comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uos cõmoueri: At hi qͥđ nulli sũc amico ꝓferei.
at nemo ẽ qui sibi nõ turpe pucet istiꝰ amicũ noĩari
Itẽ credo inimicũ quẽ nocentẽ putabas in iudicium
adduxisti: nõ. Nã indẽuatũ necasti. leges q̃ id fac̾e
ꝓhibent. uencus es. At ne scriptas qͥđ ĩudicasti. Cũ
ipse te ueti̾s amiacie cõmone fac̾et. cõmotus es. at
nihilominꝰ. sed eciã studiosius occidisti. Qͥd cũ tͥ
pueri ad pedes uolutarent̃: mĩa motus es: At
id nõ esse faclim. Quare facillime fit ut ex au¬

Expanded text:
i. At hi quidem nulli sunt. Amicos proferet. At nemo est, qui sibi non turpe putet istius amicum nominari.» Item: «Credo, inimicum, quem nocentem putabas, in iudicium adduxisti? Non: nam indemnatum necasti. Leges, quae id facere prohibent, veritus? At ne scriptas quidem iudicasti. Cum ipse te veteris amicitiae commonefaceret, commotus es? At nihilominus, sed etiam studiosius occidisti. Quid? Cum tibi pueri ad pedes volutarentur, misericordia motus es? At id non esse factum. Quare facillime fit, ut exau
Abbreviated transcription (Latin):
aut q̃rimꝰ ipsi qͥd ab illis aut qͥd ꝯtia uos
dici possit. Deinde subiamꝰ id qđ opeet dici: aut nõ
osus sic factus. Amplũ patrimoniũ relic tũ est.
at patͥs bona uenierũt. Ixreditas aliqͣ obuenit.
nõ põt dici. sed eciã necessariis õibus exereditatꝰ
est. Preiiũ aliqd exlite: aut iudicio cepit. nõ mͦ
id nõ fecit: sed eciã insup grãdi spõcione uinctus
est. Ergo si his rõuibus locuplecatus nõ est: sicut
om̃s uidens. Aut isti domũ nasut᷑ aurũ. aut un¬
de nõ ẽ licitũ. pecunias accepit. Itẽ sepe udices
qd criminari possint sibi p̃sidiũ petere: quoꝵ ni¬
chil põt aduersariꝰ facere. Nã utrũ ad pat̾s eiꝰ
uirtutẽ cõfugiet: at eũ uos iurati capite dãnafus

Expanded text:
aerimus ipsi, quid ab illis aut quid contra nos dici possit; dein subicimus id, quod oportet dici aut non osus factus sit. Amplum patrimonium relictum est? At patris bona venierunt. Hereditas aliqua venit? Non potest dici; sed etiam a necessariis omnibus exhereditatus est. Praemium aliquod ex lite aut iudicio cepit? Non modo id non fecit, sed etiam insuper ipse grandi sponsione victus est. Ergo, si his rationibus locupletatus non est, sicut omnes videtis, aut isti domi nascitur aurum, aut, unde non est licitum, pecunias cepit.» Item: «Saepe, iudices, quidem criminari possint, sibi praesidium petere. Quorum nihil potest adversarius facere. Nam utrum ad patris eius virtutem confugiet? At eum vos iurati capite damnastis.
Abbreviated transcription (Latin):
cia nocenciũ ex aruerãt uirtute optimatũ re¬
uirescant. Trãslacionẽ pudentẽ dicũt eẽ opor¬
tere: ut cũ rõne incõsimilẽ rẽ transeat ne sine
delectatu tem̾e E cupide uideat᷑ indissimilem
Ermutacio. ẽ or̃o aliud u̾bis. aliud sẽ¬
tencia demõstrãs. Ea diuidit᷑ uitres parces. Si¬

Expanded text:
tia nocentium exaruerunt, virtute optimatium revirdescent.» Translationem pudentem dicunt esse oportere, ut cum ratione in consimilem rem transeat, ne sine dilectu temere et cupide videatur in dissimilem rmutatio est oratio aliud verbis aliud sententia demonstrans. Ea dividit
Abbreviated transcription (Latin):
arbitror dedisse uirtute ꝓ ur̃a. Trãsiec hione hoc
mͦ. Instabił in istũ plurimũ fortuna ualuit. Om̃is
niuidiose eripuit. tibi bñ iuiuẽdi causa facultates
huiꝰmodi tnͣsiectio q̃ rẽ nõ reddit obscurã multũ
proderit. ad cõtinuaciones dequibus dictũ ẽ. In
quibus oportet uerba sic apoens inq̃ndã exstr¬

Expanded text:
dedisse virtute ‹pro› vestra.» Transiectione, hoc modo: «Instabilis in istum plurimum fortuna valuit. Omnes invidiose eripuit bene vivendi casus facultates.» Huiusmodi traiectio, quae rem non poterit ad continuationes, de quibus ante dictum est; in quibus oportet uerba sicuti ad poeticum exstr
Abbreviated transcription (Latin):
Allicit. allectã uiciat. prodit uiciatã
Sin uirtus laudẽ. laus inuidiã peꝑisset.
Androgeo sospes ad gnosia regna redissei
Sed uirtus laudem. laus inuidiã gen̾auit.
Inuidie talis pars. hũc supata necauit.
Prodigus ẽ animi ucio retiẽda ꝓfundens
Largus qui sũtũ facit ex racione libent̾.
Parcus qui reunet. qͥc qͥd nõ postulat usus
Qui retinet cupide. qđ res deposcit auarus

Expanded text:
Allicit. Allectam vitiat, prodit vitiatam. Ni virtus laudem, laus invidiam peperisset Androgeo, sospes ad Gnossia regna redisset. Sed virtus laudem, laus invidiam generavit; Invidiae telis pars haec superata necavit. Prodigus est, animi vitio retinenda profundens; Largus, qui sumptum facit ex ratione libenter. Parcus, qui retinet quidquid non postulat usus; Qui retinet cupide quod res deposcit, avarus
Abbreviated transcription (Latin):
appellet. aut ab instrum̃to dñm ut siqͥs macedouas
appellarit hoc mͦ. Nõ tã cito sarisse grecia potite
st̾. aut idem gallos sigͥcans. nec tã facile exitalia
armatura trãsalpina depulsa est. Aut id qđ sic
ab eo qđ facit. ut siqͥs cũ bello uelit ostenđe aliqͥd
quẽpiam fecisse dicat. mars istua te fac̾e uecessa¬
rio cogit. Aut si qui facit ab eo qdđ̃ sit. ut cũ desi¬
diosam artẽ diciniꝰ. q̃ desidiosos facit. & frigꝰ pi¬
grum qr pigros facit. ab eo qdđ cõcinet illđ qđ cõci¬
necur. lxc iͦ denominabit᷑. Armis italia nõ põc
uinc. nec grecia disciplinis. Nã hic ꝓ grecis. et
ut si quis aurũ & argentũ. aut ebur nõiuet. cũ
diuicias uelit nominare: harũ õim denõiacionũ
magis inp̃apiẽdo diuisio. ꝗ inq̾rendo difficilis
inuencio ẽ. iđo qđ pleua cõsuetudo est nõ modo

