comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
x adeo. aut̾ exconstituto potius mr̃
ret. non ã et legatum hiturus est.¬
aut̾ iussundare etiambrdis hr̃di
dare posse dius adriamis rescͥpsit.¬
s et si boc sensit testator etiam inle¬
gatario iõ dicend estsquedancon¬
diciões nec natura sui possunt eodẽ
gͥ et sisignos aureos det statu lib. pot̃
dici eum implesse  ꝯditione.alia cã¬

Expanded text:
 adeo autem constituto potius iureiet, non autem et legatum habiturus estautem iussum dare etiam heredis heredi dare posse diuus Hadrianus rescripsit: et si hoc sensit testator, etiam in legatario idem dicendum est.Quaedam condiciones natura sui nec possunt eodem igitur et si singulos aureos det statuliber, potest dici eum implesse condicionem. alia ca
Abbreviated transcription (Latin):
Iquis locuplex egenti hr̃s extit̾it
uideamus an eares testõ datis lib̾ta¬
tibus ꝓficiat ut creditores frandmͣ
non uideantur. et sane sũt quid. ami
qui cur hr̃s locuplexextaret. tale ẽẽ
cͥcliderũt. quale sup̾e restator. ⁊diĩc¬
tis postea facłtatibus decessiss. simͥ
Traditu est. hoc uire noruci. utadrẽ
.non ꝓtineat locuplex an egenus hr̃
extit̾it. s qͣꝵ facultatutestator dece¬
estimet lib̾tatẽ ꝯsecutuꝵ. quẽ is quiꝰ

Expanded text:
i locuples egenti heres exstiterit, uideamus, an ea res testamento datis libtibus proficiat, ut creditores fraudari ‹non› uideantur. et sane sunt quidam, qui, cum heres locuples existeret, tale esse crediderunt, quale, si ipse testator adauctis postea facultatibus decessisset. sed mihi traditum est hoc iure nos uti, ut ad rem non pertineat, locuples an egens heres extiterat, sed quarum facultatium testator deceenti
Abbreviated transcription (Latin):
sit is cͣmi surreptũ est. sab̾
ait posse et ꝯmodati agicũ
ddat euanesc̾e furti acti¬
oñe. iõ est et si renuitat cõ¬
modati actione ꝙ̃ si ẜiuic
tuus rẽ tibi ꝯmodatã surr¬
ipuit furtitecur actio nõ
esse qr tuopiculo res sitis
tm̃ ꝯmodat. ¶Qui aliems
negociis gerendis se optu¬
lit actione furti nonhrlz¬
culpa enis res pierit s acci¬
one negocioͬgestorũ itada¬
pnaudus est. si dñc. acciõer
pr̃are debeat. ułuti qui ex
płibus tutoribus test̾o da¬
tis oblata sat̾datione solus
ad m̃stratõe suscepit. ¶ꝯi
exdonatione alfius rẽ meã
teneas. et eam surripiami
itadeniũ tefurti ag̾e mecũ

Expanded text:
sit is cui subreptum est, Sabinus ait posse et commodati agi cumddat, euanescere furti actionem: idem et si remittat commodati actionem. Quod si seruus tuus rem tibi commodatam suipuerit, furti tecum actio non est, quia tuo periculo res sit, sed tantum commodati. Qui alienis negotiis gerendis se optulit, actionem furti nonculpa eius res perierit: sed actione negotiorum gestorum ita damnandus est, si dominus actione praestare debeat, veluti qui ex pluribus tutoribus testamento datis oblata satisdatione solus administrationem suscepit. Si ex donatione alterius rem meam teneas et eam subripiam, ita demum furti
Abbreviated transcription (Latin):
cloica fcm̃ siue ĩmissũ hẽs quo
usus enuis det̾ior sit. fuat restituã.
¶Item nequid fiat in mittatur¬
ad publicas elo. icas ꝑtinet. ne

Expanded text:
factum siue ea immissum habes, quo usus eius deterior sit fiat, restitua‹s›. item ne quid fiat immittaturad publicas cloacas pertinet, ne
Abbreviated transcription (Latin):
nec ad ppłi fauore ꝙ. si ĩ mu¬
incipio ꝯ̃ hãc lege̾ magr̃̾atũ
ant sac̃docium quis petierit.
recipit. Eitem it qui nouũ
uectigal institũn ex senat᷑
ꝯsulto hac pena plectit᷑. s si
quis reus uł accͣator domũ
indicis ig̾cliatur. ꝑlege¬

Expanded text:
n ad populi fauorem. Quod si in municipio contra hanc legem magistratum aut sacerdotium quis petierit, recipit. Item is, qui nouum uectigal instituerit, ex senatus consulto hac poena plectitur. Et si qui reus uel accusator domum iudicis ingrediatur, pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. ani furorem possidere cepit
usucapiet. s hec psona ita de¬
mum usucape pot̾. sierea cã
posside.it ex qua usucapio seq

Expanded text:
 ante furorem possidere coepit, usucapit. sed haec persona ita demum usucapere potest, si ex ea causa possideat, ex qua usucapio sequ
Abbreviated transcription (Latin):
icctio dum̃n. ꝑꝯtiniationem
posẜonis temporis lege diffiric
ne dic̾e et hoc ordine eundit
est. ut uideamus quis potest
usu cape. et que res et quanco

Expanded text:
iectio dominii per continuationem possessionis temporis lege definiti.ne dicere. et hoc ordine eundum est, ut videamus, quis potest usucapere et quas res et quanto
Abbreviated transcription (Latin):
uendit̾o nec tradit̾o en¬
uiret is sine cłpa mea su¬
rripiat᷑ mag̾ est ut furti
da est. idq instatu lib̾is ⁊
mlegato sb̃ ꝯtutione reli¬
ecto ꝓbaturialioqn diuii
ꝓͥbantibus statu facile

Expanded text:
uendidero neque tradidero seruum et is sine culpa mea subripiatur, magis est, ut mihi furti da est, idque et in statuliberis et in legato sub condicione relicto probatur: alioquin diuersum probantibus statui facile
Abbreviated transcription (Latin):
eq ꝓbatur et in eoquisibi
hrd̾e semꝓnu creditoris
asseuait cum ẽet ali qm
re titu agebat eius noie
fło ꝓcuratori cͥclitoris sol¬
pir. et ticiꝰ ratu hũit. non
nascit᷑ ei furti actioqͥstatĩ
cum peciuia soluta est eiq
dedit nata est. cuz ticu nũ¬
.g̾. actione ticius ꝯueniri
cepit arbitrio iudicis ei
ctam. actiõe furti noncri¬
mine peculatus tenetur.

