comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
brorũ dolor aduitalia redit: Cumq se iã morti prxeuniu ã guo¬
uis pͥcrtgrinos uiros atq in hospitalitatẽ susceptos ad monu¬
it ut surgerent :  cũ eo psalmos pexpectatione exitus deten¬
girent. Cumq cũ eis & ipse moriens psalleret: uoces
bsallenciũ repente cõpescuit : cũ terrore magnicla¬
moris dicens. Iacette. Nũquid non auditis quante
resonant laudes incelo & dũ ad eisdẽ laudes quas
intꝰ audierat aurẽ cordis intender&e. sca illa am
ma carne soluta .ẽ. Iua scilic& ex eunte. tanta illic
flagiantia odoris asꝑsa. ẽ: ut om̃s illi qui aderant
inestimabili sucuitite replerentur. Ita ut ꝑ hoc pa¬
tent̃ agnoscerent.: quod eã laudes incelo suscepissent
ui rei monachus ñr interfuit: qui nunc usq uiuit. &
cũ magno fletu testari solet quia quo usq corpus
eius sepulturȩ traderetur: ab eoꝵ narib odoris
illius flagrantia non recessit . XUI. DETRATISII¬
rem narrasse me recolo: cui speciosus prbt m̃s

Expanded text:
or ad vitalia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. Ecce quo firem narrasse me recolo, quam Speciosus compresbyter meus,
Abbreviated transcription (Latin):
quia in hac le lucis mansione recipiam. que subseque
moa sebre corregsla ad diem perueuit eatremum et
sicut nobilibus femiuis uiusque morientibus multi
conoruiunt qui eoram proximos conooleut. eł eadem hoiã eails
iplius multi uiri aefemine esus lectulum circumsteteran
lum subiło sursum illa tespiciens. Ihesum renientem ridti
đ euen magnã animadoersiona capil circumstantibas¬

Expanded text:
cipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus, multi conveniunt qui eorum proximos consolentur, eadem hora exitus ipsius multi viri ac feminae ejus lectulum circumsteterunt. Cum subito illa sursum respiciens, Jesum venientem vidit, et cum magna animadversione c
Abbreviated transcription (Latin):
De liandilu Caraille sacre
uieginio.
Nontrunquam uero incosolationem eqredientis
anime ipse apparere solet auclos ac retributos
uite. Unde et hoc quod de larsilla amica nuã
in omeliis euangelii diaiste me recolo
replicabo que intes duas alias sorores suas
uutule continue grationis. graritatis uile
inqulautate abdtinentie. ad culum sanctitatis

Expanded text:
De transitu Tharsillae sacrae virginis. Nonnunquam vero in consolatione egredientis animae ipse apparere solet auctor ac retributor vitae. Unde et hoc quod de Tharsilla amita mea in Homiliis Evangelii dixisse me recolo replicabo; quae inter duas alias sorores suas virtute continuae orationis, gravitate vitae, singularitate abstin
Abbreviated transcription (Latin):
isdẽ quoq discipłis illius narrantib: didici.
quie duo nobiles uiri atq exteriorib studis¬
I eruditi germam fr̃s quoꝵ unꝰ speciosus alt̃
uero gregorius dicebatur : eius se regule
in sc̃a conuersatione tradider̃. Iuofidem
uenenebilis pat̃ in monasterio qđ iuxta
terracinensem urbẽ construxerat : fecit habitare.
Qumultas si quidem pecunias in hoc mundo possedderant
sed cunti pciuperib pro animarũ suctrũ redẽptione
largit s̃ & in codẽ monasterio ꝑmaanser Q picor
unus scilico spcciosus dũ ꝓro utilitate monasteri
uti ctpuanã urbẽ missus fuiss& : die quadã fr̃
eius gregonus cũ fr̃ib ad m̃sem sedens atq conues
sui cmmã tã longe ase positi de corpore exire. ¶
mox frĩbi indicauit & cucurrit ĩamq cundẽ fracrẽ
suũ sepultũ re perit: quẽ tam̃ cihori qua uiderit:

Expanded text:
isdem quoque discipulis illius narrantibus didici, quia duo nobiles viri, atque exterioribus studiis eruditi germani fratres, quorum unus Speciosus, alter vero Gregorius dicebatur, ejus se regulae in sancta conversatione tradiderunt. Quos idem Pater venerabilis in monasterio, quod juxta Terracinensem urbem construxerat, fecit habitare. Qui multas quidem pecunias in hoc mundo possederant, sed cuncta pauperibus pro animarum suarum redemptione largiti sunt, et in eodem monasterio permanserunt. Quorum unus, scilicet Speciosus, 385 dum pro utilitate monasterijuxta Capuanam urbem missus fuisset, die quadam frater ejus Gregorius, cum fratribus ad mensam sedens atque convessui animam, tam longe a se positi, de corpore exire. Quod mox fratribus indicavit, et cucurrit. Jamque, eumdem fratrem suum sepultum reperit, quem tam
Abbreviated transcription (Latin):
nũ quã in lecto. surgere uel ad sedendũ uodebat: Nũquã
manũ suam ad os ducere. nũquam se potuit inlatꝰ aliud
delinare. Huic ad seruiendũ mater cũ freaderit &
quicquid ex elemosina potuiss& acciꝑe. hoc eoꝵ manib:
pauperib erogabat. Nequaquã litceras nouerat sed
scripture sacre sibimet codices ẽmerat : & religiosos quos¬
que in hospitalititẽ suscipiens hos corĩ se legere studio
se sticiebat. Faccũq ẽ ut iuxti modũ suũ plene sicrĩ
scripturã discerae. cũ sicut dix litteras funditus ignora

Expanded text:
nunquam in lecto surgere vel ad sedendum valebat, nunquam nunquam in lecto surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit ad latus aliud declinare? Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitatem suscipiens, hos coram se studiose legere faciebat. Factumque est ut juxta modum suum plene sacram Scripturam discere
Abbreviated transcription (Latin):
in eodẽ monasterio man& memorabile: sicq hoc a pre¬
cedentib mitrib traditũ. narrare illic subtilit̃ solent.
iuueniores quȩ nunc sunt scq̃ moniales uirgines ac si illo in
tempore hic tam grandi miraculo & ipse a ffuissent
U De TRAnSΙTO SERUULI PARALYTICI¬
ed int̃ bȩ sciendũ ẽ : quia sepe animab excunti¬
bus electoꝵ dulcedo solet laudis cȩlestis erũ pere
Ut dũ illa libent̃ audiunt : dissolutionẽ cirnis
ab anima sentire minime ꝑmictantur. Vnde
in omeliis quoq enucingelii iã narrasse me me¬
mini: qđ in ea porticu quȩ euntib ad eccłam beati
dem̃tis ẽ ꝑuia fuit quidam seruulus nomine : cuiꝰ te
quoq: non ambigo meminisse : Iui qͥdẽ pauꝑ rebus. sed
meritis diues erat : quẽ longa egritudo dissoluerit
iam ex quo illũ scire potuimus usq ad finẽ uitȩ pa¬
raliticus iacebat. Suid dicĩ: quia stire non poterat : qui

