comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t post ea que nairaurmꝰ indictõne
pͥncipia. et añcedentia. et que nclitas sit euis.
et que estimauimꝰ utilia. inhat scia exeis
que accidunt in orbe recto. studebimus ut
cidunt in orbe decliui ꝓut leuiꝰ po ͬͤ est. Et
hͥ quoq eius sũma quod pͥmitendũ est. est
quod terra diuibr̃ in quatuor qͣrtas. quas
seꝑat orbis equacõnis diei. et unꝰ orbin
tabilem qmͣ stimꝰ. Illud aũt suob mõis
declaratur. quoꝵ unus ⁊ pp̃ latitudinẽ q̃
est spacium quod ẽ ann̾die ad septẽtiionẽ.
qui unibre instrum̃toꝵ quib fit ꝯsideratõ
in equalitate noctis. ⁊ diei. iiiii medietatib
diei iom̃i loco declmacio erius aad septẽt̾onẽ
neq ũꝙͣ declinabit ad mi̾diem Alter u̾o
pp̃ longitudiiẽ ꝙ est spaciũ ꝙ est aboriẽte
ad occidentem. qr eclipses et p̾ci pue lunares q̃
sunt in una hora uident illi qͥ hĩtant mex̾mi ͭ ͤ
orizentis terre.hĩtabilis. qmstimꝰ. et inexͤ¬

Expanded text:
t post ea que narravimus in dictione a sicut principia et antecedentia, et que necessitas sit eius, et que estimavimus utilia in hac scientia ex eis que accidunt in orbe recto, studebimus ut cidunt in orbe declivi prout levius possibile est. Et hic quoque summa eius quod premittendum est est quod terra dividitur in quattuor quartas, quas separant orbis equationis diei et unus orbiumhabitabilem quam scimus. Illud autem duobus modis declaratur. Quorum unus est propter latitudinem, que est spacium quod est a meridie ad septentrionem, quoniam umbre instrumentorum quibus fit consideratio in equalitate noctis et diei in medietatibus diei in omni loco declinatio erit ad septentrionem neque unquam declinabit ad meridiem. Alter vero propter longitudinem, que est spacium quod est ab oriente ad occidentem, quia eclypses, et precipue lunares, que sunt in hora una, vident illi qui habitant in extremitate orientis terre habitabilis quam scimus et in extre
Abbreviated transcription (Latin):
quors abea mĩor est his partibz sol bis mãno
turrit. Cuiando uo̾ illuderit ꝙ leuiꝰ inuenit᷑
anobis: est ut intremꝰ nĩm partiũ longitin ͤ
linee abequatõne diei eqͥdistantis ei inliea ẜa
tabule declinatõnis et ꝯsidaremꝰ ꝙ est corã ea
ꝯsequenter insmea pͥma exmio partiũ quatte.
cum enĩ solis longitudo abbnoquoq duoꝵ
putoꝵ equantiũ diem ad partẽ tropiti estĩalis
fuiꝰt equalis illis partib in longitudine. tunc
sol turret supͣ sũmitatem capitũ eoꝵ qui sũł

Expanded text:
tudo ab ea minor est his partibus Sol bis in anno currit. Quando vero illud erit quo levius invenitur a nobis, est ut intremus numerum partium longitudinis linee ab equatione diei equidistantis ei in linea secunda tabule declinationis et consideremus quod est coram ea consequenter in linea prima ex numero partium quarte. Cum enim Solis longitudo ab unoquoque duorum punctorum equantium diem ad partem tropici estivalis fuerit equalis illis partibus in longitudine, tunc Sol curret supra summitatem capitum eorum qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
asidinitate capitũ mutrisq tropitis. hoc aũ
qd dicimꝰ est ẜ̃m estimatõnem et putat᷑ utiũ
uero illus ꝙ est subhat linea hĩtetur. nos huiꝰ
lmea equidistante tutulo eqͣtionis diei abso ᷝ ͤ
dico ꝙ sunt hee quas narrauimꝰ. Reliquaꝵ
uero equidistantiũ eqͣtiom diei in quib po ͭ ͤ
est stire que sint regiones et loca que sub eis
hĩtantir. narrabo sidmã ꝓpͥetatis turꝰar. ne
sr̃mitates capitũ in unaqͣq linea eaꝵ. sunt
que secant de orbe descripto supͣduos polos
equatõius diei artũ int̾ stellas. et oibem
equatõnis diei equale spatio ꝙ est int̾ lineã
et orbem eqͣtionis diei. Et qr t̾culus semꝑ
aparens ⁊ciꝰ centrũ est polus eqͣtionis
altitudinis. poli a borizonte erũt stelleqͣs
isce continet cuitula semꝑappentes. Otelle
aũt somꝑ occulte sunt. q̃ sũt innuitulo cuꝰ tentz
est pollis equatõius diei nu̾d ianꝰ. descͥpto ẜin
longitudiez de pͥssionis poli aborrronte. de

Expanded text:
ando est in utrisque tropicis. Hoc autem quod dicimus est secundum estimationem et putatur. Utrum vero illud quod est sub hac linea habitetur, nos huius linea equidistante circulo equationis diei absolute dico quod sunt he quas narravimus. Reliquarum vero equidistantium equationi diei, in quibus possibile est scire que sint regiones et loca que sub eis habitantur, narrabo summam proprietatis cuiusque, ne supra summitates capitum in unaquaque linea earum sunt que secant de orbe descripto supra duos polos equationis diei arcus inter stellas et orbem equationis diei equales spacio quod est inter lineam et orbem equationis diei. Et quia circulus semper apparens est cuius centrum est polus equationis itudinem altitudinis poli ab horizonte, erunt stelle quas iste continet circulus semper apparentes. Stelle autem semper occulte sunt que sunt in circulo cuius centrum est polus equationis diei meridianus descripto secundum longitudinem depres
Abbreviated transcription (Latin):
culis. unũlr̃ q aut̾̃ orbium equidistantũ ab
eo diclinatoꝵ. qui sut p̾teripm̃ n i ꝑte hĩtabili
et inꝑte un̾dierorizon secat in duas portõnes
dui̾sas. et erunt portõnes q̃ sunt sux terã eor
qͥ sunt inptenn̾diei abeo minores eis que
sut subterua. et erũt dies brenoris tpis nocte.
Ez queqz portiones sunt exeis q̃ sunt expte
terre equatõnidiei. declinat ad anilus partes.
fm̃i transitꝰ solis erit supͣ sũmitatẽ capitum

Expanded text:
culis. Unumquemque autem orbium ei equidistantium ab culis. Unumquemque autem orbium ei equidistantium ab eo declinatorum qui sunt preter ipsum in parte habitabili et in parte meridiei horizon secat in duas portiones diversas. Et erunt portiones que sunt supra terram eorum qui sunt in parte meridiei ab eo minores eis que sunt sub terra, et erunt dies brevioris temporis noctibus. Sed quecunque portiones sunt ex eis qui sunt ex parte terre equationi diei declinat ad ambas partes, quoniam transitus Solis erit supra summitatem capitum
Abbreviated transcription (Latin):
simuilitudinẽ in reliquis liueis eqͥdistan¬
tibr equatõm diei accipiam sĩma ꝓpͥetatũ
eaꝵo. et ponã supst̾uũ declmacõnis ałiaꝵ as
alus quartam hore. q̃ sit homꝵ equaliũ: Inl
nãl existit sufficientia. et narubo sũmam
eoꝵ q̃ meis ꝯtingunt. Ante diuisionẽ eiꝰ et
particionẽ etꝭ intipiã loqui de eqͥdistanti q̃
est sub equatione diei.ꝙͣ inueminꝰ finẽ mi¬
dici. a tota qrta terre hĩtabili. Het auẽ sola
equi di stantes equatõin diei in duo media. et
duo media. et sũt oms portiones eor q̃ sunt
supterram. similes et equales porniombe eoꝵ
que sunt subteri. quod eqͥaĩ est quod nõ ꝯtingit
maliquo eoꝵ orbr̃maioꝵ declinatorum
abequatõne diei. Orbem uõ equatõmediei qui
est exmagius oibib ciotula. orizon solũ setat
n duo media. monũ loco terre. et eqͣnturdies.
et uox med. et sunt equales ẜim sensũ ubiq¬
t̾uro ꝙ qm̃ citulꝰ oriron ẽ etꝭ exmagnis cio¬