Expanded text:
e probatur et i‹n› eo, qui sibi redi Sempronii creditoris adseuerauit, cum esset alius.Qui rem Titii agebat, eius nomine falso procuratori creditoris soluit et Titius ratum habuit: non nascitur ei furti actio, quae statim, cum pecunia soluta est, ei qui dedit nata est, cum Titii numm actione Titius conueniri coeperit, arbitrio iudicis ei ctam actione furti, non crimine peculatus tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ifiat ei. quonimꝰ id opus ꝙ in
Alueo fliñs ripa ue eius ita fc̃
esit ut it̾ cursus ue flu̾ime det̾iꝰ
sit fiat. toue de moliri. purga¬
re restitu̾e uiriboĩ arbitratu
possit. ¶stacionẽ dicimus astã¬
udo is igitur locus de monstrã
ucũq naues tuce stare ⁊ ussũt.
Ait pretorit ue nauiͣgn detius.
est. ĩmo nͣ auignim solemus
dic̾e etiam ip̃am naueni. it̾
ergo nalugu pot̾ et ita accipi
non io minus it nauigii det¬
ius fic ¶ Detior statio itemq
genis corrũpatur. uł difficilior
fiat aut minor. aut xarior. aut si
Intotur auferatur. ꝓm̃ siuc
deriuetur.aqͣ exignior ft̾a minꝰ¬
sit nauigabił. uł si dilatetur
ut diffu sabreuẽ aqua faciat
flum̃e faciat. uł siquid aliud

Expanded text:
 id opus, quod in alveo fluminis ripave ita factum sit, ut iter cursus fluminis deterior sit fiat, tollere demoliri purgare restituere viri boni arbitratu possit". Stationem dicimus a stando: is igitur locus demonstratur, ubicumque naves tuto stare possunt. Ait praetor: "iterque navigii deterius immo nauigium solemus dicere etiam ipsam nauem, iter ergo nauigio potest et sic accipi non ideo minus iter nauigio deterius fit. Deterior statio itemque eius corrumpatur uel difficilior fiat aut minor uel rarior aut si in totum auferatur. proinde siue deriuetur aqua, ut exiguior facta minsit nauigabilis, uel si dilatetur, aut diffusa breuem aquam faciat, faciat, uel si quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
utius ticiis epłam talem
misit ille illis salt̾ hospitio
illo quadiu nolu̾it utaris
gratuito. iq te exuolũta¬
te mea face. hac epła notu
tibi facio. quero anhr̃dcs

Expanded text:
ucius Titius epistulam talem misit: "ille illi salutem. hospitio illo quamdiu volueris utaris gratuito, idque te ex voluntate mea facere hac epistula notum tibi facio": quaero an heredes
Abbreviated transcription (Latin):
cͣ de negand ẽẽt apsłonis au¬
xilliu ¶ substituti tutores
in loc legitĩ tutoris exꝑti cũ
eo tutele iudiciocuz arbiter
es adoleu̾unt q̃sit̃ est cur om̃s
ultos ptineãt et camadse ꝑ¬
muenter ydonee tueri possũt
cam aplłonis redd̾e ꝗ pͥmi
st̃ expti admittendi non sĩt
rendieos quor tutela gesta
eẽt siueslet cãm exequi non
ꝓhibendos. id̃ et incuratoribꝰ
obfuand̾ est si int̾i adultps
adlegitimã etatẽ pueit.Iꝑ

Expanded text:
cur denegandum esset appellationis auxilium.Substituti tutores in locum legitimi tutoris experti cum eo tutelae iudicio, cum arbiter es adoleuerunt. quaesitum est, cum omnis ultos pertineat et causam ad se pertinentem idonee tueri possunt,ationis reddere, qui primi sunt experti, admittenda non sit. respondit eos, quorum tutela gesta esset, si vellent causam exsequi, non prohibendos. idem et in curatoribus observandum est, si interim adultus ad legitimam aetatem pe
Abbreviated transcription (Latin):
tpopondir ei cui dõare uolebas¬
exceptione dom. pot̾o me tue¬
stipłatdremꝯpetit ut melibet
id uil. ait si ei quẽ creditorem
tuur putabas iussu tuopecũia¬

Expanded text:
spoponderim ei cui donare uolebasexceptione doli mali potero me tuestipulatorem competit, ut me ianus ait, si ei, quem creditorem tuum putabas, iussu tuo pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
Iopa creditoris accidit ut te¬
bitor pecuia quã soluiturus
erat ꝑd̾et exceptionedoli.m.
creditor remoneb id̾ est et si
ratam creditor non hr̃. U sꝑ¬

Expanded text:
a creditoris acciderit, ut debitor pecuniam, quam soluturus erat, perderet, exceptione doli mali creditor remouebitur. idem est et si ratam creditor non h
Abbreviated transcription (Latin):
et petat. nne rẽ donatã et ego
est. dolo em̃ feci q. passu: sum
eum edificare et non reddo ĩ¬
pensas. ¶ actoris qui exigendis
peci̾us ꝓpoĩtus est etiam post̾io
tolus dño nocebit si ẜuus
uenit᷑ ab eo cui hoc dñc puusu
et redibitus sit dño agenti uẽ¬
ditori de p̾cio excepno oppoitur
redibitoria. li etiam is qui uẽ¬
m̾̃cis nontradite exceptione
soluit. et io is qui uenditur:
aget adu̾sus dũm candem

Expanded text:
et petat a me rem donatam, et ego est? dolo enim feci, qui passus sum eum aedificare et non reddo impensas.Actoris, qui exigendis pecuniis praepositus est, etiam posterior dolus domino nocet.Si seruus ueniit ab eo, cui hoc dominus permisit, et redhibitus sit domino: agenti uenditori de pretio exceptio opponitur redhibitionis, licet iam is qui uenmercis non traditae exceptione soluit et ideo is qui uendidit agit aduersus dominum. eandem
Abbreviated transcription (Latin):
Monsic de dolo actio c̃to tp̃r fi¬
nitur. itaetiam exceptio eod̾
tprdanda esti namhec ppetuo
ꝯpetit cur actor quidam ĩsua
pot̾ite h. at qu̾ utatur suo ure

Expanded text:
non sicut de dolo actio certo tempore finitur, ita etiam exceptio eodem tempore danda est: nam haec perpetuo competit, cum actor quidem in sua potestate habeat, quando utatur suo iure,
Abbreviated transcription (Latin):
tigantioptio legatasit quecũq
dehr̃ditate ei relicta dicuntur eatẽ
et deoptione tractari possũt. Incer¬
dum ex integro datur adlib̾tate
ꝓclamatio ułuti eius ẽẽ qui affir¬
q statuta lib̾tas ñdumei obtig̾at
qua nẽ dicit sibi optigisse. lz uulgo
dicatur post ordinatum lib̾ale

Expanded text:
tiganti optio legata sit, quaecumque hereditate ei relicta dicuntur, eadem et de optione tractari possunt. Interdum ex integro datur ad libertatem proclamatio, veluti eius, qui adfirquod statuta libertas nondum ei optigerat, quam nunc dicit sibi optigisse. Licet vulgo dicatur post ordinatum liberale
Abbreviated transcription (Latin):
cus septarefice purgare a q̃du¬
cende cã quoniũ uceat illi dũ
nealr aqua ducas ꝙͣ uti pore
estate non u noncla ñ precão
ante durit. iuimi ti ueto. Ahoc in¬
tercc̾m utilissimũ est namnili
pinitat᷑ alicui refic̾e alia rone
usus inꝯmod abitur. ait ergo
ptor riuu specus ¶ riuus est loc
ꝑlongitudiniẽ dep̾ssus quo. aq
tecurrat cui nomenest aoto
ype. ¶specus ã est locus ex quo des¬
¶ Septa sunt que adincile oppon¬
untur. aqͥdermande ꝯpellende¬
ue ex flimie ca siue ealignea sũt
em̃ lapis. uł tra unde pͥmu aq̃
ex fluie agipossit si et fosse et
putei. ħ int̾tlicto ꝯtinent᷑. ¶ Ce¬

