comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Aethiopes hoĩes nigri dicti afilio cham
qͥuocatus ẽ chus. exqͦoriginẽ trau̾t
chus enĩ hebraica lingua ȩthiops int̾¬
pͣtatur. hii quõda abĩdo flumine cͥosur¬
gͣetes uicta egyptu inter nilñ ⁊ oceanu
in meridie subipsa solis uicinitate ĩseder
qͦ tres sũͣt ppłi hesꝑi. garamates. et
indi. hespi sũt occidentes. garamantes
iripolis. indi orientes. ȩ tiopia dicta.¬
acalore ppłoꝵ. quos solis uicinitas torr&s.
Reniq uim syderis ꝓdit homin᷑u color. ẽ
enĩ ibi iugis estus. naqͥcqͥd eiꝰ ẽ subme ocer¬
ridiano cardine ẽ. circa occiduum aut
montuosa est. harenosa. ĩmedio adoriẽ¬
tẽ uͦ plaga deserta cuiꝰ situs. ab acciduo
atͥlantis montis ad oriente. usq in egip¬
ti fines porrigitur. ameridie oceano.
Aseptetrione nilo. flumine clauditur.
plurimas habens gtͣs. dinerso uultu
& mostruosa spetie. orribiles. ferarũ
qͦq ⁊ serpentiũ referta est multri¬
dine. Illic qͥppe rinocerora e cameleo isi¬

Expanded text:
ETHIOPES dicti sunt a filio Cham qui vocatus est Chus, a quo originem traxerunt. Chus enim ebrayca lingua Ethiops intrpretatur. 128. Hi quondam, ab Indo flumine consurgentes, juxta Aegyptum, inter Nilum et Oceanum, in meridie, sub ipsa solis vicinitate insederunt, quorum tres sunt populi: Hesperii Garamantes et Indi: Hesperii sunt Occidentis, Garamantes Tripolis, Indi Orientis. a colore populorum, quos solis vicinitas torret. Denique vim sideris prodit hominum color, est enim ibi jugis aestus. Nam quidquid ejus eridiano cardine est, circa occiduum autem montuosa est, arenosa in medio, ad orientalem vero plagam deserta, cujus situs ab occiduo Altantis montis ad orientem usque in Aegypti fines porrigitur. A meridie Oceano, a septentrione Nilo flumine clauditur, plurimas habens gentes diverso vultu et monstruosa specie horribiles, ferarum quoque et serpentium referta est multitudine. Illic quippe rhinoceros bestia et camelo
Abbreviated transcription (Latin):
er Babel. c̃fusio ubunune babilon
uocatur. in hoc loco cũ turrẽ. quon¬
dã homines hedificare aduersum
celũ adgressi essent. disꝑsi sunt in¬
missa diuinitꝰ c̃fusione lingarũ¬
di. Babilon pͥncipale ciuitatis nomẽ.
ut troia. Babilonia uͦ dirriuatiuũ.
ut sidieas gens aliqua species ut
troia troianũ. Nã ⁊babilon ⁊ ba
tã. annino. uł semiramidere para
bus paribus ꝑquadrũ disposita.
murorũ eiꝰ uir credibilis relatu
firmitas ⁊ magnitudo. idẽ latitu
coctili eocto latere atq int̾fuso bi¬
tumiñ conpactus. fossa ertrinsecꝰ
late patens. uice amnis cireũ flu¬
it a fronte murorũ. centũ porte
aereȩ. ipsa aũt latitudo inẽsuma¬
cione pinnarũ utroq latere habi¬
taculis defensorũ eque dispositis.
media int̾ capedine sui iunctas dgłos¬
quadrigas capit. Domꝰ intrisecꝰ isidor
quat̃ gemine habitaciones mina¬
ci ꝓceritate mirabiles: aͥgło¬
Babilonẽ urbẽ mesopota mie. nebroht¬
hanc semiramis regina asiriorũ

Expanded text:
 Babel in Genesi nunc Babyllon uocatur, in hoc loco cum turrem quondam homines aedificare aduersum caelum adgressi essent, dispersi sunt inmissa diuinitus confusione linguarui. Babylona principale ciuitatis nomen est, ut Troia. Babylonia uero derivatiuum, ut si dicas ‘gens’ aut ‘aliqua species’, ut Troia troiana. Nam et ‘Babylonem’ et tam, a Nino vel Semiramide reparatbus paribus per quadrum disposita; murorum ejus vix credibilis relatu firmitas et magnitudo, id est, laticocto latere atque interfuso bitumine compactus, fossa extrinsecus late patens, vice amnis circumfluita fronte murorum; centum portae aeneae. Ipsa autem latitudo in consummationem pinnarum utroque latere habitaculis defensorum aeque dispositis media intercapedine sejunctas quadras capit. Domus intrinsecus quater geminae habitationes minaci proceritate mirabiles. Babylonem urbem MesopotamiaeHanc Semiramis regina Assyriorum
Abbreviated transcription (Latin):
dis. dicta. qd̾̃ gurgitibꝰ occultis naues ob¬
sorbeat. ẽ enĩ mare u̾tiginosũ u inde ibi
laniata naufragia ꝓfundo emergunt.¬
aut̃ ĩ die erigit fluctꝰ. ⁊ ter obsorbet.
nã accip̃ aqͦs ut uomat. uomit ut rur¬
mos ẽ tropus quo dura dictu gratiꝰ ꝓfe¬
runt᷑ ut int̾rogantibꝰ nb. nũqͥd nos quesie¬
rit aliqͥs. respondet᷑ bona fortuna. uude
intelligit᷑ neminẽ nos quesisse. Caries qd̾¬
tredo lignoꝵ. dictũ hoc nom̃. qd̾ eueniat
lignis uirtuce carentibꝰ. Carigenitoris.

Expanded text:
dis dicta quod gurgitibus occultis naves absorbeat. Est enim mare verticosum, et inde ibi laniata naufragia profundo emergunt.autem in die erigit fluctus, et ter absorbet; nam accipit aquas, ut vomat; vomit, ut rurSMOS est tropus quo dura dictu gratius proferantur: ut, interrogantibus nobis numquid nos quesierit aliquis, respondetur ‘Bona fortuna’, unde intelligitur neminem nos quesisse; et tredo lignorum, dictum hoc nomen quod eveniat lignis virtute carentibus. § 7 De propriis
Abbreviated transcription (Latin):
Batin. indanihele uestis linea.
qua feminalia ut arbitror
significatur.
b̾at eñi apud hebreos. linũ dicit᷑.
ynde unquibusdã locis legitur
ephot bath. hocẽ ephot lineũ.
Non aut ephot bar ut quidam
corrupte legunt.
Bathin. siue feminalia. idest
bracaȩ lineȩ usq ad genua
pertingentes. quibus uerecundia
sacerdotis uelabantur.

Expanded text:
adim in Danihele uestes lineae quibus feminalia, ut arbitror, significantur. Bat enim apud Hebraeos linum dicitur. unde et in quibusdam locis legitur Ephod Bat, hoc est Ephod lineum, non autem Ephod Barut, ut quidam corrupte legunt.Batin sive feminalia, id est bracae lineae usque ad genua pertingentes quibus verecunda sacerdotis velabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ribꝰ fauũ condũt. Textisq ceris in ni¬
mera ꝓle castris replent. ȩxercitũ e
reges hñt. p̃lia mouent. fumũ fug¬
unt. tumultũ exasꝑant᷑. has pleriq
erꝑtist̃. de boum cadaueribꝰ nasci.
Na ꝓ eis creandiꝰᷤ uituloꝵ occisoꝵ ea¬
nes u̾bant᷑. ut exputrefacto cruore
uernies. creent᷑. Qui postea efficium
apes. ꝓpͥe tam̃ apes uocant᷑ exorte de
bubus. sic̃ cabrones de eqͥs. fuci de i¬
li. uespe de asinis.

