comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uertere: ꝙͣ ille multa de auctoritate patris sui. qui
semper uis illud esse defenderat: quam omuino multa
de conseruando iure ciuili que quidem omnia cun
perite & scienter. tum ita breuiter ae presse & satis
ornate & pereleganter diceret. quis esset in popullo
qui autem exspectaret aut fieri posse quitꝙ inclius
putaret At uero ut contra Crassus ab adulescente delicato
qui in littore ambulans scalinum reperisset ob can q
rem edificare nauem concupiuisset ex orsus est similit̾
sceuolam ex uno scalmo captionis centum uitale iudi¬
tium heredditatis effecisse hoc in illo initso consecutus
multis eusdem generis sententiis delectauit animos¬
q ominium qui aderant in hylaritatem a seueritate tra¬
duxit quod est unum exe tribus que dixi ab oratore
effici debere. demnde hoc uoluisse cium qui testamen¬
tum fecisset hoc sensisse. quo quomodo filius non ess
qui in suam tutelam ueniret. suie non natus. siue ante

Expanded text:
vertere? quam ille multa de auctoritate patris sui, qui vertere? quam ille multa de auctoritate patris sui, qui semper ius illud esse defenderat? quam omnino multa de conservando iure civili? Quae quidem omnia cum perite et scienter item breviter et presse et satis ornate et pereleganter diceret, quis esset in populo qui aut exspectaret aut fieri posse quicquam melius putaret? at vero, ut contra Crassus ab adulescente delicato, qui in litore ambulans scalmum repperisset ob eamque rem aedificare navem concupivisset, exorsus est, similiter Scaevolam ex uno scalmo captionis centumvirale iudicium hereditatis effecisse: hoc ille initio, consecutis multis eiusdem generis sententiis, delectavit animosque omnium qui aderant in hilaritatem a severitate traduxit; quod est unum ex tribus quae dixi ab oratore effici debere. Deinde hoc voluisse eum, qui testamentum fecisset, hoc sensisse, quoquo modo filius non esset, qui in suam tutelam veniret, sive non natus sive ante
Abbreviated transcription (Latin):
eo est contentus. esse meluis non sentit. illua quod ẽ
qualecunq est probat. tenet euim aures uel medio¬
cris orator sit modo aliquia in co nec res ulla plus
apud aumos hominum ꝙͣ ordo & ornatus orationis
ualet. Quare quis ex populo cuni .q. Sceuolam
pro .i. coponio dicentem audiret in ca causa de
qua ante dixi quitꝙͣ politiuis aut clegantius. Aut
omnino meluis aut exspectarent ui posse fieri prita¬
ret cum his hoc probare uellet .in. curium. cum
ita heres nistitutus esset si pupillus ante mortuus el¬
set quam ni suam tutellam uenisset.pupillo non nato
heredem esse non posse quial ille non dixit de testanẽ¬
torum iure : de antiquis formulis quem adinodum
scribi oportuisset si etiam filio non nato heres insti¬
tueretur. Quan captiosum esse populo scriptum esse
negglegi. & opinione queri uoluutates. & interpreta¬
tione disertorum scripta simplitium hominiun per¬

Expanded text:
eo est contentus; esse melius non sentit, illud quod est, eo est contentus; esse melius non sentit, illud quod est, qualecumque est, probat. Tenet enim auris vel mediocris orator, sit modo aliquid in eo; nec res ulla plus apud animos hominum quam ordo et ornatus orationis valet. qua re quis ex populo, cum Q. Scaevolam pro M. Coponio dicentem audiret in ea causa, de qua ante dixi, quicquam politius aut elegantius aut omnino melius aut exspectaret aut posse fieri putaret? cum is hoc probare vellet, M'. Curium, cum ita heres institutus esset, 'si pupillus ante mortuus esset quam in suam tutelam venisset,' pupillo non nato heredem esse non posse: quid ille non dixit de testamentorum iure? de antiquis formulis? quem ad modum scribi oportuisset, si etiam filio non nato heres institueretur? quam captiosum esse populo, quod scriptum esset neglegi et opinione quaeri voluntates et interpretatione disertorum scripta simplicium hominum per
Abbreviated transcription (Latin):
num illud quod mouistis uolumen suum & eum
legentem ouines preter platonem reliquissent. legam
approbationem. oratio popularis assensum uulgi de¬
bet moueri. At si cundem hunc platonem unum
auditorem haberet demosthenes cum esses relictus
a ceteris uerbum facere non posset. Quid tu brute
posses nisi te ut Curionem quoddam contio reliquis¬
set: Ego uero inquit ille ut nie tibi uidicem in eis¬
etiam causis in quibus onims res nobiscum uidicib
est non cum populo. tamen si a corona relictis sim
non queam dicere. Ita se inquam res habet. ut si tibie
inflate non referant sonum abitiendas cas sibi tibicen
putet sic oratori populi aures tamꝙ tibie sunt Ee
si inflatum non retipiunt aut si auditor ounino
tamquam equus non facit agitandi fiuis fatiendus
est Hoc tamen interest: quod uulgus interdiun nõ
probandum oratorem probat sed probat sine com¬
paratione cum a mediocri aut etiam malo delectet.

Expanded text:
num illud quod novistis volumen suum et eum num illud quod novistis volumen suum et eum legentem omnes praeter Platonem reliquissent, Legam, bationem, oratio popularis adsensum vulgi debet movere. At si eundem hunc Platonem unum auditorem haberet Demosthenes, cum esset relictus a ceteris, verbum facere non posset. quid tu, Brute, posses, si te ut Curionem quondam contio reliquisset? Ego vero, inquit ille, ut me tibi indicem, in eisetiam causis, in quibus omnis res nobis cum iudicibus est, non cum populo, tamen si a corona relictus sim, non queam dicere. Ita se, inquam, res habet. Vt, si tibiae inflatae non referant sonum, abiciendas eas sibi tibicen putet, sic oratori populi aures tamquam tibiae sunt; eae si inflatum non recipiunt—aut si auditor omnino tamquam equus non facit, agitandi finis faciendus est. hoc tamen interest, quod vulgus interdum non probandum oratorem probat, sed probat sine comparatione; cum a mediocri aut etiam a malo delectatur,
Abbreviated transcription (Latin):
cui patroni daretur optio. quin aut antonium op¬
taret aut Crassum Aderant niulti alii tamen utrum
de his potius dubitasset aliquis. quin alterum nemo.
qui adulescentibus nobis cum esset Cocta & hortensi¬
us. unde quis quo quidem eligendi potestas esset
quemquam his ancoponebat. Tum brutus. quid tu
inquit queris alios de te ipo non ne quid optarent
rei. Quid ipẽ Hortensius iidicaret uidebamus qui
cum partiretur tecum causas sepe eim interfui¬
perorandi locum ubi plurimum polet oratio. semp
tibi relmquebat. fatiobat ille quider inoͣ. mihi
beniuolentia credo ductus tribuebat ounia. sed ego
que de me popili sit opinio nescio de reliquis hoc
affirino qui uulgi opinione disertissimi habiti sunt
cosdem intelligentiam quoq iuditio fuisse proba¬
tissunos Nec eram posset idem demosthenes dicere
quod dixisse antimachum clarum poctam ferunt
qui cum conuocatis auditoribis legeret eis mag¬

