comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ordiuis ⁊ qui ꝓ c̾ppre sollicitudinẽ
ab actis iu ampletudrnt tue ge¬
ient officio ad iutores. ⁊ eoꝵ de¬
nit singll libris auri fericut᷑ qͥqͥc
adu̾sus imꝑaͥlia ⁊ sulta sereuitatis
ur̃e tendentib ñ statimi obied̾nt
int̾cessionem iegis p̃sentis huius
iuunstratores sublimissime tue se¬
dis si nõ intente custodieruit disp¬
osita salutaria ⁊ ut uõ tem̾entur
sexcenti aut̃ aurei quib ꝓ epr̃ fisci
patronis fori tue celsicudinis ad ex¬
emplũ pͥoꝵ tpoꝵ ex archa tui ind¬
icu ꝯsolat᷑ ne post decursũ celerẽ
aduocatiᷤ fut᷑ ⁊ sabores głosos egec¬

Expanded text:
ordinis et qui pro tempore sollicitudinem ab actis in amplitudinis tuae gerent officio, adiutores etiam eorum denis singuli libris auri ferientur, quod adversus imperialia consulta serenitatis nostrae tendentibus non statim obiecerint intercessionem ec in administratores sublimissimae tuae sedis, si non intente custodierint disposita salutaria et, ut non temerentur, Sescenti autem aurei, quibus pro tempore fisci patronus fori tuae celsitudinis ad exemplum priorum temporum ex arca tui iudicii consolatur, ne post decursum celerem advocationis et labores gloriosos ege
Abbreviated transcription (Latin):
tensemꝰ ne quis ex hus i alus deg¬
at regionib relicta obseruatõne
głifice tue sedis nou̾int ⁊ eiũ qui
post nomen impetratũ patroui uci¬
tũ ultͣ criuĩ annoꝵ spaciũ ex sacͣti¬
ne repeticis ex indust̾a p̃dcẽ sedis a

Expanded text:
censemus, ne quis ex his in aliis degat regionibus relicta observatione glorificae tuae sedis. Noverint etenim, qui post nomen impetratum patroni litium ultra trium annorum spatium ex sacratinec repetitis ex industria praedictae sedis a
Abbreviated transcription (Latin):
uniut᷑ ut̾ litigatores audienciã tuã
imꝑtire debebis is mecuas ne p̃ĩ¬
dices clarissins uiris cũ diuiis
claudius hꝰ rei restoreni

Expanded text:
untur, inter litigatores audientiam tuam impertire debebis: nec metuas, ne praeiudices clarissimis viris, cum divus Claudius huius rei rectore
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ instrũto ꝯtineant nicħ am¬
pius peti ꝯuenit adu̾sariamt¬
nam exceptõis auxilio defendi
qͣi solam ab ea debitã redi x
debe̾ sine litis decisione confessi
ẽ. tã can ꝙ residiiaui debiti ꝑ

Expanded text:
 instrumento continentur nihil amplius peti convenit, adversariam tuam exceptionis auxilio defendi quasi solam ab ea debitam reddere se debere sine litis decisione confessa est, tam eam quam residuam debiti
Abbreviated transcription (Latin):
uẽ rescint̾e ac dũiũ reuotare ũ
dicet ue exteptõne te doli mali
Si lians uiam elegeris tuerr uł e¬
uictare ⁊ ĩ defensione monstrata no¬
Nu̾is uti qmͣti tua uit̾est pot̾is exꝑiri
de. Mantipia pris tͦu fuud aꝑ
hilipo ꝯdux̾at muccessione tͥ q̃sita
dũo fundi ꝓ debitis in solutũ iur̃
ab ea negotiũ gestũ ñ fetisti rat̃
oblato delito si ñ ħ lotator iure
pignoris obligata eͥ uendidit pe¬
te pot̾is.

Expanded text:
nem rescindere ac dominium revocare non dicet, vel exceptione te doli mali, si hanc viam elegeris, tueri vel evicta re, etsi defensione monstrata nolueris uti, quanti tua interest poteris experi. Mancipia patris, qui fundum a Philippo conduxerat, successione tibi quaesita domino fundi pro debitis in solutum materab ea negotium gestum non fecisti ratum, oblato debito, si non haec locator iure pignoris obligata sibi vendidit, petere poteris.
Abbreviated transcription (Latin):
oꝯp̃. Eui quidã suũ pu¬
pillũ hr̃dem iustituit ⁊ seruo dixͤtis
cabis lib̾tatem reliquit. et iusid̾o g¬
radu inquo pupillarẽ substitutõnẽ
faciebat ipm ̾uuĩ sine lib̾tate pup¬
illo suo substitut. q̃rebat᷑ uit̃ pͥden¬
tes si ex hͦi substitutõne hr̃s necͣcriꝰ
pupillo existat. Carisa euni alt̾ta¬
in eodem gradu ⁊ hrditas ⁊ lib̾tas.
ub̾tas ꝙͣ substitutõ ꝯgregata ẽ. E⁊ ĩ

Expanded text:
o pp. Cum quidam suum pupillum heredem instituit et servo directis verbis libertatem reliquit et in secundo gradu, in quo pupillarem substitutionem faciebat, ipsum servum sine libertate pupillo suo substituit, quaerebatur inter prudentes, si ex huiusmodi substitutione heres necessarius pupillo existat. Causa etenim altercain eodem gradu et hereditas et libertas libertas quam substitutio congrega
Abbreviated transcription (Latin):
is seruũ ꝑ legatũ alui assigna¬
uit. ⁊ tũt hr̃dem eũ sine ub̾ca¬
te iustituit. ⁊ dubitabat᷑ si bꝰi
legatũ ur institutio aliquat ui¬
res pot̾ hr̃e ⁊ cui adquiritur
legatũ uł institutio. ¶Dubi¬
huic suũ suũ ꝯstitutũ hĩdem
rine lib̾tate scͥpta̾t ⁊ canta in

Expanded text:
tum alii adsignavit et tunc heredem eum sine libertate instituit: et dubitabatur, si huiusmodi legatum vel institutio aliquas vires potest habere et cui adquiritur legatum vel institutio. Dubihuc servum suum constitutum heredem sine libertate scripserat, et tant
Abbreviated transcription (Latin):
lgemꝰ ut guitiiant᷑ cũ ñ serui
renuaneant sr ⁊ libi ⁊ hr̃des ef¬
ficiaut᷑. Cũ tanta ineos nr̃i noĩs
ta ẽ. tñ hr̃ditate seruis relicta
llo iludel obseruanto ut si leg

Expanded text:
lgemus, ut gratulentur, cum non servi remaneant, sed et liberti et heredes efficiantur, cum tanta in eos nostri numinis ta est, tamen hereditate servis relicta llo videlicet observando, ut
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑ uidici ⁊ eos duaꝵ libraꝵ.
iuri pena affice̾ ꝑ scolã pͥa. lat¬
inã exigenda ⁊ simłr publitiꝙ
rõiub aggreganda ipõ uidelig
iudice in sua sentencia ħ ipm̃¬
⁊ maifestante ꝙ ꝑ patͦnos cause
uł fugientis ł agentis dilatio fa¬
cta est ł ꝑ om̃s .i. ꝑ quosdã ex
hus¶necͣctate adnocatis ipoue¬
uda ex quo litem ꝑagã susteꝑĩt
sta causa ipediat adiuplere
n᷑ ex eiꝰ recusatõne fiat taused¬
ilatio. Honorarus scł a clientibꝰ
qui dare possũt dissertissimus
togatis om̃uũ prãndis et si ce¬
ssau̾int ꝑ executores uegocioꝵ