Expanded text:
in eodem monasterio manet 393 memorabile, sicque hoc a praein eodem monasterio manet 393 memorabile, sicque hoc a praecedentibus Matribus traditum narrare illic solent subtiliter juniores quae nunc sunt sanctimoniales virgines, ac si illo in tempore huic tam grandi miraculo et ipsae adfuissent De transitu Servuli paralyticied inter haec sciendum est quia saepe animabus exeuntibus electorum, dulcedo solet laudis coelestis erumpere, ut dum illam libenter audiunt, dissolutionem carnis ab anima sentire minime permittantur. Unde in Homiliis quoque Evangelii jam narrasse me memini quod in ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia, fuit quidam, Servulus nomine, cujus te quoque non ambigo meminisse, qui quidem pauper rebus, sed meritis dives erat, quem longa aegritudo dissolverat. Nam ex quo illum scire potuimus, usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat, qui
Abbreviated transcription (Latin):
dã ex hac eidẽ Licer& infirmitate fatigata: udit beatũ pe¬
trũ apłm int̃ utraq cande labra ante suũ lectũ consticisse
Nec ꝑterrita timuit: sed ex amore sumens audatiã exulta
Cui ille benignis simꝗ ut ẽ uultu inclinato cipite : annuit di¬
sens Dimissi. Vleni : sed quia quandã sc̃ẽmonialẽ feminc̃
in eodẽ monasterio p̃ceteris diligebat: ilico galla sub¬
iunxit. Rogo : ut soror benedicta mecũ ueniãt. Cui ille
respondit. Non. sed illa talis ueniat tecũ: hec uero quã
petis : die te eric triaesimo secucura. His igitur expletis
uisio apłi astantis & colloquentis ab lata ẽ. At illa ꝓtinus
congregationis cunctȩ ad sciuit matrẽ : eiq quid uiderit
quĩ due audierit indicauit. Tertio aut̃ die cũ e quȩ ius¬
sa fuerat sorore defuncta ẽ. Illa uero quã ipso popos¬
cerat : die ẽ trigesimo subsecuta. Quod factũ nunc usq

Expanded text:
dam ex hac eadem jaceret infirmitate fatigata, vidit beatum Pedam ex hac eadem jaceret infirmitate fatigata, vidit beatum Petrum apostolum inter utraque candelabra ante suum lectum consistentem; nec perterrita timuit, sed ex amore sumens audaciam exsultaCui ille benignissimi ut est vultus, inclinato capite annuit, dicens: Dimissa; veni. Sed quia quamdam sanctimonialem feminam in eodem monasterio prae caeteris diligebat, illico Galla subjunxit: Rogo ut soror Benedicta mecum veniat. Cui ille respondit: Non, sed illa talis veniat tecum; haec vero quam petis, die erit trigesimo secutura. His itaque expletis, visicongregationis accivit Matrem, eique quid viderit, quidve audierit, indicavit. Tertio autem die cum ea quae jussa fuerat sorore defuncta est; illa vero quam ipsa poposcerat die est trigesimo subsecuta. Quod factum nunc usque
Abbreviated transcription (Latin):
luctu tendunt: huic aut̃ cũ ualde ignei conspersio cor¬
poris ineẽt : coeper̃ medici dicere . quia nisi ad amplexus
uiriles rediret. cilore nimio contra naturã barbas eẽt
habituri. Quod ita quoq post fictũ ẽ: sed sc̃a mulier:
nil exterius deformitatis timuit : quȩ incerioris sponsi
speciẽ amauit . Nec uerita ẽ. si hoc in illa foedaretur
qđ acelesti sponso in eci  maretur: mox ergo ut eius
conux defunctꝰ.ẽ ab iecit seculari babitu ad omni¬
potentis dĩ seruitiũ sẽsẽ apud beati petriapłi ec¬
clesicm monasterio tradidit ibiq multis annis sim¬
plicitate cordis atq orationi dedita lirgi indigen¬
tib elemosinarũ opera impendit. Cũq om̃ps dsper
aut̃ tempore. ante lectũ illius duo candelabra lucere con¬
sueuerant Qui uidelic& amica lucis non solũ spiritales sed o¬
ctiam corporailes tenebras odio habebat. Quȩdũ nocte qua¬

Expanded text:
luctu tendunt. Huic autem cum valde ignea conspersio corluctu tendunt. Huic autem cum valde ignea conspersio corporis inesset, coeperunt medici dicere, quia nisi ad amplexus viriles rediret, calore nimio contra naturam barbas esset habitura, quod ita quoque post factum est. Sed sancta mulier nihil exterioris deformitatis timuit, quae interioris sponsi speciem amavit, nec verita est si hoc in illa foedaretur, quod a coelesti sponso in ea non amaretur. Mox ergo ut ejus maritus defunctus est, abjecto saeculari habitu, ad omnipotentis Dei servitium sese apud beati Petri apostoli ecclesiam monasterio tradidit, ibique multis annis simplicitati cordis atque orationi dedita, larga indigentibus eleemosynarum opera impendit. Cumque omnipotens autem tempore ante lectum ejus duo candelabra lucere consueverant, quia videlicet amica lucis, non solum spiritales, sed etiam corporales tenebras odio habebat. Quae dum nocte qua
Abbreviated transcription (Latin):
martrres uener̃. Ille aut̃ tintȩ uisionis nouitatẽ non
ferens cursu concito extra fores fugit.atq eos quos uiderit
patri ac medicis nuntiauit. Iui concite descender̃. ⁊ sed ae¬
rũ quẽ reliquerant iã defunctũ inuener̃. Iuia illi eũ
secũ tulerant. quoꝵ uisionẽ puer ferre non potuit qui
ntret neq hoc silendũ arbitror: qđ mihi ꝑsoncirũ grauiũ
itq fideliũ ẽ relatione cõꝑtum : Qohoꝵ namq tempo¬
rib zalla huius urbis nobilissima puella simmachi consulis
ac p̃atricu filia: intra adolescentiȩ tempori marito tridita
inumus anni spacio eius ẽ. morte uiduata: Quã dũ feruen¬
te mundi copia aditerindũ thalamũ & opes & etas uocar&:
elegit magis spiritalib: nuptiis copulari dõ inquib: aluctu
incipitur. sed ad giadia ȩt̃na ꝑuenitur : quã carnalibus
nupcus subici quȩ alȩticia semꝑ incipiunt & ad finẽ cum

