comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ueroomnes sine fastigios: Sane notandum e. auer¬
biũ : ergo ut illius ergo uonimus : Quae propt̃ distan¬
tiam coniunctionis. ergo in posterioro syllaba cir¬
cumflectitur : Illae quoq particul ae nocandae sunc
que uȩ .ne quae semꝑ aliis partibus sub iunguntur
ut arma uirumq: quiduedolens &. mone incepto
desistere uictã : quue illã in nouitate habent ut &
ipsi fastigium ꝑdant. & illarũ pastiũ quibus sub¬
iunctaes leuationẽ in nouissimarsyllab trans¬
ferant: Verbigr̃a uirũ inpriore acuitur. ii¬
numq: aut̃ in posteriore orgitur quacu innati
postorio. sed media trium sy llabarum inunũ
podaccarũ repperitur

Expanded text:
uero omnes sine fastigio sunt. sane notandum est adueruero omnes sine fastigio sunt. sane notandum est aduerbium ergo, ut «illius ergo uenimus», quod propter distantiam coniunctionis ergo in posteriore syllaba circumflectitur. illae quoque particulae notandae sunt, que ue ne, quae semper aliis partibus subiunguntur, ut «arma uirumque» et «quidue dolens et mene incepto desistere uictam». quae illam nouitatem habent, ut et ipsae fastigium perdant et illarum partium, quibus subiunctae sunt, leuationem in nouissimas syllabas transferant. uerbi gratia uirum in priore acuitur, uirumque autem in posteriore erigitur, quae iam non posterior, sed media trium syllabarum in unum redactarum reperitur.
Abbreviated transcription (Latin):
& quo fugis aeneu & qđ genus undedomo & quoue
ire iuber ub iponeresedes Circufloctunt᷑ ł acu¬
bnt̃iuxturegulus quuep̃ dictuesunt: siuut̃ com¬
firuatiua fuerint eudẽ uduerbia gncuiuntur
utille uider puru suuenis quinititur asta:
Hicenim qui pro nomen grauems umit accentũ q nonine¬
rogatuum sed confirmatiuum ẽ : Ad uerbia confir¬
matiua sunc ut genus unde latinũ & illudẽ : Hi cenĩ
animus lucis quo comptor & istum quiuicam benetre¬
dat henquotendis honorem : Hicergo & unde &
quo & qui ex confirmatiuas grauantur: Sed
hacc &inpro nominibus & ad uerbiis pauca sunt
inconiunctionibus plura. Nam copulatiuȩ & dir¬
iunctiuae prope omnes grauantur: Explotiua e
plures fastigia retinent. causales aut̃ racionales
quedã cum fastigus. aliis graui accentu de primuntꝰ
quue in pronuntiatione dep̃hender. P̃positioner

Expanded text:
et «quo fugis, Aenea?» et «qui genus, unde domo?» et «quoue et «quo fugis, Aenea?» et «qui genus, unde domo?» et «quoue ire iubes, ubi ponere sedes?», circumflectuntur uel acuuntur iuxta regulas quae praedictae sunt. si autem confirmatiua fuerint eadem aduerbia, grauabuntur, ut «ille, uides, pura iuuenis qui nititur hasta». hic enim qui pronomen grauem sumit accentum, quia non interrogatiuum, sed confirmatiuum est. aduerbia confirmatiua sunt, ut «genus unde Latinum» et illud, «est hic, est animus lucis contemptor et istum / qui uita bene credat emi, quo tendis, honorem». hic ergo et unde et quo et qui, quia confirmatiua sunt, grauantur. sed haec in pronominibus et aduerbiis pauca sunt, in coniunctionibus plura. nam copulatiuae et disiunctiuae prope omnes grauantur. expletiuae plures fastigia retinent. causales autem et rationales quaedam cum fastigiis, aliae graui accentu deprimuntur, quod in pronuntiatione deprehendes. praepositiones
Abbreviated transcription (Latin):
rior grauem semper accipi&. abe uenim quue ẽ
afine tertia : ulterius non pocest accentus ascendore:
Nã circum flexus in penulumatuntũ locutur. ł in no¬
uissima si nom̃ .ẽ p̃cum utulecto teuro &similia
quae quia grecusunt : grecuratione nituntur : Sunt
item queda quue uregulurum racione recedunt
num ꝑ omnes st llubas grabantur circumflexi uel
acuti accentibus carent P lenius ergo intuendũ
ẽ unimo ut hoc intellegere possimus no n om̃s pustes
orationis uequules sunt : Nam nomen & uerbum
& pusticipiũ Int̃ partes omnes excellunt e&ere
his upendices uidentur : Num & pronom̃ subiuc& no¬
mini & uerbo seruit aduerbium : Coniunctioquoq
& ppositio adelien caellã maiorum partiũ ꝓtinent. Ha
ut cumquum in una purte orationis coulescunt
Proprium uero fustigium ꝑdunt. No n om̃s dũ tu¬
xat sed oleriq: Aaduerbia puuca fustigiuud
mittunt quuer̃ locorũ qm̃ confirmatiuar : Nu
sunterrogutiua fuerint ut ẽ. quotemo cripides

Expanded text:
rior grauem semper accipiet. ab ea enim quae est a fine tertia ulterius non potest acutus ascendere; nam circumflexus in paenultima tantum locatur uel in nouissima, si nomen est Graecum, ut Allectô Theanô et similia, quae, quia Graeca sunt, Graeca ratione nituntur. sunt item quaedam quae a regularum ratione recedunt: nam per omnes syllabas grauantur, circumflexo uero uel acuto accentu carent. plenius ergo intendendum est animo, ut haec intellegere possimus. non omnes partes orationis aequales sunt. nam nomen et uerbum et participium inter partes omnes excellunt; ceterae his adpendices uidentur. nam et pronomen subiacet nomini, et uerbo seruit aduerbium. coniunctio quoque et praepositio ad clientelam maiorum partium pertinent. hut tamquam in unam partem orationis coalescant, proprium uero fastigium perdant, non omnes dumtaxat, sed pleraeque. aduerbia pauca fastigium amittunt, quae sunt locorum, quando confirmatiua sunt. nam si interrogatiua fuerint, ut est «quo te, Moeri, pedes?»
Abbreviated transcription (Latin):
uius a mormaneat cuius incordeperacuum¬
Sancta coluuenis tibisit supientiae ardor¬
Est decus ho cenim a uistur hoc& inditus ordo¬
Condito garapolo saccos uacuate gararum¬
Lula ten& cristi cbristum sipectoris aula

Expanded text:
ujus amor maneat, cujus in corde per aevumst, o juvenis, tibi sit sapientiae ardorEst decus hoc animae virtus, hoc et inditus orgaza polo, saccos vacuate gazarumAula tenet Christ
Abbreviated transcription (Latin):
babuntur inselmon. ut sub intellegant homines quiꝑ
gram̃ remis sionemaccipiunt peccutorũ. Vnde &ium
deipra eccła dicitur incuntica canticorum. Quue est¬
tur ꝑ proph&um dicentis si fuer incpeccataurũ tãquã
ut in eo quoddictum ÷ pennae columbae de argenta¬
te. subuudiatur eritis. utistesit sensus. uos quitam¬
quam spolia speciedomus diuidimini: sidormiatis
int̃ medios leros pennae columbae deurgentate eritis
Id ÷ in altiora eleuubimini conpaginitam̃ eccłe cohe¬
rentes: Nullui quippecdiu melius intellegiputo
dicuntur argentũ igne examinatum terruepur
tes tam̃ ca eẽ uoluer. Vidormire sic int̃medios deror
in eorum testamentorum uuccoricate requiescere
Id÷ utriusq testumenti testimonis ad quiescere. Vt
quundo cdiquidex his profertur & probatur: omnis
intentio pacificu quiete finiatur. Iroer Boue est
dictio fidem excedens augendi minuendiue cacusa.

