comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
numero dũdicimus unũ ee prius quam duo quia duo exunonas¬
cuntur ñ unũ ex duobus Quno p̃tereunte duo eẽ nom poss
Duobus autem p̃ter euntibus: unũ ttmen ꝑman& Tertius mo¬
dusest ordinis ut indisciplinis. Prius est singularũ discere
formas & nomina literarũ. De hinc sellabarũ coniunctione
cognoscere tunc uerborã sumere notiaã: posttremus nobis ẽ
m̃bra prius discimas Quartus modus est dũ feliuorẽ uel me¬
liores priores uulgus ad solua dicere. Quintũ genus est quan¬
r ecte cũ dicimus animalrationale mortide risus capax sed hoc genus prio

Expanded text:
numero, dum dicimus, unum esse prius quam duo, quia duo ex uno nasnumero, dum dicimus, unum esse prius quam duo, quia duo ex uno nascuntur, non unum ex duobus; et uno pereunte duo esse non possunt; duobus autem pereuntibus, unum tamen permanet. Tertius modus est ordinis, ut in disciplinis prius est singularium  Mss., singularum discere formas, et nomina litterarum; dehinc syllabarum conjunctiones cognoscere; tunc verborum sumere notitiam; postremus nobis estmembra prius discimus. Quartus modus est, dum feliciores et meliores, priores vulgus assolet dicere. Quintum genus est, quanrecte eum dicimus animal rationale, mortale, risus capax. Sed hoc genus prio
Abbreviated transcription (Latin):
t& ut sint utraque in eodẽ negotio in eode loco inoportuno tempore in codẽ¬
negotios. Sed cecitatis & uisus inuidendo enim & non uidendo consis tarł¬
rohabere uel non habere sibi oppositũest quartũ uero genus ẽ¬
contrari&atis ex adfirmatione & negotiatione ut homerus dispi¬
tat homerus nondisputat Macharius currit macharius
non currit quod genus a p̃dialecos om̃s questiones pene generare
sol& si aliquando malamalus opponunt᷑¬
qui uirtutes semꝑ medias eẽdixerunt & exutraque parte habere
uitia & hoc reor apłm significas sedũ dicit Via regia nobis gra
uerunt Similiter interuersatiã habitudi neque prudentiã
posuer̃ Interlibidinẽ in sensibilitatemque tẽperantia constitura ẽ
Intertimiditatem & audatiã fortitudo regnat. Qod modis prius
dicamus: Quinquemodis aliud altero priusdicitur. Prius e
cũ aliquem dicimus tẽpore priorẽ deseniorẽ. secundus modus ẽ

Expanded text:
t, ut sint utraque in eodem negotio, in eodet, ut sint utraque in eodem negotio, in eodenegotio sunt caecitas et uisio in uidendo enim et in non uidendo consisturo habere, vel non habere sibi oppositum est. Quartum vero genus contrarietatis ex affirmatione et negatione, ut Homerus disputat, Homerus non disputat; Macharius currit, Macharius non currit: quod genus apud dialecticos omnes quaestiones pene generare solet. C. Si aliquando mala malis opponuntqui virtutes semper medias esse dixerunt, et ex utraque parte habere vitia. Et hoc reor Apostolum significasse, dum dicit: Via regia nobis gradverunt. Similiter inter versutiam, hebetudinemque, prudentiam posuerunt; inter libidinem insensibilitatemque temperantia constituta est; inter timiditatem et audaciam fortitudo regnat. C. Quot modis prius dicimus?-- A. Quinque modis aliud  Edit., alius altero prius dicitur. Primus est, cum aliquem dicimus tempore priorem, id est, seniorem. Secundus modus est
Abbreviated transcription (Latin):
coniungi potest agustinus magnus orcctor
duas usias uersccri similiter in loco & in tẽpor eẽe cuius lib&corporisest
uestiriuero stare cliquid agere uel patiquis non aegnoscit in quolib&
corpere eẽ consideranda & haeccudientia non nisi inquadibus: sub¬
iecta substantia inuenitur. Dũ sepius in nrã disputatione de con
ponas a contrariũ uero genera quatuor quae cristo telisantici
mema idest apposita uocat Primũ genus ẽquod diuersũ uocat
ut sccpientia stultitia quod genus intres diuiditur species Nã sunt
Horũ nihilẽ mediũ uel quia necesseẽ unũ eduobus in eẽ corpori
Autrespurgare quae uocabulũ non habent nisi
dicã neciustũ nec in iustũ secundũ genus contrari&atis est relatiuorũ
quae ita sibi opponitur ut ad se conferantur sicut duplũ & simplũ ma¬
ius aminus ade hoc solũ genus oppositorũ conferantur Tertiũ genꝰ
ẽ quae ꝑhabitũ uel priuationem fiunt In hisnã que obseruariopor¬

Expanded text:
conjungi potest: Augustinus magnus orator, duas usias versari; similiter et in loco et in tempore esse cujuslibet corporis est; vestiri vero et stare; et aliquid agere vel pati quis non agnoscit in quolibet corpore esse consideranda? Et haec accidentia non nisi in qualibet subjecta substantia inveniuntur. CAPUT XI. DE CONTRARIponas.-- A. Contrariorum vero genera quatuor sunt, quae Aristoteles antici id est, opposita vocat. Primum genus est, quod diversum vocatur, ut sapientia, stultitia: quod genus in tres dividitur species. Nam sunthorum nihil medium est, quia necesse est unum e duobus inesse corpori. ures purgare, quae vocabulum non habent, nisi dicamus nec justum nec injustum. Secundum genus contrarietatis est relativorum, quae ita sibi opponuntur, ut ad se conferantur, sicut duplum et simplum, magis et minus. Et hoc solum genus oppositorum conferatur. Tertium genus est, quae per habitum et privationem fiunt; in his namque observari oporte
Abbreviated transcription (Latin):
nificatiuaut socrates: Lucidius hanc filosofũ diffinitionẽ
explana. Nom̃e uox significatiua Nã omne nom̃ diquid signi¬
ficat uisibile ł in uisibile substantialẽ uel accidens Quomodo
substantiade uel accidens. Omnis enim natura quaeẽ substentia
dicipotest uthomo &omnigitur natura propt̃ dĩ solius aliquid
accidit ut homo incorporecolor in animo disciplina. Nũ quid non

Expanded text:
 diffinitionem explana. A. Nomen est vox significativa. Nam omne nomen aliquid significat, visibile vel invisibile, substantiale vel accidens.-- C. Quomodo substantiale, vel accidens?-- A. Omnis enim natura, quae substantia dici potest; ut homo. Et omni igitur naturae, praeter Dei solius, aliquid accidit; ut homini in corpore calor, in animo disciplina. C. Nunquid non
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑ quid sit substantia : dicit᷑. Substant ia ẽ quȩ nequequalitas ẽneq: quanti¬
tas neq aliqđ accidens ħ enĩ genere definitionis ds̃ utcũq: Iintellegipotest
Dũ eni quid sitds̃ nullo modo comp̃hender euclemꝰ Idẽ natur ã ei : utẽ nullus
effari potest sed ex eo qđ ñ ẽ secundũ philos ophos definiendũ ut sidiccim̃
ds̃ neq corpus ẽneq animalneq ullũ elem̃tũ neq: sensus nr̃ neq: Intellec¬
quadrans : respondetit cuidodras de est ut sit cissis. Itẽ quȩdã definitioẽ¬

