comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidi bina meorum Ter quater affligi sociorum corpora terrȩ. Quũ
super ipse iacens hirsuti more leonis. Uisceraq & carnes cunq al¬
bis ossa medullis. Semianimes artus auidam condebat in aluum.
Mox deinde. Madentemq uidens ciectantemq cruentas Ore dapeᷤ
b& aggerem deuolui in fossam ligonib. bidentibus marris: Curio¬
sus es in enumerandis omnibus instrumentis. Sed curnon & corbes: &
cophinos addidisti. quibus terra e fossa transfertur: & qui in opere de¬

Expanded text:
vidi bina meorum ter quater adfligi sociorum corpora terrae, cum super ipse iacens hirsuti more leonis visceraque et carnes cumque albis ossa medullis semianimesque artus avidam condebat in alvum.maestus; mandentemque videns eiectantemque cruentas ore dapes bet aggerem devolvi in fossam, ligonibus, bidentibus, marris». Curiosus es in enumerandis omnibus instrumentis. Sed cur non et corbes et cophinos addidisti, quibus terra e fossa transfertur et qui in opere de
Abbreviated transcription (Latin):
cter. Hannibal nec temere credendum: nec aspernandos: ne repu¬
diati hostes aperte fierent benigne quum respondisse. Credo
uersa peditum acies haud dubium fecit quin nisi firmata extre¬
ma agminis fuissent: ingens in eo saltu accipienda clades fue
rat. Emendare debuistis. fuerit.Indemontani pauciores iam
& latrocinii magis. ꝗͣ belli more concursabant modo in primũ
modo in nouissimum agmen ut cuiq aut locus aut opportunita¬
tem dares. aut progressi moratiue aliquam occasionem fetissẽs.¬

Expanded text:
t. Hannibal nec temere credendum nec †asperandos† <ratus>, ne repudiati aperte hostes fierent, benigne cum respondisset, ouersa peditum acies haud dubium fecit quin, nisi firmata extrema agminis fuissent, ingens in eo saltu accipienda clades fueam hominum pernicie, superatus. inde montani pauciores iam et latrocinii magis quam belli more concursabant modo in primum, modo in nouissimum agmen, utcumque aut locus opportunitatem daret aut progressi moratiue aliquam occasionem fecissent.
Abbreviated transcription (Latin):
ior. & qui prius imperitauerat Braneus nomine minore a fratre'
& cetu iuniorum: qui uel quia iure minus ui plus poterat. pel¬
agmen uidit. periculumq esse exutum impedimentis exercitũ
nequicꝗͣ incolumem traduxisse. decurrit ex superiore loco &
cum impetu ipso fudisset hostem: equis quoq tumultum auxit.
Sed is tumultus momento temporis postꝗͣ liberata itinera monta¬

Expanded text:
ior et qui prius imperitarat, Braneus nomine, minore a fratre et coetu iuniorum qui iure minus, ui plus poterant, pelagmen uidit periculumque esse, ne exutum impedimentis exercitum nequiquam incolumem traduxisset, decurrit ex superiore loco et, cum impetu ipso fudisset hostem, suis quoque tumultum auxit. sed is tumultus momento temporis, postquam liberata itinera fuga monta
Abbreviated transcription (Latin):
ba noua formare. quum uetera extent honesta illa quidem &
usu comprobata. Saltem e graeto expressisses ea uerba. Nam ut
ait horatius. Et noua fictaq nuper habebunt Uerba fidem sig¬
co fonte cadant parce detorta. Equerium primo libro formaue¬
ras. hoc equeriatum scilic& alter Uarro uel tertius Cato ad lo¬
cupletandam linguam latinam ecęlo lapsus. Si equerium recte

Expanded text:
ba nova formare, cum vetera extent, honesta illa quidem et usu comprobata. Saltem e greco expressisses ea verba, nam ut ait Horatius: «Et nova fictaque nuper habebunt verba fidem, si greco fonte cadant parce detorta». Equerium primo libro formaveras: hoc equeriatum scilicet alter Varro vel tertius Cato ad locupletandam latinam linguam a celo lapsus. «Sed aiunt
Abbreviated transcription (Latin):
tis cultu corporis praeditos. O singularem hominis prudentiam o
sĩgulare iudicium. Ubi est acumen tuum: ubi illa ingenii uis.
An tibi iusta uidetur causa cur regem cachinnantem inducas. mi¬
serorum captiuorum in sua ueste conspectus: An illud fortasse te
mouit. quod postea subiicis puduisse captiuos ꝙ in tali habitu cerne¬
rentur: At te magis pudere debuit Laurenti isto modo scribere.Quid
enim erat curcaptiui pudore affici deberent. si suis armis suoq habi¬
tu ornati erant. Magis profecto illis erubescendum fuerat. si in ro¬
mano cultu. & in romanis armis conspecti essent. Qua uero eloquẽ¬

Expanded text:
tis cultu corporis preditos? O singularem hominis prudentiam! O singulare iudicium! Ubi est acumen tuum? Ubi illa ingenii vis? An tibi iusta videtur causa, cur regem cachinnantem inducat miserorum captivorum in sua veste conspectus? An illud fortasse te movet, quod postea subiicis, puduisse captivos quod in tali habitura cernerentur? At te magis pudere debuit, Laurenti, isto modo scribere. Quid enim erat cur captivi pudore affici deberent, si suis armis suoque habitu ornati erant? Magis profecto illis erubescendum fuerat, si in Romano cultu et in Romanis armis conspecti essent. Qua vero eloquen
Abbreviated transcription (Latin):
nimos sed multa. Non celerius ꝗͣ timui deprehendit fortuna
temeritatem Fabii equatum imperio hannibalem & uirtute
imperio. Itaq prius ꝗͣ ad conectum teli uenires: aut manum
consereret suos a fuga effusa. & ab animis feroci pugna hostis
alios magister equitum. quum patrem Fabium appellasses. cir¬
fando possum ȩquaui uitam tantum debeo tibi cum meam sa¬
lutem tum omnium horum. Uos emendatis. Parem inquit

Expanded text:
'ita est' inquit; 'non celerius quam timui deprendit fortuna temeritatem. Fabio aequatus imperio Hannibalem et uirtute ostendit. itaque priusquam ad coniectum teli ueniret aut manum consereret, et suos a fuga effusa et ab nimis feroci pugna hostes alios magister equitum, cum patrem Fabium appellasset cirfando possum aequaui, uitam tantum debeo, tibi cum meam salutem, tum omnium horum. itaque plebei scit
Abbreviated transcription (Latin):
tor meis: quibus te modo. Neapolitani legati romam uenerũt:
Ab us quadraginta paterȩ aureȩ magni ponderis in curiam il¬
latȩ:atq ita uerba facta. ut dicerent: scire res esse populi erari¬
uel scire se reip. aerarium. Gratum sibi patres romanos popu¬
lumq facturum: si omnes res neapolitanorum suas duxissent.
dignosq uidicauerint. a quib donum animo ac uoluntate
corum. qui libenter darent: ꝗͣrem maius ampliusq acciperẽt.
praetore ex .S.C. lutere. C. Terentius Uarro: nequem sui ge¬
neris hominem plebs insectationi principum popularibq arti¬
bus conciliatum a Quinti Fabii opib e dictatorio imperio con¬
cussum aliena inuidia splendentem uulgus extrahere ad consx¬

