comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod utiq: ex facibus nascitur : adea clarũ secondere silua Stellȩ huius cursus ista significat¬
troianos conglobatos ad domũ aeneae idam petere : quod dicit multa cũ luce ostendit
claros quod signantẽ uia sscintillas quasdam dicit relictas quac ostendunt remansuros in
diuersis partibus socios. quid longo limite ostendit errorem quod solcũ dicit. significat
ingum maris aequora randũ. Quod ait sulphur efumant : Diuini ignis odor ostenditur
ifumo autem mors anchisȩ sicut eius oratio sequens indicat : Cedo equidem quascilicet¬
iam scit se esse moriturũ et bene quam diu uiuit anchises totũe conceditur: Victus g
a pristino proposito recedenss se tollit ad auras uerbum augurum quiuisis auspiciis sur¬
gebant a templo unde ex templo: Ad faturq Deo sagit diis gratias : uestroq innumine

Expanded text:
quod utiqquod utiqTroianos conglobatos ad domum Aeneae Idam petere. Quod dicit «multa cum luce» ostendit claros; quod «signantem vias» scintillas quasdam dicit relictas, quae ostendunt remansuros in diversis partibus socios; quod «longo limite», ostendit errorem: quod ‘sulcum’ dicit, significat longum «maris aequor arandum»; quod ait «sulphure fumant» divini ignis odor ostenditur; ex fumo autem mors Anchisae, sicut eius oratio sequens indicat. ‘Cedo equidem’ quasi licet sciam me esse moriturum. Et bene quamdiu vivit Anchises, totum ei conceditur. VICTVS GENITOR a pristino proposito recedens. SE TOLLIT AD AVRAS verbum augurum, qui visis auspiciis surgebant a templo; unde est ‘extemplo’. ADFATVRQVE DEOS agit diis gratias. VESTROQVE IN NVMINE
Abbreviated transcription (Latin):
iuuant unde ẽ atq oculos rutulorũ reiecis aruis. et contra diuia solo fixos oculos a uer¬
sitenebat : Atque haecomnia firma Secundũ romanũ morem petit ut uisa firment᷑
Nonenim auguriũ uidisse sufficit Nisi confirmetur eximili Namsidis similia sint
posteriora soluuntur priora. Vnde ẽ quantũ chaonias aquila ueniente columbas. Nã
iquila sine dubio columbis plus potest : in tonuit leuum. Sinistrũ prosperũ qui a caeleste
ist ut diximus supra. Sinistrũ autẽ asinendo dictũ quantũ ad auguria pertinet quod nos
igere aliquid sinat : Multa cum luce cucurrit Nunctheo logia rationẽ sequitur quae
isserit flammarũ quos cernimus tractus Nimbum esse decendentis numinas alibi phr¬
sicam ut uento in pssdente uidebis flammarũ longo satergo albesceret : facem Ducens lum̃

Expanded text:
iuvant; unde est «atque oculos Rutulorum reicit arvis», et contra «diva solo fixos oculos averiuvant; unde est «atque oculos Rutulorum reicit arvis», et contra «diva solo fixos oculos aversa tenebat». ATQVE HAEC OMINA FIRMA secundum Romanum morem petit ut visa firmentur. Non enim unum augurium vidisse sufficit, nisi confirmetur ex simili. Nam si dissimilia sint posteriora, solvuntur priora; unde est «quantum Chaonias aquila veniente columbas». Nam aquila sine dubio columbis plus potest. INTONVIT LAEVVM sinistrum, prosperum, quia caeleste est, ut diximus supra. ‘Sinistrum’ autem a ‘sinendo’ dictum, quantum ad auguria pertinet, quod nos agere aliquid sinat. MVLTA CVM LVCadserit, flammarum quos cernimus tractus nimbum esse descendentis numinis; alibi physicam, ut "vento inpendente videbis, flammarum longos a tergo albescere tractus" . facem ducens lumen,
Abbreviated transcription (Latin):
cepis set ueri calonam ciuitatem. ex captiua quadam indomo eius natus ẽ seruilius tullius¬
bostilius quicũ obdormisset caput eius subito flamma co rripuit᷑ quod cum uellent res¬
inguere. tana quilregis uxor auguriorũ perita intellegens augurũi prohibuit flamma
puerũ cum somno deseruit unde intellex eum clarũ fore usq adultimam uitã Perite sane
licem dixit Non ut in vii tum fumida lumine fuluo. Nam et illic splendor quidem ẽ sed cũ
fumo qui semꝑ causa lacrimarũ ẽ in escanio autem solus ostenditur splendor: Circũ temp¬
ra pasci Crescere. Vt sacrũ tibi pascere crinem Sunt autem hic infiniti proindi catiuis
non quos tunc sacros sciebant
sed quos mox prõbarunt oculos: Ad sidera contraopinionem theocriti qui a eum cȩcatũ fu¬
isse commemorat : Si flecteris Aut secundũ stoicos locutus ẽ qui fati ad serunt necessi tatẽ
uit secundũ epicureos quidicunt deos non curare mortalia : Aspicenos. Quia in tuentes du

Expanded text:
cepisset Corniculanam civitatem, ex captiva quadam in domo eius natus est Servius Tullius. Qui cum obdormisset, caput eius subito flamma corripuit; quam cum vellent restinguere, Tanaquil, regis uxor, auguriorum perita, intellegens augurium prohibuit. Flamma puerum cum somno deseruit; unde intellexit, eum clarum fore usque ad ultimam vitam. Perite sane lucem dixit, non ut in septimo «tum fumida lumine fulvo»; nam et illic splendor quidem est, sed cum fumo, qui semper causa lacrimarum est. In Ascanio autem solus ostenditur splendor. CIRCVM TEMPORA PASCI crescere; ut «sacrum tibi pascere crinem». Sunt autem hic infiniti pro indicativis NTIBVS IGNES non quos tunc ‘sacros’ sciebant, sed quos mox probarunt. OCVLOS AD SIDERA contra opinionem Theocriti, qui eum fulmine caecatum fuisse commemorat. SI FLECTERIS aut secundum Stoicos locutus est, qui fati adserunt necessitatem, aut secundum Epicureos, qui dicunt deos non curare mortalia. ASPICE NOS quia intuentes dii
Abbreviated transcription (Latin):
Polle istidta poto pecu proustic pronomien enĩ es se nonꝑotest qui auoo praetelit uemꝰ
fatum inte era patris hisrebus torret cũ quin onpete borertum dun ese p sbtrun cõt
obtrun antconsueuit Arinauri Pertt armai totant hecunti eic quia suepius armat si
cuntur ntaquatinetes se en ficri quisenim domũ ingressus nora ronon doibus cũgelsuos
me dun anq quibus es esustulit mat q endebat offerebat sed nenm nibus queasaes
sis aitursi quibus irgusientũ dilẽma ide conplexio quae adue sarim nbiutraque pisa¬