Expanded text:
similitudinem in reliquis lineis equidistantibus equationi diei accipiam summam proprietatum earum et ponam superfluum declinationis aliarum ab aliis quartam hore que sit horarum equalium. In hoc namque existit sufficientia. Et narrabo summam eorum que in eis contingunt. Et ante divisionem huius et partitionem etiam incipiam loqui de equidistest sub equatione diei, quam invenimus finem meridiei a tota quarta terre habitabilis. Hec autem sola equidistantes equationi diei in duo media et duo media. Et sunt omnes portiones eorum que sunt super terram similes et equales portionibus eorum que sunt sub terra, quod equidem est quod non contingit in aliquo eorum orbium maiorum declinatorum ab equatione diei. Orbem vero equationis diei, qui est ex magnis orbibus, circulus horizon solum secat in duo media in omni loco terre, et equantur dies et nox in eo et sunt equales secundum sensum ubiqmagnis cir
Abbreviated transcription (Latin):
signorum septẽtuonali erit declinato umbre
instrum̃toꝵ ad pl̃tẽ in̾diei. Et tũ fuit cuosa
solis medietate orbis signoꝵ m̾diana. erit
declinacio umbre instrĩtoꝵ ad partẽ septẽ¬
tois. et erit qnͣtitas imubre estinalis. ⁊ hie¬
malis inhoc loco. ẜm qͣntitatẽ qua euit lon¬
gitudo instrum̃tor. uo. partes. 26. partes.
et medietꝭ partis ꝓpinqͥus. Totũ aut ꝙ nau¬
rabimꝰ in omĩ sermone ño. deqnͣtitate ũbre¬

Expanded text:
rit declinatio umbre instrumentorum ad partem meridiei. Et cum fuerit cursus Solis in medietate orbis signorum meridiana, erit declinatio umbre instrumentorum ad partem septentrionis. Et erit quantitas umbre estivalis et hiemalis in hoc loco secundum quantitatem qua erit longitudo instrumentorum 60 partes 26 partes et medietas partis propinquius. Totum autem quod narrabimus in omni sermone n
Abbreviated transcription (Latin):
.q. qrͣtam orbis supͣ ꝙͣ sint.lr .s. exũt duo arta
a .t. sig. eqͣles iõ ꝙ ip̃i sunt similes artub duob
l. h. .m.k. quisq uidelt suo relat᷑o. et remanebit
artus.e.t. equalis artui .e.s. residuo. et erũt duor
tͥangulor .e.ht.e. k.s. duo lat̾a unꝰ suob
latibus alti̾ꝰ equalia udelt᷑.e.t. eqͣłea .e.s. et¬

Expanded text:
Q, quartam orbis, supra quam sint K, N, erunt duo arcus Q, quartam orbis, supra quam sint K, N, erunt duo arcus AT et NG equales, ideo quod ipsi sunt similes arcubus duobus LH et MK, quisque videlicet suo relativo, et remanebit arcus ET equalis arcui EN residuo, et erunt duorum triangulorum EHT et EKN duo latera unius duobus lateribus alterius equalia, videlicet ET e
Abbreviated transcription (Latin):
uero.e.b. est. datus reman itaq qnͣtitas artus.
e.h. data. Manifest̃. ⁊ gͥ. quod licet illud ciuainqͥrit᷑
stientia nõ sit pmuctũ tropiti hiemalis qd. est l.
sunꝰ tabulam declinacõnis cui q parciũ orbis
signor ab orbe equatõnus diei. morbe midiei.
et illlid est oppoĩtum .h.t. ex arcub. Sequit᷑ aͬ¬
uit illud ut orbes equidistantes orbi equatõnis
diei. qui secant pattes oibis signor eqͣlis lon
noctis. et diei equales. om̃is.s. qntitas sue op ͭ ͤ
equales as Etriusq latib orbis ẽqͣnionis diei.
Et sint quantitates noctis et diei millis alt̾nate.
et hꝰ est ꝙsi nos signau̾mꝰ in hat ꝯ¬
forma punctũ . lr. supͣqd̾. secet./
orbis equidistans orbi eqͣtõis
diei equalẽ destripto supͣ. h.
medietatẽ cituli oriz ontis sũp l
duos artus. h.l. lz.m. quisint due
sectiones duoꝵ orbiũ equidistantiũ econtratio
quos mainfestũ ÷ eẽ equales. et dest̾ͥpserimus
supͣ.k. et supͣ polum septẽtrionalẽ qui sit p̃icũ

Expanded text:
vero EB est datus. Remanet itaque quantitas arcus EH data. Manifestum est igitur quod licet illud cuius inquiritur scientia non sit punctum tropici hiemalis, quod est H, simus tabulam declinationis cuiusque partium orbis signorum ab orbe equationis diei in orbe meridiei et illud est oppositum HT ex arcubus. Sequitur autem illud ut orbes equidistantes orbi equationis diei qui secant partes orbis signorum equalis lnoctis et diei equales, omnis scilicet quantitas sue oppositequales ab utrisque lateribus orbis equationis diei et sint quantitates noctis et diei in illis alternate. Et hoc est quod si nos signaverimus in hac forma punctum K, supra quod secet orbis equidistans orbi equationis diei equalis descripto supra H medietatem circuli horizontis, supra duos arcus HL et KM, qui sint due sectiones duorum orbium equidistantium econtrario, quos manifestum est esse equales, et descripserimus supra K et supra polum septentrionalem, qui sit punctum
Abbreviated transcription (Latin):
estg̾ ꝙ h sinea equidistat binee q̃ transit supi
suo pmnicta. supͣse secant oibit m̾idiei.
et nitusꝯ orizon. Et qui qnͣtitas
totius terre. apud qñtitatemorbꝰ.
solis est sicut pnuctũ. et centrũ
fmsensim. ponã tentrũ .e. caput¬
⁊ instrum̃ti. et imaginabor in¬
striũtid sineã .g. e Gitq linea
gͦ.sr. ⁊.R2. supͣ ꝙͣcadit᷑ extiemtas u̾mbre in
medietatib diei. et sit uadius solis indie breui¬
ori. et ni die songiore. et in die equali transiens.
supͣ pmctũ .e. et sit radius solis in die equali
ĩmea. be.d.2. et radiꝰ eius indie longiore llea
h.e.t. Rr. et radius euis in die breuiore linea .l.¬
et .g. 2. umbra diei equalis. et liuea. g .ii.
umeua diei breuons. Et qr arta ars. equatur
altitudini poli septent̾onalis ab orizonte iiħ
climate que z. z6̃. partes ẜ̾m qnͣtitatẽ qua cir¬
culꝰ est .zoo. partes. et unusqͥsq duoꝵ arcuũ

