comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã fruges & carnes ederent. tantum
enim pomis arborum etoleribus aleban¬
tur. sicut animalia herbis. Caulix est
generaliter herbarum uelolerũ me¬
dius frutex. Quiuulgo tyrsus dr̃. qđ
aterra sursum conscendat. ex quodiriua¬
tum est ut spetialit̃ quod damgenus ole¬
rum caulix diceretur quia tirsus ipsius
amplius cȩteris oleribus coalescit. id
inquauegens uirtus naturalis est. Maluaeo
parte greco uocabulo appellatur. a potus
malis sin. eo qđ molliendi aluum soluend¬
que naturam habeat. Cuius sucu siquisse
oleo mixto ꝑunxerit. abapibus negatur
feriri. Folia eius exoleo trita & inposita
scorpionibus creduntur afferre tor porẽ
Pastinaca uocatta quodeius radix p̃cipis¬
us pastus sit hominibus. Estenĩ odorio
iocunda cibo delecctibilis. Rapadict
arapiendo idest comp̃hendendo Eł
aũt radice amplior napo sapore dulcs
& folia tenui. Napus asimilitudua rape
uocatus. nisi quod folus latior & radicis

Expanded text:
quam fruges et carnes ederent. Tantum quam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur, sicut animalia herbis. Caulis est generaliter herbarum vel olerum medius frutex; qui vulgo thyrsus dicitur, quod a terra sursum conscendat; ex quo derivatum est ut specialiter quoddam genus olerum caulis diceretur, quia thyrsus ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id in qua vegens virtus naturalis est. Malva ex parte Graeco vocabulo appellatur ἀπὸ τοῦ μαλάσσειν, eo quod molliendi alvum solvendique naturam habeat. Cuius sucus, si quis se oleo mixto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia eius ex oleo trita et inposita scorpionibus creduntur afferre torporem. Pastinaca vocata quod eius radix praecipuus pastus sit hominis: est enim odoratu iucunda, cibo delectabilis. Rapa dicta a rapiendo, id est conprehendendo. Est autem radice amplior napo, sapore dulcior, et folia tenui. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior et radicis
Abbreviated transcription (Latin):
tumortibus dr̃. Carix herba acuta et
durissima. sparto similis. dequa uirgi
lius & carice pastus acuta. Spartus fru¬
tex uirgosus sine foliis ab aspericate
uocatus. uolumina enim funium quae
exeo fiunt asperasunt. Gramen asitu
potius dictum quod plurimis agrorum
si. unde & eum greci agrestem uocauerunt.
licet omnis herba gram̃ uocetur ab eo
quod germinetur sicut robur omnis lig¬
ni cutis. & species ab eo quod sit firmissima
Filix asingularittite folu dicca. Deniq
exuna uirgula altitudine cubitali una
scissa folia gignitur res implicatt ueluc
penna. Auenalolium. Titania quam poe¬
te semꝑ infelix lolium dicunt quod sit
inutile & infecundum. Fenum dictum.
mus fascem faeni. & dietũmanipulum
quod manum impleat. NEOLERIUIO
oricitur. Nancum alia terra semel
in anno aliquid creet. ortus nc̃q sine fruc¬
tuest. Olus abolendo dictum. eo quod pro¬
mum homines oleribus alerentur ante¬

Expanded text:
tumor typhus dicitur. Carex herba acuta et tumor typhus dicitur. Carex herba acuta et durissima, sparto similis. De qua VergiliusGeorg. 3, 231: Et carice pastus acuta. Spartus frutex virgosus sine foliis, ab asperitate vocatus. Volumina enim funium, quae ex eo fiunt, aspera sunt. Gramen a situ potius dictum, quod plurimis agrorum sit: unde et eum Graeci ἄγρωστιν vocaverunt. Licet omnis herba gramen vocetur, ab eo quod germinetur; sicut robur omnis ligni cutis et species, ab eo quod sit firmissima. Filix a singularitate folii dicta. Denique ex una virgula altitudine cubitali una scissa folia gignitur, res inplicata velut pinna. Avena. Lolium. Zizania, quam poetae semper infelix lolium dicunt, quod sit inutile et infecundum. Faenum dictum mus fascem faeni: et dictum manipulum quod manum inpleat. § 10 De oleoriatur. Nam cum alia terra semel in anno aliquid creet, hortus numquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, ante
Abbreviated transcription (Latin):
femina foluis latioribus atq nigris. Feru¬
la uocata amedulla. namillã uarrotra¬
Dit et̃. feculae medullam. quã apodelon
greciuocant. non nulli a feriendo feru¬
lam dicunt. hac enĩ pueri et puelle
uapulare solent. huius sucus galbanum
est. fipiriumn dietum quo digni & cereis
ẽ aptum. Pironenu greci ignẽ dicunt
Iuncas eoquodiunetis radicibus hereat
Seirpus ⁊ quoseretes toguntur sine nodo
Dequa ennius Qugerunt in seirpo quod
solti dicere podum sc mprouerbia Qui
inimicus est etiam inscirpo nodum quȩ¬
rit. Fucus genus herba ẽ. dequa tingui¬
tur uestis. diciti quia mentitur alienum
gore aquae uel quod alliget pedes. quia
crassiẽ. foliis aquã exparte superantibus.
ludes stagnisque nascuntur. Ex quibus
ulua idest alga mollis et quod ammodo
fungus diciti abuligine: lipus uero
quaese ab aqua inflat. unde &iam ambi¬
tiosorum & sibi placentium hominum

Expanded text:
femina, foliis latioribus atque nigris. Ferufemina, foliis latioribus atque nigris. Ferula vocata a medulla: nam illam Varro tradit esse ferulae medullam, quam ἀσφόδελον Graeci vocant. Nonnulli a feriendo ferulam dicunt. Ad hanc enim pueri et puellae vapulare solent: huius sucus galbanum est. Papyrum dictum quod igni et cereis est aptum; πῦρ enim Graeci ignem dicunt. Iuncus eo quod iunctis radicibus haereat. Scirpus, quo segetes teguntur, sine nodo; de qua EnniusSat. 70: Quaerunt in scirpo, quod soliti dicere, nodum. Et in proverbio: 'Qui inimicus est, etiam in scirpo nodum quaerit.' Fucus genus herbae est de qua tinguitur vestis, dicta quia mentitur alienum gore aquae; vel quod alliget pedes, quia crassa est, foliis aquam ex parte superantibus. ludes stagnisque nascuntur. Ex quibus ulva, id est alga mollis et quodammodo fungus, dicta ab uligine. Typhus vero, quae se ab aqua inflat. Unde etiam ambitiosorum et sibi placentum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
uenim ciclarotundum uocant. cuius ra¬
br aut sucus si uino fuerit admixtus. ebri¬
Ampelos leuce si ue brionia quã latini ui¬
tem albam uocant. uel aqualitate coloris
uel quodeius contrita & corpori infricata
teneriorem & candidiorem cutem reddat
hlam & sucus bacarum eius lacuberibus
siccis reddit. Ampelos melana id est uitis
nigra. eademq labrusca folia ederȩ similia
inomĩbus maior quam uitis alba bacas
similiter habensque in maturitate nigres¬
cunt unde & uocabulum sũpsit. Uiticel¬
la herba alatinis appellata. quod sicut
uitis quic quid proximum habuerit
ad p̃hendat Corimbis quos anulos appel¬
lamus Bubtalmon florem habet croceũ
oculo similem unde et agrecis nomen acce
pit estaut̃ cuule molle folus coriandri
similibus. nascitur iuxta muros ciuita¬
tum. Flosmos quemlatini uerbascum
uocant quarum altera ẽ. masculus albidi
oribus foliis atque angustioribus. altera

