comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
niũ ꝑ quos omnẽ demonstrat. etatẽ.: materna myrto: uel quasi filius uel
quasi ueneris sacrificaturus marito. hoc helęmus facit: pͥnceps troianoꝵ
qui dr̃ tres in sicilia condidisse cuutates. & eui maturus: honestuis ꝗͣ si euo
maturus diceret. s rite: secũdum ritũ sacrificii quod exigebat ut libaret
de mero bacho idest puro: n carchesia: aũt genus poculor.a humi: terre.
lacte nouo: aut statĩ mulcto aut post fecũ quod colostrũ dicit᷑ neutroge¬
nere... sanguine sacro: uictimaꝵ ut diximus. Et notandũ quia part̃ĩ qͣi
mortuo pari numero sacrificat partĩ ĩpari quasi deo ut cedit quinas de mo¬
re bidentis nã legimus numero deus ĩpare gaudet. a purpureosq iacit flo¬
res : ad sanguinis imitationẽ qui est sedes anime sic in uiͦ purpureos spargã
fores item purpureasq suꝑ uestes uelamina nota scilicet ut supradixiꝰ¬

Expanded text:
nium, per quos omnem demonstrat aetatem. MATERNA MYRTO vel quasi filius, vel nium, per quos omnem demonstrat aetatem. MATERNA MYRTO vel quasi filius, vel quasi Veneris sacrificaturus marito. HOC ELYMVS FACIT princeps Troianorum, qui dicitur tres in Sicilia condidisse civitates. AEVI MATVRVS honestius quam si ‘aevo maturo diceret’. RITE secundum ritum sacrificii, quo exigebatur, ut libaret de mero Baccho, id est puro. CARCHESIA autem genus poculorum. HVMI terrae. LACTE NOVO aut statim mulcto, aut post fetum, quod colostrum dicitur neutro genere. SANGVINE SACRO victimarum, ut diximus supra. Et notandum quia partim quasi mortuo, pari numero, sacrificat, partim inpari, quasi deo, ut ‘caedit quinas de more bidentes’. Nam legimus «numero deus inpare gaudet». PVRPVREOSQVE IACIT FLORES ad sanguinis imitationem, in quo est sedes animae; sic in sexto «purpureos spargam flores" , item "purpureasque super vestes velamina nota" , scilicet, ut supra dixi
Abbreviated transcription (Latin):
ma: reuera pͥma nã cetera nõ eo quodicit editurus est ordine. ⁊ &e ꝗuirib
audax : hoc ad omĩa pertine. ⁊ aut iaculo incedit melior. id est iactu uelo¬
cium sagictaꝵ ut uacet ue sic ista iunxit ĩ nono ĩsidiis iaculo & longe fallen¬
te saguta. hoc est iaculo longe fallentis sagute nam nõ ex hibuit iaculatores:¬
n crudo cestii: aut crudeli aut duro. cȩstus aũt ꝑdiptõgũ pugilũ arma signi¬
ficat hẽt ẽt pluralẽ numerũ & est quarte forme. nam cestus cesti est nu¬
meri cm̃ singularis sme diptõgũ baltheũ ueneris significat.⁊ premia pal¬
me: idest uirtuti a precedenti ad id quod sequit᷑. .ͦ ore fauete: apto ẜmone
usus est. & sacrificio in ludis nam ĩ sacris taciturnitas in ludis necessarus fouor
pͥus audita musaꝵ sacerdos. cingite tĩpora ramis: ex romano more nam
festis laudis omĩs etas coronatas spectabat quod ostendit ꝑ eneã acestẽ asca¬

Expanded text:
MA re vera ‘prima’; nam cetera non eo quo dicit editurus est ordine. VIRIBVS AVDAX hoc ad omnia pertinet. AVT IACVLO INCEDIT MELIOR id est iactu velocium sagittarum, ut vacet ‘ve’. Sic ista iunxit in nono «insidiis iaculo et longe fallente sagitta», id est iaculo longe fallentis sagittae. Nam non exhibuit iaculatores. CRVDO CAESTV aut ‘crudeli’, aut ‘duro’. ‘Caestus’ autem per diphthongon pugilum arma significat, habet etiam pluralem numerum et est quartae formae; nam ‘cestus cesti’ numeri tantum singularis sine diphthongo balteum Veneris significat. PRAEMIA PALMAE id est virtutusus est et sacrificio et ludis. Nam in sacris taciturnitas, in ludis necessarius favorprius audita Musarum sacerdos». CINGITE TEMPORA RAMIS ex Romano more. Nam festis ludis omnis aetas coronata spectabat, quod ostendit per Aeneam, Acestem, Asca
Abbreviated transcription (Latin):
hebe est iuuentus ux̃ herculis. nũc ergo aut ꝓpter hoc iuuentus utitur po¬
puleis coronis aut adimitationem uirtutis populus eĩ herculi cõsecrata est
ut populus alcyde gratissima.u nudatosq humeros: bene nud atos: qui tedti
esse consueuerunt: nam nudũ est nũꝗͣ tectũ ut facies. .s transtris: ce trãstra
dicunt᷑ & iuga ut insexto in de alias animas que ꝑ uiga longa sedebant:
intenti: eodem sermone indiuersis usus est reb aliter eĩ brachia aliter in¬
tendimus mentẽ.: exultantiaq haurit corda pauorpulsans: hipallage om¬
ni parte pulsas pauor corda haurit idest ferit ut latus haurit apertũ &¬
belloꝵ ꝓlusiones unde oẽ ad tubam gerunt᷑ sed sciendum maioris etatis
persius

Expanded text:
Hebe est Iuventas, uxor Herculis. Nunc ergo aut propter hoc iuventus utitur poHebe est Iuventas, uxor Herculis. Nunc ergo aut propter hoc iuventus utitur populeis coronis aut ad imitationem virtutis. Populus enim Herculi consecrata est, ut «populus Alcidae gratissima». NVDATOS bene ‘nudatos’, quia tecti esse consuerunt. Nam ‘nudum’ est numquam tectum, ut facies. TRANSTRIS et transtra dicuntur et iuga, ut in sexto «inde alias animas, quae per iuga longa sedebant». INTENTI eodem sermone in diversis usus est rebus; aliter enim brachia, aliter intendimus mentem. EXVLTANTIAQVE HAVRIT CORDA PAVOR PVLSANS hypallage; omni parte pulsans pavor corda haurit, id est ferit, et bellorum prolusiones; unde etiam ad tubam geruntur. Sed sciendum maioris aetatis Persius
Abbreviated transcription (Latin):
ficantes cupiditatem femenino genere dicamus. ip̃e cẽ uirgilius ait timi¬
didam me ceruiq fugaces cũ ipse secũdũ finem dixit cum canib timide¬
longe significat. n tranquillo: melius septimus est ꝗͣ dãts.⁊ campis: saxi
latitudo.  apricis: sole gaudentib: sane apricus &e locus dicit᷑ sole calens
quod opaco et abclito cõtrariũ. & apricos dicimus locis apͥcis gandentes.
Uirgilius lucet apͥcis in collib uua colorẽ. ꝑ sius ut nostra floralia possint a¬
prici meminisse senes apricum aut quasi delectabile sine frigore. ⁊ mergis:
ẽserus pͥami filius fuit hic se p̃cipitauit e muro nec periit & cũ hoc sepius
faceret deoꝵ miseratione in auẽ uersus est que adimitationẽ quasi idem
facit. ⁊ circũ flectere: bene uno sermone & ꝓfedionẽ cõplexus est & reu̾sionẽ.
ductores: dñi nauium nõ gubernatores.. populea uelat᷑ fronde iuuentus.