Expanded text:
ribus favum condunt, textisque ceris innuribus favum condunt, textisque ceris innumera prole castra replent, exercitum et reges habent, proelia movent, fumum fugiunt, tumultu exasperantur. Has plerique experti sunt de boum cadaveribus nasci. Nam pro his creandis vitulorum occisorum carnes verberantur, ut ex putrefacto cruore vermes creentur, qui postea efficiuntur apes. Proprie tamen apes vocantur ortae de bobus, sicuti scabrones de equis, fuci de mulis, vespae de asinis.
Abbreviated transcription (Latin):
fȩtꝰ. apes geminoꝰ generãt. & dupli¬
ci cetis fecũditate p̃pond̾ant. Apes
aut̃ ipse ñ insuaue qͥddã canũt. hñt
enĩ gͣcã in rauco illo uocis suȩ. mur¬
mure. suauitatẽ. quã noᷤ fracto tu¬
baꝵ sonitu lentiꝰ pͥmũ uideam᷑ unn¬
unꝰ atq usũ neqͦquã hab̾e ꝓdant᷑. s
aerio uesci spiramine. Deniq si qͥs eas
suꝑfund̾at oleo. ꝓpe necant᷑. eo qd ob¬
structiᷤ poris aeriũ spiram̃ illud auri¬
re ñ possint. Continuo si qͥs acetũ su
ꝑfundat. ilico reuiuisct̃. eo qd̾ uis acta
cito illos poroᷤ qͥ cõcretione olei obstis¬
unt᷑ humore ferant᷑ aꝑire.
x̃ũꝰ Apes dictȩ uł qđ se pedibꝰ inuicẽ all¬
oga gent. ł ꝓ eo qđ sine pedibꝰ nascunt᷑.
Nã postea ⁊ pedes ⁊ pinnas accipiunt
hec solerte᷑ ingnerandi mellis officio ad¬
signatas in colunt sedes. domicilia m¬
enarrabili arte cõponũt. ex uarus fo¬

Expanded text:
fetus, apes geminos creant et duplifetus, apes geminos creant et duplici ceteris fecunditate praeponderant. Consapes ipsae insuaue quiddam canunt ; habent enim gratam in rauco illo uocis suae murmure suauitatem, quam nos fracto tubarum sonitu lentius primum uidemur imimunus atque usum nequaquam habere prodantur, sed aerio uesci spiramine. denique si quis eas superfundat oleo, propere necantur, eo quod obstructis poris aerium spiramen illud haurire non possint, continuoque si quis acetum his superfundat, ilico habens, eo quod uis aceti cito illos poros, qui concretione olei obstruuntur, umore feratur aperire.s dictae, vel quod se pedibus invicem alligent, vel pro eo quod sine pedibus nascuntur. Nam postea et pedes et pinnas accipiunt. Haec sollertes in generandi mellis officio adsignatas incolunt sedes, domicilia inenarrabili arte conponunt, ex variis flo
Abbreviated transcription (Latin):
diã. Aliã fut᷑os explorare ymbres. et
speculari concursꝰ nubiũ aliã defloribꝰ
ceras fingere. Aliã rorẽ infusũ floribꝰore
colligere. nullã tñ aliemꝰ insidiare labo¬
sua unt̃ mella fundunt uenenũ. si
fuerĩt lacessite. aĩasq ponũt ĩ uulne¬
re arclore iundictȩ. Ergo mediis cas¬
troꝵ uallibꝰ humor ille roriᷤ infun¬
dit᷑. paulatĩq ꝓcessu tẽꝑis ĩ mella co¬
git᷑. cũ fuerit aliqͥd ab exordio. et eo¬
alitu cerȩ florũq odore flagrare mel¬
lis incipit suauitatẽ. Itaq cũ sit
infirma robore apiᷤ ualida ẽ uigore
sapientiȩ. & amore uirtutis. Demq
regẽ suũ sũma ꝓtectiõe defendt̃. &
ꝑire ꝓeo pulchrũ putant. Incolo¬
mi rege nesciunt mutare iudiciũ.
muneriᷤ derelinquũt. atq ipse sua
mella diripiut. qd̾ hi qͥ pͥncipatũ
habuit muneriꝰ intẽptꝰ ẽ. itaq cũ
aues alie uix ĩ anno ȩdant singłos

Expanded text:
diam, alias futuros explorare imbres et diam, alias futuros explorare imbres et speculari concursus nubium, alias de floribus ceras fingere, alias rorem infusum floribus ore colligere, nullam tamen alienis insidiasua et inter mella fundunt uenenum, si fuerint lacessitae, animasque ponunt in uulnere ardore uindictae. ergo mediis castrorum uallibus umor ille roris infunditur paulatimque processu temporis in mella cogitur, cum fuerit liquidus ab exordio, et coalitu cerae florumque odore fragrare mellis incipit suauitatem. merito quasiinfirma robore apis, ualida est uigore sapientiae et amore uirtutis. denique regem suum summa protectione defendunt et perire pro eo pulchrum putant. incolomi rege nesciunt mutare iudicium, muneris derelinquunt atque ipsae coniunx mella diripiunt, quod is qui principatum habuit muneris interemptus est. itaque cum aues aliae uix in anno edant singulos
Abbreviated transcription (Latin):
uerentiã deuotionis obseruant. ut
nullȩ edomibꝰ exire audeant. ñ ĩ aliqͦs
latꝰ sibi undicauerit pͥncipatũ  Pcessꝰ
aut̃ eaꝵ ẽ. ꝑ rura redolentia. ubi in¬
alantis hortiꝰ foͥribꝰ. ubi fugiẽs ruus
ꝑgͣmina. ubi amena purpurar̃. illic
ludꝰ alacͥs uiuentuti. illic cãpestre ex¬
ercitũ. illic curar̃ remissio. Opꝰ ipsud
suaue de floribꝰ. de herb̃ dulcibꝰ funda¬
mina castroꝵ pͥma ponunt᷑. Quidii.
aliudẽ fauus. nͥ q̃dã castroꝵ. species.
Deniq abhiꝰ p̃sepibꝰ apiũ fucuᷤ arcet᷑.
Quȩ cast᷑ quadrata tantũ posst̃ hab̾e ar¬
minute ac rotunde cellule. conȩriõe
sui micẽ sulciunt᷑. Qs architectꝰ eaᷤ
docuit. sexagona illa cellar̃ indisere¬
ta laterũ eqͣlitate cõponere. ac tenu¬
es int̾̃ domoꝵ septa ceras suspendere.
stipare mella ⁊ intexta floribꝰ horrea¬
nectare qͦdã distende. Cernas õs certare
de munere. alia inuigilare querendo
uictũ. aliã sollicitã castri adhib̾e c̾to¬