Expanded text:
enim κύκλον rotundum vocant. Cujus raenim κύκλον rotundum vocant. Cujus radix, aut succus, si vino fuerit admistus, ebriis. 90. Ampelos leuce, sive bryonia, quam Latini vitem albam vocant, vel a qualitate colorisvel quod eius radix contrita et corpori infricata teneriorem et candidiorem cutem reddat. Nam et sucus bacarum eius lac uberibus siccis reddit. Ἄμπελος μέλαινα, id est vitis nigra, eademque labrusca: folia hederae similia; in omnibus maior quam vitis alba: bacas similiter habens, quae in maturitate nigrescunt, unde et vocabulum sumpsit. Viticella herba a Latinis appellata quod sicut vitis quidquid proximum habuerit, adprehendat corymbis, quos anulos appellamus. Bupthalmos florem habet croceum, oculo similem; unde et a Grpit. Est autem caule molle, foliis coriandri similibus. Nascitur juxta muros civitatum. 94. Phlomos, quam Latini verbascum vocant, quarum altera est moribus foliis atque angustioribus, altera
Abbreviated transcription (Latin):
snilici atq aspera & rotatim terra prosta¬
maioris uirtutis & uehemen in calore
senicularis herba substernitur obscor¬
pionum uim repellendam. Gladiolus
qod sic foliis gladii similibus tir socubi¬
difloribus purpureis. Ves biscum Agari¬
cum radix uitis albate. Calamites. la ppa
cum uocant. Scilla quod nocenssit dequa
siprestitio. gentiliumdicit quod suntegra
ealimen suspendatur. omĩa mala fugat
Cimipetosa grecis dictt quodteriȩ adhereit
aodorem pinihabent. hanc latini cucurbi¬
tularem uocant. quod ex parte odorem
ueurbitȩ referat. Scafisagria nascitur
locisa mnoenis. Silenus diccti quod his ple¬
m auferat siue is locopendrios eo quod fo¬
ic ipsius iscolopendro animali sit similia.
uscitur in humidis petris. Uoluus appel¬
litus quod sit radix eius uolubilis & rocun¬
dis. Scoecas minsulis stoecadibus nasci¬
suprimus uirtutem huius herbȩ inuenit.
sue quodhabeat radicem rotundam. Gre

Expanded text:
similia atque aspera et rotatim terrae prostratsimilia atque aspera et rotatim terrae prostratmaioris virtutis et vehemens in calore. Genicularis herba substernitur ob scorpionum vim repellendam. Gladiolus, quod sit foliis gladii similibus, thyrso cubitali, floribus purpureis. Verbascum. Agaricum, radix vitis albae. Calamites. Lappa cium vocant. Scilla, quod nocens sit; de qua superstitio gentilium dicit quod, si integra ad limen suspendatur, omnia mala fugat. Chamaepitys a Graecis dicta quod terrae adhaereat et odorem pini habeat. Hanc Latini cucurbitularem vocant, quod ex parte odorem cucurbitae referat. Staphysagria nascitur in locis amoenis. Asplenos dicta quod splenem auferat; sive scolopendrios, eo quod folia ipsius scolopendro animali sint similia. Nascitur in humidis petris. Volvus appellatus quod sit radix eius volubilis et rotunda. Stoechas in insulis Stoechadibus nasciqui primus virtutem huius herbe invenit.sive quod habeat radicem rotundam. Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
sticiat. Fadem et lucubros quodlucẽ p̃bo
umbris. Piretron grece dicta quodhab¬
at radicem incendiosam atque coaceruaa
Altea malua agrestis siue maluȩ iuscus
sed altea quod in altum surgit & iuscus
quod gͥuttinosa. est. Origa non quodlad
colerina interp̃tattr ꝓpt̃ quod infuso
coloret uinum. Litimaͥlum uocabulu
sũpsit. qđ comã foliorum ad radiũ solis eu¬
cumactam conuertat. Nam grecisola
confectumest. ut atimallum diceretus
huius species septem diuersis in locis
nascentes. Strignos quaelatine herb
sciluttiris uocatur. propter quod doloꝵ
capitis stomachi incendium mmitigãt
Idem & uua lupina ꝓpter semen eius
uucte simile. Pilogonos quam latinibi¬
bam sanguinariam uocant qđ missa
innaribus scinguinem mouecit. Amb¬
sia quam latini apium siluaticũ uoeant
quod florem eius apes maxime appetunt
sueilage rosmarinus quam latini abef¬
sctu herbam salutarem. folia feniculi

Expanded text:
facit. Eadem et lucubros, quod lucem praebeat facit. Eadem et lucubros, quod lucem praebeat umbris. Pyrethron Graece dicta quod habeat radicem incendiosam atque coacervantem. Althaea malva agrestis, sive malvaviscus; sed althaea, quod in altum surgit, viscus, quia glutinosa est. Origanum, quod Latine colena interpretatur, propter quod infusum coloret vinum. Titimallum vocabulum sumpsit, quod comam foliorum ad radium solis circumacta convertat. Nam Graeci solem confectum est ut titimallum diceretur. Huius species septem diversis in locis nascentes. Strychnos, quae Latine herba salutaris vocatur, propter quod dolorum capitis et stomachi incendium mitigat. Idem et uva lupina, propter semen eius uvae simile. Polygonos, quam Latini herbam sanguinariam vocant, quod missa in naribus sanguinem moveat. Ambrosia, quam Latini apium silvaticum vocant.quod flores eius apes maxime appetunt. Portulaca Rosmarinum, quam Latini ab effectu herbam salutarem vocant: folia fenuculi
Abbreviated transcription (Latin):
sos post alopiciam capillos recreat uel qđ
capillorum fluores coercet. uel quod sic uirgo¬
lis nigris lenibus cum splendore. quasica¬
pilli nascitur inciquosis locis. Rubia dic¬
ta. quod radix eius sitrubra. unde et colo¬
rare lanas perhibetur. Ancussa cuius ra¬
dix contrit digitos inficit. ẽ enĩ colore sin¬
guineo unde etiã pictoribus ad purpurã
efficiendam usus est. Cameleon quae la¬
tine uascarago uocatur eo quod iuscum
gignit in quoherent ciues quae propria
uolunttite descendunt aclȩscam. Cicuta
ꝓpter quod intyrso geniculato nodos hal
occultos ut heanna sicut dr̃ fossa cȩca qu
occulta est. haec potuidata interficit
Hanc in cartere socrates bibit & exspir
uit ꝑseus dicere sorbitio tollit quẽ dira
efficit pingues. Trifolium quã grecit
fillum uocant quod sit foliis trinis ꝑsin¬
las ad noͣtiones. Flomos quam latim henꝰ¬
bam lucernarem uocant ab eo quod aidlin