Expanded text:
appellet, aut instrumento dominum, ut si quis Macedones appellet, aut instrumento dominum, ut si quis Macedones appellarit hoc modo: «Non tam cito sarisae Graeciae potitae sunt», aut idem Gallos significans: «nec tam facile ex Italia materis Transalpina depulsa est»; aut id, quod fit, ab eo, qui facit, ut si quis, cum bello velit ostendere aliquid quempiam fecisse, dicat: «Mars istuc te facere necessario coegit»; aut si, quod facit, ab eo, quod fit, ut cum desidiosam artem dicimus, quia desidiosos facit, et frigus pigrum, quia pigros efficit. Ab eo, quod continet, id, quod continetur, hoc modo denominabitur: «Armis Italia non potest vinci nec Graecia disciplinis» - nam hic pro Graecis et ut si quis aurum aut argentum aut ebur nominet, cum divitias velit nominare. Harum ‹omnium denominationum› magis in praecipiendo divisio, quam in quaerendo difficilis inventio est, ideo quod plena c
Abbreviated transcription (Latin):
tis inprimis ẽ auditus. hoc gn̾e raro utendũ ẽ.
ne noui uerbi assidiutas odium pariat. Sed si
cõmode quis eo utatur E raro nõ mͦ offendet.
nouitate. sed etiã exornat oĩonẽ. De ꝓnoĩacione:¬
Ronominacio ẽ. que sicuti cognomine
quodã extraneo demõstrat. id qđ suo
nomine nõ põt appellari. ut siquis cũ loqͣtur
de graccis. an añ affricani nepotes inqͥet istiꝰ¬
modi fuerint. Itẽ si quis de adu̾sario cũ dicat
uidete. nũc inquit iudices quẽ ad inodũ iner
plagio. xippus iste tractarit hoc pacto nõ in¬
ornate pot̾imꝰ. E in laudando & inledendo ĩ
corpore aut in aĩo. aut ĩextraneis rebꝰ dicere
sicuti cognom̃ qđ ꝓcerco nomine collocemus.
propiiqͥs E finitimis trahit or̃onẽ qͣ pos¬
sit intelligi res q̃ nõ suo uocabulo sit appellata. Id
Ut siqͥd de tarpcio loq̃ns eũ capitoliuũ nominet.
Aut ab inuẽto. ut siqͥs ꝓ lib̾o uinũ. ꝓcerere frugẽ

Expanded text:
tis in primis.» Hoc genere raro est utendum, sic tis in primis.» Hoc genere raro est utendum, sic utne novi verbi adsiduitas odium pariat; sed si commode quis eo utatur et raro, non modo non offendet novitate, sed etiam exornat orationem. Pronominatio est, quae sicuti cognomine quodam extraneo demonstrat id, quod suo nomine non potest appellarei; ut si quis, cum loquatur de Graccis: «At non Africani nepotes», inquiet, «istiusmodi fuerunt.» Item si quis, de adversario cum dicat: «Videte nunc», inquit, «iudices, quemadmodum me Plagioxiphus iste tractarit.» Hoc pacto non inornate poterimus, et in laudando et in laedendo, in corpore aut animo aut extraneis rebus dicere sic, uti cognomen quod pro certo nomine collocemus. opinquis et finitimis trahit orationem, qua possit intellegi res, quae non suo vocabulo sit appellata. Id s, de Tarpeio loquens, eum Capitolinum nominet, aut invento, ut si quis pro Libero vinum, pro Cerere frugem
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uecessario cõsequat᷑. hoc mͦ. Qd̾ si danais⁊
datũ erat oraculũ nõ posse capi troiã sine phi¬
locete sagittis. he aut nihil aliud fecerũt nisi
alexãdrũ ꝑculerũt. hunc extinguere. id nimirũ
Estant eciã. decẽ exornaciones uborũ.¬
quas id curco nõ uage dispsimꝰ. sed asupioribus
seꝑ auimꝰ. qr om̃s in uno ꝯnͣe sunt posite. Nam
earũ oĩm hoc ꝓpͥum ẽ. ut ab usitata u̾boꝵ p̃tate
recedãt: atq in aliã rõnẽ cũ quadã ueteritate
oracio cõferatur. dequibus exornaciõibꝰ uoĩacio
est pͥma: que nos admonet. ut cuiꝰ rei nomen
aut nõ sit. aut satis idoneũ nõ sit eã nos met
idoneo u̾bo nominemꝰ. aut unitaciõĩs. aut sigui¬
ficacionis. causa. Imitacionis causa hoc mͦ. ut
maiores rude uagire. E mugire. E muriura¬
re ⁊ sibilare. appellauerũt. Significãde ixi cã
sic. Postꝗͣ iste in rẽ.p. fecit impetũ fragor ciuita¬

Expanded text:
quid necessario consequatur, hoc modo: «Quodsi Danais quid necessario consequatur, hoc modo: «Quodsi Danais datum erat oraculum non posse capi Troiam sine Philoctetae sagittis, haec nihil aliud autem fecerunt, nisi Alexandrum perculerunt, hunc extinguere, id nimirum estant etiam decem exornationes verborquas idcirco non vaseparavimus, quod omnes in uno genere sunt positae. Nam earum omnium hoc proprium est, ut ab usitata verborum potestate recedatur atque in aliam rationem cum quadam venustate oratio conferatur. De quibus exornationibus nominatio est prima, quae nos admonet, ut, cuius rei nomen aut non sit aut satis idoneum non sit, eam nosmet idoneo verbo nominemus aut imitationis ‹aut significationis causa: imitationis,› hoc modo, ut maiores rudere et mugire et murmurari et sibilare appellarunt; significandae rei causa, sic: «Postquam iste in rem publicam fecit impetum, fragor civita
Abbreviated transcription (Latin):
Nã fac̾e id nõ pot̾imꝰ. nisi nob̾ ip̃a negocii natura¬
E dabit facultatem. De dissolucione.¬
dio sublatis sepatis partibus efferũt. ħ mͦ. Opre
morẽ parenti. pare cognatis. obseq̃re amicis. ob¬
tẽꝑa legibus. Itẽ descendẽ in integrã deffẽsionẽ.
noli quicꝗͣ recusare. da seruos inqͤstionẽ. stude
uerũ inuenire. hoc gñs & acͥmoniã ht inse. ue¬
hemẽcissimã & ad breuitatẽ accõmodatã. De¬
reliquũ qđ ceptũ est dici relinqͥtur in¬
choatũ sic. Aihi tecũ p̾cũtacio nõ est. Idõ qͥa
popłs .ro. me nolo dic̾e ne cui forte arrogãs u¬
dear te aũ sepe ignominia dignũ putauit. Etẽ
tu ista nũc audes dic̾e qͥ nuꝑ. aliene domi ẽ
nõ ausim dic̾e. ne cũ te digna dixero. me ĩdig¬
num quippiã dixisse uidear. Hic atrocior taata
suspicio ꝗ. diserta explanacio ẽ. De Concłõne.
Onclusio ẽ que breui argum̃tacione ex
his q̃ aũ dicta sunt. aut facta ꝯficit.

Expanded text:
a negotii natura dabit facultatem. Dissolutum edio sublatis, separatis partibus effertur, hoc modo: «Gere morem parenti, pare cognatis, obsequere amicis, obtempera legibus.» Item: «Descende in integram defensionem, noli quicquam recusare; da servos in quaestionem, stude verum invenire.» Hoc genus et acrimoniam habet in se et vehementissimum est et ad brevitatem adcommodatum. Prreliqum, quod coeptum est dici, relinquitur incoatum, sic: «Mihi tecum par certatio non est, ideo quod populus Romanus me - nolo dicere, ne cui forte adrogans videar: te autem saepe ignominia dignum putavit.» Item: «Tu istuc audes dicere, qui nuper alienae domi - non ausim dicere, ne, cum te digna dicerem, me indignum quippiam dixisse videar.» ‹Hic› atrocior tacita suspicio, quam diserta explanatio facta est. Conclusio est, quae brevi argumentatione ex iis, quae ante dicta sunt aut facta, conficit,
Abbreviated transcription (Latin):
ate om̃s formidine. uob̾ deniq ip̃is cõsulite. Nã
si istũ inpunicũ dimiseritis. inuosinet ip̃os mihi
łtẽ. Nã si de hoc iudices grauẽ sentẽciã tuleritis
uno iudicio simul młtos iugula ueritis. Grãdis
et despec tui pat̾nus inmics erũt oppositi. Ioca
domꝰ huiꝰ indigna cõadet calamitate. At ininua
statĩ sanguinolẽta palma crudelissima uctoria
pociti. insultabũt ĩ horũ miserias. E. supbia siuł
ꝙ uerb̾ inuehent̾. Itẽ. Nã neminẽ ur̃m fugit qͥrites.
urbe capta. qͣ miserie cõseqͥ soleãt. Arma qͥ cõtra
tulerũt statĩ crudelissime trucidant᷑. Cet̾i qui po
inseruitutẽ. Qui nõ possũt uita pͥuantur. Uno
deuiq aiq eodẽ tp̃e. domus hostili flagrabit incẽ¬
dio. et qͦs natura atq uolũtas necessitate. bũiuo¬
lencia cõunxit. distrahunt᷑. Liberi paruĩ egreniis
diripiunt᷑. parentũ partĩ insimi iugulant᷑. partĩ
añ edes cõstrupautur. Nemo ẽ iudices qͥ possit