Expanded text:
ratur quid sit substantia, dicatur quod neque qualitas est, neque quantitas, neque aliquod accidens; hoc enim genere diffinitionis et Deus utcunque intelligi potest; dum enim, quid sit Deus, nullo modo comprehendere valeamus, id est, naturam ejus, ut est, nullus effari potest; sed ex eo, quod non est, secundum philosophos, definiendus est; ut si dicamus: Deus neque corpus est, neque animal, neque ullum elementum, neque sensus noster, neque intellecquadrans; respondetur, cui dodrans deest, ut sit assis. Item quaedam diffinitio
Abbreviated transcription (Latin):
pos sit intellegir estat nunc sermo desingulis usiae tacudentibus inquire
positaẽ. Nãcũ eliquod corpus uiderimus idquantũ sit estimarelicebit
quae singalis duespecies adiacent longitudiniante ar&ro latitudinidex¬
trum & sinistrũ altitudinis sursũ a deorsum. Hisenimsexpartibus
aut necor puscircũ scribitur Quod sicliquis solã longitudinis m&itur. Longitudo
sola sinelatitudinem̃ surata grũ medicitur id est linia uel hismensura quod silon¬
gitudini latitudinẽ m&iendo quis adiecit. Cũ m̃ saerit longitudo cũ longitudine
epiphaniadicitur idest suꝑficiadis mensura quid si hisduobus altitud inem co¬
iungit. Cuncoth uoctria m̃surae soacta solioũ coipus ꝑficiunt cũ sexsuis pastibus p̃¬
scriptis his quece ciscribit̃ scđm positionem loci longe ueliuxtt Namaliut quo d mihi

Expanded text:
possit intelligi, restat nunc sermo de singulis usiae accidentibus inquirerpossit intelligi, restat nunc sermo de singulis usiae accidentibus inquirerposita est; nam cum aliquod corpus viderimus, id, quantum sit, aestimare licebit. C. que singulis duae species adjacent. Longitudini, ante et retro; latitudini, dextrum et sinistrum; altitudini, sursum et deorsum. His enim sex partibus omne corpus circumscribitur. C. Quid si aliquis solam longitudinem metitur?-- A. Longitudo sola sine latitudine mensurata gramme dicitur, id est, linealis mensura.-- C. Quid si longitudini latitudinem metiendo quis adjecerit?-- A. Cum emensa erit latitudo cum longitudine, epifania dicitur, id est, superficialis mensura.-- C. Quid si his duobus altitudinem adjungit?-- A. Cuncta haec tria mensurae sociata solidum corpus perficiunt cum sex suis partibus praescriptis, hisque ascribitur secundum positionem loci, longe vel juxta. Nam aliud, quod mihi
Abbreviated transcription (Latin):
lens dicat risus est capaxest hoc & insolo est homine &i nomni solus
nã que homorid& & canctis riderenaturadeest. Insolo & non i nomni
ut siquis definiens hominema pacem disciplinedicatesse. Hoc in solo
quidem hominedicatesse in ueniri potest non tam̃ i n omni. Neque cnin
omnes disciplinas didicer̃ aliquas i n omni& non in solo ut siquis hominẽ
definiens dicat ides se hominem quod spirat quod cibũ capit hoc i nomniqui¬
dem est homine non tam̃insolo Nam& pecudescibũ capiunt & ferespi¬
rant nec in solo nec in ommi. Vt siquis hominidifinitione ideẽ dicat homi¬
nem quod albũ ẽ nec insolo nec in omniẽ nec enim ccuthomosolus candi¬
dus inuenitur: & nonbos acutequus ecutomnis homo calbus est. Quac ex
istis speci ebus certiorem in usia faciunt : diffinitionem. Duo insolo
& inuestigandã usiã dequa inquiris uic̃ monstrant aduae aliae certũ
aliquid significare nom pass

Expanded text:
lens dicat, risus esse capacem; hoc et in solo homine est, et in omni: solus namque homo ridet, et cunctis ridere naturale est. In solo et non in omni, ut si quis diffiniens hominem capacem disciplinae dicat esse; hoc in solo quidem homine inveniri potest, non tamen in omni; neque enim omnes disciplinas 339 didicerunt aliquas. In omni et non in solo; ut si quis hominem diffiniens dicat, id esse hominem quod spirat, quod cibum capiat, hoc in omni quidem est homine, non tamen in solo; nam et pecudes cibum capiunt et ferae spirant. Nec in solo, nec in omni; ut si quis in hominis diffinitione id esse dicat hominem, quod album est; nec in solo nec in omni est, neque enim aut homo solus candidus invenitur et non bos aut equus; aut omnis homo albus est. C. Quae ex istis speciebus certiorem in usia faciunt diffinitionem?-- A. Duae. Inad investigandam usian, de qua inquiris, viam monstrant. Et duae aliae certum aliquid significare non possu
Abbreviated transcription (Latin):
quid habere firmamus ut digito analũ inpede clceos uel coturnos. Quinta
species est cũ non in corpore sedciraacorpus habere aliquid dicimur ut uesti
atq in dum̃ta omniaa¬
nia Sexta quoties ipsa corporis partes habere narra¬
mur ut manus pedes capud autrelique quaes in compage membrorũ. Septim
uero locusest quoties far ueluinũ uasaliquod haberedicitur. Nũ quid¬
non lic& nobis dicere mulierẽ habere maritũ łuir uxorem hb& pater filiũ
confirmant Nã quod as ser̃ non haberiposse quod habeat abentẽ sed
rectius diciautumnant eẽ mulieri uirũ uel uxore uiro ee patrẽ filioe
famulis dominũ eẽ. Si quidem uerbihius uimin hoceẽ contendunt ut sig¬
nificare nom possit haber ediquem & haberi

Expanded text:
quid habere firmamur, ut in digito anulum, in pede calceos uel cothurnos. Quinta quid habere firmamur, ut in digito anulum, in pede calceos uel cothurnos. Quinta species est cum non in corpore sed circa corpus habere aliquid dicimur, ut est uestis atque indumenta omnia. Sexta quoties ipsas partes corporis habere narramur, ut manus, pedes, caput, aut reliqua quae sunt in compage membrorum. Septimus uero locus est quoties far uel uinum uas aliquod habere dicitur. Octaunon licet nobis dicere, mulierem habere maritum; vel vir uxorem habet, pater filium, confirmant. Propterea, quod asserunt non haberi posse, quod habet habentem; sed rectius dici autumant, esse mulieri virum, vel uxorem viro esse, patrem filio esse, famulis dominum esse; siquidem verbi hujus vim in hoc esse contendunt, ut significare non possit, et habere aliquem et haberi
Abbreviated transcription (Latin):
ignis non potestamelle accipere dulcedinem a qua uero potest
qui a quandã similitudinem habent ingenere anmaius anminus
intellegere quid aliud nisi sitũ & positionẽ corporis. siicceat st & uel
aut ꝑ longitudinem extendatur. aut platitudinem diffundatur aut
paltitudinemerigatur & hae comnicad sitũ ꝑtinent corporis ipselo¬
nisi quo dubi in loco & quando intempore significant Nã omne corpus
neces seẽ locũ cliquem in quolib& temporeoccupare ut romȩ in senatui
fui aente orut̃ tertiã post martiũ m̃sem haec in loco & tempore eẽ deb
dicamus habere aliquid Octo habendis speties Primace quoties
Secundaest quoties incorporehaberediquid dicimus ut albidinẽ nigridinẽ
uaridatem uel cdera quae ꝑqua litatem coloris insidunt. Tertia dequan¬
titate descendit quoties quatuor uel quinque pedũ haber e dicimus lon¬
gitudinem Quarta cũ nonintanto corpore. sed in parte corporisali¬

