comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
muiꝰ cernunt qͣm quoꝵ humidi. Serpentiũ catulis
ex hirundinũ pullis si quis seruat renasci tͣcdunt. In¬
sectoꝵ omniũ ⁊ testaei oꝑuñto ocłi mouent᷑ sicut
qͣdripedũ aures quib fragilia oꝑimenta. his oculi
duri. Omĩa talia ⁊ pisces ⁊ in secta ñ hñt genas nec in¬
tegunt ocłos. Omnibꝰ mẽbrana uitri mͦ trãslucida ob¬
homini utͥmq: mulierib uͦ ⁊̃ in foete cotidiano¬
tanta ẽ decoris affectatio ut tinguant᷑ ocłi qͦ. Alia decau¬
sa hoc nat᷑a ded̾at. ceu uallũ qđ dam uisus ⁊ ꝓminens
muim̃tũ contͣ occursantia animalia. ut alia fortu¬
itu incidentia. de fluere eas haut inm̾ito abundan¬
x cet̾is nulli st̃. nisi quib ⁊ in reliquo corꝑe pili. s
quadrupedib insuꝑiorib tm̃ gene uolucribus
in inferiore. ⁊ quib molle tergus ut serpentib ⁊ qua¬
drupedũ que oua pariunt ut lacerte. Strutio camelꝰ

Expanded text:
minus cernunt quam quorum umidi. serpentium catulis minus cernunt quam quorum umidi. serpentium catulis et hirundinum pullis, si quis eruat, renasci tradunt. insectorum omnium et testacei operimenti oculi moventur sicut quadripedum aures. quibus fragilia operimenta, his oculi duri. omnia talia et pisces et insecta non habent genas nec integunt oculos. omnibus membrana vitri modo tralucida obhomini utrimqtanta est decoris adfectatio, ut tinguantur oculi quoque. alia de causa hoc natura dederat ceu vallum quoddam visus et prominens munimentum contra occursantia animalia aut alia fortuito incidentia. defluere eas haut inmerito venere abundanx ceteris nulli sunt nisi quibus et in reliquo corpore pili, sed quadrupedibus in superiore tantum gena, volucribus in inferiore et quibus molle tergus, ut serpentibus, et quadripedum quae ova pariunt, ut lacertae. struthocamelus
Abbreviated transcription (Latin):
hec enĩ uerno tp̃r inuitatis ⁊ erũꝑe audentib. satis mol¬
lib infidens adurif lactescentes germinũ oculos. qd̃ in
qr ñ fit nͥ in moto aere ⁊ sereno. ꝓprium tñ sydationis
ẽ sub ortu canis sit citactum uapor. cũ insite ac nouelle
arbores moriunt᷑. p̃cipue ficus ⁊ uites. Olea p̃ter uer¬
micislationẽ quã eque acficus sentit. clauũ ⁊̃ paritur.
siue fungũ placet dici uł patellã. hec ẽ solis erustio. No¬
cere tradit cato ⁊ muscũ rubrũ. Nocet plerũꝙ uitibus

Expanded text:
haec enim verno tepore invitatis et erumpere audentibus satis molhaec enim verno tepore invitatis et erumpere audentibus satis mollibus insidens adurit lactescentes germinum oculos, quod in quia non fit nisi inmoto aëre et sereno. proprium tamen siderationis est sub ortu canis siccitatum vapor, cum insita ac novellae arbores moriuntur, praecipue ficus et vitis. Olea praeter vermiculationem, quam aeque ac ficus sentit, clavum etiam patitur, sive fungum placet dici vel patellam. haec est solis exustio. nocere tradit Cato et museum rubrum. nocet plerumque vitibus
Abbreviated transcription (Latin):
mio adipe. qͣnto ⁊ pestilentia. ꝑ genera: sic̃ int̾ hoĩes
ñc seruitia. nc̃ plebes urbana uł rustica. Uermiculan¬
tur magis minꝰ ue quedã: om̃s tñ fere. Idq aues caui
corticis sono exꝑuintur. Iãquidẽ ⁊ hoc inluxuria ẽẽ ce¬
pit. p̃ grandesq roboꝵ delicatiores uti in cibo cosses uo¬
cant. atq ⁊̃ farina saginati his qͦ altiles fiunt. Maxime
aut̃ arboꝵ hoc sentiunt. piri. mali. fici: minꝰ que
amare st̃ ⁊ odorate. Eoꝵ qui inficis eristunt. alii nascũ¬
tur ex ipsis. aliꝰ parit qui uocat᷑ cerastes. Om̃s tñ in ceras¬
ten figͣant᷑. sonũꝙ edunt paruuli stridoris. Et sorbus ar¬
bor infestat᷑ uermiculus rufis ⁊ pilofis. atq itaemorit᷑.
Mespila qͦ insenecta obnoria in morbo ẽ. Syderatio tota
ecelo constat. Quappt̃ ⁊ grando inhis causis intelligi
debet. ⁊ carbunculatio. ⁊ qd pruinarũ iniuria euenit.

Expanded text:
mio adipe, aliquando et pestilentia per genera, sicut inter homines mio adipe, aliquando et pestilentia per genera, sicut inter homines nunc servitia, nunc plebes urbana vel rustica. <3> Vermiculantur magis minusve quaedam, omnes tamen fere, idque aves cavi corticis sono experiuntur. iam quidem et hoc in luxuria esse coepit, praegrandesque roborum delicatiore sunt in cibo—cosses vocant—atque etiam farina saginati hi quoque altiles fiunt. maxime autem arborum hoc sentient piri, mali, fici, minus quae amarae sunt et odoratae. eorum, qui in ficis existunt, alii nascuntur ex ipsis, alios parit qui vocatur cerastes, omnes tamen in cerasten figurantur sonumque edunt parvoli stridoris. et sorbus arbor infestatur vermiculis rufis ac pilosis atque ita emoritur; mespila quoque in senecta obnoxia ei morbo est. <4> Sideratio tota e caelo constat. quapropter et grando in his causis intellegi debet et carbunculatio et quod pruinarum iniuria evenit.
Abbreviated transcription (Latin):
uerariq nm̃ gͣndine ingerminatione aut flore. aduri
q feruore aut flatu fragiliore p̃postero die qͣm suo. fri¬
gora ⁊̃ ꝓsunt ut diximꝰ. Qͥd gͦ ñ ⁊ uites algore int̾eunt.
foc quidẽ ẽ quo dep̃hendat᷑ olei uitiũ. qm̃ ñeuenit nͥ¬
infrigido. ltaq ꝑ hiemes celi rigorẽ ꝓbamus. Non solũ
enĩ infirmissime arbores gelis ꝑ icłitant᷑. s maxime:
gelu ñ potuit eoꝑuenire humor. Arboꝵ quidã cõmu¬
nes morbi. quitã pͥuati. Generũ cõĩs uermiculatio
ẽ sydatio ac dolor m̃broꝵ. unde partiũ debita socie¬
tate nominũ qͦ. cũ hominũ miseroꝵ. trunca dicimꝰ
certe corꝑa. ⁊ oculos germinũ exustos. ac multasimili
sorte. Itaq laborant ⁊ fame ⁊ miditate. que fiunt hu¬
moris qͣntitate. Alique uͦ ⁊ obhesitate ut oĩa que resinã
ferunt nimia pinguitudine intedã mutant᷑. ⁊ cũ ra¬
dices qͦ pinguescere ceꝑe int̾eunt. ut animalia ni¬

