comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uidicis aũis accipere possit statĩ dictũ quo paulati de¬
auãdus singuli an uniu̾sis opponẽda refutatio reser¬
uadi peroratiõi an ꝑ tota actionẽ diffũdendi astedin
de iure prius an de eꝗtate dicẽdĩ an añ acta cõino
an ar qͥbus uidiciũ est prius obiicere uł ob dilucẽ disti¬
niat si mulciolioes cãȩ erũt qs ordo faciendus q̃ testi¬
moia tabule cuique gne̾is in actiõe recitãde q̃ referuã¬
detlec est ueluit ĩperatoria u̾tus copias suas patientis
ad caũis p̃lioꝵ retinẽtis partes ꝑ castella tuẽda: costedi¬
endas ue urbes: petẽdos cõmeatus obsidẽde i tinera:
mari deniq ac t̾ra diuidẽtis. Sed hec ĩ oratiõe p̃stãt
auomĩa abfuerit n&: doctrina studiũ. qͣre nemo
expectat ut alieno tm̃ labor̃ sit disertus Uigilãdũ
ducat ĩ terĩ enitẽdũ. palẽdũ est faciẽda sua aũiq uis

Expanded text:
udicis animus accipere possit statim dictum, quo paulatim deducendus, singulis an universis opponenda refutatio, reservandi perorationi an per totam actionem diffundendi adfectus, de iure prius an de aequitate dicendum; anteacta crimina an de quibus iudicium est prius obiicere vel diluere conveniat; si multiplices causae erunt, quis ordo faciendus, quae testimonia tabulaeve cuiusque generis in actione recitandae, quae reservandae. haec est velut imperatoria virtus copias suas partientis ad casus proeliorum, retinentis partes per castella tuenda custodiendasve urbes, petendos commeatus, obsidenda itinera, mari denique ac terra dividentis. sed haec in oratione praestabit, cui omnia adfuerint, natura, doctrina, studium. quare nemo exspectet, ut alieno tantum labore sit disertus. vigilandum , durandum, enitendum, pallendum est, facienda sua cuique vis
Abbreviated transcription (Latin):
errat̃ ꝗdã solẽt ꝗ om̃ia qͥ sũt sine usu x̃ si cãe necessitas¬
tis postulat reformidẽt ut ille ꝗ ĩ actione hibericas her¬
bas se herbasse solo ñquaꝗͣ ĩ telligẽt᷑ dicebat nisi iridẽs hãc
uanitatẽ cassiꝰ seuerꝰ spartũ dicer̃ eũ uele ĩ dicass& nec ui¬
deo qͥre Toratõ duratos muria pisces nitidiꝰ esse crediderit
q̃ ip̃m id ꝙͥ uidebat. In hac aũt propͥetatis specie q̃ nõib ip̃is
cuiꝰq rei utit᷑ nlla u̾tus est at ꝗ ei cõtrariũ est uiciũio
sperare dolorẽ aut ꝙͥ in oratione dolabele emẽdatũ a ci¬
si gnata car& & ut lapidar qͥ sit manitestũ est ira gleban
dicit᷑ neaessaria trasiatio qͦ ĩ qua uł maxi¬
mus est oratoris ornatꝰ u̾ba nõ suis rebi accomodat eo
propetas no add nomẽ sed ad iũ significãdi refert᷑ nec au

Expanded text:
dam solent, qui omnia quae sunt in usu, etiamsi causae necessitas postulet, reformidant; ut ille, qui in actione hibericas herbas, se solo nequiquam intelligente, dicebat, nisi irridens hanc vanitatem Cassius Severus spartum dicere eum velle indicasset. nec video quare clarus orator duratos muria pisces nitidius esse crediderit quam ipsum id quod vitabat. In hac autem proprietatis specie, quae nominibus ipsis cuiusque rei utitur, nulla virtus est, at quod ei contrarium est, vitium. id sperare dolorem, aut, quod in oratione Dolabellae emendatum a Cisignata caret; et ut, lapidare quid sit, manifestum est, ita glebarum dicitur, necessaria. translatio quoque, in qua vel maximus est orationis ornatus, verba non suis rebus accommodat. quare proprietas non ad nomen, sed ad vim significandi refert
Abbreviated transcription (Latin):
biguũ ꝯͣ finitio ĩ na᷑ ip̃a nõis qͧͤstionẽ he generalẽ
& q̃ esse &̃ citra cõplexũ cãe possit: scriptũ & uolũtas
de co disputat ubo qđ est ĩ lege syllogismꝰ de eo qͥ nõ ẽ
ãphiboliae lis ĩ diu̾sũ trahit. legũ contrariaꝵ ex diu̾so
pugna est neq ĩ merito & recẽpta ẽ a doctissimis hec

Expanded text:
biguum. igitur finitio in natura ipsa nominis quaestionem habet generalem, et quae esse etiam citra complexum causae possit; scriptum et voluntas de eo disputat iure quod est in lege, syllogismus de eo quod non est. amphiboliae lis in diversum trahit, legum contrariarum ex diverso pugna est. neque immerito et recepta est a doctissimis haec
Abbreviated transcription (Latin):
statue de inde aurẽa hastã: uł statua aurc̃a demd
hasta adiectionalis ⁊̃ argẽtũ qͥ eligerit ip̃e ut heresĩ¬
taligat᷑ uł ĩpa ut uxor adiectioẽ facta apnibolirqlis
fit nũc flentes illos dep̃hendimꝰ de tractiõe soluetiui
plurib u̾bis emẽcdanddũ ubi est id qͥ quo referatur dubi¬
um est oe ip̃m est ãbiguũ hexes meus dar̃ illi dãnas