Expanded text:
tisset bellum, Neapolitani legati Romam uenere. ab iis quadraginta paterae aureae magni ponderis in curiam inlatae atque ita uerba facta ut dicerent: scire sese populi <Romani> aerariuisse oblaturos. gratum sibi patres Romanos populumque facturum si omnes res Neapolitanorum suas duxissent, dignosque iudicauerint ab quibus donum animo ac uoluntate eorum qui libentes darent quam re maius ampliusque acciperent. patrum ac plebis. C. Terentio Uarroni , quem sui generis hominem, plebi insectatione principum popularibusque artibus conciliatum, ab Q. Fabi opibus et dictatorio imperio concusso aliena inuidia splendentem uolgus extrahere ad consu
Abbreviated transcription (Latin):
pluribusq adeundis locis commodiore frumentaria reuteret:
simulꝙ in itinere ut aliquam occasionem dimicandi nancisceret.¬
Quale est Ciceronis derep.uiͦ. Uel concidat omne cęlum omnisq
natura consistat necesse est nec uim ullam nanciscatur. qua a
barbare abste prolatum est: ut reliqua. Quid enim opus fuit in

Expanded text:
pluribusque adeundis locis commodiore re frumentaria uteretur, simulque in itinere ut aliquam occasionem dimicandi nancisceretest nec mori, uel concidat omne caelum omnisque natura et consistat necesse est, nec uim ullam nanciscatur, qua a barbare abs te prolatum est, ut reliqua. Quid enim opus fuit «in
Abbreviated transcription (Latin):
Cicero pro Milone. Quonammodo ea aut depellere potuissetiᷤ
aut ferre imperium si ille nactus esse: Et denatura deorum
Eamq potestatem: quam ipse per scelus erat nactus: quasi iustam
& legitimam haereditatis loco filio tradidit. Et in bruto. Qui
autem aliqua occasione. & inuitis suis ciuib nactus est ipse im¬
perium. ut ille cupiebat: hunc nomen honoris adeptum non ho¬

Expanded text:
impendebant, quonam modo ea aut depellere potuissetis, aut ferre Imperium, si id ille nactus esset? omeamque potestatem, quam ipse per scelus erat nanctus, quasi iustam et legitimam hereditatis loco filio tradidit. Invita ie aliqua etiam invitis suis civibus nactus est imperium, ut ille cupiebat, hunc nomen honoris adeptum, non ho
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ nisi oratoris futuri fundamenta fideliter iecerit: quicꝗd
cis secretorum comes: & quȩ uel sola omni studiorum genere
plus habet operis ꝗͣ ostentationis. Pog. Quasi uero ego non di¬
xerim doctos ratione iudicasse: quod alii usu assequebantur
nulla suorum uerborum ratione habita. Lau. Dineptissimũ¬

Expanded text:
Quae, nisi oratori futuro fundamenta fideliter jecerit, quidquid cis secretorum comes; et quae sola, in omni studiorum genere, plus habet operis, quam ostentationis. » LIBER SECUNDenim ratione iudicabant quod alii usu assequebantur, nulla suorum verborum ratione habita. In sexto au
Abbreviated transcription (Latin):
UTneminem putes praeterte unum doctum esse Qiuarinum
atq Arretinum duo lumina. & ornamenta italiȩ non inferio

Expanded text:
ut neminem putes preter te unum doctum esse, Guarinum atque Aretinum, duo lumina et ornamenta Italie, te ipso inferio
Abbreviated transcription (Latin):
rem spem ueniȩ pararet: extitit. Traeterea neuter in extremis su¬
is rebus bene de dei bonitate sensit. Quid aliud agunt haec uer¬
Inepta sane & inconcinna sententia tum rationib tum uerbis. In
quibusq enim rebus uel minimis philosophari uis. Non ita Liuiꝰ
non ita Caesar: quorum opera percurrisse te concedo:sed certe co¬
rum uirtutes haudquaꝗͣ intellexisse. Ubi enim incidit quicꝗͣ
graue. & dignum memoria sententiam afferre & quid probes: im¬
probesue explicare non in congruum puto. si modo idraro &

Expanded text:
rem spem venie pararet, extitit. Preterea neuter in extremis suis rebus bene de Dei bonitate sensit. XVI 1 Ab hoc Inepta sane et inconcinna sententia, tum rationibus, tum verbis, in quibusque enim rebus vel minutissimis philosophari vis. Non ita Livius, non ita Cesar, quorum opera percurrisse te concedo, sed certe eorum virtutes haud quaquam intellexisse. Ubi enim incidit quicquam grave et dignum memoria, sententiam afferre et quid probes improbesve explicare non incongruum puto, si modo id raro
Abbreviated transcription (Latin):
rauerant populi in se regnaturos. Exquisita profecto & Lauren¬
tio digna oratio. Elegantius si ita dixisses. Quibus populi iurc

Expanded text:
raverant populi in se regnaturos». Exquisita profecto et Laurentio digna oratio. Elegantius si ita dixisses: «Quibus populi iur
Abbreviated transcription (Latin):
cȩteris aliis. Nunꝗͣ bone uir hoc sermone usos bonos auctores
inuenies. Nam cęteri: & alii nihil differunt:quum cȩteri omnes

Expanded text:
ceteris aliis». Nunquam, bone vir, hoc sermone usos bonos auctores invenies. Nam ceteri et alii inter se nihil differunt; cum «ceteri omnes
Abbreviated transcription (Latin):
hil enim prodestabsq operib cęlibatus & nuptiȩ: quum etiam fides
quȩ proprie christianorum est si opera non habuerit mortua esse di¬
catur.
Nihil ergo aliud est: qđ destiteris: nisi quia nihil eiusmodi'
quod reprehenderes. repperisti. Q

