comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
simul afrõte lat̾ib tͥgo circũ fusus adĩt̾e̾ptioe cu ex̾citu ce¬
deret̃ ¶Idez hanibal adu̾sus numiu dictatore nocte ĩtẽpes¬
ta sextentis eꝗtib ĩꝑauit/ ut plures turmas segregati ꝑ ui¬
ces sine int̾missiõe cirea castra hostiu se oũtarẽt Ita totan¬
octe romanis ĩuallo statõe ac pluuia que forte ꝯtinua fuerat
ĩeꝗetatio ꝯfectisq cu receptui signu ia numiꝰ dediss. haui¬
lul suos reꝗetos eduxit/ ⁊ castra eius ĩuasit. ¶ Epaminũdas
thebanus ĩeundez moduz cuz lacedemonii archinon uallo ⁊¬
ducto pellapon ueson tuerẽt᷑ paucoru oꝑa leuis armature
tota nocte ĩꝗetauit hostez ac deinde pͥa luce uocatis siue cu
lacedemonii se recepissẽt subito uniu̾su exͥcitu quẽ ꝗetũ
habuerat ad mouit. Et ꝑ ip̃a munim̃ta destituta ꝓpugnato¬
rib irrupit. ¶ Hanibal directa acie ad cannas. dc. eꝗtes mi¬

Expanded text:
tu caederetur. Idem Hannibal adversus Iunium dictatorem nocte intempesta DC equitibus imperavit, ut in plures turmas segregati per vices sine intermissione circa castra hostium se ostentarent. Ita tota nocte Romanis in vallo statione ac pluvia, quae forte continua fuerat, inquietatis confectisque, cum receptui signum mane Iunius dedisset, Hannibal suos requietos eduxit et castra eius invasit. Epaminondas Thebanus in eundem modum, cum Lacedaemonii ad Isthmon vallo ducto Peloponeson tuerentur, paucorum opera levis armaturae tota nocte inquietavit hostem. Ac deinde prima luce revocatis suis, cum Lacedaemonii se recepissent, subito universum exercitum, quem quietum habuerat, admovit et per ipsa munimenta destituta propugnatoribus irrupit. Hannibal directa acie ad Cannas DC equites Nu
Abbreviated transcription (Latin):
ipẽ cu paucis ꝓfectus ita ut ꝯtẽptu sui hoste uĩceret eũde
ĩsequẽte fugit/ donec p̃paratas ĩsidias p̃ducẽt adu̾su deĩde
⁊ egrediẽte ĩt̾ra ꝑ eq quo ad laoc ip̃ exposuerat cecidit. ¶ Ide

Expanded text:
ipse cum paucis profectus ita, ut contemptu sui hostem invitaret, eundem ipse cum paucis profectus ita, ut contemptu sui hostem invitaret, eundem insequentem fugit, donec in praeparatas insidias perduceret. Aversum deinde et egredientem in terram per eos, quos ad hoc ipsum exposuera
Abbreviated transcription (Latin):
diss ad pugna ut primu cominus stetit / iniq ĩquit
cẽsisti. Suq admiratus ille quisna se ͤ omitaret᷑ resp
exiss adu̾su uno iͨtu ꝯfecit. ¶Iphycratos atheniẽsis
ad cornessu cu sciret lacedemonioru duce anaxabiũ
ex̾citu pedestri itinere duc̾ẽ firmissima manu militu⁊
eduxit enauib acͥ ĩ sidiis collocauit. Naues aute cẽs tãꝙ̃
chil dubitãtes lacedemonio atgo ag̾ssus itine̾ op̃ssit fud¬
itq Niburni cũ uadosa loca obsedissẽt capitib tm̃ emi¬
nẽtib fide fecerũt hosti alti maris/ acẽrimeq eq ꝑsequebat᷑¬
ĩplicitu uado cepũt. ¶Archiabides dux atheniẽsiu ĩ elespõ¬
to adu̾sus numidaꝵ ⁊ lacedemonioꝵ duce cu ãplũ ex̾ci¬
tu ⁊ plures naues hr̃et./ nocte expositis ĩ t̾ra qbla militu
suoꝵ parte quai nauiu post queda ꝓmõtoria occultata

Expanded text:
disset ad pugnam, ut primum comminus stetit, "inique", inquit, disset ad pugnam, ut primum comminus stetit, "inique", inquit, rocessisti." Cumque admiratus exisset, aversum uno ictu confecit. Iphicrates Atheniensis ad Cherronessum, cum sciret Lacedaemoniorum ducem Anaxibium exercitum pedestri itinere ducere, firmissimam manum militum eduxit e navibus et in insidiis conlocavit, naves autem omnium hil exspectantes Lacedaemonios a tergo ingressus itinere oppressit fuditque. Liburni, cum vadosa loca obsedissent, capitibus tantum eminentibus fidem fecerunt hosti alti maris ac triremem, quatheniensium, in Hellesponto adversus Mindarum, Lacedaemoniorum ducem, cum amplum exercitum et plures naves haberet, nocte expositis in terram quibusdam militum suorum, parte quoque navium post quaedam promunturia occultata,
Abbreviated transcription (Latin):
ia fidez destinatõi intra breuissimu deĩde spatiu exiguoi
circuit᷑ ĩflexit repẽte ad mõtes occupãdos. quo uiso ꝑturbati
affranii uelut captis castris/ ⁊ ip̃i effuso cursu eosdez mõtes
petiere. Qd̾ futuru cu p̃diuinass cesar parti peditatũ
tonius apud foru galloꝵ cu pansã ꝯsule aduẽtare ꝯpe¬
riss ĩ sidus ꝑsiluestria emilie uie dispositis agmen eiꝰ exce¬
pit fuditq ⁊ ip̃ eo uulnere affecit quo ĩtrã pauco dies
exanimaret᷑ ¶Iuba rex ĩ affrice bello ciuili curignis aĩu
simulato regressu ĩpulit ĩ uana allacritate cuiꝰ spei uan¬
itate deceptus curio dũ tãꝙͣ fugiẽte sabura regiu p̃fec¬
tu ꝑseꝗtur deuenit ĩ patẽtes cãpysubi numidaꝵ circũuẽt¬
equitatu ꝑdito exͥcitu cecidit. ¶Melancũs dux atheni¬
ensiu cu prouccatus a rege hostiu e xanto boetio descen¬

Expanded text:
ia fidem destinationi. Intra brevissimum deinde spatium exiguo ia fidem destinationi. Intra brevissimum deinde spatium exiguo circuitu flexit repente ad montis occupandos. Quo visu perturbati Afraniani velut captis castris et ipsi effuso cursu eosdem montes petiere. Quod futurum cum praedivinasset Caesar, partim peditatu qtonius apud Forum Gallorum, cum Pansam consulem adventare comperisset, insidiis per silvestria Aemiliae viae dispositis agmen eius excepit fuditque et ipsum eo vulnere affecit, quo intra paucos dies exanimaretur. Iuba rex in Africa bello civili Curionis animum simulato regressu impulit in vanam alacritatem; cuius spei vanitate deceptus Curio, dum tamquam fugientem Sabboram regium praefectum persequitur, devenit in patentes campos, ubi Numidarum circumventequitatu, perdito exercitu, cecidit. Melanthus, dux Atheniensium, cum provocatus a rege hostium Xantho Boeotio descen
Abbreviated transcription (Latin):
ducib liuius tradidit receptas ꝗuq romanas aqllas signa
⁊ recidit ¶Uentidius parthos ⁊ labieniu alacres successib
destituto labienio ꝓuĩcia excederẽt parthi ¶Idez adu̾sus
pharnastanez ⁊ parthos cuz ip̃e exiguuz numuz milituz he¬
ret./ Illis aut̃ fiducia ex multitudĩe uideret ĩcresce̾ ad lat̾
castroꝵ.uiii. cohortes ĩ obscura ualle posuit eꝗtatu post tͥga
hostiu collocato/ Tu paucos ad modu milites ĩhostez misit.
ꝗubi simulata fuga hoste effuse sequẽte ultra locu ĩsidi¬
aru ꝑduxũt cohorte alatere acie p̃cipitata ĩfugã ĩhiis ph¬
arnastane int̾fecit. ¶Gaius cesar suis ⁊ affranii castris q̃¬
rias tenẽtib planicies cu utriusq partis plurimu ĩt̾ess
colles ꝓximq occupare idq ꝑpsaxoru asꝑitate eẽt difficille
tãꝙͣ illerda repetituru retro agm̃ ordinauit faciẽte ĩ op¬

