comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Erum rusticarũ scribendi soler¬
tiam: apud grecos primꝰ esiodꝰ
boetius humanis studiis con¬
tulit. Deinde temocritꝰ magnus quoq karta¬
ginensis in uiginti octo uoluminib stadiũ
agricolatõis conscripsit. Apud romanos aut̃
de agricult᷑a pͥmus cato instituit: quã dein¬
de mareus t̾entius expoliuit. Mox uirgilius¬
laude carminũ extulit. Nec minus studium
habuerũt postmodũ cornelius celsus ⁊ iuliꝰ
aiticus emilianꝰ siũe colomella insignis ora-¬
tor: qui totũ corpus discipline eiusdem cõ¬
plexus est. Primũ ad aratrũ boues iunxisse
ferunt quẽdam pͥuatũ hominẽ ⁊ fulmina-¬
tum noĩe homugirũ. Quidam aut̃ osirim
dicunt ẽẽ huiꝰ artis inuentorẽ: quidã trip¬
tolomũ: ⁊ hic questio est quomͦ pͥma ceres
in grecia ferro t̾ram u̾t̾e instituit: s ferro
qͣlicũq ñ specialit̾ uomi̾e aut aratro. Ster¬
corandi agri ratõem pͥmus induxit quidã
nõie stercutꝰ in italia : cuius ara apico dedi¬

Expanded text:
Rerum rusticarum scribendi sollertiam apud Graecos primus Hesiodus Boeotius humanis studiis contulit; deinde Democritus. Mago quoque Carthaginiensis in viginti octo voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit; quam deinde Marcus Terentius expolivit; mox Vergiliuslaude carminum extulit. Nec minorem studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus et Iulius Atticus, Aemilianus, sive Columella insignis orator, qui totum corpus disciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quidam Triptolemum. Et hic quaestio est quomodo prima Ceres ferro in Graecia vertere terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico dedi
Abbreviated transcription (Latin):
et ñ. solũ qr ñ urit᷑ s extiñguit m̃cendiũ.
Saura lacertꝰ. qui qñ senescit cecantur
ocłi eius: ⁊ intrat m̃ foramen parietis.
aspiciens contͣ orientem: ⁊ orto sole iñ-¬
tendit ⁊ illuminat᷑. Stellio de colore indi¬
tum nomen ht̃. Est enĩ t̾gore pictꝰ lucen-¬
tib guitis: m modũ stellarũ. De quo oui-¬
dius. Aptũq colori. Nomen ht̃ uariis stel¬
latꝰ corpore guttis. Hic aut̃ scorpionib
adeo ꝯtrarius tͣdit᷑: ut uiso eo pauorẽ
hiis afferat ⁊ torporẽ. Sunt ⁊ alia ge¬
camae. dracontes. Postremo qͣntus nomi¬
nũ: tantꝰ mortiũ numerus. Om̃s autẽ ser-¬
pentes n᷑a sua frigidi st̃: nec ꝑcutiũt nͥ qñ
nocent. Toepent .n. noctis algore : ⁊ m̾i-¬
to. qr frigidi st̃ nocturno rore. In se enĩ
⁊ natura gelide. Uñ ⁊ hyeme in nodos
uirus exarsĩt: statim hominẽ extinguit.
Uenenũ aut̃ dcm̃: eo ꝙ per uenas uadit.

Expanded text:
et non solum quia non uritur, sed extinguit incendium. et non solum quia non uritur, sed extinguit incendium. Saura lacertus, qui quando senescit, caecantur oculi eius, et intrat in foramen parietis aspicientis contra Orientem, et orto sole intendit et inluminatur. Stellio de colore inditum nomen habet; est enim tergore pictus lucentibus guttis in modum stellarum. De quo Ovidiuslatus corpora guttis. Hic autem scorpionibus adeo contrarius traditur, ut viso eo pavorem iis afferat, et torporem. 39. Sunt, et alia sechamaedracontes. Postremo quantus nominum, tantus mortium numerus. Omnes autem serpentes natura sua frigidae sunt, nec percutiunt, nisi quando nocent. Torpent enim noctis algore, et merito, quia frigidi sunt nocturno rore. In se enim et natura frigidae. Unde et hieme in nodos virus exarserit, statim et hominem exstinguit. Venenum autem dictum, eo quod per venas vadit.
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ uenenũ ante extinguit qmͣ sentiatur:
ut facies p̾uenta morte nec tͥsticiã ĩ du
put retro dipsas calcata momordit. Uix
dolor aut sensus dentis fuit. Salpica
serpens est q̃ ñ uidet᷑. Cetula dcã ꝓpt̾
qsd̾ parua sit: ⁊ ñ ht̃ oculos. Centupeda:
a multitudine pedũ dc̃a. Lacertꝰ reptile
genꝰ est. uocatꝰ ita qd̃ brachia habeat.
Genera lacertoꝵ plura: ut botrax. sala¬
mandra. saura. stellio. Potrata dc̃ã: ꝙ
cam uocant. Salamandra uocata. ꝙ ꝯtͣ
incendia ualeat: cuiꝰ int̾ om̃ia uenenata
uis ẽ maxima. Cetã enim singulos feri¬
unt: hec plurimos parit̾ int̾imit. Nam
si arbori irrepsit. omĩa poma inficit ue-¬
neno: et eos qui edint occidit. Qui ⁊̃ si
uel. in puteũ cadat. uis eius ueneni potã¬
tes int̾ficit. Ista circa incendia repugnans:
sola aĩaliũ ignes extinguit. Uiuit .n. in
mediis flãmis: sine dolore ⁊ ꝯsumptione:

Expanded text:
Cuius venenum ante extinguit quam sentiatur, Cuius venenum ante extinguit quam sentiatur, ut facies praeventa morte nec tristitiam induapite retro dipsas calcata momordit: vix dolor aut sensus dentis fuit. Salpuga serpens est quae non videtur. Caecula dicta, propter quod parva sit et non habeat oculos. Centupeda a multitudine pedum dicta. Lacertus reptile genus est, vocatus ita quod brachia habeat. Genera lacertorum plura: ut botrax, salamandra, saura, stellio. Botrax dicta, quod αχον vocant. Salamandra vocata, quod contra incendia valeat. Cuius inter omnia venenata vis maxima est; cetera enim singulos feriunt, haec plurimos pariter interimit. Nam si arbori inrepserit, omnia poma inficit veneno, et eos qui ederint occidit; qui etiam vel si in puteum cadat, vis veneni eius potantes interficit. Ista contra incendia repugnans, ignes sola animalium extinguit; vivit enim in mediis flammis sine dolore et consummatione,
Abbreviated transcription (Latin):
cunt greci t̾ram: ydros aqͣm. Hic ꝑ quã
labit᷑ t̾ram fumare facit. Quã sic mat̾
describit. Seu terga expirant spumanti¬
A iuirꝰ: seu t̾ra fumat qͣ teter labit᷑ an
si torserit se dum currit: statim crepat.
Rmnatrix serpens. aquam ueneno inficiẽs.
aque. Centris serpens inflexuosa. que sẽ¬
recto lapsurus limite centris. Parias ser¬
pens. que semꝑ in cauda ambulat: ⁊ sul¬
cũ fat̾e uidet᷑. De quo idem lucanꝰ. Et con-
tentꝰ it̾ cauda sulcare parias. Boas anguis
tit. ⁊ suggens int̾imit: atq inde a boũ
depopulatõe boas nom̃ accepit. Iatulus ser¬
munt. Uñ ⁊ iaculi dc̃i st̃. In arabia aut̃
qui plus currũt ab equis: s ⁊ ⁊ uolare
mors seqͣtur qm dolor. Ophites dc̃ã. qd̾
color exustus atq indiscretis harenis am¬
moditus. Seps exigua serpens: que non
solũ corpꝰ s ⁊ ossa ueneno ꝯsumit. Cuius
corpore tabificꝰ seps. Dipsas tante exigui¬
tatis serpens fert᷑. ut cũ calcet᷑. ñ uideat᷑.

