comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ominus ac redemptor
nr̃ preuidens discipu¬
lorum animos de sua pas¬
sione turbandos longeau¬
te eis ⁊ penam eiusdem pas¬
sionis. ⁊ gloriam sue resur¬
rectionis p̃dicere uoluit:
ut cum eum morientem
cernerent. resurrecturũ
quoq sicut eis p̃dixerat ñ
dubitarent. Et crebro qui¬
uerat: s quia tempus ac¬
cessii quod audierant labi
a memoria poterat : idc̃¬
Co iturus ad passionem ⁊
secum eos ducturus: ite¬
rato eis futura predicit.
quatinus eos contͣ ueni¬
entem temptationẽ p̃para¬
ret. ne ueniente crucis ꝑ¬
secutione ⁊ passionis igno¬
minia terrerentur. Mi
la: que presciuntur. Nã
subiti casus: etiam for¬
tissimos quosꝙ obrue
solent. assumpsit in qͥt
duo decim discipulos suoᷤ.
Initio sue predicationis
plures suos dominus uo¬
luit habere discipulos. eqͥ¬
bus duodecim elegit. quoᷤ
⁊̃ applõs nominauit: qui¬
bus euungelii sacram̃ẽta
cõmrtteret. ⁊ ꝑ quos totũ
mũdum ad suam fidem
conuocaret. Quibus ⁊ ali¬

Expanded text:
ominus ac redemptor noster, praevidens discipulorum animos de sua passione turbandos, longe ante eis et poenam ejusdem passionis, et gloriam suae resurrectionis praedicere voluit, ut cum eum morientem cernerent, resurrecturum quoque sicut eis praedixerat, minime dubitarent. Et crebro quiverat, sed quia temporis accessu quod audierant, labi a memoria poterat, idcirco iturus ad passionem, et secum eos ducturus, iterato eis futura praedixit, quatenus eos contra venientem tentationem praepararet, ne veniente crucis persecutione et passionis ignominia, terrerentur. Mala uae praesciuntur. Nam subiti casus, etiam fortissimos quosque obruere solent. Assumpsit, inquam, duodecim discipulos suos. Initio suae praedicationis plures Dominus voluit habere discipulos, e quibus duodecim elegit, quos et apostolos nominavit, quibus evangelii sacramenta committeret, et per quos totum mundum ad suam fidem convocaret. Quibus et ali
Abbreviated transcription (Latin):
montẽ ephraim asep¬
tentͥonali plaga mon¬
tis gaas. Om̃is que gẽ
n̾atio congregata est ad¬
patres suos :et surrexe¬
runt alii qui non no

Expanded text:
monte Ephraim, a septentrionali plaga montis Gaas. Omnisque illa generatio congregata est patres suos: et surrexerunt alii, qui non no
Abbreviated transcription (Latin):
uit uir unꝰ
de ramatha¬
im sophimde
monte ephraun. et
nomen eius helchana
filius hieroboam. filii
heluu. filii thau. filii
suphefrateus: et ha¬
buit duas uxores. no¬
men unianna. et no¬
men secũde fernena.
fueruntq fe nene fi¬
lii.anne autẽ non erãt
liberi. Et ascendebat uir
ille de ciuitare sua sta¬
tutis diebus ut adora¬
ret ⁊ sacͥficaret comi¬
no exercituũ in silo.
Erant autem᷑ duo filii
heli. olui ⁊ finees sac̃¬
dotes domini.
enit ergo dies ⁊
immolauit hel¬
chana: dedit q fennee
uxori sue et cunctis

Expanded text:
uit vir unus de Ramathaim Sophim de monte Effraym: et nomen ejus Helcana filius Hieroboam filii Heliu filii Thau: filii Suph Eufratheus: et habuit duas uxores. Nomen uni Anna: et nomen secunde Fenenna. Fueruntque Fenenne filii: Anne autem non erant liberi. Et ascendebat vir ille de civitate sua statutis diebus: ut adoraret et sacrificaret Domino exercituum in Silo. Erant ibi autem duo filii Heli: Ofni et Finees sacerdotes Domini. Venit ergo dies ut immolaret Helcana. Deditque Fenenne uxori
Abbreviated transcription (Latin):
cum milibus nubi¬
bus et uidebit eum omĩt
oculus. ⁊ qui eum pupu¬
gerunt: ⁊ plangent se suꝑ
eum omnes tͥbus terre
etiam amen. Ego sum al¬
pha & m. pͥncipium ⁊ fim᷑
dicit domimis deus qui
est. ⁊ qui erat ⁊ qui rentur᷑
est onimpotens. Ego io¬
hannes frat̾ uester ⁊ par¬
ticeps in tͥbulatione. et
regno ⁊ paciencia in xp̃o¬
Ihũ: fui in insulaque ap
magnam tanquam tube
dicentis. Quod uides : scri¬

Expanded text:
nubibus et videbit eum omnis oculus et qui eum pupugerunt et plangent se super eum omnes tribus terrae etiam amen ego sum Alpha et Omega principium et finis dicit Dominus Deus qui est et qui erat et qui venturus est Omnipotens ego Iohannes frater vester et particeps in tribulatione et regno et patientia in Iesu fui in insula qust me vocem magnam tanquam tubae dicentis: Quod vides scri
Abbreviated transcription (Latin):
illud fuit qd et iu¬
deis intellectum abstutit.
⁊ sapientium mũcli corda
turbauit: nisi crux filii¬
uanesc̾e prudentiam ⁊
israheliticam fecit cali¬
gare doctͥnam. Om̃e nãq
sensum humane mẽtis
excelsit diuumni altitudo
confilii. complacuit deo
per stulticiam p̾dicatioĩs
saluos fatere credentes
ut mirabilior fieret cõs¬
tantia fidei. & difficulta¬
te credendi. Inconseqũeᷤᷤ
enim ⁊ in rationabile
uidebatur recipere ani¬
mo quod creatorem
om̃im naturarum in
stantia ueri homini
uirgo intemerata pe¬
perisset. Quo equalis

Expanded text:
illud fuit quod et Juillud fuit quod et Judaeis intellectum abstulit, et sapientium mundi corda turbavanescere prudentum, et israeliticam fecit caligare doctrinam omnem? Namque sensum humane mentis excessit divini altitudo consilii, cum placuit Deo per stultitiam praedicationis, salvos facere credentes , ut mirabilior fieret 274 constantia fidei ex difficultate credendi. Inconsequens enim et irrationabile videbatur recipere animo quod creatorem omnium naturarum in substantia veri hominis Virgo intemerata peperisset; quod aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ꝓphãrum oracula
ꝓfuerunt: cum pascha
domini tot setulis celelͣ¬
tum in eo Ioh̃es doceret
Impletum. de quo publi¬
ca ꝓtestatione dicebat.
Ecce agnus dei. ecce qui
tollit peccata munddi.
Repugnat iniquitas ius¬
ticie. cecitas Luci menda¬
tium ueritati s deseuicia
obluctantium. de scelere
crudelium obtinuit io¬
hannes et̾ne dispositionis
effectum. Et itahuma¬
no generi sua morte cõ¬
suluit. ut sacram̃tum eti¬
am salutis ip̃is ꝑsecutori¬
bus non negaret. Qui eĩ
uenãt uniuersis credenti¬
bus omnia peccata dimit¬
tere:a generali indulgen¬
tia nec indaicum noluit
crimen exchidere. Quor
itaq pertidiam detestam᷑
eorum fidemsi com̾itan¬
tur amplectumir. Et mit¬
tes misericordiam domĩ
qui ꝑ eisa quibus erat
crucifixus orabat.
Nos quoq cum beato par¬
prece. s. & ut ille populꝰ
misericordiam consequa¬
tur optamus. Obcuius
offensionẽ grãm recũci¬
liationis accepimus.
Qm̃ sicut ait magister
ut omnium misereat᷑.