Expanded text:
sos post alopeciam capillos recreat, vel quod sos post alopeciam capillos recreat, vel quod capillorum fluores coercet, vel quod sit virgulis nigris lenibus cum splendore quasi capilli. Nascitur in aquosis locis. Rubia dicta quod radix eius sit rubra, unde et colorare lanas perhibetur. Anchusa, cuius radix contrita digitos inficit: est enim colore sanguineo, unde etiam pictoribus ad purpuram efficiendam usui est. Chamaeleon, quae Latine viscarago vocatur eo quod viscum gignat; in quo haerent aves, quae propria voluntate descendunt ad escam. Cicuta, propter quod in thyrso geniculato nodos habeat occultos, ut canna; sicut dicitur fossa caeca, quae occulta est. Haec potui data interficit: hanc in carcere Socrates bibit et expiravit. Persius4, 2: Dicere, sorbitio tollit quem dira it, capellas efficit pingues. Trifolion, quam Graeci τρίφυλλον vocant, quod sit foliis trinis per singulas adunationes. Phlomos, quam Latini herbam lucernarem vocant, ab eo quod ad lychnia
Abbreviated transcription (Latin):
ciuiꝰ radix irit atque crinitai ut est polippus exqͦ
diriuatũ . ẽ. ut poli podion diceretur. nascit᷑
in teneris petrarum terris siue querquis
uicinis Polios agrecis alatinis omi morbi
qđ multis morbis subueniat. nascitur in
montibus & duris locis. Scamunia quã
latimi acridium uocant. herba suci plena
qđ colligitur subcauatt radice. Denique
terra rotunda cauitite fodiunt. tũ suppo¬
sitis aut cocleis aũt nucis folis excipitur sucꝰ
atq sic catus aufertur. Ueniet aũt sepius pro¬
babilis exmisia asiae. hiuc contrarius atq
falsus exsiria uel iudȩa. Daucos folis fe¬
niculi similis trrsobipsilmis. Cito catu
uocatti. quod uentrem eut depurgat. quã
uulgus corruptae citicociam uocant. lap¬
padictt qđ habeat caulẽ ingentem ꝑterrã
dispositam. haec herba agrecis filantro¬
pos uocatur. qđ uestibus hominum inhere¬
at obasperutitem sui. nascitus iuxta muros
Capillum ueneris uocatum siue quod delap¬

Expanded text:
cuius radix hirta atque crinita, ut est polypus; ex quo cuius radix hirta atque crinita, ut est polypus; ex quo derivatum est ut polypodion diceretur. Nascitur in teneris petrarum terris, sive quercis vicinis. Polios a Graecis; a Latinis omnimorbia, quod multis morbis subveniat. Nascitur in montibus et duris locis. Scammonia, quam Latini acridium vocant, herba suci plena, quod colligitur sub cavata radice: denique terram rotunda cavitate fodiunt, tum suppositis aut cochleis aut nucis foliis excipitur sucus atque siccatus aufertur. Venit autem saepius probabilius ex Mysia Asiae: huic contraria atque falsa ex Syria vel Iudaea. Daucos, foliis feniculi similis thyrso bipalmis. Citocacia vocata quod ventrem cito depurgat; quam vulgus corrupte citocociam vocant. Lappa dicta quod habeat caulem ingentem per terram dispositam. Haec herba a Graecis φιλάνθρωπος vocatur, quod vestibus hominum inhaereat ob asperitatem sui. Nascitur iuxta muros. Capillum Veneris vocatum sive quod elap
Abbreviated transcription (Latin):
Gerabotane ideo agrecis hoc pomen accepit
quod remediis acligamentis hominum
&purificitionibus sicerdotum agentilibus¬
apiti probaretur. unde etecĩ pontifices sag¬
men appellabant quasi sancim̃. Hȩc et¬
ueruena quia pura. Paliurus herba asper¬
rima etspinosi. Strutios quã quidã her¬
bam lanariam uocant. eo qđ plerique
lanam exea lauant. nascitur locis cultis.
Splenos dicta qđ splenẽ auferat.
Cimicu ꝓpt̾ similitudinem. cimicis dic¬
ta. unde eteã grecicorionẽ uocauerunt
Niscitur inlocis asperis atq cultis: Mlara¬
bium quã greci praisiumdicunt. uocatũ
ꝓptꝰ amaritudinẽ nascitur ineumpis
poleium apud indos pipere p̃ciosius. ẽ
Absentium grecũ pom̃. cuius ꝓbabilius
ẽ. quodin ponti regione nascitur. unde
et absentium ponticum pominatur
Ssunpitus qr ecedr̃. eoquod etontũ inradice
urtur̃ habeat. ut frustracarnis asꝑsa
incicibo corgulet soli podion herba

Expanded text:
55. Hierabotane, ideo a Graecis hoc nomen accepit, 55. Hierabotane, ideo a Graecis hoc nomen accepit, quod remediis ac ligamentis hominum, et purificationibus sacerdotum, 358 a gentilibus probaretur apta. Unde et eam pontifices sagmen appellabant, quasi sancimen, haec verbena, quia pura. 56. Paliurus herba asperrima, et spinosa. Struthios, quam quidam herbam lanariam vocant, eo quod plerique lanam ex ea lavent. Nascitur in locis cultis. Splenos dicta, quod splenem auferat. 57. Cimicia propter similitudinem cimicis. Unde et eam Graeci κορίον vocaverunt. Nascitur in locis asperis atque cultis. 58. Marrubium, quod Graeci prasium dicunt, vocatum propter amaritudinem. Nascitur in campisPuleium apud Indos pipere pretiosius est. Absinthium Graecum nomen. Cuius probabilius est quod in Ponti regione nascitur; unde et absinthium Ponticum nominatur. Symphytos Graece dictus eo quod tantam in radice virtutem habeat ut frusta carnis adsparsa in caccabo coagulet. Polypodion herba
Abbreviated transcription (Latin):
nam nutriendam uino infundenda. auete¬
ribus memoratur. conuiuii quoq hilariti¬
em p̃bere fertur. pro olera &iã sumit᷑.
Arnoglosos id ẽ agnilingua quaea roma¬
nis plantago dr̃. qđ planta eius cito ad he¬
reat terrȩ hunc multi proolera uescuntur.
lrpillos quaea pud nos serpillus uocatur.
peo qd radices ipsius longe serpiant. eadẽ
Ematris animola propt̃ mens trua moue¬
at.Aris tolocia dr̃ quod mulieribus fetis
ptimasit. Num suꝑsessa partu matricẽ
lneficio ua paris expurgat. liuius her¬
bȩ generasunt duio. Quarum une aristo¬
habeat. Altera aris tolocia longa. quia
radicem longam habet. cumramis et folus
longioribus quam etiam & dactilitin
uocant quod sit radice robore digitali et
longa. Erigonon agrecis dr̃. quod uere
primo senescat. unde et eam latini senitio¬
nem uocant nascitur ꝑmateris. Psillios
diciti. quod semen simile pulicis habeat
unde et eam latini. herbã pulicarẽ uocant

