comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rateras lȩti statiunt. etiana coronant
Postera cum prima tustrabat lampade terras
ita dies. urbemi etfines elitoragentis
diuersiexplorant. hȩc fontis stagna numici filua¬
inc tyberim fluuum. hncfortes babitare latinos
Tum satusas anchisa ddectos ordine ab omni
entum oratores augusta ad mornia regis
Ireuibet. cõ ramis uelatos palladis omnis.
onaq ferre uros. pacemq ex posceretrueris.
H aud mora festinant iussi. rapidisq feruntus
assibus. ipse humilis designat moenia fossa silo¬
a oliturꝗlocum. primasꝙ inlitore sedes
astrorum inmorem io pinnis atq aggere cingit:
Iamq. iter emensi. turres ettecta latinoꝵ.
ardua cernebãt uiuenes muroq. subibant.
A ntt urbem pueri et primeuo flore iuuentus¬
xescentur iquis. domitantq inpuluerecurrus
lutacris tendunt arcus. autlenta lacertis hadis¬
picula contorquent. cursuq ictuq lacessunt:
Cum preuectusneque longeuiregis adaures
uncius. ingentes ignota inueste reporiatꝰ
lauenisse uiros. illr intrꝰ
tectauocari¬

Expanded text:
rateras laeti statuunt et vina coronant. Postera cum prima lustrabat lampade terras orta dies, urbem et finis et litora gentis diversi explorant: haec fontis stagna Numici, hunc Thybrim fluvium, hic fortis habitare Latinos. Tum satus Anchisa delectos ordine ab omni centum oratores augusta ad moenia regis ire iubet, ramis velatos Palladis omnis, donaque ferre viro pacemque exposcere Teucris. Haud mora, festinant iussi rapidisque feruntur passibus. Ipse humili designat moenia fossa moliturque locum primasque in litore sedes castrorum in morem pinnis atque aggere cingit. Iamque iter emensi turris ac tecta Latinorum ardua cernebant iuvenes muroque subibant. Ante urbem pueri et primaevo flore iuvenxercentur equis domitantque in pulvere currus aut acris tendunt arcus aut lenta lacertis spicula contorquent cursuque ictuque lacessunt: cum praevectus equo longaevi regis ad auris nuntius ingentis ignota in veste reportat advenisse viros. Ille intra tecta vocari i
Abbreviated transcription (Latin):
mina. quem uxta sequ̾tur iactantiorantus
u quoq̃ iant nimium gauares popularibus ãris is :¬
ettar quinios reges. animamq. superbam
l toris bruti fascesq uidere. receptos:
c onsulis im perium. hc primus seuasq secures
Accipiet. natos qͥ. pater poriablła mouentes dãs
apoenam pulerha prolibertate ugcabit.
In fdix in cumq. ferent ca facta minores
o mectamor patrie laudumq inmensa cupidez
si&uindecios drusosq procul seuumqs ecuri

Expanded text:
agmina. Quem iuxta sequitur iactantior Ancus, agmina. Quem iuxta sequitur iactantior Ancus, nunc quoque iam nimium gaudens popularibus auris. Vis et Tarquinios reges, animamque superbam ultoris Bruti, fascesque videre receptos? Consulis imperium hic primus saevasque secures accipiet, natosque pater nova bella moventes ad poenam pulchra pro libertate vocabit. Infelix, utcumque ferent ea facta minores, vincet amor patriae laudumque immensa cupido. Quin Decios Drusosque procul saevumque securi
Abbreviated transcription (Latin):
s eculaquirur sub latio  regnata perarua
Saturno quondam. superet garamantas. ttindo s
I ro feret ir eu umptrum. lacctextra sideratellus.
E xtra anni solis que uias. ubi cęliferathlas
xem̃ humero torquet stalis ardentibus aptum llimã
Hinus in aduentu iamcteaspia tlas regna
dsponsis horrent diuum. etmeona tellus¬
Iiseptemgemim turbant. trep̃i dahostia n̾ili
ocuero alciars tantum telluris obiuit
F ixerit aerppidemceruamlic̾et. aut eremanthi
acarit nemora. elernamtreme feͣrit i areu sa¬
ecqui panͣpineis uictor iuga fleent habenis
Ciber agets celso nise deuertice tigres
ł tdubitamus adhuc uirtute extendereiuires :¬
ut metusu ausonia prohibet consiftereterra e
Quis proculille: autem. ramis insignis oliux.
s acra ferens anoscoerines in canaq menta
Regis romani primam quilegibus urbem
s undabit. curibus. paruis. et. paupere terra
Missus inimperium magnum. cui aeindr subibit
tia quirum pet patrie. residesq̾ mouebit
Tullus mn armauiros. et iam desucta trium phis

Expanded text:
saecula qui rursus Latio regnata per arva Saturno quondam, super et Garamantas et Indos proferet imperium: iacet extra sidera tellus, extra anni solisque vias, ubi caelifer Atlas axem umero torquet stellis ardentibus aptum. Huius in adventum iam nunc et Caspia regna responsis horrent divom et Maeotia telluseptemgemini turbant trepida ostia Nili. Nec vero Alcides tantum telluris obivit, fixerit aeripedem cervam licet, aut Erymanthi pacarit nemora, et Lernam tremefecerit arcu; nec, qui pampineis victor iuga flectit habenis, Liber, agens celso Nysae de vertice tigres. Et dubitamus adhuc virtute extendere vires, aut metus Ausonia prohibet consistere terra? Quis procul ille autem ramis insignis olivae sacra ferens? Nosco crines incanaque menta regis Romani, primus qui legibus urbem fundabit, Curibus parvis et paupere terra missus in imperium magnum. Cui deinde subibit, otia qui rumpet patriae residesque movebit Tullus in arma viros et iam desueta triumphis
Abbreviated transcription (Latin):
ũnt grinsu sotum partę. quarum altera fertur.
ornea. qua ueris facius datur ieitus umibris
ltera conaena perfectanit ens elephanto
ea falsa dac iliurnit tunt insomnia manes
is ibitum natur anchises. unaq. sibillam.¬
rosequitur dictis. portaq. emitnteburnau¬

Expanded text:
unt geminae Somni portae, quarum altera fertur Cornea, qua veris facilis datur exitus umbris; Altera candenti perfecta nitens elephanto, Sed falsa ad coelum mittunt insomnia manes. His ubi tum natum Anchises unaque Sibyllamrosequitur dictis, portaque emittit eburna
Abbreviated transcription (Latin):
N uncage dardamam prolem quȩ dũnde sequatur
loria. qui mancant itala degente nepores
Iuuftris animas. noftrumq mnomenituras
xpediam dictis: exte tua fata docebo:
Illeuides puura uutiis qui nitrur hasta¬
s roxima sorte tenet lucis loca: primus adauras
A etherias talo commiaetus sanguine surget.
siluius. albantm nomen tua pgstuma proles
Quemtibi longeuo serum lauinia conunx
ducetsiliusregem: ꝓtguxiq. partatem
Ondegenus longa nostrum dominabitur alba
progimus illẽ procas troiane loria gentis
ł teapis et numitor. et quite nomine readdit
s iluius enias. pariter pieratr urlarmis
ł gregius. siumquam regnandam acceperit albam¬
i uiuiuenis. quantas ostentant aspiceuires
Atq umbrata gerunt cuuli tẽpora quercũ¬