Expanded text:
Ignis non potest a melle accipere dulcedinem; aqua vero potest; Ignis non potest a melle accipere dulcedinem; aqua vero potest; quia quamdam similitudinem habent in genere.-- C. An magis intelligere?-- A. Quid aliud, nisi situm et positionem corporis, si jaceat, stet, vel aut per longitudinem extendatur, aut per latitudinem diffundatur, ut per altitudinem erigatur. Et haec omnia ad situm pertinent corporis, snisi quod ubi in loco et quando in tempore significant? Nam omne corpus necesse est locum aliquem, in quolibet tempore occupare; ut, Romae in senatu fui, ante horam tertiam, post Martium mensem. Haec in loco et tempore esse dedicamur aliquid?-- A. Octo habendi sunt species. Priuel libidinem. Secunda quoties in corpore habere aliquid dicimur, ut albedinem, nigredinem, uarietatem, uel caetera quae per qualitatem corpori insidunt. Tertia de quantitate descendit, quoties quattuor uel quingue pedum habere dicimur longitudinem. Quarta cum non in toto corpore sed in parte corporis ali
Abbreviated transcription (Latin):
& dñs serui Qualitatis uero singulareest ut cunc teceius secundũ
quaditatem similia cutdis similia nominentur ut dulce enim dulcialb
albũ calido cilidũ cutsimile cutdissimile nuncupaere sol&:
riter eẽ necesse est. pariter respondeas haecduo ex qualitatis fonte
descendere Idãque quod oculidũ faccit colidũsit necesse est. Cedidũ
uero quale eẽ cognoscimus Si militer quod adidũ fita passione quedi¬
tatis accipit adorem & quidoc& cũdoc& doctor est & discipulũ facit. utq
aut̃ siue doctor siuediscipulus qualisest &ceterchis similia. Nã in his
catagoriis contraria inueniuntur. Solent enim genere eẽ similia¬
reest Si militer quod dulcem dulce non faccit nisi quod deluce
non fueritNamsiid quod patitur dulce fuerit ꝑnaturam suicel¬
terius dulcedinem quodrecipiat non hab& Necesse ẽ ergo dulce
eẽ id quod patitur ut dulcedinem recipiatalienam &co

Expanded text:
et dominus servi. Qualitatis vero singulare est, ut cuncta ejus secundum et dominus servi. Qualitatis vero singulare est, ut cuncta ejus secundum qualitatem similia aut dissimilia nominentur, ut dulce omni dulci, albo album, calido calidum aut simile aut dissimile nuncupatur. CAPUTriter esse necesse est, pariter respondeas.-- A. Haec duo ex quadescendere; id namque quod calidum facit, calidum sit necesse est; calidum uero quale esse cognoscimus. Similiter quod calidum fit, passione sui accipit qualitatem; et qui docet, cum dautem sive doctor sive discipulus qualis est: et caetera his similia. C. Num in his categoriis contraria inveniuntur?-- A. Solent enim genere esre est. Similiter quod dulce est, dulce non facit, nisi id quod dulce non fuerit. Nam si id quod patitur, dulce fuerit per naturam sui, 342 alterius dulcedinem, quam  Mss., quo recipiat, non habet. Necesse est ergo dulce non esse id quod patitur, ut dulcedinem recipiat alienam; et
Abbreviated transcription (Latin):
Siuero ad breuetempus extiterint it aut cito discedant passiones
eccspotius nomina mus. Nunc quartam edissere speciem. & pri¬
mum quidsit interformas a figuras explana. figura in anima
In eodem quoque qualitatis genere curuitas. & rectitado asperi¬
tus & lenitudo raritas & densitas inueniuntur. si qualitas contra¬
ridatẽ recipit quȩdã recipit& quaedã non recipit. quis enim dubi¬
nihil est simaius aut minus recipit: recipit omnino sed non omnis
goriae ꝓprium aliquid ꝑse singula ehabeant uelim exponas Habent
Nãusiae ꝓpriumest ut sit singalaris acque unanumõ & contraria in se
suscipiat ut putahomosingłs usi aest atqueunius numeri & suscepti¬
bilis contrari&atis It aque modo sanitatem modo egritudinem sus
dicantur ut istehomo illi homini uelimpar ẽ magnitudinẽ adaliquid
uero propri&atẽ habent ut in se conuertantur. sicuti est seruus dñi

Expanded text:
si vero ad breve tempus exstiterint ita, ut cito discedant, passiones si vero ad breve tempus exstiterint ita, ut cito discedant, passiones eas potius nominamus C. Nunc quartam edissere speciem; et primo quid sit inter formas et figuras explana  Al., dicito.--In eodem quoque qualitatis genere curvitas et rectitudo, asperitas et lenitudo, raritas et densitas inveniuntur. C. Si qualitas contrarietatem recipit?-- A. Quaedam recipit et quaedam non recipit. Quis enim dubinihil est.-- C. Si magis ac minus recipit?-- A. Recipit omnino, sed non omnis. goriae proprium aliquid per se singulae habeant, velim exponas.-- A. Habent. Nam usiae proprium est, ut sit singularis atque una numero, et contraria in se suscipiat, ut puta, homo singularis usia est atque unius numeri et susceptibilis contrarietatis. Itaque modo sanitatem modo aegritudinem susdicantur; ut, iste homo illi homini par vel impar est magnitudine. Ad aliquid vero proprietatem habet, ut in se convertantur, sicuti est servus domini
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ꝓfecto quod disciplina inec parte animȩ quaerationadbilis dictur
tantum modo uersatur. Virtus uero om̃ sanimae partes amplectitur
&cupiditutes a moueat quo d disciplina haud facereadet Quods
parte sanimaeTres ratonabilis ir a scibiliter concupis cibile Sed alias
carte teneantur sed uidentur ꝑnaturalem potentiã ecc posse habere. Similit̃
passione nascuntur. Vt enimni grescat aliquid corporis passiõ ẽ : ut palles¬
cat uel rubescat anime que cũturpitudinis iracundiã ferrene quiuerat
quasi addefensionem suicopiã sanguinis in exteriores partescor poris funđ
eo que fit ut pudore nimio rubescamus. Pallor quoque similianimae
confugitetm sanguinis insequitur. adeo ut desertum sanguini
quodest in conspectu corpus albescat. Haec igitur qualitates
sidiu perseuerent incorpore passiue qualitatis dicenda sunt