Expanded text:
uerentia deuotionis obsemantobseruant, ut nullae de domibus exire audeant, non in aliquos latus sibi vindicaverit principatum. Processus autem est per rura redolentia, ubi inhalantis horti flores, ubi fugiens rivus per gramina, ubi amoena riparum: illic ludus alacris juventutis, illic campestre exercitium, illic curarum remissio. Opus ipsum suave, de floribus, de herbis dulcibus fundamina castrorum prima ponuntur. Quid enim aliud est favus, nisi quaedam castrorum species? Denique ab his praesepibus apum fucus arcetur. Quae castra quadrata tantum possunt habere arminutae ac rotundae cellulae connexiosui invicem fulciuntur. Quis architectus eas docuit hexagona illa cellularum in discreta laterum aequalitate componere, ac teneras inter domorum septa ceras suspendere, stipare mella, et intexta floribnectare quodam distendere ? cernas omnes certare de munere, alias inuigilare quaerendo uictum, alias sollicitam quia adhibere custo
Abbreviated transcription (Latin):
Antie sunt. cincynni dependenteᷤ ꝓpe
auriculas. greco uocabulo ab auribꝰ.
cipca. duobꝰ scilicet choris alt̾̃natĩ psal¬
lentibꝰ ordine cõmutato. siue de uno
adunũ. qd genus psallendi greci in-¬
uenisse tradunt᷑. Antiphonas. greci¬
pͥmi cõposuer̃ duobꝰ choris alt̾natĩ
concumentibꝰ. qͣsi duo seraphim.
Duoq testam̃ta inuicẽ s conclaman¬
tia. apud latinos aut̃ pͥmꝰ beatissimꝰ
ambrosiꝰ antiphonas instituit. gre¬
coꝵ exemplũ initatꝰ. ex hunic in cunc

Expanded text:
Antie sunt cincinni dependentes prope auriculas greco vocabulo ab auribus. ciproca, duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine commutato, sive de uno ad unum: quod genus psallendi Graecos invenisse tradunt. primum composuerunt, duobus choris alternatim concinentibus, quasi duo seraphim duoque Testamenta invicem sibi conclamantia. Apud Latinos autem primus idem beatissimus Ambrosius antiphonas constituit, Graecorum exemplum imitatus. Ex hinc de cu
Abbreviated transcription (Latin):
capis siluius rex albanoꝵ cõstruxͣ appellata
noĩe cõditoris. lic& sit qͥdicãt acapacitate taͣ
capuã dicta. qͦd eiꝰ tͣre omñẽ uitȩ fructũ capiã̾t
alii alocis cãpestribꝰ ĩqͥbꝰ sita ẽ. ẽ aut caput
urbiũ cãpanie. intͣ tres maximas. rom̃a car¬
t̾aginẽ num̃rata. ex qua ⁊ ꝓui̾tia italiȩ cã¬

Expanded text:
Capus Sylvius rex Albanorum construxit, appellatam nomine conditoris, licet et sint qui dicant a capacitate eam Capuam dictam, quod ejus terra omnem vitae fructum capiat; alii a locis campestribus in quibus sita est. Est autem caput urbium Campaniae, inter tres maximas Romam, Carthaginemque numerata, ex qua et provincia Italiae Cam
Abbreviated transcription (Latin):
traut dãs simboli formã quã tota grecoꝵ
⁊latinoꝵ cõfessio in eccłiis pͣdicat. Cer¬
cia sinod̾ ephesena pͥma .cc. episcopoꝵ.
sub iuniore theodosio augusto edita.
Quȩ nestoriũ duas ꝑsonas ĩ xp̃o asserẽ¬
te iusto a nathemate coͣdͣeͣpnauit. Oste̾tẽs

Expanded text:
s symboli formam, quam tota Graecorum et Latinorum confessio in ecclesiis praedicat. Tertia synodus Ephesina prima CC episcoporum sub juniore Theodosio Augusto edita est, quae Nestorium, duas personas in Christo asserentem justo anathemate condemnavit, ostendens
Abbreviated transcription (Latin):
inpͣcede̾ tibꝰ annis ꝑ secutione ferue̾te
docẽdan. plebiũ minime dicebat᷑ facul¬
tas. Inde xpͣianitas indiuersas hereseᷤ
scissa ẽ. qͥa ñ erat licẽtia epͣis in unũ cõ¬
sub hoc &iã scĩ patres in co̾cilio niceno. de
oĩ orbe tͣrarũ cõuenientes. iuxta fidem
eẽ uenerabiles si nollos. que tot᷑a pͥntipalit᷑
fid̾e cõplectĩtt᷑. quasi quattuor eu̾agłia. ł toridẽ

Expanded text:
namque annis, persecutione fervente, docendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa est: quia non erat licentia episcopis in unum conSub hoc etiam sancti patres in concilio Nicaeno de omni urbe terrarum convenieesse venerabiles synodos, quae totam principaliter fidem conplectunt, quasi quattuor evangelia,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ solis postremo natura ĩsitũ ẽ uolu̾tarie
ad id qͦd p̃parat᷑ urgeri ⁊ ꝑĩgenitã quãdã
obedientiȩ formulã. sola disciplinati tre¬
moris expectacione suspẽdi. donee ad ꝑage̾di
lice̾tiã nutu signoue mut᷑at᷑: hab& enĩ
ꝓpͥos appetitus. quãtũ brutis excellentiores.
tãti racionabilibꝰ ꝓpiqua̾tes. hec ẽ discernere.
amare. seruire. Nã discearnere.
ĩter dños atq ex traneos. ñ eos qͦs insec.¬
tat᷑ oder̃. sed ꝓ his qͦs amat tela̾t n amates
dñm. domũ ñ quasi ernatura apti corporsᷤ
uigilãt. sed excõscientia solliciti amoris
ĩuigilaͬt. un & iã mystico sacram̃to in
euãgłiis. ꝗd edaͣt micas catelli subm̃sa
⁊dñs ñ fastiuit audire. beatꝰ &nã tobias
ducẽ angłm seque̾s. cane̾ comit̾ẽ ñ sꝑun¬
ut tauros pͣmãt. leones ꝑimãt. Canicies¬

Expanded text:
 solis natura insitum est, uoluntarie ad id quod praeparantur urgueri et per ingenitam quandam oboedientiae formulam sola disciplinati timoris exspectatione suspendi, donec ad peragendi licentiam nutu signoue mittantur. habent enim proprios appetitus, quantum brutis excellentiores tantum rationabilibus propinquantes, hoc est discernere amare seruire. nam discernentes inter dominos atque extraneos non eos quos insectantur oderunt sed iis quos amant zeldominum ac domum, non quasi ex natura apti corporis vigilant, sed ex conscientia solliciti amoris invigilant. Unde etiam mystico sacramento in Evangeliis, quod edant micas catelli sub menset Dominus non fastidivit audire. Beatus etiam Tobias, ducem angelum sequens, canem comitem hut tauros premant, leones perimant.
Abbreviated transcription (Latin):
i suꝰ drͣ estiuis m̃sibꝰ ĩmedio cẽtro celiẽ. ⁊ dũ
sol ad eã ascẽderit c̃ iucta cũ sole duplicat᷑
calor ipsius ⁊ dissoluuit᷑ corpora ⁊ uaporat᷑.
uͥn exipsa stella dies camculares dicũt᷑.
quado ⁊ molestȩ suͣt purgaciones: Canisaũr
uocat᷑ ꝓpt᷑ qͦd corpora morbo afficiat. ł ꝓprͣ
flãme cãdorẽ qͦd eiꝰ modi sit. ut p̃cetis lu¬
cere uideat᷑. itaq qͦ magis eã cognoᷤcerde.

