comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ticete iñ cacieuanitatẽ nram experui.  uini egrs uerie tii er̃
Brute dicam non me existimui in hae sermone usqz ad hanc
etatem ẽẽ uenturũ. sed ita traxit ordo etatu̾ orõnem ut ia ad mi¬
noris & ꝑuenerim. Interpone igit᷑ in quit si quos iudetur drin&
redeamus ad te & ad hortensiu̾ ims u̾o inq̃ ad Nortensium de me
alii clicõꝵ si qui uol&ę minime uõ inquit. Nan & sime facile oĩ
re nec uõ tã de uirtutib dicẽdi tuis. que cum omĩb tum cer¬
te michi noctissime st̃ qz ꝙ gradus tuos & qiͣ processus dice̾di stu¬
dio cognoscere. ¶Geretut inq̃z tibi mos qm̾ me non ingemi
predicatorem ẽẽ uis s laboris mei. Uerum interponam ut pla¬
co alios & a miarro crasso qui fuit equalis Hortensii exordiar
principib patronis aliquot annos fuit In huiꝰ or̃ce sermo iatinus
erat uerba non abierta res compoite diligenter. Nullus flos cũ ne¬
qz lumen ullu animi magna uocis ꝑua cõtẽtio omĩa fere ut simiłz

Expanded text:
tacere quam taciturnitatem nostram experiri. tum ego: Vere tibi, inquam, Brute, dicam. Non me existimavi in hoc sermone usque ad hanc aetatem esse venturum; sed ita traxit ordo aetatum orationem ut iam ad minores etiam pervenerim. Interpone igitur, inquit, si quos videtur; deinde redeamus ad te et ad Hortensium. Immo vero, inquam, ad Hortensium; de me alii dicent, si qui volent. Minime vero, inquit. Nam etsi me facile omni te; nec vero tam de virtutibus dicendi tuis, quae cum omnibus tum certe mihi notissimae sunt, quam quod gradus tuos et quasi processus dicendi studeo cognoscere. geretur, inquam, tibi mos, quoniam me non ingeni praedicatorem esse vis sed laboris mei. Verum interponam, ut placet, alios et a M. Crasso, qui fuit aequalis Hortensi, exordiar. ratiam, in principibus patronis aliquot annos fuit. In huius oratione sermo Latinus erat, verba non abiecta, res compositae diligenter, nullus flos tamen neque lumen ullum, animi magna, vocis parva contentio, omnia fere ut similiter
Abbreviated transcription (Latin):
tum primo multe ad cum cãc. deuide omnes maxime quecũq e¬
rant deferebantur rem iudebat acute componebat diligenter memo¬
banus. actio paulu cum comuicio uocis tũ & in eptiis claudicabat.
Nic temporib floruit his int̾ profectionem reditũ q ł Sille si¬
ꝙ erat ab oratorib quedam inforo solitudo. Sulpiciꝰ occidirit cot¬
ta aberat & curio niuchat & relus patrois uiꝰ etatis nemo p̃ter carto¬
nem & Fompoim quorũ utrũq facile superabat. Infrĩoris au̾t eta¬
crciis s neq laboris multi nec satis uersatus in caĩs ĩteriectusq ĩ¬
ter dius etates hortensii & sulpicii nec maioris conse qui poterat
& muinori nectee erat cedere. Nuiꝰ omis t̾atultis ex historia ip̃iꝰ ꝓspi¬
ci po̾t que cum facile om̃s uicat ĩugiores num uidicat ini quãtum ab¬
sit asiu̾o quaq grnus hoe s̃criptiois nõdũ sit satis latinis utteris

Expanded text:
tum primo multae ad eum causae, deinde omnes maximae quaecumque etum primo multae ad eum causae, deinde omnes maximae quaecumque erant deferebantur. Rem videbat acute, componebat diligenter, memobanus; actio paulum cum vitio vocis tum etiam ineptiis claudicabat. Hic temporibus floruit eis quibus inter profectionem reditumque L. Sullae siprobabatur, quod erat ab oratoribus quaedam in foro solitudo. Sulpicius occiderat, Cotta aberat et Curio, vivebat e reliquis patronis eius aetatis nemo praeter Carbonem et Pomponium, quorum utrumque facile superabat. Inferioris autem aetacetiis sed neque laboris multi nec satis versatus in causis; interiectusque inter duas aetates Hortensi et Sulpici nec maiorem consequi poterat et minori necesse erat cedere. Huius omnis facultas ex historia ipsius perspici potest, quae cum facile omnis vincat superiores, tum indicat tamen quantum absit a summo quamque genus hoc scriptionis nondum sit satis Latinis litteris
Abbreviated transcription (Latin):
utere iudicatũ ẽẽt. Nan & plebem trnebat & equestrẽ orilmeni
iĩficio legis deuixerat is pretor cocł die quo saturnuuꝰ tu pl in u̾o
pboli cui improbuitate̾ ueteres antiquoꝵ comedie notauerut quos
sextus ticiꝰ amsequutus homo loquax sane & satis acutus s tã solutus
& mollis in gestu ut saltatio queda nasceret᷑ cui saltatioĩ titiꝰ nomen es¬
sa. ita cauendum est ne q magendo cdiceͥdo ue facias cuiꝰ imiticiori¬
deatur.
Ed ad paulo sureriorem etatẽ reiecti sinus nũc adeã de qua
aliquantum sumꝰ locuti reuertamur. Comu̾ctus igitur Sul¬
picii etati ꝑ antistiꝰ fuit Rabula iane probabilis qui multus cum ta¬
cuissae annos neq ctemptu solũ s irrideri & solitus eẽt in tribu¬
natu primum caantra e ilulã consulatus petitionem ex̃ ordiuaĩamle¬
am cam agensi e̾ probatꝰ. & eo magis ꝙ canł cum aprra eiꝰ colle
ga ille ip̃e sulpiciꝰ hic plura & acuciora dicebat. Itaq post triluuma¬

Expanded text:
licere iudicatum esset. Nam et plebem tenebat et equestrem ordinem beneficio legis devinxerat. Is praetor eodem die quo Saturninus tribunus pleperboli, cuius improbitatem veteres Atticorum comoediae notaverunt. quos Sex. Titius consecutus est homo loquax sane et satis acutus, sed tam solutus et mollis in gestu ut saltatio quaedam nasceretur cui saltationi Titius nomen esset. Ita cavendum est ne quid in agendo dicendove facias, cuius imitatio rideatur. sed ad paulo superiorem aetatem revecti sumus; nunc ad eam de qua aliquantum sumus locuti revertamur. Coniunctus igitur Sulpici aetati P. Antistius fuit, rabula sane probabilis, qui multos cum tacuisset annos neque contemni solum sed inrideri etiam solitus esset, in tribunatu primum contra C. Iuli illam consulatus petitionem extraordinariam veram causam agens est probatus; ega ille ipse Sulpicius, hic plura et acutiora dicebat. Itaque post tribuna
Abbreviated transcription (Latin):
so ce Antonio: dem philupo post Iulio cũ his ip̃is ditr̾ti
gloria comparabatur. primum memoria tanta quãta in uiro
rognouisse mie arbitror ut que secũ conm̃tatus eẽt ea sine scripto
tut ut sua comentata & sccipta & nlło refferente omia aduer¬
sariotũ dicta meminissos. Ar debat auͥt cupilitate sit ut in ullõ
unqͣz flagranciꝰ studiũ uiderim. Nullum eĩ patrebatur ẽẽ die
ꝗn aut mn̾foro ditrr& aut meditaretur ex̃ forum. Sepissime
au̾t eodem die utrũq faciebat atnulerat q minime uulgare ge¬
nus ditende duas ꝙ res quas nemo aliꝰ ꝑticiones ꝗb de reb
dicturus eẽt & coiectiones memor & que eeñt dicta contra.
queq ip̃e dixissae. Erat in uerborum splendore elegans cũpo¬
sicione aptus facultate copiosus ea que erat cum sũmo ingrio
tum in ex ercitatib maximis ronsetutus rem complec tebatur
in causa aut ad confirmãdũ aut ad reftellenidũ . Uox canora &

