comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixit uciti& montis. Sere aũt debemus. esse methafora
ilias reciproctas alias unius patus.
At achresis. est necessatia si milium proprius abuisio adi
usui pitio nominis alieni. id ẽ dictio deficiens piou¬
etatem alteiius nomĩs iisupans quasi proptium hec
imetaphora distat. quod illa uocabulumꝰ᷑ ht̃ largitur
hace et quia non hẽ pioptium: alieno utitur. ut pari¬
cid adiciturr qui fratiem uel sorotem occidit cum ille
propte parnaida sit qui patiem octidit.
M& alemisis est ptransstnationem dictionum proprieta¬
tis dilatio dictio gradatim horo nymse ad propuã
Cignificationem descendens ut speluncis ab didit
attis ab attis eĩ nigee intelliguntur. ex nigus tene¬
bias hñtes et peihoc in preceps profunde
alia proptia significatione ad aliam proptiam transsata
fit aũt modissex per id quod continctur id qđ con¬
tin& sic. ciateras magnas magnos statuunt et uina

Expanded text:
dixit uerticem montis. scire autem debemus esse metaphoras dixit uerticem montis. scire autem debemus esse metaphoras alias reciprocas, alias unius partis. de catachresi. catachresis est necessaria similium pro propriis abusio et usurpatio nominis alieni, id est dictio deficiens proprietate alterius nomen usurpans quasi proprium. haec a metaphora distat, quod illa uocabulum habenti largitur, haec et, quia non habet proprium, alieno utitur; ut parricida dicitur qui fratrem uel sororem occidit, cum ille proprie parricida sit qui patremetalepsis est per transsumptionem dictionum proprietatis dilatio, dictio gradatim homonymiae ad propriam significationem descendens, ut «speluncis abdidit atris»; ab atris enim nigrae intelleguntur, ex nigris tenebras habentes, et per hoc in praeceps profundaealia propria significatione ad aliam propriam translata. fit autem modis sex: per id quod continetur id quod continet sic, «crateras magnos statuunt et uina
Abbreviated transcription (Latin):
transtulit. Item tondentes campum late tandore
nuali. Ab animali ad inanimale sie. At proculex¬
celso miratus uertice montis. pro cacumine: nune
ueiticem dixit: qu est animalium tancum. Iteraftr¬
tur inabiuptum magno mons imprdbus actu. Ab ĩ¬
animali ad animale ut sitantum pectore rabur
concipis aligno ad hominein transtulit. Item ambo
floiences &atibus sib in animali ad inania male
ut pelagus tenuete tates pro nauibus nũt rates
dixit. Item in sequitur erimulo piȩxuptus aq mons
M&iphora quȩdam sunt communes. quedam¬
que dam gretis acoluthe appellantur. ut typhin auuiga
celetes fecete carinȩ: quia quẽ ad modum in naiudu¬
rigi diti potest ita inciuisu communiter gubernaͣut
eumq qubernator uraguo contorsit equo. hie guber¬
natorem pro autiga posiut. quedam non communed
quae agrecis a nacoluthȩ appellantuꝵ ut uectice mõ¬
nis noncĩ põt inuitem dicicicumen hominis. situt

Expanded text:
transtulit; item «tondentes campum late candore niuali»: ab animali ad inanimale sic, «ad procul excelso miratus uertice montis»; pro cacumine nunc uerticem dixit, qui est animalium tantum; item «fertur in abruptum magno mons improbus actu»: ab inanimali ad animale, ut «si tantum pectore robor / concipis»; a ligno ad hominem transtulit; item «ambo florentes aetatibus»: ab inanimali ad inanimale, ut «pelagus tenuere rates»; pro nauibus nunc rates dixit; item «insequitur cumulo praeruptus aquae mons». metaphorae quaedam sunt communes, quae a Graecis acoluthoe appellantur, ut «Tiphyn aurigam celeris fecere carinae», quia, quem ad modum in naui auriga dici potest, ita et in curru communiter gubernator, ut «cumque gubernator magna contorsit equos ui»; hic gubernatorem pro auriga posuit: quaedam non communes, quae a Graecis anacoluthoe appellantur, ut «uertice montis». non enim potest inuicem dici cacumen hominis, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
pliciter. autaqualitate uel aquantitate corporis:
ut est apud nos. uel animi uel facti:sicut apud
illos: a facto paris est cognominatus.: Eodem mõ
achilles Pręnomen est. nomen eacides. Cogno¬
menspecialiter positum a facto idẽ pedum ue¬
locitate: podaces. si quis eigo uelit hȩc si multria¬
complitre copulare sic ordinet. Achilles eacides
podaces. Nyrrhus eacides neo ptelomus. Alexãder
dardanius picis. his &iam num accalit agnom
ex aliqua uirtute forinsicus quȩsitum quod epi¬
geneton grȩti dicunt. quo cognomina discrimi¬
nantur: ut est ulyssi Agnomen polytlas. nam
ocdisseus. Cognomen polrelis. non fere tam̃
omnia nomina iiiͦiͤ species ad mittunt: quȩdã
enim inueniuntur apud illos unica ueldioni¬
ma. uit palemon. melicestes asthy anax. scaman¬
dros. et similiter alia: situt apud nos numa pom¬
pilius. tullius hostilius. ancus mareͥus secuius tul¬
lius. maicus antonius. lucius paulus. Item alia

Expanded text:
ipliciter, aut a qualitate uel quantitate corporis, ipliciter, aut a qualitate uel quantitate corporis, ut est apud nos  uel animi uel facti, sicut apud illos a facto Paris est cognominatus. eodem modo Achilles praenomen est, nomen Aeacides, cognomen specialiter positum a facto, id est a pedum uelocitate, podoces. siquis ergo uelit haec simul tria copulare, sic ordinet, Achilles Aeacides podoces, Pyrrus Aeacides Neoptolemus, Alexander Dardanius Paris. his etiam unum accedit, agnomen ex aliqua uirtute forinsecus quaesitum, quod ἐπιγέννητον Graeci dicunt, quo cognomina discriminantur, ut est Vlixi agnomen polytlas. nam Odyseus polytlas. non fere tamen omnia nomina quattuor species admittunt. quaedam enim inueniuntur apud illos unica uel dionyma, ut Palaemon Melicertes, Astyanax Scamandrios, et similiter alia, sicut apud nos Numa Pompilius, Tullus Hostilius, Ancus Marcius, Seruius Tullius, Marcus Antonius, Lucius Paulus, item alia.
Abbreviated transcription (Latin):
Leca cato. Publuiscor neluis scipid. Agnonien qͦq ẽ
quod extrinsecus cognominibus adia solet ex aliqua
ratione uel uirtrte quaesitumut est Afritanus
nũmantinus et similia. hucusinodiaũt nominũ
ordinatio situt arruntius claudius aserit agręcis
tracta de monstratur: quę̧ quidem ut sit magis mal¬
lectu peispicua et adimaginem illorum esse comp¬
osita exempligratia hȩc subicenda decreius Apud
illos Alexander pronimos est: quod nos piȩnom̃
dicimus. hoc gentiliciũ nomini prȩ poniturł est aut̃¬
gentile nomen dardanius quod originem fanuliae
declarat. Triptita postinodum frequentauit compo¬
sitio Pice cognominis specialiter posita gentiliq
nomini subiuncta Est autem cognomen: quod
cuius peisonę propriam notat difinitionem.
Nam ineadem gentilitatent multi cdardanis
sed ad cognoscendam cuiusq proprietate m: et
quis ex multis intelligi ꝑt debeat. Cognomen ostẽ¬
mat᷑dit: ut est paris. siimuntur aũt cognomina tn¬

