comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ungiuantur legri frigidis febribus & ipsi. ad¬
alligantur aegris. Item exasello pisce la pilli
qui plena luna inueniuntur incapite alligan¬
tur in lintheolo phagri fluuate longis
itilia sunt cum ruta ac melle hidropicismes¬
daur ad eps delfini liquatus & cumuino poris
grauitati saporis occurritur tactis naribus un¬
guento aut odoribus uel quo quomodo obtur¬
tis st rompi quoq: carnes tritȩ & in mulstribs
eminis pari modo aque aut si sebressint exaquȩ
mul seditae proficiunt sucus cancrorum fliui¬
atilium cum mellerana quoq: a quatica in uno
uaete a farre decocta ac procibo sumpta ituutꝰ
bilaur excodemuase uel testudo decisis pedis
centes quidam obid ad seruant sale ut dent iri
gicos excitant odore prrosunt & cirdiacis cat¬
hectis quorum corpus macie conficitur tethe
inguantur mullos. incibo inutiles nerius inue
singiunem fieri piscium cibõsputint sistipoli
nuso inlitu dequo & haeciraduntar muriam
sun ex sese emittere &ideo non debere ad di

Expanded text:
unguantur aegri frigidis febribus, et ipsi adalligantur aegris. item ex asello pisce lapilli, qui plena luna inveniuntur in capite, alligantur in linteolo. phagri fluviatilis longistilia sunt cum ruta ac melle. — Hydropicis medetur adips delphini liquatus et cum vino potus. gravitati saporis occurritur tactis naribus unguento aut odoribus vel quoquo modo opturatis. strombi quoque carnes tritae et in mulsi III heminis pari modo aquae aut, si febres sint, ex aqua mulsa datae proficiuntatilium cum melle, rana quoque aquatica in vino vetere et farre decocta ac pro cibo sumpta ita, ut bibatur ex eodem vase, vel testudo decisis pedibucentes; quidam ob id adservant sale, ut dent tritgicos excitant odore. prosunt et cardiacis. cachectis, quorum corpus macie conficitur, tethenguantur. mullos in cibo inutiles nervis invenio. Sanguinem fieri piscium cibo putant, sisti polypo tuso inlito, de quo et haec traduntur: muriam ipsum ex sese emittere et ideo non debere addi
Abbreviated transcription (Latin):
tumore inuentrali habitum: Somnos adlici& olfactũ
aut in scio subcapite positũ uestib: insertũ tineas arc&
culices ex ac&o ꝑunctis abigit & fumosiuratur atram̃¬
tum librarium exdiluto cius temperatũ interas amus¬
cis tu&ur capillum denigrat absenticinis unguento ro¬
siceoq ꝑmixtus est : Est & ib sininummarinũ qđ qui¬
dim scripum uocant ꝓbatissimum intapo siri aegypti
huius ramumisiaci praeferre solemne habent an¬
gustius prioreminusq amarumstomacho inimicũ
aluũ mollit pellitq: animalia interaneorum bibitur
cumoleo & sale aut infarina &rimestris sorbinone
dilutum coquitur quantumma nuscaput in aquȩ
sextario ad dimidias: Balloten alio nomine porrũ
nigrum grȩtiuocant herbam fruticosam angulosis
caulibus nigris hirsutis foliis uestientib maioris
quam porri & nigriorib: graue olentib: uiscius efficix
aducrsus canis morsus exsale foliistritis in posita

Expanded text:
tumorem in ventrali habitum. somnos adlicit olfactum tumorem in ventrali habitum. somnos adlicit olfactum aut inscio sub capite positum. vestibus insertum tineas arcet. culices ex oleo perunctis abigit et fumo, si uratur. atramentum librarium ex diluto eius temperatum litteras a musculis tuetur. capillum denigrat absinthii cinis unguento rosaceoque permixtus. — Est et absinthium marinum , quod quidam seriphum vocant, probatissimum in Taposiri Aegypti. huius ramum Isiaci praeferre sollemne habent. angustius priore minusque amarum, stomacho inimicum, alvum mollit pellitque animalia interaneorum. bibitur cum oleo et sale aut in farinae trimestris sorbitione dilutum. coquitur quantum manus capiat in aquae sextario ad dimidias. Balloten alio nomine porrum nigrum Graeci vocant, herbam fruticosam angulosis caulibus, nigris, hirsutis , foliis vestientibus maioribus quam porri et nigrioribus , graveolentibus. vis eius efficax adversus canis morsus ex sale foliis tritis inpositae,
Abbreviated transcription (Latin):
adedere su pradictum pondus addito puleio alii
nfolia inficosiccat amaritudinẽ fallerent thora
rgit cumiride sumptum in regio morbo crudũ
ulatim sorb&ur exaqua iocineris causa cumgal
situr fungis ex ac&o. Item uisco cicute exuino
rs aranet morsib: dra coni marino scorpionibus
oculorum daritati multum confert cpiphoris cumpisso¬
docrio inponitur suggillitis cum melliauros de coeiteius ua¬
uos pori suffitu sanat autsiman& saniescum mellaritum
urinam ac mesescient teres quattuor uera mulicum¬
gallicianardi radiceuna cratisaquȩ sex meses priuatim
cummelle sumptum & inbellere ad positum angine sub¬
uenit cummelle & nitro epinyetidas exaqua sanat uul¬
nera recentia priusquã aqua tangatur in positum pra&o¬
rea capitis ulcera petuliarit̃ ilib: inponitur cumer pria
cera uit cumfico sinat & pruritus non dandum infebri
nausias maris arc& in nauigationib: polum inguinũ

Expanded text:
polenta dedere supra dictum pondus, addito puleio, alii polenta dedere supra dictum pondus, addito puleio, alii pueris folia in fico sicca, ut amaritudinem fallerent. thoracem purgat cum iride sumptum. in regio morbo crudum paulatim sorbetur ex aqua, iocineris causa cum Gal 50 adversatur fungis ex aceto, item visco, cicutae ex vino et muris aranei morsibus, draconi marino, scorpionibus. oculorum claritati multum confert, epiphoris cum passo inponitur, suggillatis cum melle. aures decocti eius vapor suffitu sanat aut, si manent sanie, cum melle tritum. urinam ac menses cient III IIIIve Gallici nardi radice una, cyathis aquae VI, menses privatim cum melle sumptum et in vellere adpositum. anginae subvenit cum melle et nitro. epinyctidas ex aqua sanat, volnera recentia prius quam aqua tangantur inpositum, praeterea capitis ulcera. peculiariter ilibus inponitur cum Cypria cera aut cum fico. sanat et pruritus. non est dandum in febri. nausiam maris arcet in navigationibus potum, inguinum
Abbreviated transcription (Latin):
usuest bibitur & madefacti dilutum itaenim ap¬
ur hocgenus dilutiratio autquisquis fuerit modus
figatur ꝑtriduum tritum raro inusuest sicut &
scprȩssi ex primitur aut̃ cum primũ semen tur¬
tnade factum aquad riduo recens aut siccũ septẽ¬
is dein coctum & inaenȩo uaso ad tertias .X. eminis
ȩ ritur sucus sedhic absinthii inutilis stomacho
dq: est cumsit ille de coctis salu berrimum namq:¬
tingi stomachum bilemq: d&rahit urinamci& al
emollit & indolore sanat uentris animalia pellit
cdum stomachi & inflammationes discłtit cumsile
edo gallico ac&i exiguo addito fastidia absterg&
ationes adiuuat crudelitates detrahit cumruta
re& sale antiqui purgationis causa dabant cumma
aquȩ u&eri sextario seminis ex drachinis cuntrib:
ul mellis crato efficacius purgat duplicato sale dili
rautem terideb& ꝓpt̃ difficultatem quidam & in

