comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dotildis. que quanta
secundum carnem no¬
bilitate. quibq parẽ¬
tib nata fuit. qualit¬
q ad regni celestis fa¬
stigium peruenit. et ꝙͣ
sanctis oprribz iuuens
floruerit. quo ne fine
de hoc seculo migraue¬
rit. intimainus futu¬
rorum posteritati. En
it quidam rex burgõ¬
dionum. nomine gõ¬
doueus. de genere atha¬
nauai regis natꝰ. Hu¬
ic fuerunt quatuor filii
gondebaudus. godegisi¬
lus. chilpericus. et godi¬
narus. Bondebaudus
igitur. chilpericum fua¬
trem suum interfecͤ gla¬
dio. uroremq euis li¬
gato ad collum saro.
in aquam necare prece¬
pit. Filias cius duas.
quarum un a semior
i crabatur chrona. qͣm
mutata ueste. exilio cõ¬
dempnauit. iuniorem
retinuit. Clodoueus
taq dum frequenter
legationem in burgõ¬
diam mittent. clotil¬
dis puella inuenit
a legatis. Qui cumc
am uidissent pulchrã.
elegantem. atq sapiẽ¬
tem. cedouco nuncia¬
uerunt lec. At ille hec
audiens. iterum lega¬
tõnem ad gondebaud
misit. aurelianum le

Expanded text:
s, que quanta secundum carnem nobilitate quibusque parentibus nata fuerit qualiterque ad regni celestis fastigium pervenerit et quam sanctis operibus vivens floruerit, quove fine de hoc seculo migraverit, intimamus futurorum posteritati. 2. Fuit quidam rex Burgundionum nomin e Gundeveus ex genere Athanarici regis natus. Huic fuerunt quatuor filii Gundebaudus, Codegisilus, Chilpericus et Godmarus. Gundebaudus igitur Chilpericum, fratrem suum, gladio interfecit uxoremque eius, ligato ad collum saxo, in aqua necare iussit; filias eius duas, quarum una senior vocabatur Chrona, quam, mutata veste, exilio condempnavit, iuniorem retinuit. Deusitaque dum frequenter legationem in Burgundiam mitteret, Chrothildis puella invenitur a legatariis. Qui cum eam vidissent pulchram, elegantem atque sapientem, Chlodoveo nuntiaverunt haec. Et ille haec audiens, iterum legationem ad Gundobadum misit, Aurelianum leg
Abbreviated transcription (Latin):
Nno sequenti
misit clodoueuꝰ
aurelianum legatum
suum ad gondelandũ.
pro sponsa sua dotilde.
Audiens hec gondelur¬
dus. territus corde ait.
Ut sciant omnes fortiͤ¬
suni consiliarii. ⁊ ami¬
ci mei burgondiones.
qualem cocasionem q̃¬
rat lodoucus aduersũ
nos: quia nunquam
nouit neptem meam.
Et ait ad aurelianum.
Tu explorare uoĩsti do¬
rendi. Renuncia domi¬
no tuo. quia fiustir in¬
datium loquutus ẽ. spõ¬
sam habere neptẽ meã.
Aurelianus constãt᷑

Expanded text:
nno insequuto misit Chlodoveus Aurilianum legatarium suum ad Gundobadum pro spunsa sua Chrotchilde. Audiens haec Gundobadus, territus corde, ait: 'Ut sciant omnes fortissimi consiliarii et amici mei Burgundiones, qualem occansionem querat Chlodoveus adversum nos, quia numquam novit neptem meam'. Et ait ad Aurilianum: 'Tu explorare venisti dorendi. Renuncia dominum tuum, quia frustra mendacium loquutus est sponsam habere neptem meam'. Et Aurilianus constanter
Abbreviated transcription (Latin):
o salutem dicito. ac sb̃¬
iunge. Licitum non ẽ
aausam nemo sciat. Qͥ¬
modo uero iubrt domi
nus meus. quem ego
coram omnibz confite¬
or. sic fiat. Tu autẽ. na¬
de in pace. Ait ille ueni¬
ens. nunciauit hec do¬

Expanded text:
salutem dicito; licitum non est, causa nemo sciat. Quomodo iubet dominus Deus meus, quem ego coram omnibus confiteor, sic fiat. Tu vero vade in pace'. At ille veniens, nunciavit haec do
Abbreviated transcription (Latin):
chi ancille nr̃e anulũ ĩ
manu positum pariui¬
lum. ego uero in thesar¬
ris urĩs eum recondi¬
di.At ille dixit. Sin¬
pliciter et sine consilio
hoc actum fuit. Accipiẽs¬
q eam cum ira. ip̃i au¬
reliano tradidit. Ille
autem cum socus suis
accepta cdotilde. t̃ mas¬
no gaudio. ad clodoue¬
um regem adouxerunt
cam suessionis cinita

Expanded text:
hi ancillae vestrae anolum in hi ancillae vestrae anolum in manu positum parvolum; ego vero in thesauris vestris eum recondi'. Et ille dixit: ' Simpliciter et sine consilio hoc actum fuit'. Acceptamque eam cum ira ipsius Auriliano tradidit. Ille autem cum sociis suis, accepta Chrotchilde, cum magno gaudio ad Chlodovechum regem adduxerunt eam Suessionis civita
Abbreviated transcription (Latin):
tildem recipiat. Si ãt
non us: ille cum erc¬
citu francorum in occ¬
sum tuum uenire dis¬
poit. At ille ait. Ubi¬
cunq nult uemat. et
ego contra eum ire di¬
pono cum plurimo b̃¬
ut decidat ruina eius.
multorum. qui fusu
dientes hec burgondi¬
ones qui erant consili¬
aui eius. timnentes ual¬
de iram francorum ⁊ do¬
douei. consilium dedeĩt
gondebaudo dicentes. I¬
quirat rex ministros. et
cubicularios suos: Si
forte aliquando depon¬
tata sint munera per ĩ¬
genium. a logatis do¬
douei regis. ut non in¬
uemiatur occasio super
ppłmn tuum et suꝑ reg¬
num tuum. ut uictor
ualeas superare eum:
quia nimis furibũda
est ledouei nequicia. B̾¬
gondiones ergo sic̃ ẽ
solitum. lex consilium
dederunt regi suo. Reqͥ¬
in thesauris regis. anu¬
lum dodouci. in scripti¬
one uel ymagine ĩscͥp¬
tum. Tunc contristatu
luc causa requirere. Et
illa ait. Scio domine
mi rex. ante hos ãnos
tibi pro munere auue¬
a munuscula a missis
dodonei allata. et mi¬

