comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aliquo fama cũ laude. Uigintade
cie aut maiestatis aut aliquarum
cia uoluntas erga aliquẽ terũ boni¬
tum illius ip̃ius causa quẽ diligi
cũ eius pari uoluntate. hic quiad
ciuilib causis loquim᷑. fructus ad
aunciciam adũgimꝰ. ut cor quos
causa petenda uidcat. ne forte qui
nos de onũ anutitia dicẽ eristim¬
ant. rep̃hendẽ incipiant ꝙ̃ꝙͣ sũs¬

Expanded text:
aliquo fama cum laude; dignitas entiae aut maiestatis aut aliquarum itia voluntas erga aliquem rerum bonarum illius ipsius causa, quem diligit, cum eius pari voluntate. hic, quia de civilibus causis lo- quimur, fructus ad amicitiam adiungimus, ut eorum quoque causa petenda videatur, ne forte, qui nos de omni amicitia dicere existimant, reprehendere inci- piant. qu
Abbreviated transcription (Latin):
ab nr̃o beneficio ꝓfecte. pcim uti¬
lores ptĩ minꝰ utiles. ex causaru
dignitatib ex tempoꝵ oportum ta¬
tibꝰ ex officiis. ex religionib erue¬
tustatib habebit᷑.Ltilitas aut̃.
aut incorpe posita est. aut mex̃neis
ꝑs ad corpir̃ omodũ reu̾titur. ut u̾
dicam que at corpꝰ ꝑtinent cuta¬
tis ut agri portus pecinna classis
naute milites socii quib reb ĩ co¬
lumitatẽ ac lib̾tatẽ retinẽt cunta¬
tes. Alia uõ que iam quiddã mag̃
amaplũ ⁊ minꝰ necessariũ ꝯficiunt.

Expanded text:
stro beneficio profectae, partim utiliores, partim minus utiles, ex causarum dignitatibus, ex temporum opportunitatibus, ex officiis, ex religionibus, ex vetu- statibus habebitur. Utilitas autem aut in corpore posita est aut in extrariis ad corporis commodum revertitur, ut in dicam, ad corpus pertinent civitatis, ut agri, portus, pecunia, classis, nautae, milites, socii, quibus rebus incolumitatem ac libertatem retinent civitates, aliae vero, quae iam quid- dam magis amplum et mi
Abbreviated transcription (Latin):
magnitudo amicitiaꝵ ac societatũ
multitudo quib reb nõ illd̃ solum
amplẽ itq potentes sint ciuitates
in commitas ⁊ potentia. Incolu¬
ini tas est salutis cotaaq ĩtegra
oẜ uatio.potencia est ad sua cõẜ¬
uanda ⁊ alt̾ius obtinenda idone¬
ar retũ facultas atq in hiis õib
que ante dicta sunt ꝗd fĩ difficult̃¬
q quid facile fieri possit ꝯsiderareor.
idiget. atq aut om̃es a plimas
aut maximas causas ht difficłta¬
tis. tũ hiis susceptis difficultatib
ꝯpleriatq ad exitum ꝓduci potest.
Qm̃ ergo dehonestate ⁊ utilitate
dixiniꝰ nuc restat ut dehiis reb
qͥs hic attributas esse dicemꝰ netes¬
situ dine ⁊ affectione ꝑscͥbemꝰ. ¶puto

Expanded text:
ietatum multitudo. quibus rebus non illud solum amplae atque potentes sint civitates. incolumitas et potentia. in- columitas est salutis rata atque integra conservatio; potentia est ad sua conservanda et alterius adtenuanda idonearum rerum facultas. atque in iis omnibus, quae ante dicta sunt, quid fieri et quid facile fieri possit, oportet consindiget atque aut omnes aut plurimas aut maximas causas habet difficultatis, tamen his suscep- tis difficultatibus confieri atque ad exitum perduci potest. Quoniam ergo de honestate et de utilitate dixi- mus, nunc restat, ut de iis rebus, quas his adtributas esse dicebamus, necessitudine
Abbreviated transcription (Latin):
captandoꝵ testam̃toꝵ artem pro¬
fessi sũt. nõ putas eadem hade̾
que designatores ⁊ libitinarios
uotant. Ini tñ quoꝵ mortes oꝑ¬
cant nesciũt. hii familiarissim̃
quẽq ex quo pꝑ amiciciã spei płi¬
mũ est. mori cupĩt. Illoꝵ dãp¬
no nemo uiuit. hos quisq dif¬
fert exhaurit. Optant ergo ñ t̃m
ut accipiant ꝙ turpi ẜuitute me¬
ruerunt. s etiam ut tributo gͣm
liberent᷑. Nõ c̃ itaq dubiũ qu hii
magis qd dãpnatũ ẽ ĩ uno optẽt.
quib quisq morte ꝓfuturus ẽ.
uita nocet. oĩum tñ istoꝵ tam
nota sũt uota. qͣ inpunita.dem¬
q se quisq ꝯsulat. et in secretum
pectoris sui redeat.⁊ inspiciat qd
tacitus optaui̾t. qmͣ multa sunt
uota que eciã sibi fateri pudet.
qmͣ pauca que fatere corã teste
possumꝰ s nõ quicqd rep̃hendẽ¬
dum. ⁊̃ dãpnandũ est. Sicut hoc
uotum amiti ꝙ mmanib est.
male utentis bona uoluntate

Expanded text:
captandorum testamentorum artem procaptandorum testamentorum artem professi sunt, non putas eadem habere quae dissignatores et libitinarios vota ? Illi tamen, quorum mortes optent, nesciunt, hi familiarissimum quemque, ex quo propter amicitiam spei plurimum est, mori cupiunt. Illorum damno nemo vivit, hos, quisquis differt, exhaurit ; optant ergo non tantum, ut accipiant, quod turpi servitute meruerunt, sed etiam, ut tributo gravi liberentur. Non est itaque dubium, quin hi magis, quod damnatum est in uno, optent, quibus, quisquis morte profuturus est, vita nocet. Omnium tamen istorum tam nota sunt vota quam impunita. Denique se quisque consulat et in secretum pectoris sui redeat et inspiciat, quid tacitus optaverit. Quam multa sunt vota, quae etiam sibi fateri pudet ! Quam pauca, quae facere coram teste possimus ! Sed non, quidquid reprehendendum, etiam damnandum est, sicut hoc votum amici, quod in manibus est, male utentis bona voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
Amascenes athenis cũ qui
nccͣia fimerib uenditabat. dãp¬
nauit. cũ ꝓbasset magnũ lucx
optasse. ꝙ ꝯtingere illi smne mł¬
toꝵ morte nõ pot̾at. Queri tam̃
solet.an mento dãpnatus sit. fo¬
tasse optanit. nõ ut multis uen¬
deret. s ut care. ut paruo sͥ ꝯsta¬
rent. que uenditurus ess. cõstet
negociacio eiꝰ exempto q uendi¬
to. quare uotũ cius munã ꝑtẽ
trahis. cũ lucrũ exutraq sit. p̃tẽa
omẽs licet qui in ista negociacõe
sũt dãpnes. om̃es enĩ id̾em uo¬
lunt. ⁊ idẽ intra se optant. Mag¬
enĩ nõ exalieno inꝯmodo lucꝵ.
Miles bellũoptat. ingłiũ agri¬
colam annone caritas erigit.
eloquentie p̾ciũ excepta lite ñ
nuͣes. Medicis granis annꝰ ĩq̃s¬
tu ẽ. Institores delicataꝵ meitiũ
uiuẽtus corrupta locupletat. Nul¬
la tempestate. nullo igne ledan¬
tur tecta.iacebit oꝑa t̾abrił.uniꝰ
uotũ dep̃hensũ ẽ. oĩum sinise ẽ.
An cuarrantiũ ⁊ ateriũ ⁊ cetoͣs q

