comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uirp̃o & patie mutis loque lam per citum clccudis geu
sursinsi iendam reddereaudientiam donare caecus
lucis insu& edi on
Ha &e siquis amens sabulosa existimat: uel ipsetutesi parum
fidelia rebarepridem uera cognos caslic& habe loquen¬
tei cuius amputa ueras : linguam probatis cedciam
miraculis
Hortor stupentem per secutoren subit: timorq
a irapactus in caliginenuer terenes cit uigil&
annqomnie miatur haerens quodsit os tentige¬
nus formido frangit armat indignatio
Necuimdo marementis effrenae potest :a quo fu¬
nus usscelauertatinuenit: postrono medicum sae¬
uis in sonte iub& itumcita rinundinatum hunsc
ar guit mercedecerta pactus ut conluder&
Autserrum inorenlagens & inritum uersasse
frustra ser& unsis actibus aut arte quadam uul¬
nus in latum breue: quod sauuata parte linguam
larde r&ner uos nec omnesusq: quaq abscider&:
maneres aluam uocis harmoniam probe: non possi

Expanded text:
in Christo et Patre, mutis loquellam, percitum claudis gradum, in Christo et Patre, mutis loquellam, percitum claudis gradum, surdis fruendam reddere audientiam, donare caecis lucis insuetae diem. haec si quis amens fabulosa existimat, vel ipse tute si parum fidelia rebare pridem, vera cognoscas licet: habes loquentem, cuius amputaveras linguam: probatis cede iam miraculis.’ horror stupentem persecutorem subit timorque et ira pectus in caliginem vertere; nescit vigilet anne somniet, miratur haerens quod sit ostenti genus, formido frangit, armat indignatio. nec vim domare mentis effrenae potest, nec quo furoris tela vertat invenit, postremo medicum saevus insontem iubet reum citari; nundinatum hunc arguit mercede certa pactus ut conluderet: aut ferrum in ore nil agens et inritum versasse frustra seu retunsis tactibus aut arte quadam vulnus inlatum breve, quod sauciata parte linguam laederet nervos nec omnes usquequaque abscideret. manere salvam vocis harmoniam probe non posse,
Abbreviated transcription (Latin):
o manus alto cordesus pirans diu gemituque rellam
traxit &sicor sus est xp̃mloquenti lingua num quam
defuit : n&c uerba quȩras quo regantur organo cum
predicatur ips euerborum dator
ui fecit ut ius uocis expressa in timo palmone & o¬
ris torta sub testu dine: nunc ex palato detrepercus¬
scis sonosnunc temper&ur dentium de pectine sit¬
quebisagendis linguapla trum mobile
iman d&idem faucium sic fistulas spira reflatu con¬
cinentes consono: ut uerba in ipsis &plicant meocti¬
bus u& exituoris ermbalis profarier: nunc pres¬
saparcelabra nunchiantia
Dubitas neuer t posse naturaestatum: cui facta sorma est
qualis esse primitus hanc nom pefactor uertere usi¬
bqporee mosias que leges texere acretexere lingiui
Vircire nostri nominis potentiam fluctus liquentis equoꝵ
psesit pedenatura fluxa actouis in solidam contsquam
dispar llir legibusquis condita est solalnatmcosꝗre

Expanded text:
Romanus alto corde suspirans diu gemitu querellam Romanus alto corde suspirans diu gemitu querellam traxit et sic orsus est: ‘Christum loquenti lingua numquam defuit, nec verba quaeras quo regantur organo, cum praedicatur ipse verborum dator. qui fecit ut vis vocis expressa intimo pulmone et oris torta sub testudine nunc ex palato det repercussos sonos, nunc temperetur dentium de pectine, sitque his agendis lingua plectrum mobile, si mandet idem faucium sic fistulas spirare flatu concinentes consono ut verba in ipsis explicent meatibus, vel exitu oris cymbalis profarier nunc pressa parce labra, nunc hiantia, dubitasne verti posse naturae statum, cui facta forma est, qualis esset primitus? hanc nempe factor vertere, ut libet, potest positasque leges texere ac retexere, linguam cire nostri numinis potentiam? fluctus liquentis aequoris pressit pede: natura fluxa ac tenuis in solidum coit, dispar illis legibus quis condita est! solet natatus f
Abbreviated transcription (Latin):
inguandendelonge abore protrahens scalpelũ
nia sussine giutu insertans agit illo secante
fila sensim singula¬
num quam momordit martrr. aut osdentibus: conpres¬
si artis nec cruoren sorbuit
nmotus & patenter ic tu constitit : dum sanguis etra
defluitscatur riens: perfus apulcher mentarus sostem¬
mate: fertec cruenti pectorisspec tatdecus fruiturq
&os trouestis utiam regiȩ
rae fectus ergo ratus elin guem uirum cogiad sacran¬
dum possecum uerbis carens: nil indeorumblatar&
dedecus: iub& reduci iamta centem acdebilem: multo
lo quentis turbi neo limterritus
eponiaras adtribunal denuo: & tus & ignem uiuidũ
in carbonibus staurina & exta uel suilla ab domina
ingressus ille ut hos paratus perspicit: insufflat ipsos
ceuuiderit daemonas
nridethoc asclepides lactior additdeinde. num¬
quid inclementius sicut solebas esparatus dicere effa¬
re quiduis acperora & dissere: permittouocem libe¬
re ut exerceas

Expanded text:
linguam deinde longe ab ore protrahens scalpellum linguam deinde longe ab ore protrahens scalpellum in usque guttur insertans agit. illo secante fila sensim singulanumquam momordit martyr aut os dentibus conpressit artis nec cruorem sorbuit. inmotus et patente rictu constitit dum sanguis extra defluit scaturriens; perfusa pulcher menta russo stemmate fert et cruenti pectoris spectat decus fruiturque et ostro vestis ut iam regiae. praefectus ergo ratus elinguem virum cogi ad sacrandum posse, cum verbis carens nil in deorum blateraret dedecus, iubet reduci iam tacentem ac debilem multo loquentis turbine olim territus. reponit aras ad tribunal denuo et tus et ignem vividum in carbonibus taurina et exta vel suilla abdomina: ingressus ille, ut hos paratus perspicit, insufflat, ipsos ceu videret daemonas. inridet hoc Asclepiades laetior, addit deinde: ‘numquid inclementius, sicut solebas, es paratus dicere? effare quidvis ac perora et dissere. permitto vocem libere ut exerceas.’
Abbreviated transcription (Latin):
suorocorporis superstitisi nemor tesimpla erimi¬
nostis multiplex cadat ud unaperfidusc aedeoppe¬
tat quot membra gestat totmodis pereatuolo
ib& experirila etnasi cut traditur: utrum renatis p¬
lulascatar tubus ac sanminuti corporisdamnis nou
instaut& pse praertoerit tuncer culesh i drinas ues
us tui reuul nera
amnunc secandi doctus ad sit artifex quicunc tanor
uis cerum confiniae nexa neruis disparare uuei¬
poba dateune reuulsis qui medetur ossibus autsid
nodis sartens conpaginat
Long nu ii priorem dethatradicitus quȩ corpore
omni solauiuit neqquior illa &procatipes nme
innos te oseos inuecta motufas profanauit u&us
audax & ipsi non peper cit principi
ris toquidam medicus accitus uenit: proserdingũ
precipt ꝓserestatim martirr&& tampandit
tuma a salicium ille& palatũ tractat& digito exi¬
tumiuocis perertans uulneri exploratlocum