Expanded text:
cui patroni daretur optio quin aut Antonium opcui patroni daretur optio quin aut Antonium optaret aut Crassum? Aderant multi alii; tamen utrum de his potius dubitasset aliquis, quin alterum nemo. Quid, adulescentibus nobis cum esset Cotta et Hortensius, num quis, cui quidem eligendi potestas esset, quemquam his anteponebat? tum Brutus: Quid tu, inquit, quaeris alios? de te ipso nonne quid optarent rei, quid ipse Hortensius iudicaret videbamus? qui cum partiretur tecum causas,— saepe enim interfui—perorandi locum, ubi plurimum pollet oratio, semper tibi relinquebat. Faciebat ille quidem, inquam, et mihi benevolentia, credo, ductus tribuebat omnia. Sed ego quae de me populi sit opinio nescio; de reliquis hoc adfirmo, qui vulgi opinione disertissimi habiti sint, eosdem intellegentium quoque iudicio fuisse probatissimos. nec enim posset idem Demosthenes dicere quod dixisse Antimachum clarum poetam ferunt: qui cum convocatis auditoribus legeret eis mag
Abbreviated transcription (Latin):
nem mihi cane & populo. mihi brute dixerim ut
qui aulient quid effitiatur intelligam Credit his
titur probat. fidem facit oratio. tu artifex quid que¬
ris amplius: delectatur audiens multitudo & drici¬
tur oratione & quasi uoluptate quadam perfundi¬
tur quod habes quod disputes. gaudet dolet ridet
plorat fauet contempuit muidet ad miscricordiam
inducitur. ad pudendum ad pigendum. nascitur
hec perinde accidunt ut eorum qui assunt mentes
uerbis & sententiis & actione tractannir. Quid est
quod exspectetur docti alicuius sententia. quod euim
probat multitudo. hoc idem doctis probandum est
deniq hoc specinĩ est popularis iuditii in quo nuqoͣ¬
fuit populo cum doctis in telligentibus q dissentio
cum niulti essent oratores in uario genere dicendi.
quis unquam ex his excellere uidicatus est uulgi
iuditia qui non idem a doctis probaretur. quando
ante dubium fuisset apua patres nostros eligendi

Expanded text:
nem, Mihi cane et populo, mi Brute, dixerim, ut nem, Mihi cane et populo, mi Brute, dixerim, ut qui audient quid efficiatur, ego etiam cur id effititur probat, fidem facit oratio: tu artifex quid quaeris amplius? delectatur audiens multitudo et ducitur oratione et quasi voluptate quadam perfun— ditur: quid habes quod disputes? Gaudet dolet, ridet plorat, favet odit, contemnit invidet, ad misericordiam inducitur, ad pudendum, ad pigendum; irascitur ec perinde accidunt, ut eorum qui adsunt mentes verbis et sententiis et actione tractantur; quid est quod exspectetur docti alicuius sententia? Quod enim probat multitude, hoc idem doctis probandum est. Denique hoc specimen est popularis iudici, in quo numqfuit populo cum doctis intellegentibusque dissensio. cum multi essent oratores in vario genere dicendi, quis umquam ex his excellere iudicatus est vulgi iudicio qui non idem a doctis probaretur? Quando autem dubium fuisset apud patres nostros eligendi
Abbreviated transcription (Latin):
elabatur & cadat artifex aliquis iudicabit effitiatur au¬
tem ab oratore ue ne. ut hi qui audiunt ita effitiantꝰ.
ut orator uellit iuulgi assensu et populari approbatio¬
ne iulitari solet Itaq nunquam de bono oratore aut
non bono doctis hominibus cum populo olissentio fuit
An censes dum illi uiguerunt quos ante dixi. non
cosdem gradus oratorum uulgi iuditio oe doctoru
fuisse: de populo si quem ita rogauisses quis est m
hac ciuitate eloquentissimus: m antonio & Crasso
aut dubitaret. aut hunc alius illum alius ali dicẽt
Neno ne philippum tam suauem oratorem tam
grauem tam facetum his anteferret. quem nos met
ip̃i qui hec arte aliqua uolumꝰ expendere. proxi¬
mum istis fuisse diximus. Nemo profecto id enim
ipsum est summi oratoris summium oratorem po¬
pulo uideri Quare tibi Cenanti genidas dixei̾t dis¬
cipulo fane frigenti ad populum nuhi caue oe mu¬
sis. ego hiuc bruto dicenti ut solet apud multitudi¬

Expanded text:
labatur et cadat, artifex aliquis iudicabit. Efficiatur aulabatur et cadat, artifex aliquis iudicabit. Efficiatur autem ab oratore necne, ut ei qui audiunt ita afficiantur ut orator velit, vulgi adsensu et populari adprobatione iudicari solet. Itaque numquam de bono oratore aut non bono doctis hominibus cum populo dissensio fuit. an censes, dum illi viguerunt quos ante dixi, non eosdem gradus oratorum vulgi iudicio et doctorum fuisse? De populo si quem ita rogavisses: Quis est in hac civitate eloquentissimus? in Antonio et Crasso aut dubitaret aut hunc alius, ilium alius diceret. Nemone Philippum tam suavem oratorem, tam gravem, tam facetum his anteferret, quem nosmet ipsi, qui haec arte aliqua volumus expendere, proximum illis fuisse diximus? Nemo profecto; id enim ipsum est summi oratoris summum oratorem populo videri. qua re tibicen Antigenidas dixerit discipulo sane frigenti ad populum: Mihi cane et Musis; ego huic Bruto dicenti, ut solet, apud multitudi
Abbreviated transcription (Latin):
gruit: an alii probantur multitudine : aliĩ autem ab
his qui intelligunt: Recte requiuis inquam attice
sed aulies ex me fortasse quod non omines probent
An tu inquit laborasse huic mõ bruto probaturus
es plane inquam attice isputationem hanc de¬
de oratore probando aut improbando multo & ma¬
lum tibi & bruto placere eloquentiam autem in car
populo probari uellim Et enim necesse ess est qui-
ita dicat ut a multitudine probetur cundem doctis
probari. nam quid in dicendo rectum sit aut par-¬
uum ega uidicabo si modo ĩs sum qui id possum
aut sciam uidicare. qualis uero sit orator. & eo qđ
dicendo effitiet poterit intelligi Tria enim sunt
ut quidem ego fentio que sunt effitienda dicendo
ut doceatur is apud quem dicetur ut delectetur
ut moueatur uchementius. quibus uirtutibis ora¬
toris horum ꝗeq effitiatur aut quibus uitiis ora¬
tor. aut non assequatur hec aut etiam in hiis

