comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sua morte in noxia caelestem resuscitar & aduittm :¬
& cumsurr exiss& ab oratione & uenis s& ad discipulos suos
inuenit illos dormientes p̃tristitia & ait illis . quid dormi¬
tis: surgite & orate ne in tr&is intemptationem : Id est ne
inuos calix meae passionis incumbat: ubi liquido de monstrat. quia
& pro illis orauerit quos & ipsos sedulo mon& orationũ suarum
uigilando &orando ex istere participes : Ad huc eo loquente ecce
turba & qui uocabatur iudas unus deduo decim anecellebat eos
& ad propinquauit ihũ ut oscular&ur eum: Quare oscul&t᷑
alii euangelistȩ manifestant: Hoc est ut hoc indiciodinoscere
possint ipsum eẽ quem trader& : Suscipit autẽ dñs osculum tra¬
ditoris. nonquosi mulare nos doceat sed ne proditionẽ fugere ui¬
deatur : Si mul & illud dauiticũ complens. cum his qui hoderunt
eram pacificus: ihs autem dixit ei. iuda osculo filium hominis

Expanded text:
sua morte innoxia, coelestem resuscitaret ad vitam. Esua morte innoxia, coelestem resuscitaret ad vitam. Et cum surrexisset ab oratione, et venisset ad discipulos suos, invenit illos dormientes prae tristitia. Et ait illis: Quid dormitis? Surgite, et orate, ne intretis in tentationem. Id est, ne in vos calix meae passionis incumbat. Ubi liquido demonstrat, quia et pro illis oraverit, quos et ipsos sedulo monet, orationum suarum vigilando et orando existere participes. Adhuc eo loquente, ecce turba, et qui vocabatur Judas unus de duodecim, antecedebat eos, et appropinquavit Jesu, ut oscularetur eum. Quare osculetur alii evangelistae manifestant, hoc est, ut hoc indicio dignoscere possint ipsum esse quem traderet. Suscipit autem Dominus osculum traditoris, non quo simulare nos doceat, sed ne proditionem fugere videatur, simul et illud Davidicum complens: Cum his qui oderunt pacem, eram pacificus . Jesus autem dixit ei: Juda, osculo Filium hominis
Abbreviated transcription (Latin):
fribuobia pedere quinterris posttus calestia cuniponilepo
mebuebtir eseleid propinquante morte nrũe menti nstatra¬
men ex pressit quiuim quandam terroris ac formidins pei¬
mus cumi ꝑsolutionem carnis a&erno iadeo propus pti¬
quando post pusillum hoc inuenit qued inadinũ mutart nposit
& factus est sucdor eius si cut gutte sanguinis decurre nit
Iemo sudorem hunc infirmitati deput& qui a & contra na¬
Dturam esł sudares anguinem : neque adheresim infirmi¬
tatis pertinere ullomodo poterit. quod ad uersus heresim
phanitismamentientẽ proficit persudorẽ s anguinis ad cor¬
poris ueritatem : sed potius intellegat per in rigatũ sacra¬
tumque eius sangune terram : non sibi qui nouerat sed nobis
aperte declaratum quodeffectum iamsua ep̃cis obtiner &
ut fide uidelic& discipulorum quam terrena ad huc fragi¬
litaas arguebat. suo sanguine purgur&: & quicquic illascan¬
ailide eiusmorte pertuliss& hocipse totum moriendo deler& :
immo uniuersum late terrarum orbem peccatis mor tuum.

Expanded text:
et, qui in terris positus coelestia cum potestate tribuebat? Sed, appropinquante morte, nostrae mentis in se certamen expressit, qui vim quamdam terroris ac formidinis patimur, cum per solutionem carnis aeterno judicio propinqquando post pusillum hoc invenit, quod in aeternum mutare non possit. Et factus est sudor ejus sicut guttae sanguinis decurrNemo sudorem hunc infirmitati deputet, quia et contra naturam est sudare sanguinem. Neque ad haeresim infirmitatis pertinere ullo modo poterit, quod adversus haeresim phantasma mentientem proficit, per sudorem sanguinis ad corporis veritatem. Sed potius intelligat per irrigatam sacratamque ejus sanguine terram, non sibi qui noverat, sed nobis aperte declaratum, quod effectum jam suae precis obtineret, ut fidem videlicet discipulorum quam terrena adhuc fragilitas arguebat, suo sanguine purgaret; et quidquid illa scandali de ejus morte pertulisset, hoc ipse totum moriendo deleret, imo universum late terrarum orbem peccatis mortuum
Abbreviated transcription (Latin):
ex hominis ꝑsona trepidanter rennuerat ex dĩfilii potestate
confirmat: uerum tamen non mea uoluntas sedtua fiai:
oninquit hoc fiat quodhumano affectuloquar : sed propter
Equod adterras tuauoluntate descendi: siergo inquit fieri
potest ut sine interitu iudaeorum credit gentiũ multitudo : pas¬
sionem recuso sin autem illi ex sȩtandisunt. ut dmnes gentes ui¬
deant: non metipater uoluntas sed tuafiat: Aliter: Ad ꝓpin¬
quans passionẽ saluator. in firmantium in seuocem sumpsit
dicens pater siuis trans fer calicem istũ ame : eorumque
timorem ut abstraher& suscepit : & rursus ꝑ oboedientiã¬
funas se dnem menits ostendens ait : uerum tam̃ non meauo¬

Expanded text:
ex hominis persona trepidanter tenuerat, ex Dei filii potestate ex hominis persona trepidanter tenuerat, ex Dei filii potestate confirmat. Verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat. Non inquit hoc fiat, quod humano affectu loquor, sed propter quod ad terras tua voluntate descendi. Si ergo inquit fieri potest, ut sine interitu Judaeorum credat gentium multitudo, passionem recuso. Sin autem illi excaecandi sunt, ut omnes gentes videant, non mea, Pater, voluntas, sed tua fiat. Aliter: Appropinquans passioni Salvator, infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater, si vis, transfer calicem istum a me, eorumque timorem ut abstraheret, suscepit. Et rursus per obedientiamfortitudinem mentis ostendens, ait: Verumtamen non mea
Abbreviated transcription (Latin):
genibus orabat dicens: Nato apostolis p̃cepto orandi & ipse
auulsus ab eis solus oratApro omnibus quisolus erat passu¬
rus pro omnibus : significans tantũ orationẽ succ quantum&
passionẽ a nr̃a distare: & positis genibus orat ut humilitatem
mentis habitu carnis ostendat: auulsus est autem ab eis quan¬
tũ iactus est lapidis tamquã hoc eos typice ammonuerit ut
in eũ dirigerent dirigerent lapidem : idest usq adipsũperdu¬
cerent intentionẽ legis quȩ scripiaerat in lapide: usq ad illum
enim potest ꝑuenire ille lapis quemfinis legis ẽ xp̃s adiustitiã
ase calicempostulat non quidem timorepatiendised mi¬
cordia prioris populi neabillobibat calicem propinatũ: unde
& signanter non dixit transfer a mecalicem sed calicem istũ
hocest populi udeorum qui excusationem ignorantiȩ habere
non potest sime occiderit habens legem & proph&us quime
cotidiȩ uaticinantur : & tamen reuertens in sem& ipsum quod