Expanded text:
 Cato, Puplius Cornelius Scipio. agnomen quoque est quod extrinsecus cognominibus adici solet ex aliqua ratione uel uirtute quaesitum, ut est Africanus Numantinus et similia. huius modi autem nominum ordinatio, sicut Arruntius Claudius asserit, a Graecis tracta demonstratur. quae quidem ut sit magis intellectu perspicua et ad imaginem illorum esse conposita, exempli gratia haec subicienda decreui. apud illos Alexander proonymos est, quod nos praenomen dicimus; hoc gentilicio nomini praeponitur. est autgentile nomen Dardanius, quod originem familiae declarat. tripertita post modum frequentauit conpositio uice cognominis specialiter posita gentilique nomini subiuncta. est autem cognomen quod cuiusque personae propriam notat definitionem. nam in eadem gentilitate multi Dardanii, sed ad cognoscendam cuiusque proprietatem et quis ex multis intellegi debeat cognomen ostendit, ut est Paris. sumuntur autem cognomina tr
Abbreviated transcription (Latin):
gici poete nõ hercas aut reges. Sed satiros in¬
duxerunt ludendi cã iocandiq simul ut specta¬
tor inter res tragicas seriasq satiroꝵ quoque
iocis & lusibus delectaretus ut & horacius sen¬
sit his uersibus. Carmine quitragico ulim cer¬
tauit ob hircu. Mex ẽt agrestes satiros õna¬
uit et asper Incolumi grauitate locu tenta¬
uit eoq illecebris erat et nouitate mouendus
spectator. Amus ẽ sermonis cuiuslibet motꝰ¬

Expanded text:
gici poetae non heroas aut reges sed Satyros ingici poetae non heroas aut reges sed Satyros induxerunt ludendi causa iocandique, simul ut spectator inter res tragicas seriasque Satyrorum iocis et lusibus delectaretur, ut Horatius sensit his uersibus, «carmine qui tragico uilem certauit ob hircum, / mox etiam agrestes Satyros nudauit et asper / incolomi grauitate iocum temptauit, eo quod / inlecebris erat et grata nouitate morandus / spectator». mimus est sermonis cuius libet imit
Abbreviated transcription (Latin):
ut pacuuius tragedias omnibus heroicis scͥpsit
horestez chisen exhis similia. Item accuis Inp̃¬
qd incomedia greci ritus inducũtur personeꝙ
tabernarias inscena dictauerũt precipue duo
⁊ franius etennius quintus Na terencius
et celicius comedias scͥpserũt latina athellana
agreca satirica diffent q̃d insatirica fere sati¬
roꝵ persone inducuntur aut sique sunt radi¬
cule simile satiris aut oliciis busiridis:. In athel
lana obscene ꝑ ͤ ut machus: dragmata aũt dr dñr
latine fabule appellantur siue fatibulȩ ĩ latinis
n. fabulis plura sunt cantica quecanuĩtur.
uela faciendo Naz et agi fabula nõ referri
ab actoribus dicitur Ideoꝗ horacius utraq sidͥ¬
ficacione interpretatur eu ita de fabula dicit.
ant agitur res inseenis aut acta uefertur¬
sicut in greco choro dragmate fere tros ꝑsone
Scriptores ꝙ tam plures personas infabulas
introduxerunt ut spaciores frequencia facẽt
Satira est apud greoos fabula inqua ite tra¬

Expanded text:
ut Pacuvius tragoedias nominibus heroicis scripsit, Orestem, Chriseu, et his similia. In praequod in comoedia Graeci ritus inducuntur, personaetabernarias in scenam dataverunt praecipue duo, Affranius, et G. Quintius; nam Terentius et Coelius comoedias scripserunt. Latina attellana a Graeca satyrica differt, quod in satyrica fere satyrorum personae inducuntur, aut si quae sunt ridiculae similes satyris, ut Olicus, Bosiridis. In attellana Oscae personae, ut Maccus. dramata autem dicuntur Latine fabulae appellantur siue fatibulae; in Latinis enim fabulis plura sunt cantica quae canuntur: uel a faciendo; nam et agi fabula, non referri ab actoribus dicitur. ideoque Horatius utraque significatione interpretatur, cum ita de fabula dicit, «aut agitur res in scenis aut acta refertursicut in choro. in Graeco dramate fere tres personae scriptores conplures personas in fabulas introduxerunt, ut speciosiores frequentia facerent. satyrica est apud Graecos fabula, in qua item tra
Abbreviated transcription (Latin):
fides nubes uł as ut mecenas facilitas encas
ul en ut lien Itez greca i os ut heros femĩna
prodocuntur que in has lr̃as gillas u̾e deferũtur
In ae masculina & femenina ut huius ence hiuo
fortune. In i masculina ut pueri feĩa ut huiꝯ
ut huius porticus. In u neutru tm̃ ut huig
cornu in ei masculina & feĩa tm̃ ut diei atiei.
in es greca ut huius dirces phoenices: cõripi¬
unturꝰ uõ memorato cau que in is sillaba
terminatur & sunt teiu gnum masculina
ut catonis feĩa ut oracionis: Neutra ut side

Expanded text:
fides nubes, uel as, ut Maecenas facilitas Aeneas, fides nubes, uel as, ut Maecenas facilitas Aeneas, in en, ut lien; item Graeca in os, ut heros; femininproducuntur quae in has litteras syllabasue deferuntur: in ae masculina et feminina, ut huius Aeneae huius fortunae; in i masculina, ut pueri, feminina, ut huius ut huius portus et huius porticus; in u neutrum tantum, ut huius cornu; in ei masculina et feminina tantum, ut diei aciei; in es Graeca, ut huius Dirces Phoenices. corripiuntur uero memorato casu quae in is syllaba terminantur, et sunt trium generum, masculina, ut Catonis, feminina, ut orationis, neutra, ut side
Abbreviated transcription (Latin):
cu legi ceperit coligatur & pirra uia insẽsus
legentis & sine ulli caliginibus ueniat: oẽs
casus niu singularis et pluralis obseruata no¬
uissima silla facilius mõstrabit quõ seperare
debeamus que sit producenda ul que cõripieda
ultima nõĩu silli Quinq n nocales suam
potãte mutant cu per casus noĩa a pͥma sui
positione inflexa uarientur. o mĩa igr noĩa
quibus uniuersa diccionss silua copiosa est
nõ plusꝙͣ per duodeci ultimas lr̃as sillabas
finiunt. Qumq uocalis. a.e.i. o.u. Sex semi¬
uocales I m .n .x.s.x. una muta t ut si¬
seña monile si napi cicero uexu consul scã¬
nu pecten. cesar. libius. Silex caput agenc
oĩ noĩiz extremitates per om̃s casus que sĩt
producende uł corripiende exponemus :
gulari memoratis lẽis duodeci nouissimis ter¬
minata corripintur preter ea que lectera
finiuntur ut cato. Silabe ue es ut alcidos

