comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
crulus nonus decimus lam sequentianno non addessuꝑ
uiginti nouem undecim ut decem adnuncies decractor
trigituiud in deneue t teris ut undecim ꝓnunties
dereliquis Fes quitatibus.
testiuitas dicta afestis dieb: qua si festiditas eo quod in
iis solare s diuina fit quibi contrariisunt fastimnquib:
ius fator idẽ. dicitur Sollemnitas a sacris dicitort
ia fuscepta ut muttiri obreligionem non debeat ab so¬
aute uocatur quod non ibi terrena sed caelertia tan¬
tu agantur. Pascha festiuitatũ omniũ primat dec
iuis uoccibulo lam superius dictũ .ẽ. Pente costen sicut
qupas cbe apud hebreos calebris dieserat Suo go
qumque decadas pcischae caelebra unde atuo cabulĩ
suonto sente eñ grece quinque in quo diesecundũ
legempu es propositionis de nouis frugibus offe¬
coduaitur suius figurã annus iubeleus intesfaamen¬
toustien ge mĩt: quae nunc iterũ ꝑfutur imre promet¬

Expanded text:
circulus nonus decimus, iam sequenti anno non addes super circulus nonus decimus, iam sequenti anno non addes super viginti novem undecim, ut decem adnunties detractis triginta, sed inde reverteris, ut undecim pronunties. De reliquis festivitatibus . Festivitas dicta a festis diebus, quasi festiditas, eo quod in eis sola res divina fit. Quibus contrarii sunt fasti, in quibus ius fatur, id est dicitur. Sollemnitas a sacris dicitur, ita suscepta ut mutari ob religionem non debeat, ab †soautem vocatur quod non ibi terrena, sed caelestia tantum agantur. Pascha festivitatum omnium prima est, de cuius vocabulo iam superius dictum est. Pentet pascha, apud Hebraeos celebris dies erat, quod post quinque decadas paschae celebratur, unde et vocabulum sumpsit. Pente enim Graece quinque. In quo die secundum legem panes propositionis de novis frugibus offerebantur: cujus figuram annus jubilaeus in Testamento Veteri gessit, quae nunc iterum per figuram repromis
Abbreviated transcription (Latin):
cur sũ mannũ solfacit a sexto autẽ non as marciasus qi
indie i. &ł lanuarias in luncecursu . bissextus ad ponit᷑
atq. in detrahitur. inter culares autẽ dies idcir co
uocantur quia interponuntur ut ratio lunde solis¬
q conueniat calare enĩ ponere dicitur intercalare
interponere epactas greciuocant latini a diectio¬
nes annuus lunciresq ꝑ unde nariũ numerũ usqi
adtrecenariũ insereuol uuntur. quas ideo aegrotu
adiciunt ut lunaris emensiorationisols e que tur
luna enim iuxtacursũ suũ uigintino uemsemis dies
uicere dinoscitur. et fiunt in annũ iunares dies
uc ł iii. remanent adcursũ annisolaris die supidecm
quos aegrptu adiciunt unde et ad iectiones uocantur abs:
iis non inuenies lunã quota sit in quo lib& anno et menseet die
lstropacte sempun decimo leł aprilis reperiuntur intaleo
luna qua suerit eodie contrnentur autẽ circulo decem¬
no uiali sescũ augintinouemepactas peruenerint qui c̃

Expanded text:
cursum in annum sol facit. A sexto Nonas Martii usque cursum in annum sol facit. A sexto Nonas Martii usque in diem II Kal. Jan. in lunae cursu bissextus apponitur, atque inde trahitur. Intercalares autem dies idcirco vocantur, quia interponuntur ut ratio lunae solisque conveniat. Calare enim ponere dicitur, intercalare interponere. Epactas Graeci vocant, Latini adiectiones annuas lunares, quae per undenarium numerum usque ad tricenarium in se revolvuntur. Quas ideo Aegyptii adiciunt, ut lunaris emensio rationi solis aequetur. Luna enim iuxta cursum suum viginti novem semis dies lucere dinoscitur, et fiunt in anno lunares dies CCCLIV; remanent ad cursum anni solaris dies undecim, quos Aegyptii adiciunt. Unde et adiectiones vocantur: absque his non invenies luna quota sit in quolibet anno et mense et die. Istae epactae semper XI Kal. April. reperiuntur in eadem luna quae fuerit eo die. Continentur autem circulo decemnovenali; sed cum ad viginti novem epactas pervenerint, qui est
Abbreviated transcription (Latin):
brant huius modiergo dissensio inter utrosqi pascha¬
lemregulã turbat Communis annus dr̃ quiduode
communis quia sepeduo ita coniuncti incedunt ut inui
cense inpas chali sollemnitate sequantuurt ut mu
Nam embolismus annus semꝑ solus ẽ embolismus annus ẽ
qui tredecim menses lunares iđ .cCC. Lxxx iiii. dies haberemons¬
tratur ipseẽ annus scõ morsi liuinitus reuelatus in quolu¬
bentur hii quilongius habitabant. insecundo mensepascha
communiũ quib undecim lunares dies es se cernuntur
embolis miautẽ anniet communes sic inueniuntur. Sieñ
a quarta decima luna paschȩ praecedentis usq ad quar¬
tuor unus dies ad iectus. Crescit enĩ ꝑsingulos annos quar¬
tapars assis At ubi quarto anno assem conpleueri
bissextũ annũ facit. Dictus autẽ bissextus quiabis sesxies¬
ductus assem facit quod ẽ unus dies. sicut et quadran¬
te propter ductũ quod ẽ .bis sextus quemnsuꝑdierũ

Expanded text:
brant. Huiusmodi ergo dissensio inter utrosque paschabrant. Huiusmodi ergo dissensio inter utrosque paschalem regulam  communis, quia saepe duo ita conjuncti incedunt invicem, et se in PaschNam embolismus annus semper solus est. Embolismus annus est qui tredecim menses lunares, id est CCCLXXXIV dies habere monstratur. Ipse est annus sancto Moysi divinitus revelatus, in quo iubentur hi, qui longius habitabant, in secundo mense pascha communium, quibus undecim lunares dies deesse cernuntur. Embolismi autem anni et communes sic inveniuntur. Si enim a quarta decima luna paschae praecedentis usque ad quartuor unus dies adiectus. Crescit enim per singulos annos quarta pars assis. At ubi quarto anno assem conpleverit, bissextum unum facit. Dictus autem bissextus quia bis seductus assem facit: quod est unus dies, sicut et quadrantem propter quater ductum, quod est bissextus, quem super dierum
Abbreviated transcription (Latin):
tria sđi tẽ porare surrectio dnĩ triduana ẽ quod uero
a quarta decima luna usq ad uicen simã primã ꝑdies
septẽ paschalis dies queritur prõpipsũ numerũ septena¬
riũ quodum uersitatis significatio sepefiguratur quietia
iosi ecdesi ce tribuit᷑ propter instar uniuersitatis unde
et lobannes a postolus in apo calipsin. ad septẽ scribit
ecclesias. et clesia uero ad huc inista mortali tate carnis
constituta propter ipsũ muta bilitatẽ lunae nominae
inscripturis significatur. uaria autẽ obseruantia
opinionũ paschalis festiuitatis interdũ er rorẽgignit
atini nãq: a tertiononas martias usque int̃tio nonas
apriles primimensis lunã inquirunt. et si quinta decima
luna die dominico ꝓuenerit in alio die dominico pascha
pas u buntdreri p̃rimimensis lunã ab oc tauoidus ma¬
des usq: indiemnonas a priles obseruant : Et si quinta
decimaluna diedm̃ico incurrerit scm̃ pascha cele¬