Expanded text:
e, etc. Dato apostolis praecepto orandi, et ipse avulsus est ab eis. Solus orat pro omnibus qui solus ppro omnibus, significans tantum orationem suam, quantum et passionem a nostra distare, et positis genibus orat, ut humilitatem mentis habitu carnis ostendat. Avulsus est autem ab eis quantum jactus est lapidis, tanquam hoc eos typice admonuerit, ut in eum dirigerent lapidem, id est, usque ad ipsum perducerent in tentationem legis, quae scripta erat in lapide. Usque ad illum enim potest pervenire ille lapis, quoniam finis legis est Christus ad justitiam a se calicem postulat, non quidem timore patiendi, sed misericordia prioris populi, ne ab illo bibat calicem propinatum. Unde et signanter non dixit Transfer a me calicem, sed, calicem istum, hoc est populi Judaeorum, qui excusationem ignorantiae habere non potest si me occiderit, habens legem et prophetas, qui me quotidie vaticinantur. Et tamen revertens in semetipsum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
mortem imp& rauerat morientem la&us aspicer&. mulier es uero
ut quẽ uiuere desiderabant. moriturũ morientem & mortuum
plorarent: non autem ideo solus mulierum planctus eũ sequebat᷑
quia innumerus &iam credentiũ uirorũ co&us de eius erat pas¬
sone mestissimus : sed quia femineus quasi contemptibilior sexus
liberius poterat p̃sentib: sacerdotum principib: & magistratib
quid contra eos senserit ostentare: uerum quia nouitdñs qui
sunt eius p̃termissa iam furentis populiturba ad amantes plan¬
gentesq sefeminas oculos & hora conuertit dicens fili ae hie
filios ur̃os: Neme in quid moriturũ lamentemini cuius cita
resurrectio  mortem soluere potest : cuius mors & omnem
mortẽ & ipsũ mortis destructura ẽ auctorem: uos pocius ipses

Expanded text:
mortem impetraverat, morientem laetus aspiceret; mulieres vero, mortem impetraverat, morientem laetus aspiceret; mulieres vero, ut quem vivere desiderabant, moriturum, morientem, et mortuum plorarent. Non autem ideo solus mulierum planctus eum sequebatur, quia non innumerus etiam credentium virorum coetus de ejus erat passione moestissimus, sed quia femineus, quasi contemptibilior sexus, liberius poterat praesentibus sacerdotum principibus et magistratibus quid contra eos senserit ostentare. Verum quia novit Dominus qui sunt ejus, praetermissa jam furentis populi turba, ad amantes plangentesque se feminas oculos et ora convertit dicens: Filiae Jeruset super filios vestros. Ne me inquit moriturum lamentemini, cujus cita resurrectio mortem solvere potest, cujus mors et omnem mortem, et ipsum mortis destructura est auctorem. Vos potius ips
Abbreviated transcription (Latin):
ne & quiasi moniste non hierosolimita sed cyrieus esse per¬
hib&ur : cẏrine enim libie ciuitas est sicut in actib: apostolorũ
egimus : rectepereum populigentium designantur qui quondã
peregrini & hospites testamentorũ nunc oboediendo fidei ciues sunt
adomesticidĩ : & sicut a libidicitur. heredes quidemdi coheredes
uutem xp̃i: undepulchre dicitur symon oboediens. cyrine beres in
terptatur: nec p̃ter eundem quod symon de uilla uenis serefertur:
ulla enim grecȩ pagos uocatur : aqua pagani nomentrahunt. eo
quod aciuitatedĩ alieni & quasi urban a sint conuersationis ignari:
seade pago simonegrediens crucemportat postiħm cũ populus natio¬
nũ paganis ritibus derelictis uestigia dominicaepas sionis oboedien¬
ter amplectitur: sequebatur autem illum multa turba populi
& mulierum quae plangebant & lamentubantur eũ conuer¬
sus autem adillos iħ sdixit : Uulta simulturba crucemdũ sed
nonuna eademq mente seque batur: nampopulus quidem ut cuius

Expanded text:
Et quia Simon iste non Jerosolymita, sed Cyrenaeus esse perhibetur, Cyrene enim Libyae civitas est, sicut in Actibus apostolorum legimus, recte per eum populi gentium designantur. Qui quondam peregrini et hospites testamentorum, nunc, obediendo fidei, cives sunt et domestici Dei. Et, sicut alibi dicitur: Haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi . Unde pulchreterpretatur. Nec praetereundum quod Simon de villa venisse refertur. Villa enim Graece πάγος vocatur, a qua pagani nomen trahunt, eo quod a civitate Dei alieni et quasi urbanae sint conversationis ignari. Sed de pago Simon egrediens, crucem portat post Jesum, cum populus nationum, paganis ritibus derelictis, vestigia dominicae passionis obedienter amplectitur. Sequebatur autem illum multa turba populi, et mulierum, quae plangebant et lamentabantur eum. Conversus autem ad illas Jesus dixit. Multa simul turba crucem Domini, sed non una eademque mente sequebatur. Nam populus quidem, ut cujus
Abbreviated transcription (Latin):
nistrat : non ne qui re cumbit : ego autẽ inmedio urm
sum sicut quiministrat: Iduerba exortationis sium& ad¬
ungit exemplo quȩ iohan nes euuangelistt plenius com¬
memorans interc&erascribit siego laui ur̃os pedes dñs & ma¬
gister & uos deb&is alter alteruis lauare pedes : quã uis &icm
uerbo ministrandipos sint. omnia quȩ ds̃ in carneges sit intel¬
legi nam & ipsum sui sanguinis sacramentum in ministrandũ
nobis seeffundere significat cumdicit : sicut filius hominis
nonuenit ministrari sedministrare &da re animã suam
redemptionẽ ꝓmultis: & hocquoq: maioribus ec clȩsiȩ prȩ¬
cipuũ ministrandi genus imitandum ostendens ut non solũ
misericordes elemosinȩ doctrines alutaris spirnalis exẽpli
ministeria fratribus inpendamus : uerum &iam sicut ille
pronobis animam suã posuit ita & nos prohiuicẽ animas po

