comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ferc picturatas auri sub degmnine uestes.
& pbrigiam aschanio elumciẽ. nec cedit hamori¬
C excilaq honerat dons. ic calia fatir.
S int puer. ⁊ longũ a noromache testet᷑ amorem
oniugis hectoree. ciix dona extrema cuoꝵ.
I mͥ sola mei suꝑ astianactis imago
Sio oclos. sic ille manꝰ. Sic ora ferebat.
Et nc̃ equali ierum pubesceret euo
Hos ego digrediens. lacriis ad fab ar abortis.
Uiuuce felices : quib fortuna ꝑacta
Iam sua. nos alia ex alus infata uocamur
Uobis parta qͥes nullũ in iris eqͦr aranoiumn
Aruaq ausome sei ꝑ cedenuia retro
Q uerenai. effigiem xanthi troiãq uidetis :¬
Quam ur̃e fecere manꝰ. meliorib opto
Auspiciis. ⁊ que fuerinit mniꝰ obiua gͣis
Si quando tibrim uicinaq tibridis arui
I ntraro. gentiq mee data menia cernam:
Cognatas urbes: olim. populosq ꝓpiquos
Et piro. heꝑia quib idem darainꝰ auctor
Atq idẽ casꝰ. unam faciemus utramq:

Expanded text:
fert picturatas auri subtemine vestes fert picturatas auri subtemine vestes et Phrygiam Ascanio chlamydem nec cedit honore, textilibusque onerat donis, ac talisint, puer, et longum Andromachae testentur amorem, coniugis Hectoreae. Cape dona extrema tuorum, O mihi sola mei super Astyanactis imago: sic oculos, sic ille manus, sic ora ferebat; et nunc aequali tecum pubesceret aevo. Hos ego digrediens lacrimis adfabar obortis: Vivite felices, quibus est fortuna peracta iam sua; nos alia ex aliis in fata vocamur. Vobis parta quies; nullum maris aequor arandum, arva neque Ausoniae semper cedentia retro quaerenda. Effigiem Xanthi Troiamque videtis quam vestrae fecere manus, melioribus, opto, auspiciis, et quae fuerit minus obvia Graiis. Si quando Thybrim vicinaque Thybridis arva intraro, gentique meae data moenia cernam, cognatas urbes olim populosque propinquos, Epiro, Hesperia, quibus idem Dardanus auctor atque idem casus, unam faciemus utramque
Abbreviated transcription (Latin):
Hec sunt que nr̃a liceat te uoce moneri.
Uade age :⁊ ingentẽ factis fer ad ethera tͦiam.
Que postꝙͣ uates sic ore fatꝰ amico est:
Dena debrinc auro grauia. sectoq elephanto
Iinꝑat ad naues ferri. stipatq carinis
Ingens argentum. dodoricosq lebetas
Ioricum consertã hamis. auroq crilicem
Iconum insignis galee eristasq comanẽ
Arma neoptolemi. suñt ⁊ sua dona parenta.
Remigiũ suplet. socios simul instruit armis.
Ancerea classem uelis aptare iubebat
Anchises. fieret uento mora ne qͣ ferenti.
Quem phebi intp̃s multo cõpellat honore.
Coniugio anchisa ueneris dignate suꝑbo.
Cura diñ. bis ꝑgaieis erepte ruuiuis
Eece ÷ͥ ausomne cellus. lunc arripe uelis.
Et tñ hanc pelago p̾t̃ labare uecesse ẽ.
Iusomie pars̃ illa ꝓxul: quã pandit apollo.
Uade ait. o felix nati pięcate quis ultiri
Puehor : i fando surgentis demoror austro.
Nec minꝰ andromache disgressu inesta sup̃mo

Expanded text:
Haec sunt, quae nostra liceat te voce moneri. Haec sunt, quae nostra liceat te voce moneri. Vade age, et ingentem factis fer ad aethera Troiam. Quae postquam vates sic ore effatus amico est, dona dehinc auro gravia sectoque elephanto imperat ad navis ferri, stipatque carinis ingens argentum, Dodonaeosque lebetas, loricam consertam hamis auroque trilicem, et conum insignis galeae cristasque comantis, arma Neoptolemi; sunt et sua dona parenti. remigium supplet; socios simul instruit armis. Interea classem velis aptare iubebat Anchises, fieret vento mora ne qua ferenti. Quem Phoebi interpres multo compellat honore: Coniugio, Anchise, Veneris dignate superbo, cura deum, bis Pergameis erepte ruinis, ecce tibi Ausoniae tellus; hanc arripe velis. Et tamen hanc pelago praeterlabare necesse est; Ausoniae pars illa procul, quam pandit Apollo. Vade ait O felix nati pietate. Quid ultra provehor, et fando surgentis demoror austros? Nec minus Andromache digressu maesta supremo
Abbreviated transcription (Latin):
Huo uͥ delat  cumeam acceseris urbem:
Oiuuiosq licꝰ ⁊ auerna sonantia silius
Insanam uacem. aspicies. que rupe subima
Faia canit. folusq notas ⁊ noĩa mandat
Quecũq in foliis descripsit carmina iurgo
Sigerit. in uumerũ. atq ant᷑ seclusa relinqͥt
Illa manent inmota locis nec ab ordine cedunc
Ierũ eadẽ u̾so tenuis cum cardine uentꝰ
Impulit. ⁊ teneras turbauit ianua frondes:
Dumq dem̃ cauo uolitantia pendere syro
Nec reuocare sitꝰ aut uing̾e cirmina curat.
Inconsulti abeunt. sedẽq odere sibille.
H ic tͥ ne qͣ more fueruit dispendia canti
Quamius increpitent socii: ⁊ uicursꝰ in altum
Uela uocet possisq sins implere secundos:
Qui adeas uatem. p̾cibq oracła poscas.
I psa canat. uocẽq uolens atq ora resoluat.
Iila tͥ italie popłos. uenturaq bella
Et quo quẽq mͦ fugiasq ferasq laborem
E xpediet. cursqͦ dabit uenerata secuudos

Expanded text:
Huc ubi delatus Cumaeam accesseris urbem, Huc ubi delatus Cumaeam accesseris urbem, divinosque lacus, et Averna sonantia silvis, insanam vatem aspicies, quae rupe sub ima fata canit, foliisque notas et nomina mandat. Quaecumque in foliis descripsit carmina virgo, digerit in numerum, atque antro seclusa relinquit. Illa manent immota locis, neque ab ordine cedunt; verum eadem, verso tenuis cum cardine ventus impulit et teneras turbavit ianua frondes, numquam deinde cavo volitantia prendere saxo, nec revocare situs aut iungere carmina curat: inconsulti abeunt, sedemque odere Sibyllae. Hic tibi ne qua morae fuerint dispendia tanti,— quamvis increpitent socii, et vi cursus in altum vela vocet, possisque sinus implere secundos,— quin adeas vatem precibusque oracula poscas ipsa canat, vocemque volens atque ora resolvat. Illa tibi Italiae populos venturaque bella, et quo quemque modo fugiasque ferasque laborem expediet, cursusque dabit venerata secundos.
Abbreviated transcription (Latin):
Pextrum seilla latꝰ. leuum implicata caripdis
Obsidet. atq imo baratri tor gurgite uastos
S orbet in abruptũ stuctꝰ. rursqͦ sub auras
Erigit alt̾nos. ⁊ sidera uerbenit unda
At scillam ceris cohibet spelũca latebris
Ora exertancem. i naues in saxa tͣhentem:
Pͥ ma hõis facies. & pulchro pectore uirgo
Pubetenꝰ. postrema uiman corpore pistryx¬
D elphinum cauais utero commissa lupoꝵ.
P̃stat tinacrii metas lustrare pachinni
Cessantem. longos. ⁊circũ flectere cursꝰ:
Quam semel iformem uasto uidisse sub antͦ
S cillam : iceruleis canib resonancia saxa:
P̃ terca siqua ẽ. heleno prudentia uati
Si qua fides. animũ si ueris implet apollo:
Unũ illud tͥ nate dea p̃dico ex oĩb unum
P̃ dicam. ⁊ repetens iterũq itm̃q monebo.
Iunonis magne pͥmũ p̾ce num̃ adora
Iunoni cane uota libens. dnãmq petentem
Supplicib suꝑa donis. sio deniq uietor:
Crinaeria fines italos mitere relicta.

