comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ si uid̾e nõ potes: nõ saltiz
credis qr ego ĩ p̃re :ł et pat̾ ĩ me
ẽ: Pot̾at hic dic̾e̾ philipps. Uid̾o
qͥdem te: et credo simillimũ ẽe
pr̃i. S nũqͥd arguend ẽ et ob¬
iurgandꝰ : qui cum sinulem
uidet: etiam illum cui siłis ẽ
uult uid̾e: Sumilez qͥdez noui:
s ad huc alt̾u sũ alt̾o noui. Nõ
mnͥ sufficit: nsi et illũ cuiẽ iste
siłis nou̾im. Ostende itaq nb
pr̃e: et sufficit nb̃. S id̾o mag̃r
discipłm arguebat: qm̃ corpos¬
tulantis uidebat. Tãꝙͣ eĩ meli¬
pr̃em nosse cupiebat: ⁊ ideo nͨ
filiũ sciebat: quo meliꝯ aliqͥd
ẽẽ c̃debat. AAdhũc sensũ corrigẽ¬
dum dictũ ẽ: qͥ uicet me iudet
et pr̃em. Quoniodo tu dicis.

Expanded text:
on potes, non saltem credis quia ego in Patre, et Pater in me est? Poterat hic dicere Philippus: Video quidem te, et credo simillimum esse Patri; sed numquid arguendus et objurgandus est qui cum similem videt, etiam illum cui similis est vult videre? Similem quidem novi, sed adhuc alterum sine altero novi; non mihi sufficit, nisi et illum cujus est iste similis noverim. Ostende itaque nobis Patrem, et sufficit nobis. Sed ideo magister discipulum arguebat, quoniam cor postulantis videbat. Tanquam enim meliPatrem nosse cupiebat: et ideo nec Filium sciebat, quo melius esse aliquid credebat. Ad hunc sensum corrigendum dictum est, Qui videt me, videt et Patrem. Quomod
Abbreviated transcription (Latin):
credite: cui nat᷑a ẽ uõ rapina
ẽẽ eqͣle d̃o. Semetip̃m eĩ exina¬
muit : nõ tñ formam dĩ am¬
tẽs: s formã ẜui accipiẽs. Mor¬
tem metuitis huic forme fur
nõ turbet᷑ corur̃m: suscitabit
illam forma dei. Lc̃õ
Ed qͥd ẽ qd̃ seqr ÷ in domo
prĩs mel mansiones ml¬
te st̃. insi qr et sibi inetuebãt
Unde audire debuer̃t: ñ fbet᷑
corur̃z. Qs eĩ eoꝵ ñ ietueret:
cum petro dciñ ẽẽt fidentiori atq
ꝓmptiori: non cantabit galls
donec me ter neges: Tanꝙͣ ergo
ẽẽnt abillo perituri: m̾ito turba¬
bant᷑. S cũ audiũt ĩ domo prĩs
mei młte mansiones st̃: si quo
minꝰ dixissem uob̃ qr uado ꝑa

Expanded text:
apina, esse aequalem Deo: semetipsum enim exinanivit; non tamen formam Dei amittens, sed formam servi accipiens . Mortem metuitis huic formae servi; non turbetur cor vestrum, suscitabit illam forma Dei. 2. ed quid est quod sequitur, In domo Patris mei mansiones multae sunt, nisi quia et sibi metuebant? Ustrum. Quis enim eorum non metueret, cum Petro dictum esset fidentiori atque promptiori, Non cantabit gallus donec ter me neges ? Tanquam ergo essent ab illo perituri, merito turbabantur: sed cum audiunt, In domo Patris mei mansiones multae sunt: si quo minus, dixissem vobis quia vado pa
Abbreviated transcription (Latin):
deum. Mire sc̃s eũglista p̾mittẽ¬
poũ putauit⁊ qd plumi ĩfantẽ
pr̃is nomnĩe zachariã appellãdu
putau̾ũt: ut adu̾tas matri non
nom̃ alicuiꝰ displicuisse degen̾is:
s id scõ infusũ sp̃u: ies qd̃ ab ãgło
ante zacharie fũat p̾mĩciatum.
Et qͥdez ille mutꝰ ĩtimare uocabu¬
lũ filii neqͥuit uxorr: s ꝑ ꝓphia
helisabeth didicit:. qd̾ nõ didic̾at¬
uocabulũ suũ qd̃ agnoninus.
nõ qd̃ elegimꝰ. Habẽt hoc m̾ita
scõꝵ: ut ado nom̃ accipiãt. Sicut
iacob isił dr᷑. quia deũ uidit: sic̃

Expanded text:
ista praemittendum putavit, quod plurimi infantem patris nomine Zachariae appellandum putaverint; ut advertas matri non nomen alicujus displicuisse degeneris, sed id sancto infusum Spiritu quod ab angelo ante Zachariae fuerat praenuntiatum. Et quidem ille mutus intimare vocabulum filii nequivit uxori: sed per prophetiam Elizabeth didicit, quod non didicuocabulum suum quod agnouimus, non quod elegimus. habent hoc menta sanctorum, ut a deo nomen accipiant. sic Iacob
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e habet : cũ auiat ĩ alt̾o qd̃ ip̃e
nõ ht̃. Non erit itaq aliqͣ ĩui¬
dia ĩ paris claritatis: qũi regua¬
bit ĩ oĩb unitas caritatis. Pro¬
inde respuẽdi st̃ acorde xp̃iano:
qui putant ideo dictum młtaᷤ
eẽ mansiones:qr extra reguuz
celoꝵ erit aliqͥd ubi beate mane¬
at ĩnocẽtes: qui sine baptismo
ex hac uita emni grar̃t: qr sũ illo
ĩ regnũ celoꝵ ĩtrare nõ potuer̃t.
Hec froes nõ ẽ fides: quia nõ ẽ
u̾a et catholica fides.
Tane tandem stulti hõĩes et
carnalib cogitatonib exce¬
nõ uos putatis ẽẽ reꝓbaudos. qͥ
domũ dei prĩs inde seꝑat.s. Nõ
eĩ ait dñs in uniu̾so mũdo aut¬

Expanded text:
e habet. Non erat itaque alia invidia imparis claritatis, quoniam regnabit in omnibus unitas charitatis. Proinde respuendi sunt a corde Christiano, qui putant ideo dictum multas esse mansiones, quia extra regnum coelorum erit aliquid ubi beate maneant innocentes, qui sine baptismo ex hac vita emigraverunt, quia sine illo in regnum coelorum intrare non poterunt. Haec fides non est fides, quoniam non est vera et catholica fides. Itane tandem stulti homines, et carnalibus cogitationibus excaenon vos putatis esse reprobandos, qui domum Dei Patris inde separatis? Non enim ait D
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ nec apr̃e descendendo abfu̾at.
nec adisciplĩs ascendendo disces¬
serat. Lectio.uiͣ.
Uuc igit᷑ dilectissuim
filius homĩs dei filius¬
excellentius sacraciꝰq
ĩnotuit: cum ĩpat̾ne maiesta¬
tis gliam se recepit: et ĩeffabłi
modo cepit ẽẽ diuinitate p̾sen¬
tior. qui fc̃s ẽ humanitate lon¬
ginquior. Tũc ad equalem pr̃i
filiũ. eruditior fides gressu cepͥ
mentis acced̾e: et contrectatõe
corporce in xp̃o sb̃stantie q̃ patre
minor ẽ nõ eg̾e. Qm̃ gli̾ficati
corꝑis manente nat᷑a: eo fides
credentiũ uocabat᷑: ubi nõ carua¬
li manu. s spiritali ĩtellectu. par
genitori unigenito tãg̾et᷑. Hinc¬

