comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um non consensid sedeorum in licita carnis incendia declinauit ¶Alo ab expatre & totum
ponnen et himologiam habet concepit enim eum primnogenita filia depatre Qnmon ciuius cau
aomen redditur filius populi mei sic diriuatur utexparte sensus nominis exparte ipsesu
serinos Am̃inienim a quodicti sunt ammonitȩ uocatur populus meus Sarai interpretatur
piincexsiea eoquo desset unius tantum modo domus mater familias ¶Postea causa nomi¬
is inmutata ablata define: ut tradicitur sa raidest princeps. omnium quippegentium
uiura princeps erat sicut &dis pollicitus fuerat adabra ham sdabotibi exsarra filium &
prus causs uarie nuncupatus diciturs enuim es auidest rufus obcoctionem scilicet rusaelentis.
tpellaius cuius edulia primo genita perdidit ¶Edõm autem obruborem corporis dic¬
cusesi quil lacne sangiuneus dicitur ESeir uero quod fuerit ispidis apilosus.Quando

Expanded text:
morum non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit. Moab ex patre. Et totum morum non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit. Moab ex patre. Et totum nomen etymologiam habet. Concepit enim eum primogenita filia de patre. Ammon, cuius causa nomen redditur filius populi mei, sic derivatur, ut ex parte sensus nominis, ex parte ipse sit sermo. Ammi enim, a quo dicti sunt Ammonitae, vocatur populus meus. Sarai interpretatur princeps mea, eo quod esset unius tantummodo domus materfamilias. Postea causa nominis inmutata, ablata de fine I littera, dicitur Sara, id est princfutura princeps erat, sicut et Dominus pollicitus fuerat ad Abraham: Dabo tibi ex Sara filium, priis causis varie nuncupatur. Dicitur enim Esau, id est rufus, ob coctionem scilicet rufae lentis ita appellatus, cuius edulio primogenita perdidit. Edom autem ob ruborem corporis dictus est, quod Latine sanguineus dicitur. Seir vero, quod fuerit hispidus et pilosus; quando
Abbreviated transcription (Latin):
malidicius ent CAr faxathsanans depopu lationem ¶Chus hed raice aethiops initer pretatur ap¬
teritate siugineris nomen sortitus s ab ipsoenum sunt primogeniti acthioper QNebroth inter preta
untumus Ilpseenimm prior arripuit insuitam inpopulos urannidemscipse ad gressus est a¬
uersus ids impictatis adificare currem ¶Heber transitur et himologiacius mistica est quod abeiꝰ
stirpaian siret dsneeper seueraret inhistrans latã ingenib gratia exipsosunt enim exorti he¬
erei Efa lichdiuisio scũnater propterta tale nomin ip posuitsquia tunc nats est quandoper
lingitis uema diui saust ¶Thara exploratio ascensionis ¶ M elchi sedech rexiustus recquia ipse
ostea imperauit salem Nustus proro quod discernens sacramenta legis & euoigelii nonpecudũ
ui. uinasssed oblationem panis & calicis in sacrificium obtu lit ¶ Lothdeclinans factis enim sodo¬

Expanded text:
maledictus est. Arfaxat sanans depopulationem. Chus Hebraice Aethiops interpretatur; a pmaledictus est. Arfaxat sanans depopulationem. Chus Hebraice Aethiops interpretatur; a posteritate sui generis nomen sortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. Nembroth interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populo tyrannidem, et ipse adgressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. Heber transitus. Etymologia eius mystica est, quod ab eius stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis, tralata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt exorti Hebraei. Phaleg divisio, cui pater propterea tale nomen inposuit, quia tunc natus est, quando per linguas terra divisa est. Thara exploratio ascensionis. Melchisedech rex iustus. Rex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificio obtulit. Loth declinans. Factis enim Sodo
Abbreviated transcription (Latin):
pritaturstroeo quod sub illo omnia retroopera quieuerunt᷑ perdiluuium s Onde &uier
eius uodus piom eius noe dicit iste requiescere nosfaciet ab omnibus operibus pris
¶gemdicit᷑ nominatiis quodnomo expresagio posteritatis accenitse xioso e nrnapreas¬
die dupostoli ipopiila sidi exeius quoque stirpeest xp̃s cuius abortu solis usque a dor calũ
magnion pomentus irgemibus ERhum calidus &upse exprat sagofuturi cognomimnanus est
posieruas inimcius tamterra partem ponediđ quac uicino sole calentior est sTnde & aggyptis is que
hodic aigrptiorum lingua Rhamdicitur ¶Lafech laticuado citoi enimpopulus gentum nasonis & qui a
lata est eagentibus multitudo credentium ab eadm latitudine usit hdiccus est ¶ Rana anfilius Iehã
inter pretatur monis coruns q̃uod quid est aliud nisiopus coruis promotu enim patrisiđ est pro opere

Expanded text:
rpretatur, pro eo, quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater rpretatur, pro eo, quod sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater ejus vocans nomen ejus 319 Noe, dixit: Iste requiescere nos faciet ab omnibus operibus nosSem dicitur nominatus, quod nomen ex praesagio posteritatis accepit. Ex ipso enim patriarchae et apostoli et populus Dei. Ex eius quoque stirpe et Christus, cuius ab ortu solis usque ad occasum magnum est nomen in gentibus. Chain calidus, et ipse ex praesagio futuri cognominatus. Posteritas enim eius eam terrae partem possedit, quae vicino sole calentior est. Unde et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Kam dicitur. Iapheth latitudo. Ex eo enim populus gentium nascitur; et quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Iapheth dictus est. Canaan filius Cham interpretatur motus eorum. Quod quid est aliud nisi opus eorum? Pro motu enim patris, id est pro opere eius,
Abbreviated transcription (Latin):
positio quia posuit eum ds̃ pro abel. CEnos iuxta propriȩ linguȩ uarietatem homo uel
uir dicitur & congrue hoc uocabulum habiut. Pẽeo enim seriptum est tuncopitum fuit
Inuocancniomen bĩ. Nicet plerique elireorum arbitrentur quod tunc primum innoni
ne dni &irisimilitudine eius fabricata sunt idola ¶E nõc dedicatio inipsius enim pornine
ciuitatem postra aecdifica uit cam Rainan lamentatio uel possessio eorun ssicut eni
taturinortius est eiuudens ꝓtħuimologias nominis quid imn enin eum cum patre trans latun n a¬
se & diluuum praeter isse puta uerun: Fobħoc signantes transfertur mortuus est ut osterde¬
retur omn uixisse eum post diluuum sedineodem cata clismofiussedefunetir solitm¬
octo homines inarcha diluuium eua seruNł. Eam ech percutiens hp̃s eenim per cussit &iptir¬
fecit camsquodetiam ipse postea perpetrasse ixoribus confitetur Qoerequies qe¬

