⁊ stipendiarios ⁊ mini¬
stros scelerũ ad quorũ uires fidẽq cõfestĩ re¬
currit torãnꝰ. Qui iõ ex nube n ascidicũt᷑ quia
ex substãtiis ũbratilis regni .i. sb̾ditorũ eorum
emũgũt᷑ stipendia ex quib ĩ eorũ exterminui
impii nutriũt᷑. demũ ysion aioue ĩ terras e celo
pellit᷑.i. a natura rerũ. postquã enĩ cupidꝰ ĩtrauit

Expanded text:
trahimur, dum hos regios fastus, aliud quam sint, stotrahimur, dum hos regios fastus, aliud quam sint, stolido iudicio arbitramur. Tunc autem Junonem de stupro iusto suadente titulo in id privatus homo conatus exponit, ut regno violenter presit. Sed quid sit, si forsan aliquid perinde queritur? Illi nubes Junonis effigiem habens apponitur, ex quorum concubitu, occupantis Centauri. Fuere quidem Centauri homines armigeri, elati animi, et immoderati, ac in omne nephas proni, uti satellites cernimus, et stipendiarios, et ministros scelerum, ad quorum vires fidemque confestim recurrit tyrannus. Qui ideo ex nube nasci dicuntur, quia ex substantiis umbratilis regni, id est subditorum eorum emunguntur stipendia, ex quibus in eorum exterminium impii nutriuntur. Demum Ysion a Jove in terras e celo pellitur, id est a natura rerum; postquam enim cupidus intravit
Abbreviated transcription (Latin):
aliorũ. Rex ĩsini amicorũ quiescit. tyrãnus
nutis fr̃ib q semotis ĩ satellitũ scelestoꝵq
hou̾i aĩam suã ponit. Quã obrẽ cũ ĩ se ut pa¬
tet diuersissima ista sint. rex splendidus aer
merito fingi põt. ⁊ ei ẽ aliquid stabilitatis ã¬
nexũ si quid dici põt stabile ĩ caducis. ubi tr¬
ramnꝰ respectiue turbulẽta nubes ẽ nullesta¬
bilitati annexa ⁊ q̃ facile resoluat᷑. seu a furo¬
re sb̾iacentiũ seu ob desidiã amicoꝵ. his pre¬
missis arbitror quid sibi uelit fictio absq di¬
fficultate uidebimus. Assũmit᷑ ergo tũc ĩ ce¬
lũ ysion cũ celsa aĩo cõtemplam. ut puta re¬
gũ purpuras splendores egregios eximiaz
gloriã potenciã ĩexhaustã et que stultoꝵ u
ditio regũ ĩ finita st̃ cõmoda. Nec ĩmerito io¬
uis atq uinonis uidem᷑ secretarii fcĩ dũ qd̾
ad eos attinet qiͣ ex̾pecula deitatis p̾su̾ptuo¬
so speculam aĩo. Et tũc ĩ uinonis desideriu

Expanded text:
rannus, amicis fratribusque semotis, in satellitum scelestorumque hominum animam suam ponit. Quam ob rem cum in se, ut patet, diversissima ista sint, rex splendidus aer merito fingi potest, et ei est aliquid stabilitatis annexum, si quid dici potest stabile in caducis; ubi tyrannus respective turbulenta nubes est, nulle stabilitati annexa, et que facile resolvatur, seu a furore subiacentium, seu ob desidiam amicorum. His premissis arbitror quid sibi velit fictio absque difficultate videbimus. Assummitur ergo tunc in celum Ysion, cum celsa animo contemplamur, ut puta regum purpuras, splendores egregios, eximiam gloriam, potentiam inexhaustam et que stultorum iudicio regum infinita sunt commoda. Nec immerito Jovis atque Junonis videmur secretarii facti, dum quod ad eos attinet, quasi ex specula deitatis, presumptuoso speculamur animo, et tunc in Junonis desiderium
Abbreviated transcription (Latin):
Nã Iuliꝰ ꝓculus qui exstirpe en ce credit᷑ cum
remo romuloq alba relicta romã deuen̾at
⁊ ĩ ciuitate sollicita desiderio ꝑditi regis ĩ con¬
tionẽ prodiit. Romulus quirites parẽs ur¬
bis huiꝰ prima hodierna luce celo repente
del apsus se mͥ obuiũ dedit cũ pfusus horro¬
re uenerabundus astitissez petẽs contra
ut ĩtueri fas ẽẽt. Abi nũtia ĩquit romani
celestes ita uelle ut mea roma caput orbis
terrarũ sit proinde rẽ militarẽ colãt scrãt q
⁊ ita posteris tradãt nullas opes humanas
rmnis romanis resistere posse. Hoc ĩquit lo¬
quutus sublimis abiit. Ex quo fcũm ut sb̃
latus ⁊ deus hĩtus sit. pliniꝰ tñ ubi de niriᷤᷤ
illustrib dicit Romulũ acarib sabinorũ
oppido romanos appellasse quirites.dece¬
ssit quidẽ postquã annis .uii. ⁊xxx. regna¬
sset.Et regnare cepit ãno mudi. iiii. cccc.¬
xlu. natus annoꝵ .xu. ut scribit ĩ libro tẽ¬

