comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut nilus. cuiꝰ alias ratio reddet᷑: Theophrastꝰ ẽ auctor in ponto qͦq qͦsdam amnes crescere tp̃r
ȩstiuo. Qtuor eẽ uidicant causas. aut qͥa tunc maxime in humorẽ mutabił t̾ra fit. aut qͥa
maiores ĩ remoto imbres sunit. qͦr aqͣ ꝑ secretos cuniculos reddita. tacite suffundit᷑. Tercia si
crebrioribꝰ uentis hostiũ cedit᷑ ⁊ reu̾b̾at᷑ fluctu amnis restitit. Qui crescere iudet᷑. qͥa ñ effun¬
ditur. Quarti sid̾m ratio c̃. Hȩc enĩ qͥbusdã m̃sibꝰ mag̾ urgent ⁊ exhauriunt flumina.
cũ longiꝰ recessert̃: minꝰ consumt̃. atq trahunt. Ita qͦd impendio solebat: id increm̃to acci¬
dit. Quȩdã flumina palã ĩ aliquẽ spȩcũ deçidt̃. ⁊ sic ex oculis auferunt᷑. Quȩdã consuniunt᷑
paulatĩ ⁊̃ int̾cudt᷑. eadẽ ex int̾uallo reu̾tunt᷑. recipiuntq ⁊ nom̃ ⁊ cursum. Causa manifesta ẽ.

Expanded text:
ut Nilus, cuius alias ratio reddetur. Theophrastus est auctor in Ponto quoque quosdam amnes crescere tempore ut Nilus, cuius alias ratio reddetur. Theophrastus est auctor in Ponto quoque quosdam amnes crescere tempore aestiuo. Quattuor esse iudicant causas: aut quia tunc maxime in umorem mutabilis terra sit, aut quia maiores in remoto imbres sint, quorum aqua per secretos cuniculos reddita tacite suffunditur. Tertia, si crebrioribus uentis ostium caeditur et reuerberatus fluctu amnis resistit, qui crescere uidetur, quia non effunditur. Quarta siderum ratio est: haec enim quibusdam mensibus magis urgent et exhauriunt flumina; cum longius recesserunt, minus consumunt atque trahunt: ita quod impendio solebat, id incremento accidit. Quaedam flumina palam in aliquem specum decidunt et sic ex oculis auferuntur. Quaedam consumuntur paulatim et intercidunt; eadem ex interuallo reuertuntur recipiuntque et nomen et cursum. Causa manifesta est:
Abbreviated transcription (Latin):
feminar custodiant. qͣs solent petere. qͥbꝰ par̃ tenax uulua ẽ. Qͦd ad me adtinet: pono
ista int̾ tenere uulgata. Creditũ ẽ qͣs dam aqͣs scabiẽ afferre corꝑibꝰ. qͣsdã uttii legem.
& fȩdam ex albo uarietatẽ. siue infusa siue pota sit. Ed uitiũ dicunt hr̃e ex rore
collectam. Qͥ s n gͣuissimas eẽ aqͣs credat q̃ ĩ cristallũ eoeunt. Contͣ dutẽ. e. Tenuis¬
simis eniꝰ hoc euenit. qͣ frigꝰ ob ipsã tenuitatẽ facilime gelat. Unde aũ fat euus¬
miodi lapis : apud grecos ex ipso noĩe apparet. Cristallũ enĩ appellant eque hc ꝑluci¬
dum lapidem. qͣ illã glacie. ex qͣ fieri lapis eredit᷑. Aqua enĩ celestis minimũ
in se t̾reni hñs. cũ induruit longioris frigoris ꝑtinatia. spissat᷑ magis ac magis. donec omni
aere ceduso in setota cõp̾ssa ẽ & humor qͥ fuerat lapis effectus ẽ. Estate quȩdã flum ina augent᷑

Expanded text:
feminarum custodiant, quas solent petere, quibus parum tenax uulua est. Quod ad me attinet, pono feminarum custodiant, quas solent petere, quibus parum tenax uulua est. Quod ad me attinet, pono ista inter temere uulgata. Creditum est quasdam aquas scabiem afferre corporibus, quasdam uitiliginem et foedam ex albo uarietatem, siue infusa siue pota sit: quod uitium dicunt habere aquam ex rore collectam. Quis non grauissimas esse aquas credat, quae in crystallum coeunt? Contra autem est: tenuissimis enim hoc euenit, quas frigus ob ipsam tenuitatem facillime gelat. Unde autem fiat eiusmodi lapis, apud Graecos ex ipso nomine apparet: G–krustallon enim appellant aeque hunc perlucidum lapidem quam illam glaciem, ex qua fieri lapis creditur. Aqua enim caelestis minimum in se terreni habens cum induruit, longioris frigoris pertinacia spissatur magis ac magis, donec omni aere excluso in se tota compressa est, et umor qui fuerat, lapis effectus est. CAPUT 26 Aestate quaedam flumina augentur
Abbreviated transcription (Latin):
aqͣ sustinet᷑ ⁊ ĩ hanc atq illã partẽ. ñ uento tm s aru aura cõpellit᷑. Nec unꝗͣ illi per
dieꝰ ae noctẽ uno loco statio ẽ: adeo mouet᷑ leui flatu. Huic duplex causa ẽ. Aquȩ gͣuitas
melicate ob hoc pondose. ⁊ ipsiꝰ insulȩ mat̾ia uectabilis. q̃ ñ ẽ corꝑis solidi: quis arbores
alat. fortasse enim leues truncos frondesq ĩ lacꝰ sparsas pinguis humor aphend tras
uunxit. Itaq & si qͣ in illa saxa sunt: inuenies aquosa ⁊ fistulosa. qualia st̃ q̃ duratꝰ
spuma solidat᷑: necessario leue ẽ. qͦd ex uentoso inaniq colluert̃ concretũ ẽ. Quoꝵdã cau¬
sa ñ pot᷑ reddi: quare aqͣ in lociea fecundiores feminas faciat. adeo ut qͣrũdã uiscera
longa sterilitate p̃clusa. ad conceptũ relaxau̾it. Quare quȩdã ĩ licia aquȩ conceptũ

Expanded text:
aqua sustinetur et in hanc atque illam partem non uento tantum sed aura compellitur, nec umquam illi per aqua sustinetur et in hanc atque illam partem non uento tantum sed aura compellitur, nec umquam illi per diem ac noctem uno loco statio est: adeo mouetur leui flatu. Huic duplex causa est: aquae grauitas medicatae et ob hoc ponderosae, et ipsius insulae materia uectabilis, quae non est corporis solidi, quamuis arbores alat. Fortasse enim leues truncos frondesque in lacu sparsas pinguis umor apprehendit ac uinxit. Itaque etiam si qua in illa saxa sunt, inuenies exesa et fistulosa, qualia sunt quae duram coaluerunt et spuma solidatur: necessario leue est quod ex uentoso inanique concretum est. Quorundam causa non potest reddi: quare aqua Nilotica fecundiores feminas faciat, adeo ut quarundam uiscera longa sterilitate praeclusa ad conceptum relaxauerit; quare quaedam in Lycia aquae conceptum
Abbreviated transcription (Latin):
par pons ert. nec pessũ ibit. nec extabit. s exgqͣbit᷑ aquȩ. ⁊ natabit quidẽ. E pene. ersa.
drulla emnmers ꝑartoe. H oe est cur queda tigna supra aqͣm pene tota esferart̃: Quedã
ad madsie submnissa sitt᷑. quȩdã ad eqͥlibriũ aquȩ descendant. Nãq cũ ratesq pond̃ parẽ.
neit des alticeatt. Grauiora decedunt: leuiora gestant᷑. Graue autẽ ⁊ leue est: ñ estima¬
iqn uincit᷑ mergi. Sic euenit itt ĩ quibdã stagnis ne lapides qͥdem pessũ eant. Desoli¬
dis & duris loquor. St̃ enĩ mult pumicosi ⁊ leues: ex qͥbꝰ quȩ constant insulȩ in indoa
natant. ł⁊ cophar a stꝰ est auctor ipse ad cittillas natantẽ insulã uado. Ialia in uadosis
lacu uehit᷑. lacꝰ in statione uisi ẽ. Citcillar᷑ insula ⁊ arbores ht̃: ⁊ herbas tuttent. tarb