Expanded text:
 hec linea equidistat linee que transit supra duo puncta supra que se secant orbis meridiei et circulus horizon. Et quoniam quantitas totius terre apud quantitatem orbis Solis est sicut punctum et centrum secundum sensum, ponam centrum E caput instrumenti, et imaginabor instrumentum lineam GE, sitque linea GKRN supra quam cadit extremitas umbre in medietatibus dierum, et sit radius Solis in die breviori et in die longiore et in die equali transiens supra punctum E, et sit radius Solis in die equali linea BEDR, et radius eius in die longiore linea HETK, et radius eius in die breviori linea Let linea GR umbra diei equalis, et linea GN umbra diei brevioris. Et quia arcus GD equatur altitudini poli septentrionalis ab horizonte in hoc climate, que est 36 partes secundum quantitatem qua circulus es
Abbreviated transcription (Latin):
omtiltũ. secantẽ orbem midiei. Quidĩ autem
dicus. ꝙ po ᷝ ͤ est ut sit ielud qd est subhat lmea
equedistante exterua. hĩtabile. Ideo ꝙ eiꝰ ꝯplexio
est ualde bona. eo ꝙ sol non ꝓlonget obũbui¬
tõnem sua supͣ pmita sũmitatis capitũ. pp̃
uelotitatẽ sue decliuatõnis in latitudine abeqͥ

Expanded text:
ltum secantem orbem meridiei. Quidam autem dicunt quod possibile est ut illud quod est sub hac linea equidistante ex terra sit habitabile, ideo quod eius complexio est valde bona, eo quod Sol non prolonget obumbrationem suam supra puncta summitatis capitum propter velocitatem sue declinat
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ꝙ mũꝓͣ sol turrat supͣ sĩnutatẽ capitũ
hĩtantiũ in locis q̃ sunt sub lineis eqͥdistantib
orbi equatõius diei q̃ plus elongantur aborbe
eqͣtionis diei. ꝙͣ sit longitudo puncti tropiti esti¬
ualis. q̃z. 23. partes. et hi. iimita. et 20. scad.
Enpͣ sũmitatem uo̾ capitũ in hĩtantiũ loca q̃
sunt sub liuea eqͥdistanti orbi eqͣtionis diei. ciuꝰ
longitudo abequatõne diei est partes iste currait

Expanded text:
 summitatem capitum habitantium in locis que sunt sub lineis equidistantibus orbi equationis diei que plus elongantur ab orbe equationis diei quam sit longitudo puncti tropici estivalis, que est 23 partes 51 minuta et 20 secunda. Supra summitatem vero capitum inhabitantium loca que sunt sub linea equidistanti orbi equationis diei cuius longitudo ab equatione diei est partes iste currit
Abbreviated transcription (Latin):
uius itaq exempłu. ponã lmeã q̃ ẽ supͣ
rhodũ equidistantẽ orbi equatõnis diei.
ubi est altitudo poli. z6. partes. et in quo dies lõ¬
gior .i4. horas. et medietatem hore exhoris qͣ¬
lib het. Et destribam pp̃ h mi̾diei orbem supͣ
ꝙͣsuit .a.b.g.d. et describam in eo medietatẽ cͥtuliorizõ¬
signabo supͣ polum midianũ. ⁊. et
supͣ ortum tropiti hiemalis orbis
signor. het descuibam supͣduo prĩta
diei longioris. et in quirã muencõnemartus
.s. h. circuli orizontis. Et qr reuolutõ spere nõ
est insi supͣdrios polos equatõnis diei. tũc maĩ ͫ
est quod duo puncta .l. et .t. cadũt siml intemꝑe¬

Expanded text:
uius itaque exemplum ponam lineam que est supra Rhodum equidistantem orbi equationis diei, ubi est altitudo poli 36 partes et in quo dies longior 14 horas et medietatem hore ex horis equalibus habet. Et describam propter hoc meridiei orbem, supra quem sint A, B, G, D, et describam in eo medietatem circuli horizosignabo supra polum meridianum R et supra ortum tropici hiemalis orbis signorum H, et describam supra duo puncta diei longioris, et inquiram quantitatem arcus EH circuli horizontis. Et quia revolutio sphere non est nisi super duos polos equationis diei, tunc manifestum est quod duo puncta
Abbreviated transcription (Latin):
sesã. et angusa. ⁊ eig. Rõ. partes. et angulꝯ .ii.
qũtitatem uͦ qua duo anguli recti sunt.3so. ꝑtes
er miuuta. et. eo scdã. Arcus ergo qui sunt
portiones tͥtuli destripti supͣ .ii. angulos supͣ
quos sunt Er.eg. ⁊. eg. neg. ortogonios.
etant sic. uidelt̃ erit arta qͥ ẽ supͣ lmeã .g. l. ⁊4
partes .et. ul inita. et roscdã et ille qͣ est sisp¬

Expanded text:
G 36 partes, et angulus quantitatem vero qua duo anguli recti sunt 360 partes 42 minuta et 40 secunda. Arcus ergo qui sunt portiones circuli descripti supra tres angulos supra quos sunt KEG et REG et NEG ortogonios erunt sic: videlicet erit arcus qui est supra lineam GK 24 partes et 17 minuta et 20 secunda, et ille q
Abbreviated transcription (Latin):
partes. et hoc est quos oportuit nos demr̃are.
Sit eigo illud datũ et muestigemꝰ iuenti¬
onẽ altiticduns poli quesit arcꝰ .b. 2. orbꝰ
nudier. Eoit ergomhac forma ꝓportio corde du¬
pli arta.e.t. ad cordam dupli arta .t.a. agregata

Expanded text:
 horizon est 360 partes. Et hoc est quod oportuit nos demonstrare.Sit ergo illud datum, et investigemus inventionem altitudinis poli, que sit arcus BR orbis meridiei. Erit ergo in hac forma proportio chorde dupli arcus ET ad chordam dupli arcus TA
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ orbium equidistantiũ orbi equatõnis diei
seꝑate sunt supͣterruam. et subterra. eo ꝙ oibis
meridiei secat eos om̃is in drio media. ⁊ duo me¬
dia. Quapp̃ erit artus .e.t. qui est medietas suꝑ¬
flui. ꝙ est int̾ longiorẽ diem ⁊ breuiorẽ. et intͭ
equalitatẽ. hora. et quarta. hore mloto huius

Expanded text:
enim orbium equidistantium orbi equationis diei separate sunt supra terram et sub terra, eo quod orbis meridiei secat eos omnes in duo media et duo media. Quapropter erit arcus ET, qui est medietas superflui quod est inter longiorem diem vel breviorem et inter equalitatem, hora et quarta hore in loco huius
Abbreviated transcription (Latin):
possimiꝰ ui̾tatem midiei. neq induob pnitis
equalitatis. neq induob puintis duoꝵ tro¬
his tempib apiid horam imndiei erit ꝓpinqũ
narrabitur maliquo cuiꝰ qnͣtitas sit sensibil
Et erit cuusꝯ stellaꝵ que sunt suphant llẽar
supͣ sũmitatem capitum eoꝵ qui hĩtant sub
ea. Et clare mamfest̃ est ꝙ stelle celi or iuĩt᷑
oñĩs et occidunnt. qm̃ duo poli spere in u̾tate
artuli orizontis nõ destribunt oibem eqͥdistã

Expanded text:
e in duobus punctis equalitatis neque in duobus punctis duorum trohis temporibus apud horam meridiei, erit propinquum variabitur in aliquo cuius quantitas sit sensibilis. Et erit cursus stellarum que sunt super hanc lineam supra summitatem capitum eorum qui habitant sub ea. Et clare manifestum est quod stelle celi eis oriuntur omnes et occidunt. Quoniam duo poli sphere in veritate circuli horiz
Abbreviated transcription (Latin):
Exeis que circundant libram. et non sut informa.
dñcedens tuũ quest dectiues adseptẽtionẽ alance septẽtuonali.
Meridionalis duaꝵ sequentiũ
Sequens earum

Expanded text:
Ex eis que circundant Libram et non sunt in forma Antecedens trium que sunt declives ad septentrionem a lance septentrionali Meridionalis duarum sequentium Sequens earum
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑtem septenitonis in medietatib diei.
Et erit in hot loco ũbra equalitatis .4. partes
et tertia partis et tertie quarte parteꝰ ẜi qͣn
et erit umibra estiualis. 2i. pars. et t̾tia ꝑtis

