comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facti rõ. ñ ꝯstabit. Tumidissimũ aĩal.si illũ acciꝑe hoc nõ
decet. nͨ te dare. Habet᷑ ꝑsonaꝵ ac dignitatũ porcio. et
cũ sit uͥq uͥtiitis. modꝰ. equȩ peccat qd̾ excedit. quã qd̾
deficit. Liceat istud sane tͥ. ⁊ te in tm̃ fortuna sustulerit.
dit plus ẽẽ. quã qd cinicus pet̾e deberet. Repulsꝰ petiit
denariũ. respondit minꝰ eẽ quã qd̾ regẽ deceret dare.
Turpissima hmͦi cauillatio ẽ. Inuenit qͦmͦ neutrũ da¬
ret. In denario regẽ. in talento cynicũ respexit. cum
poss ⁊ denariũ tanꝗͣ cynico dare. ⁊ talentũ tanꝗͣ. rex.
Ut sit aliqͥd maiꝰ quã qd̾ eynicꝰ accipiat. nicħ tam exigu¬
umẽ. qd̾ ñ honeste regis humanitas tͥbuat. Sime intc̃¬
rogas ꝓbo. Est enĩ intolerabit res: posc̾e̾ ñmos ⁊ ꝯtẽp¬
nere. Indiristi pecuniȩ odiũ. Hoc ꝓfessus es. hãc ꝑsonã

Expanded text:
facti ratio non constabit. Tumidissimum animal ! Si illum accipere hoc non decet, nec te dare; habetur personarum ac dignitatium portio et, cum sit ubique virtus modus, aeque peccat, quod excedit, quam quod deficit. Liceat istud sane tibi et te in tantum fortuna sustulerit, dit plus esse, quam quod Cynicus petere deberet. Repulsus petit denarium; respondit minus esse, quam quod regem deceret dare. " Turpissima eiusmodi cavillatio est ; invenit, quomodo neutrum daret. In denario regem, in talento Cynicum respexit, eum posset et denarium tamquam Cynico dare et talentum tamquam rex. Ut sit aliquid maius, quam quod Cynicus accipiat, nihil tam exiguum est, quod non honeste regis humanitas tribuat." Si me interrogas, probo ; est enim intolerabilis res poscere nummos et contemnere. Indixisti pecuniae odium; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
egestatis acqͥrere. Aspicienda gͦ ñ minꝰ sua cuiq ꝑso¬
na ẽ. quã eiꝰ deqͦ uiuando qͥs cogitat. Y olo ehrysip¬
pi nr̃i uti similitudine de pylȩ lusu. quã cadere ñ ẽ
dubiũ. aut mittentis dũbio. aut excipientis. Tum
cursũ suũ seruat. uͥ int̃ manꝰ ittusq apte ab utͦ q
⁊ lactata ⁊ excepta u̾sat᷑. Necesse ẽ aũ lusor bonus¬
altt̃ illã collusori longo. alit̃ breui mittat. Ead̾ bñ¬
ficii ratio ẽ. Nisi utͥq ꝑsone dantis ⁊ accipientis.
aptat᷑. nec ab hoc exibit. nec ad illũ ꝑueniet: ut deb.
Si enĩ exercitato. ⁊ docto negociũ est. audatiꝰ pilam
mittemꝰ. Utcũq enĩ uenerit. manꝰ illã expedita: ⁊ agi¬

Expanded text:
re. Adspicienda ergo non minus sua cuique persona est quam eius, de quo iuvando quis cogitat. Volo Chrysippi nostri uti similitudine de pilae lusu, quam cadere non est dubium aut mittentis vitio aut excipientis ; tum cursum suum servat, ubi inter manus utriusque apte ab utroque et iactata et excepta versatur. Necesse est aualiter illam collusori longo, aliter brevi mittat. Eadem beneficii ratio est: nisi utrique personae dantis et accipientis aptatur, nec ab hoc exibit, nec ad illum perveniet, ut debet. Si cum exercitato et docto negotium est, audacius pilam mittemus; utcumque enim venit, manus illam expedita et agi
Abbreviated transcription (Latin):
ueua gladii tam multis ꝑicłis patit᷑. quã multoꝵ ip̃e ꝑi¬
culum ẽ. pͥuatisq ñ nũquã consiliis. Alias uͦ. ꝯsternati¬
one publiea circũuenit᷑. leuis eñi ⁊ pͥuata ꝑnities. ñ to¬
tas urbes mouet. Qd̃ late furere cepit. ⁊ om̃s appetit.
undiq ꝯfigit᷑. Serpentes paruule fallunt. nec publice
ꝯsequunt᷑. u̾bi ali qua solitam m̃suram transiit.⁊ in mon¬
strum excreuit. ubi fontes potu in fecit. ⁊ si afflauit deu¬
rit. obteritq. quãc̾q incessit balistis petit᷑. Posst̃ u̾ba da¬
re. ⁊ euade pusilla mala. ingentib obiuã tcur. Sic unus
eger. nec domũ qͥdem ꝑtͣbatus. At ubi crebris mortib
pestilentiã ẽẽ apparuit. ꝯclamatio ciuitatis. aut fuga ẽ
&. diis ipsis. manꝰ intendunt᷑. Sub uno aliqͦ tecto flãma
apparuit. familia uiciniq a quã ingerũt. At incendi¬

Expanded text:
nena, gladii; tam multis periculis petitur, quam multorum ipse perinena, gladii; tam multis periculis petitur, quam multorum ipse periculum est, privatisque non numquam consiliis, alias vero consternatione publica circumvenitur. Levis enim et privata pernicies non totas urbes movet ; quod late furere coepit et omnes appetit, undique configitur. Serpentes parvulae fallunt nec publice conquiruntur ; ubi aliqua solitam mensuram transit et in monstrum excrevit, ubi fontes sputu inficit et, si adflavit, deurit obteritque, quacumque incessit, ballistis petitur. Possunt verba dare et evadere pusilla mala, ingentibus obviam itur. Sic unus aeger ne domum quidem perturbat ; at ubi crebris mortibus pestilentiam esse apparuit, conclamatio civitatis ac fuga est, et dis ipsis manus intentantur. Sub uno aliquo tecto flamma apparuit : familia vicinique aquam ingerunt ; at incendi
Abbreviated transcription (Latin):
obicias. an ip̃e laceres dentib tuis tuũ os: ẽ tua illa feritas.
Oquã cuperes tibi pociꝰ ungues eẽ. tibi rictũ illũ alendoꝵ
hoĩum capacem. on erigimꝰ ate ut manꝰ ista exitiũ fami¬
liariũ. certissimũ. ulli salutaris sit. ut iste aĩmus ferox. in¬
saciabile gentiũ malũ eitra sangͥnem cedemq satiet᷑. Cle¬
mentia inuocat᷑. ad occidendũ amicũ carnifer int̃ hoĩes
eligitur. Hoc ẽ quare uł maxima ab hominanda sit seui¬
cia. qd̾ ñ excedit fines pͥmũ solitos. deiñ humanos. noua
supplicia conqͥrit. ingeniũ aduocat. instrum̃ta excogi¬
tat. ꝑ que uariet᷑ atq extendat᷑. dolor. ⁊ delectef malis
hoĩum. Tunc illi dirus animi morb adĩsaniam ꝑuenit.
ultimã. cũ crudelitas u̾sa ẽ in uoluptatẽ. ⁊ iã occid̾e hõiẽ
iuiuat. Nat᷑alem uirũ. a t̾go sequit᷑ eu̾sio. Odiosuᷤ ue¬