Expanded text:
gruit? An alii probantur a multitudine, alii autem ab gruit? An alii probantur a multitudine, alii autem ab eis qui intellegunt? Recte requiris,'inquam, Attice; sed audies ex me fortasse quod non omnes probent. an tu, inquit, id laboras, si huic modo Bruto probaturus es? Plane, inquam, Attice, disputationem hanc de oratore probando aut improbando multo malim tibi et Bruto placere, eloquentiam autem meam populo probari velim. Etenim necesse est, qui ita dicat, ut a multitudine probetur, eundem doctis probari. Nam quid in dicendo rectum sit aut pravum ego iudicabo, si modo is sum qui id possim aut sciam iudicare; qualis vero sit orator ex eo quod is dicendo efficiet poterit intellegi. tria sunt enim, ut quidem ego sentio, quae sint efficienda dicendo: ut doceatur is apud quem dicetur, ut delectetur, ut moveatur vehementius. Quibus virtutibus oratoris horum quidque efficiatur aut quibus vitiis orator aut non adsequatur haec aut etiam in his
Abbreviated transcription (Latin):
ignoratione quid est superioris etatis quod scribi
possit de iis de quibus nulla monumionta loquunt᷑
nec aliorum nec ipõrum de his autem quos ipĩ ui¬
dinius neminem fere pretermittimus corum quos
mittimiis/ Golo enim scire in tanta etiam tam uete᷑
r.p. maximiis premiis eloquentie propositis omnis
cupisse dicere. non plurimos ausos esse potiusse pau¬
cos ego ita de uno quoq dicam ut intelligi posset
quem damatorem quem oratorem fuisse iisdem fe¬
re temporibus etate inferiores paulo ꝙͣ iulius. sed
quales prope modum fuerunt. C. cocta .p. sulpitiu
q uaruis. Cn. pompeius. G. curio.L. fu fuis .in. dru¬
sus. patistiuis nec ulla etate uberior oratorum fetus
fuit Ex his cocta & sulpituis cum meo uiditio tum
ominum facile primas tulerunt hic atticus quõ
istuc dicis inquit. cum tuo iuiditio. tam ominium.
semper ne in oratore probando aut improbando
ulgi uiditium cum intelligentium iuditio con¬

Expanded text:
ignoratione; quid enim est superioris aetatis quod scribi ignoratione; quid enim est superioris aetatis quod scribi possit de eis, de quibus nulla monumenta loquuntur nec aliorum nec ipsorum? de his autem, quos ipsi vidimus, neminem fere praetermittemus eorum quos volo enim sciri in tanta et tam vetere re publica maximis praemiis eloquentiae propositis omnis cupisse dicere, non plurimos ausos esse, potuisse paucos. Ego tamen ita de uno quoque dicam ut intellegi possit quem existimem clamatorem, quem oratorem fuisse. Isdem fere temporibus aetate inferiores paulo quam Iulius, sed aequales propemodum fuerunt C. Cotta P. Sulpicius Q. Varius Cn. Pomponius C. Curio L. Fufius M. Drusus P. Antistius; nec ulla aetate uberior oratorum fetus fuit. ex his Cotta et Sulpicius cum meo iudicio tum omnium facile primas tulerunt. Hic Atticus: Quo modo istuc dicis, inquit, cum tuo iudicio turn omnium? Semperne in oratore probando aut improbando vulgi iudicium cum intellegentium iudicio con
Abbreviated transcription (Latin):
magister fuit. nam te anficlius qui iixit ad sum ma
senectuten uolebat esse similis horum eratq & bonꝯ
uir & innocens. sed dicebat parum Nec sane plus fra
dixit euis collega p. magnis in dicendo paulo tamẽ
copiosior sed ominum oratorum siue rabullarum
qui & plane indocti aut urbani aut rustici etiam fue¬
runt. quos quidem ego cognouerim solutissimum
in dicendo ae acutissimum uiditio nostri ordinis
q. sertorium: equestris.c. gargonium fuit etiam fa¬
cilis & expechitus ad dicendum &r uite splendore
multo ee ingenio sane probabili.t. Iunius .l. filius
tribuntius qui accusante̾ .p. sestuis pr designatus
dominatus est ambinis. Is processibus honoribus
longius insi infirina atq etiam egra ualetudme fu¬
isset Atq ego preclare antelligo me in corum com¬
menioratione uersari qui nec habiti sint oratores
neq fuerint. preterin q a me aliquot ex ueteribus
conimemoratione aut laude dignos. sed hoc quidez

Expanded text:
magister fuit. Nam T. Aufidius, qui vixit ad summam magister fuit. Nam T. Aufidius, qui vixit ad summam senectutem, volebat esse similis horum eratque et bonus vir et innocens, sed dicebat parum; nec sane plus fratdixit. Eius conlega P. Magius in dicendo paulo tamen copiosior. sed omnium oratorum sive rabularum, qui et plane indocti et inurbani aut rustici etiam fuerunt, quos quidem ego cognoverim, solutissimum in dicendo et acutissimum iudico nostri ordinis Q. Sertorium, equestris C. Gargonium. Fuit etiam facilis et expeditus ad dicendum et vitae splendore multo et ingenio sane probabili T. Iunius L. F. tribunicius, quo accusante P. Sextius praetor designatus damnatus est ambitus; is processisset honoribus longius, nisi semper infirma atque etiam aegra valetudine fuisset. atque ego praeclare intellego me in eorum commemoratione versari qui nec habiti sint oratores neque fuerint, praeteririque a me aliquot ex veteribus commemoratione aut laude dignos. Sed hoc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
titit orator que fuit minime ille quidem uehemẽs.
sed nemo inquam urbantate nenio lepore nemo
suauitate conditior. sunt cuis aliquot grationes
ex quibus ficut ex eiusdem tragediis leuitas eiis sine
neruis perspici potest eius equalis .p. cotegus cui de
re pub. satis suppelitabat oratio Totam enim tene¬
bat cam. penitus q cognouerat. Itaq in senatu
consularium autoritatem assequebatur sed in cau
acutus os iurisperitus. Nam a filia contionibus aptior
ꝙͣ uditiis. prudens etiam .t. aninꝰ uelina. & in eius
gnĩs causis orator sane tollerabilis in codem genere
causarum multum erat .t. muentius. nimis ille quĩ¬
dem lentus indicendo & pene frigidus. sed & callidus
& in capiendo aduersario uersatus. & preterea nec in¬
doctus &r magna cum uiris ciuilis intelligentia cuius
auditor .p. Orbius meus fere equalis indicendo non ni¬
mis exertitatus In iuire autem ciuili non inferior ꝙͣ

