comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cui naue egredienti c̃sules & cȩteri
nũ pondus auri ⁊ argenti. s qđ ca
tonẽ classis illa incolumem aduex
p̃cipuũ .l. marci inusitati decoris
exemplũ. quẽ eqͥtẽ romanũ duo ex¬
ercitꝰ. p̃. & eñ. scipionũ int̾itu uicto¬
riaq hannibalis lacerati ducẽ le¬
gert̃. Quo tpr̃ salus eoꝵ inultimaᷤᷤ
angustias deducta. nullũ ambiti¬
oni locũ relinquebat.
Merito uiroꝵ cõmemorationi sulpi¬
cia seruii paterculi filia. q̃ fuluii
flacciuxor adicit᷑. Quȩ cũ senatus
libris sybillinis ꝑ decẽuiros inspec¬
tis censuisset. ut ueneris uerticor¬
diȩ simulachrũ c̃secraret᷑. qͦ faciliꝰ
uirginũ mulierũq mens alibidi¬
ne ad pudicitiã conuerteret᷑. ⁊ ex
omĩb matͦnis centũ. ex centũ aut̃
.xͣ. sorte ducte de scĩssima femina
iudiciũ facerent: cunctis castitate
ulla diminutione romane ma¬
iestatis extera qͦ insignia respici
possunt. ad ea transgrediemur.

Expanded text:
cui naue egredienti consules et ceteri mcui naue egredienti consules et ceteri mnum pondus auri et argenti, sed quod M. Catonem classis illa incolumem aduexeraecipuum L. Marcius inusitati decoris exemplum, quem equitem Romanum duo exercitus P. et Cn. Scipionum interitu uictoriaque Hannibalis lacerati ducem legerunt, quo tempore salus eorum in ultimas angustias deducta nullum ambitioni locum relinquebat. Merito uirorum commemorationi Sulpicia Serui Paterculi filia, Q. Fului Flacci uxor, adicitur. quae, cum senatus libris Sibyllinis per decemuiros inspectis censuisset ut Veneris Verticordiae simulacrum consecraretur, quo facilius uirginum mulierumque mens a libidine ad pudicitiam conuerteretur, et ex omnibus matronis centum, ex centum autem decem sorte ductae de sanctissima femina iudicium facerent, cunctis castitate inutione Romanae maiestatis extera quoque insignia respici possunt, ad ea transgrediemur.
Abbreviated transcription (Latin):
terarũ monum̃tis obstrepunt᷑.
Eques romanꝰ ꝓcoñs. in hispania ad¬
uersꝰ sertoriũ pariĩꝑio cũ pio me¬
tello pͥncipe ciuitatis missus est.
ñdũ illũ honorẽ auspicatꝰ. bis tri¬
umphauit. Initia magistratuũ
a sũmo ĩꝑio cepit. Terciũ consula¬
tũ. decretosenatus solus gessit.
De mitridate & tigrane. de mul¬
tis p̃terea regib plurimisq ciui¬
tatib ⁊ gentib ⁊ p̃donib. unum
duxit triumphum.
ñ ad sidera usq euexit. Nã cũ ab eo
ꝓ rostris int̾rogaret᷑. si in uno pom¬
peio magno omĩa reponere ꝑseue.¬
rasset. absumpto illo subiti casus
incursu in qͦ spemeẽt habiturus:
sũmo c̃sensu acclamauit in te. Uim
horati iudicii admirabilẽ. Siqͥdem
magnũ põpeiũ cũ om̃ib ornam̃tis
quȩ retuli. duarũ sillabarũ spacio
inclusũ catulo equauit.
otest & .ii. catonis ex cyprocum
regia pecuna reuertentis appulsꝰ
ad ripã urbis. memorabilis uideri.

Expanded text:
terarum monumentis obstrepunt. terarum monumentis obstrepunt. eques Romanus pro consule in Hispaniam aduersus Sertorium pari imperio cum Pio Metello principe ciuitatis missus est. nondum ullum honorem curulem auspicatus bis triumphauit. initia magistratuum a summo imperio cepit. tertium consulatum decreto senatus solus gessit. de Mitridate et Tigrane, de multis praeterea regibus plurimisque ciuitatibus et gentibus et praedonibus unum duxit triumphum. non ad sidera usque euexit: nam cum ab eo pro rostris interrogaretur, si in uno Pompeio Magno omnia reponere perseuerasset, absumpto illo subiti casus incursu in quo spem esset habiturus, summo consensu adclamauit 'in te'. uim honorati iudicii admirabilem! si quidem magnum Pompeium cum omnibus ornamentis, quae retuli, duarum syllabarum spatio inclusum Catulo aequauit. Potest et M. Catonis ex Cypro cum regia pecunia reuertentis adpulsus ad ripam urbis memorabilis uideri,
Abbreviated transcription (Latin):
ceps in eã ꝓuinciã ituris magist᷑¬
tib. exemplũ atq formã officii
scȩuolã decreto suo ꝓponeret.
Inberent illi uoci posterioris affri¬
cani. septẽ .g. marii coñs. ac duo
amplissimi triumphi. Ad rogũ
enĩusq gaudio exultauit. Qd
cũ apud numantiã sub eo duce
equestria stipendia mereret.⁊ for¬
te int̾ cęnã quidã scipionẽ int̾ro¬
gasset. siqͥd illi accidisset. quẽ nã
tem uel hõ dixerit. Quo augurio
ꝑfectissima uirtꝰ. maximã orientẽ
uirtutẽ uiderit ne certiꝰ an effica¬
tiꝰ acciderit ꝑpendi uix potest. Illa
nimirũ cena militaris. speciosissi¬
mas tanta in urbe mario futuras
cȩnas ominata ẽ. Postꝗͣ enĩ cim¬
bros abeo deletos initio noctis nun¬
tiꝰ ꝑuenit. nemo fuit qͥ ñ illi tãqͣm
dis immortalib apud sacra mensȩ
sue libauerit.
amquȩ in cñ. põpeiũ ⁊ ampla &
noua c̃gesta sunt. hinc assensione
fauoris illinc fremitu inuidiȩ. lit¬

Expanded text:
ceps in eam prouinciam ituris magistrceps in eam prouinciam ituris magistratibus exemplum atque normam officii Scaeuolam decreto suo proponeret. Inhaerent uni uoci posterioris Africani septem C. Marii consulatus ac duo amplissimi triumphi: ad rogum enim usque gaudio exultauit, quod, cum apud Numantiam sub eo duce equestria stipendia mereret et forte inter cenam quidam Scipionem interrogasset, si quid illi accidisset, quemnam rtem 'uel hunc' dixerit. quo augurio perfectissima uirtus maximam orientem uirtutem uideritne certius an efficacius accenderit perpendi uix potest: illa nimirum cena militaris speciosissimas tota in urbe Mario futuras cenas ominata est: postquam enim Cimbros ab eo deletos initio noctis nuntius peruenit, nemo fuit, qui non illi tamquam dis immortalibus apud sacra mensae suae libauerit. Iam quae in Cn. Pompeium et ampla et noua congesta sunt, hinc adsensione fauoris, illinc fremitu inuidiae lit
Abbreviated transcription (Latin):
moranda. E milianũ enĩpopłs ex
candidato edilitatis cons fecit.
undẽ cũ questoriis comitiis suffra¬
gator.q. fabii maximi frĩs filii in
idem senatꝰ bissine ¶dux̃
sorte ꝓuãm pͥus affricã deinde
hispaniã dedit. Atq hec neq ciui
ambitioso senatori quẽ admodũ ñ
solũ uite eiꝰ seuerissimꝰ cursus. sed
etiã mors clandestinis illata insi¬
diis declarauit.
qͦ ualeriũ duab reb insignib
di parit᷑ atq ciues speciosũ reddide¬
rt̃. Illi cũ qͦdã gallo cõminus pug¬
nanti coruũ ꝓpugnatorẽ subicien
consulatũ largiti. Quoꝵ alterum
decus uetuste originis optimi ho¬
minis gens coruina amplexa co¬
gnom̃ usurpat. alt̾m sũmo sub¬
iungit᷑ ornam̃to tã celeritate ꝙͣ
pͥncipio c̃sulatꝰ głando.
Ac ne quinti qͥdẽ scȩuolȩ quẽ.L. craᷤ¬
sius in c̃sulatu collegã habuit gła
parũ illustͥs. qui asiam tã sc̃ẽ &
tã fortit᷑ obtinuit. ut senatꝰ demn¬