Expanded text:
obicias an ipse laceres dentibus tuis ? Tuum illud os est, tua illa feritas. obicias an ipse laceres dentibus tuis ? Tuum illud os est, tua illa feritas. O quam cuperes tibi potius ungues esse, tibi rictum illum edendorum hominum capacem ! Non exigimus a te, ut manus ista, exitium familiarium certissimum, ulli salutaris sit, ut iste animus ferox, insatiabile gentium malum, citra sanguinem caedemque satietur ; clementia iam vocatur, ad occidendum amicum cum carnifex inter homines eligitur. Hoc est, quare vel maxime abominanda sit saevitia, quod excedit fines primum solitos, deinde humanos, nova supplicia conquirit, ingenium advocat ut instrumenta excogitet per quae varietur atque extendatur dolor, delectatur malis hominum ; tunc illi dirus animi morbus ad insaniam pervenit ultimam, eum crudelitas versa est in voluptatem et iam occidere hominem iuvat. Matura talem virum a tergo sequitur aversio, odia, ve
Abbreviated transcription (Latin):
eultꝰ distingueret. Dem̃ apparuit qͣntũ ꝑiculũ ĩmi¬
neret. si seriu nr̃i numerare nos cepissent. Idem scito
metuendũ eẽ. si nulli ignosctt᷑. Cito apparebit parsci¬
uitatis det̾ior. qͣnto p̃grauet. N Ion minꝰ pͥnçipi tͣ¬
pla st̃ multa supplicia. quã medico multa funa. Re¬
missius imꝑanti meliꝰ paret᷑. Natura ꝯtumax est
humanꝰ animꝰ. ⁊ inꝯtrariũ atq arduũ. nitens. seqͥ¬
turq faciliꝰ quã ducit᷑. Et ut generosi ac nobiles
equi meliꝰ facili freno regunt᷑. ita elementiã uolũ¬
inuocentia impeti suo sequit᷑. ⁊ dignã putat cuittas. ꝙͣ ser¬
uet sibi. Plus itaq hac iuia ꝓfieit᷑. Crudelitas minime hu¬
manũ malũ ẽ. indignũq tam miti animo. ferina ista rabi¬
es est. sanguine gaudẽ ac uuln̾ib. ⁊ abiecto hoĩe insiluestͤ
aĩal transire. Eta enĩ int̾ ẽ oro te alexander: leoni lysimacũ

Expanded text:
cultus distingueret ; deinde apparuit, quantum periculum immicultus distingueret ; deinde apparuit, quantum periculum immineret, si servi nostri numerare nos coepissent. Idem scito metuendum esse, si nulli ignoscitur; cito apparebit, pars civitatis deterior quanto praegravem Non minus principi turpia sunt multa supplicia quam medico multa funera ; remissius imperanti melius paretur. Natura contumax est humanus animus et in contrarium atque arduum nitens sequiturque facilius quam ducitur ; et ut generosi ac nobiles equi melius facili freno reguntur, ita clementiam voluinnocentia impetu suo sequitur, et dignam putat civitas, quam servet sibi. Plus itaque hac via proficitur. Crudelitas minime humanum malum est indignumque tam miti animo ; ferina ista rabies est sanguine gaudere ac vulneribus et abiecto homine in silvestre animal transire. Quid enim interest, oro te, Alexander, leoni Lysimachum
Abbreviated transcription (Latin):
tuus plures intra qͥnquenniũ culleo insuit. quã om̃ib
scłis insutos accepimꝰ. Multominꝰ audebãt liberi nefaᷤ
uultunũ ãmittere. qͣndiu sine lege crim̃ fuit. Sum¬
ma enĩ prudentia altissimi uiri. ⁊ rerũ nat᷑e ꝑitissimi.
maluerũt uelut incredibile scelꝰ. ⁊ ultra audaciã po¬
sitũ. p̃terire. quã dũ uindicant. ostñdere posse fieri.
Itaq parricide eũ a lege ceꝑunt. ⁊ iłł facinꝰ pena mõ¬
strauit. Pessimo uͦ loco pietas fuit pꝰtqͣm sepiꝰ culleos
uidimꝰ quã cruces. In qua ciuitate. raro hoĩes puna¬
unt᷑. in ea consessus sit in nocentiȩ. ⁊ indulget᷑ uelut publi¬
cobono. Putet se in nocentẽ ẽẽ. eiuitas erit. Magis irascet᷑
a cõmuni fragilitate desciscentib si paucos ẽẽ uid̾it. Pe¬
riculosũ ẽ. michi crede ostnͣd̾e euutati. qͣnto plureᷤᷤ ma¬
li sint. Indicta ẽ aliqñ asenatu sña. ut seruos alib̾is

Expanded text:
tuus plures intra quinquennium culleo insuit, quam omnibus tuus plures intra quinquennium culleo insuit, quam omnibus saeculis insutos accepimus. Multo minus audebant liberi nefas ultimum admittere, quam diu sine lege crimen fuit. Summa enim prudentia altissimi viri et rerum naturae peritissimi maluerunt velut incredibile scelus et ultra audaciam positum praeterire quam, dum vindicant, ostendere posse fieri; itaque parricidae cum lege coeperunt, et illis facinus poena monstravit ; pessimo vero loco pietas fuit, postquam saepius culleos vidimus quam cruces. In qua civitate raro homines puniuntur, in ea consensus fit innocentiae et indulgetur velut publico bono. Putet se innocentem esse civitas, erit ; magis irascetur a communi frugalitate desciscentibus, si paucos esse eos viderit. Periculosum est, mihi crede, ostendere civitati, quanto plures mali sint. Dicta est aliquando a senatu sententia, ut servos a liberis
Abbreviated transcription (Latin):
aut pena eiꝰ cet̾os meliores reddat. aut ut sublatis mał
securiores cet̾i uiuant. Ipsos faciliꝰ em̃dabis. iinore pe¬
na. Diligentib enĩ uiuit. cui aliqͥd integri suꝑ ẽ. Ne¬
mo dignitati ꝑdite parẽ. Impunitatis gens ẽ. iam nõ
habere pene locum. Ciuitatis aũt mores. mag corrip̃ par¬
citas. a ĩadu̾sionũ. facit eñĩ ꝯsuetudiuẽ peccandi młtitudo
peccantiũ. Et minus gͣuis nota ẽ. quã turba dãpnationũ
leuat. Et seueritas qd̾ maximũ remediũ ht̃. assiduitate
amittit auctoritatẽ. Constituit bonos mores. ciuitati pͥn¬
ceps ⁊ uicia eiꝰ cõpescit. si patiens eoꝵ ẽ. ñ tanqͣm ꝓbet.
s tanꝗͣ inuitus: ⁊ cũ magno torm̃to ad castigandũ ueni¬
at. Uerecundiã peccandi. facit ipsa clem̃tia regentis. Gra¬
iuor multo pena uidet᷑. que amiti iuro ꝯstitiunt᷑. Pre¬
terea uidebis ea sepe cõmitti. que sepe uindicant᷑. Pãt̃

Expanded text:
aut ut poena eius ceteros meliores reddat, aut ut sublatis malis aut ut poena eius ceteros meliores reddat, aut ut sublatis malis securiores ceteri vivant. Ipsos facilius emendabis minore poena ; diligentius enim vivit, cui aliquid integri superest. Nemo dignitati perditae parcit; impunitatis genus est iam non habere poenae locum. Civitatis autem mores magis corrigit parcitas animadversionum; faci et minus gravis nota est, quam turba damnationum levat, et severitas, quod maximum remedium habet, adsiduitate amittit auctoritatem. Constituit bonos mores civitati princeps et vitia eluit, si patiens eorum est, non tamquam probet, sed tamquam invitus et cum magno tormento ad castigandum veniat. Verecundiam peccandi facit ipsa clementia regentis ; gravior multo poena videtur, quae a miti viro constituitur. Praeterea videbis ea saepe committi, quae saepe vindicantur. Pater
Abbreviated transcription (Latin):
a blatus eẽt. Assiduũ enĩ spectaculũ aliene uͥtutis est.
in tͥumphũ cito transisse. diuꝰ regnũ quoq suũ tu¬
to re linqui apud eũ potuit. reponiq eo un deciderat.
ingẽ ti increm̃to surgit laus eiꝰ. qui ꝯtentus fuit ex
rege uicto uich p̃ter głam sumere. Hoc ẽ etiã exiuc¬
toria sua tͥumphare. testariq nich se qd̾ dignũ eẽt.
uictoria apud uictos inuenisse. Cum ciuib ⁊ igno¬
tis. atq humilib eo mod̾atius agendũ ẽ. quo mino¬
ris ẽ afflixisse eos. Quibdam libent̃ parcas. aqͥbdam
te uindicare fastidias. Et ñ alit̃. quã ab aĩalibus par¬
uis. ⁊ obterentẽ inqͥnantib reducenda manꝰ ẽ. at in
his qui more ciuitatis seruati punitiq ert̃. occasioe
note clem̃tiȩ utendũ ẽ. Iranseamꝰ usq ad alienas
in uirias. in quib uindicandis hec tͥalex secuta ẽ. que
pͥnceps qͦ sequi debet. ut aut eũ quẽ punit em̃det.

