comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non quaesiuit. Hic originem utriusq gnarus rerum
contemplator adtendas: pretiosior est animȩ substantia
sed &iam ueraciter dicta sunt & intellexisse in pre¬
cedentibus fateor & probasse non nego. xp̃i autem diui¬
nitas quo pacto mortem sensisse dicatur ignoro. De
quo utrum tu obscure aliquid dixeris. an ego suffici¬
enter dicta ingenii tarditate ad sequi non potuerim nes¬
cio neque enim credere ausim. quod fons ille uitae
aquo hubent uniuersa quod uiuunt per triduum qđ in
sepulchro corpus iacuit usque eo anaturue suae pro¬
prietate deciderit. ut si dictu fas est scpultis sensibus
Omnem motum substantiae uitalis amitteret. &
propter redemptionem humani generis non patrem
tantum sed & omnia spiritalis ornamenta desereret.
si trans gressionis culpa propter intellegentiam peior
est causa. Ego autem xp̃m & perfectam sapientiam
scio & piissimum esse non dubito: Quorum primo meli¬

Expanded text:
non quaesivit. Hic si originem utriusque gnarus rerum non quaesivit. Hic si originem utriusque gnarus rerum contemplator attendas, pretiosior est animae substantia: sed etiam veraciter dicta sunt, et intellexisse me in praecedentibus fateor, et probasse non nego: Christi autem dinitas quo pacto mortem sensisse dicatur, ignoro. De quo utrum tu obscure aliquid dixeris, an ego sufficienter dicta ingenii tarditate assequi non potuerim, nescio. Neque enim credere ausim, quod fons ille vitae, a quo habent universa quod vivunt, per triduum quo in sepulcro corpus jacuit, usque eo a naturae suae proprietate deciderit, ut si dici fas est, sepultis sensibus omnem substantiae vitalis motum amitteret, et propter redemptionem humani generis non Patrem tantum, sed et omnia spiritualis gloriae ornamenta desereret.si transgressionis culpam, propter intelligentiam, pejor est causa. Ego autem Christum et perfectum sapientia scio, et piissimum esse non dubito: quorum primo meli
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum totius hominis creatorem blasphemi sp̃s incredu¬
litate desipiunt: Nam primo inpossibilem: secundo non
omnium dñm crediderunt: Quomodo enim docetur om¬
nipotens. sicurare non potuit desperatam: Aut quomo¬
do omnium ds̃ Est non ipse fecit animam nostram: duobus
uero aliis uno animae causa nescitur : altero meritum
non uidetur: Aut intellegere causam putandus est animȩ.
qui eam ad accipiendam legem habitu insite rationis
instructam. apeccato uoluntariae trans gressionis niti¬
tur separare: Aut quomodo eius generositatem nouit
qui ignobilitatis uitio dicit esse despectam prȩlata car¬
ne quam non flatuđi sicut animam sed delimo terre
constat esse plasmatam. Si autem nihil horum de ani¬
ma recte sentitur. Credamus quia suscepit redemptor
noster hominem totum: Ne inter dicere quodam modo
animae nostrae uideamur beneficium sempiternum.
Prodolor. carnem inquit solam xp̃s ad sumpsit : animam

Expanded text:
ipsum totius hominis creatorem blasphemi spiritus increduipsum totius hominis creatorem blasphemi spiritus incredulitate desipiunt. Nam primo impossibilem, secundo non omnium Deum crediderunt. Quomodo enim docetur omnipotens, si curare non potuit desperatam? Aut quomodo omnium Deus, si non ipse fecit animam nostram? Duobus vero aliis, uno animae causa nescitur, altero meritum non 351 videtur. An intelligere causam putandus est animae, qui eam ad accipiendam legem, habitu insitae rationis instructam, a peccato voluntariae transgressionis nititur separare? Aut quomodo ejus generositatem novit, qui ignobilitatis vitio dicit esse despectam: praelata carne quam non flatu Dei sicut animam, sed de limo terrae constat esse plasmatam? Si autem nihil horum de anima recte sentitur, credamus quia suscepit Redemptor noster hominem totum; ne intercidere quodammodo animae nostrae videamur beneficium sempiternum. Proh dolor! Carnem, inquit, solam Christus assumpsit, animam
Abbreviated transcription (Latin):
sui uitio tunc peribit: si autem totus periuit: totus bene
& si totum ueniendo saluabit: non corpus aut anim am
sed corpus simul & animam qua & constare totus ho
mo & peccasse antea uidetur ad sumpsit.: Nam si
toto homine peccante solam huius carnem xp̃s ad
sumpsit anima poenae illius trans gressionis sine
aliqua spe &iam nunc addicta permansit. quodsi
ita est nescio quid nobis mediatoris persona contu¬
lerit: quae melius nostrum ex toto non redimens
brutam per se carnem & quae sine anima bene fi¬
cium quidem eius posse sentire suscepit: quod bru
men ab eius modi predicatoribus quȩrere. cur ac¬
cepta carne animam dispensatio mediatoris omise¬
rit: nisi forte aut in noxiam sciens medicinae in di¬
gentem esse non credidit. aut ase alienam putans
redemptionis beneficio non donarit. aut ex toto in sana¬
bilem iudicans. curare nequi uerit. Aut uilem & quae
nullis usibus apta uideretur ab iecerit. Horum duo in

Expanded text:
sui vitio tunc periit. Si autem totus periit, totus benefsui vitio tunc periit. Si autem totus periit, totus benefet si totum veniendo salvavit, non corpus absque anima; sed corpus et animam, quibus constat totus homo, et quibus peccasse antea videtur assumpsit. Nam si toto homine peccante, solam ejus carnem Christus assumpsit, anima poenae primae illius transgressionis sine aliqua spe etiam nunc addicta permansit. Quod si ita est, nescio quid nobis Mediatoris persona contulerit, quae melius nostrum ex toto non redimens, brutam per se carnem, et quae sine anima ne beneficium quidem ejus posset sentire, suscepit. Vellem men ab hujusmodi praedicatoribus quaerere cur accepta carne animam dispensatio mediatoris omiserit. Nisi forte aut innoxiam sciens, medicinae indigentem esse non crediderit, aut a se alienam putans, redemptionis beneficio non donarit; aut ex toto insanabilem judicans, curare nequiverit; aut vilem et quae nullis usibus apta videretur, abjecerit. Horum duo in
Abbreviated transcription (Latin):
abundantiam gratiae niustitiae accipientes inuita
regnabimus per unum iħ̃m xp̃m: Igitur sicut per
unius delictum in omnes homines in condemnatione. sic
&per unius iustitiam in omnes homines in iustificatio¬
nem uitae. Sicut enim per in oboedientiam unius homi¬
nis peccatores constituti sunt multi: Ita & per unius oboe¬
ditionem iusti constrtuentur multi. Venit ergo xp̃s
saluum facere quod perierat. Prius ergo uideam us
quid illud est quod protoplasti trans gressione perierit
& ex hoc scire facile poterimus. quid dñs ueniendo sal
uauerit Requi rendum igitur nobis est quis nam le¬
gem creatoris acceperit: ille enim sine dubio pec cauit.
qui precepta contempsit. ille precepta contempsit.
qui quod prohibebatur ad sumpsit. Dicit autem scrip¬
tura. Precepit dñs adae dicens: Ab omni ligno quod
est inparadiso manducabitis : deligno autem scientiae
morte moriemini. Quae ramus ergo nunc . utrum
hanc legem totus homo acceperit sienim ut libro

