comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bertꝰ in csulatuqui primꝰ om̃iũ ouans ingressus urbẽ ẽ. Iũo
rẽ lenit̃ sine cruore gesserat myrto ueneris uictricis coronatꝰ
incessit opcabilẽq arborẽ ceiã hostib fec̃. H ȩc postea ouatũ
laurea coronatꝰ incessit. Massuriꝰ auctor ẽ. curru quoq ti¬
uphantes myrtea corona usus. L. piso tradit papiriũ masonẽ
qui primꝰ in monte albano triũphaũ decorsis myrto coronatũ
ludos coronatũ circenses spectare solitũ. duus mat̾nus africani
sequentis hic fuit. m. ualerius duabꝰ coronis utebat᷑ laurea ꝙ.
myrtea qͥ ⁊ hoc uouerat. Laurꝰ triumphis ꝓpͥe dicat᷑ uł gratis¬
sina domibꝰ ianitrix cesarũ pontificũq sola ⁊ domos ȩrornat¬
⁊ ante limina exoubat. Puo etꝰ genera tradidit colito del¬
phicam ⁊ cipriã. Pompeius leneus adiecit quã mustacen
appellauit qm̃ mustaceis subiceret᷑ hanc ẽẽ folio maximo

Expanded text:
bertus in consulatu, qui primus omnium ovans ingressus urbem est, quoniam bertus in consulatu, qui primus omnium ovans ingressus urbem est, quoniam rem leniter sine cruore gesserat, myrto Veneris victricis coronatus incessit optabilemque arborem etiam hostibus fecit. haec postea ovantium laurea coronatusincessit. Masurius auctor est curru quoque triumphantes myrtea corona usos. L. Piso tradit Papirium Masonem, qui primus in monte Albano triumphavit de Corsis, myrto coronatum ludos Circenses spectare solitum; avus maternus Africani sequentis hic fuit. Marcus Valerius duabus coronis utebatur, laurea et myrtea, qui et hoc voverat. Laurus triumphis proprie dicatur, vel gratissima domibus, ianitrix Caesarum pontificumque. sola et domos exornat et ante limina excubat. duo eius genera tradidit Cato , Delphicam et Cypriam. Pompeius Len a e u s adiecit quam mustacem appellavit, quoniam mustaceis subiceretur: hanc esse folio maximo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ c̃iugalẽ existimo nunc nostratẽ dici myrtꝰ odoratissima ae¬
gpto. Cato docuit uinũ fieri enigra ficcata usq in ariditatẽ in
umbra. atq ica multo indita siñ siccent᷑ lucȩ oleũ gigni. Postea
c̃ꝑtũ & ex alla uinũ fieri albũ duob sextariis myrti cusȩ in
uini trib eminis maceratȩ exp̃sseq Folia ⁊ ꝑse siccant᷑ in farina
adulcerũ remedia in corpr̃e humano lenit̾ mordaci puluere ac
refrigerandis sudorib Quin immo oleo quoq mirũ dictu in¬
est quidã uini sapor. simulq pinguis liquor p̃cipua ui ad cor¬
rigenda saccis añ ꝑfusis retinae qͥppe fecẽ. nec p̃t̃ purũ liquorẽ
transire patit̾. datsse comitẽ p̃cipua cõ indatione liquato. Uir¬
ge quoq eiꝰ gestatȩ mͦ uiatori ꝓsunt in longo itinere pedit.
quin ⁊ uirgȩ ianuli exꝑtes ferri inguinũ tumori medent᷑.
s ellicis quoq sereb inseruit triũ phansq de sabinis positũ iustu¬

Expanded text:
 coniugalem existimo nunc nostratem dici. myrtus odoratissima Aegypto. Cato docuit vinum fieri e nigra siccata usque in ariditatem in umbra atque ita musto indita. si non siccentur bacae, oleum gigni. postea conpertum et ex alba vinum fieri album, duobus sextariis myrti tusae in vini tribus heminis maceratae expressaeque. folia et per se siccantur in farinam ad ulcerum remedia in corpore humano, leniter mordaci pulvere, ac refrigerandis sudoribus. quin immo oleo quoque , mirum dictu, inest quidam vini sapor simulque pinguis liquor, praecipua vi ad corrigenda vina saccis ante perfusis. retinet quippe faecem nec praeter purum liquorem transire patitur datque se comitem praecipua commendatione liquato . virgae quoque eius, gestatae modo , viatori prosunt in longo itinere pediti; quin et virgei anuli expertes ferri inguinum tumori medentur. Bellicis quoque se rebus inseruit, triumphansque de Sabinis P . Postumius Tu
Abbreviated transcription (Latin):
detͣ. hanc nouissimã cadere fungosã carnẽ fieri. escu¬
lo robore subere. Quã glandẽ ferunt om̃s ⁊ gallã alter¬
nisq annis glandẽ s gallã hemeris optimã ⁊ corus ꝓfi¬
ciendis aptissimã. Similẽ huic lati folia s leuiorẽ mel¬
toq minꝰ ꝓbatã fert ⁊ nigrã. Duo enĩ genera sunt.
hȩc tinguendis utilior. Hascit᷑ aut̃ galla sole de go¬
mius exeunte erumpens noctu sẽꝑ uni uersa crescit u¬
no die candidior. ⁊ si esta excepta ẽ arescit ꝓtinꝰ neꝙͥ
adiustũ incrementũ ꝑuenit. hoc ẽ. ut nudeũ fabȩ mas

Expanded text:
detur. hanc novissimam cadere. fungosam carnem fieri aescudetur. hanc novissimam cadere. fungosam carnem fieri aesculo, robore, subere. Quae glandem ferunt, omnes et gallam alternisque annis glandem, sed gallam hemeris optimam et coriis perficiendis aptissimam, similem huic latifolia, sed leviorem multoque minus probatam. fert et nigram—duo enim genera sunt—; haec tinguendis lanis utilior. nascitur autem galla sole de geminis exeunte erumpens noctu semper universa. crescit uno die candidior et, si aestu excepta est, arescit protinus neque ad iustum incrementum pervenit, hoc est ut nucleum fabae
Abbreviated transcription (Latin):
nant᷑ accensa strue contis pungit᷑ durescens calix. atq ita sub¬
rẽ emittit pessima ⁊ carboni ⁊ matherie aliphleos dicta. cu
erassissimꝰ cortex atq caudex ⁊ plerũq cauus fungosusq
nec alia putrescit ex hoc genere &̃ cum uiuit. qͥn ⁊ fulmore
sepissime iacit᷑ quãuis altitudine ñ excellat. idõ ligno eiꝰ
nec ad sacrificia uti fas habet᷑. eidẽ rare glans ⁊ cũ tibt
amara. quã p̃sues nullũ attingit animal. ac nec ipse
qͥdẽ si aliud pabulũ habeant. Hoc qͦ int̾ reliqͣ neglectȩ
religionis ẽ. qđ emortuo carbone sacrificat᷑. Glans fage
suem hilarẽ facit carnẽ cocibilẽ ac leuẽ ⁊ utile stoma¬
cho. Iligna suẽ angustã nitidã strigosã ponderosam. Quer¬
na diffusa ac grauissima. ⁊ ipsa glandiũ ęque dulcissi¬
ma. ximã huic cerreã tradit nigidius. nec exalia
solidiorẽ carnẽ s durã. Iligna tẽptari sues nͥ paulatĩ

