comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dictatoris uussumãgr equitu. C siriulius Achal¬
ntur et curius et ceteri senis. bequo ꝗa eos arce¬
horum senectus miscrabilis fuit qui se agriciutionẽ
oblectabane. Mlea quidem sententia haud scio an ulla¬

Expanded text:
dictatoris iussu magister equitum C. Servilius Ahaldictatoris iussu magister equitum C. Servilius Ahalntur, et Curius, et ceteri senes: ex quo, qui eos acceeorum senectus miserabilis fuit, qui se agricolatione oblectabant? mea quidem sententia, Haud scio, an ull
Abbreviated transcription (Latin):
ec solũ consitioneis delectant sed ẽt insitiões oru¬
ib nihil in uenit agricultura solertius posses
persequi ꝑmulta ob lectamenta rex rusticaꝵ  ca
ipsa que dixi fuisse sentio longiora Ignoscetis autem
ham astudio reꝵ rusticaꝵ prouect sum et senectus
est nã loquatior ne ab omnibus eam uiciis uedic
de lamnitibiis de sabinis depirro trium phasser
consumi it extremum tempus ctatis ciuus qui¬
em uita ego contemplans ab eꝰ tnira nõ longet
ame ad mirati satis nõ possum uł hominis ĩpiꝰ¬
continentiam uł tempoꝵ disciplinam Curio ad
focũ sedenti magnum auri põdus sannites cum
aitulissent repudiati sunt. Non enim auruꝰ ha
spare poterat ne tantus animiis efficere nõ iocũ¬
dam seneetutem. S uenio ad agricolas ne ad me
ipo recedam. In agris erant tum ienatorei ⁊ senex¬
Si quides aranti lutio quinto cincinãto nuntia¬
tum est eũ dictatorẽ eise factuꝰ cuius senatoris¬

Expanded text:
nec consitiones, modo delectant, sed etiam insitiones; qunec consitiones, modo delectant, sed etiam insitiones; quibus nihil invenit agricultura solertius. possum persequi multa oblectamenta rerum rusticarum, sed eaipsa, quae dixi, fuisse sentio longiora. Ignoscetis autem: nam et studio rerum rusticarum provectus sum; et senectus est natura loquacior, ne ab omnibus eam vitiis videar de Samnitibus, de Sabinis, de Pyrro triumphasset, consumpsit extremum tempus aetatis. Cuius ego villam contemplans abest enim non longe a mea admirari satis non possum, vel hominis continentiam, vel temporum disciplinam. Curio ad focum attulissent, repudiati sunt; non enim aurum habimperare. poteratne tantus animus efficere non iucundam senectutem? sed venio ad agricolas, ne a me ipso recedam. in agris erant tum senatores, id est senes—si quidem aranti L. Quinctio Cincinnato nuntiatum est eum dictatorem esse factum, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
sunt existit tamq ad articulos sarm̃toꝵ eaquȩ
gema dicitur aqu̾a oriens una se oñdit quȩ et
suco terre et colore solis augescens pͥmo est per acerba e¬
gustu de inode maturata dulcescit uestita q par¬
pinis nec medico tempore caret et nimios solis
defendit ardores Qua quidem. potest ehe tũ
fructus letius tum aspectu quidem pulcrius.
Cuius quidem utilitas me nõ solũ ut ante u¬
dixi sed etiam cultura et natura delectat Am
es qui&d fossiões proferam repastinationẽs q it
litate loquar itercoradi dixi in eo libro quede
rebus ritsticis serpxi ddequa doctus exiodus n¬
nec uerbũ quidem fecit cum de cultura agri
scriberet. At homerus qui ut mihi uidetur m.¬
ultis ante seculis fuit lacetem pr̃em lenientem
disideriuꝰ quod capiebat afilio tolentẽ agrii
et eũ stercorantem facit. Nec uero de segrtib
solum et p̃tis et uineis et arbustis res rustice n¬
et apiũ examinib florũ omniu uarietate N.

Expanded text:
sunt exsistit tamquam ad articulos sarmentorum ea quae sunt exsistit tamquam ad articulos sarmentorum ea quae gemma dicitur, a qua oriens uva se ostendit, quae et suco terrae et calore solis augescens primo est peracerba gustatu, dein maturata dulcescit vestitaque pampinis nec modico tepore caret et nimios solis defendit ardores. qua quid potest esse cum fructu laetius, tum aspectu pulchrius? cuius quidem non utilitas me solum, ut ante dixi, sed etiam cultura et natura ipsa delectaes, quid fossiones agri repastinationesque proflitate loquar stercorandi? dixi in eo libro, quem de rebus rusticis scripsi. De qua doctus Hesiodus ne verbum quidem fecit, cum de cultura agri scriberet. At Homerus, qui multis ut mihi videtur, ante saeculis fuit, Laertam lenientem desiderium, quod capiebat e filio, colentem agrum et eum stercorantem facit. nec vero segetibus solum et pratis et vineis et arbustis res rusticae lu, apum examimbus, florum omnium varietate.
Abbreviated transcription (Latin):
dit fruge̾ spice ordine structam et ꝯͣ auiũ minor¬
enĩ morsus munitur uallo aristaꝵ. Quid ergor
uitiu ortus satus in crementa comemorem. Sa¬
tiari animi delectatione non possum ut me se¬
nectutis ꝗetem oblectamentumq noscatis om¬
icto etia uim ipsam omniu̾ quȩ generantur
aterra Qux efficit extantulo grano fici aut ex
acino uinatio aut ex cetetaꝵ frugu arit stirpi¬
u minutissimis seminib tantos truncos ramo¬
q pr procreati. Mlalleoli. plante. sarmenta. ui¬
tes. radices. propagines nõ ne ea efficiunt ut
ꝙ uis cũ admiratione delectentur. Uitis qui¬
dem que natura caduca est et nisi fulta sit
fertur ad terram et eadem ut erigat se clau¬
iculis sui quali manib quicquid est nata
et erratico ferro amputans cohercet ars ag¬
ricolaꝵ ne siluescat sarm̃tis et somnes ꝑtesnim¬
ia fundat łtaq in eunte uere ĩ his quȩ relicta e¬