Expanded text:
et positio, quia posuit eum Deus pro Abel. 10. Enos juxta propriae linguae varietatem, homo, vel et positio, quia posuit eum Deus pro Abel. 10. Enos juxta propriae linguae varietatem, homo, vel vir dicitur. Et congrue hoc vocabulum habuit. De eo enim scriptum est: Tunc initium fuit invocandi nomen Domini. Licet plerique Hebraeorum arbitrentune Domini et in similitudine eius fabricata sint idola. Enoch dedicatio. In ipsius enim nomine civitatem postea aedificavit Cain. Cainan lamentatio vel possessio eorum; sicut enimpretatur mortuus est. Evidens etymologia nominis. Quidam enim eum cum patre translatum fuisse, et diluvium praeterisse putaverunt. Ob hoc signanter transfertur: mortuus est, ut ostenderetur non vixisse eum post diluocto homines in Arca diluvium evaserunt. 14. LAMECH percutiens. Iste enim percussit et interfecit Cain; quod etiam ipse postea perpetrasse uxoribus confitetur. 15. NOE requies inte
Abbreviated transcription (Latin):
facuiendi materies fuit ¶Eua interpretatur uitassiue calamitas siue uitasquia origofu¬
it pascends̃ca lamitas &uaȩ quiaperprae uaricationem causa ex titu morienidisa
catendo nonnen sumpsit calamitas s Alii autem dicunt ob hoc aeuauita &calarattas
appellatas quia saepe mulier uiro causa salutis estssaepe calamitatisam urus origo¬
est quod est uae a in possessio inter pretatur. IOnde e himologiam ipsius expr¬
mens pater eius ait cama sidest possedi hominem perdñ :Idem & la mentatio uo
quod prointerfectio abel inter fectussit e& poenam sius celeris dederit Cabelluc¬
tus inter prȩtatur s quo nomine praefigurabatur occiden dussidem & uanitas
ia cito solutus est at que subtractus Gechinterpretatur res urrectioseo quod po
fratris hater fectioninatiis sit quasi resurrectionem fratris exmortius sus cita retlidem&

Expanded text:
faciendi materies fuit. 5. Heva interpretatur vita, sive calamitas, sive, vae: Vita, quia origo fufaciendi materies fuit. 5. Heva interpretatur vita, sive calamitas, sive, vae: Vita, quia origo fuit nascendi; calamitas et vae, quia per praevaricationem causa exstitit moriendi. A cadendo enim nomen sumpsit calamitas. 6. Alii autem dicunt ob hoc etiam Hevam vitam et calamitatem appellatam, quia saepe mulier viro causa salutis est, saepe calamitatis, et mortis, quod est vae. 7. CAIN possessio interpretatur; unde etymologiam ipsius exprimens pater ejus ait: Cain, id est, possedi hominem per Deum. Idem et lamentatio, eo quod pro interfecto Abel interfectus sit, et poenam sui sceleris dederit. 318 8. ABEL luctus interpretatur, quo nomine praefigurabatur occidendus. Idem et vanitas, quia cito solutus est, atque subtractus. 9. Seth interpretatur resurrectio, eo quod post fratris interfectionem natus sit, quasi resurrectionem fratris ex mortuis suscitaret. Idem,
Abbreviated transcription (Latin):
abis sairo đ quia defabrica tantummundi quȩ iusex diebus facta sunt in pra esenti saeculono¬
uimus quodelamat ter scs altor ad alterum trinitatis inuna diunitare demonstrant mistoriũ¬
ex propriis causis originem pominũ habent quibusita prophetice indica sunt uocabula¬
ut aut futuris aut praece dentibis causis eorum conueniant ini quibus tamen manente spirital
sacramento nunc tantum ad luteram intellectum historiae persequimurs tabiautim a¬
himo logiȩ inter precationem non attingimuss sołam ipsam i platipum edumologi¬
am posuimuss quođ autem unũ nomen hebraicums aliter atque aliter iuerpretatus
Ihoc secundum accentum & litterarum euenit diuersitatem ut luariis significatio¬
nibus nomina commutentur ¶ Adam sicut beatus hieronimus tradit homo siueterre¬
nuis sueterra rubra initer pretatur ¶ Ex terra enuim fac ta est caro & humus hominis

Expanded text:
alas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo noalas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clamant ter Sanctus alter ad alterum, Trinitatis in una divinitate demonstrant mysteriuex propriis causis originem nominum habent. Quibus ita prophetice indita sunt vocabulaut aut futuris aut praecedentibus eorum causis conveniant. In quibus tamen manente spiritali sacramento, nunc tantum ad litteram intellectum historiae persequimur. Ubi autem etymologiae interpretationem non attigimus, solam ipsam in Latino etymologiam posuimus. Quod autem unum nomen Hebraicum aliter atque aliter interpretatur, hoc secundum accentuum et litterarum evenit diversitatem, ut in variis significationibus nomina commutentur. Adam, sicut beatus Hieronymus tradit, homo sive terrenus sive terra rubra interp
Abbreviated transcription (Latin):
angeliꝰ praesint e Prae sunt enim & espiciis operum omnium sł inc est ordo uel dis tinctio ange¬
loruns qui post lapsum malorum ncaedestiuigore stecerunt INam post quam apo stag.
angdi ceciderunt si inperse uerantia aeternȩ beatitudinis solidati sunt samide &post caelierea¬
tendens quod post ruinam angelorum malorum Ti quipermanserunt firmitatem aeterne per¬
euerantiȩ consecuti sunt Nullo iam lapsu euersi nulla superbia cadentes sed firmiter indi
a more &uentemplatione manente ꝥuhil aliud dulce habent nisicum a quocreati suns Quod
autenduo sepharam inesuia leguntur ffigura liter ueteris & noui testamenti significationen
ostendunt  Quo duero faciem &pedes dñ operiunt s̃qui a pna terita antemnundum ã futura post
mun diuo scure ñ possumus ssed media tantum eorum testimonio contemplam utri s gulis e post