Expanded text:
cus septa reficere purgare aquae ducendae causa quo minus liceat illi, dum ne aliter aquam ducat, quam uti priore aestate non ui non clam non precario a te duxit, uim fieri ueto'. Hoc interdictum utilissimum est: nam nisi permittatur alicui reficere, alia ratione usu incommodabitur. Ait ergo praetor 'riuum specus'. riuus est locus per longitudinem depressus, quo aqua decurrat, cui nomen est ἀπὸ τοῦ ῥεῖν. Specus autem est locus, ex quo des. Septa sunt, quae ad incile opponuntur aquae deriuandae compellendaeue ex flumine causa, siue ea lignea sunt enim uel lapis uel terra, unde primum aqua ex flumine agi possit. sed et fossae et putei hoc interdicto continentur.
Abbreviated transcription (Latin):
riunz pcnĩe qui integ̾ est.sz pa¬
lam est et ad eum ruui ꝓtin̾e
ducende cã. nuto hoc addatur
ut ita demu ꝑmitã. et reficere

Expanded text:
riuum pertinere, qui integer est: et palam est et ad eum pertinere,'ducendae causa'. merito hoc additur, ut ei demum permittatur et reficere
Abbreviated transcription (Latin):
ant dinu cnffertur quaie fuit
apudeur qui tradidit si enus
tuit fundus cui euitutibus tñ¬
sir silib fuit tundꝰ uti fũitet si
forte fuitutes debebantꝰ fundo
qui traditus est. cur nire fiitu
imitũ obligat se debebitq:
pr̃are q dixit.⁊ siegoet nicius
rẽ emerimus eaq ticio quasi
meo ꝓcuratori tradita sit puro
placet ꝑlib̾am ꝑsonar õium:
rerum postonem queri posse
et phanc dominium Uinp
set si lo lib̾ bona fide tibi fui¬

Expanded text:
ale transfertur, quale fuit apud eum qui tradit: si seruus fuit fundus, cum seruitutibus transit, si liber, uti fuit: et si forte seruitutes debebantur fundo qui traditus est, cum iure seruituerumtamen obligat se debebitque praestare quod dixit. Si ego et Titius rem emerimus eaque Titio et quasi meo procuratori tradita sit, puto placet per liberam personam omnium rerum possessionem quaeri posse et per hanc dominium. Pompsed si liber bona fide tibi servi
Abbreviated transcription (Latin):
metallum aut. mopus ine¬
talli uondabunt nec torq̃¬
tur ¶E mansorest. quidi
euagatus ad castra reu̾̃titur.

Expanded text:
metallum aut in opus metalli non dabuntur nec torquentur. Emansor est, qui diu uagatus ad castra regreditur.
Abbreviated transcription (Latin):
caristipiatu: sicge em̃ incipit. lc¬
tio cumpca ꝑrer natura: prari
por. sic quicartagine daristiplat
cum rome sit. tacite tempus
ꝯplecti udetur. quo ꝑuenire ca¬
rtagnie potestiitem si opas aub¬
roquis stipłatu: uc. non. an̾dis

Expanded text:
cari stipulatus sit: tunc enim incipit actio, cum ea per rerum naturam praestari potest. sic qui Carthagini dari stipulatur, cum Romae sit, tacite tempus complecti videtur, quo perveniri Carthaginem potest. item si operas a liberto quis stipulatus sit, non ante dies
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qĩ ꝯditionẽ hat idem est et
nisno enis qui ap hostet est.
¶stici ꝓmuistor post mora offer¬
zendo purgat mora. c̾te eñado
nmal exceptio nocebit eiam
petiu̾a oblatã actipere nouut.
ꝙ ex ip̃a ꝓminciatione appet
quid auale et qnͣtu sit ut ecte
aurei .x. fundus tuscul.anus

Expanded text:
si condicionem habeat. idem est et in servo eius qui apud hostes est. Stichi promissor post moram offerendo purgat moram: certe enim doli mali exceptio nocebit ei, qui pecuniam oblatam accipere noluit.d ex ipsa pronuntiatione apparet quid quale quantumque sit, ut ecce aurei decem, fundus Tusculanus,
Abbreviated transcription (Latin):
utrum in meo.an malieno.
et si m.alieno. utruz ꝑmissu
eius cuius fundus erat. an nõ
pmissu eius posuiz pret̾ea
pedire se non possit ip̃e. an
diui lucrando expediturus
se fu̾it. sũmar tũ hac puto eẽ¬
ferur in suar naturałe laxita¬
tem dimisisses eoq fc̃s meus
oe desiss et accionẽ mͥ inftm̃
dari opt̾e ułuti rnsur est cu
quidam peculũ alt̾ius exnaue

Expanded text:
utrum in meo an in alieno, et, si in alieno, utrum permissu eius cuius fundus erat an non permissu eius posuerim: praeterea expedire se non possit ipse, an diutius luctando expediturus se fuerit. summam tamen hanc puto esferum in suam naturalem laxitatem dimississes ‹et› eo facto meus esse desisset, actionem mihi in factum dari oportere, ueluti responsum est, cum quidam poculum alterius ex naue
Abbreviated transcription (Latin):
uerit furtum fac̾. nec usu¬
capi res pot̾.s: et furti actio
ne tur. quanuus et tutele
cum eo agipossit.ꝙ intu¬
torescriptum est idem eĩ̾t
et incuratore adoles ce̾tis
cer̾is q curatoribis. HDe.

Expanded text:
uerit, furtum facit nec usucapi res potest. sed et furti actione tenetur, quamuis et tutelae agi cum eo possit. quod in tutore scriptum est, idem erit et in curatore adulescentis ceterisque curatoribus.
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ credicoꝵ factum sic et causa
iuiris octurrat qua creditoru
zad quartãptẽ eris aliem suffic̾e
fame de fucti ꝯeuande grã ex
donsensu creditoꝵ auc̃te psidi¬

Expanded text:
 creditorum factum sit et ea uia iuris occurratur, qua creditorum ad quartam partem aeris alieni sufficere, famae defuncti conseruandae gratia ex consensu creditorum auc
Abbreviated transcription (Latin):
Reditor ant̾ is ew. qexcepsi¬
one ppetua sb̃mou̾i non pt̃
Qui aut̾ tpr̃alem exceptio¬
nẽ timet siłis est conditio¬
Ire. et recognosc̾e dipũge

Expanded text:
reditor autem is est, qui exceptione perpetua summoueri non potest: qui autem temporalem exceptionem timet, similis est condiciore et recognoscere: 'dispunge
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse ꝯmittaturb̾ clausula¬
sm aut adiectunisit. si hino
rei dolus malus non aberit
qnti ea res est dare spondes.
et ob ex̃nei dolũ ꝓmissorde
pena tenebitur. dol at̾ mali
clausula sic̾ relique stipłoes
inquibus tp̃c noĩatim ad¬
iectum nonest ad principi¬
um stipulationis. refertur.

Expanded text:
mittatur haec clausula.Si autem adiectum sit: 'si huius rei dolus malus non aberit, quanti ea res est, dari spondes?', et ob extranei dolum promissor poena tenebitur.Doli autem mali clausula, sicut reliquae stipulationes, in quibus tempus nominatim adiectum non est, ad principium st
Abbreviated transcription (Latin):
stinatũ rẽ pferret. mea causa est
rut furtũ manifestũ sit. sicurre
furtina dep̾bendat᷑. et ita cassius
scrib̾. s et si ptulit quo destinami
tñ et si de p̾bendit᷑ cumre furti¬
na non est manifestus fui Pał.

