comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic usq ad qͣrtãd̾cimã dien c̾scit fluc¬
tus. s qr ĩ t̾cia epdomoͣda calor eleuãs
in eaminuit᷑. fluctus maris minui¬
tur. In qͣta uero qr sple̾dore ascende̾¬
te caloe d̾ fic̃̾ spissat᷑ aer humorq c̾scit

Expanded text:
 sic usque ad decimam quartam diem crescit fluctus; sed quia in tertia hebdomada calor elevans in ea minuitur, fluctus maris minoratur; in quarta vero quia splendore ascendente calor deficit, spissatur aer, humorque crescit
Abbreviated transcription (Latin):
sub iecto d̃ scͥpt̾o. id q dicimꝰ occłs subi¬
ciamꝰ. Pre dicta occidentał refluctio
ad septentͥonẽ seu̾gẽs exa̾lante m̃ote
ad iacente. Athlanciẽ uocatur. Infraꝗͣ.
est anglia. ⁊ uicine ĩ sule. Ex orienta li
refiucione ad sept̾etͥone se u̾gente naᷤ¬
cit᷑ indic̾mare. Simiłr ĩ aliis resiuc¬
xonibꝰ ad austru se u̾gentibꝰ c̾denduo

Expanded text:
dicimus, oculis subiciamus: Praedicta occidentalis refluxio ad septemtrionem se vergens ex Atlante monte adiacente Atlanteum vocatur, infra quae est Anglia et aliae vicinae insulae. Ex orientali refluxione ad septemtrionem se vergente nascitur Indicummare. Similiter in aliis refluxionibus ad austrum se vergentibus credend
Abbreviated transcription (Latin):
orientales sua diuisione ⁊ motu gen̾ant
⁊ occide̾talis ad austru ũgenͭs ĩ medio oerur¬
rũt : mouet᷑ aer fitq uentꝰ septẽtͥoneał
mediũ sugat. Estq ind̾ pluuiosus iusta
sfines torriᷤ cone. Cũ uͦ trͣnssit torridã cale¬
fit ⁊ si ĩ nobis sit frigidꝰ. iͥ tam̃ ÷ calidꝰ.
Simiłr oũdue u̾gentes ad daustrum in
medio sibi ĩcurrt̃. auster gn̾at᷑ qͥ ⁊ ultͣ¬

Expanded text:
Orientales sua divisione et motu generant et Occidentalis ad Austrum vergentes in medio sibi occurrunt, movetur aer, fitque ventus Septentrionalis medium fugat, estque pluviosus, juxta fines torridae zonae. Cum vero transit torridam zonam, calefit, etsi nobis sit frigidus, ibi tamen est calidus. Similiter cum duae vergentes ad austrum, in medio sibi occurrunt, generat
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ lat̾a t̾re seꝗntes. Similt̃ ĩ oriente fac̃
duas adp̾dicta se u̾gentes. eũ uͦ ħ oceidenta¬
lis refluxio ⁊ illa orientał ad sept̾etͥonẽ se
u̾gentes sibi met occurrt᷑. ex reꝑcussio¬
ne ĩgͣgitat᷑ mare retͦ. sitq famosa accessio
et recessio occeami: qͥ fiuetꝰ maris dicit᷑

Expanded text:
equentes. Similiter in Oriente facit duas ad praedicta se vergentes; cum vero haec Occidentalis refluxio, et illa Orientalis ad Septentrionem se vergentes sibimet occurrunt, ex repercussione ingurgitatur mare retro, fitque famosa accessio et recessio Oceani, quae fluctus maris dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
reflueͤionibꝰ uentos uasci: d̾ ortu illoꝵ.
disseramꝰ tã cardinaliũ ꝙͣ collat̾aliui.
Cũ igit᷑ ut p̾diximꝰ moccidnte ex
illo fõte cocius humoris due refluxi¬
nes una ad austru alia ad septe tͥonem
diuidant᷑ in illa seꝑat̾one aꝗͣrũ mo aer.

Expanded text:
entos nasci, de ortu eorum disseramus tam cardinalium quam collateralium, cum igitur, ut praediximus, in Occidente ex illo fonte, totius humoris, duae refluxiones una ad austrum, alia ad septentrionem dividuntur, in illa separatione movetur aer.
Abbreviated transcription (Latin):
occurrant duos colla tãles uẽtos g̾nat᷑
rũ. s qr occłi̾s subiciendo figur᷑a minuemꝰ
laborẽ unã similẽ p̾cedenti faciamꝰ in
qͣ nõ ĩ medio refluxiones sibi occurrẽt᷑
ut ĩ pͥma. Ut ex illa cardinales exͥac colla¬
t̾ales ĩ telligamꝰ s nõ ĩ una sigura plusqͣ.
duos potiumꝰ ostend̾e̾. ꝑ simile istoꝵ. de
aliis INtel ligatiir
Uerit᷑ si exp̾dictis causis ꝯt̾igant

Expanded text:
collaterales ventos generant, rum. Sed quia oculis subjiciendo figuram, minuemus laborem, unam similem praecedenti faciamus, in qua non in medio refluxiones sibi occurrant, ut in illa cardinales, ex hac collaterales intelligamus. Sed quia non in una figura plus quam duos potuimus ostendere, per simile istorum de aliis intelligatur. Quare si ex praedictis contingant
Abbreviated transcription (Latin):
dã trissit calefactꝰ. ad nos ꝑuenit calidꝰ fu¬
gandoq ante se nubes usq ad angłm t̾re
ĩqͦ habitamꝰ gn̾at nob̾ pluuias ẽq nobis
ex accide̾te calidꝰ ⁊ humidꝰ.⁊ si ĩ sula origi¬
ne fit frigidꝰ ⁊ siccꝰ. Uiso uñ .iiͦiͦI. cardina¬
les uẽti oriãt᷑ uidͤmꝰ unsit᷑ .iiiͦi. collat̾ales.

Expanded text:
dam calefactus ad nos pervenit, calidus fugandoque ante se nubes ad angulum terrae, in quo habitamus, generat nobis pluvias estque nobis ex accidente calidus et humidus, etsi in sua origine frigidus et siccus. Viso unde quattuor cardinales venti
Abbreviated transcription (Latin):
inferiores partes obtinet sumꝰ expissi¬
cudine noͣ pot᷑ huc ⁊ illuc ĩ pelłẽ aera.
S c̃ ad simnĩꝑuenit: huc⁊ illuc ex labi¬
tonitruã ⁊ sulmina. In hieme uero ⁊ siaer
ad sũmũ possit erigi. Hec ecia iuere. Nema¬
nes gͦ unferioriparte aeris que̾tos ⁊ plirui¬
as gig̃nut. In estate uͦ cuiꝰ: maxꝰ feruor usq

Expanded text:
ris obtinet fumus, ex spissitudine non potest huc vel illuc impellere aera. Sed cum ad summum pervenit, huc et illuc ex latonitrua et fulmina. In hieme vero, etsi aer ad summum possit erigi, non etiam in aere. Remanens ergo in inferiori parte aeris, ventos et pluvias
Abbreviated transcription (Latin):
t celũ uñ ⁊ aues celi dñs. Scd̾ã est qͥ qnqs par¬
tibꝰ aeris qͥnq partes etheris suꝑ posite st̃.
Uocat᷑ q pars etheris noĩe partis aeris sibi
supposite. Dicit᷑q pars suꝑ positeͤ frigide
frigida ꝙ uis ĩ ea nullũ sic frigꝰ. Pars suꝑ po¬
sita torrid̾: corrida nͥ qr ĩ etħe aliqͥs sit fer¬
uor caloris. Est .N. ignis suꝑoꝵ. ita subtił.
q ascẽdẽ aliqͥd noͣ pͭ donec humido semis¬
ceat ⁊ spisso. Iste eede̾ diu̾sitates exaere sup¬
posita ĩ t̾ra sc̃. Qualitas qͥppe aeris t̾rã sub¬

Expanded text:
da est quod quinque partibus aeris quinque partes aetheris superpositae sunt vocaturque pars aetheris nomine partis aeris sibi suppositae diciturque pars superposita frigidae frigida, quamvis in ea nullum sit frigus, pars superposita torridae torrida, non quia in aethere aliquis sit fervor caloris. Est enim ignis superior ita subtilis, quod accendere aliquid non potest, donec humido se misceat et spisso. Istae eaedem diversitates ex aere superposito in terra sunt. Qualitas quippe aeris terram sub
Abbreviated transcription (Latin):
pħe ab cidentes ⁊ c̃ paniclis areptis tã s eã cessiᷤ¬
se. c̾dentes abisse ꝯgnoscunꝰ uoce ipꝰ reclem̾a¬
tis excitati ne nuda remaneat particłas ab¬
scisas stilo nostͤ paruictis ꝯsumamꝰ. ñ igna¬
ri morsibꝰ ĩuidie nos sub iac̾e qr hodie est ꝑicłm

