comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dium & ut in fame magis ac magis inualescente in dies. militum con¬
tum acia proponebatur. Rediret infecta re: At non aliorum culpa
sed ducis argueretur. N eque haer quoq exornatio huic loco conueĩt
quȩ non narrationi sed confirmationi: uel magis proprie confutatio¬
ni accommodata est in oratione. Abi hinc in malam rem cum isto A

Expanded text:
dium et ut in fame magis ac magis invalescente in dies militum contumacia proponebatur. Rediret infacta re? At non aliorum culpa sed ducis argueretur». Neque hec quoque exornatio huic loco convenit, que non narrationi, sed confirmationi, vel magis proprie confutationi accommodata est in oratione.	«Vexillis precedent
Abbreviated transcription (Latin):
SEd Ioannes imperite atque indocte homo quidem grauis probus-¬
q ac strenuus sed idiota.
Tucerte magis idiota ꝗ ille. qui sic barba
loqueris. Quanto elegantius fuerat dicere illitteratus: uel lute

Expanded text:
Sed Iohannes imperite atque indocte. Homo quidem gravis probusque ac strenuus, sed idiota». Tu certe magis idiota quam ille, qui sic barbare loqueris. Quanto elegantius fuerat dicere «illitteratus»,vel «lit
Abbreviated transcription (Latin):
U Bi suboculis hostis fuit ꝗͣ occultissime poterant subsequuntur ut la-¬
teant credentem se latere alios. fallantq quum fallit. Pedagogi¬
cus sane & perobscurus sermo:quem non emendaui: quoniam talis

Expanded text:
Ubi sub oculis hostis fuit, quam occultissime poterant, subsequuntur, ut lateant, credentem se latere alios, fallantque cum fallit». Pedagogicus sane et perobscurus sermo, quem non emendavi, quoniam talis
Abbreviated transcription (Latin):
cebas: Si quis autem in conuentu aliquo sermo habetur.
continuo sermonẽ ad laudem tuam refers. opera tua extol

Expanded text:
ses. Si quis autem in conventu aliquo sermo habetur, continuo sermonem ad laudem tuam refers, opera tua extol
Abbreviated transcription (Latin):
ferre proditionem polli .Uii.iii. uirali iudicio est. & semper aliun¬
desentiat infidus socius uanus hostis: ad faleriorum Pyrrhiq
proditionem tertium transfugis documentum esse. Contra eã
Consulis pater temporum oblitos homines in medio ardore belli
tanꝗͣ in pace libera de quoq arbitrari agere aiebat: & quum il¬
lud potius agendum atq eos agitandum sit: si quomodo fie¬
ri possit ne qui socii a populo romano desciscant: & non uoci¬
tent. documentum autem dicatur statui oportere si quis re¬
sipiscat: & antiquam societatem respiciat. Opinor sic emen¬
dandum. Nunc quia res contra spem uotaq eius uelut resur¬
nouam referre proditionẽ proditis polliceri puerili iudicio: &

Expanded text:
ferre proditionem proditis polliceatur, aliunde ipse stet semper, aliunde sentiat, infidus socius, uanus hostis; id ad Faleriorum Pyrrhique proditorem tertium transfugis documentum esset. contra ea consulis pater Fabius temporum oblitos homines in medio ardore belli tamquam in pace libera de quoque arbitria agere aiebat; qui, cum illud potius agendum atque cogitandum sit si quo modo fieri possit ne qui socii a populo Romano desciscant, id non cogitent, documentum autem dicant statui oportere si quis resipiscat et antiquam societatem respiciat. quod si Arpos; tum, quia res Romana contra spem uotaque eius uelut resurnouam referre proditionem proditis polliceatur, aliunde ipse stet
Abbreviated transcription (Latin):
Hiero ultima senecta uoluisse dicitur librras syracusas relinqͤ¬
re: ne sub dominatu puerili per ludibrium bonis artib partũ
firmatumq interiret regnum. Huic consilio summa ope obsti¬
tere filiae. nomen regium penes puerum futurum ratȩ regimẽ
rerum omnium penesse uirosq suos: Andrenodorum primi¬

Expanded text:
Hiero ultima senecta uoluisse dicitur liberas Syracusas relinquere, ne sub dominatu puerili per ludibrium bonis artibus partum firmatumque interiret regnum. huic consilio eius summa ope obstitere filiae, nomen regium penes puerum futurum ratae, regimen rerum omnium penes se uirosque suos Adran<odorum
Abbreviated transcription (Latin):
quum sic fuerit emendandum. Si modo quos ut socios haberes
dignos duxisti. haud indignos iudicas. quos infidem receptos tue¬¬
nor legendum exercitum misisse. Sed quid inter capuȩ nuce¬
riaeq fortunam interessel ipsos prope in medio sitos nolanos
scire nolo minari quȩ captae urbi cessura forent. Uos emenda¬
gnaturos si quis duceret. fortes lingua iactabatis. Enim minor
res est. Hic experiri uim uirtutemꝙ uolo. Opinor legendum.
per clamorem fauores indicem accendentib ardorem pugnȩ.¬

Expanded text:
Nolae ademeris, si modo, quos ut socios haberes dignos duxisti, haud indignos iudicas quos in fidem receptos tueNuceriaque potitus esset; sed quid inter Capuae ac Nuceriae fortunam interesset ipsos prope in medio sitos Nolanos scire. nolle ominari quae captae urbi cessura forent et pognaturos, si quis duceret, fortes lingua iactabatis. en, minor res est: hic experiri uim uirtutemque uolo. expugnate Nolam, per clamorem favoris indicem accendentibus ardorem pugn
Abbreviated transcription (Latin):
nis post fuisse non negauerim cum.M. Ualerio non diffidere¬
tur aduersus similiter prouocantẽ arma capienti gallum ad cer¬
aliorum uerborum loca sic: Ob eandem causam haud multis
annis post fuisse non negauerim. quum. M. Ualerio non dit¬
fideretur arma capienti aduersus prouncantem ad certamen

Expanded text:
nis post fuisse non negaverim cur M. Valerio non diffideretur adversus similiter provocantem arma capienti Gallum ad ceraiores nostri. eandem causam haud multis annis post fuisse non negauerim cur M. Ualerio non diffideretur aduersus similiter prouocantem ad certamen
Abbreviated transcription (Latin):
Thoc peius nocere potest.
Neque eleganter: neque recte dictũ.
Non enim peius nocere. sed grauius. uel uehementius potest.