Expanded text:
tiam nutriendam vino infundenda a vetetiam nutriendam vino infundenda a veteribus memoratur. Convivii quoque hilaritatem praebere fertur: pro olere etiam sumitur. Arnoglossos, id est agni lingua, quae a Romanis plantago dicitur, quod planta eius cito adhaereat terrae. Hanc multi pro olere vescuntur. Herpyllos, quae apud nos serpillus vocatur, pro eo quod radices ipsius longe serpant. Eadem et matris animula, propter quod menstrua moveat. Aristolochia dicitur quod mulieribus fetis optima sit. Nam supersessa post partum matricem beneficio vaporis expurgat. Huius herbae genera sunt duo; quarum una aristom radicem habeat; altera aristolochia longa, quia radicem longam habet cum ramis et foliis longioribus; quam etiam et dactylitin vocant, quod sit radice robore digitali et longa. Erigeron a Graecis dicitur, quod vere primo senescat: unde et eam Latini senicionem vocant. Nascitur per macerias. Psyllios dicta quod semen simile pulicis habeat: unde et
Abbreviated transcription (Latin):
et nomen inditum credunt quod prono
facit inuenerem. Satiriondicta a satis
ꝓpt̃ incendium libidinis quã uulgis
stingum uocat. uenerem enĩ saseita
am & orcis quod radixeius in modũ testicu¬
loum sit quos greciorei uocant. Idem etlepo¬
cino. propter quã caulem mollẽ emittat
urtia exeouocatti. quod tactus eiꝰ corpus ad¬
orae. Est enĩ igneae omĩno naturȩ & tactu
purit. unde & pruriginem fticit. Artemi¬
a herba dianȩ agentilibus consecratuest
malimatiani odorẽ habeat. sicque breuis
trrȩque uicina. Camidrios agrecis appelli¬
a foliis pariussimis. Pconquidã medicꝰ
sut aquo poenia herba perlibetur inuen¬
ti ut homerus dicit: hanc quidam glesi¬
dem uocant quod dulcis sa poris sit uel
pento robinam anumero granorum. ue¬
lit alii dactilos adigitorũ similitudine.
niscitur insiluis. Baglosus a grecis diett eoqd
solu asperrima admodum linguȩ bouis
libeat quaenimirum inmodum obsapien¬

Expanded text:
et nomen inditum credunt, quod pronos et nomen inditum credunt, quod pronos facit in Venerem. Satyrion dicta a Satyris propter incendium libidinis, quam vulgus stincum vocant; Venerem enim suscitat. Idem et orchis, quod radix eius in modum testiculorum sit, quos Graeci ὄρχεις vocant. Idem et leporina, propter quod caulem mollem emittat. Urtica ex eo vocata quod tactus eius corpus adurat. Est enim igneae omnino naturae et tactu perurit, unde et pruriginem facit. Artemisia herba Dianae a gentibus consecrata est, mali Matiani odorem habeat sitque brevis terraeque vicina. Chamaedrys a Graecis appellaa foliis parvissimis. Paeon quidam medicus fuit, a quo Paeonia herba perhibetur inventa, ut Homerus dicit. Hanc quidam glycysiden vocant, quod dulcis saporis sit, vel pentorobinam a numero granorum; vel, ut alii, dactylos a digitorum similitudine. Nascitur in silvis. Buglossos a Graecis dicta eo quod folia asperrima ad modum linguae bovis habeat. Quae mirum in modum ob sapien
Abbreviated transcription (Latin):
quimundari uolebat: nascitur in petris
herens saxo radicibus. Reubarba rus
siue reuponticum. illud quod trans di¬
bium insolo barbarico.istud quod eirei
tum colligitur nominatum. Reu aud
dietum quod sit radix. Reuuocatur qui
radix barbara. quasi radix pontica. l¬
cianus agrecis dictit alatinis herbuc¬
cularis quod caliculi eius infigurame
tarorum nascantur. ut ẽ. mali puniciq
rum ora serrata sunt. hbentes intrinsecus
semini papaueri similia. haec herba e
sina uocatur. quia usus eius periculose
est. Deniq sibibatur uel edatur in sut
ficit. uelsomni imaginem torpidam hi
uulgus milimindrum dicit ꝓpt̃ qu
alienationem mentis inducit. Saxifru
uocata quod semen eius petras inuesio
frangat. atque comminuat. Gentun
nomen sũpsit ut medici memorant ab
uentore radicibus aristolatiae simili
Hascitur sub alpibus. atq. galatiae as
Satureia calida & prope ignita. undes

Expanded text:
qui mundari volebat. Nascitur in petris qui mundari volebat. Nascitur in petris haerens saxo radicibus. Reubarbarum sive reuponticum, illud quod trans Danubium in solo barbarico, istud quod circa Pontum colligitur, nominatum. Reu autem dictum quod sit radix, quasi radix barbara, quasi radix Pontica. Hyoscyamos a Graecis dicta, a Latinis herba calicularis, quod caliculi eius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba et insana vocatur, quia usus eius periculosus est: denique si bibatur vel edatur, insaniam facit vel somni imaginem turbidam. Hanc vulgus milimindrum dicit, propter quod alienationem mentis inducit. Saxifraga vocata quod semen eius petras in vesica frangat atque conminuat. Gentiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus atque Galatia Asiae. Satureia calida et prope ignita. Unde illi
Abbreviated transcription (Latin):
contea uocata quodhasta eius uariasit in
modum colubri similitudinemq draco¬
nis imitetur. uel quod eam herbam uipe¬
rã timeat. Celidonia ideo dr̃ uelquod ad¬
uentu hirundinũ uidetur erũpere. uel
qđ pullis hirundinũ sioculi auferantur
matres corum illis ex hac herba mederi
dicantur. Flio tropium nom̃ accepit
primo quod aestiuo solisticio floreat. qđ
solis motibus folia circum acta conuertat
unde et alatinis solisequia nuncupatur.
Nã et sole oriente flores suos aperit. idem
sereclaudit cũ soloccubuerit: ipsa ẽ. quam
latini intubum saluaticũ uocant. haec
& uerrucaria. quod extinguat uerrucas.
exaqua potatt uel incatti plasmate posita
ubstergat. Penta silonai numero folicrũ
herba adeo munda ut purificationi
plis adhiberi agentilibus solita essec
Isopum herba pur gandis pulmonili
apta. unde et inueteri testamento piss
fascieulo aspergebantur agni sangui

