comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura significare uellent. mutue scribe¬
rent. Testis ẽ brutꝰ qͥ in his litt̾is ea q̃ aucturus
erat notabat. ignorantib aliis qͥd sibi uellent¬
he litt̾e. Cesar qͦ: augustꝰ ad filiũ. Qm̃ inqͥt in¬
numerabilia incidunt assidue. q̃ scribi alte¬
rutrũ oporteat. ⁊ esse secreta: habeamꝰ int̃ nos
notas si ius tales. ut cũ aliqͥd nobis scribendũ
erit: ꝑ unaquaq litt̾a scribamꝰ sequentẽ ħ mͦ.
P. z. añ littera: redeundũ erat ad duplex.a.a.
Quidã etiã uersis uerbis scribebant:
De Notis digitoꝵ¬
unt quedam ⁊ digitoꝵ note. st̃ ⁊ ocłoꝵ qͥb¬
secũ taciti ꝓcul q distantes colloquunt᷑.
Sic̃ mos ẽ militaris ut quotiens consentit exer¬
cit᷑: qr noce ñ potest. manui ꝑmittat. Alii qr
uoce ñ possunt: gladioꝵ motu salutant. Ennꝰ
de quadã imputica. ꝙͣi in choro pila ludens
dotatim dat sese. ⁊ cõmunẽ facit. aliũ tenet. alii

Expanded text:
scriptura significare vellent, mutuo scribescriptura significare vellent, mutuo scriberent. 41 Testis est Brutus, qui iis litteris ea quae acturus erat notabat, ignorantibus aliis quid sibi he litere. Cesar quoque Augustus ad filium; quoniam, inquit, innumerabilia accidunt assidue, que scribere alterutrum oportet et esse secreta, habeamus inter nos notas, si vis, tales, ut cum aliquid vocis scribendum erit, pro una quaque litera scribamus sequentem, hoc pro z autem littera redeundum erit ad duplex a a'. Quidam etiam versis verbis scribunt. § 26 De notis digitoSunt quaedam et digitorum notae, sunt et secum taciti proculque distantes colloquuntur, sicut mos est militaris, ut quoties consentit exercitus, quia voce non potest, manu promittat, alii quia voce non possunt, gladiorum nutu salutant. 2. Ennius de quadam impudica: Quasi in choro pila ludens 42 datatim dat sese et communem facit. Alium tenet, alii
Abbreviated transcription (Latin):
in libris uris uerboꝵ suoꝵ note sunt. qͦ scrip¬
tio teleris breuior fiat. Scribebat᷑ enĩ uerbi
capite. pupillã. ꝑ unũ. k. caput. ꝑ duo. k. k.¬
esto. ꝑ .d.℥. m: dolũ malũ. cuiꝰ generis pluri¬
me consimiles note in libris antiqͥs inuemiuił.
has uiris notas nouicii imꝑatores a codicibus
legũ abolencdas sanxerunt. qr multos ꝑ hec
callidi ingenio ignorantes decipiebant. atq
ita uissert̃ scribendas in legib literas: ut mil¬
los errores. nullas ambages afferant. s sequenda
ueteres. qua inspiceret᷑ quanti ex militib super¬
essent: qͣntiq in bello cecidissent. T. tau. nota
in capite uersiculi posita suꝑstitẽ designabat.¬
S Theta uͦ ad unuscusq defuncti nomen
p̃figere theta. Cum aũ imꝑitiã significare uel¬
lent. labla littera usi ft̃. sic̃ mortẽ significabanł.
cũ ponebant theta ad caput. In stipendioꝵ qͦ
otas etiã litteraꝵ int̃ se RuM.xui.
ucteres faciebant. ut qͥcqͥd occulte inuicẽ

Expanded text:
in libris iuris verborum suorum notae sunt, quo scriptio celeris breviorque fiat. Scribebatur enim verbi capite 'pupilla', per unum K 'caput', per duo KKesto', per D et M 'dolum malum'. Cuius generis plurimas consimiles notas in libris antiquis invenimus. Has iuris notas novicii imperatores a codicibus legum abolendas sanxerunt, quia multos per haec callidi ingenio ignorantes decipiebant, atque ita iusserunt scribendas in legibus litteras, ut nullos errores, nullas ambages afferant, sed sequenda veteres, qua inspiceretur quanti ex militibus superessent quantique in bello cecidissent. T Tau nota in capite Θ Vero ad uniuscujusque defuncti nomen praefigere theta. 2. Cum autem impuritiam significare vellent lambda littera usi sunt; sicut mortem significabant cum ponebant theta ad caput. In stipendiorum qu1. Notas etiam litterarum inter se veteres faciebant, ut quidquid occulte invicem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ẽ iustꝰ ꝑ ac. dyptongũ scribendũ. Ex sul
addito .s. debet scribi. qr exsul dr̃ qͥ extra solũ ẽ.
Exultat meliꝰ sine .s. litt̾a scribit᷑ Nã cũ ipsa
.x.xx.c.℥. s. constat. qͦmͦ cũ in ea sit rursus ei
addit᷑ alia: Aequor ꝑ dyptongũ scribendũ.
qr ab aqua ẽ nom̃ factũ. forsitan ꝑ .n. scri¬
bendũ in fine. qr integrũ eiꝰ ẽ. forte si tandẽ.

Expanded text:
d est iustus, per AE dipthonga scribendum. 'Exsul' addito S debet scribi, quia exsul dicitur qui extra solum est. 'Exultat' melius sine S littera scribitur. Nam cum ipsa X ex C et S constat, quomodo, cum in ea sit, rursus ei additur alia? 'Aequor' per dipthonga scribendum, quia ab aqua est nomen factum. 'Forsitan' per N scribendum in fine, quia integru
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̃ uerberato acre sonat: uł qd̃ hec
pars frequent̃ in orõe uerset᷑. Sunt aũ uer¬
ba mentis signa: qͥb hoĩes cogitationes suas
inuicẽ loquendo demonstrant. Sic̃ aũ no¬
men sig̾cat ꝑsonã: ita uerbũ. ft̃m. dictũ q
ꝑsone. In ꝑsona u̾bi. agentis ⁊ patientis sig

Expanded text:
uod verberato aere sonat, vel quod haec pars frequenter in oratione versetur. Sunt autem verba mentis signa, quibus homines cogitationes suas invicem loquendo demonstrant. Sicut autem nomen significat personam, ita verbum factum dictumque personae. In persona verbi agentis
Abbreviated transcription (Latin):
intenditur ficta quidẽ narratione. s ueraci
significatione ueniat᷑. Sic ⁊ demostenes orator
fabula usus ẽ aduersus phylippũ. qui cũ ab
atheniensib postularet ut sibi decẽ oratores
darent᷑. ⁊ discederet. finxit ille hanc fabulam
qua dissuaderet dicens. lupos aliqͣndo pasto¬
rib quoꝵ diligentiam decipe uoluissent suasisse.
ut in amiciciam conuenirtnt. ta tñ conditi¬
one ut si canes in quib erat toꝵ urgium
iure illis traderentur. annuisse pastores ⁊
in spem securitatis dedisse canes. quos oui¬
um suarum uigilantissimos custodes ha¬
bebant. Tunc lupi adempta omi formidi¬
ne om̃e qd̾ͥ in gregib illis erat ñ ꝓ satita¬
te tm̃. uerũ etiam ꝓ libidine lacerauerunt.
Phylippũ qͦ principes ppłi postulare. qͦ faciliꝰ
possit oppͥmere spoliatã custodib urbem:.¬