Expanded text:
ficantes cupiditatem feminino genere dicamus. Ipse etiam Vergilius ait «timificantes cupiditatem feminino genere dicamus. Ipse etiam Vergilius ait «timidi dammae cervique fugaces», cum ipse secundum fidem dixerit «cum canibus timidnt sidera. TRANQVILLO melius septimus est quam dativus. CAMPVS saxi latitudo. APRICIS sole gaudentibus. Sane apricus et locus dicitur sole calens - quod est opaco et abdito contrarium - et apricos dicimus locis apricis gaudentes; Vergilius «duceret apricis in collibus uva colorem», Persius «nostra ut Floralia possint aprici meminisse senes». ‘Apricum’ autem quasi ἄνευ φρίκης, sine frigore. MERGIS Aesacus Priami filius fuit. Hic se praecipitavit e muro nec periit, et, cum hoc saepius faceret, deorum miseratione in avem versus est quae ad imitationem quasi idem facit. CIRCVMFLECTERE bene uno sermone et profectionem conplexus est et reversionem. DVCTORES domini navium, non gubernatores. POPVLEA VELATVR FRONDE IVVENTVS
Abbreviated transcription (Latin):
uersũ tractu auerrendo ut equora uerrebant caudis estũq secabant. sane
unus est sensus.s pubes ĩpellunt: figura est. ut pars in frustra secant. Sane
sciendũ in terbarbarismũ ce lex in hoc est latinam & ꝑfectam elocntionẽ
methaplasmũ esse. qui uno sermone fit ratione uitiosus. ltem inter soloci¬
dicas ut in eunucũ suam cũ comediam diceret. luuenalis contra sensit dicẽs
uenient ad pocula clamme: ⁊ cerulea: aut nigra aut alte carine omne eĩ
altũ nigrũ est ut scrupea tuta lacu nigro nemoꝵq tenebris.⁊ cloanti: ad
smũ & scema id est ꝑfectam sermonũ conexionẽ figura est que fit cõtextu
sermonũ ratione uiciosa. ergo methaplasmus &e figura media sunt & discer¬
nunt᷑ peritia & ĩperitia fuint aũt ad ornatũ.⁊ domus sergia: familia ut da
aut metri aut hiatus causa sic horatius nec cupido sordidus aufert cũ signi¬

Expanded text:
‘versu’ ‘tractu’, a verrendo, ut «aequora verrebant caudis aestumque secabant». Sane ‘versu’ ‘tractu’, a verrendo, ut «aequora verrebant caudis aestumque secabant». Sane unus est sensus. PVBES INPELLVNT figura est, ut «pars in frusta secant». Et sciendum inter barbarismum et lexin, hoc est latinam et perfectam elocutionem, metaplasmum esse, qui in uno sermone fit ratione vitiosus. Item inter solodicas, ut «in Eunuchum suam», cum comoediam diceret. Iuvenalis contra sensit dicense" . Ad v. 123 Caerulea aut nigra, aut altae carinae: omne enim altum nigrum est, ut "scrupea tuta lacu nigro nemorumque tenebris" . clventi adsmum et schema, id est perfectam sermonum conexionem, figura est quae fit contextu sermonum ratione vitiosa. Ergo metaplasmus et figura media sunt, et discernuntur peritia et inperitia. Fiunt autem ad ornatum. DOMVS SERGIA familia, ut «daaut metri ratione aut hiatus causa. Sic Horatius «nec cupido sordidus aufert», cum signi
Abbreviated transcription (Latin):
tymbreus osyrim nam graues inferũt tarditatẽ. ⁊ remige: erit nt̃s remex
serenus semirex hercules.  pistrin: uel atutela depicta uel apotu tarimata
idest asecandis fluctib.⁊ mox italus: subaudi futurus ipse eĩ familiam me¬
mioꝵ cõstituit & bene laudat familias nobiliũ. nã asergio sergia familia fuit
acloanto cloantia agia gegania cuiꝰ nõ facit mentionẽ. nobiles aũt familias
atroianis fuisse iuuenalis ostendit iubet aprecone uocari ipsos trouigenos.
aquo nomine: scilicet inestei & mnesteus sicut est & ydeus nam dipheon¬
gos greca est. ⁊ ingenti mole: motu ut magna se mole mouentũ.⁊ urbis o¬
pus : tam magnã ut urbem putares. e triplici uersu: omẽs eĩ triremes fue¬
runt uersu aũt aut ordine ut ille &̃ seras inuersum distulit ultimos aue

Expanded text:
Thymbraeus Osirin»; nam graves inferunt tarditatem. REMIGE erit nominativus ‘remex’; Thymbraeus Osirin»; nam graves inferunt tarditatem. REMIGE erit nominativus ‘remex’; Serenus «semiremex Herculis». PRISTIM vel a tutela depicta, vel ἀπὸ τοῦ πρίζειν τὰ κύματα, id est a secandis fluctibus. MOX ITALVS subaudis ‘futurus’; ipse enim familiam Memmiorum constituit. Et bene laudat familias nobilium; nam a Sergesto Sergia familia fuit, a Cloantho Cluentia, a Gya Gegania, cuius nunc facit mentionem. Nobiles autem familias a Troianis fuisse Iuvenalis ostendit, ut «iubet a praecone vocari ipsos Troiugenas». A QVO NOMINE scilicet Mnesthei. Et Mnestheus sic est, ut Tydeus; nam diphthongos Graeca est. INGENTI MOLE motu, ut «magna se mole moventem». VRBIS OPVS tam magna, ut urbem putares. TRIPLICI VERSV omnes enim triremes fuerunt. ‘Versu’ autem aut ‘ordine’, ut «ille etiam seras in versum distulit ulmos», aut
Abbreviated transcription (Latin):
precium uictorib: ⁊ euma utriusq lateris nam uictorib p̃tiũ et ad su¬
pradicta ce ad dicenda..⁊ argenti auriq talenta: talenti secundũ uarias gẽ¬
tes uariũ est pondus sed apud romanos taleneũ est hex libre sicut plautus
ostendit ĩ mustelaria qui ait duo talenta esse centũ quadraginta libras. le¬
gimus cẽ talentũ esse paululũ quidelam nam homerus in ludis funebrib
patrocli ultima premia dicit duo talenta quod cogit .n.q. s. aliꝗd mini
ficare.. &e tuba canit: romano more sicut hodieq uidemꝰ om̃ib ludis
an cẽ ymnis incipiebant.⁊ pͥma certamina: punico bello naumachiam
ad exercitiũ instituere romani ceperũt: postꝗͣ ꝓbarũt gentes ce nauali
certamine plurimũ posse ad quara rem in hoc certamine alludit poeta.
pares: diuersis cõparabiles reb ut sequentia indicant melior remis sed