Expanded text:
Hoc profecto, quod disciplina in ea parte animae, quae rationabilis dicitur, Hoc profecto, quod disciplina in ea parte animae, quae rationabilis dicitur, tantummodo versatur. Virtus vero omnes animae partes amplectitur,et cupiditates 341 amoveat, quod disciplina haud facere potest.-- C. Quot sunt partes animae?-- A. Tres, rationabilis, irascibilis, concupiscibilis. Sed haec alias. re; non quod adhuc hac arte teneantur, sed videntur per naturalem potentiam eam posse habere. Similiter passione nascuntur. Ut enim nigrescat aliquid, corporis passio est; ut pallescat vel rubescat, animae, quae cum turpitudinis verecundiam ferre nequiverit, quasi ad defensionem sui, copiam sanguinis in exteriores partes corporis fundit; eoque fit, ut pudore nimio rubescamus. Pallor quoque simili animae confugit, eam sanguis insequitur, adeo, ut desertum sanguine, quod est in conspectu, corpus albescat. Hae igitur qualitates, si diu perseverant in corpore, passivae qualitates dicendae sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
queli tatẽ nã quedicimus dulcedinem austeritatem telbidinẽ nigre¬
dinẽ. quele uero intellegitur quotiens albũ cliquid dicimus dulce uel
austrũ Vid& urenim qualitatẽ magnã habere communionẽ cãcderis
catagoriis . Incurrit namque in c&era som̃s & ideo dificilior est ut puta in
usian inuenitur cũdicimꝰ Homo grtm maticus inquanto alba ł nigra epifo
fortiter uulnera in loco obscuris locis intempore cedidus mensus ccut frigi¬
dus in ucere ꝓnuscut supinꝰ iccc& in hadere. decenter amatur. Quo ha¬
Quoha¬
b& haec catagorces species quatuor quasaristotolis genera uocat¬
Primũ genus ẽ habitus & afectio. Secundũ potentia naturedis Tertiũ
Habitus est quo danimus longo hab&tem¬
pore atuirtus & disciplina Affectio e mutabilis m̃tis inpulsio ut repen¬
tina cupiditas ueliracundict
Quidest interuirt utẽ fi disciplinã

Expanded text:
A. Qualitatem namque dicimus, dulcedinem, austeritatem, albediem, nigreA. Qualitatem namque dicimus, dulcedinem, austeritatem, albediem, nigredinem. Quale vero intelligitur, quoties album aliquid dicimus, dulce vel austerum.-- C. Videtur enim qualitatem magnam habere communionem cum caeteris categoriis.-- A. Incurrit namque in caeteras omnes, et ideo difficilior est; ut puta in usia invenitur, cum dicimus, homo grammaticus. In quanto: Alba et nigra epiffortiter vulnera. In loco: Obscurus locus. In tempore: Calidus mensis aut frigidus. In jacere: Pronus aut supinus jacet. In habere: Decenter armatus. C. Quot habet haec categoria species?-- A. Quatuor, quas Aristoteles genera vocats est habitus et affectio, secundum potentia naturalis, tertiumA. Habitus est, quod animus longo habet tempore; ut virtus et disciplina. Affectio est mutabilis mentis impulsio; ut repentina cupiditas vel iracundia.-- C. Quid est inter virtutem et disciplinam?-- A.
Abbreviated transcription (Latin):
Etenĩ cũ onm̃ dixeris necessario existat & seruus. Cũ uero enm̃tuleris
non seruus cpparo similit̃ duplũ & simplum adterutrũ seinterimit uelostendit
monere similiter quae simplũñ sit necduplũ nonẽ dut si simplũ fucrit a duplũ
necessario apparebit
Qu onumero uel quibus casibus haecconiunctiones no¬
minũ solentes se Sepius singulari numero at simplum dupli paterfili sed aliauius
ut seruus dni duplũ simpli datiuo simile simili parpari. ablatiuo uero sensibi
duplumsimpli & sciendũ est quod sẽꝑ relatiua ut simul nasci uel simulextingui
oport& ut subtratoseruo dñs non est remotodnõ nec seruus coppare ita
depatre &filio. Acide secundũ banc caitgoriae reglilam miranda est arrii
et sids̃ pater quo nec illorũ impi&as audebat negare adernus est utique
Iunc qualitatis rationem expone & primũ dic quid sit interqualitatem & quade

Expanded text:
etenim curm 'dominum' dixeris, necessario exsistet et seruus, cum uero dominum tuleris, nec servus apparet. Similiter duplum et simplum alterutrum se vel interimunt vel ostendunt. ermanere: similiter si simplum non sit, nec duplum est. At si simplum fuerit, et duplum necessario apparebit. C. Quo numero vel quibus casibus hae conjunctiones nominum solent esse?-- A. Saepius singulari numero, ut simplum dupli, pater filii. Sed et alut servus domini; duplum simpli. Dativo: Simile simili, par pari. Ablativo vero: Sensibiduplum simpli. Et sciendum est quod semper relativa vel simul nasci vel simul exstingui oportet, ut subtracto servo dominus non est; remoto domino nec servus apparet. Ita de patre et filio. Ac ideo secundum hanc categoriae regulam miranda est Arii, Et si Deus Pater quod nec illorum impietas audebat negare aeternus est, utique m. CAPUT VI. DE QUALITATE. C. Nunc qualitatis rationem expone; et primum dic, quid sit inter qualitatem et quale?--
Abbreviated transcription (Latin):
Quidẽ differentia
Dfferentia quȩ
quale sit hocł illud animalostenđ. Vt si querat᷑ qualis sithomo: Dicim animal mortale & ratio¬
nale. In his enim duob: ab omnib: aliis animantib: secernit᷑. in eo enim qđ dicrationale segrega
mortales Animali a uero dera mortalias & ñ rationalia. Homo solus Eutrisq c̃stat hoc hñs cũ
angelis cõmune illud cũ cderis animantib: Omirũ animal una parte celefte& alteraterrenũ
test & ab omni aliarũ specierũ communione separari ut solius hominis ꝓpri&a s erisibile esse &scien¬
Accidens ẽ quic quid accedit ł receđ substantiȩ corruptionẽ ut colorcandiđ ł niger stare łia¬
ut ꝓceritas ł breuitas incorpore &cetera quae in singulis quo que menbris in separ abiliter celiquo