Expanded text:
ationis et iustitiae accipientes in vita regnabunt per unum Iesum Christum igitur sicut per unius delictum in omnes homines in condemnationem sic et per unius iustitiam in omnes homines in iustificationem vitae sicut enim per inoboedientiam unius hominis peccatores constituti sunt multi ita et per unius oboeditionem iusti constituesalvum facere quod perierat . Prius ergo videamus, quid illud est, quod protoplasti transgressione perierit, et ex hoc facile scire poterimus, quid Dominus veniendo salvare potuerit. Requirendum igitur nobis est, quisnam legem Creatoris acceperit: ille enim sine dubio peccavit, qui praecepta contempsit; ille praecepta contempsit qui quod prohibebatur admisit. Dicit autem Scriptura: Praecepit Dominus Adae, dicens, Ab omni ligno quod est in paradiso manducabitis, de ligno autem scientiae morte moriemini . Quaeramus ergo nunc, utrum hanc legem totus homo acceperit? Si enim, ut in libro
Abbreviated transcription (Latin):
consilia matris tuae & noli esse sapiens apudte ipsũ. Et noli defice¬
re adisciplina dñi. Et noli neglegere legem: Et a noli abstinere
bene facere egenti . Et noli fabricare inamicũ tuũ mala. Et noli intende¬
re fallaci mulieri. & noluit intellegere ut bene ager &.
& noluerunt habere disciplinam. & in numerabilia tali¬
a inueteribus libris diuinorum eloquiorum. quid osten¬
dunt nisi liberum arbitrium uoluntatis humanae. In li¬
bris &iam nouis euangelicis atq a postolicis quid aliud
ostenditur ubi dicitur: Nolite uobis condere tensauros
interra & nolite timere eos qui corpus occidunt. &¬

Expanded text:
consilia matris tuae ; et, Noli esse sapiens apud te ipsum; et, Noli deficeconsilia matris tuae ; et, Noli esse sapiens apud te ipsum; et, Noli deficere a disciplina Domini; et, Noli negligere legem; et, Noli abstinere bene facere egenti; et, Noli fabricare in amicum tuum mala ; et, Noli intendere fallaci mulieri ; et, Noluit intelligere ut bene ageret ; et, Noluerunt accipere disciplinam : et innumerabilia talia in veteribus Libris divinorum eloquiorum quid ostendunt, nisi liberum arbitrium voluntatis humanae? In Libris etiam novis evangelicis et apostolicis quid aliud ostenditur, ubi dicitur, Nolite vobis condere thesauros in terra ; et, Nolite timere eos qui occidunt
Abbreviated transcription (Latin):
execramentum odit dñs. & non est amabile timentibus
illum. Ipse ab initio fecit hominem. & relinquit illum in
manu consilii sui: si uolueris conseruabis mandata & fi¬
dem bonam placiti. Appon& tibi ignem & aquam. ad quod¬
cumq uolueris extende manum tuam. In conspectu ho¬
minis uita &mors . & quod cumq placuerit dabitur ei:
Ecce apertissime uidemus ex pressum liberum huma¬
nae uoluntatis arbitrium : quid illud quod tam multis
locis omnia mandata sua custodiri & fieri iub& dr̃ quomo¬
do iubet sinon est liberum arbitrium: Quid beatus ille
de quopsalmus dicit. Quod in lege dñi fuit uoluntas eius.
Nonne satis indicat uoluntate sua hominem indĩ lege con¬
sistere: De inde tam multa mandata quae ipsam quodam
modo nominatim conueniunt uoluntatem. sicut est. Noli
uinci amalo. & alia similia sicut sunt. Nolite fieri sicut
equus & mulus quibus non est intellectus. Noli repellere

Expanded text:
exsecramentum odit Dominus, et non est amabile timentibus exsecramentum odit Dominus, et non est amabile timentibus illum. Ipse ab initio fecit hominem, et reliquit eum in manu consilii sui. Si volueris, conservabis mandata, et fidem bonam placiti. Apponit tibi ignem et aquam; ad quodcumque volueris extende manum tuam. In conspectu hominis vita et mors, et quodcumque placuerit dabitur ei . Ecce apertissime videmus expressum liberum humanae voluntatis arbitrium. 4. Quid illud, quod tam multis locis omnia mandata sua custodiri et fieri jubet Deus? quomodo jubet, si non est liberum arbitrium? Quid beatus ille, de quo Psalmus dicit, quod in lege Domini fuit voluntas ejus ? nonne satis indicat voluntate sua hominem in lege Dei consistere? Deinde tam multa mandata, quae ipsam quodam modo nominatim conveniunt voluntatem, sicut est, Noli vinci a malo : et alia similia, sicut sunt, Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intellectus ; et, Noli repellere
Abbreviated transcription (Latin):
re humana superbia: siscissem fecissem. Ideo non feci
quia nesciui. aut si scirem facerem. Ideo non facio quia
nescio : Haec eis excusatio tollitur. quando praeceptum
datur. uelscientia non peccandi manifestatur: sed sunt
homines qui &iam de ipso dõ se ex cusare conantur. Quib
dicit apostolus lacobus. Nemo cum temptatur dicat
quoniam adõ temptatur. ds̃ enim intemptator malo¬
rum est. ipse autem neminem temptat: Vnusquisque
uero temptatur a concupiscentia sua abstractus & iplec¬
tus: de inde concupiscentia cum conceperit pariet pecca¬
tum. peccatum uero cum consummatum fuerit gene¬
rat mortem. Item de ipso dõ se ex cusare uolentibus
respond& liber prouerbiorum salamonis. Insipientia
uiri uiolat uias eius. Dm̃ autem causatur corde suo. Et
liber eclesiasticus dicit. Ne dixeris quia propter dñm
recessi. quae enim odit non facias. Nedixeris quia ipse
me induxit. non enim opus hab& uiro peccatore. Omne