Expanded text:
ferro corporis superstitis, ne morte simpla crimiferro corporis superstitis, ne morte simpla criminosus multiplex cadat vel una perfidus caede oppetat: quot membra gestat, tot modis pereat volo. libet experiri, Lerna sicut traditur, utrum renatis pullulascat artubus, ac se inminuti corporis damnis novum instauret: ipse praesto erit tunc Hercules hydrina suetus ustuire vulnera. iam nunc secandi doctus adsit artifex, qui cuncta norit viscerum confinia vel nexa nervis disparare vincula. date hunc, revulsis qui medetur ossibus aut fracta nodis sarciens conpaginat. linguam priorem detrahat radicitus, quae corpore omni sola vivit nequior; illa et procaci pessima in nostros deos invecta motu fas profanavit vetus, audax et ipsi non pepercit principi.’ Aristo quidam medicus accitus venit, proferre linguam praecipit: profert statim martyr retectam, pandit ima et faucium; ille et palatum tractat et digito exitum vocis pererrans vulneri explorat locum.
Abbreviated transcription (Latin):
gerebatur rogo: scio in quit ille non futurum ut
cremer: nacpassionis hocgenus datum est mihis& res¬
iat ingens quod fiat mira culum
aoc eius hotfa sequitur in men sus fragor: nubis ruen¬
tis nimbus undatimnigre preceps aquarum flumine
ignes obruit alunt oliuo semi cõbuftas secces seduincit
imberiam madenten fomitem
reidare teter carnfex rebus nouis: Turbatus & qua
possec arte insistere : uersar& orres cum fauilli sumi¬
dispunas maniplis confoueres tuppeis: & semen ignis inter
undas quȩrere
đ cum tumentinentiatũ f̃ iudici mouit iram fellis
inplacabilis quo usq: tandem summus hic nobis magus
inlud& inquid thessalorum carminȩpo enam peritus
uertere in ludibrium
ortar secer uix si se candamiussero : fl&tisubensen nonp¬
teb itiuel neri ul amputatum plaga collum diuidens
ret suscoibitac teglutinabitut umeris que uet¬
tex eni nebit additus
Temptenus igtur antepartem quampiam truncase

Expanded text:
gerebatur rogo: scio, inquit ille, ‘non futurum ut gerebatur rogo: scio, inquit ille, ‘non futurum ut concremer, nec passionis hoc genus datum est mihi, et restat ingens quod fiat miraculum.’ haec eius orsa sequitur inmensus fragor nubis ruentis, nimbus undatim nigro praeceps aquarum flumine ignes obruit. aiunt olivo semiconbustas faces, sed vincit imber iam madentem fomitem. trepidare taeter carnifex rebus novis turbatus, et qua posset arte insistere, versare torres cum favillis umidis, prunas maniplis confovere stuppeis ' et semen ignis inter undas quaerere. quod cum tumenti nuntiatum iudici, commovit 1 iram fellis inplacabilis: ‘quousque tandem summus hic nobis magus inludet,’ inquit, ‘Thessalorum carmine poenam peritus vertere in ludibrium? fortasse cervix, si secandam iussero flecti sub ensem, non patebit vulneri: vel amputatum plaga collum dividens rursus coibit ac reglutinabitur, umerisque vertex eminebit additus. temptemus igitur ante partem quampiam truncare
Abbreviated transcription (Latin):
his sub uno finedis par exitus
e uentum ad ipsum caedis inplenda elocum: natum gerebat
mater amplexu & sinu: ut primitiuum crederes f&um geri
dõ offerendum sancti ab elis ferculol&tũ ec ouili pun orẽ c&ens
uerum poposcit carnifeximater dedit n& in morata est fl&i
bus. tantũ osculũ Iin pressit unum ualeait dulcissi me : &
cumbeatus regna xp̃i intra uens: mem̃to matris iampato ne& filio
ixit deinde dumferit ceruiculam : percus sorens edoctamu¬
lier psallere hrmnum canebat carminis dauiticipretiosa
alia retexens explicabat pallium manus qr tendebat subic¬
iu & sanguineuena rum ut undam profluam manantium
& palpitantis oris exceperet globum: excepit & caro aopli¬
cauit p&tori
icparte campi ex altera in manem prram : texebat ustor
fumidus pinuarida sarmeta mixtim subdita & faenistsuem:
passpargens liquator oreferuentis picis: quoflam ma
pastuctes cer& fero cius
namretortis bracchiis furcaeminus : romanus actus in¬

Expanded text:
his sub uno fine dispar exitus. Perventum ad ipsum caedis implendae locum, Natum gerebat mater amplexu et sinu, Ut primitivum crederes fetum geri, Deo offerendum sancti Abelis ferculo, Lectum ex ovili, puriorem caeteris. Puerum poposcit carnifex: mater dedit, bus, tantum osculum inpressit unum: vale, ait, ‘dulcissime, et cum beatus regna Christi intraveris, memento matris, iam patrone ex filio.’ dixit: deinde dum ferit cerviculam percussor ense, docta mulier psallere hymnum canebat carminis Davitici: ' pretiosa s ancillae tuae.' talia retexens explicabat pallium manusque tendebat sub ictu et sanguine, venarum ut undam profluam manantium et palpitantis oris exciperet globum: excepit, et caro adplicavit pectori. at parte campi ex altera inmanem pyram texebat ustor fumidus pinu arida, sarmenta mixtim subdita et faeni struem spargens liquato rore ferventis picis, quo flamma pastu cresceret ferocius. et iam retortis bracchiis furca eminus Romanus actus in
Abbreviated transcription (Latin):
idit anguis inmolatam porporis sacriostiam uidit& fellis ꝑ ustim ox uenenum
perdiditis aucius do loremulto colla fractus sibilat.
uid tibi ꝓfaneser pensi ꝓfuit rebi nouis: plas maprimum ꝑculis sȩuersi pellibor¬
tamined&uit culpa recepto formamortalis dõ

Expanded text:
idit anguis inmolatam corporis sacri hostiam, vidit, et fellis perusti mox venenum perdidit, saucius dolore multo, colla fractus sibila. 1 quid tibi, profane serpens, profuit rebus novis plasma primum perculisse versipelli hortamine? 2 diluit culpam recepto forma mortalis D
Abbreviated transcription (Latin):
Siluceũ fali charismate corpus expiasti
Sist libens tenebris ergastila ceca dissipatis
Eripe corporeo de carcere uindisq mundi
Tanc anima lueat fuotibi sanguine in molari
Neqͣ serũ xeuͥmat clem̃tia iudice trranrti
Neusuat tiudia mites cescere gloriã regat e
Daquom neqͥl mers sit dereger quem cifirgebam
Heradimpatiens poene tituba ne quis tuofgeba¬
Uocib hus dñm ꝑ mosuerit influcbat inde
Sp̃is in populũ cartiginis auctor acriori
Atgetu stimulis ut pecora subdites calerrs
At ec guidiun debs rmine singuinis pa endum
Nun es amoda ye docens ne ced are netiso ere cuner¬