Expanded text:
vexarique tantum grandine in germinatione aut flore, aduri vexarique tantum grandine in germinatione aut flore, aduri quoque fervore aut flatu frigidiore , praepostero die, nam suo frigora etiam prosunt, ut diximus. quid ergo? non et vites algore intereunt? hoc quidem est, quo deprehendatur soli vitium, quoniam nbamus, non soli. nec infirmissimae arbores gelu periclitantur, sed maximae, non potuit eo pervenire umor. <2> Arborum quidam communes morbi, quidam privati generum. communis vermiculatio et sideratio ac dolor membrorum, unde partium debilitas, societate nominum quoque cum hominis miseriis. trunca dicimus certe corpora et oculos germinum exustos ac multa simili sorte. itaque laborant et fame et cruditate, quae fiunt umoris quantitate, aliqua vero et obesitate, ut omnia, quae resinam ferunt, nimia pinguitudine in taedam mutantur et, cum radices quoque pinguescere coepere, intereunt, ut animalia ni
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽ in uite lib̾tas. qm̃ creta latera. s faciliꝰ ab sconde
⁊ detorquere qͦ uelis plagas: in arboꝵ tonsura supini¬
ore uelut calices faciendi ne consistat humor. uiti ad¬
minicula addenda que scandat app̃hensas si maiora
re uuas libeat decrescente luna. Iraduntq uͦ int̾lumo¬
si sint putate. nullis ammaliũ obnorias eẽ. alia ratione
plena luna noctu tundendas. cũsit ea in leone. scorpione.
sagutario. tauro. atq intotũ. serendasq plena aũ cres¬
cente. Ut que censent. sufficunt intalia cultores deni
incentena iugera uinearũ. De morbis arboꝵ.
O t habunde de satu cultuq arboꝵ tractato. qm̃ de
palmis ⁊ cytiso inꝑegͥnis arborib asfatĩ diximus.
ne ꝗo desit. indicanda reliq̃ natura sit. magnoꝑe ꝑtinẽs
ad oĩa ea. Infestant᷑ nãq ⁊ arbores morbis. Quid enĩgenitũ
caret his malis: & siluestriũ quidẽ ꝑnitioios uegant esse.

Expanded text:
eadem ut in vite libertas, quoniam certa latera, sed facilius abscondere eadem ut in vite libertas, quoniam certa latera, sed facilius abscondere et detorquere, quo velis, plagas. in arborum tonsura supiniore velut calices faciendi, ne consistat umor. Viti adminicula addenda, quae scandat adprehensa , si maiora re uvas libeat, decrescente luna tradunt; quae vero interlunio sint putatae, nullis animalium obnoxias esse. alia ratplena luna noctu tondendas, cum sit ea in leone, scorpione, sagittario, tauro, atque in totum serendas plena aut crescente utique censent. sufficiunt in Italia cultores deni in centena iugera vinearum. xxxvii 216 Et abunde satu cultuque arborum tractato, quoniam de palmis et cytiso in peregrinis arboribus adfatim diximus, ne quid desit, indicanda reliqua naturaest magno opere pertinens ad omnia ea. infestantur namque et arbores morbis. quid enim genitum caret his malis? et silvestrium quidem perniciosos negant esse
Abbreviated transcription (Latin):
palmites circũ uoluit. ltaq p̃ter soliuitia cult᷑a qͦ tor¬
ua fuint uina. alia culpa uirta urbẽ uarracinis q̃
alt̾nis putant᷑ annis. Non qr id uit conducat. s qi ui¬
litate redituũ impendia exsuꝑent. Medtũ temꝑamen¬
tũ incarsulano sequuntur. cariosasq tm̃ uitis partes
incipientes que inarescere deputando. Cet̃is ad uuam
relitis. detracto onere suꝑuacuo. ꝓ nutrum̃to õĩs est
raritas uulm̃s. S nͥ pingui solo talis cult᷑a degen̾at.
Inlabruscã arbusta arari qͣm altissime desiłant tanta¬
⁊ si frum̃ti ratio ñ exigit. Pampinari ea ñ ẽ moris.⁊ hoc
cõpendiũ oꝑe deputant᷑ cũ uite parit̾ int̾locata densi¬
tate ramoꝵ qui fint suꝑuacui ⁊ ab sumant alimenta.
plagas ad septẽtrionis aut ad meridiẽ spectare uetuimꝰ.
Melius. si neq inoccasus solis dudolent talia qͦ ulcera.
⁊ difficile senescunt: algendo minꝰ estuandoue. sion

Expanded text:
palmites circumvolvit; itaque praeter soli vitia cultura quoque torpalmites circumvolvit; itaque praeter soli vitia cultura quoque torva fiunt vina. alia culpa iuxta urbem Aricinis, quae alternis putantur annis, non quia id viti conducat, sed quia vilitate reditum inpendia exuperent. medium temperamentum in Carsulano secuntur cariosasque tantum vitis partes incipientesque inarescere deputando, ceteris ad uvam relictis. detracto onere supervacuo pro nutrimento omni est raritas volneris; sed nisi pingui solo talis cultura degenerat in labruscam. <28> Arbusta arari quam altissime desiderant, tametsi frumenti ratio non exigit. pampinari ea non est moris ; et hoc conpendium operae. deputantur cum vite pariter interlucata densitate ramorum, qui sint supervacui et absumant alimenta. plagas ad septentriones aut ad meridiem spectare vetuimus; melius, si neque in occasus solis. diu dolent talia quoque ulcera et difficile sanescunt algendo nimis aestuandove. non
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ ñ dubiã. Traduces gallice cultura bim utͥmq lat̾i¬
b si pars qͣdrageno distet spacio. qͣternis uiceno int̾
se obuii miscent᷑. alligant᷑q una conciliati uirgul¬
toꝵ comitatu obiter rigorati quadeficiant. aut sibre¬
uitas ñ patiat᷑ ipsoꝵ ad alligato ꝑtendunt᷑ inuiduã
arborẽ. Unco traducẽ bimũ p̃cidere solebant. Oneratas
enĩ uetustate melius donare tempꝰ ut tͣnsilẽ faciant
ni largiat᷑ crassitudo. alias utile toros fut᷑i draconis pas¬
ci. unũ ⁊ iamnũ genus ẽ mediũ int̾ hoc ⁊ ꝓpaginẽ totaᷤᷤ
supplantandi in terrã uites cuneisq fudendi. ⁊ in sul¬
cos plures simulex una ꝓpagandi. gracilitate singłarũ
firmata circũligatis hastilib nec recisis. qui alat̾ib excͣ¬
runt pãpinis. Nonariensis agͥcola traducũ turba non
contentus nec copia ramoꝵ impositis ⁊ iãnũ patibulis.

Expanded text:
one non dubia. Traduces Gallicae culturae bini utrimque e laterione non dubia. Traduces Gallicae culturae bini utrimque e lateribus, si par quadrageno distet spatio, quaterni , si viceno, inter se obvii miscentur alliganttorum comitatu obiter rigorati, qua deficiant, aut, si brevitas non patiatur ipsorum, adalligato protenduntur in viduam arborem unco. traducem bimum praecidere solebant — onerat enim vetustate —; melius donare tempus, ut rasilem faciant, si largiatur crassitudo. alias utile toros futuri draconis pasci. <27> Unum etiamnum genus est medium inter hoc et propaginem, totas supplantandi in terram vites cuneisque findendi et in sulcos plures simul ex una propagandi, gracilitate singularum firmata circumligatis hastilibus nec recisis , qui a lateribus excurrant, pampinis. Novariensis agricola , traducum turba non contentus nec copia ramorum, inpositis etiamnum patibulis
Abbreviated transcription (Latin):
borẽ crinesq ipso uuis gallica intraduces porrigitur
emilie uie in ridica satimarũ ambitu frondẽ earũ fu¬
giens. Est quoꝵdã imꝑitia subramo uitẽ uinculo sus¬
pendendi suffocante imuria. Contineri debet uimi¬
ne. ñ artari. Qnimmo ⁊̃ quib salices suꝑsunt. molli¬
ore hoc uinculo facere malunt. herbaꝙ siculi qͣm uo¬
cant ampelo desmon. grecia uͦ uniu̾sa iunco cypero
ulua. lib̾ata qͦ unculo ꝑ aliquot dies uagari ⁊ incon¬
Namq uet̾ina aiuigo ⁊ canesa. cursu uolutatio inuacita
tũ ⁊ uitiũ porrigi lũbos. arbor qͦ ipsa gaudet assiduo
leuiata onere. si nulis respiranti. Nichilq ẽ in opere
nature qd ñ exemplo dierũ noctiũq aliquas uices fe¬
riarũ uelit. Obid ꝓtinus a uindemia putari. ⁊lassas
s iãnũ fructu edito imꝓbat᷑. Putate rursus alligen¬
tur alio loco. siamq orbita uinculi sentiunt uerati¬