Expanded text:
ici et eos duarum librarum auri poena adficere per scholam palatinam exigenda et similiter publicis rationibus adgreganda, ipso videlicet iudice in sua sententia hoc ipsum manifestante, quod per patronos causae vel fugientis vel agentis dilatio facta est vel per omnes vel quosdem ex his: necessitate advocatis imponenda, ex quo litem peragendam susceperint, iusta causa impediat, adimplere, ne ex eius recusatione fiat causae dilatio: honorariis scilicet a clientibus, qui dare possint, disertissimis togatis omnimodo praestandis et, si cessaverint, per exsecutores negotiorum
Abbreviated transcription (Latin):
qui ur̃is gub̾uacłis regit᷑ siue e¬
d̾s quib nos audienciã cõunit¬
ituꝰ ł qui a maiorib iudicibris
dant uł qui ex iurisdictõe sua.
uidicanoi hũt facultatẽ uł qui
sustipiunt uł qui arbituui ꝑa¬
ꝑtiũ ꝯsensu electi sũt ⁊ gen̾a¬
lit̾ om̃io oĩs iudices romaui
luris disceptatores ũ ali̾ litiũ
pͥmordiũ acciꝑe nisi pͥus aũ iud¬
icialem sedem sacͦstẽ depouaut᷑

Expanded text:
gubernaculis regitur, sive eos, quibus nos audientiam committimus vel qui a maioribus iudicibus dantur vel qui ex iurisdi ctione sua iudicandi habent facultatem vel qui suscipiunt vel qui arbitrium peratium consensu electi, et generaliter omnes omnino iudices Romani iuris disceptatores non aliter litium primordium accipere, nisi prius ante iudicialem sedem sacrosanctae deponantur
Abbreviated transcription (Latin):
dem Hem non nouam nea in¬
solitam aggͦoini S antiquis qͥdẽ
legis latorib bñplacitã/ eũ u̾o
ꝯtempta sit. nõ leue detͥmentũ
causis inferentẽ cui eiũ ñ est co¬
guitũ autiquos iudices ñ ałr iu¬
dicialem caltulũ acciꝑe tͥ pruis
sacͣm̾tũ p̃sticissent oimꝰ se se cuiu
uitate ⁊ legũ obseruatõne iud¬
tis posite sũt ũ munmã sue util¬
itatis exꝑieuciã litigantib p̃b¬
uerũt ⁊ icõ ab om̃ib m̾ito coll¬

Expanded text:
. Rem non novam neque insolitam adgredimur, sed antiquis quidem legislatoribus placitam, cum vero contempta sit, non leve detrimentum causis inferentem. Cui enim non est cognitum antiquos iudices non aliter iudicialem calculum accipere, nisi prius sacramentum praestitissent omnimodo sese cum veritate et legum observatione iudtis positae sunt, non minimam suae utilitatis experientiam litigantibus praebuerunt et i
Abbreviated transcription (Latin):
existimaũit ⁊ inuentario c̃
om̃i subtilitate publice cõscͥpto
res suscipiat. ⁊⁊ eas sco sui oꝑ¬
iuionẽ disponat. sub ypochecaͣ
reꝵ ad eũ ꝑtinentiũ. ad sili̾cu¬

Expanded text:
existimaverit; et, inventario cum omni subtilitate publice conscripto, res suscipiat, et secundum sui opinionem disponat sub hypotheca rerum ad eum pertinentium, ad simi
Abbreviated transcription (Latin):
clicis in iudiciũ uocatis pate¬
at epãlis audiencia /uolentibꝰ
cũ auctorib si actor disceptat.¬
oue scĩstii archiep̃i nolu̾it
expiri. einuentissime tue sedis
reuentissimo archiepp̃ hiũ urb¬

Expanded text:
clericis in iudicium vocatis pateat episcopalis audientia, volentibus tamen actoribus, si actor disceptationem sanctissimi archiepiscopi noluerit experiri, eminentissimae tuae sedis reverentissimo archiepiscopo huius urb
Abbreviated transcription (Latin):
tonis flauĩams hiuꝰ alimne u¬
rbis epc̃ cũ uen̾abt sẏnodo in¬
mmm̾iabiliuĩ pene sac̾dotũ qui ca¬
icedone cõuen̾ũt. tanto ac ta¬
u detoratus est testimonio ut
euthices qui cont᷑ senserat cũ
sceł̾atis dictis suis ab om̃ib uno
ore dampnaret᷑. aboleat᷑ quid̃ eu¬
thicetis dmpnosa memoria. fl¬
uuaui aut̃. laudabilis recordat¬
io ueneret᷑.

Expanded text:
ius almae urbis episcopus cum venerabili synodo innumerabilium paene sacerdotum, qui Chalcedone convenerunt, tanto ac tali decoratus est testimonio, ut Eutyches, qui contra senserat, cum sceleratis dictis suis ab omnibus uno ore damnaretur, aboleatur quidem Eutychetis damnosa memoria, Flaviani autem laudabilis recordatio reveletur.
Abbreviated transcription (Latin):
ubras auri fideuisso existat. Ipẽ
urb̾ ecclie lite pulsatꝰ fideiusso¬
rem ꝓ se ñ p̃beat: ut pote qui ẽt
alioꝵ cłicoꝵ fideussor futurꝰ est.
S fidĩ sue ꝯintat᷑. Qd̾ si lis
diũsoꝵ excepto reu̾entissiuo u̾¬
conomo clicoꝵ q̃ agitanda sit in¬
emoratã sũmã iude̾t᷑ extedere
cł̾itus lite pulsatꝰ det executori
ꝓ residua ꝙͣtitate cauto ue sua
cui marũ tñ insertũ erit iusui¬
rand̾ qr eccͣastitis regłis ⁊ cauone
a beatissimis epĩs antiquitꝰ in¬
stituto cl̾ici iurare ꝓhibentur.
¶Sstatumꝰ aut̾ ut erecutor¬
M idẽ reuentissimꝰ yconomus

Expanded text:
bras auri fideiussor existat. Ipse urbis ecclesiae lite pulsatus fideiussorem pro se non praebeat, utpote qui et aliorum clericorum fideiussor futurus est, sed fidei suae committatur. Quod si lis diversorum excepto reverentissimo oeconomo clericorum, quae agitanda sit, memoratam summam videtur excedere, clericus lite pulsatus det exsecutori pro residua quantitate cautionem suam: cui nullum tamen insertum erit iusiurandum, quia ecclesiasticis regulis et canone a beatissimis episcopis antiquitus instituto clerici iurare prohibentur. Statuimus autem, ut exsecutoribus idem reverentissimus oeconomus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊tẽ uinstieris boua eiꝰ ad te ꝑtin̾ẽt
q̃ dotis titulo tͥ ñ sũt obligata iu¬
tlłigis te uulla actõue posse ꝯue¬
uire hr̃des seu successores eiꝰ ut tͥ

Expanded text:
rtem mulieris bona eius ad te pertinerent, quae dotis titulo tibi non sunt obligata, intellegis te nulla actione posse convenire heredes seu successores eius, ut t
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ¶um in libris wlpiaui
quos ad massur̾ sabiuũ scͥpsit
tal sp̃es releta ẽ hant aꝑtinẽ
expedire nobis uisũ ẽ qudanu
testmñ faciens ita iustituit sempp¬
uiꝰ plocũ hr̃s esto  uet̾es quidẽ
existimabant errorẽ noĩs ee. et
sic iustitutõnẽ uałe qͣi testator ꝑ¬

Expanded text:
. Cum in libris Ulpiani, quos ad Massurium Sabinum scripsit, talis species relata est, hanc apertius expedire nobis visum est. Quidam testamentum faciens ita instituit: "Sempronius Plotii heres esto". Veteres quidem existimabant errorem nominis esse et sic institutionem valere, quasi testator P
Abbreviated transcription (Latin):
siani ã tũsiuare ⁊ longe te agentẽ
sub hat ꝯditõne hr̃dem scͥptũ esse
ritane erat regressus fuisses nec
exhr̃datũ te allegas si ĩn eũ locũ
ñ redisses iuauifestũ est młtis ca¬