Expanded text:
PRETIVM VICTORIBVS zeugma utriusque lateris; nam ‘victoribus pretium’ et ad suPRETIVM VICTORIBVS zeugma utriusque lateris; nam ‘victoribus pretium’ et ad supra dicta et ad dicenda pertinet. ARGENTI AVRIQVE TALENTA talenti secundum varias gentes varium pondus est, sed apud Romanos talentum est septuaginta librae, sicut Plautus ostendit in Mostellaria, qui ait duo talenta esse centum quadraginta libras. Legimus etiam talentum esse paululum quiddam. Nam Homerus in ludis funebribus Patrocli ultima praemia dicit duo talenta; quod nos cogit aliquid minimficare. ET TVBA COMMISSOS Romano more, sicut hodieque videmus omnibus ludis  Ante etiam ab hymnis incipiebant. PRIMA CERTAMINA Punico bello primum naumachiam ad exercitium instituere Romani, postquam probarunt gentes etiam navali certamine plurimum posse; ad quam rem in hoc certamine plurimum adludit poeta. PARES aut pariter, aut diversis comparabiles rebus, ut sequentia indicant «melior remis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ne parentis: fuit ei hec maioꝵ cõsuetudo sicut hodie cẽ apud indos est
ut quotiens reges moriebant᷑ cũ his dilecti equi uel serui & una de uxori¬
bus carior incenderet᷑ interquas de hoc ipło erat magna contentio pos¬
sumus ergo famulũ seruũ sepultũ cũ anchisa accipere aut ꝑ apotheosin
deũ ostendit effectũ unde ei famulũ dat quasi ministrũ singula eĩ numi¬
na habent inferiores potestates ministras ut uenus adonem diana uirbiũ¬
uulcanus ericthoniũ Aut certe secundũ pythagorã dicit qui pͥmus de¬
prehendit de medulla hominis que est inspina anguem creari quod &
nigra terga habentes.. manesq acheronte remissos: aut uenientes de a¬
cheronte aut acheronte demissos qui iam in acheronte nõ essent post.
tripodes : sic pulchri ut saeros putares: nec eĩ sacrilegus erat ut sacra dona¬
ret & sic dictũ est dodoneosq lebetes quales sunt ĩ dodona. ⁊ & palme

Expanded text:
NE PARENTIS fuit enim haec maiorum consuetudo, sicut hodieque apud Indos est, NE PARENTIS fuit enim haec maiorum consuetudo, sicut hodieque apud Indos est, ut quotiens reges moriebantur, cum his dilecti equi vel servi et una de uxoribus carior incenderentur, inter quas de hoc ipso erat magna contentio. Possumus ergo ‘famulum’ servum sepultum cum Anchisa accipere. Aut per apotheosin deum ostendit effectum; unde ei famulum dat, quasi ministrum. Singula enim numina habent inferiores potestates ministras, ut Venus Adonim, Diana Virbium. Aut certe secundum Pythagoram dicit, qui primus deprehendit de medulla hominis, quae est in spina, anguem creari: quod enigra terga habentes. MANESQVE ACHERONTE REMISSOS aut venientes de Acheronte aut certe ‘remissos Acheronte’, qui iam in Acheronte non essent post TRIPODES sic pulchri ut sacros putares. Nec enim sacrilegus erat ut sacra donaret. Et sic dictum est ut «Dodoneosque lebetas», quales sunt in Dodona. ET PALMAE
Abbreviated transcription (Latin):
t uii giris. nã septimus ei annus est finis erroris & est optimũ fignentum
annus ẽi apud egyptios indicabat᷑ ante inuentas licteras picto dracone
caudam suam mordente qui in se recurrit.⁊ gyros: nomen legimus uer¬
bum ex inde nõ inuenimus.a placide repens: quiete. cerulee ciu terga no¬
te: cerulee & fulgor auro uariatus incedebat idest lustrabat. agmine lõ¬
go: tandem post illos giros tandẽ longo repere cepit. is agmine: ĩpetu.¬
userpens: participiũ est᷑ nõ nomen ac si diceret repens.. libauitq dapes: le¬
niter gustauit. epulas suꝑ positas que si licerniũ dicũt᷑ quasi siliceniũ suꝑ
silicem posite.⁊ de pasta altaria: nõ ase nã supra ait libauitq dapes hoc
dicit tam diu ibi cõstitit donec cuncta aris suꝑposita flãma consumeret.
genium ne loci: quia ut supͣdiximus nullus locus sine genio. a famulũ¬

Expanded text:
septem gyris; nam septimus ei annus est finis erroris. Et est optimum figmentum; septem gyris; nam septimus ei annus est finis erroris. Et est optimum figmentum; annus enim secundum Aegyptios indicabatur ante inventas litteras picto dracone caudam suam mordente, quia in se recurrit. GYROS nomen legimus; verbum exinde non invenimus. PLACIDE quiete, repens. CAERVLEAE CVI TERGA NOTAE caeruleae, et fulgor auro variatus. INCENDEBAT id est inlustrabat. AGMINE LONGO TANDEM post illos gyros tandem longo repere coepit agmine, id est impetu. SERPENS participium est, non nomen, ac si diceret ‘repens’. LIBAVITQVE DAPES leviter gustavit epulas super positas, quae silicernium vocantur quasi silicenium, super silicem positum. DEPASTA ALTARIA non a se - nam supra ait ‘libavitque dapes’ - sed hoc dicit: tam diu permansit quam diu cuncta aris superposita flamma consumeret. GENIVMNE LOCI quia, ut diximus, nullus locus sine genio. FAMVLVM
Abbreviated transcription (Latin):
hai oĩum esse participem. Unde sallustus alterũ nobis cũ dus alterũ cũ
beluis comune est: de umbris facilis est ꝓbatio nã si quatuor sunt anime
sequit᷑ ut tot sint umbre: ut siquis interduas stet lucernas geminã um¬
bram creat hoc aut de animalib ẽt lucretius asserit sed non tm̃ ueritat
studet qͣ secte epicuree alii ista fugientes dicũt aĩe &e umbre genitm esse
singularẽ ut sit cyneres aĩȩ & umbre paternȩ quod nõ ualde ꝓbandum
est nec ẽi umbra aut aĩa cneres habent.⁊ quicũq est: tedio longe naui
ganionis hoc dicit.ai lubricus anguis: labilis uel locũ dicit ut ꝑ lubrica sur¬
gent & septem ingens giros: loci geniũ ꝑ magnitudinẽ uult ꝓbare nullus
sacer est locus. Sane hunc locũ de homero sũpsit qui inducit grecos apud
eolidem omen futuri decẽnalis belli ex serpente colligisse qui & matrem
c̃õ supsit nouem pullis cõmessis ita ergo nũc ẽt enee omen siu erroris ostendi

Expanded text:
arum esse participem; unde Sallustius ait «alterum nobis cum diis, alterum cum beluis commune est». De umbris autem facilis est probatio. Nam si quattuor sunt animae, sequitur ut tot sint umbrae, ut si quis inter duas stet lucernas geminam umbram creat. Hoc autem de animis etiam Lucretius adserit; sed non tantum veritati studet quam sectae Epicureae. Alii ista fugientes dicunt ‘animae et umbrae’ genetivum esse singularem, ut sit ‘cineres umbrae et animae paternae’. Quod non valde probandum est; nec enim umbra aut anima cinergationis hoc dicit. LVBRICVS ANGVIS labilis. Alias locum dicit, ut «per lubrica surgens». SEPTEM INGENS GYROS loci genium per magnitudinem vult probare; nullus sacer est locus». Sane hunc locum de Homero sumpsit, qui inducit Graecos apud Aulidem omen futuri decennalis belli ex serpente collegisse, qui etiam matrem consumpsit novem pullis comesis. Ita ergo nunc etiam Aeneae omen sui erroris ostenditur
Abbreviated transcription (Latin):
thon arborem incideret primo sanguis effluxit post ululatus sequutꝰ
est. inde statius. nec amplexe dimictunt robora nĩphe. Itẽ cogitabam
ne forte exterra martis uire sanguis efflueret. nã quod dicitꝰ se uene¬
ratũ esse numina illas cõstat precessisse cogitationes. ⁊ grandiuumq
iđ exilientem in prelia quod in bellantibus sit
puli sunt misie: que quia lata est multas continet gentes. s rite secũ¬
darent: recte prosperos facerent. uisus: ꝓuisa posuit. tunc eĩm ma¬
sculino utimur genere cũ de his loꝗmur ꝗbus uidemus ut si dicam
nubecula obest̾ uisibus meis. si aũt neutro utamur ea que uidentur¬
significamus. ut si hoc loco diceret rite secundarent uisa quod proptͥ
metrũ nequaꝗͣ posuit. similia sunt nuntius &e nũtium auditus oe

