comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iud sec̃ eꝵ ocuł se turbid abstulit arõs
Cõtẽt̾q fuga. mediis se ĩ miscuit armis
Ila manu moriẽs tel ũ trait ossa ẜ int̾
fercus ad costas alto stat uuln̾e mucro
Lobit᷑ ex anguis labũt᷑ frigida leto
Lumina pur pureus quõdã color ora tliꝗt
Tũe sic expirãs actã ex cqualib unã
Aloꝗt fida ante aliasqi sola camille
Qua cũ partiu curas atq hec ita fat᷑
Actenꝰ acta soror potui nẽ uulnꝰ. achũ
Cõficit & tenebu ingrescũt oĩa circũ
Effuge & hec turno mãdata nouissima ꝑter
Suicedat pugne troyanosq arccͣt uibe
Iãq uale sile hic ditis linq̃bat habenas
Ad t̾rã nõ spõte fluẽs tũ frigida toto
Et captũ leto posuit caput arma ⁊liquẽs
Uitaq cũ gemitu fugit indignata sb̾ umbris
Tũ uero ĩ mẽso surgẽs ferit aurea clamor
Sidera deieta crudescit pugna camilla
In currũt desi simł oĩs copia tencrũ
Trieniq duces euãdriq archades ale

Expanded text:
haud secus ex oculis se turbidus abstulit Arruns haud secus ex oculis se turbidus abstulit Arruns contentusque fuga mediis se immiscuit armis. Illa manu moriens telum trahit, ossa sed inter ferreus ad costas alto stat vulnere mucro: labitur exsanguis, labuntur frigida leto lumina, purpureus quondam color ora reliquit. Tum sic exspirans Accam ex aequalibus unam adloquitur fidam ante alias, quae sola Camillae, quicum partiri curas; atque haec ita fatur: Hactenus, Acca soror, potui: nunc vulnus acerbum conficit, et tenebris nigrescunt omnia circum. Effuge et haec Turno mandata novissima perfer: succedat pugnae Troianosque arceat urbe. Iamque vale. Simul his dictis linquebat habenas, ad terram non sponte fluens. Tum frigida toto et captum leto posuit caput, arma relinquunt, vitaque cum gemitu fugit indignata sub umbras. Tum vero immensus surgens ferit aurea clamor sidera: deiecta crudescit pugna Camilla, incurrunt densi simul omnis copia Teucrum Tyrrhenique duces Evandrique Arcades alae.
Abbreviated transcription (Latin):
Audit de uoti pheb sucedore partẽ
Mente dedit partẽ uolucris ⁊ dispsit ĩ auras
Sterneret ut subita turbatã morte camilła
Annuit orãti rcducẽ ut prĩa alta uide ret
Nõ dedit inq nothos uocẽ u̾tere ꝓcelle
Ergo ut missa maũ sonitũ dedit hasta ꝑ auras
Cõuertere acris aĩos oculosq tulere
Cũcti ad reginã uolsa nihil ip̃a nec aure
Nec sonitꝰ memor aut ueniẽtis ab ethere teli
Hasta sub exertã donec ꝑ lata papilła
Nesit uirgincũq alte bibit acta cruorẽ
⁊ srurũt trepide comites dñaq ruẽte
Suscipiũt fugit ante oẽs ext̾itꝰ arans
Lecitia mistoq metu nec iã ãplius haste
Crede nec telis cõcurere uirginis audet
Ne uelut ille prius ꝙ̃ cella mimica sequãt᷑
Cõtinuo ĩ mõtes sese auius abdidit altos
Ociso pastore lupͥ magno ue iuuẽco
Coscius audacis fati caudãq ⁊emultẽs
Sb iecit pauitãtẽ utero siluasq petiuit

Expanded text:
Audiit et voti Phoebus succedere partem Audiit et voti Phoebus succedere partem mente dedit, partem volucris dispersit in auras: sterneret ut subita turbatam morte Camillam, adnuit oranti; reducem ut patria alta videret, non dedit, inque Notos vocem vertere procellae. Ergo ut missa manu sonitum dedit hasta per auras, convertere animos acris oculosque tulere cuncti ad reginam Volsci. Nihil ipsa nec aurae nec sonitus memor aut venientis ab aethere teli, hasta sub exsertam donec perlata papillam haesit virgineumque alte bibit acta cruorem. Concurrunt trepidae comites dominamque ruentem suscipiunt. Fugit ante omnis exterritus Arruns, laetitia mixtoque metu, nec iam amplius hastae credere nec telis occurrere virginis audet. Ac velut ille, prius quam tela inimica sequantur, continuo in montis sese avius abdidit altos occiso pastore lupus magnove iuvenco, conscius audacis facti, caudamque remulcens subiecit pavitantem utero silvasque petivit:
Abbreviated transcription (Latin):
Spumãteq agitabat equũ quẽ pellis acnis
In pluuiã squamis auroq inẜta tegebat
Ip̃e peregrina ferugine clar & ostro
Spicula torquebat litio cõtinia cornu
Aureus ex humis sonat arcꝰ & aurea uati
Cassida tũ croceã clamidẽq simiq crepãtes
Carboseos fuluo ĩ nodũ colegerat auro
Pict̾ꝰ acu tunicas & barbara tegmĩa crurrũ
Hune uirgo siue ut tẽplis p̃figeret arma
Troya captino siue ut se ferret ĩ auro
Uenatrix unũ exõi c̾tamine pugne
Ceca seq̃bat᷑ totũq incẽsa ꝑ agm̃o
feminco p̾de & spolioꝵ ardebat amore
Telũ ex insidiis cũ tãdẽ tpio capto
Pascit᷑ & mediũ freti pietate ꝑ ignẽ
Cultores mlta p̃mimꝰ uestigia pruna
Da p̃r hoc nr̃is aboleri dedec̾ armis
Omnipotens nõ exuuias pulse ue traphcũ
Uirginis aut spolia illa peto in cetera laude
fata ferãt hee dira meo dũ uuln̾e pestis
Pulsa cadat prĩas remeabo ĩ glorius urbes

Expanded text:
spumantemque agitabat equum, quem pellis aënis spumantemque agitabat equum, quem pellis aënis in plumam squamis auro conserta tegebat. Ipse, peregrina ferrugine clarus et ostro, spicula torquebat Lycio Gortynia cornu; aureus ex umeris erat arcus et aurea vati cassida; tum croceam chlamydemque sinusque crepantis carbaseos fulvo in nodum collegerat auro pictus acu tunicas et barbara tegmina crurum. Hunc virgo, sive ut templis praefigeret arma Troïa, captivo sive ut se ferret in auro venatrix, unum ex omni certamine pugnae caeca sequebatur totumque incauta per agmen femineo praedae et spoliorum ardebat amore, tpascitur et medium freti pietate per ignem cultores multa premimus vestigia pruna, da, pater, hoc nostris aboleri dedecus armis, omnipotens. Non exuvias pulsaeve tropaeum virginis aut spolia ulla peto mihi cetera laudem facta ferent: haec dira meo dum vulnere pestis pulsa cadat, patrias remeabo inglorius urbes.
Abbreviated transcription (Latin):
Sustinet a ingulo destrã & cũ uirib exit
Utq uołãs alte ⁊ aptũ cũ fulua draconẽ
fcit a qͥlo ĩ plicuitq pedes atq unguib hesit
Saucius at ẜ pẽs spumoxa uolumĩa uersat
Aretisq horet squamis & sibilat ore
Arduus ĩ surgẽs illa haud minꝰ urget ab unco
Quctãtẽ ⁊ ostro simł ethora uerberat alis
Haud alit̾ predã tiburtũ ex agmine tarchõ
Portat oñãs ducis ex empłũ enõtũq secuti
Mconide ĩ currũt tũ fatis debitꝰ armis
Uelocẽ iaculo & młta prior arte camillã
Circuit & que sit fortuna facilima tentat
Qua secũq fuĩẽs medio talit agminc u̾go
Har arons subit & tacit uestigia lustrat
Qua uitrix redit illa pedc̃q ex hoste ĩportat
Hac iuuenis furtĩ celores detorquet habenai
Hoc aditꝰ iãq hos aditꝰ omñẽq ꝑ etrat
Undiq circuitũ & certã quatit ĩ ꝓbus hastã
Forte sacer cibello c orcusq ołiq sac̾dos
Insignis loge phrigiis fulgebat ĩ armis