Expanded text:
trans mare et longe te agentem sub hac condicione heredem scriptum esse vincia mauritaniae erat, regressus fuisses, nec exheredatum te adleges, si in eum locum non redisses, manifestum est multis ca
Abbreviated transcription (Latin):
ep¶C onditõi sub qua testõ tue
test sub spe curpiũ nuptiaꝵ ii¬
q̃ui libllo ꝯplexa es declamretꝰ
ñ ꝑ eũ stetisse quomiuꝰ suppine u¬
ouĩptati uiat̾s cur testatͥcis sac̾iti

Expanded text:
Condicioni, sub qua testamento test sub specie turpium nuptiarum viquae libello complexa es declaretur non per eum stetisse, quominus supremae voluntati matris tuae testatricis sati
Abbreviated transcription (Latin):
esto tũt ⁊ cus existimand̾ ẽ eumt
dixisse si ñ plotiꝰ hĩs sibi fu̾it tt̃
sempuiũ in loc̾ ꝑtẽ ne plotii ex
tus. Sẽpuꝰ ã substitutꝰ ĩ ueniatur.
¶ Eĩ ã in ip̃e testator plocio heres

Expanded text:
esto". Tunc etenim existimandum est eum dixisse, si non Plotius heres sibi fuerit, tunc Sempronium in locum partemve Plotii ex tus, Sempronius autem substitutus inveniatur Sin autem neque ipse testator Plotio heres
Abbreviated transcription (Latin):
ũ mnbdo uiris laq̃is lib̾ent᷑ peue a¬
a statute ex ptet sunt e extrm¬
setus duta pĩgͣnoza iacratiua. ha¬
beant si en ĩi ⁊d putent ee̾ redde¬
udasq ita late patere siolumus
ut ñ solũ administrautes ex et̾
tirca administranciũ filios ne po¬
silrarios dͥomericoe  ꝙ locũ hõĩt
huibi tanĩ adiinistinto oꝑam¬

Expanded text:
 modo iuris laqueis liberentur poenaeque statutae expertes sint, sed extrinsecus data pignora lucrativa habeant, si ea non putent esse reddenda. Quod ita late patere volumus, ut non solum circa administrantes, sed et circa administrantium filios neposiliarios domesticosque locum habeat, quibus tamen administrator o
Abbreviated transcription (Latin):
co̾ insolent̃ inichil indebitũ ueñ¬
ditantes nõis sui tĩ fungant᷑
ꝯfficio: nullas infligant mulctaᷤᷤ

Expanded text:
 insolenter, nihil indebitum vindicantes nominis sui tantum fungantur officio: nullas infligant multas, n
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S i aqm ꝑ possonẽ marti¬
exemplo reꝵ unnobitiũ tꝑre
ui ea re frõs p̾stari tͥ ⁊ostulas.
tũ ui aliena. possõtie oꝑis fct̃

Expanded text:
. Si aquam per possessionem martiexemplo rerum mobilium tempoin ea re factos praestari tibi postulas, cum in aliena possessione operis facti
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ aa. ⁊ ct̃. catoui. S. anũ m̃te
litet egrũ corꝑe recte cuͣsigeir
tuauifestũ est. Nec postulare de¬
bueras inꝑpbo desid̾io placita
rescuidi uantudinis corpis das¬
sse uelau̾̃to.

Expanded text:
 AA. et CC. Catoni. Sanam mente, licet aegram corpore recte transigere manifestum est, nec postulare debueras improbo desiderio placita rescindi valitudinis corporis adversae velamento.
Abbreviated transcription (Latin):
Secuta eẽ. ꝙͣuis ex pͥ acto ñ potis
uasci actio tñ roꝵ uendicatõnẽ pe¬
endente si exteptiopacti oposita fu¬
erit. doli mali ł infactũ replicit¬
oue usa pot̾is ad obsequiũ pͥsati

Expanded text:
secutam esse, quamvis ex pacto non potuit nasci actio, tamen rerum vindicatione pendente, si exceptio pacti opposita fuerit, doli mali vel in factum replicatione usa poteris ad obsequium placi
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃des fcm̃ possint adimpłe. illas¬
ubtili ⁊ suꝑuatua scrupoulosita¬
te explosa ꝑ qui putabant nõ
eẽ. possibile fcm̃ ab alio opleri
qd alii impoĩtũ ⁊̃ est ⁊ qͣre cum

Expanded text:
redes factum possint adimplere: illa subtili et supervacua scrupulositate explosa, per quam putabant non esse possibile factum ab alio compleri, quod alii impositum est. Et quare, cum
Abbreviated transcription (Latin):
deui. Si ostat pecuniã ĩuiteui
debripõ iuire ꝓ soluto ꝯpensati¬
duemi hr̃i oportet ex eo tpre ex
quo ab utraꝙ ꝑte debet᷑ utiꝙo
qͥuo aͥd ꝯcursentes qmͣtitates. eiꝰ¬
que soluis qd aiupluis ap̃ alte¬
rũ est usure debent᷑. Si iodo

Expanded text:
. Si constat pecuniam invicem deberi, ipso iure pro soluto compensationem haberi oportet ex eo tempore, ex quo ab utraque parte debetur, utique quoad concurrent quantitates, eiusque solius, quod amplius apud alterum est, us
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. Nͥal ea que iei publite te dep¬
be fateris ꝯpensari ea q̃ ab eadẽ
t̾ debeut᷑ is cuiꝰ de ea re uotio est sͥ¬
uibebit Sris ex kalendario. i e
ex uectigalib m ex frim̾iti uł. Q¬
iei publici peciuua neꝙ tribu

Expanded text:
. In ea, quae rei publicae te debere fateris, compensari ea, quae ab eadem tibi debentur, is cuius de ea re notio est iubebit, si neque ex kalendario neque ex vectigalibus neque ex frumenti vel olei publici pecunia neque tribu
Abbreviated transcription (Latin):
it ut reddas ꝯpelleris cũ nõ ea
cui lib̾tas seri fid̾i ꝯunssaria sũ
directa si ratõnes reddidisset
relicta est. aute reliaua illata
⁊ ea q̃ malo ꝯfilio amota sunt
ad lib̾tatem ũ pot̃ puenire. S¬
⁊ aut ũ debitor ex rõiub fu̾it
reꝑtus post aditam hr̃dicateui
qͣri purã lib̾catem ꝯseq̃t᷑.
orp̃. In fraudem creditoꝵ te¬
stanito date lib̾tates ꝙͣuis debi¬
tori hr̃s qui soluendo est exti
stõ ditis te eẽ. maiuninssũ ob
es alieuũ sꝑiut̾ ab hr̃dib ꝯtꝰ¬
uaude lib̾tatis grã ũ inusta ra¬
tõue treditorib br̃ditarus sa¬
tis offe̾ns ⁊uditiũ testatorit t̾¬
uari tͥ postulabis maxue cũ
id ⁊̃ a diuo ⁊uarcho ꝯsultissiõ
pͥucipe sit ꝯstitutũ. ꝙ in ex̾ne¬
a quor ꝑsona obseruari opor

Expanded text:
reddas, compelleris, cum non ea cui libertas sive fideicommissaria sive directa, si rationes reddidisset, relicta est, ante reliqua illata et ea, quae malo consilio amota sunt, ad libertatem non potest pervenire: sin autem non debitor ex rationibus fuerit repertus, post aditam hereditatem quasi puram libertatem consequitur. . In fraudem creditorum testamento datae libertates, quamvis debitori heres qui solvendo est extitstamento dicis te esse manumissum, ob aes alienum spernitur ab heredibae libertatis gratia non iniusta ratione creditoribus hereditariis satis offerens iudicium testatoris servari tibi postulabis, maxime cum id etiam a divo marco consultissimo principe sit constitutum: quod in extranea quoque persona observari op
Abbreviated transcription (Latin):
di grã pronĩ aut in litẽ fu̾it tur¬
ator datus ut iux̃ p̃cedencia nr̃e
pietatis statuta legitume initiate