Expanded text:
PATET ISTI apocope est pro ‘istic’. Pronomen enim esse non potest quia non praecedit nomen. PATET ISTI apocope est pro ‘istic’. Pronomen enim esse non potest quia non praecedit nomen. NATVM ANTE ORA PATRIS his rebus terret eum qui non potest mortem timere. OBTRVNCAT obtruncare consuevit. ARMA, VIRI, FERTE ARMdicuntur ea quae necesse est fieri. Quis enim domum ingressus non arma deponat? REDDITE ME DANAIS quibus me sustulit mater. TENDEBAT offerebat, sed non manibus eum gestans. SI PERITVRVS ABIS argumentum dilemma, id est conplexio, quae adversarium
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum hostis quasi miseratus occideret Sic in nohent matereuriali ue tusuoqus iobo¬
iec tib sudspoliatũ linquet cacdauer: et responsio facibos drcturo Ciluam potisłauitia prias
fulminatus autem e anchi ses. quia secum uenere concubuissel uactabat raos coptra porep¬
sulomna ues aduerbia inasexeuntua modo producunt ultima btto remiceetonelocli nabili¬
apiud en mĩ et pecuuiu breuia sunt tdincẽ quodetiã numeroric mnencun an d celinabile
ppidu cunũ unttriginta annos. eauero quae declinantur preuia sunt sccuddied ĩ euetiodorõ
in inũ una excuntiu : Oinmnisq domus inbr d freila alias domieilũt irterdu tuera domiõ
nunt moptorcontra futoruuimet matris auxiliũ  Mene pto batu pietons filiũ tequo¬
nomina babent uira stat nonnuquametens⁊ sin ut cantando tuillã o Pour ⁊ Otuse muã
nollina cidit bena excũ sat patitin dicendo excidit etipsuo tet gura ÷ ob oracecidn nor

Expanded text:
ut eum hostis quasi miseratus occideret. Sic in nono mater Euryali «aut tu, summe paiectio est ‘sed spoliatum linquet cadaver’, et responsio «facilis iactura sepulcri»; Fulminatus autem est Anchises, quia se cum Venere concubuisse iactabat. NOS CONTRA praepositiones vel adverbia in ‘a’ exeuntia modo producunt ultimam litteram, excepto  brevia sunt. Hinc est quod etiam numerorum nomina indeclinabilia producuntur, ut «triginta magnos». Ea vero quae declinantur brevia sunt secundum rationem nominum in ‘a’ exeuntium. OMNISQVE DOMVS modo familia, alias domicilium, interdum re vera domum. MORTEM OPTO contra fatorum vim et matris auxilium. MENE probatae pietatis filium. Nam pronomina habent vim suam, nonnumquam et emphasin, ut «cantando tu illum?». POSSE plus est quam velle. EXCIDIT bene excusat patrem dicendo ‘excidit’, et ipsam temperat obiurgationem.
Abbreviated transcription (Latin):
pallas quas condidit arces Neptu nũ muros ipse enim fundamenta sunt conseccus so
cuius et mouent arbitrio unde enos athondicitur. hoc ẽ terrã mouens a quae concusso¬
cuisi cut tiprat motus continent opiniones : tridenti omma inns excuntia aut pa¬
ncipias aut nomina sedsi participia sint. ablatiuũ et in iet in .e. mittunt ꝓrouro ae¬
bitrio luutndis nec ardenti decox aeno contrã semꝑ quie ardente camino siuero no¬

Expanded text:
ndamenta sunt consecrata, cuius et moventur arbitrio; unde ἐνοσίχθων dicitur, hoc est terram movens aquae concussione, sicut terrae motus continent opiniones. TRIDENTI omnia in ‘ns’ exeuntia aut participia sunt aut nomina. Sed si participia sunt, ablativum et in ‘i’ et in ‘e’ mittunt pro nostro arbitrio; Iuvenalis «nec ardenti decoxit aeno
Abbreviated transcription (Latin):
dit ẽ autem temesis sane sciendũ ẽ : Esse aliquã quac augmentũ Non recipiunt nemi¬
nls significent ut satis ꝑfectus Namqueritur utrũ perfectior possit fagcere Nem
excidiã ÷ Sicõ Sic positũ ad fatidis cedite corpus sensus talis ẽ Prȩstate mihi uos fune¬
bre solatiũ idẽ ad faminimȩ ut dici mortuis solit uale ualeuale : mortem aut̃ ego
minu bostis in ueniã sbic ordo c̃ miscrebitur uero dixit affectuseius quicupiebat in terũm

Expanded text:
didit. est autem tmesis. sane sciendum est esse aliqua, quae augmentum non recipiunt, ne minus significent, ut 'satis', 'perfectus': nam quaeritur, utrum 'perfectior' possit facere, ne «excidia». SIC O SIC POSITVM ADFATI DISCEDITE CORPVS sensus talis est: ‘praestate mihi vos funebre solatium’, id est ‘adfamini me’, ut dici mortuis solet ‘vale, vale, vale’. MORTEM autem ego manu hostis inveniam; nam hic ordo est. MISEREBITVR HOSTIS affectu eius qui cupiebat inter
Abbreviated transcription (Latin):
Numina cuius praesentes radii interuenientes anereticos temperant : tunc uero: Quiaan¬
it et ab hacctore audierat et perse uideraT euerte troiam : sed non omnẽ ferro et bipentu¬
b: tauto logia ẽ : seruere Prodecere et ẽ acrrosogia : Minatur minatur aut eminet
ut minaequae murorũ. aut mouetur: Treme facta comam : solita figura : Ruinã. Alia¬
cum arborũ: Ac ducente dõ Secundũ eos qui dicunt utrius quae sexus participationẽ

Expanded text:
ia ante et ab Hectore audierat, et per se viderat everti Troiam, sed non omnem. FERRO ET BIPENNIBVS tautologia est. ERVERE pro ‘deicere’ et est acyrologia. MINATVR aut ‘eminet’, ut «minaeque murorum», aut ‘movetur’. TREMEFACTA COMAM solita figura. RVINAM aliarum arborum. AC DVCENTE DEO secundum eos qui dicunt utriusque sexu
Abbreviated transcription (Latin):
sua fata narraret demorte autem priami uariae lectum ẽ alii dicunti quod a prr¬
rho indomo quidem sua captus ẽ. sed ad tumulum achillis tractus occisusq ẽ iuxta sige¬
um promuinctorĩ Nã in roe theio aiax sepultus ẽ Tunc eius.: conto fixum circum tulit
alii uero quodiuxta bercei iouis aram extinctus sit dicunt Vnde lucanus herceas mons¬
trator ait non respicis aras et hanc opinionem plene uirgilius sequitur licet etiã illam

Expanded text:
e morte Priami uarie lectum est. Alii dicunt, quod a Pyrrho in domo quidem sua captus est; sed ad tumulum Achillis tractus occisusque est iuxta Sigeum promunctorium — nam in Rhoeteo Aiax sepultus est —; tunc eius caput conto fixum circumtulit. Alii uero dicunt, quod iuxta Hercei Iouis aram extinctus est; unde Lucanus: Herceas — monstrator ait — non respicis aras? Et hanc opinionem plene
Abbreviated transcription (Latin):
a gente necessitate sane in nominib quac et propriaeẽ: possunt et apellatua quc
liberalis felix iuuenalis. ab latiuus apro prio ineexit abalatiuo inisseuis sima quȩ¬