Expanded text:
hoc peius nocere potest». Neque eleganter neque recte dictum. Non enim «peius nocere», sed «gravius», vel «vehementius
Abbreviated transcription (Latin):
Trebatio scribit. Scripsit ad me cesar perhumaniter nondum te
sibi satis esse familiarem propter occupationes suas. sed certe fore.
Cui quidem ego rescripsi. non dixit ad quem ego rescripsi. Iterũ

Expanded text:
ideare. scripsit ad me Caesar perhumaniter nondum te sibi satis esse familiarem propter occupationes suas, sed certe fore. cui quidem ego rescripsi, quam mihi gratum esset futurum,
Abbreviated transcription (Latin):
ex eodem cicerone sumptum. Idem quum in communib suggestis
consistere non auder& contionari ex turn alta solebat. Titus li
uius libro octauo sic ait. Naues antiatum partim in naualia ro¬
mȩ subductȩ partim incensȩ rostrisq earum suggestum in foro
extructum adornari placuit. rostraq uel templum appellari:¬

Expanded text:
 detorquebat. idemque cum in communibus suggestis consistere non auderet, contionari ex turri alta solebat. atque iuius Capuam esse placuit. naues Antiatium partim in naualia Romae subductae, partim incensae, rostrisque earum suggestum in foro exstructum adornari placuit, Rostraque id templum appella
Abbreviated transcription (Latin):
Haec uel maxime ui amaritudine: instantia: Illa tractu & suaui¬
tate. atq etiam dulcedine places. Postremo alia uerba. alius sonꝰ
alia constructio. Nam plurimum refert ut Thucydides ait
item asyntano gonisa. quorum alterum oratio alterum historia

Expanded text:
haec vel maxime vi amaritudine instantia, illa tractu et suavihaec vel maxime vi amaritudine instantia, illa tractu et suavitate atque etiam dulcedine placet; postremo alia verba alius sonus alia constructio. Nam plurimum refert, ut Thucydides ait, κτῆμα sit an ἀγώνισμα; quorum alterum oratio, alterum historia
Abbreviated transcription (Latin):
rasq eius uirtutes oratori esse uitandas. Est cnim proxima poetis &
quodammodo carmen solutum: e scribuntur omnia ad narrandũ
non ad probandum totumq opus non ad intuitum rei pugnamq
puesentem. sed ad memoriam posteritatis. & ingenii famam com¬
ponitur. Ideoq & uerbis remotioribus. & liberiorib figuris nar¬
randi tedium euitat. Itaque ut dixi neq illa. Salustiana breuitas:
qua nibil apud aures uacuas atq eruditas potest esse perfectius
apud occupatum uariis cogitationib iudicem & sapius inerudi¬
tum captanda nobis est neque illa Liuii lactea ubertas satis de¬
cebit eum. qui non speciem expositionis. sed fidem quęxit. Haec¬
Nabet quidem oratio & historia multa communia: sed plura di¬
uersa in iis ipsis. quȩ communia uidentur. Narrat illa narrat
hȩc sed aliter. Huic plaeraq humilia sordida. & ex medio petita
Illi omnia recondita splendida excelsa conueniunt: Hanc sapiꝰ
ossa musculi: nerui. Illam thori quidam & quasi tubȩ decent.

Expanded text:
rasque eius virtutes oratori esse vitandas. est enim proxima poetis et quodammodo carmen solutum, et scribitur ad narrandum non ad probandum, totumque opus non ad actum rei pugnamque praesentem, sed ad memoriam posteritatis et ingenii famam componitur; ideoque et verbis remotioribus et liberioribus figuris narrandi taedium evitat. itaque , ut dixi, neque ilia Sallustiana brevitas, qua nihil apud aures vacuas atque eruditas potest esse perfectius, apud occupatum variis cogitationibus iudicem et saepius ineruditum captanda nobis est; neque illa Livii lactea ubertas satis docebit eum, qui non speciem expositionis, sed fidem quaerit. aHabet quidem oratio et historia multa communia, sed plura diversa in his ipsis, quae communia videntur. Narrat illa narrat haec, sed aliter: huic pleraque humilia et sordida et ex medio petita, illi omnia recondita splendida excelsa conveniunt; hanc saepius ossa musculi nervi, illam tori quidam et quasi iubae decent;
Abbreviated transcription (Latin):
stes. quosnam socios amiserunt. Loannes etiam facetius ut sumus in
uictoria faceti ac dieaces. Nos uero in nemore sumus uenati: & quot
animalia manus nr̃as effugerunt non perdidimus perdidimus qͦt
un. & prorsus insulsum. Est enim pueriliter. & ieiuneiatq inepte
prolatum ac praeterea praeter historiȩ dignitatem. in qua huiusce

Expanded text:
stes quosnam socios amiserunt. â€ ̃Iohannes etiam facetius, ut sumus in victoria faceti ac dicaces: â€ ̃Nos vero in nemore sumus venati, et quot animalia manus nostras effugerunt non perdidimus, perdidimus quot tum et prorsus insulsum. Est enim pueriliter et ieiune atque inepte prolatum, ac preterea preter historie dignitatem, in qua huius
Abbreviated transcription (Latin):
birio postumo Est enim haec causa: quo ea pecunia peruenerit
quasi appendicula causȩ iudicatȩ atq damnatȩ. Addam huic ue
sessione uel hareditate ait. Idem dico &si filius familias uelser¬
uus iussu domini: uel patris adierit haereditatem: uel emanci¬
patus: uel manumissus ex causa substitutionis adeat. Erunt nã-¬
q haredes. Sunt enim appendices praecedentis institutionis. Ac¬
cipe nunc historicos. Liuius. Cohortatusq praedicatione uera
qua in tuscis. qua in Samnio partorum decorum appendicem
etruscibelli conficere iub&. Et alibi. Qui quum Chersonesum
Eysimachiamq dederunt. Maroncam quoq atq. Enum pro¬
fecto dedisse. quȩ ip̃a propinquitate regionis uelut appendice
maioris muneris essent. Iterum peditum agmen in ripa elephã¬
bus olcadum uacceorum quȩ centum milia fuere inuicta acies

Expanded text:
bis. est enim haec causa Qvo ea pecvnia pervenerit quasi quaedam appendicula causae iudicatae atque damnatae. sunt litequoque ei adcrescit portio. idem dico et si filius familias vel servus iussu domini vel patris adierint hereditatem, mox emancipatus vel manumissus ex causa substitutionis adeant: erunt namque heredes: sunt enim appendices praecedentis institutionis. iebatur, ita instruxit; cohortatusque praedicatione uera qua in Tuscis, qua in Samnio partorum decorum, exiguam appendicem Etrusci belli conficere iubet et uocis impiae poenas Lysimachiamque dederint, Maroneam quoque atque Aenum profecto dedisse, quae ipsa propinquitate regionis velut adpendices maioris muneris essent. bus Olcadum Uaccaeorumque centum milia fuere, inuicta acies
Abbreviated transcription (Latin):
llibertus centelia cum magna manu clientum in agrum ualentinũ
incursionem facit.
Mendicus. ut uideo semper eris: cum bene ma¬
gna manu isto modo diceret sutor aliquis aut caupo non certe hi

Expanded text:
libertus Centelia cum bene magna manu clientum in agrum Valentinum incursionem facit». Mendicus, ut video, semper eris. «Cum bene magna manu»: isto modo diceret sutor aliquis aut caupo, non certe hi
Abbreviated transcription (Latin):
Satis enim fuerat quum de hispania so¬
lum mentio futura esses hispaniarum situm. gentesq describere.