Expanded text:
us est. bibitur et madefacti dilutum; ita enim appelletur hoc genus . diluti ratio ut, quisquis fuerit modus aquae, tegatur per triduum. tritum raro in usu est, sicut et sucus expressi . exprimitur autem, cum primum semen turgescit, madefactum aqua triduo recens aut siccum VII diebus, dein coctum in aēneo vaso ad tertias x heminis quaeritur sucus. sed hic absinthii inutilis stomacho capitique est, cum sit ille decoctus saluberrimus. namqingit stomachum bilemque detrahit, urinam ciet, alvum emollit et in dolore sanat, ventris animalia pellit, malaciam stomachi et inflationes discutit cum sile et nardo Gallico, aceti exiguo addito, fastidia absterget, concoctiones adiuvat, cruditates detrahit cum ruta et pipere et sale. antiqui purgationis causa dabant cum marinae aquae veteris sextario seminis VI drachmas cum III salis, mellis cyatho; efficacius purgat duplicat sale. 49 diligenter autem teri debet propter difficultatem. quidam et in
Abbreviated transcription (Latin):
agraui foliorum odoretaulib asperis geniculats semne
ut edere bacis mollib: nascitur in opacis & asperis aqueos
as uocatur herba folus douris cineracei coloris qualem insi
mus uiticulis longis capillosis rubentib: qualit̃ flos qri
flaminim appellamus in obilis fert semen simlepuna
acinis radixeius decocta in aquaciatis ternis ad dns u¬
ciatis duob aluum soluit lenit̃ ideoq i. dropicis ditr
uitia cutis in faciȩ mulierum emendant scha dicos pes¬
usm ri hacherba ꝓdest tusacumfolus & in lita cunsuofo
thi genera plura sunt sinto nicũ appellit̃ galla cs
ponticum eponto ubi pecora pinguescunt llo adils¬
reperiuntur neq aliud praestantius midegrar
amarius sed m edula pomtici dulcis deusuciuisenauis

Expanded text:
gravi foliorum odore, caulibus asperis, geniculatis, semine nigro ut hederae, bacis mollibus, nascitur in opacis et asperis aquosisii 44 Ampelos agria vocatur herba foliis duris, cineracei coloris, qualem in satis diximus, viticulis longis, callosis, rubentibus qualiter flox quam Iovis flammam appellamus. in uvolis fert semen simile Punici mali acinis. radix eius decocta in aquae cyathis ternis, addcyathis II, alvum solvit leniter ideoque hydropicis datur. uvolae vitia cutis in facie mulierum emendant. ischiadicos quoque uti hac herba prodest tusa cum foliis et inlita cum sucothii genera plura sunt: Santonicum appellatur e Galliae civitate, Ponticum e Ponto, ubi pecora pinguescunt illo reperiuntur, neque aliud praestantius, multoque Italicum amarius, sed medulla Pontici dulcis. de usu eius
Abbreviated transcription (Latin):
tis quoq: in pomitur & contusis leni interaner album siftit cn
cineres detractisq foliculis tritacumpiperis grinis noutn
aqua potauul nerib: sinandistanta praestanta ẽ ut urns¬

Expanded text:
luxatis quoque inponitur et contusis, lenit interanea. alvum sistit cocta in luxatis quoque inponitur et contusis, lenit interanea. alvum sistit cocta in cinere detractisque folliculis trita cum piperis granis VIIII et ex aqua pota. volneribus sanandis tanta praestantia est, ut carn
Abbreviated transcription (Latin):
Aficathenuia ad modum folia hab& pusilla altior lenti¬
cula est siliquas maiores fert inquib: terna aut quit̃¬
na semina sunt nigriora madidiora lenticulaa nascit᷑
in arins natura ad spis sandum efficitior quam lenti re¬
liquo usus cosdem hab& stomachi albiq fluctionis sistit
scmen de coctum: Alcibium qualis cõꝵ herba nonroppe¬
riapud auctores sed radicem eius & folia trita ad ser
pentis morsum an poni & bibi folia quantum manus
ciput tritacumuini meri cratis trib: aut radicem
drachmarum trium pondere cum uini cademmen
sura. Alec ioros loposq: aput noseristadicit᷑ folia ba¬
b& similia gallinacei cristaeplura caulem semenn
melle ad dita & caligini oculorum seli dum semen oetar
gustudulce siliuamciens radicelonga rutila nascitur inpe
pectori pulmonib: singuinom reicientib fiuicib asperis bibt
radixtrita & inuino decocta & aliquando suꝑlinitar quind

Expanded text:
— Aphaca tenuia admodum folia habet, pusilla. altior lenti— Aphaca tenuia admodum folia habet, pusilla. altior lenticula et siliquas maiores fert, in quibus terna aut quaterna semina sunt, nigriora et minora lenticula. nascitur in arvis. natura ad spissandum efficacior quam lenti; reliquos usus 15 eosdem habet. stomachi alvique fluctiones sistit semen decoctum. — Alcibium qualis esset herba, non repperi apud auctores, sed radicem eius et folpentis morsum inponi et bibi, folia quantum manus capita trita cum vini meri cyathis III aut radicem drachmarum III pondere cum vini eademsura.— Alectoros lophos, quae apud nos crista dicitur, folia habet similia gallinacei cristae plura, caulem tenuemmelle addito et caligini oculorum. solidum semen coicitugustu dulce, saliva ciens, radice longa, rutila. nascitur in petris, , torminibus, pectori, pulmonibus, sanguinem reicientibus, faucibus asperis. bibitur radix trita et in vino decocta, et aliquando superlinitur. quin
Abbreviated transcription (Latin):
tissima in cr&aliuus folioꝵ in ac&o decocto ꝑdies. Xxxpotu
lienen ab fumiaiunt &linuntur autem eadom sedante singul¬
tus feminis nondanda qũõ sterilitattmn facit: asdepias foli alan¬
as hederehab& ramos longos radicesnumerosas tenuesodo¬
ratas flos uerus graue semen seculatum nascitur in montib:
radices torminib: medentur & contra serpentium ictus ñ
slum potum sed &iaminlitum: aster ab aliquis buboni
folus oblongis duob auttrib: incacumine cipitula stellȩ¬
modo radiatabibitur & iduersus serpentes sed ad inguinũ
medicinam sinistramanu decerpiiubent & ux tacinctus
b& ramos quoda serrondes uocantur ferulaccos om̃a ru¬
bentes capitulis paruis luteis semen incauliculis pusillum al
nigrum resi nosum comȩ tritȩ uelut eruentã quadecius a
quidĩ hanc androsomon uocauereusus seminis adinser¬
ancos potidiub: drachinis in hrdro meliti sexta sexta Am¬
tio alium soluit bilem de&raint in linitur & ambustis