Expanded text:
causa est, ut fur manifestus sit, si cum re furtiva deprehendatur: et ita Cassius scripsit. Sed si pertulit quo destinavit, tametsi deprehendatur cum re furtiva, non est manifestus fur.
Abbreviated transcription (Latin):
aquo de p̾bendatur utrũ ab eo
cuius res fincan ab alio¶  utrũ
ltademu fur sit maĩfestus si in
faciendo furto de p̾bendatꝰ. an¬
no et si.Alicubi fu̾it de p̾hensus
et mag̾. est ut et iuł scripsir et si¬
non ibi dep̾bendatur ubi furtũ
fecit. actu ẽẽ furẽ mai̾festũ. licũ

Expanded text:
a quo deprehendatur, utrum ab eo cuius res fuit an ab alio. Sed utrum ita demum fur sit manifestus, si in faciendo furto deprehendatur, anro et si alicubi fuerit deprehensus? et magis est, ut et Iulianus scripsit, etsnon ibi deprehendatur, ubi furtum fecit, adtamen esse furem manifestum, si
Abbreviated transcription (Latin):
pientẽ et ad ꝯp̾hendend̾ emxi
occurcisses. ab iecto fiirto effu¬
git furẽ manifestuz esse p̃mi¬
q referre putar dñs anuicinꝰ
anquilib tnͣsiens App̾hendar.

Expanded text:
pientem et ad comprehendendum eum accurrisses, abiecto furto effugit, furem manifestum esse: Paruique referre putat, dominus an uicinus an quilibet transiens adprehendat.
Abbreviated transcription (Latin):
prĩs u̾sum sit. pot̾ agicu
pr̃e. ¶ plane si emancipatꝰ
soluit utił ei accio cebebit
compete in pot̾ate etiam
mauenti eadẽ actioꝯpetit
si de peculio castrensi pro
patre soluerit. Apiamis.
eõ. fidenissorẽ apr̾e actipe

Expanded text:
ris versum sit, potest agi cum patre. plane si emancipatus solverit, utilis ei actio debebit competere: in potestate etiam manenti eadem actio competit, si de peculio castrensi pro patre solverit. Iulianus eo fideiussorem a patre accipere
Abbreviated transcription (Latin):
ẜiuit. cet̾i in metalũ dantur
ul in insulas relegant᷑. ¶igni
c̾mantur płiq sui qui salu¬
u nũꝙͣ etiam libi plebei et bu¬
mules psone incendiarii ca¬

Expanded text:
serunt: ceteri in metallum dantur uel in insulas relegantur. Igni cremantur plerumque serui, qui salunonnumquam etiam liberi plebeii et humiles personae. Incendiarii ca
Abbreviated transcription (Latin):
tͣlicto in possis obit̾e michi ca¬
nde exceptione ꝙ non uicu aut.
clam fecisti et ait .iil̃. equissimũ
c̃e hanc exceptionẽ dari. nam
situ inquit edificaius ui aut .c.
egd id̾ de molitꝰ fuo. ui aut cla ⁊¬
et utaris ad u̾sus me int̾clicto.¬
uł hanc exceptõ m ꝓ futuram.

Expanded text:
clam, an possis obicere mihi eandem exceptionem: 'quod non tu ui aut clam fecisti'? et ait Iulianus aequissimum esse hanc exceptionem dare: nam si tu, inquit, aedificaueris ui aut clam, ego idem demolitus fuero ui aut clam et utaris aduersus me interdicto, hanc exceptionem profuturam.
Abbreviated transcription (Latin):
bor ad hoc ut pacientiã p̾stẽ. nerati
fecie. aut sua impensa ex hoc inẽ¬
dicto opꝰ restitu̾e deb̾e. aut patien¬
tiam restituẽdi p̾stare eiq ẜuu
nore deb̾e dedere et plane si mo¬
rtuo alienato ue ẜuo int̾dic̾et
patientiã duztarat p̾stare aicde¬
slit ꝯueniriue impensaz prestet
aut noram det dũoq opusc sua:
ipensa restituente. aut dapu¬
atdqui non restituet. emptore

Expanded text:
bor ad hoc, ut patientiam praestem. Neratius fecit, aut sua impensa ex interdicto opus restituere debere aut patientiam restituendi praestare et seruum noxae dedere: plane si mortuo alienato‹u›e seruo interdiceretur, patientiam dumtaxat praestare dessit conveniri, ut impensam praestet aut noxam det: dominoque operis sua impensa restituente aut damnato, quia non restitueret, emptorem
Abbreviated transcription (Latin):
ur et si mermes uenaut cop¬
ce sunt ut fustes. auc laꝑitẽe su¬
merent uss erit arluat᷑a. Qui
armati uenerũt ec si ñ armis
usi sũt ad deiciend̾ s deiecerũt
t̾ror armoꝵ ut uideautur arm¬
is deiecisse. ¶Siquis. i uisis arm¬
atis qui alibi tendebãt mecuq
mati erant. s alotendebant.
pm̃ et sicu armato. audisser
uenire metu dis cesat depose&e¬

Expanded text:
ui inermes uenerant eo processerunt, ut fustes aut lapides sumerent, uis erit armata.Qui armati uenerunt et si armis non sunt usi ad deiciendum, sed deiecerunt, terror armorum, ut videantur armis deiecisse. Si quis autem visis armatis, qui alibi tendebant, metu hmati erant, sed alio tendebant. Proinde et si, cum armatos audisset venire, metu decesserit de posse
Abbreviated transcription (Latin):
rende posẜonis causa exissec
de fundo. et eo rediss cundem
locatorem possidere placẽt.
tinemussi ꝯductor rem uẽ¬
did̾it. eteam ab emptore cõ¬
dux̾it. et utriq m̾cedes p̾stit̾ic.¬

Expanded text:
rendae possessionis causa exisset de fundo et eo redisset, eundem locatorem possidere placet. Ptinemus. Si conductor rem vendidit et eam ab emptore conduxit et utrique mercedes praestiti
Abbreviated transcription (Latin):
prior locator posẜone ꝑcoud¬
uctorem rectissime recinet.
¶Infans posside recte potest.
sicutore auctore cepit. nam
iudiciur infantis suple̾. me¬

Expanded text:
prior locator possessionem per conductorem rectissime retinet. Infans possidere recte potest, si tutore auctore coepit, nam iudicium infantis supp
Abbreviated transcription (Latin):
adrostes puen̾it. nam hr̃di¬
tates in quibus dã uite psõe
fungi receptu est. ĩoq in
successoribus. iocum nõ bre
nsucipionem ¶Si fuus quẽ
possidebam fugerit etiam
nisi ꝓ lib̾o segerat indebitur
aduo possidetiis hoc tẽ ince

Expanded text:
ad hostes pervenit. nam hereditatem in quibusdam vice personae fungi receptum est. ideoque in successoribus locum non habere usucapionem. Si servus, quem possidebam, fugerit, si pro libero se gerat, videbitur a domino possideri: sed hoc tunc inte
Abbreviated transcription (Latin):
prenturinec recte ꝓnũciant.
debent ep̃i teusuris quoꝵ
coguos ees cram taçe ton¬
depnatione ¶si quis eretto
pemptorio post morte si cõ¬
et ꝙ optimu patuit. stͣtuetur.