Expanded text:
nihil prophetarum oracula profuerunt, cum Pascha Domini tot saeculis celebratum in eo Joannes doceret impletum, de quo publica protestatione dicebat: Ecce Agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi . Repugnat iniquitas justitiae, caecitas luci, mendacium veritati; sed de saevitia obluctantium, de scelere crudelium obtinuit Jesus aeternae dispositionis effectum; et ita humano generi sua morte consuluit, ut sacramentum salutis etiam ipsis persecutoribus non negaret. Qui enim venerat universis credentibus omnia peccata dimittere, a generali indulgentia nec Judaicum voluit crimen excludere. Quorum itaque perfidiam detestamur, eorumdem fidem, si convertantur, amplectimur; et imitantes misericordiam Domini, qui pro eis a quibus erat crucifixus orabat, nos quoque cum beato Paupreces, et ut ille populus misericordiam consequatur optamus, ob cujus offensionem gratiam reconciliationis accepimus: quoniam, sicut ait idem magister ut omnium misereatur
Abbreviated transcription (Latin):
eniq cũ reu̾sus ess
rex sennacherim
fugiens a iudea plaga
quam circa cũ deus fec̾at
ꝓpt̾ blaphemiam suam
⁊ iratus młtos occideret
ex filiis isrł: tobias sepe¬
liebat corpora eorum. At
ubi numciatum ẽ. reg.
iussit eum occidi ⁊ tuli
omnem substanciam eiͦ.
obias cum filio suo

Expanded text:
enique cum reversus esset rex Sennacherim fugiens a Iudaea plagam quam circa eum Deus fecerat propter blasphemiam suam et iratus multos occideret ex filiis Israhel Tobias sepeliebat corpora eorum at ubi nuntiatum est regi iussit eum occidi et tulit ei omnem substantiam eius Tobias vero cum filio suo
Abbreviated transcription (Latin):
tus autem hic psalmꝰ
cligestis est ex personado¬
mini saluatoris: quip¬
pe cum plura de eo in
nouo sint positatesta¬
m̃to. dicit itaq. Dens
deus meus respice in
me.⁊ reliqͣ. Quare ad¬
sumpti hominis agit
causam ut interrogare
quodaminolo udeatur
dicens. Deus omĩin qui
mͥ conscius sum. scdm
tum: nec erat dolus in
ore eius. Hec autem di¬
cit ut manifestaret ꝓpt̾
nos se esse derelictum quo¬
rum peccata portabat. Ae
uidentes discerenns ⁊ nõ
ꝓ ipso sancto ⁊ iusto mori
cum pro peccatoribus ille
moreretur.
eniq ac ucce in pã

Expanded text:
tus autem hic psalmus digestus est ex persona Domini Salvatoris, quippe cum plura de eo in Novo sint posita Testamento. Dicit itaque: Deus, Deus meus, respice in me: et reliqua. Quare assumpti hominis agit causam, ut interrogare quodammodo videatur, dicens: Deus omnium, qui hi conscius sum. Secuntum, nec erat dolus in ore ejus. Haec autem dicit, ut manifestaret propter nos se esse derelictum, quorum peccata portabat, ac videntes disceremus et nos pro ipso sancto et justo mori, cum pro peccatoribus et ille moreretur. Denique hac voce in pa
Abbreviated transcription (Latin):
tualis sacramenti. immolationis sci¬
licet imaginarie alt̾am uͦ realis
forme scilicet panis et uini. ut sic̃
immolatio imaginaria figurate
uocatur mors. crucifixio xp̃i. & sic̃
forma panis et uini figurate uocat᷑
corpus xp̃i: sic sacramentum fidei.
scilicet baptisma figurate dicatur
fides. Notandum quod in altera haꝵ
similitudinum celestem panem
qui uere caro xp̃i est non cõmuni
s suo et quasi ꝓprio modo corpus
xp̃i uocari dixit. quia scilicet cor¬
pus illud non corporale s sp̃ũale
et diuinum p̃ omnib corꝑibus
singłarit̃ uidit: in altera autem
sacramentum corꝑis xp̃i id est
formam panis absolute. sccłm quẽ¬
dammodum corpus xp̃i clixit.
quia cõmuni figura non existentũ
quod dicunt᷑. illud dici corpus .xͥ.
notauit. Quod autem inuisibile
corpus xp̃i sacramentũ uisibilis
corꝑis xp̃i clixit: intelligibiliter
tantum ꝑ ext̾iorem aliquam
actionem & non sensualiter acci¬

Expanded text:
tualis sacramenti, immolationis scitualis sacramenti, immolationis scilicet imaginarie, alteram vero realis, formae scilicet panis et vini, ut, sicut immolatio imaginariae figurate vocatur mors, et crucifixio Christi, et sicut forma panis et vini figurate vocatur corpus Christi, sic sacramentum fidei, scilicet baptisma, figurate vocetur fides. Notandum quod in altera harum similitudinum coelestem panem, qui vere Christi caro est, non communi, sed suo, et quasi proprio modo corpus Christi vocari dixit, quia scilicet corpus illud non corporale, sed spirituale et divinum prae omnibus corporibus singulariter vidit. In altera autem sacramentum corporis Christi, id est formam panis absolute secundum quemdam modum corpus Christi dixit, quia communi figura non existentium quod dicuntur, illud dici corpus Christi notavit. Quod autem invisibile corpus Christi sacramentum visibilis corporis Christi dixit, intelligibiliter tantum per exteriorem aliquam actionem, et non sensualiter acci
Abbreviated transcription (Latin):
immolationem quam non in rei
ueritate dixit fieri. s sola similitu¬
dine sacramenti ueram immolatio¬
nem xp̃i rep̃sentantis mortẽ. pas¬
sionem. crucifixionem. ip̃o myste¬
rio significante debere intelligi: sic¬
q baptisma quod est sacramentum
fidei. non in rei ueritate s sola simi¬
litudine fidem dici. Quod uero uerã
carneni xp̃i. suo modo corpus xp̃i di
xit uocari. cum reuera sui ip̃ius sa¬
cramentum sit. non ita intelligen¬
dum est. quasi non uere dicatur cor¬
pus xp̃i. s suo modo id est sibi singu¬
lariter ꝓpͥo. quia cum omne corpus
sit uisibile &x palpabile. solum corpꝰ
xp̃i post resurrectionem mutata na¬
tura non substancia. non est corꝑale
tum est. Quod uero dixit ad bonefa¬
des est: intelligendum est de for¬
ma panis et uini. que non uere
sed figurate & nuncupatiue dicit᷑
corpus xp̃i. Quia igitur augusti¬
nus ad comꝓbandum quod sacra¬
mentum fidei fides diceret᷑. duas
similitudines dedit. unam ac¬