Expanded text:
Si luteum facili charismate pectus expiasti. Si luteum facili charismate pectus expiasti. Vise libens tenebris ergastula caeca dissipatis: Eripe corporeo de carcere, vinculisque mundi Hanc animam; liceat fuso tibi sanguine immolari, 1209 Nequa ferum reprimat clementia judicem, tyranni Neu sciat invidia mitescere, gloriam negare. Da quoque, nequis iners sit de grege quem tuum regebam: Ne cadat impatiens poenae, titubetve quis tuovocibus his Dominum permoverat; influebat inde Spiritus in populum Carthaginis, auctor acrioris ingenii, stimulis ut pectora subditis calerent ad decus egregium discrimine sanguinis petendum, non trepidare docens nec cedere nec dolore vinei
Abbreviated transcription (Latin):
Contia animos populi doctor erp̃añ incatabit
Nequis ab egregic uintutis honore discrepara
Neu fider pͥtiũ qͥs sumere degener ⁊mere
Esse leuem crutiatũ si modo conferas fucura
Que di ipie unris intermina fortib i popondi
Mermȩdoloris emi spem luminis & diem pex hennẽ
Omne malũ uolucri cũ tempr trans uolare cursim
Nilgraue qđ peragi finis facit & qͥ& e donat
Se fore principiũ pulchre necis & ducem cruoris
Seq caput gladio: ub mittere sanguinẽ dicare
Intru latent tyrię cartaginis abditis reportat
Conscia tartaree caliginis abdicata soli
N exus utramq manũ nom̃ patris inuocat summi
Omni potens genitor xp̃i dec & creator orbif
Ap̃e parens hominis quem diligis & uetas perire
Alle ggo uipereis quẽ tubonꝰ oblitũ ueneins
riminib uarus tindum miserat᷑ abluisti
Iamq tuũ fieris mandas. fio cypͥañ alter
At nouu ex ueter ne iã reus aut nocens ut ante

Expanded text:
Contra animos populi doctor Cyprianus incitabat, Contra animos populi doctor Cyprianus incitabat, Nequis ab egregiae virtutis honore discreparet, Neu fidei pretium quis sumere degener timeret, Esse levem cruciatum, si modo conferas futura Quae Deus ipse viris intermina fortibus spopondit: Merce doloris emi spem luminis, et diem perennem: Omne malum volucri cum tempore transvolare cursim. Nil grave quod peragi finis facit et quiete donat: Se fore principium pulchrae necis, et ducem cruoris, Seque caput gladio submittere, sanguinem dicare: 1208 Antra latent Tyriae Carthaginis, altius reposta, Conscia tartareae caliginis, abdicata soli.Nexus utramque manum, nomen Patris invocat supremi: Omnipotens genitor Christi, Deus et creator orbis, Christe, parens hominis, quem diligis, et vetas perire: Ille ego, vipereis quem tu bonus oblitum venenis, Criminibus variis tinctum, miseratus abluisti, Jamque tuum fieri mandas, fio Cyrianus alter, Et novus ex veteri, nec jam reus, aut nocens, ut ante,
Abbreviated transcription (Latin):
Sedemanime penetrit mitem fouet a perrit art
Sic dr̃ interiꝰ sentit᷑ x. indit᷑ medullis
nde bonũ subitũ tris dederis pat̃ reuela
pcenit ̃ postolicis scriptis opulent᷑ ex ecucor
Flgit᷑ locuples facundia quȩ docerx orbẽ
Queq uoluminb pauli famulata disputaa
Suomigetrula hominũ p̃cordia ꝑpolita nosent
Fraule podurtia ꝑ fringere nil sacru putare
T uoetiilis ioriuis soluere aestupite mura
ururie rabiem tintȩ comibet repenti Iui
Dinutet atenebras depectore pellit & fusu
mapleteam ore sui dat credere dit podere fidi
a ufigura alia equã q̃ fint oris & nttoris
ꝑ modesta loqͥ spem querere regulã tenere¬
t uuert iustgia xp̃i penetrare dogma nostrun
t rouetu ineritis digniidim̃ usq episcopale
Prouehit᷑ solũ doctor capit & scdile sminum
Ualeriañ opũ princepsꝰ erat atq & alliemis
Constituere st mul poena capitis dm̃ fãtent¬
Mil terrigenum spuitisiima russerm sictir

Expanded text:
imae penetrat, mentem fovet et pererrat artus, sic Deus interius sentitur et inditur medullis. unde bonum subitum terris dederis, Pater, revela. derat apostolicis scriptis opulentus executor: cligitur locuples facundia, quae doceret orbem quaeque voluminibus Pauli famulata disputaret, quo mage cruda hominum praecordia perpolita nossent fraude pudicitiam perfringere, nil sacrum putare, quo geniale tori ius solveret aestuante nupta, luxuriae rabiem tantae cohibet repente Christus, discutit et tenebras de pectore, pellit et furorem, inplet amore sui, dat credere, dat pudere facti, iamque figura alia est quam quae fuit oris et nitoris: ipse modesta loqui, spem quaerere, regulam tenere, vivere iustitia Christi, penetrare dogma nostrum, his igitur meritis dignissimus usque episcopale provehitur solium doctor, capit et sedile summum. Valerianus opum princeps erat atque Gallienus; constituere simul poenam capitis DMillia terrigenum spurcissima jusserant sacrari.
Abbreviated transcription (Latin):
ustina duratis. suppositꝰ trabib
dduntur gratiles tecto breuore Recessus
ui laterũ scriem iugiter exinuen
At medios aperit tractus a uia latior alt
lulminis ex surgens editior eapice
ronte sub aduersa gradib sublime tribunal
ollit᷑ antistes p̃dicat unde dm̃
ꝯlena laborantes agre dom̃ accipit undas
Artiq consertis destuit inforib
Marteriũ pandins gremiũ quo condat Alũ nos
Ae feueat foctor ad connilta sinus
Stbene connemini colit hunc pucherrima Roua
Poib: argusti mensis ut ipsaubat
P trsco mort diẽ quem te quoq sce iagister
Ainua festanter dinuerare ueli
ILucis honorate p̾mia Restituers¬
scincellemnes erpriani uel chelidoni
Eulilieq des cumtt a. iste tibi
Sic ge spopulo cunis tibi credita uita :
Sictibi depleno lupus expludat᷑ ouili
Aonanec ulla tuũ capta grge̾ menuat
Secie ꝓraimi neo uema nentem deniq: campo
R apeus sucipie sgro sis comes ÷ poluto¬