Expanded text:
Satis enim fuerit, cum de Hispaniis solum mentio futura esset, Hispaniarum situm gentesque describere.
Abbreviated transcription (Latin):
R Ex tamen neq prophetanti plane crediderat
aliquid theologicum. isto uerbo utitor: sed quum scribes histo

Expanded text:
Rex tamen neque prophetanti plane crediderat». Cum scribes aliquid theologicum isto verbo utitor, sed cum scribes histo
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat umbram quandam breue loci spatium occupantem. pa¬
ulatim a medio uentre ascendentem prout anima inferiora con
tinenter relinquebat. Id uiderit ne an uidere uisus sit an con¬
uexitas aliqua corporis adumbrauerit fides penes oculos ei
sit. Ubi ad guctur euasit & ip̃a euanuit. & rex animam effla¬
uit. Oproceres censore opus est an aruspice nobis. Si quis
rem huiuscemodi in conuentu aliquo pro uera recitar&. qͥt
censes esse. qui in illum id dicerent. In mare nemo Hunc abi¬
cit saeua dignum. ueraq charybdi. Nam citius Cyanes &
concurrentia saxa Crediderim. plenos & tempestatib utres
Et cum remigibus grũnire Elpenora porcis. Aut credis istauera esse
ut non crecuis. Si credis stultior es stultissimo. qui putes morientis

Expanded text:
videbat umbram quandam breve loci spatium occupantem paulatim a medio ventre ascendentem, prout anima continenter inferiora relinquebat. Id viderit ne an videre visus sit an convexitas aliqua corporis adumbraverit, fides penes oculos eius sit. Ubi ad guctur evasit, et ipsa evanuit, et rex animam efflauia. O proceres, censore opus est an aruspice nobis? Si quis rem huiuscemodi in conventu aliquo pro vera recitaret, quot censes esse qui in illum id dicerent: «In mare nemo hunc abicit seva dignum veraque Carybdi? Nam citius ciianes sic et concurrentia saxa crediderim plenos et tempestatibus utres, et cum remigibus grunnisse Elpenora porci».	Aut credis ista vera esse, aut non credis? Si credis stultior es stultissimo, qui putes morientis
Abbreviated transcription (Latin):
UTuenator facit. qui dispositis per diuersa loca retibus interdum plus
prȩdȩ nanciscitur ubi minus opinabatur. Et hoc quoq uerbo nanci¬
tur imprudenter usus es sicut etiam alibi. Neque enim nanci

Expanded text:
Ut venator facit, qui dispositis per diversa loca retibus interdum plus prede nanciscitur, ubi minus opinabatur». Et hoc quoque verbo nanciscitur imprudenter usus es, sicut etiam alibi: neque enim nanci
Abbreviated transcription (Latin):
historicos imitari debuisti: qui id tum diuinare tum praesagire
tum uaticinari: tum ariolari dixerunt. ut unum e tam multis ti¬
bi in mentem uenire debuerit: sed aliquid aecclesiasticum scribere
teputasti. B

Expanded text:
historiographos imitari debuisti, qui id tum divinare, tum presagire, tum augurari, tum vaticinari, tum ariolari dixerunt: ut unum e tam multis tibi in mentem venire debuerit. Sed aliquid ecclesiasticum scribere te putasti.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. Haec mea uerba sunt. Eumq fossa primum & uallo insequẽ¬
tibus diebus per ocium muro ac maceria ad staturam hominis cir¬
cundedit. Idem fecit in inferiorib Ferdinandus: munitionibus
quantum dabatur menia concludens crebra nunc huc nunc il¬
luc oppidanorum eruptione opus distinente.A tergo partim
iuncti carri claudebant partim fossa & uallum. Est ne igitur hoc
ETillud. Alii totidem latebant. quod absq ea particula alii profer

Expanded text:
id negocii desumpsit, eumque fossa primum et vallo, in sequentibus diebus per ocium muro ac maceria ad staturam hominis circumdedit. Idem fecit in inferioribus Ferdinandus, munitionibus quantum dabatur menia concludens, crebra nunc huc nunc illuc oppidanorum eruptione opus distinente. A tergo partim iuncti carri claudebant, partim fossa et vallum. 5 His cm alii latebant», quod absque ea particula «alii» profer
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Cartaginenses quanꝗ fessos labore ac uulnerib. non himber¬
quoq ad necessariam quietem uocabat.
nulta impedimenta protulisti. Nam apud rerum scriptores impe

Expanded text:
di. Carthaginienses, quamquam fessos labore ac uolneribus nox imberque ad necessariam quietem uocabat, lta impedimenta protulisti, nam apud rerum scriptores impe
Abbreviated transcription (Latin):
num quum inquit. Aduocati qui dirimunt ambigua fata causa-¬
rum suęq defensionis uiribus in rebus saepe publicis ac priuatis
lapsa erigunt. fatigata reparant. non minus prouident humano
generi ꝗͣ si prȩlus ac uulneribus patriam. parentesq saluarent.
Ron enim solos nostro imperio militare credimus illos qui gladiis
clipeis. ac thoracibus nituntur: sed etiam aduocatos. Militant nã¬
q causarum patroni qui gloriosae uocis confisi: munimine laborã¬
tium sꝑem uitam & posteros defendunt. Tales Cicero Caesar ꝗn

Expanded text:
nthemius . Advocati, qui dirimunt ambigua fata causarum suaeque defensionis viribus in rebus saepe publicis ac privatis lapsa erigunt, fatigata reparant, non minus provident humano generi, quam si proeliis atque vulneribus patriam parentesque salvarent. Nec enim solos nostro imperio militare credimus illos, qui gladiis clupeis et thoracibus nituntur, sed etiam advocatos: militant namque causarum patroni, qui gloriosae vocis confisi munimine laborantium spem vitam et posteros defendunt. LEO ET AN
Abbreviated transcription (Latin):
sicui ridere in tali casu uacar&. & alienum periculum turpitudinẽ¬
q spectare uoluptati for&: mulieres crinibus passis nocturna tan¬
tum ueste indutas aut altera quoq circum uolutas magis ꝗͣ ami¬
ctas. & inter eas reginam ut dignitate sic celeritate precipuam.
quasi pro corona currentes: diuaricatasq ad femora irrumpe¬
re in mare pene glaciatum. Nagnum tum cȩteris in partibus