Expanded text:
inantur , accensa strue contis pungitur durescens calyx atque ita sudinantur , accensa strue contis pungitur durescens calyx atque ita sudorem emittit. Pessima et carboni et materiae haliphloeos dicta, cui crassissimus cortex atque caudex et plerumque cavus fungosusque. nec alia putrescit ex hoc genere, etiam cum vivit. quin et fulmine saepissime icitur, quamvis altitudine non excellat. ideo ligno eius nec ad sacrificia uti fas habetur. eidem rara glans et, cum tulit, amara, quam praeter sues nullum attingat animal, ac ne hae quidem , si aliud pabulum habeant. hoc quoque inter reliqua neglectae religionis est, quod emortuo carbone sacrificatur. Glans fagea suem hilarem facit, carnem cocibilem ac levem et utilem stomacho; iligna suem angustam, nitidam, strigosam; ponderosam querna, diffusam, gravissima et ipsa glandium atque dulcissima. proximam huic cerream tradit Nigidius, nec ex alia solidiorem carnem, sed duram. iligna temptari sues, nisi paulatim
Abbreviated transcription (Latin):
ma lapidescit cduritiã melior cui incortice quã cui incopore
utrũq non nͥ mari. Pret̾ea aliis ouata aliis rotunda aliis acu¬
tior figura. sic̃ ⁊ colos nigrior candidiorue. qͥppe fert᷑ amari¬
tudo in extremitatibꝰ. mediȩ dulces qͥn ⁊ pediculi breuitas pnce¬
ritasq differentiã habet. In ipsis uͦ arboribꝰ quȩ maximã feit
emeris uocat᷑ breuior ⁊ in orbẽ comosa. alasq ramorũ coctn
cauata. F ortiꝰ lignũ quercꝰ habet ⁊ incorruptiꝰ ramosa up
sa ꝓcerior tam̃ ⁊ crassior caudice. Excelfissima aũ aerop¬
sin cultis amica abh&c ꝓxrima latifoliȩ ꝓceritas s minꝰ util
edificiis atq carboni dotata uitus obnoxia ẽ. Quã obrẽ soli¬
da utunt᷑ carboni aerariarũ tantũ officinis cõpendio. qm̃de¬
sinente flatu ꝓtinꝰ emoriens sepiꝰ recoquit᷑. Ceterũ plurimis scn
tillis idẽ enouellis meliora cerni consertis tale iscentibꝰ luto can¬

Expanded text:
ma lapidescit duritia, melior cui in cortice quam cui in corpore ma lapidescit duritia, melior cui in cortice quam cui in corpore , utrumque non nisi mari. praeterea aliis ovata, aliis rotunda, aliis acutior figura, sicut et colos nigrior candidiorve , qui praefertur. amaritudo in extremitatibus, mediae dulces. quin et pediculi brevitas proceritasque differentiam habet. in ipsis vero arboribus quae maximam fert hemeris vocatur, brevior et in orbem comosa alasque ramorum crebro cavata. fortius lignum quercus habet et incorruptius, ramosa et ipsa, procerior tamen s, incultis amica. 23 Ab hac proxima latifoliae proceritas, sed minus utilis aedificiis atque carboni: dolata vitiis obnoxia est, quamobrem solida utuntur; carbo in aerariorum tantum officinis compendio, quoniam desinente flatu protinus emoriens saepius recoquitur, cetero plurimus sctillis. idem e novellis melior. acervi consertis taleis recentibus luto cam
Abbreviated transcription (Latin):
ferailitas om̃ium fere alt̾nat s maxime fagi glandẽ que pponc
in telligit᷑. Fer̃ robur quercus aesculus cerrus ilex suber corte¬
nent hispido carice ꝑ genera plꝰ minꝰ. Itẽ cõpleccente folia prec
ilicẽ grauia carnosa ꝓceras in suosa lat̾ibꝰ. nec cũ cadunt Na¬
uescentia ut fagi ꝓ differentia genorũ longiora uł breuiaa
Ilicis duo genera ex his initalia folio ñ ut multũ ab oleis distant
milaces aqͥbꝰdã g̃cis dicte in ꝓiuntiis aquifoliȩ st̃ ilicis glans
glande distinguit masculas ilices negant ferre. Glans optina
inquercu atq grandissima mox aesculonã roboris parua cermo
tristis horrida emato calice seu castanee. s ⁊ inquerna alia dul¬
tior molliorq feminȩ. marispissior. maxime aũ ꝓbant᷑ latifo¬
lia ex argum̃to dicte. Distant int̾ se magnitudine ⁊ cutis tenui¬
tate. Itẽ qđ ab aliis subest tunica rubicine scabra aliis ꝓtinꝰ can

Expanded text:
fertilitas omnium fere alternat, sed maxime fagi. Glandem, quae proprie fertilitas omnium fere alternat, sed maxime fagi. Glandem, quae proprie intellegitur, ferunt robur, quercus, aesculus, cerrus, ilex, suber. continent hispido calyce per genera plus minusve complectente. folia praeter ilicemn gravia, carnosa, procera, sinuosa lateribus, nec, cum cadunt, flavescentia, ut fagi, pro differentia generum breviora vel longiora. Ilicis duo genera. ex his in Italia folio non multum ab oleis distant milaces a quibusdam Graecis dictae; in provinciis aquifoliae sunt ilices. glansglande distinguit. masculas ilices negant ferre. Glans optima in quercu atque grandissima, mox aesculo. nam robori parva, cerro tristis, horrida, echinato calyce ceu castaneae. sed et in querna alia dulcior, molliorque feminae, mari spissior. maxime autem probantur latifoliae ex argumento dictae. distant inter se magnitudine et cutis tenuitate, item quod aliis subest tunica robigine scabra, aliis protinus
Abbreviated transcription (Latin):
singloꝵ differentis. Precca st̃ aliquȩ siluestres aliȩ placidiores. q̃ cufa
obtinet iã in montuosis planisq. Bistant sic̃ ⁊ sera mares ac fenuio
itẽ sapore. Bulcissima om̃i ũ fagi ut qͣ obsessos & homines atralde
oppido chno tradat corneliꝰ alerander. Genera disfinguere ñ dat᷑ noiͥ
q̃ funt alia alibi. Eͥppe cũ robur quercũq uulgo nasci udeamꝰ
esculũ ñ ubiq Quarta uͦ generis eiꝰdẽ cerrꝰ uocat᷑. ne italie qde
maiori erparte nota eẽ distinguimꝰ. Ergo ꝓpͥetate nat᷑aq ⁊ uli
res cogit &ẽ g̃cis nominibꝰ. Fagi glans nucleis similis triangila
eute includit᷑. foliũ tenue atq leuissimis ipło simile celerrine
fauescens. ⁊ media parte plerũq gignens suꝑne paraua lacã
uridẽ cacumine aculeatã fagũ muribꝰ gratissimã. Est udo an¬
malis eiꝰ una ꝓuentꝰ głires qͦ saginat. expedit ⁊ turdis arbeũ

