comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hit homo nibuli es tuct huius hominis nahiliũ ehũm uone si nhilli ni
in llo o nubdiremius diceremus ut hoclinus eaana sumihiliot¬
decenenhue casuim terentĩ hac nuiles legiones hint reulit s nesi ouis
heic mulise segionis. Negant quom om̃us maturtasus anit n lasi anis
uanuo sieieuit albus alba albũ nũ fiem in mualis rebũ binas
ut metellus: metolle. enuus enua. non nulla singula: ut tragoe¬
dia: comoedia: sic esse mãtũ numerenu. At marnani nũme¬
tiam nõ esse: dici corbum: turdum: nõ diti corbam. turdam.
Conira die panthera merulam: non dici: pantherũ meruliem
Nullius neutros filiũ e filiam nõ apta discerni marem ac fore¬
mina: ut herentiũ & terentiũ. E terentiam. Contra cdeor libe¬
ros & seruor nõ id idem ut Iouis filiũ &ȩ siliam. Iouem iouẽ¬
⁊ souam Item magnũ numer uocabuloꝵ in hoc gnẽ nõ set¬
uare amalogias. Ad hȩc dicimus om̃is orationis q̃ ius res natura

Expanded text:
hic homo nihili est, et huius hominis nihili, et hunc hominem nihili. Si in illo commutaremus, diceremus, ut hoc linum et libuTerentii, hunc casum Terentii; hic miles legionis, huius militis legionis, hunc militem legionis. Negant, cum omnis natura sit aut mas aut um fieri, ut albus, alba, album; nunc fieri in multis rebus binas, ut Metellus Metella, Ennius Ennia, nonnulla singula, ut tragoedia, comoedia; sic esse Marcum, Numerium, at Marcam, at Numeriam non esse; dici corvum, turdum, non, dici corvam, turdam; contra dici pantheram, merulam, non dici pantherum, merulum. Nullius nostrum filium et filiam non apte discerni marem ac feminam, ut Terentium et Terentiam; contra deorum liberos et servorum non itidem, ut Iovis filium et filiam, Iovem et Iovam; item magnum numerum vocabulorum in hoc genere non servare analogias. Ad haec dicimus, omnis orationis, quamvis res naturae
Abbreviated transcription (Latin):
cabula nõ reddũt proportionẽ: quo nõ fit ut messor fertor Multa¬
sunt item in hac speciȩ inquibus potius consuetudinẽ sequim̃
q̃ rationẽ uerboꝵ. Preterga cũ sint ab eadẽ origine uenbo ualo¬
cabula dissimilia suꝑiort qđ simul hñt casus  tempora quo uocđ¬
tur parlcipia & multa sunt contraria. ut amor amo. seco. secõ
sb amo at eius modi d̃ibus uerbis oriũtur. presens & futuꝵ. et
a mansueta maturus. Ab eis uerbis tertiũ qđ debe fingi prȩte¬
ritim lingua latina reperiri nõ potest. Non ergo est a nologia

Expanded text:
cabula non reddunt proportionem, quoniam non fit ut messor, et fertor. Multacabula non reddunt proportionem, quoniam non fit ut messor, et fertor. Multasunt item in hac specie in quibus potius consuetudinem sequimur quam rationem verborum. Praeterea cum sint ab eadem origine verborum vocabula dissimilia superiorum, quod simul habent casus et tempora, quo vocantur participia, et multa sint contraria ut amo amor, ceco secor, ab amo et eiusmodi omnibus verbis oriuntur praesens et futurum ut amans et amaturus, ab eis verbis tertium quod debet fingi praeteriti, in lingua Latina reperiri non potest: non ergo est analogia
Abbreviated transcription (Latin):
pelsiota ubi caltei calitana diteretur nõ la niena agelle suina
et sutrina. Et sicut est ab uno uni. a tribus trini. aquatuorle¬
Orini Sit aduobus duni: nõ bini diceretur. Nec nõ ut quadrigȩ
Eree sic ponus duige ꝗ bige. Permulta sunt huisce gnis
qu̾e qm̃ ad monitus ꝑ spicere potest omitto. Uocabula que a
nom̃ibus oriũt᷑ si asimilibus nomib similia esse debet᷑ dueu
aut ut ilius unus & ilia mas et foemina: sic ꝑgamus et ꝑga¬
ma: uir et mulier Et qm̃ si milia nomĩa sunt. Asia libia. dice¬
mus asiantos & libiaticos hoies Quȩ uocabula dicunt᷑ a uerbis
fuit: ut ascribendo scriptor. alegendo letor. Hȩc quoq nõ serua¬
re similitudinẽ licet uidere. Ex his quom simiłr dicat᷑ ut ab
amando amator: et asalutando salutator. et acantando ean¬
tator. Et quom dicitur lassus sum metendo ferendo exhis uo¬

Expanded text:
pelliaria, ubi calcei, calcearia diceretur, non laniena ac pellesuina pelliaria, ubi calcei, calcearia diceretur, non laniena ac pellesuina et sutrina. Et sicut est ab uno uni, ab tribus trini, a quattuor quadrini, sic a duobus duini, non bini diceretur; nec non ut quadrigae trigae, sic potius duigae quam bigae. Permulta sunt huiusce generis, quae quoniam admonitus perspicere potest, omitto. Vocabula quae ab nominibus oriuntur, si ab similibus nominibus similia esse debent, dicemus, aut ut Ilius et Ilia mas et femina, sic Pergamus et Pergama vir et mulier; et quoniam similia nomina sunt Asia, Libya, dicemus Asiaticos et Libyaticos homines. Quae vocabula dicuntur a verbis, funt ut a scribendo scriptor, a legendo lector, haec quoque non servare similitudinem licet videre ex his: cum similiter dicatur ut ab amando amator, ab salutando salutator, et ab cantando cantator; et cum dicatur lassus sum metendo, ferendo, ex his vo
Abbreviated transcription (Latin):
muhers el quaireus tanigi qd libranos bee sponsona indilgentus¬
elaturos putaui. De nominatiuis quȩ accedũt proxime ad fini¬
tam naturã articuloꝵꝭ atq appellant᷑ uocabula. ut homo equꝰ
Eor declinationũ gnã sunt quatuor. unũ nominãdi. ut abe
equo equile. Alteꝵ casuale ut ab equo equũ. Tertiũ ciugendi
ut ab albo albius. Quartũ minuẽdi. ut cista sistula. Pnimũ
penus ut dixi id est cũ aliqua parte orationis declinata sũ re¬
ter casu uotabulũ: ut ab alneis balneator. Hoc fere triplicet ht̃
sridices: quoa et auocabulo oritur ut auenatore uenabulũ.E a
nomind ut nbura tibur Sed auerbo. ut accurẽdo cursor inqi
nullo hon anologiam seruari uidebis. Primũ cũ dicat᷑ut abu
sit asessiont sediculũ nõ est. Quonia taberna ut ueneiaunũ
quino ui naria a ereta cretaria ab unguento unguetaria dices
analogion si esfe uocabula ubi caro uenit corparia. udi gelle