Expanded text:
ades certe Athenis eum, qui necessaria funeribus venditabat, damnavit, cum probasset magnum lucrum optasse, quod contingere illi sine multorum morte non poterat. Quaeri tamen solet, an merito damnatus sit. Fortasse optavit, non ut multis venderet, sed ut care, ut parvo sibi constarent, quae venditurus esset. Cum constet negotiatio eius ex empto et vendito, quare votum eius in unam partem trahis, cum lucrum ex utraque sit ? Praeterea omnes licet, qui in ista negotiatione sunt, damnes ; omnes enim idem volunt, id est, intra se optant. Magenim non ex alieno incommodo lucrum ? Miles bellum optat, si gloriam ; agricolam annonae caritas erigit ; eloquentiae pretium excitat litium numerus ; medicis gravis annus in quaestu est ; institores delicatarum mercium iuventus corrupta locupletat; nulla tempestate tecta, nullo igne laedantur : iacebit opera fabrilis. Unius votum deprensum est, omnium simile est. An tu Arruntium et Haterium et ceteros, qui
Abbreviated transcription (Latin):
oresq ad bene ꝓmerendu. qua
ad bñ re poscendũ Ati h intet
eos sit honesta certacio. Sic utili¬
tates examicicia maxinie capien¬
t᷑. ⁊ ent eius ortus auata qm̃ ab
inbecillitate grauior ⁊ uenor lã¬
⁊ si utilitas amiciciã conglitia
ret. eadẽ ꝯmutata dissoluet᷑. s¬
Iqr natura mutari nõ pot. id ato
uere amicicie sempiterne sunt
Rtũ quidem amicitieute¬
tis. nisi ꝗd ad hic forteiultis

Expanded text:
oresque ad bene merendum quam ad reposcendum, atque haec inter eos sit honesta certatio. Sic et utilitates ex amicitia maximae capientur, et erit eius ortus a natura quam ab imbecillitate gravior et verior. nam si uret, eadem commutata dissolveret; sia natura mutari non potest, idcirco verae amicitiae sempiternae sunt. ortum quidem amicitiae videtis, nisi quid ad haec forte vultis
Abbreviated transcription (Latin):
br et otemptores uoluptatis. ẽt
uictores õum t̾rar. cato nõ cũ fe¬
ris manꝰ ꝯtulit. qͣs consectan ue¬
natoris agrestisq ẽ nec monstra
igne et ferro psecutus ẽ. nec ĩ ei
temꝑa inicidit quib credi posset
celũ uniꝰ humeris inniti. excussa
iam antiqua credulitate ⁊ scło ad
sũmã pducto. sollertia cũ. ambitu
congressa multiform malo ⁊ cũ
potentic ĩmensa cupiditate qmͣ
totus orbis intres diuisus sacia¬
re nõ poterat. Adũsus uicia cunta¬
tis degenerantis et pessũ sua mo¬
le sidentis idetit solus. ⁊ cadente
stractus ue comitẽ se du sustenta¬
te riunc dedit. simłq extincta st̃
que nefas erat diuidi. neq cĩ cato
post lib̾tatẽ uixit. nec lib̾tas pꝰ ca¬
tonẽ huc tu putas ĩuiriam fipo¬
tuisse apopulo: ꝙ aut p̃turã illi
distraxit. aut togmi. ꝙ sacrũ illd̃
caput purgam̃tis oris asꝑsit. Tntꝰ
ẽ sapiens nec ulla affici a m niria
aut ⁊tumelia pot.¶ Uidcor m̃ĩ

Expanded text:
et contemptores voluptatis et victores omnium terrorum. Cato non cum feris manus contulit, quas consectari venatoris agrestisque est, nec monstra igne ac ferro persecutus est nec in ea tempora incidit quibus credi posset caelum umeris unius inniti. Excussa iam antiqua credulitate et saeculo ad summam perducto sollertiam cum ambitu congressus, multiformi malo, et cum potentiae immensa cupiditate, quam totus orbis in tres divisus satiare non poterat, adversus vitia civitatis degenerantis et pessum sua mole sidentis stetit solus et cadentem stractus comitem se diu sustentatae ruinae dedit simulque exstincta sunt quae nefas erat dividi; neque enim Cato post libertatem vixit nec libertas post Catonem. Huic tu putas iniuriam fieri potuisse a populo, quod aut praeturam illi detraxit aut togam ? Quod sacrum illud caput purgamentis oris adspersit ? Tutus est sapiens nec ulla affici aut iniuria aut contumelia potest. Videor mihi
Abbreviated transcription (Latin):
cio.m. catonis indigne ferebas
sicut es iniquitatis inpatiens
ꝙ catonẽ etas sua parũ intellris¬
set ꝙ supͣ põpeios. ⁊ tesares ẜgen¬
tem infra uatimos posuisset.¬
⁊ tibi indignũ uidebat᷑ ꝙ illi dis¬
suasuro leg̾em toga in foro est
crepta. qdq a rostris uiq ad ar¬
cum fabianũ ꝑsediciose factio¬
nis manus traditꝰ uoces ĩꝓbas
⁊ sputa ⁊ om̃s alias insane mul¬
titudinis ⁊cumelias ꝑtulisset.
Tum cgo respondi hr̃e te ꝙ rei ꝑ¬

Expanded text:
tio M. Catonis, indigne ferebas, tio M. Catonis, indigne ferebas, sicut es iniquitatis impatiens, quod Catonem aetas sua parum intellexisset, quod supra Pompeios et Caesares surgentem infra Vatinios posuisset, et tibi indignum videbatur, quod illi dissuasuro legem toga in foro esset erepta quodque a rostris usque ad arcum Fabianum per seditiosae factionis manus traditus voces improbas et sputa et omnis alias insanae multitudinis contumelias pertulisset. Tum ego respondi habere te, q
Abbreviated transcription (Latin):
minas ⁊ mares nõ in nĩto du¬
xerii.cũ utraq turba ad uite so¬
cictatẽ tm̃dem ꝯferat. S alteaͬ
pars ad obseqũdum alt̾a ĩpio
nata sit. ceti sapientes mollit̾ ⁊¬
blande ut fere domestici. ⁊ fami¬
uares medici egris corpib nõ
qua optimũ ⁊ celcrrimũ c̃ medẽ¬
t᷑ s qua licet. stoiti uirilem ĩ¬
gressi uiã nõ ut amena ĩcunti¬
ut nos cripiat ⁊ in illũ editum
u̾titem educat qui adeo extra
ocm̃ teli iactũ surrexit ut supra
fortunã emmeat.At ardua ꝑq̃
plano adit̾ exdelsũ. S uc tam
abrupta quidẽ sũt qͣ quidã pu¬
tant. p̾ma tm̃ pars saxa rupes
q ħt et in uii spẽm. sicut plera¬
q ex longinquo speculantib
abscisa et ꝯuexa uideri solẽt. cũ
aciem longinqtas fallat. demĩ
ꝓpiꝰ adcuntib cadem ula que ĩ
umĩ ogesserat error oculor pau¬
latim ⁊daꝑiunt᷑. tnĩ ilł que p̃cipi¬
cia exint̾uallo appebant. redit le¬
ue fastigiũ ¶nuꝑ cũ incidiss mẽ¬

Expanded text:
minas et mares non immerito dixerim, cum utraque turba ad vitae societatem tantundem conferat, sed altera pars ad obsequendum, altera imperio nata sit. Ceteri sapientes molliter et blande, ut fere domestici et familiares medici aegris corporibus, non qua optimum et celerrimum est medentur sed qua licet ; Stoici virilem ingressi viam non ut amoena ineuntium nos eripiat et in illum editum verticem educat, qui adeo extra omnem teli iactum surrexit, ut supra fortunam emineat. " At ardua per Plano aditur excelsum ? Sed ne tam abrupta quidem sunt quam quidam putant. Prima tantum pars saxa rupesque habet et invii speciem, sicut pleraque ex longinquo speculantibus abscisa et conexa videri solent, cum aciem longinquitas fallat, deinde propius adeuntibus eadem illa, quae in unum congesserat error oculorum, paulatim adaperiuntur, tum illis quae praecipitia ex intervallo apparebant redit lene fastigium. Nuper cum incidisset men
Abbreviated transcription (Latin):
mũ hrẽ iussiss dicens. Nõ ẽ ista
solis defectio. s duoꝵ siderũ coit᷑
cũ luna humiliore currens uia.
nifra ip̃m solẽ orbem suũ posuit.¬
⁊ illum obiectu sui abscondit. qͦ
mõ partes cius exiguas si in tͣns¬
cursu strinxit obducit. mͦ pbis te¬
git. si maiorẽ ꝑtem sui obietit. mͦ

