comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝙ ꝗ nob̾ bona fide ẜuiunt siue lib̾i
siue ẜin aliem sunt uel in ꝗbꝰ usumfr̃. ba
bo sciant dñi mutie libet ex illis dabitur
actio. q si alt̾ scit alt̾ ignoret. meumqui
scit dabitur actio. declucetur tñ solid̃ qd̃

Expanded text:
uoque, qui nobis bona fide seruiunt, siue liberi uoque, qui nobis bona fide seruiunt, siue liberi siue serui alieni sunt, uel in quibus usum fructum bo sciant domini, in utrumlibet ex illis dabitur actio: at si alter scit, alter ignorauit, in eum qui scit dabitur actio, deducetur tamen solidum quod
Abbreviated transcription (Latin):
depeculio dumtaxat teneatur. cinus pe¬
culuestimatio deducto ꝙ dommo debetꝰ
fit. tñ si scũnt ẜuum ĩpeculiari m̃ce nego¬
ciari. uelut extraneus cͣclitor ex hoc edicto
intributum uocatur. ¶Lacet mtis appel¬
latio angustior sit.ut neq ad ẜuos fullo¬
nes uel sarcmatores uel uenaliciarios
bitad omnes negociationes porrigend̃
eclictum. ¶Peculiarem autem m̃cem ñ
sicuti peculium accipimus qppe peculiũ
declucto ꝙ domino debetur accipitur. m̃x
peculiumaris etiam si nchil sit ĩpeculio
dominum tributoria obligat. itademũ
si sciente eo negociabitur. ¶Scĩameam
sic accipimus que h̾t et uolimitatem. sed
ut ego puto no uoluntatem s pacienciã.
nõ enim uelle debet dominus s nõ nolle.
Si igitur scit et nõ ꝓtestatur et nõ ꝯtradi¬
cit teneb̾r actione tributoria. potestatis¬
idem ad omnes ꝗ sunt alieno uiri subiec¬
ti porrigendus ee. ¶Non solum ad ẜuoᷤ
ꝑtinebit tributoria actio.ueꝵ ad eos q¬

Expanded text:
eatur, cuius peculii aestimatio deducto quod domino debetur fit, tamen, si scierit seruum peculiari merce negotiari, uelut extraneus creditor ex hoc edicto in tributum uocatur.Licet mercis appellatio angustior sit, ut neque ad seruos fullones uel sarcinatores uel textores uel uenaliciarios scribit ad omnes negotiationes porrigendum edictum.Peculiarem autem mercem non sic uti peculium accipimus, quippe peculium deducto quod debetur accipitur, merx peculiaris, etiamsi nihil sit in peculio, dominum tributoria obligat, ita demum si sciente eo negotiabitur. Scientiam hic eam accipimus, quae habet et voluntatem, sed ut ego puto, non voluntatem, sed patientiam: non enim velle debet dominus, sed non nolle. si igitur scit et non protestatur et contra dicit, tenebitem ad omnes, qui sunt alieno iuri subiecti, porrigendum erit. Non solum ad seruos pertinebit tributoria actio, uerum ad eos q
Abbreviated transcription (Latin):
llud quoq cauere debet et siqd
aliud domin debitum emerẜit re
cionale debitum ĩminere nel ĩ
octulto esse hoc quoq ad mictẽ¬
dumest. Nam iiuriam domi¬
nus pati non debet. l intribu¬
tum uocatur. qd tamen si domi¬
nus tribue nolit nec h̾. at moles¬
tiam susciꝑe s peculio ul m̃cib
cedere patus sit. pedius refert a¬
ludiend eum que smña u̾t equi

Expanded text:
llud quoque cauere debet, si quid aliud domini debitum emerserit, cionale debitum imminere uel in occulto esse: hoc quoque admittendum est: nam iniuriam dominus pati non debet, licet in tributum uocatur.Quid tamen si dominus tribuere nolit nec hanc molestiam suscipere, sed peculio uel mercibus cedere paratus sit?Pedius refert audien dum eum, quae sententi
Abbreviated transcription (Latin):
debeatur utiq erit tribuendum¬
¶ S siduo plures nedominism
utiqd omnib tribuetur ꝓrat
debitisin. ¶ Non autem tor
peculium uenit intributums
id dunitaxat qd ex ea merce est
siue m̃ces maneant siue pracur
earum receptum ꝯuersum ueet
ĩpeculium. ¶ S et si ad huc debe¬
atur mercis nomne aqbodam
qbꝰ solebat ẜuus distrahere hoc
quoq tribuetur ꝓut fuerit rec¬
intab̾nam h̾at instrumentum
an hoc quoꝙ tribuatur. et labo
ait. et hoc tribii. et est equissim
plerumq enmihic appatuse
merce est mimo semy. Cetatili¬

Expanded text:
rit tribuendum.Sed si duo pluresue domini sint, utique omnibus tribuetur pro rata debiti sui.Non autem totum peculium uenit in tributum, sed id dumtaxat, quod ex ea merce est, siue merces manent siue pretium earum receptum conuersumue est in peculium.Sed et si adhuc debeatur mercis nomine a quibusdam, quibus solebat seruus distrahere, hoc quoque tribuetur, prout fuerit recin tabernam habeat instrumentum, an hoc quoque tribuatur? et Labeo ait et hoc tribui, et est aequissimum: plerumque enim hic apparatus ex merce est, immo semper. cet
Abbreviated transcription (Latin):
int ꝯpate. dñdumerit omnes ĩ
butum uenire. isi fuerint cre¬
oitoripignorate. ¶S si decdu
mercem meam uendendam et
xtit. uideamus ne miquum
srintributum me uocari et si qd̃
nireditum ei abii tributio locũ
ixbit enim uero si non abuqr res
uendite nõ alias desmunt esse
mec quamiuis uendidero insiere
soluto uel fidenissore dato. uel a

Expanded text:
icendum erit omnes in tributum uenire, nisi fuerint creditori pigneratae. Sed si dedi mercem meam uendendam et exstat, uideamus, ne iniquum siin creditum ei abit, tributio locum habebit: enimuero si non abit, quia res uenditae non alias desinunt esse meae, quamuis uendidero; nisi aere soluto uel fideiussore dato
Abbreviated transcription (Latin):
uendicre me posse. ¶Tributio a¬
autem fit ꝓrataenus ꝙ cuiq debe¬
ituret ideo siinus creclitor ue¬
mnat desiderans tribi sibi integr¬
importionem ꝯsequetur. S q̃m
ficripotest ut alius. quoq uela
aluexiste possint m̃cis peculiaris
creclitores cauere debet creclitor
iste prata se refinuꝵ si forte alu
emerserint creditores. PAulus.
uo occupantis meliorem causã¬

Expanded text:
dicare me posse. Tributio autem fit pro rata eius quod cuique debeatur, et ideo, si unus creditor veniat desiderans tribui, integram portionem consequitur, sed quoniam fieri potest, ut alius quoque vel alii exsistere possint mercis peculiaris creditores, cavere debet creditor iste pro rata se refusurum, si forte alii emerserint creditores. Paulus llio occupantis meliorem causa
Abbreviated transcription (Latin):
declucatur. s si utq scierimus et tributo¬
riam et depeculio actionem ꝯpetere ait.
tributoriam uicarii nomine. depeculio
uero ordmaru. Eligere tamen debere a¬
gentem qua pocius actione exꝑiatur. sic¬
tamenut utiq tribuatur et quod im¬
dinarius ignorass decluceretur in inte¬
gre ꝙ ei auicario debetur. ¶ Sr et si ancil¬
la negociab ad mictendam tributoriã
dicimus. ¶tem ꝑui refertcum ip̃o ser¬
uo ꝯtrahatur ancum institore eius. ¶Oxr̃
cis nomine mito adicitur. ne omnis ne¬
gociacio cumeo fc̃a tributoriam inducat.¬
¶Per hãc actionem tribui iubetur.ꝙ exea
merce etꝙ eo nomine receptum est. ¶In
tributum autem uocantur ꝗ ĩ potestate
habent cumcreclitoribꝰ m̃cis. ¶S est q̃si¬