Expanded text:
Nunc age, Dardaniam prolem quae deinde sequatur Nunc age, Dardaniam prolem quae deinde sequatur gloria, qui maneant Itala de gente nepotes, inlustris animas nostrumque in nomen ituras, expediam dictis, et te tua fata docebo. Ille, vides, pura iuvenis qui nititur hasta, proxuma sorte tenet lucis loca, primus ad auras aetherias Italo commixtus sanguine surget, silvius, Albanum nomen, tua postuma proles, quem tibi longaevo serum Lavinia coniunx educet silvis regem regumque parentem, unde genus Longa nostrum dominabitur Alba. Proxumus ille Procas, Troianae gloria gentis, et Capys, et Numitor, et qui te nomine reddet Silvius Aeneas, pariter pietate vel armis egregius, si umquam regnandam acceperit Albam. Qui iuvenes! Quantas ostentant, aspice, vires, atque umbrata gerunt civili tempora quercu
Abbreviated transcription (Latin):
Ium et supremo cumlumine uita reliquit
Nontamen omnemalum miseris. nec̃ fanditus omnes
orporcȩ pestes exẽedunt. penitusq necessẽ est.
Autta diu concrita modis molescere miris
rgo ex ercemur poenis ueterumq malorum
Suplicia expenduntulię panduntur in anes
us pense aduentos. i aluł sub gurgite uasto
Infectum eluitur sedus. aut exuritur igni
uusiq suos patitu  manis. exinde per amplum
Aitimur. elsum. et pauclata aruae tenemus
onee longa dies perfecto temꝑoris orbe
Concretam exemdt labem purumq relinquiT.
etherum sensum: autq alusx simplicis igneni: saumus
h as omnes ubi millerotam uoluere peramos
Loethreum ad fluiuum deus euocat agmine magno
S cilicet minemores superum ut conurxareus ant
ursus. et incipiant indorpora uellereuerti
D ixcerat anchisẽs. natumque unaqsibulam anpbadã
onuentus trahit inmedios. turbamq sonantem.
E ttumuluie apit. unde omnes longo ordine possint
uuersos legere. etuenie tum discere s uultus

Expanded text:
in et supremo cum lumine uita reliquit, non tamen omne malum miseris nec funditus omnesorporeae excedunt pestes, penitusque necesse est multa diu concreta modis inolescere miris. Ergo exercentur poenis, veterumque malorum supplicia expendunt: aliae panduntur inanes suspensae ad ventos; aliis sub gurgite vasto infectum eluitur scelus, aut exuritur igni; quisque suos patimur Manes; exinde per amplum mittimur Elysium, et pauci laeta arva tenemus; donec longa dies, perfecto temporis orbe, concretam exemit labem, purumque relinquit aetherium sensum atque auraï simplicis ignem. Has omnes, ubi mille rotam volvere per annos, Lethaeum ad fluvium deus evocat agmine magno, scilicet immemores supera ut convexa revisant, rursus et incipiant in corpora velle reverti. Dixerat Anchises, natumque unaque Sibyllam conventus trahit in medios turbamque sonantem, et tumulum capit, unde omnes longo ordine possit adversos legere, et venientum discere vultus.
Abbreviated transcription (Latin):
a spicetorquatum. et referentem signa camillum
lłcautem paribus quas fulgere ceriis marmis
oncordes animȩ nunc. et dum norte premuntur¬
ħ eu quantum inter sebellum. silumina uite
ttigerint. quantas acies stragemq ciebunt
Iggcribus. secen alpinis atq. daree menocei loreais¬
ecedens. gener aduxersĩs instructus eois la ertientalĩ ancelus
acputri netantar ꝗnimis adsues citebella
enpatrit ualidas inius cera uerteteiur es lcerit

Expanded text:
aspice Torquatum et referentem signa Camillum. Illae autem, paribus quas fulgere cernis in armis, concordes animae nunc et dum nocte premuntur, heu quantum inter se bellum, si lumina vitae attigerint, quantas acies stragemque ciebunt! Aggeribus socer Alpinis atque arce Monoeci descendens, gener adversis instructus Eois. Ne, pueri, ne tanta animis adsuescite bella, neu patriae validas in viscera vertite vires; t
Abbreviated transcription (Latin):
itibi nomentum.: et gabios. urbemq fidenam uuttu
Hicollatineͣs imponent montibus arces¬
s omotias costrumq inui. bolamq coramq. n
ħ ęctum nomina ͫ nunc sunt sĩne nomiux tesra:¬
ł uin et auo comiem scsemauortius addet
Nomulus. assarici quemsangunũs aiamattr
e aucet uiden ut gemine fant utrner criste
tpateripsesuo suptrumiam signathonore:¬
nhuius: nate auspicus. illa mlita roma.
inꝑerium terris animos e quabitolimpo
eptem quȩ una sibi muro eircum dabit arces
Edix prolruirum. qualis bere eymhia mater
nuchinur currti: phrigias turrita perurbes
Lȩta. drumͣ partu. centũ coplita neporis.
m̃s celicolas. om̃is supera altatenemes
h ucgeminas nunc flecte actes. hans aspier gentem.
romanosq tuos. hiceesar et om̃is uili S¬
P rogenes. magnum cęli uentura subateen¬

Expanded text:
tibi Nomentum et Gabios urbemque Fidenam, hi Collatinas imponent montibus arces, Pometios Castrumque Inui Bolamque Coramque. Haec tum nomina erunt, nunc sunt sine nomine terrae. Quin et avo comitem sese Mavortius addet Romulus, Assaraci quem sanguinis Ilia mater educet. Viden, ut geminae stant vertice cristae, et pater ipse suo superum iam signat honore? En, huius, nate, auspiciis illa incluta Roma imperium terris, animos aequabit Olympo, septemque una sibi muro circumdabit arces, felix prole virum: qualis Berecyntia mater invehitur curru Phrygias turrita per urbes, laeta deum partu, centum complexa nepotes, omnes caelicolas, omnes supera alta tenentes. Huc geminas nunc flecte acies, hanc aspice gentem Romanosque tuos. Hic Caesar et omnis Iuli ies magnum caeli ventura sub axe
Abbreviated transcription (Latin):
Tũq priori tuparet genus ꝗuducis olimpo
rouce telamanu sanguismtus: ilgnnus mt
ile triumn phata capitolia adalta corurtho
ictor agetcurrus. cesis insiguss achiuis us ptranes fota¬
Truet ille argis agamennoniasq. inycenas
psumq eacidem genus armipotentis ahl
itus auos troic. templa et temerata minerux
ius trõmagne cato tacrtum. aut tecosserelinquat
Quis grachigenus : autgeminosaduo fulminabelli
Capricium: llelto sulco serrane ferentem:
a uo fessumrapitisofabu tumaximus ilees
nus qui nobis cunctando restiguis rem lapam¬
xcudent aluspirantia mollius ara
Crȩdo cquidrma uiuos. ducent demarmore uultus
rabunt causas melius cęliꝙ me anis
Describent radio. et surgentia sidera dicent¬
uregere imperio populos remane inemento
etbi trunt artes: pacis ꝙ. imponere mor em
arcere subitetis. et debellare suꝑerbos
Sicpareranchises.atq. hecmiratib: addit
spicc ut insignis spolus marcillus opimis ilg¬
Ingreattur. ictorꝙ. uires super eminetomnes