Expanded text:
nistrat? Nonne qui recumbit? Ego autem in medio vestrum nistrat? Nonne qui recumbit? Ego autem in medio vestrum sum sicut qui ministrat. Ad verba exhortationis suimet adjungit exempla, quae Joannes evangelista plenius commemorans inter caetera scribit: Si ego lavi vestros pedes Dominus et Magister, et vos debetis alter alterius lavare pedes . Quamvis etiam verbo ministrandi possint omnia quae Deus in carne gessit intelligi. Nam et ipsum sui sanguinis sacramentum imministrandum nobis se effundere significat, cum dicit: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et dare animam suam redemptionem pro multis , et hoc quoque majoribus Ecclesiae praecipuum ministrandi genus imitandum ostendens, ut non solum misericordiis, eleemosynae, doctrinae salutaris, spiritalis exempli ministeria fratribus impendamus, verum etiam sicut ille pro nobis animam suam posuit, ita et nos pro invicem animas po
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ sunt socui quatinus contrac delin quontũ urs. ꝑfiiniur
stitiae sint erecti : ut & bonis innullo sep̃ferant : & cum prauorũ
ulpa exigit potestatem protinus siuprioratus agnoscant :
cenim p̃sidentis animus adȩlationem potestatis suaȩ delec¬
fationerapiatur: recteper quendam sapientem dicitur: ducemte
ponstituerunt noliex tolli sedestoinillis quasi unus exillis : hinc
uiump&rus ait non dominantes inclero sed forma factigregi:
utamen num quã grauius delinquitur: si interperuersos plus
aequalitts quam disciplina custoditur: qui a enim falsa pi&ate
iperatur ferire helidelinquentes filios noluit : apud distric¬
ũ uidicem sem& ipsum cumfiliis crudelidampnatione ꝑcussit :
uinde necesse est ut rectorem subditis & matrempi&as &
patrem exhibeat disciplina: atq interhaec sollicit circũ¬
pec tatione prouidendum ne aut districtio rigida autpi&as
sit remissa: namquis maior est quirecumbit anquimi¬

Expanded text:
tatem sint socii, quatenus contra delinquentium vitia per zelum stitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sapientem dicitur: Ducem te constituerunt, noli extolli, sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus ait: Non dominantes in clero, sed forma facti gregi . Et tamen nonnunquam gravius delinquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina custodiatur. Quia enim falsa pietate superatus ferire Heli delinquentes filios noluit, apud districtum judicem semetipsum cum filiis crudeli damnatione percussit . Unde necesse est, ut rectorem subditis et matrem pietas et patrem exhibeat disciplina. Atque inter haec sollicita circumspectione providendum, ne aut districtio rigida, aut pietas sit remissa. Nam quis major est, qui recumbit, an qui mi
Abbreviated transcription (Latin):
& uandiois in deplagas quadrati colligit orbis
S plendidus auctoris deuentice fulg& eous
Occiduo sacre lcimbuntur sidereptante
Arrgond ecenee teno mediumi leua erigit axem
Funo tee demembris uunt natura creantis
I Ioralemquoq sicro seieor uois figirun desribit a postoles

Expanded text:
, Quatuor inde plagas quadrati colligit orbis. , Quatuor inde plagas quadrati colligit orbis. Splendidus auctoris de vertice fulget Eous, Occiduo sacrae lambuntur sidere plantae. Arcton dextra tenet, medium laeva erigit axem, Cunctaque de membris vivit natura creantis, . Moralem quoque sacrosanctae crucis figuram describit Apostolus
Abbreviated transcription (Latin):
est inmorte : ut iniquos iustificar& in resurrectione: quicũ infor¬
madĩ ess& ꝓpter homines homofactus ut in hominib potestatem
dar& filios dĩ fieri : & postquã uenerunt in locũ quiuocatur
caluariȩ ubi crucifixerunt eum: Extra urbemhierus alem
& foris portum loca erant : in quibustruncabantur capitadãp¬
natorũ & caluuriȩ idest decollatorum sumpsere nomen ꝓpt̃ea
autem ibi cruciftxus est dñs ut ubi prius erat area damnatorum¬
bi erigerentur uexilla martyrii : & quomodo pronobis ma¬
ledictum crucis factus est & flagellatus & crucifixus: sicpro
omniũ sclute quasi noxius inter noxios crucifigitur: ut ubi
habundauit peccatum super habund& gratu: qual it̃ sane
dñs incrucesit positus quidue eudem sacratis simi corporis po¬
sitio regulis inse typicontineat. sedulius in paschali carmine
N eue quis ignor & speciem crucis essecolendam.
& uaedñm por tauit oucins ratione potenti¬

Expanded text:
est in morte, ut iniquos justificaret in resurrectione, qui cum in forest in morte, ut iniquos justificaret in resurrectione, qui cum in forma Dei esset, propter homines homo factus est, ut hominibus potestatem daret filios Dei fieri . Et postquam venerunt in locum qui vocatur Calvariae, ibi crucifixerunt eum. Extra urbem Jerusalem et extra portam loca erant in quibus truncabantur capita damnatorum, et Calvariae, id est decollatorum sumpsere nomen. Propterea autem ibi crucifixus est Dominus, ut ubi prius erat area damnatorum, erigerentur vexilla martyrii. Et quomodo pro nobis maledictum crucis factus est, et flagellatus, et crucifixus, sic pro omnium salute quasi noxius inter noxios crucifigitur, ut ubi abundavit peccatum superabundet gratia. Qualiter sane Dominus in cruce sit positus, quidve eadem sacratissimi corporis positio regalis in se typi contineat, Sedulius in paschali carmine Neve quis ignoret speciem crucis esse colendam, Quae Dominum portavit ovans ratione potenti
Abbreviated transcription (Latin):
operitenos : cumquilib& suae fragilitatis memores in gruente tẽp¬
ationum articulo sublimium quorũquȩ uel ipsa uirginitate uł mar¬
hrio uel in quacũq aliauir tute uirorũ quaesierint exemplis moni¬
is & p̃cibus defendi: quiasi inuiridi ligno haec faciunt. in arido
quid fi&: Uiri delignũ seipsum suosq electos aridũ uero im¬
puos & peccator es signf̃: siergo ips e inquit qui peccatũ non fecii qui
ignũ uitae merito appellatur fructus gratiȩ duo denos ꝑ singulos
menses adfero: sine ignepassionis amundo non exeo: quid putis eos
manere tormenti qui fructibus uacui ipsum insuper uitae lignum.
flammis da renontiment: sinunc est tempꝰ ut oncipiat iudiciũ de
domũ dĩ : & omnes quiuo lunt pie uiuere in xp̃o persecutionẽ paciunt᷑
quifinis eorum qui noncredunt euuangeliodĩ: Duc ebantur autem
& aliiduo nequam cumeo ut interficerentur: Ut impler&
quod ait. & cum iniquis deputatus est : sed ille cuminiquis deputatus

