comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et futuri tp̃is que mͥ. etiam siꝑsoĩs
accidũt. Referenda tñ ad illam ꝑtẽ
argumẽtoꝵ uident᷑. quã ex causis
ducimꝰ. Sicit bĩtus quid aĩ quo
trattat᷑. amicus u̾iicus. Ponunt
in ꝑsona et nomen. Qd quid̃ accide̾¬
ei ncce est. s in arguͭᵗ ͦ raro cadit.
nisi cũ aut ex causa datum est. ut
sapiens magnꝰ plemus. Aut et ip̃m
alicuiꝰ cogitacõis attulit cãm. ut
nis aruspicũq Repponsis dñatio
tribz corneliis dicebat: seqz eum
tercium ẽẽ credebat post sillam. cumłq
qr et ip̃e corueliꝰ erat. Nam et iͦ
ap̃. euripidẽ fagidum sane qd n ͥ
apolimicis ut argnͣͫ moꝵ fratꝰ.
incessit. Socoꝵ tñ ex eo freꝙͣrͦ mate᷑
q̃ cicero in uerrem nõ simul Gs ᷤ est.¬

Expanded text:
turi temporis; quae mihi, etiamsi personis accidunt, per se referenda tamen ad illam partem argumentorum videntur, quam ex causis ducimus; sicut habitus quidam animi, quo tractatur, amicus an inimicus. ponunt in persona et nomen; quod quidem ei accidere necesse est, sed in argumentum raro cadit, nisi cum aut ex causa datum est, ut Sapiens, Magnus, Pius; aut et ipsum alicuius cogitationis attulit causam, ut nis aruspicumque responsis dominatio dari tribus Corneliis dicebatur, seque eum tertium esse credebat post Sullam Cinnamque, quia et ipse Cornelius erat. nam et illud apud Euripidem frigidum sane, quod nomen Polynicis, ut argumentum morum, frater incessit. iocorum tamen ex eo frequens materia, qua Cicero in Verrem
Abbreviated transcription (Latin):
qued in quibusa utiq nõ sũt. et rõ
ꝙͣnis Ita ex diuerso ead est diuisio.
Et ad ꝓband sumli uia ual et ad
refellendum. Probatiõi interim
satis est unũ habe hoc mõ. ũt sit
cnus ãt natus sit opportet. aut
factus. Utͥͣ tollendũ est.n ͨ. natꝰ¬
est .nͨ. factus est. sit hoc eh mult ͦ
Idq etiam argumẽtoꝵ genꝰ ex Remo¬
nore quo ͦ. efficit᷑. totum fłm̃. m̃o id
quod Relinquit᷑. uerũ. Totũ flm̃ est
hoc mõ. pecuniam credidisse te dicis.
Aut hũisti ip̃e. ãt ab aliquo accepi¬
ãt uerna tius est. ãt emptꝰ ãt dõatꝰ.
aut testamẽto relictus. ãt hoste cap¬
tus. at alienꝰ Dem Remotis suꝑio¬
rib superit alienꝰ. Pericłosum et
cũ cura intuendũ genus. qr si In
ꝓponendo unũ quodl amiserimus
cũ Risu qͦi tota res soluit: Tutius
quod cicero ꝓcetina facit. cũ ĩ t̾rogͣt
Sihet actio non sit que sit; Snulł eñ
Remouent᷑.omĩa. uel cũ duo ponẽt᷑.
int̾ se contͣria qͦr tenuisse utrũlz

Expanded text:
in quibusdam utique non sunt: et ratio, quamvis sit ex diverso, eadem est. divisio et ad probandum simili via valet et ad refellendum. probationi interim satis est unum habere, hoc modo, ut sit civis, aut natus sit oportet aut factus; utrumque tollendum est, nec natus nec factus est. fit hoc et multiplex, idque est argumentorum genus ex remotione, quo modo efficitur totum falsum, modo id, quod relinquitur, verum. totum falsum est hoc modo, pecuniam credidisse te dicis; aut habuisti ipse aut ab aliquo accepiaut vernn tuus est aut emptus aut donatus aut testamento relictus aut ex hoste captus aut alienus; deinde remotis prioribus supererit alienus. periculosum et cum cura intuendum genus, quia, si in proponendo unum quodlibet omiserimus, cum risu quoque tota res solvitur. tutius , quod Cicero pro Caecina facit, cum interrogat, si haec actio non sit, quae sit? simul enim removentur omnia. vel cum duo ponentur inter se contraria, quorum tenuisse utrumlibet
Abbreviated transcription (Latin):
hanc et ab epycheremate cerliꝰ putat
differre solo gn̾e contłone. et ẽeapo¬
drxoin niꝑst ͫ epycherema ead causa
qͣ. diximꝰ enthymenia. a sillõ distare.
nai et epycherema sillĩ pars est. Qd

Expanded text:
Hanc et ab epichiremate Caecilius putat differre solo genere conclusionis et esse apodixin imperfectum epichirema eadem causa, qua diximus enthymema syllogismo distare. nam et epichirema syllogismi pars est. quidam
Abbreviated transcription (Latin):
Nam enthimema qd nes cõmentũ
sane ãt cõmentatiõem sane ĩtep̾tem᷑.
qr aliter nõ possumꝰ greco melius
usuri. unũ intellectum ht̃ quo onña
mente concepta sigͥficat. s mĩc de
cũ Ratione. Tercium qd certam
quand arguͭ . ꝯclusionẽ. uelex cõse¬
bot parum cõuenit. Sũt eñi qui
illud pͥus epycherema dicũt. ples¬
q inueĩas in ea opĩone. ⁊t id demũ
quo pugna constat ẽthimenia ac¬
cipi uelint C ideo illud cornificiꝰ
cõtrariũ appellat. hũt ali Retsͭ

Expanded text:
nam enthymema quod nos commentum sane aut commentationem interpretemur, quia aliter non possumus, Graeco melius usuri unum intellectum habet, quo omnia mente concepta significat sed nunc non cum ratione; tertium, quo certam quandam argumenti conclusionem vel ex consehoc parum convenit. sunt enim, qui illud prius epichirema dicant, pluresque invenias in ea opinione, ut id demum, quod pugna constat, enthymema accipi velint, et ideo illud Cornificius contrarium appellat. hunc alii rhetoricum
Abbreviated transcription (Latin):
quo aͥquid ꝓbatupi sumꝰ et̾ si nõd̾
uerbis explanatũ. Iam tñ mente
conceptũ. Epycherema dici aliiẽ
uidetur nõ destinata uel inchoata.
s ꝑfecta dr̃o. hoc nomen accipere

Expanded text:
quo aliquid probaturi sumus, etiamsi nondum verbis explanatum, iam tamen mente conceptum, epichirema dici. aliis videtur non destinata vel inchoata, sed perfecta probatio hoc nomen accipere,
Abbreviated transcription (Latin):
partib constat. Quid epycherẽã
rõẽm appellarũt. cicero melius
duxisse magis a silło uidet᷑. Nam et
statum sillogisticum põtinatinũ
appellat. exemplis utit᷑. p̃ħłorum.¬

Expanded text:
partibus constat. quidam epichirema rationem appellarunt, Cicero melius duxisse magis a syllogismo videtur. nam et statum syllogisticum ratiocinativum appellat, exemplisque utitur philosop
Abbreviated transcription (Latin):
affectati regni est existimatũ. Sed
uereor. ne longe miniũ nos ducat
het uia. Nain si est signũ adultere
sauari cũ uiris. exit et cimmiere
tũ adolestentib. Dem̃ etiã familiarit᷑.
alicinꝰ amicicia uti fortasse corpus
uulsum fractum incessum. uestem
muliebrem dixerit. molłis et parũ
Sixi signa si cui cũ signũ id ꝓpͥe siti
qd ex eo de quo queritur natum sub
otiios uenit. Ut sang̾s .e. cede. Ita illa
ex impudicicia pluere uĩdeant᷑. Ea
uulgo signa creduntur. ut ꝓnostita
uento rub et aurea phebe. Et cormx
plena pluuiam uotat inꝑꝑba ucte.
Si causas ex qualitate celi trahit.
Sane ita appellentur Alam si uento
Rubet luna signũ uenti est rubor.
et situt idem poeta colligit. deusatĩ
et laxatus aer facit ut sit ille auũ
concenti deisensiennio. Sunt
aũt signa etiamparua magnoꝵ.
ut uel set ip̃a cormx. Nam maiora
minoꝵ ẽẽ neme miratur.