Expanded text:
d nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis ascendendo discesserat. CAP. IV. Tunc igitur, dilectissimi, filius hominis, Dei Filiusexcellentius sacratiusque innotuit, cum in paternae majestatis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanitate longinquior. Tunc ad aequalem Patri Filium eruditior fides gressu mentis coepit accedere, et contrectatione corporeae in Christo substantiae, qua Patre minor est , non ecorporis manente natura eo fides credentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spirituali intellectu par genitori unigenitus tangeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃iꝰ ꝓparet acced̾e: dicit. noli me
tangere. Nondun emĩ ascendi
ad prẽm incu. Hoc ẽ. Nolo ut ad
me corꝑalit̾ uenias: nec ut me
sensu caruis agnoscas. Io sub¬
luuiora te differo: maiora tibi
p̾paro: cũ ad pr̃cm ascẽd̾o. Tunc
me ꝑfectius ueriusq palpabis:
app̾hensura qd̃ nõ tangis: et cre¬
dit᷑a qd̃ non ceruis. Lc̃o .uii.¬
uin at ascendẽtẽ ad celos

Expanded text:
ipsius properaret accedere, dicit ei: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum : hoc est, nolo ut ad me corporaliter venias, nec ut me sensu carnis agnoscas; ad sublimiora te differo, majora tibi praeparo. Cum ad Patrem meum ascendero, tunc me perfectius veriusque palpabis, apprehensura quod non tangis, et creditura quod non cernis. Cum autem ascendentem ad coelos
Abbreviated transcription (Latin):
saciand accedis: sacrum dĩ tui
corp et sanguĩez fide respice:
houora: mirare: mẽte ꝯtĩge
cordis manu suscipe: et maxĩe¬
assume.

Expanded text:
reficiendus accedis, sacrum Domini tui corpus et sanguinem fide respice, honore mirare, mentem erige, cordis manu suscipe, et maxiassume.
Abbreviated transcription (Latin):
ta pͤitate meriusti: ĩmensura
nisibili ꝑmanẽs. maior fc̃s es
te ip̃o ĩuisibilit̾. sine ꝙͣtitatis
auginento. Cum idem atq ip̃e
eẽs: młto alt̾ fidei ꝓcessib exti¬
tisti. In ext̾iori uichil adoitũ ẽ:
et totũ ĩ ĩt̾iori mutatũ ẽ. Ac sic
sine corꝑali sensualitate.uilita
te p̾t̾ita deposita. sb̃ito nouã in¬
dutꝯ es dignitate⁊ et sic̾ hoc qd̃¬

Expanded text:
itate meruisti. In mensura visibili permanens, major factus es te ipso invisibiliter, sine quantitatis augmento. Cum idem atque ipse esses, multo aliter fidei processibus exstitisti. In exteriore nihil additum est, et totum in interiore mutatum est: ac sic sine corporali sensu praeterita vilitate deposita, subito novam indutus es dignitatem: et sicut hoc q
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o ppls adunat᷑  et c̃denti
plebs ei inꝙ̃ credidit copulat᷑⁊
iungit᷑. que copulatõ et ꝯiũc¬
tio aque et uini sic miscet᷑ ĩcali¬
ce diũ ut mixtio illa nõ possit se¬

Expanded text:
populus adunatur et credentium plebs ei in quem credidit copulatur et iungitur. quae copulatio et coniunctio aquae et uini sic miscetur in calice Domini ut conmixtio illa non possit
Abbreviated transcription (Latin):
sacͣm̃tu corꝑis et sangũis cõse¬
craret: ut coleret᷑ iugit ꝑ mistiu.
qd semel offerebat᷑ in p̾cium. ut
quia cotidiaua et ĩ deffessa curre¬
bat ꝓ hõĩm salute redẽptio: ꝑpe
moria: et semꝑ p̾sens ẽẽt ĩgr̃a.
Uere unica et ꝑfc̃a hostia fide es¬
tuuãda nõ specie: neq ext̾iori
Unde urito celestis confirinat auc¬
toritas: quia caro mea u̾e ẽ cib:
ergo om̃e infidelitatis ãbiguũ:
qũi quidẽ qͥ auctor ẽ mun̾is: ip̃e
ẽ et testis u̾itatis. Nam et ĩuisi¬

Expanded text:
sacramentum corporis et sanguinis consecraret, ut coleretur jugiter per mysterium, quod semel offerebatur in pretium; ut, quia quotidiana et indefessa currebat pro hominum salute redemptio, perpmoria, et semper praesens esset in gratia. Vere unica et perfecta hostia, fide aestimanda, non specie: nec exterioriUnde merito coelestis confirmat auctoritas, quia Caro mea vere est cibergo omne infidelitatis ambiguum, quandoquidem qui auctor est muneris, ipse est etiam testis veritatis. Nam vi
Abbreviated transcription (Latin):
ũis. pdicari ĩ noĩe eiꝰ peniten¬
tia. ⁊ remissionem põcoꝵ. S hoc
ubi: Alii enĩ dicunt ecce hic:
illic. Non ẽi de ip̃o capite dicũt.
ecce hic et ecce illic. Notum est
cum sum: usq ad cõsũmatoẽ
scli. S ait dñs: nolite cred̾e. Qͥ
dicit ecce hic et ecce illic: ꝑtes

Expanded text:
verius, «praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionem peccatorum.» Sed hoc ubi? Alii enim dicunt, «Ecce hic;» illic» . Non enim de ipso capite dicunt, «Ecce hic, et ecce illic;» notum est scum sum usque ad consummationem saeculi» . Sed ait Dominus: «Nolite credere:» qui dicit, «Ecce hic, et ec
Abbreviated transcription (Latin):
mente qnͣta uis amoris acren¬
d̾at: q̃ amonũto diũ etiam
discipłis recedentib nõ recede¬
bat. Exquirebat ꝙ̃ nõ ĩuenerat:
flebat inquirẽdo: et amoris sui
igne succensa eius ꝙ̃ ablatum
credrdit ardebat desrõio. Unde
contigit: ut eum sola tũc uide¬
ret q̃ remansit ut q̃reret: quia
tia c̃. Et uoce u̾itatis dicit᷑. Qui
saluꝯ erit. Ex p̾cepto legis cau¬
da hostie in sacͥficio iubet᷑ offr̾i.
In cauda quippe. finis ẽ corpis.
Et ille bene ĩmolat: qui sacͥfici¬
um boni oꝑis usq ad finem
debite ꝑducit actionis. Hinc
iosephint reliquos fr̃es. tala¬
rem tuuicam habuisse descri¬
bitur. Tuica quippe usq ad
taluz c̃: opus bonuz usq ad

Expanded text:
mentem quanta vis amoris accenderat, quae a monumento Domini, etiam discipulis recedentibus, non recedebat. Exquirebat quem non invenerat, flebat inquirendo, et amoris sui igne succensa, 1546 ejus quem ablatum credidit ardebat desiderio. Unde contigit ut eum sola tunc videret, quae remansit ut quaereret, quia tia est, et voce veritatis dicitur: Qui salvus erit, et precepto legis cauda hostiae in sacrificio iubetur offerri. In cauda quippe finis est corporis, et ille bene immolat, qui sacrificium boni operis usque ad finem debitae perducit actionis. Hinc Ioseph inter reliquos fratres talarem tunicam habuisse describitur. Tunica quippe usque ad talum est opus bonum usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
põt : cur disciplĩs ĩmari labo¬
rantib post resurrectõez sua¬
dñs ĩ littore stetit: qui ante
resurrectõem suã coram
discipłis ĩ fluctibꝰ maris am¬
bulauit. Cui rei ratio festine
cognoscit᷑: si ip̃a q̃ tunc iuerat
cã pensetur. Qd et eĩ mare nsi
p̾sens scł̃m signat: qd̃ se cau¬
saꝵ tumłtib et undis uite cor¬
ruptibił illidit: Qd ꝑsoliditatẽ

Expanded text:
test, cur discipulis in mari laborantibus, post resurrectionem Dominus in littore stetit, qui ante resurrectionem suam, coram discipulis in fluctibus maris ambulavit. Cujus rei ratio festine cognoscitur, si ipsa quae tunc inerat causa pensetur. Quid enim mare, nisi praesens saeculum significat, quod se causarum tumultu et undis vitae corruptibilis illidi
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi: ꝑ om̃s gentes. Uirde: Iu¬
cipiens abihrłm. Cõmunica.
huic ecclie. Quare litiganius:
rena: ut gaudeat indeo ĩ illa
ihrłm celesti. Ab hac enĩ incipͭ.
ad illam t̾minat. In illa tota
ecclia erit: ab ista exordiu fid̃i