Expanded text:
deducatur. sed si uterque scierimus, et tributodeducatur. sed si uterque scierimus, et tributoriam et de peculio actionem competere ait, tributoriam vicarii nomine, de peculio vero ordinarii: eligere tamen debere agentem, qua potius actione extamen, ut utrumque tribuatur et quod mdinarius ignorasset, deduceretur integrum, quod ei a uicario debetur. Sed et si ancilla negotiabitur, admittendam tributoriam dicimus. Item parui refert, cum ipso seruo contrahatur an cum institore ecis nomine' merito adicitur, ne omnis negotiatio cum eo facta tributoriam inducat.Per hanc actionem tribui iubetur, quod ex ea merce et quod eo nomine receptum est.In tributum autem uocantur, qui in potestate habent, cum cre ditoribus mercis.Sed est quaesi
Abbreviated transcription (Latin):
furiosi sciente tutore uel curatore inmercȩ
peculiari negocietur dolum ꝗdem tutoril
curatori nocere pupillo uel furioso non
debere puto. nec tamen lucrosum ẽẽ debe¬
re et idco hactenus eum ex dolo tutoris
tributoria teneri.siꝗd ad eum ꝑuenit. Idẽ
uii. eplarum si soluendo tutor sit ex do¬
lo eius pupillum teneri scripsit. et sane
hactenus tenebitur. ut actionem quam
ꝯtra tutorem h̃t prestet. S et si ip̃ius pu¬
pilli dolo fcm sit sieius etatis sit. ut doli
capar sit effic̾e ut teneatur qmͣuis sciencia
eius non sufficit ad negociacionem qd est
ergo sciencia eius ꝗdem tutoris et curato¬
ris debet fac̾e locum huic actiomi dolus
autem quatenus noceat ostendi.
rit pubes factus uelfuriosus sane men¬
tis dolo malo ad mictant tenenturex hoc
pomp. dubitat neq nos dubitamus.
Si uicarius ẜui mei negocietur. siqdem
me sciente tributoria tenebor. si me igno¬
rante ordinario sciente de peculio eius
dinario debeturcum id ꝙ michi debet᷑

Expanded text:
furiosi sciente tutore uel curatore in merce peculiari negotietur, dolum quidem tutoris uel curatoris nocere pupillo uel furioso non debere puto, nec tamen lucrosum esse debere, et ideo hactenus eum ex dolo tutoris tributoria teneri, si quid ad eum peruenerit: idem bro octauo epistularum, si soluendo tutor sit, ex dolo eius pupillum teneri scripsit: et sane hactenus tenebitur, ut actionem, quam contra tutorem habeat, praestet.Sed et si ipsius pupilli dolo factum sit, si eius aetatis sit, ut doli capax sit, efficere ut teneatur, quamuis scientia eius non sufficiat ad negotiationem. quid ergo est? scientia quidem tutoris et curatoris debet facere locum huic actioni: dolus autem quatenus noceat, ostendi. rit, pubes factus uel furiosus sanae mentis dolum admittant, tPomponius dubitat nec nos dubitamus. Si vicarius servi mei negotietur, si quidem me sciente, tributoria tenebor, si me ignorante, ordinario sciente, de peculio eius  ordinario debetur, cum id quod mihi debetur
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it. Item est si mancipia ĩ nogta¬
ationem hinit ex m̃ce ꝯpataetia
hoc tribuentur. ¶Si plures hut
ẜuus creclitores s: quosoam in
mercibꝰ certis. anomnos ĩhrid
ꝯfundendierunt et omnes ĩtr¬
butum uocandi. ut putaduas
negociationos ex̾cebat putasa¬
gariam et lintheariam et seꝑa¬
eos intributum uocai umisos¬
ꝙ enimeor merti magisquan
ipsi creclidit. ¶ S siduas tabi¬
nas enisdem negociatioms ci¬
cunt et ego fuitaberne uerbign¬
cia quam ad butimium hit
rocinator. alius eius qm adtras
tybim equissimum puto sepao
tributionem faciendam siẽ et

Expanded text:
uit.Item si mancipia in negotiatione habuit ex merce parata, etiam haec tribuentur.Si plures habuit seruus creditores, sed quosdam in mercibus certis, an omnes in isdem confundendi erunt et omnes in tributum uocandi? ut puta du‹a›s negotiationes exercebat, puta sagariam et linteariam, et sepaeos in tributum uocari: unusquisque enim eorum merci magis quam ipsi credidit.Sed si duas tabernas eiusdem negotiationis exercuit et ego fui tabernae uerbi gratia quam ad Bucinum habuit ratiocinator, alius eius quam trans Tiberim, aequissimum puto separatim tributionem faciendam, ne ex
Abbreviated transcription (Latin):
Otale pdium cuius uir posẜonem reti¬
nunt post lict̾as ad ixorẽ emissas. qbodo¬
tis non forte p̾clumi declarauit ⁊̃ mm̃

Expanded text:
otale praedium, cuius uir possessionem retinuit post litteras ad uxorem emissas, quibus dotis non fore praedium declarauit, in m
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑs aliqua ad dotem supplendam
defit id dunitaxat ex eo reman̾e apd̾
cio fund̾ tradidiss. ¶ Si mulieris noĩe
ꝗs fundum indotem ded̾et. et dotalis
fudus erit pꝑ uxorem enim uidetur
is funcdus ad maritũs puenisse. ¶Si
fund̾ alienm mlri debeat maritus eu¬
q młr ei dotis nomine ꝓmiẜit. in pendẽ
erit et tunc fiet dotalis cum ad eiłm pei¬
ueniss. ¶ Si findum legatum cu dotis

Expanded text:
do aliqua pars ad dotem supplendam desit, id dumtaxat ex eo remanere apud tio fundum tradidisset.Si mulieris nomine quis fundum in dotem dederit, dotalis fundus erit: propter uxorem enim uidetur is fundus ad maritum peruenisse.Si fundum alienum mulieri debeat maritus eumque mulier ei dotis nomine promiserit, in pendenti erit et tunc fiet dotalis, cum ad eum peruenerit.Si fundum legatum sibi dotis
Abbreviated transcription (Latin):
pptes suitus imponi non potest.s
nec acqri. planc sidunsit fund̾ regio¬
edificato uinamdomum induas di¬
uisit ut płiq faciunt. Nam et hic ꝓ
duab domib accipi debet. ¶Item si
duo homines binas edes ꝯmunes
habeamnus simultradendo alteras i¬
demefficere possumus.Ac siego sol

Expanded text:
tes seruitus imponi non potest, sed nec adquiri. plane si diuisit fundum regioaedificato unam domum in duas diuiserit, ut plerique faciunt: nam et hic pro duabus domibus accipi debet. Item si duo homines binas aedes communes habeamus, simul tradendo idem efficere possumus, ac si ego sol
Abbreviated transcription (Latin):
Uociens uia aut aliqd ius fũ¬
dremeretur putat cauendũ
esse labeo ꝑt̾e non fieri quomi¬
nus eo iuire utipossit.q nulla
enis modi iuris uacuatraditio
ẽet. Ego puto usum eius mr
ꝓtraditione posẜonis accipiẽ¬
dumẽẽ. Ideoq ⁊ ingdicta uelu¬
ci possoria ꝯsfitutasunt᷑.
I intercedat solu P Aulus.
itiisactus ue neq tollendi
alcius suitutes ĩpedit s ĩ mic¬
tendi ꝓtegendi ꝙ re ꝓiciẽcli.
Item aumimul ⁊ stillicidioꝵ
uitutem impetlit. qr celum q
supra id solum int̾cedit. lib̃m
ẽe debet. ¶Slususfix. tuus sit
eclium ꝓprietas mea que hona
uicimi sustiñe debeant. mecu