Expanded text:
iribus exit. Utque volans alte raptum cum fulva draconem fert aquila implicuitque pedes atque unguibus haesit, saucius at serpens sinuosa volumina versat adrectisque horret squamis et sibilat ore, arduus insurgens; illa haud minus urget obunco luctantem rostro, simul aethera verberat alis: haud aliter praedam Tiburtum ex agmine Tarchon portat ovans. Ducis exemplum eventumque secuti Maeonidae incurrunt. Tum fatis debitus Arruns velocem iaculo et multa prior arte Camillam circuit et quae sit fortuna facillima, temptat. Qua se cumque furens medio tulit agmine virgo, hac Arruns subit et tacitus vestigia lustrat; qua victrix redit illa pedemque ex hoste reportat, hac iuvenis furtim celeris detorquet habenas. Hos aditus iamque hos aditus omnemque pererrat undique circuitum et certam quatit improbus hastam. Forte sacer Cybelo Chloreus olimque sacerdos insignis longe Phrygiis fulgebat in armis
Abbreviated transcription (Latin):
Ad terrã de fluxit equis tũc talia fat᷑
Turne sui merito siqua ẽ fidutia forti
Audeo & encadũ ꝓmitto occurgre turme
Solaq tire nos equites tre oblua cõtra
Me sine prima maũ tep̃tare ꝑida belli
Tu pedes ad muros sb̾ siste. & menia scuia.
Turnꝰ ad hec oculos horẽda yuirgine fixus
O dec̾ italie uirgo quas dicci grates
Quas ne referze parẽ ẜ nũc ẽ oĩa quãdo
Ipste auĩs sap mecũ partire laborẽ.
Encas ut fama fidẽ missiq ĩpoitãt
Exploratores equitũ leuia ĩ ꝓbi arma
Premissit quaterẽt cãpos ip̃e ardua mõtis
ꝑ deserta iugo suꝑãs ad uẽtat ad urbẽ.
furça paro belli cõueso ĩ trãmite silue
Ue biuias armato obsidã milite fauces
Tu trrenũ eꝗtẽ coletis excipe signis

Expanded text:
ad terram defluxit equis; tum talia fatur: ad terram defluxit equis; tum talia fatur: Turne, sui merito siqua est fiducia forti, audeo et Aeneadum promitto occurrere turmae solaque Tyrrhenos equites ire obvia contra. Me sine prima manu temptare pericula belli tu pedes ad muros subsiste et moenia serva. Turnus ad haec, oculos horrenda in virgine fixus: O decus Italiae virgo, quas dicere grates quasve referre parem? Sed nunc, est omnia quando iste animus supra, mecum partire laborem. Aeneas, ut fama fidem missique reportant exploratores, equitum levia improbus arma praemisit, quaterent campos; ipse ardua montis per deserta iugo superans adventat ad urbem. Furta paro belli convexo in tramite silvae? ut bivias armato obsidam milite fauces. Tu Tyrrhenum equitem conlatis excipe signis;
Abbreviated transcription (Latin):
Suecedũt matres & tẽpłũ gͥlire uaporãt.
Et mestas alto fundũt de limine uoces
Armipotẽs p̃senş belli tritoma uirgo
Frange maũ teł ũ phrigii p̃donis & ip̃m
Pronũ sterne solo portisq effũde sub altis.
Cingit᷑ ip̃e feuães c̾tati ĩp̾lia turnꝰ
Iãq adco rutulũ thoracha ĩ dutꝰ acnis
Horcbat squamis surasq ĩduserat auro.
Tẽpora nudus ad hue lateriq accinp̾at c̃se
fulgebatqi alta decurẽs aureus rce hose po¬
Exultatq animis Respe iã p̾cipit hostẽ
Qualis ubiͣ uptis fugit p̾sepia m̃clis
Tadẽ liber equus cãpoq potitꝰ aꝑto
Aut ille in past̾ armẽtaq tẽdit equaꝵ
Aut asuetꝰ aque ꝑ fundi flumĩe noto
Emicat arectisq fremit cernicib alte
Luxurias ludũtq iube ꝑ colla ꝑarmos.
Obuia uolscoꝵ cũi atͬio comitãte cami
Decurit portisq ab equo regina sõ ip̃is
Desiluit quã tota choͬre imitata ⁊̃ lictis

Expanded text:
Succedunt matres et templum ture vaporant Succedunt matres et templum ture vaporant et maestas alto fundunt de limine voces: Armipotens, praeses belli, Tritonia virgo, frange manu telum Phrygii praedonis et ipsum pronum sterne solo portisque effunde sub altis. Cingitur ipse furens certatim in proelia Turnus. Iamque adeo rutilum thoraca indutus aenis horrebat squamis surasque incluserat auro, tempora nudus adhuc, laterique adcinxerat ensem fulgebatque alta decurrens aureus arce, exsultatque animis et spe iam praecipit hostem: qualis ubi abruptis fugit praesaepia vinclis tandem liber equus campoque potitus aperto aut ille in pastus armentaque tendit equarum aut adsuetus aquae perfundi flumine noto emicat adrectisque fremit cervicibus alte luxurians, luduntque iubae per colla, per armos. Obvia cui Volscorum acie comitante Camilla occurrit portisque ab equo regina sub ipsis desiluit, quam tota cohors imitata relictis
Abbreviated transcription (Latin):
Cogite cõciliũ de pacẽ laudate sedentes
Illi armis ĩ regna ⁊ uũt nec plura locutꝰ
Coripuit se se & tectis itꝰ extulit altis
Tu uolse armari uolscoꝵ edice maniplis
Due ait. & rutulos eꝗtes mesap ĩ armis.
Et cũ fr̃c coras latis difundite cãpis
Pars adit᷑ urbit firmẽt turesq i capessãt
Cetera qua iusso mecũ manꝰ inferat arma.
Ilicet ĩmuros tota discirit᷑ urbe
Cõciliũ ip̃e pat̾ & magna ĩ cepta latinii
Descut ac tristi titrbat᷑ tẽpore difc̾it
Multaq se incusat ꝗ nõ aceꝑit ultro
Dardaniũ encã. geneꝵq asci u̾it urbi.
Prefoduĩt alii portas. aut saxa sudesq¬
Sb̾nctãt dat signũ iauca crũc̃tũ
Bucina tũ muros uaria cingere corona
Mitrone pucriq uocat labor ultimus om̃s.
Nec nõ ad tẽplu sumasq ad palldis arces
Sb uchit᷑ magna matrũ regina caterua
Dona ferẽs iuxtaq comes lauinio uirgo¬
Causa mali tãti. & oculos deiecta de corogs