Expanded text:
operite nos, cum quilibet suae fragilitatis memores, ingruente tentationum articulo sublimium quorumque, vel ipsa virginitate, vel martyrio, vel quacunque alia virtute virorum quaesierint exemplis, monitis et precibus defendi Quia si viridi ligno haec faciunt, in ariao quid fiet? Viride lignum seipsum suosque electos, aridum vero impios et peccatores significat. Si ergo ipse, inquit, qui peccatum non feci, qui lignum vitae merito appellatus, fructus gratiae duodenos per singulos mentes affero, sine igne passionis a mundo non exeo, quid putas eos manere tormenti, qui fructibus vacui, ipsum insuper vitae lignum flammis dare non timent? Si nunc est tempus ut incipiat judicium de domo Dei, et omnes qui volunt pie vivere in Christo persecutionem patiuntur, qui finis eorum qui non credunt Evangelio Dei? Ducebantur autem et alii duo nequam cum eo, ut interficerentur. Ut impleretur quod ait: Et cum iniquis deputatus est. Sed ille cum iniquis deputatus
Abbreviated transcription (Latin):
mamd iptop ces setognoscitun r egnuundis quisus prafoe torun
ls ad hoc germinat ut quȩq germinauerit du dibuscon¬
abene autem regnumdĩ aestati comparatuni squstarit
es ant quaeomnia cũmagna certitudine qoras uobis qũ
slatenti subiungitur qualictur: amendico uobistum¬
soribit generatiobaec done comnia fiant a  Modo sidi¬
buobis nec ggratus hocinter pres ausus est facere uel lment

Expanded text:
mundi prope esse cognoscitur regnum Dei, quibus profecto verbis ut cadat, ad hoc germinat ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc fulgescunt, quae omnia cum magna certitudine confirmantur, cum sententia subjungitur, qua dicitur: Amen dico vobisribit generatio haec, donec omnia fiant. Multum quivobis: nec Graecus hoc interpres ausus est facere, nec Latin
Abbreviated transcription (Latin):
uel habitum sumere uel nonhabitum iub& emere utsciant legentes
non facultatem resis tendi de eẽ discipulis sed magistro a morem po¬
tus mneẽ paciendi ubi & si nulla cẽ alia causa euaginandigladi
sufficer& illa it amputata seruo auricula tactudñ sanar&lut.
di benefica uirtus saluatoris &iam ꝑcussores suos neiram ꝑ cussi
sustinere sed fidem resurgentis sus cipere mallentam monera
dieo enim uobis quõ adbuc hoc quod seriptum est oport& im¬
pleri in me & qued cum iniustis deputatus est exenim aaque
sunt deme finem habent. Ecce quare discipulis sacculum perã
a gludium tolle monentur uidelic& quia dñs cum in iustis de
pitandus quod passionem eus describens inter coltra ponit esaias
uel latro nes utiq in quorum medio crucifigendus uel inferosad
quos ꝑ mortem erat descensurus in sinuans &tune enim depata¬

Expanded text:
vel habitum sumere, vel non habitum jubet emere, ut sciant legentes vel habitum sumere, vel non habitum jubet emere, ut sciant legentes non facultatem resistendi deesse discipulis, sed magistro amorem potius inesse patiendi. Ubi et si nulla esset alia causa evaginandi gladii, suffecerat illa, ut amputata servo auricula, tactu Domini sanaretur, et beneficia virtus Salvatoris, etiam percussores suos, ne iram percussi sustinere, sed fidem resurgentis suscipere mallent, admoneret. Dico enim vobis quoniam adhuc hoc quod scriptum est oportet impleri in me: « Et cum injustis deputatus est. » Etenim ea quae sunt de me finem habent. Ecce quare discipuli sacculum, peram et gladium tollere monentur, videlicet quia Dominus cum injustis erat deputandus, quod passionem ejus describens inter caetera ponit Isaias , vel latrones utique, in quorum medio crucifigendus, vel inferos ad quos per mortem erat descensurus, insinuans. Et tunc enim deputa
Abbreviated transcription (Latin):
tionem psalmo diem oretionem. labiog cin os orinidi do at
ilentium & c&era huius modi siquis semper exsequendo pũ¬
aueri non modionse horumfructupriuabit sed& notam indis¬
ae obstinationis immostulatiȩ perucacis hicurr& magister
taque añsquẽ iuirtutum: ut modiuon discr&ionis in finut& missis
iaydicandum discipulis nequid tollerent inuia p̃cipit: uidelic&s
ordincois ut quieuuangelium a dnuntiant decuuangelio anuonit:
mortis uero in stantepericulo & tota si mulgente pastoreripa¬
peer gregem que persequente congruam tempori regulã decer¬
nit : pecuniã scilic& uictui necessarium donec sopta persecutorũ
nsana tom pus euangelizandi redeat tollere per mitten do uibi
nobis quoq dit exemplum ifta Non numquam nobis causa instanie
quedam denr̃i propositi rigore posse sine culpa inter mitti ller¬
sigratic: cum ꝑ in hospitides porro regiones iter agimus plura uĩa¬
tii causam quam domi habebamus licere portetrii ẜludium quoꝙ

Expanded text:
ctionem, psalmodiam, orationem, laborem operandi, doctrinam, silentium, et caetera hujusmodi, si qui semper exsequenda putaverit, non modo se horum fructu privabit, sed et notam indiscretae obstinationis, imo stultitiae pervicacis incurret. Magister itaque Dominusque virtutum ut modum discretionis insinuet, missis ad praedicandum discipulis, ne quid tollerent in via praecipit, videlicet, ordinans ut qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivant. Mortis vero instante periculo, et tota simul gente, pastorem pariter gregemque persequente, congruam tempori regulam decernit, pecuniam, scilicet victui necessariam, donec, sopita persecutorum insania, tempus evangelizandi redeat, tollere permittendo. Ubi nobis quoque dat exemplum justa nonnunquam causa instante, quaedam de nostri propositi rigore posse sine culpa intermitti. Verbi gratia, cum per inhospitales porro regiones iter agimus, plura viatici causa, quam domi habebamus, licere portare. Gladium quoque
Abbreviated transcription (Latin):
dii a narora transitura & uentura fuorant cophios qumne
dlicocnumuobis quod nonbibam degenerat a ouitis uont¬
aecipi quod ab barhore caene usqueautempssiles or seiior
quo iq edirdi eratuenturus uinũ bibituruis sessar postou
imi esune se cenim potũ pasche trpicũ neg siseulir ⁊ gusa¬
rum donecostensa & manfestata es ueret scuhis Aigulles