Expanded text:
tria saeculi tempora resurrectio Domini triduana est. Quod vero tria saeculi tempora resurrectio Domini triduana est. Quod vero a quarta decima luna usque ad vicesimam primam per dies septem paschalis dies quaeritur, propter ipsum numerum septenarium, quo universitatis significatio saepe figuratur; qui etiam ipsi Ecclesiae tribuitur propter instar universitatis, unde et Iohannes Apostolus in Apocalypsin ad septem scribit ecclesias. Ecclesia veconstituta, propter ipsam mutabilitatem, lunae nomine, in scripturis significatur. Varia autem observantia opinionum paschalis festivitatis interdum errorem gignit. Latini namque a tertio Nonas Martii usque in tertium Nonas Aprilis primi mensis lunam inluna die Dominico provenerit, in alium Dominicum pascha protrahunt. Graeci primi mensis lunam ab VIII Id. Mart. usque in diem Non. Apr. observant; et si decima quinta luna die Dominico incurrerit, sanctum pascha cele
Abbreviated transcription (Latin):
non solũ mortemet resur rectionẽ xp̃i in memoriã
ne uocemus sedetiã cetera quaccircoeu ad tonus¬
tur ad sucra mentorũ significationẽ inspicia mus c̃¬
torpter iniciũ enĩ nouaeuitae et propter nouũ henirnẽ
que subemur in duere et ex uere ueterem eo qur ga¬
tes uetus fermentũ ut simus noua conspar sio qdue
paschanrm immolatus ẽ xp̃ss propter banu ee¬
go uitue noui tatẽ primus mensis nouorũ mangus e¬
sibus celebrati onipas chali mistice ad tributus ẽ.
Quod uero tertiae eb domatae dies pascha celebratur. id ẽ
quidies occurrit a quinta decima inui censimam primam
hoc significat quia in tototempore scđi. qui septenario die¬
rũ numerũ agitur nunc tertiũ tempus hoc sacramentũ ap¬
paruit. Primum enim tẽpus .ẽ antelegem. secundũ suble¬
ge tertiũ sub gratia ubiiamma nifestatũ ẽ sacramentũ
pri us occultũ. in profetico enigmate ideo et propter haec

Expanded text:
non solum mortem et resurrectionem Christi in memoriam non solum mortem et resurrectionem Christi in memoriam revocemus, sed etiam cetera, quae circa eum adtestantur, ad sacramentorum significationem inspiciamus. Propter initium enim novae vitae et propter novum hominem, quem iubemur induere et exuere veterem, expurgantes vetus fermentum, ut simus nova consparsio, quoniam pascha nostrum inmolatus est Christus. Propter hanc ergo vitae novitatem primus mensis novorum in mensibus anni celebrationi paschali mystice adtributus est. Quod vero tertiae hebdomadae die pascha celebratur, id est qui dies occurrit a quarta decima in vicesimam primam, hoc significat quia in toto tempore saeculi, quod septenario dierum numero agitur, nunc tertium tempus hoc sacramentum aperuit. Primum enim tempus est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia; ubi iam manifestatum est sacramentum prius occultum in prophetico aenigmate: ideo et propter haec
Abbreviated transcription (Latin):
L. XU.
L. xuiiii.
L.xuii.
L. xxI.
L. xuii.
Post cuius ex pletionem ad primumex ordiũ recur rendum
a debrabat: quo ⁊ cũq dieac cureret quod ritũ sc̃patres
innicena si dono ꝓhibuerunt. constituentes non solũ luna
paschalem et mensem in quirere sedetiã et diempe¬
sur rectionis dominicae obseruare et ob hoc paschar
quar ta decima lunausq: uicensima prima extenderun
ut dies dominicus non omitteretur. Pas chaẽ autẽ uoca¬
bulũ non grecũ sed hebreũ ẽ nec apassione quo pascin
grecedicitur pati sed a transitu hebreo uerbo pascha
appellata ẽ eo quod tunc populus dĩ ex aegrpto tran
cuiusrdon ideo ꝑuigilia dicitur. Propter aduentũre¬
gis ac dĩ nr̃i ut tempus resur rectionis eiusnos. ñdor¬
mientes sed uigilantes inueniat Cuius noctis duple
ratio ẽ siue quodinea eturtã tunc recepit cũ passusẽ
siue quod postea eadẽ hora quare surrexit selludi¬
candũ uenturus .ẽ. Eoaute modo agimus paschaui

Expanded text:
l. XX. E. XVII. l. XVI. E. XII. . XVI. post cuius expletionem ad primum exordium recurrendum. celebrabat, quocumque die occurreret. Quem ritum sancti Patres in Nicaena synodo prohibuerunt, constituentes non solum lunam paschalem et mensem inquirere, sed etiam et diem resurrectionis Dominicae observare; et ob hoc pascha a quarta decima luna usque ad vicesimam primam extenderunt, ut dies Dominicus non omitteretur. Paschae autem vocabulum non Graecum, sed Hebraeum est; nec a passione, quoniam πάσχειν Graece dicitur pati, sed a transitu Hebraeo verbo pascha appellata est, eo quod tunc populus Dei ex Aegypto transCuius nox ideo pervigilia ducitur, propter adventum regis ac Dei nostri, ut tempus resurrectionis eius nos non dormientes, sed vigilantes inveniat. Cuius noctis duplex ratio est: sive quod in ea et vitam tunc recepit, cum passus est; sive quod postea eadem hora, qua resurrexit, ad iudicandum venturus est. Eo autem modo agimus pascha, ut
Abbreviated transcription (Latin):
rantes uocem dnĩ quiait sp̃s est ds̃ Inicor poreus ẽ
enim nec membris distinguitur neccor poris mole
censetur. Eraclite abera clio aucto e exorti
mona chus tantum recipiunt coniugia respu¬
unt regnacaelo. paruulos babere non credunt
Nouatiani a nouatoromae urbis praes bitero
exoeti quiaduersus cornelium cathedram sacer¬
dotalem conatus. Iniuadere heresem instituit
nolens a postatos suscipere et rebabtizans babti¬
ratos montani heretici dicti quod tem pore ꝑsecu¬
tionis inmontibus latuerunt qua hoc casione sea
chatholica aecclesiecor pore diuiserunt. Ebionit
abebione dicti husemi iuda ei sunt ecitatenent
cuan gelum ue legemcar nalites seruent aduers as ouionid
uatas apos tolus seribens inuenitut Focruen Sorino¬