Expanded text:
mum habere iussisset dicens : " Non est ista solis defectio, sed duorum siderum coitus, cum luna humiliore currens via infra ipsum solem orbem suum posuit et illum obiectu sui abscondit ; quae modo partes eius exiguas, si in transcursu strinxit, obducit, modo plus tegit, si maiorem partem sui obiecit, m
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ: at obsidebã. uit̾a militũ neglige̾.
at cos uidebar accepisse ꝯdicione
ut eos qͦ ad possẽ in columes patric
⁊ parentib ꝯẜuarẽ. hostiũ ꝯdicionẽ
repudiarẽ: at salꝰ ẽ antiqor militu

Expanded text:
erem? At obsidebamur. Vitam militum neglegerem? At eos videbar ea accepisse condicione, ut eos, quoad possem, incolumis patriae et parentibus conservarem. Hostium condicionem repudiarem? At salus antiq
Abbreviated transcription (Latin):
iste tã pecumosus sit fc̃us ãplũ patri¬
momũ relictũ ẽ. at pat̾s bona ueniert̃.
ħrditas aliqura uenit. nõ pot̾ dici. S
g̾sihis rõmib locupletatꝰ nõ ẽ sicut
om̃es uidetis. a isti domi nascit᷑ aurũ.
& uñ ñ ẽ licitũ pecuias accepit ¶ Itẽ sepe
iudices aĩadu̾ti multos aliqͣ ex hoesta
re. ꝙͣ ne ĩiuci quide c̾minari possit
sibi p̃sidiũ petẽ. quoꝵ n ħ pot̾ adu̾sanꝰ¬
fatẽ. Nã utrũ adpat̾s eiꝰ u̾tutẽ ꝯ fugiet.
at cũ uos uirati. capite dãpnastis an
ꝯ d̾ milli sũt. amicos ꝓferre at nemo
ẽ qñrinpe putet istiꝰ amicũ nõiari ͥ tẽ
iudiciũ ad duxisti .ñ. nã eũ ĩ dep̃natũ
necasti leges q̃ id face̾ ꝓhibe̾nt i̾tꝰ os.
at ne sc̃ptas ꝙͣ urdicasti. Cũ ip̃e ueti̾s

Expanded text:
um patrimonium relictum est? At patris bona venierunt. Hereditas aliqua venit? Non potest dici; sed si his rationibus locupletatus non est, sicut omnes videtis, aut isti domi nascitur aurum, aut, unde non est licitum, pecunias cepit.» Item: «Saepe, iudices, animum advorti multos aliqua ex honesta re, quam ne inimici quidem criminari possint, sibi praesidium petere. Quorum nihil potest adversafacere. Nam utrum ad patris eius virtutem confugiet? At eum vos iurati capite damnastis. Anquidem nulli sunt. Amicos proferet. At nemo turpe putet istius amicum nominari.» Item: iudicium adduxisti? Non: nam indemnatum necasti. Leges, quae id facere prohibent, veritus? At ne scriptas quidem iudicasti. Cum ipse te veteris
Abbreviated transcription (Latin):
hiis gn̾ib utem᷑ pucrili uidebimur
elocucione delectari. ita si raro int̾sere
rie disꝑgemꝰ. ꝯmode luminib distine¬
ubicctio ẽ cũ int̾rogamꝰ adu̾sa¬
rios. aut q̃rimꝰ ip̃i ꝗd ab ilł. aut
qd ꝯͣ nos dici possit. dem̃ sb̾icimus

Expanded text:
mur elocutione delectari, item, si raro interseremus rie dispergemus, commode luminibus distincSubiectio est, cum interrogamus adversarios aut quaerimus ipsi, quid ab illis aut quid contra nos dici possit; dein subicimus
Abbreviated transcription (Latin):
t̾riusti Itẽ. ĩimicos ĩuidia. ĩ iuriis
potentia ꝑfidia sustulisti. Int̾ huiꝰ
gni̾s ⁊ illiꝰ supioris uebemẽtiã ħm
t ẽ. illud tardiꝰ ⁊ rariꝰ uenit. hoc crebͥ¬
us ⁊ celeriꝰ ꝑuenit. Itaq ĩ illo gn̾e
ex remocõe brachii ⁊ ꝯtorcõe dettre
gladiũ ad corpꝰ afferri. ĩ hꝰ aut̃ crebo

Expanded text:
terruisti.» Item: «Inimicos invidia, iniuriis, potentia, perfidia sustulisti.» Inter huius generis et illius superioris vehementiam hoc interest: illud tardius et rarius venit, hoc crebrius et celerius pervenit. Itaque in illo genere ex remotione brachii et contortione dexterae gladius ad corpus adferri, in hoc autem crebro
Abbreviated transcription (Latin):
delectationẽ qͣ adiu̾tatẽ. uident᷑ accõ¬
modaciora. Qrͣ fides ⁊ gͣuitas ⁊ seni̾¬
tas oratoria minuitꝰ hiis exornaciõi¬
b freq̃nt̾ collocatis ⁊ ñ mõ tollit᷑ auc¬
coritas dicendi. S offendit᷑ qͦ ĩ eiꝰ mõi
orõne ꝓptẽa qd̾ ẽ n eis lepos ⁊ festĩtas.
ñ dignitas. n pulc̾tudo. qrͣ q̃ st̃ ãpla

Expanded text:
delectationem quam ad veritatem videntur› adcommodatiora. Quare fides et gravitas et severitas oratoria minuitur his exornationibus frequenter conlocatis, et non modo tollitur auctoritas dicendi, sed offenditur quoque in eiusmodi oratione, propterea quod est in his lepos et festivitas, non dignitas neque pulcritu
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ fortima qmͣ amplissima
putant/ aut cui fidem hñt ⁊ bñ
dreb sius consulẽ arbitrant᷑ aũ
auis opes metiĩt. aut cc̃ aqb
uuilares ue homines largicões
Alquas ꝓpomũt. aut postreo p̃tio
Ac m̾cede ducũt᷑. que sordidissiã¬

Expanded text:
dignum fortuna quam amplissima dignum fortuna quam amplissima putant, aut cui fidem habent et bene rebus suis consulere arbitrantur, aut cuius opes metuunt, aut contra, pularesve homines largitiones aliquas proponunt, aut postremo pretio ac mercede ducuntur, quae sordidissi
Abbreviated transcription (Latin):
nũstudia cõplectam caq tenea¬
m. dicemꝰ neq ita młto p᷑t. Set
nuca añdicenda sũt.
qͥuis ignorat. Nã ⁊ cũ ꝓspo flatu
tatos. ⁊cũ re flaui̾t. affligin᷑ hec
igit᷑ ip̃a fortuna ceto̾s casus rari
pestates. naufragia. iuinaᷤ incen¬
intitus ex̾cituũ. ut ꝓximi trii.
ysumi ⁊ sĩgłaris niri. Inuidie p̃t̾¬
ei młtitudinisatq obeas bene
mitoꝵ sepe cuuũ expulsiones ca¬
lamitates. fuge. rursusq sccłe res
honores. imiꝑia. uictorie qmͣ qm̃
fortunte sũt. t̾n sm̃ hoĩmũ operib
⁊stirous nentrã ĩptem effici pos¬
sunt¶hoc gͥ cognito ẽ dicendum
quo nã mõ hõmũ studia.Adutili¬
tates nr̃as allice̾ atq excitare pos¬
simꝰ. que si longior fuiͣt oro cum
magnitudine utilitatis ꝯparet̃
Ita fortasse ⁊̃ brenior uidebrsq̃c̃¬
q igͥ homies hoĩ tribuũt. adeũ
iugendũ atq honestandũ aut
biniolentie grã faciũt. cũ aliq̃ d̾
ciusa quẽpiam diligũt aut hono¬

