comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tio uellet adiũgere: misit phaleras e cingula bullis aureis hoc¬
ẽ clauis ĩsignita. Remulus moriens nepoti suo cognomini hoc
reliquit. qui postea uictus a rutulis est. ꝙ occisus. post cui
aut̃ dixit tiburti remulo: aut tiburtino ĩ telligamus: hoc ẽ de
tibure. ut sit doctus ab appellatiuo ueniẽs.hic tiburs. aut
tiburti: hoc ẽ filio tiburti. ab eo qd ẽstiburtus: huiꝰ tiburti. ut
sit. tiburti remulo. sicut deiphobe glauci. suo moriẽs dat hre
ne poti: remulo quem supra auo cognominẽ diximus. Nam
quotiens aꝑte nõ ponit᷑ nõm filii: uel nepotis: cognominẽ eun
c̾e ĩtelligimus auo: uel patri: quorũ nomen aperte positũ ĩue¬
niemus. ꝙ e cõtra. Si filii uel nepotis nõm positũ fuerit. p̃ter¬
missum aũt parẽtem: cognomines eos ĩtelligamus. necesse
est: post mortem: scilice nepoti remuli: Secũdũ sup̃ dictu

Expanded text:
tio vellet adiungere, misit phaleras etio vellet adiungere, misit phaleras eest clavis insignita. Remulus moriens nepoti suo cognomini haec reliquit, qui postea victus a Rutulis est et occisus; post cuiuunera. Quod autem dixit ‘Tiburti Remulo’, aut Tiburtino intellegamus, hoc est de Tibure, ut sit dativus ab appellativo veniens hic Tiburs; aut ‘Tiburti’, hoc est filio Tiburti ab eo quod est hic Tiburtus, huius Tiburti, ut sit ‘Tiburti Remulo’ sicut «Deiphobe Glauci». SVO MORIENS DAT H. NEPOTI Remulo, quem supra avo cognominem diximus: nam quotiens aperte non ponitur nomen filii vel nepotis, cognominem eum esse intellegimus avo vel patri, quorum nomen aperte positum invenimus; et e contra, si filii vel nepotis positum nomen fuerit, praetermissum autem parentum, cognomines eos esse intellegamus necesse est. POST MORTEM scilicet Remuli, secundum supra dictum
Abbreviated transcription (Latin):
pisu ĩferũt. purpuream uomit ille aĩam: socũdum eos: qui
ossibus hoerentem. uina refert. proprie qua sante potauerat.
hic furto feruidus ĩstat:. scilice euryalus. qui sauiebat la¬
tenter ut sit furto nocturno p̃lio. Nã fures ideo dicti sũt
uidus quia messipi galeam sustulit: ramnetis phaleras. re¬
ligatos non solutos: sed diligenter ligatos. unde addiditre
ditrix: poenaru ex haustum satis ẽ: bene exhaustũ: bene ex¬
haustũ. ut ostendat eos auidos tadis fuisse. e cruoris hosti¬
lis uia facta per hostes: utheͬgo uasta dabo ꝙ lato te limite
ducam: euryalus phaleras rhamnetis ꝑ aurea bullis cin¬
ẽ neutri. Ham̃ aĩaliũ genere feminino dicimus has cĩgulas
apud maiores: ut ĩterse hoĩes hospitii ibra mutuis muueribu
copularent. uel ĩpñti: uel per internũtios. Sensus ergo nũcta
talis. cedicus quidam tiburti remulo quomisibi absens hospi¬

Expanded text:
et sic inferunt 'purpuream vomit ille animam' secundum eos, quiet sic inferunt 'purpuream vomit ille animam' secundum eos, quiossibus haerentem». VINA REFERT proprie, quae paulo ante potaverat. HIC FVRTO FERVIDVS I. scilicet Euryalus, qui saeviebat latenter, ut sit ‘furto’ nocturno proelio: nam fures ideo dicti sunt,vidus’, quia Messapi galeam sustulit, Rhamnetis phaleras. RELIGATOS non solutos, sed diligenter ligatos: unde addidit ‘rditrix. POENARVM EXHAVSTVM SATIS EST bene ‘exhaustum’, ut ostendat eos avidos caedis fuisse et cruoris hostilis. VIA FACTA PER HOSTES ut «haec ego vasta dabo et lato te limite ducam neutri est, nam animalium genere feminino dicimus 'has cingulasapud maiores ut inter se homines hospitii iura mutuis muneribus copularent, vel in praesenti vel per internuntios. sensus ergo nunc talis est: Caedicus quidam Tiburti Remulo, cum eum sibi absens hospi
Abbreviated transcription (Latin):
depelli ẽ aũt homericus uersus¬
cu singultu at̃a cũam efflantem. plurima luserat: płlo plu¬
rimu. deo: uino: uel somino: per ouilia turbans: perturbãs
aulia. Nam temesis est: mutũq metu: scilic& ipecus. Nam
male quidam accipiũt mutũ fremitũ deleone. quodsi dixeris
uacat metu: ĩcensus ⁊ ip̃e perfurit. exemplo nysi. sine nõie
plebem: bene exp̃ssit e bellatoris peritiã. & tironis ĩ cõside¬
ratam auiditatem. Nam nỹsus reges ĩ teremit. eur ỹalus
souit ĩplebe. ut salustius. ꝙ ĩsolentia auidius malefaciẽdi.
sine nõie aũt dixit si ne gloria. quorũ ꝑ humilitatem nõ
sunt tibus nota nomina. rhoethoũ uigilantẽ: hoc loco nõ
tantũ rhoethai timor: Sed & nysi audatia comprobat᷑: &
nulta morte recepit purpureũ: multi hic distingũt: ut sit
sensus talis. eduxit gladiũ cũ multo cruore purpureũ. Alii
multa morte recepit: ut sit eduxit gladiũ cũ multo cruore.

Expanded text:
depelli. est autem Homericus versuscum singultu animam rimum’. DEO vino, vel somno. PER OVILIA TVRBANS perturbans ovilia: nam tmesis est. MVTVMQVE METV scilicet pecus: nam male quidam accipiunt «mutum fremit» de leone, quod si dixeris, vacat ‘metu’. INCENSVS ET IPSE P. exemplo Nisi. SINE NOMINE PLEBEM bene expressit et bellatoris peritiam et tironis inconsideratam aviditatem: nam Nisus reges interimit, Euryalus saevit in plebem; Sallustius «ex insolentia avidus male faciendi». ‘Sine nomine’ autem dixit sine gloria, quorum per humilitatem non sunt omnibus nota nomina. RHOETVM VIGILANTEM hoc loco non solum Rhoeti timor, sed et Euryali audacia comprobatur. ET ulta morte recepit purpureum multi hic distinguunt, ut sit sensus talis: eduxit gladium multo cruore purpureum. alii 'multa morte recepit', ut sit: eduxit gladium cum multo cruore,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ põt fieri ut praua miminũ uolũtate / cupiazꝰ. ꝓus nihil malũ
constat placore. Unde nũc hic est ortus sensus. hoc dicit nysus
o euryale dii ne nostris mentibus. cupiditates iniciũt / e de.¬
sideria: an deus fit ipsa nientis cupiditas mentibus addũt.
tero. dira: magna. aliquid magnũ: scilicet ꝑ hostis transitum:
mens agitat mihi. molitur: quiete: modo ocio: nõ somno
Nam ĩ uigiliis fuerat collocatus: cernis qua rutulos habe