Expanded text:
martyres venerunt. Ille autem tantae visionis novitatem non martyres venerunt. Ille autem tantae visionis novitatem non ferens, cursu concito extra fores fugit, atque eos quos viderat patri ac medicis nuntiavit. Qui concite descenderunt; sed aegrum quem reliquerant jam defunctum invenerunt, quia illi eum secum tulerant, quorum visionem puer ferre non potuit, qui sonarum gravium atque fidelium est relatione compertum. Gothorum namque temporibus Galla hujus urbis nobilissima puella Symmachi consulis ac patricii filia, intra adolescentiae tempora marito tradita, in unius anni spatio ejus est morte viduata. Quam dum, fervente mundi copia, ad iterandum thalamum et opes et aetas vocarent, elegit magis spiritalibus nuptiis copulari Deo, in quibus a luctu incipitur, sed ad gaudia aeterna pervenitur, quam carnalibus nuptiis subjici, quae a laetitia semper incipiunt, et ad finem cum
Abbreviated transcription (Latin):
ret: atq diei hora tardior ex creuiss&: uenerandus
ep̃s de illoꝵ potius quã de sua salute sollicitꝰ eosqͥ ad¬
erant ad monuit cũ senepatre insuperiorss episcopii sui
partes ascendere : seq post laborẽ reficiendo repare
m̃s igitur ascender̃ domũ. unus ei tantũ modo paruu¬
lus relictꝰ .ẽ. puer quẽ nunc quoq p̃dictus probus asserit
suꝑ. eẽ. Quidũ lecto iacentis assister& : subito aspexit in¬
trantes aduirũ dĩ quosdã uiros. stolis candidis amictos. ⁊¬
qui eundẽ quoq candorẽ uestiũ uultuũ suoꝵ luce uin¬
cebant. Iuiq exsplendoris eoꝵ claritate ꝑculsus: quinã
illi. eent. emissa coepit uoce clamare. Qua uoce etiã pro¬
bus ep̃s cõmotus. in trates eos aspexit & agnouit. atq eun¬
dẽ stridentẽ. uagientẽq puerũ consolari coepit dicens.
Ioli timere : quid ad me sc̃s iuuenilis & ses eleũtherius

Expanded text:
ret, atque diei hora tardior excrevisset, venerandus ret, atque diei hora tardior excrevisset, venerandus episcopus de illorum potius quam de sua salute sollicitus, eos qui aderant admonuit cum suo patre in superioris episcopii sui partes ascendere, seque post laborem reficiendo reparare. Omnes igitur ascenderunt domum, unus ei tantummodo parvulus relictus est puer, quem nunc quoque praedictus Probus asserit superesse. Qui dum lecto jacentis assisteret, subito aspexit intrantes ad virum Dei quosdam viros stolis candidis amictos, qui eumdem quoque candorem vestium, vultuum suorum luce vincebant. Qua splendoris etiam claritate perculsus, quinam illi essent, emissa coepit voce clamare. Qua voce etiam Probus episcopus commotus, intrantes eos aspexit et agnovit, atque eumdem stridentem vagientemque puerum consolari coepit, dicens: Noli timere, fili, quia ad me sanctus Juvenalis et sanctus Eleutherius
Abbreviated transcription (Latin):
rũq contigit iustis: lit in morte sua sc̃oꝵ p̾cedentiũ
uisiones aspiciant. ne ipscc̃ mortis suȩ poenedẽ sententiã
ꝑtimescant᷑ Sed dũ eoꝵ m̃tunt̃norũ ciuiũ societas osten¬
ditur. accrnis sue copula sine doloris & formidinis
fatigatione solucntur .XIII. DEANIMA PROBI¬
REATInE CIUITATIS EPISCORI
uade re neq hoc silett᷑ qđ probus om̃i poten¬
tis dĩftimulus quinunc in hac urbe monci¬
sterio prȩ est qđ appellatur renati de
probo patruo suo recitinȩ ciuititis ep̃o. mihi
narrare consueuit dicens qui appropinquante
uite eiꝰ termino eũ grauissima depressit aegritu¬
do Cuius pat̃ nomĩne miximus pueris circũ quaq
diansinissis. colligere medicos studuit si fortisse eiꝰ
molestiȩ subuenire pocuis s&: sed congregati ex uicinis lo¬
cis undiq medici: ãtactu uenȩ denuntiauer̃ eiꝰ exitũ
citius affuturũ Cũ uero iã tempus refectionis in cũbe¬

Expanded text:
rumque contingit justis, ut in morte sua sanctorum praecedentium rumque contingit justis, ut in morte sua sanctorum praecedentium visiones aspiciant, ne ipsam mortis suae poenalem sententiam pertimescant, sed dum eorum menti internorum civium societas ostenditur, a carnis suae copula sine doloris et formidinis fatigatione solvantur.Reatinae civitatis episcopi. Qua de re neque hoc sileam, quod Probus omnipotentis Dei famulus, qui nunc in hac urbe monasterio praeest, quod appellatur Renati, de Probo patruo suo Reatinae civitatis episcopo mihi narrare consuevit, dicens quia, appropinquante vitae ejus termino, eum gravissima depressit aegritudo. Cujus pater nomine Maximus, pueris circumquaque transmissis colligere medicos studuit, si fortasse ejus molestiae subvenire potuisset. Sed congregati ex vicinis locis undique medici, ad tactum venae denuntiaverunt ejus exitum citius adfuturum. Sed cum jam tempus refectionis incumbe
Abbreviated transcription (Latin):
narib eius apposita curauit aure dinoscere. Quod ille
sentiens cui tenuis simꝰ in erait flatꝰ quantulo an nisu ua¬
luit ut loqui potuiss& inferuescente spu collegit uocẽ
itq erupit dicens : recede ame mulier. Ad huc ignicu¬
lus uiuit: padeam tolle. Illa igitur recedente: crescente
uirtute corporis cũ magnu coepit letitia clamare
dicens. Bene ueniunt domini mei. bene ueniunt do¬
Tlenio uenio gras ago grãs ago. Cũq hoc iterata crebro uo¬
ce repeter&: quib hoc dicer& noti sui qui illũ circũste¬
terant requirebant. Quib ille ad mirando respondit
dicens Nũquid conuenisse hic scõs apłos non uidetis
beatũ petrũ & paulũ primos apłoꝵ ñ aspicitis. Ad quos
iterũ conuersus : dicebat. Ecce uenio ecce uenio : Atq
int̃ hec uerba : animã reddidit. Et quia uericit scos
apłos uiderit : eos etiã sequendo testitus .ẽ. Quod ple¬