Expanded text:
statuam, deinde auream hastam; vel statuam auream, deinde statuam, deinde auream hastam; vel statuam auream, deinde hastam. adiectio talis est, argentum, quod elegerit ipse, ut heres intelligatur, vel ipsa, ut uxor. adiectione facta amphibolia, qualis sit, Nos flentes illos deprehendimus, detractione solvetur. pluribus verbis emendandum, ubi est id, quod quo referatur dubium est
Abbreviated transcription (Latin):
hi: ut de troilo uirgiliꝰ. Lora tenẽs tñ huͥc. utrũq teneat
tñ lora/ an q̃uis tencat tñ trahat᷑ q̃ri potest. Undd cõtro¬
u̾sia illa testamẽto qda iussit poni statuã aurc̃a ha¬
stã tenẽtẽ: q̃rit᷑ statu̾a hastã tenuẽs aurea esse debeat:
an hasta esse aurea ĩ statua alteriꝰ materie. fit ꝑ fle
sepe utri dũoꝵ añcedentiũ sermo sub iũctus sit ĩdubũ¬
est unde est cõtrou̾sia. hexes meus uxori meat daredã¬
nas esto argenti qͥ elegerit pondo cetũ uter eligat qei¬
nir uerũ ia qd ꝙhis primũ est mutatiõe casũũ saq̃ns
disione uboꝵ aut trãsiatione emẽdat᷑ terciũ adu¬
tione accusatiui geminatiõe facta ãphibolia soluitur
alatiuo ut illud sacherẽ audiui ꝑ cussisse demean fiat
lachete ꝑtuissũ demcã sed ablatiuo ip̃i ut ĩ pͥmo diximꝰ
÷ est nãlis amphabolis celo decurit arto utrũ ꝑ aꝑtũ celũ
an cũ ꝑ aꝑtũ ess&. diuisio respiratiõe & mora cõstat

Expanded text:
ra tenens tamen. hic , utrum teneat tamen lora an, quamvis teneat, tamen trahatur, quaeri potest. unde controversia illa, testamento quidam iussit poni statuam auream hastam tenentem. quaeritur , statua hastam tenens aurea esse debeat an hasta esse aurea in statua alterius materiae? fit per saepe , utri duorum antecedentium sermo subiunctus sit, in duest: unde et controversia, heres meus uxori meae dare damnas esto argenti quod elegerit pondo centum. uter eligat, quaeritur. verum id, quod ex his primum est, mutatione casuum, sequens divisione verborum aut translatione emendatur, tertium adiectione. accusativi geminatione facta amphibolia solvitur ablativo, ut illud, lachetem audivi percussisse Demean fiat a Lachete percussum Demean. sed ablativo ipsi, ut in primo diximus, inest naturalis amphibolia. caelo decurrit aperto: utrum per apertum caelum, an cum apertum esset. divisio respiratione et mora constat:
Abbreviated transcription (Latin):
perat hl sola uincit hiue parti subiũgit liginiꝰ cãs
bdicatiõis dementiȩ mal tractaciois orbaꝵ palpase
dececiũ. na & fere sic accidit muẽtiq sut obas orae¬
ruas officioꝵ uocauẽt. sedͥ alios qͦ nõ nũꝗͣ lege haureci¬
pũt status Na & cõrectura est aliq̃ri imples qihou
se lił nõ fecisse ul bona mẽte fecisse contẽdũt cua
gnris exẽpla sũt multa & qͥ sit demetas ature sole¬
q̃ ximina male tractanõis actio detͣ & cui assusit¬
tõre demẽtie nõ ꝑmittat᷑ Abdicationũ forme sunt
due altera crimis ꝑfecti ut si abdicet᷑ rapto adule¬
Altera sm ꝑfecti uel ut pedẽtis & ad huc ĩ condictioe po¬
siti quales sũt in qb abdicat᷑ filius qa nõ parea ł patri
lila semaꝑ aspera abdicaciois actionẽ ht̃ ĩmutabie t
n ꝗ̃ factũ est Hec ex parte bladã & suc deti sus i lũroa¬
uult ti pater cõrigere q̃ abdicare at pro filiis duse su
gener ssimissa & adͥ sotistaciẽdũ cõpoitã a quo dissesuos

Expanded text:
ic parti subiungit Verginius causas abdicationis, dementiae, malae tractationis, orbarum nuptias indicentium. nam et fere sic accidit, inventique sunt, qui has materias officiorum vocarent. sed alios quoque nonnunquam leges hae recipiunt status. nam et coniectura est aliquando in plerisqu fecisse vel bona mente fecisse contendunt Cuius generis exempla sunt multa. Et quid sit dementia ac mala tracina malae tractationis actio non detur, et cui accusare dementiae non permittatur. abdicationum formae sunt duae, altera criminis perfecti, ut si abdicetur raptor, adulter, altera velut pendentis et adhuc in condicione positi, quales sunt, in quibus abdicatur filius, quia non pareat patri. illa semper asperam abdicantis actionem habet; immutabi factum est; haec ex parte blandam et suadenti similem; mavult enim pater non abdicare; at pro filiis in utroque genere summissam et ad satisfaciendum compositam. A quo dissensuros
Abbreviated transcription (Latin):
siunõ ⁊ plutib ꝗ duos uno tẽpore tyr̃anos octidit duo p̃¬
miai petit an ꝙ ante & postea raptor profugi apate
nuosit : ueu̾so illo petit optionẽ anqͥ in toto ĩdẽ ⁊̃ pãtie
aatrũ actipere pionor nõ licet uomeñ acciit lanqđ
in parte ias intoto lanas uehere a tarẽto nõ licet oues

Expanded text:
in pluribus. qui duos uno tempore tyrannos occidit, duo praemia petit. An quod ante, et postea. raptor profugit, rapta nupsit, reverso illo petit optionem. An , quod in toto, idem in parte. aratrum accipere pignori non licet, vomerem accepit. An , quod in parte, idem in
Abbreviated transcription (Latin):
dolor ferũdo infirmitas. deniq si fortior fuiss& aut
peudentior uiuero: nec malamẽte fecerũt: & ille potu¬
it uel ex loco tumuli uł ex oper̃ tumultuario suspicari
minuta sit ut ̃ ca cornelii q̃sitũ est: sed hic dẽ similis
uideri põt finitiue. Ianẽ ꝗa definitiõe nõ ambigitur
undicatio est qualitas: atq ad cũ potiꝰ statũ reducẽda

