comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
penitentes. s tñ estis pem¬
tentes ⁊ nõ estis irriden
quis catena ÷ Que ligau̾itis in t̾ra: er̃t
ligata ⁊ ĩ celo: Audis ligat᷑am. ⁊ dõ pu¬
tas face̾ imposturã e Penitẽtiã agis. ge¬
nu figis. ⁊ rides: subsannas paciẽtiã dĩ:
S penitẽs es: penitet te: Si nõ penitet:
penitẽs nõ es : Si gͦ penitet. eur faci qͦd
male fecisti e Si fecisse penitet. noli face̾
Si adhuc facis: certe penitẽs nõ es ẜ quidẽ
Larissim egrotant hoĩes : mittũt ad eccle¬

Expanded text:
enitentes si tamen estis poenitentes, et non estis irridentquis, catena? Quae ligaveris in terra erunt ligata et in coelo. Audis ligaturam, et Deo putas facere imposturam? poenitentiam agis, genua figis, et rides et subsannas patientiam Dei? Si poenitens es, poenitet te; si non poenitet, poenitens non es. Si ergo poenitet, cur facis quod male fecisti? si fecisse poenitet, noli facSi adhuc facis, certe non es poenitens. Equidem, charissimi, aegrotant homines, mittunt ad eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ciã suscipis: Paulꝰ tñ su̾cepit: ⁊ nõ solum
sꝯcepit : uerũ etiã in eo k̾aritatẽ ⁊ firmauit:
Qñiquidẽ emẽdationẽ uidit. ⁊ cãm facti ex¬
posuit dicẽs: ne forte amplior tͥsticia abs¬
sorbeat᷑ qͥ enꝰmodi ẽ. correptionis scilicet ni¬

Expanded text:
t non solum suscepit, verum etiam in eo charitatem confirmavit. Quando quidem emendationem vidit, et causam facti exposuit dicens: Ne forte ampliori tristitia absorbeatur, qui ejusmodi est, correptionis scilicet ni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ potuisset. Sic ad impletũ est. quod
p̾dixerat psalmꝰ. ueritas de t̾ra orta est.
Maria uͥgo ante ꝯceptũ: uͥgo post par¬
tũ. Absit enĩ ut in ea t̾ra. hoc est ĩ ea
carne unde orta ẽ u̾itas: ꝑiret integri¬
tas. hẽpe pꝰ ressurrectionẽ suã cum
sp̃e putaretur eẽ nõ corpꝰ. palpate in¬
quit ⁊ uidete: quia sp̃e ossa ⁊ carnem
nõ habet sicut me uidetis hab̾e. Et ta¬
mẽ illiꝰ niueniliᷤᷤ corporis soliditas: non
patentibꝰ foribꝰ se ad chscipulos intro¬
misit. Cur gͦ qui potuit ꝑ clausa hos¬
tia magnꝰ intrare. nõ potuit etiã ꝑ m
corrupta mẽbra paruus exire: Sed ne¬
q hoc neq illud uolũit cred̾e meredu¬
li. Ideo potiꝰ utrũq fides credit: qͥa infi¬
dehtas utrũq nõ credit. Ipsa quippe ĩ¬
fidebitas: cui nulla m xͦ uidetur fuisse
diuinitas. Porro si fides dnm̃ natum
domꝰ uitꝰ positis p̾sentaret. ⁊ spõsus in¬
fans de thalamo suo hoc ẽ ut̾o uͥgmali il¬

Expanded text:
Christus. Sic adimpletum est quod praedixerat Psalmus, Veritas de terra orta est . Maria virgo ante conceptum, virgo post partum. Absit enim ut in ea terra, hoc est in ea carne unde orta est veritas, periret integritas. Nempe post resurrectionem suam, cum spiritus putaretur esse, non corpus: Palpate, inquit, et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Et tamen illius juvenilis corporis soliditas, non patentibus foribus se ad discipulos intromisit . Cur ergo qui potuit per clausa ostia magnus intrare, non potuit etiam per incorrupta membra parvus exire? Sed neque hoc, neque illud volunt credere increduli. Ideo potius fides utrumque credit; quia infidelitas utrumque non credit. Ipsa est quippe infidelitas, cui nulla in Christo videtur esse divinitas. Porro si fides Deum natum domus, intus positis praesentaret, et sponsus infans de thalamo suo, hoc est utero virginali, il
Abbreviated transcription (Latin):
non timeat uirginitas ur̃a. Qui enĩ
matris uirginitatẽ nec corporis abstu¬
lit partu: multomagis in uob̾ eam ẜãli
seruat amplexu. Hec ꝓpt̾ea uos steriles
deputetis: quiꝰ uirgines ꝑmanetis. ham
⁊ ipsa pia integritas carnis: ad fecundita
atis maritis. cogitate que dei s̃: quomͦ illi
moĩbꝰ placeatis. Ut nõ uterũ fetibꝰ. s ani¬
mũ fecundũ possitis hab̾e uirtutibꝰ. Pos¬
ce compello. Quod miramini in carne
marie: agite in penetralibꝰ anme. Qui
corde credit ad iusticiã cõcipit .xͫ. qui ore

Expanded text:
non timeat virginitas vestra. Qui enim non timeat virginitas vestra. Qui enim matri virginitatem nec corporali abstulit partu, multo magis in vobis eam spirituali servat amplexu. Nec propterea vos steriles deputetis, quia virgines permanetis. Nam et ipsa pia integritas carnis, ad fecunditatatis maritis; cogitate quae Dei sunt, quomodo illi in omnibus placeatis ; ut non uterum fetibus, sed animum fecundum possitis habere virtutibus. Posce compello. Quod miramini in carne Mariae, agite in penetralibus animae. Qui corde credit ad justitiam, concipit Christum: qui ore
Abbreviated transcription (Latin):
ademiit: qui eccłam suã de form tatione de¬
monũ redim̃do uͥginẽ fecit. Exeuis in¬
corrupta uͥgmitate ꝓcreate uͥgies sc̃ẽ q̃
t̾renas nuptias conteninẽtes ẽẽ ȩtiã carne
uͥgies elegistis: gaudentes celebrate solem¬
int̾ hodierno die uirginis partũ. Ille qͥppe
est natꝰ ex femina : qui nõ est ex masculo
satꝰ in femina. Qui uob̾ attulit qd̾ amare-¬
tas: matri nõ abstulit qd̾ amatis. Qui sanat
in uob̾ qd̾ traxistis ex eua: absit ut corrũꝑet
gia sectamini.⁊ ut cõciꝑet eũ uiro non
mansit: ⁊ cũ pareret uͥgo ꝑmãsit. Iniita¬
mini eã quantũ potestis. nõ fecunditate.
quia hoc ñ potestis salua uͥgmitate. Sola
utrũq potuit. Quoꝵ uos umũ hab̾e uoluis¬
tis. quia hoc ꝑditis si alterũ hab̾e uehtis.
Sola utrũq potuit. que oĩpotentem peꝑit.
ꝑ quẽ potuit. Solũ enĩ unieũ dĩ fihum:
in corde. Et talem sponsũ quẽ ⁊ redẽpto¬
rẽ sic teneat fehertas ur̃a : ut ꝑemptorẽ