Expanded text:
cogite concilium et pacem laudate sedentes: cogite concilium et pacem laudate sedentes: illi armis in regna ruunt. Nec plura locutus corripuit sese et tectis citus extulit altis. Tu, Voluse, armari Volscorum edice maniplos, duc, ait, et Rutulos. Equitem Messapus in armis et cum fratre Coras latis diffundite campis. Pars aditus urbis firmet turrisque capessat, cetera, qua iusso, mecum manus inferat arma. Ilicet in muros tota discurritur urbe. Consilium ipse pater et magna incepta Latinus deserit ac tristi turbatus tempore differt multaque se incusat, qui non adceperit ultro Dardanium Aenean generumque adsciverit urbi. Praefodiunt alii portas aut saxa sudesqBello dat signum rauca cruentum bucina. Tum muros varia cinxere corona matronae puerique: vocat labor ultimus omnis. Nec non ad templum summasque ad Palladis arces subvehitur magna matrum regina caterva dona ferens, iuxtaque comes Lavinia virgcausa mali tanti, oculos deiecta decoros.
Abbreviated transcription (Latin):
Ibo aĩs cõtra uł magnũ p̃stet achiło
cãtaq uulcani manibo paria ĩduat arma
Ille licet nobis aĩa hãc soceroq latino
Turn ego haua ulli ueteꝵ uirtute secũdus
Deuoui solũ encas nocat & uocet oro
Nec drãces potius siue ẽ hec ira deoꝵ
Moite iuat sine ẽ uirt̾ & głia tollat.
Ill hec int̾ se dubiis de reb agrbãt
Certãtes. castra encas aticq mouebat.
Nũtius ingẽti ꝑ regia tecta tumłtu
Sece ruit magnisq uibẽ terouib ĩplet
Instructos acie tibino a fulmiẽ teutros
Trienãq manũ totis descendẽ cãpis.
Extẽplo turbati aĩ cõcusaq uulgi
Pectora & arcte stimulis haud molib rie
Arma manu trepidi poscũt frcͣmit arma iuuẽt᷑
Flẽt mesti musantq pres hic undiq clamor
Dissẽsu uario magnus se tollit ĩ auras.
Hud secꝰ at̾q alto ĩ luco cũ forte cafue¬
Cõsedere auiu piscoso ue aminę paduse
Dãt sonitũ rauci ꝑ stagna loquatia cygni
Imo ait o ciues arepto tẽpore turmii

Expanded text:
Ibo animis contra, vel magnum praestet Achillem factaque Vulcani manibus paria induat arma ille licet. Vobis animam hanc soceroque Latino Turnus ego, haud ulli veterum virtute secundus, devovi. Solum Aeneas vocat: et vocet oro, nec Drances potius, sive est haec ira deorum, morte luat, sive est virtus et gloria, tollat. Illi haec inter se dubiis de rebus agebant certantes; castra Aeneas aciemque movebat: nuntius ingenti per regia tecta tumultu ecce ruit magnisque urbem terroribus implet, instructos acie Tiberino a flumine Teucros Tyrrhenamque manum totis descendere campis. Extemplo turbati animi concussaque vulgi pectora et adrectae stimulis haud mollibus irae. Arma manu trepidi poscunt, fremit arma iuventus, flent maesti mussantque patres. Hic undique clamor dissensu vario magnus se tollit in auras haud secus atque alto in luco cum forte catconsedere avium piscosove amne Padusae dant sonitum rauci per stagna loquacia cycni. Immo, ait, O cives adrepto tempore, Turnus,
Abbreviated transcription (Latin):
Femina palãter agit atq hec agmĩa u̾tit
Quo feriũ ꝗd ue heo geritis tela srrta destris
At nõ in ueneiẽ segnes noturnaq bella
Aut ubi curua cͥoros indixit tibia bachi
Expetate dapes & plene pocula mẽse
Hie amor hoc studiũ. dũ sacra secũdꝰ aruspex
Nũciet / ac lucos uocet hostia pinguis ĩ altos
Hec efatꝰ cquũ ĩ medios moriturus & ip̃
Cõcitat & uonulo adũsu se turbidꝰ ĩ fert
Direptũq ab equo destra npletit᷑ hostẽ

Expanded text:
Femina palantis agit atque haec agmina vertit! Femina palantis agit atque haec agmina vertit! Quo ferrum quidve haec gerimus tela inrita dextris? At non in Venerem segnes nocturnaque bella aut ubi curva choros indixit tibia Bacchi, exspectate dapes et plenae pocula mensae, hic amor, hoc studium, dum sacra secundus haruspex nuntiet ac lucos vocet hostia pinguis in altos! Haec effatus equum in medios, moriturus et ipse, concitat et Venulo adversum se turbidus infert der
Abbreviated transcription (Latin):
At Inuenis uicisse dolo ratꝰ auolat ip̃e
Aud mora cõuersisq fuga aufert᷑ habenis
Suadrupedẽq citũ ferata calce fatigat
Uane lygus frustragaĩs clate suꝑbis
Ne ꝗtꝙͣ patrias tep̃tasti lubric artes
Nec fraus te ĩ colum̃ẽ falaci ꝑfẽt auno
Hee fat᷑ uirgo & ꝑincibo ignea plãtis
Transit equũ cursu frenisq adũsa phiensis
Congreditͤ pęnacq inimico ex sanguine sumit
Quã facilleacipit saxo sacer ales ad alto
Cõseꝗt᷑ pẽnis so̾ limẽ ĩ nube colũbã
Cophensãq tenet. pedibq euiscerat uncit
Tuno cruor de cuulse labũt᷑ ab ethere plime
At nõ hec millis hoiũ sator atqr deoꝵ
Obsuãs ocuł sumo scaet᷑ alt̾ oħipho.
Tirenũ genitor tarchonẽ ĩ ꝑlia seua
Suscitat & stimul haud molib incitat iras
Eigo int̾ cedes cedẽtiaq agnuã tarchõ
fert᷑ equo uauisq instigat uocib alas
Noĩc quẽq uocãs ĩficitq ĩ p̃lia pulsos

Expanded text:
At iuvenis, vicisse dolo ratus, avolat ipse, At iuvenis, vicisse dolo ratus, avolat ipse, haud mora, conversisque fugax aufertur habenis quadrupedemque citum ferrata calce fatigat. Vane Ligus frustraque animis elate superbis, nequiquam patrias temptasti lubricus artis, nec fraus te incolumem fallaci perferet Auno, haec fatur virgo et pernicibus ignea plantis transit equum cursu frenisque adversa prehensis congreditur poenasque inimico ex sanguine sumit: quam facile accipiter saxo sacer ales ab alto consequitur pennis sublimem in nube columbam comprensamque tenet pedibusque eviscerat uncis; tum cruor et vulsae labuntur ab aethere plumae. At non haec nullis hominum sator atque deorum observans oculis summo sedet altus Olympo: Tyrrhenum genitor Tarchonem in proelia saeva suscitat et stimulis haud mollibus incitat iras. Ergo inter caedes cedentiaque agmina Tarchon fertur equo variisque instigat vocibus alas, nomine quemque vocans, reficitque in proelia pulsos.
Abbreviated transcription (Latin):
Protinꝰ oisilochũ & butẽ duo maxia teneꝵ
Corpora ẜ butẽ ad u̾su cuspide fixit
Loricã galcãq int̾ qua colla sedẽtis
Lucẽt & leno depẽdet parma lac̾to
Oi silocũ fugiẽs magnũq agitata ꝑ orbe
Eludit giro interior seꝗt᷑qͣ sequẽte
Tũ ualidã ꝑq arma uiro ꝑq ossa seciã
Atior ĩ surgẽs oiãti & młta p̃canti
Cõ geminat uulnꝰ calido rigat ora cerebro.
Incidit huic subitoq aspc̃tu trit᷑ hesit
Apẽnigole belator. filius auni
Haud lyguꝵ extremꝰ dũ falẽ fata sinebãt
Ie q ubi se nullo iã cursu euadere pugne Posse. neq
Incipit hec/ ꝗd tã egregiũ si femĩa forti
Fidis equo dimite fugã & te cominꝰ cquo
Mecũ crede solo pugneq accĩge pedestri
Iã nosces uẽtosa ferat cuz głia lauđ̃e
Dixit at illa furẽs acriq accẽsa dolore
Tradit equũ comiti paribq asiscit ĩ armis
Ense pedes nudo puraq int̾rita. parma

