comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ingentis belli pedib tibi glia miles
Parta ĩgens nuc accumula corpta ardua dextra
Neu temere adlucte rupisti robore castra
Ni factum absoluit uictoria precipe laudẽ
Aduentu cecidisse tuo memorabit᷑ hostis
Parte alia isignis nudatis casside canis
Liuius huc iuuenes. huc me spectate ruẽtẽ
In pugnas quãtũ meus prefecerit ensis
Tantum itrate loci & tantu p̾cludite ferro
Iam nimiũ patulas poenus grassãtib alpis
Qni ueloci prosternimꝰ agmina marte
Et sulmẽ subitum cartaghinis hanibal adsit
Oui deus ĩ sernis quẽqͣ nosłrum eximat ũbris
Hinc galee capite accepta dicta horrida ferro
Sancit et obrectus seniũ fera proelia miscet
Illum ꝑ cuncos et ꝑ densissima campi
Corpora tot dantẽ lato quot spicula torsit
Turbati sugere Mace sugeͬ furores
Autololes rhodaniq comas itonsa iuuẽtus
Fatdicis nab ueniens hamonis harenas
Imꝓha miscebat securis proclia fati

Expanded text:
ingentis belli? pedibus tibi gloria, miles, ingentis belli? pedibus tibi gloria, miles, parta ingens: nunc accumula coepta ardua dextra. heu temere abducto liquisti robore castra, ni factum absoluit uictoria. praecipe laudem: aduentu cecidisse tuo memorabitur hostis.’ Parte alia insignis nudatis casside canis Liuius: ‘Huc, iuuenes, huc me spectate ruentem in pugnas, quantumque meus patefecerit ensis, tantum intrate loci, et tandem praecludite ferro iam nimium patulas Poenis grassantibus Alpis. quod ni ueloci prosternimus agmina Marte et fulmen subitum Carthaginis Hannibal adsit, qui deus infernis quemquam nostrum eximat umbris?’ hinc galea capite accepta dicta horrida ferro sancit et obtectus senium fera proelia miscet. illum, per cuneos et per densissima campi corpora tot dantem leto quot spicula torsit, turbati fugere Macae, fugere feroces Autololes Rhodanique comas intonsa iuuentus. Fatidicis Nabis ueniens Hammonis harenis improba miscebat securus proelia fati,
Abbreviated transcription (Latin):
Fert laetum cuiq uiro que pͥndidit ictus
Deponunt habitus curã tepidiq coactas
Constituu̾it acies & spes ad proelia uertut
I pse inter medios nã rera dura uidebat
Sidonius dactor tergo sublimis ab alto
Quatrupedants equi tẽdẽs uocẽq manusq
ꝑ decora exiremo nobis quaesita sub axe
ꝑsratris laudes oro uenisse ꝓbemus
Germani hannibalis latio fortuna laborat
Aduersis docum̃ta dare atq ostẽdẽ qͣtꝰ
Uerterit ĩ rutulos domitor telluris hibere
Suetus ad herculeas miles hellare colunas
Torsitã et pugnas ueniet germanus ĩ ipsas
Digna uiro digna ohtestor spectacula pocno
Corporib properare solo ꝗcũq tmori
Dux bello poterat fratri iacet unica nũc spes
Et pene laterib ĩfracto liuius auo
Damnatum offert uobis ite agite oro
Sternite ductore cum quo cõcurreͣ sratri
Sic pudor & turpis fine donate senecte
At contra nero quid cessas elusisse labores

Expanded text:
fert letum cuicumque uiro, quem prenderit ictus. fert letum cuicumque uiro, quem prenderit ictus. deponunt abitus curam trepidique coactas constituunt acies et spes ad proelia uertunt. Ipse inter medios nam rerum dura uidebat Sidonius ductor, tergo sublimis ab alto quadrupedantis equi, tendens uocemque manusque: ‘Per decora, extremo uobis quaesita sub axe, per fratris laudes oro, uenisse probemus germanum Hannibalis. Latio Fortuna laborat aduersis documenta dare atque ostendere, quantus uerterit in Rutulos domitor telluris Hiberae, suetus ad Herculeas miles bellare columnas. forsitan et pugnas ueniat germanus in ipsas. digna uiro, digna, obtestor, spectacula pleno corporibus properate solo. quicumque timeri dux bello poterat, fratri iacet. unica nunc spes e poena ac latebris infracto Liuius aeuo damnatum offertur uobis caput. ite, agite, oro, sternite ductorem, cum quo concurrere fratri sit pudor, et turpi finem donate senectae.’ At contra Nero: ‘Quid cessas clusisse labores
Abbreviated transcription (Latin):
N ec cõsulta fuge segni formidĩe differt
N ec somni genitrix mortalia pectora curis
Purgarat tenebre ꝙ horrẽda siletia alebãt
Cripuit suspensa ferens uestigia castris
Et multa elabi tacito iubet agmina passu
In lum̾e nacti ꝑ rura tacẽtia noctem
Accellerant uitant socios et pectora falli
Subtanto motu tellus iq implicat actus
Ceco errore uias umbrisq ferẽtilo arcto
Circũ agis spatio sua ꝑuiscera ductos
Nan qua curuatas sinuosis flexib anis
Obliquat ripas refluoq ꝑ aspera lapsu
In se se redlit hac casso ducẽte labore
Exiguum iuoluut frustratis gressib orbes
Inq errore uia tenebrara munus adẽptũ
Lux urget panditq fugam ruit acer aptis
Turbo equitũ portis atq omis ferea late
Tempestas operit campos nõ dũ arma manꝰq
Permixte iã taela bibt ꝑmissa cruorẽ
Hinc iusse. Poenũ fugientem sistere pẽna
Dictee uolitat hic lancea turbine nigro

Expanded text:
Nec consulta fugae segni formidine differt. Nec consulta fugae segni formidine differt. nox somni genetrix mortalia pectora curis purgarat, tenebraeque horrenda silentia alebant: erepit suspensa ferens uestigia castris et muta elabi tacito iubet agmina passu. inlunem nacti per rura tacentia noctem accelerant uitantque sonos. sed percita falli sub tanto motu Tellus nequit: implicat actas caeco errore uias umbrisque fauentibus arto circumagit spatio sua per uestigia ductos. nam, qua curuatas sinuosis flexibus amnis obliquat ripas refluoque per aspera lapsu in sese redit, hac, casso ducente labore, exiguum inuoluunt frustratis gressibus orbem, inque errore uiae tenebrarum munus ademptum. Lux urget panditque fugam. ruit acer apertis turbo equitum portis, atque omnis ferrea late tempestas operit campos. nondum arma manusque permixtae: iam tela bibunt praemissa cruorem. hinc iussae Poenum fugientem sistere pennae Dictaeae uolitant, hinc lancea turbine nigro
Abbreviated transcription (Latin):
Seruitio eripiat diuosq euadat iniquos
Nos intergemitus obscure noctis opace.
Succedit castris hero qͥ cõiũcta feroci
Liuius astrubali uallo custode tenebat
Belligere is quõdam scitus q accede̾ marte̾
Floruerat primo clarus pugnator ĩ aeuo
Mox falso laesus nõ equi crimine uulgi
Secretis ruris tristes ascõderat ãnos
Sed postqͣ grauioͬ moles terrorq periclo
Poscebat propiore uira reuocatus ad arma
Tot cesis ducib patrie deuouerat irã
At nõ astrubalem fraudes latuere recẽtui
Atmora qͣ ꝗͣ tenebris nõ texerit astus
Pulueris ĩ clipeis uestigia uisa manebãt
Et propere signũ ad cursus sonipes uiriq
Substricti corpus bis claꝵ huccina signũ
Preterea gemino prodebant uicra magro
Castra regi uerum fratris si uita suꝑsitͤ
Qui tandẽ licitum socias cõitigere uires
Consulibo sed enĩ solum dum uera patescu̾t
Cunctandi restare dolum mortẽq trahẽdi