Expanded text:
ate omnes formidine; vobis denique ipsis consulite. Nam si istum inpunitum dimiseritis, in vosmet ipsos, mihi Item: «Nam si de hoc, iudices, gravem sententiam tuleritis, uno iudicio simul multos iugulaveritis: grandis et despectui paternis inimicis erunt obpositi; tota domus huius indigna concidet calamitate. At inimici, statim sanguinulentam palmam crudelissima victoria potiti, insultabunt in horum miserias. Et superbi a re simul et verbis inveniuntur.» Item: «Nam neminem vestrum fugit, Quirites, urbe capta quae miseriae consequi soleant: arma qui contra tulerunt, statim crudelissime trucidantur; ceteri, qui in servitutem, qui non possunt, vita privantur; uno denique atque eodem tempore domus hostili flagrabit incendio, et quos natura aut voluntas necessitudine ‹et› benivolentia coniuncxit, distrahuntur; liberi partem e gremiis diripiuntur parentum, partim in sinum iugulantur, partim ante pedes constup
Abbreviated transcription (Latin):
cartaginẽ deleuit. scipio pacem peperit. scipio ciui¬
tatem seruauit. Item tu inforũ ꝓdire. tu lucẽ ꝯspi¬
cere: tu ĩ horũ cõspectũ uenire conaris. Audes
uerbũ fac̾e. audes qͥcꝗͣ ab istis petere. audes suppli
oport̾e. Nõ iusiurãdũ cõtẽpsisti. nõ amicos ꝑdidisti.
nõ parenti manꝰ intulisti. Nõ enĩ deuiq in omni
dedecore uolutatus es. Hec exornacio tũ multũ
uenustatis ħc. tũ grauitatis &. icrimonie plurimũ
Quare uidet᷑ esse adhibenda & ad ornandã. et
ad exaugendam oracionẽ. De conuersione.
uerbũ. sed ad postremũ continent̾ reu̾timur
hoc mͦ. feuos popłs romanꝰ. iusticia uicit. armis uicit.
lib̾alitate uicit. Itẽ ex quo tp̃e cõcordia deciuitate
niosus erat. doctus erat. bonis uiris studiosis ami¬
cus erat. ergo inciuitate pͥmus erat. Itẽ. nã cũ istos
ut absoluant te rogas: ut peterẽt rogas: ut existi¬

Expanded text:
Kartaginem delevit, Scipio pacem peperit, Scipio civiKartaginem delevit, Scipio pacem peperit, Scipio civitatem ‹servavit.»› Item: «Tu in forum prodire, tu lucem conspicere, tu in horum conspectum venire conaris? Audes verbum facere? Audes quicquam ab istis petere? Audes supplicoportere? Non ius iurandum reliquisti? Non amicos prodidisti? Non parenti manus adtulisti? Non denique in omni dedecore volutatus es?» Haec exornatio cum multum venustatis habet tum gravitatis et acrimoniae plurimum. Quare videtur esse adhibenda et ad ornandam et ad exaugendam orationem. Conversio verbum, sed ad postremum continenter revertimur, hoc modo: «Poenos populus Romanus iustitia vicit, armis vicit, liberalitate vicit.» Item: «Ex quo tempore concordia de civitate niosus erat, doctus erat, bonis viris et studiis amicus erat: ergo in civitate primus erat.» Item: «Nam cum istos, ut absolvant te, rogas, ut peiurent, rogas, ut exeisti
Abbreviated transcription (Latin):
utem̃ cõtinent similit̾ cadentibꝰ uerb̾ hoc modo.
flentes plorantes. lacrimãtes. obtestantes. Et si
uerborũ trãsiectonẽ uitabimꝰ nͥ que erit cõcuma
qua dere posterius loq̃mur. Iuo in uicio ẽ. ceciliꝰ.¬
luciliꝰ. assiduus. ut hoc ẽ inpͥmo libro. has res ad
te scriptas luci misimꝰ eli. Itẽ fug̾e oportet loungã
uerborũ cõtumacionẽ: que R auditoris aures ⁊̃ or¬
atoris sp̃m ledit. his uiciis ĩ cõpõne uitatis. reliquũ
opacionis cõsumẽdũ est indignitate. Dignitas ẽ.
que reddit ornatã orõnẽ. E uarietate distinguit.
Hec inuerborũ ⁊ sentẽciarũ exornaciões diuiditur.
Uerborũ exornacio ẽ: que ip̃iꝰ sermonis insignita
continet᷑. ꝓ policioͬe. Sentẽciarũ exornacionẽ. q̃ nõ
ĩuerbis. sed in ip̃is rebus qͣndã ht dignitatem.
Epecicio est. cũ continent̾ ab uno atq eo¬
dem uerbo in rebus sumilibus ⁊ diu̾sis pͥncipia su
ista res est honori. Etẽ scipio numanciã sustulit. scipio

Expanded text:
utemur continenter similiter cadentibus verbis, hoc modo: Flentes, plorantes, lacrimantes, obtestantes; et si verborum transiectionem vitabimus, nisi quae erit concinna, qua de re posterius loquemur; quo in vitio est Caelius adsiduus, ut haec est: In priore libro has res ad te scriptas, Luci, misimus, Aeli. Item fugere oportet longam verborum continuationem, quae et auditoris aures et oratoris spiritum laedit. His vitiis in conpositione vitatis relicum operae consumendum est in dignitate. Dignitaque reddit ornatam orationem et uarietate distinctam. Hec in uerborum et sententiarum exornationes diuiditur. Verborum exornatio est que ipsius sermonis insignita continet perpollitione. / Sententiarum exornatio est que non in uerbis, sed in ipsis rebus quamdam habet dignitatem.petitio est, cum continenter ab uno atque eodem verbo in rebus similibus et diversis principia sumista res erit honori.» Item: «Scipio Numantiam sustulit, Scipio
Abbreviated transcription (Latin):
debor ea cõdic hone accepisse: ut eos qͦ ad pos¬
seni ĩ colum es patrie & parẽtibꝰ cõseruarẽ. hostiũ
cõdictionẽ repudiarẽ⁊ At salus antiqͥor ẽ mi¬
litum ꝗͣ̃ impedim̃toꝵ. Eiꝰ mnodi cõseciuit᷑. i dentidẽ
s̾ier hones ut ex om̃ibus ostẽdi uideat᷑. nihil
Radacio ẽ inqua nõ añ ad cõseq̾ns u̾ibũ
descendit᷑ ꝗͣ ad supiꝰ ascensũ est hoc mͦ
Namque reliꝗͣ spes manet lib̾tatis. si illis & qđl
audent faciũt. E qđ faciũt uob̾ molestũ nõ est:
ltẽ nõ sensi hoc. E nõ suasi. neq suasi. E nõ ip̃e
fac̾e cepi. neq fac̾e cepi. ⁊ uõ ꝑfeci. neq perfeci.
fuit penes acheiẽses. achenienciũ pociti st̃ sparthe
Sparthas suꝑauere thebaui. Thelianos macedo¬
nes uicere: qui ad impiũ grocte breui tp̃e adiun¬
est huius exornacioĩs. De diffinicione.¬
Iffiuicio ẽ. que rei alicuiꝰ ꝓpͥas amplec bit̃
potestates breuit̾ ẜ absolute hoc mͦ. Maiestas