Expanded text:
Sustinet, auratis suppositus trabibus: Sustinet, auratis suppositus trabibus: Adduntur graciles tecto breviore recessus, Qui laterum seriem jugiter exsinuent. 1186 At medios aperit tractus via latior alti Culminis exsurgens editiore apice. Fronte sub adversa gradibus sublime tribunal 1187 Tollitur, antistes praedicat unde Deum. Plena laborantes aegre domus accipit undas, Arctaque confertis aestuat in foribus, Maternum pandens gremium, quo condat alumnos, Ac foveat fetos accumulata sinus. Si bene commemini, colit hunc pulcherrima Roma Idibus Augusti mensis, ut ipsa vocat Prisco more diem, quem te quoque, sancte magister, Annua festa inter dinumerare velim. Lucis honoratae praemia restituens. Inter solemnes Cypriani, vel Celedoni, 1188 Eulaliaeque dies currat et iste tibi. Sic te pro populo cujus tibi credita vita est, Sic tibi de pleno lupus excludatur ovili, Agna nec ulla tuum capta gregem minuat. Sic me gramineo remanentem denique campo Raptus et ipse sacro sis comes Hippolyto
Abbreviated transcription (Latin):
uanta putas studus certantib agmina cogi¬
QQue ue celebrando coire dõ¬
Urbs augusta suos uomit effunditq quirites.
Ina & patrrios ambitione pari
Sonfundit pleberi. falamx ũ bonib: ȩquis
Discrim̃ ꝓcerũ p̃cipitante fide
ec minus Albanis dcies se candida portis
xplicat. & longis ducit᷑ ordinib
xultant fremit̾ uariaꝵ hinc inde uia ꝵ
ndigena & picens plebs & ętruscauenit
oncurrit samnitis atrox. halutator & Alte
Iampanꝰ capue. iãq nolanꝰ ad est
uisq sua lȩtꝰ cum conuge dulcib & cũ
ignerib rapidũ. carpere gestiter
Iix capiunt: patuli populoꝵ gaudia cãpi
er& & in magnis denia choor spacus
ngustũ tantis illud spec̾ eẽ katerius
aud dubium est. Ampla fauce lica pateat
tit sed iuxta aliud qd tanta frequentia tẽplũ
unc ad eat cultum nobile regifico
Parietib celsũ sublimib atq superba
Uaiestate potens muneribq opulens
rdo colũ narũ gemin luq aria tecti

Expanded text:
quanta putas studiis certantibus agmina cogiquanta putas studiis certantibus agmina cogiquaeve celebrando vota coire Durbs augusta suos vomit effunditque Quirites, una et patricios ambitione pari confundit plebeia phalanx umbonibus aequis discrimen procerum praecipitante fide. nec minus Albanis acies se candida portis explicat et longis ducitur ordinibus, exultant fremitus variarum hinc inde viarum, indigena et Picens plebs et Etrusca venit, concurrit Samnitis atrox, habitator et altae Campanus Capuae, iamque Nolanus adest, quisque sua laetus cum coniuge dulcibus et cum pigneriVix capiunt patuli populorum gaudia campi, Haeret et in magnis densa cohors spatiis. Angustum tantis illud specus esse catervis, Haud dubium est, ampla fauce licet pateat. Stat sed juxta aliud, quod tanta frequentia templum Tunc adeat, cultu nobile regifico, Parietibus celsum sublimibus, atque superba Majestate potens, muneribusque opulens. Ordo columnarum geminus laquearia tecti
Abbreviated transcription (Latin):
ira locipietas & ꝓmpta p̃cantib: ara
S pes hominum placida ꝓsperttate iuuac¬
Hic corruptelis animiquex corporiseger
rauiquoties stratus opem meruit
uod letor reditu. qđ te uenera nde saar dos
omplerti licitũ ẽ scribo qđ hec cadem
ppolito scio medebere ds̃ cui xp̃s
osse dedit. quod quis postula annaere
psa illas animȩ ex uuiasq contina intus
edicula argentro fulgurat ex solido
refic̃ tabulas diues manus acquore leui
andentes recauũ qualinit& speculum
etpariis contenta aditus obducere saxis
adidit ornando dara talenta operi
a nesa lutatũ concurritur am̃i s adorat
ubes cunt redeunt solis adusq obitũ
rglobat in cuneum latiossimuilac peregrinos
ermixtim populos religionis amor
scula perspicuo figunt in pressa metallo
alsamadifundunt fletib ora rigant
ameũ sere nouat decursis mensib annus
atalemq diem passio festa resert

Expanded text:
mira loci pietas et prompta precantibus ara mira loci pietas et prompta precantibus ara spes hominum placida prosperitate iuvathic corruptelis animique et corporis aeger oravi quotiens stratus, opem merui, uod Iactor reditu, quod te, venerande sacerdos, conplecti licitum est, scribo quod haec eadem, Hippolyto scio me debere, Deus cui Christus posse dedit, quod quis postulet, adnuere, ipsa, illas animae exuvias quae continet intus, aedicula argento fulgurat ex solido, praefixit tabulas dives manus aequore levi candentes, recavum quale nitet speculum, nec Pariis contenta aditus obducere saxis addidit ornando clara talenta operi, mane salutatum concurritur: omnis adorat pubis; eunt, redeunt solis ad usque obitum. conglobat in cuneum Latios simul ac peregrinos permixtim populos religionis amor. oscula perspicuo figunt inpressa metallo, balsama defundunt, fletibus ora rigant. iam cum se renovat decursis mensibus annus natalemque diem passio festa refert,
Abbreviated transcription (Latin):
Noma placarscõs que teneat eineres
Iaud proculcatremocult ad pomeria uallo
Iersa latebrosis cripta pat& foueis
uius inocultum gradib sta ꝓnarefleais
re peranifractus lucelatente doc&
Primasnamq s. ores summotenus intrat hiatu
Illustratq dues limina uestibuli
n de ubi ꝓgrissu sacilinigrescereiuisa ẽ
Fax obscura loci ꝑspecusambiguum
ccurrunt celsis in mensa foramina tectis
ueiaciant claros antra suꝑradios
uamliba. ancipitesterant hinc inderecessus
rta subumbrosis atria porticibus
Et tamenca cisi subtir cauaui scera montis
Crebra terebrato fornicelux penetrat
Sicdatur absentis persubterranea solis
Cerne resulgorem luminibq. frui
alib: ippoliti corpus mandaturo pertis
Proptir ubi apposita ẽ aradicata dõ
Illa sacra menti donatrix in ensa edemq
Custos fida suimartris ad posita
eriat a deterni spem uindicis ossa sepulcro
Pascit itim scĩs tibricolas dapicbus