Expanded text:
ad partem septentrionis in medietatibus dierum. Et erit in hoc loco umbra equalitatis quattuor partes et tertia partis et tertia quarte partis viciniuEt erit umbra estivalis 21 partes et tertia partis
Abbreviated transcription (Latin):
Nos li nnthil hor uidemus. Qꝰ autẽ idemꝰ
exiuigm̃to maginitud inis eaꝵtũ fñt apito
ouizontas. nõ demr̃at nobis sic eẽ. ꝓpinquitas eaꝵ.
et paruitas longitudinis car ab orizonte. ses
ẽ qiͣ simile ei quod in aqua ponitur. Urdetur .ii.
maiꝰ. et qnͣto plus in ꝓfundũ mergitur. augm̃¬
tatur eiꝰ magnitudo. demonstrat etꝭ affirmãd̾

Expanded text:
nihil horum videmus. Quod autem videmus ex augmento magnitudinis earum cum sunt apud horizontas non demonstrant nobis sic esse propinquitas earum et parvitas longitudinis earum ab horizonte. Sed est quasi simile ei quod in aqua ponitur. Videtur enim maius, et quanto plus in profundum mergitur, augmentatur eius magnitudo. Demonstrat etiam affirmandum
Abbreviated transcription (Latin):
celestis p̾ter spericam. nttm eritut sin fpatia
que sintt aterra usq ad loca astiora diu̾sa uͥꝯq
sit aterra. siue m medio. siue amedio totꝰ iemota.
Cͣ pp̃ oportebit ut uideamꝰ magn ᷠ ͤ mẽsure
stelłars. ⁊ int̾ualła eaꝵ adiuicẽ. Siu̾sa mloco

Expanded text:
celestis preter sphericam, necessarium erit ut sint spacia que sunt a terra usque ad loca altiora diversa ubicunque sit terra, sive in medio sive a medio totius remota. Quapropter oportebit ut videamus magnitudinem mensure stellarum et intervalla earum adinvicem diversa
Abbreviated transcription (Latin):
est om̃i motu ⁊ uelonor absq tarditate ⁊ ꝓ¬
hibitione. ⁊ figuraꝵ uelotioris mota ex suꝑ¬
ficialib ⁊ circulus. et excorpeis est spera. et qr
figure pluriũ laterũ q̃ sunt incutulis eqͣlib
plures lintes angulos sũt eis maiores. ẽtircls
maior figius suꝑficialib. ⁊ ÷ spera maior fi¬
guris corporeis. Celum gͥ est maiꝰ corꝑib q̃ st̾
p̾ter ip̃m. Ad l̾ quoq sciendi reꝑmiꝰ semitãex
uebz naturalibz. Ether nãq tennor ẽ ⁊ sus¬

Expanded text:
omni motu et velocior absque tarditate et prohibitione. Et figurarum velocioris motus ex superficialibus est circulus, et ex corporeis est sphera. Et quia figure plurium laterum que sunt in circulis equalibus plures habentes angulos sunt eis maiores, est circulus maior figuris superficialibus et est sphera maior figuris corporeis. Celum igitur est maius corporibus que sunt preter ipsum. Ad hoc quoque sciendum reperimus semitam ex rebus naturalibus. Eth
Abbreviated transcription (Latin):
cesscumiꝰ qd ħ mensuratõ magna ⁊ extelsa q̃
Congitudinũ. ⁊ locoꝵ. ⁊ tempor sit uana ⁊
falsa. et quod sit natura quor dũ fimĩteroe
actendeus ⁊ quor  dã extinguens. s ⁊ lotus
qͥbusdã hominũ sit actensꝰ. quibgdã extinctꝰ.
⁊ quod qued stelle ipẽmet quibuseaĩ hom̃ib
suit accense. ⁊ quib xã extiicte. ⁊ qui basã neutre
nõ actense. nec extnicte. eut hoc totũ derisio.
et illusio dicentis ip̃m. Quid g dicent insemꝑ
apꝑntib quenõ orũttur neq octidt. apputes
aut que nõ oriũtur ⁊ octidunt in quib x lotis.

Expanded text:
excelsa que longitudinum et locorum et temporum sit vana et falsa, et quod sit natura quorundam finium terre accendens et quorundam extinguens, sed et locus quibusdam hominibus sit accensus, quibusdam extinctus, et quod quedam stelle ipsemet quibusdam hominibus sint accense et quibusdam extincte et quibusdam neutre, non accense nec extincte, erit hoc totum derisio et illusio dicentis ipsum. Quid ergo dicent de semper apparentibus que non oriuntur neque occidunt? Apparentes autem que non oriuntur
Abbreviated transcription (Latin):
Deunde parno temꝑe pꝰ hoc morarent᷑ octulte.
et elongate pꝰer̃ ouirent᷑ ⁊ occident. ac si
alterũ hẽrent pncipiũ. ⁊ inueniebant hꝰ temꝑa
que erant motuũ eaꝵ ab oriente ad oitidentẽ.
et ab̾ottidente morientẽ. cuĩ mensuratõne alt̾¬

Expanded text:
Deinde parvo tempore post hoc morarentur occulte et elongate. Post etiam orirentur et occiderent ac si alterum haberent principium. Et inveniebant hec tempora que erant motuum earum ab oriente in occidentem et ab occidente in orientem cum mensuratione alte
Abbreviated transcription (Latin):
plana. ad orientẽ ⁊ occidentẽ. tuiꝰ due suꝑficies
exͤmitatũ eiꝰ suit suꝑ duos polos mũdi. ⁊ sih
sit quodu̾itati similiꝰ estimet᷑. Si .ii. hoc ita foret.
nuilli hĩtanciũ suꝑ eiꝰ gillositatẽ aliꝙͣ stellaꝵ
semꝑ aꝑꝑentiũ bideret semꝑ. ⁊ om̃s stelle ouirent᷑
⁊ occiderent. semꝑ suꝑ onĩs homñes. p̾ter stellas
equalis longitudĩs ab uno qͦ duor polor.
Ipẽ nãqs eent apud om̃s homĩes sempoctulte.
Nos aũt bĩdennꝰ quod quanto plus ỹius ad plagã

Expanded text:
plana ad orientem et occidentem cuius due superficies extremitatum eius sint super duos polos mundi, etsi hoc sit quod veritati similius existimetur. Si enim hoc ita foret, nullus habitantium super eius gibbositatem aliquam stellarum semper apparentium videret semper, et omnes stelle orirentur et occiderent semper super omnes homines, preter stellas equalis longitudinis ab utroque duorum polorum. Ipse namque essent apud omnes homines semper occulte. Nos autem videmus quod quanto plus imus ad plagam
Abbreviated transcription (Latin):
ante horo sc̃ĩe aphensionẽ. Quia ugͥ sermo de
stellis est. postremo qd in ea sumẽs est ẜm ques
ordinabilĩ iudet᷑. tũc uere oportet ut p̾mictams
deorbe stellaro fixaꝵ sermonẽ. Dem̃ ꝯsequet᷑
hic sermo de .u. stellis q̃ planete diũo. ⁊ labomibis
ut declaremꝰ unũqs̃q eoꝵ que p̾dixir ꝯ sum̃do¬
ꝑ res apparentes ⁊ maĩfestas. inquibz non est
dubitacis exeis q̃ antiqui tradideĩt. ⁊ nos pꝰ
ipõs exꝑtisumus. qi fundaũtũ ⁊ pͥncipia. et

