comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
slieae subit reuerti. Incomitata pigge & sequi. nec umquã
plis uno die ꝑgit. in ꝓximo hospitio deserit. Uerum in¬
ueuit̾ alia antecedente anno relicta. simili mͦ in singłos
des. Cichramus ꝑseueratior festinat &ia ꝑuenire ad ex¬
petitas sibi t̾ras. Itaq noc tuis eas excitat. ad monaeq itine¬
ris. Otus bubo minor ẽ. Noctius maior. Auribus plumeis emi¬
nentib. Unde oe nom̃ illi quidã latine acsionẽ uocant. uni¬
atrix alias auqs ac parasica &e quodã gen̾e saltatrix capit᷑
haut difficult̃ ut noctuȩ intentã in aliquo circũ euntẽ alio.
Id siuentus agñ ad uerso flatu cepit in hibe pondusculis lapidũ
adp̃hensis aut guture harena repleto stabilitate uolant.
lecurnitib ueneni sem̃ gratissimus cibus. Quã ob causã eas
damnauere m̃sȩ. simulq comitibilẽ ꝓpt̃ morbũ despui
suctũ. Quẽ sole animaliũ sentiunt p̃t̃ hominẽ. Abeunt &hi

Expanded text:
scilicet subit: reverti incomitatam piget et sequi nec umquam scilicet subit: reverti incomitatam piget et sequi nec umquam plus uno die pergit, in proximo hospitio deserit. verum invenitur alia antecedente anno relicta simili modo in singulos dies. cychramus perseverantior festinat etiam pervenire ad expetitas sibi terras. itaque noctu is eas excitat admonetque itineris. otus bubone minor est, noctuis maior, auribus plumeis eminentibus, unde et nomen illi — quidam Latine axionem vocant —, imitatrix alias avis ac parasita et quodam genere saltatrix. capitur haut difficulter ut noctuae, intentam in aliquem circumeunte alio. quod si ventus agmen adverso flatu coepit inhibere, pondusculis lapidum adprehensis aut gutture harena repleto stabilitae volant. coturnicibus veneni semen gratissimus cibus, quam ob causam eas damnavere mensae, simulque comitialem propter morbum despui suetum, quem solae animali
Abbreviated transcription (Latin):
nicio nõ patitur. . ferri minores quib est natura similis. ut cũꝙ
enĩ supͣdictas maggnitudo &e iures corp̃m inuitare uidi possint.
Coturnices ante & iã semꝑ adueniunt quã grues. parua auis.
It cũ ad nos uenerit t̾restris potius quã sublimis. Ad uolant &
hȩc simili mͦ nõ sine ꝑicło nauigantiũ. cã ad ꝓpinquauere t̾ris.
Quppe uelis sȩpe. incidunt.⁊ hoc sẽꝑ noc tu. m̃guntq naiugia.
Inc̃ his ꝑ hospicia. Certo austro ñ uolant. humido scilicae & gra¬
uiore uento. aura tam̃ uehi uolant. ꝓpt̾ pondus corpr̃m ui¬
resq paruas. Hinc uolantiũ illa c̃questio labore exp̃ssa. Aqui¬
lone gͦ maxime uolant: ortigometra duce. Primã earũ t̾rȩ ad¬
ꝓpinquantẽ : accipit̃ rapit. Bemꝑ hic remeantes comitatũ sol¬
scitant: abeuntq una ꝑsuasa glutisse totus & cichramus gutil
plongã exerit lingã. unde ei nom̃. Hanc mitio blandita pe¬
ginatione a uidȩ ꝓuectã penitentiã in uolatu cũ labore

Expanded text:
natio non patitur differri minores quoque, quibus est natura similis. utcumque enim supra dictas magnitudo et vires corporum invitare videri possint, coturnices ante etiam semper adveniunt quam grues, parva avis et, cum ad nos venit, terrestris potius quam sublimis. advolant et hae simili modo, non sine periculo navigantium, cum adpropinquavere terris. quippe velis saepe incidunt, et hoc semper noctu, merguntque navigia. iter est iis per hospitia certa. austro non volant, umido scilicet et graviore vento; aura tamen vehi volunt propter pondus corporum viresque parvas — hinc volantium illa conquestio labore expressa —, aquilone ergo maxime volant, ortygometra duce. primam earum terrae adpropinquantem accipiter rapit. semper hic remeantes comitatum sollicitant, abeuntque una persuasa glottis et otus et cychramus. glottis praelongam exerit linguam, unde ei nomen. hanc initio blandita peregrinatione avide profectam paenitentia in volatu cum labore
Abbreviated transcription (Latin):
pars studioꝵ amenitates querimꝰ. Que uͦ tr̾acta
ab aliis dicimt᷑ inmense subtilittitis obscuris rerũ
ta ingenus facta. alia uͦ tamultis ꝓdita. ut in fes¬
tidium adducta res ardua uetaslis nouitetem
dare. nobis auctoriate. obsoletis nitore. oscunis
luce. fastiditis gr̃am. dubiis fidẽ. Omib uero na¬
teuriã ⁊ nature sue dm̃ib atiq &ia no absecute
soliuisse abunde pulcrũ  magnificũ este

Expanded text:
pars studiorum amoenitates quaerimus; quae vero tractata pars studiorum amoenitates quaerimus; quae vero tractata ab aliis dicuntur inmensae subtilitatis, obscuris rerum ta ingeniis facta; alia vero ita multis prodita, ut in fastidium sint adducta. res ardua vetustis novitatem dare, novis auctoritatem, obsoletis nitorem, obscuris lucem, fastiditis gratiam, dubiis fidem, onnibus vero naturam et naturae sua omnia. itaque etiam non assecutis voluisse abunde pulchrum atque magnificum est.
Abbreviated transcription (Latin):
se adiri &iã a salutantib scio. ⁊ ideo cur ut que tibi
dicant᷑ tum dgna sint uerundis lacte rustici mul¬
req gentis imore tantũ salsa. qui nõ habent᷑ nec
ulli fuit uitio deos colere quo qͦ modo possẽt meae
quidẽ temeritati accessit hoc quoq qd lenioris oꝑe
hos tibi dedicaui ubellos. Nem nec ingenii sunt capa¬
cas qđ alio qui nob ꝑ quã mediocre erat. neq admit¬
tĩnt excessus auctorationes sermonesue apud casus
mirabiles uł euentꝰ uarios. iocunda dictu aut legen¬
rib blarda. sterili materia rerũ natura hoc ẽ uta
uarrat᷑. ut hec sordidissima sui parte aut plurimarũ
rerũ aut rusticis uocabulis aut externis immo bar¬
baris cũ honoris p̃fatione ponenc̾as. Pretea inter est
nõ trita auctorib ua nec quare ꝑegrinari animꝰ
erpecter. Nemo apud uos quidẽ tẽpttauerit nemo
apudorocos qui inius om̃io ea tractauerit. magna