Expanded text:
Protinus Orsilochum et Buten, duo maxima Teucrum Protinus Orsilochum et Buten, duo maxima Teucrum corpora, sed Buten aversum cuspide fixit loricam galeamque inter, qua colla sedentis lucent et laevo dependet parma lacerto, Orsilochum fugiens magnumque agitata per orbem eludit gyro interior sequiturque sequentem, tum validam perque arma viro perque ossa securim altior exsurgens oranti et multa precanti congeminat: vulnus calido rigat ora cerebro. Incidit huic subitoque aspectu territus haesit Appenninicolae bellator filius Auni, haud Ligurum extremus, dum fallere fata sinebant. Isque ubi se nullo iam cursu evadere pugnae posse nequincipit haec: Quid tam egregium, si femina forti fidis equo? Dimitte fugam et te comminus aequo mecum crede solo pugnaeque adcinge pedestri: iam nosces, ventosa ferat cui gloria fraudem. Dixit, at illa furens acrique adcensa dolore tradit equum comiti paribusque resistit in armis, ense pedes nudo puraque interrita parma.
Abbreviated transcription (Latin):
Sanguinis ille uomẽs ⁊ uios cadit atq cruc̃ta
Mãdit hunũ moric̃sq suo  ĩ uuln̾e ueisat
Tũ lirĩ pegasuq suꝑ quoꝵ alt̾ habenas
Suffulo reuolut equo dũ coligit alter
Dũ subit ac destrã labẽti tẽdit ĩ ermẽ
Precipites parit̾q ruũt his addit amastrũ
Hipodatẽ seꝗtq ĩ cũbẽs eminꝰ hasta
Quotq emissa maũ ꝯtorsit spicula utrgo
Tot frigii cecidere uiui ꝓcul hornitꝰ armis
Ignotis & equo uenator iapige fertͣ
Cui pellis latos humos erepta iiuẽto
Pugnatori oꝑ it / caput ingẽs oris hiatꝰ
Et male texero lupi cũ dẽtib albis
Agrestisq manꝰ armat sparus ĩp̃e cat̾uis
Uertit᷑ in mediis de toto ytico supra c̃
Hũt illa exceptũ neq enĩ labor agnñc u̾so¬
Truicit & suꝑ hec ĩ imico petore fat
Siluis te ti zene feras agitare putasti
Aduenit ꝗ̃ uostra dies muliebrib armis
Uerha redargueret / nom̃ tñ haud leno pͣtru
Manib hoc referestelo cecidisse camille.

Expanded text:
cadit atque cruentam mandit humum moriensque suo se in volnere versat. Tum Lirim Pagasumque super; quorum alter habenas suffosso revolutus equo dum colligit, alter dum subit ac dextram labenti tendit inermem, praecipites pariterque ruunt. His addit Amastrum Hippotaden, sequiturque incumbens eminus hasta quotque emissa manu contorsit spicula virgo, tot Phrygii cecidere viri. Procul Ornytus armis ignotis et equo venator Iapyge fertur, cui pellis latos umeros erepta iuvenco pugnatori operit, caput ingens oris hiatus et malae texere lupi cum dentibus albis, agrestisque manus armat sparus; ipse catervis vertitur in mediis et toto vertice supra est. Hunc illa exceptum, neque enim labor agmine versotraicit et super haec inimico pectore fatur: Silvis te, Tyrrhene, feras agitare putasti? Advenit qui vestra dies muliebribus armis verba redarguerit. Nomen tamen haud leve patrum manibus hoc referes, telo cecidisse Camillae.
Abbreviated transcription (Latin):
Protẽdũt lõge destris & spicula uibrãt
Ad uẽtusq uĩꝵ fremitusq ardescit equoꝵ
Iãq ĩgra iactũ tela ꝓgresꝰ ut̾q
Sbsisterat/ subito erũpũt clamore furiẽtes
Ex hortãt᷑ equos fundũt simł undiq tella
Crebra ͣuis ritu celłũq ob texit᷑ umbra
Cõtinuo ad usis tirenus d acer acũteui¬
Cõnixi ĩ cũbũt hastis pͥmiq ruinã
Dãt sonitu ĩgẽti ꝑ fractaq quad iupedãtu
Petora petorib iũpũt excussꝰ acũteus
fulminis ĩ morẽ aut tormẽto poderis acti
Precipitat loge & uitã disꝑgit ĩ auras
Extẽplo turbate acies uersiq latini
Reitũt parmas E equos admenia u̾tũt¬

Expanded text:
protendunt longe dextris et spicula vibrant, protendunt longe dextris et spicula vibrant, adventusque virum fremitusque ardescit equorum. Iamque intra iactum teli progressus uterque substiterat: subito erumpunt clamore furentisque exhortantur equos; fundunt simul undique tela crebra nivis ritu caelumque obtexitur umbra. Continuo adversis Tyrrhenus et acer Acis primique ruina dant sonitum ingenti perfractaque quadrupedantum pectora pectoribus rumpunt: excussus Aconteus fulminis in morem aut tormento ponderis acti praecipitat longe et vitam dispergit in auras. Extemplo turbatae acies, versique Latini reiciunt parmas et equos ad moenia
Abbreviated transcription (Latin):
Eternũ telloꝵ & uirginitatis amore
Intemerata colit/ uelłe haud corepta fuisset
Militia tali conata la cesere teucros.
Labero nĩpha pollo finesq muise latinos
Tristis ubi infausto cõmitit᷑ omine pugna
Hee & ultricẽ pharetra de proine sagitã
Hac ꝗcũq sacrũ uiolarit uulnere corpꝰ
Tros italusq mͥ parit̾ det sanguine pẽnas
Post ego nube caua miẜãde corpꝰ & arma
Inspoliata ferã tumulo patͥeq reponã
Dixit at illa leuis celi demissa ꝑ auras
Insonuit nigro circũdata turbine corp.
At manꝰ interca mitris troyana ꝓpinquat
Etrusciq auces eꝗtũq ex̃cit᷑ oĩs
Cõpositi nũo ĩ turma fremit equore toto
Insultãt sonipes & presis pugnat habenie
Hue cõusus de huc tũ late fereus hastis
Horet ager cãpiq armis sy limib grdẽt
Nee nõ mesapͦ cõtra cele resq latini
Et cũ fr̃e coras & uirginis ala camille
Aũsi cãpo aparẽt hastasq ĩductis

