comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥs q̃ uicẽ sanguinis tenent. & uentis qͦs nicħ aliud qͥs qͣm aĩam uocau̾it: ꝑuiũ ẽ. Hȩc quo aliubi
currunt: alibi consistunt. S q̃ admodũ ĩ corꝑe nr̃o dũ bona ualitudo ẽ. uenar̃ qͦq imꝑturbata
mobilitas modũ seruat: uͥ aliqͦd adu̾si ẽ micat crebriꝰ. & suspiria atq anelitꝰ laborantis ac fessi si¬
gna sc̃: ita t̾rȩ qͦq dũ illis positio naturał ẽ: inconcussȩ manent. cũ aliqͥd peccat᷑: tc̃ uelut egri
corꝑis motꝰ ẽ. sp̃u illo q̃ modestiꝰ ꝑfluebat icto uehem̃tiꝰ. & qͣssante uenas suas. Nec ut illi paulo
an dicebant. qͥhꝰ aĩal placet ẽẽ t̾rã. ñ hoc ẽ: q̃ admodũ aĩal totũ uexationẽ sentiet. Neq in nob̾
sp̃s ex cͥcũfuso aere. qͥ qͣmdiu habet exitũ: sine inuiria labitur. si offendit aliqͥd & incidit. quod

Expanded text:
aquis, quae uicem sanguinis tenent, et uentis, quos nihil aliud quis quam animam uocauerit, peruium est. Haec duo aliubi aquis, quae uicem sanguinis tenent, et uentis, quos nihil aliud quis quam animam uocauerit, peruium est. Haec duo aliubi currunt, aliubi consistunt. Sed quemadmodum in corpore nostro, dum bona ualetudo est, uenarum quoque imperturbata mobilitas modum seruat; ubi aliquid aduersi est, micat crebrius et suspiria atque anhelitus laborantis ac fessi signa sunt: ita terrae quoque, dum illis positio naturalis est, inconcussae manent; cum aliquid peccatur, tunc uelut aegri corporis motus est, spiritu illo qui modestius perfluebat icto uehementius et quassante uenas suas. Nec, ut illi paulo ante dicebant, quibus animal placet esse terram. Nisi hoc est, quemadmodum animal totum uexationem sentiet; neque enim in nobis spiritus ex circumfuso aere. Qui, quamdiu habet exitum, sine iniuria labitur; si offendit aliquid et incidit quod
Abbreviated transcription (Latin):
tet frigori ceddens. abit ĩ angustũ. & magno ĩpetu agitur. qi ñ patit᷑ utriꝰq nat᷑a concordiã.
noe ĩ uno morã. fugens gͣ & om̃imͦ cupiens ȩccedere. & ꝓxima qͦq remolit᷑ ac iactat.I doq
antequã t̾ra moueat᷑. solet inugitꝰ audiri. uentis in abdito tumultuantib. Nec enim alit̾
posset ut ait nost̾ uirgiliꝰ sub pedib mugire solũ & uiga celsa moueri: nͥ cẽt hoc uentoꝵ opꝰ.
cutit᷑. St̃ qͥ existiment sp̃u quidẽ & nulla alia ratione tremere t̾rã. S ex alia causa. qͣm ari¬
stotili placuit. Quid sit qͦd ab his dicat᷑: audi. Corpꝰ nr̃m & sanguine irrigat᷑ & sp̃u. qͥ ꝑ sia
itinera decurrit. Habemꝰ aũ quedã angustiora receptacula animȩ. ꝑ q̃ nich ampliꝰ qͣm meat.
Quȩdã patentiora. in quibꝰ colligit᷑. & un diudit᷑ in partes. Sic hoc totũ t̾rar̃ om̃iũ corpꝰ. &

Expanded text:
tet, frigori cedens abit in angustum et magno impetu agitur, quia non patitur utriusque natura concordiam tet, frigori cedens abit in angustum et magno impetu agitur, quia non patitur utriusque natura concordiam nec in uno moram. Fugiens ergo et omni modo cupiens excedere proxima quaeque remolitur ac iactat. Ideoque antequam terra moueatur, solet mugitus s audiri uentis in abdito tumultuantibus. Nec enim aliter posset, ut ait noster Uergilius, "sub pedibus mugire solum et iuga celsa moueri", nisi hoc esset uentoruma concutitur. CAPUT 14 Sunt qui existiment spiritu quidem et nulla alia ratione tremere terram, sed ex alia causa quam Aristoteli placuit. Quid sit quod ab his dicatur audi: corpus nostrum et sanguine irrigatur et spiritu, qui per sua itinera decurrit. Habemus autem quaedam angustiora receptacula animae per quae nihil amplius quam meat, quaedam patentiora in quibus colligitur et unde diuiditur in partes. Sic hoc totum terrarum omnium corpus et
Abbreviated transcription (Latin):
uoluttur. Deũi rt sp̃s recipcantis iactat obstantia. & siue int̾clusus. siue ꝑ angusta enisus ẽ. motũ
ac tumultũ ciet. Straton. ex eacdem scola ẽ. qͥ hanc partẽ phylosophiȩ maxime coluit. & rerũ
nature inqͥsitor fuit. Huiꝰ tale decretũ ẽ. frigidũ & calidũ semꝑ in contͣria abeunt. una cẽ non
posunt: Eo frigidĩ confluit: um uis calida discessit. & inuice ibi calidũ ẽ. un frig̾ ecpulsũ
est Hoc qͦd dico uerũ ẽ. s utraq in contͣriũ agi. ex hoc tͥ appareat. Hibno tp̃r cũ supͣ tram
frigꝰ e. calent putei. nec muiꝰ specus. atq om̃s sub t̾ra recessus. quia se illo se calor contulit.
supiora possidenti ftigori cedens. Qui cũ ĩ inferiora ꝑuenit. & eo se qͣntũ pot̾at ingessit.: q̃
densioa hoc ualidior ẽ. Hiuic aliꝰ suꝑuenit. cui necessario congregatꝰ ille iã & ĩ angulti p̾ssus
loco ceditꝰ. Iem contͣrio euenit. Cũ uis maior frigidi illata ĩ cau̾nis ẽ: qͥcqͥd illic calidi la¬

Expanded text:
ritus reciprocantis iactat obstantia et, siue interclusus siue per angusta enisus est, motum ac tumultum ciet. Straton ex eadem schola est, qui hanc partem philosophiae maxime coluit et rerum naturae inquisitor fuit; huius tale decretum est. Frigidum et calidum semper in contraria abeunt, una esse non possunt: eo frigidum confluit unde uis calidi discessit, et inuicem ibi calidum est unde frigus expulsum est. Hoc quod dico uerum esse et utrumque in contrarium agi ex hoc tibi appareat: hiberno tempore, cum supra terram frigus est, calent putei nec minus specus atque omnes sub terra recessus, quia illo se calor contulit superiora possidenti frigori cedens; qui, cum in inferiora peruenit et eo se quantum poterat ingessit, quo densior, hoc ualidior est. Frigori cal‹idi› uis superuenit, cui necessario congregatus ille iam et in angustum pressus loco cedit. Idem contrario euenit: cum uis maior frigidi illata in cauernis est, quicquid illic calidi la
Abbreviated transcription (Latin):
tantȩ crassitudinis ẽ: neceẽ ẽ & magni pondis sit. Quomͦ gͦ ĩ sũmo manent grauia: Qm̃
ponderis qͣntã ille substituit: cetcent. ꝗ pendeat. & leuibs