Expanded text:
dolore ferundo infirmitas; denique, si fortior fuisset aut dolore ferundo infirmitas; denique, si fortior fuisset aut prudentior, uiueret. nec mala mente fecerunt; et ille potuit vel ex loco tumuli vel ex opere tumultuario suspicari minuta sit, ut rei causa Cornelii quaesitum est. sed hic etiamsi videri potest finitiva, tamen quia de finitione non ambigitur, iudicatio
Abbreviated transcription (Latin):
uenes ꝗ cũ uiue̾ solebãt cõstituerũt ut ĩ littore cenarẽt:
uniꝰ ꝗ o̾ne defuerat nomẽ tumulo quẽ exteuserant
ĩscripserũt. Pater ciꝰ a trãsmarina peregrinatioe cũ ad
litus idẽ appuliss& lecto nõie suspendit᷑ se: dicũt᷑ ii cã
mortis fuisse. Hic finitio est accusatoris per quẽ factũ
est. ut ꝗs perierit. cã mortis est reusꝗ fecit quod sciens.
ꝑ qͥ perire hõi necesse est. remota fininoe accusatoris
sat est dicẽ cã mortis fiustis ꝑ uos N. actũ est ut hõ pe¬
riret: ꝗa nisi uos illđ fecissetis uiuer& Contra nõ statĩ
ꝑ quẽ factũ est ut ꝗs perir& is deminari debet: ut accu¬
sator testis uidex rei capitalis. nͨ unde cũq cã fluxit ibi
culpa est ut siꝗs profectionẽ suaserit aut ad aĩcũ acces¬
serit trãsmare. & is naufragio perierit ad coenã ĩ ui¬
tarit. & is cruditate illit cõirast adecesserit: nͨ fuit ĩ cã¬

Expanded text:
venes , qui convivere solebant, constituerunt, ut rei litore cenarent. venes , qui convivere solebant, constituerunt, ut rei litore cenarent. unius , qui cenae defuerat, nomen tumulo, quem exstruxerant, inscripserunt. pater eius, a transmarina peregrinatione cum ad litus idem appulisset, lecto nomine suspendit se. dicuntur ii causa mortis fuisse. hic finitio est accusatoris, per quem factum est, ut quis perierit, causa mortis est; rei est, qui fecit quid sciens, per quod perire homini necesse est. remota finitione accusatori sat est dicere, causa mortis fuistis; per vos enim factum est, ut homo periret; quia, nisi vos illud fecissetis, viveret. contra , Non statim, per quem factum est, ut quis periret, is damnari debet, ut accusator, testis, iudex rei capitalis. nec undecunque causa fluxit, ibi culpa est: ut si quis profectionem suaserit aut amicum arcessierit trans mare et is naufragio perierit, ad cenam invitarit et is cruditate illic contracta decesserit. nec fuerit rei ca
Abbreviated transcription (Latin):
transitu attĩgerã. Seruus cũ manumitit᷑ fit libertue
madistꝰ recepta libertate ingenuus seeuus in uito dño
no coseq̃tꝰ ad secuos nulla leꝵ ꝑtinde ad dictꝰ legẽ ht̃
pro pa liberi q̃ nemo h̃t nisi liber p̃nomẽ  nome cogno¬
sania huc ꝑtinebũt probationes quas & diat proprias esse
finitiones ex antecedentib: cõsequẽtib adiũctis: repug¬
nãtib: cãis. effectis. similib de quoꝵ argumẽtoꝵ nã di¬
ctũ est. Hrcuit̾ aũt pro cecĩna cicero inicia cãs. effecta.
gare: cũ xtecma cõaedatis: sed similitũdine qͦ usus
est q̃ uis ĩ bello appellat᷑. ca ĩ ocio nõ appelabit᷑: sed &̃ ex
contrario argumẽta ducũt᷑ ut si q̃rat᷑: an amatoriũ ue¬
nenũ sit: nẽc ne: ꝗa uenenũ amatoriũ nõ sit Illđ̾ alteꝵ
genis. qͦ sit manifestius adolescẽtib meis meos ⁊ semꝑ
adolescẽtes putabo hc qͦ ficte cõtrou̾siȩ utar exẽplo iu¬

Expanded text:
transitu attigeram. servus , cum manumittitur, fit libertinus, addictus recepta libertate ingenuus; servus invito doni consequetur: ad servum nulla lex pertinet, addictus legem habet. propria liberi, quod nemo habet nisi liber, praenomen, nomen, cognosania. huc pertinebunt probationes, quas Cicero dicit proprias esse finitionis, ex antecedentibus, consequentibus, adiunctis, repugnantibus, causis, effectis, similibus; de quorum argumentorum natura dictum est. breviter autem pro Caecina Cicero initia, causas, effecta, gare, cum extrema concedatis? sed similitudine quoque usus est, quae vis rei bello appellatur, ea rei otio non appellabitur? sed etiam ex contrario argumenta ducuntur, ut si quaeratur, amatorium venenum sit necne; quia venenum amatorium non sit. illud alterum genus quo sit manifestius adolescentibus meis meos enim semper adolescentes putabo, hic quoque fictae controversiae utar exemplo. iu
Abbreviated transcription (Latin):
insulã Nã tũ ignorabat᷑ qͣnta ĩ ea t̾ra quo nũo mni¬
litũ aꝯgrediẽda ⁊ consiliũ ferẽdũ sit. cidẽ qualitati su¬
raũt faciẽda ac nõ facienda appetẽda uitanda q̃ in
suasorias ꝗdẽ maꝵ cadũt sed ĩ cõtro u̾ sus qͦ sũt freq̃nti
at sola differentia : ꝗa illic de futuris me de factis ogit
Itẽ demõstratiue patis õĩa sũt ĩ hoc statu factu esse co¬
stat qual sit factũ q̃rit᷑ lis ⁊̃ ois aut de pͥmo aut de
porna: aut de quãtitate agit᷑ genus cãe aut simples
aut defensio ẽ crim̃ĩs aut ĩminutio aut oxeusatio aut
ꝗͣdã putut de pcatio defensio longe potẽtissimqust quo
tuem ꝙ fecimꝰ. Hanc partẽ uocãt hermagorei rata dia
slatũ nõ in uenio ab soluta appellat᷑ sed ti dere sola
q̃stio iusta sit ea nͦ ne: iustũ om̃e cõtinet᷑ na uel cõ¬