Expanded text:
enim potest fieri ut prava numinum voluntate cupiamus, quibus nihil malum enim potest fieri ut prava numinum voluntate cupiamus, quibus nihil malum constat placere. unde nunc hic ortus est sensus: hoc enim dicit Nisus: o Euryale, dine nostris mentibus cupiditates iniciunt et desideria, an deus fit ipsa mentis cupiditas? mentibus vero add. Ad v. 184 Aliquid magnum scilicet per hostes transitum. Ad v. 185 Agitat molitur. quiete modo otio, non somno; nam in vigiliis fuerat collocatus. qui enim custos e
Abbreviated transcription (Latin):
iuuenũ: legitur & iuueni si iuueni. stiuueni: ascanio. si
uuenũ: magistros militũ accipe: sortita periolũ: sorte di¬
uisa: add defensione pericli: ꝗ cuiq tuendũ est: exercet
unus quisq uices adid: quod accepit tuendũ. ida uena¬
trix: a plerisq ida mater nysi accipit᷑. quia dixit uena¬
teix. Nam si mõtem uolueris accipẽ. abusiue idam uena
ꝙ hanc pręmittit aemorũ peritiã. qua post plurinũ poterit
in euryali defensione: troiana nec ĩduit arma: hoc est qui¬
nõ dũ bellitosa arma ĩduerat. idest acceporat. E hoc dicit
pulcherquiden erat. sed non du bellandi peritus. dii ne¬
hunc ardorem mentibus addũt euryale ansua ciũq deus
ĩpulsu alicuiꝰ numinis. Et pͥmo dixerũt mentes humanas
moueri sua sponte. deprehenderũt tñ ad oĩa honesta impellinos
genio: 4 numine quodam familiari: quod nobis nascentibus
datur praua uõ. nostra niente. nos cupere & desiderare. Hec

Expanded text:
IVVENVM legitur et ‘iuveni’: si ‘iuveni’, Ascanio; si IVVENVM legitur et ‘iuveni’: si ‘iuveni’, Ascanio; si ‘iuvenum’, magistros militum accipe. SORTITA PERICLVM sorte divisa ad defensionem pericli. QVOD CVIQVE TVENDVM exercet unusquisque vices ad id quod accipit tuendum. IDA VENATRIX a plerisque Ida mater Nisi accipitur, quia dixit ‘venatrix’: nam si montem volueris accipere, abusive ‘Idam venet hanc praemittit armorum peritiam, qua plurimum poterit in Euryali defensione. Ad v. nondum bellicosa arma induerat, id est acceperat. et hoc dicit: pulcher quidem erat, sed nondum bellandi peritus. Ad hunc ardorem mentibus addunt evryale an s. c. d. inpulsu alicuius numinis? et primo dixerunt, mentes humanas moveri sua sponte; deprehenderunt tamen ad omnia honesta inpelli nos genio et numine quodam familiari, quod nobis nascentibus datur, prava vero nostra mente nos cupere et desiderare: nec
Abbreviated transcription (Latin):
om̃es: ne timere uideat᷑. auxiliorũ ad troianos multitudi¬
nem dicit ee ĩ remẽta iuctoriae: luce pala: ꝓꝑ tenebras. ꝑ¬
e furta iertia: quos distulit hector: bene solius hectoris fa¬¬
cta e cõmemoratio. ut oñdat᷑ ĩpse periisse: qui potuit eẽ terrori.
ꝑꝑ ꝗ uult oneam nihil fortiter fecisse ĩ bello troiano: melior q̃m
pars acta diei. idest maior. ꝑ pͥma: bene gestis corpora rebus:
⁊ eo tantũ quodd hostes nõ ausi sunt egredi. homeri est puͦo de oxa
cõtra teoianios: nõ a teoĩanis: ne uideat ꝯ̃ supradicta omnia
biis: excubia diurna sunt. Uigiliae nocturna: centeni quẽ¬
q secuti: centur ionũ scilicet: ex more romanae militia. Nã
ex nũo militũ: qui eos sequuntur: gradus dignitatis appa
um ennianũ: trepidi formidine: festini ꝑ formidi ne
Nlam nõ est iteratio: pontes: qui fiunt ĩ muris angustio¬

Expanded text:
OMNES ne timere videatur auxiliorum multitudiOMNES ne timere videatur auxiliorum multitudinem, dicit incrementa esse victoriae. LVCE PALAM propter tenebras et furta inertia. QVOS DISTVLIT HECTOR bene solius Hectoris facta est commemoratio, ut ostendatur perisse, qui potuit esse terrori: per quod vult Aenean nihil fortiter in bello fecisse Troiano. MELIOR QVONIAM PARS ACTA DIEI id est est maior et prima. BENE GESTIS CORPORA REBVS in eo tantum, quod hostes non ausi sunt egredi. PVGNAM SPERATE PAcontra Troianos, non a Troianis, ne videatur contra supra dicta omnia biis excubiae diurnae sunt, vigiliae nocturnae. Ad v. 160 Centeni quemque secuti centurionum scilicet, ex more Romanae militiae: nam ex numero militum qui eos sequuntur, gradus dignitatis appaum Ennianum. TREPIDI FORMIDINE festini per formidinem: nam non est iteratio. PONTESQVE qui fiunt in muris angustio
Abbreviated transcription (Latin):
gracorũ exemplo. qui rapta helena gentẽ deleuere teoia-
solos tangit atridas iste dolor: curnõ insi militudinẽ crimi.¬
nis sit poena similitudo: si culꝑa repetit᷑: supplicia quoq ge¬
modo om̃e genus femineũ nõ eos penitus perosos dicebat.
laquutus aũt est figurate. fossarũq more. quae nõ tutela sed
non s̃ ĩ teptiua particula: ad ornatũ ꝑtinẽs.horatius. At o
deorũ quicꝗ ĩ calo regit. tale est. at nõ sic phrygius penetrat
fustes sunt: quibus uallum munitire. ipse de sustentaculis ui-¬
tium. Primus uallos sub tecta referto. Non armis in uul¬
cani: bene arma gñaliter dixit. Nam ipse habuit a uulca¬
no. s solũ gladiũ ut ensem quem dauno ignipotens deus ip̃e
parenti fecerat. & stygia candenem tinxerat unda per hoc
aũt q̃ latenter dicit se achille e̾eᷤ meliorẽ: qui se troianos ẽ
sine diuinis armis superare posse cõfidit: addant se protinus

Expanded text:
Graecorum exemplo, qui rapta Helena gentem delevere TroianaGraecorum exemplo, qui rapta Helena gentem delevere Troianasolos tangit atridas iste dolor cur non in similitudine criminis sit poenae similitudo? si culpa repetitur, supplicia quoqmodo omne genus femineum non eos penitus perosos decebat. Locutus est autem figurate. FOSSARVMQVE MORAE non tutela, sed non’, inceptiva est particula, ad ornatum pertinens: Horatius «at o deorum quidquid in caelo regit». Tale est «at non sic Phrygius penetrat fustes sunt, quibus vallum munitur. Ipse de sustentaculis vitium «primus vallos sub tecta referto». NON ARMIS MIHI VVLCANI bene arma generaliter dixit: nam ipse habuit a Vulcano, sed solum gladium, ut «ensem, quem Dauno ignipotens deus ipse parenti fecerat et Stygia candentem tinxerat unda». Per hoc autem quasi latenter dicit se Achille esse meliorem, qui se Troianos etiam sine divinis armis superare posse confidit. ADDANT SE PROTINVS
Abbreviated transcription (Latin):
profelicitate habuisse nauigationis uitare discͥmina: reꝵ
pars altera: humanae naturae duo elementa cõcessa sũt
mare uidelicet ꝑ terra: nil mefatalia terrẽt: tacitis occu¬
rrit questio nibus dicens. si fataliter se aditaliã uenisse dicũt
iam uenerũt: completa sunt fata. & callide tacuit: quod
erat fatale. Ttoiani .n. dicebant italia sibi regna deberi ꝗ
ẽ oratorũ quaestiones ita proponere: ut facilẽ solutioĩs sor.¬
tiantue euẽtum. Si qua phryges pra se iactãt: qĩ & ista
cõfingant: sunt ꝙ mea fata m: hoc falsu ẽ quod dicit ture¬
nus s ĩarte rhetorica tuc̃ cõceditur nobis uti mẽdacio.
quom redarguere nullus potest. ut hoc loco.ꝑuis eĩ uere
põt scire turno data ee̾nt nec ne responsa: quia sc it falsũ
c̾e̾ quod dixit arguniẽtis probare dicta cõtendit. dicens
ẽe sceleratam gentem. raptã sibi cõiugem. ĩ quo fato utitur