Expanded text:
panniculis Tur panniculis arreptis totam sibi eam cessisse credentes abisse cognoscimus, voce ipsius reclamantis excitati, ne nuda remaneat, particulas abscisas stilo nostrae parvitatis consuimus non ignari morsibus invidiae nos subiacere, quia hodie est periculum
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾ igne̾ sẽꝑ calere noͦ actualr̾ s nat᷑alit̾.
Quarta cã pluuiarͣ est u̾etꝰ eleuans
humor ẽ. d̃ stagnis. fluniis. elacub. In
est qd̃ ranu̾cłi ⁊ pices a multis uisi stͣ d̾
aere cade̾. Cũ eñ ut p̾diximꝰ aqͣ auento
subtollat᷑ ꝯtͣigit qd̾ ran̾culos ⁊ peisces
sec᷑ eleuat qͥb ex nat̾ali gͣuedine desce¬
dentib stupẽt ignorantes. Nu̾lu̾̃ gͦ tepꝰ
anni: inmune ÷ apluuia. In oiͦ na̾o¬
rat. ł aer ex frigiditate spissat᷑. ł humer

Expanded text:
it ignem semper calere non actualiter, sed naturaliter. Quarta causa pluviarum est ventus elevans humorem de stagnis, fluviis et lacubus. Inde est, quod ranunculi et pisces a multis visi sunt de aere cadere. Cum enim, ut praediximus, aqua a vento subtollatur, contingit quod ranunculos et pisces secum elevat, quibus e naturali gravedine descendentibus stupent ignorantes. Nullum ergo tempus anni immune est a pluvia. In omni narat vel aer ex
Abbreviated transcription (Latin):
stellar᷑ ex.iiiͦi. elem̃tis ẽẽ facta d̾nãte cĩn
igne dñate. qd iͦ eo exaqua ⁊ t̾ra est ad simle
.i. ad aꝙͣ ⁊ t̾rã tendit .S. qr acaloris fonte
ꝓcede̾sit sec̃ d̾ ferte aliqͥd caloris. quo t̾ra ⁊
caler qͥp̃dicto mͦ descẽdẽt᷑ reu̾t᷑edo secͣ aliqͥ
humoris eleuat. q ebulliendo ĩ sui substa¬
qͥ sol sursũ humorem eleuat no atͣchi.¬

Expanded text:
acta dominante tamen igne dominante, quod in eo ex aqua et terra est, ad simile, i.e. ad aquam et terram tendit. Sed quia a caloris fonte procedit, secum defert aliquid caloris, quo terra ecalor, qui praedicto modo descenderat, revertendo secum aliquid humoris elevat, quod ebulliendo in sui substaquod sol sursum humorem elevat, non attrahi
Abbreviated transcription (Latin):
cabat᷑. In eod̾ est boñuti calidis ⁊ siccis.
Cũ uͦ sol asce̾dẽdo usꝙ adariete̾ ꝑuen̾it.
qd̾ medio marcii ĩ trat nec nimis remo¬
nec nimis calidꝰ. nͨ nimis frigidꝰ. nͨ niniᷤ.
.iiͦiͬiͬ. qͣlitates tẽꝑat᷑. Ex hac gͦ teꝑie pori
t̾re aꝑiunt᷑ euaporatq fumꝰ humidꝰ¬

Expanded text:
 est uti calidis et siccis. Cum vero ascendendo sol usque ad Arietem pervenit, quem medio Martii intrat, nec nimis remonec nimis calidus nec nimis frigidus est, nec nimis quattuor qualitates temperatus. Ex hac temperie pori terrae aperiuntur evaporatq
Abbreviated transcription (Latin):
ascedente cu aid sũmu̾ aeris ꝑuenit
cuiꝰ particłe ad mod̾ undar᷑ aqͥ sibi occurre̾tes
lefactꝰ tͥuͣssit iͦ igneaᷤ sub̾am. sitq corus ca¬
ĩ petꝰ qͥsi asc̾e̾d̾it sursũ: : fragor sñ flumine.
sin aũ impetꝰ ille d̾orsũ tendat. obstacia
nulla mͦ exire uet᷑ate reu̾tit᷑ parsosq re¬
tus sit humor aer existens ĩ illo ĩ petu igni¬
r⁊ noͣ pot̾ fitq fulm᷑ sinde̾s ñ urens. Sin¬
aũ nõ sit humor ibi exmotu ⁊ siccitate igne¬
scit fitq fulm urens. Est gͦ fulm̾ parsae¬
ris collisione aliqͣ usq ad obstacłm eũ ĩpe¬
tuignis uenies. Totutrus uͦ ÷ particũ aeris
si c᷑ inpetu oceurrẽtiũ sonꝰ. Coruscatio uͦ÷¬

Expanded text:
enit, Cujus particulae ad modum undarum aquae sibi occurrentes, lefactus, transit in igneam substantiam, fitque coruscaimpetus qui ascendit sursum, est fragor sine fulmine. Sin autem impetus inulla materia exire vetante, revertitur, sparsosque retus sit humor, aer existens, in illo impetu igniri non potest, fitque fulmen findensautem ibi non sit humor, ex motu et siccitate ignescit fitque fulmen urens. Est ergo fulmen pars aeris collisione aliqua usque ad obstaculum cum impetu veniens. Tonitruum vero est partium aeris sibi cum impetu occurrentiu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾igat ostendentes. Aer est gͥ aluna usq ad t̾raͣ
sior ꝗͣtoremocioꝵ siccior ⁊ spͥendidioꝵ. hͥ cͣ sit
supositꝰ soli exeo caloꝵ̃e ⁊ luce̾ accipiat . S. qmͣ¬
sol t̾minos torrio ⁊ one nũꝙͣ excedit. ilła parte
aeris exincinitate acc̾edit remotas uͦ exꝑtes
frigid̃. positd ĩmedio ex utͣq ĩcẽpie. hĩc ⁊ il¬

Expanded text:
tingant, ostendentes. Aer igitur est a luna usque ad terram, sior; quanto remotior, siccior et splendidior. Hic cum sit suppositus soli, ex eo calorem et humorem accipit. Sed qsol terminos torridae zonae nunquam excedit, illam partem aeris ex vicinitate sui accendit; remotas vero expertes frigidae. Positae vero in medio, ex ut
Abbreviated transcription (Latin):
amphicirtos. deind̃ dichotomos.d̾ind̾
ante occłos
clipsis lune uero tał est r̃o. Sole ⁊ lu¬
na ĩ p̃dicta eclipticalinea sie dispositiᷤ
amedio lunaris corpris cͥnͣsiret per
mediũ t̾reni ⁊ solaris adhc modũ.
Tc̃ cumor t̾re ĩt̾positꝰ altiꝰ dirigit

Expanded text:
amphicirtos, deinde dichotomos, deindeante oculos. psis lunae talis est ratio. Sole et luna in praedicta ecliptica linea sic dispositis, a medio lunaris corporis, transiret per medium terreni et solaris ad hunc modum: Tunc tumor terrae interpositus altius dirigit
Abbreviated transcription (Latin):
br̃ dicamꝰ. q prolixiꝰ loqnͣtes d̾oi̾e ex¬
ponemꝰ. Calidi ⁊ sicei multũ appetũt
ex calore luxuriã. s ex siccitate noͣ su¬
stin̾et effect᷑. ⁊ si facii̾t maxime eis no¬
cet. Frigidi uͦ ⁊ humidi eꝯͣio male ap¬

Expanded text:
 dicamus, quod prolixius loquentes de homine exponemus: calidi et sicci multum appetunt ex calore luxuriam, sed ex siccitate non sustinent effectum, et si faciunt maxime eis nocet. Frigidi et humidi e contrario male ap
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥetates. exaccidẽti tũ uaentur. ut siẽ hy¬
malib signis sit aliꝗ.s calidꝰ ⁊ siccꝰ plane¬
ta. ũ mars: est p̾t̾ nͣm calida ⁊ sicca. Si mi¬
q̃ signa obtineat sol ⁊ qͥs planeta cͥeo
sit ĩ eod̾ signo. ut siecat qͣlis fut᷑a sic estaᷤ