Expanded text:
si cui ridere in tali casu vacaret et alienum periculum turpitudinemque spectare voluptati foret. Mulieres crinibus passis, nocturna tamen veste indute, aut altera quoque circumvolute, magis quam amicte, et inter eas reginam ut dignitate sic celeritate precipuam, quasi pro corona currentes divaricatasque ad femora, irrupere in mare pene glaciatum». Magnum cum ceteris in partibus
Abbreviated transcription (Latin):
quum ais. Experiri libet hoc loco an possim eloquentiam tuam
aequare: qua te omnibus praestare putas. Ego sic dicerem. Bernar¬
dus cui paulo ante propter opes & copias &x popularem gratiã
sicilia parebat toto corpore perfusus ac pene imbri enectus mise¬
rando conspecto e tenebris in lucem producitur. Stultitiam homi¬

Expanded text:
onem! Experiri libet hoc loco an possim eloquentiam tuam equare, qua te omnibus prestare putas. Ego sic dicerem: «Bernardus, cui paulo ante propter opes et copias ac popularem gratiam Sicilia parebat, toto corpore perfusus ac pene imbri enectus, miserando conspectu et tenebris in lucem producitur».	«Proxima no
Abbreviated transcription (Latin):
di plures conditiones coniunctim datę sunt. omnib parendũ
est: quia unius loco habentur si disiunctim cuilibes. Haec in¬
nib. Si plures conditiones institutioni ascripta sunt siqui¬
dem coniunctim fuerint. ut puta si illud & illud fuerit factũ
omnib parendum est si uero separatim: ueluti si illud aut il¬
lud factum erit: cuilib& optemperare satis est. Et Ulpianus¬
lib& non quasi auus & qua ratione. quasi ex quolibe natum
potest adoptare. ita potest quasi ex altero filio. Et alia multa

Expanded text:
di plures condiciones coniunctim datae sint, omnibus parendum est, quia unius loco habentur, si disiunctim sint, cuilibet. 6 Ul. Si plures condiciones institutioni adscriptae sunt, si quidem coniunctim, ut puta ‘ si illud et illud factum erit ’, omnibus parendum est: si separatim, veluti ‘ si illud aut illud factum erit ’, cui libet obtemperare satis est. Hi, quos nulibet, non quasi avus, et qua ratione quasi ex quolibet natum potest adoptare, ita potest et quasi ex altero filio. In adroga
Abbreviated transcription (Latin):
ADditum quoq est non esse temptandum quid facere audeant. qui pͥ¬
migenio dicere ausi sint. die quodam in dissensione de supplicio son¬
tis cuiusdam. nondum exiccatum atramentum quo exarata sunt
instrumenta declarationis de successione: & prȩter mores legesq iam¬
fieri. Ornatissime profecto. & exquisitissime ut cętera. Recte tu

Expanded text:
Additum quoque est non esse tentandum, quid facere audeant qui primigenio dicere ausi sunt, die quodam in dissensione, de supplicio sontis cuiusdam. Nondum exsiccatum atramentum, quo exarata sunt instrumenta declarationis de successione». Ornatissime profecto et exquisitissime, ut cetera. Rect
Abbreviated transcription (Latin):
ille non sentit: sed melius esse latine ꝗͣ grammatice loqui: hoc est¬
ex consuetudine peritorum ꝗͣ ex artis analogia: quum tota sit il
la Quintiliani disputatio de laude consuetudinis loquendi aduer-¬
tissima loquendi magistra. utendumq plane sermone ut nũmo.
cui publica forma est. Deinde. Sed meminerimus non per omĩa¬
duci analogie posse rationem. quum sibi ip̃a plurimis in locis re¬
mines analogia demissa cęlo formam loquendi dedit: sed inuenta
est postꝗͥ loquebantur. & notatum in sermone quid quoq mocio
cader&. Itaq non ratione nititur. sed exemplo: nec lex est loquen¬
di sed obseruatio. Ut ipsam analogiam nulla res alia fecerit ꝗ consue¬
tudo. Inhaerent tamen quidam molestissima diligentiae peruersi¬
tate: ut audaciter potius dicant. ꝗͣ audacter: licet omnes oratores
aliud sequantur. & emicauit non emicuit: & conire non coire. Et¬

Expanded text:
cti loquebantur, a quibus senatum quartae declinationis dici affirmat, ab indoctis secundae. Docti enim ratione iudicabant quod alii usu assequebantur, nulla suorum verborum ratione habita. Itissima loquendi magistra, utendumque plane sermone ut nummo, cui publica forma est. omnia tamenduci analogiae posse rationem, cum et sibi ipsa plurimis in locis remines, analogia demissa caelo formam loquendi dedit, sed inventa est postquam loquebantur, et notatum in sermone quid quomodo caderet. itaque non ratione nititur sed exemplo, nec lex est loquendi sed observatio, ut ipsam analogiam nulla res alia fecerit quam consuetudo. inhaerent tamen ei quidam molestissima diligentiae perversitate, ut audaciter potius dicant quam audacter, licet omnes oratores aliud sequantur, et emicavit non emicuit et conire non coire.
Abbreviated transcription (Latin):
in primo sui operis libro quum de gramiatica disputat. Quid in¬
quit de aliis dicam: quum senatus senatus senatui an senatus senati
senato facit. incertum sit. Quare mihi non inuenuste dici uidetur
aliud esse latine aliud graminatice loqui. Quibus constat uerbis
omnes latine sed non omnes grammatice loqui solitos: quum lati¬
nam linguam omnibus tribuat. grammaticam hoc est loquendi do¬
ctrinam. litterarum peritis. Latine igitur omnes sed emendatius do¬
cti loquebantur: a quibus senatum quartae declinationis dici affir¬
mat ab indoctis setund&e: docti enim ratione iudicabant: quod alii
usu assequebantur nulla suorum uerborum ratione habita. Ais¬

Expanded text:
in primo sui operis libro, cum de grammatica disputat: “Quid” inquit “de aliis dicam, cum senatus senatus senatui, an senatus senati senato faciat, incertum sit? Quare mihi non invenuste dici videtur aliud esse latine, aliud grammatice loqui”. Quibus constat verbis omnes latine, sed non omnes grammatice loqui solitos, cum latinam linguam omnibus tribuat, grammaticam, hoc est loquendi doctrinam, literarum peritis. Latine igitur omnes, sed emendatius docti loquebantur, a quibus senatum quartae declinationis dici affirmat, ab indoctis secundae. Docti enim ratione iudicabant quod alii usu assequebantur, nulla suorum verborum ratione habita.in primo sui operis libro, cum de grammatica disputat: “Quid” in
Abbreviated transcription (Latin):
scis romanis latina lingua: quam grammaticam uocamus fuerit
omnium cominunis. an alia quedam esset doctorum uirorum
alia plebis. & uulgi oratio iddest ut apertius loquar utrum do¬
en pariter e indocti abipsaq infantia latiuo uelun materno
domestieoq sermone loquerentur an esset alius quispiam do¬
ctorum hominum prout nobis contingit ab usu uulgari diuer¬
sus. Sentio enim hac de re uiros doctissimos dissentire. Eicce qͦm¬