Expanded text:
cum legi coeperit, colligatur et pura uia in sensus cum legi coeperit, colligatur et pura uia in sensus legentis et sine ullis caliginibus ueniat. omnis casus numeri singularis et pluralis obseruata nouissima syllaba facilius monstrabit quo modo separare debeamus, quae sit producenda uel quae corripienda ultima nominum syllaba. quinque enim uocales suam potestatem mutant, cum per casus nomina a prima sui positione inflexa uarientur. omnia igitur nomina quibus uniuersa dictionis silua copiosa est non plus quam per duodecim ultimas litteras syllabas finiuntur, quinque uocales, a e i o u, sex semiuocales, l m n r s x, unam mutam, t, ut Sisenna monile sinapi Cicero ueru consul scamnum pecten Caesar Liuius silex caput. age nunc omnium nominum extremitates per omnes casus, quae sint producendae uel corripiendae, exponemus. gulari memoratis litteris duodecim nouissimis terminata corripiuntur praeter ea quae o littera finiuntur, ut Cato, syllabaue es, ut Alcides
Abbreviated transcription (Latin):
mimis inartificio suo ceteris. seperatio fieret
reliquoꝵ. Nam potiores inferioribus qui in om̃i
ergasterio erant seruire dedignantur se ipos
a comedia scperauerũt. ac sic factu ẽ ut exͦ
scmeb sumpto usus quisq artis sue re exequi
cepit neq incomedia uenire cuius rei indicia pro¬
dunt nõbis antiquȩ comedie inquibus ĩ uenimus
acta tibiis paribus aut imparibus aut sarsanis
Qoĩ n chorus canebat choricis tibiis ide chosau¬
licis artifex cõcinebat incanticis aũt p raulicis
responsabat. Sed qđ paribus tibiis uł Imparibꝰ
inuenimus scriptu hoc significat qd siqñ
monodio agebat una tibia inflabat.si q̃ñ sino¬
dio utuanq̃.
Cacholica de extrxmitate nominum
OroniaN Setremitas noĩu ad metricam
necessario indagine inquirit id circo singuloꝵ.
extremitates regulati ꝙͣ potimus definitas
contulimus quo facilius metroꝵ tractatus

Expanded text:
mimis in artificio suo ceteris separatio fieret mimis in artificio suo ceteris separatio fieret reliquorum. nam dum potiores inferioribus, qui in communi ergasterio erant, seruire dedignantur, se ipsos a comoedia separauerunt, ac sic factum est ut exemplo semel sumpto usus quisque artis suae rem exequi coeperit neque in comoediam uenire. cuius rei indicia produnt nobis antiquae comoediae, in quibus inuenimus: acta tibiis paribus aut inparibus aut sarranis. quando enim chorus canebat, choricis tibiis, id est choraulicis, artifex concinebat, in cantico autem pythaulicis responsabat. sed quod: paribus tibiis uel: inparibus inuenimus scriptum, hoc significat quod, siquando monodio agebat, unam tibiam inflabat, siquando synodio, utrasque. catholica de extremitate nominum quoniam extremitas nominum ad metricam conpositionem necessario indaginem inquirit, idcirco singulorum extremitates regulatim quam potuimus definitas contulimus, quo facilius metrorum tractatus,
Abbreviated transcription (Latin):
et alia pocmata ide faciat: sed solus qi pͥuile¬
gio quoda quod fuit comune possedit similit̾
comediaꝵ Tria sunt definito tum numero
comediaꝵ. Inquis diuersoꝵ persone uersant᷑
persone aũt diuerbioꝵ aut due aut tres aut
raro qua tuor ec debent ultra augere ñm
unadiat nec colloquatur. sed secu si opus fuerit
uerba faciat. Inchoris uero numerus personaꝵ
definitus nõ ẽ quippe iunti om̃es loqui debẽt
q̃i uoce confusa & concentu in una persora
dnobus membris tm̃ constant. diuerbis & can¬
tico primis aũt teporibus sicut asserit trãꝗllꝯ
om̃ia que inscena uersantur incomedia agebãt
na et panthomimus et pimiles et choraules
incomedia canebant: sed qr nõ poterant om̃es
si mul artifices apud om̃es pariter excellere
sed qui erant inter actores comediaru profa¬
cultate & arte periciores principatu sibi artifi¬
cii uendicabant. Sic factu ẽ nolentibus cedere

Expanded text:
et alia poemata idem faciant; sed solus quasi priuilegio quodam quod fuit commune possedit: similiter comoediae diuersa sunt, definito tamen numero comoediarum in quibus diuersorum personae uersantur. personae autem diuerbiorum aut duae aut tres aut raro quattuor esse debent, ultra augere numerum una audiat nec conloquatur sed secum, si opus fuerit, uerba faciat. in choris uero numerus personarum definitus non est, quippe iunctim omnes loqui debent, quasi uoce confusa et concentu in unam personam habent, sed duobus membris tantum constant, diuerbio et cantico. primis autem temporibus, sic uti adserit Tranquillus, omnia quae in scena uersantur in comoedia agebantur. nam et pantomimus et pythaules et choraules in comoedia canebant. sed quia non poterant omnia simul apud omnes artifices pariter excellere, siqui erant inter actores comoediarum pro facultate et arte potiores, principatum sibi artificii uindicabant. sic factum est ut nolentibus cedere
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ d̾finitio est talis. Scemalexeos estordo ueboꝵre
alt quam deba figuiatus metri aut decoris aut empha¬
seos gr itia. huiusipes sunc multa sed necessatis tradũ¬
tur peiquas similes colligentur. prolepsis. ⁊ eugma.
hyporeuxis srut sul repsis asyneeton anadiplosis
anaphora. alia anaphora. epanale aipsis Epireuixis.