Expanded text:
dit frugem spici ordine structam et contra avium minordit frugem spici ordine structam et contra avium minorum morsus munitur vallo aristarum. quid ego vitium ortus satus incrementa commemorem? satiari delectatione non possum, ut meae senectutis requietem oblectamentumque noscatis. omitto enim vim ipsam omnium quae generantur e terra, quae ex fici tantulo grano aut ex acini vinaceo aut ex ceterarum frugum aut stirpium minutissimis seminibus tantos truncos ramosque procreet; malleoli plantae sarmenta viviradices propagines nonne efficiunt ut quemvis cum admiratione delectent? vitis quidem quae natura caduca est et, nisi fulta est, fertur ad terram, eadem, ut se erigat, claviculis suis quasi manibus quidquid est nacta  et erratico, ferro amputans coercet ars agricolarum, ne silvescat sarmentis et in omnis partis nimia fundatur. itaque ineunte vere in eis quae relicta
Abbreviated transcription (Latin):
ait uersiculo quodam ut ante dixi senescere se
multa ĩ dies adiscentem Qua uoluptate animi
nulla res certe potest maior esse. Uenio eni nũc
ad uoluptates agͥ culaꝵ quibus ego incredibeliter¬
certe delectõ Quę nõ ulla impediuntur senectute
et mͥ ad sapientis uitam proxime uidentue acc¬
edere habent enim rationem cũ terra quȩ nũq
teculat imperiu nec umĩq sine usuta redddit᷑
quod accipit. ẜ alias minore plerumq maiore
cum fenore. Ꝙq me quideꝰ non fructus m̃o ꝑͦ
et ipius terrę uis atq natura delectat. Quȩcu
gmio mollito ac sub acto sparsum excipit sem̃t
pͥmũ id occatũ cohibet ex quo occatio quȩ hoc it¬
effecit nominata est de inde tepefacto uapore et
comp̾sso suo diffundit et clicit herbescentem ex eo
uiriditatem que enissa fibris stirpium sensi adoloscet
culmoq exrecto geniculato uaginis iam quasi pie¬
bescens includitur Ex quibiis cum emerserit fũ¬

Expanded text:
ait versiculo quodam, ut ante dixi, senescere se ait versiculo quodam, ut ante dixi, senescere se multa in dies addiscentem, qua voluptate animi nulla certe potest esse maior. venio nunc ad voluptates agricolarum, quibus ego incredibiliter delector, quae nec ulla impediuntur senectute et mihi ad sapientis vitam proxime videntur accedere. habent enim rationem cum terra, quae numquam recusat imperium nec umquam sine usura reddit quod accepit, sed alias minore, plerumque maiore cum faenore; quamquam me quidem non fructus modo, sed etiam ipsius terrae vis ac natura delectat. quae cum gremio mollito ac subacto sparsum semen excepit, primum id occaecatum cohibet, ex quo occatio quae hoc efficit nominata est; deinde tepefactum vapore et compressu suo diffundit et elicit herbescentem ex eo viriditatem, quae nixa fibris stirpium sensim adolescit culmoque erecta geniculato vaginis iam quasi pubescens includitur; e quibus cum emersit, fun
Abbreviated transcription (Latin):
patris tui Scipio quotiens illuꝰ lux nęctu ali¬
qiud describere ingressum Qtiẽs nor oppre¬
ssit eum cum mane cepisiet. Qm̃ delectabat
acutis. Qm̃ gaudebat bello suo punico minus
ꝙ teuculento plautus et quonia splendula ꝗ
uidi et̃ sene̾ liuiũꝰ qui cum sex annis ante
Sego natus sim fabulam docusi centont q¬
onditano q consulibus usq adolescentiã mẽã
processit etate. Qd de proliuii etas et pontificii
et euulis uiris rudio loquar aut de huilis
scipiois quihis paucis dicbus pontisex maxi¬
mus. factus ẽ atq eos om̃es quos comemoraui his
studiis Nagrates sex uidimusꝰ N. uero cethegum
quẽ recte sua de medullã dixit Ennius quanto
studio exerceri in discendo uidebamꝰ ĩt senem.
aut scoꝵ uoluptates cũ his uoluptatibus com¬
parande atq hec quidẽ studia doctrinȩ quix̧
quidem prudentib et bene institutis pariter
cũ etate cr̃scunt. Ut honestũ illud solonis sit ꝙ

Expanded text:
patris tui, Scipio. quotiens illum lux noctu alipatris tui, Scipio. quotiens illum lux noctu aliquid describere ingressum, quotiens nox oppressit cum mane coepisset! quam delectabat acutis? quam gaudebat Bello suo Punico Naevius, quam Truculento Plautus, quam Pseudolo! vidi etiam senem Livium, qui, cum sex annis ante quam ego natus sum fabulam docuisset Centone Tuditanoque consulibus, usque ad adulescentiam meam processit aetate. quid de P. Licini Crassi et pontifici et civilis iuris studio loqus pontifex maximus factus est? atque eos omnis, quos commemoravi, his studiis flagrantis senes vidimus. M. vero Cethegum, quem recte suadae medullam dixit Ennius, quanto studio exerceri in dicendo videbamus etiam senem! aut scortorum voluptates cum his voluptatibus comparandae? atque haec quidem studia doctrinae, quae quidem prudentibus et bene institutis pariter cum aetate crescunt, ut honestum illud Solonis sit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
stam est ea carere. Satiatis utro et expletis iocu¬
ndius est carere q̃ fruiꝙꝙ noncaret is qui no
desiderãt ergo hoc non de iiderare icunduis
itur libentius primũ fruitur pariudis rebus
ut diximus de in de his quibus senectus et si nõ
ab unde potit nõ oranino caret ut turpis omne
ab uno magis delectantur et qui in ultima hie¬
qui imprima cauedspectat delectatur et qui in ulti¬
ma sic ad descentia uoluptatem prope in thes magis
fortasse letatur u delectatur et senectus procul
eam spectans tm̃ ꝗͥtũ satis est. At illa quanti sũt
animũ delectant tamq emei̾tis stipendiis libi¬
dinis ambitionis contentionu mimicitiarum
cupiditatum omniũ secũm esse secũ q ut dr̃
uiuere. Si uero senectus habet aliꝗͥ tamq pab¬
ulũ studi atq doctrinę. Nihil est cciosa se ncetu¬
te iocundius: Hori uidebamus ĩ studio demen¬
tiendi pene cęli atq terre. Gallũ familiarem it¬

Expanded text:
stum est carere, satiatis vero et expletis iucustum est carere, satiatis vero et expletis iucundius est carere quam frui; quamquam non caret is, qui non desiderat; ergo hoc non desiderare dico esse itur libentius, primum parvulis fruitur rebus, ut diximus, deinde eis, quibus senectus, etiam si non abunde potitur, non omnino caret. ut Turpione Ambivio magis delectatur qui in prima cavea spectat, delectatur tamen etiam qui in ultima, sic adulescentia voluptates propter intuens magis fortasse laetatur, sed delectatur etiam senectus, procul eas spectans, tantum quantum sat est. At illa quanti sunt, animum tamquam emeritis stipendiis libidinis ambitionis, contentionum inimicitiarum, cupiditatum omnium secum esse secumque, ut dicitur, vivere! si vero habet aliquod tamquam pabulum studi atque doctrinae, nihil est te iucundius. videbamus in studio dimetiendi paene caeli atque terrae Gallum familiarem
Abbreviated transcription (Latin):
xisse uidear uoluptati ciuuis est fortasse ꝗa na¬
turalis moꝵ Intelligo in istis quide uoluptatib¬
no carene sensu sencetutẽ Me uero et magusteria delect¬
ant amaioribus institutatiis sermo qui more maior¬
uma asummo mãgro ad hibent ĩ poculis et pocula ot¬
nuuta atq rorantia et refrigeratio in estate uicr
si guenhieme ut solaut ignis hibenus quȩ q¬
qnuddem in sabinis persequi soleo ꝯiuiuiũ q uici¬
orũ cotidie compleo quod ad multam nostꝰ ꝗ
maxinie possumus uario ẜmone ꝓducimus. at
non est uoluptatũ tanta quasi titillatio in senib
eredo. Pne desideratur quiđ nihil aut est mdesib¬
na quigd non desidderes Bene sophodes cũ exeoqui¬
dam iam effecto xtatem querẽt uteretur ne i¬
buehitenceeis dii meliora inquit ego uero istien¬
libenter sicut achĩo agreiti ac furioso prog profu¬
gi cupis enĩ rerũ taliũ odiosũ fortasse et mole¬