Expanded text:
extrum Scylla latus, laevum implacata Charybdis extrum Scylla latus, laevum implacata Charybdis obsidet atque imo barathri ter gurgite vastos sorbet in abruptum fluctus rursusque sub auras erigit alternos et sidera verberat unda. At Scyllam caecis cohibet spelunca latebris ora exertantem et naves in saxa trahentem. Prima hominis facies et pulchro pectore virgo pube tenus, postrema immani corpore pistrDelphinum caudas utero commissa luporum. Prestat Trinacrii metas lustrare Pachini cessantem, longos et circumflectere cursus, quam semel informem vasto vidisse sub antro Scyllam, et caeruleis canibus resonantia saxa. Praeterea, si qua est Heleno prudentia, vati si qua fides, animum si veris implet Apollo, unum illud tibi, nate dea, proque omnibus unum praedicam, et repetens iterumque iterumque monebo: Iunonis magnae primum prece numen adora; Iunoni cane vota libens, dominamque potentem supplicibus supera donis: sic denique victor Trinacria finis Italos mittere relicta.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic maricii posuerunt menia locri.
I salentinos obsedit milite campos
Litius idomeneus. ẽ. illa ducis melibei
Parua philotecte subnixa petilia muro.
Qu uͥ tͣnsmisse steterunt tnͣs eqͦra classes
⁊ positis aris iam uota in littore solues:
Purpureo uelare comas adoꝑtꝰ amictu.
Nequa uit̾ sc̃õs ignis in honore deoꝵ
Hostilis facies occurrat ⁊ omina turbet.
Hunc socii morem sacroꝵ. hc̃ ipse ceneco.
Hac casti maneant in religione ne poces.
Ast uͥ digressum sicule ce admouerit unde
Uentꝰ ⁊ angusti rarescent claustra pelori :
Leua tͥ tellus. ⁊ longo leua petantur
& quora cireuitu. dextrũ fuge littus. ⁊undaᷤ.
Hec loca ui qͦndam u nasta cõuulsa riuina
T antum eui longinqua ualet inuitare uetustã
Dissilusse ferunt. cum ꝓtinꝰ utraq tellus
Una foret : uenit medio ui pontus ⁊ unde
Hesꝑium siculo lat̾ abscidit. aruaq ⁊ urbes
Litore deductas angusto interluit estu.

Expanded text:
Hic et Narycii posuerunt moenia Locri, Hic et Narycii posuerunt moenia Locri, et Sallentinos obsedit milite campos Lyctius Idomeneus; hic illa ducis Meliboei parva Philoctetae subnixa Petelia muro. Quin, ubi transmissae steterint trans aequora classes, et positis aris iam vota in litore solves, purpureo velare comas adopertus amictu, ne qua inter sanctos ignis in honore deorum hostilis facies occurrat et omina turbet. Hunc socii morem sacrorum, hunc ipse teneto: hac casti maneant in religione nepotes. Ast ubi digressum Siculae te admoverit orae ventus, et angusti rarescent claustra Pelori, laeva tibi tellus et longo laeva petantur aequora circuitu: dextrum fuge litus et undas. Haec loca vi quondam et vasta convolsa ruina— tantum aevi longinqua valet mutare vetustas— dissiluisse ferunt, cum protinus utraque tellus una foret; venit medio vi pontus et undis Hesperium Siculo latus abscidit, arvaque et urbes litore diductas angusto interluit aestu.
Abbreviated transcription (Latin):
Sortit᷑. uoluitq uices. his u̾tit᷑ oroo.
Pauca tͥ e multis qͦ tucior hospita lustres
Equora. ⁊ ausomio possis consid̾e portu:
Expediam dictis. ꝓhibent nã ceta parce
S cire helenum. fariq uetat sac̾nia uino.
Pncipio italiam quam cu iã rere ꝓpinꝙ̃
Uicinosq ignare paras inuadere portus:
Ionga. peul longis uia diuidit inuia t̾ris.
Añ &̃ tinacria lentandꝰ remꝰ in uuda.
salis ausonii lustrandũ nauib equor.
Iuferniq lacꝰ. aceq insula circe:
Quam cuta possis urbẽ componere cr̃a.
S igna cibi dicani. cu condita ince ceueto.
Cũ tͥ sollicito secreci ad fluminis undar
I iudreis ugens innenta sub ilicib sus
Trignita capitum fecus enixa ucebite
Ailii solo recubans. albi cutũ ubera nati.
His locꝰ urbis erit. requies ea certa laboꝵ.
Nec cu m̃sarum mors horresce futuros.
Fata uiam inuenient. aderitq uocatꝰ apollo.
Effuge. cuncta mał habitant᷑ menia gͣis.

Expanded text:
sortitur, volvitque vices; is vertitur ordo— sortitur, volvitque vices; is vertitur ordo— pauca tibi e multis, quo tutior hospita lustres aequora et Ausonio possis considere portu, expediam dictis; prohibent nam cetera Parcae scire Helenum farique vetat Saturnia Iuno. Principio Italiam, quam tu iam rere propinquam vicinosque, ignare, paras invadere portus, longa procul longis via dividit invia terris. Ante et Trinacria lentandus remus in unda, et salis Ausonii lustrandum navibus aequor, infernique lacus, Aeaeaeque insula Circae, quam tuta possis urbem componere terra: signa tibi dicam, tu condita mente teneto: cum tibi sollicito secreti ad fluminis undam litoreis ingens inventa sub ilicibus sus triginta capitum fetus enixa iacebit. ais locus urbis erit, requies ea certa laborum. Nec tu mensarum morsus horresce futuros: fata viam invenient, aderitque vocatus Apollo. effuge; cuncta malis habitantur moenia Grais.
Abbreviated transcription (Latin):
A ulai in medio libabant pocula bachi.
Impositis auro dapib paterasq tenelunt
Iamq dies alt̾q dies ꝓcessit. & aure
Iela uocant. tumidoq inflat᷑ carbasꝰ austro.
His uatem agredior dictis. ac talia queso.
Trouigena incerp̃s diuũ. qͥ numina phebi
Acripodas. cdlarii lauros. qui sidera sentis
& uolucrum lingas. ⁊ p̃petis omina penne:
Fare age. namq omnẽ cursũ m ꝓsꝑa dixit
Religio. ⁊ cuneti suaserunt numine diui
Lialiam petere. ⁊ terras temptare repostas.
Sola nouum dictuq nefas arpia celeno
ꝓ digium cauit. ⁊ tristis denuntiat iras.
Obscenamq famen. que pͥma ꝑiela uito
Ed ue sequens tantos possim suꝑare labores.
Ẽ uorat pacem duum. uitasq resoluit
S acrati capitis. meq ad tua limina phebe
Ipse manu multo suspensum numine dueit.
Atq hec dem̃ canit diuino ęxore sacerdos.
Nate dea . nam te maiorib ire ꝑ altuum
Auspiciis manifesta  fides. sic fata dm̃ rex

