comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sita: ut integra õi legitima ratione
seruata. de posite res uł pecunie. pͥ¬
ma fronte restituantur. ¶Quod
si ppscripͣtis atestatio ñ ꝑ dolumuł
fraudem fuerit ei qui depositum susce¬
pit abalio tͣnsmissa. ut minime de¬
positum restetuat: hocq ꝑtus utran¬
dum affimauit lceat ei qui depo¬
suit: defensionis cautela idonea p̃¬
his contingentẽ sibi portiõem ade
cere ñ potuerit: ⁊ postea depositarꝰ
contra cohẽrem suum. ⁊ex eius pãte
minime potuͬit: quasi eo ꝙ coħes
accepit coĩ constituto. Cum ubi c̾te

Expanded text:
sita, ut integra omni legitima ratione servata depositae res vel pecuniae prima fronte restituantur. Quod si in scriptis attestatio non per dolum vel fraudem fuerit ei qui depositum suscepit ab alio transmissa, ut minime depositum restituat, hocque per iusiurandum adfirmaverit, liceat ei qui deposuit sub defensionis cautela idonea prhis contingentem sibi portionem a decere non potuerit, et postea depositarius contra coheredem suum et ex eius parteminime potuerit, quasi eo quod coheres accepit communi constituto, cum, ubi cert
Abbreviated transcription (Latin):
tã ip̃m de ĩplenda suscepta fide: quã eus
niccefsoies tem̃ tibi c̃uissimum ẽ ¶ ad¬
ũsus eũ aut̃ ꝗ acccꝑit. nulla actio tibicõ¬
petit. nisi nũmextãt. tunc nc̃c possidẽtẽ
uti uẽdicatioẽ potes.

Expanded text:
tam ipsum de implenda suscepta fide quam eius successores teneri tibi certissimum est. adversus eum autem qui accepit nulla actio tibi competit, nisi nummi extant: tunc enim contra possidentem uti vindicatione potes.
Abbreviated transcription (Latin):
dati: ad exigenda debita ea quecluiuter
poscuntur. seruos aratores aut boues arato¬
rios. aut instrum̃tum aratorium pignõi
cã depofsessionib ñ abstraunt. exq̃uo tri¬
butore illatio retardatur. siquis igitũ
int̃cessor tributor aut creclitor uł p̾fectꝰ
pagi ułuiciul decurio in hac refu̾it detectꝰ
estimando aiudice supplitio subiugetur.

Expanded text:
dati ad exigenda debita ea, quae civiliter poscuntur, servos aratores aut boves aratorios aut instrumentum aratorium pignoris causa de possessionibus abstrahunt, ex quo tributorum illatio retardatur. Si quis igitur intercessor aut creditor vel praefectus pagi vel vici vel decurio in hac re fuerit detectus, aestimando a iudice supplicio subiugetur.
Abbreviated transcription (Latin):
.xu. aboꝑe ꝑfecto cum siuis fedib teneã¬
tur obnoxii ita ut siquid uitii inedifica¬
ticẽ intra p̾stitutum tp̃c ꝑuenĩt. de corurr
patrimonio exceptis his tĩncasib qui sũt
fortuitu reformetur.
mptteo: Piqͣn cõcessa anobis licentia
fũit extruendi. id sublunis magnificẽtia
tua sciat ẽe seruandum. ut nulladomus
Inchoande publice fibrice gr̃ã dirpuatur
p̃tii ad ñram scientam referatur: ut ubi
amplior poscitur quantitas: imꝑialis ex¬
tetanctoritas.
cumis oꝑe suum nom̃ sine nr̃i nummis r̃r¬
ticẽ inscripserint: maiestatis teneatũ ob

Expanded text:
 perfecto cum suis heredibus teneantur obnoxii, ita ut, si quid vitii in aedificatione intra praestitutum tempus provenerit, de eorum patrimonio  exceptis tamen his casibus, qui sunt fortuiti reformetur.o concessa a nobis licentia fuerit extruendi, id sublimis magnificentia tua sciat esse servandum, ut nulla domus inchoandae publicae fabricae gratia diruatur,pretii ad nostram scientiam referatur, ut, ubi amplior poscitur quantitas, imperialis extet auctoritas. cuniis operi suum nomen sine nostri numinis mentione scripserint, maiestatis teneantur ob
Abbreviated transcription (Latin):
bona earum indotem daͬta que nupte
sunt his qui primi plii sartinam sube¬
unt obnoxia neccitati ei terã. ueram c̃to
ordine ut scilget tunc demum ad hoc
imulieris patrtmonimꝑiculum respici¬
at si uniñsis utri ac noĩators facultatib
ex austis nicħ residuum inueniatur
ftusient. nec ea specialit̾ obligata mostrẽ¬
tor: rector ꝓnintie ea restitm inbebit.
nec eum p̃texta debiti pensionum resti¬
tutioẽm hors morari põt: cum siquid sibi
deberi dña fundi expensionib ułquacãq
raticẽ ꝓbare poffit. huius solutionẽ sol¬
lẽpnit fieri conuenat.

Expanded text:
bona earum in dotem data, quae nuptae sunt his qui primipili sarcinam subeunt, obnoxia necessitati ei teneri: verum certo ordine, ut scilicet tunc demum ad hoc mulieris patrimonium periculum respiciat, si universis viri ac nominatorum facultatibus exhaustis nihil residuum inveniaturfuissent nec haec specialiter obligata monstrentur, rector provinciae ea restitui iubebit. nec enim praetextu debiti pensionum restitutionem horum morari potest, cum, si quid sibi deberi domina fundi ex pensionibus vel quacumque ratione probare possit, huius solutionem sollemniter fieri conveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
nos tuos cetͣasꝙ res quas naminẽ tuꝵ¬
credibile est pignori specialit̃ daturum¬
Ẽ fuisse. gn̾ali pacticonuentiõe que debonis
trabr noioubitamus cum qui ẽptiones
agroꝵ suor ꝓignori posuit. de tp̃is agͥs
dpligandis cegitasse
crp ant Pimonum̃to corpus fiue
tue intulisti. religiosum id fecisti. quo fc̃o
obligari aquequã ꝓhibente paris religi¬
ore non posse. indubium ñpentt.
Mpaltx̃. Hom̃ quoq debitoris ꝑigno¬
rari gralit᷑ ⁊ specialit̾ posse pritẽ pla̾cuit.
Qr si debitorhis satis ñfecit cui tu credi¬
Disti. iiecuius nom̃tibi ꝓignori datũ ẽ:
nisi eicinteonit solut n dum cerͦtior ate
de obligatioe tua factus: utiłib actiõib
satis tiꝑi facere usꝙ adid ꝙ tibi deberi
acreuitore eius ꝓbau̾s cõpelietur quate¬
nus tñ ip̃e deb.¬
at ictis pensttanda surit priuata pacticẽ
ꝑignorare minime admutendumẽ. Et
rdeo Rec sign̾ale pactum deõib botuis pi¬
gnori obligandis int̃ueñt. temi.