Expanded text:
hil enim prodest absque operibus coelibatus, et nuptiae, cum etiam fides, quae proprie Christianorum est, si opera non habuerit, mortua esse dicatur; Nihil ergo aliud est quod destiteris, nisi quia nihil eiusmodi, quod reprehenderes repperisti.
Abbreviated transcription (Latin):
quo non ueniam solum peccati ꝙ defecimus ad Hannibalem im¬
petrari ab romanis: sed in multo maiore dignitate: & gratia simꝰ
est dextras dextrȩ ungentes fidem obstrinximus ut sacrata fide
mansissemus. digressi a colloquio extemplo in cum armamur uir¬
giis ab hospitali mensa: ad quam tertius campanorum adhibitus ab
hannibale es: eam ipsam mensam cruentare uis hospitis sanguine.¬
ad repetendum eum ne aut negando rem. quam primum peterent
offendi sibi noui socii aut tribuendo habendus. Capuȩ esset sedi¬
tionis ac turbarum auctor. Legendum opinor non offendi sed¬
offendendi. Mihi quoq quoniam respondi Himilconi inter¬
rogare uis. fasq est uelim seu Himilco respondeat. Legendum
pace consulet. seu deferenda hostib. scu accipienda habeo quid
sententia dicam. Sed de us que Mago postulat repertis nec ui¬
ctoribus muti attinere puto: & frustrantib nobis falsa atq ina
nia multominus censeo mutenda. Sic legindum puto. Sed de¬

Expanded text:
quo non ueniam solum peccati, quod defecimus ad Hannibalem, impetraturi ab Romanis sed in multo maiore dignitate et gratia simus est, dextrae dextras iungentes, fidem obstrinximus,—ut sacratas fide manus digressi a conloquio extemplo in eum armaremus? ab hospitali mensa surgis, ad quam tertius Campanorum adhibitus es ab Hannibale,—ut eam ear ipsam mensam cruentares hospitis sanguinead repetendum eum, aut negando rem quam primam peterent offendendi sibi novi socii, aut tribuendo habendus Capuae esset seditionis ac turbarum auctor. navem Cyrenas deoque enim, quoniam respondi Himilconi, interrogare ius fasque est—uelim seu Himilco seu Mago pace consulet seu deferenda hostibus seu accipienda, habeo quid sententiae dicam; si de iis quae Mago postulat refertis, nec victoribus mitti attinere puto et frustrantibus nos falsa atque inani spe multo minus censeo mittenda esse. haud multos
Abbreviated transcription (Latin):
pulum ferres ut Fabium siue duumuirum esse iuberent a¬
dis dedicandȩ causa &. M. Hemylio lepido. qui bis consul au
& gladiatorum paria duo. & uiginti pertriduum inforo
dederunt aediles curules. C. Lectorius. E .T. Sempronius grac¬
chus consules designati: qui in ȩdilitate magister equitum fue¬
rat. ludos romanos fecerant:qui per triduum instaurati sũt.
Plebeii ludi aedilium. M. & Aurelii: & M. Claudii Marcelli
ter instaurati sunt. Circumacto tertio anno belli punici .TSẽ¬
pronius consul designatus idib martus magistratum iniit. Uos

Expanded text:
pulum ferret ut Q. Fabium duumuirum esse iuberent aedis dedicandae causa. et M. Aemilio Lepido , qui bis consul auget gladiatorum paria duo et uiginti per triduum in foro dederunt. aediles curules C. Laetorius et Ti. Sempronius Gracchus , consul designatus, qui in aedilitate magister equitum fuerat, ludos Romanos fecerunt, qui per triduum instaurati sunt. plebeii ludi aedilium M. Aurelii Cottae et M. Claudii Marcelli ter instaurati. circumacto tertio anno Punici belli, Ti. Sempronius consul idibus Martiis magi
Abbreviated transcription (Latin):
animaduert&. Ibi quum dies aliquot suscepti campanis timen¬
tesq cauendis: ac struendis inuicem insidiis traduxissent. Uos¬
pti in suspecti. ta eneruauerunt corpora animosq: ut magis
demde praeteritae uictoriȩ eos ꝗͣ pręsentes tutarentur uires. ma¬
nusq. Id peccatum ducis apud peritos artium militarium ha¬
beretur ꝗͣ quod non ex cannensi acie ad urbem romanam du¬

Expanded text:
nae. ibi cum dies aliquot, suspecti Campanis timentesque, cauendis ac struendis in uicem insidiis traduxissent, ublandius ita eneruauerunt corpora animosque ut magis deinde praeteritae uictoriae eos quam praesentes tutarentur uires, maiusque id peccatum ducis apud peritos artium militarium haberetur quam quod non ex Cannensi acie protinus ad urbem Romanam du
Abbreviated transcription (Latin):
disses. Nullumq dum signum clementiae in uultu ostenderes
erumpebant omnibus lacrimȩ gemitusq ac singultus cogitã¬
tibus qua e spe es in quam recidiss es cui genua sum mutenti
ad pedes sedentis in regia sella paulo ante competitoris in tanto
procerum amicorum cętu ne salutationem quidem aut clemen¬
tem uultum impetrare fas esses. quum praesertu regis Petri fi¬
lia eademq matertera ad pedes filii sororis aduoluta muliebri¬
bus precibus ueniam marito precaretur. Hoc est. hoc est per

Expanded text:
rgeret nullumque dum signum clementie in vultu ostenderet, erumpebant omnibus lacrime gemitusque ac singultus, cogitantibus qua e spe et in quam recidisset; cui genua summittenti ad pedes sedentis in regia sella paulo ante competitoris in tanto procerum amicorum cetu, ne salutationem quidem aut clementem vultum impetrare fas esset: cum presertim regis Petri filia eademque matertera ad pedes sororis filii advoluta muliebribus precibus veniam marito precaretur. 16 Rex commotos
Abbreviated transcription (Latin):
phȩ contenta duorum Erigitur meruitq loqui: ne more uiuẽ¬
cȩ Mugiat. & timide uerba intermissa retemptat. Et iterũ.¬
SUDTER DEXTRUM EEMUR Supter perp
enuntias: quod perb apud ueteres scribitur: & apud erudi-¬
tos aetatis nostrae.

Expanded text:
phe contenta duorum erigitur metuitque loqui, ne more iuvencae mugiat, et timide verba intermissa retemptat. Nu«Supter dextrum femur». Supter per p enuntias quod per b apud veteres scribitur et apud eruditos etatis nostre.
Abbreviated transcription (Latin):
&e aquatiles terrestresq exerentes se domicilio: binaq ceu cornua
protendentes contrahentesq oculis carent: ideoq corniculis prȩ¬
temptant iter. A temꝑto hoc uerbum componitur: & a temno
Quintilianus. Uestigia plura semper errantium quȩ non uales
suspensis pretemptatisq gressib: librare corpus. Gressus quoq¬

Expanded text:
e aquatiles terrestresque, exerentes se domicilio binaque ceu cornua protendentes contrahentesque, oculis carent, itaque corniculis praetemptant iter. peque somnos! vestigia dura semper errantium, quae non valent suspensis praetemptatisque gressibus librare corpus, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
tere: Orator est uirmalus dicendi imperitus ex cum Pliniodi¬
cundia: peruersa confirmat audacia. Exemplo est regulus im¬
becillum latus os confusum haesitans lingua tardissima inuẽ¬
tio memoria nulla nihil deniq praeter ingenium insanum: &
tamen eo impudentia ipsoq illo furore peruenit ut a plurimis