Expanded text:
uotiens uia aut aliquid ius fundi emeretur, cauendum putat esse Labeo per te non fieri, quo minus eo iure uti possit, quia nulla eiusmodi iuris uacua traditio esset. ego puto usum eius iuris pro traditione possessionis accipiendum esse ideoque et interdicta ueluti possessoria constituta sunt.i intercedat solum publicum is actusue neque altius tollendi seruitutes impedit: sed immittendi protegendi prohibendi, item fluminum et stillicidiorum seruitutem impedit, quia caelum, quod supra id solum intercedit, liberum esse debet.Si usus fructus tuus sit, aedium proprietas mea, quae onera uicini sustinere debeant, mecu
Abbreviated transcription (Latin):
culũ est. s si maritus nom̃ sẽcũtus u
Declit q̃ro an maritus qiͣ h̃rs homb br¬
¶Paulus .R. in reb dotalib etiam pat¬
rem mariti dolum et culpam pr̃are
dedit et ad bibuit mr̃em que stipsare¬
tur

Expanded text:
culum est: sed si maritus nomen secutus usdit: quaero, an maritus quasi heres onerPaulus respondit in rebus dotalibus etiam patrem mariti dolum et culpam praestadedit et adhibuit matrem quae stipularetur
Abbreviated transcription (Latin):
pbere necesse ẽ. ad u̾sus ticum
cndatuꝵ actio. Idem ĩ tutore
niris ẽ. ¶Litem ĩudicio ded¬
uctam ⁊ areo deẜtam frustra¬
toris amicus ultro egit cãs ab¬
sẽciecius allegans. iudicucul¬
ciña ct absẽtem dicta ip̃e ñ pro¬
uocauit. ulp̃. noͣt. ⁊ hoc uerx est.

Expanded text:
 aduersus Titium, cui datur actio. idem in tutore iuris est. Litem in iudicium deductam et a reo desertam frustratoris amicus ultro egit, causas absentiae eius allegans iudici: cultentia contra absentem dicta ipse non prouocauit. Ulpianus notat: h
Abbreviated transcription (Latin):
adusꝰ contutorem negoꝵ gest
sit dicius fraudis scd̾m que ⁊ ĩ
cumiam accipe mutuam cuius
lit̾as cͥditor secutus ccͣxit. et fide¬
nssor int̾uenit.⁊ si pecunia ñ
sit nirem eius u̾sa. tam̃ dabit̾i

Expanded text:
us contutorem negotiorum gestorum sit conscius fraudis. secundum quae etiam in cuniam accipere mutuam: cuius litteras creditor secutus contraxit et fideiussor interuenit: etiamsi pecunia non sit in rem eius uersa, tamen dabitur in
Abbreviated transcription (Latin):
pcipiantur ad bone fidei autem pos¬
ẜoremptineant quoquo modo a
solo sepati sũtsicut eius ꝗ uectiga¬
lem fund̾ ht fructus fuit simul a¬
atq solo sepatisũt. ¶Bone fidei
emptorseuit. et añqm̃ tructus ꝑcip

Expanded text:
cipiantur, ad bonae fidei autem possessorem pertineant, quoquo modo a solo separati fuerint, sicut eius qui uectigalem fundum habet fructus fiunt, simul atque solo separati sunt.Bonae fidei emptor seuit et antequam fructus p
Abbreviated transcription (Latin):
siiuste adiudicium ꝓuocauit.¬
Cum reus mord facit et fidei¬
sortenetur. ¶Mora uideturẽ¬
dicorifieri. siuc ip̃isũ eicui mã¬
da madauit mora fc̃a sit. nec
hoc cãplib̾am pionã acqri uide¬
tur s offmn ĩpleri sicuti cũꝗs
furtũ michi facientẽ de p̾hen¬
dit negom meũ gens mani¬
Itemcũ ꝓcurator int̾pellau̾¬
it ꝓmissorem hominis ppetuã
facit stipulationem. Iuł.
puto uł ignorãte socio. ñ maio¬

Expanded text:
si iuste ad iudicium prouocauit.Cum reus moram facit, et fideiussor tenetur.Mora uidetur creditori fieri, siue ipsi siue ei cui manus gerebat mora facta sit: nec hoc casu per liberam personam adquiri uidetur, sed officium impleri, sicuti, cum quis furtum mihi facientem deprehendit, negotium meum agens maniitem cum procurator interpellaverit promissorem hominis, perpetuam facit stipulationem. Iulianvito vel ignorante socio, non maio
Abbreviated transcription (Latin):
Ideamus anuomib rebus pe¬
titis ĩfructus quoq ꝯdẽpnatur
possor. qd enĩsi argentum. aut
uestim̃tũ. aliã uesimilẽ rem ꝗd
pretea siusum fructũ. aut nu¬
dam ꝓprietatẽ cũ alienus usu
tre sit pecierint. neꝙ enĩ nude ꝑ¬
didit fructuarius usuifr. estia¬
bũtur ĩ petitoe fructo Itẽ sius¬
tus ꝑceptos ꝯdẽpnari. ¶Prop¬
terea gallus et elyus putat siuo¬
tim̃ta aut ciphus petita sinti
tructuhoc ꝯnum̾and̾a ẽẽ ꝙ lo¬
cata ea re m̾celis noĩe capi po¬
t̾unt. ¶ Iter quoꝙ et actꝰ sipe¬
titus sit. ux ẽ ut fructꝰ ulli pos¬
sit estimari.nisi siqs ꝯmod̾ itruc¬
tib numaret. qd hiturus eẽt
petitor. si statim eo tẽpe quo pe¬
cuss ire age̾ nõ ꝑhibeatur qd
ad mictend̾ est. P Auł.¬
Guras illicitas sorti mixtas
sortem non uiciare. Ulpm̃.¬
Ciendumẽ nõ õe qd̃ difteredi
ca optima Reone fiat more. ani¬
mand. qd enĩ si amicos adhi¬
uendos debitor reqrat. ul expe¬
diendi debiti uł fidenissoribu

Expanded text:
ideamus, an in omnibus rebus petitis in fructus quoque condemnatur possessor. quid enim si argentum aut uestimentum aliamue similem rem, quid praeterea si usum fructum aut nudam proprietatem, cum alienus usus fructus sit, petierit? neque enim nudae perdiderit fructuarius usum fructum, aestimabuntur in petitione fructus. item si ustus perceptos condemnari. praeterea Gallus Aelius putat, si uestimenta aut scyphus petita sint, in fructu haec numeranda esse, quod locata ea re mercedis nomine capi potuerit.Iter quoque et actus si petitus sit, uix est ut fructus ulli possint aestimari, nisi si quis commodum in fructibus numeraret, quod habiturus esset petitor, si statim eo tempore quo petisset ire agere non prohiberetur: quod admittendum est. 20 Pauuras illicitas sorti mixtas sortem non uitiare. ciendum est non omne, quod differendi causa optima ratione fiat, morae adnumerandum: quid enim si amicos adhibendos debitor requirat vel expediendi debiti vel fideiussoribus
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ilitẽ mchoatã fructus ad u̾sa¬
rio resticuit. Namĩ mod̾ medute¬
pis eptoris dãpnũe. post tradita
posẜocm defũcto uẽlitore cuisucteᷤᷤ¬
buntur. GAuis.¬

