comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
na p̃ceptione natura nitescat. Quare et illis qui
natura memores sunt. Utilis haecerit institutio quod
tutepaulopost porteris intellegere & sulli fretungenio.
nr̃o nonindigerent : tamen iusta causa daretur. quare
iis quimus ingeniihabent adiumento uelimus ẽẽ:
Nuncde artificiosa memoria loquemur. Constatigit᷑
astificiosa memoria ex locis i maginib: locos appellamꝰ
cos quibreuiter. ꝑ fec̃te insignitaẽ. autnatura. autma¬
nu sunt ab soluti. uteos facie naturali memoria conp̃¬
hendere & amplecti queamus: ȩdes inter colũniũ
angulum. fornicem. et alia quachis similia suNt: Ima¬
gines sunt formȩ quaeiam &no te & simulacra ciusre
quã meminiss e uolumus quod genus equileonesaquilȩ
siuolemus habere imagineseorum. lociscestis conlocare
noso portebit: Nunccuius modi locos inuenire etquo
pacto repperire. & in locis imagines continere oporteat :
ostendemus. Quẽ ad modum igitur qui litteras sciunt

Expanded text:
aeceptione natura nitescat. Quare et illis, qui natura memores sunt, utilis haec erit institutio, quod tute paulo post poteris intellegere: et si illei, freti ingenio, nostri non indigerent, tamen iusta causa daretur, quare iis, qui minus ingenii habent, adiumento velimus esse. Nunc de artificiosa memoria loquemur. Constat igitur artificiosa memoria locis et imaginibus. Locos appellamus eos, qui breviter, perfecte, insignite aut natura aut manu sunt absoluti, ut eos facile naturali memoria conprehendere et amplecti queamus: ‹ut› aedes, intercolumnium, angulum, fornicem et alia, quae his similia sunt. Imagines sunt formae quaedam et notae et simulacra eius rei, quam meminisse volumus: quod genus equi, leones, aquilae; memoriam si volemus habere imagines eorum, locis certis conlocare oportebit. CAPUT 30 Nunc, cuiusmodi locos invenire et quo pacto reperire et in locis imagines constituere oporteat, ostendemus. Quemadmodum igitur qui litteras sciunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ris uehem̃tiã hoc inter est: illud tardius etrarius uenit: hoccre¬
brius etcelerius ꝑuenit: Itacq in illo genere ex remotione
brachii & contentione dextere gladius ad corpus ad ferri:
in hoc autem crebro & celeri corpus uulnere: consauciari uidet᷑¬

Expanded text:
ris vehementiam hoc interest: illud tardius et rarius venit, hoc creris vehementiam hoc interest: illud tardius et rarius venit, hoc crebrius et celerius pervenit. Itaque in illo genere ex remotione brachii et contortione dexterae gladius ad corpus adferri, in hoc autem crebro et celeri corpus vulnere consauciarei videt
Abbreviated transcription (Latin):
genus. breuitos ei continuatis uerbis ꝑfectum debet ẽẽ utcũ cõmo¬
dum est auditu ꝓpt̃breuẽ & absolutam conclusionem: Tum uero
uehem̃ter id quod opus est oratori conꝓbe̾t contrari a hres etex eo
quod dubiũ non est expedit illud quod est dubiũ utdilui non possit
autmulto difficillime possit: MemBIŨ CΝΑUE¬
UEM BNŨ ORATIONIS APPELLATUR RES
breu̾iter ab solutac sine totius sententiae demonstratione: quae
denuo membroꝰ rationis explicetur. hoc modo: etinimico ꝓderas.
id est unũ quod appellamus mẽbrũ. Deinde hoc exciplatur
oportet alterdamicum lȩdebas . ex duobus membrissuis haec
exornatio potes constecre: sed commodissima & absolutissima
est : quac ex trib consteet hoc pacto: & inimico ꝓderas etami¬
isti Necamicis profuistinecinimicis restitisti
ARTICULUS ERAUIS¬
RTICULUS DICITURCUSINGUIAUERBA INT̃¬
uallis distinguentur caesa oratione. hocmodo acrimo
potentia ꝑfidia sustulisti. Int̃huius generis et illius superio¬

Expanded text:
genus breviter et continuatis verbis perfectum debet esse, ut  cum commodum est auditu propter brevem et absolutam conclusionem tum vero vehementer, id quod opus est oratori, conprobat contraria re et ex eo, quod dubium non est, expedit illud, quod est in dubio, ut dilui non possit aut multo difficillime possit. Membrum orationis appellatur res breviter absoluta sine totius sententiae demonstratione, quae alio membro orationis excipitur, hoc pacto: «Et inimico proderas» Id est unum, quod appellamus membrum; deinde hoc excipiatur oportet altero: «Et amicum laedebas.» Ex duobus membris suis haec exornatio potest constare; sed commodissima et absolutissima est, quae ex tribus constat, hoc pacto: «Et inimico proderas et amiisti nec amicis profuisti nec inimicis restitisti.» Articulus dirticulus dicitur, cum singula verba intervallis distinguentur caesa oratione, hoc modo: «Acrimpotentia, perfidia sustulisti.» Inter huius generis et illius superio
Abbreviated transcription (Latin):
atq aceruđ̃ ncad salutarium quidem utmihiuidetur. sed po¬
nescaenã : etin eius modi locis exercitae conturbatus est
adulescens: Nec mirũ cui etiam nunc peda gogilites adoriculas
uersarentur. imperito huius modi conuiciorũ: ubi enim iste
uidissetscurrã exauforebore qui seputteret nihilhabere qđ de
ex istimatione ꝑderet omnia sine famȩ detrim̃to facere posset :
gitur genera figurarum. exipsis exemplis intelligi poterant:
Erat enim & ad tenuata uerborũ constructio quaedã : etitem
alia in grauitate. alia positec in mediocritate est autẽ cauendũ:
inedũ haec genera consectemur. infinituma & ꝓpinqua uita
IAMGRAUIS FICURA QUAELAUDANDAEST PRONIO¬
quaest ci q̃ fugienda: quaerecte uidebitur appellari si sufful

Expanded text:
atque acerba, ne ad solarium quidem, ut mihi videtur, sed pone scaenam et in eiusmodi locis exercitata. Conturbatus est adolescens: nec mirum, cui etiam nunc pedagogi lites ad oriculas versarentur inperito huiusmodi conviciorum. Ubi enim iste vidisset scurram exhausto rubore, qui se putaret nihil habere, quod de existimatione perderet, ‹ut› omnia sine famae detrimento facere posset?» CAPUT 15 Igitur genera figurarum ex ipsis exemplis intellegi poterant. Erat enim et adtenuata verborum constructio quaedam et item alia in gravitate, alia posita in mediocritate. Est autem cavendum, ne, dum haec genera consectemur, in finituma et propinqua vitia gravi figurae, quae laudanda est, propinqua est ea, quae fugienda; quae recte videbitur appellari, si suffl
Abbreviated transcription (Latin):
UMUO LUNTAS SCRIPTORIS
cum scripto dissidere uidebitur : sia scripto dicemus his
locis utemur secundũ narrationem.: Primũ scriptoris conlau¬
datione: Deinde scripti recitatione. Deinde ꝑcon laudatio¬
nem. scirent ideone aduersarii idscriptum fuisse in lege
aut testamento aut stipulatione autquolib& scripto quod ad
eccm rem ꝑtinebit: Deinde consatione quid scriptum sit:

Expanded text:
um voluntas scriptoris cum scripto dissidere videbitur, si a scripto dicemus, his locis utemur: secundum narrationem primum scriptoris conlaudatione, deinde scripti recitatione; deinde percontatione, scirentne idonee adversarii id scriptum fuisse in lege aut testamento aut stipulatione aut quolibet scripto, quod ad eam rem pertinebit; deinde conlatione, quid scriptum sit
Abbreviated transcription (Latin):
appetendi uoluntas Cumigitur erit demonstrandum rectũ
eẽ laudabi le esse demonstrabimus. aut ab idoneis hominib
ut siquares honestiori ordini placcat quae adeteriore ordine

Expanded text:
adpetendi voluntas. Cum igitur erit demonstratum rectum esse, laudabile esse demonstrabimus aut ab idoneis hominibus - ut si qua res honestiori ordinei placeat, quae a deteriore ordine
Abbreviated transcription (Latin):
laudem egentem uistutis abundantem felicitatis. Item huicꝰ
omĩs inpecunia spesest: a sapientia est animꝰ remotus: diligen¬
tia conparat diuitias. neglegentia corrũpit animũ ȩt tam̃ cũ
itauiuit: neminẽ preseducit hominẽ. SIMILIT̃ DESINEN¬
SIMILITERDESINENSEST:CUMTAMEESICASUS NON
in sunt in uerbis. tamensimiles exitussunt hoc pacto tur¬
piter audes facere: nequiter studes dicere: uiuis inuidiosae:
delinquis studiose. loqueris odiose: Item audaciter terri¬
tas. humiliter placas: haec duo genera. quorũ alterũ in ex¬
itu alterũ in casu similiter uersatur: int̾se uehementer
conueniunt Ete a res quiuis bene utuntur. plerumq
simul conlocant in hisdem pastib orationis: id hoc modo
facere oportet: ꝑ ditissima ratio est: A morem petere pudorẽ
fugere diligere formam. Neglegere famam: Hic& ca uerba
quaeca sus habent ad casus similes: etilla quaenon habent.

Expanded text:
laudem egentem virtutis, abundantem felicitatis?» Item: «Huic laudem egentem virtutis, abundantem felicitatis?» Item: «Huic omnis in pecunia spes est, a sapientia est animus remotus: diligentia conparat divitias, neglegentia corrumpit animum, et tamen, cum ita vivit, neminem prae se ducit hominem.» Similiter desinens est, cum, tametsi casus non insunt in verbis, tamen similes exitus sunt, hoc pacto: «Turpiter audes facere, nequiter studes dicere; vivis invidiose, delinquis studiose, loqueris odiose.» Item: «Audaciter territas, humiliter placas.» Haec duo genera, quorum alterum in exitum, alterum in casus similitudine versatur, inter se vehementer conveniunt; et ea re, qui his bene utuntur, plerumque simul ea conlocant in isdem partibus orationis. Id hoc modo facere oportet: «Perditissima ratio est amorem petere, pudorem fugere, diligere formam, neglegere famam.» Hic et ea verba, quae casus habent ad casus similes, et illa, quae non habent,
Abbreviated transcription (Latin):
numero syllabarũ. hoc ñ denumeratione nr̃a: Nam id qui¬
dem puerile est: sed tantũ ad feret usus etexercitatio facul¬
tatis ut animi quodam sensu par membrũ superiori refer¬
re possimus hoc modo: in proeliomortem pares obpetebat
domifilius nuptias conparabat. hac comnia grauis casus
administrabant. Item alii fortuna dedit felicitate huic
industria uistutẽ conparauit.: In hocgenere saepe fieri
potest ut non plane parnumerus sit syllabarum atam̃
cẽ uideatur: siuna autetiam altera syllaba est alterum
breuius. aut sicũ in altero pluressunt. in altero longior autdon¬
giores. plenior autpleniores sy llabȩ erunt udongitudo aut
plenitudo harũ multitudinem alterius ad sequatur et ex¬
aequet SiMILITER CADENS
aequet
SIMILITER CADENS EXORUATIO APPELLATUR
cum in cã constructione uerborum duo autpluras uerba.
quaesimiliter hisdem casib efferantur. hoc modo hominẽ

Expanded text:
numero syllabarum. Hoc non denumeratione nostra fiet - nam id quinumero syllabarum. Hoc non denumeratione nostra fiet - nam id quidem puerile est - sed tantum adferet usus et exercitatio facultatis, ut animi quodam sensu par membrum superiori referre possimus, hoc modo: «In proelio mortem parens obpetebat, domi filius nuptias conparabat: haec omnia gravis casus administrabant.» Item: «Alii fortuna dedit felicitatem, huic industria virtutem conparavit.» CAPUT 28 In hoc genere saepe fieri potest, ut non plane par numerus sit syllabarum et tamen esse videatur, si una aut etiam altera syllaba est alterum brevius, aut si, cum in altero plures sunt, in altero longior aut longiores, plenior aut pleniores syllabae erunt, ut longitudo aut plenitudo harum multitudinem alterius adsequatur et exaequet. Similiter cadensaequet. Similiter cadens exornatio appellatur, cum in eadem constructione verborum duo aut plura sunt verba, quae similiter isdem casibus efferantur, hoc modo: «Hominem
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodissime triꝑtito: insententia. in contrario. in conuer¬
sione. Insententia: hoc pacto. ei ñ multum potest obesse
fortuna: qui sibi firmius inuistute quã in casu presidium
con locauit : In contrario hoc modo Nam siqui spei ñ mul¬
tũ conlocarit in casu. quid ÷ qđ eimagnopere casus obeẽ
possit  In conclusione hocpacto: quod siin eos plurimũ
fortuna potest qui suas rationes omnes in casum intulerunt
Vonsunt omnia cõmittenda fortunȩ. Ne magnã nimis
innos habcat dominationem : In his trib generib: ad con¬
tinuationis uimadeo frequentatio necessaria÷ : utinfirma
facultas orationis uideatur. nisi sententiã & contrariam
et conclusionem. frequentib offerat uerbis. sed alias quoq
ñnũquã ñ alienũ ÷ tam & sinecesse ñ est eloquires aliquaes
phuius modi continuationes. CÕPΑR QRΑVEΑ¬
ONPAR MPILIATUR QUODHADET INSE NEDAA
orationis dequib antediximus quae constet expari fere