Expanded text:
Ubi? «Per omnes gentes.» Unde? Incipiens «ab Jerusalem.» Communica huic Ecclesiae. Quare litigamus? Crena, ut gaudeat inde Deo in illa Jerusalem coelesti. Ab hac enim incipit, ad illam terminat. In illa tota Ecclesia erit, ab ista exordium fidei
Abbreviated transcription (Latin):
cur petrus qui piscator ante
conu̾sionem fuit: post ꝯu̾sioẽz
adpiscatõnem rediit. Et cũ u̾itaᷤ
dicat nemo mittens manũ suã
ĩ aratru et respiciens retro aptꝰ
ẽ regno dei: cur repeciit qd dere¬
cit᷑. cicius uidet᷑: quia niiuirsi
negocium qd̃ aute ꝯñsionem¬
sine peccato extitit: hoc etiam
fuit. Nam piscatorem petru.
matheu uero theloneariũ scimꝰ.
Et post ꝯu̾sionem sua adpiscati¬
onem petrus rediit: matheus uͦ
ad thelonei negocinz nõ resedit.
Quia et aliud ẽ uictum ꝑ pis¬
catõem qͥrere: aliud thelonei

Expanded text:
cur Petrus, qui piscator ante conversionem fuit, post conversionem ad piscationem rediit? et cum veritas dicat: Nemo mittens manum suam in aratrum, et aspiciens retro, aptus est regno Dei , cur repetiit quod dereditur citius videtur, quia nimirum negotium q peccato exstitit, hoc etiam fuit, nam piscatorem Petrum, Matthaeum vero telonarium scimus. Et post conversionem suam ad piscationem Petrus rediit, Matthaeus vero ad telonei negotium non rediit. Quia et aliud est victum per piscationem quaerere, al
Abbreviated transcription (Latin):
corporis: ablata ẽ om̃iꝰ
suspitio falsitatis. Qdͥ
deiide. Non sciebatis quia
oportebat impleri oĩa÷ que scͥp¬
ta sũt in lege moysi et pphis et
psalmis deme: Et quia illi c̃de¬
bant moysi et ꝓphis: uerum ẽi
erat qd̃ dixit abraham: si moysẽ
⁊ ꝓphas nõ audiũt: nec si quis
ex mortuis resurrex̾it credẽt: qr
ergo c̃debant moysi ⁊ ppħis: et
nõ erãt de ip̃is quos rep̾hendit
abrahaui: audierũt qd̃ ait dũs.
Non sciebatis quia oportebat im¬
pleri omĩa q̃ scͥpta sunt ĩ lege
moysi. ⁊ ꝓpħis et psalmis de me:
Ecce qui credrd̃ũt moysi ⁊ ꝓpħis:
uidete ꝙ̃ admodu ex ip̃oꝵ testi¬
monio credũt ei qui surgit a
mortuis. Tũc apuit illis sensũ

Expanded text:
rporis, ablata est omnis suspicio falsitatis. Quid deinde? «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me?» Et quia illi credebant Moysi et Prophetis: verum enim erat quod dixit Abraham, «Si Moysen et Prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent:» quia ergo credebant Moysi et Prophetis, et non erant de ipsis quos reprehendit Abraham, audierunt quod ait Dominus, «Non sciebatis quia oportebat impleri omnia quae scripta sunt in Lege Moysi et Prophetis et Psalmis de me?» Ecce qui crediderunt Moysi et Prophetis, videte quemadmodum ex ipsorum testimonio credunt ei qui surrexit a mortuis: «Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
tuis t̾cia die. Habes iam spõsũ
ecclie. Non hũc tacuit moyses:
passuꝵ et resurrectuꝵ. Descͥptꝰ
ẽ nb̃ sponsꝰ: non erramis. S
nescio qui existũt: et quia nõ
erramꝰ insponso. et ip̃i uidẽ¬
t᷑ ea q̃ et nos crede desponso:
uta mẽbris sponse nos aduo¬
cent. dicunt rib̾. Ip̃e ẽ qͥde spõsꝰ.
ꝙ̃ creditis  ꝙ̃ et nos credims:
s sponsa nõ ẽ ip̃a. Non est¬
ip̃a eccłia: ꝙͣ tenetis. Et q̃ illa
ẽ : pars donati. Et hoc ẽ qd̾ tu
dicis. Iooc tu dicis. an sponsꝯ:
Au dicis: an ds ꝑ moysen e

Expanded text:
tia die.» 18. Habes jam sponsum Ecclesiae. Et non hinc tacuit Moyses, passurum, resurrecturum. Descriptus est nobis sponsus, ut non erremus. Sed nescio qui existunt, et quia non erramus in sponso, et ipsi videntur ea quae et nos credere de sponso, ut a membris sponsi nos avocent, dicunt nobis: Ipse est quidem sponsus quem creditis, quem et nos credimus: sed sponsa non est ipsa Ecclesia quam tenetis. Et quae illa est? Pars Donati. Et hoc est quod tu dicis: hoc tu dicis, an sponsus? Tu dicis, an Deus per Moysen?
Abbreviated transcription (Latin):
nũc signatur in oꝑe. Quia igrͣ
p̾dicator ecclie nos a mũdi huiꝰ
fluctibꝰ seꝑat: miiru neces¬
se ẽ: ut rete plenuz piscibus
petrus ad t̾ram ducat. Ip̃e enĩ
pisces ad soliditatez littoris ꝑ¬
trahit: qui sc̃e p̾dicatõis uoce
stabilitatem et̾ne patͥe fidelibꝰ
ostendit. Hoc egit u̾bis: hoc epiꝰ¬
tolis: hoc agit cotidie miracło¬
rum signis. Quociens ꝑeuin
ad amorem quietis et̾ne con
pisces adlittus trahim : S cũ
rete magnis piscib plenum
dicit᷑:⁊ additur et qnͣtis: scil
centumqͥnquagintatribus
Amagno inist̾io numers iste
non uacat: s intentos uos tã¬
ti nust̾ii ꝓfiuroitas expectat.
Neq et enĩ qͣntitatis sũmam.
sollerter euaugelista expͥmer:
nisi hanc sacram̃to plena eẽ
iudicasset. Scitis namq ꝙ ĩ¬

Expanded text:
nunc signatur in opere. Quia ergo nunc signatur in opere. Quia ergo praedicator Ecclesiae nos a mundi hujus fluctibus separat, nimirum necesse est ut rete plenum piscibus Petrus ad terram ducat. Ipse enim pisces ad soliditatem littoris pertrahit, quia sanctae praedicationis voce stabilitatem aeternae patriae fidelibus ostendit. Hoc egit verbis, hoc Epistolis, hoc agit quotidie miraculorum signis. Quoties per eum ad amorem quietis aeternae cpisces ad littus trahimur? Sed cum rete magnis piscibus plenum dicitur, additur et quantis, scilicet centum quinquaqinta tribus. A magno mysterio numerus non vacat, sed intentos vos tanti mysterii profunditas exspectat. Neque enim qsolerter evangelista exprimeret, nisi hanc sacramento plenam esse judicasset. Scitis namque,
Abbreviated transcription (Latin):
recitarem moysen. cũ recitarem
ꝓphas: distulisti adeũ qui resur¬
rectur erat amortuis. Etce re¬
surrexit: ecce dixit. Tam nullaz
habec dubitatõem eccłia xp̃i et
uxor xp̃i: quã nulla habet du¬
bitatõem corp xͥ. demonstratũ
ocłis: ꝯtrectatum manib disci¬
puloꝵ. Ecce qui resurrexit a mor¬
tuis utrũq oste̾dit. Ostendit
caput:l ostendit membra: os¬
tendit sponsum: ostendit sp̃õ¬
sam. Aut utrũq mocũ crede:
aut illõ ĩ dãpnatõem tuã c̃des.
Qd ẽĩ quia resurrexit a mor¬
tuis: Quia ĩ eodem corꝑe resur¬
rexit: Bene. Quia cicatrices os¬
tendit: quia ut crucifixus ẽ. ⁊
sepultꝰ. ita redditꝰ ẽ.ita demõ¬
strato: Optime credis. Audi illũ
loꝙ̃tem in ꝙ̃ credis. Predicari ĩ
noĩe ep penitentia ⁊ remissicẽ¬
latas t̾ras: Si uellem illud dic̾e
iam luctans adu̾sus h̾eticos:
iam pugn̾ans iam habens cuz
illis conflictum tante q̃stionis:
non illõ dic̾em sic ꝯtͣ p̾sentes:¬