Expanded text:
scis Romanis latina lingua, quam grammaticam vocamus, fuit omnium communis, an alia quaedam esset doctorum virorum, alia plebis et vulgi oratio; id est, ut apertius loquar, utrum docti pariter et indocti ab ipsaque infantia latino veluti materno domesticoque sermone loquerentur, an esset alius quispiam doctorum hominum, prout nobis contingit, ac usu vulgari diversus. Sentio enim hac de re viros doctissimos dissentire. Le
Abbreviated transcription (Latin):
tilianum dicentem aliud latine esse aliud grammatice loꝗ Quid
aliud uelit. Leonardus: ꝗͣ omnes romanos fuisse latine locutos. sed
non grammatice. Uides ut tu causam aduersarii agis: & tuam eue
tis: Sed ego te Pogi subleuare uolo: atq ostendere nihil ad hanc¬
rem uerba Quintiliani agere. Nam ea tu non recte accipis: qui ais¬

Expanded text:
quit “de aliis dicam, cum senatus senatus senatui, an senatus senati senato faciat, incertum sit? Quare mihi non invenuste dici videtur aliud esse latine, aliud grammatice loqui”. Quibus constat verbis omnes latine, sed non omnes grammatice loqui solitos, cum latinam linguam omnibus tribuat, grammaticam, hoc est loquendi do
Abbreviated transcription (Latin):
Nod diceret abre esse. Inelegauter profecto immo ruditer a te dictũ.
Ab re enum temere. & sine causa. non id quod tu putas significat. Il¬
lud potius dicere debuisti ꝙ non edignitate regia esse duceret

Expanded text:
od diceret ab re esse». Ineleganter profecto immo ruditer a te dictum. «Ab re» enim «temere» et «sine causa», non id quod tu putas significat. Illud potius dicere debuisti, quod non e dignitate regia esse duceret
Abbreviated transcription (Latin):
tota illa argumentatio: qua demonstras quid crudelitatis bostes
in illos fugientes edituri sit. & exempla illa fabulosa de Orlando.
& Ramaldo inepte atq aniliter introducta: & illa de mortis gene¬
re accurata disputatio: & comparationes de uulpe: & cane uacui
capitis non hominis sani. omnia uitiosa. & praeter artem: & histo¬
riae dignitatem: quoniam ut dixi nec locus nec tempus ferebat hãc
uerborum inanem magnitudinem: quum hostes ad unum equi
cursum proximi citatis equis in se ferrentur. & ipsi nullo munimẽ¬

Expanded text:
tota illa argumentatio, qua demonstras quid crudelitatis hostes in illos fugientes edituri sint, et exempla illa fabulosa de Orlando et Rainaldo, inepte atque aniliter introducta, et illa de mortis genere accurata disputatio et comparationes de vulpe et cane, vacui capitis non hominis sani, omnia vitiosa et preter artem ac historie dignitatem, quoniam, ut dixi, nec tempus nec locus ferebat hanc verborum inanem magnitudinem, cum hostes ad unum equi cursum proximi citatis equis in se ferrentur, et ipsi nullo munimen
Abbreviated transcription (Latin):
delecti sunt. Dominicus ramus episcopus ostensis: quem postea ller¬
densem ad extremum archiepiscopum Terraconensem eundemq
Cardinalem scimus nuper diem suum obisse post omnes collegas
illius iudicii in quo ipse sederat primus: de cuius scientia uita au¬
ctoritate dicere parum attinet. quum iudicia hominum. hoc est
honores habiti testimonium dicant.Curtu huius uiri nomen co¬

Expanded text:
delecti sunt Dominicus Ramus episcopus Oscensis, quem postea Ilerdensem, ad extremum archiepiscopum Terraconensem eundemque cardinalem, scimus nuper diem suum obisse post omnes collegas illius iudicii in quo ipse sederat primus; de cuius scientia, vita, auctoritate dicere parum attinet, cum iudicia hominum, hoc est honores habiti, testimonium dicant. 5 Franc
Abbreviated transcription (Latin):
scus aranda uestitu & barba horridiore ꝙ uidelioet renuntiasses
rebus humanis alioquin ita accõmodatus ad domos principum ꝗ¬
bus diu pręfuerat. moderandas ut nusꝗnon & in consultandis. &
in administrandis reb ac maturandis primas optinuerit partes
idq sola naturae bonitate atq ingenii dotib. citra ullam scientia:u
ac citra ullas propemodum luteras. Ut appareat ex homine na¬
tiuis bonis excellenti formari potius praecepta sapientiȩ ꝗͣ ex pue¬
ceptis sapientiȩ formari hominem excellentem. In quo illud pre

Expanded text:
scus Aranda, vestitu ac barba horridiore, quia, videlicet renuntiasset rebus humanis, alioquin ita accommodatus ad domos principum, quibus diu prefuerat moderandas, ut nusquam non et in consultandis et in administrandis rebus ac maturandis primas optinuerit partes, idque sola nature bonitate atque ingenii dotibus, citra ullam scientiam ac citra ullas propemodum literas: ut appareat ex homine nativis bonis excellenti formari potius precepta sapientie, quam ex preceptis sapientie formari hominem excellentem. 6 In quo illud pre
Abbreviated transcription (Latin):
ut coniuincta pro disiunctis accipiantur: & disiuncta pro coniun¬
ctis: interdum soluta proseparatis. Nam quum diciturapud ue-¬
teres agnatorum. gentiliumq pro separatione accipitur. At quũ
dicitur. super petunia tutelaue sua tutor separatim sine pecunia
dari non potest. Et iterum quum dicimus: quod dedi aut dona¬

Expanded text:
ut coniuncta pro disiunctis accipiantur et disiuncta pro coniunctis, interdum soluta pro separatis. nam cum dicitur apud ueteres 'adgnatorum gentiliumque', pro separatione accipitur. at cum dicitur 'super pecuniae tutelaeue suae', tutor separatim sine pecunia dari non potest: et cum dicimus 'quod dedi aut dona
Abbreviated transcription (Latin):
ne Melius itaq nobis uisum est omni huiusmodi uerbositate ex¬
plosa coniunctionem aut pro & accipi: ut uideatur copulatiuo
modo esse prolata. & magis sit zeuzuo: ut primam personam in¬
ducat & serundam non repellat. Quemadmodum enim uerbi gra-¬
tia. Interdicto quod ui aut clam: Aut coniunctio pro & aper¬
tissime posita est. Ita in omnibus eiusmodi casibus siue instituti¬
onum siue legatorum siue fidei commissorum uel libertatum
seu tutelarum hoc esse intelligendum: & ambo ueniant aequa lã¬
ce ad haereditatem: ambo legata similiter accipiant fidei commis¬
sum in utrunq diuidatur. libertas utrunq capiat. tutoris am-¬