Expanded text:
tissima in Creta. huius foliorum in aceto decocto per dies XXX poto lienem absumi aiunt; et illinuntur autem eadem. sedant et singultus. feminis non danda, quoniam sterilitatem facit. — Asclepias folia hederae habet, ramos longos, radices numerosas, tenues, odoratas, floris virus grave, semen securiclatum. nascitur in montibus. radices torminibus medentur et contra serpentium ictus non solum potu, sed et inlitu. — Aster ab aliquis buboniofoliis oblongis II aut III, in cacumine cmodo radiata. bibitur et adversus serpentes. sed ad inguinum medicinam sinistra manu decerpi iubent et iuxta cinctus ed maiores habet ramos quod ascyroides vocatur, ferulaceos, coma rubentes, capitulis parvis, luteis. semen in caliculis pusillum, nigrum, resinosum. comae tritae velut cruentant, qua de causa quidam hanc androsaemon vocavere. usus seminis ad ischiadicos poti II drachmis in hydromelitis sextario. alvum solvit, bilem detrahit. inlinitur et ambustis.
Abbreviated transcription (Latin):
endum acutissimum: ad gustandum fungo
licet duobo uti ad duo opera: nec aliud impe¬
ditur: nihil tale natura facere solet: quale p
inopiam ars excussoria ob discolychnium ex
ueru lucernaq componit: attamen id si fierie
non potest: eodm ad plura oꝑa abutitur: pe¬

Expanded text:
 acutissimum, ad gustandum, quod licet duobus uti ad duo opera nec aliud impedit, nihil tale natura facere solet, quale per inopiam ars excusoria obeliscolychnium ex veru lucernaque componit. Attamen, si id fieri non potest, eodem ad plura abutitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Accidit enim dormientib etiam animalib se¬
sus non mõ: quae somnia uocantur: sed etiam
prater somnia ut iis ꝗ dormientes resurgũt.
et ꝗͥm pleraq agunt sine somnio. sunt enim
qui dormientes resurgant et ambulent: uidn¬
tes co mõ quo qui uigilant: us enim ꝗ sensue

Expanded text:
Accidit, inquit, dormientibus etiam animalibus sensus, non modo quae somnia vocantur, sed et praeter somnia, ut iis, qui dormientes surgunt, et quidem pleraque sine somno agunt. Sunt enim, qui dormientes resugant et ambulent, videntes eo modo, quo qui vigilant. Et mira hujus
Abbreviated transcription (Latin):
cessitas uero non aque in reb naturȩ omnib ĩest:
ea cudlicet ad quam omnes fere autores rationes e¬
referre temptant: prius ꝗͣ doceant: quot medis ac¬
cipi necessarium debeat: Inest id ipsum rehus ꝙ
acternis. simplici ab soluraq ratione: sed caducis
tiam gignendisq omnib ex scppositione tri-¬
buit᷑. quomodo in artificiosis: cit xdib: & qubꝰ¬
uis aliis generis ciusctin: Materiam enim talt̃
acesse necesse est: si domus: acit quiuis alius e¬
finis fciturus sit: atq etiam fieri moueriq il¬
lud primum oportet. ctind hoc ac chinceps ad
une modum itur ad finem cuius gratia res

Expanded text:
naturae omnibus inest, ea videlicet, ad quam omnes fere authores rationes referre tentant, prius quam doceant quot modis accipi Necessarium debeat. In est idipsum rebus quidem aeternis simplici absolutaque ratione: sed caducis etiam gignendisque omnibus ex suppositione tribuitur: quomodo in artificiosis, ut aedibus, et quibusvis aliis generis eiusdem. Materiam enim talem adesse necesse est, si domus, aut quivis alius finis futurus sit: atque etiam fieri, moverique illud primum oportet, deinde hoc, ac deinceps ad hunc modum itur ad finem, cuius gratia res
Abbreviated transcription (Latin):
flauice apud cimerium bosporum sob solsticio
łfert: ucluni folliculos acinis maiores: quibus
quadrupects uolueres crumpunt. ꝗ genus ani¬
uit et uolat. mox escenente sole macrescit &
linguet. cdĩde occinte emoritur: uita non ul

Expanded text:
fluvius apud Cimmerium Bosphorum, sub solstitio fert veluti folliculos acinis majores, quibus quadrupedes volucres erumpunt, quod genus anivit et volat; mox declinante sole macrescit et languet, mox occidente emoritur, vita non ultra
Abbreviated transcription (Latin):
tu admodum eciguo: adhuc circa cordis sedem
extante: & cum omnes corporis ꝑtes contrahit.
tum uel maxime costas cogere atq adducere p̃t
ienem conspicuam nusꝗ̃ continet. subdit er
uernas: & latitat more lacertaꝵ.¬

Expanded text:
tu perquàm exiguo adhuc circa cordis sedem seruato. Et cùm omnes corporis partes contrahit, tum vel maximè costas cogere atque adducere potest. Lienem conspicuum non habet. Subit autem cauernas, et latitat lacerta
Abbreviated transcription (Latin):
riam situ eodem continet quo lacerta: carnem
nusquam nisi in capite maxillis: et postremo cau¬
de admodum exiguam possidet: nec alibi sangui¬
nem ꝗ in corde et oculis: & loco a corde suꝑiore
Cuenulis hinc tendentib. uerum nec inhis q¬

Expanded text:
 situ eodem habet quo lacerta. Carnem nusquam, nisi in capite et maxillis, et postremò caudæ perquàm exiguam possidet. Nec alibi sanguinem quàm in corde et oculis, et loco corde superiore, et venulis hinc tendentibus. Verùm nec in his
Abbreviated transcription (Latin):
La mało figura totius corporis lacertã
plane representat: latera dcorscme
ducta: uentri iunguntur: ut piscibo:
et spina mõ pisciumꝰ eminet: Rostrũ
simix porcaria simillimum caudi p̃ longa in tenue
ꝑtesq talem inter se habent situm: qualem pollex e
reliq̃ partes paulotenus in digitos quosdam findũt᷑:
triplici: unguiculi adunci: Corpus asꝑum to¬
tum: ut crocodilo: oculi in recesser cauo: intus
recepti : pregrandes rotundi: cute simili:atq
reliquum corpus obducti: media sui ꝑte perq
exigua detecti: qua uideant: q̃ ꝗdem uiden¬
di sedes nunꝗͣ cute operitur: nec pupillae mo¬
tu. sed totius oculi uersatione in orbem mu¬
tationemq quoquo uersus aspicit: q̃ uelit mu¬
at scium colorem inflatus: Uerum & niger
ut lacerte maculis distinctus: ut ꝑdus nigris:

Expanded text:
leon figurà totius corporis lacertam planè repræsentat: latera deorsum ducta ventri iunguntur vt piscibus, et spina modo piscium eminet: rostrum simiæ porcariæ simillimum: cauda prælonga in tenue partésque talem inter se habent situm, qualem pollex diæ etiam reliquæ partes paulotenus in digitos quosdam finduntur, triplici. Vnguiculi adunci, corpus totum asperum, vt crocodilo. Oculi in recessu cauo intus recepti, prægrandes, rotundi, cute simili atque reliquum corpus obducti: media sui parte per quàm exigua detecti qua videant. Quæ quidem videndi sedes nunquam cute operitur. Nec pupillæ motu, sed totius oculi conuersione atque in orbem mutatione quoquo versus aspicit quæ velit. Mutat colorem suum inflatus. Verùm niger, vt lacertæ, et maculis distinctus nigris
Abbreviated transcription (Latin):
excurare.s etiam probis que abhis
possidentur. cosdem adpensitanda
fiscalia purgere.Uiiu̾sos namque
clicos possoẽs dum tarat proumeia¬
les pensitationes fiscalium trãslat¬
ones que faciendas recognoscere ce¬
nales si ex hibitione cursus seupͥmi¬
pili necc̃itate neglecta. int̾uersa. ⁊̃
rone fiscali ad cłicatus honorem pu¬
tauerint transeundum. ad priorem
conditionem retrahant̃. S in uõob¬
noxii. ratiocinus uł neccitatib non
sint st̃ notõe iudicum officus cõsẽ¬
tientib. sud probabilis uita ⁊ studi¬
um postulauĩt tranferatur.nec ees¬
sionem metuant facultatum. qd̾
si clandestims artib putanerintir¬
rependum duasptesꝯcedant lib̾iꝰ
ant siproler defuerit ꝓpinquis exp¬
pria subea portionem t̾tiam sibimxt
retineant. S in uõpropinquorum
necc̃itudo defuerit. gemine portiões
officuis in quib militant relinq̃n¬
tur.portione t̾tia tm̃ mõretenta.
ꝯp̃.mił. Squis nonlicam rape s