Expanded text:
itur, aestivis mensibus in medio centro caeli est: et dum sol ad eam ascenderit, coniuncta cum sole duplicatur calor ipsius, et dissolvuntur corpora et vaporantur. Unde et ex ipsa stella dies caniculares dicuntur, quando et molestae sunt purgationes. Canis autem vocatur propter quod corpora morbo afficiat, vel propter flammae candorem, quod eiusmodi sit ut prae ceteris lucere videatur. Itaque quo magis eam cognoscerent,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: ꝑsingulos enĩ euangłistas. numerꝰ qͥdͣa ca¬
pitalis affixꝰ adiacos qͥbꝰ numeris subditaẽ
canone positꝰ sit numus. eui subiecta eͣ
hera. uerbi grͣa siẽ hera pͥma. ĩ pͥmo canone.
si sca ĩ sedo. si t̃cia ĩ tercio. ⁊ sic ꝑ ordine̾
usq ad decimũ ꝑuenies. si ign᷑ aꝑto
euagłistarũ similia dixer̃ ad sumes adia¬
cẽtẽ numeru capituli ⁊ reqͥres ipsum nu¬
merũ in suo canone quȩ̃ ĩdicat. ibiq in¬
uenies qͥ ⁊ qͥd dixer̃. Etita demũ ĩ corpo¬
re ĩqͥsita loca. que exipsis numeris in¬
dicat᷑ ꝑ singula eu̾a̾głia de hisde̾ dixisse
ĩuenies. Necanonibꝰ. cõciliorͣii Canon aũt
grece. latine regula dr̃. Regula aũt dic¬
ta. qͦd recto duc̃ nec aliquãdo alior sum th¬
rait: Alii dixer̃ regulã dictã. łqͦdregat

Expanded text:
est. Per singulos enim Evangelistas numerus quidam capitulis affixus adjacet: quibus numeris subjecta est canone positus sit numerus, cui subjecta est area. Verbi gratia: si est area prima, in primo canone: si secunda, in secundo: si tertia, in tertio. Et sic per ordinem usque ad decimum pervenies. Si igitur aperto Evangelistarum similia dixerunt, adsumes adiacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum in suo canone quem indicat, ibique invenies quot et qui dixerint; et ita demum in corpore inquisita loca, quae ex ipsis numeris indicantur, per singula Evangelia de eisdem dixisse I. De canonibus conciliorum. 1. Canon autem Graece, Latine regula nuncupatur. Regula autem 264 dicta, quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat
Abbreviated transcription (Latin):
arbores. sut enĩ cĩci̾m. siue uncioli. qͥbꝰ se ĩnectere
uites ⁊ suspẽdere sole̾. arboribꝰ. qͦd adminiculo
freti palmites. uẽ tos acturbines cõtĩgere
nequea̾t. ⁊ sine lapsu ꝑiculen. fruclꝰ suos
sustineãt. ac sese uaga ꝓceritate cdiffũdãt:¬
Capros ⁊ capras acarpe̾dis uirgultis qͥda dixerꝰ
alii qͦd eapte̾t asꝑa. ñ nulli acrepitu erurũ
im eas creas uocitatas. que sũt agrestes caprȩ
quas greciꝓeo qͦd acutissime uideat. idẽ.¬

Expanded text:
rbores, sunt enim cincinni, 318 sive uncinoli, quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant, et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant, ac sese vaga proceritate diffundantCapros et capras a carpendis virgultis quidam dixerunt. Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas; quae sunt agrestes caprae, quas Graeci pro eo quod acutissime videant, id
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcitas auditoꝵ. atiqͥ pͥdie quã cãtãdum
erat cibis abstinebaͣt. pallantia tatũ
legumina causa uecis assiduȩ nteba¬
tur. unͣ ⁊ cãtores apud gnͣles fabariidi¬
cti suͣt. ueteres lamina pecdoris ĩ posi¬
ta sub ea caͣtica exclamare ale̾dis uocibꝰ

Expanded text:
ciat. 3. Antiqui, pridie quam cantandum erat, cibis abstinebant, psallentes tamen, legumine causa vocis assidue utebantur. Unde et cantores apud gentiles fabarii dicti sunt. Veteres, lamina pectori imposita, sub ea cantica exclamantes alendis vocibus
Abbreviated transcription (Latin):
dociã regionẽ. urbs ꝓpͥa noĩa uit. hec ĩ capite
syriȩ sita. ab oriente armenia tagit. abocali
asia̾ minorẽ. Ab aqͥlone mare cimericu. ⁊
temiscirios cãpos. qͦs babuere amatones:
Ameridie uͦ tauru moͣte. cui subiaca eyli¬
cia. ethis auria. usq ad ciliũ simu. qͥspec¬
tat coͣtra ĩ sulã cy prͣu. tͣra au̾t eiꝰ ante alias
nutrix eqͦ. alis. aͣnis ꝑ eã fliut qͥ coͣdaͣ lidis

Expanded text:
dociam urbs propria nominavit. Haec in capite Syriae sita ab oriente Armeniam tangit, ab occasu Asiam minorem, ab aquilone mare Cimmericum et Themiscyrios campos, quos habuere Amazones; a meridie vero Taurum montem, cui subiacet Cilicia et Isauria usque ad Cilicium sinum, qui spectat contra insulam Cyprum. Terra eius ante alias nutrix equorum. Halys amnis per eam fluit, qui quondam Lydiae
Abbreviated transcription (Latin):
õs qͥueniu̾t. idẽ aut ⁊ capre. idẽ ibices. qualt
auices. eo qͦd ndĩstar auiuͣ ardua ⁊ ercelsa
tenea̾t & ĩsublime habita. ita ut desubli¬
mitate uir humanis obtutibꝰ pareant. uͣn
⁊ meriana pars ibices aues uocãt. quȩ mliflu¬
entis babita̾t: hec naq aĩalia ut diximꝰ in
petris altissimis cõmor̾at᷑. ⁊ si quãdo seran.
łhominũ aduersitat̾e ꝑsẽseriͣt. de altissi¬
mis saror. cacuminibꝰ sese pͣcipitates.

Expanded text:
 veniunt. Eaedem autem et capreae; eaedem Ibices, quasi avices, eo quod ad instar avium ardua et excelsa teneant, et in sublimi inhabitent, ita ut de sublimitate vix humanis obtutibus pateant. 17. Unde et meridiana pars Ibices aves vocat, quae Nili fluentis inhabitant. Haec itaque animalia, ut diximus, in petris altissimis commorantur, et si quando ferarum vel hominum adversitatem persenserint, de altissimis saxorum cacumi
Abbreviated transcription (Latin):
ariani. heretici. ab airio alexandri.¬
no prb̃o orti st̃. qui coet̾nũ patri
filium non agnos centẽ diu̾sas in
tͥnitate ꝑsonã uł substatiã asser̃.
contra illut qͦd ait dñs. Ego ⁊pat̾
unum sumus. arictat. ꝑcutit.

Expanded text:
ruunt. Ariani ab Ario Alexandrino presbytero orti sunt, qui coaeternum Patri Filium non agnoscens, diversas in Trinitate substantias asseruit, contra illud quod ait Dominus: Ego et Pater un
Abbreviated transcription (Latin):
dat mat̾iã inqͥbꝰ inicit᷑. hoc ⁊li¬
quidũ. qr ꝑciurit: inuenit spe.¬
cialit̃ in metalli̾. siue in argen¬
taruꝰ fornacibꝰ gut tarũ congr̃¬
gatione tectiꝰ inhereñ. sepȩ
eciã unstercore utustustissimo
cloacarũ uel pureoꝵ. limo fit
&iã iermineo inposito concu¬
le ferreȩ patena testea suꝑ po¬
sita. cũ circũ lito uasculo cir. E̾glo¬
cũdant᷑ carbone̾. sicq argen¬
tũ uiuũ ermine distillat. sine
hoc neq argentũ. neq aes in¬
aurnri potest: tante aũt uir¬
tutiꝰ ẽ. ut si suꝑ sertariũ arg̃¬
ti uiui. centenariũ sarũ suꝑ.
pona̾. honeri statĩ resistit. sin
uͦ auri scrupulũ leuitatẽ eĩ
raptim sinu recipit. Ex qͦ inte¬
lligit᷑ nonponduᷤ set naturam
esse. cui cedit. seruat᷑ autem
meli inuitrei uasculi̾. Nam
cet̾a mat̾iã ꝑforat. potuiãt
darũ int̾ficit ponderi causa
argenti purgam̃ta lẏtargi¬
argentũ. non longe agr̃ca appe¬
llatione. distat. hoc enĩ illi agirũ