Expanded text:
Nam Julius Proculus, qui ex stirpe Enee creditus cum Nam Julius Proculus, qui ex stirpe Enee creditus cum Remo Romuloque, Alba relicta, Romam devenerat, et in civitate sollicita desiderio perditi regis in concionem prodiit: Romulus, Quirites, parens urbis huius, prima hodierna luce celo repente delapsus, se michi obvium dedit, cum perfusus horrore venerabundus astitissem, petens contra, ut intueri fas esset: Abi, nuntia, inquit, Romanis celestis ita velle, ut mea Roma caput orbis terrarum sit; proinde rem militarem colant sciantque, et ita posteris tradant nullas opes humanas armis Romanis resistere posse; hoc, inquit, locutus sublimis abiit. Ex quo factum ut, sulatus et deus habitus sit. Plinius tamen, ubi De viris illustribus, dicit Romulum a Curibus, Sabinorum oppido, Romanos appellasse Quirites. Decessit quidem postquam annis VII et XXX regnasset, et regnare cepit anno mundi IIIIccccxlv, natus annorum XV, ut scribit in libro Tem
Abbreviated transcription (Latin):
decẽ m̃sib ordinauit. quorũ primũ amarte
pre martiũ appellauit. p̾terea cẽtũ fore pr̃es ĩ¬
stituit quos senatores nũcupauit. et qui ex hi
nascebãt᷑ patricii dicebãt᷑. Inde sedato sabinoꝵ
ob raptũ mulierũ bello populũ diuisit ĩ curias
et equitũ tres cẽturi as descripsit. ⁊ alia mlt̾a fe¬
cit bellica potiꝰ ꝙͣ pacis tpr̾a ꝓspectãti a. Iñ mul¬
tarũ ĩsignis uictoriaꝵ dũ apud capreas palu¬
des ad recẽsendũ exercitũ contionẽ hr̃et. cohor¬
ta sb̃ito tẽpestate maxĩo cũ fragore celi ⁊ toni
postea ĩ terris usus sit.creditũq ẽ a pr̃ib eo ꝙ
plebi uideret᷑ fauere nimis trucidatũ ⁊ ĩ palu¬
dẽ cadauer eius deiectũ. S postquã plebs orbi¬
tatis metu aliquãdui tacuit a nõ nullis initio
fcõ deũ deo natũ regẽ parẽtẽq urbis romane
salutare cepere ⁊ uota exhibere. Quã stolida
opioe uniꝰ nobilis uiri cõsilio roboratã auĩt¬

Expanded text:
decem mensibus ordinavit, quorum primum a Marte patre Martium appellavit. Preterea centum fore patres instituit, quos senatores nuncupavit, et qui ex his nascebantur, patricii vocabantur. Inde sedato Sabinorum ob raptum mulierum bello, populum divisit in curias, et equitum tres centurias descripsit, et alia multa fecit bellica potius quam pacis tempora prospectantia. Inde multarum insignis victoriarum, dum apud Capreas paludes ad recensendum exercitum concionem haberet, cohorta subito tempestate maximo cum fragore celi et tonipostea in terris visus sit; creditumque est a patribus, eo quod plebi videretur favere nimis, trucidatum, et in paludem cadaver eius deiectum. Sed postquam plebs orbitatis metu aliquandiu tacuit, a nonnullis initio facto, deum deo natum regem parentemque urbis Romane salutare cepere, et vota exhihere. Quam stolidam opinionem unius nobilis viri consilio roboratam ai
Abbreviated transcription (Latin):
nulli alr̾ opinãt᷑ dicẽtes nõ a romulo s ab ip̃a
acca laurentia hoc ĩtroductũ sacrũ ⁊ a romulo
cõtinu atũ. Que opĩo roborari uidet᷑ autoritate
fulgentii. qui ĩ libro ãtiquorũ ẜmonũ dic̃ sic.
acca laurẽtia romuli nutrix cõsueuit ꝓ agriᷤ
semel ĩ anno sacrificare cũ duodecĩ filiis suis
sacrifitiũ p̾cedẽtib. unde dũ unꝰ mortuus ẽẽt
propter nutricis gr̃am romulus ĩuicẽ defu̾cti
succede̾ pollicet᷑. uñ ⁊ ritus ꝓcessit cũ duodeci.⁊
hi duodecĩ qui sacrificarẽt deinceps arnales

Expanded text:
nulli aliter opinantur, dicentes non a Romulo, sed ab ipsa nulli aliter opinantur, dicentes non a Romulo, sed ab ipsa Acca Laurentia hoc introductum sacrum, et a Romulo continuatum. Que opinio roborari videtur autoritate Fulgentii, qui in libro Antiquorum sermonum dicit sic: Acca Laurentia Romuli nutrix consuevit pro agris semel in anno sacrificare cum XII filiis suis sacrificium precedentibus; unde dum unus mortuus esset, propter nutricis gratiam Romulus invicem defuncti succedere pollicetur; unde et ritus processit cum XII, et hi XII qui sacrificarent deinceps Arvales
Abbreviated transcription (Latin):
mõstratũ ẽ. Esto dieat seruĩ hũc romũ¬
appellatũ fusse. uerũ ꝓ romo romulus blãdi¬
mẽti c̃ã dcũm. Nã gaudẽt diminuciõe bla̾dicie
hic quidẽ primꝰ fuit romanorũ rex bellicosissi¬
mus hõ adeo ut merito martis filiꝰ crederetur.
Nulla eĩ ei quies ũꝙͣ fuit. hic mlt̾os ex adiacẽ¬
tib urbi populos armorũ ui sue dicioĩ sb̃egit.
Et qm̃ uir bellorũ fuit pauca sacra apud nouũ
populũ quẽ ex fugitiuis ⁊ latronib asylo fco̾¬
fcõ congregauerat. et sabin as mulieres frau¬
de captas ꝯgregatis cõcesserat. istituerat.S
ĩter alia laurẽtalia ĩtulit. Hãc ob c̃am ut dicit
matrobius qr ut macer ĩ hystoriaꝵ libro refert
faustuli cõuigẽ accã lauretiã romuli ⁊ remi
nutricẽ regnãte romulo carutio cuidã tusco di¬
uiti nuptã auctãq p̾mortui carutii heredita¬
te romulũ quẽ nutriuerat heredẽ liquiss. Et sic
obidpietatis cã festũ laurẽt aliũ ĩstitutũ. Non

Expanded text:
monstratum est. Esto dicat Servius hunc Romuappellatum fuisse, verum pro Romo Romulus blandimenti causa dictum, nam gaudent diminutione blanditie. Hic quidem primus fuit Romanorum rex, bellicosissimus homo adeo, ut merito Martis filius crederetur, nulla enim illi quies unquam fuit. Hic multos ex adiacentibus urbi populos armorum vi sui dicioni subegit. Et quoniam vir bellorum fuit, pauca sacra apud novum populum, quem ex fugitivis et latronibus asylo facto congregaverat, et Sabinas mulieres fraude captas congregatis concesserat, instituerat; sed inter alia Laurentalia intulit, hanc ob causam, ut dicit Macrobius, quia, ut Macer in Hystoriarum libro refert, Faustuli coniugem Accam Laurentiam Romuli et Remi nutricem, regnante Romulo Carutio cuidam Tusco diviti nuptam auctamque premortui Carutii hereditate, Romulum, quem nutriverat, heredem liquisset, et sic ob id pietatis causa festum Laurentalium institutum. Non
Abbreviated transcription (Latin):
nulli qui ad augendã fabule fidẽ cũ ueneno¬
sis herbis locus hundet dicãt eas pͥmo ex spu¬
ma tracti cerberi natas nec ĩ ꝓcessu a quoquã
euelli potuisse. Quod hac ĩ hystoria fictu
ẽ eque ad hystoriam ꝑtinet. Nã cũ clã latronũ
more nõ tãquã strenu iuuenes rapturi ꝓser¬
pinã uussẽt perithous ⁊ thesens nocte a cerbero
cane perithous ut legit᷑ occisus ẽ.⁊ ab ĩcursãtib
detẽtus theseus.pro cuiꝰ libãtiõe hercules ad ĩfe¬
ros descendẽs.i. ĩ regnũ molossoꝵ pͥmo claua
occurrẽtẽ ⁊ omĩa audẽtẽ canẽ domuit atq liga¬