Expanded text:
quia vetera transitura, et ventura, fuerant omnia nova. Dico enim vobis, quod non bibam de generatione vitis, donaccipi, quod ab hac hora coenae, usque ad tempus resurrectionis, quo in regno Dei erat venturus, vinum bibiturus non esset. Postagni esum, sic etiam potum Paschae typicum neget se ultra gustaturum, donec ostensa et ma
Abbreviated transcription (Latin):
ontradñmAcogitarent : sed pluscredunt magistro quã sibi
a timentes fragilitatem suam tristes quaerunt depeccato cuius
onscientiam non habebant: quaerit & uidas inpudens sicut mat¬
beus marcusq: cõmemorant ut aud aciã bonã conscienticũmenti¬
taur factaest autem & contentio intereos quis eorũ uide¬
e&ur es semaior. Cicutbonis ẽẽ moris sol& inscripturis sẽꝑ
exemplaapatrum Op̃cedentium quib: ad meliora ꝓ ficiant
quibus agnitis desuis actibus humilientur inquirere : sic e con¬
trario reprobi siquid forte inelectis rep̃ hensibile repperuint.
quasi sucs exeo nequitias obtecturi : aut pro iusto defensuri
aboatis sns coont impleot: id eo q multo ardentus l

Expanded text:
contra Dominum cogitarent, sed plus credunt magistro quam sibi, contra Dominum cogitarent, sed plus credunt magistro quam sibi, et timentes fragilitatem suam, tristes quaerunt de peccato, cujus conscientiam non habebant. Quaerit et Judas impudens, sicut Matthaeus Marcusque commemorant, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. Facta est autem et contentio inter eos, quis eorum videretur esse maexempla Patrum praecedentium, quibus ad meliora proficiant, quibus agnitis de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt
Abbreviated transcription (Latin):
n factisui : & tamen non designat specialiter nemanif estecor¬
ptus inpudentior fier&: mittit crimen innumero ut agat
nscius ꝓoenitentiam: p̃dicit & poeñ : ut quempudor ñ uicerat
eilli homini quiadmensam dñi malignus accedit qui insidiis m̃te
s tradit : non quidem uideis peccatoribus sed tamenpeccatonb:
dembris udelic& suis quibus illud in aestimabile & in uiolabiledñi
rpus uiolarep̃sumit: illed ñmuendit quieius amore actimore
eglecto terrena & caduca immo &ic̃ criminosa plus amare
curare conuincitur: uȩ in quam illihomini dequo iħs qui altayb
acro sc̃is inter immolandum ut poteproposita c̃secraturus
desse nondubitatur : astantibus sibiministris caelestib quȩri cogit᷑
ccemnquiens manus tradentisme metum est bmensa: & ipsi
oeperunt quaerere interse quis es s& exeis qui hoc factu¬
ius ess& : Etter te nouerant undecim cpłi quod nihiltale

Expanded text:
eum facti sui. Et tamen non designat specialiter, ne, manifeste correptus, impudentior fieret. Mittit crimen in numero, ut agat conscius poenitentiam. Praedicit et poenam ut quem pudor non vicerat, iternum, vae illi homini qui ad mensam Domini malignus accedit, qui, insidiis mente s tradit, non quidem Judaeis peccatoribus, sed tamen peccatoribus, membris videlicet suis, quibus illud inaestimabile et inviolabile Domini corpus violare praesumit. Ille Dominum vendit, qui ejus amore ac timore neglecto, terrena et caduca, imo etiam criminosa plus amare et curare convincitur. Vae, inquam, illi homini, de quo Jesus qui altaribus sacrosanctis inter immolandum, ut pote proposita consecraturus, adesse non dubitatur, astantibus sibi ministris coelestibus quaeri cogitur: Ecce, inquiens, manus tradentis me, mecum est in mensa. Et ipsi coeperunt quaerere inter se quis esset ex eis qui hoc facturus esset. Et certe noverant undecim apostoli quod nihil tale
Abbreviated transcription (Latin):
pbarisaeorũ corrupta xp̃s incarnatur: iosue trans ior danen
nanna pascit & pascitur quia dñs usq ad tempꝰ suibaptismatis coh¬
monias legis & ipseseruat & a cunctis seruaridesiderat: trans
dictam plebem iordanen losuȩ p&ra circum cidit: qui abaptismi
gratia caelebrati saluator & iã cogitationũ qđ lex nequiuerat.
ilecebras fidei seueritate p̃cidit: & tres semis annos quasi solito
manna nutriri sacramentidegis quã uis ad celestia ꝓmissa pau¬
latimꝓuo cans obseruare noncessat : donec tempor e p̃frxo deside¬
ratumpcescda cũ discipulis manducans: itudemũmane inlucescente
mundissimasuicorporis & sanguinis mysteria in crucis alitre
consecratu quasi a zimas terrae repromissionis imbuendis si
delib: offerat: deniq quod seuitur: dicoenimuobis quia ex hoc
non mandu cabo llud donec impleatur in regnodi
Quanturo iosie uerbis consonit quiant nec us sunrtꝰ iltrte¬

Expanded text:
Pharisaeorum corrupta, Christus incarnatur. Josue trans Jordanem Pharisaeorum corrupta, Christus incarnatur. Josue trans Jordanem manna pascit et pascitur, quia Dominus usque ad tempus sui baptismatis caeremonias legis et ipse servat, et a cunctis servari deductam plebem Jordanem Josue petra circumcidit, quia baptismi gratia celebrata, Salvator etiam cogitationum quod lex nequiverat, illecebras fidei severitate praecidit: et tres semis annos quasi solito manna nutriret, sacramenta legis, quamvis ad coelestia promissa paulatim provocans, observare non cessat: donec tempore praefixo desideratum Pascha cum discipulis suis manducans, ita demum mane illucescente, mundissima sui corporis et sanguinis mysteria in crucis altari consecrata quasi azyma terrae repromidelibus offerat. Denique quod sequitur: Dico enim vobis, quia ex hoc non manducabo illud donec impleatur in regno Dei. Quantum Josue verbis consonat, qui ait: Nec usi sunt ultr
Abbreviated transcription (Latin):
egis insitibat: & ait illis desiderio desiderauihoc pascha mon¬
scare uobiscum antequampatictr : Pesideratprimo typi¬
orꝑascha cumdiscipulis manducare & sic passionis mundo
nsueria declarare: quatinus & antiquilegalis quae pasche pro¬
or existat & hoc adsuȩ dispensationis figurtomꝑtinus sedocendo
irn aliter ultrau&& exhiberi: immo umbra transeunte ueruã
ischȩ lumen aduenis sede monstrer: quod pulchre temporibus
suae consũmandimanne tempus & ordo p̃figurat: ubi scriptumẽ
piericho & comederunt defrugibus terrae necusisunt ultracibo
o filiusrł: si quidem iosuȩ susceptũ defunctomorse populũ solitis
iliquandiu trans iordanen mannereficit alimentis: quibus &uipse
qiãuis agnito olimq gustato t̃rȩ repromissionis fructure ficit᷑:
ex miordanen trahicit : cultris p&rinis circumcidit & tressemis
nses usq ad diẽ scilic& paschȩ compl&ũ c̃su&ũ manna non tollit:
mossequippemortuo losuȩ dux ordinatur: quialege traditionib