Expanded text:
intenditur, ficta quidem narratione sed ueraci intenditur, ficta quidem narratione sed ueraci significatione ueniatur. Sic et Demosthenes orator fabula usus est aduersus Philippum qui, cum ab Atheniensibus postularet ut sibi decem oratores darentur et discederet, finxit ille hanc fabulam qua dissuaderet, dicens lupum aliquando pastoribus, quorum diligentiam decipere uoluisset, suasisse ut in amiciciam conuenirent ea tamen condicione ut si canes, in quibus erat causa iurgiorum, iure illis traderentur, annuisse pastores et in spem securitatis dedisse canes quos ouium suarum uigilantissimos custodes habebant, tunc lupi adempta omni formidine omne, quod in gregibus illis erat, non pro sacietate tantum uerum pro libidine lacerauerunt, Philippum quoque principes populi postulare quo facilius possit opprimere spoliatam custodibus urbem
Abbreviated transcription (Latin):
posucrunt. Ad naturã rerũ fabulas fingunt.
ut uulcanus claudus. quia ꝑ naturã nunqͣm
rectꝰ ĩ ignis. ut illa triformis bestia. pͥma leo.
postrema draco. media ipsa chimera id est ca¬
prea. Etates hõĩum ꝑ eã uolentes distinguere.
quaꝵ ferox ⁊ horrens. pͥma adolescentia ut leo.
dimidium uite tempus lucidissimũ ut caprea.
infleris ut draco. Sic ⁊ ippocentauri fabulam
esse confictam. ia ẽ hoĩem equo mixtũ ad expri¬
mendam humane uite uelocitatem. qr equũ
constat esse uelocissimũ. Ad mores ut apucil¬
oratium mus loquit᷑ muri. ⁊ mustela uulpe.¬
cule. ut ꝑ narrationem fictam ad il qd̾ agitur
uerax significatio referat᷑. unde ⁊ ysopi tales
st̃ fabule. ad morũ finẽ relate. uł sic̃ in libro
iudicum. ligna sibi regem requirunt. ⁊ loguũ¬
tur ad oleam ⁊ ad ficum. ⁊ ad uitem. ⁊ ad rubũ.
qd̾ totũ utiq ad mores fingit᷑. ut ad rẽ q̃

Expanded text:
posuerunt, ad naturam rerum fabulas fingunt posuerunt, ad naturam rerum fabulas fingunt ut Vulcanus claudus, quia per naturam nunquam rectus est ignis, ut illa triformis bestia: Prima leo, postrema draco, media ipsa Chimera, id est caprea, etates hominum per eam uolentes distinguere, quarum ferox est et horrens prima adolescentia ut leo, dimidium uite tempus lucidissimum ut caprea us subiacens inflexis ut draco, sic et Ippocentauri fabulam esse confictam, id est hominem equo mixtum, ad exprimendam humane uite uelocitatem quia equum constat esse uelocissimum, ad mores ut apud Horacium mus loquitur muri et mustela uulpecule, ut post narrationem fictam ad id, quod agitur, uerax significatio referatur. Vnde et Esopi tales sunt fabule ad morum finem relate, uel sicut in libro Iudicum ligna sibi regem requirunt et loquuntur ad oliuam et ad ficum et ad uitem et ad rubum, quod totum utique ad mores fingitur, ut ad rem, que
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ euangeliis plenissime expressit. Materia
composita scł̾m uersus. ⁊ uersib sccłm mate¬
riam concinuatis. Sic qͦ ⁊ quidam pomponiꝰ
ex eodẽ poeta int̃ cet̾a stili sui ocia. titirum in
xp̃i honorem cõposuit similit̃ ⁊ eneidos.
Rabulas de fabula
ut fido mutos ꝙ anmaliũ int se collogius.
imago quedam uite hominũ nosceret᷑. has
turq hisopie qr is apud frigias in hat re
polluit. Sunt aũ fabule aut hisopie. aut li¬
bistice. hisopie st̃ cũ animalia muta int̃ se
sermocinasse fingunt᷑ uł qui aĩam ñ habent.
ut urbes. arbores. montes. pccre. fl̾tmina. li¬
bistice aũ aũ hoĩum cũ bestiis. aũt bestiarum
cũ hõib fingunt᷑ uocis esse commerciũ. fabu¬
las pocte quascłã delectandi causa fixcrunt. quas¬
cam ad naturã rerũ. ñnullas ad mores hoĩum
int̃pretati st̃ Delectandi causa fictas. ut eas quas
uulgo dicunt. uł quales plautꝰ ⁊ terentius cõ¬

Expanded text:
di et evangeliis plenissime expressit; materia di et evangeliis plenissime expressit; materia composita secundum versus et versibus secundum materiam concinnentibus: sic quoque et quidam Pomponius, ex eodem poemate inter cetera stili sui ocia, Tytirum in Christi honorem composuit, similiter et eneidos.ABVLA Fabulas ut fictorum mutorum animalium inter se colloquio imago quedam uite hominum nosceretur. Hasturque Esopice quia is apud Frigias in hac re poluit. Sunt autem fabule aut Esopice aut Lybistice. Esopice sunt cum animalia muta inter se sermocinasse finguntur uel que animam non habent ut urbes, arbores, montes, petre, flumina; Lybistice autem dum hominum cum bestiis aut bestiarum cum hominibus fingitur uocis esse commercium. Fabulas poete quasdam delectandi causa finxerunt, quasdam ad naturas rerum, nonnullas ad mores hominum interpretati sunt. Delectandi causa fictas ut eas quas uulgo dicunt uel quales Plautus et Terentius com
Abbreviated transcription (Latin):
Poesus dr greco nõie opꝰ multorũ librorum.
Docma. unius. Idilion paucoꝵ uersuũ. Disti¬
con duoꝵ. Monasticon. unius. Epigramina
ẽ titulus. qo̾ in latinũ suꝑscriptio int̃p̃tat᷑.
gr. Epodon. in pocmate clausula breuis est.
Dictũ aũ epodon. qd accinat᷑ ad speciẽ elegiaci
ubi p̃misso uno longiore. alt̃ breuior cõpo¬
intur. atq in singulis quibusq maioribus
sequentes minores quasi clausule recinunt.
Clausulas aũ lirici appellant. quasi p̃cisos uer¬
sus integris subiectos. ut ẽ apud oratium.
p̃cisus. ut prisca gens mortaliũ. sic ⁊ deinceps
alterm quib aliqua pars deest ⁊ ipsi p̃cedenti¬
bus similes s minores. Centones apud grãma¬
ticos uocari solent qui de carminib homeri
scu uirgilii ad ꝓpͥa oꝑa more centenario ex
multis hinc inde compositis in unũ sartiunt
corpus ad facultatẽ cuiꝰq materie. Deniq ꝓba
uxor adelfi. centonẽ ex uirgilio de fabrica mũ¬

Expanded text:
Poesis dicitur Graeco nomine opus multorum librorum, Poesis dicitur Graeco nomine opus multorum librorum, poema unius, idyllion paucorum versuum, distichon duorum, monostichon unius. Epigramma est titulus, quod in Latinum superscriptio interpretatur; dicitur. Epodon in poemate clausula brevis est. Dictum autem epodon, quod adcinatur ad speciem elegiaci, ubi praemisso uno longiore, alter brevior conponitur, atque in singulis quibusque maioribus sequentes minores quasi clausulae recinunt. Clausulas autem lyrici appellant quasi praecisos versus integris subiectos, ut est apud Horatiumpraecisus: Ut prisca gens mortalium; sic et deinceps alterni, quibus aliqua pars deest, et ipsi praecedentibus similes, sed minores. Centones apud Grammaticos vocari solent, qui de carminibus Homeri seu Vergilii ad propria opera more centonario ex multis hinc inde conpositis in unum corpus, ad facultatem cuiusque materie. Denique Proba uxor Adelphi, centonem ex Virgilio, de fabrica mun
Abbreviated transcription (Latin):
ge post dd̾. Ymniaũi ex greto in latinũ lau¬
des interpretant᷑. Epithalamia st̃ carmina
nubentiũ q̃ decantant᷑ ab scolasticis in hono¬
rem sponsi ÷ spõse. Hec pͥmũ salomon edidit
in laudem eccłie ⁊ ap̃i. ex quo gentiles sibi e¬
pichalamiũ undicarunt. ⁊ istius generis car¬
men assũptũ ẽ. qd̾ genꝰ pͥmũ a gentilib in
scenis celebrabatur. postea tm̃ in nuptiis hesit.
uocat᷑ aũ epithalamiũ. eo qd̃ in thalamis de¬
cantitur Trenos qd̃ latine lamentũ uoca
mus. pͥmꝰ uersu iercmias composuit suꝑ
urbem ierłm ⁊ ppłm. qͣndo captuius du¬
ct᷑ ẽ. Post hunc apud grecos simonides po¬
eta liricis. Adhibebantur aũ funerib atq
lam̃tis. samilit̾ ⁊ nunc. Epichaphiũ grece.
latine supͣ tumulum. Est aũ titulus mor¬
tuor qui indormitione eoꝵ fit. qui iã defun¬
cti t̃ g̾cribit᷑ enĩ ibi uita. mores. ⁊ etas corũ.