Expanded text:
recitarem Moysen, cum recitarem Prophetas, distulisti ad eum qui resurrecturus erat a mortuis: ecce resurrexit, ecce dixit; tam nullam habet dubitationem Ecclesia Christi et uxor Christi, quam nullam habet dubitationem corpus Christi, demonstratum oculis, contrectatum manibus discipulorum. Ecce qui resurrexit a mortuis utrumque ostendit: ostendit caput, ostendit membra; ostendit sponsum, ostendit sponsam. Aut utrumque mecum crede, aut illud in damnationem tuam credis. Quid enim quia resurrexit a mortuis, quia in eodem corpore resurrexit? Bene, quia cicatrices ostendit; quia ut crucifixus est, ut sepultus, ita redditus, ita demonstratus: optime credis; audi illum loquentem in quem credis. «Praedicari in nomine ejus poenitentiam et remissionelatas terras. Si vellem illud ego dicere, jam luctans adversus haereticos, jam pugnans, jam habens cum illis conflictum tantae quaestionis; non illud dicerem sic contra praesentes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħam : cõmemorabunt᷑ et ꝯuer¬
tentur ad dñm: inuũsi fines t̾re
Ecce iam tenco testimoniuz legi.
et testimoniu ꝓphãꝵ. Audiams
et eum qui surrexit amortuis.
Ostendit se sponsꝯ: tenemꝯ euz:
confirmauit. demonstrando ex¬
hibendo testimonia. Hoc eĩ moy¬
Am ergo quia tenemꝰ lc̃ .iiiͣ.¬
ambo sponsum ex ip̃is u̾bis:
et puto quia iam incipis
mecum crede. ex his u̾bis moysi
et ꝓpħis: credamꝰ et ei qͥ surrexit
sponse tue. et nõ sit mͥ caput. si
ego ĩmenibris ei nõ fuero:
dic mͥ et de ecclia aliqͥd: quia iã
de sponso erꝰ nõ dubito. Andi ⁊
de eccłia. Seqͥt᷑ et dicit. Et p̾

Expanded text:
ertentur ad Dominum universi fines terrae.» Ecce jam teneo testimonium Legis et testimonium Prophetarum; audiamus et eum qui surrexit a mortuis. Ostendit se sponsum, tenemus eum. Confirmavit demonstrando, exhibendo testimonia. Hoc enim MoyJam ergo quia tenemus ambo sponsum ex ipsis verbis, et puto quia jam incipis mecum credere et his verbis Moysi, et Prophetis; credamus et ei qui resurrexit sponsae tuae, et non sis mihi caput, si ego in membris ejus non fuero; dic mihi et de Ecclesia aliquid; quia jam de sponso ejus non dubito. Audi et de
Abbreviated transcription (Latin):
nãq cõmie ẽẽ cum lapidibꝰ.
uiu̾e cum arborib: sentire cũ
aĩalib: in tellig̾e cũ ãgłis. Si
igit᷑ cõmune habet aliqͥd cum
cat᷑a hõ. Omĩ ergo creature p̃di¬
cat᷑ enͣgelium: cum soli homĩ
p̾dicatur. Quia ille uidelicet
docetur: ꝓpt̾ ꝙ̃ int̾ra cuncta
creata sũt: et aquo oĩa ꝑqͣndã
silitudinem aliena nõ suit.
oĩs c̃ature uõie: omĩs
natio gentiiz designa¬
ri. Antea et eĩ dcm̃ fu̾at.ĩ nia
gentiu ne abieritis: nc̃ aũt
dicit᷑: p̾dicate eũgłium omĩ¬

Expanded text:
e esse cum lapidibus, vivere cum arboribus, sentire cum animalibus, intelligere cum angelis. Si ergo commune habet aliquid cum creatura est homo. Omni ergo creaturae praedicatur Evangelium, cum soli homini praedicatur, quia ille videlicet docetur, propter quem in terra cuncta creata sunt, et a quo omnia per quamdam similitudinem aliena non sunt. nis creaturae nomine, omnis natio gentium designari. Ante etenim dictum fuerat: In viam gentium ne abieritis . Nunc autem dicitur, Praedicate
Abbreviated transcription (Latin):
oculos. ad illam altitudĩem ĩqͣ
animos. desidia t̾reua nõ depri¬
mant÷ ad efua p̾electos. ꝑit᷑a
non occupent: uiam u̾itatis ĩ¬
g̾ssos. fallaces illecebre nõ retar¬
dent. Et ita afidelib bec tpralia¬
decurrant᷑: ut ꝑegͥuari se in hac
nũdi ualle cognoscant. In qua
etiam si q̃da cõmoda blandiãt᷑.
nõ amplectenda nequiter: s trã¬
seuuda sũt fortit̾. Ad hanc em̃
nos deuotõnem beatissimꝰ apłs
petrus incitat: et scd̃m illa diłc¬
tionem qm pascendis xp̃i oui¬
botrina dnĩci amoris ꝓfessioe
concepit. obsecrãs dicit. Ruir
obsecro uos tanꝙͣ aduenas et
ꝑegrinos: abstiñe uos acarna¬
lib desid̃iis. q̃ militãt adũsus¬
aĩa. Cui ãt uisi dỹabolo mili¬
aĩas ad suꝑna tendentes. cor¬
ruptibilium bonoꝵ delectatõi¬
b obligare: et abillis sedib
de quib ip̃e excidit gaudet abdu¬
cere ; Contra cuiꝯ insidias sapiẽ¬
ter debet fidelis quisq uigilare:

Expanded text:
oculos ad illam altitudinem in quoculos ad illam altitudinem in quanimos desideria terrena non deprimant; ad aeterna praeelectos peritura non occupent; viam veritatis ingressos fallaces illecebrae non retardent; et ita a fidelibus haec temporaliadecurrantur, ut peregrinari se in hac mundi valle cognoscant, in qua etiamsi quaedam commoda blandiantur, non amplectenda nequiter, sed transeunda sunt fortiter. Ad hanc enim nos devotionem beatissimus apostolus Petrus incitat; et secundum illam dilectionem quam pascendis Christi ovibus trina Dominici amoris professione concepit , obsecrans dicit: Charissimi, obsecro vos tamquam advenas et peregrinos, abstinere vos 296 a carnalibus desideriis, quae milianimam . Cui autem nisi diabolo carnanimas ad superna tendentes corruptibilium bonorum delectationibus obligare et ab illis sedibus de quibus ipse excidit gaudet abducere? Contra cujus insidias sapienter debet fidelis quisque vigilare,
Abbreviated transcription (Latin):
dũz seq̃ces discipłoꝵ oculi
intenta admiratõe suspicerent:
astiterunt ip̃is angłi duo: mira¬
bili uestium candore fulgentes:
qui et dix̾unt. Uiri galiler: quid
statis aspiciẽtes in celum: Tic
ih̃s qui assup̾t ẽ a ub̾ ĩ celum:
sic ueniet ꝙ̃ admodũ uidistis eñ
cuntem ĩ celum. Quib u̾bis õs
ecclic filii docebant᷑: ut ih̃s xp̃s
in cadem qua ascend̾at carne
uenturꝰ uisibilis cred̾et᷑: nec
posset ambigi omĩa illi ẽẽ sub¬
iecta: cui ab ip̃o corporee natiui¬
tatis exordio. famiłatꝯ ẜuiss au¬
nũciauit: sic et editum deu̾gĩe
uox celestiu pastorib cecunt. Sic̃
resurrexisse a mortuis suꝑnoꝵ¬
rũt: sic adiudicandũ mũou
ĩ ip̃a carne uenturu: angłorũ
officia p̾dicarũt: ut intellig̾eni
qnͣte potestates sint affuture
cũ iudicaturo. cui tante ñstͣ¬
uerunt etiam iudicando.ui
Xultemus itaq dilectiꝰ¬
sini gaudio spiritalr:
et digna apd̃ deũ gr̃aꝵ
actione letantes: liberos cordi

