comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
accusatiuo : inferiorum uero uerba datiuo adiunguntur: Pnre terea gerundia tã ab actiuis
quã a cõ munibus nascentia tã actiuã quã passiuam habent significationẽ : Nomina uero mobilia
supneditae formae so est in dus. &da &dum. desinentia : unã & magis passiuam: Solemusenĩ
ꝑ uerbum passiuum eã interp̃tari : Quidenim amanda est uirtus : digna quae ametur :
Et minutis simus habendi senatus locus : id est in quohabectur senatus : Vnde racro inueniun¬
tur a neutris : ab solutem significationẽ habentibus ut sto sedeo surgo Nemodicit scandis
surgendus : Quorum supina significationẽ suis seruant uerbis simplic
Aceteris uero neutris & ad eponentib: gerundia quidem eãdem significationẽ habent
quã & uerba ut faciendi TorΠΟΤΕΙΝ sequendi tΟΥΑΚΟΟΥ ΘΕΙΝ loquendi TΟrΛΑCΙΝ:

Expanded text:
accusatiuo, inferiorum uero uerba datiuo adiunguntur. praeterea gerundia tam ab actiuis accusatiuo, inferiorum uero uerba datiuo adiunguntur. praeterea gerundia tam ab actiuis quam a communibus nascentia tam actiuam quam passiuam habent significationem, nomina uero mobilia supra dictae formae, id est in dus et da et dum desinentia, unam et magis passiuam; solemus enim per uerbum passiuum ea interpretari. quid est enim: amanda est uirtus? digna, quae ametur, et: munitissimus habendi senatus locus? id est in quo habeatur senatus. unde raro inueniuntur a neutris absolutam significationem habentibus, ut sto, sedeo, surgo nemo dicit standus, sedendus, surgendus, quorum supina significationem sui seruant uerbi simplicem. a ceteris uero neutris et a deponentibus gerundia quidem eandem significationem habent, quam et uerba, ut faciendi, τοῦ ποιεῖν, sequendi, τοῦ ἀκολουθεῖν, loquendi, τοῦ λαλεῖν.
Abbreviated transcription (Latin):
ΤΟΥ ΑΠTΙtΟΥ ΕΧΕΙΝtΕΝΕΥΤΚΑΝtΟΝ: Sic&iam gerundia uł supina proferuntur :
Hoc tt menuidetur intergerundia su pnedicta & nomina quorũ &iam nominatiuus in dus
ꝓfertur inter.eẽ : quod quando sunt absq dubitatione nomina: similicasui adiunguntur & dis¬
cernunt gener : ut intellegendi homeri gratia & amandȩ uirtutis causa & emendi manci¬
pi studioueni: Quando uero sunt gerundia. id est loco infiniti cumarticulo iuncti apud
gnretos accipiuntur. Nec genere discernunt. nec numeros quod suũ est infinito rum uerborũ
& illum setuntur casum quem & uerba ex quibus nascuntur : Vt sidicam intellegendihomerum
causauenio : & amandi uirtutem causa laboro : & emendi mancipium causauenio : quamuis nterus
sit huiusce modi constructionis usus: Similiter dicimus intellegendo homerũ ꝓfiti : Amando
uirtutem legi : Et in uidendum nobis non est & minime nocendũ uirtuti : Quia superiorum

Expanded text:
του ἀντὶ τοῦ ἔχειν τὴν σύγκλητον, sic etiam gerundia uel supina proferuntur. hoc tamen uidetur inter gerundia supra dicta et nomina, quorum etiam nominatiuus in dus profertur, interesse, quod, quando sunt absque dubitatione nomina, simili casui adiunguntur et discernunt genera, ut intellegendi Homeri gratia et amandae uirtutis causa et emendi mancipii studio ueni; quando uero gerundia sunt, id est loco infiniti cum articulo iuncti apud Graecos accipiuntur, nec genera discernunt nec numeros, quod suum est infinitorum uerborum, et illum sequuntur casum, quem et uerba, ex quibus nascuntur, ut si dicam intellegendi Homerum causa uenio et amandi uirtutem causa laboro et emendi mancipium causa uenio, quamuis rarus sit huiuscemodi constructionis usus. similiter dicimus intellegendo Homerum profeci, amando uirtutem legi et inuidendum nobis non est et minime nocendum uirtuti, quia superiorum
Abbreviated transcription (Latin):
ut adlegendum : Ex quo ostenditur magis nomen ẽẽ quam uerbum : Verboenim sẽparata
prcepositio : ꝑ appositionẽ p̃poni non potest : In .do. quoque terminantia inueniuntur ante se
habentia sepanrtam p̃positionem : Cicero ꝓmilione : Huiusergo interfector si ẽ& in confitendo:
Quomodo ergo frequentis sime indus desinentia nomina uerbi alia & eorum obliquos casus
ꝓ ferre solent romani ꝓ infinitis in graecad ocutionȩ platis: ut legendi Vergilii causa uigilo:¬

Expanded text:
ut ad legendum, ex quo ostenditur, magis nomen esse quam uerbum: uerbo enim separata praepositio per appositionem praeponi non potest. in do quoque terminantia inueniuntur ante se habentia separatam praepositionem. Cicero pro Milone : «huius ergo interfector si esset, in confitendo». quomodo ergo frequentissime in dus desinentia nomina uerbalia et eorum obliquos casus proferre solent Romani pro infinitis in Graeca elocutione prolatis ut legendi Virgilii causa uigilo
Abbreviated transcription (Latin):
ut unco uens Traensit &iã in  ut e: coquo coxi utdixo dixi: Apud antiquos Fro¬
quentis sime loco cu syllabae quu ponebatur & econtnrrio : Vt arquus coquus oquilos
Partus cous oculus quum ꝓcum: quur ꝓcur : E transit ins: Verto uersus: Concu¬
tio concussus, octa graccum ossa C uero antetedente in x pecto pexi fleto Regns
S& ÷ ingincets etentũ modo ponuntur dictionibus : Quãuis in multis ueteres hace quoq mutas¬
ΛΠΟΓΟCΟΤΕΙΝ sethus prire eoc dicentes: Et medientius ꝓmerentius : Ergo corrlus
&lomfa. ex ipsa scriptunt a grretis sumptt non est dubium cũꝑ scribantur: ATOTOS
Vinde qunqua gintẽ quoq numer signũ quodilli ꝑx scribunt Nos łi more illorum
antiquissimo scribimus:
DEORDINE LIT TERA Rum.