Expanded text:
aulaï medio libabant pocula Bacchi, aulaï medio libabant pocula Bacchi, impositis auro dapibus, paterasque tenebant. Iamque dies alterque dies processit, et aurae vela vocant tumidoque inflatur carbasus austro. His vatem adgredior dictis ac talia quaeso: Troiugena, interpres divom, qui numina Phoebi, qui tripodas, Clarii laurus, qui sidera sentis, et volucrum linguas et praepetis omina pennae, fare age—namque omnem cursum mihi prospera dixit religio, et cuncti suaserunt numine divi Italiam petere et terras temptare repostas: sola novum dictuque nefas Harpyia Celaeno prodigium canit, et tristis denuntiat iras, obscenamque famem—quae prima pericula vito? Quidve sequens tantos possim superare labores? ncis, exorat pacem divom, vittasque resolvit sacrati capitis, meque ad tua limina, Phoebe, ipse manu multo suspensum numine ducit, atque haec deinde canit divino ex ore sacerdos: Nate dea,—nam te maioribus ire per altum auspiciis manifesta fides: sic fata deum rex
Abbreviated transcription (Latin):
Excipit incutum. patriasq obtruneat ad aras.
M orte neoptolemi regnoꝵ reddita cessit
Pars heleno. qui chaonios cognomine campos.
C hacniamq om̃em troiano a chaoue dixit.
ꝑgamaq iliacam uigis hanc addidit arcem.
S tͥ qui cursum uenti que fata dedere:
Aut nus ignarũ nr̃is ds̃ appulit oris:
Aa puer aschantus: suꝑat ne &ẽ uescit᷑ aura:
& que tñ puero ẽ. amisse cura parentis:
⁊ quid: in antiquã uirtutẽ animosq uiriles
Et pat̾ eneas. ⁊ auinculus excitat hector:
C auia fundebat lacrimans longosq cielut
In cassum fletꝰ. cum sese amenib hetos
P amides mnultis helenꝰ comicantib affert.
Agnoscitq suos. letusq ad menia ducit.
I multum lacrimas u̾la int̾ singła fudit.
ꝓ cedo & paruam croiam simulataq magnis
ꝑguna. i arentem xanthi cognomine riuum
A gnosco sceeq amplector lumina porte.
Necũ a ceueri socia simul urbe friuuntuꝵ.
Illos porticib rex accipiebat in amplis.

Expanded text:
excipit incautum patriasque obtruncat ad aras. excipit incautum patriasque obtruncat ad aras. Morte Neoptolemi regnorum reddita cessit pars Heleno, qui Chaonios cognomine campos Chaoniamque omnem Troiano a Chaone dixit, Pergamaque Iliacamque iugis hanc addidit arcem. Sed tibi qui cursum venti, quae fata dedere? Aut quisnam ignarum nostris deus adpulit oris? Quid puer Ascanius? superatne et vescitur aura, amen puero est amissae cura parentis? Ecquid in antiquam virtutem animosque virilis et pater Aeneas et avunculus excitat Hector? Talia fundebat lacrimans longosque ciebat incassum fletus, cum sese a moenibus heros Priamides multis Helenus comitantibus adfert, adgnoscitque suos, laetusque ad limina ducit, et multum lacrimas verba inter singula fundit. Procedo, et parvam Troiam simulataque magnis Pergama, et arentem Xanthi cognomine rivum adgnosco, Scaeaeque amplector limina portae. Nec non et Teucri socia simul urbe fruuntur: illos porticibus rex accipiebat in amplis;
Abbreviated transcription (Latin):
Nate dea : uius ne: an si lux alma recessit
Hector uͥẽ : dixit lacrimasq effudit. ⁊ omnem
I mpleuit clamore locum. uix pauca furenti
S ubitio. & raris turbatꝰ uocib hiseo.
Xuio equidẽ uitamq. extrema ꝑ omĩa duco.
Ne dubita. nam uera uides.
Heu quis te casꝰ deiectam conuge tantu
Excipit. aut digna sacis fortuna rertesia
N ectous ancromache : pirri conubia seruas:
Deiecit uiltum ⁊ demissa uoce locuta ẽ.
O felix una ante alias priameia uirgo
Hostilem ad cuinulũ troie sub menib altis
Iussa mori. que sortitꝰ ñ ꝑculit ullos.
Nec uictoris heri tetigit miseranda cubile.
Nos patria incensa diu̾sa ꝑ eqͦra uecte
Sarpis achillee fastꝰ uiuenemq suꝑbum
Seruitio enixe culimꝰ. qͥ deinde secutus
Iedeam hermionem lacedemoniosq himeneoᷤ.
M e famulo famulamq heleno tͣnsmisit habendã.
Ast illũ erepte magno inflamatꝰ amore
Comugis. ⁊ scelerũ furiis agitatus horestes:

Expanded text:
nate dea? Vivisne, aut, si lux alma recessit, nate dea? Vivisne, aut, si lux alma recessit, Hector ubi est? Dixit, lacrimasque effudit et omnem implevit clamore locum. Vix pauca furenti subicio, et raris turbatus vocibus hisco: Vivo equidem, vitamque extrema per omnia duco; ne dubita, nam vera vides. Heu, quis te casus deiectam coniuge tanto excipit, aut quae digna satis fortuna revisit Hectoris Andromachen? Pyrrhin’ conubia servas? Deiecit vultum et demissa voce locuta est: O felix una ante alias Priameïa virgo, hostilem ad tumulum Troiae sub moenibus altis iussa mori, quae sortitus non pertulit ullos, nec victoris eri tetigit captiva cubile! nos, patria incensa, diversa per aequora vectae, stirpis Achilleae fastus iuvenemque superbum, servitio enixae, tulimus: qui deinde, secutus Ledaeam Hermionen Lacedaemoniosque hymenaeos, me famulo famulamque Heleno transmisit habendam. Ast illum, ereptae magno inflammatus amore coniugis et scelerum Furiis agitatus, Orestes
Abbreviated transcription (Latin):
Peutiam socii feriunt mare ⁊ eqͣra uerrunt.
ꝓ tinꝰ aerias pheacum abscondimꝰ artes
Intoraq ep̃iri legimꝰ. portuq subimus
ihomo ⁊ celsam bitroci ascendimꝰ urbem.
Bic inereibił rerum fama occupat aures.
Pamidem helenum graias regnare ꝑ urtes.
Conuigio eacide pirri septrisq p̃ocicum
Erpitrio a ndromachen iterũ cesise marito
ustupiu. miroq incensum pectꝰ amore
Sompellare urum. ⁊ casus cognoscere tautos
ꝓ gredior portu. dasses ⁊ litora linquens.
Sellep̃nis cũ forte dapes & tristia dona
Ante urbẽ in luco falsi simoontis ad undam
Idiabat cineri anoromache. manesq uocalut
Hec toreum ad cumulũ. uiridi quẽ cespite manẽ
Et geminas causam lacrinus sacrauerat igͣnes.
U t me conspexit uemientẽ. & croica circum
Arma amens uidit: magnis exterrita monstris
Diriguit: uisu in medio. cilor ossa relinquit.
Iabit᷑. as longo uix daudem tp̃r fatur.
Nera ne ce facies uerus mͥ nuntiꝰ affers