Expanded text:
tataponderis, quantam ille sustinuit, pendeat et leuibus
Abbreviated transcription (Latin):
dens ẽ. Nã si illi credintꝰ. sũma cęli hora solidisima ẽ: ĩ modũ tecti durata. & alti crassiq cor¬
poris. qͦd athomi congesti coaceruatiq fecert̾. Huic ꝓxima suꝑficies ignea ẽ. ita cõpacta ut
solui uitiariq ñ possit. Habet tam̃ spiram̃ta quȩdam. & qͣsi fenestras: ꝑ qͣs ex parte ext̾iore
mundi influant ignes. ñ tã magni ut int̾iora conturbent. Rursus ex mundo: ĩ ext̾ora la¬
bunt᷑. Itaq hȩc quȩ pret̾ consuetudinẽ apparent: influxert̃ ex illa utͣq mundũ iacente ma-¬
teria. Soluere ista qͥd aliud ẽ. qͣm manũ exercere. & ĩ uentũ iactare brachia: Nelim tam̃
mͥ dicat iste qui  mundo tam firma lacunaria ĩposuit: qͥd sit. qͣre credamꝰ illi tan¬
tam eẽ c̃ssitudinẽ cęli. qͥd fuit qͦd illo tã solida corꝑa adduce̾t. & ibi decineret. Dem̃ quod

Expanded text:
dens est. Nam si illi credimus, summa caeli ora solidissima est, in modum tecti durata et alti crassique cordens est. Nam si illi credimus, summa caeli ora solidissima est, in modum tecti durata et alti crassique corporis, quod atomi congestae coaceruataeque fecerunt. Huic proxima superficies ignea est, ita compacta ut solui uitiarique non possit; habet tamen spiramenta quaedam et quasi fenestras per quas ex parte exteriore mundi influant ignes, non tam magni ut interiora conturbent, rursus‹que› ex mundo in exteriora labantur: itaque haec quae praeter consuetudinem apparent, influxerunt ex illa ultra mundum iacente materia. Soluere ista quid aliud est quam manum exercere et in uentum iactare brachia? Velim tamen mihi dicat iste, qui mundo tam ferma lacunaria imposuit, quid sit quare credamus illi tantam esse crassitudinem caeli. Quid fuit quod illo tam solida corpora adduceret et ibi detineret? Deinde quod
Abbreviated transcription (Latin):
cri pure. et foser ⁊ osnne quȩ sole linque cingunt. int buissimũ sꝑaciũ golescunt. Ne arꝰ
qdem ediu ꝑseuerat: Si qͥd eet tale qͥ mediũ int̾ duas stellas spaciũ confundetur. equȩ cito
ẽ. hc̃ p̾munt girũ. At cometȩ: ubiq cernunt᷑. Non mag̃ certũ ẽ illis tempꝰ q̃ appareant: quã
locꝰ ullus ulr᷑ quẽ ñ exeant. Adũsus hoc ab artemidoro illa dicunt᷑. ñ has tm̃ stellas qͥnq dis-¬
currere. s has solas obseruatas eẽ. Cet̾m innumerabiles ferri ꝑ ꝯccultũ. aut ꝓpt̾ obscuritatẽ lu¬
minis nob ignotas: aitt ꝓpt̾ circuloꝵ positionẽ talẽ ut tc̃ demũ cũ ad extrema eoꝵ uenere uisant᷑.
gͣ int̾currunt quȩdã stellȩ ut ait nob̾ nouȩ: q̃ lum̃ suũ cũ stantib misceant. & maiorẽ ꝗͣ stellis
mos ẽ. porrigant ignẽ. Hoc ex his q̃ m̃tit᷑ leuissimũ ẽ. Tota eiꝰ enarratio mundi: m̃daciũ ĩpu-¬

Expanded text:
cut coronae quae solem lunamue cingunt intra breuissimum spatium exolescunt; ne arcus quidem diu perseuerat: si quid esset tale quo medium inter duas stellas spatium confunderetur, aeque citest, hunc premunt gyrum. At cometae ubique cernuntur: non magis certum est illis templocus ullus ultra quem non exeant. Aduersus haec ab Artemidoro illa dicuntur: non has tantum stellas quinque discurrere, sed has solas obseruatas esse; ceterum innumerabiles ferri per occultum aut propter obscuritatem luminis nobis ignotas aut propter circulorum positionem talem ut tunc demum, cum ad extrema eorum uenere, uisantur. Ergo intercurrunt quaedam stellae, ut ait, nobis nouae, quae lumen suum constantibus misceant et maiorem mos est porrigant ignem. Hoc ex his quae mentitur leuissimum est: tota eius enarratio mundi mendacium impu
Abbreviated transcription (Latin):
stellar conuentiu gignerent᷑. Ile enĩ duȩ coherere ñ possunt: & neceẽ ẽ illas lex celerita tuo
sus separeti E retca ista nobꝰ uicina uident᷑. set̃m int̾uallis ingentibꝰ difsident. Quom̃ gͦ poc̃
alta stella usq ad altam stellã ignẽ ĩmatere. ita ut utraq iuncta uideat᷑. cũ suit igenti
regione disuc te s Stellar inqͥt cluar lum̃ miscet᷑ & pͥbet uniꝰ sp̃ẽm. Nlempe sic q̃ ad modũ
riscuirda fit n⁊ubes solis incursu. quẽ admodũ uesꝑtina aut matitina Nauescunt. Quẽ¬
admodu ar ẽ alt̾ue sos iisit᷑. ħ ec om̃ia pͥmũ magna ui efficunt᷑. Sol em̃ ẽ. qͥ ista succer¬
Anti stillar ñ ẽ eadem potentia. Dem nicħ hors ñ infra lunã ĩ t̾rar̃ uicima. nasett᷑. S uꝑi

Expanded text:
stellarum conuentu gignerentur: illae enim diu cohaerere non possunt et necesse est illas lex celeritatis stellarum conuentu gignerentur: illae enim diu cohaerere non possunt et necesse est illas lex celeritatis suae separet. Praeterea ista nobis uicina uidentur, ceterum interuallis ingentibus dissident: quomodo ergo potest altera stella usque ad alteram stellam ignem mittere, ita ut utraque iuncta uideatur, cum sint ingenti regione diductae? Stellarum, inquit, duarum lumen miscetur et praebet unius speciem, nempe sic quemadmodum rubicunda fit nubes solis incursu, quemadmodum uespertina aut matutina flauescunt, quemadmodum arcus alterue sol uisitur. Haec omnia primum magna ui efficiuntur; sol enim est qui ista succendit: stellarum non est eadem potentia. Deinde nihil horum nisi infra lunam i
Abbreviated transcription (Latin):
igu as fprorMis uluid respondebimꝰ certũ ee. numer stellatũ mobilũ. Solere aĩ cocdes ite uer
le has apparere. & comete. x qͥ manifestũ fit. ñ illarũ coitu fieri cometẽ. s. ꝓpͥũ ec̃ & sui uris.
Etiam. ne srequient stella suħ altioris stelsȩ uestigiuĩ uenit. & saturnꝰ aliq̃n supͣ ioueẽ. & mars
uenere aut mercuri ũ recta linea despiett. Nec tam̃ ꝓpt̾ hc illo concursũ cũ alt̾ alt̾m subit. co¬
mates sa alioqu aunis omib fieret. Om̃ib enĩ aliguȩ stelle ĩ eodẽ signo sañt semulcĩn ẽ
comne eͣ facet. stella stols suꝑueniens: momito ẽẽ desineret. Sũma eni uelocitas tͥseuntium ẽ.
acoq om̃s defrctio sicer preuis ẽ. qͥa ccco illa idem cursus qͥ admonuerat abstiabre: Sieri¬
¶omi. solem s luna int̃ er guii tẽpꝰ. cũ obscurari cepunt labotari. Qnto celerior debet fieri
instellis digressio tanto minoribꝰ: At qͥ comeces senis m̃sibꝰ manent. Qed ñ accidet. si duar̃