Expanded text:
ge post David. Hymni autem ex Graeco in Latinum lauge post David. Hymni autem ex Graeco in Latinum laudes interpretantur. 18. Epithalamia sunt carmina nubentium, quae decantantur a scholasticis in honorem sponsi et sponsae. Haec primum Salomon edidit in laudem Ecclesiae et Christi. Ex quo gentiles sibi epithalamium vindicarunt, et istius generis carmen assumptum est. Quod genus primum a gentilibus in scenis celebrabantur, postea tantum in nuptiis haesit. Vocatur autem epithalamium, eo quod in thalamis decantetur. 19. Threnos, qmus, primus Hieremias versu composuit, super urbem et populum, quando captivus ductus est. Post hunc apud Grecos Symonides poeta lyricus. Adhilamentis: similiter et nunc. Epitaphium Graece, Latine supra tumulum. Est enim titulus mortuorum, qui in dormitione eorum fit, qui iam defuncti sunt. Scribitur enim ibi vita, mores et aetas eorum.
Abbreviated transcription (Latin):
modis. Hoc aũ uix om̃mo constat a quo sit
inuentũ. nisi qr apua nos enius eũ pͥor u¬
sus.ẽ. llam apucd grecos sic adhuc lis grãmati¬
coꝵ pendet. ut sub iudice res religata sit.
llam quidã eoꝵ colotonium quendã quidã
artilocũ auctorem atq inuentorem uolunt.
B̾ucolicũ id ẽ pastorale carmen. pleriq sira¬
cusis pͥmũ compositũ a pastorib oꝑmantur.
ñnilli a lacedemone. łlamq transeunte in
greciam xer se rege ꝑsaꝵ. cũ spartance uir¬
gines sub hostili metu neq egredi urbem
more exercerent. turba pastorũ ne religio
p̃teriret eundẽ in conditis cantib celebra¬
runt. Appellat᷑ añ bucolicũ a bob. de maiore
parte animaliũ. quãuis opilionũ caprario¬
rum q sermones in his ⁊ cantica inserant᷑
suisse ac cetinisse manifestũ est. Deunde apd̃
gentiles pͥma meminia timotoe fecit in ap¬
pollinem ⁊ musas que fuit tp̃ib ennii lon¬

Expanded text:
modis. 15. Hoc autem vix omnino constat a quo sit modis. 15. Hoc autem vix omnino constat a quo sit inventum, nisi quia apud nos Ennius eo prior usus est. Nam apud Graecos sic adhuc lis grammaticorum pendet, ut sub judice res relicta sit. Nam quidam eorum Colophonium quemdam, quidam Archilochium auctorem atque inventorem volunt. 16. Bucolicum, id est, pastorale carmen plerique Syracusis primum compositum a pastoribus opinantur, nonnulli Lacedaemone. Namque transeunte in Graeciam Xerxe rege Persarum, cum Spartanae virgines, sub hostili metu, neque egredi urbem more exercerent, turba pastorum, ne religio praeteriret, eumdem inconditis cantibus celebrarunt. Appellatur autem Bucolicum a bubus, de majore parte, quamvis opilionum caprariorumque sermones in iis et cantica inserantursuisse 69 ac cecinisse manifestum est. Deinde apud gentiles prima Mnemia Timothoe fecit in Apollinem et Musas, quae fuit temporibus Ennii lon
Abbreviated transcription (Latin):
insi qd̃ temperantissimum fit u¬
triusq mixtura quã si instruat᷑ a singulis.
Om̃ib ꝙ metris prius est. hoc pͥmũ moyses
in canticũ deuteronomii longe ante ferecidem
⁊ omerum cecinisse probatur. unde ⁊ apparet
antiqͥuus fuisse apua hebreos studium car¬
minũ qͣm apud gentiles. Equidẽ ⁊ iob moysi
tẽporib adequatꝰ crametro uersu dactilo spon¬
deoq decurrit. hoc apua gretos achatesius mi¬
lesius fert᷑ pͥmꝰ composuisse. Nͥel ut alii putaił̃
fericides sirus. qd̾ metrũ ante homerũ pitiũ
dictum est. Post homerũ heroicũ nomna¬
tum. Pitium aũ uocatũ uolunt coqđ hoc
gen̾e
metri oracula apollim siit
eclita. Nam cũ in parnaso pito¬
nem serpentem in undictam matris
sagittis insequeret᷑. accole delfici hoc illum
metro hortati sunt dicentes. ut ait terenti
miseris. Terentianꝰ hoc elegos dicere solet. qd̾
clausula talis. tristib ut tradunt aptior ẽc̃t

Expanded text:
nisi quod temperantissimus fit unisi quod temperantissimus fit utriusque mixtura quam si instruatur a singulis. Omnibus quoque metris prior est. Hunc primum Moyses in cantico Deuteronomii longe ante Pherecyden et Homerum cecinisse probatur. Unde apparet antiquiorem fuisse apud Hebraeos studium carminum quam apud gentiles, siquidem et Iob Moysi temporibus adaequatus hexametro versu, dactylo spondeoque, decurrit. Hunc apud Graecos Achatesius Milesius fertur primus conposuisse, vel, ut alii putant, Pherecydes Syrus. Quod metrum ante Homerum Pythium dictum est, post Homerum heroicum nominatum. Pythium autem vocatum volunt eo, quod hoc genere metri oracula Apollinis sint edita. Nam cum in Parnaso Pythonem serpentem in vindictam matris sagittis insequeretur, accolae Delphici hoc illum metro hortati sunt, dicentes, ut ait Terentiamiseris. Terentianus hos elegos dicere solet, qclausula talis Tristibus, ut tradunt, aptior esse
Abbreviated transcription (Latin):
it. Sotadeorum qͦ. reꝑtor ẽ sotades gen̾e cre¬
tensis. Simonictia qͦ metra. simonides poeta
liricus composuit. A frequentatorib ut ascle¬
piadia. Non enĩ ea asclepus inuenit. s ꝓinde
ita uocata. qd̾ eisdẽ elegantissime ⁊ frequen¬
tissime usus sit. A reb que scribunt᷑. ut he¬
roicũ. elegiacũ. bucolicũ. Heroicũ enĩ carmen
dictũ. qd̾ eo uirorũ fortiũ res ⁊ facta narrant᷑.
Nam ⁊ heroas appellant᷑ uiri qͣsi acrii ⁊ celo
digni. ꝓpt̃ sapientiã ⁊ fortitudinẽ. qd̾ metrũ
auctoritate cetera metra p̃cectit unũ ex om̃ib
tam maximis oꝑib aptũ qͣm p̃arius suauita¬
tis ⁊ dulcedinis eque capar. quib uirtutibus
nom̃ solũ obtinut. ut heroicũ uocaret᷑. ad
memorandas scilicet heroũ res. llam ⁊ prẽt
cet̾os simplicissimũ habet᷑. constat qr duob
pectib. dactilo ⁊ spondeo. ac sepe pene uł ex
hoc uł ex alio.