Expanded text:
angeli non praesint. Praesunt enim et auspiciis operum omnium. 30. Hic est ordo vel distinctio angeangeli non praesint. Praesunt enim et auspiciis operum omnium. 30. Hic est ordo vel distinctio angelorum, qui post lapsum malorum in coelesti vigore steterunt. Nam post quam apostatae angeli ceciderunt, hi in perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post coeli crea31. Nimirum ostendens, quod post ruinam angelorum malorum, hi qui permanserunt, firmitatem aeternae perseverantiae consecuti sunt, nullo jam lapsu aversi, nulla superbia cadentes, sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes, nihil aliud dulce habent, nisi eum a quo creati sunt. 32. Quod autem duo seraphim in Isaia leguntur, figuraliter veteris, et novi Testamenti significationem ostendunt. Quod vero faciem et pedes Dei operiunt, quia praeterita ante mundum, et futura post mundum scire non possumus, sed media tantum, eorum testimonio contemplamur. 33. Singuli senas
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis claritate diuiniluminis ipflamantur : Vnde & ipsi uelant faciem &spedes sedentis
eamtegit AE lat igitur uocabula agminũ angelorum ita sunt specialia ordinum singulorum ut
timen sint exparte communia omnium I Nam duindroni secdes di in quorundam angelorunor
dire specialiter designentur Y Tamem per psalimistam qui sedes super hieribim dicutur  Setider
stiordines angelorum priuatis nominibus appellantursquia hoc ipsum officium in proprio ordi
lenius acceperunt e cum sint omnibus communia pro prietamen haec nomina suis edinibus a¬
putantur Ini cui que enim sicut predictumn est propria officia sunt iniunctasquae promeruis se
eos ipmundi constat exordio  Nam quuia angeli & locis & hominibus praesinssper pro pheta
testatut angelus dicens princeps regnipersarum restitit mihi. Vnde apparet pullum locum essecui

Expanded text:
to magis claritate divini luminis inflammantur. 25. Unde et ipsi velant faciem et pedes sedentis to magis claritate divini luminis inflammantur. 25. Unde et ipsi velant faciem et pedes sedentis eam tegit. Haec igitur vocabula agminum angelorum ita sunt specialia ordinum singulorum, ut tamen sint ex partrum ordine specialiter designentur, tamen dicitur per Psalmistam: Qui sedes super cherubim . Sed ideo isti ordines angelorum privatis nominibus appellantur, quia hoc ipsum offplenius acceperunt. Et cum sint omnibus communia, propria tamen haec nomina suis ordinibus deputantur. 28. Unicuique enim, sicut praedictum est, propria officia sunt injuncta, quae promeruisse eos in mundi constat exordio. Nam quia angeli et locis et hominibus praesunt, per prophetam testatur angelus dicens: Princeps regni Persarum restitit mihi . 29. Unde apparet nullum esse locum cui
Abbreviated transcription (Latin):
eo quoqł cetesi engesorii agnini bus domiaitur dominationes uocantus ¶lroniseg
agmina angelorums qui latine eloquio sedes dicunturs & uocati throm quia illis condicor pre¬
sidet &per eos iud icia sua disponit¶ Cherubim autem &ipsi sublimes cȩlorum potestate
angelica ministeria perhibentur qui ex hebreo in linguam nram inter pretantur scientiȩ mul¬
titudos Sunt enim sublimiora agmina angelorum Nui pro eoquod uicinius positi diuina scientiua
ceteris amplius sunt plemi cherubim id est plenitudo scientiae appellantur  Ipsasit illa dico aoni¬
malia super propitia torium arcȩ ficta ex metallo propter significandam angelorũ praes en
tiam inquorũ inedio ostendit ds  Sera phim quoque similiter mnultitudo angelorũ qui ex he¬
breo ip latinum ardentes uel incendentes inter pretanturi qui id eir coardentes uocantur quia
tep sos ordenrulli alii angeli consistunt exideo quanto us cinius corameo consistunt s P¬

Expanded text:
s angelorum agminibus dominantur, Dominationes vocantur. Throni sunt agmina angelorum, qui Latino eloquio sedes dicuntur; et vocati Throni quia illis conditor praesidet, et per eos iudicia sua disponit. Cherubin autem et ipsi sublimes caelorum potestates et angelica ministeria perhibentur; qui ex Hebraeo in linguam nostram interpretantur scientiae multitudo. Sunt enim sublimiora agmina angelorum, qui pro eo, quod vicinius positi divina scientia ceteris amplius pleni sunt, Cherubin, id est plenitudo scientiae, appellantur. Ipsa sunt illa duo animalia super propitiatorium arctiam, in quorum medio ostenditur Deus. 24. Seraphim quoque similiter multitudo est angelorum qui ex Hebraeo in Latinum ardentes, vel incendentes interpretantur, qui idcirco ardentes vocantur, quia inter eos et Deum nulli angeli consistunt et ideo quanto vicinius coram eo consistunt, tan
Abbreviated transcription (Latin):
supplicationes quae fiebant debonis pussorum supplicus sacrae emꝰ res dereb ex secrandorun fieliñ¬

Expanded text:
supplicationes, quae fiebant de bonis passorum supplicia. Sacrae enim res de rebus exsecrandorum fiebansupplicationes, quae fiebant de bonis passorum supplicia. Sacrae enim res de rebus exsecrandorum fieban
Abbreviated transcription (Latin):
rosternendi & humilificandi hominis disciplina est habitu atque uictis sacco & cinere incub
corpussor dibus obscurare anĩmum memoribus dei tereilla quae peccant tristitractatione mu¬
tare ¶Laetaniȩ autem greco nomine appellantur quae latine dicuntur᷑ iationeniniter laetanias ue¬
ro ex omologes inhocdiffert᷑ quodexomologes in prosola confessione peccatorũ agintur Nlaeta¬
niȩ uero quac inidicuntur̃ propter rogandũ dñ & impetrandam inaliquo miseri cordiam eiuss sednune
lamutrũq uocahulum subuna designatione habetur  Ne distat uulgo utrum lȩtanie anexomo¬
logeses ipchcantur: ẽ Supplicationis autẽ nomen quodan modo nunc exgentilitate retinetur
Camferiae aut legitimȩ erant apudeos aut indicgȩ Itdicgȩ autem quia paupertas antiqua
manerum exconlatione sacrifi cabat aut certe exbonis dinatorum Vndes upplicia dicuntur