Expanded text:
num studia complectamur eaque teneamus, dicemus, neque ita multo post, sed pauca ante dicenda sunt. quis ignorat? Nam et, cum prospero flatu tatos et, cum reflavit, affligimur. Haec igitur ipsa fortuna ceteros casus rariores pestates, naufragia, ruinas, inceninteritus exercituum, ut proxime trium, summi et singularis viri, invidiae praeterea multitudinis atque ob eas bene meritorum saepe civium expulsiones, calamitates, fugae, rursusque secundae res, honores, imperia, victoriae, quamquam fortuita sunt, tamen sine hominum opibus et studiis neutram in partem effici possunt. Hoc igitur cognito dicendum est, quonam modo hominum studia ad utilitates nostras allicere atque excitare possimus. Quae si longior fuerit oratio, cum magnitudine utilitatis comparetur; ita fortasse etiam brevior videb homines homini tribuunt ad eum augendum atque honestandum, aut benivolentiae gratia faciunt, cum aliqua de causa quempiam diligunt, aut hono
Abbreviated transcription (Latin):
se hoĩnes impio altus ⁊ pot᷑ati.
d causis płib. Ducũt᷑ enĩ aut beni¬
uolencia. Aut bñficioꝵ magnitu¬
dine aut dignitatis p̃stanciaant
spe s aͥdutile futuꝵ. aut metu ne
ni parere cogantꝰ aut spe largitio¬
nns ꝓmissiq capti. aut postremo
nec aliemꝰ ꝙͣ timeri. Precdare enĩ¬
is nullas opes posse obsistẽ si añ
fuit ignotũ. nuꝑ ẽ cognitũ flecuͦ
huiꝰ ciranni solũ. quẽ armis opp̾s¬
sa ꝑtulit ciuitas
ĩtĩtus declat. quantũ

Expanded text:
ines imperio alterius et potestati de causis pluribus. Ducuntur enim aut benevolentia, aut beneficiorum magnitudine, aut dignitatis praestantia, aut spe sibi utile futurum, aut metu ne vi parere cogantur, aut spe largitionis promissionisque capti, aut postremo nec alienius quam timeri. Malus eniis nullas opes posse obsistere, si antea fuit ignotum, nuper cognitum, nec vero huius Tyranni solum, quem armis oppressa pertulit civitas, interitus declarat, q
Abbreviated transcription (Latin):
bo auctore u̾saris. hiis simillimo
iam ad instituta ꝑ gamus
ꝯfficii ꝑsequendi .q̃ꝵ due
id declis honestatemq ptiner̃.
due ad comoda uite. copias. opes.
facultates. quta adeligendi iu¬
diciũ. si qñ ea que sup̃ dixi pugn¬
are int̾ se uidenͣtur. honestatis
dat̾ ps confecta est qm̃ quidem
Abi cupio esse notissimãs ħ antẽ
dequo nũc agim᷑ id ip̃m ẽ ꝙ utile
appellat᷑ in quo lapsa consuecudo
deflexit duia. sensimq eo deduc¬
ta est. ut honestatem ab ucilita¬
te se cernens. constitueret esse ho¬
nestu aliquid.ꝙ utile nõ ess. ⁊ u¬
tile qd̾ nõ hoẽstũ. Qua nulla pnici¬
es maior hoĩnu uite pocuit afferri.
quid emi iustũ sit id eciã utile eẽ
censent. Itemq ꝙ honestũ ide ⁊¬
iustũ. Ex quo efficit᷑. ut qcqd hõe¬
stũ sit. idẽ sit utile . Q qui parum
pspicũt. hii sepe u̾sutos hoĩes
⁊ callidos ãmirantes. maliciam
sapĩam iudicant quoꝵ error eri¬
piendus ẽ opimoq oĩs ad eã spẽz

Expanded text:
o auctore versaris iis simillimo, iam ad instituta pergamus. officii persequendi, quarum duae ad decus honestatemque pertinerent, duae ad commoda vitae, copias, opes, facultates, quinta ad eligendi iudicium, si quando ea, quae dixi, pugnare inter se viderentur, honestatis pars confecta est, quam quidem tibi cupio esse notissimam. Hoc autem, de quo nune agimus, id ipsum est, quod utile appellatur. In quo verbo lapsa consuetudo deflexit de via sensimque eo deducta est, ut honestatem ab utilitate secernens constitueret esse honestum aliquid, quod utile non esset, et utile, quod non honestum, qua nulla pernicies maior hominum vitae potuit afferri. icquid enim iustum sit, id etiam utile esse censent, itemque quod honestum, idem iustum; ex quo efficitur, ut, quicquid honestum sit, idem sit utile. Quod qui parum perspiciunt, ii saepe versutos homines et callidos admirantes malitiam sapientiam iudicant. Quorum error eripiendus est opinioque omnis ad eam spem
Abbreviated transcription (Latin):
egeremꝰ. Longiores hoc loco su
a panctio ꝯmemorant᷑. nemine
ncq ducẽ belli. neq pñcipe d¬
mi. magnas res ⁊ salutares sine
hoĩnũ studiis gerẽ potuisse C¬
memorat᷑ ab eo themistodes. q
sinc adium̃tis hoĩũ titas ros efc̃e
potuisse Ntit᷑ ĩ reb nõ dubiis tes¬
tib nõ necessarus Atq ut mac¬
nas utilitates adipiscimͣ᷑ consri¬
tã de testabił pestis ẽ que nõhoi
abhonũe nascatur. Est dic c¬
archilib̾ d̾ inti̾tu hoĩnũ pipatoe¬
tici magni ⁊ copiosi. qui collcas
c̾tis causis. eluuionis. pesailẽa
uastitatis. beluaꝵ ⁊̃ repentine
mititudinis. quaꝵ ĩpetu doce
quedã hõmũ genera esse ꝯsũpt
Denide compat qnͣto plures
deleti sũt hõmes hõmũ ĩpet
idẽ belł. aut sedicionib quãoi
mines plurimũ hoĩnib ⁊ ꝓsit
⁊ obsint. P̾mũ ⁊ hoc statuo esse
ututis. conciliare aĩos homui
⁊ adusus suos adiũgẽ ⁊taq que

Expanded text:
egeremus. Longiores hoc loco sumegeremus. Longiores hoc loco suma Panaetio commemorantur, neminem neque ducem bello nec principem domi magnas res et salutares sine hominum studiis gerere potuisse? Commemoratur ab eo Themistocles, Psine adiumentis hominum tantas res efficere potuisse. Utitur in re non dubia testibus noes adipiscimur conspitam detestabilis pestis est, quae non homini ab homine nascatur. Est Dicaearchi liber de interitu hominum, Peripatetici magni et copiosi, qui collectis ceteris causis eluvionis, pestilentiae, vastitatis, beluarum etiam repentinae multitudinis, quarum impetu docet quaedam hominum genera esse consumpta, deinde comparat, quanto plures deleti sint homines hominum impetu, id est bellis aut seditionibus, quam omni homines plurimum hominibus et prosint et obsint, proprium hoc statuo esse virtutis, conciliare animos hominum et ad usus suos adiungere. Itaque, quae
Abbreviated transcription (Latin):
hoines adiuuarent. ꝑcipi posset.
Nam⁊ qui pncipes ĩueniendi fu¬
crunt. quẽ ex quaq belua usii hr̃e
possemꝰ. hõies certe t̾uerũt. Nec
hoc tempe sine hominũ oꝑa. aut
pascere eas. aut domare aut tueri
aut tempestiuos fructus ex hus
cape possemꝰ. Ab husderq ⁊ ea que
nocent int̾ficiũt᷑ ⁊ que usui possit
ẽe capiũtur q̃d enumerẽ artium
multitudiner.sine quib uita oĩo
milla esse potuiss. Quis enĩ egs
subueniret: que ess oblectacio ua¬
lenciũ. qui uictus aut cultus. nisi
ta multe nob̾ artes mĩstrarent. q¬
bo reb exculta hoĩnũ uita tm̃
distat a uita ⁊ cultu bestiaꝵ Ur¬
bes uo smne hoĩnũ cetu ñ potuiss
nec edificani nec treqũtari. Ex quo
leges moresq constituti. Tñ iuris
equa desc̾ptio certaq niuendi dis¬
ciplina. quas res ⁊ mansuctudo.
aioꝵ consecuta ⁊ uerccundia est.
Effectũ qr ut ess uita minutiorat
qr dando ⁊ accipiendo. mutandis¬
q facultatib⁊ ꝯmodis renulla