Expanded text:
ablatus esset. Adsiduum enim spectaculum alienae virtutis est ; ablatus esset. Adsiduum enim spectaculum alienae virtutis est ; in triumpho cito transisset. Si vero regnum quoque suum tuto relinqui apud eum potuit reponique eo, unde deciderat, ingenti incremento surgit laus eius, qui contentus fuit ex rege victo nihil praeter gloriam sumere. Hoc est etiam ex victoria sua triumphare testarique nihil se, quod dignum esset victore, apud victos invenisse. Cum civibus et ignotis atque humilibus eo moderatius agendum est, quo minoris est adflixisse eos. Quibusdam libenter parcas, a quibusdam te vindicare fastidias et non aliter quam ab animalibus parvis sed obterentem inquinantibus reducenda manus est; at in iis, qui in ore civitatis servati punitique erunt, occasione notae clementiae utendum est. Transeamus ad alienas iniurias, in quibus vindicandis haec tria lex secuta est, quae princeps quoque sequi debet : aut ut eum, quem punit, emendet,
Abbreviated transcription (Latin):
res prestare solet. Aut solatiũ affert ei qui accepit ĩ uiriã.
aut in reliquũ securitatẽ. Principis maior ẽ fortuna.
quã ut solatio egeat: manifestiorq uis. quã ut alieno
malo opinionẽ sibi uiriũ q̃rat. Hoc dico cũ ab inferi¬
orib petitius uiolatusq ẽ. Nam si quos pares aliq̃n
habuit infra se uidet. satis uindicatꝰ ẽ. Regem ⁊ ser¬
uus occidit. ⁊ serpens ⁊ sagitta. seruauit qͥdem nemo.
nisi maior eo quẽ seruauit. Uti itaq animose debet.
tanto mun̾e deoꝵ dandi auferendiq uitam poteis
in his p̃sertim quos seit aliqñ sibi fastigio obtinuisse.
hoc arbitriũ adeptus ultionẽ impleuit. ꝑfecit qͣntum
uere pene satis erat. Pdidit enĩ uitam qui debet. ⁊ qͥs¬
quis ex alto adinimici pedes abiectus alienam de capi¬
te regioq sentenciã expectauit. in seruatoris sui głã
uiuit. plusq noĩ eiꝰ. confert incolumis. quã si ex ocłis

Expanded text:
praestare res solet : aut solacium adfert ei, qui accepit iniuriam, praestare res solet : aut solacium adfert ei, qui accepit iniuriam, aut in reliquum securitatem. Principis maior est fortuna, quam ut solacio egeat, manifestiorque vis, quam ut alieno malo opinionem sibi virium quaerat. Hoc dico, cum ab inferioribus petitus violatusque est ; nam si, quos pares aliquando habuit, infra se videt, satis vindicatus est. Regem et servus occidit et serpens et sagitta ; servavit quidem nemo nisi maior eo, quem servabat. Uti itaque animose debet tanto munere deorum dandi auferendique vitam potens. In iis praesertim, quos scit aliquando sibi par fastigium obtinuisse, hoc arbitrium adeptus ultionem implevit perfecitque, quantum verae poenae satis erat ; perdidit enim vitam, qui debet, et, quisquis ex alto ad inimici pedes abiectus alienam de capite regnoque sententiam expectavit, in servatoris sui gloriam vivit plusque eius nomini confert incolumis, quam si ex oculis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtingit. Difficiliꝰ ẽ enĩ mod̾ari. ubi dolori debet᷑ ultio.
quã ubi exemplo. Suꝑuacuũ ẽ. hoc loco ammon̾e̾ ne
facile credat. ut uerũ excutiat. ut in nocentie faueat.
ut appareat. ut ñ minorẽ magis. rem ꝑiclitantis quã
iudicis sciat. hoc enĩ ad usticiã. ñ ad clem̃tiã ꝑtinet.
Nunc illũ hortam᷑. ut manifeste lesus. animũ ĩ po¬
testate habeat.⁊ penã si tuto poterit donet. sin mi¬
nius temꝑet. longeq sit in suis. quã in alienis exora¬
bilior in uriis. Nam quẽadmod̾ ñ ẽ magni aninu
qui de alieno lib̾alis ẽ. s ille qui qd̾ alt̾i donat. sibi
detrahit. ita clem̃tem uocabo. ñ in alieno dolore faci¬
lem. s eũ qui cũ suis stimulis exagitet᷑. ñ ꝓsilit. qͥ
uitelligit magni animi eẽ. iniurias in summa po¬
steneia
pati. nec qͥcquã eẽ gloriosiꝰ pͥncipe impune leso. Ultio duas

Expanded text:
contingit ; difficilius est enim moderari, ubi dolori debetur ultio, contingit ; difficilius est enim moderari, ubi dolori debetur ultio, quam ubi exemplo. Supervacuum est hoc loco admonere, ne facile credat, ut verum excutiat, ut innocentiae faveat et, ut appareat, non minorem agi rem periclitantis quam iudicis sciat; hoc enim ad iustitiam, non ad clementiam pertinet ; nunc illum hortamur, ut manifeste laesus animum in potestate habeat et poenam, si tuto poterit, donet, si minus, temperet longeque sit in suis quam in alienis iniuriis exorabilior. Nam quemadmodum non est magni animi, qui de alieno liberalis est, sed ille, qui, quod alteri donat, sibi detrahit, ita clementem vocabo non in aheno dolore facilem, sed eum, qui, cum suis stimulis exagitetur, non prosilit, qui intellegit magni animi esse iniurias in summa potentia pati nec quicquam esse gloriosius principe impune laeso. Ultio duas
Abbreviated transcription (Latin):
Unũ ẽ in expugnabile munim̃tũ. amor ciuiũ. Quid pul¬
chriꝰ ẽ. quã iuui̾e optantib cunctis: iuota ñ sub eustode
nuncupantib. si paulũ ualitudo titubauit. ñ spem ho¬
minũ exeitari s metũ. nicħ eẽ euiguã tamp̃ciosũ. qd̾ ñ
ꝓsalute p̃sidis sui cõmutatũ uelit: O ne ille cui ꝯtingit.
qd̾ ꝑiculũ: Qͥs ab hoc ñ si possit fortunã qͦ auert̾e uelit.
sub qͦ usticia. pax. pudicicia. securitas. dignitas. florent.
sub quo opulenta ciuitas. copia bonoꝵ õiũ habundat.
nec alio aĩo rectorem suũ intuet᷑. quã sidii ĩ mortales. pote¬
statem uisendi sui faciant: in tueam᷑ uenerantes colentes
gerit. bñficus ac largus ⁊ in meliꝰ potens: hoc affectare.
hoc imitari decet. maximũ ita haberi. ut optimꝰ simul
habeat᷑. Aduab causis pͥnceps punire sol si aut se
uindicat. aut aliũ. Priꝰ de ipsa parte disserã. quȩ ip̃m