Expanded text:
egis instabat. Et ait illis: Desiderio desideravi hoc pascha manducare vobiscum antequam patiar. Desiderat primo typicum pascha cum discipulis manducare, et sic passionis suae mundo mysteria declarare, quatenus et antiqui legalisque paschae probator existat, et hoc ad suae dispensationis figuram pertinuisse docendo, carnaliter ultra vetet exhibenti, imo, umbra transeunte, veri jam paschae lumen advenisse demonstret. Quod pulchre temporibus Josue consummandi mannae tempus et ordo praefigurat, ubi scriptum Jericho, et comederunt de frugibuillo filii Israel . Siquidem Josue susceptum defuncto Moyse populum, solitis aliquandiu trans Jordanem mannae refecit alimentis, quibus et ipse, quamvis agnito olimque gustato terrae repromissionis fructu, reficitur. Exin Jordanem trajicit, cultris petrinis circumcidit, et tres semis mensis usque ad diem scilicet paschae completam consuetum manna non tollit. Moyse quippe mortuo, Josue dux ordinatur, quia, lege traditionibus
Abbreviated transcription (Latin):
quid faciunt : Quialucas peruitulitipum sacerdotium xp̃i scri¬
bere disposuitCrecte apud eum dñs & propersecutoribus
sus iures acerdotis intercedit & eodem munere latroni c̃fitenti
paradisi lanuam pandit: neque enimputan dum est eum haecpa¬
trem frustra orasse : sed in eis nimirum qui posteus passionem
credidere quodorabat imp&rasse: notandumsane quod non pro
as quilaboris acsuperbiȩstimulis accensi quem filiumdi intellexeri
cruci figere quam confiterim aluerunt : sed proeis utiq quiꝰse¬
lumdĩ habentes sed non secundum scientiã nescire quod fecerunt
patrip̃ces obtulerit sed & iohannes a postolus dicit. est peccatũ
ad mortem non proillo dico ut rog& quis: imitur eergo dñm
tuum pro inimicis intercede & sinec dum potes saltim caue
ne contra illos orare p̃sumas : sic & enim cotidianis profectibus

Expanded text:
quid faciunt. Quia Lucas per vituli typum sacerdotium Christi scriquid faciunt. Quia Lucas per vituli typum sacerdotium Christi scribere disposuit, recte apud eum Dominus et pro persecutoribus suis jure sacerdotis intercedit, et eodem munere latroni confitenti paradisi januam pandit. Neque enim putandum est eum haec Patrem frustra orasse, sed in eis nimirum qui post ejus passionem credidere quod orabat impetrasse. Notandum sane quod non pro eis qui, livoris ac superbiae stimulis accensi, quem Filium Dei intellexere crucifigere quam confiteri maluerunt, sed pro eis utique qui, zelum Dei habentes, sed non secundum scientiam , nesciere quod fecerunt , Patri preces obtulerit. Sed et Joannes apostolus dicit: Est peccatum ad mortem, non pro illo dico ut roget quis . Imitare ergo Dominum tuum, pro inimicis intercede, et si necdum potes, saltem cave ne contra illos orare praesumas. Sic enim quotidianis profectibus
Abbreviated transcription (Latin):
alius autem sic. super eminentẽ uero scientiȩ caritatẽ xp̃i. eam
ofecto ubipaxilla est qua ep̃cellit omnem intellectum:
latrones unum addextris & alium asinistris
atrones quicum dño sunt hinc in decrucifixi : significant eosqui
bfide & confessione xp̃i uel agonẽ martyrii uelque continentiȩ
tioris instituta subeunt. sed quot quod haec pro a&ernasolũ
elestiq: gloria gerum. hi profectodextrilatronis merite &
de designantur: atqui uel hum anȩlaudis intuitu uel qua lib&
inus digna intentione scło abrenuntiant : non in meritoblas¬
bematoris & sinistri latronis mentẽ & actus imitantur: de
ualibus dicit cpostolus: sitradidero corpus meũ ut ardeã side¬
ero omnes facultates meas in cibos pauperũ siali amulita fecero
aritatẽ autem nonhabeã nihilmihi prodest: atuero. beatiqui
ersecutionem paciuntur propter iustitiam quõ ipsorũẽ regnũ
uelorum: iħ s autem dicebat. pater dimit te illis non en ĩ sciunt

Expanded text:
alius autem sic, supereminentem vero scientiae charitatem Christi, eam profecto ubi pax illa est, quae praecellit omnem intellectum. Et latrones unum a dextris, et alium a sinistris. Latrones qui cum Domino sunt hinc inde crucifixi significant eos qui sub fide et confessione Christi, vel agonem martyrii, vel quae continentiae arctioris instituta subeunt. Sed quotquot haec pro aeterna solum coelestique gloria gerunt, hi profecto dextri latronis merito et fide designantur. At qui vel humanae laudis intuitu, vel qualibet minus digna intentione saeculo abrenuntiant, non immerito blasphematoris et sinistri latronis mentem et actus imitantur. De qualibus dicit Apostolus: Si tradidero corpus meum ut ardeam, si dedero omnes facultates meas in cibos pauperum, si alia multa fecero, charitatem autem non habeam, nihil mihi prodest . At vero, beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Jesus autem dicebat: Pater, dimitte illis, non enim sciunt
Abbreviated transcription (Latin):
nium dñm quilocum ubicaput inclinar& non habuit: & id circo
eum discipuli interrogant ubiuis pcremus tibimanducare
pascha : & dixit adeos ecce introeuntibus uobis in ciuitatẽ
occurr& uobis homo amphoram aque portans sequimini
eum indomum qua itrat : Indicium quidem prescie diuinita¬
tisest quo dcumdiscipulis lo  quens quod alibi futurisit nouit:
p alebresuutin paraturspascha discipulis homo amphori i
ablutione e sesee te munditedus ecuose e prstcue

Expanded text:
um omnium Dominum, qui locum ubi caput inclinaret non habuit. Et idcirco um omnium Dominum, qui locum ubi caput inclinaret non habuit. Et idcirco eum discipuli interrogant: Ubi vis paremus tibi manducare pascha? Et dixit ad eos: Ecce introeuntibus vobis in civitatem, occurret vobis homo amphoram aquae portans. Sequimini eum in domum in quam intrat. Indicium quidem praesciae divinitatis est quod cum discipulis loquens, quid alibi futurum sit, novit. Pulchre autem paraturis Pascha discipulis, homo amphoram aquae ablutione perfecta mundi totius
Abbreviated transcription (Latin):
aicenis cuntes paraten obis pascha ut manducemius : Niem
i imorum paschȩ quartadecima primimensis appollat quando
fermento abiecto pascha idest agnus occidi consueuerat ad uespe¬
rum: ut supra iam dictinest: quod exponens apłs ait: & enĩ pascha
ñm immolatus est xp̃s. hoc & enimpascha tuncneces seerat
occidi: hocest paterno consilio acdefinitiones antitum : quilic&
desequente hocest quinta decima sit luna crucifixus: hac ta¬
men nocte qua agnus imolabatur & carnis sanguinis quesiu
ascipulis tradidit mysteri a cȩlebranda: & aiudȩis tentus
acligatus ipsius immolationis hocest passionis suȩ sacrauit
ex ordium: at illidixerunt ubi uis paremus.
onhabemꝰ
domicilium: non habemus tabernaculum: audi Na¬
ant quib:
aedificandarum domorum curaest & ambitios arum porticuũ
cogitatur instructio : quos pr&iosorũ marmorum pom̃pa
& distincta auro laquearia delectant: cognoscantxp̃mom