Expanded text:
babuntur in Selmon, ut subintellegantur homines, qui per babuntur in Selmon, ut subintellegantur homines, qui per gratiam remissionem accipiunt peccatorum. unde etiam de ipsa ecclesia dicitur intur per prophetam dicentis: si fuerint peccata uestra tamquam ut in eo quod dictum est: pennae columbae deargentatae, subaudiatur eritis, ut iste sit sensus: uos qui tamquam spolia speciei domus diuidimini, si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae eritis, id est, in altiora eleuabimini, conpagini tamen ecclesiae cohaerentes. nullam quippe aliam melius hic intellegi putodicuntur argentum igne examinatum terrae, putestamenta esse uoluerunt, ut dormire sit inter medios cleros in eorum testamentorum auctoritate requiescere, id est, utriusque testamenti testimoniis adquiescere, ut quando aliquid ex his profertur et probatur, omnis intentio pacifica quiete finiatur. hyperbole est dictio fidem excedens augendi minuendiue causa.
Abbreviated transcription (Latin):
quuep cosserunt finitur ista sententia ut ordo
sie dns dubit uerbũ euangolixuntib uircuto
mult Sidoriniatis inc̃modios cloros õ uospen¬
ñae columba deurgentuto. anhisquue secunt
utordosic si dormiatis int̃inedios cleros penne
columbas deargentuto niuederlbabuntur
inselmon id ipsepennao deulbabuntur. Si dormiatis
incermedio sleror ut illir hocdicere incellegut quispe¬
gino cieidomus tamquum spolia diuiduntur Idi sid ormia¬
plus tis intermedios cleror. Ouos qui diui diminis pegieiddom
ꝑ manis estationems pr̃ uducilitatem. Vt diiquidem de¬
tur ꝑspm̃ sermo supientiae. alii sermoscientiao scdm̃
eundem spm̃ aliifides alii generacurationum in eodẽ
spũ &cc̃. Siergo uos dormiatis inc̃medios deros tuno
pennae columbae deargentuce niue deulbubuntur
inselmon: Potest & sic in cellegi. siuos penne colũ ba
docirgentate dormiatis incermedios deros: niuedeal¬

Expanded text:
quae praecesserunt finiatur ista sequae praecesserunt finiatur ista sesit: dominus dabit uerbum euangelizantibus uirtute multa, si dormiatis inter medios cleros, o uos pennae columbae deargentatae, an his quae sequuntur, ut ordo sit: si dormiatis inter medios cleros, pennae columbae deargentatae niue dealbabuntur in Selmon, id est, ipsae pennae dealbabuntur, si dormiatis inter medios cleros, ut illis hoc dicere intellegatur, qui speciei domus tamquam spolia diuiduntur, id est, si dormiatis inter medios cleros, o uos qui diuidimini speciei domus per manifestationem spiritus ad utilitatem, ut alii quidem detur per spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eundem spiritum, alii fides, alii genera curationum in eodem spiritu, et cetera; si ergo uos dormiatis inter medios cleros, tunc pennae columbae deargentatae niue dealbabuntur in Selmon. potest et sic intellegi: si uos, pennae columbae deargentatae, dormiatis inter medios cleros, niue deal
Abbreviated transcription (Latin):
sio quedũ uerborum ordinem curbans cuius spo¬
ciessunt .x. m lorstero logiu. anastrophȩ
& incđa ado sulutari suo : Priusenim dñs mis erando
iustificat impium. et si bene dicendo coronat iusex̃¬
Arias tr op̃ło e.ẽ. uerborum cuntũ ordopre ut¬
cinatio diuis aesontentiae. utcumuidis sont grãquȩ
ducu ẽ mibi Quienim operuturẽ petro inaposto latũ
circumtisionis operuturẽ. & mihi int̃ gentes : Iacoł
caephas & iohannes dextras deder mihi et bar
simplicis uerbi sectio unadictione pluribꝰ int̃ieccir
Quuespecies non fucile scripturis scĩs quuo ex haobreo
ł greco sermone trans latao sunt pocest inueniri
Estaut̃ huius modi hieroq: genuit solimis dauiticc
proles hoc ÷ hierosolimis Sinehesis ẽ hrpar¬
baton ex omniparte confusum. ut sidormiatis int̃
Prius enimhic utagustinus ait quorenđ ẽ. ordo
uerborum quomodo finiatur sentencia quue
tum ẽ utrum he penne. a nõuos pennae utud
ipsus pennas loqui uideatur. Vltrũ ergo uorbis

Expanded text:
sio quaedam uerborum ordinem turbans, cuius species sunt quinque: hysterologia, anastrophe,  a Deo salutari suo; prius enim Dominus miserando justificare solet impium, et sic anastrophe est uerborum tantum ordo praecinatio diuisae sententiae, ut: cum uidissent gratiam quae data est mihi qui enim operatus est Petro in apostolatum circumcisionis, operatus est et mihi inter gentes, Iacobus, Cephas, et Iohannes dextras dederunt mihi et Barnsimplicis uerbi sectio, una dictione uel pluribus interiectis. quae species non facile in scripturis sanctis, quae ex Herbraeo uel Graeco sermone translatae sunt, potest inueniri. est autem huiusmodi: Hiero quem genuit solymis, Dauitica proles, hoc est, Hierosolymis. synchisis est hyperbaton ex omni parte confusum, ut: si dormiatis inter Prius enim hic, ut Augustinus ait, quaerendus est ordo verborum, quomodo finiatur sententia, quaetum est utrum hae pennae, an, o vos pennae, ut ad ipsas pennas loqui videatur; utrum ergo verbis
Abbreviated transcription (Latin):
Siergo dicas luna priorsylluba circumf lectitur quue na¬
turaditer longetẽ. et sequens breuis. Quodsiiustor dixe¬
rimus inpriore syllaba acucuserit ex & posterior lung
ẽ. Siueropositione longa fuerit superior autbreuis
semꝑ acuetur utbonur. princeps senex campur
posterior uerose lluba semꝑ grauabitur id ÷ grauẽ
accipi& accentum Ini Intrixy llubis iterũ quue
ratio ẽ. Rutnis semꝑ ponultimã inspiciamus qu&