Expanded text:
adfectati regni est existimatum. Sed vereor, ne longe nimium nos ducat haec via. nam si est signum adulterae lavari cum viris, erit et convivere cum adolescentibus, deinde etiam familiariter alicuius amicitia uti; fortasse corpus vulsum, fractum incessum, vestem muliebrem dixerit mollis et parum viri signa, si cui cum signum id proprie sit, quod ex eo, de quo quaeritur, natum sub oculos venit ut sanguis e caede, ita illa ex impudicitia fluere videantur. ea ata sunt, vulgo signa creduntur, ut prognostica. vento rubet aurea Phoebe et cornix plena pluviam vocat improba voce, si causas ex qualitate caeli trahunt, sane ita appellentur. nam si vento rubet luna, signum venti est rubor. et si, ut idem poeta colligit, densatus et laxatus aer facit, ut sit inde ille avium concentus, idem sentiemus. sunt autem signa etiam parva magnorum, ut vel haec ipsa cornix; nam maiora minorum esse, nemo miratur.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi nõ fuit messis. nec fuisse Rome.
qui fiit athenis. neti fuisse ferro uul¬
neratus qui h cicatricem. Alia sunt
ee ne etiam si ad tollendam dubitanẽ
sola non sufficiũt. iñ adm̃cta ceteris
plurimũ ualent. Signũ uotat᷑. ut
ut per sangĩemnicedes: At sanginis
uel ex hostia reppersisse uestemp̃t uel
e marib ꝓfiuxisse non unqr qͥ uestẽ
truentam hu̾erit. homicidiũ secer. ͥͥ
sUt ꝑse non sufficit Ita cetis adiũ¬
ctum testimonii loco ducit᷑. si ñuitꝰ
si minatus ante. si eodloco fuit. qͥb
signũ cum accessit efficit. ut q̃ siuppota
exant. certa uideant. Alioqum sunt
qued̃ signa ut̾qi parti coĩa. ut linores.
tumores. Nam uideri pñt ⁊ uenefi¬
ci et cruditatis. Ex uulmis in p̾tere
atq extimisetꝰ adiiuant᷑. Eorũ
aũt que signa sũt quid̃ s nõ nccͣia
gemio hermagoras putat.nõ ẽẽ

Expanded text:
ubi non fuit messis, nec fuisse Romae, ubi non fuit messis, nec fuisse Romae, qui non fuit Athenis, nec fuisse ferro vulneratus, qui habet cicatricem. alia sunt  vocant; quae etiamsi ad tollendam dubitationem sola non sufficiunt, tamen adiuncta ceteris plurimum valent. signum vocatur, utut per sanguinem caedes. At sanguis vel ex hostia respersisse uestem potest vel e naribus profluxisse: non utique, qui vestem cruentam habuerit, homicidium fecerit. Sed ut per se non sufficit, ita ceteris adiunctum testimonii loco ducitur, si inimicus, si minatus ante, si eodem in loco fuit; quibus signum cum accessit, efficit ut, quae suspecta erant, certa videantur. alioqui sunt quaedam signa utrique parti communia, ut livores, tumores nam videri possunt et veneficii et cruditatis et vulnus in pectoreatque extrinsecus adiuvantur. eorum autem, quae signa sunt quidem, sed non necessaria, genus Hermagoras putat, non e
Abbreviated transcription (Latin):
supã argumentis egent. Diuidũt᷑.
aut̃ in has duas pͥmas spẽs. ꝙ
eoꝵ alia sunt ut dixi que itĩa¬
tinere ad p̾cepta artis uidentur.
Nai ubi est sigͫ insoluble. ibi eis
quid̃ est. Id autem accidit. cũ quid
solet. Nam et coisse eam cum uiro.
q̃ peꝑit. qd est p̾teriti. et fluctus
ẽẽ. cum magna uis uenti ĩ mare
ĩtubuit. quid cõnucti. et eũ mori
cuiꝰ cor est uulueratum. qd futi᷑
nccͣe est. Net fieri pt̃. ut ibi messis
sit. ubi satum non est. Ut qͥs Rome
sit cũ est athems. ut sit ferro Bulniatiꝰ
qui sine cicatrice est  qued ⁊ Reti¬
orsum idem ualent. ume hoĩem qͥ
spirat. et ppirare qui urint. qd ĩ cõ¬
trarnim non Recurrñt. Aec emĩqr
mouetur qui ingredit᷑. etiam ĩgt¬
ditur qui mouetur. Quarept et
coisse cum uiro / que nõ pepit. Et nõ
ẽẽ uentus in mari cum eẽt fluctus.
neq utiq cor eius uulueratũ ẽẽ qui
perit. at sumiliter satum fuisse potest

Expanded text:
sed ipsa argumentis egent. dividuntur sed ipsa argumentis egent. dividuntur autem in has duas primas species, quod eorum alia sunt, ut dixi, quae nectinere ad praecepta artis videntur; nam ubi est signum insolubile, ibi ne lis quidem est. id autem accidit, cum quid rpendi solet. nam et coisse eam cum viro, quae peperit, quod est praeteriti, et fluctus esse, cum magna vis venti in mare incubuit, quod coniuncti, et eum mori, cuius cor est vulneratum, quod futuri, necesse est. nec fieri potest, ut ibi messis sit, ubi satum non est, ut quis Romae sit, cum est Athenis, ut sit ferro vulneratus, qui sine cicatrice est. Sed quaedam et retrorsum idem valent, ut vivere hominem qui spirat, et spirare qui vivit. quaedam in contrarium non recurrent; nec enim, quia movetur qui ingreditur, etiam ingreditur qui movetur. Quare potest et coisse cum viro, quae non peperit, et non esse ventus in mari, cum est fluctus, neque utique cor eius vulneratum esse, qui perit. ac similiter satum fuisse potest,
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ãt ꝯseꝙͣntib. at expugnãtib.
Et hoc nccͣe est. at ex p̾terito tpẽ.
ãt ex ꝯincto. ãt ex conseꝙͣntibus
petere. nec ulla Res ꝓbari .nͥ. ex aͣ
p̃t̃. baqz sit opportet. ãt maior. at
par. at minor. Argumẽta uõ reꝑ
ꝓpͥum. Probamum pretea oñi alie
Et adhuc oĩm ꝓbationũ qͣdruplex
Ratio est/ ut uelqr est aliquid aliud
non sit. ut dies est nox nõ est uelqr
est a liquid et aliud sit. Sol est suꝑ
innis igit᷑. ꝓbatio artificiał.
constat. aut signis ãt argiͭͫ
aut exemplis. Nec ignoro plerisq
uideri signa partẽ argumẽtoꝵ. q̃
michi seꝑandi rohec fuit. pͥma ꝙ
funt pene ex illis ĩartificialib.
Qruenta enĩ uestis. et clamor. ⁊ liuior
et talia sunt instrumenta qualia
tabule. Rumores. testes .nͨ. menũt᷑
aboratore. s ad eum cũ ipã causa
deferim̃tur. Altã quidꝰ signa sine
indubitatasint. non sunt arguͭ ͣ
aut̾ insi in re ꝯtrouersa locus esse
non pt̃. siue dubia nõ sunt argitᵗͣ