Expanded text:
re humana superbia, Si scissem, fecissem; ideo non feci, re humana superbia, Si scissem, fecissem; ideo non feci, quia nescivi? aut, Si scirem, facerem; ideo non facio, quia nescio? Haec eis excusatio tollitur, quando praeceptum datur, vel scientia non peccandi manifestatur. 3. Sed sunt homines qui etiam de ipso Deo se excusare conantur, quibus dicit apostolus Jacobus: Nemo cum tentatur, dicat, Quoniam a Deo tentor. Deus enim intentator malorum est: ipse autem neminem tentat. Unusquisque vero tentatur a concupiscentia sua abstractus et illectus: deinde concupiscentia cum conceperit, parit peccatum; peccatum vero cum consummatum fuerit, generat mortem . Item de ipso Deo se excusare volentibus, respondet liber Proverbiorum Salomonis: Insipientia viri violat vias ejus, Deum autem causatur in corde suo. . Et liber Ecclesiasticus dicit: Ne dixeris, Quia propter Dominum recessi: quae enim odit non facias. Ne dixeris, Quia ipse me induxit: non enim opus habet viro peccatore. Omne
Abbreviated transcription (Latin):
liberum uoluntatis ar bitrium. quo ea faciens ad promis¬
sa premia per uenir&. Ideo enim data sunt ut homo
ex cusationem de ignorantia non haber& sicut dñs dicit
in euangelio de iudaeis. si non uenissem & locutus eis fuis¬
sem peccatum non haberent de peccato suo. De quo pecca¬
to dicit. nisi de illo magno quod presciebat eorum futurũ
quando ista dicebat. id est quo eum fuerant occisuri: Neq
enim nullum habebant peccatum ante quam xp̃s ad eos
ueniss& incarne. Item dicit apostolus: reuelatur iradi
decaelo in omnem impietatem & in iustitiam hominum
eorum qui ueritatem in iniquitatem detinent. quia quod
notum est dĩ manifestum est in illis ds̃ enim illis mani¬
festauit: in uisibilia enim ipsius acreatura mundi perea
quae facta sunt Intellecta conspiciuntur. sempiternaquo
que uirtus eius acdiuinitas ut sint in excusabiles: Quomodo¬
dicit in excusabiles. Nisi de illa excusatione qua sol& dice¬

Expanded text:
liberum voluntatis arbitrium, quo ea faciens ad promisliberum voluntatis arbitrium, quo ea faciens ad promissa praemia perveniret. Ideo enim data sunt, ut homo excusationem de ignorantia non haberet: sicut Dominus dicit in Evangelio de Judaeis, Si non venissem et locutus eis fuissemto dicit, nisi de illo magno, quod praesciebat eorum futurum quando ista dicebat, id est, quo eum fuerant occisuri? Neque enim nullum habebant peccatum, antequam Christus venisset in carne ad eos. Item dicit Apostolus: Revelatur ira Dei de coelo in omnem impietatem et injustitiam hominum eorum, qui veritatem in iniquitatenotum est dei manifestum est in illis: deus enim in illis manifestauit. inuisibilia enim ipsius a creatura mundi per ea quae facta sunt intellecta conspiciuntur, sempiteque uirtus eius et diuinitas, ut sint inexcusabiles, quodicit inexcusabiles, nisi de illa excusatione qua solet dice
Abbreviated transcription (Latin):
autem quo peruenire non dum potest uestrae mentis in¬
tentio. pacem inter uos & caritatem seruantes adño ut in¬
tellegatis orate. Et donec uos ipse perducat ad ea quae non¬
dum intellegitis ibi ambulate quo peruenire potuistis
Hoc admon& apostolus paulus. quicum dixisset nondum
se esse per fectum paulo post ait. Quot quot ergo perfec¬
ti hoc sapiamus. Id est ita nos esse perfectos. ut non dum
adperfectionem quae nobis sufficit uenerimus. Conti¬
nuoq subiunxit. Et si quid aliter sapitis hoc quoque
ds̃ uobis reuelauit. Uerum tamen in quod peruenimus
in eo ambulemus. Ambulando quippe in quod perueni¬
mus & quo nondum peruenimus peruenire poterimus.
dõ nobis reuelante si quid aliter sapimus. si ea quae iam
scripturas suas scãs esse in homine liberum uoluntatis
arbitrium. Quomodo autem reuelauerit. commemoro
uos non humano eloquio sed diuino. Primum quia ip¬
sa diuina precepta homini non prodessent nisi haber&

Expanded text:
autem quo pervenire nondum potest vestrae mentis inautem quo pervenire nondum potest vestrae mentis intentio, pacem inter vos et charitatem servantes, a Domino ut intelligatis orate; et donec vos ipse perducat ad ea quae nondum intelligitis, ibi ambulate quo pervenire potuistis. Hoc admonet apostolus Paulus, qui cum dixisset nondum se esse perfectum, paulo post ait, Quotquot ergo perfecti hoc sapiamus; id est, ita nos esse perfectos, ut nondum ad perfectionem quae nobis sufficit venerimus: continuoque subjunxit, Et si quid aliter sapitis, hoc quoque vobis Deus revelabit: verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus. . Ambulando quippe in quod pervenimus, et quo nondum pervenimus pervenire poterimus, Deo nobis revelante si quid aliter sapimus, si ea quae jam Scripturas suas sanctas, esse in homine liberum voluntatis arbitrium. Quomodo autem revelaverit, commemoro vos, non humano eloquio, sed divino. Primum, quia ipsa divina praecepta homini non prodessent, nisi haberet
Abbreviated transcription (Latin):
INOPTERGOS QUIHOMINIS LABERŨ
ARBITRIUM SIC PREDICANT ETDO¬
fendunt. ut dĩ gratiam qua uocamur ad eum & anos¬
tris malis meritis liberamur . & perquam bona merita
conparamus. quibus aduitam perueniamus aeternam.
negare audeant. & conentur auferre multalam disserui¬
mus. lit terisq mandauimus. quantum nobis dñs donare
dignatus est. Sed quoniam sunt quidam qui sic gratiam
dĩ defendunt ut negent hominis liberum arbitrium. aut
quando gratia defenditur negari aestiment liberum
arbitrium. Hinc aliquid scribere ad uestram caritatem
ualentine frater & ceteri qui simul dõ seruitis conpellene
mutua caritate curaui. Nuntiatum est enim mihi de uobis
fratres ab aliquibus qui in uestra congregatione sunt. & ad
nos inde uenerunt. perquos & ista direximus quod de hac
re dissensiones in uobis sint. Itaq dilectissimi ne uos per¬
turb& huius quaestionis obscuritas: moneo uos primum
ut de his quae intellegitis agatis dõ gratias. quid quid est