Expanded text:
moranda: Aemilianum enim populus ex moranda: Aemilianum enim populus ex candidato aedilitatis consulem fecit. eundem, cum quaestoriis comitiis suffragator Q. Fabi Maximi, fratris filii, inidem senatus bis sine sorte rouinciam, prius Africam, deinde Hispaniam dedit, atque haec neque ciui ambitioso senatori, quem ad modum non solum uitae eius seuerissimus cursus, sed etiam mors clandestinis inlata insidiis declarauit. M. quoque Valerium duabus rebus insignibus di pariter atque ciues speciosum reddiderunt, illi cum quodam Gallo conminus pugnanti coruum propugnatorem subicientconsulatum largiti. quorum alterum decus uetustae originis, optimi nominis gens, Coruini amplexa cognomen usurpat, alterum summo subiungit ornamento tam celeritate quam principio consulatus gloriando. Ac ne Q. quidem Scaeuolae, quem L. Crassus in consulatu collegam habuit, gloria parum inlustris, qui Asiam tam sancte et tam fortiter obtinuit, ut senatus dein
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ in cella iouis optimi maximi po¬
sitã habet. quȩ qͦtienscũq munus
aliqd̃ corneliȩ gentis celebrandũ ẽ
inde petit᷑. Uniq illi instar atrii
capitoliũ ẽ. Tam hercule ꝗͣ curia
suꝑioris catonis effigies illiꝰ ad cuiꝰ
generis officia exꝓmit᷑ gratũ ordi¬
nẽ. qui utilissimũ rei .p. senatorẽ
tantũ ñ semꝑ secũ habitare uoluit
omib numeris uͥtutis diuitẽ. ma¬
gisq suo merito ꝗͣ fortune benefici¬
o magnũ. Cuiꝰ priꝰ consilio ꝗͣ scipio¬
nis imꝑio deleta kartago ẽ.
Uerũ specim̃ honoris scipione qͦ na¬
sica oboritur. Eiꝰ nãq manib ⁊ pe¬
natib ñdũ questoris senatꝰ pythii
apollinis monitu pessinunti accer¬
sitã deam excipi uoluit. qͥa eodem
oraculo p̃ceptũ erat ut hȩc ministe¬
ria matri deũ a scĩssimo uiro pre¬
starentur. Explica totos fastos. c̃¬
stitue om̃s currus triũphales. ni¬
nobis ornam̃ta sua scipiones cõme¬

Expanded text:
nem in cella Iouis optimi maximi ponem in cella Iouis optimi maximi positam habet, quae, quotienscumque funus aliquod Corneliae gentis celebrandum est, inde petitur, unique illi instar atrii Capitolium est: tam hercule quam curia † superioris Catonis effigies illius ad cuius generis officia expromitur. gratum ordinem, qui utilissimum rei publicae senatorem tantum non semper secum habitare uoluit, omnibus numeris uirtutis diuitem magisque suo merito quam fortunae beneficio magnum, cuius prius consilio quam Scipionis imperio deleta Karthago est. Rarum specimen honoris in Scipione quoque Nasica oboritur: eius namque manibus et penatibus nondum quaestori senatus Pythii Apollinis monitu Pessinunte accersitam deam excipi uoluit, quia eodem oraculo praeceptum erat ut haec ministeria Matri deum a sanctissimo uiro praestarentur. explica totos fastos, constitue omnes currus triumphales, ninobis ornamenta sua Scipiones conme
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptatẽ p̃buerint in ẽspi¬
cuoposita. quȩ cuiq magnifica
merito c̃tigerint. qͥa ȩque p̃mio¬
rũ uirtutes atq honoꝵ c̃tẽplatio
iudicanda ẽ. ipsa natura nobis a¬
lacͥtatẽ sũministrante. cũ honorẽ
industriȩ appeti ⁊ exsolui gr̃e ui
Uerũ ⁊ simens hoc¬
locoꝓtinꝰ ad augustã domũ bene¬
ficentissimũ ⁊ honoratissimũ tẽ¬
plũ om̃u impetu fert᷑. meliꝰ cohibe¬
tur. Qm̃ cui ascensus in cęlũ patet.
qͣmuis maxima debito. tam̃ mino¬
ra sunt quȩ in t̾ris tribuunt᷑.
Sirꝑiori affricano consulatꝰ citerior
legitimo tp̃r datus ẽ. qd̾ fieri opor¬
tere exercitus senatũ litteris admo¬
nuit. Ita nescias utrũ illi plus deco
c̃siliũ adiecerit. Toga enĩ scipionẽ
ducẽ aduersus penos creauit. arma
poposcert̃. Cui quȩ in uita p̃cipua
assignata sunt ⁊ longũ ẽ referre qr
multa. ⁊ ñ necessariũ qr maiore ex
parte iam relatasunt. Itaq qđ ho¬
dieq eximiũ capit adiciã. Imagi¬

Expanded text:
uoluptatem praebuerint in conspicuo posita quae cuique magnifica merito contigerint, quia aeque praemiorum uirtutis atque operum contemplatio iucunda est, ipsa natura nobis alacritatem sumministrante, cum honorem industrie appeti et exsolui grate uidemus. uerum etsi mens hocprotinus ad Augustam domum, benificentissimum et honoratissimum templum, omni impetu fertur, melius cohibebitur, quoniam cui ascensus in caelum patet, quamuis maxima, debito tamen minora sunt quae in terris tribuuntur. Superiori Africano consulatus citerior legitimo tempore datus est, quod fieri oportere exercitus senatum litteris admonuit. ita nescias utrum illi plus decorconsilium adiecerit: toga enim Scipionem ducem aduersus Poenos creauit, arma poposcerunt. cui quae in uita praecipua adsignata sint et longum est referre, quia multa, et non necessarium, quia maiore ex parte iam relata sunt. itaque quod hodieque eximium capit adiciam. imagi
Abbreviated transcription (Latin):
in quohumatus ẽ in formã c̃ditio¬
nẽq templi redigendo. atq inde
oracula capi instituendo. Cuiꝰ ci¬
neres idem honoris possident. qđ
pyticȩ cortinȩ. qd̃ athenȩ dodonȩ.
qd̃ haminonis fronti datur.
soli om̃iũ feminarũ gymnicospe¬
ctaculo intereẽ ꝑmissũ ẽ. cũ olym¬
piȩ filiũ euclea certam̃ ingressurũ
adduxisset. olẏmpionice patre
genita. frĩb eandẽ palmã assecu¬
tis. latera eiꝰ cingentib¬