Expanded text:
dat materias in quibus inicitur; hoc et liquidum, quia percurrit. Invenitur specialiter in metallis sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens, saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum vel puteorum limo. Fit etiam et ex mineo inposito conchulae ferreae patena testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex mineo distillat; sine hoc neque argentum neque aes inaurari potest. Tantae autem virtutis est ut, si super sextarium argenti vivi rponas, oneri statim resistat. Sin vero auri scrupulum, levitatem ejus raptim sinu recipit, ex quo intelligitur, non pondus, sed naturam esse cui cedit. Servatur autem melius in vitreis vasculis, nam caeteras materias perforat. Potui autem datum, interficit ponderis causa. 4. Argenti purgamentaArgentum non longe a Graeca appellatione distat; hoc enim illi ἄργυρον
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ instrum̃ta st̃. unde ub
reponunt᷑. armaria dicta sũ
st̃ que mittimus. Nã arma
duplicia st̃. idẽ uelquibꝰ ꝑcu¬
timur. uel qͥbꝰ tegimur. arma
aut ꝓprie dicta st̃ eo qͦd arm
tegunt. nã arma uel abarmis
dicunt᷑ idẽ abhumerĩ. Letꝰ hus¬

Expanded text:
rerum instrumenta sunt; unde et ubi reponuntur, armaria dicta suntsunt quae emittimus. Nam arma duplicia sunt: id est vel quibus percutimus, vel quibus tegimur. Arma autem proprie dicta sunt eo quod armos tegunt. Nam arma vel ab armis dicuntur, id est ab umeris, ut
Abbreviated transcription (Latin):
arrabona. qd̾ enum dat᷑ ꝓ coniugio.
bene datur. quia coniugiũ bonũ
est. quod enim causa fornicationis.
aut adulterii malũ est. iccirco ar¬
rabon non est.
Arra autẽ dicta. are. ꝓqua tradit᷑.
ẽ autẽ arra. ñ solũ sponsio coniugalis.
Unde & qui habet arram ñ reddet sic̃
pignus. s desiderat plenitudinẽ. Et
dicta arra are. pro qua tradit᷑. Ara¬

Expanded text:
arra bona. Quod enim datur pro coniugio, bene datur, quia coniugium bonum est. Quod vero causa fornicationis aut adulterii, malum est, idcirco arrabo non est. Dicta autem arra a re, pro qua traditur. Est autem arra non solum sponsio coniugalis, unde qui habet arram non reddit sicut pignus, sed desiderat plenitudinem. Est dicta arra, a re pro qua traditur
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qd̾ positũ ẽ qͣuȩ ẽ inualle. in auten¬
ticis codicibꝰ non habet᷑. Nom̃ qͦ ciuita¬
tis arboc paulatĩ ascͥbentibꝰ legentibꝰq
corruptũ ẽ. Neq enĩ putandũ .lxx. int̃p̃tes¬
nom̃ cuutatiꝰ hebree barbare. atq cor¬
rupte. ⁊ alit̃ ꝙͣ in suo dr̃ transtulisse.
arboch nichil õĩno significat. s dr̃ arbȩ.¬

Expanded text:
hic positum est, quae est in valle, in authenticis codicibus non habetur. Nomen quoque civitatis Arboc paulatim a scribentibus legentibusque corruptum est. Neque enim putandum, Septnomen civitatis Hebraeae, barbare atque corrupte, et aliter quam in suo dicitur, transtulisse. Arboc enim nihil omnino significat. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾o leni ẽ. ut qͣnto fortiꝰ exp̃st cuȩro¬
riᷤᷤ. tãto ciciꝰ dilabit᷑. ferũt aũt
orentĩ fluuiũ gangen. anguillas
uetenis pedib gignere. Anguille
umo negate. qͥ ex eo biberĩt tediũ

Expanded text:
adeo lenis est, ut quanto fortius presseris, tanto citius elabatur. Ferunt autem Orientis fluvium Gangen anguillas tricenis pedibus gignere. Anguillae vino necatae: qui ex eo biberint, taedium
Abbreviated transcription (Latin):
sed anima uita ÷ animꝰ cõsilii. ũde
dict̃ phi losophi & iã sine aĩa uitã ma-¬
nere. ⁊ sine m̃te aiam durare. unde
⁊ am̃tes. Nã ientẽ uocari ut sciat
animũ ut uelit.

Expanded text:
d anima vitae est, animus consilii. Unde dicunt philosophi etiam sine animo vitam manere, et sine mente animam durare; unde et amentes; nam mentem vocari, ut sciat; animum, ut velit.
Abbreviated transcription (Latin):
rͣu. acus ẽ que calefacta ⁊ adibita calefae̾ ⁊
torqu&e capillos. ũ ⁊ calam istrati appellõtur
qͥ comã torqũae. Calamistratꝰ. a calamistro.
idẽ acu ferreo ĩ calami similirudine facto
ĩ qͦcrines obtorquẽt᷑ ut crispi sit. quã ĩ cmere
calesacere solẽt. qͥ capillos crispaͣt. ut calamistrati

Expanded text:
rum acus est quae calefacta et adhibita calefacit et intorquet capillos. Unde et calamistrati appellantur qui comam torquent. Clavis id est, acu ferreo in calami similitudine facto, in quo crines obtorquentur, ut crispi sint, quem in cinere calefacere solent qui capillos crispant, ut calamistrati
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ ciues certa̾t. s & cognati quale actũ ẽ.
ĩ ter cesarẽ ⁊ popeiuĩ quado socer & gener
ĩ uice dimicauer᷑. Si qͥde̾ ĩ hac pugna frͣ
socialia. pyratica: ssa pyratica bella snͣt
sparsa latͦnũ manꝰ ꝑmaria. mio paronibꝰ
lerubꝰ & fugacibꝰ. ñ solũ nauiũ comeatiã
igneus popeius post mult᷑a uastacione
qua tͣra mariq eliu egerat mira celeritate
epssit acsuꝑauit. Sic̃ anͣt bellũ uocatur
Qͦd ẽotͣ hostes agit᷑. ita tumultus qͦde iuili
sedicione eͣcnatur. Nã sedicio ẽ dissensio
eniiũ. dicta ꝯͦd seorsũ alii adalios eat. alii
estimat discessionẽ aĩaꝵ sedicione uocari
nimuttũ quã bellũ: sa inbello uocatione

Expanded text:
non solum cives certant, sed et cognati: quale actum est non solum cives certant, sed et cognati: quale actum est inter Caesarem et Pompeium, quando gener et socer invicem dimicaverunt: siquidem in hac pugna fratsocialia, piratica. Nam piratica bella sunt sparsa latronum agmina per maria myoparonibus levibus et fugacibus, non solum navibus commeatus, Cn. Pompeius post multam vastationem, quam terra marique diu egerant, mira celeritate compressit ac superavit. Sicut autem bellum vocatur, quod contra hostes agitur: ita tumultus, quod civili seditione concitatur. Nam seditio est dissensio civium: dicta, quod seorsum alii ad alios eant. Alii aestimant, dissensionem animorum seditionem vocari, tumultus quam bellum quia in bello vo
Abbreviated transcription (Latin):
assyrioꝵ rerĩtulit. ipse enĩ fimbꝰ suis ne¬
qua qu̾a cõtẽtꝰ. humane societatis fes
irrͣupẽs erercitꝰ ducere. aliena uastare.
liberos płos aut trucidare aut subicere
cep̃. uniuersãq asiã usq ad libie fines
noua seruitute ꝑdomuit. hĩc ĩa studu¬
it orbis inmutuo sãguine altͣna erassa¬
re cede: Quaruor auͣt sut genera bellor.
Iustũ bellũ ẽ qͦd expͣdicto gerit᷑. de rebꝰ re¬
periis aut ꝓpulsandoꝵ. ostiui ausa: Iniust̾u
bellũ ẽ qͦd de furore nͣ de legitima ratio
Na ertra uleiscẽdi ant ꝓpulsandeꝵ. ostiũ
causa belłũ geri nistñ milluͣ potest. Et
hoc idẽ tullius paruis ĩtiectis subdidit
nullũ bellũ iustũ habet᷑. nͥ denũtiatum
nͥ ĩdictũ ñ de repetias resꝰ. Ciuile bellũ
est intͣ ciuies horta seditio ⁊ cͣcitar tumultus.¬
Siẽ int̾ silla̾ & mariũ qͥbellũ enule ĩuicẽ
ĩ una gr̃e gesser̃ ẜł̃ quã cile bellũ ẽ nͥ