Expanded text:
prosternendi et humilificandi hominis disciplina est, habitu atque victu, sacco et cinere incubare, prosternendi et humilificandi hominis disciplina est, habitu atque victu, sacco et cinere incubare, corpus sordibus obscurare, animum maeroribus deicere, illa, quae peccant, tristi tractatione mutare. Litaniae autem Graeco nomine appellantur, quae Latine dicuntur rogationes. Inter litanias vero et exomologesin hoc differt, quod exomologesis pro sola confessione peccatorum agitur; litaniae vero, quae indicuntur propter rogandum Deum et inpetrandam in aliquo misericordiam eius. Sed nunc iam utrumque vocabulum sub una designatione habetur, nec distat vulgo utrum litaniae an exomologesis dicantur. Supplicationis autem nomen quodammodo nunc ex gentilitate retinetur. Nam feriae aut legitimae erant apud eos aut indictae. Indictae autem, quia paupertas antiqua Romanorum ex conlatione sacrif
Abbreviated transcription (Latin):
sicut est confiteor tibi papter dñe caeli & terrȩꝰ Autdũ quisque confitetur su a peccata abeo indul¬
gentia scuius in deficiens est inisericordia: ex hocigitur greco uxabulo exprimitur & frequentatur
ex omologesis quia delictum nrm chão confitemur nonquidem ut ignarõ cuius cognitiom. Nihil
occultum ests sed confessio est reiscilicet eius quae ignoratin professid cagnitios utile enim sibi acio¬
dundum quis quam esse ex isti mauerat mapere adulterare furarf̃sed ubi hace aeternȩ damnationi
ob noxia esse cognouit: cognitis his confitetur errorẽ ¶Confessio autẽ erroris: professio est desinen
Desinen dumergo apeccatis est dum confessio est ¶Confessio autem antecedit remissio sec
Ceterum extraueniam est quipeccatum cognoscits niẽtc cognitũ confietur Iltaq ex omo logesis

Expanded text:
sicut est: 'Confitebor tibi Domine Pater caeli et terrae': aut dum quisque confitetur sua peccata ab eo indulsicut est: 'Confitebor tibi Domine Pater caeli et terrae': aut dum quisque confitetur sua peccata ab eo indulgenda, cuius indeficiens est misericordia. Ex hoc igitur Graeco vocabulo exprimitur et frequentatur exomologesis, qua delictum nostrum Domino confitemur; non quidem ut ignaro, cuius cognitioni nihil occultum est; sed confessio est rei scilicet eius quae ignoratur professa cognitio. Utile enim sibi ac iucundum quisquam esse existimaverat rapere, adulterare, furari; sed ubi haec aeternae damnationi obnoxia esse cognovit, cognitis his, confitetur errorem. Confessio autem erroris professio est desinendi: desinendum ergo a peccatis est, dum confessio est. Confessio autem antecedit, remissio sequitur. Ceterum extra veniam est qui peccatum cognoscit nec cognitum confitetur. Itaque exomologesis
Abbreviated transcription (Latin):
punit quod mali admisit  Naminihl alud agunt quos ueraciter poenitet s r̃ u siut id quod imalifecer
in punitumesse nensinants ctõ quippe modo sibi nom parcentibus sillẽ pasdit cuius altũ q iuidicium pullus
contemptor euade ¶Per fec taest autẽ poenitentia praȩtertã defleress & futura ponadime tereyhacc
secundã ipisimi litudine fontis est sut si forte inpugnante diabolo aliquod peccatũ iprepserit huius sa¬
factione purgetur ¶ Satis factio autemest causas peccatorum & suggestiones excludere s&ultra
peccatum noniterare sReconciliatio uero est quae post complementũ poemitentiae ad hibetur
un sicut conciliamurdo quando primnu agentilitate conuertimurs ita re conciliamur quan di
post peccatum poenitendo regredimur ¶ Exomo logesis grecouo cabulo diaturs quod latinecon¬
fessio inter pretatur cuius nomis duplex significatio est IAut enim in laude intelligitur confessio

Expanded text:
puniat quod male admisit. Nam nihil aliud agunt, quos veraciter poenitet, nisi ut id, quod male fecerunt, puniat quod male admisit. Nam nihil aliud agunt, quos veraciter poenitet, nisi ut id, quod male fecerunt, inpunitum esse non sinant. Eo quippe modo sibi non parcentibus ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor evadit. Perfecta est autem poenitentia, praeterita deflere et futura non admittere. Haec secunda in similitudine fontis est, ut si forte inpugnante diabolo aliquod peccatum inrepserit, huius satisfactione purgetur. Satpeccatum non iterare. Reconciliatio vero est, quae post complementum poeniNam sicut conciliamur Deo, quando primum a gentilitate convertimur, ita reconciliamur, quando post peccatum poenitendo regredimur. Exomologesis Graeco vocabulo dicitur, quod Latine confessio interpretatur, cuius nominis duplex significatio est. Aut enim in laude intellegitur confessio,
Abbreviated transcription (Latin):
Vnde & milites numquam in mȩmores sac ramenti ĩmagis stationibus parent MDis cernunt
autem quidam interieiunium astationem. ENam itiunium est in differenter cuius libec
diẽi abstiuentia non secundũ legem sed secundum proeriam uoluntatẽ ¶Statio autri
est obseruatiõ statutorum ueldierũ uel tẽporũ dierum ut quarteferiȩ & sextȩ feria e:
ieiunium ex ueteri lege praeceptum.  Dequastatione ineuangelio dixit ille ieiunobisi
sabbato id est in quarta & sexta sabbati Temporum autẽ quae legalibus acpropheti.
institionibus terminantis temporibus statuta suNT utieiunum quarti. quinti septi
mi ac decimi uel sicut ineu angelio dies illi inquibus ablatis est sponsus uelsicut obserua:
oqua dragesimȩ quae inuniuerso orbe institutione a postolica obseruatur circa con
escis utantur. TPoenitentia appellata quasi punitentia eo quo dipse homo ipse poenitendo

Expanded text:
unde et milites numquam inmemores sacramenti magis stationibus parent. Discernunt unde et milites numquam inmemores sacramenti magis stationibus parent. Discernunt autem quidam inter ieiunium et stationem. Nam ieiunium est indifferenter cuiuslibet diei abstinentia, non secundum legem, sed secundum propriam voluntatem; statio autem est observatio statutorum dierum vel temporum. Dierum, ut quartae feriae et sextae feriae ieiunium ex veteri lege praeceptum: de qua statione in Evang 18, 12 ‘ieiuno bis in sabbato’, idest in quarta et sexta sabbati; temporum, que legalibus et propheticis institutionibus, terminatis temporibus, statuta sunt, ut ieiunmi ac decimi: vel, sicut in Evangelio, dies illi, in quibus ablatus est sponsus : vel sicut observatquadragesimae, quae in universo orbe institutione Apostolica observatur circa confescis utantur. Poenitentia appellata, quasi punitentia, eo quod ipse homo in se poenitendo
Abbreviated transcription (Latin):
oratione obseruasse &ut ique ex iisra helis disciplina .: Vt neminus quamterdie ad oremus
quae sineulla ad monitione debenturꝰ Iñ gressus lucis ac noctis siue uigiliarũ. Sed & cibũ
non prius sumere quam inter posita oratione . Priora enim habenda sunt sps refrigeria quia
iora caelestia: quã terrena. Quiautẽ uuł orationẽ suam uolare addin faciat illi duas alas
ieiunium &elimosinam: & ascendit celeriter & exaudietur Itiunium est᷑ parsi monia uictus
abstinentiaq ciborũ cui nomen est inditum exquadam parte uiscerum tenui sempero
cuas quod uulgo ieiunium uocatur . ¶ Vnde ieiunii nom̃ creditur diriuatus quod sui inȩ¬
diã uiscera uacua &exinanita existant:. Ieiunium aute &statio dicitur Etatio aute de
militari exemplo nomen accepits pro eoquodnulla latitia obueniens castrisstationem
militum rescindit  Nam laetitia libentius tristitia sollicitius administrat discipliram.