Expanded text:
rum. Ea utemur commodissime tripertito: in sententia, in contrario, in conclusione. In sententia hoc pacto: «Ei non multum potest obesse fortuna, qui sibi firmius in virtute, quam in casu praesidium conlocavit.» In contrario hoc modo: «Nam si qui spei non multum conlocarit in casu, quid est quod ei magnopere casus obesse possit?» In conclusione hoc pacto: «Quodsi in eos plurimum fortuna potest, qui suas rationes omnes in casum contulerunt, non sunt omnia committenda fortunae ne magnam nimis in nos habeat dominationem.» In his tribus generibus ad continuationis vim adeo frequentatio necessaria est, ut infirma facultas oratoris videatur, nisi sententiam et contrarium et conclusionem frequentibus efferat verbis; sed alias quoque nonnumquam non alienum est, tametsi necesse non est, eloqui res aliquas per huiusmodi continuationes. Conpar appellatur, quod habet in se membra orationis, de quibus ante diximus, quae constent ex pari fere
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo inimicum siculcisci uoluit: ut ipse sibi repperiretur
exornationis cum idem uerbum ponitur modo in hac modo
in altera re hocmodo: Cur camrem tamstudiose curasquȩ
tibi multas dabit curas: Itẽ nã amare iucundũ fit sicuret᷑

Expanded text:
Ergo inimicum sic ulcisci voluit, ut ipse sibi reperiretur Ergo inimicum sic ulcisci voluit, ut ipse sibi reperiretur genere est exornationis, cum idem verbum ponitur modo in hac, modo in altera re, hoc modo: «Cur eam rem tam studiose curas, quae tibi multas dabit curas?» Item: «Nam amarei iucundumst, si curet
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ lellius homo nouus erit : ingeniosus erat doctuserat. bonis
uiris estudiis amicuserat: Ergo inciuitate primuserat:
Itemꝰ nam cũ istos ut absoluant tergas: Utpe iurent rogas.
utex istimationem neglegant rogas. utleges pr̃ni tuae
libi dinilargiantur rogas. conplexio.
OXPPEXIO EST. QUEUTRAMQ CON¬
plectitur exornationẽ & hanc & quã ante exposuimꝰ
etut repetatur idem uerbum sacpius. etcrebro adidem¬
postremũ reuestatur hoc modo: Quisunt qui federa
Rastocginienses: qui sunt quisibi postulent ignosci: Karta¬
ginien ses: uidete ergo quã conueniat eos impetrare :
IRADUCTIO EST: QUE FACITUTI CŨI
dem uerbum crebrius ꝑonatir. Non modo non offendat
animum. sed etiã concinniorem orationem reddat hoc pacto:
quinihilhab& inuita iucundius uitec: is cũ uistute uitã ñ potest
colere: Item eũ hominem appellas quisi fuissec homanũ¬
quãtam crudeliter hominis uitam petisset: at erat inimicus

Expanded text:
C. Laelius homo novus erat, ingeniosus erat, doctus erat, bonis viris et studiis amicus erat: ergo in civitate primus erat.» Item: «Nam cum istos, ut absolvant te, rogas, ut peiurent, rogas, ut exeistimationem neglegant, rogas, ut leges populi Romani tuae libidini largiantur, rogas.» CAPUT 20 Conplexio est, quae utramque conplectitur exornationem,  utamur, quam ante exposuimus, et ut repetatur idem verbum saepius et crebro ad idepostremum revertamur, hoc modo: «Qui sunt, qui foedera Kartaginienses. Qui sunt, qui sibi postulent ignosci? Kartaginienses. Videte ergo, quam conveniat eos inpetrare.» raductio est, quae facit, uti, cum idem verbum crebrius ponatur, non modo non offendat animum, sed etiam concinniorem orationem reddat, hoc pacto: «‹Qui› nihil habet in vita iucundius vita, is cum virtute vitam non potest colere.» Item: «Eum hominem appellas, qui si fuisset homo, numquam tam crudeliter hominis vitam petisset. At erat inimicus.
Abbreviated transcription (Latin):
homines cogi utquicquid sciant dicant. Et praeterece confirmatior
haecerit disputatio: Siquaedicta erunt argumentando hisdem
uiis quib: omnis coniectura tractatur. trahemus adueri similem
suspicionem idemq hoc intestimoniis facere oportebit. Contra
quaestiones hoc modo. Dicemus primũ maiores uoluisse cestis
in reb inter poni quaestiones. Cumqͣ uere dicerentur s eus
quae falso in quaestione ꝓnuntiarentur refelli posseħocmodo.
quo in loco quid positũ sit. & siquide& simile quoduideri aut ali¬
quo simili signo percipi posset. Deinde dolori credinono¬
portere : quod alius alio recentior sit indolore. quod ingenio

Expanded text:
homines cogi, ut quicquid sciant dicant; et praeterea confirmatior homines cogi, ut quicquid sciant dicant; et praeterea confirmatior haec erit disputatio, si, quae dicta erint, argumentando isdem viis, quibus omnis coniectura tractatur, trahemus ad veri similem suspicionem; idemque hoc in testimoniis facere oportebit. Contra quaestiones hoc modo dicemus: primum maiores voluisse certis in rebus interponi quaestiones, cum, quae vere dicerentur, sceirei, quae falso in quaestione pronuntiarentur, refelli possent, hoc modo: Quo in loco quid positum sit, et si quid esset simile, quod videri  aut aliquo simili signo percipi posset; deinde dolori credi non oportere, quod alius alio recentior sit in dolore, quod ingenio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprius locus accusatoris est: cum dicit malorũmi sereri ñ oportere.
& cumauget peccati a trocitatem. Defensoris ꝓprius locusest:
cũ misericordiam captat. & cũ accusatorem calũ niari criminat᷑
Cõmunes loci sunt tũ accusatoris tũ defensoris abs testib contra
testem ab quȩstionibus contraquestiones. ab argum̃tis contra
argumenta. abrumorib contra rumores. Atestib dicemus:
secundum auctoritatem. & uitam testium. & constantiã testimo¬
niorum Contra testes uite turpitudinem. testimoniorũ in con¬
stantiã. siaut fieri non potuisse dicemus aut non factũc̃ẽ quod di¬
cant. aut scire illos ñ potuisse autcupide dicere & argum̃ tecri
Haec& ad in ꝓbationẽ et ad int̾rogationẽ testiũ pertinebunt:
Aquaestionibus dicemus cum de monstrabimus maiores ueri inue¬
niendi causa tormentis & cruciatu uoluisse quaeri& sum modolore

Expanded text:
proprius locus accusatoris est, cum dicit malorum misereri non oportere proprius locus accusatoris est, cum dicit malorum misereri non oportere et cum auget peccati atrocitatem. Defensoris proprius locus est, cum misericordiam captat et cum accusatorem calumniari criminatur. Communes loci sunt cum accusatoris tum defensoris, abs testibus contra testes, abs quaestionibus contra quaestiones, ab argumentis contra argumenta, ab rumoribus contra rumores. A testibus dicemus secundum auctoritatem et vitam testium et constantiam testimoniorum; contra testes: vitae turpitudinem, testimoniorum inconstantiam; si aut fieri non potuisse dicemus aut non factum esse quod dicant aut scire illos non potuisse aut cupide dicere et argumentari. Haec et ad inprobationem et ad interrogationem testium pertinebunt. 10 A quaestionibus dicemus: cum demonstrabimus maiores veri inveniendi causa tormentis et cruciatu voluisse quaeri et summo dolore
Abbreviated transcription (Latin):
or inuestim̃tis. si ineo loco conp̃hensus. aut uisus transacto nego¬
tio. quom loco resgestac dicitur. DECONSTEUTIONE.¬
signa nocentis et innocentis consequi saleant. Accusator
dicet sipoterit ãduersarium cũ ad eũ uentũ sit erubuisse expal¬
luisse. titubasse in constant̃ locutũ eẽ concidisse. pollicitũ eẽ
aliquid quaesi gna conscientiaesint. Sireus horum nihil fecerit:
accusator dicet cumusq: ad eo praemeditatum fuisse quid sibiesset
usuuenturum. ut confidentis simeresis teret. responderet.
Quaesigna confidentiae Noninnocentiae sint. De fensor siper¬
timuerit: magnitudine periculi non conscientia peccato sccõmo¬
tum esse dicet: Si non pestimuerit: fretum in nocentia negabit
DIRODATIOEST QUAUTIMURADEXTREMUM
confirmata suspicione hac hã lo  proprios atq cõmunes¬
s ropriisunt hii : quib nisi accusator Nemopotest uti. Ethis
quibus defensor non potest uti: Communes sunt qui alia incau¬
sa abreo: alia ab accusatore tractantur. In causa coniecturali