Expanded text:
ntibus aut ex repugnantibus, et haec necesse est aut ex praeterito tempore aut ex coniuncto aut ex insequenti petere; nec ulla res probari nisi ex alia potest, eaque sit oportet aut maior aut par aut minor. argumenta vero repproprium. probationum praeterea omnium aliae et adhuc omnium probationum quadruplex ratio est, ut vel quia est aliquid, aliud non sit; ut dies est, nox non est; vel quia est aliquid, et aliud sit: sol est suprmnis igitur probatio artificialis constat aut signis aut argumentis aut exemplis. nec ignoro plerisque videri signa partem argumentorum. quae mihi separandi ratio haec fuit prima, quod sunt paene ex illis inartificialibus; cruenta enim vestis et clamor et livor et talia sunt instrumenta, qualia tabulae, rumores, testes; nec inveniuntur ab oratore, sed ad eum cum ipsa causa deferuntur; altera, quod signa, sive indubitata sunt, non sunt argumentautem nisi in re controversa locus esse non potest; sive dubia, non sunt argumenta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseqͣm᷑. Iisdem laudamꝰ. Incusamꝰ
augemꝰ minuimꝰ. destribimꝰ. deter¬
xenius. q̃riui᷑ ꝯsolannuir. hortam᷑.
Sed horũ ẽẽ oꝑa in Rebus at̃ c̾tis
aut de quib tanꝙͣ certis loquim᷑.
pt̃. sNec abruerim ẽẽ aliquid in
delectatiõe. multum uero ĩ ꝯmo¬
uendis affectib. si hec ip̃a plꝰ ualẽt
tũ se didisse iudex pictat. qd ꝯseqͥ.
nisl argumentatiõe aliaq omĩ
fide Rerum nõ possumꝰ. ͦꝵ pͥusꝙͣ¬

Expanded text:
prosequamur. iisdem laudamus, incusamus, prosequamur. iisdem laudamus, incusamus, augemus, minuimus, describimus, deterremus, querimur, consolamur, hortamur. Sed horum esse opera in rebus aut certis aut de quibus tanquam certis loquimur potest. nec abnuerim esse aliquid in delectatione, multum vero in commovendis adfectibus; sed haec ipsa plus valent, cum se didicisse iudex putat, quod consequi nisi argumentatione aliaque omni fide rerum non possumus
Abbreviated transcription (Latin):
altera inthil iudicare dictura.
est. nec tñ prestare hot geꝰ potent.
sz etiam ubi non est. desiderari solet.
Peccuniam dedistiͤ quis nu̾auit :
ubi. unde. uenenũ argius. ubi eun :
a quo ꝙͣnti: per quem dedi : qͦ. cõstio :
Que fere omia pro cluencio cicero
in c̾mine ueneficii excitit. hecide
martificialib ꝙͣ breuissime potui.¬
ars altera probationũ q̃ est toͣ
in arte constatq Reb ad faci¬
endam fidem appoĩtis plm̾q aut
om̃o negligit᷑. ãt leuissime acũg.
as huis qui argu ͣ uelict horrida
et ꝯfragosa uitantes ameniorib
socis desident. neq alit᷑ ꝙͣ iniqͥ tra¬
duntur a poetis gustu quod curͣd̃
apud lathophagos gͣminis ⁊ sire¬
nũ cantu deliniti uoluptatẽ salu¬
ti pretulisse. dum laudis falsam
cõtinuo magis or̃onis tractu decur¬
uunt in auxilium atq ornam̃tũ
quib cã cõtmetur adiciũt ind̾tis
Ira uel metu. uel cupiditate dicatur.
latius que cuiusq affectus nata sit.

Expanded text:
altera nihil iudicare dictura est. nec tantum praestari hoc genus potenter, sed etiam, ubi non est, desiderari solet: pecuniam dedisti; quis numeravit? ubi? unde? venenum arguis; ubi emi? a quo? quanti? per quem dedi? quo conscio? quae fere omnia pro Cluentio Cicero in crimine veneficii excutit. haec de inartificialibus quam brevissime potui.rs altera probationum, quae est tota in arte constatque rebus ad faciendam fidem appositis, plerumque aut omnino negligitur aut levissime attingitur ab iis, qui argumenta velut horrida et confragosa vitantes amoenioribus locis desident, neque aliter quam ii, qui traduntur a poetis gustu cuiusdam apud Lotophagos graminis et Sirenum cantu deleniti voluptatem saluti praetulisse, dum laudis falsam continuo magis orationis tractu decurrunt, in auxilium atque ornamentum quibus causa continetur, adiiciunt inducti ira vel metu vel cupiditate dicatur, latius, quae cuiusque adfectus natura sit,
Abbreviated transcription (Latin):
caĩs. Utrimagis credibilia dixe¬
pint/ ex litigatorib. utͥ. gr̃a ma¬
gis ualuerĩt. hus adicere si quis
uolet ea q̃ diuĩa testimoͬ ͣ uocant.
ex Repponsis oracłis om̃ib duplicẽ
stiat ẽẽ eoꝵ txactatum genalem.
Alterum in quo int̾ stoicos ⁊ epi¬
curi sectam secutos pugna ꝑpetua
est. Regatur ne ꝓuidencia nund᷑
ut queq in ꝯtiõem cadit. Alit̾ enim
oracłoꝵ. alit̾ aruspicũ. augurum.
comectorum. mathematicoꝵ fides
confixmari ãt Refelli pt̃. cũ sit reꝵ
eaꝵ sRatio diuersa. Circa eiꝰ moĩ qͦ
instrimiẽta firͣanda. uel destruẽda
multũ opis oratio. Si que sint uoces

Expanded text:
causis, utri magis credibilia dixecausis, utri magis credibilia dixerint; ex litigatoribus, utri gratia magis valuerint. his adiicere si qui volet ea, quae divina testimonia vocant, ex responsis, oraculis, ominibus, duplicem sciat esse eorum tractatum; generalem alterum, in quo inter Stoicos et Epicuri sectam secutos pugna perpetua est, regaturne providentia mundus; ut quaeque in quaestionem cadit. aliter enim oraculorum aliter haruspicum augurum, coniectorum, mathematicorum fides confirmari aut refelli potest, cum sit rerum ipsarum ratio diversa. circa eiusmodi quoque instrumenta firmanda vel destruenda multum habet operis oratio, si quae sint voces
Abbreviated transcription (Latin):
Nae uero pessime artes testẽ sbor¬
natum in subsellia adu̾sarii mit¬
tere. ut Inde excitatꝰ plus noceat.
uel dicendo contͣreum cũ qͦ. sederit.
uel cũ adimisse testiõnio uidebit᷑.
faciendo ex industria multa ĩmo¬
deste. atq Intemꝑanter. ꝑ que nõ
a se tñ dictis detrahat fidem. s ce¬
teris qͦ qui profuerãt auferat
utilitatem. qͦro mentionẽ hũi nõ
ut fierent. s ut uitarent. sẽpe int̾.
se callidi solent. Inde c̾tatio. hinc
testes. locus Ut̾nq. ħ. enĩ se pars
Iurrenrrando Illa ꝯsensu signãtiũ
tuet᷑ exepe inter testes et arguͭ ͦ
quesitum est. Inde stĩam in testib.
et Resigiõeifingenia ẽẽ in arguᵗͭͥ
dicit᷑ huic testem gr̃a. metu. pec¬
nima. Ira odis. amicitia. ambitu
fieri: Arigumenta ex natura duci.
In hus Iudicem sͥ. Inilłis alii cͤde̾.
Iactata sunt. semꝑ tñ iactabũtͫ
allĩn utrũq sunt testes et qtio
sequi : ex ip̃is ut᷑ meliores ruri ex