Expanded text:
nos tuos et ceteras res, quas neminem credibile est pignori specialiter daturum fuisse, generali pacti conventione, quae de bonis ontrahi, non dubitamus eum, qui emptiones agrorum suorum pignori posuit, de ipsis agris obligandis cogitasse Si monumento corpus filiae tuae intulisti, religiosum id fecisti: quo facto obligari a quoquam prohibente iuris religione non posse in dubium non venit. quoque debitoris pignerari et generaliter et specialiter posse pridem placuit. quare si debitor is satis non facit, cui tu credidisti, ille, cuius nomen tibi pignori datum est, nisi ei cui debuit solvit nondum certior a te de obligatione tua factus, utilibus actionibus satis tibi facere usque ad id, quod tibi deberi a creditore eius probaveris, compelletur, quatenus tamen ipse debathletis pensitanda sunt, privata pactione pignerare minime admittendum est: et ideo nec si generale pactum de omnibus bonis pignori obligandis intervenerit, tenet.
Abbreviated transcription (Latin):
da. Omnes ꝓuintiarum rectores uit¬
teris ammoneantur. ut sciant ordines.
atq incolas. urbium singulaꝵ muros
ułnouos debert facere. uł firmius uet̾es
tenoire.scilicet hoc pacto inpendiis or¬
dinandis: ut asscripipo currat ꝓuitib sin¬
ascribantur ꝓ estimatiõe futuri oꝑis t̾rito¬
ria cuuum. neplus poscatur:aliquid. quaor
necc̃itas imꝑauĩt. neuemimus: ne instans.
impechiatur effectus. oportet ramq ꝑsigła
cunctis p̃bendoꝵ sumptuum necc̃itas ĩpoã¬
tur. nemin excusatiõe ułaliam p̃sũptione
ab huiusmõi inminitate. p̃benda.

Expanded text:
. Omnes provinciarum rectores litteris moneantur, ut sciant ordines adque incolas urbium singularum muros vel novos debere facere vel firmius veteres renovare, scilicet hoc pacto impendiis ordinandis, ut adscriptio currat pro viribus sindscribantur pro aestimatione futuri operis territoria civium, ne plus poscatur aliquid, quam necessitas imperaverit, neve minus, ne instans impediatur effectus: oportet namque per sicunctis praebendorum sumptuum necessitas imponatur: nemini excusatione vel alia praesumptione ab huiusmodi immunitate praebenda.
Abbreviated transcription (Latin):
gant ꝑtinere. Ita enim ⁊ splerdor oꝑis ⁊
ciuitatis munitio: cum prinatoꝵ usu et
utilitate seruabitur.
op̃tre. Quia pluame domus cũ offitus
suis inporticib uel zc̃xippi c̃e memorantur.
reciditus memoratore iocors ꝓquantitate
que placuit ad p̃benda luminaria. ⁊ edificia
ac tarta reꝑanda regie huius urbis lauacro
sinĩ aliqua iubemus excusatiõe conferri.
pti aduditiu tue cel situdinis destinãdi
angi portus integros. uł partes suis domib
incluserint. seu porticus usurparũt. ꝓcul
dubio uira pristina sacratissime reddere ci¬
uitati iuibemus mulcta auriquinquaginta
librarum ñ defutura: siquis post hac insi

Expanded text:
gant pertinere. Ita enim et splendor operis et gant pertinere. Ita enim et splendor operis et civitatis munitio cum privatorum usu et utilitate servabitur.pu. Quia plurimae domus cum officinis suis in porticibus Zeuxippi esse memorantur, reditus memoratorum locorum pro quantitate, quae placuit, ad praebenda luminaria et aedificia ac tecta reparanda regiae huius urbis lavacro sine aliqua iubemus excusatione conferri. ipti ad iudicium tuae celsitudinis destinandi angiportus integros vel partes suis domibus incluserint seu porticus usurparint, procul dubio iura pristina sacratissimae reddere civitati iubemus: multa auri quinquaginta librarum non defutura, si quis posthac in si
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tia nr̃a uł retro principum reportatãq
post refecta edificuloco ꝓpͥo denuo collocãt.
cp̃.ron Quicum̃q lecus inpalatio huiꝰ
urbis prinatis eclifitiis incõmode occupat᷑
ẽ. his quã primum subrutis õib que ĩco
sint oclifitus palatio reformetur. quod pͥua¬
tors non c̃ parictib coartandum
tm̃ locum hãnt habitandi: quos legitimũ
maiestatis nr̃e tisus: ⁊rei publice disciplina
delegit infuturum ⁊̃ uniũsis abhuiuismõi
usurpatiõe ꝓbibendis.
splendidissume urbis extructus ẽ: cõple¬
to oꝑe p̃cipimus cor usui deputari. ꝑqͦꝵ
t̃ras idẽ murus studio ⁊ ꝓuisione tue magͥ¬
tudinis exntẽ sertintatis arbitrio celebra¬
tur. cad̃ lege imꝑpetuum ⁊ c̃oditioẽm scruã¬
da ut amus singulis huuładquors uira
terule damgrauĩnt. ꝓpͥo sumptueoꝵ in¬
stauraticẽ sibi in⁊ intelligant ꝓcurandam.
coꝵq: usu publico benesitio paatientes. curã
reꝑationis ac solucitudinẽ adse ñambi¬

Expanded text:
m vel retro principum reportatamque post refecta aedificia loco proprio denuo collocare.pu. Quicumque locus in palatio huius urbis privatis aedificiis incommode occupatus est, is quam primum subrutis omnibus quae in eo sunt aedificiis palatio reformetur, quod privatorum non est parietibus coartandum tantum locum habeant habitandi, quos legitimus maiestatis nostrae usus et rei publicae disciplina delegit: in futurum etiam universis ab huiusmodi usurpatione prohibendis. splendidissimae urbis extructus est, completo opere praecipimus eorum usui deputari, per quorum terras idem murus studio ac provisione tuae magnitudinis ex nostrae serenitatis arbitrio celebratur. Eadem lege in perpetuum et condicione servanda, ut annis singulis hi vel ad quorum iura terrulae demigraverint, proprio sumptu eorum instaurationem sibimet intellegant procurandam, eorumque usu publico beneficio potientes curam reparationis ac sollicitudinem ad se non ambi
Abbreviated transcription (Latin):
clem̃tia opus puplicum sibi p̾leri postula¬
Querint. ñnisi diruta panitusq destracta. ⁊ q̃
parum sunt musu ciuitatum. ꝑcipiant. in¬
timandis huuismoĩ rescriptis uiditio am¬
plissme tuc sclis

Expanded text:
clementia opus publicum sibi praeberi postulaverint, non nisi diruta penitusque destructa et quae parum sunt in usu civitatium percipiant: intimandis huiusmodi rescriptis iudicio amplissimae tuae sedis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ p̃stitit. ¶ Sinaut nichil suꝑ hoc capło
fuĩt pactum.si ꝑtotum trienniũ. neq
pecumas solũt. neq apochas dñõ tribu¬
tor rectlidint. uolenti uosenti cilicẽ
eam ap̃duis emphiteoticarũs rẽpelłe. nul¬
la ei allegatiõe nomine meliorationis
oponenda E⁊ omnimõ eo si dñs uoluit
repellendo. neq p̃tendente ꝙ ñ ẽ super
hac cã inquietatus. Cum neminẽ opor¬
tet conũntioem: uł admonitiõem x¬
pectare. si ultro sese offerre.⁊debitũ spon¬
tanea uoluntate ꝑsoluere. scdm qd̃
Ne aut ex hac c̃ã dominis facultas ori¬
atur emphiteotas suos repellere: ⁊ red
utre is quiẽphiteosim suscep̃ cadat.
licentiam ei cẽcechunus atestatiõe ꝑ̃mis¬
sa. pecimias offerre. hisq obsignatis ⁊
sccłm legẽ depõitis. minime deiectiõis
timere ꝑiculum.
d.a. Cum dubitabatur utrum em¬
phitcota debeat cum dñi uoluntate
suas melioratiões quegreco uocabulo
emponcmata dicuntur alienare.ułiuis