Expanded text:
it. His illud respondebimus: certum esse numerum stellarum mobilium, solere autem eodem tempore et has apparere et cometen, ex quo manifestum fit non illarum coitu fieri cometen sed proprium esse et sui iuris. Etiamnunc frequenter stella sub altioris stellae uestigium uenit: et Saturnus aliquando supra Iouem est et Mars Uenerem aut Mercurium recta linea despicit, nec tamen propter hunc illorum concursum, cum alter alterum subit, cometes fit; alioquin annis omnibus fieret omnibus enim aliquae stellae in eodem signo simul sunt. Si cometen faceret stella stellae superueniens, momento esse desineret. Summa enim uelocitas transeuntium est, ideoque omnis defectio siderum breuis est, quia cito illa idem cursus qui admouerat abstrahit; uidemus solem et lunam intra exiguum tempus, cum obscurari coeperunt, liberari: quanto celerior debet fieri in stellis digressio tanto minoribus? Atqui cometae senis mensibus manent, quod non accideret, si duarum
Abbreviated transcription (Latin):
sio untra atis cabu i suima & ne torpeant ꝑmouens. Dedit uentos. ad ult̾iora noscenda. fausiecenuĩ
ubosqi ago nis berent comuia. ñ ut legiones eqͥtẽq gestarent. nec ut ꝑniciosa gentiuĩ arma ensle¬
pesit  ibn ficia nate utentiũ pͥuitate ꝑpendinꝰ. nicħ ñ ño alo accepuꝰ. Ciu ude gco clit. con loqͥ:¬
ieirn ueta itrindir ⁊ Nich inuenies tã manifestȩ utilitatis: qͥd ñ ĩ contͣriũ tͣnscat. culꝑa. Sic uentes
sqi nata bono futos inuenerat: i psi illos contͣrios fecimꝰ. om̃s ĩ aliq̃d nos malũ ductut. Non eademẽ
hs ceralis ausa soluendie s uista nulli. Dũsis eñ irritam̃tis ad tẽptandũ ire ĩpellũ: utqꝙ alicui ui¬

Expanded text:
tio attrahens cibum in summa et ne torpeant permouens. Dedit uentos ad ulteriora noscenda: fuisset enim tio attrahens cibum in summa et ne torpeant permouens. Dedit uentos ad ulteriora noscenda: fuisset enim uiusque regionis fierent communia, non ut legiones equitemque gestarent nec ut perniciosa gentes arma transueherent. Si beneficia naturae utentium prauitate perpendimus, nihil non nostro nies tam manifestae utilitatis quod non in contrarium transeat culpa. Sic uentos quoque natura bono futuros inuenerat: ipsi illos contrarios fecimus. Omnes in aliquod nos malum ducunt. Non eadem est his et illis causa soluendi, sed iusta nulli. Diuersis enim irritamentis ad temptandum mare impellimur, utique alicui ui
Abbreviated transcription (Latin):
aluid: certe suo qͥsq tm̃ ac suoꝵ malo nasceret᷑. Nc̃ par̃ mͥ domestica: ext̾nis qͦ̃q laborandũ ẽ.
Nulla t̾ra tã longe remota ẽ: q̃ ñ emittẽ aliqͦd suũ malũ pot̃ possit. Uñ scio an nc̃ aliqͥs magne
gentis ĩ ab dito dñs. fortinȩ indulgentia tumens. ñ contineat intͣ t̾minos arma. an paret clas¬
ses ignota moliens: Uñ scio. hic m̃ an ille uentꝰ bellũ ĩuehet : Magna pars erat pacis humanȩ
maria p̃cludi. ñ tatñ ut paulo aũi dicebã q̃ri possumꝰ de auctore nr̃i deo. sib̾nficia ei corrũpiuꝰ.
& it cent cont̾ria efficimꝰ. Dedit ille uentos ad custodiendam celi t̾arũ q teꝑiem ad euocandas
si pri dasꝙ aqͣs ad alendos satoꝵ atq arboꝵs fructꝰ qͦs ad mat̾itatẽ cã aliis causis adduc̃ ipsa iactã¬

Expanded text:
aliud, certe suo quisque tantum ac suorum malo nasceretur; nunc parum mihi domestica, externis quoque laborandum est. aliud, certe suo quisque tantum ac suorum malo nasceretur; nunc parum mihi domestica, externis quoque laborandum est. Nulla terra tam longe remota est quae non emittere aliquod suum malum possit: unde scio an nunc aliquis magnae gentis in abdito dominus, fortunae indulgentia tumens, non contineat intra terminos arma, an paret classes ignota moliens? Unde scio hic mihi an ille uentus bellum inuehat? Magna pars erat pacis humanae maria praecludi. Non tamen, ut paulo ante dicebam, queri possumus de auctore nostri deo, si beneficia eius corrumpimus et ut essent contraria effecimus. Dedit ille uentos ad custodiendam caeli terrarumque temperiem, ad euocandas supprimendasque aquas, ad alendos satorum atque arborum fructus, quos ad maturitatem cum aliis causis adducit ipsa iacta
Abbreviated transcription (Latin):
nos sine ulla parsimonia nr̃i alieniq sanguinis mouemꝰ manũ. & nauigia deducimꝰ. Salictem
cõmittunꝰ fluctibꝰ. Scdos optamꝰ uentos. quoꝵ felicitas ẽ ad bella ꝑferri. Q usq nos mala nr̃a
rapuert̃: Parũ ẽ intͣ orbẽ suũ furere. Sic ꝑsar̃ rex stolidissimꝰ. i greciã turiecit. qͣm exercitꝰ ñ
uincet cũ ĩpleui̾t. Sic alexander ult̾ior bactris & indis: uolet q̃retq qͥd sit ultͣ magnũ mare.
& indignabit᷑ ec̃ aliqͥd ultimũ s. Sic crassũ auaricia parchis dabit. N horrebit reuocantis di¬
ras tribũ. ñ tẽpestates longissimi maris: ñ cͥca eufraten p̾saga fulmina: & deos resistentes. Per
hominũ & deoꝵ iras ad aurũ ibit᷑. Gͦ ñ ĩmertio qͥs dixi̾t rerũ naturã meliꝰ acturã fuisse nob̾cũ.
si uentos flare uetuisset. & inhibito discursu furentiũ: ĩ sua quẽq t̾ra stare uississet. Si nichil

Expanded text:
nos sine ulla parsimonia nostri alienique sanguinis mouemus manum et nauigia deducimus, salutem nos sine ulla parsimonia nostri alienique sanguinis mouemus manum et nauigia deducimus, salutem committimus fluctibus, secundos optamus uentos, quorum felicitas est ad bella perferri. Quousque nos mala nostra rapuerunt? Parum est intra tra orbem suum furere: sic Persarum rex stolidissimus in Graeciam traiciet, quam exercitus non uincet, cum impleuerit. Sic Alexander ulterior Bactris et Indis uolet quaeretque quid sit ultra magnum mare, et indignabitur esse aliquid ultimum sibi. Sic Crassum auaritia Parthis dabit, non horrebit reuocantis diras tribuni, non tempestates longissimi maris, non circa Euphratem praesaga fulmina et deos resistentes: per hominum et deorum iras ad aurum ibitur. Ergo non immerito quis dixerit rerum naturam melius acturam fuisse nobiscum, si uentos flare uetuisset et inhibito discursu furentium in sua quemque terra stare iussisset: si nihil
Abbreviated transcription (Latin):
antiquar̃ urbiũ flãma. Quid in arma cogimꝰ ppłoss Qͥd exercitꝰ scribimꝰ. directuros aciem
ĩ mediis fluctibꝰ: Qͥd maria inqͥetamꝰ : Parũ uidelicet ad mortes nr̃as t̾ra late patet. Nlima
delicate fortuna nos tractat. Nimis dura dedit nob̾ corꝑa. felicẽ ualitudinẽ. n depopłat᷑ nos
casus incurrens. E metiri cuiq annos suos ex cõmodo licet: & ad senectitẽ decurrẽ. Itaq eamꝰ ĩ
pelagus: & uocemꝰ ĩ nos fata cessantia. Miseri qͥd q̃ritis mortẽ q̃ ubiq suꝑẽ : Petet illa uos. &
ex lectulo. s in nocentes petat. Occupabit uos ĩ ur̃a domo: s occupet nullũ molientes malum.
Hoc uͦ qͥd aliud qͥs dexĩt ꝗͣ insaniã curcũferre ꝑicula. & ruere ĩ ignotose iratũ sine iniuria. oceu¬
rentia deuastantẽ. ac ferar more occide quẽ ñ odđis: Illis tam̃ ĩ ultiotiẽ aut ex eo fame morsus ẽ.