Expanded text:
cogente necessitate. Sane in nominibus quae et propria esse possunt et appellativa, ut cogente necessitate. Sane in nominibus quae et propria esse possunt et appellativa, ut ‘liberalis’ ‘felix’ ‘iuvenalis’, ablativus a proprio in ‘e’ exit, ab appellativo in ‘i’. SAE
Abbreviated transcription (Latin):
laomedon tem supra dictis duscertam uouisse pecuniã ad sacra facienda quã inm
nentibus mrstis transulit ad murorũ fabrica mundedii et fecissemuros et offensie
dicuntur Simul notandũ quod deosfacit operasua euertere ut portas iunonem qu¬
rum deat: Nam portã luminis nascntibus praebet : Artes miner uã legimus enim¬
cuius et mouent arbitrio unde enos sathondicitur hoc c̃ terrã mouens a quae concusio¬
ne sicut teprae motus continent opiniones : tridenti omma in ꝑns exeuntia aut pa¬
ticipias aut nomin& sedsi participia sint. ablatiuũ et in i. et in .e. mittunt pronro as¬
bitrio luuenalis nec ardenti decox aeno contra semꝑ quie ardente ca mino siuero no¬
mina fuerint omni modo in e exeunt. Siaut̃ eadem sint et nomina et participia ur
amans cũ nomina fuerit omnimodo ine. mittunt cum participi alicenter util
ggo quia tradens nomen ẽ tridente debuit dicere sed nouitatem ad fectauit null

Expanded text:
Laomedontem supra dictis diis certam uouisse pecuniam ad sacra facienda. Quaminentibus Mysiis transtulit ad murorum fabricam. unde dii et fecisse muros, et offensi esse dicuntur. simul notandum quod deos facit opera sua evertere: ut portas Iunonem, quarum dea est; nam portam luminis nascentibus praebet, ut "Iuno lucicuius et moventur arbitrio; unde ἐνοσίχθων dicitur, hoc est terram movens aquae concussione, sicut terrae motus continent opiniones. TRIDENTI omnia in ‘ns’ exeuntia aut participia sunt aut nomina. Sed si participia sunt, ablativum et in ‘i’ et in ‘e’ mittunt pro nostro arbitrio; Iuvenalis «nec ardenti decoxit aeno», contra «semperque ardente camino». Si vero nomina fuerint, omni modo in ‘e’ exeunt. Si autem eadem sint et nomina et participia, ut ‘amans’, cum nomina fuerint, omni modo in ‘e’ mittunt, cum participia, licenter utimur. Ergo quia ‘tridens’ nomen est, ‘tridente’ debuit dicere; sed novitatem adfectavit, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
aascaniusq ꝓuer filius ut tuque puerq: tuus hort  puerosque ledȩ et ẽ grȩcũ Nam
naia a ac dicunt interdũ tamen etiam ad actatẽ refertur zhauserit ensis aut per¬
cusserit utlatus haurat apertũ aut uorauerit sT yndaridis atqui iouis ẽ. nontindarei
filia Sed sic dicimus tyndaridis debelena ut de herculgam pbrtrionia des Nã de ioue co
Tedi nati sunt polluxet helena detindaro etleda castor. quiet solus mortalis fuit unde
uirgilius si fratrẽ pollux alterna morte redemit qui inmortalitatem suã cum fra¬
irt partitus ẽ helenam uero in mortalem fuisse indicat tempus Nam constat fĩs

Expanded text:
ER filius, ut «tuque puerque tuus». Horatius «puerosque Ledae». Et est Graecum; nam παῖδας dicunt. Interdum tamen etiam ad aetatem refertur. HAVSERIT ENSIS aut ‘percusserit’, ut «latus haurit apertum», aut ‘voraverit’. TYNDARIDIS atqui Iovis est, non Tyndarei filia; sed sic dicimus ‘Tyndaridis’ de Helena, ut de Hercule ‘Amphitryoniades’. Nam de Iove et Leda nati sunt Pollux et Helena, de Tyndareo et Leda Castor, qui et solus mortalis fuit; unde Vergilius «si fratrem Pollux alterna morte redemit», qui inmortalitatem suam cum fratre partitus est. Helenam vero inmor
Abbreviated transcription (Latin):
numine Aut dis contrariis aut quia inscutis grecorũ neptiinus. introianorũ fuerat
minerua depicta : sida petunt sibi scilicet: formidine turpi iẜpitheton timoris e
sic sallistius carbo turpi formidine taliã atque exertitum deseruit : conduntur In ao¬
uo Nondum cunt sed cumire coeperint unde et ab latiuo usus ẽ Non accusatiuo ut inge¬
ot ticis conditus in nubem tale est autem hoc quale illud includuntur in carcere et᷑
loco congrua Sequitur enim et casandrae captiuitas fidentis Pacerdotio et prȩcesse¬

Expanded text:
NVMINE NOSTRO aut diis contrariis, aut quia in scutis Graecorum Neptunus, in Troianorum fuerat NVMINE NOSTRO aut diis contrariis, aut quia in scutis Graecorum Neptunus, in Troianorum fuerat Minerva depicta. FIDA PETVNT sibi scilicet. FORMIDINE TVRPI epitheton timoris est. Sic Sallustius «Carbo turpi formidine Italiam atque exercitum deseruit». CONDVNTVR IN ALVO non dum eunt, sed cum esse coeperint; unde et ablativo usus est, non accusativo, ut in Georgicis «conditus in nubem». Tale est autem hoc quale illud ‘includuntur in carcere’ etloco congrua; sequitur enim et Cassandrae captivitas fidentis sacerdotio, et praecesse
Abbreviated transcription (Latin):
ta secant sed necessits :slipeos : Maiora scuta quibus latemus AΠΟΤΟΥΚΛΕΤΤΙNTΟ
comanisignia arma omnia arma Subdistinguxe ut sit quasi interrogantis : Coman¬
tem Aut crista gͥm quidecaudis animaliũ habebant fristas ut cristaq hirsutus equiga
aut comas habentem ut statius : Non ego interga comantes ab antiadas: in signae deco¬
rumꝰ Ornamentũ decorũ Nonenim sunt duo epitheta quod apud latinos uitiosum ẽ
fecit hoctamen uirgilius in paucis uersibus quitam̃ emendati sunt ut lenta quibus torno
facilis super addita uittis sum antea facilis fuerit Induitur. Quia multa inerant ins¬
cutalora quibus manũ in serebant ut dipioq sinistram insertabã aptans : Hoc ipse
multi hic distingunt et ad aeneam referuntꝰ Anmixti uacat̾m. ut solet frequenter : haud