Expanded text:
ere parcius tetigi, quod librarios haec spinosiora indiligentiuselaturos putavi. De nominatibus qui accedunt proxime ad infinitam naturam articulorum atque appellantur vocabula, ut homo, equos, eorum declinationum genera sunt quattuor: unum nominandi, ut ab equo equile, alterum casuale, ut ab equo equom, tertium augendi, ut ab albo albius, quartum minuendi, ut a cista cistula. Primum genus, ut dixi, id est, cum ab aliqua parte orationis declinata sunt recto casu vocabula, ut a balneis balneator. Hoc fere triplices habet radices, quod et a vocabulo oritur, ut a venatore venabulum, et a nomine, ut a Tibure Tiburs, et a verbo, ut a currendo cursor. In nullo horum analogiam servari videbis. Primum cum dicatur ut ab sic a sessione sediculum, non est. Quoniam taberna, ubi venit vinum, a vino vinaria, a creta cretaria, ab unguento unguentaria dicitur, ἀναλογικῶς si essent vocabula, ubi caro venit, carnaria, ubi pelles,
Abbreviated transcription (Latin):
Dissimile est q uidetur ele contrnu hino mnueni nsu ele dliuir
constet orie si mule item dissimile qđ iihiliuo eqriesse delatue quor
ali quaouis sit simule Item nihil dicitur dessapnle qui odelatur quorꝰ
suq uossisist sut ditter similis homno he nom ea uus equs. Etelessi¬
siiessshome equo Nam similis es homo homani ⁊cleon imcalus sei
ilras men bnus hñt. quȩ eos diuudũt ai reliaquoꝵ amunaliuã sterie

Expanded text:
Dissimile est, quod videtur esse contrarium huius. Minimum ex duobus constat omne simile, item dissimile, quod nihil potest esse simile, quin alicuius sit simile, item nihil dicitur dissimile, quin addatur quoius sit dissimile. Sic dicitur similis homo homini, equus equo, et dissimilis homo equo; nam simile est homo homini ideo, quod easdem figuras membrorum habent, quae eos dividunt ab reliquorum anima
Abbreviated transcription (Latin):
miles qusq quibus sentimus. sexta qua cogitamus septima qmu o¬
penesamus octaua qua uores mistimus. ⁊oitur grã qua lequs r uua hit¬
cen oratione ohauiq uoq necesst est natura habere analoxicas iaꝵ ht
An nõ iudes ut greci habeãt ram quadrpartiamui. duara inqua
fit cusus alterã in qua tempera. tertiã inqua neuerũ. quãtã inqua
utrũq. Sic nos habere & qui uerba nescis. ut apud illos sint alia
finita alia ne sic utra  apud nos equidẽ nõ dubito. Qui anim¬
auerterũt item in eam ĩ numerabilẽ similitudinẽ numeꝵ ut
truĩ tempoꝵ uerba ut trũ ꝑsonaꝵe. Oius eim̃ nõ potest nõ una
ani maueriisse in om̃i oratone esse. ut legebam. lego legam
sit lego legis legit. Ouom hec eadem ditant alias ut singulo
alias ut plura signi ficent ꝗt est tam tardus qui illas quoq nõ
animauertit similitudines quibus utimur impando qui inoper¬
tando quibus ĩ interrogando quib ĩ infectibus rebus quibus inper¬

Expanded text:
ione similes? quinque quibus sentimus, sexta qua cogitamus, septuma qua progeneramus, octaua qua voces mittimus? Igitur, quoniam qua loquimur voce oratio est, hanc quoque necesse est natura, habere analogias: itaque habet. An non vides, ut Graeci habeant eam quadripertitam, unam in qua sint casus, alteram in qua tempora, tertiam in qua neutrum, quartam in qua utrumque, sic nos habere? Ecquid verba, nescis ut apud illos sint alia finita, alia non, sic utraque esse apud nos? Equidem non dubito, quin animadverteris item in ea innumerabilem similitudinum numerum : ut trium temporuanimadvertisse in omni oratione esse ut legebam, lego, legam, sic lego, legis, legit, cum haec eadem dicantur alias ut singula, alias ut plura significentur? Quis est tam tardus, qui illas quoque non animadverterit similitudines, quibus utimur in imperando, quibus in optando, quibus in interrogando, quibus in infectis rebus, quibus in per
Abbreviated transcription (Latin):
qr ue intabiua solet. in qua latrenculus ludibi aubu ulbo
sunt qui ⁊ tedo cesu obliqui de clinont elina nlbrs elbi. aldoi
uceusuint qiui aredo casu in rectos declinandior et ui nus al¬

Expanded text:
cti, ut in tabula solet, in qua latrunculis ludunt. Transversi cti, ut in tabula solet, in qua latrunculis ludunt. Transversi sunt qui ab recto casu obliqui declinantur, ut albus, albi, albo; derecti sunt qui ab recto casu in rectos declinantur, ut albus, al
Abbreviated transcription (Latin):
q i lmsmominctuiũ. Quare nõ tam partena adiba ad diuudeduã
q uliud uidie nidũ: uit satis sit uerecũdi et illam. In eãdẽ arenana
uotare pugnatum. Ut in articulis duȩ partes finitae & infinite:
sic in uocabulis duȩ : uocabulũ &: nomen. Non eim̃ idlem oppi¬
dum et Roma: quom oppidum sit uocabulũ: Roma nomen
quor discrimen in his redilendis rationibus: alii discernũt alii
non. Nos sicubi opus fuerit quid sit & cur de singulis ditam¬
stris tum aliquo nõ conferendũ qđ interse dissimiles hũt
sit dudtm one. specie eadem sic casu exta etus genen sortie
nomen est qđ conseras cum quo conferas le nomen sps calter
simuiler ut non solum utnĩq sit uirile casia simuileiũ it si alter
sitdomdi: item cilrer sit dantli. Exitu ut quas unũ habepli
Ext remus iutenas. easdem alrer habeat. Ad hunc quadncpli¬
cem fontem ordines dirigunt bini uni tiasuersu caipeudise¬

Expanded text:
ilium nominatuum. Quare non tam hanc partem ab illa dividendum, ilium nominatuum. Quare non tam hanc partem ab illa dividendum, quam illud videndum, ut satis sit verecundi, etiam illam in eandem harenam vocare pugnatum. Ut in articulis duae partes, finitae et infinitae, sic in nominatibus duae, vocabulum et nomen; non enim idem oppidum et Roma, quom oppidum sit vocabulum, Roma nomen, quorum discrimen in his reddendis rationibus alii discernunt, alii non; nos sicubi opus fuerit, quid sit et cur, ascriseris, cum reliquo non conferendum, quod inter se dissimiles habent sit eodem genere, specie eadem, sic casu, exitu eodem. Genere, ut si nomen est quod conferas, cum quo conferas sit nomen : specie simile, ut non solum, sed utrumque sit virile : casu simile, ut si alterum sit dandi, item alterum sit dandi : exitu, ut quas unum habeat extremas litteras, easdem alterum habeat. Ad hunc quadruplicem fontem ordines deriguntur bini, uni transversi, alteri dere
Abbreviated transcription (Latin):
ra necesse est dicere: Itaꝙ neꝙ Anstarchi. neq alii in analegiis
desendẽdam euis susceperũt causam Sed ut dixi hoc gnẽ decdi¬
mala  amalogia. Tertia diuisio quȩ uerba declinata naturr
eq̃ diuiditur in pentis quatuor. In unam que ht̃ casus neꝙ tem¬
pora ut docilis et facils. In alteram que tempora neꝙ casus iaiti
docet  fatit: Intertiamꝙ uemi: ut docens faciens In quartam
ꝓ ntufr ut docte et facte. Ex hac diuisione singulis partibus
pestelique dissimuiles. Quart nisi insua parte interse collata
erũt uerba. si nõ conuentũt nõ erit ita simile :ut debeat
gis reꝵ ꝗ uocum. In nom̃ibus magis expressa. Ne plus et inuo
dibus ac similitudinibus: q̃ in rebus suam obtinet rationẽ Etĩam
ulud acredit. ut in articulis hr̃e analogias ostendẽ sic difficlle
qdsi ngula sint utrba hic contra facile qđ magna sitqpiã sedu¬