Expanded text:
us adversario restituit: nam incommodum medii temporis emptoris damnum est. Post traditam possessionem defuncto venditore, cui succesbuntur. Gai
Abbreviated transcription (Latin):
tur ephesi et capue boc agitur
utephesi ꝑtem et capue ꝑtem
petat. ¶Siꝗs insulam fieri sti¬
pulcturet locum nõ adiciat nõ
ualet stipło. ¶Siꝗs ita scipu¬
latur ephesi .x.dari si añ diem ꝙͣ
ephesum ꝑuenire possit agat ꝑ¬
peram añ diemagi. Quia et iul.
putat diem tacite huic stipula
die kartaginedar mutiliter
stipulari. ¶Idem iuł. tcͣtat an
is qͥ ephesi sibi aut ticio daristi¬
pulatus ẽ.si alibi ticio soluat᷑.
nchilominus possit intend̾e si¬
bidarioꝑtere. et nił. scribit liba¬
tionem nõ ꝯtingisse. atꝙ ideo
posse petiqd̃ int̾est. Marcellus
autem et alias tractat et ap̃
iuł. notat posse dici et si micbi
alibi soluatur lib̾ationem cõ¬
tigisse. qmuis munitus accipe
ubi ꝓmisit in nicħ lib̾areturaĩ
S michi indetur summe solu¬
t̾o distare a fabrica insule. et
ideo ꝙ int̾ est solum petendũ.
¶Nunc de officio iudicis hui
actomis loq̃nd̾ est utr qnͣtita
tiꝯtractus debeat ẜuire anul

Expanded text:
tur 'Ephesi et Capuae', hoc ait, ut Ephesi partem et Capuae partem petat.Si quis insulam fieri stipuletur et locum non adiciat, non ualet stipulatio.Qui ita stipulatur 'Ephesi decem dari', si ante diem, quam Ephesum peruenire possit, agat, perperam ante diem agi, quia et Iulianus putat diem tacite huic stipulatdie Carthagine dari, inutiliter stipulari.Idem Iulianus tractat, an is, qui Ephesi sibi aut Titio dari stipulatus est, si alibi Titio soluatur, nihilo minus possit intendere sibi dari oportere. et Iulianus scribit liberationem non contigisse atque ideo posse peti quod interest. Marcellus autem et alias tractat et apud Iulianum notat posse dici et si mihi alibi solvatur, liberationem contigisse, quamvis invitus accipere ubi promiserat, in nihilum liberaretur. sed mihi videtur summae solutio distare a fabrica insulae et ideo quod interest solum petendum. Nunc de officio iudicis huius actionis loquendum est, utrum quantitati contractus debeat servire an vel
Abbreviated transcription (Latin):
optiones nõ solum filioru.
s ⁊̃ quasi nepotum fiunt. ut
aliꝗs nepos nost̾ ẽẽ indeatur.
piñ quasi ex filio ⁊ deinceps
natus sit. P rocuł.
tis loco aliquẽ adoptau̾it. none
puto mortuo auo iuraꝯsãgui¬
nitatis int̾ nepotes futura eẽ.
S ⁊ si sic adoptau̾it. ut ⁊̃ iure
legis nepos uuus eẽt quasi ex
lucio puta filio suo ⁊ ex mr̃e fi¬

Expanded text:
optiones non solum filiorum, sed et quasi nepotum fiunt, ut aliquis nepos noster esse videatur perinde quasi ex filio vel incerto natus sit. Proculus tis loco aliquem adoptavit, non puto mortuo avo iura consanguinitatis inter nepotes futused si sic adoptauit, ut etiam iure legis nepos suus esset, quasi ex Lucio puta filio suo et ex matre fami
Abbreviated transcription (Latin):
matione adoptionis. Modest.
erant potate nepotes aparro¬
gatorẽ efficiũtur simunꝙ cũ
tem ꝙ nõ similit in adopt̃one
ꝯtingit. Nam nepotes ex eo ĩ
aui naturał retinẽtur pot̾ate.¬
arrogat maior debet ẽẽ eoquẽ
sibi ꝑ arrogationẽ uł ꝑ adoptõ¬
nẽ filiũ facit ⁊ utiq plena pͥu¬

Expanded text:
matione adoptionis". Modestierant potestate, nepotes apud adrogatorem efficiuntur simulque tem. quod non similiter in adoptionem contingit: nam nepotes ex eo in aui naturalis retinentur potestate.adrogat, maior esse debet eo, quem sibi per adrogationem uel per adoptionem filium facit, et utique plenae pu
Abbreviated transcription (Latin):
sccund a ꝯuentione secundus
aelitor accepit.nouatione p
cafcã pignora priorib adlid¬
it suꝑioris temporis ordinemn
manere primo creclitori placu¬
it canquam in suum locum suc¬
cedenty. ¶Cum excã manda¬
tipͥdium ticio ciuus negociumᷤ
fuit gestum deb̾etur priusqmͣ
ei posro trad̾etur id pignoride¬
dit post traditam posẜonem
idem prelium de nuo pigno¬
rdedit alisprioris cãm ẽẽ pocõ¬
rem apparut.si nõ creclitor se¬

Expanded text:
secunda conventione secundus creditor accepit novatione postea facta pignora prioribus addidit. superioris temporis ordinem manere primo creditori placuit tamquam in suum locum succedenti. Cum ex causa mandati praedium Titio, cui negotium fuerat gestum, deberetur, priusquam ei possessio traderetur, id pignori dedit: post traditam possessionem idem praedium alii denuo pignori dedit. prioris causam esse potiorem apparuit, si non cre
Abbreviated transcription (Latin):
titate quamcoluiss: eiusq u
suris pociorem ẽe ꝯstaret is
forte ciprior pecuniam offat.
ꝙsi debitor aliunde pecuma
dunisionem regionib fcãm in¬
efratres duenĩt ut si fr̃ agri
portionem ꝓ indunco pigno
ndatum acrelitore suo nõ li¬
dass. ex dunsione quesite ꝑtis
ptem dimidiam distrahet pignͥ
ntelligi ꝯtractum existimaui s
orem̃ sc dõ non ẽẽ pociorem qͦ¬
mai secuncdum pignus ad eam
ptem directum uidebatur qmͣ
uitr ptem suam fr̃ non ꝯsenciẽ¬
te socio non potuit obligare.
idem ulud ob creclitam pecumã
Alii pignori deliss et añqmͣ utͥ¬

Expanded text:
ntitate, quam solvisset eiusque usuris potiorem fore constaret, nisi forte prior ei pecuniam offerat: quod si debitor aliunde pecuniam divisionem regionibus factam inter fratres convenit, ut, si frater agri portionem pro indiviso pignori datam a creditore suo non liberasset, ex divisione quaesitae partis partem dimidiam alter distraheret. pignus intellegi contractum existimavi, sed priorem secundo non esse potiorem, quoniam secundum pignus ad eam partem directum videbatur, quam ultra partem suam frater non consentiente socio non potuit obligare. idem illud ob pecuniam creditam alii pignori dedisset et, antequam ut
Abbreviated transcription (Latin):
los anos .xemptor primo  anno
te uoluntatis potestatem eum
he singłis que annis altutrũ
pstre posse. et qmͣdiu ꝑatus sit a¬
altutrum p̾stare petitionem ⁊
Iiqualitate funcli uenclitor
pentitus sit. nõ in modo eius
titenetur emptoripone emini