Expanded text:
xisse videar voluptati, cuius est fortasse quidam naxisse videar voluptati, cuius est fortasse quidam naturalis modus, non intellego ne in isipsis, carere sensu senectutem. Me vero et magisteria delectant, a maioribus instituta; et is sermo, qui more maiorum, a summo magistro adhibetur in poculo: et pocula,nuta atque rorantia, et refrigeratio aestate et vicissim aut sol aut ignis hibernus. quae quidem etiam in Sabinis persequi soleo conviviumque vicinorum cotidie compleo, quod ad multam noctem quam maxime possumus vario sermone producimus. At non est voluptatum tanta quasi titillatio in senibus. credo, sed ne desideratio quidem; nihil autem est molestum quod non desideres. bene Sophocles, cum ex eo quidam iam affecto aetate quaereret, utereturne rebus veneriis, di meliora! inquit; ego vero istinc sicut a domino agresti ac furioso profugi. cupidis enim rerum talium odiosum fortasse et mole
Abbreviated transcription (Latin):
delectabatur crebro funali et tibicine. quȩ sibi nullo
pͥuatus sũmpserat: Tantũ licentiȩ dabat głia : E
ego alios ad me ipsum reuertor. Primũ habui
semper sodales Sodalitates aũt me questore con¬
stitute sunt. Sacris ydeis magne matris Acceptis¬
Epulabar igitur cum sodalib omnino modice ie
Berat quidam feruor etatis. qua progrediente
oĩa fiunt indies grauiora. Neq eni ipoꝵ conu¬
iuioꝵ delectationes. uolupatib corporis magis
qͣ cetu amicoru̾ et ẜmonib metiebar. Hene̾ it¬
enĩ maiores Acubationẽ epularem Amicoꝵ quia
heret conuiuiu nominauerunt Melius qp̃
tioniꝰ uocant. Ut quod in eogñẽ minimu est
id maxime approbate uideantur. Ego uero ꝓp
sermonis delectatione tempestiuis conuiuiis
delector nec cũ equalib solum qui pauci ad¬
q senecturi magnam gratias quȩ mihi ẜmonis
auiditate. arixit potationis et cibi substulit Eysi
quem etiam ista delectant ne omt̃o bellum incdi¬

Expanded text:
delectabatur cereo funali et tibicine, quae sibi nullo exemplo privatus sumpserat: tantum licentiae dabat gloria. sed quid ego alios? ad me ipsum iam revertar. primum habui semper sodalis—sodalitates autem me quaestore constitutae sunt sacris Idaeis Magnae Matris acceptis—epulabar igitur cum sodalibus, omnino modice, sed erat quidam fervor aetatis, qua progrediente omnia fiunt in dies mitiora. neque enim ipsorum conviviorum delectationem volup- tatibus corporis magis quam coetu amicorum et sermonibus metiebar; bene enim maiores accubitionem epularem amicorum, quia convivium nominaverunt, melius quam vocant, ut, quod in eo genere minimum est, id maxime probare videantur. ego vero propter sermonis delectationem tempestivis quoque conviviis delector, nec cum aequalibus solum, qui pauci adque senectuti magnam gratiam, quae mihi sermonis aviditatem auxit, potionis et cibi sustulit. quod si quem etiam ista delectant, ne omnino bellum indi
Abbreviated transcription (Latin):
arripere uideantur ẜ teminisci et recordari hec
platonis fere sunt a pu se nofontem autem mor¬
iense ihus maior hec dixi Nolite arbitrariot
m eatisimi filii me cũ a uobis discessero nullum

Expanded text:
accipere videantur, sed reminisci et recordari. haec accipere videantur, sed reminisci et recordari. haec Platonis fere. apud Xenophontem autem moriens Cyrus maior haec dicit: “nolite arbitrari, o mihi carissimi filii, me, cum a vobis discessero, nusquam
Abbreviated transcription (Latin):
mus. demostrabantur i pͣterea quę soctates supͣ¬
mo ddie auitę de ĩ mortalitate aĩoꝵ disseruisiet. Is
qui esset sapientissimus et iam appollis oraculo
iudicatus. Quid multa suc mͥ persuasi sic sentio
cũ tanta sit celeritas aĩoꝵ tanta memoria pręte¬
ritoꝵ futuroꝵ q pruolentia tot artes tante scien¬
tie. tot in uenta non posse eam nram que res cas
tontineat enie mortalem Cũq sempet Animus
agitetur nec principiũ motus hẽat quia se ip̃e
noueat nec finem quiolem habiturum esse mo¬
tus quia nunqͣ se ipe sit relicturus et cũ simplex
animi natura esset neq haberet inse quicq acnui¬
stum dispar que sui atq dissimile nom posse eũ diuidi
Dioes si non posset in tetite magnoq esset Aigionento
bomines scite pleraq anee q nati sunt qlis iane pio¬
eri cum artes difficiles disscant ita celexiter res in¬
nrmerabiles arcipĩãt ut casño tum primur

Expanded text:
mus. Demonstrabantur michi preterea que Socrates suprmus. Demonstrabantur michi preterea que Socrates supremo vitae die de immortalitate animorum disseruisset, is qui esset omnium sapientissimus oraculo Apollinis iudicatus. quid multa? Sic mihi persuasi, sic sentio, cum tanta celeritas animorum sit, tanta memoria praeteritorum futurorumque prudentia, tot artes, tantae scientiae, tot inventa, non posse eam naturam, quae res eas contineat, esse mortalem; cumque semper agitetur animus nec principium motus habeat, quia se ipse moveat, ne finem quidem habiturum esse motus, quia numquam se ipse sit relicturus; et cum simplex animi natura esset neque haberet in se quicquam admixtum dispar sui atque dissimile, non posse eum dividi, quod si non posset, non posse inhomines scire pleraque ante quam nati sint, quod iam pueri, cum artis difficilis discant, ita celeriter res innumerabilis arripiant, ut eas non tum primum
Abbreviated transcription (Latin):
deor quod ab ca propius absum Ego prẽs uestr
osꝑscipio tuq e leli uiros clarissimos mq ami¬
cillimos uiuere arbittor. Ea quidem uita quȩ
sola uita est nominanda. Nam dũ sumus ĩclu.
si mhis compaginibus corporis munere quola¬
necessitatis et graui oꝑe pet fungim̃. Est eni celistis
animus ex altissimo domicilio de p̃ssus et quasi de¬
mersus in terra i. locũ diuine nr̃e eternitati q cõ¬
trariũ. Sed credo deos ĩ mortales sꝑsisse animos in
corpora humana ut essent qui terra tuerẽtur.
Quiq coelestiũ ordinem contemplantes imitaret
eũ uite m̃o atq cõstãtia. Nõ me solũ rõ ac dispi¬
tatio i pulit ut ita credere s nobilitas et simoꝵ
philosophoꝵ et auctoritas audiebam pytagoram t¬
pyctagorcos q in colas pene ñr̃os qui essent ytalici
phloso phi cõdam nominati nunq̾ dubitasse quin
ex uniuersa m̃te diuina delibatos animos hẽe ꝑ¬