Expanded text:
 quo humatus est, in formam condicionemque templi redigendo atque inde oracula capi instituendo. cuius cineres idem honoris possident, quod Pythicae cortinae, quod aheno Dodonae, quod Hammonis fonti datur.soli omnium feminarum gymnico spectaculo interesse permissum est, cum ad Olympia filium Euclea certamen ingressurum adduxisset, olympionice patre genita, fratribus eandem palmam adsecutis latera eius cingentib
Abbreviated transcription (Latin):
ipsoacceꝑat. Appellatꝰ mamercus a
surdino cuiꝰ libertus geniciũ here¬
dẽ fecerat. p̃toriã iuris dictionem
abrogauit. qd̃ diceret geniciũ am¬
putatis sui ipsiꝰ sponte genitalib
corꝑis partib neq uiroꝵ neq muli¬
erũ numero haberi debere. Conue¬
niens mamerco c̃ueniens pͥncipi se¬
natꝰ decretũ. quoꝓuisũ ÷ ne obsce¬
na genicii p̃sentia inqͥnataq uoce
tribunalia magistratuũ subspecie
petiti iuris polluerentur.
ulto.q. metellus pr urbanum
seueriorẽ egit. ꝗͣ orestes gesserat. Qͥ
uecilio lenom bonoꝵ uiuieni posses¬
sionẽ scdm tabulas testam̃ti petenti
ñ dedit. Qa uir nobilissimus ⁊ gra¬
uissimꝰ fori ac lupanaris separan¬
dã conditionẽ existimauit. Nec
aut factũ illius cõꝓbare uoluit qͥ
fortunas suas in stabulũ c̃tamina¬
tum ꝓiecerat. aut huic tamqͣ inte¬
gro ciui iura reddere qui se ab oi
honesto uitȩ genere abruperat.¬
L. Quȩ rata mansert̃ cũ causas

Expanded text:
ipso acceperat. appellatus Mamercus a ipso acceperat. appellatus Mamercus a Surdino, cuius libertus Genucium heredem fecerat, praetoriam iurisdictionem abrogauit, quod diceret Genucium amputatis sui ipsius sponte genitalibus corporis partibus neque uirorum neque mulierum numero haberi debere. conueniens Mamerco, conueniens principi senatus decretum, quo prouisum est ne obscena Genucii praesentia inquinataque uoce tribunalia magistratuum sub specie petiti iuris polluerentur. Multo Q. Metellus praetorem urbanum seueriorem egit quam Orestes gesserat. qui Vecillo lenoni, bonorum Vibieni possessionem secundum tabulas testamenti petenti, non dedit, quia uir nobilissimus et grauissimus fori ac lupanaris separandam condicionem existimauit, nec aut factum illius conprobare uoluit, qui fortunas suas in stabulum contaminatum proiecerat, aut huic tamquam integro ciui iura reddere, qui se ab omni honesto uitae genere abruperat. QVAE RATA MANSERVNT CVM CAVSAS
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ iuiolento aĩo confundis. Neq
erubescis ei totũ patͥmoniũ addi¬
cere. cuiꝰ pollicto iã corpori marcidã
senectutẽ tuã substrauisti. Ergodũ
sic te egeris ad inferos usq cȩlesti
fulmine afflataes.
Egregia .g. qͦ calpurni pisonis pͥf
urbis c̃stitutio. Cũ enĩ ad eũ teren¬
tiꝰ ex octofiliis qͦs in adolescentiã ꝑ¬
duxerat abuno in adoptionẽ dato
exheredatũ se querelã detulisset
bonoꝵ adolescentis possessionẽ ei de¬
dit. heredesq lege agere passus ñ ÷.
Monuit ꝓfecto pisonẽ patͥa maies¬
tas. donũ uitȩ beneficiũ educatio¬
nis. S aliqͥd &̃ flexit circũstantiũ
liberoꝵ numerus. qui cũ patre sep¬
tem fr̃s impie exheredatos uidebat.
uid mamerci ȩmilii lepidi coñs
quã graue decretũ: Geniciꝰ quidã
matris magne gallus. ag̃n. oreste
p̾f urbis impetrauerat ut restitui
se inbona nȩuiam iuberet. qͦꝵ pos¬
sessionẽ scđm tabulas testam̃ti ab

Expanded text:
dinem uiolento animo confundis neque dinem uiolento animo confundis neque erubescis ei totum patrimonium addicere, cuius pollincto iam corpori marcidam senectutem tuam substrauisti. ergo dum sic te geris, ad inferos usque caelesti fulmine daflata es. Egregia C. quoque Calpurni Pisonis praetoris urbis constitutio: cum enim ad eum Terentius ex octo filiis, quos in adulescentiam perduxerat, ab uno in adoptionem dato exheredatum se querellam detulisset, bonorum adulescentis possessionem ei dedit heredesque lege agere passus non est. mouit profecto Pisonem patria maiestas, donum uitae, beneficium educationis, sed aliquid etiam flexit circumstantium liberorum numerus, quia cum patre septem fratres impie exheredatos uidebat. Quid, Mamerci Aemili Lepidi consulis quam graue decretum! Genucius quidam Matris magnae Gallus a Cn. Oreste praetore urbis impetrauerat ut restitui se in bona Naeui Ani iuberet, quorum possessionem secundum tabulas testamenti ab
Abbreviated transcription (Latin):
cra transierat. S artissimũ inter
hoĩes ꝓcreationis uinculũ patris
simul uoluntatẽ ⁊ pͥncipis aucto¬
ritatem superauit.
Cautẽ tettium apatre infantẽ ex¬
hereditatũ petronia matre quam
tettiꝰ quoadiuxit in matͥmonio
habuerat natũ diuus augustus
in bona pat̾na ire decreto suo iussit.
patris pat̾ȩ animo usus. Qm̃ tettiꝰ
iniquitate pat̾nũ nom̃ iurgauerat.
Septia qͦ mater trachaloꝵ
arunnensiũ irata filiis in c̃tume¬
liam eoꝵ cũ iã parere ñ posset pub¬
lico seni admodũ nupsit. testam̃¬
to &̃ utroq p̃terito. Aquib aditꝰ
diuis augustus.⁊ nuptias mulie¬
ris ⁊ sup̃ma iudicia imꝓbauit. Nã
hereditatẽ mat̾nã filios habere ius¬
sit. Dotẽ quia ñ creandoꝵ liberoꝵ
causa c̃iugiũ intercesserat. uirũ
retinere uetuit. Siipsa ęquitas hac
de re cognoscere potuit ne iustiꝰ
aut gratiꝰ ꝓnuntiaret. Sꝑnis qͦs
genuisti. nubis effeta. testam̃ti or¬

Expanded text:
cra transierat. sed artissimum inter cra transierat. sed artissimum inter homines procreationis uinculum patris simul uoluntatem et principis auctoritatem superauit. C. autem Tettium a patre infantem exheredatum, Petronia matre, quam Tettius, quoad uixit, in matrimonio habuerat, natum, diuus Augustus in bona paterna ire decreto suo iussit, patris patriae animo usus, quoniam Tetiniquitate paternum nomen abrogauerat. Septicia quoque mater Trachalorum Ariminensium irata filiis in contumeliam eorum, cum iam parere non posset, Publicio seni admodum nupsit, testamento etiam utroque praeterito. a quibus aditus diuus Augustus et nuptias mulieris et suprema iudicia improbauit: nam hereditatem maternam filios habere iussit, dotem, quia non creandorum liberorum causa coniugium intercesserat, uirum retinere uetuit. si ipsa Aequitas hac de re cognosceret, potuitne iustius aut grauius pronuntiare? spernis quos genuisti, nubis effeta, testamenti or
Abbreviated transcription (Latin):
c̃siliis sed etiã sententiis suꝑior dis¬
¶cessit.
tem .in. mannei
carseolani splendidissimi equitis.r̃.
filiꝰ. a sufanete auunculo suo adop¬
tatus testam̃tũ naturalis pat̾s quo
preterituserat apud .c. uiros resci¬
dit. cũ eo tullianus pompeii mag¬
ni familiaris ipsoquidẽ pompeio
signatore heres scriptus ẽẽt. Itaq
illi in iudicio plus cum excellentis¬
simmi uiri gr̃a qm̃ cũ parentis cine¬
rib negotii fuit. Ceterũ qͣuis utͣq
hȩc aduersus nitebantur. tamen
pat᷑na bona obtinuit.
Nam .l. quidẽ sextilius. ⁊ p. popiliꝰ
quos.mñ. anneiꝰ sanguine sibi con¬
iunctos eadem ex parte qua tul¬
lianũ heredes fecerat. sacram̃to
cũ adolescentulo contendere ausi
ñsunt. tam⁊ si p̃cipuis eo tp̃r ma¬
gni uirib ad defendendas tabulaᷤᷤ
testam̃ti inuitari poterant. ⁊ ali¬
qntũ adiuuabat heredes qd̃ .in.
anneiꝰ in suffenatis familiã ac sa-¬