Expanded text:
entur', non recte pronuntiant: debent enim de usuris quoque cognoscere et certam facere condemnationem. Si quis ex edicto peremptorio post mortem sit conet quod optimum patuerit, statuetur.
Abbreviated transcription (Latin):
abeo non posse ait ex Paulus.
dũo soli auferẽ. appellendi pe¬
cus ui auriendi aꝙͣ ꝙ sibi nõ
ex oct̾one ꝙͣ ex iure ꝯtingent.
Eruius a scribit alx duci aquã
que apspecus ducta est si nũc
paptu ducatur. nam siopis
aliquid faciat quis quo magis
ne ꝓhib̾i et ego inspecu ͣ puco¬
ꝓhibi si non maior utilitas isc¬
tur adu̾sarii. ¶ Fniꝰ et labeo scri¬
bũt si rinũ qui abimitio tremis
fuit qui .⁊quaz non ꝯtineat çe¬
m̃titiũ uelit fac̾e audiend cẽ

Expanded text:
abeo non posse ait ex aperto rodum domino soli auferetur appellendi pecus uel hauriendi aquam: quod sibi non et. autem scribit aliter duci aquam, quae ante per specus ducta est, si nunc per apertum ducatur: nam si operis aliquid faciat quis, quo magisne prohiberi. ego et in specu contra, si non maior utilitas versetur adversarii. Servius et Labeo scribunt, si rivum, qui ab initio terrenus fuit, quia aquam non continebat, cementicium velit facere, audiendum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓꝑte testatus. ꝓpte intesta¬
tus pot̾at mori. q. nis iste nõ
hũit. non mag̾qm sine obs¬
uatione legur faceretestĩn
necessario ergo castrensis
pectum hr̃s scriptus unu̾sa
bona rebit pm̃ac sipaupri¬
mus fc̃o test̾o de cessiss ign¬
orans se iocupletatum ꝑser¬
uos iio loco agentes ¶ pr̃
peculii castrensis filii ẜim¬

Expanded text:
intestatus potuerat mori, quod ius iste non habuerit, non magis quam sine obseruatione legum facere testamentum. necessario ergo castrensis peculii heres scriptus uniuersa bona habebit, perinde ac si pauperrimus facto testamento decessisset ignorans se locupletatum per seruos alio loco agentes. Pater peculii castrensis filii
Abbreviated transcription (Latin):
Ereditate ab agnato cõmi¬
ntonẽ data. scenola nr̃ du¬
bitauit. qr potuit et añ notus
et amicus dare potuit et nõ
dare. isiꝯmiliton carita¬
te auxiss nob̾ ita nrͣsi an̾¬

Expanded text:
ereditate ab adgnato commilitone data Scaeuola noster dubitabat, quia potuit et ante notus et amicus dare, potuit et non dare, nisi commilitium caritatem auxisset. nobis ita uide
Abbreviated transcription (Latin):
et on̾ubõꝵ ad eptios solent ho¬
die capite piu̾̃ri. nisi hoe̾stioẽ
locopoit tumitut penalegis
sustineãt hiu̾liores em̃ soiet
ui bestus sb̃ici. aAltiores no de¬
portariũ nsusa tranffugars.

Expanded text:
orum ademptio. sed solent hodie capite puniri, nisi honestiore loco positi fuerint, ut poenam legis sustineant: humiliores enim solent uel bestiis subici, altiores uero deportantur in insulam.Transfugas
Abbreviated transcription (Latin):
flime agrur euis ft̾m ẽẽ qui
cur paulatim retro redisset
ademissr ei cuius ft̃s eẽtet.ad¬
didiss eicuius tñsiia esset qũi
eius fundus ꝓximus flumi
nenum accessur nec tnĩ impe

Expanded text:
m agrum eius factum esse, qui cum paulatim retro redisset, ademisse ei, cuius factus esset, et addidisse ei, cuius trans uiam esset, quoniam eius fundus proximus flumini nemini acce
Abbreviated transcription (Latin):
uociens locum ht di ¶Dez.¬
Qinutio pollicitatoĩs in pͣr
hr̃dis. cociens non est pollici¬
tatio ad honore fc̃a se et̾m si
ob horem fca sit. eris aliem:
non mimut᷑. ¶Si qui pectui.ir
rpto ĩpatoris nr̃i et dimiprĩs
eiusꝯtineturis i cui res pu.
nccitate̾ int̾posu̾it statuaꝵ
pͥncipi ponendaꝵ qui non

Expanded text:
otiens locum habet deminutio pollicitationis in persona heredis, quotiens non est pollicitatio ob honorem facta. ceterum si ob honorem facta sit, aeris alieni non mipto imperatoris nostri et diui patris eius continetur.Si cui res publica necessitatem imposuerit statuarum principi ponendarum, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
Sne fideiemptor non dubie
ꝓcipiendo fructus etiam ex
lunt. bone frdieptoris fiit.
nec int̾est cares qua bona fide
emilongitempe capipossit
nec ne nłuti sipupilli sit aut
uendens essedeinde cogno¬
uo alienam esse qr ꝑseuerat

Expanded text:
Bonae fidei emptor non dubie percipiendo fructus etiam ex sunt, bonae fidei emptoris fiunt. nec interest, ea res, quam bona fide emi, longo tempore capi possit nec ne, ueluti si pupilli sit aut uendentis esse, deinde cognouero alienam esse, quia perseuerat
Abbreviated transcription (Latin):
ositum pẽꝑtoriu. nicħ mõ¬
mentiht Eis qui ad maius
auditoriu uocaatus est. si li¬
gem inchoatam deseruit
tontumar non uitealip¬

Expanded text:
ositum peremptorium nihil momenti habet.Is, qui ad maius auditorium uocatus est, si litem inchoatam deseruit, contumax non uide
Abbreviated transcription (Latin):
ontũmatiã eoru ¶Ermog
qui ius dicenti non obteni¬
ꝑ ant lirĩ d ipno cohercent᷑¬
Contumar est qui tribo edi¬
q uulgo ꝑemꝑtoru appeni¬
atur lris enocatus pseciauiq̃
nalitudo ul maioris cause
occuͣpitio detendit. ¶ꝯtum¬
aces non uidentur nisi qui
cum obedire debent non

Expanded text:
ontumacia eorum, qui ius dicenti non obtemperant, litis damno coercetContumax est, qui tribus edid vulgo peremptorium appellatus tudo uel maioris causae occupatio defendit.Contumaces non uidentur, nisi qui, cum oboedire deberent, non
Abbreviated transcription (Latin):
int̾est mea. ne ui pena pena¬
ꝯmitatur. uł p̃dia distrahã¬
tur que pignori data erant
¶Si quis ita stipłatus fu̾it ill¬
umsistas. nulla cã est curñ
obligo ostet.¶Edemsacrar
ui locuz religiosur edificari
stipiari possumus alioqui

Expanded text:
interest mea, ne uel poena committatur uel praedia distrahantur, quae pignori data erant. Si quis ita stipulatus fuerit: 'illum sistas?', nulla causa est, cur non obligatio constat. Aedem sacram uel locum religiosum aedificari stipulari possumus: alioqui
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa quor uice si ꝯĩs agͥ sit:
qui nocer ꝓpͥo pot̾it aq̃ plii.¬
dapiuz consequatur. s in
ꝑtem. ¶Siquis prius qͣm
aque plumie arcende agat

Expanded text:
sa quoque uice si communis ager sit, qui nocet proprio, poterit aquae pluuidamnum consequatur, sed in partem.Si quis prius, quam aquae pluuiae arcendae agat
Abbreviated transcription (Latin):
ullo siactione locitiddũc
lub̾itus est. neͣgit eͣnͣ furti
recte acturũ labeo. it̾e si furti
egiss: pͥusꝙ̃ ex locato cumeo
agetur et aũꝙͣ defurto iu¬
dicaretur locati actio̾e lib̾a¬
tus ẽec. et fur ab eo. absolui

Expanded text:
ullo actione locati de domino liberatus est: negat eum furti recte acturum Labeo. item si furti egisset, priusquam ex locato cum eo ageretur et, antequam de furto iudicaretur, locati actione liberatus esset, et fur ab eo absolui
Abbreviated transcription (Latin):
non pot̾ in uitus ate absol¬
in paul. imo debitorẽ tum̃
etiam p̾sentem et inuitu
nb̾are ita pot̾is. supponendo
alium aquo debitu nonã¬
dicã ita stipuleris. ꝙ etiam¬
si acceptu nonfec̾is tũ statĩ
ꝙ ad te attinet res pibit nã