Expanded text:
excusare, sed etiam pro his, quae ab ipsis excusare, sed etiam pro his, quae ab ipsis possidentur, eosdem ad pensitanda fiscalia perurgueri. Universos namque ericos possessores dumtaxat provinciales pensitationes fiscalium translationesque faciendas recognoscere nales, si exhibitione cursus seu primipili necessitate neglecta, interversa etiam ratione fiscali ad clericatus honorem putaverint transeundum, ad priorem condicionem retrahantur. Si vero obnoxii ratiociniis vel necessitatibus non sint, sub notione iudicum officiis consentientibus, si id probabilis vitae studium postularit, transferantur nec cessionem metuant facultatum. Quod si clandestinis artibus putaverint inrepenoles defuerit, propinquis e propria substantia portiones tertiam sibimet retenturi: si vero propinquorum necessitudo defuerit, geminae portiones officiis in quibus militant relinquantur, portione tertia tantummodo retenta.: Si quis non dicam rapere,
Abbreviated transcription (Latin):
quam dudum meriustis
dcnis acsicis in debite cõ¬
uentionis in uira. ⁊iniqueerac¬
tionis repellatur improbitas.
nullaq conuentiosit circa cos
muerum sordidorum. cum ne¬
gotiatores ad aliquam pratioix
ꝯpetentem nocantũ abhis uniu̾¬
sis. istius hĩ strepitus ꝯ quiescat.
Siquid ł parsimonia uł prouisi¬
one usmercatura honestatitam
conseia congesserint. id inusum pa¬
upumatq egentium ministrare
oporteat.autͦ id qd̃ excarumdem
ergasterus uł tab̾is conquiripo¬
tuerit ⁊ colligi. collectum idreligi
nitoris. statuta multi moda obser¬
uaticẽ cauẽrut idem cłici priuilegi¬
is plurib redundarent.Itaq etor¬
dinemum apredictis necẽitas atq̃
oĩs molestias quieseat adpangari¬
am quoq prationem non nocen¬
tur. nec eoruindem facultates atȯ
b̾i quoq ⁊ ministeria.i. mares pari¬
ter. acfemine eorum q filu. iminu¬
D¶Ehis cl̾icis qui predia possidẽt
sublimis anctoritas illa. non solu
eos aliena niga nequaqua statuet

Expanded text:
quam dudum meruisse pOmnis a clericis indebitae conventionis iniuria et iniquae exactionis repellatur improbitas nullaque conventio sit circa eos munerum sordidorum. Et cum negotiatores ad aliquam praestationem competentem vocantur, ab his universis istiusmodi strepitus conquiescat; si quid enim vel parsimonia vel provisione vel mercatura honestati tamen conscia congesserint in usum pauperum adque egentium, ministrari oportet, ut, quod ex eorundem ergasteriis vel tabernis conquiri potuerinitoris, statuta multimoda observatione caverunt, ut idem clerici privilegiis pluribus redundarent. Itaque extraordinariorum a praedictis necessitas atque omnis molestia conquiescat. Ad parangariarum quoque praestationem non vocentur nec eorundem facultates atqueberi quoque et ministeria, id est mares pariter ac feminae, eorumque etiam filii immuDe his clericis, qui praedia possident, sublimis auctoritas tua non solum eos aliena iuga nequaquam statuet
Abbreviated transcription (Latin):
EQUicumq residentib sacdoti¬
bo fuerit ep̾ali loco ⁊ nõe detrusus.
quietem publicam moliri fuerit
d̾ prehensis rursusq sac̃dotium pe¬
t̾e aquo nr expulsus proculabea ur¬
be quam ꝯturbauit .c. milib uita
agat.nec nr̃a adeat secreta. necim¬
petrare rescripta speret.s etiam im¬
petratis careat.ḋfensorib ⁊̃ eorum
inclignatione subturis.
D. ¶On uenticulam illi citra ex̃
ecc̃am inprinatis eclib celebrari
prohibem̾ proscriptionis domus
piculo inminente.sidominus eiꝰ
in eacłicos nouam ac tumultuosã
conuenticulam ex̃ecẽam celeban¬
tes susceperit.

Expanded text:
Quicumque residentibus sacerdotibus fuerit episcopali loco et nomine detrusus, quietem publicam moliri fuerit deprehensus rursusque sacerdotium petere, a quo videtur expulsus, procul ab ea urbe, quam conturbavit, centum milibus vitam agat. Nec nostra adeat secreta nec impetrare rescripta speret, sed etiam impetratis careat: defensoribus etiam eorum indignationem subituris.. Conventicula illicita extra ecclesiam in privatis aedibus celebrari prohibemus, proscriptionis domus periculo imminente, si dominus eius in ea clericos nova ac tumultuosa conventicula extra ecclesiam celebrantes susceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
cie moderator sac̃dotum ⁊ catolice
ecẽe ministrorum loci quoq ip̃is
⁊ dini cutius iniuriam capitali
incomunctos siũꝯfessos reos sen¬
tentia nouerit uindicandamnec
expetet ut ep̃e miurie proprie ul¬
tionem deposcat.cin scitas ingno¬
scencli głiam dereliquit. sitq cunc¬
tis laud̾abile factas atroces sacerdo¬
tib aut ministris minrias nelu¬
tipublicum crimen psequi. ac de
talib reis ultionem mereri. qd si
multitudo molenta ahenul appa¬
ritiones erecutione ⁊ adminicu¬
lo ordinum possessorum neñ po¬
terit flagitari qd se arimis aut lo¬
corum difficultate tueantũ. Pre¬
sides prouinciarum etiam militai
aurilio ppublicas litteras appetito
conpetentem uincdictam tali erceᷤ¬
sui imponẽ non morentur.