Expanded text:
immolationem quam non rei veritate dixit fieri, sola similitudine sacramenti veram immolationem Christi repraesentantis, mortem, passionem, crucifixionem, ipso mysterio significante debere intelligi: sicque baptisma, quod est sacramentum fidei, non in rei veritate, sed sola similitudine fidem dici. Quod vero veram carnem Christi suo modo corpus Christi dixit vocari, cum revera sui ipsius sacramentum sit, non ita intelligendum est, quasi non vere dicatur corpus Christi, sed suo modo, id est sibi singulariter proprio; quia, cum omne corpus sit visibile atque palpabile, solum corpus Christi post resurrectionem mutata natura non substantia non est corporale, superius. Quod vero dixit ad Bonifades est; » intelligendum est de forma panis et vini, quae non vere, sed figurate et nuncupative dicitur corpus Christi. Quia igitur Augustinus ad comprobandum, quod sacramentum fidei fides diceretur, duas similitudines dedit: unam ac
Abbreviated transcription (Latin):
quandam uite huiꝰ
consuctudinem dicũ¬
tur boni hommes
boni uiri bone femi¬
ne innocentes. et qͣ¬
si obseuantes ea que
in lege p̃cepta sunt:A
fcrente honorem parẽ¬
tibus siis nõ metiã¬
tes. non homicidiura
ꝑpetrantes. ñ furtũ
fatientes. non falsũ
adu̾sus quenqͣm testi¬
moclo isti. Numquid
⁊ nos ceci sumus : Ca
uero ista omia qui fa¬
ciunt ⁊ nesciunt ad
qiuam firem referant
inaniter faciunt: dñs
degrege suo et de ostio qͦ
intratur ad ouile. sumi¬
litudinem ꝓposuit in
hodierna lectione.

Expanded text:
quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta sunt; deferentes honorem parentibus suis, non moechantes, non homicidium perpetrantes, non furtum facientes, non falsum adversus quemquam testimodo isti, Numquid et nos caeci sumus? Quia vero ista omnia quae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt, Dominus de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile, similitudinem proposuit in hodierna lectione.
Abbreviated transcription (Latin):
onis nr̃e fideiꝙ pͥmicias
⁊ exultantibus animiꝰ
lrate spei incia leb minꝰ
Exinde em̃ in et̾nã hedi¬
tatem cepimꝰ int̾ire. Ex¬
inde nobis xp̃m logũecia
scripturaꝵ archana patu¬
erunt. Et ueritas qͣm iu-¬
deoꝵ obcecatio ñ recipit oĩ¬
bus natõibus suũ lum̃e

Expanded text:
mitias, et exsultantibus animis beatae spei initia celebremus. Exinde enim in aeternam haereditatem coepimus introire; exinde nobis Christum loquentia Scripturarum arcana patuerunt; et veritas, quam Judaeorum obcaecatio non recipit, omnibus nationibus lume
Abbreviated transcription (Latin):
nũ recipere curus oppi¬
dum potiustis ostendere.
Illi potuerunt ꝓ eo mori:
quem nũdũ poterant ꝯ¬
fiteri. Ita xp̃c ne nullũ ei
tempꝰ esset absq in iracłõ:
ante usũ lingne potesta
tem ubi tacitus excebat.
⁊ quasi iam dicẽt. sunte
pueros uenire adme:ta¬
liũ est enĩ regnũ celorũ.
noua gła coronabat in¬
fantes. Et de initiis suis
paruuloꝵ pͥmordia con¬
secrabat. ut diceret᷑ ne¬
minẽ hominũ diuim
incapatẽ ẽẽ sacram̃ti qn
etiam illa etas głe apta
esset martyrii. Agnossa

Expanded text:
us recipere, cujus oppidum potuistis ostendere. Illi potuerunt pro eo mori, quem nondum poterant confiteri. Ita Christus, ne ullum ei tempus esset absque miraculo, ante usum linguae potus exerebat; et quasi jam diceret: Sinite parvulos venire ad me, talium est enim regnum coelorum : nova gloria coronabat infantes, et de initiis suis parvulorum primordia consecrabat: 117 ut disceretur neminem hominum divini incapacem esse sacramenti, quando etiam illa aetas gloriae esse
Abbreviated transcription (Latin):
nutͥebant ꝙ eos supͣdic¬
ti regis p̃fectt. Sedet̃
necessaria mrecise uegis
salomonis cum ingen¬
ti cura p̾bebañt in tem¬
pore suo. Hordeum qͦ
⁊ paleas equorum ⁊ iu¬
mentorum deferebant
in locum ubi erat rex.
iuxta constitutum si

Expanded text:
nutriebantque eos supradicti regis praefecti sed et necessaria mensae regis Salomonis cum ingenti cura praebebant in tempore suo hordeum quoque et paleas equorum et iumentorum deferebant in locum ubi erat rex iuxta constitutum si
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ꝑcipere sapienciam
possunt. Anmalia non
possunt. s ⁊ animalis qͥ¬
cũq est homo ñ ꝑcipit
ea que sunt spc̃ sancti. Ũ¬
de ⁊ bene cũ dixisset ⁊ ui¬
ta erat lux hoĩĩ: subiũ¬
xit ⁊ de his qui ab huma¬
ne conditionis honore
ꝓcul recedentes. comꝑa¬
tisunt ium̃tis insipienti¬
bris. ꝙ similes facti sũt
illis. atq ideo recte ueri¬
tatis lũce pͥuant᷑. Et lux
inquit intenebris luc
⁊ tenebre eam ñ cõphẽ¬
derunt. Lux quippe hoĩ
corda hominũ sine p̃sen¬
tia cogitationis illustrat
Tenebre autẽ stusri sut
⁊ iniqui: quorũ ceta pͣ¬
cordit lux tenebre sapi¬
entie qͣliasint magir¬

Expanded text:
sunt, percipere sapientiam sunt, percipere sapientiam possunt, animalia non possunt. Sed et animalis quicunque est homo, non percipit ea quae sunt spiritus Dei. Unde bene cum dixisset: Et vita erat lux hominum, subjunxit, Et de his qui ab humanae conditionis honore procul recedentes comparati sunt jumentis insipientibus, et similes facti sunt illis, atque ideo recte veritatis lumine privantur. Et lux, inquit, in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Lux quippe homincorda hominum suae praesentia cognitionis illustrat: tenebrae autem stulti sunt et iniqui, quorum caeca praecordia lux aeternae sapientiae qualia sint mani
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃m est: patet ꝓfecto quia
ip̃e creat᷑a ñ est : ꝑ quem
om̃is creat᷑a facta est. Et ne
qui audiens ftãm ꝑ dñm
creaturam. mutabilem
crederet eius uoluntate:
quasi  n subito uellet
fac̾e creałtiram. quara
ab et̾no nũquam ante
fecsset: magniteste aicet
euungelista factam qui¬
Um in tͣpore creatutam.
in er̾na creaioris sa¬
crearetur semier fuisse¬
se dispo situm achte
tum est in tempore siue
uinũ sine uita carnis
tali tactoris racione qͣli
Non quia cocttrm̃ est
creatoriqꝰ creanit: sed
quis cort̾na est illi ra¬
nio uolũtatis sue inqͣ
ab cͥuꝰ habuit ⁊ habet
quiꝯ ⁊ quãdo crearet. qͣ¬
ret reatũ gubernet ⁊
⁊aneat. ãqum finem
singula que creauit ꝑ¬
duccat. Sequit᷑. Et ui¬
ta erat lux homniũ. Qͦ
u̾bo aꝑte docetur qd̾ ipsa
uitalis ratio ꝑ qũe om¬
nia cliposĩta sunt ⁊ re¬
gutue. non omẽm crea¬
turam s rationabilem
tanturu ut saꝑe possitil¬
lrminat. Hominẽ nã
ꝙ adimaginem dei facti