Expanded text:
os decem: emptor primo anno dae voluntatis potestatem eum habere singulisque annis alterutrum praestare posse et quamdiu paratus sit alqualitate fundi venditor mentitus sit, non in modo eius, tenetur emptori: pone enim
Abbreviated transcription (Latin):
Itacio pleꝵqo etiã prudẽtissimos
fallat. DOmp̃.
suo ignorat.s cassius ignorã¬
ciam sabbinum ita accipiẽdã
existimasse refert. ñ depditiet n¬
negatur ꝓdeẽ fc̃i uo ignorãciã
ꝑdesse ꝯst̾at. . TErenc̾¬

Expanded text:
tatio plerumque etiam prudentissimos fallat. Pomponisuo ignorat. Sed Cassius ignorantiam Sabinum ita accipiendam existimasse refert non deperditi et nnegatur prodesse: facti vero ignorantiam prodesse constat. Teren
Abbreviated transcription (Latin):
tamdatum itarepeti potest. ires
pꝑ quam datum ẽ secuta nonet.
quod si turpis causa actipients
fu̾it etiam si res secuta sit repet

Expanded text:
tam datum ita repeti potest, si res propter quam datum est secuta non est. Quod si turpis causa accipientis fuerit, etiamsi res secuta sit, repeti
Abbreviated transcription (Latin):
sent facti. petitam autem afis¬
coh̾rditatem exeotemporeesser
existimandum quo primum so¬
erit qsꝙ eam ad se peti .i. cumpri¬
mũ aũt dem̃ciatum fu̾it eiant
lictis aut eclictis aduocatus es¬
set censuerunt. ¶Aptanda ẽ
igitur a nobis singulis ũbis
senatus ꝯsulti ꝯgruens int̾pre¬
tatio. ¶Ait senatus cum ante¬
quam ꝑtes caduce fisco pet̾en¬
tur. hoc euen̾at ut ꝑtes caduce
afisco pet̾entur. s ⁊ si exasse fiat
senatus ꝯsultum locum h̾ebit.
Idem est ⁊ si uacancia bona fis¬
co uendicentur. ułsi ex alia qͣc¬
ꝙ causa bona adeum ꝑuene¬
rint: senatus con. locum hebit

Expanded text:
facti essent.Petitam autem fisfacti essent.Petitam autem fisco hereditatem ex eo tempore existimandum esse, quo primum scierit quisque eam a se peti, id est cum primum aut denuntiatum esset ei aut litteris uel edicto euocatus esset. censuerunt.' aptanda est igitur nobis singulis uerbis senatus consulti congruens interpretatio.Ait senatus: 'cum antequam partes caducae fisco peterentur'. hoc euenerat, ut partes caducae fisco peterentur: sed et si ex asse fiat, senatus consultum locum habebit: idem, et si uacantia bona fisco uindicentur uel si ex alia quacumque causa bona ad eum peruenerunt, senatus consultum h
Abbreviated transcription (Latin):
iubencius celsus ticius effun¬
dius  cenius seu̾inus ꝯsules u¬
ba fecerunt dehus que ĩꝑator
cesar tĩam ꝑtiti filius diui nerue
nepos adrianus augustus mi
aceat dequare ita censuerunt.i
Cum itaq antequã ꝑtes caduce
ex bonis rustici fisco pet̾entur hu
q̃ se h̾rdes esse existimabant hrdi¬
tatem distraxerant. placere redac¬
te ex p̾cio rei uẽditaꝵ pecumie
usuras nõ esse exigendas. Idem¬
q insimłibo causis obẜ uand̾¬
est. Item plac̾e aqbo b̾rditas ꝑ¬
tita fuiss si ad u̾sus eos iudicatũ
ess:precia ren que ad eos ex h̾rdi¬
tate uenditare ꝑuenissent ⁊ sibx¬
res añ petitam hrditatem depis¬
sent. diminute ue fuissent resti¬
tuere  debere.Item eos qbonai¬
uasissent cumscirent ad se non
ꝑtinere ⁊ si ante litem ꝯtestatã
fecerint quominus possident ꝑ¬
inde dempnandos qi posside¬
rent. Eos autem q uistas ca̾s
huissent quar. ad se bona ꝑtine
existimassent usq adeo dimta¬
xat quolocuplectores exea rees

Expanded text:
lsus Titius Aufidius Oenus Seuerianus consules uerba fecerunt de his, quae imperator Caesar Traiani Parthici filius diui Neruae nepos Hadrianus Augustus impaceat, de qua re ita censuerunt. Cum, antequam partes caducae ex bonis Rustici fisco peterentur, hi, qui se heredes esse existimant, hereditatem distraxerint, placere redactae ex pretio rerum uenditarum pecuniae usuras non esse exi- gendas idemque in similibus causis seruandum. Item placere, a quibus hereditas petita fuisset, si aduersus eos iudicatu quae ad eos rerum ex hereditate uenditarum peruenissent, etsi ea‹e› ante petitam hereditatem deperissent deminutaeue fuissent, restituere debere.Item eos qui bona inuasissent, cum scirent ad se non pertinere, etiamsi ante litem contestatam fecerint, quo minus possiderent, perinde condemnandos, quasi possiderent: eos autem, qui iustas causas habuissent, quare bona ad se pertinere existimassent, usque eo dumtaxat, quo locupletiores ex ea re
Abbreviated transcription (Latin):
ẽet eum restituere reliqt eam ac¬
tionem nõ uideri de ẜuisse que¬
relam.et ideo nõ ꝓhiberi cum
repetere incoactam actõnem¬
¶Item quesitum ẽ anb̃rs audi¬
endus est. añetiam moffõsiqͥ

Expanded text:
esset ei restituere, reliquit eam actionem, non uideri deseruisse querellam et ideo non prohiberi eum repetere inchoatam actionem.Item quaesitum est, an heres audiendus est, ante de inoff
Abbreviated transcription (Latin):
ra ere dicenda. cumres mẽsu
raꝯtinebr. ¶ Et si uestimenta
nr̃a esse ueldari oporte nobpe
bemus. an ⁊ colorem: et magis
illud est cogi nos dr̃e an stricta
sunt an nou̾a et qmͣiuis ĩuasis
octurrat difficultas. utix lantẽ
dum taxat dici oporteat. an⁊
quadratam uł rotundam aiel
pura .i. ncissacelata sint que
ip̃a ĩpetitionib quoq adicere
difficile ẽ nec ita corartandares
ẽ licet ĩpetendo homine nomẽ
eius dici debeat. et utre puerã
adolescens sit. utiꝙ si plures sit
S si nomeneuis ignorem demõ¬
stratione eius utendum erit uel¬
uti qui ex illa brditate ẽ. uelq
exilla ancilla natus ẽ. ¶ Item
fundum petitiuꝰ. nomen eius
et quo loci sit dr̃e debebit. Idẽ

Expanded text:
a erit, cum res mensura continebitur. et si uestimenta nostra esse uel dari oportere nobis debebimus an et colorem? et magis umanum est cogi nos dicere, trita sint an noua. quamuis et in uasis occurrat difficultas, utrum lancem dumtaxat dici oporteat an etiam, quadrata uel rutunda, uel pura an caelata sint, quae ipsa in petitionibus quoque adicere difficile est nec ita coartanda res est: licet in pe- tendo homine nomen eius dici debeat et utrum puer an adulescens sit, utique si plures sint: sed si nomen eius ignorem, demonstratione eius utendum erit: ueluti 'qui ex illa hereditate est', 'qui ex illa natus est'. item fundum petiturus nomen eius et quo loci sit dicere debebit. 7 Ide
Abbreviated transcription (Latin):
enim modo custodiri debet ius¬
nirandum adu̾sus eum ꝙ dtẽ¬
tus modo eo cum deferret fuit
qmius pupillus nonuidetur
deie rasse qr sciens falłe nõ uide¬
tur. ¶Si p̃r filium  dare noni
et filio dandam exceptionem
iuris iurandi. ¶ Si p̾r nirau̾it
ĩpeculio nichil eẽ. filius ꝯueni