Expanded text:
Roma placet, sanctos quae teneat cineres, Roma placet, sanctos quae teneat cineres, haud procul extremo culta ad pomeria vallo mersa latebrosis crypta patet foveis: huius in occultum gradibus via prona reflexis ire per anfractus luce latente docet, primas namque fores summo tenus intrat hiatu inlustratque dies limina vestibuli, inde ubi progressu facili nigrescere visa est nox obscura loci per specus ambiguum, occurrunt celsis 1 inmissa foramina tectis, quae iaciant claros antra super radios, quamlibet ancipites texant hinc inde recessus arta sub umbrosis atria porticibus, at tamen excisi subter cava viscera montis crebra terebrato fornice lux penetrat, sic datur absentis per subterranea solis cernere fulgorem luminibusque frui. talibus Hippolyti corpus mandatur opertis, propter ubi adposita est ara dicata Deo. illa sacramenti donatrix mensa eademque custos fida sui martyris adposita servat ad aeterni spem vindicis ossa sepulcro, pascit item sanctis Tibricolas dapibus,
Abbreviated transcription (Latin):
spinas
octa manus uirides imttando essingere dumos
userat & minio russeolam saniem
er nere erat ruptis cõpagib ordine nullo
embraper incertossparsa iaceresitus
ddiderat caros gressu lacrimis quescquentes
euia quo fractum semita monstrat iter
croreat toniti atq. oculis rimantib ibant
nplebantq sinus uiscerib laccris
le capud nuieum conplactitur acreuirendim
anitiem molli consoucu in gremio
Nic humeros cruncasq manus & brachia & ulnas
Etgenua & crurum fragmina nuda legit
Pallio lis& iã bibule sicantur harene
N equis in infecto puluere ros maneat
iquis & insudib. reca lentias ꝑgine sanguis
Insidit hunc omnem s pongia pressa rapit
Ncciamdensa sacroquicquã decorpore silua
Obtinet aut plenis fraudatabexequiis
Cumq recensetis constara partib. ille
Corporis integri quisuerat numerus
Ncc purgata aliquid debcrint auia toto
Foehomine extersis frondibuse scopulis¬
I etando eligitur tumu lo locus hostia linqunt

Expanded text:
sitas. docta manus virides imitando effingere dumos luserat e minio russeolam saniem. cernere erat ruptis conpagibus ordine nullo membra per incertos sparsa iacere situs, addiderat caros gressu lacrimisque sequentes, devia quo fractum semita monstrat iter. aerore attoniti atque oculis rimantibus ibant, inplebantque sinus visceribus laceris. ille caput niveum conplectitur ac reverendam canitiem molli confovet in gremio; hic umeros truncasque manus et bracchia et ulnas et genua et crurum fragmina nuda legit. palliolis etiam bibulae siccantur harenae, ne quis in infecto pulvere ros maneat, si quis et in sudibus recalenti aspergine sanguis insidet, hunc omnem spongia pressa rapit, nec iam densa sacro quidquam de corpore silva obtinet aut plenis fraudat ab exequiis, cumque recensetis constaret partibus ille corporis integri qui fuerat numerus, nec purgata aliquid deberent avia toto ex homine extersis frondibus et scopulis, metando eligitur tumulo locus: ostia linquunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Aestimat accipiens uiua & t̾rena resutans
Rustic inuida pastorem fternit in abfl
Iore celimba refert ramum uiridantisolivẜ
Coruus enĩ inglu inę ꝑfoeda cadauera capt̃
Faes enit illa date reue hit noua gaudia pacis
DE ABRATAN EHOSPITIS FIUS
Fospiciũ hoc dñi .ẽ. ilex ubi frondea mãbrȩ
Armentalis enĩ soxit culim̃ in ssta

Expanded text:
aestimat accipiens viva et terrena refutans. aestimat accipiens viva et terrena refutans. rusticus invidia pastorem sternit: in Abel ore columba refert ramum viridantis olivae. corvus enim ingluvie per foeda cadavera captus haeserat; illa datae revehit nova gaudia pacis. De Abraham et Hospitio eius Hospitium hoc Domini est, ilex ubi frondea Mambrae armentale senis protexit culmen; in ista
Abbreviated transcription (Latin):
t ierẽ undomit ꝓ coniulis emin furonio
E dere iuslio eer qrs uiuerre unicultor⁊ ingͥt
Tuedo cl uitiferi mysteria ciemrttacort l
Ille sula bec oiutis eͥ iã criminis ipse c̃ fitem̃
Namificis gladio poenã luat hostis idoloꝵ
Ille dõ meritas grates agit & canit triũphans
Flerut ab ire uirg̃ mesta africa qͦ docente facta : ẽ
Cultior e loqͥo cui sibi docta gloriant᷑
Mox tumulũ lacrimã struxit cineresq c̃ setraũ
Desine flere bonũ tantũ ten& ille remaceli
Iecmin inuoletat t̾ris net ab hac rededt orbe
Disserit el oqͥt̾ tracta doc& instruit ꝓpheta
N eclybie populos tantũ rgit exit usq norcũ
Solis & usq obitũ gallos fou& ibuit BRIT LNOS
I nstruit hic homineĩ ill me pia donadat patroñ¬
F acta ꝑ anguinũ male sua da fraude uenenum
Tinxit & in nocuum maculis sordentib ad aaa
Cat nudiĩ ficulnada mox tegmina uictor
dE ABEL ETCAIN
Fratrũ sacra dm̃ nutu distante duoꝵ

Expanded text:
tur indomiti proconsulis eminus furori. Edere jussus erat quid viveret: Unicultor, inquit, Servo salutiferi mysteria consecrata Christi. Ille sub haec: Satis est jam criminis, ipse confitetur Carnifices; gladio poenam luat hostis idolorum. Ille Deo meritas grates agit, et canit triumphans. Flevit obire virum moesta Africa: quo docente, facta est 1212 Cultior, eloquio cujus sibi docta gloriatur. Mox tumulum lacrymans struxit, cineresque consecravit. Desine flere bonum tantum. Tenet ille regna coeli, Nec minus involitat terris, nec ab hoc recedit orbe: Disserit, eloquitur, tractat, docet, instruit, prophetat. Nec Lybiae populos tantum regit, exit usque in ortum Solis, et usque obitum. Gallos fovet, imbuit Britannos, instruit hic homines, illinc pia dona dat patronfacta per anguinum malesuada fraude venenum tinxit et innocuum maculis sordentibus Adam; dat nudis ficulna draco mox tegmina victor. De Abel et Cain Fratrum sacra Deus nutu distante duorum
Abbreviated transcription (Latin):
Et his & illis per fruam᷑ hymnis
rins tiberĩa pͥur soluit sacra ꝑ iugil sacerdos
MLox huc recucurrit duplicatq uota
aec didiciũe sat est rouł tibitu dom
iemibi festũ sic colas memento¬
UCIPI PASSIO CYPRIAN SC̃I MARTIRAS
unica terra tulit quo splendeat om̃e ꝗc qđ usꝗ :¬
nde domo cyprianũ sed dec̾ orbis & magistꝵ
st proprꝰ patrie martir sed amore & ore nrͣ
ncubat in lilia sarguis s obiq lirgua poll&
lla superstes agit de corpore sola obdͥre nescit¬
Dũ gen esse hominũ xp̃s sin&. & uigere mundũ
Dũ liber ullus erit dũ scrima sacra litteraꝵ
Te legx om̃is amans Xp̃m tua cr̃priane disc&
Sp̃s ille dĩ qui fluxerit auctorin ꝓphetas
Tontib eloqui celit̾ actus inrgat
Onie omdilius lingua genus õnouũ saporẽ¬