Expanded text:
ante horum scientie comprehensionem. Quia igitur sermo de stellis est postremum quod in ea sumendum est secundum quod ordinabiliter videtur, tunc vere oportet ut premittamus de orbe stellarum fixarum sermonem. Deinde consequetur hunc sermo de quinque stellis que planete dicuntur. Et laborabimus ut declaremper res apparentes et manifestas in quibus non est dubitatio ex eis que antiqui tradiderunt. Et nos post ipsos experti sumus quasi fundamentum et principia et
Abbreviated transcription (Latin):
tñ qua pole sit subtiles marte ausmetice eũ
intellige̾. qr uero temꝑa ꝯpsere uolumꝰ. po¬
nemꝰ quicqͥs pole est conferre. ⁊ quo indigẽt
ne aũ lib᷑ ꝓlongetur. queꝯq i̾ficata st̃ eis
que abantiquis posita st̃. simp̃ solũ ꝑtran¬
seam. Que uero ꝯprehende̾ non potuer̃t.
aut alit̾ qm oporteat posuerũt. elalombo
ꝓficere ⁊ spectubari ẜin quãtitatẽnr̃e uͥtutis¬
terre ad totũ celum. queq fu̾i̾t hec mensura.
Dico gͦ ꝙ pͥmũ oportet nos insequẽtib ex
diuisionib eius ⁊ partib assumie ĩuestigaᷠ ͤ̃
scie loti decluus orb̾ ꝑ quẽ orbẽ signoꝵ int̾e

Expanded text:
le sit subtiles in arte arithmetice eum intelligere. Quia vero tempora complere volumus, ponemus quicquid possibile est conferre et quo indigent Ne autem liber prolongetur, quecunque verificata sunt ex eis que ab antiquis posita sunt simpliciter solum pertranseam. Que vero comprehendere non potuerunt aut aliter quam oportuit posuerunt elaborabo perficere et speculari terre ad totum celum, quecunque fuerit hec mensura. Dico ergo quod primum oportet nos in sequentibus ex divisionibus eius et partibus sumere investigationem scienti
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mĩ libri addamus. Ea uero huiꝰ stie
quor conp̾hensio iam cõpleta est ascientib
inquirentib eã cũ inuestigatõne ⁊ studio
ad distemꝰ. Resideramꝰ ño ad de̾ meo exdecla
huiꝰ sc̃ie que iam estimauimꝰ fore maifesta.
et posita. ⁊ c̾tificata apud nos usq adh nõm¬

Expanded text:
i libri addamus. Ea vero huius scientie quorum comprehensio iam completa est a scientibuinquirentibus eam cum investigatione et studio, addiscemus. Desideramus vero addere in eis ex declahuius scientie que iam estimamus fore manifesta et posita et certificata apud nos usque ad ho
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ est exgne ꝯsidiltonis enis que nõ alt̾atur. et
eftimatio eiꝯ absq opere iuicinat᷑ accidentib
que sũt in reuolucõnib ⁊ ordinib motuũ
qͥ sunt in substantus sensibilib. monentib
et motis sempit̾nis. inquib nõ exiftit sulsitas.
Adgenꝰ quoq naturale nõ parui exstat inua¬

Expanded text:
 et estimatio ipsius absque opere vicinatur accidentibus que sunt in revolutionibus et ordinibus motuum qui sunt in substantiis sensibilibus moventibus et motis sempiternis, in quibus non existit diversitas. Ad genus quoque naturale non parvi extat iuva
Abbreviated transcription (Latin):
est expedibe nobis. it sciamꝰ metiri oꝑacõem
et intellcũ. ne quid desit ex inquisitõne totiꝰ pul¬
tre rei. decentis forme. scdm mẽsuratõis donitatẽ.
neq in mininus reb. neq in uilib. ⁊ ut ex¬
pendamꝰ płimum nr̃i otii. ⁊ plurimũ ni stu¬
dii. in disciplma sc̃ie magne ⁊ ertelse. ⁊ p̾cpue

Expanded text:
edire nobis ut sciamus metiri operationem et intellectu, ne quid desit ex inquisitione totius pulchre rei decentis forme secundum mensurationis bonitatem, neque in minimis rebus neque in vilibus, et ut expendamus plurimum nostri ocii et plurimum nostri studii in disciplina scientie magne et excelse, et precipue
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ unã qͣmz ꝑte suꝑ lineã illã. ad ĩice oppõta. Et sit eaꝵ lõgi¬
tudo almea media undiq equał. ut qũ suspedit᷑ ꝑpendid̾m
⁊ sit corda eiꝰ ꝯtigẽs duas tabellas. sciat᷑ ꝙ regłã scd̃a ẽ fixa recte
sꝑ suꝑficie orirontis abs dediatõe. Et nos qͥde iã pͥmisimꝰ¬
⁊ pͥparauimꝰ lieĩ m̃idiei ĩ st̾ficie eqͥdistãite scͥficiei orro̾tis. ⁊ p̃ꝑa¬

Expanded text:
 partem super lineam illam adinvicem opposita. Et sit earum longitudo a linea media undique equalis, ut quando suspenditur perpendiculum et fit chorda eius contingens duas tabellas, sciatur quod regula secunda est fixa recte super superficiem horizontis absque declinatione. Et nos quidem iam premisimuet preparavimus lineam meridiei in s
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ quafuit luna ĩ pũcto tͦpici estiuł ⁊ ĩ ultĩa lõgitudĩe septẽ¬
tͥois oꝙ lime decliuis. Cũ eĩ fu̾it in hiis duob pũctis: erit eiꝰ
tnͣssitꝰ ĩlatitudĩe ẜ sensũ. lõge more. tardi motꝰ. Et qr luna fũ
tu̾c ap̃ pũctũ ss̃mitatis capitũ ĩ iinea eqͥdistãte descpͥta suꝑ
alexand̾a ĩ qua nos fecimꝰ ꝯscid̾atõnẽ: fuit lotꝰ eiꝰ qͥ uidet᷑ qͣł
laco eiꝰ ilificato fere. Iuẽiamꝰ gͦ in ꝑtnͣssitõib istis siłib. lo̾gitu¬
dineꝰ qͥ e̾ int̾ centr̾ lue a pũcto sitmitatis capitũ duas ꝑtes

Expanded text:
pici estivalis et in ultima longitudine septentrionis orbis Lune declivis. Cum enim fuerit in his duobus punctis, erit eius transitus in latitudine secundum sensum longe more tardi motus. Et quia Luna fuit tunc apud punctum summitatis capitum in linea equidistante descripta super Alexandriam in qua nos fecimus considerationem, fuit locus eius qui videtur equalis loco eius verificato fere. Invenimus ergo in pertransitionibus istis similibus longitudinem que est inter centrum Lune a puncto summitatis
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝯposumꝰ ĩeis axem ordrantẽ duas regłas. ⁊ ꝯstͥngẽtem
unã eaꝵ cũ alia. sic̃ ꝯstͥlgũt᷑ lince cũ cent᷑. Et firimꝰ regłam ĩ
qͣñ sut̃ due tabͥłe. suꝑ basi. fixioe̾ uehem̾ti. ⁊ sapiẽte. Et posuimꝰ
regłam aliã ĩ qua ñ sũt .z. tabelle. lenis reuoloĩs ad oẽm ꝑte
abs ĩcdinatõe ⁊ seꝑatõe a reuołone sua. Et sigͣuimꝰ sr̃ u̾tatem

Expanded text:
et composuimus in eis axem ordinantem duas regulas et constringentem unam earum cum alia sicut constringuntur linee cum centro, et fiximus resunt due tabelle super basim fixione vehementi et sapiente, et posuimus regulam aliam, in qua sunt due tabelle lenis revolutionis ad omnem partem absque inclinatione et separatione a revolutione sua, et signavimus super veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
Scella occidentalis haꝵ duaꝵ aput
flexuositatem caude.
Antecedens duarum elõgatarum. ab
hac elõgatõe magna.
Sequens earutr¬