Expanded text:
videor, quo ab ea propius absum. ego vestros patres, videor, quo ab ea propius absum. ego vestros patres, P. Scipio tuque, C. Laeli, viros clarissimos mihique amicissimos, vivere arbitror et eam quidem vitam, quae est sola vita nominanda. nam dum sumus inclusi in his compagibus corporis, munere quodanecessitatis et gravi opere perfungimur; est enim animus caelestis ex altissimo domicilio depmersus in terram», id est «locum divine nature eternitatique contrarium. Sed credo deos immortales sparsisse animos in corpora humana, ut essent qui terras tuerentur quique celestium ordinem contemplantes imitarentur veritatem modo atque constancia. Nec me solum racio ac disputacio impulit, ut ita crederem, sed nobilitas eciam summorum phylosophorum et auctoritas. Audiebam Pictagoram Pictagoreosque, incolas pene nostros, qui essent italici phylosophi quondam nominati, numquam dubitasse quin ex universa mente divina delibatos animos habere
Abbreviated transcription (Latin):
prelio temeritatem. Non A. matcellũ ciuius inter¬
itus nec crudelissimus quidem hostis honore u¬
sepultute catere passus est  legiones nostras
qs scripsi moriginibus in cũ esse locum sepepto¬
pectas alacri animo et crepto unde se nunq re¬
dituras arbitrarentur. Qiud igitur adolescẽtes
et hii qui non solũ indocti. sed ẽt rustici cõtempn¬
unt id docti senex extimescunt om̃nio ut mi¬
hi quidẽ uidetur rerum omniũ satictasꝰ uite it¬
facit sacietate. Sunt ig purritix creta studia it
Num ig ea desiderant adolescentes Sunt ẽt int¬
euntis adolescentiȩ studia. Num ca constans it
iam requirit etas quȩ media dicuntur. Sunt ẽt
cius ȩcatis num caquide queruntur insenectu¬
dunt et se nectutis. Qd cũ euenit sacictas uig te
impus maturu mortis astert / Equidẽ nõ uudeo
cut nõ ipse quod ipse sentiãm de morte nõ aud¬
eam uobis dicere. Qd comelius cernete mihi ui

Expanded text:
 temeritatem; non M. Marcellum, cuius inter temeritatem; non M. Marcellum, cuius interitum ne crudelissimus quidem hostis, honore sepulturae carere passus est; sed legiones nostras, quod scripsi in Originibus, in eum saepe locum profectas, alacri animo erecto, unde esse numquam redituras arbitrarentur. Quod igitur adolescentes, et ti quidem non solum indocti, sed etiam docti Rustici contemnunt, id docti senes extimescent? 7. Omnino, ut mihi quidem videtur, rerum omnium satietas vita facit satietatem. Sunt pueritiae certa studia: num igitur ea desiderant adolescentes? sunt et ineuntis adolescentiae: num ea iam ciam requirit aetas, quae media dicitur? sunt etiam eius aetatis: ne ea quidem quaeruntur in senectudunt etiam senectutis; quod cum evenit, satietas vitae tempus maturum mortis affert. non enim video, cur, quid ipse sentiam de morte, non audeam vobis dicere, quod eo cernere mihi melius
Abbreviated transcription (Latin):
fmñiꝰ nemo melacrimis decoret neq funera fletu fa¬
xit non censet lugendam esse mortem ꝗͣ in mor¬
talitas consequatur. Iam sensus moriendi si ali¬¬
quis esse potest isq ad exignũ tempus prstim t¬
seni. Post mortem quidem sensus aut est opt¬
andus aut nullus est. S meditatu hoc ab ad¬¬
olescentia debet esse ut mortem negligam si¬¬
ne qua meditatione tranquillo animo nemo
esse pot Moriendũ enĩ certũ et id incertus an
co ipso die Mortẽ igͣ omnib omnis impeden¬¬
tem timens quis poterit aĩo consistere dequa
non ita longa disputatione opus ẽe uidebat
cum recorder nõ tñ. lbrutu qui inliberanda
patria est interfectus. No duos decios qui aduo¬
luntariam mortem cur sum cquoꝵ incitauit¬
runt. Non Marcũ qui adiuplitiu proueet
us est ut fidem hostilatam conseruaret.Non e¬
duos scipiones qui iter penis corporib suis ob¬
steuere uoluerunt Non aiiu tuu luciu

Expanded text:
nnius: nemo me lacrumis decoret, neque funera fletu fannius: nemo me lacrumis decoret, neque funera fletu faxit. non censet lugendam esse mortem, quam immortalitas consequatur. iam sensus moriendi aliquis esse potest, isque ad exiguum tempus, praesertim seni: post mortem quidem sensus aut optandus aut nullus est. sed hoc meditatum ab adulescentia debet esse, mortem ut neglegamus; sine qua meditatione tranquillo animo esse nemo potest. moriendum enim certe est, et incertum an hoc ipso die. mortem igitur omnibus horis impendentem timens qui poterit animo consistere? De qua non ita longa disputatione opus esse videtur, cum recordor non L. Brutum, qui in liberanda patria est interfectus, non duos Decios, qui ad voluntariam mortem cursum equorum incitaverunt, non M. Atilium, qui ad supplicium est profectus ut fidem hosti datam conservaret, non duos Scipiones, qui iter Poenis vel corporibus suis obstruere voluerunt, non avum tuum L.
Abbreviated transcription (Latin):
f& quo fit ut animosior ẽt sencctus sitq addole¬
escentia et fortior.H ic illud est quod pisistratho
titanno a solone responium est cũ illi queren¬
ti qua tandẽ ipe feetus sibi tam audaciter ut¬
sisteret respondisse dr̃ senecture.:S uiuendi
cił nͥnis optimus cum ĩ tegra cuntisq senibus
opus ipia suũ cademq augmtauit natura disol¬
uit ut naue̾ aut edificiu idem destruit faciu¬
ime quod construxit Sic homenẽ codem queꝰ op
time congluctinauit natura disoluit. Iam ora.¬
nis conglutinatio tecens agre in ueterata facile
disoluitur lta fit ut illuod breue uite reliqu
nec auide appetendum senibus nec sine cauisa a¬
de screndũ sit Uetusꝙ pytagoras sine iussu impe¬
catoris .i. dei depresidio et statione uite decedere Solonis:
quidem sapientis eulogiũ est quo se negat uelle mo¬¬
rtem suam dolore Amicoꝵ et lamentis uacare: uult
credo se esse caꝵ suis . haud scio an melius dicat¬