Expanded text:
rantes vocem Domini, qui ait: Spiritus Deus est. Incorporeus est rantes vocem Domini, qui ait: Spiritus Deus est. Incorporeus est enim, nec membris distinguitur, nec corporis mole censetur. Heraclitae ab Heraclito auctore exorti, monachos tantum recipiunt, conjugia respuunt, regna coelorum parvulos habere non creduntNovatiani a Novato Romae urbis presbytero exorti, qui adversus Cornelium cathedram sacerdotalem conatus invadere, haeresim instituit, nolens apostatas suscipere, et rebaptizans baptizatos. Montani haeretici dicti, quod tempore persecutionis in montibus latuerunt; qua occasione se a catholicae Ecclesiae corpore diviserunt. Ebionitae ab Ebione dicti. Hi semiiudaei sunt, et ita tenent Evangelium ut Legem carnaliter servent: adversus quos ad Galatas Apostolus scribens invenitur. Photin
Abbreviated transcription (Latin):
ohunns euangeliũ et apocalipsin cata si usio corer
ordouinti csrigia dedit qui a ibiextiterunt ciuadiuen
eoruimentanus prisca et maximilla fueruntibt aduer
oroptenmnditia ituse nominauerunt uclora precast
induee stpiis e dicant qui nomen suum si cognos cereuollos¬
munda nos sepotius quammundos uocarent. paulian
sexpm̃ seda maria sumpsis se inicium Ermogeniam
abermogene quodamuocati qui materiam non na¬
tam introducens dõ nonnato eam com parauit ma¬
tremq: helementoꝵ et deã ad serlit quos apłs in pro¬
batelementis seruientes manicher aquodam
ꝑsa extiterunt qui uocatus ẽ manis hic duas natu¬
ras et substantias Introdux̃ idẽ bonam et malam
etanimas exdõ quasi exalico fontemanere adserut
testamentum uetus respuunt nouum expartere¬
cipiunt. Antop omo fite dicti proeo quod simpli¬
citate rustica dm̃ habere humana membra quae
in diuinis libris scripta sunt arbitrantur. Antro¬
poenim graece enim latine homo interp̃tatur igno

Expanded text:
ohannis evangelium et Apocalypsin. Cataphrygiis nomen provincia Phrygia dedit, quia ibi extiterunt. Auctores eorum Montanus, Prisca et Maximilla fuerunt. Hi advenpropter munditiam ita se nominaverunt. Gloriantes  se ceteris praedicant. Qui nomen suum si cognoscere vellenmundanos se potius quam mundos vocarent. Paulianier fuisse Christum, sed a Maria sumpsisse initium. Hermogeniani ab Hermogene quodam vocati, qui materiam non natam introducens, Deo non nato eam comparavit, matremque elementorum et deam adseruit; quos Apostolus inprobat, elementis servientes. Manichei a quodam Persa extiterunt, qui vocatus est Manes. Hic duas naturas et substantias introduxit, id est bonam et malam, et animas ex Deo quasi ex aliquo fonte manare adseruit. Testamentum Vetus respuunt: Novum ex parte recipiunt. Anthropomorphitae dicti pro eo, quod simplicitate rustica Deum habere humana membra, quae in divinis libris scripta sunt, arbitrantur; ἄνθρωπος enim Graece,
Abbreviated transcription (Latin):
Anim aduersi oenimẽ quando iudex reumpunit et dicitur
A nim a duer tereid ẽ animumillucaduertere Incendere
utique ad puniendumreum quia uidex ẽudec auteduro¬
na qucum et ignem inter diceba nt quibus dam dam¬
natis quia uereta qua cunctis patet et omnibus data ẽ
ut illinon fruerentur quo d omnibiꝑna tura m concr¬
De momentis et horis.
De olimpiãdibus et lus tris et iubele is

Expanded text:
Animadversio enim est, quando iudex reum punit; et dicitur Animadversio enim est, quando iudex reum punit; et dicitur animadvertere, id est animum illuc advertere, intendere utique ad puniendum reum, quia iudex est. Ideo autem Romani aquam et ignem interdicebant quibusdam damnatis, quia aer et aqua cunctis patent et omnibus data sunt; ut illi non fruerentur quod omnibus per naturam concede momentis et horis, , decimum de olympiadibus et lustris et jubeleis
Abbreviated transcription (Latin):
Tatibulumenim uulgofurca dicitur quasi ferens segut sasueli¬
sum enim. et strangu latum. haec ex eo ex animat sed patibali
minor poena quã crucis Nampatibolum adpensus statimex¬
animat: Crux autem subfixus diu crutiat. Uode et in euan¬
gebola tronibus utmo rerentur et deligno antes abbatum depo¬
nencur crura confractasit quia lignosus pensi eitomorinon
poterant In ipsoquoq generenetis dffert crud elios ee
enim inaqua spũ torquentes extingu ignib urifrigoreesi
mernecari canibus et bestus ex pom Nan feraouoor enutis
quoq: maior eptauit Cila dius enim sine grauiori crutati
compendiosa morte uitamfimirenouit Cille dimec t
tacidalsi uasculum ab occulendo id ẽclaudendo dictũ ẽ auta
uter excoreo factus incoparricdae cumsimio etgullo etser¬
pertem inclusim mare praecipitantor dumum autem
istarum mor tiumgenus animaduersio nominatur

Expanded text:
Patibulum enim vulgo furca dicitur, quasi ferens caput. SuspenPatibulum enim vulgo furca dicitur, quasi ferens caput. Suspensum enim et strangulatum ex eo exanimat; sed patibuli minor poena quam crucis. Nam patibulum adpensos statim exanimat, crux autem subfixos diu cruciat; unde et in Evangelio latronibus, ut morerentur et de ligno ante sabbatum deponerentur, crura confracta sunt, quia ligno suspensi cito mori non poterant. In ipso quoque genere necis differt. Crudelius est enim in aqua spiritum torquentes extingui, ignibus uri, frigore et fame necari, canibus et bestiis exponi. Nam ferro mori aetas quoque maior optavit. Gladius enim sine graviore cruciatu conpendiosa morte vitam finire novit. Culleum est parricidale vasculum ab occulendo, id est claudendo dictum. Est autem uter ex corio factus, in quo parricidae cum simio et gallo et serpente inclusi in mare praecipitantur. Omnium autem istarum mortium genus animadversio nominatur.
Abbreviated transcription (Latin):
chio uiuit quanodiu nonprobat at ubi probauerisess etsat
et erisodĩ ns nominatur non fama  Et ilium diecã qucs
eroacuun uas eae scuł dr̃ quex trasolum ẽ undcpost smin
orede untibus bocẽ de cribo re ducends qui s nt esec t i inc¬
legatis et l palimen patrine diuditur autemset eleu tiann
degorisetus por tiuon srelogatus e quem bona sua sequntur
depor catus quem non se quuntur proscroo tasua sequuoi tu
dammiatio qua siporroscriptio Itemoros criptus qua palã
do i cusuine tallum ẽ ubex ules deputantur aderu dien¬
dai uenam marmoraq secanda incrustis
beliuitus aseruando uocata apud antiquos enim qui
inbello a mor teser uabantur ser uiuo cabantur hacce
sola malorum omnium post trema queliberis omni supplicio grauior
ẽ nã ubilibertas perut una ibiperi erunt et omnia: abmoneiũ
uero diuer si casus ex quibus crux uel patibulum in quo homines
adpensi cruciantur uel patiuntur unde et nomina habent