Expanded text:
pro felicitate habuisse navigationis vitare discrimina. RERVM pro felicitate habuisse navigationis vitare discrimina. RERVM PARS ALTERA D. humanae enim naturae duo elementa concessa sunt, mare et terra. NIL ME FATALIA TERRENT tacitis occurrit quaestionibus, dicens: si fataliter se ad Italiam venisse dicunt, iam venerunt, completa sunt fata. Et callide tacuit quod erat fatale: Troiani enim dicebant Italiae sibi regna deberi. Et est oratorium quaestiones ita proponere, ut facile solutionis sortiantur eventum. SI QVA PHRYGES P. SE IACTANT quasi et ista a contra fata mihi hoc falsum est quod dicit Turnus. sed in arte rhetorica tunc nobis conceditur uti mendacio, cum redarguere nullus potest, ut hoc loco est: quis enim vere potest scire, Turno data sint, necne, responsa? sane quia scit falsum esse quod dixit, argumentis probare dicta contendit, dicens esse sceleratam gentem, raptam sibi coniugem: in quo facto utitur
Abbreviated transcription (Latin):
ni designa tur audatia tale ẽ & ĩquarto. at nõ ĩ felix ani¬
mi phoenissa. ⁊ aminis rauca sonans: licet antiꝗtas habuerit
hic ꝙ haec amnis. melius tã ẽ acciperei rauta sõnãs proraue¬
q̃ tauca amnis. reuocat q pedem tiberins ab alto: nũc ipsũ
deũ territũ dixit: supra undas fuisse petteritas: eise rep̾ssas
aĩos tollit dictis: magnanimitatem comprobat suam dictis
Tale ẽ illud e contrario. Turbatũq oculis. haec mõstra petũt.
appetũt. ut reginam petit. Iupiter ipse: scilititet qui oib
prestare cõsueuit: unde & iupiter dictus qi iuuans. pater.
Ergo auxiliũ solitũ nõ circa troianos accipimus: sed q p̾stare e
troiani: ut rutiloꝵ telis aut ignibus pereant. qui iã nauium
amissione petietut: maria ĩuia teucris: color est. Nam rem
quam troiani perseputabant: ĩcõtrariũ uertit: dicens na¬
ugationis auxiliũ & fuga perdidisse troianos. quos cõstat

Expanded text:
ni designatur audacia. tale est et in quarto "at non infelix animi Phoenissa" . Ad v. 122 Et amnis rauca sonans licet antiquitas habuerit 'hic' et 'haec amnis', melius tamen est accipere 'rauca sonans' pro 'rauquam ‘rauca amnis’. REVOCATQVE PEDEM TIBERINVS AB ALTO nunc ipsum deum territum dixit: supra, undas fuisse perterritas et in se repressas. ANIMOS TOLLIT DICTIS magnanimitatem suam conprobat dictis. Tale est illud e contrario «turbatumque oculis». HAEC MONSTRA PETVNT appetunt, ut «reginam petit». IVPPITER IPSE scilicet qui omnibus praestare consuevit: unde et Iuppiter dictus est, quasi iuvans pater. Ergo ‘auxilium solitum’ non circa Troianos accipimus, sed quod ipse prTroiani ut Rutulorum telis aut ignibus pereant, qui iam navium amissione perierunt. MARIA INVIA TEVCRIS color est: nam rem quam pro se Troiani putabant, in contrarium vertit, dicens navigationis et fugae auxilium perdidisse Troianos, quos constat
Abbreviated transcription (Latin):
dum romanas cerimonias dixit. Nam ioui de tauro nõ
imolabat᷑. ut g in tertio diximus nisi cum tritimphi no¬
mine sue uel tauro fiebat: quod tñ ĩo admissum õ: qr
non tantum ioui: sed aliis diis: quibello praesinit. sacrifi¬
cabant᷑. Aurata fronte: ita enim uictima ornaricon¬
opgipidao: candentem candidũ iuuenolis duẽ
in capitolia magnum cretatumq. bouem. caput cum ma¬
tre ferontem nequalem matei: nondum ipatri tuuena¬
lis quem iam pudet uberai matris dutere. qui uexat
nascenti robore cornu. De parte serena ut non cousas¬
naturalis sit sed augurii intonuit leuũ: prosperum
ut enin g supra diximus: quae si nistra nobis uident
intuentibiis coelium. illie detera sinit. non ꝙ senistra bonia
sint sed qꝙ dextra coeli nobis sinistea sunt. uel quȩ nos fucere
sine ratione ponunt poctor. Nam mõ hunc iõ in capite diẽ
duum plus nimio gloria uerticem. sic homerus thersiten

Expanded text:
dum Romanas caerimonias dixit: nam Iovi de tauro non dum Romanas caerimonias dixit: nam Iovi de tauro non immolabatur, ut etiam in tertio diximus, nisi cum triumphi nomine suovetaurium fiebat: quod tamen ideo admissum est, quia non tantum Iovi, sed et aliis diis qui bello praesunt, sacrificatur. avrata fronte ita enim victimae ornari con625 Candentem candidum: Iuvenalis "duc in Capitolia magnum cretatumque bovem" . caput cum matre ferentem lis «quem iam pudet ubera matris ducere, qui vexat nascenti robora cornu». DE PARTE SERENA ut non causae sit, sed augurii. INTONVIT LAEVVM prosperum: ut enim etiam supra diximus, quae sinistra nobis videntur, intuentibus caelum, illic dextra sunt; non quod sinistra bona sunt, sed quod dextra cte dicituum plus nimio gloria verticem». Sic Homerus Thersiten
Abbreviated transcription (Latin):
tem de suorum gloria. dira canentem. ad iniuriam troia¬
norum. Ante iouem suplex ꝑ uota pcatus. atꝗ apollinem
debuit inuocare iaculaturus sagittas. sed idto iouem in¬
uocatum. quia omne initium ioui debet᷑. ut ab ioue prin¬
cipium niusae. Unde nunc ascanios non quid faciat. cogitat:
sed quid primums facit: unde inuocat iouem. iupiter omni¬
potens hoc epitheton interdum ad numinis gloriam ponit:
interdum cid causam dicentis: Nanq hoc loco dicendo om¬
mipotens ostondit eum g̃ his. qui per se minus ualent:
dona feram de inuenco non dicimus sed adducam: entel¬
liginius. ergo eum alia dona fer᷑e promisisse. Singulis eñ
niminibus certa sunt dona: auat offeruut :. Unde ẽ.
strueremq suis altaria donis idest congruis & statuam
aute aras aptam se datireum ostendie uictimãm. alibi
ꝙ ductus cornu stabit sti sacer hireus adaram: Quotiens
onim uictima reluctabat᷑ ostondebat so improbari. Luca¬
nus. Discussa fugit ab ara taurus. Iuuencum aũt secun