Expanded text:
ut uinco uici. transit etiam in x, ut coquo coxi, ut duco duxi. apud antiquos freut uinco uici. transit etiam in x, ut coquo coxi, ut duco duxi. apud antiquos frequentissime loco cu syllabae quu ponebatur et e contrario, ut arquus, coquus, oquulus pro arcus, cocus, oculus, quum pro cum, quur pro cur. t transit in s: uerto uersus, concutio concussus, ὀστᾶ Graecum ossa; c uero antecedente in x: pecto pexui, flecto flexi. y et z in Graecis tantummodo ponuntur dictionibus, quamuis in multis ueteres haec quoque mutasἀπὸ τοῦ ὄζειν, Sethus pro Ζῆθος dicentes et Medentius pro Mezentius. ergo corylus et lympha ex ipsa scriptura a Graecis sumpta non est dubium, cum per υ scribantur, ἀunde quinquaginta quoque numeri signum, quod illi per n scribunt, nos per l more illorum antiquissimo scribimus. de ordine literarum
Abbreviated transcription (Latin):
ni inuersu scribebant : Nuno aute diuiserunt: Et dextrem eius partẽ : suprte lit teram
ponentes : psilem notamhabent: quam rẽmius palemon exilem: grillius uero aduirgili¬
um de accentibus scribens leuem nominat: Sinistrã autẽ contracriae aspirationis quan
grillius flatilem uocat : R. suꝑ uacua est ut suprit diximus quȩquãuis scribatur nullã
alliam uim hab& quam .c deq. quoq sufficient̃ suprt tractatum est Quae nisi eande
uim haber&÷ quã c. ruum quã in principiis in finitorũ uł interrogatiuorũ quorundam
nominũ positti pobliquos casus in illc tronsire: ut quis cuius .cui. similter a uerbis .q.
babentibus in quib cł̃a participis in .c. trtns fertur: ut sequor. setcatas. Loquor Locutuis.
Transit in .s. ut torqueo torsi sicut &e parto passi: simliter abicit r inp̃to : Linquo liqui

Expanded text:
ni in uersu scribebant: nunc autem diuiserunt et dextram eius partem supra literam ni in uersu scribebant: nunc autem diuiserunt et dextram eius partem supra literam ponentes psiles notam habent, quam Remmius Palaemon exilem, Grillius uero ad Virgilium de accentibus scribens leuem nominat, sinistram autem contrariae aspirationis, quam Grillius flatilem uocat. k superuacua est, ut supra diximus: quae quamuis scribatur, nullam aliam uim habet quam c. de q quoque sufficienter supra tractatum est, quae nisi eandem uim haberet quam c, numquam in principiis infinitorum uel interrogatiuorum quorundam nominum posita per obliquos casus in illam transiret, ut quis cuius cui. similiter a uerbis q habentibus in quibusdam participiis in c transfertur, ut sequor secutus, loquor locutus. transit in s, ut torqueo torsi, sicut et c, parco parsi. similiter abicit n in praeterito, linquo liqui,
Abbreviated transcription (Latin):
eramcusequens si lleba abs. & alu consonante incipit : ut aspiro aspicio ascendo asto
f iniluis modis mutti magis ostenditur cũ ꝓo. & aspiratione quae simlter muttest acciptur
Dequo sufficient superius diximus: Quã quam antiqui romanorũ acolis sequentes locod spira¬
tions etm ponebant. effugientes ipsi quoq aspirationẽ: Et maxime cũconsonante recuisabant
eam ꝓ ferre in latino sermone: habebat autẽ haec filittera hunc sonum: quẽ enunchab&
loco consonantis posita: Vnde antiqui asi ꝓ ab scribere solebant: Sed quia ñ potest. uau.
Hoc est digama in fine syllabae inueniri: ideo mutatai est. inb si filũ quoq ꝓ sibilũ. tefte
nonomarcello dedoctorũ indagine dicebant :g. trensit in s: ut spargo : sparsi mergo
mer su ln &e regos rexi: pingo: pinxi: inct: agor actus. legor lectuss pingo: pitus. h
lt tentm ñ es se ostendimus sed notẽ aspirationis quã gracetorũ antiquis simi similit ut lati¬

Expanded text:
m sequens syllaba ab s et alia consonante incipit, ut aspiro, aspicio, ascendo, asto. f multis modis muta magis ostenditur, cum pro p et aspiratione, quae similiter muta est, accipitur, de quo sufficienter superius diximus, quamquam antiqui Romanorum Aeolis sequentes loco aspirationis eam ponebant, effugientes ipsi quoque aspirationem, et maxime cum consonante recusabant eam proferre in Latino sermone. habebat autem haec f litera hunc sonum, quem nunc habet u loco consonantis posita, unde antiqui af pro ab scribere solebant; sed quia non potest uau, id est digamma, in fine syllabae inueniri, ideo mutata est in b. sifilum quoque pro sibilum teste Nonio Marcello de doctorum indagine dicebant. g transit in s: spargo sparsi, mergo mersi; in x: rego rexi, pingo pinxi; in ct: agor actus, legor lectus, pingor pictus. h literam non esse ostendimus, sed notam aspirationis, quam Graecorum antiquissimi similiter ut Lati
Abbreviated transcription (Latin):
Ad quod dicendũ : quod & si concisio .dilit tente facit e&̃ : multo maior fier& erratio: Si eñ eo.
diceretur pro edo nulla eo Nondico scripturre: sed nec tẽporis differentia int̃ .eo .is & eo
qđ proedo poneretur : Ittq iure mansit in tegra prima ꝑsona : Tertia .uͦ. nascitur a secunda

Expanded text:
ad quod dicendum, quod, etsi concisio d literae facta esset, multo maior fieret erratio. si enim eo ad quod dicendum, quod, etsi concisio d literae facta esset, multo maior fieret erratio. si enim eo diceretur pro edo, nulla esset, non dico scripturae, sed nec temporis differentia inter eo is, et eo quod pro edo poneretur. itaque iure mansit integra prima persona. tertia uero nascitur a secunda
Abbreviated transcription (Latin):
anceps significatio quaefier& siuolã uolas uolat uolamus uolatis uolant diceremus : Itteq ꝓuolã
udim auccoritas ñ in fartionabilit traedidit dicere : Et uolim . t̃ñ ꝓuelim ꝓferebant: Cicero in .ii.
denatunt deorũ quo facilius id quod docere uolimus intellegi possit: Aliau om̃a quȩ a prima
ꝑsona supre dietae coniugationis solent nasci integnt̃ seruant dedinationẽ exceptis supmedictis
sinonimiae causa: Edo quoq ꝑsincopã iest ꝑconcisionẽ .d. litterie facit secđam ꝑsonã io ꝑ sin¬
beresim .e. & .i in .ei. dehongũ coactu &ei dipthongo ine ꝓduct̃ conuersa differentiae causa
nesi eis diceretur aliud significare puttiretur: Edo es quod ñ dubito differentiae causa ẽo factũ
nesi. edis diceretur dubitationẽ facere scriptunt quo modo deberemus ꝓnuntiare e: ꝓductã axo.
correptam: Huic opponitur: Curigitur in prima ꝑsona cũsimilis e&̃ dubitatio hoc ñoe factũ:

Expanded text:
anceps significatio, quae fieret, si uolam uolas uolat uolamus uolatis uolant diceremus. itaque pro uolam uelim auctoritas non irrationabiliter tradidit dicere. et uolim tamen pro uelim proferebant. Cicero in II de natura deorum : «quo facilius id, quod docere uolimus, intellegi possit». alia uero omnia, quae a prima persona supra dictae coniugationis solent nasci, integram seruant declinationem exceptis supra dictis synonymiae causa. edo quoque per syncopam id est per concisionem d literae facit secundam personam et per synaeresim e et i in ei diphthongum coacta et ei diphthongo in e productam conuersa differentiae causa, ne, si eis diceretur, aliud significare putaretur: edo ēs. quod non dubito differentiae causa esse factum, ne, si edis diceretur, dubitationem faceret scriptura, quomodo deberemus pronuntiare e, productam an correptam. huic opponitur: cur ergo in prima persona, cum similis esset dubitatio, hoc non est factum?
Abbreviated transcription (Latin):
pecudũq genus sopor altus habebat: A bouetñq bouũ deb& fieri: sed hoc nom̃ nottndũ in quo .u.
consonantẽ ad sumunt obliqui s ingulares. hiatus causa : abiciunt autẽ .ẽ. quando plurales :