Expanded text:
cunt Graeci terram, ὑδωρ aquam. Hic per quam labitur terram, fumare facit: quam sic Macer describit 8: Seu terga expirant spumantia virus, seu terra fumat, qua teter labitur ansi torserit se, dum currit, statim crepat. Natrix serpens aquam veneno inficiens; aquae. Cenchris serpens inflexuosa, quae se: Et semper recto lapsurus limite cenchris. Parias serpens quae semper in cauda ambulat et sulcum facere videtur. De quo idem Lucanus 9, 721: Quo contentus iter cauda sulcare parias. Boas, anguis tit et sugens interimit, atque inde a boum depopulatione boas nomen accepit. Iaculus sermunt; unde et iaculi dicti sunt. In Arabia autem quae plus currunt ab equis, sed etiam et volare mors insequatur quam dolor. Ophites dicta, quod color exustis atque indiscretus arenis ammodytes. Seps exiguus serpens, qui non solum corpus sed et ossa veneno consumit. Cuius corpore tabificus seps. Dipsas serpens tantae exiguitatis fertur ut cum calcatur, non videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
crurib ĩnitunt᷑. Uñ si in qͣlib corporis
qr ubicũq ille ictus incid̾it. spiñam soluit.
ꝑ quã costarũ pedes ⁊ motus corporis a¬
gebant᷑. Serpentes aut̃ diu uiu̾e dicũt᷑.
adeo ut deposita uet̾i tunica. senectutẽ
depon̾e̾. atq in iuuentutẽ redire ꝑhibeant᷑.
Tunice serpentiũ exuuie nũcupant᷑: eo ꝙ¬
hiis qñ senescunt sese exiuint: quib exu¬
ti in iuuentutẽ redeunt. Dicũt᷑ aut̃ exu¬
uie ⁊ induuie: qr exuunt᷑ ⁊ induuntur.
Pithagoras dicit de medulla hominis mor¬
tui que in spiña est serpentẽ creari: qd̃ ⁊̃
ouidiꝰ in methamorphoseoꝵ libris ꝯmemo¬
rat dicens. Sunt qui cũ clauso putrefcã¬
est spina sepulchio. Mutari credant huma¬
nas angue medullas. Quod si credit᷑. mito e¬
uenit. ut sicut ꝑ serpentẽ mors hominis.
it᷑a ⁊ hominis morte serpens. fert᷑ aut̃ ꝙ
serpens hoĩem nudũ ñ sit ausus ꝯtingere.

Expanded text:
ur. 72 46. Unde si in qualibet corporis quia ubicunque ictus ille inciderit, spinam solvit, per quam costarum pedes et motus corporis agebantur. Serpentes autem diu vivere dicuntur, adeo ut, deposita vetere tunica, senectutem deponere atque in juventam redire perhibeantur. 47. Tunicae serpentum exuviae nuncupantur, eo his, quando senescunt, sese exuunt, quibus exuti in juventam redeunt. Dicuntur enim exuviae et induviae, quia exuuntur et induuntur. Pythagoras dicit, de medulla hominis mortui, quae in spina est, serpentem creari. Quod etiam Ovidius in Metamorphoseon libris commemorat dicens: Sunt qui, cum clauso putrefaest spina sepulcro, Mutari credant humanas angue medullas. Quod si creditur, merito evenit: ut sicut per serpentem mors hominis: ita et hominis morte serpens. Fertur autem, quod serpens hominem nudum non sit ausus contingere.
Abbreviated transcription (Latin):
cia lira canebant. Que illectos nauigan-¬
tes: sub cantu in naufragiũ trahebãt. Se
untes qm̃ deducebant ad egestatem: hiis
ficte st̃ inferre naufragia. Alas aut̃ habu¬
isse ⁊ ungulas: qr amor ⁊ uolat ⁊ uul¬
nerat. Que in fluctib cõmorasse dicunt᷑:
qr fluctus uenem creauerũt. Scillam quoq
ferũt feminã capitib succinctã caninis.
cum latratib magnis ꝓpt̾ fretũ siculi ma¬
ris: in quo nauigantes uorticib in se con-¬
currentiũ. undarũ ext̾riti latrare existi¬
mant undas: quas sorbentis estus uorago
corlidit. Fingunt ⁊ monstra quedã irrati¬
onabiliũ. animantiũ: ot cerberũ inferoꝵ
canem tͥa. capita hñtẽ: significantes per
eum etates tres. ꝑ qͣs mors hominẽ deuo¬
rat.i. infantiam. iuuentutẽ. senectutẽ. Quẽ
quidam ideo dc̃m cerberum putant: qͣsi ce
serpentem cũ nouẽ capitib que latine sce¬
dra dicit᷑: ꝙ uno ceso tͥa capita excresce¬