Expanded text:
ut eos, quoad possem, incolumis patriae et parentibus conservarem. Hostium condicionem repudiarem? At salus antiquior est militum quam inpedimentorum.» Eiusmodi consequntur identidem subiectiones, ut ex omnibus ostendi videatur nihil Gradatio est, in qua non ante ad consequens verbum descenditur, quam ad superius ascensum est, hoc modo: «Nam quae reliqua spes manet libertatis, si illis et quodaudent, faciunt; et quod faciunt, vobis molestum non est?» Item: «Non sensi hoc, et non suasi; neque suasi, et non ipse facfuit penes Athenienses, Atheniensium potiti sunt Spartiatae, Spartiatas superavere Thebani, Thebanos Macedones vicerunt, qui ad imperium Graeciae brevi tempore adiunest huius exornationis. Definitio est, quae rei alicuius proprias amplectitur potestates breviter et absolute, hoc modo: «Maiestas
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpͥo abutit᷑ hoc modo. Uires hõis breues st
uit parua statura. aut longũ ĩ hoĩe cõsilium.
aut or̃o magna: aut uti pauco sermone. Nã i
facile est. intellectu fiuitima u̾ba rerũ dissimiliũ
rõne abusionis esse traducta. De trãslatione.¬
ferũt. ex alia .re. qđ ꝓpt̾ sunilitudinẽ
recte uidebitur posse crãsferri. Sa gͥ rei ante
ocłos proponẽde causa sumit᷑ sic. Hnc italiam
tumultus experge fecit t̾rore subito. Breuitatis
causa sic. Retens aduentus ex̾citus excixit subico
subito. auitatẽ. Obscenitatis uitãde causa sic. Cuiꝰ
mat̾ cotidianis nupciis delectat᷑. Augẽdi causa sic.
Nullius urbis calamitas istiꝰ expłe inimicicias
E nefariã crudelitatẽ saturare potuit. Minuẽdi
causa sic. Alagno se p̃dicat auxilio fuisse.qr pa¬
lulũ in rebus difficiliis aspirauit. Grauandi

Expanded text:
o abutitur, hoc modo: «Vires hominis breves sunt»; o abutitur, hoc modo: «Vires hominis breves sunt»; aut: «parva statura»; aut: «longum in homine consilium»; aut: «oratio magna»; aut: «uti pauco sermone.» Nam hic facile est intellectu finitima verba rerum dissimilium ratione abusionis esse traducta. Translatio eferetur ex alia re, quod propter similitudinem recte videbitur posse transferri. Ea sumitur rei ante oculos ponendae causa, sic: «Hic Italiam tumultus expergefecit terrore subito.» Brevitatis causa, sic: «Recens adventus exercitus extincxit subito civitatem.» Obscenitatis vitandae causa, sic: «Cuius mater cottidianis nuptiis delectetur.» Augendi causa, sic: «Nullius maeror et calamitas istius explere inimicitias et nefariam crudelitatem saturare potuit.» Minuendi causa, sic: «Magno se praedicat auxilio fuisse, quia paululum in rebus difficillimis aspiravit.» Ornan
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate repiuebimꝰ imꝑri magnitudinẽ soł orcu
atq occasu metiemur. Cũ comꝑacione aut a si¬
militudine aut ap̃sencia. aut apñcia suplacio
ĩ armis splendor ut soł fulgor obscurior iudetur.
tota parua de parte cognosat᷑: aut de
toto pars. Ee parte totũ sic inteligit᷑. Nõ ille ce.
nupciales tibie eiꝰ mat̾inoniũ cõmonebãt. Nã hic
om̃is scĩmonia impciarũ uno signo tibiarũ intel¬
ligitur. De toco pars. Ut siqͥs ei qui uesticũ. aut
ornatũ sũptuosũ ostendet. dicat. Ostẽtas inͥ diui¬
cias & locupletes copias iactas. Ab uno pła hoc
magnis ille trãs alpinꝰ. In italia qͦ nõ nemo sẽsit
itẽ togatus apłaribus unũ sic incelligit᷑. Atrox ca¬
lamitas pec tora merore pulsabat. Itaq anhe¬
laus eximis pulmonibꝰ p̃cura sp̃s ducebat᷑. Nã
ĩsupiore plures hispani. & galli .E. togati. & hic
unũ pec tus E unus pulmo intelligit᷑. et erit
illic diminutus nũs festiuitatis hic ad auctus

Expanded text:
civitate,› imperii magnitudinem solis ortu atque occasu metiemur.» Cum conparatione aut ‹a similitudine aut a› praestantia superlatio us erat in armis splendor, ‹ut› solis fulgor obscurius videretur.» tota parva de parte cognoscitur aut de toto pars. De parte totum sic intellegitur: «Non illae te nuptiales tibiae eius matrimonii commonebant?» Nam hic omnis sanctimonia nuptiarum uno signo tibiarum intellegitur. ‹De toto pars,› ut si quis ei, qui vestitum aut ornatum sumptuosum ostentet, dicat: «Ostentas mihi divitias et locupletes copias iactas.» CAPUT 45 Ab unmanis ille Transalpinus, in Italia quoque nonnemo sensit idem togatus.» A pluribus unum sic intellegetur: «Atrox calamitas pectora maerore pulsabat; itaque anhelans ex imis pulmonibus prae cura spiritus ducebat.» Nam in superioribus plures Hispani et Galli et togati, et hic unum pectus et unus pulmo intellegitur; et erit illic deminutus numerus festivitatis, hic adauctus
Abbreviated transcription (Latin):
E sua sponte sit ad aĩmũ audicoris accõmodata.
ee in nobis aut in his qͦs deffendunus
aut natura: aut fortuna aut industria dicemꝰ
iudices dico me laborare .E. industria curasse.
ut disciplinã nulitarẽ nc̃ in postremis tenerem.
Hoc si quis dixisset: ut optime tenerẽ. tã et si
uere dixisset. tũ arrogãs uisus ẽẽt. Nã ad inui¬
diã uitandã & laudem cõpandã sacis dictũ ẽ.
Itẽ utrũ gͥ auaricie causa aut egestatis accessit.
ad inaleficiũ. auarice. At largissimꝰ fuit ĩ anucos
qđ signũ lib̾alitatis ẽ: que cõtraria ẽ auariae.t
Egestatis. At huic qͥd pat̾ nolo uimiũ dicerr: nõ¬

Expanded text:
et sua spontest ad animum auditoris adcommodata. et sua spontest ad animum auditoris adcommodata. se in nobis aut in iis, quos defendimus, aut natura aut fortuna aut industria dicemusiudices, dico, me labore et industria curasse, ut disciplinam militarem non in postremis tenerem.» Hic si quis dixisset: «Ut optime tenerem», tametsi vere dixisset, tamen adrogans visus esset. Nunc et ad invidiam vitandam et laudem conparandam satis dictum est. Item: «Utrum igitur avaritiae an egestatis accessit ad maleficium? Avaritiae? At largissimus fuit in amicos; quod signum liberalitatis est, quae contraria est avaritiae. Egestatis? Huic q
Abbreviated transcription (Latin):
etudinẽ reqͥro. Qđ eric cõmocũ licẽtia id cõstitu¬
Q̃ molestia remoueat. Alt̾a res aberrato det̾reat
ueritatis uideamur. Est aũ qđdã gũs ĩdicẽdo
licencie. qđ astutio ĩ opracione cõꝑatur cũ aut
ita obiurgamꝰ eos qui audiu̾̃t qͦmͦ ipsi se cupiũt
obiurgari. Aut id qđ scimꝰ. facile om̃ audituros
diciinus nos timere qͦmͦ accipiãt sed tñ ueritate
cõmoueri ut iuhilo seciꝰ dicamꝰ. Horũ amborũ
generũ exempla subiciemꝰ. pͥoris huiꝰ modia
Nimiũ quirites aĩs estis simplicibꝰ ⁊ mãluetis¬
nimiũ creditis. unicuiq existimatis unũ quẽq eniti. ut
ꝑficiat q̃ uob̾ pollicitus sit. Erratis E falsa spe frus¬
tra iã diu detinemini stulticia ur̃a. id qđ erat ĩ ur̃a
pocestate ab aliis pet̾e ꝗͣ sum̾e ipsi maliustis. Poste¬
rioris licentie hoc erit exemplũ. Mihi cũ isto iudices
Acrimonia q̃ si nimiũ fuerit asꝑsa mitigabitur.
laude E assimulacione de qua post̾ius diximus