Expanded text:
par pondus erit, nec pessum ibit nec extabit sed exaequabitur aquae et natabit quidem sed paene mersa ac par pondus erit, nec pessum ibit nec extabit sed exaequabitur aquae et natabit quidem sed paene mersa ac nulla eminens parte. Hoc est cur quaedam tigna supra aquam paene tota efferantur, quaedam ad medium submissa sint, quaedam ad aequilibrium aquae descendant. Namque cum utriusque pondus par est, neutra res alteri cedit, grauiora descendunt, leuiora gestantur. Graue autem et leue est non aestiman sinit id, quo non uincitur, mergi: sic euenit, ut in quibusdam stagnis ne lapides quidem pessum eant. De solidis et duris loquor. Sunt enim multi pumicosi et leues, ex quibus quae constant insulae in Lydia, natant: Theophrastus est auctor. Ipse ad Cutilias natantem insulam uidi, et alia in Uadimonis lacu uehitur lacus in Statoniensi est. Cutiliarum insula et arbores habet et herbas nutrit: tamen
Abbreviated transcription (Latin):
faere albas oues uolt ad ducunt. Quẽ itt duttiꝰ potauere: non alit̾ ꝗͣ infecte mutant. At
suilus sana op fuit pulla: paratꝰ gratuit᷑ infeccor ẽ. ad penieion eaundẽ gregem appellant.
Auitonos nou os habeo eẽ i galatchia flum̃. qͣd idẽ in om̃ibꝰ efficiat. Esse in carpadocia quo
poto eis neculi pterea aiali color mutetur. ⁊ spargat᷑ albo citis. Quosdã lacus eẽ. qui
nandi sꝑtos ferant: notũ ẽ. Erat in sicilia. ẽ adhuc insiria stagiũ. in qͦnatant ladersn de
nanei ꝓpata n possunt. liet grauia sint. Huiꝰ rei palã causa ẽ. Auamcunq uis ne ecpende.
ricont aqua status. qũm ittriq par sit modꝰ. Si aqͣ gͣuior ẽ : leuiorẽ rẽ ꝗͣ ipsa ẽ fert ⁊ tan¬
co su se gitollet : qͣnto erit leuior gͣuiora descendent. At si acuȩ & eiꝰ rai ꝗͣ cont̾ pensabis:

Expanded text:
facere albas oues uolunt, ‹ad Haliacmonem› adducunt, quem ut diutius potauere, non aliter quam infectae mutantur; at facere albas oues uolunt, ‹ad Haliacmonem› adducunt, quem ut diutius potauere, non aliter quam infectae mutantur; at si illis lana opus fuit pulla, paratus gratuitus infector est: ad Peneion eundem gregem appellunt. Auctores bonos habeo esse in Galatia flumen, quod idem in omnibus efficiat, esse in Cappadocia quo poto equis nec ulli praeterea animali color mutetur et spargatur albo cutis. Quosdam lacus esse, qui nandi imperitos ferant, notum est: erat in Sicilia, est adhuc in Syria stagnum, in quo natant lateres et mergi proiecta non possunt, licet grauia sint. Huius rei palam causa est: quamcumque uis rem expende et contra aquam statue, dummodo utriusque par sit modus: si aqua grauior est, leuiorem rem, quam ipsa est, fert, et tanto supra se extollet quanto erit leuior; grauiora descendent. At si aquae et eius rei, quam contra pensabis,
Abbreviated transcription (Latin):
ipso odore gustuq testant᷑ Reddunt enĩ qualitatẽ eiꝰ q̃ caluere mat̾e: ue uedac ndẽ apore
csca monacranui archadia styx appellata ab in colis aduenas fallit. dant facie ñ odore sua¬
speta iotiaqtli st magnios artificũ uenena q̃ depbendi a morte ñ possu tan ee durd̃e ala
paulo ati peduli aq̃ suma celeritate corrũpit. nec remedio loc ẽ. qͥa ꝓtinꝰ bausta duratꝰ. Nc
neor arbusta qͥde ulla alit. ⁊ hecbas necat. Quibdã fiuiminibꝰ uis inest mura. Aba ereĩ sunt
ꝯi rorta ta ficiunt q eges ouiui int quȩ certũ tẽpꝰ q̃ fuere nig̃ alba fert lante. ue allȩ uone
pus uoia aibiunit Hoc in boccia duines duo esficiunt. q̃uoꝵ alti ab effectu melas nom̃
cati. tiq ab eode lacu eccunt diuisa facturi. In macedonia q̃s ut at theophaastus. qui

Expanded text:
ipso odore gustuque testantur; reddunt enim qualitatem eius, qua caluere, materiae. Quod ne accidereipso odore gustuque testantur; reddunt enim qualitatem eius, qua caluere, materiae. Quod ne accidereCirca Nonacrin in Arcadia Styx appellata ab incolis aduenas fallit, quia non facie, non odore suspecta est: qualia sunt magnorum artificum uenena, quae deprehendi nisi morte non possunt. Haec autem, de qua paulo ante rettuli, aqua summa celeritate corrumpit, nec remedio locus est, quia protinus hausta duratur, nec nec arbusta quidem ulla alit et herbas necat. Quibusdam fluminibus uis inest mira: alia enim sunt, quae pota inficiunt greges ouium intraque certum terant, nigrae abeunt. Hoc in Boeotia amnes duo efficiunt, quorum alteri ab effectu Melas nomen est: uterque ex eodem lacu exeunt diuersa facturi. In Macedonia quoque, ut ait Theophrastus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
aquã calescere si subiecti st̃. Et solo ꝑ qͦd aqͥs tͣnscursꝰ est: facere solemꝰ dracones & miliaria
⁊ cõplures formas ĩ qͥbꝰ ȩre fistulas struimꝰ: per decliue circũdatas ut sepe eundẽ ignẽ am¬
biens aqua per tm̃ fluat spacii. qͣntũ efficiendo calori sat est. frigida itaq intrat. efflu
muui:⁊ e magnis causis magnisa it calida. Idem sub t̾ra enpedocles existimat fi¬
Teri. quẽ ñ falli credebant. In qͥbꝰ balnearia sine igne cal¬
fiunt. sp̃s in illa feruens loco estuanti infundit᷑. Hic ꝑtusos lapsus ñ alit̃
quã igne subdito parie. tes ⁊ uasa balnei calefacit. Om̃is deniq frigida: tͣnsitu mu¬
tat᷑ in calidã. nec trabit saporẽ euaporatio. qͥa clausa plabit᷑. Quidã existimant ꝑ loca
sulpbure plena uł nto cuntes aqͣs calorẽ bͥnficio matiȩ ꝑ quã fluunt trahere. qͥd

Expanded text:
aquam calescere, si subiecti sunt ei solo, per quod aquis transcursus est. Facere solemus dracones et miliaria aquam calescere, si subiecti sunt ei solo, per quod aquis transcursus est. Facere solemus dracones et miliaria et complures formas, in quibus aere tenui fistulas struimus per decliue circumdatas, ut saepe eundem ignem ambiens aqua per tantum fluat spatii, quantum efficiendo calori sat est: frigida itaque intrat, effluue intrat, effluit calida. Idem sub terra Empedocles existimat fieri, quem non falli crede Baianis, quibus balnearia sine igne calefiunt: spiritus in illa feruens loco aestuante infunditur; hic per tubos lapsus non aliter quam igne subdito parietes et uasa balnei calefacit, omnis denique frigida transitu mutatur in calidam nec trahit saporem e uaporario, quia clausa praelabitur. Quidam existimant per loca sulphure plena uel nitro euntes aquas calorem beneficio materiae, per quam fluunt, trahere: quod
Abbreviated transcription (Latin):
siue ille ȩcernꝰ est. Hoc qͦq fuit semꝑ: siue iniciũ aliq̃d ẽ illi. ħ qͦq cũ toto disposita ẽ. Qug sit
ħ queris: occeanꝰ. & qͦd cunq mare ex illo mare t̾ras int̾luit. Iudicant qͥdã flumina qͦq qͦrũ
inenarrabił natã ẽ: cũ ipso mundo tͣrisse pͥncipia. ut histrũ. ut nilũ. uastos amnes magisq
Post illũ ex postioribꝰ cęlestes qͣs nubila excutiunt. Ex t̾renis aliȩ sunt ut ita dicã suꝑnatan¬
tes. q̃ in sũma humo repunt: aliȩ abditȩ. qͣrũ reddita ẽ ratio. Quare quȩdã aquȩ caleant.
q̃dã &̃ ferueant ĩ tm̃ ut ñ possint eẽ usui. nͥ aut in aꝑto euanuert̾. aut mixtura frigidȩ
intepuert᷑. plures causȩ reddunt᷑. Enpedodes existimat ignibꝰ qͦs multis locis t̾ra oꝑtos tegit:

Expanded text:
siue ille aeternus est, haec quoque fuit semper, siue initium aliquod est illi, haec quoque cum toto disposita est. Quae sit siue ille aeternus est, haec quoque fuit semper, siue initium aliquod est illi, haec quoque cum toto disposita est. Quae sit haec quaeris? Oceanus et quodcumque ex illo mare terras interluit. Iudicant quidam flumina quoque, quorum inenarrabilis natura est, cum ipso mundo traxisse principia, ut Histrum, ut Nilum, uastos amnes magisque osiliunt ex superioribus caelestes, quas nubila excutiunt; ex terrenis aliae sunt ut ita dicam supernatantes, quae in summa humo repunt, aliae abditae, quarum reddita est ratio. Quare quaedam aquae caleant, quaedam etiam ferueant in tantum, ut non possint esse usui, nisi aut in aperto euanuerintepuerunt, plures causae redduntur. Empedocles existimat ignibus, quos multis locis terra opertos tegit,
Abbreviated transcription (Latin):
noxio uirꝰ mentẽ aut furore mouet aut sopore opp̾mit. Hoc ht̃ mali liceius amnis. Quem
qͥcũq par̾ mod̾ato gutture tͣcit: Haut alit̾ titabat. ꝗͣ si mera uina hibisset. In qͦsdã spetꝰ. qͥ
desperere moriuntur. Tã uelox malũ ẽ. ut tͣnsuolantes aues deiciat. Talis ẽ aer. talis locꝰ. ex q̃
letalis aqͣ distillat. Qͦd si renissior fuit aeris & loci pestis: ipsa qͦq tẽꝑatior noxa nicħ ãpluis
ꝗͣ temptat neruos. uelut ebrietate torpentes. Nec miror si locꝰ atq aer aqͣs inficit. similesq regi¬
onibꝰ reddit. ꝑ qͣs & ex qͥbꝰ ueniunt. Papuli sapor apparet in lacte. & uini uis existit in aceto.
Nulla res ẽ. quȩ ñ eiꝰ qͦ nascit᷑ notas reda̾at. Aliud ẽ aquar̃ genꝰ. qͦd nob̾ placet cepisse cũ mundo.

Expanded text:
noxio uirus mentem aut furore mouet aut sopore opprimit. Hoc habet mali "Lynceius amnis, quem noxio uirus mentem aut furore mouet aut sopore opprimit. Hoc habet mali "Lynceius amnis, quem quicumque parum moderato gutture traxit, haut aliter titubat, quam si mera uina bibisset." In quosdam specus qui despexere, moriuntur; tam uelox malum est, ut transuolantes aues deiciat: talis est aer, talis locus, ex quo letalis aqua destillat. Quod si remissior fuit aeris et loci pestis, ipsa quoque temperatior noxa nihil amplius quam temptat neruos uelut ebrietate torpentes. Nec miror, si locus atque aer aquas inficit similesque regionibus reddit, per quas et ex quibus ueniunt: pabuli sapor apparet in lacte, et uini uis existit in aceto. Nulla res est, quae non eius, quo nascitur, notas reddat. Aliud est aquarum genus, quod nobis placet coepisse cum
Abbreviated transcription (Latin):
est. sic ẽ contͣrio ħ aqͣ si solidũ tetigit: heret ⁊ affigit᷑. Inde ẽ qͦd res abiectȩ ĩ eundẽ lacũ: lapidee
subindẽ extrahuntur. Qͦd ĩ italia qͥbꝰdã in locis euenit. siue uirgam siue frondẽ demerseris:
lapidem pͦ paucos dies extrahis. Circũfundit᷑ enĩ corꝑi limꝰ. adlinit᷑q paulatim. Hoc minꝰ tibi
uidebit᷑ mirũ. si notaueris albulas ⁊ fere sulphuratam aqͣm. circa canales suos cibosq durari.
Aliꝗͣ hñt causam illi lacꝰ qͦs qͥsqͥs faucibꝰ hausit. ut idẽ poeta ait: aut furit. aut patit᷑ mirũ
gͣuitate soporẽ. Similẽ ht̃ uĩ mero. s uehem̃tiorẽ. Nã ꝗ̃admodũ ebrietas donec exsiccet᷑ dem̃¬
tia ẽ. & nimia gͣuitate defert᷑ in somnũ. sic huiꝰ aquȩ sulphurea ius. & hñs qͥddã acriꝰ ex aere

Expanded text:
est, sic e contrario haec aqua, si solidum tetigit, haeret et affigitur. Inde est quod res abiectae in Uelinum lacum lapideae est, sic e contrario haec aqua, si solidum tetigit, haeret et affigitur. Inde est quod res abiectae in Uelinum lacum lapideae subinde extrahuntur; quod in Italia quibusdam locis euenit: siue uirgam siue frondem demerseris, lapidem post paucos dies extrahis; circumfunditur enim corpori limus adliniturque paulatim. Hoc minus tibi uidebitur mirum, si notaueris Albulas et fere sulphuratam aquam circa canales suos riuosque durari. Aliam naturam habent causam illi lacus, "quos quisquis faucibus hausit", ut idem poeta ait, "aut furit aut patitur mirum grauitate soporem;" similem habent uim mero, sed uehementiorem nam quemadmodum ebrietas, donec exsiccetur, dementia est et nimia grauitate defertur in somnum, sic huius aquae sulphurea uis habens quoddam acrius ex aere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑt̾ q̃tuor causas. Ex solo pͥma ẽ. ꝑ qͦd fertur. Scd̾a ex eodẽ simulatione ciꝰ nascit᷑. Tercia ex sp̃u.
qui in aqͣm tͣnsfiguratꝰ est. Qrta ex uitio. qͦd sepe concipiunt cormuptȩ ꝑ iniuriã. Heȩ cause sa¬
porẽ dant aquis uarium. heȩ medicatã potentiam. Hȩ grauẽ sp̃m. colorẽq pestiferũ. Hȩ leui¬
tatẽ grauitatẽq aut calorẽ aut nimiũ rigorẽ. Int̾: utrũ loca sulphure an nitro anbitumine
plena tͣnsiert᷑. Hac ratione corruptȩ cũ uitȩ ꝑiculo bibunt᷑. Illic illud de qͦ ouidiꝰ ait. Flum̃ hñt
cicones qͦd potũ saxea reddit. Uiscera. qͦd tactis inducit marmora rebꝰ. Medicatũ ẽ. ⁊ eiꝰ naturȩ
ht̃ limũ: ut corꝑibꝰ ad glictinet ⁊ obduret. Quẽad modũ puteolanꝰ puluis si aqͣm attigit: saxũ