Expanded text:
tia lyra canebant. Quae inlectos navigantia lyra canebant. Quae inlectos navigantes sub cantu in naufragium trahebant. Secuntes quoniam deducebant ad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia amor et volat et vulnerat. Quae inde in fluctibus conmorasse dicuntur, quia fluctus Venerem creaverunt. Scyllam quoque ferunt feminam capitibus succinctam caninis, cum latratibus magnis, propter fretum Siculi maris, in quo navigantes verticibus in se concurrentium undarum exterriti latrari aestimant undas, quas sorbentis aestus vorago conlidit. Fingunt et monstra quaedam inrationabilium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habentem, signeum tres aetates per quas mors hominem devorat, id est, infantiam, juvenuttem, et senectutem. Quem quidam ideo dictum Cerberum putant, quasi siserpentem, cum novem capitibus, quae Latine Excetra dicitur, quod uno caeso, tria capita excresce
Abbreviated transcription (Latin):
duodecim pedũ staturam hñtes. Est et
gens ibi statura cubitalis: quos greci a cu
montana indie obsident: quib est uicinꝰ
occeanꝰ. Perhibent et iñ eadem india ẽẽ
gentem feminarũ. que quinquennes cõci-¬
ꝑiunt: ⁊ octauũ uite annũ nõ excedunt.
Dñr aut̃ ⁊ alia hominũ fabulosa portẽta
que nõ st̃: s ficta in causis rerũ int̾p̾tan¬
tur. ut gerionẽ hispanie regem triplici
forma preditũ. fuerũt .n. tres fr̃es tante
concordie. ut m̃ trib corꝑib qiͣ una aĩa
eẽt. Gorgones quoq m̾etrices crinitas ser-¬
pentib. que aspicientes ꝯu̾tebant in lapi¬
des. habentes unũ oculũ quo inuicẽ ute¬
bantantur: fuerunt autem tres sorores
unius pulcritudinis qͣi unius ocłi: q̃ ita
spectatores suos stupescere faciebant. ut
nas tres fingunt fuisse ex parte uirgi¬
nes ex parte uolucres: habentes alas et
ungulas: quarũ una uoce. alt̾a tibiis. ter¬

Expanded text:
duodecim pedum staturam habentes. Est et duodecim pedum staturam habentes. Est et gens ibi statura cubitalis, quos Grmontana Indiae tenent, quibus est vicinus oceanus. Perhibent et in eadem India esse gentem feminarum quae quinquennes concipiunt, et octavum vitae annum non excedunt. Dicuntur autem et alia hominum fabulosa portenta, quae non sunt, sed ficta in causis rerum interpretantur, ut Geryonem Hispaniae regem triplici forma proditum. Fuerunt enim tres fratres tantae concordiae ut in tribus corporibus quasi una anima esset. Gorgones quoque meretrices crinitas serpentibus, quae aspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum quem invicem utebantur. Fuerunt autem tres sorores unius pulchritudinis, quasi unius oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant ut vnas tres fingunt fuisse ex parte virgines, ex parte volucres, habentes alas et ungulas: quarum una voce, altera tibiis, ter
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. Panothias apud scithiam eẽ ferunt
tam diffusa magnitudine auriũ : ut oẽ
corpus ex eis contegant. Pan enĩ gre¬
co sermone. om̃e: othia aures dicuntur.
Arthapathite. in ethiopia proni ut peco¬
muntiones sunt aduncis narib. in frontibꝰ¬
cornua habentes. et capͣrũ pedib similes: qͣ¬
lem in solitudine sc̃s antonius uidit. qui
etiã int̾rogatꝰ dei seruo respondisse fertur.
dicens: mortalis ego sũ unꝰ ex accolis he-¬
remi: qͦs uario delusa errore gentilitas fau¬
nos satyrosq colit. Dicunt᷑ quidam ⁊ sil¬
uestres homines: quos ñ nulli faunos fi¬
carios uocant. Scinopodũ gens fert᷑ in ethi-¬
opia: singulis crurib. et celeritate mirabłi.
dine adumbrent᷑. antipodes. in libia plãtas
u̾sas hñt. post crura: ⁊ octonos digitos
in plantis. Yppopedes in scythia st̃. humanã
formam ⁊ equinos pedes habentes. In india
gentem ferunt ẽẽ. qui macrobii nũcupant᷑.

Expanded text:
tu. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tu. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa magnitudine aurium, ut ocorpus ex eis contegant; πᾶν enim Graeco sermone omne, ὦτα aures dicuntur. 20. Artabalitae in Aethiopia, proni, ut pecomunciones sunt aduncis naribus, cornua in frontibus habent, et caprarum pedibus similes, qualem in solitudine Antonius sanctus vidit. Qui etiam interrogatus, Dei servo respondisse fertur, dicens: Mortalis ego sum unus ex accolis eremi, quos vario delusa errore gentilitas Faunos Satyrosqvestres homines, quos nonnulli fatuos ficarios vocant. Sciopodum gens fertur in Aethiopia singulis cruribus et celeritate mirabili,dine adumbrantur. Antipodas in Libya plantas versas habent post crura, et octenos digitos in plantis. Ippodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes habentes. In India ferunt esse gentem, qui Macrobii nuncupantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tores angłos cũ filiab hominũ ante dilu.¬
uiũ cõcubuisse: ⁊ ex inde natos gigantes
.i. nimium gͣnͣdes ⁊ fortes uiros: de quib
t̾ra completa ẽ. Cenocephali appellantur.
eo ꝙ cania capita habeant: quosq ip̃e
latratꝰ magis bestias qmͣ honimnes confi¬
tet᷑. Hii in india nascunt᷑. Cyclopes quoq
ferarũ carnes edunt. Lemnas in libia cre
dunt truncos sine capite nasci. ⁊ os ⁊ ocu¬
los hr̃e in pectore: alios sine ceruicib na¬
sci ocłos hñtes in hum̃is. In ultimo aut̃
orientis. monstruose facies gentiũ scribũ¬
tur: alie sine narib. equali tocius oris pla¬
nicie. informes hñtes uultus. Alie labro
subt̾iori adeo prominenti: ut in solis ar¬
dorib totam ex eo contegant faciem dor¬
mientis. Aliis concreta ora eẽ modico tm̃
foramine: calamis aduenarũ potus hau¬
rientes. Nonnulli sine linguis ẽẽ dicũt᷑.
inuicẽ sermonis utentes nutũ siue mo¬

Expanded text:
tores angelos cum filiabus hominum ante dilutores angelos cum filiabus hominum ante diluvium concubuisse, et exinde natos Gigantes, id est nimium grandes et fortes viros, de quibus terra conpleta est. Cynocephali appellantur eo quod canina calatratus magis bestias quam homines confitetur: hi in India nascuntur. Cyclopes quoque ferarum carnedunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orientis monstruosae gentium facies scribuntur. Aliae sine naribus aequali totius oris planitie informes habentes vultus. Alii labro subteriore adeo prominente, ut in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora esse modico tantum foramine, calamis avenarum haurientes pastus. Nonnulli sine linguis esse dicuntur, in vicem sermonis utentes nutu sive mo
Abbreviated transcription (Latin):
plurimarũ differentiarũ. sicut illud qd̃¬
p̾diximus in alexandro multiforme por-¬
tentũ. Alia ꝯmixtione gen̾is: ut andro¬
dite aut̃ nũcupati: eo ꝙ eis ut̾q sexus
appareat. Erma quippe apud grecos ma¬
sculus: a frode femina nũcupat᷑. hii dexte¬
ram mamillã uirilem. sinistrã muliebrẽ
habentes: uitissim coeundo ⁊ gignũt et
pariunt. Sicut autẽ in singulis gentib
quedam monstra st̃ hominũ: ita in uniũ¬
so gen̾e humano quedam monstͣ st̃ genti¬
um ut gigantes. cenocephali. cyclopes.
⁊ ceta. Gigantes dictos iuxta greti sermo¬
nis ethimologiam. qui eos gigenes existi¬
mant .i. t̾rigenas: eo ꝙ eos fabulose pa¬
rens t̾ra immensa mole. ⁊ similes sibi
genu̾it. Ge. enim t̾ra appellat᷑: Genis.
genus. sicet eos ⁊ t̾re filios uulgꝰ uocet.
quoꝵ genus incertũ ẽ. Falso aut̃ opinant᷑
quidam imꝑiti de scripturis sc̃ĩs p̾uarita¬