Expanded text:
tuque prior, tu parce, genus qui ducis Olympo, proice tela manu, sanguis meus!— Ille triumphata Capitolia ad alta Corintho victor aget currum, caesis insignis Achivis. Eruet ille Argos Agamemnoniasque Mycenas, ipsumque Aeaciden, genus armipotentis Achilli, ultus avos Troiae, templa et temerata Minervae. Quis te, magne Cato, tacitum, aut te, Cosse, relinquat? Quis Gracchi genus, aut geminos, duo fulmina belli, Fabricium vel te sulco Serrane, serentem? quo fessum rapitis, Fabii? Tu Maxumus ille es, unus qui nobis cunctando restituis rem. Excudent alii spirantia mollius aera, credo equidem, vivos ducent de marmore voltus, orabunt causas melius, caelique meatus describent radio, et surgentia sidera dicent: tu regere imperio populos, Romane, memento; hae tibi erunt artes; pacisque imponere morem, parcere subiectis, et debellare superbos. Sic pater Anchises, atque haec mirantibus addit: Aspice, ut insignis spoliis Marcellus opimis ingreditur, victorque viros supereminet omnes!
Abbreviated transcription (Latin):
Quiue uiritanto complerent agmine ripas:
t unc pattrauelnses: animȩ quib alterã fato
Corpora dibentur. locthri ad flumins undam.
ccuros latices edonga obluna patant
Hasequidem memorare tibi atq ostendere corum
ampriatm. hancprosem eupio enumer aretiua& ł incor
Quo magis itulia mecũ letete reperta:
pattr anne aliquas adeclumlanc ire put andum est
S ublimes animas.i terpoq aitarda reuerti
or pora: que lucił mferisi tam dixa cupido: glia

Expanded text:
quive viri tanto complerint agmine ripas. quive viri tanto complerint agmine ripas. Tum pater Anchises: Animae, quibus altera fato corpora debentur, Lethaei ad fluminis undam securos latices et longa oblivia potant. Has equidem memorare tibi atque ostendere coram, iampridem hanc prolem cupio enumerare meorum, quo magis Italia mecum laetere reperta. O pater, anne aliquas ad caelum hinc ire putandum est sublimis animas, iterumque ad tarda reverti corpora? Quae lucis miseris tam dira cupido? Di
Abbreviated transcription (Latin):
at tua. et notas audit trredaert uoces¬
S ic oquidem ducibam animo rebar ꝗ faturum
tem poradi numenans. nec me mea cora fefillit
Quãs ego it terrał et quanta percquora uectum
ccipio in quantis iaciatum: naie ptridis
Quam metiũ nequidlibie tibiregna nocerent.
uc autem. tua megenitor tua trisus mnago Oinuet at̃r¬
Stoius occurrtns. hecliminatenaere adege
s tant saleatyrreno classes dalungert dextram
Dagenitor. ⁊eq. ei ampleocune sub trahe nr̃o
s ieͦ me mergus. largo fletu simulora rigabat
Terconatus ibi colloda rebratia circum.
erfristra conprensa manus effugit imnago
Parleiubus uentis. uolucriq simillima somno Ebnassẽ esmtus:
d eclusum nemul. etun gulta sonantia silius
Loetheumq: domes placidas qui prenatat amnim atenis
Hunc circum innumere gontis popłiq. uolabant
acuelut in praus ubnapes e state strena
s̃ lorius yisiaunt uarus. et candida circum¬
ilia fundentur. strepit om̃is: murmure campus
Horris cit iuisu subito causas ꝙ requirit

Expanded text:
 tua, et notas audire et reddere vocSic equidem ducebam animo rebarque futurum, tempora dinumerans, nec me mea cura fefellit. Quas ego te terras et quanta per aequora vectum accipio! quantis iactatum, nate, periclis! Quam metui, ne quid Libyae tibi regna nocerent! Ille autem: Tua me, genitor, tua tristis imago, saepius occurrens, haec limina tendere adegit: stant sale Tyrrheno classes. Da iungere dextram, da, genitor, teque amplexu ne subtrahe nostro. Sic memorans, largo fletu simul ora rigabat. Ter conatus ibi collo dare brachia circum, ter frustra comprensa manus effugit imago, par levibus ventieclusum nemus, et virgulta sonantia silvis, Lethaeumque, domos placidas qui praenatat, amnem. Hunc circum innumerae gentes, populique volabantac—velut in pratis ubi apes aestate serena floribus insidunt variis, et candida circumilia funduntur—strepit omnis murmure campus. Horrescit visu subito, causasque requirit
Abbreviated transcription (Latin):
Dicam cquidem. nectesus pensum nate tenebo¬
Es rͣncipio cclum acterras. cam pos liquentes.
ucentemq globum luniȩ titania q. aftresmamnl
Spiritus intus alit. totamq infusa perartus fp uscsmas¬
mens agiat molem et magno se corpore miscet.¬
In dehominum pecudumq genus uiteq uolantum lolurim¬
t qu̾ę marmoreo fert menstra sube quore pontus
I gneus est ollis iigor et eelestisorigo
s eminibus. quantum noncorpora noxia tar dant
Terreniq hebetant artus. moribunda qi menbra
h mnc mẽt̾uunt. elipuntq. dolent. gaudentq nec auras

Expanded text:
Dicam equidem, nec te suspensum, nate, tenebo. Principio caelum ac terras camposque liquentis lucentemque globum Lunae Titaniaque astra spiritus intus alit, totamque infusa per artus mens agitat molem et magno se corpore miscet.Inde hominum pecudumque genus, vitaeque volantum, et quae marmoreo fert monstra sub aequore pontus. Igneus est ollis vigor et caelestis origo seminibus, quantum non noxia corpora tardant, terrenique hebetant artus moribundaque membra. Hinc metuunt cupiuntque, dolent gaudentque, neque auras
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ecruit enca. nos flendo dicimus horas
idecus est parnis ubist uia foidimambas
Dextera que ditis magni sub motnia tenait
aciterelysium nobisat adeua malorum
Ixercctpoenas et adimpia tartara muant.
d ciphoebis contra nestiuo magna sacendos
T antum effatus ł erinuesbo uestigia forsit
espicit aencas subitoet subrupesinistraa
aociua lata uiarr. treplicicircumdatamuro
i uẽ rapidus flammis ambit torrentibus ansius
Tartareus flegeton. tor quet ꝙ. sonantia sarea
orta aduersa ingins  solido qͥ adamante c̃olumnȩ sib.
U is ut nulla uirum non ipłi excindenre ferro
flicolę ualeant. stat ferrea inuturris ad ourad
Tesiphonȩq seders. palla succincta eruenta¬
eftibidum tasomnis seruans ł noctes qłdusq
H inctdeaudm gemitus: etseua sonase dũbũt
u erbera. tumstridor ferri tractęq catene: Iñpluisls¬