Expanded text:
pecudumque genus sopor altus habebat». a boue quoque bouum debet fieri; sed hoc nomen notandum, quod u pecudumque genus sopor altus habebat». a boue quoque bouum debet fieri; sed hoc nomen notandum, quod u consonantem assumunt obliqui singulares hiatus causa, abiciunt autem est quando plurales
Abbreviated transcription (Latin):
inium faciunt : ut hae uires : harũ uirium : hipenates : horũ penatium: Inuenitur tam̃ apud ue¬
teres eius singulare : hic paenatis. hui penatis. hi quinquatres : horũ quinquatriũ: Hi et hae tres
horũ etharũ trium. similiter hiethae plures : & haec plura ł pluroo : horũ & harum plurium:
Cicero adherenniũ in .iii. Cõpluriũ negotiorum : In .is. qq̃ longã desinentia lis alite litium:
samnis: a samnite : samnitiũ : Dis adite ditium : Nox &iã anocte noctium : Vnde aggellius :¬
Noctiũ atticarum inscripsit : C&eroo uero omnia ablatiuũ in .e. solã terminania : mutarit eam
in um : & faciunt genetiuũ plurodẽ : Apoemate poematũ : Acicerone : ciceronũ : A consule
consulum : Atitane : titanum : Aduce : ducum: apatre : patrum : Auirtute : uirtutũ : Acapite
capitum: Ab alite : alitum: Nã alituũ : ꝑ inter positionẽ addita .u. ꝓtulit: Mirgł in .viiii: Alituũ

Expanded text:
in ium faciunt, ut hae uires harum uirium, hi Penates horum Penatium inuenitur tamen apud ueteres eius singulare hic Penatis huius Penatis, hi Quinquatres horum Quinquatrium, hi et hae tres horum et harum trium. similiter hi et hae plures et haec plura uel pluria horum et harum plurium. Cicero ad Herennium in III: «complurium negotiorum». in is quoque longam desinentia: līs a lite litium, Samnīs a Samnite Samnitium, dīs a dite ditium. nox etiam a nocte noctium, unde Agellius noctium Atticarum inscripsit. cetera uero omnia ablatiuum in e solam terminantia mutant eam in um et faciunt genetiuum pluralem: a poemate poematum, a Cicerone Ciceronum, a consule consulum, a Titane Titanum, a duce ducum, a patre patrum, a uirtute uirtutum, a capite capitum, ab alite alitum; nam alituum per interpositionem addita u protulit Virgilius in VIII: «alituum
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃ seuero ꝓnuntiatidnes earũ : multo ampliores : Quippe cũ singulȩ uocales denos inueniant¬
sonos habentes. uel plures : Vt putti a. lit tero breuis : quattuor habet soni differentias :
Cum hab& aspiractionẽ : & acuitur uel gnauatur: Et rursus cũ sine aspiratione acuitur

Expanded text:
nes earum multo ampliores, quippe cum singulae uocales denos inueniansonos habentes uel plures, ut puta a litera breuis quattuor habet soni differentias, cum habet aspirationem et acuitur uel grauatur, et rursus cum sine aspiratione acuitur
Abbreviated transcription (Latin):
tus & copiosus ꝓferebat: Actius deherculedicens: quorũ genitor fertur. ẽe ops gentibus ꝓopem
ferens : & auxiliũ gentibus: sic capers potest tam̃ &iã feminino genere : hic intellegi figurate

Expanded text:
tus et copiosus proferebant. Accius de Hercule dicens: «quorum genitor fertur esse ops gentibus», pro opem ferens et auxilium gentibus. sic Caper. potest tamen etiam feminino genere hic intellegi figurate
Abbreviated transcription (Latin):
separata sit sigrrctos sequimur coniunctiõ enclitica. c̃ẽ . ñ deb& Nisullud: Dicamus qđ q

Expanded text:
separata sit, si Graecos sequimur, coniunctio enclitica esse non debet, nisi illud dicamus, qseparata sit, si Graecos sequimur, coniunctio enclitica esse non debet, nisi illud dicamus, q
Abbreviated transcription (Latin):
tione declinatur : Nam cum duae contra sepugnant regulae . ut una
hunc cõmunem habere triũ generum. unus. unius. una unius unum unius solus solius
sola solius solum solius ille illius illa illius illud illius : Cumigitur femininũ a neutrũ
supradicti nominis ex corrupto & integro sint composit hiatus causa & euphoniae alterutra
ꝓaltera utra & alterutrũ ꝓalterũ utrũ & necessario ex trinsecus habuerint declinationẽ
timidus quã parũ prudens uideri: Itaq masculinum quoq: eorũ est declinationẽ secut̃ũ
ꝓpt̃rationẽ supracdictam. in .ius. terminatibnis genetiui. qui cõmunis trium uult esse
generum : Nec solũ tam̃ indeclinationib: nominũ hoc contingit : sed &iã in accentibus
ut uterq utraeq utrũq plerusq pleraq plerũ que: femininũ enĩ quã uis paenultima
breuis sit: accentum. tam̃ in ea habuit acutũ sicut masculinũ & neutrum: Quȩ enim nisi

Expanded text:
ratione non declinatur. nam cum duae contra se pugnant regulae, ut unam ratione non declinatur. nam cum duae contra se pugnant regulae, ut unam hunc communem habere trium generum: unus unius, una unius, unum unius; solus solius, sola solius, solum solius; ille illius, illa illius, illud illius. cum igitur femininum et neutrum supra dicti nominis ex corrupto et integro sint composita hiatus causa et euphoniae alterutra pro altera utra et alterutrum pro alterum utrum, et necessario extrinsecus habuerint declinationem, timidus quam parum prudens uideri». itaque masculinum quoque eorum est declinationem secutum propter rationem supra dictam in ius terminantis genetiui, qui communis trium uult esse generum. nec solum tamen in declinationibus nominum hoc contingit, sed etiam in accentibus, ut utérque utráque utrúmque, plerúsque pleráque plerúmque: femininum enim, quamuis paenultima breuis sit, accentum tamen in ea habuit acutum, sicut masculinum et neutrum: que enim, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tiui exutiroq parte decdinatur cõpositum ut respublica rei publice ius iurandũ
luris iurandi quod graceti nũ quã faciunt in conpositis Dicunt enim oportere con¬
paginem qua coberent in compositione dictiones immobilẽ manere. Hoc igitur
non seruantes latini diuisorum quidem utimur declinatione accentutam̃ compositorum:
Inomni eni cisu sub uno accentu et ꝓferentes conposita ẽẽ ostendimus & pos sumꝰ dicere
ꝑ singulos casus ea componi quod dicentes. Nonuidemur contra supradiccam grececorum
de conpagine rationẽ facere. Nec mirum apud nos ꝑ singulos casus nõa conponi. Cũ apud
illos q̃q inueniuntur &iã uerba quaedã quae ꝑ diuersa tẽpora conponuntur : Vt RΑTA¬
ΓΡΑ ΦΩ dicamus nasci ΚΑΤΕΓΡΑΦΩΝ. Incipit labe facttri conpago conpositionis
qđ recusat ratio : Vnũ apud latinos inuenitur nomen qđ quã uis exduob sit nominatiuis
compositum ñ exutnrq parte delinatur. Id est alteruter alterutrius: Quod itmen ipsũ ñ absq

