comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut etiam semel uisos his boncribus ditas qubus& ami-¬
ci possent esse contenti/ non ne omnib uis probare a¬
micum tibi esse qui bonus sit. Cuicunq quid publice
mandatum fuerit officii premium spondetur & red¬
ditur.Sibi humilitatem & tenebras suas imputet iaces
uirtus. quȩ non obtulit se probandam qual conscien¬
tiȩ tuȩ sufficit honoratus est qui probatus. Selim ta¬
men dicas unde cum tantis promissa ꝑsoluas. ꝗd cui
promiseris scias. Nec te uel reip. cura uel ipsa illa
beneficioꝵ tuoꝵ turba confundat ut paucior tardior¬
ue tempore quem modoue decipias. Quis debitor
uerecundus ita mutuum addiem reddit: ut tu qđ
promittis appendis nec imponi negligentibus arbitre¬
rise Quotidie beneficia tua querimus & menioriam cõ¬
uenimũs & ne singulis insidietur obliuio cum altero
quisq conferimus. unum inuenire non possimus. cunis
spematq expectationem non dicam fefelleris: sed quȩ

Expanded text:
aut etiam semel visos his honoribus ditas, quibus et amiaut etiam semel visos his honoribus ditas, quibus et amici possent esse contenti, nonne omnibus vis probare amicum tibi esse qui bonus sit? Cuicumque quid publici mandatum fuerit officii, praemium spondetur et redditur. Sibi humilitatem et tenebras suas imputet iacens virtus, quae non obtulit se probandam. Quod conscientiae tuae sufficit, honoratus est qui probatus. Velim tamen dicas unde, cum tantis promissa persolvas, quid cui promiseris scias, nec te vel rei publicae cura vel ipsa illa beneficiorum tuorum turba confundat, ut parcior tardiorve tempore quem modove decipias. Quis debitor verecundus ita mutuum ad diem reddit ut tu quod promittis appendis? Nec imponi neglegentibus arbitreris. Cotidie in beneficia tua quaerimus et memoriam convenimus et, ne singulis insidietur oblivio, cum altero quisque conferimus. Vnum invenire non possumus cuius spem atque exspectationem non dicam fefelleris sed, quae
Abbreviated transcription (Latin):
tis iastet exempla. Peritoi fidem predicet & decanta¬
tum omnibus scenis phocei uuenis laudet officium
Phiciam etiam si uidetur dicat & tamona quoꝵ
alter in amicimorte se uadem obtulit alter addiem
nadite mortis occurrit. Ut hec esse uera credamus:
quȩ mendaciis uatum in plausus aptata. cautarum
fidem tempori debẽt. Num praestare eredendo plus
possumus: ꝗͣ ut iltos qui amicitiȩ laude censentur a¬
micorum fuisse ꝗͣ sin diligentiores putemus. Sed cum
instituente natura plus fere filios ꝗ nos met ipsos di¬
ligamus. omne uicit exemplum: quiꝰ amicos his prȩtu¬
lit quos sibi preferebat. Sed tu quidem exoneran¬
dam debentium uerecundiam quȩ in tuos confers nõ
uis uideri prestare sed reddere. Geramus tibi mnem
& beneficioꝵ sũmas tuoꝵ pro tua uoluntate ducentes
quieꝗd familiaribus tius tribuas non expendi potius
sed rependi putemus. Enimuero cum leuiter cognitos

Expanded text:
ntis iactet exempla. Pirithoi fidem praedicet et decantantis iactet exempla. Pirithoi fidem praedicet et decantatum omnibus scaenis Phocaei iuvenis laudet officium; Pinthiam etiam, si videtur, dicat et Damona, quorum alter in amici morte se vadem obtulit, alter ad diem vadatae mortis occurrit. Vt haec esse vera credamus quae mendaciis vatum in plausus aptata cavearum fidem tempori debent, num praestare credendo plus possumus quam ut istos qui amicitiae laude censentur amicorum fuisse quam sui diligentiores putemus? Sed cum instituente Natura plus fere filios quam nosmet ipsos diligamus, omne vicit exemplum qui amicos his praetulit quos sibi praeferebat. Sed tu quidem ad exonerandam debentium verecundiam quae in tuos confers non vis videri praestare sed reddere. Geramus tibi morem, et beneficiorum summas tuorum pro tua voluntate ducentes, quidquid familiaribus tuis tribuis non expendi potius sed rependi putemus. Enimvero cum leviter cognitos
Abbreviated transcription (Latin):
Prefectus attollitur/ imponendum est prouintiis ca¬
put. Consul creitur. habiturus est nomen annus. lta
in summis illis palcherrimisq beneficiis est aliqua p̃¬
stantis utilitas. Ate nona benignitate is amicis honos
habitus est. qui totus ẽet illorum : quibus deforebatur
nihilq ex eo adte redundaret nisi dandi uoluptas.
cui cum ẽẽtit domi filii geminȩ illȩ spes oculiq reip
Si me hercule uir ille diuinus foolicitatis publicȩ au¬
ctor parens tuus inueret. ꝗd aliud expectasset a filio
ꝗ̃ ut nepotibus anteferretut. prebiuisti ĩge tu amicis
quo plus nec patri prestare potiusses. Obemuolentiȩ
tuȩ singulare consilium auges teripore dignitatem
quȩ incrementum ex magnitudine non habebat
Renuntiantur amici ante filios tuos consules/ quia nõ
poterant plus esse ꝗ̃ consules. Eat nunc sui ostentatͥx
uetustas & illa innumeris litteraꝵ uulgata monume¬

Expanded text:
Praefectus attollitur: imponendum est provinciis caPraefectus attollitur: imponendum est provinciis caput. Consul creatur: habiturus est nomen annus. Ita in summis illis pulcherrimisque beneficiis est aliqua praestantis utilitas. A te nova benignitate is amicis honos habitus est qui totus esset illorum quibus deferebatur, nihilque ex eo ad te redundaret nisi dandi voluptas; cui cum essent domi filii, geminae illae spes oculique rei Si mehercule vir ille divinus, felicitatis publicae auctor, parens tuus viveret, quid aliud exspectasset a filio quam ut nepotibus anteferretur? Praebuisti igitur tu amicis quo plus nec patri praestare potuisses. O benivolentiae tuae singulare consilium! Auges tempore dignitatem, quae incrementum ex magnitudine non habebat. Renuntiantur amici ante filios tuos consules, quia non poterant plus esse quam consules. Eat nunc sui ostentatrix vetustas et illa innumeris litterarum vulgata monime
Abbreviated transcription (Latin):
etari. tlec quis imꝑatorui unq̃ putanit amicitie cultum
in regia laude ponendion. humilium hec uirtus du¬
burnꝗ an uirtus iudicabatur nec palatip digna sed pe¬
riculis habebatue. bide facilius inueneris qͦn pecum¬
am ex cerario ꝗͣ qui ex animo fidem prompserint:
Optimos ille ditabat: non etiam diligebat prodesse no¬
uerat: amare nesciebat. Iu amicitiam/ nomen ante
priuatum non solum inera aulam uocasti sed indũta
purpura auro gẽmisq redimitam solio recepisti.rebus
non uerbis asseruisti: principis mentem tanto insuos
benigniorem esse debere : quanto sit fortuna prȩstan¬
tior. Cum fide ac facultate paribus agas ꝙ familiari¬
bus cuis imperator tribuas. quod priuatus optaras.
Quanꝗͣ quȩ capere uota potuerunt: quod plȩriquete
principe insecuti sunt: nec nunc de his honoribus lo¬
quor: quos inquẽcunq conferre imporatori necesse: ẽ.
dux aliquis euehitur/ exigit disciplina castrorum.