Expanded text:
quo numero militum aggredienda, in consilium ferendum sit. eidem qualitati succedunt facienda ac non facienda, appetenda, vitanda; quae in suasorias quidem maxime cadunt, sed in controversiis quoque sunt frequentia, hac sola differentia, quod illic de futuris hic de factis agitur. item demonstratiuae partis omnia sunt in hoc statu: factum esse constat, quale sit factum quaeritur. lis est omnis aut de praemio aut de poena aut de quantitate. igitur genus causae aut simplex aut defensio est criminis aut imminutio aut excusatio aut, ut quidam putant, deprecatio. defensio longe potentissima est, qua tuemur, quod fecimus. hanc partem vocant Hermagorei κατ ̓ ἀντslatam non invenio; absoluta appellatur. sed enim de re sola quaestio, iusta sit ea necne. iustum omne continetur natura
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuar̃ se &̃ uolũtate tẽtabit: intestamẽtis & illa
accidũt: ut uolũtas manifesta sit: sociptũ nhil sit
ut ĩ iudicio curiano ĩ qͦ nota lex crassi & sceuolefe¬
it cõtẽtio. substitutus heres erat. si postumus añ tute¬
le anos discessiss&. nõ est natꝰ. propma bona s iũdica¬
bãt os dubitar& qn ea uolũtas fuiss& testãtis at is
scriptũ q apparer& scriptorẽ noluisso ꝗ sesterciũ nuianis
qnq milia legaueit cũ cmẽdaro testamẽtũ sublatis¬

Expanded text:
adiuvare se etiam voluntate temptabit. In testamentis et illa accidunt, ut voluntas manifesta sit, scriptum nihil sit: ut in iudicio Curiano, in quo nota L. Crassi et Scaevolae fuit contentio. substitutus heres erat, si postumus ante tutelae annos decessisset. non est natus. propinqui bona sibi vindicabant. quis dubitaret, quin ea voluntas fuisset testantis, ut is scriptum, quod appareret scriptorem noluisse. qui sestertium nummum quinque milia legaverat, cum emendaret testame
Abbreviated transcription (Latin):
occũrit᷑. Unũ est inqͦ semꝑ id seruari nõ posse. ex ip̃o¬
patet. liberi narẽtes alãt aut uinciãt᷑ nõ .tl. alliga¬
bit infans hic erit ad alia trãsitus & diuisio num
nus cõteou̾siaꝵ ĩ quo nullũ argumẽtũ ẽ qͥ ex lege
ip̃a peti possit: sed de eo tm̃ de quolis ẽ querẽdũ sit.
Peregrinꝰ si murũ ascẽderit capite puniat᷑: cũ hostes
murũ asscendiss&̃ peregrinos eos depulit: petit᷑ ad
supliciũ: nõ exũt hic seꝑẽratȩ q̃stiones anꝗsꝗs anhit:¬

Expanded text:
 semper id servari non posse: liberi parentis alant ad vinciantur; non enim adligabitur infans. hic erit ad alia transitus, et divisio, num nus controversiarum, in quo nullum argumentum est, quod ex lege ipsa peti possit, sed de eo tantum, de quo lis est, quaerendum est. Peregrinus, si murum ascenderit, capite puniatur. cum hostes murum ascendissent, peregrinus eos depulit; petitur ad supplicium. non erunt hic separatae quaestiones, an qui
Abbreviated transcription (Latin):
puerũt ꝓarit decẽ illa petutꝰ ab utroq qua diae pec
ilte postulãt ut uicena cõferãt ha& actõ diat᷑ hos¬
q uirinq defendit᷑ aut cũ de altero ĩ tellectu certũ
est de altero dubiũ  meretrice ne cõcionet᷑. q̃fi
liũ habebat prostat̃ coepit. prombet᷑ adolescẽs cõciõe
nã dei filio q̃ añ pãtũ meretrixfuit certũ ẽ an eadẽ
huiꝰ cã sit dubiũ ẽ ꝗ ex hac natꝰ est & hec menctri

Expanded text:
puerunt pariter decem milia; petuntur ab utroque quadragena; puerunt pariter decem milia; petuntur ab utroque quadragena; illi postulant, ut vicena conferant; nam et actor diquoque utrinque defenditur. aut , cum de altero intellectu certum est, de altero dubium: ex meretrice natus ne contionetur. quae filium habebat, prostare coepit: prohibetur adolescens contione. nam de eius filio, quae ante partum meretrix fuit, certum est: an eadem huius causa sit, dubium est, quia ex hac natus est, antequam meretrix
Abbreviated transcription (Latin):
uit᷑ de infecione nir fortis optet q̃ uolet: ego illidãdũ
qQ optauerit nõ habeo p̃soriptionẽ sedm̃ uolũ tadeao¬
tra uba p scripniõis mõ utor in utroq aut qnr̃e status
uhrẽ fit porro loꝵ om̃is aut oribuit aut adimitaut
punit aut iubet aut uetat aut ꝑmittit. late ht art¬
uolũtate ⁊ scriptio ut aptũ est aut obscurũ aut abi¬
quĩ  q de legib dico iđ accipi uolo de pestametis pas¬
tis stipulationib om̃i deniq scripto idẽ de uote &qui
quatuor euꝰ generis q̃stiones uł status facimus singulos
pericura¬
CR E si & catis frequetissimoit cõsultos qsio
est & pars magna cõtrou̾siȩ iuris hinc pendet iquo
minus iđ acciderẽ ĩ scholis mirũ est ubi & ex ĩ dustria
fingit᷑ eius genus unũ est ĩ quo & descripto &seuo
lũtate q̃rit᷑ id tũ accidit cũ ẽ in lege aliqua obscuritas
ea aut ut̾q suã ĩ terpretationẽ cõfirmat uia rr¬
ũsarii subutit Ut hic fur quaciruplũ sobuat. dũo surri¬

Expanded text:
t. nego illi dandum, quidquid optaverit: non habeo praescriptionem, sed tamen voluntate contra verba praescriptionis nodo utor. In utroque autem genere status iidem sunt. porro lex omnis aut tribuit aut adimit aut punit aut iubet aut vetat aut permittit. litem haurum aut ambiguum. quod de legibus dico, idem accipi volo de testamentis, pactis, stipulationibus, omni denique scripto, idem de voce. Et quoniam quattuor eius generis quaestiones vel status facimus, singulos percur et voluntatis frequentissima inter consultos quaestio est, et pars magna controversi iuris hinc pendet; quo minus id accidere in scholis mirum est, ubi etiam ex industria fingitur. eius genus unum est, in quo et de scripto et de voluntate quaeritur. id tum accidit, cum est in lege aliqua obscuritas. In ea aut uterque suam interpretationem confirmat, adversarii subvertit: ut hic, fur quadruplum solvat. duo surri
Abbreviated transcription (Latin):
nifeiu estunũ qͣ esse legẽ legi cõtrarĩa iut̃ ip̃o: ꝗa silio¬
usũ iuississ& alto altero ab rogaret᷑ sed eas ãsu collidi
a ruẽtu. collidũt᷑ aũt aut pares ĩ t̾ seuit si optior porẽ¬
nicidie e iuri fortis cõparẽt᷑ utriq data q uelit petẽ¬
di potestate. tlic meritoꝵ tẽpõis pmii collatio est aonui
tis utra nistior sit peticio diu̾se qͦr leges cõfligut & so