Expanded text:
consiliis sed etiam sententiis superior disconsiliis sed etiam sententiis superior discessit. Item M. Annei Carseolani splendidissimi equitis Romani filius, a Sufenate auunculo suo adoptatus testamentum naturalis patris, quo praeteritus erat, apud centumuiros rescidit, cum in eo Tullianus Pompei Magni familiaris ipso quidem Pompeio signatore heres scriptus esset. itaque illi in iudicio plus cum excellentissimi uiri gratia quam cum parentis cineribus negotii fuit. ceterum quamuis utraque haec aduersus nitebantur, tamen paterna bona optinuit: nam L. quidem Sextilius et P. Popilius, quos M. Anneius sanguine sibi coniunctos eadem ex parte qua Tullianum heredes fecerat, sacramento cum adulescentulo contendere ausi non sunt, tametsi praecipuis eo tempore Magni uiribus ad defendendas tabulas testamenti inuitari poterant, et aliquantum adiuuabat heredes quod M. Anneius in Sufenatis familiam ac sa
Abbreviated transcription (Latin):
negotio qd̾ auctoꝵ hõis ⁊ p̃ci¬
puȩ curȩ ⁊ ultimi ẽ tpr̃is. c̃sidere¬
musq quȩ testam̃ta aut rescissast̃
legitime facta aut cũ merito resem¬
dipossent ratamanser̃t. quȩ ue ad
alios quã qui expectabant honorem
hereditatis transtulerunt.
Atq ita ut ea ordine ꝓposui exequar.
militantis cuiꝰdã pater cũ de morte
filii falsum ẽ castris nuntiũ accepis¬
set. qui erat falsus aliis heredib scͥp¬
tis decessit. Pactis deinde stipendiis
adolescens domũ petit. errore patͥs
impudentia amicoꝵ domũ sibi
clausam repꝑit. Qͥd enĩ illis inue
sumpserat. maximos labores ac
plurima ꝑicula tolerauerat.ad¬
uerso corpore exceptas oftendebat
cicatrices. ⁊ postulabat ut auitos
eius lares otiosaipsi urbi onera pos¬
siderent. Itaq depositis armis co¬
actus ẽ inforo togatã ingredi mi¬
litiã acerbe. Cum ĩpbissimis enĩ
heredib de pat̾̃nis bonis apud cen¬
tumuiros contendit. om̃ib ñ solũ

Expanded text:
negotio, quod actorum hominis et praecipuae curae et ultimi est temporis, consideremusque quae testamenta aut rescissa sunt legitime facta aut, cum merito rescindi possent, rata manserunt, quaeue ad alios quam qui expectabant honorem hereditatis transtulerunt: atque ita, ut ea ordine quo proposui exequar. Militantis cuiusdam pater, cum de morte filii falsum e castris nuntium accepisset, qui erat falsus, aliis heredibus scriptis decessit. peractis deinde stipendiis adulescens domum petiit: errore patris, inpudentia alienorum domum sibi clausam repperit: quid enim illis inuersumpserat, maximos labores ac plurima pericula tolerauerat, aduerso corpore exceptas ostendebat cicatrices, et postulabant ut auitos eius lares otiosa ipsi urbi onera possiderent. itaque depositis armis coactus est in foro togatam ingredi militiam: acerbe: cum inprobissimis enim heredibus de paternis bonis apud centumuiros contendit: omnibusque non solum
Abbreviated transcription (Latin):
cer. Referã gͥ pedem. deformes¬
q umbras in imo gurgite tur¬
pitudinis suȩ iacere patiar. Satiꝰ
ẽ enĩ narrare qui illustres uiri.
in cultu ceteroq uite ritu aliqua
ex parte nouando. sibi indulse¬
rint.¬
.xuii. Qui ex illustrib ui¬
ris in ueste aut in cetero cultu
licentius sibi quã mos patrius
permittebat. indulserint.

Expanded text:
cer. referam igitur pedem deformescer. referam igitur pedem deformesque umbras in imo gurgite turpitudinis suae iacere patiar: satius est enim narrare qui inlustres uiri in cultu ceteroque uitae ritu aliqua ex parte nouando sibi indulserint. QVI EX ILLVSTRIBVS VIRIS IN VESTE AVT CETERO CVLTV LICENTIVS SIBI QVAM MOS PATRIVS P
Abbreviated transcription (Latin):
exheredauit.
ossedit fauorẽ plebis clodiꝰ pulcber.
adherensq fulbianȩ stolȩ pugio.
militare decus muliebri imꝑio
subiectũ habuit. Quoꝵ filius
pulcher. p̃ter ꝗͣ qd̾ eneruem ⁊ fri¬
gidã iuuentã egit. ꝑdito etiã a¬
more uulgatissime meretricis
infamis fuit. mortisq erubescen¬
do genere consumptus ẽ. Auide
enĩ ab domine deuorato. fedȩ ac
sordidȩ intẽꝑantiȩ sp̃m reddidit.
Nam . q̃. quide hortensi qui
in maximo ⁊ ingenuoꝵ cuuum
⁊ amplissimoꝵ ꝓuentu summã
auctoritatis atq eloquentiȩ gͣdũ
obtinuit. nepos hortensiꝰ corbio.
om̃ib scortis abiectiorẽ ⁊ obsceni¬
orem uitã exegit. Ad ultimumq
lingua eiꝰ tam libidini cunctoꝵ
inter lupanaria ꝓstitit. ꝗͣ aui ꝓ
salute ciuiũ in foro excubuerat.
Animaduerto in quã ꝑiculosũ
iter ꝓcesserim. Itaq me ipsũ re¬
uocabo. ne si reliqua eiꝰdẽ generis
naufragia consectari ꝑseueraue¬
ro. aliqua inutili relatione ĩpli¬