Expanded text:
quod erat commotum licentia, id constituet molestia removeat, altera res ab errato deterreat. esse videamur. Est autem quoddam genus in dicendo licentiae, quod astutiore ratione conparatur, cum aut ita obiurgamus eos, qui audiunt, quomodo ipsi se cupiunt obiurgari, aut id, quod scimus ‹facile omnes audituros, dicimus› nos timere, quomodo accipiant, sed tamen veritate commoveri, ut nihilosetius dicamus. Horum amborum generum exempla subiciemus; prioris, huiusmodi: «Nimium, Quirites, animis estis simplicibus et mansuetisnimium creditis uni cuique. Existimatis unum quemque eniti, ut perficiat, quae vobis pollicitus sit. Erratis et falsa spe frustra iam diu detinemini stultitia vestra, qui, quod erat in vestra potestate, ab aliis petere quam ipsi sumere maluistis.» Posterioris licentiae hoc erit exemplum: «Mihi cum isto, iudices, acrimonia, quae si nimium fuerit aspera, mitigabitur laude; et adsimulatione, de qua posterius diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
rõnibus pronũciare. Deuide aferre cõtrariũ de
qͥbus õĩbus dixinꝰ. iuuerboꝵ exornacionibus. D
inde simł & exemplũ de qͦ suo loco plura dicentꝰ.
Deinde cõcłonẽ de qua in scdo libro q̃ opꝰ fuent
diximꝰ. demõstrantes argum̃tacionẽ q̃m admodũt
cõcludere oporteat. In hoc libro dociumꝰ cuꝰmodi
uelxment̾ ornata pot̾it ceͣ expolicio. q̃ constat ex
freq̃nabus exornacionibꝰ u̾boꝵ. E sentenciaꝵ hoc
mͦ. ligit᷑ septẽ partibus trac tabit᷑. ut ab eiꝰdẽ sen¬
tencie nõ recedamꝰ exemplo. ut scire possis qđ faci¬
le precepcione rechorice res simplex mulciplici ra¬
recepta: nullũ in cõmodũ pro patͥa graue putãdũ ẽ.
suo pericło expetũt. hii sapientes putãdi sũt. cum
ꝙ eũ quẽ debent honorẽ .i.p. reddũt .E. pro młtis
perire malũt. ꝗͣ cũ multis. Et enĩ uehxment̾ ẽ
imquũ uitã quam a natura acceptã ꝓpt̾ patriã cõ¬
seruaueris nature: cũ cogat reddere patrie cũ roget.

Expanded text:
de afferre contrarium - de quibus omnibus diximus in verborum exornationibus -; deinde simile et exemplum - de quo suo loco plura dicemus -; deinde conclusionem, de qua in secundo libro, quae opus fuerunt, diximus, demonstrantes argumentationes quemadmodum concludere oporteat: in hoc libro docuimus, cuiusmodi e expolitio, quae constabit ex frequentibus exornationibus verborum et sententiarum. Hoc modo igitur septem partibus tractabitur - et ab eiusdem sententiae non recedamus exemplo, ut scire possis, quam facile praeceptione rhetoricae res simplex multiplici raaccepta, nullum incommodum pro patria grave putandum est. periculo expetant, hi sapientes putandi sunt, cum et eum, quem debent, honorem rei publicae reddunt, et pro multis perire malunt, quam cum multis. Etenim vehementer est inicum vitam, quam a natura acceptam propter patriam conservaris, naturae cum cogat reddere, patriae cum roget
Abbreviated transcription (Latin):
ostentat. uenit a te añꝗͣ romã uenit. Et ex ꝯͣrio
his quos hoĩes alea uicit. eos stacĩ ferro uincit.
curiã. addeudis lris hoc pacto. hic sibi posset
tempare: iͥ amore inallet obtẽperare. Dem̃dis
nũc lris sic. Si lenones usitasset. tanqͣ loo nes uite
tradidisset le. Transferedis lict̾i̾s sic. ludices uidete
utrũ homimi gnauo an uano crede in altis. Cõniu

Expanded text:
ostentat, venit ante, quam Romam venit.» Et ex contrario: «Hic, quos homines alea vincit, eos ferro statim vincit.»Curiam?» Addendis litteris hoc pacto: «Hic sibi posset temperare, nisi amorei mallet obtemperare.» Demendis nunc litteris sic: ‹»Si› lenones ‹vitasset tamquam leones,› vitae tradidisset se.» Transferendis litteris sic: «Videte, iudices, utrum ho
Abbreviated transcription (Latin):
E cõsũpcione ope. Piusmõi aut̃ studia ad delecta¬
cionẽ qͣm aduirtutẽ udent᷑ accõmodaciora. Qrͣ
sides & grauitas. E seueritas oratoria minuit.
His ex ornacionibꝰ freq̃nt̾ collatis. E nõ mͦ tollit̾
auctoritas dicẽdi sed offendit᷑. qͦ in eimodi ora¬
cione ꝑpea qđ est in his lepos ⁊ festiuitas. neq
dignicas. neq pulcritudo. qͣr q̃ sũt ampla acq
pulcra diu plac̾e possunt. q̃ lepida & cõciunnia
cito sacietate cõficiunt. auriũ sensũ fastidiosissimũ.
Quomͦ gͥ si crebro his gnibus utem̃ puerili uidebim̃
elocucione delec tari. Ita si raro int̾seremꝰ exorna¬
ciones has.E. incota causa uarie disꝑgemꝰ ꝯmode

Expanded text:
e et sumptione operae; eiusmodi autem studia ad delectationem quam ad veritatem videntur› adcommodatiora. Quare fides et gravitas et severitas oratoria minuitur his exornationibus frequenter conlocatis, et non modo tollitur auctoritas dicendi, sed offenditur quoque in eiusmodi oratione, propterea quod est in his lepos et festivitas, non dignitas neque pulcritudo. Quare, quae sunt ampla atque pulcra, diu placere possunt; quae lepida et concinna, cito satietate adficiunt aurium sensum fastidiosissimum. Quomodo igitur, si crebro his generibus utemur, puerili videmur elocutione delectari, item, si raro interseremus has exornationes et in
Abbreviated transcription (Latin):
cõꝑauerũt ut neminẽ regẽ quẽ arnus cepissentx
uita pͥuarẽt. Qͥd ita: Quia quã nob̾ fortuna fa¬
cultatẽ dedisset. iniquũ erat in eoꝵ supplicio ꝯsu¬
mere: quos eadẽ fortuna paulo añ ĩ amplissimo
statu collocarat. Quid qui exercitũ cõtraduxit.
Desino ieminisse. Quid ita: Qͥa uiri fortis est. qͥ
deuictoria cõtendebãt eos hostes putare. qͥ uicti
sunt. eos hoĩes iudicare: ut possic bellũ forticudo
iinuere. pacem humanitas aug̾e. &. ille si uicisset
nõ idem fecisset Nõ profecto tã sapiẽs eẽt. Cur
ꝗͥ ei parcis : qr talẽ stulticiã cõtẽnere nõ imitari.¬