Expanded text:
tiui, ex utraque parte declinatur compositum, ut respublica reipublicae, iusiurandum iurisiurandi, quod Graeci numquam faciunt in compositis. dicunt enim, oportere compaginem, qua cohaerent in compositione dictiones, immobilem manere. hoc igitur non seruantes Latini diuisorum quidem utimur declinatione, accentu tamen compositorum. in omni enim casu sub uno accentu ea proferentes composita esse ostendimus, et possumus dicere, per singulos casus ea componi. quod dicentes non uidemur contra supra dictam Graecorum de compagine rationem facere. nec mirum apud nos per singulos casus nomina componi, cum apud illos quoque inueniuntur etiam uerba quaedam, quae per diuersa tempora componunturγράφω dicam nasci κατέγραφον, incipit labefactari compago compositionis, quod recusat ratio. unum apud Latinos inuenitur nomen, quod quamuis ex duobus sit nominatiuis compositum, non ex utraque parte declinatur, id est alteruter alterutrius, quod tamen ipsum non absque
Abbreviated transcription (Latin):
gat᷑ p̃t̃m nesit scaton, Plautus inlipargo Nihil moror mihi fucũ in aluo apib: quiꝑ edit cibum

Expanded text:
tur praeteritum, ne sit scazon. Plautus in lipargo : «nil moror mihi fucum in alueo, apibus qui perĕdit cibumtur praeteritum, ne sit scazon. Plautus in lipargo : «nil moror mihi fucum in alueo, apibus qui perĕdit cibum
Abbreviated transcription (Latin):
duntq cauernis stricturae chalibbsim : & fornacib ignis anhelat : Lucanꝰ . in .i. Aurib: in¬
certũ feralis strideatumbra : Iuuenalis .in.iiii. Iamstrident ignes : iamfollib: atq caminis:
Horatius in sermonũ libro .ii. stridere secr&a diuisos aure sus surros : correpta paenultima:
stridi: Quodut superius diximꝰ usus quoq: comꝓbat: Statius in .iiii. Huius in aspectae
luco stridere sagittae : Actius in alcescide cũ striderat r&racta rursus inferis : Sido p̃terea
sidis facit : Cuius &iam passiuũ sidor sideris inuenit᷑ : Lucanꝰ in .IIi. Sidentia pessũ corpora
nent : Statius . in .ii. sũmisq: insidit᷑ astris: Cuius pt̃m in usuñ ẽ : dubitati
alternitatis causa: Debuit enĩ sisi ẽẽ : sedutimur p̃tõ sedeo uerbi : id ÷ sedi ꝓsupradicti
dicebant correpta prima syllaba : Neuius in carbonaria: Tibi serui multi apud mensã adstant ille
ipse adstat quando edit. Non potest eñĩ in hoc iambo paenultima syllaba longa ẽẽ : ut intelle

Expanded text:
 stricturae Chalybum et fornacibus ignis anhelat». Lucanus in VI: «auribus incertum feralis strideat umbra». Iuuenalis in IIII: «iam strident ignes, iam follibus atque caminis». Horatius sermonum libro II: «stridĕre secreta diuisos aure susurros», correpta paenultima. stridi, quod, ut superius diximus, usus quoque comprobat. Statius in IIII: «huius inaspectae luco stridere sagittae». Accius in Alcestide : «cum striderat retracta rursus inferis». sīdo praeterea sidis facit, cuius etiam passiuum sidor sideris inuenitur. Lucanus in III: «sidentia pessum / corpora caesa tenent». Statius in II: «summisque insiditur astris». cuius praeteritum in usu non est dubitationis uel alternitatis causa; debuit sisi esse. sed utimur praeterito sedeo uerbi, id est sedi, pro supra dicti dicebant correpta prima syllaba. Naeuius in carbonaria : «tibi serui multi apud mensam adstant, ille ipse adstat, quando ĕdit». non potest enim in hoc iambo paenultima syllaba longa esse, ut intellega
Abbreviated transcription (Latin):
placer& agnoscendus erat: Apuleius inphedonae : Et causã gignendi ostensurũ : & in mor¬
talitatẽ animae reꝑturum : Varrorerũ rusticarũ ÷ : Ostensus sol: Ide diuinarũ : Insalute
ostenta: Cato prolucio caesare ad populũ : Quod egomespero ostenturũ : Ostentũ quoq¬

Expanded text:
placeret, / agnoscendus erat». Apuleius in Phaedone : «et causam gignendi ostensurum et inmorplaceret, / agnoscendus erat». Apuleius in Phaedone : «et causam gignendi ostensurum et inmortalitatem animae reperturum». Varro rerum rusticarum I: «ostentus soli». idem diuinarum III: «salute ostenta». Cato pro Lucio Caesare ad populum : «quod ego me spero ostenturum». ostentum quoq
Abbreviated transcription (Latin):
amit tunT eandẽ in supino & geminant s. si sit paenultima breuis in pt̃o. Vt findo findi
fissum: scindo scidi scissum : sinproducat᷑ unã .s. hab&: Fundo fundi fusũ: Con
simplicium t̃minationes secunt᷑ : Caedo &iã cessum. & pando pas sum facunt :
quã uis &uiã apatior &a paeteo pas sumdicimus : Vnde uergł in .i. &d pat̃ anchises passis delitore
palmis Idem ifii, Crimb: Nliades passis peplumq ferebant : Ab eo qđ ẽ pedo supinũ in usu non
inueni: Acomedo quod ẽ. anomalũ comesum & comestũ inuenitur : Ciceto prodientio abditum
aliqua in parte panis : quã si totũ collique factũ in potione ẽ& caelerius potius comestũ quã epo¬
tũ inuenas atq in om̃s partes corporis ꝑmanar& : Vergł autẽ ab eo qđ ẽ adedor ad esus ꝓtulit¬
&iuaria s ignis tensodedit aere formas: Idẽ in .ii : Tensisq rudentib acte : Ostendo quoq abco
compositũ simiłt fac̃ ostentũ & ostensum : Lu cañ in .ii.: Vt scelus hocsyllae cedesq ostensa