Expanded text:
borem crinesque ipsos uvis, Gallica in traduces porrigitur, borem crinesque ipsos uvis, Gallica in traduces porrigitur, Aemiliae viae in ridicas Atiniarum ambitu, frondem earum fugiens. <26> Est quorundam inperitia sub ramo vitem vinculo suspendendi, suffocante iniuria. contineri debet vimine , non artari; quin immo etiam quibus salices supersunt , molliore hoc vinculo facere malunt, herbaque Siculi, quam vocant ampelodesmon, Graecia vero universa iunco, cypero, ulva. liberata quoque vinculo per aliquot dies vagari et inconnamque ut veterina a iugo et canes a cursu volutatio iuvat, ita tum et vitium porrigi lumbos. arbor quoque ipsa gaudet adsiduo levata onere, similis respiranti, nihilque est in opere naturae, quod non exemplo dierum noctiumque aliquas vices feriarum velit. ob id protinus a vindemia putari et lassas etiamnum fructu edito inprobatur. putatae rursus alligentur alio loco, namque orbitas vinculi sentiunt vexati
Abbreviated transcription (Latin):
a septẽtrionis flatu. uites aquilonẽ spectare debent. ip¬
si palmites aut̃ earũ meridiẽ. Non ẽ festinandũ ad pu¬
tationẽ nouelle. s pͥmos in circulos mat̾ie colligenda.
nec nͥ ualide putatio admouenda. Seriore anno fere
ad fructũ arbusta uite qͣm iugata. St̃ qui oĩo putari
uetant pͥusqͣm arborẽ longitudine equau̾it. Prima
falce sex pedes a terra recidat᷑. flagello infra relicto. ⁊
nascicoacto. incuruationẽ mat̾ie tresei gẽme ñ ampliꝰ
deputato suꝑsint. Ex his emissi palmites ꝓ rimo anno
unis iugerant᷑ scamnis. ac ꝑsingłos annos ad suꝑiora
scantant. relicto semꝑ duram̃to insingłis tabulatis ⁊
emissario uno qͥ subea usꝙ qͦ placũit decet̾o putatione
õĩ flagella que ꝓrime tulerint recidant᷑. noua circũ¬
cisis undiq capreolis spargant᷑ in tabulatis. uernaculo
putatio deiectis ꝑ ramos uitiũ crinib circũ uestit ar¬

Expanded text:
a septentrionis flatu. vites aquilonem spectare debent ipa septentrionis flatu. vites aquilonem spectare debent ipsae, palmites autem earum meridiem. <25> Non est festinandum ad putationem novellae, sed primo in circulos materies colligenda, nec nisi validae putatio admovenda, seriore anno fere ad fructum arbusta vite quam iugata. sunt qui omnino putari vetent, priusquam arborem longitudine aequaverit. prima falce VI pedes a terra recidatur, flagello infra relicto et nasci coacto incurvatione materiae. III ei gemmae, non amplius, deputato supersint. ex his omissi palmites proximo anno imis digerantur scamnis ac per singulos annos ad superiora scandant, relicto semper duramento in singulis tabulatis et emissario uno, qui subeat usque quo placuerit. de cetero putatione omnia flagella, quae proxime tulerint , recidantur , nova circumcisis undique capreolis spargantur in tabulatis. vernacula putatio deiectis per ramos vitium crinibus circumvestit ar
Abbreviated transcription (Latin):
ruunt᷑ aoraditaĩ capiendã. es tł in capite bine relin¬
quunt᷑. uitis in arbusto qͣtuor pedes in longo constat oĩs
sulco tres lato. alto duos. cũ semipede. Post annũ ꝓpago
incidit᷑ ad medullã. ut paulatĩ radicib suis assuescat.
aulis a capite ad duas gẽmas recidit᷑. tercio totus mergꝰ
abscidit᷑. reponit᷑q altius interrã. ne exreciso fronde.
Tolli uiue radix a uindemra ꝓtinus debet. Nuꝑ reꝑtũ¬
draconẽ serere iuxta arborẽ. ita appellamꝰ palmitẽ emeri¬
tũ. plurib q induratũ annis. hũc p̃cisum qͣm maxi¬
ma amplitudine trib partib longitudinis deraso cor¬
tice quatinꝰ obruat᷑. unde ⁊ rasilẽ uocant depͥmere
sulco. reliqua parte at arborẽ erecta. Ocissimũ in uite
si gracilissit uitis aut terra. uisitatũ ẽ quã ꝓxime so¬
lũ decidi donec firmet᷑ radu. sic̃ neq roscidã seri. Neq

Expanded text:
ruuntur ad radicem capiendam, extra in capite binae relinruuntur ad radicem capiendam, extra in capite binae relincuntur. vitis in arbusto IV pedes longo constat omnis sulco, tres lato, alto duos cum semipede. post annum propago inciditur ad medullam, ut paulatim radicibus suis adsuescat; caulis a capite ad duas gemmas reciditur; tertio totus mergus absciditur repetiturque altius in terram, ne ex reciso frondeat. tolli viveradix a vindemia protinus debet. <24> Nudraconem serere iuxta arborem; ita appellamus palmitem emeritum pluribusque induratum annis. hunc praecisum quam maxima amplitudine, tribus partibus longitudinis deraso cortice, quatenus obruatur — unde et rasilem vocant—, deprimere sulco, reliqua parte ad arborem erecta, ocissimum in vite. si gracilis sit vitis aut terra, usitatum est quam proxime solum decidi, donec firmetur radix, sicuti neque roscidam seri neque
Abbreviated transcription (Latin):
bulata carĩ ab octauo pede altitudinis dilatant᷑. Incol¬
lib sieisq agris. aduodecimo. In campestrib̾ ⁊ humcdis
meridianũ solẽ spectare palme debent. rami aꝑiectu
aigritoꝵ m subrigi consilii in his tenuiũ ꝙ uirgultoꝵ
inimicũ enecante ut lociuitiũ. Increm̃to serere tͥpe¬
daneo serobe necessariũ distantes inter sese. arborẽ q
singlis pedib. Nichil ibi malleoli atq pastinationi. nul¬
Infodiendi impendia. ut pote cũ arbusti ratio hec peculi
ammaliũ in iurias pariete uł sepe uł fossarũ utiq im¬
pentio in uniri se cogat in arbusto ⁊ p̃didis sola mus¬
radicũ ratio. It̃ẽ ꝓpaginũ. & hec gemina ut dirimus
qualoꝵ ⁊ ip̃o tabulato marime ꝓbata. qm̃ apecore tu¬
tudimũ est ata deflera uite uł palmite iurta suã ar¬
bolemut at᷑ ꝓrimã celibẽ. & d supra t̾ram ẽ e marie ra
Aoubet ne fruticet. int̾ra ñ pauciores q̃tuor gẽme eb¬