Expanded text:
ex quo fit ut animosior etiam senectus sit quam aduleex quo fit ut animosior etiam senectus sit quam adulescentia et fortior. hoc illud est, quod Pisistrato tyranno a Solone responsum est, cum illi quaerenti qua tandem re fretus sibi tam audaciter obsisteret respondisse dicitur senectute. sed vivendi est finis optimus, cum integra mente certisque sensibus opus ipsa suum eadem quae coagmentavit natura dissolvit. ut navem, ut aedificium idem destruit facillime qui construxit, sic hominem eadem optime quae conglutinavit natura dissolvit. iam omnis conglutinatio recens aegre, inveterata facile divellitur. ita fit ut illud breve vitae reliquum nec avide appetendum senibus nec sine causa deserendum sit; vetatque Pythagoras iniussu imperatoris, id est dei, de praesidio et statione vitae decedere. Solonis quidem sapientis est elogium, quo se negat velle suam mortem dolore amicorum et lamentis vacare. volt, credo, se esse carum suis. sed haud scio an melius E
Abbreviated transcription (Latin):
significat onditq fructus futuros. Reliqua aut
tempora demectendis fructib et percipiendis
Accomodata sunt. Fructus aut sencctutis utit
sepe dixi ãn partoꝵ bonoꝵ memoria et copia o¬
iã aut quȩ secuendũ naturam fuit sunt hab¬
emori quod idem contingit adolescentibus ad¬
uersante et repugnante natura. Itaq adolesceꝰ¬
tes mihi mori sic uidentur ut cũ aque multit¬
udine flame uis opprimitur. Senex autem sic
ut sua sponte nulla hadhibita ui consuntus ignis
exiinguit. Et quasi poma ex arbotibus cruddasi
sint u̾i euellientur si matura etcocta cecidunt
sic uitam adolescentibusꝰ uis aufert senib matura¬
tas. Quę in ꝙ tam iocunda est ut ꝙ propeꝰ admo¬
rtem ad cedam qi iet̾a audere ⁊udear Aliquan¬
doq in portũ ex longa nauigatione essem uen¬
turus. Senectutis aũt nullus tertus terminuse¬
est recteq sea uiuatur quod minus osficii exeq

Expanded text:
significat ostenditque fructus futuros; reliqua autem significat ostenditque fructus futuros; reliqua autem tempora demetendis fructibus et percipiendis accommodata sunt. fructus autem senectutis est, ut saepe dixi, ante partorum bonorum memoria et copia. omnia autem, quae secundum naturam fiunt, sunt habemori? quod idem contingit adulescentibus adversante et repugnante natura. itaque adulescentes mihi mori sic videntur, ut cum aquae multitudine flammae vis opprimitur, senes autem sic, ut cum sua sponte, nulla adhibita vi, consumptus ignis exstinguitur, et quasi poma ex arboribus, cruda si sunt, vix evelluntur, si matura et cocta, decidunt, sic vitam adulescentibus vis aufert, senibus maturitas; quae quidem mihi tam iucunda est, ut, quo propius ad mortem accedam, quasi terram videre videar aliquandoque in portum ex longa navigatione esse venturus. senectutis autem nullus est certus terminus, recteque in ea vivitur, quoad munus offici exsequi
Abbreviated transcription (Latin):
expectemus tatsioꝵ tegis ȩtatem fuit enim
ut scriptum uideo Arcathonius quidame
grandeuis qui octuaginta regnauit an nos
centũ iuginti uixerat. S mihi. nec diuturn¬
um quidem quicq uidere in quo est aliqu¬
id extremu cum enĩ id ad uenittũ illuda
quod preteriit et fluxit. Gantum enim remanet
quod uirtute et recte factis consecutus sis bñ hote
quidem cedunt et diȩs et m̃ies et anni nec prete¬
ritum ra tempus unq reuertitut nec quod sequa¬
tur sciri potest quod ciuq tempus ad uiuendũ id¬
histrioni ut placeat per agenda sabula est. Aso̾ in
quocunq actu fuerit actum probetur neq sa¬
pientibus usque ad plaudite ueniendũ e.b
reue enim temp̃s etatis satis longuꝰ ẽ ad bene
honesteq uiuenddũ. Sin prȩcesseriꝰ longius non
magis dolendũ e q agricule dolent preterita it¬
uer̾ni tempestas iuauitate᷑ Ad estatem autum¬
pnum q uenilse. uer enĩ taniq adolescentiam

Expanded text:
exspectemus Tartessiorum regis aetatem—fuit enim, exspectemus Tartessiorum regis aetatem—fuit enim, ut scriptum video, Arganthonius quidam Gadibus, qui octoginta regnaverat annos, centum viginti vixerat—sed mihi ne diuturnum quidem quicquam videtur, in quo est aliquid extremum; cum enim id advenit, tum illud, quod praeteriit, effluxit; tantum remanet, quod virtute et recte factis consecutus sis. horae quidem cedunt et dies et menses et anni, nec praeteritum tempus umquam revertitur nec quid sequatur sciri potest. quod cuique temporis ad vivendum dhistrioni, ut placeat, peragenda fabula est, modo in quocunque fuerit actu probetur; neque sapientibus usque ad plaudite veniendum est, breve enim tempus aetatis satis longum est ad bene honesteque vivendum; sin processerit longius, non magis dolendum est, quam agricolae dolent praeterita verni temporis suavitate aestatem autumnumque venisse. ver enim tamquam adulescentia
Abbreviated transcription (Latin):
leo plures casus mortis ht̃ q nostra facilius in mo¬
ebos incidunt adolescentes grauius egrotanttri¬
stius curantur. Itaq pauci adolescentes ueniũt
ad seneetutem. Q uod nisi ita accideret melius
et prudentius uiueretur. Mens enim et ratio
illud crimen senectutis cũ id uideatis cum ad¬
olescentia esse comnue̾ senstego in optimo filio
tũ ĩ expectatis ad amplissimam dignitatent sta¬
tribis nasteit scipio mortem om̾ni xtati esse
conmunem Sensi ego tum inoptino filio¬
meo tum in expectatis ad amplissimam dign¬
itatem fratribus tu is scipio mortem orit
nixtati esse comunem. At sperat adolescẽs du
se uicturum. Quod ĩperare inde senex ño po¬
test: in si pienter sperat Ꝙd eit eñi stultuis q
in certa procertis habere falsa pro ueris. At se¬
nex ne quool speret quidem ht̃ at est comelio¬
i cõditione quod adolescẽs cũ io quod ille
sperat hic consecutus est. Ille diu ut uiut