Expanded text:
m recipiat; sin autem non vis, ille cum exercitu Francorum in occursum tuum venire disponit'. Et ille ait: 'Ubicumque vult, veniat, et ego contra eum ire dispono cum hoste plurimo Buut decedat ruina eius amultorum, qui fusus dientes haec Burgundiones, qui erant consiliarii eius, timentes valde iram Francorum et Chlodovechi, consilium dederunt Gundobado, dicentes: 'Inqueratur rex a ministris et cubiculariis suis, si non fuerunt aliquando deportata munera per ingenium a legatariis Chlodovechi regis, ut non inveniatur occansio super populum tuum et regnum tuum, ut victor valeas superare eum, quia nimis furibunda A est Chlodovecho nequitia'. Burgundiones, sicut est solitum, hoc consilium dederunt rege suo. Reqin thesauris regis anolum, Chlodovechi inscriptionem vel imaginem inscriptum. Tunc contristatushac causa inquirere. Et illa ait: 'Scio, domine mi rex, ante hos annos tibi pro munere aurea munuscula a missos Chlodovecho adlata, et mi
Abbreviated transcription (Latin):
it. Pete quod ius: et e¬
go do tibi. Ait regina.
Peto ut credas omni¬
potentem deum. patrẽ ⁊
filium. et spiritum sãc¬
tum. et ydola que colis
destiuas: et eccl̃ias qs
succendisti restaura.¬
Rex respondens ait.⁊
Deos meos non relin¬
quai, et deum tuũ nõ
colam. Aliud si peticuͭ.
facile impetrabis. Tu

Expanded text:
it: 'Pete quod vis, et eit: 'Pete quod vis, et ego do tibi'. Regina ait: 'Peto, ut credas omnipotentem Deum Patrem et Filium et Spiritum sanctum et idola que colis destruas et ecclesias, quas succendisti, restaures'. Respondens rex ait: 'Deos meos non derelinquam et Deum tuum non colam; aliud si petieris, facile impetrabis'.
Abbreviated transcription (Latin):
quenti. aurelianum ad
gondelaidum misit. ⁊¬
ut sponsam suam do¬
tildem ei mitteret. ꝑ au¬
ielianum mandauͭ. H
audiens gondebanduᷤ
corde miinium territus.
ait suis fidelibz. Rex
clodoueus cccasionem
aduersum me querit.
regnum meum inuade̾
erplorare uenisti. rex eĩ
te neptem tuam. aut
prepra te contra eum
ad pugnam. Godebau¬
dus respondit. Uemat
si nult. perrat et moni¬
atur. et sanguis mlto¬
rum queni effudit iũ¬
dicetur. Audientes h
francorium tunentes.
gondebuudo dederũt cõ¬
silium. dicentes. Nep¬
tem tuai regi francie
dona. et fiat inter te ⁊
eum firma amicicia.
Tunc ille beatam do¬
tildem aureliano trra¬
didit. cum regalibz or¬
namentis. Quã ille
acceptam. durit ad do¬
doueum regem in fuã¬
ciam. in ciuitatem su¬
essomiam. Quam rer
cum gaudio suscepit.
sibiq legaliter copla¬
uit. Cumq carnali
more eam rex secreciuᷤ
cubiculum introduris¬
set. brata lotildis dixͤ
el. Domine. ancillam
tuam audi. et qd̾ peto
concede michi. Rer a¬

Expanded text:
quenti Aurelianum ad ndebaudum misit et, ut sponsam suam Chrothilde in ei mitteret, per Aurelianum mandavit. His auditis, Gundebaudus corde nimium territus, ait suis fidelibus: 'Rex Flodoveus occasionem adversum me querit, regnum meum invadereexplorare venisti; rex enim te neptem tuam aut preparare contra eum ad pugnam'. Gundebaudus respondit: 'Veniat, ubi vult, pereat et moriatur, ut sanguis multorum quem effudit vindicetur'. Audientes hec Francorum iram timentes, Gundebaudo dederunt consilium, dicentes: 'Neptem tuam regi Francorum da, et fiat inter te et eum firma amicitia'. Tunc ille beatam Chrothildem Aureliano dedit cum regalibus ornamentis; quam ille acceptam duxit ad Flodoveum regem in Franciam, in civitatem Suessonicam, quam rex cum gaudio suscepit sibique legaliter copulavit. 5. Cumque carnali more eam rex secretius cubiculum introduxisset, beata Chrothildis dixit ei: 'Domine rex, ancillam tuam audi et quod peto concede mihi'. Rex a
Abbreviated transcription (Latin):
dotildis regina. boĩs
urbem thuronicã mi¬
grauit ad dominum.
plena dierum. Que c̃
magno psallentõ pa¬
risins deportata. in sa¬
crario basilice sancti pe¬
tri. ad latus cledouei re¬
gis uir sui. sepulta est
a filiis suis. childebrito
et dothario regib. atq¬
humata. Ibi et beatissi¬

Expanded text:
othildis regina bonis urbem Toronicam migravit ad Dominum plena dierum. Quae cum magno psallentio Parisius deportata, in sacrario basilicae sancti Petri ad latus Chlodovei regis viri sui sepulta est, a filiis suis Childeberto et Chlotario regibus humata. Ubi et beatissi
Abbreviated transcription (Latin):
eis postea euenerunt p̾¬
diit, sicut ei diuinitus
reuelatum fuit. Tiice¬
simo itaq diouccatõ¬
mis sue secundum apo¬
stolum inuncta a sac¬
dotibz olco sancto. Et
sacri corporis et sãgui¬
nis xp̃i percepto mãtico.
in confessione sanctet¬
nitatis corpus eruit.
mundum reliqͥt. Cuiꝰ
anima anglicis maĩ¬
bz ad celum deducta.
inter choros sanctorũ
agmunum est colloca¬
tui. Eriuit autem a cor¬
pore. prima hora noctł.
tercio nonas iunii. Q
migrante. tam immẽ
dor nares et ora omni¬
ui repleuit, ut puta¬
rent se thymiamatis.
et omnium aromatỹ
odoribz confoueri. H
autem odor tam diu c̃¬
donec dies illucescerz.¬

Expanded text:
eis postea evenerunt preis postea evenerunt predixit, sicut ei divinitus revelatum fuit. Tricesimo itaque die vocationis suae secundum apostolum inuncta a sacerdotibus oleo sancto, et sacri corporis et sanguinis Christi percepto viatico, in confessione sancte Trinitatis corpus exuit, mundum reliquid. Cuius anima angelicis manibus ad celum deducta, inter choros sanctorum agminum est collocata. Exivit autem a corpore prima hora noctis, tertio Nonas Iunii. Qua migrante, tam inmensdor nares et ora omniuma replevit, ut putarent se tymiamatis et omnium aromatum odoribus confoveri. Hec claritas et odor tam diu idonec dies illucescer
Abbreviated transcription (Latin):
is et aliis scĩs
operibz. iefenta
sancta dotildis olĩ re¬
gina. tunc pauperum ⁊
seruorum dei famula.
despiciens mundum.⁊
corde diligens deum. ꝯ¬
senuit in senectute bo¬
naz a xp̃o receptura pre¬
mia. sine fine mansu¬
ra. Contigit itaq cã
ad thuronicam urbem
pergere. in qua pro dit¬
lectione sancti martim.
sepins manere solelat.
Ubi dum moraretur:⁊
didicit anglica reuela¬
tione. in prorimo ad cẽ
diem uoratõnis suc. Lc̃
crultans in deo. oralut.
corde dicens deuoto. Ad
te domine leuaui aĩam
meam, ueni et eripe me
domine: ad te confugi.
Hinc corporali egritu¬
dine grauata. lecto de¬
cubuit. tamen ab or̃oe.
et clemosinarum laigi¬
tione. nullo modo cesf¬
sauit. Sed quid daret
xp̃i paupera non hẽbat.
quia regium thesaure
minuerat: et per manꝰ
pauperum celo transmi¬
serat. Misit ergo nũ¬
tium ad filios suos.
childebertum et dotari¬
um, iubens cos ad seue¬
nire. Qui mor ut au¬
dierunt. celeriter aduc¬
nerunt. Quibz sancta
dei famula. plurima q̃