Expanded text:
ciae moderator sacerdotum et catholicae ciae moderator sacerdotum et catholicae ecclesiae ministrorum, loci quoque ipsius et divini cultus iniuriam capitali in convictos sive confessos reos sententia noverit vindicandum nec expectet, ut episcopus iniuriae propriae ultionem deposcat, cui sanctitas ignoscendi gloriam dereliquit: sitque cunctis laudabile factas atroces sacerdotibus aut ministris iniurias veluti publicum crimen persequi ac de talibus reis ultionem mereri. Qmultitudo violenta civilis apparitionis et executione et adminiculo ordinum possessorumve non potuerit presentari, quod se armis aut locorum difficultate tueatur, presides provinciarum etiam militari auxilio per publicas litteras appetito competentem vindictam tali excessui non morentur.
Abbreviated transcription (Latin):
mpch. ¶Ec honore nec legibepi
adtestimonium flagitent᷑. it drcit
admittino decet nam ⁊psona ho¬
neratũ et clignitas sacerdotalis
excepta confunditur.
d PResbiteri citra miuriam q̃o¬
nis testimõium dicant. ita tñut
fła non simulent. Cet̾i uero cłici
qui eorum gͣdum uł orcunem secr̃¬
tur. si adtestimoĩum dicendum pe¬
titi fuerint. prout leges precipĩt
ancdiantũ salua tantum sit litiga¬
torib fłi accusatio. Siforte pb̃ri ꝙ
suo nomine superioris loci testimõi¬
um dre citra aliquam cõpalemin¬
uiriam sunt precepti.Bipo quod
michi metuant ua supp̃serintmy
lto. mag̾. et enim pena sunt digni.
quib cumpłimum honoris ꝑ nra
issionem delatum ẽ. occultomnne¬
mantur merimine.
carum ꝯsortium transferatũ.
sacri legu. pruperit. ut in eccãs cato¬
licasireuens.sac̃dotib ⁊ ministris
uł in ip̃o occulto loco aliquid impor¬
tet iniurie. qd geritur aprouĩcie rec¬
torib aĩadu̾tatur.atq ita prouin¬

Expanded text:
 nec honore nec legibus ad testimonium flagitatur. Idem dixiadmitti non decet, nam et persona dehonoratur et dignitas sacerdotis excepta confunditur.. Presbyteri citra iniuriam quaestionis testimonium dicant, ita tamen, ut falsa non simulent. Ceteri vero clerici, qui eorum gradum vel ordinem sequuntur, si ad testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges praecipiunt, audiantur. Salva tamen sit litigatoribus falsi actio, si forte presbyteri, qui sub nomine superioris loci testimonium dicere citra aliquam corporalem iniuriam sunt praecepti, hoc ipso, quod nihil metuant, vera suppresserint. Multo magis etenim poena sunt digni, quibus cum plurimum honoris per nostram iussionem delatum est, occulto inveniuntur in crimine. ssarum consortium transferatur.sacrilegii proruperit, ut in ecclesias catholicas inruens, sacerdotibus et ministris vel ipso cultu locoque aliquid importet iniuriae, quod geritur, a provinciae rectoribus animadvertatur. Atque ita provin
Abbreviated transcription (Latin):
.Squis curialis cl̾icus fuit or¬
dinatus.nec statimꝯuentione
premissam pristine cõclictiõĩred¬
datura singore ⁊ sollertia inclican¬
cium ad pristinam sortem ueluti
manumorimecta renocetũ. cłiciꝰ
enim ult̾ius legem prodẽe non pa¬
timur. que cessiõe patrimonii sub

Expanded text:
quis curialis clericus fuerit ordinatus nec statim conventione praemissa pristinae condicioni reddatur, is vigore et sollertia iudicantium ad pristinam sortem velut manu mox iniecta revocetur. Clericis enim ulterius legem prodesse non patimur, quae cessione patri
Abbreviated transcription (Latin):
EQUicumq residentib sacdoti¬
bo fuerit ep̾ali loco ⁊ nõe detrusus.
quietem publicam moliri fuerit
d̾ prehensis rursusq sac̃dotium pe¬
t̾e aquo nr expulsus proculabea ur¬
be quam ꝯturbauit .c. milib uita
agat.nec nr̃a adeat secreta. necim¬
petrare rescripta speret.s etiam im¬
petratis careat.ḋfensorib ⁊̃ eorum
inclignatione subturis.
ecc̃am inprinatis eclib celebrari
prohibem̾ proscriptionis domus
piculo inminente.sidominus eiꝰ
in eacłicos nouam ac tumultuosã
conuenticulam ex̃ecẽam celeban¬
tes susceperit.

Expanded text:
Quicumque residentibus sacerdotibus fuerit episcopali loco et nomine detrusus, quietem publicam moliri fuerit deprehensus rursusque sacerdotium petere, a quo videtur expulsus, procul ab ea urbe, quam conturbavit, centum milibus vitam agat. nec nostra adeat secreta nec impetrare rescripta speret, sed etiam impetratis careat: defensoribus etiam eorum indignationem subituris. ecclesiam in privatis aedibus celebrari prohibemus, proscriptionis domus periculo imminente, si dominus eius in ea clericos nova ac tumultuosa conventicula extra ecclesiam celebrantes susceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
mpch. ¶Ec honore nec legibepi
adtestimonium flagitent᷑. it drcit
admittino decet nam ⁊psona ho¬
neratũ et clignitas sacerdotalis
excepta confunditur.
d PResbiteri citra miuriam q̃o¬
nis testimõium dicant. ita tñut
fła non simulent. Cet̾i uero cłici
qui eorum gͣdum uł orcunem secr̃¬
tur. si adtestimoĩum dicendum pe¬
titi fuerint. prout leges precipĩt
ancdiantũ salua tantum sit litiga¬
torib fłi accusatio. Siforte pb̃ri ꝙ
suo nomine superioris loci testimõi¬
um dre citra aliquam cõpalemin¬
uiriam sunt precepti.Bipo quod
michi metuant ua supp̃serintmy¬
lto. mag̾. et enim pena sunt digni.
quib cumpłimum honoris ꝑ nra
issionem delatum ẽ. occultomnne¬
mantur merimine.
carum ꝯsortium transferatũ.
sacri legu. pruperit. ut in eccãs cato¬
licasireuens.sac̃dotib ⁊ ministris
uł in ip̃o occulto loco aliquid impor¬
tet iniurie. qd geritur aprouĩcie rec¬
torib aĩadu̾tatur.atq ita prouin¬

Expanded text:
 nec honore nec legibus ad testimonium flagitatur. Idem dixiadmitti non decet, nam et persona dehonoratur et dignitas sacerdotis excepta confunditur. Presbyteri citra iniuriam quaestionis testimonium dicant, ita tamen, ut falsa non simulent. ceteri vero clerici, qui eorum gradum vel ordinem sequuntur, si ad testimonium dicendum petiti fuerint, prout leges praecipiunt, audiantur. Salva tamen sit litigatoribus falsi actio, si forte presbyteri, qui sub nomine superioris loci testimonium dicere citra aliquam corporalem iniuriam sunt praecepti, hoc ipso, quod nihil metuant, vera suppresserint. multo magis etenim poena sunt digni, quibus cum plurimum honoris per nostram iussionem delatum est, occulto inveniuntur in crimine. ssarum consortium transferatur.sacrilegii proruperit, ut in ecclesias catholicas inruens, sacerdotibus et ministris vel ipso cultu locoque aliquid importet iniuriae, quod geritur, a provinciae rectoribus animadvertatur. Atque ita provin
Abbreviated transcription (Latin):
nines saluareuenat quitandẽ. ei¬
sũdeo p tnprosalute omĩminredc̃p¬
autẽ u̾semen in singulos cõmunici¬
tuadei cantate cuspersũ auud cecider¬
it secus inãsuper corcia. scilicet demon¬
ĩ suggestionib perina alind sup̃ pet¬

Expanded text:
enerat; qui tandem seipsum Deo Patri pro salute omnium in redemptamen hoc semen in singulos communicativâ Dei charitate dispersum aliud ceciderit secus viam super corda scilicet dœmonum suggestionibus pervia: aliud super pet
Abbreviated transcription (Latin):
incomquonoscitur mansitare cłi¬
cus fuit. subhac lege assumat religi
osum sac̃dotium. ut capitatiõĩs sa¬
cinam pip̃m dominum agnoscere
conpellatur.⁊ruralib obsequiis
quomaluerit subrogato fungat᷑.
ea .s. immimitate in dultaq certe
capitatioĩs uenerandis ecclesus¬

Expanded text:
in quo noscitur mansitare, clericus fuerit, sub hac lege religiosum adsumat sacerdotium, ut et capitationis sarcinam per ipsum dominum agnoscere compellatur et ruralibus obsequiis quo maluerit subrogato fungatur, ea scilicet immunitate indulta, quae certae capitationis venerandis eccles
Abbreviated transcription (Latin):
uctud imiblacerata t sceo unũ pri¬
us affectit cõci leatũs aliud anciurr
quiagrẽ caebat. honore rliquĩuo
iegitur morcinatis sollicitucumor
suffecatũ. auno taniẽ mite coret doci¬
leterrabona suscepit. roc est mmorũ
frrtiũmnitis et cocius in pauptitate.