Expanded text:
it. Sotadeorum quoque repertor est Sotades genere Creit. Sotadeorum quoque repertor est Sotades genere Cretensis. Simonidia quoque metra Simonides poeta lyricus conposuit. A frequentatoribus, ut Asclepiadia. Non enim ea Asclepius invenit, sed proinde ita vocata quod ea idem elegantissime et frequentissime usus sit. A rebus quae scribuntur, ut heroicum, elegiacum, bucolicum. Heroicum enim carmen dictum, quod eo virorum fortium res et facta narrantur. Nam heroes appellantur viri quasi aerii et caelo digni propter sapientiam et fortitudinem. Quod metrum auctoritate cetera metra praecedit; unus ex omnibus tam maximis operibus aptus quam parvis, suavitatis et dulcedinis aeque capax. Quibus virtutibus nomen solus obtinuit, ut heroicum vocaretur ad memorandas scilicet eorum res. Nam et prae ceteros simplicissimus habetur constatque duobus pedibus, dactylo et spondeo, ac saepe pene vel ex hoc vel ex illo;
Abbreviated transcription (Latin):
stimant seu qd̾ carptim ꝓnuntiet᷑. unde ho¬
die lanã quã purgantes discerpunt carmi¬
nare dicimꝰ. scu qd̾ qͥ illa canerent carere m̃te
cristimabantur. Metra uł a peclib nuncupa¬
ta. uł a reb q̃ue scribunt᷑ uł ab inuentorib.¬
uł a frequentatorib. uł a numero sillabarũ.
Apedib metra uocata. ut dactilica. iãbica.
trochaica. A trocheo enĩ.trochaicũ metrum
nascit᷑. A dactilo. dactilicũ. sic ⁊ alia a sius pe¬
uib. Anuinero. ut. Exametrũ pentametrũ.
trimetrũ. Nlam senarios uersus nos ex mui¬
¶ mero
pedũ uocamꝰ. Hos greci qr gminos ferunt
trimetros dicunt. Exametros aũ latinos pri¬
mum fecisse ennius tradit᷑. cosq longos uo¬
cat. Ab inuentorib metra appellata dnͣt. ut
anacreonticũ. safficũ. arciloichũ. llam anacre¬
ontica metra. anacreon composuit. Saffica:
saffo mulier ediit. Arciloicha: arcilochus qͥdã
scripsit. Colofonica. colofonius quidam exertu¬

Expanded text:
stimant seu quod carptim pronuntietur, unde hostimant seu quod carptim pronuntietur, unde hodie lanam, quam purgantes discerpunt, 'carminare' dicimus: seu quod qui illa canerent carere mentem existimabantur. Metra vel a pedibus nuncupata, vel a rebus quae scribuntur, vel ab inventoribvel a frequentatoribus, vel a numero syllabarum. 6. A pedibus metra vocata, ut dactylica, iambica, trochaica. A trocheo enim trochaicum metrum nascitur; a dactylo dactylicum, sic et alia a suis pedibus. A numero vero hexamettrimetrum. Nam senarios versus nos ex numero pedum vocamus. Hos Graeci, quia geminos feriunt, trimetros dicunt. Hexametros autem Latinos primum fecisse Ennius traditur; eosque 'longos' vocant. Ab inventoribus metra appellata dicuntur, ut Anacreonticum, Sapphicum, Archilochium. Nam Anacreontica metra Anacreon conposuit; Sapphica Sappho mulier edidit; Archilochios Archilochus quidam scripsit; Colophonios Colophonius quidam exercu
Abbreviated transcription (Latin):
prose. Oniia enĩ prius uersib condebantur.
prose cãi studiũ sero iuguit. Primꝰ apud g̃
cos ferecides sirus soluta oratione scripsit.
Apua romanos aũ: appus cecus aduersus
pirrũ solutã orationem pͥmꝰ exercuit. iam
qr certis pedũ mensuris atq spatus
t̃minant᷑ Neq ultra dim̃sionẽ tempoꝵ con¬
dr. Hersus dicti ab eo qd̾̃ pedib in ordine suo
dispositi certo fine moderant᷑ ꝑ particulas
que çȩsa ⁊ membra nominant᷑ qͥ ne longiꝰ
ꝓuoluerent᷑ qͣm iudiciũ posset sustinere mo¬
dum statuit ratio unde reuerteret᷑. Et ab eo
ip̃m uersũ uõcatũ qd̾ reuertit᷑. Huic adheret
richmꝰ qͥ ñ ẽ certo fine moderatꝰ. s m̃ rationa¬
bilit̃ ordinatis pedib currit. qͥ latine nichil
aliud qͣm numerus dr̃ deguo ẽ illua. iui¬
meros menimmi
si uerba tener rem. Carmen uocatur¬
quicqͥd pedib continet᷑. cui datũ nomen exi¬

Expanded text:
prosae. Omnia enim prius versibus condebantur; prosae. Omnia enim prius versibus condebantur; prosae autem studiuaecos Pherecydes Syrus soluta oratione scripsit; apud Romanos autem Appius Caecus adversus Pyrrhum solutam orationem primus exercuit. Iam ata, quia certis pedum mensuris atque spatiis terminantur, neque ultra dimensionem temporum condicitur. Versus dicti sunt ab eo quod pedibus in ordine suo dispositis, certo fine moderantur per articulos, qui cesa et membra nominantur, qui ne longius pervolverentur quam iudicium posset sustinere, modum statuit ratio unde reverteretur et ab eo ipso versum vocatum, quod revertitur. Huic adheret rythmus, qui non est certo fine moderatus, sed tamen rationabiliter ordinatis pedibus currit, qui latine nihil aliud quam numerus dicitur, de quo est illud. Numeros memini, si verba tenerquidquid pedibus continetur: cui datum nomen exi
Abbreviated transcription (Latin):
Paradigina uͦ ẽ ixemplũ dicti uł facti alicꝰ
aut ex simili. aut ex dissimili genere conue¬
mens ei quã ꝓponimꝰ rei. ita. Tam fortĩt pe¬
riit apud ipponem scipio quã utice cato Gi¬
militudo aũ trib modis fit. A pari. a maiore.
sepe cohorta ẽ seditio. ã maiore ad minus. Qua
iugis orpheus. Treicia fretꝰ cithara fidib q
canoris. Quasi dicat re parua ⁊ breui. i ẽ si
ille cithara fretꝰ. ego pietate:. De prosa.
Rosa est
ꝓducta oratio. za lege metri soluta.
Prosum enĩ antiqui ꝓductũ dicebant ⁊ re¬
cͥtum. Inde ait uarro. apud plautũ. Prosis
lectis signisicare retis unde ctiã que ñ est
ꝑflera nunero ẜ recta. Prosa oratio dr᷑ in
rectũ producenda. Alii prosam auint dictã
ab eo qd̾ sit ꝓfusa. uł ab eo qd̾ spaciosius ꝓ¬
ruat ⁊ excutrat. nullo sibi t̃mino presmito.
Pret̾ea tã apud gretos ꝙͣ apud latinos. lon¬
ge antiquiorem curam fuisse carminũ qͣm