Expanded text:
se adiri etiam a salutantibus scio, et ideo curant, quae tibi se adiri etiam a salutantibus scio, et ideo curant, quae tibi dicantur ut digna sint. verum dis lacte rustici multaeque gentes et mola litant salsa qui non habent tura, nec ulli fuit vitio deos colere quoquo modo posset. Meae quidem temeritati accessit hoc quoque, quod levioris operae hos tibi dedicavi libellos. nam nec ingenii sunt capaces, quod alioqui in nobis perquam mediocre erat, neque admittunt excessus aut orationes sermonesve aut casus mirabiles vel eventus varios, iucunda dictu aut legentibus blanda sterili materia: rerum natura, hoc est vita, narratur, et haec sordidissima sui parte ac plurimarum rerum aut rusticis vocabulis aut externis, immo barbaris etiam, cum honoris praefatione ponendis. praeterea iter est non trita auctoribus via nec qua peregrinari animus expetat. nemo apud nos qui idem temptaverit, nemo apud Graecos qui unus omnia ea tractaverit. magna
Abbreviated transcription (Latin):
de ma p̾seribem quentt nos causatius ab aliquo udice
defendimꝰ sed hec egeo michi nionic petrocinia a demi
nimcupatione. qm̃ pluimũ refert. sortiat᷑ aliquis
indicẽ. hunc eligat ⁊miltũq apparatꝰ iiterẽ apuo
intutatũ hosbitẽ ⁊ oblatũ. cũ apud catonẽ illud am¬
bitus hostẽ urepulsis tanquã honorib ineptis ganden¬
tem flagrantib comitiis pecunias deponere cadi¬
dati hoc sȩ fticere qđ tũ ꝓmnocentia reb humanis
siium eẽ ꝓfitebant᷑. Inde illa nobilis maroi cicerdns
suspiratio. Ote felicẽ .M. porci a quorẽ imꝑbã petere
nemo audet. cũ tribimos appellaret. ł scipio asiaticus.
int̾ quos erat gracus. hoc atestabat᷑ seł. inimico uidici
ad se ꝓbari posse adeo sũmuim qͥsq cause suȩ iudicem
facit̾ quecuq eũ eligit᷑. unde ꝓuocatio appellatim.
Le quidẽ in excelsissimo gineris humoni fastigio po¬
sitũ suma eloquentia sũma eruditione p̃ditũ. religio¬

Expanded text:
a scriberet, quanto nos causatius ab aliquo iudice defendimur? 8 sed haec ego mihi nunc patrocinia ademi nuncupatione, quoniam plurimum refert, sortiatur aliquis iudicem an eligat, multumque apparatus interest apud invitatum hospitem et oblatum. 9 cum apud Catonem, illum ambitus hostem et repulsis tamquam honoribus inemptis gaudentem, flagrantibus comitiis pecunias deponerent candidati, hoc se facere, quod tum pro innocentia ex rebus humanis summum esset, profitebantur. inde illa nobilis M. Ciceronis suspiratio: O te felicem, M. Porci, a quo rem inprobam petere nemo audet! cum tribunos appellaret L. Scipio Asiaticus, inter quos erat Gracchus, hoc adtestabatur vel inimico iudici se probari posse. adeo summum quisque causae suae iudicem facit quemcumque, cum eligit. unde provocatio appellatur. te quidem in excelsissimo generis humani fastigio positum, summa eloquentia, summa eruditione praeditum, religio
Abbreviated transcription (Latin):
opus natꝰ apud me ꝓuima fecura licera¬
ciore epistola norrari cõstitus tibi uicum¬
dissime imꝑator. sit enĩ hȩc tui p̃fucio
Ouerissima dũ maxime cõsenescit in parre.

Expanded text:
opus, natos apud me proxima fetura licentiore epistula narrare constitui tibi, iucundissime Imperator; sit enim haec tui praefatio, verissima, dum maximi consenescit in patre.
Abbreviated transcription (Latin):
equestrib militus
industrie functus.
ꝓcurationes quoq
splendidissimas atq
cõtimias sũma in¬
tegritate aminis¬
trauit. ⁊ tã liba¬
libꝰ studiis tantã
oꝑam dedit. ut nõ
temere quo plura
in otio scmpserit.
Itaq bella omĩa
quȩ unqua cum

Expanded text:
«equestribus militiis industrie functus, procurationes quoque splendidissimas atque continuas summa integritate administravit, et tamen liberalibus studiis tantam operam dedit, ut non temere quis plura in otio scripserit. Itaque bella omnia, quae unquam um
Abbreviated transcription (Latin):
siue.lx. Ceruo .iii. hupo .xxuii.
urso .xxiiii. Onagro .xii. asmo
Lxxui. Polea .iii. Equifero .xi.
Equilei cormgulii .i. E quo .xl.ii.
Hippace .i. Bubisseris .ii. Boue.
lxxxi. Lauro. liii. uitulo.
LUIIII. Repore. lxiiii. Wlpe
xx. Mele .ii. fele .u. Capra .cxui.
Hyrco .xXXI. Hedo .xxi. De
EX AUCTORIBUS
M. uarrone .i. pisone antiate
Catone censorio Sergio Gulpicio
Granico medico EXTERASIS
Democrito Apollonio qui n mysi
n mileto artemone Gextilio
Anteo homero Theophrasto
Lẏsimaco aitalo uenocrate
qui item Dometrio sotira laide
Clephantide Salpeolympiade
thebana Diotimo Thȩbano lolla
Andrea Martione smyrneo
Aescine medico Hẏpocrate
medico apellea međ hesiodo
continentun.
Medicine ex animalib De
origine medicine De hẏpocrate
Quando primũ clinice uan¬
do primũ latraliptice De cri¬
sippo medico De erasistrato
De empirice De eropilo De re¬
liquis illustrib medicis Quoti¬
ens ratio medicinȩ mutata sit
Quis primꝰ romȩ medicus &
quando Quid de medicis antiqͥs

Expanded text:
sue LX 20 cervo LII lupo XXVII urso XXVIIII onagro XII asino LXXVI polea III equifero XI eculei coagulo I equo XLII hippace I bubus feris II bove LXXXI tauroLIII vitulo LVIIII lepore LXIIII volpe XX mele II fele V capra CXXIIII hirco XXXI haedo XXI de EX AVCTORIBVS M. Varrone. L.Pisone. Antiate. Catone censorio. Servio Sulpicio. Granio medico. EXTERNIS Democrito. Apollonio qui et Mys . Meleto. Artemone. Sextilio Antaeo. Homero. Theophrasto. Lysimacho. Attalo. Xenocrate.qui item. Demetrio. Sotira. Laide. Elephantide. Salpe.Olympiade Thebana. Diotimo Thebano. lolla. Andrea . Marcione Smyrnaeo. Aeschine medico. Hippocrate. medico. Apelle medico. HesiodoCONTINENTVR medicinae ex animalibus. de origine medicinae de Hippocrate quando primum clinice quandoprimum iatraliptice de Chrysippo medico, de Erasistrato de empirice de Herophilo. de reliquis inlustribus medicis quotiens ratio medicinae mutata sit quis primus Romae medicus et quando quid de medicis antiqui
Abbreviated transcription (Latin):
siue millipeda siue centipeda
siue onisio siue piro .xx. &
pͥore lib̃ .xxi. Admiratio na¬
turę nisi lusu gignentis.
uerme terreno .xxii. npͥoꝵ
lib .ii.xx. uerme ex arbore
ex herba .iiii. Hirpete .i. Ri
xxi. l.ui. Gallina .xx. npͥor̃
lib .x.xxxii. Ouis . xl.iii.
⁊ pͥor lib̵ .xxII. Commaceno

Expanded text:
peda sive centipeda sive onisco sive iulo XX et pr. l. I: XXI admiratio naturae nihil sine usu gignentis verme terreno XXII et pr. I: XXIIII verme ex arboribus ex herba IIII herpete I riciXXI: LVI gallina XXII et pr. l. X: XXXII ovis XLIII et pr. l. XXII: LXV Commageno
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo hẏdromeli .i.
Remeliũ cõtra ꝑeggrinas aqͦs
Meilicinȩ ex harenis
De salis generibꝰ ⁊ cõfecturis &
medicinis ⁊ obseruationibꝰ.cciiii.
De solis auctoritate historica
CXU. Spuma salis. flos salis .xx.
De nitri generibus ⁊ cõfecturis
⁊ medicinis ⁊ obseruationibꝰ.
nes. dcccc xxiiii.
M uarrone Classio parense
Cicerone. mutione. coelia
Celso łrogo Ouidio
Polibio Gomatio. EXTERIIS
licido Theophrasto Eodoxo
Theopompo Policlito iuba
Lyco Apione Epigene
Pelope Apelle Democrito
Trasillo Nicandro Menandro¬
Comoerlo attalo Galustio
Dyonisio andrea Nicerato
h ẏpocrate Anaxilao¬
continentun
Medicinę ex aquatilib
Sina nature eiꝰ in antipatia
De echinatio .ii. De torpedine
uII. De lepore marino.u.
Mirabilia rubri maris
De ingenis picium
Proprietates pisciũ mirabiles
Ubi responsa dant᷑ ex piscibꝰ.
Ubi ex manu edunt
Ubi uocẽ agnoseant᷑
Ubi amar fuit ubi sclsi
ubi dulces ubi nõ muli esse