Expanded text:
m est, patet profecto quia ipse creatura non est per quem omnis creatura facta est. Et ne quis audiens factam per Dominum creaturam, mutabilem crederet ejus voluntatem, quasi qui subito vellet facere creaturam quam ab aeterno nunquam ante fecisset, manifeste docet evangelista factam quidem in tempore creaturam, sed in aeterna Creatoris sacrearetur, semper fuisse dispositum. tum est, in ipvivum sive vita carens, rituali factoris ratione, quasi Non quia coaeternum est Creatori quod creavit, sed quia coaeterna est illi ratio voluntatis suae, in qua ab aeterno habuit et habet quid et quando crearet, qualiter creatum gubernet ut maneat, ad quem finem singula quae creavit perducat. Sequitur: Et vita erat lux hominum. Quo verbo aperte docetur quod ipsa vitalis ratio, per quam omnia disposita sunt et reguntur, non omnem creaturam, sed rationabilem tantum ut sapere possit, illuminat. Homines namque, qui ad imaginem Dei facti
Abbreviated transcription (Latin):
uicissitudnns obumbͣtio.
Item fuere quidam p̾ui
digntatis auctore. qui xͫ.
homine tantũ cõfitẽtes.
deũ ꝓssus esse ñ crederent.
Quos consequẽter oppri¬
mit cum ait. Et deuserat
u̾bum. Fuere alii qui deũ
quidem illum: s extem¬
pore incarnationis sanctũ
non autẽ et̾num ante sẽ¬
cula natum. a patre put.¬
rẽt. Unde quidem tali
dixisse cõmemorat᷑ non
⁊ ego sĩ uolo ssum fieri
scdm̃ ip̃m. Et horum ne¬
fandam refellit santt̃iã
euiingelista cumait.
Hoc erat inpͥncipio apd
deum. Id est hoc u̾bum
quod dous est: ñ ex tempo
Nupit s in pͥncipio erat
eue apus dauco Itera fu¬
ere ueritatis inri: qͥ
xpm ⁊ ante parcum cir¬
ginis fuisse iam non ne-¬
garent. Non tñ natũ ex
patre d ñĩ: s fcmñ ex patre
⁊ ideo urinorẽ patre quif
creaturam crederent. Hol¬
etiam dampne: uingeli¬
cus sermo qui dicit. Om¬
na per ipm facta sunt: ⁊
sine ip̃o fc̃m est nichil. si e

Expanded text:
icissitudinis obumbratio. . Item fuere quidam pravi dogmatis auctores, qui Christum hominem tantum confitentes, Deum prorsus esse non crederent: quos consequenter exprimit , cum ait: Et Deus erat Verbum. Fuere alii qui Deum quidem illum, sed ex tempore incarnationis factum, non autem aeternum ante saecula natum a Patre putarent. Unde quidam talium dixisse commemoratur: Non  ego si volo, possum fieri secundum ipsum. Et horum nefandam refellit sententiam evangelista, cum ait. Hoc erat in principio apud Deum. Id est, hoc Verbum quod Deus est, non ex tempore coepit, sed in principio erat Deus apud Deum. Item fuere veritatim et ante partum Virginis jam fuisse non negarent, non tamen natum ex Patre Deum, sed factum a Patre, et ideo minorem Patre, quia creaturam, crederent. Etiam hos damnat evangelicus sermo, qui dicit: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est
Abbreviated transcription (Latin):
plo. in portitu saloniõis.
Gircundeclerunt eum gͦ
iuder: ⁊ dicebant. Quo¬
usq aminam nostram
tolłis: Si tu es xp̃e: die
nobis palam. Non uerita¬
tem  desiderabant: sed calũ¬
pniam preparabant. Hy¬
emps erat: et frigidi erãt
ad illum enim dinimim
ignem accendere pigri
erant: sed accendere est

Expanded text:
onis. Circumdederunt ergo eum Judaei, et dicebant ei: Quousque animam nostram tollis? Si tu es Christus, dic nobis palam. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Hiems erat, et frigidi erant: ad illum enim divinum ignem accedere pigri erant. Sed accedere est
Abbreviated transcription (Latin):
git am turba que pres¬
sit. Ideo dominus dixit.
Quis me tetigit: Et
ui. ates discͥipuli di¬
xerunt. Turba te compͥ¬
mit. et dicis quis me

Expanded text:
git quam turba quae pressit. Ideo Dominus dixit, Quis me tetigit? . Et mirantes discipuli, dixerunt: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me
Abbreviated transcription (Latin):
cum patribus su¬
is & sepultus est in ciui¬
cate daiid. Dies autẽ
quibus regnauit da¬
ni sunt. In hebroꝵ
regnauit sept̾ẽ annᷤ.
dit super thromim
cdauid patris sui. et
firmatum est regnũ
eius nimis.

Expanded text:
cum patribus suis: et sepultus est in civitate David. Dies autem quibus regnavit Dani sunt. In Hebron regnavit septem annis: dit super thronum David patris sui: et firmatum est regnum ejus nimis.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Et uos cum esse¬
tis aliqũ alienati ⁊ ĩimi.¬
cisensu in operis maliᷤ.
Nunc autẽ reconciliauit
incorpore carnis eius
per mortem exhibere uos
sanctos & ĩnaculatos
⁊inrep̃hensibiles coram
ip̃o: si tamen ꝑmanea¬
tis in fide fundati ⁊ stabi
les ⁊ immobiles ab spe
emiͣngelii quod andistis.
qd̃ p̃clicatũ est in uniu̾sa
creatura que srb celo est.
cuius factus sura ego
parilus miister qui
nũc gaudeo inpassioni.¬
bus ꝓ nobis. & adimple¬
o eaquesunt passioni xp̃i:

Expanded text:
senses: et uos cum essetis aliquando alienati et inimici sensus eius in operibus malis, nunc autem reconciliati in corpore carnis eius psanctos et immaculatos, et irreprehensibiles coram Deo, si tamen permaneatis in fide fundati firmi, les et inmobiles ab spe evangelii quod audistis quod praedicatum est in universa creatura quae sub caelo est cuius factus sum ego Paulus minister qui nunc gaudeo in passionibus pro vobis et adimpleo ea quae desunt pa
Abbreviated transcription (Latin):
samuel ꝓficiebat
rq crescebat: et place¬
bat tam deo quam ho¬
minibus. Uenit autem
uir dei ad heli: et ait
ad eum. Hec dicit dñs.
Nonquid non apte re¬
uclatus sum domin pa¬
tris tui. cum essent in
egypto in domo phara¬
bus tribubus urłm
deret ad altare mecũ
& adoleret mͥ incensũ