Expanded text:
thon arborem incideret, primo sanguis effluxit, post ululatus secutus thon arborem incideret, primo sanguis effluxit, post ululatus secutus est; inde Statius «nec amplexae dimittunt robora nymphae». Item cogitabam ne forte ex terra Martis iure sanguis efflueret; nam quod dicit haec se veneratum esse numina, illas constat praecessisse cogitationes. GRADIVVMQVE PATREM θοῦρον Ἄρηα, id est exilientem in proelia, quod in bellantibus sit puli sunt Mysiae, quae, quia lata est, multas continet gentes. RITE SECVNDARENT recte prosperos facerent. VISVS pro ‘visa’ posuit. Tunc enim masculino utimur genere, cum de his loquimur quibus videmus, ut si dicas ‘nubecula obest significamus, ut si hoc loco diceret 'rite secundarent visa': quod propter metrum nequaquam potuit. similia sunt nuntius et nuntium, auditus et
Abbreviated transcription (Latin):
monstrũ: bene monstrũ nam statim ꝗd esset apparuit &e hoc pro¬
prietatis est. abusiue tamen plerũq corũpit᷑. s liquũt᷑ sanguine:
li in uerbo producit᷑ ut hoc loco item canis cum montib humor
liquit᷑ in nomine uero breuis est ut liquor. s. tabo: corrupto san¬
guine. & est nomen casus septimi tantũ ut sponte natu quod si ue¬
lis declinare hec tabes huius tabis dicis.ss menbra quatit: causa
pendet ex causa. nã timor sanguinem gelat qui coactus gignit fri¬
gus. ⁊ lentũ uimen : molle flexuosum unde uictos dicimus curuo
ꝑ senectutem. ss tẽptare latentis : miraculum est eĩm exarbore
sanguinem fluere. ⁊s multa mouens animo: nõ dicit que sed ex
sequentibus in telligimus. cogitabam inquit ne forte sanguis esset
ex ninphis. amadriades aũt cum arboribus ce nascunt᷑ & pereunt
unde plerũq cesa arbore sanguis emanat: nã ouidius ait cũ herisic¬

Expanded text:
MONSTRVM bene ‘monstrum’; nam statim quid esset apparuit. Et hoc proMONSTRVM bene ‘monstrum’; nam statim quid esset apparuit. Et hoc proprietatis est; abusione tamen plerumque corrumpitur. LIQVVNTVR SANGVINE GVTTAE ‘li’ in verbo producitur, ut hoc loco, item «canis cum montibus umor liquitur»; in nomine vero brevis est, ut ‘liquor’. TABO corrupto sanguine. Et est nomen casus septimi tantum, ut ‘sponte’, ‘natu’; quod si velis declinare, ‘haec tabes, huius tabis’ dicis. MEMBRA QVATIT causa pendet ex causa; nam timor sanguinem gelat, qui coactus gignit frigus. LENTVM VIMEN molle et flexuosum; unde et vietos dicimus curvos per senectutem. TEMPTARE LATENTES miraculum est enim ex arbore sanguinem fluere. MVLTA MOVENS ANIMO non dicit quae, sed ex sequentibus intellegimus. Cogitabam, inquit, ne forte sanguis esset ex nymphis: amadryades namque cum arboribus et nascuntur et pereunt; unde plerumque caesa arbore sanguis emanat. Nam ut Ovidius ait, cum Erysich
Abbreviated transcription (Latin):
inmolatum ut statuam ante aras aurata fronte iuuencũ iã cornupetat
cp.q. ꝓ arenam. ltem iuuenalis qui uexat nascenti robora cornu nã
in uictimis etiã etas est cõsideranda. ⁊ tumulus: hoc sermone & collẽ
⁊ sepulcrũ fuisse significat. s quo sum̃o: in quo sum̃o. ⁊ cornea uirgul¬
ta ce mirtus : bene elegit hastis apta uirgulta. nã legimus ce bona bello
cornus. itẽ pastoralem prefixa cuspide mirtũ ergo si telis fuerat cõfixꝰ
merito illic bec coluere uirgulta. cornus declinatur ut ficus si arbor sit.
nã cornuu animalis indeclinabile est licet geĩtm usurpauerit lucanus
ut cornus tibi cura sinstri lentule. Sic cicero in arato huius genus pro
genu. ⁊ accessi: nõ ad cornũ sed admirtũ que interuerbenas est &¬
bene matri sacrificaturus aras coronat exmirto. ⁊ siluam : bene uari¬
at ut nunc siluam nũc uirgulta nũc uimiã nũc arborẽ dicat.⁊

Expanded text:
immolatum, ut «statuam ante aras aurata fronte iuvencum, iam cornuimmolatum, ut «statuam ante aras aurata fronte iuvencum, iam cornu harenam», item Iuvenalis «qui vexat nascenti robora cornu». Nam in victimis etiam aetas est consideranda. TVMVLVS hoc sermone et collem et sepulcrum fuisse significat. QVO SVMMO in quo summo. CORNEA VIGVLTA ET MYRTVS bene elegit hastis apta virgulta; nam legimus «et bona bello cornus», item «et pastoralem praefixa cuspide myrtum». Ergo si telis fuerat confixus, merito illic haec coaluere virgulta. ‘Cornus’ autem declinatur ut ‘ficus’, si arbor sit. Nam ‘cornu’ animalis indeclinabile est, licet genetivum usurparit Lucanus, ut «cornus tibi cura sinistri, Lentule». Sic Cicero in Arato «huius genus» pro ‘genu’. ACCESSI non ad cornum, sed ad myrtum, quae inter verbenas est. Et bene matri sacrificaturus aras coronat ex myrto. SILVAM bene variat, ut nunc silvam, nunc vimina, nunc virgulta, nunc arborem dicat.
Abbreviated transcription (Latin):
ce bene dispensat ut cũ aduersam nauigationẽ subiungit dioneam
uenerem dicat ut hoc loco. prosperam aũt demari eam dicae esse pro
creatam ut unde genus ducis: hec aũt inquantũ potest nõ semper
auguria. libero causa libertatis. nam dii alii si inuocent᷑ ad pͥuatam
ꝑtinent causam unde dedidone legimus uinoni ante omnes cui uin¬
da iugalia cure: propter nuptias &e quãuis enim.r .p. utilitatis simu¬
laretur erat tamen etiã spetialis causa didonis. similiter hic eneas sa¬
hec causi est ut signũ sit libere ciuitatis nã apud maiores aut stipen¬
diarie erant aut federate aue libere sed in liberis ciuitatibus simu¬
lachrũ ueneris martis marsi erat qui in tutela liberi patris erat.s ma¬
dabam in litore taurũ: contra rationẽ ioui de tauro sacrificat adeo ut
hinc putet᷑ sub secutũ esse prodigiũ. ubiq enĩ ioui uiuencũ legimus