Expanded text:
ta secant», sed necessitatis. CLIPEOS maiora scuta, quibus latemus, ἀπὸ τοῦ κλέπτειta secant», sed necessitatis. CLIPEOS maiora scuta, quibus latemus, ἀπὸ τοῦ κλέπτειν τὸ σῶμα. INSIGNIA arma omnia. ARMA subdistingue, ut sit quasi interrogantis. COMANTEM aut ‘cristatam’, quia de caudis animalium habebant cristas, ut «cristaque hirsutus equina», aut ‘comas habentem’, ut Statius «non ego in terga comantis Abantiadas». INSIGNE DECORVM ornamentum decorum; non enim sunt duo epitheta, quod apud Latinos vitiosum est. Fecit hoc tamen Vergilius in paucis versibus, qui tamen emendati sunt, ut «lenta quibus torno facili super addita vitis», cum antea ‘facilis’ fuerit. INDVITVR quia multa inerant in scuto lora, quibus manum inserebant, ut «clipeoque sinistram insertabam aptans». HOC IPSE multi hic distinguunt et ad Aenean referunt. INMIXTI vacat ‘in’, ut solet frequenter. HAVD
Abbreviated transcription (Latin):
Androgeus Et greca ẽ et attica declinatio unde ẽ in foribus loctũ androgeo facit enĩ
dit fida ut ostenderet symbalum quo utebantur inbello : Medios Manifestos gut me¬
dioq exoste recepi et quam quã in mediaiam morte tenetur : :Aspris: Sineresis ẽ ut
compostus : Anguem catha cresticosHuminitens Incedens perhumim et ẽ ad uerbium
abibat  Benc in profecto usus ẽ Non enim ab uit Ngnarosque loci hiscircũ stantiis osten¬
dit a paucis plures potuis se superari: ads̃pirat Pauet ut ad spirant aure in nocte un¬
de et fauor auradicitur ut gaudens popularibus auris Successu Felicitate quod ẽ
cultitiae Qua prima in quid f  Nonque prima sed qua primũ Ist autem r palla ge
utibant obcurisola sub nocte proipsi soli Quacfit non ornatus causa ut pars infrrus¬

Expanded text:
ANDROGEOS et Graeca est et Attica declinatio; unde est «in foribus letum Androgeo». Facit eniANDROGEOS et Graeca est et Attica declinatio; unde est «in foribus letum Androgeo». Facit enidit ‘fida’, ut ostenderet symbolum quo utebantur in bello. MEDIOS manifestos, ut «medioque ex hoste recepi» et «quamquam in media iam morte tenetur». ASPRIS synaeresis est, ut «compostus». ANGVEM καταχρηστικῶϛ. HVMI NITENS incedens per humum. Et est adverbium. ABIBAT bene inperfecto usus est; non enim abiit. IGNAROSQVE LOCI his circumstantiis ostendit a paucis plures potuisse superari. ADSPIRAT favit, ut «adspirant aurae in noctem»; unde et favor ‘aura’ dicitur, ut «gaudens popularibus auris». SVCCESSV felicitate; quod est stultitiae. QVA PRIMA INQVIT FORTVNA non ‘quae prima’, sed ‘qua primum’. Est autem hypallage, ut «ibant obscuri sola sub nocte» pro ‘ipsi soli’; quae fit non ornatus causa, ut «pars in frus
Abbreviated transcription (Latin):
ono laboribus aequan lacrimas ut dare dassibus austros Nbsantiquãtenel
nobilis ul quia duobus milibus t daces dasu annis regnasse firmatur Sternum¬
noriin erti eipio auit non repugnantia ut pecora inter̃ in ertia uotis optata pru¬
ina. Aut in ertiadum occiduntur ut in bellem a uertis romanos artibus indum hoc ẽ a¬
uertendo ostendis inbellẽ : Religiosa Gradatim ascendit sane religio geminatur .l
Propter metri necessi tatẽ: Poenas dant᷑ Moriuntur indigne hoc enim̃ propriȩ signi¬
ficat :Redit in praccordia uirtus : Atqui ait horatius necuera uirtus cum semel excidit
curat reponideterioribus sed sententiae. non semper generales sunt sed in terdũ pro
negotiorũ qualitate formantur : Victores que cadunt danai Generaliter dixit uic¬
tores :Plurima mortis imago aut definitio timoris ẽ. aut uarietas mortis ostendit᷑

Expanded text:
pro ‘laboribus aequare lacrimas’, ut «dare classibus austros». VRBS ANTIQVA vel pro ‘laboribus aequare lacrimas’, ut «dare classibus austros». VRBS ANTIQVA vel nobilis, vel quia duobus milibus octingentis annis regnasse firmatur. STERNVNTVR INERTIA aut non repugnantia, ut «pecora inter inertia votis optat aprum», aut ‘inertia’ dum occiduntur, ut «inbellem avertis Romanis arcibus Indum», hoc est avertendo ostendis inbellem. RELLIGIOSA gradatim ascendit. Sane ‘relligio’ geminatur ‘l’ propter metri necessitatem. POENAS DANT moriuntur indigne; hoc enim proprie significat. REDIT IN PRAECORDIA VIRTVS atqui ait Horatius «nec vera virtus cum semel excidit curat reponi deterioribus». Sed sententiae non semper generales sunt, sed interdum pro negotiorum qualitate formantur. VICTORESQVE CADVNT DANAI generaliter dixit ‘victores’. PLVRIMA MORTIS IMAGO aut definitio timoris est, aut varietas mortis ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
des cidolus anuirtus quis in hoste requirat sum sit turpis. dolo quaełita uici mar
dore uito sener dicitur et quiẽ et quiesse uul ut hic indicat locus. sieatr et laiq mara¬
quia ir audebant unde paulo post ait furor additus pluuenes fortis simee E pror
Porer sdism ctnfacessrequi ante ⁊x pugnationem cuo cabantur abhostibus numi¬
aplsimus iestem captiuitatis cẽ remedium hoc ergo suaddetut aute disperatio¬
e uincant acit uitetur morte captiuitas : salus nune remedium lupiceu hocdd
srocititem portinet nũbula ad noctem catuli ad liberos coniuges que iegit he¬
dusit dd at pris sulicit utter rentius ex pectandȩ anexiendȩ sintuobis prius
sauiumbra Gonum epithe ton naturale enim ẽ ut obscurũ sit omne concauun
dus itam grecorũ ut quis talia fando : lacrimis aequare laberos ancrpallaet

Expanded text:
dans ei «dolus an virtus, quis in hoste requirat?» cum sit turpis dolo quaesita victoria. dans ei «dolus an virtus, quis in hoste requirat?» cum sit turpis dolo quaesita victoria. ET GENER ‘gener’ dicitur et qui est et qui esse vult, ut hic indicat locus; sicut etiam ‘mariquis iam audebant: unde paulo post ait 'furor additus'. ivvenes fortissima frustra est. EXCESSERE quia ante expugnationem evocabantur ab hostibus numiitem scimus mortem captivitatis esse remedium. Hoc ergo suadet ut aut desperatione vincant, aut vitetur morte captivitas. ‘Salus’ nunc remedium. LVPI CEV hoc ad ferocitatem pertinet. ‘Nebula’ ad noctem, ‘catuli’ ad liberos coniugesque. EXEGIT exclusit, de latebris scilicet, ut Terentius «spectandae an exigendae sint vobis prius». CAVA VMBRA bonum epitheton; naturale enim est ut obscurum sit omne concavum. QVIS etiam Graecorum, ut «quis talia fando». LACRIMIS AEQVARE LABORES hypallage
Abbreviated transcription (Latin):
qorum midaqui fhrrgiam tenuit : Perus iuppiter Sum mnas necessitatisõi cumetã
t paulopast op sedco sindirtdana suscitit arma hocquia cquabshese consuenit ddeo
non praeiniseripeot : Angusta uiarum uicos Et est set sioata auarum dennua cieserbe¬
non d didit fcrr quia sinonsmũ ẽ acies : Stricta nuda ec destengere dicion incecto
murtidu nocturno proclio aut epithe ton martis ẽ cuius exitus sempen incertus ẽ
numine diua subaudis tali hocẽ mala iniciente desideria rinas impa cendo aides
puborlocuubltus it unde sublatus Ad glomerant Adglomeranturis nodon ides
butono i cone iam sigentis es set migdonius diceret Nullũ enim gentas nomeetur
des cxitoꝰ hunc autem coro cbum stũltũ inducit eupborion quem et uirgilius sequit᷑