Expanded text:
bulata earum ab octavo pede altitudinis dilatantur in colbulata earum ab octavo pede altitudinis dilatantur in collibus siccisque agris, a duodecumo in campestribus et umidis . meridianum solem spectare palmae debent, rami a proiectu digitorum modo subrigi, tonsili in his tenuium quoque virgultorum inimicum , enecante veloci vitium incremento. serere tripedaneo scrobe necessarium distantes inter sese arboremque singulis pedibus. nihil ibi malleoli atque pastinationis , nulla fodiendi inpendia, utpote cum arbusti ratio hac peculiaanimalium iniurias pariete vel saepe vel fossarum utique inpendio muniri se cogit. <23> In arbusto e praedictis sola viveradicum ratio, item propaginum, et haec gemina, ut diximus: qualorum ex ipso tabulato maxime probata, quoniam a pecore tutissima est, altera deflexa vite vel palmite iuxta suam arborem aut circa proximam caelibem. quod supra terram est e matre, radi iubetur, ne fruticet. in terra non pauciores IV gemmae ob
Abbreviated transcription (Latin):
arbusti ratio. mirũ in modũ dampnata aserna
patie falioq celebrato scropae uetustissimis pͥ catonẽ
pitissimis aenea scrota quidẽ nͥ italie concessa. cũ tam
longo ndicet᷑ euo nobilia uua nͥ in arbustis gigni. &
mhis ꝙͥ laudatiora sũmis sic̃ ubiora imis. ades excelii¬
tate ꝓficit᷑. hac ratione ⁊ arbores religant᷑. Prima omini¬
ĩ ułimiis excepta ꝓpter uimiã frondẽ atinia. dem po¬
pulus nigra eadẽ decansa minꝰ densa folio. Nonsꝑnuitl
ꝓleriq fraxinũ. ficũq ⁊̃ oleã si ñ sit umbrosa ramis.
horũ sutus cultus ꝙ habunde tractatus ẽ. Ante .xxͦ.x.uͣi
mensẽ attingi falce uetant᷑. alt̾na seruant᷑ brachia.
Altuis putant᷑ aunis: serto anno maritant᷑. lranspa¬
carpino. quercii. arbustat agros. Uenetia salicẽ ꝓpter
illiginẽ sołi ⁊ uulnꝰ detruncata media intramorum
seainna digerit᷑. nulla fere .xx. pedũ altiore arbore. la¬

Expanded text:
arbusti ratio mirum in modum damnata Sasernae arbusti ratio mirum in modum damnata Sasernae patri filioque, celebrata Scrofae, vetustissimis post Catonem peritissimisque, ac ne a Scrofa quidem nisi Italiae concessa, cum tam longo iudicetur aevo nobilia vina non nisi in arbustis gigni et in his quoque laudatiora summis sicut uberiora imis. adeo excelsitate proficitur. hac ratione et arbores eliguntur. prima omnium ulmus, excepta propter nimiam frondem Atinia. dein populus nigra, eadem de causa, minus densa folio. non spernunt plerique et fraxinum ficumque, etiam oleam, si non sit umbrosa ramis. harum satus cultusque abunde tractatus est. ante XXXVI mensem attingi falce vetantur. alterna servantur bracchia, alternis putantur annis, sexto anno maritantur. Transpaorno , carpino , quercu arbustat agros, Venetia salice propter uliginem soli. et ulmus detruncata media in tria ramorum scamna digeritur, nulla fere XX pedum altiore arbore. ta
Abbreviated transcription (Latin):
do eruri ocłos lacͥma distillante. Nam gelu fragiles
dis n legitima nature festinatio. Quomaturiꝰ putant᷑
aptis dieb eo plus mat̾ie fundunt: qͦ serius eo fruc¬
tũ ubiorem. Quare macras pͥus comienit putare. u¬
lidas nouissime. Plagã omnẽ obliqͣm fieri ut facile
decioant im̃bres. ⁊ ad terrã uerti. quã leuissima cicat᷑¬
de acie falcis exacta plagaq conuelata. Recidi. aut̃ sẽꝑ
int auas gẽmas ne sit uulmis ocłis inrecisa parte. Hi¬
grã cẽ cam existimant. ⁊ donec ad sincera ueniat᷑ recidẽ¬
dem. qm̃ euitiosa mat̾ia utilis ñereat. Simacra uitis
idoneos pałmites ñ habeat. adterrã recidi eã. nouosq
elici utilissirũ. In pampinatione ñ his detraħe pam¬
pinos ꝗ cũ uua sint. idenĩ uuas supplantat. pret̾ quã
in nouella uinei. Inutiles iudicant᷑ in latere nati ñ ab
ocło. Quippe & iamuaia que nascat᷑ e duro rigescente.

Expanded text:
tio exuri oculos lacrima destillante. nam gelu fragiles tio exuri oculos lacrima destillante. nam gelu fragiles dis, non legitima naturae festinatio. quo maturius putantur aptis diebus, eo plus materiae fundunt; quo serius, eo fructum uberiorem. quare macras prius conveniet putare, validas novissime, plagam omnem obliquam fieri, ut facile decidant imbres, et ad terram verti quam levissima cicatrice acie falcis exacuta plagaque conlevata, recidi autem semper inter II gemmas, ne sit vulnus oculis in recisa parte. nigram esse eam existimant et, donec ad sincera veniatur, recidendam, quoniam e vitioso materia utilis non exeat. si macra vitis idoneos palmites non habeat, ad terram recidi eam novosque elici utilissimum, in pampinatione non hos detrahere pampinos, qui cum uva sint; id enim et uvas supplantat praeterquam in novella vinea. inutiles iudicantur in latere nati, non ab oculo, quippe etiam uva, quae nascatur e duro, rigescente,
Abbreviated transcription (Latin):
ira sutei solo cũtrib gẽmis. graciiore qnis. ꝓstato
mmiltosee quã longos. Que de natura sol dirimꝰ. tanto
ten nalia qm parit̾ maturescentia. Iungi necessariũ
niga altiora quolecior agger. ⁊ qͦplanior. Itẽ rosaddo nebui¬
loso inmꝰq uentoso conueniunt. Cont᷑ humiliora gra¬
cłi. arido estuoso uentisq exposito. Iuga ad pedamentũ
qmn artisimo mͦ uinciri oportet. uitẽ leue continer.
sores confoch nibent uineã. alii uetant gẽmantẽ. deci
pens ocłios tractuq intrantiũ det̾. ⁊ obidartendũ ꝓcia¬
onine quidẽ pecus ħ maxime lanatũ. qm̃ facillimne aute¬
uit gemas ininncus. ⁊ pubestente uua rastros satis qi
ce uinea teranno confodi ab egnoctio u̾no ad uergilia¬
rũerotu ⁊ canis ortũ ⁊ nigrescente acino. Quidã ita
deceriminant. uetem seniela uindemia añbrumã. ẽ
Añ blaqueare ⁊ stercorare satis putent. Itum abidib
aplis ante q̃m concipiat hoc ẽ in .ui. icł. niaii. demori¬