Expanded text:
or in vestimentis: si in eo loco conprehensus aut visus transacto negotio, quo in loco res gesta dicitur. Consecutio esigna nocentis et innocentis consequi soleant. Accusator dicet, si poterit, adversarium, cum ad eum ventum sit, erubuisse, expalluisse, titubasse, inconstanter locutum esse, concidisse, pollicitum esse aliquid; quae signa conscientiae sint. Si reus horum nihil fecerit, accusator dicet eum usque adeo praemeditatum fuisse, quid sibi esset usu venturum, ut confidentissime resisteret et responderet; quae signa confidentiae, non innocentiae sint. Defensor, si pertimuerit, magnitudine periculi, non conscientia peccati se commotum esse dicet; si non pertimuerit, fretum innocentia negabit dprobatio est, qua utimur ad extremum confirmata suspicione. Ea habet locos proprios atque communes. Proprii sunt ii, quibus nisi accusator nemo potest uti, et ii, quibus nisi defensor. Communes sunt, qui alia in causa ab reo, alia ab accusatore tractantur. In causa coniecturali
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Itaq nemo eͥ orator qui demostheui se similem nolit ẽẽ
at menander Homeri noluit genus ei̾ erat aliud. id non e
ĩ oratorib aut & si ẽ ut alius grauitate sequens subtilitatẽ
fugiat. contra se alius accutiorem ꝙͣ ornaticͬeiu uelit. d̾ sie̾
in genere tollerabile certe nõ ẽ iu optimo si dͥem q omes lau¬
des habae idem optimũ Hec aũt dixi breuilis eqͥem ꝙ res pe¬
tebat. s ad id ꝙ agimus nõ fuit dicendũ plurib. Uniiun.ii.
qͣm si genus id quale sit qͥrimus. Est au̾t tale quale floruit
athenis ex quo athicoꝵ oratorũ ip̃a uis ignota ẽ nota gloĩa.
nã alterii multi uiderut uiciosi nichil ap̃ eos ẽẽ alteruĩ pauci

Expanded text:
rent. Itaque nemo est orator qui Demostheni se similem nolit esse; rent. Itaque nemo est orator qui Demostheni se similem nolit esse; at Menander Homeri noluit; genus enim erat aliud. Id non est in oratoribus aut, etiam si est ut alius gravitatem sequens subtilitatem fugiat, contra alius acutiorem se quam ornatio rem velit, etiam si est in genere tolerabili, certe non est in optimo, si quidem, quod omnis laudes habet, id est optimum. haec autem dixi brevius quidem quam res petebat, sed ad id quod agimus non fuit dicendum pluribus; unum enim cum sit genus, id quale sit quaerimus. Est autem tale quale floruit Athenis; ex quo Atticorum oratorum ipsa vis ignota est, nota gloria. Nam alterum multi viderunt, vitiosi nihil apud eos e
Abbreviated transcription (Latin):
ex u̾bis & sententiis pficiendui est ut pure & emendate loqͥnteᷤs
ꝙ est latine u̾boꝵ preterca & propͥotu & trauslatoꝵ ellegt̃¬
nam psequamur ĩ propͥis ut lautisłia elegamus. iu ttanila¬
ns ut similitudine secuti u̾ecude utam̃ alienis. Sentẽtiarũ
aũt tonidem genera sũt quot dixi ẽẽ laudũ Sũt .ii. docedi
accute delecttindi quasi argute cõmouendi graue s o u̾
borii est structura q̃dam diias res efficiens numerii e leuita¬
tem &e sententie sua cõposinoe̾m habeut ad probadã rem
accomodatuĩ ordinem s eram omĩu reriui ut edificiorum me
moria ẽ quasi fundamẽtũ lumen artio. Ea igit᷑ oinia in qͥ
suma erũt potentissimꝰ orator in quo media mediocus ĩ quo
ininima deterimus. Et appellabunt᷑ omes oratores ut picto¬
res appellant᷑ & rudes nec generib ĩter sese s facultatib diffe¬

Expanded text:
ex verbis et ex sententiis, perficiendum est, ut pure et emendate loquentes, ex verbis et ex sententiis, perficiendum est, ut pure et emendate loquentes, quod est Latine, verborum praeterea et propriorum et translatorum elegantiam persequamur: in propriis ut lautissima eligamus, in translatis ut similitudinem secuti verecunde utamur alienis. sententiarum autem toti dem genera sunt quot dixi esse laudum. Sunt enim docendi acutae, delectandi quasi argutae, commovendi graves. Sed et verborum est structura quaedam duas res efficiens, numerum et levitatem, et sententiae suam compositionem habent, et ad probandam rem accommodatum ordinemmoria est quasi fundamentum, lumen actio. ea igitur omnia in quo summa erunt, erit perfectissimus orator; in quo media, mediocris; in quo minima, deterrimus. Et appellabuntur omnes oratores, ut pictores appellantur etiam mali, nec generibus inter sese, sed facultatibus diffe
Abbreviated transcription (Latin):
suum quis ediuersu a reliqs Itaq & ĩtragi¬
dit comicum uiciosum ẽ̾ oe ĩcomedia tiupe tragiciĩ & ĩ
toteuis suus ẽ cuiꝰq certus sonus & dam itelagriitib nora
uox Diatoru aut si s itu numerat plura genera ut alios
grandes & graues aut copiosos alios tenues aut subtiles a¬
Iest IItaq licoe dicere & Pnum sumũ epicũ poetã sicu
ita uidet & pacnuium tragicũ & Cicilium forrassoto¬
micũ Dratoiem genere nõ diuido ꝑfectũ.ni. q̃ro unũ est
aut grnus ꝓfecti aquo q absunt uon gene̾ difterũt ut
Terẽntius ab Acio s ĩ eodem gene̾ nõ sunt pares. optimiꝰ
estrii orator q ditendo aios uudientium & docoꝵ & delee¬
tat ce ꝓmon& docere debitũ ẽ delectare honorarium: pre
monere necissarium. Hec ut alius meliusq alius coeden¬
du est uerum id fit no geuere s gradii Oprimii qrinuiui
est & proximũ qͥ ei sinullimu ex quo ꝓspiciuĩ est ꝙͥ optĩo
dissimillimnũ sit id ẽe deterrimu. Nam quonia eloquẽtia co̾stut