Expanded text:
nulli, qui ad augendam fabule fidem, cum venenonulli, qui ad augendam fabule fidem, cum venenosis herbis locus hahundet, dicant eas primo ex spuma tracti Cerberi natas, nec in processu a quoquam evelli potuisse; quod hac in historia fictum est, eque ad historiam pertinet. Nam cum clam latronum more non tanquam strenui iuvenes rapturi Proserpinam ivissent Perithous et Theseus nocte, a Cerbero cane Perithous, ut legitur, occisus est, et ab incursantibus detentus Theseus, pro cuius liberatione Hercules ad Inferos discendens, id est in regnum Molossorum, primo clava occurrentem et omnia audentem canem domuit atq
Abbreviated transcription (Latin):
nis cõiugẽ. cũ in celũ nequirẽt ascende̾ ad ĩ¬
feros eã rapturi declin auerũt. uerũ cerberus
adu̾sus perithoũ insurgẽs illũ pͥmo ĩterfetit
ĩpetu. Quẽ dũ ui are conaret᷑ theseus ĩ magͦ
inte fuit discrimie. ⁊ ultimo a plutone detẽtꝰ
ẽ. bandẽ redeũte hercule ab hyspania geriõe
supato ⁊ p̾da ĩgẽti diuite audito pithoi ĩfor¬
tunio ⁊ captiuitate thesei a trençiro specu descẽ¬
dit ad ĩferos. ut tragedus testat᷑ seneca ĩtrage
triplici ligatus catena theseo cõcessus ẽ. Aliꝗ
uolũt cerbero ab hercule barbã decerptã que
libãto theseo ꝑ trenaron ad supos triplici tra¬
xit catena ⁊̃ renitẽtẽ/ pomponiꝰ at ĩ cosmogra¬
phia scribit circa euxini sinus ĩtroitũ haud
longe ab eraclea urbe acherusiã specũ eẽ ad
manes usq ut fama fert puii.⁊ ex eo ad su¬
peros auint ĩcole cerberũ tractũ. Sũt p̃tẽa nõ¬

Expanded text:
nis coniugem, cum in celum nequirent ascendere, ad innis coniugem, cum in celum nequirent ascendere, ad inferos eam rapturi declinaverunt. Verum Cerberus adversus Perithoum insurgens illum primo interfecit impetu. Quem cum iuvare conaretur Theseus, in magno vite fuit discrimine et ultimo a Plutone detentus est. Tandem redeunte Hercule ab Hyspania Gerione superato et preda ingenti divite, audito Perithoi infortunio et captivitate Thesei, a Tenaro specu descendit ad inferos, ut tragedus testatur», post que triplici ligatus catena, Theseo concessus est. Aliqui volunt Cerbero ab Hercule barbam decerptam; quem, liberato Theseo, per Trenaron ad superos triplici traxit catena etiam renitentem. Pomponius autem in Cosmographia scribit circa Euxisini sinus introitum haud longe ab Heraclea urbe Acherusiam specum esse, ad Manes usque, ut fama fert, pervium et ex eo ad superos aiunt incole Cerberum tractum. Sunt preterea non
Abbreviated transcription (Latin):
erat yppodamon audaci ysionenatus. ⁊cͣ. Hic
ut fertur amicitia ĩtegra theseo atheniẽsi iũct
ũ yppodamiã duxisset uxorẽ ut ait seruiuiᷤ
circũuicinos populos cõuocauit ad festũ. ex qͦ
sequutũ ẽ. cũ ĩ nuptialib sacris ceteri hono¬
rarẽt᷑ dii. solus mars omissus ẽ. Quã obẽa
indignatus centauris ĩdignãtib ĩmisit fu
gnã ut supradcũm ẽ plures ex cẽtauris cesi
cccubuere Lactãtius uõ dicit hoe ĩ certamĩe
lapithas fuisse deletos. Quod ĩtelligendũ
ẽ de his lapithis qui centauri erãt ꝓithoũ
ĩ super uolunt yppodamia mortua seu ea ui¬
uẽte ⁊ forte repudiata tũ theseo amico suo
cõuenisse qui tũc forte celebs erat se nisi
ex ioiuis genitis sumpturos uxores. Et cuz
iã theseus helen ã rapuiss que iouis ⁊ lede
filia hrbat᷑ nec alterã nosceret᷑ ĩ terris ea tẽ¬
pestate aioue genitã p̃ter proserpinã pluto¬