Expanded text:
n praestiterit. Sin autem nihil super hoc capitulo fuerit pactum, sed per totum triennium neque pecunias solverit neque apochas domino tributorum reddiderit, volenti ei licere eum a praediis emphyteuticariis repellere : nulla ei adlegatione nomine meliorationis opponenda, sed omnimodo eo, si dominus voluerit, repellendo hac causa inquietatus, cum neminem oportet conventionem vel admonitionem expectare, sed ultro sese offerre et debitum spontanea voluntate persolvere, secundum quod et Ne autem ex hac causa dominis facultas oriatur emphyteutas suos repellere et rediiure is qui emphyteusin suscepit cadat, licentiam ei concedimus attestatione praemissa pecunias offerre hisque obsignatis et secundum legem depositis minime deiectionis timere periculum.pp. Cum dubitabatur, utrum emphyteuta debeat cum domini voluntate suas meliorationes, quae Graeco vocabulo emponemata dicuntur, alienare vel ius
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate. ap̃iurum clarissimum magistr̃
censuum. uł p̃sentib tadulariis ꝑatestati¬
sores celebrandam. ¶ S ne auaritia tẽti
flagitent. ꝙuisq adp̃sens tp̃c ꝑ petrarico¬
gnouimus. ñ amplius eis liceat ꝓ sub¬
icͥpticẽ: ułdepõiticẽ iisi quinquagesurã
partẽ p̃tũ uł existimationis lociqui ad
aliam ꝑsõam trffertur acciꝑe.¶ Sin
aũt nouum emphiteotã. uł emptorẽ
meliorationis susciꝑe minime dñs ma¬
luit.⁊atestatiõe facta int̃duos menses
hoc faccre suꝑ sełit: licere emphiteote
⁊ ñconsentientib dm̃is adalios ins su¬
um uł emponemata tͣnsferres sin autem
alit̃ fu̾it u̾satus quã nr̃a ꝯstitutio di¬
sposuit uit emphiteotico cãdat.

Expanded text:
mum magistrum censuum vel praesentibus tabulariis per attestatisores celebrandam. Et ne avaritia tenti flagitent, quod usque ad praesens tempus perpetrari cognovimus, non amplius eis liceat pro subscriptione vel depositione nisi quinquagesimam partem pretii vel aestimationis loci, qui ad aliam personam transfertur, accipere. Sin autem novum emphyteutam vel emptorem meliorationis suscipere minime dominus maluerit et attestatione facta intra duos menses hoc facere supersederit, licere emphyteutae et non consentientibus dominis ad alios ius suum vel emponemata transferre. Sin autem aliter fuerit versatus, quam nostra constitutio disposuit, iure emphyteutico cadat.
Abbreviated transcription (Latin):
phiteotas suos acciꝑe p̃tia meliorationũ
que inuenerunt. si cos teludant. ⁊ cx hoc
cõmodum ephiteote deꝑeat. disponiuᷤᷤ
atestatioem dnõ transmitti. ⁊ p̃dicere quã¬
tum p̃tium abalio reu̾a accipi põt. ⁊ si ꝗd̃
dñs hoc dare malu̾̃t. ⁊ tantam prãre

Expanded text:
phyteutas suos accipere pretia meliorationum quae invenerint, sed eos deludant et ex hoc commodum emphyteutae depereat, disponimus attestationem domino transmitti et praedicere, quantum pretium ab alio re vera accipit. Et si quidem dominus hoc dare maluerit et tantam prae
Abbreviated transcription (Latin):
ius c̃phiteoticum ad ꝑsonas nõ ꝓhibi¬
tas. scõcessas. ⁊ idõcas ad soluendũ emꝑ¬
phiteoticum canonẽ transponere. Ni
emphiteota maluit nonc̃clicere. si no¬
uum ẽphiteotam in possessiõem susci¬

Expanded text:
ius emphyteuticum ad personas non prohibitas sed concessas et idoneas ad solvendum emphyteuticum canonem transponere si emphyteuta maluerit, non contradicere, sed novum emphyteutam in possessionem susci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrsus ip̃ius ⁊̃ reique ꝑ emphitcosin data
s ẽ facit urt̾itum. hoc non ẽphyteoticãio
cui nichil reliquum remansit.s⁊ rei dño
qui quod fatalitate ingrugbat. ⁊̃ nullo
int̾cedente contͣctu habiturus fu erat
imputetur.Sit uõ partĩculare uł aliud

Expanded text:
rsus ipsius etiam rei quae per emphyteusin data est facit interitum, hoc non emphyteuticario, cui nihil reliquum mansit, sed rei domino, qui, quod fatalitate ingruebat, etiam nullo intercedente contractu habiturus fuerat, imputetur : sin vero particulare vel aliud
Abbreviated transcription (Latin):
uxore tua comꝑante pecumam nũasti.
elq possessio tradita ẽ. ancont̾ctu emp¬
tionis ate noĩe tuo habĩto tantũ uxoris
nom̃ post instrum̃tis scribi feccris ¶iam
siquidẽ uxor tua noĩe suo emit. eiq res
tradite sunt: nec inte quicquam dehis
ꝓcessit. ñ nisi dep̃tiõ adu̾sus eam inquan¬
tum tu pauꝑior. ⁊illa locupletior fc̃a ẽ.
habes actiõem ¶Quod siemisti quid̃ tu. ⁊
tibi tradita possessio ẽ tm̃ aũt nom̃ in¬
res gesta potior qu̾a scͥptura habetur Stn
uõ ab initio negotium uxoris gerens.
potes. Quare indominiĩ questic̃e illȩ po

Expanded text:
uxore tua comparante pecuniam numerasti eique possessio tradita est, an contractu emptionis a te nomine tuo habito tantum uxoris nomen post instrumentis scribi feceris. Nam si quidem uxor tua nomine suo emit eique res traditae sunt nec in te quicquam de his processit, non nisi de pretio adversus eam, in quantum tu pauperior et illa locupletior facta est, habes actionem. Quod si emisti quidem tu et tibi tradita possessio est, tantum res gesta potior quam scriptura habetur. Sin vero ab initio negotium uxoris gerens cpotes: quare in dominii quaestione ille po
Abbreviated transcription (Latin):
d. aa. Multum int̾ est utrum coħrtes
tui pofsessiõem cõmunẽ distraxeranit. an
uõ fiscus. cum partis dñs ẽet. soliditatem
iuxta ꝓpͥum primlegium uendidit. ¶Et¬
enim si afisco facta ẽ uenditio. fro euis mn¬
ditatem uendiderunt. licet ẽptor ab his
delegatus partẽ p̃tiifuco soluit. alterãq
incautic̃em deduxit. tñ portioni tueea
uẽditio ñ põt obsistert.¬

Expanded text:
 . Multum interest, utrum coheredes tui possessionem communem distraxerunt, an vero fiscus, cum partis dominus esset, soliditatem iuxta proprium privilegium vendidit. Etenim si a fisco facta est venditio, fidem eius inditatem vendiderunt, licet emptor ab his delegatus partem pretii fisco solverit alteramque in cautionem deduxit, tamen portioni tuae ea venditio non potest obsister
Abbreviated transcription (Latin):
fidei cõmissarius cui restituta ẽ extrebeiu¬
cõmissum restituere uissus fu̾it res hecdi¬
tarias: quẽ admodum actionum tns la¬
tio celebretur intrib istis casib ap̃ ue¬
ttres drpitabatar.⁊ dñs ulpianus ꝯsti¬
tuendumc̃e suꝑhis putauiti Sanccimũ¬