Expanded text:
singulorum differentiae . praeterea sunt aliquae silvestres, aliae placidiores, quae culta singulorum differentiae . praeterea sunt aliquae silvestres, aliae placidiores, quae culta optinent. iam montuosis planisque distant, sicut et sexu, mares ac feminae, item sapore: dulcissima omnium fagi, ut qua obsessos etiam homines durasse in oppido Chio tradat Cornelius Alexander. genera distinguere non datur nominibus, quae sunt alia alibi, quippe cum robur quercumque vulgo nasci videamus, aesculum non ubique, quartam vero generis eiusdem, quae cmaiore ex parte notam esse. distinguemus ergo proprietate naturaque et, ubi res coget, etiam Graecis nominibus. Fagi glans nucleis similis triangula cute includitur . folium tenue atque e levissimis, populo simile, celerrime flavescens et media parte plerumque gignens superne parvolam bacam viridem, cacumine aculeatam. fagum muribus gratissimum est, et ideo animalis eius una proventus, glires quoque saginat, expetitur et turdis. arborum
Abbreviated transcription (Latin):
tus ut retalimꝰ suo loco .iii. capitulinꝰ is qͥdẽ ⁊ de duce
seruilio africanꝰ. de patre acciꝑe noluit apud treuiã. : Omores
et̃nos qͥ tanta oꝑa honore solo donauerint. ⁊ cũ reliquas coro¬
nas auro cõmendarent salutẽ quis in p̃tio ẽẽ noluerint clare
ꝓfessione seruari qͥdẽ hominẽ fas eẽ lucri causa. Grandes
opes st̃ qͦq multarũ gentiũ etiã pace gaudentiũ constant.
Neenon ⁊ inopia frugũ arefactis molit᷑ farina spissat᷑q in
panis usitm. Qum ⁊ hodie q ꝑ hispanias scđis m̃sis glans
inserit᷑ dultior eadẽ incinere tosta. Cautum ẽ.
p̃t̾ea lege.xii. ta bularũ. ut glandẽ inalienũ
fundũ ꝓcidentẽ liceret colligere. Genera earũ multa dis¬
tant. fructu. situ. sexu. sapore. Nãq inalia fagee glan¬
di figura querne.n alia ilignee. atq int̾ se qͦq generũ

Expanded text:
tus, ut retulimus suo loco, VI Capitolinus, is quidem et de duce tus, ut retulimus suo loco, VI Capitolinus, is quidem et de duce Servilio. Africanus de patre accipere noluit apud Trebiam. o mores aeternos, qui tanta opera honore solo donaverint et, cum reliquas coronas auro commendarent, salutem civis in pretio esse noluerint, clare professi ne servari quidem hominem fas esse lucri causa! vi 15 Glande opes nunc quoque multarum gentium etiam pace gaudentium constant. nec non et inopia frugum arefactis emolitur farina spissaturque in panis usum; quin et hodieque per Hispanias secundis mensis glans inseritur. dulcior eadem in cipraeterea lege XII tabularum, ut glandem in alienum fundum procidentem liceret colligere. Genera earum multa. distant fructu, situ, sexu, sapore . namque alia fageae glandi figura, quernae alia et ilignae, atque inter se quoque generum
Abbreviated transcription (Latin):
consul samnitiũ bello. Ciuica iligno pͥmo fuit postea ma¬
gis placuit exesculo ioius ara uastatũq & cũ quercu ẽ ac
cdata ubiq quȩ fuerat. custodito tantũ honore legis addite le¬
ges arte. ⁊ idõ suꝑbe quasq c̃ferre libeat cũ illa g̃corũ sũma
quȩ subipso ioue dat᷑ cuiq muros patria gaudens rũpit. quẽ
seruare hostẽ occid̾e. utq eũ locũ in qͦ sit actũ hostis obti¬
neat eo die ut seruatꝰ fateat᷑ : alias testes nichil ꝓsunt
ut ciues fuerit. auxilia quãuis rege seruato decus non
dant nec crescit honos idẽ imꝑatore c̃seruato. qm̃ condito¬
res in quocũq ciuẽ summũ ẽe uoluere. Accepta licet uti
ꝑpetuo ludi sine uentis sẽꝑ ad surgi &̃ ab senatu inmore
c̃ sedendi uis in ꝓrcimo senatui uocatio numerũ om̃ium
ipsi patriq ⁊ auo pat̾no. xiiii. eas accepit siccius denta¬

Expanded text:
cos. Samnitium bello. civica iligna primo fuit, postea macos. Samnitium bello. civica iligna primo fuit, postea magis placuit ex aesculo Iovi sacra, variatumque et cum quercu est ac data ubique quae fuerat, custodito tantum honore glandis. 12 additae leges artae et ideo superbae quasque conferre libeat cum illa Graecorum summa, quae sub ipso Iove datur cuique muros patria gaudens rumpit: civem servare, hostem occidere, utque eum locum, in quo sit actum, hostis optineat eo die, ut servatus fateatur — alias testes nihil prosunt —, ut civis fuerit. 13 auxilia quamvis rege servato decus non dant, nec crescit honos idem imperatore conservato, quoniam conditores in quocumque cive summum esse voluere. accepta licet uti perpetuo. ludis ineunti semper adsurgi etiam ab senatu in more est, sedendi ius in proximo senatui, vacatio munerum omnium ipsi patrique et avo paterno. 14 XIIII eas accepit Siccius Denta
Abbreviated transcription (Latin):
p̾lio uniu̾so tribuit. uiritim uͦ neincertamine qͥdẽ ili. Feruntq
pͥmũ om̃ium liberũ patrẽ imposuisse capiti suo exedera. Postea
eorũ honori sacrificantes sumpsere uictimis simul coronatis.
Noussime ⁊ insaeris certaminibꝰ usurpate. inqͥbꝰ hodieq ñ uictori
dat᷑ s patriã ab eo coronari ꝓnuntiat᷑. Inde natũ ut ⁊ triumpha¬
turis conferrent᷑ intẽplis dicandȩ max ut ⁊ ludis darent᷑. Lon¬
gum ẽ. nec institutio oꝑis disserere qͥsquã quȩ romanorũ primus
acceꝑit. neq enĩ alias nouerant quã bellicas qđ certũ est uni
gentiũ. huic plura st̃ genera quã cunctis. Romubꝰ frondea coro¬
nauit hostũ hostiliũ quod fidenã primꝰ inrupisset. Auus hic
tullu hostilii regis fuit. P. deciũ patrẽ tribunũ militũ fron¬
dea donauit exercitꝰ ab eo seruatꝰ. imꝑatore cornelio cosso

Expanded text:
proelio universo tribuit, viritim vero ne in certamine quidem ulli—feruntque proelio universo tribuit, viritim vero ne in certamine quidem ulli—feruntque primum omnium Liberum patrem inposuisse capiti suo ex hedera. postea deorum honori sacrificantes sumpsere, victimis simul coronatis. novissime et in sacris certaminibus usurpatae, in quibus hodieque non victori dantur, sed patriam ab eo coronari pronuntiatur; inde natum ut et triumphaturis conferrentur in templis dicandae, mox ut et ludis darentur. longum est nec instituti operis disserere , quis quamque Romanorum primus acceperit; neque enim gentium huic plura sunt genera quam cunctis. v 11 Romulus frondea coronavit Hostum Hostilium, quod Fidenam primus inrupisset. avus hic Tulli Hostilii regis fuit. P. Decium patrem tribunum militum frondea donavit exercitus ab eo servatus imperatore Cornelio Cosso
Abbreviated transcription (Latin):
clem̃tie imꝑatorũ. postquã ciuiliũ bellorũ ꝓfano meritũ cepit
uideri ciueni ñ occide. cedunt his murales uallaresq ⁊ aureȩ.
quamquã p̃cio antecedentes ced̾unt ⁊ rostrate quãuis in duobꝰ
maxime ad hoc eui celebres.M. uarrone ne epiraticis bellis dante
magno pompeio. itẽq M. agrippa tribuente cęsare esiculis
q̃ ⁊ ipsa piratica fuere antea rostra nauiũ tribunali p̃fira foro
decus erant ueluti. P. R. ipsi corona imposita. Postquã ui tribuni.¬
tiis seditionibꝰ calcari ac pollu ceꝑe. postquã uires expublico in
pͥuatum magis singulisq ciuiũ queri ⁊ sacro saneti om̃ia ꝓfana fa¬
cere. tum apedibꝰ eorũ subire incapita ciuiũ rostra dedit. Hanc au¬
gustus coronã agrippȩ. s ciuicã agenere humano accepit ipse.
Antiquitꝰ qͥdẽ nulla nͥ deo dabat᷑ obid omerus cęlo tantũ ea et