Expanded text:
titit oratorque fuit minime ille quidem vehemens, titit oratorque fuit minime ille quidem vehemens, sed nemo umquam urbanitate, nemo lepore, nemo suavitate conditior. Sunt eius aliquot orationes, ex quibus sicut ex eiusdem tragoediis lenitas eius non sine nervis perspici potest. eius aequalis P. Cethegus, cui de re publica satis suppeditabat oratioto—tam enim tenebat eam penitusque cognoverat; itaque in senatu consularium auctoritatem adsequebatur—; sed in causacutus et iuris peritus; nam Ofella contionibus aptior quam iudiciis. Prudens etiam T. Annius Velina et in eius generis causis orator sane tolerabilis. In eodem genere causarum multum erat T. Iuventius nimis ille quidem lentus in dicendo et paene frigidus, sed et callidus et in capiendo adversario versutus et praeterea nec indoctus et magna cum iuris civilis intellegentia. cuius auditor P. Orbius meus fere aequalis in dicendo non nimis exercitatus, in iure autem civili non inferior quam
Abbreviated transcription (Latin):
et grecis doctus litteris & latinis dicebat etiam .L. sci¬
pio non imperite . En. que pompeius sex . f. at quem
numerum obtinebat. Nam frater euis prestantiss¬
mum ingenium contulerat ad summam uiris ciuilis
& ad perfectam geometrice rerum stoycarum sci¬
entiam sitam in iure & ante hos .in. brutus & pau¬
lo post eum .g. billienus homo per se magnus prope
simili ratione summus euaserat qui cons. factus esset
nisi in marianos consulatus & in cas petitiones angus¬
nas incidisset. En. autem eloquentia que fuerat ante
consulatum ignorantia in consulati miultis contio¬
nibus est uehementer probata sed ab eis qui tantu
in dicentium numero non in oratorum fuerunt.
Iam ad oratores reuertamur censco inquit atticus
Eloquentis enim uidebare non sedulos uelle conqui¬
rere festiuitate igitur & facctiis inquam .c. Iulluis
I.f. & superioribus & cqualibus suis omnibus p̃s¬

Expanded text:
et Graecis doctus litteris et Latinis. Dicebat etiam L. Sciet Graecis doctus litteris et Latinis. Dicebat etiam L. Scipio non imperite Gnaeusque Pompeius Sex. F. aliquem numerum obtinebat. Nam Sex. frater eius praestantissimum ingenium contulerat ad summam iuris civilis et ad perfectam geometriae et rerum Stoicarum scientiam. †Item in iure et ante hos M. Brutus et paulo post eum C. Billienus homo per se magnus prope simili ratione summus evaserat; qui consul factus esset, nisi in Marianos consulatus et in eas petitionis angustias incidisset. cn. autem Octavi eloquentia, quae fuerat ante consulatum ignorata, in consulatu multis contionibus est vehementer probata. Sed ab eis, qui tantum in dicentium numero, non in oratorum fuerunt, iam ad oratores revertamur. Censeo, inquit Atticus; eloquentis enim videbare, non sedulos velle conquirere. festivitate igitur et facetiis, inquam, C. Iulius L.F. et superioribus et aequalibus suis omnibus praes
Abbreviated transcription (Latin):
nemo intercedebat qui se illi anteforret neq sccundu
carceribus exierit Cum palmam iam prinuis acce¬
perit nec in oratoribus qui tantum absit a primo
rus ut in codem curriculo esse uideatur Sed tamen
erant in philippo que qui sine comparatione illoꝵ
spectaret satis magna diceret sumnia libertas in ora¬
tione multe facetie satis creber in reperiendis solu¬
tus in explicandis sententiis. Erat etiam in primis
ut temporibus illis grecis doctrinis inscitutus in alter¬
cando cumni aliquo aculeo & maledicto facotus. Ho¬
rum etati prope coniunctus. L. gellius. non tam
uendibilis orator ꝙͣ ut uescires ut ei de eẽt. nec
enim erat indoctus nec tardus ad excogitasidum.
nec romanorum rerum un memor & uerbissolutus
satis sed in magnos oratores inciderat euis etas niultam
tamen operam anucis & utilem prebuit Atq ita dui
d. brutus is qui cõns cum mamerco fuit. Homo

Expanded text:
nemo intercedebat, qui se illi anteferret, neque secundunemo intercedebat, qui se illi anteferret, neque secunducarceribus exierit, cum palmam jam primus acceperit, nec in oratorivix ut in eodem curriculo esse videatur. Sed tamen erant ea in Philippo, quae qui sine comparatione illorum spectaret, satis magna diceret: summa libertas in oratione, multae facetiae; satis creber in reperiendis, solutus in explicandis sententiis; erat etiam in primis, ut temporibus illis, Graecis doctrinis institutus, in altercando cum aliquo aculeo et maledicto facetus. horum aetati prope coniunctus L. Gellius non tam vendibilis orator, quamvis nescires quid ei deesset; nec enim erat indoctus nec tardus ad excogitandum nec Romanarum rerum immemor et verbis solutus satis; sed in magnos oratores inciderat eius aetas; multam tamen operam amicis et utilem praebuit, atque ita diu D. Brutus, is qui consul cum Mamerco fuit, homo
Abbreviated transcription (Latin):
torum retinuit quiddam & resonat urbauus. Nec
hoc in oratoribus modo apparet led etiam in ceteiͬs ego
memini .t. tineam placentinum hominem facctissi¬
mium cum familiari nostro.q. grauio precone di¬
cacitate certare Eon inquit Brutus de quo multa
lucilius: ssto ipo. sed tineam non minus ridiculle
dicentem grauius obruebat nescio quo sapore uer¬
naculo. ut ego iam non mirer illud theophrasto
accidisse. quod dicitur cum perconet aretur ex aui¬
cula quadam quanti ali quid uenderet & respondis¬
set illa atq adliolisset hospes non pote minoris tu¬
lisse cum moleste se non effugere hospitis spetiem qͦ
modo etatem ageret Athenis optime q loqueretur
Omnium sicut opinor i nostris est quidam urba¬
norum sicut illic atticorum fonus Sed domum re¬
deamus id est ad nostros reuertamur.
Uodus igitur iummis crasso & antorio .i.
philippus proximus accedebat sed longo in
teruallo tamen proximus. Itaq crm & si