Expanded text:
conparaverunt, ut neminem regem, quem armis cepissent, conparaverunt, ut neminem regem, quem armis cepissent, vita privarent. Quid ita? Quia, quam nobis fortuna facultatem dedisset, inicum erat in eorum supplicium consumere, quos eadem fortuna paulo ante in amplissimo statu conlocarat. Quid, quod exercitum contra duxit? Desino meminisse. Quid ita? Quia viri fortis est, qui de victoria contendant, eos hostes putare; qui victi sunt, eos homines iudicare, ut possit bellum fortitudo minuere, pacem humanitas augere. Et ille, si vicisset, non idem fecisset? Non profecto tam sapiens fuisset. Cur igitur ei parcis
Abbreviated transcription (Latin):
simplia iudicio multoꝵ maleficioꝵ cõiũctã puta¬
bant. Quo pacto: qm̃ quã inpudicã iudicabãt
eã uenesicuiqͦ dãnatã existimabãt. Qͥd ita : quia
nece̾e est ea q̃ suũ corpꝰ. addixerit turpissime cupi¬
dicati nimnere ꝑ multos. Quos: istos. Parentes. ui¬
rũ. cet̾os ad quos uidet sui dedecoris infanuiã ꝑti¬
nere. Quid pꝰea : quos tantope cimeat eos necesse
tudo peccati fact tuidã/ intẽꝑatã. audacẽ: natura
cii dãnatã. qđ putabãt. iupudicã qͦ uecessario.
Qrͣ liia qr nulla faciliꝰ ad id maleficium causa
quã turpis amior. & intẽꝑans libido cõmouere potu¬
it. cũ eiꝰ mulieris aĩmꝰ esset corruptus. eiꝰ corpus eẽ¬
castũ nõ putauere. Qid in uris idẽ ne obseruabãt.
Minime. qͥd ista : Qͣ uiros ad unũ qđq maleficiũ
singłe cupiditates impellũt. mulieres ad oĩa male¬
ficia cupiditas una ducit. Item bñ maiores hoc

Expanded text:
simplici iudicio multorum maleficiorum convictam putasimplici iudicio multorum maleficiorum convictam putabant. Quo pacto? Quam inpudicam iudicarant, ea veneficii quoque damnata exeistimabatur. Quid ita? Quia necesse est eam, quae suum corpus addixerit turpissimae cupiditati, timere multos. Quos istos? Virum, parentes, ceteros, ad quos videt sui dedecoris infamiam pertinere. Quid postea? Quos tantopere timeat, eos necesse tudo peccati facit timidam, intemperantia audacem, natura cii damnatam quid putabant? Inpudicam quoque necessario. Quare? Quia nulla facilius ad id maleficium causa, quam turpis amor et intemperans libido commovere potuit; tum cuius mulieris animus esset corruptus, eius corpus castum esse non putaverunt. Quid? In viris idemne hoc observabant? Minime. Quid ita? Quia viros ad unum quodque maleficium singulae cupiditates inpellunt, mulieris ad omnia maleficia cupiditas una ducit.» Item: «Bene maiores hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ose fregelle ꝗͣ facile scełe ur̃o cõtabuistis. ut cuiꝰ
nicor urbis italiã nup illustrauit eiꝰ nũc iux fũ¬
dam̃torũ reliquie maneãt. Ecẽ bonorũ ĩsidiatores
latrocinio uitã ĩngcentissimi cuiꝰq petistis. tantã¬
ne exiniqͥtate idiciorũ ur̃is calũpuiis assũpsis¬
tis facultatẽ. Hac ex clamacione si loco utam̃. raro
& cũ rei magnicudo postulare uidet̃ ad qͣm uolemꝰ
indignacionẽ auimũ auditoris adducemꝰ.  Intro¬
Nt̾rogacio nõ om̃is grauis ẽ. neq gacione¬
cõcuma. sed hec que cũ enuata sunt. Ea que
obsunt cause adu̾sarioꝵ cõfirmat suꝑiorẽ or̃onẽ¬
faceres. diceres. administrares. utrũ aĩos sociorũ ab
re.p. remouebas. E ab alienabas. an nõ. ⁊ utrũ ali¬
quã exornari oportuit. qͥ istec ꝓhib̾et. ac fieri nõ
qrͣ quidq dicamꝰ. & crebro uosmet anobis petimus.
Maiores nr̃i si quẽ uniꝰ peccati mulierẽ dãuabant.

Expanded text:
osae Fregellae, quam facile scelere vestro contabuistis, ut, cuius osae Fregellae, quam facile scelere vestro contabuistis, ut, cuius nitor urbis Italiam nuper inlustravit, eius nunc vix fundamentorum reliquiae maneant.» Item: «Bonorum insidiatores, latrocinia, vitam innocentissimi cuiusque petistis; tantamne ex iniquitate iudiciorum vestris calumniis adsumpsistis facultatem?» Hac exclamatione si loco utemur, raro, et cum rei magnitudo postulare videbitur, ad quam volemus indignationem animum auditoris adducemus. Interrogatio non omnis gravis est neque concinna, sed haec, quae, cum enumerata sunt ea, quae obsunt causae adversariorum, confirmat superiorem orationefaceres, diceres, administrares, utrum ‹animos sociorum ab re publica removebas et abalienabas, an non? Et utrum› aliquem exornarei oportuit, qui istaec prohiberet ac fieri non quare quicque dicamus, et crebro nosmet a nobis petimus u«Maiores nostri si quam unius peccati mulierem damnabant,
Abbreviated transcription (Latin):
faciliꝰ auribus diuidicari ꝗͣ uerb̾ demõstrari põt.
iocunda pͥncipia. eadẽ exitus amarissimos affert.
ltẽ inimicis te placabilẽ amicis iuplacabilẽ p̃bes
Itẽ inocio tumultuatis ĩtumultu solus es ociosus
lu re frigidissuna cales. inferuẽtissuna friges. Cito
cũ nõ opus ẽ clamas. cũ loqͥ cõuenit obinutescis
ad es : ab esse uis. abes. reuerti cupis. In pace bel¬
liu queritas. In bello pacẽ desid̾as. Incõcone de
uircute loq̃ris. in p̃lio p̃ignauia tube souitũ ꝑferre
nõ potes. hoc gn̾e distinguemꝰ. orõnẽ E graues ⁊ or¬
nati poterimus esse. De exclamacione¬
sclamacio est. q̃ conficit significacionẽ dolo¬
ris: aut indignacionis alicuiꝰ hõis aut urb
aut loci aut rei cuiꝰpiã cõpellacionẽ. hoc mͦ. Te nũc
alloquor affricane. cuiꝰ mortui qͦ nom̃ splendori
auc decori ẽ. ciuitati. cu crudelissimi nepotes suo
sanguine aluerũt immicoꝵ crudelitatẽ. Itẽ ꝑfidi¬

