comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. uec contrariarum reꝵ nuscetur effectib. ⁊ ultro q̃ sunt esdũ¬
sa depellit at qui nec opes meppletam restingere auariciã que¬
unt nec potestas sui compotem fecerit quẽ uiciole libidres in¬
solubilib astrictum retinent cathenis. Et collata impbis di¬
gnitas nõ moco non efficit dignos s prodit pocius ⁊ ostẽdit
indignos. Cur ita prouenit:Sauderis .ni. res se se aliter ha¬
bentes flis compellare nonũb que facile ipãium reruni re¬
darguuntur effcũ. Itaq nͨ ille dĩcie n ͨ illa potẽcia nͨ hec di¬
gͥtas. uire appellari p̃t. Postremo idẽ de tota fortuna cõclud̾e

Expanded text:
est, nec contrariarum rerum miscetur effectibus et ultro, quae sunt adverest, nec contrariarum rerum miscetur effectibus et ultro, quae sunt adversa, depellit. Atqui nec opes inexpletam restinguere avaritiam queunt nec potestas sui compotem fecerit, quem vitiosae libidines insolubilibus adstrictum retinent catenis, et collata improbis dignitas non modo non efficit dignos, sed prodit otius et ostentat indignos. Cur ita provenit? Gaudetis enim res sese aliter habentes falsis compellare nominibus, quae facile ipsarum rerum redarguuntur effectu: itaaue nec illae divitiae nec illa potentia nec haec dignitas iure appellari potest. Postremo idem de tota conclude
Abbreviated transcription (Latin):
mis p̾buit. Ullaui ne igitur eius hoĩs potenciam pu¬
tas qui quod ipẽ in alio potest ne id in se alter ualeat
effic̾e non possit: Ad hec si ip̃is dignitatib as pt̃atib
messet aliquid naturał ac ꝓprii bom nunqͣm pessinus ꝓuem
rent. Neq .n. sibi solent adu̾sa seciari. Natura respuit ut con¬
traria queq iungantur. Cuiq pessimos plerumq dignitati¬
bus fungi dubium. nori sit illud eciam liquet natura sui bõ
non esse. que se pessimis herere paciantur. Ey quidem te cũctis
fortune nunibus dignius existinari potest. que ad inppbissĩm.
quemq uleuora ꝑuemiunt. Dequibus eciam illud considerã¬
dum. puto. qd̃ nemo dubiter esse fortem cui fortitudniem mẽe.
conspererit. Et cuicumq uelccitas adest manifestum est esse uelo¬
cem. Sic musica quidem musicos medicina medicos rethori¬
ca rethores. facit. Agit eram cuiuscumq rei natura qd̃ ꝓpͥum

Expanded text:
nus praebuit. Vllamne igitur eius hominis potentiam punus praebuit. Vllamne igitur eius hominis potentiam putas, qui quod ipse in alio potest, ne id in se alter ualeat efficere non possit? Ad haec si ipsis dignitates ac potestatibus inesset aliquid naturalis ac proprii boni, numquam peirent. Neque enim sibi solent adversa sociari. Natura respuit ut contraria quaeque jungantur. Ita cum pessimos plerumque dignitatibus fungi dubium non 5 sit, illud etiam liquet, natura sui bona non esse, quae se pessimis haerere patiantur. Quod quidem de cunctis fortunae muneribus dignius existimari potest, quae ad improbissimum quemque uberiora perveniunt. De quibus illud etiam considerandum puto, quod nemo dubitat esse fortem, cui fortitudinem inesse conspexerit, et, cuicumque velocitas adest, manifestum est esse velocem. Sic musica quidem musicos, medicina medicos, rhetorica rhetores facit; agit enim cuiusque rei natura, quod proprium
Abbreviated transcription (Latin):
sculaꝵ quoq uel morsus uel in secreta queq reptancium
necat introitus: Qũo uero quisꝙͣ ius aliqd̃ in quem pi¬
am nisi in solum corpus ⁊ qd̃ nifra corpus est fortunam
lcquor possit excere. Non quidꝙͣ libero imꝑab̾ auimo: Nõ
uientez firma sͥ racione coh̾entez de statu ꝓpe quielis auio¬
uebis: Cum liber̃ quenidam unum suppliciis se tyranꝰ
id accur̃ putaret ut adu̾sum se frẽ coniuracionis con¬
stios prod̾et. linguam ille momordit atq abscidit ⁊ i
os tyranui seuientis abiecit. Ita cruciatus quos puta¬
lat tyrannus materiam cuidelitatis. uir sapiens fecit
esse untutis. Quid autẽ est qd̃ in alium quisꝙͣ facere
possit. quod sustiuere ab alio ip̃ẽ non possit: Busiride
accpuus netare solitum hospites ab hercule hospite
fuisse mactatum. Regulus plures penoꝵ bello captos ĩ
uincula coniecerat. S mox ipẽ uictorum catheius ma¬

Expanded text:
scularum quoque uel morsus uel in secreta quaeque reptantium scularum quoque uel morsus uel in secreta quaeque reptantium necat introitus? Quo uero quisquam ius aliquod in quempiam nisi in solum corpus et quod infra corpus est, fortunam loquor, possit exserere? Num quidquam libero imperabis animo? Num mentem firma sibi ratione cohaerentem de statu propriae quietis amouebis? Cum liberum quendam uirum suppliciis se tyrannus adacturum Putaret, ut aduersum se factae coniurationis conscios proderet, linguam ille momordit atque abscidit et in os tyranni saeuientis abiecit; ita cruciatus, quos putabat tyrannus materiam crudelitatis, uir sapiens fecit esse uirtutis. Quid autem est quod in alium facere quisquam 1 possit, quod sustinere ab alio ipse non possit? Busiridem accipimus necare hospites solitum ab Hercule hospite fuisse mactatum. Regulus plures Poenorum bello captos in uincla coniecerat, sed mox ipse uictorum catenis ma
Abbreviated transcription (Latin):
Did autem de dignitatib potenciaq disseram. Quas¬
uos uere dignitatis ac potestatis niscii celo exequatis.
Que li ĩn imꝓbissimum queniq cecid̾nit que flãmis i cẽ¬
dia ethne eructuantib qd̃ diluuium tantas strages de¬
derint: Ceite uti iueminisse te arbitror consulare imꝑiũ.
ad libertatis priucipium fuerat ob suꝑbiam consulu
urĩ ueteres abolere cupiuerunt. Qui obeaindez suꝑbiã.
prius regniu de cuntate nomien abstulerant. at si qũ
quod ꝑ rarũ est ꝓbis referantur. quid in eis alirid ꝙ̃
ꝓbitas cotẽsiumꝙ lacet: Ita fit ut nou untutib ex wute̾curs
dignitate s ex untute dignitatibus honor accedat. Que uero
ista est nra expetibił ac p̾dara potencia. Nonne oteirena aĩa¬
lici consiteratis que quib p̾sidere iideamini: Nunc si iuter
mures uideres unum aliquem ius sͥ ac potestatez p̾ceteris
uendicantez quanto mouereus catimo: Quid uero sicorꝰ
spectes nubecillius homine reꝑpire queas. Quos sepe mu¬

Expanded text:
id autem de dignitatibus potentiaque disseram. ^ quavos verae dignitatis ac potestatis inscii caelo ex aequatis? Quae si in improbissimum quemque ceciderunt, quae flammis AeAetnae eructuantibus, quod diluuium tantas strages dederint? Certe, uti meminisse te arbitror, consulare imperium, quod libertatis principium fuerat, ob superbiam consulum uestri ueteres abolere cupiuerunt, qui ob eandem superbiam prius regium de ciuitate nomen abstulerant. At si quando, quod perrarum est, probis deferantur, quid in eis aliud quam probitas utentium placet? Ita fit ut non uirtutibus dignitate sed ex uirtute dignitatibus honor accedat. Quae uero est ista uestra expetibilis ac praeclara potentia? Nonne, o terrena animalia, consideratis quibus qui praesidere uideamini? Nunc si inter mures uideres unum aliquem ius sibi ac potestatem prae ceteris uindicantem, quanto mouereris cachinno! Quid uero, si corpus spectes, inbecillius homine reperire queas quos saepe mu
Abbreviated transcription (Latin):
chil ut amplius desideietur ostensuz est. P. Hec igitur uł
ymagines ueri bomi uel imꝑfc̃a quedam bona dare morta¬
libus uidentur. Uerum autem atq ꝑfectum bonum con¬
ferire non possunt. D. assencior inqm̃. P. Qm̃ igitur aguo¬
uisti que uera illa btĩtudo sit que autez btĩtudinez mẽci¬
antur. nunc suꝑest. ut unde ueram hñc petere possis agͦ¬
scas R. Yd quidam inqm̃ iam dudum ueheient̾ expecto.
P. S cum uti in arinico platomi iuquid nr̃õ placet. in
minimis quaq rebus dĩnm p̾sidium debeat explorari
quid nunc faciendum censes ut illius sũui bom sedez
reꝑire mereauiur. Inuccandu inqmã rerum omĩu pa¬
trez quo ptermisso nullimi recte fundatur exordium ꝓ
Recto iuquid. ac siul ita modulata est

Expanded text:
nihil ut amplius desideretur, ostensum est. Haec igitur uel imagines ueri boni uel inperfecta quaedam bona dare mortalibus uidentur, uerum autem atque perfectum bonum conferre non possunt. Assentior inquam. Quoniam igitur agnouisti quae uera illa sit, quae autem beatitudinem mentiantur, nunc superest ut unde ueram hanc petere possis agnoscas. Id quidem, inquam, iam dudum uehementer exspecto. Sed cum, ut in Timaeo 1 Platoni, inquit, nostro placet, in minimis quoque rebus diuinum praesidium debeat implorari, quid nunc faciendum censes, ut illius summi boni sedem reperire mereamur? Inuocandum, inquam, rerum omnium patrem, quo praetermisso nullum rite fundatur exordium. Recte, inquit, ac simul ita modulata est
Abbreviated transcription (Latin):
tis igorer passio corpis antecedat. que in se cictum mẽtis
prouccet excitet q int̾iui qui escentes intriusecꝰ formas si
insenciendis iuqill corꝑib animꝰ nou passione insiguite
s et sua sb̾iecta corꝑi iudicat passione quͣto mag̃ ea q̃
cunctis corpum affeccõib absoluta suut indisc̾nendo nõ

Expanded text:
tis vigorem passio corporis antecedat, quae in se actum mentis provocet excitetque interim quiescentes intrinsecus formas, si in sentiendis, inquam, corporibus animus non passione insignitur, sed ex sua vi subiectam corpori iudicat passionem, quanto magis ea, quae cunctis corporum affectionibus absoluta, sunt, in discernendo no
Abbreviated transcription (Latin):
pelagi radiorum Infuma ꝓrumpere lucc. Haut sic magni conditor
orbis. Huc exalto curcta tuenti. Nulla terre mole resistunt. Non
uox atus nubibus obstat. Que suit que fuerint ueniant q.
Dno mentis cerunt in ictu. Quenq respicit omina solꝰ. Ue

Expanded text:
pelagi radiorum Infirma perrumpere luce. Haut sic magni conditor orbis Huic ex alto cuncta tuenti Nulla terrac mole resistunt, Non ex atris nubibus obstat. Quae sint, quae fuerint ueniantque- Uno mentis cernit in ictu, Quem, quia recipit omnia solu
Abbreviated transcription (Latin):
te nuserum putes quornain que muic creduntur mesta
preteicunt. Antu in hanc iute scenam. nunc pͥuunu
subitus hospes q uenisti: Ullam ne rebus humaius in¬
esse constancian reris cum ipsum sepe homiem uelox ho¬
ta dissoluat. Nami isi rara ẽ fortuitis manẽdi fites. ultimꝰ
tũ uite dies mors q̃daz fortune ẽ eciani manẽtis. Qd gͥ refer¬
re putas. Qu ne illã moriento deseras au illa te fugiendo:¬

Expanded text:
te miserum putes, quoniam quae nunc creduntur maesta te miserum putes, quoniam quae nunc creduntur maesta praetereunt. An tu in hanc uitae scaenam nunc primum subitus hospesque uenisti? VI Iamne humanis rebus inesse constantiam reris, cum ipsum saepe hominem uelox hora dissoluat? Nam etsi rara est fortuitis manendi fides, ultimus tamen uitae dies mors quaedam fortunae est etiam manentis. Quid igitur referre putas, tune illam moriendo deseras an te illa fugiendo
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis rerum mortalium fructus ullum beatitudnus pondꝰ
habet poterit ne illius memoria lucis quantalibet ingruen¬
cium malorum mole deleri. Cum duos pariter consules libe
ros tuos como prouehi. sub frequencia patium sub plebis ala¬
critate iudisti: Cum eistem in curia curules insidentibus tu re¬
gie laudis orator nigenii gloriam facundie qz merinsti: Cum
in circo duorum medius consistens ꝯsulum circuifuse multi¬
tudinis expectacionez truphali largicione saciasti: Dedisti
ut oppinor uerla fortune. Ouute illa demulcet dum te ut deli¬
cias suas fouet nuis quod nunquam ulli pͥuato cornno¬
dauerat abstulisti. Uis ne igitur cum fortuna calculum po¬
nere: Nunc te prumum huenti occulo ꝑstiirit Si numeꝵ
moduni q letorum tustium ne corisideres ad huc te felicem
negare non possis. Quod si idcuro te fortuuai esse uon esti¬
mas quomiam que tunc leta iidebantur abierunt. nõ est qd̾

Expanded text:
Si quis rerum mortalium fructus ullum beatitudinis pondus Si quis rerum mortalium fructus ullum beatitudinis pondus habet, poteritne illius memoria lucis quantalibet ingruentium malorum mole deleri? cum duos pariteros tuos domo prouehi sub frequentia patrum, sub plebis alacritate uidisti, cum eisdem in curia curules in-sidentibus tu regiae laudis orator ingenii gloriam facundiaeque meruisti, cum in circo duorum medius consulum circumfusae multitudinis expectationem triumphali largitione satiasti? Dedisti ut opinor uerba fortunae, dum te illa demulcet, dum te ut delicias suas fouet. Munus quod nulli umquam priuato commodauerat abstulisti. Visne igitur cum fortuna calculum ponere? Nunc te primum liuenti oculo praestrinxit. Si numerum modumque laetorum tristiumue consideres, adhuc te felicem negare non possis. Quod si idcirco te fortunatum esse non aestimas, quoniam quae tunc laeta uidebantur abierunt, non est quod
Abbreviated transcription (Latin):
to contra hisceres non haberes. Et si quid est quo quere¬
lam tuaui nire tuearis ut proferas oportet. Dabins dicendi
lccum. B. Cuiiego speciosa quide ista siit inqmͣ. Oblitaq
uethorice ac uusice melledulceduns que tũ tiũ cũ audiui̾tur
oblectant. s unseris maloꝵ alcior seus est. Itaq cum hec au¬
s ad liuc contumacis adu̾sum curacionez doloris fomenta
quedam sunt. Nauique in ꝓfũdum se se penetrant cum
tempestinũ fuerit ãmouelo. Derũptamen ne te existuua¬
ie uuserum uel̃ an numerũ modumq tue felicitatis ob¬
litus es. Taceo ꝙ desolatum parente sĩnuorum te uirorum
cura suscepit. delectus q inaffuntate prĩcipum cuntatis
qd̃ p̾ciosissiumini ꝓpiuquitatis genus est p̾us carus qmͣ
ꝓxmus esse cepisti. Quid nõ te felicissimũ tũ tanto splẽ¬
dore socerorum. tũ coniuigis pudore. tũ mascule quoꝵ ꝓl
uunua simptas in adolescencia negatas senib digni¬
tates. Ad siugulaiẽ felicitatis tue cimiulum ueire dełictat

Expanded text:
to contra hisceres non haberes. Aut si quid est, quo querelam tuam jure tuearis, proferas oportet; dabimus dicendi locum. Tum ego: Speciosa quidem ista sunt, inquam, oblitaque rhetoricae 5 ac musicae melle dulcedinis; tum tantum, cum audiuntur, oblectant. Sed miseris malorum altior sensus est. Itaque cum haec aused adhuc contumacis adversus curationem doloris fomenta quaedam sunt. Nam quae in profundum sese penetrent, cum tempestivum fuerit, admovebo. Verumtamen ne te existimari miserum velis, an numerum 5 modumque tuae felicitatis oblitus es? Taceo quod desolatum parente, summorum te virorum cura suscepit; delectusque in affinitatem principum civitatis, quod pretiosissimum propinquitatis genus est, prius carus, quam proximus esse coepisti. 110 Quis non te felicissimum cum tanto splendore socerorum, cum conjugis pudore, tum masculae quoque m praeterire communia sumptas in adolescentia negatas senibus dignitates: ad singularem felicitatis tuae cumulum venire 5 delectat.
Abbreviated transcription (Latin):
timieliis qui non ad uere uirtutis usum. s semꝑ ad suꝑbã
se saiturum an ille ph̾s esset. si quidez illatas ĩiurias leui¬
ter pacienter q tollerasset. ille paulisper pacienciam assũp¬
sit. Acceptaq contumelia ueliso insultans. iam tandem
ntellexeraui inquit si tacuisses. Quid autem est quod apd̃
precipuos imros de hiis euim ẜmo est qui nirtute glĩam
appetunt quid inqmͣ est quod ad hos de fama post resolutũ
morte supprema corpus attiueat: Nam si qd̃ nr̃e racio¬
nes credi uetant. toti mormutur homes nulla est omĩ¬
no gli̾a cum is cuiꝰ ea esse dicitur uon extet oĩo. Sin uero
bene sibi meus conscia terreno cartere resoluta celum libera
pecit. nõne onme terreuuz uegrcium sꝑuit que se celo finẽs

Expanded text:
tumeliis, qui non ad uerae uirtutis usum sed ad superbam tumeliis, qui non ad uerae uirtutis usum sed ad superbam se sciturum an ille philosophus esset si quidem inlatas iniurias leniter patienterque tolerasset, ille patientiam paulisper assumpsit acceptaque contumelia uelut insultans: “Iam tandem,” daciter: “Intellexeram”, inquit, “si tacuisses”. Quid autem est quod ad praecipuos uiros - de his enim sermo est - , qui uirtute gloriam petunt, quid, inquam, est quod ad hos de fama post resolutum morte suprema corpus attineat? Nam si, quod nostrae rationes credi uetant, toti moriuntur homines, nulla est omnino gloria, cum is cuius ea esse dicitur non exstet omnino. Sin uero bene sibi mens conscia terreno carcere resoluta caelum libera petit, nonne omne terrenum negotium spernat, quae se caelo fruens
Abbreviated transcription (Latin):
futuri famam tempis cogitatis. Quod si ad et̾nitatis infim¬
ta epacia ꝑtractes. quid habes qd̾ te nonunis tra diuturuita¬
te leteris. uniꝰ ⁊ eusui mora mouienti. si decem milib cõ¬
feratur aunis quoniam utiuniq spacum difftntum est
unuuiam licer habet aliquam porcionem. elt hic ip̃e mi
merus anuorum. euisq quͣlz mmultiplex ad ratermnabi¬
leni diuturuitatez nec compari quidez potest. Et .ii. funtis
ad se inuicem fuerit racio quedam. infunti uero atq funti milla
unqui potent esse collacio. Ita fit ut qualibet prolixi tempo¬
us fana sicum mexhausta et̾iutate cegitetur nõ trã parua
lz pene nulla esse uideatur. Uos autem insi ad populares au¬
res manes qz iumores recte facere nescitis ⁊ relicta consciencie
uirtutis q p̾stancia. de aliens prenna seriuoncur postula¬
tis. elcape in huiusmoĩ arrogancie leuitate. qũ festiue ali¬
quis illuserit Nai cum quidam adortus esset hominez cõ¬

Expanded text:
futuri famam temporis cogitatis. Quod si ad aeternitatis infinfuturi famam temporis cogitatis. Quod si ad aeternitatis infinita spatia pertractes, quid habes quod de nominis tui diuturnitate laeteris? Vnius etenim mora momenti si decem milibus conferatur annis, quoniam utrumque spatium definitum est, minimam licet habet tamen aliquam portionrum eiusque quamlibet multiplex ad interminabilem diuturnitatem ne comparari quidem potest. Etenim finitis ad se inuicem fuerit quaedam, infiniti uero atque finiti nulla umquam poterit esse collatio. Ita fit ut quamlibet prolixi temporis fama, si cum inexhausta aeternitate cogitetur, non parua sed plane nulla esse uideatur. Vos autem nisi ad populares auras inanesque rumores recte facere nescitis et relicta conscientiae uirtutisque praestantia de alienis praemia sermunculis postulatis. Accipe in huius modi arrogantiae leuitate quam festiue aliquis illuserit. Nam cum quidam adortus esset hominem con
Abbreviated transcription (Latin):
fama hommũ sniguloꝵ s urbrum quidem ꝑuenire queat. E ta¬
te deuiq iuarci tulmi sicut pp̃ẽ quodam lcco significat. nondũ can¬
casum montez rei prblice faiua trauscenderat ⁊ erat tunc adul¬
tri. pardis ecani ceteris q id lccorum gentibus formidolosa. Ui¬
des ne igitur qũi sit augusta. qui compssa glia ꝙͣ dilatare ac
ꝓpagare laloratis. An ubi romari nonnius transire fama
uequit romam hõmus gloria ꝓgredietur: Quid dicam qd̃
diu̾sarum gencium mores inter se atq instituta discordant.
ut quod est alics laude. apisd alios dignum supplicio esse ii¬
dicetur: Quo cum fit ut si quem fame predicacio delectat. Hu¬
ic in plunos populos nomen proferre millo miodo conducat.
tabitur. S qũi multos carissimos sius temꝑibus uiros sꝙͥ¬
tor mops deleuit obliuuo. qui qmͣ nich ipã scupta profici¬
ant que cuui suis auctoribus p̾unt longior atq obscura ue¬
tustas: Uos uero ĩmoitalitatez uob̃ ꝓpagare iudenum cũ

Expanded text:
um sed ne urbium quidem peruenire queat. Aetate denique M. Tullii, sicut ipse quodam loco significat, nondum Caucasum montem Romanae rei publicae fama transcenderat et erat tunc adulta Parthis etiam ceterisque id locorum gentibus formidolosa. Videsne igitur quam sit angusta, quam compressa gloria, quam dilatare ac propagare laboratis? An ubi Romani nominis transire fama nequit Romani hominis gloria progredietur? Quid quod diuersarum gentium mores inter se atque instituta discordant, ut quod apud alios laude apud alios supplicio dignum iudicetur? Quo fit ut si quem famae praedicatio delectat huic in plurimos populos nomen proferre nullo modo conducat. tabitur. Sed quam multos clarissimos suis temporibus uiros scriptorum inops deleuit obliuio! Quamquam quid ipsa scripta proficiant, quae cum suis auctoribus premit longior atque obscura uetustas? Vos uero immortalitatem uobis propagare uidemini cum
Abbreviated transcription (Latin):
ti quodam puncto cirtuiscupti atq conclusi de ꝓunil¬
gauda fama. de ꝓferendo nomine cogitatis. Ac quid hẽt
amplum magnificum. q glia. tam angustis exiguis¬
q limiuib coartata: Adde quod hec ip̃m breius hĩtacłi
scep tuui plures incolunt naciones hugua morib toriꝰ¬
ꝙ uite racione bistantes. ad quas cum difficultate iti¬

Expanded text:
ti quodam puncto circumsaepti atque conclusi de pervulti quodam puncto circumsaepti atque conclusi de pervulganda fama, de proferendo nomine cogitatis, ut quid habeat amplum magnificumque gloria tam angustis exi-. guisque limitibus artata? Adde, quod hoc ipsum brevis habitaculi saeptum plures incolunt nationes lingua. moribus totius vitae ratione distantes, ad quas tum difficultate iti
Abbreviated transcription (Latin):
Din ego. Scis inqmͣ ip̃a nimum nob̃ ambicionẽ
mortalium rerum fuisse dominatam: s materiaz
gerendis rebus opta uimus. quo ne uirtus tacita consene¬
steret. Et illa. elt qui hec tantum est qd̵ p̾stantes quidem
natura mentes s uondum eid extremã manum untutu
ꝓfeccione perductas allicere possit glĩe scilicet cupido.⁊ opłĩo¬
unu in rem publicam fanam untorum que qm̃ fit exilis
⁊ trcius uacua ponderis sic corisidera. Oumem terre ambituz
sicuti astro legicis denirãcionib accepisti ad feli spacium. ad¬
celi spacuiz constat optinere puncti racionez. idest ut si adce¬
lestis globi uagnitudinez conferatur. nich̾ spacii prorsus
hĩe iudicetur. Hunis igitar tam exigne in mundo regio¬
is quarta fere porcio est sicut tholomieo ꝓbante didicisti
que nob̾ ceguitis auimantib incolatur. Huic quarte si
quautũ maria ꝑ audes q p̾munt quantũq siti uasta
regio distenditur cegitacione sb̃traxeris nix angustissima

Expanded text:
Tum ego: Scis, inquam, ipsa minimum nobis ambitionem mortalium rerum fuisse dominatam; sed materiam gerendis rebus optauimus, quo ne uirtus tacita consenesceret. – Et illa: Atqui hoc unum est quod praestantes quidem natura mentes sed nondum ad extremam manum uirtutum perfectione perductas allicere possit, gloriae scilicet cupido et optimorum in rem publicam fama meritorum. Quae quam sit exilis et totius uacua ponderis sic considera. Omnem terrae ambitum, sicuti astrologicis demonstrationibus accepisti, ad caeli spatium puncti constat:: obtinere rationem, id est, ut, si ad caelestis globi magnitudinem conferatur, nihil spatii prorsus habere iudicetur. Huius igitur tam exiguae in mundo regionis quarta fere portio est, sicut Ptolomaeo probante didicisti, quae nobis cognitis animantibus incolatur. Huic quartae si, quantum r maria paludesque premunt quantumque siti vasta regio distenditur, cogitatione subtraxeris, vix angustissima
Abbreviated transcription (Latin):
rit reges. H unlemq uicti sbleuat fallar uultum. Nõ
illa iuiseros audit nec curat fletus. Ultroq genitus
dura quos facit ridet. Sis illa ludit. sic sua ꝓbat uires.
magnũ q suis mõstrat ostẽtũ. Si qͥs uisate stratus uua

Expanded text:
rit reges humilemque uicti subleuat fallax uultum. Non illa miseros audit aut curat fletus ultroque gemitus, dura quos fecit, ridet. Sic illa ludit, sic suas probat uires magnumque subitis monstrat ostentum, si quis uisatur una stratus a
Abbreviated transcription (Latin):
bene mereatur. Tũc .s. cum se apꝑit. cum frontem cetegit. co¬
res q proficetur. Nondum forte quid lcquor intelligis. Mi¬
rum est qd̃ dicere gestio. eoq sentenciam uerbis explicare
se fortunam: Illa .n. semꝑ specie felicitatis cum uicetur blã¬
da mentitur H̾ semper uera est cum se instabilem mutacõe
temonstrat. Illa fallit. ħ instruit. Illa mentacumi specie
bonorum mentes. fiuencium ligat. ħ cegnicione fragił feli¬
citatis absoluit. Itaq illam uideas uentosam. fluentẽ. sin¬
q semiper ignaram. Hanc sobriam succitamq ⁊ ipĩus
adu̾sitatis exerutacione priscentem. Postremo felix a ue¬
ro bono deuios blandiciis trahit. Aduersa plerumq ad
uera reduceris inico retrahit. an ħ inter mũa arbitran¬
dum putas qd̃ anucoꝵ tibi fidelium mentes h asꝑa. ħ hor¬
ribił fortuua deterit. Hec tibi certos uultus sodalium ã¬
biguos q secieuit. Discedens suos abstulit. tuos reliquit.
Quanti ħ integer ut iudelaris tibi ⁊ fortunatus euusses:

Expanded text:
bene mereatur, tum scilicet cum se aperit, cum frontem detegit moresque profitetur. Nondum forte quid loquar intellegis; mirum est quod dicere gestio, eoque sententiam uerbis explicare se fortunam; illa enim semper specie felicitatis, cum uidetur blanda, mentitur, haec semper uera est, cum se instabilem mutatione demonstrat. Illa fallit, haec instruit; illa mendacium specie bonorum mentes fruentium ligat, haec cognitione fragilis felicitatis absoluit; itaque illam uideas uentosam fluentem suique semper ignaram, hanc sobriam succinctamque et ipsius aduersitatis exercitatione prudentem. Postremo felix a uero bono deuios blanditiis trahit, aduersa plerumque ad uera bona reduces unco retrahit. An hoc inter minima aestimandum putas quod amicorum tibi fidelium mentes haec aspera, haec horribilis fortuna detexit? Haec tibi certos sodalium uultus ambiguosque secreuit, discedens suos abstulit, tuos reliquit. Quanti hoc integer et, ut uidebaris tibi, fortunatus emisses?
Abbreviated transcription (Latin):
elctemis mendacis formam felicitatis ostẽdisse suffec̾t.
Qm̃ si ꝑspicacter intueris. ordo est deuceps q̃ sit ue

Expanded text:
ctenus mendacis formam felicitatis ostendisse suffecerit; uam si perspicaciter intueris, ordo est deinceps quae sit ue
Abbreviated transcription (Latin):
sceptiura uero suustra gestabat. Que ubi preticas musas nĩo
uidit assistentes thoro flecib meis uerba dictantes cõmota
meretuculas ad hunc egiim ꝑmuisit accedere. q̃ dolores eus
nõ mõ null remediis fou̾ent. uern dulcib in luꝑ alerent be¬
nenis. Hxe siuit .n. que in fuictuosis affectuũ spims uberẽ
fructib racionis segetez necaut. Hõi ꝙ meutes assuefaici¬
unt morbo. uõ liberant. At si quẽ ꝓphauũ uti uulgo solitũ
nobis blandicie ur̃e de traherent. uinꝰ moleste ferend̃ puta¬
rez. Nich̾ quippe meo nr̃e opeie ledentur. Hunc uo eleatas
atq achadenucs studiis enutritũ. S abite post syrenes usq ĩ
exticiũ dulces meisq musis curã d̾ sanand̾ q relĩquite. Hie il¬
le chorꝰ ĩcrepitus deiecit huini mestior uultũ. cõfessꝰq Recũ
sa caligau̾at cũ nͨ dignosc̾e possẽ que uã hec ess muler tam

Expanded text:
sceptrum uero sinistra gestabat. Quae ubi poeticas Musas uidit sceptrum uero sinistra gestabat. Quae ubi poeticas Musas uidit nostro assistentes toro fletibusque meis uerba dictantes, commota scenicas meretriculas ad hunc aegrum permisit accedere, quae dolores eius non modo nullis remediis fouerent, uerum dulcibus insuper alerent uenenis? Hae sunt enim quae infructuosis affectuum spinis uberem fructibus rationis segetem necant hominumque mentes assuefaciunt morbo, non liberant. At si quem profanum, uti uulgo solitum uobis, blanditiae uestrae detraherent, minus moleste ferendum putarem, nihil quippe in eo nostrae operae laederentur; hunc uero Eleaticis atque Academicis studiis innutritum – Sed abite potius, Sirenes usque in exitium dulces, meisque eum Musis curandum sanandumque relinquite. His ille chorus increpitus deiecit humi maestior uultum confessusque ruborsa caligaret nec dinoscere possem quaenam haec esset mulier tam
Abbreviated transcription (Latin):
susa est mulier reu̾endi ad modum uultus cctuł ardentib ⁊ul¬
etatis esse. Statura discrecionis ambigue. Nã u̾c quid̃ ad con¬
munez se se hoĩm mensurã cohiebat. Nũc u̾opulsare celũ sũ¬
n u̾ticis cacumine uidebatur. Que cũ alcius capud extuliss
ip̃m eciami cełum penetrabat. respiccẽtiũq hõim frustrabã
ĩtuitũ. Uestes erant tenissumms filis subtili artificio ĩdisso¬
lubłi mat̾ia ꝑfecte. Quas uti post eadez ꝓdente cognoui suis
nianib ip̃a teruerat. Quaꝵ spẽs ueluti fumosas ymagines
sol caligo q̃ dani neglecte uetustatis obdur̾at. hax ĩ extmo.
mangie .t. gircum in sup̾mo dero. c̾. legebatur i tertum. Atis int̾
utrasq litteras in scalarũ modum gradꝰ quid̾ insigniti uide¬
lantur quibus ab infeuori usq ad suꝑiꝰ elementũ ess ascẽlu.
Candem tamen uestẽ uiolentoꝵ quoxd scinderant maus ⁊ ꝑti¬
culas quas quisq potinit abstulerãt i⁊ dertra quid̃ eius lilellos

Expanded text:
sa est mulier reverendi admodum vultus, oculis ardentibus et ulaetatis, statura discrectionis ambiguae. Nam nunc quidem ad comunem sese hominum mensuram cohibebat, nunc uero pulsare caelum summi uerticis cacumine uidebatur; quae cum altius caput extulisset ipsum etiam caelum penetrabat respicientiumque hominum frustrabatur intuitum. Vestes erant tenuissimis filis subtili artificio indissolubili materia perfectae, quas, uti post eadem prodente cognoui, suis manibus ipsa texuerat; quarum speciem, ueluti fumosas imagines solet, caligo quaedam neglectae uetustatis obduxerat. Harum in extremo margine Π Graecum, in supremo uero Θ legebatur intextum atque inter utrasque litteras in scalarum modum gradus quidam insigniti uidebantur, quibus ab inferiore ad superius elementum esset ascensus. Eandem tamen uestem uiolentorum quorundam sciderant manus et particulas quas quisque potuit abstulerant. Et dextra quidem eius libellos,
Abbreviated transcription (Latin):
Teudit ĩ ext̾nas netenebras. Teuems quociẽs flatib acta.
Crescit in ĩmensusu notia cura.
Ic quontam celo liber a ꝑto. Suetus ĩ eth̾eos ire meatꝰ.

Expanded text:
tendit in externas ire tenebras terrenis quotiens flatibus aucta crescit in immensum noxia cura! Hic quondam caelo liber aperto suetus in aetherios ire meat
Abbreviated transcription (Latin):
peintencie. Quantes ille mor bos qmͣ intollerabiles dolores qĩ
quentam fructum nequicie fiuencium solent referie corꝑib
Quarum motus quid hẽat iccunditatis ignoro. Tristes uero

Expanded text:
poenitentiae? Quantos illae morbos, quam intolerabiles dolores quasi quendam fructum nequitiae fruentium solent referre corporibus! Quarum motus quid habeat iucunditatis, ignoro. Tristes uero
Abbreviated transcription (Latin):
ne messe ꝑpendo. Neq enim sapientum quisqm̃ ꝓ cul exis¬
iops. iguoninuosꝰ q esse malit pociꝰ quiͣ pollens opib.
honore reu̾endus poteucia ualidus in sua ꝓmaueus urbe

Expanded text:
nesse perpendo. Neque enim sapientum quisquam exsul, inops, ignominiosusque 5 esse malit potius, quam pollens opibus, honore reverendus, potentia validus, in sua permanens urbe
Abbreviated transcription (Latin):
claros intente. Septos tuctib armis. Ore torno cõ¬
uimantes. Rabie cordis anhelos. Detrahat si quis suꝑb̾. Uañ
teginina cultus.: Iami iudebit intus artas. Dommos ferre
catheuas. Huic .ii. libido u̾sat. Auidis corda ueuenis. H̾ic
flagellat ira mentem. Nuctus turbida tolleus. Meroraũt
captos fatigat. Aut spes lubrica torquet. Gͦ cũ capł tot u¬
uuz ceruas ferre tyranuos. Nõ facit qd̾ optat ipc̃. Domi

Expanded text:
claros nitente, Septos tristibus armis, Ore torvo comminantes Rabie cordis anhelos; Detrahat si quis superbis Vani tegmina cultus, Jam videbit intus arctas Dominos ferre catenas. 270 Hinc enim libido versat Avidis corda venenis, Hinc flagellat ira mentem Fluctus turbida tollens, Moeror aut captos fatigat, Aut spes lubrica torquet. Ergo, cum caput tot unum Cernas ferre tyrannos, Non facit, quod optat, ipse Domi
Abbreviated transcription (Latin):
egeret. Et quam nunc socia fide. Pulcus motib nicitant.
Certant soluer machinam. Hic scõ populos quoq. Iunc¬
tes federe contniet. Hic cõuigii sacrum. castis nectit amo¬
ribus. Hic fidis cciam sua. Dictat iura sodalib. O felix
hoũn genus. Si urõs aĩos auior. Quo celũ regitur regat.

Expanded text:
geret Et quam nunc socia fide Pulchris motibus incitant, Certent soluere machinam. Hic sancto populos quoque Iunctos foedere continet, Hic et coniugii sacrum Castis nectit amoribus, Hic fidis etiam sua Dictat iura sodalibus. O felix hominum genus, Si uestros animos amor Quo caelum regitur regat.
Abbreviated transcription (Latin):
nautem. Curat speruere pontum. Montis cacumen alti. B̾i¬
bulas uitet harenas. Illud ꝓterus auster. Totis urrib
urget. Nee pendulum solute. Poridus ferre recusãt. fugi¬
ens ꝑiculosam. Sorteui sedis auiene Huiuili domũ me¬
uiẽto. Certus figere saxo. Qm̃iuis touet iuiuis. Miscens
Felix robore ualli. Duces seicuns euuni.

Expanded text:
nantem Curat spernere pontum, Montis cacumen alti, Bibulas uitet harenas. Illud proteruus Auster Totis uiribus urget, Hae pendulum solutae Pondus ferre recusant. Fugiens periculosam Sortem sedis amoenae Humili domum memento Certus figere saxo. Quamuis tonet ruinis Miscens Felix robore ualli Duces serenus aeuu
Abbreviated transcription (Latin):
opĩoni uero tue ꝑuersa confusio. S sit aliquis ita te¬
ne morigeratus ut de eo diuinũ udiciũ ꝑiter hũauũ¬
q consenciat S animi uuib infirmus. cui si quidad
ueuiat ad uersi desiuet colere forsitan m̃ocẽcia ꝑ qmͣ
uõ potuit reciu̾e fortunam parcit itaq sapiens dispẽ¬
sa ro ei quein deterior ez fac̾e possit adu̾sitas ne cui nõ
conuemat laborez paciatur. Est alis cuuctis uinrtuti¬
bus absolutus scũs ꝙ ac deo ꝓximꝰ hunc contuagi qͥ¬
hl adu̾sis nefas ꝓuidencia iudicat. adco ut n ͨ corpo

Expanded text:
opinioni uero tuae peruersa confusio. Sed sit aliquis ita beopinioni uero tuae peruersa confusio. Sed sit aliquis ita bene moratus ut de eo diuinum iudicium pariter humanumque consentiat, sed est animi uiribus infirmus, cui si quid eunon potuit retinere fortunam. Parcit itaque sapiens dispensatio ei quem deteriorem facere possit aduersitas, ne cui non con- uenit laborare patiatur. Est alius cunctis uirtutibus absolutus sanctusque ac deo proximus; hunc contingi quibuslibet aduersis nefas prouidentia iudicat adeo ut ne cor
Abbreviated transcription (Latin):
uelut in corporib dui sõl anmorum. Non enim dissinu¬
le est uriraculum uescieriti cur same corpibz hiis quitez
ratur. Quio lo aliud amuioꝵ calꝯ uidetur es̃ qñ ꝓditas¬
Quid egritudo qmͣ uicia: Quid autem aliud uł ẜuator bono¬
ium uł maloꝵ depulsor. qmͣ rector ac iueditator mencus
teus: Qui cuui ex alta prouidencie specula resprcit quid
unicuiq conueniat agnoscit. ⁊ quod conuenire nouit
accomodat. H̾unc iaui fit illud fatal ordune inligue mi¬
raculum. cumi abscieute geritur qd̃ ctupeant iguorantes.
Nam ut pauca que racio ualet hũana de diuina ꝓfũdi¬
tate ꝑstringam. de ħ qd̃ tu iustissimũ ⁊ equi seruantissi¬
muz putas omima scienti prouidencie duisum iudete
Et inctucem quidem causam diis. uictam uero catora
placuisse familiaris lucanus nr̃ adionuit. Hic igi᷑
quitꝙͥ citra spemi uideas geri. reb quide rectus ordo est

Expanded text:
velut in corporibus dici solvelut in corporibus dici solle est miraculum nescienti cur sanis corporibus his quidem ratur. Quid is autem alius uel seruator bonorum uel malorum depulsor quam rector ac medicator mentium deus? Qui cum ex alta prouidentiae specula respexit, quid unicuique conueniat agnoscit et quod conuenire nouit accommodat. Hic iam fit illud fatalis ordinis insigne miraculum, cum ab sciente geritur quod stupeant ignorantes. Nam ut pauca, quae ratio ualet humana, de diuina profunditate perstringam, de hoc quem tu iustissimum et aequi seruantissimum putas omnia scienti prouidentiae diuersum uidetur. Et uictricem quidem causam dis, uictam uero Catoni placuisse familiaris noster Lucanus ammonuit. Hic igitur quicquid citra spem uideas geri rebus quidem rectus ordo est,
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitas iudedinabilez causarum oidinem promat. hic
uero oido res unitabiles ⁊ aliquin temere flunituras ꝓp̾a iu¬
cõunitabilitate coħceat. Qiuo fit ut cam ⁊ si nobis hũc ordi¬
uez uũme considerare ualentib confusa omma ꝑtinba¬
quidez npbis fiat quos ut ub̾ rie demonstratũ est louu̾
querentes prauus euoi eu̾tit ne dum ordo de sũi boni
cardine profiscisceus a suo quoqm̃i deflectit exordio. Que b̾o
iuquies potest ulla iuiquior esse confusio. quĩ ut borus
tanieu ad u̾sa. tũ ꝓsꝑa. nieie eciam tũ optata. tũ odiosa cõ¬
tuguant Nou igitur es mentis integritate hoĩes legãt.
ut quos ꝓbos inꝑpbos ne ceusuerint eos quoq uti existi¬
maut eĩ nccẽ site At qui in hec hoũt uidicia depriguãt.¬
⁊ quos alii premio alii supplicio dignos arbitiantur.
S concecamꝰ ut aliquis possit bonos malos az discer¬
nere. Nõue igitur potent uitueu ulam iitima tẽpenẽ