Expanded text:
fideicommissarius, cui restituta est ex Trebellcommissum restituere iussus fuerit res hereditarias: quemadmodum actionum translatio celebretur in tribus istis casibus, apud veteres dubitabatur: et Domitius Ulpianus constituendum esse super his putavit. 1c . Sancimu
Abbreviated transcription (Latin):
soli᷑ tutori recte ficrifidei cõmissi noĩe umũ¬
sitatis restituti oc̃m qu od pupillo relictũ ẽ
⁊siñ honere ficeiussionis. ubitu pnpilu
fari ñ possit ułab c̃e noscitur. nedumnim̃i¬
a subtilitate cirtares utimur pupillares ip̃a
cẽ oportet: ⁊ si furioso fideicõmissaria debe¬
atur Reditas ut restitutio  curatori eiuiᷤᷤ
soli noĩe scilicet furiosi celebretur. Quis
ciisensus que uox c̃ta furioso ẽe intel¬
ligitur. cum̃ inutroq cssu rescituentes ple¬
nissime sequantur. exmã lege sȩũtateᷤ.
hoc cod̃ obscruando ⁊ si ip̃i pupilli uł fu¬
riosi restitutione grauatisunt. ¶ cumͣ
aũt aliquis ħeclitatẽ restituere uisus ẽ.
⁊ dolo malo uł post litẽcontestatam uł

Expanded text:
soli tutori recte fieri fideicommissi nomine universitatis restitutionem, quod pupillo relictum est, et sine onere fideiussionis, ubi tamen pupillus fari non possit vel abesse noscitur, ne, dum nimia subtilitate circa res utimur pupillares, ipsaue iuris esse oportet, et si furioso fideicommissaria debeatur hereditas, ut restitutio curatori eius soli, nomine scilicet furiosi, celebretur. Quis enim sensus, quae vox certa furioso esse intellegitur, cum in utroque casu restituentes plenissimam consequantur ex nostra lege securitatem. 1a . Hoc eodem observando, et si ipsi pupilli vel furiosi restitutione gravati sunt. 1b . Cum autem aliquis hereditatem restituere iussus est et dolo malo vel post litem co
Abbreviated transcription (Latin):
s auitam testam̃to cõtito iussit brdẽ
cĩm berctitatẽ quam er dereliquid auirestitue¬
respeciale añt fitei cõmissum alteri ascͥpscrit
⁊quertbatur specialis fideicõmifsarius idꝙ
ei terelictum ẽ aquo consequi debeat. utrũ¬
ne abħrde ut post restitutioẽm euis: alias
res tinũsitatis fidei cõmissarius actopiat.
anunacumaliis reb oporteat. ⁊ rec gnali
fidei cõmissario aggregan:. ut ip̃e speciali frõi¬
cõmissatio boctradat siũ mrem su̾ ĩ pecuriis
hocfideicõmis sum sit sanecurais. itaq tofa

Expanded text:
. Quidam testamento condito iussit heredem omnem hereditatem quam ei dereliquit alii restituere, speciale autem fideicommissum alteri adscripsit. Et quaerebatur, specialis fideicommissarius id quod ei derelictum est a quo consequi debeat, utrumne ab herede, ut post retentionem eius alias res universitatis fideicommissarius accipiat, an una cum aliis rebus oporteat et hoc generali fideicommissario adgregari, ut ipse speciali fideicommissario hoc tradat, sive in rebus sive in pecuniis sit fideicommissum. Sancimus itaque totam
Abbreviated transcription (Latin):
sies alienum Recitarium defũcti sube fines
cccupanĩt falcidie legis u̾issio peti. itẽ tre¬
bellianĩsenatus consulti p̃ceptum exigi ñ

Expanded text:
es alienum hereditarium defuncti substantiae fines occupaverit, Falcidiae legis iussio peti, item Trebelliani senatus consulti praeceptum exigi n
Abbreviated transcription (Latin):
roganerit. ut sisine lib̾is diem suum fun¬
gerctur: portic̃em Reditatis tibi restitũ et
tñ intestato eos die suum functo id qd
bnfitio legis falcidiehie potuit. ad suc¬
cessorẽ tntestati ꝑtine̾. ideoq ñ inmĩto lo¬
rorẽ tuam quesimul tecum ab intestato ei
successit. cmolunr̃iti ꝙ retinere portuit por¬
ticẽm sibiũcclicare marifestum ẽ.¬
Suitallegas pat̾ tuus eam portiõe
exqua tefecit ħrdem. fr̃ib tiis restituere
uussit. certisq specieb ꝓfalcidia p̃cꝑit ẽt̃ꝰ
tentam auxilium legis falcidie ꝙ iplo¬
ras ap̾suum iudice nõ ꝓhib̾is flagitare.

Expanded text:
rogaverit, ut, si sine liberis diem suum fungeretur, portionem hereditatis tibi restitueret, tamen intestato eodem diem suum functo id, quod beneficio legis Falcidiae habere potuit, ad successorem intestati pertinere ideoque non immerito sororem tuam, quae simul tecum ab intestato ei successit, emolumenti quod retineri potuit portionem sibi vindicare manifestum eut adlegas, pater tuus eam portionem , ex qua te fecit heredem, fratribus tuis restituere iussit certisque speciebus pro Falcidia praecepit esse contentam, auxilium legis Falcidiae, quod imploras, apud suum iudicem non prohiberis flagitare.
Abbreviated transcription (Latin):
dam exhis. aut q̃nidam rogaũĩt ut qui pͥor
sim̃ lib̃is decesserit portiõem heditatis sue
suꝑstiti seu suꝑstitib restituere. ut mõss
oĩb retenta quarta ꝓauctoritate trebelu¬
am senatus consulti: ñ ꝑ imputationẽ
recddituum licet hoc testator rogauĩt uł
uisserit s⁊ inip̃is reb reditarus. dodrans
restituatur. ¶dẽq inretinenda legis fal¬
cidie portione obtinere inbemus: ⁊ sipͤãt
ułmat̃ filio seu filia institutis sicut supͣ
dictum ẽ Redib rogauĩt eos easue ne poti¬

Expanded text:
dam ex his aut quendam rogaverit, qui prior sine liberis decesserit, portionem hereditatis suae superstiti seu superstitibus restituere, ut modis omnibus retenta quarta pro auctoritate Trebelliani senatus consulti, non per imputationem redituum, licet hoc testator rogaverit vel iusserit, sed in ipsis rebus hereditariis, dodrans restituatur. Idemque in retinenda legis Falcidiae portione obtinere iubemus, et si pater vel mater filio seu filia institutis sicut supra dictum est heredibus rogaverit eos easve nepoti
Abbreviated transcription (Latin):
necẽẽ ẽ ipt ead̾ satis datio ꝓlegũ orline p¬
beatur. ¶ Smaũt is quifidei cõmissaria re¬
stitince grauatus ẽ unofilio suꝑstite uel
nepote exfilio seu exfilia nato uł ꝓnepote
tił postumo relicto decefserit: ñuidetur ex¬
titisse coditio ⁊dco deficit frdeicõmissi pe¬
titio. ¶ Iud ⁊̃ admoneinus ut ea quede
falcidie portiõe ñ ꝑredditus s⁊ ꝑip̃as res
beditarias recinenda. ⁊ desatis datiõe fidei¬
cõmissore sicut supͣdictum ẽ cõcedenda di