Expanded text:
erat Hyppodamen audaci Ysione natus etc. Hic, erat Hyppodamen audaci Ysione natus etc. Hic, ut fertur, amicitia integra Theseo Atheniensi iunctus um Yppodamiam duxisset uxorem, ut ait Servius circumvicinos populos convocavit ad festum; ex quo secutum est, cum in nuptialibus sacris ceteri onorarentur dii, solus Mars omissus est; quam ob causam indignatus Centauris indignantibus furorem ingnam, ut supra dictum est, plures ex Centauris cesi occubuere. Lactantius vero dicit hoc in certamine Lapithas fuisse deletos, quod intelligendum est de his Lapithis qui Centauri erant. Perythoum insuper volunt seu Yppodamia morta, seu ea vivente et forte repudiata, cum Theseo amico suo convenisse, qui tunc forte celebs eraex Iovis genitis sumpturos uxores. Et cum iam Theseus Helenam rapuisset, que Iovis et Lede filia habebatur, nec altera nosceretur in terris ea tempestate a Iove genita preter Proserpinam, Pluto
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sequẽtib exprimet᷑ occidit. Nessus ãt uestimẽ
to drito expirauit. ut uaticimũ ĩpleret᷑ astili.
dtati hũc ebenũ fiuuiũ ob mortẽ nessi centau¬
reũ cognominat. Et lucanꝰ de eo dicit. Et mele¬
agreã maculatus sagiune nessi. Ebenos ca¬
phyonides. Grineus. Rethus.Or filiis.¬
neus. lycidas. Medon. pysenor. baumaᷤ.
Mermeros.pholus.Menelas.Abas.Eurino¬
mus.Yreos. Ymbrus.cencus. Aphidas. Eloᷤ.
patreus. Lycus.Cromis. dictis. phareus. By¬
anor. Nedianus. Lyceus. ypason. Ghrreus.
Ripheus. Demolcon. plageon.ylon. Ephyno¬
us. Damus. dorilas. Cyllarus.yllonome fe¬
mina. pheo. b̾homus. Belebors. pyretus.E¬
thodus. Ephydupus. Nessus. Odites. Stiphe¬
lus. Bromus. Anthim acus. Elymus. pyra¬
mus. Latreus. ⁊. Monichus. om̃es fuere cen¬
tauri ysionis ⁊ nubis filii et ĩnuptiis pithoi
aut cesi aut fugati alapithis ut late in suo
fuit ysionis filiꝰ ut dicit ouidius. Dux¬

Expanded text:
in sequin sequto dato expiravit, ut vaticinium impleretur Astyli. Statius hunc Ebenum fluvium ob mortem Nessi Centrum cognominat. Et Lucanus de eo dicit: Et Meleagream maculatus sanguine Nessi Ebenos CalPhyonides, Grineus, Rethus, Orneus, Lycidas, Medon, Pysenor, Taumas, Mermeros, Pholus, Menelas, Abas, Eurinomus, Yreos, Ymbrus, Ceneus, Aphydas, Elops, Patreus, Lycus, Cromis, Dictis, Phareus, Byanor, Nedyanus, Lyceus, Ypason, Thereus, Rypheus, Demolcon, Plageon, Ylon, Ephynous, Damus, Dorylas, Cyllarus, Yllonome femina, Pheo, Thomus, Theleboas, Pyrethus, Ethodus, Ephydupus, Nesseus, Odites, Styphelus, Bromus, Anthimacus, Elymus, Pyramus, Latreus, et Monicus, omnes fuere Centauri Ysionis et Nubis filii, et in nuptiis Perythoi aut cesi aut fugati a Lapithis, ut late in suo fuit Ysionis filius, ut dicit Ovidius: Dux
Abbreviated transcription (Latin):
uersus prĩa una cũ deyanira cõiuge ab ebeno
fluio pluniis turgido detẽtus ẽ. Cui nessus qͣi¬
uadtre fluuũ deyanirã ĩ ripã alterã delatuꝵ
Qd hercules ãnuit. uerũ cũ trãsuadass ueloci¬
ter nessus hercule adhuc natãte ratus suo ar¬
dori cõcessũ tp̃s aura ocior cũ deyanira fuga
arripuit. hercules ãt sũpto arcu sagitta eũ cõ¬
sequutꝰ ẽ. Qui dũ se sauciũ cerne̾t ⁊ periturum
agnosceret. ne ĩultus occũbeͣt. nou ã cõmẽt᷑ frau¬
dẽ cõfestĩ uestim̃tũ sanguĩe suo plitũ exuit. et
qĩ munus amoris deyaire dono dedit. hanc
illi asserẽs ẽẽ uirtutẽ. ut si illotũ ẜuaret᷑. poss ab
oĩ amore forensi ĩ suũ reuocare herculẽ. dũmodo
id age̾t ut illo indueret᷑ hercules. Qd̃ credula
deyanira seruauit. Et post tp̃s dũ herculẽ amo¬
re uolis captũ ĩ suũ renocare uellet illũ ut latiꝰ

Expanded text:
versus patriam una cum Deyanira coniuge, ab Ebeno versus patriam una cum Deyanira coniuge, ab Ebeno fluvio pluviis turgidus detentus est. Cui Nessus, qadere fluvium Deyaniram in ripam alteram delaturum. Quod Hercules annuit; verum cum transvadasset velociter Nessus, Hercule adhuc natante, ratus suo ardori concessum tempus, aura ocior cum Deyanira fugam arripuit. Hercules autem sumpto arcu, sagitta eum consecutus est. Qui dum se saucium cerneret et periturum agnosceret, ne inultus occumberet, novam commentus fraudem, confestim vestimentum sanguine suum perlitum exuit, et quasi munus amoris Deyanire dono dedit, hanc illi asserens esse virtutem, ut, si illotum servaretur, posset ab omni amore forensi in suum revocare Herculem, dummodo id ageret, ut illo indueretur Hercules. Quod credula Deyanira servavit, et post tempus, dum Herculem amore Yolis captum in suum revocare vellet, illum, ut latius
Abbreviated transcription (Latin):
yppodamiã atq trabẽte cã ĩsurrexit perithouᷤ
atq thescus ⁊ turbati caũ aduersus eñ ⁊ sccioᷤ
iniuere pugnã. Et cũ abstulisset thesens yppo
Et qm̃ augurio ualebat futura p̾noscens
stes monuerat ne bellũ aduersus lapitas assũ¬
merẽt. Gandẽ cũ se un ⁊ cũ eis ĩ nuptiis repiret
uideret q druantẽ acriter ĩsistẽtẽ cedẽtẽq mife
quos cõtĩgere poterat. ⁊ ex sius plures ⁊̃ fugiẽ¬
tes. timẽs illius uirtutẽ ⁊ ip̃e fugã cepit uesso¬
q centauro fugiẽti dixit ut dicit ouidiꝰ. Astilus
ille ⁊̃ metuẽti uulnera nesso. Ne fuge ad hercu¬
Leos ĩquit fuaberis arcus.⁊cͣ. De Nesso ysionis
¶simꝰ fuit hic cũ uersutus hõ plurimu ẽẽt¬
⁊ fuga manus euasisset lipitarũ ĩ cilidonia
abiit. ⁊ secus ebenũ eiꝰde regioĩs fluuiũ mora
trahẽs deyanirã fili ã oenei regis am auit. Gra¬
ctuũo tpr̃is cõtigit ꝙ eũte hercule a calitonia