Expanded text:
i gratia aut in litem fuerit curator datus, ut iuxta praecedentia nostrae pietatis statuta legitime initiatae
Abbreviated transcription (Latin):
dem ¶Creditorẽ debitorib tutorẽ
datũ ñ tm̃ peticionem ñ amictere
legitumo patruo ꝯstituto nͨ ullo
extusats pͥuiłio tutor datus es tñ
hũti tutorẽ aliũ dari ꝓbibeant ĩa

Expanded text:
 Creditorem debitoribus tutorem datum non tantum petitionem non amittere, legitimo patruo constituto nec ullo excusato privilegio, tutor datus es, cum habenti tutorem alium dari prohibeant i
Abbreviated transcription (Latin):
da filus easdẽ uendõnes uł ypot¬
hetas retractare ¶ Lõ aut̃ litĩa pẽ¬
tib dauda cx̃ irmoratas causac
res quaꝵ dũim aput eoꝵ posfita¬
tem ẽ. alienare ur piguoriur
ypothece titulo da dare s si hec
fec̾int scituris ad̾ uecc̃e ẽ eos

Expanded text:
da filiis easdem venditiones vel hypothecas retractare: non item licentia parentibus danda extra memoratas causas res, quarum dominium apud eorum posteritatem est, alienare vel pignori vel hypothecae titulo dare, sed si hoc f
Abbreviated transcription (Latin):
dem Si u̾itas uł sollempuitas
iuris deest nͨ amplexꝰ parentis
uolũptatem telicta dedisti ult
nͣsactõĩs causa stipulantib ꝓ¬
unsisti negociũ ꝙ iutegrũ est
ad solutõnẽ urgeri ñ potes.

Expanded text:
 Si veritas vel sollemnitas iuris deest nec amplexus parentis voluntatem relicta dedisti vel transactionis causa stipulantibus promisisti negotiumque integrum est, ad solutionem urgueri non potes.
Abbreviated transcription (Latin):
fid̾iꝯunssũ tota gͥ autiqua d¬
ubitatõne suꝑ ħ explosa nob̾
iui ħ̾ casu placuit ut emãcip¬
atus ut pote unuria a pr̃e af¬
fectus ũ opellat᷑ fid̾iꝯmissũ
Asua ꝑsona telictũ prãre

Expanded text:
fideicommissum. Tota igitur antiqua dubietate super hoc explosa nobis in hoc casu placuit, ut emancipatus utpote iniuria a patre adflictus non compellatur fideicommissum a sua persona relictum prae
Abbreviated transcription (Latin):
antiquitate absoluti inꝙͣtã mo¬
datõnẽ ⁊ legitiuiã u̾itatem.
ꝑuenerũt legesq inpostetũ heant
tam dictas ꝙ̃ compendiosas om̃ibꝰ¬
q inꝑmptu positas et ad possidẽ¬
di lbros eaꝵ facultates ydoncas
ut ñ mole duuiciaꝵ expensa po¬
ssint hoĩes suꝑuatue legũ mł¬
uilissima pecunia facit eoꝵ cõp¬
aratio pateat tam ditõrib ꝙ te¬
niuorib mimino p̃cio magna
ã intanta legũ cõpositõe q̃ ab in¬
m̃so ubroꝵ nũo collecta ẽ. siłie
forsitã iaro inueniat. Nemo hoc

Expanded text:
oluti in quantam moderationem et legitimam veritatem pervenerunt: legesque in posterum habeant tam directas quam compendiosas omnibusque in promptu positas et ad possidendi libros earum facilitatem idoneas: ut non mole divitiarum expensa possint homines supervacuae legum muvilissima pecunia facilis eorum comparatio pateat tam ditioribus quam tenuioribus, minimo pretio magna autem in tanta legum compositione, quae ab immenso librorum numero collecta est, simile forsitan raro inveniatur, nemo hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tutõnũ recitatõne sufficiente nͥ
⁊ ħ raro ex husd̃ causit quib Si¬
milituto assũpta est ¶ Cont̾riũ
aũ aliquid in ħ codite positũ un¬
llũ sͥ lotũ uendicabit nec inuc¬
init̾ si quis subtili aĩo diu̾sitatis ia¬
tões excutiet M ẽ auqͥ nouũ ĩ uen¬
tũ t occulte posicũ ꝙ dissonantie q̃¬
relã dissoluit ⁊ aliã natãm indu¬
cit discordie fics effugient᷑. Set
tis milib qiͣ inꝑfund̾ positũ lati

Expanded text:
itutionum recitatione sufficiente: nisi et hoc raro ex isdem causis, quibus similitudo adsumpta est. Contrarium autem aliquid in hoc codice positum nullum sibi locum vindicabit nec invenitur, si quis subtili animo diversitatis rationes excutiet: sed est aliquid novum inventum vel occulte positum, quod dissonantiae querellam dissoluit et aliam naturam inducit discordiae fines effugientem. Sed tis milibus quasi in profundo posi
Abbreviated transcription (Latin):
compleri spabat᷑ oĩpotenti dõ
et hanc opaui ad hominũ sisst¬
entatõnẽ pus obtulimꝰ ausins
uberesq grãt max̾ deitati red¬
didimꝰ ã nob̾ p̃stitit et bella fe¬
ucit age ⁊ honesta pace pociri
camdẽ scĩonẽ manifestã fate̾
nectͣariũ eẽ ꝓspeximꝰ ut sic eis

Expanded text:
ipotenti deo et hanc operam ad hominum sustentationem piis obtulimus animis uberesque gratias maximae deitati reddidimus, quae nobis praestitit et bella feliciter agere et honesta pace perpotieandem sanctionem manifestam facere necessarium esse perspeximus, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
cuo in usu u̾tunt᷑ consentaneum
ubris repon̾e ⁊ tocꝰ eruditõis pͥ¬
ma fundanĩta at⁊ elem̃ta pon̾e.¬
quib iuuenes susulti possint
gramora ⁊ ꝑfectiora legũ scita
sustentare. ¶Ad monumꝰ ã eos

Expanded text:
aevo in usu vertuntur, consentaneum libris reponere et totius eruditionis prima fundamenta atque elementa ponequibus iuvenes suffulti possint graviora et perfectiora legum scita sustentare. admonuimus autem eos,
Abbreviated transcription (Latin):
tuuã legũ gub̾natõnẽ extendẽ¬
tem ⁊ dorotheũ iir̃ illustrẽ et
sio splendidissima ciuitate leges
discipłis tradentẽ pp̃ eiꝰ optunam
opĩonem ⁊ głam ad nos deduxiꝰ.
⁊ anathalũ uir̾ itustrẽ magistr̃
qui ⁊ ipẽ ap̃ biritenses iuris int̃¬
p̾s constitutꝰ ad ħ opꝰ adiectus est.
uir ab autiqua stirpe legituna ꝓ¬
cedens cũ ⁊ pat̾ eiꝰ leouciꝰ ⁊ auus
endosiꝰ qui pꝰ pat̾ͥciũ inclite recor¬
datõis q̃storem ⁊ aũtessorẽ ⁊ leon

Expanded text:
endentem: et Dorotheum virum illustrem et sium splendidissima civitate leges discipulis tradentem propter eius optimam opinionem et gloriam ad nos deduximus et Anatolium virum illustrem magistrum, qui et ipse apud Berytienses iuris interpres constitutus ad hoc opus adlectus est, vir ab antiqua stirpe legitima procedens, cum et pater eius Leontius et avus Eudoxius post patricium inclutae recordationis quaestorium
Abbreviated transcription (Latin):
deo ꝓpicio iii .i. libros opꝰ ꝯsũm¬
atũ ẽ ¶Cauta ã a nob̾ autiquita¬
tis hauita ẽ reu̾entia ut noĩa
prudentiũ tatiturnitati trade n
sgestit inseͥptus ẽ. ħ tantũ modo
a nobis effecto ut siquid ui tes¬