Expanded text:
 Melius itaque nobis visum est omni huiusmodi verbositate explosa coniunctionem "aut" pro "et" accipi, ut videatur copulativo modo esse prolata et magis sit παραδιάζευξις , ut et primam personam inducat et secundam non repellat. Quemadmodum enim verbi gratia in interdicto quod vi aut clam "aut" coniunctio pro "et" apertissime posita est, ita et in omnibus huiusmodi casibus sive institutionum sive legatorum sive fideicommissorum vel libertatum seu tutelarum hoc esse intellegendum, et ambo veniant aequa lance ad hereditatem, ambo legata similiter accipiant, fideicommissum in utrumque dividatur, libertas utrumque capiat, tutoris am
Abbreviated transcription (Latin):
gniter peccasti: quȩ deb& esse elaborata & ab omni uitio pura:
quid existimandum est de eo libello quem incuriosius edidist

Expanded text:
gniter peccasti, que debet esse elaborata et ab omni vitio pura, quid existimandum est de eo libello, quem incuriosius edidist
Abbreviated transcription (Latin):
ET PRINCIPTO quidem cuniculi uni erant. Et hoc quoque
ex illa tua Laurentiana grammatica depromptum est. qui igno¬
ras non posse dici unos cuniculos: quum cuniculum singulari
numero dicamus. Uegetius. Inuentum est remedium per noctẽ
sub fundamentis muri cuniculum fodi. Item alibi. Aliud gen

Expanded text:
Et principio quidem cuniculi uni erant». Et hoc quoque ex illa tua Laurentiana grammatica depromptum est, qui ignoras non posse dici «unos cuniculos», cum «cuniculum» singulari numero dicamus. Vegetius: «Inventum est remedium per noctem sub fundamentis muri cuniculum fodi». Item alibi: «Aliud gen
Abbreviated transcription (Latin):
Plinium libro duodeuicesimo. Graeci perfusum aqua orde¬
um siccant nocte una. & postero die frigunt dein molis frã¬
a parco parcis parcitum: & ex eo parciturus parricipium trahi.
Inqua quidem haeresi te adhuc perstare deprehendi in hoc tu¬
o prȩdarisstmo opere.

Expanded text:
pluribus fit haec modis. Graeci perfusum aqua hordeum siccant nocte una ac postero die frigunt, dein molis fran parcitum supinum, et ex eo parciturus participium trahi: in qua quidem heresi te adhuc perstare deprehendi in hoc tuo preclarissimo opere.
Abbreviated transcription (Latin):
pro fructu feminino genere dici: omniaq fructuum nomina aut
neutri generis esse ut pirum malum: aut feminini: quod genus

Expanded text:
pro fructu feminino genere dici omniaque fructuum nomina aut neutri generis esse, ut pirum, malum, prunum, aut feminini, quod genus
Abbreviated transcription (Latin):
sarem locuta sic inquit. Ac neream quidem interpellare desiit ecꝗd
peniter&: donec ea relicto iudicio domum se abripuit ferroq tranꝰ¬
egit obscęnitatem moris hirsuto atq olido seni clare exprobrata.
Unde mora in attellanico exodio proximis ludis assensu maximo
excepta percrebuit hircum uetulum capris naturam ligurire Ni¬

Expanded text:
s obiecit ac ne ream quidem interpellare desiit, 'ecquid paeniteret'; donec ea relicto iudicio domum se abripuit ferroque transegit, obscaenitatem oris hirsuto atque olido seni clare exprobrata. unde mora in Atellanico exhodio proximis ludis adsensu maximo excepta percrebruit, 'hircum uetulum capreis naturam ligurire
Abbreviated transcription (Latin):
stiuȩ interpellationis tuę. quando per imprudentiam peccares
admonere te saltem debuit reliqui conuentus taciturnitas. Quẽ¬
nam enim uides in toto consessu & circunstantium cetu nisi
interrogante rege prȩter te unum lectorem interpellare: Disce
igitur ex aliis modestus esse: quandoquidem rationis inopia ꝑ
te modestus esse non potes: atq ubi maiorte loquatur silere di¬
sce & lingue frenum adhibe. Sed certe hoc nunꝗ mihi conce¬
des propter innatam arrogantiam tuam. Fatue quomodo ꝗs

Expanded text:
stive interpellationis tue quando per imprudentiam peccares, admonere te saltem debuit reliqui conventus taciturnitas. Quemnam enim vides in toto consessu et circumstantium cetu nisi interrogante rege, preter te unum, lectorem interpellare? Disce igitur ex aliis modestus esse, quandoquidem rationis inopia per te modestus esse non potes, atque ubi maior te loquatur, silere disce et lingue tue frenum adhibe. Sed certe hoc nunquam mihi concedes propter innatam arrogantiam tuam, que eo us
Abbreviated transcription (Latin):
libro. Deinde uel cubiculum grande uel modica cęnatio:quȩ pluri'¬
mo sole plurimo man luc&. Post hanc cubiculum cum proceriore
altitudine aestiuum munimento hibernum Est enim subductum
omnibus uentis. Huic cubiculo aliud communi & proceriori parie¬
Item Plinius pater de italia. Est ergo folio maxime querno assimi¬
lata multo proceritate amplior ꝗͣ latitudine. Nihil profecto simili¬

Expanded text:
simum; deinde vel cubiculum grande vel modica cenatio, quae plurimo sole, plurimo mari lucet; post hanc cubiculum cum procoetone, altitudine aestivum, munimentis hibernum; est enim subductum omnibus ventis. Huic cubiculo aliud et procoeton communi parietinari. 43 Est ergo folio maxime querno adsimulata, multo proceritate amplior quam latitudine, in laevam se fl
Abbreviated transcription (Latin):
in arcem confugerunt: Sed multo magis prȩses arcis ꝗͣ deus prȩses
templi implorantib opem tulit. Nam & auidius nostri rapinȩ
gratia ad templum properarunt: & locum illum magis consentane¬
um talibus uictimis existimauerunt. Natabat omne humano cru¬
ore pauimentum: & gemitu morientum templum mugiebat. Quid¬

Expanded text:
in arcem confugerunt. Sed multo magis preses arcis quam Deus preses templi implorantibus opem tulit. Nam et avidius nostri rapine gratia ad templum properarunt, et locum illum magis consentaneum talibus victimis existimaverunt. 2 Natabat omne humano cruore pavimentum et gemitu morientium templum mugiebat
Abbreviated transcription (Latin):
Uem quia nouerat suȩ partis cupidissimum fuisse sauiatus est.
Hoc uerbum scire debes comicum non historicum esse: & propte