Expanded text:
ta necesse est dicere. Itaque neque Aristarchii, neque alii in analogiis ta necesse est dicere. Itaque neque Aristarchii, neque alii in analogiis defendendam eius susceperunt causam, sed, ut dixi, hoc genere declimalia, quam analogia. Tertia divisio est, quae verba declinata natura; ea dividuntur in partis quattuor, in unam quae habet casus neque tempora, ut docilis, facilis; in alteram quae tempora neque casus, ut docet, facit; in tertiam quae utraque, ut docens, faciens; in quartam quae neutra, ut docte et facete. Ex hac divisione singulis partibus tres reliquae dissimiles. Quare nisi in sua parte inter se collata erunt verba, si non conveniunt : non erit ita simile, ut debeat gis rerum quam vocum; in nominatibus magis expressa ac plus etiam in vocum similitudinibus quam in rebus suam optinet rationem. Etiam illud accedit ut in articulis habere analogias ostendere sit difficile, quod singula sint verba, hic contra facile, quod magna sit copia sim
Abbreviated transcription (Latin):
similt esse mmox et nor. ennit qđ nõ est hiausdtẽ pmis utrs̃q uẽ¬
bum quem nox succedere debeat sub tasium iatione mox noꝑ
deberit neq possit. Secũda diuisio est de his uerbis quȩ le elinaro
possunt quod cilia sunt auoluntate alia ꝯnatura. Uoluntatẽ appe¬
uo quom unus quiiis a noĩt aliȩ imponit nomenut Nomudus u¬
mae haturam dico quom uniuersi acceptum nomen ab eo qui im¬
posuit: no requirimus quẽ ad modũ is uelit declinani. sed ipside¬
elinamus Ut huius Romx hone Romã: hac Romo Dehis duabus ꝑti¬
bus uoluntana declinatio refertur ad consuetudinẽ. Naturalis cd
grasiont̃. Quare pro inde ac fimile conferri nõ oportet ac dicere
usit e Roma. Romanus: fic ex capua dici opertere capuanus du¬
od in consuetudine uehement̾ natat. quod declinantes impentu
rebus nomia imponũt a quibus quom accepit consuetudo turbulẽ¬

Expanded text:
simile esse nox et mox errat, quod non est eiusdem generis utrumque versimile esse nox et mox errat, quod non est eiusdem generis utrumque verbum, cum nox succedere debeat sub casuum rationem, mox neque debeat neque possit. Secunda divisio est de his verbis quae declinari possunt, quod alia sunt a voluntate, alia a natura. Voluntatem appello, quom unusquivis a nomine aliae rei imponit nomen, ut Romulus Romae. Naturam dico, quom universi acceptum nomen ab eo, qui imposuit, non requirimus quemadmodum is velit declinari, sed ipsi declinamus, ut huius Romae, hanc Romam, hac Roma. De his duabus partibus voluntaria declinatio refertur ad consuetudinem, naturalis ad rationem 16 Quare proinde ac simile conferre non oportet ac dicere, ut sit ab Roma Romanus, sic ex Capua dici oportere Capuanus, quod in consuetudine vehementer natat, quod declinantes imperite rebus nomina imponunt, a quibus cum accepit consuetudo, turbulen
Abbreviated transcription (Latin):
tio cid quam conferret᷑ eiusdem modi sit. Alias eim̃ asimilib uẽ¬
bis simiłi declinant᷑. ut ab herus ferus hero feros Ab alias simi¬
liter herus senis heri ferũ cũ quom utrũq & uerbũ uerbo erit
simile & declinatio declinationi. Tum deniq ditam esse simile
ac duplicẽ e ꝑ fectam similitudinẽ hr̃e quod postulat analogia.
Seed ne astutius iudeatur posiusse duo gñã esse sinulitudinũ sola¬
et̃ quom utriusq ĩ feriores species sint plures si de his reticuero ut mi¬
hi relinquam. latebras repetuim ab origine si muletudinũ que ĩ cõstrẽdis
uerbis & inclinandis sequendȩ aut uitande surt. Ptina diui¬
sio in orasuont quod alia uerba nusꝗ declinantaũ hȩc uorx
mexi alia ddeclinant: ut alima limabo ifero ferebooia quditũ
nisr inhas uerbis quȩ delinant nõ possit esse analogia : qui dicot

Expanded text:
tio, ad quam conferetur, eiusdemmodi sit; alias enim ab similibus vertio, ad quam conferetur, eiusdemmodi sit; alias enim ab similibus verbis similiter declinantur, ut ab herus, ferus, hero, fero : alias dissimiliter herus, ferus, heri, ferum. Quom utrumque et verbum verbo erit simile et declinatio declinationi, tum denique dicam esse simile, ac duplicem et perfectam similitudinem habere, id quod postulat analogia. Sed ne astutius videar posuisse duo genera esse similitudinum sola, cum utriusque inferiores species sint plures, si de his reticuero, ut mihi relinquam latebras : repetam ab origine similitudinum, quae in conferendis verbis et inclinandis sequendae aut vitandae sint. Prima divisio in oratione, quod alia verba nusquam declinantur, ut haec vix, mox, alnisi in his verbis quae declinantur, non possit esse analogia, qui dicit
Abbreviated transcription (Latin):
dum: es qui declinationes uerbor proportione sint ne quȩ reret
quod locũ quod est difsicilis. qui de his rebus scripsenĩt audiseelie¬
uerut aut inceperũt neq assequi potueruĩt. Itaꝙ in eo dissensio
Neq ea in unius modi apparet. Nam alii de om̃ibus uniuersi discri¬
minibus posuerũt numeꝵ. ut Dionisuis sidonuus qui sepxit eas
esse septuaginta unam. Nlii partes eius qui hñt casus quoues ele¬
dem hic quom duat esst discrimina quatringenta septem. A ristodes
m. quaꝵx similitudinũ si esset origo. recte capta et inde orsa ratio
minus erraret. In declinationibus uerboꝵ. Quar ego principia pͥma
duum generum sola arbitror esse atq similitudines exigi oporteat:
Equis unũ positum in uerboꝵ materia: alteꝵ ut ĩ materiae figura
que & declinatione fit. Nam debet essu unũ ut uerbum uerbo
unde dedinetur sit simile. Altere ut e uerbo in uerbum dedina¬