Expanded text:
Paradigma vero est exemplum dicti vel facti alicuius Paradigma vero est exemplum dicti vel facti alicuius aut ex simili aut ex dissimili genere conveniens eius, quam proponimus, rei, ita: 'Tam fortiter periit apud Hipponem Scipio quam Uticae Cato'. Similitudo autem tribus modis fit: a pari, a maiore, saepe coorta est seditio; a maiore ad minus Lucaiugis Orpheus, Threicia fretus cithara fidibusque canoris; quasi dicat, re parva et brevi, id est, si ille cithara fretus, ego pietate. De prosa . Prosa est producta oratio et a lege metri soluta. Prosum enim antiqui productum dicebant et rectum. Unde ait Varro apud Plautum 'prosis lectis' significari rectis; unde etiam quae non est perflexa numero, sed recta, prosa oratio dicitur, in rectum producendo. Alii prosam aiunt dictam ab eo, quod sit profusa, vel ab eo, quod spatiosius proruat et excurrat, nullo sibi termino praefinito. Praeterea tam apud Graecos quam apud Latinos longe antiquiorem curam fuisse carminum quam
Abbreviated transcription (Latin):
bauiũ non odit amet tua carmina niciu. Atq
idem ningat uulpes ⁊ mulgeat hyrcos. id est
qͥ baniũ ñ odit ꝓ pena ci contingat ut dili¬
gat meuium. fuerunt aũ meuius ⁊ bauius
poete pessimi. ⁊ inimici urgilii. qͥ hos gͦ dili¬
git. faciat q̃ contra naturam sunt. id ĩ un¬
gat uulpes ⁊ mulgeat hyrtos. Omoeusis est
qͣ latine interp̃tatur similitudo. ꝑ quã minꝰ
note rei ꝑ similituinem eiꝰ que magis nota
ẽ. panditur demunstratio. Huiꝰ species st̃ tres.
Icon. Parabole. Paracligina. id ẽ imago. cõꝑatio.
exemplũ. Icon ẽ imago. cũ figurã rei ex simi¬
li genere conam᷑ exprimere. ut. om̃ia mertu¬
rio similis uocẽq colorẽq ⁊ crines flauos ⁊
membra decora uiuenta. Congrua cnum est
similitudo de specie ciuiꝰ ꝑsona inclucitur.
Parabola comparatio ex dissimilib reb. ut
hostẽ consedit. ubi leonẽ cesari cõparauit. ñ
ex suo genere. s ex alio similitudinem facieis.

Expanded text:
Bavium non odit, amet tua carmina, Maevi, Atque Bavium non odit, amet tua carmina, Maevi, Atque idem jungat vulpes, et mulgeat hircos, id est: qui Bavium non odit, pro poena ei contingat ut diligat Maevium. Fuerunt autem Maevius et Bavius poetae pessimi, et inimici Virgilii. Qui hos ergo diligit, faciat quae contra naturam sunt, id est, jungat vulpes, et mulgeat hircos. 31. Homoeosis est quae Latine interpretatur similitudo; per quam minus notae rei per similitudinem ejus quae magis nota est panditur demonstratio. Hujus species sunt tres; icon, parabola, paradigma, id est, imago, comparatio, exemplum. 32. Icon est imago, cum figuram rei ex Simili genere conamur exprimere, ut: Omnia Mercurio similis, vocemque coloremque Et crines flavos, et membra decora jusimilitudo de specie, cuius persona inducitur. Parabola conparatio ex dissimilibus rebus, uhostem consedit; ubi leoni Caesarem conparavit, non ex alio genere similitudinem faciens.
Abbreviated transcription (Latin):
rium. s suis tm̃ uerbis. quoꝵ origo contraria¬
gitur. nisi aꝑiat᷑. ut ẽ illuad. De comedente eri¬
uit cibus. ⁊ de forte egressa est dulceddo. significais
ex ore leonis fauũ extractũ. Int̃ allegoriam aũ
⁊ enigia hoc interest. qd̾ allegoria gemina est.
⁊ sub res alias aliud figuralit indicat. Enigina
filia filie sue. Carientismos ẽ. tropus quo dura
dictu gratiuis proferunt᷑. ut cũ int̾rogantib
nunqͥd nos quesierit aliqͥs respondet᷑ bona
fortuna. Unde intelligit᷑ neminem nos que¬
sisse. Paroemia ẽ. reb ⁊ tp̃ib adcominodatũ
ꝓuerbium. Reb. ut contra tumilũ calces. dũ
significat᷑ aduersis resistendũ. Temporib. ut¬
ꝑdere. si cũ lupus pͥor uiderit. unde ⁊ subito
stilis irrisio cũ amaritudine. ut. Referes gͦ ħ.
nuntius ibis pelide genitori illi mea tristia
facta. degeneremq neoptolemũ narrare me
urbanitas sine iracundia. ut illud.
Qui

Expanded text:
rium, sed suis tantum uerbis, quorium, sed suis tantum uerbis, quogitur, nisi aperiatur, ut est illud: De comedente exivit cibus, et de forti egressa est dulcedo, significans ex ore leonis favum extractum. Inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoriae vis gemina est, et sub re alia aliud figuraliter indicat. Aenigma adumbratus. Charientismos est tropus, quo dura dictu gratius proferuntur, uti cum interrogantibus, 'numquid nos quaesierit aliquis? respondetur: 'Bona Fortuna'. Unde intellegitur neminem nos quaesisse. Paroemia est rebus et temporibus adcommodatum proverbium. Rebus, ut: 'Contra stimulum calces', dum significatur adversis resistendum. Temporibperdere, si eum lupus prior uiderit; unde et cum subito stilis irrisio, cum amaritudine, ut: Referes ergo haec, et nuntius ibis Pelidae genitori. Illi mea tristia facta Degeneremque Neoptolemum narrare memus, id est, urbanitas sine iracundia, ut illud: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Uronia. Antifrasis. Engna. Carientismos.
Paroemia. Sarcasmos. Astismos. Yronia ẽ
sententia ꝑ ꝓmintiationem contrarium ha¬
bens intellectũ. Hoc
enim tropo callide aut ꝑ accusationem
so uentorũ carcere regnet. ⁊ qͣm aula si carcer ẽ
Soluit᷑ enim ꝓmntiatione. Nlam carcer pro¬
mintiatio ẽ. Iactet in aula. yroma ẽ. Et totũ ꝑ
contrariam ꝓmintiationẽ anmuntiatur. per
yronie speciem que laucdando deridet. Anti¬
frasis est sermo e contrario intelligendus. ut
lucus qr caret luce ꝓpt̃ niiam nemorũ um¬
bram. Et manes. id est mites ⁊ modesti cũ suł
terribiles ⁊ immanes.⁊. Parce ⁊ eumemles
furiȩ qd̾ nulli parcant uł bene faciant. Hoc
tropo ⁊ nani athlantes. ⁊ ceci uudentes. ⁊itilgo
ethiopes argentei appellant᷑ Int̃ yroniam aũ ⁊
antifrasin hoc distat qd̃ ꝑmntiatione sola pro¬
homi agenti malũ. bonũ est qd̾ facis. Anti
frasis uͦ. nun uoce ꝓnuntiantis sig̃cat contra¬