Expanded text:
Samuhel proficiebat atque crescebat et placebat tam Deo quam hominibus venit autem vir Dei ad Heli et ait ad eum haec dicit Dominus numquid non aperte revelatus sum domui patris tui cum essent in Aegypto in domo Pharabus tribubus Israhderet altare meum et adoleret mihi incensu
Abbreviated transcription (Latin):
aue aliqͥd d̃o ꝑceleste desi¬
derium redolere ualeaamꝰ.
Myrram offerimus. si car¬
mortificamus. ꝑMirrã
namq ut diximus agiͣ
ne mortua caro putrefiat.
Mortua uero carnem pu¬
tresc̾e est. hoc mortale corpꝰ¬
fluxui luxurie deseruire:
sicut de quibusdam per ꝓ¬
phãm dicitur. Computru¬
erũt ium̃ta in stertore sõ.
sum̃ta quipre in stercore
suo computrescere est.car¬
nales homines in fẽtore
luxurie uitam finire.
Myrram ergo deo offeri¬
mus a uando hoc
mortale corpus aluxu
rie putredine per condi¬
m̃tum cortinentie cu¬
todimus. Magnũ u
nobis aliguid magi a¬
nrnt: quod in regi¬
nem suamper uia alia
remmiur. In eo numq
qdͣ mimioniti faciunt.
nebis ꝓfecto infinuant
quid t᷑aciam. Regio qui¬
ꝑr nr̃a: paraisus est. Ad
quem ihũ cognito redire
per uiam qua uenimuꝰ
lediendo. uisibilia seq̃ndo
cibũ uetitũ gustando. dis¬
cessimus. S ad eam neceᷤ¬
se est ut flendo. obediendo.
uisibilis contempnẽdo.

Expanded text:
ave aliquid Deo per coeleste desiave aliquid Deo per coeleste desiderium redolere valeamus. Myrrham offerimus, si carmortificamus. Per myrrham namque, ut diximus, agitur 1471 ne mortua caro putrefiat. Mortuam vero carnem putrescfluxu luxuriae desaevire, sicut de quibusdam per prophetam dicitur: Computruerunt jumenta in stercore suo . Jumenta quippe in stercore suo computrescere est carnales homines in fetore luxuriae vitam finire. Myrrham ergo Deo offerimus, quando hoc mortalriae putredine per condimentum continentiae custodimus. 7. Magnum vero nobis aliquid magi innuunt, quod in regionem suam per aliam viam revertuntur. In eo namque quod admoniti faciunt, nobis profecto insinuant quid faciamus. Regio quippe nostra paradisus est, ad quam, Jesu cognito, redire per viam qua venimus bediendo, visibilia sequendo, cibum vetitum gustando, discessimus, sed ad eam necesse est, ut flendo, obediendo, visibilia contemnendo,
Abbreviated transcription (Latin):
os itaq nato dño. ix̃
Sofferainus aurũ uit
hũc ubiq regnare fatea¬
mur. O fferamus thus uͭ
credamus sd̃o his qui in
tempore apparut:deus
ante t̃pora extitit. Offera¬
mus myrram ut eũ quẽ
credimꝰ in sua diuinitateĩ¬
passibilem crelamꝰ etiam ĩ
ur̃a fuisse carne mortalẽ.
Quanrus in auro thure ⁊
telligi. Auro naq sapiencia
designatur. salomone attes¬
tante qui ait. Thesaurus
desiderabilis reqiriescit in
ore sapientis. Chure autẽ
quod deo incenditur: uir¬
tus orationis expͥmtur.
psalmista attestante qui di¬
cit. Dirigat᷑ oratio mea si¬
cut incerisũ in conspectu
tuo. Per mirtam uͦ carmꝰ
nr̃e mortificatio figurat᷑.
Nñ sancta eccl̃ia de suis
ad mortẽ p deo c̃tantibus
dicit. Manus mee distil¬
lauerñt mirrã. Nato er¬
go rege aucum offeriiꝰ.
in conspectu illiꝰ clarita¬
te superne sapientie resplẽ¬
demus. thus offerimꝰ. si co¬
gitationes carrris suꝑ scã
orationũ studia in ara
cordis incendimus ut su¬

Expanded text:
os itaque nato Domino offeramus aurum, ut hunc ubique regnare fateamur; offeramus thus, ut credamus quod is qui in tempore apparuit Deus ante tempora exstitit; offeramus myrrham, ut eum quem credimus in sua divinitate impassibilem credamus etiam in nostra fuisse carne mortalem. Quamvis in auro, thure et test. Auro namque sapientia designatur, Salomone attestante, qui ait: Thesaurus desiderabilis requiescit in ore sapientis . Thure autem quod Deo incenditur virtus orationis exprimitur, Psalmista testante, qui dicit: Dirigatur oratio mea sicut incensum in conspectu tuo . Per myrrham vero carnis nostrae mortificatio figuratur; unde sancta Ecclesia de suis ad mortem pro Deo certantibus dicit: Manus meae distillaverunt myrrham . Nato ergo Regi aurum offerimus, si in conspectu illius claritate supernae sapientiae resplendemus. Thus offerimus, si cogitationes carnis per sancta orationum studia in ara cordis incendimus, ut su
Abbreviated transcription (Latin):
est oblatis muneribus
supplicit᷑ adoratus. Nam
homo natus gentium:
prinncias suo cultuidedi¬
cauit. Aplica uero testat᷑
auctoritas. qura unus
est deus qui iustificat e̾¬
cuncisionem ex fide: ⁊p̃¬
putium ꝑ fidem. Circun¬
cisionis noĩe iudeos: p̃¬
putii noĩe gentes indubi¬
tenter ostendens. ii
sti sunt duo parietes
qui ex diu̾so uenerũt:
⁊̃ in lapidem qui factus ẽ.
uenerunt. Unus paries
uenit ex iudeis. alter ue¬
nit ex gentibus longe a
se diu̾si erant: qñ diu̾sa
credebant. Positus est in
m edio lapis angłaris qͥ
ad se utͣmꝙ parietem duce¬
ret: ⁊ utͣͥmq uiro noĩe nũ¬
cuparet ẽẽnt ꝙ unũ com¬
munione uocabuli: qui
fierent inuna gr̃a sacra¬
menti. Per xp̃m eñĩ qui
est pax nr̃a faciens utrũ¬
que unũ iudei ⁊ gentiles
facti sunt unũ. quibus
fidei unitas imũ indidit
Ad lapidem ergo angularẽ
ut̾q paries uenit: ⁊ uerũ
angulum fidei unitas fecit.
Hõrum duoꝵ parietum

Expanded text:
s oblatis muneribus s oblatis muneribus suppliciter est adoratus. Nam m Deus homo natus gentium primitias suo cultui dedicavit. Apostolica vero testatur auctoritas, quia unus est Deus qui justificat circumcis onem ex fide, et praeputium per fidem : circumcisionis nomine Judaeos, praeputii nomine gentes indubitanter ostendens. 2. Isti sunt duo parietes, qui ex diverso venerunt, et in lapidem qui factus est  fidei convenerunt. Unus paries venit ex Judaeis, alter venit ex gentibus. Longe a se diversi erant, quando diversa credebant: positus est in medio lapis angularis, qui ad se utrumque parietem duceret, et utrumque uno nomine nuncuparet, essentque unum communione vocabuli, qui fierent unum in una gratia sacramenti. Per Christum enim qui est pax nostra, faciens utraque unum , Judaei et gentiles facti sunt unum, quibus 559 fidei unitas unum indidit Ad lapidem ergo angularem uterque paries venit, et verum angulum fidei unitas fecit. Horum duorum parietum
Abbreviated transcription (Latin):
uiam repetentes qui ex ea
bomis delectati discessimus
ad eam malis amaricati
fratres: quia dies iste
qui nobis in honorem dñi
ꝑ annos singulos celebͣtur:
ore cunctoꝵ fideliũ epipha¬
nia uen̾abiliter nũcupat᷑.
Et quia grecũ ꝓbatur esse
uocabulum: młtis est lati¬
nis incognitum. Inde est
quod nom̃ istud omnes
latini dicunt. s non om̃s
inueniũtur nosse quod di¬
cunt. Proinde bonũ est ut
cuncti qui diem hodie. ũ
epyphaniam nuĩcupant: ⁊¬
cur hoc dicatur ignorant.
sacͣmentũ diei huius no¬
minis int̾pretatione cog¬
noscant. debet em̃ diei huiꝰ
sollempnitas a fidelibus ce¬
lebrari. Et ideo sollempui¬
tatis causa non debet igno¬
unc ergo diem sicut
dixinius epyphaniã
uocat xp̃ĩana religio. Epy¬
phania uero int̾pretatur
manifestatio. Traditum
autem tenemns a patͥb.
quod unigenitus deus po¬
stqͣm est scdm̃ carnẽ tẽpo¬
raliter natus. in isto die
est magis rementibus
manifẽstatus. a quibus¬