Expanded text:
His et aliis sanctis operibus referta sancta Chrothildis olim regina, tunc pauperum et servorum Dei famula, despiciens mundum et corde diligens Deum, consenuit in senectute bona, a Christo receptura premia sine fine mansura. Contigit itaque, eam ad Turonicam urbem pergere, in qua pro dilectione sancti Martini sepius manere solebat. Ubi dum moraretur, didicit angelica revelatione, in proximo adesse diem vocationis suae. Tunc exultans in Deo, orabat, corde dicens devoto: 'Ad te, Domine, levavi animam meam, veni et eripe me, Domine, ad te confugi'. Hinc corporali egritudine gravata, lecto decubuit, tamen ab oratione et elemosinarum largitione nullo modo cessavit. Sed, quid daret, Christi paupera non habebat, quia regium thesaurum minuerat et per manus pauperum celo transmiserat. Misit ergo nuntium ad filios suos Childebertum et Chlotharium, iubens eos ad se venire. Qui mox ut audierunt, celeriter advenerunt. Quibus sancta Dei famula plurima que
Abbreviated transcription (Latin):
lodouens childen¬
a regis francorũ
filuis. frequenter mit¬
telut in burgondiam
legatõnem. ad gonde¬
baudum regem. Uidẽ¬
tesq eius legnti ĩ do¬
mum prefati regis gõ¬
debruidi. clotildem pu¬
ellam sapientem. pl̾¬
chram. elegantẽ. atq
decoram. que esset int̾¬
rogant. E esponsum ẽ
els hanc fuisse filiam
chilperia regis. quem
predictus gondelnud̃
referunt regis gõdelaui¬
di neptem. morib in¬
ditam. corpore płchra.
regali desponsatõe dig¬
nam. Qua de re dodo¬
ueus ualde gauisus.
dixit suis in quos fi¬
debat militib. Temp
mee etatis erigit nͭ so¬
cietur michi uror no¬
bilis. de qua procedat
proles regia. regnũ p
obituni meum gub̾¬
natura. Habet rer gõ¬
debaudus neptem. quã
si datis consilium uolo
ducere in cõuigiũ. In a.¬

Expanded text:
lodoveus, Childerici regis Francorum filius, frequenter mittebat in Burgundiam legationem ad Gundebaudum regem. Videntesque eius legati in domum prefati regis Gundebaudi Chrothildem puellam sapientem, pulcram, eligantem adque decoram, que esset, interrogabant. Responsum est eis, hanc fuisse filiam Chilperici regis, quem predictus Gundebaudusreferunt regis Gundebaudi neptem, moribus inclitam, corpore pulcram, regali desponsatione dignam. Qua de re Flodoveus valde gavisus, dixit suis in quos fidebat militibus: 'Tempus mee aetatis exigit, ut societur mihi uxor nobilis, de qua procedat proles regia, regnum post obitum meum gubernatura. Habet rex Gundebaudus neptem, quam, si datis consilium, volo ducere in coniugium'. O a
Abbreviated transcription (Latin):
Dificauit pre¬
terea multa scõ¬
ium monasteria. ꝑ ke¬
giones plurimas: e q̃¬
bz unum edificauit in
honorem beati petri apo¬
stoli. in sb̾urbio thuro¬
nice ciuitatis: ante por¬
tam castelli brati mari¬
tini. Eecit et aliud mo¬
nasterium. super fluniũ
sequane. in loco qui dici¬
tur andeleuis. non lon¬
ge a muris ciuitatiꝰ ro¬
thomagensis. in noĩe
del genitricis. Quo in
leco dum maneret. et p̾¬
dictum opus inciperet.
minime abscondendũ.
sed fidelib manifestan¬
dum. Regio illa uini¬
fera non est:operarii ta¬
men prefati mon asterii.
a regina uinum crige¬
bant. Erat autem cõ tẽ¬
pore tanta uini stilitas.
quanta nunquam au¬
dita fuerat. Qua de re
dum sancta clotildis
anriaretuz apparint ꝓ¬
pe monasterii edificiũ.
egrediens de terra fõs
mire pulchritudinis. ui-¬
su delectabilis. et ad po¬
tandum salubris. Dic¬
tumq est bẽ lotildi in
sompnis, ut dum abe¬
a quererent uinum e
dificatores monastii:
mutteret illis poculum
per unam famularum

Expanded text:
dificavit preterea multa sanctorum monasteria per regiones plurimas, e quibus unum edificavit in honorem Petri apostoli in suburbio Turonice civitatis ante portam castelli beati Martini. Fecit et aliud monasterium super fluvium Sequane in loco qui dicitur Andeleius non longe a muris civitatis Rotomagensis in nomine Dei genitricis. Quo in loco dum maneret et predictum opus inciperet, minime abscundendum, sed fidelibus manifestandum. 12. Regio illa vinifera non est; operarii tamen prefati monasterii a regina vinum exigebant. Erat enim eo tempore tanta vini sterilitas, quanta nunquam audita fuerat. Qua de re dum sancta Chrothildis anxiaretur, apparuit prope monasterii edificium egrediens de terra fons mire pulchritudinis, visu delectabilis, ad potandum salubris; dictumque est beatae Chrothildi in sonnis, ut, dum ab ea quererent potum vini edificatores monasterii, mitteret illis poculum per unam famularum
Abbreviated transcription (Latin):
Eata et uenera¬
bilis regĩa do¬
fildis. que quanta se¬
cundum carnem nobi¬
litate. quibusq paren¬
tib nata fu̾it. qualit̾¬
q ad regni celestis fa¬
stigium peruenerit. et
quam sanctis operibz
iiuens floruerit. quo¬
ue fine de hoc seculo mi¬
grauerit. intimamus
futurorum postrritati.
Fuit quidam rex bur¬
gondionum. nomĩe
gondoneus. ex genere
afhanarici regis natu.
Huic fuerunt quatuor
filii. gondelnudus. co¬
clegisilus. chilpericus. ⁊
godmarus. Gc̃delai¬
dus igitur. chilpericũ
fratrem suum gladio
interfecit. uroremq ei
ligato ad collum sa¬
xo. in aqua necare uiꝰ¬
sit. Filias cus duas.
quarum una senior:
uocabatur chrona. qͣm
mutata ueste crilio cõ¬
dempnauit. Iuniorem
uero. nomine dotildẽ.
de qua sermo habetur.
dei dispositõne domi re¬