Expanded text:
amittunt eandem in supino et geminant s, si sit paenultima breuis in praeterito, ut findo fĭdi fissum, scindo scĭdi scissum. sin producatur, unam s habet, fundo fūdi fusum; composita simplicium terminationes sequuntur. cedo etiam cessum et pando passum faciunt, quamuis etiam a patior et a pateo passum dicimus. unde Virgilius in III: «at pater Anchises passis de litore palmis». idem in I: «crinibus Iliades passis peplumque ferebant». ab eo quod est pedo supinum in usu non inueni. a comedo, quod est anomalum, comesum et comestum inuenitur. Cicero pro Cluentio aliqua in parte panis quam si totum conliquefactum in potione esset, celerius potuit comestum quam epotum in venas atque in omnis partis corporis permanare, «et uarias ignis tenso dedit aere formas». idem in II: «tensisque rudentibus actae». ostendo quoque ab eo compositum similiter facit ostentum et ostensum. Lucanus in II: «ut scelus hoc Sullae caedesque ostensa
Abbreviated transcription (Latin):
ut longinus anchises : Estquando .n. principalis syllabae antese ad sumit g: ut natus. gnatus:
notus gnotus antique. unde ignotus: nosco cognosco noui eognoui: & postse ttm̃ .c. saepe posi¬
itim in .g. conuertit : Vt in numeris quad ringenti : ꝓ quad rincenti: acentum: Quingenti
septingenti: octingenti : Adeo enĩ n p̃positt facit .ꝙ ing conuerti quod in quib et non est
numeris seruatur .c Ducenti : trecenti sescenti io: seccenti : in h. quaeest notti as pirationis
nom potest terminari syllaba : inuenio tam̃ in uah. &oh. int̃ ietionibus terminalẽ uideri
sollabae. h sed magis puto utͦsuperius dictũ est. ꝑ apocopam hoc solerefierĩ. cumꝑ fecta uaba
& obasint : Vel qđ ab sconditt uoce solent int̃iectiones & huiuscemodi uoces ꝓferri: Vt &iam
ah ah ech chi le nullius syllabae potest ẽẽ terminalis : L. quacũq consonante sequente potest
antecedentẽ terminare syllcibam : Vt albus ulcus soldum, ualde alfenus, algeo illid: ulmus

Expanded text:
ut Longinus, Anchises. est quando n principalis syllabae ante se assumit g, ut natus gnatus, notus gnotus antique, unde ignotus, nosco gnosco, noui gnoui, et post se tamen c saepe positam in g conuertit, ut in numeris: quadringenti pro quadrincenti a centum, quingenti, septingenti, octingenti; adeo enim n praeposita facit c in g conuerti, quod in quibus ea non est numeris seruatur c: ducenti, trecenti, sescenti. in h, quae est nota aspirationis, non potest terminari syllaba. inuenio tamen in uah et ah interiectionibus terminalem uideri syllabae h, sed magis puto, ut superius dictum est, per apocopam hoc solere fieri, cum perfecta uaha et aha sint, uel quod abscondita uoce solent interiectiones et huiuscemodi uoces proferri, ut etiam ha ha, he he. k nullius syllabae potest esse terminalis. l quacumque consonante sequente potest antecedentem terminare syllabam, ut albus, ulcus, soldum, ualde, Alfenus, algeo, illud, ulmus
Abbreviated transcription (Latin):
Nisitria monosyllaba latina eiusdẽ genr nomina litterarũ in declinabilia : ARA: ha
Om̃a enĩ nomina elem̃torum ꝓpria : neutra s̃ tam apud nos quã apud grececos : & in declinabilia:
Vt unus una unum : Duo duae duo : Tres tria : Ducenti : ducentae : ducenta
Indeclinabilia uero cõmunias̃ triũ generum: Hi & hae : & haecquat tuor :
Quinque: sex : & demceps us que adcentum : Mille quoq triũ generũ ẽ : quia est indecdin abile:
In .e. correpita : neutra sunt om̃a. Vt mare : sedile : monile : In .e. ꝓductã : graceta feminina
ut euterpe : libiae: In .i. neutrũ hoc gummi : Et agenetiuis conposita : cõmunia trium generũ :
eius modi: Nam nihili frugi: mancipi: obliqui sunt casus figurate cũ omnib: casib: adiuneq:

Expanded text:
nisi tria monosyllaba Latina eiusdem generis literarum nomina indeclinabilia: a, ka, ha. omnia enim nomina elementorum propria neutra sunt tam apud nos quam apud Graecos et indeclinabilia s terminationes, ut unus una unum, duo duae duo, tres tria, ducenti ducentae ducenta; indeclinabilia uero communia sunt trium generum: hi et hae et haec quattuor, quinque, sex et deinceps usque ad centum. mille quoque trium est generum, quia est indeclinabile. in e correptam neutra sunt omnia, ut marĕ, sedilĕ, monilĕ. in e productam Graeca feminina, ut Euterpē, Libyē. in i neutrum, hoc gummi, et a genetiuis composita communia trium generum, eiusmodi nam nihili, frugi, mancipi obliqui sunt casus figurate cum omnibus casibus adiun
Abbreviated transcription (Latin):
dlem̃torũ alia sunt eiusde generis ut uocales & consonantes : Ala eusđe specici: Vt inuc edlb
bneaes & longei set in consonantibis implices &duplices quachabent aspimetionẽ &quic non

Expanded text:
elementorum alia sunt eiusdem generis, ut uocales et consonantes, alia eiusdem speciei, ut in uocalibus elementorum alia sunt eiusdem generis, ut uocales et consonantes, alia eiusdem speciei, ut in uocalibus breues et longae et in consonantibus simplices et duplices, quae habent
Abbreviated transcription (Latin):
nin sũ polerũq sicpo sit ante mutim : Vnde nec in scđa syllaba repe̾tur : im. quoq geminatur
mordeo momordi: Quad oco mutae in multis fungitur: Nam & ante .n. posita cõmunẽ fact
sylladam ut roemies nemnetis sicuit ebremes coremetis: lambicaeñ sunt quae sededinant᷑
Quod calli mahi quoq auctoritate confirmatur inaetiois sicut iam suonaditũ ei hoouer su
o ante senatunt longã uocalem pattur in etide syllabaesse : Vt illam : arte puopim. iluĩ
rom. spem diem: Cumaliac om̃s seniuocales hochabent: Vt metenas pean. sol for par
Onrecereu solabaeo seniuocalis post pnitur quod mutarũ est: Vt smirna sma rtegdus:
Et ante liecuida ut samns et quod ante s. posit in finalis ylaba nominis moremuţ ineposto
fact genetuum Hiens hiemis ulut in ops inopis cadebs dibis Apparet igtur queo