Expanded text:
antiquarum urbium flamma. Quid in arma cogimus populos? Quid exercitus scribimus directuros aciem antiquarum urbium flamma. Quid in arma cogimus populos? Quid exercitus scribimus directuros aciem in mediis fluctibus? Quid maria inquietamus? Parum uidelicet ad mortes nostras terra late patet. Nimis delicate fortuna nos tractat, nimis dura dedit nobis corpora, felicem ualetudinem; non depopulatur nos casus incurrens, emetiri cuique annos suos ex commodo licet et ad senectutem decurrere: itaque eamus in pelagus et uocemus in nos fata cessantia. Miseri, quid quaeritis? mortem, quae ubique superest? Petet illa uos et ex lectulo, sed innocentes petat; occupabit uos in uestra domo, sed occupet nullum molientes malum. Hoc uero quid aliud quis dixerit quam insaniam, circumferre pericula et ruere in ignotos, iratum sine iniuria occurrentia deuastantem ac ferarum more occidere quem non oderis? Illis tamen in ultionem aut ex fame morsus est:
Abbreviated transcription (Latin):
tem freti occupaturas cõplereniꝰ nulite armato: & hostem ĩ mari aut pꝰ mare q̃ reremꝰ. Quȩ nos
demñtia eragitat. & in mutuũ cõponit exiciũ: Uela uentis damꝰ: bellũ pecituri. & ꝑiclitamur:
ꝑiculi causa. Incertã fortunã. exꝑim᷑. uĩ tẽpestatũ. nulla opehumana suꝑabilẽ. & mortẽ sine spe
sepulture. N erat tanti. si ad pacẽ ꝑ ista ueherem᷑. Nc̃ c̃ euaserimꝰ tot scopulos latentes. & insi¬
dias uadosi maris. cũ effugerimꝰ ꝓcellosos desuꝑ montes: ꝑ qͦs p̃ceps in nauigantes uentꝰ ĩpm¬
gio᷑: cũ ĩ uolutos nubilo dies. & nimb ac tonitribꝰ horridas noctes. c turbinibꝰ duiulsa na¬
uigia: qͥserit huiꝰ laboris ac mecꝰ fructꝰ: Quis nos fessos tot malis portus excipiet: Bellũ
scilicet. & obuiꝰ in litore hostis. & trucidandȩ gentes. tͣcturȩq magna ex parte uictorẽ. &

Expanded text:
tem freti occupaturas compleremus milite armato et hostem in mari aut post mare quaereremus. Quae nos tem freti occupaturas compleremus milite armato et hostem in mari aut post mare quaereremus. Quae nos dementia exagitat et in mutuum componit exitium? Uela uentis damus bellum petituri et periclitamur periculi causa, incertam fortunam experimur, uim tempestatum nulla ope humana superabilem et mortem sine spe sepulturae. Non erat tanti, si ad pacem per ista ueheremur: nunc cum euaserimus tot scopulos latentes et insidias uadosi maris, cum effugerimus procellosos desuper montes, per quos praeceps in nauigantes uentus impingitur, cum inuolutos nubilo dies et nimbis ac tonitribus horridas noctes, cum turbinibus diuulsa nauigia, quis erit huius laboris ac metus fructus, quis nos fessos tot malis portus excipiet? Bellum scilicet et obuius in litore hostis et trucidandae gentes tracturaeque magna ex parte uictorem et
Abbreviated transcription (Latin):
Ethesiȩ ñ patiunt᷑ apud nos nubes consistẽ. Idem totã indiã & ethiopiã: continuis ꝑ id tempꝰ aqͥ
irrigant. Quid qͦd fruges ꝑcipi ñ possent. nͥ flatu suꝑuacua. & mixta seruandis uentilarent᷑. neẽt
qͦd segetẽ excitaret. & latentẽ frugẽ ruptis uelam̃tis suis q̃ folliculos agͥtolȩ uocant ad aperiret:
Qd qͦd om̃ibꝰ int̾ se ppłis cõmerciũ dedit. & gentes dissipatas locis miscuit. Ingens nat̾ȩ b̾nficiũ:
sariũ ẽ. ñ pot̾ his repensari q̃ ĩ ꝑniciẽ suã gen̾is humani dem̃tia ȩxcogitat. S ñ ido ñ sunt ista
natura bona: si utio male itentiũ nocint. N in hoc ꝓuidentia ac dispositor ille mundi ds. aera
uentis exercendũ dedit: & illos ab om̃i parte ne qͥd eẽt situ squalidũ effudit. ut uos classes par.¬

Expanded text:
etesiae non patiuntur apud nos nubes consistere; idem totam Indiam et Aethiopiam continuis per id tempus aquis etesiae non patiuntur apud nos nubes consistere; idem totam Indiam et Aethiopiam continuis per id tempus aquis irrigant. Quid, quod fruges percoqui non possent, nisi flatu superuacua inmixta seruandis uentilarentur, nisi esset quod segetem excitaret et latentem frugem ruptis uelamentis suis folliculos agricolae uocant adaperiret? Quid, quod omnibus inter se populis commercium dedit et gentes dissipatas locis miscuit? Ingens naturae beneficiumsarium est non potest his repensari quae in perniciem suam generis humani dementia excogitat. Sed non ideo non sunt ista natura bona, si uitio male utentium nocent: non in hoc prouidentia ac dispositor ille mundi deus aera uentis exercendum dedit et illos ab omni parte, ne quid esset situ squalidum, effudit, ut nos classes par
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsmitunt. s ĩ ꝑximũ ferunt. N ẽ illis a lat̾e uniu̾si mundi ĩpetus. Atabulus apultã infestat.
calabriã: iampix. athenas: sciron. pãphiliã: chagreus. galliã: cirtiꝰ. Cui edificia qͣsanti. tam̃
incole gr̃as agunt : tanquã salubritatẽ geli sui ãebcant ei. Dunis certe augustus tẽplu illi
cũ ingallia moraret᷑: & uouit. & fecit. Infinitũ ẽ si ꝑ sigulos uelĩ ꝑsequi. Nulla enĩ ꝓpe modũ
posuit. S pͥmũ ut aera ñ finsrent pigrescere. s assidua uexatiõe utilẽ redde̾nt. uitalẽq tͣccuris.
Dem̃ ut imbres t̾ris sũministrarent: idẽq nimios cõpescerent. Nã mͦ adducunt nubes. modo
deducunt. ut ꝑ cubẽ totũ pluiuȩ diuidi possent. Ĩ italiã: auster ĩpellit. Aq̃lo. ĩ affcã reicit.