Expanded text:
tit: 'Orator est vir malus dicendi imperitus.' Non mehercundia, perversa confirmat audacia. Exemplo est Regulus. Imbecillum latus, os confusum, haesitans lingua, tardissima inventio, memoria nulla, nihil denique praeter ingenium insanum, et tamen eo impudentia ipsoque illo furore pervenit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ctus equis & lampada quassans Pergraium populos medie¬
q per elidis urbem lbat ouans: diuumq sibi poscebat hono¬
rem: Demens qui nymbos. & non imitabile fulmen. Ere &
cornipedum cursu simularat equorum. At pater omnipotẽs
densa inter nubila telum Contorsit: non ille faces nec fumea
taedis lumina praecipitemq immani turbine adegit. Tali ego

Expanded text:
ctus equis et lampada quassans per Graium populos mediaeque per Elidis urbem ibat ovans, divomque sibi poscebat honorem,— demens, qui nimbos et non imitabile fulmen aere et cornipedum pulsu simularet equorum. At pater omnipotens densa inter nubila telum contorsit, non ille faces nec fumea taedis lumina, praecipitemque immani turbine adegit. Nec no
Abbreviated transcription (Latin):
Erum sicut ad clum hispania. quia uergit in occasum in dextra esse cen¬
senda est. ita ad ipsum orbem terrarum. quia certissimum est caput eu
hispaniam quia in occasum uergit in dextra parte celi censendam esse.

Expanded text:
erum sicut ad celum Hispania, quia vergit in occasum, in dextra esse censenda est, ita ad ipsum orbem terrarum, quia certissimum est caput, EuHispaniam, quia in occasum vergat, in dextra parte celi censendam esse.
Abbreviated transcription (Latin):
cerpere ficum. sic usus dicendi magister. Quem penes arbitrium ẽ
&iis & norma loquendi. Ecquid te pudet ista ignorare. quȩ pu

Expanded text:
cerpere ficum», sic usus dicendi magister, «quem penes arbitrium est et ius et norma loquendi». Et quid te pudet ista ignorare, que pu
Abbreviated transcription (Latin):
Sequiturq. A ea romanus se in praesidio impositum esse dicere
ab imperatore suo: Claues portarum & custodiam arcis ab eo acce¬
pisse: quȩ nec suo nec Hennensium arbitrio haberet:sed eius qui
commisisset praesidium: decedere apud romanos capitale esse: &
nec liberum etiam suorum eam parentes sanxisses: Marcellum ha¬

Expanded text:
itia. ad ea Romanus se in praesidio impositum esse dicere ab imperatore suo clauesque portarum et custodiam arcis ab eo accepisse, quae nec suo nec Hennensium arbitrio haberet sed eius qui commisisset. praesidio decedere apud Romanos capital esse et nece liberorum etiam suorum eam <noxiam> parentes sanxisse. consulem Marcellum ha
Abbreviated transcription (Latin):
lius. Quum graecum autem uocabulum sit solaecismus an aiti¬
ci homines qui elegantius locuti sunt usi eo sint. quaeri so¬
let. Sed nos neq solęcismum neq barbarismum apud gnae¬
corum idoneos adhuc inuenimus. Nam sicuti barbaron ita
solaecon dixerunt: nostri quoq antiquiores solaecon facile so¬
laecismum haud scio an unꝗͣ dixerint. Quod si ita est neq
in graeta neq in latina lingua solacismus probe dicitur. lmmo

Expanded text:
is. Cum Graecum autem vocabulum sit soloecismus, an Attici homines qui elegantius locuti sunt usi eo sint quaeri solet. Sed nos neque soloecismum neque barbarismumarbbarismum apud Graecorum idoneos adhuc invenimus; nam sicut βάρβαρον ita σόλοικοι dixerunt. Nostri quoque antiquiores soloecum facile, soloecismum haut scio an umquam, dixerunt. Quod si ita est, neque in Graeca neque in Latina lingua soloecismus probe dicit
Abbreviated transcription (Latin):
gati in equis: & tribuni: quid clamor militum: quid tota illa pompa:
Inania sunt ista mihi crede delectamenta pene̾ puerorum: captare pla¬
usus uehi perurbem. conspici uelle. Idem de oratore. Non enim alia ser¬
monis alia contentionis uerba neq ex alio genere ad usum quotidia¬
num alia ad scęnam. pompamq sumuntur. Et in oratore. Sed haec

Expanded text:
gati in equis et tribuni, quid clamor militum, quid tota illa pompa? inania sunt ista, mihi crede, delectamenta paene puerorum, captare plausus, vehi per urbem, conspici velle. quibus ex rebus nimonis, alia contentionis verba, neque ex alio genere ad usum cotidianum, alio ad scaenam pompamque sumuntur; sed ea nos cum iac
Abbreviated transcription (Latin):
UT qui uagi palantesq persequentib hostib abierant longius ue¬
stigia nanciscuntur. Iterum in eundem errorem incidisti indocte:
st nobilis gramiatice. Concilior enun regi exempligratia si illi

Expanded text:
«Ut qui vagi palantesque persequentibus hostibus abierant longius vestigia nanciscerentur». Iterum in eundem errorem incidisti, indocte.obilis grammatice. «Concilior enim regi», exempli causa, si illi
Abbreviated transcription (Latin):
sciinuenire: sed adipisci dicimus. Non enim habet ut putas sig¬
ficationem participii sui nactus. Nanciscitur enim qui acquirit.
nactus uero est: qui inuenit. Nec est mirandum. quum fruor
quoq fretus cius participium & adipiscor atq adeptus signi¬
ficato differant. Fruiturenim luteris. qui fructum ex eis capit:
Fretum uero alieno consilio confisum dicimus. Satis abundanter¬

Expanded text:
sci invenire, sed adipisci dicimus. Non enim habet, ut putas, significationem participii sui nactus. Nanciscitur enim qui acquirit, nactus vero qui invenit. Nec est mirandum cum fruor quoque et fretus eius participium et adipiscor atque adeptus significato differant. Fruitur enim litteris, qui fructum ex eis capit; fretum vero alieno consilio confisum dicimus.	«Ut qu
Abbreviated transcription (Latin):
dere ais. Nec uero minus infirma est altera ratio tua: qua probare¬
N niteris hispaniam esse Furopȩ caput: quoniam nullis montibus nul

Expanded text:
deas. Nec vero minus infirma est altera ratio tua, qua probare niteris Hispaniam esse Europe caput, quoniam nullis montibus nul
Abbreviated transcription (Latin):
riam. putato tibi non licere bone magister elegantiȩ: qui tam
frequenter eousq adbuc usus es. Quid ais scelerate: Non no