Expanded text:
 insurrexit Perythous atque Theseus, et turbati casu adversus eum et socios inivere pugnam, et cum abstulisset Theseus Yppodniam augurio valebat futura prenoscens, fratres monuerat ne bellum adversus Lapitas assummerent. Tandem cum se una cum eis in nuptiis reperiret, videretque Dryantem acriter insistentem cedentemque misere quos contingere poterat, et ex suis plures etiam fugientes, timens illius virtutem et ipse fugam cepit, Nessoque Centauro fugienti dixit, ut dicit Ovidius: Astylus: ille etiam metuenti vulnera Nesso: Ne fuge, ad Herculeos, inquit, servaberis arcus etc. CAP. XXXI. De Nesso Ysionis us fuit. Hic cum versutus homo plurimum esset, et fuga manus evasisset Lapytarum, in Calidoniam abiit, et secus Ebenum eiusdem regionis fluvium moram trahens, Deyaniram filiam Oenei regis amavit. Tractu vero temporis contigit, quod eunte Hercule a Calidonia
Abbreviated transcription (Latin):
Et dũ de se uterq noue urbi nomẽ uellet i po¬
neͣ ĩ hanc gordi ã ex cõpoĩto deuene̾. ut siqs
faustiꝰ sũpsisset auguriũ ex diu̾sis montib
is nomẽ ĩponẽt cuut ati. ex quo sequutu ẽ
ut sex uultures uideret kemꝰ. duodecĩ Romu¬
lus. Quã ob rẽ qmĩ plures uidiss Romã a se
nũcupauit urbe̾. Remus ãt postea qr sulcũ
loco muri signatũ cõtra edictũ Romuli su¬
peraiss. seu ali ã ob causã a Romulo iussuz
sit afabio Romuli duce Remꝰ cultro pastorali
occisus ẽ. Et sũt qui arbitrẽt᷑ eũ ibidẽ sepul¬
tũ. ubi futuri muri uestigiũ tra̾sgressus ẽ.
oñdũt q hodierni pyramidẽ ĩ muro saxis ĩ
altũ egest̃ cadaueri eius suꝑ edificatam.

Expanded text:
se uterque nove urbi nomen vellet imponere, in hanc concordiam ex composito devenere, ut siquis faustius sumpsisset augurium ex diversis montibus, is nomen imponeret civitati. Ex quo secutum est, ut sex vultures videret Remus, XII Romulus; quam ob rem, quoniam plures vidisset, Romam a se nuncupavit urbem. Remus autem postea, quia sulcum loco muri signatum contra edictum Romuli superasset, seu aliam ob causam a Romulo iussum sit, a Fabio Romuli duce Remus cultro pastorali occisus est. Et sunt qui arbitrentur eum ibidem sepultum, ubi futuri muri vestigium transgressus est. Ostenduntque hodierni pyramidem in muro, saxis in altum egestam, cadaveri eius superedificatam.
Abbreviated transcription (Latin):
fuere. de quib dicit titusliui. ꝙ cũ Amuliꝰ Au¬
mitorẽ fre̾ regͦ expoli isset lausũ ciꝰ occidit fi¬
liũ. et yliam ad auferendã spe prolis uestalẽ
dicauit uirginẽ. ex qua cũ nati gemini et
uissu amului ẽent expoĩti a faustulo rerũ cõ¬
scio educati ⁊ ad et atẽ usq puberẽ deducti cũ
rapinis ⁊ latrociniis uacarẽt stirpis coꝵ fcĩ
cõscii ⁊ fraudis amulii ex cõpoĩto cũ captuuᷤ
a scciis duceret᷑ alter. ⁊ alter qiͣ accusator cũso¬
ciis ad amuliũ ueĩssẽt. cõsurgẽtib hĩc accusa¬
tore iñ accusato ĩ regẽ eũ occiderũt. ⁊ genꝰ ꝓfe¬
ssi suũ auo eorũ Numitori sem regnũ restitu

Expanded text:
quibus dicit Titus Livius, quod cum Amulius Numitorem fratrem regno expoliasset, Lausum eius occidit filium, et Yliam, ad auferendam spem prolis, vestalem dicavit virginem, ex qua cum nati gemini, et iussu Amulii essent expositi, a Faustulo rerum conscio educati, et ad etatem usque puberem deducti, cum rapinis et latrociniis vacarent, stirpis eorum facti consci et fraudis Amulii, ex composito cum captivus a sociis duceretur alter et alter, quasi accusator, cum consciis ad Amulium venissent. Quo consurgentibus, hinc accusatore, inde accusato in regem, eum occiderunt, et genus professi s
Abbreviated transcription (Latin):
petiit. suu illi concessus ẽ. Et sic cũ cane ĩ atticã
seu boetiã rediere ꝑ barbã cerbero enulsã au¬
datiã atq robur debemꝰ ĩtelligere quib canis
pruatus ẽ. Nã exptus herculis clauã ⁊ iusaui¬
ri cõstãtia timidus ⁊tq mutus effcũs se uictũ
cõfessus ẽ. Est enĩ hoĩb barba a nͣa gcessa ĩtesti¬
moniũ uirilitatis ut ĩ moralib placet grego¬
rio. hãc enĩ quotiẽs tãgimus aut uideꝰ nos ẽẽ
iuros meminisse debemꝰ ⁊ nobis ab his q̃ mi¬
nime uirũ deceãt cauere monem᷑. de reliꝗs