Expanded text:
tari. Ecquis imperatorum umquam putavit amicitiae cultum tari. Ecquis imperatorum umquam putavit amicitiae cultum in regia laude ponendum? Humilis haec virtus, dubiumque an virtus iudicabatur, nec palatiis digna sed pergulis habebatur. Inde facilius inveneris qui pecuniam ex aerario quam qui ex animo fidem prompserit. Optimos Optimus ille ditabat, non etiam diligebat; prodesse noverat, amare nesciebat. Tu Amicitiam, nomen ante privatum, non solum intra aulam vocasti, sed indutam purpura, auro gemmisque redimitam solio recepisti, reque non verbis adseruisti principis mentem tanto in suos benigniorem esse debere quanto sit fortuna praestantior, cum fide ac facultate paribus agas et familiaribus tuis imperator tribuas quod privatus optaras. Quamquam quae capere vota potuerunt quod plerique te principe consecuti sunt? Nec nunc de his honoribus loquor quos in quemcumque conferre imperatori necesse est. Dux aliquis evehitur: exigit disciplina castrorum.
Abbreviated transcription (Latin):
asperat homines imꝑata correctio. blandissime iuibetur
exemplo. Sed cum haec & ad hunc modum cȩtera mores
hominum & instituta formarint. tum mhil abdicandis
uitis: adoptandisq uir tutib impensus sentio profuisse:
q̃ quod his te uiris semꝑ dedistii quos affectare deberet
pͥublica imitatio.qui ꝗͣ faciles tibi fuissent sequaces di¬
scipuli tam cȩteris expetendi ẽẽnt magistri. Ut de his
sileam quos tibi primus ille nascentis imperii dies obtu¬
lit tantis uirtutibus praeditos ut non pro copia sumpti/
sed ex copia uiderentur optati. Quot tu postea qualesq¬
elegisti. quibus prouinciaꝵ custadiam quibus militaris
reiᷤ summam/ quibus consilioꝵ tuor arcana cõmitte¬
res. Ergo cum duplex fuerit iste dilectus unus exu¬
dicio alter exfato incertum meliores uiros sapientia tua
an fortuna que siuerit/ cum tales uel acceptos habeas nel
reꝑtos ut & illi meruerint teneri ꝗ isti debuerint coop¬

Expanded text:
asperat homines imperata correctio, blandissime iubetur asperat homines imperata correctio, blandissime iubetur exemplo. Sed cum haec et ad hunc modum cetera mores hominum et instituta formarint, tum nihil abdicandis vitiis adoptandisque virtutibus impensius sentio profuisse quam quod his te viris semper dedisti quos adfectare publica deberet imitatio, qui quam faciles tibi fuissent sequacesque discipuli, tam ceteris expetendi essent magistri. Vt de his sileam quos tibi primus ille nascentis imperii dies obtulit, tantis virtutibus praeditos ut non pro copia sumpti sed ex copia viderentur optati, quos tu postea qualesque legisti, quibus provinciarum custodiam, quibus militaris rei summam, quibus consiliorum tuorum arcana committeres! Ergo cum duplex fuerit iste dilectus, unus ex iudicio alter ex fato, incertum meliores viros sapientia tua an fortuna quaesiverit, cum tales vel acceptos habeas vel repertos ut et illi meruerint teneri et isti debuerint coop
Abbreviated transcription (Latin):
capacibus glaciem falerna fregissent. horum gulȩ an¬
gustus erat noster orbis: nanq appositas dapesmete¬
bantur non sapore sed sumpti. illis demum cibis acꝗe¬
scebant: quos extremus oriens aut positus extra romani
colchus imperium aut famosa naufragiis maria mi¬
sissent: quos inuite quodam modo reluctantiꝗ naturȩ
hominum pericula rapuissent. Et taceam infami se¬
pe dilectu scriptos in proinciis aucupes: dictasq subsi¬
gnis uenatoꝵ cohertes militasse cominuiis. Non ne co¬
gnouimus ciusdam retro principis non prandia sepe
sul fercula sestertium milies extimata patrimonioꝵ
eques trium pretia traxisse.Tuȩ imperator epule me¬
sis comunib partiores. locoꝵ ac tempoꝵ frudtibus instru¬
untur. hinc certatim in omnes luxuriȩ pudor / parsano¬
niȩ cultus inoleuit :& qui escentibus legum minis subiit
quẽq priuatum sin penitentia. Sic est enim sic est. Ex.¬

Expanded text:
capacibus glaciem Falerna fregissent. Horum gulae ancapacibus glaciem Falerna fregissent. Horum gulae angustus erat noster orbis; namque appositas dapes non sapore sed sumptu aestimantes, illis demum cibis adquiescebant, quos extremus Oriens aut positus extra Romanum Colchus imperium aut famosa naufragiis maria misissent, quos invitae quodammodo reluctantique Naturae hominum pericla rapuissent. Vt taceam infami saepe dilectu scriptos in provinciis aucipes ductasque sub signis venatorum cohortes militasse conviviis, nonne cognovimus cuiusdam retro principis non prandia saepe sed fercula sestertium milies aestimata patrimoniorum equestrium pretia traxisse? Tuae, imperator, epulae mensis communibus parciores locorum ac temporum fructibus instruuntur. Hinc certatim in omnes luxuriae pudor, parsimoniae cultus inolevit, et quiescentibus legum minis subiit quemque privatim sui poenitentia. Sic est enim, sic est: ex
Abbreviated transcription (Latin):
iudereN  obtemꝑatura medicinȩ. Nequis se pati inui¬
riam putaret ate uoluisti incipere censuram impen¬
dia palatina minuendos. Nec solum habundantem rei-¬
ciendo sumptum seduix necesfarium u surpando dimen¬
sum quod natura difficillimum est emendasti nołetes
An quis ferret moleste ad principis semet modum co¬
erceri: aut subtractum sibi doleret pruiata luxiua:
cum uideret imꝑatorem rerum potentem terraꝵ
haiinumq dominum parre contenteq uiuentem mo¬
dico & castrensi cibo ieuinia longa soluentem. Ad hoc
aulam omnem spartanis gignasis duriorem laboris
patientiȩ frugalitatis exemplis abundantem Nlomi¬
nem unum inueniri qui auderet ad penum regiam
flagitare remotoꝵ lutoꝵ piscem peregrini deris
uolucrem aliem temporis florem: Nam delicati illi
ac fluentes & quales tulit sepe resp. parum se lautos
putabant nisi luxuria uertisset annum nisi hiber¬
nȩ poculis rosȩ innatassent nisi estiuam ingeminis