Expanded text:
contea vocata, quod hasta ejus varia sit in contea vocata, quod hasta ejus varia sit in modum colubri, similitudinemque draconis imitetur, vel quod eam herbam vipera timeat. 36. Chelidonia ideo dicitur, vel quod adventu hirundinum 355 videtur erumpere, vel quod pullis hirundinum si oculi auferantur, matres eorum illis ex hac herba mederi dicuntur. 37. Heliotropium nomen accepit primo, quod aestivo solstitio floreat, vel quod solis motibus folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solisequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit; idem se recludit, cum sol occubuerit. Ipsa est qLatini intubum silvaticum vocant. Haec et verrucaria, eo quod extinguat verrucas ex aqua pota, vel in cataplasmate posita abstergat. Pentaphyllon a numero foliorum ium vocant; herba adeo munda ut purificationi et templis adhiberi a gentibus solita esset. Hyssopum herba purgandis pulmonibus apta. Unde et in Veteri Testamento per hyssopi fasciculos aspergebantur agni sanguine,
Abbreviated transcription (Latin):
pomorcos appellant quod habeat radicem
sormam hominis simulantõ. cuius cortex
uinomissã adbibendum dettur. quorũ corpus
ꝓpter curam secandumẽ. ut soporatidolorẽ
nonsentiant. Huius species duȩ. femina
folus laeaicȩ similibus. mala generans
insimilitudine prumarum: Mciseulus
uero folus bece sinilibus. Piptuet ber ba
tibus facit. Eius aliaẽ . usualis alia agres¬
tis. ex qua fluit suecus que mopion ap¬
pellant. Coloquintis cucurbita agrests
& uehementer amara. quaesimiliter ue
cucurbitti ꝑ terram flagellatendic.
Dictt aut̃ coloquintida. quod sit fructu
rotunda atq foliis ut cucumis usualis.
centauro fertur reꝑta. eadem & limnisios
quia locis humectis nascitur. eadem et
felterrae ꝓpt̃ a maritudinem. Glirita
grece exeodicta. quod dulcẽ radicem ha¬
becit. Glizin enim grecidicunt. eadem
ad ipsos quia sicientibus sitim sedat. Dra¬

Expanded text:
πόμορφον appellant, quod habeat radicem πόμορφον appellant, quod habeat radicem formam hominis similantem. Cuius cortex vino mista ad bibendum datur, quorum corpus propter curam secandum est, ut soporati dolorem non sentiant. Huius species duae: femina, foliis lactucae similibus, mala generans in similitudinem prunarum; masculus vero foliis betae similibus. Papaver herba tibus facit. Eius alia est usualis, alia agrestis, ex qua fluit sucus quem opion appellant. Colocynthis cucurbita agrestis et vehementer amara, quae similiter ut cucurbita per terram flagella tendit. Dicta autem colocynthis quod sit fructu rotundo, atque foliis, ut cucumis usualis. Centauro fertur reperta. Eadem et λιμνήσιος, quia locis humectis nascitur. Eadem et fel terrae propter amaritudinem. 34. Glycyrrhiza Graece ex eo dicta, quod dulcem radicem habeat, γλυκὺ enim dulce Graeci dicunt. Eadem ἄδιψος, quia sitientibus sitim sedat. 35. Dra
Abbreviated transcription (Latin):
sed plurima in inauritania. Laser herba
nascitur in monte oscobagris. ubiecgan¬
ges fluuius oriur. cuius sucus dictus
primum lacsir qm̃manat in modũ laccis.
deinde usudiriuatȩ laser nominatum ẽ
Hoc & a quibus damopium cirenticum
appellatur. qm̃ et apud cirenas nascitur
Aloen herba amarissimus sucus. Pana¬
ces herba flagrantis odoris tersoferulȩ
similis. ex quo profluit sucus quioppopan¬
nascis dr̃. Croceus & pingius odore gra¬
ferulȩ. Dic itimnus mons crete ex quo
dictamuusn herba nom̃ accepit ꝓpt̃
quam apud uirgilium cerua uulneratte
saltus ꝑagrat. Dicteos itintt enĩ potentiae
est. ut ferrum acorpore expellat. sa¬
gitttis excutiat. unde et eius pabulo
ferȩ ꝑcussȩ sagituas acorpore in heren¬
tes eiciunt. hanc quidam latinorum
poleium martis dicunt ꝓpter bellitela
exeutienda. Mandragora dicca quod¬
habect mala suaueolentia in magnitu¬
dine malimatiani unde & eam latini
malum terrae uocant. Hane poete antro¬

Expanded text:
sed plurima in Mauretania. Laser herba sed plurima in Mauretania. Laser herba nascitur in monte Oscobagi, ubi et Ganges fluvius oritur; cuius sucus dictus primum lacsir, quoniam manat in modum lactis, deinde usu derivante laser nominatum est. Hoc et a quibusdam opium Cyrenaicum appellatur, quoniam et apud Cyrenas nascitur. Aloe herba amarissimi sucus. Panaces herba fragrantis odoris; thyrso ferulae similis, ex quo profluit sucus, qui dicitur opoponax, croceus et pinguis, odore graferulae. Dycta est mons Cretae, ex quo dyctamnum herba nomen accepit, propter quam apud Virgilium cerva vulnerata saltus peragrat Dyctaeos: tantae enim potentiae est, ut ferrum a corpore expellat, sagittas excutiat. Unde et ejus pabulo ferae percussae sagittas a corpore inhaerentes ejiciunt. Hanc quidam Latinorum poleium Martis dicunt propter belli tela exhabeat mala suaveolentia, in magnitudinem mali Matiani: unde et eam Latini malum terrae vocant. Hanc poetae ἀνθρω
Abbreviated transcription (Latin):
pur eum album. melinũ Achantus
do aegyptia semꝑ frondens spinis ple
flexibili uirgultum. incuius imitatio
pando adhereat. dequa uirgilius. Int̃
grices ederam tibi serpere lauros alii
ram cuunt uocattm quod edis supra
as habundantiam in aescam a uettribus
batur. Ederae frigidȩ terrae indices
tum memorant᷑: greciꝰ circa elleborum
aendam fluuium plurimum gigni atq
agrecis appellari. hunc romani alio
mine ueratrum dicunt. proeoquod sũp¬
m motaĩ mentem inscinicate reducit.
uosunt aut. renera album et nigrum.
cone portus est bitinicie quiꝓuencu malo¬
di graminum usq adeo celebris est. ut
xas herbas aconita illinc nominemus.
umtoxica uenena eodictt quodex arbo¬
ibis taxeis exprimantur maxime apud
udncabriam. Euforbium dictum quod eiꝰ
sicus oculorũ cicuat uisum. ciuus uis tan
dẽ utduris carnibus suꝑ adiecta citius
qui conpellat pascitur inmultis locis