Expanded text:
etates, ex accidente tamen variantur, ut si cum hiemalibus signis sit aliquis calidus planeta, ut Mars est, propter naturam calida et sicca. Simi est, quae signa obtineat sol et quis planeta cum eo sit in eodem signo, ut sciat, qualis futura est aestas
Abbreviated transcription (Latin):
medio maii. huic t̾eꝑiei ꝯsimiles sc̃aer.¬
sanguis. pueri qr calidi ⁊ humidist̃. Ieo
meliꝰ se hñt melancolici. peiꝰ sãgͥnei. me¬
liꝰ senes peiꝰpueri pessima ẽ ĩ firmitas qͥ
ex sanguineñ. Ut sinocha. minꝰ mala qͥ
uen̾ exmelãcolica ut qͣrtana. In eod̾ est
ꝯueniẽs uti frigidis ⁊ sciccis. Cũ aũ sol
⁊ extend̾t᷑ donec sol est iͥ leone qu̾e ĩttͣ in
medio iulii. ⁊ donec eͣ ĩu̾gine ꝙͣ ĩ cͣtͣ me¬

Expanded text:
medio Maii. Huic tempori consimiles ssanguis, pueritia, quia calidi et humidi sunt. In eo melius se habent melancolici, peius sanguinei, melius senes, peius pueri. Pessima est infirmitas quae venit ex sanguine, ut sinocha; minus mala quae venit ex melancolia, ut quartana. In eodem est conveniens uti frigidis et siccis. Cum autem sol m, extenditur donec sol est in Leone, quem intrat in medio Iulii, et donec est in Virgine, quam intrat me
Abbreviated transcription (Latin):
illuxisse dies aliũ ue habuisse teno¬
ẽ. Inuere eͦ ñ in alio tp̃r a̾ni c̾ato̾ rerũ
facta ẽ. Egyptii uͦ dñt in iulio factã ẽẽ
tali die m̃di cãcrũ gestasse lunã. leo
isse humorẽ. ꝙ t̾ra erat cooꝑta aqͥs. tãt᷑q
humor sñ maxͦ calore ñ potuit t̃ꝑari.

Expanded text:
Illuxisse dies, aliumve habuisse teno in vere ergo nec in alio tempore anni creatio rerum facta est. Aegyptii vero dicunt in Iulio factam esse tali die mundi Cancrum gestasse Lunam, Leonisse humorem, quod terra erat cooperta aquis tantusque humor sine maximo calore non potuit temperari.
Abbreviated transcription (Latin):
tas res ordinaret. qͣnta rer̃ ꝯfusio foret.
d̾iñ ħ aꝓpbant auctoritate platonis. qͥ
inthueo ait. dm̃ exinordinata iactõe
eła redegisse in ordinẽ. Nos uͦ dm̃s fal¬
intellectã. dic gͦ qͥsqͥs hoc affirmas:
el̾m̃ta tũc erant corꝑa.ł non. si corꝑa:

Expanded text:
tas res ordinaret, quanta rerum confusio foret. Deinde hoc approbant auctoritate Piatonis, qui in Timaeo ait deum ex inordinata iactatione elementa redegisse in ordinem. Nos intellectam. Dic ergo quisquis affirmas, elementa tunc erant corpora, an non? si corpora
Abbreviated transcription (Latin):
nescire cõfiteri. erubescentes. sue inpericie
solatiũ qͣrentes. ea qͦnescuit nulliꝰ utilitatis¬
ẽẽ minus cautis p̾dicat᷑. S qͥa ut ait ieroni
excitemꝰ. Incientes gͥ apͥma cãrer᷑ ut ad hõ¬
ĩe ꝯtinuabimꝰ tͣctatũ de ipso hoĩe multa di¬
centes. illud aut̃ pͥncipiũ dict̾onis petẽtes
ut si aliquid in hoc oꝑe imꝑfectũ ĩueni¬
atur. humanę imꝑfectioni leputecur.
non io̾ quod in eo ucile erit. uituꝑetur.¬
neq ꝓpt̾ unũ maledictũ bona uit u¬
pandãsic̃ nec ꝓpt̾ unũ b̾ndictũ mala
laudanda. Quandoꝙ ie uigłat t̾sites.
⁊ dormit ulixes. ⁊ lõngo fas ÷ oꝑi subreꝑe sõnũ.¬

Expanded text:
scire confiteri erubescentes, suae imperitiae solatium quaerentes, ea quae nesciunt, nullius utilitatis minus cautis praedicant. Sed, quia, ut ait Terentius:  ad hominem continuabimus, tractando de ipso homine multa dicentes: illud ante principium dictionis petentes, ut si aliquid in hoc opere imperfectum inveniatur, humanae imperfectioni deputent, nec ideo quod in eo utile erit vituperer unum male dictum bona vituperanda sicut neque propter unum bene dictum mala laudanda. Quandoque enim vigilat Thersites et dormit Ulixes: "Et longo fas est operi subrepere somnu
Abbreviated transcription (Latin):
ta reputatꝰ est sol illis suꝑior. s iã tcͣ¬
neralis sentẽcia fere oĩũ philosofoꝵ.
fuit firmam̃tũ. ab ortu. ⁊ occasu uol¬
iii. solẽ uͦ ⁊ alios planetas ꝯͣrio motu.
ab occasu ad ortũ moueri. Qd̃ ostedũt
occłs ꝑ signoꝵ dispositõne. Cũii aries
sic sit positꝰ. qͦd̾ qn̾ ĩ medio celi est in¬
ter eũ ⁊ oritont̾e est taurus. De iñ
gemini. post canerũ. Int̾ eu̾d̾ ⁊occi¬
d̾nt̃e st̃ pices. post aqͣriꝰ. d iñ capͥcornꝰ.
signa u̾sus orient᷑e

Expanded text:
ta, reputatus est sol illis superior. Sed iam traneralis ergo sententia fere omnium philosophorum fuit, firmamentum ab ortu ad occasum volvi; solem vero et alios planetas contrario motu ab occasu ad ortum moveri, quod ostendunt oculis per signorum dispositionem. Cum enim Aries sic sit positus, quod quando in medio coeli est, inter illum et Orientem est Taurus, deinde Gemini, post Cancer, inter eumdem et Occidentem sunt Pisces, post Aquarius, deinde Capricornus, signa versus Orientem
Abbreviated transcription (Latin):
tur : d̾ eoͭ qͥ soluadit. ad signa u̾sus oriẽ¬
t᷑e. poĩta dicit sic uid̾i nͦ uͦ sic e̾e̾. Cũ .ii. ait
firmamtũ ⁊ sol nat᷑ałr motu ab ortu ad
occasũ te̾dunt ita o solẽ sub pͥma parte
arietis. qr firmam̃t᷑ aliꝗͣ.to uelociꝰ ẽ sole
tͥnsit eũ ĩ x iiħͫ. parte uniꝰ signi. Cũ sol

Expanded text:
signa versus orientem posita, dicit sic videri, non vero sic esse. Cum enim, ait, firmamentum et sol, naturali motu ab ortu ad occasum tendant, ita quod est sub prima parte Arietis, quia firmamentum aliquando velocius sole transit, cum in vicesima parte unius signi est:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯt̾igat uid̾amtꝰ. dicunt qͥd̾a quod qñ est
supposita soli ĩ eod̾ signo p̾nimio splendore¬
solis eam obscurari. nec posse apparere.
s qñ elongatur asole ĩparte ĩcipit spelẽ¬
dor appare. U nd c̾ plus remouet᷑ asole ma¬
ior ĩ ea splẽdor apparet. ⁊ ꝙͣ to illi ꝓͥnqͥor est
nor ĩ ea splẽdor apparet. ꝙ remota maior
apparet ĩparte opposita soli pͥꝰ apparet
splẽdor. Cũ gͦ pͥmũ appareat ex parte soliᷤᷤ
luminosũ corpꝰ. subposico aliqͦ obscuro.
ĩ opposita parte sui iac̃ umbr̃a. ĩ parte
lit̾ est obscura. soli est supposita ĩ parte
sui .i. supͣ sol ponit splẽdore̾. Iopposita
luna nõ uid̾t᷑. s qnͣ elõgabit᷑ asole ĩcipit¬
par᷑ splẽdoris ad mot̾ũ gͣcilis coenu appare
Post septimã uͦ diẽ usq ad qrͣtã d̾cimã est
dia. Quarta d̾cima uͦdie. qr ꝑ diametrũ