Expanded text:
cuius finitio est talis, schema lexeos est ordo uerborum cuius finitio est talis, schema lexeos est ordo uerborum aliter quam debet figuratus metri aut decoris aut emphaseos gratia. huius species sunt multae, sed necessariae traduntur, per quas similes colligentur, prolepsis zeugma hypozeuxis syllepsis asyndeton anadiplosis anaphora, alia anapho
Abbreviated transcription (Latin):
ynaliphe est conlisio que fit cum ouarum inter se con¬
cu̾ientium uocalium altera earum eliditur ut atq
syllabatum in onamfilłam facta centiatia sinaliphe
uie fixerit aeripedem ceruam licet: tum aeripidem
Ectlipsis est conlisio quȩdum disticilis ac dura consonã¬
tum cum uocalibus aspere concurrentium: ut est mul
Antithesis est litters commutationit imp&ẽ nunc uasto
cen concitus ymbribus amnis. impete dictũ est pro impetu
enim racione dicendum est.
positio ponitire ut cui tantum deͭ licuit ꝓintẽ.
S cͥemata quȩ latine fiqinȩ nocantur sicut nonue
dam tioponim nomina acceperint. siue quod for¬
ment oiationem siue quod uertant. Uñ & motus
dicuntur. Figinaigitur est arte aliqua nonata
dicendi. hiiiis partes duasfacit. Dianias quad cogita¬
tionis & sensus. lexeͦ quod est elocutioniᷤᷤ atq u̾borũ.
sensuum adoratorias uirtuites pertinent .i. scemata
diantas nos de eoloquimur quod et scema lexeoᷤ dr:

Expanded text:
ynaliphe est conlisio, quae fit cum duarum inter se concurrentium uocalium altera earum eliditur, ut «adque syllabarum in unam syllabam facta contraria synaliphe, ut «fixerit aeripedem ceruam licet», cum aeripedems. de ecthlipsi. ecthlipsis est conlisio quaedam difficilis ac dura consonantium cum uocalibus aspere concurrentium, ut est «mullto». de antithesi. antithesis est litterae conmutatio, ut «inpete nunc uasto ceu concitus imbribus amnis»; impete dictum est pro impetu:enim ratione dicendum est. aepositio ponitur, ut «cui tantum de te licuit?» schemata, quae Latine figurae uocantur, sicut nomine dam troporum nomen acceperint, siue quod forment orationem siue quod uertant; unde et motus dicuntur. figura igitur est arte aliqua nouata forma dicendi. huius partes duas facit, dianoeas, quod est cogitationis et sensus, et logu, quod est elocutionis atque uerborum. sed cum ad oratorias uirtutes pertineat schema dianoeas, nos de eo loquimur quod schema lexeos dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tux. demnde resumatur: ut est. Ut bellisignum. lau Uirg¬
tenti turnus ab arce extulit. & raueo screprierũt
coinua cantu. Ut que aqr is concusit equos ut¬
que inpuilie arma: extemplo turbati animi. Mltȩ
enim causȩ sunt medie p huius lectionis. primũ
ne confundantur que dicola & tricola ponuntur
& talia. Demde ut actus uerborum emineat&
luceat:. qui ex aliquo moueatur affectu. uel indi¬
ꝗnatione uel miseratione conlata: uel cecte cũ
quadam artatione sermonis. quae emphatitos ap¬
oetis congetuntur. Si quis itaque sine media
spõ suspensione pronuntiauerit: ue est uit hoc
inclusi in ligno occultantur achiui. uit hec .i. f.e¬

Expanded text:
tur, deinde resumatur, ut est «ut belli signum Laurtur, deinde resumatur, ut est «ut belli signum Laurenti Turnus ab arce / extulit, et rauco strepuerunt cornua cantu, / utque acris concussit equos, utque inpulit arma, / extemplo turbati animi». multae enim causae sunt mediae huius lectionis, primum ne confundantur quae dicola et tricola ponuntur et talia; deinde ut actus uerborum emineat et luceat, qui ex aliquo moueatur affectu uel indignatione uel miseratione conlata; uel certe cum quadam artatione sermonis quae ἐμφατικῶς a poetis congeruntur. siquis itaque sine media spiritus suspensione pronuntiauerit, ut est «aut hoc inclusi in ligno occultantur Achiui, / aut haec i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ distinquere & sic inferͣe. pastor ar isteus fug¬
tiuam: ut Musa mihi causas memora quo niue.l
ubdistinctio est. si lentu nota legitimi. qua pronũ¬
cationis terminus sensu man̾te inanente ita
siispenditur: ut statim id quod sequitire succedeꝰ
debetimus. huuis autem est punctum subuersu
positum ut me duce dardanius ĩ partam expriꝗ¬
nauit adulter. aut egote la dedi foni ue cupi¬
dine bella. non enim similitor: ue indistincti¬
one silentium interpositum tacere premiffit
Mora est leuis in continuatione sensiiuim interposita dis¬
⁊ &io legitimȩ distinctionis subdistinctionisq mediũ
obtinens locumata ut nec peifecta in totum. nec omi¬
sa uideatur. sed significatione irmorandi alteruis
desydecet principium sensus.&. hoc solum modo ẜuat
officium : ut legeneᷤ spm̃ brenissima respiratione
refouent: & nutriat. sic enimpronunciando ieti¬
cere quis deb&. quia sp̃s ipse quadam defectione iũca¬

Expanded text:
 distinguere et sic inferre, pastor Aristaeus fug distinguere et sic inferre, pastor Aristaeus fugtiuam, ut Musa, mihi causas memora Vergilubdistinctio est silentii nota legitimi, qua pronuntiationis terminus sensu manente ita suspenditur ut statim id quod sequitur succedere debeat. huius autem nota est punctum sub uersu positum, ut «me duce Dardanius Spartam expugnauit adulter? / aut ego tela dedi fouiue cupidine bella?». non enim similiter ut in distinctione silentium interpositum tacere permisit, mora est leuis in continuatione sensuum interposita discretio legitimae distinctionis subdistinctionisque medium obtinens locum, ita ut nec perfecta in totum nec omissa uideatur sed significatione inmorandi alterius desideret principium sensus, et hoc solum modo seruat officium ut legenti spiritum breuissima respiratione refoueat et nutriat. sic enim pronuntiando reticere quis debet, quia spiritus ipse quadam defectione uinca
Abbreviated transcription (Latin):
Distinctio quid est apposito puncto nota finitisens
iis: uel pendentis mota. Quot locis ponitur: tubus.
quibis: summo cum sensũ terminat. & uocat᷑
finalis a nobis. agraecistelia teaior. Medio cum
respirandi spacium legenti dat. & dicitur media.
tenorem aliud adhue in latura suspendit & ugca
Distinctio est silentu nota cumsensii. terminata:ubi
est liberum tessare piolyehis. ita ne nenter siu indiq¬
ent: ut est. numina nulla pͥmunt mortali urgem᷑
ab hoste mortales. & est huius nota prnctum supr au¬
sum ad caprio litterę positum. Distinguere aũt opor¬
T& ante similitudines quas giae ci patabolas uocant
&ante redditas antapodosis. & si quando a ꝑsona ad
personam transitus fuert factus. & antezaut cõ¬
unctionem sĩ quidem non exhabundãti ponitur.
qm̃ & ante tunc cessante reddita: sed superiorib
pͥpositis. & anec inter rogitiuas. ut quis deuso mu¬
sae qui nobis extudit artem. Unde noua ingies¬