Expanded text:
naribus ejus apposita curavit aure dignoscere. Quod ille naribus ejus apposita curavit aure dignoscere. Quod ille sentiens, cui tenuissimus inerat flatus, quantulo adnisu valuit, ut loqui potuisset, infervescente spiritu collegit vocem atque erupit, dicens: Recede a me, mulier, adhuc igniculus vivit, paleam tolle. Illa igitur recedente, crescente virtute corporis, cum magna coepit laetitia clamare, dicens: Bene veniant domini mei; 389 bene veniant dovenio, venio, gratias ago, gratias ago. Cumque hoc iterata crebro voce repeteret, quibus hoc diceret noti sui, qui illum circumsteterant, requirebant. Quibus ille admirando respondit, dicens: Nunquid hic convenisse sanctos apostolos non videtis? beatum Petrum et Paulum primos apostolorum non aspicitis? Ad quos iterum conversus, dicebat: Ecce venio, ecce venio; atque inter haec verba animam reddidit. Et quia veraciter sanctos apostolos viderit, eos etiam sequendo testatus est. Quod ple
Abbreviated transcription (Latin):
corde seruisset: SII deanima uRsini presbi
ed neq hoc silet̃ qđ uir ueneribilis abbas Teri:¬
scephanus qͥ non longe ante hoc in hac urbe de¬
functꝰ ẽ. quẽ ipse etiã bene nosti in etdẽ ꝓuintia nursiȩ conti¬
gisse referebat Aiebat enĩ qđ illic prbt quidã cõmisscm
sibi cũ magnotimore dñi regebut ȩcłam. Qui extẽpore
hostẽ cauens ad se propius accedere nũquã sinebat: eãq
sibim& propinquare nulla occasione ꝑmittens: ab ea sibi
cõmunem funditus familiaritatẽ absciderat. Habent quip¬
pe sc̃ĩ uiri hoc propriũ : Nã ut semꝑ ab illicitis longe sint:
necessaria. Hic ergo uenerabilis prbt cũ longaon uite in¬
pless& eetitẽ : anno quad ragesimo ordinationis suȩ in ar¬
descente grauit̃ febre correptꝰ ad extrema deductus ẽ.
Ded cũ eũ pres bitera sua conspicer& solutis iã m̃bris quasi
in morte distensũ : si quod ei adhuc uitale spiram̃ in ess&

Expanded text:
cordcordSed neque hoc sileam quod vir venerabilis abbas Stephanus, qui non longe ante hoc tempus in hac urbe defunctus est, quem ipse etiam bene nosti, in eadem provincia Nursiae contigisse referebat. Aiebat enim quod illic presbyter quidam commissam sibi cum magno timore Domini regebat Ecclesiam hostem cavens, ad se propius accedere nunquam sinebat, eamque sibimet propinquare nulla occasione permittens, ab ea sibi communionem funditus familiaritatis absciderat. Habent quippe sancti viri hoc proprium; nam ut semper ab illicitis longe sint, necessaria. Hic ergo venerabilis presbyter cum longam vitae implesset aetatem, anno quadragesimo ordinationis suae inardescente graviter febre correptus, ad extrema deductus est. Sed cum eum presbytera sua conspiceret solutis jam membris, quasi in morte distentum, si quod adhuc ei vitale spiramen inesset,
Abbreviated transcription (Latin):
dñs lum̃ reddidit: uicinũ suũ obitũ denuntiauit: atq
in monasteruis circũ quaq constructis uerbũ uitȩ p̃dica¬
re ad monuit: quatinꝰ corporis recepto lumine. uisitatis
incircuitu fr̃ib cordis lum̃ aperiret : Qui statĩ iussis ob¬
tẽperans. fr̃m coe nobia circuiuit: mandata uitȩ quȩ
agendo didicerat p̃dicauit. Quinto decimo igitur die ad
monasteriũ suũ ꝑacta p̃dicatione reuersus. ẽ. ibiq fri¬
trib conuocatis a stans inmedio. sacram̃tum dominici cor¬
poris & sanguinis sumpsit: moxq cũ eis mysticos psalmoꝵ
caintus exorsus ẽ : qui illis psallentib orationi intentus ani¬
mã reddidit: Om̃s uero fr̃s qͥ ad erant ex ore eiꝰ exisse co¬
lumbã uider̃ Suȩ mox aꝑto tecto oratorii egressa : aspi¬
cientib fr̃ib penitrauit cȩlũ : Cuiꝰ id circo animã in colũ¬
bȩ specie apparuisse credendũ ẽ : ut om̃ps ds̃ ex hac ipꝰ¬
sa spetie ostender&:ei uir ille quã simplici

Expanded text:
num suum obitum denuntiavit, atque ut monasteriis circumquaque constructis verbum vitae praedicaret admonuit, quatenus corporis recepto lumine, visitatis in circuitu fratribus, cordis lumen aperiret. Qui statim jussis obtemperans, fratrum coenobia circuivit, mandata vitae quae agendo didicerat praedicavit. Quinto decimo igitur die ad monasterium suum peracta praedicatione reversus est, ibique fratribus convocatis astans in medio, sacramentum dominici corporis et sanguinis sumpsit, moxque cum eis mysticos psalmorum cantus exorsus est. Qui illis psallentibus orationi intentus animam reddidit. Omnes vero fratres qui aderant ex ore ejus exisse columbam viderunt, quae mox, aperto tecto oratorii egressa, aspicientibus fratribus, penetravit coelum. Cujus idcirco animam in columbae specie apparuisse credendum est, ut omnipotens Deus ex hac ipsa specie ostenderet quam simplici
Abbreviated transcription (Latin):
meus auyus romane ecelesie aulides aspatuot. ei que
mantionem perpetue clautatis otteudit dicens. Uen
quia in hactẽ lucis mansione recipiam. que subsequen
moa sebre correpsta ad diem perseuit eatremum et
sicut nobilibus femiuis uiusque morentibus multi
conciniunt qui eoram pioximos condoleut. eł eadem hoiã eaili
ipdius multi siui ac femine eius ledulum circumotetetanl¬

Expanded text:
 hujus Romanae Ecclesiae antistes apparuit, eique mansionem perpetuae claritatis ostendit, dicens: Veni, quia in hac te lucis mansione suscipio. Quae subsequenti mox febre correpta, ad diem pervenit extremum. Et sicut nobilibus feminis virisque morientibus multi conveniunt, qui eorum proximos consolentur, eadem hora ejus exitus multi viri ac feminae ejus lectulum circumstete
Abbreviated transcription (Latin):
ł euen magnã animadoersiona capit citeuistantibus
clamare. dicens: Necedilẽ. tecodibẽ. Mesus ueuia. camque in
eum intenderẽt quem uidebat. sancia illa anima est e corpo
equisa. Tanla que subilo siaglantia miri odoris aspersa est
ul yrsa quoque suurilas cunclis ostenderet. Mie auelorem
suariłatis uenisse. lum que corpuseias et mora moitasrun