Expanded text:
Nox ruit, Aenea; nos flendo ducimus horas. Nox ruit, Aenea; nos flendo ducimus horas. Hic locus est, partes ubi se via findit in ambas: dextera quae Ditis magni sub moenia tendit, hac iter Elysium nobis; at laeva malorum exercet poenas, et ad impia Tartara mittit. Deiphobus contra: Ne saevi, magna sacerdos; Tantum effatus, et in verbo vestigia torsit. Respicit Aeneas subito, et sub rupe sinistra moenia lata videt, triplici circumdata muro, quae rapidus flammis ambit torrentibus amnis, Tartareus Phlegethon, torquetque sonantia saxa. Porta adversa ingens, solidoque adamante columnae, vis ut nulla virum, non ipsi exscindere bello caelicolae valeant; stat ferrea turris ad auras, Tisiphoneque sedevestibulum exsompnis servat noctesque diesque. / Hinc exaudiri gemitus et seva sonare / verbera, tum stridor ferri tracteque catene; Et i
Abbreviated transcription (Latin):
ucebat pbrrgias. flammam media ipsa tenebat Egusiesis fiaauseu¬
Ingentem. et summa danaos eocarce uocabat¬
um me confectum curis. soninoq. grauatum
In felix habuit thalamus: pressitq. iacentem
ulcis etaltaquis. placidt q sirullima mertii
I grigia interca coniunce arma onnna tictis
mouet. et fidum capitisabdnerat enfem
tra tectauocat  menlaum etlmina pandit lapultoa¬
cibicet iamagnum sptrans fore mimus amantił uoi¬
i fanam extingui ucterum sic possẽmalorum¬
i uidmororsꝰ airrsmpunt thalamo. ẽomes addnus ina
Nortator sccberum colides. ditalia graus:gris¬
nstaurate. pio si potias orereposcoasiu
Sẽdte quiuiuum casus age fare uicissim
ttulerint. pdagint uenis te erroribus accus
Inmon̾tru diuum. anquȩte fortuna. futigat.
t tretessine soledomos locanubiagadires
Hacuicesermonum roscis aurora quadrogis
am medix̃ etditio cursatraiecorat acctm.
i fors orme datam nueherent pertalia tempies¬
ed comes adnueninit. brcuxterq affatasy tilla st

Expanded text:
ucebat Phrygias; flammam media ipsa tenebat ingentem, et summa Danaos ex arce vocabat. Tum me, confectum curis somnoque gravatum, infelix habuit thalamus, pressitque iacentem dulcis et alta quies placidaeque simillima morti. Egregia interea coniunx arma omnia tectis amovet, et fidum capiti subduxerat ensem; intra tecta vocat Menelaum, et limina pandit, scilicet id magnum sperans fore munus amanti, et famam exstingui veterum sic posse malorum. Quid moror? Inrumpunt thalamo; comes additur una hortator scelerum Aeolides. Di, talia Grais instaurate, pio si poenas ore reposco! Sed te qui vivum casus, age, fare vicissim, attulerint. Pelagine venis erroribus actus, an monitu divom? An quae te Fortuna fatigat, ut tristes sine sole domos, loca turbida, adires? Hac vice sermonum roseïs Aurora quadrigis iam medium aetherio cursu traiecerat axem; et fors omne datum traherent per talia tempus; sed comes admonuit, breviterque adfata Sibylla est:
Abbreviated transcription (Latin):
Ixurgitq facem aitolltes. un anꝑ intonatoro:
ĩc quibus inuisi fratres. dumuita manebat.
P ulsatus ue parens. etfraus inneda dienti.
a ut qui diuitus soluncuburre: repertis
Nec partem posuere sius: que maxima turbaest.¬
i uiꝙ obadulterium ec̨si. quiq arma secuti
I mpia. nec ueriti dominorum fallere dextras fidmm¬
ñclusi pornam exspe̾tant.ne quere doctri
Quam poenam. autquę forma uiros fortunaue mersit
axum ingens uoluunt alii. radusq rotarum
Destricti pendent: sedet & ternumq sedebit
nfelix theseus. plhegrasq miserrimus om̃nes m
Ad monet. et magna testatur uoceper umbras.¬
Sisci tc iultia am moniti. et non tempnere diuos

Expanded text:
exsurgitque facem attollens, atque intonat ore. exsurgitque facem attollens, atque intonat ore. Hic, quibus invisi fratres, dum vita manebat, pulsatusve parens, et fraus innexa clienti, aut qui divitiis soli incubuere repertis, nec partem posuere suis quae maxima turba est, quique ob adulterium caesi, quique arma secuti impia nec veriti dominorum fallere dextras, inclusi poenam exspectant. Ne quaere doceri quam poenam, aut quae forma viros fortunave mersit. Saxum ingens volvunt alii, radiisque rotarum districti pendent; sedet, aeternumque sedebit, infelix Theseus; Phlegyasque madmonet et magna testatur voce per umbrasDiscite iustitiam moniti et non tempnere divos
Abbreviated transcription (Latin):
Sum̃ flammas iouis et tronitus imitatur olympi
Quatuor hic uuectus equif. ed ampada quassans
I ergraium populos mediũmq per elidis urbem
lbatouans. diuum ꝙ. sibi poscebat honorem
emens qui nimbos etnonimitabile fulmen
Ar̾e. et cornipedum cunsus simularat᷑ xquorum:
a tpater omipoteas. densa i ternubila telum
Contersit: non illefaces. nec fumta tedis.
lumina. precipitemq nimani turbine tadegit.
Nccnontititronterre guimꝓ grentis alum num filun¬
ernere erat. per tota nouem ciiuugera corpus
P orretur. rostroq. inmanis uultur obunco
inortale ircur tundens. forcundaq poenis lmius¬
U iscera. rimaturq epulis. lubitatq sub alto
ectore. nte fibris requus daturulla renatis
Q uid memorẽm laphitas. ixiona perithoumnq¬
I uois ͤ per atra silex iam iam la ꝑsura cadentiq
Immminet assimilis. ił lucent genialibus altis
airta fulera toris. epulq anteora paratę. dn¬
Regificoluxn. furiarum maxima uxta ssfias¬
ccubat. etmanibus prohibrt contingeremensam.