Expanded text:
um sequaces discipulorum oculi intenta admiratione suspicerent, astiterunt coram ipsis angeli duo mirabili vestium candore fulgentes, qui et dixerunt: Viri Galilaei, quid statis aspicientes in coelum? Hic Jesus qui assumptus est a vobis in coelum, sic veniet, quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Quibus verbis omnes Ecclesiae filii docebantur ut Jesus Christus in eadem qua ascenderat carne venturus visibilis crederetur; nec posset ambigi omnia illi esse subjecta, cui ab ipso corporeae nativitatis exordio famulatus servisset annuntiavit, sic et editum de Virgine vox coelestium pastoribus cecinit: sicut resurrexisse a mortuis, superad judicandum mundum in ipsa carne venturum, angelorum officia praedicarunt: ut intelligeremus quantae potestates sint adfuturae cum judicaturo, cui tantae ministraverunt etiam judicando. CAP. V. Exsultemus itaque, dilectissimi, gaudio spiritali, et digna apud Deum gratiarum actione laetantes, liberos cordis
Abbreviated transcription (Latin):
illis cleuatus ẽ: et nubes susce¬
pit eum aboccłis coꝵ. Notate
u̾ba: siguate mst̾ia.Conuescẽs.
eleuatꝰ̃ ẽ. Comedit et ascẽdit:
ut nidelic ꝑeffectum comestio¬
nis u̾itas patesc̾et carnis. Mar
ricia. increpasse discipulos me¬
morat.Qua nxe qdꝯsid̾and̃¬

Expanded text:
atus est, et nubes suscepit eum ab oculis eorum . Notate verba, signate mysteria. Convescens elevatus est. Comedit, et ascendit, ut videlicet per effectum comestionis veritas patesceret carnis. Marcritia increpasse discipulos memorat. Qua in re quid
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ repulsa p̾dicatio. tunc
nobis in adintoriũ fieret: cũ
hanc illa ad dãpnationis sue
testimouiuz suꝑba repuliss.
S cũ discipulos adp̾dicandũ
u̾itas mittit:÷ qd aliud ĩmũ¬
do facit: nsi grana seminis
asꝑgit: Et pauca gͣna mittit
ĩsenuue: ut młtaꝵ messiu¬
fruges. recipiat ex nr̃a fide. Neq

Expanded text:
 repulsa praedicatio tunc nobis in adjutorium fieret, cum hanc illa ad damnationis suae testimonium superba repulisset. Sed cum discipulos ad praedicandum Veritas mittit, quid aliud in mundo facit, nisi grana seminis spargit? Et pauca grana mittit in semine, ut multarum messiufruges recipiat ex nostra fide. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
cum mĩe et oꝑib caritatis. qͣm
auaricia de cuis radice õium
maloꝵ g̾men em̃git: Que nisi
ĩsuis fomitib enec etͣ. necesse
ẽ ut ĩ agro illius cordis ĩquo
huis modi planta cõualuit:
spine potius tribuliq uitioꝵ.
ꝙͣ ullum u̾e uͥtutis semen oria¬
tur. Resistamꝰ ergo dilectissimi
huic tam pestifero malo: et ca¬
ritatem sine qua uulla uͥtꝰ p̃t
nntere sectemͣ: ut ꝑ hanc q̃ ad nos
xp̃s descendit dilectionis uia.
ctia nos adip̃m posimꝰ ascẽd̾e:
cui ẽ cum deo pr̃e et spu sc̃o ho¬

Expanded text:
cordiae et operibus charitatis quam avaritia, de cujus radice omnium malorum germen emergit? quae nisi in suis fomitibus enecetur, necesse est ut in agro illius in quo hujus mali plantatio convaluit, spinae potius tribulique vitiorum quam ullum verae virtutis semen oriatur. Resistamus ergo, dilectissimi, huic tam pestifero malo et charitatem, sine qua nulla virtus potest nitere, sectemur, ut per hanc, qua ad nos Christus descendit, dilectionis viam, et jam nos ad ipsum possimus ascendere, cui est cum Deo Patre et Spiritu sancto ho
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ẜino iste iut̾ frẽs: quia disci¬
pulꝰ ille nõ morit᷑. Et nõ dixit
ih̃s nõ morit᷑ s sic eũ uolo ina¬
n̾e donec ueniam: qͥd adte. Ecce
qͦusq in hoc enͣgłio extenditur
questio: q̃ sua ꝓfunditate non
mediocrit̾ mentem scrutantis
exercet. Cur eĩ dicit᷑ petro seq̃re me.
uec dicit᷑ cet̾is qui simul aderãt:
et ꝓfecto eum sic̃ magistrũ disci
puli seq̃bant᷑: S si ad passioẽm
intelligendu ẽ. nũqͥd solus pro
xp̃iana u̾itate passus ẽ petrus:
Nõne ibi erat in illis septẽ iaco¬
b filius zebedei frat̾ ioħĩs: qui
post euis ascentiõe ab herode ma¬
nifestat᷑ occisus: Uerum aliquis

Expanded text:
ia discipulus ille non moritur. Et non dixit ei Jesus, Non moritur; sed, Sic eum volo manere donec veniam; quid ad te? Ecce quousque in hoc Evangelio extenditur quaestio, quae sua profunditate non mediocriter mentem scrutantis exercet. Cur enim dicitur Petro, Sequere me, nec dicitur caeteris qui simul aderant? Et profecto eum sicut magistbantur. Sed si ad passionem intelligendum est, numquid solus pro christiana veritate passus est Petrus? Nonne ibi erat in illis septem alius filius Zebedaei frater Joannis, qui post ejus ascensionem, ab Herode manifestatur occisus ? Verum aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩ eo qd̃ significabat iohẽs ãbo
futĩ eraut. Significando seq̃batꝰ
iste: manebat ille. Credẽdo aũt
ambo uala p̾sentia huis mifie
tolerabant: ambo futã bona illi
beatitudĩs expectabant. Nec ip̃
soli. s uinu̾sa hoc facit sc̃a eccła
sponsa xp̃i ͥ ab istis temptatõ¬
nib eruenda: ĩ illa felicitate ẜ¬
uãda. Quas duas uitas petrus
et iohẽs figurauerunt: singli si¬
gulas. Uerum et ĩ hac tp̃ralit᷑ ã¬
bulan̾ũt ambo ꝑfidem: ⁊ illa

Expanded text:
et in eo quod significabat Joannes, ambo futuri erant. Significando sequebatur iste, manebat ille: credendo autem ambo mala praesentia hujus miseriae tolerabant, ambo futura bona illius beatitudinis exspectabant. Nec ipsi soli, sed universa hoc facit sancta Ecclesia sponsa Christi, ab istis tentationibus eruenda, in illa felicitate servanda. Quas duas vitas Petrus et Joannes figuraverunt, singuli singulas: verum et in hac temporaliter ambulaverunt ambo per fidem, et illa
Abbreviated transcription (Latin):
hoc: si nichil aliud qd̃ sit ꝯueniẽ¬
tius potu̾it inueniri. Cur gͦ de
iohãne dcm̃i ẽ. sic eũ uolo mau̾e
donec uenia. qͥd adte. et repeti¬
tũ ẽ tu me seq̃re tãꝙͣ ille ideo
donͤ ueniat: Qͥs facile aliud