Expanded text:
opter eos qui hominis liberum arbitrium sic praedicant et defendunt, ut Dei gratiam qua vocamur ad eum et a nostris malis meritis liberamur, et per quam bona merita comparamus quibus ad vitam perveniamus aeternam, negare audeant et conentur auferre, multa jam disseruimus, litterisque mandavimus, quantum nobis Dominus donare dignatus est. Sed quoniam sunt quidam, qui sic gratiam Dei defendunt, ut negent hominis liberum arbitrium; aut quando gratia defenditur, negari existiment liberum arbitrium; hinc aliquid scribere ad vestram Charitatem, Valentine frater, et caeteri qui simul Deo servitis, compellente mutua charitate curavi. Nuntiatum est enim mihi de vobis, fratres, ab aliquibus qui in vestra congregatione sunt, et ad nos inde venerunt, per quos et ista direximus, quod de hac re dissensiones in vobis sint. Itaque, dilectissimi, ne vos perturbet hujus quaestionis obscuritas, moneo vos primum, ut de iis quae intelligitis, agatis Deo gratias: quidquid est
Abbreviated transcription (Latin):
ut humiliaretur in infirmitate carnis nostrue. qui pati
nihil poterat in communis diuinitate substantiae.
Non ad sumit homo hominis filius alteram naturam.
& cum in eadem quę cum patre communis est patiatur.
Dum tor rentis modo omnia quae a nobis sunt dicta pre¬

Expanded text:
ut humiliaretur in infirmitate carnis nostrae, qui pati ut humiliaretur in infirmitate carnis nostrae, qui pati nihil poterat in communis divinitate substantiae. Non assumit homo hominis filius alteram naturam, et cum in eadem quae cum patre communis est patiatur, Dum torrentis modo omnia quae a nobis sunt dicta pr
Abbreviated transcription (Latin):
non quid quid huic acciderit agignente necessario
transit. sicut ad nascentem Quid quid proprium ac sub¬
stantiale gignentis constat esse peruenit non enim
sicut filio ipsa generatione conlata est diuinitas patris.
sic ad patrem referri cura. Aegritudo. paupertas. mors
humilitus prolis: quod ideo non fit: quia quam uis deuna
id est patris substantia fuerit similis genita: Tamen qui
lam inse ipsa extat. Quaecumq huic extrinsecus ingerun¬
tur non communia dicentur esse sed propria: Si ergo
humani generis istu condicio est. Cum non usque ad eo filu
ab eo qui genuit. in aliud umquam mutatu substuntia est
ut non eudem possit esse sed altera. Dum extrinsecus
filio accidentibus multis. manet nihi lominus natura
communis. quid nos dedo atq filio eius dignum est cre¬
dere :quid dec& predicare : Quorum quam uis secundum
indiuisae maiestatis similem gloriam non sit natura dis¬
similis. specialiter tamen afilio corpus ad sumptum est

Expanded text:
non quidquid huic acciderit ad gignentem necessario transit, sicut ad nascentem quidquid proprium ac substantiale gignentis constat esse, pervenit. Non enim sicut Filio ipsa generatione collata est divinitas Patris, sic ad Patrem refertur cura, aegritudo, paupertas, mors, humilitas prolis. Quod ideo non fit, quia quamvis de una est, id est, Patris substantia fuerit similis genita: tamen quia jam in se ipsa exstat, quaecumque huic extrinsecus ingeruntur, non communia dicuntur esse, sed propria. Si ergo humani generis ista conditio est, ut non usque adeo filii ab eo qui genuit in aliud unquam mutata substantia est, ut non eadem possit esse, sed altera; dum extrinsecus, filio accidentibus multis, manet nihilominus natura communis: quid nos de Deo atque ejus Filio dignum est credere? quid decet praedicare? quorum quamvis secundum indivisae majestatis simplicem gloriam non sit natura dissimilis, specialiter tamen a Filio corpus assumptum est;
Abbreviated transcription (Latin):
buit : Et ad illo audistis inqua ego ista faciã potestate : Viderunt engociuodlibit
prũ respondissend inlaqueũ se casuros: et dixerunt nescimus: et dñs eis:
erago dico uobis inqua potestate ista facio : Nonuobdicoquod co quia ñ iuultis
ste i quo dscitis: Iustissime utiq repulsi confusi abscesserum : Et impletũ est

Expanded text:
buit, et ab illo audistis in qua ego ista faciam potestate. Viderunt ergo, quodlibet buit, et ab illo audistis in qua ego ista faciam potestate. Viderunt ergo, quodlibet horum respondissent, in laqueum se casuros; et dixerunt, Nescimus. Et Dominus eis: Nec ego dico vobis, in qua potestate ista facio . Non vobis dico quod scio, quia non vultis fateri quod scitis. Justissime utique repulsi, confusi abscesserunt: et impletum est
Abbreviated transcription (Latin):
ucas accendit et misit : Dehis etiã erat iohannes baꝑtistas Cuitã magnũ ipsũlum̃
ulierũ non surrexit maioriohanne baptista : Hic tamen quone mõerat maior
laernadiei sub:nittat : lucernã uero ipsũ iohannẽ fuisse dñsipsecestitur:¬
l crat inquit lucerna ardens educens et uos uoluistis ad horã exultare in lumi
dius : Quando autẽ dix eruntiudacidño: Dic nobi s inqua potes tate ista facie Sciens
iñsquia iohannẽ baptistã promagnohaberent : et quod ipsequẽ promagno habe¬
unt cis dedño testimoniũ ꝑhibuis set respondit eis : Interrogahouoset ego unũ
÷ mone dicite mihi Baptisinusio hannisunde .ẽ. decaelo an ex hominibus
Vrbati illi intrasemet ipsos cagitabant : Quia sidicerent a hominibus. lapidari
ssent aturba qu ȩio hannẽ prophetã. eẽ credebant: Si dicerent decaeloreson¬
deret eis : Illequem confiremini decaelo habuisse prophetiã mihitestimoniũ ꝑhi¬