Expanded text:
quo modo hydromeli I quo modo hydromeli I remedium contra peregrin as aquas medicinae ex harenis de salis generibus et confecturis et medicinis observations CCIIII 39-45 de salis auctoritate historica CXX spuma salis 41. 45 flos salis XX. ura salis de nitri generibus et confecturis et medicinis observationes tions DCCCCXXIIII M. Varrone. Cassio Parmense Cicerone. Muciano. Caelio. Celso. Trogo. Ovidio. Polybio. Sornatio. EXTERNIS Eudico. Theophrasto. Eudoxo. Theopompo . Polyclito. luba. Lyco. Apione. Epigene. Pelope. Apelle. Democrito. Thrasyllo. Nicandro.Menandrocomoedo. Attalo. Sallustio Dionysio. Andrea. Nicerato. Hippocrate. AnaxilaoCONTINENTVR medicinae ex aquatilibus. summa naturae vis in antipathia de echenaide II de torpedine VII de lepore marino V mirabilia Rubri maris de ingeniis pisciuni proprietates piscium mirabiles 5-9 ubi responsa dentur ex piscibus ubi ex manu edant ubi vocem agnoscant ubi amari sint; ubi salsi, ubi dulces, ubi non muti. esse et
Abbreviated transcription (Latin):
EX AUGETORIBUS
M. uarrone. Nicidio Macro
Cicerone Sextio nigro qui
grete . G. licinio macro
EXTERNIC
Eudoxo Aristotile hermippo
homero apione Orpheo
Democrito a naxilao
MEDICIC
Botrue Apollodoro
Menandro arcimedo
Aristogene xenocrate
Aquarũ differentię medicine
Quales uulneribꝰ.
Quȩ hominib quȩ memoriã
quȩ obliuionem.
Quȩ canorã uocẽ
gerentes
Risum aut ploratũ facientes
Quȩ aorẽ sanitati dicant᷑
Per triduũ calentes haustus
Aquarũ miracula
In quib nichil
Aquȩ nicantes pices uenanti
Quoq lapideȩ ficnt aut lacpi¬
dem faciant
De salubritate aquarũ
De uitus aquarum
Probatio aquerum
De aqua martia
De aqua uirgine
Aquas inueniendi ratio
Signa aquarum
Differentisaquarũ ꝑ genera tĩt
Ratio aquarũ ꝑ tempora cami
Aquarũ subito nascentiũ aut
desinentium
Obseruatio historica
Ratio aquę aucende
Quomͦ medicatis utendũ gñra
Quid ꝓsit nauigatio .u.
Quomodo marina aqua in
mediterraneo possit
Quomodo thalasso med .iii.

Expanded text:
EX AVCTORIBVS M. Varrone. Nigidio. M. Cicerone . Sextio Nigro qui Graece scripsit Licinio Macro. EXTERNIS Eudoxo. Aristotele.Hermippo. Homero. Apione. Orpheo. Democrito. Anaxilao. MEDICIS Botrye. Apollodoro. Menandro. Archedemo. Aristogene . Xenocrate.aquarum differentiae medicinaequales volneribus quae bominibus quae memoriam, quae oblivionem quae canoram vocem gerentes, risum aut ploratum facientes quae amorem sanare dicantur per triduum calentes haustus aquarum miracula in quibus nihil aquae necantes; pisces venenati quae lapideae fiant aut lapidem faciant de salubritate aquarum de vitiis aquarum probatio aquarum de aqua Marcia de aqua Virgine aquas inveniendi ratio sign a aquarum differentia aquarum per genera terrae ratio aquarum per tempora anni aquarum subito nascentium aut desinentium observatio historica ratio aquae ducendae quo quid prosit navigatio V 34 quo modo marina aqua in mediterraneis possitquo modo thalassomeli I
Abbreviated transcription (Latin):
continentuir.
Medicine ex animalib Ansit
in medendi uerboꝵ aliqua
ius ostenta ⁊ sanciri n depelli
Ex homine remedia contra
magos Ex uiro inedicinȩ ⁊ ob¬
seruationes. CC XXUI. Puero
Medicine comunes ex animalib feris
aut eiusdẽ generis placidis. Lactis
usus ⁊ obseruationes. Liui. De caseis
xII. Butiro .xXU. Oxigala .i.
Adipis usus  obseruationes. Lii.
De seuo De medulla De felle

Expanded text:
ENTVR medicinae ex animalibus. an sit in medendo verborum aliqua vis ostenta et sanciri et depelli 4. 5 ex homine remedia contra Magos ex viro medicinae et observationes CCXXVI, puero ommunes ex animalibus feris aut eiusdem generis placidis 33-41 lactis usus et observationes LVII de caseis XII butyro XXV oxygala I adipis usus et observationes LII de sebo de medulla de felle
Abbreviated transcription (Latin):
pioea
ExAUTORiBU
fenestella ftibieno uirgilio.
Cornelio ualeriano Celso.
Catone Censorio Sernis. poe .f̃¬
Ecrosti x. uerrone Dysimaco
fabio pictore Trogo.
higmo flacco uerrio
Grecmo atticosulio.
Columella Mansurio Sabino.
Tergilla Cota mesallmo.
l pisone Pompeio leneo.
Mactio. Plauto. ẜlauio. dorsene.
scȩdola. lȩlio. athelo. capitone.
Sextionigro. uiuio rufino.
Bilo metore rege. attalo rege.

Expanded text:
iones EX AVCTORIBVS Fenestella. Fabiano. Vergilio. Cornelio Valeriano. Celso. Catone censorio. Sasemispatre  M. Varrone. D. Silano. Fabio Pictore. Trogo. Hygino. Flacco Verrio. Graecino. Attico lulio. Columella . Masurio Sabino. Tergilla . Cotta Messalino. L. Pisone. Pompeio Lenaeo. Maccio Plauto. Fabio Dossenno . Scaevola. L. Aelio. Ateio Capitone. Sextio Nigro. Vibio Rufino. rito. Hierone rege.
Abbreviated transcription (Latin):
De omĩum earũ radicib
florib. foliis.
Quȩ dicius hortensior
folia cadant.
Q uoto quȩq die nascantur.
Seminũ natura qͦmͦ quaeq¬
die serantur.
Quoꝵ singula genera.
Quor plura sint.
Natura ii genera n historiȩ
ad cõdim̃ta ĩ horto sifara rerũ
Xxiii.¬
Lacrimas nascantur.
ferulaceti genera.iiiͦiͦ.¬
De cannabis morbi hortenfioꝵ.
centur. Cõtra uruccis remediũ.
Contra culices. Iuib salse aqua e ꝓsur
Ratio rigandi ortos.
hẏgino uirgilio mutiano. celso
columella Calpurnuo basso.
Mamilio. sura. sabino. tirone
Licinio macro. Qbirrio bibio
Rusino. Cassennio qui cepurica..