Expanded text:
enim modo custodiri debet iusiurandum adversus eum, qui contentus eo cum deferret fuit: quamvis pupillus non videatur peierare, quia sciens fallere non videatur. Si pater filium dare non et filio dandam exceptionem iurisiurandi: si pater iuraverit in peculio nihil esse, filius con
Abbreviated transcription (Latin):
Scium aliud mer.  ĩ ꝑmutato¬
uł ut̾ uẽclitor sit multũ ꝙ diffũt pͥs¬
trtoes coꝵ. ¶Emptoremmn mim
mos accipientis fec̾it tenetur ex uẽ¬
dito. Autom sufficit obeiuctionemse
obligme et possonẽ trade et pugarido¬
sicum debeat et res et p̾cium ẽẽ nõ po¬
ꝗd ẽ et eoꝵ merx. Nec r̃o patitur ut
una eademq res et uencat et pcium
sit emptionis. unde si ea res qͣm acceꝑ¬
miul dedim postea eiuncatur infc̃m
dandam actione senderunt. ¶Item̃
emptio et uentlitio unda ꝯsenciũtẽ

Expanded text:
 aliud merx. at in permutatiuel uter uenditor sit, multumque differunt praestationes. emptor enim, nisi nummos accipientis fecerit, tenetur ex uendito, uenditori sufficit ob euictionem se obligare possessionem tradere et purgari dosed cum debeat et res et pretium esse, non poid pretium sit, nec ratio patitur, ut una eademque res et ueneat et pretium sit emptionis.Unde si ea res, quam acceperim uel dederim, postea euincatur, in factum dandam actionem respondetur.Item emptio ac uenditio
Abbreviated transcription (Latin):
res estimata uendenda datur. utrum
ex uendito sit acto ꝑꝑestimationem
an exlocato qĩrem uendendam locas
de nomine cctus alicinus ambig̾et
ꝯueniret tñ aliquam actionem dar
dandam estimatoria prescriptis u̾¬
bis actionem. est enim negocium ci¬
uile gestum et ꝗdẽ bona fide quare
omnia et hic locum hẽnit que mbone
fidei iudiciis diximus estimatio autẽ
piculum facit eius suscepit qui remi

Expanded text:
res aestimata uendenda datur, utrum ex uendito sit actio propter aestimationem, an ex locato, quasi rem uendendam locasstus alicuius ambigeretur, conueniret tamen aliquam actionem dari, dandam aestimatoriam praescriptis uerbis actionem: est enim negotium ciuile gestum et quidem bona fide. quare omnia et hic locum habent, quae in bonae fide‹i› iudiciis diximus.Aestimatio autem periculum facit eius qui suscepit: aut i
Abbreviated transcription (Latin):
On nũquam euenit.
etia n uulgarib actionibcum
ꝓprium nomen ĩuenire nõ possu¬
exemplis egeat paucis agã dño
m̃cium ĩ magistrum nauis sisit
inc̾tum utr̃ nauem xlux̾it an m̃¬
ces uebendas locau̾it cilem ac¬
tionem infcm̃ ẽẽ dandam labeo
n ꝯmodatimi erits non exh̾ita
fide. infcm̃ciiul subicituractio.¬

Expanded text:
onnumquam euenit, et uulgaribus actionibus, cum proprium nomen inuenire non possue res exemplis egeat, paucis agam.Domino mercium in magistrum nauis, si sit incertum, utrum nauem conduxerit an merces uehendas locauerit, ciuilem actionem in factum esse dandam Labeo neque commodatum erit, sed non exhibita fide in factum ciuilis subicitur actio
Abbreviated transcription (Latin):
moino ẽẽ ꝯstaret ususfr̾. legari i¬
possit. quo senatus ꝯsulto ĩductũ
indetur. ut eaꝵ reꝵ que usu tollũ¬
tur. uł minuuntur possit ususfr̃.
legari. O Aius.¬
Et depecuma recte cauenoptet.
hus aqb eius pecunie usus fr̃.
legatus sit. quo senatus ꝯsulto
nonid effcm̃ est. ut pecumie usu
fr̃. ꝓprius ess. Nec enim naturalis
reo auctoritate senatus ꝯmutari
potuit. S remedio introductoce

Expanded text:
monio esse constaret, usus fructus legari possit: quo senatus consulto inductum uidetur, ut earum rerum, quae usu tolluntur uel minuuntur, possit usus fructus legari. 2 Gaiused de pecunia recte caueri oportet his, a quibus eius pecuniae usus fructus legatus erit.Quo senatus consulto non id effectum est, ut pecuniae usus fructus proprie esset nec enim naturalis ratio auctoritate senatus commutari potui
Abbreviated transcription (Latin):
generale est eo qd̃sidis.R̾.
⁊ꝓconsules ⁊legati cesa¬
ris ⁊ om̃nes ꝓuincias regentes
licet senatores sint ⁊ presides ap¬
pellantur. ꝓconsul appellatio
sp̃alis est. Płpm̾.¬

Expanded text:
generale est, eo quod et consules et legati cesaris et omnes provincialicet senatores sint, praesides appellantur: proconsulis appellatio specialis est.
Abbreviated transcription (Latin):
litates eoꝵ ĩ ꝯmune nõ ꝑtinet. a
qbodam ꝓpria sibi ꝯmoda mi¬
que redicãtib ꝯmictatur p̾se
ꝓuicie ꝓuidebit. Sicuti medice
Sputari ei debet. p̾textuem̃ hu¬
mane fragilitatis delictũ decipi¬
entis ĩꝑiculo homines ĩ noxiu
ẽẽ ñ debet. ¶ Qui unũsas ꝓuĩ¬
cias regunt ius gladii h̾ntꝰ ⁊in
metallũdãdi potestas eis ꝑmi¬
sa est. ¶ Preses ꝓuicie simulctã
qͣm irrogauit expsentib facul¬
tatib eoꝵ qb cam ĩduxit redi¬
gi ñposse dep̾hendit nccitatem
solutonis modetur. ¶R ep̾hẽ¬
saexactoꝵ illicita auaricia re¬
missa ꝑꝑ ĩopiam mulcta a ꝓuĩ¬
cias regẽtib exigi nõ debet.
Reses ꝓuicie inspectis Hem.¬
edificuis dños eoꝵ causa cogni¬
ta refice ea ꝯpellat. ⁊ adusus de¬
tractãtem ꝯpetẽti remedio de¬
formitati auxiliũ ferat. Hoł.¬