Expanded text:
ticas accendit et misit. De his etiam erat Joannes Baptista, cui tam magnum ipsum lumen, mulierum non surrexit major Joanne Baptista . » Hic tamen, quo nemo erat major ilucerna diei subIlle erat, inquit, lucerna ardens et lucens; et vos voluistis ad horam exsultare in lumine ejus . Quando autem dixerunt Judaei Domino, Dic nobis, in qua potestate ista facis? sciens Dominus quia Joannem Baptistam pro magno haberent, et quod ipse quem pro magno habebant, eis de Domino testimonium perhibuisset, respondit eis: Interrogabo et ego vos unum ondete mihi: baptismum Iohannis unde erat, « caelo an ex hominibusTurbati illi intra semetipsos cogitabant, quia si dicerent, Ab hominibus, lapidari possent a turba, quae Joannem prophetam esse credebat: si dicerent, De coelo, responderet eis, Ille quem confitemini de coelo habuisse prophetiam, mihi testimonium perhi
Abbreviated transcription (Latin):
et alo cocrui fixi incipiunt chgaie eLEΙ SOꝵ etueniurt usque
adultare Ascendentibus dia conibus in poium episcopiet presbiteri
statiuntur locis suis in pres brterio et scõ ante altare stei Finito
inlinans stilli incipit alł cũ psal modixit dñs dno meo Hocee ple¬
et omnibus incipientibus hoc modo praecipit et iterũdienterũ alł am
tibus ałł ec res pondent parte phoniste equitur sabdia conuis cumin¬

Expanded text:
m crucifixi, incipiunt Kyrie eleison, et veniunt usque ad altare. Ascendentibus diaconibus in pogium, episcopi et presbyteri statuuntur in locis suis, et schola ante altare. Finito inclinans se incipiat allel. cum Psalmo Dixit Dominus Domino meo. Poset omnibus incipientibus hoc modo praecipiat. Dicatur iterum alleluia tibus, alleluia. Et respondeant paraphonistae. Sequantur subdiaconi cum in
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis. si cui uult miscretur & quem uult indurat
quid adhuc quaeritur: uoluntati enim eius quis resistit
Nouerit ac plus nos adhumilitatem ac pietatem cogi
ar tariq sententiam Cum enim totum addm̃ referens
humanis uiribus neget doctor amplissimus. quid aliud
quam ut in dm̃ toto corde suspensi ab eo salutis auxilium
postulemus ortatur : Quem ergo mou& hacc in diuinae
gratiae dispensatione diuersitas. & in iustum putat negu¬
ri alteri quod alter acceperit: Intellegat quem ad modũ
diuinus dixerit psalmus. Vniuersae uiae dñi misericor¬
dia &ueritas. atq cognoscat tali dm̃ res humanas agitare

Expanded text:
aliquis: Si cujus vult miseretur, et quem vult indurat, aliquis: Si cujus vult miseretur, et quem vult indurat, quid adhuc quaeritur? voluntati enim ejus quis resistit ? Noverit hac plus nos ad humilitatem ac pietatem cogi arctarique sententia. Cum enim totum ad Deum referens, humanis viribus neget doctor amplissimus, quid aliud quam ut in Deum toto corde suspensi, ab eo salutis auxilium postulemus, hortatur? Quem ergo movet haec in divinae gratiae dispensatione diversitas, et injustum putat negari alteri quod alter acceperit; intelligat quemadmodum divinitus dixerit Psalmista, Universae viae Domini misericordia et veritas : atque agnoscat tali Deum agitare
Abbreviated transcription (Latin):
indur& alios misertus aliorum. aut quomodo omnes¬
uelit saluos fieri homines. Cum ipse non nullos nesaluen¬
tur induret. Hoc quantum adhumanam iustitiam.
uidetur in iustum sed quis ita desipi at uel potius
quis ita blas phem& ut dicat de iustitia di lege huma¬
nac iustitiae disputandum quae pro fecto si iustitiae
dĩ aduersatur in iusta est: ab illo enim qui sum me iustus
est : omne quod qualiter cumq iustum est manere mani¬
festum est: quis ergo erit qui in commutabiliter manen¬
tem & omnia quae sunt condentem regentem atque
seruantem di sapientiam humanae sapientiae pendat
arbitrio. De qua idem apostolus dicit quia sapientia
carnis inimica est đo. & alibi. sapientia huius mundi
stultitia est apud dm̃ non ergo de illa maiestate diuine
sapientiae humanae uanitatis arbitrio disputandum
blandiente decipitur. ut dicat quod non nullos esse dictu¬
ros statim uidit beatus apostolus sub iunxit enim. dic&

Expanded text:
induret alios, misertus aliorum; aut quomodo omnesinduret alios, misertus aliorum; aut quomodo omnes salvos fieri velit homines, cum ipse nonnullos ne salventur induret. Hoc quantum ad humanam justitiam videtur injustum. Sed quis ita desipiat, vel potius quis ita blasphemet, ut dicat de justitia Dei, lege humanae justitiae disputandum? quae profecto si justitiae Dei adversatur, injusta est. Ab illo enim qui summe justus est, omne quod qualitercumque justum est, manare manifestum est. Quis ergo erit qui incommutabiliter manentem, et omnia quae sunt condentem, regentem atque servantem Dei sapientiam, humanae sapientiae pendat arbitrio? De qua idem apostolus dicit, Quia sapientia carnis inimica est Deo : et alibi, Sapientia hujus mundi stultitia est apud Deum . Non est ergo de illa majestate divinae sapientiae humanae vanitatis arbitrio disputandum.blandiente decipitur, ut dicat, quod nonnullos esse dicturos statim vidit beatus Apostolus: subjunxit enim, Dicet
Abbreviated transcription (Latin):
ut mec in iustum esse dm̃. Nec meritu singulorum confusa
quadam personarum acceptione taxantem. nec in fir¬
murm quid quod uoluerit non ualuerit explicare
incomncussa definitione teneatur: Sub huius igitur
deffinitionis iugo ne in sacrilegam temeritatem male
libera colla luxurient: quȩstionis huius quantum
beatus apostolus paulus diuersis locis non parum &iam
discrepantibus uerbis studiosis proponit scrutatoribus
eiusq per ipsum loquitur ueritates sententiam: siquidem
in dłi gratia precedentis latissima & robustissima dispu¬
tuitione confectam ita concludens ait. Ergo cui uult
misseretur. & quem uult obdurat. Cum in alia epistu¬
la de diuina beni uolentia ipsa sic dicat Qui uult om¬
nes homines saluos fieri. & in agnitionem ueritatis
uerure : Occurrit enim cur pereant ex his aliqui.
curm omni potens omnes homines saluos fieri uelit.
&i nagnitionem ueritatis uenire: De inde currursus