Expanded text:
aeternum telorum et virginitatis amorem aeternum telorum et virginitatis amorem intemerata colit. Vellem haud correpta fuisset militia tali, conata lacessere Teucros: abere, nympha, polo finisque invise Latinos, tristis ubi infausto committitur omine pugna. Haec cape et ultricem pharetra deprome sagittam: hac quicumque sacrum violarit volnere corpus, Tros Italusque, mihi pariter det sanguine poenas. Post ego nube cava miserandae corpus et arma inspoliata feram tumulo patriaeque reponam. Dixit; at illa levis caeli delapsa per auras insonuit, nigro circumdata turbine corpus. At manus interea muris Troiana propinquat Etruscique duces equitumque exercitus omnis, compositi numero in turmas. Fremit aequore toto insultans sonipes et pressis pugnat habenis huc conversus et huc; tum late ferreus hastis horret ager campique armis sublimibus ardent. Nec non Messapus contra celeresque Latini et cum fratre Coras et virginis ala Camillae adversi campo apparent hastasque reductis
Abbreviated transcription (Latin):
Imitit sonuore unde ⁊apidũ suꝑ amnõ
Infelix fugit ĩ iaculo stridẽte camilla
At metab magna ꝓpius ĩa urgẽte cat̾ua
Dat se se fluuio atq hastã ꝯuirgine uictor
Oraminco donũ triuie d cespite uelit
Nõ illũ tectis ulle nõ menib urbes
Accepore neq ip̃e manꝰ feritate dediss
Pastoꝵ & solis exegit mõtib cuu.
Hic natã ĩ dumis int̾q horẽtia lustra
Armc̃talis eque mãmis&e late ferino
Nutribat tencus/ ĩ mulgẽs ub era labus
Utq pedũ pͥmis ĩfans uestigia plãtis
Institerat/ iaculo palmas ꝑar mauit acuto
Spiculaq e z ͥum̃o pañie suspẽdit ⁊ arcũ
Pro crinali aur̃o ꝓlonge tegiiẽ palle
Tigridis ex uiue ꝑ dorsu aũtice pẽdẽt
Tella maũ iã tũc tenera pucrilia toisit
Et fundã tereti circũ caput cͥgit habena
S trimoniãq grũc aut albũ dciecit holo rẽ
Multe ilła frustra tirenaꝑ opida matres
Optau̾ẽ nrg sola ꝯtẽta diana

Expanded text:
immittit: sonuere undae, rapidum super amnem immittit: sonuere undae, rapidum super amnem infelix fugit in iaculo stridente Camilla. At Metabus, magna propius iam urgente caterva, dat sese fluvio atque hastam cum virgine victor gramineo donum Triviae de caespite vellit. Non illum tectis ullae, non moenibus urbes accepere neque ipse manus feritate dedisset: pastorum et solis exegit montibus aevom. Hic natam in dumis interque horrentia lustra armentalis equae mammis et lacte ferino nutribat, teneris immulgens ubera labris. Utque pedum primis infans vestigia plantis institerat, iaculo palmas armavit acuto spiculaque ex umero parvae suspendit et arcum. Pro crinali auro, pro longae tegmine pallae tigridis exuviae per dorsum a vertice pendent. Tela manu iam tum tenera puerilia torsit et fundam tereti circum caput egit habena Strymoniamque gruem aut album deiecit olorem. Multae illam frustra Tyrrhena per oppida matres optavere nurum: sola contenta Diana
Abbreviated transcription (Latin):
Sustilit / exilio comitẽ mr̃isq uocauit
Nomine casmille mutata ꝑte camiła.
Ip̃e sinu p̃se portãs iuga lõga petebat
Soloꝵ nomoꝵ tela undiq seua p̃mebãt
Et circũ fusso uolitabãt milite uolsci.
Ecte fuge medio sũmis amasenꝰ abũdãs
Spumabat uipis tãtis se nubib himber
Ruperat ille mare parãs ĩ fãtis amore
Tardat᷑ caroq honcri timet/ oĩã sccũ
Uersanti subito uix hec sentẽtia sedit
Telũ i mane manu ualida q̃d forte gercbat
Belator solidũ nodis & robore cocto
Huic natã libro. & siluestri suborẽ clausa
Inꝑlicat / atq habiło medie circũligat haste
Quã destra ĩgẽti librãs ita ad ethera fat᷑.
Alma tͥ hãc nemoꝵ cultrix latonia uiigo
Ip̃e p̃r famũłã uoueo tua pͥma ꝑ aurȩas
Lela tenẽs suplex hostẽ fugit acipe testor
Diua tuãquenũc dubiis ꝯmitit᷑ auris.
Dixit de aduto cõtortũ hastile lac̾to

Expanded text:
sustulit exsilio comitem matrisque vocavit sustulit exsilio comitem matrisque vocavit nomine Casmillae mutata parte Camillam. Ipse sinu prae se portans iuga longa petebat solorum nemorum: tela undique saeva premebant et circumfuso volitabant milite Volsci. Ecce fugae medio summis Amasenus abundans spumabat ripis: tantus se nubibus imber ruperat. Ille, innare parans, infantis amore tardatur caroque oneri timet. Omnia secum versanti subito vix haec sententia sedit. Telum immane manu valida quod forte gerebat bellator, solidum nodis et robore cocto, huic natam, libro et silvestri subere clausam, implicat atque habilem mediae circumligat hastae; quam dextra ingenti librans ita ad aethera fatur: Alma, tibi hanc, nemorum cultrix, Latonia virgo, ipse pater famulam voveo; tua prima per auras tela tenens supplex hostem fugit. Accipe, testor, diva tuam, quae nunc dubiis committitur auris. Dixit et adducto contortum hastile lacerto
Abbreviated transcription (Latin):
Hortatur sociosq duces. & ꝑgit ĩ hostẽ¬
Est curuo anfratu udles accõmoda frqu¬
Armoꝵq dolis quã densis frondib atrũ
Urget utrĩq latus tenuis quo sẽmita ducit
Angusteq feriĩt fauces adicq malig̾ni.
Hãc suꝑ ĩ speculis sũmoq ĩ ũtice mõtis
Planices ignota iacet tutiq ⁊̃ceptꝰ
Seu destra leuaq uel is occurere pngne
Siue instare iugis &e grandia uoluere saxa.
Huc Iuuenis nota fert᷑ ⁊egione uiaꝵ
Aripuitq locũ de siluis insadit iniꝗg/ opatis ałs
Uelocẽ in terca suꝑis in sedibo opim
Uña exuirginib sociis. sacraq cat̾ua
Cõpelabat &e has tristes lat̾oma uoces
Ore dabat gradit᷑ belłu ad crudele camila
O uirgo & nr̃is ne ꝗtꝙͣ cingit᷑ armis
Cara mihi ante alias neq enĩ nouus iste diane
Uenit amor. subitaq aĩm dulcedine mouit
Pulso ob ĩ uidiã regno uires q subꝑbas
Priuerno antiqua metab cũ excedẽt inbe
Infantẽ fugiens media int̾ p̃lia belli