Expanded text:
eata et venerabilis regina Chrothildis, que quanta secundum carnem nobilitate quibusque parentibus nata fuerit qualiterque ad regni celestis fastigium pervenerit et quam sanctis operibus vivens floruerit, quove fine de hoc seculo migraverit, intimamus futurorum posteritati. 2. Fuit quidam rex Burgundionum nomin e Gundeveus ex genere Athanarici regis natus. Huic fuerunt quatuor filii Gundebaudus, Codegisilus, Chilpericus et Godmarus. Gundebaudus igitur Chilpericum, fratrem suum, gladio interfecit uxoremque eius, ligato ad collum saxo, in aqua necare iussit; filias eius duas, quarum una senior vocabatur Chrona, quam, mutata veste, exilio condempnavit, iuniorem vero nomine Chrothildem, de qua sermo habetur, Dei dispositione domi re
Abbreviated transcription (Latin):
fildis phana destruere.¬
eccł̃ias edificare. easq
terris et mun̾ib copi¬
ose ditare. pauꝑibᷤ cle¬
mosinam largiter cro¬
gare. uiduis et orpha¬
nis misericorditer sub¬
uenire: cunctisq bonis
operibz sedule et deuote
insistere. Peperit ergo ⁊¬
brata dotildis filium,
cui in sacro baptisma¬
te nomen imposuit:e¬
umq lotharium uoca¬
uit. Post hec rex ludoui¬
cus qui et dodoueus. ue¬
niens in ciuitatem pa¬
risius. ait ad reginam
suam sanctam dotil¬
dem. Incongruum est
et indecens. qd̃ gothi.
auiani optimam par¬
tem gallie tenent. Cũ
del auxilio eamus: e¬
osq de ip̃a terra eicia¬
mus. Placuit hoc con¬
silium reginez uniuer¬
sisq procerib gallie. Tc
beata dotildis ad regẽ
dixit. Si uis domĩe uex.
regnum tuum dilata¬
re. et in celesti regno cũ
xp̃o regnare. fac in hoc
loco eccliam in sancti pe
ingare: et eo preduce cũ
uictoria redire. Placuit
consilium regi. qd̃ regi¬
na dedit. Tunc cum cũ¬
excercitu magno rex ꝑ¬

Expanded text:
hildis fana destruere,cclesias edificare easque terris et muneribus copiose ditare, pauperibus elemosinam largiter erogare, viduis et orphanis misericorditer subvenire cunctisque bonis operibus sedule et devote meistere. Peperit ergo beata Chrothildis filium, cui in sacro baptismate nomen inposuit, eumque Lotharium vocavit. 8. Post haec rex Lucdovicus, qui et Flodoveus, veniens in civitatem Parisius, ait ad reginam suam sanctam Chrothildem: 'Incongruum est et indecens, quod Gothi Arriani obtimam partem Gallie tenent. Cum Dei auxilio eamus eosque de ipsa terra eiciamus'. Placuit hoc consilium regine universisque proceribus Gallie. Tunc beata Chrothildis ad regem dixit: 'Si vis, domine rex, regnum tuum terrenum dilatare et in celesti regno cum Christo regnare, fac in hoc loco ecclesiam in sancti Petiugare et eo preduce cum victoria redire'. Placuit consilium regi, quod regina dedit. Tunc cum exercitu magno rex per
Abbreviated transcription (French):
nous la rappellons et uoulons que cil ou ceulz qui de ꝑ nous seront establis a prandre et
ou par quelque cõmandement dautruy. Et se ilz contre leur serement uouloie
trespasser cest escablissement nous uoulons que noz subges ne leur obeissent mie et que
⁊ amande faire leur prussent rescourre leurs denrees.. IllR nous establisson
nons et omandons que nulle ꝑsonne nait pouoir de prandre lestes cheuaulx charretes
ux ne autres aisemes ou uoictures ꝑ terre ou ꝑ yaue fors seulement pour m
chant ou autre ꝑsonne cheuauchant ou alant en sa besongne ꝑ terre eu ꝑ yaue  Iten
porer nons on ue griene ns de charge ou de crop longue Iournee  I tem que len pye
pour deuls que leñ prandra leur Iournce souffisant. Iterai que ceubo qui seront establis

Expanded text:
, /, nous la rapelons . /. Et voulons que cil ou ceus qui de par nous seront establi à prendre et à, /, nous la rapelons . /. Et voulons que cil ou ceus qui de par nous seront establi à prendre et àou par quelcomque commandement d ’ autrui . /. Et se il , contre leur sairement , vouloient trespasser cest establissement , /, nous voulons que noz sougiez ne leur obeïssent mie /. et que il , sanz amende faire , leur puissent escourre leur danrees . /./. Item , nous establissons , ordenons et commandons que nule personne n ’ ait povoir de prendre chevaux , /, bes ne autres ayesemenz /, ou voitures par terre ou par eaue , fors seulement pour nos cheant ou autre personne /, chevauchant , /, ou alant en sa besoigne par terre ou par eaue . ne les grieve mie de charge /, ou de trop longue journee . /. Item , que l ’ en paie pour ceus que l ’ en prendra leur journee souffisant . /. Item , que cil qui seront establi
Abbreviated transcription (French):
par la grace de dieu roy de france. Au preuost de paris salut
Cõmẽ noris ayons entendu que noz subges sont granme nt
dõmagiez ⁊ reulx qui ueulent prandre et auoĩt les uiures
et les denrees a nr̃e pris. ⁊ Itera par ceulx qui pour leurs
les Restes les charretes les nefs et los bariaur et les aucres
uoitures de noz soubosimis. ⁊ Lous considerans les ordena¬
ces sur ce faict es bien et raisonnablemer ꝑ noz autecesserus
elles soient fermement tenues et guardees. Encores a plus grant
fermete dycelles et pour la pair et le prouffit de noz subges establissons ueulons ordenos
et comaudons que nulle ꝑsorme ne aic ne prangne les deurees a nr̃e pris fors seulem
france le connestable de france le bonceillr de france. Itel le seneschal et
paris a un panier ou une sõme. Et se aucune grace sur ce auions faicce a aucune ꝑsonne

Expanded text:
par la grace Dieu roys de France , /. au prevost de Paris , salut . /. Comme nous aions entendu /, que noz sougiez sont granment doumagié /, par ceus qui veulent prendre et avoir les vivres et les danrees à nostre pris , /. item pates , /, les charettes , /, les nés et les batiax et les autres voitures de noz souzmis , /. nous , consideranz /, les ordenances seur ce faites bien et raisonnablement par noz antecesseurs /, et voulanz que elles soient fermement tenues et gardees , /. encores à plus grant fermeté d ’ icelles et pour la pais et le profit de noz sougiez , /, establissons , /, voulons , /, ordenons et coumandons que nule personne n ’ ait , ne ne praingne les danrees à nostre pris , /, fors seulemFrance , /, le connestable de France , /, le bouteillier de France , /. item le seneschalParis a un panier /, ou a une sonme . /. Et se aucune grace seur ce aviens faite à autre personne
Abbreviated transcription (Latin):
clant prenes et futtiri.
ꝙ cum contencio esset inter merratores paris et m̾cator̃
rthomagen suꝑ mensuratores salis in portu parisans
tendam par fuit fra apud gisorcũ in presencil d̾rni
regis in hunt modi ꝙ dc̃i mercatores pro bono pacis
copromiserunt se ex ueraqz ꝑte in decem probis hoib
meraitoribus paris et illi dicem horet inquisierũt
legiccie ueritatem ꝑ testes y douess mercatores sicut
fuit antiquitus. Et hec st inquisicio talis uenditor