Expanded text:
plurimarum differentiarum, sicut illud, quoplurimarum differentiarum, sicut illud, quod diximus in Alexandro multiforme portentum. Alia commistione generis, ut androditae autem nuncupati eo quod in eis uterque sexus appareat. Erma quippe apud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupatur. Hi dextram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes, vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum, ita in universo genere humano quaedam monstra sunt gentium, ut Gigantes, Cynocephali, Cyclopes, et cetera. Gigantes dictos iuxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos γηγενεῖς existimant, id est terrigenas, eo quod eos fabulose parens terra inmensa mole et similes sibi genuerit. Γῆ enim terra appellatur: γένος genus; licet et terrae filios vulgus vocat: quorum genus incertum est. Falso autem opinantur quidam inperiti de Scripturis sanctis praevarica
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾a pars plurimũ deficit ab alt̾a: ut
manus a manu. uel pes a pede. Alia discis.¬
sione. Ut sine manu aut capite gen̾a
in parte tͣnsfigurant᷑. sicut qui leonis ha¬
bent uultũ uel canis. uel taurinũ capͭ
aut corpus: ut ex pasiphe memorant
genitũ minotaurũ. qd̾ greci ethero mor¬
phian uocant: alia q̃ ex om̃i parte tͣnsfi¬
gurant᷑. in aliene creatõis portentũ. Ut
ex muliere uitulũ dicit hẏstoria gen̾a¬
tum: Alia que sine tͣnffiguratõe mutatõ¬
nem hñt locoꝵ ut oculos in pectore. uel¬
aures in fronte supͣ in timpora: uł sicͤ
aristotiles tradidit. quẽdam in sinistra
parte iecur. in dext̾a splen habuisse. Ali¬
a scd̃m connaturatõem ut in alia manu
digiti plures connaturati ⁊ coherentes
repperiunt᷑: in alia manu minus siue in
pedib. Alia scd̾m immaturam ⁊ intẽꝑa¬
tam creatõem: sicut hii qui dentati nasꝯ¬
tur. siue barbati. siue cani: alia ꝯplexu

Expanded text:
altera pars plurimum defecit ab altera, ut altera pars plurimum defecit ab altera, ut manus a manu, vel pedes a pede. Alia discissione, ut sine manu aut capite generain parte transfigurantur: qui leonis habet vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut Erfasi dememorant genitum Minotaurum, quod Graeci heteromorphian vocant. Alia, quae ex omni parte transfigantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore, vel in fronte: aures supra in tempore: vel sicut Aristoteles tradidit quemdam in sinistra parte jecur, in dextra parte splen habuisse. Alia, secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiunt, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum immaturam et intemperatam creationem, sicut hi, qui dentati nascuntur, sive barbati vel cani. Alia complexu
Abbreviated transcription (Latin):
uix̾ant enĩ det̾iora meliorib. S ⁊ mõst᷑¬
q̃ in significatõib dant᷑ ñ diu uiuunt: e
continuo ut nata fu̾int occidunt. Int̾
portentũ. aut̃. ⁊ portentuosũ differt. Nam
portenta st̃ que tnͣsfigurant᷑ : sicut fert᷑ ĩ
umbria mulierem peperisse serpentẽ. Uñ
lucanꝰ. matremq suus cont̾ruit infans.
Portentuosa u̾o leuem sumũt mutatõnẽ:
exempli causa. cũ sex digitis nati. Portẽ¬
ta gͥ ł portentuosa existunt. alia mag¬
nitudine totius corporis. ultͣ ꝯmunem
hominũ modũ. qnͣtus fuit ticion in no¬
uen iugerib iacens. homero testante:
alia paruitate totiꝰ corporis ut nani. uł
quos greci pigmeos uocant: eo ꝙ sint
staturã cubitales. Alia magnitudine par¬
ciũ uelut capite informi aut suꝑfluis
membroꝵ partib. ut bicipites. ⁊ tͥmani.
uel scynodontes. quib gemini ꝓcedũt
dentes. Alia defectu partium in quib

Expanded text:
rvixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monstrvixerant enim deteriora melioribus. Sed haec monst in significationibus dantur, non diu vivunt, sed continuo, ut nata fuerint, occidunt. Inter portentum autem et portentuosum differt. Nam portenta sunt, quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpentem. Unde Lucanus: Matremque suus conterruit infans. Portentuosa vero levem sumunt mutationem; ut exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel portentuosa existunt, alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quatenus fuit Titan in novem jugeribus jacens, Homero testante. Alia pravitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci Pygmaeos vocant, eo quod sint staturae cubitalis. Alia, magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et trimani, vel cynodentes, quibus gemini procedunt dentes. Alia defectu partium, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ta dc̃a phibent. a portendendo.idest pre¬
ostendendo. Ostenta auten. qd̵̃ ostend̾e
quid futurũ uideant᷑. Prodigia. ꝙ porro
dicant. idest fut᷑a p̾dicãt. Monstra uero
a monitu dcã. ꝙ aliquid significandũ de¬
monstrent. siue qd̾ statim monstrent qd̾
appareat: et ꝓprietatis est. Abusione tñ
scriptoꝵ: plerũq corrũpit᷑. Q uedam aut̃
portentoꝵ creationes. in significatoib
futuris constitute uident᷑. Uult enĩ d̾s
int̾dũ uentura significari: per aliqͣ na-¬
scentiũ noxia. sicut et per sompnos et
per oracula: quib p̾moneat. ⁊ significet.
fut᷑am. Quod plurimis etiam exꝑimẽtis
ꝓbatũ est. xersen quippe uulpes ex equa
creata: solui regnũ portendit. Alexandro
ex muliere monstrũ creatũ. qd̾ superiores
corporis partes hõis. s mortuas habu̾it:
infi̾ores diu̾sarũ bestiarũ. s uiuentes sig¬
nificasse repentinã regis int̾fectionem: suꝑ-¬