Expanded text:
ducibus Livius tradit, receptas quinque Romanas aquilas, signa ducibus Livius tradit, receptas quinque Romanas aquilas, signa et cecidit. Ventidius Parthos et Labienum, alacres successibusdestituto Labieno provincia excederent Parthi. Idem adversus Pharnastanis Parthos, cum ipse exiguum numerum militum haberet, illis autem fiduciam ex multitudine videret increscere, ad latus castrorum XVIII cohortes in obscura valle posuit, equitatu post terga peditum conlocato. Tum paucos admodum milites in hostem misit; qui ubi simulata fuga hostem effuse sequentem ultra locum insidiarum perduxere, coorta a latere acie praecipitatos in fugam, in his Pharnastanem, interfecit. C. Caesar, suis et Afranii castris contrarias tenentibus planitias, cum utriusque partis plurimum interesset colles proximos occupare idque propter saxorum asperitatem esset difficile, tamquam Ilerdam repetiturum retro agmen ordinavit, faciente inop
Abbreviated transcription (Latin):
sitis.¶Qd̃ postꝙͣ ex snia ꝯtigit ꝯu̾sis q t̾ga dedisse uidebant᷑
mediu hoste trepidãte cecidit. ipõs ⁊̃ equo pedite cͦ mi¬
nus accedẽte ꝯfudit /eo p̃lio fiducia regi qua ĩq̃stori¬
b copiis hẽbat subtraxit. ¶Crassus bello fugitiuoꝵ apud
cathena bina castra cominus cu hostiu castrie uallau¬
it Nocte deinde coĩcatis copiis manẽte p̃toria ĩ maioribꝰ
castris ut fallerent᷑ hostes Ipẽ cẽs copias eduxit. ⁊ ĩradicib
p̾alci mõtis ꝯstituit diuisoq eꝗtatu p̃cepit .l. quĩtio partẽ¬
spartico obieceret pugnaq eu frustaret᷑ ꝑte alia gallo ger¬
manqq exfractõe casti ⁊ gamutii ellicẽt ad pugna ⁊ pugna
simulata deduceret ut ip̃e aciez ĩstrux̾at quos cu barbari ĩse¬
cuti ẽẽnt eꝗte recedẽte ĩ cornua subito acies romana adaꝑ¬
ta cu clamore ꝓcurrit. Xxu. armatoꝵ eo p̾lio ĩtfecta cũ ip̃i

Expanded text:
idebantur, medium hostem trepidantem cecidit, ipsos etiam equos pedite comminus accedente confodit. Eoque proelio fiduciam regi, quam in equestribus copiis habebat, detraxit. Crassus bello fugitivorum apud Cantennam bina castra comminus cum hostium castris vallavit. Nocte deinde commotis copiis, manente praetorio in maioribus castris, ut fallerentur hostes, ipse omnes copias eduxit et in radicibus praedicti montis constituit; divisoque equitatu praecepit L. Quintio, parteSpartaco obiceret pugnaque eum frustraretur, parte alia Gallos Germanosque ex factione Casti et Cannici eliceret ad pugnam et fuga simulata deduceret, ubi ipse aciem instruxerat. Quos cum barbari insecuti essent, equite recedente in cornua, subito acies Romana adaperta cum clamore procurrit. XXXV milia armatorum eo proelio interfecta cum ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
spõderet pugnãte ĩ lixia. cuiꝰ rei pudore uniu̾si secuti sũt eũ.¬
¶ Diuus iulliꝰ admodu referẽtib suis pedẽ eqͦ suu abduci ius¬

Expanded text:
sponderent pugnantem in Boeotia; cuius rei pudore universi eum secuti sunt.sponderent pugnantem in Boeotia; cuius rei pudore universi eum secuti sunt. Divus Iulius ad Mundam referentibus suis pedem equum suum abduci
Abbreviated transcription (Latin):
auit nõ recepturu se ĩcastra quẽqua nisi uictore reductiꝰ¬
q ĩ acie uictoria potitus ẽ ¶ Scipio apud numãtia cũ ad
ĩ castra redisi Fuluius priscus dictator cu signa legionu fer¬
ri ĩ hostes falisco iusiss signiferu cũctãte occidi ĩpauit. Quo
exẽplo ꝑtiti hoste ĩuaserũt. ¶ Cossus cornelius magist̾ eꝗtũ
adu̾sus fidenates idez fecit. ¶ Carquinius adusus sabinq cũc¬
tato eꝗtes detractis frenis xitatisq equis ꝓrũꝑe aciez iussit.
Quĩtus atilius ꝯsul bello sãnitico ex atie refugiẽtib ĩ castra
militib atie suoru opposuit affirmãs secu ⁊ bonis ciuibus
dimicaturo eq nisi cu hostib maluissẽt ea rõe uniu̾sq ĩati¬
e reduxit. ¶Lucius scilla cedẽtib ia legionib ex̾citui mi¬
tridatico ductu archelay stricto gladio ĩprima atie ꝓcurrit.
appellãsq milites dixit. siꝗs quesiss ubi ĩꝑatrͣe reliqss. re¬

Expanded text:
avit non recepturum se in castra quemquam nisi victorem, reductisque in aciem victoria potitus est. Scipio apud Numantiam, cum avum, quisquis in castra redisset. Servilius Priscus dictator, cum signa legionum ferri in hostis Faliscos iussisset, signiferum cunctantem occidi imperavit; quo exemplo perterriti hostem invaserunt. Cossus Cornelius magister equitum adversus Fidenates idem fecit. Tarquinius adversus Sabinos cunctantes equites detractis frenis concitatisque equis perrumpere aciem iussit. M. Atilius consul bello Samnitico ex acie refugientibus in castra militibus aciem suorum opposuit, affirmans secum et bonis civibus dimicaturos eos, nisi cum hostibus maluissent; ea ratione universos in aciem reduxit. L. Sulla, cedentibus iam legionibus exercitui Mithridatico ductu Archelai, stricto gladio in primam aciem procucurrit appellansque milites dixit, si quis quaesisset, ubi imperatorem reliquissent, re
Abbreviated transcription (Latin):
unt ⁊ delessẽt nuimitii excitu nisi fabius piclitãtib̾¬
subueniss. ¶ Idez hamlul cu ad trebia ĩ ꝯspectu hr̃et sẽpron¬
ii lõgi ꝯsulio castra medio amꝑne int̾fluente senissima hye¬
me magone ⁊ ełctꝙͥ ĩsidus posint. deinde numidas eꝗtes ad
ꝑat ut ad primu nr̃oꝵ ĩcursu ꝑ nota refugerẽt uada. hos ꝯsul
⁊ adortus temere ⁊ ĩsecutꝰ ieiunu ex̾citu ĩ maximo frigore ⁊¬
trãsitu fluminis rigere fecit. Dox tezpore ⁊ ĩedia affectis
lamibal suuz milite opposuit / que ad id ignib oleoq ⁊ cibo
ontis ĩcãpos patẽtes educeret simulata fuga ꝑ angustias ad
patientia euasit /ibiq castra posuit / ac nocte dispositis militi
b ⁊ ꝑ colle q ĩminebat/ ⁊ ĩ lat̾ib angustiarur pͥa luce nebula
quai adiutus acie direxit. ¶ Naminius uelut diffugiẽ