Expanded text:
um flammas Iovis et sonitus imitatur Olympi. Quattuor hic invectus equis et lampada quassans per Graium populos mediaeque per Elidis urbem ibat ovans, divomque sibi poscebat honorem,— demens, qui nimbos et non imitabile fulmen aere et cornipedum pulsu simularet equorum. At pater omnipotens densa inter nubila telum contorsit, non ille faces nec fumea taedis lumina, praecipitemque immani turbine adegit. Nec non et Tityon, Terrae omniparentis alumnum, cernere erat, per tota novem cui iugera corpus porrigitur, rostroque immanis voltur obunco immortale iecur tondens fecundaque poenis viscera, rimaturque epulis, habitatque sub alto pectore, nec fibris requies datur ulla renatis. Quid memorem Lapithas, Ixiona Pirithoumque? quos super atra silex iam iam lapsura cadentique imminet adsimilis; lucent genialibus altis aurea fulcra toris, epulaeque ante ora paratae regifico luxu; Furiarum maxima iuxta accubat, et manibus prohibet contingere mensas,
Abbreviated transcription (Latin):
possessiuũ c̃tam̃ &iã patrix sic̃ ab latuius ab eo qͦđ ẽ hic ⁊hex &hoc laurens
huis laurentis. potest tam̃ & ꝓpͥũ ipsius ciuitatis tẽ sigenit̃ accipit᷑ horũ lauren¬
tũ huiꝰ laurenti ut sit ab arte laurenti. hoc ẽ ab arte ꝗrbis laurenti S. sit̃ ab eo
de lucanus. laurrntinosq pęnateslaurentũ nomiqͥt̃ alauro inuenta in arce te¬
łr ipso poeta cõpositũ abeo qͥd ẽ laurus lauri laurigor unde laurigeros currus a
lauro & iã laurtatꝰ laurrata laureatũ. cicero sace̾ laurratos hoc ẽ iuctoua
laurũ habentes extaꝓpͥũ laurentius ⁊ laurentia. c̃p̃hensiuũ qͦđ greti nupiua¬
tilcon uocant lauretũ ueluti mertetũ rosctũ. Dic diriuatiuũ lauitus. q̃ m̃ mir¬
trus corutus. Dic aliud diriuatiuũ laurentius ppͥũ ⁊ laurentia t laurcus. lau¬
ẽ enĩ exceptũ. Omĩa enĩ arborũ nomina in .us. desinentia & feminina st̃ ⁊ scdȩ
dedinationis ut cupressus cupressi mere inriti ulmus ulmi orau sortu pirus piti

Expanded text:
Possessiuum; est tamen etiam patriae si est ablatiuus ab eo quod est hic et haec et hoc Laurens huius Laurentis. Potest tamen et proprium ipsius ciuitatis esse si genetiuus accipitur hoc Laurentum huius Laurenti, ut sit ab arce Laurenti, hoc est ab arce urbis Laurenti. Sed si est abde Lucanus ‘Laurentinosque penates’. Laurentum nominatum est a lauro inventa in arce teste ipso poeta. Compositum ab eo quod est laurus lauriger unde ‘laurigeros currus’; a laurus etiam laureatus et laureata et laureatum: Cicero ‘fasces laureatos’, hoc est uictoria laurum habentes. Ex eo proprium Laurentius Laurentia comprehensiuum, quod Graeci περιεκτικόν uocant, lauretum ueluti myrtetum rosetum. Dic deriuatiuum. Laureus quomodo myrteus corneus. Dic aliud deriuatiuum. Laurentius proprium et Laurentia. Laurus  enim exceptum. Omnia enim arborum nomina in us desinentia et feminina sunt et secundae declinationis ut cupressus cupressi myrtus myrti ulmus ulmi ornus orni pyrus pyri
Abbreviated transcription (Latin):
r. ante ris griiniui. ut nuuere mus ꝓopurris uuluero. uulnꝰ. uulnt¬
ris sidtro sidus iidtris oxĩ cõpouet c̃sidero. ⁊ disidero. latero Lat. late¬
ris eptror. opus operis siũ monosellaba sint ⁊ ꝓducunt .ii. nominatiuũ
rus ruris. dus duris. Si sint cõparatiua masculinorũ eundẽ quẽ fimini¬
norũ secunt᷑ gemeiuũ. id ẽ nultinã seruaut antrris. ut minor. minus.
Idque sine dubio ea singolari numero ostendit᷑ egomrimrus. tutui tuus. sui
suus unde & penultumx corripiunt . A. Cuĩt̃ geaeris tc hientutri. sci¬
endũ tam̃ qͦd om̃is atiius ⁊ ablanuus pluralas. ta inomibus nominibus quã
ĩ pnomimbus & participus cõmunis c̃ itiũ gengũ. d. Cuiꝰ ẽnumer: Et. plu¬

Expanded text:
 ut munem munus muneris uulnero uulnus uulneris sidero sidus sideris ex quo componitur considero et desidero latero latus lateris opero opus operis. Si uero monosyllaba sint et producuntur in nominatiuo rus ruris plus pluris. Si uero sint comparatiua masculinorum eorumdemque femininorum sequuntur genetiuum, id esto paenultimam seruant ante ris, ut minus midque sine dubio ex singulari numero ostenditur, ego mei meus tu tui tuus sui suus; unde et paenultimae corripiuntur. Cuius est generis? Hic neutri; sciendum tamen quod omnis datiuus et ablatiuus pluralis tam in nominibus mobilibus quam in pronominibus et particip
Abbreviated transcription (Latin):
ir᷑ suturũ passiui .s. finali ab iecta ⁊additadus. ut amans aman
mlaeis docendus legens legendus. facitus. faciendus audicns au
iciitis adcundus Gcrundia qͦq tria a particpio futuri nas
ee mbus casibus id est genitiuo. datiuo accu sotuo aranidi amin
ndũ detudi dorendo docendũ facicdi. facitnlo facitudũ
Edi dudiendo audiendũ. cunili. elnilo cundũ .a. Dic non uer

Expanded text:
nascitur futurum passiui s finali abiecta et addita dus, ut amans amandus docens docendus legens legendus faciens faciendus audiens audadeuntis adeundus. Gerundia quoque tria a participio futuri nascuntur ex tribus eius casibus, id est genetiuo datiuo accusatiuo, amandi amando amandum docendi docendo docendum faciendi faciendo faciendum audiendi audiendo audiendum eundi eundo eundum. Dic nomen uer
Abbreviated transcription (Latin):
A neas uoluens oculos dextramq repressit
Itiam iamq magis cunctintem flectere sermo
Coeperat insalu lumero cum apparuit alto
B altheus. ⁊ notis fulserunt cingula bullis
P allantis pueri. uictum quem uulnere turnus
S trauerat. atq humeris inimicum in signe gerebat
Ille oculis postquam seui monimenta doloris
Exuuiasq hausit furiis accensus a ira
Terribilis tu ne hinc spoliis indite meoꝵ
E ripiare mihi: pallas te hoc uulnere pallas
Immolat. ⁊ poenam scelerato singuine sumit
Noc dicens ferrum aduerso sub pectore condit
Feriudus ast illi soluuntur frigore menbra
U itaq cum gemitu fugit indignata sub umbras