Expanded text:
 differentia?--A. Differentia est, quae quale sit hoc vel illud animal, ostendit. Ut si quaeratur qualis sit homo, dicimus: Animal rationale et mortale. In his enim duobus ab omnibus aliis animantibus secernitur. In eo enim quod dicitur rationale, segregamortales sunt; animalia vero caetera mortalia sunt, sed non rationalia. Homo autem solus ex utrisque constat; hoc habens cum angelis commune, illud cum caeteris animantibus. O mirum animal! una parte coeleste, et altera terrenumtest, et ab omni aliarum specierum communione separari. Ut, solius hominis proprietas est, risibilis  Forteaccidit vel recedit praeter substantiae corruptionem, ut color candidus vel niger stare, vel jaut proceritas vel brevitas in corpore, et caetera, quae in singulis quoque membris inseparabiliter aliquot
Abbreviated transcription (Latin):
quod greqmedon c&oton dicuNT quantitas haberepotest: non potest Nã
maius bipedałem uel minus dici non potest nec icuustres autminꝰtres nomi¬
narilica Similit̃ tempus & orctio maius autminꝰ non haben sedomã quanti¬
tis paria aut in poria nuncupanda sunt Quit simgis longũ autminus dicamꝰ
Similis uero cuilib& simili simile est
omis exalterius coniunctione descenđ ut duplũ simpli dicit᷑ duplũ. Et maius

Expanded text:
 et ἔλαττον dicunt, quantitas habere potest?-- A. Non potest. Nam magis bipedale vel minus dici non potest; nec magis tres aut minus tres nominare licet. Similiter tempus et oratio magis aut minus non habent; sed omnia quantitatis paria aut imparia nuncupanda sunt.-- C. Quid si magis longum aut minus dicamussimile vero cuilibet simili simile est. omnis ex alterius coninnctione descendit; ut duplum simpli dicitur duplum, maius
Abbreviated transcription (Latin):
reb: aliis tractanascunt᷑ autcerte extrins ecus assumunt᷑: Primã expo
Primã expo¬
iespecie Trib: modis abipsonegotiosecundũ diclecticossumunt᷑ ar¬
gum̃ta atoto a partib: a fine Exemplis confirma Totũ duob:
modis dicisol& autagenere ut siquerat᷑ aniustitia ut ilissit. fiathuius¬
modis illogismͦ. Omis uirtꝰ utilis ẽ iustitia cũ uirtus ẽ. Ergo iustitiautilis ẽ
Hicaũ atoto idẽ agenere uirtutes cilicłł quia iustitia genẽ. Eꝓbat᷑ iustitiã utile¬
gant᷑ fiathui: modis illogismͦ. Simundus dĩꝓuidentiaregit᷑ homines cũ pars
mundis humaneigit᷑res diuinaꝓuidentia regunt᷑ hinc necessee intellegi
sitans it utilis medicinãdicat᷑ sed pellimorbos salutẽq seruarimederiq
quidã nocauocant. fit argum̃tum ut siquȩrat᷑ aniustitiabonasitfiat sillo¬
gis mustalis si becitũ eẽ bonũ ẽ &iustitiabonaẽ. Hicẽ enĩiustitiȩfinis ut qui

Expanded text:
rebus aliis tracta nascuntur; aut certe extrinsecus assumuntur. C. Primam expone speciem.-- A. Tribus modis ab ipso negotio, secundum dialecticos, sumunturgumenta. A toto, a partibus, a fine.-- C. Exemplis confirma.-- A. Totum duobus modis dici solet: aut a genere, ut, si quaeratur, an justitia utilis sit, fiat hujusmodi syllogismus: Omnis virtus utilis est; justitia autem virtus est: ergo justitia utilis est. Hic autem a toto, id est, a genere, virtute scilicet, quae justitiae genus est, comprobatgantur, fiat hujusmodi syllogismus: Si mundus Dei providentia regitur, homines autem pars mundi sunt; humanae igitur res divina providentia reguntur. Hic necesse est intelligi, sit, an sit utilis medicina, dicatur: Si depelli morbos salutemque servari, mederiqquidam notam vocant, fit argumentum; ut, si quaeratur, an justitia bona sit, fiat syllogismus talis: Si beatum esse bonum est, et justitia bona est; hic est enim justitiae finis, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
rioribus fuerit aadsuperioradescenocet. Na momni ad quantit atem ꝑtinentia
his sex pastibus includunur. Non om̃a ascircum positiones habenT Tempus uero
& numerus &ordo lic& ad quantitatem ꝑtinecN histtm̃ non subiccenT clicus¬
tris Vnũ uero ueldecem uelcentum cũdicimꝰ ipsũ numerũ solumdicentes non a¬
aliquot corporcilit̃ numerantes non repperimus in illis dextrũ aliquit uel sinistrũ
pus instabilimodũ seꝑ decurrit. Intantum ut diligentius considerantibus poeneni¬
hil p̃sens cudecturẽẽ itaut sermo cũ nondũ dictum fuerit non cppcr& Manifes¬

Expanded text:
rioribus ad inferiora descendat. C. Num omnia ad quantitatem pertinentia his sex partibus includuntur?-- A. Non omnia has circumpositiones habent. Tempus vero et numerus et oratio, licet ad quantitatem pertineant, his tamen non subjacent claustris. Unum vero ealiquid corporaliter numerantes, non reperimus in illis dextrum aliquid vel sinistrum.pus instabili motu semper decurrit, in tantum, ut diligentius considerantibus pene nihil praesens esse videatur. Ita et sermo, cum nondum dictus fuerit, non
Abbreviated transcription (Latin):
istit definitio uel conuersio ueri eẽ poterit Modus quo que quibus aliquid
Da exemplatẽpore ut duo homines uno
tempore simuleẽ dicimus uerbi grat̃ adbinus & homerus naturitut
pone exemplũ¬
pone exemplũ Materiasi sint anuli similes duo unus aureus
alter argenteus opere si exauro similes cnul: fabricentur¬
i troque ut tnalus sitccureus. & stilus argentetis

Expanded text:
quid Da exempla-- A. Tempore, ut duos homines uno tempore simul esse dicimus, verbi gratia Albinus et Homerus. Natura, uC. Pone exemplum.-- A. Materia, si sint annuli similes duo, unus aureus, alter argenteus. Opere, si ex auro dissimiles annuli fabricentur. Utroque, ut si annulus sit aureus et stilus argenteus
Abbreviated transcription (Latin):
uantitas adaliquit qualitas facere pati situs ubi quando abere quad
tatis Nis nouẽ iunctis ad substantiam quam greci usian uocaN fuint x. Caccagoria et
Sed prius quam de his singo¬
Fict & primum pande int̃p̃tationes nominũ doillis cribus speciebus quas in grã matica
legebamꝰ idẽ omonima si nonima polionima. Omonima e quiuoca si nonima
Corũ quoque differentiam audire
diuersa Cũ enĩ dixeris uerũ homine animalee qđ mouect̃ & cibũ capiat & ratione