Expanded text:
so et Antonio, dein Philippo, post Iulio, cum his ipsis dicendi so et Antonio, dein Philippo, post Iulio, cum his ipsis dicendi gloria comparabatur. Primnum memoria tanta quantam in nullo cognovisse me arbitror, ut quae secum commentatus esset, ea sine scripto tur ut sua et commentata et scripta et nullo referente omnia omnium adversariorum dicta meminisset. ardebat autem cupiditate sic ut in nullo umquam flagrantius studium viderim. Nullum enim patiebatur esse diem quin aut in foro diceret aut meditaretur extra forum. Saepissime autem eodem die utrumque faciebat. Attuleratque minime vulgare genus dicendi; duas quidem res quas nemo alius: partitiones quibus de rebus dicturus esset et conlectiones, memor et quae essent dicta contra quaeque ipse dixisset. erat in verborum splendore elegans, compositione aptus, facultate copiosus; eaque erat cum summo ingenio tum exercitationibus maximis consecutus. Rem complectebatur in causa aut ad confirmandum aut ad refellendum. Vox canora et
Abbreviated transcription (Latin):
xeris eẽ qua eam orõnem iñ magutrã tusse ilixerim. Nam
& si ut tu melꝰ existimare uideĩs de ea si quam nũt habenuuꝰ
facultatem tnͥ adulescentes quid in latinis pociꝰ mmuttaremur
non hẽbamus. Eau̾t plures anobis nominati st̃ eo ꝑtimuit
ut paulo ante clixi ꝙ intelligere uolui in eo cuiꝰ om̃s cupidissimi
eẽñt qͣ pauti digni nomine euader&. Qr̃ ironia menesi a fri¬
canus ꝙ fuit ut ait inhistoria sua. C faumiꝰ existimati ueli. Ut
uoles mit Atticus ego ri non alienũ ate putaba ꝙ in Affrica¬
no fuissos & in Sotrate. Tum Brutus de isto postra s tuin¬
quit me ingiens orcẽs nobis ueteres explitabis. Uero ĩ quã
Brute s in Cumano aut intusculano aliqnͥ sim̾o licelut qm̾
iritur cum admom adulescens orsus eẽt in foro ditere te¬
ieĩter ad maiores cãs adhiberi ceptus est qͣz qͣ inaderat ĩ corte
& Sulpicii etatem ꝗ annis cdecẽ maiores excellente cum tras¬

Expanded text:
xeris esse, quod earn orationem mihi magistram fuisse dixerim. Nam etsi tute melius existimare videris de ea, si quam nunc habemus, facultate, tamen adulescentes quid in Latinis potius imitaremur non habebamus. quod autem plures a nobis nominati sunt, eo pertinuit, ut paulo ante dixi, quod intellegi volui, in eo, cuius omnes cupidissimi essent, quam pauci digni nomine evaderent. Quare ei/rwna me, ne si Africanus quidem fuit, ut ait in historia sua C. Fannius, existimari velim. Vt voles, inquit Atticus. Ego enim non alienum a te putabam, quod et in Africano fuisset et in Socrate. tum Brutus: De isto postea; sed tu, inquit me intuens, orationes nobis veteres explicabis? Vero, inquam, Brute; sed in Cumano aut in Tusculano aliquando, si modo licebiigitur cum admodum adulescens orsus esset in foro dicere, celeriter ad maiores causas adhiberi coeptus est: et quamquam inciderat in Cottae et Sulpici aetatem, qui annis decem maiores erant, excellente tum Cras
Abbreviated transcription (Latin):
illud &̾ quero phaleũis ille demetriꝰ. actite ne dixeĩt. Michi ꝙ
ex illiꝰ orõib recdolere ip̃e A thene uidentur. At cͥ floridior ut
itadicã q hipides qr usias nã quedã aut uolũtas ita dicẽdi fuit
Et ꝗe auo fuerũt ꝑ idẽ tempꝰ dissimilis iterse s attici tñ quoꝵ
Cnarisiũs multaꝵ orõnu quas scribebat aliis cum cupere uidere¬
tur mutãi lisiam demochates aũt ꝗ fuit demostris sororis filiꝰ¬

Expanded text:
illud etiam quaero, Phalereus ille Demetrius Atticene dixerit. Mihi quidem illud etiam quaero, Phalereus ille Demetrius Atticene dixerit. Mihi quidem ex illius orationibus redolere ipsae Athenae videntur. At est floridior, ut ita dicam, quam Hyperides, quam Lysias: natura quaedam aut voluntas ita dicendi fuit. et quidem duo fuerunt per idem tempus dissimiles inter se, sed Attici tamen; quorum Charisius multarum orationum, quas scribebat aliis, cum cupere videretur imitari Lysiam; Demochares autem, qui fuit Demostheni sororis fili
Abbreviated transcription (Latin):
inĩ ita sed & ip̾e errabat & alios & errare rogebat. Nan si quis
eos ꝗ nec inepte dicũt nec odiose nec putide atnce putat dicere
is recte nisi atticum probat neminem. Insulsitãtẽ ei & insolẽtiã
tãꝙꝑ in samã quada orõis odit: sanitate aut & integritate qrͣ
religione & uerecũdia oratrĩs probat. hec omĩu deb& uratoꝵ
radem ẽẽ sentẽtia: sin au̾t ieiunitatẽ & sicitatẽ & in opiam ilũ mo
sit polita dũ uebana dũ elegans in Attur genere poit. hoc recte
dum taxat s qr st̃ in articis alia meliora uideat ne ignor& & gͣ¬
dus & similitudiẽs & iui & uarieratẽ atticoꝵ. Artios inquit uo¬
Io imutari. quorũ nec ei est unũ genus. Nan ꝗd e̾ ip tã dissimi¬
Eschines quem igitur imitaris. s aliquẽ ceteri ergo attite nõ
dicebãt si om̃s qui potes cum sit̾ ip̃i diss̃imullimi interse. In quo