Expanded text:
ita fieri. Dicunt quidam, quod non est supposita soli, in eodem signo, prae nimio splendore eam obscurari, nec posse apparere. Sed quando elongatur à Sole in parte incipit splendor apparere. Unde cum plus removetior in ea splendor apparet, quando illi propinquior est, nor in ea splendor apparet, quia remota, maior apparet, in parte opposita soli prius appareret splendor. Cum ergo primum appareat ex parte solis, luminosum corpus supposito aliquo obscuro, in opposita parte sui jacit umbram, in parte diximus naturaliter est obscura, soli est supposita in parte sui, id est, supra ponit sol splendorem in opposita luna non videtur. Sed, quando elongatur a sole, incipit splendor ad modum gracilis cornu apparerPost septimam vero diem usque ad decimam quartam est dia. Quarta decima vero die, quia per diametrum
Abbreviated transcription (Latin):
uirgo d̾ ind̾ libͣ existes ĩ mod io corrid̾
zone. Wltͣ ꝙͣ ẽ scorpius. d ind̾ sagita¬
ruis. postqu̾e est capͥcornꝰ a nobis remo¬
tissimꝰ. dind oblicque asce̾dendo est aqͣriꝰ
post pisces. d̾ind̾ aries. ĩmedio torrid̾ rone
libre oppositꝰ. Supͣ est taurus. Gemini
post ea. dͤind̾ cac̾. Qd̾ sigñcuiꝰ m̾sissit.
⁊ qͣre leqͣndo d̾ sole dicebimꝰ. Nouẽ alii

Expanded text:
 existens in medio torridae zonae, ultra quam est scorpio; deinde sagittarius, postea est capricornus a nobis remotissimus. Deinde oblique ascendendo est aquarius, post pisces, deinde aries, in medio torridae zonae librae, oppositus supra est taurus, gemini postea, deinde cancer Quod signum cujus mensis sit, et quare, loquendo de sole docebimus. CAP. XII
Abbreviated transcription (Latin):
uise sũt ab his que sũt sub aere. Siłr
exponat᷑. posuit firmam̾tũ in medio
aquar̃. ꝙͣ uis ħ plus allegorice ꝙͣ ad
ñ ẽ. Si N aer exnimia sui subtilitate
uideri ñ pͭ. multo mag̃ ignis qͥ subti¬
lior ẽ. dm̾ talis color igneoꝵ ñ ẽ. ad qͦd

Expanded text:
versae sunt ab his quae sunt sub aere. Similiter exponatur, Posuit firmamentum in medio aquarum. Quamvis hoc plus allegorice quam anon est. Si enim aer ex nimia sui subtilitate videri non potest, multo minus ignis, qui est subtilior, deinde talis color igneorum non est. Ad quod
Abbreviated transcription (Latin):
ses. Terra erat inanis ⁊ uacua ⁊ tenebre.
erant suꝑ faciẽ abẏssi ħ cha os sic dissolut᷑:
Cũ aqͣ usꝙ ad maximã parte aeris ẽẽt esae¬
uata. aer uͦ spissus ⁊ ignis simiłr. ĩ ea spissi¬
larͣ uisibilia ilucida c̾aũ. Qd uͦmꝯpõ̾ne car̃¬

Expanded text:
ses: Terra erat inanis et vacua, et tenebrae erant super faciem abyssi. Hoc chaos sic dissolutum est, cum aqua usque ad maximam partem aeris esset elevata; aer vero spissus, et ignis simililarum visibilia et lucida creavit. Quod ver
Abbreviated transcription (Latin):
exse. Terra uͦ sicca est ex se. exaqͣ firigida.¬
exalio est. Cũ ĩ gͦ ĩaere humiditas sit exse.
calor exalio qͥa ex igne. gͦ p̾ualuit ĩ humi¬
ditas n potuit d̾sic cando corꝑa stellar᷑ c̾are.
Itm̃ qd̾ mauis est. ñ fuit uoluntas c̾atoriᷤ
stellas esse ĩ aere ẽẽ. Cũ .N. uiciius sit t̾re

Expanded text:
ex se. Terra vero ex se sicca est, sed frigidaex alio est. Cum vero in aere humiditas sit ex se, calor ex alio quam ex igne: ergo praevaluit in eo humiditas, nec poterat desiccando corpora stellarum creare. Iterum quod majus est, fuit voluntas Creatoris, stellas in aere esse: cum en
Abbreviated transcription (Latin):
sic pꝑ nocabilem sui cdaritat᷑e. Si qͥs u̾
unde sit ĩ illa parte celi ille notabilis
spendor scire sͦ sid̾rat maeb iu̾ legot. Zo¬
diacꝰ uͦ a capͥcorno ꝑ ariet̾e̾ ad canerũ asꝰ¬
cendit. d̾ canero uͦ ꝑ libr̃a ad capͥcorñ deᷤͤ

Expanded text:
 notabilem sui claritatem. Si quis vero unde sit ille in illa parte coeli notabilis splendor scire desiderat, Macrobium legat. Zodiacus vero a Capricorno per Arietem ad Cancrum ascendens, de Cancro
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Ind̾ eodem meliꝰ se hñt colici. pesꝰ
flãmatici. melꝰ uiuenes peiꝰ d̾ c̃piti. Pes¬
sima est ĩ firmitas qͥ est exflamatiõe¬
ut cotidiana febris minꝰ mala qͣ est
ex coleta. ut t̾ciana. Ntile ẽ ĩ eod̾ aug¬
m̃tate cibũ pori .ii. humani gu̾is ex
frigiditate ꝯstr̃igunt᷑. Uñ calor ĩtus re

Expanded text:
sunt. In eodem se melius habent cholerici, pejus phlegmatici, melius juvenes, pejus decrepiti. Pessima est infirmitas quae ex phlegmate, quotidiana febris; minus mala quae ex cholera ut tertiana; utile est in eodem augmentare cibum. Pori enim humani corporis, ex f
Abbreviated transcription (Latin):
Inp̾cedentib nẽpe .i. scorpio̾e ⁊ sagitario
qr exestate d̾siccatꝰ ÷ humor iaqͦ sol me¬
diu̾ corrid̃ zone tnͣsiuit ẽ frigꝰ ⁊ siccitas.
cat paulis ꝑ spissatur aer ĩ nubes. ⁊ fit
gida sit ⁊ humida ᷑ In pͥcipio tu e̾ magͣ fiͣr
gidaminꝰ humida. Insine mag̾ hu̾ida mi¬
nꝰ frigida. ĩ medio eqͣłr. Uer aũ i pͥncipio

Expanded text:
tario, quia aestate desiccatus est humor, jamque sol medium torridae zonae transivit, est frigus et siccitas. cat: paulisper spissatur aer in nubes, et fit gida et humida, in principio tamen magis est frigida, minus humida, in fine magis humida, minus frigida, in medio aequaliter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nõ uident᷑ uera ꝯp̾hengio. Sunt ⁊ ẽẽ
nͨ uidẽt᷑ ĩcorporalia. Sensus .N. extͣ subiectã
snat̾iã ĩa nichil potest. Sc̃ qẽẽ iudent᷑ corꝑalia
seu dium̃ seu caduc̾ habeãt corpꝰ. Corꝑa nã¬
qͣ subiacent sensui. Cũ gͥ ĩcognicione ut qͣ¬

Expanded text:
 et videntur vera comprehensio. Sunt et esse non videntur incorporalia, sensus enim extra subiectam materiam nihil potest. Sunt et esse videntur corporalia, seu divinum seu caducum habeant corpus. Corpora namque subiacent sensui. Cum igitur in cognitione ut
Abbreviated transcription (Latin):
Nos uͦdiñs nͦ ẜ hanc mediũ fuisse neces¬
sariũ. cũ in aliqͦ ⁊ ueniat᷑. s. in siccita.
ñ esse potuit. Si aliqͦd tale mediũ eẽc.
ꝙ ab utroq aliꝙͥ acciꝑet. uel accipet
ab igne calorẽ. a t̾ra siccitatẽ. & itlem
esset in ħ ꝙ ignis. & si a t̾ra frigitatem.