Expanded text:
t eadem satisdatio pro legum ordine praebeatur. Sin autem is, qui fideicommissaria restitutione gravatus est, uno filio superstite vel nepote ex filio seu ex filia nato, vel pronepote vel postumo relicto decesserit, non videtur extitisse condicio et ideo deficit fideicommissi petitio. Illud etiam admonemus ea, quae de falcidiae portione non per reditus, sed per ipsas res hereditarias retinenda et de satisdatione fideicommissorum  sicu
Abbreviated transcription (Latin):
orp ant.  dũsus eos qui sub optentu
legis falcidie legata morantur. notissi¬
mum ẽ iuris auxilium si igitur ꝓpotta
stpulatice canẽ cumsatis datiõe pote¬
stis uos restituros quanto amplius acce¬
ꝑttis quã ꝑeam legẽ licet acciꝑxis uidex
quidefidricõmissis uis dicit: solida nob̾
legata prari iubebit quod si satis dati¬
dem implere ñ poteritis arpitro dato: cer
tumdiem di ffiin int̃ que altera parte
ceflante partib suis fungetur. ⁊ sicõsti¬
terit s legi falgdie lecum non cẽ ⁊usu

Expanded text:
ani. Adversus eos, qui sub obtentu legis Falcidiae legata morantur, notissimum est iuris auxilium. Si igitur proposita stipulatione cavere cum satisdatione potestis vos restituturos, quanto amplius quam per eam legem licet acceperitis, iudex qui fideicommissis ius dicit solida vobis legata praestari iubebit. Quod si satisdationem implere non poteritis, arbitro dato diem vobis praefiniet, intra quem altera parte cessante partibus suis fungetur. Et si constit
Abbreviated transcription (Latin):
dinem ꝑfideicõmissum relicte portiõĩs
reditatis ꝑspicimus. ucrentẽ nefructũ
amittas relicti fideicõmissi : qm auia
testatoꝵis ex parte scͥpta bis dibi roct¬
ta rescitucre cauiditate ac ffautertoudi¬
auit. ut adalium nepota cundẽq cob̾rd̃
deuoluatur portio. aquotibi noiatimn
fint fidcico missum relictum. ⁊ coacta su¬
spectam Reditatẽ ad̃ire prius qũa ꝓ Rede
gereret:reb sit humanis exẽpta. cũ diuo
antomino parenti nr̃o deberi ⁊̃ asubstitu¬
tis fideicõmissum contẽplatiõe uiditũ
testatoris qi tacite abhis repẽtitum ĩa
lxditas recte relirquitu igiurnte u¬
xor tua. ⁊ priuignum snum in discͥmi¬
ne mortis constituta designauit uelleᷤ
successicem obtincre usq addodrante
euis uoluntatẽ ratam scruari conuciit.
cũabintestato ei succedentes hac de resti¬
tuendo fideicõmisso cõnuñtos ultra qͣr¬
tam cre alieno deducto: qũa penes eos sẽ¬
tentia senatus consulti relinqui p̃cepit.
tĩnobtinere posse p̾stiterit

Expanded text:
dinem per fideicommissum relictae portionis hereditatis perspicimus verentem, ne fructum amittas relicti fideicommissi, quoniam avia testatoris ex parte scripta heres et tibi rogata restituere calliditate ac fraude repudiavit, ut ad alium nepotem eundemque coheredem devolvatur portio, a quo tibi nominatim non fuerat fideicommissum relictum, et coacta susgereret, rebus sit humanis exempta: cum divo Antonino parenti nostro deberi etiam a substitutis fideicommissum contemplatione iudicii testatoris quasi tacite ab his repetitum iam dditas recte relinquitur. Igitur si te uxor tua et privignum suum in discrimine mortis constituta designavit velle successionem obtinere, usque ad dodrantem eius voluntatem ratam servari convenit, cum intestato ei succedentes de restituendo fideicommisso conventos ultra quartam  aere alieno deducto, quam penes eos sententia senatus consulti relinqui praecepit, tantum obtinere posse praestiterit
Abbreviated transcription (Latin):
d. aa. Diea cuus filium tuum seruum
significas: exiuditio desucti qisedicis
fitei cõmissariam ubtatẽ ei relm quisse.
aliqurd consccuta ẽ. ad restitugrdam fidei¬
cõmissariam lib̾tatem ñ inĩito obnoxi¬
aconsttata deo urguc. slam fidei com¬
missum cirlictum usq ad cum modum
põt petere. quẽ detucto p̃tio ẜuore quos
frat rogata manumittere resictore suba¬

Expanded text:
. Si ea, cuius filium tuum servum significas, ex iudicio defuncti, quem dicis fideicommissariam libertatem ei reliquisse, aliquid consecuta est, ad restituendam fideicommissariam libertatem non immerito obnoxia constituta debet urgueri. Nam fideicommissum ei relictum usque ad eum modum potest petere, quod deducto pretio servorum, quos fuerat rogata manumittere, relictorum sub
Abbreviated transcription (Latin):
Mp. dio: E uixor tua tp̃e miptiarum
tripatria potestate fuisse monstrit᷑ fidei¬
cõmissicometum eirelictum cum nup¬
ierit nullo alio diemeius cecdere ꝓhibẽte
patri questtum ñ ambigitur. Quod si
apatre añ nuptias emancipata fuit. ac
postea decesserit suꝑstite patre ⁊ maĩto
ac libis acticẽm fidei cõmissi sibi cõpetẽ¬
tem adħs suos tͣnsmisit.

Expanded text:
 tuam tempore nuptiarum in patria potestate fuisse monstretur, fideicommissi commodum ei relicti, cum nupserit, nullo alio diem eius cedere prohibente patri quaesitum non ambigitur. Quod si a patre ante nuptias emancipata fuerit ac postea decesserit, superstite patre et marito ac liberis actionem fideicommissi sibi competente
Abbreviated transcription (Latin):
sututus dien obiss ⁊ is nepotẽ quẽ ex fui¬
a susceꝑat hrdem tnstituerat cõditiõemad¬
scptam fideicõmisso defecisse manifestũ
Lẽ. nisialia defuncti uoluntas euidenter
da Num patrẽ familias fideicõmassi
nõie quodindie certa reliqrat itacaue
pcepisse pponas. Siamaritondutiss¬
quume: ac sinichil suꝑea rescͥptum fu̾ĩ¬
si. nec ex̃eplũm legati uelbedatatis inꝗ
b cc̃ditio diuortu ñnumqua rennttiso¬
N. huic reicõꝑardum ẽ cum absurdũ
sit ideo ꝑpetui eqicti negligi form̃a. q
patris sui uolimitati ñ obtemꝑatur
quominus uoluntati testatoris pare¬
ret. cum sponte scͥpture testam̃ti ñop
mp. alex̃. Iegatum siũ frocicõmissum a
patruo tuorelictum tibi subcõditione si
filiõ cus nupsisses cum mortuo filio pri¬