Expanded text:
t? Nam et qui principes inveniendi fuerunt, quem ex quaque belua usum habere possemus, homines certe fuerunt, nec hoc tempore sine hominum opera aut pascere eas aut domare aut tueri aut tempestivos fructus ex iis capere possemus; ab eisdemque et, quae nocent, interficiuntur et, quae usui possunt esse, capiuntur. Quid enumerem artium multitudinem, sine quibus vita omnino nulla esse potuisset? Qui enim aegris subveniretur, quae esset oblectatio valentium, qui victus aut cultus, nisi tam multae nobis artes ministrarent? quibus rebus exculta hominum vita tantum distat a victu et cultu bestiarum. Urbes vero sine hominum coetu non potuissent nec aedificari nec frequentari; ex quo leges moresque constituti, tum iuris aequa discriptio certaque vivendi disciplina; quas res et mansuetudo animorum consecuta et verecundia est effectumque, ut esset vita munitior, atque ut dando et accipiendo mutuandisque facultatibus et commodandis nulla
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ip̃a que ĩ aĩata diximꝰ płraque
sunt hõinu opis effecta. que neq
habẽmꝰ insi manus ⁊ ars accessis¬
set. nec eis sine hoĩnu ãninist᷑¬
cione ute̾mur. Neq enĩ ualitu¬
dinis curacio. nec nauigatio. nec
agricultura. nec frugu fructuuz¬
q reliquoꝵ ꝑcepcio et conẜuatio
sine hoĩmz oya ulla esse potuiss
cio. certe nulla ess. nisi hus mu¬
uerib hoĩnes fugerent᷑ Eademq
rõne. nec lapides ext̾ra excideñtũ
ꝵ. argentũ effodẽtur penit᷑ abdi¬
tu sme hõmu labore ⁊ manusTec¬
ta nõ quib ⁊ frigoru uis pelleret᷑
⁊ caloꝵ molestie sedarent᷑/ un de
aut̃ inicio gmͣ humano daiͣ po¬
tuissent aut postea sb̾ueniri. Si
aut sempestate. aut t̾re motu. a
uetustate cecidissent nͥ cõis uita.
ab hoĩnib har reꝵ auxilia petere
didiciss at deductus aquaꝵ. dri¬
uacões fluminũ. agroꝵ irrigacio¬
nes. moles oppositas fluctib. por¬
cus manu fc̃os. Que unde sincho¬

Expanded text:
enim ipsa, quae inanima diximus, pleraque sunt hominum operis effecta; quae nec haberemus, nisi manus et ars accessisset, nec iis sine hominum administratione uteremur. Neque enim valetudinis curatio neque navigatio neque agri cultura neque frugum fructuumque reliquorum perceptio et conservatio sine hominum opera ulla esse potuisset.  invectio certe nulla esset, nisi his muneribus homines fungerentur. Eademque ratione nec lapides ex terra exciderentur r penitus abditum sine hominum labore et manu. Tecta vero, quibus et frigorum vis pelleretur et calorum molestiae sedarentur, unde aut initio generi humano dari potuissent aut postea subveniri, si aut vi tempestatis aut terrae motu aut vetustate cecidissent, nisi communis vita ab hominibus harum rerum auxilia petere didicisset? Adde ductus aquarum, derivationes fluminum, agrorum irrigationes, moles oppositas fluctibus, portus manu factos, quae unde sine ho
Abbreviated transcription (Latin):
ssiuõ ut imparet. Cũ latinis. sa¬
dimicibat᷑. pem fedi fragi. crudeł
dambil. reliqui iustiores pyrri qd̃
saptiuis reddendis illa preclara¬
intentia. Nec mͥ auꝑ posco. nec
npciũ dederitis. nec cauponan¬
ses dellũ. s belli gerantes. ferro
lon auro intani c̃namꝰ utq uos
ue ferat fors. urtuto exꝑiam̃.⁊ hoc
simł accipe dictũ. Quoꝵ nirtuti
belli fortuna peꝑcit. eoꝵdem meli¬
b̾tati partẽ c̾tum est. Dono ducite
doq uolũtib cũ magnis gaudiis
NRegalis sane ⁊ digna eacidaꝵ ge¬
nc̃ sententia. Atq. ⁊ si quid singu¬
lis tempib ad ducti hosti ꝓmiser̃t
ẽ mneo ip̃o fides ẜuanda. Ut ĩpmo
punico bello reguluᷤ captus ape¬
nis. cũ de captĩs ꝯmutandis rom¬
am missꝰ eẽt. uirassq se reddituꝵ.
pͥmũ ut uenit captõs recidendos
plicii redire maluit.qmͣ fidẽ ho¬
sti datam fallẽ Meminermꝰ aut¬
esse ẜuandam. est aut̃ infima cõdi
cio. ⁊ fortima ẜuoꝵ quibo nõ male

Expanded text:
esset, non uter imperaret, cum Latinis, Sadimicabatur. Poeni foedifragi, crudelis Hannibal, reliqui iustiores. Pyrrhi quidem de captivis reddendis illa praeclara: Nec mi aurum posco nec mi pretium dederitis, Nec cauponantes bellum, sed belligerantes Ferro, non auro vitam cernamus utrique. ve ferat Fors, Virtute experiamur. Et hoc simul accipe dictum: Quorum virtuti belli fortuna pepercit, Eorundem libertati me parcere certum est. Dono, ducite, doque volentibus cum magnis dis. Regalis sane et digna Aeacidarum genere sententia. Atque etiam si quid singuli temporibus adducti hosti promiserunt, est in eo ipso fides conservanda, ut primo Punico bello Regulus captus a Poenis cum de captivis commutandis Romam missus esset iurassetque se rediturum, primum, ut venit, captivos reddendos plicium redire maluit quam fidem hosti datam fallere. Secundo autensem pucio et fortuna servorum, quibus non male
Abbreviated transcription (Latin):
as apegrino enĩ recessit. ⁊ ꝓprie ĩ
co qui arma ceͣ ferret remansit.
Cu nõ d̾ impio certat᷑. belloq que¬
det casdem quas dixi paulo an
iustas causas esse belloꝵ. s ca bel
quib impi ꝓposita głia ẽ. min
acbe gerenda sunt. ut enĩ cũ euuli¬
ter ꝯcendimꝰ alit̾ si ẽ inimicũᷤ ałr
si opetitor. Cũ altoͣ certamẽ hono¬
tis ⁊ dignitatis ẽ. cũ altoͣ capitis.⁊

Expanded text:
as; a peregrino enim recessit et proprie in as; a peregrino enim recessit et proprie in eo, qui arma contra ferret, remansit. Cum vero de imperio decertatur belloque quaeortet easdem, quas dixi paulo ante iustas causas esse bellorum. Sed ea bella, quibus imperii proposita gloria est, minus acerbe gerenda sunt Ut enim cum civi aliter contendimus, si est inimicus, aliter, si competitor cum altero certamen honoris et di
Abbreviated transcription (Latin):
tet᷑ unã dimittere
legionem: catonis ꝙ filuĩ qui in
citem legione militabat diusit.
d cũ amore pugnandi in ex̾titu
pmansiss. Cato ad pompiliũ scp¬
sit. ut si eim paciat᷑ mextitu ꝑma¬
nere. scd̾o eimi obliget milicie sa¬
cramento.qr p̾ore amisso. iuire cũ
postib pugnare nõ potͣat. ad eo
sũma erat obẜuatio in bello mo¬
uendo./ Marti quidẽ catonis senis
ẽ epła ad martũ filiũ. in qua sc̾bit
cũ in macedonia bello ꝑsico mi¬
les ess. monet igͥ ut caueat ne
bellum meat. negat enĩ ius esse
quimiles nõ sit cũ hoste pugna
hostis uocaret᷑. lenitate u̾bi rei tͥ¬
sticiam mitigãte. Hostis enĩ apud
maiores nr̃os is dicebat᷑. quẽ uẽ
pegrimĩdicimꝰ. Indicant .xii. ta¬
bule aut statutꝰ dies cum hoste.
Itemq adu̾sus hostem et̾na auc¬
toritas. ꝗ ad hanc mansuctudinẽ
addi potest. eũ quo cũ bellu geras
cam molli nõie appellare: Qmͣꝙͣ
id nomẽ duriꝰ efficit iam uetust¬