Expanded text:
seruitio eripiat diuosque euadat iniquos. seruitio eripiat diuosque euadat iniquos. hos inter gemitus obscuro noctis opacae succedit castris Nero, quae coniuncta feroci Liuius Hasdrubali uallo custode tenebat. belliger is quondam scitusque accendere Martem floruerat primo clarus pugnator in aeuo, mox falso laesus non aequi crimine uulgi secretis ruris tristes absconderat annos. sed, postquam grauior moles terrorque periclo poscebat propiore uirum, reuocatus ad arma tot caesis ducibus patriae donauerat iram. At non Hasdrubalem fraudes latuere recentum armorum, quamquam tenebris Nox texerat astus. pulueris in clipeis uestigia uisa mouebant et, properi signum accursus, sonipesque uirique substricti corpus. bis clarum bucina signum praeterea gemino prodebat iuncta magistro castra regi. uerum, fratri si uita supersit, qui tandem licitum socias coniungere uires consulibus? sed enim solum, dum uera patescant, cunctandi restare dolum Martemque trahendi.
Abbreviated transcription (Latin):
Exuere ĩdocilis sociis frẽtanus ĩ armis
Tum qua uitiferos domitat precutia pubes
laeta laboris agros & poena & fulmine & udis
Niberius
& achemenio uelotiõ aͬcu
Euolat hortator sibi quisq age ꝑge salutẽ
Hortandi genus acer habet precedeͬ ductos
Illum audet cursus ad nisi aequare sedẽdo
Atq indefessi noctẽq diẽq feruntur
Atq arma aduersi tantũ et mala glisce̾ belli
Accipiens trepidare metu nimiũq neronẽ
Sperauisse quen atq uno sibi uulne̾ posse
Au ferri restantẽ animã. nõ arma nec aue&
Nec plebe ne quẽ fundut suꝑesse cruorẽ
Scilicet astrubalẽ iuadãt ad proelia soli
I anibali satis esse nequit iã rursus ubi aͬma
Quertisse suo cognorit deuia uallo
Nesurum portis Poenum uenisse suꝑbo
Qui fratri certet cui maxima gloria caedet
U rhis delecte fremit amẽs corde sub uno
Ordo patrum acmagno interea meditat᷑ amore
Seruandi decoris qm̾ se fine minati

Expanded text:
exuere indocilis sociis Frentanus in armis, exuere indocilis sociis Frentanus in armis, tum, qua uitiferos domitat Praetutia pubes laeta laboris agros, et penna et fulmine et undis hibernis et Achaemenio uelocior arcu euolat. hortator sibi quisque: ‘Age, perge, salutem hortandi genus acer habet praecedere ductor: illum augent cursus adnisi aequare sequendo atque indefessi noctemque diemque feruntur. At Roma, aduersi tantum mala gliscere belli accipiens, trepidare metu nimiumque Neronem sperauisse queri, atque uno sibi uulnere posse auferri restantem animam. non arma nec aurum nec pubem nec, quem fundat, superesse cruorem. scilicet Hasdrubalem inuadat, qui ad proelia soli Hannibali satis esse nequit? iam rursus, ubi arma auertisse suo cognorit deuia uallo, haesurum portis Poenum. uenisse, superbo qui fratri certet, cui maxima gloria cedat urbis deletae. fremit amens corde sub imo ordo patrum ac magno interea meditatur amore seruandi decoris, quonam se fine minanti
Abbreviated transcription (Latin):
Hic iuuenẽ aggreditur latie telluris imago
Clausorum decus atq erepto maxima Roma
Spes uero marcelle rumpe atq expelle. ꝗetẽ
Magnum aliquid tibi si patria uis adleͣ fatis
Audendum estq depulso qͦ moenib hoste
Uictores fecisse tremãt fulgẽtib armis
Pocnus mudauit campos qua sena relictũ
Salloꝵ a populis seruat per saecula nomẽ
Ni propere alipedes rapis ad certamina turmas
Serus dilecte post auxiliahere romae
Surge age fer gressus patulos regiõe metauri
Damnaui tumulus poenoꝵ atq ossib agros
His dictis abit atq absedẽs uisa parẽtẽ
Attrahere et fractis turma propelle portis
Rumpit flaminato turbatus corde sopore
At suppleo geminas tedẽs ad sidera palmas
Tellurem noctemq et celo sparsa precatur
Astra ducẽq uie tacito sublimine phoebi
Inde legit dignas tanta ad conamine dextras
Quaq iacet superi larininas accola poͬt
Oua duri bello gens marrutina fidẽq

Expanded text:
hic iuuenem adgreditur Latiae telluris imago: hic iuuenem adgreditur Latiae telluris imago: ‘Clausorum decus atque erepto maxima Romae spes Nero Marcello, rumpe atque expelle quietem. magnum aliquid tibi, si patriae uis credere fatis, audendum est, quod depulso quoque moenibus hoste uictores fecisse tremant. fulgentibus armis Poenus inundauit campos, qua Sena relictum Gallorum a populis seruat per saecula nomen. ni propere alipedes rapis ad certamina turmas, serus deletae post auxiliabere Romae. surge, age, fer gressus. patulos regione Metauri damnaui tumulis Poenorum atque ossibus agros.’ His dictis abit atque abscedens uisa pauentem attrahere et fractis turmas propellere portis. rumpit flammato turbatus corde soporem ac supplex geminas tendens ad sidera palmas tellurem Noctemque et caelo sparsa precatur astra ducemque uiae tacito sub lumine Phoeben. inde legit dignas tanta ad conamina dextras, quaque iacet superi Larinas accola ponti, qua duri bello gens Marrucina fidemque
Abbreviated transcription (Latin):
Nat saturnũ nostris cõsidere ĩ oris
Et regnare dedi decima hac iã uẽtiturestas
Ex quo preterimur iuuenis cui sola suꝑseꝰũt
In superos bella extremo de. lutore rapta
Intulit arma mihi temeratisq alpib ardẽs
Innumeros descẽdit agros quot coͬpora texi
Cesoꝵ stratis tonens deformis aliinus
N ulla mihi floret bachis foclicib arbor
Immaturata seges rapido succidit᷑ ense
Culmina uillar nostrũ delapsa ferũt᷑
Ingremũ foedantq suis mea regna ruinis
Nuc etiã unstis qui nũc se se ĩtulit oris
ꝑpetiar miscras querete exurere helli
Reliquias tum me scindat uagus affer aratꝰ
Et libis ausoniis comedet semina sulcis
Nicuncta exultant quae lans agmina cãpis
U no condiderim tumulo dũ talia uersat
Et thalamos claudit nox atra deũq hõiuq
Tendit amielei princeps ad castra nepous
Is tum lucanis cohibẽtẽ finib aria
Poenum uicini feruabat cespite uallum¬