Expanded text:
ta dicta perhibent a portendendo, id est prata dicta perhibent a portendendo, id est praostendendo. Ostenta autem, quod ostendere quidquam futurum videantur. Prodigia, quod porro dicant, id est futura praedicant. Monstra vero a monitu dicta, quod aliquid significando demonstrent, sive quod statim monstrent quid appareat; et hoc proprietatis est, abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. Quaedam autem portentorum creationes in significationibuso futuris constituta videntur. Vult enim deus interdum ventura significare per aliqua nascentium noxia, sicut et per somnos, et per oracula, quibus praemoneat et significet cladem, quod plurimis etiam experimentis probatum est. 5. Xerxi quippe lepus ex equa creata dissolvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstrum creatum est, quod superiores corporis partes hominis, sed mortuas habuerit, inferiores diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam regis interfectionem: supe
Abbreviated transcription (Latin):
sis quos ante feretrũ papyris cera circũ¬
datis ferebant. Cadauer aut̃ est. si inse¬
pultũ iacet. Nam cadaũ nominatũ a
cadendo: qr iam stare non potest. Quod
dũ portatur: exequias dicimꝰ: crematas
pora luce carentum. Defunctus qui com
officio: qr officia debita compleuerunt.
uñ est ⁊ honorib functꝰ. Hinc gͦ defunctꝰ
ꝙ ab officio uite sit depositꝰ : siue quod sit
die functus. Sepultꝰ aut̃ dictꝰ: eo ꝙ iã sñ
pulsu ⁊ palpitatõe est. idest sine motu.
sepelire aut̃ est cond̾e corpora. Nam hu
mare obruere est: hoc ẽ humum micere.
uarro ait. que contͣ naturam na
uoluntate fiunt: cũ uoluntas creatoris
cuiusq condite rei n᷑a sit. Unde ⁊ ip̃i gẽ¬
tiles deũ mͦ naturam mͦ deũ appellant.
nota nat᷑a. Portenta autẽ ⁊ ostenta. mõ¬
stra atq prodigia ideo nominant᷑: quod
portendere atq ostendere. monstrare ac
predicare aliqͣ fut᷑a uident᷑. Nam porten¬

Expanded text:
sis, quos ante feretrum papyris cera circumsis, quos ante feretrum papyris cera circumdatis ferebant. Cadaver autem est, si insepultum iacet. Nam cadaver nominatum a cadendo, quia iam stare non potest. Quod dum portatur, exsequias dicimus: crematum pora luce carentum. Defunctus vocatus,officio, qui offiunde et honoribus functos. Hinc ergo defunctus, quod ab officio sit vitae depositus, sive quod sit diem functus. 37. Sepultus autem dictus, eo quod jam sine pulsu, et palpitatione est, id est, sine motu. Sepelire autem est condere corpus. mare obruere dicimus, hoc est humum inicere. Varro ait quae contra naturam natvina voluntate fiunt, cum voluntas Creatoris cuiusque conditae rei natura sit. Unde et ipsi gentiles Deum modo Naturam, modo Deum appellant. nota natura. Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nam porten
Abbreviated transcription (Latin):
candida. Senectus autem setũ ⁊ multa bo
tissimis dñis lib̾at. uoluptatib imponit
sapĩam: dat maturiora ꝯsilia. Mala aut̃¬
qr seniũ est miserrimũ debilitate ⁊ odio.
Nam duo sunt quib minuunt᷑ corporis
uires: senectus ⁊ morb. Mors dcã ꝙ sit
amara ł ã marte qui est effector mortuo
rũ. siue a morsu hominis pͥmi: ꝙ ueti¬
te arboris pomũ mordens mortem ĩcur¬
rit. Tria sunt autem gen̾a mortis: ac̾¬
ba. ĩmatura. natural. Acerba infantiũ
autẽ ex qͣ parte oratõnis declinetur i¬
certur incertum est. Nam sicut ait ce¬
sar ab eo ꝙ est morior in participio pre¬
teriti temporis. intus exire debuit: per
ut fatuus. ardiuis. Conuenient̾ itaq fa-¬
ctum. ut quemadmnodũ id qd̾ significat
ñ potest agendo: ita ⁊ ip̃m nomen ñ pos¬
set loquendo declinari. Om̃is aũt mortu¬
us: aut funus aut cadauer est. Funꝰ est
si sepeliat᷑: ⁊ dcm̃ funus a funib accẽ¬

Expanded text:
candida. Senectus autem multo nobis defercandida. Senectus autem multo nobis defertissimis dominis liberat, voluptatibus imponit sapientiam, dat maturiora quia senium miserrimum est debilitate et odio. Nam duo sunt quibus minuuntur corporis vires, senectus et morbus. Mors dicta, quod sit amara, vel a Marte, qui est effector mortium sive mors a morsu hominis primi, quod vetitae arboris pomum mordens mortem incurrit. Tria sunt autem genera mortis: acerba, inmatura, naturalis. Acerba infantium,autem ex qua parte orationis declinetur incertum est. Nam sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti temporis in 'tus' exire debuit, per rticipium, ut fatuus, arduus. Convenienter itaque factum ut quemadmodum id, quod significat, non potest agendo, ita et ipsud nomen non possit loquendo declinari. Omnis autem mortuus aut funus est, aut cadaver. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accen
Abbreviated transcription (Latin):
lib. uñ nimiꝰ amor apud antiqͦs femineꝰ
uocabat᷑. Senior est adhuc uiridior. In
s minꝰ: ut senior minor sene. Sbi com¬
paratuiꝰ gradus minꝰ significat a positi-¬
eo ꝙ iam pio uetustate desipiãt. Nam
phisici dicũt. stultos ẽẽ homines frigidio
ris sanguinis. prudentes calidioris. Unde¬
⁊ senes in quib iam friget. ⁊ pueri in
quib nec dũ calet. minꝰ sapiunt. Inde ẽ
ꝙ conuenit sͥ. infantiũ etas ⁊ senũ. Se¬
nes enim per nimiam etatẽ delirãt: pu̾i
ꝑ lasciuiã ⁊ infanciam ignorant qͥd agãt.
anꝰ feminini. Nam anꝰ dr̃ sola mulier. Anꝰ
aut̃ appellata a multis annis: qͣi annosa.
riam si ꝯmune eẽt nom̃: cur non diceret
terentius senem mulierẽ: Hinc ⁊ uetula qͣ
uetusta. Sicut a sene senectꝰ: ita ab anu a¬
nilitas nominata est. Canities aũt uoca¬
ta a candore: qiͣ candicies. Uñ ẽ illud. flo¬
rida iuuentꝰ. lactea canicies: prout dic̾et