Expanded text:
Et his et illis perfruamur hymnis.Et his et illis perfruamur hymnis.Transtiberina prius solvit sacra pervigil sacerdos. Mox huc recurrit, duplicatque vota. Haec didicisse sat est Romae tibi: tu domum Diem bifestum sic colas mementoUS. PASSIO S. CYPRIANI MARTYRIS. 1202 Punica terra tulit, quo splendeat omne qunde domo Cyprianum, sed decus orbis et magistrum, est proprius patriae martyr, sed amore et ore noster, incubat in Libya sanguis, sed ubique lingua pollet, sola superstes agit de corpore, sola obDum genus esse hominum Christus sinet et vigere mundum, Dum liber ullus erit, dum scrinia sacra litterarum, Te leget omnis amans Christum, tua, Cypriane, discet. Spiritus ille Dei qui fluxerat auctor in prophetas, Fontibus eloquii te coelitus actus irrigavit. O nive candidius linguae genus, o novum sapore
Abbreviated transcription (Latin):
une p̃ciosa rut pen marmora lubricatq oliuũ
onec urentisluctu a solrmbo
nterior turhult pars est ubi lapsib sonoris
Nuici relucent & iurescit aurȩ
raneusq. latex umbrã trhait inminentis ostri
Redas moueri fluctib lacunar
Astor oues alit ipse illic gelidi rigore fontis
Iidit sitire quas fluenta x p̃ĩ
Arte alia titulũ Pauli uia seruiat oftiensis
ui arigit Amnis cespitem sinistrũ arco¬
Pegii pompa lociest princeps bonus has sacraũ
Kͦusitq magnis ambitũ talentis
Pindeolas trabib sub leuit ut omnis aurenta
Lux ecẽae int̾ ceu iubar subore
Siubdidit u piris fulus laquearib: colũnas
Tuncamiros salo ingͥni ac uario cocurrit arc̃
Si pͤota uernis florib renitent
Eece duas fidersum no patre conferente dotes
Urbi colendas quas dedit togate
As pice ꝑbifidis pleps romula fundit᷑ plateas
Lux in duol ferua una festis
Nos adutrũq tam̃ gressu ꝓperemꝰ incitito

Expanded text:
nunc pretiosa ruit per marmora lubricatque clivum, nunc pretiosa ruit per marmora lubricatque clivum, donec virenti fluctuet colymbo. interior tumuli pars est, ubi lapsibus sonoris musci relucent et virescit aurum cyaneusque latex umbram trahit inminentis ostri: credas moveri Auctibus lacunar. pastor oves alit ipse illic gelidi rigore fontis, videt sitire quas fluenta Christi, parte alia titulum Pauli via servat Ostiensis, qua stringit amnis caespitem sinistrum, regia pompa loci est; princeps bonus has sacravit arces lusitque magnis ambitum talentis, bratteolas trabibus sublevit, ut omnis aurulenta lux .esset intus, ceu iubar sub ortu. subdidit et Parias fulvis laquearibus columnas, Tum camuros hyalo insigni varie cucurrit arcus: 1200 Sic prata vernis floribus renident. Ecce duas fidei summo Patre conferente dotes, Urbi colendas quas dedit togatae. Aspice, per bifidas plebs Romula funditur plateas, Lux in duobus fervet una festis. Nos ad utrumque tamen gressu properemus incitato,
Abbreviated transcription (Latin):
Sims eberinapalio que  lumine labit᷑ spinquo
Bimis dicatũ ces prec trophers
t erucis & gladii cestis qͥb inrgans easdẽ
us siuxtt imber sanguinis per herbas
ꝯsima pe R& raput sententia legib neronis
Uendere iussum p̃minente lgnio
in tom̃ ueritus cel scdecus aemulande mortis
Ambire tanti głam agistri
A grc at pedib mersũ caput in pͥmare. supinis
Sauo spectaimũ stipitem cerebro
loo mͦte maror quo minor figim
Nouertt &x humilicȩlũ ciciuis solere adir
Derecit ora sp̃m daturus
Diemquen noehis ieeiflexi rota percucinrit anni
diemq eundem sol reduxit ort
uomit iniugulũ pauli nero feruidũ furorẽ
pbariseriri gentiũ magistrũ
pse prius sibima finc eito dixerat futurũ
on hora uatẽ n dies fefellit
iudit ossa diũ ybris sacer exutmq ripa
Inter sacata dũ fluit sepulerba
eston petuũ nio tectis tena dureis recept
anens oliua murmonins fluento
iimqniũꝑerlio sani liquor onus excitauit
antem uer henne cismatis feracem

Expanded text:
lambitur propinquo, binis dicatum caespitem tropaeis, et crucis et gladii testis, quibus inrigans easdem bis fluxit imber sanguinis per herbas. prima Petrum rapuit sententia legibus Neronis pendere iussum praeminente ligno, ille tamen veritus celsae decus aemulando mortis ambire tanti gloriam Magistri exigit ut pedibus mersum caput inprimant supinis, quo spectet imum stipitem cerebro.hoc mente maior, quo minor figura. noverat ex humili caelum citius solere adiri; deiecit ora spiritum daturus. ut teres orbis iter flexi rota percucurrit anni diemque eundem sol reduxit ortus, evomit in iugulum Pauli Nero fervidum furorem, iubet feriri gentium magistrum, ipse prius sibimet finem cito dixerat futurum:non hora vatem, non dies fefellit, dividit ossa duum Tybris sacer ex utraque ripa, inter sacrata dum fluit sepulcra. dextra Petrum regio tectis tenet aureis receptum canens oliva, murmurans fluento. namque supercilio saxi liquor ortus excitavit fontem perennem chrismatis feracem.
Abbreviated transcription (Latin):
ł inquid in lesamrapinã faucib: siccisfugit: Engeabimousq ad ca¬
pillũ salua red dit omnia : c̃sitois ardere seseñ a geoine est incol
Quidloquar purgata longis albamorbis corporã algidus cũdetolor
ł or t̃us c̃cutit : hictumor uultũ relinquit hiccolor uerus redit:
Hocbonũ saluator ipse quostuamur prȩs titit : martrrũ ꝗ membra
nostro c̃secrauito ppido sospitantq nunc colo nos quos hibetus alluit
Staẽnun chrmnitena tres psȩcaptis paruulis : c̃iugũ s alitele tauox

Expanded text:
inquit inlaesam rapinam, faucibus siccis fugit, ungue ab imo usque ad capillum salva reddit omnia, confitens ardere sese; nam gehennae est incola. quid loquar purgata longis alba morbis corpora, algidus cum decoloros horror artus concutit, hic tumor vultum relinquit, hic color verus redit? hoc bonum Salvator ipse, quo fruamur, praestitit, martyrum cum membra nostro consecravit oppido, sospitant quae nunc colonos quos Hiberus alluit. state nunc, hymnite, matres, pro receptis parvulis, coniugum salute laeta vox
Abbreviated transcription (Latin):
uiua tibi princeps deb&ur gloria uiuum¬
uirtutis pre tium decus in mortale. secuto
Regnata mundi xp̃o soci abereꝰ in aeuum.
Quo duc toremeum trahis ad cȩlestia ragnum.
Nilte ꝑmoueat ma gniuox rhetorisaro
Qui sub lagati specie sacra mortua plorans
Inggemii telis &f andiuiribus edd&
Deu nostram temptare fidem ⁊ ec teuid& acmẽ
deuoto sauguste deocui sordida templa
Elicusimus & madidas same deictimus aras
Nequis romultas daemonicm nouerit artes
Sed solipacis domino mea seruiat aula.