Expanded text:
nati Saturnum nostris considere in oris nati Saturnum nostris considere in oris et regnare dedi? decima haec iam uertitur aestas ex quo proterimur. iuuenis, cui sola supersunt in superos bella, extremo de litore rapta intulit arma mihi temeratisque Alpibus ardens in nostros descendit agros. quot corpora texi caesorum, stratis totiens deformis alumnis! nulla mihi floret bacis felicibus arbor: immatura seges rapido succiditur ense: culmina uillarum nostrum delapsa feruntur in gremium foedantque suis mea regna ruinis. hunc etiam, uastis qui nunc sese intulit oris, perpetiar, miseras quaerentem exurere belli reliquias? tum me scindat uagus Afer aratro et Libys Ausoniis commendet semina sulcis, ni cuncta exultant quae latis agmina campis uno condiderim tumulo.’ dum talia uersat, et thalamos claudit Nox atra deumque hominumque, tendit Amyclaei praeceps ad castra nepotis. is tum Lucanis cohibentem finibus arma Poenum uicini seruabat caespite uall
Abbreviated transcription (Latin):
Miratur domitas alpis & peruia mõtis
Ardua et herculee querit uestigia plante
Germaniq uias diuinis cõparat ausis
Ut uero uẽtũ ĩ culmine castrisq resedit
Hannibalis quos.Roma iquit quos acus orco
A ttollit muros qui post haec moenia fratri
U icta mee stet incolumes sit gloria dextre
Foelix tanta precor ne ue usq ad sidera adissi
Inuideat leuus nobis deus agmine celso
Inde alacer qua munitu decliuis ab alto
Aggere mõstrat iter ꝓperatis deuolat armis
Non tanto strepuere metu primordia belli
N unc geminum hannibale ne iactãt bina cohire
Hinc atq hinc castra ei pastos ꝑ ꝓspera bella
Sanguine ductores italo cõiunge̾ marte̾
Et duplicare acies uentur ad moenia cursu
Nostem pccipit & uisur& arẽtia porta
Spicula clisseis nuꝑ cõtorta lacertis
Nis superinfrendes sic secum e notria tellus
Tanto ne heu suꝑi spernoͣ cõtẽta furore
Sidoniae gentis ꝗͣ quodam sceptra tmtẽ

Expanded text:
miratur domitas Alpis ac peruia montis miratur domitas Alpis ac peruia montis ardua et Herculeae quaerit uestigia plantae germanique uias diuinis comparat ausis. Vt uero uentum in culmen, castrisque resedit Hannibalis, Quos Roma, inquit ‘quos altius, oro, attollit muros, qui post haec moenia fratri uicta meo stent incolumes? sit gloria dextrae felix tanta precor, neue usque ad sidera adisse inuideat laeuus nobis deus.’ agmine celso inde alacer, qua munitum decliuis ab alto agger monstrat iter, properatis deuolat armis. non tanto strepuere metu primordia belli: nunc geminum Hannibalem, nunc iactant bina coire hinc atque hinc castra, et pastos per prospera bella sanguine ductores Italo coniungere Martem et duplicare acies: uenturum ad moenia cursu hostem praecipiti et uisurum haerentia porta spicula Elissaeis nuper contorta lacertis. His super infrendens sic secum Oenotria Tellus: ‘Tantone, heu superi! spernor contempta furore Sidoniae gentis, quae quondam sceptra timentem
Abbreviated transcription (Latin):
Plus ulla partum prede tenuitq moratas
Accede ut libicus ductor ꝓuiderat iras
Fluminei ueluti deprensus gurgitis ũdis
Auulsa parte inguinib causaq pericli
Enatat intento prebe. siber auius hoste
Impiger occultis poenus postꝗͣ aditus u̾bris
Saxose fidens siluae maiora petẽtur
Rursus bella retro et suꝑani certior hostis
Pirenes tumulo clipeum cũ carmine sigũt
Astrubalis spolium. Gradiuo scipio uictor
Terrere interea posito trãs ardua mõtis
Bebricia populos armabat Poenus i aula
Mercandi dextras largus bello qꝗ parata.
Prodigere ĩ bellum facilis ꝓmissa ferocis
Augebant aĩos argenti poͬdera & auri
Parta metaliferis longo discrimie terris¬
N inc noua complert. haud tardo milite castꝰ
Uenales aiẽ Rodani quae gurgite gaudẽt
Quorũ serpit arat ꝑ rura pigerrimus unde
Ianq hieme affecta nirescere coeꝑat anus
Inde iter iꝰgrediẽs rapidũ ꝑ celnca tura

Expanded text:
plus ulla partum praedae, tenuitque moratas plus ulla partum praedae, tenuitque moratas a caede, ut Libycus ductor prouiderat, iras: fluminei ueluti deprensus gurgitis undis, auulsa parte inguinibus causaque pericli, enatat intento praedae fiber auius hoste. impiger occultis Poenus postquam abditur umbris, saxosae fidens siluae, maiora petuntur rursus bella retro et superari certior hostis. Pyrenes tumulo clipeum cum carmine figunt: hasdrvbalis spolivm gradivo scipio victor. Terrore interea posito trans ardua montis Bebrycia populos armabat Poenus in aula, mercandi dextras largus belloque parata prodigere in bellum facilis. praemissa ferocis augebant animos argenti pondera et auri parta metalliferis longo discrimine terris. hinc noua complerunt haud tardo milite castra uenales animae, Rhodani qui gurgite gaudent, quorum serpit Arar per rura pigerrimus undae. iamque hieme adfecta mitescere coeperat annus: inde iter ingrediens rapidum per Celtica rura
Abbreviated transcription (Latin):
Bella nihil uite peragi sine laude placebat
Tuc efurtiua tractantẽ proelia uitae luce
Deiecit galeam sacris cartaginis illũ
Supposito mater portu subduxerat olim
Sed stant nulla diu decceptis gaudia diuis
T unc Alabim mũra atq trace̾ dimisit ad u̾brã¬
ł emineo clamore. Cacẽ extrema rogatẽ
Nuius ceruicẽ gladio iter uerba precesꝙ
Amputat absciso durabant mumura collo
At nõ ductori libico par ardor ĩ armis
Trõdosi collis latebras ac saxa capessit
Auia nec cedes extremaue dãna manebãt
Agminis italiam profugus spectabat & alpis¬
ꝑ roemia magna fuga tacitũ dat ressera sigñũ
Dimissa in collis pugna siluasq ferãtur
Dispersi et sumã quicũq euaserit artẽ
Pirenes. culmẽq petat tu primus honore
Armor exuto et palmã celatus hibera
In mõtis abit atq uoluẽs palania linquit
A. gmina desertis latius uictritia signa
Immittit miles castris nõ urbe recẽpta