Expanded text:
torum retinnit quiddam et resonat urbanius. Nec torum retinnit quiddam et resonat urbanius. Nec hoc in oratoribus modo apparet sed etiam in ceteris. ego memini T. Tincam Placentinum hominem facetissimum cum familiari nostro Q. Granio praecone dicacitate certare. Eon', inquit Brutus, de quo multa Lucilius? Isto ipso; sed Tincam non minus multa ridicule dicentem Granius obruebat nescio quo sapore vernaculo; ut ego iam non mirer illud Theophrasto accidisse, quod dicitur, cum percontaretur ex anicula quadam quanti aliquid venderet et respondisset illa atque addidisset 'hospes, non pote minoris,' tulisse eum moleste se non effugere hospitis speciem, cum aetatem ageret Athenis optimeque loqueretur omnium. Sic, ut opinor, in nostris est quidam urbanorum, sicut illic Atticorum sonus. Sed domum redeamus, id est ad nostros revertamur. Duobus igitur summis, Crasso et Antonio, L. Philippus proximus atervallo, tamen proximus. Itaque eum, etsi
Abbreviated transcription (Latin):
extra hanc urbem .t. butius barrus asculanus cuius
sunt aliquot orationes asculi habite Illa Riome contͬ.
Cepio nobilis sane quo orationi cepionis ore respore¬
dit elius qui scriptitauit orationes multis orator ipse
nunquam fuit Apud maiores autem nostros uideo
disertissimum habitum ex latiõ .l papurium fregel¬
lanum C gracchi .p.f. etate fere cius etam oratio ẽ
pro fregellanis coloniis que latinis habita in senatu.
Cum brutus quid tu igitur tribuis istis externis qiͣ
oratoribiis quidem censes inquam nisi idem quod
urbanis preter unum quod est corum urbanitate
quadam quasi colorata oratio. Et brutus qui est in¬
quit iste tandem urbauitatis color: nescio inquam
tantum esse quendam scio id tu bruto iam itelliges
cum in galliam ueneris Audies tu quidem ctiam uer¬
ba quedam non trita rone sedd hec mutari dedistiq
possunt Illud est maus quod uocibus nostrorum or¬

Expanded text:
extra hanc urbem T. Betucius Barrus Asculanus, cuius extra hanc urbem T. Betucius Barrus Asculanus, cuius sunt aliquot orationes Asculi habitae; una Romae contra Caepionem nobilis sane, quoi orationi Caepionis ore respondit Aelius, qui scriptitavit orationes multis, orator ipse numquam fuit. apud maiores autem nostros video disertissimum habitum ex Latio L. Papirium Fregellanum Ti. Gracchi P. F. fere aetate; eius etiam oratio est pro Fregellanis colonisque Latinis habita in senatu. Tum Brutus: Quid tu igitur, inquit, tribuis istis externis quasi oratoribus? Quid censes, inquam, nisi idem quod urbanis? praeter unum, quod non est eorum urbanitate quadam quasi colorata oratio. Et Brutus: qui est, inquit, iste tandem urbanitatis color? Nescio, inquam; tantum esse quendam scio. Id tu, Brute, iam intelleges, cum in Galliam veneris; audies tum quidem etiam verba quaedam non trita Romae, sed haec mutari dediscique possunt; illud est maius, quod in vocibus nostrorum ora
Abbreviated transcription (Latin):
stilo scripte esse uideantur. Easdem argutias in trage¬
dias sacis ille quidem acute sed parum tragice transtulit
quem studebat imuitari. L. affricanius pocta homo
per argutus. in fabulis quidem etiam ut scitis disertus
fuit etiam .q. rubruis uarro. qui a senatu hostis cum
c. mario iuolicatus est acer & uehemens accusator. In
eo genere sane probabilis. doctus autem grecis licteris
propm quus noster factus ad dicendum gratidius .m.
Antonii per familiaris cuius perfectus cum esset m ci¬
cilia est interfectus. qui accusauit.g. fimbriam .m. ma¬
rii gratidiani patrem atq etiam apud sotios & latinos
oratores habiti sunt. q. uectius uectianus e marsis
quem ipẽ cognoiĩ br prudens uir & in dicendo breuis
Q. detius ualerii sorani uicini & fanuliares mei non
tam indicendo ammirabiles. ꝙͣ docti & grecis lris
& latinis .g. rusticellus bononiensis is quidem & ex¬
ercitatus & natura uolubilis omnium eloquentissimꝰ

Expanded text:
stilo scriptae esse videantur. Easdem argutias in tragoestilo scriptae esse videantur. Easdem argutias in tragoedias satis ille quidem acute, sed parum tragice transtulit. Quem studebat imitari L. Afranius poeta, homo perargutus, in fabulis quidem etiam, ut scitis, disertus. fuit etiam Q. Rubrius Varro, qui a senatu hostis cum C. Mario iudicatus est, acer et vehemens accusator, in eo genere sane probabilis. Doctus autem Graecis litteris propinquus noster, factus ad dicendum, M. Gratidius M. Antoni perfamiliaris, cuius praefectus cum esset in Cilicia est interfectus; isqui accusavit C. Fimbriam, M. Mari Gratidiani pater. atque etiam apud socios et Latinos oratores habiti sunt Q. Vettius Vettianus e Marsis, quem ipse cognovi, prudens vir et in dicendo brevis; Q. D. Valerii Sorani, vicini et familiares mei, non tam in dicendo admirabiles quam docti et Graecis litteris et Latinis; C. Rusticelius Bononiensis, is quidem et exercitatus et natura volubilis; omnium autem eloquentissimus
Abbreviated transcription (Latin):
quo & magistratus personam e consularem oig¬
nitatem tueretur Quod idem de .c. Celio dixerim
industriam in eo summam fuisse. sum masq uirtu¬
tes. eloquentie tantum quod esset rebus priuatis a¬
micis eius in .x. pub. ipius dignitati satis eodem tem¬
pore.M. Herẽnus in medioeribus oratorib latine
& dilligenter loquentibuis numeratus est qui tamen
summa nobillitate hominem cognatione sodalitate
collegio. summa ctiam eloquentia.I. philippum in
consũlatus est petitione superauit Eodem tempoͬe
Celodius & si propter summam nobilitatem &
singularem potentiam magnus erat tamen etiam
eloquentiẽ quandam mediocritatem afferebat Eius¬
dem fere temporibus fuit eques .x.c. tirius qui ineo
iudinio eo peruenisse uidetur quo potuit fere latinꝰ
orator sme greas licteris & sine multo usu peruenire
huius orationes tantum argutiarum tantum exem¬
plorum tantum urbanitatis habent ut pene attico