Expanded text:
Propter quattuor causas: ex solo prima est, per quod fertur; secunda ex eodem, si mutatione eius nascitur; tertia ex spiritu, Propter quattuor causas: ex solo prima est, per quod fertur; secunda ex eodem, si mutatione eius nascitur; tertia ex spiritu, qui in aquam transfiguratus est; quarta ex uitio, quod saepe concipiunt corruptae per iniuriam. Hae causae saporem dant aquis uarium, hae medicatam potentiam, hae grauera spiritum odoremque pestiferum, hae leuitatem grauitatemque, ‹hae› aut calorem aut nimium rigorem. Interest utrum loca sulphure an nitro an bitumine plena transierint; hac ratione corruptae cum uitae periculo bibuntur. Illinc illud, de quo Ouidius ait "flumen habent Cicones, quod potum saxea reddit uiscera, quod tactis inducit marmora rebus;" medicatum est et eius naturae habet limum, ut corpora adglutinet et obduret. Quemadmodum Puteolanus puluis, si aquam attigit, saxum
Abbreviated transcription (Latin):
rant pisces: qͥs ignoto añ eã diẽ celo. nouus aminis ostendit. Nec id mirũ. Erant enĩ pinigiua
& diferta: ut ȩe longo ocio corꝑa. Cȩt̾m ĩexercitata ⁊ tenebris saginata.⁊ lucis exptia. ex qͣ
salubritas ducit᷑. Nasci aũ posse pisces. in illo t̾rar̃ ꝓfundo sit indiciũ: q̃d anguillȩ latebrosis
locis nascunt᷑. Grauis & ipse cibꝰ ob ignauiã. utiq si altitudo illas liti penitꝰ abscondit. Ht̃ gͥ
ñ tm̃ uenas aquar̾ t̾ra. ex quibꝰ conruiatis flumina effici possint. s amines magnitudinis uastȩ.
Quoꝵ aliis semꝑ ĩ occulto cursꝰ ẽ. donec aliqͦ sinu t̾rȩ deuorent᷑. Alii sub aliqͦ lacu em̃gunt. Iam
qͥs ignorat aẽ quȩdã stagna sine fundo: Quorsꝰ hoc ꝑtinet: Ut appareat hanc aquã magnis

Expanded text:
rant pisces, quos ignoto ante eam diem caelo nouus amnis ostendit. Nec id mirum: erant enim pinguia rant pisces, quos ignoto ante eam diem caelo nouus amnis ostendit. Nec id mirum: erant enim pinguia et differta ut ex longo otio corpora, ceterum inexercitata et tenebris saginata et lucis expertia, ex qua salubritas ducitur. Nasci autem posse pisces in illo terrarum profundo sit indicium, quod anguillae latebrosis locis nascuntur, grauis et ipsae cibus ob ignauiam, utique si altitudo illas luti penitus abscondit. Habet ergo non tantum uenas aquarum terra, ex quibus conriuatis flumina effici possint, sed amnes magnitudinis uastae, quorum aliis semper in occulto cursus est, donec aliquo sinu terrae deuorentur, alii sub aliquo lacu emergunt. Nam quis ignorat esse quaedam stagna sine fundo? Quorsus hoc pertinet? ut appareat hanc aquam magnis
Abbreviated transcription (Latin):
mino. Uide qͣs ꝑlatã uenas agat. Ecce sanguineũ putes uentrem. qͣm lucidũ qͥddam ceruleũq
sub ipso timpore effulsit. Iã porrigit᷑ ⁊ pallet. ⁊ in unũ colorẽ cõponit᷑. Ex his nemo morien¬
ti amico assidet. nemo uidẽ mortẽ pat̾s sui sustinet: ꝗͣ optauit. Quietꝰ qͥsq funꝰ domesticũ ad
rogũ seqͥt᷑. fratrũ ꝓpinquoꝵq excrema hora deseritur. Ad mortẽ mulli concurrit᷑. Nicħ̃ est
enĩ illa formosiꝰ. Non tẽꝑo m̃. qͥn utar int̾dũ temerariȩ uerbis. & ꝓpͥetatis modũ excedã. Non st̃
ad poptnã dentibꝰ ⁊ uentre ⁊ ore contenti. oculis qͦq gulosi sunt᷑. ¶ Sed ut ad ꝓpositũ reuer¬
effert secũ ĩmensã aĩaliũ turbã. horridã aspici ⁊ turpẽ. ac noxiã gustu.
Certe cũ imparia cirea idimũ urbẽ talẽ talis gciluisset unda : . ꝑiert̃ quicunq illos ede-¬

Expanded text:
minio! uide quas per latera uenas agat! ecce sanguineum putes uentrem! quam lucidum quiddam caeruleumque minio! uide quas per latera uenas agat! ecce sanguineum putes uentrem! quam lucidum quiddam caeruleumque sub ipso tempore effulsit! iam porrigitur et pallet et in unum colorem componitur." Ex his nemo morienti amico assidet, nemo uidere mortem patris sui sustinet, quam optauit. Quotusquisque funus domesticum ad rogum prosequitur? Fratrum propinquorumque extrema hora deseritur; ad mortem mulli concurritur: "Nihil est enim illa formosius." Non tempero mihi quin utar interdum temerarie uerbis et proprietatis modum excedam: non sunt ad popinam dentibus et uentre et ore contenti: oculis quoque gulosi sunt. CAPUT 19 Sed ut ad propositum reuereffert secum immensam animalium turbam, horridam aspici et turpem ac noxiam gustu. Certe cum in Caria circa Idymum urbem talis exiluisset unda, perierunt quicumque illos ede
Abbreviated transcription (Latin):
dabat᷑ uia. Qͦ ꝑuenere deliciȩ. Iã ꝓ putrido his ẽ piscis occisus. Hodie eductꝰ ẽ. Hescio de re
magia tͥ credẽ. ipse oportet ine credas. Huc afferat᷑. corã me animã agat. Ad hc̃ festũ ꝑuenit
uent᷑ delicatoꝵ ut gustare ũ possinit. ñ quẽ in ipso conuuuio natantẽ palpitantẽq uidunt. Qͣn
tum ad sollerciã luxuriȩ ꝑcint. His accedit. tantoq subtiliꝰ cotidie ⁊ elegantiꝰ aliqͥd excogitat.
furor usitata contẽpnens. Illa audiebamꝰ. nicħ ẽ meliꝰ saxatili mullo. At nc̃ audimꝰ. nicħ ẽ mo¬
riente formosius. Da mͥ in manꝰ uitreũ ĩ qͦ exultet. trepidet. Ubi multũ ubiq laudatꝰ ẽt ex illo
ꝑlucido ui uario extrahit᷑. Tc̃ ut qͥsq ꝑitior ẽ monstrat. Uide qͦmͦ exarserit rubor. omi acrior

Expanded text:
dabatur uia. Quo peruenere deliciae? Iam pro putrido his est piscis occisus. "Hodie eductus est." – "Nescio de re dabatur uia. Quo peruenere deliciae? Iam pro putrido his est piscis occisus. "Hodie eductus est." – "Nescio de re magna tibi credere: ipsi oportet me credere; huc afferatur, coram me animam agat." Ad hunc fastum peruenit utum ad sollertiam luxuriae pereuntis accedit, tantoque subtilius cotidie et elegantius aliquid excogitat furor usitata contemnens! Illa audiebamus: "Nihil est melius saxatili mullo," at nunc audimus: "Nihil est moriente formosius; da mihi in manus uitreum, in quo exsultet et trepidet." Ubi multum diuque laudatus est, ex illo perlucido uiuario extrahitur. Tunc, ut quisque peritior est, monstrat: "Uide quomodo exarserit rubor omni acrior
Abbreviated transcription (Latin):
morientiũ color. quẽ ĩ multas mutationes mors luctante spũ u̾tit. Alios necant in garo. &
conq̃t᷑ uiuos. Hii st̃ qͥ fabulas putant piscẽ uiuere posse sub t̾ra.⁊ effodi ñ capi. Qͣm ĩ credibi¬
le illis uqͣet᷑. si audirent nataare in garo piscem. nec cenȩ causa occidisse suꝑ cenã cũ multũ in
ẽ inqͥs mullo expirante illis formosiꝰ. ipsa colluctatione animȩ afficienti. Ruibor pͥmũ. deit̃
pallor suffundit᷑. Quã ȩque uaruant᷑. & in cet̾as facies uit̾ uitã ac mortẽ coloris est uagatio.
Hoc adhuc tã pulchro spectaculo. piscatores fruebant᷑. Qͦ coctũ piscẽ. qͦ exanimẽ : In ipso
ferculo exfpiret. Mirabam̃ tm̃ illis ineẽ fastidiũ. ut nollent attingere ñ eodẽ die captũ. qui ut
aiunt saꝑet ipsũ mare. Ideo cursu aduehebat᷑. iqdo gerułꝰ cũ anhelitu & clamore ꝓperantibus