Expanded text:
 magna animadversione coepit circumstantibus clamare, dicens: Recedite, recedite, Jesus venit. Cumque in eum intenderet quem videbat, sancta illa anima carne soluta est; tantaque subito fragrantia miri odoris aspersa est, ut ipsa quoque suavitas cunctis ostenderet illic auctorem suavitatis venisse. Cumque corpus ejus ex
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ continue cȩcititis tenebris pressit. nullũ ei lum̃ uel
extreme uisionis i periens Sed quia nemo in uerbere illi¬
us gritia se destituente subsistit &nisi idẽ misericors
pat̾ qui poenã irrogut. patientiã prestit̃. mox ꝑ inpa¬
tientit̃ peccatũ nobis ipsa auget corruptio peccatorum :¬
itq modo miserabilꝗ ut culpa nr̃a unde desperare de¬
buit t̃minũ inde sumat augm̃tum ĩdciroo nr̃ta d̃ infir¬
ma conspiciens. fagellis suis custodiã ꝑmiscet Atq in ꝑ¬
cussione sut elactis filus nunc misericor dit̃ iustus est
ut sint quib postea debeat iuste misereri: Unde ueneribilẽ
senẽ dũ exteriorib tenebris p̃meret int̾na luce nũquã de¬
stituit. Qui cũ flagello fictigaretur corpuris. habebat

Expanded text:
tium continuae caecitatis tenebris pressit, nullum ei lumen vel tium continuae caecitatis tenebris pressit, nullum ei lumen vel extremae visionis aperiens. Sed quia nemo in verbere illius gratia se destituente subsistit, et nisi idem misericors Pater qui poenam irrogat patientiam praestet, mox per impatientiam peccatum nobis ipsa auget correptio peccatorum, fitque modo miserabili ut culpa nostra unde sperare debuit terminum, inde sumat augmentum; idcirco nostra Deus infirma conspiciens, flagellis suis custodiam permiscet, atque in percussione sua electis filiis nunc misericorditer justus est, ut sint quibus postea debeat juste misereri. Unde venerabilem senem dum exterioribus tenebris premeret, interna nunquam luce destituit. Qui cum flagel
Abbreviated transcription (Latin):
iudã auc̃ religiosus atq fidelis SI CUIOST̃¬
simꝰ uir ad huc mihi in monasterio posito
narrauit. Iđ aliqui de siciliȩ partibna
iugio romã petentes in marimedio positi
cuidem serui dĩ qui inscemnio fuerait inclu¬
sus ad celũ ferri animã uider̃ Iui descendentes ad t̃ram
causcamnq an ita eẽt acti ꝑscrutantes illo die inuener̃ obissẽ
dĩ stimulũ quo hunc ad regna celestia ascendisse cogno¬
dhuc in monasterio meo positus cuiuscdã ualde ue¬
nerabilis uiri relatione cognoui qđ dico Aiebat
enĩ. quia uenerabilis pat̃ nomine spes monaste¬
rua construxit in loco cui uocibulũ cample ẽ :
qui sexti ferme miliarii int̃iacente spatio auetusta nur¬
siȩ urbe disiungitur. Hunc om̃ps & misericors ds̃ ab ȩtno
uerbere flagellando protexit : eiq dispensationis suȩ
meximã ase Vfitatẽ seruauit & gr̃am : Quantũq eũ pri¬
us flagellando diligeret: postmodũ ꝑfecte semrando
monstrauit. Eius nãq oculos ꝑ quadraginta annoꝵ spci¬

Expanded text:
idam religiosus atque fidelissimus vir adhuc mihi in monasterio posito narravit quod aliqui de Siciliae partibus navigio Romam petentes, in mari medio positi, cujusdam servi Dei qui in Samnio fuerat inclusus, ad coelum ferri animam viderunt. Qui descendentes ad terram, causamque an ita esset acta perscrutantes, illo die invenerunt obiisse Dei famulum, quo eum ad coelestia regna ascendisse cognoAdhuc in monasterio meo positus cujusdam valde venerabilis viri relatione cognovi quod dico. Aiebat enim quia venerabilis Pater nomine Spes, monasterium construxit in loco cui vocabulum Cample est, qui sexti ferme milliarii interjacente spatio a vetusta Nursiae urbe disjungitur. Hunc omnipotens et misericors Deus ab aeterno verbere flagellando protexit, eique dispensationis suae maximam severitatem servavit et gratiam; quantumque eum prius flagellando diligeret, postmodum perfecte sanando monstravit. Ejus namque oculos per quadraginta annorum spa
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit: qui diuina prouidentia disponi omnia
fidelit̃ credit shic cũ prius in eidẽ montẽ se contulit.
nadũ clauso specu habitans: catena sibi ferrea pedẽ
ligant: etimq saxo ex parte altera afixit: ne ei ul¬
tra licer& progredi: quã catenȩ eiusdẽ quantitas ten¬
debatur. Iuod uir uitȩ uenerabilis benedictus audi¬
ens cuiꝰ suꝑius memoriã feci: ti ꝑ discipłm mandare cis
rauit : si seruuꝰ dĩ es: nonte teneat catena ferri. sed cate
to se spatio sine cattena cohercuit: inquanto & antea li¬
consueuerant : sed funis inquo ad hauriendã aquã sicula
dependebat c̃rebro rumpebatur. Vnde factũ ẽ ut
cindẽ ddcenct qua expede suo uir dm̃ soluerit. ei disci¬
puli peterent. eamq funi adiunge rent. atq: in illã situlã
ligarent. Ex quo iã tempore contigit. ut idẽ funis qͥoti¬

Expanded text:
intelligit, qui divina providentia disponi omnia intelligit, qui divina providentia disponi omnia fideliter credit. Hic cum primum se in eumdem montem contulit, necdum clauso specu habitans, catena sibi ferrea pedem ligavit, eamque saxo ex parte altera affixit, ne ei ultra liceret progredi, quam catenae ejusdem quantitas tendebatur. Quod vir vitae venerabilis Benedictus audiens, cujus superius memoriam feci, ei per discipulumravit: Si servus es Christi, non te teneat catena ferri, sed catento se spatio sine catena coercuit, in quanto et antea liconsueverant. Sed funis in quo ad hauriendum aquam situla dependebat crebro rumpebatur. Unde factum est ut eamdem catenam quam ex pede suo vir Domini solverat ejus discipuli peterent, eamque funi adjungerent, atque in illa situlam ligarent. Ex quo jam tempore contigit ut ide
Abbreviated transcription (Latin):
qoͣtidie & illius interitũ ruitura minabitur Ad hunc
mascator illustris uiri arm̃tari neposcũ mgnarus¬
ticorũ multitudine ueniens p̃atbatur ut uirdĩ de
spcu codẽ dignaretur exire : quatinꝰ ipse ruituram
ripin exmonit potiussae cuellere: itq in sp̃ccu suo dĩ
fimulus iã securus habitaret. Cũq hoc uirdĩ nequa¬
quã ad quiescer&e ei qđ posset ut faceret p̃cepit : & ipse
eret dubiũ non crit simul & specũ destruerx. et
martinũ necaret. Itiqdũ ea quȩ uencrit multitudo
conaretur. si possee sine ꝑiculo uirdĩ ingens illud qđ
desuꝑ incubuerat saxũ leuare : cunctis uidentib repen¬
te res ualde ad mirtibilis contigit. Iui moles ipsa quã
conabuitur euellere. subito ab eisdẽ laborantib euulsa
ne speluncȩ martini tectũ tangeree saltũ dedit: Et
quasi seraai dĩ lesionẽ fugiens longius cecidit: quod¬
ad ad iussũ om̃ipotentis dĩ. angłico ministerio actũ