Expanded text:
dum ei qui, declinationes verborum proportione sintne, quaeret. dum ei qui, declinationes verborum proportione sintne, quaeret. Quem locum, quod est difficilis, qui de his rebus scripserunt, aut vitaverunt, aut inceperunt neque adsequi potuerunt. Itaque in eo dissensio neque ea uniusmodi apparet; nam alii de omnibus universis discriminibus posuerunt numerum, ut Dionysius Sidonius, qui scripsit ea esse septuaginta unam; alii partis eius, quae habet casus : cuius eidem hic quom dicat esse discrimina quadraginta septem, Aristocles ra. Quarum similitudinum si esset origo recte capta et inde orsa ratio, minus erraretur in declinationibus verborum, quarum ego principia prima duum generum sola arbitror esse, ad quae similitudines exigi oporteat: e quis unum positum in verborum materia, alterum ut in materiae figura, quae ex declinatione fit. Nam debet esse unum, ut verbum verbo, unde declinetur, sit simile; alterum, ut e verbo in verbum declina
Abbreviated transcription (Latin):
nione ludrieus esr g iuia senim similius petest uiden in dlligenisi q̃
duo uerba hȩc sius et suis: que nõ sunt. quod alterũ nõ signi¬
ficat suere: alteꝵ suem. Itaꝙ similia uocibus esse at syliabis cõ¬
fitemur. dissimilia esse partibus orationibus uidemus. qđ alter
ht tempera alte cassis: quȩ due res uł maxime descernũt a no¬
Pogias. Item propinquiora gnẽ interse uerba finilem sepe papũt
errforem ut in hoc quod numerus et lopus uidetur esst simile. qđ¬
cum uir̃q habeat eundẽ casum rectũ. sed nõ est simili. quodi
cus terte si mulitudines opus sunt. Inquo est ut ingñe nominum
sinte todem quod in his nõ est. Nam ĩ uirili gnẽ nominũ sint¬
cedem est lepus ex neutro nemus Dicitur ein hic lepus &iher
nemus si eiusdem gñis esset iunq preponeretur idem ac diceret
authic lepus et hic nemus. aut hoc nemus et halepus. Qsoii
quȩ des quo iusmodr sunt gña similitudinũ ad hane rera ꝑsperẽt¬

Expanded text:
xime lubricus est. Quid enim similius potest videri indiligenti, quam duo verba haec suis et suis? quae non sunt, quod alterum significat suere, alterum suem. Ita quae similia vocibus esse ac syllabis confitemur, dissimilia esse partibus orationis videmus, quod alterum habet tempora, alterum casus, quae duae res vel maxime discernunt analogias. Item propinquiora genere inter se verba similem saepe pariunt errorem, ut in hoc, quod nemus et lepus videtur esse simile, quom utrumque habeat eundem casum rectum ; sed non est simile, quod eis certae similitudines opus sunt, in quo est ut in genere nominum sint eodem, quod in his non est ; nam in virili genere est lepus, ex neutro nemus; dicitur enim hic lepus et hoc nemus. Si eiusdem generis essent, utrique praeponeretur idem, ac diceretur aut hic lepus et hic nemus aut hoc nemus, hoc lepus. Quare quae et cuiusmodi sunt genera similitudinum ad hanc rem, perspicien
Abbreviated transcription (Latin):
tes uerbo uenium oe eodem he gñe eadem figuunti tro noro dosta¬
su in casuor similr ostendi possit᷑ qui hȩc cdicũt uatas ignorant
& in quo loco similitudo debeat esse. et quẽ ad modũ spectan sole¬
at. Simile sit neo ne: que quom ignorant sequitur ut quoni
ano logiã dicere non possũt sequi debeamus. Quaȩro eĩm uebũ
utrũ dicãt uotem: que ex sillabis conficta eam quã audimus an
qđ ea significat quã intelligimus an utrũq: Si uoꝵ uoci debeat¬
esse similis nihib refert qđ significat mas ar fegmina sit . Riler
unq nomen an uocabulũ sit qđ ille initresse dicũt Sin illud
qt significatur debet essȩ simuile deona et atheona. Quos dicũt
esse pene ipsi geminos inueniunt esst dissimde Ecl alqua te
pue alter stnex Aut unus albus alter ethpots temi aliquaor
ilia dissimue in exiurao parte detcas uerdũ esse firle aet

Expanded text:
e verbo verbum, ex eodem si genere eadem figura, transitum de cassu in cassum similiter, ostendi possit : qui haec dicunt, utrumque ignorant, et in quo loco similitudo debeat esse, et quemadmodum spectari soleat, simile sit necne. Quae cum ignorant, sequitur ut quom de analogia dicere non possint, sequi non debeamus. Quaero enim, verbum utrum dicant vocem quae ex syllabis conficta, eam quam audimus ; an quod ea significat, quam intellegimus ; an utrumque. Si vox voci esse debet similis, nihil refert, quod significat mas an femina sit : et utrum nomen an vocabulum sit, quod illi interesse dicunt. Sin illud quod significatur debet esse simile, Diona et Theona quos dicunt esse paene ipsi geminos, inveniuntur esse dissimiles, si alter erit puer, alter senex, aut unus albus et alter Aethiops ; item aliqua re alia dissimiles. Sin ex utraque parte debet verbum esse simile, non
Abbreviated transcription (Latin):
mus tantũ afigura: sed et̃ aliũde: ut ĩ equis etas: ut iniis cuiusmo¬
di faciat pullos ut in ponis quo sint succosi. Igitur idem sequitur
insimilitudine uerboꝵ quis reprehendẽdũ noͦ est. Quare si militudi¬
nẽ disternendar causa nõ nũqr ut pronomen assumit᷑ sic casum
aliquẽ assumi: ut inhis nenius legus hic lepus. hoc nenus. Itaq di¬
scedũt cic dicũtur hi lepores hȩc nemora. Sic caliuia siquid asuptum
erit extrinsecus: quo similitudo penitus ꝑsprici possit Non cim̃ entre¬
mnotũ a natura. Neq cim magnetas lapides simiłi ducũt dissi militer¬
disirultis nt dd nominatuu a naogia ꝑtinet ita declinatũ arbitrot
dissomle ue ditus centru dd respondendũ ab his fontibus sumi possit