Expanded text:
TEM de suorum gloria. DIRA CANENTEM ad iniuriam Troianorum. ANTE IOVEM SVPPLEX P. V. P. atqui Apollinem debuit invocare iaculaturus sagittas, sed dicimus ideo Iovem invocatum, quia omne initium Iovi debetur, ut «ab Iove principium Musae». Vnde nunc Ascanius non quid faciat, cogitat, sed quod primum: inde invocat Iovem. IVPPITER OMNIPOTENS hoc epitheton interdum ad gloriam numinis ponitur, interdum ad causam dicentis. Namque hoc loco dicendo ‘omnipotens’ ostendit eum etiam his qui per se minus valent, DONA ‘feram’ de iuvenco non dicimus, sed ‘adducam’. Intellegimus ergo alia dona eum ferre promisisse: singulis enim numinibus certa sunt dona quae offeruntur, inde est «strueremque suis altaria donis», id est congruis. STATVAM ANTE ARAS aptam se daturum victimam ostendit; alibi «et ductus cornu stabit sacer hircus ad aram»: quotiens enim victima reluctabatur, ostendebat se inprobari; Lucanus «discussa fugit ab ara taurus». ‘Iuvencum’ autem secun
Abbreviated transcription (Latin):
quio oum stultum introduxerat. Itom de achille dicit¬
Arge: quem legimus in talo eo uulneratunt. uirtutẽ¬
ratum ẽ. ut hoc loco. item insulto te. Salustius: multos a
pueritia bonos insultauerat: hoc tm̃ ascanus & dixit &fo¬
cit. Animosq adsidera tollunt: aut suosi aut ascanii per
fauorem. nube sederis: sic solent numina. tuno nee tu me
noriam solam nunc sede uideres digna indigera pati. Macte
magis aucte. affectatę gloriȩ & serio tractus a sacris Q uo¬
tiens emm aut thus: aut uinũ super uictimam funoebat᷑.
dicebant: mactus ẽ taurus uinos uel thure: hoc ẽ cumu¬
lata est hostia & magis nicta: Noua uirtute. aut magna
ut pollio s ip̃e facit noua carmina: aut reuera noua
propter iulium caesarem & augustum. ture merito. gen¬
to sus assaraci: sub gente romana. assaracus aũt pati

Expanded text:
quia eum stultum induxerat. item de Achille dicit quem legimus in talo esse vulneratum. veratum est, ut hoc loco, item ‘insulto te’; Sallustius «multos a pueritia bonos insultaverat». HOC TANTVM ASCANIVS et dixit et fecit. ANIMOSQVE AD S. T. aut suos, aut Ascanii, per favorem. NVBE SEDENS sicut solent numina: Iuno «nec tu me aeria solam nunc sede videres digna indigna pati». MACTE magis aucte, adfecte gloria. Et est sermo tractus a sacris: quotiens enim aut tus aut vinum super victimam fundebatur, dicebant «mactus est taurus vino vel ture», hoc est cumulata est hostia et magis aucta. NOVA VIRTVTE aut magna, ut «Pollio et ipse facit nova carmina»; aut re vera ‘novapropter Iulium Caesarem et Augustum. TE SVB ASSARACI sub gente Romana: Assaracus enim pater
Abbreviated transcription (Latin):
Alta dindyma. montes matcis deum: biforemdat tibia cãtu.
Sisonum imparem & seruauit eis cibiarum suarum natura
tibiȩ aũt sorranae dicinnit᷑: quae siuit pares. ꝙ aequales ha.¬
bont cauernas aut phrygiae. quȩ & impares sunt gineq¬
uales habent cauernas. ergo biforem disonum dissinulem:
non enim sunt pari modulatione compositae. Ut enim
ait uarro tibia phrygia dextra unum he foramen. sinistra
duo: quorum unũ acutum sonum habet. alterum grauẽ
Puxusq̃ uocat berecynthia mater: a monte berecynto.
dicit᷑ autem ꝙ haec buxus ꝙ hocbuxum ut & torno paxise
buxum. Unde superfluo quidam arborem generis feminini
uolunt. quom hoc loco g̃ de ligno generis feminini habeamꝰ
tio. aut cedite ferro: idest cum uiri non sitis abscindite par¬

Expanded text:
ALTA DINDYMA montes matris deum. BIFOREM DAT TIBIA CANTVM bisonum, inparem. Et servavit eis tibiarum suarum naturam. Nam tibiae aut Serranae dicuntur, quae sunt pares et aequales habent cavernas; aut Phrygiae, quae et inpares sunt et inaequales habent cavernas. Ergo ‘biforem’ dissonum, dissimilem; non enim sunt pari modulatione compositae: ut enim ait Varro «tibia Phrygia dextra unum foramen habet, sinistra duo, quorum unum acutum sonum habet, alterum gravem». BVXVSQVE VOCAT BERECYNTIA a monte Berecynto. Dicitur autem et ‘haec buxus’ et ‘hoc buxum’, ut «et torno rasile buxum», unde superfluo quidam arborem generis feminini esse volunt, cum hoc loco etiam de ligno generis feminini habeamustio: aut 'caedite ferro', id est cum viri non sitis, abscidite par
Abbreviated transcription (Latin):
steron proteron. Nani post raptũ requiritur: Martius lupus.
aut cruentus: aut marti dedicatus: aggere: agger ẽcuius.
libet rei coaceruatio. unde fossa aut ualles possunt repleri:
cetiũ: solum hoc nomen est: quod dictũ a uirgilio in nullo alio
reperitur auctore. Saue lingua osca lucetius ẽ iupiter dictus
a luce: quam p̃stare hominibus dicit᷑. ipse est .ii. nostea lingua
diespiter.i. diei pater. horatius. Nanq di espiter plerunq pur
ribus: aut pro denfensione turriũ: aut sic magniut turres
putaros: hasta themilla: themillas the millae ut aneas a neae¬
leuis aũt hasta pro le uiter ueniens: Unde ꝑ sccinxerat dixit:
idest paululũ uulnerauerat. ut tandem ẽ magno strinxit
de corpore turni: Deniens:. quiscutũ. quo se tuebatur: abiecit
ꝗlis: pinnis: lȩuo ĩfixa ẽ lateri manus: ostendit uulneris
locum: quen ante supp̃sserat.sic ĩ quarto. infirum stridet

Expanded text:
steroproteron: nam post raptum requiritur. MARTIVS LVPVS steroproteron: nam post raptum requiritur. MARTIVS LVPVS aut cruentus, aut Marti dedicatus. AGGERE C. agger est cuiulibet rei coacervatio, unde fossae aut valles possunt repleri. 567 Lucetium solum hoc nomen est, quod dictum a Vergilio in nullo alio reperitur auctore. sane lingua Osca Lucetius est Iuppiter, dictus a luce, quam praestare hominibus dicitur. ipse est nostra lingua Diespiter, id est diei pater: Horatius "namque Diespiter plerumque perribus aut pro defensione turrium: aut sic magni, ut turres putar‘Levis’ autem ‘hasta’ pro ‘leviter veniens’: unde et ‘strinxerat’ dixit, id est paululum vulneraverat, ut «tandem etiam magno strinxit de corpore Turni». DEMENS qui scutum, quo se tuebatur, abiecit. ALIS pennis. LAEVO ADFIXA EST LATERI ostendit vulneris locum, quem ante suppresserat, sic in quarto «infixum stridit
Abbreviated transcription (Latin):
flubio tiberinus amoeno: prendere saxa manu: quia tunc
alti nõ erant nuri: sed ad inpetũ tantum reppellendum: ut
q salustius oñdit. ubi sertoriũ humeris sublatũ per muros
ascendisse cõmeniorat: cursu teloq secutus: nimiam eius
ostendit celeritatem. qui potut telum misum cõsequi dam
hoc dicit. cum p̃misso telo ad hostem uenit. statius. e nussum
cursu comprendere telum: reuellit: in uerbo uello facit. ĩꝑticipꝰ
uulsus: qualis ubi aut leꝑorem: pro qualiter. pedibus ĩouis
armiger untis: quia dicitur aquila ĩbello giganteo ioui armaga
tno haberet de agris cõtentionẽ: ortũ est bellũ: ad quod egre¬
diens iupiter aquila uidit auguriũ: ciuus cum uicisset
auspicio: fictũ est quod ei pugnanti tela ministrasset: unde
ẽ a felici augurio natu ẽ / ut aquila nilitũ signa comitẽt᷑.
quasitũ: qui requirit᷑: Nam pñs a passiuo nõ hũit. & ẽhy.¬