Expanded text:
lo cum tribus gemmis, graciliore binis, praestatque multos esse quam longos. quae de natura soli diximus, tanto tur, non alia quam pariter maturescentia iungi necessarium. iuga altiora, quo laetior ager et quo planior, item roscido, nebuloso minusque ventoso conveniunt, contra humiliora gracili et arido et aestuoso ventisque exposito. iuga ad pedamentum quam artissimo nodo vinciri oportet, vitem levi contineri.rores confodi iubent vineam, alii vetant gemmantem; decuti enim oculos tractuque intrantiuomne quidem pecus, sed maxime lanatum, quoniam facillime auferat gemmas. inimicos et pubescente uva rastros, satisque esse vineam ter anno confodi, ab aequinoctio verno ad vergiliarum exortum et canis ortu et nigrescente acino. 189 quidam ita determinant: veterem semel a vindemia ante brumam, cum alii ablaqueare et stercorare satis putent, iterum ab idibus Aprilibus, antequam concipiat, hoc est in VI idus Maias; dein pri
Abbreviated transcription (Latin):
arborẽ turpifacie relinquunt. Nascit᷑ hoc malũ ip̃re
humido ⁊ lento. fit alnco ex eodẽ. Si sol acrior insecutus
misserit ipsũ uitiũ. ideoq mutau̾it. Est ⁊̃ nũ pe¬
culiare. oliuib ac uitib. araneũ uocant: cũ ueluti te¬
le inuoluunt fructũ ⁊ assumunt. adurunt ⁊ flatus
quidã eas marime s ⁊ alios fructꝰ. Nã uermiculationẽ
⁊ poma ipsa ꝑse quibroã annis sentiunt mala pira.
mespila. punica. In oliua ancipiti euentu. qñ subeun
ti natifructũ adinrunt. Augent si in ipso nucleo fa¬
cere erodentes cũ gigni illos ꝓhibent pluuie q̃ fiunt
post arcturũ. Eedẽ si austrine fuere gnant indroppis
quoq. Que mat̾escentes. tũ st̃ p̃cipue caduce. Ioriguis
magis euenit. ⁊ si ñ cecide fastidiendis. St̃ ⁊ culicũ gn̾a
aliquib molesta ut glandib. fico. qͥ uroñr ex humore
nasci tũ dulcis subdito corticib. & egrotatio quid̃ fere

Expanded text:
arborem turpi facie relinquunt. nascitur hoc malum tepore arborem turpi facie relinquunt. nascitur hoc malum tepore umido et lento. fit aliud ex eodem, si sol acrior insecutus inussit ipsum vitium ideoque mutavit. est etiamnum peculiare olivis et vitibus — araneum vocant —, cum veluti telae involvunt fructum et absumunt. 230 adurunt et flatus quidam eas maxime, sed et alios fructus. nam vermiculationem et poma ipsa per se quibusdam annis sentiunt, mala, pira, mespila, punica. in oliva ancipiti eventu, quando sub cute innati fructum adimunt, augent, si in ipso nucleo fere erodentes eum. gigni illos prohibent pluviae, quae fiunt post arcturum. eaedem si austrinae fuere, generant druppis quoque, quae maturescentes tum sunt praecipue caducae. id riguis magis evenit, etiam si non cecidere, fastidiendis. sunt et culicum genera aliquis molesta , ut glandibus, fico; qui videntur ex umore nasci, tum dulci subdito corticibus. et aegrotatio quidem fere
Abbreviated transcription (Latin):
F unt ⁊ cupa uitiũ colentia. cũ prestringunt᷑ ut dictũ
euit circilfossor in urrioso ictu uerbauit uł ⁊̃ subara¬
tor imprudens luxauit radices corpꝰ ꝙ desquamauiti
E t quedã contusio faltis hebetioris. quib oĩb causis dif¬
ficaius tolerant frigora aũ estus. qm̃ imilcus penetrat
inturia d̃ĩs aforis. Infirmissima uͦ malus. maxime q̃ꝙ
duicis ẽ Quibioã debilitas sterilitatẽ ñ nece̾ affert: ut
sas pino cacum̃ auferat uł palme. Sterilescunt enĩ
nec morunt᷑. Egrotant aliqͣndo ⁊ poma ipsa ꝑ se sine
arbore si necessaruis tẽꝑib imbres aũte pores. uł afflatꝰ
defuere: au cont̾rio habundauere. Decidt̃ enĩ. aut de¬
teriora fiunt. Pessimũ ẽ inter oĩa. cũ deflorescentẽ
uitẽ oleã ꝑcutit imber. qm̃ simul defluit fructus.
S unt ex eadẽ causa cenascentes. ⁊ eruca dr aĩal. erodt᷑ ꝙ

Expanded text:
fiunt et culpa colentium vitia , cum praestringuntur, ut dictum fiunt et culpa colentium vitia , cum praestringuntur, ut dictum est , aut circumfos- sor iniurioso ictu verberavit vel etiam subarator inprudens luxavit radices corpusve desquamavit. est et quaedam contusio falcis hebetioris. quibus omnibus causis difficilius tolerant frigora aut aestus, quoniam in ulcus penetrat iniuria omnis a foris. infirmissima vero malus, maximeque quae dulcis est. quibusdam debilitas sterilitatem , non necem, adfert, ut si quis pino cacumen auferat vel palmae. sterilescunt enim nec moriuntur. aegrotant aliquando et poma ipsa per se sine arbore, si necessariis temporibus imbres aut tepores vel adflatus defuere aut contra abundavere. decidunt enim aut deteriora fiunt. pessimum est inter omnia, cum deflorescentem vitem et oleam percussit imber, quoniam simul defluit fructus. <7> Sunt ex eadem causa nascentes et urucae , dirum animal, eroduntque
Abbreviated transcription (Latin):
oiioꝵ cruciarus. sic ⁊ arbori. ac duob eque modis dũ
ne inpedes hoc ẽ iadices inrũpit uis morbi. Aũm eru¬
uos hocẽ tacuminũ digitos quilongisime atoto corꝑe
nlais resnarescunt gͦ. Et st̃ ap̃ grecos sua nõia utꝙ iuno.¬
diqi pmo doloi. mox ⁊ macies earũ partua fregios po¬
umo tabes morb q ñ int̾nte fucto aut ñ ꝑueniente.
srime q ilo fici sentiunt. capficus oib inmamisẽ que ad¬
pusitimꝰ. s cabies gigait᷑ rorib lentis post uergilia si
nscariores fuere ꝑfunctunt arborẽ. ñ scalpunt scibie
etru sic cadunt. sine imbres nimii fuere. alio mnficois
abuiat radicib madidis. Uitib p̾ter uermiculationẽ
hoderation ẽ morb pecusiaris articłatio. tb decausis
U nauti intẽpestatuũ germinib ablatis. alta ute noro¬
ut thes phrastus insupinũ excisis. tertia culte ungi
rationis genus ẽ inhis deflorescentib ioratio. aut cũ
rni pusquã crescant decoquunt᷑ in caulẽ. egrotant

Expanded text:
orum cruciatus, sic et arbori , ac duobus aeque modis. aut enim in pedes, hoc est radices, inrumpit vis morbi, aut in articulos, hoc est cacuminum digitos, qui longissime a toto corpore exeunt. nigrescunt ergo, et sunt apud Graecos sua nomina utridique primo dolor, mox et macies earum partium fragilis, postremo tabes morsque, non intrante suco aut non perveniente, maximeque id fici sentiunt. caprificus omnibus immunis est, quae adhuc diximus. scabies gignitur roribus lentis post vergilias; nam si largiores fuere, perfundunt arborem, non scalpunt scabie, et grossi cadunt ; sive imbres nimii fuere, alio modo ficus laborat, radicibus madidis. <6> Vitibus praeter vermiculationem et siderationem morbus peculiaris articulatio tribus de causis: una vi tempestatium germinibus ablatis, altera, ut notavit Theophrastus , in supinum excisis, tertia culturae imrationis genus est et his deflorescentibus roratio, aut cum acini, priusquam crescant, decocuntur in callum. aegrotant
Abbreviated transcription (Latin):
miocant suglandes nuces porrete seruntt &̃ msiura
lscentib pinee nucleis septenis fere inollas ꝑforatas
Neris aut ut laurus que bacis seritur. Citea. gramo.
⁊ uongine sorba semine ⁊ radice planta ⁊ aualsione
ꝯpenumtos. ala incalidis. sorba infrigidis ⁊ihumi¬
piieatura ⁊ plantaria demonstraui multarũ radici¬
buis puslulante sobole densa ⁊ parientẽ matre quis
nes eenis quippe umbra turba ingesta p̾mitar atdĩ
luris. punicis platanis. cerasis. prunis. Paucoꝵ in ħ
gne rami parcunt soboli. ut ulinoꝵ. palmarumq.
Nulis u tales pilluli ꝓueniunt: nͥ quarũ radices amo¬
resolis atq ymbris insũma tellure spaciant᷑. Omnia
ra nstatĩ morisẽ insua iocati s pͥus nutriis dartas
in semmnanis acdolescere. iterũꝙ mig̾re Qui tͣnsi