Expanded text:
morientium color, quem in multas mutationes mors luctante spiritu uertit; alios necant in garo et morientium color, quem in multas mutationes mors luctante spiritu uertit; alios necant in garo et condiunt uiuos. Hi sunt qui fabulas putant piscem uiuere posse sub terra et effodi, non capi! Quam incredibile illis uideretur, si audirent natare in garo piscem nec cenae causa occidi sed super cenam, cum multum in est, inquis, mullo expirante illis formosius: ipsa colluctatione animae deficientis rubor primum, deinde pallor subfunditur, squamaeque uariantur et ‹in› incertas facies inter uitam ac mortem coloris est uagatio. hoc adhuc tam pulchro spectaculo piscatores fruebantur. " Quo coctum piscem? quo exanimem? In ipso ferculo expiret." Mirabamur tantum illis inesse fastidium, ut nollent attingere nisi eodem die captum, qui, ut aiunt, saperet ipsum mare: ideo cursu aduehebatur, ideo gerulis cum anhelitu et clamore properantibus
Abbreviated transcription (Latin):
uaquis torpentibꝰ sicui. Pleraq ex bis cȩca ut talpȩ ⁊ subt̾ranei mures. qͥa deest lum̃. qͥa suꝑua¬
cium ẽ. Inde ut theophrastꝰ affirmat: pisces quibuscͥam locis eruunt᷑. Multa hoc loco d̾ ĩ m̃tẽ
ueniunt᷑ ꝗ̃ urbane ĩ re incredibili fabulã dicas. ñ cũ retibꝰ aliquẽ nec cũ hamis: s cũ dolabra
ire piscatius̃. Eapecto ut aliqͥs in mari ũset᷑. Quid ẽ aũ q̃re ñ pisces in t̾rã tͣnseant. si nos maria tͣ¬
sinꝰ  ẜmittabimꝰ sedes. Hoc miraris accidc: Qnͣto incredibiliora st̃ oꝑa luxiriȩ. q̃tiens nat᷑a
aut m̃tit᷑ aut uincit᷑. In cubili natant pisces.:⁊ sub ipsa m̃sa capit᷑. qͥ statim tͣnsferat᷑ in mensam.
Par̃ uidet᷑ recens mulłꝰ. ñ q̃ ĩ coniuuȩ manu morit᷑. Uitreis ollis indusi afferunt᷑. ⁊ obser uatur

Expanded text:
et aquis torpentibus situ; pleraque ex his caeca ut talpae et subterranei mures, quibus deest lumen, quia superuaet aquis torpentibus situ; pleraque ex his caeca ut talpae et subterranei mures, quibus deest lumen, quia superuacuum est; inde, ut Theophrastus affirmat, pisces quibusdam locis eruuntur. CAPUT 17 Multa hoc loco tibi in mentem ueniunt quibus urbane in re incredibili fabulae dicas, "non cum retibus aliquem nec cum hamis sed cum dolabra ire piscatum! Expecto ut aliquis in mari uenetur." Quid est autem quare non pisces in terram transeant, si nos maria transimus? Permutabimus sedes! Hoc miraris accidere: quanto incredibiliora sunt opera luxuriae, quotiens naturam aut mentitur aut uincit? In cubili natant pisces, et sub ipsa mensa capitur qui statim transferatur in mensam: parum uidetur recens mullus, nisi qui in conuiuae manu moritur; uitreis ollis inclusi afferuntur et obseruatur
Abbreviated transcription (Latin):
maiora nec minꝰ certa. Et qͥd hic mir ẽ. cũ uideas ordinẽ rer ⁊ nat̾am ꝑ constituta ꝓcedere:
Haamns nunꝗͣ aberrauit. estas suo tẽꝑe incaluit. Autũni uerisq unde solet: facta mutatio est.
tam solsticiũ qͣ eqͥ noctiũ. suos dies retulit.: St̃ ⁊ sub t̾ra minꝰ nota nob̾ uira natȩ. s. ñ mirꝰ cer¬
ta srede infra quicqͥd uides supͣ sunt. ⁊ illic specꝰ uasti st̃. ingentesq recessus ac spacia: suspen¬
sis hinc ⁊ in montibꝰ laxa. St̃ ab rupti ĩ infinitũ hiatꝰ. qͥ spe illapsas urbes receꝑunt.⁊ ĩgentẽ
runã in alto condidunt. Hȩc spũ plena sc̃. nicħ enĩ usꝗͣ inane ẽ. ⁊ stagna obsessa teneb̾ris ⁊
locis amplis. Animalia qͦq illis innascunt᷑ s tarda ⁊ informia. ut in aere cȩeo pinguiq concepta

Expanded text:
maiora nec minus certa. Ecquid hic mirum est, cum uideas ordinem rerum et naturam per constituta procedere? maiora nec minus certa. Ecquid hic mirum est, cum uideas ordinem rerum et naturam per constituta procedere? Hiems numquam aberrauit, aestas suo tempore incaluit, autumni uerisque, unde solet, facta mutatio est; tam solstitium quam aequinoctium suos dies rettulit. Sunt et sub terra minus nota nobis iura naturae sed non minus certa: crede infra quicquid uides supra. Sunt et illic specus uasti ingentesque recessus ac spatia suspensis hinc et inde montibus laxa; sunt abrupti in infinitum hiatus, qui saepe illapsas urbes receperunt et ingentem ruinam in alto condiderunt haec spiritu plena sunt, nihil enim usquam inane est; et stagna obsessa tenebris et lacus ampli. Animalia quoque illis innascuntur, sed tarda et informia ut in aere caeco pinguique concepta
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe colligit᷑ roris mñi tenuis : disꝑsus liquor. qͥ ex in ultis ̃ unũ locis confuit. sudore aq̃legeꝰ
uocant. qͥa gutte quȩdã uł p̾ssura loci elidunt᷑ uł estu euocant᷑. Hec tenuis unda iltr fonti
sufsicit. ⁊ et magnis causis magnisq conceptibꝰ exciqdt᷑ amnes. ñ nũꝗͣ leuit᷑ eiussi. siaq̃ pondẽ
seius horis pleni senisꝙ sicci stꝰ Suꝑuacuũ ẽ noĩare singła flumina. q̃ certis m̃sibꝰ magna. cce¬
tis anguita funt: & oiasionẽ singulis querere. cũ possim eandẽ causam om̃ibͣ redde. Quẽ ad¬
modum qdi tana ad horã uenit. q̃ aidmodũ ad tempꝰ podagra respondet: qͥ admodũ purga¬
tio si nicħ̃ obstnit stitũ die seruat: qͥad imnodũ pͥso ẽ ao isem suuĩ part. scaq intrcella
hñt. quib se retrahant & quibꝰ reddant. Quȩdã aũ int̾ualla minora st̃ ⁊ ido notabilia: q̃dã