Expanded text:
tamdiu vivit, quamdiu non probat. At ubi probaveris, esse cessat, tamdiu vivit, quamdiu non probat. At ubi probaveris, esse cessat, et exinde res nominatur, non fama. Exilium dictum quassolum est. Unde postliminium redeuntibus, hoc est de exilio reducendis, qui sunt eiecti in iniuria, id est extra limen patriae. Dividitur autem exilium in relegatis et deportatis. Relegatus est, quem bona sua sequuntur: deportatus, quem non sequuntur. Proscriptio exilii procul damnatio, quasi porro scriptio. Item proscriptus, quia palam scriptus. Metallum est ubi exules deportantur ad eruendam venam marmoraque secanda in crustis. Servitus a servando vocata. Apud antiquos enim qui in bello a morte servabantur, servi vocabantur. Haec est sola malorum omnium postrema, quae liberis omni supplicio gravior est; nam ubi libertas periit, una ibi perierunt et omnia. Mortium vero diversi casus, ex quibus crux vel patibulum, in quo homines adpensi cruciantur vel patiuntur; unde et nomina habent.
Abbreviated transcription (Latin):
tem inueniant. est& lautũ num suppliui genus aduer¬
berandum aptum. inuentũ atar quinio superbo ad poe¬
ncs sceleratorũ Iste em̃ prior lautũ nas ꝓ tormerit c
sus tesmetailla at q exilia adinuenit et ipseprior regibus ex ibũ
ietur hocen saleo ẽ similitudo undic at ut cibter quso aciacur
p beneflrs esiddendo ponitur Est enim comimunis ne anost an iu¬
rone sabene sieuentice Ig nominiũ eogt des nat habertu
hones ta eis uoren: his quih aliqđ crime naepr dechien dicuure
sneseneie stauteut igneminium quasi sine nomint sicut ig narus
smeso eutasi sicut ig nobilis sine nobilitate. hoc quoque eaiti¬
iour duasisinebona fama fama autem dicta qui fande insa
lequen doperuoatur pertra duces lingiurum it afiriuonser¬
pensł iutei nome ne bonarum rerum et malaũ au sinmn fel¬
utums inter dumi ut iliud inluscris fama qđ lausc̃ mala ril
faenda utem nonuencerti locum non habeł quia plurimum

Expanded text:
tem inveniant. Est et latomia supplicii genus ad vertem inveniant. Est et latomia supplicii genus ad verberandum aptum, inventum a Tarquinio Superbo ad poenam sceleratorum. Iste enim prior latomias, tormenta, fustes, metalla atque exilia adinvenit, et ipse prior regibus exilium meruit. Talio est similitudo vindictae, ut taliter quis patiatur pro beneficio reddendo ponitur. Est enim communis sermo et iniuriae et beneficentiae. Ignominium, eo quod desinat habere honestatis nomen is qui in aliquo crimine deprehenditur. Dictum est autem ignominium quasi sine nomine, sicut ignarus sine scientia, sicut ignobilis sine nobilitate. Hoc quoque et infamium, quasi sine bona fama. Fama autem dicta quia fando, id est loquendo, pervagatur per traduces linguarum et aurium serpens. Est autem nomen et bonarum rerum et malarum. Nam fama felicitatis interdum est, ut illud, 'inlustris fama,' quod laus est: malarum, Fama autem nomen certilocum non habet, quia plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
uerberant. hinc flagraet plagae et flagella quia cũ flatu et stre¬
pitu in corporesonant. Namplagae quasi flage sedplagȩ et fla¬
gra primae positionis sunt F.lagella autem ꝑ diminutionem dicta
Anguilluẽ quaco hercentur inscolis pueriq̃i uulgoscutica dr̃
fus tessunt quibus iuuenes procriminib feriuntur appellati
qđ praefixi in fossisstent quospalos rusticiuocant . Vectes dicti
quod manibus uectentur. undeuste o saxaq: uelluntur sed hi
ad poenas legum non ꝑtinent. Vir gaesunt sũmitates frondiũ
arborũ quedictae qđ uirides sint uel qđ uim habeantar guendi
quae silenis fuerit uirgaẽ sicerte nodosa uel aculeata scur¬
pio rectissimon omine quicar guato. uulnere in corpus infi¬
gitur hictus propriae flugellaorum sunt ab agitando uocan di
ungulae dicte qđ effodiant haec et fediculae qui ahisrei in
aeculotor quuntur ut fides inueniatur. Neculeus autẽ
dictus quod ex tentat. Tor menta uero qđ tor quendo men¬

Expanded text:
verberant. Hinc flagra et plagae et flagella, quia cum flatu et strepitu in corpore sonant. Nam plagae, quasi flagae; sed plagae et flagra primae positionis sunt, flagella autem per diminutionem dicta. Anguilla est qua coercentur in scholis pueri, quae vulgo scotica dicitur. Fustes sunt quibus iuvenes pro criminibus feriuntur, appellati quod praefixi in fossis stent; quos palos rustici vocant. Vectes dicti quod manibus vectentur, unde ostia saxaque velluntur; sed hi ad poenas legum non pertinent. Virgae sunt summitates frondium arborumque, dictae quod virides sint, vel quod vim habeant arguendi; quae si lenis fuerit, virga est; si certe nodosa vel aculeata, scorpio rectissimo nomine, quia arcuato vulnere in corpus infigitur. Ictus proprie flagellorum sunt, ab agitando vocati. Ungulae dictae quod effodiant. Haec et fidiculae, quia his rei in eculeo torquentur, ut fides inveniatur. Equuleus autem dictus quod extendat. Tormenta vero, quod torquendo men
Abbreviated transcription (Latin):
quasi praefacores quia porrofantur et defu turs uera praediciunos
qui auteri a nobis pro phetae inueteri testa mentou dentesappod¬
abantur quia uidebant ea quaeceteri non uidebant et praespie¬
ebant qua finmisterio abs conditaerant hninc ẽ quod seriptĩ e