Expanded text:
bella: nihil uitae peragi sine laude placebat. bella: nihil uitae peragi sine laude placebat. tunc et furtiua tractantem proelia luce deiecit Galam. sacris Carthaginis illum supposito mater partu subduxerat olim, sed stant nulla diu deceptis gaudia diuis. tunc Alabim Murrum atque Dracen demisit ad umbras, femineo clamore Dracen extrema rogantem. huius ceruicem gladio inter uerba precesque amputat: absciso durabant murmura collo. At non ductori Libyco par ardor in armis. frondosi collis latebras ac saxa capessit auia, nec caedes extremaue damna mouebant agminis. Italiam profugus spectabat et Alpis, praemia magna fugae. tacitum dat tessera signum: dimissa in collis pugna siluasque ferantur dispersi et summam, quicumque euaserit, arcem Pyrenes culmenque petat. tum primus honore armorum exuto et parma celatus Hibera in montis abit atque uolens palantia linquit agmina. desertis Latius uictricia signa immittit miles castris. non urbe recepta
Abbreviated transcription (Latin):
Audax scipiade stridẽtẽ sabura cornũ
Excepit gemine q acies uelut ordine mote
Exclamat latius ductor primo hostia uob
Sacrati manei campo iacet en age miles
In pugnã et cedes qualis spirãtib ine
Assuetas ducib talis rue. dumq ca fatur
Incumbut miconũ leuas certãq latinis
Et tisbeum maro et ĩcestum catelina mealcͬe
Germane talamo obtrũcat cadit obuius acri
Castabo Nascidio libice regnator harene
Te qͦ tiremes uidit cõterrita telus
ꝑ mixtum poenis et uix credẽda furẽtẽ
Magnũ dardanie laeli decus õnia foclix
Cui natura foelix nullo renuẽte deor¬
Ille fero auditus dulci cũ soluerat ora
E quabat piliae Neleia mẽbra senecte
Ille ubi suspensi patres et curia uocẽ
p osceret ut cantum ducebat corda senatus
I dẽ cum subitam campo ꝑstrixerat auris
uurmur triste tube tãto feruore ruebat
In pugnã atq acies.: ut natum sola liq̾ret

Expanded text:
audax Scipiadae stridentem Sabbura cornum audax Scipiadae stridentem Sabbura cornum excepit, geminaeque acies uelut omine motae. exclamat Latius ductor: ‘Prima hostia uobis, sacrati manes, campo iacet. en age, miles, in pugnam et caedes, qualis spirantibus ire adsueras ducibus, talis rue.’ dumque ea fatur, incumbunt. Myconum Laenas Cirtamque Latinus et Thysdrum Maro et incestum Catilina Nealcen germanae thalamo obtruncat. cadit obuius acri Kartalo Nasidio, Libycae regnator harenae. te quoque Pyrenes uidit conterrita tellus permixtum Poenis et uix credenda furentem, magnum Dardaniae, Laeli, decus, omnia felix cui natura dedit, nullo renuente deorille foro auditus, cum dulcia soluerat ora, aequabat Pyliae Neleia mella senectae. ille, ubi suspensi patres et curia uocem posceret, ut cantu ducebat corda senatus. idem, cum subitum campo perstrinxerat auris murmur triste tubae, tanto feruore ruebat in pugnam atque acies, ut natum ad sola liqueret
Abbreviated transcription (Latin):
Et latus repetens ꝯents primordia ductor
Festa coronatis agitabat gaudia signis
Patisicans diuos fraternũ laeua nitebat
Demissa ex humeris domũ qua focderis arcti
Trinacrius libico resiter munera pignus
Miserat eolus gestatũ i signe tyrãnis.
Aurata puerum rapiebat ad &tera poẽna
ꝑnubes aquila intexto librata uolatu
Antrum igens iuxta quod acus simulauit ĩ ostro
Ciclopu domus hic excubãs manatia tabo
Corpora laetfero sorbet polifemo hiato
Circia fracta iacẽt excussaq morsib ossa
Ipse manu extẽta lahertia pocula poscit
ꝑmiscetq mero ructatos ore cruores
Conspicuus Siculi. Tyrius sub tegmĩs arte
Sramineas pacẽ suꝑii poscebat ad aras
Ecce inter medios hostialia nũtias arma
Quattrupedante ĩuectus equo aduẽtare ferebat
Turbate mẽtes imꝑfectusq deor
Cessit honos ruptis linquut altaria sacris
Claudũtur uallo tenuẽq ut roscida misit
Lucẽ aurora polo rapuit certamina maͬtis

Expanded text:
et laetus, repetens gentis primordia, ductor et laetus, repetens gentis primordia, ductor festa coronatis agitabat gaudia signis, pacificans diuos. fraternum laena nitebat demissa ex umeris donum, quam foederis arti Trinacrius Libyco rex inter munera pignus miserat, Aeoliis gestatum insigne tyrannis. aurata puerum rapiebat ad aethera penna per nubes aquila intexto librata uolatu. antrum ingens iuxta, quod acus simulauit in ostro, Cyclopum domus. hic recubans manantia tabo corpora letifero sorbet Polyphemus hiatu. circa fracta iacent excussaque morsibus ossa. ipse manu extenta Laertia pocula poscit permiscetque mero ructatos ore cruores. Conspicuus Siculi Tyrius subteminis arte gramineas pacem superum poscebat ad aras: ecce inter medios hostilia nuntius arma, quadrupedante inuectus equo, aduentare ferebat. turbatae mentes, imperfectusque deorum cessit honos. ruptis lincunt altaria sacris: clauduntur uallo, tenuemque ut roscida misit lucem Aurora polo, rapiunt certamina Martis.
Abbreviated transcription (Latin):
Alterius pars atq eadẽ sortuna labor.
Consulis ex animu̾ somipes ad signa reuexit
Talia ĩ ausonia sed nõ et talis hiberis
Annor cuẽtus campis. Cartagis oinnes
ꝑsubitum rapte ꝑnix uictoria late
⁊ eiruerat gentes ducib spesuna saluus
Si socias iungant uires ingẽtib orsum
Auspicus iuenere ceu patria gestet ĩ armis
Fulmina sublimi uallata ueruce mõtis
Exoculis urbẽ tumulatã strage uiror
Nõ toto rapuisse die qui martius ille
Nannibal ĩ terra consumpto uerterit ano
N ec pubx equãdam nec opi ubertate sagutu
Proximus applicito saxosis agge̾ siluis
Tendebat fratris sperãs ĩgentia facta
Asdrubal hic robur mixtusq rebellib affrig
Cantaber hic uolucri. Mauro ꝑnitior astu
Tantaq maiestas terra rectoris hibera
Hannibalis quãtus laurẽti terro in ora
Forte dies priscũ Tiriis solemnis honore
Retuleras quo primu orsi cartaghinis alta
Tũdata nouam corpere mapalib urbẽ