Expanded text:
inquam, ita; sed et ipse errabat et alios etiam errare cogebat. Nam si quis inquam, ita; sed et ipse errabat et alios etiam errare cogebat. Nam si quis eos qui nec inepte dicunt nec odiose nec putide Attice putat dicere, is recte nisi Atticum probat neminem. In- sulsitatem enim et insolentiam tamquam insaniam quandam orationis odit, sanitatem autem et integritatem quasi religionem et verecundiam oratoris probat. Haec omnium debet oratorum eadem esse sententia. sin autem ieiunitatem et siccitatem et inopiam, dum modo sit polita, dum urbana, dum elegans, in Attico genere ponit, hoc recte dumtaxat; sed quia sunt in Atticis alia aliis meliora, videat ne ignoret et gradus et dissimilitudines et vim et varietatem Atticorum. 'Atticos,' inquit, 'volo imitari.' Quos? nec eAeschines? Quem igitur imitaris? Si aliquem: ceteri ergo Attice non dicebant? si omnis: qui potes, cum sint ipsi dissimillimi inter se? In quo
Abbreviated transcription (Latin):
sorbuit estus ꝗdam in solite adubescentin glorie qui qr naua¬
rat miles operam imꝑatori im peratorem se stanin ex̃ cupiebat
cui munere mos maloruͥ etatẽ tertã sorrem in certam reliquit.
Ita prauisũmo suo cam̃ dum cra & alexanctri similis reͣ uoluit q
siui cursum transcurerant & ltrasũ & multoꝵ trassorũ in ur̃tus
est diũmillimꝰ. Sed ad caliui is ti nolus erat propoit̾as re¬
uertamut ꝗ orator fuissoe cum litteris erudinor qͣ curio tum &
elepanter q tractabat nimiũ mñ ĩ quirẽs inse atq ip̾e se se obser¬
uans metueris ne uitiosũ colliger& &̾ uerũ sanguine depende¬
bat. Itaq riꝰ or̃o innĩa religione ittenuata doctis & atrenir audit̾¬
tib erat illustris. multitudĩe aut & aforo cui nata eloquẽtia est a¬
uirabatur. Tum brutus Atricũ se mit Caluus nr̃ dici oratore uo¬
iebat inde erat ista exilitas quã de idustria consenuebat᷑. Dicebat

Expanded text:
absorbuit aestus quidam insolitae adulescentibus gloriae; qui quia navarat miles operam imperatori, imperatorem se statim esse cupiebat, cui muneri mos maiorum aetatem certam, sortem incertam reliquit. Ita gravissumo suo casu, dum Cyri et Alexandri similis esse voluit, qui suum cursum transcurrerant, et L. Crassi et multorum Crassorum in ventus est dissimillimus. sed ad Calvum—is enim nobis erat propositus—revertamur; qui orator fuit cum litteris eruditior quam Curio tum etiam ienter eleganterque tractabat, nimium tamen inquirens in se atque ipse sese observans metuensque ne vitiosum colligeret, etiam verum sanguinem deperdebat. Itaque eius oratio nimia religione attenuata doctis et attente audientibus erat inlustris, a multitudine autem et a foro, cui nata eloquentia est, devorabatur. tum Brutus: Atticum se, inquit, Calvus noster dici oratorem volebat: inde erat ista exilitas quam ille de industria consequebatur. Dicebat,
Abbreviated transcription (Latin):
mostenes iterae ꝙ ilixisie Antimatũ dirũ pocta ferũt ꝗ cum m¬
nocatis aucditorilii legera eis mignũ illd ꝙ nouistis uolum̾ siui
Et cum legentem oñs p̾tee platonem reluissa legani in quit
nichilominꝰ. Plato enim michi unꝰ instar est omiu ne illum &
recte poema enim re conditũ paucor approbationem or̃o populaĩs
aienium uolgi deba moueri. Ac nĩ eu̾ł hũc platonem unũ iu¬
ditorem hr̃& demostenes cum e̾it relictus acctris uerhum fact᷑
num poss&. Qiud in Brute poses te ut Curionẽ quoila contio
go uõ inquit ille ut me tibi iudicẽ in eis & caĩs inꝗlo oĩs
tes nobis cum uidicib iͥ non cum ropulo tñ ñ autoni tili¬
ctus suen non qiteam dicere. Ita se se inqr̾ res ht̃ ut s̃ tibic in¬
fbatennon restrant sonum ibiciendis cas sibi tibiten puta sic ora¬
tori populi uices tanq̃s tibit st̃. Eie sĩ inflatum non recipuĩt uut
si iudiror omĩo tanqp̃s equus nõfacit agit indi finis fatiendus est

Expanded text:
rum poetam ferunt: qui cum convocatis auditoribus legeret eis magnum illud quod novistis volumen suum et eum legentem omnes praeter Platonem reliquissent, Legam, inquit, nihilo minus: Plato enim mihi unus instar est centum milium. Et recte; poema enim reconditum paucorum adprobationem, oratio popularis adsensum vulgi debet movere. At si eundem hunc Platonem unum auditorem haberet Demosthenes, cum esset relictus a ceteris, verbum facere non posset. quid tu, Brute, posses, si te ut Curionem quondam contio Ego vero, inquit ille, ut me tibi indicem, in eis etiam causisres nobis cum iudicibus est, non cum populo, tamen si a corona relictus sim, non queam dicere. Ita se, inquam, res habet. Vt, si tibiae inflatae non referant sonum, abiciendas eas sibi tibicen putet, sic oratori populi aures tamquam tibiae sunt; eae si inflatum non recipiunt—aut si auditor omnino tamquam equus non facit, agitandi finis faciendus est.
Abbreviated transcription (Latin):
prtortox tum mignꝰ tum sunus e iplendidi gritus & mitis ie¬
pris ita urmustus ut tñ ud fucum non idicenã instittus iualtetur.
Incitata ce uolubilis nec ita trdudĩs tñ nec citcunauens or̃o Crissu
iic uolebat mutiri Cotta mallebat antinu s ab tic uis itrrat
tonii Crassi ab illo lepos.
Nagnim in ꝗt artẽ Brutus si ꝙꝓ itis cũ sũmi cenͣt pritores due
res maxime altera alteri defunt. Atiiz inhis oritorib aludarid¬
uectrndum eist posse rrͣ sinmos ꝗ inter se sint cliũmilis. Nichil ei tã dic

Expanded text:
m suavis et splendida; gestus et motus corporis ita venustus ut tamen ad forum, non ad scaenam institutus videretur; incitata et volubilis nec ea redundans tamen nec circumfluens oratio. Crassum hic volebat imitari; Cotta malebat Antonium; sed ab hoc vis aberat Antoni, Crassi ab illo lepos. o magnam, inquit, artem! Brutus: si quidem istis, cum summi essent oratores, duae res maximae altera alteri defuit. atque in his oratoribus illud animadvertendum est, posse esse summos, qui inter se sint dissimiles.' Nih
Abbreviated transcription (Latin):
At uõ intłigrns & dictus audiens s̃ceuolam sentir& erͣ qłilam
uberius dicendi genus & ornatiꝰ. Autroq aut cã ꝑ orata si q̃re¬
retur uter prestar& orator nonqͣ profecto sapientis iudicium a

Expanded text:
at vero intellegens et doctus audiens Scaevolam sentiret esse quoddam at vero intellegens et doctus audiens Scaevolam sentiret esse quoddam uberius dicendi genus et ornatius. Ab utroque autem causa perorata si quaereretur, uter praestaret orator, numquam profecto sapienti
Abbreviated transcription (Latin):
denide hoc uoluisse eu ꝗ testimentũ fecissoe hixc senssisse quoq
m̾o filiꝰ non eeͣt ꝙ in sua̾ tuteli ueir& siue nõ natus siue inte
mortuuis. Curius heres ut eẽt ita scribẽ plerosq & id ualere
Qualuisse semp. Hec & multa eitnoi ditens fidẽ faciebat ꝙ
est ex trib oratoĩs officiis alterũ : deinde equum bonum testa¬
m̾torũ sentencias uolu̾tates q tutatus est quãta eẽt in uerbis
captio cum in ceteris reb tum in testamentis si negligerentur
uolũtates qua̾ta sibi potẽciam sceuola assumerꝵ sĩ nemo auł¬
r& testamentũ facere postea nisi de illiꝰ sentencia hoc cum graui¬
ter cum ab exemplis copiose tum uaĩe tum & riditule & facile ex¬
plicans eam admirationẽ assenssionemq conmouit dixisse ut ꝯͣ
nemo uitderetur. Hoc erat oratuĩs offm ꝑticione tercium ge¬
nere maximu hic ille de populo iudex qui seꝑatim alterum
ad miratus eẽt idem audito altero iudiciũ suũ cotempner&.