Expanded text:
ornicatione daemonum redimendo virginem fecit. Ex cujus incorrupta virginitate procreatae virgines sanctae, quae terrenas nuptias contemnentes, esse etiam carne virgines elegistis, gaudentes celebrate solemniter hodierno die Virginis partum. Ille quippe est natus ex femina, qui non est a masculo satus in femina. Qui vobis attulit quod amaretis, matri non abstulit quod amatis. Qui sanat in vobis quod traxistis ex Eva, absit ut vitiaret gia sectamini, et ut conciperet, cum viro non mansit; et cum pareret, virgo permansit. Imitamini eam quantum potestis; non fecunditate, quia hoc non potestis, salva virginitate. Sola utrumque potuit, quorum vos unum habere voluistis; quia hoc perditis, si utrumque habere velitis. Sola utrumque potuit, quae omnipotentem peperit, per quem potuit. Solum enim unicum Dei Filium, in corde: et talem sponsum, quem et redemptorem sic teneat felicitas vestra, ut peremptorem
Abbreviated transcription (Latin):
erbũ patris ꝑ qd̾ facta sũt
tẽpora. caro factui. natalem
suum nob̾ fecit in tẽpore.
⁊ in ortu humano habere
uoluit unũ diem: sine cu¬
nis nictu diuino nullus uoluitur dies. Ipse
apd̾ patrẽ p̾cedit cũcta spatia scleꝵ: ipse de
matre in hac die cursibꝰ se ingessit amnoꝵ.
hõ factus: hõis factor. Ut suggeret ubera.
regens sidera. ut esuriret panis. ut
sitiret fons. cdormiret lux: ab itin̾e
iua fatigaretur. falsis testibꝰ u̾itas acu¬
saretur. iudex iiuoꝵ ⁊ mortuoꝵ a iu¬
dice mortali iudicaretur. ab iniustis
nisticia damnaretur. flagellis discipli¬
na ced̾etur. spinis botrus coronaretur.
i lgno fundam̃tũ supend̾etur. uirtꝰ
infrrmaretur. salꝰ uulneraret᷑: uita mo¬
reretur. Ad hec atq huismodi susti¬
nenda se ꝓ nobis melinãs. ut lbera¬
ret indignos: qñ nec ille aliqͥd ma¬
li qui ꝑꝑ nos tanta ꝑtulit mala. nec
nos boni aliqͥd merebamur: qui per
eũ tanta accepimꝰ bona. Propt̾ hȩc

Expanded text:
erbum Patris per quod facta sunt tempora, caro factum, Natalem suum nobis fecit in tempore: et in ortu humano habere voluit unum diem, sine cujus nutu divino nullus volvitur dies. Ipse apud Patrem praecedit cuncta spatia saeculorum: ipse de matre in hac die cursibus se ingessit annorum. Homo factus, hominis factor: ut sugeret ubera, regens sidera; ut esuriret panis, ut sitiret fons, dormiret lux, ab itinere via fatigaretur, falsis testibus veritas accusaretur, judex vivorum et mortuorum a judice mortali judicaretur, ab injustis justitia damnaretur, flagellis disciplina caederetur, spinis botrus coronaretur, in ligno fundamentum suspenderetur, virtus infirmaretur, salus vulneraretur, vita moreretur. Ad haec atque hujusmodi sustinenda pro nobis indigna, ut liberaret indignos; quando nec ille aliquid mali, qui propter nos tanta pertulit mala, nec nos boni aliquid merebamur, qui per eum tanta accepimus bona: propter haec
Abbreviated transcription (Latin):
dignatꝰ ẽ naturã: ut sibi capiti immacu¬
lato immaculatã consignaret eccłam quã
paulꝰ apłs uͥginẽ uocat. nõ solas in ea con¬
siderãs ⁊ corpore uͥgmes: s incorruptas
õium desiderans mẽtes. Nesponsaui enĩ¬

Expanded text:
gere naturam, ut sibi capiti immaculato immaculatam consociaret Ecclesiam: quam Paulus apostolus virginem vocat, non solas in ea considerans etiam corpore virgines, sed incorruptas omnium desiderans mentes. Desponsavi en
Abbreviated transcription (Latin):
pla ꝑsona. rem q̃rentes latere nõ sinit: Mar¬
tix certe ip̃e quo impetrãte illa sanata ẽ ĩ fi̾¬
liũ ꝑmanẽtis uͥrginis c̾õidit: In eũ qui hostiuis
clausis ad dispłos ing̾ssus ẽ c̾oroit. pͦstremo
ꝓꝑt̾ qd̾ oĩa ista dicunt᷑ a nobis in eũ qͥ ascendit
in celũ cũ carne ĩ quã resurrex̾at credidit: ⁊
ideo ꝑ eũ tanta fiũt. qr pro ista fide aĩam
posuit: Fiũt gͦ etiam nũc multa mitacula.
eotem dõ faciente ꝑ quos uult. ⁊ qũe admodum
uulte: qui ⁊ alla que legimus fecit:. S ista nec si¬
milit̾ ĩnnotescũt. neq ut non excidant ãmo
quasi glarea memorie crebra lec¬
tione tunduntur: Nam ⁊ ubi dili¬
gentia ẽt que nũc apud nos ẽẽ ceꝑit. ut libes¬
li eoꝵ qui bñficia ꝑcipiunt recitent᷑ ĩ ppło: se¬
erunt post aliqͦt dies quod audierũt mente
retineant: ⁊ uix qͥsqũa reꝑiatur illoꝵ. qͥ ei

Expanded text:
pla persona rem quaerentes latere non sinit. Marpla persona rem quaerentes latere non sinit. Martyr certe ipse, quo inpetrante illa sanata est, in filium permanentis uirginis credidit: in eum, qui ostiis clausis ad discipulos ingressus est, crin eum, qui adscendit in caelum cum carne, in qua resurrexerat, credidit; et ideo per eum tanta fiunt, quia pro ista fide animam posuit. Fiunt ergo etiam nunc multa miracula eodem Deo faciente per quos uult et quem ad modum uult, qui et illa quae legimus fecit: sed ista nec similiter innotescunt neque, ut non excidant animo, quasi glarea memoriae, crebra lectione tunduntur. Nam et ubi diligentia est, quae nunc aput nos esse coepit, ut libelli eorum, qui beneficia erunt, post aliquot dies, quod audierunt, mente retineant, et vix quisquam reperiatur illorum, qui ei
Abbreviated transcription (Latin):
latio uincło insereret. quo sub om̃i ueste ad
nuida corꝑis cing̾etur: qui h anulus habebã
sub gẽma lapidem in renibus inuentũ bouis.
Hoc alligata quasi remẽdio: ad scĩ martiris
limina ueniebat: S ꝓfecta a cartagine cũ
ĩ confinio fluminis bagrade in sua possessio
ne mansisset. surgens ut it̾ ꝑag̾et. ante pedes
suos illũ iacentẽ anulũ uidit. ⁊ capillatiam zo¬
nã qua fuerat alligat᷑ mirata tẽptauit: Quã¬
tam: crepuisse atq exilise anulũ suspicata ẽ:
Qͥ etiam ip̃e cũ int̾gerrimꝰ fuisset inuentus.
future salutis quodã mͦ pignus de tanto mi
raculo se accepisse p̾supmisit : atq illud uin¬
niculũ soluens simulcũ eodẽ anulo ꝓie cit ĩ
fiumen: Nõ c̾clant hoc qui etiam dñm iħm
ꝑ integra uͥrginalia matͥs enixũ: ⁊ ad chscpłos¬
Clarissima femina ẽ nobilit̾ nata. nobiliter
nupta. cartagine habitat: ampla ciuitas. ã¬