Expanded text:
Unum est inexpugnabile munimentum amor civium. Quid pulUnum est inexpugnabile munimentum amor civium. Quid pulchrius est quam vivere optantibus cunctis et vota non sub custode nuncupantibus ? si paulum valetudo titubavit, non spem hominum excitari, sed metum ? nihil esse cuiquam tam pretiosum, quod non pro salute praesidis sui commutatum velit ? O ne ille, cui contingit, ut quod periculum ? Quis ab hoc non, si possit, fortunam quoque avertere velit, sub quo iustitia, pax, pudicitia, securitas, dignitas florent, sub quo opulenta civitas copia bonorum omnium abundat ? Nec alio animo rectorem suum intuetur, quam, si di immortales potestatem visendi sui faciant, intueamur venerantes colentesqgerit, beneficus ac largus et in melius potens ? Hoc adfectare, hoc imitari decet, maximum ita haberi, ut optimus simul habeare. A duabus causis punire princeps solet, si aut se vindicat aut alium. Prius de ea parte disseram, quae ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
sepius lic̾e̾t noc̾e quã semel. nec alienis uirib exercere o¬
dia. facile enĩ laxaret᷑ furor. si ꝑse sibi satisfaceret.⁊ si mor¬
tis ꝑicło ium suã effund̾et. S ne nc̃ quid̾ illi cursus tutꝰ
ẽ. Tantũ enĩ necesse ẽ. timeat. qͣntũ timeri uoluit. ⁊ ma¬
nus om̃iũ obseruet. ⁊ eo qͦq tp̃r quo ñ captat᷑ petise iu¬
dicet. nullũq mom̃tũ minime amet. habeat hanc
aliqͥs egram uitã. sustineat cũ licet. at innoxiũ aliis. ob
hoc securũ. salutare potentia eiꝰ letis om̃ib tractare.
Grrat enĩ siqͥs existimat tutũ eẽ. ibi regem. uͥ nicħ a rege tu¬
tũ. s securitas securitate mutua paciscenda ẽ. Non opus
est instruere in altũ editas arces. nec in ascensũ. arduos col¬
les emunire. nec latera montiũ abscid̾e multiplicib. se mu¬
ris turrib sepire. Saluũ regem. clem̃tia in aꝑto p̃stabit.

Expanded text:
saepius liceret nocere quam semel nec alienis viribus exercere osaepius liceret nocere quam semel nec alienis viribus exercere odia ! Facile enim lassaretur furor, si per se sibi satis faceret et si mortis periculo vim suam effunderet. Sed ne nunc quidem illi cursus tutus est; tantum enim necesse est timeat, quantum timeri voluit, et manus omnium observet et eo quoque tempore, quo non captatur, peti se iudicet nullumque momentum immune a metu habeat. Hanc aliquis agere vitam sustinet, cum liceat innoxium aliis, ob hoc securum, salutare potentiae ius laetis omnibus tractare ? Errat enim, si quis existimat tutum esse ibi regem, ubi nihil a rege tutum est ; securitas securitate mutua paciscenda est. Non opus est instruere in altum editas arces nec in adscensum arduos colles emunire nec latera montium abscidere, multiplicibus se muris turribusque saepire : salvum regem clementia in aperto praestabit.
Abbreviated transcription (Latin):
plissimũ eubile ẽ. medioq ac tutissimo loco ptea honere
uacat exactor. alienoꝵ oꝑm.⁊ amisso rege. totũ dilabi¬
tur. nec unquã plꝰ quã unũ paciunt᷑. meliorẽq pugna
q̃runt. Pret̾ea in signis regi forma ẽ dissimilisq cetis.
cũ magnitudine. tũ nitore. Hoc tñ maxime distingui¬
tur. Iracundissime ac ꝓcorporis captu pugnacissime st̃
apes. ⁊ acubeos in uuln̾ere relinquunt. rex ip̃e sñ acule¬
o ẽ. Noluit illũ nat᷑a nec seuũ eẽ. nec ultionẽ magno cõ¬
staturã pet̾e. telũq detraxit. ⁊ iram eiꝰ in erm̃ reliquit.
Exemplar hoc magnis regib ingens. Est enĩ illi mos exer¬
cere se in paruis. ⁊ ingentiũ rerũ docum̃ta minima ag̾e.
Pudeat ab exiguis aĩalib ñ trahere mores. cũ tanto ho¬
minũ mod̾atior eẽ. animꝰ debeat. qͣnto uehem̃tiꝰ nocet.
Utinã qͥdẽ eadem hõi lex eẽt. ⁊ ira cũ telo suo frang̾etur. nͨ

Expanded text:
plissimum cubile est medioque ac tutissimo loco ; praeterea opere plissimum cubile est medioque ac tutissimo loco ; praeterea opere vacat exactor alienorum operum, et amisso rege totum dilabitur, nec umquam plus unum patiuntur melioremque pugna quaerunt ; praeterea insignis regi forma est dissimilisque ceteris cum magnitudine tum nitore. Hoc tamen maxime distinguitur : iracundissimae ac pro corporis captu pugnacissimae sunt apes et aculeos in volnere relinquunt, rex ipse sine aculeo est ; noluit illum natura nec saevum esse nec ultionem magno constaturam petere telumque detraxit et iram eius inermem reliquit. Exemplar hoc magnis regibus ingens ; est enim illi mos exercere se in parvis et ingentium rerum documenta minima largiri. Pudeat ab exiguis animalibus non trahere mores, cum tanto hominum moderatior esse animus debeat, quanto vehementius nocet. Utinam quidem eadem homini lex esset et ira cum telo suo frangeretur nec
Abbreviated transcription (Latin):
offend̾ant ĩuiuariũ qd̾ aluid quã serpentiũ abici iubebat:
O hoĩem nille mortib dignũ. siue deuorandos seruos obi¬
ciebat. murenis quas esurꝰ erat. siue in hoc tm̃ illas alebat.
ut sic aleret. Quẽadmod̾ dnĩ crudeles tota ciuitate com¬
monstrant᷑. in iusiq ⁊ detestabiles s̃. ita regũ ⁊ in uiria
latiꝰ patet. ⁊ in famia atq odiũ scłis tradit᷑. Qͣnto aũt ñ
nasci meliꝰ fuit. quã num̾ari int̃ publica mala. natos.
Ex cogitare nemo qͥcquã pot̾it. qd̾ magis decorũ rege̾¬
tisit. quã clem̃tia. quoc̃q mͦ is ⁊ quocũq. uire p̃posit̾
cet̾is erit. Go scił formosiꝰ id eẽ magnificentiꝰq fatebim᷑.
quo in maiore p̃stabit. potestate. quã ñ oportet noxiã ẽẽ.
si ad nat᷑e legem cõponit᷑. Nat᷑a enĩ cõmenta ẽ regem. qd̾
⁊ exaliis aĩalib licet ꝯgnoscere. ⁊ ex apib. quaꝵ regi am¬