Expanded text:
isset, hoc sensisse, quoquo modo filius non esset, qui in suam tutelam veniret, sive non natus sive ante mortuus, Curius heres ut esset; ita scribere plerosque et id valere et valuisse semper. Haec et multa eius modi dicens fidem faciebat; quod est ex tribus oratoris officiis alterum. deinde aequum bonum testamentorum sententias voluntatesque tutatus est: quanta esset in verbis captio cum in ceteris rebus tum in testamentis, si neglegerentur voluntates; quantam sibi potentiam Scaevola adsumeret, si nemo auderet testamentum facere postea nisi de illius sententia. Haec cum graviter tum ab exemplis copiose, tum varie, tum etiam ridicule et facete explicans eam admirationem adsensionemque commovit, dixisse ut contra nemo videretur;—hoc erat oratoris officium partitione tertium, genere maximum. Hic ille de populo iudex, qui separatim alterum admiratus esset, idem audito altero iudicium suum contemneret;
Abbreviated transcription (Latin):
mesticus & libor accedera ad forensem. Pleriq enim scribũtur ortes
hi̾te um non ut he̾ant alios non laborare ut meliores fiant. Nulla rĩz
res tantum ad ditenilum ual& quãtum scriptio. memoriam aut̃ impo¬
sterum ingenii sui non desiderãt cumi se putant satis mnignam adeptos
ẽẽ dicendi gloriam eamq & inuorem uisum iri. si inexistim itum¬

Expanded text:
cederet ad forensem—pleraeque enim scribuntur orationes habitae iam, non ut habeantur—; alios non laborare, ut meliores fiant— nulla enim res tantum ad dicendum proficit quantum scriptio—: memoriam autem in posterum ingeni sui non desiderant, cum se putant satis magnam adeptos esse dicendi gloriam eamque
Abbreviated transcription (Latin):
de aspirare ad africanuͥ nemo po̾t inqua ipͥa egregium uirũ adhib&¬
.m. repeĩmꝰ fuisse lelium. sic ingenii litteraꝵ eloqntie sapie deĩi &¬
si utiq primas prioris tñ libentes deferũt lelio. Neq michi ceteroꝵ
iũdicio solum uidetur s & ipoꝵ iter ipõs concessu ita tributũ fuis¬
se. Erat omio tum mos ut in reluquis rebi melior sic ĩhxe ipohu¬
manior ut fatiles eeñt in siũi cuiq tribuendo memoĩa teneo nure me
ex .p. Ruptilio rufo audiuisse cum dicer& adulescentulo se accidisse
terfecti insimulareturq familia ꝑti &̾ liberi societatis eiꝰ que pi¬
carus de .p. cornelio. l. munio censorib redimissoꝵ de treuisse seni¬
tum ut de eare cognoscer&̃ & statuer&ȩ consulis cam pro publitais
acturate ut semꝑ solitꝰ eẽt eleganterq dixisse belium cum consules
re auditi ampliꝰ de cõsili sentetia pronũtiassoꝵ. paucis i t̾poit̾is di¬

Expanded text:
de aspirare ad Africanum nemo potest, in qua ipsa egregium Viriathi bede aspirare ad Africanum nemo potest, in qua ipsa egregium Viriathi bello reperimus fuisse Laelium: sic ingeni litterarum eloquentiae sapientiae denique etsi utrique primas, priores tamen libenter deferunt Laelio. Nec mihi ceterorum iudicio solum videtur, sed etiam ipsorum inter ipsos concessu ita tributum fuisse. erat omnino tum mos, ut in reliquis rebus melior, sic in hoc ipso humanior, ut faciles essent in suum cuique tribuendo. memoria teneo Smyrnae me ex P. Rutilio Rufo audivisse, cum diceret adulescentulo se accidisse,e homines interfecti insimulareturque familia, partim etiam liberi societatis eius, quae picarias de P. Cornelio L. Mummio censoribus redemisset, decrevisse senatum, ut de ea re cognoscerent et statuerent consules. causam pro publicanis accurate, ut semper solitus esset, eleganterque dixisse Laelium. Cum consules re audita AMPLIVS de consili sententia pronuntiavissent, paucis interpositis di
Abbreviated transcription (Latin):
uit ꝓmouer&ꝵ aut augero ut miseratioib ut comuib locis utere¬
tur. Sed nescio quomodo huiꝰ quẽ constat eloqñcia prestitisse
exiliores orõnes sẜ & redolentes magis antiquitatem quã aut le
III Scipiois aut & ip̃iꝰ catoĩs. Itaq exaruer̾t ux iam ut apeant
de ip̃iꝰ lelii & Scipionis ingeio qͣzq̃ ea est iam ut pliuinum tri¬
buatur ambol dicendo tũ laus ẽ intelio illustrior. At oratio lelii
de collepis non melior qͣz de młtis qͣ uoles Es cipiones non quo
illa lelii quicq̃ sit dulciꝰ aut quo e religione dici possit angustiꝰ
s̃ed multo tnͣ uenustior & horridior ille qͣ Scipio. Et cum sint
indicendo uarie uolutates delectari michi magis antuꝗgtate uidetur
xlubenter uerlus & uti paulo magis priscis leliꝰ. Sed est mos ho¬
minũ ut nolit eundem plurib uerbis excellẽ. Nan ut ex bellica lau¬

Expanded text:
ut permoveret, ut augeret rem, ut miserationibus, ut communibus locis utereut permoveret, ut augeret rem, ut miserationibus, ut communibus locis uteretur. Sed nescio quo modo huius, quem constat eloquentia praestitisse, exiliores orationes sunt et redolentes magis antiquitatem quam aut Laeli aut Scipionis aut etiam ipsius Catonis, itaque exaruerunt, vix iam ut appareant. de ipsius Laeli et Scipionis ingenio quamquam ea est fama, ut plurimum tribuatur ambobus, dicendi tamen laus est in Laelio inlustrior. At oratio Laeli de collegiis non melior quam de multis quam voles Scipionis; non quo illa Laeli quicquam sit dulcius aut quo de religione dici possit augustius, sed multo tamen vetustior et horridior ille quam Scipio; et, cum sint in dicendo variae voluntates, delectari mihi magis antiquitate videtur et libenter verbis etiam uti paulo magis priscis Laelius. sed est mos hominum, ut nolint eundem pluribus rebus excellere. Nam ut ex bellica lau
Abbreviated transcription (Latin):
satone minores natu multi uno tempore oratores floruert. Nan&
Aulus albinus is qui grece scripsit histoi̾am ꝗ consul cum .i. luculio
fuit & litteratus & disertus fuit & tenuit: cumhic locum quedĩ
terid fuluiꝰ & una seĩus fabuiꝰ pictor & uiris & utretaꝵ & antiꝙ¬
tatis lene pitus. Quitus q fabiꝰ labeo fuit ornatus isdem fereli¬
dibus. Nan gntus metellꝰ is cuiꝰ quatuor fuii consulares fuerũt
imprimis est hitus eloqu̾s qui pro iucio iocta dixit accusmte
Africano cuiꝰ & alie R oriciones & contri . L. grachum ex poita
est in .E. faumi annalib tũ ipͥe lucii cocte ueterator hĩtus. s .c. leliꝰ
.X.p. Africanus imprimis eloqntes quorum extãt orõnes ex gbo
existimari de ingeniis oratorũ po̾t. Sed ĩt̾ hos etate paulum his
an̾cedñs sine controuersia. S. galba eloqn̾cia p̾stitit & nimiru is
princeps ex latinis illa oratorum propria & qĩ legiptima opera tri¬
ctauit ut eprederetur a peopoito ornandi cã ut delectar& animos