Expanded text:
lacio uinculo insereret, quo sub omni ueste ad lacio uinculo insereret, quo sub omni ueste ad nuda corporis cingeretur; qui anulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradne mansisset, surgens ut iter perageret, ante pedes suos illum jacentem annulum vidit, et capillatiam zonam qua fuerat alligatus, mirata tentavit. Quatam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de tanto miraculo se accepisse praesumpsit, atque illud vinculum solvens, simul cum eodem annulo projecit in flumen. Non credant hoc qui etiam Dominum Jesum per integra virginalia matris enixum et ad discipClarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter nupta, Carthagini habitat; ampla ciuitas, am
Abbreviated transcription (Latin):
est nõ datis libellis de his que mirabilit̾ facta
sunt: illi ip̃i qui cdati sunt ad.lxxͫ. ferme.
numerũ ꝑuenerãt. qñ ista conscpͥsi: Calame
uero uͥ ⁊ ip̃a memoria pͥus ẽẽ cepit. ⁊ crebrius
dantur: in cõrꝑali multitudine suꝑant: U̾¬
z ali etiam que colonie utice uicinaẽ. multa
p̾clara per euntem miẽm facta ꝯgnouimꝰ.
euiꝰ ibi memoria longe yͥus qũa. apus nos ab
ep̃o euodio constituta ẽ: s libelloꝵ dando:2
ibi cõsuetudo non est: uel potius nõ fuit. naͣ
fortasse ñc eẽ iam cepit: ¶ Um enĩ illic nuꝑ¬
adiutoria cũcta defecãt. languore fanata ẽ:
hortati sumus uolẽte supͣdieti loci ep̃o. ut l¬
bellũ daret qui recitaret᷑ in ppło. ⁊ obedien¬
tissime paruit: in quo posuit etiam qd̾ hic
reticere non possumus : quauis ad ea que hoc
opus urgent festinare cõpellar: Aquodã iu¬
deo dixit sibi fuisse ꝑsuasũ. ut anulũ capil¬

Expanded text:
est, non datis libellis de his, quae mirabiliter facta est, non datis libellis de his, quae mirabiliter facta sunt, illi ipsi qui dati sunt ad septuaginta ferme numerum peruenerant, quando ista conscripsi. Calamae uero, ubi et ipsa memoria prius esse coepit et crebrius dantur, inconparabili multitudine superant. Uzali etiam, quae colonia Uticae uicina est, multa praeclara per eundem martyrem facta cognouimus; cuius ibi memoria longe prius quam aput nos ab episcopo Euodio constituta est. Sed libellorum dandorum ibi consuetudo non est uel potius non fuit; nam fortasse nunc esse iam coepit. Cum enim nuper illic essadiutoria cuncta defecerant, languore sanata est, hortati sumus, uolente supradicto loci episcopo, ut libellum daret, qui recitaretur in populo, et oboedientissime paruit. In quo. posuit etiam, quod hic reticere non possum, quamuis ad ea, quae hoc opus urgent, festinare conpellar. A quodam ludaeo dixit sibi fuisse persuasum, ut anulum capil
Abbreviated transcription (Latin):
cũ lacͥmis ibi fudit: uiuẽtẽ leuauit: Quid faci¬
am : Urget huius oꝑis implenda ꝓmissio ut
nõ hic possẽ omĩa cõmemorare que scio. ⁊ pro¬
culdubio pleriq nostroꝵ cũ hec legẽt. dolebũt
me p̾termisisse tã multa. que utiq mecũ sei¬
unt: quos iam nũc ut ignoscãt rogo. ⁊ co-¬
gitent quã ꝓlixi laboris sit face̾. quod me hac¬
hic nõ fac̾e suscepti oꝑis necessitas cogit: Si eñĩ
stephm facta sũt in colonia calamensi & ĩ
nr̃a: płimi conficiendi sunt libri: nec tam̃
oĩa collig pot̾unt. set tantũ de quibꝰ libelli
dati sunt. qui recitarentur ĩ ppłis: It nãq fi¬
eri uolumꝰ cũ uideremꝰ antiqͥssim ilia diuinarũ
signa uͥtutũ. etiam nr̃is tꝑ̃ibus freqñtari: et
ea nõ debere multorũ noticie deꝑire: Hondrĩ
ẽ autẽ biẽniũ exquo apt̾ ypponẽ regiũ cepit
ẽẽ ista memoria. ⁊ mltis quod nob̃ certissimũ

Expanded text:
cum lacrimis ibi fudit, uiuentem leuauit. Quid facicum lacrimis ibi fudit, uiuentem leuauit. Quid faciam? Urget huius operis inplenda promissio, ut non hic possim omnia commemorare quae scio; et procul dubio plerique nostrorum, cum haec legent, dolebunt me praetermisisse tam multa, quae utique mecum sciunt. Quos iam nunc, ut ignoscant, rogo, et cogitent quam prolixi laboris sit facere. quod me hic non facere suscepti operis necessitas cogit. Si enim mStephanum, facta sunt in colonia Calamensi et in nostra, plurimi conficiendi sunt libri, nec tamen omnia colligi poterunt, sed tantum de quibus libelli dati sunt, qui recitarentur in populis. Id namque fieri uoluimus, cum uideremus antiquis similia diuinarum signa uii-tutum etiam nostris temporibus frequentari et ea non debere multorum notitiae deperire. Nondum est autem biennium, ex quo aput Hipponem Regium coepit esse ista memoria, et multis, quod nobis certissimum
Abbreviated transcription (Latin):
ad memoriã eiꝰde̾m mr̃is orabat ꝓ egrotante
⁊ ꝑelitãte filia. eoq secũ uestem eiꝰ aitułat:
cũ ecce pueri de domo cucurrer̃t. qui ei mor¬
tuã nũciarent:. S cũ orante illo ab amicis eiꝰ
exciꝑent᷑. ꝓhibuer̃t eos illi dic̾e: ne ꝑ publicũ
plangeret: Qui cũ domũ redisset iam suoꝵ hei¬
ulatibus ꝑsonãtem. ⁊ uestẽ filie quã ferebat
suꝑ eã ꝓiescisset: reodita ẽ uite: Sursus ibi.¬
dem apud nos hirenei cuiꝰdã collectarii filius.
egͥtudine exnctus ẽ: Cũq corpus iaceret exa¬
nime. atq a lugẽtibꝰ ⁊ lam̃tantibꝰ exequie pa¬
rarent᷑: amicoꝵ eiꝰ quidã int̾ alioꝵ cõsolantiũ
u̾ba suggessit. ut eiꝰdem mr̃is oleo corpꝰ ꝑunge¬
retur: Factũ est: ⁊ reuixit: tẽq apud no
uir tribunitius eleusinus suꝑ mẽmoriã mr̃m
que in suburbano eiꝰ ẽ egͥtudine exanmatũ.
posuit infantulũ filiũ: ⁊ pꝰ orationẽ quã mltis

Expanded text:
ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam suorum eiulatibus personantem et uestem filiae, quam ferebat, super eam proiecisset, reddita est uitae. Rursus ibidem aput nos Irenaei cuiusdam collectarii filius aegritudine exstinctus est. Cumque corpus iaceret exanime adque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum eius quidam inter aliorum consolantium uerba suggessit, ut eiusdem martyris oleo corpus perungueretur. Factum est, et reuixit. Itemque aput nos uir tribunicius Eleusinus super memoriam martyrum, quae in suburbano eius est, aegritudine exanimatum posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse nesciret. que huie quoq ultima fuert̃:
Nã nõ multo pꝰ: etiã ip̃e defũctus ẽ: Sana¬
ti sũt illie ꝑ eundem mrẽm etiã podagrici
dus ciues. ꝑegͥnus unus: s ciues õimodo. pe¬
regͥnus autẽ per reuelationẽ quid ad hib̃et
qñ doleret audiuit: Et cũ hoc fec̾it: dolor
cõtinuo ꝯquiescit: Adurur nom̃ ẽ fũd.
Puerũ quendã paruulũ cũ in area luderet.
exorbitãtes boues qui uehiculũ trahebãt rota
obtriuer̃t: ⁊ confestĩ palpitauit expirans:
hũc mat̾ arreptũ ad eandem memoriã posuit:
⁊ nõ solũ reuixit: uerũ etiam illesus apparuit:
c̃monialis quedã ĩ uicina possessione q̃ caspeli¬
ana dr̃. cũ egͥtudine laboraret ac desꝑaret᷑: ad
eandẽ memoriã tunica eiꝰ ablata ẽ : que añqũa
reuocaret᷑ illa ddefũcta ẽ: Hac tam̃ tunica oꝑ¬
ruerũt cadau̾ eiꝰ parẽtes: ⁊ recepto spũ salua
fcã est: Epud ypponẽ bassus qͥdã syrus.