Expanded text:
ndescant. iuglandes nuces porrectae seruntur commissuris ndescant. iuglandes nuces porrectae seruntur commissuris iacentibus, pineae nucleis septenis fere in ollas perforatas additis aut ut laurus, quae bacis seritur. citrea grano et propagine, sorba semine et a radice planta et avolsione proveniunt, sed illa in calidis, sorba in frigidis et umidis. Natura et plantaria demonstravit multarum radicibus pullulante subole densa et pariente matre, quas necet: eius quippe umbra turba indigesta premitur, ut in lauris, punicis, platanis, cerasis, prunis. Paucarum in hoc genere rami parcunt suboli, ut ulmorum palmarumque. nullis vero tales pulluli proveniunt nisi quarum radices amore solis atque imbris in summa tellure spatiantur. omnia ea non statim moris est in sua locari, sed prius nutrici dari atque in seminariis adolescere iter
Abbreviated transcription (Latin):
nera oĩa in cãpaniabacis serunt᷑. rome ꝓpagine:
larentina democritꝰ ⁊ alio mͦ seri docet gͣndissimiᷤᷤ
bacarũ tusis leuiter ne grana frangant᷑. eaq intri¬
ta reste circũlmi atq ita seri pariete fore densitatĩ
ex quo uirgule differant᷑. Sic ⁊ spinas sepis causa se¬
runt tomice moris spinarũ circũlita. Pilas autẽ
laurus ⁊ myrti inopia atrimatũ tempestiuũ est
tͣnsferre. Interea que semine serunt᷑. magno ĩ nuci¬
b oꝑe usus ẽ. Amigelala in argilla molli meridiẽ
spectante seri iubet. Gaudere ea indura calidaq
terra. inpingui ⁊ humida mori aut sterilescere.
Serendas qͣm maxime falcatas ⁊ e nouella fimoq
diluto maceratas ꝑ triduũ aut pͥdie qͣm serantur
aqua inusa mucrone defigi. Aciem laceris inaquilonẽ
ord are ternas sinul serentas tͥanguli racione. ꝑal¬
nouit se distantes denis dieb ad aquati donisiga¬

Expanded text:
nera omnia in Campania bacis seruntur, Romae propagine. nera omnia in Campania bacis seruntur, Romae propagine. Tarentinam Democritus et alio modo seri docet, grandissimis bacarum tusis leviter, ne grana frangantur,..... eaque intrita restem circumlini atque ita seri. parietem fore... densitatis , ex quo virgulae differantur. sic et spinas saepis causa serunt, tomice moris spinarum circumlita. pilas autem laurus et myrti inopia a trimatu tempestivum est transferre. Inter ea, quae semine seruntur, Mago in nucibus operosus est. amygdalam in argilla molli meridiem spectante seri iubet; gaudere et dura calidaque terra, in pingui aut umida mori aut sterilescere; serendas quam maxime falcatas et e novella fimoque diluto maceratas per triduum aut pridie, quam serantur, aqua mulsa; mucrone defigi, aciem lateris in aquilonem spectare; ternas simul serendas, triangula ratione palmo inter se distantes; denis diebus adaquari, donec gra
Abbreviated transcription (Latin):
ret.S quedã ñ aliter ꝓueniunt. ut castanee. iuglã¬
des. ceduis dũtararet exceptis. Esemine aut̃ quã¬
qͣm dissimili ea qͦ que aliis modis serunt᷑. ut uites.
⁊ mala atq pira. Namq his ꝓsemine nucleus ñ
ut supͣdictus fructus ipse. & mespila semine nas¬
i possunt. Omĩa hec tarda ꝓuentu ac degñantia.
⁊ insito restituenda. Interdũ ⁊̃ castanee. Quib dam
Gin̾a eius diximꝰ. Ex his augusta. ⁊ bacalis. ⁊pinus
simili mͦ serunt᷑. Bacce m̃se ianuario aꝗlonis afflatu
siccate legunt᷑. expandunt᷑ ꝙ rare ne calefiant acet¬
uo. Postea quidẽ fumo ad satu paratas adurinam
madefaciunt. Alii in qualo pedib inꝑfluente de¬
culcant. donec auferatur cutis. Alio quin uligine
infestat᷑. nec patit᷑ in sulco repastinari. palme alti¬
tudine uicene fere. aceruatĩ mense martio. Cedem
⁊ ꝓpagine serunt᷑. triumphali talea tm̃. Myrtige¬

Expanded text:
ret. sed quaedam non aliter proveniunt, ut castaneae , iuglanret. sed quaedam non aliter proveniunt, ut castaneae , iuglandes, caeduis dumtaxat exceptis; et semine autem, quamquam dissimili, ea quoque, quae aliis modis seruntur, ut vites et mala atque pira. namque his pro semine nucleus, non, ut supra dictis, fructus ipse. et mespila semine nasci possunt. omnia haec tarda proventu ac degenerantia et insito restituenda, interdumque etiam castaneae. Quibusdam genera eius diximus. ex his Augusta et bacalis et tinus simili modo seruntur. bacae mense lanuario aquilonis adflatu siccatae leguntur expandunturque rarae, ne calefiant acervo. postea quidam fimo ad satum praeparatas urina madefaciunt, alii in qualo pedibus in profluente deculcant, donec auferatur cutis, quae alioqui uligine infestat nec patitur partum. in sulco repastinato palmi altitudine vicenae fere acervatim seruntur, mtalea tantum. myrti ge
Abbreviated transcription (Latin):
terre plurimũ refert fauonio flante acluna sicien¬
te. Id pleriq intelligunt praue a fauonii ortu faci¬
endum. ac febroario nĩse tm̃. cũ id pleraq sata ali¬
ab occasu eqͥnoctiali flante uento fiat lunaq decres¬
cente ac sicca. Mirũ in modũ auget᷑ ubertas. estec¬
tusq eius obseruatione tali est. quib modis ar¬
ac terre: nc̃ de his arborib dicamꝰ que cura ho¬
minũ atq arte ꝓuenuint. Nec pauciora ꝓpe sunt
genera. tambenigne nat᷑e gr̃am retulimus. Aut it
semine ꝓueniunt. aut plantis radicis. aut ꝓpagi¬
ne. aut auulsione. aut surculo. aut insito. ⁊ consec¬
to arboris trunco. Nã folia palmarũ ap̃babilonios
seri atq ita arborẽ ꝓuenire. trogũ credidisse de¬
miror. Quedã aut̃ plurib gn̾ib serunt᷑. quedam
omnib. ac pleraq ex his natura ipsa docuit: ⁊ in
pͥmis sem̃ serere. cũ decidens exceptũ q t̾ra uiuesce¬