Expanded text:
Catone minores natu multi uno tempore oratores floruerunt. Nam et A. Albinus, is qui Graece scripsit historiam, qui consul cum L. Lucullo fuit, et litteratus er. Fulvius et una Ser. Fabius Pictor et iuris et litterarum et antiquitatis bene peritus; Quintusque Fabius Labeo fuit ornatus isdem fere laudibus. Nam Q. Metellus, is cuius quattuor filii consulares fuerunt, in primis est habitus eloquens, qui pro L. Cotta dixit accusante Africano; cuius et aliae sunt orationes et contra Ti. Gracchum exposita est in C. Fanni annalibus. tum ipse L. Cotta est veterator habitus;—sed C. Laelius et P. Africanus in primis elo- quentes, quorum exstant orationes, ex quibus existimari de ingeniis oratorum potest. Sed inter hos aetate paulum his antecedens sine controversia Ser. Galba eloquentia praestitit; et nimirum is princeps ex Latinis illa oratorum propria et quasi legitima opera tractavit, ut egrederetur a proposito ornandi causa, ut delectaret animos,
Abbreviated transcription (Latin):
Frad ia scoilnt. Sulpiciꝰ cum meo iuiliuo ium oniũs fuie poi¬
mas tulerunt.
Leitins quonio istuc dicis inquit tum tuo iudicio tum¬
iaimi aum se uax ne inoritoee proliudo auut im probianddo iuugi
midicnum um intsĩgrncium iudicio congruut: in ali prob antur musti¬
nul ies ielo uit alibis qui inesigunt. Recte requiris in amn

Expanded text:
. ex his Cotta et Sulpicius cum meo iudicio tum omnium facile pri. ex his Cotta et Sulpicius cum meo iudicio tum omnium facile primas tulerunt. Hic Atticus: Quo modo istuc dicis, inquit, cum tuo iudicio turn omnium? Semperne in oratore probando aut improbando vulgi iudicium cum intellegentium iudicio congruit? An alii probantur a multitudine, alii autem ab eis qui intellegunt? Recte requiris,'inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
uersari qui nec hĩti st̃ oratores neq fuerũt preteririq ame aliqt
ex ueterib comnemoratioẽ aut laude dignos s hoc ꝙ ignoracione
Quid eĩ est suꝑioĩs etatis ip scribi po̾t dehis de ꝗlo ulła monum̾¬
ta loquũtur : nec alioꝵ nec ip̃oꝵ de his aũt quos ipͥi uidemus
neminem fere pretermictimꝰ rorũ quos aliqũ dicẽtes uidiinus
Lolo enim scire in tanta & tã uetere repl. maximis p̾miis eloquẽ¬
cie propoitis omis cupisse dicere non plurimos ausos ẽẽ. po¬
tuiie paucos. Ego tnͥ ita de uno qͦ dicam ut intłigit possit
quẽ existime clamatorẽ quẽ oratorem fuisse: isdẽ fere tprib
etite infeĩores paulo qͣ uiliꝰ s equales prope mõm fuerunt
Ccotta p. Sulpiciꝰ ꝙ lariꝰ en ẜ omioius Ecurio l fufiꝰ
.Mi. cdrusus patistiꝰ nec ulla etate uberior oratorum ferus fuit¬

Expanded text:
versari qui nec habiti sint oratores neque fuerint, praeteririque a me aliquot versari qui nec habiti sint oratores neque fuerint, praeteririque a me aliquot ex veteribus commemoratione aut laude dignos. Sed hoc quidem ignoratione; quid enim est superioris aetatis quod scribi possit de eis, de quibus nulla monumenta loquuntur nec aliorum nec ipsorum? de his autem, quos ipsi vidimus, neminem fere praetermittemus eorum quos aliquando dicentis vidimus. volo enim sciri in tanta et tam vetere re publica maximis praemiis eloquentiae propositis omnis cupisse dicere, non plurimos ausos esse, potuisse paucos. Ego tamen ita de uno quoque dicam ut intellegi possit quem existimem clamatorem, quem oratorem fuisse. Isdem fere temporibus aetate inferiores paulo quam Iulius, sed aequales propemodum fuerunt C. Cotta P. Sulpicius Q. Varius Cn. Pomponius C. Curio L. Fufius M. Drusus P. Antistius; nec ulla aetate uberior oratorum fetus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
& in capiendo aduersario uersutus & preterea nec indictus &
magna cum iuris ciuilis intelligentia cuiꝰ auditor ꝑ orbiꝰ meus fe¬
qͣ magister fuit. Nanti aufidiꝰ qui uixit ad suma senectutem
uolebat ẽẽ similis hoꝵ eratq & bonus uir & innocens s dice¬
reratori diem dixit. ciꝰ collega ꝑ magnus in dicẽdo paulo tn̾
cupiosior. s omium oratoꝵ siue fabulaꝵ qui & plane indoti
& in urbani aut rustici & fuerũt quos ꝙ ego cognouerim so¬
iutissimum in dicẽdo & accutissimũ iudico nr̃i ordis Q. sertoꝵ
equestris Cgargotium. Suit &̃ facilis & expeditꝰ ad dite̾d
& uite pplendore multo & ingenio sane probabili. Iumꝰ l filius
tribunitiꝰ quo aciusante ꝑ sextiꝰ pr designatus daninatus est abitꝰ
Is processissoe honorib longiꝰ nisi semꝑ infirma atii & egra uilitu¬
dine fuiss. Atii ego preclare intłign me in rorũ comurmoratione

Expanded text:
et in capiendo adversario versutus et praeterea nec indoctus et et in capiendo adversario versutus et praeterea nec indoctus et magna cum iuris civilis intellegentia. cuius auditor P. Orbius meus fequam magister fuit. Nam T. Aufidius, qui vixit ad summam senectutem, volebat esse similis horum eratque et bonus vir et innocens, sed dicebis L. Sullae imperatori diem dixit. Eius conlega P. Magius in dicendo paulo tamen copiosior. sed omnium oratorum sive rabularum, qui et plane indocti et inurbani aut rustici etiam fuerunt, quos quidem ego cognoverim, solutissimum in dicendo et acutissimum iudico nostri ordinis Q. Sertorium, equestris C. Gargonium. Fuit etiam facilis et expeditus ad dicendum et vitae splendore multo et ingenio sane probabili T. Iunius L. F. tribunicius, quo accusante P. Sextius praetor designatus damnatus est ambitus; is processisset honoribus longius, nisi semper infirma atque etiam aegra valetudine fuisset. atque ego praeclare intellego me in eorum commemoratione
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt nisi in marimos c̃sulatus & meas renciois angustias intidis
ta inamsulatu multis coctioiln est uelx mentre probata sed ab.
eis q tantũ ĩ ddice̾ciũ numero non in ocatorũ furrũt.
PAm ad oritores ⁊euortimut. Censco in ꝗt Acritus: eloqũ¬
IStis enim uidebare non sedulos uelle conqrete. Segtiuitate
igitur & faceniis inquã c Iuliꝰ f & suꝑiorib &x equalib suis
õmun prestitit orator q fuit minime ile ꝙ uehem̾s s nemo
tabat or̾io. Eotam eĩz tenelut cam reitsq cogmnuerit. Itia
insenatu consularium anctoritate alloquebatur s in cũs publitis in¬
chil priuatus satis ueterator uidebatur. Erant im priuatis cais. Q
iucretiꝰ iuspillo & acutus & iuris ꝑitus. Nan filia conctiõib aptior
qͣ uidiciis: prudñs & Annus uellina & ĩ eiꝰ generis caĩs oritor
sane tollerabillis. In eodem genere carum multũ erat Inuenniꝰ
nimis ille ꝗdem lentus indicendo & pene frigidus s & callid