Expanded text:
oratione observasse, et utique ex Israelis disciplina, ut ne minus quam ter die adoremus. oratione observasse, et utique ex Israelis disciplina, ut ne minus quam ter die adoremus. quae sine ulla admonitione debentur, ingressus lucis ac noctis sive vigiliarum; sed et cibum non prius sumere quam inpriora coelestia quam terrena. Qui autem vult orationem suam volare ad Dominum, faciat illi duas alas, jejunium et eleemosynam, et ascendet celeriter, et exaudietur. 65. Jejunium est parcimonia victus, abstinentiaque ciborum, cui nomen est inditum ex quadam parte viscerum tenui semper et vacua, quod vulgo jejunum vocatur. Unde jejunii nomen creditur derivatum, quod sui inedia viscera vacua et exinanita existunt. 66. Jejunium autem et statio dicitur. Statio autem de militari exemplo nomen accepit, pro eo quod nulla laetitia, sive tristitia, obveniens castris stationmilitum rescindit. Nam laetitia libentius, tristitia sollicitius administrat disciplinam;
Abbreviated transcription (Latin):
publicũ sed ubiopor tunitas dederi aut necessitas importauerits Neque enim contra preceptũ
paplutat ses ab apostolis factũ qui itacar cere audientibus custodibus crabant &canebando
Detum poreutro dictũ est sine iater missione oratẽ sed hoc sigularibus Num est obseruatio qua¬
runda horarum communium quaehiei iriterspatia signant NTertia¶ Sexta bnonasimiliter
s noctis sedideo haeorandi horae diuisȩ suNT ut forit aliquo suerimus opere derenti ĩpsum po
a dofficium̃ tempus ad moneat quae tempora in scripturis inueniuntur Primus enim sp̃ ses
imngregatis discipulis hora tertia in fusus est IPetrus quadie uisi orem comimunicationis iuilloua¬
culo expertus est̃ sextahora TDrandigratia a scenderañ emetiam cum io hanne liorapona tem¬
plum adiit quandopara liticum sanitatire formauit sseđ & dan helem legimus haee temporai

Expanded text:
publico, sed ubi opportunitas dederit aut necespublico, sed ubi opportunitas dederit aut necesreputatur ab Apostolis factum, qui in carcere, audientibus custodibus, orabant et canebant Deo. De tempore vero dictum est: Sine intermissione orate . Sed hoc in singularibus. Nam est observatio quarumdam horarum communium, quae diei interspatia signant: tertia, sexta et nona: similiter et noctis. Sed ideo hae orandi horae divisae sunt, ut si forte aliquo fuerimus opere detenti, ipsum nos ad officium tempus admoneat. Quae tempora in Scripturis inves sanctus congregatis discipulis hora tertia infusus est. Petrus, qua die visionem communicationis in illo vasculo expertus est, sexta hora orandi gratia ascenderat. Idem etiam cum Iohanne hora nona templum adiit, quando paralyticum sanitati reformavit. Sed et Danielum legimus haec tempora in
Abbreviated transcription (Latin):
sacer flotem stantẽ coram angelo dii s&satanstabat atdextris eius ut aduersaretur eibedixit
cisinũ increpare & coniurare aduersum diabolum p Vndesciendum quod ñ creatura di
ip in fantibus exorcitatur aut ex sufflatur ssed ille sub quo suNł omnes qui cum peccato nas¬
cuntur est enim princepẽs peccatorum ¶Simbulũ perlingua grecã signũ uel cognitio i¬
t̃pretatur decenssurieni apłi ad euangelitandũ ingentibus hoc sibi p̃dicationis signiuĩ uelir¬
diciũ posuertꝰ ¶Continet autem confessionem trinitatis & unitatis &unitatẽ ecclesiat F&omne
xpiani dognatis sacram̃tũ ł quod simbulũ fidei & spei nr̃ȩ non scribitur incarta &atam̃to:
sed iptabulis cordis carnalibus POratio petitio dicitur Nam orare est petere sicut exorart
in petiartpon sti eni cratioloco &tempore loco quia non ulbque cum prolubeamnu axpo neir

Expanded text:
sacerdotem magnum stantem coram angelo Dei, et Satan stabat a dextris eius, ut adversaretur ei; et dixit sacerdotem magnum stantem coram angelo Dei, et Satan stabat a dextris eius, ut adversaretur ei; et dixit cismus increpare et coniurare adversus diabolum; unde sciendum est quod non creatura Dei in infantibus exorcizatur aut exsufflatur, sed ille sub quo sunt omnes qui cum peccato nascuntur. Est enim princeps peccatorum. Symbolum per linguam Graecam signum vel cognitio interpretatur. Discessuri enim Apostoli ad evangelizandum in gentibus hoc sibi praedicationis signum vel indicium posuerunt. Continet autem confessionem Trinitatis et unitatem Ecclesiae et omne Christiani dogmatis sacramentum. Quod symbolum fidei et spei nostrae non scribitur in carta et atramento, sed in tabulis cordis carnalibus. Oratio petitio dicitur. Nam orare est petere, sicut exorare inpetrare. Constat autem oratio loco et tempore. Loco, quia non ubique, cum prohibeamur a Christo in
Abbreviated transcription (Latin):
purgationis ut heis &caro & anima delictis in quinata mundetur ER Cris magrece la¬
ne unctionominat᷑ excuius nomine &xp̃s diciturs & homo post lauacrũ scificatur sNam sicut
disciplina quaungi in sacerdotium & inregnũ solebant Iex quo &aaron amoy seunctus esquȩ
ina qua mergimur sed spiritalis effectus qđ delictis mundamur hoc significat illudunguentũ qđ
peccatrix mulier super pedes &aeque dicitur non fuisse peccatra super caput ihũ fudisse seri¬
bitur M anusimpositio ideo fit ut perbenedictionẽ aduocatus inuitetur sp̃s sc̃s Tunc enim
ille paraclitus sp̃spost mundata & benedicta corporalibens a patre descendit : & quasi super
ptismni aquam tamquã super pristinã sedem recognoscens quies cit In am legitur quod ip
ationis est aduersus diabolum s ut discedat sicut est illud ¶Intacharia & ostendit mihi iesu