Expanded text:
transmittunt sed in proximum ferunt; non est illis a latere uniuersi mundi impetus: atabulus Apuliam infestat, transmittunt sed in proximum ferunt; non est illis a latere uniuersi mundi impetus: atabulus Apuliam infestat, Calabriam iapyx, Athenas sciron, Pamphyliam crageus, Galliam circius cui aedificia quassanti tamen incolae gratias agunt, tamquam salubritatem caeli sui debeant ei: diuus certe Augustus templum illi, cum in Gallia moraretur, et uouit et fecit. Infinitum est, si singulos uelim persequi; nulla enim propemodum posuit, sed primum ut aera non sinerent pigrescere sed assidua uexatione utilem redderent uitalemque tracturis, deinde ut imbres terris subministrarent idemque nimios compescerent. Nam modo adducunt nubes, modo deducunt, ut per totum orbem pluuiae diuidi possint: in Italiam auster impellit, aquilo in Africam reicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tẽrionał. ẽ solsticiał. ẽ eqͥnoctiał. ẽ brumał. ẽ contͣriꝰ septẽtrionali. his sextꝰ accedit. q̃ suꝑiorẽ
partẽ mundi ab inferiore secernit. Ut scis enĩ: dimidia pars mundi semꝑ supͣ: Aimidia infra
ẽ. Hanc lineã q̃ int̾ aꝑta & occulta ẽ: id ẽ. hc̃ cͥculũ greci orionta uocant. nr̃i finitorẽ dixer᷑.
alii finientẽ. Adiciendꝰ ÷ adhuc meridianꝰ cirtulꝰ. q̃ orrionta rectis anguł secat. Ex his qͥdã
cͥculi ĩ tnsu̾sa currt᷑. & alios int̾uentu suo scindunt. Neceẽ ẽ aũ tot aeris discrimina eẽ: qͦt
ab octu.u. ab occasu. Meridianꝰ circulꝰ qͥ ĩ orironta concurrit. regiones duas adicit. Sic
.xii. aer discͥmina accipit. & totidem fac̃ uentos. Quidã sunt qͦrũdã locoꝵ ꝓprii. qui non

Expanded text:
temtrionalis, est solstitialis, est aequinoctialis, est brumalis, est contrarius septemtrionali. His sextus accedit, qui superiorem temtrionalis, est solstitialis, est aequinoctialis, est brumalis, est contrarius septemtrionali. His sextus accedit, qui superiorem partem mundi ab inferiore secernit ut scis enim, dimidia pars mundi semper supra, dimidia infra est: hanc lineam, quae inter aperta et occulta est, id est hunc circulum Graeci G–horizonta uocant, nostri finitorem esse dixerunt, alii finientem. Adiciendus est adhuc meridianus circulus, qui horizonta rectis angulis secat. Ex his quidam circuli in transuersa currunt et alios interuentu suo scindunt; necesse est autem tot aeris discrimina esse quot , quinque ab ortu, quinque ab occasu; meridianus circulus, qui in horizonta incurrit, regiones duas adicit: sic duodecim aer discrimina accipit et totidem facit uentos. Quidam sunt quorundam locorum proprii, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
t̃. cẽ qͥ grete nescunt loqui. A solsticiali occidente chorꝰ uenit. qͥ apud qͦsdã ergastes dr̃. Michi
ñ uidet᷑ qͥa chori uiolenta uisẽ. & ĩ unã partẽ rapax.Ergastes fere mollis ẽ: & tã euntibꝰ cõmunis
ꝗͣ recdeuntibꝰ. Ab occidente hibno: affricꝰ furibundꝰ & ruens. apud grecos lips dr̃. A septẽtrionali
latẽ sumꝰ ẽ aqͣlo. mediꝰ septẽtrio unꝰ chrachias. Huic deẽ apud nosuocabulũ. Ameridiano axe euro¬
ñ qͥa uͥq tot sint. q̾sctam enĩ inclinatio t̾rar̃ excludit: s qͥa płes nuis ꝗͣ sunt. Sic casus sex dm̃s: ñ
qͥa ome nom̃ sex recipit. s qͥa nullũ płes qͣm sex. Qui .xii. uentos eẽ dixert̃. hoc secuti sunt. totidẽ
uentoꝵ ec̃: qͣt cȩli disc̾mina. Celũ aũ diuidit᷑ ĩ cͥculos qͥnq q̃ ꝑ mundi cardines eunt. Est sep¬

Expanded text:
tibi etiam qui Graece nesciunt loqui. A solstitiali occidente corus uenit, qui apud quosdam argestes dicitur: mihi tibi etiam qui Graece nesciunt loqui. A solstitiali occidente corus uenit, qui apud quosdam argestes dicitur: mihi non uidetur, quia cori uiolenta uis est et in unam partem rapax, argestes fere mollis est et tam euntibus communis quam redeuntibus. Ab occidente hiberno africus furibundus et ruens, apud Graecos G–lips dicitur. A septemtrionali latere summus est aquilo, medius septemtrio, imus G–thrascias: huic deest apud nos uocabulum. A meridiano axe G–euronon quia ubique tot sunt quosdam enim inclinatio terrarum excludit, sed quia plures nusquam sunt. Sic casus sex dicimus, non quia omne nomen men sex recipit, sed quia nullum plures quam sex. Qui duodecim uentos esse dixerunt, hoc secuti sunt, totidem uentorum esse quot caeli discrimina. Caelum autem diuiditur in circulos quinque, qui per mundi cardines eunt: est sep
Abbreviated transcription (Latin):
dit . s aliꝰ ẽ ortꝰ occasusq eqͥnoctiał. ħis aũ eqͥnoctiũ ẽ. Aliꝰ solsticiał. aliꝰ hib̾nus. Qͥ surgit ab
oriente eqͥnocciali: subsolanꝰ apud nos dr̃. greti illũ apheloten uocant. Ab oriente hibno curus
exit: quẽ nr̃i uocauẽ uult᷑nũ. & hiiꝰ hoc illũ noĩe apellat. in illa pugna romanis par̃ ꝓspera:
in qͣ hannibal & contͣ solẽ orientẽ exercitũ nr̃m & contͣ uentũ constituit. Tũ uenti adiutorio
ac fulgoris p̃stringentis oculos hostiũ uic̃. Uarro qͦq hoc nom̃ usurpat. S & eurꝰ iã ciuitate
donatꝰ c̃. & nr̃o sermoni t̃ tanꝗͣ alienꝰ inuenit. Ab oriente solsticiali excitatũ kaieluian greci
appellant: apud nos sine noĩe ẽ. Eqͥnoctialis occidens: fauoniũ mittit. quẽ ⁊ephirũ eẽ dicent

Expanded text:
dit, sed alius est ortus occasusque aequinoctialis bis autem aequinoctium est, alius solstitialis, alius hibernus. Qui surgit ab dit, sed alius est ortus occasusque aequinoctialis bis autem aequinoctium est, alius solstitialis, alius hibernus. Qui surgit ab oriente aequinoctiali, subsolanus apud nos dicitur, Graeci illum G–aphelioten uocant. Ab oriente hiberno eurus exit, quem nostri uocauere uulturnum et Liuius hoc illum nomine appellat in illa pugna Romanis parum prospera, in qua Hannibal et contra solem orientera exercitum nostrum,et contra uentum constitutum uenti adiutorio ac fulgoris praestringentis oculos hostium uicit; Uarro quoque hoc nomen usurpat, sed et eurus iam ciuitate donatus est et nostro sermoni non tamquam alienus interuenit. Ab oriente solstitiali excitatum G–kaikian Graeci appellant, apud nos sine nomine est. Aequinoctialis occidens fauonium mittit, quem zephyrum esse dicent
Abbreviated transcription (Latin):
nouã te᷑ positionẽ t̾rar̃ pendentiũ habitꝰ. uentosq ꝑ cecũ in anes exꝑirent᷑. & aquar̃ nulli flu¬
cintiũ horridos fontes. & altã ꝑpetuãq noctẽ: Deiñ c̃ ista fecert̾ inferos metuunt. S ut ad id
nosb apellamꝰ: his applicantur. Curꝰ ad aurorã nabatheaq regna recessit. Persidaq & radiis
iuga subdeta matictinis. Uesꝑ & occiduo q̃ litora sole tepescunt: ꝑxima s̃ rephiris. Secchiam li¬
septẽq triones: Horrifer ĩuasit boreas. Contͣria tellus: Nubibꝰ assiduis pluuioq madescit ab
austro. Uel si breuiꝰ illos cõplecti mauis: in unã tẽpestatẽ qͦd fieri nullo mͦ pot̃: congregentur.
Una eurusq nothꝰq ruunt. creberq ꝓcellis affricꝰ. & qͥ loc̃ illa rixa ñ habuit: aqͥlo. Qͥdã illos
.xii. faciunt. Qͣtuor en᷑ celi partes ui t̾nas diuidunt: & singuł uentis binos subp̃fectosdant.
Hac arte uarro uir diligens illos ordinat: nec sine causa. N enĩ eodem semꝑ loco solorit᷑: aut occi¬