Expanded text:
 sit convenientius potuerit inveniri. Cur ergo de Joanne dictum est, Sic eum volo manere donec veniam; quid ad te? et repetitum est, Tu me sequere; tanquam ille ideo donec veniat? Quis facile aliud
Abbreviated transcription (Latin):
quia ueru ẽ testimoniuz eius.
Sũt at inqͥt et alia młta q̃ fec̃
ihs: q̃ si scribantur ꝑsingula.
nec ip̃m arbitror mũdũ capere
posse eos qui scribendi st libros.
Non spacio locoꝵ credendum ẽ:
mũdum caꝑe nõ posse. Que ĩ eo
scribi quomodo possent: si scͥp¬
ta nõ ferrent: S capacitate legẽ¬
tium. comp̾hendi fortasse nõ
possent. Quãuis salua rerum
fide: pleꝵq u̾ba exced̾e uideãt᷑
fidem. Qd̃ nõ fit qũ aliqͥd qd̃
erat obscuꝵ uł dubiũ causa et
significande u̾itatis erratur:
qm̃ sic u̾ba rem q̃ indicat᷑ exce¬
dũt ⁊ ut uoluntas loꝙ̃tis nec
fallentis appeat. qͥ nouit qͦusq
credat᷑: a quo ultra ꝙͣ credendũ ẽ.
nł minuit᷑ loꝙ̃do aliqͥd uł auge

Expanded text:
ejus. Sunt autem, inquit, et alia multa quae fecit Jesus: quae si scribantur per singula, nec ipsum arbitror mundum capere posse eos qui scribendi sunt libros. Non spatio locorum credendum est mundum capere non posse quae in eo scribi quo modo possent, si scripta non ferret, sed capacitate legentium comprehendi fortasse non possent; quamvis, salva rerum fide, plerumque verba excedere videantur fidem, quod non fit quando aliquid quod erat obscurum vel dubium, causa et significandae veritatis erratur, quoniam sic verba rem quae indicatur excedunt, ut voluntas loquentis nec fallentis appareat, qui novit quousque credatur, a quo ultra quam credendum est, vel minuitur loquendo aliquid, vel aug
Abbreviated transcription (Latin):
lius sectetissime quietissimu
gelista discubuit. Qm̃ nͨ iste so¬
lus s uniu̾sa eccl̃ia ligat soluit¬
q pc̃ca: nec ille inpͥncipio u̾bũ
deũ apd̃ deum. et cet᷑a de xp̃i di
uinitate. et de tocius diuinita¬
tis trinitate atq unitate sb̃li¬
mia. q̃ ĩ illo regno facie ad faciẽ
cõtemplanda: nũc ãt donͣ uẽi¬
at dñs in specło atq ĩ enignia¬
te contuenda st̃ q̃ p̾dicando ruc¬
taret de fonte diñci pectoris solꝰ
bibit: s ip̃e dñs ip̃m euͣgeliũ ꝓ
sua cuiꝯq capacitate oĩb suis
bibendum. toto t̾raꝵ orbe disfu¬
dit. Sũt qui senfint. et hi qͥdem
nõ ꝯtẽptibiles sacri eloquii trac
plus amatũ: qd̾ neq uxore du¬
xit. et ab in eunte puericia cas¬
tissimꝰ uix̾it. Hoc quidẽ ĩscͥptĩs
canonicis nõ euident̾ apꝑet. Ue¬
rumptamen io qͦ miłtum ad

Expanded text:
lius secretissimae quietissimum gelista discubuit. Quoniam nec iste solus, sed universa Ecclesia ligat solvitque peccata: nec ille in principio Verbum Deum apud Deum, et caetera de Christi divinitate, et de totius divinitatis trinitate atque unitate sublimia, quae in illo regno facie ad faciem contemplanda, nunc autem donec veniat Dominus, in speculo atque in aenigmate contuenda sunt, quae praedicando ructaret, de fonte Dominici pectoris solus bibit; sed ipse Dominus ipsum Evangelium pro sua cujusque capacitate omnibus suis bibendum toto terrarum orbe diffudit. Sunt qui senserint, et hi quidem non contemptibiles sacri eloquii tractplus amatum, quod neque uxorem duxerit, et ab ineunte pueritia castissimus vixerit . Hoc quidem in Scripturis canonicis non evidenter apparet: verumtamen i
Abbreviated transcription (Latin):
cifigẽdũ: et ignonĩam passiõis
timẽtib discipłis nũciau̾it: il¬
la gl̃iam postulet tͥumphantis:
putauit eũ mulier post resurrec¬
tia cupit ĩ memor fut᷑oꝵ. Qd̾ãt
ĩt̾rogat dũs. et illa petẽte respon¬
det qͥduis: nõ uenit de ignorã¬

Expanded text:
cifigendum; et ignominiam passionis timentibus discipulis nuntiaret, illa gloriam postulet triumphantis? Putavit enim mulier post resurrectia cupit, immemor futurorum. Quod autem interrogat Dominus, et illa petente respondit quid vis? non venit de ignoran
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ emorosa qͥs me tetigit: ⁊ de la¬
zaro ubi posuistis eũ. In uet̾i qͦ
testam̃to adã nͥ es: et descendẽs
uidebo. si uxta clamore suũ qͥ¬
uenit adme ꝑficuĩt. Smn ãt no
ẽ:ut sciam.¬

Expanded text:
in Hemorrhousa: Quis me tetigit ? Et de Lazaro: Ubi posuistis eum ? In veteri quoque Testamento: Adam, ubi es ? Et: Descendens videbo si juxta clamorem, qui venit ad me, perficiant: sin autem non est, ut sciam
Abbreviated transcription (Latin):
Que iusticia: q̃ ꝑticła iusticie
impleri p̃t ͥ sñ aliq̃ ꝯtiuẽtia: De¬
lectat eĩ pecc̃are: nã si ñ delectar
ñ fieret. Mins ãt delectat iusti¬
cia: aut ñ delectat: aut minꝰ ꝙͣ̃
dignũ ẽ delectat. Unde hoc nisi
de languorib aĩe : Panis ĩfasti¬
dio ẽ: et delectat uenenũ. Unde
iste languor sanabit᷑ obsecro
uos: Ita ne anb̾̃met ip̃is ⁊ ꝑ
nos met ip̃os: qͥ õs ydonei fui¬
ydoues curare qd̃ fecit: Sic et ĩ
ip̃is delictis: qͥs s̃i cũ uolu̾it
uulu̾at se: S nõ qͥs cũ uoluit
sauat se.Sit gͦ aĩmꝰ pius: sit
Agnoscatur medio: nũꝙͣ se

Expanded text:
 particula justitiae impleri potest, sine aliqua continentia? Delectat enim peccare: nam si non delectaret, non fieret. Minus autem delectat justitia, aut non delectat, aut minus quam dignum est, delectat. Unde hoc, nisi de languoribus animae? Panis in fastidio est, et delectat venenum. Unde iste languor sanabitur, obsecro vos? Itane a nobismetipsis et per nosmetipsos? Qui omnes idonei fuic et in ipsis delictis, quis non cum voluerit, vulnerat se? Sed non quis cum voluerit, sanat se. Sit ergo animus pius, sit Agnoscatur medicus: nunquam se
Abbreviated transcription (Latin):
Enit ip̃a petra: õs uos sp̃u¬
cirtũcroit: et sue hũilitatis sig¬
nũ ĩ redemptoꝵ fronte defigit.
nos pudeat hũilitatis excelsi.
Quam diu disc̾tio ciboꝵ. et car¬
uis circunicisio: quoꝵ deus uẽt̾
et gła in pudendis eoꝵ: Illis fu¬
Nou simꝰ ĩgrati ei qui uenit:
si expectauims ut ueniret. S uñ
uidei ab hac grã extorres: alie¬
t fugitiuie Q zelum dei hñt:
s ñ scdm̃i sciẽtia. Quã sciẽtiã:
Ignorãtes ĩqͥt dĩ iusticia. ⁊ suã¬