Expanded text:
illae vero pessimae artes, testem suborillae vero pessimae artes, testem subornatum in subsellia adversarii mittere, ut inde excitatus plus noceat vel dicendo contra reum cum quo sederit, vel, cum adiuvisse testimonio videbitur, faciendo ex industria multa immodeste atque intemperanter, per quae non a se tantum dictis detrahat fidem, sed ceteris quoque, qui profuerant, auferat auctoritatem; quorum mentionem habui, non ut fierent, sed ut vitarentur. saepe inter se collidi solent inde testatio hinc testes; locus utrinque; haec enim se pars iureiurando, ilia consensa signantium tuetur. saepe inter testes et argumenta quaesitum est. inde scientiam in testibus et religionem, ingenia esse in argumentis dicitur; hinc testem gratia, metu, pecunia, ira, odio, amicitia, ambitu fieri; argumenta ex natura duci, in his iudicem sibi, in illis alii credere. iactata sunt et semper tamen iactabuntur. aliquando utrinque sunt testes, et quaestio sequitur ex ipsis, utri meliores viri; ex
Abbreviated transcription (Latin):
est quod ex dya logis socraticoꝵ
maxĩeq platonis duci pt̃. In quib
adeo stire int̾rogatiões / ut cũ plisq
bene rndeat᷑. Res tñ ad id ꝯd uolũt
efficere ꝑueĩat . Illud fortuna ĩt̾im
pͥstat. ut aͥd quod int̾ se parũ cõsen-¬
ciat a teste dicat᷑. Interim qd sepiꝰ
eueĩt. ut testis testi diu̾sa ditat.
Acuta aũt interrogatio ad ħ qd̾
caũ fieri solet etiam rõne perducz.
Extra cãm qͦ multa que prosint
Rogari solent de uita testrũ ałioꝵ.
de sua quisq si tupitudo. si hm̃litas.
si amnccia acusatoris. si ĩnnicicie.
cum Reo in quib ãt dicãt aliquid
quod prosit. ãt ĩ mendatio uł cupi¬
ditate ledendi dexhendant᷑. S in
qr multa contͣ. patronos uenuste
testis sepe Respondet. eiqz p̾cipue
uulgo sauetur. tum uertis ꝙ̃ max ͤ
ex medio sumptis. ut qui Rogat᷑.
at ne intelligere se neget. quod
interrogantis nõ leue frigidꝰ esti.

Expanded text:
um sit, solum est, quod ex dialogis Socraticorum um sit, solum est, quod ex dialogis Socraticorum maximeque Platonis duci potest; in quibus adeo scitae sunt interrogationes, ut, cum plerisque bene respondeatur, res tamen ad id quod volunt efficere perveniat. illud fortuna interim praestat, ut aliquid, quod inter se parum consentiat, a teste dicatur; interim, quod saepius evenit, ut testis testi diversa dicat. acuta autem interrogatio ad hoc, quod casu fieri solet, etiam ratione perducet. extra causam quoque multa, quae prosint, rogari solent, de vita testium aliorum, de sua quisque, si turpitudo, si humilitas, si amicitia accusatoris, si inimicitiae cum reo, in quibus aut dicant aliquid quod prosit, aut in mendacio vel cupiditate laedendi deprehendantur. Sed in  multa contra patronos venuste testis saepe respondet, eique praecipue vulgo favetur; tum verbis quam maxime ex medio sumptis, ut qui rogatur aut ne intelligere se neget, quod interrogantis non leve frigus est.
Abbreviated transcription (Latin):
cilius et sreꝙͣntiꝰ fuit. Suid
aut̃ in quẽq testiũ dicend̃ fit.
sumi. nsi ex ip̃oꝵ ꝑsonis nẽ pt̃
Relique mtrogandi sũt partes.
Qua in Re pͥmũ est nosse testem.
Nam tumidꝰ terreri. stultꝰ decipi.
ppacundꝰ ꝯcitari. ambitiosꝰ in-¬
flari pt̃. Prudens uero ⁊ cõstãs.
uel tanꝙͣ inimicus. et ꝑuicax
aliquo si continget brbane dto.¬
Refrigerendꝰ. aut si quid in eiꝰ uita
dici poterit infania cͥminũ destru¬
endꝰ ꝓͥbos quosd̾ et uerecundos nõ
aspere incessere ꝓfuit. Nain sepe qͥ.
adu̾sus insectantem pugnassent/
modestia mitigant᷑. Quũs autem
introgatio aut ex causa est. ãt exͣ.
cãm. In causa sicut accusatori pre¬
cepimꝰ. Patronꝰ qͦ altius et unde
nichil suppetti sit repetita ꝑcũcta ⁿͥ ͤ
pͥora sequẽtib applitando sepe eo
perducit hoĩes ut ĩuitis qd prosit
extorqueat. Eiis rei sine dubio neq
distiplina ulla instolis. n ex̾cita ͦ
tradit᷑. et n᷑si magis acumine ãt

Expanded text:
. quid autem in quemque testium dicendum sit, sumi nisi ex ipsorum personis non potest. reliquae interrogandi sunt partes. qua in re primum est nosse testem. nam timidus terreri, stultus decipi, iracundus concitari, ambitiosus inflari potest; prudens vero et constans vel tanquam inimicus et pervicax aliquo, si continget, urbane digerandus aut, si quid in eius vitam dici poterit, infamia criminum destruendus. probos quosdam et verecundos non aspere incessere profuit; nam saepe, qui adversus insectantem pugnassent, modestia mitigantur. omnis autem interrogatio aut in causa est aut extra causam. In causa, sicut accusatori praecepimus, patronus quoque altius et unde nihil suspecti sit repetita percontatione, priora sequentibus applicando saepe eo perducit homines, ut invitis quod prosit extorqueat. eius rei sine dubio neque disciplina ulla in scholis neque exercitatio traditur, et naturali magis acumine aut
Abbreviated transcription (Latin):
pugnare. Id si nõ ꝯtingit. Reliquũ
exit. ut eum nolle dicere inaĩfestũ
etiam diutiꝰ ut omĩã at plura ꝙͣ
Res desiderat ꝓ reo dicẽda suppͤtꝰ
Iudici fiat. quo nõ minꝰ nocebit
ꝙͣ si uera in reum dixisset. De¬
loco diximꝰ nestiet actor quid ꝓpositi
testis actulerit. paulatim et ut dicr̃
pedetentim mi̾rogando expexietur
aĩn eis ad id Rpnsum qd̵ elitiendũ
uoluntatem Rendeant. quo maiore
fide diu̾sa pea ditant: est oratoris
suspettũ testem dum ꝓdest dim̾tere.
Datronũ. in ꝑte expeditior. in parte
ditior / quod cũ introgandus ⁊ stiũt.
est. cuxa et inquisitiõe opus est.
Quisꝰ Reum p̾mat. quas et qͥb
tãĩs inimicitias hẽat. eaq in
orõe p̾dicenda atq amołienda st̃
siue odio conflatos testes. siue ĩi¬
dia. siue gr̃a. siue pcunia uideri
uolumiꝰ Et si deficiet᷑. nĩo pars
diuersa pancitatẽ. si hũndabit