Expanded text:
ostri prophetas vocant, quasi praefatores, quia porro fantur et de futuris vera praedicunt. ostri prophetas vocant, quasi praefatores, quia porro fantur et de futuris vera praedicunt. Qui autem a nobis prophetae, in Veteri Testamento videntes appellabantur, quia videbant ea quae ceteri non videbant, et praespiciebant quae in mysterio abscondita erant. Hinc est quod scriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
res et ab e eo quo dbeata dicatur exethimo logia nominis
becta muocauit . Ioseph ab eo quo dsibialiũ ad dima tero p
tauerat . Vocauit augmentũ. hunc pharco saphan exappel¬
lauit quod hebraice absconditorum repertorem sonat
Troeo quod obscura somnia reuelauit. et sterelitatẽ p̃dixit
tamen quia hoc nomen ab uegrpto oponitur ipsius linguae
debet habererationem inter p̃tatur enĩ safunet aegiptio
sermone saluatormundi eo quod orbem terrae ab inminen¬
tifamis excidio liberarit. Benlamin inter p̃tatur filius dex¬
terae quod ẽ uirtu Dex tera enim appellatur lam in ma¬
ter quippeeius moriens uocauerat nomeneius. henonin id ẽ
filius doloris mei. Pater hoc mutauit filiũ dexterae nominans
ma nassen dictus abeo quod sit pater eius oblitus laborũ
suorum Ita enim hebraice uocatur obliuio Efrulm eo qđ
auxerit eũ ds̃ et ex hoc uocabulo in linguam nrã trans¬
fertur augmentum

Expanded text:
res; et ab eo quod beata dicatur, ex etymologia nominis res; et ab eo quod beata dicatur, ex etymologia nominis Beatum vocavit. 17. Joseph, ab eo quod sibi alium taverat, vocavit augmentum. Hunc Pharao Zaphanath appellavit, quod Hebraice absconditorum repertorem sonat, pro eo quod obscura somnia revelavit et sterilitatem praedixit. Tamen, quia hoc nomen ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo Zaphanath Aegyptio sermone salvator mundi, eo quod orbem terrae ab inminenti famis excidio liberarit. Beniamin interpretatur filius dexterae, quod est virtutis. Dextera enim appellatur iamin. Mater quippe eius moriens vocaverat nomen eius Benoni, id est filius doloris mei. Pater hoc mutavit, filium dexterae nominans. Manasses dictus ab eo, quod sit pater eius oblitus laborum suorum. Ita enim Hebraice vocatur oblivio. Ephraim, eo quod auxerit eum Deus; et ex hoc vocabulo in linguam nostram transfertur augmentum.
Abbreviated transcription (Latin):
natus ẽ dixit lici dedit ds̃ mercedemmecĩ Tabulor
Inter praetatur habitaculũ Sextũ enim huric filiũ
genuerat Lia proptereclam secura dixit. habitauit
mecum uir meus undeet filius eius uocatũ ẽ. hubitaculum
neptalim de quo conuersione siue conparatione causa nominis eius ẽ
undeet dixit racel cũ eũ peperisset ancillaeius. balla hab& are
mefecit ds̃ habitatione cũ sororemea : Dan interp̃tatur iudiciũ
bala enim dũ eũ peperis set dixitracel domina eius. iudicauit me
dñs et ex audiens dedit mihi filium Causam nominis ex pressit ut
abeo quod iudicasset dñs filio ancillae iudicii nomini in ponerit
Sath abeuentu siue procinc tu uocatus. ẽ quando emĩ peperit
eum ⁊el fa dixit domina eius. lia infortunia id ẽ quoddrcitur
in procinctu uel euentu. Aser beatus dicitur dũ enĩ peperis¬
set eum. zel fa dixit lia beata ego et beatificant memulie¬

Expanded text:
natus est, dixit Lia: Dedit Deus mercedem meam. 12. ZABULON natus est, dixit Lia: Dedit Deus mercedem meam. 12. ZABULON interpretatur habitaculum. Sextum enim hunc filium genuerat Lia; propterea jam secura dixit: Habitavit mecum vir meus. Unde, et filius ejus vocatus est habitaculum. 13. Nephthalim de conversione, sive comparatione causa nominis ejus est. Unde et dixit Rachel, cum eum peperisset ancilla ejus Bala: Habitare me fecit Deus habitationem cum sorore mea. 14. Dan interpretatur judicium. Bala enim dum eum peperisset, dixit Rachel domina ejus: Judicavit me Dominus, et exaudiens dedit mihi filium. Causam nominis expressit, ut ab eo quod judicasset se Dominus, filio ancillae judicii nomen imponeret. 15. Gad ab eventu, sive procinctu vocatus est. Quando enim peperit eum Zelpha, dixit domina ejus Lia: In fortuna, id est quod dicitur, in procinctu, vel eventu. 16. ASER beatus dicitur, dum enim peperisset eum Zelpha, dixit Lia: Beata ego, et beatificant me mulie
Abbreviated transcription (Latin):
enim hoc nomen cuc cepit qua ndotota nos trobeneduic
onit hoces tanine aingelũ et oriente lucifero benededo
est in de propter uisionem dĩ isrł appellatus eͥ siuon etio¬
uauocauit niomeneius Ruben dicepis quia uidie dẽ hu¬
milta tem metim. Simeon inter praetatur auditio si aeñ
decit uia quando peperit eũ quia exaudiuit me dĩ
Leu ciddrtus dixiteñ Lia quando peperit eũ nomam¬
bigens de cmoreuiri nunc mecũ erit uir meus quicus¬
perie tres filios luda confessio dr̃ quando erũpeperie
eũ ua laudem dño retulit dicens nuc super hoc confite¬
bor dño et obid uocatus ẽ iuda confessione Ita que nom̃e
tius ẽ dictũ quod ẽ gratiarũ cictio isachar interp̃ta¬
tur t̃ merces his quippe dictur ẽ sachar merces hoc
cutem ideo qui a mandragoris filii ruben intro. itũui¬
n quira celi debebatur adse emerat .lia. unde et dũ