Expanded text:
stitutus diem obisset, isque nepotem, quem ex filia susceperat, heredem instituerat, condicionem adscriptam fideicommisso defecisse manifestum est, nisi alia defuncti voluntas evidenter Cum patrem familias fideicommissi nomine, quod in diem certam reliquit, ita cavere praecepisse proponas, si a mariaequum est, ac si nihil super ea re scriptum fuisset. Nec exemplum legati vel hereditatis, in quibus condicio divortii nonnumquam remitti solet, huic rei comparandum est, cum absurdum sit ideo perpetui edicti neglegi formam, quia patris sui voluntati non obtemperaturquominus voluntati testatoris pareret, cum sponte scripturae testamenti non  . Legatum sive fideicommissum a patruo tuo relictum tibi sub condicione, si filio eius nupsisses, cum mortuo filio, pri
Abbreviated transcription (Latin):
ille antẽ seruns s̃un eod loco constitutus
ubi etiamhrs fuãt. rerulitestõ cognito ꝓ¬
ꝑabat adħrdem cumip̃o qui uissus crat
dare heredi. sanmedio latronum uł ho¬
ẽp̃tum ẽ ꝙ portabat. Querebatur int̾an¬
tiquos si ppecditur lib̾tas qr hoc dare
cãsum¶ Itaq uetertm dubietate qui¬
escente nõbis placuit. ut ⁊ lib̾tas oimõ
cõpetat: ⁊ cõmodum quod hercli uł extͣ.¬
neo relinquitur ñ abstrahatur. exqu̾ac̃q
igitur ca tmpecliatur siũ ꝑħrdem fine ꝑ¬

Expanded text:
ille autem servus non in eodem loco constitutus, ubi etiam heres fuerat, herili testamento cognito properabat ad heredem cum ipso, quod iussus erat dare heredi, sed in medio latronum vel hoest quod portabat: quaerebatur inter antiquos, si praepeditur libertas, quia hoc dare casum. Itaque veterum dubietate quiescente nobis placuit, ut et libertas omnimodo competat et commodum, quod heredi vel extraneo relinquitur, non abstrahatur. Ex quacumque igitur causa impediatur, sive per he
Abbreviated transcription (Latin):
melioratione locum Dñtecum sufficiat
ei saltem ꝓp̃tio quodsçiens deit ꝓa
Qlienare satis sibi ficri creditori nichilo
minus pignoratitia contraria actiõe
adũsus debitorẽ competente ut exoi
adeffectum ꝑducatur. ut ultima elogi¬
a desunctor legitimum finem sortian
ne demimita cc uenditores hñtib. defal¬
sti aut solutam peciiam debitam te¬
astͣatori declarant aut uolumtate eins
stendunt: ⁊ ideo aut peti ꝙ solutum ẽ
ñ põt aut exc̃a fideĩcõmissi ut debitõ
liberetur agendum ẽ. insi liquido ꝓba¬
ri possit eum ñ lib̾ari debitorẽ uoluisse

Expanded text:
lioratione locum habente, cum sufficiat lioratione locum habente, cum sufficiat ei saltem pro pretio, quod sciens dedit pro aliena re, sibi satisfieri: creditori nihilo minus pigneraticia contraria actione adversus debitorem competente, ut ex omni ad effectum perducatur, ut ultima elogia defunctorum legitimum finem sortiantne deminuta contra venditores habesti, aut solutam pecuniam debitam testatori declarant aut voluntatem eius stendunt. Et ideo aut peti quod solutum est non potest aut ex causa fideicommissi, ut debitor liberaretur, agendum est, nisi liquido probari possit eum non liberari debitorem voluisse
Abbreviated transcription (Latin):
subsitutioẽmelius quid faciet ⁊ si ĩhis
casib caueat abõi uẽcutione uły po¬
theca.ne se grauiorib honerib cuictio¬
ius noĩe subponatssin aut̃ auaritie cu¬
pidine pp spẽ cõditio nis minime im¬
plende ad uenditiones uł ypothecacõ¬
ꝓsilũit. sciat quod cõditione impleta.
abinitio cã mirritum deuocetar. ⁊ sic
intelligenda ẽ quasi nec scriꝑta nec
penitus fuĩt cel ebrata nt nec inu capi¬
o nec longi tp̃is pscriptio contͣ legata¬
rium uł fidei cõmissarium ꝓceclat.¶ꝙ¬
similit censemus in hꝰ mõi legatis: quc
siũ pure siue subdie certo siue subcõditi¬
one sine subincerta die relicta sint. s⁊
inhis õib casib legatario quid̃ ⁊ fidĩ¬
cõmissario licentia pateat rẽ uenͣdicaẽ
⁊ sibi assignare nullo obstaculo ab de¬
tentatorib opponerdo. ¶Emptoraut̃
sciens rei grauam̃ adũsus uenditorem
actioẽm hãt tantummo ad restitutio¬
nem p̾tũ nec duꝑli stipulatice. neq¬

Expanded text:
restitutione, melius quidem faciat, et si in his casibus caveat ab omni venditione vel hypotheca, ne se gravioribus oneribus evictionis nomine supponat. 3a . Sin autem avaritiae cupidine propter spem condicionis minime implendae ad venditionem vel hypothecam prosiluerit, sciat, quod condicione impleta ab initio causa in irritum devocetur et sic intellegenda est, quasi nec scripta nec penitus fuerat celebrata, ut nec usucapio nec longi temporis praescriptio contra legatarium vel fideicommissarium procedat.similiter censemus in huiusmodi legatis, quae sive pure sive sub die certo sive sub condicione sive sub incerta die relicta sint: sed in his omnibus casibus legatario quidem vel fideicommissario omnis licentia pateat rem vindicare et sibi adsignare, nullo obstaculo ei a detentatoribus opponendo. Emptor autem sciens rei gravamen adversus venditorem actionem habeat tantummodo ad restitutionem pretii, neque dupli stipulatione neq
Abbreviated transcription (Latin):
pareas.si ꝑcumcin nubcre iussaes qͦmmnꝰ
id quod tibi relictum ẽ retineas ñoberit᷑.
uł insulam relinquo: ita ut quinq mili¬
a exhis uł eand̃ insulam meuio restituat.¬
delicet incõditionib post exitum earum.
q̃ridam debitum exigereht̃ debitor ad¬
uersus legatarium sen fidei cõmifsarium

Expanded text:
per eum, cui nubere iussa es, quominus id quod tibi relictum est retineas, non oberitvel insulam relinquo, ita ut quinque millia ex his vel eandem insulam Mevio restituatdelicet in condicionibus post exitum earum. quendam debitum exigere, habet debitor adversus legatarium seu fideicommissarium
Abbreviated transcription (Latin):
tioẽ serm ułaltĩus reireliquid ñ ip̃i lega¬
torio siquẽ titius forte elegĩt. titus aũt
morte fuĩt prcũntus. Mn hac specie du¬
bitabatur apudueteres quidstatuendũ
sit utrum nelegatum expirat analiꝗd¬
ei inclucitur adutorum ut uiribom
arbitratu ꝓceclat electio¶ censemꝰ itaq
si intra annale tp̃c ille qui eligere uisus
uł quantecumq decesserit ip̃i legatãĩo
uiteri ẽe datam electiõem. ita t̾n: ut nõ
optimum exserins ułalus reb quicquã
eligat s medie estimationis. ne dum le
fidei cõmissatiis ꝓspexi̾t. ⁊ actic̃es tam ꝑ¬
sonales quamĩ rem ⁊ ypotrecatias decli¬
mus. ⁊ inrem missionis tenebrosissimus
error abolitus ẽ adhancicgẽ ꝑuenimus.