Expanded text:
eas petitionis angustias incidisset. ta, in consulatu multis contionibus est vehementer probata. Sed ab eis, qui tantum in dicentium numero, non in oratorum fuerunt, iam ad oratores revertamur. Censeo, inquit Atticus; eloquentis enim videbare, non sedulos velle conquirere. festivitate igitur et facetiis, inquam, C. Iulius L.F. et superioribus et aequalibus suis omnibus praestitit oratorque fuit minime ille quidem vehemens, tabat oratioto—tam enim tenebat eam penitusque cognoverat; itaque in senatu consularium auctoritatem adsequebatur—; sed in causis publicis nihil, in privatis satis veterator videbatur. Erat in privatis causis Q. Lucretius Vispillo et acutus et iuris peritus; nam Ofella contionibus aptior quam iudiciis. Prudens etiam T. Annius Velina et in eius generis causis orator sane tolerabilis. In eodem genere causarum multum erat T. Iuventius nimis ille quidem lentus in dicendo et paene frigidus, sed et callidus
Abbreviated transcription (Latin):
tandem iste urbaitatis color. Nescio inqͣ tantum ẽẽ quẽdim sco id
ꝙ in uocibꝰ nr̃orum inuorũ oratoꝵ eetinuit quiddã & resonat urlu¬
nus. N ec hoc in oratiiln m̾o apparoe s & inceteris Ego menimin
tũ tineam plicentinũ hominem fatetiũmũ cum familiari nr̃o q Gri¬
nio precme dicacitite certare. Eon inquit Brutus cle quo miulta
luciliꝰ istu ip̃o sed tineã non minus multa ridicule dicentẽ graniꝰ obi¬
ruebat. nescio quo sapore uernaculo ut egoiam non nurer illud tixo¬
frasto auidu̾e quđ̃ dicitur cum peunctaretur ex miula quadam quan
aliqd uenderae & reipondusa illa atii addusa hospes non pote miniũs
tului̾e eum moleste se nõ estugere hoiputis is̃reciem quomiꝰ etatem
agrra athenis optime q ioqueretur. oniiu uc opinor in uais cit ͥã
urlimorum ũẽ illis Attuorũ sonus. Sea domũꝰ redeamus. i. ail no

Expanded text:
iste tandem urbanitatis color? Nescio, inquam; tantum esse quendam scio. Id iste tandem urbanitatis color? Nescio, inquam; tantum esse quendam scio. Id quod in vocibus nostrorum oratorum retinnit quiddam et resonat urbanius. Nec hoc in oratoribus modo apparet sed etiam in ceteris. ego memini T. Tincam Placentinum hominem facetissimum cum familiari nostro Q. Granio praecone dicacitate certare. Eon', inquit Brutus, de quo multa Lucilius? Isto ipso; sed Tincam non minus multa ridicule dicentem Granius obruebat nescio quo sapore vernaculo; ut ego iam non mirer illud Theophrasto accidisse, quod dicitur, cum percontaretur ex anicula quadam quanti aliquid venderet et respondisset illa atque addidisset 'hospes, non pote minoris,' tulisse eum moleste se non effugere hospitis speciem, cum aetatem ageret Athenis optimeque loqueretur omnium. Sic, ut opinor, in nostris est quidam urbanorum, sicut illic Atticorum sonus. Sed domum rede
Abbreviated transcription (Latin):
fimbrim. aa. marii Gritidiani paterm itii & ap̃ sõcios & liti¬
nos oratores hĩti iunt. Quectiꝰ uectionus Cnurũs quem is̃e ce¬
gnoui pridens uir & indicendo breiis ꝙ decii iorani itini & fa¬
miliares mei non tam indicendo ad mirabules qͣ doti & gretis lit¬
teris & latinis E Rusticell hononiensis is ꝙ & exercitatus &
natura uolubilis. Omiu aũt eloquentissimꝰ extra hãc urlem
ietucius Barus asculanus cuiꝰ st alust or̃ones asculi hĩter illa rome cõ¬
tra cepionem nobilis sane quo oracioi cepiois ore respondit Acliꝰ qui
ĩcriptitauit orõnes multis orator ip̃e nonqͣ fuit. Ap̃ maiores it
nr̃os uideo disertissimum hit̾um ex lacio ł papirium fragellinz
nis hĩta in senatu.
Umn Brutus quid tu igitur tribuis istis externis qiͣ oritorib
Q uid censes inqͣ nisi id ulem ꝙ urhanus p̾ter unũ ꝙ non est
corum urbanitate quadam qi collorata or̃o. Et Brutus qui est nit

Expanded text:
Fimbriam, M. Mari Gratidiani pater. atque etiam apud socios et Latinos oratores habiti sunt Q. Vettius Vettianus e Marsis, quem ipse cognovi, prudens vir et in dicendo brevis; Q. D. Valerii Sorani, vicini et familiares mei, non tam in dicendo admirabiles quam docti et Graecis litteris et Latinis; C. Rusticelius Bononiensis, is quidem et exercitatus et natura volubilis; omnium autem eloquentissimus extra hanc urbem T. Betucius Barrus Asculanus, cuius sunt aliquot orationes Asculi habitae; una Romae contra Caepionem nobilis sane, quoi orationi Caepionis ore respondit Aelius, qui scriptitavit orationes multis, orator ipse numquam fuit. apud maiores autem nostros video disertissimum habitum ex Latio L. Papirium Fregellanumnis habita in senatu. Tum Brutus: Quid tu igitur, inquit, tribuis istis externis quasi oratoribus? Quid censes, inquam, nisi idem quod urbanis? praeter unum, quod non est eorum urbanitate quadam quasi colorata oratio. Et Brutus: qui est, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
uit tercium qui uix ecarterib exirĩt num palmĩ iam prinus
astepit nes a oratiribo ꝗ tintum absit ipcimo uix ut seodem uici¬
unloe ẽ aualeatur. S ed eñ erant ea imphilipo que qui sine corinri¬
uine pllorum sirctara satis migna diteroe summa lbertas in orce
instiunis in. atercindo cum aluiuo aculeo & maledicto fucetus
tlotum etati paope coniũctus ⁊ Geliꝰ non tam uẽdibilis oritor
q̃t ut nescires quid ei deeẽt nec eni erat indocts nec tidus ĩ
ex iugitindum nec romanaꝵ cerum in memor & uerbis solu
tisutis Numagnos oritores inciderit ciꝰ etas: multa oreci¬