Expanded text:
icens: Euntes parate nobis Pascha, ut manducemus. Diem azymorum Paschae, quartam decimam primi mensis appellat, quando, fermento abjecto, pascha, id est, agnus, occidi consueverat ad vesperam, ut supra jam dictum est. Quod exponens Apostolus ait: Etenim pascha nostrum immolatus est Christus . Hoc etenim Pascha tunc necesse erat occidi, hoc est paterno consilio ac definitione sancitum. Qui licet die sequente, hoc est, quinta decima sit luna crucifixus, hac tamen nocte qua agnus immolabatur, et carnis sanguinisque suis discipulis tradidit mysteria celebranda, et a Judaeis tentus ac ligatus ipsius immolationis, hoc est, passionis suae, sacravit exordium. At illi dixerunt: Ubi vis paremus? Non habemus domicilium, non habemus tabernaculum. Audiant quibus aedificandarum domorum cura est, et ambitiosarum porticum cogitatur instructio, quos pretiosorum marmorum pompa et distincta auro laquearia delectant, cognoscant Christ
Abbreviated transcription (Latin):
respondere quaerendo : neque eum qui in noxius ad probatusẽ
inmunem dimit tere uolebant: quienim semendaiud calumna¬
ari quae rebant plus est quod audiunt Ex hoc autem enitfi¬
luis hominis sedens adex tris uir tutisdĩ: Siergo tibumxp̃o
tumolic est uidequia perhaec filius hominis addexteramdĩ
patris sessurus & expartuuirginis homonatus insua cũceli
nubibus est maiestateuenturus : unde & apłs cumcrucis ab¬
iecta descripsis s& adiunxit dicens: propter quod & ds̃ illumex¬
altauit & don auit illi nomen quod est super omne nomen. ut in no
infernorũ & omnis lingua confiteatur quia iħs xp̃s inglo¬
ria est dĩpatris dixerunt autem omines tu ergo es fi¬
lius dĩ : quiait. uos dicitis qui a egosum: Ita responsionẽ

Expanded text:
respondere quaerendo, neque eum qui innoxius approbatus est, respondere quaerendo, neque eum qui innoxius approbatus est, immunem dimittere volebant. Qui autem semen David calumniari quaerebant, plus est quod audiunt. Ex hoc autem erit Filius hominis sedens a dextris virtutis Dei. Si ergo tibi in Chtumelia est, vide quia per haec filius hominis ad dexteram Dei patris sessurus, et ex partu virginis homo natus, in sua cum coeli nubibus est majestate venturus. Unde et Apostolus, cum crucis abjecta descripsisset, adjunxit, dicens: Propter quod et Deus illum exaltavit, et donavit illi nomen qinfernorum, et omnis lingua confiteatur quia Jesus Christus in gloria est Dei . Dixerunt autem omnes: Tu ergo es Filius Dei? Vos dicitis quia ego sum. Ita responsionem
Abbreviated transcription (Latin):
Vlon iu concilbum suũ dicentes situes &xpis dicnuuis
Ionueritatam desi derabant se detlesnius mĩ pabs¬
Ubant: si quidem xp̃m hominem cantumo do uipare
Quud uenturumsperantes. sicut ei interroganti alias ipsi
esponderunt: hoc promagno ab eoquaerebant utsi dicero
lumniarentur quod sibi arrogar& regiam potestatẽ:
uait illis siuobis dixero non cred&is mihi si autem & in¬
ferrogauero non respondebitis mihi neq dimitt&is
iepe illis p̃ dicerat xp̃m seesse uidelic& quando agebatiuenue
pater unum sumus : & iterum opera quae ego facio in nomine
patrismei haec testimonium ꝑhibent deme: seduos nonereditis
aceeratalic: interr ogauerat quoq quomodo dicerent xp̃m¬
lium es sedđ cumipsedauid in spũ dñm suũ illũ uocauerit ut tali
nimirum inter rogatione prouocati discerenteum non solũ uerũ
nominem quia filium dđ : sed &iam uerum dm̃ quia dñs essoc dccuud
uerum ille neq dicente crederesequendo. neque inter roganti

Expanded text:
llum in concilium suum dicentes: Si tu es Christus dic nobis. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Siquidem Christum hominem tantummodo de stirpe David venturum sperantes, sicut ei interroganti alias ipsi responderunt, hoc pro magno ab eo quaerebant, ut si dicercalumniarentur quod sibi arrogaret regiam potestatem. Et ait illis: Si vobis dixero, non credetis mihi. Si autem et interrogavero, non respondebitis mihi, neque dimittetis. Saepe illis dixerat Christum se esse, videlicet, quando aiebat: Ego et Pater unum sumus ; Et iterum: Opera quae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibent de me, sed vos non creditis , et caetera talia. Interrogaverat quoque quomodo dicerent lium esse David, cum ipse David in spiritu Dominum suum illum vocaverit, ut tali nimirum interrogatione provocati discerent eum non solum verum hominem, quia filium David, sed etiam verum Deum, quia Dominum esse David. Verum illi neque dicenti credere sequendo, neque interroganti
Abbreviated transcription (Latin):
androuobis ueritis dicit quaeutiq & nonddicor mniementr
mo non posisel tonen commendcit in culcar doo nuent es
oias nodo excitat: intentos faciat contempoi aoro luu do
unmquiens dicouobis quia non p̃teribit geperatoliee doniee
ponasiant i generationẽ autem automnebomiouuñg en aiei¬