Expanded text:
Stella occidentalis harum duarum apud flexuositatem caude Antecedens duarum elongatarum ab hac elongatione magna Sequens earu
Abbreviated transcription (Latin):
sit ꝯsidatõ in eqͣlitate noctis ⁊ diei ĩ medietaꝰ diei in oĩ
loco declinatõ. erit ad septẽtone. neq umꝙͣ declinabit
ad meridiẽ. Alt̾ u̾o pp̾ logitudine̾ q̃ e̾ spatuĩ qd̾ est ab ori¬
ente ad occidẽte. ꝙ eclipses ⁊ p̾cipue limares q̃ sũt in hora
una udẽt illi qͥħitant ĩ exͤmiate orientis t̾re habitabil
ꝙͣ scimꝰ ⁊ ĩ exmitate occidẽtis eiꝰ nõ añcedẽtes ne sb̃ieqñtes
płꝰ duodetĩ horis equalib. Totũ u̾o spatiũ qͣrte ĩ lõgitudĩe

Expanded text:
sideratio in equalitate noctis et diei in medietatibus diei in omni loco declinatio erit ad septentrionem neque unquam declinabit ad meridiem. Alter vero propter longitudinem, que est spacium quod est ab oriente ad occidentem, quia eclypses, et precipue lunares, que sunt in hora una, vident illi qui habitant in extremitate orientis terre habitabilis quam scimus et in extremitate occidentis eius non antecedentes neque subsequentes plus duodecim horis equalibus. Totum vero spacium quarte in
Abbreviated transcription (Latin):
Unũ ꝙ̃q aũ orbiũ ei eqͥdistãtiũ ab eo declimtoꝵ qͥ fũt̃ pret̃
ip̃m in ꝑte habitabłi ⁊ ĩ ꝑte m̾idier. orizon secat ĩ duas por¬
tones diu̾sas. Et erut̃ portones q̃ sũt suꝑ t̾ram eoꝵ qͥ fũt
ĩ ꝑte m̾idiei ab eo: minores eis q̃ sũt sub t̾ra. Et erit dies
buioris tẽꝑis nocte. S qͥcũq portõnũ sut ex eis qͥ sut ĩ¬

Expanded text:
 orbium ei equidistantium ab eo declinatorum qui sunt preter ipsum in parte habitabili et in parte meridiei horizon secat in duas portiones diversas. Et erunt portiones que sunt supra terram eorum qui sunt in parte meridiei ab eo minores eis que sunt sub terra, et erunt dies brevioris temporis noctibus. Sed quecunque portiones sunt ex eis q
Abbreviated transcription (Latin):
tͦpici estiui ad utͣs ꝑtes. septuagita qn ꝑtes. Et erͣ logrtude
diei lõgioris. ⁊ reuolutõ ubre gnͣomoñ. qͥnq m̾siũ. ¶ Et uͥest
altitudo poli ab orrrõte ꝯplem̃tũ qͣrte. scil nonagita ꝑtes. ibi
tota medietas orb̾ signoꝵ septẽ tͥonał ñ occłtabit᷑ u̾ꝙͣ sb̾ t̾ra.
na tota medietas orb̾ signoꝵ m̾idiana appebͣ ułẜ supͣ t̾rĩ.

Expanded text:
artes. Et erit longitudo diei longioris et revolutio umbre gnomonum quinque mensium. Et ubi est altitudo poli ab horizonte complementum quarte, scilicet 90 partes, ibi tota medietas orbis signorum septentrionalis non occultabitur unquam sub terra neque tota medietas orbis signorum meridiana a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtibus d circłi signoꝵ siłr ⁊̃ suent᷑ dio aitꝰ. ẽ .t. ẽ.i. eo qd̾
nos iam p̾misimꝰ tabulã declinatõis cͦq ꝑtiũ orb signoꝵ ab
orbe equatõis diei ĩ orbe m̾idiei. Et illdꝰ ẽ relatũ .ħ.t. ex arcubꝰ.
Seqͣ aũ ilid̾. ut orbes eqͥdistãtes orbi eq̃tõis diei qͥ seiãt ꝑtes ors̃
signoꝵ eqł lõgitudĩs a pũcto c̾lib duoꝵ tͦpicoꝵ. secet ⁊̃ ex orirõ¬

Expanded text:
eo quod nos iam premisimus tabulam declinationis cuiusque partium orbis signorum ab orbe equationis diei in orbe meridiei et illud est oppositum HT ex arcubus. Sequitur autem illud ut orbes equidistantes orbi equationis diei qui secant partes orbis signorum equalis longitudinis a puncto cuiuslibet duo
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a eoꝵ agulos orientales qͥ sũt ĩ medietate alt̾a orb̾. Et suemꝰ
⁊̃ ãgulos occide̾tales qͥ sut̃ ĩ medietatibꝰ ambab. Et
fatrã pp̾ modũ ĩ̾ieniendi illd̾. scd̾ b̾uitate ser¬
mõĩs exẽplũ. ĩ linea eqͥdistãte cuiꝰ altitudo
poli septet᷑onał ab ornõte. ẽ tͥgĩta sex ꝑtes.¬

Expanded text:
tra eorum angulos orientales qui sunt in medietate altera orbis et sciemus etiam angulos occidentales qui sunt in medietatibus ambabus. Et faciam propter modum inveniendi illud secundum brevitatem sermonis exemplum in linea equidistanti cuius altitudo poli septentrionalis ab ho
Abbreviated transcription (Latin):
rientem ⁊ ad occidentẽ. In lineis u̾o sid̃is. qͣntitatem
artuũ qui sut̾ a sũmitate capitũ: us ad caput signi
dati. quẽ admodũ p̾diximꝰ. In lineis aũ t̾cia ⁊ quarta:
qͣntitatem anguloꝵ ꝓuenientiũ ex locis seitionis scd̃
modũ quẽ p̾diximꝰ. Tertie u̾o linee: sũt anguloꝵ ꝓueni¬
entiũ in locis eis que secunt᷑ orienteᷤ ab orbe meridiei.
Quarte aũt linee. erũt anguloꝵ ꝓuenientiũ in locis
eis que secunt᷑ occidentem ab orbe meridiei. quẽ admo¬
dũ iam det̾minauimꝰ. Recordemur aũ eiꝰ qd̃ diximus.
scilic qd̾ duoꝵ anguloꝵ qͥ sũt ex port̾ouib orbis signo¬
rũ scd̃m cõtimitate. nũqͣm accipimꝰ nsi septẽtrio

Expanded text:
rientem et ad occidentem, in lineis vero secundis quantitatem arcuum qui sunt a summitate capitum usque ad caput signi dati, quemadmodum prediximus, in lineis autem tertia et quarta quantitatem angulorum provenientium ex locis sectionis secundum modum quem prediximus. Tertie vero linee sunt angulorum provenientium in locis eis que sequuntur orientem ab orbe meridiei. Quarte autem linee erunt angulorum provenientium in locis eis que sequuntur occidentem ab orbe meridiei, quemadmodum iam determinavimus. Recordemur autem eius quod diximus, scilicet quod duorum angulorum qui sunt ex portionibus orbis signorum secundum continuitate
Abbreviated transcription (Latin):
guloꝵ qͥ secũt᷑ arcũ orb̾ signoꝵ ap̾ lecũ seccõis septẽtbnalem
seqñte ex eis ambob. ut sit̃ qͣntitates qͣs dectarare uolumꝰ d̾¬
eẽ hꝰ anguli. ⁊ qd̾ accidit in eo: mãifesta. Et qm̃ declarat̾o an¬
guloꝵ ꝓuẽientiũ ex seccõne orb decliuus. ⁊ orb̾ m̃idiei est
leuior ⁊ assimdũ uicinio: tũc ab ea ĩcpiemꝰ. Et ostẽdemꝰ pꝰ
qd pu̾cta orb̾ signoꝵ q̃ sũt equał int̾ualli ab orle eqͣtõis diei.¬