Expanded text:
exheredauit. exheredauit. Possedit fauorem plebis Clodius Pulcher adhaerensque Fuluianae stolae pugio militare decus muliebri imperio subiectum habuit. quorum filius Pulcher, praeterquam quod eneruem et frigidam iuuentam egit, perdito etiam amore uulgatissimae meretricis infamis fuit mortisque erubescendo genere consumptus est: auide enim abdomine deuorato foedae ac sordidae intemperantiae spiritum redditit. Nam Q. quidem Hortensi, qui in maximo et ingeniosorum ciuium et amplissimorum prouentu summum auctoritatis atque eloquentiae gradum obtinuit, nepos Hortensius Corbio omnibus scortis abiectiorem et obsceniorem uitam exegit, ad ultimumque lingua eius tam libidini cunctorum inter lupanaria prostitit quam aui pro salute ciuium in foro excubuerat. Animaduerto in quam periculosum iter processerim. itaque me ipse reuocabo, ne, si reliqua eiusdem generis naufragia consectari perseuerauero, aliqua inutili relatione inpli
Abbreviated transcription (Latin):
popło ĩpetͣturus ñ uideret᷑. Qmqͣ
qͥd interfuit utrũ repulsam. an
sic adeptã preturã domũ referret:
Quã cũ ꝓpinqui ab eopollui ani¬
maduerterent. id egert̃. ne aut
sellã ponere aut ius dicere aude¬
ret. insuꝑq ẽ manu eiꝰ anulum
in quo caput affricani sculptum
erat detraxert̃. Dii boni. quas te¬
nebras e quo fulmine nasci passi¬
¶ estis
Age. q̃. fabi maximi
allobrogi ⁊ ciis ⁊ ĩꝑatoris clarissi¬
mi filiusq fabiꝰ maxinꝰ. qͣ ꝑditã
luxuria uitã egit: Cuiꝰ ut cȩtera
flagicia oblitterent᷑. tam̃ abunde
illo dedecore mores nudari posst᷑.
qd̾ ei.q̃. pompeiꝰ prȩtor urbanꝰ pa¬
ternis bonis int̃dixit. neq in tan¬
ta ciuitate qui illud decretũ re¬
p̃henderet inuentꝰ est. Dolenter
enĩ hoĩes ferebant pecuniã quȩ fa¬
biȩ gentis splendori seruire debe¬
bat. flagitiis dissici. Ergo quem
nimia patris indulgentia bere¬
dem reliquerat. publica seueritaᷤᷤ

Expanded text:
populo impetraturus non uideretur. quamquam populo impetraturus non uideretur. quamquam quid interfuit utrum repulsam an sic adeptam praeturam domum referret? quam cum propinqui ab eo pollui animaduerterent, id egerunt, ne aut sellam ponere aut ius dicere auderet, insuperque e manu eius anulum, in quo caput Africani sculptum erat, detraxerunt. dii boni, quas tenebras e quo fulmine nasci passi estis! Age Q. Fabi Maximi Allobrogici et ciuis et imperatoris clarissimi filius Q. Fabius Maximus quam perditam luxuria uitam egit! cuius ut cetera flagitia obliterentur, tamen abunde illo dedecore mores nudari possunt, quod ei Q. Pompeius praetor urbanus paternis bonis interdixit, neque in tanta ciuitate qui illud decretum reprehenderet inuentus est: dolenter enim homines ferebant pecuniam, quae Fabiae gentis splendori seruire debebat, flagitiis dissici. ergo quem nimia patris indulgentia heredem reliquerat publica seueritas
Abbreviated transcription (Latin):
equit᷑ duplicis ꝓmissi pars. ado¬
ꝑtis illustriũ uiroꝵ imaginibus
reddenda. qm̃qͥdẽ sunt referen¬
di qui ab earũ splendore degene¬
rauert᷑. teterrimis ignauie ac ne¬
quitiȩ sordib imbuta nobilia por.¬
tenta. Qͥd enĩ monstro similiꝰ. ꝗͣ
suꝑioris affricani filiꝰ scipio: Qui
in tanta domestica gła ortus. a
paruulo ad modũ regis antiocbi
p̃sidio capi sustinuit. cũ ei uolun¬
taria morte absumi satiꝰ fuerit.
ꝗͣ int̾ duo fulgentissima cogno¬
mina pat̾s⁊ patrui. alt̾o maiori
oppressa affrica. iam parto altero
maiore ex parte recuꝑati asia sur¬
gere incipiente. manꝰ uinciendas
hosti tradere. eiꝰq beneficio p̃cari¬
um sp̃m obtinere. de qͦ mox .l. sci¬
pio speciossimũ deoꝵ hominũq
oculis subiecturꝰ erat triũphũ:
dem p̃turȩ petitor. candidã
togã adeo turpitudinis maculis
obsolefactam incãpum detulit.
ut nisi grã cicerei qui patris eius
scriba fuerat adiutꝰ eẽt. honorẽ a

Expanded text:
equitur duplicis promissi pars adopertis inlustrium uirorum imaginibus reddenda, quoniam quidem sunt referendi qui ab earum splendore degenerauerunt, taeterrimis ignauiae ac nequitiae sordibus inbuta nobilia portenta. Quid enim monstro similius quam superioris Africani filius Scipio, qui in tanta domestica gloria ortus a paruulo admodum regis Antiochi praesidio capi sustinuit, cum ei uoluntaria morte absumi satius fuerit quam inter duo fulgentissima cognomina patris et patrui, altero maiori oppressa Africa iam parto, altero maiore ex parte recuperata Asia surgere incipiente, manus uinciendas hosti tradere eiusque beneficio precarium spiritum obtinere, de quo mox L. Scipio speciosissimum deorum hominumque oculis subiecturus erat triumphum. Idem praeturae petitor candidam togam adeo turpitudinis maculis obsolefactam in campum detulit, ut, nisi gratia Cicerei, qui patris eius scriba fuerat, adiutus esset, honorem a
Abbreviated transcription (Latin):
cendit. ⁊ diadema incaput eiꝰ tͣn¬
stulit. hortariq cepit ut eo tnsiret
unde ipse surrexerat. Excidert̃
lacͥmȩ iuueni. cohorruit corpus.
dilapsũ diadema ẽ. nec qͦ iussus
erat ꝓgredi potuit. Qd̃q pene ue
ueritatis fidem excedit. lȩtus erat
qui regnũ deponebat. tristis cui
dabatur. Nec ullum finẽ tã egre¬
giũ certam̃ habuisset. nͥ patriȩ
uoluntati auctoritas põpeii affu¬
isset. Filiũ enĩ ⁊ regẽ appellauit. ⁊¬
diadema sumere iussit. ⁊ incuru¬
li sella considere coegit. Comicȩ
lenitatis hi patres. tragicȩ asperi-¬
tatis illi.¬
¶xxxiii. De seuerita¬
te patrum in liberos.

Expanded text:
cendit et diadema in caput eius trancendit et diadema in caput eius transtulit hortarique coepit ut eo transiret, unde ipse surrexerat. exciderunt lacrimae iuueni, cohorruit corpus, delapsum diadema est, nec quo iussus erat progredi potuit, quodque paene ueritatis fidem excedit, laetus erat qui regnum deponebat, tristis cui dabatur. nec ullum finem tam egregium certamen habuisset, nisi patriae uoluntati auctoritas Pompei adfuisset: filium enim et regem appellauit et diadema sumere iussit et in curuli sella considere coegit. Comicae lenitatis hi patres, tragicae asperitatis illi. DE SEVERITATE PATRVM IN LIBEROS
Abbreviated transcription (Latin):
tatiorẽ anhelitũ subinde recuꝑa¬
re aĩaduertit. curiosiore obserua¬
tione ad ipsam ueritatẽ penet᷑uit.
Intrante enĩ stratonice ⁊ rursus
abeunte. brachiũ ad olescentis dis¬
simulant app̃hendit. mͦ uegetiore
mͦ languidiore pulsu uenarũ com¬
ꝑit cuiꝰ morbi eger eẽt. Protinꝰq
id seleuco exposuit. Qui carissima
sibi c̃iuge filio cedere ñ dubitauit
qd̃ in amorẽ incidisset fortunȩ ac¬
ceptũ referens. qd̃ dissimulare eũ
ad mortẽ usq paratꝰ eẽt. ipsiꝰ pudo¬
ri imputans. Subiciat᷑ animis
senex rex amans. iam patebit qͣm
multa qͣmq difficilia paterni af¬
fectus indulgentia suꝑauit. Ac
seleucus quidẽ uxore. ariobarta¬
nes autẽ filio suo cappadociȩ reg¬
tusq ab eo in curuli sella sedisset.
postꝗͣ filiũ in cornu scribȩ humili¬
orẽ fortuna sua locũ obtinentem
conspexisset. ñ sustinuit infra se
collocatũ intueri. s ꝓtinꝰ sella des¬