Expanded text:
ut nec injustum Deum esse, nec merita singulorum confusa ut nec injustum Deum esse, nec merita singulorum confusa quadam personarum acceptione taxantem, nec infirmum, qui quod voluerit non valuerit explicare, inconcussa definitione teneatur. CAPUT II. 2. Sub hujus igitur definitionis jugo, ne in sacrilega m temeritatem male libera colla luxurient, quaestionis hujus, quantum beatus apostolus Paulus diversis locis, non parum etiam discrepantibus verbis, studiosis proponit scrutatoribus, eisque per ipsam loquitur veritatem. Sententiam siquidem, in Dei gratiae praecedentis latissima et robustissima disputatione confectam, ita concludens, ait, Ergo cujus vult miseretur, et quem vult indurat : cum in alia Epistola de divina benevolentia ipse sic dicat, Qui vult omnes homines salvos fieri, et in agnitionem veritatis venire . Occurrit enim, cur pereant ex his aliqui, cum omnipotens Deus omnes homines salvos fieri velit, et in agnitionem veritatis venire: deinde cur rursus
Abbreviated transcription (Latin):
UM IN SAERARUM UOLUMI¬
nibus lit terarum seu futurorum quid pro¬
phetico spũ prenuntiantibus seu preteritorum
historica ueritate narrantibus seu uitae monita a po¬
stolicu auctoritate tradentibus aliqua ueluti diuer¬
sum sonante sententia uel mouetur lectar. uel solli¬
citatur auditor. Certa autem quae in concussa fide
cognita teneri deb& unius atq eiusdem sp̃s & eius
preter quam nihil est ueritatis apertius alibi paulo
occultius alibi sonare mysteria. Ac pro inde si quid
occulta significatione suspensum aut a conscribente
breuiter indicatum Minusque quam humani cordis
obtunsio poscebat ex positum est: hic lucidius aparare
ibi alius latere nusquam de esse nouerit ueritatem.
quod si &iam promagnitudine rei dequa quaeritur
non facile intellectus sensibus querentis occurrit
maxime side in commutabili uoluntute omni potentis
di diuersum son& canonicae auc ioritatis utraque
sententia ita sunt omnia ad pictatis regulam dirigenda

Expanded text:
um in sacrarum voluminibus Litterarum, seu futurorum quid prophetico spiritu praenuntiantibus, seu praeteritorum historica veritate narrantibus, seu vitae monita apostolica auctoritate tradentibus, aliqua veluti diversum sonante sententia vel movetur lector, vel sollicitatur auditor, certa et inconcussa fide cognitum tenere debet, unius atque ejusdem spiritus, et ejus praeter quem nihil est veritatis, apertius alibi, paulo occultius alibi sonare mysteria: ac proinde si quid occulta significatione suspensum, aut a conscribente breviter indicatum, minusque quam humani cordis obtunsio poscebat, expositum est, hic lucidius apparere, ibi altius latere, nusquam deesse noverit veritatem. Quod si etiam pro magnitudine rei, de qua quaeritur, non facile intellectus sensibus quaerentis occurrit, maxime si de incommutabili voluntate omnipotentis Dei diversum sonet canonicae auctoritatis utraque sententia: ita sunt omnia ad pietatis régulam dirigenda,
Abbreviated transcription (Latin):
remeare : sicut qui se de excelso in preceps uoluntate
remiserit in sua quidem habuit potestate quod fecit.
sed iam arbitrio certum est non sub iacere quod cadit.
Surgit itaq beneficio alieno qui cecidit proprio. Nec ideo
non suo dicendus est cecidisse: quia alieno noscitur
resurgere: nec propter ea suo surrexisse. quia non alie¬
no certum est cecidisse: Sed de hoc alias nunc ad pro¬
positum redeamus: Dicit ergo uenerabilis paulus. quo¬
niam id circo secundum carnem natus est xp̃s. ut sicut
per unum hominem in hunc mundum peccatum introi¬
mors per transiit. in quo omnes peccauerunt: & pau¬
lo post non sicut delictum ita & gratia.Sienim
unius delicto multi mortui sunt : multo magis gratiadi
& donum in gratia unius hominis ihũ xp̃i inplures
abundabit : & non sicut per unum peccantem. Ita
& donatio Nam iudicium ex uno in condemnatione.
gratia autem ex multis delictis in iustificatione: si u

Expanded text:
remeare: sicut qui se de excelso in praeceps voluntate remeare: sicut qui se de excelso in praeceps voluntate demiserit, in sua quidem habuit potestate quod fecit, sed jam suo arbitrio certum est non subjacere quod cadit. Surgit itaque beneficio alieno, qui cecidit vitio proprio. Nec ideo non suo dicendus est cecidisse, quia alieno noscitur surgere; nec propterea suo surrexisse, quia non alieno certum est cecidisse. Sed de hoc alias, nunc ad propositum redeamus. Dicit ergo venerabilis Paulus, quoniam idcirco secundum carnem natus est Christus, ut sicut per unum hominem peccatum in hunc mundum mors pertransiit, in quo omnes peccaverunt . lo post: Sed non sicut delictum, ita et gratia. Si enim unius delicto multi mortui sunt, multo magis gratia Dei et donum, in gratia unius hominis Jesu Christi in plures abundavit. Et non sicut per unum peccatum, ita et donatio: nam judicium ex uno in condemnationem, gratia autem ex multis delictis, in justificationem. Si enim
Abbreviated transcription (Latin):
Possemus quidem quod in hac quȩstione catholicae
auctoritatis definitione per scribitur diuinorum
uoluminum testimoniis edocere. sed quia nunc non
librorum indicio sed sola ratione placuit cuncta dis¬
cutere id circo in aliud tempus scripturarum moni¬
menta seruantes sicut superius factum est. sic &iam
de animae in quisitione tractauimus. quod ut fieri
facilius possit: quae saluatori nostro suscipiendi
hominis causa fuerit una tantum pauli a postoli
lectione sub iecta breuiter in quiramus.: qua inuenta.
sine aliqua difficultate &iam adhaec quae huius pre¬
cedentis sunt consequuta transibimus: Ab initio igitur
ex corpore & anima ds̃ hominem fecit. qui legis precep¬
ta trans gressus post usurpationem interdictae arboris
sententiam quodam modo poenae capitalis excepit
Hic ad eum statum aquo lapsus est non nisi auctoris sui
gratia reformatus postliminii quodam modo iure potuit