Expanded text:
norum Mida», qui Phrygiam tenuit. FERVS IVPPITER summae necessitatis est, cum etiam norum Mida», qui Phrygiam tenuit. FERVS IVPPITER summae necessitatis est, cum etiam et paulo post «ipse deos in Dardana suscitat arma», hoc est qui aequalis esse consuevit. MEDIIS non praemiserit ‘tot’. ANGVSTA VIARVM vicos; et est ut «strata viarum». FERRI ACIES bene addidit ‘ferri’, quia homonymum est ‘acies’. STRICTA nuda; unde et ‘destringere’ dicimus. CAECO MARTE aut nocturno proelio, aut epitheton Martis est, cuius exitus semper incertus est. NVMINE DIVVM subaudis ‘tali’, hoc est mala iniciente desideria. ERINYS inpatientia animi hoc loco. ET SVBLATVS et unde sublatus. ADGLOMERANT adglomerantur. MYGDONIDES patronymicon est; nam si gentis esset, ‘Mygdonius’ diceret; nullum enim gentis nomen in ‘des’ exit. Hunc autem Coroebum stultum inducit Euphorion, quem et Vergilius sequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
specialiter accipi id ẽ mentem meam furor etira precipitarunt sedmelius eigener¬
tant rgis phoebiq sacerdos aut subrogatũ intellegimus aut quod melius ẽ mo¬
rem rom̃anum tetigit incapitolio enimomniũ deorũ simula era colebandeos quic¬
sis trahit enim licet nepotis tantum sit tamen et superiora conludit Curssi legias
et cursum : alimina Aeneae et religio laudatur et uirtus : Quores sum maloc̃on¬
thu admirantis ẽ non interrogantis et pantuuo catiuus : Ressum ma Respubba¬
.Quam prendimus arcem cumtuea relinquas nonenim plures erant arces unde ad¬
mirantis e et notanda simul orationis breuitas quae inpericulis congrut adntu¬
maritroiȩ auta derdino iouis et elec tre filio. aut secundũ salustiũ ã rege darda¬

Expanded text:
NT potest quidem specialiter accipi, id est ‘mentem meam furor et ira praecipitarunt’; sed melius est generaNT potest quidem specialiter accipi, id est ‘mentem meam furor et ira praecipitarunt’; sed melius est generaitant’. ARCIS PHOEBIQVE SACERDOS aut subrogatum intellegimus, aut, quod melius est, morem Romanum tetigit - in Capitolio enim omnium deorum simulacra colebantur. SAsyllepsis: ‘trahit’ enim licet nepotis tantum sit, tamen et superiora concludit. CVRSV legitur et ‘cursum’. AD LIMINA Aeneae; et religio laudatur et virtus. QVO RES SVMMA LOCO PANTHV admirantis est, non interrogantis. Et ‘Panthu’ vocativus est. ‘Res summa’ res publica. QVAM PRENDIMVS ARCEM? ‘cum tu eam relinquas’. Non enim plures erant arces; unde admirantis est. Et notanda simul orationis brevitas, quae in periculis congruit. DARDANIAE Troiae. Aut a Dardano Iovis et Electrae filio, aut secundum Sallustium «a rege Darda
Abbreviated transcription (Latin):
dam uolunt sed fraudis grȩcorũ namet hoc sequitur danaũq patescunt in sidia endei¬
phobi Quia ipse post mortem paridis helenam duxit uxorem ÷ Proximus ardet ueale¬
uicina cremonae igea Duo sunt troiae promunctoria roetheũ et sigeum quod dio¬
tumẽ propter herculis taciturni tatem qui prohibitus hospitio simulauit abscessum
et in de contra troiam persilentiũ uenit quod dicitur sige: Preta lata incendu
magnitudinem uoluit significare non hoc discriberẽ : Lata autem ideo quia se angus¬
tiae potioris illic dilatant᷑ ut salustius dixitaclangor Grecumẽ nã dange dicitus
illud sane sciendũ ẽ quia morem tetigit expugnationis Plerũq enim ad tubiae
euertuntur ciuitates sicut albam tulbus hostilius iussit euerti amens Qaungeso¬

Expanded text:
dam volunt, sed fraudis Graecorum, nam et hoc sequitur ‘Danaumque patescunt insidiae’. IAM DEIdam volunt, sed fraudis Graecorum, nam et hoc sequitur ‘Danaumque patescunt insidiae’. IAM DEIPHOBI quia ipse post mortem Paridis Helenam duxit uxorem. PROXIMVS ARDET VCALEnimium vicina Cremonae». SIGEA duo sunt Troiae promunturia, Rhoeteum et Sigeum, quod dictum est propter Herculis taciturnitatem, qui prohibitus hospitio simulavit abscessum, et inde contra Troiam per silentium venit, quod dicitur σιγή. FRETA LATA incendii magnitudinem voluit significare, non hoc describere. ‘Lata’ autem ideo, quia se angustiae Pontici oris illic dilatant, ut Sallustius dixit. CLANGOR Graecum est; nam κλαγγὴ dicitur. Illud sane sciendum est, quia morem tetigit expugnationis; plerumque enim ad tubam evertuntur civitates, sicut Albam Tullus Hostilius iussit everti. AMENS qui nec so
Abbreviated transcription (Latin):
co et pater anchisesie dare fatis uela iubebat: Arborib quae obtecta laus domushe
cessit A frequentia sere mouit et ẽ speciosa trans latio quotiens resmobilis adim¬
mobilem uel aecontra trans fertur officium N ingruit inuadit ut in gruit aeneas i
Trans latio ab animalib iflumine sluxu. ut umectat flumine uultum : torrens
Pluuius qui aestate siccatur unde et nomen accepit cui greci per contrariũ deberi
uocabulii Namxi uaceon dixerunt a tempore quocres cit sicut aequi noctium
et ci sqm ȩpia rait Siluas hoc speciale fluuii e supradicta uero etiam etignis
inscius non ignarus nam uidet sed qui non ualde fit causarum peritus idẽ simpl&x
atipoc ÷ saxi deuertice promontis contra in sexto montem pro saxo posuit ut prin¬
santemq uncis manibus capita aspera montis : Manifesta fides non somniq ut qui¬