Expanded text:
ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, paroemia, sarcasmos, astysmos. Ironia est sententia per pronuntiationem contrarium habens intellectum. Hoc enim tropo callide aut per accusationeuso ventorum carcere regnet. Et Solvitur enim pronuntiatione. Nam carcer pronuntiatio est; jactet in aula, ironia est; et totum per contrariam pronuntiationem enuntiatur, per ironiae speciem, quae laudando deridet. 24. Antiphrasis est sermo e contrario intelligendus, ut lucus, quia caret luce per nimiam nemorum umbram: et manes, id est, mites, et modesti, cum sint terribiles et immanes; et Parcae et Eumenides Furiae, quod nulli parcant, vel benefaciant. Hoc tropo, et nani Atlantes, et caeci videntes, et vulgo Aethiopes argentei appellantur. 25. Inter ironiam autem, et antim dicimus homini agenti male: bonum est quod facis. afrasis uero non uoce pronuntiantis significat contra
Abbreviated transcription (Latin):
est. Iuuenies fortissima pectora frustra suc¬
curritis urbi incense. qr excesserunt dii qͥb
hoc imꝑium steterat. unde si uobis cupido
certa ẽ me sequi audentẽ extrema. tuamꝰ
in media arma. ⁊ moriam᷑. Iperbole est ex¬
celsitas. fidem excedens ult̾ra quã credendũ
ẽ. ut. Sid̾a uerberat unda. ⁊ t̃ram int̃ flu¬
ctus aꝑit. Hoc enim modo ultra fidẽ aliqͥd
augetur. nec tñ a tramite significande ue¬
ritatis errat᷑. quãuis uerba que indicant᷑
excedant. ut uoluntas loquentis ñ fallentis
appareat. Quo tropo. ñ solum augetur aliqͥd
s ⁊ minuitur. Auget᷑ ut uelocior aura. Mi¬
nuit᷑ ut mollior pluma. durior saro. Aule¬
goria est aliemloquium. Alud enim sonat.¬
⁊ aliud intelligitur. ut. Tres litore ceruos. cons¬
picit errantes. ubi tres duces belli punici
colicis. Aurea mala decem misi. il ẽ ad au¬
gustum decem eglogas pastorum. Huiꝰ tropi
plures sunt sp̃es. ex quib eminent septem.

Expanded text:
est: Juvenes fortissima pectora frustra sucest: Juvenes fortissima pectora frustra succurritis urbi incensae, quia excessere dii, quibus hoc imperium steterat. Unde si vobis cupido certa est me sequi audentem extrema, ruamus in media arma, et moriamur. 21. Hyperbole est excelsitas fidem excedens ultra quam credendum est, ut, sidera verberat unda, et, terram inter fluctus aperit. Hoc enim modo ultra fidem aliquid augetur, nec tamen a tramite significandae veritatis erratur, quamvis verba quibus indicatur excedant, ut voluntas loquentis non fallentis appareat; quo tropo non solum augetur aliquid, sed et minuitur. Augetur, ut, velocior aura; minuitur, ut, mollior pluma, durior saxo. 22. Allegoria est alieniloquium, aliud enim sonat, aliud intelligitur; ut, tres littore cervos conspicit errantes: ubi tres duces belli Punicicolicis3, 71: Aurea mala decem misi, id est ad Augustum decem eglogas pastorum. Huius tropi plures sunt species, ex quibus eminent septem:
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ spẽs sunt quinq. Anastrofe. Hysteron
proteron. Parentesis. Temesis. Sinthesis.
Anostrofe. uerboꝵ ordo p̃posterus. ut lutora
circũ. ꝓ circũ littora. Hysteronproteron. sen¬
tentia ordine mutata. ut. Postꝙͣ altos tetigit
fluctꝰ ad equora uenit. Antea enĩ ad equora
uenit. ⁊ sc tetigit fluctꝰ. Parentesis ubi int̾¬
ponimꝰ sententiã nr̃am qua ex medio re¬
mota
integer sermo ꝑdurat.
re mentẽ. passus amor rapidũ ad nauis
achatem. st eram ordo. Encas rapidũ pre¬
mittit achatẽ. Nlam illua in mediũ. paren¬
thesis est. Temesis ẽ sectio unius nois ꝑ int̃
thesis ubi ex omĩi parte confusa sunt uer¬
ba. ut illuc. inuenies fortissima frustra.
Pectora si uobis audenli extrema cupido ẽ.
Certa sequi q̃ sit reb fortuna iuidel is. excesse¬
re om̃s aditis arisq relictis. Dii quib impe¬
riũ hoc steterat succurritis urbi. Incense.
moriam᷑ ⁊ in media arma ruamꝰ. Or do tał

Expanded text:
Hujus species quinque sunt: Anastrophe, hysteron Hujus species quinque sunt: Anastrophe, hysteron proteron, parenthesis, tmesis, synchesis. Anastrophe, verborum ordo praeposterus, ut littora circum, pro circum littora. 17. Hysteron proteron, sententfluctus, et ad aequora venit. Antea enim ad aequora venit, et sic tetigit fluctus. Parenthesis, ubi interponimus sententiam nostram, qua ex medio remota integer sermo perduratre mentem passus amor rapidum ad navesAchaten. Est enim ordo: Aeneas rapidum praemittit Achaten. Nam illud in medio parenthesis est. Tmesis est sectio unius nominis per est, ubi ex omni parte confusa sunt verba, ut illud: Juvenes, fortissima frustra pectora, si vobis audentem extrema cupido est certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis. Excessere omnes, adytis arisque relictis, dii quibus imperium hoc steterat; sucurritis urbi incensae; moriamur, et in media arma ruamus. Ordo talis
Abbreviated transcription (Latin):
telligit᷑ Eo enĩ ⁊ ꝑ speciem genꝰ. ⁊ ꝑ genꝰ sp̃es
demonstrat᷑ s sp̃es pars ẽ. genꝰ autem totum.
pontũ fugat. Non enĩ totꝰ ainꝰ frigidus est.
s pars anni id est hicus. At contra a parte
ibi ñ solũ pupis s nauis. ⁊ ñ nauis s qͥ in
ea. ⁊ ñ om̃s s unꝰ flaminas extulit. Onoma¬
topeia est nom̃ affictũ ad imitandũ sonũ
uocis confuse. ut stridor ualuarũ. huintꝰ
equoꝵ mugitꝰ boum. balatꝰ oiiũ. Peryfra¬
sis. ẽ circũloquiũ. dũ res una plurimis uer¬
bis significatur. ut auras uitales carpit. Si
aut ueritatẽ splendide ꝓducit aut feditatẽ
sic̃ ⁊ iam pͥma nouo spargebat lumine t̾ras.
Titoni croceũ linquens aurora cubile. Hult
feditatẽ circũitu euitat. sic̃ placidũq peti¬
uit. conugis infusus gremio. Hoc enĩ cir
concubitũ. Yperbaton. transcentio. cũ uer¬
bum aut sententia ordine comimuitatur.

Expanded text:
tellegitur. Eo enim et per speciem genus, et per genus species tellegitur. Eo enim et per speciem genus, et per genus species demonstratur sed species pars est, genus autem totum.pontum fugat. Non enim totus annus frigidus est, sed pars anni, id est hiems. At contra a parte Ubi non solum puppis, sed navis, et non navis, sed qui in ea, et non omnes, sed unus flammas extulit. Onomatopoeia, nomen fictum ad imitandum sonum vocis confusae, ut stridor valvarum, hinnitus equorum, mugitus boum, balatus ovium. 15. Periphrasis est Circumloquium, dum res una plurimis verbis significatur, ut, auras vitales carpit. Sigaut veritatem splendide producit, aut foeditatem sicut: et iam prima nouo spargebat lumine terras / Tithoni croceum linquens Aurora cubile VergilFoeditatem circuitu devitat, sicut: placidumque petivit Conjugis infusus gremio per membra sopconcubitum: 16. Hyperbaton est Transcensio, cum verbum aut sententia ordine commutatur.
Abbreviated transcription (Latin):
apud grecos inuenit. Itẽ ꝑ efficientẽ id qd̾ ef¬
ficit᷑ sic̃ pigrũ frigus. qd̾ pigros hoĩes faciat.
⁊ timor pallidus. eoqd̾ pallidos hoĩes recłłat.
equos aurigenitor spumantia q adlit fre¬
na feris. Spumantia frena dixit. cũ utiq ñ
ipsa faciant spumam. s equus qͥ ea gerit.
spumis consꝑgat infusis. Antonomasia ẽ
ꝓ noĩe id ẽ uice nõis posita. ut maia genitꝰ
ꝓ mercurio. Qui tropus fit modis tribus.
Ab animo. ut. Magnanimꝰ q anchisiades.
Acorpore. ut ipse arduuis. Extrinsecus. ut.
infelix puer atq impar congressus achilli.
portuneq uolucres. Int antonomasiã añ
⁊ epitheton hoc differt. qd̾ antonomasia ꝓ
uice nõis ponit᷑. Epitheton aũ. minꝙͣ est
sine noĩs. quib duob tropis uł uituꝑamꝰ
aliquem. uł ostendimꝰ uł laudamꝰ. Sinedoche
ẽ conceptio. cũ a pare totũ. uła toto pars in¬