Expanded text:
si ergo dicas luna, prior syllaba circumflectetur, quia nasi ergo dicas luna, prior syllaba circumflectetur, quia naturaliter longa est et sequens breuis. quod si iustos dixerimus, in priore syllaba acutus erit, quia et posterior longa est. si uero positione longa fuerit superior aut breuis, semper acuetur, ut bónus prínceps sénex cámpus. posterior uero syllaba semper grauabitur, id est grauem accipiet accentum. in trisyllabis iterum quae ratio est? ut nisi semper paenultimam inspici
Abbreviated transcription (Latin):
untꝰ  acutur simplex uecentur .e. huc ꝑ hoc correp¬
quodinlatina linguu numquu posterior leuut.
hocenim grecioccupuuer utaer a&her diptotu
& hirrimilia. Priorenim in lutinu linguus ẽꝑleuan¬
du ẽ. quarumigitur prior sinaturadit̃ longuẽ
& postemor breuis priorurcum flectitur quicquid
uliud fuerit prior roꝑ acuitur. Id ÷̃ uutum buena¬
curadit longe aut positione aut umbuobreuer
aut piionbreus & posterior longu Circũflexur
ergo sicfiet. si prior naturaliter longast posterior breuis
Namsi ambae longesunt dumad postemorẽ longampro¬
nuntiandãi festinumus prioremcitius relinquimur
Ita illa prior naturalit̃ longa nihil prodest sificcicutus qu
simplex .ẽ. atq correptior. Ergo & sinaturalit̃ longa
sequents productione impeditur. quancomagir in euqua
positionelonga .ẽ. ł breuis acutum locure debemus

Expanded text:
untur, quia acutus simplex accentus est, ac per hoc correpuntur, quia acutus simplex accentus est, ac per hoc correptandum est, quod in Latina lingua numquam posterior leuatur: hoc enim Graeci occupauerunt, ut aér aethér diptota et his similia: prior enim in Latina lingua semper leuanda est. duarum igitur prior si naturaliter longa est et posterior breuis, prior circumflectetur. quicquid aliud fuerit, prior semper acuetur, id est aut ambae naturaliter longae aut positione, aut ambae breues, aut prior breuis et posterior longa. circumflexus ergo sic fiet, si prior naturaliter longa sit, posterior breuis. nam si ambae longae sunt, dum ad posteriorem longam pronuntiandam festinamus, priorem citius relinquimus: ita illi prior naturaliter longa nihil prodest, sed fit acutus, qui simplex est atque correptior. ergo si et naturaliter longa sequentis productione impeditur, quanto magis in ea quae positione longa est uel breuis acutum locare debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
duplex ẽ na & cicuto & graui constat. Incipiens
ab acuto in grauẽ desinit. Itudũ ascendit & destendit
circũflexus efficitut acutus aut̃ & circum flexus
similers. Nauterq: leuat syllubũ Grauis contra¬
rius uidetur umbobur Num semꝑ de primit syllabã
cum illileuent E Dicigitur quis ubiponendus sit
Om̃is parrorationis uncm depluribus enigit syllubũ
ec c&erus gruuut. Quod simonos llubiu ẽ pursoru¬
tionis i preerigitur. In huc eretione id est fustigio
uut circum flexur ponitur autacutus simulambo
poni inunu pante orationis non possunt. quiu
tuntur ut mas ros siue ro breuess̃ aut positio¬
nelonge. utr̃pans .nox. a cuto efferuntur Iu
Dicergo curmonos yllabue nutunulit᷑ longecircũ¬
flectuntꝰ uecentu RN utdridit̃ longe id eo circum¬
Flectunt̃ qx duplici accentu id÷ circuflexo morã
ꝓbent. Breues aut̃ ł positione lange idcirco acu¬

Expanded text:
duplex est: nam ex acuto et graui constat. incipiens enim duplex est: nam ex acuto et graui constat. incipiens enim ab acuto in grauem desinit: ita, dum ascendit et descendit, circumflexus efficitur. acutus autem et circumflexus similes sunt, nam uterque leuat syllabam. grauis contrarius uidetur ambobus: nam semper deprimit syllabas, cum illi leuent. dic igitur, quis ubi ponendus sit. omnis pars orationis unam de pluribus erigit syllabam et ceteras grauat. quod si monosyllaba est pars orationis, ipsa erigitur. in hac erectione, id est fastigio, aut circumflexus ponitur aut acutus; simul ambo poni in una orationis parte non possunt, quia tuntur, ut môs rês. si uero aut breues sunt aut positione longae, ut quis pars nox, acuto efferuntur accentu. dic ergo, cur monosyllabae naturaliter longae circumflectantur. naturaliter longae ideo circumflectuntur, quia duplici accentui, id est circumflexo, moram praebent; breues autem uel positione longae idcirco acu
Abbreviated transcription (Latin):
hat̃ cincumflexum aut̃ trunsuersuu littoru
mictimur qm̃ udspirationẽ nobisud posita lit ceru
qua e in duaar partes diuiditur rep̃sentat. & sicd¬
posit nonerit.
RECAPITULANO DEACCENTIBUS
ccentus quidẽ Rcesta lex & regula ad leuandã
syllabã uł p̃menda Ĩ accentus unde dictur
quo diuxtacantũ sit ut aduerbium iuxta uerbum Iut̃
Inter accentũ &cantum quidinter est. RQuodean¬
tus inmusica. accentus inonlitione Iuł accentur
quia ducuendus syllabar grauandasq: ꝑtinent quots
Atres idt acutus gnauit. circumflexur
coterinonmaius accentus quã notae breuiũ ł longa¬
rumsyllubarum aspiratorum ł exilium iudicantꝰ.
quorum nominus. Breuis longus aspiratio exilitar
Sedhuecucdixi simplicius signu quue none gentdis¬
putucionem : Illi uero acentus qui humilitatẽł
altitudinem syllubarũ ostendunt. id ÷ acutus
grauis circumflexus plena ratione tractandis
ecirauis quaredr̃ & qloddeprimat & deponat.
Iste contrarius ẽ. a cuto iĩ qua raciruflexur dr̃

Expanded text:
um transuersa u littera mittimus? quoniam adspirationem nobis adposita H littera, quae in duas partes diuiditur, repraesentat, et si adposita non erit.recapitulatio de accentibus accentus quid est? certa lex et regula ad leuandam syllabam uel premendam. accentus unde dictus est? quod iuxta cantum sit, ut aduerbium, quod iuxta uerbum sit. inter accentum et cantum quid interest? quod cantus in musica, accentus in oratione est. accentus, qui ad acuendas syllabas grauandasque pertinent, quot sunt? tres, id est acutus, grauis, circumflexus. ceteri non magis accentus quam notae breuium uel longarum syllabarum, adspiratarum uel exilium iudicantur, quorum nomina sunt breuis, longus, adspiratio, exilitas. sed haec, ut dixi, simplicia sunt signa, quae non egent disputatione. illi uero accentus qui humilitatem uel altitudinem syllabarum ostendunt, id est acutus, grauis, circumflexus, plena ratione tractandi s. grauis quare? quod deprimat et deponat: iste contrarius est acuto. quid circumflexus?
Abbreviated transcription (Latin):
Apudgrecos acucus triulo cutena ultimu & penulti¬
mi : & in proximamsylluba. Lutino duob tuncũ locis
pomipotest: Int᷑ quibur R aucinpenultimo ut plegistis
autinea quue afine sic tertiu ut plegimus Circũ¬
flexus si parsorationis crium autumplius fueriesal¬
burum ñ nisi penultimũ locũ pocerit in uonire. ut
turbure prodomure. Monosyllaba quuecũq:
positione longe fuorint acutum hubebunt accentũ
utpix .nix fax Quuecumq: nuturu longe fuerint
circũflexo accenco pronuntiubuntur ut dor
Posterior seu longa seubreuis fuerit acuatur necessae:
aut quueplurorsr llb habobunt R Sipenultimabro¬
uir fuorio quecu pceditacuetur. utculliur ostonsiun
breuissitR Penultima circumflectimus ut
timu Rpenulcima acucũ dubim: uecentũ ut
athene fidone Int̃ Quids greca nomina
Siisdem licceris proferuntur grecos accentor hũ¬
hubobunt postororem accentũ : & cumt homisto
calipro toano ultima crcũ flecti uidemur utrũ¬