Expanded text:
litates eorum in commune non pertinet, a litates eorum in commune non pertinet, a quibusdam propria sibi commoda inique uindicantibus committatuinciae prouideat. Sicuti medico commisit, imputari ei debet: praetextu humanae fragilitatis delictum decipientis in periculo homines innoxium esse non debet. Qui uniuersas prouincias regunt, ius gladii habent et in metallum dandi potestas eis permissa est. Praeses prouinciae si multam quam irrogauit ex praesentibus facultatibus eorum, quibus eam dixit, redigi non posse deprehenderit: necessitate solutionis moderetur repraehensa exactorum illicita auaritia. remissa propter inopiam multa a prouincias regentibus exigi non debet.reses provincie inspectis edificiis dominos eorum, causa cognita, reficere ea compellat et adversus detractantes competenti remedio deformitati auxilium ferat.
Abbreviated transcription (Latin):
Meritas reꝵ errorib gestoꝵ nõ
inciatur. udeo p̾ses ꝓuincie id
seq̃tur qd̃ ꝯuenit eũ seꝗ ex fide
eoꝵ q̃ ꝓbabũtur. ¶ Ne potẽtio¬
res uiri humiliores ĩiurus affi¬
ciant. neue  defensores cor calũi¬
mosis criminib ĩ sectentur in¬
nocẽtes ad peligionẽ p̾sidis ꝓiuĩ¬
cie ꝑcinet. ¶ Ilncita minist̾ia cub
pretextu adiuiianciũ militares
uiros ad Auciendos homines
ꝓcedencia ꝓhibere ⁊ de p̾hensa co¬
hcere p̾ces ꝓuicie curet. ⁊ sub sp̃e
tributoꝵ illicitas exactiones fic¬
ri ꝓhibeat. ¶ Neq licita negocia¬
tione aliquos ꝓhiberi. neq ꝓhibi¬
ta excerineq innocẽtib penas
irrogari. ad sollicitudinẽ suam
p̾ses ꝓuincie reuocet. et netenuis
uite homines sb̃ pretextu aduẽ¬
tus offõꝵ uł militũ lumine u¬
nico uł brem suꝑ lectili ad alio¬
rũusus trãslatis ĩiuriis uexẽ¬
tur. p̾ses ꝓuĩcie ꝓuidebit. ¶Ne
ꝗd sb̾ nomine m̾ilitũ qd̃ ad uti¬

Expanded text:
non uitiatur: et ideo praeses prouinciae id sequatur quod conuenit eum ex fide eorum quae probabuntur. Ne potentiores uiri humiliores iniuriis adficiant neue defensores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes, ad religionem praesidis prouinciae pertinet. Illicita ministeria sub praetextu adiuuantium militares uiros ad concutiendos homines procedentia prohibere et depraehensa coercere praeses prouinciae curet, et sub specie tributorum illicitas exactiones fieri prohibeat. Neque licita negotiatione aliquos prohiberi neque prohibita exerceri neque innocentibus poenas irrogari ad sollicitudinem suam praeses prouinciae reuocet. Ne tenuis uitae homines sub praetextu aduentus officiorum uel militum, lumine unico uel breui suppellectili ad aliorum usus translatis, iniuriis uexentur, praeses prouinciae prouidebit. Ne quid sub nomine militum, quod ad uti
Abbreviated transcription (Latin):
dasit. si tñ nc̃ce fu̾it p̾ciu solur
nõ omĩno emptor dampno afficiẽ¬
dus ẽ. ¶ Ex hoc edc̃o nlła ꝓpria actõ
Duł cautio ꝓficiscitur totum emm ẜ
pendet expretoris cognitione ¶ aiꝰ.
minorsi nõ debitum soluut.ex ea
causa ex qua nire cunli repetio nõ
estdanda. sit ei utilis actio ad repe
nis iustis excausis solet dari. repe¬
titio. ¶Sitalis int̾ueniat iuenis
cui pr̃anda ẽ restitutio. ip̃o postulã¬
te prestari debet. aut ꝓcuratori er
cuud ip̃m nominatim manda¬
tumsit. Qui u̾o gn̾ale mandatũ
deuniu̾sis negocus gendis alleg¬
et. nõ debet auldiri. P̾ auł.¬
Uocl si de sp̃ali mañdato dubitetur
cum restitutio postularetur inter¬
posita stipulatione rem ratam domi¬
numb̃itur rei potest mederi. Qd̾si
is ꝗ circumscripsisse dicetur absit
defensor eius satis iudicatum sol¬
indare debebit. QAius.

Expanded text:
da sit, si tamen necesse fuit pretium solvi, non omnimodo emptor damno adficiendus est. Ex hoc edicto nulla propria actio vel cautio proficiscitur: totum enim hoc pendet ex praetoris cognitione. Gaius minor si non debitum solverit ex ea causa, ex qua iure civili repetitio non est, danda sit ei utilis actio ad repetnis iustis ex causis dari solet repetitio. Si talis interveniat iuvenis, cui praestanda sit restitutio, ipso postulante praestari debet aut procuratori eius, cui id ipsum nominatim mandatum sit: qui vero generale mandatum de universis negotiis gerendis alleget, non debet audiri. Pauuod si de speciali mandatu dubitetur, cum restitutio postuletur, interposita stipulatione ratam rem dominum habiturum rei potest mederi. Quod si is, qui circumscripsisse dicitur, absit, defensor eius satis iudicatum solvi dare debebit. Gaius
Abbreviated transcription (Latin):
de boneut bupensones sneus
uetiousi a pcipiant uelsires mo¬
us sit etiamsic poterit ut mẽ
uꝯueniant cauieant ꝙ ꝓtem¬
plseusuros et frinturos. hoc est
ut. ⁊ pud singulos mutua uice.
nis neꝙcis ꝗ de positum suscep¬
ant hoc iudicium ꝯꝑetit qmuis
naturalit possideat. ¶Int̾eos qui
hignori accepint talis diuisio
signetur ꝗdem̃ pignus umi excre¬
ditoribꝰlicencia fñ non denege¬
cur debitoridebitum offerre et pi¬
gnus suum luere. Idemq dicit
et si possor pignoꝵ litis estimatõ¬
nempignoraticia mrem agenti
ant ab alio creclitore alt̾ius debi¬
toris luendo suꝑauit et debitor
eius cuius res funt ad iudicaie
uelit ꝙo ꝑtem suam p̾du recuꝑa¬
re soluto eo ꝙ ip̃e de bint elegan¬
terdicitur non eẽ audiend̾ ubi ⁊
cam ꝑtem patus sit recupareqͣ.
cielitor ꝓ adiudicationememit
Nam etsiꝑtem uendidis reiet
prius quam tradens emptori dĩ
didundo iudicio ꝓuocatus f¬
fius.altaq ꝑs tibi ad iudicata

Expanded text:
 ut hi pensiones sine ulla controuersia percipiant: uel si res mobiles sint, etiam sic poterit, ut inter conueniat caueantque per tempora se usuros et fruituros, hoc est ut apud singulos mutua uice nis neque eis qui depositum susceperunt hoc iudicium competit, quamuis naturaliter possideant.Inter eos, qui pignori acceperunt, talis diuisio signetur quidem pignus uni ex creditoribus, licentia tamen non denegetur debitori debitum offer‹r›e et pignus suum luere. idemque dicitur et si possessor pignoris litis aestimationem pigneraticiam in rem agenti itor eius aut ab alio creditore alterius debitoris licendo superauit et debitor eius cui res fuit adiudicata uelit partem suam praedii reciperare soluto eo quod ipse debuit: eleganter dicitur non esse audiendum, nisi et eam partem paratus sit reciperare, quam creditor per adiudicationem emit. nam et si partem uendideris rei et prius, quam traderes emptori, communi diuidundo iudicio prouocatus fueris aliaque pars tibi adiudicata
Abbreviated transcription (Latin):
quem ꝓmisat putat decessisse ñ
erit tutus ꝑrelationem et ideo
exhac causa putat. marcelł. et i¬
recte ait̾ renuttend̾ ei iusiurand
aut spacium sic ut c̾cioreturdã¬
dum et sic iuret. ¶Pefensor mu¬
ꝑis ius murand̾ deferre potest.si
suꝑ hoc mandatum b̃t. pupillo
non defertur iusiurand̾. ꝓcura¬
Tor nõ ꝯpellitur iurare. nec defẽ