Expanded text:
saepe colligitur roris modo tenuis et dispersus liquor, qui ex multis in unum locis confluit sudorem aquileges saepe colligitur roris modo tenuis et dispersus liquor, qui ex multis in unum locis confluit sudorem aquileges uocant, quia guttae quaedam uel pressura loci eliduntur uel aestu euocantur. Haec tenuis unda uix fonti sufficit: et ex magnis caueis magnisque conceptibus excidunt amnes, nonnumquam leuiter emissi, si aqua pondere re quidam fontes senis horis pleni senisque sicci sunt? Superuacuum est nominare singula flumina, quae certis mensibus magna certis angusta sunt, et occasionem singulis quaerere, cum possim eandem causam omnibus reddere. Quemadmodum quartana ad horam uenit, quemadmodum ad tempus podagra respondet, quemadmodum purgatio, si nihil obstitit, statum diem seruat, quemadmodum praesto est ad mensem suum partus, sic aquae interualla habent, quibus se retrahant et quibus redeant. Quaedam autem interualla minora sunt et ideo notabilia, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
humꝰ. oxabs pscit aurum argentũq auarica ⁊ q̃ ĩ lapidẽ ex li qre ũtunt᷑. In quelã al t̾ra tai
qsfata o aliqͣ. a itt loci senium. aut frigꝰ aut esłꝰ cor ruꝑe naturã. ⁊ sulphuiatio contet. humore.¬
qͥ m suturꝰ ẽ m̃ bieuis. G ut i corꝑibꝰ nr̃is sanguis: cũ ꝑcussa uena i. e diui manat. uone.
oim̃is esfiuxit. aut donec uenȩ scissura subsedit atq int̾elusit. uł aliq̃ alia cuisa retrodedet
sanguine : sta uit̾ solicus ac patefactis uenis riuius aut flum esfundit᷑. Int̃: qͣnta aꝑta sit uoia:
que mͦ consupta aq̃ deficit. nͦ eceat᷑ aliqͦ ĩpedim̃to. mͦ coit uelut in cicatricem. &̃ prinnit s. qͣm
ꝑfererat uuã. Modo illa uis t̾re qͣm ec̃ mutabilẽ diximꝰ: desinit posse alimta in humore coniste
Abon au enbausta ueplent᷑ mͦ ꝑ se uiribꝰ recollectis. mͥ aliun tͥnslatis. S epe eni in aiua apposita
plenis. bumonẽ in se auocauer. sepe t̾ra si facilis ẽ in tabẽ ipsa soluit᷑. & humescit. I dem euenut

Expanded text:
ae in lapidem ex liquore uertuntur; in quaedam uero terra quassatio aliqua aut loci senium aut frigus aut aestus corrupere naturam; et sulphuratio contraxit umoret, modo breuis. Ergo ut in corporibus nostris sanguis, cum percussa uena est, tam diu manat donec omnis effluxit aut donec uenae scissura subsedit atque iter elusit, uel aliqua alia causa retro dedit sanguinem, ita in terra solutis ac patefactis uenis riuus aut flumen effunditur. Interest quanta aperta sit uena: quae modo consumpta aqua deficit, modo excaecatur aliquo impedimenta, modo coit uelut in cicatricem comprimitque quam perfecerat uiam; modo illa uis terrae, quam esse mutabilem diximus, desinit posse alimenta in umorem conueautem exhausta replentur modo per se uiribus recollectis, modo aliunde translatis: saepe enim inania apposita plenis umorem in se auocauerunt; saepe terra, si facilis est in tabem, ipsa soluitur et umescit; ‹saepe› idem
Abbreviated transcription (Latin):
nant. Qͥd qͦd futura portendunt. nec uniꝰ tm̃ aut alt̾ius rei signa dant. s sepe longũ fa¬
toꝵ sequentiũ ordine nuntiant : Et qͥ ei de totis euidentibꝰ longeq clarioribꝰ ꝗͥ si scrib̾ent᷑.
hoc int̾ nos &e tuschos qͥbꝰ sũma ẽ fulgurũ ꝑsequendoꝵ scientia: int̾ est. Nos putamꝰ quia
nubes collisȩ sunt: fulmina emitti. ipsi existimant nubes collidi: ut fulmina emittant᷑.
Nã cũ om̃ĩa ad dm̃ referant in ea opinione sunt. tanꝗ̃ ñ qͥa facta st̃ significant. s quia
significatura sunt fiant. Eadem tam̃ ratiõe fiunt: siue illis significare ꝓpositũ: siue con¬
sequens est. Qmͦ gͦ significant. nͥ ideo mitunt᷑: Qͦmͦ aues ñ in hoc mot̾e ut nob̾ occur¬
rerent: Aextrũ hospiciũ sinistrũq fecert᷑: Et illas inqͥt ds mouit. Nlimis illũ ociosũ

Expanded text:
ant. CAPUT 32 Quid quod futura portendunt, nec unius tantum aut alterius rei signa dant, sed saepe longum faant. CAPUT 32 Quid quod futura portendunt, nec unius tantum aut alterius rei signa dant, sed saepe longum fatorum. sequentium ordinem nuntiant, et quidem notis euidentibus longeque clarioribus quam si scriberentur? Hoc inter nos et Tuscos, quibus summa est fulgurum persequendorum scientia, interest: nos putamus, quia nubes collisae sunt, fulmina emitti; ipsi existimant nubes collidi ut fulmina emittantur; nam, cum omnia ad deum referant, in ea opirione sunt tamquam. non, quia facta sunt, significent, sed quia significatura sunt, fiant. Eadem tamen ratione fiunt, siue illis significare propositum, siue consequens est. Quomodo ergo significant, nisi ”deo mittuntur? Quomodo aues non in hoc motae ut nobis occurrerent dextrum. auspicium sinistrumque fecerunt. Et illas, inquit, deus mouit. Nimis illum otiosum.
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ nubes: spisitudo aeris crassi. Cȩt̾m mira fulminis si intueri uelis oꝑa sunt. nec qͥcꝗͣ du¬
bii relinquentia: q̃n diuina sit illis ac subtilis potentia. Loculis integris ac illesis: conflatur
argentũ. Manente uagina: gladiꝰ ipse liquescit. & iniuiolato ligno. circa pila ferrũ om̃e
distillat. Stat fracto dolio uinũ. nec ultͣ triduũ ille rigor durat. Illud ȩque int̾ ad notan¬
da ponas licet qͦd & hominũ & cȩt̾oꝵs animaliũ quȩ icta sunt: caput spectat ad exitum
fulminis. qͦd om̃iũ ꝑcussar̾ arboꝵ contͣ fulmina hastulȩ surgunt. Ed qͦd malar serpentiũ
& alioꝵ animaliũ quib mortifera uis in est. cũ fulmine icta sunt: uenenũ omẽ consumit᷑.
Uñ inqͥt scis : In uenenatis corꝑibꝰ u̾mis ñ nascit᷑. Fulmine icta: intͣ paucos dies uermi

Expanded text:
mus, nubes spissitudo aeris crassi. CAPUT 31 Ceterum luira fulminis, si intueri uelis, opera sunt nec quicquam dumus, nubes spissitudo aeris crassi. CAPUT 31 Ceterum luira fulminis, si intueri uelis, opera sunt nec quicquam dubii relinquentia quin diuina sit illius ac subtilis potentia. Loculis integris et illaesis conflatur argentum; manente uagina gladius ipse liquescit, et inuiolato ligno circa pila ferrum omne destillat; stat fracto dolio uinum nec ultra triduum ille rigor durat. Illud aeque inter adnotanda ponas licet quod et hominum et ceterorum animalium. quae icta sunt caput spectat ad exitum fulminis, quod omnium percussarum arborum contra fulmina astulae surgunt. Quid quod malarum serpentium et aliorum. animalium quibus mortifera uis inest, cum fulmine icta sunt, uenenum omne consumitur? – Unde, inquit, scis? – In uenenatis corporibus uermis non nascitur .; fulmine icta intra paucos dies uermin
Abbreviated transcription (Latin):
se fulmina & tonitrua. q̃ concursu aridoꝵ corꝑũ facta sunt. ñ nubiũ. Quas ueri simile est.
ĩ tanto feruore aeris nullas fuisse aliqñ. Cambises ad ãmonẽ misit exercitũ. quẽ harena
austro mota & more nuis incidens: texit. dem̃ obruit. Tc̃ qͦq ueri simile ẽ fuisse tonitrũ.
fulminaq attritu harenȩ sese affricantis. Non repugnat ꝓposito nr̃o: ista opinio. Diximꝰ enĩ
utriusq naturȩ corꝑa efflare t̾ras: & sici aliqͥd & humidi in toto aere uagari. Itaq si qͥd tale
int̾uenit: nubem fecit solidiorẽ & cͣssiorẽ: ꝗͣ si tm̃ simplici sp̃u texeret᷑. Illa frangi pot̃: &¬
edere sonũ. Ista quȩ dixi: siue incendiis uaporantibꝰ aera repleuert̃. siue uentis t̾ras uerren¬
tibꝰ necesse ẽ nubẽ faciat. anteꝗͣ sonũ. Nubẽ aũ: tã arida ꝗͣ humida consert̃. Est enĩ ut dixi¬