Expanded text:
clementiae imperatorum, postquam civilium bellorum profano meritum coepit clementiae imperatorum, postquam civilium bellorum profano meritum coepit videri civem non occidere. cedunt his murales vallaresque et aureae, quamquam pretio antecedentes , cedunt et rostratae, quamvis in duobus maxime ad hoc aevi celebres, M. Varrone e piraticis bellis dante Magno Pompeio, itemque M. Agrippa tribuente Caesare e Siculis, quae et ipsa piratica fuere. antea rostra navium tribunali praefixa fori decus erant, veluti p. R. ipsi corona inposita. postquam vero tribuniciis seditionibus calcari ac pollui coepere, postquam vires ex publico in privatum agi singulisque civium quaeri et sacrosancti omnia profana facere, tum a pedibus eorum subiere in capita civium rostra. dedit hanc Augustus coronam Agrippae, sed civicam a genere humano accepit ipse. Antiquitus quidem nulla nisi deo dabatur—ob id Homerus caelo tantum eam et
Abbreviated transcription (Latin):
auiditate. nascendi suffosse. quȩ fiuctibꝰ aut ꝓpulse fiartus. ia tarima¬
plexa radicũ siluas auferunt ͤᷤ aitq ita librata stantes nauigantꝰ
ingentiũ ramorũ armam̃tis sepe t̾ritis classibꝰ nr̃is. cũ uelut
industria fluetibꝰ agerent᷑. In ꝓsꝑa stantiũ noctu in opesq remediu
illi pliũ nauale aduersus arbores inirent. In eadẽ septentrionali
plaga hurcaniȩ silue roborũ uastitas intacta eiꝰ ⁊ congenita mun¬
do ꝓpe immortali sorte miracła excedit ut alia omittant᷑ fide cari¬
tura constat attolli colles occursantiũ int̾se radicũ reꝑcussu. aut
ubi secuta tellꝰ ñ sit arcus ad̾ramos usq ⁊ ipsos int̾se rexantes curua¬
ri portarũ patentiũ modo ut turmas equitũ transmitant. Glan¬
diferi maximȩ generis om̃s qͥbꝰ honos apd romanos ꝑpetius. hinc
ciuilȩ corone militũ uirtutis insigne clarissimũ.lam pͥdem uͦ ⁊

Expanded text:
aviditate nascendi, suffossaeque fluctibus aut propulsae flatibus vastas coaviditate nascendi, suffossaeque fluctibus aut propulsae flatibus vastas complexu radicum insulas secum auferunt, atque ita libratae stantes navigant, ingentium ramorum armamentis saepe territis classibus nostris, cum velut ex industria fluctibus agerentur in proras stantium noctu, inopesque remedii illae proelium navale adversus arbores inirent. in eadem septentrionali plaga Hercyniae silvae roborum vastitas intacta aevis et congenita mundo prope inmortali sorte miracula excedit. ut alia omittantur fide caritura, constat attolli colles occursantium inter se radicum repercussu aut, ubi secuta tellus non sit, arcus ad ramos usque et ipsos inter se rixantes curvari portarum patentium modo, ut turmas equitum tramittant. Glandiferi maxime generis omnes, quibus honos apud Romanos perpetuus. hine civicae coronae, militum virtutis insigne clarissimum, iam pridem vero et
Abbreviated transcription (Latin):
perim̃ta altissimi estꝰ. casis ita impositis nauigantilꝰ si mi¬
les cũ integant aquȩ ertũdata naufragiis uͦ cũ recesserit
fugientesq cũ mari pisces circa tugaria uenant᷑. ñ pecudẽ
his hab̾e ñ lacte aliud finitimis. necũ feris qͥdẽ dimicare con¬
tingit om̃i ꝓcul abacto frutice ulua ⁊ plaustri uinco funes
nectunt ad p̾terenda piscib retia captũq manib lutum
uenus magis quã sole siccantes terra cibo sed rigantia septẽ¬
trione uscera sua urunt potuiᷤ niõ nisi ex himbre seruato
serobib in uestibulo domus n ac
¶ n accente si uincant᷑
hodie appło romano seruire  se dicunt ita est
ꝓfecto multis fortuna partior inpena. Aliud e siluis
miraculũ toitĩ reliquã germaniã referunt. addimq
fricgori umbras altissime tam̃ haud ꝓcul supradictie
eausis ciurea dios p̃cipue lacus lntora ipsa optinent quercus marima

Expanded text:
perimenta altissimi aestus, casis ita inpositis navigantibus simiperimenta altissimi aestus, casis ita inpositis navigantibus similes, cum integant aquae circumdata, naufragis vero, cum recesserint, fugientesque cum mari pisces circa tuguria venantur. non pecudem his habere, non lacte ali, ut finitimis , ne cum feris quidem dimicare contingit omni procul abacto frutice. ulva et palustri iunco funes nectunt ad praetexenda piscibus retia captumque manibus lutum ventis magis quam sole siccantes terra cibos et rigentia septentrione viscera sua urunt. potus non nisi ex imbre servato scrobibus in vestibulo domus. et hae gentes, si vincantur hodie a populo Romano, servire se dicunt! ita est profecto : multis fortuna parcit in poenam. Aliud e silvis miraculum: totam reliquam Germaniam operiunt adduntque frigori umbras, altissimae tamen haud procul supra dictis Chaucis circa duos praecipue lacus. litora ipsa optinent quercus maxima
Abbreviated transcription (Latin):
omifere arbores quȩq mitioribꝰ succis
uoluptatẽ primȩ cibis attuler̃. ⁊ neces¬
sario alim̃to delitias miscere docuert̃.
sine ille ultro ab homine didicere.
blando saporis adoptione ⁊ conubio.¬
Idq munꝰ etiã feris uolucribꝰq didicimꝰ
intra p̃dictas constat. łximũ erat narrare glandiferas
qͦq pͥme uictũ mortaliũ aluorũ nutrices in opis acfe¬
re sortis ni ꝑuerti cageret admiratio usu cõꝑta quenã
qualisq eet uita sine arbore ulla sine frutice uiuen¬
tium. Diximꝰ ⁊ inoriente qͥdẽ iuxta oceanũ cõplures
ea in necesfitate gentes. Sunt uͦ ⁊ in septentrione uisȩ
nobis caucorũ qͥ maiores minoresq appellant᷑ uasto
ibi meatu bis dierũ noctiũq singłarũ int̾u allis effus
munmensũ agitͥ oceanꝰ oꝑiens ȩt̾nã rerũ nature controuer¬
siam dubiamq tre sit anpartẽ maris. Illic misera gens tu¬
mulos optinent altos. aut tribunalia extructa manibꝰ aut ex¬