Expanded text:
Aeneas, volvens oculos, dextramque repressit; Aeneas, volvens oculos, dextramque repressit; et iam iamque magis cunctantem flectere sermo coeperat, infelix umero cum apparuit alto balteus et notis fulserunt cingula bullis Pallantis pueri, victum quem volnere Turnus straverat atque umeris inimicum insigne gerebat. Ille, oculis postquam saevi monimenta doloris exuviasque hausit, furiis accensus et ira terribilis, Tune hinc spoliis indute meorum eripiare mihi? Pallas te hoc volnere, Pallas immolat et poenam scelerato ex sanguine sumit, hoc dicens ferrum adverso sub pectore condit fervidus. Ast illi solvuntur frigore membra vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras
Abbreviated transcription (Latin):
N et currus usquam uida aurigamq sororem
Cunciitti telum aeneas fitale coruscat
S ortitus fortunam oculis ⁊ corpore toto
Eminus intorqu&. murali concita numquam
Tormento sio sixa fremunt. nec fulmine tanti
Oissultant crepitus uolat ati turbinis instar
Exitium dirum hasta ferens orisq recludit
Loricȩ aclipei extremosseps templicis orbis.
Et medium stridens trinsit femur incidit ictus.
E ngens ad terram̃ duplicato poplite turnus
Consurgunt gemitu rutuli totusq remugit
Monscircum .x. uocem late nemora altaremittunt.
Ille humilis suipplexq oculos dex trimq precantem
Pretendens equidem merui. nec deprecor inquit
U tere sorte tua. miserĩ te siqua parentis
T angere tura potest oro fuit a tibi talis
A nchises genitor. diun nuserere senectȩ
Et me scu corpus spoliatum lumine mauis
Redde meis uicisti a uictum tendere palmas
Ausonu uidere. tua est lauinia coniun&
Vlterius nectende odiis Stetit acer in armis

Expanded text:
nec currus usquam videt aurigamve sororem. nec currus usquam videt aurigamve sororem. Cunctanti telum Aeneas fatale coruscat, sortitus fortunam oculis, et corpore toto eminus intorquet. Murali concita numquam tormento sic saxa fremunt, nec fulmine tanti dissultant crepitus. Volat atri turbinis instar exitium dirum hasta ferens orasque recludit loricae et clipei extremos septemplicis orbes. Per medium stridens transit femur. Incidit ictus ingens ad terram duplicato poplite Turnus. Consurgunt gemitu Rutuli, totusque remugit mons circum, et vocem late nemora alta remittunt Ille humilis supplexque oculos, dextramque precantem protendens, Equidem merui nec deprecor, inquit: utere sorte tua. Miseri te siqua parentis tangere cura potest, oro fuit et tibi talis Anchises genitor, Dauni miserere senectae et me seu corpus spoliatum lumine mavis redde meis. Vicisti, et victum tendere palmas Ausonii videre; tua est Lavinia coniunx: ulterius ne tende odiis. Stetit acer in armis
Abbreviated transcription (Latin):
Li mes agro positus litem ut discerneret ariua
Oix illud lecti bissex ceruice subirent
Qualia nunc hominum ꝓducit corpora tellus.
I lle manu raptum trepidatorquebat in hostem
Altior insurgensa cursu concitus heros.
S ed neq currentem se nec cognoscit euntem
T ollentenq manus saxumq inmane mouentem
Genua labant gelidus concreuit frigore sanguis.
T um lapis ipse uiri uacuum ꝑenant uolutus
N ec spacium euasit totum neq ꝑtulit ictum
Acuelut in sominis oculos ubi lingiuda pressit
N oc ie quies nequiquam auidos ex tendere cursus
Uelle uidemur a in medis conatibus acgri
S uccidimus non lingua uile non corpore notȩ
Susficiunt uircs. nec uax aut uerba sequuntur.
S ic turno quãcumq uiam uirtute petiuit.
Successus dei dira nigat: tum pectore sensus
Sertuntur uarii. rutilos aspectit& urbem
C unctatusq metu telumq instare tremiscit
N ee quo se cripiat nec quaui tendit nosem

Expanded text:
limes agro positus, litem ut discerneret arvis. limes agro positus, litem ut discerneret arvis. Vix illud lecti bis sex cervice subirent, qualia nunc hominum producit corpora tellus: ille manu raptum trepida torquebat in hostem altior insurgens et cursu concitus heros. Sed neque currentem se nec cognoscit euntem tollentemve manus saxumve immane moventem; genua labant, gelidus concrevit frigore sanguis. Tum lapis ipse viri, vacuum per inane volutus, nec spatium evasit totum neque pertulit ictum. Ac velut in somnis, oculos ubi languida pressit nocte quies, nequiquam avidos extendere cursus velle videmur et in mediis conatibus aegri succidimus, non lingua valet, non corpore notae sufficiunt vires, nec vox aut verba sequuntur: sic Turno, quacumque viam virtute petivit, successum dea dira negat. Tum pectore sensus vertuntur varii. Rutulos aspectat et urbem cunctaturque metu letumque instare tremescit; nec quo se eripiat, nec qua vi tendat in hostem,
Abbreviated transcription (Latin):
Loctilemq sonum. nec fillunt iussa siꝑbe
Magnanimi ioius. hȩc ꝓurginitate reponit
Quo utumn deditȩternam curmortis adempta et
Conditio : ut possem tintos finire dolores
Nunc certea. misero fratri comesire ꝑumbras
Fam mortilis ego aut quicquam mibi dulce meoꝵ
Tesine frater erit oque satis alti dchisctle mee
Tantum effiticaput glauco conterit amutũ
a ulta gemensa se fliuuo dea concdiattulto.
A eneis instit contra telumq coruscit
Ingens arboreum. & sicuo sic pectore fatur.
Que nunc deinde mora est. aut quid iam turne retractas:
Non cursu seus certandum est comminus armis.
U ertesonines tete in facies ⁊ contrahe quicquid
S iue animis siue arte uales opta arduit pennis
Astra sequi. clausumq caua te condere terra.
Ille caput quassins non me tua feruida ter xent
D icta ferox. du me terrent & iuppiter hostis.
Nec plura effitus saxim circunis picit ingens
Saxum antiquum ingens cãpo qđ forte iacebat