Expanded text:
 Quae?-- A. Quantitas, ad aliquid, qualitas, facere, pati, situs, ubi, quando, habere  Al.,  Quae?-- A. Quantitas, ad aliquid, qualitas, facere, pati, situs, ubi, quando, habere  Al., habitus. His novem junctis ad substantiam, quam Graeci usian vocant, fiunt decem categoriae. Et Sed priusquam de his singueamus. C. Fiat! Et primum pande interpretationes nominum de illis tribus speciebus, quas in grammatica legebamus, id est, omonyma, synonyma, polyonyma.-- A. Omonyma aequivoca, synonyma Eorum quoque differentiam audire diversa. Cum enim dixeris, verum hominem animal
Abbreviated transcription (Latin):
uocabulum Suntenim quidam specie separatur ceteri sanimantibus & genus est torum
ut puta tota uicentia animadia dicimus. Species quidem parsest. uthomo Pars quȩdamani¬
malium homo est. Differentia est rationedis mortedis His enim duobus ut superius dixi¬
naturaliter animalis est Accidens est ut color incorpore doctrinc incnimo. Haec
imtemporũ uccri&ate &accidunt & mutantur. Quomodo ex his quinque
boni maliuecapax Sic&iam i n omnioratione substantiali tũdiu interponeredebemus
lis catagorias nostransi re
&eius nobis nominis primopande ethimologiã
Catagoriae grece latinep̃dica m̃tu¬
Dũ dequalib& reloquor tumde et p̃dico sicut philosophi uoluerunt intellegi
disfit illac p̃dicatio quam locutionem ut mihiuid&ur nominarepossumus:
s ectetibi
uid&ur induobus modis fit locutionra aut de substantia. aut dececcidentibus
dicitur substantia
Nouem

Expanded text:
o. Sua enim quadam specie separatur a caeteris animantibus. Et genus est totum, ut puta, tota viventia, animalia dicimus; species quidem pars est; ut, pars quaedam animalium homo est. Differentia est, rationalis mortalis; his enim duobus, ut superius dixinaturaliter animalis est  Al., nullum . . . animal potest. Accidens est, ut color in corpore, doctrina in animo. Haec enim temporum varietate et accidunt, et mutantur. 337 Quomodo ex his quinque partibus boni malique capax. Sic etiam in omni oratione substantiali tandiu interponere debemuslis categorias nos transire.et ejus nobis nominis primo pande etymologiam.-- A. Categoriae Graece, Latine praedicamDum de qualibet re loquor, tum de ea praedico, sicut philosophi voluerunt intelligi.-- dis fit illa praedicatio, quam locutionem, ut mihi videtur, nominare possumus.-- A. Recte tibi videtur. Duobus modis fit locutio nostra; aut de substantia, aut de accidentibus.-- dicitur substantia?-- novem.
Abbreviated transcription (Latin):
Dicilec¬
tica&r& horicaẽ qđ in manuhominis pugnis adst rictus & palmadis tensco illabre¬
ui oratione argum̃tac̃ cludit. Ista facundiȩ camposcopiososermone discurrit il
la uerba contrahit ista distendit. Dialecticasi quidẽ adinueniendas res acutior
R& horica adinuentas dicenda facundior Illararos astudiosos requirit. hfre
Genus species differentia accidens ꝓpriũ¬
cieb differo & quid site as ubstantia de quaꝗris communiuocabulo ostendit ut animal. Esingulas
enĩspeciesidẽ hominis equi bouis leonis &c&erorũ Genus c̃animal &e qualiter deomnib: pre¬

Expanded text:
Dialectica et rethorica est quod in manu hominis pugnus astrictus et palma distensa,' illa breui oratione argumenta concludens, ista facundila verba contrahit; ista distendit. Dialectica siquidem ad inveniendas res acutior; rhetorica ad inventas dicendas facundior. Illa raros et studiosos requirit; haec genus, species, differentia, accidens, prociebus differt; et quid sit ea substantia, de qua quaeris, communi vocabulo ostendit, ut animal. Per singulas enim species, id est, hominis, equi, bovis, leonis et caeterorum, genus est animal, et aequaliter
Abbreviated transcription (Latin):
trase. Itẽ facere & extra&intra utcederequis quã dici nom potestnisi
alterũ cedat. Similiterpati. Cedienim uel uri nallus potest nisiabal

Expanded text:
tra se. Item facere et extra et intra, ut caedere quisque dici non potest, nisi tra se. Item facere et extra et intra, ut caedere quisque dici non potest, nisi alterum caedat; similiter pati: caedi enim vel uri nullus potest, nisi ab al
Abbreviated transcription (Latin):
uero accidentia inquilibu seẽ substantia. acideo illa substantia subia¬
censdicitur Ill a uero accidentia in subi acenti subsitenti ã ut potedi sci¬
plinam in animo color incorpore dut deillis nouem accidentibus quod¬
liba quod superius nomi nacuimus. Debemus tamen in ipse accidentia uel
in ipsa usia uel extrausiac dicere esse alia inipse aliuextra intreusiuam
s qualitas quantitas &situs Haecenim sineipsatẽ nom pof sunt Mox
enimut hominẽ uel equam dixeries aduertinecesse ẽ bi pededem aut quadru¬
pededẽ clbũ ccutnigrũ stantẽ aut ientem. Extrausi a n uero sunt
locus tempus uel ambitus Namin loco ł temporeẽ aliquem uestiri
ł amari abusia sepirata s aliascommunia idest intra& extra usian
elatio facere & pag. Maius uero &minus unũ inseh abent

Expanded text:
xerunt. Necesse est vero accidentia in qualibet esse substantia. Ideo illa substantia subjaxerunt. Necesse est vero accidentia in qualibet esse substantia. Ideo illa substantia subjacens dicitur; illa vero accidentia in subjacenti substantia: ut pote, disciplina in animo, color in corpore, aut de illis novem accidentibus quodlibet, quae superius nominavimus. C. Debemus tamen ipsa accidentia vel in ipsa usia, vel extra usiam dicere esse?-- A. Alia in ipsa, alia extra. Intra usiam sunt qualitas, quantitas et situs. Haec enim sine ipsa esse non possunt. Mox enim, ut hominem vel equum dixeris, adverti necesse est bipedalem aut quadrupedalem; album aut nigrum, stantem aut jacentem. Extra usian vero sunt locus, tempus et habitus. Nam in loco vel tempore esse aliquem; vestiri vel armari, ab usia separata sunt. Alia sunt communia, id est, intra et extra usian, ut, relatio, facere et pati. Majus vero et minus, unum in se habent
Abbreviated transcription (Latin):
ra sensus quia sensum ꝑcipi nom possnisi heres quaes & quarũ in magines ani¬
moformamus & condimus certia ditionum Id nãque quod quis concipitani¬
mo linguo ꝓsequenti demonstrat. Ergo quã quã separatim auttria nomi¬
nantur mixtã tem̃ detribus dispatationẽ debemas accipere. Nã deꝑceptis
qui loquitur &originẽ rerũ trait. & p̃sidia orationis implorat: Sunt igit᷑
sibustenemus quaeccut uidendo aut conerectundo aut audiendo autgustan¬
do aut adorando ꝑcipimus Mente cognoscimusdũ quod lib& corpus ut
puto hominis ł animalis multis constare ex partibus intellegimus &iam
ł crescere ł senescere modo angi curis modo securo pectore conquiescere
sanitate alics frui alias dolorẽ ꝓp&i peritũ eximperito & indocto doctũ
quod cnimitraitu solũ corrigit᷑ acsepemutatur. Sin bebi cosidest ecidens