Expanded text:
mus tantum a figura, sed etiam aliunde, ut in equis aetas, ut in gallis, cuiusmomus tantum a figura, sed etiam aliunde, ut in equis aetas, ut in gallis, cuiusmodi faciant pullos, ut in pomis, quo sint suco. Si igitur idem sequitur in similitudine verborum quis, reprehendundum non est. Quare similitudinum discernendarum causa nonnunquam ut pronomen assumitur, sic casum aliquem assumimus. Ut in his nemus, lepus, hic lepus, hoc nemus: ita discedunt ac dicuntur hi lepores, haec nemora. Sic aliud si quid assumptum erit extrinsecus, quo similitudo penitus perspici possit : non erit remotum a natura, neque enim magnetas lapides duo, inter se similedissimiles. Quod ad nominatuom analogiam pertinet, ita deliquatum arbitror, ut omnia quae dicuntur contra, ad respondendum ab his fontibus sumi possit
Abbreviated transcription (Latin):
et nõ secutus erit analogias reprehendẽdũ Aristarchũ qđ hȩc noĩa
melicertes e philomedes similia neget esse qđ uocanili casus habet
alter melicerta: alter philomedt. Sic qui dicat lepus et lupus nõ
esse simile: qđ alterius uocandi casus sit lupe. alterius lepus. Sic socer
mater: qđ intransitu fiat ab altero trysillabum soceri. ab altero bisy¬
llabũ macri. De hoc & si supra responsum est quom dixi de lana
hic quoq amplius adiciam. Similia nõ solum a faciẽ dici: sed etiam
ab aliqua coniuncta ui & potestate: que et oculis et auribus latere
soleãt. Itaꝙ sepe gemina facie mala negamus esse similia si sapore
sunt alio. Si equos eadẽ facie nõ nullos negamus esse similis in nahõe
& procreanit dissimilis. Itaq ĩ hominib emẽdis. si natione alter est
melior et minus pluris. Atq in hisce om̃ibus similitudine nõ sumi¬

Expanded text:
et non secutus erit analogias. Reprehendunt Aristarchum, quod haec nomina et non secutus erit analogias. Reprehendunt Aristarchum, quod haec nomina Melicertes et Philomedes similia neget esse, quod vocandi casus habet alter Melicerta, alter Philomedes : sic qui dicat lepus et lupus non esse simile, quod alterius vocandi casus sit lupe, alterius lepus: sic socer, macer, quod in transitu fiat ab altero trisyllabum soceri, ab altero bisyllabum macri. De hoc etsi supra responsum est, cum dixi de lana, hic quoque amplius adiciam, similia non solum a facie dici, sed etiam ab aliqua coniuncta vi et potestate, quae et oculis et auribus latere soleant; itaque saepe gemina facie mala negamus esse similia, si sapore sunt alio; sic equos eadem facie nonnullos negamus esse similis, si natione exprocreati dissimili. Itaque in hominibus emendis si natione alter est melior, emimus pluris, atque in hisce omnibus similitudines non sumi
Abbreviated transcription (Latin):
d ceto secũalus di mille ad nũ genta milia qđ ider ualeocet unor̃
reliqus om̃es. Iteni numen gradus singularis est in ualias adersur
quom ditant᷑ hot deciens: ut mille hoc mille ut sit utrũq sine ⁊¬
casibus uocis ditemus ut hoc mille huius mille sit hoc dicemus hu¬
iuis deciens. Neq eo minus in altero qđ est mille ꝓ̃ponemus hi mille
dissimiles fiant analogia nõ prohibet. Ituꝙ dicimus hic argus quom
nominet uerbum significauit. ut in casus & intempora dispariliter
de cuinetur ut facimus a meto. qđ nomen est metonis metonẽ. quod
uerbum est metam metebam: Reprehendũt quom ab eadẽ uoce
plura sunt uocabula declinata: quas si nominas appellant. ut Sapho
sus ꝑperam ꝑ mutãt/ quidam nõ reprehendũt analogiam: sed ꝗ eis
utuntur imꝑite. Quod quisq caslis prehenderit sequi debet euis se
consequenti casus indeclinando ac nõ facere quom dixerit recto
casu alteus: ĩ obliquis duere alteoni et alceonẽ. Quod si miscuerit

Expanded text:
ad nongenta, secundus a mille ad nongenta milia; quod idem valebat unum reliqui omnes item numeri. Gradus singularis est in utroque actu abcum dicatur hoc deciens ut mille hoc mille, ut sit utrumque sine casibus vocis, dicemus ut hoc mille, huius mille, sic hoc deciens, huius deciens, neque eo minus in altero, quod est mille, praeponemus hi mille, dissimiles fiant, analogia non prohibet. Itaque dicimus hic Argus, cum nomen et verbum significabit, ut et in casus et in tempora dispariliter declinetur, ut faciemus a Meto quod nomen est Metonis, Metonem, quod verbum est metam, metebam. Reprehendunt, cum ab eadem voce plura sunt vocabula declinata, quas συνωνυμίας appellant, ut Sapphosus perperam permutant quidam, non reprehendunt analogiam, sed qui eis utuntur imperite. Quod quisque caput prenderit, sequi debet eius consequentis casus in declinando, ac non facere, cum dixerit recto casu Alcaeus, in obliquis Alcaeoni et Alcaeonem : quod si miscuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
simelitudines sequamur. Ieaq e hibernia triclinia & aestiua nõ itẽ
uiuatau fenestratu facimus Quare cum e in uestitu aedificuiss
ualiri supelscesile cibo teferis q om̃ibus quȩ usus ad uitam sunt assumta
Ao minetl ea ne quabilitas Insermone quo ꝗ qui est usus causa consti¬
dituss pet no nequaianda. auoa siꝗs duplitem putat esse sum̃am ad
quias metas natun sit ꝑueniendũ in usus utilitatis e elegantẽ qiol
no iss luret uessiti est uolumus ut iuitemus srigus sed ẽt ut iuadtamus et̃¬
ue ssuti honesto Non domiũ hẽ ut simus intecto et tuto solum qđ ne¬
cesuatiꝰ coristnixerit: sea &̃ ubi uoluptas retineri possit. Non soluitu
uessu did uetum habilia. sed et̃ figura bella atq ab artifice qđ aliud

Expanded text:
similitudines sequimur: itaque et hiberna triclinia et aestiva non item similitudines sequimur: itaque et hiberna triclinia et aestiva non item valvata ac fenestrata facimus. Quare quom ut in vestitu aedificiis, sic in supellectile, cibo, ceterisque omnibus quae usus causa ad vitam sunt assumpta, dominetur inaequabilitas, in sermone quoque, qui est usus causa constitutus, ea non repudianda. Quod si quis duplicem putat esse summam, ad quas metas naturae sit perveniendum in usu, utilitatis et elegantiae ; quod non solum vestiti esse volumus ut vitemus frigus, sed etiam ut videamur vestiti esse honeste ; non domum habere ut simus in tecto et tuto solum, quo necessitas contruserit, sed etiam ubi voluptas retineri possit, non solum vasa ad victum habilia, sed etiam figura bella atque ab artifice ficta
Abbreviated transcription (Latin):
hue ca opus est Neq eim utrũq herculi ac herculis clauam diciꝰ oporte¬
at si doreat analogia cum utrũꝙ sit in consuetudine nõ negligedum
Sunt qđ eque sunt ⁊ breuia e aꝑta. P reterea qđ ius utilitatis causa
queq res sut inuenta si ex eaquis id sit consecutus amplius ea serup¬
pare cum su nimium otiosi  quom utilitatis causa uerba ideo sint
imposita rebus ut ea signi ficent si id consequimũ una consuetedo
nihi predest analogia. Accidit qdđ quecũq usus causa ad uitam sit̃
nssumta in iis nõ utilitatem querere nõ si militudiem. Itaꝙ inue¬
ilutum dissimilima sit uiriis toga tunita muliebri stola pallio.
suamen ine qualiitite hanc sequitur nihilominus in aedificis qđ nõ
luneamus halert atruim tpngn oti similitudinẽ e cubiculum
uud equie. Quod tam̃ proter utilitatẽ in his dissi militudines petuis ꝗ̃