Expanded text:
Pomiferae arbores quaeque mitioribus sucis voluptatem primae cibis attulerunt et necessario alimento delicias miscere docuerunt, sive illae ultro ab homine didicere blandos sapores adoptione et conubio—idque munus etiam feris volucribusque dedimus—, intra praedictas constant. proximum erat narrare glandiferas, quae primae victum mortalium aluerunt nutrices inopis ac ferae sortis, ni praeverti cogeret admiratio usu comperta, quaenam qualisque esset vita sine arbore ulla, sine frutice viventium. Diximus et in oriente quidem iuxta oceanum complures ea in necessitate gentes. sunt vero et in septentrione visae nobis Chaucorum, qui maiores minoresque appellantur. vasto ibi meatu bis dierum noctiumque singularum intervallis effusus in inmensum agitur oceanus, operiens aeternam rerum naturae controversiam dubiamque terrae sit an partem maris. illic, misera gens, tumulos optinent altos aut tribunalia exstructa manibus ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
tinctis atq in medicamine de coctis om̃iꝰ quȩ diximꝰ spis¬
sa firmitas. Ab his ꝓxxima ẽ cornus quãquã non potest
uderi matheries ꝓpt̃ exilitatẽ s lignũ non aliopene quũ
ad radios rotarũ utile. aut siqͥd cuneandũ sit in ligno cla¬
uisq figendũ ceu ferreis. Iler utẽ ⁊ oleaster ce olea atq
castanea carpinꝰ populꝰ hȩc & crispa aceris mͦ si ulla matheries ido¬
nea eẽt ramis sepe deputatis. castratio illa ẽ adimitq uires. ne
cet̾o plerisq horũ s utiq robori tanta duritia ut terebrari nͥ na¬
defactũ ñ queat. ⁊ nesic qͥdẽ adactꝰ auelli clauiis cdiũso clauũ non
tenex cedrus mollissima tilia eadẽ uidet᷑ ⁊ calidissima. Argum.
Ios qͥbꝰ igni aria fiunt exploratorũ hoc usꝰ in castris pastorũ q̃reit¬

Expanded text:
tinctis atque in medicamine decoctis. omnibus quae diximus spistinctis atque in medicamine decoctis. omnibus quae diximus spissa firmitas. ab iis proxima est cornus, quamquam non potest videri materies propter exilitatem, sed lignum non alio paene quam ad radios rotarum utile aut si quid cuneandum sit in ligno clavisve figendum ceu ferreis. ilex item et oleaster et olea atque castanea, carpinus, populus. haec et crispa aceris modo, si ulla materies idonea esset ramis saepe deputatis. castratio ilia est adimitque vires. de cetero plerisque horum, sed utique robori, tanta duritia, ut terebrari nisi madefactum non queat et ne sic quidem adactus avelli clavus. e diverso clavum non tenet cedrus. mollissima tilia. eadem videtur et calidissima. argumenderae et omnia, e quibus igniaria fiunt. Exploratorum hoc usus in castris pastorumque
Abbreviated transcription (Latin):
goq audit᷑. Loccrir. nummũ ⁊ plures malos uenundari
in egipto ac siria reges in opia abietis cedros ad chasses fe¬
runtur usi. maxime ea incipro tradit᷑ adundecerem de¬
metri succisa. caxx. pedũ. crassitudinis uͦ ad triũ homi¬
num cõmplerũ. Germaniȩ p̃dones singłis arboribꝰ cauatis na¬
uigant quarũ quȩdã ⁊. xxir. homines fer̃ spississima ex
om̃i matherie idõ ⁊ grauissima iudicat᷑. Hebenꝰ ⁊ burus
graciles natura neutra inaqͥs fluitat. nec suber sidemat᷑
corter nec larix erreliquis scissi malotosq rome ita appellat᷑
dem robur exalburnatũ.⁊ huic nigricans color magisq qr̃
qͥ siriacas therebintinos nigriores affirment. celebrat᷑ ꝙ
terides nomine calices exterebintino solitꝰ facere torno ꝑ¬
quã probat᷑ matheries om̃ium. Hȩc sola ungiui uult meliqꝵrq
fit olea eolos mire adulterat᷑ iuglande ac piro siluestri

Expanded text:
goque auditur LXXX nummum et pluris malos venundari goque auditur LXXX nummum et pluris malos venundari . 203 at in Aegypto ac Syria reges inopia abietis cedro ad classes feruntur usi. maxima ea in Cypro traditur ad undeciremem Demetri succisa CXXX pedum, crassitudinis vero ad trium hominum conplexum. Germaniae praedones singulis arboribus cavatis navigant, quarum quaedam et XXX homines ferunt. 204 spississima ex omni materie, ideo et gravissima iudicatur hebenus et buxus, graciles natura. neutra in aquis fluvitat, nec suber, si dematur cortex, nec larix. ex reliquis spississima lotos, quae Romae ita appellatur, dein robur exalburnatum. qui Syriacas terebinthos nigriores adfirment. celebravit et Thericles nomine calices ex terebintho solitus facere torno; perquam probatur materies. omnium haec sola ungui vult meliorque fit oleo. colos mire adulteratur iuglande ac piro silvestri
Abbreviated transcription (Latin):
bes elarice longa pedes carx. bipedali crassitudine ȩqualis
qͦ intelligebat᷑ uix credibilis reliqͣ altitudo fastigiuĩ ad
cacumen estimantibꝰ. Fuit memoria nra ⁊ inporticibꝰ sep¬
torũ. ma.mͥ. agrippa relicta ȩque miracłi causa quȩ de¬
libitorio suꝑfuerat.xx. pedibꝰ breuior sesquipedali crassitu¬
dine. Abies admirationis p̃cipue uisa ẽ. in naue quȩ eregip¬
to gai pͥncipis uissu obelis eũ inuaticano circo statutũ qͣtuorq
truncos lapidis eiꝰdem ad sustinendũ eũ adduxit. qua naue
nichis admirabiliꝰ uisũ inmari certũ ẽ. carx. modu tum
lentis ꝓ saburraci fuere. longitudo spaciũ obtinuit mag
na exparte ostensus portꝰ later claeuo. ibi nãq demersa ẽ
claudio pͥncipe cũ tribꝰ molibus turriũ altitudine in ea exedi¬
ficatis obiter puteolano puluere ab uectisq arboris eiꝰ cras¬
situdo quatuor hominũ ulnas cõplectentiũ implebat. uul¬

Expanded text:
bs ea e larice, longa pedes cxx, bipedali crassitudine aequalis, bs ea e larice, longa pedes cxx, bipedali crassitudine aequalis, quo intellegebatur vix credibilis reliqua altitudo fastigium ad cacumen aestimantibus . fuit memoria nostra et in porticibus saeptorum a M. Agrippa relicta aeque miraculi causa, quae diribitorio superfuerat, XX pedibus brevior, sesquipedali crassitudine. abies admirationis praecipuae visa est in nave, quae ex Aegypto Gai principis iussu obeliscum in Vaticano circo statutum quattuorque truncos lapidis eiusdem ad sustinendum eum adduxit. qua nave nihil admirabilius visum in mari certum est. CXX modium lentis pro saburra ei fuere. lona ex parte Ostiensis portus latere laevo. ibi namque demersa est Claudio principe cum tribus molibus turrium altitudine in ea exaedificatis obiter Puteolano pulvere advectisque. arboris eius crassitudo quattuor hominum ulnas conplectentium implebat, vul
Abbreviated transcription (Latin):
ubicũq solidior ꝙ̃ quã cedrus. publicũ om̃ium uitiũ uocãt.
spiras ubi conuolauere seuene atq nodi. inueniunt᷑ quibꝰ dã
sic̃ in marmore centra idest duritia clauo similis inimica serris
ꝙ quȩdã forte accedunt in lapide comprehenso aut recepto
in corpꝰ. aut alteriꝰ arboris ramo. Megaris diustetit oleast̃
inforo cui uiri fortes adfixerant arma quȩ cortice ambiente
ȩtas longa occultauerat. fuitq arbor illa fatalis excidio urb̃
pest monita oraculũ cũ arbor arma peꝑisset. qđ succisȩ acci¬
dit ocreis galeisq intꝰ reꝑtis. Fer̃ lapides ita inuentos ad
c̃tinendos partus eẽ remedio. amplissima arborũ adhoc ȩui
existimat᷑ rome iusa. quã ꝓpt̃ miraculũ tyberiꝰ cesar in eodẽ
ponte naumatiario exposuerat aduectã cũ reliqͣ matherie
durauitq adueronis pͥncipis amphiteatrũ. Fuit aut̃ tra¬