Expanded text:
certatim socii feriunt mare et aequora verrunt. certatim socii feriunt mare et aequora verrunt. Protinus aërias Phaeacum abscondimus arces, litoraque Epiri legimus portuque subimus Chaonio, et celsam Buthroti accedimus urbem. Hic incredibilis rerum fama occupat auris, Priamiden Helenum Graias regnare per urbes, coniugio Aeacidae Pyrrhi sceptrisque potitum, et patrio Andromachen iterum cessisse marito. Obstipui, miroque incensum pectus amore, compellare virum et casus cognoscere tantos. Progredior portu, classis et litora linquens, sollemnis cum forte dapes et tristia dona ante urbem in luco falsi Simoentis ad undam libabat cineri Andromache, Manisque vocabat Hectoreum ad tumulum, viridi quem caespite inanem et geminas, causam lacrimis, sacraverat aras. Ut me conspexit venientem et Troïa circum arma amens vidit, magnis exterrita monstris deriguit visu in medio, calor ossa reliquit; labitur, et longo vix tandem tempore fatur: Verane te facies, verus mihi nuntius adfers,
Abbreviated transcription (Latin):
Qmripe er cussosq ubet ianare rusenten¬
Qeudune uela uocdi. figintꝰ spumaner undis
Aua cursũ uencqͦ gubernatorq. uocibant
Dun onedio apparet fluctu nemorosa iaclitos.
Dulichiumq sameq incritos arona saxig.
Effusimꝰ scopilos ichace̾ laertiaq segna.
tram altricem seui obsecram᷑ ulixis.
Mox ileucate nimbosa aucumina montis
ꝑformidatꝰ nautis apericur apouo
Huc petimꝰ fessi. x parue fuccedimꝰ urbi.
Slieora se pra iacitur. stant littore puppes.
E inspata insi candem tellure pociti
Aiustrim̃qͦ ioui. uotisq incendimꝰ aras.
Aetheaq illacis celebramꝰ littora ludis.
S uercent patrias oleo labente palestras
Hudati secii. uuiat euasisse toc urbes
Argolicas. mediosq sugam tenuisse ꝑhostes.
nterea magnum sol cireũuoluit᷑ anium.
Egl icialis hienis aquilonib asꝑat undas.
Sre cauo ctipeum magni gestam̃ abantis
Posta adũsis figo. & rem carmine signo.
Eneas hec de danais iuctorib arma
Linquere cũ portꝰ uibeo ⁊ considẽ transtras.

Expanded text:
Tendunt vela Noti; fugimus spumantibus undis, qua cursum ventusque gubernatorque vocabat. Iam medio adparet fluctu nemorosa Zacynthos Dulichiumque Sameque et Neritos ardua saxis. Effugimus scopulos Ithacae, Laertia regna, et terram altricem saevi exsecramur Ulixi. Mox et Leucatae nimbosa cacumina montis et formidatus nautis aperitur Apollo. Hunc petimus fessi et parvae succedimus urbi; ancora de prora iacitur, stant litore puppes. Ergo insperata tandem tellure potiti, lustramurque Iovi votisque incendimus aras, Actiaque Iliacis celebramus litora ludis. Exercent patrias oleo labente palaestras nudati socii; iuvat evasisse tot urbes Argolicas, mediosque fugam tenuisse per hostis. Interea magnum sol circumvolvitur annum, et glacialis hiemps aquilonibus asperat undas. Aere cavo clipeum. magni gestamen Abantis, postibus adversis figo, et rem carmine signo: AENEAS HAEC DE DANAIS VICTORIBVS ARMA. Linquere tum portus iubeo et considere transtris:
Abbreviated transcription (Latin):
A bnegit. incepitq secib heret ui hisdem
Pursus in arnia feror. morcẽq mniserrimiꝰ opto.
Pam quod consilium aut queꝰ forciina dalitt
Ue ue esferre pedem genior te posse relicto
Spasti: cancumq nefas pato ęxcidic ore:
Si niebil ercanta suꝑis plica urbe relinqͥ
I sedet hoc aĩo. ꝑitureq addere croie
Sep tuosq uurat : pacet istie ianua leco.
Naiq aderit multo priami de sangne pirrꝰ
Nacũ añ ora patris patrẽ obtrũcat adaras.
Herit alima parens qd̾ me ꝑ tela ꝑ ignes
Eripis: ut melus hostẽ inpenetlib utq
Ischaniũ patrẽq meũ iuxtaq creusam
Arm̃ malt̾ius mactitos sanguine cernã:
Nunc ferio accingor rursus. dipeoq sinistrĩ
Liiectibam aptanis. meq extͣ cast᷑ ferebam
Cece aut̾ complexa pedes ⁊u limine coniũx
Nerebat. paruũq patͥ cendebat iulum.
Si ꝑiturus abis: & nos ripe inonr̃a tecũ.
Sin aliquã exptꝰ simptis spẽ ponis in armi.
H anc pͥuũ aicare domũ. eii paruus hiulii.

Expanded text:
gat, inceptoque et sedibus haeret in isdem. Rursus in arma feror, mortemque miserrimus opto: nam quod consilium aut quae iam fortuna dabatur? Mene efferre pedem, genitor, te posse relicto sperasti, tantumque nefas patrio excidit ore? Si nihil ex tanta Superis placet urbe relinqui, et sedet hoc animo, perituraeque addere Troiae teque tuosque iuvat, patet isti ianua leto, iamque aderit multo Priami de sanguine Pyrrhus, natum ante ora patris, patrem qui obtruncat ad aras. Hoc erat, alma parens, quod me per tela, per ignis eripis, ut mediis hostem in penetralibus, utque Ascanium patremque meum iuxtaque Creüsam alterum in alterius mactatos sanguine cernam? Hinc ferro accingor rursus clipeoque sinistram insertabam aptans, meque extra tecta ferebam. Ecce autem complexa pedes in limine coniunx haerebat, parvumque patri tendebat Iulum: Si periturus abis, et nos rape in omnia tecum; sin aliquam expertus sumptis spem ponis in armis, hanc primum tutare domum.
Abbreviated transcription (Latin):
D ona carere dolis danaum: sic notꝰ ulixes᷑ bell¬
Aut hoc inclusi ligno occultant᷑ aclnui:
Aut hec in nr̃os fabricata ẽ. machina muros
Inspectura domos uenturaq desuꝑ urbi.
A ut aliqͥs latet error equo. ne credite teueri:
Acqͥd idẽ. tuneo danaos &̾ dona ferentes¬
F ic fatꝰ : ualidis ingentem uirib hastam
In latꝰ inq feri curuam cõpagib aluium
Contorsit. stecit illa trenens ut̃oq recusso
Insonuere caue gemitũq dedere cauerne.
& si fata dm̃ si m̃s non leusi fuisset:
Impulerat ferro argolicas fedare latebras.
Croiaq nc̃ stares pͥamiq arxs alta maneres.
Sece manꝰ iuuenẽ int̾ca pꝰ t̃ga reuinc tum
Pastores magno ad regem clamore chebant:
Dardanide. qui se ignocum uenientib ultro
Uipsum ut strueret. troiamq aꝑiret achiis
Outulerat. fidens anuni. atq in utrũq parat᷑
Seu uersare dolo. seu certe occũbe morti.
Undiq uisendi studio troiana uiuentus