Expanded text:
pugnare. id si non contingit, reliquum pugnare. id si non contingit, reliquum erit, ut eum nolle dicere manifestum etiam diutius, ut omnia ac plura quam res desiderat pro reo dicendo suspectus iudici fiat; quo non minus nocebit, quam si vera in reum dixisset. Aloco diximus nesciet actor, quid propositi testis attulerit, paulatim et, ut dicitur, pedetentim interrogando experietur animum eius et ad id responsum quod eliciendum voluntatem respondeant, quo maiore fide diversa postea dicanti est actoris suspectum testem, dum prodest, dimittere. patronorum in parte expeditior, in parte ditior, quod, cum interrogandus est, est, cura et inquisitione opus est, quis reum premat, quas et quibus ex causis inimicitias habeat: eaque in oratione praedicenda atque amolienda sunt, sive odio conflatos testes sive invidia sive gratia sive pecunia videri volumus. et si deficietur numero pars diversa, paucitate
Abbreviated transcription (Latin):
Repͥhensio facilior.¬
testium est. que reum ledere uelit. ꝑs
que nolit. Pqr interim stit accusator.
Interim nestit. fingamꝰ in pñcia
sure. In utroqz tñ genere sidmis ar¬
tib int̾rogantis opus est Ae teste¬
amisi habet testem cognito.
cupiditas eiꝰ aꝑpeat. nec statim de eo
qd Iudiciũ uenit. Rogare. s aliquo
crocuitu ad id ꝑuenire. ut illi qd ma¬
xime me dice uoluit uideat᷑. ex pͥssũ.
uet nimium instare mt̾rogatiõĩ.
ne omĩa Rondendo testis fidem suã
ex uno satis sit. De teste inunito.
Et in eo qui uerũ mitꝰ dictur est
pma felicitas introgantis extorquẽ
qd is noluexit. hoc non alioniͦ. fieri
p̃t ꝙͣ longiꝰ int̾rogatiõe repetita. Re¬
gare nõ possit. Mam ut in orõe ꝓsa
Reum aggͣuare bideant᷑: congͤgaⁿ ͤ
deinde eoꝵ factũ cõuincimꝰ Ita hiniõi
testis multa de añ actis. multa de
ĩsecutis. loco. tp̃e. persona. cetis ꝰ est
nccͣe sit. uel hus que iam dixerit Re¬

Expanded text:
reprehensio facilior.reprehensio facilior.testium est quae reum laedere velit, pars quae nolit, idque interim scit accusator interim nescit. fingamus in praesentia scire; in utroque tamen genere summis artibus interrogantis opus est. nam si habet testem cupidum lcupiditas eius appareat, nec statim de eo, quod in iudicium venit, rogare, sed aliquo circuitu ad id pervenire, ut illi, quod maxime dicere voluit,videatur expressum; nec nimium instare interrogationi,ne ad omnia respondendo testis fidem suam ex uno satis sit. At in eo, qui verum invitus dicturus est, prima felicitas interrogantis extorquere quod is noluerit. hoc non alio modo fieri potest quam longius interrogatione repetita. regare non possit. nam , ut in oratione sparsa reum aggravare videantur, congregatione deinde eorum factum convincimus, ita huiusmodi testis multa de anteactis, multa de insecutis, loco, tempore, persona, ceteris est necesse sit vel iis quae iam dixerit re
Abbreviated transcription (Latin):
acumen et uigilentiam postit. ꝓui¬
dendũq. neq tumdꝰ ne inconstans.
ne imprudens sit testis. Tirobant:
enĩ et a patronis diuerse partis indu¬
cunt᷑. in laqueo. s plus dep̾hensi no¬
cent qͣ firini. et int̾riti ꝓfuissent.
multum igit᷑. domi aute uersandi
ab aduersario pñt explorandi sũt. sit
sit ut aut constent s̾. at si quid tituba¬
uerint. Opportima stursuo eiꝰ aqͣ ꝓd̾ti
sunt ini̾xogatiõe / uelut ingradum
Reponantur. In huo qͦ adhuc qͥ. ꝯstitint
s. uitante insidie. Nam sreꝙnter subia
ab aduersario solent. et omĩa ꝓfuta
possiciti diuersa rondent/ et auttẽm
hñt nõ arguenciũ illa s ꝯfitentium.
Explorand ig̃.quas causas ledendi
aduersarium afferant. nec id sat est.
Iuimicos fuissersz an desierint. an per
Hot ip̃m Reconciliari uelint. ne cor¬
rupti sint. ne peĩtencia ꝓpo ͫ muta¬
uerint. Quod cũ in hiis qͦ qui ea q̃
Dicturi uidentur Re bera strũt. nccͣm
est p̾cauere multo magis in buo qͥ.

Expanded text:
acumen ac vigilantiam poscit, providendumque, ne timidus, ne inconstans, ne imprudens testis sit; turbantur enim et a patronis diversae partis inducuntur in laqueos et plus deprehensi nocent quam firmi et interriti profuissent. multum igitur domi ante versandi, ab adversario possint, explorandi sunt. sic fit, ut aut constent sibi aut, si quid titubaverint, opportuna rursus eius a quo producti sunt interrogatione velut in gradum reponantur. In iis quoque adhuc, qui constiterint sibi, vitandae insidiae; nam frequenter subiici ab adversario solent et omnia profutura polliciti diversa respondent et auctoritatem habent non arguentium illa, sed confitentium. explorandum igitur, quas causas laedendi adversarium adferant; nec id sat est inimicos fuisse, sed an desierint, an per hoc ipsum reconciliari velint, ne corrupti sint, ne paenitentia propositum mutaverint. quod cum in iis quoque, qui ea, quae dicturi videntur, re vera sciunt, necessarium est praecavere; multo magis in iis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾ qued neminẽ p̾ter eos qͥ. pñt
stire q̃sierit. Et młtos atz hoẽstos
cõmendare aliq̃n est faciliꝰ uerũ
interim et singłos ut exornare.
Ita destruere ꝯtingit. ãt Reccitatꝭ

Expanded text:
t, quod neminem praeter eos, qui possint scire, quaesierit et multos atque honestos commendare aliquanto est facilius. verum interim et singulos ut exornare, ita destruere contingit, aut recitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ad manũ submĩstrabit ead docebit. ad
que iudicis añuꝰ actiõe sit pparandꝰ
Debet enĩ uel fieri uel detrahi testib
fides orone ꝑpetua qr sit quisqi dictis
mouetur. ut est ad credend̃ uel non
Iud̾ publicis lege demẽciari salet. qͦre
altero pars uiraq utitur. Alim̃ accu¬
satorib tñ concessum est. separemꝰ
officiũ dantis testes et refellentis.¬
Is dictirous sit pt. Ideoq faciliorẽ uide ᷑

Expanded text:
ad manum subministrabit; eadem docebit, ad ad manum subministrabit; eadem docebit, ad quae iudicis animus actione sit praeparandus. debet enim vel fieri vel detrahi testibus fides oratione perpetua, quia sic quisque dictis movetur, ut est ad credendum vel non iciis publicis lege denuntiari solet, quorum altero pars utraque utitur, alterum accusatoribus tantum concessum est, separemus officium dantis testes et refellentis.is dicturus sit potest; ideoque facilior
Abbreviated transcription (Latin):
hendam illis fidem omia ꝑ q̃ fieri
soleant falsa testiõnia enumerat.
Dequens Ratio est cũspẽalit᷑ quid
sed tñ multa paritꝰ inuade̾ pat᷑ni
solent. Nam et gentium simĩł unu̾¬
sarum eleuata testimonia ab orato¬
ribstimꝰ et tota gena testiõniorũ
ot de auditoribz. Non em̃ ipõs ẽẽ te¬
stes s Imuratorũ afferre uoces. ut
in causis Repetundaꝵ qui se Reo nui¬
merasse pcunias iurant litigatoꝵ
nõ testium hñdos loco. Interiaadir
editum sicut inuatinũ testem. Totum
igit᷑ excutiantꝰ locum qñ umu̾sam In¬
stitutiõem aggressi sumꝰ. Sufficielũt
aliqñ libri duo a domicis affro in haut
rem ꝯpoĩti. quẽ a dolestentulus senem
tolui. Ut non lecta mͥ tm̃ ea. s pleraqz
ex ip̃o sunt cognita Is uerissime ycepͭ
pͥmũ eẽ in hac parte officiũ oratoris
ut totam cãm familiariter norit. qd
parti locum uenerimiꝰ. Ea res sugget
materiam int̾rogatiõi. et ueluti tela