Expanded text:
erunt et delessent Minuci exercitum, nisi Fabius periclitantiberunt et delessent Minuci exercitum, nisi Fabius periclitantibsubvenisset. Idem Hannibal, cum ad Trebiam in conspectu haberet Semproni Longi consulis castra, medio amne interfluente, saevissima hieme Magonem et electos in insidiis posuit. Deinde Numidas equites ad praeceperat, ut ad primum nostrorum incursum per nota refugerent vada. Hos consul et adortus temere et secutus ieiunum exercitum in maximo frigore transitu fluminis rigefecit. Mox torpore et inedia affectis Hannibal suum militem opposuit, quem ad id ignibus oleoque ontis in campos patentes duceret, simulata fuga per angustias ad patentia evasit ibique castra posuit ac nocte dispositis militibus et per collem, qui imminebat, et in lateribus angustiarum prima luce, nebula quoque adiutus, aciem direxi
Abbreviated transcription (Latin):
uii romani ducis munita ip̃ p̃t̾ea multa temere audẽ pͥa
luce cu dẽpsiores nebule p̾starẽt obscuritate pauco eꝗtes
munitionu nr̃aꝵ uigilib oñdit. Quo fuluius repẽte mo¬
uit ex̾citu ¶Hanibal ꝑ adusa partez castra eiꝰ occupan¬
it / ⁊ illa intͥgu romanoꝵ effusus octomillia fortissimoꝵ
militu cu ip̃o duce trucidauit. Ip̃e hanibal cu int̾ fabi¬
u dictatore ⁊ munitiũ magistru eꝗtu diuisus eẽt exͥ¬
citus ⁊ fabius occasionib ĩmineret municius pugnãdi
cupiditate ꝯflagraret/ castra ĩcãpo ꝗ medius int̾ hos¬
tes erat posuit. Et cu parte peditu ĩ ꝯfragosis rupibus
cel ass ip̃e aduocandu hoste misit ꝗ proximu tumil¬
u occuparẽt. ad quos opprim̃dos cu eduxiss copias in¬
unitius ĩ sidiatores abhanibale dispositi subito ꝯsurex¬

Expanded text:
vi, Romani ducis, munita, ipsum praeterea multa temere audere, prima vi, Romani ducis, munita, ipsum praeterea multa temere audere, prima luce, cum densiores nebulae praestarent obscuritatem, paucos equites munitionum nostrarum vigilibus ostendit; quo Fulvius repente movit exercitum. Hannibal per adversam partem castra eius occupavit et illa in tergum Romanorum effusus octo milia fortissimorum militum cum ipso duce trucidavit. Idem Hannibal, cum inter Fabium dictatorem et Minucium magistrum equitum divisus esset exercitus et Fabius occasionibus immineret, Minucius pugnandi cupiditate flagraret, castra in campo, qui medius inter hostes erat, posuit et, cum partem peditum in confragosis rupibus celasset, ipse ad evocandum hostem misit, qui proximum tumulum occuparent. Ad quos opprimendos cum eduxisset copias Minucius, insidiatores ab Hannibale dispositi subito consurrex
Abbreviated transcription (Latin):
hñte molitus ĩ belles suoꝵ ĩuicina regicẽ etholie famã sp¬
sititãꝙͣ urbes ⁊ res suas etholis cederet. Ip̃e tñ hiis ꝗ arma
ferre pot̾ant ĩsidias ĩmõtib ⁊ locis ꝯfragosis distribuit.
Illini tim̃tes ne que molosoꝵ erãt ab etholis occuparent᷑
uelut ad p̃da festinãtes neglectis ordĩb accellerare ceꝑũt.
quos dissipatq nichil tale expectãtes arridas ex ĩsidus fu¬
dit fugauitq ¶Chyberius labienus claudius cesaris le¬
gatus adu̾sus gallo ante aduẽtu germanoꝵ. quo auxi¬
lio hiis uẽturꝙ sciebat ꝯfligere cupiẽs diffidẽtia simulau¬
it/ positisq ĩ diu̾sa ripa castris ꝓfectõe edixit ĩ posteru diẽ.
galli credẽtes eu fugere flumẽ qd̾ mediu erat instituerũt trã¬
mittere labienius circũacto ex̾citu int̾ ip̃as suꝑandi ais difficu¬
tates eꝙ cecidit ¶Hanibal cu explorass negligẽtꝰ castra ful¬

Expanded text:
 vicinam regionem Aetoliae famam sparsit, tamquam urbes ac res suas Aetolis concederet. Ipse cum his, qui arma ferre poterant, insidias in montibus et locis confragosis distribuit. Illyrii timentes, ne quae Molossorum erant ab Aetolis occuparentur, velut ad praedam festinantes neglectis ordinibus accelerare coeperunt; quos dissipatos, nihil tale exspectantes, Harrybas ex insidiis fudit fugavitque. T. Labienus C. Caesaris legatus adversus Gallos ante adventum Germanorum, quos auxilio his venturos sciebat, confligere cupiens diffidentiam simulavit positisque in diversa ripa castris profectionem edixit in posterum diem. Galli, credentes eum fugere, flumen, quod medium erat, instituerunt transmittere. Labienus circumacto exercitu inter ipsas superandi amnis difficultates eos cecidit. Hannibal, cum explorasset neglegenter castra Ful
Abbreviated transcription (Latin):
auxiliu suꝑueĩre ei arbitrati u̾terẽt᷑ ¶o enu rhadus na¬
uali plio cu hr̾et ducẽtaru nauiu classe ⁊ hostiu nau¬
es elice̾ ad p̃liu uellet ita ordinauit suo ut paucaꝵ naui¬
u malqs elige̾t easq primas agi iuberet/ hostes aut ꝓcul
ꝯspicati nũu arbor ⁊ ex eo nauiu qͦ ꝯiecturãtes obtulerũt
se c̾tanum. ⁊ apłib occupati suꝑatiq sũt. ¶ Thimotheus dux
athemẽsiu adu̾sus lacedemonio nauali acie dec̾taturꝰ cũ ĩ¬
structa classis eoꝵ ad pugnãdu ꝓcessiss ex uellocissimis na
prelaxato facile superauit. X emittẽdo hoste ne clausus
pliuz ex desperatõe reintegiet.¬

Expanded text:
 Rhodius navali proelio, cum haberet ducentarum navium classem et hostium naes elicere ad proelium vellet, ita ordinavit suos, ut paucarum navium malos erigeret easque primas agi iuberet; hostes procul conspicati numerum arborum et ex eo navium quoque coniectantes obtulerunt se certamini et a pluribus occupati superatique sunt. Timotheus, dux Atheniensium, adversus Lacedaemonios navali acie decertaturus, cum instructa classis eorum ad pugnam processisset, ex velocissimis navpraelassatos facile superavit. VI De Emittendo Hoste, ne Clausus Proelium ex
Abbreviated transcription (Latin):
uellet deducc̾ quosda ex militib suis sub sp̃e ꝓfuge misit ĩ
hostiu castra ꝗ affirmarẽt excitu mẽnonis ia ꝑnitiosa se¬
ditõe furere ⁊ ut subĩde aliqua pars eiꝰ dilberet᷑ hic affirma¬
tõi ut fide faceret passi ĩ ꝯspectu hostiu iussit parua castel¬
la muniri uelut ĩ ea se recepturi eẽnt ꝗ dissidebãt hac ꝑsu¬
asicẽ soliciti qui ĩmõtib se ꝯtinuerãt ĩ plana descẽderũt.