Expanded text:
fuisse nesciret; quae huic quoque ultima fuerunt; nam non multo post etiam ipse defunctus est. Sanati sunt illic per eundem martyrem etiam podagri duo ciues, peregrinus unus: sed ciues omni modo; peregrinus autem per reuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem memoriam tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadauer eius parentes, et recepto spiritu salua facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃c: cur ⁊ mr̃es tãta passi sunt. qui pro ea
fide qua ħ resurrectõ p̾dicat᷑ occisi sunt :
Siue enĩ deus ip̃e per se ip̃m miro mͦ quo
res tẽporales oꝑatur et̾nus. siue ꝑ suos miiͦ¬
tros ista faciat. ⁊ eadem ip̃a que ꝑ minis¬
tros facit. siue quedã faciat ꝑ etiam per
ri dicunt᷑. eis oraitibꝰ tantũ ⁊ impetrãtibꝰ
nõ etiã oꝑaitibꝰ fiant. siue alia istis. siue a¬
lia illis motis qui nullo mͦ cõprehendi a mor¬
talibꝰ possũ: ei tam̃ atte̾tant᷑ hec fidĩ ĩ qua
carnis in et̾iũ resurrectõ p̾dicat᷑: Explicit:

Expanded text:
: quur et mortui tanta possunt, qui pro ea fide, qua haec resurrectio praedicatur, occisi sunt? Siue enim Deus ipse per se ipsum miro modo, quo res temporales operatur aeternus, siue per suos ministros ista faciat; et eadem ipsa, quae per ministros facit, siue quaedam faciat etiam per ri dicuntur, eis orantibus tantum et inpetrantibus, non etiam operantibus fiant; siue alia istis, alia illis modis, qui nullo modo conprehendi a mortalibus possunt: ei tamen adtestantur haec fidei, in qua carnis in aeternum resurrectio praedicatur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
na: Nabebat sane fidelem filiam: ⁊ gen̾um
eodem ãno baptizatũ: Qui cũ eũ egrotãtem
multis ⁊ magnis lacͥmis rogarent ut fieret ꝓp̃ia
tione submouit: Uisũ est gen̾o eiꝰ ut iret ad
oraret: ut deus illi daret mentẽ bonã qua nõ
tu ⁊ fletu. ⁊ sincerit̾: ardenti pietatis affectu:
Demde abscedẽs: altari aliqͥd de altari floꝵ qd̾
occurrit tulit: eiq cũ iam nox eẽt ad caput
posuit: Tũ dormitũ ẽ: Et ecce ante dilucłm
tũc erat apd̾ ypponẽ: Cũ ergo eũ audisset
absentẽ: uenire p̾sbit̾os postulauit: Uen̾ũt:

Expanded text:
 christiana. Habebat sane fidelem filiam, et generum  christiana. Habebat sane fidelem filiam, et generum eodem anno baptizatum. Qui cum eum aegrotantem multis et magnis lacrymis rogarent, ut christianus tione submovit. Visum est genero ejus, ut iret ad oraret, ut Deus illi daret mentem bonam, qua cretu et fletu, et sinceriter ardente pietatis affectu: deinde abscedens, aliquid de altari florum, quod occurrit, tulit; eique, cum jam nox esset, ad caput posuit: tum dormitum est. Et ecce ante diluculum tunc erat apud Hipponem. Cum ergo audisset eum absentem, venire
Abbreviated transcription (Latin):
Daquas tibilitanas ep̃o ẽfferẽte
p̾iecto reliquias mr̃is glosissimi
stepħi: ad eiꝰ memoriã ueniebat
magne młtitudinis cõcursus
⁊ occursꝰ: Ibi ceca mulier ut
ad ep̃m portãtem duceret᷑
orauit: flores quos ferebat
dedit: recepit. ocłis ad¬
mouit: ꝓtinus uidit: Sstupẽtibꝰ qui aderãt. p̾i¬
bat exultãs : uiã carpens: ⁊ uie ducẽ ult̾ius non
reqͥrens: S emorati memoriã mr̃is que posita ẽ
in castello sinitensi. quod yponiensi colonie ui¬
diu laborau̾at. ⁊ familiarissimi sui medici qui
eũ sequaret oꝑiebat᷑ manꝰ: illiꝰ pie sarcine uec¬
tatione repẽte sanata ẽ: Nam deinceps eã in
suo corꝑe nõ ĩuenit: Euchariꝰ ẽ psbit̾ ex his¬
uexit ep̃c: saluuꝰ factꝰ ẽ: dem ip̃e pꝰa mor¬
bo alio p̾ualescẽte mortuꝰ sic iacebat: ut ei iam
pollices ligarẽtur: Opitulatione memorati mar¬
tiris. cũ deᷤmoria eiꝰ reportata eẽt.⁊ suꝑ iacẽtis
corpꝰ missa ip̃ius pbr̃i tunica: suscitatꝰ ẽ Fuit¬

Expanded text:
aquas Tibilitanas episcopo adferente Praeiecto martyris gloriosissimi Stephani memoria ueniebat magnae multitudinis concursu et occursu. Ibi caeca mulier, ut ad episcopum portantem duceretur, orauit; flores, quos ferebat, dedit, recepit. oculis admouit, protinus uidit. Stupentibus qui aderant praeibat exsultans, uiam carpens et uiae ducem ulterius non requirens. Memorati memoriam martyris, quae posita est in castello Sinitensi, quod Hipponiensi coloniae uidiu laborauerat et familiarissimi sui medici, qui eum secaret, opperiebatur manus, illius piae sarcinae uectatione repente sanata est; nam deinceps eam in suo corpore non inuenit. Eucharius est presbyter ex Hisuexit episcopus, saluus factus est. Idem ipse postea morbo alio praeualescente mortuus sic iacebat, ut ei iam pollices ligarentur; opitulatione memorati martyris, cum de memoria eius reportata esset et super iacentis corpus missa ipsius p
Abbreviated transcription (Latin):
miseria. ueritas ut de t̾ra oriretur: de
celo de scendit. S põsus ut de thalamo suo
ꝓced̾et: a sũmo celi egressio eiꝰ. Inde est
qd̾ hoc die natꝰ est. quo die in t̾ris nullus
minor est: a quo tam̃ ineremt̃ta dies su¬
mũt: Qui gͦ inclinatꝰ est ⁊ nos ere¬
xit. minimũ elegit diem : s unde lux
creseit. Ipso suo natali aduẽtu nos etiã
tacitꝰ tanquã sonitu magni clamoris
exhortans: ut qui pauꝑ ꝓpt̾ nos factꝰ
est. in illo diuites ẽẽ discamꝰ. qui ꝓpt̾
nos serui formã accepit. I illo hber¬

Expanded text:
miseria. Veritas ut de terra oriretur, de coelo descendit: sponsus ut de thalamo suo procederet, a summo coelo egressio ejus. Inde est quod hodie natus est, quo die minor dies nullus in terris, a quo tamen incrementa dies sumunt. Qui ergo inclinatus est, et nos erexit, minimum elegit diem, sed unde lux crescit: ipso suo tali adventu, nos etiam tacitus tanquam sonitu magni clamoris exhortans, ut qui pauper propter nos factus est, in illo divites esse discamus; qui propter nos formam servi accepit, in illo
Abbreviated transcription (Latin):
odie ueritas de t̾ra orta
est: xꝰ de carne natꝰ est. Gau¬
dete sollemnit̾: ⁊ sempiter¬
nũ diẽ hodierno qͦ ammoni¬
ti cogitate. Et̾na dona spe fir¬
missima concupiserte: filii dei ẽẽ accepta
potestate p̾sumite. Propt̾ uos tẽporalis
effectꝰ est: tẽpoꝵ effector. Propt̾ uos in
carne apparuit : mũdi cõditor. Propt̾ uos:
creatꝰ est creator. Quid adhuc mortales re-¬
bus mortalibꝰ oblectamini.⁊ fugitiuã ui-¬
tã si fieri posset ten̾e conamini: Syes
longe clarior effulsit in t̾ris: ut t̾renis
uita ꝓmitt̾etur ĩ ceł. Hoc ut cred̾etur:
res incredibilior p̾rogata ẽ. Dõs facturus
qͥ hoĩes erant. hõ factꝰ est qͥ ds̃ erat. nec
amittens qd̾̃ erat. fieri uoluit ipse qd̾ fe¬