Expanded text:
de omnium earum radicibus, floribus, foliis quibus hortensiorum folia cadant quoto quaeque die nascantur seminum natura. quo modo quaeque serantur quorum singula genera, quorum plura sint natura et genera et historiae ad condimenta in horto satarum rerum XXIIIlacrima sua nascens ferulacea genera IIII cannabis morbi hortensiorumcentur contra urucas remedia, contra culices quibus salsae aquae prosint. ratio rigandi hortos dHygino. Vergilio. Muciano. Celso. Columella. Calpurnio Basso. Mamilio Sura. Sabim'o Tirone. Licinio Macro. Q. Birrio .Vibio Rufino. Caesennio qui κηπουρικὰ
Abbreviated transcription (Latin):
aluũ caro erame phyforis ocłoꝵ doloribꝰ imponit᷑. radir sana
ulc̾a c̃creta inmodũ faui ꝙͣ. cerea uocãt. Eadẽ c̃tͣ uomitio¬
nes siccant᷑ infarina tus addat᷑. qͣtuor ouilis in aqͣ mulsa ata¬

Expanded text:
alvum. caro eorum epiphoris oculorum aut doloribus inponitur. radix sanat alvum. caro eorum epiphoris oculorum aut doloribus inponitur. radix sanat ulcera concreta in modum favi, quae ceria vocant. eadem concitat vomitiones; siccatur, in farinam tunsa datur quattuor obolis in aq
Abbreviated transcription (Latin):
amarꝰ deeiꝰ medicina ñ attingt̃. idẽ podagris cũ artiđis morbs
decoctũ inacetũ inlinunt p̃sentanco remedio lũboꝵ uͦ dolore se¬
mine sole siccato. Dein trito. xxxx. ponđe in homina dato aq̃
sanant humores subitoᷤᷤ inlito cũ lacte mulier̃ purgat eã ela¬
teriũ s grauidis abortũ fac̃. suspiriosis ꝓdẽ. morbo uͦ regio in
nares ciectũ lentiginose ac maculose faciẽ tollit in sole inlitũ
multi eadẽ omĩa satius attribuunt magnũ &̃ seneis mom̃t.
Nãq ⁊ eoꝵ sem̃ qͣntũ tres digiti app̾henđint cũ cumino tritũ po¬
tũq inuno tussientibꝰ. auxiliant᷑ ⁊ freneticis in lacte mulieris ꝙ
disfintericis acetabulis m̃sura. Purulente aũ expuentibꝰ cũ ca¬
mino pari ponde ⁊ iocinoriᷤ uitiis inaqͣ mulsa urinã mouet ꝙ
iuno dulei ⁊ inre uũ dolore dusteribꝰ simnul cũ uino infundit᷑ ei

Expanded text:
a mures non adtingunt. iidem podagris eum et articulariis morbis a mures non adtingunt. iidem podagris eum et articulariis morbis decoctum in aceto inlinunt praesentaneo remedio, lumborum vero dolores seine sole siccato, dein trito, X??? XX pondere in hemina aquae dato sanant, tumores subitos inlito cum lacte mulierum. purgat eas elateriunares coniectum. lentigines ac maculas e facie tollit in sole inlitum. v 10 Multi eadem omnia sativis adtribuunt, magni etiam sine is momenti. namque et eorum semen quantum tres digiti adprehenderint cum cumino tritum potumque in vino tussientibus auxiliatur, et phreneticis in lacte mulieris, et dysintericis acetabuli mensura, purulenta autem expuentibus cum cumino pari pondere, et iocineris vitiis in aqua mulsa. urinam movet ex vino dulci, et in renium dolore clysteribus simul cum cumino infunditur. v
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ quã ertngat scintillare susũ ac deorsim cogat pallitum.
ac leue herbaceo ac scabro indiꝰ ac lenit̾ amarũ putant c̃ceptꝰ
aduuari ab alligato semine si t̾rã ñ attigerit. partꝰ uͦ si aro
tis lana alligatũ inscientis lũbis fuerit ita ut ꝓtinꝰ ab exmu rapa¬
tur extͣ domũ ipsũ cucumin qͥ magnificãt nasci p̃cipuũ in arabia
mer in archadia cirenis. alii tradt̃ similẽ helio tropio cuuiꝰ int̃foli
⁊ ramõ ꝓuenire magnitudine nucis uglandis. sem̃ aũ eẽ ad spei¬
uocãt efficacissimo. Contͣ scorpionũ ietꝰ ⁊ semine ⁊ alatco ⁊ ad purgen¬
de uirũ q̃q aluios modꝰ portionẽ uiriũ abdimidio obolo adsolitũ
copiosiꝰ necat. sic ⁊ c̃t᷑ phterias imbibit᷑ ⁊ ydropiciᷤᷤ inlitũ angi¬
nas ⁊ artheria cũ melle ⁊ oleo uetĩ sanat. multi hunc eẽ apt
nõ qͥ anguinꝰ uocet᷑ ab aliis erraticꝰ arbitrat᷑. Qͦ de coctos pars¬

Expanded text:
priusquam extinguat, scintillare sursum ac deorsum cogat. pallidum priusquam extinguat, scintillare sursum ac deorsum cogat. pallidum ac leve herbaceo ac scabro melius ac leniter amarum. Putant conceptus adiuvari adalligato semine, si terram non adtigerit, partus vero, si in arietis lana alligatum inscientis lumbis fuerit, ita ut protinus ab enixu rapiatur extra domum. ipsum cucumin qui magnificant, nasci praecipuum inmox in Arcadia; Cyrenis alii traduntur similem heliotropio cucumin inter folia et ramos provenire magnitudine nucis iuglandis, semen autem esse ad speciimo contra scorpionum ictus et semine et elaterio. est ad purgandam utrimque alvum modus pro portione virium ab dimidio obolo ad solidum; copiosius necat. sic et contra phthiriasim bibitur et hydropicis. inlitum anginas et arterias cum melle aut oleo vetere sanat. Multi hunc esse aput nos, qui anguinus vocetur , ab aliis erraticus, arbitrantur, quo decocto spars
Abbreviated transcription (Latin):
ad chocrendã suci habundantiã. Qͥ erp̃ssꝰ suscipitꝰ aqͣ eelesti atq
subsidit. Deinde sole cogit᷑ in pastillos ab magnos mortaliũ us
obscuritates ⁊ uitia ocłoꝵ genar̾ ulcera tradt̃. ħ succo tactis ra¬
dicibꝰ uitiũ ñ attingi inias ab auibꝰ. Radix aũ maccto cocta podagͥs
inlmit᷑ sucoq dentiũ dolori medet᷑ arida cũ resina impetiginẽ
⁊ scabiẽ q̃ꝙ psoran ⁊ lichena uocãt parodithas panossanas ⁊ cica.¬
tricibꝰ colorẽ reddit. ⁊ foliorũ sucꝰ auribꝰ surdis cũ aceto inftillatur.
e laterio tẽpestiuus ẽ autũno nec ullũ ex medicam̃tis longiore
uo fictili igni lento in aceto domet. Meliꝰ ꝙ uetustiẽ fuit qđ iã
cͥc . annis seruatũ ẽ. auctor ẽ theoptrastꝰ eiꝰq as qͥnqͣgesimu lu
cemar̃ lumia extingͥt. hoc enĩ ueri ciꝑimentũ ẽ. Si ab motum