Expanded text:
quotidie, et illius interitum ruitura minabatur. Ad hanc quotidie, et illius interitum ruitura minabatur. Ad hanc Mascator illustris viri Armentarii nepos, cum magna rusticorum multitudine veniens, precabatur ut vir Dei de specu eodem dignaretur exire, quatenus ipse ruituram rupem ex monte potuisset evellere, atque in specu suo Dei famulus jam securus habitaret. Cumque hoc vir Dei nequaquam acquiesceret, ei quod posset ut faceret praecepit, et ipse eret, dubium non erat quod simul et specum destrueret, et Martinum necaret. Itaque dum ea quae venerat multitudo conaretur, si posset, sine periculo viri Dei, ingens illud, quod desuper incubuerat, saxum levare, cunctis videntibus, repente res valde admirabilis contigit, quia moles ipsa quam conabantur evellere, subito ab eisdem laborantibus evulsa, ne speluncae Martini tectum tangeret, saltum dedit, et quasi servi Dei laesionem fugiens, longius cecidit. Quod ad jussum omnipotentis Dei angelico ministerio actum
Abbreviated transcription (Latin):
cidit: & usq ad uillẽ corruit: quȩ sub monte eodẽ sita
quass in profundo conpicitur. In loco quippe eodẽ tan¬
ta mons ipsẽ altitudine excreuit: ut arbusta ingen¬
tu quȩ excadẽ ualle prodeunt ex monte aspicien¬
tib: quas frucecta . eẽ. uidecntur. Per turbati itaq sc̃
cuncti qui uemebant : summaq cura quȩ sitũ ẽ. sicu¬
bi corpus elapsi potuissee pueri inueniri. Quis enĩ
aliud niss extinctũ crederit : quis uel corpus ad ter¬
rã in tegrũ ꝑuenisse suspicaretur : dũ int̃positis
ubiq scopulis inpaertib discerpi potuis set ded re¬
quisitus puer inucille inuentus ẽ non solũ uiuus sad
etiã incolumis Tunc cunctis patent᷑ mnocuit: qđ
ideo ledi non potuit: quu hunc incasu suo martini
oratio portauit in specu uero illius. magni desuper
rupis eminebat. Iuȩ cũ exparte exigua monti ui¬
deretur a ffixi. martini cellȩ prominensessm suupi

Expanded text:
cidit, et usque ad vallem corruit, quae, sub monte eodem sita, cidit, et usque ad vallem corruit, quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. In loco quippe eodem tanta mons ipse altitudine excrevit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem valle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, summaque cura quaesitum est sicubi corpus elapsi pueri potuisset inveniri. Quis enim aliud nisi exstinctum crederet? quis vel corpus ad terram integrum pervenisse suspicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo Martini oratio portavit. In specu vero illius 317 magna desuper rupes eminebat, quae cum ex parte exigua monti videretur affixa, Martini cellae prominens, casum suum
Abbreviated transcription (Latin):
mo de creuerat. ut ultra mulierẽ non uideret: non qͥa
asꝑnabatur sȩxũ: sed excontemplata specie temptatio¬
nis incurrere metuebat uiciũ. Iuod quȩdã mulier
audiens audac t̃ ascendit montẽ : atq ad cius specum
mpudent̃ prorupit: At ille paulo longius in tuens
& uementis ad s̃ muliebria indum̃ta conspiciens. sẽse
in orationẽ dedit: int̾rã faciẽ depressit: & co usq pro¬
stratus iacuit. quo mpudens mulier astnestra cellu¬
le illius fatignta relerec: quȩ die codẽ mox ut de
monte descendit uitã finiuit: Vt ex mortis cius sen¬
tentia daretur intelligi. quit ualde om̃ipotenti dõ
displicuit: quod eius famulũ ausu im ꝓbo contristauit.
lio quoq tẽpore dũ multi adhunc religiosa deuotio¬
ne concurrerentꝰ atq arta. cẽt. semita quȩ indeue¬
xomontis latere ad cius cellulã properantes duce¬
bat . p̃uer paruulus incaute gradiens ex eodẽ monte ce¬

Expanded text:
mo, decreverat ut ultra mulierem non videret, non quia mo, decreverat ut ultra mulierem non videret, non quia aspernabatur sexum, sed ex contemplata specie tentationis incurrere metuebat vitium. Quod quaedam mulier audiens, audacter ascendit montem, atque ad ejus specum impudenter prorupit. At ille paulo longius intuens, et venientis ad se muliebria indumenta conspiciens, sese in orationem dedit, in terram faciem depressit, et eo usque prostratus jacuit, quo impudens mulier a fenestra cellulae illius fatigata recederet. Quae die eodem, mox ut de monte descendit, vitam finivit, ut ex mortis ejus sententia daretur intelligi quia valde omnipotenti Deo displicuit, quod ejus famulum ausu improbo contristavit. Alio quoque tempore dum multi ad hunc religiosa devotione concurrerent, atque arcta esset semita quae in devexo montis latere ad ejus cellulam properantes ducebat, puer parvulus, incaute gradiens, ex eodem monte ce
Abbreviated transcription (Latin):
tatione eicere facto terrore canatus ã. Exepit et enim
serpens inspelunca inueniri soluscũ solo. łoq orinte se
ante illũ sternere : & cũ cubante patrit̃ cubare. Sed uir
sc̃s omnino in ꝑterritus eiꝰ ori manũ uel pedẽ extendebat :
dicens : si licentũ accepisti ut ferias: ego non prohibeo Cũq
hoc continue ꝑtrienniũ gereretur. die quadã antiquus
hostis tinta hac ciꝰ fortitudine uictꝰ in fremuit : seq ꝑdeue¬
cum montis latus in p̃cipitiũ serpens dedit õm̃iaq arbusta
loci illius flammna ex sẽ exeunte concremauit. Iui in co
qđ montis latus omne cõbussit cogente omnipotente dõ
monstrre cõpulsus ẽ quantȩ uirtutis fuerat qͥ ui ctꝰ
ab scedebat serpende quȩso iste uir dñi in quo m̃tis uer¬
doc sc̃ctit : qui cũ serpente ꝑtrienniũ iacuit sc̃curus.
ET RAuditu piueo. GREGOR
ir iste uitȩ uenerabilis inclusionis suȩ tempore pri¬