Expanded text:
uim suam plerumque sic posita ante mutam, unde nec in secunda syllaba repetitur. m quoque geminatur uim suam plerumque sic posita ante mutam, unde nec in secunda syllaba repetitur. m quoque geminatur mordeo momordi quae loco mutae in multis fungitur: nam et ante n posita communem facit syllabam, ut Ramnes Ramnetis, sicut Chremes Chremetis iambica enim sunt, quae sic declinantur, quod Callimachi quoque auctoritate confirmatur in Αἰτίοις, sicut iam supra dictum est, hoc uersum ante se natura longam uocalem patitur in eadem syllaba esse, ut illăm, artĕm, puppĭm, illŭm, rĕm, spĕm, diĕm, cum aliae omnes semiuocales hoc habent, ut Maecenās, Paeān, sōl, pāx, pār. praeterea sola haec semiuocalis post s ponitur, quod mutarum est, ut Smyrna, smaragdus, et ante liquidam, ut Samnis, et quod ante s posita in finali syllaba nominis more mutae interposita i facit genetiuum, hiems hiemis, uelut inops inopis, caelebs caelibis. apparet igitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Vit repio repui : aperio aperui : Vexo manent in principalibus syllabis posite: in mutibile
temporũ quoq in quibusdam : ut ruo rui: domo domui: doceo docui: Hocq̃q obseruandum est
qued nũ quam in suprordeto tẽpore potest geminari. Neq in principio neq in fine syllaba Nsi
quea muta incipit. ut tondeo totondi, Pendeo uł pendo. pependi: disco didia posco poposcu
Tunde tutadi pedo pepedi t̃ ango tetigi. Cȩdo. cetidi cado cetidi. pello. pepuli. fallo fefelli.
Predo ꝑdidi uendo uendidi: Exquo &um apparet: F. uim magis muţ obtinere a qria inoi¬
piens. geminatiest syllaba. Sante mutt̃ posita inuenuntur duo quacgeminant syllebam: sto st&u
spondeo spopondi: Antiquis simi&iã scndo scicidi dicebant quod iumores scdi dixerunt. Vt in
pto ssto uerbi ostendemus Nec sine ratione ante mutas inuentur geminatũ. cum .s amittit

Expanded text:
ut rapio rapui, aperio aperui. u et o manent in principalibus syllabis positae immutabiles, ut rapio rapui, aperio aperui. u et o manent in principalibus syllabis positae immutabiles, temporum quoque in quibusdam, ut ruo rui, domo domui, doceo docui. hoc quoque obseruandum est, quod numquam in supra dicto tempore potest geminari nec in principio nec in fine syllaba, nisi quae a muta incipit, ut tondeo totondi, pendeo uel pendo pependi, disco didici, posco poposci, tundo tutudi, pedo pepedi, tango tetigi, caedo cecidi, cado cecidi, pello pepuli, fallo fefelli, prodo prodidi, uendo uendidi, ex quo etiam apparet, f uim magis mutae obtinere, a qua incipiens geminata est syllaba. s ante mutam posita inueniuntur duo, quae geminant syllabam, sto steti, spondeo spopondi. antiquissimi etiam scindo scicidi dicebant, quod iuniores scidi dixerunt, ut in praeterito perfecto uerbi ostendemus. nec sine ratione ante mutas inuenitur geminatum, cum s amittit
Abbreviated transcription (Latin):
syllabis in uenuntur uerborum modo excorreptis ꝓducuntur modo muttentur inalias uo cales
modo munent eidem: Producuntur plerũq om̃s: ut faueo faui: caueo caui: sedeo sedi lego legi
Video uidi: moueo moui¬
foueo fouu fugio fugi nutintur a & erA quidem ine. modo ꝓductam: modo cor reptt̃
Pductt̃ ut ago egi, capio eoepi facio feci: fraengo fregi, Correptam: tarigo tetigii
cado cetidi parco peꝑci: .E. uero trtensit in .i. ut eo .iui. uelu: Solinus in collec taneis uel pols¬
histore: Tatius in artẽ ubinunc aedis est iunonis monete qui annoquinto quã in gressus urbẽ¬
fuenot aleturentib intemptus est: septima &uicesima olimpiade hominem exuit: queo quiui uel
qui Haec etide uocalis paenultimna in uerb̵ seđue conugationis si pemutatur in u ut doreo docui:
mone monui doleo dolui. Quod simlit est quando intertia uel quarta conugatione patitur i

Expanded text:
syllabis inueniuntur uerborum, modo ex correptis producuntur, modo mutantur in alias uocales, syllabis inueniuntur uerborum, modo ex correptis producuntur, modo mutantur in alias uocales, modo manent eaedem. producuntur plerumque omnes, ut faueo fāui, caueo cāui, sedeo sēdi, lego lēgi, uideo uīdifoueo fōui, fugio fūgi. mutantur a et e: a quidem in e modo productam modo correptam; productam, ut ago ēgi, capio cēpi, facio fēci, frango frēgi; correptam, tango tĕtigi, cado cĕcidi, parco pĕperci. e uero transit in i, ut eo iui uel ii Solinus in collectaneis uel polyhistore : «Tatius in arfuerat a Laurentibus interemptus est. Septima et uicesima olympiade hominem exquii. haec eadem uocalis paenultima in uerbis secundae coniugationis saepe mutatur in u, ut doceo docui, moneo monui, doleo dolui. quod similiter est quando in tertia uel quarta coniugatione patitur i,
Abbreviated transcription (Latin):
Noninraotionabiliter Nominatiuus hoclacte ꝓlatus inuenitur: Reliquȩ uero consonin¬
tes abiciuntur uel mutentur: .d ut aliquid. alicuius. M. templũ. templi pelium peli. Si
magnus magni x rec regisi nix niuis. In uerborũ quoq p̃teritas ꝑfectis solent erñs mauds
mutaris. modo manere exceptis. Las x Hae eñi nũ quã matntur ut habeo habur iubeo iussi
ampesco com pescui. dico dixi. ascendo ascendi: Vaedo. lesi lego legi pingaputxu demo denpsi
premo pressi: moneo monu sino siui: Nequeo nequiu: torquco torsi dissero dissecuntit
uro ussi: uesto uerti : flecto flgxi: Illȩ autẽ quat tuor ut supmediximus. nuqua meturtur
in p̃to ꝑ fecto .L. ut caelo celdui: doleo doluis uolo. uolui, mollio molliui, p. turpo. turpaui
scupeo stupuui: scalppo scalpsi: liopio lippiui .S. quasso quassea ui, censeo. censui, Arcesso¬
arces siuisx nexo nexui texo txui: Vocales quo que in hisdem ꝑfectis quaem princi palibus

Expanded text:
non irrationabiliter nominatiuus hoc lacte prolatus inuenitur. reliquae uero consonantes mutantur uel abiciuntur: d, ut aliquid alicuius; m, templum templi, Pelium Pelii; s, magnus magni; x, rex regis, nix niuis. in uerborum quoque praeteritis perfectis solent omnes modo mutari modo manere, exceptis l p s x. hae enim numquam mutantur, ut habeo habui, iubeo iussi, compesco compescui, dico dixi, ascendo ascendi, laedo laesi, lego legi, pingo pinxi, demo dempsi, premo pressi, moneo monui, sino siui, nequeo nequiui, torqueo torsi, dissero disserui, uro ussi, uerto uerti, flecto flexi. illae autem quattuor, ut supra diximus, numquam mutantur in praeterito perfecto: l, caelo caelaui, doleo dolui, uolo uolui, mollio molliui; p, turpo turpaui, stupeo stupui, scalpo scalpsi, lippio lippiui; s, quasso quassaui, censeo censui, arcessoarcessiui; x, nexo nexui, texo texui. uocales quoque in eisdem perfectis, quae in principalibus
Abbreviated transcription (Latin):
tia: samnitis : ꝓsamnis sicut laurentis quoq: ꝓlaurens tibustis ꝓtiburs: Teste capro: sic qui