Expanded text:
apud Graecos tria loca teneat, ultimam et paenultimam et ei proximam syllabam, apud nos duobus tantum locis poni potest. quibus? aut in paenultima, ut praelegístis, aut in ea quae a fine sit tertia, ut praelégimus. circumflexus, si pars orationis trium aut amplius fuerit syllabarum, non nisi paenultimum locum poterit inuenire, ut turbâre, perdomâre. monosyllabae, quaecumque positione longae fuerint, acutum habebunt accentum, ut píx, níx, fáx. quaecumque natura longae fuerint, circumflexo accentu pronuntiabuntur, ut dôs, prior, seu longa seu breuis fuerit, acuatur necesse esaut quae plures syllabas habebunt, si paenultima breuis fuerit, quae eam praecedit acuetur,ut Tullius, Hortensius; breuis sit, paenultimam circumflectemus, ut tima, paenultimae acutum dabimus accentum,ut Athenae, Fidenae. Graeca nomina si isdem litteris proferentur, graecos accentus hahabebunt posteriore accentum; et cum Themistô, Calypsô, Theanô, ultimam circumflecti uidemus. utrum
Abbreviated transcription (Latin):
longaẽ & posterior breuis penultima ipsa circum¬
fleccetur : sin aut̃ positione ericlonga: penultima
acuetur. c&oregrauamus. Circumf lect& uraut̃¬
fuerit afine: terciu semꝑ acu&ur. si ue longusic siue
breuis  Neq: enimnaturu longu ei proderit quuese¬
quentibus duubus syllubis impedit᷑: Citius enim re¬
linquitur dumadillus ꝓnuntiandus festinumus
Eruntigitur huius modi nomina in quibura fine cestia

Expanded text:
longa est et posterior breuis, paenultima ipsa circumflectatur. sin autem positione erit longa, paenultima acuetur, ceterae grauabuntur. circumflecteturfuerit, a fine tertia semper acuetur, siue longa sit siue breuis. neque enim natura longa ei proderit, quia sequentibus duabus syllabis impeditur. citius enim relinquitur, dum ad illas pronuntiandas festinamus. erunt igitur huius modi nomina in quibus a fine tertia
Abbreviated transcription (Latin):
Allegoria facti cinugogicum. hoc ẽ ud superiora
ducentem sensum exprimit. ut septimus ab ada
enoch trans latus demundo sabbatũ futura ebea¬
titudinis quae postopera bona scł huius quod
sex aetatib ꝑagitir electis infines eruatur
figuratae p̃signat. Allegoriã uerbi ecindẽ uitȩ
cuelestis gaudia demonstrat. o tubicumq fu
q uiccubi mediatordĩ et hominũ .ẽ. corpore tibi
nimirum & nunc subleuatae ad cuelos animae
& celebrata gła resurrectionis colligent
& iamcorpora iustorum: Nonnum quumin
templum dnĩ iuxtu historiam domus quie
fecit salomon. luxta allegoriamcorpus dominicum

Expanded text:
Allegoria facti, anagogicum, hoc est, ad superiora ducentem sensum exprimit, ut: Septimus ab Adam Enoch translatus est de mundo. Sabbatum futurae beatitudinis, quae post opera bona saeculi hujus, quae sex aetatibus peragitur, electis in fine servatur, figurate praesignat. Allegoria verbi, eadem vitae coelestis gaudia demonstrat, ut, Matth. XXIVquia ubi mediator Dei et hominum est corpore, ibi nimirum et nunc sublevatae ad coelos animae, et, celebrata gloria resurrectionis, colligentur etiam corpora justorum. Nonnunquam in templum Domini, juxta historiam, domus quam aedificavit Salomon; juxta allegoriam, corpus dominicum
Abbreviated transcription (Latin):
sed quodinca continebatur. Neclitterae inmanus sedeur¬
cuquue lictera scontinet adsumitur : Eticerũ. & dimittieã
contineb aturarca ł bocies qui ducebant pluustrũ ire pote¬
rant. Haec et ꝑ efficientẽ id quod fic. &e contra ꝑ hocqđ
fic efficientem sepedesgnac. Mipomasia est signi¬
ficcitio uice nominis posica. exuccidentibus uidelic& pro¬
pria insignificaat ꝑsonã quue fic cribus modis. abanimo
a corpore excrinsecus Abunimo ut numquid cuꝑcus nst

Expanded text:
sed quod in ea continebatur, nec litterae in manus, sed carsed quod in ea continebatur, nec litterae in manus, sed carta quae litteras continet adsumitur. et iterum: et dimittite eam continebatur arca, uel boues qui ducebant plaustrum, ire poterant. haec et per efficientem id quod fit, et econtra per hoc quod fit efficientem saepe designat. antonomasia est significatio uice nominis posita: ex accidentibus uidelicet propriam significat personam. quae fit tribus modis: ab animo, a corpore, extrinsecus. ab animo, ut: numquid non t
Abbreviated transcription (Latin):
locutione usitatissimus ẽ cum dicimus fluctuune segeter
gẽmureuiter. Floridũ iuuentutem et luctea cuniciẽ
CMATACETSIS est. ab usio nominis aut uerbi ad sig¬
nificundũ rem quaepropriu appellation deficit
Vt pones ueccer in quuttuor anguł mense ꝑ singulos peđ
lurgicur aliuo. Haec quod non habet propriũ alie no
utitur pedes quippe et frons &cornu & lubiũ homi¬
num tantum s̃ et unimantiũ non etiã rerũ in sensibiliũ
quue nominu scripta si p̃futis rebur non in pos uiss& :
quid proprium iddiceret non haberet. ad hunctro¬
quae nequuquã propt̃ pisces sedad lubundus uife¬
runc hostiascollecta .ẽ. Vnde et probatico cognomĩ
sostita .e. METAUMSIS est dictio grud atimꝑ gens
adidquoo Iostendit. ec ubeo quod procedio: iel quos
rando ad qͥrunt᷑ bonus
MATIOΝOMIA est quaedum ueluti trans nominatio huuus
multue sunt specios. aut enimꝑidquod continet id quodcom¬
tinctur ostendit uteffundens hydria in cunu libus. dut con¬