Expanded text:
iva tibi, princeps, debetur gloria, vivumvirtutis pretium decus inmortale secuto. regnator mundi Christo sociabere in aevum, quo ductore meum trahis ad caelestia regnum. nil te permoveat magni vox rhetoris, oro, qui sub legati specie sacra mortua plorans ngenii telis et fandi viribus audet, heu, nostram temptare fidem nec te videt ac me devotos, Auguste, Deo, cui sordida templa clausimus et madidas sanie deiecimus aras. ne quis Romuleas daemon iam noverit arces, sed soli pacis Domino mea serviat aula.
Abbreviated transcription (Latin):
Illic las ciuum campania fertilis hostem
deliciae uicere tucce. non suppiteracrem
Pratexit sabium sed uiuit amoena tarent᷑us¬
Quaededit in lecris domitum calcare trrannu¬
Hisego promeritis quae prȩmia digna repetdam
Non diccheo menibra statuis effingere uileest

Expanded text:
Illic lascivum, Campania fertilis, hostem Deliciae vicere tuae, non Juppiter acrem Protexit Fabium: sed juvit amoena TarentQuae dedit illecebris domitum calcare tyrannuHis ego pro meritis quae praemia digna rependam, Non habeo: membra statuis effingere vile est
Abbreviated transcription (Latin):
Paxetroma tenent. capita haecꝰ &culmina rerum
Esse iuhes. nec romatibi sinepace probatur Eligit᷑
Et paxut p laceat. facit &x cellentia rtmcce.
Quemotas uarios simul&dicionesoercet

Expanded text:
Pax, et Roma tenent: capita haec, et culmina rerum Esse jubes, nec Roma tibi sine pace probatur. Et pax ut placeat, facit excellentia Romae, Quae motus varios simul et ditione coercet
Abbreviated transcription (Latin):
unctis pugilihus miles pugnabat &rus cus¬
pec petaso insignis paterat lace daeinone c¬
ecturius seruetre sucts dedade palestras¬
Apenmani colum pedicr es beleus hostis¬
ongres suexcipiens asiam desendere &idam̃¬
Qliipatuit augente acies in proelia gtdlo cerduet a¬

Expanded text:
Unctis pugilibus, miles pugnabat HetruscusNec petaso insignis poterat, Lacedaemone crcurius servare suas de clade palaestrasppenninicolam peditem Cybeleius hostisongressu excipiens Asiam defendere qui potuit cogente acies in proelia Gallo?
Abbreviated transcription (Latin):
Labussona senes cere tandem compactae que dis sociari:
Harictuds̃ optime mortem famulis ab olereparatus iterin¬
uo lab lemonstras: quo ꝑ dita membra resiirgant
Vtdum generosa caducis: ceu carcere clausaligantur : par
tin potenti orte t&c quae germenab etheretrax rt̃
mus quo q pordere pietusi sequitur suamembra detr sum¬
s i sigenet il memoriomnis uontegia pĩ grarecus e uchnt hos pr¬
gomousodera secum pariter quere portat ad asta
a piouoedr equi es cere corpus uec cusum sinemen cȩuideriu
S pcomumnibreue restat utc altir epe at colt usu¬

Expanded text:
Labefacta senescere tandem, Compactaque dissociari, Deus optime, mortem Famulis abolere paratus, Iter inviolabile monstras, Quo perdita membra resurgant. Ut, dum generosa caducis, Ceu carcere clausa, ligantur, Pars illa potentior exstet, Quae germen ab imus quoque pondere victus sequitur sua membra deorsumsi generis memor ignis contagia pigra recuset, vehit hospita viscera secum, pariterque reportat ad astra. nam quod requiescere corpus vacuum sine mente videmus, spatium breve restat, ut alti repetat colleg
Abbreviated transcription (Latin):
Honmu łtos coluis sedeos. rarisque sacellis
Ccintentum. paucas posuisse in collilius aras:
In numeros postde in dedeos uirtute sub actis
urbibus & claris peperit sibi roma triumfis
Inter fumates templorum armata ruinas

Expanded text:
non multos coluisse deos rarisque sacellis non multos coluisse deos rarisque sacellis contentum paucas posuisse in collibus aras. innumeros post deinde deos virtute subactis urbibus et claris peperit sibi Roma triumphis; inter fumantes templorum armata ruinas
Abbreviated transcription (Latin):
corpore sur cumbit mentem purgata senectus.
his genus humanũ perdissona tempora duxit
curri culis a eium mutabile sichebes inter¬
primiticis mersum quesolo ceu quad rupesegit.
Mox tenerum docili ingeaio iam queartibus aptum
nos cendis ucriarerum nouitate politumost
Inde tumens uitiis calidosa doleuit in annos
donec decosto solidar& robore uires
Tempus ad est ut iam sciat diuinã serenꝑ
mnentis consilio uiuacids abdita so lers
Querere & a&ernae tandem inuigilare seluti
Quan quam sitantus amor est & cura uetusti
uiaus & a prisco plecc& hantho udis cidere ritu
&tus inantiquis ꝯxemplum nobil sulibris
Iam tunc di luun sub tempore uel prius uni
Inseruis sed eo igentera quȩprima recentes
Incoluit tara succtuoque habita oit inorbe.
Vndegenus ducitnr̃ae porrecta propago
Stirpis & indigene pi&atis iurare format.
Sedquia romanis loquimur decultibus. ipsum
Sanguinis hectora populũ probotẽpore longo