Expanded text:
dona carere dolis Danaum? Sic notus Ulixes? dona carere dolis Danaum? Sic notus Ulixes? aut hoc inclusi ligno occultantur Achivi, aut haec in nostros fabricata est machina muros inspectura domos venturaque desuper urbi, aut aliquis latet error; equo ne credite, Teucri. Quicquid id est, timeo Danaos et dona ferentis. Sic fatus, validis ingentem viribus hastam in latus inque feri curvam compagibus alvum contorsit: stetit illa tremens, uteroque recusso insonuere cavae gemitumque dedere cavernae. Et, si fata deum, si mens non laeva fuisset, impulerat ferro Argolicas foedare latebras, Troiaque, nunc stares, Priamique arx alta, maneres. Ecce, manus iuvenem interea post terga revinctum pastores magno ad regem clamore trahebant Dardanidae, qui se ignotum venientibus ultro, hoc ipsum ut strueret Troiamque aperiret Achivis, obtulerat, fidens animi atque in utrumque paratus, seu versare dolos, seu certae occumbere morti. Undique visendi studio Troiana iuventus
Abbreviated transcription (Latin):
Nẽ tantum sinꝰ   stacio male fida caruus.
Huc se ꝓuecti : deserto in lutore condunt.
Nos abiisse rati i uento petiisse micenas.
Cigo om̃is longo soluit se teucria luctu.
Pandunt᷑ porte. iuuat ire. & dorica castra
Desertosq uidere locos. luitͦqͦ relictum.
Hic dolopum manꝰ. hic seuus tendebat achilles.
Classib hic locꝰ hicͥ acies certare solebant.
Pars stupet unũpte donũ ȩxiciale minerue.
Qmolem mirantur eqͥ primusq timnootes
Duci intͣ muros hortat᷑. & arce laciri.
Siue dolo. seu iã troie sic fata ferebant.
It capis. & quoꝵ melior sententia m̃ti.
Aitt pelago danaum insidias. suspectaq una
Pcipitare uibent. subiectisq urere flammnis
Aut terebrare cauas uteri itẽptare latebras.
Sandit᷑ in certun studia in contͣria uulgꝰ.
Pmꝰ ibi añ om̃s magna comitante cat̾ua
dechoon aroens summa decurrit ab arce.
ꝓcul o miseri que tanta insamia ciues:
reditis auectos hostes : aut ulla putatis

Expanded text:
nunc tantum sinus et statio male fida carinis: nunc tantum sinus et statio male fida carinis: huc se provecti deserto in litore condunt. Nos abiisse rati et vento petiisse Mycenas: ergo omnis longo solvit se Teucria luctu; panduntur portae; iuvat ire et Dorica castra desertosque videre locos litusque relictum. Hic Dolopum manus, hic saevus tendebat Achilles; classibus hic locus; hic acie certare solebant. Pars stupet innuptae donum exitiale Minervae, et molem mirantur equi; primusque Thymoetes duci intra muros hortatur et arce locari, sive dolo, seu iam Troiae sic fata ferebant. At Capys, et quorum melior sententia menti, aut pelago Danaum insidias suspectaque dona praecipitare iubent, subiectisque urere flammis, aut terebrare cavas uteri et temptare latebras. Scinditur incertum studia in contraria volgus. Primus ibi ante omnis, magna comitante caterva, Laocoön ardens summa decurrit ab arce, et procul: O miseri, quae tanta insania, cives? Creditis avectos hostis? Aut ulla putatis
Abbreviated transcription (Latin):
onticuere om̃s. intentiq ora tenelunt.
Inde toro pat̾ ȩneas sic orsꝰ ab alto.
Infandũ regina iubes renouare dolorẽ.
roianas ut opes et lamentabile regnum
Eruerint danai. queq ipse miserrima uidi :
quoꝵ pars magna fui . quis talia fando
irmidoniim. dolopũ ue. aut duri miles ulixiꝰ
emꝑet a lacrimis : & iã nox humida çęlo
Pcipitat. suadentq cadentia sidera somnos.
S si tantꝰ amor casus cognoscere nr̃os:
& breuit̾ troię sup̃mum audire laborẽm
Q uamꝙͣ animus meminise horret. luctũq refugit.
Incipiam. Fracti bello fatisq repulsi
Ductores danaum. cot iã labentib annis.
Instar montis equũ diuina palladis arte
Edificant. sectaq incexunt abiete costas.
Uotiun ꝓ reditii simulant. ea fama uagat᷑.
Huc delecta uirũ sorcici corpora furtim
Includunt ces lateri. penitꝰq cauernas
Ingentis utrimq armato milite complent.
Est in conspectui tenedos notissima fama
nsula . diues opum pami dũ regna manelant

Expanded text:
onticuere omnes, intentique ora tenebant. Inde toro pater Aeneas sic orsus ab alto: Infandum, regina, iubes renovare dolorem, Troianas ut opes et lamentabile regnum eruerint Danai; quaeque ipse miserrima vidi, et quorum pars magna fui. Quis talia fando Myrmidonum Dolopumve aut duri miles Ulixi temperet a lacrimis? Et iam nox umida caelo praecipitat, suadentque cadentia sidera somnos. Sed si tantus amor casus cognoscere nostros et breviter Troiae supremum audire laborem, quamquam animus meminisse horret, luctuque refugit, incipiam.Fracti bello fatisque repulsi ductores Danaum, tot iam labentibus annis, instar montis equum divina Palladis arte aedificant, sectaque intexunt abiete costas: votum pro reditu simulant; ea fama vagatur. Huc delecta virum sortiti corpora furtim includunt caeco lateri, penitusque cavernas ingentis uterumque armato milite complent.Est in conspectu Tenedos, notissima fama insula, dives opum, Priami dum regna manebant,
Abbreviated transcription (Latin):
Incensi. ⁊ noctem flammis funalia uincunt.
Nͣ ic regina graue gẽmis auroq poposcit
Impleuitq mero paterã. quã belus ⁊ om̃s
Abelo solit. tunc facta silentia tectis
Iuppit̾ hospitib nã te dare uira loquunt᷑.¬
Esse uelis. nr̃osq huiꝰ meminisse minores.
Assit leticie bachiis dator. ⁊ bona uiuo.
Et uos hc̃ cetum tyrii celebrate fauentes.
Dixit. uum̾sum laticum ułuuit honoreni.
S pumantem pateram : ipleno se ꝓͣluit auro.
Post alii ꝓceres. cithara crinitꝰ iopas
ꝑ sonat auiata. docuit q̃ maximꝰ achlas.
Hic canit cr̃rantẽ lunam. solisq labores.
Uñ hominunt gͣenꝰ ⁊ pecudes. uñ imb. ⁊ igues
Hiberni. uel quę tardis mora noctib obstat.
Ingmmant plausu tẏrii. troesq secuntur.
N ecñ &e uario noctem sermone trahebat᷑
Infelix dido. longumq bibebat amorem.
Multa sũꝑ pͥamo rogitans: suꝑ hectore multa.
Nunc qͥb aurore uenisset filius armis. m̃non¬
Nunc qͣles diomedis equi. nc̃ ꝙͣtus achilles.