Expanded text:
tia, ut Samnitis pro Samnis sicut Laurentis quoque pro Laurens, Tiburtis pro Tiburs teste Capro. sic Quitia, ut Samnitis pro Samnis sicut Laurentis quoque pro Laurens, Tiburtis pro Tiburs teste Capro. sic Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Castrum castrensis : forũ forensis: ilium. iliensis : Locri locrensis : Vtica uticensis : Cremonia:
cremonensis: hostia. hostiensis: Athene atheniensis : Cuphoniae causa .i. babuit ante¬
penultimã & alrce halensis : Sinuero tertiae sint decdinationis : abiciunt extremam .s.
genetiui & ad sumunt ensis : pistor pistoris pistoriensis : Caritigo cathaginis cartha
duas consonantes habent . Is. uł a nominatiuo fiunt primitiuorun
uł genetiuo & a nominatuo quidẽ deriuatiua abiciunt ex tremã litteram & ad sumuÑ
bris salus. salubris mulier muliebris. A genetiuo uero mutata extrema partecius in .e. & ad sup̃ta
stis uł stris ager agri agrestis : Caclum caeli caelestis : terra terrae terrestris : Intis quoq
inueniuntur denominatiua : sed antique ꝓlatti: paenultimã natura uel positione longã haben¬

Expanded text:
castrum castrensis, forum forensis, Ilium Iliensis, Locri Locrensis, Vtica Vticensis, Cremona castrum castrensis, forum forensis, Ilium Iliensis, Locri Locrensis, Vtica Vticensis, Cremona Cremonensis, Ostia Ostiensis Athenae Atheniensis euphoniae causa i habuit antepaenultimam et Halice Haliciensis; sin uero tertiae sint declinationis, abiciunt extremam s genetiui et assumunt ensis: pistor pistoris Pistoriensis, Carthago Carthaginis Carthansonantes habent ante is, uel a nominatiuo fiunt primitiuorum uel a genetiuo. et a nominatiuo quidem deriuata abiciunt extremam literam et assumunt bris: salus salubris, mulier muliebris; a genetiuo uero, mutata extrema eius parte in e et assumpta stis uel stris: ager agri agrestis, caelum caeli caelestis, terra terrae terrestris. in tis quoque inueniuntur denominatiua, sed antique prolata, paenultimam natura uel positione longam haben
Abbreviated transcription (Latin):
transeunt in .a. longam . & ad sumunt ris. Vel sia uocali incipiat ipsa extrema mutatur in .a.
longam &ad sumunt -ris, Populus populi popularis, singulus, singuli. singularis: A pollo
apollonis a pollonaris : Consub consulis consularis : Miles militis militaris: scola scolae : sco¬
laris: latiũ lati. latiaris: familia. familiae. familiaris : peculium. peculi. peculiaris: mol&
molis. uł mola molae. molciris, Sicut &iam neatra. in are finita. uel um. ueli uelure:
Iuuenalis. & pegma et pueros inde adularia raeptos: Inensis desinentia si sint a nomi¬
nibus primae uł secdae declinationis muttnt extremam partẽ nominatiui. singulcris.
uł plunlis inei & ad sumunt sis : cirta cirtensis : Gluia oluiensis sardinia sardiniensis
hispania his paniensis : catina : catinensis : enna : ennensis : Minturnae minturnensis

Expanded text:
transeunt in a longam et assumunt ris uel, si a uocali incipiat, ipsa extrema mutatur in a transeunt in a longam et assumunt ris uel, si a uocali incipiat, ipsa extrema mutatur in a longam, et assumunt ris: populus populi populāris, singulus singuli singulāris, Apollo Apollinis Apollināris, consul consulis consulāris, miles militis militāris, schola scholae scholāris, Latium Latii Latiāris, familia familiae familiāris, peculium peculii peculiāris, molo molis uel mola molae molāris. sic etiam neutra in are finita: uelum ueli uelāre. Iuuenalis: «et pegma et pueros inde ad uelaria raptos». in ensis desinentia, si sint a nominibus primae uel secundae declinationis, mutant extremam partem nominatiui singularis uel pluralis in en et assumunt sis: Cirta Cirtensis, Olbia Olbiensis, Sardinia Sardiniensis, Hispania Hipsaniensis, Catina Catinensis, Enna Ennensis, Minturnae Minturnensis,
Abbreviated transcription (Latin):
utibilis: sentio sensi : sensibilis : audio audibilis: Sciendũ ttm̃ qđ plurima nascuntur exhis
coniugationibus quae ante penultimã .i. ñ habent. ut docilis habilis. flebilis nubilis uolubilis
utilis. Et quod quaedã ex p̃senti quaeđã ex p̃to quaeđa ex futuro diriuantur : Ex presenti
doceo docilis habeo. habilis. uoluo uolubilis. Vtor utilis & utibilis : Exp̃to plausi plausi
nsi sensibilis. uel sensilis : Eucretius in .ii. ex insensilib: necredas. sensili
Ex futuro flebo flebilis : Vnde .e. ante .b. ꝓducetm habuit : Inaris desinentia diriuantur
a nominibus siue uerbis. quorumextrema syllaba incipit. ab .l. uł alia consonante uł an uocali
aliqua puro: fiunt autẽ a genetiuo nominũ siue a positione uerborũ sit : quaecumq: littera
siue lit terae sequantur .L. uel aliam consonantẽ exqua postrema. incipiet syllaba genetiui.

Expanded text:
utibilis; sensio, sensi, sensiutibilis; sensio, sensi, sensiconiugationibus, quae antepaenultimam i non habent, ut docilis, habilis, flebilis, nubilis, uolubilis, utilis, et quod quaedam ex praesenti, quaedam ex praeterito, quaedam ex futuro deriuantur; ex praesenti: doceo docibilis, habeo habilis, uoluo uolubilis, utor utilis et utibilis; ex praeterito: plausi plausibilis, sensi sensibilis uel sensilis Lucretius in II: «ex insensilibus ne credas sensile nasci»; ex futuro: flebo flēbilis, unde e ante b productam habuit. in aris desinentia deriuantur a nominibus siue uerbis, quorum extrema syllaba incipit ab l uel alia consonante uel a uocali aliqua pura. fiunt autem a genetiuo nominum siue a positione uerborum sic: quaecumque litera siue literae sequantur l uel aliam consonantem, ex qua postrema incipiat syllaba genetiui,
Abbreviated transcription (Latin):
Verb alium regulã seruauit parilis: Ouidius in vii. metti morpheseon: Arte suum parali
reuiuiscere posse parentem: Cetera quoq: om̃a .i. penultimã corripiunt . & si sunt auerb̵ primae
coniugationis .a. longã habent. ante penultimã. ut amo amas a mabilis. penetro penetras
penetrabilis. paro paras. parabilis, predico pracedicas p̃dicabilis, lacrimo lacrimas
la crimabilis, quasso quassas quas sabilis, laudo laudas: lcudabilis, Tracto tracits trac¬
tabilis, Aequo aequas aequabilis : Miror mineris : mirabilis : Excipitur sttibilis quod
solum ante paenultimã .a. corripuit : Lucanus in .v. quam ñ ÷ sttbili tremulo. sed culmine
iuncta dispiceret : Quae uero a uerb̵ secđae uł tertiae . uł quartae conu¬
si habetint ante paenultimã .i. eam quoq: corripiunt. Doceo docibilis credo credibilis. utor ut ilis