Expanded text:
libus. Unde nimius amor apud antiquos femineus libus. Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabatur. Senior est adhuc viridior. In sed minus; ut senior minus sene, ubi comparativus gradus minus significat a positiveo quod iam per vetustatem desipiant. Nam physici dicunt stultos esse homines frris sanguinis et prudentes calidioris, unde senes, in quibus iam frigquibus necdum calet, minus sapiunt; inde est quod convenit sibi infantum aetas et senum. 28. Senes enim per nimiam aetatem delirant, pueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. anus feminini. Nam anus dicitur sola mulier. Anus autem appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si commune nomen esset, cur non diceret Terentius senem mulierem? hinc etiam vetula, quasi vetusta. Sicut autem a sene senectus, ita ab anu anilitas nominata est. Canities autem vocata a candore quasi candities; unde est illud florida juventus, lactea canities, quasi diceret,
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ scd̃m femineũ sexũ. ñ scd̃m corruptio¬
nem integritatis: et hoc ex lingua sacre
scripture. Nani eua statim fcã de latere
uiti sui. ñdũ ꝯtacta a uiro mulie ᷤ appel
ab incorruptõe qiͣ uirago ꝙ ignoret fe¬
mineam passionem. Uirago uocata. or
uirum agit. hoc est oꝑa uirilia facit:
⁊ masculini uigoris est. Antiqͥ enim for¬
tes feminas ita uocabant. Uirgo autem
ñ recte uirago dr᷑: si non uirĩ officio fun¬
git᷑. mulier si uirilia oꝑa facit: recte ui¬
rago dr᷑: ut amazona. Que u̾o nũc femi¬
na antiquitꝰ uira uocabat᷑: sicut a ser¬
uo serua. ⁊ a famulo famula: ita a ui¬
ro uira. Hinc ⁊ uirginis nomen quidã
putant. femina u̾o a partib femorũ
dcã: ubi species sexus a uiro distingui¬
tur. Alii u̾o greca ethimologia feminã
ab ignea ui dcãm putant: qr uehem̃t̾
cõcupiscit. Libidinosiores enim uiris fe¬
minas ẽẽ: tam in mulierib qͣm in aĩa¬

Expanded text:
dum femineum sexum, non secundum corruptiodum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis: et hoc ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passionem. Virago vocata, quia virum agit, hoc est opera virilia facit et masculini vigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur, si non viri officio fungitur. Mulier vero si virilia facit, recte virago dicitur, ut Amazona. Quae vero nunc femina, antiquitus vira vocabatur; sicut a servo serva, sicut a famulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur. Alii Graeca etymologia feminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in anima
Abbreviated transcription (Latin):
ł ꝙ pͥmũ pueros pariũt. Adolescens dictꝰ
eo ꝙ sit ad gignendũ adultꝰ: siue accre¬
scere ⁊ augere. Iuuenis uocatꝰ ꝙ iuuare
posse incipit: ut in bobus iuuenci. cum
a uitulis discesserint. Est enim iuuẽ¬
tus in ip̃o etatis increm̃to positus: ⁊ ad
auxiliũ p̃paratꝰ. Nam iuuare hominis
est opus aliquod conferentis. Sicut aũt
tricesimꝰ annus ꝑfecte etatis est. m̃ ho-¬
minib : ita in pecudib ac iumentis t̾¬
tius robustissimꝰ. Uir nuncupatꝰ: quia
Uñ et uirtutis nom̃ accepit: siue ꝙ ui
agat feminã. Mulier u̾o a mollitie tam¬
qm mollier: detracta litt̾a uł mutata:
appellata est mulier. Utriq enim forti¬
tudine. ⁊ imbecillitate corpoꝵ separant᷑.:
s ideo uiri maxima uirtus. mulieris minor.
ut paciens uiro ẽẽt: scilicet ne feminis
repugnantib libido cogeret uiros. aliud
appetere. aut in aliũ sexũ ꝓruere. Dicit᷑¬

Expanded text:
 vel quod primum pueros pariunt. Adolescens dictus,  vel quod primum pueros pariunt. Adolescens dictus, eo quod sit ad gignendum adultus, sive a crescere et augeri. Iuvenis vocatus, quod iuvare posse incipit; ut in bubus iuvenci, cum a vitulis discesserint. Est enim iuvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam iuvare hominis est opus aliquod conferentis. Sicut autem trecesimus perfectae aetatis est annus in hominibus, ita in pecudibus ac iumentis tertius robustissimus. Vir nuncupatus, quia unde et virtus nomen accepit; sive quod vi agat feminam. Mulier vero a mollitie, tamquam mollier, detracta littera vel mutata, appellata est mulier. Utrique enim fortitudine et inbecillitate corporum separantur. Sed ideo virtus maxima viri, mulieris minor, ut patiens viri esset; scilicet, ne feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere aut in alium sexum proruere. Dicit
Abbreviated transcription (Latin):
bene ordinatis dentib minor est sermo¬
nis impressio. Puer a puritate uocatꝰ
Uñ est illud. Iam puerile iugum tenera
ceruice gerebat. Pro obsequio ⁊ fidei ⁊¬
es tu noli tim̃e. dũ iam iheremias longe
puericie excessisset annos. Puella ẽ par-¬
uula qiͣ pulła: Uñ ⁊ pupillos non pro
conditõe. s pro etate puerili uocamus.
Pupilli aut̃ dc̃i qͣi sine ocłis. ħ est a pa¬
rentib orbi. Hii aũt u̾e pupilli. dicũt᷑
quoꝵ partes ante decesserũt. qm̃ ab hiis
nom̃ acciꝑent. Cet̾i orbi uocant᷑. Orpha¬
ni idem qͥ et pupilli. Illud̾ .n. grecũ no¬
qd̾̃ hec loca pͥmo lanuginẽ ducũt. Qui¬
dam autem ex annis pubertatẽ existi¬
mant .i. eũ puberem ẽẽ: qui qͣtuordecim
annos expleuerat. qͣmuis tardissime pu¬
bescat. Certissime aut̃ eũ puberem esse.
qui et ex habitu corporis pubertatẽ ostẽ¬
dit: et gen̾are iam possit. Puerpere st̃:
Dc̃e puerpere ł ꝙ pͥmo partu grauant᷑.

Expanded text:
bene ordinatis dentibus minus est sermobene ordinatis dentibus minus est sermonis expressio. Puer a puritate vocatusUnde est illud: Iam puerile iugum tenera cervice gerebat. Pro obsequio et fidei es tu, noli timere,' dum iam Ieremias longe pueritiae excessisset annos. Puella est parvula, quasi pulla. Unde et pupillos non pro condicione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli autem dicti quasi in oculis, hoc est a parentibus orbi. Hi autem vere pupilli dicuntur quorum patres ante decesserunt quam ab his nomen acceperint. Ceteri orbi vocantur orphani, idem qui et pupilli; illud enim Graecum noquod haec loca tunc primum lanuginem ducunt. Quidam autem ex annis pubertatem existimant, id est eum puberem esse qui quattuordecim annos expleverit, quamvis tardissime pubescat: certissimum autem puberem esse qui et ex habitu corporis pubertatem ostendit et generare iam possit. Puerperae suntdictae puerperae vel quod primo partu gravantur,
Abbreviated transcription (Latin):
eri nascentis ad lucem: que porrigit᷑ in
septem annis  Sod̾ã etas pueritia est .i.
pura. ⁊ necdũ ad gen̾andũ apta: tendens
usq ad qͣrtũ decimũ annũ. Tercia adolescẽ¬
tia. ad gignendum adulta : que porrigit᷑
iuuentꝰ firmissima om̃ium etatũ: fini¬
ens in qͥnqͣgesimo anno ¶Qͥnta etas seno¬
ris .i. grauitas. q̃ est declinatio a iiuẽtu¬
te in senectutẽ : ñdũ senectꝰ. s iam ñdũ
presbiten uocant. Nam senex apd̾ gͤ cos.
ñ presbiten. s geron dr᷑. Que etas a qͥnqͣ¬
gesimo anno incipiens: septuagesimo t̾¬
minat᷑. Sexta etas. senectus. que nulło
annoꝵ tempore finit᷑. s post qͥnq illas
etates qnͣtũcũq uite est senectuti deputat᷑.¬
Seniũ aut̃ pars est ultima senectutis: dcã
in quib mutat᷑ ⁊ currit ad mortis ter¬
minũ peruenit. Pergamꝰ gͦ breuit̾ per
p̾̃dc̃os gradus etatũ: ethimologias eoꝵ
in homine demonstrantes. Infans dicit᷑