Expanded text:
offenderant, in vivarium, quid aliud quam serpentium, abici iubebat ? offenderant, in vivarium, quid aliud quam serpentium, abici iubebat ? O hominem mille mortibus dignum, sive devorandos servos obiciebat muraenis, quas esurus erat, sive in hoc tantum illas alebat, ut sic aleret. Quemadmodum domini crudeles tota civitate commonstrantur invisique et detestabiles sunt, ita regum et iniuria latius patet et infamia atque odium saeculis traditur ; quanto autem non nasci melius fuit, quam numerari inter publico malo natos ! Excogitare nemo quicquam poterit, quod magis decorum regenti sit quam clementia, quo- cumque modo is et quocumque iure praepositus ceteris erit. Eo scilicet formosius id esse magnificentiusque fatebimur, quo in maiore praestabitur potestate, quam non oportet noxiam esse, si ad naturae legem componitur. Natura enim commenta est regem, quod et ex aliis animalibus licet cognoscere et ex apibus ; quarum regi am
Abbreviated transcription (Latin):
ci ẽ desꝑare. Necures. Idem inhis quoꝵ animꝰ affectusẽ
fac̾e̾ debebit cui tradita salus õiũ ẽ. ñ cito sp̃ẽ ꝑic̾e. nec
mortifera signa ꝑnũtiare. luctet᷑ cũ uiciis. resistat aliis
morbũ suũ exꝑbret. quosdã molli curatione decipiat
citiꝰ meliusq  sanaturꝰ remediis fallentib. Agat prin¬
ceps curã ñ tm̃ salictis. s etiã honeste cicatͥcis. Nulla
regi gła ẽ. ex seua aĩadu̾sione. Quis enĩ dubitat posse.
At ꝯtra maxima. si iim suã ꝯtinet. simultos aliene
ire eripuit. neminẽ sue ĩpendit. Seruis imꝑare mo¬
derate. laus ẽ. Et in mancipio cogitand̾ ẽ. ñ qͣntũ illd̾
ad statuã licet ꝯfug̾e. cum inseruũ oĩa liceant. Est
aliqͥd. qd̾ in homine licere cõmune iuis aĩantiũ uetet.
Qͥs ñ uedium sollionẽ peiꝰ od̾at quã serui sui. quod
mutenas sangͥne hũ ano saginabait. ⁊ eos qͥ se ali quid

Expanded text:
ci est desperare, ne curet : idem in iis, quorum animus adfectus est, ci est desperare, ne curet : idem in iis, quorum animus adfectus est, facere debebit is, cui tradita salus omnium est, non cito spem proicere nec mortifera signa pronuntiare ; luctetur cum vitiis, resistat, aliis morbum suum exprobret, quosdam molli curatione decipiat citius meliusque sanaturus re- mediis fallentibus ; agat princeps curam non tantum salutis, sed etiam honestae cicatricis. Nulla regi gloria est ex saeva animadversione quis enim dubitat posse ?, at contra maxima, si vim suam continet, si multos irae alienae eripuit, neminem suae impendit. Servis imperare moderate laus est. Et in mancipio cogitandum est, non quantum ilad statuam licet confugere ; cum in servum omnia liceant, est aliquid, quod in hominem licere commune ius animantium vetet. Quis non Vedium Pollionem peius oderat quam servi sui, quod muraenas sanguine humano saginabat et eos, qui se aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝑttus magist̾. fiet enĩ formidolosus ⁊ ꝯtumax. nͥ eũ blã¬
diente tactu ꝑmulseris. Idem fac̃ uenator. quiq institu¬
it. catulos uestigia seqͥ. quiq iam exercitatis utit᷑. ad ex¬
citandas uł ꝑsoquendas feras. nec crebro illis minat᷑. Con¬
tundet enĩ animos. ⁊ qͥoquid ẽ uidolis cõminuet᷑. trepida¬
tionȩ degeneri. nec licentiã uagandi ertandiq passim
ꝯcedit. Adicias his licet tardiora agentes ium̃ta. que cũ
ad ꝯtumelias ⁊ miserias natasint. nimia seuicia cogĩt᷑.
iugũ detrectare. Nullũ aĩal morosius ẽ. nullũ maio¬
re arte tractandũ quã homo nulli mag̾ parcendũ. Qd
enĩ stultiꝰ quã inium̃tis qͥd̾. ⁊ canib erubesc̾e. iras exer¬
nec irascim᷑. At qui ⁊ hic morbus ẽ animi. mollẽ medicinã
desid̾at. ip̃mq medentẽ minime infestũ egro. Mali medi¬

Expanded text:
di peritus magister; fiet enim formidolosus et contumax, nisi eum blandi peritus magister; fiet enim formidolosus et contumax, nisi eum blandiente tactu permulseris. Idem facit ille venator, quique instituit catulos vestigia sequi quique iam exercitatis utitur ad excitandas vel persequendas feras : nec crebro illis minatur contundet enim animos et, quid- quid est indolis, comminuetur trepidatione degeneri nec licentiam vagandi errandique passim concedit. Adicias his licet tardiora agentes iumenta, quae, cum ad contumeliam et miserias nata sint, nimia saevitia cogantur iugum detractare. Nullum animal morosius est, nullum maiore arte tractandum quam homo, nulli magis parcendum. Quid enim est stultius quam in iumentis quidem et canibus erubescere iras exernec irascimur ; atqui et hic morbus est animi; mollem medicinam desiderat ipsumque medentem minime infestum aegro. Mali medi
Abbreviated transcription (Latin):
ab innocentia timide gessisset. debere illũ ab urbe ⁊
a parentis ocłis sũmoueri. Odignũ quẽ in ꝯsilio patͤs
aduocarent. o dignũ quẽ coheredem in nocentib li¬
beris sctiberent. H ec clem̃ttia pͥncipem decet. ut qͦc¬
q uen̾it mansuetiora oĩa faciat. Nemo regi tã uilis
lib̾is. p̃ceptor discentib. tribunꝰ uł centurio militi¬
bus. Nonne pessimꝰ pat̃ uidebtt᷑. qͥ assiduis plagisli¬
beros etiã ex leuissimis causis cõpescet. Utrũ aũt
p̃ceptor liberalib studiis dignior. qui ex carnificabit
discipłos si memoria illis ñ ꝯstiterit. aut si parũ a¬
gilis in legendo ocłs heserit. an qui monitionib ⁊
uerecunidia em̃dare ac doc̾e malit : tribunũ centuri¬
onẽq da seuũ. desertores faciet. qͥb tñ ignoscit᷑.
aĩalib mutis: Atq equũ ñ erebris u̾berib ext̾ret. domã¬

Expanded text:
ab innocentia, timide gessisset ; debere illum ab urbe et ab innocentia, timide gessisset ; debere illum ab urbe et a parentis oculis submoveri. O dignum, quem in consilium patres advocarent ! O dignum, quem coheredem innocentibus liberis scriberent! Haec clementia principem decet; quocumque venerit, mansuetiora omnia faciat. Nemo regi tam vilis liberis, praeceptor discentibus, tribunus vel centurio militibus. Nonne pessimus pater videbitur, qui adsiduis plagis liberos etiam ex levissimis causis compescet ? Uter autem praeceptor liberali- bus studiis dignior, qui excarnificabit discipulos, si memoria illis non constiterit aut si parum agilis in legendo oculus haeserit, an qui monitionibus et verecundia emendare ac docere malit ? Tribunum centurionemque da saevum : desertores faciet, quibus tamen ignoscitur. animalibus mutis ? At
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss. Dem̃ pͥusquã appararent codicelli. uirauit se dare
hõis locupletis hereditatẽ ñ aditurũ. Dicet aliqͥs. fusu
loanito timuit. ne uid̾et᷑ locũ spei sue aꝑire. uelle ĩ filii
dãpnatione. Ego ꝯtra sentio. Quilibet nr̃m debuisset
ad u̾sus opiniones malignas satis fiducie habere ĩbona
conscientia. pͥncipes multa debẽt etiã fame. dare iura¬
uit se. ñ aditurũ h̾editatẽ. Tarius qͥd eod die. ⁊ alt̾m he¬
redem ꝑdidit. s cesar lib̾tatem sententie sue redemit.
Et ptꝰ quã approbauit gͣtuitã eẽ seueritatẽ suã. quod
pͥncipi semꝑ cutandũ ẽ. dixit relegandũ. qͦ patri uide¬
ret᷑. ñ culleum. ñ serpentes. ñ carcerem decreuit. me¬
mor ñ de quo censeret. s cui inꝯsilio eẽt. Mollissimo
gne pene ꝯtentũ eẽ debere patrem dixit infilio ado¬
lescentulo impulso. in id scelus in qͦ se qd̾ ꝑximũ erat