Expanded text:
uerbalium regulam seruauit, parilis. Ouidius in VII metamorphoseon : «arte suum parili uerbalium regulam seruauit, parilis. Ouidius in VII metamorphoseon : «arte suum parili reuirescere posse parentem». cetera quoque omnia i paenultimam corripiunt et, si sint a uerbis primae coniugationis, a longam habent antepaenultimam, ut amo amas amābilis, penetro penetras penetrābilis, paro paras parābilis, praedico praedicas praedicābilis, lacrimo lacrimas lacrimābilis, quasso quassas quassābilis, laudo laudas laudābilis, tracto tractas tractābilis, aequo aequas aequābilis, miror miraris mirābilis. excipitur stăbilis, quod solum antepaenultimam a corripuit. Lucanus in V: «quam non e stăbili, tremulo sed culmine cuncta / despiceret». quae uero a uerbis secundae uel tertiae usi antepenultimam habeant i, eam quoque corripiunt: doceo, docibilis; credo, credibilis; utor, utilis,
Abbreviated transcription (Latin):
diriuantur : nec ñ in .ile. neutro : siue exeis in .ilis. fiant siue ñ habeant aliud segenus :
sed a quacũq parte orationis nascuntur: Vt edis edilis, senex senilis : anus anilis : Puer
puerils : uir: uirilis: scurra scurrilis: Ciuis : ciuilis. seruus: seruilis. quintus. quinciꝰ¬
lis sextus sextiłis sextus sextilis gens: gentilis. hostis. host̾ilis. subtel: subtilis
Excipitur pariparis. parilis: Ouidius exilis &iam a graeco e zIAΠoC. factum¬
denominatiuorum seruauit regulam: similiter neutra ꝓducunt paenultimã. ouile. monile
cubile sedile: Nam in .ilis desinentia uerb alia. siue participalia : corripiunt etindem .i.
paenultimam: fero. fertilis: utor: utilis. futtio : ex quo conpositum est. effuttio futilis: uolo uolatilis
Textus textilis: altus uel alitus: altilis. fictus. fictilis: Apare etiam diriuatiuum qđ a uerbo
paronascitur : unde cõparo cõpartes. proprieenim pares sunt : quodinterse poss̃ conparari :

Expanded text:
deriuantur, nec non in ile neutra, siue ex eis fiant siue non habeant aliud ante se genus, sed a quacumque parte orationis nascuntur, ut aedis puerilis; vir, virilis; scurra, scurrilis; civis, civilis; servus, servilis; quintus, quintilis; sextus, sextilis; gens, gentilis; hostis, hostilis; subtel, subtilis: excipitur par, parilis. Exilis etiam denominatiuorum seruauit regulam. similiter neutra producunt paenultimam: ouīle, monīle, cubīle, sedīle. nam in ilis desinentia uerbalia siue participialia corripiunt eandem i paenultimam: fero fertĭlis, utor utĭlis, futio ex quo compositum effutio futĭlis, uolo uolatĭlis, textus textĭlis, altus uel alitus altĭlis, fictus fictĭlis. a pare etiam deriuatiuum, quod a uerbo paro nascitur unde comparo comparas. proprie enim pares sunt, qui inter se possunt comparari
Abbreviated transcription (Latin):
ren ardens ae quore toto: In eodem s ed finẽ imposuit pugnae fessũq dareta: sin inor
terminent genetiuũ gnrecũ primae er̃ declinationis ut axatΗcaxator. achates acha¬
tȩ Atxicẽc AΓXΙCΟΥ, anchises anchisae, saepissime tam̃ huius temodi nomina antiq
e secđimt̃tiã ꝓtulerunt dedinationẽ : Vt orontes orontȩ &orontis Timarchides ti¬
marehidae timarehidis. herodes herodȩ &herodis Horatius in .ii. epistalarũ, Pracefe¬
rat berodis palmetis pinguibus: Cicero ini tusculanarũ: Nonsine causa cũ orestis fabulã
docert cunpides S allustius in .ii. historiarũ Eam diditionẽ senatus pnuntios retis
cognittm ad pbat : Idem in .ii. historiarũ Nãq primũ ia sonẽ nouoitere maris ae ta hospi
tis domũ uolas se: A gellius noctium atticarũ uiii biscoria ealibris eracdi depoetici iocur¬
da memonitu & mirenda: Sciendũ tam̃ qđ frequentis sime tertia utuntur ddecdinric¬

Expanded text:
ren ardens agit aequore toto», in eodem: «sed finem inposuit pugnae fessumque Dareta». sin in ου terminent genetiuum Graecum, primae erunt declinationis, ut Ἀχάτης Ἀχάτου, Achates Achatae, Ἀγχίσης Ἀγχίσου, Anchises Anchisae. saepissime tamen huiuscemodi nomina antiqui et secundum tertiam protulerunt declinationem, ut Orontes Orontae et Orontis, Timarchides Timarchidae et Timarchidis, Herodes Herodae et Herodis. Horatius in II epistularum : «praeferat Herodis palmetis pinguibus, alter». Cicero IIII Tusculanarum : «non sine causa, cum Orestis fabulam doceret Euripides». Sallustius in II historiarum : «eam deditionem senatus per nuntios Orestis cognitam ad VIII: «historia ex libris Heraclidae Pontici iucunda memoratu et miranda». sciendum tamen, quod frequentissime tertia utuntur declinatio
Abbreviated transcription (Latin):
auetustis simis gracecorũ grã maticis accepisse uidentur quis extũ casum dicebant. OΥΡΑΝΟΕ ΕΝ
ΕΜΕΘΕΝ CΕΘΕΝ ΕΘΕΝ quiꝓ fecto ab latiui uimpossid& : Nã &iã p̃positionẽ ad sumit
QunTigitur formae casuales .vi. Mon optota qua ẽ una terminatione ꝓomnica su fun¬
tur ut supraedictũ est. ut nequã gũmi alpha. b&a cornu. quattuor qu
His quiđa ad dunt illa quaetã uoce quã significatione unũ casum habent. Vt huius modi
istius modi : Diptota sunt quaed uos diuersos casus habent tantũ ut ueru aͣ ueribus. Nam uerua¬
iueruum in usu ñ inuenimus & fors forte: Terreñt in formione .o. fortuna .o. fors. furtuna
Mingł in .i. fortes ualybrcis. tempestts appulit oris: et tabi. & ttibo: Alia triptota

Expanded text:
uetustissimis Graecorum grammaticis accepisse uidentur, qui sextum casum dicebant οὐρανόθεν, ἐμέθεν, σέθεν, ἕθεν, qui profecto ablatiui uim possidet: nam etiam praepositionem assumit, unt igitur formae casuales sex: monoptota, quae una terminatione pro omni casu funguntur, ut supra dictum est, ut nequam, gummi, alpha, beta, cornu, quattuor, quinque, sex. his quidam addunt illa, quae tam uoce quam significatione unum casum habent, ut huiusmodi, istiusmodi. diptota sunt, quae duos diuersos casus habent tantum, ut uerua ueribus nam ueruum in usu non inuenimus et fors forte Terentius in Phormione : «o fortuna, o fors fortuna». Virgilius in I: «forte sua Libycis tempestas appulit oris», tabi et tabo. alia triptota