Expanded text:
git in hosteEst curvo anfractu valles, adcommoda frauarmorumque dolis, quam densis frondibus atrum urget utrimque latus, tenuis quo semita ducit angustaeque ferunt fauces aditusque maligni. Hanc super in speculis summoque in vertice montis planities ignota iacet tutique receptus, seu dextra laevaque velis occurrere pugnae, sive instare iugis et grandia volvere saxa. Huc iuvenis nota fertur regione viarum arripuitque locum et silvis insedit iniquis. Velocem interea superis in sedibus Opim, unam ex virginibus sociis sacraque caterva, compellabat et has tristis Latonia voces ore dabat: Graditur bellum ad crudele Camilla, O virgo, et nostris nequiquam cingitur armis, cara mihi ante alias. Neque enim novus iste Dianae venit amor subitaque animum dulcedine movit. Pulsus ob invidiam regno viresque superbas Priverno antiqua Metabus cum excederet urbe, infantem fugiens media inter proelia belli
Abbreviated transcription (Latin):
Sie ambo ad muros rapidi totoq ferrũt᷑
Agmĩe nec lõgis int̾ se passib absũt
Le sumł encas fumãtes puluẽ cãpos
Prospexit lõge laurẽtiaq agmĩa uidit
Et sceuũ enc̃ã agnouit turnꝰ ĩ armis
Aduc̃tũq pedũ flatq audiuit equoꝵ
Cõtinuoq ĩ cãt pugnas & p̃lia tẽtẽt
Ni roscus fessos iã gingite pheb hybero
Tingat equos notẽq dic labẽto ⁊ ducat
Cõsidũt castris ante uribẽ & menia uallit¬

Expanded text:
Sic ambo ad muros rapidi totoque feruntur Sic ambo ad muros rapidi totoque feruntur agmine nec longis inter se passibus absunt; ac simul Aeneas fumantis pulvere campos prospexit longe Laurentiaque agmina vidit, et saevum Aenean adgnovit Turnus in armis adventumque pedum flatusque audivit equorum. Continuoque ineant pugnas et proelia temptent, ni roseus fessos iam gurgite Phoebus Hibero tinguat equos noctemque die labente reducat: considunt castris ante urbem et moenia vall
Abbreviated transcription (Latin):
Nec sotio aprre uiã nec mẽibs audẽt
Acipere otãtes outqͦ miscrima. cedes
Defendẽtũ armis adit̾ inq arma ⁊uẽtu
Sxclusi ante oculos lacrimãtuq ora parẽtũ
Pars ĩ p̾cipites fossas urgẽte iuina
Uoluit᷑ ĩ missis pars ceca. & cõcita frenis
Arietat ĩ portas & duros obice postes
Ip̃e de muris sũmo c̾tamine matres
Mõstrat amor prĩe uerus ut uidere camilla
Tella maũ zaciũt trepide ac robore duro
Scipitib ferrũ subitq̃ imitãt᷑ obustis
Precipites primeq mori ꝓ meĩbo ardẽt
Interca turnũ insiluis seuissimꝰ ĩplet
Nũtius & iuueni ĩ gẽtẽ fert acta tumłtũ
Delatas uulcoꝵ aties cecidisse camilła
Ingruere ĩ fessos hostes de marte secũdo
Omnnia coripuisse metũ iã ad menia feri
Ille furẽs & sceua iouis sic numiã poscũt
Deserit ob sesos coles nemora asꝑa linꝗt
Uix de cõspetu exicrat campũq tenebat
Cũ pr̃ eneas salt̾ ingssus aꝑtos
Exuꝑatq iugũ siluaq euadit opaca

Expanded text:
nec moenibus audent accipere orantis, oriturque miserrima caedes defendentum armis aditus inque arma ruentum. Exclusi ante oculos lacrumantumque ora parentum pars in praecipitis fossas urgente ruina volvitur, immissis pars caeca et concita frenis arietat in portas et duros obice postis. Ipsae de muris summo certamine matres, monstrat amor verus patriae, ut videre Camillam, tela manu trepidae iaciunt ac robore duro stipitibus ferrum sudibusque imitantur obustis praecipites primaeque mori pro moenibus ardent. Interea Turnum in silvis saevissimus implet nuntius, et iuveni ingentem fert Acca tumultum: deletas Volscorum acies, cecidisse Camillam, ingruere infensos hostis et Marte secundo omnia corripuisse, metum iam ad moenia ferri. Ille furens, et saeva Iovis sic numina pellunt, deserit obsessos collis, nemora aspera linquit. Vix e conspectu exierat campumque tenebat, cum pater Aeneas saltus ingressus apertos exsuperatque iugum silvaque evadit opaca.
Abbreviated transcription (Latin):
Hamittes habitet tecũ de sit pectore ĩ isto.
Nũe adte a tua magne p̃r cõsulta reuertor
Si nullã nr̃is ultra spẽ ponis ĩ armis
Sitã deẜti sumus & semel agiine u̾so
funditꝰ ocidimꝰ nec ht̃ fortũa r̃gͣsu
Oremꝰ pagẽ mdestras tẽdam in ertes
Ille m añ alios fortunatq laboꝵ
E gregiurqi animi ꝗ ne ꝗd tale uideret
Procubuit mories & humũ semel lore iomordit
Sin & opes nobis & ad huc ĩtacta iuuẽtꝰ
Auxilioq urbes itale ꝓpłi q suꝑ sunt:
Sin & troganis cũ mlto glia uenit
Sangiuiẽ st illis sua funcra/. parq ꝑ om̃s
Tẽpestas cur ĩ decores ĩ limine primo
Defiamꝰ cur ante tubã tremor occupat artꝰ.
Multa dies nariusq labor mutabilis eui
Rctulit ĩ melius młtos alt̾na ⁊̃uisens
Lusit & ĩ solido rursꝰ fortuna locauit.
Nõ crit auxilio nobis ctolus & arpi
At mesap̾ erit felixq tolũnius de quos
Tot ppli misere duces nec parna seq̃t

Expanded text:
amittes: habitet tecum et sit pectore in isto. amittes: habitet tecum et sit pectore in isto. Nunc ad te et tua magna, pater, consulta revertor. Si nullam nostris ultra spem ponis in armis, si tam deserti sumus et semel agmine verso funditus occidimus neque habet Fortuna regressum? oree alios fortunatusque laborum egregiusque animi, qui, nequid tale videret, procubuit moriens et humum semel ore momordit. Sin et opes nobis et adhuc intacta iuventus auxilioque urbes Italae populique supersunt, sin et Troianis cum multo gloria venit sanguine, sunt illis sua funera parque per omnis tempestas: cur indecores in limine primo deficimus? Cur ante tubam tremor occupat artus? Multa dies variisque labor mutabilis aevi rettulit in melius, multos alterna revisens lusit et in solido rursus Fortuna locavit. Non erit auxilio nobis Aetolus et Arpi: at Messapus erit felixque Tolumnius et quos tot populi misere duces, nec parva sequetur
Abbreviated transcription (Latin):
Suciẽdi nobis / circũstãt undiq muros
Lmu̾s in adu̾sos ꝗd cessis an tibi mauors
Uentosa in tigua pedibq fugatib istis
Semꝑ erit:
Pusso ego haud ꝗcq merito fedisime pulsu¬
Arguer yliaco/ tumidũꝗͣ cresce̾ tibũ
Sanguine Re euãdu totã cũ stirpe uidebit
Procubuisse domũ atq oxutos archades armis
Haud ita me exꝑti bitias & pandarꝰ ĩgẽs
Et quos mille die uietor ss tartara mis iͥ
Inclusus muris hostiliq agere sept.
Nulla sał bello capiti cañc talia demẽs
Dardanio ⁊ eb̾qr tuis pinde oĩa magno
Ne cessa turbare metu atq extolere uires
Gẽtis bis uicte cõtra p̃mere arma latini:¬
Nũc & mirmidonu ꝓceres phugia arma tremiscũt
Nũe & tidides Re lariseus achiles filiuas la
Amnis & adriacas retro fugit aufidus undas.
Uel cuͦ se pauidũ cõtra mea nirgia fingit
Aitificis scelus & formidine ctimẽ accibat
Nũꝙͣ animã tałe dest̾ hãc ab siste moueri