Expanded text:
corpore subcumbit mentem purgata senectus. corpore subcumbit mentem purgata senectus. his genus humanum per dissona tempora duxit curriculis aevum mutabile, sic hebes interimitias mersumque solo ceu quadrupes egit; 1 mox tenerum docili ingenio iamque artibus aptum noscendis varia rerum novitate politum est; inde tumens vitiis calidos adolevit in annos, donec decocto solidaret robore vires. tempus adest ut iam sapiat divina, serenae mentis consilio vivacius abdita sollers quaerere et aeternae tandem invigilare saluti, quamquam, si tantus amor est et cura vetusti moris et a prisco placet haud discedere ritu, exstat in antiquis exemplum nobile libris, iam tunc diluvii sub tempore vel prius uni inservisse Deo gentem quae prima recentes incoluit terras vacuoque habitavit in orbe; unde genus ducit nostrae porrecta propago stirpis et indigenae pietatis iura reformat, sed quia Romanis loquimur de cultibus, ipsum sanguinis Hectorei populum probo tempore longo
Abbreviated transcription (Latin):
pridem condiderat iura in contraria uertit
Quidmihi turitus solitos romane senator
nunc &itm quotiens solitis decedere prodest
Sit tredunt hachitasse remum regali a feno
Fulera super sternant ctut pelle libestidis ursae
compositam clamidem uilloso copore gestent
talia trinacrius ductor ueltus cus habebont
Roma antiquasibi non constat uersa peraeuum
et mutata sacrisornatu r legibus armis
Multacolit. quȩ non coluit sub rege quirino
Instituit quedam melius non nulla refugit
Obiectas cumsita patrum populi quefrequenter
Cictudemus conpertum aliquid. tandem que retestũ
Quod latuit tardis semper proces sibus aucta
crescit uita hominis & longo proficit usu
Sic aeui mortedis habet semobilis ordo
Sicuariat natura uices infantia rept
Infir mus titubat pueri gressus queanients que
Sanguine prȩcalido feruet neruosa iuuerata
Mox stab ilita uenit maturi roboris detos
ultima consiliis melior seduiribus aegra

Expanded text:
pridem condiderat iura in contraria vertit. pridem condiderat iura in contraria vertit. quid mihi tu ritus solitos, Romane senator,nunc etiam quotiens solitis decedere prodest Sic tradunt habitasse Remum. Regalia feno 789 Fulcra supersternant, aut pelle Libystidis ursae Compositam chlamydem villoso corpore gestent: Talia Trinacrius ductor, vel Tuscus habebant. Roma antiqua sibi non constat versa per aevum, Et mutata sacris, ornatu, legibus, armis; Multa colit, quae non coluit sub rege Quirino: 790 Instituit quaedam melius, nonnulla refugitobiectas cum scita patrum populique frequenter , gaudemus conpertum aliquid tandemque retectum, quod latuit; tardis semper processibus aucta crescit vita hominis et longo proficit usu. sic aevi mortalis habet se mobilis ordo, sic variat natura vices: infantia repit, infirmus titubat pueri gressusque animusque, sanguine praecalido fervet nervosa iuventa, mox stabilita venit maturi roboris aetas; ultima consiliis melior, sed viribus aegra,
Abbreviated transcription (Latin):
Omne reuol uamus sua per uestigide saeclum
us que ad principium placeat damnare gradatim
Quit quid posterius succes sor repperi usus
orbeno ua nulli subi gebantarua coloni
Quid sibi a ratrauoluntꝰ: ꝗ̃d cura super fluce rastri
Ilignis melius saturatur glandibus aluus
Primi homines cuneis seindebant fissil e lignum
De. Eo quat in massam feruens strictura secueres
Rursus & ted proprium restillet uena metallum
Induuias caesae pecudes. & frigida pitruces
Prebebat spelunca domos redeamus ad antra.
pellibus in sutis hyrcas suma mus amistus
Immanes quondam populi feritate subacta
Edomitiiam triste fremant. iterum que ferinos¬
ferinos
Inmores redeant at que ad sua prista dmre¬
recurrant
Precipit & scrthica iuuenis pieta te uĩetum
Liotiuo depante patrem sic mos fuit alimerpco
Caedibus infantum fument sa turnia sacra¬
Flebilibus que truces resonent uagitibus are¬
et morẽ uariare suum nondistitit & quece

Expanded text:
Omne revolvamus sua per vestigia saeclum Omne revolvamus sua per vestigia saeclum Usque ad principium: placeat damnare gradatim, Quidquid posterius successor repperit usus. Orbe novo nulli subigebant arva coloni. Quid sibi aratra volunt? quid cura superflua rastri? Ilignis melius saturatur glandibus alvus. Primi homines cuneis scindebant fissile lignum: Decoquat in massam fervens strictura secures Rursus, et ad proprium restillet vena metallum. Induvias caesae pecudes, et frigida parvas 787 Praebebat spelunca domos: redeamus ad antra, Pellibus insutis hirtos sumamus amictus. Immanes quondam populi, feritate subacta Edomiti, jam triste fremant, iterumque ferinos In mores redeant, atque ad sua prisca recurrant. Praecipitet Scythica juvenis pietate vietum. 788 Votivo de ponte patrem: sic mos fuit olim. Caedibus infantum fument Saturnia sacFlebilibusque truces resonent vagitibus aret morem variare suum non destitit, et quae
Abbreviated transcription (Latin):
Recto habitu celsoque situ & subilime tuentem
Seddes pexit humum seque inclinauit adorbis.
diuitias. pepulit quemeum depectore numen.
Resti tuendus erat mihi metsum missus in illum
Spiritus ip semeus descendit. & edit alimo
uis cera diuinis uir tutibus infarmauit
Iamque hominem assumptũ summus deusindeta
Transtulit ac nostro docuit calescere cul
Scire uelim prȩcerta patris q̃b aurib haec tu
accipias italas censor dostissime gentis
Anueterem tantum morẽratione relista
eligiset diei patitur sapientis acumen
Ingenium que uiri patiormihi pristinus est mos.
Quamuia iustitiae. pietas quamprodita cxlo.
Quamque fides ue rirestȩ quam regula sestȩ
Iam si longa aetas austoritatem religionibus faciat ser¬
uanda est tot sȩculis fides. & sequet disunt
Nobis parentes qui feli citer secuti sunt suos.:¬
Sonði quic quid rudibus mundi nas centis indenis
Mos habuit. sane tecolere ac seruare neces seest

Expanded text:
Recto habitu, celsoque situ, et sublime tuentem: Recto habitu, celsoque situ, et sublime tuentem: Sed despexit humum, seque inclinavit ad orbis 785 Divitias, pepulitque meum de pectore numen. Restituendus erat mihimet: submissus in illum Spiritus ipse meus descendit, et edita limo Viscera divinis virtutibus informavit. Jamque hominem assumptum summus Deus in deitatem Transtulit, ac nostro docuit recalescere cultu. Scire velim, praecepta Patris quibus auribus haec tu Accipias, Italae censor doctissime gentis. An veterem tantum morem ratione relicta Eligis, et dici id patitur sapientis acumen, Ingeniumque viri? Potior mihi pristinus est mos, Quam via justitiae; pietas quam prodita coelo, Quamque fides veri, rectae quam regula sectae. am si longa aetas auctoritatem religionibus faciat, servanda est tot saeculis fides, et sequendi sunt nobis parentes, qui secuti sunt Si, quidquid rudibus mundi nascentis in annis Mos habuit, sancte colere, ac servare necesse est,