Expanded text:
nifestum est nunquam esse legem legi contrariam iure ipso, quia, si diversum ius esset, alterum altero abrogaretur, sed eas casu collidi et eventu. colliduntur autem aut pares inter se, ut si optio tyrannicidae et viri fortis comparentur, utrique data quod velit petendi potestate; hic meritorum, temporis, praemii collatio est; aut stis, utra iustior sit petitio. diversae quoque leges confligunt
Abbreviated transcription (Latin):
fendebat hac usus est diuisione spectãdũq ꝗͥ maxasi
uelĩt ii quoꝵ de ultiõe q̃rit᷑. a quo minime uelitisꝗͥ
accusatur frequẽtissime eñ hae sũt qͧͤstiões ute maio¬
res cãs hãt. utex plus ĩ dustriȩ aut uirũ sit alla¬
turus ad accusãdũ: uter io fide meliore facturꝰ. tut¬
lae p̃terea ĩ qͦ iudicio solet q̃ri an alia der̃ q̃ de calculis
cognosci opoteat: an fidẽ p̃stare debeat tm: nõ õe cõ¬
sciliũ & euẽtus cui simile est male gestę procuratiõis
iforo negocioꝵ gestor tlã & mãdati actio est pt hec fin¬
gut ⁊ schiolis & scripti maleficii ĩ ꝗb aut hoc qͣrit an sost¬
ptũ sitiaut hoc an maleficiũ sit raro utrũq mali peste
leg anõis apud gxecos & ueris cãis frequẽs ubi iuris ioco
ꝗsi solet an om̃io aliter ager̃ q̃ mandatũ fit licestest

Expanded text:
ferebat, hac usus est divisione, spectandum a quo maxime agi velint ii quorum de ultione quaeritur, a quo minime velit is qui accusatur. frequentissimae tamen hae sunt quaestiones, uter maiores causas habeat, uter plus industriae aut virium sit adlaturus ad accusandum, uter id fide meliore facturus. tutelae praeterea; in quo iudicio solet quaeri, an alia de re quam de calculis cognosci oporteat, an fidem praestare debeat tantum, non etiam consilium et eventum. cui simile est male gestae procurationis, quae in foro negotiorum gestorum; nam et mandati actio est. praeter haec finguntur in scholis et inscripti maleficii, in quibus aut hoc quaeritur, an inscriptum sit aut hoc, an maleficium sit, raro utrumque. male gestae legationis apud Graecos et veris causis frequens, ubi iuris loco quaeri solet, an omnino aliter agere quam mandatum sit liceat, et
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ plerũq mñ rec̾to subiacet. seu modus est scu nus.
sed modus aliq̃n cõstut extimatiõe facti ꝗͣta sit culpa
q̃ntũ ue beneficiũ: aliqñ iur̃ cũ id ĩ controu̾siã uenit
qua ꝗs lege puniẽdus uel honorãdussit: stuprato decem
milia an dare debeat. q̃ pena huic crimĩ cõstituta est.
anꝗa se stupratus suspẽdit capite puniri tanꝗͣ cã mor¬
tis: qͦ ingenẽ fulũt᷑ ꝗ ita dicũt tũq̃ int̾ duas leges q̃rat᷑.
nã & dẽce milib nulla cõtrou̾sia est: q̃ nõ petunt iu¬
diciũ reddit᷑ an reus cã sit mortis. In cõiecturã quoq
cadẽ species cadet cũ ꝑpetuo an ꝗnꝗ̃ mali sit exilio
mulctãdus ĩ controu̾siã uenerit: nũ prudẽs aedẽ cõ¬
miserit q̃rit᷑ illa qͦ q̃ ex nuo ducit᷑ pendet exuit an¬

Expanded text:
semper, plerumque tamen eidem subiacet, seu modi est seu numeri. semper, plerumque tamen eidem subiacet, seu modi est seu numeri. sed modus aliquando constat aestimatione facti, quanta sit culpa, quantumve beneficium, aliquando iure, cum id in controversiam venit, qua quis lege puniendus vel honorandus sit: stuprator decem milia dare debeat, quae poena huic crimini constitute est, an, quia se stupratus suspendit, capite puniri tanquam causa mortis. quo in genere falluntur, qui ita dicunt, tanquam inter duas leges quaeratur: nam de decem milibus nulla controversia est, quae non petuntur. iudicium redditur, an reus causa sit mortis. In coniecturam quoque eadem species cadit, cum, perpetuo an quinquennali sit exilio multandus, in controversiam venerit; nam an prudens caedem commiserit quaeritur. illa quoque, qu
Abbreviated transcription (Latin):
acaperit bñficiũ qͥ raro negãdũ est ingratus Q ne ꝗ
neg at qͣntũ acceperit an redoiderit an protinꝰ ꝗ uode
daiderit ÷ gratus sit an potuerit uedidee uld iust
opugebat᷑ debuerit qͦ aĩo sit simpliciores illac ĩ uisti
actus antis defensio est defendentis accusatio. Pretirea
cũ ꝗs rationẽ mortis : senatũ reddit ubiunt qͣstis s
iuris anis demũ ꝓhibendis sit ꝗ mori uultut sus
qũ astioib subtrahat cetera qualitatis fingut e sesta
exposus ĩ qua de parte patrimonii quarta quã pater di¬
gnissimo ea filis relinq̃rat cõtedũt . philo sophis medi¬
cus orator q idc̃ accidit si orbe nuptias uẽdicãt pares
oradui& si int̾ propinquos de idoneo ꝗrit Sed mihi
hom̃es ꝑseꝗ materias ⁊̃ aĩo est fingiti ad huc possũt
adͥmiror flauiũ cuiꝰ merito apud me suma ẽ auctoitas
cũ artẽ schole tm̃ cõponeret / tam anguste matiriaas
uitatis terminasse Qeiãtitatis ꝙͥ ut dixĩ plerũq & si non