Expanded text:
ciant presentes et futuri quod, cum contentio esset inter mercatores Parisienses et mercatores Rothomagenses super mensuratores salis in portu Parisiensi, tandem pax fuit facta apud Gisorcium in presencia domini regis in hunc modum : quod dicti mercatores pro bono pacis compromiserunt se ex utraque parte in decem probis hominibus mercatoribus Parisiensibus, et illi decem homines inquisierunt legitime veritatem per testes ydoneos mercatores, sicut fuit antiquitus, et hec est inquisitio talis : venditor
Abbreviated transcription (Latin):
utrusq ꝑtis coram nob̃is apud gisoreium in lũc modum
Si merrator pariẜ uoluerit habere societaten merrature cum
Burgen Rothonagen. uel burgensis Rochomagen cum
facere sacramentũ de socierate mercature scilicet. ꝙ fidelem societatem faciet socio suo
atura illa. Dicti autem burgen ad̃ snuicem ereantauerunt. ꝙ quidquĩ
ẜiuentes corum facient de societate mercature stabile erit et firmũ non tamen heo
manebit quin mercator teneatur ad faciendum sacramenrum socio suo sicu
Actum apud Gisorcium Anno domin. coillesimo Eee gx nono

Expanded text:
tis, coram nobis apud Gisorcium in hunc modum : Si mercator Parisiensis voluerit habere societatem mercature cum burgensi Rothomagensi, vel burgensis Rothomagensis cfacere sacramentum de societate mercature, scilicet quod fidelem societatem faciet socio suo de mercatura illa. Dicti autem burgenses adinvicem creantaverunt quod quicquid servientes eorum facient de societate mercature, stabile erit et firmum ; non tamen ideo remanebit quin mercator teneatur ad faciendum sacramentum socio suo, sicut dictum est. Actum apud Gisorcium, anno Domini millesimo ducentesimo nono
Abbreviated transcription (Latin):
in pios bsus ac licitos conuercendis finterintati tue plenam et liberuam auctoritate presentium concedimus
facultatem uolimius tamen ut in cormudem eatliastitore dispositione bououum Iuxta quantitatem residi
ergua ccilias aquibus eadem percepisti te liberalem exhibeas prout constiencia tibi dictauent et saluti

Expanded text:
, de ipsis in pios usus ac licitos convertendis fraternitati tue plenam et liberam auctoritate presentium concedimus , de ipsis in pios usus ac licitos convertendis fraternitati tue plenam et liberam auctoritate presentium concedimus facultatem. Volumus tamen ut in eorumdem ecclesiasticorum dispositione bonorum, juxta quantierga ecclesias, a quibus eadem percepisti, te liberalem exhibeas, prout conscientia tibi dictauerit / ac
Abbreviated transcription (Latin):
benedictoem. Quia presentis uite condicio statum habet instabilem et ea que iustbilem habent esse¬
utiam tendunt uisibiliter ad non esse cum hoc salubri meditatione premeditans diem peretrmacionis ex¬
tremum disposicione testamentaria de fidemus preuenir Nos itaq tiuis supplicationibus in clinati ut de
bouis tuis midetumq non per eccliam seu ecllias alias tamen licite acquuisitis que ad te pertinere omn¬
mode dmostinitur abere testari ualeas ac de bonis mobilibus eccł̃iasticis tue dispensatiom seu aduiustra¬
in comimissis et que non fuerunt altaris seu altarium eccl̃iaꝵ tibi coniuissaꝵ minist
etoliam seuecalias licite acquisitis pro d tentibus et honestis expensis tui finieris ac pro remimeracione
illoꝵ qui tibi uiuenti seruuerint siue sunit consangiiner siue alii iuxta sertucii meritim testari ac dispo¬
et alias prius tue eccłie ere alieno deducto ut ip̃a ecclia non maneat debitis obligua

Expanded text:
benedictionem. Quia presentis vite conditio statum habet instabilem, et ea que visibilem habent essentiam, tendunt visibiliter ad non esse, hoc salubri meditatione premeditans, diem tue peregrinationis extremum dispositione testamentaria desideras prevenire. Nos itaque tuis supplicationibus inclinati, ut de bonis tuis undecumque, non per ecclesiam seu ecclesias, alias tamen licite acquisitis, que ad te pertinere omnimode dinoscuntur, libere testari valeas, ac de bonis mobilibus ecclesiasticis tue dispensationi seu administrationi commissis et que non fuerint altaris seu altarium ecclesiarum tibi commissarum minecclesiam seu ecclesias licite acqillorum, qui tibi viventi serviverint, sive sint consanguinei sive alii, iuxta servitii meritere possis et alias, prius tue ecclesie ere alieno deducto, ut ipsa ecclesia non maneat debitis obligata
Abbreviated transcription (Latin):
Cerra folquim fłn malgeri grossi Cerra Roberte filn hargonis
In parrochia bolluilresos Terra In eringhen In scaples
eira qui quaginta hod auene. Teira nona que un
Ie paliune facta est que acet Iut̾ Woatineñ eccliam̃ et
Et omino decimanio q̃ exibit de terra se iua adhnc de
cad palliu̾e fieꝵ Cecimatio none terre chemardi castellar
In prochia ferlinghem de petuhole terra cum decunans
Tcrra godini cum deciuat u Decunatio noue terre
In perfle tam oulte ꝙ̃ colende / et tota terra ad moa scenũ
S pamuot potines In prochia Rubrut Iars decimaⁿˢ
deem noue terre Incer terram sancte wualburgis et¬
Lametiusenoc Infro et extrae psarã et deguna matꝰ
teree ib ncyps accrescere potenit ^ dd hec adicietet

Expanded text:
erra Folquini, filii Malgeri Grossi; terra Roberti, filii Hugonisin parrochia Bollingesel; terra in Erlingehem; in Stapelis, terra quinquaginta huvarum avene; terra nova que nunc de palude facet omnis decimatio, que exibit de terra, si qua adhuc de eadem palude fiet, decimatio noue terre Themardi castellani, in parrochia Ferlingehem de Petriholt terra cum decimatione, terra Goldini cum decima, decimatio noue terre in Peifle tam culte quam colende et tota terra ad monasterium de Falmont pertinens, in parrochia Rubruc pars decimationis, decima noue terre inter terram sancte WLammekinsenove infra et extra Ysaram, et decima que terre ibidem accrescere poterit. Ad hoc adicient
Abbreviated transcription (Latin):
terra calpuos gr In emu belra nonaguita Ingela teroe
Lerram ypor e beddentẽ singulis ãnis marca arge̾
qn soprlugthe uigniti Ingera terre In prochia sauct
folqnini quadraguita Ingera terre ex dono goffũdi de casla etꝭ¬
n et octo ingera ex dome enme In brubiug tria Ingere
et mausuram gdtinari preposin In scalcleta uña inderct

Expanded text:
nonaginta iugera terre; terram Ypris, reddentem singulis annis marcam argenti; in Poperingha, viginti iugera terre; in parrochia sancti Folquini, quadraginta iugera terre ex dono Goffridi de Casla; decem et octo iugera ex dono Emme; in Broburg, tria iugera et mansuram Gotmari, prepos
Abbreviated transcription (Latin):
dusi unues marce fun frgẽti In prochia kilhem terram
q t quadraginta hos auene ⁊ erram doddeigora
Adppor teme gisie In prochia loberga uiguiti ingera
teroe In graueniugha unũ last allecium In Rouriuyg
uus pensani anguellarũ ueterẽĩ terpã Ipsi ecc liẽ sanct̃e
maut adiacẽtem cñm decimatione illedietatẽ decimaⁿ