Expanded text:
riam, putato tibi non licere, bone magister elegantie, qui tam frequenter eo usque adhuc usus es.	«Cetera n
Abbreviated transcription (Latin):
stro in tot clarissimorum procerum uirorumq consessu te
locutum de me nuper accepissem. Apud quos quum in Anto
forte nominass& ea de me dicere non puduit.quȩ ne de in¬
doctissimo quidem homine sine summo rubore sanus dicer&.
Sed profecto regis causa minus grauiter eam rem tuli. quoniã
pro sua summa sapientia ac singulari iudicio satis intelligit ꝗͣ¬
ti sis: quantum ue absis ab eo hominei quem te facis. Cocterum
ud fuit multo grauius ac molestius:q illud persuadere conatꝰ
sis aliis quibusdam. qui aderant: qui propter paruam luterarũ
scientiam non tam bene neq tam recte possunt de ingeniis ac
scientia iudicare: a quib nescio quomodo suscepta est te ipso de
te prȩdicante acrefellente nullo falsa quȩdam de te opinio:Quã
profecto si quid erit in me in dicendo facultatis totam euertã
atque eruam. Patefaciam igitur ĩprimis tuam luterarum igno¬

Expanded text:
stro in tot clarissimorum procerum virorumque consessu te locutum de me esse nuper accepissem; apud quos cum in Antonforte nominasset, ea de me dicere non puduit, que ne de indoctissimo quidem homine sine summo rubore quispiam sanus diceret. Sed profecto regis causa minus graviter eam rem tuli, qui pro sua summa sapientia ac singulari iudicio satis intelligit quanti sis quantumve absis ab eo viro quem te facis. Ceterum id fuit multo gravius ac molestius, quod illud persuadere conatus sis aliis quibusdam qui aderant, qui propter parvam litterarum scientiam non tam bene neque tam recte possunt de hominum ingeniis ac scientia iudicare. A quibus nescio quomodo suscepta est, te ipso de te predicante ac refellente nullo, falsa quedam de te opinio, quam profecto, si quid erit in me in dicendo facultatis, totam evertam atque eruam. Patefaciam igitur in primis tuam litterarum igno
Abbreviated transcription (Latin):
EErdinandum enim infantem esse castellȩ.U
Uulgari nomine uti ni¬
hil te puduit. quum ea quȩ propria non sunt. liceat nobi
arbitrioq nostro per circuitionem proferre elegantius. Qi

Expanded text:
erdinandum enim infantem esse Castelle». Vulgari nomine uti nihil te puduit, cum ea que propria non sunt liceat nobis iudicio arbitrioque nostro per circuitionem proferre elegantius. Q
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & si omnes diuini. humaniq moris memoria aboleuit noua
peregrinaq omnia priscis ac patriis praeferendo: haud abre duxi
uerbis quoq ipsis ut tradita nuncupataq sunt referre. Idem libro¬
.xxxu. Et quanꝗͣ prope abscissa res erat. tamen non abre esse Quin¬
tio uisum est sociorum aliquos legatos interesse ei concilio. Sueto¬
nius in Augusti uita. Et quando ad hoc uentum non ab re fuerit
suptexere: quȩ ei priusꝗͣ nasceretur. & ipso natali die & deinceps
ad leniendam inuidiam intercessit his uerbis. Neque enim ab re fu¬
erit ea cognoscere permittite patres conscripti a pietate ur̃a impe

Expanded text:
 etsi omnis diuini humanique moris memoria aboleuit noua peregrinaque omnia priscis ac patriis praeferendo, haud ab re duxi uerbis quoque ipsis, ut tradita nuncupataque sunt, referre. Romani et quamquam prope abscisa spes erat, tamen non ab re esse Quinctio visum est sociorum aliquos legatos interesse ei concilio, quconlaudauit. Et quoniam ad haec uentum est, non ab re fuerit subtexere, quae ei prius quam nasceretur et ipso natali die ac deinceps ad leniendam inuidiam intercessit his uerbis—neque enim ab re fuerit ipsa cognoscere—: 'permittite, patres conscripti, a pietate uestra impe
Abbreviated transcription (Latin):
ere. Cum multum in prima. tum multo plus inposteri¬
ore parte. Quis te hoc modo loqui docuit barbare. Ut primum &
posterius correlatiua facias. Hoc ne pueri quidem ignorant grã¬
maticȩ rudimentis imbuti. primum & postremum uel secundum:
et item prius. & posterius corresponsiua esse non autem primum &
posterius si quis proprie loqui uol&. Quid si quis loqui proprie¬

Expanded text:
es.	«Cum multum in prima, tum multo plus in posteriore parte». Quis te hoc modo loqui docuit, barbare, ut primum et posterius correlativa facias? Hoc ne pueri quidem ignorant, grammatice rudimentis imbuti, primum et postremum, vel secundum et item prius ac posterius corresponsiva esse, non autem primum et posterius, si quis proprie loqui velit.	«Filiam primige
Abbreviated transcription (Latin):
Ciceronis in bruto. Nam nec istos excellentes uiros nec multos alios
prȩstantes ciues resp. perdidissel. Sileamus inꝗͣ brute de istis nec
augeamus dolorem. Nam & praeteritorum recordatio est acerba. &
acerbior expectatio reliquorum. Itaq omittamus lugere. & tantum
quid quisq dicendo potuerit: quoniam id quęrimus prȩdicemꝰ.¬

Expanded text:
valuisse! Nam nec istos excellentis viros nec multos alios praestantis civis res publica perdidisset. Sileamus, inquam, Brute, de istis, ne augeamus dolorem. Nam et praeteritorum recordatio est acerba et acerbior exspectatio reliquorum. Itaque omittamus lugere et tantum quid quisque dicendo potuerit, quoniam id quaerimus, praedicem
Abbreviated transcription (Latin):
tium quoq eruditissimum uirum mordere ausus es. illum
de praedestinatione male sensisse arguens. Laudes meas mutas

Expanded text:
tium quoque, eruditissimum virum, mordere ausus es, illum de predestinatione male sensisse arguens. Nec a iuris
Abbreviated transcription (Latin):
tissime hoc loco uitiosissima est. praesertim quum ii de quib loqueris
neq in castris neq pro castris essent neque munitionibus ullis neque
locisitu defenderentur: abessentq a suis ut scribis uiginti milibus pas¬
suum ab hostibus uero non plus quadringentos passus. aduersus se

Expanded text:
tissime, hoc loco vitiosissima est, presertim cum ii de quibus loqueris neque in castris, neque pro castris essent, neque munitionibus ullis, neque loci situ defenderentur abessentque a suis, ut scribis, viginti milibus passuum ab hostibus vero non plus quadrigentos passus, adversus se
Abbreviated transcription (Latin):
agit: quid sibi uult: dixeras ante non iudicio non iure sed
factione potentia. armis. de regni aragoniȩ possessione agi.
Postea hec subdis inducens argumentum aminori. quasi cares obscu¬
ra sit. uel in dubium uenire possit. Si postꝗͣ dixeras non uia iundi¬
ciorum. sed potentia. & armis certari. statim subdidisses illud
quod a te post argumentationem hanc dicitur: armis ac potẽ
tia hostem armatum. ac potentem opus est: belle a tedictum cõ¬
fiterer. Itaq totum illud a te superflue ac uitiose prolatum pu¬
to. Nec profecto minus improbo subsequentis argumentationis
tuȩ in tot capita distinctionem. Quum enim ostendere propo¬
situm sit discordiam inter hispaniȩ & aragoniȩ reges oriri pos¬
se quid oportebat enumerare causas unde bella oriri soleant.
quum satis esses id modo dicere posse aliquando bellum inter
ipsos reges excitari. quod si accider&. fore ut grauissima belli ne¬
cessitas hispano regi incumber&. Praesertim si ad Aragonici regis