Expanded text:
quo et magistratus personam et consularem digquo et magistratus personam et consularem dignitatem tueretur; quod idem de C. Caelio dixerim, industriam in eo summam fuisse summasque virtutes, eloquentiae tantum, quod esset in rebus privatis amicis eius, in re publica ipsius dignitati satis. Eodem tempore M. Herennius in mediocribus oratoribus Latine et diligenter loquentibus numeratus est; qui tamen summa nobilitate hominem, cognatione sodalitate conlegio, summa etiam eloquentia, L. Philippum in consulatus petitione superavit. Eodem tempore C. Claudius, etsi propter summam nobilitatem et singularem potentiam magnus erat, tamen etiam eloquentiae quandam mediocritatem adferebat. Eiusdem fere temporis fuit eques Romanus C. Titius, qui meo iudicio eo pervenisse videtur quo potuit fere Latinus orator sine Graecis litteris et sine multo usu pervenire. Huius orationes tantum argutiarum, tantum exemplorum, tantum urbanitatis habent, ut paene Attico
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit habenius cognitam Et ego mihi quidem
a pueritia quasi magistra fuit inꝙͣ illa in legen
cepionis oratio in qua & auctoritas ornatur sena¬
tus quo pro ordine illa dicuntur & inuidiã con¬
citatur inuidicum & accusatorum factionem. contͣ.
quorum potentiam populariter tum dicendum fuit
ACulta est illa oratione grauiter. multa leuiter
multa aspere. multa facete dicta sunt. plura ctiam
dicta qoͣ scripta quod ex quibusdam capitibus ex¬
positis nec explicatis nitilligi potest ipã illa censorͣa
contra qn. domitium collegam non est oratio sed
quasi capita rerum & orationis comentarium paulo
plenius nulla est enim altercatio clamoribris unꝙͣ
habita maioribus. Et uoͣ fuit in hoc etiam populais
dictio excellens. Antonii genus dicendi multo aptius
iuditiis ꝙͣ contionibus hoc loco ipũm domitium nõ
relmquo. Nam & si non fuit in oratorum numero
ranien pono satis i eo fuisse orationis ato nigenii

Expanded text:
reliquit, habemus cognitam. et ego: Mihi quidem reliquit, habemus cognitam. et ego: Mihi quidem a pueritia quasi magistra fuit, inquam, illa in legem Caepionis oratio; in qua et auctoritas ornatur senatus, quo pro ordine illa dicuntur, et invidia concitatur in iudicum et in accusatorum factionem, contra quorum potentiam populariter tum dicendum fuit. Multa in illa oratione graviter, multa leniter, multa aspere, multa facete dicta sunt; plura etiam dicta quam scripta, quod ex quibusdam capitibus expositis nec explicatis intellegi potest. Ipsa illa censoria contra Cn. Domitium conlegam non est oratio, sed quasi capita rerum et orationis commentarium paulo plenius. Nulla est enim altercatio clamoribus umquam habita maioribus. et vero fuit in hoc etiam popularis dictio excellens; Antoni genus dicendi multo aptius iudiciis quam contionibus. Hoc loco ipsum Domitium non relinquo. Nam etsi non fuit in oratorum numero, tamen pono satis in eo fuisse orationis atque ingeni,
Abbreviated transcription (Latin):
esse perductam ut eo nihil forme quisquam adhibẽ
posset nisi qui a phylosophya a iure ciuili ab histor᷑a
fuisset instructior Erit inquit .m. brutus aut iam
est iste quem expectas Nescio inquam sedd est etia
.I. crassi in consulatu pro.q. cepione defensione uine¬
ta non breuis ut laudatio. ut oratio autem breuis
postrema censoris oratio qua anno duo de quinqͣ¬
gesimo usus est In iis ommbris mest quidan sine
ullo fuco ueritatis color. quin etiam comprehensio
& ambitus ille uerborum sic sic periodorum appella¬
ri placet erat apud illum contractus & brcuis & ĩ
tione libentius. Hoc loco brutus quandoquidem
tu istos oratores inquit tantopere laucdas uellem
aliquiol Antonio preter illum de ratione dicendĩ
sane exilem libellum plura Crasso quoq libiusset
scribere. cum enim omnibus menioriam sui tum
ctiam disciplinam dicendi nobis reliquissent Nam
sceuole dicendi clegaritiam satis oratiombus qͣs

Expanded text:
esse perductam, ut eo nihil ferme quisquam addere esse perductam, ut eo nihil ferme quisquam addere posset, nisi qui a philosophia, a iure civili, ab historia fuisset instructior. erit, inquit M. Brutus, aut iam est iste quem exspectas? Nescio, inquam. Sed est etiam L. Crassi in consulatu pro Q. Caepione† defensione iuncta† non brevis ut laudatio, ut oratio autem brevis; postrema censoris oratio, qua anno duodequinquagesimo usus est. In his omnibus inest quidam sine ullo fuco veritatis color; quin etiam comprehensio et ambitus ille verborum, si sic peri/odon appellari placet, erat apud illum contractus et brevis, et tionem libentius. hoc loco Brutus: Quando quidem tu istos oratores, inquit, tanto opere laudas, vellem aliquid Antonio praeter illum de ratione dicendi sane exilem libellum, plura Crasso libuisset scribere: cum enim omnibus memoriam sui tum etiam disciplinam dicendi nobis reliquissent. Nam Scaevolae dicendi elegantiam satis ex eis orationibus, quas
Abbreviated transcription (Latin):
in eo magistratu cenauisset apud preonem grauium
il qu qr naprauisset bis nobis luciluis tribunum ple¬
bis nesciremus fuisse. Ita prorsus inquit brutus. Sed
ne de sceuole quidem tribunatu quitꝙ audiuisse
uideor. & cum collegam crassi credo fiusse ominibus
quidem aliis inquam in magistratibus sed tribunus
anno post fuit eoq in rostris sedente suasit seruiliam
legemi crassus. nam censuram sine sceuola gessit.¬
cum cuim magistratum nemo unquam iceuolarum
petiuit Sed hec grassi cum edita oratio est. quam te
sepe legisse certe scio quatuor & .xxx. tum habebat
annos tot idem q annis mihi etate prestabatiis eni
consulibus eam legem suasit quibus nati sumus. cu
ipẽ esset.q. copione consule natus a .c. lelio trionnio
ipõ minor ꝙ̾ antonius. Quod id circo posui ut dicen¬
di latine prima maturitas in qua etate̾ extitisset pos¬
set notari & intelligeretur iam ad summum pene