Expanded text:
ostra casus mortis habet: facilius in moostra casus mortis habet: facilius in morbos incidunt adulescentes, gravius aegrotant, tristius curantur. itaque pauci veniunt ad senectutem; quod ni ita accideret, melius et prudentius viveretur. mens enim et ratio et istud crimen senectutis, cum id ei videatis cum adulescentia esse commune? sensi ego in optimo filio, tu in exspectatis ad amplissimam dignitatem fratribus, Scipio, mortem omni aetati esse communemmeo. tum in exspectatis ad amplissimam dignitatem fratribus tuis. Scipio, omni aetati mortem esse communem. At sperat adolescens diu se esse victurum; quod sperare idem senex non potest. Insincerta pro certis habere, falsa pro veris? At senex ne quod speret quidem habet. At est eo meliore condicione quam adulescens, quioniam id quod ille sperat hic consecutus est: ille volt diu viv
Abbreviated transcription (Latin):
is sunt q̃ta in altero duritai ialtero comitas si
pes se habet Ut enim nõ omne u̾iuꝰ sinõ oninis
natura uetustate coacescit se ueritatem insenectute
probo. s ea sicut aliam modicam acerbitate ni illo
m̃o auaritia uero senilis quid sibi uelit nõ ĩ tell¬
igo. post eni quicꝗͣ esse Assurdius q quo iiis
minus restet eoplus uiatici querere
etut atq sollicita habere uidetur eta¬
tem uẽram appropinquatio mortis quȩ cer¬
senem qui mortẽ contempnendã esse in tam lo¬
nga ętate nõ uiderit quȩ aut plane negligen¬
da est si omnino extinguit aii aut e̾t opta¬
nda si aliquo eũ deducit ubi sit eternus futu¬
rus Atꝗͣ tertiũ certe mͥ inueniri nõ potest.
Quid igitur timea si aut non miẜ aut beatus
et futurus sim post mortem. Ꝙq quis est tam
stultus q̃ uis adolescens sit cui sit exemploratu
se ẽẽ adiuesperũ uicturũ. Quin ẽt etas illa mo¬

Expanded text:
is sunt. quanta in altero diritas, in altero comitas! Sic is sunt. quanta in altero diritas, in altero comitas! Sic se res habet: ut enim non omne vinum, sic non omnis natura vetustate coacescit. severitatem in senectute probo, sed eam, sicut alia, modicam; acerbitatem nullo modo; avaritia vero senilis quid sibi velit, non intellego. Potest enim quicquam esse absurdius quam, quo viae minus restet, eo plus viatici quaerere? ere atque sollicitam habere nostram aetatem videtur, appropinquatio mortis, quae cersenem, qui mortem contemnendam esse in tam longa aetate non viderit! quae aut plane neglegenda est, si omnino exstinguit animum, aut etiam optanda, si aliquo eum deducit ubi sit futurus aeternus. atqui tertium certe nihil inveniri potest. quid igitur timeam, si aut non miser post mortem, aut beatus etiam futurus sum? quamquam quis est tam stultus, quamvis sit adulescens, cui sit exploratum se ad vesperum esse victurum? quin etiam aetas illa m
Abbreviated transcription (Latin):
mdlam athenienfse scite quȩ recta essȩt  facere
quo agimus ĩ primis quood ut quisq etate an¬
ceddit ita sententiȩ principatũ tenet neq ni¬
olũ honore antecedentib s his et̃ qui cũ ipio
sunt maiores natu augures añponunt que
emiis compande quibis qui splendide usi su¬
nt ip̃i mihi uidentur fabula etatis peregise
nec tamqͣ iꝰ ex citati histriones in extremo actu¬
etatis corriusse. At st morosi et ansii et iracundi
et difficiles senes. Si querimus et̃ auti. S hec t¬
sunt moꝵ uitia ꝙ quȩ dixi non senectutis.: Ac
morositas m̃ et ea uitia que dixi habent ali¬
quiod excusationis nõ ulli quidem iuste sedque
posse probari uiderentur cõtẽpni se putant des¬
pici in ludi preterea inftagili corpore odiosa om¬
nil offensio est quȩ tñ om̃nia dultiora fuint
moribus bonis et artibus idq tũ in uita. tũ in
scena intelligi põt ex his fratrib qui in edelph¬

Expanded text:
endam Atheniensis scire quae recta essent, sed facere endam Atheniensis scire quae recta essent, sed facere , de quo agimus, in primis, quod, ut quisque aetate antecedit, ita sententiae principatum tenet, neque solum honore antecedentibus, sed eis etiam, qui cum imperio sunt, maiores natu augures anteponuntur. itatis praemiis comparandae? quibus qui splendide usi sunt, ei mihi videntur fabulam aetatis peregisse nec tamquam inexercitati histriones in extremo actu corruisse. At sunt morosi et anxii et iracundi et difficiles senes. si quaerimus, etiam avari; sed haec morum vitia sunt, non senectutis. ac morositas tamen et ea vitia, quae dixi, habent aliquid excusationis, non illius quidem iustae, sed quae probari posse videatur: contemni se putant, despici, illudi; praeterea in fragili corpore odiosa omnis offensio est; quae tamen omnia dulciora fiunt et moribus bonis et artibus, idque cum in vita tum in scaena intellegi potest ex eis fratribus qui in Adelph
Abbreviated transcription (Latin):
sit. Ex quo esficitur id quod ego magno quoda
asensu om̃iu dixi miẜam esse senectutem quȩ
oratione defenderet. Non cam nec ruge repe̾te u¬
auctoritatẽ arripere potest. S honeste acta sup¬
erior etas fructꝰ capit aiutoritatis extremos. H ec
enim ipsa sunt honorabilia quȩ uidentur leuia
quȩ que optime morigenate sunt ita diligen¬¬
tissie ob seruantur lixandrũ lacedemoniuꝰ cu¬
ius mõ mentionem feci dice̾ aiunt solitũ lace¬
demonie esse honestissimu domiciliũ senectu¬
tis Numq eni tantu tribuitur etatĩtlumq
est senectus honoratus. Quin ẽt memorie tc̃a¬
ditũ est cum athenis ludis quidam intrate¬
um grandis natu ueniss magno consessignus
ones accenissent qui cũ legati essent certoin
loco consederant consurrexisse omneiꝰ dicũtur¬
illi et senem sessũ reipisse qubus cũ acunto conien¬
su plausus esset multiplex datus dixisse et hil qu¬