Expanded text:
enim hoc nomen accepit, quando tota nocte luctatus enim hoc nomen accepit, quando tota nocte luctatus vicit in certamine angelum, et oriente lucifero benedictus est. Inde propter visionem Dei Israel appellatus est, sicut etLia vocavit nomen ejus Ruben dicens: Quia vidit Deus humilitatem meam. 8. Simeon, interpretatur auditio. Sic enim dixit Lia quando peperit eum: Quia exaudivit me Deus. 9. LEVI, additus. Dixit enim Lia quando peperit eum, non 327 ambigens de amore viri: Nunc mecum erit vir meus, quia peperi ei tres filios. 10. JUDAS confessio dicitur. Quando enim peperit cum Lia, laudem Domino retulit dicens: Nunc super hoc confitebor Domino; et ob id vocatus est Judas. A confessione itaque nomen ejus est dictum, quod est gratiarum actio. 11. Issachar interpretatur, est merces. IE quippe dicitur est, SACHAR merces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum viri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia. Unde et dum
Abbreviated transcription (Latin):
pater uideris populũ propter isrł sclicet taritũ postec
appellatus est abra hã quod trans fertur patermul
tarũ gentiũ quoderat ad huc ꝑ fidem futurũ centiũ
cutem nonbabetur. in nomine sed subcuditur iuxta
illuderit nomentuũ. Ebra hã quia patrẽ multarũ
geritiũ posuite iscac exrisunomenaccepit riserateñ
pates quando ei ꝓmissus est ad mirans hgaudio
bisit et muter quando ꝑillos tresuiros promissus ẽ du¬
bitans hgciudio ex hac ergo causa nomenaccepit
isciac inter p̃tatur enimrisus. Suendũ autẽ qđ quattu&
inueterites tamento absq ullo uelamine nominibus siuscmno¬
mqutm nas cerentur uocatisunt is mahel isciae Sulomot
etotic de gescripturas lacob supplantator incehea¬
cur siue quodinorto plantã nascentis e aetesadp̃ hen¬
deri lrsiue quod postea fratremante decepe upor
taut squmme ei cesecundo Is ra helur udens dtatunc

Expanded text:
pater videns populum, propter Israel scilicet tantum. Postea pater videns populum, propter Israel scilicet tantum. Postea appellatus est Abraham, quod trantarum gentium, quod erat adhuc per fidem futurum. Gentium autem non habetur in nomine, sed subauditur, juxta illud: Erit nomen tuum Abraham, quia patrem multarum gentium posui te. 3. Isaac, ex risu nomen accepit. Riserat enim pater quando ei promissus est, admirans in gaudio. Risit et mater, quando per illos tres viros promissus est, dubitans in gaudio. Ex hac ergo causa nomen accepit Isaac, interpretatur enim risus. 4. Sciendum autem quod quatuor in veteri Testamento absque ullo velamine nominibus suis, antequam nascerentur, vocati sunt; Ismael, Isaac, Salomon, et Josias. Lege Scripturas. 5. JACOB, supplantator interpretatur, sive quod in ortu plantam nascentis fratris apprehenderit, sive quod postea fratrem arte deceperit. Unde tavit enim me ecce secundo.' Israel vir videns Deum. Tunc
Abbreviated transcription (Latin):
terabel siuit stercus suꝑfaciem terrae. O corias ad p̃hendens
dr̃ leu ipse uel ẽ locta robustus. Sella umbraeius uel peti¬
tio mariaem consolans factas aperiens. Nabo codonosor
prophetia labunculae atnus taesiue prophetans istius modi
signum ꝓsomnio scilicet futurorum quodui disse narratur
et danihel interp̃tatus est siuesessio in agnitione angi¬
tice ꝓ ins qui incaptiuitatem ab eo ductisunit. Zoroba¬
bel apud hebraeos ex tribus integris nominibus traditur
esse compositus .to is tero magis ter babel proprice
babillonũ sonat et efficitur nom̃ Torobabel istae ma¬
gis ter debabilone. in babilone enim ortus . ẽ ubiet prin
ceps gentis ludex extitit.
Quorundam patriar charum ethimologiae notandȩ
sunt ut sciamus quid in suo uocabulo resqant nãple¬
riq: eorum ex causis propriis nomina acceperunit
Patriarchae inter p̃tantur patrum principes Arcos
enim grecae princeps est abra hã primumuo catus est

Expanded text:
ezabel sicut stercus super faciem terrae.' Ochozias adprehendens Deum. Iehu ipse, vel est. Ioatha robustus. Sella umbra eius, vel petitio. Manahem consolans. Paceas aperiens. Nabuchodonosor prophetia lagunculae angustae, sive prophetans istiusmodi signum, pro somnio scilicet futurorum quod vidisse narratur, et Daniel interpretatus est; sive sessio in agnitione angustiae, pro his qui in captivitatem ab eo ducti sunt. Zorobabel apud Hebraeos ex tribus integris nominibus traditur esse conpositus: zo iste, ro magister, babel proprie Babylonium sonat; et efficitur nomen Zorobabel, iste magister de Babylone. In Babylone enim ortus est, ubi et princeps gentis Iudaeae extitit. De patriarchis . Quorundam patriarcharum etymologiae notandae sunt, ut sciamus quid in suo vocabulo resonant. Nam plerique eorum ex causis propriis nomina acceperunt. Patriarchae interpretantur patrum principes. Ἀρχός enim Graece princeps est. Abram primum vocatus est
Abbreviated transcription (Latin):
caro uitis quias anguine ipsius redemotisumus
blos quia el ectus uia quia lpsũ ad dm̃ Imus os crũ
quia periosũ ad dm̃ ingredimur monsquia fortis
Pitia quia firmitas ẽ credentium Lapis angu¬
laris uel quia duos parietes ediuerso id ẽ decir cũ¬
uisione et praeputio uenientes inunam fabricam
ec clesiae iungit uel quod pacem in seangelis et ho¬
minbus facit Lapis offensionis quiaueniens hu¬
milis offenderunt in eum increduli bomineset
ideouocatur quia fides in eo firmissima ẽ uelqa
ertam et aries propter principatũ et edus
propter similitudinem carnis peccati. etuitulis
oro eo quod pronobis ẽ immo latus Et leo proregno etfr¬
nitudine. Et serpens promorte et sapientia Idemee suer¬
bis quica resurrexit a quila propter quod postpessin¬
ntctionem adastra remeauit necmirũ siuilibuos su¬
nfica tionibus figuretur quiusq ad nostrarũ passio¬
nũ seucarnis contumelias descendis sesognosesuliu