Expanded text:
trionalem sequentem ex eis, ut sit quantitas quam declarare volumus huius et quod accidit in eo manifesta. Et quoniam declaratio angulorum provenientium ex sectione orbis declivis et orbis meridiei est levior et ad sumendum vicinior, tunc ab ea incipiemus. Et ostendemus prius quod puncta orbis signorum que sunt equa
Abbreviated transcription (Latin):
gitudo: est t̾decim hore equale. ⁊ ꝑueniemꝰ ad
dima ⁊ lineam eqͥdistantẽ. cuiꝰ longioris dieil
longitudo: ẽ seletim hore equales. Et faciemus
suꝑfluũ qd̃ est int̾ dimata ⁊ lineas eqͥdistarites. me¬
dietateᷤ hore. ⁊ medietatem hore. etiã scd̃m qd̃ fecimꝰ
ip̾m in eleuatonib. Et suꝑfluũ ꝑtium orbis signoꝵ¬

Expanded text:
equales et perveniemus ad clima et lineam equidistantem cuius longioris diei longitudo est 16 hore equales. Et faciemus superfluum quod est inter climata et lineas equidistantes medietatem hore et medietatem hore etiam secundum quod fecimus ipsum in elevationibus, et superfluum partium orbis signo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ medietate cͥculi equatõis diei. supͣ qmͣ fuit.
.a .e.g̃. Et descͥbam medietate᷑ cͥculi orb̾ signoꝵ
supͭ qͣm sit. ã. ⁊ .g. Et sit pũctũ . ã. ip̃m punc¬
tũ eqͣtõis diei autupnale. Et descͥbam supͣ po¬
lũ .ã. scd̾ spatiũ lat̾is qͣdrati semicculũ.b.⁊ .e.d.

Expanded text:
 medietatem circuli equationis diei, supra quam sint A, E, G, et describam medietatem circuli orbis signorum, supra quam sint A, R, G, et sit punctum A ipsum punctum equationis diei autumnale, et describam supra polum A secundum spacium lateris quadrati semicirculum BRED.
Abbreviated transcription (Latin):
eis q̃ sut̾ ĩ ariete: qd̾ ea q̃ r̾cedit basim tͥanguli ad ꝑte oriẽtiᷤ.
cuiꝰ sit dui̾sitas aspͤtus suꝑ lineã descpͥtã suꝑ stellã q̃ e̾ in musi¬
daarietis. ⁊ sr̃ pede simarũ młeris. digiti uniꝰ. ⁊ ⁊̃ ea q̃ p̾cedit
eas qͥ sũt in capĩe arietis. ⁊ portõne medietatis basis tͥanguli:
sut̃ sr̃ lineã rectã. Et de eisq̃ sut in tauro ꝙ stelle q̃ secnit᷑ oriẽte
ex eis q̃ sũt in aldebarã. ⁊ stelle qͥ sut exͣ pelle extoriati q̃ su̾t in

Expanded text:
m trianguli ad partem orientis cuius fit diversitas aspectus super lineam descriptam super stellam que est in muscida Arietis et super pedem sinistrum Mulieris digiti unius et etiam ea que precedit eas que sunt in capite Arietis et portionem medietatis basis trianguli sunt super rectam lineam. Et de his que sunt in Tauro quod stelle que sequuntur orientem ex eis que su
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ p̾cedit stella q̃ nõiat᷑ spina ẜ pentis sĩt suꝑ lineã rectã fe̾.
Linea qͦ q̃ ẽ stella lucida media stellaꝵ q̃ sũt in gula leonis.
ad stellam lucidã q̃ est in spina ẜpentis. dec̃nat a stella q̃ est
incorde leonis ad oriente par. Et siea que ẽ a stella lucida
stelł ꝓpinqͥs q̃ fut ĩ exmitate pedis qͥ seqͥt᷑ ur se ad oriete.
ꝑũ. Et ⁊̃ linea q̃ ẽ a stelła q̃ ẽ in pͦtremo core uͥgĩs ad sam¬

Expanded text:
ea que precedit stellam que nominatur Spina Serpentis, sunt super lineam rectam fere. Linea quoque que est a stella lucida media stellarum que sunt in gula Leonis ad stellam lucidam que est in Spina Serpentis declinat a stella que est in corde Leonis ad orientem parum. Et linea que est a stella lucida stellis propinquis que sunt in extremitate pedis qui sequitur Urse ad occidentem parum. Et etiam linea que est a stella que est in postremo coxe Virginis ad s
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ e medictas apparẽtis q̃ ambe st̃ sr̃lineã rectã oppõitã liuee
duoꝵ pedũ. Et p̾cedit una haꝵ duaꝵ q̃ ẽ medietas appentiᷤ
duas ftlłas appẽtes faciẽtes cũ medietate apꝑẽtis t̾angu¬
lũ duoꝵ eqͣliũ lateꝵ. cꝰ cap̾ e medietas aꝑꝑe̾tis. Et he flle
st̾̃ suꝑ lincã retã oppo̾itã aschimech alahaz el arahine.¬

Expanded text:
 medietas apparentis, que ambe sunt super lineam rectam oppositam linee duorum pedum. Et precedit una harum duarum que est medietas apparentis duas stellas apparentes facientes cum medietate apparentis triangulum duorum equalium laterum cuius caput est medietas apparentis. Et he stelle sunt super lineam recta
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntitare qͣ poisi ͤ e ut sit planiꝰ eis. Incipiã u̾o m eo: a stelł q̾ sũt
mariete. Dicã gͦ ꝙ due stelle i. tõnales q̃ sũt ex tͥb q̃fut in
capi̾e arietis. ⁊ stella lucida q̃ ẽ in genu eqͥtis ⁊ tͥonali. ⁊ noĩat᷑
dñs ensis. ⁊ capi̾s. ⁊ eaq̃ nõiat᷑ alaioch: sũt suꝑlineã rectam.
Et ⁊̃ linea despͥta suꝑ alaioh ⁊ suꝑ lucidã ex aldebaran declinat
a stella q̃ ẽ in pede ancedente alaioch ad oriente ꝑũ. Et stella q̃
audacis sũt suꝑ lineã rectã. Et ⁊̃ stelle lucide q̃ sũt suꝑ cap̾
geminoꝵ. ⁊ stella lucida qͥ e ingula ẜpentis diaboli. sũt suꝑ¬

Expanded text:
ntitatem qua possibile est ut sit planius eis. Incipiam vero in eo a stellis que sunt in Ariete. Dicam ergo quod due stelle septentrionales que sunt ex tribus que sunt in capite Arietis et stella lucida que est in geis et ea que nominatur Alhaioch sunt super lineam rectam. Et etiam linea descripta super Alhaioch et super lucidam ex Aldebaran declinat a stella que est in pede antecedente Alhaioch ad orientem parum. Et stella que Audacis sunt super lineam rectam. Et etiam stelle lucide que sunt super caput Geminorum et stella lucida que est in gula
Abbreviated transcription (Latin):
Que est inter duas spatulas. ⁊ inter
spatulam ale
Decluuor duarum que sunt in la¬
tere suo sub ala ad septentͥonem.
Dediuior earim ad meridiem.¬

Expanded text:
Que est inter duas spatulas et inter spatulam ale Declivior duarum que sunt in latere suo sub ala ad septentrionem Declivior earum ad meridiem
Abbreviated transcription (Latin):
nes ex suꝑfluitate port̾onũ que fũt suꝑ omis semꝑ.G̃. par¬
tes: posumꝰ ea scd̾ suꝑfluitateᷤ equale. Qm̃ diu̾sitas in
eis. fere nõ mitat m̃surationẽ sid̾ aliquid magtũ. nisi
qd̃ fu̾it maiꝰ hac qͣntitate. neq in suꝑfluitate. neq in diuer¬
sitate aspectus. Et hec est descript io tabularum:

Expanded text:
nes ex superfluitate portionum que sunt super omnes sex partes. Posuimus ea secundum superfluitatem equalem. Quoniam diversitas in eis fere non mutat mensurationem secundum aliquid magnum nisi quod fuerit maius hac quantitate, neque in superfluitate neque in diversitate aspectus. Et hec est descriptio tabularum:
Abbreviated transcription (Latin):
duodetim uicib. qm̃ portõ maior ibi est quasi quiuq ꝑtes
⁊ hic posuimꝰ eum sexagnnta ꝑtes. ⁊ quod prouenit nob̾ fir¬
mainimis coram numero qui est eius in una quaq ta¬
bularum quinq. Ita faciemus tabulas scd̃m quod pretes¬
cessit eius narratio. in principio capituli quarti

Expanded text:
es, quoniam proportio maior ibi est quasi quinque partes, et hic posuimus eam sexaginta partes, et quod provenit nobis firmavimus coram numero qui est eius in unaquaque tabularum quinque. Ita faciemus tabulas secundum quod precessit eius narratio in principio capituli quarti
Abbreviated transcription (Latin):
em. Et illdꝰ est qm̃ pp̾ ea qd̾ sicut diximꝰ illd̾ qd̾ fatiũt declina¬
tones orbiuĩ reuolutõis. ⁊ eoꝵ reflexioes ex mĩo addit̾onis ⁊ di¬
illis est sidͣm ꝯscid̾atõnem reusionis ad orbem egͥdientis centͥ.
⁊ int̾ qͣntitates haꝵ declinat̾onũ ⁊ reflexionũ om̃iurr
⁊ inter declinatõne in orbe lime dediui nõ est diffr̾a magna.
⁊ remotõnes ꝑticulares quaꝵ declinatois suma est hec. sũt
ꝓpinque ut sint scd̾m ꝓportõne̾s illam ⁊̃. ⁊ sũt ille remotões

Expanded text:
illud quod faciunt declinationes orbium revolutionis et eorum reflexiones ex numero additionis et diillis est secundum considerationem reversionis ad orbem egredientis centri, et inter quantitates harum declinationum et reflexionum omnium et inter declinationem in orbe Lune declivi non est differentia magna, et remotiones particulares quarum declinationum summa hec est sunt propinque ut sint secundum proportionem illam etiam, et sunt ille remotiones
Abbreviated transcription (Latin):
Septenitͥonalis duaꝵ ꝯuinctaꝵ se¬
quẽtiũ uersus orientem
Dechiutior eaꝵ ad meridiem
Declurior ditaꝵ que sũt post illas
que uoiantur latine beemim

Expanded text:
Septentrionalis duarum coniunctarum sequentium versus orientem Declivior earum ad meridiem Declivior duarum que sunt post illas, que nominatur Latine Beem
Abbreviated transcription (Latin):
media earum
Mecidionalis trium
Semiens duaꝵ que sut iub
extremitate ensis
lucida que est in pede sirustro
⁊ est commnumis ei ⁊ aque.
Que est super decliuiorem ad sep¬
tenitonem. ⁊ ẽ suꝑ calcanentl.¬

Expanded text:
Media earum Meridionalis trium Sequens duarum que sunt sub extremitate ensis Lucida que est in pede sinistro et est communis ei et aque Que est super decliviorem ea ad septentrionem et est super calcane
Abbreviated transcription (Latin):
imã. ut fit ⁊̃ artꝰ orb̾ sigͦꝵ qͥ subtendũt᷑ angulo recto .s. loᷤ
gitudĩes relate logitudim. ẽ. d. diũP si. Et qͥ est stelle
maioris est nmor. Et illd maĩfestũest. Et qͥ eoꝵ est stelle
mĩoris. est maior. Et scd̾ ħ exẽplũ T ⁊ qͣmuis sit artus.
b .d. uꝰ ⁊ idem in stella una ⁊ eade.S s angulꝰ .u .e .d. ⁊ ẽ
anguł declinatoĩs orb̾ signoꝵ̾ diu̾sificat᷑. aũ pp̃ diũ¬
sitate signoꝵ. añ põ diu̾sitates locoꝵ habitabłiũ. aitus
lõgitudĩs.e.d. diu̾sificat᷑ ⁊̃ au get᷑ qnͣto plus minnt᷑
angulus nanatus. ⁊ minori Atur et abreuiatur
auget᷑ angulus.
Et simłr ⁊̃ si additur suꝑ rem
pͥmã qd̾ decłinatõ est una ⁊ aadem. s
stella nõ est suꝑ orbem sigrioꝵ ipͣ. R
S est ail suꝑ pũctum .h. ꝙ est lõgitudo

Expanded text:
orbis signorum qui subtenduntur angulo recto, scilicet longitudinis opposite longitudini ED, diversi. Et qui est stelle maioris est minor, et illud est manifestum, et qui eorum est stelle minoris est maior. Et secundum hoc exemplum etiam, quamvis sit arcus BD unus et idem in stella una et eadem, sed angulus BED, et est angulus declinationis orbis signorum, diversificatur aut propter diversitatem signorum aut propter diversitatem locorum habitabilium, arcus longitudinis ED diversificatur et augetur quanto plus minuatur angulus narratus et minoratur et abreviatur augetur angulus. Et similiter etiam, si additur super rem primam quod declinatio etiam est una et eadem, sed stella non est super orbem signorum ipsum, sed est aut s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtes. ⁊ .38. m̃ta. Et est qd̾ ꝑtinet istis ꝑtibꝰ scd̾ istũ mo¬
dũ a lõgitudine ꝓpinqͥore orb̾ reuołonis due ꝑtes ⁊ me¬
sua uesꝑtina ad ortũ matutinũ istis ꝑtib om̃ib orbis
reuołonis. ⁊ sunt .io. ꝑtes. Et ip̃a nõ secat hãc qͣnͣ¬
titatẽ ꝑtiũ nͥ in ꝓpinqͦ dieꝵ quos diximꝰ. Et sũt.
.ib̃. diee. Et illd̾ ẽ ꝯuemiẽs ei qdꝰ uidet᷑
ost qͣmͣ gͥ iam fi̾nate sũt hoe res. tunc
m̾curii que destriuĩtur ⁊ delentur. Et
i̾cipiamꝰ pͥmo ut ostendanꝰ qd̾ qñ est in p¬
pͥncipiis storpioĩs. eiꝰ elongitõ a sole ad pͣteri¬
orͦa. ⁊ si ecc ultima lõgitudo que est int̾ ip̃am. ⁊ ip̃m ĩ
eo nõ tame̾ eẽt possibłe̾ ut uideret᷑ in uesꝑe. ponamꝰ iͣq
formã qua posuimꝰ in apparitoĩb. ⁊ põamꝰ ut punctum
.ẽ. orbis siguoꝵ sit in pͥncipiis storpionis. Et hic locͦ fit

Expanded text:
tinet istis partibus secundum illum modum a longitudine propinquiore orbis revolutionis due partes et meone sua vespertina ad ortum matutinum istis partibus omnibus orbis revolutionis, et sunt decem partes, et ipsa non secat hanc quantitat dies. Et illud est conveniens ei quod videtur. Postquam igitur iam firmate sunt he res, tunc nibus stelle Mercurii que destruuntur et delentur. Et incipiamus primo ut ostendamus quod, quando est in principio Scorpionis, est eius elongatio a Sole ad posteriora, et si esset ultima loamen esset possibile ut videretur vespere. Ponamus itaque formam quam posuimus in apparitionibus, et ponamus ut punctum E orbis signorum sit in principio Scorpionis, et hic locus sit