Expanded text:
agit? Quid sibi vult? Dixeras ante non iudicio, non iure, sed factione, potentia, armis de regni Aragonie possessione agi. Postea hec subdis, inducens argumentum a minori, quasi ea res obscura sit, vel in dubium venire possit: si, postquam dixeras, non via iudiciorum, sed potentia et armis certari, statim subdidisses illud, quod a te post argumentationem hanc dicitur: armis ac potentia contra hostem armatum ac potentem opus est, belle a te dictum confiterer. Itaque totum illud superflue ac vitiose prolatum puto. Nec profecto minus improbo subsequentis argumentationis tue in tot capita distinctionem. Cum enim ostendere propositum sit discordiam inter Hispanie et Aragonie reges oriri posse, quid oportebat enumerare causas, unde bella oriri soleant? Cum satis esset in modo dicere, posse aliquando bellum inter ipsos reges excitari, quod si accideret, fore ut gravissima belli necessitas Hispano regi incumberet: presertim si ad Aragonici regis
Abbreviated transcription (Latin):
psisse gloriaris. qui quidem a patruo tuo docto homine ut ac¬
cepi conditus fuit: quem tanꝗͣ fucus labores apum deuoransi
a patruo tuo inducebatur nomen delere forte oblitus es.Ha

Expanded text:
psisse gloriaris, qui quidem a patruo tuo docto homine, ut accepi, conditus fuit, quem tanquam fucus labores apum devorans ia patruo inducebatur, nomen delere forte oblitus es
Abbreviated transcription (Latin):
idem qui regem ueneno perisse non credit. Hic est Borra scur¬
rarum eximius. quatuor & octoginta hodie natus annos nec¬
dum a scurrando uacans. De quo ne quis miretur me facere mẽ¬
tionem: in tanta fuit apud complures semper reges dignitate dica
an opinione an beniuolentia: ut cum in libris meis fastidire nõ
debeam: quem reges nullo quanuis serio in negotio fastidierunt.
quum praesertim quod apud uulgi opinionem u̾al& plurimum
diues sit. adeo ut ad centum milia aureorum profiteri possit. uir
profecto natus ad exprobrandum literarum. scientiȩq ac sapien¬
tiȩ studiosis: qui doctrinam non ueri contemplatione: non sũmi
boni fine non ipsa uirrutum laude: sed pecunia & umbratili
populorum honore metiuntur.Ad hos quotidianum Borrae
conuitium pertine dicentis: plus se & pecuniȩ & honoris com¬
parasse dum stultum agit ꝗͣ qui literarum & sapientiȩ studi¬
osi uocantur. Quod quum audiunt plaeriq luterati: ornatum¬

Expanded text:
idem qui regem veneno periisse non credit. 2 Is est Borra scurrarum eximius, quatuor et octoginta hodie natus annos, necdum a scurrando vacans. De quo nequis miretur me facere mentionem, in tanta fuit apud complures semper reges dignitate, dicam an opinione an benivolentia, ut eum in libris meis fastidire non debeam, quem reges nullo quamlibet serio in negocio fastidierunt; cum presertim, quod apud vulgi opinionem valet, plurimum dives sit, adeo ut ad centum milia aureorum profiteri possit. Vir profecto natus ad exprobrandum literarum scientieque ac sapientie studiosis, qui doctrinam non veri contemplatione, non summi boni fine, non ipsa virtutum laude, sed pecunia et umbratili populorum honore metiuntur. 3 Ad hos quotidianum Borre convitium pertinet dicentis, plus se et pecunie et honoris comparasse, dum stultum agit, quam qui litterarum et sapentie studiosi vocantur. Quod cum audiunt plerique literati ornatum
Abbreviated transcription (Latin):
cnum tradit magis aduerbium. non solum positiuo. sed etiam com¬
paratiuo iungi. quando ipse comparatiuus uel ad se: uel ad aliũ
comparatur. Ut achilles aenca fortior magis ꝗͣ iustior. Hoc Prisci
niam quidam impatientius potius ꝗͣ studiosius opusculum. quod
moliebar intercipere properarunt. Si ita scriptum reliquit Soly¬

Expanded text:
magis quoque aduerbium non solum positiuo, sed etiam comparatiuo iungitur, quando ipse comparatiuus uel ad se uel ad alium comparatur, ut Achilles Aenea fortior magis quam iustior et Aiax niam quidam inpatientius potius quam studiosius opusculum quod moliebar intercipere properarunt idque etiamtum inpol
Abbreviated transcription (Latin):
Qum plurimas elientelas. multos ex nobilitate beneficiarios ha¬
ber&. Et hic quoq sermo ex tua nobili schola depromptus est.
Ego uero non beneficiarios: sed bnficio deuinctos dicerem. Be¬
neficiarii enim. ut scias sunt quoddam genus militum: qui ex
eo ita appellantur quia promouentur ad honores beneficio tri¬
bunorum: ut inquit Uegetius. Idq confirmatur auctoritate
Caesaris in commentariis suis. Cuius haec uerba sunt. Haec erãt
milia .xlu. euocatorum circiter duo milia qui ex beneficiari¬
is superiorum exercituum ad eum conuenerant: quȩ tota aci¬

Expanded text:
um plurimas clientelas multos ex nobilitate beneficiarios haberet». Et hic quoque sermo e tua nobili schola depromptus est. Ego vero non beneficiarios, sed beneficio devinctos dicerem. Beneficiarii enim, ut scias, sunt quoddam genus militum, qui ex eo ita appellantur, quia promoventur ad honores beneficio tribunorum, ut inquit Vegetius; idque confirmatur auctoritate Cesaris in Commentariis suis, cuius verba hec sunt: «Hec erant milia XLV, evocatorum circiter duo, que ex beneficiariis superiorum exercituum ad eum convenerant, que tota aci
Abbreviated transcription (Latin):
ri de die: E&t conuiuium non ex more punico aut militari disci¬
plina esse: sed ut in ciuitate atq etiam domo diu ad uarias om̃i¬
um uoluptatum illecebras instructum. Unus nec dominorum
inuitatione nec ipsius interdum Hannibalis Calanii filius per¬
olla uinum potuit ipsiq ualitudinem excusans patrem animi
quoq aut mirabilem interturbationem causa ante solis ferme
occasum patrem Calanium filius ubi in secretum hortꝰ erat po¬
potuit cibumq ualitudinem excusante patre animi quoq eiꝰ¬