Expanded text:
hendam illis fidem omnia, per quae fieri hendam illis fidem omnia, per quae fieri soleant falsa testimonia, enumerat. sequens ratio est cum specialiter quidem, sed tamen multos pariter invadere patroni solent. nam et gentium simul universarum elevata testimonia ab oratoribus scimus et tota genera testimoniorum: ut de auditionibus; non enim ipsos esse testes sed iniuratorum adferre voces; ut in causis repetundarum, qui se reo numerasse pecunias iurant, litigatorum non testium habendos loco. interim adveeditum, sicut in Vatinium testem. totum igitur excutiamus locum, quando universam institutionem aggressi sumus. sufficiebant alioqui libri duo a Domitio Afro in hanc rem compositi, quem adolescentulus senem colui, ut non lecta mili tantum ea, sed pleraque ex ipso sint cognita. is verissime praecepit primum esse in hac parte officium oratoris, ut totam causam familiariter norit; quod parti locum venerimus. ea res suggeret materiam interrogationi et veluti tela
Abbreviated transcription (Latin):
monia sudor. Isti adicintur
cior cont̾a tabulas pugna. Namet
minꝰ obstitisse uidetur pudor inter
paucos signatores/ et pro diffidencia
p̾mit᷑ absencia di Rephencõe non capit
ip̃a ꝑsona infamare signatores licet.
tacita pterea qued significa᷑. Refraga᷑
hiis om̃ib ꝙ nemo ꝑ tabulas dat testi¬
moniũ nisa sua uoluntate. quo ip̃o nõ
ẽẽ amicum ei se contͣ. quem d ͭ fatetur.
Neq tñ ꝓtinꝰ cesserit orator qͦ. minꝰ
et amcꝰ pro amico et iuimitꝰ ꝯtͣ nimi¬
cum possit. uerum si integra sit eifides
dicere s late locus uterq tractat᷑. num
pñtib uerr ingemiis dimiicatib est.
Ideoq uelut duplici contͣ. eos ꝓq hi.
acie confligit᷑. actionũ et int̾rogaͬ ̃.
In accionib pͥmũ gn̾aliter ꝓ testib
atq in testes dici solet. Est hic cõis
locus cũ pars altera nullã firmi¬
orem ꝓbationẽ ẽẽ contendit ꝙͣ q̃
sit hoñ tiencia nixa. alt̾a᷑ ad detͣ¬

Expanded text:
monia sudor est. ea dicuntur monia sudor est. ea dicuntur cior contra tabulas pugna. nam et minus obstitisse videtur pudor inter paucos signatores, et pro diffidentia premitur absentia. si reprehensionem non capit ipsa persona, infamare signatores licet. tacita praeterea quaedam cogitatio refragatur his omnibus, quod nemo per tabulas dat testimonium nisi sua voluntate; quo ipso non esse amicum ei se, contra quem dicit, fatetur. neque tamen protinus cesserit orator, quo minus et amicus pro amico et inimicus contra inimicum possit verum, si integra sit ei fides, dicere. Sed late locus uterque tractatur. cum praesentibus vero ingens dimicatio est, ideoque velut duplici contra eos proque iis acie confligitur actionum et interrogationum. In actionibus primum generaliter pro testibus atque in testes dici solet. et hic communis locus, cum pars altera nullam firmiorem probationem esse contendit, quam quae sit hominum scientia nixa; altera ad detra
Abbreviated transcription (Latin):
sue fiduciam qui nõ recipiet ꝯd̾nẽ.
et amultis ꝯtempati iurisimãdi
metum dicet. cũ etiã phłi quidẽ
sũt Reperti qui deos hr̃e curamn
Rerũ hũanaꝵ negarẽt. Cum uo̾
qui mullo offerente puraresit ꝑatiꝰ¬
onere liberrit. qui ꝓfecto alieno
Iurenirando stari ꝙͣ suo manule.
quo difsicilior Recusatio est .nͥ. forte
Res est ea quã credibile sit notam
ip̃i non ẽẽ. Que excusatio si deerit¬
hat unũ Relinquet᷑. ut inuidiã
s̾. q̃ui ab adu̾sario dicat. atq id
agi uti in causa in qua uinc̾e non
possit. q̃ri possit. Itaqz hoĩem quid̃
malie occupaturũ hãt ꝯditionẽ
fuisse. se autẽ ꝓbare malle. que
an peier arit. S nobis adoles-¬
centib senores in agendo facti
randum deferremꝰ. sicut neq
optio iudicis adusario 3. ꝑmittẽda
net ex aduocatis partis aduerse
iudex eligendꝰ. Nam si dicere
ꝯtraria t̾pe aduorato uideretͫ¬
certe turpius hñdiface quod noceat.¬
aximiꝰ tñ patronis crrca testi-¬

Expanded text:
suae fiduciam. Qui non recipiet condicionem et a multis contemni iuris iurandi metum dicet, cum etiam philosophi quidam sunt reperti, qui deos agere curam rerum humanarum negarent; eum vero, qui nullo deferente iurare sit paratest, onere liberet, qui profecto alieno iure iurando stari quam suo mavult. Quo difficilior recusatio est, nisi forte res est ea, quam credibile sit notam ipsi non esse. Quaehoc unum relinquetur, ut invidiam sibi quaeri ab adversario dicat atque id agi, ut in causa, in qua vincere non possit, queri possit; itaque hominem quidem malum occupaturum hanc condicionem fuisse, se autem probare malle quae an peierarit. Sed nobis adolescentibus seniores in agendo facti randum deferremus, sicut neque optio iudicis adversario esset permittenda nec ex advocatis partis adversae iudex eligendus; nam, si dicere contraria turpe advocato videretcerte turpius habendum, facere quod noceat.amen patronis circa testi
Abbreviated transcription (Latin):
auctore dispersum. cui maligͥtas
inicium dederit Inc̾mentum credu-¬
litas. qd nulli nõ etiam m̃otẽtissic̃
possit accidere fraude ĩimicoꝵ. flã
uulgariũ exempla ut̾nͥq nõ deeꝵͭ
queq qui est locus freꝙͣ tissimꝰ
falsa dicendi qd aliis patiencia fa¬
cile stsmandaciũ faciat. aliis ĩfis¬
mitas nctinͣ. Quid actinet de huis pla ͬ
Plene sũt or̃ones ueterũ ac nouoꝵ.
Qued tñ in hac parte exũt ꝓpria
cirusq litis. Nam siue de hñda ꝯtiõe
aretur. plimũ intererit quis et
quem postulet. ãt offerat. et in quẽ.
et qua causa sine iamerit habita.
quis ei pfuerit. quis et quoͦ tortus
sit. an credibilia dixerit. an inter
se constancia. ꝑ seu̾auerit i eo qd
ceꝑat: an ãquid dolore mutarit.
pͥma parte ꝗtiõis. an procendente
cruciatu. q̃ utrimqz tam ĩfinita sũt
sepe dicend est. cũ eas nõ solũ
Rofelli si etiam accusari stiamꝰ ẽẽ
psitatum. Cum sit aut̃ in hiis. ãt
stelus signatoꝵ. ãt ignorancia