Expanded text:
purpureum, album, melinum. Acanthus purpureum, album, melinum. Acanthus herba Aegyptia semper frondens, spinis plena, flexibili virgulto; in cuius imitatione ando adhaereat: de qua Virgilius: Inter victrices hederam tibi serpere lauros. Alii Hederam aiunt vocatam, quod haedis supra lactis abundantiam in esca a veteribus praebebatur. Hederae frigidae terrae indices borum memorant in Graecia circa Elleborum quendam fluvium plurimum gigni, atque inde a Graecis appellari. Hunc Romani alio nomine veratrum dicunt pro eo quod sumptum motam mentem in sanitatem reducit. Duo sunt autem genera: album et nigrum. Acone portus est Bithyniae qui proventu malorum graminum usque adeo celebris est ut noxias herbas aconita illinc nominemus. Nam toxica venena eo dicta quod ex arboribus taxeis exprimitur, maxime apud Cantabriam. Euphorbium dictum quod eius sucus oculorum acuat visum. Cuius vis tanta est ut duris carnibus superadiecta citius coqui conpellat. Nascitur in multis locis,
Abbreviated transcription (Latin):
Est aũt flos imbre similis. Sam sucus
latine amaracũ uocant. cuius nomin
aũt haec herba unguentis. unde et no
traxit amaracus apuero cuiusdã reg
quicasulapsus duinferret unguentd
uum & gratissimũ ex confusione odo
creauit. lac inctus erba est habenss
purpureum. Traxit aũt nom̃ apuero
quondã nobili qui insaltibus inters
pureos flores reꝑtus est interfectis
deditque nomenherbȩ puerilis funo
casus. Est cuĩt radice & flore uoliui sin
pueros apuberitite recinens. Narco
herba faibulosae in positum nom̃ha
a quodam puero. euius memibra unl
florem transierunt. quiet nomeni ne¬
si in appellatione cus todit & decus
chiritudinis incandore retine folior
abspeciȩ floris nuncupatu. quodruti¬
icolore rubent. Lilia lactei floris
u. unde et nuncupatti quasi liclia cinꝰ
candor sit in folus. auri tamen speci
utaus effulgit. Uiola ꝓpt̾ uiodoris
hen accepit. Huius genera sunt tria.

Expanded text:
est autem flos thymbrae similis. Sampsuchus, quem Latini amaracum vocant. Cuius nominiautem haec herba unguentis. Unde et nomen traxit amaracus a puero cujusdam regis, qui casu lapsus dum ferret unguenta, novum et gratissimum ex confusione odorem creavit. 15. Hyacinthus herba est habens florem purpureum. Traxit autem nomen a puero quodam nobili qui in saltibus inter purpureos flores repertus est interfectus, deditque nomen herbae 351 puerilis funeris casus. Est autem radice et flore bulbi similis, pueros a pubertate retinens. 16. Narcissus herba fabulose impositum nomen habet, a quodam puero cujus membra in hunc florem transierunt, qui et nomen Nsi in appellatione custodit et decus pulchritudinis in candore retinet foliorum. Rosa ab specie floris nuncupata, quod rutilanti colore rubeat. Lilia lactei floris herba, unde et nuncupatur, quasi liclia; cuius dum candor sit in foliis, auri tamen species intus effulgit. Viola propter vim odoris nomen accepit. Huius genera sunt tria:
Abbreviated transcription (Latin):
tates sucis & sacrilegia excusare coner
gentiles & iam colores equorum iunxerui
Roseosenim soli. idest igni Albos aeri. pra¬
sinos terrȩ. uenetos mari adsimulantes
Itẽ roseos aestati currere uoluerunt quo
ignei colorissint & cuncta tunc flauescap
Albos hiemi quod sit glatialis. & frino¬
bus uniuersa canescant. Ueri prasinos
uridi colore. quia tunc pampinis den¬
satur. Item roseos currere martisacra¬
uerunt aquo romani exoriuntur & qu
uex illa romanorum cocco decorantu
siue quod mars gaiudet singuine: Albos
tepphiris & serenis tempestatibus.
Prasinos floris & ferrȩ uenetos aquis
uel aeri quii ceruleo sunt colore. Luucos
idest croceos igni & soli Purpureos yri
sacrauerunt. quẽ arcumdicimus. quodi
plurimos colores habett. Sicquo dilia
expecttitione deorum cultibus aque
elem̃tis mundicilibus ꝓfanantur. eosdi
deos at que eadem elementa ꝓculdubio q¬
lere noscuntur. Vnde & inim id uertert

Expanded text:
itates suas et sacrilegia excusare conentitates suas et sacrilegia excusare conentgentiles etiam colores equorum 402 junxerunt, roseos soli, id est, igni; albos aeri, prasinos terrae; venetos mari assimilantes. Item roseos aestati currere voluerunt, quod ignei coloris sint, et cuncta tunc flavescant. Albos hiemi, quod sit glacialis, et frigoribus universa canescant; veri prasinos viridi colore, quia tunc pampinsatur. Item russeos currere Marti sacraverunt, a quo Romani exoriuntur, et quia vexilla Romanorum cocco decorantur; sive quod Mars gaudet sanguine. Albos zephyris et serenis tempestatibus, prasinos floribus et terrae, venetos aquis vel aeri, quia caeruleo sunt colore, luteos, id est croceos, igni et soli, purpureos Iri sacraverunt, quam arcum dicimus, quod is plurimos colores habeat. Sicque, dum hac spectatione deorum cultibus atque elementis mundialibus profanantur, eosdem deos atque eadem elementa proculdubio colere noscuntur. Unde animadvertere
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut ait ennius Inde pate fecit radiis
Septem spatia quadrige currunt łlIS¬
referentes hoc ad cur sum septemstel¬
larum quibus mundum regidicunt siue
adcursum septemdierum p̃sentium qͥb
pictis uitȩ terminus consuminatur quoꝵ
rro equites singulares ideo tiBus¬
Ecurrere dicunt. quia singulariter
unus quisque cursum uitȩ huius pagit
atque transit. Alius alio tempore sequens
alium. Perunã tamen uiam mortalitatis
usque ad ppriam metam mortis. XIii.
ti quodolim prout quisq ad finem eur¬
sus uenerat desiliebat. & currebat. siue
quod decquo inequum transiliebat. UIIII.
ea pede eurrere quia pedibus eurrit
mortalitate. Obhoc asuperiore parte curri
ad inferiori. idest aboriente ad occidenten
quia mortales oriuntur &occidunt Nuo
currunt quia & hominis in scło. nullie
reliquiae sunt. Rectospatio currunt .q
interuitam & mortem niehil distao.
Sedhaec igitur ꝓpterea fingunt ut uan¬

Expanded text:
sicut ait EnniusAnn. 558: Inde patefecit radiis sicut ait EnniusAnn. 558: Inde patefecit radiis patiis. Septem spatia quadrigae currunt referentes hoc ad cursum septem stellarum, quibus mundum regi dicunt, sive ad cursum septem dierum praesentium, quibus peractis vitae terminus consummatur; quorum itibus. Porro equites singulares ideo currere dicunt quia singulariter unusquisque cursum vitae huius peragit atque transit, alius alio tempore sequens alium, per unam tamen viam mortalitatis usque ad propriam metam mortis. § 39 Dminati quod olim, prout quisque ad finem cursus venerat, desiliebat et currebat; sive quod de equo in equum transiliebat. § 40 Deea pede currere quia pedibus curritur mortalitati. Ob hoc a superiori parte currunt ad inferiora, id est ab oriente ad occidentem, quia mortales oriuntur et occidunt. Nudi currunt, quia et homini in saeculo nullae reliquiae sunt. Recto spatio currunt, quia inter vitam et mortem nihil distat. Sed haec propterea fingunt, ut van
Abbreviated transcription (Latin):
parte simplici uinculo ad plicuit: quos
greci sira foros. latini funarios uocant.
a genere uinculi quoprius alligabant᷑
X DE EQUIS QUIBUS CURRUNT
uadrige & bigite & trige & seiugȩ
apumero equorum. et iugo dicti
ex quibus quadrigas soli. bigas lunȩ
Trigas inferis seiugts ioui: Desultores
luci fero & espero sacrauerunt. Quadri¬
gam ideo soliuingunt. quia per quattuor
tempora annus uertitur. Uer. aestate.
autumno. et hieme. Bigas lunȩ qm̃ gemi¬
no cursu cũ sole contendit. siue quia et
nocte & die uidetur Iungunt enĩ unum
equumn ingrum. alterum candidum: Trigas
dus inferis. quialiis ꝑtres aetates homines
idsẽ rapit. Idest ꝑ infantiam. iuuentutem.
atque senecitim. Seiuga maximus currus
currit ioui. propter quod maximũ deorum
suorum eum esse credunt. Ideo aũt rotis
quadrigas currere dicunt. siue qui murt¬
dus iste circulisui celeritate transcu̾rit.
siue ꝓpt̃ solem quia uolubili ambitu rote