Expanded text:
 hanc medium fuisse necessarium, cum in aliquo conveniant, scil. in siccitate, nec esse potuit. Si enim aliquid tale medium esset, quod ab utroque aliquid acciperet, vel acciperet ab igne calorem, a terra siccitatem et idem esset in hoc quod ignis; vel a terra frigiditatem,
Abbreviated transcription (Latin):
tuit ⁊ nesciuͭ qͦmͦ t᷑a puleͣ fecit. Si itm fecit
et noluit.ł ignorans. ł coactus hoc fecit.
S quid ignoraret qui nouit hõiũ co¬
gitatones: quis itm̃ cogẽt illũ qͥ omĩa
potest: est gͦ in dĩatate. potñtia. sap᷑. uo
lũtas. quas scĩ tͦs ꝑsonas uocãt uocabula.
tes ne illud quod inuenr̃. Gn̾ationem
eiꝰ quis enarrabit. putet᷑ nobis office̾.
Illud enĩ dictũ ẽ. ñ quia impossibłe̾
sit: s quia difficile ẽ. Pat̾ gͦ genuit fi¬

Expanded text:
tuit et nescivit, quomodo tam pulcra fecit? Si iterum fecit et noluit, vel ignorans vel coactus hoc fecit. Sed quid ignoraret, qui etiam novit hominum cogitationes? Quis iterum cogeret illum, qui omnia potest? Est ergo in divinitate potentia, sapientia, voluntas, quas sancti tres personas vocant vocabula tes, ne illud quod invenitur: Generationem ejus quis enarrabit? putent nobis officere. Illud enim dictum est, non quia impossibile sit, sed quia difficile. Pater ergo genuit Fi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑo aptitridinem rstipie¬
li ĩlilionam abĩtelietia
agente e cõfidenter locatur
coherenciam sui ĩdisolu¬
bilem suꝑ sedet anegocia rexe¬
unt sensions nõ tam cessat cobpꝰ
retrahere eam pĩpedire
ꝓ prohibere arfectione cho¬
erendi cñ ea. Qũant libera¬
tur ab occupatione corporis
post mortem remouetur ue¬
lamens ꝙ prohibens & durrat

Expanded text:
 aptitudinem recipiendi infusionem ab intelligentia agente et confidenter locatur propter cohaerentiam sui insolubilem , supersedet a negotio reunt sensibus, non tamen cessat corpus retrahere eam et impedire et prohibere a perfectione cohaerendi cum ea. Cum autem liberatur ab occupatione corporis post mortem, removetur velamen et prohibens, et durat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊factus fit ꝑiurtuten
q̃ est ĩ dnabus cannĩtulis
cerebri q̃ sũt simules sirmi¬
tatibus uberum capre q̃ app̃¬
hendit mecdiante orpore g
patiture eodorib e retinet
eos ul partes ocloriferoꝵ ꝑ
miscentur illa corꝑi sicut est

Expanded text:
factus fit per virtutem, quae est in duabus carunculis cerebri, quae sunt similes summita- tibus uberum caprae, quae apprehendit mediante corpore quod patitur ex odoribus, et retinet eos, vel partes odoriferorum permiscentur illi corpori, sicut est
Abbreviated transcription (Latin):
dei siue leges fidełs ꝓmoueas ⁊ ex ħ reputab̾is ⁊ in ħ
aliũ nõ molestes ¶ Et dix̾. Nõ põt dñs ẽẽ qui młtũ
ad uicia amicoꝵ attendit. ¶Et eũ qui mł̃tũ ap̾ciãt᷑¬
est meliꝰ ꝙͣ ĩ uita utuꝑiose transire ¶ Et dix̃. dies su¬
hes morte p̾ueĩt qui regi repugnat¶ Et rex. qui uili op¬
poĩt᷑ suũ ꝑdit honorẽ ¶ Et dix̃. pauꝑ morit᷑ qͥ mũdũ¬
maxĩe diugit. ⁊ diues moritur qui nõ diligit eũ¶ Et¬

Expanded text:
sive legis promoveas et ex hoc reputaberis in hoc alium non molestes. Et dixit: non potest dominus esse qui multum ad amici vicia intendit; et eum qui multum apreciatest melius quam in vita vituperose transire. Et dixit: dies suos morte prevenit qui regi repugnat; et rex qui vili opponitur suum perdit honorem. Et dixit: pauper moritur qui mundum diligit, et dives moritur qui non diligit eum. Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Rex qͥ suo sensu gub̾rnat nõ ẽ laudibꝰ extolłndꝰ. ¶⁊ rex.
qͥ alii ꝙͣ suo uice dño secretũ expõit. ẽ debilis rõnis ¶ ⁊̃
dix̃. aħxandro si bonꝰ gubrnator ẽẽ uolu̾is ab ĩfligẽdis
aufert᷑ ⁊ durabilitatẽ ꝑpetuã ¶ Et dix̃. Sis pius nõ
tñ ea pietate q̃ ꝯu̾tat᷑ ĩ dãpnũ.⁊ penã m̾entibꝰ ĩferre ñ
differas. ⁊ ad roborandã legẽ labora qr ĩ ea dñi timor ꝯ¬

Expanded text:
audibus extollendus, et rex qui alii quam suo vicedomino secretum exponit, est debilis rationis. Et dixit Alexandro: Si bonus esse gubernator volueris, ab infligendis auferetur et durabilitatem perpetuam. Sis pius, non tamen ea pietate que convertatur in damnum, imo penam merentibus inferre non differas, et ad roborandam legem labora, quia in ea
Abbreviated transcription (Latin):
uumimꝯ existit ¶ ꝑ p̾d̾cessores tuos meliꝰ ẽ qd̾ emẽderiᷤᷤ
ꝙͣ qd ꝓ te susseq̃ntes emendẽtꝰ. ¶ Et dixit bonos hono¬
qui mũd̾ qr modico ꝑseu̾abis ĩ eo. ⁊ qͥ suos aĩoe mũdo sta
liũt illos ad miror cũ illũ ꝑpetuari ignorẽt ¶ Et dix̾. hono¬
ra sapĩa ⁊ roborãe nitaris eã magistͥs ⁊ discipłis stipẽdia
exsoluẽdo. ⁊ ẽt exilarãdo eoydẽ. ⁊ eos qͥ ad aliꝙ̃ statũ ĩ ea

Expanded text:
inimicus existit; et per predecessores tuos melius est quod emenderis, quam per te subsequentes emendentur. Et dixit: bonos honoqui mundum quia modicum perseverabis in eo. liunt, illos admiror, cum illum perpetuari ignorent. Honora sapienciam et roborare nitaris eam magistris et discipulis stipendia exsolvendo, et etiam exilarando eosdem; et eos qui ad aliquem statum in ea
Abbreviated transcription (Latin):
andi exibet licẽciam ¶ Et dix̃. iusticia roborant᷑ singła.
⁊ ĩ iusticia ĩfirmãt᷑ ¶ Et dix̃. Quicꝙͥ facias scias c̾te qd̾
occultari nõ pͭ. qr licet lateat iᵈ modico tẽpore. Post mo¬
 dum erit scitũ. ¶ Et dix̃. Bona fama. est melior censu.
nã cẽsus cõsumit᷑. ⁊ fana durat. Sapĩa uͦ est opulẽtͥa q̃
nõ ꝑditur nͨ minuit᷑. ¶ Et dix̃. Caue ab ebrietate qr sẽ¬
sus occupatꝰ uino similat᷑ equo ꝓstrãti aͥs cͥsorẽ. ⁊ multo¬

Expanded text:
erandi exhibet licentiam. Et dixit: iusticia roborantur singula, et iniusticia infirmantur. Et dixit: quicquid facias, scias certe quod occultari non potest quia, licet lateat illud modico tempore, postmodum erit scitum. Et dixit: bona fama est sensu melior, nam sensus consumitur, fama durat. Sapiencia vero est opulencia que non perditur nec minuitur. Et dixit: cave ab ebrietate quia sensus mero occupatu
Abbreviated transcription (Latin):
de quo nõ suspicit. ¶ Et dixit. Rem nõ despicias mo¬
dicam qr pot̾it ĩc̾mentũ hr̃e ¶ Et dix̃. Nõ arguas ho¬
⁊minẽ dum est iratꝰ. qr tũc eũ rectificare nõ potĩs.
Idix̃. Nõ associes duos domi. quoꝵ alt̾ alt̾um sr̾are ĩten¬
dit. ¶ Et dix̃. Nõ letens d̾ caũ alt̾iꝰ qr igras qͣłr tp̃ra ꝯtͣ¬