Expanded text:
odie Veritas de terra orta est , Christus de carne natus est. Gaudete solemniter, et sempiternum diem hodierno quoque admoniti cogitate, aeterna dona spe firmissima concupiscite; filii Dei esse accepta potestate praesumite. Propter vos temporalis effectus est temporum effector, propter vos in carne apparuit mundi Conditor, propter vos creatus est Creator. Quid adhuc mortales mortalibus rebus oblectamini, et fugitivam vitam, si fieri posset, tenere conamini? Spes longe clarior effulsit in terris, ut terrenis vita promitteretur in coelis. Hoc ut crederetur, res incredibilior praerogata est. Deos facturus qui homines erant, homo factus est qui Deus erat: nec amittens quod erat, fieri voluit ipse quod fe
Abbreviated transcription (Latin):
nim cȩli egressio eiꝰ : ⁊ occursus eiꝰ usq ad
ritatẽ que de t̾ra orta ẽ. cum sicut spõsus
ꝓcessit de talamo suo. idest de ut̾o urrgi-¬
nali. ubi u̾bũ dei creature humane qͦdã
meffabili coniugio copulatũ est: ne hoc
gͦ qͥsquã conteninet. ⁊ quãuis mirabilit̾¬

Expanded text:
 et occursus ejus usque ad ritatem, quia de terra orta est, cum sicut sponsus processit de thalamo suo, id est, de utero virginali, ubi Verbum Dei creaturae humanae quodam ineffabili conjugio copulatum est: ne hoc ergo quisquam contemne
Abbreviated transcription (Latin):
tis integritas ⁊ in cõceptu clausa: et m
partu incorrupta ꝑmãsit. Mira ẽ ista po¬
tentia. s plus est miranda miã: quod
ille qui sic nasci potuit. sic nasci uolu¬
it. Erat enĩ iam unicꝰ patri: qui unieꝰ
natꝰ est matri. Et ipse factꝰ est in matre:
qui sibi fecerat matrẽ. Sẽpit̾nus cum
patre: hodiernus ex matre. Post ma¬
trem de matre factꝰ est: ante oĩa de pa¬
tre natꝰ est. Sine quo pat̾ nũquã fuit.
sine quo mat̾ nũquã fuisset. Exultate¬

Expanded text:
tis integritas et in conceptu clausa, et in partu incorrupta permansit. Mira est ista potentia, sed plus est miranda misericordia, quod ille qui sic nasci potuit, nasci voluit. Erat enim jam unicus Patri, qui unicus natus est matri: et ipse est factus in matre, qui sibi fecerat matrem; sempiternus cum Patre, hodiernus ex matre: post matrem de matre factus, ante omnia de Patre non factus: sine quo Pater nunquam fuit, sine quo mater nunquam fuisset. CA
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑit maria: uos ȩccła̾. Nam ipsa quoq
⁊ mat̾ ⁊ uirgo ẽ. Mat̾ uisceribꝰ caritatis. uͥ¬
go integritate fidei ⁊ pietatis ppłos parit:
s eiꝰ m̃bra s̃ cuiꝰ ipsa ẽ corpꝰ ⁊ coniux. etiã
in hoc simihtudinẽ gerens illiꝰ uirgmis:
itaq unanimes castis m̃itibꝰ ⁊ affectibꝰ scĩs.
diem natał dñi celebremꝰ. Quo die sicut
isto sermone orsi sumꝰ: u̾itas de t̾ra orta
est. Iam enĩ ⁊ qd̾ ĩ eodẽ psalmo seqͥtur fac

Expanded text:
peperit Maria, vos Ecclesia. Nam ipsa quoque peperit Maria, vos Ecclesia. Nam ipsa quoque et mater et virgo est: mater visceribus charitatis, virgo integritate fidei et pietatis. Populos parit, sed unius membra sunt, cujus ipsa est corpus et conjux, etiam in hoc similituitaque unanimes, castis mentibus et affectibus sanctis, diem Natalis Domini celebremus: quo die, sicut istum sermonem exorsi sumus, Veritas de terra orta est. Jam enim et quod in eodem psalmo s
Abbreviated transcription (Latin):
noluistis. Qui nõ ex uob̾ natꝰ est: sed uo¬
bis natꝰ est. ueruitam̃ si u̾bi eius me¬
mineritis sicut memiinisse debetis. estis
etiã matres eiꝰ: quia uoluntatẽ facitis pa¬
tris eiꝰ. Ipse enĩ dix̃. Quicũq fecerit
uoluntatẽ patris mei: ipse mͥ fr̾ ⁊ soror
⁊ mat̾ ẽ. Exultate uidue .xͥ. quia fecundã¬
dam fecit uirgniitatẽ: ille eui uouistis
continẽtie castitatẽ. Exulta ȩtiã castitas
nuptial. om̃s fidelit̾ iiuẽtes cũ coniu-¬
gibꝰ ur̃is: ⁊ qd̃ amisistis in corpore. serua-¬
te in coide. ubi iam nõ potest ẽẽ a con¬
cubitu caro integra. sit in fide uirgo cõ¬
scientia : scd̾m quã uirgo ẽ oĩs eccła. In
maria xp̃m pia uirgniitas peꝑit. ĩ an¬
na xp̃m uiduitas paruum grandeua
tas. ⁊ anilis fecunditas militauit. Om̃s
gradꝰ fidehum m̃broꝵ capiti contulerũt.
cõcipite. oꝑibꝰ edite : ut qd̾ egit uterus
marie ĩ carne xͥ. agat cor ur̃m ĩ lege xͥ.
Quomodo aũt nõ ad partũ uirginis ꝑ¬

Expanded text:
noluistis. Qui non ex vobis natus est, vobis natus est. Verumtamen si verbi ejus memineritis, sicut meminisse debetis; estis etiam vos matres ejus, quia voluntatem facitis Patris ejus. Ipse enim dixit: Quicumque facit voluntatem Patris mei, ipse mihi frater et soror et mater est . Exsultate, viduae Christi: qui fecundam fecit virginitatem, illi vovistis continentiae sanctitatem. Exsulta etiam, castitas nuptialis, omnes fideliter viventes cum conjugibus vestris: quod amisistis in corpore, in corde servate. Ubi jam non potest esse a concubitu caro integra, sit in fide virgo conscientia, secundum quam virgo est omnis Ecclesia. In Maria Christum pia virginitas peperit: in Anna Christum viduitas parvum grandaeva  castitas et anilis fecunditas militavit. Omnes gradus fidelium membrorum capiti contulerunt, concipite, operibus edite; ut quod egit uterus Mariae in carne Christi, agat cor vestrum in lege Christi. Quomodo autem non ad partum Virginis p
Abbreviated transcription (Latin):
eius fcã sũt candida sic̃ nix: Et loq̃bantur
cũ eo moyses ⁊ helẏas: Ip̃e iħc qͥdem ip̃e
splenduit sic̃ sol: se lumen ẽẽ significans.
qd̾̃ illuminat omnẽ hoĩem ueniẽtem in
hũc mũdũ: Qd̾ est iste sol ocłis carnis: hoc
ille ochs corcds: Et qͦd iste carnibꝰ. hoc ille
m̃to aũt. simbͥa ẽ nouissima. oe minima
ꝓ inde sc̃ illa mulzer qͦ sanguinis fluxũ.
patebat᷑. tacta dñi fimbria salua fc̃ã est:
sic eccła que ex gñtibꝰ uenit. paulo p̾dicã¬
te saluata est Qͥd mirũ s per candida
uestim̃ta signatur eccła. cũ audiati y sai¬
am ꝓpħam dhcentẽ. ⁊ s fuerĩt pecc̃ã ues¬
tra sicut fenicũ. tanꝗͣniuẽ dealbabo: Mͦ