Expanded text:
fuisset ; deinde, priusquam aperirentur codicilli, iuravit se Tarii, fuisset ; deinde, priusquam aperirentur codicilli, iuravit se Tarii, hominis locuplello animo timuit, ne videretur locum spei suae aperire velle filii damnatione." Ego contra sentio ; quilibet nostrum debuisset adversus opiniones malignas satis fiduciae habere in bona conscientia, principes multa debent etiam famae dare. Iuravit se non aditurum hereditatem. Tarius quidem eodem die et alterum heredem perdidit, sed Caesar libertatem sententiae suae redemit ; et postquam approbavit gratuitam esse severitatem suam, quod principi semper curandum est, dixit relegandum, quo patri videretur. Non culleum, non serpentes, non carcerem decrevit memor, non de quo censeret, sed cui in consilio esset; mollissimo genere poenae contentum esse debere patrem dixit in filio adulescentulo impulse in id scelus, in quo se, quod proximum erat
Abbreviated transcription (Latin):
silio ꝯgnito nemo ñ suspexit. qd̾ ꝯtentꝰis ex illo. ⁊ exilio
delegato massilie. parricidam ꝯtinuit. ⁊ annua illi
p̃stitit. qͣnta p̃stare integro solebat. Hec lib̾alitas effic̃.
ut inqua ciuitate nũquã deẽ patronꝰ peiorib nemo
dubitaret qͥn reus m̾ito dãpnatꝰ eẽt. quẽ ip̃e terdãp¬
nare potuiss. qui odisse ñ pot̾at. hoc ip̃o exemplo
dabo quẽ cõpares bono patͥ bonũ pͥncipem. Cogni¬
turꝰ de filio tariꝰ. ad uocauit ĩ ꝯsilium cesarẽ augustũ.
uenit in pͥuatos penates. assedit pars alieni. ꝯsibi fuit. Nõ
dixit. ĩmo ĩmeã domũ ueniat. qd̾si factũ eẽt. cesaris fu¬
tura erat ꝯgnitio ñ patͥs. audita causa. excussisq oĩb ⁊
his que adolescens ꝓ se dixerat: ⁊ his qͥb arguebat᷑. petit
ut sentenciã suã quisq scͥberet. ne ea oĩũ fieret q̃ cesariꝰ

Expanded text:
ausa cognita, nemo non suspexit, quod contentus exilio et exilio ausa cognita, nemo non suspexit, quod contentus exilio et exilio delicato Massiliae parricidam continuit et annua illi praestitit, quanta praestare integro solebat ; haec liberalitas effecit, ut, in qua civitate numquam deest patronus peioribus, nemo dubitaret, quin reus merito damnatus esset, quem is pater damnare potuisset, qui odisse non poterat. Hoc ipso exemplo dabo, quem compares bono patri, bonum principem. Cogniturus de filio Tarius advocavit in consilium Caesarem Augustum ; venit in privatos penates, adsedit, pars alieni consilii fuit, non dixit : " Immo in meam domum veniat " ; quod si factum esset, Caesaris futura erat cognitio, non patris. Audita causa excussisque omnibus, et his, quae adulescens pro se dixerat, et his, quibus argue- batur, petit, ut sententiam suam quisque scriberet, ne ea omnium fieret, quae Caesaris
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa simul deplorata st̃. ultima exꝑitur. Nemo ad sup¬
plicia exigenda ꝑuenit. nisi qui remedia ꝯsũpsit. hoc
quod parenti. etiã pͥncipi faciendũ ẽ. quẽ appellaui¬
mus patrem patriȩ. ñ adulatione uana ad ducti. Ce¬
tera eñĩ ꝯgnomina. honori datas̃. Magnos ⁊ felices
augustos diximꝰ.⁊ ambiciose. maiestati quicqͥd potu¬
imus tituloꝵ ꝯgessimꝰ. illis hec tͥbuentes. Patr̃ẽ qͥd̾ pat̾e
appellauimꝰ. ut sciret datã sibi pocestatẽ patͥam. quȩ
est temꝑantissima. liberis ꝯsulens. suaq post illos re¬
ponens tradit sibi. Pat̃ m̃bra sua abscidat. etiã cũ abs¬
ciderit repon̾e cupiat.⁊ in abscidendo gemat. cuncta¬
tus multũ duiq. ẜpe ẽ enĩ ut libent̃ dampnet. qͥcito.
tis tam patrũ quã filioꝵ manib eripuit. Tariũ
qui filiũ dep̃hensũ in parricidio ꝯsilio. dãpnauit. ꝯ¬

Expanded text:
; simul deploratum est, ultima experitur. Nemo ad sup; simul deploratum est, ultima experitur. Nemo ad supplicia exigenda pervenit, nisi qui remedia con- sumpsit. Hoc, quod parenti, etiam principi faciendum est, quem appellavimus Patrem Patriae non adulatione vana adducti. Cetera enim cognomina honori data sunt ; Magnos et Felices et Angustos diximus et ambitiosae maiestati quidquid potuimus titulorum congessimus illis hoc tribuentes ; Patrem quidem Patriae appellavimus, ut sciret datam sibi potestatem patriam, quae est temperantissima liberis consulens suaque post illos reponens. Tarde sibi pater membra sua abscidat, etiam, cum absci- derit, repellere cupiat, et in abscidendo gemat cunctatus multum diuque ; prope est enim, ut libenter damnet, qui cito ; tis tam patrum quam filiorum manibus eripuit. Tarium, qui filium deprensum in parricidii consilio damnavit c
Abbreviated transcription (Latin):
suam publicarit. sermone affabilis. accessuq facilis.
uultu qui maxĩe ppłos demeret᷑ amabił. equis desi¬
deriis ꝓ pensus. etiã iniqͥs acerb atota qiuitate amat᷑
defendit᷑. colit᷑. eadem de illo hoĩes secreto locunt᷑. quȩ
palam tollere filios cupiunt. ⁊ publicis mał securttas
indicta recdudit᷑. bene se meriturũ deliberis sus ñ du
tuitꝰis. nicħ p̃sidiis eget arma ornam̃ti causa ht̃. Quod
gͦ officiũ eiꝰ ẽ : quod bonoꝵ parentũ. qui obiurgare libe¬
ros. ñ nũꝗͣ blande. ñ nũꝗͣ. minacit̃ solent. aliqñ ãmone¬
re etiã uerberib. Nunqͥd aliqͥs sanꝰ filios ad pͥmã offen¬
sam ex h̾edat. nisi magne ⁊ multe inuiriȩ pacientiam
euicerũt. nisi plus ẽ qd timet. quã qd̾ dampnat: non
accedit. ad decretoriũ stilũ. multa ante tẽptat. qͥbꝰ du¬
biã indolem ⁊ peiore loco iam positã reuocet. Postquã¬

Expanded text:
suam publicarit, sermone adfabilis, aditu accessuque facilis, suam publicarit, sermone adfabilis, aditu accessuque facilis, vultu, qui maxime populos demeretur, amabilis, aequis desideriis propensus, etiam iniquis non acerbus, a tota civitate amatur, defenditur, colitur. Eadem de illo homines secreto loquuntur quae palam. Tollere filios cupiunt et publicis malis sterilitas indicta recluditur; bene se meriturum de liberis suis quistutus nihil praesidiis eget, arma ornamenti causa habet. Quod ergo officium eius est ? Quod bonorum parentium, qui obiurgare liberos non numquam blande, non numquam minaciter solent, aliquando admonere etiam verberibus. Numquid aliquis sanus filium a prima offensa exheredat ? Nisi magnae et multae iniuriae patientiam evicerunt, nisi plus est, quod timet, quam quod damnat, non accedit ad decretorium stilum; multa ante temptat, quibus dubiam indolem et peiore iam loco positam revocet
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Quid aũt eoͥ felicius. cui iam eẽ malũ necẽẽ ẽ:
o miserabilem illũ. sibi certe. Nam cet̾is misereri eiꝰ
nefas sit. qui cedib ac rapinis potenciã exercuit. qͥsus¬
pecta sibi cuncta reddidit. tam extertia quã domestica.
cũ arma metuat. ad arma ꝯfugiens. ñ amicoꝵ fidei cre¬
dens. ñ pietati liberoꝵ. Qui ubi cucũspexit. queq fec̃.
queq facturus ẽ. ⁊ ꝯscĩam suã plenã scelerib. ac torm̃¬
tis ad aꝑuit. sepe mortẽ timet. sepius optat. iniusor sͥ
quã seruientib. E contrio is cui cure s̃. uniu̾sa. qui alia
nutrit. inclinatos ad mitiora. etiã siexusu ẽ al̃adu̾te¬
re ostñdens quã inuidꝰ asꝑo remedio manꝰ amoueat.
in cuiꝰ animo nicħ hostile. nichil efferũ ẽ. qui potenciã
suã placide ac salutarit̃ exercet. approbare ĩꝑia sua
ciuib cupiens. felix habunde sibi uisus. si fortunam