Expanded text:
locutione usitatissimus est, ut cum dicimus, fluctuare segetes, gemmare uites, floridam iuuentutem, et lacteam canitiem. catachresis est abusio nominis aut uerbi ad significandam rem quae propria appellatione deficit, ut: pones uectes in quattuor angulis mensae per singulos pelargitur aliud, haec quia non habet proprium, alieno utitur. pedes quippe et frons et cornu et labium hominum tantum sunt et animantium, non etiam rerum insensibilium. quae nomina si scriptura praefatis rebus non inposuisset, quid proprium his diceret non haberet. ad hunc troquae nequaquam propter pisces, sed ad lauandas, ut ferunt, hostias collecta est, unde et probatica cognomen sortita est. metalempsis est dictio gradatim pergens ad id quod ostendit, et ab eo quod praecedit id quod rando adquiruntur bonis. metonomia est quaedam ueluti transnominatio. huius multae sunt species. aut enim per id quod continet id quod continetur ostendit, ut: effundens hydriam in canalibus Vu
Abbreviated transcription (Latin):
deoccła xp̃i. deunima quaeq electu. de pacria cuelest
iuxtuhistoriũ. Iuxtu allegoriã. Iuxtutropologium
Iuxtuunugogen reccepotest accipi. Iuxta allegoriã
de ecłu xp̃i diximus sequentes exemplum doccissimi
tractutoris gregorii. qui in libris morulibus eaquae
Nomocusis .ẽ. minus notuerei ꝑsimilitudi nõ ei:
quue mugis notuest de monstratio. Huius specios
s̃ ues hrcon. parabolae. paradigma
Hrcon ẽ ꝑ sonurũ intso ł eorũ quue ꝑsonis accidun
conparatio. Vtuidim : głam eius głam quasiuni¬
Neq enĩ ultramoripoter. aequales eniungłir sun

Expanded text:
electa, de patria caelesti, iuxta historiam, iuxta allegoriam, iuxta tropologiam, iuxta anagogen recte potest accipi. iuxta allegoriam de ecclesia diximus sequentes exemplum doctissimi tractatoris Gregorii, qui in libris moralibus ea, quahomoeosis est minus notae rei per similitudinem eius quae magis nota est demonstratio. huius species sunt tres: icon, parabole, paradigma. icon est personarum inter se uel eorum quae personis accidunt conparatio, ut: uidimus gloriam eius, gloriam quasi unin
Abbreviated transcription (Latin):
coueue adeg idtsimilir torminatio dr̃ quotier
meduc etp ostrema uorrus siue sententicesimili
si llabu finiuntur ut ecelesiuster: io cliure uide¬
requod cupias quam desiderure quod nescias : Et
ado lacionedecipi Hac figura & poete & orutores
sepeutuntur. Poete hoc modo ꝑuiadiuis patuerunt
corula ponti: Oratoros uero lio. bectus iob dõsoli
sibiq: cognitus intrunquillicte ud nram notitiã ꝑdu
cendus tuctus ẽ uerbere ut odorom suurũ uiriũ
tunto latius sparger&. quan tomore a nomatum
quibuecdix̃ bectus papa gregoriur sepissimeusus
fuis sere ꝓperitur: E chuius modi orationes ẽẽ reor
quas hieronimus concinnussethorũ delinationes
appellat: Homo eoptotop est cuminsimiler sonos
exeunt dicta plurima. ut cuntuce & oxultate &

Expanded text:
on, id est, similis terminatio, dicitur, quoties media et postrema uersus siue sententiae simili syllaba finiuntur, ut ecclesiastes: melius est uidere quod cupias, quam desiderare qustultorum adulatione decipi. Hac figura poetae et oratores saepe utuntur. Poetae hoc modo: Pervia divisi potuerunt caerula ponti. Oratores vero ita: Beatus Job, Deo soli sibique cocendus tactus est uerbere, ut odorem suarum uirium tanto latius spargeret, quanto more aromatum qui haec dixit, beatus papa Gregorius saepissime usus fuisse reperitur. et huiusmodi orationes esse reor, quas Hieronimus concinnas rethorum declamationes appellat. omoeoptoton est, cum in similes sonos exeunt dicta plurima, ut: cantate, exultate, e
Abbreviated transcription (Latin):
dqneguo aciuctoris dauio intellogitur : peruer¬
bum spiritulis dexpo siue eccłe sensus
cum idomsermo patriarchȩ dedominica passione
ac resurrectione fideliter accipitur : Itẽ allego¬
riam seacti tropoloicam hocẽ moralem ꝑfectio¬
nem designat: ut tunicu talaris & polemitaquã
ia cobpatri archa ios ephfilio suo fecit. uariarĩ
uistutum grãmqua nos dr̃ pat̃ usq: ad t̃minũ uita

Expanded text:
egno ac uictoriis Dauid intellegitur. per uerbum spiritalis de Cristo siue ecclesia sensus, cum idem sermo patriarchae de dominica passione ac resurrectione fideliter accipitur. item allegoria facti tropologicam, hoc est, moralem perfectionem designat, ut tunica talaris et polymita, quam Iacob patriarcha filio suo Ioseph fecit, uariarum uirtutum gratiam, qua nos
Abbreviated transcription (Latin):
tuco ẽ expolutũ. Vt utinũ ubsciduntur quiuos
concurbunt : n ocundum suno qd allogoria
aliquundofuctis aliquundo uerbis tantum¬
modosic fuccus quidem ut soriptũ : qm̃
ab rabam duos filior habuit . unũ de ancilla
& unum delibera quue sunt duotestaimenta ut apłr¬
uatorem fuisse nusciturum . Aliquando fuctissimul
et uerbis unaeademq: res allegoricie significatꝰ
fcatis quidem ut uendiderunt ioseph hismaelitis
et pulcheraspectu. & un exit eũ samuel in medio
mrsticue sigf̃ mediatorem dĩ & hominum. de¬
corũ quidem supientia &uirtute sed fuis sesan¬
guinis effusione roscum Gundemq: unctum
a dõ putre oleo lu&itiue p̃consortibus suis : It̃ alle¬
goriu uerbi si ue oporis aliquando historictrom
aliquando tipicum, aliquundo tropologicat id÷
moradem rutionem : aliquando anagogon hoc÷
sensu ud superioru ducentẽ figuruta denuntiat
ꝑ bistornamnumq: historiu figurcitur: cu fuctura

Expanded text:
ui vos conturbant. Notandum sane quod allegoria aliquando factis, aliquando verbis tantummodo fit. Factis quidem, ut scriptum est: Quoniam Abraham duos filios habuit, unum de ancilla, et unum de libera, quuatorem fuisse nasciturum. aliquando factis simul et uerbis una eademque res allegorice significatur. factis quidem, ut: uendiderunt Ioseph Ismahelitis et pulcher aspectu, et unxit eum Samuel in medio mystice significat, mediatorem Dei et hominum, decorum quidem sapientia et virtute, sed sui fuisse sanguinis effusione roseum, eumdemque unctum a Deo Patre oleo laetitiae, prae consortibus suis. Item allegoria aliquando typicam, aliquando tropologicam, id est, moralem rationem, aliquando anagogen, hoc est, sensum ad superiora ducentem figurate denuntiat. per historiam namque historia figuratur, cum fac
Abbreviated transcription (Latin):
induc. aut in i. ut amaui. aut in .u. ut amatu. Cor¬
Aproductione gaudent. ut una quuo uero in e.
si ex nomine ueniunt et conparationis gradurror¬
uant utdocte doctius doctissimae probucuncur:
s iaut̃ a senas cuntur ut sepe. aut non comparantꝰ ut
ritae aut in conparatione deficiunt ut bene malo
breuiantꝰ: ł finica pt̃ qua n ibi et ubi ł quȩ
exipris fiunt utsi cubi ꝓducunt ut hori: Oindif¬
ferent̃ accipitur ut fulro  ꝓducitur ut noctu
el et .er. brouiantur ut somol. pariẽ ui utr
mul m. uttam . .r.uoro excepco non et en ubi¬
que breuiantur ut forsañ .s. breuiatur ut mugis
funditus. excepco cum a p̃corsorit ut alias
c ꝓlucitꝰ uthiei illic adhuc. M onoselluba pro