Expanded text:
ibus suis sub specie perfugarum misit in hostium castra, qui affirmarent exercitum Memnonis tam perniciosa seditione furere, ut subinde aliqua pars eius dilaberetur. Huic affirmationi ut fidem faceret, passim in conspectu hostium iussit parva castella muniri, velut in ea se recepturi essent qui dissidebant. Hac persuasione sollicitati, qui in montibus se continuerant, in plana descenderunt
Abbreviated transcription (Latin):
it dece nullia hõiu. dc. põper ex̾citu amissa ⁊ oĩa ĩpedim̃¬
ta liuius auctor ẽ ¶Sypeius ĩ yspania dispositis ante qui ⁊¬
ex occulto agderent simulato metu deduxit ĩstãte hostem
ĩ loca ĩfesta. deinde ubi res poposcit ꝯu̾sis ⁊ ĩfrõte ⁊ ĩutrius¬
q lat̾ib ad ĩtẽptione cecidit/ capto ⁊̃ duce eoꝵ ꝑpenna¶d

Expanded text:
it; X milia hominum de Pompei exercitu amissa et omnia impedimeit; X milia hominum de Pompei exercitu amissa et omnia impedimenta Livius auctor est. Pompeius in Hispania, dispositis ante qui ex occulto adgrederentur, simulato metu deduxit instantem hostem in loca insessa; deinde, ubi res poposcit, conversus et in fronte et utrisque lateribus ad internicionem cecidit, capto etiam duce eorum Perperna.
Abbreviated transcription (Latin):
deinde aute ꝙͣ resisti hus ĩciꝑet scutati crũpũt e saltu redeũ¬
tesq ĩ ordine ꝯst̾nãt u̾tũtq fugiẽtib eꝗtes ĩmissi toto eo sꝑ¬
atio qͦ redibant ĩ castra ꝑsecuti cedũt curatũ qͦ neꝗs effuge¬
ret. Na reliqui. dec. eꝗtes p̃missi facile ꝑ ꝯpẽdia itineru
rerũt eis ꝗ primi fugerãt: ad cuius rei sensu põpeio emit¬
tẽte legioẽ cu.d.lelio ĩp̃sidiu suoꝵ subducti ĩdextru lat̾
uelut cesserũt equites. deinde ⁊ cu ita legioe hãc tͥgo ĩfesta
sic legio quoq ĩt̾ duas acies hostiu cu legato suo elisa est.
ad cuiꝰ p̃sidiu põpeio totu educẽte ex̾citu ¶ Sertorius qͦ
extollib suq ĩstructo oñdit. Effecit qͦ ne põpeio expediret: Ita
q p̃t̾ duplex dãpnu eadẽ solertia illatu spectatore qͦ eum
cladis suoꝵ ꝯtinuit. hoc pͥmu p̃liu int̾ẜtoriu ⁊ põpeiu fu¬

Expanded text:
i his inciperet, scutati erumpunt e saltu et redeuntes in ordinem consternant avertuntque; fugientibus equites immissi toto eos spatio, quo rediebatur in castra, persecuti caedunt. Curatum quoque, ne quis effugeret, nam reliqui CCL equites praemissi facile per compendia itinerum si occurrerunt eis, qui primi fugerant. Ad cuius rei sensum Pompeio emittente legionem cum D. Laelio in praesidium suorum, subducti in dextrum latus velut cesserunt equites, deinde circumita legione hanc quoque a tergsic legio quoque inter duas acies hostium cum legato suo elisa est. Ad cuius praesidium Pompeio totum educente exercitum, Sertorius quoque e collibus suos instructos ostendit effecitque, ne Pompeius expediret; ita praeter duplex damnum, eadem sollertia illatum, spectatorem quoque eum cladis suorum continuit. Hoc primum proelium inter Sertorium et Pompeium fu
Abbreviated transcription (Latin):
rũt. aduẽtantib aũt adu̾sariis ĩt̾mitterẽt᷑ ꝗ cu cessantib
luminib extimarẽt ignorari aduẽtu suu auidius ĩgre¬
si opp̃ssiq sũt. ¶ Alexander macedo cu hostis ĩsaltu edi¬
tiore castra ꝯmuniiss ĩducta parte copiaru p̃cepit hiis
quo relĩquebat ut ex more igne citarẽt. speq p̃berẽt
tocius exͥcitus. Ip̃e aũt ꝑ alias regiões cutũducta manu ⁊¬
hoste suꝑiore ag̾ssus loco detullit. ¶Mennon rhodioꝵ
rex cu eꝗtatu pͥualeret/ ⁊ hoste ĩcollib se ꝯtinẽte ĩ cãpo

Expanded text:
runt, adventantibus autem adversariis intermitterentur; qui cum cessantibus runt, adventantibus autem adversariis intermitterentur; qui cum cessantibus luminibus existimarent ignorari adventum suum, avidius ingressi oppressique sunt. Alexander Macedo, cum hostis in saltu editiore castra communisset, subducta parte copiarum praecepit his, quos relinquebat, ut ex more ignes excitarent speciemque praeberent totius exercitus; ipse per avias regiones circumducta manu hostem superiore adgressus loco depulit. Memnon Rhodius rex, cum equitatu praevaleret et hostem in collibus se continentem in campo
Abbreviated transcription (Latin):
tra uallu reliquit qua uelut p̃da romani potiti ĩsũmis
lignatõis angustus ĩsalubrib se cibis hon̾arũt. ¶Hanibal
reducto nocte ex̾citu securq eo ⁊ ĩsemicruda graues carne
maiore ĩmadu uexauit. ¶Cyberius graccus ĩ yspania
cercior fc̃e hoste ĩope ꝯm̃tio laborare ĩstructissima castir
oĩb escalẽtis deseruit. Qui a deptu hostez ⁊ reꝑtis ĩtẽꝑãt̾ re¬
pletu grauẽq reducto excitu subito opp̃ssit. Hii ꝗ adu̾sus
eritreꝙ bellu gerebãt speculatore eoꝵ ĩloco edito dep̃hẽsũ
ceciderũt ⁊ ueste suo militi eiꝰ dederũt. ꝗ ex ecde iugo er¬
itreꝙ signo dato ĩsidias euocauit ¶Arabes cu ẽẽt nota ꝯsu¬
etudo eoꝵ qua de aduẽtu hostiu int̾ diu fumo norte ign¬
e significaret ĩstituerãt ut sine int̾missicẽ ea fierẽt p̃cepe¬

Expanded text:
tra vallum reliquit, qua velut praeda Romani potiti in summis tra vallum reliquit, qua velut praeda Romani potiti in summis lignationis angustiis insalubribus se cibis oneraverunt. Hannibal, reducto nocte exercitu, securos eos et semicruda graves carne maiorem in modum vexavit. Ti. Gracchus in Hispania, certior factus hostem inopem commercio laborare, instructibus esculentis deseruit; quae adeptum hostem et repertis intemperanter repletum gravemque reducto exercitu subito oppressit. Chii, qui adversus Erythraeos bellum gerebant, speculatorem eorum in loco edito deprehensum occiderunt et vestem eius suo militi dederunt, qui ex eodem iugo Erythraeos signo dato in insidias evocavit. Arabes, cum esset nota consuetudo eorum, qua de adventu hostium interdiu fumo, nocte igne significare instituerant, ut sine intermissione ea fierent, praecepe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ agros ⁊ ĩcẽdi uillas castelaq q̃da ĩꝑauit karthaginẽses¬
a suis hoc fi rati. ⁊ ip̃i tãꝙͣ adiutoriu exierũt exceptiq ab ĩ¬
sidiatorib fusi sũt. ¶ Hanibal missus akarthaginẽsib ar¬
u̾sus affro rebellãtes cusciret gentez auida eẽ uini magn¬
u eius madu mãdragora ꝑmiscuit cuiꝰ int̾ uenenu ac
saporez media uis ẽ. tuc p̃lio leui ꝯmisso ex ĩdustria ce̾sit
nocte deinde ĩtẽpesta relictis ĩtra castra ꝗb̾cla saitinis et
oĩuino ĩfecto fuga simulanit. Cũq barbari occupatis castͥs
ĩgaudiu effusi medicatu meru hausissẽt ⁊ ĩmadu defũ¬
ctoꝵ strati iacererẽt. reu̾sus aũt̃ cepit eꝙ ac trucidauit ¶M¬
nibal cusciret sua ⁊ romanoꝵ castra ĩeis locis ẽẽ que lignĩs
defficielũt ex ĩdustria regioe desta płimq arm̃toꝵ greges ĩ¬