Expanded text:
caro. Vitis, quia sanguine ipsius redempti sumus. caro. Vitis, quia sanguine ipsius redempti sumus. Flos, quia electus. Via, quia per ipsum ad Deum imus. Ostium, quia per ipsum ad Deum ingredimur. Mons, quia fortis. Petra, quia firmitas est credentium. 39. Lapis angularis, vel quia duos parietes e diverso, id est, de circumcisione et praeputio venientes in unam fabricam Ecclesiae jungit; vel quod pacem in se angelis et hominibus facit. 40. Lapis offensionis, quia veniens humilis, offenderideo vocatur, quia fides in eo firmissima est, vel entiam; et Aries propter principatum; et Haedus propter similitudinem carnis peccati; et Vitulus pro eo quod pro nobis est immolatus; et Leo pro regno et fortitudine; et Serpens pro morte et sapientia; idem et Vermis, quia resurrexit; Aquila, propter quod post resurrectionem ad astra remeavit. Nec mirum si vilibus significationibus figuretur, qui usque ad nostrarum passionum seu carnis contumelias descendisse cognoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
gum e quod latine dicitur aduo catus quod nonien
tum dabit uobie Inter cessor auter Ideoito eatrro
abluen disuras criminibi curã mpendite oscensu
quiaere suendens ae celo adhaesit eccdesiaeut pa¬
cinouitesrmentiessent duo incarneun
ngelus dicitur propter ad nunciationem paternae acsuae
uolum tatis. unde et apud prophetam magni consilii an¬
gelus legitur dũ sit ds̃ et dñs angelorũ missus dicitur
eo quod appa ruit huicmundo uerbum caro factum
Vnde et ldem dicit. Ego appatre exii et ueni in hunc mũ
dũ. homo autem dicitur quia natus ẽ Prophea quia
futura reue lauit. Sacerdos quia pronobis hostiã
seobtulit łcistor quia custus magister quia os tensor
paza reus uero a loco naroreus a merito id ẽ sc̃s si¬
uemundus quia peccatũ non fecit si quidem et dealiis
inferioribus rebus nominum s pecies ad setrahit xp̃s
ut facilius intelligatur. Dicitur enimpanis quia

Expanded text:
cum est, quod Latine dicitur advocatus. Quod nomen tum dabit vobis . 32. Intercessor autem idem vocatur, abluendis nostris criminibus curam impendit. 33. Sponsus, quia descendens e coelo, adhaesit Ecclesiae, ut pace Novi Testamenti essent duo in carneuna. 34. Angelus dicitur propter annuntiationem paternae, ac suae voluntatis. Unde, et apud prophetam magni consilii angelus legitur, dum sit Deus, et Dominus angelorum. 35. Missus dicitur, eo quod apparuit huic mundo Verbum caro factum, unde et idem dicit: Ego a Patre exivi, et veni in hunc mundum . 36. Homo autem dicitur, quia natus est. Propheta, quia futura revelavit. Sacerdos, quia pro nobis se hostiam obtulit. Pastor, quia custos. 304 Magister, quia ostensor. Nazaraeus, vero a loco. Nazaraeus a merito, id est, Sanctus, sive mundus, quia peccatum non fecit. 37. Siquidem et de aliis inferioribus rebus nominum species ad se trahit Christus, ut facilius intelligatur. 38. Dicitur enim Panis, quia
Abbreviated transcription (Latin):
deuictis hostibus inmolabant eterant uictimae malo¬
ra sacrificia quã hostice Aluuictimã dictã putauer̃
quia hic tuꝑcussacadebat uel quia uincta ad arasducȩ¬
batur holo caustũ illud ẽ ubi totũ igne consumitur qđ
offertur. Antiqui enĩ cũ maxima sacrificia adminis¬
totũ dr̃ causis incensio et holo caustũ totũ incensũ ceri¬
moniae apud latinos dicuntur sacra omnia quaea¬
pudone cosorgia uocantur. Propria eautẽ uisũ ẽ doc¬
toribus acarendo appellaricerimonias quasicarimo¬
uisis eo uo dea quae in sacris diuinis offeruntur in suo
usuidca rerent homines quod nomenetiam inusuesto
ton o dudeorũ eoȩdunt abstinentiam scl crodsea nur¬
da esco ũ secundũ ueterẽ legem eo quodobsenuanter
carta otbus ebus quibus seabs tinuerincte gascrificiu
tur in me sistierũ factũ quia precemuistica consicra¬
ton in me moriã pronobis dñi ccuepas sionis unde hoc

Expanded text:
de victis hostibus immolabant, et erant victimae majode victis hostibus immolabant, et erant victimae majora sacrificia, quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt, quia ictu percussa cadebat: vel quia juncta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi totum igne consumitur, quod offertur. Antiqui enim cum magna sacrificia adminis dicitur totum, causis incensio: et holocaustum, totum incensum. Cerimoniae apud Latinos dicuntur sacra omnia, quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a carendo appellari cerimonias, quasi carimonias, eo quod ea, quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines. Quod nomen etiam in usu esttionibus Judaeorum credunt, abstinentiam scilicet quarumdam escarum secundum veterem legem, eo quod observantes ea careant his rebus, quibus se abstinuerunt. Sacrificium dictum, quasi sacrumfactum: quia prece mystica consecratur in memoriam pro nobis Dominicae Passionis. Unde hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
oblatio quaealtari ofertur et sceri ficatur a pontif¬
clus aquo offerturiũ nominaitur quas i ordonc
orie diuina dicuntur munera hruui tibus loco
dicuntur obsiequia queie pcaũperes diuitibus loco
munerũ soluunt ltaqimunus bominidatur donũa
uindeetiam intem plis donaria dicimus ntiurietanutr
uodeentum qutam aribus uel accipudo ue dantufi
duos unt autem quae beferuntur donũeo & crifi¬
urt qouũ sietu aspedie esficitum Sner ficũaute
aut consecratur Quoa dde dicatun dcer hos laai
cunden appellatur undeer nfica qui somolatio¬
mde dicotionẽ putant sigisi cara rnmolatio
abantiquis dicta eo quodinmolele tatis posti
uatimaue deretur unde et mactatio postin¬
nolatio nemẽ Nunc autemin molatio panis
pinab cisconuenit Libatio autẽ tantũ modo calicis oblatio est¬
ergo propriȩ fundere ẽ Sumptũq nomen ex libero quo¬
daqui in grecia usũ reperit uitis hostia e apud ueteres di¬
cebantur sacrificiaa qucie fiebant antequã ad hostem

Expanded text:
oblatio quae altari offertur et sacrificatur a pontificibus, a quo offertorium nominatum, quasi propter prie divina dicuntur, munera hominum. Nam munera dicuntur obsequia, quae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus homini datur, donum Deo. Unde etiam in templis donaria dicimus. Munera autem vocantur quia manibus vel accipiuntur vel dantur. Duo sunt autem quae offeruntur: donum et sacrifiut qualibet alia specie efficitur. Sacrificium autem aut consecratur. Quod dedicatur, dicendo datur, unde et appellatur. Unde et errant quae consecrationem dedicatione putant significari. Immolatio ab antiquis dicta eo quod in mole altaris posita victima caederetur. Unde et mactatio post immolationem est: nunc autem immolatio panis et calicis convenit. Libatio autem tantuergo proprie fundere est, sumptumque nomen ex Libero quodam, qui in Graecia usum repperit vitis. Hostiae apud veteres dicebantur sacrificia quae fiebant antequam ad hostem
Abbreviated transcription (Latin):
bant stilũ deinde conuertebantur ab inferiori etrur¬
sus ad dex terã uersus quos et hodieque rusticiuersus
uocant. Sceda ẽ quod adhuc emendatur et nec dũ in
primus ex cogitauit quem postea eusebius caesariensis