Expanded text:
uem quia noverat sue partis esse saviatus est». Hoc verbum scire debes comicum, non historicum esse et propte
Abbreviated transcription (Latin):
EXCITABATUR machina duodeuiginti carris imposita
proceram scalam sustinens.Tu qui gramiaticus es & tot milia
librorum euoluisti ut dicis. profecto ignorare non debuisti. sca¬
las singulari numero non proferri: sed plurali tantum: ut minas
et Kalendas dicimus. Salustius. Postꝗͣ unȩ atq alterȩ scalȩ com

Expanded text:
Excitabatur machina duodeviginti carris imposita proceram scalam sustinens». Tu, qui grammaticus es et tot milia librorum ut dicis evolvisti, profecto ignorare non debuisti scalas singulari numero non proferri, sed plurali tantum, ut minas et Kalendas dicimus. Sallustius: «Postquam une atque altere scale com
Abbreviated transcription (Latin):
rentur.
Uippe ad regem commeare: & tractare inter utrosque cȩperat. Am¬
biguus & diminutus hic sermo est nisi pacem aut concordiam:
ut quid tractaret aducias. Neque enim sic simpliciter prolatum

Expanded text:
retur». «Quippe hec ad regem commeare et tractare inter utrosque ceperat». Ambiguus et diminutus hic sermo est, nisi pacem, aut concordiam, aut quid tractarent adiicias. Nec enim sic simpliciter prolatum
Abbreviated transcription (Latin):
pro RECΘCΙΠΟΛΕΛCΟΡ. Hostem adipiscuntur. Improprie sane di¬
ctum. Nam adipisci hostem non dicimus. sed nacti. uel assecuti uel
adepti sunt. Sic enim nancis coruerbum. & nactus participium si¬
gnificato differunt. quum nancisci acquirere sit. nactus uero qui
inuenit. sic aliud adipisci. aliud adeptum esse dicimus. Elegartiꝰ
igitur si dixisses. hostem nacti uel assecuti uel adepti sunt᷑ Que¬

Expanded text:
 committantur.	«Hostem adipiscuntur». Improprie sane dictum, nam «adipisci hostem» non dicimus, sed «nacti», vel «assecuti», vel «adepti sunt». Sicut enim nanciscor verbum et nactus participium significato differunt, cum nancisci acquirere sit, nactus vero qui invenit, sic aliud adipisci, aliud adeptum esse dicimus. Elegantius igitur si dixisses: «Hostem nacti», vel «assecuti», vel «adepti sunt».	«U
Abbreviated transcription (Latin):
Et iterum uti progressus in medias acies eundem. Menclaum cõ¬
quiescentib sociis solitario certamine lacesser&. Igitur reducto ad
bellandum Alexandro progressoq in aciem. Et iterum. Sed postꝗͣ¬
miles per multum diem bello intentus magis magisq fatigaretur
& diei uesper erat utrisq cupientib pugna decessum est. Et iterũ¬

Expanded text:
t, uti progressus in medias acies eundem Menelaum conquiescentibus reliquis solitario certamine lacesseret. Igitur reducto ad bellandum Alexandro progressoque ante aciem, quod smiles per multum diem bello intentus magis magisque fatigabatur et diei vesper erat, utrisque cupientibus pugna decessum. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
tentio: quȩ tanta est ut nullis unꝗͣ rationib te uinci sinas nũ¬
ꝗͣ alicui cedas omnes mortales te uno uirtute. & sapientia in

Expanded text:
tentio, que tanta est, ut nullis unquam rationibus te vinci sinas, nunquam alicui cedas, omnes mortales te uno virtute ac sapientia in
Abbreviated transcription (Latin):
An uero quia olim Caiete in conuiuio cum inusitate
magnitudinis peregrino ariete elypeo pugnans certasti: ho

Expanded text:
An vero quia olim Caiete in convivio cum inusitate magnitudinis peregrino ariete clipeo pugnans certasti? Ho
Abbreviated transcription (Latin):
Preterea prasente
Comite lunȩ cui comminari uidebatur tali querimonia nequa¬
ꝗͣ sapientis regis uidetur esse: quin etiam ab illo usurpatum fu

Expanded text:
Preterea presente comite Lune, cui comminari videbatur tali querimonia, nequaquam sapientis regis videtur esse, quin etiam si quid ab illo usurpatum fu
Abbreviated transcription (Latin):
stantiam laudans atq ostendens tantum in eo mortis contemptum
fuisse: ut quum patriam expugnatam diripi: & ciues passim cȩdi
uider& tamen interritꝰ ab opere non discessit. donec texendo per¬
seuerans occisus est. Sic rem cognitione & admiratione dignam
efferisses: quȩ isto modo puerilis atq irridenda est. Praterea ꝗͣ ari
da exangiusq sit ista oratio aliis iudicandum relinquo. Superse

Expanded text:
stantiam laudans atque ostendens, tantum in eo mortis contemptum fuisse, ut cum patriam expugnatam diripi, et cives passim cedi videret, tamen interritus ab opere non discessit donec, texendo perseverans, occisus est. Sic rem cognitione et admiratione dignam effecisses: que isto modo posita, puerilis atque irridenda est. Preterea quam arida quamque exanguis sit ista oratio aliis iudicandum relinquo.	«Re be
Abbreviated transcription (Latin):
uero non plures centum. & recentiores equos habebant. ut scribis. Ma¬
lacha enim unde exierant uicina erat. ut retardari impetus hostium
praesertim conspecta paucitate non debuerit. Prius enim opprimi
& in uincula comici potuerint omnes a malachanis ꝗͣ orandi finis
factus esser. Uno enim. & continenti equorum cursu quadringẽ¬
ti passus ab hoste confici poterant. Aquibus malachanis coniici in¬

Expanded text:
ero non plures centum et recentiores equos habebant, ut scribis. Malacha enim, unde exierant, vicina erat, ut retardari impetus hostium, presertim conspecta paucitate, non debuerit: prius enim opprimi et in vincula coniici potuerunt omnes a Malacheis, quam orandi finis factus esset: uno enim et continenti equorum cursu quadringenti passus ab hoste confici poterant. Nec illud obstat huic
Abbreviated transcription (Latin):
stratus erat: tollat licet. Ipse ad hamas uacua hostib castra ne
quicꝗͣ preter recentis uestigia cędis strataq passim corpora so¬
motam urbi aliam turrem ex ip̃o muro excitauit consul roma¬
nus aliquanto altiorem: quia muros satis per se altos subiectis
ualidis supplicatis prosolo usus erat.Uos tantum in margine¬