Expanded text:
non potest inuitus a te solui. Paulus: immo debitorem tuum etiam praesentem etiam inuitum liberare ita poteris supponendo, a quo debitum nouandi causa stipuleris: quod etiamsi acceptum non feceris, tamen statim, quod ad te atti
Abbreviated transcription (Latin):
doeun non posse me ag̾e cur¬
tiaest. utrũ argenteaii. aurea
an aliã que sit. ꝙ siquis argẽ¬
tum infectu petat et mastar
argentea dr̃e. et pondus debe¬
bit pone. et signan argenti
nur. debebit complecti usuti
cendus siter ũm est colorem
cius dicioport̾e ut q. admod̃
ĩuaslis d̾r patena. aureuta et
Iueste color dr piane siquis

Expanded text:
o, non posse me agereria est, utrum argentea an aurea an alia quae sit. Quod si quis argentum infectum petat, et massam argenteam dicere et pondus debebit ponere. Signati argenti numerum debebit complecti, veluti cendus sit. et verum est colorem eius dici oportere ut, quemadmodum in vasis dicitur patera aurea, ita et in veste color dicatur. plane si quis
Abbreviated transcription (Latin):
sme tenenti creditori aufe¬
pore abstulit quo non posti¬
tebatur puta sirem pigno¬
ratam uendidit. namier hic
turtum eum fac̾e coustat. ctͣͣ
ita uilianus scribit Panł¬
si aurm ẽe dr tũrpit fit. furm̃¬
tñ nonfit si si hdatum en
aurũ deide cur dixiss se pon¬
derare aut obligare. uesle es
wiecir furtur fecit re en pig¬
noridatam int̾uertiessibo

Expanded text:
siue tenenti creditori aufepore abstulerit, quo non possidebat, ut puta si rem pigneratam uendidit: nam et hic furtum eum facere constat. et ita et Iulianus scripsitsi aurum esse dicitur, turpiter fit, furtum non fit. sed si datum est aurum, deinde, cum dixisset se ponderare aut obsignare velle, aes biecit, furtum fecit: rem enim pignori datam intervertit. Si bo
Abbreviated transcription (Latin):
idem petat excepnone rei uidica¬
te obiciatur replicatio: sicui no
placeat non ꝓtee. isq hẽbat seꝙ¬
tem dubitatione utrũ utrinbi

Expanded text:
idem petat, exception‹i› rei iudicatae obiciatur replicatio: si cui uero placeat non prodesse, is habebit sequentem dubitationem, utrum i
Abbreviated transcription (Latin):
sicuti euatur cum maritus
nroridonaturus. debitorem
luum inbeat solue. namibi
quor qr m̃ui mulieris non
fiunt. tebitore non libaris
exceptione euiu. adusus ma¬
rituni tuend̾ esse siꝯditioe
quã ad u̾sus mulierẽ h pret

Expanded text:
sicuti seruatur, cum maritus uxori donaturus debitorem suum iubeat soluere: nam ibi quoque, quia nummi mulieris non fiunt, debitorem non liberari, sed exceptione eum aduersus maritum tuendum esse, si condictionem, quam aduersus mu
Abbreviated transcription (Latin):
ex ego ẽe hr̃s institutus ꝑsu
isis mͥ ꝑdolur malũ nẽ. ad¬
cam hr̃ditatẽ et postea quar
ego repudiaui br̃ditatem
tu cam sempino cestis p̾cio:
accepto. isq ame petat hr̃di¬
tatem exceptionẽ toli mali¬
eius qui ei cessit non por̃ pãti
Tiquis.l exca legati uendie¬
eo: esse repeulento. cum luc̃¬
tuia: cam sĩt nacti aliud est .¬
em̃ enĩe. aliud exhus caĩs suc¬
cede id tractat pomp et meu
quipignori accepit sis uiana

Expanded text:
ego essem heres institutus, mihi per dolum malum, ne adeam hereditatem, et posteaquam ego repudiaui hereditatem, tu eam Sempronio cesseris pretio accepto isque a me petat hereditatem: exceptionem doli maliius, qui ei cessit, non potest pati. autem ex causa legati uindieos esse repellendos, cum lucratiuam causam sint nancti: aliud est enim emere, aliud ex his causis succedere. Idem tractat Pomponius et in eum, qui pigneri accepit, si Seruiana
Abbreviated transcription (Latin):
mui denu̾iciand̾ est. ¶s et ẜui¬
us recte ait suffic̾e femine:
iiro notũ fac̾e opus se factu¬
rum. ui demqzsciente eo fa¬
c̾e. ꝙͣ quam ex illud sufficiat
celandi ãmni non br̃e. ¶Idẽ
ait siquis in pii. mumicipii

Expanded text:
mum denuntiandum est. Sed et Seruius recte ait sufficere feminae, uiro notum facere opus se facturum: uel denique sciente eo facere: quamquam etiam illud sufficiat celandi animum non habere. Item ait, si quis in publico municipii
Abbreviated transcription (Latin):
uis aditum estssiopa. ilicuideben¬
tur is quo libali uiditio expiri pot.¬
ub̾tatem ꝓclamat illo tp̃r quo bõa
fice michi ẜiuebat. ułuti siegoboa
fite dñs ꝯuentus norali uiditio

Expanded text:
ae alicui debeantur, is quoque liberali iudicio experiri potelibertatem proclamat, illo tempore, quo bona fide mihi seruiebat, ueluti si ego bona fide dominus noxali iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
stipłer scrim auenur ẽe nec
ne sufficit ẽ me putare tunr
esse. cum soluis. inemptione
soluitur nec potest ꝓeptore
usucape qui non emu̾t nec ꝓ
Iquid est surrepturz ¶abeo.¬
Id usucapi non potest anqͣm

Expanded text:
stipulor, sciam alienum esse nec ne: sufficit enim me putare tuum esse, cum soluis: in emptionesoluitur: nec potest pro emptore usucapere, qui non emit, nec pro i quid est subreptum, id usucapi non potest, antequam
Abbreviated transcription (Latin):
añ quam surripetur. aut cũ
renisciremus inꝑeculio eur
hr̃e xessimus ¶Item labeo. nt
sirem quam. ip̾ te deposu̾ar
lucri faciendi ca uendidis de¬
inde expenitentia redemeris
et eodstatu has. sine ignorate
me siuesciente ea gesta sint
idi in pot̾atem meam gessi¬

Expanded text:
antequam subriperetur, aut, cum rescissemus, in peculio eum habere concessimus: item Labeo.Si rem, quam apud te deposueram, lucri faciendi causa uendideris, de‹in›de ex paenitentia redemeris et eodem statu habeas: siue ignorante me siue sciente ea gesta sint, uideri in potestatem meam redi
Abbreviated transcription (Latin):
minore pretiofund. scienti ẽp¬
tori uendidit deinde hu quib
de renocando eo actio datur
cum petant. qitum est anpre¬
tium restitue deberẽt ꝓculus
existimnat oĩm̃o restituend̾ eẽ
fund̃ etiam si pretium non so