Expanded text:
 rex. Ipse enim finibus suis nequaquam contentus, humanae societatis foedus inrumpens exercitus ducere, aliena vastare, liberos populos aut trucidare aut subicere coepit, universamque Asiam usque ad Libyae fines nova servitute perdomuit. Hinc iam studuit orbis in mutuo sanguine alterna crassare caede. Quattuor autem sunt genera bellorum: Iustum bellum est quod ex praedicto geritur de rebus repetitis aut propulsandorum hostium causa. Iniustum bellum est quod de furore, non de legitima rationNam extra ulciscendi aut propulsandorum hostium causa bellum geri iustum nullum potest.' Et hoc idem Tullius parvis interiectis subdidit: 'Nullum bellum iustum habetur nisi denuntiatum, nisi dictum, nisi de repetitis rebus.' Civile bellum est inter cibellum civile invicem in una gente gesserunt. Plusquam civile bellum est, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ta. qͥa ĩcolce hoĩs liguãtur. uł ĩ pedis posti¬
ere parte adstimulandos equos qͥbꝰ aut
pugnãdu e. aut eurrẽdũ ꝓptͣ pigriciã ani¬
maliũ aut timorẽ. Naͣ extimore stimuli
nuͣcupati. lieos sitͣ & libinis stimuli. Cal

Expanded text:
ta quia in calce hominis ligantur, id est in pedis posteriori parte, ad stimulandos equos, quibus aut pugnandum est aut currendum, propter pigritiam animalium aut timorem. Nam ex timore stimuli nuncupati, licet sint et libidinis stimuli.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ gtiũ seripturas. sed &iã diuinas lit¬
tͣas inbibliotheca suã cõtulit. na septu¬
agͣita milia libraꝵ. huiꝰ teporibꝰ alexandriȩ
uex̃. emilius ꝑ auł ꝑse macedonũ rege
deuicto. cdeinde lucillus expoͣtica pͣda.
Primu auut romȩ bibliothecas publica¬
uit. pollio grecas simul atq latinas ati¬
cis aucto. imaginibus. ĩ atrio ꝗͦd de
manubi is magnificẽtissi mu ĩstruxerat.
Apud nos qͦ paͣphilius martir. eniꝰ uitã
eusebius cesariensis cõscripsit. pisist¬
ratũ ĩ sacre bibliothecȩ studio pͥmus
ad ȩquare cõtẽdit. hic enͣi ĩ bibliotheca
sua ꝓpe trigͣita uoluminu milia habuit.
hieronimꝰ qͦq atq gennadius ecłasti¬
cos scriptores toto orbe querẽtes ordine
ꝓsecutisut. eoꝵ .q studia in uno uelumi¬
iis indilueulo cõphender̃. Bibliothe cariꝰ¬

Expanded text:
non solum gentium scripturas, sed etiam et divinas litnon solum gentium scripturas, sed etiam et divinas litteras in bibliothecam suam contulit. Nam septuaginta milia librorum huius temporibus Alexandriae vexit Emilius Paulus Persa, Macedonum rege devicto: deinde Lucullus e pontica preda, Primum autem Rome bibliothecas publicavit Pollio, grecas simul atque latinas, additis authorum imaginibus in atrio, quod de manubis magnificentissimum instruxerat. Apud nos quoque Pamphilus martyr, cuius vitam Eusebius cesariensis conscripsit, Pisistratum in sacre bibliotadaequare contendit. Hic enim in bibliotheca sua prope triginta voluminum milia habuit. Hieronymus quoque atque Gennadius ecclesiasticos scriptores toto orbe quaerentes ordine persecuti sunt, eorumque studia in uno voluminis indiculo conprehenderunt. Qui multa scri
Abbreviated transcription (Latin):
dras scriba post ĩselã lege̾ acaldeis. dñiudri
regressi fuissos ĩ iħrłm. diuino afflatu spͣs
reparauit cũctaq legis ac ꝓpħarũ uolumi.¬
na quȩ ẜueraͣt agt̾ibꝰ corrupta correx̃. Totũq
uetꝰ testamͣtũ ĩ iug̃m duos libros cõstituit.
ut tot libri essent ĩ lege. qͦt habebaͣtur
alnt᷑e. Apud grecos au̾t bibliothecã pͥmꝰ
ĩstituisse pysistratꝰ atheniensiũ tyrannus¬
creditur quã deĩceps ab athenensibus auc¬
tã xersesince̾sis athenis euex̾ in ꝑsas. sõgoq
post tpͣr seleueꝰ nicanor. rursus ĩ greciã ro¬
tulit. hic studiũ regibꝰ urbibꝰe: cetͣis natũ
est caͣparãdi uolumina diuersarũ gt̾iũ. ⁊ in
tͣpͣtes ĩ grecalĩgua uertẽdi:De hĩc magnꝰ
alexander uł suecessores eor. instruendis
oi uͭ libroꝵ. bibliothecis animu̾ ĩ te̾der
marune ꝑtolomeus cognom̃to philade¬
fus oĩs lutͣature sagacissimus. cũ studio
biblio thecaru̾ pisistratu emularetur.

Expanded text:
dras scriba post incensam Legem a Chaldaeis, dum Iudaei regressi fuissent in Hierusalem, divino afflatus Spiritu reparavit, cunctaque Legis ac Prophetarum volumina quae fuerant a gentibus corrupta correxit, totumque Vetus Testamentum in viginti duos libros constituit, ut tot libri essent in Lege quot habebantur et litterae. Apud Graecos autem bibliothecam primus instituisse Pisistrat; quam deinceps ab Atheniensibus auctam Xerxes, incensis Athenis, avexit in Persas, longoque post tempore Seleucus Nicanor rursus in Graeciam retulit. 4. Hinc studium regibus urbibusque caeteris natum est comparandi volumina diversarum ges in Graecam linguam vertendi. Dehinc magnus Alexander vel successores eius instruendis omnium librorum bibliothecis animum intenderunt; maxime Ptolomaeus cognomento Philadelphus omnis litteraturae sagacissimus, cum studio bibliothecarum Pisistratum aemularetur,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥid̾e plumis. s graui sẽꝑ detẽta pigricia
ĩsepuleris die noctuq uersat᷑ ⁊ sẽꝑ cõmorãs
ĩcauernis . Dequa ouidius fedaq fit uolueriᷤᷤ
uẽturi nucia luctus. ignauus bubo dirũ mor¬
talihꝰ nom̃. Ueniq apud auguras malũ portẽtũ¬
refert᷑:. nã cũ ĩ urbe uisa fuerit solitudinẽ
haba croceũ occulo similẽ un ⁊ agrecis
nom̃ accepit: ẽ auͣt caulis mollis folus
coriandrisimilibꝰ nascit᷑ uicta muros ciuitatis¬