Expanded text:
eri nascentis ad lucem, quae porrigitur in eri nascentis ad lucem, quae porrigitur in septem annis. Secunda aetas pueritia, id est pura et necdum ad generandum apta, tendens usque ad quartumdecimum annum. Tertia adolescentia ad gignendum adulta, quae porrigitur iuventus firmissima aetatum omnium, finiens in quinquagesimo anno. Quinta aetas senioris, id est gravitas, quae est declinatio a iuventute in senectutem; nondum senectus sed iam nondum presbitem vocant: nam senex apud Grecos non presbiter sed geron dicitur, que etas a quinquagesimo anno incipiens septuagesimo terminatur; sexta etas est senectus, que nullo annorum numero finitur, sed post V illas etates quantumcumquSenium autem pars est ultima senectutis, dicta in quibus mutatur et currit et ad mortis terminum pervenit. Pergamus ergo breviter per praedictos gradus aetatum, etymologias eorum in homine demonstrantes. Infans dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
figuram redditã. Ex pat̾no autẽ semine
puelłas nasci. ⁊ ex mat̾no pu̾os: qr om̃is
partꝰ ꝯstat duplici semine: cuius pars ma¬
ior cũ iñualu̾it. occupat similitudinem
sexiis. In corpore nr̃o quedã tantũ utili¬
tatis causa fc̃a st̃: ut uiscera. Quedam. ⁊
utilitatis ⁊ decoris: ut sensus. in facie
et corpore manꝰ ⁊ pedes: quoꝵ membro¬
rũ et utilitas magna est. ⁊ spẽs decen¬
tissima. Quedam tantũ decoris. ut mami¬
le in uiris: in utroq sexu umbilicꝰ. Que¬
dam discretõis. ut in uiris genitalia :
barba ꝓlixa. pectus amplũ. In mulieri¬
b leues gene ⁊ angustũ pectꝰ: Ad con¬
cipiendos aut̃ ⁊ portandos fetꝰ: renes
⁊ latera dilatata. Quod ad hominẽ et
partes attinet corꝑis ex parte dcm̃ ẽ:
nũc etates eius subiungamꝰ.
De etatibus hominM.
Radus etatis sex st/ Infantia.
puericia. adolescentia uiuentꝰ gra¬
uitas. atq senectꝰ. Prima infantia est pu¬

Expanded text:
um redditura. Ex paterno autem semine um redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat similitudinem sexus. In corpore nostro quaedam tantum utilitatis causa facta sunt, ut viscera: quaedam et uti corpore manus ac pedes: quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus; ad concipiendos autem et portandos foetus renes et latera dilatata. Quod ad hominem et ad partes attinet corporis ex parte dictum est, nunc aetates eius subiungam. De aetatibus hominum . Gradus aetatis sex sunt: infantia, pueritia, adolescentia, iuventus, gravitas atque senectus. Prima aetas infantia est pu
Abbreviated transcription (Latin):
a quo ꝑfusũ irriget᷑. Tenue sem̃ muli¬
ebrib locis nõ adheret: labit᷑ enim nec
ht̃ uim adherendi. similit̾ ⁊ crassũ nõ
ht̃ uim gignendi: qr muliebri sangui¬
ni se misc̾e non potest. pp̃ nimiam sui
spissitudinẽ. Hinc et st̾iles mares uł
feminas fieri. ł per nimiam seminis
uł sanguinis crassitudinẽ. uł pp̃ nimiã
raritatẽ. Primũ aiũt cor hominis fingi:
qͣdragesimo die totũ opus expleri: ꝙ ex
abortionib ut ferũt collectũ est. Alii
fetus a capite exordiũ sum̾e dicũt. uñ¬
lus qui simul cũ infante nascit᷑. conti¬
net q eñ: dictus quia ⁊ cũ edit᷑ seqͣ.
Nasci aut̃ patrib similes aiunt. si pat̾¬
nũ sem̃ ualidius sit: matrib si matris
hac rõne sĩmiles expͥmi uultꝰ. Qui aut̃
utriusq parentis figuram reddunt: eqͣ
sicut in t̾ra multa semina oculta. sic ⁊ ĩ
hominib semina celant᷑: nob̾ parentũ¬

Expanded text:
a quo perfusum inrigetur. Tenue semen locis mulia quo perfusum inrigetur. Tenue semen locis muliebribus non adhaerere; labitur enim nec habet vim adhaerendi. Similiter et crassum vim non habet gignendi, quia muliebri sanguini miscere se non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles mares vel feminas fieri; vel per nimiam seminis vel sanguinis crassitudinem, vel propter nimiam raritatem. Primum autem aiunt cor hominis fingi, quadragesimo die totum opus expleri; quod ex abortionibus, ut ferunt, collecta sunt. Alii foetus a capite sumere dicunt lus, qui simul cum infante nascitur continetque eum; dictus, quia et cum editur sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternum semen validius sit; matribus, si matris; hac ratione similes exprimi vultus: qui autem utriusque parentis figuram reddunt, aequsicut in terra multa semina occulta, sic et in nobis semina celantur figuras parent
Abbreviated transcription (Latin):
liquor ex cibi ⁊ corporis decoctione factꝰ.¬
ac diffusus per uenas atq medullas. Qͥ
ide desudat᷑ in modum sentine cõcrescit
in renib: eiectus q per coitꝰ in ut̾o muli¬
eris susceptus. calore quodam mͦ uiscerũ:
et menstrualis sanguinis irrigatione
formatur in corpore. Menstrua suꝑuacu¬
us mulierũ sanguis. Dc̃a autẽ menstrua
a circuitu lunaris luminis: quo solet hoc
prouenire profluuiũ. Luna eñĩ grete me
mulier solũ animal: menstruale est.
Cuius cruoris tactu: fruges ñ germinãt.
facescunt musta. moriunt᷑ herbe. amit¬
tunt arbores fetus. ferrũ rubigo corri¬
ꝑit. Nigrestunt era: si qui canes: si qͥ
canes inde ederint in rabiem feruntur.
Glutinũ asfalti. qd̾ nec ferro nec aquis
dissoluit᷑: cruore ip̃o pollutũ. disꝑgitur
sponte. Post plurimos aut̃ dies menstru¬
os ideo dicũt semen non ẽẽ generabile:
quia nõ est iam menstrualis sanguis