Expanded text:
oncessus est, et sic cum cane in Atticam seu Beotiam rediere. Per barbam Cerbero evulsam audaciam atque robur debemus intelligere, quibus canis privatus est; nam expertus Herculis clavam, et visa viri constantia, timidus atque mutus effectus se victum confessus est. Est enim hominibus barba a natura concessa in testimonium virilitatis, ut in Moralibus placet Gregorio; hanc enim quotiens tangimus aut videmus, nos esse viros meminisse debemus, et nobis ab his, que minime virum deceant, cavere monemur. De reliquis
Abbreviated transcription (Latin):
hãc ferocissimã fuisse feminã. ⁊ iõ maͣtis di¬
ctã filiã. Quã ferũt adeo capineũ uirũ siũ
dilexisse ut dũ fulminatus apud thebas euiᷤᷤ
fu neralia exercerẽt᷑ poneret᷑q capanei cada¬
uer semiustũ ĩ rogu ferre nõ potẽs tã ĩgẽtẽ
aĩ dolorez se se ĩetisse flãmis illud uretib
Et sic una cũ uiro exustã.⁊ ĩmxtis tinerib
cũt martis ⁊ ueneris fuisse filiã cãq ge
pelicta spinge a cadmo thebarum rege ĩ cõuigẽ
ductã. Hiuc nulcanũ auĩt monile fecisse pul
iugis nata siti Ex hac ĩsuper cadmꝰ quatuo su

Expanded text:
fuisse feminam, et ideo Martis dictam filiam. Quam ferunt adeo Capaneum virum suum dilexisse, ut dum fulminatus apud Thebas eius funeralia exercerentur, ponereturque Capanei cadaver semiustum in rogum, ferre non potens tam ingentem animi dolorem, sese iniecisse flammis illud urentibus, et sic una cum viro exustam, et immixtis cineribus in Martis et Veneris fuisse filiam, eamque, relicta Spynge, a Cadmo Thebarum rege in coniugem ductam. Huic Vulcanum aiunt monile fecisse pulciugis nata sit. Ex hac insuper Cadmus
Abbreviated transcription (Latin):
h fuisse ĩfestos. de Alenalippo oenei filio.
Enclippus ut lactãcio placet oenei regiᷤ
fuit filius. hic ĩ silus dũ una cũ tydeo
fpe uen aret᷑ ab eodẽ ĩ adũtẽter occisus ẽ. De¬

Expanded text:
us fuisse infestos. CAP. XXIII. De Menalippo Oenei filio. us fuisse infestos. CAP. XXIII. De Menalippo Oenei filio. Menalippus, ut Lactantio placet, Oenei regis fuit filius. Hic in silvis, dum una cum Tydeo fratre venaretur, ab eodem inadvertenter occisus est.
Abbreviated transcription (Latin):
uocazi dyomedias.⁊ gretis ũo erodios. di¬
cẽs ĩsuper eas grecis .adytaliã ueniẽtibus
applandere atq letas eccũre̾ cũ latinos fu¬
gi ãt uehem̃ter eo ꝙ sue originis memores
sit.⁊ ꝙ alatinis dux eorũ sit occisus. Gheo¬
dõtius u̾o dicit eas grecis applaude̾ ⁊ cetͣis
natioĩb eẽ ĩfestas ⁊ singulis ãnis aquã ro¬
stris portãtes tẽplũ dyomedis pfundere.⁊
SEd quid sõ fictioĩb lateat uidendu est
dromedẽ marte uulnerasse iõ deũ pnto qa
fors an cũ hectore pugnãs qui ob ĩ signẽ milita¬
rẽ eiꝰ uirtutẽ merito m ars dici poterat illũ uul¬
ner auit. sic ⁊ uenerẽ qui a en eã uencris filium
uulner ass. Socios ãt ĩ aues mutatos dic̃ the¬
odõciꝰ iõ fictũ qr pyrrate effcĩ st̃ adeo ueloci cusu
remorũ suffragio discũrẽtes maria ut uolare
uiderẽt᷑. eosq gretis seruatis reliquis natioĩ

Expanded text:
vocari Dyomedias, a Grecis vero Erodios, divocari Dyomedias, a Grecis vero Erodios, dicens insuper eas Grecis ad Ytaliam venientibus applaudere atque letas occurrere, cum Latinos fugiant vehementer, eo quod sue originis memores sint, et quod a Latinis dux eorum sit occisus. Theodontius vero dicit, eas Grecis applaudere et ceteris nationibus esse infestas, et singulis annis aquam rostris portantes templum Dyomedis perfundere. Sed quid sub fictionibus lateat videndum est. Dyomedem Martem vulnerasse ideo dictum puto, forsan cum Hectore pugnans, qui ob insignem militarem eius virtutem merito Mars dici poterat, illum vulneravit. Sic et Venerem, quia Eneam Veneris filium vulnerasset. Socios autem in aves mutatos dicit Theodontius ideo fictum, quia pyrrate effecti sint adeo veloci cursu remorum suffragio discurrentes maria, ut volare videantur, eosque Grecis servatis reliquis nationib
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ pͥcatũ adyone fuisse cũ fili ã uulnerauit. Is
tñ indicto sibi exilio ad ꝑtes apulie sese ꝯtu¬
lit. et occupato gargano mõte ut uolũt aliq
eiꝰ ĩ radicib sypontũ condidit ciuitatẽ. Alii ar¬
pũ dicũt. et ibi cũ multa passus fuisset ut di¬
cit uirgiliꝰ socios ĩ aues mutatos ꝑdidit.⁊ eo
ꝙ ossa anchisis oraculo secũ tulerit dicit ẜuiꝰ
eũ ista ppessũ. et obhãc cam illa restituit. Ar¬
stotiles ãt ubi scribit demirabiliũ auditu dic̃
dyomede abenea ꝑ dolũ cccisũ. ⁊ loca quib ĩpe¬
rauerat eccupata. Eo tñ mortuo ut asserit An¬
gustinꝰ ab ĩcolis deificatꝰ c̃. eiq tẽplũ cõstructũ
ĩ ĩsula cui dyomedia ab eo nom̃ ẽ. Et post eiꝰ
mortẽ socios obdolore necis eiꝰ ĩ uolucres ũ¬
sos.eosq tẽplũ ĩcolere atq cirtũ uolare. Qd̃
⁊̃ affran at seruiꝰ dicẽs has aues a latinis