Expanded text:
induc, aut in i, ut amaui amari, aut in u, ut amatu. corproductione gaudent, ut una. quae uero in e, si ex nomine ueniunt et conparationis gradus seruant, ut docte doctius doctissime, producuntur; si autem a se nascuntur, ut saepe, aut non conparantur, ut rite, aut in conparatione deficiunt, ut bene, male, breuiantur. i finita, praeter quasi, ibi, et ubi, uel quae ex ipsis fiunt, ut sicubi, producuntur, ut heri. o indifferenter accipitur, ut falso. u producitur, ut noctu. el et er breuiantur, ut semel, pariter; ul, ut simul; m, ut tam. n uero, excepto non et en, ubique breuiatur, ut forsan. s breuiatur, ut magis, funditus, excepto cum a praecesserit, ut alias. c producitur, ut hic, illic, adhuc. monosyllabae pro
Abbreviated transcription (Latin):
& infriax : Si consistant aduersu mecastra ntimobit
rabo: Fic cuit̃ anafora etin eodem ꝑ principia sen
inpłir usitutissima ẽ banquidam epana foram
uocunt EpacipesΙO .esermonis in principio uer¬
sus positi in eiurdem finemrepotitio . ut guud&ein¬

Expanded text:
 infra: Si consistant adversum me castra, non timebit rabo. Fit etiam anaphora ut eodem versu, per principia sensin Psalmis usitatissima est. Hanc quidam epanaphoram vocant. Epanalepsis est sermonis in principio versus positi in ejusdem fine repetitio, que
Abbreviated transcription (Latin):
uenerunt inunum : Reges enimpro herode : et principes
ꝓpilato positos apłi intellexorunt : lege uctus eorum :
aadipiosis .e. congeminatio dictionis inultima paste
p̃cedentis uersus et primu sequentis: ut stanto serant
uiciuitus: et hieremias : uo edere liquer fontemaquȩ
uiuȩ et foderunt sibi cisternas cistornas dissipatar
quae continere non ualent aquas: Apcpora est¬
id ÷relatio cumeadem dictio. bissepius ue ꝑprin¬

Expanded text:
 2,2 . reges enim pro Herode, principes pro Pilato positos apostoli intellexerunt. lege actus eorum. anadiplosis est congeminatio dictionis in ultima parte praecedentis uersus et prima sequentis, ut: stantes erant dereliquerunt fontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas, cisternas dissipatas, quae continere non valent aquas. Anaphora est relatio, cum eadem dictio bis saepiusque per prin
Abbreviated transcription (Latin):
fieripocest synalipha: Verum sun medio uerbo duue
uocales conuoniunt quurum priorsidongu. potest
illuquae sequitur priorem facero breuem de longu
si sic poecu uoluerit. ause rendiaucem funditus pocor¬
tucomn habet: Estenĩ longunaturulit̃ im illo paulini
uis liconter in illo sed ulu. uinius obmericum cunccipe
aut̃ in metris prendo ꝓp̃hendo ł sedulegitur ꝓseculu¬

Expanded text:
fieri potest synalipha. uerum si in medio uerbo duae fieri potest synalipha. uerum si in medio uerbo duae uocales conueniunt, quarum prior sit longa, potest illa quae sequitur priorem facere breuem de longa, si sic poeta uoluerit. auferendi autem funditus potestatem non habet. est enim longa naturaliter in illo Paulini: uis licenter in illo Sedulii: unius ob meritum cuncti pautem in metris prendo pro prehendo uel saecl
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsrnuliphũ : Itempurs syllub quae in .m. derinic
srnalipha intercipitur cum dr̃. Mullus enim ẽ in sons
solu formidine poene. qui scm̃ &iustum ñ amat impe¬
sponđ tetius sponđ ad somente sinulipha
particulamsellab uco : Item tota syllub̵ quae in .m.
tertinatuest ꝑse nulipha intericcum dr̃: MMagnum pndiu
e sũc rolibaminepasti Sicorparticipir criminua nullia¬
dac extex sponđ interceptim ueto syllab ꝑse nulipba
Qauecumq ergo uerba in .ui. tminantur nisi uspositiona
alicuius consonuntis desfendatur. syna lipha in rumponte
syllub ultimam autꝑdunt semꝑ aueminuunt. Excepto
cum ab .h. lictera sequens sermo in co a uerit Tunc enimin
arbierio poeturũ .ẽ. ucrum haec instur fontioru consonan¬
tium synalipha arieat. anpro modo suo frugilitacir
niluulecit: Vuluit numq: in hocquia uolui poctu. no¬
ad propellendum senuliphã quiu poetu neglexit
quipereuntem hominem uetia ducedine pomi: Scien¬
du .ẽ. aut̃ quod numquũ in eudẽ parte orutionis madiu

Expanded text:
per synalepham. Item pars syllabae, quae in m desinit, synalepha intercipitur, cum dicitur: Nullus enim est insons sola formidine poenae, Qui sanctum et justum non amat impespondeus, tet jus spondeus, absumente synalepha particulam syllabae um. Item tota syllaba quae in m terminata est, per synalepham interit, cum dicitur: Magnum praesidium est sacro libamine pas estsa spondeus, intercepta um syllaba per synalipham. quaecumque ergo uerba in m terminantur, nisi adpositione consonantis alicuius defendantur, synalipha inrumpente syllabam ultimam aut perdunt semper aut minuunt, excepto cum ab h littera sequens sermo inchoauerit. tunc et enim in arbitrio poetarum est, utrum haec instar fortium consonantium synalipham arceat, an pro modo suae fragilitatis nihil ualeat. ualuit namque in hoc, quia uoluit poeta: noad propellendam synalipham, quia poeta neglexit: qui pereuntem hominem uetiti dulcedine pomi Sedum autem quod numquam in eadem parte orationis media
Abbreviated transcription (Latin):
et sequentia pendent ex su¬
periorib. Prudens lector ca¬
ue semꝑ suꝑstitiosari in¬
telligentiam. ut non tuo
sensui attẽperes scripturas.
s scripturis iungas sensũ
tuum. ⁊ intelligas quid
sequatur. Supra dixerat.
no lite timere eos qui oc¬
cidunt corpus. animam
aũt non possunt occidere.
siunc loquitur conseq̃ntẽ.
nõne duo passeres ase ue¬
neunt. ⁊ unus ex illis nõ
cadet suꝑ t̾ram sine patre
ur̃o. Et est sensus. Si par¬
ua animalia ⁊ uilia ab¬
sq deo actore non decid̃t.
et in omnib ꝓuidentia ẽ.¬
et que in his ꝑitura sũt
sine dei uoluntate non pe¬
reunt. uos qui et̾ni estis
non debetis timere ꝙ absq
spicite uolatilia celi qm̃
non serunt. neq metũt.
neq congregant in hõrea.
et pater ur̃ celestis pascit