Expanded text:
quaerendi nobis: circumstant undique muros. quaerendi nobis: circumstant undique muros. Imus in adversos: quid cessas? An tibi Mavors ventosa in lingua pedibusque fugacibus istis semper erit? Pulsus ego? Aut quisquam merito, foedissime, pulsut, Iliaco tumidum qui crescere Thybrim sanguine et Evandri totam cum stirpe videbit procubuisse domum atque exutos Arcadas armis? Haud ita me experti Bitias et Pandarus ingens et quos mille die victor sub Tartara misi, inclusus muris hostilique aggere saeptus. Nulla salus bello. Capiti cane talia, demens, Dardanio rebusque tuis. Proinde omnia magno ne cessa turbare metu atque extollere vires gentis bis victae, contra premere arma Latin Myrmidonum proceres Phrygia arma tremescunt, nunc et Tydides et Larissaeus Achilles, t Hadriacas retro fugit Aufidus undas. Vel cum se pavidum contra mea iurgia fingit artificis scelus et formidine crimen acerbat. Numquam animam talem dextra hac, absiste moveri,
Abbreviated transcription (Latin):
Prim ego ĩ uisu quẽ tu tibi fingis & esse
Nil moror ensupplox uenio miserere tuoz
Pone aĩos & pulsus abi sat funera fusi
Uidimꝰ ĩ gẽtes & desolauimꝰ agros.
Aut si fama mouet si tãtũ pectore robur
Cõcipis si adco dotal rẽgia cordi c̃
Aude atq ad u̾su fidẽs fer pectꝰ ĩ hostẽ.
Silicet ut turno ꝯtĩgat regia ꝯiũx
Nos aĩe uiles ĩ humata ĩ fetaq turba
Sternemͣ cãpis. & iã tu siqua tibi uis
Si patrii ꝗd martis hẽs illũ aspice cõtra
Qui uocat.
Talib exarsit dicis muolc̃tia turni
Primꝰ ades si nõ ⁊epłẽda ẽ curia ubis
Quc tuto tͥ magna uolãt dũ detinet hoste
Agere muroꝵ & mũcdãt sanguine fosse
Pro inde tona cloꝗo solitũ tͥ meq timoris
Argne tu drance qnͣ tot stragis aceruos
Teucroꝵ tua dextra dedit pasiq trophcis
Insignis agror possit ꝗd uiuida uirt
Expiare licet nee lõge si licet hostes

Expanded text:
Primus ego, invisum quem tu tibi fingis, et esse Primus ego, invisum quem tu tibi fingis, et esse nil moror, en supplex venio. Miserere tuorum, pone animos et pulsus abi. Sat funera fusi vidimus ingentis et desolavimus agros. Aut si fama movet, si tantum pectore robur concipis et si adeo dotalis regia cordi est, aude atque adversum fidens fer pectus in hostem. Scilicet ut Turno contingat regia coniunx, nos animae viles, inhumata infletaque turba, sternamur campis. Etiam tu, siqua tibi vis, si patrii quid Martis habes, illum aspice contra, qui vocat. Talibus exarsit dictis violentia Turni;primus ades. Sed non replenda est curia verbis, quae tuto tibi magna volant, dum distinet hostem agger murorum nec inundant sanguine fossae. Proinde tona eloquio, solitum tibi, meque timoris argue tu, Drance, quando tot stragis acervos Teucrorum tua dextra dedit passimque tropaeis insignis agros. Possit quid vivida virtus, experiare licet; nec longe scilicet hostes
Abbreviated transcription (Latin):
Rẽ nulliobscitrã nr̃e nee uocis egentẽ
Cõsulis a bone ⁊ ꝙ cũcti se scire fatẽt
Quid fortuna petat ppłi ẜ dicore musãt
Det lib̾tatẽ fandi flaturq ⁊̃mitatam
Cuius ob hospitiu ĩ faust ũ moresq sinistros
Dicã eqđe lic arma mͥ mortẽq minet᷑
Lumina tot cecidisse ducũ / totãq iidemꝰ
Cõsedisse urbẽ luctu dũ troya tẽptat
Castra fuge fidẽs & celłũ teritat armis
Unũ & donis istisque pliruma mieti
Dardanidis duciq iubes unũ optime regũ
Aditias nec te ullius molc̃tia uĩcat᷑
Niĩ natã egregio genero dignisq hamencit
Des pater & pacẽ hãc et̾uo federe iũgas.
Qd̃ si tãt᷑ ht̃ mẽtes & pectora teror
Cedat ius ꝓpriu regi patrieq r̃mitat
Quid miẜos totiẽs ĩ aꝑta ꝑicula ciues
Proia s o latio caput hoꝵ & causa malor
Nulla salus bello pact̃ te poscimꝰ omes.
Turne sił pacis sołũ in uiolabille pignus

Expanded text:
Rem nulli obscuram nostrae nec vocis egentem Rem nulli obscuram nostrae nec vocis egentem consulis, O bone rex: cuncti se scire fatentur, quid fortuna ferat populi, sed dicere mussant. Det libertatem fandi flatusque remittat cuius ob auspicium infaustum moresque sinistros dicam equidem, licet arma mihi mortemque minetur lumina tot cecidisse ducum totamque videmus consedisse urbem luctu, dum Troia temptat castra fugae fidens et caelum territat armis. Unum etiam donis istis, quae plurima mitti Dardanidis dicique iubes, unum, optime regum, adicias nec te ullius violentia vincat, quin natam egregio genero dignisque hymenaeis des, pater, et pacem hanc aeterno foedere iungas. Quod si tantus habet mentes et pectora terror, cedat, ius proprium regi patriaeque remittat. Quid miseros totiens in aperta pericula cives proicis, O Latio caput horum et causa malorum? Nulla salus bello: pacem te poscimus omnes, Turne, simul pacis solum inviolabile pignus.
Abbreviated transcription (Latin):
Arũci rutiliq serũt E nome duros / ñ¬
Exercẽt coles atq hõꝵ asꝑimĩa pascũt
Hec oĩs regio se celsi plaga pinea mantis
Cedat amititie teucror. A feders equas
Dicam leges sotiosq ĩ regna uoceni
Cõsidãt si tãtꝰ amor & menia cõdãt.
Sin alios fines aliãq capesce̾ gẽtes
Est aiuis  possuntq te solo decedẽ nr̃o
Bis denas italo texamꝰ ⁊obore naues
Seu plures cõplere ualẽt iacet ois ad unda
Materies ip̃i numcrũq modũq carinis
Precipiãt / nor era man naualia demꝰ
Preterea ꝗ dita ferãt & federa firmẽt
Centũ oĩatores prima de gẽte latinos
Ire placet pacisq maũ pretẽdẽ ramos
Munera portãtes airuq eborisq talẽta.
Et seła regni trabeãq insignia nr̃i.
Cõsulite ĩ mẽdiu E rebo sucurite fessis.
Tũ drãces ide ꝗ infensꝰ quẽ głia turm
Seditione potẽs geñ huic mat̾na suꝑbũ
Nobilitas dabat inc̾tũ de pr̃e ferebat
Surgit & his oñat ditis atqi agerat iras