Expanded text:
Et bene dispensat ut, cum adversam navigationem subiungit, ‘Dionaeam’ Et bene dispensat ut, cum adversam navigationem subiungit, ‘Dionaeam’ Venerem dicat, ut hoc loco; si prosperam, creatam, ut "unde genus ducis" . haec autem in quantum potest, non semper,auguria; Libero causa libertatis. nam dii alii si invocentur ad privatam pertinent causam: unde de Didone legimus "Iunoni ante omnes, cui vincla iugalia curae" propter nuptias: quamvis enim rei publicae utilitas simularetur, erat tamen etiam specialis causa Didonis. similiter et hic Aeneas sahaec causa est, ut signum sit liberae civitatis. Nam apud maiores aut stipendiariae erant, aut foederatae, aut liberae. Sed in liberis civitatibus simulacrum Marsyae erat, qui in tutela Liberi patris est. MACTABAM IN LITORE TAVRVM contra rationem Iovi taurum sacrificat, adeo ut hinc putetur subsecutum esse prodigium. Vbique enim Iovi iuvencum legimus
Abbreviated transcription (Latin):
simul ostendit fidem cũ felicitate deficere. Sane sciendum quotiens¬
cũq fortunam solam dicimus felicitatem intelligi. unde & fortuna¬
tos tantũ felices & infortunatos solos infelices uocamus. ⁊ litore cur¬
uo: ꝑpetuũ epitheton litoꝵ est. nam quod in sexto ait. tũ se acaieta
recto fert litore portũ significat eum ita nauigasse ut nõ linqueret
litus. es prima loco: quia apud cretã alia fecit modo aũt aeneũ signifi¬
cat. ut salustus aenũ &e maroneã uiamq militarẽ: quãꝗͣ homerus
dicat inde auxilia ad troiã uenisse ergo iam fuerat euphorion & ca¬
limachus hoc dicunt etiam quod aeuũ dicat᷑ asocio ulixis illic sepul¬
to eo tempore quo missus est ad frumenda portanda. is fatis iniquis:
bene quia scit futurũ preoccupat. a eneadas: ecce nec uirgilius enum
dicit. ÷ sacra dionee matris: ueneri amaere diona secundum homerũ

Expanded text:
simul ostendit fidem cum felicitate deficere. Sane sciendum, quotienssimul ostendit fidem cum felicitate deficere. Sane sciendum, quotienscumque fortunam solam dicimus, felicitatem intellegi: unde et fortunatos tantum felices et infortunatos solos infelices vocamus. LITORE CVRVO perpetuum epitheton litorum est. Nam quod in sexto ait «tunc se ad Caietae recto fert litore portum», significat eum ita navigasse ut non linqueret litus. PRIMA LOCO quia apud Cretam alia fecit. Modo autem Aenum significat, ut Sallustius «Aenum et Maroneam viamque militarem». Quamquam Homerus dicat inde auxilia ad Troiam venisse; ergo iam fuerat. Euphorion et Callimachus hoc dicunt etiam, quod Aenum dicatur a socio Vlixis illic sepulto eo tempore, quo missus est ad frumenta portanda. FATIS INIQVIS bene quid sit futurum praeoccupat. AENEADAS ecce nec Vergilius Aenum dicit. SACRA DIONAEAE MATRI Veneri, a matre Diona, secundum Homerum.
Abbreviated transcription (Latin):
cul est quasi porro ab oculis unde potest & satis longe significare
et nõ ualde ut in quinto est procul inpelago saxũ quod satis lon¬
ge fuisse in telligi nõ potest: ne uoluptas pereat spectaculi quãꝗͣ &
hic similis possit esse significatio. breuis est eĩm clesponti transitus.¬
 uastis: aut uastis aut magnis. is traces arant: figurate nã minus est
quã. s acri quondam: seuo & cruento. ligurgus aũt rex thracie fuit
qui ut habet fabula dum cõtẽneret liberũ patrẽ eus amputans uites
crura sua incidit. Reuera aũt abstenuit fuit quem constat acrioris
esse nature quod etiã de dimostene dictum est.ss regnata: participi¬
um sine uerbi origine. ⁊⁊ hospiciũ antiquũ: aut carũ aut reuera anti¬
quũ. nam tanta inter ipsos familiaritas fuit ut ilione filia priami po¬
limestori nuberet thracũ regi.sdum fortuna fuit: scilicet bona &:

Expanded text:
cul est quasi ‘porro ab oculis’; unde potest et ‘satis longe’ significare cul est quasi ‘porro ab oculis’; unde potest et ‘satis longe’ significare et ‘non valde’, ut in quinto «est procul in pelago saxum», quod satis longe fuisse intellegi non potest, ne voluptas pereat spectaculi. Quamquam et hic similis possit esse significatio; brevis est enim Hellesponti transitus. VASTIS aut ‘vastatis’ aut ‘magnis’. THRACES ARANT figurate; nam minus est ‘quam’. ACRI QVONDAM saevo et cruento. Lycurgus autem rex Thraciae fuit, qui ut habet fabula, dum contemnens Liberum eius amputat vites, crura sua incidit. Re vera autem abstemius fuit - quos constat acrioris esse naturae, quod etiam de Demosthene dictum est. REGNATA participium sine verbi origine. HOSPITIVM ANTIQVVM aut carum, aut re vera antiquum. Nam tanta inter ipsos familiaritas fuit ut Ilione, filia Priami, Polymestori nuberet Thracum regi. DVM FORTVNA FVIT scilicet bona. Et
Abbreviated transcription (Latin):
contrahimusq uiros: colligimus unde est unãq litros item et fratre
licia missos &e apolłis agris eos scilicet qui ad auxilium uenerant: es¬
uix: mõx ut uix ecõspectu sicule telluris. s pͥma estas: aut uernũ
tempus dicit aut quia est adulta & preceps.  pater: anchises ut
diximus seruat patͥ honorem ut pater iubeat. as exul: quasi trans
solum aut extra solũ uagus. ⁊ cũ sociis natoq penatibus & magnis
diis : duo humana posuit & duo diuina patris nõ fit mentio quia se¬
cundum uirgiliũ ad italiam non uenit. ⁊ penatibus & magnis diis:
uarro quidem unũ esse dicit penates &e magnos deos nã in basi in¬
seribebat᷑ magnis diis. potest tamen hoc pro honore dici. nam dii
magni sunt iup̃r minerua merturius qui rome colebant᷑. penates uͦ
apud lauro lauiniũ uude apparet nõ esse unũ. es terra. procul: pro¬