Expanded text:
sunt. Quid autem eo infelicius, cui iam esse malo necesse est ? sunt. Quid autem eo infelicius, cui iam esse malo necesse est ? O miserabilem illum, sibi certe! Nam ceteris misereri eius nefas sit, qui caedibus ac rapinis potentiam exercuit, qui suspecta sibi cuncta reddidit tam externa quam domestica, cum arma metuat, ad arma confugiens, non amicorum fidei credens, non pietati liberorum ; qui, ubi circumspexit, quaeque fecit quaeque facturus est, et conscientiam suam plenam sceleribus ac tormentis adaperuit, saepe mortem timet, saepius optat, invisior sibi quam servientibus. E contrario is, cui curae sunt universa, qui alia nutrit, inclinatus ad mitiora, etiam si ex usu est animadvertere, ostendens quam invitus aspero remedio manus admoveat, in cuius animo nihil hostile, nihil efferum est, qui potentiam suam placide ac salutariter exercet approbare imperia sua civibus cupiens, felix abunde sibi visus, si fortunam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculcabt̃ q formidinẽ. Acerrima uirtus ẽ. quam
ultima necessitas extundit. Relinquat oportet securi ali¬
quid mẽtus. multoq plus spei quã ꝑicłoꝵ ostentet. Alio¬
qͥn uͥ quiescenti paria metunt᷑. incurrere inꝑicła uiuat.
⁊ aliena aĩa abiti. Placido tranqͥlloq regifida s̃ auxilia
sua. qͥb ad ꝯmunẽ salutẽ utat᷑. gloriosusq miles. publice
enĩ securitati dare oꝑam uidetur. omnẽ laborem libeis
patit᷑. ut parentis custos. At illi acerbo ⁊ sangͥnario. ne¬
cesse ẽ grauent᷑. stipatores sui. Non põt habere quisqͣ
bone ac fide uoluntatis ministros. quib intorm̃tis et
eculeo ⁊ ferram̃tis ad mortẽ paratis utit᷑. quib ñ alit̃
quã bestiis hoĩes obiectat. oĩb rebus noxior ac sollicici
int̃ cet̾a uł pessimũ habet crudelitas. ꝑseuerandũ ẽ nec
ad meliora patet regressꝰ scelera enĩ scełib tuenda

Expanded text:
proculcabuntque formidinem. Acer- rima virtus est, quam proculcabuntque formidinem. Acer- rima virtus est, quam ultima necessitas extundit. Relinquat oportet securi aliquid metus multoque plus spei quam periculorum ostentet ; alioqui, ubi quiescenti paria metuuntur, incurrere in pericula iuvat et aliena anima abuti. Placido tranquilloque regi fida sunt auxilia sua, ut quibus ad communem salutem utatur, gloriosusque miles publicae enim securitati se dare operam videt omnem laborem libens patitur ut parentis custos ; at illum acerbum et sanguinarium necesse est graventur stipatores sui. Non potest habere quisquam bonae ac fidae voluntatis ministros, quibus in tormentis ut eculeo et ferramentis ad mortem paratis utitur, quibus non aliter quam bestiis homines obiectat, omnibus reis aerumnosior ac sollicitiointer cetera vel pessimum habet crudelitas, perseverandum est nec ad meliora patet regressus ; scelera enim sceleribus tuenda
Abbreviated transcription (Latin):
cendũ sit. Utiq si in hostile nom̃ eiues. ⁊ ex eodẽ corꝑe
abrupti transierĩt. Int̾im hoc qd̾ dicebam de dem̃tia.
efficit ut magnũ int̃ regem. tyrannũ q discͥmen sit.
itt̃q licet ñ minꝰ armis ualletur. S alt̾ arma habet.
quib in munim̃tũ pacis utit᷑. alt̃ ut magno timore
magna odia cõpescat. nec illas ipsas. manus qͥb se cõ¬
misit. securus aspicit. Contrariis in ꝯͣtͣria agit. Nã
ut inuisus sit qr timet᷑. timeri uult qr in uisus ẽ. ⁊ illo
execrabili uersu qui multos dedit p̃cipites. utitur.
Oderint dũ metuant. ignarꝰ qͣnta rabies oriat᷑. ubi
supͣ modũ odia creuert̃. Temꝑatꝰ enĩ timor cohibet
animos. assiduus uͦ ⁊ acer. ⁊ extrema ãmouens ĩ au¬
daciã lacentes excitat. ⁊ oĩa exꝑiri suadet. Si feras
lineis ⁊ penna ꝯclusas ꝯtineas. dein a t̃go eques te¬
lis incessit. tẽptabunt fugam. ꝑ ip̃a quȩ fugerant.

Expanded text:
cendum sit, utique si in hostile nomen cives et ex eodem corpore cendum sit, utique si in hostile nomen cives et ex eodem corpore abrupti transierint ; interim, hoc quod dicebam, clementia efficit, ut magnum inter regem tyrannumque discrimen sit, uterque licet non minus armis valletur ; sed alter arma habet, quibus in munimentum pacis utitur, alter, ut magno timore magna odia compescat, nec illas ipsas manus, quibus se commisit, securus adspicit. Contrariis in contraria agitur ; nam cum invisus sit, quia timetur, timeri vult, quia invisus est, et illo exsecrabili versu, qui multos praecipites dedit, utitur : Oderint, dum metuant, ignarus, quanta rabies oriatur, ubi supra modum odia creverunt. Temperatus enim timor cohibet animos, adsiduus vero et acer et extrema admovens in audaciam iacentes excitat et omnia experiri suadet. Sic feras linea et pinnae clusas contineant ; easdem a tergo eques telis incessat, temptabunt fugam per ipsa, quae fugerant,
Abbreviated transcription (Latin):
regna: tyrannoꝵ execrabilis ac breuis pocestas ẽ. Quid int̃¬
est int̾ tyrannũ ac regem: Sp̃es enĩ ipsa fortunȩ ac licen¬
tia par ẽ. nisi qd̾ tyranni in uoluptate seuiunt. reges nõ
nisi ex causa ac necessitate. Quid : gͦ ñ reges quoq occ ide
solent: solent. s quociens idfieri publica necessitas ꝑsua¬
p̃ferri. multis regib potest. Gt .l. Syllam tyrannum
appellari qͥd ꝓhibet cui occidendi finẽ fecit in opia ho¬
stium: descend̾it licet edictatura sua. ⁊ se toge redd̾it.
qͥs tam̃ unquã tyrannꝰ tam auide humanũ sanguinẽ
bibit. quã ille qui septem milia ciuiũ romanoꝵ ꝯtru¬
cidari uissit.: & cũ inuicino ad edem bellone sedens ex¬
audiss exclamationẽ tot miliũ sub gladio gem̃tium.
li. meo uissu occiduntur. Hoc ñ ẽ m̃titus. pauci sille ui¬
debant᷑. S mox de sylla ꝯsequem᷑. quomͦ hostib iras¬