Expanded text:
vim purgationis, ut in eis, ut caro, et anima delictis inquinata mundetur. 50. Chrisma Graece, Lativim purgationis, ut in eis, ut caro, et anima delictis inquinata mundetur. 50. Chrisma Graece, Latine unctio nominatur, ex cujus nomine, et Christus dicitur, et homo post lavacrum sanctificatur. 51. Nam sicut disciplina, qua ungi in sacerdotium et in regnum solebant, ex quo et Aaron a Moyse unctus est. 5in aqua mergimur, sed spiritalis effectus quod delictis mundamur. 53. Hoc significat illud unguentum quod peccatrix mulier 288 super pedes, et ea quae dicitur non fuisse peccatrix super caput Jesu fudisse scribuntur. 54. Manus impille Paracletus post mundata et benedicta corpora libens a Patre descendit, et quasi super baptismi aquam tamquam super pristinam sedem recognoscens quiescit. Nam legitur quod in pationis est adversus diabolum, ut discedat: sicut est illud in Zacharia3, 1: 'Et ostendit mihi Iesum
Abbreviated transcription (Latin):
uiquondam apostolico intempore uisibilibus apparebat operibus .: Nec bonor ũ meru
dspensatorũ amplificantur haecdona nec malorum atte piuantur᷑ quia neque qui plan¬
tat est aliquid paeque quirigat sed qui sper ementum dit ds̃. Pinde &e grece mssteriũ dicit᷑¬
d secretam & reconditam iubeat dispensationem ¶Baptis inum grece latine tinctio int̃pi¬
tatur quaeideir cotinctio diciturs quia ibi homo spũgratiȩ inmelius inmutatur & longe aliud quã
erat efficitur prius enimfedi eramus deformitate peccatorũ Inĩpsa intinctione reddimur pul
ternarius numerus nominũ diuinorum ¶ Quod autemper aquã baptis inũ datur hȩc ratioest
uoluit enim dñs ut res illa inuisibilis per congruens sed profecto contrectabile & uisibile inpende¬
retur edementũ super quodetiam in principio ferebatur sp̃rsc̃. Inam sicut aqua purgatur exte¬

Expanded text:
qui quondam apostolico in tempore visibilibus apparebat operibus, nec bonorum meritis qui quondam apostolico in tempore visibilibus apparebat operibus, nec bonorum meritis dispensatorum amplificantur haec dona, nec malorum attenuantur, quia neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat, sed qui incrementum dat Deus; unde et Graece mysterium dicitur, quod reconditam habeat dispensationem. Baptismus graece, latine tinctio interpretatur. Quae idcirco tinctio dicitur, quia ibi homo Spiritu gratiae in melius immutatur, et longe aliud, quam erat, efficitur. Prius enim foedi eramus deformitate peccatorum: in ipsa tinctione reddimur pulchri ternarius nVoluit enim Dominus ut res illa invisibilis, per congruens, sed profecto contrectabile et visibile, impenderetur elementum, super quod etiam in principio ferebatur Spiritus sanctus. 48. Nam sicut aqua purgatur exte
Abbreviated transcription (Latin):
cemistica consecratur in memoriam pronobis dominicȩ passioni: Iundehocponiubente corpus xp̃i
sanguineni dicimus quod dion sit ex fructibus terrae scificatur & fit sacramentum operante inu¬
liter spũdĩ cuius panis & calicis sacramentũ greci eucharistiamdicunt s quod latine bon a gratia inter¬
pretatur & quid melius corpore & sanguine xp̃i¶ Sacramentum est in aliqua celebratione cum
res gesta ita fit ut aliquid significare intelligatur quod sce accipiendum est ssunt autem sa cram̃¬
aliuꝰ rerũ uirtus diuin& sec retius salutem eorundem sac ram̃torii operatur IVnde & a secretis
uirtutibus uel sacris sacramenta dicunturs quaeideo fructuo segenes ecclesi am fiuNt quia sc̃s in
amanens sp̃s eundem sacramenorum letenter operatur effectũ iunde super honos seup
malos ministros iutrałi ecclesiam dispensentur stamequia sp̃s sc̃s mistice illeuiui ficat

Expanded text:
mystica consacratur in memoriam pro nobis dominicae passionis; unde hoc eo jubente corpus Christi mystica consacratur in memoriam pro nobis dominicae passionis; unde hoc eo jubente corpus Christi et sanguinem dicimus, quod, dum sit ex fructibus terrae, sanctificatur, et fit sacramentum, operante visibiliter Spiritu Dei, cujus panis et calicis sacramentum Graeci Eucharistiam dicunt, quod Latine bona gratia interpretatur. Et quid melius corpore et sanguine Christi? 39. Sacramentum est in aliqua celebratione, cum res gesta ita fit ut aliquid significare intelligatur, quod sancte accipiendum est. Sunt autem sacrameporalium rerum virtus divina secretius salutem eorumdem sacramentorum operatur. Unde et a secretis virtutibus vel sacris sacramenta dicuntur, ea manens Spiritus eumdem sacramentorum latenter operatur effectum. 42. Unde seu per bonos seu per malos ministros intra Dei Ecclesiam dispensentur, tamen quia Spiritus sanctus mystice illa vivificat,
Abbreviated transcription (Latin):
uia ic tu percussa cadebat s uel quia uicta ad aras decebatur Aholo caustu illud est ubu
gni consumitur quod offertur  Antiqui enim cummaxima sacrificia administrarent᷑ sole¬
bant totas hostias insacrorũ consumere flamina  & ipsa erant holoc austomata Eholoneĩ
grece totum diciturs causis. incensio & holo caustum totum incensum ¶Cere moniae apudla¬
tinios dicuntur sacra omnia quae apud grecos orgia uocantur proprie autem iusum est
doctoribus a carendo appellari ceremonias quasicare monias eoquod eaquȩ insacris
diuinis offeruntur Iltsuo usu id carerent homines quod nomen etiam inusuest littera
rum scariumi Asceremonias proprie in obseruationibus iudeorum creduNt absti¬
nentiã scilicet quarundam escarũ secundum ueteren legem eoquod obseruantes
eant his rebus quibus se abstinuerunt ¶ Sacrificium dictũ quasi sacrĩ factũ quiapr