Expanded text:
quem promiserat, putat decessisse? non erit tutus per relationem. et ideo ex hac causa putat Marcellus, et recte, aut remittendum ei iusiurandum aut spatium dandum, ut certioretur et sic iuret. Defensor muis iusiurandum deferre potest, si super hoc mandatum habeat. Pupillo non defertur iusiurandum. Procurator non compellitur iurare nec defe
Abbreviated transcription (Latin):
.i. adu̾sus reieius posẜorem liceti
cum eo nõ sit cͣcͣtum. ut putarem
ammore enustiet alui uendicdisti
potest desiderare int̾dum adu̾sus
posẜorem restitui ne rem suam ꝑ¬
dant uł resua carcat. Et hec ułcog¬
nitione pretoria uł recissa aliena¬
tione dato inrem utili iudicio.n.
rursus eum alienau̾it. siꝗdem ẽp¬
tor sequẽs scit rem ita gestam res¬
titutionem adu̾sus eum facien¬
dam. Si ignorau̾it ⁊ prior emptor
soluendo eet nõesse faciendam Si
uero nõ ess soluendo equius esse

Expanded text:
 aduersus rei eius possessorem, licet cum eo non sit contractum. ut puta rem a minore emisti et alii uendidisti: potest desiderare interdum aduersus possessorem restitui, ne rem suam perdat uel re sua careat, et hoc uel cognitione praetoria uel rescissa alienatione dato in rem iudicio. rursus eum alienavit, si quidem emptor sequens scit rem ita gestam, restitutionem adversus eum faciendam: si ignoravit et prior emptor solvendo esset, non esse faciendam: sin vero non esset solvendo, aequius esse
Abbreviated transcription (Latin):
deliquisse.non erit notatus.i
Nam quodam modo in nocẽ¬
ciam suam uireiurando ab¬
ꝓbait. ¶ Mandati ꝯdempi¬
atus uerbis edcinotatur no
solum ꝗ mandatum suscepi
s ⁊ is ꝗ fidẽ quam adu̾sarius¬
suus secutus est nõ prestat in
puta sifidenssi ꝓte et solurmã¬
dati te si ꝯdempꝰnauero fame¬
sum facio. ¶ Ilud planc adde¬
dumest ꝙ incerdum ⁊ hrs sue
nommeꝯdempnatur. et ideo
infamis est si indepoñto uel
mandato male usatus est. nõ
tamen ĩtutela uel ꝓsocioħrs
suo nomine ꝯdempnari pot

Expanded text:
deliquisse, non erit notatus: nam quodammodo innocentiam suam iureiurando adprobavit. "Mandati condemnatus": verbis edicti notatur non solum qui mandatum suscepit, sed et is, qui fidem, quam adversarius secutus est, non praestat. ut puta fideiussi pro te et solui: mandati te si condemnauero, famosum facio. Illud plane addendum est, quod interdum et heres suo nomine damnatur et ideo infamis fit, si in deposito uel in mandato male uersatus sit: non tamen in tutela uel pro socio heres suo nomine damna
Abbreviated transcription (Latin):
natus pactus ueerit. simili
crimen ꝗ pacucitur. Elpiñ.
dum interfamosos habetur. si
Aũt omnia tempa ꝓuotationis
lapia sunt. retro intamis est.
quamius si miusta appellatõ
eius iusa sit hochie tamen nõ¬
Siꝗs alieno nomine ꝯdemp¬
natus funt furti. nõ laborat
infamia. et ideo nec ꝓcurator
ꝓcuratorem causa agitata est.
documq pactus est. Alioquin
⁊ qui p̾cibꝰ nipetrauit. ne secũ
ageretur erit notatus. nec e¬
erit uenie ulla ratio. q est in¬
humanum. ¶Qui iussu pre¬
toris pretio dato pactus est
nõ notatur. s ⁊ siuireuiran¬

Expanded text:
natus pactusve erit" simili crimen qui paciscitur. Vlpianus dum inter famosos habetur: si autem omnia tempora provocationis lapsa sunt, retro infamis est: quamvis si iniusta appellatio eius visa sit, hodie notari putuis alieno nomine condemnatus fuerit, non laborat infamia: et ideo nec procurator procuratorem causa agitata est. ntocumque pactus est: alioquin et qui precibus inpetrauit ‹n›e secum ageretur erit notatus nec erit ueniae ulla ratio, quod est inhumanum. Qui ‹iu›ssu praetoris pretio dato pactus est, non notatur. sed et si iureiuran
Abbreviated transcription (Latin):
hint bĩturus ue sit ea non ꝯtinebũ¬
tur que uisimile ẽ qͣmqͣm sp̃alrobli¬
gatururum non fuisseait puta supel¬
lex. Item uestis relinquenda ẽ debi¬
toriet ex mãcipus que meo usuhebat ut

Expanded text:
habiturusue sit, ea non continebuntur, quae uerisimile est quemquam specialiter obligaturum non fuisse. ut puta supellex, item uestis relinquenda est debitori, et ex mancipiis quae in eo usu habebit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Inas ꝗs edes hebat unã ꝯtĩgnatione
tectas utras ꝙ diu̾sis legauit dixi:
qr mag̾ placuit tignum posse duorũ
ita ẽẽ ut c̾ͥte ꝑtes cuiusq sint ꝯtigna¬
tionis et ex regionecuius q dominii
fore tignanet ullam mincem H̾ituro
actionem ius non ee in missum bre.
aut medius mons eaꝵ ꝯspectum.
aufferat ẜuitus imponi non potest.¬
Emoemim ꝓprus edificus ¶Dem.¬
uitutem ĩponere potest. nisiet is qͥ
ceditetis ciiceditur in ꝯspectu bat
eꝗ edificiaita ut officere alteꝵ alteri
ninullo iure fenestras mimsisse
responcli. S Ceuoł.

Expanded text:
inas quis aedes habebat una contignatione tectas: utrasque diuersis legauit. dixi, quia magis placeat tignum posse duorum esse ita, ut certae partes cuiusque sint contignationis, ex regione cuiusque domini fore tigna nec ullam inuicem habituros actionem ius non esse immissum habere: aut medius mons earum conspectum auferat, seruitus imponi non potestemo enim propriis aedificiis seruitutem imponere potest, nisi et is qui cedit et is cui ceditur in conspectu habeant ea aedificia, ita ut officere alterum alterni nullo iure fenestras immississe respondi. 41 Scaeuo
Abbreviated transcription (Latin):
honi fendo uti nuncest ita sit sacis a¬
ꝑte significari ĩ ppetuumꝑietem esse
s. qd nec fieriꝗdem possit. s utieius
tineret quemad̾msiqs alicui cauis¬
set ut ẜuitutem preberet. que homis
suum sustineret si ea res que ẜuitet
tuum bonus ferret piss aliam ilo¬
cum enuis dari debeat. TIpin.¬

Expanded text:
oneri ferundo uti nunc est, ita sit', satis aperte significari in perpetuum parietem esse set, quod ne fieri quidem posset, sed uti eiusdem stineret: quemadmodum si quis alicui cauisset, ut seruitutem praeberet, qui onus suum sustineret, si ea res quae seruit et tuum onus ferret, perisset, alia in locum eius dari debeat. 34 I
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculum ad eam summam que accesf¬
it c̾scet. ꝑ manebit ꝙ etiam sirursus
pauꝑior fc̃s erit. qr nec tunc cũdos
ꝓmict̾etur donatio fca. nisi eius pecu¬
me que adebitore ẜuari nõ poterat. n
cum soluendo ẽẽ cepit. donationis cã

Expanded text:
iculum ad eam summam quae accesserit crescet permanebitque etiam, si rursus pauperior factus erit: quia neque tum, cum dos promitteretur, donatio facta est nisi eius pecuniae quae a debitore seruari non poterat, neque cum soluendo is esse coepit, donationis causa