Expanded text:
aliam repetentes, qui ex ea aliam repetentes, qui ex ea bonis delectati discessimus, ad eam malis amaricati rissimi, quia dies iste qui a nobis in honorem Domini per annos singulos celebratur, ore cunctorum fidelium Epiphania venerabiliter nuncupatur. Et quia Graecum probatur esse vocabulum, multis est Latinis incognitum. Inde est quod nomen istud omnes quidem Latini dicunt, sed non omnes inveniuntur nosse quod dicunt. Proinde bonum est ut cuncti qui diem hodiernum Epiphaniam nuncupant, et cur hoc dicatur ignorant, sacramentum diei hujus nominis interpretatione cognoscant. Debet enim diei hujus solemnitas a fidelibus celebrari, et ideo solemnitatis causa non debet ignounc ergo diem, sicut diximus, Epiphaniam vocat Christiana religio. Epiphania vero interpretatur Manifestatio. Traditum autem tenemus a Patribus quod Unigenitus Dei, postquam est secundum carnem temporaliter natus, in isto die est Magis venientibus manifestatus, a quibu
Abbreviated transcription (Latin):
minus inueniat qͦs con¬
dempnet. Puniamꝰ flecibꝰ
culpas. ⁊ cum psalunste
uoce p̾ueniamus faciem
eius inconfessione uolup¬
tatum. Nos gͦ fallacia nł¬
la deciprat.nulla uana le¬
ticia seducat. In proxino
namq est uidex qui dixit.
ue uobis qui ridetis minc:
quia lugebitis ⁊ flebitis. hĩe
enĩ salom̃o ait. Risus dolo¬
re miscebitur. & extrema
Gandii lutus occupat. Hĩc
iterũ dicit. Risum deputa¬
ui errorem: ⁊gaudio dixi
quid trustra deciper is. hĩe
rusus ait. Cor sapientium
ubi tͥsticia est: et cor stultoꝵ
ubi leticia. Pertimescannuꝰ
ergo p̾cepta dei: si celebͣmus
ueraciter sollempnitatem
tio. psalmista testante qui
ait. Sacrificiũdeo spẽ cotͥ¬
bulatus. Peccata nr̃a p̃t̾ita
in baptismatis ꝑceptione do¬
nata sunt : ⁊ tam̃ post lap¬
tisma młta cõmisimus.
sed lauari iterum baptisma¬
tis non possumus. Quia ergo
⁊ post baptisma inquinaui¬
mus uitam. baptizemus
lacͥmis consciencĩa: qͣtimiᷤ
regionem arãm ꝑ aliam

Expanded text:
s condemnet. Puniamus fletibus culpas, et cum Psalmistae voce praeveniamus faciem ejus in confessione . Voluptatum nos ergo fallacia nulla decipiat, nulla vana laetitia seducat. In proximo namque est judex qui dixit: Vae vobis qui ridetis nunc, quia lugebitis et flebitis . Hinc etenim Salomon ait: Risus dolori miscebitur, et extrema gaudii luctus occupat . Hinc iterum dicit: Risum deputavi errorem, et gaudio dixi: Quid frustra deciperis? Hinc rursus ait: Cor sapientium ubi tristitia est, et cor stultorum ubi laetitia . Pertimescamus ergo praecepta Dei, si celebramus veraciter solemnitatem tum, Psalmista testante, qui ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Peccata nostra praeterita in baptismatis perceptione laxata sunt, et tamen post baptisma multa commisimus, sed lavari iterum baptismatis aqua non possumus. Quia ergo et post baptisma inquinavimus vitam, baptizemus lacrymis conscientiam, quatenus regionem nostram per viam
Abbreviated transcription (Latin):
per pauidi. semꝑꝙ suszetti
ponaims ante oeulo cor¬
dũ hinc culpas artis illic
iudicium etre dũtri¬
ctionis. Peisemus quar
districtus index ueniat.
qͥ iudiciũ minatur ⁊ later.

Expanded text:
per pavidi semperque suspecti ponamus ante oculos cordis hinc culpas operis, illinc judicium extremae districtionis. Pensemus quam districtus judex veniat, qui judicium minat
Abbreviated transcription (Latin):
In siccitate messis illiꝰ
contetur:mulieresue¬
mentes et docentes eã.
Non ẽ. eñi pplũs sapĩes:
ꝓpt̾ea non misẽbitur
eius qui fecit eũ ⁊ qui
formauit eũ ñ parcet
ei. Et erit in die illa per¬
cuciet dominus ab alue¬
o flumĩs usq ad torren¬
tem egypti:et uos congͤ¬
gabimim unus ꝙ unꝰ
filii isrł. Et erit in die

Expanded text:
s illius conterentur mulieres venientes et docentes eam non est enim populus sapiens propterea non miserebitur eius qui fecit eum et qui formavit eum non parcet ei et erit in die illa percutiet Dominus ab alveo Fluminis usque ad torrentem Aegypti et vos congregabimini unus et unus filii Is
Abbreviated transcription (Latin):
tatum lequi consueui.
cod quia lassescente sto¬
macho ea que dictauero
legere ip̃e non possum
quosdem ur̃m maius
lilenter audientes intu¬
eor. unde nunc a me met¬
ip̃o exigere contra mo¬
reni uolo. ut inter sacͣ
missarum sollempnia
lectionẽ sancti euungelii
nondictando. sed collocan¬
do edisseram. Sit q exci¬
piatur ut loquirmir: qr
collocutionis uox corda
torpentia plur quã ser¬
mo lectiomis excitat. ⁊
quasi quadarri mimm
sollicitudinis ut euigi¬
lent. pulsat & quidetu
ad hoc oprus me suffic̾e
posse non id so tamn
uires quas imꝑitia de¬
negat caritas minis¬
trãt. Scio naniq quid
dixit. Aperi osbiruri
⁊ ego adimplebo illud.
Bonũ ergo opus nobis
in uolũtate est: nã
ex diuinc adiutorio
erit inꝑfectione. Dat lo¬
quendi ausum etiam
resurrectionis dnice
tanta solle nuitas:
quia ⁊ indisũ ualde
est ut eo die lauces debi¬
tas taceat lingua car¬
iris qd uidelicet die
ro resurrexit auttoriꝰ.
E