Expanded text:
os agros et incendi villas castelos agros et incendi villas castela suis id fieri rati, et ipsi tamquam in adiutorium exierunt exceptique ab insidiatoribus fusi sunt. Maharbal, missus a Carthaginiensibus adversus Afros rebellantes, cum sciret gentem avidam esse vini, magnum eius modum mandragora permiscuit, cuius inter venenum ac soporem media vis est. Tum proelio levi commisso ex industria cessit. Nocte deinde intempesta relictis intra castra quibusdam sarcinis et omni vino infecto fugam simulavit; cumque barbari occupatis castris in gaudium effusi avide medicatum merum hausissent et in modum defunctorum strati iacerent, reversus aut cepit eos aut trucidavit. Hannibal, cum sciret sua et Romanorum castra in eis locis esse, quae lignis deficiebantur, ex industria in regione deserta plurimos armentorum greges in
Abbreviated transcription (Latin):
eoru solita nudari. Itaq ꝑ parte ex̾citus custoditã ꝯsuctudi¬
ne ip̃e cu expeditis post castra hostiu ꝯscedit octultus effusis¬
q eis exmore repẽte a dortus ⁊ deẜtu ꝓriit uallu ⁊ castra cep¬
it. ¶ Saius fuluius cu ĩfinib nr̃is excitus faliscoru lõge no¬
stro maior castra posuiss ꝑ suos milites q̃da ꝓcul acastris edi¬
ficia succẽdit ut falisci suꝙ id fecisse credentes se p̾de diffũderẽt¬
tur. ¶ Alexander ex epirotis adu̾sus illirico collocata ĩsidus
manu quosda ex suis hĩtu illiricoru ĩstruxit ⁊ iussit uastare
sua .i. epirotica regic̾e. qd̾ cu illirii uid ẽt fiꝰ ip̃i passis plaĩ¬
ceꝑũt eo securius quo p̃cedẽtos ueluti ꝓ expugnatorib hẽbãt
aquib ex industria ĩ loca iniqua deducti cesi fugatiq sunt.
Leptenes quoq syracusanꝰ adusus karthaginẽses uastari su¬

Expanded text:
eorum solita nudari. Itaque per partem exercitus custodita consuetudieorum solita nudari. Itaque per partem exercitus custodita consuetudine ipse cum expeditis post castra hostium consedit occultus effusisque eis ex more repente adortus et desertum proruit vallum et castra cepit. Cn. Fulvius, cum in finibus nostris exercitus Faliscorum longe nostro maior castra posuisset, per suos milites quaedam procul a castris aedificia succendit, ut Falisci suos id fecisse credentes spe praedae diffunderentur. Alexander Epirotes adversus Illyrios conlocata in insidiis manu quosdam ex suis habitu Illyriorum instruxit et iussit vastare suam id est Epiroticam regionem. Quod cum Illyrii viderent fieri, ipsi passim praeperunt eo securius, quod praecedentes veluti pro exploratoribus habebant; a quibus ex industria in loca iniqua deducti caesi fugatique sunt. Leptines quoque Syracusanus adversus Carthaginienses vastari su
Abbreviated transcription (Latin):
acie turbau̾ũt. Tuc methellus hãc ꝯꝑiẽs occasiõe cu toto ex̾¬
citu erupit ⁊ ag̃ssus a latere penqs cecidit ip̃ieq ut elephã¬
tis potitus est. ¶Tamario sytharu regina cyruz ꝑsaru ducẽ
equo marte certante simulato metu elituit ad notas mili¬
ti suo angustias atq ibi repẽte ꝯu̾so agmine naͣ loci adiuta
deuicit ¶Egiptii ꝯflicturi acie ĩ eis cãpis ĩquib iicte palu¬
des erant algeas ꝯtexerũt ꝯmissoq pͣlio fuga simulãtes ĩsi
in¬
dias se uocauerũt. qui raꝑidius uehecti ꝑ ignota loca limo in¬
leserũt circũuẽtiq sũt. ¶Uiriatus ex latrone dux celtibero¬
bello cu latis cu hoste castris equites suo iussit succedere ad⁊
mumnitões eoru lacessitisq barbaris simulata fuga recedit. ħ
cu ꝑ aliquot dies feciss auide ĩsequẽtib cybris aĩadu̾tit castra

Expanded text:
aciem turbaverunt. Tunc Metellus, hanc opperiens occasionem, cum toto exeraciem turbaverunt. Tunc Metellus, hanc opperiens occasionem, cum toto exercitu erupit et adgressus a latere Poenos cecidit ipsisque ut elephantis potitus est. Thamyris, Scytharum regina, Cyrum Persarum ducem aequo Marte certantem simulato metu elicuit ad notas militi suo angustias atque ibi, repente converso agmine, natura loci adiuta devicit. Aegyptii conflicturi acie in eis campis, quibus iunctae paludes erant, alga eas contexerunt commissoque proelio fugam simulantes in insidias hostes evocaverunt, qui rapidius per ignota invecti loca limo inhaeserunt circumventique sunt. Viriathus, ex latrone dux Celtiberobello collatis cum hoste castris equites suos iussit succedere ad munitiones eorum lacessitisque barbaris simulata fuga regredi. Hoc cum per aliquot dies fecisset, avide insequentibus Cimbris, animadvertit castra
Abbreviated transcription (Latin):
nas acce̾siss simulata fuga teme̾ hostes ĩsequutos eo ꝑ¬
sos ⁊ incautꝰ ceciderũt. ¶Quĩtus fabius maximus ꝯsulau¬
xilio subtrinis missus adu̾sus etruscos cẽs hostiu copias ꝯ
uitit. deinde simulato timore ĩ suꝑiora loca uelut fugiens
recessit effuseq subruntes aͣgressus nõ acie cin su ꝑauit s ⁊¬
custris exuit. ¶ Sempronius graccus aduisus celtiberꝙ metu sim¬
ulato ꝯtinuit excitu emissa deinde armatura leuiq hostez lacesce¬
ret ac statiz pede referẽte uocauit hostes deinde ĩ ordinatos agg̾ssus
hantes intentior diffidẽtia dissimulata intra panormu copi¬
ad tenuit fõsãq ĩgentis magnitudinis ante se duxit. ꝯspecto
deĩde excitu hastrubalis ꝗ ĩprina acie elephãtos hẽbat p̃cepit
xitati ĩ ip̃a fossa elephãtes egerũt / quo ut primu laqueati
sũt partiz magnitudĩe teloꝵ ꝯfecti parti retro ĩsuo acti totã

Expanded text:
nas accessisset, simulata fuga temere hostes insecutos eo psos et incautos ceciderunt. Q. Fabius Maximus consul, auxilio Sutrinis missus adversus Etruscos, omnes hostium copias in se convertit; deinde simulato timore in superiora loca velut fugiens recessit effuseque subeuntes adgressus non acie tantum superavitcastris exuit. Sempronius Gracchus adversus Celtiberos metu simulato continuit exercitum; emissa deinde armatura levi, quae hostem lacesseret ac statim pedem referret, evocavit hostes. Deinde inordinatos adgressus hantos intentior, simulata diffidentia intra Panhormum copias tenuit fossamque ingentis magnitudinis ante se duxit. Conspecto deinde exercitu Hasdrubalis, qui in prima acie elephantos habebat, praecepit concitati in ipsam fossam elephantos egerunt. Quo ut primum illati sunt, partim magnitudine telorum confecti, partim retro in suos acti totam
Abbreviated transcription (Latin):
benc ex̾citatus miles p̾liu cupit ita formidat ĩ doctus. Postremo
sciendu ẽ ĩpugna usu ãplius ꝓdee ꝙͣ uires. Na si doct̾na cesset
armoꝵ nich paganus distat amilite.