Expanded text:
alterius par atque eadem fortuna laborum alterius par atque eadem fortuna laborum consulis: exanimem sonipes ad signa reuexit. Talia in Ausonia. sed non et talis Hiberis morum euentus campis. Carthaginis omnes per subitum raptae pernix uictoria late terruerat gentes. ducibus spes una salutis, si socias iungant uires. ingentibus orsum auspiciis iuuenem, ceu patria gestet in armis fulmina, sublimi uallatam uertice montis et scopulis urbem, cumulatam strage uirorum, non toto rapuisse die, qua Martius ille Hannibal in terra consumpto uerterit anno nec pube aequandam nec opum ubertate Saguntum. Proximus, adplicito saxosis aggere siluis, tendebat fratris spirans ingentia facta Hasdrubal. hic robur mixtusque rebellibus Afris Cantaber, hic uolucri Mauro pernicior Astur; tantaque maiestas terra rectoris Hibera, Hannibalis quantus Laurenti terror in ora. forte dies priscum Tyriis solemnis honorem rettulerat, quo primum orsi Carthaginis altae fundamenta nouam coepere mapalibus urbem.
Abbreviated transcription (Latin):
Forsã o euass rapidi saua ficta pieli
Ni telum aduersos naci eucnsser ĩ artus
T um prse tremuere manus laexataq lucras
Fluxen̾t tigidis arma i fccliria palis
O buia nudiatum transmittit lancea pectiu
La tensq impresso signauit gramitia meo
i nfixsi acicrso uidit sub pectore telum
In mane exclamat latias carhago nincie
d esine iam legel iacet exitiabile nom̃
Ausonii colum̾e itgni sead dextera nr̃e
Tam similis nõ obituras mutant᷑ ad umbtas
Magnanima inuidia uinus caret alte seplcni
ꝑ rotinus ertrutur celoq educit᷑ a ta
C onnectens siluis sꝗt̾tia robora creclas
Siclonium recidisse duce̾ tũ rura clapeiq
E. t fasces clipeus ꝗ uiri pompa ultima fcrent
I pse facẽ subsidens laus ĩquit parcha paremꝰ¬
ta arcellum abstulimus latio dcpone̾ forsã
Gens italum tandẽ arma uelit uos ite suꝑbi
Exequias anime et cinerẽ donate supremi
Muncris officio nũꝗͣ haec tibi roma negabo

Expanded text:
forsan et enasset rapidi freta saeua pericli, forsan et enasset rapidi freta saeua pericli, ni telum aduersos nati uenisset in artus. tum patriae tremuere manus, laxataque luctu fluxerunt rigidis arma infelicia palmis. obuia nudatum tramittit lancea pectus, labensque impresso signauit gramina mento. infixum aduerso uidit sub pectore telum, immane exclamat: ‘Latias, Carthago, timere desine iam leges: iacet exitiabile nomen, Ausonii columen regni. sed dextera nostrae tam similis non obscurus mittatur ad umbras. magnanima inuidia uirtus caret.’ alta sepulcri protinus extruitur caeloque educitur ara. conuectant siluis ingentia robora: credas Sidonium cecidisse ducem. tum tura dapesque et fasces clipeusque uiri, pompa ultima, fertur. ipse facem subdens Laus inquit ‘parta perennis: Marcellum abstulimus Latio. deponere forsan gens Italum tandem arma uelit. uos ite superbae exequias animae et cinerem donate supremi muneris officio: numquam hoc tibi, Roma, negabo.’
Abbreviated transcription (Latin):
Aptantũe natum aspexit latuq ttimultu:
U incis ait nostros mirãdo atdore uigores.
Sit prematutꝰ foelrx labor trbe sicana
Qualem te uidi nudu premineret aetas
Cum sibi bella meo tractante proelia uultu
Nue decus hũc nr̃m laterire iuge patero
Et me disce noui marc̾e temptart. magr̃o
Tum pueri colla amplecte̾s sic pauca. ꝑcat᷑
Sume deum libico faxis de p̃side uicdis.
His humeris tibi opima fera nec plura serrno
Sanguineos fudit cũ Itppiter aethere rores
Atq atra arma asperat nõ prospeta giuis
Uix duro finitis intrarãt uocib aittas
Ictiseri collis fauoei cũ entha uoltictis
I niadũt nomades uculis nimbolꝙ ferue
Ethriro similes cera fadẽte latebras¬
Ciii. Atmatos in bella globos cutadata postqͣ¬
Ipse N il restare uidet uirtus qđ debeat ulit a
i. am supcris magnũ secum porrare stib t̃bras
N omen moitis habet toite nũc emur haste
Alutis ssurgit ne seuit cominus ense

Expanded text:
aptantem natum aspexit laetumque tumultu, aptantem natum aspexit laetumque tumultu, Vincis ait ‘nostros mirando ardore uigores. sit praematurus felix labor. urbe Sicana qualem te uidi, nondum permitteret aetas cum tibi bella, meo tractantem proelia uultu! huc, decus, huc, nostrum, lateri te iunge paterno et me disce nouum Martem temptare magistro.’ tum pueri colla amplectens sic pauca precatur: ‘Summe deum, Libyco, faxis, de praeside nunc his, his umeris tibi opima feram.’ nec plura, sereno sanguineos fudit cum Iuppiter aethere rores atque atris arma aspersit non prospera guttis. uixdum finitis intrarant uocibus artas letiferi collis fauces, cum turba uolucris inuadunt Nomades iaculis nimboque feruntur aetherio similes, caeca fundente latebra armatos in bella globos. circumdata postquam nil restare uidet uirtus quod debeat ultra iam superis, magnum secum portare sub umbras nomen mortis hauet. tortae nunc eminus hastae altius insurgit, nunc saeuit comminus ense.
Abbreviated transcription (Latin):
Incustodita penetrauit mocnia nocte
Sed quis nã aduersos phoebũ tũe uĩgẽ ab urbe
Romulea duibitaret equos qui tẽpore codẽ
M arcellum acciꝑet laetum appetusse srib armis¬
n oles illa uiri calidoq habitata gradiuo.
p ectota et haudullis unqͣ ⁊remefacta ꝑiclis
Ncu quantum hãnibale̾ clara fractura riuna
Procubuert i acet campis carthaginis hoͣror¬
T orsan scipiade cõsecti noĩe belli
Rapturus siquis paulum decus adlct euo
Collis agenortũ dirmebat ab aggeͣ uallũ
Au sonio dauni Mauors cõsederat armis
Curara comes ex sũmi crispinus honoris.
N arcello socius comtinia bella ciebat
Ad quẽ ta arrellus gestit lustrare ꝓpinquꝰ¬
ta ens siluas medio ꝙ uirus ĩponeͣ mõti
Ne libis occultis tumulũ prior occupet ausis
Si cordi est te participẽ crispine laboris
Esse uelim nũꝗͣ desunt cõsulta duobo.
Nec tibi sedeit ardentis attolle̾ se se.
łam dudum cerrãt ĩ equos. Marcelłꝰ tit atma