Expanded text:
tatiorem anhelitum subinde recuperatatiorem anhelitum subinde recuperare animaduertit, curiosiore obseruatione ad ipsam ueritatem penetrauit: intrante enim Stratonice et rursus abeunte brachium adulescentis dissimulanter adprehendendo modo uegetiore modo languidiore pulsu uenarum conperit cuius morbi aeger esset, protinusque id Seleuco exposuit. qui carissima sibi coniuge filio cedere non dubitauit, quod in amorem incidisset, fortunae acceptum referens, quod dissimulare eum ad mortem usque paratus esset, ipsius pudori inputans. subiciatur animis senex, rex, amans: iam patebit quam multa quamque difficilia paterni adfectus indulgentia superauerit. Ac Seleucus quidem uxore, Ariobarzanes autem filio suo Cappadociae regtusque ab eo in curuli sella sedisset, postquam filium in cornu scribae humiliorem fortuna sua locum obtinentem conspexisset, non sustinuit infra se conlocatum intueri, sed protinus sella des
Abbreviated transcription (Latin):
tissimũ suipatrẽ. ipsiꝰ oꝑa sic expiran¬
tem. intueri necesse fuit.
Ceterũ ut ad iocundiora cognitu ue¬
niamus. seleuci regis filiꝰ antiochꝰ
nouercȩ stratonices infinito amo¬
re correptus. memor ꝗͣ imꝓbis fa¬
cib arderet. impiũ pectoris uulnꝰ
pia dissimulatione c̃tegebat. Itaq
diuersi affectus isdẽ uscerib ac
inclusi. sũma cupiditas ⁊ maxi¬
ma uerecundia. ad ultimã tabẽ
corpus eiꝰ redeger̃t. Iacebat ipse
in lectulo moribundo similis. la¬
mentabant᷑ necessarii. pat̾ mero¬
re ꝓstratus. de obitu unici filii.
deq sua miserrima orbitate co¬
gitabat. Totiꝰ domꝰ funebris ma¬
gis ꝗͣ regius erat uultꝰ. S hanc
tristiciȩ nubẽ. lepthinis mathe¬
matici uł ut qͥdã tradunt erasi¬
strati medici ꝓuidentia discussit.
Iuxta enĩ anthiochũ sedens. ut
eum ad introitũ stratonices ru¬
bore ꝑfundi ⁊ spũ increbrescere.
eaq egrediente pallere.⁊ exerci¬

Expanded text:
tissimum sui patrem ipsius opera sic expirantissimum sui patrem ipsius opera sic expirantem intueri necesse fuit! Ceterum ut ad iucundiora cognitu ueniamus, Seleuci regis filius Antiochus nouercae Stratonices infinito amore correptus, memor quam inprobis facibus arderet, impium pectoris uulnus pia dissimulatione contegebat. itaque diuersi adfectus isdem uisceribus ac medullis inclusi, summa cupiditas et maxima uerecundia, ad ultimam tabem corpus eius redegerunt. iacebat ipse in lectulo moribundo similis, lamentabantur necessarii, pater maerore prostratus de obitu unici filii deque sua miserrima orbitate cogitabat, totius domus funebris magis quam regius erat uultus. sed hanc tristitiae nubem Leptinis mathematici uel, ut quidam tradunt, Erasistrati medici prouidentia discussit: iuxta enim Antiochum sedens, ut eum ad introitum Stratonices rubore perfundi et spiritu increbrescere eaque egrediente pallescere et † exci
Abbreviated transcription (Latin):
tu mͥ cesar om̃s filios meos eripies.
qͣ ex his ego unũ nota mea pelliã.
habebat autẽ duosp̃terea optimȩ
indolis filios. quib cęsar se increm̃¬
ta dignitatis benigne daturum
pollicebat᷑. Hẽ patrẽ tã &si summa
diuimi pͥncipis clem̃tia tutũ p̃stitit.
qͥs tñ ñ humano ingenio maiꝰ au¬
sum putet. qd̾ cui totꝰ t̾rarũ orbis
succubuerat ñcessit:
Sed nescio anoctauiꝰ balbus c̃citati¬
oris ⁊ ardentioris erga filiũ beniuo¬
lentiȩ fuerit. Proscriptꝰ a triũ uiris.
cũ domopostico clam ẽẽt egressus.
iamq fuge expeditũ initiũ habe¬
ret. postquã filiũ intus trucidari
falsus clamor ẽ uicinia accepit. ei
se neci quã euaserat obtulit. occi¬
dendũq militib tradidit. Pluris
minimũ illud mom̃tũ quo illi p̃¬
ter spem incolumẽ uidere filium
c̃tigerat ꝗͣ salutẽ sua estimans. Mi¬
seros adolescentis ocłos. quib aman¬

Expanded text:
tu mihi, Caesar, omnes filios meos eripies tu mihi, Caesar, omnes filios meos eripies quam ex his ego unum nota mea pellam'. habebat autem duos praeterea optimae indolis filios, quibus Caesar se incrementa dignitatis benigne daturum pollicebatur. hunc patrem tametsi summa diuini principis clementia tutum praestitit, quis tamen non humano ingenio maius ausum putet, quod cui totus terrarum orbis succubuerat non cessit? Sed nescio an Octauius Balbus concitatioris et ardentioris erga filium beniuolentiae fuerit. proscriptus a triumuiris, cum domo postico clam esset egressus iamque fugae expeditum initium haberet, postquam filium intus trucidari falso clamore uiciniae accepit, ei se neci, quam euaserat, obtulit occidendumque militibus tradidit, pluris nimirum illud momentum, quo illi praeter spem incolumem uidere filium contigerat, quam salutem suam aestimans. miseros adulescentis oculos, quibus aman
Abbreviated transcription (Latin):
et nc̃ uela pii ⁊ placidi affect᷑
parentũ erga liberos indul¬
gentia. salubͥq aura ꝓuecta. gra¬
tam suauitatis dotẽ secũ afferat.
abius rutilianꝰ qͥnq c̃sulatib
sũma cũ gła ꝑactis. om̃ibq ⁊ uir¬
tutib ⁊ uite meritis stipendiis. le¬
gatus ire fabiogurti filio ad bellũ
difficile ⁊ ꝑiculosũ conficiendum
grauatꝰ ñ ẽ. Pȩne ipso ꝑ se dũtaxat
aĩosine corꝑe militaturꝰ utpote
ꝓpt̾ ultimã senectutẽ lectuli otio
qm labori p̃lioꝵ habilior. Idẽ triũ¬
phantis equo insidens. sequi quẽ
ipse paruulũ triũphis suis gesta¬
uerat. in maxima uoluptate po¬
suit. Nec accessio głosȩ illiꝰ pompȩ
s auctor spectatus est.
ontam speciosa cȩseti eqͥtis romam
sorspatͥa. s par indulgentia.Qui
ab cęsare om̃iũ iam & externoꝵ &
domesticoꝵ hostiũ uictore. cũ abdi
marullo collega inuidiã ei tamqͣ
regnũ affectanti fecerat. in hc̃ mo¬
dũ respondendo sustinuit. Celeriꝰ