Expanded text:
minore pretio fundum scienti emptori uendiderit, deinde hi, quibus de reuocando eo actio datur, eum petant, quaesitum est, an pretium restituere debent.Proculus existimat omnimodo restituendum esse fun
Abbreviated transcription (Latin):
qr siẜlus eẽt meus acquir̃et
mͥi. nec eͥ illud dicid qĩ ille
quor inpecillio eius eẽt srecsi
exre mea eum.s. qui meus est
stipłatur sibi acquiret. ¶ ꝓpd̃
labeonẽ itascriptu est filium
et fuiu insua pot̾ate pr̃ inte¬
status reliqd filia eo aĩo fuit
semp ut extimaret uich̾ adse
ex hrditate pris ꝑtin̾e deinde
fr̃ eius filiaui ꝓc̾auit. et cam
infantẽ reliqd tutores ã ẜuo
auito eiuc ipau̾ũt ut ab eo
cui rec aui hr̃ditatis uendidũt
scipin.aretur quãta pecunia
adeum puenisset ex eastiplõe
neqd pupille acqsitu sit pe¬
to rescribas paui .i. est quidẽ
uer bona fide possessumẜuur
exre enis cui ẜuit stipulantẽ
posẜori acqrͣe sisire: que ex hr̃

Expanded text:
meus, adquireret mihi: nec enim illud dici debet, quasi ille quoque in peculio eius esset. sed si ex re mea Stichum, qui meus est, stipulatur, sibi adquiret. Apud Labeonem ita scriptum est: filium et filiam in sua potestate pater intestatus reliquit: filia eo animo fuit semper, ut existimaret nihil ad se ex hereditate patris pertinere: deinde frater eius filiam procreauit et eam infantem rel‹i›quit: tutores seruo auito eius imperauerunt, ut ab eo, cui res aui hereditatis uendiderunt, stipularetur, quanta pecunia ad eum peruenisset: ex ea stipulatio‹ne› quid pupillae adquisitum sit, peto rescribas. Paulus: est quidem uerum bona fide possessum seruum ex re eius cui seruit stipulantem possessori adquirere:
Abbreviated transcription (Latin):
ciatio unifiat.si ꝙͥ exuolũtatẽ
oium opus fi. at ces nũciatio
tenebit sino qdaig̾nor.int i
sold obligabitur qr ⁊ͣ edictu
p̾tõris fecit nec adre ꝑtinet

Expanded text:
tiatio uni fiat, si quidem ex uoluntate omnium opus fiat, omnes nuntiatio tenebit, si uero quidam ignorent, in solidum obligabitur, qui contra edictum praetoris fecerit.Nec ad rem pertinet,
Abbreviated transcription (Latin):
opus est quo aqua piina
noceat agi non pot̾ int̾ue¬
mente loco pu. agi poterit
causaeuis rei hest quia ea
actione nontenetur sidñs

Expanded text:
um est, quo aqua pluuia noceret, agi non potest: interueniente loco publico agi poterit. causa eius rei haec est, quod ea actione non tenetur nis
Abbreviated transcription (Latin):
scribit siquis in suo fundo¬
ita edificau̾it ut aqua ĩma
pii.colecta restagnet non
ac. si quit̾e neccͣe has hanc
aquã rẽcipe int̾lictu locu
hebit adusus uicimumtim
sia necce non sitmoutem
nicħ ultra tefac̾e cogend̃¬
quaz ut arbitratu enis qui
Iecum exꝑitur cum uicims
expiaris. cet̾um alr obẜuan¬
tbus futuru erit ut tene.a¬
ris etiam siia bona fide cum
minus arbitratu actoris¬
cum uicino ex paris ¶ Item
ait si inuicino solo locus pe¬
stilentiosꝰ fiat. non ẽe ab
rede eare int̾tlicto u̾ti. ¶ hoc
int̾tlictum etiam ad eaqͣue
pascuntur in uia.pu. itm̾e¬

Expanded text:
scribit, si quis in suo ita aedificaverit, ut aqua in via collecta restagnet, nonat: si quidem necesse habeas eam aquam recipere, interdictum locum habebit adversus vicinum tuum: si hil ultra te facere cogendquam ut arbitratu eius ecum experitur cum uicino experiaris: ceterum aliter obbus futurum, ut tenearis etiam, si iam bona fide cum minus arbitratu actoriscum uicino experiaris.Idem ait, si odore solo locus pestilentiosus fiat, non esse ab re de re ea interdicto uti.Hoc interdictum etiam ad ea, quae pascuntur in uia publi
Abbreviated transcription (Latin):
Da cloaca non etiam de nono
ne faciendi cloatam. uis fiat.
qr cadẽ utilitas sit. p̾torensic
int̾tlixisse neuis fier quonimꝰ
cloatami inpublico fac̾elic̾et
id q. offilio et trebatio placuisse

Expanded text:
da cloaca, non etiam de noua ne facienti cloacam uis fiat, quia eadem utilitas sit: praetorem enim sic interdixisse, ne uis fieret, quo minus cloacam in publico facere liceret: idque Ofilio et Trebatio placuisse
Abbreviated transcription (Latin):
racacã possit et ait int̾ẽe qua
emente solutio fta esset. utr̃
ut statim debitor lib̾aretur
pͥore cau̾ꝯ festim posse ꝯdici
ꝓcurator et tẽ demu ꝯdicio¬

Expanded text:
causa possit? et ait interesse, qua mente solutio facta esset, utrum ut statim debitor liberetur priore casu confestim posse condici procuratori et tunc demum exti
Abbreviated transcription (Latin):
saloca distribuendi st̃ s tyr¬
ombus ꝑcend̾ est . & suterato
ħ̾ admifũt pena ꝯpetenti affi¬
cuint᷑. ¶Is qui ad hostes ꝯfu¬
git siredur torq̃bitur. ad best¬
iasq uł infurca dapnabitur
qmuis milites nicħ eoꝵ paci¬
ant᷑. et is qui uoleñs tñfug̾e¬
app̾hensus est capite pumet᷑.¬
orsiex inꝓuso dum iter q̃s¬
fac̾.capitur ab hostibꝰ inspec

Expanded text:
loca distribuendi sunt. sed tironibus parcendum est: qui si iterato hoc admiserint, poena competenti adficiuntur.Is, qui ad hostem confugit et rediit, torquebitur ad bestiasque uel in furcam damnabitur, quamuis milites nihil eorum patiantur.Et is, qui uolens transfugereadprehensus est, capite punitsi ex improuiso, dum iter qufacit, capitur ab hostibus, inspec
Abbreviated transcription (Latin):
cauetur ¶ Si quid inderiorencon¬
retractaret ẜ ea que dixi. p̾scͥbend̾
est. quid ergo si in meliorẽ ułuti
ꝓẜno lib̾tus dicatur. quare nõ ad¬
mittatur. quidem̃sisuꝰ quis di¬
catur qier ancilla natus que. au̾¬

Expanded text:
cauetur.Si quidem in deteriorem conretractaret, secundum ea quae dixi praescribendum est. quid ergo si in meliorem? ueluti pro seruo libertus dic‹i›tur: quare non admittatur? quid enim si seruus quis dicatur quasi ex ancilla natus, quae a
Abbreviated transcription (Latin):
sociorum ꝓportionedñn.
nam et si furtius nũms ꝯĩs:¬
Fuus exre fructuarii non acq¬
rit ꝓpͥetario. ita et ꝯĩs ẜuus ex
re alt̾rus dni non acquirit. al¬
aliunte acquirintur diu̾sa
ꝯditio est fructuarii. et ẜui ꝯĩs