Expanded text:
facilius auribus diiudicari quam verbis demonstrari potest. adsentatio iucunda principia, eadem exitus amarissimos adfert.» Item: «Inimicis te placabilem, amicis inexorabilem praebes.» Item: «In otio tumultuaris; in tumultu es otiosus; in re frigidissima cales, in ferventissima friges; tacito cum opus est, clamas; ubi loqui convenit, obmutescis; ades, abesse vis; abes, reverti cupis; in pace bellum quaeritas, in bello pacem desideras; in contione de virtute loqueris, in proelio prae ignavia tubae sonitum perferre non potes.» Hoc genere sei distingemus orationem, et graves et ornati poterimus esse. CAPUT 22 Exclamatio est, quae conficit significationem doloris aut indignationis alicuius per hominis aut urbis aut loci aut rei cuiuspiam conpellationem, hoc modo: «Te nunc adloquor, Africane, cuius mortui quoque nomen splendorei ac decori est civitati. Tui clarissimi nepotes suo sanguine aluerunt inimicorum crudelitatem.» Item: «Perfidi
Abbreviated transcription (Latin):
mutacione casum uolutatũ esesplura noĩa casibꝰ
cõnuitatis. hoc modo faciunt annominacionem.
Tiberiũ graccũ. rẽ .p. administrantẽ. prohibuit ĩdi¬
gna nox duicꝰ in ea cõmorari. Gaio gracco occiso
res .p. ablata est. qͣ uirũ rei .p. amantissimũ su¬
bito desinu ciuitatis erripuit. Saturi unũ fide
captũ maiorũ natu pfidia ꝑscelus uita pͥuauit.
Tius odruse sangius. domesticos parentes & uultũ
parentis aspersit. Sulpicio cui paulo añ om̃ia cõ¬
cedebant eũ breui spacio nõ mͦ uiuere. sed ecian
sepelliri prohibuerũt. Hec tria gnͣa ꝓxima exor

Expanded text:
mutatione casuum volutatum est. Plura nomina casibus conmutatis hoc modo facient adnominationem: «Tiberium Graccum rem publicam administrantem prohibuit indigna nex diutius in eo commorari. Gaio Gracco similis occisio est oblata, quae virum rei publicae amantissimum subito de sinu civitatis eripuit. Saturninum fide captum malorum perfidia ‹per› scelus vita privavit. Tuus, o Druse, sanguis domesticos parietes et voltum parentis aspersit. Sulpicio, qui paulo ante omnia concedebant, eum brevi spatio non modo vivere, sed etiam sepelirei pro
Abbreviated transcription (Latin):
deat accõmodari rem certã ex uita đ moribus.
sumptã cõtrariũ idẽ fere ẽ ꝗ cõtẽcio. D cotrario.
breuit̾ & facile cõfirmat. alt̾a hoc pacto.
Nã qui sius rõnibus inimicus fuerit semꝑ eũ quo¬
mͦ alienis rebus amicũ fore speres. Itẽ nã quẽ in
amicicia pfidiosum cognoueris eũ qr putes ĩ am¬
cicias cũ fide hre posse: Aut qͥ pͥuatus intollerabili
suꝑbia fuerit. eũ cõmodũ & coguoscentẽ sui fore
deiccimꝰ. cũ ip̃is in campo metuimꝰ dimicare. Qui

Expanded text:
deat adcommodari rem certam, ex vita et moribus sumptam. Contrarium idem fere est, quod contentio. breviter et facile  confirmat, hoc pacto: «Nam, qui suis rationibus inimicus fuerit semper, eum quomodo alienis rebus amicum fore speres?» Item: «Nam, quem in amicitia perfidiosum cognoveris, eum quare putes inimicitias cum fide gerere posse? Aut qui privatus intolerabili superbia fuerit, eum commodum et cognoscentem sui fore deiecimus, cum his in campo metuimus dimicare? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
dilucidior. et cũ prohemis querẽdis disputamꝰ. rõnẽ
danius q̃rendi. nõ nulle ꝓhemiorũ gnͣa scribimus
Item arbitram᷑ de umnaginibus fieri cõuenire:. Nunc
ne forte uerborũ memoriã aut nimis difficilem.
aut parũ utilẽ arbitrere. ⁊ ip̃arũ memoria rerũ.¬
concentus sis ꝗ &̃ uciliores sunit.& plus habeãt fa

Expanded text:
dilucidior: ‹ut› quom de prohemiis quaerendis disputamus, rationem damus quaerendi, non mille prohemiorum ‹genera conscribimus, item arbitramur› de imaginibus fieri convenire. Nunc, ne forte verborum memoriam aut nimis difficilem aut parum utilem arbitrere, rerum ipsarum memoria contentus sis, quod et utilior sit et plus habeat fa
Abbreviated transcription (Latin):
ne brachii. E cõtorcione dextre gladius ad corpꝰ
afferri. in hoc aut̃ crebro & celeri corpus uulnere
cõmodissime tripartico sentẽtia ĩ cõtrario ĩ con¬
clone. Insentẽcia hoc pacto. Ei nõ multũ põt obre̾
fortuna ꝗͥ sibi firmiꝰ in urtute ꝗͣ in casu p̃sidiũ
collo auit. Uł ecõtrario hoc mͦ. Nã siqͥs spei nõ
młtũ collocarit incasu. qđ est qđ ei magnope ca¬
sus obe̾e̾ possit. In cõclone hoc pacto. Ꝙ si ĩ eos
plurimũ fortuna põt. qͥ suas or̃ones om̃s in casũ
intulerĩt nõ sũt om̃ia cõmittẽda fortune. Ne
magnã nimis in nos hat dñacionẽ. In his tribꝰ

Expanded text:
ne brachii et contortione dexterae gladius ad corpus ne brachii et contortione dexterae gladius ad corpus adferri, in hoc autem crebro et celeri corpus vulnere um. Ea utemur commodissime tripertito: in sententia, in contrario, in conclusione. In sententia hoc pacto: «Ei non multum potest obesse fortuna, qui sibi firmius in virtute, quam in casu praesidium conlocavit.» In contrario hoc modo: «Nam si qui spei non multum conlocarit in casu, quid est quod ei magnopere casus obesse possit?» In conclusione hoc pacto: «Quodsi in eos plurimum fortuna potest, qui suas rationes omnes in casum contulerunt, non sunt omnia committenda fortunae ne mag
Abbreviated transcription (Latin):
debet eͥe. Ut tũ cõmodũ est auditu ꝓꝑ breuẽ
& absolutã cõcłonem. tũ u̾o uehemẽt̾ id qđ opꝰ
est oratori cõprobat cõtrarias res. E ex eo qđ
dubiũ nõ est. expedit illud qđ ẽ dubiũ: ut aue¬
dilui nõ possit aut multo difficile possic. De¬
res breuit absoluta sine tociꝰ sentẽcie de¬
mõstracione. que denuo alio m̃bro or̃onis exci¬
pitur lxx mͦ. Et inunico proderas. idest unũ qđ
appellatur mẽbrũ. De uide hoc excipiat oportet¬
ab alt̾o ł amicũ ledebas. Ex duobus m̃bris suis
hoc exornacio potest cõstare: sed cõmodissima est
Rticulus dict᷑ cũ singula.
uerba int̾uallis distinguẽtur cesa or̃one.
hoc mͦ. Acrimonia. uoce. uultu. adu̾sarios ꝑt̾ruisti.
Itẽ inimicos inuidia. in iniuriis. potẽcia. ꝑfidia
sustulisti. Int̾ huiꝰ gñs. E illiꝰ supioris uehemẽciã
hoc int̾ est. Illud tardius & rarius uenit. hoc cre¬
brius & celleriꝰ ꝑuenit. Itaq nlło gnͣe ex remocio¬