Expanded text:
 Itaque et in tragoedia comicum vitiosum est et in comoedia turpe tragicum; et in ceteris suus est cuique certus sonus et quaedam intellegentibus nota vox. oratorum autem si quis ita numerat plura genera, ut alios grandis aut gravis aut copiosos, alios tenuis aut subtilis aquod est. Itaque licet dicere et Ennium summum epicum poragicum et Caecilium fortasse comi- cum. oratorem genere non divido; perfectum enim quaero. Vnum est autem genus perfecti, a quo qui absunt, non genere differunt, ut Terentius ab Accio, sed in eodem genere non sunt pares. Optimus est enim orator, qui dicendo animos audientium et docet et delectat et per- movet. Docere debitum est, delectare honorarium, per- movere necessarium. haec ut alius melius quam alius, concedendum est; verum id fit non genere sed gradu. Optimum quidem unum est et proximum quod ei similli- mum. Ex quo perspicuum est, quod optimo dissimillimum sit, id esse deterrimum. nam quoniam eloquentia constat
Abbreviated transcription (Latin):
uidebint᷑ & de quo agenius cc̃c disse diuinaq fatalia.
Omis .n. expectatio eiusꝗ audit & admiratio & ĩprouisi exitꝰ¬
habent aliquã in audiendo uoluptatẽ. S qm trib ĩ generib
bona mala ue u̾sant᷑ externi coͬporis & aĩ puima st̃ exrerna q̃
dicart᷑ a genere. Quo breuiter modiceq laudato aut si erit
ĩfame pͥtermisso si humibe uel p̾terito uel ad augendã eius que
laudes gloria tacito deinceps si xes paciat᷑ de foxtiis erit fac¬
ultatibq dicendũ. postea de corporis bonis in  ꝗͥ qͥi uirtutu
maxĩe significat facillime forma laudat᷑. de inde est ad faicta
ueniendum. quoꝵ collocatio tuplex ẽ aut .ni. tp̃oru seruandus
ordo ẽ aut ĩ pͥmis ⁊ecentissimũ qͥq dice̾dũ aut multa & naria
fricta ĩ propͥa uirtutũ genera st̃ ditigenda. S hic locus uirtutum
acuicioruĩ latissir pat̾ens ex multis & uariis disputatoib nunc

Expanded text:
videbuntur ei de quo agemus cecidisse divina atque fatalia. videbuntur ei de quo agemus cecidisse divina atque fatalia. Omnis enim exspectatio eius qui m tribus in generibus bona malave versantur, externi et corporis et animi prima sint externa, quae ducantur a genere; quo breviter modiceque laudato aut, si erit infame, praetermisso, si humile, vel praeterito vel ad augendam eius quem laudes gloriam tacto, deinceps, si res patietur, de fortunis erit facultatibusque dicendum. Postea de corporis bonis; in quibus, quod quasi virtutem maxime significat, facillime forma laudatur. deinde est ad facta veniendum, quorum conlocatio triplex est: aut enim temporum servandus ordo est aut in primis recentissimum quidque dicendum aut multa et varia facta in propria virtutum genera sunt digerenda. Sed hic locus virtutum atque vitiorum latissime patens ex multis et variis disputationibus nunc
Abbreviated transcription (Latin):
Coficit᷑ aũt genus hoc dictionis natandis exponendisq factis sinc
ullis argumẽntatõib ad aĩ motus leniter tractandos magis qͣr
ad fidem faciendã cõfirmãdãq accomodat᷑. Non .n. dubĩa fir¬
mant᷑ s ea q̾ certa aut pro certis poĩta sũt augent᷑. Q obrem
ex his qͥ an̾ dieta st̃ ce narandi &e augendi p̾cepta repetent᷑.
Et qui in his causis omis or̾o fere ad uoluptate auditoris. &¬
uerborũ ĩsignib que hũt plurimũ suauitatis id siaut factis
u̾bis aut uẽtustis aut translatis freq̃nter utamur & ip̃a ꝯ
ant̾. ut contaria ut geminata ut circu̾scupta numexo. s
nõ ad similitudinẽ u̾suu s ad explendũ aurium sensum
apto quodam quasi u̾boꝵ modo. Adbibendaq freqͥntiꝰ.
& illa ornamenta rerũ siue admixabilia. siue nec opina
siue significata monstuł prodigiis. & oraculis siue que

Expanded text:
Conficitur autem genus hoc dictionis narrandis exponendisque factis, quod sine Conficitur autem genus hoc dictionis narrandis exponendisque factis, quod sine ullis argumentationibus ad animi motus leniter tractandos magis quam ad fidem faciendam aut confirmandam accommodatur. Non enim dubia firmantur, sed ea quae certa aut pro certis posita sunt augentur. Quam ob rem ex eis quae ante dicta sunt et narrandi et augendi praecepta repetentur. et quverborum insignibus, quae habent plurimum suavitatis—id fit, si factis verbis aut vetustis aut translatis frequenter utamur—, et ipsaantur, ut contraria, ut geminata, ut circumscripta numerose, non ad similitudinem versuum, sed ad explendum aurium sensum apto quodam quasi verborum modo. adhibendaque frequentius etiam illa ornamenta rerum, sive quae admirabilia sive nec opinata sive significata monstris prodigiis et oraculis sive quae
Abbreviated transcription (Latin):
tupandos. genus ei nullũ e̾ or̃onis ꝗd aut uberius ad dicendum
auit utiliu̾s ciuitatib ẽe possit aut in quo magiꝰ orator in co¬
ꝯnitoe uirtutũ incioꝵ q uerset᷑ Reliquũ aũt̃ genus causctũ
auit in prouisioe posteri tp̃ts. aut in p̾teriti disce̾ptatoe u̾satur.
Quotũ aũt unũ deliberatoi̾s ẽ alteru iudicii ex qua parncuõe
tia genera causaruĩ extiterut. unũ qd ameliore parte lauda¬
tiois est appellatũ. delibetatois alterũ terciu iudicioꝵ. Qͣ obre
de pͥmo primũ si placoꝵ disputemꝰ. Cicero. Michi uo placre
eulius. Ac laudandi uitupandiq ⁊oes que n̾o ad bñdicendũ
solũ. s & ad honeste uiuendũ ualoꝵ exponã breuiter atq a
pͥncipiis exordiar & laudandi & uitupandi. Omĩa .n sut pro¬
fecto laudanda que cõuincta cũ u̾tute st̃ & que cũ uiciisui¬
tupanda. Ꝙobrem. finis alterius ẽ honestas. alterius turpitudo