Expanded text:
hil ea opus est. Neque enim, utrum Herculi an Herculis clavam dici oportehil ea opus est. Neque enim, utrum Herculi an Herculis clavam dici oporteat, si doceat analogia, quom utrumque sit in consuetudine, non neglegendum, quod aeque sunt et brevia et aperta. Praeterea quoius utilitatis causa quaeque res sit inventa, si ex ea quis id sit consecutus, amplius eam scrutari cum sit nimium otiosi, et cum utilitatis causa verba ideo sint imposita rebus ut eas significent, si id consequimur una consuetudine, nihil prodest analogia. Accedit quod quaecumque usus causa ad vitam sint assumpta, in his nostrumst utilitatem quaerere, non similitudinem: itaque in vestitu quom dissimillima sit virilis toga tunicae, muliebris stola pallio ; tamen inaequabilitatem hanc sequimur nihilo minus. In aedificiis, quom non videamus habere ad atrium περίστυλον similitudinem et cubiculum ad equile, tamen propter utilitatem in his dissimilitudines potius quam
Abbreviated transcription (Latin):
Quom & ego arbitror ut¬
sueras ine nobis sequendũ qđ delinanone uoluntaira sit anomalo
ru naturali magis a analogia : De quibus ut riusꝗ gnĩs declinationi¬
bus dibros libios faciam bisternos ꝑrioris irs de ear de clinano¬
nũ disciplina. Postenores ex eius discipline propaginibus depnenꝰ¬
dũs prinuserđ hic quȩ contra similitudiit̃ declinationũ dicane
bies idus quee tanbna dissimilitudinẽ. Tertius de similitudinũ forma
Scquibus sue ex piero singulis tabus. tum de alteris totide senbere
acqduu aere incipimus Incipiam qđ huiuset libri est dicẽ conu
imberbis ut est serbo scribam. dico diccm ꝑrius contra uniuẽsã
a nologiam De in tum de singulis ꝑtibus a natura sermo incipiam
omis gratio quom debeat dirigi ad utilitatem. ad quam tum deniq
ouenit si est upta & breuis et cito intelligatur & aipta consuctudo¬
oneue temperantia loquentis. & utrũq fieri possit sine a nologia ni¬

Expanded text:
ut ego arbitror, utrumque sit nobis sequendum, quod in declinatione voluntaria sit anomalia, in naturali magis analogia. De quibus utriusque generis declinationibus libros faciam bis ternos : prioris tris de earum declinationum disciplina ; posteriores, ex eius disciplinae propaginibus. De prioribus primus erit hic : quae contra similitudinem declinationum dicantur ; secundus, quae contra dissimilitudinem ; tertius de similitudinum forma. De quibus quae expediero, singulis tribus ; tum de alteris totidem scribere ac dividere incipiamus. Incipiam, quod huiusce libri est, dicere conem, puella ad anum, in verbis, ut est scribo scribam, dico dicam. Prius contra universam analogiam; dein tum de singulis partibus a natura sermonis incipiam. Omnis oratio cum debeat dirigi ad utilitatem, ad quam tum denique pervenit, si est aperta et brevis brevem temperantia loquentis ; et utrumque fieri possit sine analogia : ni
Abbreviated transcription (Latin):
sacris in capitibus he solent ut metam id tutulus appellatus abi
eo qđ matres familias crines conuolutos cid uerticẽ capitis quosha¬
bent uti uelatas ditebant᷑ tutuli siue ab eo qđ id tuendi cuusa
capilli fiebat siue ab eo quod altissimũ in urbe quod arx tutissu¬
mũ uotat . Eunaẽ ponpiliũ uit fecisse flamines qui cum or̃es sũt
quur sit martialis ut quirinalis sunt inquibus flaminũ cognomi¬
nibus lasent origines Ut inhis qui sunt uersibus pleri uoltur¬
nalem palasualem. furinalem. floralt̃ qui falatre & pomona¬
Hem fecit. hic idẽ quȩ obscura sunt. Eoꝵ origo uolturnus diueci
uerto ditut Sabini. Quare catuis elius sextus: nõ ut auĩt sapieno
sed acutus. & qđ est nc̃ coepit memorari. simultata dicta aet¬
cipienda acuta dicta. A pđ lucilium quidẽ Thinno capto corut
Speludũ soris & occudũt lupes aꝑdere & lurasilate et sumera

Expanded text:
sacris in capitibus habere solent ut metam; id tutulus appellatus ab sacris in capitibus habere solent ut metam; id tutulus appellatus ab eo quod, matres familias crines convolutos ad verticem capitis quos habent vitta velatos, dicebantur tutuli; sive ab eo, quod id tuendi causa capilli fiebat, sive ab eo quod altissimum in urbe quod est, Arx, tutissimum vocatur. Eundem Pompilium ait fecisse flamines, qui cum omnes sunt t ἔτυμα, ut cur sit Martialis et Quirinalis; sunt in quibus flaminum cognominibus latent origines, ut in his qui sunt versibus plerique: Volturnalem, Palatualem, Furinalem, Floralemque Falacrem et Pomonalem fecit Hic idem, quae obscura sunt. Eorum origo Volturnus, diva verbo dicunt Sabini: quare catus Aelius Sextus non, ut aiunt, sapiens, sed acutus, et quod est: Tunc coepit memorare simul cata dicta, accipienda acuta dicta. Apud Lucilium: Quid thynno capto cobium excludunt foras, et Occidunt, Lupe, saperdae te et iura siluri et Sumere
Abbreviated transcription (Latin):
beret publue aduersus eũ quo legebatur ab oratione orator dictꝰ
Duom resmaiore ratione legebant᷑. potissimũ qui causam com¬
odissime orare peterant: Itaq Ennius ait. Oratores doctiloqui ⁊
apud Ennium. olli respondent suauis sonusegria .i. olli uale
dictũ illi. cib olla ꝙ ollo. qđ alten. comitiis quom̃ recitat a pre¬
cone dicitur. olla tenturid. nõ illa alteꝵ apparet infunerib in¬
dictiuis quo dicitur. ollus lȩto datus est. quod grecus dicit. A
id est obliuioni apa fnniũ. Mensas constituit idemꝙ anci
lla dicta ab ambecisu. qđ ea arma ab utraꝙ parte ut tracum
incisa. Saliba quȩ fictores argeos & tutulatos. liba qđ libandi ca
usc fictores dicti & fingendis libis. Argei ab argis argei fuĩt esci¬
peis simulacra hoũim .xxiiii. ea quot annis deponte sublicio asa¬
cerdotibus publice duci solent intyberim. Tutulati dicti q qui in