Expanded text:
sit. ex quo efficitur id, quod ego magno quondam cum sit. ex quo efficitur id, quod ego magno quondam cum assensu omnium dixi, miseram esse senectutem quae se oratione defenderet. non cani nec rugae repente auctoritatem arripere possunt, sed honeste acta superior actas fructus capit auctoritatis extremos. haec enim ipsa sunt honorabilia, quae videntur levia quaeque optime morata est, ita diligentissime observantur. Lysandrum Lacedaemonium, cuius modo feci mentionem, dicere aiunt solitum Lacedaemonem esse honestissimum domicilium senectutis; nusquam enim tantum tribuitur aetati, nusquam est senectus honoratior. quin etiam memoriae proditum est, cum Athenis ludis quidam in theatrum grandis natu venisset, magno consessu locum onios accessisset, qui, legati cum essent, certo in loco considerant, consurrexisse omnes illi dicuntur et senem sessum recepisse; quibus cum a cuncto consessu plausus esset multiplex datus, dixisse ex eis qu
Abbreviated transcription (Latin):
fuerũt. łtaestũ spatiu etatis maiores nti ad sen¬
ectutis mitiũ esse uoluerũt tantus illi cuts
honoꝵ fuit Atq huius extrema ctas in hoc be¬
atior ꝙͣ media carat ꝙ auctoretatis hebat plus¬
minus uł laboris et Apex est aũt senecturist
auctoritas. Quanta fuit M. cecilio metello q̃ ta
in dicilio colatino inquo illud elogniũ unicui
plurime consentiũt gentes ppłi pͥmarut
fiusse uirum Notuꝰ est carmen incisum t̃
sepulcro iure igitur grauis ciuꝰ delaudibo
om̃iu est fama consentic̃s Quẽ uitu nu¬
per. Aerassu pontificem maximi Que
pollea. Ai. lepidũ code sacerdotio predictũt
uidimus. Quid depaulo aut affricano loquar
ut iam ante dixi aut demaximo quoꝵ nõ
tesideda auctoritas ht̃
senectus honerata preytim tantam auctoritatẽ ut
ca pluris precii sitq omnes adolescentiȩ uoluptates.
S in omni oratione mem̃tote eam me senectutẽ
laudare quȩ fondamentis adolescentie constituta

Expanded text:
fuerunt. ita quantum spatium aetatis maiores ad senectutis initium esse voluerunt, tantus illi cursus honorum fuit; atque huius extrema aetas hoc beatior quam media, quod auctoritatis habebat plus, laboris minus. apex est autem senectutis auctoritas. quanta fuit in L. Caecilio Metello, quanta in A. Atilio Calatino! in quem illud elogium: hunc unum plurimae consentiunt gentes populi primarium fuisse virum. notum est totum carmen incisum in sepulcro. iure igitur gravis, cuius de laudibus omnium esset fama consentiens. quem virum nuper P. Crassum, pontificem maximum, quem postea M. Lepidum eodem sacerdotio praeditum vidimus! quid de Paulo aut Africano loquar, aut, ut iam ante, de Maximo? quorum non residebat auctoritas. habet senectus, honorata praesertim, tantam auctoritatem, ut ea pluris sit quam omnes adulescentiae voluptates. sed in omni orationemementote eam me senectutem laudare, quae fundamentis adulescentiae constituta
Abbreviated transcription (Latin):
gui homini suo tempore optabile est. Nam baber
nã ut aliaꝵ omniũ terum. Sic et uiuendi mo¬
diem. enectus asit etatis est ꝑ actio tamq̃ tiu
fabule cuuis defatigationẽ fugere debemiis pre¬
dicetẽ do quam utinam petueniatis. Utea quę
ex me audistis re experti probare possitis:¬

Expanded text:
gui homini suo tempore optabile est. nam habet gui homini suo tempore optabile est. nam habet natura, ut aliarum omnium rerum, sic vivendi modum. senectus autem aetatis est peractifabule, cuius defatigacionem fugere debemus, pre que dicerem, ad quam utinam perveniatis, ut ea, que ex me audistis, re experti probare possitis
Abbreviated transcription (Latin):
eniz nor soltt non solũ addcos uitos dequibus ante
dixi Ueru et ad catone meu quo nemo iur
melior natus est Nemo pietate prestantior cu¬
iuis corpus ame crematu ẽ qd contra decuit
ab illo meu. animus uoͣ me non deserens se od
espectans mea loca profecto disscesit quo mihi
pse cernebat esse ueniẽdu Quẽ ego meũ ca¬
sum fortiter ferte uisus sũ non quo equo animo
ferrem sed me ip̃e consolabar existimans non it¬
longinquũ inter nos digressu et discessum it¬
fore Hisigitur reb scipio. id enim te cũ lelio
ad mirari solere dixisti. leuis est senectus nec
solũ non molesta sed ẽt iocunda Quod si ĩ hoc
erro quod animos hominum in mortales esse er¬
eodlam. libenter erto. Nec mͥ hunc crrorem. quo
delector dum uiuo extorqueri aiolo. Sin mor¬
ior totus ut quidam minuti pħy mortutuiti¬
deat Quare censent nihil sentiam. Non uer
Quare si ño sumus immortales futuri tamen extin¬

Expanded text:
enim non ad eos solum viros, de quibus ante enim non ad eos solum viros, de quibus ante dixi, verum etiam ad Catonem meum, quo nemo vir melior natus est, nemo pietate praestantior, cuius a me corpus est crematum, quod contra decuit ab illo meum, animus vero non me deserens sed respectans, in ea profecto loca discessit quo mihi ipsi cernebat esse veniendum. quem ego meum casum fortiter ferre visus sum, non quo aequo animo ferrem, sed me ipse consolabar existimans non longinquum inter nos digressum et discessum fore. His mihi rebus, Scipio, id enim te cum Laelio admirari solere dixisti, levis est senectus, nec solum non molesta, sed etiam iucunda. quod si in hoc erro, qui animos hominum immortalis esse credam, libenter erro nec mihi hunc errorem, quo delector, dum vivo, extorqueri volo; sin mortuus, ut quidam minuti philosophi censent, nihil sentiam, non vereideant. quod si non sumus immortales futuri, tamen exstin
Abbreviated transcription (Latin):
longiꝰ uidere se ad meliora proficisci. Ille aũt
cuiꝰ obstusior sit acies non uidere .ł quidem
efferor studio uros pres quos colui et dilexi t¬
uidendi. Neq enim sdos eos conuenire hẽo
quos ipse cognoui sed ẽt illos dequibus aud¬
iui et legiet ipe cõscripxi Quo ꝗdeꝰ me pro¬¬
ficiscentt haud sane ꝗs facile retraxeritnec
tanqͣ pilam retorxit. Et siquis deus mͥ largiatur
ut ex hac uitę etate repuerisca et incunis uag¬
iaꝵ ualde recuse. nec uero uelim quasi decurso
spatio acalce ad catcere reuocari. Quio enim ha-¬
bet uita ꝯmoddi quid nõ potius laboris: S sane
habeat ht certe tamen aut sacietatem aut modũ
Non l enim m deplorare uita qd multi q¬
indecti sepe fecerunt. Neq me uixisse penitit
qm̃ ita iuxi ut non frustia menatu existimo
nu animoꝵ conciliu cetuq proficiscar Cunq
exhac turba & colluiuone disceda Proficiscar