Expanded text:
tuperandos. Genus enim nullum est orationis quod aut uberius ad dicendum tuperandos. Genus enim nullum est orationis quod aut uberius ad dicendum aut utilius civitatibus esse possit aut in quo magis orator in cognitione virtutum vitiorumque versetur. Reliquum autem genus causarum aut in provisione posteri temporis aut in praeteriti disceptatione versatur; quorum alterum deliberationis est alterum iudici. ex qua partitione tria genera causarum exstiterunt: unum, quod a meliore parte laudationis est appellatum, deliberationis alterum, tertium iudiciorum. Quam ob rem de primo primum, siationes, quae non ad bene dicendum solum sed etiam ad honeste vivendum valent, exponam breviter atque a principiis exordiar et laudandi et vituperandi. omnia enim sunt profecto laudanda quae coniuncta cum virtute sunt, et quae cum vitiis vituperanda. Quam ob rem finis alterius est honestas alterius turpitude.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥstantissi̾a sit dignitas uute & qͥ ça qͥem qͥ dixit cognationii
sunt omĩa ⁊estant accionis: cuiꝰ alterũ est p̾cipiendi genui
qd aid modũ officii ꝑtinet ut quẽadinodũ sint collendi pare̾tes
alterũ aũt ad sedandos aĩos & oroe sanandos ut ĩ cõsolandis
inerorib ut in iracu̾dia cõpumenda aut in ninore dilinien¬
do aut ĩ cupiditate ininuenda quod geneti qun cotrarui est
disputandi genus ad cosdem illos añimi motus qued ĩ am¬
plificanda tratioe sepe faciendũ ẽ nel gignindoi da ꝟcitado.
in his inueruendi & disponendi regro. Culiuis Quid tu aliam ne
censes an nõ candem que ẽ exposita ut ex hisdem locis ad fi¬
nem o ad inueniendũ ducant᷑ omĩa. collocãdũ aũt qͥ expo¬
qd agit omĩs ẽ suscepta cõtenno & aqua illud supius exornano
dicit᷑ qđ cũ lani genus ẽe̾ põt saneq nariuĩ unniu ex co dilligen¬
cius qđ ad laudandos claxos uiros suscipimus & ad improboł ui¬

Expanded text:
it dignitas vitae. Atque ea quidem quae dixi cognitionis sunt omnia. restant actionis: cuius alterum est praecipiendi genus, quod ad rationem offici pertinet, ut quem ad modum sint colendi parentes; alterum autem ad sedandos animos et oratione sanandos, ut in consolandis maeroribus, ut in iracundia comprimenda aut in timore deleniendo aut in cupiditate minuenda. Cui quidem generi contrarium est disputandi genus ad eosdem illos animi motus, quod in amplificanda oratione saepe faciendum est, vel gignendos vel concitandos. in his inveniendi et disponendi requiro. P. Quid, tu aliamne censes ac non eandem quae est exposita, ut ex eisdem locis ad fidem et ad inveniendum ducantur omnia? Conlocandi autem quae est expoquod agit, unde omnis est suscepta contentio. Itaque illud superius exornatio dicitur: quod cum latum genus esse potest saneque varium, unum ex eo deligimus, quod ad laudandos claros viros suscipimus et ad improbos vi
Abbreviated transcription (Latin):
sane grauem Itaq ẽã fuit łschini. quo ip̃e a demiostene es¬
s& capitis accusatus. ꝙ legatoẽ ementitus essoꝵ ut ulcistendi
inimici cã noie Tesifontis iudiciũ fien de factis famaq a¬
mostenis. Hon.ti. tã multa dixit de xoĩb no relatis ꝙͣ de eo
ꝙ euus improb ut optimus laudatus ẽẽt. Hactenus niul
ta Eschines a Telifonte petiuit quadrienio an philippi ma¬
cedorus mortem. S uidicũ factũ ẽ aliquot auius połt ale¬
xandrũ iã asiam tenentem. Ad ꝙ iudicium cõcisũ dicit᷑
etota grecia fuctũ ẽẽ. Quid .n. tã aut uisendũ aut audiendũ
fuit ꝙͣ sũmoꝵ oratoꝵ in grauissia ca accusata x i̾imiciciis
incensa cotentio. Quorum oroes. si ut spero rxp̾ssero uirtu¬
tibus uteus illoꝵ omĩb idest sentenciis & eaꝵ. figurił cx rer
ordine u̾ba psequens eatenus. ut ea no abhoreaut a more nr̃o¬
que si egrecis omĩa conuersa nõ erũt. tãm ut genetis eiusde

Expanded text:
fuit Aeschini, cum ipse a Demo sthene esset capitis accusatus, quod legationem ementitus esset, ut ulciscendi inimici causa nomine Ctesiphontis iudicium fieret de factis famaque Demosthenis. Non enim tam multa dixit de rationibus non relatis, quam de eo quod civis improbus ut optimus laudatus esset. hanc multam Aeschines a Ctesiphonte petivit quadriennio ante Philippi Macedonis mortem; sed iudicium factum est aliquot annis post Alexandro iam Asiam tenente; ad quod iudicium concursus dicitur e tota Graecia factus esse. Quid enim tam aut visendum aut audiendum fuit quam summorum oratorum in gravissima causa accurata et inimicitiis incensa contentio? quorum ego orationes si, ut spero, ita expres sero virtutibus utens illorum omnibus, id est sententiis et earum figuris et rerum ordine, verba persequens eatenus, ut ea non abhorreant a more nostro—quae si e Graecis omnia conversa non erunt, tamen ut generis eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
tempandi alia abrog. indi iliscentire adu̾sari uocẽ atq logis
denide amplificadi cã de coẜuandis legib de piculo publi¬
caꝵ uerũ atq priuataꝵ tũ aliis locis tũ ĩporando maxie
grauiter erit uchomẽterq dicendũ. Illa aut ꝗ sente̾na̾ legil
& uoluutate defendit. in cosilio atq ĩ mente scriptoris nõ

Expanded text:
teinperandi alia abrogandi; dissentire adversari vocem atque legis. teinperandi alia abrogandi; dissentire adversari vocem atque legis. Deinde amplificandi causa de conservandis legibus, de periculo publicarum rerum atque privatarum cum aliis locis tum in perorando maxime graviter erit vehementerque dicendum. ille autem qui se sententia legis et voluntate defendet in consilio
Abbreviated transcription (Latin):
re interrogare nũ aũt scuptũ nego aut cõtra factũ ĩfici¬
etur. Põst iudicem ad uini scup̃ti uoco hac cõfirmatõe u¬
sus amplificte ⁊ e̾ legx laudata aut & q̃ cõputae eius qui
cũ palã cotrafecerit idq fatrat᷑. adsit tãm fuctũq detẽ¬
dat deinde ĩfirma defensioẽm qm adu̾sarius aluid uo¬
luisse aluid sensisse scriptorem aliud scripsisse dicat
non esse fetendum aquoquã pocius latoris sensũ: ꝙͥ alege
explieari curita scupserit li ita nõ senserit. Cur cũ eã
plane q̃ scapta suit neglexit q̃ uułꝙͣ scripta st̃ proferat
riir pruden tissios in scũbendo uros sũme stulticie putre
utet exemplis iis ꝙ aut idem scuptor aut si edem
uon poterit ꝙ alii ꝙ excipiundũ putarint excepint
qͥrenda & ratio est que si poteuũt ĩueniri qr nõ sit excep¬
tum aut iuiqͣ lex aut inutilis fore dicet᷑ aut alia c̃a ob¬