Expanded text:
quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritie; in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis; de qua Ovidius: Foedaque fit volucris venturi nuntia luctus, Ignavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur; nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem habet croceum, oculo similem; unde et a Graecis nomen accepit. Est autem caule molle, foliis coriandri similibus. Nascitur iuxta muros civitat
Abbreviated transcription (Latin):
ad ĩpm̃dro hostis hoste. unͣ ⁊ pͣlaligna qͥbꝰ̾
nua pͣmit᷑: fugna uocata eo qͦd imciousus
fuiss& ĩbello pugnis cõteͣdere .ł. qͥa pͥmo
bello pugnis ĩcipieba̾t: Cm̃ ⁊ pugna  iaͣ
duoꝵ. ẽ. aliquãdo & sine ferro: Quatu¬
or anͣt ĩ bello aguͣt. pugna. fuga. uicto¬
ria. par. pacis uocabulũ uidid᷑ a pacto
suptũ. posterius aut par accipit᷑. fed̾

Expanded text:
ab inpremendo, hostis hostem. Unde et prela ligna quibus uva premitur. Pugna vocata eo quod initio usus fuisset in bello pugnis contendere, vel quia primo bellum pugnis incipiebant. Unde et pugna etiam duorum est aliquando et sine ferro. Quattuor autem in bello aguntur: pugna, fuga, victoria, pax. Pacis vocabulum videtur a pacto sumptum. Pos
Abbreviated transcription (Latin):
to obe subiectas lit malus figura orbis
ostẽdera uerillũ. ⁊ ipsũ signu bellicu
tractũ nomͣ habe̾s abelli dimitione qͣsi
belli signuͣ: Sub romulo auͣt fasciculoᷤᷤ
sem ꝓuerillis milites habuerͣ. hĩc ⁊
mampuli appellantur. Mampuloᷤ au̾t
dicimꝰ fasces feni qͦd manũ impleãt
Cetͣa signa diuersis pͣlata imaginibꝰ scłm
militarẽ cõsuetudine̾ eristuͣt: ꝑ quȩ se
exercitꝰ ꝑmirtione pͣliorũ agnoscas¬

Expanded text:
oto orbe subiectas, ut in illa figuram orbis oto orbe subiectas, ut in illa figuram orbis ostenderet. Vexillum et ipsud signum bellicum, tractum nomen habens a veli diminutione, quasi velxillum. Sub Romulo autem fasciculos feni pro vexillis milites habuerunt: hinc et manipuli appellantur; manipulos enim dicimus fasces feni quod manum inpleant. Cetera signa diversis praelata imaginibus secundum militarem consuetudinem existunt, per quas exercitus permixtionem proeliorum agnosc
Abbreviated transcription (Latin):
cantes .ł. a fide .ł. afidialibꝰ. id est sacerdo¬
tibꝰ dictũ. ꝑ ipsos enĩ fiebaͣt ẜedera sic̃ ꝑ
scłares bella: Alii federa clicta putãt
aporca fede ⁊ crudelit᷑ occisa. cmiꝰ mors
optabat᷑ ei qͥ apace resilissa: cirgilius
⁊ cȩsa iugebãt federa porca federis par¬
expugnãdi. ⁊ uctoriã receptus accipit Uͥg̃¬
⁊ syboloͣ: Nã aut ꝑ uocẽ tube ant ꝑ simbo¬
signa aqͥle. dracones. ⁊ pilȩ. Aqͥlę ideo
qͣdoade auis iouis marmis auspiciofu¬
erit: Nãdũ idẽ iupit᷑ ad u̾sus titanas Nbo¬
ꝓ ficisceret᷑. aqͥlã eiꝰ ĩ auspicio apparu
signũ dedit. qͦ factu ẽ ut de incepsim d̾g¬
litũ signis comuteretur: Cuiꝰ meminit
lucanus dice̾s signa partes a qͥlas ⁊ pi¬
laminantia pilis. draconuͣ signa ab
apoline morte phitonis serpͣetis in erigñ
coata sũͣt : De binc agre si romanis ĩbel¬
lo gestari ceꝑnͣt. pila ĩ signo coͣstitius¬
se fertur augustus: ꝓpt naciones sibi eũe¬

Expanded text:
cantes, vel a fecialibus, id est sacerdotibus dictum, per ipsos enim fiebant federa, sicut per seculares bella. Alii federa dicta esse putant a porca fede et crudeliter occisa, cuius mors optabatur ei qui a pace resilisset. Virgilius. Et cesa iungebant federa porca. Federis paret pugnandi et victoriae et receptus accipit symbolum: nam aut per vocem tubae, aut per symbosigna: aquilae, dracones et pilae. Aquilae ideo, quod eadem avis Iovis in armis auspicio fuerit. Nam dum idem Iovis adversus Titanas proficisceretur, aquilam ei in auspicio apparuisignum dedit; quo factum est ut deinceps militum signis committeretur. Cuius meminit Lucanus dicens 1, 7: Signa pares aquilas et pila minantia pilis. Draconum signa ab Apohoata sunt: dehinc et a Grecis et Romanis in bello gestari ceperunt. Pilam in signo constituisse fertur Augustus, propter nationes sibi in t
Abbreviated transcription (Latin):
Sucmꝰ. ipse canor : Sucina ẽ quasi signũ dat᷑.
ĩ hoste dicta auoce quosibuema: Nã pagani
agrestesq ad omne usũ bucina ad cõpita
qͥrites. h uiꝰ elangor bucinꝰ dr̃. Buciia &
sollicitudinẽ adbella demntio bat. Uirgilius
qua bucina signũ dura dedit: Tuba auͣ
bella cõmutͣat᷑ ĩ terduͣ ut sequãt᷑ eos qͥ
fugiit. in tͣdũ receptui Naͣ receptꝰ drͣ¬

Expanded text:
. Bucina est qua signum datur in hostem, dicta a voce, quasi vocina. Nam pagani agrestesque ad omnem usum bucina ad conpita Quirites. Huius clangor bucinum dicitur. sollicitudinem ad bella denuntiabat. Virgilius: Qua buccina signum Dira dedit. Tuba autem bella committantur; interdum ut insequantur eos qui fugiunt, interdum receptui. Nam receptus d
Abbreviated transcription (Latin):
auia. ertrauiam.
Auaria s̃ secreta loca auta re¬
mota. aut tantũ adhibilia
auib unde ẽ illud incultarubent.
Auaria. uaccis.

Expanded text:
asi extra viam; Aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum adibilia avibus; unde est illud: Inculta rubent apiaria baccis.
Abbreviated transcription (Latin):
pennã. sed non uolat. sic̃ cetere
aue̾. pede̾ uero habet similes
camelo. et ideo grecȩ structu ca¬
melon cdicit᷑. hoc uͦ animal cum
uenerit illi tempu̾ suũ ut oua
pariat. eleuat oculos suos incelũ.
iuidet stellã illam que diectͥ uir¬
giliagã ascendit. non enĩponit
oua sua intr̃a ante quã stella il¬
la oriatur incelo: dequa stella
dicit iob qui facit uirgilia ⁊der
tuaria austri. tempore estuio orit᷑
uirgilia stella incelo. idẽ tunc
quando iam messe floreunt. at
esta̾ est. circa mensem uinium.
tunc asida cũ uderit
uirgiliã ascendissȩ
in celusti fodit intr̃a. ⁊ ibi ponit
oua sua ⁊co oꝑit ea desabulone
inheremo cũ aũt abscesserit
deloco illo statĩ obluuscit᷑ ion
redit adoua sua. est eni hoc
iobruit illã sub arenã ut qͦdilli
factura erat: edens suꝑ oua sua auguta
ut fetu suo educeret pullos suõ.
hoc eitẽpori tranquillita ⁊ aeri.
temperie p̃stare uideat᷑. ut esta¬