Expanded text:
bant stilum, deinde convertebantur ab inferiore, et rurbant stilum, deinde convertebantur ab inferiore, et rursus ad dexteram versus; quos et hodieque rustici versus vocant. Scheda est quod adhuc emendatur, et necdum in primus excogitavit, quem postea Eusebius Caesariensis
Abbreviated transcription (Latin):
et nomensumpserunt abscribendo autẽ scriba nom̃ accepit
officiũ ex primens uocabuli qualitate instrumenta scri¬
beca lamus et pinna exenĩ uerba paganis infiguntur sed
clamus arboris ẽ pinnaauis cuius acumen india dediui¬
ditur in totocorpore unitate seruata credo propter
misteriũ ut in duobus apicibus uetus et nouum testa men¬
tũ signaretur quib ex primitur uerbi sacramentum
scinguine passionis effusũ. Dictus autẽ calamus quod liquo
rem ponat unde& apud nautas calare ponere dicitur
penna autẽ apendendo uocata id ẽ uolando ẽ enim ut di¬
ximus auium Foliae autem librobrũ appellate siue exsi¬
militudine foliorũ arborũ seuquia exfollibus fiunt id ẽ
expellibus quideoccisis peco dibus detransolent cuius par¬
tes paginȩ dicuntur eo qđ sibi inuicem compingantur
Versus autẽ uulgo uocati quia scribebant antiqui sic̃
ara turterra asinis traenĩ addextrã primũ deduce¬

Expanded text:
et nomen sumpserunt. 2. A scribendo autem scriba nomen accepit, et nomen sumpserunt. 2. A scribendo autem scriba nomen accepit, officium exprimens vocabuli qualitate. 3. Instrumenta scribae calamus et penna. Ex his enim verba paginis infiguntur, sed calamus arboris est, penna avis, cujus acumen in duo dividitur, in toto corpore unitate servata credo propter mysterium, ut in duobus apicibus Vetus et Novum Testamentum signaretur, quibus exprimitur verbi sacramentum sanguine passionis effusum. 4. Dictus autem rem ponat. Unde et apud nautas calare ponere dicitur. Pinna autem a pendendo vocata, id est volando. Est enim, ut diximus, avium. Foliae autem librorum appellatae sive ex similitudine foliorum arborum, seu quia ex follibus fiunt, id est ex pellibus, qui de occisis pecudibus detrahi solent; cuius partes paginae dicuntur, eo quod sibi invicem conpingantur. Versus autem vulgo vocati quia sic scribebant antiqui sicut aratur terra. A sinistra enim ad dexteram primum deduce
Abbreviated transcription (Latin):
marũ cuius generis cinna sic meminit haectibi araten
multis inuigilia talucernis carmina quis ignes noui¬
mus aeres leuis in aridu lomaluae discripta libello
pruxia cauexi munera naunicula. Circũ cidilibros sici¬
liae primũ increbuit naminitio pumigabantur. unde
et catulus tut . cuidono lepidum nouum. Libellum
librorũ ẽ Liberunius uoluminis et dictus code
per translationẽ a codicibus arborũ seuuitium
quasi caudex quod ex se multitu dinẽ librorũ quasi
na morum contineat. Volumenliber ẽ a ueluendo
dictus. Si cut apud hebreos uoluminalegis uolumi¬
na pnophetarũ. lber ẽ interior tunica cortius
cocinte usum cartae uelbra narũ delibris arboru
uolumina fiebant id ẽ conpagina bantur undeet scriptores
poclas dictos labrũ enĩ grecibiblũ uocant librarii autem¬
idemec anti quarii uocantur Sed libraris unt. quiet noua
scribunt et uetera antiquarii quitantũ modo uetera unde

Expanded text:
marum. Cuius generis Cinna sic meminit 11: Haec tibi Arateis marum. Cuius generis Cinna sic meminit 11: Haec tibi Arateis multum invigilata lucernis carmina, quis ignis novimus aerios, levis in aridulo malvae descripta libello Prusiaca vexi munera navicula. Circumcidi lbros Siciliae primum increbuit. Nam initio pumicabantur. Unde et Catullus ait 1, 1: Cui dono lepidum novum libellum librorum est; liber unius voluminis. Et dictus codex per translationem a codicibus arborum seu vitium, quasi caudex, quod ex se multitudinem librorum quasi ramorum contineat. Volumen liber est a volvendo dictus, sicut apud Hebraeos volumina Legis, volumina Prophetarum. Liber est interior tunica corticis, a ante usum cartae vel membranarum de libris arborum volumina fiebant, id est conpaginabantur. Unde et scriptorepoidem et antiquarii vocantur; sed 261 librarii sunt qui et nova et vetera scribunt, antiquarii qui tantummodo vetera, unde
Abbreviated transcription (Latin):
more quod aurifulgor ebuetat eucaris caristiui¬
riditas reficiat oculos. Nam et qui nũ mulariam
discunt denariorũ formis inmurteos pannos subi¬
ciunt & gemmarũ sculptores sarabi eorum ter¬
ga quibus nihil ẽ uiridius sub inderespiciunt & pictores
idem faciunt ut labo rẽ uisus eorũ uiriditate recreant.
metibrana autẽ aut candida aut lutea aut purporea sur
canditanatura liter exis tunt luteũ membraniim bicoleri
quod a confectore unatinguitur parte id ẽ crocatur
de quo ꝑsius . lamliberet positis bicolor membranti capilis
Purpurea uero inficiuntur colore purpureo inquib:
aurũ et argentũ liquiscens patescat in litteris
Quaedam nomina librorũ apud gentiles certis modolis
conficiebantur breuiori forma carmina atq epistu¬
lae at uero historiae malorimodulos cribebantur
et non solũ in carta uel membranis sedetiam et in ome¬
tis elefantinis textilibus que maluarũ folus atq pal¬

Expanded text:
more, quod auri fulgor hebetat et Carystei vimore, quod auri fulgor hebetat et Carystei viriditas reficiat oculos. Nam et qui nummulariam discunt, denariorum formis myrteos pannos subiciunt, et gemmarum sculptores scarabaeorum terga, quibus nihil est viridius, subinde respiciunt, et pictores idem faciunt, ut laborem visus eorum viriditate recreent. Membrana autem aut candida aut lutea aut purpurea sunt. Candida naturaliter existunt. Luteum membranum bicolor est, quod a confectore una tinguitur parte, id est crocatur. De quo Persius3, 10: Iam liber et positis bicolor membrana capiPurpurea vero inficiuntur colore purpureo, in quibus aurum et argentum liquescens patescat in litterisQuaedam nomina librorum apud gentiles certis modulis conficiebantur. Breviori forma carmina atque epistolae. At vero historiae maiori modulo scribebantur, et non solum in carta vel membranis, sed etiam et in omentis elephantinis textilibusque malvarum foliis atque pal