Expanded text:
ad coercendam suci abundantiam, qui expressus suscipitur aqua caelesti atque ad coercendam suci abundantiam, qui expressus suscipitur aqua caelesti atque subsiobscuritates et vitia oculorum, genarum ulcera. 4 tradunt hoc suco tactis radicibus vitium non attingi uvas ab avibus. radix autem ex aceto cocta podagris inlinitur sucoque dentium dolori medetur, arida cum resina inpetiginem et scabiem quaeque psoram et lichenas vocant, parotidas, panos sanat et cicatricibus colorem reddit, et foliorum sucus auribus surdis cum aceto instillatur. Elaterio tempestivus est autumno, nec ullum ex medicamentis longiore vo fictili igni lento in aceto domet. melius quo vetustius, fuitque iam CC annis servatum, ut auctor est Theophrastus, et usque ad quinquagesimum lucernarum lumina extinguit. hoc enim veri experimentum est, si admotum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ⁊ cibos suos hoĩ narrabimꝰ. fate.¬
riq cogemꝰ ignota eẽ ꝑq̃ uiuat.
Nemo id paruũ ac modicũ existima¬
uerit nominũ utilitate deceptꝰ.
pax secũ iihis aut bellũ nat᷑e diceret᷑
odia amicitia q̃ rerũ surdar̃ ac sen¬
sole deuorante luna pariente. alt̃o alteriꝰ iniuria deficiente
side atq uita sublimioritꝰ recedans. ferrũ ad se trahente mag¬
nete lapide. & alio rursꝰ abigente ea sese adamatarũ opum
gaudiũ infragili om̃i ct̃a.uii. ⁊ iniuctu sanguine hircino
rũ pente q̃q alia insuis locis dicemꝰ paria uł maiora miratꝰ. tan¬
tum uenia sit animis s asalutaribꝰ ordienti pͥmũq ab hortensis.
Cucumim siluestre cẽ diximꝰ multo infra magnitudinẽ satiui. ereo
maturꝰ incidat᷑ sem̃ erilit oculorũ &̃ ꝑ icło seruat᷑ aut̃ decertius
ut a nocte postero die incibit᷑ harundine. sem̃ qͦꝙ cinere c̃cidit᷑

Expanded text:
ur et cibos suos homini narrabimus fateur et cibos suos homini narrabimus faterique cogemus ignota esse per quae vivat. nemo id parvum ac modicum existimaverit, nominum vilitate deceptus. pax secum in his aut bellum naturae dicetur, odia amicitiaeque rerum surdarum ac sensole devorante, luna pariente, altero alterius iniuria deficiente sidere atque, 2 ut a sublimioribus recedamus, ferrum ad se trahente magnete lapide et alio rursus abigente a sese, adamanta, rarum opum gaudium, infragilem omni cetera vi et invictum, sanguine hircino rumpente, quaeque alia in suis locis dicemus paria vel maiora miracula. tantum venia sit a minimis, sed a salutaribus ordienti primumque ab hortensiis. Cucumin silvestrem esse diximus, multo infra magnitudinem sativi. ex eo maturius incidatur, semen exilit oculorum etiam periculo. servatur autem decerptus una nocte, postero die inciditur harundine, semenque cinere conditur
Abbreviated transcription (Latin):
nũ appellant. ⁊mirneũ holꝰ serit᷑ isdẽ locis murrãq radicẽ re
ut anecũ. tantaq ẽ diũsitas atq ius ut ñ solũ aliud alio mutet᷑.
s ꝙ̃ in totũ auferat᷑. Appio eximmuni coci obsonis acetũ eadẽ
cellari insaccis odorẽ uino grauẽ. ⁊ hactenꝰ hortensia dicta sit̃
ciborũ grã dũ taxat. maxiũ qͥdẽ opꝰ inhisdẽ nat᷑e restat
qm̃ ꝓuentꝰ tantũ adhuc summasq quasdã tractauimꝰ. ueraaũ
cuiꝰq nat᷑a ñ nͥ modico effecto ꝑ nosci pot̃ opꝰ ingens occultũq
diunitatiᷤᷤ ⁊ qͦ nullũ repꝑiri possit maiꝰ. ne singłis id rebꝰ. con¬
texeremꝰ. iusta fec̃ ratio: cũ ad alios medendi desidia ꝑtinerent.
longiꝰ utriꝰq dilationibꝰ futͥissimis cui simos nc̃ suis ꝗ̃q partilꝰ
constabunt poter̃q auolentibꝰ iungi. ExpLIc̃ LBeꝵ xuiiͦ.
aximum hinc opꝰ naturȩ ordinẽ¬

Expanded text:
num appellant. zmyrnium olus seritur iisdem locis murramque radice resinum appellant. zmyrnium olus seritur iisdem locis murramque radice resiut anetum, tantaque est diversitas atque vis, ut non solum aliud alio mutetur, sed etiam in totum auferatur. apio eximunt coqui obsoniis acetum, eodem cellarii in saccis odorem vino gravem. 189 Et hactenus hortensia dicta sint, ciborum gratia dumtaxat. maximum quidem opus in iisdem naturae restatentus tantum adhuc summasque quasdam tractavimus, vera autem cuiusque natura non nisi medico effectu pernosci potest, opus ingens occultumque divinitatis et quo nullum reperiri possit maius. ne singulis id rebus contexeremus, iusta fecit ratio, cum ad alios medendi desideria pertinerent, longis utriusque dilationibus futuris, si miscuissemus. nunc suis quaeque partibus constabunt poteruntque a volentibus iungi. Liber XX aximum hinc opus naturae ordiem
Abbreviated transcription (Latin):
tũ in cibis leuiorẽ gratiorẽq saporẽ. p̃stat siluestre ad multa me¬
dicamina utile ẽ. adeo ꝗ̃ nichil hoĩ sit cura ut carmine ꝙͦ preh¬
ensũ reppiri in fauis caprini fimi singłis cauatis. si porri erucȩ.
lactuce: apii. in tubi. nasturci semina inclusa serant᷑ mire ꝓue
quã pomis. St̃ aut̃ acres cunilȩ origani nasturei sinapis amari.
absinthii. centaurei. aquatiles cucumeris cucurbitȩ lactucȩ.
acuti tami cuniculȩ acuti ⁊ odorati. appii. aneti. feniculi. Salsꝰ
tantũ esaporibꝰ. ñ nascit᷑ aliqñ ertͣ insidit pulueris mͦ ⁊ curulis
piꝑis saporẽ reddidit ⁊ mag̾ ꝙ̃ siliquastrũ. ob id piporitidis no¬
mine accepto. Libanotis odorẽ turis myrra murrꝑ. Depanice
abunde dictũ ẽ. libanotis locis putribꝰ ⁊ macris ac roscidis seri¬
tur semine rabicẽ ht̃ holus atri nichil ture differentẽ. usus
eiꝰ pꝰ annũ stomacho saluberrimꝰ. qͥdã eã nomine alio rosmari¬

Expanded text:
tum in cibis; leniorem gratioremque saporem praestat. silvestre ad multa medicamina utile est. — Adeoque nihil omisit cura, ut carmine quoque comprehensum reperiam, fabis caprini fimi singulis cavatis, si porri, erucae, lactucae, apii, intubi, nasturtii semina inclusa serantur, mire prquam in pomis. sunt autem acres cunilae, origani, nasturti, sinapis, amari absinthi, centaurei; aquatiles cucumeris, cucurbitae, lactucae; acuti thymi, cunilae; acuti et odorati apii, aneti, feniculi. salsus tantum e saporibus non nascitur; aliquando extra insidit pulveris modo, et cicepiperis saporem reddit et magis etiam siliquastrum, ob id piperitidis nomine accepto, libanotis odorem turis, zmyrnium murrae. de panace abunde dictum est. libanotis locis putribus et macris ac roscidis seritur semine. radicem habet olusatri, nihil ture differentem. usus eius post annum stomacho saluberrimus. quidam eam nomine alio rosmari
Abbreviated transcription (Latin):
manipłos feni lacerantes. Segnit̾ue ⁊ c̃t᷑ industriã suã abscon¬
ditȩ formicȩ c̃cursantes aut oua ꝓgerentes. Itẽ uermes t̾reni
erũpentes. Trifoliũ qͦ inhorrescere ⁊ folia ẽt᷑ tẽpestatẽ subrigere
certũ ẽ. necñ ⁊ in cuiꝰ m̃sisq nr̃is uasa qͥbꝰ erculentũ additur
sudorẽ reposit᷑is relinquentia diras tẽpestates p̃nuntiant.
iderum quoq tempestatũq ratio
Suł imꝑitis facili atq indubitato mͦ