Expanded text:
distinctio quid est? apposito puncto nota finiti sensdistinctio quid est? apposito puncto nota finiti senss uel pendentis mora. quot locis ponitur? tribus. quibus? summo, cum sensum terminat, et uocatur finalis a nobis, a Graecis telia; medio, cum respirandi spatium legenti dat, et dicitur mese; tenorem aliud adhuc distinctio est silentii nota cum sensu terminato, ubi est liberum cessare prolixius, ita ut neuter sui indigeat, ut est «numina nulla premunt, mortali urguemur ab hoste / mortales». et est huius nota punctum supra uersum ad caput litterae positum. distinguere autem oportet ante similitudines, quas Graeci παραβολάς uocant, et ante redditas ἀνταποδόσεις, et si quando a persona ad personam transitus fuerit factus, et ante aut coniunctionem, si quidem non ex abundanti ponitur, quoniam, et ante tunc cessante reddita, sed superioribus praepositis, et post interrogatiuam, ut quis deus, o Musae, qui nobis extudit artem? / unde noua ingres
Abbreviated transcription (Latin):
quaedam ex integio & impfesto ut est coruucen.
ut intelligatur cornu canens quȩdam exduob
P Ronunciatio est scriptorum secundum personas
ac comodata dictionis similitudo. cum aut senis
temperamentum. aue uiuenis proteriutas aut
foeminę infirmitas: aut qualitas iuiusq psonę
significatio que ostendit᷑ modis quinque continuatiõe
separatione. distinctione. subdistinctione uel mora
enim mater cum turno iuncta est: quae ambiquita¬
tis uitande causa seperari deb&. ut sit agnitio quae ma¬
ter & sacrasthebas expresse legendum:ut ab homi¬
facturae quonam sunt ip̃e riaturaliter sacris ad com
ones oportet: quas qi aeci thesis uocant: quae intelli¬
gendi dant causam. copiam sp̃s ⁊estiendi ne conci¬
nuatione deficiat. hac tes sunt ttes. distinctio. sub¬
distinctio media distinctio: sine morasuelut quib¬
dam uidetur: sub media. quarum diuersitus: tub̾
punctis diueiso positis loco indicatur:

Expanded text:
quaedam ex integro et inperfecto, ut est cornucen, quaedam ex integro et inperfecto, ut est cornucen, ut intellegatur cornu canens; quaedam ex duobus de pronuntiatione pronuntiatio est scriptorum secundum personas accommodata distinctione similitudo, cum aut senis temperamentum aut iuuenis proteruitas aut feminae infirmitas aut qualitas cuiusque personae significatio, quae ostenditur modis quinque, continuatione separatione distinctione subdistinctione uel mora.Aen. 9,108-109 . hic enim mater cum Turno iuncta est, quae ambiguitatis uitandae causa separari debet, ut sit agnitio quae mater; et sacras taedas expresse legendum, ut abomifacturae, quoniam sunt ipsae naturaliter sacris adcommoones oportet, quas Graeci θέσεις uocant, quae inter legendum dant copiam spiritus reficiendi, ne continuatione deficiat. hae tres sunt, distinctio, subdistinctio, media distinctio siue mora uel, ut quibusdam uidetur, submedia. quarum diuersitas tribus punctis diuerso loco positis indicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
liphe contra hune quia seruandam uetustatis
consu&iidinem putant. Illam aũt opinor fuisse
rationem quod ueteres sȩcuti grętosapudquos
o. lita ubique quidem nã longa est plurimum tamen
in extiema urbi syllaba ponitur &iam in comiiũ
s. mone prosaoratione similitet ꝓferebant. Ita dum id
usu pauit piosa uersus obtinuit paulatim aũt usus in¬
uenecit: ut insermone nr̃o scabo dico &item intati¬
biis. iibi .o. non solum correpta ponitur sed etiam re
diculus sit : qui eam produxent. Mnum eigo non .ẽ.
si consuctiidinem sequitur uesus: nisi fit ubi poeta
ex qua instruitur oratio:& in quã resolintur uel
sic. dictio est ex sillabis finita cum significatione ẽta
Locutio loquutie ut est dico facio. quaedam dictiones
sune simplices: ue facio quaedam compositę ut con¬
ficio. ex compositis dictionibus quaedam sunt ex duo¬
bus impeifectis ut est sinciput. tum intelligatur
scematum caput. quaedam expetfecto & inte¬
gio ut est tismare quo significatur citra mare:

Expanded text:
liphe contrahunt qui seruandam uetustatis consuetudinem putant. illam autem opinor fuisse ratiω littera ubique quidem natura longa est, plerumque tamen in ultima uerbi syllaba ponitur, etiam in communi sermone prosae similiter proferebant. ita dum id usurpauit prosa, et uersus obtinuit. paulatim autem usus inuertit, ut in sermone nostro scribo dico et item talibus, ubi <o> non diculus sit qui eam produxerit. mirum ergo non est, si consuetudinem sequitur uersus, nisi sicubi poeta ex qua instruitur oratio et in quam resoluitur: uel sic, dictio est ex syllabis finita cum significatione certa locutio, ut est dico facio. quaedam dictiones sunt simplices, ut facio, quaedam conpositae, ut conficio. ex conpositis dictionibus quaedam fiunt ex duobus inperfectis, ut est sinciput, cum intellegatur sematum caput; quaedam ex <in>perfecto et integro, ut est cismare, quo significatur citra mare;
Abbreviated transcription (Latin):
sonet: quale & numeꝵ cum naiubus equat. Illa quaq
compositio fugienda ut syllabe due pluiesueque prio¬
⁊em sensum terminãt. In prima posteuoris sensus ꝑte
ponantur. Ofortunatam re gonsule romam ded

Expanded text:
sonet, quale est «et numerum cum nauibus aequet». illa quoque sonet, quale est «et numerum cum nauibus aequet». illa quoque conpositio fugienda, ut syllabae duae pluresue quae priorem sensum terminant in prima posterioris sensus parte ponantur, «o fortunatam natam me consule Romam». sed
Abbreviated transcription (Latin):
brcins facit anigͥi machioͥs: sed fiequentius eius
nomen est Ereticos. longa intebieues imꝗi¬
biachus. At cumduas longas pię cedit breuis Bac¬
chius. hiuc ad ueisus longis breuem p̃cedentibus:
lunt dici: qui careo choreo trochei nom̃ impo¬
nunt. tres longę moloson efficient. componit᷑
igitur & stiuitur omnes pedestus oso ueibis. cõ¬
mate colo perhiodo. comma incisum. membrũ
nominimus. periodo plurima nominadat cicero.
Ambitum circ iutum. comphensioneni. continuatioẽ.
criciim scuptionem Inueibis obsecuandum est .pri¬
nium ne amaioribiis ad minora discendat: hono¬
⁊em que perdat oratio. meluis enimdicitur uir
est optimus: quam uit optimus est. hoc multo maq̃
ibi custodiendum est ubi singula uerha sensus
hab&̃. cauendum ne fortiori coniungatur infiimi
ut satulego fur. homicidae corruptor. Namq sen¬
sus h omnis ipatuo in mauis deb& insuigẽ. sic & illa
naturalis obseruatione iunctura uerborum cacefaton