Expanded text:
co «et pater Anchises dare fatis velco «et pater Anchises dare fatis velcessit a frequentia se removit, id est separata fuit. et est speciosa translatio, quotiens rei mobilis ad inmobilem, vel e contra transfertur officium. Ad v. 301 Ingrvit invadit, ut "ingruit Aeneas Ittranslatio ab animalibus. FLVMINE fluxu, ut «umectat flumine vultum». TORRENS fluvius qui aestate siccatur, unde et nomen accepit. cui Graeci per contrarium dedere vocabulum; nam χειμάῤῥοον dixerunt a tempore quo crescit, sicut aequinoctium et ἰσημερία. TRAHIT SILVAS hoc speciale fluvii est, supra dicta vero etiam ignis. INSCIVS non ‘ignarus’ - nam videt - sed qui non valde sit causarum peritus, id est simplex, ἄπειρος. SAXI DE VERTICE pro ‘montis’. Contra in sexto ‘montem’ pro ‘saxo’ posuit, ut «prensantemque uncis manibus capita aspera montis». MANIFESTA FIDES non somnii, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
ortems uiru fugon suadere et nota om̃s sua soriae partes hoc loco contineri luge¬
nses ulbuc ut etdamarma tenentem sed melius ẽ etiam hacut et particeps gloriaesit
imenon libertre umimundatos penates is fitorũ comites Possibile quia occurrebãt
bostis babet mnuros. dite comites deos ererrato Vna pras orationis hoc autem uer¬
bocos tendit auroris longinquitatem Nestam: Beamignis quae ut supra diximus tter¬
raosibucerso inter Haetuprtoto nomi& ait enim ae neam non fuis se proditeodĩ
sd eropter scontinquitate domus et tarde bella cognouisse et facilius euitas sedis¬
onmerr as alpi it que mugislteratione sermonis facit augmentũ Ae sidiceret ma¬
n aiplus sed propter metru non potuit sice etindiminutione ut ẽ Anchisae dom̃¬
Satis religio se locis omnibus quamdiu uiuit anchiseseiuni uersa concedit ut aliolo¬

Expanded text:
fortem virum fugam suadere. et nota, omfortem virum fugam suadere. et nota, omut sit ‘adhuc’, ut «etiam arma tenentem». Sed melius est ‘etiam hac’, ut et particeps gloriae sit ilegium est non liberare commendatos penates. FATORVM COMITES possibile; quia occurrebat «hostis habet muros», dat ei comites deos. PERERRATO una pars orationis. Hoc autem verbo ostendit erroris longinquitatem. VESTAM deam ignis, quae, ut supra diximus, terra est. DIVERSO INTEREA haec est prooeconomia; ait enim Aenean non fuisse proditorem, sed propter longinquitatem domus et tarde bella cognovisse et facilius evitasse discrimen. MAGIS ATQVE MAGIS iteratione sermonis facit augmentum, ac si diceret ‘magis ac plus’, sed propter metrum non potuit. Sic est et in diminutione vesatis religiose locis omnibus, quamdiu vivit Anchises, ei universa concedit, ut alio lo
Abbreviated transcription (Latin):
corstipit pluc teruatun honatus nesordidatap palitem stitius Rorifera glidumte¬
indueris adillis Cat lauis mortem patrocdi adlauidis augmentã induutus autera au¬
iusitiuo iungitur ut hocloo et ut magis inusu c̃ septimo quonunc utimur exuuias au
unde dubitatur. Sequibus dixerit : Sirnaq in pexis induruit horrida barbis Plurima
muro dabuiaut horrenus diit in haectorem extinctũ omnes telaiecerurt more soaio¬
mur sindea ntt bosserithonatapeatum per fossumq locis propterau popalos tescide
duodecind enimbuis omones quiregen un ł linguatus chorum habebant aunde aẽ gensil
qunncerta in hectore fidis sina dicitur Ex pectatẽ Antiptosis ẽ proexpertates qui¬
ceduit: crun euit ut sanguine fedantem : et bene permansit in trans lationite qui¬
acipna dixent olux udeo et serenus id eo et sedauit nam salustius denubibus fecda

Expanded text:
corrumpit auctoritas, ut Horatius «ne sordida mappa»; item Statius «rorifera gelidum tecorrumpit auctoritas, ut Horatius «ne sordida mappa»; item Statius «rorifera gelidum teINDVTVS ACHILLIS celavit mortem Patrocli ad laudis augmentum. ‘Indutus’ autem accusativo iungitur, ut hoc loco, et, ut magis in usu est, septimo, quo nunc utimur. ‘Exuvias’ unde dubitatur de quibus dixerit «stiriaque inpexis induruit horrida barbis». PLVRIMA MVROS quia, ut Homerus dicit, in Hectorem extinctum omnes tela iecerunt more maiorum. Vnde est «et bis sex thoraca petitum perfossumque locis», propter duodecim populos Tusciae; duodecim enim lucumones, qui reges sunt lingua Tuscorum, habebant. Vnde est «gens illi per incerta in Hectore ‘fidissima’ dicitur. EXPECTATE antiptosis est, pro ‘expectatus’. Fedavit cruentavit, ut "sanguine foedantem" . et bene permansit in translatione, quia supra dixerat 'o lux': ideo et 'serenos', ideo et 'foedavit': nam Sallustius de nubibus "foed
Abbreviated transcription (Latin):
sunt autem soli de noctis partes secundũ uarronem haeues pera conticiniũ in tempes
tũs gallicinium luci fer: dieiꝰmane orgs meridies Oc casus De crepusculo uero quode
usus tamen ut matutino iungamus optinuit licet statius dixerit longare percusso
nituerae crepuscula ꝑhoebõ manumuesunde ẽ mane. bonũ dixerunt᷑ ueteres: serpsi
latenter membris infunditur : In somnis : Aut per somnos aut si in somnis legeris
it sinitesis : fcce tlac particula utimur quotiens repentinum aliquid uoluius indica
ientur tantum monsunt naturalites uera quod autem paulo post dicit effer pene¬
coulibusagremcon fismantis uramilluduerũ fuisse contendit Raptatusł requerib¬
mo bttur ut suconfibiris fscundum ar tm modo dixit quae exegit uut quae deplarbe
cons tant p lu uꝑ tanfums nmerddicamus: utbigas quadrigas mappas sed haee plerũt

Expanded text:
Sunt autem solidae noctis partes secundum Varronem hae: vespera, concubium, intempesta Sunt autem solidae noctis partes secundum Varronem hae: vespera, concubium, intempesta nox, gallicinium, lucifer; diei: mane, ortus, meridies, occasus. De crepusculo vero, quod est usus tamen ut matutino iungamus obtinuit; licet Lucanus dixerit «longa repercusso nituere crepuscula Phoebo». ‘Manum’ vero, unde est ‘mane’, bonum dixerunt veteres. SERPIT latenter membris infunditur. IN SOMNIS aut ‘per somnos’, aut, si ‘in somniis’ legeris, erit synizesis. ECCE hac particula utimur quotiens repentinum aliquid volumus indicardentur tantum, non sunt naturaliter vera. Quod autem paulo post dicit «effert penetralibus ignem» confirmantis est; nam illud verum fuisse contendit. RAPTATVS frequentativo utitur, ut supra. BIGIS secundum artem modo dixit, quae exigit ut quae de pluribus constant plurali tantum numero dicamus, ut ‘bigas’, ‘quadrigas’, ‘mappas’. Sed haec plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
atticis reddas in colomen praccor: Cauo robore quie fexe gesis : the sandrus Pollim¬
cis et argiae filius ⁊thenelus capanei et euadnes: ulixes laeriae et anticliȩ: Ne¬
optolem Qui adbellum ductus ẽ puer : prrrus uero a capillorum qualita te uocitatus ẽ
Achillis et deidamia e filius pelei ettetidis nepos ex patre ex matre uerolico medis re¬
cis srriae in sulac :Primusq machaonꝰ aut princeps aut numerisui nam ꝑternos
dixit Vrbem idẽ ciues uaeduntur uigiles non actus nomen ẽ sed officii uigiles
autem capitolii significat nam paulo post. uix primi pradia temptant portarũ uigi¬
les Nonscia coniurata Bene autem in insidus conscientiã nominauit NTempus e¬
rat quo prima quies: Hoc loco noctis describit initiũ alibi totã noctem ut noxerat
corripiuntur illo enim loco protentio ad inuidiam pertinet didonis. ut uigiliarum