Expanded text:
enit ipsa Petra, omnes nos spircircumcidit, et suae humilitatis signum in redemptorum fronte defixit. nos pudeat humilitatis Excelsi. Quamdiu discretio ciborum, et carnis circumcisio? Quorum Deus venter, et gloria in pudendis eorum . Illis fuNon simus ingrati ei qui venit, si exspectavimus ut veniret. Sed unde Judaei ab hac gratia extorres, alieni, fugitivi? Quia zelum Dei habent, sed non secundum scientiam. Quam scientiam? Ignorantes, inquit, Dei justi
Abbreviated transcription (Latin):
htͥ non ait aute abrahã ego
fui: s ante abraha ego sum.
Unde et ad moysen dicit᷑. Ego sũ
qui sum. Hec dices filiis ifrł. Qͥ
est: misit me ao uos. Ante ergo
uł post abraham habuit qͣ
et acced̾e potuit ꝑ exhibitõnẽ
p̾sentie: et reced̾e ꝑ cursũ uite.
Ueritas u̾o semꝑ ẽẽ habet: qr
ei qͥcꝙͣ nec pͥori tpr̃e incipitur:
nec subsequẽti terminat᷑. S
sustiu̾e ista et̾nitatis u̾ba mẽ¬
tes infideliũ nõ ualentes: ao
lapides currunt: et ꝙ̃ intelli
sub infert᷑. Ih̾s ãt abscondit
se: et exiuit de templo. Diñca¬

Expanded text:
habet, non ait: Ante Abraham ego habet, non ait: Ante Abraham ego fui, sed Ante Abraham ego sum. Unde et ad Moysen dicitur: Ego sum qui sum. Et, Dices aliis Israel: Qui est misit me ad vos . Ante ergo et post Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae. Veritas vero semper esse habetei quidquam nec priore tempore incipitur, nec subsequenti terminatur. Sed sustinere ista aeternitatis verba mentes infidelium non valentes, ad lapides currunt; et quem intellsubinfertur. Jesus autem abscondit se, et exivit de templo. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nu: Unde et ip̃i u̾itati. eũdẽ
abraham et ꝓpħas quasi uen̾ã¬
tes p̾ferunt. S aꝑta nb̃ ratione
ostenditur: quia qui deũ nesci¬
unt : dei quoq famulos falso
uenerantur.
Tnotandu: qd uidet
eos dñs aꝑta sibi ĩpug¬
natione resist̾e : et tñ
eis se it̾ata nõ desiuit noce p̾di
care dicens. Abralan pat̾ uest̾
exultauit ut uid̾et diem ineu:¬
et urdit et gauisꝯ ẽ. Tũc quippe
diem diuĩ abrabani iidit:cu
ĩfigura sũme trinitatis tres ã¬
gelos hospicio suscepit. Quibus
ꝓfecto susceptis: sic tribꝰ quasi
ne non subleuant: in eo soluz
carius etatem pensãt dicentes
Qͥnqͣguita ãnos nondũ habes:
et abaham uroisti: Qͦs benig¬
ne redẽptor ñr a caruis sue ĩtui¬
tu sb̃mouet ⁊ et ad diuinitatis
ꝯtemplatõem trahit : dicens.
Amen amen dico ub̾: aute ꝙͣ¬
abrabam fieret ego sũ. Ante
enĩ p̾f̾iti tp̃ris ẽ: sum p̾sentis.
Et quia p̾t̾itum tp̃s et futurũ
diuinitas nõ habet. s semꝑ eẽ

Expanded text:
de et ipsi Veritati eumdem Abraham et prophetas quasi venerantes praeferunt. Sed aperta nobis ratione ostenditur quia qui Deum nesciunt Dei quoque famulos falso venerantur. notandum quod vidit eos Dominus aperta sibi impugnatione resistere, et tamen eis scare, dicens: Abraham pater vester exsultavit, ut videret diem meum; vidit, et gavisus est. Tunc quippe diem Domini Abraham vidit: cum in figura summae Trinitatis tres angelos hospitio recepit : quibus profecto susceptis, sic tribus quasine non sublevant: in eo solam carnis aetatem pensant, dicentes: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne Redemptor noster a carnis suae intuitu submovet, et ad divinitatis contemplationem trahit, dicens: Amen, amen dico vobis, Antequam fieret Abraham, ego sum. Ante enim praeteriti temporis est, sum praesentis. EDivinitas non habet, sed semper esse
Abbreviated transcription (Latin):
paciẽtes: dum se ad huc ulcisci
nõ uult et ip̃e qui iudicat. Cum
uero maloꝵ ꝑu̾sitas crescit.⁊ nõ
s etiam augĩ. Qd̃ suo nos exẽplo
dñs admonet. qui postꝙͣ hab̾e
demoniuz dictꝰ ẽ. pdicatoĩs sue
bñficla largiꝯ ĩpendit dicẽs. Imc
amen dico uobis: siqͥs ẜmonez
bit inet̾nuz. S sic̃ bonis necesse
ẽ ut meliores etia ꝑ ꝯtimelias
existant: ita semꝑ reꝓbi debene¬
ficio peiores fiũt. Nam accepta
p̾dicatõne: iterum dicũt. Nũc
cognouimꝰ: quia demoniũ ha-¬
bes. Quia eñi et̾ne morti iulxẜ¬
ant: et eandem mortem cui ĩ¬
heserant nõuidebãt: dum soła
mortem carnis aspic̾ent: ĩu̾i¬
tatis ẜmone caligabant: dicẽ¬
tes. Abrahani mortuus ẽ et ꝓpħe:¬

Expanded text:
us, dum se adhuc ulcisci us, dum se adhuc ulcisci non vult et ipse qui judicat. Cum vero malorum perversitas crescit non sed etiam augeri. Quod suo Dominus exemplo nos admonet, qui postquam habere daemonium dictus est praedicationis suae beneficia largius impendit, dicens: Amen, amen dico vobis, bit in aeternum. Sed sicut bonis necesse est ut meliores etiam per contumelias existant, ita semper reprobi de beneficio pejores fiunt. Nam accepta praedicatione iterum dicunt: Nunc cognovimus quia daemonium habes. Quia enim aeternae morti inhaeserant, et eamdem mortem cui inhaeserant non videbant, dum solam mortem carnis aspicerent, in Veritatis sermone caligabant, dicentes: Abraham mortuus est, et p
Abbreviated transcription (Latin):
de ieri cho turbis eouctis
inde qͣmpluis. et cecis
reddita sanitate : appropinqͣt
iherusolimis: magnis ditatus
mercib. Salute crepentiu red¬
ditaͥ ing̃di cupit urbez pacis.
et locum uisionis dei: et arcem
specłatõnis. Cumq appropinqͣs¬
set iherusolimis: et uenisset
bethphage addomũ maxillaꝵ:
qui sac̃dotum unculus erat:⁊
ꝯfessionis portabat tỹpum: et
erat situs in monte oliuetr: ubi
lumen scientie.ubi laboꝵ et do¬
lorumi reqͥes est: misit duos dis¬

Expanded text:
de Jericho, turbis eductis inde quamplurimis, et caecis reddita sanitate, appropinquat Jerosolymis, magnis ditatus mercibus: salute credentium reddita, ingredi cupit urbem pacis, et locum visionis Dei, et arcem speculatorii. Cumque appropinquaret Jerosolymis, et venisset Bethphage ad domum maxillarum qui sacerdotum viculus erat, et confessionis portabat typum; et erat situs in monte Oliveti, ubi lumen scientiae, ubi laborum et dolorum requies, misit duos dis
Abbreviated transcription (Latin):
se ẽẽ dicit: fuisse item alios qͥ
facile seduc̾ent᷑ ĩ cultu ydoloꝵ.
Q̾ duo gen̾a idest ĩfirmitatis
facilis ad lusũ puericia. Qͥd ãt
lusui puerili t̾a simile ẽ ꝙͣ ydo¬
la cołe : quando et apłs ad lix
retulit hoc genꝰ supstitõnis.⁊