Expanded text:
letalemque sonum, nec fallunt iussa superba letalemque sonum, nec fallunt iussa superba magnanimi Iovis. Haec pro virginitate reponit? Quo vitam dedit aeternam? Cur mortis ademptast condicio? Possem tantos finire dolores nunc certe et misero fratri comes ire per umbras! Immortalis ego? Aut quicquam mihi dulce meorum te sine, frater, erit? O quae satis ima dehiscet Tantum effata caput glauco contexit amictu multa gemens et se fluvio dea condidit alto. Aeneas instat contra telumque coruscat ingens arboreum et saevo sic pectore fatur: Quae nunc deinde mora est? Aut quid iam, Turne, retractas? Non cursu, saevis certandum est comminus armis. Verte omnis tete in facies et contrahe quidquid sive animis sive arte vales; opta ardua pennis astra sequi clausumve cava te condere terra. Ille caput quassans Non me tua fervida terrent dicta, ferox: di me terrent et Iuppiter hostis. Nec plura effatus saxum circumspicit ingens, saxum antiquum ingens, campo quod forte iacebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Armat̾am seui parthus quam felle ueneni
Parthus siue cydon telum in medicabile torsit
Stridens & celeris in cognita transilit umbras:
Talisse sata nocte tulit terrasq petiuit¬
F ostquã acies uidet ilicas atq agmina term
Alitis in parue sibitam collecta figuram
Q uac quondã inbustis aut culminibus desertis
Nocte sedens serum canit importuna ꝑumbram
Hanc uersim infaciem turni sepestis adora
Fertq refertq sonans clipcumq cuerberat alis.
Illi menbra nouus soluit formidine torpor.
A rrecteq horrore comȩatuae fuicibus hesit:
At ꝓcul ut dirȩ stridoremagnouita. alas
Infelix crines scindit uiturna solutos
Ongiubus orasoror fedansa. pectori pugnis
Q uid nunc te tua turne potest germana uiuare :
A ut quidiamdurȩ superat mihi qua tibi lucem
Arte morer . talin possum me opponere monstro.
Lam iam linquo acus neme terrete timentem
Obscene uolucres alarum uerbera nosco

Expanded text:
armatam saevi Parthus quam felle veneni, armatam saevi Parthus quam felle veneni, Parthus sive Cydon, telum immedicabile, torsit, stridens et celeris incognita transilit umbras: talis se sata Nocte tulit terrasque petivit. Postquam acies videt Iliacas atque agmina Turni, alitis in parvae subitam conlecta figuram, quae quondam in bustis aut culminibus desertis nocte sedens serum canit importuna per umbras, hanc versa in faciem Turni se pestis ob ora fertque refertque sonans clipeumque everberat alis. Olli membra novus solvit formidine torpor, adrectaeque horrore comae, et vox faucibus haesit. At procul ut Dirae stridorem adgnovit et alas, infelix crinis scindit Iuturna solutos, unguibus ora soror foedans et pectora pugnis: Quid nunc te tua, Turne, potest germana iuvare? Aut quid iam durae superat mihi? Qua tibi lucem arte morer? Talin possum me opponere monstro? Iam iam linquo acies. Ne me terrete timentem, obscenae volucres: alarum verbera nosco
Abbreviated transcription (Latin):
Subsident teucri. morem ritusq sacrorum
A diciam. faciamq omnes uno ore latinos.
H inc genus ausonio mixtum qiod sangune surgae
Supra homaes supra ire deos pietate uidebis.
N ec gens ulla tuos aequȩ celebrabit honores.
Annuit his iuno & mentem lactata retorsit.
Interea excedit caelo nubamꝑ rolrui.
Hisactis aliud genitor secum ipse uolutat
Iuturnamq parat fratris dimitere ab armis.
Dicuntur geminȩ pestes cognomine dirę
Quas a. tartaream nox intempesta megeram
U no eodemq tulit partu paribusq reuinxit
Serpentem spiris uentosasq ad didit alas.
Nȩ iouis ad solułm seuiq ad limina regis
A pparent acuuntq metum mortasib aegris.
S i quando loctum horrificum morbosq deum rex
Mo litur meritasq aut bello territat urbes
H arum unam celerem dimisit ab aethere summo
l uppiter inq omen uiturnȩ occurrere iussit
Illa uolat. celiriq ad terram turbine fertur
N onsecus acneruo pernubem impulsa sagirta

Expanded text:
subsident Teucri. Morem ritusque sacrorum subsident Teucri. Morem ritusque sacrorum adiciam faciamque omnis uno ore Latinos. Hinc genus Ausonio mixtum quod sanguine surget, supra homines, supra ire deos pietate videbis, nec gens ulla tuos aeque celebrabit honores. Adnuit his Iuno et mentem laetata retorsit. Interea excedit caelo nubemque relinquit. His actis aliud genitor secum ipse volutat Iuturnamque parat fratris dimittere ab armis. Dicuntur geminae pestes cognomine Dirae, quas et Tartaream Nox intempesta Megaeram uno eodemque tulit partu paribusque revinxit serpentum spiris ventosasque addidit alas. Hae Iovis ad solium saevique in limine regis adparent acuuntque metum mortalibus aegris, siquando letum horrificum morbosque deum rex molitur meritas aut bello territat urbes. Harum unam celerem demisit ab aethere summo Iuppiter inque omen Iuturnae occurrere iussit. Illa volat celerique ad terram turbine fertur. Non secus ac nervo per nubem impulsa sagitta,
Abbreviated transcription (Latin):
Digna in digna pati. sed flaminis cincta sub ipsa
Starẽ acie traherẽq in imica in proelia teucros.
Iuturnã misero fateor succurrere fratri
Suasr& prouita maiora audere probaui
Non ut tela tamen nonut c̃tenderet arcum.
Adiuro stygui caput inplacabile fontis.
U na suꝑstitio supuris quȩ reddita diuis.
Et nunc cedo equidem. pugnasq exosa relinquo
Illudte nulla fati quod lege tenetur
Prolatio obtestor. promaiestate tuorum.
Cumiam conubus pacem felicibus esto
Component cum um leges & focdera iungent.
Sit romoi ponens itali urtine ꝓpugo
Occidit occidereq sinas cum nomine troia
Olli subridens hominum rerumq repertor.
Es germani unus. saturniq altera proles.
I rarum tantos uolui sub pectore fluctus
Uerum age& inceptum frustra summitte furorem.
D o quod uis &. me uictusq uolensq remitto.
Sermonen ausonii patrism moresq tenebunt.
Utq est nomen erit cominixti corpore tanto