Expanded text:
Atticis reddas incolumem precor». CAVO ROBORE equi; epexegesis. THESSANDRVS PolyniAtticis reddas incolumem precor». CAVO ROBORE equi; epexegesis. THESSANDRVS Polynicis et Argiae filius. STHENELVS Capanei et Euadnes. VLIXES Laertae et Anticliae. NEOPTOLEMVS quia ad bellum ductus est puer, Pyrrhus vero a capillorum qualitate vocitatus est; Achillis et Deidamiae filius, Pelei et Thetidis nepos ex patre, ex matre vero Lycomedis, regis Scyriae insulae. PRIMVSQVE MACHAON aut princeps, aut numeri sui; nam per ternos dixit. VRBEM id est cives. CAEDVNTVR VIGILES non actus nomen est, sed officii: ‘vigiles’ autem Capitolii significat; nam paulo post «vix primi proelia temptant portarum vigiles». CONSCIA coniurata. Bene autem in insidiis conscientiam nominavit. TEMPVS ERAT QVO PRIMA QVIES hoc loco noctis describit initium; alibi totam noctem, ut «nox erat corripiuntur; illo enim loco protentio ad invidiam pertinet Didonis vigiliarum.
Abbreviated transcription (Latin):
mulacrũ apud argos ẽ constitutum: hincẽ quoddicit oblati perlunam et alibi percȩ¬
cam noc temi NTacitae lunae Aut more poctico nootem significat. aut physicã ratio¬
nem dixit uam circuli septem sunt saturni iouis martis solis ueneris mercurii lunȩ
et primus hoce saturni uebementer sonat reliqui secundum ordinem minus sicut au¬
dimus inerthara ergo tacita luna ẽ cuius circulus terrae uicinus immobilis minusso¬
nat aliorum comparatione :flammas cum regia pupis More militiae ut dat clarũ
epupi signum Vst autem tropus perpuppem nauem pernauem eosqui innaui sunt signi¬
ficat : fatis iniquis Voluntate numinum non illis propitia sed innos iniqua udu̾ca¬
nus non ille fauore numinis ingentis operum protecds ab ira : Reddit. Quasi debitus
ut redditus his primum terris sic horatius nauisq tibi creditũ debes uirgiliũ finib

Expanded text:
mulacrum apud Argos est constitutum. Hinc est quod dicit «oblati per lunam» et alibi «per caemulacrum apud Argos est constitutum. Hinc est quod dicit «oblati per lunam» et alibi «per caecam noctem». TACITAE LVNAE aut more poetico noctem significat aut physicam rationem dixit. Nam circuli septem sunt, Saturni, Iovis, Martis, Solis, Veneris, Mercurii, Lunae. Et primus, hoc est Saturni, vehementer sonat, reliqui secundum ordinem minus, sicut audimus in cithara. Ergo tacita luna est, cuius circulus, terrae vicinus inmobili, minus sonat aliorum comparatione. FLAMMAS CVM REGIA PVPPIS more militiae, ut «dat clarum e puppi signum». Est autem tropus; per ‘puppem’ navem, per ‘navem’ eos qui in navi sunt significat. FATIS INIQVIS voluntate numinum non illi propitia, sed in nos iniqua; ut Lucanus «non ille favore numinis ingenti superum protectus ab ira». REDDIT quasi debitos, ut «redditus his primum terris». Sic Horatius «navis quae tibi creditum debes Vergilium, finibus
Abbreviated transcription (Latin):
erspiuss conus concessnduimta frus tratus sustulit fidem uera dicende minũ¬
ueque practum Vieris nemo habet festo Fronde Quae festos indicat dies uerlaer¬
ficim commutatur quod moresuo explanat sequentibus Ruit oceano Nascitur deo¬
ceano ut ruitatram ad calum picea crassus caligine nubem ideo autemruit. quia al¬
tiuse mare quam terra ut diximus supra Nmbra magna idẽ terrae et definitioẽ
noctis Adirmidonũ quedolos Ageneralibus adspecialia uenire uitiosum ẽ nisi
forte redeatur ad causam uthoc loco Permenia Perdomos Et supra et moenia pan¬
dimus urbis moenia enim et publica et priuata dicuntur : Falanx. lingua macedo¬
num legio Et ẽ a parte totum hoc ẽ sine doche abat Ueniebat ut nunc primuma
nauibũs iti samica sibi grata sciendũ autem septimaluna captam esse troiam Cuiussi¬

Expanded text:
coeundi concessa divinatione frustratus sustulit fidem vera dicenti. NON Vcoeundi concessa divinatione frustratus sustulit fidem vera dicenti. NON Vneque pretii maioris nemo habet». FESTA FRONDE quae festos indicat dies ut laurfaciem commutatur’, quod more suo explanat sequentibus. RVIT OCEANO nascitur de Oceano, ut «ruit atram ad caelum picea crassus caligine nubem». Ideo autem ‘ruit’, quia altius est mare quam terra, ut diximus supra. VMBRA MAGNA id est terrae; et definitio est noctis. MYRMIDONVMQVE DOLOS a generalibus ad specialia venire vitiosum est, nisi forte redeatur ad causam, ut hoc loco. PER MOENIA per domos, ut supra «et moenia pandimus urbis»; ‘moenia’ enim et publica et privata dicuntur. PHALANX lingua Macedonum legio. Et est a parte totum, hoc est synecdoche. IBAT veniebat, ut «nunc primum a navibus itis». AMICA sibi grata. Et sciendum septima luna captam esse Troiam; cuius si
Abbreviated transcription (Latin):
sicrut roburũ conut supra ligmuam uscederate proipse sceleratus. ut inutile serrĩ
itesinpallun : Seden ł saboc dstendit donum mineruȩ Oranda Placanda i uuros
iiper positos scacue porte Nam sequitur quater ipso in limine Portemienia ꝓmidint
nnt posati senam dicit patrfeta porta uid diruta interiora ciuitatis es se nudata
longunt operꝰ Pricpara seadopus intendunt. lizint ut intendit quelo cũ sentis
dcnd tnt ps cendit ppropria magnitudine  fatalis Mortifera Sacra Eopanria
samos encuanus sine es damatio eopertinit quod tanta fuerat uis consecrationis
itias post pro fanationem ab ingres su hostes uetaret nam nouimus sepuldubo
uenedontis quod super pontam sccam fuerat tuti fuisse fata troiana Anditab
ucia superquit supsiam totam. Quater Sacpius : in memores in prouidi augsiie