Expanded text:
vio Tiberinus amoeno». PRENDERE SAXA MANV quia tunc vio Tiberinus amoeno». PRENDERE SAXA MANV quia tunc alti non erant muri, sed ad impetum tantum repellendum, ut etiam Sallustius ostendit, ubi Sertorium umeris sublatum per muros ascendisse commemorat. CVRSV TELOQVE SECVTVS nimiam eius ostendit celeritatem, qui potuit telum missum consequi, nam hoc dicit, cum praemisso telo ad hostem venit; Statius «et emissum cursu comprehendere telum». REVELLIT in verbo ‘vello’ facit in participio ‘vulsus’. QVALIS VBI AVT LEPOREM pro ‘qualiter’. PEDIBVS IOVIS ARMIGER VNCIS quia dicitur aquila in bello Gigantum Iovi arma turno haberet de agris contentionem, ortum bellum est. Ad quod egrediens Iuppiter aquilae vidit augurium; cuius cum vicisset auspicio, fictum est quod ei pugnanti tela ministraverit: unde etiam a felici augurio natum est, ut aquilae militum signa comitentur. QVAESITVM qui requiritur: nam praesens a passivo non habuit. Et est hy
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ alter. nam nõ procedit unus elenor & licus elapsi. elapsi
patris nomen est. aut cogminem eũ filio ĩtelligamus. quia
ut supra diximus. cum filii uel pateis nõm p̃mittitur: ꝙ aliud
tacetur cognomines eos e̾e̾ ĩtelligimus: furtim sustulerat: ex
stupro educauerat. hinc est ꝙ dulcia furta: Uetitisq adteo
iam arnus:. Secundum donatũ uetitis fato: sed melius lege
militari ĩtelligimus: quia ẜui a militia prohibebantue. Unde
ĩ deiotarana purgat hoc citero: cum fuisset obiectũ ĩter equites
duos De iotarus miserat casari: unũ secuũ fuisse. At nesco quẽ
quem ex eo nũo seruũ iudicatum. Non arbitror. nõ audirii.
Sed in eo ẽ si accidisset: culpam regis nullam fuisse arbitrarer¬
nunꝗ̃ militasse constat: nisi feruituto de posita exceptohaniba¬
lis tempors. cum post canense plium in tãta necessitate fuit
urbs roma: ut neliberandorũ quidem seruorũ daretur facu
ut diximus supra: longe nielior lycus ergo & elenor bonus

Expanded text:
'et alter': nam non procedit 'unus Helenor et Lycus elapsi'. elapsipatris nomen est, aut cognominem eum filio intellegamus, quia, ut supra diximus, cum filii vel patris nomen praemittitur et aliud tacetur, cognomines eos esse intellegimus. furtim sustustupro educaverat: hinc est «et dulcia furta». VETITISQVE AD T. M. A. secundum Donatum ‘vetitis fato’, sed melius ‘lege militari intellegimus, quia servi a militia prohibebantur: unde in Deiotariana purgat hoc Cicero, cum fuisset obiectum inter equites quos Deiotarus miserat Caesari, unum servum fuisse: Vergilium quem ex eo numero servum iudicatum. non arbitror, non audivi: sed in eo, etiam si accidisset, culpam regis nullam fuisse arbitrarernumquam militasse constat nisi servitute deposita, excepto Hannibalis tempore, cum post Cannense proelium in tanta necessitate fuit urbs Roma, ut ne liberandorum quidem servorum daretur faculut diximus supra. LONGE MELIOR LYCVS ergo et Helenor bonus.
Abbreviated transcription (Latin):
fert: fandi fictor ulixes. aut fallax. aut logo daedalus idest
qui dolum celat. sermonis ornatu: ducũ a stiepe genus. italia
disciplina uita laudatut: quam& tato in originibus ꝗ uarro
igente populi romani cõmemorat. gelu duranius ꝗundi
menio quodplus est prius dicit Si enimduo cent añ aquã
ditoret. sic gelu: uenatu: pro uenatui. ut turru procuri
iluasq fatigant: ip̃i fatigantire insilius. aut proferis silua
posuit inquibus sunt fera: flectere ludus equos: alioru
labor nostros puerita ludus est.: At patiens operũ paruo que¬
assucta uiuentus. hoc & ĩgrorgiois laudat. Nam magna uu¬
tuns est ⁊ in nimio labore par̾ius ee̾ cõtentum : terram domat
benebellico usus est uerbo ꝑ ne a militari lege discederet.
nõ dixit tirras colimus sed domamus. ac si diceret cum¬
hostes desunt: terras ferto domanius: Iuuencum terga fatigamius.

Expanded text:
fert. FANDI FICTOR VLIXES aut fallax, aut logodaedalus, id est fert. FANDI FICTOR VLIXES aut fallax, aut logodaedalus, id est qui dolum celat sermonis ornatu. DVRVM A STIRPE GENVS Italiae disciplina et vita laudatur, quam et Cato in Originibus et Varro in Gente Populi Romani commemorat. GELV DVRAMVS ET VNDIS m nemo quod plus est prius dicit; si enim duo essent, ante aquam diceret, sic gelu. VENATV pro ‘venatui’, ut ‘curru’ pro ‘currui’. SILVASQVE FATIGANT ipsi fatigantur in silvis; aut pro feris ‘silvas’ posuit, in quibus sunt ferae. FLECTERE LVDVS EQVOS aliorum labor nostrae pueritiae ludus est. AT PATIENS OPERVM P. A. I. hoc et in Georgicis laudat: nam magnae virtutis est in nimio labore parvis esse contentum. TERRAM DOMAT bene bellico usus est verbo; et ne a re militari discederet, non dixit ‘terras colimus’, sed ‘domamus’, ac si diceret, cumhostes desunt, ‘terras ferro domamus’. IVVENCVM TERGA F.
Abbreviated transcription (Latin):
ctam extendit arena: ĩtelliginius eũ cecidisse transnurum
ditenddo aũt multa oste ndit corporis proceritatem: Mi¬
norem getmanam: quia maior nẏmpha fuerat ioius uolun¬
tate nutata. digna atq ĩ digna relatu: indigna .i turpia ꝙ ob¬
scena: nouo regno: aut noualgñis affinitate. aut quia ⁊̃ ip̃i
per regis filiam portio debebatur imperii. Ingentem se se cla¬
more ferebat: non erat ĩgens. sed ee se clamitabat ĩgentem
iteruõdenuo. iamtertio obsidentur ꝗ iterũ nõ nisi deduobus
dicimuis his capti phryges: se mel ab hercule. post agrecis. lo
et ꝑtendero minos:. emphasis est. morti enim pro bello posuit.
su supraleti discrimine paruo nostra cõubia: aut q̃i turni
cognatus loquitur: aut inuidiose retorquet. ꝙ uult causam
omnium e̾e comonem: Non hic atride: exaggeratio ui tupera¬
nonis. Nam non tantũ se troianis. sed ꝙ̃ eorũ uictoribus pro¬