Expanded text:
videretur obtemperatura medicinae, ne quis se pati iniuvideretur obtemperatura medicinae, ne quis se pati iniuriam putaret, a te voluisti incipere censuram, et impendia palatina minuendo, nec solum abundantem reiciendo sumptum sed vix necessarium usurpando dimensum, quod natura difficillimum est, emendasti volentes. An quis ferret moleste ad principis semet modum coerceri? Aut subtractum sibi doleret privata luxuria, cum videret imperatorem rerum potentem, terrarum hominumque dominum, parce contenteque viventem, modico et castrensi cibo ieiunia longa solantem; ad hoc aulam omnem Spartanis gymnasiis duriorem, laboris patientiae frugalitatis exemplis abundantem; neminem unum inveniri qui auderet ad penum regiam flagitare remotorum litorum piscem, peregrini aeris volucrem, alieni temporis florem? Nam delicati illi ac fluentes, et quales tulit saepe res publica, parum se lautos putabant nisi luxuria vertisset annum, nisi hibernae poculis rosae innatassent, nisi aestivam in gemmis
Abbreviated transcription (Latin):
fedandi us atq impunitatem reꝗxunt. Quid tua in¬
tererat te principem fieri:qui futurus eras in impe¬
ratore prinatus: nisi forte inte hodie aut pudidtiȩ
remissior cultus aut minor sanguinis humamie¬
tus. aut aliene rei maior est appetitus.Idem es ꝗ fu¬
sti:& cantum tibi ꝑte licet quantum ꝑ leges licebat
lus sumnum facultate & copia cõmodandi non secu¬
ritate peccandi experiris. Unum tibi prestitit prin¬
cipatus ut certum habeamus omnes etiam sub impe¬
ratoribus aliis uixisse te legibus tuis. tlam qui nihil
facit libenter cum potest. nunꝗͣ noluie. Quinub pri-¬
mum te imperio prestitisti nõn contentus ipse ultra
uitia recessisse alienis uitiis corrigendis curam ad¬
iecisti idq moderate: ue suadere potius honesta ꝗ̃ cogẽ
uidereris. Et quia uel longo orientis usu uel multorum
retro principum remissione tantus quosdam luxus in¬
fecerat ut adulta consuetudo lascuue haud quãꝗ facile

Expanded text:
foedandi ius atque impunitatem requirunt. Quid tua infoedandi ius atque impunitatem requirunt. Quid tua intererat te principem fieri, qui futurus eras in imperatore privatus? — nisi forte in te hodie aut pudicitiae remissior cultus aut minor sanguinis human metus aut alienae rei maior est appetitus. Idem es qui fuisti, et tantum tibi per te licet quantum per leges licebat. Ius summum facultate et copia commodandi, non securitate peccandi experiris. Vnum tibi praestitit principatus, ut certum habeamus omnes etiam sub imperatoribus aliis vixisse te legibus tuis; nam qui nihil facit licenter cum potest, numquam voluit. Quin ubi primum te imperio praestitisti, non contentus ipse ultra vitia recessisse, aliorum vitiis corrigendis curam adiecisti, idque moderate, ut suadere potius honesta quam cogere videreris. Et quia vel longo Orientis usu vel multorum retro principum remissione tantus quosdam luxus infecerat ut adulta consuetudo lasciviae haudquaquam facile
Abbreviated transcription (Latin):
tus nec occasio nec propinquitas principem ereaue¬
runt. tlam & eras a familia imperatoris alienus &
adsciscebaris tertius & cogebaris inuitus. inuitus inꝙ
Audite hoc publici parricidȩ qui oblita cȩde dominoꝵ
sceptra cȩpistis: & periculo non miore ꝗͣ scelere im¬
perium uita paciscentes sanguinis pretio regum no.¬
men emistis. Repulsam patitur principatus & unus
est ambitus candidati ne dederetur. Credet ne hoc
olim uentura posteritas ꝙ prestabit nobis tam gratio¬
sam fidem ut nostro demum sȩculo annuat factum
quod tantis in fra supraq: temporibus nec in uenerit e¬
mulum n ec habuerit exemplum. Sed qui uitȩ tuȩ
sectam rationesq cognouerit fidei incunctanter ac¬
codet. nec abnusse dubitabit imperium sic imꝑatu¬
rum. Illi enim illi auide regna desiderent: quossolu¬
ta legibus uita delectat: quoꝵ crudelitas indanatos
necandi cupiditas priuata rapiendi libido honesta

Expanded text:
tus nec occasio nec propinquitas principem creavetus nec occasio nec propinquitas principem creaverunt: nam et eras a familia imperatoris alienus et adsciscebaris tertius et cogebaris invitus. Invitus, inquam; audite hoc, publici parricidae, qui oblita caede dominorum sceptra cepistis et periculo non minore quam scelere imperium vita paciscentes sanguinis pretio regni nomen emistis: repulsam patitur principatus, et unus est ambitus candidati ne declaretur. Credetne hoc olim ventura posteritas, et praestabit nobis tam gratiosam fidem ut nostro demum saeculo adnuat factum, quod tantis infra supraque temporibus nec invenerit aemulum nec habuerit exemplum? Sed qui vitae tuae sectam rationesque cognoverit, fidei incunctanter accedet, nec abnuisse dubitabit imperium sic imperaturum. Illi enim, illi avide regna desiderent, quos soluta legibus vita delectat, quorum crudelitas indemnatos necandi, cupiditas privata rapiendi, libido honesta
Abbreviated transcription (Latin):
nior in tanta bella non sufficit. Alter & si futurus sit
aliquando fortissimus adhuc tamen paruus est: Tudu¬¬
bitas excipere collapsam: & ut nibil differas sero re¬
parandam: hanc mibi gratiam refet quod te etiam
foelix desideraui. Quođ cum nerua tranquillus amo
generis humam litus. pietate memorabilis Antoni¬
us teneret: cum moenibus Augustus ornaret: le¬
gibus adrianus imbueret finibus Traianus angeret:
parum mihi uidebar beata : quia non eram tua. Quid
tu mihi faceres si iuris tui esses:. Orat ecce te domi¬
nus meus. Orat ecce dominus te adhuc tuus: & qui
posset cogere mauult impetrare. Imperium quod ab
Imperatore differtur tam tibi nolle iam non licet:
ꝗ̃ uelle non licuit. Solus igitur Auguste solus inꝗͣ om¬
nium qui adhuc imꝑauerunt ut᷑ princeps esses prȩ¬
stitisti.Alios empta legionum suffragia alios uacans
aula alios affinitas regia imposuere reip. Te nec ambi¬