Expanded text:
de quo non suspicabatur. Et dixit: rem non despicias modicam, quia poterit incrementum habere. Et dixit: non arguas hominem dum est iratus, quia tunc eum retificare non poteris. Et dixit: non associes duos domi, quorum alter alterum superare intendit. Et dixit: non leteris de casu alterius, quia ignoras qualiter con
Abbreviated transcription (Latin):
excusari ñ põt. ¶ Et dix̃. Eloꝗũ sñ opeiest ułut. ĩ nudac̃õ
fluminis sb̾mergẽs ĩ se hõĩes absq ꝓfcũ sui ¶ Et dix̃. mali
moris ẽ. hoĩem suspicõsum ẽẽ qr p̃pea male uiuet ¶ Et
dix̃. Nullaꝵ dełcta cõnũ huiꝯ mũdi fiuaris. quous ĩt̾ sen¬
sum ⁊ rõem seu ĩtlłctum d̾ p̾dcĩs ꝯcordes ĩ ꝙ nõ adu̾sentur

Expanded text:
exausari non potest. Et dixit: eloquium sine opere est sicut inondatio fluminis submergens in se homines absque profectu sui. Et dixit: mali moris est hominem suspiciosum esse, quia propterea male vivet. Et dixit: nullarum delectationum huius mundi fruaris, quousque inter sensum et rationem seu intellectum de predictis concordes, ita quod non adversentur
Abbreviated transcription (Latin):
honorabili qui despecc̃om incurrit ⁊ de sapiẽte ꝙ̃ ignor¬
ans densit. ¶ Et dix̃ nõ te associes malis qr reputant
tͥ male face qñ recedis ab eis. ¶ Et dix̃. Qñ regnũ ꝓ¬
cedit ĩmeliꝰ cupiditates famulãt᷑o sẽsui. e. qñ eꝯͣrio in¬
cedit. sensꝯ cupiditatibꝰ famulat᷑. ¶Et dix. Nõ petas
qd̾ agantur oꝑa ilico si ĩ ꝯgrue fiant.qr qnto tp̃ris opnꝰ¬
ꝙͣ si s̾ stipendia multa darẽt᷑. ¶Et dix tua beneficia
bono collata retribucõe exꝑetũt. Et inpensa uili. ad
plura petendũ inducũt ¶ Et dix̃. mali secũt᷑ malici¬
sas hõim ⁊ ꝓpͥas negligũt boĩtates. uelut musca se ex

Expanded text:
honorabili qui despectionem incurrit, et de sapiente quem ignorans derrisit. Et dixit: non te associes malis qui reputant tibi benefacere quia recedis ab eis. Et dixit: quando regnum procedit in melius, cupiditates famulantur sensui, et quando e contrario incedit, sensus cupiditatibus famulatur. Et dixit: non petas quod agantur opera ilico, sed ut congrue fiant, quia, quanto temporis opipendia multa darentur. Et dixit: tua benificia bono collata retributionem expetunt, et impensa vili ad plura petendum inducunt. Et dixit: mali secuntur malicias hominum et proprias negligunt bonitates, sicut musca que
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtimoia ẽ q̃ comittit erga uiũ qui pede erubescit ando¬
uior sr̃bia ẽ que u̾sꝯ illũ infringit᷑ aquo nõ ẽ damp¬
nificarl secumꝰ ¶ Et dix. aspice te adecereoil absos¬
uente ⁊ si obloqui cepit d hõiꝰ nõ recipias decepc̃onto
ut qd pete ħt. petat suauit᷑ et plane ⁊ modicis u̾bis

Expanded text:
erubescit, et gravior superbia est que adversus illum infligitur a quo non damnificari est securus. Et dixit: aspice te a deceptionibus absolventem, et si obloqui ceperit de hominibus non recipias deceptionis ut quod petere habet petat suaviter et plan
Abbreviated transcription (Latin):
corporili. scd̾m adminuendũ et conburendũ. Terciũ ad me¬
tum ĩ solidandis ossibꝰ fractis.⁊ ad ꝓpͥa loca reducendis oromauit
actis ¶ Q ĩuestigans opiniones diu̾sas. opiõm platacõis uera
⁊ rectam aꝑpiens comendauit ⁊ adhesit ei ⁊ dimisit post se tres
discipulos: ypocratẽ ⁊ alios duos qͥbꝰ mortuis remansit solꝰ¬

Expanded text:
comburendum, tercium ad metum in solidandis ossibus fractis et ad loca propria reducendis. Post hocactis; qui, investigans opiniones diversas, opinionem Platonis veram et rectam reperiens, commendavit et adhesit eidem. Et dimisit post se tres discipulos, Ypocratem scilicet et alios duos, quibus mortuis, remansit solu
Abbreviated transcription (Latin):
tĩb ¶ Et dix̾. omiuere q̃ nocent ẽ meliꝰ. ꝙͣ muitiplica¬
re q̃ uiuãt. ¶Et dix̃. Cor dnab asficitur molestis passio
tur cogitacõ sr̃ eo qd̾ timet᷑ ꝓuẽturũ quare ugĩlat ¶ Tris¬
subintrans finidũ maris nõ temet eiꝰ salsitudinẽ ⁊ netau
¶Et uix. Oͥ uult uitã sue aĩe. affligat ⁊ mortificet eari.
do ꝙͣto magis mnorgebitis tanto magis entis ab eo distateᷤᷤ
fugiatis ⁊ malicias seu p̃uitates.et retrahatis uos apcc̃is q̃¬

Expanded text:
tibus. Et dixit: minuere que nocent est melius quam multiplicare que iuvant. Et dixit: cor duabus efficitur molestus passiontur cogitatio super eo quod timetur proventurum, quare vigilat; trissubintrans fundum maris non timet eius salsedinem. Et dixit: qui vult vitam sue anime affligat et mortificet eam. Ego quanto magis indigebitis tanto magis eritis ab eo distantes. Fugiatis etiam malitias seu pravitates et retrahatis vos a peccatis, que
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitate manẽte d̾ fixa ĩ eis ¶ Et mãdauit eis simiłr ꝙ mora¬
rent᷑ ĩ medio hĩtacõis. ⁊ t̾re g̾coꝵ ĩ trib ĩsulis. una dici᷑ rodas alia
canidas. Tercia thau. Et docuerũt medicinã In hiis tͥbus insulis.
dicina cõsisteret ĩ exꝑiencia tm̃. Qͥa medicĩã scita nõ fuit nͥ causa
expiencie. Et hoc modo usi fuerũt medicĩa modo ⁊ quadringẽtis¬
Imisit post se tres discipulos Qͥ discordantes fc̃i sunt tͥũ sectaꝵ.
us quo aꝑꝑuit plato medicꝰ qui ĩ uestigans eoꝵ dicta cognouit
qd̾ sola exꝑiencia erat ꝑiculosa ⁊ rõ sola nõ sufficiebat. Et inuiuẽᷤ
se ambabꝰ opimionibꝰ. conbussit libros fc̃os d̾ ingenus ⁊ libros

Expanded text:
t in eis. Et mandavit eis similiter quod morarentur in medio habitationis terre grecorum in tribus insulis: una dicitur Rodes, alia Cavidas, tercia Cau; et docuerunt medicinam in hiis tribus insulis. dicina constaret in experiencia tantum, quia medicina scita non fuit nisi causa experiencie. Et hoc modo fuerunt medicina usi mille et quadringentisdimisit post, tres discipulos, qui discordantes facti sunt: quorum usquequo apparuit Plato medicus qui, investigans eorum dicta, cognovit quod sola experiencia erat periculosa et ratio sola non sufficiebat; et muniens se ambabus opinionibus, combussit libros de ingeniis
Abbreviated transcription (Latin):
cõposuit młtos libros. in medicina. ¶ Et qui puener¬
uiit ad nos ex illis sunt .xxx. ¶ Et qui uolu̾st ordinate
stude oportet stur̾e ĩ .xii. libris ex illis postꝙͣ studuent pn.¬
xui ibns quos cõpesiut G̃alieno. ¶ Et fuit xpor ꝓruᷤ cor¬
pore pulere forme cͣuus grandi capitis tardi moto młte
cogitacõis taidi locꝯ ¶ Cum qͥescebat aspiciebat t̾ram
fuit modici cibi ¶ uenebt sẽꝑ ĩ manu flegbotomiũ mi¬
nis. ¶ Sexdecim uixit studens ⁊ sapiens. ⁊ magist᷑.lxxuiii.