Expanded text:
manipulos faeni lacerantes, et apes operantes segniter vel contra industriam suam absconmanipulos faeni lacerantes, et apes operantes segniter vel contra industriam suam absconditae , vel formicae concursantes aut ova progerentes, item vermes terreni erumpentes. Trifolium quoque inhorrescere et folia contra tempestatem subrigere certum est. nec non et in cibis mensisque nostris vasa, quibus esculentum additur, sudorem repositoriis relinquentia diras tempestates praenuntiantBER XIX Siderum quoque tempestatumque ratio vel imperitis facili atque indubitato m
Abbreviated transcription (Latin):
cet̾ȩq aquaticȩ aues c̃cursantes. Grues in medit̾ranea festiuan¬
tes mergi cauiȩ maria aut stagna fugientes. Grues silentio
ꝑ sublime uolantes serenitatẽ. sic noctua in imbre garrula aut
sereno tẽpestate coruiq singultu qͦdam latrantes seq c̃cutientes
Graculi sero a pabulis recedentes niemem. ⁊ albȩ auescũ
c̃gregabunt᷑. & cũ trestres uolucres contra aquã clangores
dabunt ꝑfundentesq sese. s maxime cornix hirundo. tam
uixta aquã uolitans ut penna sepe ꝑcutiat. quęq in arboribꝰ
habitant fugitantes innidis sus. ⁊ anseres c̃tinuo glangoro
intẽpestui ardea in mediis arenqs tristis. nec mirũ aquaticas
aut in torũ uolucres p̃sagia aeris sentire peccora eriltantia
⁊ indecora lasciuia ludentia easdẽ significationes hm̃t. ⁊ boues ex¬
lũ olfactantes seq lambentes contͣ pluuiã. turpesq porci alienos ͥ

Expanded text:
ceteraeque aquaticae aves concursantes, grues in mediterranea festinanceteraeque aquaticae aves concursantes, grues in mediterranea festinantes, mergi, gaviae maria aut stagna fugientes. grues silentio per sublime volantes serenitatem, sicut noctua in imbre garrula—at sereno tempestatem—, corvique singultu quodam latrantes seque concutientes, graculi sero a pabulo recedentes hiemem, et albae aves cum congregabuntur et cum terrestres volucres contra aquam clangores dabunt perfundentque sese, sed maxime cornix, hirundo tam iuxta aquam volitans, ut pinna saepe percutiat, quaeque in arboribus habitant, fugitantes in nidos suos, et anseres continuo clangore intempestivi , ardea in mediis harenis tristis. Nec mirum aquaticas aut in totum volucres praesagia aëris sentire: pecora exultantia et indecora lascivia ludentia easdem significationes habent, et boves caelum olfactantes seque lambentes contra pilum, turpesque porci alienos sibi
Abbreviated transcription (Latin):
tlisꝑsȩ aut aquȩ bullantes. pulmones marini inpelago plurinĩ
dierũ hiemẽ portendunt. Sepe ⁊⁊ silentio intumescit flatuq
altiꝰ solito iã intͣ se eẽ uentos fatet᷑. U qͥdẽ ⁊ montiũ sonitꝰ nemorũ q
mugitꝰ p̃dicunt. ⁊ sine aura q̃ sentiat᷑ folia ludentia lanugo
populi aut spina uolitans aquisq pluma innattns. atq ꝙ̃ in
cãpanus uenturã tempestatẽ p̃cedens suus fragor. cęli qͥdẽ mur¬
mur ñ dubiã significationẽ ht̃. Presagiunt ⁊ aĩalia ac delfini
tranqͥllo mari lascuuentes flatũ ex qͣ ueniunt parte itẽ spargen.¬
tes aquã. idẽ turbata tranqͥllitate lolligo uolitans conchȩ ad¬
herescentes echini. aut figentes sese aut arenas aburrantes tẽ¬
pestatis signa st̃. Ranȩ qͦ ultͣ solitũ uocales ⁊ fudice matutino
clangore. Itẽ mergi anatesq pennas rostro purgantes uentum.

Expanded text:
dispersae aut aquae bullantes. pulmones marini in pelago plurium dispersae aut aquae bullantes. pulmones marini in pelago plurium dierum hiemem portendunt . saepe et silentio intumescit inflatumque altius solito iam intra se esse ventos fatetur. Et quidam et montium sonitus nemorumque mugitus praedicunt et sine aura, quae sentiatur, folia ludentia , lanugo populi aut spinae volitans aquisque plumae innatantes , atque etiam in campanis venturam tempestatem praecedens suus fragor. caeli quidem murmur non dubiam significationem habet. Praesagiunt et animalia: delphini tranquillo mari lascivientes flatum, ex qua venient parte, item spargentes aquam, iidem turbato tranquillitatem. lolligo volitans, conchae adhaerescentes, echini adfigentes sese aut harena saburrantes tempestatis signa sunt. ranae quoque ultra solitum vocales et fulicae matutino clangore, item mergi anatesque pinnas rostro purgantes ventum,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uocãt tẽpestatẽ ałbã grando imminebit. cęlo quãuis sereno.
Hubecula quãuis parua flatũ ꝓcellosũ ad̃abit. Nebulȩ montibꝰ.
descendentes aut cęlo cadentes uł inuallibꝰ sedentes serenitatẽ
ꝓnuttent. Abhis t̾reni ignes ꝓxime sign̾ficant. pallidi nãqi mur¬
murantesq tẽpestatũ nunti sentiunt᷑. Pluuiȩ iã inlucernis
fungi si fleruose uolit & flamma uentũ ⁊ lumina cũ exsese flã¬
mas elitunt aut uix accendunt᷑. Itẽ eũ in eo pendente scintille
coaceruant᷑ uł cũ tollentibꝰ ollas carbo atherescit aut cũ conten
tus ignis ẽ. fauillã discutit scintillãue emitit. uł cũ. cinis in foco
re si tranquillũ inportu cursu stabit murmurauit int᷑se uentum
p̃dicit. Si idẽ hiemẽ &e imbrẽ littora ripeq si resonabunt tran¬
qͥllos. asꝑã tempestatẽ. Itẽ maris ipsiꝰ tranquiliꝰ sonitꝰ spumȩue

Expanded text:
quod vocant tempestatem albam, grando imminebit. caelo quamvis sereno quod vocant tempestatem albam, grando imminebit. caelo quamvis sereno nubecula quamvis parva flatum procellosum dabit. Nebulae montibus descendentes aut caelo cadentes vel in vallibus sidentes serenitatem promittent. Ab his terreni ignes proxime significant. pallidi namque murmurantesque tempestatum nuntii sentiuntur, pluviae etiam, si in lucernis fungi, si flexuose volitet flamma. ventum nuntiant lumina, cum ex sese flammas elidunt aut vix accenduntur; item cum in aëno pendente scintillae coacervantur, vel cum tollentibus ollas carbo adhtus ignis e se favillam discutit scintillamve emittit, vel cum cinis in foco re si tranquillum in portu cursitabit murmurabitve intra se, ventum praedicet; si id hieme, et imbrem; litora ripaeque si resonabunt tranquillo, asperam tempestatem, item maris ipsius tranquillo sonitus spumaeve
Abbreviated transcription (Latin):
partibꝰ cęli fulgurauit. Cũ ab aquilone tantũ inposterũ diẽ
aquã portendet cũ aseptentrione uentũ eũ. cũ ab austro
uł choro aut fauonio nocte serena fulg᷑. aut uentũ ⁊ imbrẽ
exhisdẽ regionibꝰ demonstrabit. Tonitrua matutina uentũ
signͥficant imbrẽ meridiana. Nubes cũ sereno incęlũ ferunt᷑
quacũq parte id fiet uenti expectent᷑. Si eodẽ boco globabun¬
tur appropinquantisq solidis cutient᷑. ⁊ ħ ab aqͥlone fiet. uen¬
tos. Si ab austro imbres portendẽt. Sole occidente si ex utraq
parte eiꝰ celũ patet tẽpestatẽ significabt̃ uehementiꝰ atrȩ ab
oriente in noctẽ aquã minant᷑ ab occidente in posterũ diẽ. Sinu¬
bes ut uellera lanę spargent᷑ multȩ aboriente. aquã intribuũ
p̃sagient. Cũ incacuminibꝰ montiũ nubes c̃sident: Iemabit.
Si cacumina pura fient disserenabit. Nube grauida candicante