Expanded text:
tur unam dimittere legionem, Catonis quoque filium, qui in eadem legione militabat, dimisit. Sed cum amore pugnandi in exercitu remansisset, Cato ad Popilium scripsit, ut, si eum patitur in exercitu remanere, secundo eum obliget militiae sacramento, quia priore amisso iure cum hostibus pugnare non poterat.Adeo summa erat observatio in bello movendo. M. quidem Catonis senis est epistula ad M. filium, in qua scribit le, cum in Macedonia bello Persico miles esset. Monet igitur, ut caveat, ne proelium ineat; negat enim ius esse, qui miles non sit, cum hoste pugnarhostis vocaretur, lenitate verbi rei tristitiam mitigatam. Hostis enim apud maiores nostros is dicebatur, quem nunc peregrinum dicimus. Indicant duodecim tabulae: aut status dies cum hoste, itemque: adversus hostem aeterna auctoritas. Quid ad hanc mansuetudinem addi potest, eum, quicum bellum geras, tam molli nomine appellare? Quamquam id nomen durius effect iam vetust
Abbreviated transcription (Latin):
os. equos. nulscos. sabmos hom¬
cos. inciuitate ⁊̃ acceperunt t
cartaginẽ ⁊ nunĩatiam funditꝰ
loci. maxime ne poss aliqũ. ad
bellũ faciendu locus ip̃e adhora¬
rismea quidẽ sententia paciq̃ m
chil habitura sit insidiax. sc̃ꝑ cõ¬
sulendu ẽ. In quosi michi essi ob¬
tempatu si ñ optiniã. at aliquã
rem.pn. que nunc nulla est hre¬
mꝰ Et tũ hiis quos ui deuicis.
sulendũ ẽ. Tũ hii qui armis po¬
sitis ad imꝑatoꝵ fidẽ ꝯfugiẽt q̃us
muꝵ aries ꝑcusẜit recipiendi
quo tanto ope ap̃nrõs iustica
culta est. ut hii qui ciuitates.
naciones deuictas bello mfas
recepissent.caꝵ patroni cẽnt mo¬
re maioꝵ. Ac belli quidc̃ eqtas
nullũ bellum esse iustu. nisiq
aut reb repetitis geratur. ant
Dnũciatũ ante sit ⁊ indicum.
Pompilius mpator tencrat
ꝓuincias. incusꝰ ex̾citu catouteꝰ¬

Expanded text:
os, Aequos, Volscos, Sabinos, Hernicos in civitatem etiam acceperunt, at Carthaginem et Numantiam funditus loci maxime, ne posset aliquando ad bellum faciendum locus ipse adhortari. Mea quidem sententia paci, quae nihil habitura sit insidiarum, sulendum. In quo si mihi esset optemperatum, si non optimam, at aliquam rem publicam, quae nunc nulla est, haberemus. Et cum iis, quos vi deviceris, consulendum est, tum ii, qui armis positis ad imperatorum fidem confugient, quamvis murum aries percusserit, recipiendi. In quo tantopere apud nostros iustitia culta est, ut ii, qui civitates aut nationes devictas bello in fidem recepissent, earum patroni essent more maiorum. Ac belli quidem aequitnullum bellum esse iustum, nisi quod aut rebus repetitis geratur aut denuntiatum ante sit et indictum. Popilius imperator tenebat provinciam, in cuius exercitu Cato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥum sit homĩs. hec beluaꝵ con¬
fugiendũ est ad postius siuti nõ
licet supiore Qr quidẽ suscipien
da bella sunt obeam cam ut si
ĩuiria in pace uniat᷑. partaat uic¬
toria conẜuandi hii sunt. qui nõ¬

Expanded text:
um hominis, hoc belluarum, confugiendum est ad posterius, si uti non licet superiore. Quare suscipienda quidem bella sunt ob eam causam ut sine injuria in pace vivatur: parta autem victoria conservandi sunt hi qui no
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ inuriatus bonos nõ amet. q¬
b hoc qͦ cepit debere ꝙ ĩpune ñ
soluit. at illas itiq cogita ciones
tuas flecte. Nõ est tibi relata qͣ
optimi auctores. qui beneficia
ignoranti dare incipiunt. ĩgra¬
tis ꝑseuerant. aliꝰ illis obicit ne¬
illos exͣ mundũ suũ ꝓicit. et
ignauos hebetesq siñe luce sñ
ullo ope destituit. Aliꝰ solem cui
debenius.ꝙ int̾ laborem qetẽq
tempꝰ diuisimꝰ. ꝙ nõ tenebris.
fructus saxum aliqd̃ aut fortui¬
toꝵ igmũ globum ⁊ qui dius po¬
cius qmͣ dm appellat nichomin
tn more optimoꝵ parentũ qui
maledictis suoꝵ infantiũ arri¬
dent. nõ cessant dii beneficia cõ¬
gerere d beneficioꝵ anctorib du¬
bitantib. s equali tenore boã sua
ꝑgentes ppłosq distribuũt. unã
oportums ymbrib t̾ras. maria
flitu mouent. Sydeꝵ cursu notãt
tempa. yemes estatesq in t̾uentu
lemoris spũs molliunt. errorem
labencium animaꝵ placidi ac ꝓ¬

Expanded text:
 iniuria bonos non amet, quibus hoc quoque coepit debere, quod impune non solvit. Ad illa itaque cogitationes tuas flecte : “Non est relata mihi optimi auctores, qui beneficia ignoranti dare incipiunt, ingratis perseverant. Alius illis obicit neillos extra mundum suum proicit et ignavos hebetesque sine luce, sine ullo opere destituit ; alius solem, cui debemus, quod inter laborem quietemque tempus divisimus, quod non tenebris mfructus, saxum aliquod aut fortuitorum ignium globum et quidvis potius quam deum appellat. Nihilo minus tamen more optimorum parentium, qui maledictis suorum infantium arrident, non cessant di beneficia congerere de beneficiorum auctore dubitantibus, sed aequali tenore bona sua per gentes populosque distribuunt; unam opportunis imbribus terras, maria flatu movent, siderum cursu notant tempora, hiemes aestatesque interventu lenioris spiritus molliunt, errorem labentium animarum placidi ac p
Abbreviated transcription (Latin):
repetere ꝓhibemꝰ. nõ ut nũꝙͣ
fiat. s ut parce. Anstippꝰ aliqnͣdo
delectatus unguento. male in¬
quit istis effemmatis eueniat.
qui rem tã bellam infamauer̾
idẽ dicendũ ẽ. male istis ĩ ꝓbis
⁊ importums bñficioꝵ suoꝵ qua¬
druplatorib eueniat. ꝗ tã bellã
admonicionẽ int̾ amicos sustu¬
lerunt. Ego tũ utar ħ iure amici¬
cie. ⁊ bñfm̃ ab eo repetam. a quo
peciissem. qui alt̾ius bñticii lo¬
co accepturꝰ ẽ potuisse recddẽ nũ¬
qũa ne querẽs quidẽ dicã. ciectũ
litore egentẽ excepi.⁊ regͥ ḋmẽs