Expanded text:
Possemus quidem id quod in hac quaestione catholicae Possemus quidem id quod in hac quaestione catholicae auctoritatis definitione praescribitur, divinorum voluminum testimoniis edocere: sed quia nunc non librorum indicio, sed sola ratione placuit cuncta discutere, idcirco in aliud tempus Scripturarum monumenta reservantes, sicut superius factum est, sic etiam de animae inquisitione tractabimus. Quod ut fieri facilius possit, quae Salvatori nostro suscipiendi hominis causa fuerit, una tantum Apostoli lectione subjecta breviter inquiramus: qua inventa, sine aliqua difficultate etiam ad haec, quae hujus praecedentis sunt consequentia, transibimus. Ab initio igitur ex corpore et anima Deus hominem fecit: qui legis praecepta transgressus, post usurpationem interdictae arboris, sententiam quodam modo poenae capitalis excepit. Hic ad eum statum a quo lapsus est, non nisi auctoris sui gratia reformatus, postliminii quodam modo jure potuit
Abbreviated transcription (Latin):
natus est xp̃s. Non genuit: quando de patre sine initio
extitit filius: genuit quando ex hac uerbum caro¬
factum processit ut habitaret in nobis. Non genuit.
quando in principio erat uerbum. quod originem
prestitit uniuersis: Nolite ergo partum uirginis
determinure originem uerbi dĩ. Nolite deuirgine
genitum corpus coaeternum dicere deitati:. quia
mediator dĩ & hominum homo xp̃s ihs prima natiui¬
tate co aeternus est patri. secunda particeps temporis
nostri. In illa auctor temporis: in ista particeps est
Quoniam de mysterio mediatoris perspicua ratione
& ad credendum cui uis sufficienter tractasti: Idcir¬
co quaeso ut mihi quid &iam de anima xp̃i sentiendum
sit iubeas explicari. Ita enim amaioribus nostris
semper est traditum quod xp̃i corpus aduicem ani¬
mae communis ipsius filii dĩ habitus animarit. nec ac¬
cessione uitalis sp̃s indigens fuerit: cui inhabitans fons
uitae potuit conferre quod uixit.

Expanded text:
natus est Christus; non genuit quando de Patre sine initio natus est Christus; non genuit quando de Patre sine initio exstitit Filius: genuit, quando ex hac Verbum caro processit, ut habitaret in nobis ; non genuit quando in principio erat Deus Verbum, quod originem praestitit universis. Nolite ergo partu virginis determinare originem Dei Verbi: nolite de virgine genitum corpus coaeternum dicere deitati; quia Mediator Dei et hominum homo Christus Jesus prima nativitate coaeternus est Patri, secunda particeps temporis nostri; in illa auctor temporis, in ista particeps est Quoniam de mysterio Mediatoris perspicua ratione, et ad credendum cuivis sufficienter tractasti; idcirco quaeso ut mihi quid etiam de anima Christi sentiendum sit, jubeas explicari. Ita enim a majoribus nostris semper est traditum, quod Christi corpus ad vicem animae communis, ipsius Filii Dei habitus animarit; nec accessione vitalis spiritus indigens fuerit, cui inhabitans fons vitae potuit conferre quod vixit.
Abbreviated transcription (Latin):
corpus & animus : Sic post purtum uirginis non alius
Et sicut in uno homine aliud corpus & aliud animus
sic in uno mediatore. aliud di & aliud hominis filius
sed idem tamen & non alius di quam hominis filius:
quam uis. propter aliud di & propter aliud homi¬
nis filius : Non abinitio carnis coepisse dicimus
filium di negemporalem credat aliquis deitatem
non ab aeterno filii di nouimus carnem ne non ue¬
ritatem humani corporis sed quandam eum susce¬
pisse putemus imaginem: Neque enim con sumit
maiestatem filii đi ueritus carnis. Aut uepitatem
carnis in mensitas deitatis. Dum unum radiaet uir¬
tutibus suis aliud doccatur infirmi tatibus nostris
unus tamen atq inseparabilis xp̃s & humiliatur
ad sumptis & glorificatur in propriis : Cum & ad¬
fici non de dignatur iniuriis. & aequalitatem cus¬
todit genitoris Cenuit ergo muria: & non genuit
filium di genuit quando ex ipsa secundum carnem

Expanded text:
corpus et animus. Sic post partum virginis, non alius corpus et animus. Sic post partum virginis, non alius Et sicut in uno homine aliud corpus, aliud animus: sic in uno Mediatore aliud Dei, aliud hominis filius; sed idem tamen et non alius Dei quam hominis filius, quamvis propter aliud Dei, et propter aliud hominis filius. Non ab initio carnis coepisse dicimus Filium Dei, ne temporalem credat aliquis deitatem: non ab aeterno Filii Dei novimus carnem, ne non veritatem humani corporis, sed quamdam eum suscepisse putemus imaginem. Neque enim consumit majestatem Filii Dei, veritas carnis; aut veritatem carnis, immensitas deitatis; dum unum radiat virtutibus suis, aliud docetur infirmitatibus nostris. Unus autem atque inseparabilis Christus et humiliatur in assumptis, et glorificatur in propriis; cum et affici non dedignatur injuriis, et aequalitatem custodit genitoris. Genuit ergo Maria et non genuit Filium Dei: genuit, quando ex ipsa secundum carnem
Abbreviated transcription (Latin):
& ex hac rursum. natu uidetur esse cum sobole
Prior inquam anima perquam mater est animata
Prior mater perquam infilio nata uidetur & anima
sed non mater in carnem animam uerti& nec carnem
in animam commutabit. sed animatam carnem de
utero matris id est carnis & animae totius hominis
creator ex hibuit. qui per dispensationem analogiae
diuersa iungentis in uno atq eodem homine & utrumq:
in solubili unitate coniunxit. & neutrum alterius par¬
ticipatione confundit y Sic ergo immo multo in con¬
pre hensibilius atq sublimius natus est susceptione
perfecti hominis de matre filiusdĩ qui est per omni¬
potentiam singularem genitis omnibus non facultas
tantum sed & causa nascendii secundum hominem
in quam de uirgine natus est ds̃. eo pacto quo cum co¬
pore nasci docetur & animus. Non quia utriusq est
una substantia: sed quia ex utroq fit una per sona
Non alius homo corpus. alius animus: sed unus homo

Expanded text:
et ex hac rursus nata videtur esse cum sobole: et ex hac rursus nata videtur esse cum sobole: prior, inquam, anima, per quam mater est animata; prior mater, per quam in filio nata videtur et anima: sed non mater in carnem animam vertit, nec carnem in animam commutavit; sed animatam carnem de utero matris, idem carnis et animae et totius hominis Creator exhibuit: qui per dispensationem analogiae diversa jungentis in uno atque eodem homine, et utrumque insolubili unitate conjunxit, et neutrum ex alterius participatione confudit. Sic ergo, imo multo incomprehensibilius atque sublimius natus est susceptione perfecti hominis de matre Filius Dei, qui est per omnipotentiam singularem genitis omnibus, non facultas tantum, sed et causa nascendi: secundum hominem, inquam, de virgine natus est Deus; eo pacto quo cum corpore nasci docetur et animus: non quia utriusque est una substantia, sed quia ex utroque fit una persona: non alius homo corpus, et alius animus; sed unus homo
Abbreviated transcription (Latin):
secum facit esse personam eius rei quam non eandem
constant habere substantiam & fit operante anima
& patiente materia ex duabus substantiis unus homo
Cum aliud anima doceatur. & aliud caro: sicque ani¬
mam nasci fatemur ex utero: quam aduterum uenien¬
tem uitam dicimus contulisse concepto: nasci inquam
ex matre dicitur : quia ex hac sibi corpus aptauit
in quo nasci potuisset. non quia ante quam nasceretur
quantum ad se ad tin&. ipsa penitus non fuisset: &
hic si uerborum uim cottidiani sermonis contempla¬
tor adtendas. Contraria proponimus. ob pugnantia
predicamus : & in his tamen uerum constat esse quod
dicimusex matris utero cum corpore scimus animam
nasci sed &iam matre uidemus priorem animam
pre dicari: in filio mater animam gignit: sed tamen
&iam in ipsa matre non nisi animus uiuitsine quo
ne ipsa quidem potest esse quae genuit. Itaque si ori¬
ginem animantis potentiae requiramus. prior est matre