Expanded text:
libros opus consummatum est. Tanta autem nobis antiquitati habita est reverentia, ut nomina prudentium taciturnitati tradere gestis inscriptus est: hoc tantummodo a nobis effecto, ut, si quid in le
Abbreviated transcription (Latin):
largitõnũ et optimũ autecessorẽ
hꝰ alme urb̾ ꝯstitictũ qui õs ad p̃¬
dictũ opꝰ electi sũt una ostepha¬
no menna ꝓsdocio eutulonno. ti¬
motheo. leouide. leontio. platoue
iacobo ⁊ constantino ioh̾e iuris
prudentissinns qui patroni quid̃
Sũt causaꝵ ap̃ maxͦm tedẽ p̃fec¬
ture q̃ orientalib p̃torus p̃sidet.
Om̃t ã sue uͥtutis testioniũ ũdiz¬

Expanded text:
gitionum et optimum antecessorem huius almae urbis constitutum: qui omnes ad praedictum opus electi sunt una cum Stephano, Mena, Prosdocio, Eutolmio, Timotheo, Leonide, Leontio, Platone, Iacobo, Constantino, Iohanne, viris prudentissimis, qui patroni quidem sunt causarum apud maximam sedem praefecturae, quae orientalibus praetoriis praesidet, omne autem suae virtutis test
Abbreviated transcription (Latin):
uit̾ inubilitus octo libros susde¬
pit inquib ouĩia q̃ ad y̾pothecã
ꝑtinent reposita sunt. ut ñ api¬
gnoraticia actione in libris te rebꝰ
posita multũ distarent alio libro
eid̾ inserto uolumini qui ediliũ
edictũ ⁊ redibitoriã attionẽ etd
upplã stipłonem q̃ de eiuctionib

Expanded text:
ur umbilicus, octo libros suscepit. in quibus omnia quae ad hypothecam pertinent reposita sunt, ut non a pigneraticia actione in libris de rebus posita multum distarent: alio libro eodem inserto volumine, quae aedilicium edictum et redhibitoriam actionem et duplae stipulationem, quae de evicti
Abbreviated transcription (Latin):
euge ꝙ celesti fuigore ⁊ sũnic.
tͥnitatis fariore confecta ẽ icd̾m
tũ cit ⁊ om̃s aibigiutates deci¬
se ninlo sedioso relicto nom̃ꝙ ubͥt
imposumiꝰ digestoꝵ seu pandeta¬
rũ. qr om̃s disputatões ⁊ decissio¬
ues uise hẽant legitunas /nã qd̾¬

Expanded text:
uod caelesti fulgore et summae trinitatis favore confectum est secundum tum est et omnes ambiguita tes decisae nullo seditioso relicto. nomenque libris imposuimus digestorum seu pandectarum, quia omnes disputationes et decisiones in se habent legit
Abbreviated transcription (Latin):
cta glomĩata sũt. ⁊ deinceps ext¬
eptones ⁊ de cp̃m ꝓlixitatib. ⁊
de obligatõib ⁊ actorb lib̾ it̾m
singłaris extendit᷑ ut p̃fata ser¬
ta ꝑs totiꝰ disgestor uolumis
octo libris diffiniat᷑. ¶ Geptimꝰ
aut̃ ⁊ norussumꝰ articłt disgestor
sex libris formatꝰ est. quo de sti¬
⁊ de fideuissorily ⁊ mandatoribꝰ
necnõ ⁊ nouatõib ⁊ solõib et¬
acceptilatõil ⁊ de p̃toriis stipła¬
tõib om̃e quid̃ iuis inuenit᷑ ge¬
miuo uolumiue inscͥptũ ẽ. qd̾
bri positi sũt ꝓ delctit pͥuatio ⁊
bus qͥ omẽm cõtuent seu̾itatem
penaꝵ ar act̾citatẽ. quib ꝑimxca

Expanded text:
ata sunt: et deinceps exceptiones et de temporum prolixitatibus et de obligationibus et actionibus liber iterum singularis extenditur: ut praefata sexta pars totius digestorum voluminis octo libris definiatur. Septimus autem et novissimus articulus digestorum sex libris formatus est. Quo de stis et fideiussoribus et mandatoribus , nec non novatacceptilationibus et de praetoriis stipulationibus omne quod ius invenitur gemino volumine inscriptum est, quod iles libri positi sunt pro delictis privatis et bus, qui omnem continent severitatem poenar
Abbreviated transcription (Latin):
ta necc̾e est. lite forte ꝑ. ꝓcuratorẽ
uentilata uecc̾e est uł ipam̾ pͥucip¬
alem datã ꝑsonã datis certis indu¬
tus ad iuditẽ ueure ut ea qͥ de sa¬
trau̾itis statuta sunt ad impleat uł

Expanded text:
latum est, lite forte per procuratorem ventilata, necesse est vel ipsam principalem personam datis certis indutiis ad iudicem venire, ut ea quae de sacramentis statuta sunt impleat vel,
Abbreviated transcription (Latin):
cta post acceptilatõne lib̾asti
causa debata qu̾ititatẽ falta scͥ¬
psisti signiento u̾itatis extiugͥ
non potuit obligõ
collata instr̃o maiorẽ geste¬

Expanded text:
 post acceptilatione liberasti, causa debitam quantitatem falso scripsisti, figmento veritatis extingui non potuit obligaticollata instrumento maiorem gest
Abbreviated transcription (Latin):
turatores dati sũt ex eod̾ dic ted̾e ex quo
decretũ p̃coris aut testm̃ ꝑentis uotiu
fciũ erit ei qui ad imimiꝰ uotatus fu̾it ꝓpẽ
ꝯstitutõ q̃ ħ induxit sauxit. so si quis ĩ eiꝰ
tris ꝯputatõne ab eo tuiꝰ de ea re notõ

Expanded text:
uratores dati sunt, ex eo die cedere, ex quo decretum praetoris aut testamentum parentis notum factum erit ei qui ad munus vocatus fuerit, ipsa constitutio quae hoc induxit sanxit. Sed si quis in eius temporis computatione ab e
Abbreviated transcription (Latin):
neq retusare posse. ne lites iuni¬
fuutũ extendant᷑ eod scil execu¬
tore neccͣitatem ꝑtib ꝑ ordiua¬
riũ uidicẽ ⁊ om̃e cuule auxiliũ
uuponente ⁊ arbits elig̾e et ap̃
eos lieuire ⁊ sic lite apparaute
qͣi arbitͥ fu̾int ab imꝑiali cutu¬
ie delegati. Qd̾ si ab iuꝑiali i¬
aiestate uidex delegatꝰ nõ sit s
ab alio tulunne obtine cẽsemꝰ.

Expanded text:
neque recusare posse, ne lites in infinitum extendantur: eodem scilicet exsecutore necessitatem partibus per ordinarium iudicem et omne civile auxilium imponente et arbitros eligere et apud eos venire et sic lite apparente, quasi arbitri fuerint ab imperiali culmine delegati. quod et, si ab imperiali maiestate iudex delegatus non sit, sed ab alio culmine, obtinere censemus.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si tibi notariũ pignorit
titulo debitor tuus obligauit eũ
.a quii maucipiũ abreptũ ꝓpouis
op̃. E ⁊iꝑ y pothecis quas arge
lio modo cognatis. qmꝯ milici¬

Expanded text:
. Si tibi notarium pignoris titulo debitor tuus obligavit, eum, a quo mancipium abreptum proponis, . Super hypothecis, quas argenuis vel alio modo cognatis quamc
Abbreviated transcription (Latin):
uinime ormiuiu s fiłi moto si pri¬
uan hoĩs filia ad lib̾ti ueniat ꝯ¬
uubuus ⁊ pꝰ ea pat̾ urulierit ad se¬
uatoris dignitatẽ fu̾it elatus tate¬
at papie legir trudelissua sauctõ

Expanded text:
minime deminutum. Simili modo si privati hominis filia ad liberti veniat conubium et postea pater mulieris ad senatoris dignitatem fuerit elatus, taceat Papiae legis crudelissima sanctio
Abbreviated transcription (Latin):
reposu̾it ꝙ sua tuanu hyfecit suffici
scͥptio requirat᷑ n ab eo i ꝓ eo ab¬
ũ ⁊ om̃is q̃ exp̾tat᷑ obͣseruatõ. et
cit testm̃ ualidũ. ⁊ codicillus sidͥ¬
uꝙ testiũ lit̾e ⁊ testatoris scͥpture
coadunent᷑ in sua firmitate rem¬
aueat ⁊ nemo callidus machinat¬
oꝵr hͦi iuiquitatis impost̾m inueni