Expanded text:
runci Rutulique serunt et vomere duros exercent colles atque horum asperrima pascunt. Haec omnis regio et celsi plaga pinea montis cedat amicitiae Teucrorum, et foederis aequas dicamus leges sociosque in regna vocemus. Considant, si tantus amor, et moenia condant. Sin alios finis aliamque capessere gentem est animus possuntque solo decedere nostro: bis denas Italo texamus robore navis seu pluris complere valent, iacet omnis ad undam materies, ipsi numerumque modumque carinis praecipiant, nos aera manus navalia demus. Praeterea qui dicta ferant et foedera firment centum oratores prima de gente Latinos ire placet pacisque manu praetendere ramos, munera portantis aurique eborisque talenta et sellam regni trabeamque insignia nostri. Consulite in medium et rebus succurrite fessis. Tum Drances idem infensus, quem gloria Turni seditione potens genus huic materna superbum nobilitas dabat, incertum de patre ferebat, surgit et his onerat dictis atque aggerat iras:
Abbreviated transcription (Latin):
Agiĩa que postꝙͣ mr̃es succedere tectis
Uiderũt mestã incẽdunt clamorib ur̃be
At nõ euãdrũ potis ẽ uis uła tenere
Sed uenit ĩ medios feretro palãte ⁊̃ posto
Procubuit suꝑ atq helet la crimãsq gemegq
Et uia uix tađe uocis laxata dolore c̃.
Nõ hec o. pala dede ras ꝓmissa parẽti
Cautius fut seuo uelles te credẽ marti:
Haud ignar erã ꝙtũ noua głia ĩ armis
Et p̃dulcr decus primo t̾tamine posset.
Primitie Iuueni miscre belliq ꝓpin ꝗ
Dura rudimẽta & nulli exandita deoꝵ¬
selix morte tua/ neq ĩ hũc ẜuata dolorc
Cõtra ego uiuẽdo uici mea fata suꝑstes
Restarẽ ut genitor troũ sotia arma secutũ
Ob ruerẽt tellis iutuli aĩa ip̃e dedissc
Atq hec põpa domũ me nõ palãta ĩ fe̾ret.
Nee uos argueũ teucri nec federa nec quas
Iuximꝰ hospitio destrat/ sors ista senets.
Debiata erat nr̃c qđsi ĩanatura manebat

Expanded text:
agmina. Quae postquam matres succedere tectis agmina. Quae postquam matres succedere tectis viderunt, maestam incendunt clamoribus urbem. At non Evandrum potis est vis ulla tenere, sed venit in medios. Feretro Pallanta reposto procubuit super atque haeret lacrimansque gemensque, et via vix tandem vocis laxata dolore est. Non haec, O Palla, dederas promissa parenti, cautius ut saevo velles te credere Marti; haud ignarus eram, quantum nova gloria in armis et praedulce decus primo certamine posset. Primitiae iuvenis miserae bellique propinqui dura rudimenta et nulli exaudita deofelix morte tua neque in hunc servata dolorem! Contra ego vivendo vici mea fata, superstes restarem ut genitor. Troum socia arma secutum obruerent Rutuli telis! Animam ipse dedissem atque haec pompa domum me, non Pallanta, referret, nec vos arguerim, Teucri, nec foedera nec quas iunximus hospitio dextras: sors ista senectae debita erat nostrae. Quod si immatura manebat
Abbreviated transcription (Latin):
Uir troyane ꝗb celo te laudib eqũc
Iusticie ne pͥus mner belli ne laboꝵ
Nos uero hec patriã grãti ⁊eferem ad urbe
Et te siqua niã dedorit fortuna latino
Iũgemus regi q̃rat sibi federa tura
Quĩ & fatales murort attolẽ moles¬
Saxaq sy uectare humeris troiana iuuabit
Dix̾at hec unoq om̃s cade ore fremebãt
Bissenos pepigere dies & pace sequestra
ꝑ siluas tencri muixtiq ĩpune latini
Erauore iugis ferio sonat alta bipõni
fraxinus cuertũt actas as sidera pinus
Robora nec cuncis a oletez sandere cediũ
Nec plaustris cesant nectare gementib ornos
Et iã fama uołas tãti p̃nuntia luctꝰ
E uãdrũ euãdriq domos & menia cõplet
Que mõdo uietorẽ latio palãta ferebat.
Archades ad portas ruere. & de more uetusta
funercas ⁊ apuere faces/ lucet uia lõgo
Ordine flãmaꝵ. & late discriminat agros
Cõtra turba frigũ ueniẽs plãge̾tia uĩgit

Expanded text:
vir Troiane, quibus caelo te laudibus aequem? vir Troiane, quibus caelo te laudibus aequem? Iustitiaene prius mirer belline laborum? Nos vero haec patriam grati referemus ad urbem et te, siqua viam dederit fortuna, Latino iungemus regi: quaerat sibi foedera Turnus. Quin et fatalis murorum attollere molesaxaque subvectare umeris Troiana iuvabit. Dixerat haec, unoque omnes eadem ore fremebant. Bis senos pepigere dies et pace sequestra per silvas Teucri mixtique inpune Latini erravere iugis. Ferro sonat alta bipenni fraxinus, evertunt actas ad sidera pinus, robora nec cuneis et olentem scindere cedrum nec plaustris cessant vectare gementibus ornos. Et iam Fama volans, tanti praenuntia luctus, Evandrum Evandrique domos et moenia replet, quae modo victorem Latio Pallanta ferebat. Arcades ad portas ruere et de more vetusto funereas rapuere faces; lucet via longo ordine flammarum et late discriminat agros. Contra turba Phrygum veniens plangentia iungit
Abbreviated transcription (Latin):
Parceret hospitib quondã soceu:q uocatis.
Quor bon encas baud as ꝑnẽda p̃cantes
Prosequit uẽnia & u̾bis hec insuꝑ addit.
Que nã uos tãto fortuna indigna latin
Inplicuit bello ꝗͥ nos fugiatis amicos
Pacõ me exanimis & martis sorte ꝑ ep̃tis
Oratis eꝗđe & uiuis ꝯcedere uele.
Nec ueni nͥ fata locũ sedc̃q dedissẽt
Noc bellu cũ gẽte gero ⁊ ex nr̃a ⁊ liꝗt
Hospitia & turni potius se credidit armis.
Equius huic turnũ fucrat se opponẽ mõti
Si bellũ finire maũ sipellere tencrss
Aparat his decuit mecũ dõcurere telus
Uizet cui uitã deus aut sua destra dedisset.
Nũc itt. & miscris suponite ciub ignẽ.
Dix̾at encas illi obstupuẽ siłẽtes legraur¬
Conũsiq oculos int̾se atq ora tencbãt.
Tune senior semꝑq odiis & crĩne duãces
Infensus iuueni turno sic ore uicissim
Disa ĩfert Io fana ĩgẽs ĩgẽtior apmis

Expanded text:
parceret hospitibus quondam socerisque vocatis. parceret hospitibus quondam socerisque vocatis. Quos bonus Aeneas haud aspernanda precantis prosequitur venia et verbis haec insuper addit: Quaenam vos tanto fortuna indigna, Latini, implicuit bello, qui nos fugiatis amicos? Pacem me exanimis et Martis sorte peremptis oratis? Equidem et vivis concedere vellem. Nec veni, nisi fata locum sedemque dedissent, nec bellum cum gente gero: rex nostra reliquit hospitia et Turni potius se credidit armis. Aequius huic Turnum fuerat se opponere morti. Si bellum finire manu, si pellere Teucros apparat, his mecum decuit concurrere telis: vixet, cui vitam deus aut sua dextra dedisset. Nunc ite et miseris supponite civibus ignem. Dixerat Aeneas. Illi obstipuere silentes conversique oculos inter se atque ora tenebant. Tum senior semperque odiis et crimine Drances infensus iuveni Turno sic ore vicissim orsa refert: O fama ingens, ingentior armis