Expanded text:
uia ictu percussa cadebat, vel quia vincta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi uia ictu percussa cadebat, vel quia vincta ad aras ducebatur. Holocaustum illud est, ubi igne consumitur quod offertur. Antiqui enim cum maxima sacrificia administrarent, solebant totas hostias in sacrorum consumere flamma, et ipsa erant holocaustomata. Ὅλον enim Graece totum dicitur, καῦσις incensio, et holocaustum totum incensum. Caerimoniae apud Latinos dicuntur sacra omnia quae apud Graecos orgia vocantur. Proprie autem visum est doctoribus a carendo appellari caerimonias, quasi carimonias; eo quod ea quae in sacris divinis offeruntur, in suo usu id carerent homines; quod nomen etiam rum sanctarum. 37. Alii ceremonias proprie in observationibus Judaeorum credunt: abstinentiam scilicet quarumdam escarum secundum veterem legem, eo quod observantes careant his rebus quibus se abstinuerint. 38. Sacrificium dictum, quasi sacrum factum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
quic quid auro argentõ q Aut qualibet alia specsefficitur ¶Sacri ficium autem est uietima & quȩcumq
ara cremantur scuponuntur : Omne autem quoddo datur sAut dedicatur dicendo datur undi
ippellatur undeerranT qui consecrationem dedicationem putant significari Immo latio aban¬
tiquis dicta eoquodinmola altaris posita uictiia cȩderetur Vnde &mac tatio post immolationem
est punc autem immolatio panis & calicis conuenit ¶Libatio autem tantum modo calicis oblatio est.
ras libateioussibare ergo prgerie fundere est sumptum que nomen ex libero quodamsqui in
gretia usun repperit uitis Hostiȩ apud ueteres dicebuntur sacrificia quaefiebant antequã xfi
hostem pergerent. ¶ Victine uero sa crificia quae post uictoriam deuictis hostibus inim¬
labanturs derant uictimȩ maiora sacrificiã quam hostiȩ IAlii uictimam dictam puta uerunt¬

Expanded text:
quidquid auro argentoque aut qualibet alia specie efficitur. Sacrificium autem est victima et quaecumque quidquid auro argentoque aut qualibet alia specie efficitur. Sacrificium autem est victima et quaecumque in ara cremantur seu ponuntur. Omne autem quod Deo datur, aut dedicatur aut consecratur. Quod dedicatur, dicendo datur; unde et appellatur. Unde errant qui consecrationem dedicationem putant significari. Immolatio ab antiquis dicta eo quod in mole altaris posita victima caederetur. Unde et mactatio post immolationem est. Nunc autem immolatio panis et calicis convenit, libatio autem tantummodo calicis oblatio est. ras libate Iovi.' Libare ergo proprie fundere est, sumptumque nomen ex Libero quodam, qui in Graecia usum repperit vitis. Hostiae apud veteres dicebantur sacrificia quae fiebant antequam ad hostem pergerent. Victimae vero sacrificia quae post victoriam, devictis hostibus, immolabant. Et erant victimae maiora sacrificia quam hostiae. Alii victimam dictam putaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
uifica inter ptatur añna inter iec tio est motii animi significanss sub dep̃cantis affectuilntegre
tem dicitir osi anna quod nos corrupta mecha uocali lit tera & elisadicimus osannas sicũt fit iuu
sibus cum scandimus lite raenim priina uerbi sequentis extremam prioris uerbiueniens exdude
fertorium tali excausa sumpsit uocabulum fertum eni dicitur oblatioquȩ altari offertur & sacri¬
ficatur apontificibus a quo offertorium nominatum quasi profertũ fertur EOblatio uocat
qui a offctur. Ponabuina prepriȩ dicunturꝰ munera hominum. Nam munera dicutur
obsequia quae pauperes diuitilus locomunerũ soluunt Nltaque munus hominidatur dõrium
dõ  unde etiam intemplis donaria dicimus ¶ M unera autem uocantur quia manibus uel
accipiuntur ł dantur ¶ Duo sunł autem qua offeruntur donũ & sacri ficium idonum dicitur

Expanded text:
vifica interpretatur; anna interiectio est, motum animi significans sub deprecantis affectu. Integre vifica interpretatur; anna interiectio est, motum animi significans sub deprecantis affectu. Integre autem dicitur osianna, quod nos corrupta media vocali littera et elisa dicimus osanna, sicut fit in versibus cum scandimus. Littera enim prima verbi sequentis extremam prioris verbi veniens excludit, et totum mundum. Offertorium tali ex causa sumpsit vocabulum. Fertum enim dicitur oblatio quae altari offertur et sacrificatur a pontificibus, a quo offertorium nominatum, quasi propter fertum. Oblatio vocatur quia offertur. Dona proprie divina dicuntur, munera hominum. Nam munera dicuntuobsequia, quae pauperes divitibus loco munerum solvunt. Itaque munus homini datur, donum Deo. Unde etiam in templis donaria dicimus. Munera autem vocantaccipiuntur vel dantur. Duo sunt autem quae offeruntur: donum et sacrificium. Donum dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
funeslis ¶ Alleluia duorum uerborũ inter praȩtatio est hoc est lausdi & est hebreuia enim
unum est dedecenominibus quihus apud hebreos ds̃ uocatur ¶ Amen significat uere siue fidelit̃
quod & ipsum hebreum est quae duo uerba samen sẽ alleluia snecgrecis nec latipis sut barbaris licet
usuam linguam omnino transferre uel alia lingua adnuntiare EN Iam quamuis ipterpre
possint propter sclnctiore tãmen auecoritatem seruata est ab a postolissirihis propriȩ linguȩ anti¬
quitas. Tanto enimsacra sunt nomina ut etiam iohannes ina pocalipsi referat se spũ reuel¬
te uidisse & audisse uocem caelestis exercitus tamqua uocem aquarum multarũ & tonuriui
uadli dorum dicentiu lamen & alleluia .¶ Acperhoc sicoportet int̃risutraq dicisicut incaelo re¬
sonant Osanna inalterius linguȩ inter pretationem in toto transire non potest sosi eni sal¬