Expanded text:
apud Graecos invenit. 10. Item per efficientem, id quod efapud Graecos invenit. 10. Item per efficientem, id quod efficit'timor pallidus' eo quod pallidos homines reddat. equos auri genitor spumantiaque addit frena feris. 'Spumantia frena' dixit, cum utique non ipsa faciant spumas, sed equus, qui ea gerit, spumis conspargat infusis. Antonomasia est pro nomine, id est vice nominis posita, ut 'Maia genitus' pro Mercurio. Qui tropus fit modis tribuab animo, ut, magnanimusque Anchisiades; a corpore, ut ipse arduus; extrinsecus, ut: Infelix puer, atque impar congressus Achilli. portunaeque volucres. Inter antonomasiam autem et epitheton hoc differt, quod antonomasia, pro vice nominis ponitur; Epitheton autem nunquam sine nomine est. Quibus duobus tropis, vel vituperamus aliquetoto pars in
Abbreviated transcription (Latin):
tropus ẽ.a p̃cedente indicans qd̃ seguitur. ut.¬
Que ue manꝰ cartę nodosa q uenit arundo.
Nam ꝑ manũ uerba. ꝑ arundinẽ lutere n¬
gnificate st̃. Aletonomia tͣnsnominatio ab
alia significatione ad aliã ꝓrimitatẽ translata.
fit aũ multis modis. Auit enĩ ꝑ id qd̾ continet
id qd̾ continet᷑ ostendit. ut. teathra plaudt̃.
prata mugiunt. dũ illic hoies plaudant. hic
boues mugiant. Aut contra ꝑ hid qõ conti¬
net᷑ ia qd̾ continet. ut etiã ꝓximꝰ ardet. dum¬
ñ ille s domꝰ eiꝰ arderet. ltẽ ꝑ inuentorẽ id qd̾
inuentũ ẽ. ut. Sine cerere ⁊ libero friget ue¬
mis. ⁊ comnustã uulcanus mittit ad astra
fauillam. Uult enĩ ꝑ cererẽ frumenti inuen¬
tricẽ intelligere panem. ꝑ liberũ inuentorẽ
uitis. uinũ. ꝑ uenerẽ. libidinẽ. ꝑ nulcanum
ignẽ. At contra per inuentũ. inuentorem.
demonstrat. Ut uinũ p̃cam᷑ ꝓ libero. qͥ uimũ

Expanded text:
tropus a praecedente indicans quod sequitur: Intropus a praecedente indicans quod sequitur: Inque manus chartae nodosaque venit arundo. Nam per manum verba, per arundinem litterae significatae sunt. 8. Metonymia est Transnominatio ab alia significatione ad aliam proximitatem translata. Fit autem multis modis; aut enim per id quod continet id quod continetur ostendit, ut theatra plaudunt, prata mugiunt, dum illic homines plaudant, hic boves mugiant; aut contra per id quod continetur id quod continet, ut jam proximus ardet Un ille, sed domus ejus arderet. 9. Item per inventorem id quod inventum est, ut, sine Cerere et Libero friget Venus, et commistam Vulcanus mittit ad astra favillam. Vult enim per Cererem frumenti inventricem intelligere panem; per Liberum inventorem vitis, vinum; per Venerem, libidinem; per Vulcanum, ignem. At contra per inventum inventorem demonstrat, ut, Vinum precamur, pro Libero, qui vinum
Abbreviated transcription (Latin):
animale. ut. florida iuuentꝰ. miscuit flores in¬
animales iiuentuti que animã habet. Ab
animali ad manimale. ut. Te neptune pat̃
cui timpora cana crepanti. Cincta salo reso¬
nant magnꝰ cui ꝑpete mento. Proftuit ocea¬
nꝰ ⁊ ftumina crinib errant. Mentũ enĩ. tun¬
pora. ⁊ crines ñ ad oceanũ ꝑtinent s ad ho¬
mines. Sic ⁊ alia rerũ noĩa de alio genere in
aliud genꝰ decentissime decoris gr̃a transfe¬
runt᷑. ut oratio pornet᷑. Metafora aũ aut par¬
tis uniꝰ est. ut fluctuare segetes. ñ potest dicere
segetare fluctꝰ aut antistrofa.ẽ. id ẽ reciproca
ut remigiũ alarũ. Nã ⁊ ale nauiũ. ⁊ alaruum
remigia dicunt᷑. Catacrisis ẽ aliene rei nom̃
appositũ. Hec eo a metafora differt. qd̃ illa
alieno utit᷑. ut. Faciemq simillima lauro.
frontib ⁊ longa fulcant uada saxa carme.¬
cidem parti diceret ñ haberet. Aetalẽpsis

Expanded text:
animale, ut florida juventus; miscuit flores inanimale, ut florida juventus; miscuit flores inanimales juventuti quae animam habet. Ab animali ad inanimale, ut: Tu, Neptune pater, cui tempora cana crepanti Cincta salo resonant, magnus cui perpete mento Profluit Oceanus, et flumina crinibus errant. Mentum enim, et tempora, et crines non ad Oceanum pertinent, sed ad homines. 5. Sic et alia rerum nomina de alio genere in aliud genus decentissime decoris gratia transferuntur, ut oratio perornetur. Metaphora autem, aut partis unius est, ut, fluctuare segetes: non potes dicere segetare fluctus; aut antistropha est, id est, reciproca, ut remigium alarum. Nam et alae navium, et alarum remigia dicuntur. 6. Catachresis, est alienae rei nomen appositum: haec eo a metaphora differt, quod illa  proprium, alieno utitur, ut, Faciemque simillima lauro; Frontibus, et longa idem parti diceret non haberet. 60 7. Metalepsis
Abbreviated transcription (Latin):
omĩium uoĩa difficildimũ est annotare. scã
ex om̃ib donatꝰ trecdetim uisii tradenda con¬
scripsit. Metafora ẽ uerbi alicuiꝰ usurpata
translatio. sic̃ cũ dicimꝰ fluctuare segetes. gẽ¬
mare uites: dũ in his reb fluctꝰ ⁊ geminas
ñ inuenimꝰ. in quib hec uerba aliunde tns¬
ferunt᷑ S he atq aliȩ tropice locutiones. ad
ea que intelligenda sunt ꝓpĩta figuratis
amictib obteguntur. ut sensum legentis
exerceant. ⁊ ne nuda atq in promptu ui
lescant. fiunt aũ mctafore modis quattuor.
Ab animali ad animale. ut. Aligeros conscen¬
dit equos. Metaforice loquens. miscuit
quadrupedi alas auis.⁊ quo cursu deserta
petiuerit. miscuit uolatili cursũ quadru¬
pedis. Ab manimali ad manimale. ut. Pon¬
tũ ꝑmiꝰ arat. sulcũ p̃mit alta carma. Mis¬
cuit usũ t̃re aquis. dũ arare ⁊ sulcũ p̃mere:
ad t̃ram ꝑtineat ñ ad mare. Ab manimaliad