Expanded text:
reposuerit, quod sua manu hoc confecit, sufficiascriptio requiratur neque ab eo um et omnis quae expectatur observatio, et sit testamentum validum, et codicillus, si quinque testium litterae testatoris scripturae coadunentur, in sua firmitate remaneat, et nemo callidus machinator huiusmodi iniquitatis in posterum inveni
Abbreviated transcription (Latin):
deui  ueditor qͥ p̃diũ pignori sͥ
nexũ detinut fructus quos ꝑte¬
hou̾andi debiti ꝯputare uecc̾e ht̃
t si agrũdet̾iorẽ ꝯstituit eo quoq
noĩe pignoraticia actõe obiligat᷑.¬

Expanded text:
 Creditor, qui praedium pignori sibi nexum detinuit, fructus quos perceexonerandi debiti computare necesse habet et, si agrum deteriorem constituit, eo quoque nomine pigneraticia actione obligat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯimitelut᷑ ydoueꝰ erat it qui reui
ꝯmodatã accepit. pꝰ ea aut̃ ad iu¬
opiam ꝑuenit. añꝙ moueat᷑ actio
ã ei antea ꝯpetebat an debeat at¬
tio q̃ sernel ei acquisita est firuuit̾
ambulatoria sit uene. so ouĩen
accepit ut possit ũ uicotũ s ꝑticisl¬
arẽ reꝵ sołonẽ ei face̾ au heãt fur¬
ti actõnem ł nõ. ¶ Fales ita auib¬
iguitates uet̾m imõ mag̾ qd̃ melłꝰ
cicend̾ ẽ auwbages nobis deciden¬
tib uitanta reꝵ difficultate sum̃¬
plicior sũia placuit ut iudũssit
Sit nolũptate line ꝯmodati at

Expanded text:
 erat is qui rem commodandam accepit, postea autem ad inopiam pervenit, antequam moveatur actio quae ei antea competebat, an debeat actio quae semel ei adquisita est firmiter ambulatoria sit nec ne. 1c . Sed accepit, ut possit non in totum, sed particularem solutionem ei facere, an habeat furti actionem vel non. 1d . Tales itaque ambiguitates veterum, immo magis, quod melius dicendum est, ambages nobis decidentibus in tanta rerum difficultate simplicior sententia placuit, ut in domini sit voluntate, sive commodati
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. ñ fit dãpuo tũimꝰ deditꝰ qͥ rẽ
ꝯmodatã acceꝑit s liceat ei et̾
lucrũ sꝑare. eũ aut̃ in ꝯfinio e¬
aꝵ dubitatonũ t̃cia exorta est.
iiii ⁊uris ẽ. ñ posse maritũ ꝯstã¬

Expanded text:
editus qui rem commodatam accepit, sed liceat ei etiam lucrum sperare. Cum autem in confinio earum dubitationum tertia exorta est, imi iuris est non posse maritum consta
Abbreviated transcription (Latin):
Naprẽ enancipatus es ⁊ eĩ¬
¶̃ uitra cp̃ra pstituta iure houo¬
zario suctessisti quicꝙͣ udebitutu
postea ꝑ errorem ut pote prĩs suc¬
bitã solutã qnicitatẽ ꝓ alio sol¬
iusti ⁊ hoc addito rectire ꝓuĩ¬
iine soluta est restitui eo age¬
ute ꝓuidebit.

Expanded text:
atre emancipatus ei non intra tempora praestituta iure honorario successisti, quidquid indebitum postea per errorem utpote patris sucbitam solutam quantitatem pro alio solvisti et hoc addito rectore provinmine soluta est restitui eo agente providebit.
Abbreviated transcription (Latin):
stator successionem dundit ac sin¬
głos certis possõilb cũ mantipus
q̃ un husd̾ sũt ꝯstituta iubet eẽ
ꝯtentos. uolũptati eiꝰ salua les¬
is falcidie autt̾e obtemꝑand̾ esse
ianifestũ est. uͨ uiutat ꝙ uiseꝙ̃¬

Expanded text:
stator successionem dividit ac singulos certis possessionibus cum mancipiis, quae in isdem sunt constituta, iubet esse contentos, voluntati eius salva legis Falcidiae auctoritate obtemperandum esse manifestum est: nec mutat
Abbreviated transcription (Latin):
diuidente lñditatis i uditio ecõm
iuris formã ex pe i utex datues
Si quid a tohrte ⁊ tue portõĩs ex
hr̃ditate sublatũ fu̾it ꝓbatũ ad¬
iudicatõib scĩs scõm niris forinã.
eũ t̾ ꝯdempuabit expilate enim
heditatis crimuen. frustraꝰ cobrde in¬
tendit᷑ tũ iuditio faiilie ħcisode

Expanded text:
editatis iudicio secundum iuris formam experire. iudex datus, si quid a coherede etiam tuae portionis ex hereditate sublatum fuerit probatum, adiudicationibus factis secundum iuris formam eum tibi condemnabit. expilatae enim hereditatis crimen frustra coheredi intenditur, cum iudicio familiae erciscundae
Abbreviated transcription (Latin):
Sublatũ fisco uenditari sauctunꝰ exte¬
ptis taui feuruus ꝙ uiris qui aut err¬
ore acrissimo ñ affectato insimulato
ue i ex cã uli decepti sint aut etatiᷤs
ludibrito lapsi quos tũ ita demum
legis ur̃e laq̾is exini placuit di aut̃
errore comꝑto aut uͥ ad legitunos ꝑ

Expanded text:
sublatum fisco vindicari sancimus: Exceptis tam feminis quam viris, qui aut errore acrissimo, non adfectato insimulatove, neque ex causa vili decepti sunt aut aetatis lubrico lapsi. Quos tamen ita demum legis nostrae laqueis eximi placuit, si aut errore comperto, aut ubi ad legitimos
Abbreviated transcription (Latin):
uidicis uibemꝰ ⁊ ip̃m decurionẽ imu
sulã deportari. om̃ib bouis ciꝰ tiita¬
ti cuiꝰ curial fu̾at inausipaudis. Gip¬
atria potestate fu̾it lib̾atus nullosꝙ¬
qui scd̾m legum ordinẽ ad eiꝰ suites¬
sionẽ uocantꝰ qd si actores uł ꝓcura¬
tores loti in quo flagitiũ adisũ est

Expanded text:
udicis iubemus et ipsum decurionem in insulam deportari, omnibus bonis eius civitati, cuius curialis fuerat, mancipandis, si patria potestate fuerit liberatus nullosqui secundum legum ordinem ad eius successionem vocantur. Quod si actores vel procuratores loci, in quo flagitium admissum es
Abbreviated transcription (Latin):
sonali actõne eũ hũit obliga¬
tũ p̾pom rem pullitã uire p¬
ignoris in bus q̃ ex auctͣ eius
qui iub̾e potuit Geruandi iu¬
ditati causa occupauit.