Expanded text:
breuis facit amphimacron; sed frequentius eius nomen est creticus. longa inter breues amphibrachys: at cum duas longas praecedit breuis, bacchius; huic aduersus longis breuem praecedentibus plunt dici qui choreo trochaei nomen inponunt, tres longae molosson efficient. conponitur igitur et struitur omnis pedestris oratio uerbis commata cola periodos. comma incisum, colon membrum nominamus; periodo plurima nomina dat Cicero, ambitum circuitum conprehensionem continuationem circumscriptionem. in uerbis obseruandum est primum, ne a maioribus ad minora descendat honoremque perdat oratio. melius enim dicitur uir est optimus quam uir optimus est. hoc multo magis ibi custodiendum est ubi singula uerba sensus habet, cauendumque ne fortiori coniungatur infirmius, ut sacrilego fur, homicidae corruptor. namque sensus omnis a paruo in maius debet insurgere. sit et illa naturalis obseruatio, ne iunctura uerborum cacenphaton
Abbreviated transcription (Latin):
licͥum idẽ quod originem familiar uelgencis
de cdarat:ut portius corneluis : Cognomen est
quo dicimus quod huius cuiusq proprium
est. et nominibus gentiliciis sub iungitur : ut
Caco scipio. Ordinantur enim sic. Mareus portius

Expanded text:
familiae uel gentis declarat, ut Porcius Cornelius. cognomen est quod unius cuiusque proprium est et nominibus gentiliciis subiungitur, ut Cato Scipio. ordinantur enim sic, Marcus Porcius
Abbreviated transcription (Latin):
obsetuationes hae : genus. numerus. figura.
casus. qualitas. Qualitas nominũ hiꝑtita est
Aut enimpiopria sunt nomina a appellatiua.
quędim et propria sunt et appellatiua spropria
sunt quae propriam et cireũscriptam qͣlitatem
spenaliter significent. Item quae unica et sola
sunt deorum. ut iuppiter set quae hina: ut
liber pater hominum: ut Romulus. surbiũ ut
Roma sprouinciarum ut Africa. Insularum ut
s icilia montium ut pyrineus ł fluminũ. ut
Pactolus.Propriorum nominũ quactuor sũt
spẽs prȩnom̃. Nomen : Cognonin sgnonien
Prȩ nomenẽ. quod nomibiis gentilicis p̃porut᷑¬

Expanded text:
obseruationes hae, genus numerus figura obseruationes hae, genus numerus figura casus qualitas. qualitas nominum bipertita est. aut enim propria sunt nomina aut appellatiua: quaedam et propria sunt et appellatiua. propria sunt quae propriam et circumscriptam qualitatem specialiter significant; item quae unica et sola sunt deorum, ut Iuppiter, et quae bina, ut Liber pater, hominum, ut Romulus, urbium, ut Troia, prouinciarum, ut Africa, insularum, ut Sicilia, montium, ut Pyrenaeus, fluminum, ut Pactolus. propriorum nominum quattuor sunt species, praenomen nomen cognomen agnomen. praenomen est quod nominibus gentilici
Abbreviated transcription (Latin):
muniter uesign. proprie ut Roma. Tibetis. cõ¬
munit᷑ ut urbs flumen. Sed ex hac diffinitione
est horum trina diffinitio talis. Nomen ͤ quo deus
aut homo propria duntaxat discriminatione p¬
nuntiat᷑: Cum dictur ille Iuppiter. hic apollo.
Item cato iste. hie brutus. Appellatio quoq est
comininis similium rerum enuntiatio spetie nõis:
ut homo.iiir. focmina. mancipium. leo. tautus.
Hoc enim animo uribusq auclientis asfert ani¬
malium eẽ quidem duo tantum genera: sed siñ
speciali discriminatione. Nani ne quis homo
ne quisuit neqiuis foemina. ne quod manapiũ.
ne qualis leo taurusue ẽ: difinitur. Appellatiõi
est quod ies t̃ animales uoassigificatione spem
nomĩs enuntiamus: ut arbor Lapis herba. toga.
et hissimuilia. Aocabulo accidunt eadem quae
appellationi. Homen aũt dicitur quod unã
quãq rem monstret ac notet: quasi notamen
media sillaba per fincopen subtracta. uel agre¬
ca origine parato onomasnomni accidunt

Expanded text:
muniterue significans, proprie, ut Roma Tiberis, communiter, ut urbs flumen. sed ex hac definitione Sest horum trina definitio talis: nomen est quo deus aut homo propria dumtaxat discriminatione enuntiatur, cum dicitur ille Iuppiter, hic Apollo, item Cato iste, hic Brutus. appellatio quoque est communis similium rerum enuntiatio specie nominis, ut homo uir femina mancipium leo taurus. hoc enim animo auribusque audientis adfertur animalium esse quidem duo tantum genera, sed sine speciali discriminatione. nam nec quis homo nec quis uir nec quae femina nec quod mancipium nec qualis leo taurusue est definitur. appellationi est quo res nominis enuntiamus, ut arbor lapis herba toga et his similia. uocabulo accidunt eadem quae appellationi. nomen autem dicitur, quod unam quamque rem monstret ac notet, quasi notamen media syllaba per syncopen subtracta, uel a Graeca origine παρὰ τὸ ὄνομα. nomini accidunt
Abbreviated transcription (Latin):
dixeris et ita distingũt dic exeo ꝙ ẽ regule
solite quã indeclinatc̃e obsuamus. Dicas aũt et
Itez subiuntiuoꝵ instano qd ẽ dicas alteꝵ sub¬
iuntiuoꝵ futm suũ ꝑfectu qd̾ ẽ dixeris hinc
ergo imꝑatua uerbis q̃ preposnimus assignãt
q̃ nõ hr̃e notauimus ut memineris qd figuriti
fac ames ut amaueris ut sit amaueris simiłr
alia multa uelut uolo rogo peto moneo queso
ẽe et ambigne declinari instantis uolo ius uult
rolumꝙ uuitis uolunt imꝑfecto uoleba ꝓfecto
uolui plusꝙ̃ ꝓfecto uoluera futuro uola inꝓfeto¬