Expanded text:
am primus acceperit, nec in oratoribus, qui tantum absit a primo, vix ut in eodem curriculo esse videatur. Sed tamen erant ea in Philippo, quae qui sine comparatione illorum spectaret, satis magna diceret: summa libertas in oratiinstitutus, in altercando cum aliquo aculeo et maledicto facetus. horum aetati prope coniunctus L. Gellius non tam vendibilis orator, quamvis nescires quid ei deesset; nec enim erat indoctus nec tardus ad excogitandum nec Romanarum rerum immemor et verbis solutus satis; sed in magnos oratores inciderat eius aetas; multa
Abbreviated transcription (Latin):
cia credo ductus tribmebat oĩa s ego que de me ppłi ũt opio neicio
de reliquis hec aftirmo ꝗ uolgi opipne diẜtissimi hĩti st̾ cosilem ĩ

Expanded text:
i benevolentia, credo, ductus tribuebat omnia. Sed ego quae de me populi sit opinio nescio; i benevolentia, credo, ductus tribuebat omnia. Sed ego quae de me populi sit opinio nescio; de reliquis hoc adfirmo, qui vulgi opinione disertissimi
Abbreviated transcription (Latin):
bis & sentrntiis & actione teictantur. Quid est ꝙ expectetur: decti ali¬
cuiꝰ sententia : ꝙ ri probat młtitudo hox idem idans probandum est.
deniq hoc specimen est populãis iudicii inqͦ nõqͣ fuit paulo cum datis
intsigentib que discensio. cum multi eẽnt oratores in uario grnere
dicendi quis unqͣ ex his excellere iidicatus est uolgi iudicio. qui
non idem adictis probaretur. qnͥ au̾t dubium fuiss& ap pr̃es nr̃os
eligrndi cui patroni diretur optio qn ant Antuniũ optare aut cras¬
sumi. Aderint multi alii tũ utrum de his pociꝰ ilubitisso aliquis qn
alterũ nemo. Quid adulescentib nobis cum rẽt acta & hortensi: nũ¬
q̃ quo ꝙ eligendi potestas er̃t queqͣ his anteponebaat:
Am Buitus gd tu inquit queĩs alios: dete ipͥo nõ ne ꝗd opta¬
r&xͥ rei quid ipͥe hortrnũ iudicaroe iuidebamꝰ: qui cum ꝓtiretur
tecum cas Sepe enim intertiu ꝓ orĩdi locum ubi plurunum pol¬

Expanded text:
ne tractantur; quid est quod exspectetur docti alicuius sententia? Quod enim probat multitude, hoc idem doctis probandum est. Denique hoc specimen est popularis iudici, in quo numquam fuit populo cum doctis intellegentibusque dissensio. cum multi essent oratores in vario genere dicendi, quis umquam ex his excellere iudicatus est vulgi iudicio qui non idem a doctis probaretur? Quando autem dubium fuisset apud patres nostros eligendi cui patroni daretur optio quin aut Antonium optaret aut Crassum? Aderant multi alii; tamen utrum de his potius dubitasset aliquis, quin alterum nemo. Quid, adulescentibus nobis cum esset Cotta et Hortensiu quidem eligendi potestas esset, quemquam his anteponebat? tum Brutus: Quid tu, inquit, quaeris alios? de te ipso nonne quid optarent rei, quid ipse Hortensius iudicaret videbamus? qui cum partiretur tecum causas,— saepe enim interfui—perorandi locum, ubi plurimum pol
Abbreviated transcription (Latin):
put nuit el elo qu̾tuumus in antrio & Cranss aut dubitar& : uit
dius ebis̃ ullum aliꝰ diteire : nemo ne philupũ tam suauem or urec̃
tum griuem tam fantũ his anteferiae quẽ nos iio ip̃i ꝗhec aett
urotia uo lumꝰ expendere proxiniu illis fuisse diximus. Nemo
imluri niube tone & nͦuisis. Ego huic Etuto diteniut sol&
ĩ uuiltitueltuent mihi cane & ropulo mi Beute dixerimnto¬

Expanded text:
tate eloquentissimus? in Antonio et Crasso aut dubitaret aut hunc alius, ilium alius diceret. Nemone Philippum tam suavem oratorem, tam gravem, tam facetum his anteferret, quem nosmet ipsi, qui haec arte aliqua volumus expendere, proximum illis fuisse diximus? Nemo populum: Mihi cane et Musis; ego huic Bruto dicenti, ut solet, apud multitudinem, Mihi cane et populo, mi Brute, dixerim
Abbreviated transcription (Latin):
T grachusp. filiꝰ ꝗuis consul & censor tuit cuiꝰ est or̃o pgrc
ip rhodus quẽ qiuc̾ tum grauem tum & eloqn̾tem cnstat fuis
sit filium. dicũt & .i. lentulum qui cum .c. figudo consule fuit
S uobiliorem .m. filium iam pr̃ istituto deditum studio utte¬
um iuscum huiꝰ .Q. fluuii collegam nom in disertum dicũt fuiste

Expanded text:
i bis consul et censor fuit, cuius est oratio Graeca apud Rhodios; quem civem cum gravem tum etiam eloquentem constat fuisserit filium; dicunt etiam L. Lentulum, qui cum C. Figulo consul fuit. Q. Nobiliorem M. F. iam patrio institute deditum studio litteum
Abbreviated transcription (Latin):
istuc mõ qr michi & tuuuleris iqt tantũ uiris cuilis scire uoluisse
quatu sitis er̃t oratori & Seriuiꝰ eloqu̾ae tantum asumpsisse ut ci
uile ficile possae tueri. Etatesq uestre ut illoꝵ nichil aut ium t̾rre
muitũ diftrrunt. Et ego deme inquã dicere nichil est ditere nentr̃c
de siuo aũt a tu probe ditis & ego dicam ꝙ sentio. Non enim fatile quẽ
direrim plus studii qͣ illum ad diccindum & ad omnes lonirũ reruĩ di¬
ĩciplinis ad hibuisse. Nan & in isdem exeraticiõib ineunte etate fiu¬
ut rediit iudenur michi in secundla arte primꝰ ẽẽ milusse qͣ im prima
secundus. Atiiz haud suo anpar principib ẽẽ potuissoe. Seid furtisse
in iluit idꝙ est adeptus longe omium non eiusdem moilo eratis sed
existimo uiris auilis mignum usum & ap̃ Scruolim &e ap multos fuis¬
se artem inhe uno ꝙ nonqͣ effecissae ipiꝰ uiris ĩcientu nisi eam prete¬