Expanded text:
composuit multos libros in medicina, et qui pervenerunt ad nos ex illis sunt triginta, et qui volunt ordinate studere, oportet studere in XIIcim ex illis libris postquam studuerint inis quos composuit Galienus. Et fuit Ypocras parvus corpore, pulcre forme, curvus, grandis capitis, tardi motus, multe cogitationis, tarde locutionis; cum quiescebat respiciebat terram; fuit modici cibi; tenebat semper in manu flebotomum min
Abbreviated transcription (Latin):
accidit ꝙ aldessit rex psaꝵ misit q̃rendo apilato rege chan ĩ
Et erat regnũ g̾coꝵ diuisũ ꝑ multos reges qͦꝵ aliqͥ dabat̃
tributa regi ꝑsaꝵ ¶ Et misit pilatꝰ rex insule chau ypo.¬
creati: ꝙ accederet ad regẽ ꝑsaꝵ ⁊ med̾e̾tur ei ⁊ psaĩs sr̃ peste.¬
q̃ acciderat illis ¶Q si nõ facẽt.ꝑiculũ eueĩret sibi ⁊ illis d̾
tra sua cum ip̃e nõ herẽt posse resistendi mandatis dicti re¬
gis ꝑsaꝵ. ¶ Cui R̾ndit ypõ. qd̾ nõ iret ad curandos inimic¬
os gcoꝵ ¶ Et fuit rogatꝰ młtis uicibꝰ qd̾ iret. ⁊ uoluit ꝯsu

Expanded text:
quod Azdesser, rex Persarum, missit querendo a Pilato rege Chau insErat tunc regnum grecorum divisum per multos reges, quorum aliqui dabant tributa regi Persarum. Et misit rex insule Chau Ypocrati, quod accederet ad regem Persarum et mederetur ei et aliis peque acciderat illis, quia, si non faceret, periculum eveniret sibi et illis de terra sua cum ipse, scilicet Pilatus rex, non haberet posse resistendi mandatis dicti regis Persarum. Cui respondit Ypocras quod non iret ad curandum inimicos grecorum. Rogatus multis vicib
Abbreviated transcription (Latin):
tlxinẽ ĩuado irascitur ⁊ ẽ eius qd̾ nõ est suũ auam.
¶Et diũ. alter nõ põt ẽẽ lucrifacto qõ isfisic atiem
cũ gulositate salus¶ Nec cui deceptõne amicuia nec
mala disciplinacone nobilitas. nec cũ sr̃bia amoren
sũ nescietate iusticia. Nec cũ inuidia cordis quies
nͦ cũ iũdc̃a amoris sensꝰ siue discrecio¶ Nec ꝓcessꝰ ab¬
sꝙ ꝯsilio ¶ Et dixit. ⁊on emittas magnas uoces cũ
ꝑloq̃us. nͨ ꝑ inimicũ frauderis ñ ĩ amore tui amici es¬
to supfluo.Nec associens ei qui te bñe nõ dingit
picala timẽt ip̃io. ¶ Et dix alt̾ qui dulcia ĩpendit el

Expanded text:
invidus irascitur, et eius quod non est suum avarus. Et dixit alter: non potest esse lucrifactio cum iustificatione, nec cum gulositate salus, nec cum deceptione amicitia, nec cum mala disciplinatione nobilitas, nec cum superbia amor, nec cum necessitate iusticia, nec cum invidia cordis quies, nec cum vindicta sensus sive discrecio, nec processus absque consilio. Et dixit: non emittas magnas voces cum loqueris, nec per inimicum frauderis, nec in amore amici tui esto superfluus, nec associeris ei qui te bene non dirigit, pericula timeret ipsius. Et dixit alter: qui dulcia impendit el
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ũ illud qd̾ hĩe irõ ẽ possibłe: nõ attẽptes ¶ Et dix̃.
caue associetate mẽdosi. quẽ siuitare nõ pot̾is non
credas eidẽs Et dix̃. fili adsedend̾ ĩ alciori loco dom ꝯ
at palacii nõ accedas qr meliꝰ est qd̾ tranfferatis altiꝰ
ꝙͣ ĩfenꝯ subducaris ¶ Et dix̃. płes studrosis inurdi qr¬

Expanded text:
e non est possibile non attemptes. Et dixit: cave a societate mendosi, quem si vitare non poteris, non credas eidem. Et dixit: fili, ad sedendum in altiori loco domus aut palacii non accedas, quia melius est quod tranferaris altius quam inferius subducaris. Et dixit: plures studiosis invidi
Abbreviated transcription (Latin):
at q̃l eoꝵ ĩ singłis regionilꝰ hoĩes notos ad in¬
uemiedas ⁊ colligẽdas ħrbas q̃ recipiebãtur ibide
quas ĩ uẽtas sb̾sigillo micebant ut sophisticati ñ
possẽt ¶Qͥl ad regẽ ꝑuẽtis rex ut exꝑirẽt᷑ me¬
dicis assigbat.⁊ eis exꝑtis ⁊ ꝓbatis ꝑ eos. Iubebat
ppͦ dari ad eoꝵ sb̾uẽcõe ⁊ curam fuit galienus
remssi coloris grãdiũ hum̾oꝵ amplaru palmaꝵ
⁊ digitoꝵ longoꝵ ⁊ hñs capislos bonge ⁊ conueientis
stature ⁊ ridẽtis aspͣtꝰ mnulte locucõis ⁊ pauci suen¬
cii et erat multi ĩ cessꝰ hñs d̾lectacõnẽ ĩ cautu ⁊ in¬
strum̃tis equitabat multũ cũ regibꝰ ⁊ dñis libent̾
ꝯu̾sans ¶ Et cũ obiit erat octuagĩta annoꝵ. puer

Expanded text:
at quilibet eorum in singulis regionibus homines notos ad inveniendas et colligendas herbas que reperiebantur ibidem; quas inventas, sub sigillo mittebant ut sophisticari non possent; quibus ad regem perventis, rex, ut experirentur, medicis assignabat et, eis expertis et approbatis, iubebat populo dari ad eorum sublevationem et curam. Fuit Galienus remissi coloris, grandium humerorum, amplarum palmarum, et digitorum longorum, habens capillos bonos, et convenientis stature, et ridentis aspectus, multe locutionis et pauci silencii; et erat multi incessus, habens delectationem in cantu et instrumentis; equitabat multum, cum regibus et dominis libenter conversans. Et cum obiit erat LXXXVII annorum, puer
Abbreviated transcription (Latin):
inittũt letari uicia. pp̃ iꝰ qd̾ appet ex suis bonitatibꝯ¶ Et
dix. Castigare unũ alt̾ũ palã. est d̾ honestũ. ¶ Et dix̃. Ex¬
cusacio hõis freq̾nt̾ aculpa facit recordari erroris.¶ Et di¬
xͥ. Nõ remittit pcc̾m qͥ eũ ĩficiat᷑ ¶ Et dix. Ignorans ẽ pu¬
er licet sit d̾crepita.⁊ sapiẽs ẽ maior etate licet sit uiuẽis.
Et dix̃. mundꝰ despicit illu̾ ꝙ̃ ꝯsueuerat honorare. ⁊ tr̃a co¬
medit illum cui cõsueuerat dare comed̾e ¶ Et dix̃. Ira ĩg¬
norantis ꝯsistit ĩ u̾bo suo. ⁊ sapiẽtis. ĩ oꝑib ¶ Et dix̃. Mor fu¬
o. ĩuident pauci. ⁊ d̾ eo multi menciu̾t᷑. ¶ Et dix̃. De ĩ uido. su¬

Expanded text:
mittunt letari vicia propter id quod apparet in suis bonitatibus. Et dixit: castigare unum clam et alium palam est dehonestum. Et dixit: excusatio hominis frequenter a culpa, facit recordari erroris. Et dixit: non remittitur peccatum, qui id inficiatur. Et dixit: ignorans est parvus, licet decrepitus, et sapiens est maior, licet etate sit iuvenis. Et dixit: mundus despicit illum quem consueverat honorare, et terra comedit illum cui consueverat dare comedere. Et dixit: ira ignorantis consistit in verbo solo, et sapientis in operibus. Et dixit: mortuo invident pauci et de eo multi menciuntur. Et dixit: de invido su
Abbreviated transcription (Latin):
Rndit. Ira ⁊ ĩuidia. ⁊ mag̾ ambobꝰ. cogitatꝰ ¶ Et iterro¬
gauerũt eũ qͣre sapiẽtes ĩ cedunt mag̾ ad portas ditum
ꝙͣ diuites ad portas sapiẽtum. Et snͦdit. qr sapiẽtes sciũt
ꝓfectũ diuiciaꝵ ⁊ diuites ignorãt ꝓfectũ scĩaꝵ ¶ Et dix̃
Discrecio sine patefacconeᷤ ẽ sic̃ arbor infructifera ¶ De
dix. oportet sapientẽ uelł obedire alti. exquo potens ẽ obe
dix aĩe sue. ¶ Et dix. Q ꝯgnoscit ignorantẽ. sapies ẽ.⁊ ꝯͥ
nõ ꝯgnoscit. ẽ ignorans. Et qui ignorat se ip̃m nõ ꝯgͦs