Expanded text:
nior in tanta bella non sufficit; alter, etsi futurus sit nior in tanta bella non sufficit; alter, etsi futurus sit aliquando fortissimus, adhuc tamen parvus est. Tu dubitas excipere conlapsam et, ut nihil differas, sero reparandam? Hanc mihi gratiam refers quod te etiam felix desideravi? quod cum me Nerva tranquillus, amor generis humani Titus, pietate memorabilis Antoninus teneret, cum moribus Augustus ornaret, legibus Hadrianus imbueret, finibus Traianus augeret, parum mihi videbar beata quia non eram tua? Quid tu mihi faceres si iuris tui esses? Orat ecce te dominus meus, orat ecce te dominus adhuc tuus, et qui posset cogere mavult impetrare. Imperium, quod ab imperatore defertur, tam tibi nolle iam non licet quam velle non licuit». Solus igitur, Auguste, solus inquam omnium qui adhuc imperaverunt ut princeps esses praestitisti. Alios empta legionum suffragia, alios vacans aula, alios adfinitas regia imposuere rei publicae; te nec ambi
Abbreviated transcription (Latin):
catus es nec id adspeciem t̃mq: ut cogi uidereris Sed ob¬
nixe dui ꝙ̃ uelut imperaturus gistis quifpe .a berat causa
fingendi. Non enim te princeps solus & dom & tanꝗͣ
temptaret ambibat sed publice & incomitio & ue ali¬
ud iam facere non posset prorsus ut nisi imperium
affectu simplici noluissos potueris uelle securus. Expo.¬
stulare hoo loco tecum reip uerbis nocesse est : quȩ in
summa tua cundtatione formidine a media spe relap¬
sa tali aliqua te profecto sed quam solus audires uoce
conuenit. Parumne me T heodosi hactenus distulere
fata ut tu insuꝑ temptes moras augere fatorum.
An nescis rem tuam ꝑ momenta consumi. Nescis me
tibi tuisꝙ decrescere. quicꝗd atterit gothus quicꝗd
rapit hunus quieꝗd aufert halanus idolim defide¬
rauit archadius perdidi infortiorita panonias. lugto
funus illirici specto excidium galliaꝵ principumꝰ se¬

Expanded text:
catus es, nec id ad speciem tantumque ut cogi videreris, sed obcatus es, nec id ad speciem tantumque ut cogi videreris, sed obnixe et diu et velut impetraturus egisti. Quippe aberat causa fingendi: non enim te princeps solus et domi et tamquam temptaret ambibat, sed publice et in comitio et ut aliud iam facere non posset, prorsus ut nisi imperium adfectu simplici noluisses, potueris velle securus. Expostulari hoc loco tecum rei publicae verbis necesse est, quae in summam tua cunctatione formidinem a media spe relapsa tali aliqua te profecto, sed quam solus audires, voce convenit: «Parumne me, Theodosi, hactenus distulere Fata ut tu insuper temptes moras augere Fatorum? An nescis rem tuam per momenta consumi? Nescis me tibi tuisque decrescere? Quidquid atterit Gothus, quidquid rapit Chunus, quidquid aufert Alanus, id olim desiderabit Arcadius. Perdidi infortunata Pannonias, lugeo funus Illyrici, specto excidium Galliarum. Principum se
Abbreviated transcription (Latin):
tibus semꝑ exercitus es. Uix tecta hispana successeris niam
sarmaticis tabernaculis tegebaris. Uix emexita arma
suspenderas. lam hosti armatus instadas. Six bibexum
tuum uideras. iam histro acies pretendebãs. Ne turiqui:¬
dem cum in altiorem prouectis gradam iuibere tantum
ꝙ diuidere cum negocis ocium &ͦ parta gloria uelut re¬
posito frui posses honore operam remisisti: quin auni.¬
um castrensium munerum nũcs primus aut curpri¬
mis obires. Stare prosignis excubas sorte agere aiallim
ferire locum bello ante capere speonlatumꝰ egredi.ca¬
stra metari: in prelium primusire prelio postrem is ex¬
cedere: dux esse consilio miles exemplo ut ian tuni
posset intelligi: alios imperatori pugnare te tibi. illud
tamen p̃ ceteris mirum quod cum omnia faco essuti
imperare deberes nibil tamen faciebas ut impe cares.
argumento est dies ille cõmunis bom autor quo tucam
ad suscipiendam remp uocabaris oblatum imꝑium depe¬

Expanded text:
tibus semper exercitus es. Vix tecta Hispana successeras: iam tibus semper exercitus es. Vix tecta Hispana successeras: iam Sarmaticis tabernaculis tegebaris. Vix emerita arma suspenderas: iam hosti armatus instabas. Vix Hiberum tuum videras: iam Histro praetendebas. Ne tum quidem, cum in altiorem provectus gradum iubere tantum et dividere cum negotiis otium et parta gloria velut reposito frui posses, honori operam remisisti, quin omnium castrensium munerum numeros primus aut cum primis obires — stare pro signis, excubias sorte agere, vallum ferre, locum bello antecapere, speculatum egredi, castra metari, in proelium primus ire, proelio postremus excedere, dux esse consilio miles exemplo, — ut iam tum posset intellegi alios imperatori pugnare te tibi. Illud tamen prae ceteris mirum quod, cum omnia faceres uti imperare deberes, nihil tamen faciebas ut imperares. Argumento est dies ille communis boni auctor quo tu, cum ad suscipiendam rem publicam vocabaris, oblatum imperium depre
Abbreviated transcription (Latin):
spenderant inter aratra uiuebant. et ne uirtus
quiete languesceret: depositis in gremio capitolini
lonis laureis trumphalesurri rusticabantur. hide ꝗde
accepimus datos serentibus fastes & missas cum curuli¬
bus suis ꝑrura palmatas/ quod agricolas consulares
pastoresq trabeatos & dictatores inter armenta uesti¬
tos Sed illos ꝗdem angusta res familiaris addicebat¬
labori: ut quibus ipsi suburbani orti precepsꝙ ianicũlu
& iugera arctata pomerio uomere essent aut ligone ue¬
sanda: nec inuiria opus reuerteretur ad dominos: cũ
deerant quibus iuberent. De trahit laudem patientiȩ
inopia. Maioris exempli est labor sine necessitate. Epau¬
dent profecto diuina ꝑpetuo motu & iugi agitatione se
uegetat eternitas: & quicꝗd hommes uocamus labore
nostra natura est. Ut indefessa uertigo celum retatiut
matia esabus inquieta sunt: ut stare sol nescit ita tu hn.¬
perator continuatis negotiis & inse quelam orbe redeim¬