Expanded text:
terrae plurimum refert favonio flante ac luna sitienterrae plurimum refert favonio flante ac luna sitiente. id plerique prave intellegunt a favonii ortu faciendum ac Februario mense tantum, cum id pleraque sata aliab occasu aequinoctiali flante vento fiat lunaque decrescente ac sicca. mirum in modum augetur ubertas effectusque eius observatione tali. Et abunde prac terrae nunc de iis arboribus dicemus, quae cura hominum atque arte proveniunt. nec pauciora prope sunt genera; tam benigne naturae gratiam retulimus. aut enim semine proveniunt aut plantis radicis aut propagine aut avolsione aut surculo aut insito aut consecto arboris trunco. nam folia palmarum apud Babylonios seri atque ita arborem provenire Trogum credidisse demiror. quaedam autem pluribus generibus seruntur, quaedam omnibus. Ac pleraque ex his natura ipsa docuit et in primis semen serere, cum decidens exceptumque terra vivesce
Abbreviated transcription (Latin):
uͥq ut cerasi ⁊ amigd̾ali cireabrumã serendi. uł inse¬
rendi. De plurib locoꝵ situs optime iudicauit. frigida
enĩ ⁊ aquosa uerno conseri oportet. sicta ⁊ cabida autũ¬
no. Cõmunis quidẽ italie r̃o temꝑa adhũc modũ distri¬
buit. mora ab idib februariis in eqͥnoctiũ. ptra autum¬
nũi. ita ut brumã.xu. ne minꝰ dieb antecedant. Malis
estiuis ⁊ cotoneis. itẽ sorbis. prunis pꝰ mediã hiemẽ in
idꝰ februarias. Silique grece ⁊ ꝑsici ante brumã ꝑ autũ¬

Expanded text:
ubique, ut cerasi et amygdalae circa brumam serendi vel inseubique, ut cerasi et amygdalae circa brumam serendi vel inserendi. de pluribus locorum situs optime iudicabit. frigida enim et aquosa verno conseri oportet, sicca et calida autumno. <6> communis quidem Italiae ratio tempora ad hunc modum distribuit: moro ab idibus Februariis in aequinoctium, piro autumnum, ita ut brumam XV ne minus diebus antecedant, malis aestivis et cotoneis, item sorbis, prunis, post mediam hiemem in idus Februarias, siliquae Graecae
Abbreviated transcription (Latin):
in laconia. cuiꝰ insula ⁊ uites tc̃ serit. Cet̾i apud grecos
inoculare ⁊ inserere ñ dubitant s arbores ñ serunt.
Plurimũq moleo. quoꝵ nat᷑a pollet. Nãq inegypto
oĩ serunt mense. ⁊ uͥcũq imbres estiui st̃ ut in india
⁊ ethiopia. Necessario post hec autũno serunt᷑ arbo
Rgo tͥa tempora eadẽ germinationis uer ⁊ ca¬
nis arcturi q ortus. seq enĩ animaliũ tm̃ ẽ ad coitus
tempestiue uti plurimũ int̾est conceptus. peculi are
utiq in insitis. cũ sit mutua cupiditas itͥmq coeundi.
Qͥ uer ꝓbant ab eqͥnoctio statĩ admutunt. p̃dicantes
germina parturire. ideo faciles corticũ ẽẽ amplexꝰ. Qui
p̃ferunt autũnũ ab arcturi ortu. qm̃ statĩ radicẽ quan¬
dã capiant. ⁊ aduer parata ueniant. atq ñ ꝓtinus ger¬
minatio auferat uires. Quedã tñ statutũ tempꝰ anni hñt

Expanded text:
in Laconia . Coos insula et vites tune serit, ceteri apud Graecos in Laconia . Coos insula et vites tune serit, ceteri apud Graecos inoculare et inserere non dubitant, sed arbores non serunt. plurimumque in eo locorum natura pollet; namque in Aegypto omni serunt mense et ubicumque imbres aestivi sunt, ut in India et Aethiopia, necesrgo tria tempora eadem germinationis, ver et canis arcturique ortus. neque enim animalium tantum est ad coitus tempestive uti plurimum interest conceptus, peculiare utique in insitis , cum sit mutua cupiditas utrimque coeundi. qui ver probant, ab aequinoctio statim admittunt, praedicantes germina parturire, ideo faciles corticum esse conplexus. qui praeferunt autumnum, ab arcturi ortu, quoniam statim radicem quandam capiant et ad ver parata veniant atque non protinus germinatio auferat vires. quaedam tamen statutum tempus anni habent
Abbreviated transcription (Latin):
serant᷑ utiluis comꝑtũ. Uetus oliuetũ ab equinoctio
ũno intͣ uergiliarũ exortũ int̾radi alt̾nis annis me¬
lius inuentũ. Itẽ muscũ radici. Circũfodi aut̃ omnib
annis a solstitio ditũ cubitoꝵ scrobe pedali altitudine.
stercorari t̃cio anno. Macro idẽ amygdalas ab occasi
arcturi ad brumã seri iubet. Pira ñ eodẽ tp̃re omĩa.
qm̃ neq floreant. Cadẽ oblonga aut rotunda ab occasu
uergiliarũ adbrumã. Reliqua gn̾a. media hieme ab
occasu sagute subsolariũ aut septẽtrionis spectantia.
autũ aboccasu aquile adoccasũ sagitte. Conexaenĩ de
te sieri decreuere. Et̃t ⁊ alia hora cͥea canis ortus pauci¬
orib nota. qm̃ ñ omnib locis parit̃ utilis intelligit᷑.
S haut omittenda nob̾ contractus alicuiꝰ ratione. uer̃
nat᷑ẽ potus indagantib. In cirenaica regione subete¬
siarũ flatu conserunt. necñ ⁊ ingrecia. Oleã maxime

Expanded text:
serantur, utilius conpertum. vetus olivetum ab aequinoctio serantur, utilius conpertum. vetus olivetum ab aequinoctio verno intra vergiliarum exortum interomnibus annis a solstitio II cubitorum scrobe pedali altitudine, stercorari tertio anno. <4> Mago idem amygdalas ab occasu arcturi ad brumain seri iubet, pira non eodem tempore omnia, quoniam neque floreant eodem, oblonga aut rotunda ab occasu vergiliarum ad brumam, reliqua genera media hieme ab occasu sagittae, subsolanum aut septentrionis spectantia, laurum ab occasu aquilae ad occasum sagittae. conexa enim dete fieri decrevere. est et alia hora circa canis ortus, paucioribus nota, quoniam non omnibus locis pariter utilis intellegitur, sed haud omittenda nobis non tractus alicuius rationem, verum naturae totius indagantibus. in Cyrenaica regione sub etesiarum flatu conserunt, nec non et in Graecia, oleam maxime
Abbreviated transcription (Latin):
recte feraxerit. que arrida ert̃. ⁊ siꝗ uetus int̾freg̾it
inde ea oĩa eximito. Qua locus ferar ñ erit. id. plus
concidito. aratoq bñ. enodatoq. stirpesꝙ leues facito.¬
Circũ oleas aut̃ ab laqueato ⁊ stercus adicito. Q oliuetũ
sepissime ⁊ altisime miscebit. is tenuissimas radices
erarabit. Radices susũ abibunt. crassiores fient. ⁊ eo in
ratione olei. Macro in colle ⁊ siccis ⁊ argilla. inter au¬
tũnũ ⁊ brumã seri iussit. Incrasso aut̃ humido aut
sibeat. Post equinoctiũ .xl. dieb ad uergiliarũ occa¬
sũ .xiiii. soli dies st̃. quib seri noceat. Africe peculiare
qł in oleastro ẽ inserit quadã et̾nitate cũ senescant.
ꝓrima adoptione uirga emissa. atq ita alia arbore
ex eadem iuuenescente. iterũq ⁊ quouens opussit ut
euris eadẽ oliueta constent. Inserit᷑ aut̃ oleaster calamo
F itͣnseunt. Non intumare taleas aut siccare pͥusquã