Expanded text:
funeris. Alleluia duorum verborum interpretatio est, hoc est laus Dei, et est Hebraeum. Ia enim funeris. Alleluia duorum verborum interpretatio est, hoc est laus Dei, et est Hebraeum. Ia enim unum est de decem nominibus, quibus apud Hebraeos Deus vocatur. Amen significat vere, sive fideliter, quod et ipsud Hebraeum est. Quae duo verba amen et alleluia nec Graecis nec Latinis nec barbaris licet in suam linguam omnino transferre vel alia lingua adnuntiare. Nam quamvis interpretari possint, propter sanctiorem tamen auctoritatem servata est ab Apostolis in his propriae linguae antiquitas. Tanto enim sacra sunt nomina ut etiam Iohannes in Apocalypsin referat se Spiritu revelante vidisse et audisse vocem caelestis exercitus tamquam vocem aquarum multarum et tonitruum validorum dicentium: amen et alleluia: ac per hoc sic oportet in terris utraque dici, sicut in caelo resonant. Osanna in alterius linguae interpretationem in toto transire non potest. Osi enim sal
Abbreviated transcription (Latin):
esse confirmet . ¶Qui uero grecum uerbum estimant quo significatur interuallum psallendi ut psal¬
masit quod ꝓsalletur ¶ Di apsalina uero inter positũ in ꝓfallendo silentium sut que mad modion sin
psalinadicitur uocis copulatio incantando sitã diapsalina disiunctio earum ubi quȩdam requies
istincta continuationis ostenditur. T Vndeillud probabile est non con iungen dassententiasi
lendo uhi diapsalma inter posita fuerit ł quia ideo inter ponitur ut conuersio sensuũ uel persona
umiesse noscatur ¶Hymnus est canticũ laudintiuins quodde greco inlatipũ laus inter pretat
proeo quod sit carmen laȩtiuȩ & laudiss propriȩ autem hymni sunt comtinentes laudem dilsiergosi
laus &̃nonsitdi non est hymnus sisit & laus & di laus & non cantetur non est hyminus isiergo & lau¬
dem di hicitur &cantatur tunc est hymnussciũ contrarium est trenũ quod est carmen lamenti &

Expanded text:
esse confirmet. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi: ut psalesse confirmet. Quidam vero Graecum verbum existimant, quo significatur intervallum psallendi: ut psalma sit, quod psallitur, diapsalma vero interpositum in psallendo silentium: ut quemadmodum in psalmo ducitur vocum copulatio in cantando: ita diapsalma disjunctio earum, ubi quaedam requies distinctae continuationis ostenditur. Unde et illud probabile est, non conjungendas sententias in psallendo, ubi diapsalma interpositum fuerit: rum esse noscantur. Hymnus est canticum laudantium, quod de Graeco in Latinum laus interpretatur, pro eo quod sit carmen laetitiae et laudis. Proprie autem hymni sunt continentes laudem Dei. Si ergo sit laus et non sit Dei, non est hymnus: si sit et laus et Dei laus, et non cantetur, non est hymnus. Si ergo et in laudem Dei dicitur et cantatur, tunc est hymnus. Cui contrarium est threnum, quod est carmen lamenti et
Abbreviated transcription (Latin):
cantatur ut psalmus uel ymnus sed legitur tantum IIllic enim modulatiõ hic̃ sola pro¬
nuntiatio quaeritur ¶Canticum est uox canentis ilatitiam psalmus autẽ dicitur qu
cantatur adpsalterium quousum esse dauid pro phetam inmagnomysterio prodit
historia Ihoẽ autem duo inquibus dam psalmorũ titulis iuxta musicam arte alternatiꝰ
sibi oppopuntur ¶am canticum psalmi estscũmid quod orginũ modulatirs uõ e postea cantantis
loquitur ps almus uero cantia quod hum anauox prae loquitur Rrsorgani modulantis imitatus
Osalmmus autemdicitur quicantatur sunde nec mos est exalio opere componi. Vres autem gradus sunt
ucantando s Primus succentoris T Secundis incentoris ETertius accentoris. ¶Diãpsalma quidam
breum uerbum esse uolunT quo significatur semper sidest quad illa quibus hoc inter ponitur sempiterna

Expanded text:
canitur, ut psalmus vel hymnus: sed legitur tantum. Illic enim modulatio, hic sola procanitur, ut psalmus vel hymnus: sed legitur tantum. Illic enim modulatio, hic sola pronuntiatio quaeritur. Canticum est vox cantantis in laetitia. Psalmus autem dicitur, qui cantatur ad psalterium, quo usum esse David prophetam in magno mysterio prodit historia. Haec autem duo in quibusdam psalmorum titulis juxta musicam artem alternatim sibi opponuntur. Nam canticum psalmi est, cum id, quod organum modulatur, vox postea cantantis eloquitur. Psalmi vero canticum, quod humana vox praeloquitur, ars organi modulantis imitatur. Psalmus autem ex psalterio dicitur. Unde nec mos est, ex alio opere eum componi. Tres autem gradus sunt in cantando. Primus succentoris. Secundus incentoris. Tertius accentoris. Diapsalma quidam Hebraeum verbum esse volunt, quo significatur semper idem: quod illa, quibus hoc interponitur, sempiterna
Abbreviated transcription (Latin):
dictus chorus qđ initio inmodum coronȩ circũ a rasstarent &ita psallerent ¶ Alii choꝵ
erunt a concordias quae in caritate consistit squia si caritatem n habeat᷑ respondere c̃uenie¬
ter ñ potest ¶Cum aute unus canit grece modia latine sicinũ dicitur ¶Cũ uero duo canunt
bicinium appellatur cũ multichorus. INam coreas. ludicrũ cantilenȩ uel saltationes clas
nsunt Tantifon a ex greco int̃p̃tatur uox recipro cã duobs scilicet choris alternatĩ psa¬
lentibus ordine commutato ssiue deuno adunu quod genus psallendi greci inuenisse tradunt᷑
sponsoriun italĩ tradiderunt s quos inde responsorios cantus uocant᷑ quod alio desinente
id alter respondeat Vnterres ponsoria autem & antifonas hoc differt quodinresponsoriis
unus uer sum dicit. ¶In antifonis aute uersibus alternant chori Vectio dicitur quias

Expanded text:
dictus chorus quod initio in modum coronae circum aras starent et ita psallerent. Alii chorum dictus chorus quod initio in modum coronae circum aras starent et ita psallerent. Alii chorum dixerunt a concordia, quae in caritate consistit; quia, si caritatem non habeat, respondere convenienter non potest. Cum autem unus canit, Graece monodia, Latine sicinium dicitur; cum vero duo canunt, bicinium appellatur; cum multi, chorus. Nam chorea ludicrum cantilenae vel saltationes classium sunt. Antiphona ex Graeco interpretatur vox reciproca; duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine Responsoria Itali tradiderunt, quae inde responsoria canentes vocant, quod alio desinente, id alter respondeat. Inter responsoria autem et antiphonas hoc differt, quod in responsoriis unus versum dicit: in antiphonis autem versibus alternant chori. Lectio dicitur, quia non