Expanded text:
secum facit esse personam ejus rei, quam non eamdem secum facit esse personam ejus rei, quam non eamdem constat habere substantiam: et fit operante anima et patiente materia, ex duabus substantiis unus homo; cum aliud anima doceatur, aliud caro: sicque animam nasci fatemur ex utero, quam ad uterum venientem vitam dicimus contulisse concepto. Nasci, inquam, ex matre dicitur, quia ex hac sibi corpus aptavit, in quo nasci posset: non quia antequam nasceretur, quantum ad se attinet, ipsa penitus non fuisset. Et hic si verborum vim, quotidiani sermonis contemplator attendas, contraria proponimus, oppugnantia praedicamus: et in his tamen verum constat esse quod dicimus. Ex matris utero cum corpore scimus animam nasci: sed etiam matre priorem videmus animam praedicari. In filio mater animam gignit: sed tamen etiam in ipsa matre non nisi animus vivit, sine quo ne ipsa quidem potest esse quae genuit. Itaque si originem animantis potentiae requiramus, prior est matre,
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatem salua perpetuitate com puleras: sed
quoniam contra rationem ui orationis ex torta non in
nobis possunt esse continua: Id circo cum ad propositi¬
onem meam sollicita intentione respicio. Non dum mi
quem coaeternum patri dicitis iam fuisse: Nasci
enim est uelut quidam motus. rei non ex tantis ante¬
quam nascatur : idagens beneficio natiuitatis. ut sit.
d in quisitionem nos in conprehensibilium rerum
noua interrogandi curiositate conpellis: & ideo
non nisi quibusdam ex emplorum liniamentis po¬
terit explicari quod quaeris: Patere igiur me
pro ad firmato adferrerem alterius quȩstionis:
quia cum eam non pro fide sui. sed pro alterius
ostensione nunc profero. non in eam me conicias
explicare quod credo: sed ita me credere ad presens pi
ut intellegere facilius possis ista quae dixero: finga
fico ut non sit concreta cum genitis. sed uitam prest&
ipsa gignendis. Nempe cum haec inuterum passibilem
materiam. ad usus suos formatura peruenerit. unam

Expanded text:
nativitatem salva perpetuitate compuleras: sed quia contra rationem vi orationis extorta non in nobis possunt esse continua; idcirco cum ad propositionem meam sollicita intentione respicio, necdum mihiquem coaeternum Patri dicitis jam fuisse. Nasci enim est velut quidam motus rei non exstantis antequam nascatur, id agens beneficio nativitatis ut sit. QAd inquisitionem nos incomprehensibilium rerum nova interrogandi curiositate compellis: et ideo non nisi quibusdam exemplorum lineamentis poterit explicari quod quaeris. Patere igitur me pro affirmato afferre rem alterius quaestionis: qui cum eam non pro fide sui, sed pro alterius ostensione nunc profero, non in ea me conjicias explicare quod credo; sed ita me credere ad praesens puta, ut intelligere facilius possis ista quae dixero. Fingamficet, ut non sit concreta cum genitis, sed vitam praestet ipsa gignendis. Nempe cum haec in uterum passibilem, materiam ad usus suos formatura pervenerit, unam
Abbreviated transcription (Latin):
Quod dum uno homini acciderit : & corporis commune
uidetur & mentis sic post partum uirginis non alius
sic in mediatore di & hominum aliud di filius. & aliud
inquam prodiscretione substantiae non alius prounita¬
nsuperioribus quidem me ad credendam xp̃i exmatre

Expanded text:
Quae dum uni homini acciderint, corporis commune Quae dum uni homini acciderint, corporis commune videntur et mentis. Sic post partum virginis non alius sic in mediatore Dei et hominum, aliud Dei Filius, aliud inquam, pro discretione substantiae, non alius pro unitaIn superioribus quidem me ad credendam Christi ex matre
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Non dissimilis genitori. cum nasceretur ex
aeterno perpetuus. Non dissimilis homini. cum
ex matre nascitur moriturus. Idem tamen & aeter¬
ex đõ & homine non inperfectus. sed in diuersa pro-¬
prietate plenissimus natus est xp̃s. sicut ex uenima
& corpore unus quisq hominum docetur esse perfectus
non alius homo corpus. Alius animus: Quam uis aliud
animus. Aliud corpus. Vnus tamen atq idem homo &
corpus docetur & animus: Rursum non unum atque
id ipsum corpus & animus: quia ex utroq homo factus
est unus. Non enim haec aut substantias confundunt
in unitate personae Aut per sonam diuidunt diuersi¬
tate substantiae : Quando quidem unus ex his homo
noscitur extitisse: non perdunt propriu: sed quia in
unum atq in sepurabile: uenerunt. ex propruis uidentur
facta communia Ad ficitur in corpore mens doloribus
corporis fatigatur corpus cogitationib: mentis : & unũ
tamen horum proprium est corporis. alterum mentis

Expanded text:
tem. Non dissimilis genitori, cum nasceretur ex tem. Non dissimilis genitori, cum nasceretur ex aeterno perpetuus: non dissimilis homini, cum ex matre nascitur moriturus. Idem tamen et aeteret homine non imperfectus, sed in diversa proprietate plenissimus natus est Christus, sicut ex anima et corpore unusquisque hominum docetur esse perfectus. Non alius homo corpus, alius animus: quamvis aliud animus, aliud corpus, unus tamen atque idem homo et corpus docetur et animus. Rursum non unum atque idipsum corpus et animus, quia ex utroque homo factus est unus. Non enim haec aut substin unitatem personae, aut personam geminant diversitate substantiae, quandoquidem unus ex his homo noscitur exstitisse. Non perdunt propria; sed quia in unum atque inseparabiliter conveniunt, ex propriis videntur facta communia. Afficitur in corpore mens doloribus corporis, fatigatur corpus cogitationibus mentis; et unum tamen horum proprium est corporis, alterum mentis.