Expanded text:
liquor ex cibi et corporis decoctione factliquor ex cibi et corporis decoctione factac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus, in modum sentinae crescit in renibus, ejectusque per coitum, et in uterum mulieris susceptus, calore quodam viscerum, et menstrualis sanguinis irrigatione formatur in corpus. Menstruum est supervacuus mulierum sanguis, dicta autem sunt menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc evenire profluvium. Luna enim Graece menmulier solum animal menstruale est. Cujus cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corrumpit, nigrescunt aeramenta; si qui canes inde canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Post plurimos autem dies menstruos ideo semen non esse germinabile, quia iam non est menstrualis sanguis,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab utraq in duas se diuidit partes: que
in diu̾sũ diffuse ac reflexe cirtũplicant᷑
in modũ cornu arietis: ł ꝙ int̾ius implea
tur fetu. Hinc ⁊ uter ꝙ aliquid intͥnsecꝰ
habu̾it: ut membra ⁊ uiscera. Cauliculus
aut̃ ꝓprie porci est: hinc ⁊ ad uentrẽ trans¬
sem̃ enim receptũ ꝯfouet confotũ corpo¬
rat. corporatũ in membra distinguit. Uul
ua uocata qͣiͣ ualua. idest ianua uentris:
uł ꝙ sem̃ recipiat. ł ꝙ ex ea fetus proce¬
dat. Besita dcã. qr sicut uas aqua. ita de
renib urina collecta complet᷑. ⁊ humore
distenditur. Cuius usus in uolucrib non
habet᷑. Uiina autem dcã. siue ꝙ urat. seu
qr de renib egredit᷑: cuiꝰ indicio ⁊ salus
⁊ egritudo futiura monstratuR.
Qui humor uulgo lotium dr᷑: ꝙ eo lota
idest mũda uestimenta efficiant᷑. Semen
est qd̾ iactũ sumit᷑ aut a t̾ra aut ab ut̾o:
ad gignendũ. ł fructus ł fetus. Est enĩ

Expanded text:
et ab utraque in duas se dividit partes, quae et ab utraque in duas se dividit partes, quae in diversum diffusae ac replexae circumplicantur in modum cornu arietis: vel quod interius itur fetu. Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit, ut membra et viscera. 136. Aqualiculus autem proprie porci est, hinc ad ventrem transneretur, semen enim receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. 137. Vulva vocata, quasi valva, id est, janua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea fetus procedat. Vesica dicta, quia sicut vas aqua, ita de renibus urina collecta completur, et humore distenditur, cujus usus in volucribus non habetur. 138. Urina autem dicta, sive quod urat, sive quod ex renibus egeritur; cujus indicio, et salus, et aegritudo futura monstratur. Qui humor vulgo lotium dicitur, quod eo lota, id est, munda vestimenta efficiantur. 23 139. Semen est quod jactum sumitur, aut a terra, aut ab utero ad gignendum, vel fructus, vel fetus. Est enim
Abbreviated transcription (Latin):
dum ordinata st̃. ut susceptas escas pau-¬
latim digerant: ⁊ superadditis cibis nõ
impediantur. Omentũ membranũ quod
continet intestinoꝵ maiorẽ partẽ: qd̃ ⁊
ri fiacon greci uocant. Disceptũ intestinũ
qd̃ discernit uentrem: ⁊ cet̾a intestina a
pulmonib a corde. Cecũ intestinũ. quod
sit sine foramie et exitu: qd̾ greci tyaon
entipon dicunt. Ieiuna tenue intestinum:
rus: int̾ se differũt. Uent̾ est qui accep¬
tos cibos dig̾it ⁊ apparet extrinsetꝰ: per¬
tinet q a pectore usq ad ĩguinẽ. Et dc̃s
uenter: qd̾ ꝑ totũ corpus uite alimẽta
transmũtat. Alius est qui cibũ recipit.
⁊ purgari solet. Salustius. Simulãs ibi
coꝵ defluũt. Uterum sole mulieres habẽt
in quo concipiunt: ad similitudinẽ cauli¬
culi. Tam̃ auctores uterũ pro utrolibet sexu
uentrẽ plerũq ponũt : nec poete tantũmͦ
s et ceteri. Uocatꝰ aut̃ uterus ꝙ duplex sit.

Expanded text:
rum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paurum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maiorem partem, quod ἐπίπλουν Graeci vocant. Disseptum intestinum, quod discernit ventrem et cetera intestina a pulmonibus, a corde. Caecum intestinum, quod sit sine foramine et exitu; quem Graeci τυφλὸν ἔντερον dicunt. Ieiuna tenue intestinum, rus inter se differunt. Venter est qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad inguinem, et dictus venter quod per totum corpus vitae alimenta traet purgare solet. Salustius: Simulans sibicorum defluunt. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt ad similitudinem caliculi. Tamen auctores utrum pro utriuslibet sexus ventre plerumque ponunt: nec poetae tantummodo, sed et caeteri. Vocatus autem uterus, quod duplex sit,
Abbreviated transcription (Latin):
bra diffundit᷑: ⁊ calore suo ad se succum
ex cibo tractũ uertit in sanguinẽ: quẽ ad
usum pascendi nutriendiq singłis mem¬
bris p̾bet. In iecore aut̃ persistit uoluptas
et ꝯcupiscentia: iuxta eos qui de phisicis
disputant. fibre iecoris st̃ extremitates sicͤ
⁊ extreme partes folioꝵ in intib su̾ qͣi lin¬
gue eminentes. Dc̃as aut̃ fibras ꝙ apud
gentiles in sacris ad phebi aras ferebant᷑
ab ariolis: quib oblatis atq succensis res¬
ponsa acciperẽt. Splen dẽm a supplemento
ex contͣria parte iecoris ne uacua exist̾et:
quẽ quidam ⁊̃ risus causa fcm̃ existimãt.
Nam splene ridemꝰ. felle irascim᷑. corde
sapimus. iecore amamꝰ. Quib .iiii. elemen¬
tis constantib: integrũ ẽ aĩal. fel appel¬
latũ ꝙ sit folliculus: gestans humorẽ qͥ
cunt᷑ eo ꝙ corꝑis int̾i̾ori parte cohibent᷑
Que iccirco longis nexib in circuloꝵ mo¬

Expanded text:
bra diffunditur, et calore suo ad se sucum bra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui cuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulo