comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pho duci concedendo exercitũ iudicare solitũ erat Secundo senatũ Ter tiopopulum. E
autem romanorũ mos ut trium phantes qqua drigis ueherentur exillo quod soliti sunt pri¬
ores ducesshochabitu bella inire quicũq autẽ in conflictu uicis sen palma aurea coronabant᷑
qui a palmastimulos habeqͦqui uero sine conflictu fugientẽ prostras sec laueea eõquod hat ar¬
bor sine spinis est Inamque &purpuream & palmatã togã truiphantes in dicebantur: & scipi¬
em cumsceptro in manugerebant adimitationem uictoriȩ scipionis. Ilic & & scipio baculũ
sit quo homines innituntur ¶ Vnde &ille primus cornelius scipio appellatusqͣui a inforo pater¬
eius caecussimixus eo ambul abat Iuper scipionem autẽ aqiuila super sedebat obindiciũ qr
uictoriã quasi adsuꝑnãm agnitudinẽ accederent  Vnde colore rufoper linebantur quasi

Expanded text:
pho duci copho duci coautem Romanorum mos, ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo quod soliti sunt priores duces hoc habitu inire bella. Quicumque autem in conflictu vicissent, palma aurea coronabantur, quia palma stimulos habet: qui vero sine conflictu fugientes prostrasset, laurea; eo quod hec arbor sine spinis est. Namque et purpurea et palmata toga triumphantes induebantur et Scipionem cum sceptro in manu gerebant, ad imitationem victorie Scipionis. Licet et Scipio baculus sit quo homines innituntur; super Scipioneeius caecus innixus eo ambulabat. Super scipionem autem aquila supersedebat, ob indicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem accederent. Inde et colore rufo perliniebantur, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
contingit s& hoc est qđ laudat salustius duces uictoriã in cruento exerciui deportasse ¶Poni
dicta est greca significatione AΠΟΤΟΥΠΟΝΠΟΝΥN Hoc est publice ostentari : Praeced st aut̃
uictoria pompam Ideo quodituris ad hoccer tamen primum est uictoriae uotum Tro pheũ
dictũ a potes tropes sid est a conuersi one hostis &fuga ¶sam ab eo qđ hostẽ quis fugas s& me¬
rebatur tropheum squi occidis sec triliphums quidictus est a potẽstriambes idest ab hac trina¬
exultatione ¶P lenȩ enĩ uictoriae triũphus debeturꝰ semiplenȩ tropheu quia non dum
nã est uictoriã consecutus ñ enimoptinuit sed fugauit exercitum haec tamen nomina scrip¬
tores confundunt ¶Tran quillus autẽ triumphum latine dicit potius appellatũ quodii
quium phans urbem ingrederetur tripertito iudicio honoraretur Nam primũ detrium¬

Expanded text:
contingit: et hoc contingit: et hoc dicta est Graeca significatione, ἀπὸ τοῦ πομπεύειν, hoc est, publice ostentari. Praecedit autem victoria pompam, ideo quod ituris ad hoc certamen primum est victoriae votum. 3. Trophaeum dictum ἀπὸ τῆς προπῆς, id est, conversione hostium et fuga. Nam ab eo quod hostem quis fugasset, merebatur trophaeum; qui occidisset, triumphum: qui dictus est ἀπὸ τῆς τριάμβης, id est, ab exsultatione. Plenae enim victoriae triumphus debetur; semiplenae trophaeum, quia nondum plenam est victoriam consecutus. Non enim obtinuit, sed fugavit exercitum. Haec tamen nomina Scriptores confundunt. Tranquillus autem triumphum Latine dicit potius appellatum, quod is qui triumphans urbem ingrederetur tripertito judicio honoraretur. Nam primum de trium
Abbreviated transcription (Latin):
ferros Q uattior aute inbello agunt᷑ pugna fugauic toriapax : Paciuo cabulũ uidet᷑
apacto sumptũ s osterius autẽ pax accipitur foedus primũ inuur Tedus est pax quȩ fit
int̃dmicante sud a fide uel afscia lib siqͥest aeccerdotib: dictũ IPeripsos enĩ fiebant fe¬
urrasicut per secula res bellas Aluide feracdeta putant apor cafede & erudeliter occisa
cuius mors optabatur ei quia pacere silis s&ł iurgilius &cesa iungebant federa porfa federis partes i¬
dutiȩ sc̃dictȩ indutiȩ quasi indiesotia. ¶ DETRIUM PHIS. Oinneregnũ sȩculi huus
bellis quȩritur uictorus propagatur ¶ Victoria dicta qđ iuid est uirtute adipiscaturi hoc est erim
uis gentium siumui expellere I Nanpurpis est dolos quȩsitaiuctoria s Certa autẽ uic torua ssi
suel occisio hostis uel expoliatio uelutrũque ñ est autẽ iocundauictoriasquȩ perinm̃sa decrim̃ta

Expanded text:
ferro. Quattuor autem in bello aguntur: pugna, fuga, victoria, pax. Pacis vocabulum videtur ferro. Quattuor autem in bello aguntur: pugna, fuga, victoria, pax. Pacis vocabulum videtur a pacto sumptum. Posterius autem pax accipitur, foedus primum initur. Foedus est pax quae fit inter dimicantes, vel a fide, vel a fetialibus, id est sacerdotibus, dictum. Per ipsos enim fiebant foedera, sicut per saeculares bella. Alii foedera dicta putant a porca foede et crudeliter occisa, cuius mors optabatur ei qui a pace resilisset. Vergilius Aen. 8, 641: Et caesa iungebant foedera porca. Foederis partes indutiae: et dictae indutiae quasi in dies otia. De triumphis . Omne regnum saeculi huius bellis quaeritur, victoriis propagatur. Victoria dicta quod vi, id est virtute, adipiscatur. Hoc est enim ius gentium, vim vi expellere. Nam turpis est dolo quaesita victoria. Certa autem victoria est vel occisio hostis, vel exspoliatio, vel utrumque. Non est autem iucunda victoria quae per inmensa detrimenta
Abbreviated transcription (Latin):
rauius autẽ eẽ tumultũ quã bellũnã inbello uocationes ualent in multuñ ualent Differt
Autꝰ bellũ pugna &sprfelium ¶nabellũ uniuersum dicitur ut punicũ Ihuius partes sunt:
pugnȩ ut canuensis terinen sis srur sum inuna pugna multa sunt proelia Aliud enĩ est in
corpfib: aliudinmetias aliudinex trema aciȩ geritur ¶Bellũ igit est totũ pugnaunius diet
oeluipars pugnȩ est ¶bellũ ante al uellũ uocatĩ eo quodduesun partes demicantiuin sui
quod astersi faciat uictore & alteru uictũł ꝑ ost ea mutata &detracta lit tera dictũ bellum:¬
Gellum aluper antifra siputant dictũ eoquod sit orridum. Iun deillu dbella brridabellacũ
quibus praemitur Eꝑugna uocata eo qđ initio usus fuiss& inbello pugnis contendere ud
quia primobellũ pugnis incipiebant qt inde epugna eti am duorum est aliquando xsine

Expanded text:
ravius autem esse tumultum quam bellum; nam in bello vacationes valent, in tumultu non valent.' Differt ravius autem esse tumultum quam bellum; nam in bello vacationes valent, in tumultu non valent.' Differt autem bellum, pugna et proelium. Nam bellum universum dicitur, ut Punicum. Huius partes sunt pugnae, ut Cannensis, Thermensis. Rursus in una pugna multa sunt proelia. Aliud enim in cornibus, aliud in media, aliud in extrema acie geritur. Bellum igitur est totum, pugna unius diei, proelium pars pugnae est. Bellum antea duellum vocatum eo quod duae sint partes dimicantium, vel quod aAlii per Antiphrasin putant dictum, eo quod sit horridum, unde illud: horrida bella: cum quibus uva premitur. Pugna vocata eo quod initio usus fuisset in bello pugnis contendere, vel quia primo bellum pugnis incipiebant. Unde et pugna etiam duorum est aliquando et sine
Abbreviated transcription (Latin):
uit sc̃pater ad uersus filiũ arma portauit slucanus in fratrũ ceciderunt prae mia fratris ¶ltẽc ui
cõmeatus sed etiã in sulas prouincisq uastantib ¶Quos primũ gneus põpeius post multã
uastationem qx̃ terramariq: diuegerat mira celeritate cõpressit pac superauit sicut autem
elliꝰ uocat᷑ qđ contra hostes agit᷑ itatumultus quiciuili seditione concitatur ¶Nã sedio
ẽdissensio ciuiũ dicta q uod scorsũ ad alios eantsalii existimant dissensionẽ animorũ seditio
iocariuã grecidiastas hiuocont squo aute differt utrũꝙ cicero docet¶ Potest enĩ in qu
res ebellũ ut cumultus n sit stumultus autẽ cẽ sine bello ñpotest ¶quid est enĩ aliud tumultus nisi
perturbatio tanta ut maiortimor oriatur : Vnde etiã dictus tũ nultus quã sitimormultus

Expanded text:
vit, et pater adversus filium arma portavit. Lucanus: . . . . In fratrem ceciderunt praemia fratris. Item: . .vit, et pater adversus filium arma portavit. Lucanus: . . . . In fratrem ceciderunt praemia fratris. Item: . . navibus commeatus, sed etiam insulas provinciasque vastantibus, quos primum Cn. Pompeius post multam vastationem, quam terra marique diu egerant, mira celeritate compressit ac superavit. Sicut autem bellum vocatur, quod contra hostes agitur: ita tumultus, quod civili seditione cest discessio civium, dicta quia seorsum alii ad alios eant. Alii divocari, quam Graeci diastasin vocant: quoniam autem differant utrumque Cicero docet: « Potest enim, inquit, esse bellum, ut tumultus non sit; tumultus autem esse sine bello non potest. » Quid est enim aliud tumultus, nisi perturbatio tanta ut major timor oriatur? Unde etiam dictus tumultus, quasi timor multus:
Abbreviated transcription (Latin):
rimus bella instiuit nitus assiriorũ rexhipseent finib: sius equax MDEBELIS¬
quã contentus humanȩ societatis foedus iirũpens exercitus ducere alicna uastare. di¬
ut ꝑdomuit  hinc etiam studuit orbẽ inmutuo singune alterna grassari caede¶ Quattuor aut
dereb repetitis hut ꝓpulsan dorũ hostiũ caus & i.lustũ bellũ ẽ qđ defurores ñ delegitimaratione inie de
aut ꝓpul sandorum hostiũ causa bellũ gera iustũ nullũ poteste& hoc idem tullius paruis inter iec
as sub dichit f̃ uallũ belli iustu habet᷑ nisidemintia tũpnisi dic tũ nisi derepetitis reb¶uule bellumẽ
int̃ ciues orta sechicio s& concitatitum ultis sicut int̃sillã &imariũs quibellũ aiuile iniucẽ himͦagente
esserunt iPlus quã cuule bellũ est ubiñ solũ ciues certants sed& cognati quale actũ est int̃ cesare¬
põpeiũ quando gener sacer inuicẽ dimicauerunt siquidem in hac pugna frater cũ fra tredimica¬

Expanded text:
rimus bella instituit Ninus rex Assyriorum. Ipse enim finibus suis nequaquam contentus, humanae societatis foedus irrumpens, exercitus ducere, aliena vastare, lirvitute perdomuit. Hinc jam studuit orbis in mutuo sanguine alterna grassari caede. Quatuor autem de rebus repetitis aut propulsandorum hostium causa. Iniustum bellum est quod de furore, non de legitima ratione initur.aut propulsandorum hostium causam bellum geri iustum nullum potest. tis subdidit: 'Nullum bellum iustum habetur nisi denuntiatum, nisi dictum, nisi de repetitis rebus.' Civile bellum est inter cives orta seditio et concitati tumultus, sicut inter Syllam et Marium, qui bellum civile invicem in una gente gesserunt. Plus quam civile belluPompeium, quando gener et socer invicem dimicaverunt: siquidem in hac pugna frater cum fratre dimica
Abbreviated transcription (Latin):
adibita est sadde nuntianda signa bellorum s& ubi ex audiri preco pertumultum nom pote¬
ratssonitus tubȩ clangentis at tingeret ¶Tubam autẽdictam quasi tofamsidest cauam
Ttem tubam quasitibnam łnter tubam autem & butnans urteres dis cernebant inlam buci¬
ma insonans sollicitu dinem adbella denuntiabat ¶ Dirgilius quabucina signum dir
interdum canitur sut bella commictantur  interdim ut in sequantur eos qui fugiunt interdũ
receptui & am receptus dicitur quose exercitus recipit Vnde & signa receptui canere dicun¬
tir CClassica sunt cornua quae conuocandicausa erant facta s&a kalando classica diceban¬
tur sde quibus uirgilius classicaiam que soruant : Apud ama tonas aũtem non tubȩ sicuta
rina generaliter omnium rerum instrumenta sunt ¶Vnde & ubi reponuntur arma¬
nachcta sunt Ntem arma & tela oninium generuns sed arma sunt quibus ipsituemur ¶seła¬

Expanded text:
adhibita est ad denuntianda signa bellorum, ut ubi exaudiri praeco per tumultum non poteadhibita est ad denuntianda signa bellorum, ut ubi exaudiri praeco per tumultum non poterat, sonitus tubae clangentis adtingeret. Tubam autem dictam quasi tofam, id est cavam. Item tubam quasi tibiam. Inter tubam autem et bucinam veteres discernebant. Nam bucina insonans solliciinterdum canit, ut bella committantur; interdum ut insequantur eos qui fugiunt, interdum receptui. Nam receptus dicitur, quo se exercitus recipit, unde et signa receptui canere dicuntur. 5. Classica sunt cornua, quae convocandi causa erant facta, et a calando classica dicebantur. De quibus Virgilius: Classica jamque sonant. Apud Amazonas autem non tuba sicut a ma generaliter omnium rerum instrumenta sunt, unde et ubi reponuntur armaria dicta sunt. Item arma et tela omnium generum, sed arma sunt quibus ipsi tuemur tela
Abbreviated transcription (Latin):
autem fasciculos feni pro uexillis milites habuerunt. THinc & nanipuli appellantur ¶ Mani¬
pulos enimdicimus fasces fenis quod manum impleant cetera signa diuersis praelata imagini¬
us secundum militarem consuetudinem existunt per quas exercitus permixtione pro¬
orum agnoscit ¶N DIBVTINIS ¶Rutina est qua signũdatur in hostedicta a uoce quasi¬
ocina. Nam pagani agrestesque ad omnem usumbucina ad competa conuocabantu
Propriae ergo hoc a grestibus signũ fuit .¶ De quoperseus. Bucina cogebat priscos ad arma
uirites ħ uius clangor bucinũ dicitur ¶Tubam tirreni prima inuenerunt . s Vnde &i¬
gilius tyrrenus que tubȩ mugire per aetheraclangor Ihanc enim atyrrenis praedonibus
ex cogitatã sumdis persi circa maritimas horas non facile adquã que praedȩ occasionem
uoce saut bucina conuocari uento plerũq obstrepente im̃c postea pelliciscertaminibus

Expanded text:
autem fasciculos feni pro vexillis milites habuerunt: hinc et manipuli appellantur; maniautem fasciculos feni pro vexillis milites habuerunt: hinc et manipuli appellantur; manipulos enim dicimus fasces feni quod manum inpleant. Cetera signa diversis praelata imaginibus secundum militarem consuetudinem existunt, per quas exercitus permixtionem proeliorum agnoscitur. De bucinis . Bucina est qua signuvocina: nam pagani agrestesque ad omnem usum buccina ad compita convocabantur. Proprie ergo hoc agrestibus signum fuit. De qua Propertius: Buccina jam priscos cogebat ad arma Quirites. Hujus clangor buccinum dicitur. 2. Tubam Tyrrheni primum invenerunt, unde Virgilius: Tyrrhenusque tubae mugire per aethera clangor. Hanc enim a Tyrrhenis praedonibus excogitatam dicunt, cum dispersi circa maritimas oras non facile ad quamque praedae occasionem voce aut bucina convocantur, vento plerumque obstrepente. Hinc postea bellicis certaminibus
Abbreviated transcription (Latin):
ignabellorum dicuntur qđ ex ins ex ercitus &pugnandi & iuctoriȩ receptꝰ accipit simbolion nã
Aut per uocem tubȩsaut perfnone admonebatur exercitus legionũ principalia signa aꝗ
ludracones & pilȩ si quilȩideo qđ eadem aiuisiouis in armis auspicio fuerit Nam dumidem
is aduersustitanas proficis ceretursa quila mei inauspicio apparuisse ferunt quaille proin¬
dicio uictoriae acceptam futelaesuae auspicatus eam legioni signũdeditsquo factum est ut de in¬
ipsmilitum signis cõmitteretur¶ Cuius meminit iucanus dicens signa pares aquilas &pi.la
nantiapilis gra conum signa ab apollione mortepothonis ferpentis inchoatisunt Dehine
grecis & romanis inbello gestari coeperunt  ilam in signo constituisse fertur augustus s
nationes sibi ncuncto orbe subiectas. Tut malus figura morbis ostenderet ¶Uiexillum &ip¬
im signũ bellicũ tractum ꝥiomen habens aueli deminutione quasi uexilum ¶ Subromulo

Expanded text:
igna bellorum dicuntur, quod iis exercitus et pugnandi et victorie receptui accipit simbolum. Nam aut per vocem tube, aut per symbolum admonetur exercitus legionum. Prinuilae, dracones et pilae. Aquilae ideo, quod eadem avis Iovis in armis auspicio fuerit. Nam dum idem Iovis adversus Titanas proficisceretur, aquilam ei in auspicio apparuisse ferunt; quam ille pro indicio victoriae acceptam tutelae suae auspicatus, eam legioni signum dedit; quo factum est ut deinceps militum signis committeretur. Cuius meminit Lucanus dicens 1, 7: Signa pares aquilas et pila minantia pilis. Draconum signa ab Apolline morte Pythonis serpentis inchoata sunt. Dehinc a Graecis et Romanis in bello gestari coeperunt. Pilam in signo constituisse fertur Augustus, propter nationes sibi in cuncto orbe subiectas, ut maius figuram orbis ostenderet. Vexillum et ipsud signum bellicum, tractum nomen habens a veli diminutione, quasi velxillum. Sub Romulo
Abbreviated transcription (Latin):
redolentibus & est urtute similis nardo ¶T un ascitur inponto foliis goleastrosamilibus ra¬
dibbus nigris siue conticus insimilitudine oliuarum odoris simis atq acerrimis na¬
tur in paludibus atq uacuis locis Tradicur autem alias species qui pariquȩ in india
nascitur & appellatur lingua eorũ ⁊ intiber : Iris ilirica a similitudine iris cȩlestis nomen
accepit sunde & a latinis arcumendicitur quod flos eius coloris uarietate eundem arcum
cȩlestem imitetur. Illica autem dicitur qui amiliri co plurima & uiolentissima est:
tiflorum purpureum tenue odoris rosei cũmanu confricaturgustu multum incendit
linguã atqi morde huius flossquinnuantos dicitur antosenĩ grece flos nuncupat᷑¬

Expanded text:
redolentibus, et est virtute similis nardo. Phu nascitur in Ponto, foliis oleastro similibusredolentibus, et est virtute similis nardo. Phu nascitur in Ponto, foliis oleastro similibusdicibus nigris, sive contiguis, in similitudinem olivarum odoratissimis, atque acerrimis. Nascitur in paludibus, atque vacuis locis. Traditur etiam alia species cyperi quae in India nascitur, et appellatur lingua eorum gingiber. 9. Iris Illyrica a similitudine Iris coelestis nomen accepit. Unde et Latinis arcumen dicitur, quod flos ejus coloris varietate eumdem arcum coelestem imitetur. Illyrica autem dicitur, quia in Illyrico plurima, et violentissima est: tiflorum, purpureum, tenue odoris rosei, cum manu fricatur, gustu multum incendit linguam, atque mordet. Hujus flos σχίνανθος dicitur. Ἄνθος enim Graece flos nuncupat
Abbreviated transcription (Latin):
te nomen accepit : INammultȩ res nomina sumpserunt alocis ubiplus proueniunt &me¬
lius aliquid ẽ Dptimum autẽ est qđ fuerit recens odoris bonialbi dn esparu iunt recite
longitu dinis integrums &neq: infragienta comminutum inspiratione bona &ci car¬
pitur mapus inficienss& leuiter acre qđ si eius modi ñ fuerit aut uetustis aut infusum
agnoscitur¶Adulteratur autem ad mixto croco magnatȩ Augen diquoque pon¬
ris casp spum a argenti contrita adicicur s & prodicitur sipuluerulentum reperitur
ãtq: decoctum abodore propriofuerit lapsũ. ECrocomagna ex pressis a romatibu
crocinii unguenti atq informato redimine in panus cdilos fitꝰ &ideo sic appellatum Asirũ a surã
nascitur inumbrosis montibus floribus casiae similibus interquae flos uuxta radicem pur¬
pureus in quo semen continetur uuarum similes radicibus plurimisq teriuissims & bene

Expanded text:
te nomen accepit. Nam multae res nomina sumpserunt a locis ubi plus provenit et mete nomen accepit. Nam multae res nomina sumpserunt a locis ubi plus provenit et melius aliquid. Optimum est autem, quod fuerit recens, odoris boni, albedine parva, porrectae longitudinis, integrum, et neque in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpitur, manus inficiens, et leviter acre. Quod si ejusmodi non fuerit, aut vetustum, aut infusum agnoscitur. Adulteratur autem admisto crocomagmate. Augendi quoque ponderis causa spuma argenti contrita adjicitur, et proditur, si pulverulentum reperitur, atque decoctum ab odore proprio fuerit lapsum. 349 6. Crocomagma, expressis aromatibus crocini unguenti, atque informato sedimine in pannusculos fit, et ideo sic appellatur. 7. Asarum nascitur in umbrosis montibus, foliis casiae similibus, inter quae flos juxta radicem purpureus, in quo semen continetur uvarum simile, radicibus pluribus, atque tenuissimis, et bene
Abbreviated transcription (Latin):
ti formȩ sed mnelius siriacũleue fuluũ comosũ sꝑica paruũ odorissimus sc iperũ simulans
quod simultũ inore dar dauerit linguã siccat ¶ N ardũ celticũ a regione galliȩ nomen
traxit nascitur autẽ sepius in liguriae alpib:s & insiria frutice paruo radicibis inm¬
pulo collectis sliga mentis Pos cius tantum propter odorembonum tirsieius atq radicu le
les probantur rusibinrĩs ACostumta doe herbȩ est nascentis in india arabia & siria¬
sed melius arabicums Est enĩ album & leue suaue iocundi odoris. slndicũ coloreatro
ex leue ut ferulas Siracũuero pondere graue colore buxeo odorea cris suminũ tamen al¬
bum leue aridum gustu incendens ¶Crocũ dictũ ab oppido cilicia es qđ uocatur coricon
quanquã & alibi nascatun sed non tantum uelta lequale incilicia sunde & apotiore pur¬

Expanded text:
tiforme, sed melius Syriacum, leve, fulvum, comosum, spica parvum, odorissimum, cyperum stiforme, sed melius Syriacum, leve, fulvum, comosum, spica parvum, odorissimum, cyperum sQuod si multum in ore tardaverit, linguam siccat. Nardus Celtica a regione Galliae nomen traxit. Nascitur enim saepius in Liguriae Alpibus, et in Syria, frutice parvo, radicibus in manipulo collectis ligamentis. Flos ejus tantum propter odorem bonus. Thyrsi ejus atque radiculae utiles probantur usibus nostris. 4. Costum radix herbae est nascentis in India, Arabia, et Syrised melius Arabicum; est enim album, et leve, suave, jucundi odoris; Indicum colore atro, et leve, ut ferula; Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve, aridum, gustum incendens. 5. Crocum dictum ab oppido Ciliciae quod vocatur Coricium, quanquam et alibi nascatur, sed non tantum, vel tale, quale in Cilicia. Unde et a potiore par
Abbreviated transcription (Latin):
ciprino oleo ued melle seđs̃m cerus probatur amelle sicum lacte coagula uerit abol cobe
instillatus aquȩ haut admictur facile fuerit resolutus : Praeter ea & silaneȩ uestes e ioso
pollut non maculantur sadulteratus quidem neque cum laete coagulaturł &uc olenm
bn iqua supermatat & uestem maculat ⁊  alsaoa autẽ sipura fuerints tantã ium habent ut
sisod excanduerit sustinerimmanu non possint EDEHERBISA ROMATI EVONTe
locismutantur eti mnnomi ui olium dictum qđ sine ullo radice in natans in indielias¬
ribus collugat uet ad pio pointo ligõ o si c cant indiat q reponunqͥ fertur autem para dis et
herba gustu nardim referem Gardus herbaẽ spleoma suñde &a grecis nardus stacos
appellatas quarum alia indica salia siria cauoca uocatui non quod insiria nascatursseđ
quod mons in quo inuenitu falio latere indiam expectat aliosiriam¶ Est autẽ indicũ mul¬

Expanded text:
cyprino oleo vel melle; sed sincerus probatur a melle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si cyprino oleo vel melle; sed sincerus probatur a melle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resolutus; praeterea et si laneae vestes ex ipso pollutae non maculantur. Adulteratus quin aqua supernatat et vestem maculat. Balsama autem si pura fuerint, tantam vim habent ut, si sol excanduerit, sustineri in manu non possint. De herbis aromaticis sivelocis mutantur etiam nomina. Folium dictum quod sine ulla radice innatans in Indiae litoribus colligatur. Quod lino perforatum siccant Indi atque reponunt. Fertur autem Paradisi esse herba gustu nardum referens. Nardus herba est spicosa, unde et a Graecis ναρδόσταχυς appellata; quarum alia Indica, alia Syriaca vocatur; non quod in Syria nascatur, sed quod mons, in quo invenitur, alio latere Indiam spectat, alio Syriam. Est autem Indicum mul
Abbreviated transcription (Latin):
inarabia urgaorobusticorticis &purpureis I est autem uirtutis cunna momisimilis sed
potenti anferior Iunde & ꝓcimia mommi uicefluplex eius pondes imedicamen tpando¬
pois cotur Enlimus a romaticus a similitutdine calamiusualis uocat᷑ sgignitur in indie
mmsultis modis isli s eniculatus fuluus fagrans sos suauitate squi cum ftargicuor ln mli¬
tas fu partes scis silis suimulans gustũ cassi am scum leuia crimonia remordente Balsenũ e¬
arbor pnuidta in trater minos tantũ uiginti iugerũ : erat spostea quaeandem regionentu¬
manipotit sunt eam latissimis collibus propa gata est EStirpe similis uitis foluis rutȩ ssẽd albi
fruritus eius siue semen carpobal samuntsũcus oꝑabalsamunis qđ ideo cum adiectione Riquta¬
tatur scõ ꝗđ percussus ferseis ungulis cortex lignsper cauernas eximuodoris guta dist¬
latssquernadutem greco sermone oppedicitur ¶ Cuiusguttã ad ulterant ad malatan

Expanded text:
is, et purpureis foliis ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia inferior; unde et pro cinnamomi vice duplex eius pondus in medicamentis admiscitur. Calamus aromaticus a similitudine calami usualis vocatus. Gignitur in India multis nodis geniculatus, fulvus, fragrans spiritus suavitate. Qui cum frangitur, in multas fit partes scissilis, simulans gustu casiam cum levi acrimonia remordenti. Balsami arbor in Iudaea intra terminos tantum viginti iugerum erat. Posteaquam eandem regionem Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est, stirpe similis vitis, foliis similis rutae, sfructus sive semen carpobalsamum, succus opobalsamum: quod ideo cum adjectione significatur, eo quod percussus ferreis vinculis cortex ligni per cavernas eximii odoris gutta distillat. Caverna enim Graeco sermone ope dicitur, cujus guttam adulterant admixto
Abbreviated transcription (Latin):
mollis: quiper nouella brachiã emissus fructum ađferts NIam ideorustici partem uitis
imitem dicunt ¶ Palines enim dimimitiuũ nom̃ estsquodno nemparagogumdicitur
q̃ uod a palma delibetur  Palma enim habet nom̃ proprium qđ dicitur principale sabeo qđ
ediriuatiuum faciat ¶ Pampinis est foliascuius subsidio uitis afrigore uel ardore defen¬
ditursatq aduersus omnem in iuriam inunitur qui ideo alicubi intercisus est sut & solem
ad maturitatem fructus ad mittat &um bram faciat I&dictus pampinus quoddepalmite
pendeat A Capriolidictseo quod capiant arbores sunt enm cincinni siue uncinu liq̃uib o
st inmmec tere uites & sus pendere solent arboribus quo ladminiculo freti palinites uentos
ac turbines sustinere queant se sic laꝑsum periculorum frictus suos sustineant acsert
uaga proceritate defendant VE r abi sunt anuli qui proxima quȩq ligant & compre ert¬

Expanded text:
mollis, qui per novella brachia emissus fructum adfert: nam ideo rustici partem vitis mollis, qui per novella brachia emissus fructum adfert: nam ideo rustici partem vitis palmitem dicunt. Palmes enim diminutivum nomen est, quod nomen paragogum dicitur, quod a palma derivetur. Palma enim habet nomen prototypum, quod dicitur principale, ab eo quod ex se derivativum faciat. Pampinus est folia cuius subsidio vitis a frigore vel ardore defenditur atque adversus omnem iniuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat et umbram faciat. Et dictus pampinus quod de palmite pendeat. Capreoli dicti quod capiant arbores. Sunt enim cincinni sive uncinuli quibus se innectere vites et suspendere solent arboribus, quo adminiculo freti palmites ventos ac turbines contemnere queant et sine lapsu periculorum fructus suos sustineant ac sese vaga proceritate defendant. Corymbi sunt anuli qui proxima quaeque alligant et conpre
Abbreviated transcription (Latin):
chis quibus damsquic quid comprehenderint stringant ¶ Labrus caest uitis agrestis fuȩ intrȩ
irginibus niscitur YVnde & labrus cadicta alabris extremitatibus terrae ¶ Codex dictur¬
quasi caudex sic enim ueteres &clodunis proclaudum dicebant Sarmentum a serendo ¶ Malleolus
nouellus palmes sinnatus prioris anni flagello cognominitiu qua eobsimilitu dinem rei quo¬
ea parte qua deciditur sexueteris armento prominens utrũq mallei speciem praebets Spa do¬
nes sunt surculi fruge carentes exipsa appellationes quod sint in habiles fructus &ster flita¬
iteffecti ¶ Sagit tam rusticiuocant nouissimam partem surculissiue quia longuis rece¬
sit a mnatre s& quasi prosiliit sseũ quia cuminis cenuitatespeciem teli ꝓraefertꝰ summnitate
num & fruticum flagella nancupantur s eo quod flatu agitentur E ꝑalmes uitis materiã

Expanded text:
chiis quibusdam quidquid conprehenderint stringunt. Labrusca est vitis agrestis quae in terrae chiis quibusdam quidquid conprehenderint stringunt. Labrusca est vitis agrestis quae in terrae marginibus nascitur: unde et labrusca dicta, a labris et extremitatibus terrae. Codex dictquasi caudex. Sic enim veteres et clodum pro claudo dicebant. Sarmentum a serendo id est quasi serimentum. Malleolus est novellus palmes innatus prioris anni flagello, cognominatusque ob similitudinem rei, quoea parte qua deciditur ex veteri sarmento prominens utrimque mallei speciem praebet. Spadones sunt surculi fruge carentes, ex ipsa appellatione, quod sint inhabiles fructu et sterilitaffecti. Sagittam rustici vocant novissimam partem surculi, sive quia longius recessit a matre et quasi prosilivit, seu quia acuminis tenuitate teli speciem praefert. Summitates vitium et fruticum flagella nuncupantur, eo quod flatu agitentur. Palmes vitis materia
Abbreviated transcription (Latin):
nomen est .¶ De quo uirgilius tristisq lupini quia uultũ gustantis amaritudine constristant.
Vnde &pro amaritudine nec uerinis necullum animal comedit ¶Medicã uitia erbum pabu¬
rum optimi sunt ¶Medica dicta quia amedis trans lataest ingreciam fempore quoes xer¬
xes rexpersarum inui si iaec semel seritur & decim annis permanet sitaut quater uel sexies pos
per annum recidi CVlitia dicta quod iuix ad triplicem peruenut fructums cum alia lgenina
prouentum habeant fertilem ¶ Vnde & uirgius aut tenuis fetusuiti ePisa quod ea pensabatur psa¬
quid auriminutum sr ampis aurũ dicitur serbum agreco trahit uocabulunhoc enim illi
orabum dicunt Iquõddumsit quibus dampecoribus infestistauros tamenpingues efficit Ołen
* torem uitis liberum appellari ł Vnde &eum gentiles post mor temđeum esse uoluerunt̃
i suicinisq arboribus reptando religenture Est enim arum natura flexibilis quȩ qua sibra¬

Expanded text:
omen est. De quo Virgilius: Tristisque lupini, quia vultum gustantis amaritudine contristat; unde eos prae amaritudine, nec vermis, nec ullum animal comedit. 8. Medica, vicia, ervum, pabulorum optima sunt. 9. Medica dicta, quia Medis translata est in Graeciam, tempore quo eam Xerxes rex Persarum invasit. Haec semel seritur, et decem annis permanet, ita ut quater vel sexies possit per annum recidi. 10. Vicia dicta, quod vix ad triplicem perveniat fructum, 316 cum alia legumina proventum habeant fertilem. Unde et Virgilius: Aut tenues fetus viciae. 11. Pisa, quod ea pensabatur aliquid auri minutum. Nam pis aurum dicitur. 12. Ervum a Graeco trahit vocabulum. Hoc enim illi ὅροβον dicunt, quod dum sit quibusdam pecoribus infestum, tauros tamen pingues efficit. CAPUentorem vitis Liberum appellari: unde et eum gentiles post mortem Deum esse voluerunt. nectant, vicinisque arboribus reptando religentur: est enim earum natura flexibilis, quod, quasi bra
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur NViude prius aduecca est Alliũ dictũ qđoleat Ulpicũ appellatum quod alũ odorem
habeat a selos uocari aiunt afaselo insula gretiae ubinon ꝓculmons olimpus a Porrũ cuius ge
nera duo capitatũ & sec tile sectile paruũ capita tũ maiis. EB eta apud nos holeris genussapud gre¬
cos litera &B litũ genus holeris sapori seuan di quasi uibs beta ¶ Cuc̃umeres qđ sint int̃dũ amari
quidulces nas᷑ ghibent᷑ silacte inellico corũ semen in funcdatur¶ Cucurbita apoperes Sanero¬

Expanded text:
dicitur, unde prius advecta est. Alium dictum quod oleat. Ulpicum appellatum quod alii odorem dicitur, unde prius advecta est. Alium dictum quod oleat. Ulpicum appellatum quod alii odorem habeat. Phaselos vocari aiunt a Phaselo insula Graeciae, ubi non procul mons Olympus est. Porrum, cuius duo genera, capitatus et sectilis; sectilis parvus, capitatus maior. Beta apud nos oleris genus; apud Graecos littera. Blitum genus oleris, saporis evanidi, quasi vilis beta. Cucumeres, quod sint interdum amari; qui dulces nasci perhibentur, si lacte mellito eorum semen infundatur. Cucurbita. Apoperes. Sane
Abbreviated transcription (Latin):
bet . qui adũ sit sapore naposimilis ñ inra dices sed intirsũ conscendit ut caulis Msi napis appellat᷑
qđ foliis sit similis napis Ra fanũ greceest nosra dicẽ uocamus ȩquedtotus deor sumnitur dũ r¬
liqua holera insumma magis prasisian ¶cuius seminȩ macerato quisquis suas manus infecerit ser¬
pentes in pune tractabnt ESi quidẽ exipsius radice etiam ebur albescat. Incibo quoq uenenis
resist Eam contrauenena radices nuces lupini citrũ apium pro sunt sed contra fucurũ ñ conti
acceptũ uenenũ  Vnde & apudueteres anteali as epulas har solebant inensis ad ponere ¶Lactuca
dictaẽ qđ habundantia lactis exuberets seũ qui a lacte nutrientes feminas impl& iaec & inuiris.
neris usũ coere et A Lactuca agrestis quã sarraliũ nomimnans qđ dor suẽ ꝗ Inmodum serȩ est incu¬

Expanded text:
habet, quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, habet, quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, quod foliis sit similis napis. Raphanum Graeci, nos radicem vocamus eo quod totus deorsum nititur, dum reliqua olera in summa magis prosiliant: cuius semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes inpune tractabit. Siquidem ex ipsius radice etiam ebur albescat. In cibo quoque venenis obsistit. Nam contra venena radices, nuces, lupini, citrum, apium prosunt; sed contra futurum, non contra acceptum venenum. Unde et apud veteres ante alias epulas haec solebant mensis adponere. Lactuca dicta est quod abundantia lactis exuberet, seu quia lacte nutrientes feminas inplet. Haec et in viris Veneris usum coercet. Lactuca agrestis est quam serraliam nominamus, quod dorsum eius in modum serrae est. Intu
Abbreviated transcription (Latin):
sum mitas holerũ uel arborũ inqua uigens uirtꝰ naturalis est A Malua exparte greco uocabulo
llat᷑ Ia potoymilis in eo quod imolliendi asiiu soluendiq naturã habeat ł Cuius sucus siquis se
oleqmix toper unxeritsab apibus negatur ferrs folia eius ex oleo trita Pimposita scorpionibus cre¬
iuntur afferere torporẽ ¶Pastinacauocatasqđ eius radix praecipuus pastus sit hominis sest
odorati iocunda cibo deleccalis ¶Rapadicta arapiendo iđẽ cõprehendendosest autem radice a¬
plior napos apore dulcior & foliotenui ¶N lapus a similitudne rape uocatus susi qđ foliis latior
ca dicis cius gustus sub acrior est Nominis autẽ adfinitas inutrisq: in depene cominunis qu
xtrisque semen inalterum uicissim mutaturł nã rapa in alio solo ut emiliãnus ait perbiennium mo¬
at᷑ i. inapo Alio uero napus transit in rapam ¶N apo caulis exduolius holeribus cõpositum nom̃

Expanded text:
summitas olerum vel arborum, in qua vegens virtus naturalis est. Malva ex parte Graeco vocsummitas olerum vel arborum, in qua vegens virtus naturalis est. Malva ex parte Graeco voc μαλάσσειν, eo quod molliendi alvum solvendique naturam habeat. Cuius sucus, si quis se oleo mixto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia eius ex oleo trita et inposita scorpionibus creduntur afferre torporem. Pastinaca vocata quod eius radix praecipuus pastus sit hominis: est enim odoratu iucunda, cibo delectabilis. Rapa dicta a rapiendo, id est conprehendendo. Est autem radice amplior napo, sapore dulcior, et folia tenui. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior et radicis gustu subacrior est. Nominis autem adfinitas in utrisque inde pene communis, quia utrumque semen in alterum vicissim mutatur. Nam rapa in alio solo, ut Aemilianus ait 8, 2, per biennium mutatur in napum; alio vero napus transit in rapam. Napocaulis ex duobus oleribus conpositum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
asingularitate folus dicta ¶ Deniq exuna uirgula altitudine cubita liuna scissa folia gignitur
res implicata uel at penna ¶Auenaloliũ Titani a quã poetȩ semꝑ infelo lolium dicunt sđ sit inuti¬
e & infecundum senũ dictũ qđ abeo flãmanutritur fosenĩ flammaest¶ Manipulũ dicimus fasi¬
feni & dictũ manipulũ qđ manũ impleat.
oriatur. INancũ alia terra semelin anno aliquidcreat sortusnũ quam sinefruc tueste Holus ab
alendo dictu eo qđ primũ homines holerib: alerenr añequã fruges & carnes ederent CTantion
enim poinis arborin & holerib: alebant sic̃ut animalia herbis. Caulis est generaliter herbarũ
el holeruꝰ medius frutȩoquiuulgotir susdicitur qđ aterra sursu conscendisaqu odiriuatum est ut
specialiter qđ dĩ genus holerũ caulis dicereturs quĩatir sus ipsius amplius ceteris holerib coalesit
łest crescit IEst autẽ generalenom̃ omnis enĩ frutex caulis. ECmadicitur quasi comasestẽnim

Expanded text:
singularitate folii dicta. Denique ex una virgula altitudine cubitali una scissa folia gignitur, res inplicata velut pinna. Avena. Lolium. Zizania, quam poetae semper infelix lolium dicunt, quod sit inutile et infecundum. Faenum dictum quod eo flamma nutritur; φῶς enim flamma est. Manipulum dicimus faset dictum manipulum quod manum inpleat.oriatur. Nam cum alia terra semel in anno aliquid creet, hortus numquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum enim pomis arborum et oleribus alebantur, sicut animalia herbis. Caulis est generaliter herbarum vel olerum medius frutex; qui vulgo thyrsus dicitur, quod a terra sursum conscendat; ex quo derivatum est ut specialiter quoddam genus olerum caulis diceretur, quia thyrsus ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem generale nomen; omnis enim frutex caulis dicitur. Cyma dicitur quasi coma: est enim
Abbreviated transcription (Latin):
ab algoreaquȩ uel qđ alliget pedes quia cras sa est foliis aquã exparte superantib a Nuao
tipus herbae circa fontes & paludes st agnisq nascunturs ex quibus uluasidest alga mollis & quo¬
dam modo fungus dicta abuligine ¶Tipus uero quȩ se ab aqua inflatsundectiam abitiosoru&
sibi placentium hom inustumortipus dicitur ¶ Carre herba acuta & durissima spas
te uocatus uolum ina enĩ funiũ quae exeofiunt aspera sunt  Q ramen a siti potius di
turs abeo qđ germinetur sicut roburomnis lignicutis & pecies abeo qđ sit firmis sima

Expanded text:
omen sumpsit ab algore aquae; vel quod alliget pedes, quia crassa est, foliis aquam ex parte superantibus. Ulvaomen sumpsit ab algore aquae; vel quod alliget pedes, quia crassa est, foliis aquam ex parte superantibus. Ulva et typhus herbae quae circa fontes et paludes stagnisque nascuntur. Ex quibus ulva, id est alga mollis et quodammodo fungus, dicta ab uligine. Typhus vero, quae se ab aqua inflat. Unde etiam ambitiosorum et sibi placentum hominum tumor typhus dicitur. Carex herba acuta et durissima, sparto te vocatus. Volumina enim funium, quae ex eo fiunt, aspera sunt. Gramen a situ potius dictum, tur, ab eo quod germinetur; sicut robur omnis ligni cutis et species, ab eo quod sit firmissima
Abbreviated transcription (Latin):
psitUincella herba alatinis appellatas qđ sicut uitis quicquid pximũ habuerit ad prȩhendi
Vormmbos quos anulos appellansi B ubtalmon flore habet croceũ oculosimilem. Puinde &agre¬
cis ñ accepit ¶Est autẽ mollecaule follis coriandra similibus nascit᷑ iuxta muros ciuitatum
mos quẽ latim uerbas cũ uocant.  Quarũ altera est masculus albidioribus folus atque angustiorib
Atera femina foluis latiorib: atq nigris ferula uocata amedulla ł Nam ilum uarro tradie esst
ferulȩ medullã quã a pode lon greciuocant Iñ nulli aferiendo ferulam dicunt adhanc enimputist
acpuellȩ uapulare solent huius sucus galbanũ est  Papirũ dictũ qđ igni &cereis est apton ssĩ piri¬
Fucis genus herbȩ est dequatinguitur uestis ¶ Dicta qui amentitur alienũ colorem: Vni

Expanded text:
it. 92. Viticella herba a Latinis appellata, quod sicut vitis quidquid proximum habuerit, apprehendat it. 92. Viticella herba a Latinis appellata, quod sicut vitis quidquid proximum habuerit, apprehendat corymbis, quos annulos appellamus. 93. Buphthalmos florem habet croceum oculo similem. Unde a Graecis nomen accepit. Est autem caule molle, foliis coriandri similibus. Nascitur juxta muros civitatum. 94. Phlomos, quam Latini verbascum vocant, quarum altera est masculus, albidioribus foliis, atque angustioribus: altera femina foliis latioribus, atque nigris. 95. Ferula vocata a medulla. Nam illam Varro tradit esse ferulae medullam, quam ἀσφόδελον Graeci vocant. Nonnulli a feriendo ferulam dicunt. Ad hanc enim pueri et puellae vapulare solent: huius sucus galbanum est. Papyrum dictum quod igni et cereis est aptum; Fucus genus herbae est de qua tinguitur vestis, dicta quia mentitur alienum colorem. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
uocant qđ ex parte odorem cucurbitȩ referati Safisagria nascitur in amoenis locis
Splenos dicta qđ splenem auferat siue scolo pensios teo qđ folia ipsius sco lapendro
animali sint similia : Nascitur in humicdis petris. CUoluus appellatus quod fit
ra dix eius uolubilis e rotunds Otoecas in insulis stoic ahibus nascitur :Vnde & nuncu
¶Ciclaminos gretedicta aquodam quiciclos uocatus quiprius iuir tutem huus herbȩ inuenit sile
nia quam latiniuitem albã uocant sueł aqualitate coloris uel quodeius iadix contrita & corpo¬
rii fricata teneriorem P&aan chchorem cutem reddat. INam & sucus baccarũ eius lacuberib¬
siccis reddit ¶ Ampelos mele naidẽ uitis nigra eadẽq: labrus ca folia ederesimilia in omnibus ma¬
ior quã uitis albabaccas similiter habens quȩ in maturitate nigrae sunţ.¶ Vnde &uocabu lunsũ

Expanded text:
vocant, quod ex parte odorem cucurbitae referat. 87. Staphysagria nascitur in locis amoenis. vocant, quod ex parte odorem cucurbitae referat. 87. Staphysagria nascitur in locis amoenis. Splenios. Dicta, quod splenem auferat, sive scolopendrios, eo, quod folia ipsius scolopendrae animali sint similia. Nascitur in humidis petris. Volvus appellatus quod sit radix eius volubilis et rotunda. Stoechas in insulis Stoechadibus nascitur; unde et nuncupatur. Cyclaminos Graece dicta a quodam qui Cyclos vocatus est, qui primus virtutnia, quam Latini vitem albam vocant, vel a qualitate coloris vel quod eius radix contrita et corpori infricata teneriorem et candidiorem cutem reddat. Nam et sucus bacarum eius lac uberibsiccis reddit. 91. Ampelos melaena, id est, vitis nigra, eademque labrusca, habens folia hederae similia, in omnibus major quam vitis alba, baccas similiter habens, quae in maturitate nigrescunt, unde et vocabulum sumps
Abbreviated transcription (Latin):
V allonem comã ex quo confectũ est ut titimallũ diceretur huius species septẽ diuerfis
in locis nascentes. Strignos quȩ latinȩ herba salutaris uocatur propter qđ doloren
capitis stomachi incendium mitigat .I Idem &uua lupina propter semen eius uiiae simile
Pilogonos quã latim herbam sangum ariam uocant qđ missa innaribus sangum ẽm
comȩ diuinũ uertice odorẽ spirauere ¶Apia coꝗđ floremeius a pesmaxime appetunt:
Porcilaga rosmarinum quam latini abeffectu herbam salutarem folia feniculi similia
Genicularis herba substernitur obscorpionem ui repellendam ¶Cla diolus qđ
sit folus gladii simi libus Tirso cubitalis floribus purpurcis Gerbas cũ agaricũ
stitio gentilium hcits qđ si integra adlimen sus pendatur. Omniam a la fugate Camipe¬
tos a grecis dicta quod terrae adhereat &odorem pinihabeat Ih anclatini cucurbita lan