Expanded text:
ubicumque solidior etiam quam cedris. publicum omnium vitium vocant ubicumque solidior etiam quam cedris. publicum omnium vitium vocant spiras, ubi convolvere se venae atque nodi. inveniuntur in quibusdam , sicut in marmore, centra, id est duritia clavo similis, inimica serris. et quaedam forte accidunt, ut lapide comprehenso aut recepto in corpus aut alterius arboris ramo. <2> Megaris diu stetit oleaster in foro, cui viri fortes adfixerant arma, quae cortice ambiente aetas longa occultaverat, fuitque arbor illa fatalis excidio urbis praemonitae oraculo, cum arbor arma peperisset, quod succisae accidit ocreis galeisque intus repertis. ferunt lapides ita inventos ad continendos partus esse remedio. Amplissima arborum ad hoc aevi existimatur Romae visa, quam propter miraculum Tiberius Caesar in eodem ponte naumachiario exposuerat advectam cum reliqua materie, duravitque ad Neronis principis amphitheatrum . fruit autem tra
Abbreviated transcription (Latin):
Communia his pinoq ut quadrꝑtitos uenarũ cursꝰ bifidosq ha-¬
beant uel oĩno simplices fabrorũ intestina oꝑaria medulla sec-¬
tillis optima quadriꝑtitis matberiis ⁊ mollior quã cet̾e intellectꝰ
incortice ꝓtinꝰ ꝑitis abietisq pars at̾ra fuit enodis. Est hac qͣ
diximꝰ ratione fluuiata decorat᷑ atq ita sappinus uocat᷑. suꝑior
pars nodosa duriorq fusterna. ⁊ in ipsis aut̃ arboribꝰ robustiores
a quilonie partes .i intotũ det̾ĩores exhumidis opacisq spissiores
simȩ. In gallia uiribꝰ ac monte uosago in corsica bithynia
ponto macedonia detĩore. neatica ⁊ arcadia pessima parna¬
sia ⁊ euboea. qm̃ ramosa cibi ⁊ contortę putrescentesq facile.
At cedrus increta africa syria laudatissima cedri oleo ꝑuncta
matheries nec tiniã nec cariem sentit. Iunꝑo eadẽ uirtꝰ quȩ
cedro. uasta hȩc in hispania maximȩq uacce eis medullȩ ius

Expanded text:
communia his pinoque, ut quadripertitos venarum cursus bifidosve hacommunia his pinoque, ut quadripertitos venarum cursus bifidosve habeant vel omnino simplices. fabrorumin intestina opera medulla sectilis optima quadripertitis, .... materies et mollior quam ceterae. intellectus in cortice protinus peritis. abietis quae pars a terra fuit, enodis est. haec qua diximus ratione fluviata detoratur atque ita sappinus vocatur, superior pars nodosa duriorque fusterna. et in ipsis autem arboribus robustiores aquiloniae partes, et in totum deteriores ex umidis opacisque, spissiores simae, in Gallia Iuribus ac monte Vosego, in Corsica, Bithynia, Ponto, Macedonia. deterior Aenianica et Arcadica, pessima Parnasia et Euboica, quoniam ramosae ibi et contortae putrescentesque facile. at cedrus in Creta, Africa, Syria laudatissima. cedri oleo peruncta materies nec tiniam nec cariem sentit. iunipero eadem virtus quae cedro. vasta haec in Hispania maximeque Vaccaeis. medulla eius
Abbreviated transcription (Latin):
dematerus hȩc adicit prelũ exsappino atra potissimũ facito
ulmeam pineã nuceã. Hanc atq aliã matberiẽ om̃em cũ exfo¬
dies luna decrescente eximito pꝰ meridiẽ sine uento austro. tũ
erit tẽpestiua cũ sem̃ suũ maturũ erit cauetoq ꝑrorem
trahas aut doles. Idẽq max nͥ int̃mestri luna quȩ dimidiata
ne tangas matheriẽ. tũ effodias aut p̾cidas absterra diebꝰ .iiii.¬
ꝓxrimis qͥbꝰ luna plena fuerit optime eximit᷑. oĩno caueto ni
grã matheriẽ. doles neue scedas neue tangas nͥ siccã neue ge¬
lidã neue rorulentã. Tiberiꝰ idẽ ⁊ incapillo tondendo ser
uauit int̃ lunia. R. uarro aduersꝰ defluiua p̾cipit ob¬
seruandũ id aplena lumis laricis. ⁊ magis abietis succisi sum¬
mordio defluit. hȩc oĩum arborũ altissimȩ ac rectissimȩ
nauium malis antemnisq ꝓpt̾ leuitatẽ prefertur abies.

Expanded text:
de materiis haec adicit: Prelum ex sappino atra potissimum facito. de materiis haec adicit: Prelum ex sappino atra potissimum facito. ulmeam, pineam, nuceam, hanc atque aliam materiem omnem cum ecfodies, luna decrescente eximito post meridiem sine vento austro. tum erit tempestiva, cum semen suum maturum erit. cavetoque per rorem trahas aut doles. idemque mox: Nisi intermestri lunaque dimidiata ne tangas materiem. quam effodias aut praecidas abs terra. diebus VII proximis, quibus luna plena fuerit, optime eximitur. omnino caveto ni quam materiem doles neve caedas neve tangas nisi siccam, neve gelidam neve rorulvavit interlunia . M. Varro adversus defluvia praecipit observandum id a pleniluniis.— <1> Larici et magis abieti succisis umor diu defluit . haec omnium arborum altissimae ac rectissimae. navium malis antemnisque propter levitatem praefertur abies.
Abbreviated transcription (Latin):
ni quẽ die alii int̾ lunii alii sibentis lune appellent.
Sic certe tibius cescr cocremato sponte naumachinario
larices ad restituendũ cedi in retia p̃siniunt. & uidam
dicunt ut in cortu ⁊ sub terra sit luna qđ fieri non
potest nisi noctu sic oppotant cetus in noussimiĩ diem
brume illa sit etña mat̾ies ꝓpxime cũ supradictis sy¬
derib quidã ⁊ conis ortũ addunt ⁊ sic cesas matheries
inforũ angustũ nec nouelle autẽ ad matheriẽ nec uet̾is uilissimȩ
circũcisas qͦ admetullã aliqͥ ñ inutilit̾ relinquunt ut oĩs humor
stantibꝰ defluat. Mirũ apd antiqͦs pͥmo punicobello classẽ diulli
imꝑatariꝰ ab arbore. Lx. die nauigasse. contͣ uͦ hieronẽ regeni
cc.xxx. naues effectas diebꝰ. xLU. tradit. L. piso scđo qͦ punico
scipionis cdassis. M. die a securi nauigauit tantũ tẽpestiui¬
tas ꝙ̃ in rapida celeritate pollet. Cato hominũ summꝰ inõi usu