Expanded text:
bene exercitatus miles proelium cupit, ita formidat indoctus. Postremo bene exercitatus miles proelium cupit, ita formidat indoctus. Postremo sciendum est in pugna usum amplius prodesse quam vires; nam si doctrina cesset armorum, nihil paganus distat a milite.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. qr nõ desiderat fũda. Missibilia qͦ uł plũbatas iugit̾ ꝑpetuoq
extitio dirige̾ cogebãt᷑ usq adeo ut tp̃r hyemis de tegulis uł scin¬
dulis. que si deessent certe de cannis ulna uł culno porticus tege¬
rẽt᷑ ad eꝗtes Et q̃da uelut basilice ad pedites ĩ ꝗb tẽpestate uł uẽti
aere turbato subtecto armis erudiebat᷑ exͥcitus. Cet̾is aũt hybernis
dieb simues tm̃ ⁊ pluuie cessarẽt ex̾ceri cogebãt᷑ ĩ cãpo. ne ĩtmissa
ꝯsuctudine ⁊ animus militu debilitaret᷑ ⁊ corpora. Siluã ce¬
dere. portare hon̾a. trãssilire fossas. natare ĩmari. siue fluminib.
gradu pleno ãbulare. uscurere. ⁊̃ armatos cu sarcinis suis freq̃¬
tissime ꝯueĩt. ut cotidiani laboris usus ĩpace difficił nõ uideat᷑ ĩ
bello. Siue gͦ legio siue auxilia fucrĩt ex̾ceant᷑ assidue. Na q̃ ad

Expanded text:
tur, quia non desiderat fundam. Missibilia quoque vel plumbatas iugi perpetuoque tur, quia non desiderat fundam. Missibilia quoque vel plumbatas iugi perpetuoque exercitio dirigere cogebantur, usque adeo ut tempore hiemis de tegulis vel scindulis, quae si deessent certe de cannis ulva vel culmo, et porticus tegerentur ad equites et quaedam velut basilicae ad pedites, in quibus tempestate vel ventis aere turbato sub tecto armis erudiebatur exercitus. Ceteris autem etiam hibernis diebus, si nives tantum pluviaeque cessarent, exerceri cogebantur in campo, ne intermissa consuetudo et animos militum debilitaret et corpora. Silvam caedere, portare onera, transilire fossas, natare in mari sive fluminibus, gradu pleno ambulare vel currere etiam armatos cum sarcinis suis frequentissime convenit, ut cotidiani laboris usus in pace difficilis non videatur in bello. Sive ergo legio sive auxilia fuerint, exerceantur assidue; nam quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
tatõe discebãt. Na ⁊ uelocitas usu ip̃o acqritur corporis.⁊ scĩa
feriẽdi hoster seq protegẽdi. p̾ẜtiz si gladus cominus dimicetur.
ictus facere parit̾ assuescant ĩsurge̾ tripudiãtes ĩclipeu rursusq
subsidere muĩc gestiẽdo ꝓuolare cu saltu nũc cedẽtes ĩt̾ga resilire
missilib ⁊̃ palos ip̃os ꝓcul ferire meditent᷑. ⁊ ut ars dirigẽdi ⁊ dex¬
tre urtus possit acrescere. Sagittarii uo uł fũditores scopas hor ẽ
fructicu uł straminu fasces ꝓ signo ponebãt. ita ut sextenti pe
dites remouerent᷑ a signo. ut sagitis. uł certe lapidib fustibulo de¬
stinatis signu sepius tãgeret. Proptea sine trepidatõe ĩ atie fa¬
ciebant ꝙ ludentes ĩ cãpo fecerãt sẽꝑ. Assuescendu ẽ ⁊̃ ut semel
tãtu fũda circa caput rotet᷑ cu exea mittit᷑ saxu. S ⁊ manu sola
oẽs milites meditabant᷑ libraria saxa iactare. ꝗ usus paratior credi¬

Expanded text:
tatione discebant. Nam et velocitas usu ipso adquiritur corporis et scientia feriendi hostem seque protegendi, praesertim si gladiis comminus dimicetur; ictus facere pariter adsuescant, insurgere tripudiantes in clipeum rursusque subsidere, nunc gestiendo provolare cum saltu, nMissilibus etiam palos ipsos procul ferire meditentur, ut et ars diligenter et dextre virtus possit accrescere. Sagittarii vero vel funditores, scopas hoc est fructicum vel straminum falces, pro signo ponebant, ut sagittis, dibus removerentur a signo, ut sagittis vel certe lapidibus ex fustibalo destinatis signum saepius tangerent. Propterea sine trepidatione in acie faciebant quod ludentes in campo fecerant semper. Adsuescendum est etiam ut semel tantum funda circa caput rotetur cum ex ea mittitur saxum. Sed et manu sola omnes milites meditabantur libralia saxa iactare, qui usus paratior credi
Abbreviated transcription (Latin):
Egionis ordinatõe digesta ad excitiu reu̾timur. Uñ sicut
iaz dcm̃ est ex̾citus nom̃ accepit. Iunores ꝗdez noui mi¬
litos mane ac post m̾idie ad c̃e genus excebant᷑ armoꝵ. Uet̾es
aũt ⁊ cruditi sine int̾missio̾e semel ĩ die ex̾cebant᷑ aimis. Neq eĩ lõ¬
gitudo etatis aut armoru nũs artez bellica tradit. s ꝯtinua exci

Expanded text:
egionis ordinatione digesta ad exercitium revertimur, unde, sicut iam dictum est, exercitus nomen accepit.Iuniores quidem et novi milites mane ac post meridiem ad omne genus exercebantur armorum, veteres autem et eruditi sine intermissione semel in die exercebantur armis; neque enim longitudo aetatis aut annorum numerus artem bellica
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sarii copus iudicet. ⁊ si multis reb suꝑior ĩuenitur opor¬
tunu s nõ differat inire ꝯflictu. Si u̾õ adu̾sariu intelligu
fortiore certamen publicu uitet.Na pauciores nũo ⁊ ĩferi¬
ores uinrb suꝑuẽtus ⁊ ĩsidias facientes sub bonis ducib rep

Expanded text:
adversarii copiis iudicet. Et si multis rebus superior invenitur, oportunum sibi non differat inire conflictum. Si vero adversarium intellegit potiorem, certamen publicum vitet; nam pauciores numero et inferiores viribus superventus et insidias facientes sub bonis ducibus rep
Abbreviated transcription (Latin):
atie ꝯsistit. Cohors quaita ht̃ pedites .uͦ.M.. Eꝗtes.lxui. Cohors¬
rat milites. qr sicut prima ĩ dextro ita ꝗuta insinistro ponitur
cormi. Hec ꝗuq cohortes ĩ prima atie ordinantur. Sexta co
ti ascribendi sũt iumores.q in scd̾a atie post aqlla ⁊ ymagĩes
tores. qr ĩẜa atie sinistru possidet corni. Hus dece cohorti¬
ior autez int̾ilu ẽẽ ꝯsueuit. si nõ tm̃ una cohortez. s ⁊̃ milli¬
aria fuit iussa suscipere. Nomina eorum qui antiquos ordi