Expanded text:
u unius marce fini argenti; in parrochia Kilhem, terram reddentem quadraginta hodos avene; terram Dodonis et uxoris sue Gisle; in parrochia Loberga, viginti iugera terre; in Graveningha, unum last allecium; in Bourbourg, unam pensam anguillarum; veterem terram ipsi ecclesie sancte Marie adiacentem cum decim
Abbreviated transcription (Latin):
Sluuiium ysaram Inĩ terrã sancse Wualburgis et lãmetanestuo
et quitquid cr̃ire Ibi einceps accrescere poterit Terram¬
palendit cum sis appendiciis In prochia sancti petri¬
Prut Qmq Rip terre In clarembaldi bruc centum
mẽsuras terre Rerram folqnun filn malgeri In prochia
erembaldi capella terram cum uacci diode
T erram nduã que de paluue pacta et Iupta nulham
ecimationẽ noue terre themardi cascellan culti
Iuculte que Int̾ Driuncham et pitecham et ꝑ anegacha
et paludem septe̾ trionalẽ sita et In bullingesele
terram baldumi tastrardi Sixagnita siꝵ Ingera
In srapala Terram de pet̾ hoult cum decunatone Terram
pdun cũ decia Cecuuanione noue terre In per
Ine uosii ai hanc dieu facta et uel postinodum Frert
Ie d nemore siue ex pratis Totram terram ad et¬

Expanded text:
flumen Ysare, inter terram sancte Walburgis et Lammekinosenoc, et quitquid terre ibi deinceps accrescere poterit; aPalendic cum suis appendiciis; in parrochia sancti Petri-bruc, quinque reps terre; in Clarembaldibruc, centum mensuras terre; terram Folquini, filii Malgeri; in parrochia Erembaldi-capella, terram cum vaccis duodecim; terram novam que de palude facta est iuxta Milham; decimationem nove terre Themardi castellani, culte et inculte, que inter Drincham Pitecham et Pandgatha, et paludem septentrionalem sita est; in Bullingasela, terram Balduini Tascardi; sexaginta sex iugera terre in Stapula; terram de Petrihoulc cum decimatione; terram Godini cum decimatione; decimationem nove terre in Pevela, que usque ad hanc diem facta est, vel postmodum fiet, sive ex nemore, sive ex pratis; totam terram ad e
Abbreviated transcription (Latin):
Ego karolus flandiẽrm̃m comes onnb pancte eccłie̾ filiyt
notum sit generatiom omni que uentura et o ego et upor mea
marguarita nouam terram nomine sandeshonet suꝑ fliunũ
ysare sicam que per Iactum mari ham creuit et quitquid
ꝓsImposterum accrescet eccłiẽ sancte marie de brobila
ceoꝙ unas a cord selipam que Iuxta sochana huc

Expanded text:
Ego Karolus Flandrensium comes omnibus sancte ecclesie filiis. Notum sit generationi omni que uentura est quod ego et uxor mea Margarita nouam terram nomine Sandeshouet super fluuium Isare sitam que per iactum maris iam creuit et quicquid ibi in posterum accrescet ecclesie sancte Marie de Broburg quoque unam apud Sclipam que iuxta Suthana iac
Abbreviated transcription (Latin):
hẽd auene In prochia sancti folquim dec̃ ⁊ octo Iu̾gera
Es dono eume apud eggefudi caella quãtuordecim Iugtra
Ttiram quã macinus pbr de dix Terram et mausũtas
quar lebertus pobr  dedit Duodecmr Iugera tomue d¬
Sono sunonis uicẽconutis Docẽ et sex Ingera q̃ mancin
udit In Iblingahem ⁊eiram omue q sab tancia Ildi
opores balduni In drune ham uiginde sex /iugera et teira
ptorastra quadraguita quiꝙ Ingera cum quid decun uacai
s eon᷑ inuldio casglianẽ broburgen⁊ duo uargulta
⁊ quadiagunt terre Ingira n  doño susanne uopormo bacli¬
unosd  Iup sanctins audor m dn prochiaꝵ sancti nulraclis¬

Expanded text:
hodos avene; in parrochia sancti Folquini, decem et octo iugera ex dono Emme. Apud Eggeffri capella, quatuordecim iugera; terram quam Mancinus, presbyter, dedit; terram et mansuras quas Lietbertus, presbyter, dedit; duodecim iugera ex dono Simonis, vicecomitis; decem et sex iugera que Mancinus dedit; In Eblinghem, terram omnemque substanciam Ildegardis, uxoris Balduini; in Drincham, viginti sex iugera et terram Proiastre; quadraginta quinque iugera cum quindecim vaccis ex dono Levildis, castellane Broburgensis; duo virgulta et quadraginta terre iugera ex dono Suzanne, uxoris Arnoldi, iuxta sanctum Audo
Abbreviated transcription (Latin):
sũmam scu ualenciã quatuor marcharum argenti In nuilla
procuxa  trãscendant Promso tameñ ꝙ su maiorẽ uel¬
minorẽ enectione ⁊ ꝑsonuarũ nimerum pro maioritate
et inioritate platorum In cõcilio a terauense caxati
ed in locis In quilꝰ maior scerilitat ues copia Rerum
At ubi minores su̾nt Reddicus seu ecctit stite facułtater
nus sͣ^ ampliorẽ necessariorũ ubertatẽ et garuitate
aupieñ Resticuere In utilitatẽ eccliatum a quib nosao
Dceceriust ⁊ Illi quĩ eas exhibueriut  reglri deuuse

Expanded text:
summam seu valentiam quatuor marcharum argenti in nulla procuratione transcendant, proviso tamen quod sem vel evectionum numerum pro maioritate vel minoritate prelatorum in consilio Lateran taxatorum fxpense sed in locis in quibus maior fertilitas vel copia rerum habetur et ubi maiores sunt redditus et ecclesiastice facultates minus secundum ampliorem necessariorum ubertatem et parvitatem cipientes restituere in utilitatem ecclesiarum a quibus ipsas receperunt et illi qui eas exhibuerunt erogare de suo
Abbreviated transcription (Latin):
deri uolo tam pntib q̃ faturis omnb In cristo
fidelib qd eccłia fanete mane de biobbioch he
ona sabseripta In elemosinã sibi pie collata
Iut̃ eccliam Watinẽsem et brobborg lerra de pantgate Nona
ptiam ttiram In uoastina de Iu hont iacentẽ Intra pnorhia
Libere possidendas tam in Iudiciis faciend ꝙ In Insticos
epequend uolo eciam qd eccłia sp̃dicta et santtionales
peario uemla que usãz ad haue due feghe e uoel
costiuodu fo sm̾e es nemore seuen qu Rorteun¬

Expanded text:
olo tam presentibus quam futuris omnibusque in Christo fidelibus, quod ecclesia Sancte Marie de Brobborg hec omnia subscripta in elemosinam sibi pie collata nter ecclesiam Watinensem et Brobborg; terram de Pantgate; nouam etiam terram in wastina de Ruhout iacentem infra parrochiam das et possidendas, tam in iudiciis faciendis quam in iusticiis exequendis. Uolo etiam quod ecclesia predicta et sanctimonialeterre in Peuila que usque ad hanc diem facta est uel postmodum fiet, siue ex nemore s
Abbreviated transcription (Latin):
Iaglesche eeiram etiã de halti Et teroam quã haymericus
autus tenebat In terra casietuli Terram quoq de mes
letima ecia duodecim boueriorĩ terrẽ quã Imibertus
nebar cioca fines de cana decina ibid  bouerior
terre quã amalricus tenebate Terram quoq. de prorastra
Iupta bapalius sitam quã dña elemẽna eonut ĩ emption