Expanded text:
dixeris, et ita distingunt: dic ex eo quod est regulae dixeris, et ita distingunt: dic ex eo quod est regulae solitae quam in declinatione obseruamus; dicas autem et item subiunctiuorum instans, quod est dicas; alterum subiunctiuorum futurum siue perfectum, quod est dixeris. hinc ergo imperatiua uerbis quae proposuimus adsignant, quae non habere notauimus, ut memineris, quod figuratur fac ames, et amaueris, ut sit fac amaueris. similiter lia multa, uelut uolo rogo peto moneo quaeso esse et ambigue declinari. instantis uolo uis uult uolumus uultis uolunt; inperfecti uolebam; perfecti uolui; plusquamperfecti uolueram; futuri uolam
Abbreviated transcription (Latin):
estote fiant et sunto optatiuo instantis ũt
fuisse futo fia sub iuntiuꝯ futuꝵ cũ factꝰ
ero et fuero Infinitiuo instantis fieri pti
factu ẽẽ et fuisse futo factu ire et factuꝵ
tepefio made fio expergefio mã suefio liq̃fio
assuefio arefio et que fio terminãtur infini
cum oĩa uerba actiua uoce illata in e. faciãt
ueluti amare docere munire
nera ꝓfecto memini plusꝗͣ ꝓfecto meminerã
futuro meminero imꝑatiuo instantis nõ ħt¬
optatiuo instantis et inꝑfecti ũt meminers
ꝑfecto memineris plusꝙͣ ꝓfecto memnissem
futuro meminere Subiuntiuo futuro me
participia nõ ht̃ et cetera simłr̃
Noui odi pepigi hec tria nec imꝑatiuum
futuris tnĩ sint et hoc ĩ seda pͦ dumitaxat
inhis uerbis quibꝰ notauimꝰ imꝑatiua deficere q̃
sunt noui memini pepigi odi cepi grãmatici
inducũt Imperatiua hoc modo dicũt eĩ omniq
imꝑatiua tribꝰ modis intendi posse ut dic dicas

Expanded text:
estote fiant et sunto. optatiua instantis tfiam fias fiat. subiunctiuorum futurum cum factus ero et fuero. infinitiua instantis fieri, praeteriti factum esse et fuisse, futuri factum ire et facturutepefio madefio expergefio mansuefio liquefio adsuefio arefio, et quae fio terminantur omnia scum omnia uerba actiua uoce elata in e faciant, uelut amare docere munire.neram, perfecti memini, plusquamperfecti memineram, futuri meminero. imperatiua instantis non haoptatiua instantis et inperfecti utinam meminerem, perfecti meminerim, plusquamperfecti meminissem, futuri meminerim. subiunctiuorum futurum cum memparticipia non habet. et cetera similiter, noui odi pepigi, haec tria ne imperatiuum futurum tantum sit, et hoc in secunda persona dumtaxat in his uerbis quibus notauimus imperatiua deficere, quae sunt noui memini pepigi odi coepi, grammatici inducunt imperatiua hoc modo. dicunt enim omnia imperatiua tribus modis intendi posse, ut dic dicas
Abbreviated transcription (Latin):
Optatiuo instantis ut ueli in ꝓfecto uelle per.¬
fecto uolueri plusꝙͣ ꝑfecto uoluisse futuro ueli
ticipia Instantis tm̃ hic ⁊ hec ⁊hoc uolens ⁊y¬
imꝑatiua ob suare debemus sin annotacione pre¬
cedente sed sunt qui ita dñt malis nolis malis
plusꝙ ꝓfecto sustulera. futuro tolla imꝑatiuo tolle
tollat futuro tollito tu tollito ille Optatiuo ut

Expanded text:
lim, inperfecti uellem, perfecti uoluerim, plusquamperfecti uoluissem, futuri uelim. ticipia instantis tantum hic et haec et hoc uolens imperatiua obseruare debemus secundum adnotationem praecedentem. sed sunt qui ita dicunt, malis nolis, et opplusquamperfecti sustuleram, futuri tollam. imperatiua tolle tollat, futuri tollito tollito. optatiua u
Abbreviated transcription (Latin):
optatiuo infinitiua instantis eẽ pti fuisse futi¬
Fore
fore futuꝵ ire et futuꝵ ẽẽ participia futuri tm̃
potestis possunt Imꝑfecto potera ꝑfecto potui plusgͣ¬
ꝑfecto potuera futuro potero imperatino instãtis
possis possit płe possimus poteste possint futo
rotesto possit płt possimꝰ potestote possint et
participia instantis tm̃ futuri nõ ht̃ instantis hit
et hec ⁊ hoc potens sed quida dñt participia ne
instantis quide tp̃us hr̃e nã potens nomen est
futuro iturus et que ab ea cõposita sunt prodes
exco circuero pre to abco mes r eneo subeo adeo

Expanded text:
o. infinitiua instantis esse, praeteriti fuisse, futufore futurum ire et futurum esse. participia futuri tantum hic potestis possunt, inperfecti poteram, perfecti potui, plusquamperfecti potueram, futuri potero. imperatiua instantis possis possit, pluraliter possimus poteste possint; futuri potesto possit, pluraliter possimus potestote possint et participia instantis tantum; futuri non habet: instantis hic et haec et hoc potens. sed quidam dicunt participia ne instantis quidem temporis habere. nam potens nomen est,futuri iturus. et quae ab eo conposita sunt, prodeo exeo circumeo praeeo abeo coeo ineo ueneo subeo adeo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ auditu fuit auditũ erat uł fuerat audiet
Gerundia uł participalia audiendi do du auditu
auditu participia trahuntur auerbis actuus
duo pñtis tp̃oris et futuri pñtis audiens fu¬
duta significacionis uctiue et paxine ꝯuigacõs
tercie Correpte nũi singłois figure simplicis.¬
legor imꝑfecto legeba legebar ꝓfecto legi lecta
ess ul fuisse fũturo ut lega legar cõiũtiuo
modo tp̃re pñti cũ lega legar Imꝰ ꝑsccto cũ lege¬
re legerer ꝓfecto cum legeri Lectus sim uł
lectu eẽ uł fuisse futuro lectũ ire ⁊ lectuꝵ.
rei imꝑsonali mõ legitur legebatur ⁊ q int̾cia¬

Expanded text:
est auditum fuit, auditum erat et fuerat, audietur. gerundi uel participialia audiendi audiendo audiendum auditum auditu. participia trahuntur a uerbo actiuo duo, praesentis temporis et futuri; praesentis audiens, fudicta significationis actiuae et passiuae coniugationis tertiae correptae numeri singlegor, inperfecto legebam legebar, perfecto legi lectusuro utinam legam legar. coniunctiuo modo tempore praesenti cum legam legar, inperfecto cum legerem legerer, perfecto cum legerim lectus sim et lectum esse et fuisse, futuro lectum ire et lectum iri. inpersonali modo legitur, legebatur, lec
Abbreviated transcription (Latin):
Serundia ul participala uerba docendi do dus
futuri docendus
audini paxiuo audit sum audit fui audiera
audiuera actiuo et papino auditꝰ era auditꝯ
diar. Imꝑatiuo mõ tp̃re pñti ad sa et t̾cia ꝑsonã
actiõ audi audiat płr audiamꝯ andite audiant
et paxiuo audire audiatur płr audiamur au¬
dimini audiantur Actiuo futuro audito tu au¬
dito ille płr audiamus auditote audiant ul au¬