Expanded text:
spenderant, inter aratra vivebant, et ne virtus spenderant, inter aratra vivebant, et ne virtus quiete languesceret, depositis in gremio Capitolini Iovis laureis triumphales viri rusticabantur. Inde est quod accepimus datos serentibus fasces et missas cum curulibus sellis per rura palmatas, quod agricolas consulares pastoresque trabeatos et dictatores inter armenta vestitos. Sed illos quidem angusta res familiaris addicebalabori, ut quibus ipsis suburbani horti praecepsque Ianiculum et iugera artata pomerio vomere essent aut ligone versanda, nec iniuria opus reverteretur ad dominos, cum deerant quibus iuberent. Detrahit laudem patientiae inopia; maioris exempli est labor sine necessitate. Gaudent profecto perpetuo divina motu, et iugi agitatione se vegetat aeternitas, et quidquid homines vocamus laborem vestra natura est. Vt indefessa vertigo caelum rotat, ut maria aestibus inquieta sunt, ut stare sol nescit, ita tu, imperator, continuatis negotiis et in se quodam orbe redeun
Abbreviated transcription (Latin):
si ad quietem receptum: Enimuero illa futurum prin¬
cipem comens. idcirco paulisper uoluit esse priuatum:
ut quia ian ad plenum bellicis artibus abundabas. usus
cuulis experiens sub otii tempore reddereris. Quod ego
tuum õtium alioꝵ negotiis anteuerto. Non cnim a
mena littora nec dispositi ad tempoꝵ uices habuere
secessus. Sed siue tu agris siue opibus tempus dabas
rem & famam pariter augebas. & in urtibus ꝗdemom¬
nium etatum ordinumq homines. his autem illis bene¬
ficiis apprehendebas amicoꝵ cõmoda absentium nego¬
tia assidutate confiliore uiuabas. lamsi placuisset
opida rure mutare ut tu uite oblitus urbane exeque¬
baris agricolam. Audio etiam hñp & credo sepe aliqua
te laboꝵ tibi ipsi iniunxisse: et ne contraheres torporis
ueternum eiuscemodi semꝑ oꝑe insidiansis ocii tersisse
rubiginem.Sic agrestes Curii sic ueteres Corancam
sic nomina reuerenda fabritii cum indutiȩ bella su¬

Expanded text:
si ad quietem receptum? Enimvero illa futurum prinsi ad quietem receptum? Enimvero illa futurum principem comens idcirco paulisper voluit esse privatum, ut quia iam ad plenum bellicis artibus abundabas, usus civilis experiens sub otii tempore reddereris. Quod ego tuum otium aliorum negotiis anteverto; non enim te amoena litora nec dispositi ad temporum vices habuere secessus, sed sive tu agris sive oppidis tempus dabas, rem et famam pariter augebas. Et in urbibus quidem omnium aetatum ordinumque homines his aut illis beneficiis adprehendebas, amicorum commoda, absentium negotia adsiduitate consilio re iuvabas. Iam si placuisset oppida rure mutare, ut tu vitae oblitus urbanae exsequebaris agricolam! Audio etiam, imperator, et credo, saepe aliqua te laborum tibi ipsi iniunxisse et, ne contraheres torporis veternum, cuiuscemodi semper opere insidiantis otii tersisse rubiginem. Sic agrestes Curii, sic veteres Coruncanii, sic nomina reverenda Fabricii, cum indutiae bella su
Abbreviated transcription (Latin):
dimno castrense collegium: actas sub pellibus hiemes
estates inter bella sudatas. dies noctesq preliando a¬
ut ingilando consumptas grauissimas pugnas ter¬
ra mariq pugnatas. Non tam patiens africanus
prima rudimenta militiȩ sub Panlo patre tollera¬
uit. Nec pari indole hanibal puer tentoria hispa¬
nia successit. Nec futuraꝵ spe certiore uirtutum
ł hilippea castra Alexander non dum magnus im¬
pleuit. Quos & si plurima laude dotauerit amplifi¬
catrix ueri netustas. nihil tamen blandita plus pte¬
stitit q̃ ut eos in his annis secutos regum aut ducum
castra mulgaret: in quibus tu ita fbrtiter multa gessiss
ut ea non tancum Alexander aut Africanus aut
banibal uidere dum discerent. sed parentes acq in¬
stitutores eoꝵ optassent facere dum docerent. Q tec¬
ta sunt semꝑ consilia fortunȩ: Quis quȩsotum publicis
rebus putasset inimicum tuum illum astatione castre¬

Expanded text:
divino castrense collegium, actas sub pellibus hiemes, divino castrense collegium, actas sub pellibus hiemes, aestates inter bella sudatas, dies noctesque proeliando aut vigilando consumptas, gravissimas pugnas terra marique pugnatas. Non tam patiens Africanus prima rudimenta militiae sub Paulo patre toleravit, nec pari indole Hannibal puer tentoria Hispana successit, nec futurarum spe certiore virtutum Philippea castra Alexander nondum Magnus implevit. Quos etsi plurima laude dotaverit amplificatrix veri vetustas, nihil tamen blandita plus praestitit quam ut eos in his annis secutos regum aut ducum castra vulgaret, in quibus tu ita fortiter multa gessisti, ut ea non tantum Alexander aut Africanus aut Hannibal videre dum discerent, sed parentes atque institutores eorum optassent facere dum docerent. Quam tecta sunt semper consilia Fortunae! Quis quaeso tum publicis rebus non putasset inimicum tuum illum a statione castren
Abbreviated transcription (Latin):
bono duaꝵ potiuntur ȩtatum uixtute uiuenum & ma¬
turitate senioꝵ. Prius fortasse imperium in ie debueis
ut dintius imperares sea sine exempli iudicio prouidebi¬
tur nequid amiseris. Uita longiore pensandum: quod
expreterito ꝑ didist. Parum interest quando ceꝑit qđ
terminum non habebit. hactenus inte predicata sint
imper dona fatorum. Nunc ad ea prostramus gradũ
quȩ tibi debos. Neq enim tua illa preterita bellicȩ reiglia
quam ꝑ tot laborum experimenta quesisti ascribenda
fortune est: cui hoc nomine etiam succenseri potest
quod quem sceptro & solio destinauerat munꝗ indul¬
genter habint. Sed ut scueri patres his quos plus dili¬
gunt filiis tristiores sunt ita illa te plurimis bellis &
difficillimis reip temporibus exercuit: dum aptat imꝑio
Et prius quidem ꝗ̃ ad illa ueniam :quȩ em maturus
egisti summatim tuum illud attingam cum patre