Expanded text:
tatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim tatione ejicere facto terrore conatus est. Coepit etenim serpens in speluncam venire solus cum solo, eoque orante se ante illum sternere, et cum cubante pariter cubare. Sed vir sanctus omnino imperterritus, ejus ori manum vel pedem extendebat, dicens: Si licentiam accepisti ut ferias, ego non prohibeo. Cumque hoc continue per triennium gereretur, die quadam antiquus hostis tanta hac ejus fortitudine victus infremuit, seque per devexum montis latus in praecipitium serpens dedit, omniaque arbusta loci illius flamma ex se exeunte concremavit. Qui in eo quod montis latus omne combussit, cogente omnipotente Deo, monstrare compulsus est, quantae virtutis fuerat, per quem victus abscedebat. Perpende, quaeso, iste vir Domini in quo mentis vertice stetit, qui cum serpente per triennium jacuit securus. PETR. Auditu paveo. GREGOR. Vir iste vitae venerabilis, inclusionis suae tempore pri
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ quoq in parte campaniȩ uir ualde
uenerabilis martinus nomine. in monte
marsico solitariã uitã duxit. multisq an¬
nis inspccu angustis simo inclusus fuit. Iuẽ multi ex
nr̃is nouer̃ ẽiusq actib p̃sentes extiter̃ : de quo multa
ipsẽ & batte memoriȩ papa pelagio decessore meo
& aliis religiosis simis uiris narrantib: agnoui. Cuius hoc
miraculũ primũ fuit : qđ mox ut se in p̃dicti montis fo¬
rmine contulit expetra edẽ quȩ in sem& ipsa con¬
ciua angustũ specũ fecerat. aque stilla prorupit.
quȩ martino dĩ famulo in usu cotidiano sufficer&: nec
plus ad eẽt. nec nocessitati de esso: qua re ostendit om̃ps
ds̃ quantũ sui famuli curã gerer&. Cui uetusto miraculo
potũ in solitudine expetre duricia ministrar&: sed an¬
tiquus hostis humani generis eiꝰ uirib inuidens: hunc
usitata arte pellere ex eo specu molitus ẽ : Nam amicam
sibi bestiã serpentẽ scilic& ingressus hunc ab eadẽ abi¬

Expanded text:
 quoque in parte Campaniae vir valde venerabilis Martinus nomine in monte Marsico solitariam vitam duxit, multisque annis in specu angustissimo inclusus fuit, quem multi ex nostris noverunt, ejusque actibus praesentes exstiterunt. De quo multa ipse et beatae memoriae papa Pelagio decessore meo, et aliis religiosissimis viris narrantibus agnovi. Cujus hoc miraculum primum fuit, quod mox ut se in praedicti montis foramine contulit, ex petra eadem, quae in semetipsa concava angustum specum fecerat, aquae stilla prorupit, quae Martino Dei famulo in usu quotidiano sufficeret, et nec plus adesset, nec necessitati deesset. Qua in re ostendit omnipotens Deus quantam sui famuli curam gereret, cui vetusto miraculo potum in solitudine ex petrae duritia ministraret 316 Sed antiquus hostis humani generis, ejus viribus invidens, hunc usitata arte pellere ex eo specu molitus est. Nam amicam sibi bestiam, serpentem scilicet, ingressus, hunc ab eadem habi
Abbreviated transcription (Latin):
discipłorũ : qđ ad celi t̃tu secreta ducitur. &tam̃ m̃ts
oculũ ꝑ cõpassionẽ reflectit: ad disponendũ cubile
coniugatoꝵ dicens. Ixori uirdebitũ redlat: similu
&uxor uiro qđ admiscetur in contẽplatione cõctib an¬
geloꝵ. et cm̃ non asꝑnatur cogitare atq disponere
ftati carnaliũ : qđ gaud& in infirinitatib sibiq inon
pictatis rediit. M inꝰ ẽ. ergo quẽ piam in carne suscitari
nisi forte cũ ꝑuiuificationẽ carnis. aduitã reducimu
m̃tis Vt hoc ei agatur ꝑ exterius miraculũ quatinꝰ con¬
uersus interius uiuificetur. PETRꝰ. Ualde infi
credidi hoc qđ modo quã sit in cõparibilit̃ superius
agnoui. Sed quȩso coepta ꝑsequere : utdũ tempus uacat

Expanded text:
discipulorum; quod ad coeli tertii secreta ducitur , et tamen mentis discipulorum; quod ad coeli tertii secreta ducitur , et tamen mentis oculum per compassionem reflectit ad disponendum cubile conjugatorum, dicens: Uxori vir debitum reddat, similiter et uxor viro , quod admiscetur in contemplatione coetibus angelorum, et tamen non aspernatur cogitare atque disponere facta carnalium; quod gaudet in infirmitatibus, sibique in pietatis rediit. Minus est ergo quempiam in carne suscitari, nisi forte per vivificationem carnis ad vitam reducatur mentis; ut ei hoc agatur per exterius miraculum, quatenus conversus interius vivificetur. PETR. Valde infra credidi hoc, quod modo quam sit incomparabiliter superius agnovi. Sed, quaeso, coepta prosequere, ut dum tempus vaca
Abbreviated transcription (Latin):
attendimꝰ : ita necesse ẽ ut credamꝰ. Si uero iniusi¬
bilia pensamꝰ: nimirũ constat. qͥa maius ẽ. miracu¬
lũ p̃dicationis uerbo atq orationis solatio peccato¬
rẽ conuertere : quã carnẽ mortuã resuscitare . Iñ
isto & enĩ resuscitatꝰ caro iterũ moritura. ĩn illo ue¬
ro anima in ȩc̃num uictura Cũ enĩ ꝓpono duos in
quo horũ existimas maiori factũ uirtute miraculũ
lazarũ quippe quẽ iã fidelẽ fuisse credimꝰ carne¬
dñs : saulũ uero suscitauit inm̃te. Et quidem post
resurrectionẽ carnis delazari uirtutib: tacetur : nam
post resurrectionẽ animȩ capere nr̃a infirmitas non
ual& quanta in sacro eloquio de pauli uirtutib di
pturȩ scientia. nihil se scire uidicat nisi xp̃m itim &
quẽ gladiis primo in sequebatur : qđ a postolatꝰ hono¬
re sublimis ẽ : sed tam̃ sponte fit paruulus in medio

Expanded text:
attendimus, ita necesse est ut credamus; si vero invisiattendimus, ita necesse est ut credamus; si vero invisibilia pensamus, nimirum constat, quia majus est miraculum praedicationis verbo atque orationis solatio peccatorem convertere, quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura. Cum enim propono duos, in quo horum existimas majori factum virtute miraculum? Lazarum quippe, quem jam fidelem credim Saulum vero resuscitavit mente. Et quidem post resurrectionem carnis de Lazari virtutibus tacetur; nam post resurrectionem animae capere nostra infirmitas non valet quanta in sacro eloquio de Pauli virtutibus dipturae scientia, nihil se scire judicat nisi Christum Jesquem gladiis insequebatur. Quod apostolatus honore sublimis est, sed tamen sponte fit parvulus in medio
Abbreviated transcription (Latin):
puluere defuncti faciẽ fricctuit. Quicũ diutius fri¬
crtur recepit animã oscitauit: oculos a peruit :
seseqieleuans resedit. Iuid ergo se ageretur mi¬
ratus ẽ ac si degriui somno fuis set excitatus uoddũ
mulier lam̃tis fatigata conspicer&. coepit exgaudio
magis flere : & uoces amplius edere. Iuã uir dñi
modesti ꝓhibitione cõpescuit dicens: tace tace: sed
siquis uos requisi uerit qualit̃ factũ sit : hoc solũ¬
hoc atq ab eiꝰ hospitio exiit: quadragesimũ subdia¬
conẽ ꝓtinꝰ reliquit. et in loco eodẽ ultra ñ apparuit.
Temporalẽ namq honorẽ fugiens egit ut ab hnsa qͥb: uisus
intanta uirtute fuerat: nũquã iã in hac uita uide¬
retur. PTRV. Quid alii sentiant ignoro : Ego
aut̃ cunctis miraculis hoc potius existimo. eẽ miracu¬
lũ qđ ad uitã mortui redeunt. eoꝵq animȩ ad cir¬
nẽ ex occulto reuocintur. GRE GOi uisibilia