Expanded text:
ra sensuum; quia sensu percipi non possunt, nisi hae res quae sunt, et quarum imagines anira sensuum; quia sensu percipi non possunt, nisi hae res quae sunt, et quarum imagines animo formamus et condimus. Tertia dictionum, id namque, quod quis concipit  Al., concepit animo, lingua prosequenti demonstrat. Ergo quanquam separatim haec tria nominentur, mistam tamen de tribus disputationem debemus accipere. Nam de praeceptis  Al., perceptis qui loquitur, et originem rerum trahit, et praesidia orationis implorat. Sunt igitursibus tenemus, quae aut videndo, aut contrectando, aut audiendo, aut gustando, aut odorando percipimus. Mente cognoscimus, dum quodlibet corpus, ut puta hominis vel animalis multis constare ex partibus intelligimus; etiam vel crescere vel senescere; modo angi curis, modo securo pectore conquiescere; sanitate alias frui, alias dolores perpeti; peritum ex imperito, ex indocto doctum. C. um colligitur, aut  Ms., ac saepe mutatur symbebicos, id est, accidens
Abbreviated transcription (Latin):
Latino ore haec cperi Similitudo
Similitudo
Proparte abuno. ad unum
Exemplis confirma
Similitudo utho¬
mopictus &uerus sola insimilitudine copulatur Proparte utquopecto
principium anim edis cordicimus ita principium aque fontem dicimus
Proparte quadã utriquerei similitudo nominis uidetur adincta. Abuno
cumdicimas medicinaleferro medicinale p̃ceptũ medicinadiscientia medi¬
cinadis usus ab uno in cuncta descendunt. Ad unumest. ut illa positio salubris est
ille medicus salubris est illa uerba sa lubrias̃. Haecenim coniuncta unũ id est¬
salutẽ uidentur ad tingere Quia mihi perspicuȩ nominũ uocari¬
etatem dixisti suꝑ est ut questionem rationem exponas quae nonnisi nomi¬
nibus & uerbis constacre posseestimo¬
Ideo as duas partes principa¬
lesesse naturanos doc& : Nom̃ nãq substantiã ostenđ . Verbũ quid quisq faciaet quid¬
uepatiat᷑ Trib ex fontib: om̃s pfluunt questiones aut abhisqs cutabhisꝗ ꝑcipiuntur¬

Expanded text:
Latino ore haec aperi.-- A. Similitudo, pro parte, ab uno, ad unum.-- C. Exemplis confirma.-- A. Similitudo, ut homo pictus et verus sola in similitudine copulantur. Pro parte, ut, quo pacto principium animalis cor dicimus, ita principium aquae fontem dicimus; pro parte quadam utrique rei similitudo nominis videtur adjuncta. Ab uno, cum dicimus medicinale ferrum, medicinale praeceptum, medicinalis scientia, medicinalis usus; ab uno in cuncta descendunt. Ad unum est, ut, illa potio salubris est, ille medicus salubris est, illa herba salubris est. Haec enim cuncta  salutem, videntur attingere. C. Quia mihi perspicue nominetatem dixisti, superest ut quaestionum rationem exponas, quas non nisi nominibus et verbis constare posseduas partes principales esse natura nos docet. Nomen namque substantiam ostendit; verbum, quid quisque faciat, quidve patiatur. A. Tribus ex fontibus om
Abbreviated transcription (Latin):
inm̃s utendio portu incipientẽ agenere. De hincpaulatim currendo
tes ꝑuenire deb&ꝰ adid in quosolũẽ id quod definitũ ẽ. ut hii quisigna forman
primo inm̃sum diliguntlapidẽ hincpaulatĩminuendo & abscidendo suꝑfluc
adformandos uultus & membra ꝑueniunt. Sic definitio agereincipiens
depulsa paulat̃i generalitatem embrorũ ad propũ demons tranderei cubi¬
letendit accedere. Da exẽplũ homo ẽ substantia animatarationalis mor¬
talis risuscapax. Altititud inesubstantiȩ. Primoħ in cip̃ definitioquia
quicquid nat urarũ ẽ substanti adicipotest. De in dedic̃hominẽ substan¬
tic̃ animatã In eo qđ dic̃ animatã secernit eũ abhis ꝗanimã idẽ uitã

Expanded text:
immensum tendi oportet, incipientem a genere, dehinc paulatim currendo per partes devenire debet ad id, in quo solum est id, quod diffinitum est: ut hi qui signa formant, primo immensum sibi deligunt lapidem, dehinc paulatim minuendo et abscindendo superflua ad formandos vultus et membra perveniunt. Sic diffinitio a genere incipiens, depulsa paulatim generalitate verborum ad proprium demonstrandae rei cubile tendit accedere. C. Da exemplum.-- A. Homo est substantia animata, rationalis, mortalis, risus capax. A latitudine substantiae primo haec incipit diffinitio; quia quidquid naturarum est, substantia dici potest. Deinde dicit hominem substantiam animatam; in eo, quod dicit animatam, secer
Abbreviated transcription (Latin):
ccpit spircit mou& & mostaleẽ Haecenim omãdehomine deccequo & deboue si¬
lit̃ dici possuNT. solionimas : qñ multa nomina uinã rẽ significaNT Neque ulla
differentia uelratio reddit̃ nominũ curun am rẽ tot nomina significaN. utensis
pes singulas significantia. Sed in his ratio diuersitatem nominũ discernit uelut
Regulcrit̃ scredebemꝰ omã nomina ꝓpria cõmuniaee posse. & omonima
uocan utcicero ñunꝰ. Sed plures sed signis & ꝓpricc&ate quad ã discernendis
qui sitille & quis clius & quist̃tius cicero utalium crassũdicas aliũ tenuem uel
longus dr̃ odius alt̃ bn euis. Cand iđ color aequo alterinigeo. Omoni

Expanded text:
tur et mortale est: haec enim omnia de homine, equo, et bove similiter dici possunt. Polyonyma sunt, quando multa nomina unam rem significant, neque ulla differentia vel ratio redditur nominum, cur unam rem tot nomina significent, ut, ensis, res singulas significantia, sed in his ratio diversitatem nominum discernit, velut, Regulariter scire debemus, omnia propria nomina communia esse posse, et omonyma vocari, ut Cicero non unus sed plures: sed signis et proprietate quadam discernendi sunt; quis sit ille et quis alius et quis tertius Cicero, ut alium crassum dicas, alterum tenuem; vel longus dicatur alius, alter brevis; candido colore quis, alter nigro
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus sapiens
Verenullus sapiens. Sed ꝑgamꝰ addiclec¬
Diciles ticaẽ discipli
Vnde dict cẽ dialectica
Dicta ẽ dialectica quia in etadedictis disputa¬

Expanded text:
A. Nullus sapiens.-- C. Vere nullus sapiens. Sed pergamus ad dialecA. Dialectica est disciplinUnde dicta est dialectica?-- A. Dicta est dialectica, quia in ea de dictis disputa
Abbreviated transcription (Latin):
Summates dicuntur uiri potentes simpolones dicunt᷑ conuiuȩ. Nam&amicus sponsi quicũ
nib amputatis. QUIDSIT CONGERRA Q