Expanded text:
CONTRAHIMVSQVE VIROS colligimus - unde est «unam quae Lycios», item et «fratres CONTRAHIMVSQVE VIROS colligimus - unde est «unam quae Lycios», item et «fratres Lycia missos et Apollinis agris» - eos scilicet qui ad auxilium venerant. VIX mox, ut «vix e conspectu Siculae telluris. PRIMA AESTAS aut vernum tempus dicit, aut quia est et adulta et praeceps. PATER ANCHISES ut diximus, servat τὸ πρέπον, ut pater iubeat. EXVL quasi trans solum missus, aut extra solum vagus. CVM SOCIIS NATOQVE PENATIBVS ET MAGNIS DIS duo humana posuit et duo divina. Patris non fit mentio, quia secundum Vergilium ad Italiam non venit. ‘Pentaibus et magnis dis’ Varro quidem unum esse dicit penates et magnos deos; nam in basi scribebatur ‘magnis diis’. Potest tamen hoc pro honore dici; nam dii magni sunt Iuppiter Minerva Mercurius. Qui Romae colebantur, penates vero apud Laurolavinium; unde apparet non esse unum. TERRA PROCVL ‘pro
Abbreviated transcription (Latin):
ex flama quȩ tp̃r ascanii afflata est cursu stellȩ creusȩꝰ ad monitiõe
quȩ dixit et terrã hesperiã uenies.s sub ipsa antandro: uixta an
tandrũ. est aũt ciuitas frigȩ dicta antandros uel quod de antaudro
in sula eam condiderunt coloni. quasi antiandrũ. uel quia gyeci uenien¬
tes ꝑthraciam cepere polidoꝵ procuiꝰ precio hanc apͥamo accepere ci¬
consentiat. fertur tamen. quod post acceptũ preciũ agrȩcis occisus sit
lapidibus. alii apo limestore occisum dicunt. post euersam troiam et
in maria precipitatum cuiꝰ cum mater hecuba agnouisset cadauer etꝰ
captiua duceret᷑ flendo in canẽ conuersa est. cũ se precipitare uellet:
in maria: quod ideo fingitur quia nimio dolore in aniter gixcis cõuicia¬
destinet locum quo tamen feratur incertus est. ss ubi sistere detur.
a preteritis tractum est quia nec inthracia ꝑmansit nec in creta.

Expanded text:
ex flamma, quae tempora Ascanii pasta est, cursu stellae, Creusae admonitione, ex flamma, quae tempora Ascanii pasta est, cursu stellae, Creusae admonitione, quae dixit «et terram Hesperiam venies». tandrum. est autem civitas Phrygiae, dicta Antandros, vel quod de Andro insula eam condiderunt coloni, quasi ἀντὶἌνδρου , vel quia Graeci venientes per Thraciam cepere Polydorum, pro cuius pretio hanc accepere ciconsentiat. fertur tamen quod post acceptum pretium a Graecis occisus sit lapidibus. alii a Polymestore occisum dicunt post eversam Troiam et in maria praecipitatum. cuius cum mater Hecuba agnovisset cadaver, cum captiva duceretur, flendo in canem conversa est, cum se praecipitare vellet in maria: quod ideo fingitur, quia nimio dolore inaniter Graecis conviciadestinet locum, quo tamen feratur incertus est. VBI SISTERE DETVR a praeteritis tractum est, quia nec in Thracia permansit nec in Creta.
Abbreviated transcription (Latin):
mel iliũ uexata. sane modo iliũ de ciuitate dixit. nam regio troia
sue solum quoque arsisse. Sane quęrit᷑ quo modo dicerit cecidit &¬
fumat. sed aut ꝑ licentiam poeticam tempus ꝓtempore posuit ut
meminisse horret luctuq refugit. aut certe naturã rerum exp̃ssit.
nã ruina in breui fit fumus uero in longo ꝑmanet tempore. nam
quod ait probus ad scernendum tempus circũflectendam ultimã
sillabam ut in telligamus fumauit nõ procedit qr pone tantum¬
ad uerbiũ uerbum in ultima habet accentũ ut significet retro.s
diuersa exilia : multi ad illud referunt: magnũꝗͣ sparsa ꝑ orbem:
constat nãq diuersas partes obtinuisse troianos. sed melius est pecia¬
liter hoc eneȩdare qui cõpulsus est auguriis diuersas terras hoc est
eregione positas quęrere. ⁊ desertas: aũt ad arcdano accipe. nã ubiq:
uberes esse cas legimꝰ. ut atq ubere glehȩ.s auguriis agimur duu:

Expanded text:
semel Ilios vexata" . sane modo 'Ilium' proprie de civitate dixit, nam regio 'Troia'semel Ilios vexata" . sane modo 'Ilium' proprie de civitate dixit, nam regio 'Troia'significet patriae suae solum quoque arsisse. sane quaeritur, quo modo dixerit 'cecidit' et 'fumat'. sed aut per licentiam poeticam tempus pro tempore posuit, ut "memininam ruina in brevi fit, fumus vero longo permanet tempore. Nam quod ait Probus, ad discernendum tempus circumflectendam ultimam syllabam, ut intellegamus ‘fumavit’, non procedit, quia ‘pone’ tantum verbum in ultima habet accentum, ut significet ‘retro’. DIVERSA EXILIA multi ad illud referunt «magnum quae sparsa per orbem». Constat namque diversas partes orbis tenuisse Troianos. Sed melius est specialiter hoc Aeneae dare, qui conpulsus auguriis est diversas terras, hoc est e regione positas, quaerere. DESERTAS autem ‘a Dardano’ accipe; nam ubique uberes esse eas legimus, ut «atque ubere glaebae». AVGVRIIS AGIMVR DIVVM
Abbreviated transcription (Latin):
 postꝗͣ: hec particula cõnectendis ad iungitur reb ut postꝗͣ altos tetigit
fluctus. sic eĩm dictis sequentia copulant᷑. s res: modo imperiũ. ut res
agamenonias. bene autem asiȩ quasi tertiȩ orbis partis. nam frigia in
tuit aliud sine alio fieri ut uel frigia tota euerteret᷑ uel solum ilium.
gentem in meritam: bene gentem. nã laomedontis & paridis culpa u¬
niuersa gens perire non debuit. ⁊ uisum superis: laus ilii: quod nisi dii
potuere subuertere: quotienscũq aũt ratio nõ apparet: sic uisum
interponit᷑: ut horatius sic uisum ueneri cũ amorem ostenderet nõ
esse pulchritudinis. &e bene acusatio indeos habet quãdam uene¬
rationem. alioquin sacrilegium est. su ꝑbũ ilium: nobile. iliũ aũt
uirgilius neutro tantũ genere declinat. horatius ẽt feminino ut se

Expanded text:
 POSTQVAM haec particula conectendis adiungitur rebus, ut «postquam altos tetigit  POSTQVAM haec particula conectendis adiungitur rebus, ut «postquam altos tetigit fluctus»: sic enim dictis sequentia copulantur. RES modo ‘imperium’, ut «res Agamemnonias». Bene autem ‘Asiae’, quasi tertiae orbis partis; nam Phrygia in tuit aliud sine alio fieri, ut vel Phrygia tota everteretur, vel solum Ilium. GENTEM INMERITAM bene ‘gentem’; nam Laomedontis et Paridis culpa universa gens perire non debuit. VISVM SVPERIS laus Ilii, quod non nisi dii potuere subvertere. Quotienscumque autem ratio non apparet, ‘sic visum’ interponitur, ut Horatius «sic visum Veneri», cum amorem ostenderet non esse pulchritudinis. et bene accusatio in deos habet quandam venerationem; alioquin sacrilegium est. Ad v. 3 Superbum ilium nobile. 'Ilium' autem Vergilius neutro tantum genere declinat, Horatius etiam feminino, ut "non
Abbreviated transcription (Latin):
est. fracti bello fatisq repulsi. Nȩc aũt eius est suga. relinquens iliũ idam
tenuit: inde atandrum ciuitatem iuxta quam factis nauigiis tenuit
thraciam. in qua enũ opidum constituit: ut multi putant. mox pro¬
digus territus delũ tenuit. illic accepto augurio errore patris prȩteruec¬
tus cicladas uenit ad cretam ubi cũ pestilentia laboraret adiis penatibꝰ
monitus ad strophadas delatus est insulas. inde pręteruectus mariti¬
ma gxeciȩ apud epirum susceptus est heleni hospitio unde profectus ca¬
labriam tenuit. & illinc statim territus aduentu diomedis abscessit:
nauigauitq usq ad scillam caribdimq que sunt etbne uicinȩ. unde
uento pulsus circũita maxima parte siciliȩ drepanũ uenit: ubi secundũ
uirgilium perdidit patrem. unde. ut est in pͥmo ad didonis regna ꝑueĩt.¬