Expanded text:
culis portari iubet. ipse Hamis uacua ab hostibus castra nec quicquam praeter recentis uestigia caedis strataque passim corpora somotam urbi aliam turrem ex ipso muro excitauit consul Romanus, aliquanto altiorem, quia muro satis per se alto subiectis ualidis sublicis pro solo usus erat. inde pri
Abbreviated transcription (Latin):
meas historias habent. Ferdinandus ut lietus ex nauali uictoria
bonȩq spei ac fiduciȩ plenus. quum iam machinȩ ad finem perue¬
nissent ita solicitus obpenuriam rei frumentariȩ: non prius de
expugnatione oppidi. ubi nonuihil dura proponebatur dunica¬
tio. agendum constituit. ꝗͣ milites animo. & corpore refeciss&
mero. uteris. quod tibi turpissimum est historiam scribere uo¬
lenti. Qui enim fien potest. ut nescias illud interesse inter pug¬
rei& expugnare: quod inter orare: & exorare:quum pugnare sit
manus conserere: expugnare uero pugnando uincere:quemad¬
modum exorare. orando impetrare: dicinius. Et hic quoq in du

Expanded text:
a est. 3 Ferdinandus ut letus ex navali victoria, boneque spei ac fiducie plenus, cum iam machine ad finem pervenissent, ita solicitus ob penuriam rei frumentarie, non prius de expugnatione oppidi, ubi nonnihil dura proponebatur dimicatio, agendum constituit, quam milites animo ac corpore refecisset mero uteris, quod tibi turpissimum est historiam scribere volenti. Qui enim fieri potest, ut nescias illud interesse inter pugnare et expugnare, quod inter orare et exorare, cum pugnare sit manus conserere, expugnare vero pugnando vincere, quemadmodum exorare orando impetrare dicimus?	«Cum cibis i
Abbreviated transcription (Latin):
nus libro primo dicens. Chriae & ȩthologiȩ subiectis doctorum ra¬
tionibus apud grammaticos scribantur: quia initium ex lectione
ducunt. quorum omnium similis est ratio. forma diuersa: quia
sententia uniuersalis est uox. Ethologia personis continetur. Chri¬
arum plura genera traduntur:

Expanded text:
ntiae quoque et chriae et ethologiae subiectis dictorum rationibus apud grammaticos scribantur, quia initium ex lectione ducunt; quorum omnium similis est ratio, forma diversa, quia sententia universalis est vox, ethologia personis continetur. chriarum plura genera traduntur:
Abbreviated transcription (Latin):
ma pulcherrima dido. Incessit magna iuuenum stipante caterua.
hensione dignum: ꝙ dicis dignum risu spectaculum. Erat enim res
non digna risu. sed commiseratione uidere reginam. quam fortuna
pauloante in amplissimo statu collocarat in tam atrocem casum in¬
cidisse. Dicendum potius sic fuit. Dignum erat omni commisera¬
tione spectaculum. reginam cuius tantȩ opes: & dignitas fuerãt
eo angustiarum & calamitatis redactam esse ut si pudicitiȩ. & ho¬
nori consultum uell& uel per medium mare absq nauis auxilio

Expanded text:
ma pulcherrima Dido, incessit magna iuvenum stipante caterva. hensione dignum, quod dicis «dignum risu spectaculum». Erat enim res non digna risu sed commiseratione videre reginam, quam fortuna paulo ante in amplissimo statu collocarat, in tam atrocem casum incidisse. Dicendum potius sic fuit: «Dignum erat omnium commiseratione spectaculum, reginam, cuius tante opes et dignitas fuerant, eo angustiarum et calamitatis redactam esse, ut si pudicitie et honori consultum vellet, vel per medium mare absque navis auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
tis per summa uolaret Gramina nec teneras cursu laesisses aristas. Aut
mare permedium fluctu suspensa tumenti Ferr& iter teneras nec tin¬
tem. illorum certe uenire debebat. Uane ligus frustraq animis ela-¬
te superbis Nequicꝗͣ patrias temptasti lubricus artes. Nec fraus te in¬
columem fallaci perferet auno. Haec fatur uirgo. & pernicibus igͥa
plantis Transit equum cursu frenisq aduersa prehensis Congre¬
ditur. penasq inimico sanguine sumit. Quid dicam de Harpalice

Expanded text:
tis per summa volaret Gramina, nec teneras cursu laesisset aristas, Vel mare per medium fluctu suspensa tumenti Ferret iter, celeres nec tine citum ferrata calce fatigat. Vane Ligus frustraque animis elate superbis, nequiquam patrias temptasti lubricus artis, nec fraus te incolumem fallaci perferet Auno, haec fatur virgo et pernicibus ignea plantis transit equum cursu frenisque adversa prehensis congreditur poenasque inimico ex sanguine sumit: quam facile accipite
Abbreviated transcription (Latin):
amulis querimoniam prebuit clarissimarum urbium excidio a ce¬
leberrimis uiris uictos bello accusatores in urbem adducentis. A¬
FIRMANTES
non modo suam quisq patriam sed totam si¬
CENTIqui Curuli sella sederunt equi ornamenta. & libras põ
do ut lignum patellamq deorum causa habere possent. Nescio an¬

Expanded text:
is duarum clarissimarum urbium excidio ac celeberrimis viris victos bello accusatores in urbem adducentis. firmantes se non modo suam quosque patriam, sed totam Sicdo, ut salinum patellamque deorum causa habere possint; ceteri
Abbreviated transcription (Latin):
ginum uel uiduarum. nec non sanctimonialium. Raptores uirginũ
uel quarunlib& fęminarum. uel uiduarum: lices libertinȩ uł seruȩ¬
tȩ. Et in fine capituli. Omnib legis iuliȩ capitulis quȩ de raptu uir¬
ginum uel uiduarum seu sanctimonialium siue antiquis legum
libris siue in sacris constitutionib posita sunt de cętero abolitis: ut
haec tantum modo lex in hoc capite pro omnibus sufficiat: quam de
sanctimonialib. etiam & uirginib: ac uiduis locum habere sancimꝰ¬

Expanded text:
ginum seu viduarum nec non sanctimonialium. Imperator Justiniavel quarumlibet viduarum feminarum, licet libertinae vel serte fuerat prospectum. Omnibus legis Iuliae capitulis, quae de raptu virginum vel viduarum seu sanctimonialium sive antiquis legum libris sive in sacris constitutionibus posita sunt, de cetero abolitis, ut haec tantummodo lex in hoc capite pro omnibus sufficiat. Quae de sanctimonialibus etiam virginibus et viduis locum habere sancim
Abbreviated transcription (Latin):
facere: librumq ineum de uitae felicitate carpere: atq contemnere
Et iterum. Nunc tantum superest: ut libri deuitae felicitate quem
uituperas defensionem subeam. Reprehendis ut audioꝙ collocu¬
tores non fecerim sapius repugnantes: & praecipue ꝙ Lamola fa¬
cilis sit in assentiendo iis. quȩ Quarinus asserit. Testor tu cogis in

Expanded text:
facere librumque meum De vite felicitate carpere atque contemnerem. Nunc superest ut libri mei De vite felicitate, quem vituperas, defensionem subeam. Setores non fecerim sepius repugnantes et precipue quod Lamola facilis sit in assentiendo iis que Guarinus asserit. Ego, ut ration