Expanded text:
Summates dicuntur uiri potentes, simpolones dicuntur conuiuae; nam et amicus sponsi qui cum nibus amputatis’. Quid sit congerra
Abbreviated transcription (Latin):
iropola dicunt᷑ quiungenta uendunt ut spigm̃tarii unde& neuius indiuolariaait. RE¬
miropola ad fatimihi ungentũ largitus ẽ quo me uenusta rẽ. ad fatimdicit᷑ habundant̃

Expanded text:
iropolam dicunt qui unguenta uendunt, ut sunt pigmentarii, unde et Neuius in Diobolaria ait: Miropola adfatim mihi unguentum largitus est, quo me uenustarem’; adfatim dicitur abundante
Abbreviated transcription (Latin):
riamdicunt nauicellã modicã piscatoriã Vnde &plautus incacistotit. Malohuno
alligaria dotriã ut somꝑpisc&ur & si sittẽpesta siaxima. Qui¬
QDSIT PROBLEMA

Expanded text:
riam dicunt nauicellam modicam piscatoriam; unde et Plautus in Cacisto ait: ‘Malo hunc alligari ad oriam, ut semper piscetur, etsi sit tempestas maxima’. Quid sit problema
Abbreviated transcription (Latin):
Stitis penarũ ẽ potuis sepunir inimititias tarde suscipe
amititias moderate exerce uanitate similit depone
imago enĩ animi sermo e. Qualis uirtalis fitoratio ei : Magna
res ẽ uocis & silentitẽ peram̃tũ qui ȩ quo animomalis miscit᷑ malus ẽ.
Neminẽ citolaudaueris neminẽ cito accus aueris. Se ꝑputatecũ his tes¬
timoniũ dicere uitiũ ẽ oma credere. uitiũ ẽ nihil credere. Vtendũx

Expanded text:
Satis est poenarum, potuisse punire. Inimicitias tarde suscipe, amicitias exerce moderate. Simultates depone. Imago animi, sermo est. Qualis vir, talis oratio. Magna res est vocis et silentii temperamentum. Qui aequo animo malis immiscetur, malus est. Neminem laudaveris, neminem cito accusaris: semper puta te cum diis testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
onim ꝑ qđ beneẽ ñ in loco sedin homine. Nihil magnũẽ in rebus¬
humanis nisimagna animodpicias. Quȩs̃ maxi meditie ñde¬
sidercre diuitias Quis plurimũ hab& his quiminimũ cupit
Quidest dacrebenefitiũ dõ dm̃ immitare. honestius ẽ tibicũ
idicaueris ame quãcũ amauerisiudicare. desentio abalio in¬
cipiat ateccut̃ recciliatio. Sucurri pauꝑtatiamicorũ imos facur¬
reccuue amicos secunde resopti meparen aduerse peior a¬

Expanded text:
ne est, non est in loco, sed in homine. Nihil magnum, nisi magno animo despicias. Quae sunt maximae divitiae? Non desiderare divitias. Quis plurimum habet? Is qui minimum cupit. Quid est dare beneficium? Deum imitari. Honestius est cum judicaveris amare, quam cum amaveris judicare. Dissensio ab alio incipiat, a te autem reconciliatio. Succurre paupertati amicorum, imo occurre. Amicos secundae res parant, adversae cer
Abbreviated transcription (Latin):
qui iudicant᷑ Hu singulostiment illi uniuersos. Nũ quid fortis
fortiorẽ seeẽ gloriabat᷑ quẽ corporis egritudo efficit infirmũ:
IUCIUS AUNEUS SENECAAPUDGRECOS CORDOBENSIS
fotionis stoici discipulus & patruus luciani poae continentissime
puocerent quẽ legunt᷑ aplurimis peliliadsenicã & senice ađ
paculũ In quibus cu eẽt ner onis magister illuis tẽporis poter¬
tissimus optitre sedicit eius lociẽẽ apud suos cũ sit paulus int̾
xpĩanos haec ante bienniũ quã peruse paulus martrrio co¬
ronarent᷑ a nerone interfectus est. Quibus mođ cõm̃da t̃ uerutis

Expanded text:
qui judicantur; hi enim singulos timent, illi universos. Nunquid fortis fortem se gloriabitur, quem corporis aegritudo efficit infirmum? ucius Anneus Seneca Cordubensis, Stocionis stoyci discipulus et patruus Lucani poete, continentissime provocarent que leguntur a plurimis Pauli ad Senecam et Senece ad Paulum; in quibus, cum esset Neronis magister et illius temporis potentissimus, optare se dicit eius esse loci apud socios, cuius sit Paulus apud christianos. Hic ante biennium quam Petrus et Paulus martirio coronarentur, a Nerone interfectus est». Hec Ieronimus. Ubi describit
Abbreviated transcription (Latin):
nefacices. Nihilinter ẽ qđ animofacias qđ fecis seuitios uẽ
tepeniteat. In htam̃ in cũbe ut libentius audicis quã loquaris
Multos uitã differentes mors incerta p̃ueni&. Itaq om̃is
dies uelut ultimꝰ iudicanđ ẽ. Tristitiã si potes nec̃imiseris
Sinminus neostendas. Amicos sec reto ã mone palã cũ
lauda Uerba reb: ñ ꝑ sonis estimandas. Orator ẽteputa
cipia animuimpio. Coerce lingã uentrẽ libidinẽq:. Quod
innocentiã suã ꝑdere. Monstrosimilis ẽ auaritia senilis.
Quid enĩs tultitius ẽ ut dicis ol& quãui a deficiente uiaticũ
augere Om̃s infantes t̃ranudos excipit . Nontepud& for
nasciquã uiuere. Quid enĩ dulcius ẽ qͣh habe

Expanded text:
ihil interest quo animo facias quod fecisse vitiosum est, tantum incumbe, ut libentius audias quam loquaris. Multos vitam differentes mors juncta praevenit. Itaque omnis dies velut ultimus judicetur. Tristitiam, si potes, ne admiseris; sin minus, ne ostenderis. Amicos secreto admone, palam autem lauda. Verba rebus, non personis aestimanda sunt. Oratorem te putacipia animi, imperio coerce linguam, ventrem et libidinem. Quod innocentiam perdere. II. Monstro similis est avaritia senilis. Quid enim stultius est, quod dici solet, quam via deficiente viaticum augere? Omnes infantes terra nudos excipit. Non pudet te fortius nasci quam vivere? Quid dulcius quam habe
Abbreviated transcription (Latin):
tatis Longa simulatio quod decdienis m̃tibus extuis iudices
multis obligandi paucis ofendendi. Nã memoria beneficiorũ
fragilis est iniuriarũ tenaxẽ. Obiurgatione seꝑ aliquid blan¬
diccdmisce ficcilius penorant uerba quae mollias quã asperta
aliquid dicturuses scito mortuorũ tehominibus crrographũ

Expanded text:
atio longa est. Quod de alienis tractas, ex tuis judices. Multi sunt obligandi, pauci offendendi; nam memoria beneficiorum facilis est, injuriarum tenax. Objurgationi semper aliquid blande admisce; facilius enim penetrant verba quae molli vadunt via, quaaliquid dicturus es, scito morum tuorum te hominibus chirographum