Expanded text:
est «fracti bello fatisque repulsi». Fuga autem eius haec est. Relinquens Ilium Idam est «fracti bello fatisque repulsi». Fuga autem eius haec est. Relinquens Ilium Idam tenuit, inde Antandrum civitatem, iuxta quam factis navigiis tenuit Thraciam, in qua Aenum constituit, ut multi putant. Mox prodigiis territus Delum tenuit. Illic accepto augurio errore patris praetervectus Cycladas venit ad Cretam: ubi cum pestilentia laboraret, a diis penatibus monitus ad Strophadas delatus est insulas. Inde praetervectus maritima Graeciae apud Epirum susceptus est Heleni hospitio. Vnde profectus Calabriam tenuinavigavitque usque ad Scyllam et Charybdin, quae sunt Aetnae vicinae. Vnde vento pulsus circumita maxima parte Siciliae Drepanum venit, ubi secundum Vergilium perdidit patrem. Inde, ut est in primo, ad Didonis regna pervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
numq uale.  nati serua comunis amorem: propter futurã nouer¬
cam cõmendat᷑ ascaniꝰ. ⁊ manus effugit imago: quasi imago. quȩ nõ
tenet᷑. naturale enim est: ut nõ possit teueri. nã in sexto qd ait da
dextrã misero: auxiliũ significat. ⁊s sinullima soño: sic Cicero simil¬
limũ deo iudico. nã gt̃o debuit iungi.es sic demũ: nouissime.  inue¬
nio admirans: cũ inuenissem admiratus sum. s exilio: ad exiliũ.
donatus contra metrũ sensit dicens exilio quasi deilio. nã longa
est. ⁊ miserabile uulgus: magnũ est: qđ addidit uulgus. sic status un¬
de hoc examen una tot miserere animis opibusq &e uolebant et po
tanꝰ  opis: ferendi auxilii. qs cessi: de est igit᷑ mõtem. ut ostendit in
sus suorũ ꝓprios errores exequit᷑. quos ꝑtulit anteqͣ ad africam ue¬
niret. ordine ut supͣdiximus cõmutato. nam rectũ operis initium

Expanded text:
numque vale" . nati serva communis amorem quasi mater sonumque vale" . nati serva communis amorem quasi mater socam commendatur Ascanius. MANVS EFFVGIT IMAGO quasi imago quae non tenetur. Naturale enim est ut non possit teneri. Nam in sexto quod dextram misero», auxilium significat. SIMILLIMA SOMNO sic Cicero «simillimum deo iudico». Nam genetivo debuit iungi. SIC DEMVM novissime. INVENIO ADMIRANS cum invenissem, admiratus sum. EXILIO ad exilium. Donatus contra metrum sensit, dicens ‘ex Ilio’, quasi ‘de Ilio’; nam longa est. MISERABILE VVLGVS magnum est quod addidit ‘vulgus’. Sic Statius «unde hoc examen, et una tot miserae». ANIMIS OPIBVSQVE et volebant et po OPIS ferendi auxilii. CESSI deest ‘igitur’. MONTEM ut ostendit in asus suorum proprios errores exsequitur, quos pertulit antequam ad Africam perveniret, ordine, ut supra diximus, commutato: nam rectum operis initium
Abbreviated transcription (Latin):
duo fratres cũ eos prouincia una nõ ferret in sortẽ miserũt. ut diuiss
copus proficisceret᷑ unus ad nouas sedes quȩrendas profectus tyrrenus
est: qui ex suo noĩe tuscos tyrrenos uocauit. lydia aũt dicta ẽ in qua fr̃
remanserat. unde nunc traxit ut lidiũ diceret. Iusci aũt afrequentia
sacrificũ dicti sunt hoc est ato F uãr constat nãq illic ate̾ge ãuspici¬
nã repertam. ut lucanus mẽminit. Sed. conditor artis finꝯcerit ista
tages. ⁊ lenc agmine: leni impetu: ⁊s lacrimas dilectȩ pelle: pelle me¬
lius ad posteriora referimus ut dicat noliflere. nec enim captiua su.
male eĩ pleriq dicunt. quia habes uxorem paratam. ⁊s seruitũ: ut
seruiam modus gerundis est. . cdardanisꝰ amaioribus. q nurus:
laus a cognatione. ⁊ his oris: inquib colit᷑. i. iamq uale: recedentis
significatio est. unde de mortuis dicit̾: ut salue maxime palla eter

Expanded text:
duo fratres, cum eos provincia una non ferret, in sortem miserunt ut divisis duo fratres, cum eos provincia una non ferret, in sortem miserunt ut divisis copiis proficisceretur unus ad novas sedes quaerendas. Profectus Tyrrhenus est, qui ex suo nomine Tuscos Tyrrhenos vocavit. Lydia autem dicta est, in qua frater remanserat. Vnde nunc traxit, ut ‘Lydium’ diceret. Tusci autem a frequentia sacrificii dicti sunt, hoc est ἀπὸ τοῦ θύειν. Constat namque illic a Tage aruspicinam repertam, ut Lucanus meminit «sed conditor artis finxerit ista Tages». LENI AGMINE leni impetu. LACRIMAS DILECTAE PELLE CREVSAE melius ad posteriora referimus, ut dicat: noli flere, nec enim captiva sum. Male enim plerique dicunt, quia habes uxorem paratam. SERVITVM ut serviam; modus gerundi est. DARDANIS laus a maioribus. NVRVS laus a cognatione. HIS ORIS in quibus colitur. IAMQVE VALE recedentis signifi
Abbreviated transcription (Latin):
animis liberatis acorpore concedit᷑. unde etiam morientibus dat᷑.
sanifenant᷑ sine litora fluctus.  indulgere: operamdare. ut in dulge¬
dicit. fata sunt quȩ dii fantur. uel quȩ indubitanter eueniunt.:
nec te comitẽ asportare creusam fas aut ille sinit: hic uersus caret
scansione. unde multi ei hinc multi a sylła detrahunt. si tam̃ uis fide
seruata scandere sit conuersio eueniũt nec te hinc comitẽ. & põt scã¬
di ꝑ synalĩpbam. alr̃ nec eclipsim nec hẏatũ nec sinalĩphã recipit.s
centus sit manifesta est ratio apud latinos quãꝗͣ greci discretionem
uelint: facere montis et cȩli quod suꝑfluũ est.s. arandum: qr legimꝰ
subtrahiturq solum nõ in merito dixit nũc arandũ. ⁊ hesperiã uenie:¬
sequenti epithetor italiam ab hispauia segregauit: quȩ & ip̃a hesꝑia dr̃¬
u lidius tibris : tuscus dictus lidius afratre tyrreni. nã lydus&& tyrrenꝰ