Expanded text:
in eo magistratu cenavisset apud praeconem Granium in eo magistratu cenavisset apud praeconem Granium idque nobis bis narravisset Lucilius, tribunum plebis nesciremus fuisse. ita prorsus, inquit Brutus; sed ne de Scaevolae quidem tribunatu quicquam audivisse videor et eum conlegam Crassi credo fuisse. Omnibus quidem aliis, inquam, in magistratibus, sed tribunus anno post fuit eoque in Rostris sedente suasit Serviliam legem Crassus; nam censuram sine Scaevola gessiteum enim magistratum nemo umquam Scaevolarum petivit. Sed haec Crassi cum edita oratio est, quam te saepe legisse certo scio, quattuor et triginta tum habebat annos totidemque annis mihi aetate praestabat. His enim consulibus eam legem suasit quibus nati sumus, cum ipse esset Q. Caepione consule natus et C. Laelio, triennio ipso minor quam Antonius. Quod idcirco posui ut dicendi Latine prima maturitas in qua aetate exstitisset posset notari et intellegeretur iam ad summum paene
Abbreviated transcription (Latin):
spectatione dignus udebatur non multa iactatio conn¬
poris non mclinatio uocis nulla in ambulatio non
crebro supplosio pedis uchemens & interdum irata
& plena ulisti doloris oratio multe & cum grauitate
facetie quodꝙ difficile est idem & perornatus & ꝑ¬
breuis iam in altercando nuienit parem neminem b̾¬
sacus est in omni fere genere causarum mature in
locum prnicipum oratorum uenit accusauit.G.
Carbonem eloquenti ssumnum honĩnem ad modum
adulescens summam ingenii non laudem modo sed
etiam ammirationem est consecitus. defendit postea
liciniam uirginem cum annos xxuiii. natus esset. in
ea ipã causa fuit eloquentissimus. orationis q cius
scriptas quasdam partes reliquit. Uoluit adulescens
in coloma narbonensi cause popularis aliquid attingen
eam q colloniam ut fecit ip̃e deducere extat n eam
legem senior ut ita dicam ꝙͣ etas illa ferebat oratio
Multe deinde cause si ita tatitus tribunatus aut nisi

Expanded text:
spectatione dignus videbatur. Non multa iactatio corspectatione dignus videbatur. Non multa iactatio corporis, non inclinatio vocis, nulla inambulatio, non crebra supplosio pedis; vehemens et interdum irata eL plena iusti doloris oratio, multae et cum gravitate facetiae; quodque difficile est, idem et perornatus et perbrevis; iam in altercando invenit parem neminem. versatus est in omni fere genere causarum; mature in locum principum oratorum venit. Accusavit C. Carbonem eloquentissimum hominem admodum adulescens; summam ingeni non laudem modo sed etiam admirationem est consecutus. defendit postea Liciniam virginem, cum annos xxvii natus esset. In ea ipsa causa fuit eloquentissimus orationisque eius scriptas quasdam partis reliquit. Voluit adulescens in colonia Narbonensi causae popularis aliquid adtingere eamque coloniam, ut fecit, ipse deducere; exstat in eam legem senior, ut ita dicam, quam aetas illa ferebat oratio. Multae deinde causae; sed ita tacitus tribunatus ut, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
multo magis confirmo testimonio & iuditio tuo Gi¬
mul illul gaudeo quod & equalitas nostra a pares
honorum gradus & artium studiorum q quasi fi¬
nitima uicinitas. tantum abest ab obtrectatione m
uidia que solet lacerare plerosq ut in ea non modo
non exulcerare ur̃am gratiam sed etian consciliare
uideatur Quali enui te erga illum perspitio. tali il¬
lum ni te uoluntate iuditioq cognoru Itaq doleo
& illius consilio & tua uoce populum carere tam dui
quod cum perse dolendum est tum multo magis
con sideranti ad quos ista non transtata sint sed nes¬
cio quo pacto deuenerint. Hic articus dixerimn
Nam si isto modo uolumus singulas res desiderare
non modo querendi sed ne lugendi quidem finem re¬
periemus. Pergamus ergo inquam ad reliqua o m¬
stitutum ordinem persequanuir Paratus igitur uer¬
ebat Crassus. exspectabatur. audiebatur a principio
statim. quod erat apud eum semper accuratum ex¬

Expanded text:
multo magis confirmo testimonio et iudicio tuo; simulto magis confirmo testimonio et iudicio tuo; simul illud gaudeo, quod et aequalitas vestra et pares honorum gradus et artium studiorumque quasi finitima vicinitas tantum abest ab obtrectatione et invidia, quae solet lacerare plerosque, uti ea non modo non exulcerare vestram gratiam sed etiam conciliare videatur. Quali enim te erga ilium perspicio, tali ilium in te voluntate iudicioque cognovi. itaque doleo et illius consilio et tua voce populum Romanum carere tam diu; quod cum per se dolendum est tum multo magis consideranti ad quos ista non tralata sint, sed nescio quo pacto devenerint. Hic Atticus: Dixeram, Nam si isto modo volumus singulas res desiderare, non modo querendi sed ne lugendi quidem finem reperiemus. pergamus ergo, inquam, ad reliqua et institutum ordinem persequamur. Paratus igitur veniebat Crassus, exspectabatur, audiebatur; a principio statim, quod erat apud eum semper accuratum, ex
Abbreviated transcription (Latin):
tem subtilitate dilligentia q superabit. balbi docti &
eruditi hominis in utraq consideratam tarditatem ui¬
cit expediendis confitiendisq rebus. Sic & habet qđ
uterq corum habuit o expleuit quod utriq defuit
Itaq ut Crassus mihi uidetur sapientius fecisse ꝙͣ sce¬
uola. Hlic enmi causas studiose recipiebat In quib
a Grasso superabatur ille se consuli solebat. ne qua
in re inferior esset ꝙͣ sceuola Sic seruius absentissi¬
me cum due ciuiles artis ac forenses plurimum &
laudis haberent & gratia perfecit ut altera prestar
omnibus ex altera tantum assumeret quantum es¬
set & ad tuendum ciuile ius. & ad obtinendam con¬
sularem dignitatem satis Tum brutus ita prorsus
inquit. & antea putabam. auliui enim nuper eunr
studiose & frequenter sanu. cum ex eo nostrum
pontifitium. qua ex parte cum iure ciuili coniunctu
esset. uellem cognoscere Et nunc meum uiditium