Expanded text:
incensi, et noctem flammis funalia vincunt. Hic regina gravem gemmis auroque poposcit implevitque mero pateram, quam Belus et omnes a Belo soliti; tum facta silentia tectis: Iuppiter, hospitibus nam te dare iura loquuntesse velis, nostrosque huius meminisse minores. Adsit laetitiae Bacchus dator, et bona Iuno; et vos, O, coetum, Tyrii, celebrate faventes. Dixit, et in mensam laticum libavit honorem, pumantem pateram, et pleno se proluit auro post alii proceres. Cithara crinitus Iopas personat aurata, docuit quem maximus Atlas. Hic canit errantem lunam solisque labores; unde hominum genus et pecudes; unde imber et ignes;hiberni, vel quae tardis mora noctibus obstet. Ingeminant plausu Tyrii, Troesque sequuntur. c non et vario noctem sermone trahebat infelix Dido, longumque bibebat amorem, multa super Priamo rogitans, super Hectore multa; nunc quibus Aurorae venisset filius armis, nunc quales Diomedis equi, nunc quantus Achilles.
Abbreviated transcription (Latin):
Di patrii seruate domũ. seruate nepotem.
U r̃m ħ auguriũ. ur̃oq in numine aoia ẽ.
Cedo eqͥdem. nec nate tͥ comes ire recuso.
D ixerat ille. & iam ꝑ menia clarior ignis
Audit᷑. ꝓpͥusq estusꝰ incendia uoliunt
Gage care pat̾ ceruici unponere nr̃e.
Ipse subibo inimeris. nec me labor iste gͣuabit.
Quo res cumq cadent: unũ & comune ꝑidum
na salus ambob erit. mͥ paruus yulus
S ic comes. ⁊ longe seruet uestigia conuix.
Uos famuli q̃ dicami animis auertite ur̃is.
Est urbe egressis cumulus. templũq uetustũ
Deserte cereris. iuxtaq antiꝗͣ cup̾ssus
Feͥligione patium multos seruata ꝑ annos.
Hanc ex diuerso sedem ueniemꝰ in unam.
Cu genitor rape sacͣ manupatͥosq penates.
Me bello &ẽ tanto digressũ & cede recenti
Aitraictare nefas. donec me flumine uiuo
L bluero.
Hec fitꝰ lacos humeros subiectiq cella
Ueste suꝑ fuluiq insternor felle lenis.

Expanded text:
Di patrii, servate domum, servate nepotem. Di patrii, servate domum, servate nepotem. Vestrum hoc augurium, vestroque in numine Troia est. Cedo equidem, nec, nate, tibi comes ire recuso. Dixerat ille; et iam per moenia clarior ignis auditur, propiusque aestus incendia volvunt. Ergo age, care pater, cervici imponere nostrae; ipse subibo umeris, nec me labor iste gravabit: quo res cumque cadent, unum et commune periclum, una salus ambobus erit. Mihi parvus Iulus sit comes, et longe servet vestigia coniunx: vos, famuli, quae dicam, animis advertite vestris. Est urbe egressis tumulus templumque vetustum desertae Cereris, iuxtaque antiqua cupressus religione patrum multos servata per annos. Hanc ex diverso sedem veniemus in unam. Tu, genitor, cape sacra manu patriosque Penatis; me, bello e tanto digressum et caede recenti, attrectare nefas, donec me flumine vivo abluero. Haec fatus, latos umeros subiectaque colla veste super fulvique insternor pelle leonis,
Abbreviated transcription (Latin):
Namqq nunꝰ intͣ maetoꝵq ora parentunt
Ecee leuis summo de u̾tice uisus hiuli
F unde lum̃ uxx. tactuq muoxia mollis
L ambero flamama comas. ⁊ circii cẽpora pasci.
Nos pauidi trepidare metu. crinẽq Nagrantẽ
E uentere. & sc̃õs restringere fontib ignes.
At pat̾ anchises ocłos ad sidera letus
Extulit. &̾ celo palmas cũ uoco tetendit.
Iuppit̾ om̃p̃s p̾cib si flecteris ullis:
A spice nos ħ cantũ isi pietate merem᷑.
Da deinde auxiliũ pat̾. hec omina firma.
Uix ea fatꝰ erat senior. subicoq fragore
Inconuit leuũ. ⁊ de celo lapsa ꝑ aurãs
S tella facem ducens multa cũ luce cucurrit
Illam summa suꝑ lambentẽ culmina tecti
Cernimꝰ idalia claram se condẽ silua
S ignantemq uias. cũ longo limite sulcus
Dat lucem. ⁊ late circũ loca sulphure fumant.
Hic uͦ uictꝰ genitor se collit ad auras.
Asfat᷑q deos. et sc̃mn fidus adorat.
Iamiam nulla mora ẽ: seqͦr. ⁊ qͣ ducitis adsum.

Expanded text:
nus inter maestorumque ora parentum ecce levis summo de vertice visus Iuli fundere lumen apex, tactuque innoxia mollis lambere flamma comas et circum tempora pasci. Nos pavidi trepidare metu, crinemque flagrantem excutere et sanctos restinguere fontibus ignis. At pater Anchises oculos ad sidera laetus extulit, et caelo palmas cum voce tetendit: Iuppiter omnipotens, precibus si flecteris ullis, aspice nos; hoc tantum, et, si pietate meremur, da deinde auxilium, pater, atque haec omina firma. Vix ea fatus erat senior, subitoque fragore intonuit laevum, et de caelo lapsa per umbras stella facem ducens multa cum luce cucurrit. Illam, summa super labentem culmina tecti, cernimus Idaea claram se condere silva signantemque vias; tum longo limite sulcus dat lucem, et late circum loca sulphure fumant. Hic vero victus genitor se tollit ad auras, adfaturque deos et sanctum sidus adorat. Iam iam nulla mora est; sequor et qua ducitis adsum.
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑẽ. aut qͥd iã misero mͥ deniq restat:
Cn neq ap̃ danaos usꝙͣ locꝰ. insuꝑ ipsi
Pardanide infensi penas cũ sangͥne poscunt.
Quo gemiti conuersi anii. cõp̾ssus & om̃is
Impetꝰ. orcam᷑ fari : quo sanguine cretus.
Ad ue ferat memoret. que sit fiducia capto.
I lle hec deposica tandem̃ formidine fatur.
Cunctaeqͥdem łͥ rex fueruit q̃c̾q fatebor
U era inqͥt. neq me argolica de gence negabo
ħ̃ pͥmum . nec si miserum fortuna sinonem
F inxit: uanum aẽ m̃dacẽq in proba finget.
F ando aliqͥt. si forte tuas ꝑuenit ad aures
B elide nom̃ palamedis. ⁊ inclita fama
G ta. queui falsa sub ꝓdicione pelasgi
Insontem infincdo indicioqr bella uetabat
D unisere neci : nc̃ cassũ lumine lugent
I lli me comitem ⁊ consanguinicate ꝓpinquũ
auꝑ in arma pat̾ pͥmis huic misit ab aunis:

Expanded text:
misero mihi denique restat, cui neque apud Danaos usquam locus, et super ipsi Dardanidae infensi poenas cum sanguine poscunt? Quo gemitu conversi animi, compressus et omnis impetus. Hortamur fari; quo sanguine cretus, quidve ferat, memoret, quae sit fiducia capto. Ille haec, deposita tandem formidine, fatur: Cuncta equidem tibi, Rex, fuerit quodcumque, fatebor vera, inquit; neque me Argolica de gente negabo: hoc primum; nec, si miserum Fortuna Sinonem finxit, vanum etiam mendacemque improba finget. Fando aliquod si forte tuas pervenit ad auris Belidae nomen Palamedis et incluta fama gloria, quem falsa sub proditione Pelasgi insontem infando indicio, quia bella vetabat, demisere neci, nunc cassum lumine lugent. Illi me comitem et consanguinitate propinquum pauper in arma pater primis huc misit ab annis,
Abbreviated transcription (Latin):
Iam michi ꝑ rupes uideor lucos q soñãtes
Ire libet partho torque adema cormi
ẜ picula. tãꝙ̃ heo sint nr̃ medicĩa furois¬
A ut deus ille malis hõmi mitestẽ distat
Iam neq amadriades ⁊ursꝰ nc̃ trma nob̾
pã placẽt. ip̃e rursus ꝯcedite silue
Lon illum possunt nr̃i mutare labores¬
Lec si frigorib medns hebrauĩ q bibamus¬
Tichomas q mues hyemis subeam ꝯ aquose
Nec si cu morient alta liber aret ĩ ulmo
Ethiopum bsemus oues subsid̾e concri
Cmmia uincit amor ⁊ nos cedamꝰ amori
Hec sat erit diue uestrũ cecmisse poraz
Ium sedet ⁊ gracili fistellã texit hur isto
Pierides. uor hec facietis maxiã gallo
Callo cuius fantũ michi crescit ĩ horas
Turgamꝰ. solz esse graurs cãtãtib ũbra
Lmuperigraus ubra nocz ⁊ frugibz ũbre
¶Ite domũ sature ueint hespus ite capelle

Expanded text:
iam mihi per rupes videor lucosque sonantis ire; libet Partho torquere Cydonia cornu spicula:—tamquam haec sit nostri medicina furoris, ut deus ille malis hominum mitescere discat! Iam neque hamadryades rursus nec carmina nobis ipsa placent; ipsae rursus concedite silvae. non illum nostri possunt mutare laboresnec si frigoribus mediis Hebrumque bibamusSithoniasque nives hiemis subeamus aquosae, nec si, cum moriens alta liber aret in ulmo, Aethiopum versemus ovis sub sidere Cancri. omnia vincit Amor; et nos cedamus Amori.” Haec sat erit, divae, vestrum cecinisse poetam, dum sedet et gracili fiscellam texit hibisco, Pierides; vos haec facietis maxima Gallo— Gallo, cuius amor tantum mihi crescit in horas,urgamus; solet esse gravis cantantibus umbra; iuniperi gravis umbra; nocent et frugibus umbrae. It
Abbreviated transcription (Latin):
Uurdaeide añ om̃s exit locus i poccontis
Que m naualt mnesteus certauine uictor
Conseqrit᷑. uiridi innesteus eiunet oliria.
Ceitus euritiontiuus o clarissiune fr̃
Pandare. qͥ quondã uissus confuncẽ fecdus
Enmedios elum torsisti prunus achnuos
atiemꝰ galeaq ima subsedit acestes
Ausus i ipse manu uiuenũ cẽptare laborẽ.
Ie uialidis Rexos incuruant uirib ait᷑
ꝑ sendiuisq luriꝰ. &x depinunt cela pharetris.
Hirtacide uiuenis uolucris diũberat auras

Expanded text:
Hyrtacidae ante omnes exit locus Hippocoöntis; Hyrtacidae ante omnes exit locus Hippocoöntis; quem modo navali Mnestheus certamine victor consequitur, viridi Mnestheus evinctus oliva. Tertius Eurytion, tuus, o clarissime, frater, Pandare, qui quondam, iussus confundere foedus, in medios telum torsisti primus Achivos. Extremus galeaque ima subsedit Acestes, ausus et ipse manu iuvenum temptare laborem. Tum validis flexos incurvant viribus arcus pro se quisque viri, et depromunt tela pharetris. Hyrtacidae iuvenis volucres diverberat auras;
Abbreviated transcription (Latin):
Ore reiectantẽ mixtosq in sanguine dentes
Ducunt ad naues. gileamq ensemq uocti post¬
Accipiunt. palmã entello taurũq relinquunt.
Hio uictor suꝑans animis tauroq suꝑbus:
Nate dea uosq hec inquit cognoscite teueri.
⁊mͥ que fuerint iuenili in corpore uires.
I qua seruetis. reuocatum a morte dareta.
Dixit. ĩ adulersi contͣ stecit ora iuuenci.
Aͥdomĩ adstabat pugne. durosq reducta
Librauit dextͣ media int̾ cormia cestus¬
Arduus. effractoq inlisit in ossa cerebro.
S t̾intur exanimisq tremens ꝓcũbit humi bos.
Ille suꝑ tales effũdit pectore moces
Hanc tͥ erix meliorem animã ꝓ morte daretis
ꝓtinꝰ eneas sceleri certare sagta
Inuitat qui forte uelit: ⁊ p̾mia pontt
I ngentiq manu malum de naue seresti¬
Crigt a uolucrẽ cralecto i funre columl aii¬
Quo terdantꝰ ferrum malo fuspendit .ł aln
Conuenere uiri. desectamq erea sor
Derein. galea ⁊ primus clamore sedio

Expanded text:
ore eiectantem mixtosque in sanguine dentes, ore eiectantem mixtosque in sanguine dentes, ducunt ad naves; galeamque ensemque vocati accipiunt; palmam Entello taurumque relinquunt. Hic victor, superans animis tauroque superbus: Nate dea, vosque haec inquit cognoscite, Teucri, et mihi quae fuerint iuvenali in corpore vires, et qua servetis revocatum a morte Dareta. Dixit, et adversi contra stetit ora iuvenci, qui donum adstabat pugnae, durosque reducta libravit dextra media inter carduus, effractoque inlisit in ossa cerebro. sternitur exanimisque tremens procumbit humi bos. Ille super tales effundit pectore voces: Hanc tibi, Eryx, meliorem animam pro morte Daretis Protinus Aeneas celeri certare sagitta invitat qui forte velint, et praemia ponit, ingentique manu malum de nave Serestrigit, et volucrem traiecto in fune columquo tendant ferrum, malo suspendit ab alto. Convenere viri, deiectamque aerea sortem accepit galea; et primus clamore secundo
Abbreviated transcription (Latin):
Aut ida in magna radicib eruta punis.
Consurgunt stucdiis teucri. ⁊ trinacria pubes.
It clamor cęloꝰ. primusq occurrit acestes.
E queuũq ab humo miserans atollit amicũ.
At ñ tardatꝰ casa neq territꝰ heros:
A crior ad pugnam redit. ac im suscitat ira.
C ũ pudor incendit uires. ⁊ conscia uirtus.
p̾ cipitemq darem ardens agit eqͣre toto.
Nc̃ dextra ingeminat ictus. nc̃ ille sinistra.
nec mora nec requies. ꝙͣ multa gͣndine m̃bi
Culminib crepitant: sic densis ictib heros
Creber utraq manu pulsat u̾satq dareta.
Cum pater eneas ꝓcedere longuis iras
Et seiure aniiis entellum haut̾ passꝰ acerbis.
S finẽ imposuit pugne. fessumq dareta
Eripuit mulcens dictis. ac talia fatur.
Infelix que tanta aninũ dem̃tia cepit:
ñ uires alias conuersaq numina sentis.
Cede deo dixitq. ⁊ p̾lia uoce diremit.
Ast illũ fidi equales genua egra thentem
Iactantẽq utroq caput. crassũq cruorem