Expanded text:
CTVM EXTENDIT HARENA intellegimus eum cecidisse trans murum. CTVM EXTENDIT HARENA intellegimus eum cecidisse trans murum. Dicendo autem ‘multa’ ostendit corporis proceritatem. MINOREM GERMANAM quia maior nympha fuerat, Iovis voluntate. DIGNA ATQVE INDIGNA RELATV ‘indigna’ id est turpia et obscena. NOVO REGNO aut nova regii generis adfinitate; aut quia etiam ipsi per regis filiam portio debebatur imperii. INGENTEM SESE C. F. non erat ingens, sed se esse clamitabat ingentem. ITERVM denuo: nam iam tertio obsidentur, et ‘iterum’ non nisi de duobus dicimus. BIS CAPTI PHRYGES semel ab Hercule, post a Graecis. MORTI PRAETENDERE MVROS emphasis est: ‘morti’ enim pro ‘bello’ posuit, sic supra «leti discrimina parva». NOSTRA CONVBIA aut quasi Turni cognatus loquitur, aut invidiose retorquet et vult causam omnium esse communem. NON HIC ATRIDAE exaggeratio vituperationis: nam non tantum se Troianis, sed etiam eorum victoribus prae
Abbreviated transcription (Latin):
ra: ferugo coloris genus: qui uicinus est purpurae subnigra.
⁊ hibera aũt m̃õ nõ hispana sed pontica. Nam hiberia pars¬
miserat artens: ordo est. Stabat arcentis filius arcens in
ariis egregiis. Nam nõ cõgruit. ut huiꝰ filii praetermisso
nonune bis fiat patris cõmenioratio. Sẏmaethia citcũflu¬
catiuensi: ctrca quem sunt palici dei quorum talis ẽ fabula:
timens iunonem. secundu alios ipsam puellam terrae cõme¬
ndauit ꝙ illic enixa ẽ. secundũ alios partus eius postra cum
de terra erupisset. duo pueri palici dicti sunt quasi iterum
uenientes. Nam tarip ruesus irꝗai est uenire. hi pͥmo huma¬
nis hostiis placabantur. Postea quibus dam sacris mitigati sunt
ꝙeorum ĩnuita sũt salficia. ⁊ deo ergo placabilis ara: quia
nutigata sunt eorũ numina: Li que facto tempora plumbo
diffidit: plunbum .n. iactum nimio rotatu ex aetheris caloro
dissoluitur Statius & arsuras caeli per inania glandes: porre.¬

Expanded text:
ra ferrugo coloris genus est, qui vicinus est purpurae subnigrae. 'Hibera' autem modo non Hispana, sed Pontica: nam Hiberia pmiserat arcens ordo est 'stabat Arcentis filius Arcens in armis egregiis': nam non congruit ut huius filii praetermisso nomine, bis fiat patris commemoratio. Ad v. 581 Symaethia circum flu urbe Catinensi, circa quem sunt Palici dei, quorum talis est fabula: timens Iunonem, secundum alios ipsam puellam terrae commendavit, et illic enixa est; secundum alios partum eius. Postea cum de terra erupissent duo pueri, Palici dicti sunt, quasi iterum venientes, nam πάλιν ἵκειν est iterum venire. Hi primo humanis hostiis placabantur, postea quibusdam sacris mitigati sunt et eorum inmutata sacrificia. Ideo ergo ‘placabilis ara’, quia mitigata sunt eorum numina. LIQVEFACTO TEMPORA P. D. plumbum enim iactum nimio rotatu et aeris calore dissolvitur: Statius «et arsuras caeli per inania glandes». PORRE
Abbreviated transcription (Latin):
imperiũ est per alterũ qua inteluit barbaros. Ubi i amba al
dicit᷑ ꝑ facit ĩ sulam bataboꝵ: indonuiti q dacae: popu¬
ẽ xerxes cõscendere. uel cui alexãder magnus pontez feat
quẽ fluminis ĩ cremẽta ruperũt. postea augustus firmiore
ponte eũ ligauit. unde ad augusti gloriã dixit pontem

Expanded text:
imperium est, per alterum qua interluit barbaros, ubi iam Vahal imperium est, per alterum qua interluit barbaros, ubi iam Vahal dicitur et facit insulam Batavorum. Ad v. 728 Dahae popuest Xerxes conscendere. cui Alexander Magnus pontem fecit, quem fluminis incrementa ruperunt. postea Augustus firmiore ponte eum ligavit, unde ad Augusti gloriam dixit 'pontem
Abbreviated transcription (Latin):
Sua ẽ illa auis quom afrum uidisset uestem dimissã trahẽte
aut discinctos dixit inhabiles militia. om̃es .ti. qui militãt
cinct sunt aut certe ĩefficaces ut cõtra pracinctos strenuos
dicimus horatius. altius ac nos praecinctis unũ unde ꝙgua¬
co e opde appellatur nõ qui bona zonam habet. sed qui est
strenuus mulcifer: uulcanus. ab eo quod totũ ignis peemuls
lelggari. thessalos lucanus dothessalia. Moꝵ selegũ dextes
pressum descendit arateũ: carasꝙ: cara ĩsulani populi fu¬
erũt: piraticam exercentes: famosi. uicti a minoe. ut tucidides
ꝓ salustius dicunt. gelonos: populus soythia. Eufrates iã
mołior undis ibat. sentiẽs se quasi eẽ suꝑatũ. horatius
minorẽ uoluere uerticẽ: morini: populi galliae ĩfinibus
qui britanniam spectãt: rhenus: fluuius galliae: bicornis
aut quia perduos fluit alueos. per unũ qua romanum¬

Expanded text:
«quae est illa avis?» cum Afrum vidisset vestem dimissam trahentem; «quae est illa avis?» cum Afrum vidisset vestem dimissam trahentem; aut ‘discinctos’ dixit inhabiles militiae; omnes enim qui militant cincti sunt: aut certe inefficaces, ut contra ‘praecinctos’ strenuos dicimus: Horatius «altius ac nos praecinctis unum». Vnde et Graece εὔζωνος appellatur non qui bonam zonam habet, sed qui est strenuus. MVLCIBER Vulcanus, ab eo quod totum ignis permulcet. LELEGAS Thessalos: Lucanus de Thessalia «mox Lelegum dextra pressum descendit aratrum». CARASQVE Carae insulani populi fuerunt piratica famosi, victi a Minoe, ut et Thucydides et Sallustius dicunt. GELONOS populus Scythiae. EVPHRATES IBAT IAM MOLLIOR VNDIS sentiens quasi se esse superatum: Horatius «minores volvere vertices». MORINI populi Galliae in finibus, qui Britanniam spectant. RHENVS fluvius Galliae. ‘Bicornis’ aut
Abbreviated transcription (Latin):
pit. ođ iudet᷑ ẽe uerisimile: exbelluarũ similitudine: tri¬
plici triumpho: tres .ii. augustus habuit triumphos. Nam̃ pͥ¬
mo die triumphauit exercitus: qui antoniũ uicerat: secu¬
ndo qui dalmatas uicerat: tertio ip̃e cũ alexandrino est
eꝑ compitalicis ludi telebrati sũt : cãdenłis limimine phe¬
bi ĩ templo desolido marmore effecto. quod allatũ fuerat
dde portui luna: qui ẽ ĩliguria: dona recognoscit populorum:
auxũ coronariũ dicit. quod hodisq a uictis gentibus datur.
łmponebant aũit hoc imperatores: ꝑꝑ cõcessam uitã. ideo ergo
dixit dona. Nam si hoc nõ e̾et spolia diceret: hic numadu
gnͣus. atꝗ antonius orientis habuit pepulos. S ĩ tellige has
gentes afrĩcę operas suas locasse. e simul cum antonio ab aug¬
usto ee suꝑatas: discinctos. uel habitũ eorũ ostendit ꝗ usq
acd talos uestes fluere sinũt. quod plautus ridet ĩ penulo dicẽs