Expanded text:
incustodita penetrauit moenia nocte. incustodita penetrauit moenia nocte. Sed quisnam auersos Phoebum tunc iungere ab urbe Romulea dubitaret equos, qui tempore eodem Marcellum acciperet letum oppetiisse sub armis? moles illa uiri calidoque habitata Gradiuo pectora et haud ullis umquam tremefacta periclis, heu quantum Hannibalem clara factura ruina, procubuere. iacet campis Carthaginis horror, forsan Scipiadae confecti nomina belli rapturus, si quis paulum deus adderet aeuo. Collis Agenoreum dirimebat ab aggere uallum Ausonio Dauni Mauors consederat aruis. curarum comes et summi Crispinus honoris Marcello socius communia bella ciebat. ad quem Marcellus: ‘Gestit lustrare propinquas mens siluas medioque uiros imponere monti, ne Libys occultis tumulum prior occupet ausis. si cordi est, te participem, Crispine, laboris esse uelim. numquam desunt consulta duobus.’ haec ubi sedere, ardentis attollere sese iam dudum certant in equos. Marcellus, ut arma
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc lustrata ephire patreq regia pleurõ
Parnasusq biceps phocho q loquẽtia saxa
Ac saepe ad patrios bello reuocãte penatis
Cum modo Sarmaticus regna ĩfestarat horestes
Aspera dum dolopum uis exundasset i agros
Inccepto tñ haud facilis desistere uano
Belli ꝑ graias umbram circũtulit oras
Donce nũc pelago. nuc terra exutus omisit
Spem positam i eyriis & suplex focdere saxit
Dardana nec legem regno accepisse refugit
Tunc et undani latias fortuna tarẽti
Ausit opem laudẽq simul nõ ꝑsida tãdẽ
Urhs fabio deuicta seni postremus ĩ armis
Ductores titulus tanti solertia tutũ
Nanq ut comꝑ qui punica signa regebat
Feminea exun flama tacitusq quicte
Exi uirtuti placuit decus ire sorori
Nam castnis erat ĩ Rutilis germanꝰ amate
Cogitur et magnis muliebria uicere corda
Pollicitus si rectus cas tramitte portas
Concedat libicus rector uotisq potitus
Euicto sabius pocno circudata telis

Expanded text:
tum lustrata Ephyre Patraeque et regia Pleuron tum lustrata Ephyre Patraeque et regia Pleuron Parnasusque biceps Phoeboque loquentia saxa. ac saepe ad patrios bello reuocante penatis, cum modo Sarmaticus regna infestaret Orestes, aspera nunc Dolopum uis exundasset in agros, incepto tamen haud facilis desistere uano belli per Graias umbram circumtulit oras: donec, nunc pelago, nunc terra exutus, omisit spem positam in Tyriis et supplex foedera sanxit Dardana nec legem regno accepisse refugit. Tunc et Tyndarei Latias fortuna Tarenti auxit opes laudemque simul. nam perfida tandem urbs Fabio deuicta seni, postremus in armis ductoris titulus cauti. sollertia tutum namque ut compertum, qui Punica signa regebat feminea exuri flamma, tacitusque quietae exin uirtuti placuit dolus, ire sorori nam castris erat in Rutulis germanus amatae cogitur et magnis muliebria uincere corda pollicitis, si reclusas tramittere portas concedat Libycus rector. uotique potitus euicto Fabius Poeno circumdata telis
Abbreviated transcription (Latin):
Laus noui motus poenis regiq philippo
In bellum ausonium sociate fecde᷑ uires
Hic gente egregius ueterisq ab origine regni
Cacidum scẽptris ꝑauaq tumebat achille
Ille et nodurnis cõterruit henicõ armis
Quaq per illincũ taulantius iꝰcola litus
Exiguus habitat nõ ullo noĩe muros
Turbidus ĩcessit taellis ille aquore uectus
Nunc et pheacũ tesprotia q arua lacessẽs
Cpit cassis lustrabat futilis ausis
Nunc et ad uictoria signa ostentauit ĩ hora
Ambrosiosq sinus pelleaq litora bello
Persundit rapido pepulit uada feruida remis
leucathe & phochi uidit citus Actia tẽpla
Nec portus hitace laertia regna fame̾q
Linquit ĩ accessam fluctu sonãtia cauo
Saxa cephalenum et scopulosis hentor aruis¬
Ille etiam pelopis sedes & achaica adire
M ocnia gauisum tristem Calidona diana
Cneasq domos. Curetica tecta subibat
Promittens contra hesperiã tua proclia Srais

Expanded text:
causa noui motus Poenis regique Philippo causa noui motus Poenis regique Philippo in bellum Ausonium sociatae foedere uires. hic, gente egregius ueterisque ab origine regni, Aeacidum sceptris proauoque tumebat Achille. ille et nocturnis conterruit Oricon armis, quaque per Illyricum Taulantius incola litus exiguos habitat non ullo nomine muros, turbidus incessit telis. ille aequore uectus nunc et Phaeacum Thesprotiaque arua lacessens Epirum cassis lustrabat futtilis ausis, nunc et Anactoria signa ostentauit in ora Ambraciosque sinus Olpaeaque litora bello perfudit rapido. pepulit uada feruida remis Leucatae et Phoebi uidit citus Actia templa. nec portus Ithacae, Laertia regna, Samenque liquit inaccessam fluctuque sonantia cano saxa Cephallenum et scopulosis Neriton aruisille etiam, Pelopis sedes et Achaica adire moenia praegaudens, tristem Calydona Dianae Oeneasque domos, Curetica tecta, subibat, promittens contra Hesperiam sua proelia Grais.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc regnum donis diuum hoc ante oĩa.
Ouiꝰ etiã accĩtus poptili regnator hiberi
Cui sponsa & sponse deffixus i ossib ardor
Hanc notam forme cõcessit latus ouaq
Inde libata gaudẽti uirgine domũ
Tum uacui curis uicino litore mẽsas
Instituunt festoq agitãt cõuiuia ludo
Laelius affatur macte ouenerade pudici¬
Ductor macte animi celat tibi gloria lausq
uagnorum heroum celehrataq carmie uiri
Nille miceneus qui traxit ĩ aequora proras
Rector et ĩ achus qui thesala miscuit arua
Temineo socium uiolarũt focdus amore
N ullaq cum phrigio steterãt tẽtoria campo
Captiuis nõ plena thoris tibi Barhara soli
Sanctius iliaca seruata est phocbe de uirgo
Haec atq hisparia alterno sermõe ferebãt
Donec nox atro circudata corpus amictu
Nigrantis ĩuexit equos suasit q quietẽ
Emachio interea tellus ethola tumultu
Teruebat macedũ subitis ꝑculsa carinis
Proximus huic hosti dextras iũgebat achaina