Expanded text:
et nunc uela pii et placidi adfectus parentium erga liberos indulgentia salubrique aura prouecta gratam suauitatis dotem secum adferat. Fabius Rullianus quinque consulatibus summa cum gloria peractis omnibusque et uirtutis et uitae emeritis stipendiis legatus ire Fabio Gurgiti filio ad bellum difficile et periculosum conficiendum grauatus non est, paene ipso per se dumtaxat animo sine corpore militaturus, utpote propter ultimam senectutem lectuli otio quam labori proeliorum habilior. idem triumphantem equo insidens sequi, quem ipse paruulum triumphis suis gestauerat, in maxima uoluptate posuit, nec accessio gloriosae illius pompae, sed auctor spectatus est. Non tam speciosa Caeseti equitis Romani sors patria, sed par indulgentia. qui ab Caesare omnium iam et externorum et domesticorum hostium uictore cum abdics pl. cum Marullo collega inuidiam ei tamquam regnum adfectanti fecerat, in hunc modum respondere sustinuit: 'celerius
Abbreviated transcription (Latin):
hem̃ter odert̃ uti uolunt. ut mala
consuetudine delectent᷑ optant. mo¬
destoq uoti genere efficacissimũ ul¬
tionis euentũ repꝑiunt. Inutiliter
enĩ aliqͥd concupiscere ⁊ in eoꝑseue¬
ranter morari exitio ea uicina dul¬
cedo est.¬
xlu. Uafre dicta aut

Expanded text:
hementer oderunt, uti uolunt, ut mala hementer oderunt, uti uolunt, ut mala consuetudine delectentur optant modestoque uoti genere efficacissimum ultionis euentum reperiunt: inutiliter enim aliquid concupiscere et in eo perseueranter morari, exitio ea uicina dulcedo est. VAFRE DICTA AVT
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit neminẽ ad hannibalem
transisse. suasit ꝓtinꝰ legati romã
ꝑ qͦs de pace ageret᷑ mitterent᷑. Cuiꝰ
si sententia ualuisset. neq scdo pu¬
nico bello uicta kartago. neq t̃cio
deleta foret.
Ne samnites quidẽ paruas penas c̃si¬
milis erroris pependert̃. qd̾ heren¬
nii pontii salutare c̃siliũ neglexe¬
rant. Qui auctoritate ⁊ prudentia
ceteros p̃stans ab exercitu ⁊ duce eiꝰ
filio suo c̃sultus qͥdnã fieri de legio¬
nib romanis apud furcas caudinas
inclusis deberet. inuiolatas dimit¬
tendas respondit. Posterodie eadẽ
de re int̾rogatus. deleri eas oporte¬
re dix̃. Ut aut maximobeneficio
grã hostiũ emeret᷑. aut grauissima
iactura iuires c̃fringerent᷑. S ĩpui¬
da temeritas uictoꝵ dũ utrãq partẽ
sꝑnit utilitatis. sub iugũ missas in
ꝑniciem suã accendit. Multis ⁊ ma¬
gnis sapientiȩ exemplis. paruulum
sima execratione aduersus eos qͦs ue¬

Expanded text:
audiuit neminem ad Hannibalem audiuit neminem ad Hannibalem transisse, suasit protinus legati Romam, per quos de pace ageretur, mitterentur. cuius si sententia ualuisset, neque secundo Punico bello uicta Karthago neque tertio deleta foret. Ne Samnites quidem paruas poenas consimilis erroris pependerunt, quod Herenni Ponti salutare consilium neglexerant. qui auctoritate et prudentia ceteros praestans ab exercitu et duce eius filio suo consultus quidnam fieri de legionibus Romanis apud furcas Caudinas inclusis deberet, inuiolatas dimittendas respondit. postero die eadem de re interrogatus deleri eas oportere dixit, ut aut maximo beneficio gratia hostium emereretur aut grauissima iactura uires confringerentur. sed inprouida temeritas uictorum, dum utramque partem spernit utilitatis, sub iugum missas in perniciem suam accendit. Multis et magnis sapientiae exemplis paruulum sima execratione aduersus eos, quos ue
Abbreviated transcription (Latin):
illas infirmiora aĩalia retinere. ua¬
lentiora tnsmittere: ita his humiles
⁊ pauꝑes c̃stringi. diuites ⁊ p̃potenteᷤ
¶ñ alligari.
ichil etiã agesilai
facto sapientiꝰ. Siqͥd̾e cũ adu̾sus rẽ .p.
lacedemonioꝵ c̃spirationẽ ortã no¬
ctu cõꝑisset. leges lygurgi ẽtinuo
abrogauit. quȩ indempnatis sup¬
pliciũ sumi uetabant. Comp̃hensis
aut̃ & int̾fectis sontib. ẽ uestigiore¬
stituit. atq utrũq simul ꝓuidit.
ne salutaris animaduersio uł iniusta
ẽẽt uł iure impediretur. Itaq ut sẽꝑ
eẽpossent. aliq̃n ñ fuert̃.
Sed nescio an hannonis excellentissi¬
mȩ prudentiȩ c̃siliũ. Magone enĩ
cannensis pugnȩ exitũ senatui peno¬
rũ nunciante. inq tanti successus fi¬
dem. anulos aureos triũ modioꝵ
m̃surã explentes fundente. qͥ int̃¬
fectis nr̃is ciuib detracti erant: q̃si¬
uit an aliqͥs socioꝵ post tantã cla-¬
dem aromanis defecisset. Atq ut

Expanded text:
illas infirmiora animalia retinere, uaillas infirmiora animalia retinere, ualentiora transmittere, ita his humiles et pauperes constringi, diuites et praepotentes non alligari. Nihil etiam Agesilai facto sapientius, siquidem, cum aduersus rem publicam Lacedaemoniorum conspirationem ortam noctu conperisset, leges Lycurgi continuo abrogauit, quae de indemnatis supplicium sumi uetabant: conprehensis autem et interfectis sontibus e uestigio restituit atque utrumque simul prouidit, ne salutaris animaduersio uel iniusta esset uel iure impediretur. itaque, ut semper esse possent, aliquando non fuerunt. Sed nescio an Hannonis excellentissimae prudentiae consilium: Magone enim Cannensis pugnae exitum senatui Poenorum nuntiante inque tanti successus fidem anulos aureos trium modiorum mensuram explentes fundente, qui interfectis nostris ciuibus detracti erant, quaesiuit an aliquis sociorum post tantam cladem a Romanis defecisset, atque ut
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ aristotiles desemetipso in neutrã
partẽ loqui debere p̃dicabat. qm̃ lau¬
dare se uani. uituꝑare stulti eẽt.
usde ẽ utilissimũ p̃ceptũ. ut uolup¬
tates abeuntes c̃sideremꝰ. Quas qͥdẽ
sic ostendendo minuit. fessas enim
penitentiaq plenas animis nr̃is subi¬
cit. quominus cupide repetant᷑.
Nec parũ prudens anaxagoras int̾ro¬
ganti cuidã qͥsnã eẽt beatus. nemo
inqͥt ex his qͦs tu felices ex istimas. s
eũ in illo numero reppies. qui ate ex
miseriis constare credit᷑. Non erit
ille diuitiis ⁊ honorib abundans.s
aut exigui ruris aut ñ ambitiosȩ
doctrinȩ fidelis ac ꝑtinax cultor. in
secessu ꝗͣ in fronte beatior.
Demadis qͦ dictũ sapiens. Nolentib
enĩ atheniensib diuinos honores
alexandro decernere. uidete inqͥt
ne dũ cęlũ custoditis. t̾rã amittatiᷤ.
Quam porrosubtilit anacharsis
leges araneoꝵ telis cõꝑabat: Nã ut