Expanded text:
obis, Veritas dicit, quae utique etsi non diceret, mentiri omnino non posset. Tamen commendat, inculcat, dormientes quodammodo excitat, intentos facit, contemni non vult, Amen, inquiens, dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Generationem autem aut omne hominum genus d
Abbreviated transcription (Latin):
dx̃ ad eos quid metemptaus ostendite mihi denarium cuius
dabet imaginem & inscriptionem. Sapientia semꝑ sapient̃
agit : ut suis potissimum temptatores sermonibus confitentur
Ostendite mihi inquit denarium hoc ẽ genus mimmi quod pro
decimnum mis inputabatur. & habebat imaginẽ caesaris. Qiu
autem putant in t̃rogationem saluatoris ignorantiam esse &ñ
dispensationem : discant ex p̃sentiloco quodutiquepotuerit scire
iħs cuius imago ess& innummo sed interrogat ut ad sermonẽ
eorum conp&enter respondeat: respondentes dixerunt:
caesaris. & ait illis. red dite ergo quae cȩsaris sunt cȩsari
& quaedĩ sunt dõ: Caesarem non putemus augustum sed¬
tiberium significa rȩ preuignum eius qui in loco succes serat¬
uitrici: sub quo & passus estd̃s. omnes autemreges romani. a
primo gaio caesare qui imperium arripuerant cȩsares appella¬
II

Expanded text:
dixit ad eos: Quid me tentatis? Ostendite mihi denarium, cujus dixit ad eos: Quid me tentatis? Ostendite mihi denarium, cujus habet imaginem et inscriptionem? Sapientia semper sapienter agit, ut suis potissimum tentatores sermonibus confutentur. Ostendite mihi, inquit, denarium. Hoc est genus nummi quod pro decem nummis imputabatur, et habebat imaginem Caesaris. Qui autem putant interrogationem Salvatoris ignorantiam esse, et non dispensationem, discant ex praesenti loco quod utique potuerit scire Jesus cujus imago esset in nummo, sed interrogat, ut ad sermonem eorum competenter respondeat. Respondentes, dixerunt, Caesaris. Et ait illis: Reddite ergo quae Caesaris sunt, Caesari: et quae Dei sunt, Deo. Caesarem non putemus Augustum,iberium significari, privignum ejus, qui in loco successeraitrici, sub quo et passus est Dominus. Omnes autem reges Romani a primo Caio Caesare, qui imperium arripuerat, Caesares appellati
Abbreviated transcription (Latin):
e & qui a&ȩ quaromani proomnibus militarent deheretributa
olui: phariscis uero quisbi ad plauidebcnt iustitiam econtrario
itibus non deberepopulũ dĩ quidecimaes solueret & primitiua daret
cetera que inlege scripte sunt humanis legibus sibiacere. Qauus se¬
aoris adeo fomes in ueduit ut post dñ passionẽ insis centib sibiroma¬
i patriã gente &regnum nobile illudcumsua religione tẽplũ
no ipsã lucem ꝑ dere quã tributa pendere maluerint: Etint¬
prauer illum dicentes magisterscimus qui a recte dicis & idoces
ion accipis ꝑsonã sed inueritate iuã dĩ doces licet nobis dase
ributum cesari annon. Planda & fracudulenta in terrogano
uc prouocat respondentem ut magis dm̃ quã cȩsarem timeat &di¬
ut non debere tributa solui ut statim audientes ministrip̃sidis qui
uxta alios euangelis tas ad fuis seleguntur seditionis contraroma¬
ios principem teneant. Considerins autem dolum illorum

Expanded text:
e et quiete, qua Romani pro omnibus militarent, debere tributa persolvi. Pharisaeis vero qui sibi applaudebant justitiam, e contrario nitentibus, non debere populum Dei qui decimas solveret, et primitiva daret, et caetera quae in lege scripta sunt , humanis legibus subjacere. Cujus seditionis adeo fomes invaluit, ut post Domini passionem insistentibus sibi Romanis, patriam, gentem et regnum, nobile illud cum sua religione templum, imo ipsam lucem perdere, quam tributa pendere maluerint. Et interrogaverunt illum, dicentes: Magister, scimus quia recte dicis, et doces; et non accipis personam, sed in veritateributum dare Caesari, an non? Blanda et fraudulenta interrogatio illuc provocat respondentem, ut magis Deum quam Caesarem timeat, et dicat non debere tributa solvi, ut statim audientes ministri praesidis, qui juxta alios evangelistas adfuisse leguntur, seditionis contra Romanos principem teneant. Considerans autem dolum illorum,
Abbreviated transcription (Latin):
non solum for flaquaeq gestia ueldic tascõrum dequib dicit᷑
ans custodi& omã ossaeorũ sed & uolatilis ut itadicamulle
tenus suma cogitationum fidelium suꝑficies: quede rocculus
coridis adice quasi decer obro caesaries exit: apud iustũ iudicẽ

Expanded text:
non solum fortia quaeque gesta vel dicta sanctorum, de quibus dicitur: non solum fortia quaeque gesta vel dicta sanctorum, de quibus dicitur: Dominus custodit omnia ossa eorum , sed et volatilis ut ita dicam ac tenuissima cogitationum fidelium superficies, quae de occulta cordis radice, quasi de cerebro caesaries exit, apud justum judicem
Abbreviated transcription (Latin):
rauuri : Ncsi aperte membris suis infirmantib: dicat r¬
uit tres E noliteper timescere uos ad certam̃ acceditis
dego proelior : uos uerba editis sedego sum quilo quori¬
ideminiautem a parentibus & fratribus e& cognatis as
picis & mor te afficient exuobis &eritis odio omnibus¬
pominibus propter nomen meum : Minorẽ dolor ẽ mala
gerunt quae abex traneis inferuntur : plusuero in nobis es
prmentascuiunt quae abillis patimur dequorũ mentibus
sumebamus : qui acũ dampno corporis mala nos cruclant
inisset arit atis sed qui adura sunt qua e p̃dicuntur de affli¬
pinemortis: protinus consolatio subditur degaudio resur¬
ucionis cumdicitur: & capilliis decapiteur̃o non peribite
amus quia caro incisa dol&. capillus non dol& incisus: auerbo
mar qr ribussuis capillus de capiteuro non peribit : uidelico
apertedicens cur tim&is nepereat quod in cisum dolas quan¬
ao& illudinuobis perire non potest quod incisũ nondol&
Niter capillus decapite discipulorum dñi nonperibrt qrdieũ

Expanded text:
vestri. Ac si aperte membris suis infirmantibus dicat: Nolite terreri, nolite pertimescere; vos ad certamen acceditis, sed ego praelior; vos verba editis, sed ego sum qui loquor fratribus, et cognatis, et amicis, et morte afficient ex vobis, et eritis odio omnibus propter nomen meum. Minorem dolorem mala ingerunt, quae ab extraneis inferuntur; plus vero in nobis ea tormenta saeviunt, quae ab illis patimur, de quorum mentibus praesumebamus, quia cum damno corporis mala nos cruciant amissae charitatis. Sed quia dura sunt quae praedicuntur de afflictione mortis, protinus consolatio subditur de gaudio resurrectionis, cum dicitur: Et capillus de capite vestro non peribit. Scimus quia caro incisa dolet, capillus non dolet incisus. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet, aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, quando et illud in vobis perire non potest quod incisum non dolet? Aliter: Capillus de capite discipulorum Domini non peribit, quia