Expanded text:
positionem, terrarum pendentium habitus uentosque per caecum inanes experirentur et aquarum nulli fluentium horridos fontes et alteram perpetuamque noctem: deinde, cum ista fecerunt, inferos metuunt! CAPUT 16 Sednominibus appellamus, his applicantur. "Eurus ad Auroram Nabataeaque regna recessit Persidaque et radiis iuga subdita matutinis. Uesper et occiduo quae litora sole tepescunt proxima sunt zephyris. Scythiam septemque triones horrifer inuasit boreas: contraria tellus nubibus assiduis pluuioque madescit ab austro." Uel, si breuius illos complecti mauis, in unam tempestatem, quod fieri nullo modo potest, congregentur: "una Eurusque Notusque ruunt creberque procellis Africus" et, qui locum in illa rixa non habuit, Aquilo. Quidam illos duodecim faciunt: quattuor enim caeli partes in ternas diuidunt et singulis uentis binos subpraefectos dant. Hac arte Uarro, uir diligens, illos ordinat, nec sine causa. Non enim eodem semper loco sol oritur aut occi
Abbreviated transcription (Latin):
inter se eos cõparare: dif¬
ficile ẽ. Illo ipso
tempore qͦ apparent: int̾ spectantes
de habitu illorũ
non conuenit. s ꝓut cuiq acrior acies aut hebetior ẽrita
ait alt lucidiorẽ eẽ aut rubicundioren. Et crines. auto ĩ intiora deductos. aut in latã lenus¬
sos Sosire siuot aliquȩ d̃nferentie illoꝵ sine ñ sunt. eadẽ fiant ratione necẽ ẽ comete. Ilud ui¬
uinã anat lure: facies longioris si d̃s recidit᷑. llec hoc tẽ tm euent cũ ftella stellã a loncus¬

Expanded text:
inter se eos comparare difficile est: illo ipso tempore quo apparent, inter spectantes de habitu illorum non conuenit sed, prout cuique acrior acies aut hebetior est, ita ait aut lucidiorem esse aut rubicundiorem et crines aut in interiora reductos aut in latera demissos. Sed siue sunt aliquae differentiae illorum siue non sunt, eadem fiant ratione necesse est cometae; illud uunum duarum lumine facies longioris sideris redditur; nec hoc tunc tantum euenit, cum stella stellam a
Abbreviated transcription (Latin):
& aefodit. & ĩ fundũ telluris intimȩ mersit ut erueret aurũ ñ minore ꝑiculo q̃rendũ qͣm pos¬
sidendũ :. ꝓpt̾ hoc cunicłos egit. & cͥca p̾dam lictulentã incertãq reptauit. oblitꝰ dier̃: oblitꝰ rer
nato melioris. a qͣ se ai̾itt. Ulli gͦ mortuo t̾ra tã gͣuis ẽ ꝗͣ istis. supͣ qͦs auaricia ingens t̾rar̃ pondꝰ¬

Expanded text:
et defodit et in fundum telluris intimae mersit, ut erueret aurum non minore periculo quaerendum quam poset defodit et in fundum telluris intimae mersit, ut erueret aurum non minore periculo quaerendum quam possidendum? Propter hoc cuniculos egit et circa praedam lutulentam incertamque reptauit oblitus dierum, oblitus rerum naturae melioris, a qua se auertit. Ulli ergo mortuo terra tam grauis est quam istis, supra quos auaritia ingens terrarum pond
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is: nec cõp̃ssos qͥdem t̾ra suꝑeminente. s lib̾e laxitatis ñ sine horrore uisos. Cũ magna hoc
legi uoluptate. Intellexi enĩ scłm nr̃m ñ nouis uitiis. s iã iñ antiqͥtꝰ traditis laborare. Nlec
nr̃a etate p̾mũ auariciã uenas t̾rarũ lapidũq rimatũ : in tenebris male absteusa q̃sisse.
lli maiores ur̾i qͦs cdebramꝰ laudib q̃b dissimiles eẽ nos q̃rim᷑. spe ducti: montes cicidunt. & sup̃¬
lucrũ sub rumna stecert̾. Ante philippũ macedonẽ reges fuere. qͥ pecuniã ĩ altissimis usq latebris
sosrent᷑. & recto sp̃u lib̾oq in illos se dimittẽnt specꝰ: in qͦs nullũ noctiũ dierũq ꝑueniret discrim̃.
Aͥ t̾go lucẽ relinquere. quȩ tanta spes fuit: Que tanta necessitas hoĩem ad sidã ereccũ ĩcuruauit

Expanded text:
nostris nec compressos quidem terra supereminente sed liberae laxitatis, non sine horrore uisos. Cum magna hoc nostris nec compressos quidem terra supereminente sed liberae laxitatis, non sine horrore uisos. Cum magna hoc legi uoluptate; intellexi enim saeculum nostrum non nouis uitiis sed iam inde antiquitus traditis laborare, nec nostra aetate primum auaritiam uenas terrarum lapidumque rimatam in tenebris male abstrusa quaesisse: illi maiores nostri, quos celebramus laudibus, quibus dissimiles esse nos querimlucrum sub ruina steterunt. ante Philippum Macedonum‹que› reges fuere qui pecuniam in altissimis usque latebris sequerentur et recto spiritu liberoque in illos se demitterent specA tergo lucem relinquere quae tanta spes fuit? Quae tanta necessitas hominem ad sidera erectum incuruauit
Abbreviated transcription (Latin):
magnã eẽ sub t̾ris uĩ sulphuris. & alioꝵ ñ minꝰ ignẽ alentiũ. Per hȩc loca c̃ seexitũ q̃rens sp̃s
torsit: accendat flãmã ipso astrictu neceẽ ẽ. Deiñ flãmis latiꝰ fusis & si qͥd ignaui aeris erat
extenuatũ moueri: & uiã c̃ fremitu uasto atq impetu q̃rere. S hȩc diligentiꝰ ꝑseqͣr. cũ q̃rã
de motib t̾re. Nc̃ mͥ ꝑmitte narrare fabulã. Asclepiodetus auctor ẽ. demissos ꝗͣ płimos in¬
a philuppo ĩ metallũ antiquũ. olim destitutũ: ut explorarent quȩ ub̾tas eiꝰ eẽt. qͥs statꝰ. an
aliqͥd futuris reliqͥsset uetꝰ auaritia. Descendisse illos cũ multo lumine: & multos durat᷑o
dies. Dem̃ longa uia fatigatos: uidisse flumina ĩgentia. & conceptꝰ aquar̃ ĩerciũ uastos. pares