Expanded text:
Idem Aristoteles de semet ipsos in neutram Idem Aristoteles de semet ipsos in neutram partem loqui debere praedicabat, quoniam laudare se uani, uituperare stulti esset. eiusdem est utilissimum praeceptum ut uoluptates abeuntes consideremus. quas quidem sic ostendendo minuit: fessis enim paenitentiaeque plenis animis nostris subicit, quo minus cupide repetantur. Nec parum prudenter Anaxagoras interroganti cuidam quisnam esset beatus 'nemo' inquit 'ex his, quos tu felices existimas, sed eum in illo numero reperies, qui a te ex miseris constare creditur'. non erit ille diuitiis et honoribus abundans, sed aut exigui ruris aut non ambitiosae doctrinae fidelis ac pertinax cultor, in recessu quam in fronte beatior'. Demadis quoque dictum sapiens: nolentibus enim Atheniensibus diuinos honores Alexandro decernere 'uidete' inquit 'ne, dum caelum custoditis, terram amittatis'. Quam porro subtiliter Anacharsis leges araneorum telis conparabat! nam ut
Abbreviated transcription (Latin):
tiparũ ꝓbato collocaret. Cui is. malo
inqͥt uirũ pecunia. quã pecuniam
uiro indigentẽ. Qͦ dicto stultũ mo¬
nuit. ut generũ potiꝰ qͣ diuitias ge¬
neri legeret.
ꝗge philippi ꝗͣ probabilis epła. in qua
alexandrũ quoꝵdã macedonũ beni¬
uolentiã largitione ad se attrahere
conatũ. sic increpuit. Quȩ te fili ra-¬
tio in hanc tã uanã spem indux̃. ut
ut eos tͥ fideles futuros existimares
qͦs pecunia ad amorẽ tui cõpulisses
a caritate istud pater auus ophilippꝰ
maiore ex parte mercator greciȩ qͣm
uictor.
Aristotiles autẽ
callistenen auditorem suũ ad alex¬
Quoscilicet apud regias aures uł si¬
lentiotutior uł sermone ẽẽt acceptior.
At ille dũ alexandrũ ꝑsica macedo¬
nẽ salutatione gaudentẽ obiurgat.
& ad macedonicos mores inuitũ re-¬
uocare beniuole ꝑseuerat. spũ care¬
re iussus. serã neglecti salubris con¬
silii penitentiã egit.

Expanded text:
ti parum probato conlocaret. cui is 'malo' ti parum probato conlocaret. cui is 'malo' inquit 'uirum pecunia quam pecuniam uiro indigentem'. quo dicto stultum monuit ut generum potius quam diuitias generi legeret. Age, Philippi quam probabilis epistola, in qua Alexandrum quorumdam Macedonum beniuolentiam largitione ad se adtrahere conatum sic increpuit: 'quae te, fili, ratio in hanc tam uanam spem induxit, ut eos tibi fideles futuros existimares, quos pecunia ad amorem tui conpulisses?' a caritate istud pater, ab usu Philippus, maiore ex parte mercator Graeciae quam uictor. Aristoteles autem Callisthenen auditorem suum ad Alexquo scilicet apud regias aures uel silentio tutior uel sermone esset acceptior. at ille, dum Alexandrum Persica Macedonem salutatione gaudentem obiurgat et ad Macedonicos mores inuitum reuocare beniuole perseuerat, spiritu carere iussus seram neglecti salubris consilii paenitentiam egit.
Abbreviated transcription (Latin):
ni sũmo silentio intereẽt. uno ex
his querente cur solus linguã suã
cohiberet: qr dixisse me inqͥt aliq̃n
penituit. tacuisse numqͣm.
Aristophanes qͦ altioris ẽ prudentiȩ
p̃ceptũ. qui in comedia introdux̃
remissũ ab inferis atheniensiũ ꝑi¬
clen uaticinantẽ. ñ oportere inur¬
benutriri leonẽ. Sin aut̃ sit altus
obsequi ei c̃uenire. Monet enĩut
p̃cipuȩ nobilitatis ⁊ c̃citati ingenii
iuuenes refrenent᷑. Nimio enĩ fauo¬
re ac ꝓfusa indulgentia pasti quo
minꝰ potentiã obtineant ne ĩpedian¬
tur. qđ stultũ ⁊ inutile sit eas obtre¬
ctare iuires quas ipse foueris.
Mirifice &̃ tͥales. Nam int̾rogatꝰ an
facta hominũ deos fallerent. ne co
m̃tes puras habere uellemꝰ. cũ secre¬
tis cogitationib nr̃is celeste numen
adẽẽ credidissemus. Ac ne qd̃ seqͥt᷑ qͥd
minus sapiens.
Unicȩ filiȩ pat̾ themistoclen c̃sulebat.
utrũ eam pauꝑi s ornato. an locuple¬

Expanded text:
ni summo silentio interesset, uno ex ni summo silentio interesset, uno ex his quaerente cur solus linguam suam cohiberet, 'quia dixisse me' inquit 'aliquando paenituit, tacuisse numquam'. Aristophanis quoque altioris est prudentiae praeceptum, qui in comoedia introduxit remissum ab inferis † Atheniensium Periclen uaticinantem non oportere in urbe nutriri leonem, sin autem sit altus, obsequi ei conuenire: monet enim ut praecipuae nobilitatis et concitati ingenii iuuenes refrenentur, nimio uero fauore ac profusa indulgentia pasti quo minus potentiam obtineant ne inpediantur, quod stultum et inutile sit eas obtrectare uires, quas ipse foueris. Mirifice etiam Thales: nam interrogatus an facta hominum deos fallerent 'ne cog, sed etiam mentes puras habere uellemus, cum secretis cogitationibus nostris caeleste numen adesse credidissemus. Ac ne quod sequitur quidem minus sapiens. unicae filiae pater Themistoclen consulebat utrum eam pauperi, sed ornato, an locuple
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciosarũ rerũ pondere onustis fu¬
gientib. int̾rogatus qͥd ita nichil
ex bonis suis secũ ferret. ego uͦ inqͥt
bonamea mecũ porto. Pectore enim
illa gestabat. ñ humeris. nec ocłis
uisenda s estimanda aĩo. quȩ do¬
micilio m̃tis inclusa nec mortaliũ
nec deoꝵ manib labefactari que¬
unt. Et ut manentib p̃stosunt.
ita fugientes deserunt.
Iam platonis uerbis astricta s sen¬
su p̃ualens sententia. quitũ demũ
beatũ terrarũ orbem futurũ pre¬
dicauit. cũ aut sapientes regnare
aut reges saꝑe cepissent.
Rex &̃ ille subtilis iudicii quẽ fert̃
traditũ sibi diadema pͥusꝗͣ capiti
imponeret retentũ du c̃siderasse
ac dixisse. O nobilẽ magis ꝗͣ felicẽ
pannũ. quẽ si qͥs penitus cognos¬
cat qͣm multis sollicitudinib &
ꝑiculis ⁊ miseriis sit refertꝰ. nehu¬
mi qͥdẽ iacentẽ tollere uellet.
Quid xenocratis responsũ ꝗͣ lau¬
dabile. cũ maledico quoꝵdã sermo¬

Expanded text:
pretiosarum rerum pondere onustis fupretiosarum rerum pondere onustis fugientibus interrogatus quid ita nihil ex bonis suis secum ferret 'ego uero' inquit 'bona omnia mea mecum porto': pectore enim illa gestabat, non humeris, nec oculis uisenda, sed aestimanda animo. quae domicilio mentis inclusa nec mortalium nec deorum manibus labefactari queunt, et ut manentibus praesto sunt, ita fugientes non deserunt. Iam Platonis uerbis adstricta, sed sensu praeualens sententia, qui tum demum beatum terrarum orbem futurum praedicauit, cum aut sapientes regnare aut reges sapere coepissent. Rex etiam ille subtilis iudicii, quem ferunt traditum sibi diadema prius quam capiti inponeret retentum diu considerasse ac dixisse 'o nobilem magis quam felicem pannum! quem, si quis penitus cognoscat quam multis sollicitudinibus et periculis et miseriis sit refertus, ne humi quidem iacentem tollere uelit'. Quid Xenocratis responsum, quam laudabile! cum maledico quorundam sermo