Expanded text:
repetere prohibemus, non, ut numquam repetere prohibemus, non, ut numquam fiat, sed ut parce. Aristippus aliquando delectatus unguento : " Male," inquit, " istis effeminatis eveniat, qui rem tam bellam infamaverunt." Item dicendum est : " Male istis improbis  importunis beneficiorum suorum quadriplatoribus eveniat, qui tam bellam rem, admonitionem inter amicos, sustulerunt! " Ego tamen utar hoc iure amicitiae et beneficium ab eo repetam, a quo petissem, qui alterius beneficii loco accepturus est potuisse reddere. Numquam ne querens quidem dicam : eiectum litore, egentem excepi et regni demens
Abbreviated transcription (Latin):
tur qnͣtum sat ẽ. in hoc omĩs yp¬
bole extendit᷑. ut aduerũ mẽda¬
cio ueniat. it.aq ille cum dixit.
Qui candore mucs añ iret. cursi¬
bauras ꝙ nõ pot̾at fi dixit. ut
crederet᷑ qnͣtũ płimũ poss. ⁊ qui
dixit his ĩ mobilior scopulis.
lem esse q̃ scopulum. nũqm tũ
nõ appcat. nec incurrat. cũ dm̃s
bñfitiũ repeti nõ optere non ex
toto repeticionẽ tollimꝰ. Sepe enĩ
opus est malis exactore. eciã bo¬
nis admonitore. Quid ergo Oc¬
casionẽ ignoranti nõ ostendam.
ncc̃itates illi mcas nõ detegam
Qrͣ nescisse se aut menciat᷑. aut
doleat. Int̾uemat aliqũ. ĩmomi¬
cio. s uẽcunda. que nõ postulet.
nec ĩ ius uocet./ Socrates amicis
cit. omẽs ãmonuit. aquo accipe¬
ebat. at multũ erat cũ fuisse ⁊
quo socͣtes accipet. nõ illos casti¬
qare moliꝰ potuit. Emissẽ ĩ qͥt
palliũ si nũmos hr̃em. post hoc
quisqs ꝓpauit. sero dat.Iam so¬
crati defuit. ꝓpt̾ ac̾bos exacttẽs

Expanded text:
stetur, quantum sat est. In hoc omnis hyperbole extenditur, ut ad verum mendacio veniat. Itaque ille, cum dixit : Qui candore nives anteirent, cursibus auras, quod non poterat fieri, dixit, ut crederetur, quantum plurimum posset. Et qui dixit : His inmobilior scopulis, lem esse quam scopulum. Numquam tanon appareat nec incurrat." Cum dicimus beneficium repeti non oportere, non ex toto repetitionem tollimus ; saepe enim opus est malis exactore, etiam bonis admonitione. Quid ergo ? Occasionem ignoranti non ostendam ? Necessitates illi meas non detegam ? Quare nescisse se aut mentiatur aut doleat ? Interveniat aliquando admonitio, sed verecunda, quae non poscat nec in ius vocet. Socrates amicis cit, omnes admonuit. A quo accipeebat ! At multum erat eum fuisse, a quo Socrates acciperet. Num illos castigare mollius potuit ? " Emissem," inquit, " pallium, si nummos haberem." Post hoc quisquis properaverit, sero dat ; iam Socrati defuit. Propter acerbos exactores
Abbreviated transcription (Latin):
cum an quib cũq debiusti gr̃am
recułis an nullu unq̃ apud te
pierit officiũ. an oĩum te bñfi¬
cioꝵ memoria cõitet᷑. uidebis que
puero data sunt. añ adolescenciã
elapsa.que in iuuenẽ collata sc̃.
nõ ꝑdurasse insenectutẽ queda
ꝑdidim

Expanded text:
cum, an, quibuscumque debuisti, gratiam cum, an, quibuscumque debuisti, gratiam rettuleris, an nullum umquam apud te perierit officium, an omnium te beneficiorum memoria comitetur. Videbis, quae puero data sunt, ante adulescentiam elapsa, quae in iuvenem conlata sunt, non perdurasse in senectutem. Quaedam perdidim
Abbreviated transcription (Latin):
sigꝰ ad ꝑmiscenda omĩi dato. ñ ig̾
nõ ferro ab stinet᷑. soluta legib
scelera sunt. ne religio qui dẽ que
int̾ arma hostilia supplices texit.
ullũ impedim̃tũ ẽruentũ ĩp̃dã
hic expͥuato. hic ex publico. hicex
ꝓphano. hic sac̃ rapit. hic effringit
hic tͣnsilit hic nõ ꝯtentus angͦto
itinere. ip̃a quib artat̾ enertit
⁊ in lucrũ ruma uenit. hic sine
cede ppłat᷑. ħ spolia cruenta maũ
gestat. nemo ñ fert aliquid ex
Alto In hac auiditate gms hũa¬
m o ne tu nimis fortune cõis
oblitus es. qui queris int̾ sapiẽ¬
tes referentẽ. Si indignars m¬
ꝗͣtos eẽ. indignare ĩpudicos. m¬
dignare egros. de formes. senes
pallidos. Est istuc gͣue iiciũ. est
intolłabile. ⁊ ꝙ dissociet hoĩes
ꝙ ꝯcordiam. qua in becillicitas
nr̃a fulcit᷑. scindat ac dissipet. s
us co uulgare ẽ. ⁊ illud nec qui
querit᷑ qui dẽ effugeret: cogita te¬

Expanded text:
signo ad permiscenda omnia dato. Non igni, signo ad permiscenda omnia dato. Non igni, non ferro abstinetur ; soluta legibus scelera sunt ; ne religio quidem, quae inter arma hostilia supplices texit, ullum impedimentum est ruentium in praedam. Hic ex privato, hic ex publico, hic ex profano, hic ex sacro rapit ; hic effringit, hic transilit ; hic non contentus angusto itinere ipsa, quibus arcetur, evertit et in lucrum ruina venit; hic sine caede populatur, hic spolia cruenta manu gestat ; nemo non fert aliquid ex altero. In hae aviditate generis humani o ne tu nimis fortunae communis oblitus es, qui quaeris inter rapientes referentem ! Si indignans varos, indignare impudicos, indignare aegros deformes, senes pallidos! Est istuc grave vitium, est intolerabile et quod dissociet homines, quod concordiam, qua imbecillitas nostra fulcitur, scindat ac dissipet, sed usque eo vulgare est, ut illud ne qui queritur quidem effugerit. Cogita te
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditates hient semꝑ ⁊ poscãt.
nõ mirab̾is ibi neminẽ itdde̾
unemo satis accipit. Quis ẽ isto¬
rũ tam firme m̃tis ac solide.ut
tuço apud eum bũficia deponas
aliꝰ libidine insanit. aliꝰ add̾m ẜ
aliꝰ ceca ambitione. et ingladios
ruente. adice corporem mentis
ac seniũ et ꝯͣriam huic in quieti
pectoris agit: cionem. cumltusq
ipetuos. adite estimationẽ sui
nimiam ⁊ tumorem obquem
ꝯtempnendꝰ ẽ insolentem. Quid
tem.huc accedat temi̾tas p̃ceps
⁊ nunqͣ fidele ꝯ siliũ daturꝰ cimor
⁊ mille errores quib inuoluim᷑
Audacia tumidissimoꝵ.discordia
t᷑amiliarissimoꝵ ⁊ publicũ malu
in c̾cissimis fid̾e. fa stidire possessa.
que ꝯsequi posse spes nõ fuit. Int̾
affectus inquictissimos rem qe¬
tissimã fidem queris. Si tibi uite
nr̃e uera ymago succurrẽt. uide
b̾is tibi capte cũ maxĩe ciuitatis
faciem in qua omisso pudoris recci¬
q respectu. uires in cilio st̃. uelud