Expanded text:
istuc modo? Quia mihi et tu videris, inquit, tantum iuris civilis scire voluiistuc modo? Quia mihi et tu videris, inquit, tantum iuris civilis scire voluiumpsisse ut ius civile facile posset tueri; aetatesque vestrae, ut illorum, nihil aut non fere multum differunt. et ego: De me, inquam, dicere nihil est necesse; de Servio autem et tu probe dicis et ego dicam quod sentio. Non enim facile quem dixerim plus studi quam illum et ad dicendum et ad omnis bonarum rerum disciplinas adhibuisse. Nam et in isdem exercitationibus ineunte aetate fuiut rediit, videtur mihi in secunda arte primus esse maluisse quam in prima secundus. Atque haud scio an par principibus esse potuisset; sed fortasse maluit, id quod est adeptus, longe omnium non eiusdem modo aetatis sed existimo, iuris civilis magnum usum et apud Scaevolam et apud multos fuisse, artem in hoc uno; quod numquam effecisset ipsius iuris scientia, nisi eam praete
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ fuisse in nra cnutate prestanciꝰ. Nan ut paulo in diyi consulimr alter
ducrtiumuꝰ dip̃torũ alterũ comsultissimũ fuisse. sic in reliquis eelꝰ
iti dissiules erãt int̾ ses̃e staturee ut tnͥ non posses utriꝰ tr miles sĩ¬
miliorẽ Crissus erat elegrĩtiu ꝓtissimus Sceuoli par clegantissim
Crassus in suma comitate hebat & seuri̾tatis ĩatis Sceuole multa in
seurĩtate non erat tñ comitas licae omia hoc m̾o s uerror ne fingiiis¬
iitur hec ut dicantur ame quodam moido res se tamen sic ht̃ cum
omĩs uirtus sit ut nr̃a lirute uetus athadenu dirit inrdiocritis utqi
Iurum moidui qidlilim uolebit sequi s iti cadelut ut alter ex alterius
laucde ꝑtem uterqz uĩt suam totam hr̃a.
Um Brutus cũ extua ot̾one michi uudeor inquit bñ Crass
& S cruolam cognouilie tum dete & de Seriuo ĩulpicio co¬
gititis ex̃ quĩdi nolus cum illis similitudinẽ iudio. Suoniꝰ inqͣrͣ

Expanded text:
tate praestantius. Nam ut paulo ante dixi consultorum alterum disertissimum, disertorum alterum consultissimum fuisse, sic in reliquis rebus ita dissimiles erant inter sese, statuere ut tamen non posses, utrius te malles similiorem. Crassus erat elegantium parcissimus, Scaevola parcorum elegantissimus; Crassus in summa comitate habebat etiam severitatis satis, Scaevolae multa in severitate non deerat tamen comitas. licet omnia hoc modo; sed vereor ne fingi videantur haec, ut dicantur a me quodam modo; res se tamen sic habet. Cum omnis virtus sit, ut vestra, Brute, vetus Academia dixit, mediocritas, uterque horum medium quiddam volebat sequi; sed ita cadebat ut alter ex alterius laude partem, uterque autem suam totam haberet. tum Brutus: Cum ex tua oratione mihi videor, inquit, bene Crassum et Scaevolam cognovisse, tum de te et de Ser. Sulpicio cogitans esse quandam vobis cum illis similitudinem iudico. Quonam, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
cebant. alii anteponebant.l. crassum illud ħ certe omnes ita in¬
dicabant. neminem ẽẽ ꝗ horum altero uero patrono cuiqͣ in
s̃upri diri tñ crisso nitil itatuo firci intiusse ꝑfectiꝰ erit sumima
griuitis. erit cum grauitate uictus facetuirum & urbanitans

Expanded text:
cebant, alii anteponebant L. Crassum. Illud quidem certe omnes ita iucebant, alii anteponebant L. Crassum. Illud quidem certe omnes ita iudicabant, neminem esse qui horum altero utro patrono cuiusquam ingsupra dixi, tamen Crasso nihil statuo fieri potuisse perfectius. Erat summa gravitas, erat cum gra
Abbreviated transcription (Latin):
oracionem. eaq non tam in uerbis pingendis hñt pondus qͣ in il¬
iuminandis sentenciis. S ed cum hec magna in Anthoio tum actio
singularis que si ꝓciendũ ẽ ingestũ atii uocem gestus erat non
uerba exprimens s cum sentr̃ciis congruẽs manus humeri la¬
tera supplosio pedis status in cessus ꝯmis q motus cum uerbis
sententiis q consentiẽs. Uox ꝑmanẽs uerũ sb̾ rauta natura. S
Ne uicũ huic uni imbonuꝰ conuertebat. habebat ei flebile qła
in questioil aptumq cum ad fidem facieudã tum ad misericordĩ
conmouenda ut uerum uderet᷑ in hoc illud demostenem ferũt
ei ꝗ quesiuissoe ꝗd primuꝰ ẽẽt indicendo pronu̾ciatõnem. ꝗd
secundum idem & idem terciuꝰ respondisse. Niłã res magis pe¬
netrat in animos eos q fingit. format flectit talis q orato¬
res iuderi facit quales ip̃i se udeĩ uolu̾t. Nuic alii parem ẽẽ di¬

Expanded text:
oratorem eaque non tam in verbis pingendis habent pondus quam in inoratorem eaque non tam in verbis pingendis habent pondus quam in inluminandis sententiis. sed cum haec magna in Antonio tum actio singularis; quae si partienda est in gestum atque vocem, gestus erat non verba exprimens, sed cum sententiis congruens: manus umeri latera supplosio pedis status incessus omnisque motus cum verbis sententiisque consentiens; vox permanens, verum subrauca natura. Sed hoc vitium huic uni in bonum convertebat. habebat enim flebile quiddam in questionibus aptumque cum ad fidem faciendam tum ad misericordiam commovendam: ut verum videretur in hoc illud, quod Demosthenem ferunt ei, qui quaesivisset quid primum esset in dicendo, actionem; quid secundum, idem et idem tertium respondisse. Nulla res magis penetrat in animos eosque fingit format flectit talisque oratores videri facit, qualis ipsi se videri volunt. huic alii parem esse di
Abbreviated transcription (Latin):
paratus semꝑ aggredi ad dicendum uidebatur ¶ Sed ita erat
paratus ut iudices illo dicente non nonqͣ uiderentur non satis
parati ad cauendũ fuisse ¶Uerba ip̃a non illa ꝙ clegantissimo ser¬
mone. Itaq diligenter ioqñdi laude caruit. neq tñ tam est ad¬
mõm in gnate locutus. sed illa que propeie laus pratoĩs est inu̾¬
lus. Nam ipm̃ latine loqui eit. Illud ꝙ est ut paulo ante dixi
magna laude ponendum:. s non tã sua sponte qͣ ꝙ est aplerisq
negletum. Non enim tam p̾darum ẽ scire latine qͣ turpe nescire
cã qͣ pondẽĩs & collocandis & compressione deuiciendis nichł
uõ ad oracionem & tamqͣ ad artem dirigebat. Uerũ multo ma¬
gis hox idem in sentenciꝵ ornam̃tis & amfirmacioiln. Quo ge¬
nere qr prestat omĩb demostenes udarcho adoctis oratorum ẽ pri¬
ceps iudicatus ¶Semata eĩ que uocãt greci ea maxime ornãt

Expanded text:
paratus semper aggredi ad dicendum videbatur, sed ita erat paratus semper aggredi ad dicendum videbatur, sed ita erat paratus ut iudices illo dicente non numquam viderentur non satis parati ad cavendum fuisse. verba ipsa non illa quidem elegantissimo sermone—itaque diligenter loquendi laude caruit neque tamen est admodum inquinate locutus—, sed illa, quae propria laus oratoris est in verbis,—nam ipsum Latine loqui est illud quidem, ut paulo ante dixi, in magna laude ponendum, sed non tam sua sponte quam quod est a plerisque neglectum: non enim tam praeclarum est scire Latine quam turpe nescire,causa quam ponderis, et conlocandis et comprehensione devinciendis nihil non ad rationem et tamquam ad artem dirigebat; verum multo magis hoc idem in sententiarum ornamentis et conformationibus. quo genere quia praestat omnibus Demosthenes, idcirco a doctis oratorum est princeps iudicatus. Sxh/mata enim quae vocant Graeci, ea maxime ornant