Expanded text:
a sunt candida sicut nix: et loquebantur cum eo Moyses et Elias. Ipse Jesus quidem, ipse splenduit sicut sol, se lumen esse significans quod illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum . Quod est iste sol oculis carnis, hoc ille oculis cordis: et quod iste carnibus, hoc illeautem fimbria est novissima et minima. Proinde sicut illa mulier quae sanguinis fluxum patiebatur, tacta Domini fimbria, salva facta est : sic Ecclesia quae ex Gentibus venit, Paulo praedicante salvata est. Quid mirum si per candida vestimenta signatur Ecclesia, cum audiatis Isaiam prophetam dicentem, Et si fuerint peccata vestra sicut
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. Nube gͦ obũbrãte om̃s. ⁊ qͦdã mͦ eis
faciente unũ tab̾nacłm: sonuit ⁊ uox de
nube dicẽs: Hͥc ẽ filiꝰ m̃s diłctus Ibi erat
moyses: ib helias: Hõ ẽ dictũ hist̃ silii
me diłctii a hud ẽ enĩ unicꝰ. alid̾ ad obra¬
ti. Ille cõmẽdabat᷑. und̾ lex ⁊ ꝓpħe głabã¬

Expanded text:
um. Nube ergo obumbrante omnes, et quodam modo eis faciente unum tabernaculum, sonuit et vox de nube dicens: Hic est Filius meus dilectus. Ibi erat Moyses, ibi Elias: non est dictum, Hi sunt filii mei dilecti. Aliud est enim Unicus, aliud adoptati. Ille commendabatur, unde Lex et propheta
Abbreviated transcription (Latin):
dico ub̃. qr sũt hic qͥdã de circũstantibꝰ
qui nõ gustabt̃ mortẽ: donec uideant
fihũ hõis in regno suo Inde cepit lectio
que recitata est: Dũ hoc dixissoe. post dies
sex assũpsit tres discpłos. petrũ. Iohã¬
nem. ⁊ iacobũ : ⁊ ascẽdit ĩ montẽ : Ip̃i tres
erant quidã de quibus chx̾at. sut hic qͥdam
qui nõ gustabt̃ mortẽ : donec uideant fili¬
um hoĩs in regno suo: Nõ parua q̃stio ẽ:
Neq enĩ ille mons : regnũ erat comp̾hensũ:
Quid ẽ mons ei qͥ possidet celũ : Qd̾ nõ solũ
legimꝰ. s etã ocłis cordi quodã mͦ uid̾mus:

Expanded text:
ico vobis, quia sunt hic quidam de circumstantibus, qui non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis in regno suo . Inde coepit lectio quae recitata est. Dum hoc dixisset, post dies sex assumpsit tres discipulos, Petrum, Joannem et Jacobum, et ascendit in montem. Ipsi tres erant quidam de quibus dixerat, Sunt hic quidam qui non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis in regno suo. Non parva quaestio est. Neque enim ille mons, regnum erat comprehensum. Quid est mons ei qui possidet coelum? Quod non solum legimus, sed etiam oculis cord
Abbreviated transcription (Latin):
est inqͥt noᷤ hic ẽẽ: Tediũ paciebat᷑ a t᷑ba.
ĩuen̾at solitudinẽ montis. ib habebat
xp̃m panẽ mẽtis Ut qͥd inde descẽd̾et.
ad labores ⁊ dolores : habñs ĩ dm̃ scõs amͦ¬
res. ⁊ ideo bonos mores: bene gͥ uolebat ẽẽ
Unde ⁊ adiunxit: Siuis faciamꝰ hic tria ta¬
bernacła : Tibi unũ. moys unũ.⁊ helye
unũ ⁊ Ad hec̃ dñs nichil respõdit. S tam̃
petro responsũ ẽ Hec enĩ eo loq̃nte: nu¬
bes lucida uenit.⁊ obũbrauit eos Ille qͦ¬
rebat tria tab̾nacła. nob̾ unũ eẽ qd̾ huma¬
nus sensus diuid̾e cupiebat: re̾ponsũ celes¬

Expanded text:
a, invenerat solitudinem montis; ibi habebat Christum panem mentis. Utquid inde discederet ad labores et dolores, habens in Deum sanctos amores, et ideo bonos mores? Bene sibi volebat esse: unde et adjunxit, Si vis, faciamus hic tria tabernacula: tibi unum, Moysi unum, et Eliae unum. Ad haec Dominus nihil respondit: sed tamen Petro responsum est. Haec enim eo loquente, nubes lucida venit, et obumbravit eos. Ille quaerebat tria tabernacula: nobis unum esse, quod humanus sensus dividere cupiebat, responsum coeles
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ait ꝓpħa: Qũa dulcia faucibꝰ meis e¬
loquia tua suꝑ mel ⁊ faũi ori m̃o: Dulci¬
a eñĩ sunt eloquia que iubent. si qͥs te ꝑ¬
cusserit in dext̾a maxilla : p̾be ei ⁊ ahã.
Si quis tibi auffert tunicã: relinq ei ⁊ palli¬
um: Hec ẽ gͦ illa amaritudo que dulcedine
cominutata ẽ: id est aust̾tas legis eugłii grã
tẽꝑata ẽ: Amara eñi est legis litt̾a. sine cru-¬
cismist̾io: de qua ait apłs: Litt̾a occidit: at
ubi enĩ passionis illi sacram̃ta iunguntur.
om̃is enis spĩtahter amaritudo condit᷑.¬

Expanded text:
sicut ait propheta: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua: super mel et favum ori meo ! Dulcia enim sunt eloquia, quae jubent: Si quis te percusserit in maxilla, praebe ei et alteram; si quis tibi aufert tunicam, relinque illi et pallium . Haec est ergo illa amaritudo quae dulcedine commutata est, id est, austeritas Legis Evangelii gratia temperata est. Amara enim est Legis littera sine crucis mysterio, de qua ait Apostolus: Littera occidit . At ubi enim passionis illius sacramenta junguntur, omnis ejus spiritaliter amaritudo conditur; et
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatẽ. ut eoᷤ liberos fac̾et ꝑ incomu¬
tabilem u̾itatẽ: hanc gͦ gn̾ationẽ cuiꝰ
uteũq capax ẽ humana fragilitas. nõ
illam que sine tpr̃e manet. sine matre
suꝑ oĩa. s istã que in tpre facta ẽ sine
patre int̾ oĩa: hunc uirgmis filium et
uirginũ sponsũ. de incorrupta matre
nascentẽ. incorruptibili u̾itate fetantẽ
laudemus : amemꝰ. ad oremꝰ. ut in enis
mĩa de astucia uicta diaboli: triũphemꝰ.
Biabolus ad nos decipiendos corrupta fe¬
mina m̃te surrepsit: xꝰ ad liberandos nos