Expanded text:
imprecatum a Dyone fuisse, cum filiam vulneravit. Is imprecatum a Dyone fuisse, cum filiam vulneravit. Is tamen, indicto sibi exilio, ad partes Apulie sese contulit, et occupato Gargano monte, ut volunt aliqui, eius in radicibus Sypontum condidit civitatem; alii Arpum dicunt, et ibi cum multa passus fuisset, ut dicit Virgilius, socios in aves mutatos perdidit, et eo quod ossa Anchisis oraculo secum tulerit, dicit Servius eum ista perpessum, et ob hanc causam illa restituit. Aristotiles autem, ubi scribit De mirabilium auditu, dicit, Dyomedem ab Enea per dolum occisum, et loca quibus imperaverat occupata. Eo tamen mortuo, ut asserit Augustinus, ab incolis deificatus est, eique templum constructum in insula cui Dyomedia ab eo nomen est, et post eius mortem socios ob dolorem necis eius in volucres versos, eosque templum incolere atque circumvolare; quod etiam affirmat Servius, dicens hos aves a Latinis
Abbreviated transcription (Latin):
supta facie oenei nil aluid sẽciẽtes ꝙͣ marte
ĩn atiuitate tydei adeo potẽtissimũ sigficatorẽ
Hic etholorũ dux cũ ceteris grecis ad obsidiõe
troianã accessit. apud quã adeostrenue seges¬
sit ut post achillez ⁊ Aiacez grecorũ oũ forti¬
or hret᷑ ⁊ audacior.Nã p̾ter occisos reges a se
⁊ singulares pugnas adũsus hoctore ⁊eneã
aliosq ĩsignes troi morũ prĩcipes ⁊ captos
rhesi equos atq palladiũ troianis sb̃trictu
eo ĩ bello martez uulnerauit ut testat᷑ homerᷤ
ĩ yliade. sicr uenerẽ eneã ꝓtegẽtẽ. ut homorꝰ
pͥmo deuĩ dicit uirgili. Bandez cũ obtẽta uicto¬
ria ĩ prĩ a remearet dicit leontiꝰ ꝙ ab egrale
cõuige q̃ su asiõe nauplu prĩs palamedis al¬
teri adheserit hoĩ minime receptus ẽ. Seruiꝰ
quidẽ dicit. ꝙ cũ ip̃e cognouiss egralẽ cũ cilla¬
baro steleni filio ꝯcubuisse uerecũdia ductus
domũ noluisse reuerti. dicit isup leõciꝰ hoc illi

Expanded text:
sumpta facie Oenei, nil aliud sentientes, quam Martem in nativitate Tydei adeo potentissimum significatoreHic Etolorum dux cum ceteris Grecis ad obsidionem Troianam accessit. Apud quam adeo se strenue gessit, ut post Achillem et Ayacem Grecorum omnium fortior haberetur et audacior. Nam preter occisos reges a se, et singulares pugnas adversus Hectorem et Eneam, aliosque insignes Troianorum principes, et captos Rhesi equos, atque Palladium Troianis subtractum, eo in bello Martem vulneravit, ut testatur Omerus in Yliade, sic et Venerem Eneam protegentem, ut Omerus primo, deinde dicit Virgilius. Tandem cum, obtenta victoria, in patriam remearet, dicit Leontius, quod ab Egyale coniuge, que suasione Nauplii patris Palamedis alteri adheserat homini, minime receptus est. Servius quidem dicit, quod cum ipse cognovisset Egyalem cum Cyllabaro Steleni filio concubuisse, verecundia ductus domum noluisse reverti. Dicit insuper Leontius hoc illi
Abbreviated transcription (Latin):
dyane. ⁊ perpetue fcõ uirginitatis uoto uena¬
cioĩb uacaret eo ꝙ formosa ẽẽt minoi regi
cretẽsĩ placuit. Qui cũ ei renitẽti molẽtiã
uellet ĩferre. nec alũde uirgini appareret
effugiũ se ĩ mare dedit p̾cipitẽ. ⁊ sic ab ũdis
absorpta ẽ. Cõtigit postea ut piscatorũ retib
traheret᷑ eius cadauer ĩ litus. porro sen dya¬
ne seu martis turhatiõe stũm sit pestis ĩgẽs
ĩsule ĩmissa ẽ. quã uidebat᷑ cessare nõ possẽt
ĩcole nisi dyane ĩstituissẽt tẽplũ ⁊ eã dictim:¬
mãtis fuit filia ex thebe asopi flumi¬
nis cõuige suscepta. Que quidẽ euannes cõ¬

Expanded text:
Diane et, perpetue facto virginitatis voto, venationibus vacaret, eo quod formosa esset, Minoi regi Cretensium placuit. Qui cum ei renuenti violentiam vellet inferre, nec aliunde virgini appareret effugium, se in mare dedit precipitem, et sic ab undis absorta est. Contigit postea, ut piscatorum retibus traheretur eius cadaver in litus. Porro seu Diane, seu Martis turbatione factum sit, pestis ingens insulis immissa est, quam, videbatur, cessare non possent incole, nisi Diane instituissent templuMartis fuit filia ex Thebe Asopi fluminis coniuge suscepta. Que quidem Evannes co
Abbreviated transcription (Latin):
Idest. Illos autẽ ducebat fortis bello polipites
filus perithoi quẽ ĩmortalis genuit iuppiter
hunc polipitẽ perithoo genuit gloriosa yppo¬
damia. hic ut ꝑ eũdẽ homerũ patet ĩcatalago
grecorũ cũ eis ĩ troianã expedicionẽ uut. De
Nctona seu Brictona maͬtis nona filia
⁊ assent martis filia. Que cũ uirgo adhesiss¬

Expanded text:
t: Illos autem ducebat fortis bello Polypithes filius Perithoi, quem immortalis genuit Iuppiter. Hunc Polypithem Perithoo genuit gloriosa Yppodamia. Hic, ut per eundem Omerum patet in catalogo Grecorum, cum eis in Troianam expeditionem ivit. CAP. XXXV. De Brictona Martis VIIII filia.tius asserit, Martis filia. Que cum virgo adhesiss
Abbreviated transcription (Latin):
s qm̃ ĩ uinonis effigic apponit᷑. id dicemuᷤ
qd ĩ terris molẽtia possidet᷑. cui regni similitu¬
do nõ nulla ẽ. ĩquãtũ uti rex sius sb̾ditis dñat᷑
sic ⁊is qui uiolenter possidet dũ iuires suppetũt
sius ĩperare iudet᷑. S uti ĩter lĩpidũ aerẽ et cõ¬
densatã nubẽ grandis ẽ differencia. sic inter
ũ nomẽ. nubes obscura ẽ. sic ⁊ caliginosa to¬
rãnides. Regis amabile nom̃. trrãn tetrũ ⁊
odibile. Rex thronũ cõscendit suũ regiis ĩsi¬
gnitus notis.tyrannꝰ occupat dniu armis
horridis curcũseptus. Rex ꝑ quietẽ ⁊ leticiã sõ¬
ditoꝵ. tyrãnus ꝑ sangiũe ⁊ miseriã sb̾iacẽ¬
tuĩ. Rex pacẽ augmẽtũq fideliũ totis exqrit