Expanded text:
hoc regum donis, diuum hoc ante omnia hoc regum donis, diuum hoc ante omnia quin etiam accitus populi regnator Hiberi, cui sponsa et sponsae defixus in ossibus ardor. hanc notam formae concessit laetus ouansque indelibata gaudenti uirgine donum. tum uacui curis uicino litore mensas instituunt festoque agitant conuiuia ludo. Laelius effatur: ‘Macte, o uenerande, pudiciductor, macte animi. cedat tibi gloria lausque magnorum heroum celebrataque carmine uirtus. mille Mycenaeus qui traxit in aequora proras rector, et Inachiis qui Thessala miscuit arma, femineo socium uiolarunt foedus amore, nullaque tum Phrygio steterunt tentoria campo captiuis non plena toris: tibi barbara soli sanctius Iliaca seruata est Phoebade uirgo.’ haec atque his paria alterno sermone serebant, donec Nox atro circumdata corpus amictu nigrantis inuexit equos suasitque quietem. Emathio interea tellus Aetola tumultu feruebat, Macetum subitis perculsa carinis. proximus hinc hosti dextras iungebat Acarnan.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝙ undas moris pedes uolat ide cicatis
Atergo accellerant qua fisus ꝑ sluctib aris
Incustoditã sine milite liquerit. urhe
Tum prostratus humi miserãdũ uicta careis
Pocnus colla dedit popłmq adduxit ierme
Nanc oriens uidit:sita cũ sume̾t̾ urbe
U allan castris captam q aspexit ẽadẽ
Otius hesperio ꝗͣ gurgite cingeͣt axem
Aurora ĩ grediens teins excegetat umbras
Pricipio staturit aras cadit ardua. taut
Uictima neptu̾no pariter. panterq tonan
Tum merita aquãtur donis ac proemia uirt
Sanguine parta capit faleris hic pectora fulg&
Hic corque aurato circundar bellica colla
Ille nitet celstis muralis honore corona
Donatur titalo pocnisq recentius armis
Rectoris tum uasto uins. tuc martia cuiq
U exilla ut meritu & prede li hamina dat
Postqͣ profecte laudes hominũq deũq
Captiue spectantut opes digestaq preda
Hoc aura patrib bello. haec mat̾ q t alc̾ta

Expanded text:
perque undas muris pedes aduolat. inde citati perque undas muris pedes aduolat. inde citati a tergo accelerant, qua fisus fluctibus Aris incustoditam sine milite liquerat urbem. tum prostratus humi, miserandum, uicta catenis Poenus colla dedit populumque addixit inermem. hanc oriens uidit Titan, cum surgeret, urbem uallari castris captamque aspexit eandem ocius Hesperio quam gurgite tingueret axem. Aurora ingrediens terris exegerat umbras: principio statuunt aras. cadit ardua taurus uictima Neptuno pariter pariterque Tonanti. tum merita aequantur donis, ac praemia uirtus sanguine parta capit: phaleris hic pectora fulget, hic torque aurato circumdat bellica colla, ille nitet celsus muralis honore coronae. donatur titulo Poenique recentibus armis rectoris. tunc hasta uiris, tunc Martia cuique uexilla, ut meritum, et praedae libamina dantur. Postquam perfectae laudes hominumque deumque, captiuae spectantur opes digestaque praeda: hoc aurum patribus, bello haec Martique talenta,
Abbreviated transcription (Latin):
Arctatus ponit fauces modica ĩsula clausit
Oua sitan ortu terras aspergit eoo
At qua prospectat phoebi iuga sera cadẽtis¬
ꝑ igram ĩ planitiẽ stagnãtibꝰ egerit u̾das
Quis auget ueniẽs refsutisq reciꝑcat aestus
Sed gelida a frõte sedet sublimis ad actos
U rbs imposta iugo pnuq excurrit ĩ aquor
Et tuta aeterno descedit moenia fluctu
Audax ceu plano gradies uictricia cãpo
Ferret signa ugum certabat scãde᷑ miles
Aris ductor erat ꝗ cõtra amplexts i artis
Auxiliumq excelsa loci precesserat artẽ
Pugnabat natura soli paruoq suꝑne
Bellantum uisu passim ꝑ prona uolun
Truncato ĩstabilis fundebat corpore uita
Uerx tibi concessit pellagi reuolubilis u̾da
Et fluctus rapido fugiebat i equore lapsu
Quaq modo excelse sulcarat cerula pupes
Nac ipune dabat Nerreus trãscurre plãta
Nine taciti nectes ĩformidatꝰ adire
Ductor dardaniꝰ subitã trahit equoͬe pube

Expanded text:
artatas ponti fauces modica insula claudit, artatas ponti fauces modica insula claudit, qua Titan ortu terras aspergit Eoo. at, qua prospectat Phoebi iuga sera cadentis, pigram in planitiem stagnantis egerit undas quas auget ueniens refluusque reciprocat aestus. sed gelidas a fronte sedet sublimis ad Arctos urbs imposta iugo pronumque excurrit in aequor et tuta aeterno defendit moenia fluctu. Audax, ceu plano gradiens uictricia campo ferret signa, iugum certabat scandere miles. Aris ductor erat. qui contra, amplexus in artis auxilium atque excelsa loci, praesepserat arcem. pugnabat natura soli, paruoque superne bellantum nisu passim per prona uoluti truncato instabiles fundebant corpore uitam. uerum ubi concessit pelagi reuolubilis unda et fluctus rapido fugiebat in aequora lapsu, quaque modo excelsae sulcarant caerula puppes hac impune dabat Nereus transcurrere planta, hinc tacite nitens informidatus adire ductor Dardanius subitam trahit aequore pubem
Abbreviated transcription (Latin):
No portu celsoue situ nõ dotib arui
Uheris aut agili ricanda ad tela uigore
Inuade aduersis nate hac ductorib urbe
N ulla acies fame tantu prede ue patant
Talia mõstrabat genitor propius ꝙ monehat
Cum iuuenẽ sopor &. dilapsa reliqt imago
Inferias mutã fusis ĩsignis hiberis
Ci tumulus adlam sacros certamie ludos
Progreditur celeratq uias &. compit agme
Pernici rapidum cursu cãposq fatigat
Sic ubi ꝓsiluit piseo carcere preceps
Nõ solum ante alios sedat mirabile diciu
Ante suos it uictor equos currũq ꝑ auras
Naud illi durãt uisus equare uolater
Iamq hiperionia lux septima lampade surgẽs
Sensim attolebat propitis subeũtib atoes
Urbis et ad moto crescebant culmina gressu
At pellago uectus seruata lelius hora
Quam dederat ductor subigente ad moenia classi
A tergo affusis cingebat tecta carinis
Carthago impenso naturae aditita fauore
Excelsos tollit pelago circũ flua muros