Expanded text:
ni, quem diem alii interlunii, alii silentis lunae appellant. ni, quem diem alii interlunii, alii silentis lunae appellant. sic certe Tiberius Caesar concremato ponte naumachiario larices ad restituendum caedi in Raetia praefinivit. quidam dicunt, ut in coitu et sub terra sit luna, quod fieri non potest nisi noctu. si competant coitus in novissimum diem brumae , illa fit aeterna materies; proxime, cum supra dictis sideribuc novellae autem ad materiem nec veteres utilissimae. circumcisas quoque in medullam aliqui non inutiliter relinquunt, ut omnis umor stantibus defluat. mirum apud antiquos primo Punico bello classem Duilli imperatoris ab arbore LX die navigavisse, contra vero Hieronem regem ccxx naves effectas diebus XLV tradit L. Piso. secundo quoque Punico Scipionis classis XL die a securi navigavit. tantum tempestivitas etiam in rapida celeritate pollet. Cato hominum summus in omni usu
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. Cedri quoq durissimaq medulle ꝓrima ut in cor¬
pore ossa deraso modo limo ⁊ sabuci int̾iora in refirma tra¬
duntur qui nãq uenabula ex ea p̃ferunt om̃ib. cõstat
enim ex cute ⁊i ossib cędi tempestuium que decorticentur.
Ut te reres ad tẽpla cȩterosq usus rotundi cũ germinant
alia corticẽ mextricabili ⁊ carie subnascente ei materiaq
nigrescente tigna n quib aufert securus corticẽ ab ruma
ad fauoniũ aut si p̃uenire cogamur arcturi occasu &
ante eũ fiducule nouissima ratione solstitia dies siderũ
horũ reddetur suo loco uulgo satis putant obseruare
ne qua de dolandas terrarũ ante editos suos fructus.
Robur uere cesum te rełinẽ sentit. bruma aut̃ neq
iuatur neq pandatur. Auas obnoxium &icmn ut torque¬
at sese fundatq qđ in subere topostiuee quoq cetło euenit
infinitũ reffert ⁊ lunaris ratio nec nisi a.xxiii xxx. çeli
uolunt. Int̾ om̃s uero cõuenit utilissime in coiti eius ster¬

Expanded text:
 cedri quoque durissima quae medullae proxima, ut in corpore ossa, deraso modo limo. et sabuci interiora mire firma traduntur, quidamque venabula ex ea praeferunt omnibus, constat enim ex cute et ossibus. Caedi tempestivum quae decorticentur et teretes ad templa ceteraque usus rotundi, cum germinant, alias cortice inextricabili et carie subnascente ei materiaque nigrescente; tigna et quibus aufert securis corticem a bruma ad favonium aut, si praevenire cogamur, arcturi occasu et ante eum fidiculae, novissima ratione solstitio. dies siderum horum reddentur suo loco. vulgo satis putant observare, ne qua dedolanda sternatur ante editos suos fructus. robur vere caesum teredinem sentit, bruma autem neque vitiatur neque pandatur, alias obnoxium etiam, ut torqueat sese findatque, quod in subere tempestive quoque caeso evenit. infinitum refert et lunaris ratio, nec nisi a xx in xxx caedi volunt. inter omnes vero convenit utilissime in coitu eius ster
Abbreviated transcription (Latin):
sisimis dlei exiguũ. De capoli uero syrie ꝑ quã pario
net apari maiores carne tamen cõmendant qur
ob ea usam utilicis transmarine p̃ferunt᷑ in cibs cant
oleo iuncant᷑. Et i ipsa italia ceteris piscene. sibu¬

Expanded text:
sissimis olei exiguum, Decapoli vero Syriae perquam parvae, sissimis olei exiguum, Decapoli vero Syriae perquam parvae, nec cappari maiores, carne tamen commendantur . quam ob causam Italicis transmarinae praeferuntur in cibis, cum oleo vincantur, et in ipsa Italia ceteris Picenae
Abbreviated transcription (Latin):
cõtia sergia quã sabmi regiẽ uocant nõ ante fla¬
uonii ad flatũ ingrescentis hoc est ad ui. iã feb̃ri
tunc arbitrunt᷑ eas maturescere. Et quomꝰ ꝓbatis¬
simũ ex his ficit oleũ accedere &iã ratio prauitati
uidet᷑. feruntq frigore sterelitate fieri sic̃ copia
maturitatẽ. cũ sit illa bonitas nõ temporis sed gene¬
ris tarde putrescendi in amurcam. Similis pror
collectũ seruandi in tabulatis ne prnis quã sudet
p̃mendi cũ om̃ hora oleũ aecrescat a murea au¬
geatur. Ituq uulgo nõ ampłis senas librts singu¬
lis modiis exprimi dicunt a murce mensurã nemo
agit quanito en copiosior reꝑiatur in eadẽ gene¬
re dieb adiectis omnio in uictu error ⁊ publicus
tumore oluue crescere oleum ex istimantium pre¬
sertim cũ ingn̾tudine copitamn olei cõsitire inditio
sint guo regie uocent̃ alis maiorma ⁊ ab alus bans¬
s pandisiie alio qui minimo siteo i in egypto dano¬

Expanded text:
Contia, Sergia, quam Sabini regiam vocant, non ante faContia, Sergia, quam Sabini regiam vocant, non ante favonii adflatum nigrescentes, hoc est a. d. VI id. Feb. tunc arbitrantur eas maturescere, et quoniam probatissimum evidetur feruntque frigore austeritatem fieri, sicut copiam maturitate, cum sit illa bonitas non temporis, sed generis tarde putrescentium in amurcam. similis error collectam servandi in tabulatis nec prius quam sudet premendi, cum omni mora oleum decrescat, amurca augeatur. itaque vulgo non amplius senas libras singulis modiis exprimi dicunt. amurcae mensuram nemo agit, quanto ea copiosior reperiatur in eodem genere diebus adiectis. 15 omnino invictus error et publicus tumore olivae crescere oleum existimandi, cum praesertim nec magnitudine copiam olei constare indicio sint quae regiae vocantur, ab aliis maiorinae , ab aliis babbiae, grandissimae alioqui, minimo suco. et in Aegypto carno
Abbreviated transcription (Latin):
Om̃ino enĩ ut the ophrasto placet ⁊ olei causa calor qͣre
decidat oliua. qͥ mediũ temꝑam̃tũ inhoc seruant ꝑticis
decutiunt cũ iniuria arborũ. sequentisq anni damno.
& ppe oluantibꝰ lex antiqͥssima fuit oleã ne siringito
neue uerberato. Qͥ cautissime agunt harundinc leui
ictu neo aduersos ꝑcutiunt ramos. sic quoq alternare
fructus cagit᷑ decussis germinib nec minus sit expectetur
ut cadat herendo enĩ ultra suũ tẽpus absumuit ue¬
nientib alimentũ ut derinent locũ argumentũ est qd̃
nsi ante fauomũ collecte nouas uires resumunt &ꝰ
difficilis cadunt. Prima gͦ ab autimino colliguntur
uitio oꝑe nõ natura posse acui pluyimũ carnis mox
orchites cii olei post regias has enĩ ossissime occupat¬
estas quic sunt tenerrime amurca cogit decidere.
Differunt᷑ uͦ &iam in martiũ mense callose cõtra
humorẽ pugnaces obidq minime licinia comina