Expanded text:
sonali actione eum habuit obligatum, praeponi rem publicam iure pignoris, quae ex auctoritate eius qui iubere potuit servandi iudicati causa occupavit.
Abbreviated transcription (Latin):
pio nichil fet̾it ex quo uł ad¬
eundis uł renũciandã hr̃ditatẽ
mauifestaun is tã successione
Sua ab hi buficio excludatur.
liqͣ dubrecate reliqͣt quo ꝯpͣ¬
Ueto nͨ hr̃dil eiꝰ alius regͤstues

Expanded text:
pso nihil fecerit, ex quo vel adeundam vel renuntiandam hereditatem manifestaverit, is cum successione sua ab huiusmodi beneficio excludatur. liqua dubietate relinquat, quo completo nec heredibus eius alius regressus
Abbreviated transcription (Latin):
deui. Et siue
tis recte relinquit᷑ igit᷑ si te
uxor cua ⁊ pͥuignũ guũ indi¬
scͥuiine mortis ꝯsticuta desi¬
guauit uelle successionẽ op¬
tiie ⁊isꝙ ad todrautem eius
uolũptatem ratã seruari cõ¬
uenit. cũ intestato ei suitedẽ¬
tes de resticuendo fid̾iꝯ isso
ꝯuentos ultra quartã ere al¬
ieuodeducto ꝙ lrues eos sẽ¬
gencia senatꝰ ꝯsulti relinqui

Expanded text:
. Et sine s recte relinquitur. Igitur si te uxor tua et privignum suum in discrimine mortis constituta designavit velle successionem obtinere, usque ad dodrantem eius voluntatem ratam servari convenit, cum intestato ei succedentes de restituendo fideicommisso conventos ultra quartam  aere alieno deducto, quam penes eos sententia senatus consulti relinqui
Abbreviated transcription (Latin):
na ita iom̃b p̃dicti coditis tñbͥs
autimouia soic eiũ a uestutate gͤto
uocabulo iumcupat᷑ aliq̃ sͥ uendi¬
cet locũ s sit una concordra unas
seq̃tia adu̾sario nemine ꝯstituto

Expanded text:
 omnibus praedicti codicis membris antinomia sic enim a vetustate Graeco vocabulo nuncupatur aliquem sibi vindicet locum, sed sit una concordia, una consequentia, adversario nemine constituto
Abbreviated transcription (Latin):
coditis ordinatõe acreptis. ⁊ iussimꝰ
qͦs ꝓlaius tami ex facũdissimis aute¬
cessorib ꝙͣ ex iuris distissimis coga¬
tis fori amplissime sedis ad sociand
laborem elige̾. hiis ita collectis et
tis nobisꝙ tuo test̾io placitis totã

Expanded text:
natione acceptis, et iussimus quos probaveris tam ex facundissimis antecessoribus quam ex viris disertissimis togatis fori amplissimae sedis ad sociandum laborem eligere. his itaque collectis et tis nobisque tuo testimonio placitis totam
Abbreviated transcription (Latin):
cientes ut si quisꝗ᷑ ꝯp̃ali supplica¬
cõne eliciendũ aliq Rscͥptũ cẽpta¬
u̾it ut cnͣsire ei foruã uiteat statu¬
toꝵ. Etia patͥmonii parte mulctatꝰ
⁊ dampnatꝰ ambitꝰ cͥuime matie¬

Expanded text:
cientes, ut, si quisquam speciali supplicatione eliciendum aliquod rescriptum temptaverit, ut transire ei formam ù liceat statutorum, tertia patrimonii parte multatus et damnatus ambitus crimine mane
Abbreviated transcription (Latin):
Igatũ iustitutionũ uitẽ obtiueus
ut rudis ãĩuiꝰ studion sinplicibꝰ
enutͥtꝰ faciliꝰ ad altioris pruden
tis inposter audentib cõm̃tarioᷤ
Illi applicare ⁊ u̾bositate sua su¬
ppͣdicti codicis cõpendiũ cõfũde̾
ctũ ẽ e ꝑ ccͣrias intp̃tatõnũ sen

Expanded text:
ulgatum institutionum vicem obtinens; ut rudis animus studiosi simplicibus enutritus, facilius ad altioris prudenttis in posterum audentibus commentarios illi applicare, et verbositate sua supradicti Codicis compendium confundere: ctu
Abbreviated transcription (Latin):
mã ⁊ plenissimã iuris cm̃datõnem
puenire pparemꝰ ⁊ om̃em iomanã
Scĩonẽ ⁊ collige̾ ⁊ emĩtare ⁊ tot actor
disꝑssa uolumina uni codici indi¬
ta ostend̾e a nemo aliꝰ neq sꝑare
nz optare ausus est. res quid̃ nolꝰ
diffilluna ĩmo magis imposibiliᷤ
uidebat᷑ ⁊ manib ad celũ es tic̃¬

Expanded text:
is emendationem pervenire properaremus, et omnem Romanam sanctionem et colligere et emendare, et tot auctorum dispersa volumina uni Codici indita ostendere, quod nemo alius neque sperare, neque optare ausus est, res quidem nobis difficillima, imo magis impossibilis videbatur, sed manibus ad coelum erec
Abbreviated transcription (Latin):
ita mi rudiculosis ambiguitatib
tam ꝯditor ꝙ int̾pres legũ solus
impator iuste ex istimabit nichil hͣ
lege derogaute uet̾is iuiris cõditõ¬
rib qr ⁊ eis ħ maiestas ĩprat piu¬

Expanded text:
iusmodi ridiculosis ambiguitatibus tam conditor quam interpres legum solus imperator iuste existimabitur: nihil hac lege derogante veteris iuris conditoribus, quia et eis hoc maiestas imperi
Abbreviated transcription (Latin):
catote cum possit uiuꝰ forfitam
⁊ det̾ioris siuia ⁊ mltos ⁊ maiores
ĩ aliq̃ ꝑte suꝑare. Et so ea ã aũa
inibris cimilii papiniaui er ul¬
pimano ⁊ paulo neuõ ⁊ marcia¬
no aditͥpta sũt. q̃ antea uullã
splendidissum papuuani ñ stañ
respũes si quid ex his ad reple¬
tõuẽ sĩnui ingenii rapinan
ꝓspexitis ⁊ ħ pon̾e legis uitẽ op¬

Expanded text:
ius forsitan et deterioris sententia et multos et maiores in aliqua parte superare. Et ideo ea, quae antea in notis aemilii papiniani ex ulpiano et paulo nec non marciano adscripta sunt, quae antea nullam splendidissimi papiniani, non statim respuere, sed, si quid ex his ad repletionem summi ingenii papiniani perspexeritis, et hoc ponere legis vice
Abbreviated transcription (Latin):
fidaꝰ nom ur̃is iilitib uec belloꝵ
Ducib ł nr̃o ingenio o⁊ omĩẽm spem
be roma condita ⁊ iommuleis descen¬
extendat᷑ ⁊ nulliꝰ humane nate cap¬
atitate concludat. Pmũ fuit nobi¬

Expanded text:
 nostris militibus neque bellorum ducibus vel nostro ingenio, sed omnem spem m, qui ab urbe Roma condita et Romuleis descenextendatur et nullius humanae naturae capacitate concludatu
Abbreviated transcription (Latin):
app̃ lustiauꝰ a demostem R. Si
umꝑiat maiestas causã coguitis¬
constitutis sententia dix̃it orñs
oĩo iudites qui sub nr̃o unꝑio
Sũt stiant ħ eẽ legem nõ illi ca¬

Expanded text:
p. Iustinianus A. Demostheni pp. Si imperialis maiestas causam cognitioconstitutis sententiam dixerit, omnes omnino iudices, qui sub nostro imperio sunt, sciant hoc esse legem non sol
Abbreviated transcription (Latin):
Ogruit nã si custodiã pecuiue sus¬
cepisti ꝙͣ alus a te datã instr̾mm qͦ h¬
ant tͥ reddi ꝯscͥptũ ꝓfit̾is arguit. so¬
utõnẽ eiꝰ ꝯpetentẽ inꝑpbe recusas.¬
a te accepit eam suo nõie uł cuͣib
alt̾ius unituo dedit tam ip̃m de in¬
plenda suscepta fite ꝙͣ eiꝰ suitessor¬
es ten tͥ certissimũ est. adu̾sus eũ
aut᷑ qiu accepit nulla actõ s̾ͥ ꝯpetit.¬