Expanded text:
SACRVM ROBVR non, ut supra, «lignum». SCELERATAM pro ‘ipse sceleratus’, ut «inutile ferrum». SACRVM ROBVR non, ut supra, «lignum». SCELERATAM pro ‘ipse sceleratus’, ut «inutile ferrum». Et est hypallage. SEDES per hoc ostendit ‘donum Minervae’. ORANDA placanda. MVROS superpositos Scaeae portae; nam sequitur «quater ipso in limine portae». MOENIA PANDIMVS VRBIS non est iteratio; nam dicit patefacta porta vel diruta interiora civitatis esse nudata. ACCINGVNT OPERI praeparant se ad opus. INTENDVNT ligant, ut «intenditque locum sertis». SCANDIT transcendit propria magnitudine. FATALIS mortifera. SACRA CANVNT versus Ennianus. Sane exclamatio eo pertinet, quod tanta fuerat vis consecrationis ut etiam post profanationem ab ingressu hostes vetaret. Nam novimus sepulcro Laomedontis, quod super portam Scaeam fuerat, tuta fuisse fata Troiana. INCLITA BELLO quia superavit Mysiam totam. QVATER saepius. INMEMORES inprovidi, aut non
Abbreviated transcription (Latin):
ristis scnec tus  Qalss mpotit idde tollut facta autem conparatie propterisisce¬
dobs personam : lncertas pubine inli sam quae non baberet mortis esfectum daꝑ sucli¬
deos perron smpentr & Delubie Odiubru dicitur quod uno tecto plura conplectitur
bumi Quia pcuino tescodiluitur ute capitoliũ in quoe minerua iuppiter uino
auidicunt deubru sse locum ante temiplũ ubi aqua currit adiluendo ẽ autam se¬
nlo doduo bode abar ee fotõ ⁊ sneunt torus aut nobilis subpidibus quedead Sciliceu
medo he bol ara quod adnctis uidetur nam quod colitur et breue ẽ et la toti sicut
pilla diu su fulret : qugiq suborbo  ut maxima pris inspira collecta ante pedes sa
colla clero. fuerarpi tib psiq suibs po st̃ dipeu idẽ inter scutũ et simula crum deae latebad
ull i templo anbis une qiouus magnus ut pollio et ipse facit noua carmineansi¬
net sro insonats ⁊ scdus suppliciu abco quod precedit id quod sequitur ex pendis

Expanded text:
ectus». QVALIS MVGITVS id est tollit. Facta autem comparatio est propter sacerdotis personam. INCERTAM dubie inlisam, quae non haberet mortis effectum. LAPSV ‘labi’ proprie serpentum est. DELVBRA ‘delubrum’ dicitur quod uno tecto plura complectitur numina, quia uno tecto diluitur, ut est Capitolium, in quo est Minerva, Iuppiter, Iuno. Alii dicunt delubrum esse locum ante templum, ubi aqua currit, a diluendo. Est autem synecdoche, hoc est a parte totum. SAEVAE fortis aut nobilis. SVB PEDIBVSQVE DEAE scilicet maioris simulacri, quod a cunctis videtur; nam quod colitur et breve est et latet, sicut Palladium fuerat. CLIPEIQVE SVB ORBE ut maxima pars in spiram collecta ante pedes sit. Colla vero cum capitibus erectis post clipeum, id est inter scutum et simulacrum deae latebant, ut est in templo urbis Romae. NOVVS ‘magnus’, ut «Pollio et ipse facit nova carmina». INSINVAT pro ‘insinuatur’. SCELVS supplicium, ab eo quod praecedit id quod sequitur. EXPENDISS
Abbreviated transcription (Latin):
quae intemplo ueste stabat ornata ut enim in primo diximus aliquoshinc uerso
constat esse sublatos nec in merito Nam et turpe ẽ uiro forti contra feminã irasci et
contrariũ ẽ helenam in domo priami fuisse illirei quae in sexto dicitur quia indomo ẽ
inuenta deyphoebi postquam exsũma arce uocauerat grȩcos hinc autem uersus esse
sublatos. ueneris uerba declarant dicentis Nontibi trndaridis facies inuisa lacenȩ Ro¬
sto pulchro perpetuũ eprt eton ueneris : In super Super quod continuerat : Indomitas
magnas Quid furis : quia furor ẽ uirũ fortem ruere in muliens interitũ : Nostricura
it hocloco ut solet una sede aeneae familiam facit Nostriautem et uestrigenetiuus plu¬

Expanded text:
quae in templo Vestae stabat ornata. Vt enim in primo diximus, aliquos hinc versus quae in templo Vestae stabat ornata. Vt enim in primo diximus, aliquos hinc versus constat esse sublatos, nec inmerito. Nam et turpe est viro forti contra feminam irasci, et contrarium est Helenam in domo Priami fuisse illi rei, quae in sexto dicitur, quia in domo est inventa Deiphobi, postquam ex summa arce vocaverat Graecos. Hinc autem versus esse sublatos, Veneris verba declarant dicentis «non tibi Tyndaridis facies invisa Lacaenae». ROSEO pulchro. Perpetuum epitheton Veneris. INSVPER super, quod continuerat. INDOMITAS magnas. QVID FVRIS quia furor est virum fortem ruere in mulieris interitum. NOSTRI CVRA et hoc loco, ut solet, unam se de Aeneae familia facit; ut «unius
Abbreviated transcription (Latin):
Nggnatrem a siae quia inperauerat et frigrae et migdoniae : lacet ingens litoreit Pompei
angit historiã quod autem dicit litorȩ illud ut supradiximus respicit quodin pacuuui
iagedia continetur . quod autem donatus dicit litus locdm esse ante ara salitando dictũ
ratione caret÷ nam alitando libreuis ẽ et stare non potest uersus sine nomine sine ag¬
ntione Seuus horror quia et ẽbonus ut lactusq perartus horroriit: uitam exalantẽ
scundum cos quia nimã uentum uolunt ut atq inuentos uita recessit : irepta diripienda
participium proparticipio opia notandum deexerqͥtu nemero eũ dixisse singulari ut salus¬
tus cum copias deexercitũ numero pluralidicamus. Copian uero aliarũ rerũ ẽcũmi¬
hiscordo ẽ cummihi seuidendã oculis obtulit non ante tamclara :Inlucẽ innimsquicũ

Expanded text:
REGNATOREM ASIAE quia imperaverat et Phrygiae et Mygdoniae. IACET INGENS LITORE TRVNCVS Pompei REGNATOREM ASIAE quia imperaverat et Phrygiae et Mygdoniae. IACET INGENS LITORE TRVNCVS Pompei tangit historiam. Quod autem dicit ‘litore’, illud, ut supra diximus, respicit quod in Pacuvii tragoedia continetur. Quod autem Donatus dicit ‘litus’ locum esse ante aras, a ‘litando’ dictum, ratione caret; nam a ‘litando’ ‘li’ brevis est, et stare non potest versus. SINE NOMINE sine agnitione. SAEVVS HORROR quia est et bonus; ut «laetusque per artus horror iit». VITAM EXHALANTEM secundum eos qui animam ventum volunt, ut «atque in ventos vita recessit». DIREPTA diripienda; participium pro participio. COPIA notandum de exercitu numero eum dixisse singulari, ut Sallustius cum ‘copias’ de exercitu numero plurali dicamus. ‘Copia’ vero aliarum rerum est. CVM MIHI SE ordo est, ‘cum mihi se videndam oculis obtulit non ante tam clara’. IN LVCE in nimbo, qui cum