Expanded text:
tionem servi vel alterius rei reliquerit non ipsi legationem servi vel alterius rei reliquerit non ipsi legatario, sed quem Titius forte elegerit, Titius autem rit praeventus, et in hac specie dubitabatur apud veteres, quid statuendum sit, utrumne legatum expirat, an aliquid inducitur ei adiutorium, ut viri boni arbitratu procedat electio. Censemus itaque, si intra annale tempus ille qui eligere iussus vel quandocumque decesserit, ipsi legatario videri esse datam electionem, ita tamen, ut non optimum ex servis vel aliis rebus quicquam eligat, sed mediae aestimationis, ne dum legfideicommissariis prospexit et actiones tam personales quam in rem et hypothecarias dedimus et in rem missionis tenebrosissimus error abolitus est, et ad hanc legem pe
Abbreviated transcription (Latin):
in quid̃ legatario optioseria uł alt̾msrci
relicta sit. ip̃e aut̃ moriens plures sibi relin¬
querit ħrdes. dubitabatur int̃ ueteres si ĩ¬
t᷑ legatarios ulħrdes legatarii fũit c̾tatũ
⁊ alt̃ alterum seruum usaliam rem eligẽ
uelit quid sit statuendum. sanccimꝰ itaq
ut quẽ sors p̃tułit. isquid hãt potestatem
Qeligendi. ceteris aut extimatioẽm prẽt cõ¬
tingentium cis partium .i. inseruis quidẽ
⁊ancillis maiorib decem annis. fisiñ arte¬
sint .xx. solidis existimandis minoribus
lidis cõputandis. ¶ sinaut̃ artifices usq¬
ad.xxx. solidos extimatioẽ eors ꝓcedente.
suimasculi siuestmmine sint exceptis not᷑a¬
rus ⁊ mecticis utriusq sexus cum notãio
quin quaginta solidos estimari uolumus.
medicos aut̃. ⁊ obstetrices sexaginta Eu¬
nuchis minorib quid̃ .x. annis usq ad
trigunta solidos ualentib maiorib uõ
usq ad quinquaginta sinaũt artifices
sunt. usq ad sepitaginta ¶ S⁊ siquis op

Expanded text:
i quidem legatario optio servi vel alterius rei relicta est, ipse autem moriens plures sibi reliquerit heredes, dubitabatur inter veteres, si inter legatarios vel heredes legatarii fuerit certatum et alter alterum servum vel aliam rem eligere velit, quid sit statuendum. Sancimus itaqueut, quem sors praetulerit, is quidem habeat potestatem eligendi, ceteris autem aestimationem praestet contingentium eis partium: id est in servis quidem et ancillis maioribus decem annis, si sine arteginti solidis aestimandis, minoribus solidis computandis: sin autem artifices sa solidos aestimatione eorum procedente, sive masculi sive feminae sunt, exceptis notariis et medicis utriusque sexus, cum notarios quinquaginta solidis aestimari volumus, medicos autem et obstetrices sexaginta: eunuchis minoribus quidem decem annis usque ad triginta solidos valentibus, maioribus vero usque ad quinquagin ta, sin autem artifices sint, usque ad septuaginta. 1a
Abbreviated transcription (Latin):
gatus frat ut si sinc lid̾is pͥor deccłet pater¬
nam tͣibi feditatẽ redderet. silicet te b̾rdem
scͥpserit impoe̾nida tñ legator tõe quib tt
ronoratum ẽẽ suggeris fideicõmissum debi¬
tum. eris alem loco decdnci oportet. tnsuꝑ¬
ꝙq ĩresiduo legis falcidie bnfitiũ nẽcticab̾.¬

Expanded text:
gatus fuit, ut, si sine liberis prior decederet, paternam tibi hereditatem redderet. Sed licet te heredem scripserit, in ponenda tamen legatorum ratione, quibus te oneratum esse suggeris, fideicommissum debitum aeris alieni loco deduci oportet insuperque in residuo legis Falcidiae beneficium vindicab
Abbreviated transcription (Latin):
dotemtibilegauit maritus.sꝙ cumq
Atio ẽ nũate pecunie quod siquantitatẽ
exp̃ssit debetur ⁊ si in dotẽ datum non ẽ¬
Mp. gra. Sidotem ut ꝓpomis defuncta
inmatrimonio uxore tua patrieius recti¬
sti ułetiam ea ñ redita testam̃ti ubis ut
asseueras munitus es quib recepisse
nulla suꝑsit actio. aut ñrectlita adu̾sus
petentẽ iuxtade functi uoluntatẽ ꝑata-¬
sunt. legati seu p̃cariis sibis statuit ꝙp¬
pe suꝑiori quid̾ casn datum ꝓbanti repe
ti tm posteriore uõ nichil nocente falsa
temonstratioẽ. significatum instrum̃to

Expanded text:
dotem tibi legavit maritus, sed quodcumque batio est numeratae pecuniae. Quod si quantitatem expressit, debetur et si in dotem datum non e . Si dotem, ut proponis, defuncta in matrimonio uxore tua patri eius reddidisti, vel etiam ea non reddita testamenti verbis, ut adseveras, munitus es, quibus recepisse nulla supersit actio aut non reddita adversus petentem iuxta defuncti voluntatem parasunt, legati seu precariis verbis statuit, quippe superiore quidem casu datum probanti repeti tantum, posteriore vero nihil nocente falsa demonstratione significatum instrumento
Abbreviated transcription (Latin):
eam cõpelluntur. uidetur aut nob̃unũ¬
quẽq necc̃itatẽ hr̃e ⁊ cõditicem um̃plere.
⁊ portioem sibi contingentẽ acciꝑe ⁊ ꝗc¬
ꝗd exhec comoto ẽ ut hi quid̾ qui cõple¬
uerint iussa: adlucrum uocentur. ꝗ añ
Neglexerint sibi imputẽt si abhiius¬
Amodi quomõ repellentir

Expanded text:
ompelluntur. Videtur autem nobis unumquemque necessitatem habere condicionem implere et pro portione sibi contingente accipere, quidquid ex hoc commodum est, ut hi quidem, qui compleverint iussa, ad lucrum vocentur, qui autem neglexerint, sibi imputent , si ab huiusmodi commodo repellentur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑneniat rasi ip̃e seruus notit ad ĩpłe
conditicem obnoxins tñ constituatũ
post lb̾tatẽ bered uł eicuidari uissus ẽ
nisi ⁊ ipe oblatas pecumas ñ suscepit.
Quod emm semel repudiatum ẽ abeo
redinteg̃ri mintine cõcetim᷑us qͣuatenꝰ
hec quod dare uissus e. omntmodo ad¬
implere cõpellatur nł imp̃o mancipio
si extat. uł inextimatiõem eius. ñiãplĩ
quam inquintectin solidos ĩputandam.