Expanded text:
ro negandum est; ingratus est enim qui negat. quantum acceperit, an reddiderit, an protinus qui non reddidit ingratus sit, an potuerit reddere, an id, quod exigebatur, debuerit, quo animo sit. simpliciores illae iniusti quod a parte accusantis defensio est, a defendentis accusatio. praeterea , cum quis rationem mortis in senatu reddit, ubi una quaestio est iuris, an is demum prohibendus sit, qui mori vult ut se legum actionibus subtrahat; cetera qualitatis. finguntur et testaexposui, in qua de parte patrimonii quarta, quam pater dignissimo ex filiis reliquerat, contendunt philosophus, medicus, orator. quod idem accidit, si orbae nuptias indicant pares gradu, et si inter propinquos de idoneo quaeratur. sed mihi nec omnes persequi materias in animo est, fingi enim adhuc possunt; admiror Flavum, cuius apud me summa est auctoritas, cum artem scholae tantum componeret, tam anguste materiam qualitatis terminasse. quantitas quoque, ut dixi, etiamsi non
Abbreviated transcription (Latin):
buẽĩt. an accusaturꝰ fuit eũ a qͦ dicet᷑ occisus. Si alia
&ferint nõ utiq spectadas ẽẽ cãs: nã quẽ posse repe¬
riri: ꝗno metuat oderit: speret: plurimos tñ hec sal¬
uã ĩ nocẽcia face᷑: neq illud est omutẽdũ nõ omẽs
cãs ĩ om̃ib ꝑsonis ualere: nã ut alicui sit furãdi cã
cõdicio p̃ponder&: sccũdũ nãm uidet᷑ incipere a ꝑꝰ
Nã hoc magis generale est: rectiorq diuisio: an ullũ
xrimẽ credibił: an hoc põt tam̃ id ip̃m sic̃ plexũq ue¬
ter utilitas: nͨ tm̃ cae uolũtatis sunt q̃rede: sed ĩtei
& crores & ebrictas ignorãtia: nã ut hec ĩ qualitatẽ
neutra pars dicat De cãis frequẽt qri nihil attino.
ut ĩ adulteriis ut ĩ furtis: ꝗa illas ꝑ se ip̃a crimĩa secr̃
hñt. Post hȩc intuenda uidet᷑ & cõsilia q̃ late patẽt
an ccedibile sit reũ sperar̃ id ase scelus esfici posse. an

Expanded text:
buerit, an accusaturus fuerit eum, a quo dicitur occisus. Si alia buerit, an accusaturus fuerit eum, a quo dicitur occisus. Si alia defecerint, non utique spectandas esse causas; nam quem posse reperiri, qui non metuat, oderit, speret? plurimos tamen haec salva innocentia facere. neque illud est omittendum, non omnes causas in omnibus personis valere. nam ut alicui sit furandi causa condicio praeponderet, secundum naturam videtur incipere a persona. nam hoc magis generale est rectiorque divisio, an ullum crimen credibile, an hoc. potest tamen id ipsum, sicut pleraque, vertere utilitas. nec tantum causae voluntatis sunt quaerendae, sed interim et erroris, ut ebrietas, ignorantia. nam ut haec in qualitate cneutra pars dicat; de causis frequenter quaeri nihil attinet, ut in adulteriis, ut in furtis, quia illas per se ipsa crimina secum habent. Post haec intuenda videntur et consilia, quae late patent; an credibile sit, reum sperasse id a se scelus effici posse, an
Abbreviated transcription (Latin):
argumẽtũ : in ꝗb um̃ci ꝗͣ tater maluerit Cetera q̃a
ꝑsonis dua solẽt: an argim̃tort locis exposiumꝰ i proxs
est ex caĩs probatio: in ꝗb hec max̾ spectant᷑ ira: odiũ
mctus: cpiditas spes. Nã reliꝗͣ ĩ has species cadũt qͦ ł siqͥ
in reũ cõuenit accusatoris est esficeẽ ad ꝗe qͥ faciẽdũ
cãȩ uoler iudeant᷑ easq quas in argumẽtũ sũmet
auger si minꝰ illuc cõferẽda est oratio ut aliquas for¬
tsse latentes fuisse aut nihil adre ꝑtinere eur fec̃it
Si fecit aut &̃ dignꝰ esse odio scelus ꝗ no habue̾it tã
Patronus uõ quociẽs poterit instabit huic loco: ut
multis orationib tractat p̃cipue tn pro uareno ꝗ
om̃ib malis pmebat᷑: nã & dãnatꝰ est At si proponit᷑
cur factũ sit aut falsã cã. aut leuẽ: aut ignotã pro¬
reo dicit possũt esse aliꝗ̃ interĩ ignotȩ: an hẽredẽ ha¬

Expanded text:
argumentum, in quibus vinci quam tacere maluerit. cetera , quae a argumentum, in quibus vinci quam tacere maluerit. cetera , quae a personis duci solent, in argumentorum locis exposuimus. proxima est ex causis probatio, in quibus haec maxime spectantur, ira, odium, metus, cupiditas, spes; nam reliqua in horum species cadunt. quorum si quid in reum conveniet, accusatoris est efficere ut ad quidquid faciendum causae valere videantur, easque quas in argumentum sumet augere; si minus, illuc conferenda est oratio, aut aliquas fortasse latentes fuisse aut nihil ad rem pertinere cur fecerit, si fecit, aut etiam dignius esse odio scelus, quod non habuerit causam. patronus vero, quotiens poterit, instabit huic loco, ut multis orationibus tractat, praecipue tamen pro Vareno, qui omnibus aliis premebatur; nam et damnatus est. at , si proponitur, cur factum sit, aut falsam causam aut levem aut ignotam reo dicet. possunt autem esse aliquae interim ignotae, an heredem ha
Abbreviated transcription (Latin):
riũ nã dignitas & tuet᷑ ecũ & nõ nũꝗͣ ip̃a in argri¬
metã facti cõu̾tit᷑: tanqͣ in de fu̾it spes impunitãtis
proinde paupertas himilitas opes ut cuiq geniu
uis est indiu̾sũ traut probi uero mores & an acte
uite in tegritas nũꝗ nõ plurimũ profuerĩt si nibilos¬
iidietur patronꝰ qdẽ i hoc uehemẽt ĩ cũbet Accusator
aut ad p̃sente ꝗ̃stione de qͣ sola iudiciũ sit fogniao¬
nẽ asigabit dicẽs neminẽ nõ aliquãdo episse pectarea
nec pro tixaipia duaẽdũ saelus Primiã ĩ hoc respo¬
dedio: sic aũt pparabit actione pͥma uidicũ aĩos: ut no¬
luisse pociꝰ obiicer ꝗ nõ potuisse ocedat᷑ coq satiꝰ est oi
su ar̃ actę rutȩ abstinẽ cõuitio q̃ leuib aut friuolis
aũt maifesto falsis rcũ in assere ꝗa fides &teris detra¬
hit᷑ & qnihil obiicit omississe ocedi põt maledca tã qͥ
sur uacua ꝗ uana cõgerit cõfitet᷑ uanũ in añ actis