Expanded text:
animis liberatis corpore conceditur; unde etiam morientibus datur, animis liberatis corpore conceditur; unde etiam morientibus datur, sani fedicit, fata sunt quae dii fantur. Ad v. 778 Eveniunt nec te comitem hinc asportare crevsam hic versus caret scansione: unde multi ei 'hinc', multi 'as' syllabam detrahunt. si tamen vis fide servata scandere, sit conversio, ut 'eveniunt, nec te hinc comitem', et potest scandi per synalipham. aliter nec ecthlipsin, nec hiatum, nec synalipham recipit. centus sit manifesta est ratio apud Latinos; quamquam Graeci discretionem velint per accentum facere montis et caeli, quod superfluum est. ARANDVM quia legimus «subtrahiturque solum», non inmerito dixit nunc ‘arandum’. HESPERIAM sequenti epitheto Italiam ab Hispania segregavit, quae et ipsa Hesperia dicitur. LYDIVS THYBRIS Tuscus, dictus ‘Lydius’ a fratre Tyrrheni. Nam Lydus et Tyrrhenus
Abbreviated transcription (Latin):
etiã romulus imitatus est ut est. quẽ romulus acer asilum retulit nõ
statuit phęnix achillis in ag̃r.⁊ huc: ꝓilluc. s gaza : census ꝑsarum
lingua. & est numeri singularis tantũ. mensęq deoꝵ: postꝗͣ exces¬
sere omnes adicis.⁊ captiuaq uestis : ꝓ captiuoꝵ. & est nota elocutio.¬
n longo ordine: ut in sexto. unde omnes longo orcdine posset.cũ nõ dicat
ꝑ ordinem.  uoces iactare : quȩ nõ contrariȩ sune latere cupienti: &e
inquireudi officium ad uocem transtulit ꝓpter noctem: uoces uero qr
iterũ iterũq uocaui. s tectis: ꝑtecta & est antitosis. ⁊s infelix simu
stendit. quia simulachra deoꝵ sunt. umbrx in feroꝵ. sic ulixes in ho¬
mero apud inferos umbram herculis cernit. quia post mortem ũbrȩ
inferos. anime celum petunt. s maior imago: quia umbra maior est
corpore.  quid tantum: consolatio est. sequitur etiam diuinatio q̃

Expanded text:
etiam Romulus imitatus est; unde est «quem Romulus acer asylum rettulit», non etiam Romulus imitatus est; unde est «quem Romulus acer asylum rettulit», non ‘statuit’. PHOENIX Achillis magister. HVC pro ‘illuc’. GAZA census, Persarum lingua. Et est numeri singularis tantum. MENSAEQVE DEORVM postquam «excessere omnes adytis». CAPTIVAQVE VESTIS pro ‘captivorum’; et est nota elocutio. LONGO OR‘per ordinem’. VOCES IACTARE quae contrariae sunt latere cupienti. Et inquirendi officium ad vocem transtulit propter noctem. ‘Voces’ vero quia «iterumque iterumque vocavi». TECTIS per tecta. Et est antiptosis. INFELIX SIMVLstendit, quia simulacra deorum sunt, umbrae inferorum. Sic Vlixes in Homero apud inferos umbram Herculis cernit, quia post mortem umbrae inferos, animae caelum petunt. MAIOR IMAGO quia umbra maior est corpore. QVID TANTVM consolatio est; sequitur etiam divinatio quae
Abbreviated transcription (Latin):
ra resistat. ⁊ ilicet: confestim hoc significat. & ilico. sed metri ratione
uariant᷑. sũma ad fastigia uento: qui auget flãmas. ut ueluti flama
furentibus austris. fastigia aũt modo desum̃itate ꝓpͥe dixit. alibi per
contrariũ de imo ut forsitan & scrobibus quȩ sint fastigia quȩras. in¬
de est &e celumq profundum quasi cuiꝰ porro sit fundus cũ de imo
fundus de sũmo fastigiũ dicat᷑. s pͥami patrisq arceni: ne uel illuc cõ¬
fugisset. ⁊s uacius: magnis. quippe illic erant omĩa. s uinonis a sylo:
templo. unde nullus posset extrabi. dictũ asilũ quasi asirũ. hoc aũt nõ
est in omnibus templis: nisi ꝗbus consecrationis lege concessum est. pri¬
mo aũt apud athenienses statutũ est ab herculis filiis: quos insequeban¬
tur ii qui erant apatre oppressi. sicut docet in xiͦi. statius. hoc asilum

Expanded text:
ra resistat». ILICET confestim. Hoc significat et ‘ilico’; sed metri ratione ra resistat». ILICET confestim. Hoc significat et ‘ilico’; sed metri ratione variantur. SVMMA AD FASTIGIA VENTO qui auget flammas, ut «veluti cum flamma furentibus austris». ‘Fastigia’ autem modo de summitate proprie dixit; alibi per contrarium de imo, ut est «forsitan et scrobibus quae sint fastigia quaeras». Inde est et «caelumque profundum», quasi cuius porro sit fundus, cum de imo ‘fundus’, de summo ‘fastigium’ dicatur. PRIAMI patris eius. ARCEM ne vel illuc confugisset? VACVIS magnis, quippe illic erant omnia. IVNONIS ASYLO templo; unde nullus possit extrahi. Dictum ‘asylum’ quasi ‘asyrum’. Hoc autem non est in omnibus templis nisi quibus consecrationis lege concessum est. Primo autem apud Athenienses statutum est ab Herculis filiis, quos insequebantur hi qui erant a patre oppressi, sicut docet in duodecimo Statius. Hoc asylum
Abbreviated transcription (Latin):
creussa: ordo est. faco erepta creusa substitit ne errauit neuia. non du
bitat eĩm fato esse sublatam cũ audierit. nõ hȩc sine numine duum¬
modo.ss hic demum : hic una defuit. aliter uitiũ est. ꝯs natũq : qui
ꝑetatem matrẽ desiderare debuerat. &s deoꝵq ÷ yꝑmetrus uersus
Nuidi crudelius: bene se futurus cõmendat maritus. s ualle recondo:
hinc iam ostendit᷑ nimia multitudo. q stat casus: placet. ut stat ꝗtꝗd acer¬
bum est morte pati.s obscura limina: aut ꝑ noctem obscurã. aut certe
postĩc limina significat. ꝯs retro obseruata sequor: relego. retro sequor
mea uestigia:⁊⁊ lumine lustro: oculos circũfero. ipsa silentia: ip̃a quȩ
terrere non debent. precipue inter hostes. sed ut diximus naturalib
tantũ cedit.  si forte pedem si forte: it̾atione auxit dubitationẽ. ss ir¬
rueraut danai : & quos uenus ante prohibuerat. unde est & ni mea cu¬

Expanded text:
crevscrevsdubitat fato esse sublatam, cum audierit «non haec sine numine dmodo. HIC DEMVM «hic una defuit», aliter vitium est. NATVMQVE qui per aetatem matrem desiderare debuerat. DEORVMQVE hypermetrus versus. VIDI CRVDELIVS bene se futurus commendat maritus. VALLE RECONDO hinc iam ostenditur nimia multitudo. STAT CASVS placet, ut «stat quicquid acerbum est morte pati». OBSCVRA LIMINA aut per noctem obscura, aut certe posticum ‘limina’ significat. RETRO OBSERVATA SEQVOR relego, retro sequor mea vestigia. LVMINE LVSTRO oculos circumfero. IPSA SILENTIA ‘ipsa’ quae terrere non debent, praecipue inter hostes. Sed, ut diximus, naturalibus tantum cedit. SI FORTE PEDEM, SI FORTE iteratione auxit dubitationem. INRVERANT DANAI quos Venus ante prohibuerat; unde est «et ni mea cu