Expanded text:
acie consistit. Cohors quarta habet pedites quingentos quirat milites, quia sicut prima in dextro ita quinta in sinistro ponitur cornu. Hae quinque cohortes in prima acie ordinantur. Sexta cohti ascribendi sunt iuniores, quia in secunda acie post aquilam et imagines ecunda acie sinistrum possidet cornum. His decem cohortiior autem interdum esse consuevit si non tantum unam cohortem sed etiam aliliarias fuerit iussa susciper
Abbreviated transcription (Latin):
Na picturis incute scͥptis milites scͥpti cu matriculis ĩẜũt.¬
uirare solent. ⁊ ideo militic sacram̃ta dicunt᷑. Iurant aũt ꝑdeũ.¬
mano dilligenda est ⁊ collenda. Na cu impator augusti nomen
acceꝑit tãꝙͣ pñti ⁊ corporali deo fidelis est ei prestanda deuotio
⁊ impendendus ꝑuigil famulatus. Deo eĩ uł priuatus ułmilitãs
suit cu fideliter cu dilligit ꝗ regnat deo auctore. Iurant autẽ
milites omnia se strenue facturo que p̾ceꝑit imꝑator nũꝙͣ de¬
cohortes ẽẽ debere. S prima cohors reliquas a nũo mili¬
tur ⁊ dignitate p̾cedit. Na gn̾e atq ĩstitutõe lit̾aru uirq ellec¬
tissimo querit. Hec eĩ suscipit aqla. qd̾ p̃cipuu signu ĩ romano¬
est semꝑ cxcitu. ⁊ totius legionis insigne. Hec rmaginos imꝑate¬
iuz hoc est diuina ⁊ presentia signa uenant᷑. Ht̃ pedites mille cẽ¬
tũquq. Eꝗtes loricatos.C.xxui. ⁊ applłatur cohors militaria.

Expanded text:
Nam victuris in cute punctis milites scripti, cum matriculis inseruntiurare solent, et ideo militiae sacramenta dicuntur. Iurant autemano diligenda est et colenda. Nam imperator cum Augusti nomen accepit, tamquam praesenti et corporali Deo fidelis est praestanda devotio et impendendus pervigil famulatus; Deo enim vel privatus vel militans servit cum fideliter eum diligit qui Deo regnat auctore. Iurant autem milites omnia se strenue facturos quae praeceperit imperator, numquam deesse debere. Sed prima cohors reliquas et numero militum et dignitate praecedit. Nam genere atque institutione litterarum viros electissimosemper est exercitu et totius legionis insigne. Hec imagines imperatorum, hec et divina et presentia signa veneratur, habet pedites mille, centum quinque equites, loricatos centum XXXII et appellabatur cohors milliaria.
Abbreviated transcription (Latin):
De cura seruandi pabula ⁊ frumenta.
Ndo postulat ut de comeatu pabuli frumẽtiq dicat᷑.
Sepius eĩ peniria ꝙͣ pugna ꝯsũmit ex̾citu ⁊ ferro se¬
uior fames est. Deinde reliqs casib pot̾ ĩ tp̃r subueniri pa¬
bulatio ⁊ annona ĩnccͣitate remediu nõ ht̃ nisi ante glat̃.
In oĩ expeditõe unu est ⁊ maximu ꝯsciliu ut tibi sufficiat
uictus. hostes frangat ĩ opia. Ante igitur ꝙͣ inchoetur bellu
de copus expẽsisq solers debet eẽ tractatus ut pabulu. frum̃¬
tu cet̾eq annonarie sp̃ẽs quas aꝓuĩtialib ꝯsuetudo deposcit
matuius exigantur. ⁊ ĩ oportunis ad rez gerenda ac muni¬
tissimis locis amplior sẽꝑ modus ꝙͣ sufficit agͥgetur. Qd̃ si
tributa defitiũt pro rogato auro ꝯꝑanda sũt omnia. Que
eĩ diuitiaru secura possessio est. nisi armoru defensiõe ẜuet ̃.
requent̾ eĩ nccͣitas geminatur. ⁊ obsidio sepe fit lõgior ꝙͣ

Expanded text:
E SERVANDA PABVLA VEL FRVMENTA rdo postulat ut de commeatu pabulo frumentisque dicatur. Saepius enim penuria quam pugna consumit exercitum, et ferro saevior fames est. Deinde reliquis casibus potest in tempore subveniri, pabulatio et annona in necessitate remedium non habent nisi ante condantur. In omni expeditione unum est et maximum telum ut tibi sufficiat victus, hostes frangat inopia.Ante igitur quam inchoetur bellum, de copiis expensisque sollers debet esse tractatus, ut pabula frumentum ceteraeque annonariae species quas a provincialibus consuetudo deposcit maturius exigantur et in oportunis ad rem gerendam ac munitissimis locis amplior semper modus quam sufficit adgregetur. Quod si tributa deficiunt, prorogato auro comparanda sunt omnia; neque enim divitiarum secura possessio est nisi armorum defensione servetur. Frequenter autem necessitas geminatur et obsidio saepe fit longior quam
Abbreviated transcription (Latin):
da ẽ ita ut urbes atq castella abhus militib ꝗ minus
ꝓmpti ĩueniunt᷑ matie armis sagittis fustibalis fundis ⁊̃ a
saxis onagris ballistisq defendantur. Precipueq cauendu
uidetur ne adu̾sarioru dolo atq ꝑiurus decipiat᷑ ꝓuĩciali¬
u incauta simplicitas. frequẽtius eĩ ꝯm̾tioru pacisq sun¬
ulatio credulis ꝙͣ arma nocuerũt. Qua rõe fame colecti¬
untur hostes. Disꝑsi ũo crebris suꝑueniẽtib facile uincuntur.

Expanded text:
da, ita ut urbes atque castella ab his militibus qui minus da, ita ut urbes atque castella ab his militibus qui minus prompti inveniuntur in acie armis sagittis fustibalis fundis etiam et saxis onagris ballistisque defendantur.Praecipueque vitetur ne adversariorum dolo atque periuriis decipiatur provincialium incauta simplicitas; frequentius enim commerciorum pacisque simulatio credulis quam arma nocuerunt.Qua ratione famem collecti patiuntur hostes, dispersi vero crebris superventibus facile vincuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
fruge uinoq hostis ĩferrẽs bellu aduictu suu pot̾it occupa¬
re. nõ solu admonitis ꝑ edicta possessorib s ⁊̃ coactis ꝑ
electos executores ad castella ydonea ⁊ armatoru firmata
p̃sidus uł ad tutissimas ꝯferendu ẽ ciuitates urgendiq
prouinciales ut ante eruptõe seq ⁊ sua menib gdant.
Reꝑatio eni muroꝵ ⁊ torm̃toꝵ oĩu ante curanda ẽ. Nã
si semel hostes p̾uenerĩt ocupatis metu uniu̾sa turbantur.
fidelis aureoru custodia ⁊ errogatio maderata ꝯsueuit suf¬
ficere ꝓ copia. maxĩe. si ab untio ꝓcuret᷑. Cet̾u parsimonia
ẽ tunc ẜuare cu deficit. ĩ expeditõib arduis ꝑ capita mag̃
militu ꝙͣ ꝑ dignitates ab antiꝗs prebebantur annone ita
ut post nccͣitate eisde are pu. redderentur. hyeme lignoꝵ
⁊ pabuli estate aquaru uitanda est difficultas. Frum̃ti
uero ⁊ aceti uł uini nec nõ ⁊̃ salis oĩ tp̃r nccͣitas declinan¬