Expanded text:
se fulmina et tonitrua quae concursu aridorum corporum facta sunt, non nubium, quas uerisimile est se fulmina et tonitrua quae concursu aridorum corporum facta sunt, non nubium, quas uerisimile est in tanto feruore aeris nullas fuisse. Aliquando Cambyses ad Ammonem misit exercitum, quem harena austro, mota et more niuis incidens texit, deinde obruit; tunc quoque uerisimile est fuisse tonitrum fulminaque attritu harenae sese affricantis. Non repugnat proposito nostro ista opinio. Diximus enim utriusque naturae corpora efflare terras et sicci aliquid et umidi in toto acre uagari; itaque si quid tale interuenit, nubem fecit solidiorem et crassiorem quam si tantum simplici spiritu texeretur. Illa frangi potest et edere sonum. Ista quae dixi, sine incendiis uaporantibus aera repleuerunt, siue uentis terras uerrentibus, necesse est nubem faciant ante quam sonum. Nubem autem tam arida quam umida conserunt; est enim, ut dixi
Abbreviated transcription (Latin):
auriũ sensu exit. Rumpi illã oportet: ut sonet. ñ secari. Idem de nubibꝰ dico. Nisi multo im¬
petudissiluere: ñ resonant. Adice nc̃ qͦd nubes in montẽ actȩ ñ frangunt᷑ s cͥcũfundunt᷑. & in
cͥca arborẽ findit᷑. si uiuat: ñ tonat. Lato ut ita dicam ictu & totũ globum semel dissipan¬
Qͥd ni : cũ uox nich aliud sit ꝗͣ ictus aer: Debent gͦ nubes utrinq inseri. & cauȩ & ĩtente.
Uides enĩ qͣnto uocaliora sunt uacua: ꝗͣ plena. qͣnto intenta: ꝗͣ remissa. Itẽ tĩpana & cim¬
bala sonant. qͥa repilla repugnantẽ ex ult̾i̾ore parte sp̃m pulsant. ħ & ipsa aera ñ nͥ cauo
trum & fulmina excuti posse. Ethna aliq̃n multo igne habundauit. ingentẽ uĩ harenȩ uren¬
tis effudit. Inuolutꝰ ẽ dies puluere. ppłosq subita nox t̾ruit illo tẽpore. Quint tc̃ płima fuis¬

Expanded text:
aurium sensu exit; rumpi illam oportet, ut sonet, non secari. Idem de nubibus dico; nisi multo imaurium sensu exit; rumpi illam oportet, ut sonet, non secari. Idem de nubibus dico; nisi multo impetu dissolutae, non sonant. Adice nunc quod nubes in montem actae non franguntur, sed circumfunduntur et in circa arborem finditur sibilat, non tonat; lato, ut ita dicam, ictu et totum globum semel dissipanQuidni, cum uox nihil aliud sit quam ictus aer? Debent ergo nubes utrimque conseri, et cauae et intentae. Vides enim quanto uocaliora sint uacua quam plena, quanto intenta quam remissa. Item tympana et cymbala sonant, quia illa repugnantem ex ulteriore parte spiritum pulsant, haec et ipso oere non nisi cauo trum et fulmina excuti posse. Aetna aliquando multo igne abundauit, ingentem uim harenae urentis effudit,, inuolutus est dies puluere, populosque subita nox terruit. Aiunt tunc plurima fuis
Abbreviated transcription (Latin):
Ansoliutur :& cũ qͥ distenta fuerat sp̃m emistt. Hic pprie fragor ddrfubrt et uehenens
mͦ potest. ut incussus aer caua nube & motu ipso extenuatꝰ diffundat᷑. Deĩn dũ maiorẽ sibi
locum querit: a quibꝰ inuolutꝰ est sonũ patit᷑. Qͥd au: Non q̃admodũ illise int̾ se manus
plausum edunt. sic illisar̃ int̾ se nubiũ sonꝰ pot̾ eẽ magnꝰ. qͥa magna concurrt̃ : Uidemꝰ inqͥt
nubes impingi montibꝰ. nec sonũ fieri. ꝑ rimũ om̃iũ ñ quocunq mͦ illisȩ sunt sonant: s si apte
cõpositȩ ad sonũ edendũ. Au̾sas int̾ se manꝰ collide: ñ plaudent. S palma cũ palma collata
plausum facit. Et płimũ int̾ẽ. utrũ cauȩ concutiant᷑: an planȩ & extentȩ. Dem̃ ñ tm̃ ire nu¬
bes oportet: s agi magna ui & ꝓcellosa. Etiam nc̃ mons ñ findit nubẽ: s digerit. & primam
qͣmq partẽ eiꝰ soluit. Ne uesica quidẽ qͦcũq mͦ sp̃m emisit: sonat. Si ferro diuisa ẽ: sine ullo

Expanded text:
dissoluitur et eum quo distenta fuerat spiritum emittit. Hic proprie fragor dicitur, subitus et uehemens. modo potest ut inclusus aer caua nube et motu ipso extenuatus diffundatur; deinde, dum. maiorem sibi locum quaerit, a quibus inuolutus est, sonum patitur. Quid autem? non, quemadmodum illisae inter se manus plausum edunt, sic illisarum inter se nubium sonus potest esse, magnus quia magna concurrunt? CAPUT 28 Videmus, inquit, nubes impingi montibus nec sonum, fieri. Primum. omnium non quocumque modo illisae sunt sonant, sed si apte compo,sitae ad sonum edendum. Auersas inter se manus collide, non plaudent; sed palma cum palma collata plausum. facit; et plurimum interest utrum cauae concutiantur an planae et extentae. Deinde non tantum ire nubes oportet sed agi magna ui et procellosa. Etiamnunc mons non findit nubem, sed digerit et primain quamque partem eius soluit. Ne uesica quidem, quoeumque modo spiritum emisit, sonat: si ferro diuisa est, sine ullo
Abbreviated transcription (Latin):
poetico ritu mineruã nuncupauit. G hac eadẽ comitante om̃ia horrenda subiit. oĩa ad¬
usa suꝑauit. Qppe ea adiutrice ciclopis specꝰ int̾iit. s egessus ẽ. Solis boues uidit s abstinu¬
it. Ad inferos demeauit: ⁊ ascendit. Cad sapĩa comitante scillã p̃t̾naiugauit. nec ereptꝰ est.
Caribdi conseptꝰ ẽ: nec retentꝰ ẽ. Circe pocłm bibit: nec mutatꝰ. ad lotofagos ascendit: nec re¬

Expanded text:
poetico ritu Minervam nuncupavit. Igitur hac eadem comitante, omnia horrenda subiit, omnia adpoetico ritu Minervam nuncupavit. Igitur hac eadem comitante, omnia horrenda subiit, omnia adversa superavit. Quippe ea adjutrice Cyclopis specus introiit, sed egressus est. Solis boves vidit, sed abstinuit. Ad inferos demeavit, sed ascendit. Eadem sapientia comitante, Scyllam praeternavigavit, nec ereptus est, Charybdi consertus est, nec raptus est. Circes poculum bibit, nec mutatus est. Ad Lotophagos accessit, nec re
Abbreviated transcription (Latin):
ues ẽ: ñ credo fortunȩ. Magis ista dinunero. Ualidꝰ ẽ: egͥtudine fatigabit᷑. ꝑnix÷ abit ĩ senec
homini sapiens. ⁊ boni consolatꝰ. Tandẽ aliqñ ip̃m uirũ laudas. Hoc enĩ nec a patre heredi
tãrium ẽ. nec casi pendulũ. nec a suffragio anniđm. nec a corꝑe caducũ. nec ab ȩtate muta¬
bile. Hec om̃ia meus soctes habuit: ⁊ ido cet̾a hab̾e contẽpsit. Quin gͥ ⁊ tu ad studiũ sa
pdite patͥa. noĩe celebri. claroq potens pectore. achiuis classib. auctor grauis. dardanis gen¬
tibꝰ ultoꝵ ł erciadȩ. nouissime patrẽ memorat. Cȩcm om̃s laudes eiꝰ uiri audisti. nich̾ in nec
laertes s̃ nec amtichira nec arcissiꝰ uindicat. Hȩc tota ut uides laudis huiꝰ ꝓpͥa ulixi posses.¬
sio est. nec aliud te in eodẽ ulixe homerꝰ docet. qui semꝑ ei comitẽ uoluit eẽ prudentiam. qͣm