Expanded text:
re interrogare num aut scriptum neget aut contra factum infitire interrogare num aut scriptum neget aut contra factum infitietur. post iudicem ad vim scripti vocet. Hac confirmatione usus amplificet rem lege laudanda audaciamque confutet eius qui, cum palam contra fecerit idque fateatur, adsit tamen factumque defendat. Deinde infirmet defensionem, cum adversarius aliud voluisse aliud sensisse scriptorem, aliud scripsisse dicat, non esse ferendum a quoquam potius latoris sensum quam a lege explicari. Cur ita scripserit, si ita non senserit? Cur, cum ea quae plane scripta sint neglexerit, quae nusquam scripta sint proferat? Cur prudentissimos in scribendo viros summae stultitiae putet vtetur exemplis eis quibus idem scriptor aut, si id non poterit, quibus alii quod excipiendum putarint exceperint. Quaerenda etiam ratio est, si qua poterit inveniri, qua re non sit exceptum: aut iniqua lex aut inutilis futura dicetur aut alia causa ob
Abbreviated transcription (Latin):
ambigiu duob adusatiis p̃cepta cõĩa. Uterq eĩ ram
siguificatoẽ qua utęret᷑ ip̃e digna scuptoris pudenna
ẽẽ defendit. Uterq id ꝙ adu̾satius ex ambigue scupto ĩ¬
telligendũ rẽ dicoꝵ aut absurdũ uut iutilẽ aut ĩiquũ
aut turpe ẽe defendet aut etiã discrepare qͥ a teteris sc̃p¬
tis uel aliorũ uel maxĩe si potuerit riꝰdem. quoq odefeni¬
dit ip̃erã reni & sentẽtiã quis piudenter x iustũ hoĩe si ĩ
tegiũ daret᷑ scuptorẽ fiusse s planius eãq seutentiã quã
significate polłe decꝵ il haberaꝵ aut captionis aut uicii
Contrariã aũt si probarit fore nel multa uiciosa stulta ĩ¬
iqua cõtraria cõsequent᷑. Cũ aũt aliud sensisse scriptor
iudet᷑ & aliud sctipsisse ꝗ scuipto nitet᷑ eũ re expoĩta re¬
citatoe uti oportebit deinde iustare adu̾sario itterare noua¬

Expanded text:
ambigui duobus adversariis praecepta communia. Vterque enim eam ambigui duobus adversariis praecepta communia. Vterque enim eam significationem qua nitetur ipse dignam scriptoris prudentia esse defendet; uterque id quod adversarius ex ambigue scripto intellegendum esse dicet aut absurdum aut inutile aut iniquum aut turpe esse defendet aut etiam discrepare cum ceteris scriptis vel aliorum vel maxime, si potuerit, eiusdem; quamque defendtegrum daretur, scripturum fuisse, sed planius; eamque sententiam quam significari posse dicet nihil habere aut captionis aut viti; contrariam autem si probarint, fore uti multa vitiosa stulta iniqua contraria consequantur. Cum autem aliud sensisse scriptor videtur et aliud scripsisse, qui scripto nitetur, eum re exposita recitatione uti oportebit, deinde instare adversario, iterare renova
Abbreviated transcription (Latin):
ad uicissitudinem referende gratie ꝑtina quod ĩ beneficio g¬
iatia iiuria cognitio nõĩat᷑ Atq hec coĩa st̃ nat̾e atq sẽ¬
latio qͥ aũt scupta nõst̃ ea aut cõsuetudine aut couentis ho¬
minum & quasi cõsensu obtinent᷑ atq hoc &̾ ĩprimis ut
nostios mores legesq tucam̃ quodã modo nature iure scuptu
est Et qui breuter st̃ apti quasi fontes qͥdã eꝗtatis medita¬
ta nobił ad hoc c̃au genus ex̃ debebut ea que dicenda erunt
inorationib de nata begis de more maiotii de pulliuida
ĩuitia de ulciscenda de o̾nuĩ parte uius si ĩpuudentes cuit ne¬
cessitate aut casu eppiã fecerit. ꝙ nõ cocederet᷑ his qui sua
sponte aut uoluntate fecissent ad riuł facti dep̾catte̾ igno¬
stendi petenda uenia ẽ que forinet᷑ ex pletisq locis eqͥtitis.
Expoĩtum ẽ ut potui breuilłime de oini cõtrou̾siar geni¬
uideo quale sit cũ disceptatio uedet̃ in scuptis tnluesar
intelligis Isto ii eposito munus omne cõfecero. Siit i

Expanded text:
t; quod in beneficio gratia, in iniuria poenitio nominatur. Atque haec communia sunt naturae atque lelatio. Quae autem scripta non sunt, ea aut consuetudine aut conventis hominum et quasi consensu obtinentur. Atque etiam hoc in primis, ut nostros mores legesque tueamur, quodam modo naturali iure praescriptum est. et quoniam breviter sunt aperti quasi fontes quidam aequitatis, meditata nobis ad hoc causarum genus esse debebunt ea quae dicenda erunt in orationibus de natura, de legibus, de more maiorum, de propulsanda iniuria, de ulciscenda, de omni parte iuris. Si imprudenter aut necessitate aut casu quippiam fecerit, quod non concederetur eis qui sua sponte et voluntate fecissent, ad eius facti deprecationem ignoscendi petenda venia est, quae sumetur ex plerisque locis aequitatis. Expositum est, ut potui brevissime, de omni controvideo, quale sit, cum disceptatio versatur in scriptis. P. Recte intellegis; isto enim exposito munus promissi omne confecero. Sunt igitur
Abbreviated transcription (Latin):
aut tractari połsut. Nam & partiri ip̃ni oe definire & ar¬
gui particioes diudere & arguinentori locos noscerar
Aigumentatoemn ip̃a ĩcludere & uidere qͥ sinuenda argu¬
mentando sit quidq ex his q̾ sumpta sint efficiat᷑ & uera
a fallis uerisimilia ab ĩcredibilib diuidicare & distin¬
ꝯuere. & aut male sumpta aut male cõclusa rep̾hendree
& radem uel anguste disetere & dialenci ꝗ appellant
uelut adoratorẽ deca ate exproinẽ illiuiꝰ exercitatrẽ &
subtiliter disputadi & copiołe diceudi artis ẽ de boruis uo
reb & malis equis iniqs utilib & ĩutilib houestis cͣpi¬
bus quã põt hr̃e orator sine illis maxiaꝵ rerii artibus
facultatem au̾t coma. Quare hec tibi fint mi Citero que
exposui quasi indicia fontium illoꝵ ad quossi hiidrin
ducib alirs ue ꝑueneris. tũ & hec ip̾a inelius & inulto
maiora alia cognosces cicero Ego uero ac magnodem stu¬