Expanded text:
Ingleschę. Terram etiam de Hali et terram quam Haymericus Ingleschę. Terram etiam de Hali et terram quam Haymericus clericus tenebat in terra Casletuli. Terram quoque de Meys. Decimam etiam duodecim boneriorum terre quam Imbertus tenebat circa fines de Cans. Decimam itidem sex boneriorum terre quam Amalricus tenebat. Terram quoque de Proiastra iuxta Bapalmis sit
Abbreviated transcription (Latin):
Lriram quanua in uilla lobergis tuginta Iugtia ꝯtiẽte¬
olun in auserum pascũa statuta Cerram nulle et centum me̾ suraꝵ
de palude Iupta nulham setam et decuuationẽ nõue terre
que ex palude facta est uel post modum fi̾et In parorchia
nulham et mertringhen et loberga ad ino comitis spoctante
decimã enia que dr̃ de augulo dapiferi Terram de preters hol
cum omn decimatione ad iuo comitis spectante. Terram
dois et gisie uxoris sue Pomeriũ eid̃ eccliẽ uigum
Tetram quoq qũã uido de caibecae crim belia cum filia¬
acguarita dedit Nouam ecĩa terram In Auast̾ĩna
uo aluhouli Infra prochĩa de noorchpeenes Aomũ ecia¬
omalium dentaimnõt et duos mausõs terre Et decmũ
noue terre In puela que usq ad hauc diem facta est
ues postmodum fiet sine ex nemore sine ex poratis et¬
Secimationẽ luy ad Ins nr̃m ꝑtinẽ tem Terram et nenus
e sanmoute leiram quoq et aluoits que walterus D
Passa dedit terram meymea teiram gobeni calliau terr̃.

Expanded text:
Terram quandam in uilla Lobergis triginta iugera continenteolim in anserum pascua statutam. Terram mille et centum mensurarum de palude iuxta Milham sitam et decimationem noue terre que ex palude facta est uel postmodum fiet in parrochia Milham et Merchinghem et Loberga ad ius comitis spectantem. Decimam etiam que dicitur de Angulo dapiferi. Terram de Pitersholt cum omni decimatione, ad ius comitis spectante. Terram Dodonis et Gislę uxoris sue. Pomerium eidem ęcclesię uicinum. Terram quoque quam Wido de Crumbeka cum filia sua Margareta dedit. Nouam etiam teram in wastina de Ruhout infra parrochiam de Northpenes. Domum etialium de Faumont et duos mansus terre et decimam noue terre in Peyuila que usque ad hanc diem facta est uel postmodum fiet sidecimationem lini ad ius nostrum pertinentem. Terram et nemus de Faumund. Terram quoque et Alnoith que Walterus de Rayssa dedit. Terram Meyneri. Terram Roberti Caliau. Terram
Abbreviated transcription (Latin):
denote ꝯtulerunt ot sigillorum snorã mumimine ꝯfiruaeũt
Et quitquid ego phipus flandrie et uiromandie eomes
io predecesorum meorum doctus exemplo post modin
Prefate eccłĩe contuli pro mea meoiãq saauit et desiderio
sas patue sigilli mei auctoritale oolu ꝑmaner
confirinatun Ego Itaq pħłp̃s flandrie ⁊ biromã die¬

Expanded text:
llorum suorum munimine confirmauerunt, et quicquid ego Philippus Flandrie et Uiromandie comes, pio predecessorum meorum doctus exemplo, postmodum prefate ecclesie contuli pro mea meorumque salute et desiderio celestis patrie, sigilli mei auctoritate uolui permanere confirmatum. Ego itaque P
Abbreviated transcription (Latin):
gicatia abbes sancti decti e̾t Ego aloxander p̃xoitur Watisioñ Et ego¬
malti mathildis abbatissã oroburg̃n pee sentuũ et futinorũ memorie
cõmo̾damus Post du Habitam Iui nos contronerfiã suꝑ deciuus quarũa
tortarũ In ꝯcoburgin parochĩa Iarẽtũ compronussioe in tres architros
selũ Iat̾ dõnũ damid de claromaresi / et lambertõ de sancti potu broct
Rts acuoldã de lo Inter nos factã esse toucordiã Datis p̃dictoꝵ trũ
pdnuo censu dnodecim denarioꝵ paresaluo̾doꝵ cetłie saucii uertu u¬

Expanded text:
gratia, abbas sancti Bertini, et ego Alexander, prepositus Watinensis, et ego Mathildis, abbatissa Broburgensis, presentium et futurorum memorie commendamus, post diu habitam inter nos controversiam supra decimis quarumdam terrarum, in Broburgensi parrochia adjacentium, compromissione inter arbitros facta, scilicet domnum David de Claromaresc, et Lambertum de Sancti Petri Bronc, et Arnoldum de Lo, inter nos factam esse concordiam, datis, predictorum trium annuo censu duodecim denariorum persolvendorum ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
undelic qui a sacus cangnb dpulam non patiat᷑ qui diuina
bret populo ⁊ se subietro soonũ exemplũ ephiber
saluo In omnib Iure attrebateñ ex̃i siẽ In Iustĩo nosu¬
altar ur̃es usil s qd Idem ep̃us statuit In Integrun
successeruit et diuius sueruut officiis mãcipate concessu
Ita ꝯstauit ut tot Ibi sorores epistaut quot de fiuctib p̃ dicti
alrane ualeant sũstẽtari Sane noualiũ̾ urorum qui.

Expanded text:
delicet qui a sacris canonibus repulsam non patiatur, qui divina celebret populo, et se subiectis bonum exemplum exibeat salvo in omnibus iure Attrebatensis episcopi, sites, quod idem episcopus statuit, in integrum successerint, et divinis fuerint officiis mancipate, concessurmationis ita constituit ut tot ibi sorores existant, quot de fructibus predicti altaris valeant sustentari. Sane novalium vestrorum que
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ Iutur ⁊ enũa uxorẽ malgere m̃dui et ontnig eius
postenitatẽ capitali Rebito nobis obligatã Rogatu beatricio
astellane brobuꝑgenses manuuitto et a capitali des
et onmm hunõi subiectione emancipatã Iexpetuũ l beram
utto et quitquid In ea uel enis ꝑo teritate hucusq̃ hab
Ious predicte castellane cono Castellana uero eninam p̃fatã
oume ius a nobes sibi donatũ sancte maue brobur ge
Iugoetiñ Donat : eo tamen tenore ut ipsa et tota eius posteritas
Io huig l lertana ceguitionẽ singulis amus sanre manie