Expanded text:
tatum loqui consuevi; sed quia, lassescente stomacho, ea quae dictavero legere ipse non possum, quosdam vestrum minus libenter audientes intueor. Unde nunc a memetipso exigere contra morem volo ut inter sacra missarum solemnia lectionem sancti Evangelii non dictando, sed colloquendo edisseram. Sicque excipiatur ut loquimur, quia collocutionis vox corda torpentia plus quam sermo lectionis excitat, et quasi quadam manu sollicitudinis ut evigilent pulsat. Et quidem ad hoc opus me sufficere posse non video; sed tamen vires quas imperitia denegat charitas ministrat. Scio namque qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud . Bonum ergo opus nobis in voluntate sit, nam ex divino adjutorio erit in perfectione. Dat loquendi ausum ipsa etiam resurrectionis Dominicae tanta solemnitas, quia et indignum valde est ut eo die laudes debitas taceat lingua carnis, quo videlicet die caro resurrexit auctoris. e
Abbreviated transcription (Latin):
sui dignitate sicut uale¬
mus singula considerã¬
tes: non sufficit dies.
Proinde peto ⁊ ammo¬
neo caritatem. urãm:
ut in his que apertast̃
sermonem nr̃m non re¬
quiratis.

Expanded text:
sui dignitate, sicut valemus, singula considerantes, non sufficit dies. Proinde peto et admoneo Charitatem vestram, ut in iis quae aperta sunt, sermonem nostrum non requiratis
Abbreviated transcription (Latin):
minis eius hune
quem uidetis ⁊¬
nostis confirmaũ
nomen eius: et fideᷤ
que ꝑeum est declit
integram sanitatem
istam. in conspectu õĩ
fr̃s scio quia per ig¬
norantiam fecistics
sicut et pͥncipes ur̃i.
Deus autem que p̃mũ¬
ciauit per os omnium
ꝓphetharum pati xp̃m
suum impleuit sic. Pe¬
mini:ut deleantur
uestra peccata. ut cũ
uenerint tempora re¬
frigerii a conspectu
domini. & miserit eũ
qui p̃dictus est uobis

Expanded text:
minis eius hunc quem videtis nostis confirmavit nomen eius et fides quae per eum est dedit integram sanitatem istam in conspectu omnium fratres scio quia per ignorantiam fecistis sicut et principes vestri Deus autem quae praenuntiavit per os omnium prophetarum pati Christum suum implevit sic paemini ut deleantur vestra peccata ut cum venerint tempora refrigerii a conspectu Domini et miserit eum qui praedicatus est vobis
Abbreviated transcription (Latin):
demptor nr imminen¬
te sue passionis articulo
disculpis ⁊ glãm ascenssi¬
onis qua ip̃e p̾ mortem
⁊ resurreitionem erat
clarificandus. & aduen¬
tum sp̃e scĩ quo illi erãt
illustrandi patefecit: qͣ.¬
tinus instante hora pas¬
sionis eiusdem minus
ꝓ illuis morte dolerent.

Expanded text:
imminente suae passionis articulo, discipulis et gloriam ascensionis, qua ipse post mortem et resurrectionem erat clarificandus, et adventum Spiritus sancti, quo illi erant illustrandi, patefecit, quatenus instante hora passionis ejusdem, minus pro illius morte dolerent
Abbreviated transcription (Latin):
ita ponit. Sanctificatus
est eñĩ uir infidelis in u¬
xore: ⁊ sanctificata est mu¬
lier infidelis infratre. Ñ

Expanded text:
ita ponit, Sanctificatus est enim vir infidelis in uxore, et sanctificata est mulier infidelis in fratre. N
Abbreviated transcription (Latin):
eius.Inter omnia mi
Sed si attendamus quid
fecerit: delectari debemꝰ po¬
us quam mirari. Il
suscitauit hominem:
qui fecit hominem. Ipse
est enim uuicus pacris:
per quem sicut nostiͦ facta
sunt omnia.
i ergo ꝑ illum facta
sunt omnia quid

Expanded text:
Inter omnia miraedicatur. Sed si attendamus quis fecerit, delectari debemus potius quam mirari. Ille suscitavit hominem, qui fecit hominem; ipse enim est Unicus Patris, per quem, sicut nostis, facta sunt omnia. Si ergo per illum facta sunt omnia, quid
Abbreviated transcription (Latin):
pastoribus argelus area¬
ret:cosꝙ dei claritas cir¬
cum fulget. insi qd̃ illi
p̃ceteris uidere subli¬
mia m̾entur. qui fide¬
libus regibus p̃esse soli¬
cite sciunt. Dumq ip̃i
pie super gͬegem iugisat.
dinina supe eosgracia
largius choruscat. Re¬

Expanded text:
pastoribus, angelus apparet, eosque Dei claritas circumfulget, quia illi prae caeteris videre sublimia merentur, qui fidelibus gregibus praeesse sollicite sciunt. Dumque ipsi pie super gregem vigilant, divina super eos gratia largius coruscat.
Abbreviated transcription (Latin):
iam sub se uelud infir¬
rnam cintẽpr̾e ausisut̃.
quã iuꝑse uidelicet ince¬
ii rege uerantur . hee
ha xedeclignãtur homi¬
nẽ soci qui super se ado¬
ra it ominem xp̃radeũ.
Curemꝰ rgo fr̃s karissimi:
ne qua nos immũdit
polluat. qui in et̾na p̾sẽ¬
tia & clei cines. & angelis
equales sumꝰ. Heridice¬
mus moribus dignitatẽ
nram. Nulla not᷑ luxu¬
ria inquinet nulla nos
turpũ cogitatio acuiet. si
malicia mẽtẽ mordeat:
ñ inuidie rubigo cõsu¬
mat. Non elatio inflet.
non ambitio per t̾rena
oblectam̃ta dilaniet. ñ ira
inflãmet. dii ⁊ enĩ uocati
sunt homines. Defende gͦ

Expanded text:
jam sub se velut infijam sub se velut infirmam contemnere ausi sunt, quam super se videlicet in coeli Rege venerantur. Nec habere dedignantur hominem socium, qui super se adorant hominem Deum. Curemus ergo, fratres charissimi, ne qua nos immunditia polluat, qui in aeterna praescientia et Dei cives, et angelis ejus aequales sumus. Vindicemus moribus dignitatem nostram, nulla nos luxuria inquinet, nulla nos turpis cogitatio accuset, non malitia mentem mordeat, non invidiae rubigo consumat, non elatio inflet, non ambitio per terrena oblectamenta dilaniet, non ira inflammet. Dii etenim vocati sunt homines. Defende ergo
Abbreviated transcription (Latin):
tor nr per ar ie nasce¬
tur. dicio diata cũ ange¬
uis habuiniꝰ. aquorũ
claritate atꝙ mũdicia
per prime culre meri¬
tum. per cotidiuna delic¬
ta longe lutabamus.
extraney erannuisad
ex traneos nosa suo coͣ¬
iortio deutabant an¬
geli ciues clei. Sed mia
nr̃e crciꝰ assumpsit.
infirmitatem nrãm
isss :n angelica celsi¬
tuLo non despicit.ad
pacemn nr̃am angeli re¬
deunt intentionem pͥe¬
ris discorde post pomĩt
et quos infirmo p̾us
abiectos ꝙ despexerant.
iam socio̾s uenerantur.
Hinc est er̃ĩ qd̾ lochul
ios e angelosadorant:
nc tamadorare pro¬
hilent ir. Iohannes ue¬
ro in apokalipsi adora
reMelum uoluit: s
tam̃ ildem h̃c angelus
ne se debeat adorare cõs¬
picit dicens. Uide ne se¬
cĩs: cum sernus tuas sũ
⁊ frm tuorũ. Quid est
quod ante redempton
aduentsĩ angeliab ho¬
mĩbus adorant᷑.  ie¬
naturãm nrãm quani
prius despex̾ant res
hanc suꝑ se assuenpt am
conspiciunt subst aiã
sibi uid̾e pitimescunt. nͨ