Expanded text:
beret publice advorsus eum quo legabatur, ab oratione orator dictus. beret publice advorsus eum quo legabatur, ab oratione orator dictus. Quom res maior erat, orationes legebantur potissimum qui causam commodissime orare poterant; itaque Ennius ait: Oratores doctiloqui. Apud Ennium: Olli respondit suavis sonus Egeriai. Olli valet dictum illi ab olla et ollo, quod alterum comitiis quom recitatur a pracone dicitur : Olla centuria, non illa; alterum apparet in funeribus indictivis, quo dicitur : Ollus leto datus est, quod Graecus dicit λήθη, id est oblivioni. Apud Ennium: Mensas constituit idemque ancilia primus. Ancilia dicta ab ambecisu, quod ea arma ab utraque parte ut Thracum incisa. Libaque, fictores, Argeos et tutulatos. Liba, quod libandi causa fiunt. Fictores dicti a fingendis libis. Argei ab Argis; Argei fiunt e scirpeis, simulacra hominum XXIVI; ea quotannis de ponte sublicio a sacerdotibus publice deici solent in Tiberim. Tutulati dicti hi, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
prius pariet lucusta lucam bouem. Lucabos elephas quur ita
sit dicta duobus modis inueni scriptũ. Nam & ĩ cornetii comenta¬
rio erat ã libitis lucas. & inuirgilii ad lucanis lucas ab eo quod
nr̃i quom maximã quadripedẽ quam ip̃i hẽrent uocarẽt bouẽ
et in lucanis pirrhi bello primũ uidissent cipđ hostis elephantos.
idem nõ item quadrupedes cornuatas. Nam quos dentes multi
ditũt sunt cornua lucanã bouẽ: quod putabãt lutãbouẽ appe¬
uisse: Si a libia dicte essent lucȩ fortasse anpanthere q et leo¬
nes nõ affritae bestie diterent᷑. sed lucȩ neꝙ ursi potius luca¬
ni ꝗ luci. Quare ego arbitror posius luas alute qđ longe re¬
lucebant ꝓꝑ inauratos regios clipeos: quibus eoꝵ tumor nate
erant turres. Apđ ennium. orator sine pace redit. regiq re¬
fert rem. Orator dictus ab oratione. Qui eim uerba orationũ ha¬

Expanded text:
prius pariet lucusta Lucam bovem. Luca bos elephas; quor ita prius pariet lucusta Lucam bovem. Luca bos elephas; quor ita sit dicta, duobus modis inveni scriptum. Nam et in Cornelii Commentario erat : Ab Libycis Lucas; et in Vergilii : Ab Lucanis Lucas; ab eo quod nostri, quom maximam quadrupedem, quam ipsi haberent, vocarent bovem et in Lucanis Pyrrhi bello primum vidissent apud hostis elephantos, id est item quadripedes cornutas nam quos dentes multi dicunt sunt cornua, Lucanam bovem quod putabant, Lucam bovem appellassent. Si ab Libya dictae essent Lucae, fortasse an pantherae quoque et leones non Africae bestiae dicerentur, sed Lucae; Atque ursi potius Lucani, quam Luci. Quare ego arbitror potius Lucas ab luce, quod longe relucebant propter inauratos regios clupeos, quibus eorum tum ornatae erant turres. Apud Ennium: Orator sine pace redit regique refert rem. Orator dictus ab oratione; qui enim verba ha
Abbreviated transcription (Latin):
quod cipđ callimachũ in poematibus eius inueri. Apđ eũ subu¬
Lo quondã marinas propter astabat aquas. Subulo dictus qđ
ita ditũt tibicines iusci. quo circa radices eius inetruria non
Latio querũda e uersibus quo olim fauni quates quȩ tanebant.
fauni dei latinory. Ita ut & faunus & sauna sit hos uersibus ÷
quos uocant saturnios insiluestribus locis fãditũ est solitos fari
quo sando scunos dictos. Antiquos poetas uates appellabãt auer¬
sibus uiendis. ut poematis cum senbam offendã corpore tartari¬
no prognata palude uirago. Partarino dicta a tartaro. Plator
in quarto de fluminibus apđ inseros que sint. In his unũ tarta¬
rum appellat. Quare tartari origo gmeca. Palua a paluda¬
mentis. Heo signa atq hec ornam̃ta militaria. Ideo cul bellu
cum eit imꝑator. at littores mutarũt uestẽ & signa incinue¬
um troianũ & argiuis cibum curasse apd̃. Neuium. N quȩ i¬

Expanded text:
quod apud Callimachum in poematibus eius inveni. Apud Ennium: Subuquod apud Callimachum in poematibus eius inveni. Apud Ennium: Subulo quondam marinas propter astabat plagas. Subulo dictus, quod ita dicunt tibicines Tusci: quocirca radices eius in Etruria, non Latio quaerundae. Versibus quos olim Fauni vatesque canebant. Fauni dei Latinorum, ita ut et Faunus et Fauna sit; hos versibus, quos vocant Saturnios, in silvestribus locis traditum est solitos fari futura, a quo fando Faunos dictos. Antiqui poetas vates appellabant a versibus viendis, ut de poematis cum scribam ostendam. Corpore Tartarino prognata Paluda virago. Tartarino dictum a Tartaro. Plato in quattuor fluminibus apud inferos quae sint in his unum Tartarum appellat: quare Tartari origo Graeca. Paluda a paludamentis. Haec insignia atque ornamenta militaria: ideo ad bellum cum exit imperator ac lictores mutarunt vestem et signa incinueum Troianum et Atridis cibum curasse. Apud Naevium: Atque
Abbreviated transcription (Latin):
canes. Sed neq Ennius consuetudinẽ illam sequens reprehendea¬
dus. Nec is qui nũc dicit canis canina nõ est. Sed canes qđ latra¬
tus signũ dant: ut signa canũt: canes appellate. &. qđ ea uote in¬
ditant noctu que latent latratus appellatus. Sic dictũ aquibus¬
dam ut una canes: una trabes remis rostrata ꝑ altum. Ennius
ut in amne in nemorepodio securibus cesa accidisset cibiena ad
terram trabes. quoius uerbi singularis casus recte correctus ae fa¬
cta trobs. In medio Cȩlitum Camilla expectata aduenis. Salue ho¬
spita Camilla: qui glosemata int̾pretati dixerũt administram. Ad¬
di opportet in his quȩ occultiora. Itaq dicitur in nuptiis stamil¬
llus. quicũ mer fert: inquo quid sit in misterio. ꝑlenq extrin¬
secus nectunt. Hinc casmillus nominatũs samothrece mysteris
clis quidam ad minister diis magnis Uerbum esse grecũ arbitror¬