Expanded text:
quod Emmam uxorem Malgeri medici et uniuersam eius posteritatem capitali debito nobis obligatam rogatu Beatricis castellane Broburgensis manumitto et a capitali debito et omni huiusmodi subiectione emancipatam in perpetuum liberam dimitto et quicquid in ea uel eius posteritate hucusque habui iuris predicte castellane dono. Castellana uero Emmam prefatam et omne ius a nobis sibi donatum sancte Marie Broburgensi in perpetuum donat eo tamen tenore ut ipsa et tota eius posteritas in huius libertatis cognitionem singulis annis sancte Marie
Abbreviated transcription (French):
ior dod terram et nemus de Rannõt Terram quoq
eluont quil Walterus de faissa didit Terram menure
dcuam Roboru callian terrã ingleste Mouã ua oa
a loastmabiase tuhon ⁊ intra ꝑ rochiã que dr northisenes
Letera uero bona quecũꝙ aũdeulut mene comes Robertus
Uoee sucotssores seu flandrẽsã countes momar h dicasn¬

Expanded text:
inentem terram et nemus de Faumont terram quoque et Alnoith que Walterus de Raysa dedit terram Meinerii terram Roberti caliu terram Inglesce terram etia wastina de Ruhout infra parrochiam que dicitur Northpenes. Cetera uero bona quecumque auunculus meus comes Robertus uel successores sui Flandrensium comites memorate eccl
Abbreviated transcription (Latin):
pͬcandrensĩ comitisse bona Intẽtione codescendis se hat
deltare de uerseiare In episcopio tornacense ꝯstitutum p̃ dicte
eccliẽ Rotberto archudyacono nostro assentiẽte ceterisq
memoria Illis pro me Intercedentib quili in pbatal¬
aeuo Iugtiter deo fautantib hant donanbuẽ sigilli
coruareig ecc̃łie michi et meis muistas sicuantiom
soruas⁊  ne alicui ꝰ temeraria posimxtione hoc dom̃
se predicta ecc̃liã prinecͬ dub anathematu ut̾ dicione

Expanded text:
andrensium comitisse, bona intentione condescendisse hac altare de Versennare, in episcopio Tornacensi constitutum, predictȩ ȩcclesiae, Rotberto archidiacono nostro assentiente, cȩterisque memoria, illis pro me intercedentibus, quibus in prefaęcclesia iugiter deo famulantibus hanc donationem sigilli Tornacensis ęcclesię michi et meis ministris sicut antea soluat. Et ne alicuius temeraria presumptione hoc donum a predicta ęcclesia priuetur sub anathematis interdictione
Abbreviated transcription (Latin):
ANoĩe sancte et Indundue trinitatis Quomã dimi labiõ ̃
aun et tempora mortaliũ hebet memoria operepreciũ et
ut Rem cuiꝰ non ꝯuenit obliuise seripto qmẽ deñꝰ quĩe datũ
nostris successoreb ebẜucuuus Quarẽ eo baldenꝰ dei
Tracia flandre sium comes notum ese uolo tam pũtib p̃

Expanded text:
nomine sancte et indiuidue trinitatis. Quoniam dum labuntur anni et tempora mortalium hebet memoria opere pretium est ut rem cuius non conuenit obliuisci scripto commendemus commendatam nostris successoribus obseruemus. Quare ego Balduinus dei gratia Flandr
Abbreviated transcription (Latin):
ou perpetualiter firmũ esse uolui sigilli me Ing ss ioue
segnant Ns post hac aliquio Imudia tabestons smi
etrartar hant paludem sibi Dsumat usurxare tu
Usigoando tale domã Infringere uel uiolare actĩ en hoc
remeo a wr̃gine Serardo pedagogo comites froholeo
sellano tibalio de aria Remgero fiemeche Qidou
gessc impodis lillelio cascellano audomar ouolto de lotre

Expanded text:
et perpetualiter firmum esse uolui sigilli mei impressione signaui ne posthac aliquis inuidia tabescens siue detractor hanc paludem sibi presumat usurpare et usurpando tale donum infringere uel uiolare. Actum est hoc Reinero de Wingines Gerardo pedagogo comitis Froholfo castellano Tidbaldo de Arie Reingero Fremethe Guidone de Steinforth Willelmo castellano Audomarensi Onolfo de Locre
Abbreviated transcription (Latin):
Imposterũ audear tale donus temere Infringere aut
aut uiolare actum Groburg In p̾fata eccłia prblice
dimo dn nu c dnodecimno Astabant autẽ testet hn
Lambertus abbas sancte bertim et capi conitis beruardu
od eperuz Lambertus de broburg Loalimu cameraruos¬
es lialri  stabularius Remigerus dapifer e heoboldus
auenss Ehemardꝰ castellanũs froolidat castellames
AMeliꝰ castellanus Snnon ꝑodeco ⁊ ambertus ex drint̾rã
bernol diẽs ex insula malgerũs nepos ines Ioban Rrater

Expanded text:
inposterum audeat tale donum temere infringere, aut minuere, aut violare. Actum Broburg, in prefata ȩcclesia puplice, ANNO DOMINI MoCoXIIo. Astabant autem testes hii: Lambertus abbas Sancti Bertini, et capellanus comitis, Bernardus, Odgerus, Ledbertus de Broburg, Balduinus camerarius, Amalric stabularius, Reingerus dapifer, Teoboldus Ariensis, Theinardus castellanus, Frooldus castellanus, Willelmus castellanus, Simon preco, Lambertus ex Drincham, Bernoldus ex Insula, Malgerus nepos ejus, Johan frater
Abbreviated transcription (Latin):
mni npei quana uñad apnd lixam sunulis aunis lĩ as¬
ribras ꝑsoluẽ̾tem que et Iupta suchana Iacet eccliẽ sancte dei
genitucis marie de brobures una cum matre mea gloriosii
omitissa Clemt̾ria propria maui Iure perpetuo teuendas
mini exactione liberas et abolutas dedi domõq co
Snominatis primatibꝰ et uiris terre mee conpirmaue
Ur ante᷑ pd feciums de nullo uiꝙ̃ successorũ meorã
Inquietani debilitari cassari lris hoc precepiius amuotari

Expanded text:
m berqueriam unam apud Slipan singulis annis LII-aslibras persoluentem que iuxta Suthana iacet ecclesie sancte dei genitricis Marie de Broburch una cum matre mea gloriosissima comitissa Clementia- propria manu iure perpetuo tenendam ab omni exactione liberam et absolutam dedi donum que coram primatibus et uiris terre mee confirmaui. Ut autem quod fecimus a nullo unquam successorum meorum possit inquietari debilitari cassari litteris hoc precipimus annotari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓobass predicte ecłiẽ tant̃ modu Respoondeant
Sceus est insux ꝙ ubicũq prefata eceliã pcone
suum hale̾t assigͣnatum Preco conutis ausi as eccliã fueat
Requisitus pandum accipere nom debẽt et priuo signifĩratum
fuerit abbatisse et postea precõ eccłiẽ mandatiꝵ eeqne
hueglexer Et autem hec ommia et sugula su padicta
meo umꝙ̃ successorum moorũ posi it Inqmetare¬

Expanded text:
edicte ecclesie tantummodo respondeant. Sciendum est insuper quod ubicumque prefata ecclesia preconem suum habet assignatum, preco comitis, nisi ab ecclesia requisitus fuerit, pandum accipere non debet, et prius significatum fuerit abbatisse, et postea preco ecclesie mandatum exequi neglexerit. Ut autem hec omnia et singula supradicta a nullo unquam successorum meoru