Expanded text:
tem subtilitate diligentiaque superavit; Balbi docti et tem subtilitate diligentiaque superavit; Balbi docti et eruditi hominis in utraque re consideratam tarditatem vicit expediendis conficiendisque rebus. Sic et habet quod uterque eorum habuit, et explevit quod utrique defuit. itaque ut Crassus mihi videtur sapientius fecisse quam Scaevola—hic enim causas studiose recipiebat, in quibus a Crasso superabatur; ille se consuli nolebat, ne qua in re inferior esset quam Scaevola—, sic Servius sapientissime, cum duae civiles artes ac forenses plurimum et laudis haberent et gratiae, perfecit ut altera praestaret omnibus, ex altera tantum assumeret quantum esset et ad tuendum ius civile et ad obtinendam consularem dignitatem satis. tum Brutus: Ita prorsus, inquit, et antea putabam—audivi enim nuper eum studiose et frequenter Sami, cum ex eo ius nostrum pontificium, qua ex parte cum iure civili coniunctum esset, vellem cognoscere—et nunc meum iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
brute existimo iuris ciuilis magnum usum & apud
sceuolam & apuad miultos fuisse artem in hoc uno qđ
nunquam effecisset ipiũs Iuris scientia nisi eam p¬
terea didicisset artem que doceret rem uniuersam
tribuere n partes latentem explicare definiendo. ob¬
scuram ex plauare interpretando. ambiguam prin
iudere. deinde destinguere. Postremo habere regu¬
lam qua uera & falsa uidicarentur & que quibus pre¬
positis essent. queq non essent consequentia. Hie enum
attulit hanc artem omnium artium maximam qͣ
lucem ad ea que confuse ab aliis aut respondebant᷑
aut agebantur Chalecticam mihi uideris inquit di¬
cere fiecte in quam intelligis Sed adiunxit etiam
& litterarum scientiam eloquendi elegantiam. que
Cumq discendi causa duobus peritissimus operam dedis¬
set .l. lucilio balbo galli hominis acuti & exertitati ꝓmp¬
tam & paratam in agendo & in respondendo celerita¬

Expanded text:
Brute, existimo, iuris civilis magnum usum et apud Brute, existimo, iuris civilis magnum usum et apud Scaevolam et apud multos fuisse, artem in hoc uno; quod numquam effecisset ipsius iuris scientia, nisi eam praeterea didicisset artem quae doceret rem universam tribuere in partis, latentem explicare definiendo, obscuram explanare interpretando, ambigua primum videre, deinde distinguere, postremo habere regulam qua vera et falsa iudicarentur et quae quibus propositis essent quaeque non essent consequentia. hic enim adtulit hanc artem omnium artium maximam quasi lucem ad ea quae confuse ab aliis aut respondebantur aut agebantur. dialecticam mihi videris dicere, inquit. Recte, inquam, intellegis; sed adiunxit etiam et litterarum scientiam et loquendi elegantiam, quae cumque discendi causa duobus peritissimis operam dedisset, L. Lucilio Balbo C. Aquilio Gallo, Galli hominis acuti et exercitati promptam et paratam in agendo et in respondendo celerita
Abbreviated transcription (Latin):
scire noluisse quantum satis esset oratori & seruiu
eloquentie tantum assumpsisse ut uis facile ciuile
possit tueri Etatosq uestre ut illorum nihil aut
non fere multum differunt. Et ego de me inquam
dicere nihil est necesse. de seruio autem oe tu probe
dicis & ego dicam quod sentio. Non enmmi facile quẽ
dixerim plus studii ꝙͣ illum oe ad dicendum &
ad ommes bonarum rerum disciplinas adhibiuis¬
se. Nam in iisdem exercita tionibus in eunte etate
fuinius. & postea una Rhodum ille etiam perfec¬
tus est quo melior osset & doctior. & inde ut re¬
diit uidetur in secunda arte primius esse malus¬
se ꝙͣ in prima secundis. Atq haud scĩo an par pii¬
cipibus esse potuisset sed fortasse maluit id quod
est adeptus. longe omnium non ciuisdem mõ etatis
sedd corum etiam qui fuissent in iure ciuili esse prin¬
ceps. Hic brutus ain tu inquit: etiam ne.q. sceuo¬
le seruum nostrum anteponis. Sic enim inquam

Expanded text:
scire voluisse quantum satis esset oratori, et Servius scire voluisse quantum satis esset oratori, et Servius eloquentiae tantum assumpsisse ut ius civile facile posset tueri; aetatesque vestrae, ut illorum, nihil aut non fere multum differunt. et ego: De me, inquam, dicere nihil est necesse; de Servio autem et tu probe dicis et ego dicam quod sentio. Non enim facile quem dixerim plus studi quam illum et ad dicendum et ad omnis bonarum rerum disciplinas adhibuisse. Nam et in isdem exercitationibus ineunte aetate fuimus et postea una Rhodum ille etiam profectus est, quo melior esset et doctior; et inde ut rediit, videtur mihi in secunda arte primus esse maluisse quam in prima secundus. Atque haud scio an par principibus esse potuisset; sed fortasse maluit, id quod est adeptus, longe omnium non eiusdem modo aetatis sed eorum etiam qui fuissent in iure civili esse princeps. hic Brutus: Ain tu? inquit. Etiamne Q. Scaevolae Servium nostrum anteponis? Sic enim, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
dilertorum alterum consultissimum fuisse sic in
reliquis rebus ⁊ta dissimules erant interse se statu᷑e
ut tamen non posses utrius te males si miliorem
Crassus erat elan elegantium parcissunus. Scouola
parcorum elegantissimus Crassus in summa cõmi¬
tate habebat etiam scueritas satis Sceuola multa
m seueritate non deerat tamen cõmitas licet ominia
hoc modo sed uercor ne fingi rudcantur. hec ut di¬
cantur a me quodam. non res se tamen sic habet
cum omnis uirtus uit nostra brute uetus achade¬
mia dixit mediocritas uterq medium quiddam
uolebat sequi sed ita cadebat ut alter ex alterius
laude partem uterq autem suam totam habẽt
Om Brutus cum ex tua oratione mihi ui¬
deor inquit bene Crassum & sceuolam
cognorisse tum de te & de Seruio sul¬
pitio cogitans esse quandam nobis cum illis suni¬
litudinem iudico. Quomam inquam istuc mõ.¬
Quia mihi oe tu uideris inquit tantum uiris ciuilis

Expanded text:
disertorum alterum consultissimum fuisse, sic in disertorum alterum consultissimum fuisse, sic in reliquis rebus ita dissimiles erant inter sese, statuere ut tamen non posses, utrius te malles similiorem. Crassus erat elegantium parcissimus, Scaevola parcorum elegantissimus; Crassus in summa comitate habebat etiam severitatis satis, Scaevolae multa in severitate non deerat tamen comitas. licet omnia hoc modo; sed vereor ne fingi videantur haec, ut dicantur a me quodam modo; res se tamen sic habet. Cum omnis virtus sit, ut vestra, Brute, vetus Academia dixit, mediocritas, uterque horum medium quiddam volebat sequi; sed ita cadebat ut alter ex alterius laude partem, uterque autem suam totam haberet. tum Brutus: Cum ex tua oratione mihi videor, inquit, bene Crassum et Scaevolam cognovisse, tum de te et de Ser. Sulpicio cogitans esse quandam vobis cum illis similitudinem iudico. Quonam, inquam, istuc moQuia mihi et tu videris, inquit, tantum iuris civilis