Expanded text:
infirmitatem, ut eos liberos faceret per incommuinfirmitatem, ut eos liberos faceret per incommutabilem veritatem: hanc ergo generationem, cujus ut cumque capax est humana fragilitas; non illam quae sine tempore manet, sine matre super omnia; sed istam quae in tempore facta est, sine patre inter omnia: hunc virginis filium et virginum sponsum, de incorrupta matre nascentem, incorruptibili veritate fetantem, laudemus, amemus, adoremus, ut in ejus misericordia de astutia victa diaboli triumphemus. Diabolus ad nos decipiendos corrupta feminea mente subrepsit: Christus ad nos
Abbreviated transcription (Latin):
uiscendo. quia ⁊ non habent ante neseien¬
do.
Cuncta¬
Cuncta tͥcorporalia ⁊ tp̃ialia ⁊ muta-¬
bilia transcendamꝰ : ⁊ uideamus suꝑ
oĩa ꝑ quẽ facta s̃ omĩa. Ascensus nr̃
in corde est: quiã ille ad quẽ ascendimꝰ
ꝓpe est. Longe aut̃ ab illo sumus: in
quantũ dissimiles sumus. Ascendat gͦ
ad eum sua simihitudo quã in nob̾ ⁊ fec̃
⁊ refecit: quia nondũ ꝑfecte palpitat ĩ¬
firmus aspectꝰ. ⁊ meffabilem candorem
lucis ȩt̾nȩ non potest intueri. Cuius gͦ
fulgorem m̃tis acies nõdum capit. gn̾ati¬
onẽ eiꝰ quis ennarrabit: S u̾bum caro
gn̾ationem cuiꝰ hodierno die celebramus
diẽ. in quo dignatꝰ est uenire in isrł. et
fieri enmanuhel. nobiscũ ds̃. carnis mn¬
firmitate. non nobiscũ cordis miquitate:
accedens ad nos ꝑ id qd̾ assumpsit enr̃o.
⁊ liberans nos ꝑ id qd̾ mansit in suo: uisi¬
tauit quippe dñs seruos suos ꝑ mortalẽ

Expanded text:
viscendo, quia et non habebant antea nascenviscendo, quia et non habebant antea nascendo. Cuncta corporalia et temporalia et mutabilia transcendamus; ut videamus super omnia, per quem facta sunt omnia. Ascensus noster in corde est, quia et illud quo ascendimus prope est; longe autem ab illo sumus, in quantum dissimiles sumus. Ascendit ergo ad eum sua similitudo, quam in nobis et fecit et refecit: quia nondum perfecte palpitat infirmus aspectus, et ineffabilem candorem lucis aeternae non potest intueri. Cujus ergo fulgorem mentis acies nondum capit, Generationem ejus quis enarrabit? Sed Verbum caro generationem, cujus hodiernum celebramus diem, hanc in qua dignatus est venire per Israel, et fieri Emmanuel, nobiscum Deus in carnis infirmitate, non nobiscum in cordis iniquitate; accedens ad nos per id quod assumpsit ex nostro, et liberans nos per id quod mansit in suo visitavit quippe Dominus servos suos per mortalem
Abbreviated transcription (Latin):
tis tuȩ dñe iħu : ante quã tibi fluctus
subst̾nerent᷑ calcanti. cederent imꝑan-¬
ti. ante quã uentꝰ te iubente siluisset.
mortuus te uocante resurrexisset. sol
te moriente palluisset. t̾ra te resurgẽ¬
te tremuisset. cęlũ te ascendẽte patu-¬
isset: ante quã ista ⁊ alia mirabilia. iã
nuuenili tui corporis ȩtate fecisses. Ad¬
uulus ex semine isrł: ⁊ ipse nobiscũ
ẽmanuhel ds̃. Que est illa gn̾atio saluatoris qua
Quã pia fides agnouit ⁊ tenuit. infi
rat u̾bum: Quod ẽ hoc u̾bum quod
dicturus antea non silebat. quo dic¬
to non siluit qui dicebat: Quod ẽ
uerbũ qd̾ labia nulliꝰ aꝑuit ceptum.
clausitue finitum: uerbũ qdđ iitiũ
non habet ex ore loquentiũ. ⁊ aꝑit
ora mitoꝵ ⁊ uerbũ quod linguis gen¬
gum disertum non fuit. ⁊ linguas in¬
fantium disertas fecit : Quenã est m¬
quã illa gn̾atio. cui pat̾ moriendo nõ
cedit. quia non eam uiuẽdo p̾cedit.¬

Expanded text:
tis tuae, Domine Jesu, antequam tibi fluctus tis tuae, Domine Jesu, antequam tibi fluctus substernerentur calcanti, cederent imti; antequam ventus te jubente siluisset, mortuus te vocante resurrexisset, sol te moriente palluisset, terra te resurgete tremuisset, coelum te ascendente patuisset; antequam ista et alia mirabilia jam juvenilis tui corporis aetate fecisses. Adulus ex semine Israel, et ipse nobiscum Deus Emmanuel. Quae est illa nostri generatio Salvatoris, qua vit, quam pia fides agnovit et tenuit, infidrat Verbum ; vel quod est hoc Verbum quod dicturus antea non silebat, quo dicto non siluit qui dicebat? Quod est Verbum quod labia nullius aperuit coeptum, vel clausit finitum; Verbum quod initium non habet ex ore loquentium, et aperit ora mutorum; Verbum quod linguis gentium disertis non fit, et linguas infantium disertas facit? Quaenam est, inquam, illa generatio, cui pater moriendo non cedit; quia non eam vivendo praecedit
Abbreviated transcription (Latin):
patre sine die . ꝑ quem
factis̃ om̃s dies. uoluit
in t̾ra natalẽ hab̾e hunc
diem: quẽ hodie celebra¬
mus. Quisquis hũc diem miraris et¬
manẽtem. omnẽ diem creantẽ: In die ho-¬
dierno nascẽtem: a diei malicia lib̾antem:
Adhuc mirare. Que peperit ⁊ mat̾
uuli coronati. Lacta mat̾ cibũ nr̃m.
lacta panẽ de cȩlo ueniẽtem.⁊ in p̾se¬
pi positũ: coherendo lapidi angulari:¬
quoꝵ pͥmieie fuert̃ pastores ⁊ magi.
Lacta eum qui talem fecit te. ut ipse
fieret in te: qui tͥ ⁊ muꝰ fecunditatis
attulit conceptꝰ. ⁊ decus uͥgmitatis non
abstulit natꝰ. Qui sibi priꝰquam nas¬
ceretur. ⁊ uterum de quo nasceretur.
⁊ diem quo nasceret᷑ elegit. ⁊ ipse cõ¬
dicdit quod elegit: ut illuc ꝓced̾et
uelut sponsus de talamo suo. quo mo¬
rtalibꝰ ocłis posset uid̾i. ⁊ augm̃to lucis
animȩ se lucẽ mẽtium uenisse testa
ognouit infantẽ: anna uidua uirginẽ
matrẽ. Ecce hȩc s̃ testimonia natruta-¬

Expanded text:
Patre sine die, per quem factus est omnis dies, voluit in terra habere natalem hunc diem, quem hodie celebramus. Quisquis hunc diem miraris aetermanentem, omnem diem creantem, in die hodierno nascentem, a malitia diei liberantem. Adhuc mirare. Quae peperit, et mater vuli coronati. Lacta, mater, cibum nostrum; lacta panem de coelo venientem, et in praesepi positum quorum primitiae fuerunt pastores et Magi. Lacta eum qui talem fecit te, ut ipse fieret in te, qui tibi et munus fecunditatis attulit conceptus, et decus virginitatis non abstulit natus: qui sibi, priusquam nasceretur, et uterum de quo nasceretur, et diem quo nasceretur elegit. Et ipse condidit quod elegit, ut illinc procederet ut sponsus de thalamo suo, quo mortalibus oculis posset videri, et augmento lucis annuae se lucem mentium venisse testaragnovit infantem; Anna vidua virginem matrem. Haec sunt testimonia nativita
Abbreviated transcription (Latin):
ad tẽplũ discpłoꝵ uestibus oꝑitur. ⁊ ut impo¬
luta sit semita saluatoris: apłoꝵ amictibꝰ com¬
munit᷑: Qd̾ quidẽ in mist̾um factũ pito: Ui¬
a enĩ xͥ que ducit ad tẽplũ: fides eiꝰ est atq doc¬
nina: Hãc gͥ uiã discpłi ut nos sine offensio¬
ne gͣdiam᷑. amictꝰ ꝓpͥ corꝑis exuentes. suo stra-¬
uere mr̃io: ut int̾ diu̾saꝵ gñtiũ turbas. iꝰ¬
ticie semnitã mẽbroꝵ suoꝵ uestm̃ta subster¬
nerent: ⁊ cenosam mũd myirraginẽ ope¬