Expanded text:
ndit: ira et invidia, et magis ambobus cogitatus. Et interrogaverunt eum: qualiter sapientes incedunt magis ad portas divitum, quam divites ad portas sapientum? Et respondit: quia sapientes sciunt profectum divitiarum et divites ignorant profectum scientiarum. Et dixit: discretio sine patefactione est sicut arbor infructifera. Et dixit: oportet sapientem nolle obedire alteri, ex quo impotens est anime sue. Et dixit: qui cognoscit ignorantem sapiens est, et qui non cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
record̾min pauꝑũ largiẽtes elemosinas ⁊ bñficia. ¶ Et
dix. Confitemini angtiosos ⁊ taistes. redimatis captiu¬
& curetis ĩfirmos ĩ duatis nudos cibetis famelicos sicien¬
tes potetis recipiatis pegrinos satisfaciatis creditorib tus¬
amini ⁊ iurias paciẽtes E Et dix̃. No addatis afflicc̃om af¬
flictis. ĩmo ꝯfortemii ⁊ iuuetis eo placidis u̾bis ⁊ ornatiꝰ
opisꝰ. Et si sint hoĩes qui dampnificau̾nt uos p̾catis eis
ꝯtingati¶ Et dix. quẽ deꝰ exaltauit ĩ mu̾do nõ reputi se mͣ¬
iorem socio. ĩmo exaltatõ ip̃ami reputet nullã. qr deꝯ c̾auit
pauꝑes ⁊ diuites eodem cacõis modo. resp̾tu cuiꝰ ões sũt eqͣlẽ.¬
¶ Et die. Non egrediat᷑ ex ore ur̃o ĩdignatõis tp̃re u̾bũ tͦpe

Expanded text:
recordemini pauperum largientes eis helemosina et beneficia. Et recordemini pauperum largientes eis helemosina et beneficia. Et dixit: confortetis angustios et tristes, redimatis captivos, curetis infirmos, induatis nudos, cibetis famelicos, sicientes potetis, recipiatis peregrinos, satisfaciatis creditoribus, tueamini iniuriam pacientes. Et dixit: non addatis afflictis afflictionem, immo confortetis et iuvetis eos placidis verbis et ornatis operibus, et si sint homines qui dampnificaverint vos, parcatis eis,contingat. Et dixit: quem Deus exaltavit in mundo non reputet se maiorem socio, imo exaltationem ipsam reputet nullam, quia Deus creavit pauperes et divites eodem creationis modo, respecto cuius omnes sunt equales. Et dixit: non egrediatur ex ore nostro, indignationis tempore, verbum turpe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tum ⁊ trahant᷑ amalicia⁊ p̾cabitis ĩ eis ¶ Et dix sint desidena
ur̃a leuata ad deun. orantes cum mu̾dis uolu̾tatibꝰ.⁊ sic uos
audiet. ⁊ respõdebit ub̾. ⁊ auxiliabit᷑. qͣtũq ibitis. ⁊ lib̾abit uos.
ur̃is.¶ Et dix. qñ ĩ ceperitis ieiunare: mũdificetedi
aĩas ur̃as ab om̃i sordicie icuinãtes ꝑiͣs cordibꝰ ⁊ exdu¬
siuis apͣuis cogitaconibꝰ qr deus reputat ĩ mũdas. uolũ¬
tates macłatas. ⁊ sit̃ abstinetis ieuinare acibis ita apc̃cis
abstineatis. Non ẽi satisfit d̾o abstinẽdo acibis solũ. s aui¬
ciis ⁊ a poc̃is om̃ibꝰ. In quo enĩ satiffacit ieuiniũ. cũ oꝑa fue¬
rint ĩ honesta ⁊ uolutates ĩ mu̾de. ¶ Et dix̃. uisitetis ⁊
uĩo ieuinio domos d̾i. ĩsistentes oroibꝰ ⁊ clamoribꝰ nõ
ẜuiẽtes do p̃p põpam. s cũ ma̾suetudine et hũilitate. ⁊
⁊cũ festa celebratis ex̾ntes ylares ĩ domibꝰ ur̃is cũ familĩ.

Expanded text:
tum et extrahantur a malicia, et peccabis in eis. Et dixit: sint desideria vestra levata ad Deum, orantes cum mundis voluntatibus, et sic vos exaudiet et respondebit vobis et auxiliabitur quocumque ibitis, et liberabit vovestris. Et dixit: quando incipietis ieiunare, mundificetis animas vestras ab omni sordicie ieiunando puris cordibus et exclusis a pravis cogitationibus, quia Deus reputat immundas maculatas voluntates; et sicut abstinetis ieiunando a cibis, ita a peccatis abstineatis; non enim satisfit Deo abstinendo a cibis solum, sed a viciis et peccatis omnibus; in quo enim satisfacit ieiunium, cum opera fuerint inhonesta et voclamoribus, non servientes Deo propter pompam, sed cum mansuetudine et humilitate; et cum festa celebratis existentes ylares in domibus vestris cum familia,
Abbreviated transcription (Latin):
cupiditate. ¶ Et dix̃. mors est sic̃ sagitta emissa. ⁊ iuł
ẽ inꝙͣtum elongatur ate. ¶Et dixit. oaior pietas ẽ¬
titur cui sugg̾it uł ẽ ꝓditor eiꝯ ꝙ̃ defert ¶ Et dix ein¬
sio fac̾ ꝑdere timorẽ. sic̃ ignis lig̾na ¶ Et dix. In urdꝯ am¬
icꝯsẽ illiꝰ qui est ĩ p̾sencia. ⁊ inimicꝰ illiꝯ ꝙͣdo distat.⁊ ẽ ami¬
cus nõie ⁊ inimicorõne. ¶Et dix̾. Inuidꝰ nõ natꝰ fuit¬
nisi ut despiciat ¶ Et dix̃. Multũ securꝰ ẽsqui ẽ sine cul¬
ẜpa ⁊ multũ menticulosus qui pacet ĩ culpa ¶ Et diẽ. nõ¬
⁊ obediatis cupiditati ur̃e. qr ip̃a nõ obedit discrecõni ur̃e¬
¶ͥ Et dix. Cum ia ht̃ cãm scitams ẽ leuis. ⁊ cum nõ ht. est
grauis ad sedandum ¶ Et dix̃. Q querit ꝯsiliũ. Incipit

Expanded text:
cupiditate. Et dixit: mors est sicut sagitta emissa, et vita est in quantum elongatur a te. Et dixit maior est pietas titur cui suggerit, vel est proditor eius quem defers. Et dixit: derisio facit perdere timorem sicut ignis ligna. Et dixit: invidus est amicus illius qui est in presencia et inimicus illius quando distat, et est amicus nominisi ut despiciat. Et dixit: multum securus est qui est sine culpa et multum menticulosus qui iacet in culpa. Et dixit: non obediatis cupiditati vestre quia ipsa non obedit discretioni vestre. Et dixit: cum ire habet causam scitam est levis, et cum non habet est gravis ad sedandum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
 multiplicetis tacit᷑nitate ĩ ꝯsiliis. Nec seluatis linguas ur̃as.co¬
ram mimĩcis. cauẽtes. ne eis quib uos pcuciant arma d̾tis i
minẽtes contẽciões ⁊ supfluitates u̾boꝵ. ¶ Et dix̃. uita aĩe. ꝯ¬
sistit ⁊̃ sapĩa. ⁊ sapĩaaĩ e̾dendo deo ⁊ credere ĩ deũ ẽ ẜuare legemqr
sapĩa ⁊ crede̾ ĩ deu̾̃ nõ dĩdunt se adĩ uicem. niã una exñte altera
uitam etnam. ¶Et dix̃. Cauete asocietate maloꝵ ⁊ ĩaudos¬

Expanded text:
t dixit: multiplicetis taciturnitatem in consiliis nec solvatis linguas vestras coram inimicis caventes ne eis, quibus vos percutiant, arma detis, minuentes contensiones et superfluitates verborum. Et dixit: vita anime  sapiencia in credendo Deo; et credere in Deum est servare legem, quia sapientia et credere in Deum non dividunt se ad invicem, nam, una existente, altera vitam eternam. Et dixit; cavete a societate malorum et invido