Expanded text:
pit. Quod videtur esse veri simile ex beluarum similitudine. TRIpit. Quod videtur esse veri simile ex beluarum similitudine. TRIPLICI TRIVMPHO tres enim Augustus habuit triumphos: nam primo die triumphavit exercitus qui Antonium vicerat, secundo qui Dalmatas vicerat, tertio ipse cum Alexandrino est est, compitalicii ludi celebrati sunt. CANDENTIS LIMINE PHOEBI in templo de solido marmore effecto, quod adlatum fuerat de portu Lunae, qui est in Liguria. DONA RECOGNOSCIT POPVLORVM aurum coronarium dicit, quod hodieque a victis gentibus datur. Inponebant autem hoc imperatores propter concessam emunitatem. Ideo ergo dixit ‘dona’: nam si hoc non esset, spolia diceret. HIC NOMADVM GENVS atqui Antonius Orientis habuit populos; sed intellegamus has gentes Africae operas suas locasse et simul cum Antonio ab Augusto esse superatas. DISCINCTOS vel habitum eorum ostendit, qui usque in talos fluebat: quod Plautus ridet in Poenulo dicens
Abbreviated transcription (Latin):
serat foedus: discordia palla: ideo discordia: quia unius ciui¬
tatis erãt & bene dirã discordiã sequitur: quiabellona co¬
mitatur. Nam per discordiam uenitur ad bellũ. horatius. i ta tu¬
&es ĩnimicitias ac funobre bellũ: actius hoc cernẽs: quẽ postea
actiũ nominauit Augustus. uertebãt terga sabaei: om̃es isti
des: ĩ ter suorũ cadauera: morte futura: omine mortis future
iapyge ferri: uento quide apulia flãs optĩe ad oriẽtem du¬
cit horatius. obsteusis aliis proeter iapyga: magno corpore:
septemfluo: uocãtem coruleũ ĩgremio:. hoc de historia est
Nam legitur cleopateã proesagio mortis futurae loblitã cͥe re¬
cessus agypti petere. ĩ quibus poterat facile bella repararo.
de quare se moriens dicit᷑ ĩ cepasse. latebrosaq flumina
quia mli origo nescit᷑. licet plinius dicat haud lõge ab athi¬
ppia maurorũ/ post maiorẽ atlãte lacũ eẽ: ex quo erum.¬

Expanded text:
serat foedus. DISCORDIA PALLA ideo Discordia, quia unius civiserat foedus. DISCORDIA PALLA ideo Discordia, quia unius civitatis erant. Et bene Diras Discordia sequitur, quam Bellona comitatur: nam per Discordiam venitur ad bellum: Horatius «ira truces inimicitias et funebre bellum». ACTIVS HAEC CERNENS quem postea Actium nominavit Augustus. VERTEBANT TERGA SABAEI omnes isti pCAEDES inter suorum cadavera. MORTE FVTVRA omine mortis futurae. IAPYGE FERRI vento, qui de Apulia flans optime ad Orientem ducit; Horatius «obstrictis aliis praeter Iapyga». MAGNO CORPORE septemfluo. VOCANTEM CAERVLEVM IN GREMIVM hoc de historia est; nam legitur Cleopatram praesagio mortis futurae oblitam esse recessus Aegypti petere, in quibus facile poterat bella reparare. De qua re se moriens dicitur increpasse. LATEBROSAQVE FLVMINA quia Nili origo nescitur, licet Plinius dicat haud longe ab Aethiopia Maurorum, post maiorem Atlantem, lacum esse, ex quo erum
Abbreviated transcription (Latin):
sibi tantũ asumpserat: ut se isin uellet uideri. Isis aũt est
genius agypti. qui per sistri motũ. quod gerit ĩ dextra nili
accessus e recessus significat. persitulam/ quã sinistra reti
net. oñdit fluentiã omniũ lacunarũ: łsis aũt linga agyptioꝵ
ẽ terra. quam isin uolũt e̾e: a tergo respicit angues: hoc
⁊ nõ dum uidebat mortẽ futurã: deũ mõstra: ideo monstia
dixit. quia sub augusto nec dũ romani aegyptia sacra susce¬
perãt. latcator anubis. quia capite ca̾nino pingitur. hũc
uolũt e̾e̾ mercuriũ. ideo quia nihil ẽ cano sagatius: cõtra
noptunum: homerũ soquitur: qui deos dicit cõtea se pro
diuersis partibus habere tertamen: coelatus ferro: aut
ĩ armis locatus: aut deferro sculptus: scilic& metallo sibi
cõgruo. dir&: dir&e propris sũt ultrites de& & bene hag dicit¬
ĩter̾esse praelio: ad puniendũ antoniũ: qui matrimoniale lȩ¬

Expanded text:
sibi tantum adsumpserat, ut se Isin vellet videri. Isis autem est sibi tantum adsumpserat, ut se Isin vellet videri. Isis autem est genius Aegypti, qui per sistri motum, quod gerit in dextra, Nili accessus recessusque signifnet, ostendit adfluentiam omnium lacunarum. Isis autem lingua Aegyptiorum est terra, quam Isin volunt esse. A TERGO RESPICIT ANGVES hoc est, nondum videbat mortem futuram. DEVM MONSTRA ideo ‘monstra’ dixit, quia sub Augusto necdum Romani Aegyptia sacra susceperant. LATRATOR ANVBIS quia capite canino pingitur, hunc volunt esse Mercurium, ideo quia nihil est cane sagacius. CONTRA NEPTVNVM Homerum sequitur, qui deos dicit contra se pro diversis partibus habere certamen. CAELATVS FERRO aut in armis locatus: aut de ferro sculptus, scilicet metallo sibi congruo. DIRAE Dirae proprie sunt ultrices deae. Et bene has interesse dicit proelio, ad puniendum Antonium, qui matrimonii lae
Abbreviated transcription (Latin):
stus tosttatã dedit coronã. quia uicerat nauali certamine. hinc:
a parte contearia: uictor ab auroraepopulis: quia uicerat pa.¬
rthos: ut diximus: littore rubro: erithrea mari qd ẽ ĩter agy¬
ꝑtũ ꝙ ĩdiam. ultima secũ bactra uehit: ultima nõ ꝗ̃tum ad
fines spectat orbis terrarũ. sed ultia imperio antoniano. co¬
astat .n. bactrianos post se hr̃e gentes ĩ nũas: nefas: excla¬
matio ẽ. Nõ enim ĩ eo tanitũ q̃ aegyptiã romanus duxerat.
sod ẽ quod mulier castra sequebatire. quod ĩgenti turpitu¬
dine apud maiores fuit. Unde bellaturus pompeius ĩ lesbo
ritis puppibus ĩstãt: hoc dehistoria traxit. Nam agrippa
pͥmus hoc genus nurrium ĩuenit. ut de tabłatis subito eri¬
gerentur: simulac uentũ e̾e̾t ĩprelium turres hostibus im¬
prouisa: arua noua neptumia caede: noua cȩde/ magna / ni.¬
lia: & caedos alię ĩip̃is: patria uocat agmina sistro. cleopatra