Expanded text:
omnium nomina difficillimum est annotare, sed omnium nomina difficillimum est annotare, sed ex omnibus Donatus tredecim usui tradenda conscripsit. 2. Metaphora est verbi alicujus usurpata translatio, sicut cum dicimus, fluctuare segetes, gemmare vites, dum in iis rebus fluctus et gemmas non invenimus, in quibus haec verba aliunde transferuntur, sed hae atque aliae tropicae locutiones ad ea quae intelligenda sunt propterea figuratis amictibus obteguntur, ut sensum legentis exerceant, et ne nuda atque in promptu posita vilescant. 3. Fiunt autem metaphorae modis quatuor: ab animali ad animale, ut, aligeros conscendit equos; metaphorice loquens miscuit quadrupedi alas avis, et quo cursu deserta petiverit, miscuit volatili cursum quadrupedis. Ab inanimali ad inanimale, ut, Pontum pinus arat; sulcum premit alta carina. Miscuit usum terrae aquis, dum arare et sulcum premere ad terram pertineat, non ad mare. 4. Ab inanimali ad
Abbreviated transcription (Latin):
ut ẽ illud. S neq currentẽ s nec cognoscit
enutẽ. Tollentẽq manꝰ sarũq inmane mo¬
spondente recusas. Marcus dixit ita ẽ assi¬
gna marce tabellas. Yrmos est sententia con
portũ. ⁊ reliqua. Hic enĩ in longũ uadit sen
minet umbra. Polipsindeton ẽ dictio mul¬
tis concatenata coniunctionib. ut. Tectumq.
laremq. armaq amicleũ q canẽ. Bialiton.
uł asindeton.ẽ. figura. que contrario sine con¬
iunctionib solute ac simplicit̾ effert᷑. ut.
uenimꝰ uidimꝰ placuit. Antiteton uͥ con¬
traria contrariis opponunt᷑.⁊ sententie
pulchritudinem reddunt. ut illud. frigi¬
da pugnabant calidis. humentia siccis.
molłia cũ duris. sine pondere habentia poi¬
dus. Ipallage quotienscunq ꝑ contrarium
uerba intelligunt᷑. ut dare classib austros.
Cũ uentis naues demꝰ. ñ nauib uentos.
cutionũ int̃pretant᷑. fiunt aũ a ꝓpͥa signifi¬
catione ad ñ ꝓpͥam similitudinẽ. Quorum

Expanded text:
Sed neque currentem, sed nec cognoscit euntem, tollentemque manu saxumque inmane mospondente, recusas? Marcus dixit. — Ita est. — Adsigna, Marce, tabellas. Hirmos est sententia contportum, et reliqua. Hinc enim in longum vadit sensminet umbris. Polysyntheton est dictio multis concatenata coniunctionibus, utVirg.laremque, armaque, amycleumque canem. 20. Dialyton, vel asyntheton figura est, quae e contrario sine conjunctionibus solute ac simpliciter effertur, ut, venimus, vidimus, placuit. 21. Antitheton est ubi contraria contrariis opponuntur, et sententiae pulchritudinem reddunt, utillud: Frigida pugnabant calidis, humentia siccis; Mollia cum duris; sine pondere, habentia pondus. 22. Hypallage quotiescunque per contrarium verba intelliguntur, ut dare classibus austros., cum ventis naves demus, non navibus ventos. ntur. Fiunt autem a propria significatione 59 ad non propriam similitudinem. Quorum
Abbreviated transcription (Latin):
iiiͬi. sunt. Dissillabi .iiii. Trissillabi .uiii. Tetra
ltͣ. iiii. Nͥsq ad quattuor᷑ sillabas pedes dñr. reliqͥ
sintugie ¶ nocant᷑. Ipsi aũ pedes hñt specia¬
les causas nominũ. quare ita uocent᷑. Pyrrichiuᷤᷤ
dictꝰ est. qr hic assidue uł in certamine uł in lu¬
do puerili sepnis frequentabat᷑. Spondeus dr̃.
qr tractatim sonat. Nã spondeus tractꝰ qͥd am
spondiales noĩabant᷑. Trocheus uͦ ab eo dictꝰ ẽ:
qd̾ telerẽ comiersionẽ faciat cantilene. ⁊ quasi
rota uelocit̃ currat in metris. Tr̾chos enĩ grece.
here dixert. Huiꝰmodi enĩ carmine. om̃s inue¬
ctiones uł detractiones implere poete st̃ soliti.
Dictũ aũ nom̃. ab eo qd ueluti uenenũ quodãmͦ
maledicti aut liuoris infundat. Tribrachus qͥ
⁊ coruis appellat᷑. dictꝰ tribrachus. qr sit ex trib

Expanded text:
iiquattuor. Usque ad quattuor autem syllabas pedes dicuntur, reliqui syzygiae vocantur. Ipsi autem pedes habent speciales causas nominum, quare ita vocentur. Pyrrichius dictus est, quia hic assidue vel in certamine, vel in ludo puerili saepius frequentabatur. Spondeus dicitur quia tractim sonat. Nam spondiales nominabantur. 3. Trochaeus vero ab eo dictus est, quod celerem conversionem faciat cantilenae, et quasi rota velociter currat in metris, τροχός enim Graece rhere dixerunt. Hujusmodi enim carmine omnes invectiones, vel detractiones implere poetae sunt soliti. Dictum autem nomen ab eo quod velut venenum quodammodo maledicti aut livoris infundat. 5. Tribrachys, qui et chori
Abbreviated transcription (Latin):
nin enĩ dr̃ conciꝑe. Unde uere illa ẽ sillaba. q̃ ex
płib nascit᷑ licteris. Nã unã uocalẽ ꝑ sillaba
est. ꝗͣ. ratio tp̃oꝵ. Sillabe aũ aut breues sunt
aut longe. aut communes. Breues uocate. qr ñꝙͣ
cessitas cogit. ⁊ ꝓducunt᷑ ⁊ corripiunt᷑. Lege do¬
natũ. Idco aũ sillabe longe brenesq dicuntur.
qr ꝑ uarias uocũ moras. aut dupla. aut sĩpla
spacia tp̃is hr̃e uident᷑. Dyptonge sillabe gre¬
co noĩe dicte. qd̾ in eis bine uocales ingantur.
Ex his apud nos ueras esse quattuor.ae.oe. au.
aũ apud metricos ideo semipes nõiat᷑: qd sit
dimidius pes. Nã pes duab constat siłlabis.
Cũ gͦ sillaba una ẽ. qͣi dimidins ꝑes ẽ. Bioni¬
sius lintius sillabaꝵ om̃ium singulas formas
aptisimas fecit. ⁊ ob id statua honoratus est.
recedunt. Pedes dicti. eo qd̃ ꝑ ipsos metra amiꝰ¬
bulent. Nã sc̃ nos pedib incedimꝰ ita metra
qͣi pedib gradiunt᷑. Pedes aũ om̃s centũ.xx.¬

Expanded text:
nim dicitur concipere. Unde vera illa est syllaba, quae ex pluribus nascitur litteris. Nam unam vocalem pro syllaba est quam ratio temporum. Syllabae autem aut breves sunt, aut longae, aut communes. Breves vocatae, quia numquam cessitas cogit, et producuntur et corripiuntur. Ideo antem syllabe longe brevesque dicuntur, quia per varias vocum moras, aut dupla, aut simpla spatia temporis habere videntur. Dipthonge syllabe greco nomine dicte, quod in eis bine vocales iunganEx his apud nos veras esse quattuor: 'ae', 'oe', autem apud metricos ideo semipes nominatur, quod sit dimidius pes. Nam pes duabus constat syllabis. Cum ergo syllaba una est, quasi dimidius pes est. Dionysius Lintius syllabarum omnium singulas formas aptissimas fecit, et ob id statua honoratus est. recedunt. Pedes dicti eo, quod per ipsos metra ambulent. Nam sicut nos pedibus incedimus, ita metra quasi pedibus gradiuntur. Pedes autem omnes centum v