Expanded text:
ves est? non credo fortunae. Magis ista dinumero. Validus est? aegritudine fatigabitur. Pernix est? abibit ves est? non credo fortunae. Magis ista dinumero. Validus est? aegritudine fatigabitur. Pernix est? abibit homini, sapiens et boni consultus. Tandem aliquando ipsum virum laudas. Hoc enim tarium est, nec a casu pendulum, nec a suffragio anniculum, nec a corpore caducum, nec ab etate mutabile. Hec omnia meus Socrates habuit, et ideo cetera habere contempsit". 14. Propter quod Tullius, praedite patria; Nomine celebri, claroque potens Pectore, Achivis classibus auctor, Gravis Dardaniis gentibus ultor, Laertiade. Novissime patrem memorat. Caeterum omnes laudes ejus viri audistis. Nihil inde nec Laertes sibi, nec Anticlea, nec Acrisius vindicat. Haec tota, ut vides, laudis hujus propria Ulyssi possessio est. Nec aliud te in eodem Ulysse Homerus docet, qui semper ei comitem voluit esse prudentiam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
ta. si epipia fucata. aingła aurata st̃. s istis om̃ibꝰ exuuiis amolitis ȩquũ ipsũ nudũ ⁊ solũ
Iã pͥmũ ĩ corꝑe si sit argutũ caput. breuis aliius. obesaq t̾ga. Iuxuriatq toris aĩosũ pect̾
Similit̾ gͥ ⁊ ĩ hoĩbꝰ contẽplandis noli illa aliena existimare. s ipsũ hoĩem penitꝰ consid̾a.
ip̃m ut meũ soctẽ pauꝑẽ expecta. Aliena aũ uoco q̃ parentes pepert̃. ⁊ q̃ fortuna largita ẽ.
Quoꝵ nicħ laudibꝰ socͣtis mei admisceo. nullã gu̾ositatẽ. nullã ꝓsapiã. nullos longos nata-¬
les. nullas ĩuidiosas diuitias. Hȩc cuncta ut dico aliena st̃. sate ꝓthaonio gła ẽ. qͥ tał fuit
ut eꝰ nepotẽ ñ pudẽt. Gͣ omĩa similit̾ aliena num̾es licebit. Generosꝰ÷: parentes laudas. di¬

Expanded text:
ta, si ephippia fucata, si cingula aurata sunt: si istis omnibus exuviis amolitis et amotis, equum ipsum nuduta, si ephippia fucata, si cingula aurata sunt: si istis omnibus exuviis amolitis et amotis, equum ipsum nuduJam primum in corpore si sit Argutumque caput, brevis alvus, obesaque terga, Luxuriatque toris animosum pectus Similiter igitur et in hominibus contemplandis noli illa aliena aestimare, sed ipsum hominem penitus considera: ipsum, ut meum Socratem pauperem, exspecta. Aliena autem voco, quae parentes pepererunt, et quae fortuna largita est, quorum nihil laudibus Socratis mei admisceo: nullam generositatem, nullam prosapiam, nullos longos natales, nullas invidiosas divitias. Haec enim cuncta, ut dico, aliena sunt. Sata Prothaonio gloria est, qui talis fuit, ut ejus nepotem non puderet. Ergo omnia similiter aliena numeres licebit. Generosus est? parentes laudas. Di
Abbreviated transcription (Latin):
lo ꝑcolunt. Ipsi aũ horridi. indocti. incultiq cͥcũ eunt. G illas sp̃ẽs ĩ q̃ pat̾monia sua ꝓfude¬
runt amenissima ⁊ extructissima ⁊ ornatissima dep̾hendas. Uillas emulas urbiũ conditaᷤ.
domos uice temploꝵ exornatas. familias nuosissimas ⁊ calamistratas. opiparã suppellecti¬
lem. oĩa asfluentia. oĩa opulentia. oĩa ornata p̾t̾ ipsũ dñm qͥ solꝰ tantali uice in sius diui¬
tiis in ops. egens. pauꝑ. ñ qͥd̃ fluentẽ illũ fugitiuũ captat ⁊ fallacis undȩ sitĩ: s uẽ beatiti¬
spectari solere ut ȩqͦs mercam᷑. Neq enĩ ĩ em̃dis equis phaleras consid̾amꝰ. ⁊ balthei polimina¬
inspicimꝰ. ⁊ ornatissimȩ ceruicis diuitias contẽplam᷑. Si ex aruc auro ⁊ argento ⁊ gẽmis mo¬
nilia uaria gata dependent. si plena artis ornam̃ta captte ⁊ collo cͥcũ iacent. si frena cela¬

Expanded text:
lo percolunt. Ipsi aulo percolunt. Ipsi aurunt: amoenissima et extructissima et ornatissima deprehendas, uillas aemulas urbium conditas, domus uice templorum exornatas, familias numerosissimas et calamistratas, opiparam supellectilem, omnia adfluentia, omnia opulentia, omnia ornata praeter ipsum dominum, qui solus Tantali uice in suis diuitiis inops, egens, pauper non quidem fluentum illud fugitiuum captat et fallacis undae sitit, sed uerae beatituspectare solemus, ut equos quos mercamur. Neque enim in equis emendis phaleras consideramus inspicimus, et ornatissimae cervicis divitias contemplamur. Si ex auro et argento, et gemmis, monilia variae gazae dependent, si plena artis ornamenta capiti et collo circumjacent, si frena caela
Abbreviated transcription (Latin):
sine t᷑pitudine. sine labore contẽpserit. Nescio ut sibimenias tibiis canẽ. s ñ pudet mne ñ eẽ ti
bicinẽ. Nescio ut apelles coloribꝰ pingẽ. s ñ pudet me ñ eẽ significũ. ⁊⁊ idẽ in cet̾is artibꝰ ne õs
ꝑseqͣr. licet tͥ nescire. nec pudet. Enĩ uͦ dic sodes nescio bñ uiuere ut soc̃tes. ut plato. ut pyrago¬
nime uideri uolunt nescire. discẽ tam̃ negligunt: ⁊ eiusd̾ artis disciplinã simul ⁊ ignoran¬
tiam detrectant. Gͣ cotidiana eoꝵs acta dispungas: ĩuenias ĩ rõnibꝰ multa ꝓdige ꝓfusa. ⁊ in
semet nicħ ĩ sui dico demonis cultũ. qͥ cultꝰ ñ aliud ꝗͣ phylosophiȩ sac̾m̃tũ ẽ. P lane qͥđ uillas
opipare extruunt. domos ditissime exornant. ⁊ familias nu̾osissime cõparant. S ĩ istis õĩb¬

Expanded text:
sine turpitudine, sine rubore contempserit. Nescio ut Ismenias tibiis canere, sed non pudet me tibicinem sine turpitudine, sine rubore contempserit. Nescio ut Ismenias tibiis canere, sed non pudet me tibicinem non esse; nescio ut Apelles coloribus pingere, sed non pudet me non esse significem; itidem in ceteris artibus, ne omnis persequar, licet tibi nescire nec pudeat. caput 22 Enimuero dic, sodes: 'nescio bene uiuere, ut Socrates, ut Plato, ut Pythagost, quod ea, quae minime uideri uolunt nescire, discere tamen neglegunt et eiusdem artis disciplinam simul et ignorantiam detrectant. Igitur cotidiana eorum aera dispungas: inuenias in rationibus multa prodige profusa et in semet nihil, in sui dico daemonis cultum, qui cultus non aliud quam philosophiae sacramentum est. Plane quidem uillas opipare extruunt et domos ditissime exornant et familias numerosissime conparant. Sed in istis omnib