Expanded text:
partibus caeli fulgurabit; cum ab aquilone tantum, in posterum diem partibus caeli fulgurabit; cum ab aquilone tantum, in posterum diem aquam portendet; cum a septentrione, ventum eum. cum ab austro vel coro aut favonio nocte serena fulgurabit , ventum et imbrem ex isdem regionibus demonstrabit. tonitrua matutina ventum significant, imbrem meridiana. Nubes cum sereno in caelum ferentur, ex quacumque parte id fiet, venti expectentur. si eodem loco globabuntur adpropinquanteque sole discutientur et hoc ab aquilone fiet, ventos; si ab austro, imbres portendent. sole occidente si ex utraque parte eius caelum petent, tempestatem significabunt. vehementius atrae ab oriente in noctem aquam minantur, ab occidente in posterum diem. si nubes ut vellera lanae spargentur multae ab oriente, aquam in triduum praesagient. cum in cacuminibus montium nubes consident, hiemabit. si cacumina pura fient , disserenabit . nube gravida candicante,
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͦ transierint autũ nũ serenũ ac cdensũ minꝰq uentosũ
facient. autũni seretuitas uentosã hiemẽ fac̃. Cũ repente
stellarum fulgor obscurat᷑. ut id neq nubilo nec caligine
fluiuans. graues denuntiant᷑ tẽpestates. Si uolitart
plures stellȩ udebuntur quo ferent᷑ albescentes uentos ex his
partibus nunciabunt. Aut secura stabunt certossi id inpluri¬
lȩ paruę aselli appellate exiguũ int̾ illas spaciũ obtinente
desierit atrox hiempps seqr̃. Si in alterã earũ aquiloniam
caligo abstulit aust̾ seuit. Si austrinã aquilo arcꝰ cũ sunt¬
duplices pluuas nuntiant. Apluuis serenitatẽ ñ ꝑ inde certã
circulis nouis circa sicda aliqua pluuiã. cũ ȩstate uehementiꝰ
tonuit quã fulsit uentos exea parte denuntiat. contͣsi mi¬
nus tonuit imbrem. Cũ sereno cęlo fulget pluiliȩ erunt ⁊
tonitrua abhiemauit. Atrocissimȩ aut̃ cũ ex om̃ibꝰ quatuor

Expanded text:
aliquo transierint, autumnum serenum ac densum minusque ventosum aliquo transierint, autumnum serenum ac densum minusque ventosum facient. autumni serenitas ventosam hiemem facit. cum repente stellarum fulgor obscuratur et id neque nubilo nec caligine , pluvia aut graves denuntiantur tempestates. si volitare plures stellae videbuntur, quo ferentur albescentes, ventos ex is partibus nuntiabunt aut. si coruscabunt, certos, si id in plurilae parvae aselli appellatae, exiguum inter illas spatium obtinente desierit, atrox hiems sequitur; sin alteram earum aquiloniam caligo abstulit, austeduplices, pluvias nuntiant , a pluviis serenitatem non perinde certam; circulus nubis circa sidera aliqua pluviam. Cum aestate vehementius tonuit quam fulsit, ventos ex ea parte denuntiat, contra si minus tonuit, imbrem. cum sereno caelo fulgetrae erunt et tonitrua, hiemabit, atrocissime autem, cum ex omnibus quattuor
Abbreviated transcription (Latin):
Si in media nigritia illa fuerit. imbrẽ inplenilunio. Si ple¬
na cirra se habebit orbẽ ex qͣ parte is maxime splendebit ex ea
uentũ ostendet. Si mortu cornua crassiora fuerint horridã
tẽpestatẽ. Si ante qͣrtã ñ apparuerit uento flauonio fiante:
hiemalis toto m̃se erit. Si xui. uehem̃tiꝰ flamea apparuerit
asꝑas tẽpestates p̃sagiet. Sunt ⁊ ipsiꝰ lunȩ octo articudi
qͦtiens inangulos solis incidat. plerisq int̾ eos tantũ obseruan¬
tibꝰ. p̃sagia eiꝰ hoc ẽ.iii.uii. xi.xu. xuiiii.xxiii.
xxuii. ⁊ int̾lunium. Tercio loco stellarũ obseruationẽ ẽẽ
oportet. discurrere has uidemus int̾dũ uentiq ꝓtiuꝰ se¬
cunt᷑ in quarũ parte ita p̃sagiere. Cęlũ cũ ęqualit̾ totũ
erit splendidũ articulis temporũ quos ꝓposuimꝰ. autum¬
nũ. serenũ p̃sagiabit᷑ frigidũ. Si uer ⁊ estas ñ sint regio

Expanded text:
; si in media nigritia illa fuerit, imbrem in plenilunio. si ple; si in media nigritia illa fuerit, imbrem in plenilunio. si plena circa se habebit orbem, ex qua parte is maxime splendebit, ex ea ventum ostendet; si in ortu cornua crassiora fuerint, horridam tempestatem. si ante quartam non apparuerit vento favonio flante, hiemalis toto mense erit. si XVI vehementius flammea apparuerit, asperas tempestates praesagiet. sunt et ipsius lunae VIII articuli, quotiens in angulos solis incidat, plerisque inter eos tantum observantibus praesagia eius, hoc est III, VII, XI, XV, XVII, XXIII, XXVII et interlunium. Tertio loco stellarum observationem esse oportet. discurrere hae videntur interdum, ventique protinus sequuntur , in quorum parte ita praesagiere. caelum cum aequaliter totum porum, quos proposuimus, autumnum serenum praestabit et frigidum. si ver et aestas non sine refrigerio
Abbreviated transcription (Latin):
portende credit᷑. In u. cornua eiꝰ obtusa pluuiã. erecta ⁊ in¬
festa uentos significant. Quarta tam̃ maxime cornũ eiꝰ septen
trionale acuminatũ atq rigidũ illũ p̃sagit uentũ. Inferiꝰ
austrũ utraq recta noctẽ uentosã. Si qͣrtã orbis rutilꝰ cinge
bat uentos ⁊ imbres p̃mouebit apd uarronẽ ita ẽ. Si qͣrto
die luna erit directa magnã tẽpestatẽ inmari p̃sagit ⁊ nͥ sit
coronã cura se habebit ⁊ eã sincerã. qm̃ illo mͦ ñ ante plenã
hiematurũ ostendit. Si plenilunio ꝑdimidiũ pura erit dies
serenos significab. Si rutila uentos. ni grescens imbres. Si cali¬
go orbis nubẽ incluserit uentos qͣ se ruꝑit. Si gemini orbes
emxerint maiorẽ tẽpestatẽ. ⁊ mag̾ sitres er̃ aut nigri int̾¬
rupti atq distracti. Hascens luna si cornu suꝑiore obatrato
surget pliuuas decrescens dabit. si in inferiore añ pleniluniũ