Expanded text:
magnam esse sub terris uim sulphuris et aliorum non minus ignem alentium: pmagnam esse sub terris uim sulphuris et aliorum non minus ignem alentium: ptorsit, accendat flammam ipso affrictu necesse est, deinde flammis latius fusis, etiam si quid ignaui aeris erat, extenuatum moueri et uiam cum fremitu uasto atque impetu quaerere. Sed haec diligentius persequar, cum quaeram de motibus terrae. Nunc mihi permitte narrare fabulam. Asclepiodotus auctor est demissos quam plurimos a Philippo in metallum antiquum olim destitutum, ut explorarent quae ubertas eius esset, quis status, an aliquid futuris reliquisset uetus auaritia; descendisse illos cum multo lumine et multos duraturo dies, deinde longa uia fatigatos uidisse flumina ingentia et conceptus aquarum inertium uastos, pares
Abbreviated transcription (Latin):
dicã tam̃ nubes nebulasq ĩ obscuro consistere. Nam ne hȩc qͥdem suꝑ t̾ras qͥa uident᷑: sunt.
s qͥa sunt uident᷑. Illic qͦq nicħ minꝰ ob id sint. qͦd ñ uident᷑ slumina. Illic scias licet nr̃is pa¬
ria sublabi: alia lenit̾ ducta. alia ĩ confragosis locis p̃cipitando sonantia. Qͥd gͦe Non illud
ȩque dab̾. eẽ aliqͦs & sub t̾ra lacus. & quasdã aqͣs sine exitu stagnare: Quȩ si ita sunt: neceẽ
& illud aera omerari. onatũq ĩcumbe. & uentũ ꝓpulsu suo concitare. Et ex illis gͦ subt̾raneis
nubibꝰ sciemꝰ nutriri int̾ obscura flatꝰ: cũ tm̃ uiriũ fecer᷑. qͣnto aut t̾re obstantiã auferant. aut
aliqͥd aꝑtũ ad hos esflatꝰ iter occupent. & ꝑ hanc cau̾nã ĩ nr̃as sedes efferant᷑. Illud uͦ manifestũ ẽ.

Expanded text:
dicam tamen nubes nebulasque in obscuro consistere. Nam ne haec quidem supra terras, quia uidentur, sunt, dicam tamen nubes nebulasque in obscuro consistere. Nam ne haec quidem supra terras, quia uidentur, sunt, sed quia sunt, uidentur: illic quoque nihilo minus ob id sunt, qria sublabi, alia leniter ducta, alia in confragosis locis praecipitando sonantia. Quid ergo? Non illud aeque dabis, esse aliquos et sub terra lacus et quasdam aquas sine exitu stagnare? Quae si ita sunt, necesse est et illud: aera onerari oneratumque incumbere et uentum propulsu suo concitare. Et ex illis ergo subterraneis nubibus sciemus nutriri inter obscura flatus, dum tantum uirium ceperint quanto aut terrae obstantiam auferant aut aliquod apertum ad hos efflatus iter occupent et per hanc cauernam in nostras sedes efferantur. Illud uero manifestum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qͣs ipsi inclinauere disꝑgunt. Illud qͦq dicã qͦd mͥ occurrit: ꝗ̃ ad modũ stillicidia qͣuis iam
inclinent se & labant᷑. ñdũ tũ effecere lapsũ. s uͥ plura coiere. & turba uires dedit. tc̃ fluere
& ire dicunt᷑: sic ꝗͣdiu leues st̃ aeris motus. agitati pluribꝰ locis: ñdũ uentꝰ ẽ. tc̃ eẽ incipit:
c̃ om̃s illos miscuit. & ĩ unũ ĩpecũ contulit. Sp̃m a uento: modꝰ seꝑat. Uehem̃tior enĩ sp̃s:
uentꝰ ẽ. Inuicẽ sp̃s lenit̾ fluens: aer. Repetã nc̃: qͦd ĩ pͥmo dixãm. edi e specu uentos: recessuq
int̾iore t̾rar̃. N tota solido contextu t̾ra ĩ imũ usq fundat᷑: sed multis partib caua. & cecis
suspensa latebris: aliubi ht̃ inania sine humore. Ibi & si nulla lux discrim̃ aeris monstrat:

Expanded text:
in quas ipsi inclinauere, dispergunt. Illud quoque dicam quod mihi occurrit: quemadmodum stillicidia, quamuis iam in quas ipsi inclinauere, dispergunt. Illud quoque dicam quod mihi occurrit: quemadmodum stillicidia, quamuis iam inclinent se et labantur, nondum tamen efficere lapsum, sed ubi plura coiere et turba uires dedit, tunc fluere et ire dicuntur, sic, quamdiu leues sunt aeris motus agitati pluribus locis, nondum uentus est; tunc esse incipit; cum ommes illos miscuit et in unum impetum contulit. Spiritum a uento modus separat: uehementior enim spiritus uentus est, inuicem spiritus leniter fluens aer. Repetam nunc quod in primo dixeram: edi e specu uentos recessuque interiore terrarum. Non tota solido contextu terra in imum usque fundatur, sed multis partibus caua et caecis suspensa latebris, ‹aliubi abundat aquas,› aliubi habet inania sine umore. Ibi etiamsi nulla lux discrimen aeris monstrat,
Abbreviated transcription (Latin):
minens retorq̃ant᷑. & in orbẽ aq̃s sine exitu flectant. ita ut circũlata in se sorbeant᷑: & uerticẽ effi¬
ciant. Sic uentꝰ ꝗͣdiu nicħ obstiit: uires suas esfundit. Ybi aliqͦ ꝓmontorio reꝑcussus ẽ: aut lo¬
coꝵ coeuntiũ ĩ canalẽ deuexũ tenuẽq collectꝰ. sepiꝰ in se uolutat᷑. similẽq illis qͣs diximꝰ conũti
aquis: fac̃ u̾ticẽ. Hic uentꝰ cͥcũ aciꝰ & eundẽ ambiens locũ: ac se ipsa ũtigiue concitans. t̾bo ẽ.
Qͥ si pugnatior ẽ. ac diuriꝰ uolutatꝰ: inflãmat᷑. & efficit quẽ p̃stera greci uocant. Hic ẽ igneus
t᷑bo. Hȩx fere omĩa ꝑicula uenti erupti de nubibꝰ ꝓdunt. qͥbꝰ armam̃ta rapiant᷑. & totȩ noues
ĩ sullime tollant᷑. &̃ nc̃ quidã uenti diu̾sos ex se gn̾ant. & ĩpulsum aera ĩ alias q̃q partes ꝗͣ

Expanded text:
minens, retorqueantur et in orbem aquas sine exitu flectant, ita ut circumlata in se sorbeantur et uerticem effiminens, retorqueantur et in orbem aquas sine exitu flectant, ita ut circumlata in se sorbeantur et uerticem efficiant. Sic uentus, quamdiu nihil obstitit, uires suas effundit: ubi aliquo promontorio repercussus est aut locorum coeuntium in canalem deuexum tenuemque collectus, saepius in se uolutatur similemque illis, quas diximus conuerti, aquis facit uerticem. Hic uentus circumactus et eundem ambiens locum ac se ipsa uertigine concitans turbo est. Qui si pugnacior est ac diutius uolutatus, inflammatur et efficit quod G–prestera Graeci uocant: hic est igneus turbo. Ac fere omnia pericula uenti erupti de nubibus produnt, quibus armamenta rapiantur et totae naues in sublime tollantur. Etiamnunc quidam uenti diuersos ex se generant et impulsum aera in alias quoque partes, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uͦ płes in se aqͣs conu̾tert̃. fluminũ istoꝵ ac ꝑhenniũ magnitudinẽ excedunt: idem credi¬
bile ẽ fieri & in ꝓcellis. ut breues sint qͣm diu singłȩ sint. Ubi uͦ sotiaue̾ uires. & ex płib celi
partibꝰ elisus sp̾s eodem se contulit: & ĩpetꝰ illis accedit & mora. facit ergo uentũ resoluta nubes
q̃ płib modis soluit᷑. ñ nunꝗͣ conglobationẽ illã sp̃s rũpit. łi nũꝗͣ ad inclusi & ĩ exitũ
nitentis luctatio. ñ nunꝗͣ calor quẽ mͦ sol facit. mͦ ipsa ariecatio.t: magnoꝵ inter se
corꝑũ attritꝰ. Hoc loco si tͥ uidet᷑ q̃ri pot̾ cur turbo fiat. Cuenire ĩ fluminibꝰ solet. ut ꝗͣdiu
sine ĩ pedim̃to ferunt᷑. simplex & rectũ illis iter sit. Ubi incurrert̃ ĩ aliqd̾ saxũ: ad latꝰ ripe ꝓ¬