Expanded text:
parte simplici vinculo adplicavit, quos parte simplici vinculo adplicavit, quos Graeci σειραφόρους, Latini funarios vocant, a genere vinculi, quo prius alligabantur. § 36 De equis quibus currimus. Quadrigae et bigae, et trigae et seiugae a numero equorum et iugo dicti. Ex quibus quadrigas soli, bigas lunae, trigas inferis, seiugas Iovi, desultores Lucifero et Hespero sacraverunt. Quadrigam ideo soli iungunt quia per quattuor tempora annus vertitur: vere, aestate, autumno et hieme. Bigas lunae, quoniam gemino cursu cum sole contendit, sive quia et nocte et die videtur. Iungunt enim unum equum nigrum, alterum candidum. Trigas diis inferis, quia is per tres aetates homines ad se rapit: id est per infantiam, iuventutem atque senectam. Seiuga maximus currus currit Iovi, propter quod maximum deorum suorum eum esse credunt. Ideo autem rotis quadrigas currere dicunt, sive quia mundus iste circuli sui celeritate transcurrit, sive propter solem, quia volubili ambitu rotat;
Abbreviated transcription (Latin):
dur peex eant antequam signũ emittarł.
&currus equites uelpedites : luri¬
ia propriedictus. quod currum agat.
sregat. si ue quod feriat iunctos equos.
Ipse ẽ. &igutitor. id est uerberator ab agen¬
dodictus: Aurige aũt duobus coloribus
sunt. quibus speciem idolatrue uestiunt
Nam prasinus terrae. uenetus caelo & maria
apagainis dicitus est. UII DE QUADRIGIS
rictonius autem qui regnauit athenis
primus quattuor equos iunxisse
ausus iungere equos. rapidusque rotis
insistere uictor. Fuit aut̃ minerute & uul¬
cini filius. decaduca in terram libidine
ut fabulae ferunt proereatus. portentũ
dȩmonicum immodiabolus qui primo
iunoni currum dedicauit. Iali auetore
quadrige productȩ sunt .UIII. decu&
urrus aut̃ acursu dictus. uelquia Su
quasi currum. Quad rigarum uero cur¬
rus dupliciolim temone erant. ꝑpetuoq
Et quiomnibus equis iniceretur iugo.
primus ciris tenes sitionius tantum me¬
dios uigtuit. Pisque singulos exutraq

Expanded text:
tur, ne exeant antequam signum emittant. tur, ne exeant antequam signum emittant. cursus, equites vel pedites. Auriga proprie dictus quod currum agat et regat, sive quod feriat iunctos equos. Ipse est et agitator, id est verberator, ab agendo dictus. Aurigae autem duobus coloribus sunt, quibus speciem idolatriae vestiunt. Nam prasinus terrae, venetus caelo et mari a paganis dicatus est. § 34 De quadrigis. Ericthonius autem, qui regnavit Athenis, primus quattuor equos iuncxisseausus Iungere equos, rapidisque rotis insistere victor. Fuit autem Minervae et Vulcani filius de caduca in terram libidine, ut fabulae ferunt, procreatus, portentum daemonicum, immo diabolus, qui primus Iunoni currum dedicavit. Tali auctore quadrigae productae sunt. § 35 De curru. Currus autem a cursu dictus, vel quia roquasi currum. Quadrigarum vero currus duplici olim temone erant perpetuoque et qui omnibus equis iniceretur iugo. Primus Clisthenes Sicyonius tantum medios iugavit, eisque singulos ex utraque
Abbreviated transcription (Latin):
sue adtestimonium orientis occidentisq
beliscum mes fres rex aegrpti pri¬
mus fecisse fertur. tali ex causa. Cũ
quodam tempore nilus uiolenti inundati¬
me aegrptum nocuisset. indignatus rex
itamquam poenas a fluminie exigeret.
sigitiam inundas misit. non multo post
raui ualitudine correptus lum̃ amisit
qui post cȩcititem uisu recepto. duos obo¬
liscos soli sacrauit. Oboliscus enim sagittit¬
dr̃ Quiideo inmedio circoponitur. qr
ꝓmedium mundum solcurrit. Medio
ut̃ spacio abutriꝰq metti constitutus
obeliscus fastigium summitatemꝰ caclisig¬
nficat cumsolabutroque spacio medio
horirum discrimine transcendit: Sũ¬
no obelisco suꝑ positum est. Quoddam
uratum inmodum flammȩ formatũ.
m̃sol plurimum in secaloris atque ignis
hbet .UI. DECARCERIBUIS
Ideirco undeemittuntur equi carcerts
dixerunt. ab ea re quaet ille carcer qui
est inciuitate. quod ut ibi homines dãp¬
pati atque inclusi. Itahic equi coerceu¬

Expanded text:
sive ad testimonium orientis occidentisque sive ad testimonium orientis occidentisque Oboliscum Mesfres rex Aegypti primus fecisse refertur tali ex causa. Quum quodam tempore Nilus violenti inundatione Aegyptum nocuisset, indignatus rex tamquam poenas a flumine exigeret, sagittam in undas misit. Non multum post gravi valitudine correptus lumen amisit, qui post caecitatem visu recepto duos oboliscos Soli sacravit. Oboliscus enim sagitta dicitur, qui ideo in medio Circo ponitur quia per medium mundum sol currit. Medio autem spatio ab utraque meta constitutus oboliscus fastigium summitatemque caeli significat, quum sol ab utroque spatio medio horarum discrimine transcendit. Summo obolisco superpositum est quoddam auratum in modum flammae formatum, quoniam sol plurimum in se caloris atque ignis habet. § 32 De carceribus. In Circo unde emittuntur equi carceres dicuntur, ab ea re qua et ille carcer qui est in civitate; quod, ut ibi homines damnati atque inclusi, ita hic equi cohercen
Abbreviated transcription (Latin):
est a paganis. Cuius ȩdes medios pati
& effigies defastigio aedis emicat qđ nor
putauerunt sub tecto consecrandum. quen
inaꝑto habent. Est aũt circus omneillud
spacium quod circum ire equi solent hui
romani dictum putant acire uitu equor
eo quod ibi circum mettis equi eurrant
Greciuero aciret solis filia. quae patri
suo hocgenus certaminis instituit ad ser̃
nuncipatum. & ab eacirci appellationẽ
ar gumentantur. Fuit aũt maga & uene¬
fica & sacerdos dęmonum. in cuius ha¬
bitu & opere. magicȩ artes & cultus id¬
latriae recognoscitur . III. De
ta oboliscus. carcer. Oua honori
pullucis & castoris adseribunt. Quiillo
ouo editos credendo. decigno ioue non
erubescunt. Fingunt aũt circensia rom¬
ni ad causas mundi referre. ut sub hac
specie suꝑsticiones uanitatum suari
exeusent.IIII. DEMETIS
Metarum qui ppe appellatione
oprieterminum ac finem mundi designa¬
n uolunt eoquodaliqui emensus finis. ẽ.