Expanded text:
eo unum pravis affectibus conculcatum; aliud aridum, quia gratiæ carebat humore; reliquum legitur inordinatis sollicitudinibus suffocatum; aliud tamen mite cor & docile terra bona suscepit. Hæc est Minorum Fratrum mitis & docilis in paupertate
Abbreviated transcription (Latin):
mare et uõ gnat ꝑ se sine
mare. Causa gͦ istius est
qm̃ int̾ ałia et arbores est
diffencia sensus. gͦ non p̃
ẽẽ manus uł caro uł aliud
m̃brum nͥ sit in eo anima
sensibił aut attui aut poͣ.¬

Expanded text:
mare et non generat per se sine mare? Causa ergo illius est quod inter animalia et arbores est differentia sensus; ergo nec potest esse manus vel caro vel aliud membrum nisi sit in ea anima sensibilis vel actu
Abbreviated transcription (Latin):
nitiũ ꝙ illa amnina est ⁊
eis in potencia. In aftu aut̃
ñ añqmͣ adueniat cibus
et faciat oꝑatõnem auĩe.
dem conceptum uiuit si

Expanded text:
quod illa anima est in eis in potentia, in actu autem non antequam adveniat cibus et faciat operationem animae, est conceptum, vivit i
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ frigus faciunt durum
esticit᷑ ex motu instriũti
quod mouetur sccł̃m sci¬
enciam artificis qͣm̃ ars ẽ
principium et forma illiꝰ¬

Expanded text:
et frigus faciunt molle efficitur ex motu instrumenti , quod movet secundum scientiam artificis, quoniam ars est principium et forma illi
Abbreviated transcription (Latin):
cibant parentes ⁊ non¬
in senectute tĩ s s ommĩ
tpr̃e in quo pot̾unt et
parentes manent ĩ ni¬
clis sine labore ⁊ femiã¬

Expanded text:
cibant parentes in senectute sed in omni tempore quo poterunt, et parentes manent in nidis sine labore. Ista
Abbreviated transcription (Latin):
ab illis loci sicut soliez
sunt uiuere. si eradicẽ¬
ret᷑ a suis locis. et om̃e
genus corii testa simłe
ex eis ⁊ ꝙ ht debilem sen¬

Expanded text:
ab illis locis, sicut solinez sunt vivere, si eradicentur a suis locis, et omne genus corii testei eex eis est quod est debilis sen
Abbreviated transcription (Latin):
ad alia corpora in debitur magis sunne aĩato qm̃ remocõ
int̾ ip̃m ⁊ animas estcontinna ⁊ in mari sunt qĩdam inͥb
est dubium ut rum sint anmauaaut plaute ⁊ sunt con¬
timia cum locis inquib inueniũtur ⁊ psa exeis corrũpunt᷑
si mutentur abiuis locis sic sonnex ⁊ kinana. Qĩ ista nõ
possuut nũe si eradicetur a suis locis ⁊ omne gemis coreite.¬
stei est simile plaute cum confertur ad alio ambulans

Expanded text:
ad alia corpora animata, videbitur magis simile animato, quoniam remotio inter ipsum et animal est continua. Et in mari sunt quaedam, in quibus est dubium, utrum sint animalia aut plantae, et sunt continua cum locis, in quibus inveniuntur, et plura ex eis corrumpentur, si mutentur ab illis locis, sicut solinez et kinana, quoniam ista non possunt vivere, si eradicentur a suis locis, et omne genus corii testei est simile plantae, cum confertur ad animal ambulans
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ uid̾it mulierẽ. ⁊ cet̾a. D qͣ re sic̃ iam dc̃m ÷ ñ solũ ab
extͣneis mulierib. s etiã ab ancilł ꝓis refrenanda esti
⁊ sec̾ta familiaritas. ⁊ ocłoꝵ incauta fragilitas ne illd̾
Si ꝑ linguã tuã amico aut seruo iusseris ut ad te m̾e¬
t̾e adducat᷑. ꝑ os tuuad aiãm tuã gladiꝰ et̾ne mortis in
suxuriose loq̃ntẽ. aut cantica tͣpia ꝓferentẽ ñ respiuꝰ.
ꝑ auriũ tuarũ fenests mors intͣuit ad aĩam tuã. Et

Expanded text:
solum ab extraneis mulieribus, sed etiam ab ancillis propriis refrenanda est et secreta familiaritas, et oculorum incauta fragilitas; ne illudSi per linguam amico aut servo tuo jusseris ut ad te meretrix adducatur; per os tuum ad animam tuam gladius aeternae mortis ingaliquid luxuriose loquentem, aut cantica turpia proferentem non respuis; per aurium tuarum fenestras mors intravit ad animam tuam.
Abbreviated transcription (Latin):
tainiã sola duriosa st̃ p̾lia castitatis. uͥ cotidiana ÷ pug¬
na. ⁊ rara uictoria. Grauẽ nãq castitas sortita ÷ inimi¬
cũ cͥ cotidie resistit᷑. ⁊ semꝑ timet᷑. Et iõ sic̃ iã dc̃m
ẽ nemo se falsa sec᷑itate deiciat. nͨ de suis uirib ꝑicu¬
lose p̾sumat. s audiat apłm clamantẽ. fugite forni¬
cationẽ. Dauid .tł. ille scĩssimꝰ ui mlle passus mulie¬
rẽ nudã udit.⁊ stat̃ĩ homicidiũ fec̃. ⁊ sunt adult̾iũ.
⁊ qͥ cũ mulierib habitantes putant se castitatii op¬
tin̾e tͥumphũ ignorant se duplicit̾ꝰ ap̃ dm̃ reos existẽ
dũ ⁊ se ip̃os in ꝑicło mittiuit. ⁊ alii erẽplũ ꝑuse fa¬
miliaritatis ostendunt. Qͣnticũq .it. illoꝵ ꝑ inhonestam¬