Expanded text:
s bellum ad victum suum poterit occupare non solum admonitis per edicta possessoribus sed etiam coactis per electos executores ad castella idonea et armatorum firmata praesidiis vel ad tutissimas conferendum est civitates, urgendique provinciales ut ante irruptionem seque et sua moenibus condant. Reparatio etiam murorum tormentorumque omnium ante curanda est. Nam si semel hostes praevenerint occupatos, metu universa turbantur, fidelis horreorum custodia et erogatio moderata consuevit sufficere pro copia, maxiest tunc servare cum deficit. In expeditionibus arduis per capita magis militum quam per dignitates ab antiquis praebebantur annonae, ita ut post necessitatem eisdem a re publica redderentur.Hieme lignorum et pabuli, aestate aquarum vitanda est difficultas, frumenti vero et aceti vel vini nec non etiam salis omni tempore necessitas declinan
Abbreviated transcription (Latin):
De insidus in itinere factis
Ellius nobilior cũ ex sanuo ĩ lucanꝙ exͥcitu educeret
⁊ ꝯgnouiss a ꝓfugis hostes nouissimu agm̃ eiꝰ agssuros
fortissĩa legioe pͥo ire ultimã seꝙ Iussit ĩpedimẽta ita
fc̃o cu ꝓ occasicẽ ãplexi hostes diuꝑe sarcinas ceperũt fuluius
legiõe de qua supͣdcm ẽ / quq cohortes ĩ dextraz uie partez dire¬
xit / quq ad sinistra atq ita p̃datõi ĩtẽtes hostes explicato ꝑ
utraq lata milite clausit ceciditq ¶ Idez hostib t̾gu eiꝰ ĩiti¬
nẽ p̃mẽtib dũ flumĩe ĩt̾ueĩente nõ ita magno ut trãsitu ꝓh¬
rberet moraret̃ cũ rapiditate alt̾a legiõe ĩgculto citra flumen
collocauit / ut hostes paucitate ꝯtẽplata audatiꝰ seq̃rẽt᷑ ꝙ ubi fc̃¬

Expanded text:
e Insidiis in Itinere Factis Fulvius Nobilior, cum ex Samnio in Lucanos exercitum duceret et cognovisset a perfugis hostes novissimum agmen eius adgressuros, fortissimam legionem primo ire, ultima sequi iussit impedimenta. Ita factum pro occasione amplexi hostes diripere sarcinas coeperunt. Fulvius legionem, de qua supra dictum est, quinque cohortes in dextram viae partem direxit, quinque ad sinistram, atque ita praedationi intentos hostes explicato per utraque latera milite clausit ceciditque. Idem, hostibus tergum eius in itinere prementibus, flumine interveniente non ita magno, ut transitum prohiberet, moraretur tamen rapididate, alteram legionem in occulto citra flumen conlocavit, ut hostes paucitate contempta audacius sequerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ret ⁊ nũciatu eẽt ei hostes sũmu id agressuro cohortes ĩutra¬
q lat̾a secedẽ̾ ⁊ ꝯsistere iussit cetꝰs suffuge̾ ⁊ it̾ maturare trã¬
seũte aũt toto agmine letissimo quosq retinuit/ ⁊ ita passim
circa p̃da occupato hostes ⁊̃ ia fatigato ip̃e reqetis ⁊ ordina¬
tis sius ag̾ssus fudit exiutq pda ¶ Uou i ĩsula latina qͣ trã¬
siturꝰ erat nrͣ ex̾citꝰ succiderãt arbores ita ut ex parte exigua
substẽtata starẽt donec ĩpellerẽt᷑ delictuerãt./ dem̃ ad extre¬
mas ip̃i ubi ĩg̾ssiq silua hoste ꝓximas ult̾iores ĩpulerũt
eo mõ ĩꝓpagata parit̾ supra romanq ruina magna ma¬

Expanded text:
ret et nuntiatum esset ei hostes summum id adgressuros, cohortes in utraque latera secedere et consistere iussit, ceteros suffugere et iter maturare; transeunte autem toto agmine lectissimos quosque retinuit et ita passim circa praedam occupatos hostes, iam etiam fatigatos, ipse requietis et ordinatis suis adgressus fudit exuitque praeda. Boii in silva Litana, quam trasiturus erat noster exercitus, succiderunt arbores ita, ut parte exigua sustentatae starent, donec impellerentur; delituerunt deinde ad extremas ipsi ingressoque silvam hoste per proximas ulteriores impulerunt. Eo modo propagata pariter supra Romanos ruina magnam ma
Abbreviated transcription (Latin):
imo ab hostib clausus locu eruptõi maxĩe aptũ gestis leuibꝰ
matiis incẽdit. cum hoste adc̾tos exitus custadiẽdos aducrato
milites ꝑ ip̃a flania eduxit admonitos ora scutis crura ues¬
te ꝯtege̾ ¶ Inibal ut iniꝗtate locoꝵ ⁊ ĩopia ĩstãte fabio ma¬
xĩo effugeret. noctu boues ꝗͥb corma fasciculo alligau̾at sar¬
m̃toꝵ subiecto igne dimisit. cũq ip̃o monitu adholescẽte flã¬
ma tͣlaret᷑ pecus magna discursatõe mõtes ĩquos actu erat co¬
lustraͣt romam ꝗ adspeculandu xcurrerãt pͥo ꝓdigiu oppina¬
ti sũt. deinde cũ c̾ta fabio renũtiassẽt ille de ĩsidiaru metu su¬

Expanded text:
nno, ab hostibus clausus, locum eruptioni maxime aptum aggestis levibus nno, ab hostibus clausus, locum eruptioni maxime aptum aggestis levibus materiis incendit; tum hoste ad ceteros exitus custodiendos avocato milites per ipsam flammam eduxit, admonitos ora scutis, crura veste contegere. Hannibal, ut iniquitatem locorum et inopiam instante Fabio Maximo effugeret, noctu boves, quibus ad cornua fasciculos alligaverat sarentorum, subiecto igne dimisit; cumque ipso motu adulescente flamma turbaretur pecus, magna discursatione montes, in quos actum erat, collustravit. Romani, qui ad speculandum concurrerant, primo prodigium opinati su
Abbreviated transcription (Latin):
rone ãbitu extenuaret hostilez frequẽtia quaq rarissimi ob¬
stabãt crupit ¶phyerates ĩtracia cu dep̃sso loro castra posuis¬
set. explorasset aut̃ abhoste ꝓximu teneri cosle ex quo unꝰ
ad oͥprimẽdos ip̃os descensus erat/ nocte paucis intra castra re¬
lictis ĩpauit ur młtos ignes facerẽt. eductaꝵ ex̾citu ⁊ disposi¬
to cura lata pdc̃a uie passus est trãsire barban locoruzq iniq¬
tate ĩqua ip̃e fuerat in illos ꝯu̾sa parte extitus t̾ga eoꝵ cecidit.
prte castra fecit. ¶Parius ut falleret sythas discessu canes at¬
q asinq incastris reliquit quos cu latrantes rudentesq hostis
audiret remanere dariu credidit. Eundez errore obiecturi ly
guros ꝑdiu̾sa loca buculos laqueis ad arbores alligau̾ũt qde
ducti frequẽtiore mugitu spẽ remanẽtiu p̃bebãt hostii ¶Ha¬

Expanded text:
ronae ambitum extenuaret hostilem frequentiam, quaque rarissimi obronae ambitum extenuaret hostilem frequentiam, quaque rarissimi obstabant, erupit. Iphicrates in Thracia, cum depresso loco castra posuisset, explorasset autem ab hoste proximum teneri collem, ex quo unus ad opprimendos ipsos descensus erat, nocte paucis intra castra relictis imperavit, multos ignes facerent, eductoque exercitu et disposito circa latera praedictae viae passus est transire barbaros; locorumque iniquitate, in qua ipse fuerat, in illos conversa, parte exercitus terga eorum cecidit, parte castra cepit. Darius, ut falleret Scythas discessu, canes atque asinos in castris reliquit. Quos cum latrantes rudentesque hostis audiret, remanere Darium credidit. Eundem errorem obiecturi nostris Ligures per diversa loca buculos laqueis ad arbores alligaverunt, qui diducti frequentiore mugitu speciem remanentium praebebant hostium. Ha