Expanded text:
simplicitas indeclinabilem causarum ordinem promat, hic simplicitas indeclinabilem causarum ordinem promat, hic uero ordo res mutabiles et alioquin temere fluituras propria incommutabilitate coherceat. Quo fit ut, tametsi uobis hunc ordinem minime considerare ualentibus confusa omnia perturbaquidem improbis fiat: quos, ut uberrime demonstratum est, bonum quaerentes pravus error avertit, ne dum ordo de summi boni cardine proficiscens, a suo quemquam deflectat exordio. Quae vero, 20 inquies, potest ulla iniquior esse confusio, quam ut bonis tum adversa. tum DrosDera, malis etiam tum optata. tum odiosa. contingant? Num igitur ea mentis integritate homines degunt, ut, quos probos improbosve censuerunt, eos quoque, uti existimant, esse necesse sit. Atqui in hoc hominum iudicia, depugnant et, quos alii praemio, alii supplicio dignos arbitrantur. oed concedamus, ut aliquis possit bonos malosque discernere; num igitur poterit intueri illam intimam temperiem,
Abbreviated transcription (Latin):
tegitur diffiuidiq ac diffluere cessat sumli rõue quod longiꝰ
ci pruna iente discedit maiorib fati uexib nuplicatur.
ac tauto aliquid fato liberuz est quauto illum reꝵ cardinẽ
uiciniꝰ petit. Ꝙ si suꝑne mentis heserit firuntati miotu ca¬
rens fati quoq suꝑgreditur uccĩtate Igitur uti est ad ĩtel¬
lectum raciocinacio. ad id qd̃ est id qd̃ giguitur ad et̾uitatez
tempꝰ. ad puuctum miediuz cuculus. ita est fati series mo¬
bil ad ꝓuideucie ctabilez simplicitatez. Ea series celum ac
sydera mouet eleuieuta inse i̾uicem temꝑat ⁊ alt̾ua ⁊un¬
tacione trausformat. Eadez uascencia crridẽciaq omĩa ꝑ siles
fetiuimn seuinũ q renouat ꝓgressꝰ. ħ actus ⁊ fortunas q̃
hoĩui iud̃issolubili causarũ conuexione coustringit. Q
cum ab ũuobilis prouideucie profisciscaris exordiis. ipãs¬
Ita eniui res optime geruntur si maneus iudiuina mente

Expanded text:
cogitur diffundique ac diffluere cessat, simili ratione quod longius cogitur diffundique ac diffluere cessat, simili ratione quod longius a prima mente discedit maioribus fati nexibus implicatur ac tanto aliquid fato liberum est quanto illum rerum cardinem uicinius petit. Quod si supernae mentis haeserit firmitati, motu carens fati quoque supergreditur necessitatem. Igitur uti est ad intellectum ratiocinatio, ad id quod est id quod gignitur, ad aeternitatem tempus, ad punctum medium circulus, ita est fati series mobilis ad proui- dentiae stabilem simplicitatem. Ea series caelum ac sidera mouet, elementa in se inuicem temperat et alterna commutatione transformat; eadem nascentia occidentiaque omnia per similes fetum seminumque renouat progressus. Haec actus etiam fortunasque hominum indissolubili causarum conexione constringit; quae cum ab immobilis prouidentiae proficiscatur exordiis, ipsIta enim res optime reguntur si manens in diuina mente
Abbreviated transcription (Latin):
quib hoꝵ. Scu ouinib fatał series texitur illud certe ma¬
uifestuz est ĩmobileui siplicez q gerendaunu formaui
rex esse ꝓuidenciam. Fatum uero eoꝵ que diuiua simpli¬
citas gen dispofust. iuobilez uoxum atos ordiuez tẽpalem
Quo fit ut onunia que fato sub sunt ꝓud̾ae quoqꝵ Oiesta
suit. cui ipsum ⁊ sb̃̾iacet fatum. Quedaz uero que sb̾ proiidẽcia
lerata suut. fati seuem suꝑent Ea ueio sunt que prinie ꝓpiq̃
diuiitati stabiiter sica fatał ordinem mobłitatis extedũt.
Nam ut orbium curra eundez cardinez se se u̾teucu quiẽ
uitimus ad sunplicitatez medietatis accedit. ceteroꝵ q exͣ
lccatorun ueluti cardo quidaui cura ꝙ̃ uersatur existit. Ex¬
tiuius uero maiore auibitu rotatus quauto a pũcti media
uidiuiuitate discedit tanto ampliorib splaciis explicat᷑
Si quid uero illi se medio connectat ⁊ scciet in amplicitatẽ

Expanded text:
quibus horum seu omnibus fatalis series texitur, illud certe maquibus horum seu omnibus fatalis series texitur, illud certe manifestum est immobilem simplicemque gerendam formam rerum esse prouidentiam, fatum uero eorum quae diuina simplicitas gerenda disposuit nobilem nexum atque ordinem temporalem. Quo fit ut omnia quae fato subsunt prouidentiae quoque subiecta sint cui ipsum etiam subiacet fatum, quaedam uero quae sub prouidentia locata sunt fati seriem superent. Ea uero sunt quae primae propinqua diuinitati stabiliter fixa fatalis ordinem mobilitatis excedunt. Nam ut orbium circa eundem cardinem sese uertentium qui est intimus ad simplicitatem medietatis accedit ceterorumque extra locatorum ueluti cardo quidam circa quem uersentur exsistit, extimus uero maiore ambitu rotatus quanto a puncti media indiuiduitate discedit tanto amplioribus spatiis explicatur, si quid nero illi se medio conectat et societ, in simplicitatem
Abbreviated transcription (Latin):
Fatui bero singula digerit in motu locis formis. ac tẽpib
distributa ut ħ temꝑal ordinis explicacio in diuine mẽtis
ad unata prospectum ꝓuidencia sit. Eade uero adunacio
digesta atq explicata temꝑib fatum uccetur. Que l dui̾¬
sa sinit alteꝵ tamen peudet ex altero. Ordo nauiq fatalis
ex ꝓuidencie simplicitate ꝓcedit Sicut enim artifex facie̾de
ixei formani mente ꝓspiciens mouet opis effcm: ⁊ quod
simpliciter p̾sentarieq prospererat ꝑ tempales ordines
ducit ita deus quidem ꝓuidencia singularit̾ stabilr̃q fa¬
cienta disponit. Fato uero ħ ipã que disporit multiplicit̾
ac temꝑalr̃ eidunuctrit. Siue igitur faunilantib qui¬
bda prouidencie diuinis spitib fatum exercetur seu aĩa
seu tota inseruiente uatura. Seu celestib sẏderum motib.
Seu anglica untute. Sen demonũ uaria solertia. Seu ali¬

Expanded text:
fatum uero singula digerit in motum locis formis ac temporibus fatum uero singula digerit in motum locis formis ac temporibus distributa, ut haec temporalis ordinis explicatio in diuinae mentis adunata prospectum prouidentia sit, eadem uero adunatio digesta atque explicata temporibus fatum uocetur. Quae licet diuersa sint, alterum tamen pendet ex altero. Ordo namque fatalis ex prouidentiae simplicitate procedit. Sicut enim artifex faciendae rei formam mente praecipiens mouet operis effectum, et quod simpliciter praesentarieque prospexerat, per temporales ordines ducit, ita deus prouidentia quidem singulariter stabiliterque facienda disponit, fato uero haec ipsa quae disposuit multipliciter ac temporaliter administrat. Siue igitur famulantibus quibusdam proui- dentiae diuinis spiritibus fatum exercetur seu anima seu tota inseruiente natura seu caelestibus siderum motibus seu angelica uirtute seu daemonum uaria sollertia seu ali
Abbreviated transcription (Latin):
contexo rõnes. But lib iniqm̃ Tum uelut ab alia orsa prĩ¬
olpio ita disserint. ph̾. Oĩm gen̾acio reꝵ cinictus q muta¬
biliuz uatiuraꝵ progressꝰ ⁊ quitꝙ aliquo mouetur mõ cau¬
sas ordinez fornas. ex oiuine uientis stabłitate sortitur
ħ infue sumplicitatis arte compoĩta multiplicẽ reb gereu¬
dis modum statuit. Qui modus cum in ipã diuine intel¬
ligẽae piuitate couspicitur ꝓuide̾cia nominatur. Cũ uero
ad ea que mouet atoz digorit iefeitur fatiun a ueterb¬
apellatuni est. Que diueisa esse facile liauebit. si quis utiusq uĩ
mente conspex̾it. Nami ꝓuidencia est ipã illa diuia racio in fũ
nio omuiuz principe constituta que cuncta disponit. Natũ¬
uero est inherens rebus mobilibus dispoĩcio ꝑ quam ꝓui¬
dericia siuis queq facta nectit ordinib. Pro uidẽcia namq
cuucta pariter qmͣuis diuersa quãuis infunta cõplectitur.