Expanded text:
tamina sola duriora sunt praelia castitatis; ubi quotidiana est pugna, et rara victoria. Gravem namque castitas sortita est inimicum, qui quotidie vincitur, et timetur. Et ideo, sicut jam dictum est, nemo se falsa securitate decipiat, nemo de suis viribus periculose praesumat; sed audiat Apostolum dicentem, Fugite fornicationem. David enim ille sanctissimus in mille passus mulierem nudam vidit; et statim homicidium fecit et adulterium. Et qui cum mulieribus habitantes putant se castitatis obtinere triumphum, ignorant dupliciter se apud Deum reos existere, dum et se ipsos in periculum mittunt, et aliis exemplum perversae familiaritatis ostendunt. Quanticumq
Abbreviated transcription (Latin):
Contͣ libidins gͦ ĩpetũ app̾hende fugã. si uis optinere
uictoriã. Nec tͥ sit u̾ecundũ fug̾e.si castitatis palmã de
tam̃ a monachis. seu clericis indigna ⁊ inhonesta mu¬
lierũ familiaritas fugienda ẽ. Quia sñ ulla dubita¬
tione qͥ familiaritatẽ uitare non uult mulierũ cito

Expanded text:
 libidinis impetum apprehende fugam, si vis obtinere victoriam. Nec sit tibi verecundum fugere, si castitatis palmam desianis, praecipue tamen a monachis seu clericis indigna et inhonesta familiaritas fugienda est: quia sine ulla dubitatione qui familiaritatem vitare non vult mulierum, cito
Abbreviated transcription (Latin):
bia.uũ gretꝰ tragicus exclamat. Glã ĩ milib mortaliũ¬
fcã: nicħ aliud quã auriũ inflatio magna. In qua nuil fru¬
ctis eẽ si aliis bonis destituta sit: mõstͣat: qͥ dicit. Gloria
ficta ã oĩa: celi̾ter tãquã flosculi decidũt. neq simulat̾u
quicquã: potest eẽ diut᷑num.

Expanded text:
erbia; unde Graecus tragicus exclamat: « Gloria in millibus mortalium, nil aliud facta, quam aurium inflatio magna. » In qua nil fructus esse si aliis bonis destituta sit, monstrat quod dicit JUVENALIS: Gloria ficta autem omnia celeriter, tanquam stipulae decidunt, nec simulatum quidquam potest esse diuturnum.
Abbreviated transcription (Latin):
ret̾mitende ã defensionis.i. negligentie: hee sũt
cause. Aut i̾micicias aut labores aut sũptꝰ.: Sus¬
aꝑe nolu̾t. aut suis occupationib sic derinent᷑: aut odi¬
o ira elongant᷑: ut eos qͦs tueri debent: defectos esse pa
sco qͦmͦ suspiciosi ad otumeliã oĩa accipiũt. mag̃ ꝙ¬
ap̃ suã ĩpotñtiã semꝑ se credũt negligi. In om̃i autẽ
to: fiat inuiria. Pturbatio it pler̾q breius ẽ. ⁊ ad
tempꝰ. Io leuiora sut̃ q̃ repentino motu accidt̃. quã
ea q̃ p̃meditate ĩ ferxt᷑.

Expanded text:
rmittendae autem defensionis, id est negligentiae, hae sunt causae. Nam aut inimicitias aut laborem sumptus suscipere nolunt, aut suis occupationibus sic detinentur, aut odio ita elongantur, ut eos quos tueri debent, desertos esse patscio quomodo, Suspiciosi, ad contumeliam omnia accipiunt magis, Propter suam impotentiam se semper credunt negligi. In omni autem to fiat injuria, perturbatio est enim plerumque brevis et ad tempus: ideo leviora sunt quae repentino motu accidunt quam ea quae praemeditata inferuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
desid̾anti donent. Optant morbũ: ut assideant egͦtanti :⁊¬
qͥeqͥd optaret uimucꝰ. amantes uouent. fere idẽ ÷ exitꝰ o
it intułat. Tercio: caue ne nimis festines ostñdere te
Reiciendi signũ est: ꝓtinus iniucẽ mut̾e. ⁊ inunere

Expanded text:
desideranti donent; optant morbum, ut assideant, et quiddesideranti donent; optant morbum, ut assideant, et quidquid optaret inimicus, amantes vovent. Fere idem est exitusaxit, intulerat. » Tertio cave ne festines nimis ostendere te Rejiciendi munus signum est aliquod invicem mittere et munere
Abbreviated transcription (Latin):
memorem bñficii odert. eam ꝙ ĩiuriã ⁊̃ sibi fieri
tꝰ qui ñ reddit. ingͣtissimꝰ om̃iũ: qͥ oblitꝰ est. Nũquã
gratꝰ fieri potest: cui totũ bñficiũ elapsũ est. Apparet
illũ ñ sepe de reddendo cogitasse: cui obrepsit obliui¬
o. Nũquã uoluit esse gͣtuᷤ. qui bñficiũ tã lõge ꝓie-¬
cit: ut extra ispectũ siuiꝰ potr̾z. Memoria enĩ nuicħ
ꝑdidit.: nisi ad qͦd ñ sepe respex̃. Iõ dico ne obliuisca¬
pauci retoequent. Nemo: q. fuit. in p̾cĩto. s tãquã
in ꝑdito: ponit.Si ad iudicẽ te uocat: incipit ñ esse
bũficiũ. s creditũ: l cũ res honestissima sit referre
gram̃: desinit esse honesta si ẽ uecessaria. Sed̾o: caue
gͣti. hii aliqͥd ĩcõmodi p̾cari solent hiis qͥb obligati
sut̾. ut ꝓbent affectũ bñficii memorem. Horũ anmnus.
simil ÷ prauo amore flagͣntib. Illi it amice sue optãt
exiliũ: ut fugientẽ comitũt᷑. Optant ĩopiã: ut mag̾

Expanded text:
memorem beneficii, eamque injuriam sibi etiam fieri est qui non reddit, ingratissimus omnium qui est oblitus. Nunquam gratus potest fieri, cui totum beneficium elapsum est memoria. Apparet illum non saepe de reddendo cogitasse, cui oblivio obrepsit. Nunquam voluit esse gratus, qui beneficium tam longe projecit, et extra conspectum suum posuit. Memoria nihil perdit, nisi ad quod non saepe respexit. Ideo dico: Ne obliviscaimum retorquent. Nemo enim quod fuit in pperdito. Si ad judicem te vocat, incipit non esse beneficium, sed creditum, et cum res honestissima sit referre gratiam, desinit esse honesta, si est necessaria. » Secundo cave grati. Hi aliquid incommodi precari solent his, quibus sunt obligati, ut probent affectum beneficii memorem. Horum affectus est similis pravo amore flagrantibus; illi enim amasiae optant exsilium, ut fugientem comitentur; optant inopiam, ut magis
Abbreviated transcription (Latin):
ta. Dulcis in exꝑtis cultura potñtis amici: exꝑtꝰ metuet
Tudũ tua nauis in alto ẽ: hoc caue. ne mutata retͦr sũ
te ferat aura. oderũt hylarẽ tͥstes. tͥstemq iocosi. sedatũ
celeres. agilem gnauũ q remissi. Potores bibuli media
de nocte phalerni. oderut̾ porrecta negantẽ: pocła. De me
turnus acerbi. ꝯsentire suis studiis qͥ eͤdidĩt te: fautor
niͦq tuũ laudabit pollice ludũ. Scd̾m offm̾ ẽ: dignos