Expanded text:
auctore dispersum, cui malignitas initium dederit, incrementum credulitas; quod nulli non etiam innocentissimo possit accidere fraude inimicorum falsa vulgantium. exempla utrinque non deerunt. que, qui est locus frequentissimufalsa dicendi, quod aliis patientia facile mendacium faciat, aliis infirmitas necessarium. quid attinet de his plura? plenae sunt orationes veterum ac novorum. quaedam tamen in hac parte erunt propria cuiusque litis. nam sive de habenda quaestione agetur, plurimum intererit, quis et quem postulet aut offerat et in quem et ex qua causa; sive iam erit habitat, quis ei praefuerit, quis et quomodo sit tortus, incredibilia dixerit an inter se constantia, perseveraverit in eo quod coeperat. an aliquid dolore mutarit, prima parte quaestionis an procedente cruciatu. Quae utrinque tam infinita sunt aepe dicendum est, cum eas non solum refelli sed etiam accusari sciamus esse usitatum. cum sit autem in his aut scelus signatorum aut ignorantia,
Abbreviated transcription (Latin):
suum. at̃ nõ Recipuĩt oblatum.
exigunt. ãt srecusant cũ ab ip̃is
exigatur offerre suũ sine ulla
conditiõe. ut uel adu̾sariꝰ Iuret
fere improbũ est. Qui tñ id faciet
ãt uita se tuebit᷑ ut eũ nõ sit cre
nõ cupide ad hoc destende̾. s ne t̃
quid̃ recusare uideat᷑. ãt si causa

Expanded text:
suum aut non recipiunt oblatum, exigunt aut recusant, cum ab ipsis exigatur. offerre suum sine illa condicione, ut vel adversarius iuret, fere improbum est. qui tamen id faciet, aut vita se tuebitur, ut eum non sit crednon cupide ad hoc descendere, sed ne hoc quidem recusare videatur, aut, si causa
Abbreviated transcription (Latin):
nuĩ in scdã negligentia at in deformitate
ꝑsoãꝵ querend̃ contra quas erit Iudi¬
catum. ãt de gr̃a que testes corruperͭ
ãt de ĩuidia. at de igminia. at r̃uẽi-¬
endum qd cãe pea accesserit. Quoꝵ
si nichil exit. licet tñ dice̾ ml̃tas iudi¬
ciorũ cãs ad iiq ꝓm̃tiand̃ ualere.
Ideoq damp̃tum Rictiliũ. absolutos clo¬
dium atq cathilinami. Rogandi etiã
Iud . it rem potius intueant᷑. ip̃am.
ꝙͣ Iurinirando alieno suũ donẽt. Ad¬
uersus consulta aũt senatus et dec̾ta
pͥncipum uel magr̃atuũ Remediũ
nillum est. nisi ãt ĩenta ꝙͣtulũꝯq
cause differentia. ãt aliqͣ. uel eorũd

Expanded text:
num incusanda negligentia aut de infirmitate num incusanda negligentia aut de infirmitate personarum querendum, contra quas erit iudicatum, aut de gratia, quae testes corruperit, aut de invidia aut de ignorantia, aut videndum, quid causae postea accesserit. quorum si nihil erit, licet tamen dicere multos iudiciorum casus ad inique pronuntiandum valere ideoque damnatum Rutilium, absolutos Clodium atque Catilinam. rogandi etiam iudices, ut rem potius intueantur ipsam, quam iuriiurando alieno suum donent. adversus consulta autem senatus et decreta principum vel magistratuum remedium nullum est, nisi aut inventa quantulacunque causae differentia aut aliqua vel eorund
Abbreviated transcription (Latin):
futuris. De prendiciis. Rͨͣ¬
trib ingenerib uersatur.
Rebus/ q̃ aliqñ ex parib caĩs st̃
iudicate. Que exempla Rectius
dicunt᷑. ut de Restisis pr̃m testaͭͥ
uel ꝯtra filios cõfirͣtis. iudiciis ad
ip̃ãm cãm ꝑtinẽtib. uñ etiam n .
ductum est. qͣlia in opinia cũ sitã
dicunt᷑. et senatu adu̾sus miłonẽ.
Aut cũ de ead causa ꝓmĩciatum
est. ut in Reis de portandis ⁊ as¬
sertione secũda. et partib centum¬
uiraliũ. que in duas hastas dĩse
sũt consirͣant᷑. p̾cipue duobus.
et similitudine Rerum de quibz
querit᷑ Refellunt᷑. aũt Raro ꝑ
ꝯtuẽliam iudicũ .nͥ. forte maĩ¬
festa in hus culpa erit. uult em̃
cognostenciũ quisꝙͣ firmã ẽt̃ alterius
sentenciam et ip̃e ꝓmũciaturꝰ .nͨ. libẽt᷑.
exemplum quid in se fortasse recidat faͭͥ
feret ad aͥquã dissimilitudinẽ cause.
uĩx aũt ulla est ꝑ omĩa altisiłis. Si id
non ꝯtinget. aut ead causa erit actio¬

Expanded text:
uturis. iam praeiudiciortribus in generibus versatur: rebus, quae aliquando ex paribus causis sunt iudicatae, quae exempla rectius dicuntur, ut de rescissis patrum testamentis vel contra filios confirmatis; iudiciis ad ipsam causam pertinentibus, unde etiam nomen ductum est, qualia in Oppianicum facta dicuntur et a senatu adversus Milonem; aut cum de eadem causa pronuntiatum est, ut in reis deportatis et assertione secunda et partibus centumviralium, quae in duas hastas divisae sunt. confirmantur praecipue duobus: et similitudine rerum, de quibus quaeritur; refelluntur autem raro per contumeliam iudicum, nisi forte manifesta in iis culpa erit. vult enim cognoscentium quisque firmam esse alterius sententiam, et ipse pronuntiaturus, nec libenter exemplum, quod in se fortasse recidat, faciferet, ad aliquam dissimilitudinem causae; vix autem ulla est per omnia alteri similis. si id non continget aut eadem causa erit, actio
Abbreviated transcription (Latin):
certus ẽẽ senten᷑. cupit. Preterea
cauend est. ne ip̃a pesitio uanestat.
auersis in aliud aĩmis et inani
mora fatigatis. Sz ut nõ semꝑ est nec¬
tessaria pꝰ narratiõem illa ꝑcussio.
Lotus uelut seꝙͣntio exordii ad con¬
qliandum probatiõib nõis iudicẽ.¬
p̃lsiferius hit. et uchemenciꝰ ficri
pt̃. qr iudici nota iam cã est. hns ig̃
delut fomentis fomẽtis si quid er ͭ
appin pͥmollieniꝰ quofatiliꝰ aures
Iudicũ q̃ post dicturi eximꝰ admittãt.
ne ius nõm oderunt. nichilemin
facile ꝑsuadet᷑. ĩuitis. Quo loco tñ¬
padicis qr nostenda natura est Iuri aͣ
an equo sit appõĩtus ꝓnĩ eiĩ magl¬
saut minꝰ erit hoc nccͣm. Cetere
becant ꝯrci. latimꝰ gressum ł egͤssi¬
onem. Sz hee sũt plures ut dixi
q̃ ꝑ totam cãm baxios hñt exc̾sus
proserpine raptuo ꝓ .c. cornelio po¬
pulaxis illa uirtutum .c. b. põpen
ꝯmẽoratio in quã ille diuinꝰ orator
ueᷤ noĩe ip̃o ducis cursus dicendi