Expanded text:
itas et tuetur reum et nonnunquam ipsa in argumentum facti convertitur, tanquam inde fuerit spes inpunitatis; proinde paupertas, humilitas, opes, ut cuique ingenio vis est, in diversum trahuntur. probi vero mores et anteactae vitae integritas nunquam non plurimum profuerint. Si nihil obiicietur, patronus quidem in hoc vehementer incumbet, accusator autem ad praesentem quaestionem, de qua sola iudicium sit, cognitionem adligabit dicens neminem non aliquando coepisse peccare, nec per encaenia ducendum scelus primum. haec in respondendo. sic autem praeparabit actione prima iudicum animos, ut noluisse potius obiicere quam non potuisse credatur. eoque satius est omni se antenctae vitae abstinere convicio quam levibus aut frivolis aut manifesto falsis reum incessere, quia fides ceteris detrahitur; et qui nihil obiicit, omisisse credi potest maledicta tanquam supervacua; qui vana congerit, confitetur unum in anteactis
Abbreviated transcription (Latin):
unq̃ uenĩ qn acero pͥ peo ligario idẽ cestari uidetur
cũ dicit cãs cesã egi multas eꝗdẽ tecũ. dũ te ĩ foro tenu¬
it ratio honoꝵ tuoꝵ certe unqͣ hoc m̃o ignoscite iudi¬
&s errauit. lapsus est nõ putauit. si ũꝗͣ post hac & te¬
cera ĩ senatu uõ & apd̾ populũ & ap̃ pͥncipẽ & ubicũq
iuris clemẽtia est ht̃ locũ dep̃catio ĩ qua plurimũ ualẽt

Expanded text:
uoque pro Q. Ligario idem testari videtur, cum dicit, causas , Caesar, egi multas equidem tecum, dum te in foro tenuit ratio honorum tuorum, certe nunquam hoc modo: Ignoscite, indices, erravit, lapsus est, non putavit, si unquam posthac, et cetera. In senatu vero et apud populum et apud principem et ubicunque iuris
Abbreviated transcription (Latin):
netim uiꝰ metũ leges populares tulisse ĩ eribunatu uĩ¬
det missu se ab ĩperatore suo dicero interĩ deriuat᷑¬
et̃ ut siis ꝗ testam̃to qͥ iussus nõ fecerit dicat ꝑlepus
momata scripserit coq: ̃ genuo iudicato neget solibe¬
nit iss eũ scisse. aut neceisitatis ut cũ miles adcomeat
lic̃ no asfuit & dicit se flumib i t̾ clusĩ aut ualitudĩẽ
Fortuna q sepe substicuit᷑ culpe nõ nũqͣ male raisses
mos sed bono aĩo dicimꝰ uteiusq rei multa  mãifelte
rospla sũt. id circo nõ est cor necessaria expõitio sicuĩs
q̃ supͣ scripta sũt de crũt iudẽdũ anminui culpapos¬
it hic est ille ꝗ aꝗhdã fieri dicit status. q̃titatis seditu
eũ sit sut poene aue honoris ex qualitate facti cõstitu¬
itur eo q̃ nobis sub hoc esse statu uidet᷑ sicus cius qͦo

Expanded text:
ni, cuius metu leges populares tulisse in tribunatu videretur, missum se ab imperatore suo diceret. interim derivatem, ut si is, qui testamento quid iussus non fecerit, dicat per leges stigmata scripserit eoque ingenuo iudicato neget se liberum esse scisse; aut necessitatis, ut cum miles ad commeatus diem non adfuit et dicit se fluminibus interclusum aut valetudine. fortuna quoque saepe substituitur culpae. nonnunquam male fecisse nos sed bono animo dicimus. utriusque rei multa et manifesta exempla sunt; idcirco non est eorum necessaria expositio. Si omnia, quae supra scripta sunt, deerunt, videndum, an imminui culpa possit. hic est ille, qui a quibusdam fieri solet, status quantitatis. sed ea cum sit aut poenae aut honoris, ex qualitate facti constituitur, eoque nobis sub hoc esse statu videtur sicut eius quo
Abbreviated transcription (Latin):
Uerba qͦ q̃dã diu̾sos ĩ tellectus hñt ut cerno. Que am¬
inquitas plurib modis accidit: undͥ fere lires p̃cipue ex
testamẽtis cũ de libertate aut &̃ de hexeditate cõtendũt
ii ꝗbus idẽ nomẽ est aut ꝗͥ sit legatũ quęxit᷑. alteꝵ
est ĩ quo alia ĩ tegxo u̾bo significatio est alia duusio
ut ĩ genua & armamẽtũ & coruinũ ineptae sane ca¬
uilationes ex qua tñ oxeci cõtrou̾sias ducũt ind̾ a
Añsẜ i illa uulgata cũ q̃rit᷑ utxũ aula q̃ ter cecidẽĩt
an tibiaena si reciderit debeat publicari. Tercia estlex ut
mẽtũ multũ agri ab hexedib ĩ tute la cineꝵ: ut solẽt
leget: si litus octatio cultũ: sic apd̾ ꝯxetos cõtẽdit leon¬
& panteleon cũ scriptura dubia est bona om̃ĩa leonti.
an hona pãtaleonti relicta sint: ĩ cõiũctis plus ãbigui¬
tatis est. Fit aũt ꝑ caus ut a iote eacida romanos iũ¬