Expanded text:
omnino enim, ut Theophrasto placet, et olei causa calor est, omnino enim, ut Theophrasto placet, et olei causa calor est, decidant olivae. qui medium temperamentum in hoc servant, perticis decutiunt cum iniuria arborum sequentisque anni damno. quippe olivantibus lex antiquissima fuit: oleam ne stringito neve verberato. qui cautissime agunt, harundine levi ictu nec adversos percutiunt ramos. sic quoque alternare fructus cogitur decussis germinibus, nec minus si expectetur ut cadant ; haerendo enim ultra suum tempus absumunt venientibus alimentum et detinent locum. argumentum est quod nisi ante favonium collectae novas vires resumunt et difficilius cadunt. Primae ergo ab autumno colliguntur vitio operae, non naturae, posia cui plurimum carnis, mox orchites cui olei, post radius. has enim ocissime occupatas, quia sunt tenerrimae, amurca cogit decidere. differuntur vero etiam in Martium mensem callosae, contra umorem pugnaces ob idque minimae, Licinia, Cominia,
Abbreviated transcription (Latin):
merosiorẽ eẽ docebimꝰ oliue constant nudeo oleo carne a¬
murca. Sanies hec est eiꝰ amara fit exaqͥs. idõ siccitaniꝰ mi¬
nima riguis copiosa. suus qͥdẽ oliue sucꝰ oleũ ẽ. Idq p̾cipie
ex immaturis intelligimꝰ sic̃ omphatio dociumꝰ. Auget᷑ oleũ
ad arcturi erortũ. ad xxui. ħ octͦ. postea nuclei increseut᷑.¬
& caro cum siti ⁊ imbres copiosi accessere. uitiat᷑ oleũ ui
amurca. hitiꝰ color oluiã cogit nigrescere. Idõq incipien¬
te nigritia in imũ amurcȩ ante eã nichil ⁊ error homunũ
falsus existimantiũ maturitatis initiũ qđ est uitu ꝓari
mum. deinde qđ oleũ crescere oliuȩ carnȩ arbitram. cũ
sucꝰ om̃is incorpꝰ habeat lignũq intꝰ grandescat. Ergo
tũ maxime rigant᷑. qđ ibi cura multa siue mibribꝰ accidit
oleũ absumitur. nͥ c̃secuta serenitate quȩ corpꝰ extenuet.

Expanded text:
merosiorem esse docebimus. 9 Oliva constat nucleo, oleo, carne, amerosiorem esse docebimus. 9 Oliva constat nucleo, oleo, carne, amurca. sanies haec est eius amara; fit ex aquis, ideo siccitatibus minima, riguis copiosa. suus quidem olivae sucus oleum est, idque praecipue ex inmaturis intellegitur, sicut in omphacio docuimus. augetur oleum ab arcturi exortu in a. d. XVI kal. Oct., postea nuclei increscunt et caro. tum si etiam copiosi imbres accessere, vitiatur oleum in amurcam. huius color olivam cogit nigrescere, ideoque incipiente nigritia minimum amurcae, ante eam nihil est. error hominum falsus existimantium matmum, deinde quod oleum crescere olivae carne arbitrantur, cum sucus omnis in corpus abeat lignumque intus grandescat. ergo tum maxime rigantur; quod ubi cura multisve imbribus accidit, oleum absumitur nisi consecuta serenitate quae corpus extenuet.
Abbreviated transcription (Latin):
torcularibꝰ fiat᷑. anramis rigua fuerit arbor. hanc suo tantũ
baca suco niebilq aliud quã rores celi bib̾it. Uetustas oleo tediũ
affert ñ item ut uino płurimũq etatis anniuo est ꝓiuida si
libeat intelligere. Hatura qͥppe temulentiȩ nascentibꝰ umis uti
necesse non ẽ. qͥn imnio inuitat ad seruandũ blanda int̃ uete¬
rati caries oleo noluit parci fecitq ueteratica necessitate pro¬
miscuũ ⁊ uulgo. pͥncipatũ inhoc quoq bono optinuit italia
pabna dedere accomodatu ipsis odorẽ dedit ⁊ palatũ. deli¬
catiore sententia. Decet̃o bacas licinie nulla auis appetit
reliquũ certam̃ uit̾ histrię t̾rã ⁊ betice parẽ. ceterã fert
uicina boritas ꝓiuntiis excepto affricę frugifero solo. Cen̾s to
tũ id natͥa c̃cessit oleũ ac uinũ ñ inuidit tantũ satisq głe
in messibꝰ fec̃. reli qͣ erroris plena quȩ innulla parte uite nu¬

Expanded text:
torcularibus fiat an ramis, rigua fuerit arbor an suo tantum torcularibus fiat an ramis, rigua fuerit arbor an suo tantum baca suco nihilque aliud quam rores caeli biberit. Vetustas oleo taedium adfert, non item ut vino, plurimumque aetatis annuo est, provida, si libeat intellegere, natura, quippe temulentiae nascentibus vinis uti necesse non est, quin immo invitat ad servandum blanda inveterati caries: oleo noluit parci fecitque ea necessitate promiscuum et vulgo. principatum in hoc quoque bono obtinuit Italia palmam dedere accommodate ipsis odore, dedit et palatum delicatiore sententia; de cetero bacas Liciniae nulla avis adpetit. relicum certamen inter Histriae terram et Baeticae par est. cetero fere vicina bonittotum natura concessit, oleum ac vinum non invidit tantum satisque gloriae in messibus fecit. reliqua erroris plena, quem in nulla parte vitae nu
Abbreviated transcription (Latin):
tarda tunc res erat. At nc̃ &̃ inplantaruis fer̃. transla¬
tarũq altero anno decerptũ urbane. Rabianꝰ negat ꝓ¬
uenire infridissimis oleũ. neq incalidissimis genera eaꝵ
tria dixit uirgiliꝰ orchites ⁊ radios & posias. nec deside¬
rare rastros aut falices ullamue̾ curã. Sine dubio ⁊ in-
his solum maxime cę̧lũq referri. uerũ tamen ⁊ tonden¬
tur quando ⁊ uites. Utq &̃ in terradi gaudent. conse-¬
quens earũ uindemia ẽ. arsq uel maior oleo musta tem¬
perandi. Ex eadẽ quippe oliua differ̃ suci. pͥmũ om̃iun
cruda atq ñdum inchoate maturitatis. hoc sapore prestan¬
tissimũ qͥn & exeo pͥma unda preli laudatissima. ac dein
pede incluso. quanto maturior baca tanto pinguior sucꝰ
minusq gratus. Optima aut̃ ętas ad decerpendũ. inter
copiamq bonitatemq incipiente bani crescere cũ uocant
aruppas. greci uͦ drypebitas ceto distant an maturitas illa in

Expanded text:
 quemquam: tam tarda tunc res erat. at nune etiam in plantariis ferunt, translatarumque altero anno decerpuntur bacae. Fabianus negat provenire in frigidissimis oleam neque in calidissimis. Genera earum tria dixit Vergilius, orchites et radios et posias, nec desiderare rastros aut falces ullamve curam. sine dubio et in iis solum maxime caelumque refert. verum tamen et tondentur, cum et vites, atque etiam interradi gaudent. consequens earum vindemia est arsque vel maior olei musta temperandi. ex eadem quippe oliva differunt suci. primum omnium crudadat atque nondum inchoatae maturitatis; hoc sapore praestantissimum. quin et ex eo prima unda preli lautissima ac deinde pede incluso. quanto maturior baca, tanto pinguior sucus minusque gratus. optima autem aetas ad decerpendum inter copiam bonitatemque incipiente baca nigrescere, cum vocant druppas, Graeci vero drypetidas. cetero distattum, maturitas illa in