Expanded text:
 de die, et conuiuium non ex more Punico aut militari disciplina esse sed, ut in ciuitate atque etiam domo diti ac luxuriosa, omnibus uoluptatium inlecebris instructum. unus nec dominorum inuitatione nec ipsius interdum Hannibalis Calauius filius perlici ad uinum potuit, ipse ualetudinem excusans patre animi quoque eius haud mirabilem perturbationem causante. solis ferme occasu patrem Calauium ex conuiuio egressum secutus filius, ubi in secretum—hortus erat popotuit, ipse ualetudinem excusans patre animi quoque ei
Abbreviated transcription (Latin):
ucis. Licuit tamen tibi. & huius rri mentionem facere si modo illã
apte. & cum aliqua dignitate uerborum expressisses. hominis cõ

Expanded text:
. Licuit tamen tibi et huius rei mentionem facere, si modo illam apte et cum aliqua dignitate verborum expressisses. Hominis co
Abbreviated transcription (Latin):
tuit ne Agrippinȩ quidem uiduitate morte Domitii quȩ maritũ
quoꝙ adhuc necdum cȩlibem Calbam adeo omnib solicitauerat mo¬
dis idem in Claudii. Confirmauitq pro contione apud praetoria.¬
nos: quoniam sibi matrimonia male cederent permansurum se ĩ
caelibatu. Et iterum. Quibuscunq aut caelibatum aut orbitatem
aut aegestatem obiicerei maritos. patres opulentos se probantib.¬

Expanded text:
tuit, ne Agrippinae quidem, quae uiduata morte Domitii maritum quoque adhuc necdum caelibem Galbam adeo omnibus sollicitauerat moio adfecit confirmauitque pro contione apud praetorianos, quatenus sibi matrimonia male cederent, permansurum se in e repperit, quibuscumque caelibatum aut orbitatem aut egestatem obiceret, maritos, patres, opulentos se probantib
Abbreviated transcription (Latin):
pium per in: &p. litteras scribis nescius illud non a temno:sed
a teneo duci: quod supinum facit tentum per n solam sic etiã
tento absq.p. scribi deb&: quod ip̃a uerbi significatio demonstrat.
Tentare enim experiri est: uel inquirere: & uerbo uł re quasi ma¬
nu tenere. Cicero in paradoxis.Tentare uolui anita dicipossel
ut probarentur. Idem in officus. Tentata res est ab omni genere
hominum. Uirgilius in .ii. aeneidos. Uix primi pręlia tentant.
Portarum uigiles. Idem in quarto. Tentaturum aditus. & quȩ
mollissima fandi Tempora. Nam si a temno ueniret spernere
utiq non experiri: aut exquirere significar&.

Expanded text:
pium per m et p litteras scribis nescius illud non a temno, sed a teneo duci, quod supinum facit tentum per n solam. Sic etiam tento, -as, absque p scribi debet, quod ipsa verbi significatio demonstrat. Tentare enim experiri est, vel inquirere et verbo vel re quasi manu tenere. Cicero in Paradoxis: «Tentare volui an ita dici possent ut probarentur» ; idem in Officiis: «Tentata res est ab omni genere hominum». Virgilius in secundo Eneidos: «Vix primi prelia tentant portarum vigiles»; idem in quarto: «Tentaturum aditus et que mollissima fandi tempora». Nam si a temno veniret, spernere utique, non experiri aut exquirere significar
Abbreviated transcription (Latin):
cere. Qui non tam prateritorum uirorum gesta narrat. Praeterito¬
Praeterito¬
rum temporum non praeteritorum uirorum facta dicimus sed ma-

Expanded text:
est.	«Qui non tam preteritorum virorum gesta narrant». «Preteritorum temporum», non «virorum preteritorum» facta dicimus, sed «ma
Abbreviated transcription (Latin):
scieris tamen haec uerba in ipsis historiis legeras. Alio bello ad ex¬
pugnandum Setanilium uenimus. infecto negocio recessimus. Nẽ
ad expugnandam anticheram uenimꝰ. quam si quod horretanimꝰ:
& lingua uix audet fari non expugnauerimus: quidni: infecto
negocio uicti non uictores discedemus. Et iterum. Oppida duo
Princam & Pegum paucis diebus expugnat erant enim parua.
Tum oppidum Taram aggressus positis ante portas castris oppu¬

Expanded text:
expugnandum Setenillium venimus, infecto negocio recessimus. Nunc ad expugnandam Anticheram venimus, quam si, quod horret animus et lingua vix audet fari, non expugnaverimus, quid ni infecto negocio, victi non victores discedemus? 7 Auferte Prineam et Pegum, paucis diebus expugnat: erant enim parva. Tum oppidum Zaram aggressus, positis ante portas castris asp
Abbreviated transcription (Latin):
latinum factum scisses florentiȩ esse: ubi iam supra centesimũ
permutatis. permutatis ne dicam an peruersis: tuum effice¬
e uoluisti. Sed tibi parum est creditum praesertim quum

Expanded text:
latinum factum scisses Florentie esse, ubi iam supra centesimum permutatis, permutatis ne dicam an perversis, tuum efficere voluisti. Sed tibi parum creditum est, presertim cum
Abbreviated transcription (Latin):
tanti faciebant: ꝙ in iure ciuili nulli suorum foret secundus: & in
dicendo sane admodum ualeret. quanti ꝙ plaerasq causas gratis de¬
fensitaret. neq ex patrociniis potentiorum fauores neq ex humi¬
liorum gloriolam captabat. Guilielmus guaspes. uir ut in hispaĩa
luteris satis eruditus ac cultus atq ex omni barcelonensi populo tũ¬
prudentissimus. tum sincerissimus iudicatus. Non ne a me uelociter¬

Expanded text:
tanti faciebant, quia in iure civili nulli suorum foret secundus et in tanti faciebant, quia in iure civili nulli suorum foret secundus et in dicendo sane admodum valeret, quanti quia plerasque causas gratis defensitabat; neque ex patrociniis potentiorum favores, neque ex humiliorum gloriolam captabat. 13 Guillelmus Guaspes, vir, ut in Hispania, literis satis eruditus ac cultus atque ex omni Barcelona cum prudentissimus tum sincerissimus iudicatus. XI 1 Hi iudice
Abbreviated transcription (Latin):
irẽgerius Bardesinus quo neminem neq illius neq huius temporis
iuris consultum in hispania senes meminerunt maioris auctoritatis
fuisse: & perinde ad tantas opes peruenisse. Ex Ualentia uero .I. fer¬
rarius domnus Cartusiȩ non tam scientia erat enim in iure ciuili ꝑ¬
doctus ꝗͣ conscientia optima prudentiaꝙ ac grauitate singulari in¬
signis. Uincentius ferrarius eius frater ordinis predicatorum cuiꝰ
admirabilis in concionando laus ad exteras usꝙ nationes est perua¬
gata princeps haud dubie sui temporis oratorum duntixat illutera¬
te loquentium: & si uera memorantur. miraculis clarus & ante & post
obitam mortem. Petrus bernardus. iuris ita peritus: ut Ualentiae ne¬
mini post ferretur uita quoq casta & integra. Ex Catalonia autẽ
Franciscus Taranda Terraconensis archiepiscopus cum doctus sane
in ciuili. ac pontificio iure. tum uero ita facundus ut ei primȩ par¬
tes in eloquentia tribuerentur. Bernardus uallis sicc&e quem non¬