Expanded text:
contexo rationes. Vt libet, inquam, Tunc uelut ab alio orsa princontexo rationes. Vt libet, inquam, Tunc uelut ab alio orsa principio ita disseruit: Omnium generatio rerum cunctisque mutabilium naturarum progressus et quidquid aliquo mouetur modo, causas, ordinem, formas ex diuinae mentis stabilitate sortitur. Haec in suae simplicitatis arce compositamultiplicem rebus regendis modum statuit. Qui modus cum in ipsa diuinae intellegentiae puritate conspicitur, prouidentia nominatur; cum uero ad ea quae mouet atque disponit refertur, fatum a ueteriappellatum est. Quae diuersa esse facile liquebit, si quis utriusque uim mente conspexerit. Nam prouidmmo omnium principe constituta, que cuncta disponit». uero inhaerens rebus mobilibus dispositio per quam prouidentia suis quaeque nectit ordinibus. Prouidentia namque cuncta pariter quamuis diuersa quamuis infinita complectitur;
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ta est iuquĩ. S cũ tui nuriers sit latẽcuru rerum cau¬
sas euoluere. uelatas q caliguie erplicare raciones q̃¬
lo uti huic disceinas ⁊ quoniam ħ me nuraculum maxime ꝑ¬
tuilat edisseras. Qũ illa pauliqer arridens ph̾ia ad rem me
niquit oĩu quesitu marimaz uccas cui uix erhansti quitꝙ̃
latis sit. Talis uamq materia est ut nua dubitacõe suciset
ĩunuerables alie uelut idre capita succrescant. Nec ullus
fuert modus nisi quis eas uiuacissimo mentis igue coh̾de¬
at. Iu hacn. de prouideuie simplicitate de fati serie de repeute¬
ius casibus. de ceguicõe ac p̾destinacõe diuina. de arbitrii li¬
bertate queri solz que quanti oueris suit ipẽ ꝑpeudis. S qͦ¬
uia ħ quoq te uosse queti mediciue tue porcio est qraiqͣm̃
angꝰto lunite temꝑis septi tamen aliquid telibare conabi¬
nur. Qd si te unisici cariuinis oblectamẽta delectant. hanc
oportet paulisper differas uoluptatez dinu nexas sibi ordĩe

Expanded text:
Ita est, inquam; sed cum tui muneris sit latentium rerum causas euoluere uelatasque caligine explicare rationes, quaeso uti quae hinc decernas, quoniam hoc me miraculum maxime perturbat, edisseras. Tum illa paulisper arridens; Ad rem me, inquit, omnium quaesiti, maximam uocas, cui uix exhausti quicquam satis sit. Talis namque materia est ut una dubitatione succisa innumerabiles aliae uelut hydrae capita succrescant, nec ullus fuerit modus, nisi quis eas uiuacissimo mentis igne coerceat. In hac enim de prouidentiae simplicitate, de fati serie, de repentinis casibus, de cognitione ac praedestinatione diuina, de arbitrii libertate quaeri solet, quae quanti oneris sint ipse perpendis. Sed quoniam haec quoque te nosse quaedam medicinae tuae portio est, quamquam angusto limite temporis saepti tamen aliquid delibare 1 conabimur. Quod si te musici carminis oblectamenta delectant, hanc oportet paulisper differas uoluptatem, dum nexas sibi ordine
Abbreviated transcription (Latin):
scerpeutibz conscĩaz iciis quisq disseuciat. faciant q sepe¬
que cuui gesseunt nou fuisse gerenda deceruant. ex qo sepe
siñua illa ꝓuideucia ꝓtulit ĩ signe iunaculum ut malos
iali bouos faceient. Nam dum unqua sibi apessums ma
liquitez uidẽtur ꝑpeti uoxiorum odio flagrantes ad uirtu¬
tis frugez rediere duni se eis dissimiles student esse quos ode¬
uint. Sola est euiu diuma uis cui mala queq boua sũt.
cuuieis cõpeteuter utendo aliciꝰ boui elicit effectũ. Ordo .n.¬
quida cuucta couplectitur. ut quod ab assiguata orduns
racione decesserit. Hec litet iualiuu tũ ordiuem relabatur
ue quid in reguo ꝓindencie liceat tenu̾tatia. fortissiuus ĩ¬

Expanded text:
scerpentibus conscientiscerpentibus conscientiquae cum gesserint non fuisse gerenda decernant? Ex quo saepe summa illa prouidentia protulit insigne miraculum, ut malos mali bonos facerent. Nam dum iniqua sibi a pessimis quidam perpeti uidentur, noxiorum odio flagrantes ad uirtutis frugem rediere, dum se eis dissimiles student esse quos oderant. Sola. est enim diuina uis cui mala quoque bona sint, cum eis competenter utendo alicuius boquidam cuncta complectitur, ut quod ab assignata ordinis ratione discesserit, hoc licet in alium, tamen in ordinem relabatur, ne quid in regno Providenti
Abbreviated transcription (Latin):
ta bero magnum bois argumentus lcquũtur. quid de
huiꝰ felicitate debeant iudicare qm̃ fcimulari sepe nuprob̾
ceruant. In qua re illud dispensari credo. qd̃ est forsitan ali¬
cuius taui p̾ceps atq importuna uatura ut eum iusce¬
lera pociꝰ eracerbare possit rei faiuiliaris mopia. H iuꝯ moi¬
bo prouidencia collate peccunie remed io medetur. Hic fe¬
datani piobus couscienciaz portans ⁊ se cum fortima sus
cõparans. forsitan ꝑtunescit ue cuiꝰ ei iccundꝰ usꝰ est.
sit tristis ainissio. Mhutabit igitur mores. ⁊ed uufortuua
netuit aunttẽ nequiciam dereluquit. ellios iucdad im̃taz p̾ci¬
pitauit uidigne aucta felicitas. Quibda ꝑussum puui¬
endi ius: ut excicii bonis ⁊ iualis esset causa supplicii. Nã
ut probis atq iuppbis uullu fedus est ita ipĩ uit̾ se ĩ¬
probi uequeunt cõuenire. Quid ui: Cuui a seuiet ip̃is di¬

Expanded text:
ta uero magnum bonis argumentum loquuntur, quid de ta uero magnum bonis argumentum loquuntur, quid de huius modi felicitate debeant iudicare quam famulari saepe improbis cernant. In qua re illud etiam dispensari credo quod est forsitan alicuius tam praeceps atque importuna natura ut eum in scelera potius exacerbare possit rei familiaris inopia; huius morbo prouidentia collatae pecuniae remedio medetur. Hic foedatam probris conscientiam spectans et se cum fortuna sua comparans forsitan pertimescit ne cuius ei iucundus usus est sit tristis amissio; mutabit igitur mores ac dum fortunam metuit amittere, nequitiam derelinquit. Alios in cladem meritam praecipitavit indigne acta felicitas, quibusdam permissum puniendi ius, ut exercitii bonis et malis esset causa supplicii. Nam ut probis atque improbis nullum foedus est, ita ipsi inter se improbi nequeunt convenire. Quidni, cum a semet ipsis di