Expanded text:
cum uero plures in se aquas conuerterunt, fluminum iustorum ac perennium magnitudinem excedunt: idem credicum uero plures in se aquas conuerterunt, fluminum iustorum ac perennium magnitudinem excedunt: idem credibile est fieri et in procellis, ut breues sint, quamdiu singulae sunt; ubi uero sociauere uires et ex pluribus caeli partibus elisus spiritus eodem se contulit, et impetus illis accedit et mora. Facit ergo uentum resoluta nubes, pluribus modis soluitur: nonnumquam conglobationem illam spiritus rumpit, nonnumquam inclusi et in exitum nitentis luctatio, nonnumquam calor, quem modo sol facit, modo ipsa arietatio uagorumque inter se corporum attritus. Hoc loco, si tibi uidetur, quaeri potest cur turbo fiat. Euenire in fluminibus solet ut, quamdiu sine impedimento feruntur, simplex et rectum illis iter sit; ubi incurrerunt in aliquod saxum ad latus ripae pro
Abbreviated transcription (Latin):
unũ conglobata sunt. ueri simile ẽ. qͣsctã cauas etici nubes. & int̾ualla int̾ illas relinqͥ fista¬
losai &t amodũ nbie angusta. his intualls cenuis idudit᷑ sp̃s. q̃ maiꝰ desidãt spacuĩ. Cum
eũberatꝰ cursu parũ lib̾o ĩcaluit. & ob hoc amplior fit. scinditq cingentia & erumpit in uentũ. qͥ
fere ꝓcellosus ẽ. qr suꝑne demittit᷑. & in nos cadit uehemens & acer. qͥa ñ fusus nec ꝑ aptũ uenit. s
laborat. & iter s̃ ui ac pugna parat. Hȩc fere breuis flatꝰ ẽ. qr receptatula nubiũ ꝑ q̃ ferebat᷑
ac munim̃ta ꝑrũpit. Ideo tumultuosus uenit aliqñ. ñ sine igne ac sono celi. Hii uenti multo
maiores duttͣnioresq sunt. si alios qͦq flatꝰ ex eadẽ causa ruentes ĩ se abstulert᷑. & ĩ unũ
confluxere plures. Sic̃ torrentes A modicȩ magnitudinis eunt. ꝗͣdiu seꝑatꝰ suus cursꝰ est.

Expanded text:
unum conglobata sunt, uerisimile est quasdam cauas effici nubes et interualla inter illas relinqui fistuunum conglobata sunt, uerisimile est quasdam cauas effici nubes et interualla inter illas relinqui fistulosa et in modum tibiae angusta. His interuallis tenuis includitur spiritus, qui maius desiderat spatium, cum euerberatus cursu parum libero incaluit et ob hoc amplior fit, scinditque cingentia et erumpit in uentum, qui fere procellosus est, quia superne demittitur, et in nos cadit uehemens et acer, quia non fusus nec per apertum uenit sed laborat et iter sibi ui ac pugna parat. Hic fere breuis flatus est, quia receptacula nubium, per quae ferebatur, ac munimenta perrumpit: ideo tumultuosus uenit, aliquando non sine igne ac sono caeli. Hi uenti multo maiores diuturnioresque sunt, si alios quoque flatus ex eadem causa ruentes in se abstulerunt et in unum confluxere plures; sicut torrentes modicae magnitudinis sunt, quamdiu separatis suus cursus est,
Abbreviated transcription (Latin):
cendu: ⁊ qͣro echesiȩ nos ñ adiuuent. nec qͥsꝗͣ huic conferant cause. Dicimꝰ añ lucẽ autã lettari.
canaem sub side cũ illã sol atigit. At qͥ echesis ob hoc sõniculosi a nautis & delicati uocantur.
qoua ai qallis. amane nesciunt surge. Eo tp̃r fere ĩcipiunt ꝓd̾ire: q̃ ne ꝑtinax qͥdc̃ auta ẽ dcon
accidet si ut aur ita illos sol cõmouẽt. Adice nc. qͦs si causa illis flatꝰ ẽ spaciũ diei & longitudo:
& añ sol sticiũ flarent cũ longissimi dies sunt: & cũ maxime nues tabescunt. Iulio etũ m̃se iã
dispoliata s̃ omia: aut certe ad modũ pauca iacent adhuc sub niue. St̃ quȩdã gen̾a uentoꝵ. quȩ
riupte nubes a&r un pͥnũ solite emittũt. hosgreci uentos enephias uocant. Qui hoc ut puto m̃
fiunt. cu magua ieqlits ac dismilitudo corꝑm q̃ uapor t̾renꝰ emiiit. in sullime eat: & alta
& his cor pibs sicca sint. alia humida. Ex tanta discordia corꝑum ĩt se pugnantiũ. cum mi

Expanded text:
cendum est quare etesiae nos non adiuuent nec quicquam huic conferant causae. Diximus ante lucem auram incitari, eandem subsidere, cum illam sol attigit. Atqui etesiae ob hoc somniculosi a nautis et delicati uocantur quod, ut ait Gallio, "mane nesciunt surgere": eo tempore fere incipiunt prodire quo ne pertinax quidem aura est. Quod non accideret, si ut auram ita illos comminueret sol. Adice nunc quod, si causa illis flatus esset spatium diei ac longitudo, et ante solstitium flarent, cum longissimi dies sunt et cum maxime niues tabescunt; Iulio enim mense iam despoliata sunt omnia aut certe admodum pauca iacent adhuc sub niue. Sunt quaedam genera uentorum quae ruptae nubes et in pronum solutae emittunt: hos Graeci uentos G–eknephia cum magna inaequalitas ac dissimilitudo corporum, quae uapor terrenus emittit, in sublime eat et alia ex his corporibus sicca sint, alia umida, ex tanta discordia corporum inter se pugnantium, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
conat᷑ asfrigere. Sic euent᷑: ut t̾ie spu luctante & fugã querente: moueant᷑. Itaq cũ tbe motꝰ
retinet᷑. Nc̃ q̾q cũ hic motꝰ ĩcampania fuit: qͣmuis hib̾no temꝑe & inquieto: ꝑ suꝑiores dies
celo aer stect. Qauid gͦ⁊ Nunqͥ slante uento t̾ra concussa ẽ: Admodũ raro duo simul flauere
uenti: fieri tam̃ & pot̃ & solet. Quod si recipimꝰ. & constat duos uentos rẽ simulgerere. qͥd nam
scipłimn eiꝰ ⁊ heopbrastũ. nͭ ut grecis usam ẽ. diumi tam̃ & dulcis eloquii uirũ & netidi. sine labore

Expanded text:
conatur effringere: sic euenit ut terrae, spiritu luctante et fugam quaerente, moueantur. Itaque cum terrae motus conatur effringere: sic euenit ut terrae, spiritu luctante et fugam quaerente, moueantur. Itaque cum terrae motus retinetur. Nunc quoque, cum hic motus in Campania fuit, quamuis hiberno tempore et inquieto, per superiores dies caelo aer stetit. Quid ergo? Numquam flante uento terra concussa est? Admodum raro; duo ‹si› simul flauere uenti fieri; tamen et potest et solet. Quod si recipimus et constat duos uentos rem simul gerere, quidni scipulum eius Theophrastum non, ut Graecis uisum est, diuini, tamen et dulcis eloquii u