Expanded text:
pennas sed non uolat sicut caeterae pennas sed non uolat sicut caeterae aues; pedes uero habet similes camelo, et ideo graece structocamelon dicitur. Hoc ergo animal, cum uenerit tempus suum ut oua pariat, eleuat oculos suos in caelum et uidet si stella illa quae dicitur Virgilia ascendit; non enim ponit oua sua in terra nisi quando stella illa oritur in caelo. De qua stella dicit Hiob: Qui facit Virgiliam et stuaria austri. Tempore enim suo oritur Virgilia stella in caelo, id est quando messes florent et aestas est, circa mensem iunium; tunc asida, cum uiderit Virgiliam ascendisse in caelo, fodit in terra et ibi ponit oua sua et cooperit ea de sabulone in eremo; cum autem ascenderit de loco illo, statim obliuiscitur et non redit ad oua sua. Est enim hocet obruit illa de arena ut, quod illa factura esset, sedens super oua sua et ex fetu suo, eduxeret pullos suos: hoc ei temporis tranquillitas et aeris temperies praestare uidetur, ut aesta
Abbreviated transcription (Latin):
regio uel ut ꝓprie dicã. asia mi-¬
nor absq orientali parte. que ad
capadociã siriãq ꝓgredit᷑. undiq
circũ data ẽ mari aseptentrione
ponto eusino. aboccasu ꝓpontide¬
atq elles ponti. ameridie mari
nostro ubi est mon̾ olĩpus
asia. ex nomine cuiꝰdã mulieris.
ẽ appellata. que apud antiquos
imꝑium tenuit orientĩ hȩc in-
t̃cia orbi parte disposita. abo
riente ortu soli. ameridiȩ oce¬
ano. ab occiduo nr̃o mari finit᷑:
asepten trione metodi lacu. ⁊
thanai fluuio t̾minat᷑: habet aũt
ꝓuntiã multã iregione: asia¬
minor aboriente. cappadocia
cingit᷑. abaliis partibꝰ undiq
mare cirͣclat᷑. nam aseptentͥone
pontũ eusinũ habet. Et abocea¬
su ꝓpontidẽ. ameridiȩ egyptiũ
mare. habet ꝓuintiã bitiniã.
frigiã. galatiã. lidiã. cariam.
phãfiliã. isauriã. lidiã atq ciliciã.¬
qͦd greci structu camelon. latini
structionẽ dicunt. phisiologus¬
uoluntariũ esse. habet quidem

Expanded text:
REGIO uel, ut proprie dicam, Asia minor absque orientali parte qua ad Cappadociam Syriamque progreditur undique circumdata est mari: a septentrione Ponto Euatque Hellesponto, a meridie mari Nostro, ubi est mons OlympusAsia ex nomine cujusdam mulieris est appellata, quae apud antiquos imperium tenuit Orientis. Haec in tertia orbis parte disposita, ab Oriente ortu solis, a Meridie Oceano, ab occiduo nostro mari finitur, a Septentrione Maeotide lacu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem provincias multas et regionesminor ab oriente Cappadocia cingitur, ab aliis partibus undique mare circumdatur; nam a septentrione pontum Euxinum habet, ab occasu Propontidem, a meridie Aegyptium mare. Habet provincias BithyniaPhrygia, Galatia, Lidia, Caria, Pamphilia, Isauria, Licia, Cilicia strutiucamelon, Latini strutionem dicunt; et Ascida queuolturium esse; habet quidem
Abbreviated transcription (Latin):
arꝑicẽ. nuncupatiquasi horarũ
inspectore. die enĩ ⁊ horã inagendĩ
negocir oꝑib̾q custodiunt.
⁊ qͥd ꝑsingula tempora obserũ¬
re debeat homo intendunt.
hĩ etiã extapecodũ inspiciunt.
strage. hic ex orĩ arus picinam
dictauit. ⁊postea non apparuit:
nãdr̃ fabulose. arante qͣdã rusti¬
co subito hunc ex glebis ⁊¬
silusse. ⁊ aruspicinã dictasse
qua die ⁊ mortuũ ẽ. quos.
libroᷤ romani extusca lingua in
ꝓpͥam mutauerunt.

Expanded text:
ices nuncupati quasi horarum inspectores; dies enim et horas in agendis negotiis operibusque custodiunt, et quid per singula tempora observare debeat homo intendunt; hi etiam exta pecudum inspiciunt, Tages. Hic ex †oris† aruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico, subito hunc ex glebis exiluisse et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Tusca lingua in propriam mutaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Nom̃ aũt aromata trarisse uiden¬
tur. siue qͦd arĩ imposita diuimꝰ
inuocationibꝰ apta uideant᷑. seu
qͦd sese aeri inserere ac miscen
ꝓbant᷑. nã quidẽ odor nisi aer.

Expanded text:
 autem aromata traxisse videntur, sive quod aris inposita divinis invocationibus apta videantur, seu quod sese aeri inserere ac misceri probantur. Nam quid est odor nisi aer
Abbreviated transcription (Latin):
asinus iasellus asedendo dictũ.
quasi aseddus. sed hoc nom̃ qͦd ma-¬
gis equĩ conueniebat. ideo hoc
animal sumpsit. quia pͥ quam
equõ caperent homine. uic p̃side¬
re ceper̃. animal quippe tardum.
inulla ratione renitens. statim
ut uoluit sibi homo sub strauit.
asinos archadio dicto eo qͦd ab archa¬
diapͥmũ uecti sint magni ⁊ altemi¬
nor aũt a sellus agro plus necessariꝰ
est. quia ilaborẽ tolerat. inegle-¬
gentiã ꝓpe modũ non recusat.
ꝰ assiria uocata. abassur silio sem.
qui eam regionẽ post diluium
pͥmꝰ incoluit. hec abortu indiã.
ameridiȩ mediã tangit: ab oc¬
ciduo tigrin. asepten trionem
montẽ caucasũ ubi porte caspie
sũt. In anc regionẽ pͥmꝰ usus est.

Expanded text:
Asinus et asellus a sedendo dictus, quasi asedus: sed hoc nomen, quod magis equis conveniebat, ideo hoc animal sumpsit quia priusquam equos caperent homines, huic praesidere coeperunt. Animal quippe tardum et nulla ratione renitens, statim ut voluit sibi homo substraviAsinos Arcadicos dictos, eo quod ab Arcadia primum vecti sunt magni et alti. Minor autem asellus agro plus necessarius est, quia et laborem tolerat et neglegentiam propemodum non recusat. Assyria vocata ab Assur filio Sem, qui eam regionem post diluvium primus incoluit. Haec ab ortu Indiam, a meridie Mediam tangit, ab occiduo Tigrim, a septentrione montem Caucasum, ubi portae Caspiae sunt. In hac regione primus usus
Abbreviated transcription (Latin):
colũnarũ que afundam̃to con¬
surgunt. Et suꝑ posite fabrice
sustinent pondus.
Basilice. prius uocabantur regũ
habitacula. Unde ⁊ nom̃ habent.
habitaciones. Nunc aũt ideo
diuinante plabasilice nomi dͥgłos¬
nant᷑. quia ibi regi om̃iũ dõ cultꝰ
⁊ sacrificia offeruntur.

Expanded text:
columnarum, que a fundamento consurgunt et supraposite fabrice sustinent pondus, Basilicae prius vocabantur regum habitacula, unde et nomen habent; habitationes. Nunc autem ideo divina templa basilicae nominantur, quia ibi regi omnium Deo cultus et sacrificia offeruntur.