Expanded text:
digna indigna pati, sed flammis cincta sub ipsa digna indigna pati, sed flammis cincta sub ipsa starem acie traheremque inimica in proelia Teucros. Iuturnam misero, fateor, succurrere fratri suasi et pro vita maiora audere probavi, non ut tela tamen, non ut contenderet arcum: adiuro Stygii caput implacabile fontis, una superstitio superis quae reddita divis. Et nunc cedo equidem pugnasque exosa relinquo. Illud te, nulla fati quod lege tenetur, pro Latio obtestor, pro maiestate tuorum: cum iam conubis pacem felicibus, esto, component, cum iam leges et foedera iungent, sit Romana potens Itala virtute propago: occidit, occideritque sinas cum nomine Troia. Olli subridens hominum rerumque repertor Es germana Iovis Saturnique altera proles: irarum tantos volvis sub pectore fluctus. Verum age et inceptum frustra submitte furorem do quod vis, et me victusque volensque remitto. Sermonem Ausonii patrium moresque tenebunt, utque est nomen erit; commixti corpore tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Adsistunt: contra certamine martis anbeli
Iunonem interea rex omnipotentis olimpi
Adloquitur. fulua pugnas denube tuentem
Quae iam finis erit coniunx. quid deniq restat
Indigetem aenean scis ipsa & scire fateris
Deberi caelo. fatisq ad sidera tolli.
Quid struis. aut qua spe gelidis innubibus haeres.
Mortalin decuit uiolari uulnere diuum
Aut ensem quid enim sine tesiũturna ualeret:
Freptum reddi turno &uim crescere uictis.
desine iam tandem. precibusq inflectere nostris.
N ec tantus edat tacitam dolor .&. mihi curae
Sarpe tuo dulci tristes exore recusent¬
U entum ad suppremum est. terris agitare uel undis
Troianos potiusti infandum accendere bellum.
Deformare domum. & luctu miscere hymineos.
Ulterius temptare ueto sic iuppiter orsus
S ic dea summisso contra saturnia uultu.
Ista quidem quia nota mihi tua magne uoluntas
Tuppiter. & curnum & terras inuita reliqui.
N ectu meaeria solam nunc seder uideres

Expanded text:
adsistunt contra certamina Martis anheli. adsistunt contra certamina Martis anheli. Iunonem interea rex omnipotentis Olympi adloquitur fulva pugnas de nube tuentem: Qua iam finis erit, coniunx? Quid denique restat? Indigetem Aenean scis ipsa et scire fateris deberi caelo fatisque ad sidera tolli. Quid struis, aut qua spe gelidis in nubibus haeres? Mortalin decuit violari volnere divom, aut ensem quid enim sine te Iuturna valeret? ereptum reddi Turno et vim crescere victis? Desine iam tandem precibusque inflectere nostris, ni te tantus edit tacitam dolor et mihi curae saepe tuo dulci tristes ex ore recursent, ventum ad supremum est. Terris agitare vel undis Troianos potuisti, infandum adcendere bellum, deformare domum et luctu miscere hymenaeos: ulterius temptare veto. Sic Iuppiter orsus; sic dea submisso contra Saturnia voltu: Ista quidem quia nota mihi tua, magne, voluntas, Iuppiter, et Turnum et terras invita reliqui; nec tu me aeria solam nunc sede videres
Abbreviated transcription (Latin):
Laurenti diuo. & uotas suspendere uestes
Sed stirpem teucri nullo discrimine sacrum
Sustulerant. puro ut possent concurrere cãpo.
Hic hasta aeneę stabat. huc impetus illam
Detulerat. fixam & lenta radice tenebat.
Incubuit uoluit qͥ manu conuellere ferrum
Dardanides. teloq sequi que prendere cursu
Non poterat. tum uero amens formidint turnus.
Faune precor miserere in quit. tuq optima ferrũ
Terra tene colui uestros si semper honores
Quos contra aenea dȩ bello fecere prophanos.
Dixit opemq dei non cassa in uota uocabat.
N ãq diu luc tans lentoq instirpe moratus.
Uirib haut ullis ualuit discludere mor sus
Roboris aeneas: dum nititur acer & in stat.
Rursus in aurige faciem md̾tata metisci.
Procurrit. fratriq ensem dea daunia reddit.
Quod uenus audaci nrmphe indignata licere
Accessit telumq alta ab radice reuellit.
Olli sublimes armis. animisq refecti
Hic gladio fidens hic acer garduus hasta

Expanded text:
Laurenti divo et votas suspendere vestes, Laurenti divo et votas suspendere vestes, sed stirpem Teucri nullo discrimine sacrum sustulerant, puro ut possent concurrere campo. Hic hasta Aeneae stabat, huc impetus illam detulerat fixam et lenta in radice tenebat. Incubuit voluitque manu convellere ferrum Dardanides teloque sequi, quem prendere cursu non poterat. Tum vero amens formidine Turnus Faune, precor, miserere, inquit, tuque optima ferrum terra tene, colui vestros si semper honores, quos contra Aeneadae bello fecere profanos. Dixit opemque dei non cassa in vota vocavit. Namque diu luctans lentoque in stirpe moratus viribus haud ullis valuit discludere morsus roboris Aeneas. Dum nititur acer et instat, rursus in aurigae faciem mutata Metisci procurrit fratrique ensem dea Daunia reddit. Quod Venus audaci nymphae indignata licere adcessit telumque alta ab radice revellit. Olli sublimes armis animisque refecti, hic gladio fidens, hic acer et arduus hasta,
Abbreviated transcription (Latin):
Inclusum ueluti siquando influmine nactus
Ceruum aut puniceȩ septũ formidine pennę
Uenator cursu canis & latratibus instat.
Ille autem insidis & ripa territus alta.
M ille fugit refugitq uias. ac uiuidus umber
Hęret hiansiamiãq tenet. similisq tenenti.
Increpuit malis morsuq elusus in aniest.
T um uero exoritur clamor. ripeq lacusq¬
P cꝰsponsant cirta & celũ tonat omne fragore.
Ille simul fugiens rutulos simul increpat omnis.
N omine quemq uocans notũꝙ efflagitat ensem
Aeneas mortem contra prȩsensq minatur. nib¬
Exitium si quisquã adeat. terretq trementis. i¬
Excissuram urbem minitansa saucius instat.
Qumq oroes explent cursu totidẽq retex unt
Huc illuc neq enĩ leuia aut ludicra petuntur
Premia. sed tur ni deuita & sanguine certant.
Forte sacer fauno foliis olcaster amaris.
Hic steterat nautis olim uenerabile lignum.
Seruati exundis ubi figere dona solebant

Expanded text:
inclusum veluti siquando flumine nanctus inclusum veluti siquando flumine nanctus cervum aut puniceae saeptum formidine pinnae venator cursu canis et latratibus instat; ille autem, insidiis et ripa territus alta, mille fugit refugitque vias; at vividus Umber haeret hians, iam iamque tenet similisque tenenti increpuit malis morsuque elusus inani est. Tum vero exoritur clamor, ripaeque lacusqe responsant circa et caelum tonat omne tumultu. Ille simul fugiens Rutulos simul increpat omnis, nomine quemque vocans, notumque efflagitat ensem. Aeneas mortem contra praesensque minatur exitium, si quisquam adeat, terretque trementis excisurum urbem minitans et saucius instat. Quinque orbis explent cursu totidemque retexunt huc illuc; neque enim levia aut ludicra petuntur praemia, sed Turni de vita et sanguine certant. Forte sacer Fauno foliis oleaster amaris hic steterat, nautis olim venerabile lignum, servati ex undis ubi figere dona solebant