Expanded text:
quentia pendent ex superioribus. Prudens lector, cave semper superstitiosam intelligentiam, ut non tuo sensui attemperes Scripturas, sed Scripturis jungas sensum tuum, et intelligas quid sequatur. Supra dixerat: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere. Nunc loquitur consequenter: Nonne duo passeres asse veneunt, et unus ex illis non cadet super terram sine Patre vestro? Et est sensus: Si parva animalia et vilia absque Deo auctore non decidunt, et in omnibus est providentia, et quae in his peritura sunt, sine Dei voluntate non pereunt: vos qui aeterni estis, non debetis timere quod absspicite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in horrea; et Pater vester coelesti
Abbreviated transcription (Latin):
rebitur deus. Mundis cõde
facultas uidendi dm̃i. tam¬
quam purum oculum ad
intelligenda et̾na gerenti¬
bus. Bcati mundo corde.
qm̃ ip̃i deum uidebunt.
similitudinẽ tanquam
ꝑfecte sapientes. formati
ad ymaginem dei ꝑ rege¬
nerationem renouati ho¬
minis. Beati pacifici. qm̃
ista quidem in hac uita
pleta c̃ẽ in apłis credimꝰ.
nam in illa omnimioda ⁊

Expanded text:
rebitur. Mundis corde rebitur. Mundis corde facultas videndi Deum, tanquam purum oculum ad intelligenda aeterna gerentibus: Beati mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt. similitudo, tanquam perfecte sapientibus formatisque ad imaginem Dei per regenerationem renovati hominis: Beati pacifici, quonista quidem in hac vita pleta esse in apostolis credimus. Nam illa omnimod
Abbreviated transcription (Latin):
bellis ẽ. s cuncta o btẽperãt
spui hominis. cum ⁊ ip̃e ob¬
tẽperat deo. Ue quib hic di¬
citur. Beati pacifici. Unum
aũt primum ꝙ est regnũ
celorum ꝓ ip̃is gradib ua¬
rie nominatum ẽ. In pri¬
mo sicut oportebat. positũ
ẽ regnum celorum. Quod
anime rationalis. Sic itaq
rum. Tanquã dicẽtur.Ini¬
tium sapientie timor dñi.
Mitib hr̃ditas. tanquam
testam̃tum patris. cum pie¬
tate querentib. Bcati mites
qm̃ ip̃i hereditate posside¬
bunt t̾ram. Lugentib con¬
solatio tãquam scientib
quid ãmiserint. ⁊ quib
mersi sunt. Beati qui lu¬
gent qm̃ ip̃i ꝯsolabunt᷑.
Esurientib ⁊ sitientib sa¬
turitas. tãquam refectio
laborantib. fortit᷑q certã¬
tib ad salutem. Beati qui
esuriunt ⁊ sitiunt iusti¬
tiam. qm̃ ip̃i saturabunt̃.
tib. ut hec eis ex hibeatur
apotentiore qd̾ in ualidio¬
rib ex hibent. Beati mise¬
ricordes. qm̃ ip̃orum mise¬

Expanded text:
bellis est, sed cuncta obtemperant bellis est, sed cuncta obtemperant spiritui hominis, cum ipse obtemperat Deo. De quibus dicitur hic: Beati pacifici. Unum autem praemium, quod est regnum coelorum, pro his gradibus varie nominatum est. In primo, sicut oportebat, positum est regnum coelorum, quod animae rationalis. Sic itaquerum. Tanquam diceretur: Initium sapientiae timor Domini . itas data est, tanquam testamentum patris cum pietate quaerentibus: Beati mites; quoniam ipsi haereditate possidebunt terram. Lugentibus consolatio, tanquam scientibus quid amiserint, et quibus mersi sint: Beati qui lugent; quoniam ipsi consolabuntur. Esurientibus et sitientibus saturitas, tanquam refectio laborantibus fortiterque certantibus ad salutem: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam; quoniam ipsi saturabuntur. tibus, ut hoc eis exhibeatur a potentiore, quod inferioribus exhibent: Beati misericordes, quoniam ipsorum mise
Abbreviated transcription (Latin):
turis. quib malis uincti
tencantur. que tanquam bo¬
na ⁊ utilia ignorantes appe¬
tiuerunt. Dequib hic dr̃.
Beati qui lugent. fortitudo
congruit esurientib ⁊ sitiẽ¬
tib. laborant enim deside¬
rantes gaudium de iũs boĩs.
et amorem a t̾renis ⁊ corpora¬
lib au̾tere cupientes. Me
quib hic dicitur. B eati qͥ
esuriunt ⁊ sitiunt iustitiã.
sonsilium congruit miẜis.
hoc enim unum remediũ ẽ
de tantis malis euadendi. ut
dimittamus sicut nob̾ di¬
mitti uolumus. ⁊ ad iuue¬
mus in quo possumus alios
sicut nos. in quo non possu¬
mus. cupimus ad iuuari.
Ne quib dicitur. Beati mi¬
sericordes. In tellectus congit
mundis corde. tan quã pur¬
gato oculo. quo cerni possit
q corporeus oculus non uidit.
nec auris audiuit. nec in cõ
hominis ascendit. Ne qͥb
hic dicitur. Beati mundo
corde. Sapientia congruit
pacificis. in quib iam ordi¬
nata sunt omnia. nullusq
motus adu̾sus rationem re¬

Expanded text:
turis quibus malis vincti turis quibus malis vincti teneantur, quae tanquam bona et utilia ignorantes appetierunt. De quibus hic dicitur: Beati qui lugent. Fortitudo congruit esurientibus, et sitientibus, laborant enim desiderantes gaudium de veris bonis et amorem a terrenis et corporalibus avertere cupientes: de quibus hic dicitur, Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam. Consilium congruit misericordibus: hoc enim unum remedium est de tantis malis evadendi, ut dimittamus, sicut nobis dimitti volumus; et adjuvemus in quo possumus alios, sicut nos in quo non possumus cupimus adjuvari: de quibus hic dicitur, Beati misericordes. Intellectus congruit mundis corde, tanquam purgato oculo, quo cerni possit quod corporeus oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit : de quibus hic dicitur, Beati mundi corde. pacificis, in quibus ordinata sunt omnia, nullusque motus adversus rationem re
Abbreviated transcription (Latin):
siam octaua clarificat. ⁊
ꝙ ꝑfectum ẽ demonstrat.
ut ꝑ hoᷤ gradus ꝑficiant᷑
et cet̾i. tanquam a capite rũ
sententusq ꝯgruere. S ed
int̃ est ordinis. Nam ibi e¬
numãtio ab excellentioribꝰ
cepit. hic uero ab infenio¬
ribus. Ibi namq incipit
a sapientia ⁊ desinic ad timo¬
rem d̾i. S initium sapien¬
tie timor dei ẽ. Qua ꝓpter
si gradatim tanquam ascẽ¬
dentes numeremus. prius
ibi est cimor dei. secunda
pietas. t̾tia scientia. quãta
fortitudo. quintum ꝯsiliũ.
sextus intellectus. septima
gͣpientia. Timor dei congnut
humilib. de quib hic dia¬
tur. Beati pauꝑes sp̃u. idẽ
non inflaci non suꝑbi. de
quib apłs dicit. noli altũ¬
sapere. s time. id ẽ noli ex¬
colli. Pictas congruit mi¬
tib Qui enim pie quent.
honorat sc̃ãm scripturam.
et non rep̃h̾endit ꝙ nõdũ
intelligit. Et ꝓpt̃a non resi¬
stit. ꝙ ẽ mitem ẽẽ. unde bͥ
congruit lugentib. qui
iam cognouerunt in scrp¬

Expanded text:
nam octava clarificat, et quod perfectum est demonstrat, ut per hos gradus perficiantur et caeteri, tanquam a capite rurssententiisque congruere. Sed interest ordinis: nam ibi enumeratio ab excellentioribus coepit, hic vero ab inferioribus. Ibi namque incipit a sapientia, et desinit ad timorem Dei: sed initium sapientiae timor Domini est. Quapropter si gradatim tanquam ascendentes numeremus, primus ibi est timor Dei, secunda pietas, tertia scientia, quarta fortitudo, quintum consilium, sextus intellectus, septima sapientia. Timor Dei congruit humilibus, de quibus hic dicitur, Beati pauperes spiritu, id est non inflati, non superbi: quibus Apossapere, sed time, id est, noli extolli. Pietas congruit mitibus, qui enim pie quaerit, honorat sanctam Scripturam, et non reprehendit quod nondum intelligit, et propterea non resistit, quod est mitem esse; unde hic congruit lugentibus, qui jam cognoverunt in Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
parua campi planities irri¬
gua erat. ⁊ nemorosa. ꝑle¬
naq deliciis. ⁊ lucus in ca
ydolo consecratus. In tantã
uenerat. ut deserta templi
rent. ⁊ rigorẽ religionis
delicie uincerent. filiosq
suos incenderent demoniis.¬
uł iniciarent ⁊ applłabatur
locꝰ ip̃e gehẽnõ. id ẽ uallis
filioꝵ hẽnõ. hoc regũ uolu
scͥbt̃ plenissime ⁊ cõmĩat᷑
deus se locum ip̃m imple¬
turum cadauerib mortuo¬
rum. ut nequaqͣm uocetur
thophet. ⁊ baal. s uocetur
poliandrium id est tumulꝰ
mortuorum. futura ergo
supplitia. ⁊ pene ꝑpetue qͥ¬
b peccatores cruciandi sũt.
huius loci uocabulo de no¬
tantur. Duplicem autem
mii frigoris. in iob pleni¬
sime legimus. Nonne duo¬

Expanded text:
parvi campi planities, irriparvi campi planities, irrigua erat et nemorosa, plenaque deliciis, et lucus in ea idolo consecratus. In tantam rael venerat, ut deserta templi ret, et rigorem religionis deliciae vincerent, filiosque suos incenderent daemoni vel initiarent, et appellabatur locus ille Gehennon, id est vallis filiorum Ennon. Hoc Regscribunt plenissime. Et comminatur deus se locum ipsum impleturum cadaveribus mortuorum, ut nequaquam vocetur Tofeth et Baal; sed vocetur Poliandrum, id est tumulus mortuorum. Futura ergo supplicia et pene perpetue, quibus peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo denotantur. Duplicem autem et frigoris, in Iob plenissime legimus». He
Abbreviated transcription (Latin):
t quomõ inp̾senti in¬
seculo multorum uitia
num. ⁊ illuminabit late¬
bras tenebrarũ. ⁊ manifesta
faciet consilia cordium. Et
est sensus. Nolite timere ꝑ¬
sccutorum seuitiam. ⁊ blas¬
phemantium rabiem. quia
ueniet dies iuditii. in quo
et ur̃a uĩtus. ⁊ eorum neqͥ¬
tia demonstrabitur. Quod
dico uob̾ intenebris dicite
in lumine. ⁊ ꝙ in aure au¬
ditis. p̃dicate suꝑ tecta. Qd̃
audistis in misterio aꝑtius
p̃dicate. Qd̃ didicistis abscõ
uos erudiui in paruulo iu¬
dee loco. in uniu̾sis urbib
et in toto mundo audacter
porabilis ẽ. scłm crassiorẽ
dico nr̃i corporis substãtiã.
uł co certo tp̃r punictur. ⁊
supplitia sentiet. qñ pristi¬
num corpus receꝑit. ut cum
quo peccauit. cum ip̃o puni
ueterib libris non in ueni¬
tur. s primum a saluatore
ponitur. Queramus ergo q̃
sit ẜmonis huius occasio.
Idolum baal fuisse uxta ie¬
rłm ad radices montis in
quib syloa fluit. non se¬
mel legimus. Hec uallis et

Expanded text:
t quomodo in praesenti saeculo multorum vitia num, et illuminabit latebras tenebrarum, et manifesta faciet consilia cordium. Et est sensus: Nolite timere persecutorum saevitiam, et blasphemantium rabiem, quia veniet dies judicii, in quo et vestra virtus, et eorum nequitia demonstrabitur. Quod dico vobis in tenlumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta. Quod audistis in mysterio, apertius praedicate; quod didicistis abscondvos erudivi in parvulo Judaeae loco, in universis urbibus, et in toto mundo audacter poralis est, secundum crassiorem dico nostri corporis substantiam. Vel eo certe tempore punietur, et supplicia sentiet, quando pristinum corpus receperit, ut cum quo peccavit, cum ipso et puveteribus libris non invenitur, sed primum a Salvatore ponitur. Quaeramus ergo quae sit sermonis hujus occasio. Idolum Baal fuisse juxta Jerusalem ad radices montis Moria, in quibus Siloe fluit, non semel legimus . Haec vallis et
Abbreviated transcription (Latin):
nis holocaustũ. nulla infe¬
ditate fumidum. nullo
carnalis illecebre fetore po¬
llutum. nulla seuitia cruen¬
tum. nulla odii simultate.
maculatum. s fide igneũ.
consciẽtia nitidum sincerita
te cordis odoriferum. concõ¬
dia ⁊ caritate ꝑfectum. us
ad d̾i uultum ꝑ celestium
nuntiorum defertur obseꝗũ.
Que cum sint honcremus
beatos martires. pͥncipes fi¬
dei. int̾cessores mundi. pre¬
cones regni. co heredes dei. Od
si dicas michi quid honoras
in carne iam resoluta. atq
consumpta. de qua nulla
iam deo cura ẽ. Et ubi est

Expanded text:
nis holocaustum, nulla in infidenis holocaustum, nulla in infidelitate fumidum, nullo carnalis illecebrae fetore pollutum, nulla saevitia cruentum, nulla odii simultate maculatum; sed fide igneum, conscientia nitidum, sinceritate cordis odoriferum, concordia et caritate perfectum, usque ad Dei vultum per coelestium nuntiorum defertur obsequia. Quae cum ita sint, honoremus beatos martyres, principes fidei, intercessores mundi, praecones regni, cohaeredes Dei. Quod si dicas mihi, quod honoras in carne jam resoluta atque consumpta, de qua nulla jam Deo cura est? Et ubi est