Expanded text:
esse dicit ; fuisse item alios qui facile seducerentur in cultum idolorum. Quae duo genera, id est, infirmitatis tiones, et facilis ad lusum pueritia. Quid autem lusui puerili tam simile est, quam idola colere; quando et Apostolus ad hoc retulit hoc genus superstitionis,
Abbreviated transcription (Latin):
ad noui testamenti p̃dicatõem
recte intelligit᷑ ꝑtin̾e: Non enĩ
abaliquo euangelista dcm̃ ẽ ꝙ
isti panes ordeacei fu̾int: sic̃ de
illis qͥnq dixit iohẽs. Hec gͦ pas¬
tio de panib septem ad grãm ꝑ
tiuet eccłie: q̃ notissima illa sep
scͥbunt᷑ : sic̃ ĩ uet̾i lege ubi duo
soli ungebant᷑ rex et sac̃dos: s
toẽm euangelii: et ad sustinen¬
dum turbulentum mare huiꝰ
sic̃ paulꝰ apłs dic̃. Neq in ip̃a
turba quͥq milia hõinu fueĩt:
dediti significant᷑ s qͣtuor mi¬
lia pocius: quo num̾o signifi¬
fortitudine: iusticia. Quaꝵ
pͥma ẽ: cognitõ reꝵ appetẽdaꝵ
et fugiẽdaꝵ. Scda refrenatio cu¬
piditatis: ab his q̃ tp̃ralit̾ de¬
lectant. Tercia firiitas animi:
adu̾sꝰ ea q̃ tpralit̾ molesta sũt.¬

Expanded text:
Testamenti praedicationem recte intelligitur pertinere. Non enim ab aliquo evangelista dictum est quod isti panes hordeacei fuerint, sicut de illis quinque dixit Joannes. Haec ergo pastio de panibus septem ad gratiam pertinet Ecclesiae, quae notissima illa septscribuntur, sicut in veteri lege, ubi duo soli ungebantur, rex et sacerdos; sed ndum Evangelium, et ad sustinendum turbulentum mare hujussicut Paulus apostolus dicit . Neque in ipsa turba quinque millia hominum fuerunt, arnis dediti significantur; sed quatuor millia potius, quo numero signififortitudinem, et justitiam. Quarum prima est cognitio rerum appetendarum et fugiendarum: secunda, refrenatio cupiditatis ab iis quae temporaliter delectant: tertia, firmitas animi adversus ea quae temporaliter molesta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itatis. eos qui uiderũt et o¬
derunt⁊ testimomõ manifes¬
tiore conuicit Imino uero eti¬
am aliqͦs ex illis qui uiderũt
et adhuc oderant ⁊ ad froem q̃ ꝑ
dilectionem oꝑat᷑ sui manifes¬
tatõe ꝯu̾tit. Hoc ut ita intellig̃¬
iuꝰ: ita fcm̃ ẽẽ recolimꝰ. Ueuit
eĩ die penthecostes sp̃s sc̃s ĩcen¬
tum uigĩti hom̃es g̾gatos: ĩ
quib et apłi om̃s erãt. Q illo
adimpletr: cum liuguis oĩuz
gentium loq̃rent᷑: plures ex
his qui oderant tanto miracło
stupefacti: quandoqͥdem uid̾¬
ũt loq̃nte petro tam magnum
atq diuinu testimoniu ꝑhi-¬
beri de xp̃o: ut ille qui occisus
abeis int̾ mortuos deputabat:
resurrexisse et uiu̾e ꝓbaretur:
compuncti corde couu̾si sunt:

Expanded text:
itatis, eos qui viderunt et oderunt, testimonio manifestiore convicit? Imo vero etiam aliquos ex illis qui viderunt, et adhuc oderant, ad fidem quae per dilectionem operatur , sui manifestatione convertit. Hoc ut ita intelligamus, ita factum esse recolimus. Venit enim die Pentecostes Spiritus sanctus in centum viginti homines congregatos, in quibus et Apostoli omnes erant, qui illo adimpleti cum linguis omnium gentium loquerentur, plures ex his qui oderant, tanto miraculo stupefacti quandoquidem viderunt loquente Petro tam magnum atque divinum testimonium perhiberi de Christo, ut ille qui occisus ab eis inter mortuos deputabatur, resurrexisse et vivere probaretur, compuncti corde conversi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ui gͦ ꝯͣ diabolũ adc̾tamẽ
ne succũbat. Nil in hoc mũdo
amãdo possideat: nullas reꝵ
labentiu delectatões reqͥrat:
ne iuroe aduotũ te gitur. ad
casum in de teneat᷑. Nec tamẽ
sufficit nr̃a reliriq̃re: isi relĩ¬
luiqͣuiꝯ et nos: Si eĩ nos ip̃osi
reluiquiis: q̃ ibiuiꝰ extra nos:
Uel quis ẽ qui uadit: si se deẜit:
ꝑ nat᷑am conditi. Aliud qd̃ fecimꝰ
aliuo qd̃ fcĩ sumꝰ. Relinqͣmꝰ nos

Expanded text:
contra diabolum ad certamen ne succumbat. Nihil in hoc mundo amando possideat, nullas rerum labentium delectationes requirat, ne unde ad votum tegitur, ad casum inde teneatur. Nec tamen sufficit nostra relinquere, nisi relinlinquamus et nos? Si enim nosmetipsos relinquimus, quo ibimus extra nos? Vel quis est qui vadit, si se deseruit? per naturam conditi; aliud quod fecimus, aliud quod facti sumus. Relinquamus nos
Abbreviated transcription (Latin):
młtum ẽ: abnegare qd̃ ẽ. Ad
se ãt nb̃ uenientib dñs p̾cipit
ut renũciemꝰ nr̃is : quia qui¬
qui ad fidei agonẽ ueninius:
luctamen cõtra malignos sp̃s
sinuims. Nil ãt maligui sp̃s
ĩ hoc mũdo ꝓpriuiz possident.

Expanded text:
2. Ad se autem nobis venientibus Dominus praecepit ut renuntiemus nostris, quia quicunque ad fidei agonem venimus, luctamen contra malignos spiritus sumimus. Nihil autem maligni spiritus in hoc mundo proprium possident.
Abbreviated transcription (Latin):
credit᷑ ideo sc̃s ioh̾s ait nõ
dixisse dũm nõ morit᷑: ne ilł
ũbis q̃ dixit hoc uoluisse intel¬
qd̃ sꝑsit fama de tra. q̃ sb̃inde
ablata succrescit: aut id̾o fiat
ut eo mͦ ꝯmẽdet᷑ p̾ciosa mors eiꝰ.
qm̃ nõ eam ꝯmẽdat martyriũ.

Expanded text:
creditur, ideo sanctus Joannes ait non dixisse Dominum non moritur, ne illis verbis quae dixit hoc voluisse intelquod sparsit fama de terra quae subinde ablata succrescit, aut ideo fiat, ut eo modo commendetur pretiosa mors ejus, quoniam non eam commendat martyrium
Abbreviated transcription (Latin):
iołe ꝙ̃ nõ moueat ad q̃rẽdũr.
cur iohẽm plꝰ dilex̾it dñs: cũ
ip̃m dũm plus dilex̾it petrus:
Ubic̃q eĩ se ꝯmemorat iohẽs.
ut noĩe suo tacito ip̃e possit ĩ:¬
telligrͥ hoc addit ꝙ eũ dilige¬
bat iħs: qͣsi solũ dilig̾et.⁊ ut hoc
signo disc̾neret᷑ acet̾is: qͦs õs

Expanded text:
em non moveat ad quaerendum, cur Joannem plus dilexerit Dominus, cum ipsum Dominum plus dilexerit Petrus? ubicunque enim se commemorat Joannes, ut nomine suo tacito ipse possit intelligi, hoc addit quod eum diligebat Jesus, quasi solum diligeret, ut hoc signo discerneretur a caeteris, quos