Expanded text:
t adimplere condicionem: obnoxius tamen constituatur post libertatem heredi vel ei cui dare iussus est, nisi et ipse oblatas pecunias non suscepit  quod enim semel repudiatum est ab eo, redintegrari minime concedimus, quatenus hoc quod dare iussus est omnimodo adimplere compellatur vel in ipso mancipio, si extat, vel in aestimatione eius non amplius quam in quindecim solidos imputanda,
Abbreviated transcription (Latin):
dam adhiteri oportet. qui oi gratieͫ ⁊ po¬
tentatui fidẽ religiomi inditiarie debi¬
tam possint p̃ponere
õ.ãa: Pinus graue ẽ quod petitis nr¬
gueri ad exhibitiõem partẽ dũsã eoꝵ

Expanded text:
dam adhiberi oportet, qui omni gratiae et potentatui fidem religioni judiciariae debitam possint praeponeri. Nimis grave est quod petitis, urgueri ad exhibitionem partem diuersam eo
Abbreviated transcription (Latin):
daa Poncplis nccessitudo ꝯsanguinita¬
tis. finatilib uł adoptionis sollẽpnitate
qi ad sorora quamancillam te posseꝓ
bare confidis epłam ersisti. sine familie
erciscunde q̃i ꝓ cohade pͥtatus arbit docea¬
d. ãar Pornpadis asseuerationib nec
em̃tita ꝓfessione. licet utriq comentiãt.
si matrimonio legitimo cõcepti. ułado p¬
tice sollep̃m: filu ciuuili urre patriconstitu¬
uñtur. Si itaq hunc ct quẽ supplicas alie¬
d.ãa. U is cuis quise dr̃m contardit: ad
imponciiorm honus ꝓbationis ẜuo. mi¬
mie ꝓ̃dc̃. cumigitur fugisse tede do¬
ino scuer ꝓfitearis. iñim nec ab illo uisto
inquisitõ pruis an in possessionẽ ub̾tatiꝰ¬

Expanded text:
pistulis necessitudo consanguinitatis, sed natalibus vel adoptionis sollemnitate i ad sororem, quam ancillam te posse probare confidis, epistulam emisisti, sive familiae erciscundae quasi pro coherede petitus arbiter docea. Non nudis adseverationibus nec ementita professione, licet utrique consentiant, sed matrimonio legitimo concepti vel adoptione sollemni filii civili iure patri constituuntur. Si itaque hunc contra quem supplicas alie. Vis eius, qui se dominum contendit, ad imponendum onus probationis servo minime prodest. Cum igitur aufugisse te de domo severi profitearis, verum nec ab illo iusto inquisito prius, an in possessionem libertati
Abbreviated transcription (Latin):
d.ãa. Inris uĩrandi religiõe testes pͥ¬
isqu̾a ꝑhibeant testimonium: iamdy¬
dum artari p̃cepimus:. ut honestiorib
potius fides testib hãtar. ¶ stmilimõ
sanccimus: ut m̃mus testimoniumne¬
mo uidicum in quac̃q c̃a facũe patia¬
tur admitti. nunc manifeste sanccimꝰ.¬

Expanded text:
dem. Iurisiurandi religione testes, priusquam perhibeant testimonium, iam dudum artari praecepimus et ut honestioribus potius fides testibus habeatur, simili more sanximus, ut unius testimonium nemo iudicum in quacumque causa facile patiatur admitti. et nunc manifeste sancim
Abbreviated transcription (Latin):
possunt. ouippe cum hor lectio ñ reci¬
tantẽ. s quẽ tenor scripture designat.
aduiuat. cum itaq necetã ꝓbationũ
inditia reprobentur: uire cõpetenti. p̃¬
dior que inquesticem ueniunt dñiuo
adte ostende ꝑtinere. namres uendicã¬
tẽ ab ẽptore suos nisatos nummos ad¬
se uerantẽ: erga ꝓbaticẽm laborare
nonconuant. si quid̾ huiusmoĩ neet ꝓ¬
hetur factum: intentioni nullum p̃bea

Expanded text:
possunt, quippe cum horum lectio non recipossunt, quippe cum horum lectio non recitantem, sed quem tenor scripturae designat, adiuvat. Cum itaque nec cetera probationum indicia reprobentur, iure competenti praediorum, quae in quaestionem veniunt, dominium ad te ostendae pertinere. Nam res vindicantem ab emptore suos numeratos nummos adseverantem erga probationem laborare non convenit, si quidem huiusmodi, licet probetur, factum intentioni nullum pra
Abbreviated transcription (Latin):
o.aa E ue possidetis pua que apatre
cõi sibi fr̃s emancipati donata contendẽ¬
tes uendicant: ip̃is incumbit facti ꝓba¬
tionis necc̃itas. s uie ip̃is ea p̃dia quasi
apatre ur̃o sibi donata tenentib: uos ħr¬
des constituti patris petitis ut inteꝵ¬
ticẽm iram nonconstitisse detegant᷑
unͣ dm̃ factisunt. emergente q̃stione
tẽ acte post editam.ut ingenua ꝓbari
possis ostendi conuenit. ¶ Quod enĩ
fr̃ib tuis nulla mouetar questio:. ad def¬
fensionẽ tuam nichil ꝓ deẽ põt̃.¬
d ãa. Cum p̃cib tias significes te¬
gnorante p̃clium cum cuus meministi
sibi uelud ate dõatum instrum̃tis ĩseri
fecisse. siuera sunt quedixisti. nec ad
nom̃ facte donationis fundus iste per¬
uenit. Uñ ad dito iudicecõ petenti pro¬
norem rescripti nr̃i: possis consequi sẽ
niquid immitio. ꝓbari uõ post quã anc¬
tor monstrauĩt. ꝙ afserãt oportet.
c̾ãa.Ad ꝓbationẽ uti dñũ aliena
subtrahentes instrum̃ta his. mimme

Expanded text:
. Sive possidetis praedia, quae a patre communi sibi fratres emancipati donata contendentes vindicant, ipsis incumbit facti probationis necessitas, sive ipsis ea praedia, quasi a patre vestro sibi donata, tenentibus vos heredes constituti patris petitis, ut intentionem vestram non constitisse detegant, unde domini facti sunt, emergente quaestiontem ac te post editam, ut ingenua probari possis, ostendi convenit. quod enim fratribus tuis nulla movetur quaestio, ad defensionem tuam nihil prodesse potae. Cum precibus tuis significes ignorante te praedium eum cuius meministi sibi velut a te donatum instrumentis inseri fecisse, si vera sunt quae indidisti, nec ad nomen factae donationis fundus iste pervenit. Vnde adito iudice competenti pronorem rescripti nostri possis consequi sentni quidem initio, probari vero, postquam actor monstraverit quod adseverat, oportet.Ad probationem uti dominii aliena subtrahentes instrumenta his minime
Abbreviated transcription (Latin):
nisteria non sufficit. cumneq in ge¬
necc̃ĩtudine p̃uidicet: neq deseruis ex
eadem matre natis unus lib̾tatẽ adipi
se ñ posse ꝓfitendo. reum necc̃ĩtate mõ¬
strandi contrarium nrastrm̃git. Qum
ꝑrerum naturam factum negantis ꝓ¬
batio nulla sit.
suspect᷑as cominiscuntur. cum quid in
iuiditio ꝓmͥfr̾int. isi ip̃i adstruxint
ueritate. ut ne farie scripture reos qͣi
falsarios ẽe detinendos.
eamrem se deferre debcre inpublicam
notioẽm: que mimita sit testib idoneiꝰ
ułinstructa aꝑtissimis docum̃tis. uł
inditus: ad ꝓbatioẽm indubitatis:

Expanded text:
nisteria non sufficit, cum neque ingenecessitudine praeiudicet neque de servis ex eadem matre natis unus libertatem adipise non posse profitendo reum necessitate monstrandi contrarium non adstringit, cum per rerum naturam factum negantis probatio nulla sit.suspectas comminiscuntur, cum quid in iudicio prompserint, nisi ipsi adstruxerint veritatem, ut nefariae scripturae reos et quasi falsarios esse detinendos. eam se rem deferre debere in publicam notionem, quae munita sit testibus idoneis vel instructa apertissimis documentis vel indiciis ad probationem indu