Expanded text:
rengerius Bardessinus, quo neminem neque illius neque huius temporis iurisconsultum in Hispania senes meminerunt maioris auctoritatis fuisse et perinde ad tantas opes pervenisse. 8 Ex Valentia vero G. Ferrarius dominus Cartusie, non tam scientia erat enim in iure civili perdoctus, quam conscientia optima prudentiaque ac gravitate singulari insignis. 9 Vincentius Ferrarius eius frater, ordinis predicatorum, cuius admirabilis in concionando laus ad exteras usque nationes est pervagata, princeps haud dubie sui temporis oratorum dumtaxat illiterate loquentium et, si vera memorantur, miraculis clarus et ante et post obitam mortem. 10 Petrus Bertrandus, iuris ita peritus, ut Valentie nemini postferretur, vitaquoque casta et integra. 11 Ex Catalonia autem Franciscus Zagarriga, Terraconensis archiepiscopus, cum doctus sane in civili ac pontificio iure, tum vero ita facundus, ut ei prime partes in eloquentia tribuerentur, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
is. Quid illam sententiam interiectam: ꝙ magis ex ingenio hoĩs
sapientia. ꝗͣ ingenium hominis ex sapientia conformetur. quȩ to

Expanded text:
s? Quid illam sententiam interiectam, quod magis ex ingenio hominis sapientia, quam ingenium hominis ex sapientia conformetur? Que to
Abbreviated transcription (Latin):
teri uolunt etiam inuident nimirum infra omnes seurras histri¬
ones mimosq detrudendi: male meriti deliberalib artib: quib
parte tot errores supinos. & crassos:qui satis essent quando nuꝰ¬
ꝗͣ alibi peccasses ad te perpetuo uituperandum & condemnan¬
dum. Hos profecto uix crederem a te commissos esse ꝗͣuis oĩa
inscitiȩ & ruditatis exempla de te credi possint: nisi librum tua
manu correctum & in marginib rubris litteris annotatum
hisce oculis uidissem. Quis enim credat. hominem qui se prin¬
cipem: & doctorem omnium artium. & scientiarum profiteat᷑

Expanded text:
teri volunt, etiam invident: nimirum infra omnes scurras, histriones mimosque detrudendi, male meriti de liberalibus artibus, quibus parte tot errores supinos et crassos, qui satis essent, quando nusquam alibi peccasses, ad te perpetuo vituperandum damnandumque. Hos profecto vix crederem a te commissos esse, quanvis omnia inscitie et ruditatis exempla de te credi possint, nisi librum tua manu correctum et in marginibus rubris litteris annotatum, hisce oculis vidissem. Quis enim credat hominem, qui se principem et doctorem omnium artium et scientiarum profiteat
Abbreviated transcription (Latin):
or: cuius hac uerba sunt. Cuius morte solutum concilium est Ca¬
lataiubii: & postmodum conuentus prouintiales agi cȩpti ab Ara-¬
gonensib in Alcanitio:a Ualentinis in Tragera a Catalanis Detur
se ꝙ haet oppida finitima sunt aliis duab prouintiis. Quo dif¬
ficilius fuit inter distractos conuentꝰ deliberari: quum praesertĩ
quotidie maiora conserentur in aragonia certamina gubernatore
uolente prouintiam in officio tenere ac quietam comite accersitis ẽ
Uasconia & transmontes copis annitente reliquias aduersȩ factio¬
nis euertere: & suam reb gerendis praficere. Tandem post aliqͦt¬

Expanded text:
 mense. 3 Cuius morte solutum concilium est Calatavibii et postmodum conventus provinciales agi incepti, ab Aragonensibus in Alcanitio, a Valentinis in Tragera, a Catalanis Dertuse, quia hec oppida finitima sunt aliis duabus provinciis. Quo difficilius fuit inter distractos conventus mature deliberari, cum presertim quotidie maiora consevolente provinciam in officio tenere ac quietam, comite, accersitis e Vasconia et trans montes copiis, annitente reliquias adverse factionis evertere et suam rebus gerendis preficere. 4 Tandem post aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
quens esses profecto sic diceres. Tandem post aliquot menses summo
trium ordinum consensu. qui ex Catalonia ualentiaq conuenerãt
Sacerdotum scilice nobilitatis ac plebis concilii locus in aragonia
constitutus est. Et scire debes ꝙ non omnes nobiles patritii appel¬
lantur: sed tantum romani aprimis patribus a romulo constitutis
orti. Uel u etiam qui rem publicam more romanorum gerunt per
similitudinem quandam: sed improprie. Non enim patritios car¬
taginensium aut campanorum legimus. sed nobiles aut nobilita¬

Expanded text:
quens esses, profecto sic diceres: «Tandem post aliquot menses, summo trium ordinum consensu, qui ex Catalonia Valentiaque convenerant, sacerdotum scilicet, nobilitatis ac plebis, concilii locus in Aragonia constitutus est». Et scire debes quod non omnes nobiles patritii appellantur, sed tantum Romani, a primis patribus, a Romulo constitutis, orti, vel ii etiam qui rem publicam more Romanorum gerunt per similitudinem quandam, sed improprie. Non enim patritios Cartaginiensium aut Campanorum legimus, sed nobiles aut nobilita
Abbreviated transcription (Latin):
dio ondi sua etate ¶Inceruicibus sus inminentem ¶ Nale usus es ablatiõ casu. Non
enut. Inc locus ĩminet in capite ineo sed capiti meo dicimus. si gtamatut loquolu¬
mietuens sed ne urbis ptodende occasionem nimis multis in eam inminẽtibus date
Idoniliogobꝰ Narubal tion capuam neglectam neq utĩ tãto disctimiñ deẜtas uo¬
lebas socios sed prospeto ex tementate unius tomani ducis successu sin alte aducio¬

Expanded text:
inceps.	«In cervicibus suis imminentem». Male usus es ablativo casu; non enim hic locus «imminet in capite meo», sed «capiti meo» dicimus, si grammatice loqumetuens sed ne prodendae urbis occasionem nimis multis in eam inminentibus dareiscessit. Hannibal non Capuam neglectam neque in tanto discrimine desertos uolebat socios; sed prospero ex temeritate unius Romani ducis successu in alteri