Expanded text:
canes; sed neque Ennius consuetudinem illam sequens reprehendencanes; sed neque Ennius consuetudinem illam sequens reprehendendus, nec is qui nunc dicit: Canis caninam non est. Sed canes, quod latratu signum dant, ut signa canunt, canes appellatae, et quod ea voce indicant noctu, quae latent, latratus appellatus. Sic dictum a quibusdam ut una canes, una trabes: ... trabes remis rostrata per altum. Ennius: Utinam ne in nemore Pelio securibus Caesa accidisset abiegna ad terram trabes, cuius verbi singularis casus rectus correptus ac facta trabs. In Medio: Caelitum camilla, expectata advenis, salve hospita. Camillam qui glossemata interpretati dixerunt administram; addi oportet, in his quae occultiora: itaque dicitur nuptiis camillus, qui cumerum fert, in quo quid sit, in ministerio plerique extrinsecus nesciunt. Hinc Casmilus nominatur Samothreces mysteriis dius quidam amminister diis magnis. Verbum esse Graecum arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
rium soranũ uetus adagio est .o.p. Scipio. quod uerbũ usꝙ eo
euanuit. ut grecũ pro eo positum magissit aꝑtum nam idem ꝗđ
trapauia uocant greci ut est: auribus lupum teneo. Canis cani¬
nam nõ est. Adagio est littera cõmutata ab agie. dicta ab eo qđ̃
ambit orationẽ neq ĩ alia una re consistit sola. Agio dicta ut
adustũ: quo circũ ustũ est ut ambiegnabos ap̃d augures quã cir¬
cũ alie hostit constituũtur Quom tria sint coniuncta ĩ ongie
uerboꝵꝵ que sint animauertenda. aquo sit impositũ: et in quo
e quid. Sepe nõ minus detertio: ꝗ depͥmo dubitatur. ut in hoc
utrũ primũ una tanis aut tanes sit appellata. Dicta eim̃ cipud
ueteres una canes. Itaq Ennius scribit. tantidem: quasi foeta ca¬
nes sine tentibus latrat. Lucilius. Neꝗ̃ & magnus homo lanios/
immanes tanes. Ut inposito unius debuit esse canis plurimum

Expanded text:
rium Soranum: Vetus adagio est, o Publi Scipio, quod verbum usque eo rium Soranum: Vetus adagio est, o Publi Scipio, quod verbum usque eo evanuit, ut Graecum pro eo positum magis sit apertum: nam idem est quod παροιμίαν vocant Graeci, ut est: Auribus lupum teneo; Canis caninam non est. Adagio est littera commutata ambagio, dicta ab eo quod ambit orationem, neque in aliqua una re consistit sola. Ambagio dicta ut adustum, quod circum ustum est, ut ambiegna bos apud augures, quam circum aliae hostiae constituuntur. Quom tria sint coniuncta, in origine verborum quae sint animadvertenda, a quo sit impositum et in quo et quid ; saepe non minus de tertio quam de primo dubitatur, ut in hoc, utrum primum una canis, aut canes sit appellata: dicta enim apud veteres una canes. Itaque Ennius scribit: Tantidem quasi feta canes sine dentibus latrat. Lucilius: Nequam et magnus homo, laniorum immanis canes ut. Impositio unius debuit esse canis, plurium
Abbreviated transcription (Latin):
deo supplitante. Incarmine priami qđ est ueteres casmenas cas¬
cam remo uolo profari. A primũ cascum significat uetus secã¬
do euis origo sabina que usq mdices ĩ ostam linguã egit. castũ
uetus esse significat. Ennius quod ait. Quã prisci casci genuere
Latini. Eo magis manilius. quod ait. Cascũ duxisse cascami nõ
mirabile est. quoniam cariores consinebat nuptias stem oste¬
ndit ꝓcipini etꝑtex Matios. quod in adolosientẽ fecerat: Custã
tidicũlũ est cũ te cascam tua dicit. Amiti fili potonises qui se¬
nex puert dicit pusum. puellam pusam. Sic fiet mutuam mu¬
ninam. uere pusus tu. aut amica senex Idem ostendit quod
oppidũ uocatur casinũ. Hoc eĩ asabinis orti samnites tenue
atellanis aliquot pappum senem: quod osci casnar appellãt. Apđ
Nucilium quud nbi ego ambages abu scribere noconer. Profe¬
ctum auerbo ambe quod in est in cimbitu e ambitioso. Ap̃đ Uale¬

Expanded text:
deo supplicante. In Carmine Priami quod est: Veteres Casmenas casdeo supplicante. In Carmine Priami quod est: Veteres Casmenas cascam rem volo profari Et priamum. cascum significat vetus; eius origo Sabina quae usque radices in Oscam linguam egit. Cascum vetus esse significat Ennius quod ait: Quam Prisci casci populi tenuere Latini. Eo magis Manilius quod ait: Cascum duxisse cascam non mirabile est, Quoniam cariosas conficiebat nuptias. Item ostendit Papini ἐπιγραμμάτιον, quod in adolescentem fecerat Cascam: Ridiculum est, cum te Cascam tua dicit amica, Filia Potoni, sesquisenex puerum. Dic tu illam pusam: sic fiet mutua muli: Nam vere pusus tu, tua amica senex. Idem ostendit quod oppidum vocatur Casinum ; hoc enim ab Sabinis orti Samnites tenuerAtellanis aliquot pappum senem, quod Osci casnar appellant. Apud Lucilium: Quid tibi ego ambages Ambivi scribere coner? Profectum a verbo ambe, quod inest in ambitu et ambitioso. Apud Vale
Abbreviated transcription (Latin):
sublati sunt dextra e sinistra duas partes efficere uidentur Ra¬
tis eim unde hoc iraslatũ illiubi plures mali aut asseres.¬
N grestis dictas aapparet insulas qđ uelametabis elana quȩ ciddũ¬
tur. Insule itaq nm qđ ad sepulchrũ ferũt frondẽ ac flores addi¬
dit nõ lomas: sed uelatas frondentis comas cornua tauroꝵe umo¬
ram iati dicere apparet cornuatã acornibus. Cornua cicuruore di¬
ab tadẽ otigine sunt dedinate in multis uerbis quod antꝗ dice¬
bant .s. posea dicune. Ri ut ĩ carmine salioꝵ sunt hȩc. Cogeu¬
Podo rieso omĩa ud ad patula coemisse lancusianes duonus ceru¬
ses duncianus ueuae post melios eum recum
Foedesum foedent plusima. plurima. meliosem. meliorem asenam
urenã tanitos ianitor. Quare est casmena camena. Carmina car¬
men .r extrito camena factũ. Ab eadẽ uoce canite pro quo ĩ sali¬
ari uersu seriptũ est: cante hec uersu. diuũ empta cante. diuum

Expanded text:
sublati sunt dextra et sinistra, duas rates efficere videntur: rasublati sunt dextra et sinistra, duas rates efficere videntur: ratis enim, unde hoc tralatum, illic ubi plures mali aut asseresas hostias, quod velamenta, his e lana quae adduntur, infulae: itaque tum, quod ad sepulcrum ferunt : Frondem ac flores, addidit: Non lana sed velatas frondenti coma. Cornuatam tauram umbram iaci. Dicere apparet cornuatam a cornibus; cornua a curvore diab eadem origine sunt declinatae. In multis verbis in quo antiqui dicebant S, postea dicunt R, ut in Carmine Saliorum sunt haec: COZEULODOIZESO; OMNIA VERO ADPATULA COEMISSE IANEUS IAM ES, DUO MISCERUSES DUN IANUS VET POS MELIOS EUM RECUM   foedesum foederum, plusima plurima, meliosem meliorem, asenam arenam, ianitos ianitor. Quare e Casmena Carmena, ut carmina, carmen; R extrito Camena factum. Ab eadem voce canite, pro quo in Saliari versu scriptum est cante, hoc versu: Divum empta cante, divum