Expanded text:
debet esse, ut  cum commodum est auditu propter brevem et absolutam conclusionem tum vero vehementer, id quod opus est oratori, conprobat contraria re et ex eo, quod dubium non est, expedit illud, quod est in dubio, ut dilui non possit aut multo difficillime possit. Meres breviter absoluta sine totius sententiae demonstratione, quae denuo alio membro orationis excipitur, hoc pacto: «Et inimico proderas» Id est unum, quod appellamus membrum; deinde hoc excipiatur oportet altero: «Et amicum laedebas.» Ex duobus membris suis haec exornatio potest constare; sed commodissima et aArticulus dicitur, cum singula verba intervallis distinguentur caesa oratione, hoc modo: «Acrimonia, voce, voltu ‹adversarios› perterruisti.» Item: «Inimicos invidia, iniuriis, potentia, perfidia sustulisti.» Inter huius generis et illius superioris vehementiam hoc interest: illud tardius et rarius venit, hoc crebrius et celerius pervenit. Itaque in illo genere ex remotio
Abbreviated transcription (Latin):
cidũ esset. ut cũ bũ ẽẽt intellectũ faciliꝰ indicẽ¬
Ermissio ẽ. cũ ostẽdemꝰ indicẽdo nos ali¬
quã rem totã trađe E cõcede alicuiꝰ uolũtati sic
Qũi om̃ibus rebꝰ ereptis solum mͥ supest animꝰ
E corpus. Hec ipsa q̃ mͥ demultis sola relicta sut.
uidebitur utamini. atq abutamini. licebit ĩpune.
in me qͥcqͥd libet statuite. dicite: atq obcẽperabo.⁊
uideatur orator. utrũ deduobꝰ pociꝰ auc
qͥd de pluribꝰ potissimũ dicat. hoc mͦ. Obfuit eo ⁊¬
tp̃e plurimũ rei .p. consulũ siue stulticiã siue ma¬
liciam dicere oportet. siue utrũq. Itẽ tu istud:
ausus es dic̾e ħ̾o oĩm mortaliũ quero. Na qͦ te
dignã moribꝰ tuis appellẽ nomine. De expediciõe.
Xpedicio ẽ cũ rõnibus pluribꝰ enum̾atis
potuerit. cetere tollunt᷑. una relinqͥtur quã nos
intendimꝰ hoc mͦ. Necesse ẽ cũ cõstet ip̃m fundũ
aut usu tuũ fecisse: aut emisse aut hereditate

Expanded text:
 esset intellectum, facilius in dicenrmissio est, cum ostendemus in dicendo nos aliquam rem totam tradere et concedere alicuius voluntati, sic: «Quoniam omnibus rebus ereptis solum mihi superest animus et corpus, haec ipsa, quae mihi de multis sola relicta sunt, pacto vobis videbitur utamini atque abutamini licebit; inpunite in me quidlibet statuite; dicite atque innuite: parebo.» re videatur orator, utrum de duobus potius aut quid de pluribus potissimum dicat, hoc modo: «Offuit eo tempore plurimum rei publicae consulum sive stultitiam sive malitiam dicere oportet sive utrumque.» Item: «Tu istuc ausus es dicere, homo omnium mortalium - quonam te digno moribus tuis appellem nomine?» Expeditio est, cum rationibus conpluribus enumeratis potuerit, ceterae tolluntur, una relinquitur, quam nos intendimus, hoc modo: «Necesse est, cum constet istum fundum aut usu tuum fecisse aut emisse aut hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
cartaginẽses. qui sunt qͥ italiã deformauerunt.
carcaginẽses. Q sunt qui sibi postulãt ignosci
carthaginẽses. Uidete gͦ quid cõueniat eos impe¬
trare. Itẽ quẽ seuatus dãpnarit. uẽ. romanꝰ.p.
dãpuarit. quẽ oĩm existimacio dãpnarit. Eum
uos sentẽtiis nr̃is absoluitis. De traductione.

Expanded text:
Kartaginienses. Qui sunt, qui Italiam deformaverunt? Kartaginienses. Qui sunt, qui sibi postulent ignosci? Kartaginienses. Videte ergo, quam conveniat eos inpetrare.» Item: «Quem senatus damnarit, quem populus damnarit, quem omnium exeistimatio damnarit, eum vos sent
Abbreviated transcription (Latin):
ita afferunt᷑. ut apͥore posterior cõtraria pͥoris ꝓ¬
ficiscatur hoc mͦ. Esse oporcet ut uiuas. nõ uiue¬
re ut edas. Itẽ ea re poemata nõ facio. qr cuiꝰ modi
citũ poema. debet ee̾. Itẽ si stultus es. ea re taces
nõ tũ si taces ea re stultus es. Nõ põt dia qͥn ꝯmo¬
de fiat cũ cõtrarie sentẽcie trãs lacione uerba qͦ¬
uerba cõuertant᷑. plura subiccimꝰ exẽpla. ut qm̃¬

Expanded text:
fferuntur, ut a priore posterior contraria prfiscatur, hoc modo: «Esse oportet, ut vivas, non vivere, ut edis.» Item: «Ea re poemata non facio, quia, cuiusmodi citum poëma debet esse.» Item: «Si stultus es, ea re taceas: non tamen si taceas, ‹ea re› stultus es.» Non potest dici, quin commode fiat, cum contrariae sententiae relatione verba quoque convertantur. Plura subiecimus exempla, ut, q
Abbreviated transcription (Latin):
sed eciã cõanniorẽ reddat. or̃onẽ hoc pac̾to. Qi
nihil he inuita iocũdius uita is cũ uirtute uitã
nõ põt colere. Itẽ cũ hominẽ appellas qͥ si fuissec
homo nũꝗͣ tã crudelit̾ uitã hominis petisset. At
erat inimicus. gͦ mimicũ sic ulasci uoluit. ut ip̃e
tu u̾o uirtutẽ prefer diuiciis. Nã si uoles diuicias
uirtute cõparare uix satis idonee tͥ uidebunt᷑
dabit curas: Itẽ. Nã amari iocundũ est si curet
ne qͥd insit amari. Item ueniã ad uos. si mͥ ueniã

Expanded text:
ationem reddat, hoc pacto: «‹Qui› nihil habet in vita iucundius vita, is cum virtute vitam non potest colere.» Item: «Eum hominem appellas, qui si fuisset homo, numquam tam crudeliter hominis vitam petisset. At erat inimicus. Ergo inimicum sic ulcisci voluit, ut ipse ‹tu vero virtutem praefer divitiis›; nam si voles divitias cum virtute conparare, vix satis idoneae tibi videbuntur dabit curas?» Item: «Nam amarei iucundumst, si curetur, ne quid insit amari.» Item: «Veniam ad vos, si mihi
Abbreviated transcription (Latin):
sentenciã & cõtrariũ. ⁊ cõcłonẽ freq̃ntibꝰ offerat
uerbis. Et alias qͦ nõ nũꝗͣ nõ alienũ est. tã ł si
necc̾e nõ est elloqui res aliqͣs ꝑ huiꝰmodi ꝯtunia¬
Ompar appellatur. qđ he nise mẽbra or̃o¬
nis dequibus aũ diximꝰ. qͥ constẽt ex pari fere
nũo silabarũ. hoc nõ de nuacione nr̃a fiet. Nã
id quid puerile ẽ. sed tm̃ afferet usus. R ex̾cita¬
cio facultatis. ut aĩ quodã sensu par menbrum
supiori referre possimꝰ hoc mͦ. In pͥlio morcẽ pat̾
opetebat. domi filius nupcias cõparabat. Hec x¬
plemores sille erũt. ut longitudo aut plenitudo
harũ młcitudinẽ alt̾ius assequat᷑ & exequet. Q¬
Imilr cadens exornacio appellat᷑. Codrin
cũ in eadẽ cõstruetione uerborũ duo
aut plura sunt u̾ba. que simłr hisdẽ casibꝰ effe¬

Expanded text:
onem frequentibus efferat verbis; sed alias quoque nonnumquam non alienum est, tametsi necesse non est, eloqui res aliquas per huiusmodi continuapar appellatur, quod habet in se membra orationis, de quibus ante diximus, quae constent ex pari fere numero syllabarum. Hoc non denumeratione nostra fiet - nam id quidem puerile est - sed tantum adferet usus et exercitatio facultatis, ut animi quodam sensu par membrum superiori referre possimus, hoc modo: «In proelio mortem parens obpetebat, domi filius nuptias conparabat: haec pleniores syllabae erunt, ut longitudo aut plenitudo harum multitudinem alterius adsequatur et exaequet. Similiter cadens exornatio appellatur, cum in eadem constructione verborum duo aut plura sunt verba, quae similite