Expanded text:
it. Nam si custodiam pecuniae suscepisti, quam aliis a te datam instrumentum, quo hanc tibi reddi conscriptum profiteris, arguit, solutionem eius competentem improbe recusasuniam accepit, eam suo nomine vel cuiuslibet alterius mutuo dedit, tam ipsum de implenda suscepta fide quam eius successores teneri tibi certissimum est. adversus eum autem qui accepit nulla actio
Abbreviated transcription (Latin):
dem . ¶. udebito legͣato lic ꝑ erro¬
kem iuris a unnore soluto repetici¬
duẽ ei dec̃u si uecdũ tp̃t quo rest¬
itutionis tribuit᷑ auxlliũ excossit

Expanded text:
 . Indebito legato, licet per errorem iuris a minore soluto, repetitionem ei decerni, si necdum tempus, quo restitutionis tribuitur auxilium, excesserit,
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si iuite ac frc̃ui tuũ ciuancip.¬
atos pat̾ nr̃ fecit douatõneu in aliũ
postea tnͣffe̾ndo portõnẽ eiꝰ incħ uo¬
bis abstulit. Nec si fr̃ tuus s̾ q̃siti
p̃dũ rustici ꝑteni donauti patͥ ꝯsẽ¬
sit dñiũ au eo dided̾e potuit pp̃ seria¬

Expanded text:
. Si in te ac fratrem tuum emancipatos pater vester fecit donationem, in alium postea transferendo portionem eius nihil vobis abstulit: nec, si frater tuus sibi quaesiti praedii rustici partem donanti patri consensit, dominium ab eo discedere potuit propter
Abbreviated transcription (Latin):
dem. S i douatõnũ añ nuptias uł
diuptiaꝵ telebritas oiuutat᷑ uullus
estimet ob id deeẽ recte alias iuito
u̾u̾ũo firuntatẽ uł ex eo natis lib̾is
uira posse legitunoꝵ auferri. iut̾ pa¬
res houestasq ꝑsonas uulla lege
ipediente ꝯsortiũ ꝙ coꝵ ꝯsensu¬

Expanded text:
donationum ante nuptias vel nuptiarum celebritas omittatur, nullus aestimet ob id deesse recte alias inito matrimonio firmitatem vel ex eo natis liberis iura posse legitimorum auferri, inter pares honestate personas nulla lege impediente consortium, quod ips
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ⁊ qui uend̾e pollicitus est
uendõnẽ recusans induppluu
eas redd̾e cogatꝰ ⁊ qui emere
pactus est ab emptdue rete¬
deus ^ dacis a se arris cadat re¬
petitõne eaꝵ de uegauda

Expanded text:
t qui vendere pollicitus est, venditionem recusans in duplum eas reddere cogatur, et qui emere pactus est, ab emptione recedens datis a se arris cadat, repetitione earum deneganda
Abbreviated transcription (Latin):
lis aña dubitabat᷑ siue oportẽt
cant̾ scͥpturã tene. ⁊ eũ qui hoc
pactus est nõ deb̾e adu̾sus suam
cõuentionẽ uenire ł ucicentia
ei pr̃ari ꝯida e quid̾ ꝗ scͥptura.
Suo aut uire uti ¶Sanctimim¬
enĩ nemiñi lit̾e adu̾sus sua pa
cta uenire ⁊ contuabentes teci¬

Expanded text:
licet ante dubitabatur, sive oportet eandem scripturam tenere et eum qui hoc pactus est non debere adversus suam conventionem venire, vel licentiam ei praestari decedere quidem a scriptura, suo autem iure uti: sancimus nemini licere adversus pacta sua venire et contrahentes deci
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ redditus i nemioratoꝵ locor
ꝓ quititate q̃ plutuit ad p̾be¬
uda linmuaria ⁊ edificia ac te¬
cta reꝑanda regie urbis laua¬
tro sine aliqua iubeuiꝰ extus¬
Rpti ad iuditiũ tue telsitudis
destinandi aligi portus integ̾t
ul ꝑtes suis dorrib incluserint
.Seu porticus usurpau̾int ꝓcu¬
ldubio lura pͥstina satratissue
redd̾e ciuitatis iubeuiꝰ mulcta

Expanded text:
ur, reditus memoratorum locorum pro quantitate, quae placuit, ad praebenda luminaria et aedificia ac tecta reparanda regiae huius urbis lavacro sine aliqua iubemus excupti ad iudicium tuae celsitudinis destinandi angiportus integros vel partes suis domibus incluserint seu porticus usurparint, procul dubio iura pristina sacratissimae reddere civitati iubemus: multa
Abbreviated transcription (Latin):
d̾¶Qum a nobis fu̾it ad applła¬
pͥmo iudicio pecita dilatio siue
ea tributa nõ sit. siue ũ petita
qͥ eã dari ciuꝙ ñ licebit eadem
rõne q̃ ũ in iuditus quid̃ cogniti¬
onũ nr̃aꝵ dilatio tribui soletꝰ.

Expanded text:
um a nobis fuerit ad appellaprimo iudicio petita dilatio sive ea tributa non sit, sive nec petita quidem, eam dari cuiquam non licebit eadem ratione, qua ne in judiciis quidem cognitionum imperialium dilatio tribui solet.
Abbreviated transcription (Latin):
¶d ti ab arbitnio inpruncia ex
delegatõue satra disceptaute
applło subsequat᷑ post uͥorẽ fa¬
calẽ lapsũ tres alii tiũ fatales
tͥb dreli elapsis iuiditata ꝯgru

Expanded text:
d si arbitro in provincia ex delegatione sacra disceptante appellatio subsequatur, post priorem fatalem lapsum tres alii tantum fatales tribus diebus elapsis iudicata congru
Abbreviated transcription (Latin):
urales pr ꝯferat E⁊ ꝙ de subeunda sor¬
te cunal. seu testõ. seu actoꝵ fide ꝯsti¬
tuat ita ratũ eẽ stabilit᷑  uolumꝰ obẜ¬
uari ut siue abstinento hr̃ditatib su
abdicando donatõnes. naturales libͥ
curialẽ uolu̾int eiutare fortunã. pꝰ¬
ea ꝙ pat̾naꝵ opũ uł reꝵ uł in solid̾¬

Expanded text:
urales pater conferat, quod de subeunda sorte curiali seu testamento seu actorum fide constituat, ita ratum esse stabiliterque volumus observari, ut, sive abstinendo hereditatibus sive abdicando donationes naturales liberi curialem voluerint evitare fortunam posteaque paternarum opum vel in solid
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Si quis seu lib sen curie sit ue¬
xib obligatus fradendi filios uatura¬
les ur om̃s ul quos ꝙ̃ ue malu̾it eius
tiuitatis turie unde ipẽ orit᷑ ⁊ in solid̾
hrdes stͥbendi lib̾am ei ꝯtediuiꝰ fatulta

Expanded text:
p. Si quis seu liber ipse seu curiae sit nexibus obligatus, et tradendi filios naturales, vel omnes vel quos quemve maluerit, eius civitatis curiae, unde ipse oritur, et in solidum heredes s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui lib̾alitates suscepit aliqͣ oriat
c tentõ ełctõnẽ damꝰ ei qui ampliorẽ
suimã irre donata hũit ⁊ reliꝙͣ estnua¬
toĩs ꝙͣtitatẽ offerre ei qui iumorẽ taĩ
hũit ⁊ totũ possid̾e. Sĩ ã ħ imimc

Expanded text:
et qui liberalitatem suscepit aliqua oriatur contentio, electionem damus ei, qui ampliorem summam in re donata habuerit, reliquae aestimationis quantitatem offerre ei, qui minorem causam habuit, et totum possidere. 2a . Sin
Abbreviated transcription (Latin):
tultatẽ scom morẽ nen iubebie ⁊
si qu ĩes exeg̾it ad fidem petitõis
tue ap̃ aliã iuditẽ p̾bendama¬
liqiud eor᷑ ꝓfern desidaute eoͣ
qu cõuenit᷑ ut id fiat: p̃cipiet

Expanded text:
cultatem secundum morem fieri iubebit: et si quando res exegerit ad fidem petitionis tuae apud alium iudicem praebendam aliquid eorum proferri, desiderante eo qui convenitur, ut id fiat, praecipiet