Expanded text:
bono duarum potiuntur aetatum, virtute iuvenum et mabono duarum potiuntur aetatum, virtute iuvenum et maturitate seniorum. Prius fortasse imperium inire debueras, ut diutius imperares; sed sine exempli periculo providebitur ne quid amiseris: vita longiore pensandum, quod ex praeterito perdidisti. Parum interest quando coeperit quod terminum non habebit. Hactenus in te praedicata sint, imperator, dona Fatorum; nunc ad ea proferamus gradum quae tibi debes. Neque enim tua illa praeterita bellicae rei gloria, quam per tot laborum experimenta quaesisti, adscribenda Fortunae est; cui hoc nomine etiam succenseri potest, quod quem sceptro et solio destinaverat numquam indulgenter habuit, sed ut severi patres his quos plus diligunt filiis tristiores sunt, ita illa te plurimis bellis et difficillimis rei publicae temporibus exercuit, dum aptat imperio. Et prius quidem quam ad illa venio quae aevi maturus egisti, summatim tuum illud attingam cum patre
Abbreviated transcription (Latin):
uideamus annoꝵ : Cuius ꝗdem rei ita fuit cura maio¬
ribus ut non solum in amplissimis magiseratibus a¬
dipiscends sed inpreturis quoq aut edilitatibus cape¬
scendis ȩtas spectata sit petitoꝵ: nec quisꝗ̃ t̃m ualuerit
nobilitate uel gratia uel pecunia ꝗ annos comitiali le¬
ge prescriptos festrianis honoribus occuparit. Nec min¬
ria id quidem. nam & qui uenturi sunt inurrtutis a¬
doptionem illo tamen ad destentiȩ librico ut nõ cadat
titubabant. An non clarissimos nominis romani uiros
Syllas. Catulos. Scipiones loquor aliquantisper sibi lu-¬
xuria uindicauit: quos ꝗsi adportum mutati in meluis
flatus reuexerint dui tamen uitiorum turbo iactauit
ꝙ naufragos atq fluitantes ab illis. quibus mersaban¬
tur erroribus. egre etas recepit. Bene igitur cioidta
quadrarunt ꝗ cͦeteris quȩ innumera conigruebant ani¬
quoq suum iunxere suffragiam. qui soli in homine ꝑfedti

Expanded text:
videamus annorum? — cuius quidem rei tanta fuit cura maiovideamus annorum? — cuius quidem rei tanta fuit cura maioribus, ut non solum in amplissimis magistratibus adipiscendis sed in praeturis quoque aut aedilitatibus capessendis aetas spectata sit petitorum, nec quisquam tantum valuerit nobilitate vel gratia vel pecunia qui annos comitiali lege praescriptos festinatis honoribus occuparit. Nec iniuria id quidem; nam et qui venturi sunt in virtutis adoptionem, illo tamen adulescentiae lubrico, ut non cadant, titubant. An non clarissimos nominis Romani viros Sullas Catulos Scipiones loquor aliquantisper sibi luxuria vindicavit? - quos etsi ad portum mutati in melius flatus revexerint, diu tamen vitiorum turbo iactavit, et naufragos atque fluitantes ab illis quibus mersabantur erroribus aegre aetas recepit. Bene igitur cuncta quadrarunt, et ceteris quae innumera congruebant anque suum iunxere suffragium, qui soli in homine perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
mum creditur trahere de celo. Siue enim diuinus ille
animus uenturus incorpus dignum prius metatur hospi¬
tium. siue cuma uenerit singit᷑ habitaculum prohabitu suo
suie aluid ex altero crescit. & cum se paria uinxerunt
utraq maiora sunt parcam arcanum cȩleste rimari.
sibi istud soli pateat inperat cum deo consorte secretũ
illud dicam quod intellexisse hominem & dixisse fas
est. Talem ẽẽ debere. qui gentidus adoratur cui totoor¬
be terraꝵ priuata uel publica uota redduntur a quo
petit naiugaacrus serenum peregrinaturus reditum
pugnaturus auspitium: dudumue uideo dedignaris
hanc gloriam sed patere eam in laudum tuaꝵ parte cõ¬
stitui. que solebant inali sola laudari. Uirtus tua me¬
ruit imperium sed uirtati addidit forma suffragium
illa prestitit. ut oporteret te principem fieri. hec ut de
ceret. An uero quicꝗͣ putamus in imperii tui declarati¬
one preteritam: cum dudtam esse rationem ipsoꝵ et

Expanded text:
mum creditur trahere de coelo. Sive enim divinus ille mum creditur trahere de coelo. Sive enim divinus ille animus venturus in corpus dignum prius metatur hospitium; sive, cum venerit, fingit habitaculum pro habitu suo; sive aliud ex altero crescit, et, cum se paria junxerunt, utraque majora sunt, parcam arcanum coeleste rimari. Tibi istud soli pateat, imperator, cum deo consorte secretum. Illud dicam quod intellexisse hominem, et dixisse fas est: talem esse debere qui a gentibus adoratur; cui toto orbe terrarum privata, vel publica vota redduntur; a quo petit navigaturus serenum, peregrinaturus reditum, pugnaturus auspicium. VII. Dudum, ut video, dedignaris hanc gloriam; sed patere ea a me in laudum tuarum parte constitui, quae solebant in aliis sola laudari. Virtus tua meruit imperium, sed virtuti addidit forma suffragium. Illa praestitit ut oporteret te princceret. An vero quidquam putamus in imperii tui declaratione praeteritum, cum ductam esse rationem ipsorum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tum tota resp. bt hostium. tanta una familia ostenderet᷑
triumphoꝵ. Sed ꝗd necesse est mitti in preteritum dili-¬
gentiam curiosam. patrem imperãt tuum dete extime¬
mus nec difficilis coniectatio est. Nam cum duo sint quȩ
claros duces faciant summa uirtus summaq felicitas scire
digna imꝑatore nobilitas eius eẽ flium principem ꝗ pr̃i¬
ceps ẽẽ debuerit: qui hunc romam fastigii apicem non so¬
lum fortitudine atq sapientia sed decore corporis & digͥ¬
tate potuerit equare. Uelut tua hec forma uenerabilis
quia formȩ sue par est. quia longe lateq conspicua cõ
mendat imꝑium ut plane in ambiguo sit : utrum ne
te magis nostris mentibus/ an obtutibus uultus insinu&
Non frustra plane opinione sapientum ꝗ naturalium mo¬
menta causaꝵ subtilius sciscitanti arcanis cȩlestibus nobi¬
les curas intulerunt. Augustissima quȩq speties pluri¬