Expanded text:
, μαλλὸν comam; ex quo confectum est ut titimallum diceretur. Huius species septem diversis , μαλλὸν comam; ex quo confectum est ut titimallum diceretur. Huius species septem diversis in locis nascentes. Strychnos, quae Latine herba salutaris vocatur, propter quod dolorum capitis et stomachi incendium mitigat. Idem et uva lupina, propter semen eius uvae simile. Polygonos, quam Latini herbam sanguinariam vocant, quod missa in naribus sanguinem comae divinum vertice odorem spiravere. Apiago, quod flores eius apes maxime appetunt. Portulaca Rosmarinum, qu83. Genicularis herba substernitur ob scorpionum vim repellendam. Gladiolus, quod sit foliis gladii similibus, thyrso cubitali, floribus purpureis. 84. Verbascum . . .stitio gentilium dicit, quod si integra ad limen, suspendatur, omnia mala fugat. 86. Chamaepitys a Graecis dicta, quod terrae adhaereat, et odorem pini habeat. Hanc Latini cucurbitularem
Abbreviated transcription (Latin):
ta propter quod intirso geniculatos nodos habeat occultos ut canna sicut dicitur fossa
caec a quaeo cculta est. Ih aec potuidata interficitsb anc incarcere socrates bibit& exspi¬
rauit per seus dicere sorbitio tollit quẽ dira cicute  Haec dum hominibus uenenũ fit
capłllas efficit pingues ¶Tri folium quam greci trifolium uocant squod foli is trinis sit ꝑ¬
ingulas ad notationes ¶lomos quã latini herbam iucernarẽ uocant s abeo quod
licinia faciat eadem I& luc ubros quod lucem praebeat umbrise Pirrecheron grece
licta q̃đ habeat radicem incendiosam satq coacer uantem ¶ Atem alua agrestis su
maluȩ ius cusssed altea quod in altum surgits &iuscus qđ glutino saest ¶Grigano qđ lati¬
ie colerina interpraetaturs propt̃ qđ in fusa coloret unum ¶litimalũ uocabulũ sump
qđ coma foliorũ ad radium solis circum acta conuertit  Nam greci solemtitan uocant¬

Expanded text:
ta, propter quod in thyrso geniculato nodos habeat occultos, ut canna; sicut dicitur fossa caeca, quae occulta est. Haec potui data interficit: hanc in carcere Socrates bibit et expiravit. Persius 4, 2: Dicere, sorbitio tollit quem dira cicutae. Haec dum hominibus venenum sit, capellas efficit pingues. Trifolion, quam Graeci τρίφυλλον vocant, quod sit foliis trinis per singulas adunationes. Phlomos, quam Latini herbam lucernarem vocant, ab eo quod ad lychnia facit. Eadem et lucubros, quod lucem praebeat umbris. Pyrethron Graece dicta quod habeat radicem incendiosam atque coacervantem. Althaea malva agrestis, sive malvaviscus; sed althaea, quod in altum surgit, viscus, quia glutinosa est. Origanum, quod Latine colena interpretatur, propter quod infusum coloret vinum. Titimallum vocabulum sumpsit, quod comam foliorum ad radium solis circumacta convertat. Nam Graeci solem τιτᾶνα vocant
Abbreviated transcription (Latin):
tabona defuerit fide carebitđ non enim potest iustitia cum scelerato habere societatem duau
tem sunt genera testiuła utdicendo id quod uiderq aut ꝓferendo id quod audierun EDucbus
autẽ modis testes delin quunt cum aut falsa promunt saut uera silentio tegunt CII. DISPICTA CILIS

Expanded text:
ta bona defuerit, fide carebit. Non enim potest iustitia cum scelerato habere societatem. Duo ta bona defuerit, fide carebit. Non enim potest iustitia cum scelerato habere societatem. Duo sunt autem genera testium: aut dicendo id quod viderunt, aut proferendo id quod audierunt. Duobus autem modis testes delinquunt: quum aut falsa promunt, aut vera silentio obtegunt. De spectaculis
Abbreviated transcription (Latin):
gumitu sidest argutũ inuentũ ¶Probatio autt̃ testibus & fide tabularũ constatñ omne aute
iudiciun sex ꝑsonȩ quȩ runtur iudexaccusator reus &tres testes Vudex dictus quãsiius dicenis po¬
pulo siueqđ iuire disceptet¶ Iure autẽ chiscepta reest iustenlidi careion est autẽ iudessin onest in eouis¬
titias Accusator uocatur quasi ad causator quia ad causam uocat eũ que appellat Reusa re quapea¬
tur nuncupatus qquia quauis sceleris conscius non sit reus tamendicitur quã diui uiditioprore
aliquapenitur ¶Testes antiquitus suprrstites dicebanturs eo qđ suꝑstatũ cause profereban
parte ablata nominis testes uocari ¶Testis autẽ consideraturs conditiones natura &uita CConditi¬
onȩ siliber non seruus I nani sȩpe seruus metudominantis testimoniũ sup primit ueritatis  Iatu

Expanded text:
argumentum, id est argutum inventum. Probatio autem testibus et fide tabularum constat. In omne autem argumentum, id est argutum inventum. Probatio autem testibus et fide tabularum constat. In omne autem iudicium sex personae quaeruntur: iudex, accusator, reus et tres testes. Iudex dictus quasi ius dicens populo, sive quod iure disceptet. Iure autem disceptare est iuste iudicare: non est autem iudex si non est in eo iustitia. Accusator vocatus quasi adcausator, quia ad causam vocat eum quem appellat. Reus a re, qua petitur, nuncupatus, quia, quamvis sceleris conscius non sit, reus tamen dicitur, quamdiu in iudicio pro re aliqua petitur. Testes antiquitus superstites dicebantur, eo quod super statum causae proferebantur. Nunc parte ablata nominis, testes vocari. Testis autem consideratur condicione, natura et vita. Condicione, si liber, non servus. Nam saepe servus metu dominantis testimonium subprimit veritatis. Natura