Expanded text:
est a paganis, cuius aedis medio spatio est a paganis, cuius aedis medio spatio et effigies de fastigio aedis emicat, quod non putaverint sub tecto consecrandum quem in aperto habent. Est autem circus omne illud spatium quod circuire equi solent. Hunc Romani dictum putant a circuitu equorum, eo quod ibi circum metas equi currant. Graeci vero a Circe Solis filia, quae patri suo hoc genus certaminis instituit, adserunt nuncupatum, et ab ea circi appellationem argumentantur. Fuit autem maga et venefica et sacerdos daemonum, in cuius habitu et opera magicae artis et cultus idolatriae recognoscitur. § 29 De ota, oboliscus, carcer. Ova honori Pollucis et Castoris adscribunt, qui illos ovo editos credendo de cygno Iove non erubescunt. Fingunt autem Circensia Romani ad causas mundi referre, ut sub hac specie superstitiones vanitatum suarum excusent. § 30 De metis. Metarum quippe appellatione proprie terminum ac finem mundi designare volunt, ab eo quod aliqui emensus finis est,
Abbreviated transcription (Latin):
sacrorum causa ac dęmoniorum gentiliũ
caelebrationibus instituti sunt. Vnde et
quieos expectant domonum cultibus
in seruire uidentur. Namres equestris
antea simplex agebatur. & utique cõmu¬
nis usus rectus nonerat. sed cum adludos
coactus. ẽ naturalis usus ad dȩmoniorum
cultum trans latus est. Ittq castori et
polluci deputantur hȩspecies quibus
equos a mercurio distributos historitie
docent. Sedet neptunius equestris ludi
est quem greci ypponappellant. Sed ec
marti & ioui in ludis equisunt consecrati.
& ipsi quadrigis p̃sunt. Circenses autem
ludi ideo dieti uelacireo eundo uel quod
ubi punc metȩ sunt. olim gladii poneba¬
tur. quos quad rige circum ibant. & inde
dicti circenses abensibus cirçaquoscur¬
rebant. Siquidem & in litore circaripi
fluminum currus agitantes. gladios in
ordine inripe litore ponebant & erat
artis equos circa pericula torquere.
inde & circenses dicti puttintur quasi
circum enses .II. DECIRCO
ircussoli principaliter consecratus

Expanded text:
sacrorum causa, ac deorum gentilium celebrationibus instituti sunt. Unde et qui eos spectant daemonum cultibus inservire videntur. Nam res equestris antea simplex agebatur, et utique communis usus reatus non erat, sed cum ad ludos coactus est naturalis usus, ad daemoniorum cultum translatus est. 2. Itaque et Castori et Polluci deputantur hae spequos a Mercurio distributos historiae docent; sed et Neptunus equestris ludi est, quem Graeci ἵππιον appellant; sed et Martis et Iovis in ludis equi sunt consecrati, et ipsi quadrigis praesunt. Circenses autem ludi ideo dicti, vel a circumeundo, vel quod, ubi nunc metae sunt, olim gladii ponebantur quos quadrigae circumibant; et inde dicti Circenses, ab ensibus circa quos currebant. Siquidem et in litore circa ripas fluminum currus agitantes, gladios in ordine in ripae litore ponebant, et erat artis equum circa pericula torquere. Inde et Circenses dicti putantur, quasi circum enses. § 28 De Circo. Circus Soli principaliter consecratus
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ferricipes. eo quod ferrum candens
capuant teneant que. Siue quod abhis ali¬
quid forbum capimus & teremus quasi for¬
bicapes. Nam forbum est cilidum unde
&feruidum. Vnde & formosos dicimus.
Subus calor sangunis exrubore pulcritu¬
dnem erent. Limadieta eo quod lene facuat
Nam limum lene .ẽ. Ciliumẽ. unde operan¬
tur argentarii. aquo & celatti ucisa dicunt᷑.
Defabricis parietũ UI Decrustis:¬

Expanded text:
quasi ferricipes, eo quod ferrum candens quasi ferricipes, eo quod ferrum candens capiant teneantque, sive quod ab his aliquid forvum capimus et tenemus, quasi forvicapes. Nam forvum est calidum; unde et fervidum; unde et formosos dicimus quibus calor sanguinis ex rubore pulchritudinem creat. Lima dicta eo quod lene faciat. Nam limum lene est. Cilium est unde operantur argentarii; a quo et caelata vasa dicuntur. § 8 De fabricis parietum. In fabricis
Abbreviated transcription (Latin):
ncensus fortiore luce calescit cuius tanta ẽ.
diam & sine igne firmitas ut nullo humore
corrumpatur pulla uetustate iuncatur.
lranctus enim tantum incorruptibiliter
durat ut hi quilimites fingunt eos infossas
ttrra substernant & lapides desuꝑsignant
il coniuncendam litigationem post quan¬
talibet sȩcula fixumq lapidem limitem
tunditur acedendodictus eo quod illic
iliquid cudamus id est feriendo ꝓduca¬
mus. Cudere enim cedere etferire est.
leteres aũt nonincudem uocabant
sedintudem eo quod inea metallum tundit᷑
boc est tendatur. unde et tudis atundendo
idest tendendo dictus : Malleus uocatus.
qua dum quid calet et mollet est cȩdit et pro¬
ducit. Marcus malleus maior. Et diccus
nircus quod maior sit ad cȩdendum et for¬
tor. Martellus ẽ. mediocris. Mlarculus
milleus pusillus. Lucidius. Et uelut in fa¬
bricam feruens cum marculus ferrum.
multorum magnis ictibus tundit. Forcipes

Expanded text:
accensus fortiori luce calescit. Cuius tanta est accensus fortiori luce calescit. Cuius tanta est etiam et sine igne firmitas ut nullo humore conrumpatur, nulla vetustate vincatur. Extinctus enim tantum incorruptibiliter durat, ut hi qui limites figunt eos infossos terra substernant, et lapides desuper figant ad convincendum litigatorem post quantalibet saecula fixumque lapidem limitem tunditur, a caedendo dictus, eo quod illic aliquid cudamus, id est feriendo producamus; cudere enim caedere et ferire est. Veteres autem non incudem vocabant, sed intudem, eo quod in ea metallum tunditur, hoc est tendatur; unde et tudis malleus, a tundendo, id est tendendo, dictus. Malleus vocatus quia, dum quid calet et molle est, caedit et producit. Marcus malleus maior; et dictus marcus quod maior sit ad caedendum et fortior. Martellus, mediocris. Marculus malleus pusillus. Lucilius1165: Et velut in fabrica fervens cum marculus ferrum multorum magnis ictibus tundit. Forcipes