Expanded text:
gerundi uel participialia uerba docendi docendofuturi docendus.audiui, et a passiuo auditus sum auditus fui; audieram audiueram, et a passiuo auditus eram auditus diar. iam audi audiat, pluraliter audiamus audite audiant, et a passiuo audire audiatur, pluraliter audiamur audiamini audiantur; futuro audito audito, pluraliter audiamus auditote audiant uel au
Abbreviated transcription (Latin):
era Aboptatiuo nõ et et coniuntiuo pt̾m¬
ab his uerbis Infinituus modus temporẽ
i iri ut legi lectu ẽẽ lectig iri
et producte. Amo uertum absolutu sinitum
actiuu figure simplicis niũ singłras modi in¬

Expanded text:
eram. ab optatiuo uero et coniunctiuo peram. ab optatiuo uero et coniunctiuo pab his uerbis infinitiuus modus tempore in iri, ut legi lectum esse lectum iri.et productae amo uerbum absolutum finitum actiuum figurae simplicis numeri singularis modi in
Abbreviated transcription (Latin):
adietis ad Imperatiuu uera sillabis termiãtur ut
ut adi adiuera. nutri nutriuera sed tñ ĩ oĩbus
ꝯsuetudo euphonia captans et u lr̃a sb̃trahit
et i rorripit ut audiera nutriera omnium
uerboꝵ. q̃ o lr̃a terminatur coniugatio ẽt̃ ad
optiuo modo et conuinctiuo tpre pñti dum ta¬
xat colligitur Nam si pͥma ẽ cõuigatio optati¬
uu et sbuintuu in em silla terminatur deb
hr̃e sicut ẽ ũt ame ul cu ame qd si scd̃a cõ¬
iugatĩo fuĩt optatiuo similiter et subiuntino
eode mõ et tp̃re in re silla terminari debet
actiuo et neutrali optatiuo et subuntiuo mõ
tp̃us preteritu perfectu in rim exite debet
legeriz ũt legissez et iu legeriz et cuz legissez
in ire ut ẽ legere legisse lectu ire Uerba o
siłla terminãtur indicatiui modi pt̾m ꝑfectu
in bar debent mictere ꝑfectu ĩ su plusꝗͣ per¬
fectu inera ut legebar lectus su lectus

Expanded text:
adiectis ad imperatiuum modum ueram syllabis terminantur, ut adeo adi adiueram, nuconsuetudo euphoniam captans u litteram subtrahit et i litteram corripit, ut adieram nutrieram. omnium uerborum quae o littera terminantur coniugatio etiam ab optatiuo modo et coniunctiuo tempore praesenti dumtaxat colligitur. nam si prima est coniugatio, optatiuum et subiunctiuum in em syllabam terminatum debet habere, sicut est utinam amem uel cum amem. quod si secunda coniugeodem modo et tempore in rem syllabam terminari debet,actiuo et neutrali optatiuo et subiunctiuo modo tempus praeteritum perfectum in rim exire debet, legerim utinam legissem et cum legerim et cum legissem. in ire, ut est legere legisse lectum ire. uerba quae or syllaba terminantur indicatiui modi praeteritum inperfectum in bar debent mittere, perfectum in sum, plusquamperfectum in eram, ut legebar lectus sum lectus
Abbreviated transcription (Latin):
amatu ire ul amaturu ẽẽ Modo imꝑsonali
tp̃re p̃nti amatur In ꝑfecto amabatur. pt̾o amatũ
ẽẽ uł fuit plusꝙͣ ꝑfecto amatꝰ en uł fuera
futuro amabitur Modo participali amãdi do duz
q̃ probus supina appellat participia trahuntur
ab hoc u̾bo actiuo duo pñtis tp̃r̃is et futuri
presentis ut hic et hec ⁊hoc amans. Futuri l
amaturus. hec amatura hoc amaturu. Hotãdu
in hac conuigatione ꝙ tercia eius ꝑͣ finitiua tp̃ris
preteriti nũis płris ꝑsepe collidit una silła breui¬
tatis cã et hoc fere in alio nõ admictitur ordine qr
tp̃re ꝑfecto subũtiuo ta singulari ꝙͣ płr demi siłła cũ
dñt ueteros cu amari amaris amarit płri cũ ama

Expanded text:
amatum ire uel amaturum esse. modo inpersonali tempore praesenti amatur, inperfecto amabatur, perfecto amatum est uel fuit, plusquamperfecto amatum erat uel fuerat, futuro amabitur. modo pe Probus supina appellat. participia trahuntur a uerbo actiuo duo, praesentis temporis et futuri; praesentis ut hic et haec et hoc amans, futuri hic amaturus haec amatura hoc amaturum. adnotandum est in hac coniugatione quod tertia eius persona finitiua temporis perfecti numeri pluralis persaepe conlidit unam syllabam breuitatis causa, et hoc fere in alio non admittitur ordine, quasi tempore perfecto subiunctiuo tam singulari quam plurali demi syllaba, cum dicunt ueteres cum amarim amaris ama
Abbreviated transcription (Latin):
sic Doceo doceba docui docuera docebo Imꝑatiõ
doceamꝰ docete doceant futuro doccto tu doceto
ille płr doceamus doccis ͤ doceant et docento opta¬
silla declinãtur uelut moueo mouens sedeo sedens
et simiba in hac coniugacõe nõ ẽ reperire illud u̾ba
inpostrema parte geminari sed pͥma tm qualȩ mor

Expanded text:
sic. doceo docebam docui docueram docebo. imperatidoceamus docete doceant; futuro doceto tu, doceto ille, pluraliter doceamus docetote doceant et docento. optasyllaba declinatur, uelut moueo mouens, sedeo sedens et similia. in hac coniugatione non est reperire ullum uerbum in postrema parte geminari, sed a prima tantum, quale est
Abbreviated transcription (Latin):
ratiua lego legis lege Ita ergo & dico dicis dice
facio facis face debet declinari et duco ducis duce¬
Et ita positu apud ueteres reꝑitur p reterea ĩ om̃i
ordine re silła addita Imperatiuis fuint infinituua
ut dictu ẽ qĩ ama amare moue mouere auni mu¬
nire. Itez intercio ordine correpte scribe scribere Ita
quoq nisi dice duce face declinetur dicere ducere
facere infinitiuu ee nõ poterit preterea obsuadu
fuit q̃d fere intercio ordine plerũq ueteres t̾cia
ꝑͣ finitiua tpris ꝑfecti nũi pluralis e media uo¬
cale corripiunt q̃i legerunt emerunt et filiã et

Expanded text:
ratiua, lego legis lege. ita ergo et dico dicis dice, ratiua, lego legis lege. ita ergo et dico dicis dice, facio facis face debet declinari, et ita positum apud ueteres reperitur. praeterea in omni ordine re syllaba addita imperatiuis fiunt infinitiua, ut est dictum, quasi ama amare, moue mouere, muni munire. item in tertio ordine correpto scribe scribere, lege legere. ita quoque, nisi dice face declinetur, dicere facere infinitiuum esse non poterit. praeterea id obseruandum fuit, quod fere in tertio ordine plerumque ueteres tertia persona finitiua temporis perfecti numeri pluralis e mediam uocalem corripiunt, quasi legerunt emerunt dicentes; ut