Expanded text:
longius, videre se ad meliora proficisci, <ille autem> longius, videre se ad meliora proficisci, <ille autem> cui obtusior sit acies, non videre? Equidem efferor stu<dio patres> vestros, quos colui et dilexi videndi, neque vere eos solos <convenire> aveo quos ipse cognovi, sed illos eciam de quibus audivi <et legi> et ipse conscripsi; quo quidem me proficiscentem haud sane <quid faci>le retraxerit, nec tamquam Peliam recoxerit. Et si quis <deus michi> largiatur et ex hac etate repuerascam et in cunis vagiam, valde recusem, nec vero velim quasi decurso spacio ad <carceres> a calce revocari. Quid enim habet vita commodi? Quid non <pocius> laboris? Sed habet sane, habet certe tamen aut sacietatem <aut modum>. Non libet enim michi deplorare vitam, quod multi indocti <sepe fe>cerunt, neque me vixisse penitet quoniam ita vixi ut non <frustra me> natum existimem num animorum concilium coetumque proficiscar cumque ex hac turba et colluvione discedam! proficiscar
Abbreviated transcription (Latin):
uideamꝰ. Nemo unqͣ mihi Scipio persuadebit aut
aut alficani pre aut patruu aut multos presta¬¬
ntes uiros quos enumerare non est necesse tanta
esse conatos quȩ adposteritatis memoriam perti¬
nerent nisi animo cernerent posteritate ad se
pertinere:In cenies ut de me ipso aliquid moret
senũ glorier me tantos labores diuturnos noctur¬
nosq domi militięq suscepturu fuisse si hiisdem
finibus gloriam meam quibus uitaꝰ essem termin¬
aturus. Nõ ne melius multo fuisset ociosam etatẽ¬
et quietam uine ullo labote aut contemptione naducẽ
Sed nescio quom̾o animus erigens posteritatẽ semꝑ ita
prospiciebat quasi cũ excessisset de uita tum deniq
uicturus esset Quod quidem nisi ita se ht̃et ut añi¬
mi ĩmortales essenti nõ optimi cuiusq animuis
maxime ad imortalitatis gloriam niteretur. Quod
quisq sapientisiimus equissimo. hoꝰ animo mo¬
ne uobis uidetur insanius qui plus cernit et

Expanded text:
videamus. nemo umquam mihi, Scipio,persuadebit aut videamus. nemo umquam mihi, Scipio,persuadebit aut aut Africani patrem aut patruum, aut multos praestantis viros, quos enumerare non est necesse, tanta esse conatos quae ad posteritatis memoriam pertinerent, nisi animo cernerent posteritatem ad ipsos pertinere. anne censes, ut de me ipse aliquid more senum glorier, me tantos labores diurnos nocturnosque domi militiaeque suscepturum fuisse, si isdem finibus gloriam meam quibus vitam essem termina- turus? nonne melius multo fuisset otiosam et quietam aetatem sine ullo labore et contentione traducere? sed nescio quo modo animus erigens se posteritatem ita semper prospiciebat, quasi, cum excessisset e vita, tum denique victurus esset. quod quidem ni ita se haberet ut animi immortales essent, haud optimi cuiusque animus maxime ad immortalitatis gloriam niteretur. quid quod sapientissimus quisque aequissimo animo monne vobis videtur is <animus qui> plus cernat et
Abbreviated transcription (Latin):
rebus ꝗs gercbam in telligebatis ł under ese
eredite etiam si nullũ ui debitis. Hec itõ claro¬
rum uiroꝵ post mortẽ hotiores permanet¬
ent si nichil coꝵ ip̃oꝵ animi efficerentut quo
emoti. Nec uo̾ tunc animusm esse iasipiente
cũ ex in sipienti corpore euasisset ses eũ omi
ad missone corporis liberatus purus et integ¬
et esse cepisset tum esse sapientem diq et cum
bominis natura morte disoluitur cȩterarũ ꝙ¬
retũ perspicuũ c̃ quo queq discedant abcunt
ẽĩs illuc omnia unde orta suntanimus aũt solus nec
eise morti tam simile q sonũm At qui dormientiũ
fñni maxime declarant diuinitatẽ suam. multa ẽi
cum remissi et liberi sunt futura prospitunt ex
quo intelligitur quales futuri sint cum se plane
uinculis corporis relaxauerint. Quare si hec itat
entes qui hanc omne pulcritudinẽ tuentur et
regunt memoriam nostri pie ĩ uiolateq ẜuabitis.
Cirhus quidẽ ħmoriens dixit. Nos si placet nostra

Expanded text:
r esse creditote, etsi nullum videbitis. 3 Nec vero clarorum virorum post mortem honores permanerent, si nichil eorum ipsorum animi efficerent quo diis emori, nec vero tunc animum esse insipientem cum ex insipienti corpore evasisset, sed cum omni admixtione corporis liberatus purus et integer esse coepisset, tum esse sapientem. atque etiam, cum hominis natura morte dissolvitur, ceterarum rerum perspicuum est quo quaeque discedat, abeunt enim illuc omnia, unde orta sunt; animus autem solus nec is nihil esse morti tam simile quam somnum. atqui dormientium animi maxime declarant divinitatem suam; multa enim, cum remissi et liberi sunt, futura prospiciunt; ex quo intellegitur quales futuri sint, cum se plane corporis vinculis relaxaverint. qua re, si haec ita entes, qui hanc omnem pulchritudinem tuentur et regunt, memoriam nostri pie inviolateque servabitis. Cyrus quidem haec moriens; nos, si placet, nostra
Abbreviated transcription (Latin):
regem pyrrum legatus esset audisiet. Atessalo ut¬
quedam ẽẽ queda Athenis qui ie sapientem its¬
prtrentus. Cũcq dicere om̃ia quȩ aceremus ad uolup¬
tatem esse referenda Quod ex codudientes cutuul et
bcoruencanũ optatt solitos ut id samitib ipłiq piro
uar taia deretut quo facilius uinci possent cũse uo¬
luptarib cedisent uix erat di curius cerp decioo
qus quinquẽnio ante cũ consulem se pro. tep qu¬
arto consulatu deuouierat. Norat cũdem frab¬
rius Norat coruncanus quitũ &sua uita Tu
ex eiꝰ quẽ dico ꝑ decii facto ludicabãt ce profedto
alie uidd nã pulchrum atq p̃clarũ quos sua sro¬
nte peteretur. Quodꝙ spreta et contempta uolupt¬
ate optimus quusq sequerctur Quor sum ig hec
an multa de uoluptate. quia nõ mõ uituperatio
tisq men̾sis et frequentib poculisꝰ. Catet uino
quuid dandũ ẽ uluptati qm̃ nõ cius blandieiss i
facile obsutimus Diumi enim plato escam mal¬
orũ ppellat uoluptatem ꝙ ca uidet homines

Expanded text:
et a Thessalo Cinea esse quendam Athenis qui se sapientem profiteretur, eumque dicere omnia quae faceremus ad voluptatem esse referenda. quod ex eo audientis M'. Curium et Ti. Coruncanium optare solitos ut id Samnitibus ipsique Pyrrho persuaderetur, quo facilius vinci possent cum se voluptatibus dedissent. vixerat M'. Curius cum P. Decio, qui quinquennio ante eum consulem se pro re publica quarto consulatu devoverat: norat eundem Fabricius, norat Coruncanius, qui cum ex sua vita tum ex eius quem dico Deci facto iudicabant esse profecto aliquid natura pulchrum atque praeclarum, quod sua sponte expeteretur quodque spreta et contempta voluptate optimus quisque sequeretur. quorsum igitur tam multa de voluptate? quia non modo vituperatio tisque mensis et frequentibus poculis. caret ergo quid dandum est voluptati, quoniam eius blanditiis non facile obsistimus, divine enim Plato escam malorum appellat voluptatem quod ea videlicet homines