Expanded text:
non portu celsoue situ, non dotibus arui non portu celsoue situ, non dotibus arui uberis aut agili fabricanda ad tela uigore. inuade auersis, nate, hanc ductoribus urbem: nulla acies famae tantum praedaeue pararit.’ Talia monstrabat genitor propiusque monebat, cum iuuenem sopor et dilapsa reliquit imaginferias mittam fusis insignis Hiberis et tumulis addam sacros certamine ludos.’ Praegreditur celeratque uias et corripit agmen pernici rapidum cursu camposque fatigat. sic, ubi prosiluit Pisaeo carcere praeceps, non solum ante alios, sed enim, mirabile dictu, ante suos it uictor ecus, currumque per auras haud ulli durant uisus aequare uolantem. iamque Hyperionia lux septima lampade surgens sensim attollebat propius subeuntibus arces urbis et admoto crescebant culmina gressu, ac pelago uectus seruata Laelius hora quam dederat ductor subigendae ab moenia classi a tergo adfusis cingebat tecta carinis. Carthago, impenso naturae adiuta fauore, excelsos tollit pelago circumflua muros.
Abbreviated transcription (Latin):
Ninc legit ausonius sinuatas gurgite ductor
Anfractus pellago ne moroso uertice caelsus
Apparet collis sugiuntq ĩ nubila silu&
Pyrrenes tunc Emporia ueteresq ꝑoitus
Sraior uulgꝰ tunc hospita Tarraco hacho
Considiit portu secure gurgite clauso
Stant pupes positusq laborterreq profũdo
Nox similes moru dederat placidissima sõnos
Uisa uiro slare essigies anie ora parẽts
Et post fata decus bellor dira creatrix
Cuastanda tibi tellus cede sui¬
cede supbi
Ductores libie tanta uirinte domadi
Qui sua nunc trinis deducunt agmina casins
Si conserre manum libeant coheant uocatq
Nic atq hinc acies ualeat ꝗs ferre rieni
Ter gemina cii mole uiros absiste labore
Ancipiti sed nec segnis potiora capesse
Urbs colitur Teuero quõdam fũdata ueiusto
Nomie kartago cuius ienet i cola muros
Ui labie sua sic terris memorabile hiberis
Haec capur e nõnulla opil certauerit auri

Expanded text:
hinc legit Ausonius sinuatos gurgite ductor hinc legit Ausonius sinuatos gurgite ductor anfractus pelagi. nemoroso uertice celsus apparet collis, fugiuntque in nubila siluae Pyrenes, tunc Emporiae ueteresque per ortus Graiorum uulgus, tunc hospita Tarraco Baccho. considunt portu. securae gurgite clauso stant puppes, positusque labor terrorque profundi. Nox similes morti dederat placidissima somnos: uisa uiro stare effigies ante ora parentet post fata decus, bellorum dira creatrix euastanda tibi tellus, et caede superbi ductores Libyae cauta uirtute domandi, qui sua nunc trinis diducunt agmina castris. si conferre manum libeat, coeantque uocatae hinc atque hinc acies, ualeat quis ferre ruentis tergemina cum mole uiros? absiste labore ancipiti, sed nec segnis potiora capesse. urbs colitur Teucro quondam fundata uetusto, nomine Carthago: Tyrius tenet incola muros. ut Libyae sua, sic terris memorabile Hiberis haec caput est. non ulla opibus certauerit auri,
Abbreviated transcription (Latin):
Tum noua ceruleii descẽdit lapsus ĩ equor
Id comes ausonia atq ĩ terras trãsit hiberas
Ut cum saeua fretis immisit proclia chorꝰ
Nischinẽ curuata. sublimite suberigit unda
Ct spumante ruens ꝑsaxa gemẽtia sluctu
Ionium egeo miscet mare cels ĩ arma
łmicat &. prima scipio stans pupe prosat᷑
Diue tridentpotens euius maria ire ꝑ alta
Ordimur si iurx paro decurre classi
Da pater et nros ne speme iurare labores
ꝑpontum pia hella ueho letus in secunda
Aspirans aura ꝑeellit carhasa flatus
Ianq agiles tyrrena sonãt ꝗͦ cerula pupes
Ausonium euasere latuis ligun q citatis
Lutora transmittat ꝓris hic gurgite ahalto
Tellure̾ procul irrumpẽte̾ ĩ sidera cernũt
Acrias alpis occurriit mocnia graio
Condita massilie populis haec eucta suphis
Barbaricti i imã cum terriret accola ritu
Anuq more prie cultus habitumq
Phocais armiferas inier tener hostica ꝯẽtes

Expanded text:
tum noua caeruleum descendit classis in aequor. tum noua caeruleum descendit classis in aequor. it comes Ausonia atque in terras transit Hiberas: ut, cum saeua fretis immisit proelia, Corus Isthmon curuata sublime superiacit unda et spumante ruens per saxa gementia fluctu Ionium Aegaeo miscet mare. celsus in arma emicat ac prima stans Scipio puppe profatur: ‘Diue tridentipotens, cuius maria ire per alta ordimur, si iusta paro, decurrere classi da, pater, ac nostros ne sperne iuuare labores. per pontum pia bella ueho.’ leuis inde secunda aspirans aura propellit carbasa flatus. iamque agiles, Tyrrhena sonant qua caerula, puppes Ausonium euasere latus Ligurumque citatis litora tramittunt proris. hinc gurgite ab alto tellurem procul inrumpentem in sidera cernunt, aerias Alpis. occurrunt moenia Grais condita Massiliae: populis haec cincta superbis, barbarus immani cum territet accola ritu, antiquae morem patriae cultumque habitumque Phocais armiferas inter tenet hospita gentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Molitur uisseq calet uirtutis amore
Ardua rostra petit nullo fera bella uolẽti
Et grauia ancipitis reposcit munera mãtis
Arrecti cunctor animi pars luia patris
Pars credunt toruos patrui reui resce̾ uultꝰ
Pectora subrepit terror mole̾q pauẽtes
Expediunt helli et nuͣa fauor angius anos
Dumq ea confuso ꝑcenset murimire uuloꝰ.
Ecce ꝑ obliquum celi squalẽtib auro
Effulgens maculis fem ĩter nubila uisus
Anguis et ardẽti radiare ꝑ aera sulco
Ouaq ad celiferi tẽdit plaga littis achãtis
Perlabi resonãte polo bis terq corruscũ
Adlidit augurio fulm pater et uaga late
Per subitũ moto streptiere tonitrua mũdo
Tum uero caꝑe arma iubet genib ꝙ salut at
Sumissi auguriũ atq irer qua ducẽ diuos
ꝑspicuii et prĩo mõstraret semita signo
Certatim comite̾ rera belliq ministros
Agglomerãt se se atq atris sociare labores¬
Eocposcunt laudumq: loco est hisdẽ ẽe sbãmis

Expanded text:
molitur iussaeque calet uirtutis amore. molitur iussaeque calet uirtutis amore. ardua rostra petit, nullo fera bella uolente, et grauia ancipitis deposcit munera Martis. arrecti cunctorum animi: pars lumina patris, pars credunt toruos patrui reuirescere uultuspectora subrepit terror, molemque pauentes expendunt belli, et numerat fauor anxius annos. Dumque ea confuso percenset murmure uulgus, ecce per oblicum caeli squalentibus auro effulgens maculis ferri inter nubila uisus anguis et ardenti radiare per aera sulco, quaque ad caeliferi tendit plaga litus Atlantis perlabi resonante polo. bis terque coruscum addidit augurio fulmen pater, et uaga late per subitum moto strepuere tonitrua mundo. tum uero capere arma iubent genibusque salutant summissi augurium: hac iret qua ducere diuos perspicuum et patrio monstraret semina signo. Certatim comites rerum bellique ministros adglomerant sese atque acris sociare laboresexposcunt, laudumque loco est isdem esse sub armis.