Expanded text:
regna, tyrannorum exsecrabilis ac brevis potestas sit ? Quid interegna, tyrannorum exsecrabilis ac brevis potestas sit ? Quid interest inter tyrannum ac regem species enim ipsa fortunae ac licentia par est, nisi quod tyranni in voluptatem saeviunt, reges non nisi ex causa ac necessitate ? " Quid ergo ? Non reges quoque occidere solent ? " Sed quotiens id fieri publica utilitas persuaritoque praeferri multis regibus potest, et L. Sullam tyrannum appellari quid prohibet, cui occidendi finem fecit inopia hostium ? Descenderit licet e dictatura sua et se togae reddiderit, quis tamen umquam tyrannus tam avide humanum sanguinem bibit quam ille, qui septem milia civium Romanorum contrucidari iussit et, cum in vicino ad aedem Bellonae sedens exaudisset conclamationem tot milium sub gladio gementium, li meo iussu occiduntur " ? Hoc non est mentitus ; pauci Sullae videbantur. Sed mox de Sulla, cum quaeremus, quomodo hostibus iras
Abbreviated transcription (Latin):
nas. nempe pꝰ perusinas aras ⁊ ꝓscͥptiones. Ego uͦ clem̃ti¬
am ñ uoco lassam crudelitatem. Hec ẽ cesat clem̃tia ue¬
ra. quã tu p̃stas. que ñ seuitie penitencia cepit nullã
habere maculã. nũquã cuulem sangͥnẽ fudisse. Hec ẽ
in maxima potestate. uerissima animi temꝑantia. ⁊ hu¬
mani gn̾is cõp̃hendit. te sibi amor. ñ cupiditate aliqͣ.
ñ temeritate incendii. ñ pͥoꝵ pͥncipũ exemplis. corrup¬
tis. qͣntũ in ciues suos liceat exꝑiendo tẽptare. s hebe¬
tare aciem imꝑii sui. Prestitisti cesar ciuitatẽ in cru¬
entã.⁊ hoc qd̾ magno aĩo głatus es. nullã te toto or¬
be stillam cruoris humani. misisse. quo mauis ẽ mi¬
rabiliusq. qd nulli unquã atius gladiꝰ cõmissus est.
mentũq imꝑioꝵ ẽ simul ⁊ certissima salus. Quid enĩ ẽ
cum reges consenuerĩt. liberisq ac nepotib tradid̾int

Expanded text:
nas, nempe post Peru- sinas aras et proscriptiones. Ego vero clementinas, nempe post Peru- sinas aras et proscriptiones. Ego vero clementiam non voco lassam crudelitatem ; haec est. Caesar, clementia vera, quam tu praestas, quae non saevitiae paenitentia coepit, nullam habere maculam, num- quam civilem sanguinem fudisse; haec est in maxima potestate verissima animi temperantia et humani generis comprendens ut sui amor non cupiditate aliqua, non temeritate ingenii, non priorum principum exemplis corruptum, quantum sibi in cives suos liceat, experiendo temptare, sed hebetare aciem imperii sui. Praestitisti, Caesar, civitatem incruentam, et hoc, quod magno animo gloriatus es nullam te toto orbe stillam cruoris humani misisse, eo maius est mirabiliusque, quod nulli umquam citius gladius commissus est. mentumque imperiorum est simul et certissima salus. Quid enim est, cur reges consenuerint liberisque ac nepotibus tradiderint
Abbreviated transcription (Latin):
tis. nom̃ fatem᷑. ob nullã aliã causam. quã qd̾ ꝯtumelias
quoq suas que acerbiores pͥncipib solent eẽ quã in iu¬
riȩ. nulla crudelitate ex sequebat᷑. qd̾ ꝓbrosis inse dictis
arrisit. qd̾ dare illũ penas apparebat cũ exigeret. qd qͦs¬
cumq ob ad ult̾ium familiȩ suȩ dampnauetat. ad eo ñ
occidit. ut dimissis qͦ tuciores eẽnt. diplomata daret. Hoc
est ignosc̾e. cũ scias multos futos qui ꝓte irascant᷑. ⁊ tibi
alieno sangͥne gratificantẽ. ñ dare tm salutẽ. s p̃stare.
Hec aug̃ senex. aut iam insenectutẽ annis u̾gentib. In
adolescentia caluit. arsit ira. multa fecit. atq in uictꝰ
ocłos retorq̃bat. Comparare nemo mansuetudini aude
bit diuũ aug̃. etiã si incertam̃ iuueniliũ annoꝵ dedu¬
xerit.⁊ senectutẽ plusquã maturã fuerit moderatus
⁊clemens. nempe ptꝰ mare actiacum romano cruore
infectum. nempe post factas insicilia classes. ⁊ suas ⁊ alie¬

Expanded text:
onvenisse fatemur ob nullam aliam causam, quam quod contumelias quoque suas, quae acerbiores principibus solent esse quam iniuriae, nulla crudelitate exsequebatur, quod probrosis in se dictis adrisit, quod dare illum poenas apparebat, cum exigeret, quod, quoscumque ob adulterium filiae suae damnaverat, adeo non occidit, ut dimissis quo tutiores essent, diplomata daret. Hoc est ignoscere, eum scias multos futuros, qui pro te nascantur et tibi sanguine alieno gratificentur, non dare tantum salutem, sed praestare. Haec Augustus senex aut iam in senectutem annis vergentibus ; in adulescentia caluit, arsit ira, multa fecit, ad quae invitus oculos retorquebat. Comparare nemo mansuetudini tuae audebit divum Augustum, etiam si in certamen iuvenilium annorum deduxerit senectutem plus quam maturam ; fuerit moderatus et clemens, nempe post mare Actiacum Romano cruore infectum, nempe post fractas in Sicilia classes et suas et alie
Abbreviated transcription (Latin):
remissio ẽ. Clem̃tia hoc pͥmũ p̃stat. ut qͦs dimittit
nicħ aliud illos pati. debuisse ꝓnunciet. Plenior ẽ¬
gͦ quã uenia ⁊ honestior. De uerbo ut mea fert o¬
pinio ꝯtrou̾sia ẽ. de reqͥd̃ ꝯuenit. Sapiens multa re¬
mittet. multos parũ sanos. s sanabił. ingenii serua¬
bit. Agricolas bonos imitabit᷑. qui ñ tm̃ rectas ꝓceraᷤᷤ¬
ꝙ arbores colunt. Iilis qͦq qͣs aliqua depͣuabĩt᷑ eausa.
amminicła qͥb t̃gant᷑. applicant. Alias cͥeũcidt̃. ne ꝓceri¬
tatem rami p̃mant. quasdã infirmas uitio loci nut᷑riunt.
qͥb dã aliena umbra laborantib cȩlũ aꝑunt. Uidebit qd̾
ingeniũ qua ratione tͣctandũ sit. qͦmͦ in rectũ praua flec¬
tantur: LAnEI SENECE.LIB̃TOS CIE

Expanded text:
remissio est. Clementia hoc primum praestat, ut, quos dimittit, remissio est. Clementia hoc primum praestat, ut, quos dimittit, nihil aliud illos pati debuisse pronuntiet ; plenior est quam venia, honestior est. De verbo, ut mea fert opinio, controversia est, de re quidem convenit. Sapiens multa remittet, multos parum sani, sed sanabilis ingenii servabit. Agricolas bonos mutabitur, qui non tantum rectas procerasque arbores colunt ; illis quoque, quas aliqua depravavit causa, adminicula, quibus derigantur, applicant; alias circumcidunt, ne proceritatem rami premant, quasdam infirmas vitio loci nutriunt, quibusdam aliena umbra laborantibus caelum aperiunt. Videbit, quod ingenium qua ratione tractandum sit, quo modo in rectum prava Sectantur