Expanded text:
sociorum pro portione dominii: nam et si furtiuis nummis serseruus ex re fructuarii non adquirit proprietario, ita et communis seruus ex re alterius domini non adquirit alaliunde adquiruntur, diuersa condicio est f
Abbreviated transcription (Latin):
expurur. ad prditatẽ referẽda
deit estimatioꝰ et si legatum sit
tiiuenit mestimatione quan¬
tusit nileg̾ato et sisbꝰditione
legatum sit qi ꝯditione exitte¬
nte sic estinandest nec ꝯpeuito¬
bebit.Adcauend̾ ut se restitutur
tauear quicqd ꝯsecutus est. si cõ¬
Ditio defec̾it qr pena ꝯtum atie
prabitur. ab eo qui nouerhibet¬
in ꝯrsihĩc ꝯsecutus est estim at¬
onemlegitari postea legatu
pecuit ansit audiendus et putẽ
s luo id prestitit excepnoe doli
repeliend Calius repelui non

Expanded text:
ur, ad hereditatem referenda est aestimatio: Et si legatum sit, tantum uenit in aestimationem, quantum sit in legato: Et si sub condicione legatum sit, quasi condicione existente sic aestimandum est, nec compelli debebit ad cauendum, ut se restituturum caueat, quidquid consecutus est, si condicio defecerit, quia poena contumaciae praestatur ab eo qui nour, si hinc consecutus aestimationem legatarius postea legatum petat, an sit audiendus. et putem, si heres idem praestitit, exceptione doli repellendum, si alius, repelli non
Abbreviated transcription (Latin):
endende copiam facere exibe
Irent ad recognoscenda signaet
Esi forte non obtempent testes
labeoscrib̾ oħicere eos. ap̾tore de¬
bere. ¶ Solent.i exibe tabulas desi¬
d̾are oes oĩo quicqd intest̾o asc̾p¬

Expanded text:
endendae copiam facere. Exhibirent ad recognoscenda signa: et si forte non optemperent testes, Labeo scribit coerceri eos a praetore debere. Solent autem exhiberi tabulas desiderare omnes omnino, qui quid in testa
Abbreviated transcription (Latin):
bona fide adeptus ẽẽ ¶Sepata¬
ẽ est caposẜonis et usucapio¬
nis. namiu̾e dr̃ quis emisse. s

Expanded text:
bona fide adeptus esse. Separata est causa possessionis et usucapionis: nam vere dicitur quis emisse, s
Abbreviated transcription (Latin):
res sit. sue locata suie ⁊ pig¬
uorata ꝓpõatur sine de poĩta
apd̃ mesir ut nit̃sit inca eã
non auferrisiue bona fide
ame possideatur. siue usuf.

Expanded text:
res sit siue locata siue etiam pignerata proponatur siue deposita apud me sic, ut intersit mea eam non auferri, siue bona fide a me possideatur, siue usum f
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tor ait ꝙ. iuirie factur sit
cͥtu dicat. ꝙ̾ adm accipie¬
nd sit. c̾tum eum dre lab̾o
ait quidicat nom̃ ĩuirie
M sb̾ alt̾natione puta illo
aut illud. s illaz iniuriã
se passuz ¶ Si mͥ ples ĩuiri¬
as fec̾is puta turba ⁊ cetu
fcodomũ aliciiꝰ introiss

Expanded text:
praetor ait 'quid iniuriae factum sit, certum dicat', quemadmodum accipiendum sit? certum eum dicere Labeo ait, qui dicat nomen iniuriae, neque sub alternatione, puta illud aut illud, sed illam iniuriam se passum. Si mihi plures iniurias feceris, puta turba et coetu facto domum
Abbreviated transcription (Latin):
funt deducte ¶Si ꝯditionalis
fuit obligo cum sua ꝯditione
siindiez cumsua die restitue¬
dies funntur pot̾ dici r estitutio¬
nẽ intra id tempus posse post

Expanded text:
 deductae.Si condicionalis fuit obligatio, cum sua condicione, si in diem, cum sua die restauradies finitur, potest dici restitutionem intra id tempus posse p
Abbreviated transcription (Latin):
cadũsus quez accio mouetur.
ꝯpeti. iniquu eͥ pretor putauit
ilucro morari eum qui sẽsit
lucrum ex fraude idcirco lucͣ¬
rum ei extorquend̾ putauit
siue igitur ip̃e frandator sit
adquẽ puemit siue alius qui
isꝯpetit actiond ꝙ. ad eum
pueĩt dolo nemalo eius fcĩn
est quo et minus ꝓueniret.¬
hec actio hẽdi cetisq successo
que psonas datur. D. mui̾
id q. ad br̃dem puenit. ¶De.

Expanded text:
aduersus quem actio mouetur, competit: iniquum enim praetor putauit in lucro morari eum, qui lucrum sensit ex fraude: idcirco lucrum ei extorquendum putauit. siue igitur ipse fraudator sit, ad quem peruenit, siue alius quiuis, competit actio in id quod ad eum peruenit doloue malo eius factum est, quo minus perueniret.Haec actioque personas datur. 11 Uenulid quod ad heredem peruenit. 12
Abbreviated transcription (Latin):
er peculiari eorum nego accio
intend. itur. minfinitur exce¬
ptio obicienda est. sinã non¬
ex peculiari cã curde eo dolo dũ¬
tarat excipi or qui admissus
sit in ip̃o uego̾ q. geritur. non¬
etiam si pea aliqs dolus int̾uei¬

Expanded text:
negotio intendatur, in infinitum excptio obicienda est: si aex peculiari causa, tum de eo dutaxat excipi oportet, qui admissus sit in ipso negotio quod geritur, nonetiam si postea aliquis dolus inte
Abbreviated transcription (Latin):
relictast̃. młto mag̾ debeat etiã
mlib̾tatibus ħ id̃ admiti. ¶Eu
quid.am cetiliut añcillã quani
pignori obligau̾at. dimissocre
et hr̃dibus creditore non lib̾an¬
tibus. infantes qui postea erant
edici uenissẽt acclitore. impr̃ nr̃¬
pioplacunt. ne pueri ꝑui inge¬
nuitate destinata frandarent.
pcio emptori restitutd. pm̃ eos
ingenuos fore. ac si matereoꝵ
quqͣminu mortis testatorista¬

Expanded text:
magis debet etiam in libertatibus hoc idem admitti.Cum quidam Caecilius ancillam, quam pignori obligauerat, dimisso creet heredibus creditorem non liberantibus infantes, qui postea erant editi, uenissent a creditore, imperPio placuerint, ne pueri ingenuitate destinata fraudarentur, pretio emptori restituto perinde eos ingenuos fore, ac si mater eorquinquennium mortis testatoris ta
Abbreviated transcription (Latin):
defendims. ita deti̾andest. ut in¬
gemiquid̃ ex eodie nascantiu
ex quomoralib̾tati fcã est. mau̾¬
miti ã ꝑtu dici debeat. ex quope¬
tilib̾tas potuit. qmͣuis non sit p¬
tita. Certe minorib.xxi.annis¬

Expanded text:
defendimus, ita determinandum est, ut ingenui quidem exinde nascantur, ex quo mora libertati facta est, manumitti autem partum dici debeat, ex quo peti libertas potuit, quamuis non sit petita. certe minoribus uiginti
Abbreviated transcription (Latin):
fidiꝯmissis lb̾tatibus. ut mrez¬
mora fc̃a esse udeatur. etexdie
quid̃ quolib̾tas peti potint mr̃
trad̾etur maũmitrẽdicã. ex die
u̾o quo pecita est ingemui nas¬

Expanded text:
icommissis libertatibus, ut in rmora facta esse his uideatur et ex die quidem, quo libertas peti potuit, matri tradere‹n›tur manumittendi causa, ex die uero, quo petita est, ingenui nas