Expanded text:
er carnem nasceretur, discordiam cum angelis habuimus, a quorum claritate atque munditia per primae culpae meritum, per quotidiana delicta, longe distabamus. extranei eramus a Deo, extraneos nos a suo consortio deputabant Angeli cives Dei. Sed quia nostrae carnis assumpsit, infirmitatem nostram illa jam angelica celsitudo non despicit. Ad pacem nostram angeli redeunt, intentionem prioris discordiae postponunt, et quos infirmos prius abjectosque despexerant, jam socios venerantur. Hinc est enim quod Loth, vel Josue angelos adorant, nec tamen adorare prohibentur: Joannes vero in Apocalypsi adorare angelum voluit, sed tamen idem hunc angelus ne se debeat adorare compescit, dicens: Vide ne feceris, conservus tuus sum et fratrum tuorum. Quid est quod ante Redemptoris adventum angeli ab hominibus adorantur et tacenaturam nostram quam prius despexerant, postquam hanc super se assumptam conspiciunt, substratam sibi videre pertimescunt. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ est ubi descendit. Et quia
ꝑꝓph̃am dicitur. ominis
caro femĩ. fcũs homo fenũ
nrm u̾tit infrum̃tum.
Qui de semẽipso ait. Hisi
granũ frumenti cadens
int̾ra mortuũ fuerit: ip¬
sum solum manet. Uncle
⁊ atus in p̃sepe reclinat᷑
ut fideles omnes uidelicet
scã animalia carnis sue p¬
mento reficẽt. ne ab inter

Expanded text:
 est ubi descendit. Et quia  est ubi descendit. Et quia per prophetam dicitur: Omnis caro fenum , factus homo, fenum nostrum vertit in frumentum, qui de semetipso ait: Nisi granum frumenti cadens in terram mortuum fuerit, ipsum solum manet . Unde et natus in praesepio reclinatur, ut fideles omnes videlicet sancta animalia, carnis suae frumento refice
Abbreviated transcription (Latin):
monstͣtur quia ille uenie¬
bat incarne qui elettos su¬
os ascriberet in et̾nitate.
Cui contra de reprobis ꝑ
ꝓphãm dicitur. Deleantur
de libro uiuentium. ⁊ cum
iustis nõ scribantur. Qui
bene etiam in bethleem naꝰ¬
citur. Bethleem quippe do¬
mus prnis interp̃tatur.
Ip̃e namq est qui ait. Ego
sum panis uiuꝰ. qui de ce¬
lo descencb. Locus ergo in
quo dñs nasce̾tur: domuꝰ
panis ante uocatus est:
quia futurũ ꝓfecto erat
ut ibi ille per materam
carnis appareret qui el ec¬
torũ mentes interna sa¬
tietate reficeret.Qui non
in parentum domo sed in
uia nascitur. ut ꝓfec to
ostenderet quia per hunꝰ¬
nitatem quã assumpserat:
quasi in alieno nacebat᷑.
alienũ ridelicet ñ secun¬
dumr potestarẽ dico: sed
secũdum naturam. Nã
de potestate eius scriptũ ẽ.
In propria uenit. In na¬
tura et enĩ suci ante tem¬
pora natus est :⁊ ꝑ nrãm
uenit extempore. Qui gͦ
et̾nus permanens tempo¬
ralis apparirit: alienum¬

Expanded text:
ille veniebat in carne, qui electos suos ascriberet in aeternitate? Quo contra de reprobis per Prophetam dicitur: Deleantur de libro viventium, et cum justis non scribantur . Qui bene etiam in Bethlehem nascitur: Bethlehem quippe domus panis interpretatur. Ipse namque est qui ait: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Locus ergo in quo Dominus nascitur, domus panis antea vocatus est, quia futurum profecto erat ut ille ibi per materiam carnis appareret, qui electorum mentes interna satietate reficeret. Qui non in parentum domo, sed in via nascitur, ut profecto 1461 ostenderet, quia per humanitatem suam quam assumpserat quasi in alieno nascebatur. Alienum videlicet non secundum potestatem dico, sed secundum naturam. Nam de potestate ejus scriptum est: In propria venit . In natura etenim sua ante tempora natus est, in nostra venit ex tempore. Qui ergo aeternus permanens temporalis apparuit, alienum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dicas cur testatus sũ
clisciplinam. ⁊ increpa¬
tionibus nõ adqͥeuit
cor me uin. nec au¬
diui uocem dicentiũ
me: ⁊ magistris non
inclinaui aurem tna
Pene fui in omni ma¬
lo: in medio ecclie et

Expanded text:
sum disciplinam, et increpationibus non acquievit cor meum, nec audivi vocem docentium me, et magistris non inclinavi aurem meam? , Pene fui in omni malo in medio Ecclesiae et
Abbreviated transcription (Latin):
aliter manibus in omñe
pulchritudinem figura¬
tũ. scalore sordiumi ⁊ ad ul¬
terma feditate deuirpãt.
Quomͦ ñ sanũ sapientibꝰ
patet:Nichil ibi inesse sa¬
nitatis ubi impia ubi
honesta uniu̾saꝙ om̃ia
& faciunt ⁊ locuntur. Ñ
audientes clamantem co¬
tidie in eccłã beatũ dauid
⁊ dicentem. Filii hominũ
usquequo graui corde: ut
qui diligitis uauitatem
⁊ queritis mendatiũ. Cra¬
ue utiq eorum cor est: at¬
ꝙ om̃i impietate depres¬
sum. qui per sacrilegos
iocos durinis monitis in¬
ludentes: uana diligunt¬
⁊ falsa sectantur. Et post om¬
na ad offensionis pleni¬
tudinem: dies ip̃is annũ
nouũ uocant. Qniquam
non inconuenienter seq¬
dum se nouũ appellant an
mĩ: qm̃ ꝑ nefandas ferias
honestate depulsa. turpitu
do ⁊ ꝑu̾sitas innouatur.
ouũ uocant

Expanded text:
aliter manibus in omnem pulchritudinem figuratum, squallore sordium et adulterina foeditate deturpant? Quomodo non sunum sapientibus patet, nihil ibi inesse sanitatis, ubi impia, ubi inhonesta, universaque omnia et faciunt et loquuntur; non audientes clamantem quotidie in Ecclesia beatum David et dicentem: Filii hominum, usquequo gravi corde; ut quid diligitis vanitatem et quaeritis mendacium ? Grave utique eorum cor est, atque omni impietate depressum, qui per sacrilegos jocos divinis monitis illudentes et vana diligunt, et falsa sectantur; et post omnia, ad offensionis plenitudinem, dies ipsos annum novum vocant. Quanquam non inconvenienter secundum se novum appellant annum, quoniam per nefandas ferias pro honestate falsa turpitudo et per versitas innovantur. Novum vocant