Expanded text:
tum tota res publica habet hostium, tantum una familia ostenderet et tum tota res publica habet hostium, tantum una familia ostenderet et triumphorum. Sed quid necesse est mitti in praeteritum diligentiam curiosam? Patrem, imperator, tuum de te aestimemus. Nec difficilis coniectatio est; nam cum duo sint quae claros duces faciant, summa virtus summaque felicitas, sciredigna imperatore nobilitas, eius esse filium principem qui princeps esse debuerit, qui hunc Romani fastigii apicem non solum fortitudine atque sapientia sed decore etiam corporis et dignitate potuerit aequare ! — velut tua haec forma venerabilis quam fortunae suae par esmendat imperium! Ut plane in ambiguo sit utrumne te magis nostris mentibus virtus, an obtutibus vultus insinuet. Non frustra plane opinione sapientium qui naturalium momenta causarum subtilius sciscitati, arcanis coelestibus nobiles curas intulerunt, augustissima quaeque species pluri
Abbreviated transcription (Latin):
pu de patriȩ tuȩ laudibus pauca dixissem patris saltem
uirtutibus p̃dicandis prolixius imorarer. Sed ꝗd faciam
Sarmathica cede sanguineus hister obiiciet. attritam
pedestribus iteliis britaniam referam saxo consumptus
bellis naualibus offeretur. Redactum ad paludes suas scõtu
lopiae. Compulsus insolitudines auias ominis alamanuo s¬
uterq maurus occurrent. Cum igitur impediat turba di¬
lectum ad hoc tanti uiri prestet gesta in sumam referre
ꝗ̃ enumerando tenuare. Dixisse sufficiat unum illum di¬
uinitus extitisse: inquo uirtutes simul omnes iugerent᷑ ꝙ
singule in ominibus predicantur. An si eius seculo mos ille
uixisset. quo romam duces. Macedonici. crenci: Numan¬
tini de uocabulis gentium subactaꝵ adoptiuum insigne
sumebant. non ne his pauciora in annalium scrinis ꝗ̃ in
uestre domus titulis cognomenta legerentur: cum iose sa¬
xonicus ipse sarmaticus ipse a lam̃anicus diceretur & ꝗͣ¬

Expanded text:
qui de patriae tuae laudibus pauca dixissem, patris saltem qui de patriae tuae laudibus pauca dixissem, patris saltem virtutibus praedicandis prolixius immorarer. Sed quid faciaSarmatica caede sanguineus Hister obiciet. Attritam pedestribus proeliis Britanniam referam? Saxo consumptus bellis navalibus offeretur. Redactum ad paludes suas Scotum loquar? Compulsus in solitudines avias omnis Alamanuterque Maurus occurrent. Cum igitur impediat turba dilectum, ad hoc tanti viri gesta praestet in summam referre quam enumerando tenuare, dixisse sufficiat unum illum divinitus exstitisse, in quo virtutes simul omnes vigerent quae singulae in omnibus praedicantur. An si eius saeculo mos ille vixisset, quo Romani duces Macedonici Cretici Numantini de vocabulis gentium subactarum adoptivum insigne sumebant, nonne hodie pauciora in annalium scriniis quam in vestrae domus titulis cognomenta legerentur? — cum ipse Saxonicus, ipse Sarmaticus, ipse Alamannicus diceretur et, quan
Abbreviated transcription (Latin):
gregias cuutales. Adde culta incultaq omnia uel fructi¬
bus plena uel gregilus. Adde auriferoꝵ opes flummum.
Adide radiantium ietalla gemaꝵ. Scio fabulas poetaꝵ au-¬
ribus mulcendis reꝑtas aliqua ñonullis gentibus attribu¬
isse miracula que ut sint uera sint singula nec iam
executio ueritatem sunt ut scribitur gargara prouentu
la & attriciceo meuania m omorenir armento campania
censeatur monte gaurano lydiã pdicetur amine pactolo
simos milites hec exꝑcissimos duces hec facundissimos o¬
ratores hȩc clarissimos uates parit. hec uidicum mater
hȩc principum est hȩc braianum illum hec de inceps ha-¬
Arianum misit imnperio. huic te debet imꝑium. Cedat his
terris terra cretensis parui louis gloriata cunabulis &
geminis del oceptata numinibus & aliimno hercule nobi¬
les thebȩ sidem constare nescimus audits deum dedit his¬
pana que uidemus. Erat iuste compensationis occasio ut

Expanded text:
gregias civitates, adde culta incultaque omnia vel fructigregias civitates, adde culta incultaque omnia vel fructibus plena vel gregibus, adde auriferorum opes fluminum, adde radiantium metalla gemmarum. Scio fabulas poetarum auribus mulcendis repertas aliqua nonnullis gentibus attribuisse miracuia; quae, ut sint vera, sunt singula, — nec iam excutio veritatem: sint, ut scribitur, Gargara proventu laeta triticeo, Mevania memoretur armento, Campania censeatur monte Gaurano, Lydia praedicetur amne Pactolo, simos milites, haec experientissimos duces, haec facundissimos oratores, haec clarissimos vates parit, haec iudicum mater, haec principum est. Haec Traianum illum, haec deinceps Hadrianum misit imperio; huic te debet imperium. Cedat his terris terra Cretensis parvi Iovis gloriata cunabulis et geminis Delos reptata numinibus et alumno Hercule nobiles Thebae. Fidem constare nescimus auditis; deum dedit Hispania quem videmus. Erat iustae compensationis occasio, ut
Abbreviated transcription (Latin):
temus ꝗͥsnam sie ille qui debeat tantam molem subi¬
re & nutantia romane rei fata suscipere. Non ne his
omnium suffragiis hominum tributan centuriatimq
legeret . cui fcelix patria cui domus clara cui forma di¬
uina cui ȩtas integra/ cui militarium ciuiliumq usus
reꝵ contigisset. Cuncta igitir a capite proposito ordine
prosequamur. lam profecto constabit eum principem
declaratum qui & ab omnibus legi debuerit ꝗ exõi¬
tus. Nam primum tibi mater hispama est terris om.¬
nibus terra felicior cuu excolende atq adeo ditan¬
dȩ imn pensus q̃ ceteris gentibus suprebius ille reru
fabricator indulsit quȩ nec austrinis obnoxia estib
nec arctois subiecta frigoribus media fouetur axis utri¬
usq temꝑie que hinc pyreneis montibus illii c occeani
estibus inde tyrrenimaris lutoribus coronata nature
solerns ingenio uelut alcet orbis induditur. Adde tet e¬