Expanded text:
recte ferax erit, quae arida erunt et si quid ventus interfregerit, recte ferax erit, quae arida erunt et si quid ventus interfregerit, inde ea omnia eximito. qua locus ferax non erit, id plus concidito aratoque bene enodatoque stirpisque leves facito.—Circum oleas autumnitate ablaqueato et stercus addito .—Qui oletum saepissime et altissime miscebit , is tenuissimas radices exarabit. si male arabit, radices susum abibunt, crassiores fient et eo in radratione olei. Mago in colle et siccis et argilla inter autumnum et brumam seri iussit, in crasso aut umido aut libeat, post aequinoctium XL diebus ad vergiliarum occasum III soli dies sunt, quibus seri noceat. Africae peculiare, quod in oleastro eas inserit quadam aeternitate, cum senescant, proxima adoptione virga emissa atque ita alia arbore ex eadem iuvenescente iterumque et quotiens opus sit, ut aevis eadem oliveta constent. inseritur autem oleaster calamo et transeunt. non infumare taleas aut siccare prius, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Sic inserito. locus bipedalio subactus sit. beneq gluitus.
Cũ taleam ddemittis. pedetaleã oppͥmito. Si parũ descẽdat.
malleo aut matteola adicito. cauetoq ne librũ scin¬
das. Cũ adicis palo pͥus locũ ne feceris. quo taleã demit.¬
tat. Ita melius uiuet talea. Et ubi tͥme sunt. tũ deni¬
q cure st̃ ubi liber se uertet. Si inscrobib aut ĩ suł¬
cis seras. ternas taleas ponito. easq diuaricato supra
terrã. ne plus qͣtuor digitos tͣnsuerso semine. aut uł¬
oołos serito. Diligent̃ eximere oleã oportet. ⁊ radices
qͣm plurimas cũ terra ferreob uͥ radices bñ oꝑueriᷤᷤ
calcare bñ ne ꝗd noceat. Si ꝗs querat qd̾ tempꝰ olee seren¬
de sit: agro sicco ꝑ sementẽ. Agro leto ꝑuer. Oliuetũ
dieb.xu. añ equinoctiũ uernũ incipito putare. Ex eo
die. dies.xl. recte putabis. Id hoc mͦ putato. Qua locus

Expanded text:
sic inserito: locus bipalio subactus sit beneque gluttus. sic inserito: locus bipalio subactus sit beneque gluttus. cum taleam demittes, pede taleam opprimito. si parum descendet, malleo aut mateola adigito, cavetoque, ne librum scindas, cum adiges. palo prius locum ne feceris, quo taleam demittas; ita melius vivet. taleae ubi trimae sunt, tum denique maturae sunt, ubi liber se vertet. 126 si in scrobibus aut in sulcis seres, ternas taleas ponito easque divaricato. supra terram ne plus quattuor digitos traversos emineantoculos serito.—Diligenter eximere oleam oportet et radices quam plurimas cum terra ferre, ubi radices bene operueris, calcare bene, ne quid noceat. si quis quaeret, quod tempus oleae serendae sit, agro sicco per sementem, agro laeto per ver. <1> Olivetum diebus xv ante aequinoctium vernum incipito putare. ex eo die dies XL recte putabis. id hoc modo putato: qua locus
Abbreviated transcription (Latin):
q ip̃a harena cooꝑto. Ramo serunt᷑ ⁊ punica. palis laxa¬
to pͥus meatu. Item mirtus. Omniũ hoꝵ longitudinem
tum pedũ. crassitudinẽ minus brachiali cortice diligen¬
talea tm̃. qm̃ in ulmo eã inseri religio fulgurũ ꝓhibet.
Quaꝑpt̾ de talearũ satu nc̃ dicendũ ẽ. Seruandũ in eo
a n omĩa ut talee ex feracib fiant arborib. ne curue. ne¬
ue scabre aut bifurce ne tenuiores qͣm ut manũ im¬
pleant. ne minores pedalib. ut iulibato cortice. atq ut
sectura inferior ponat᷑ semꝑ ⁊ qd̾ erit abradice. accu¬
pulet᷑ ꝙ germinatio t̾ra. donec robur planta capiat.
cura cato uidicau̾it. ipsus uerb̾ optime p̃cipiemꝰ.
T aleas oleagineas quas in scrobe satura seris tͥpedanens fa¬
cito. diligent̃ ꝙ tractato. neliber laboret. Cũ dolabis aut
secabis quas inseminario saturi seris pedales facito eas.

Expanded text:
que ipso harena cooperto. ramo seruntur et punica, palis laxaque ipso harena cooperto. ramo seruntur et punica, palis laxato prius meatu, item myrtus, omnium horum longitudine III pedum, crassitudine minus bracchiali, cortice diligentalea tantum, quoniam in ulmo eam inseri religio fulgurum prohibet. quapropter de talearum satu nunc dicendum est. servandum in eo ante omnia, ut taleae ex feracibus fiant arboribus, ne curvae neve scabrae aut bifurcae, ne tenuiores quam ut manum impleant, ne minores pedalibus, ut inlibato cortice atque ut sectura inferior ponatur semper et quod fuerit ab radice, adcumuleturque germinatio terra, donec robur planta capiat.  Cato iudicaverit, ipsius verbis optime praecipiemus: Taleas oleagineas, quas in scrobe saturus eris, tripedaneas facito, diligenterque tractato, ne liber laboret, cum dolabis aut secabis. quas in seminario saturus eris, pedales facito. eas
Abbreviated transcription (Latin):
nec quib tenuus aut caducus rimosusq ẽ cortex neq
mocislatione sicce aut humoris exigui. fertilissima
ominũ mnoculatio. postea emplastratio. S ntͣq infir
me deplantant᷑. Inserere firmissimũ. ⁊ fecundiꝰ quã
Ionẽ omittenda ⁊ aritas unuis exempli.
Corelluis eques romanus. a teste genitus inseuit
castaneã suomet ipsã sur cislo ĩ neapolitano. agͦ. Sie fae¬
ta ẽ castanea que ab eo nom̃ accepit int̾ laudatas. Postea
heres eiusoẽ lib̾tus corellianã iterũ inseuit. hoc ẽ int̾
eas difterentia.Illa copiosior. hec t̾reiana melior.Reli¬
qua gña casiis ingenio suo errogitauit. ac defractos
seiere ramos docuit. cũ pali defiri radices cepissent.¬
ouilta sr serunt᷑ In pͥmmis q fitus oĩb Auis modisnascets
p̃ter qͣm tale. Optiie quidẽ si uastatiore ramo pali mͦ
eracuto adicatur alte ex iguo suꝑ t̾ram relicto capite eo¬

Expanded text:
nec quibus tennis aut caducus rimosusque cortex, neque nec quibus tennis aut caducus rimosusque cortex, neque inoculationem siccae aut umoris exigui. fertilissima omnium inoculatio , postea emplastratio, sed utraque infme deplantantur . inserere firmissimum et fecundius quam mittenda raritas unius exempli. Corellius eques Romanus Ateste genitus insevit castaneam suomet ipsam surculo in Neapolitano agro. sic facta est castanea, quae ab eo nomen accepit inter laudatas. postea Tereus eiusdem libertus Corellianam iterum insevit. haec est inter eas differentia: illa copiosior, haec Tereiana melior. Reliqua genera casus ingenio suo excogitavit ac defractos serere ramos docuit, cum pali defimulta sic seruntur inprimisque ficus omnibus aliis modis nascens praeterquam talea, optime quidem, si vastiore ramo pali modo exacuto adigatur alte, exiguo super terram relicto capite eo