Expanded text:
ad templum discipulorum vestibus operitur, et ut impolad templum discipulorum vestibus operitur, et ut impolluta sit semita Salvatoris, apostolorum amictibus communitur. Quod quidem in mysterium factum puta. Via enim Christi, quae ducit ad templum, fides ejus est atque doctrina. Hanc igitur viam discipuli, ut nos sine offensione gradiamur, amictus proprii corporis exuentes, suo stravere martyrio; ut inter diversarum gentium turbas justitiae semitam membrorum suorum vestimenta substernerent, et coenosam mundi myrrhaginem ope
Abbreviated transcription (Latin):
requĩe: honorabił ad tͥumphũ. sẽꝑ uirens.
sẽꝑ uestita foliis: sẽꝑ parata uictorie: Atq
ideo nõ marcessit palma: qr mr̃m uictori
nõ marcesce̾t: Ip̃e deniq palme sedẽti suꝑ
asinã ⁊ ueniẽti ad tẽplũ cdño: a ppłis offerũ-¬
tur: Cum enĩ discpłi uestim̃ta sua stern̾ent.
⁊ iter xͥ suis amictibꝰ cõmunirẽt. nõ hũit ma¬
ret. significãs stratis ĩ itin̾e uestibꝰ. pollitã ui¬
am ẽẽ in mũdo: oblatis palmis: ip̃m mũd
ẽẽ uictorẽ: Ip̃e inqũã uictor ẽ : de qͦ ait sc̃pͥ¬
tura: uicit leo de tribu iuda: Ip̃e plane uic¬
tor ẽ. qͥ destruxit diabłicã mortẽ: uitã illumi¬
nauit ei̾nam : Palme gͥ aduenienti: erigũ¬
tur xp̃o: Scͥptũ ẽ: Iustꝰ sic̃ palma florebit:
Recte gͦ adueniẽti iꝰto erigũtur uex illa iꝰtiqͤ.
⁊ auctori suoꝵ obseqũtur titul tͥumphoꝵ:
pͥus aũt qũã tollantur palme iter dñi usq

Expanded text:
requiem, honorabilis ad triumphum, semper virens, requiem, honorabilis ad triumphum, semper virens, semper vestita foliis, semper parata victoriae, atque ideo non 123 marcescit palma, quia martyrum gloria non marcescit. Ipsae denique palmae sedenti super asinam, et venienti ad templum Domino a populis offeruntur. Cum enim discipuli vestimenta sua sternerent, et iter Christo suis amictibus communirent; non habuit maret, significans, stratis in itinere vestibus; impollutam viam esse in mundo, oblatis palmis ipsum mundi esse victorem. Ipse, inquam, victor est, de quo ait Scriptura: Vicit leo de tribu Juda , ipse plane victor, qui destruxit diabolicam mortem, vitam illuminavit aeternam. Palmae igitur advenienti eriguntur Christo. Scriptum est: Justus sicut palma florebit . Recte ergo advenienti justo eriguntur vexilla justitiae, et auctori suorum obsequuntur tituli triumphorum. Prius autem quam tollantur palmae, iter Domini usque
Abbreviated transcription (Latin):
uenit in locũ qui dicitur elm. in qͦ erant
xii. fontes purissimi.⁊ septuagĩta uirentiũ
multitudo palmaꝵ Uidete mistͥum dez.
quẽ ad modũ pꝰ amaritudinẽ legis fluenta
eughce pietatis exhuberẽt: Ibi fons uiuus
austerus ẽ ad bibñdũ: hic plures. om̃s dulceᷤ̃
sunt ad potandũ: Ib pꝰ fangatõnẽ nulla re-¬
fectio: hic pꝰ laborem refrigeriũ atq uictoria:
Si qẽtibꝰ fontes ministrant᷑. palme uĩcentibꝰ
offerunt᷑ Palme inꝗͣm offerũtur uĩcẽnbꝰ.
qr pꝰ legis duriciã ad eugłi grãm ꝑuenisse:¬
te diluere : dextram triũphali palma muni
mie: ꝑfontẽ enĩ linga ꝯfessoris purficat᷑:
ꝑ palmã dext̾a mr̃is honoratur: Illa qr xp̃i
uit: premiũ eñĩ qͦddã est palna mr̃n: que
confitenti lingue dulcẽ fructũ tͥbuit. ⁊ uis¬
trici dext̾e głosum p̾stat ornatũ: Est plan᷑
palma mr̃ibꝰ: suauis ad cibũ. umbrosa ad

Expanded text:
ervenit in locum, qui dicitur Elim, in quo erant ervenit in locum, qui dicitur Elim, in quo erant duodecim fontes purissimi, et septuaginta virentium multitudo palmarum. Videte mysterium Dei, quemadmodum post amaritudinem legis fluenta evangelicae pietatis exuberent. Ibi fons unus austerus est ad bibendum, hic plures ut omnes dulces sunt ad potandum. Ibi post fatigationem nulla refectio, hic post laborem refrigerium, atque victoria. Sitientibus enim fontes ministrantur, palmae vincentibus offeruntur. Palmae, inquam, offeruntur vincentibus, quia post legis duritiam ad Ete diluere, dexteram triumphali palma munire. Per fontem enim lingua confessionis purificatur, per palmam dextera martyris honoratur. Illa, quia Chvit. Praemium enim quoddam est palma martyrii, quae confitenti linguae dulcem fructum tribuit, et victrici dexterae gloriosum praestat ornatum. Est plane palma martyribus suavis ad cibum, umbrosa ad
Abbreviated transcription (Latin):
meri: s etiam in obseruatõne uirtutũ: Nõ
enim tantũ filii isrł in itn̾e deserti. corpo¬
reis gressibus ambularunt: qͣntũ in uia
dñi religõsis actibus ꝓfecer̃t: In uia planͤ
ambulau̾unt dñi: que illos ⁊ portauit ĩ
fluctibꝰ: ⁊ pauit e celo: Esurentibꝰ inꝰ ħemͦ
mãna nõ defuit. ꝑichtãtibꝰ in mari. t̾ra
nõ fugit Ibi mare ĩ semita st̾nitur. hic ce¬
lum ad pabulũ reserat᷑ ꝓpt̾ grãm famu¬
loꝵ dĩ iordanis fluenta sua retinet: aqũã
suã mirra cõmutat: Illic retrorsũ ꝯuersa
que seq̃bat᷑ unda p̾cedit: hic in mehꝰ tẽꝑa¬
ta que amarũ stillabat uena dulcescit. Et
mirũ in modũ. fluuiꝰ cursũ ꝑdidt: fons
saporẽ: S qm̃ diximꝰ filios isrł uenientes
ad mirrã aque amaritudine laborasse. e¬
aniq nõ nͥ ligni ĩiectione potuisse potare.
tipũ quoq in illa fuisse uet̾is restam̃ti .iii.¬
deamꝰ quo exinde ꝓficiens połs ip̃e ꝑuen̾it. ꝑ¬

Expanded text:
meri, sed etiam in observatione virtutum; non enim tantum filii Israel in itinere deserti corporeis gressibus ambularunt, quantum in via Domini religiosis actibus profecerunt. In via plane ambulaverunt Domini, quae illos potavit in fluctibus, et pavit e coelo. Esurientibus enim in eremo manna non defuit, periclitantibus in mari terra non fugit. Ibi mare in semitam sternitur, hic coelum ad pabulum referatur. Propter gratiam famulorum Dei Jordanis fluenta sua retinet. aquam suam myrrha commutat. Illic retrorsum conversa, quae sequebatur unda, praecedit: hic in melius temperata, quae amarum stillabat, vena dulcescit, et mirum in modum 122 fluvius cursum perdidit, fons saporem. Sed quoniam diximus, filios Israel venientes ad myrrham, aquae amaritudine laborasse, eamque, nonnisi ligni injectione potare potuisse, typum quoque in illa fuisse Veteris Testamenti videamus, quo exinde proficiscens populus ipse pervenerit. P