Expanded text:
certus esse sententiae cupit. praeterea cavendum est, ne ipsa expositio vanescat, aversis in aliud animis et inani mora fatigatis. Sed ut non semper est necessaria post narrationem illa procursio, locus velut sequentis exordii ad conciliandum probationibus nostris iudiceliberius hic et vehementius fieri potest, quia iudici nota iam causa est. his igitur velut fomentis, si quid erit asperum, praemolliemus, quo facilius aures iudicum quae post dicturi erimus admittant, ne ius nostrum oderint. nihil enim facile persuadetur invitis. quo loco iudicis quoque noscenda natura est, iuri magis an aequo sit appositus; proinde enim magis aut minus erit hoc necessarium. ceterum vocant Graeci, Latini egressum vel egressionem. Sed hae sunt plures, ut dixi, quae per totam causam varios habent excursus, Proserpinae raptus; pro C. Cornelio popularis illa virtutum Cn. Pompei commemoratio, in quam ille divinus orator, velut nomine ipso ducis cursus dicendi
Abbreviated transcription (Latin):
uintendi tm̃gr̃a dice̾tur. nõ mõag¬
endi sitpuacimũ. e uix etiã uiro dig.
arbitaatur. pluret uero qui n ͨ. ab
ilłis sine dubio partib rõem orandi
sub̾mouerent. Hoc tñꝓpͥum atq
pͥcipuũ crederent opuss sua ꝯfrrmare.
et que aduer sa ꝓponerent᷑. refutare.
interpono sentenciam. hici erit liber
illoꝵ opĩone maxime nctͣiꝰ quo toto
hen sola trattant. quib et ea q̃ de ui

Expanded text:
tur, non modo agenti supervacuum, sed vix etiam viro digium arbitrabantur; plures vero, qui nec ab illis sine dubio partibus rationem orandi summoverent, hoc tamen proprium atque praecipuum crederent opus, sua confirmare et quae ex adverso proponerentur refutare. interpono sententiam, hic erit liber illorum opinione maxime necessarius, quia toto haec sola tractantur; quibus sane et ea,
Abbreviated transcription (Latin):
genere sunt p̾iudicia rumores. tor¬
menta. tabule. Iusiurandũ. testes.
in quib pars maxima ꝯtentionũ
forensium consistit. Sz ut ip̃e caret
arte ita sũmis eloquentie uirib.
et alleuanda sunt plm̾q ⁊ refellẽ¬
da. Quare michi uident᷑: magͦꝑe
dampnandi qui totũ ħ genꝰ a p̾ce
solent complecti. Non eñi coes
locos tradere destinamꝰ. qd esset
oꝑis insiniti. s uim quãd atq
Roẽm. Quib demonstratis nõ mͦ.
in exeꝙͣdo suas quisqz uires de bet
adhibere. s inueĩendo similia.
ut q̃q conditio litiũ postet. Neq
enĩ de om̃ib caĩs dice̾ quisꝙͣ pt.
saltem p̾teritis ut taream de

Expanded text:
genere sunt praeiudicia, rumores, tormenta, tabulae, iusiurandum, testes, in quibus pars maxima contentionum forensium consistit. Sed ut ipsa per se carent arte, ita summis eloquentiae viribus et adlevanda sunt plerumque et refellenda. Quare mihi videntur magnopere damnandi, qui totum hoc genus a praecepsolent, complecti. Non enim communes locos tradere destinamus, quod esset operis infiniti, sed viam quandam atque rationem. Quibus demonstratis, non modo in exsequendo suas quisque vires debet adhibere, sed etiam inveniendo similia, ut quaeque condicio litium poscet. neque enim de omnibus causis dicere quisquam potest saltem praeteritis, ut taceam de
Abbreviated transcription (Latin):
confert. Neq enim solum id efficit
ut clariora fiant que dicũt᷑. rebus
uelut ex turba extͣctis ⁊ ĩ cõppectu
iudicũ poĩtis. Sste̾ficit qͦ audiẽtẽ¬
singłaꝵ parciũ fine. nõ alit̾ ꝙͣ faci¬
entib iter multũ decͣhũt fatiga ⁿͫ
notata inst̾ptis lapidib spacia.
Ram et exhaustis la borib nosse mẽ-¬
siram uoluptati est. et hortat᷑. ad
Reliqua fortiꝰ exequẽda strre ꝙͣ tum
suꝑsit. Nichil ennĩ longũ uideri
nctͣe est in quo quid uitiͧͫ it c̃tu est.
Net ĩerito mł̃tũ ex diligen᷑ piciẽdi
tulit laudisq hortensius. cuiꝰ iñ diõe
seuiter eludit. Nam est suus certꝰ moꝰ
um et uelut articłosa partitio. Nam et
auctr᷑ psioinũ decrahũt multa illa
nec mẽbra si frustra. Et buiꝰ głie cu¬
pidi quo subtilius et copiosius diuisisse
uideant᷑. et suꝑuacua assinmũt. et que
natiroa singlaria sunt. secant .nͨ. tã
psura faciũt ꝙͣ minora. Dem̃ tum

Expanded text:
confert. neque enim solum id efficit, confert. neque enim solum id efficit, ut clariora fiant, quae dicuntur, rebus velut ex turba extractis et in conspectu iudicum positis; sed reficit quoque audientesingularum partium fine, non aliter quam facientibus iter multum detrahunt fatigationis notata inscriptis lapidibus spatia. nam et exhausti laboris nosse mensuram voluptati est, et hortatur ad reliqua fortius exsequenda scire quantum supersit. nihil enim longum videri necesse est, in quo, quid ultimum sit, certum est. nec immerito multum ex diligentia partiendi tulit laudis Q. Hortensius, cuius tamen divleviter eludit. nam est suus et in gestum et velut articulosa partitio. nam et auctoritati plurimum detrahunt minuta illa nec iam membra sed frusta, et huius gloriae cupidi, quo subtilius et copiosius divisisse videantur, et supervacua adsumunt et quae natura singularia sunt secant, nec tam plura faciunt quam minora; deinde cum
Abbreviated transcription (Latin):
utiq faciendum est ut quotiẽs suppica¬
uini᷑ a iudice a ͫͥ ꝓbatiõem desidari qmͣ
de quo lo quim ꝓuuetamiꝰ nos pleue
et statrin de eo satiffacturos p̾tipueq
si de pudore agit᷑. freqͣnter autem
accidit ut cã parũ uerecũda iure
tuta sit. de quane ĩniti Iudi ͤ audiãt.
et adu̾si freqnciꝰ sũt ãmonendi. secu¬
turam deffenssionẽ ꝓbitatis ac digͥ¬
tatis expectent paulum et agiordiẽ
sinant. Quedẽ interim nos ⁊ initis
litigatorib simuland est dicere.
quod citero ꝓ eluencio facit cͥca iudi¬
ño consilio. Ita subrepet᷑ aĩo iudi . et
dum sperat ꝓbatioẽm pudoris aꝑꝑio¬
rib illis minus repugnabit. Que
cũ Receꝑit / etiam uerecundie deffens¬
sioni facilior erit. Sic utraqi Res
t̃cem iuuabit. exitq iudex trota
ius nr̃m seye modestior. accentior
troca modestiam iuris ꝓbatiõe ꝓtli¬
suꝑuatua partitio est ita opportuẽ
adhibita plimũ oronilucis ⁊ gre

Expanded text:
utique faciendum est, ut, quotiens suspicautique faciendum est, ut, quotiens suspicabimur a iudice aliam probationem desiderari quam de qua loquimur, promittamus nos plene et statim de eo satis esse facturos, praecipueque si de pudore agetur. frequenter autem accidit, ut causa parum verecunda iure tuta sit; de quo ne inviti iudices audiant et aversi, frequentius sunt admonendi, secuturam defensionem probitatis et dignitatis; exspectent paulum et agi ordine sinant. quaedam interim nos invitis litigatoribus simulandum est dicere, quod Cicero pro Cluentio facit circa iudinostro consilio. ita surrepetur animo iudicis et, dum sperat probationem pudoris, asperioribus illis minus repugnabit. quae cum receperit, etiam verecundiae defensioni facilior erit. sic utraque res invicem iuvabit, eritque iudex circa ius nostrum spe modestiae attentior, circa modestiam iuris probatione proclis est partitio, ita opportune adhibita plurimum orationi lucis et gratiae