Expanded text:
stus rostratam dedit coronam, quia vicerat navali certamine. HINC stus rostratam dedit coronam, quia vicerat navali certamine. HINC a parte contraria. VICTOR AB AVRORAE POPVLIS quia vicerat Parthos, ut diximus. LITORE RVBRO Erythraeo mari, quod est inter Aegyptum et Indiam. VLTIMA SECVM BACTRA VEHIT ‘ultima’ non quantum ad fines spectat orbis terrarum, sed ‘ultima’ in imperio Antoniano: constat enim Bactrianos post se habere gentes innumeras. NEFAS exclamatio est, non in eo tantum quod Aegyptiam Romanus duxerat, sed etiam quod mulier castra sequebatur, quod in ingenti turpitudine apud maiores fuit: unde bellaturus Pompeius in Lesbo RITIS PVPPIBVS INSTANT hoc de historia traxit: nam Agrippa primus hoc genus turrium invenit, ut de tabulatis subito erigerentur, simul ac ventum esset in proelium, turres hostibus inprovisae. ARVA NOVA NEPTVNIA CAEDE ‘nova caede’ magna, ni Ad v. 696 Patrio vocat agmina sistro Cleopatra
Abbreviated transcription (Latin):
ab eos cut uerteret facie: respõderit quia fulinen oculorũ tuorũ
fetre nõ possũ sicut ait sue tonius. aperitur uertico sidusiusidus
⁊ uertite hoc est super galeam. Nam ex quo tempore per diem
stella uisa est: dũ sacͥficareture uonori genitrici. &̧ ludi funebres
casari ex hiberentur. cuiꝰ sidus putatũ est augusto persuadẽte
i honorẽ patris augusti stellã ĩgalleam coepit hr̃e depictam: parte
alia: nõ e contra: sed inalia parte: uentis uẽtis ꝑ diis agrippa
secũdis: secundis dixit augusti comparatione. Nam hoc dicit
augustus nimio uentorũ e numinũ utebat᷑ fauore. agrippa
secũdis: hoc ẽ ille habuit pͥmũ fauorẽ: iste secũdũ: nauali ro
steata corona: S. pompeius pompei filius ĩsicilia piraticã ex¬
ercuit. Cõtra quem pͥmo cum agrippa dimicauit augustus. po¬
stea agripp& cura data est. qui eũ deleuit. ob quod ei augu¬

Expanded text:
ab eo, cur se viso verteret faciem, dixerit «quia fulmen oculorum tuorum ab eo, cur se viso verteret faciem, dixerit «quia fulmen oculorum tuorum ferre non possum», sicut ait Suetonius. APERITVR VERTICE SIDVS sidus in vertice, hoc est super galeam. Nam ex quo tempore per diem stella visa est, dum sacrificaretur Veneri Genetrici et ludi funebres Caesari exhiberentur. Quod sidus putatum est Augusto persuadente. In honorem patris Augustus stellam in galea coepit habere depictam. PARTE ALIA non e contra, sed in alia parte aciei. VENTIS ET DIS AGRIPPA SECVNDIS ‘secundis’ dixit Augusti comparatione. Nam hoc dicit: Augustus nimio ventorum et numinum utebatur favore, Agrippa sequenti, hoc est, ille habuit primum favorem, hic secundum. NAVALI F. ROSTRATA CORONA Sextus Pompeius, Pompei filius, in Sicilia piraticam exercuit. Contra quem primo cum Agrippa dimicavit Augustus; postea Agrippae cura data est, qui eum delevit. Ob quod ei Augu
Abbreviated transcription (Latin):
struosa agypti numina. & reuera ĩ exercitu antonii om̃es
barbari fuerũt ꝗ uirgilius dicit e̾e egyptũ uires q oriẽtis
atq ultima secũ bactra uehit. unde ẽ de hoc bello egit tri¬
umphũ. Nec enim ciuile putatũ est quod tm̃ mõ romano
duce gestũ est qui e ips barbara seruiebat uxori. adeorut
p̾toria ei castra concederet. quorũ qui potiebatur imꝑio ip̃e
uotabat excitũ. unde ẽ illo loco de cleopatra. patrio uocat
agmina sistro. Nam antonius consulare sibi teñ detinuit imi¬
perium ĩ quo sola ẽ potestas ĩubẽdi ille .ii. ducit exercitũ. qui
habet ⁊ potestate castra p̾toria. penatibus & magnis diis. An¬
unũ uolunt ẽẽ alii soperãt. ut magnos deos. accipias. Iouem
Mineruam. Mercuriũ. quos aeneas de samo thracia sustulit
tempora flam̃as lacta uomũt. Naturaliter enim Augustus igne¬
o deulos habusse dicit᷑. adeo ut quidã romanus itexrogatus

Expanded text:
nstruosa Aegypti numina. Et re vera in exercitu Antonii omnes nstruosa Aegypti numina. Et re vera in exercitu Antonii omnes barbari fuerunt: quod et Vergilius dicit «Aegyptum viresque Orientis atque ultima secum Bactra vehit'. unde etiam de hoc bello egit triumphum: nec enim civile putatum est, quod tantummodo Romano duce gestum est, qui et ipse barbarae serviebat uxori, adeo ut praetoria ei castra concederet, quorum qui potiebatur imperio, ipse vocabat exercitum: unde est illo loco de Cleopatra 'patrio vocat agmina sistro': nam Antonius consulare sibi tantum detinuit imperium, in quo sola est potestas iubendi. ille enim ducit exercitum qui habet in potestate castra praetoria. Ad v. 679 Penatibus unum volunt esse, alii separant, ut magnos deos accipias Iovem Minervam Mercurium, quos Aeneas de Samothracia sustulit. TEMPORA FLAMMAS LAETA VOMVNT naturaliter enim Augustus igneos oculos habuisse dicitur, adeo ut quidam eques Romanus, interrogatus
Abbreviated transcription (Latin):
uincias suas. Sed antonius ĩ agypto captus ẽ amore cleopa¬
teae: nõ us quaq adeo ut ea dimissa cõtra parthos proficisce¬
retur. quibus uictis dum cleopateę cupiditate festinat: exe
ribus pastus cum paucis ad &gyptum ẽ reuersus: ubi ei cae¬
pit suadere cleopatra: ut se sornretur uxorem de relicta sorore
augusti. quo facto augustus uehe mẽter aicẽsus: cõtra eum
coepit bella moliri. Antonius re comꝑta. collectis orientis ui¬
ribus, priorcum uxore cdeopatra. uenit ad bellũ. Cõflictũ
ẽ nauali certamine circa actiũ epiri promõtoriũ. ubi uicti
s antonius & cleopatra. & ĩfugam coacti. postea. occiso anto¬
nio illa sibi serpentes adhibuit. sed quia belli quilis triums¬
phus turpus niddetur. laborat poeta: ut probet ĩtũ bellũ fuisse
dicens. Nugustum ẽe̾ tom patribus populoq penatibus &
magnis diis. contea cum antonio auxilia peregcina qmo¬

Expanded text:
vincias suas. Sed Antonius in Aegypto captus est amore Cleopavincias suas. Sed Antonius in Aegypto captus est amore Cleopatrae, non usque quaque adeo, ut ea dimissa contra Parthos proficisceretur. Quibus victis dum Cleopatrae cupiditate festinat, exerribus pastus cum paucis ad Aegyptum est reversus. Vbi ei coepit suadere Cleopatra ut se sortiretur uxorem, derelicta sorore Augusti. Quo facto Augustus vehementer accensus contra eum coepit bella moliri. Antonius re comperta, collectis Orientis viribus, prior cum uxore Cleopatra venit ad bellum. Conflictum est navali certamine circa Actium Epiri promunturium: ubi victi sunt Antonius et Cleopatra et in fugam coacti. Postea occiso Antonio illa sibi serpentes adhibuit. Sed quia belli civilis triumphus turpis videtur, laborat Poeta ut probet iustum bellum fuisse, dicens Augustum esse «cum patribus populoque penatibus et magnis dis», contra cum Antonio auxilia peregrina et mo