Expanded text:
 Dulcis inexpertis cultura potentis amici: Expertus metuit; tu, dum tua navis in alto est Hoc age, ne mutata retrorsum te ferat aura. Oderunt hilarem tristes, tristemque jocosi; Sedatum celeres; agilem gnavumque remissi. Potores bibuli media de nocte Falerni Oderunt porrecta negantem pocula: quamviturnus acerbi . . . Consentire suis studiis qui crediderit te, Fautor utroque tuum laudabit pollice ludum. Secundum officium est dignos
Abbreviated transcription (Latin):
pes oẽ tyreuũ tuis: si figat adamantiuos sũ̾mis u̾ticib
seua necessitas clauos: non aĩum metu. ñ mortis laq̃is
erpedies capd̾. Diues: an pͥsco natꝰ ynacho: nil int̾est. an
pauꝑ ⁊ infima de gn̾te. Sub diuo morieris. uictima nil
misantis orci. os̃ eodẽ coginur om̃iũ u̾sat᷑ urna serius.
dñi dedux̃ coeꝑe febres. Qui cupit aut metut: iuuat illũ
sic domꝰ ⁊ res. Ut lippũ picte tabule. fom̃ta podagrã. palli

Expanded text:
 et mare Ponticum: Si figit adamantinos Summis verticibus diva necessitas Claves: non animum metu Non mortis laqueis expedies caput . . . Divesne prisco natus ab Inacho Nil interest, an pauper et infima De gente sub dio moveris, Victima nil miserantis Orci. Omnes eodem cogimur: omnium Versatur urna, serius, ne cogitat uti. qui cupit aut metuit, iuvat illum sic domus et res, ut lippum pictae tabulae, fomenta podagram, auri
Abbreviated transcription (Latin):
fallim᷑. ⁊ quondã non dignũ tͣdimꝰ.Gͦ: quẽ sua culpa
p̾u⁊ deceptꝰ omute tuer. ut penitꝰ notũ si teptent cͥ¬
iina sues: tuteris q tuo fidentẽ p̃sidio. nã. Iã tua res
agit᷑ paries cũ ꝓximꝰ ardr. Lueglecta solent incẽdia
ñ ancilla tiuiꝰ iecur ulceret ulla. puer ue: intͣ mar¬
pauꝑtate tacentes: plus poscente ferent. distat: su¬
hẽet plꝰ dapis. ⁊ rixe młtominꝰ. inuidieq. Quare aũ
tã studiose ħ sint suanda: docz dũ dic̾. Nrincipib¬

Expanded text:
non dignum tradimus; ergo Quem sua culpa premet, deceptos omitte tueri: Ut penitus notum, si tentent crimina, serves, Tuterisque tuo fidentem praesidio . . . Nam tua res agitur, paries cum proximus ardet: Et neglecta solent incendia n ancilla tuum jecur ulceret ulla, puerve Intra marpaupertate tacentes Plus poscente ferent; distat suhaberet: Plus dapis, et rixae multo minus invidiaeque. Quare autem ista studiose sint observanda doc
Abbreviated transcription (Latin):
fit istud. Medoꝵ rey. uerses gͤcis bellũ indix̃. Cui fa¬
miliariũ aliꝰ dix̃: grecos nũtios belli ñ expectaturos.
s ad pͥmã aduentꝰ famã terga uersuros. Aliꝰ dicebat.
esse. ne urbes desertas ⁊ uacuas inueniret. Nhon habi¬
ria. militib castͣ explicandis copiis equestͥb cãpestͥa.
Nix patere celũ sagutis. Dũ in hũc modũ regẽ nuni¬
a existimatiõe sui furentẽ ꝯcitarent: dix̃ demaratꝰ.

Expanded text:
um.--Medorum rex Xerxes Graecis bellum indixit, cui familiarium alius dicebat: Graecos nuntium non exspectaturos, sed ad primam adventus ejus famam terga versuros. Alius dicebat:  timendum esse ne urbes desertas et vacuas invenirent, non habiria, militibus castra, explicandis copiis equestribus campestria, vix patere coelum sagittis. Dum in hunc modum nimia regem existimatione ferventem
Abbreviated transcription (Latin):
ctis suꝑciliis. ex mesticia. ex hylaritate. ex risui. ex locu¬
tione. ex ꝯtentione uocis. ł submissione. ⁊ ex cetͥis sum¬
lib : facile iudicabimꝰ qͥd eoꝵ apte fiat. qͥd ue ab offõ dis¬
crepr. Qͦ in genere: non ẽ incõmodũ: quale qͥdq eoꝵ sit.
ex aliis iudicare. ut siqͥd in aliis dedeceat: uitemꝰ ⁊ ip̃i.
fit it nescio qͦmͦ. ut mag̾ in aliis c̾namꝰ si qͥd deliquit᷑.
quã in nob̃. uñ poeta. Cũ tua ꝑiudeas ocuł mala lippuᷤ¬
mnunctis: cur in amicoꝵ uiciis tã c̾nis acutũ: ¶ hiis gͦ
p̃scͥptis uir amator honestatis crebrũ ⁊ assiduũ adhibe¬
at usum. fere it õĩũ moraliũ doctoꝵ elegantiora u̾ba:
ħ angusta particłã op̃̾hendit. uñ hͥ ea faciliꝰ pot̾is in

Expanded text:
ctis superciliis, ex moestitia, ex hilaritate, ex visu, ex locutione, ex contentione vocis, ex submissione et ex caeteris similibus facile judicabimus, quid eorum apte fiat, quidve ab officio discrepet. Quo in genere non est incommodum, quale quidque eorum sit, ex aliis judicare: ut si quid in aliis dedecent, vitemus et ipsi. Fit enim nescio quomodo, ut magis in aliis cernamus, si quid delinquitur, quam in nobis nunctis Cur in amicorum vitiis tam cernis acutum? 71. His ergo praeceptis vir amator honestatis crebrum et assiduum adhibeat usum. Fere enim omnium moralium doctorum elegantiora verba haec angusta particula comprehendit; unde hic facilius in
Abbreviated transcription (Latin):
colligeres. multoꝵ it actoꝵ lectio ⁊ om̃is gn̾is uolu¬
iinũ aliqͥd uagũ ⁊ instabile ht̃. Nerũ est nãq qͥ a
nusquã ẽ qͥ uͥq ẽ. uitã ui ꝑegͥnatione agentib hoc
euenit: ut multa han̾t hospicia. paucas amicicias.
Idẽ accidat neceẽ ẽ hiis: qͥ nullis ingeniis familarit̾

Expanded text:
CA: « Multorum enim auctorum lectio et omnis generis voluminum aliquod vagum et instabile habet. Verum est namque quod nusquam est, qui ubique est. Vitam in peregrinatione agentibus hoc evenit, ut multa habeant hospitia, paucas amicitias. Idem accidat necesse est iis, qui nullis ingeniis familiariter
Abbreviated transcription (Latin):
tio. Nec uenit uulnꝰ in ꝯcatͥcem: in qͦ medicam̃ta
tẽptant᷑. ñ oualescit planta q̃ sepe tnͣsfert᷑. Nicħq
tã utile ẽ: ut ĩ tͣnsitu ꝓsit. Distrahit aninũ libroꝵ¬
multitudo. Itaq cũ lege̾ non possis quãtũ hãs: satis ẽ
pͥores redi. ⁊ cũ miulta ꝑcurreris: iñ aliqͥd excerpe: qd̃
illo die ocoquas. Illud ⁊ bouũ curandũ ẽ: ꝗ uetustate

Expanded text:
 medicamenta tentantur. Non convalescit planta, quae saepius transfertur, nihilque tam utile est, quod in transitu prosit; distrahit multitudo librorum. Itaque cum legere non possis quantum habeas, satis est priores redi, et cum multa percurreris, unum excerpe, quod illo die concoquas. » Illud enim bonum curandum est, quod voluptate