Expanded text:
portendere creditur in XV. cornua eius obtusa pluviam, erecta et inportendere creditur in XV. cornua eius obtusa pluviam, erecta et infesta ventos semper significant, quarta tamen maxime. cornu supetrionale acuminatum atque rigidum illum praesagit ventum, inferius austrum, utraque recta noctem ventosam. Si quartam orbis rutilus cinget, et ventos et imbres praemonebit. Apud Varronem ita est: ‘si quarto die luna erit directa, magnam tempestatem in mari praesagiet, nisi si coronam circa se habebit et eam sinceram, quoniam hiematurum ostendit. si plenilunio per dimidium pura erit, dies serenos significabit; si rutila, ventos; nigrescens imbres. si caligo orbisve nubium incluserit , ventos, qua se ruperit; si gemini orbes cinxerint, maiorem tempestatem, et magis, si tres erunt aut nigri, interrupti atque distracti. nascens luna si cornu superiore obatrato surget, pluvias decrescens dabit; si inferiore, ante plenilunium
Abbreviated transcription (Latin):
tanto turbidior tẽpestas erit. Si uͦ ẽ duplex orbis fuerit ea¬
a trocior. Qđ si merortu aut inoccasufiet ut aut rubescant
nubes maxime ostendet᷑ tempestas. Siñ abibt̃ s incũbent aqͦ¬
cũq uento fueriit eũ portendent. Si ameridie ⁊ imbrẽ. Si ori¬
ens cinget᷑ orbe exqͣ parte is se oꝑit expectet᷑ uentꝰ. Si totꝰ de¬
fiuxerit equalit̾ serenitatẽ dabit. Si inerortu longe radios
ꝑ nubes porriget ꝙ medius erit. manis pluuiã significauit.
Si añ ortũ radii se ostendunt. aquã e uentũ. Si circa occiden¬
tẽ candidꝰ cirulꝰ erit noctis liniet tẽpestatẽ. Si nebula uen¬
tementiorẽ si cadente sole uentũ fiat cireulꝰ fuerit exqͣ regio¬
ne is ruꝑit uentũ magnũ. doxima sint iurȩ lunȩ p̃sagia
quartã eã maxime obseruat ȩgiptꝰ. si splendens erorta puro
nitore fulsit serenitatẽ. Si rubicunda uentos si nigra pluiua

Expanded text:
tanto turbidior tetanto turbidior teatrocior. quod si in exortu aut in occasu fiet, ita ut rubescant nubes, maxima ostendetur tempestas. si non ambibunt, sed incumbent, a quocumque vento fuerint, eum portendent ; si a meridie, et imbrem. si oriens cingetur orbe, ex qua parte is se ruperit, expectetur ventus. si totus defluxerit aequaliter, serenitatem dabit. si in exortu longe radios per nubes porriget et medius erit inanis , pluviam significabit; si ante ortum radii se ostendent, aquam et ventum; si circa occidentem candidus circulus erit, noctis lenem tempestatem; si nebula, vehementiorem; si candente sole, ventum; si ater circulus fuerit, ex qua regione is ruperit se, ventum magnum. Proxima sint iure lunae praesagia. quartam eam maxime observat Aegyptus. si splendens exorta puro nitore fulsit, serenitatem; si rubicunda, ventos; si nigra, pluvias
Abbreviated transcription (Latin):
nuinciat. at hbertuon pallitus grandinem. Si ꝙ occidit
oritur mitem cum nubes rubescunt. Eđ & si nigre ruben¬
tibus int̾uenerint & pliuuas. cũ occiaentis aut orientis radũ
uidentur coire pluuias. Si cuxa oceidentẽ rubescunt nubes.
serenitatẽ futuri diei spondent. Si inexortu spargent᷑ partĩ ađ
austrũ partĩ adaqͥlonẽ. pura cica eũ serenitas sit lica pluuiam
tam̃ uentosq significabunt. Si inortu aut in occasu c̃tracti cer¬
nent᷑ radu imbrẽ. Si in occasu eiꝰ pluet aut racdii nubẽ inse
trahent asꝑã in ꝓorimũ diẽ tẽpestatẽ significabt̃. cũ oriente
radi ñ illustres eminebunt quãius circũdate nubes ñ sint
pluiuã portendent. Si añ exortũ nubes globabunt᷑ inemem
aspã denuntiabt̃. Si ab ortu repellent᷑ ad occasũ habebt̃ sece¬
nitatẽ. Sinubes solẽ cireũ cludent. qͣntominꝰ luminiꝰ relinquẽt

Expanded text:
nuntiat, at hibernam pallidus grandinem. Si et occidit nuntiat, at hibernam pallidus grandinem. Si et occidit orientem eum nubes rubescunt, quod si et nigrae rubentibus intervenerint et pluvias; cum occidentis aut orientis radii videntur coire, pluvias. Si circa occidentem rubescunt nubes, serenitatem futuri diei spondent. Si in exortu spargentur radii partim ad austrum partim ad aquilonem, pura circa eum serenitas sit licet, pluviam tamen ventosque significabunt; si in ortu aut in occasu contracti cernuntur radii, imbrem. Si in occasu eius pluet aut radii nubem in se trahent, asperam in proximum diem tempestatem significabunt. Cum oriente radii non illustres eminebunt, quamvis circumdatae nubes non sint, pluviam portendent. Si ante exortum nubes globabuntur, hiemem asperam denuntiabunt; si ab ortu repellentur et ad occasum abibunt, serenitatem. Si nubes solem circumcludent, quanto minus luminis relinquent,
Abbreviated transcription (Latin):
pard spirant. hio ⁊ grandines infert. cauendus ⁊ ipse ñ
setus ac septentrio. Uulturnus sl a serena cęli parte cȩꝑit
flare ñ durauit in noctẽ. Atubi sub solanꝰ inmaior ẽ par¬
en noctis extendit. quisqͥs erit uentꝰ si feruidꝰ sentietur.
plirdꝰ diebꝰ. ꝑmancbit. Aqͥlonẽ p̃nuntiat t̾ra sic crescens
tepente austrũ inimiscens inrere occito. enĩ p̃dicta uen¬
dorsratione sepiꝰ eadẽ dicant᷑ transire c̃uenit ad reliqͣ
upestatũ presagia. Eñ ⁊ hoc placuisse uirgilio magnoꝑe
lamaso ardentisino estu or asse ut relique egeca parecroe
mperetq desecta subtectũ paucis max ors scila imbit uatitinati¬
one adprobata. Quin mimo ⁊ haruindinẽ ñ n impendente plu¬
ia seri iubent ⁊ fruges insecuturo mbre. Quã obrom &
heo breuit̃ attigimꝰ scrutati maxime ꝑtinentia pͥmũ pasole
capienus p̃sagia. Putus auens atꝙ ñforens serenũ diẽ

Expanded text:
parte spirant. hic et grandines infert, cavendus et ipse non parte spirant. hic et grandines infert, cavendus et ipse non secus ac septentrio. volturnus si a serena caeli parte coeperit flare, non durabit in noctem, at subsolanus in maiorem partem noctis extenditur. quisquis erit ventus, si fervidus sentietur, pluribus diebus permanebit . aquilonem praenuntiat terra siccescens repente, austrum umescens rore occulto. Etenim praedicta ventorum ratione, ne saepius eadem dicantur, transire convenit ad reliqua tempestatum praesagia, quoniam et hoc placuisse Vergilio magno opDamaso ardentissimo aestu orasse, ut reliquae segeti parceret raperetque desecta sub tectum, paucis mox horis saevo imbre vaticinatione adprobata. quin immo et harundinem non nisi inpendente pluvia seri iubent et fruges insecuturo imbre. quamobrem et haec breviter attingemus, scrutati maxime pertinentia, pcapiemus praesagia. Purus oriens atque non fervens, serenum diem