Expanded text:
cupiditates hient semper et poscant ; cupiditates hient semper et poscant ; non miraberis ibi neminem reddere, ubi nemo satis accepit. Quis est istorum tam firmae mentis ac solidae, ut tuto apud eum beneficia deponas ? Alius libidine insanit, alius abdominalius caeca ambitione et in gladios irruente. Adice torporem mentis ac senium et contraria huic inquieti pectoris agitationem tumultusque perpetuos; adice aestimationem sui nimiam et tumorem, ob quae contemnendus est, insolentem. Quid tem ? Hoc accedat temeritas praeceps et numquam fidele consilium daturus timor et mille errores, quibus volvimur : audacia timidissimorum, discordia familiarissimorum et, publicum malum, incertissimis fidere, fastidire possessa, quae consequi posse spes non fuit. Inter adfectus inquietissimos rem quietissimam, fidem, quaeris ? Si tibi vitae nostrae vera imago succurret, videre1 videberis tibi captae cum maxime civitatis faciem, in qua omisso pudoris rectique respectu vires in concilio sunt velut
Abbreviated transcription (Latin):
bundeq ẽ sũmissis ⁊ tamiliari¬
b u̾bis memoriã renocare. Si bñ
quidẽ de te meriu. fuit aũ t̃ qcqͣ
dulce meũ. Ille inuicem dicat.
Quid in meriũs. ciectum litore
quid facẽ de beam. q̃ris rẽ maxiẽ
nccͣiam. ⁊ in qͣ hanc mat̾iam ⁊ su¬
man decet. Quẽad̾m in grati ferẽ¬
di sint. plaçido aĩo. mansueto ma¬
gno. nũqͣ te tã mhũanꝰ. ⁊ ĩmeõr
⁊ mgͣtus offendat. ut ñ tñ dedis¬
se delectet. nũqͣ in has uoces in¬
uiria ĩpeliat uellẽ nõ fecisse. bñ¬
f̃icii tui tibi eciam infelicitas pla¬
ceat. Semꝑ illũ penitebit si te ne
nũc quidẽ penitet. nõ ẽ ꝙ ĩdig¬
neris. tanq̃ asiquid noni accide¬
rit. mag̃ mirari debe̾s. si nõ acci¬
diss. aliũ labor. aliũ ĩpensa det̾¬
ret aliũ piculũ. aliũ turpis uẽ¬
cundia. ne dũ recdoit fateat᷑ ac¬
cepisse. aliũ ignorancia officii.
allũ pignci.a. Alũ occupatio. aspi¬
ce quẽadmodũ in mense hõmũ

Expanded text:
miliaribus verbis memoriam revocare : si bene quid de te merui, fuit aut tibi quicquam dulce meum. Ille in vicem dicat : " Quidni merueris ? Eiectum litore, quid facere debeam ? " Quaeris rem maxime necessariam et in qua hanc materiam consummati decet, quemadmodum ingrati ferendi sint. Placido animo, mansueto, magno. Numquam te tam inhumanus et immemor et ingratus offendat, ut non tamen dedisse delectet ; numquam in has voces iniuria impellat : " Vellem, non fecissem." Beneficii tui tibi etiam infelicitas placeat ; semper illum paenitebit, si te ne nunc quidem paenitet. Non est, quod indigneris, tamquam aliquid novi acciderit; magis mirari deberes, si non accidisset. Alium labor, alium impensa deterret, alium periculum, alium turpis verecundia, ne, dum reddit, fateatur accepisse, alium ignorantia officii, alium pigritia, alium occupatio. Adspice, quemadmodum immensae hominum
Abbreviated transcription (Latin):
denarios in tabuã inseruit ac
misit. penas a se exigens ĩꝓbe cu¬
piditatis. nc alieno ad sue̾sceret.
Qd̃ debes. quere cui recddas Et si
nemo poscit. ip̃e te appelli. malus
in bonus sit. Adte nõ ꝑtinet red¬
de ⁊ accusa. oblitus quẽadmodũ
in t̾uos officia diuisa sunt. ⁊lli
obluuo ĩpata ẽ tibi memmisse
mandauimꝰ. e̾rrat tñ siꝗs existi¬
mat cũ diñs cũ qui bencfĩcium
dedit oblimsci oportẽ excutere
nos illi memoriã rei p̃ẜtim ho¬
nestissmne. Que p̾cipimiꝰ ultͣ mo¬
dũ ut ad uerũ. ⁊ suũ redeant. cum
dicimꝰ meminisse nõ debet. hoc
uolumꝰ intlłigi. p̃dicare nõ db
nec iactare. nec grais esse qdã
cnĩ beneficiũ ꝙ dederũt omnb
cutulis .ii. arrant hec sobri loquĩt
hoc ebrii. nõ ꝯtinent. hoc ignotis
ingerunt. hec amitis ꝯmittũt
ria subsidẽt. obliusci cũ q ddit
uissimꝰ et plus impando q̃ pr̃a

Expanded text:
denarios in tabernam inseruit ac denarios in tabernam inseruit ac misit poenas a se exigens improbae cupiditatis, ne alieno adsuesceret. Quod debes, quaere, cui reddas, et, si nemo poscet, ipse te appella. Malus an bonus, ad te non pertinet ; redde et accusa. Oblitus es, quemadmodum inter vos officia divisa sint : illi oblivio imperata est, tibi meminisse mandavimus. Errat tamen, si quis existimat, cum dicimus eum, qui beneficium dedit, oblivisci oportere, excutere nos illi memoriam rei praesertim honestissimae ; quaedam praecipimus ultra modum, ut ad verum et suum redeant. Cum dicimus : " Meminisse non debet," hoc volumus intellegi : " Praedicare non debet nec iactare nec gravis esse." Quidam enim beneficium, quod dederunt, omnibus circulis narrant ; hoc sobrii locuntur, hoc ebrii non continent, hoc ignotis ingerunt, hoc amicis committunt ria subsideret, oblivisci eum, qui dedit, iussimus et plus
Abbreviated transcription (Latin):
in quolibet foro possũ. quẽ sĩguli
timent. recidam beneficiũ q ac¬
ccpi. nõ optet mͥ nequiciã eius
ꝓdesse. qd̾ meũnõ ẽ. redcat addo¬
minũ. bonus sit in malus. Quid
rẽ s darẽ. hic locus fabusa poscit.
Si thacoricus quidã eniat a su¬
tore phecasia rem magnam.
nõ p̃sentibꝰ nũmis. post aliqt᷑
dies uenit ad tab̾nã redditurus
⁊ cũ clausã diu pulsaret. fuit qui
dicẽt quid ꝑdis opa tua. sutor
ille quẽ queris eiectus ⁊ ꝯbustus
ẽ.ad nob̾ fortasse molestum ẽ.
qui inet̾num nr̃os amittimꝰ tibi
mimme. qui scis futurũ ut rena¬
scat᷑ locatus mnpithagoricũ. At phi¬
lophus nr̃ tres aũ quatuor dena¬
rios in uita manu domũ retulit.
subinde ꝯuciens. demde cu rep̃¬
hendiss hanc suam nõ rectoendi
tacitam uoluntatẽ. intelligens
ad risisse sibi illum lucellũ. redit
adcandẽ tabernã. ⁊ ait. ille t̾ iniuit
redde q debes deinde ꝑclostrum
q̃ se ꝯmissura lassau̾at. quatuor

Expanded text:
in quolibet foro possum, quem singuli timent, reddam beneficium, quod accepi. Non oportet mihi nequitiam eius prodesse ; quod meum non est, redeat ad dominum. Bonus sit an malus, quid rem, sed darem. Hic locus fabulam poscit. Pythagoricus quidam emerat a sutore phaecasia, rem magnam, non praesentibus nummis. Post aliquot dies venit ad tabernam redditurus et, cum elusam diu pulsaret, fuit, qui diceret : " Quid perdis operam ? Sutor ille, quem quaeris, elatus, combustus est ; quod nobis fortasse molestum est, qui in aeternum nostros amittimus, tibi minime, qui scis futurum, ut renascatur," iocatus in Pythagoricum. At philosophus noster tres aut quattuor denarios non invita manu domum rettulit subinde concutiens ; deinde, cum reprehendisset hanc suam non reddendi tacitam voluptatem, intellegens arrisisse illud lucellum sibi redit ad eandem tabernam et ait : " Ille tibi vivit ; redde, quod debes." Deinde per clostrum, qua se commissura laxaverat, quattuor