Expanded text:
temus, quisnam sit ille qui debeat tantam molem subitemus, quisnam sit ille qui debeat tantam molem subire et nutantia Romanae rei fata suscipere. Nonne is omnium suffragiis hominum tributim centuriatimque legeretur, cui felix patria cui domus clara cui forma divina cui aetas integra cui militarium civiliumque rerum usus contigisset? Cuncta igitur a capite proposito ordine persequamur: iam profecto constabit eum principem declaratum qui et ab omnibus legi debuerit et ex omnibus. Nam primum tibi mater Hispania est, terris omnibus terra felicior, cui excolendae atque adeo ditandae impensius quam ceteris gentibus supremus ille rerum fabricator indulsit; quae nec austrinis obnoxia aestibus nec arctois subiecta frigoribus media fovetur axis utriusque temperie; quae hinc Pyrenaei montibus, illinc Oceani aestibus, inde Tyrrheni maris litoribus coronata naturae sollertis ingenio velut alter orbis includitur. Adde tot e
Abbreviated transcription (Latin):
paueram soluturus id oratione m ea tempus afficiam quo
romana lux cepit. lacebat innum erabilibus malis egra
uel ponus dixerim exanimata resp barbaris na noni¬
bus romano nomini uelut quodam diluuio suꝑfrsis.
Sed pircam replicare causas & placatum uulgus offen-¬
dere. Nam cum ꝑse uniax sit recordatio calamitatum:
tum mihi metus hanc gaudioꝵ p̃ntium lucem tristi¬
um cõmemorasione fuscare: faciam ergo quad facere
prestantes sciam medicos sepe uidi alitrum uulneꝵ
cicatrices postꝗͣ cutem sanitate duxerunt manu pe¬
dente tractabo per sentencias isse s singulos unuier¬
sosq recitasse concentus. An cum inter omnes lique¬
ret fessis rebus medendum tali aliquo uiro publicis
gubernaculis admonendo qui imꝑatoris unius tueretur
etabem alterius uiuaret laborem. potuerimus eius mõi
principem uel optare. in integro itaq tem totam ei se
faciamus & in quodam orbis terraꝵ comitio queri pu¬

Expanded text:
paveram soluturus id oratione mea tempus adspiciam, quo paveram soluturus id oratione mea tempus adspiciam, quo Romana lux coepit. Iacebat innumerabilibus malis aegra vel potius dixerim exanimata res publica, barbaris nationibus Romano nomini velut quodam diluvio superfusis. Sed parcam replicare causas et placatum vulgus offendere. Nam cum per se vivax sit recordatio calamitatum, tum mihi metus hanc gaudiorum praesentium lucem tristium commemoratione fuscare. Faciam ergo quod facere praestantes scientia medicos saepe vidi: altorum vulnerum cicatrices, postquam cutem sanitate duxerunt, manu pendente tractabo, per sententias isse et singulos universosque rogitasse contentus, an, cum inter omnes liqueret fessis rebus medendum tali aliquo viro publicis gubernaculis admovendo, qui imperatoris unius tueretur aetatem alterius iuvaret laborem, potuerimus huiusmodi principem vel optare. In integro itaque rem totam esse faciamus, et in quodam orbis terrarum comitio quaeri pu
Abbreviated transcription (Latin):
lit ad dicendum quod ut dicexem nullus adigebat.
Non en im iam costa lauditio & expresse metu uoces
periculum silenti redimunt fuerit abieritq trisis illa
fucundiȩ ancillantis necessitas cum trucem dompiuom
auras omnes plausuum publicoꝵ uentosa popularitate
captantem mendix assentatio titillabat: cum gratias
agebant dolentes & tyrãnum non predicasse tpranidis
accusatio uocabatur. Nunc par dicendi tacendiq libex¬
tas Qꝗ promptum laudare principem tam tutum si¬
luisse de principe. Libet igitur redditam postlimin io
securitatem loquendo experiri. Libet inꝗͣ quia ne¬
minem magis laudare imꝑatorem decets ꝗͣ quem mi-¬
nus necesse est. de te igitur mibi sermonis huius au-¬
spicium erit ille ftelicitatis publicȩ auspex dies. qui
te primus inaugurauit imptrio. Nlam ut diuinis reb
oꝑantes. in eam celi plagam ora conuertinus. aqua
lucis exordium est. Sic ego uota uerboꝵ: quȩ olim nuncu

Expanded text:
lit ad dicendum quod ut dicerem nullus adigebat; lit ad dicendum quod ut dicerem nullus adigebat; non enim iam coacta laudatio et expressae metu voces periculum silentii redimunt. Fuerit abieritque tristis illa facundiae ancillantis neceauras omnes plausuum publicorum ventosa popularitate captantem mendax assentatio titillabat, cum gratias agebant dolentes, et tyrannum non praedicasse tyrannidis accusatio vocabatur. Nunc par dicendi tacendique libertas; et quam promptum laudare principem, tam tutum siluisse de principe. Libet igitur redditam postliminio securitatem loquendo experiri: libet inquam, quia neminem magis laudari imperatorem decet quam quem minus necesse est. III. De te igitur mihi sermonis hujus auspicium erit ille felicitatis publicae auspex dies, qui te primus inauguravit imperio. Nam ut divinis rebus operantes in eam coeli plagam ora convertimus a qua lucis ex
Abbreviated transcription (Latin):
deoꝵ fonte manantem in iostros usa usus de uiatio
sera traduxit. Quibas equidem eigtatis adeo soliei ues
ut non eos tantum hodie arbitrer intecesse. quos cer
Tullios & hortensios omnesꝗͥ orator es putm ꝗͥ me
posteris sius audiunt. lta multiplici eiicũuentus en ti
ipso dicendi tempore de prehendit. Mihi uero hi om̃s
ꝗbus altriusecus iactor estus diu ante meditati lon¬
geq prospedti sunt. Sed cum ad iratone uirtutum
cua ab ultimo galliaꝵ recessu quo littus oceani cađe¬
tem excipit solem: et deficientib terris sociale misce¬
tur elementum ad contuendum te adorandumq pro¬
perassem: ut bona quȩ auxibus ceꝑam etiam irisu
usurparem: Timui fateor pii laboris officium impia ta¬
citu nitate corrumpere. Ita dum obsequio interpretor
impudentiam dum in eundem hominem non puto co.¬
uenire gaudum & silentium duas res diuersissimas
unxi netum & temeritatem. Quin & illud me impu¬

Expanded text:
eorum fonte manantem in nostros usque usus derivatio eorum fonte manantem in nostros usque usus derivatio sera traduxit. Quibus equidem cogitatis adeo sollicitor ut non eos tantum hodie arbitrer interesse quos cernTullios et Hortensios omnesque illos oratores putem qui me in posteris suis audiunt. Ita multiplici circumventus metu, ipso dicendi tempore deprehendit? Mihi vero hi omnes quibus altrinsecus iactor aestus diu ante meditati longeque prospecti sunt; sed cum admiratione virtutum tuarum ab ultimo Galliarum recessu, qua litus Oceani cadentem excipit solem et deficientibus terris sociale miscetur elementum, ad contuendum te adorandumque properassem, ut bona quae auribus ceperam etiam visu usurparem, timui fateor pii laboris officium impia taciturnitate corrumpere. Ita dum obsequio interpretor impudentiam, dum in eundem hominem non puto convenire gaudium et silentium, duas res diversissimas iunxi metum et temeritatem. Quin et illud me impu