Expanded text:
m in Junonis effigiem apponitur id dicemus, quod in terris violentia possidetur, cui regni similitudo non nulla est, in quantum uti rex suis subditis dominatur, sic et is, qui violenter possidet, dum vires suppetunt, suis imperare videtur. Sed uti inter limpidum aerem et condensatam nubem grandium nomen, nubes obscura est, sic et caliginosa tyrannides. Regis amabile nomen, tyranni tetrum et odibile. Rex thronum conscendit suum regiis insignitus notis, tyrannus occupat dominium, armis horridis circumseptus. Rex per quietem et letitiam subditorum, tyrannus per sanguinem et miseriam subiacentium. Re
Abbreviated transcription (Latin):
adeo ut ꝑ tyramnidẽ occupare conatꝰ sit. Iuno¬
nẽ nũc aerẽ nũc terrã diximus ⁊ regina re¬
gnorũ atq diuitiaꝵ que ĩ quãtũ terra et re¬
gnũ ĩ terris ⁊ aliquid stabilitatis uidet᷑ ꝓte̾¬
de̾.Et ĩquatũ aer qui lucidus ẽ. splendoris a¬
liquid uidet᷑ ad dere regnis. qui tñ fugitiuuᷤᷤ
ẽ ⁊ ĩ tenebras ũtit᷑ facile. Nubes ãt solis opeͬ
ex uaporib aqueis seu humẽtis terre sur¬
gẽtib ⁊ ĩ aere condẽsatis cõfitit᷑ ña sua ca¬
liginosa. usui sensibilis. manu ãt ĩcõphẽ¬
sibilis ⁊ nullis firmata radicib a uẽtis huc
illuc leuiter ĩpellit̾ ⁊ demũ aut ĩ aere aca

Expanded text:
onatus sit. Iunonem nunc aerem nunc terram diximus, et reginam regnorum atque divitiarum. Que in quantum terra et regnum in terris et aliquid stabilitatis videtur protendere; et in quantum aer, qui lucidus est, splendoris aliquid videtur addere regnis, qui tamen fugitivus est, et in tenebras vertitur facile. Nubes autem solis opere ex vaporibus aqueis seu humentis terre surgentibus et in aere condensatis conficitur, natura sua caliginosa, visui sensibilis, manu autem incomprensibilis, et nullis firmata radicibus, a ventis huc illuc leviter impellitur; et demum aut in aerem a ca
Abbreviated transcription (Latin):
ea iacẽs ex illa centauros genut. Et cũ aioue
de celo fuisset deiectus ĩterras ausus ẽ apd̃
mortales gloriari se uinonis potitũ ꝯcubitu
Quã ob rẽ ictus fulmine apud ĩferos rote uo¬
lubili ⁊ plene serpentũ alligatus cõtinue re¬
uolutioĩ dãnatus ẽ. uñ dicit ouidiꝰ. uoluitur
ysion ⁊ se sequiturq fugitq. ⁊c̃. Quiꝰ autẽ

Expanded text:
ea iacens, ex illa Centauros genuit. Et cum a Jove ea iacens, ex illa Centauros genuit. Et cum a Jove de celo fuisset deiectus in terras, ausus est apud mortales gloriari se Junonis potitum concubitu; quam ob rem ictus fulmine apud Inferos rote volubili et plene serpentum alligatus, continue revolutioni damnatus est; unde dicit Ovidius: Volvitur Ysion et se sequiturque fug
Abbreviated transcription (Latin):
pellatus ẽ. De usione filio flegie. Qui genu¬
it centauros. Quorũ hec sunt nomina. Euri¬
tius. Nessus. astilus. ophyonides. Grincus.
Rethus. Orneus. lycidas. A leden. pysenor.
Taumas. ⁊ lermeros.pholus. Aenelas.
Abas. Eurinomus. ureos.ymbrus. Ceneu.
aphrdas. Elops. patreus. Iycus. C romis.
dictis. phareus. Byanor. Nedianus. Ly¬
octus. ypason. Thereus. Ripheus. demole¬
on.plageon.ylon. Ephynons.damus. do¬
rilas. Cyllarus. ullonome femina. pheo.
bomus. Theleboas.pyretus. Ethodus. E¬
phrdupus.Nesseus. odices.Stiphelus.
Bromus. Antimacus. Elymus.pyram.
Latreus. A lonicus. ⁊ alios. Et hos p̾ter
phibetur a cuntis. Hũc aliqui uolunt
iouis miseratiõe ĩcelum assumptũ. ⁊ eiꝰ secre¬
tarũ atq iunonis efftũm. ubi elatus officõ
ausus ẽ uinonc̾ destupro ĩterpellare. Que io¬
ui cõquesta eius uissu nubẽ ĩ sui similitudĩe
exornauit. usioniq loco sui apposuit. Qui cũ

Expanded text:
pellatus est. Hupellatus est. Huit Centauros, quorum hec sunt nomina: Euritus, Nessus, Astilus, Ophionides, Grineus, Rethus, Orneus, Licidas, Medon, Pysenor, Taumas, Mermeros, Pholus, Menelas, AAphydas, Elops, Patreus, Lycus, Cromis, Dictis, Phareus, Byanor, Nedianus, Lycetus, Ypason, Thereus, Rypheus, Demoleon, Plageon, Ylon, Ephynous, Damus Dorilas, Cyllarus, Yllonome femina, Pheo, Tomus, Theleboas, Pyretus, Ethodus, Ephydapus, Nesseus, Odites, Styphelus, Bromus,. Antimacus, Elymus, Pyramus, Latreus et Monicus, et alios. Et hos preterhibetur a cunctis. Hunc aliqui volunt Jovis miseratione in celum assumptum et eius secretarium atque Junonis effectum; ubi elatus officio ausus est Junonem de stupro interpellare. Que Jovi conquesta, eius iussu nubem in sui similitudinem exornavit, Ysionique loco sui apposuit. Qui cum