Expanded text:
aut Ida in magna, radicibus eruta pinus. Consurgunt studiis Teucri et Trinacria pubes; it clamor caelo, primusque accurrit Acestes, aequaevumque ab humo miserans attollit amicum. At non tardatus casu neque territus heros acrior ad pugnam redit ac vim suscitat ira. Tum pudor incendit vires et conscia virtus, praecipitemque Daren ardens agit aequore toto, nunc dextra ingeminans ictus, nunc ille sinistra; nec mora, nec requies: quam multa grandine nimbi culminibus crepitant, sic densis ictibus heros creber utraque manu pulsat versatque Dareta. Tum pater Aeneas procedere longius iras et saevire animis Entellum haud passus acerbis; sed finem imposuit pugnae, fessumque Dareta eripuit mulcens dictis, ac talia fatur: Infelix, quae tanta animum dementia cepit? Non vires alias conversaque numina sentis? Cede deo. Dixitque et proelia voce diremit. Ast illum fidi aequales, genua aegra trahentem, iactantemque utroque caput, crassumque cruorem
Abbreviated transcription (Latin):
Inruit: ⁊ qua tola uidet densusima tendit.
At pedib longe melior licus int̾ & hortes
Int̾ iarma suiga muros tenet altaq citat
Endero trta manu. saciumq attingere dextins
Quẽ curnꝰ parit̾ cursu teloq secutus
Increpit his uictor. nr̃is ne ueuade demens
S pasti ce posse manus. simul arripit ipsum
Pendentẽ: ⁊ magna muri cũ parte reuellit.
A uał uͥ aut leporẽ aut candenti corpore cignũ
Sinstulit alta petens pedib iouis armiger incis
&uestum aut matri multis halatib agnum
Marciꝰ a stabulis repunit lupꝰ. undiq damor
alit᷑ inuadunt: ⁊ fossas aggere complent.
Arantis tedas alis ad fastigia iactant.
Ilioneus sixoq atq uigenti fragmine montis
Lucetium porte subeuntẽ ignes ferentem
Emahnon aliger corieum sternit asisas
Hic iaculo bonꝰ. hic longe fillente sagnti.
rigiuni ceneus: uictorẽ cenea curnus.
I sigarim. ⁊ simmis tantẽ ꝓcurrib xdan

Expanded text:
inruit et, qua tela videt densissima, tendit. inruit et, qua tela videt densissima, tendit. At pedibus longe melior Lycus inter et hostis inter et arma fuga muros tenet altaque certat prendere tecta manu sociumque attingere dextras. Quem Turnus, pariter cursu teloque secutus, increpat his victor: Nostrasne evadere, demens, sperasti te posse manus? Simul adripit ipsum pendentem et magna muri cum parte revellit. Qualis ubi aut leporem aut candenti corpore cycnum sustulit alta petens pedibus Iovis armiger uncis, quaesitum aut matri multis balatibus agnum Martius a stabulis rapuit lupus: undique clamor tollitur, invadunt et fossas aggere complent.ardentis taedas alii ad fastigia iactant. Ilioneus saxo atque ingenti fragmine montis Lucetium portae subeuntem ignisque ferentem, Emathiona Liger, Corynaeum sternit Asilas, hic iaculo bonus, hic longe fallente sagitta, Ortygium Caeneus, victorem Caenea Turnus, et Sagarim et summis stantem pro turribus Idan,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑq cauas densi tela intorquere fenestras.
Princeps ardentẽ coniecit lampada turnꝰ.
I flaminã adfixit lateri. q̃ plurua uento
Corripuit tabulas. ⁊ postib hesit adesis.
Curbati crepidare intus. frustriq maloꝵ
Uelle fugam. dũ se glomerant retroq residuit
Iu partemq peste caret. tũ pondere curris
ꝓ cubut subito. ⁊cȩlũ tonat om̃e fragore.
Semineces ad t̾ram uimani mole secuta
Consixiq suis telis ⁊ pecotora auro
Transfossi ligno ueniunt. uix ius elenor
Ilicus elapsi. quoꝵ primeus halenor
al eonio regi quẽ serua lycimia furcun
Sustulerat. uetitisq ad troiã miserat armis
Ense leuis nudo parinaq inglorius allu.
Isq uͥ se turni media int̾ milta uidit
Hic̃ acies atq hĩc̃ acies astare lacinas¬
E t sera que uenantum septa corona
Contra tela surit seseq hauo nescia morti
I meit. & salcu supra uenabula fertur
Hair alit uiuenis medios moricurus ĩ hostis

Expanded text:
perque cavas densi tela intorquere fenestras. perque cavas densi tela intorquere fenestras. Princeps ardentem coniecit lampada Turnus et flammam adfixit lateri, quae plurima vento corripuit tabulas et postibus haesit adesis. Turbati trepidare intus frustraque malorum velle fugam. Dum se glomerant retroque residunt in partem, quae peste caret, tum pondere turris procubuit subito et caelum tonat omne fragore. Semineces ad terram, immani mole secuta, confixique suis telis et pectora duro transfossi ligno veniunt. Vix unus Helenor et Lycus elapsi. Quorum primaevus Helenor, Maeonio regi quem serva Licymnia furtim sustulerat vetitisque ad Troiam miserat armis, ense levis nudo parmaque inglorius alba; isque ubi se Turni media inter milia vidit, hinc acies atque hinc acies adstare Latinast fera, quae densa venantum saepta corona contra tela furit seseque haud nescia morti inicit et saltu supra venabula fertur, haud aliter iuvenis medios moriturus in hostis
Abbreviated transcription (Latin):
P ossent tectam aciem prumꝑe. cũ tñ omis
F̾ erre uiuat subt̾ densa testudine casus
Nec iam sussitiunt. nã qͣ glob inininae ingẽs
Inmanẽ teueri molem uolinuitq: ruuntq:
Que strauit rutulos lite armoꝵq resoluit
Cegmina. nec curant ceco contend̾ mirte
Ampliꝰ audaces ruculi. s pellere uallo
M153 I II B S CERCANT.
Parte alia uorrendum uisu qͣssalut etruscã
Pinum. ⁊ fumiferos ufert merentꝰ ignes.
At mesapus equũ domitor neptuma ꝓles
Rescindit uallum. ⁊ scalas ad menia poscit.
Uos o calliope p̾cor aspirate canenti
Qͣs ibi cunc ferro strages que fun̾a curnꝰ
Ediderit. quẽ quisq uirũ duiserit orco.
⁊ mecũ ingentes oras euolite belli .
&e̾ meministis enĩ diue ⁊ memiorare potestis
Curris orat uasto suspectu ⁊ pontib altis
Oportuna loco. summis quã uirib om̃s
Expugnare itali: sũmaq euert̾e opũ ui.
Certalunt troes contra defendere saxis.

Expanded text:
possent tectam aciem perrumpere: cum tamen omnis possent tectam aciem perrumpere: cum tamen omnis ferre iuvat subter densa testudine casus; nec iam sufficiunt. Nam qua globus imminet ingens, immanem Teucri molem volvuntque ruuntque, quae stravit Rutulos late armorumque resolvit tegmina. Nec curant caeco contendere Marte amplius audaces Rutuli, sed pellere vallo missilibus certant. Parte alia horrendus visu quassabat Etruscam pinum et fumiferos infert Mezentius ignis; at Messapus equum domitor, Neptunia proles, rescindit vallum et scalas in moenia poscit. Vos, o Calliope, precor, adspirate canenti, quas ibi tum ferro strages, quae funera Turnus ediderit, quem quisque virum demiserit Orco; et mecum ingentis oras evolvite belli, et meministis enim, divae, et memorare potestis. Turris erat vasto suspectu et pontibus altis, opportuna loco, summis quam viribus omnes expugnare Itali summaque evertere opum vi certabant, Troes contra defendere saxis