Expanded text:
aut tractari possunt. Nam et partiri ipsum et definire et amaut tractari possunt. Nam et partiri ipsum et definire et ambigui partitiones dividere et argumentorum locos nosse et argumentationem ipsam concludere et videre quae sumenda in argumentando sint quidque ex eis quae sumpta sunt efficiatur et vera a falsis, veri similia ab incredibilibus diiudicare et distinguere et aut male sumpta aut male conclusa reprehendere et eadem vel anguste disserere, ut dialectici qui appellantur, vel, ut oratorem decet, late expromere, illius exercitationis et subtiliter rebus et malis, aequis iniquis, utilibus inutilibus, honestis turpibus quam potest habere orator sine illis maximarum rerum artibus facultatem aut copiam ? Qua re haec tibi sint, mi Cicero, quae exposui, quasi indicia fontium illorum; ad quos si nobis eisdem ducibus aliisve perveneris, tum et haec ipsa melius et multo maiora alia cognosces. C. Ego vero ac magno quidem stu
Abbreviated transcription (Latin):
ac leguĩ nõ sentẽtiis pareat᷑. deinde genirs huimorli cali¬
ditãtis & calumpiue trahat᷑ in odium iudicis quo qͦdã
ĩuidiosa qͥrella & si incidoꝵ ĩ prudentie c̃a qͣ nõ ad idr¬
lictũ s ad cũ necessitate̾q prineat ꝙͥ genus paulo artiu
Miinus erit iisdem eꝗtatis senteritiis cotiaria acerbuate̾ u̾¬
bor depcadũ sin scupta inter se se dissentient tãta leues
artis e̾ o si ĩter sest pletaq cõnexa atq apta ut q̃ panlo
in p̾cepta dedimus ambigin pximiq ientenne & lepti¬
caden adhor genus cause tercium teansferant᷑. Nam
b ilocuꝰ in am̃bigno defendimus ea significatoe qͥ nos
adiuuat cisdemi contrariis legib nr̃a lex defendenda eĩt
deinde ẽ efficiendũ ut altetius scupti sententia alterus
uerba defendamus Itaq modo Recipia sententia qͦ pccpi¬
mus cademhuc omia transferemus. Expoĩte tibi siuiz o
mia efflornerut neq sine ea aut inuęniri aut intellici

Expanded text:
 legum ac non sententiis pareatur. deinde genus eius modi calliditatis et calumniae trahatur in odium iudicis cum quadam invidiosa querella. Et si incidet imprudentiae causa, quae non ad delictum, sed ad casum necessitatemve pertineat, quod genus paulo ante attigimus, erit eisdem aequitatis sententiis contra acerbitatem verborum deprecandum. Sin scripta inter sese dissentient, tanta series artis est et sic inter se sunt pleraque conexa et apta, ut, quae paulo ante praecepta dedimus ambigeadem ad hoc genus causae tertium transferantur. nam quibus locis in ambiguo defendimus eam significationem quae nos adiuvat, eisdem in contrariis legibus nostra lex defendenda est. Deinde est efficiendum, ut alterius scripti sententiam alterius verba defendamus. Ita quae modo de scripto sententiaque praecepimus, eadem huc omnia transferemus. expositae tibi omnes smia effloruerunt, neque sine ea aut inveniri aut intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
mostenes curator muris reficiendis fuit deosq uexit pecunia
suia de hoe igit᷑ Telifontem fecit nullis ab illo rõib relatis
ut çorona aurea donaret᷑. eaq donatio fuerit in theatro popu¬
lo cõuocato qui locus nõ e̾ cõcionis legiptune. Atq uti predici¬
ret᷑ eũ donari uirtutis. ergo bemuolentie ꝙꝙͣ is erga populũ
Athenieusen habera. hunc is̾ Tesifontem in iudiciũ addu¬
xit. Eschiuesq contra leges scupsisso ut & ratiorubus nonre¬
latis corona douaret᷑. & ut intheatro q de uirtute eius & beui¬
uolentia falla scupsissoꝵ qm̃ Semosthenes nec uir bonus ee̾t i
beue merinis de uirtute. Causa ip̃a abhora illa ꝗdem formula

Expanded text:
uris reficiendis fuit eosque refecit pecunia sua; de hoc igitur Ctesiphon scitum fecit nullis ab illo rationibus relatis, ut corona aurea donaretur eaque donatio fieret in theatro populo convocato, qui locus non est contionis legitimae, atque ita praedicaretur, EVM DONARI VIRTVTIS ERGO BENEVOLENTIAEQVE QVAM IS ERGA POPVLVM ATHENIENSEM HABERET. hunc igitur Ctesiphontem in iudicium adduxit Aeschines, quod contra leges scripsisset, ut et rationibus non relatis corona donaretur et ut in theatro, et quod de virtute eius et benevolentia falsa scripsisset, cum Demosthenes nec vir bonus esset nec bene meritus de civitate. Causa ipsa abhorret illa quidem a formula
Abbreviated transcription (Latin):
Robre hec sint dicta de eã. Cicero Teneo & quero li sint illi euen¬
tus quos ex causis ethici dixisti. Tulius Conseqͥutia q̃dã signa p̾¬
teriri o quasi ĩpssa facti uestiora. que qͥem uel maxĩe suspitie

Expanded text:
Quam ob rem haec sint dicta de causa. C. Teneo et quaero qui sint illi evenQuam ob rem haec sint dicta de causa. C. Teneo et quaero qui sint illi eventus quos ex causis effici dixisti. P. Consequentia quaedam signa praeteriti et quasi impressa facti vestigia; quae q
Abbreviated transcription (Latin):
fit ac̾cuus ꝙ illa in utroq genrͣ maiora ponunt᷑. Espectat᷑
& ad eã facti motus aĩoꝵ. si irastens si odium uetus si ulci¬
scendi studiu si iniurie dolor si honoris si glocie si ĩpii
si pecunie cupiditas si piculi timor/ si es alieiui si angustia
tei familiaris si ciudax si leuis si crudelis si ĩpotens sĩ ĩcautꝰ
si iscipiens si amans si cõmota mente. si uinolentꝰ si cũ spo effi¬
ciendi si cũ opinione celandi aut si cũ patefactũ eẽt depelleu¬
di cuminis ui prũpendi piculũ uel in longinquo tp̃re defe¬
rendi aut si iudicii pena leuior ꝙͣ facti pͥm̃iumn aut si faci¬
noris uoluptas maior ꝗͣ damuatoi̾s dolor. his .n. frre xehus
fucti suspicio cofirmat᷑. cũ oꝵ uoluptatis in reo cause iepũt᷑.
& facultatis in uoluptate aut utilitatis ex appetitis ne aliꝙius
reꝑit᷑ animi motus q xͥ cicius in fraude ꝙ xõ utilitatis ĩpellit

Expanded text:
fit acrius, quo illa in utroque genere maiora ponuntur. Spectant fit acrius, quo illa in utroque genere maiora ponuntur. Spectant etiam ad causam facti motus animorum, si ira recens, si odium vetus, si ulciscendi studium, si iniuriae dolor, si honoris, si gloriae, si imperi, si pecuniae cupiditas, si periculi timor, si aes alienum, si angustiae rei familiaris, si audax, si levis, si crudelis, si impotens, si incautus, si insipiens, si amans, si commota mente, si vinolentus, si cum spe efficiendi, si cum opinione celandi aut, si patefactum esset, depellendi criminis vel perrumpendi periculi vel in longinquum tempus differendi; aut si iudici poena levior quam facti praemium; aut si facinoris voluptas maior quam damnationis dolor. his enim fere rebus facti suspicio confirmatur, cum et voluntatis in reo causae reperiuntur et facultates. In voluntate autem utilitas ex adeptione alicuius repentinus animi motus, qui etiam citius in fraudem quam ratio utilitatis impellit.