Expanded text:
pulvere defuncti faciem fricavit. Qui cum diutius fripulvere defuncti faciem fricavit. Qui cum diutius fricaretur, recepit animam, oscitavit, oculos aperuit, seseque elevans resedit, quid erga se ageretur miratus est, ac si de gravissimo somno fuisset excitatus. Quod cum mulier lamentis fatigata conspiceret, coepit ex gaudio magis flere, et voces amplius edere. Quam vir Domini modesta prohibitione compescuit, dicens. Tace, tace; sed 321 si quis vos requisiverit qualiter factum sit, hoc solumhoc, atque ab ejus hospitio exivit, Quadragesimum subdiaconum protinus reliquit, et in loco eodem ultra non apparuit. Temporalem namque honorem fugiens, egit ut ab his a quibus visus in tanta virtute fuerat nunquam jam in hac vita videretur. PETR. Quid alii sentiant ignoro: ego autem cunctis miraculis hoc potius existimo esse miraculum, quod ad vitam mortui redeunt, eorumque animae ad carnem ex occulto revocantur. GREGOR. Si visibilia
Abbreviated transcription (Latin):
ati mulier sedit : quȩ in maignis flecib. noctẽ ducens.
continuis lam̃toꝵ uocib sitis faciebat dolori Cũq hoc
diutius fiera et flere mulier nullo modo cessaret
uir dĩ qui reteptus hospitio fuerit quad ragesimo
subdiacono cõpunctus ait. Dolori huiꝰ mulieris. ami¬
ma met cõp̃titur. Rogo surge &ibremꝰ. serrexere
igitur : utriq ad uicinã ȩccłam. seseq parit̃ in ora¬
tonem deder̃. Cũq diutius orassent cõplere doratio¬
nẽ qua ditgesimũ subdiaconẽ seruus dĩ petut
ua cõpleti ab altaris crepidine puluerẽ collegu
atqi cũ codẽ quad ragesimo ad defuncti corpus abs¬
cessit  seseq ibidẽ in oritionẽ dedit Cũq diutius
Stitiq surrexit i & quia dexitra manu collectũ pul¬
uerẽ gestibat: sinistra palliũ quo facies defuncti ue¬
labatur abstulit. Iuod cũ mulier fieri cerner&e : com¬
tridicere uehem̃ter coepitꝰ ec mirari quid uellet
facoro : Ablato itiq pallio diucoquẽ colligerit

Expanded text:
ata mulier sedit, quae in magnis fletibus noctem ducens, continuis lamentorum vocibus satisfaciebat dolori. Cumque hoc diutius fieret et flere mulier nullo modo cessaret, vir Dei, qui receptus hospitio fuerat, Quadragesimo subdiacono compunctus ait: Dolori hujus mulieris anima mea compatitur; rogo, surge, et oremus. Perrexerunt igitur utrique ad vicinam ecclesiam, seseque pariter in orationem dederunt. Cumque diutius orassent, complere orationem Quadragesimum subdiaconum servus Dei petiit. Qua completa ab altaris crepidine pulverem collegit, atque cum eodem Quadragesimo ad defuncti corpus accessit, seseque ibidem in orationem dedit. Cumque diutius statimque surrexit. Et quia manu dextera collectum pulverem gestabat, sinistra pallium quo facies defuncti velabatur abstulit. Quod cum mulier fieri cerneret, contradicere vehementer coepit et mirari quid vellet facere. Ablato itaque pallio, diu eo quem collegerat
Abbreviated transcription (Latin):
it : qui ouiũ sucrũ gregẽ pascere in eiusdẽ aureliȩ par¬
tib solebat Cuiꝰ ualde ueracis uri narratione. resmira
in notuit : quȩ secreto fuerat gesta. Isnamq ut p̃diximꝰ.
dũ grogis sui maurelia curt̃ gerer&. in dieb eisdem
uir fuit emonte qui argentarius uocatur uenerabilis
uite q̃ui habitũ monachi quẽ p̃tendebat specie mo¬
rib explebat hic itaq ad ȩccłam beati petri apłoꝵ pͥn

Expanded text:
in ejusdem Aureliae partibus solebat. Cujus valde veracis viri narratione res mira innotuit, quae secreto fuerat gesta. Is namque, ut praediximus, dum gregis sui in Aurelia curam gereret, in diebus ejusdem vir fuit e monte, qui Argentarius vocatur, venerabilis vitae, qui habitum monachi, quem praetendebat specie, moribus explebat. Hic i
Abbreviated transcription (Latin):
si nunc ante restitutionẽ corporũ incęlo recipi ua¬
leat animȩ iustorum. GREGOR Hoc neq
de om̃ib iustis fateri possumꝰ neq de om̃ib negure
Nã sunt quorundã iustoꝵ anime. quȩ acelesti regno
quibusdã adhuc mansionib differuntur. In quo dila¬
tionis dampno quid aliud innuitur: nisi qđ de ꝑfecta
iustitu aliquidminus habuer̃ : & tam̃ luce clarius con¬
stit: quii ꝑfectoꝵ iustoꝵ animȩ mox ut huius cernis
corpus illue congnegabuencus aquile. Suia abi ip¬
sẽ redẽptor ñr .ẽ. corpore. illuc ꝓcul dubio colliguntur &
animȩ iustoꝵ & paulus dis solui desiderat & cũ xRo esse¬

Expanded text:
si nunc, ante resurrectionem corporum, in coelo recipi vasi nunc, ante resurrectionem corporum, in coelo recipi valeant animae justorum.--GREGORIUS. Hoc neque de omnibus justis fateri possumus, neque de omnibus negare, nam sunt quorumdam justorum animae, quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur; in quo dilationis damno quid aliud innuitur nisi quod de perfecta justitia aliquid minus habuerunt? et tamen luce clarius constat quia perfectorum justorum animae, mox ut hujus carnis corpus, illuc congregabuntur aquilae : quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illuc procul dubio colliguntur et animae justorum. Et Paulus: Dissolvi desidero al., cupio dis