Expanded text:
verba quoque quaedam diversos intellectus habent, ut cerno. quae amverba quoque quaedam diversos intellectus habent, ut cerno. quae ambiguitas plurimis modis accidit. unde fere lites, praecipue ex testamentis, cum de libertate aut etiam de hereditate contendunt ii quibus idem nomen est, aut quid sit legatum quaeritur. alterum est, in quo alia integro verbo significatio est, alia diviso, ut ingenua et armamentum et Corvinum, ineptae sane cavillationis, ex qua tamen Graeci controversias ducunt: inde enim αὐλητρίς illa vulgata, cum quaeritur, utrum aula, quae ter ceciderit, an tibicina, si ceciderit, debeat publicari. tertia est ex commentum multum agri ab heredibus in tutelam cinerum, ut solent, leget, sit litis occasio cultum  , cum scriptura dubia est, bona omnia Λέοντι an bona Πανταλέοντι relicta sint. In coniunctis plus ambiguitatis est. fit autem per casus, ut aio te, Aeacida, Romanos sin
Abbreviated transcription (Latin):
d uomẽr cautũ nihil de ouib: ex co qͥ manifestũ col¬
ligit᷑ ꝙ dubiũ est. maioris pugnę est ex sccipto dincer̃
atur mateẽ occidit᷑  domo cius eduoer̃ nõ liceat.
tabernacula eduxit : hoc gener̃ hec querũt᷑ anq¬
iens propa lex nõ est simili sit utẽdũ ad id de qͦ agit
ei dde quo scriptũ est simile sit Simil aũt & mais
est &t paret minꝰ in illa priore an satis lege cautũ
sit ano si parũ cautũ est & hoc sit utẽdũ ĩ utroq
de uolutate legũ latõis sed ͥeqͦ tractatꝰ potẽtiss imi
aDriboliȩ spẽs sũt inumerabiles adeo ut pħoꝵ¬
ꝗbusdã nullũ uideat᷑ esse u̾bũ: ꝗ nõ plura signifioet. Qx¬
nera ad modũ pauca aut .N. uocibus accidit singulis:
aut cõiũctis. singula afferũt errorẽ cũ pluxib reb aut
hõib eadẽ appellatio est opopina dicit᷑. ut¬
gallus utrũ n. auẽ angẽtẽ an nomẽ an fortunã cõpo¬
ris significet ĩ certũ est: & aiax thelamõis an oilei filiꝰ.

Expanded text:
utum, nihil de ovibus: ex eo, quod manifestum est, colligitur quod dubium est. maioris pugnae est ex scripto ducere qatur: matrem occidit. ex domo in ius educere ne liceat: ex tabernaculo eduxit. In hoc genere haec qudum, an id de quo agitur ei de quo scriptum est simile sit. simile autem et maius est et par et minus. In illo priore, an satis lege cautum sit, an, etsi parum cautum est, et hoc sit utendum. In utroque de voluntate legumlatoris. sed de aequo tractatus potentissimi. amphiboliae species sunt innumerabiles, adeo ut philquibusdam nullum videatur esse verbum quod non plura significet; genera admodum pauca; aut enim vocibus accidit singulis aut coniunctis. singula adferunt errorem, cum pluribus rebus aut hominibus eadem appellatio est us, avem an gentem an nomen an fortunam corporis significet, incertum est; et Aiax, Telamonius an Oilei filius.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uiõ utriq de iur̃ sit cõtrou̾sia: ut ĩ re tali. patͥ ĩfilix
patrono ĩ libertũ manꝰ ĩ iectio sit: liberti hereoẽ sequãt᷑.

Expanded text:
invicem utrique de iure fit controversia, ut in re tali: patri in filium, invicem utrique de iure fit controversia, ut in re tali: patri in filium, patrono in li
Abbreviated transcription (Latin):
nr n ulierisi mago aillo allio caũ pom põt ñ mraniadie
ullo alio ĩ cau sub moueri. ĩpares sũt cũ alteri multa
opponi possũt. alteri nihil nisi qͥ in lite est: ut cũ uir
fortis ĩpũitatẽ desertoris petit. Nã cõtra legẽ uiri fortis
ut supͣ ostẽdi multa dicũt᷑ adu̾sus desextores socipta.
nõ põt. nisi optionẽ subutit: itẽ cõfessũ est ex utraq
parte uire est aut dubiũ. si cõfessũ est hec fere q̃rũtur
utra lex potẽnior: an ad deos ꝑtineat an ad hõies. rẽpu:
an pͥuatos. de honor an de poena de magnis reb: and
parius ꝓmittat: an uetet. an ĩpero. solet tractari et
uera sit antiꝗor Sedluelut potẽtissimũ: utra minus ꝑ¬
dat: ut ĩ desertore & uiro forti qͥ illo nõ occiso: Lexto¬
ta tollat᷑. occiso sit reliqua uiro forti alia optio pluri¬
mũ tñ est ĩhoc utrũ fieri sit meliꝰ atq ęꝗus. de qͦ ni¬
hil p̃cipi nisi propõita mã potest: si dubiũ ut alteri aut

Expanded text:
imago ullo alio casu poni potest nec tyrannicidae ullo alio casu summoveri. impares sunt, cum alteri multa opponi possunt, alteri nihil nisi quod in lite est: ut cum vir fortis impunitatem desertoris petit. nam contra legem viri fortis, ut supra ostendi, multa dicuntur; adversus desertores scripta non potest nisi optione subverti. item aut confessum ex utraque parte ius est aut dubium. Si confessum est, haec fere quaeruntur, utra lex potentior; ad deos pertineat an ad homines, rem publicam an privatos, de honore an de poena, de magnis rebus an de parvis; permittat an vetet an imperet. solet tractari et, utra sit antiquior, sed velut potentissimum, utra minus perdat; ut in desertore et viro forti, quod illo non occiso lex tota tollatur, occiso, sit reliqua viro forti alia optio. plurimum tamen est in hoc, utrum fieri sit melius atque aequius; de quo nihil praecipi nisi proposita materia potest. Si dubium, aut alteri aut
Abbreviated transcription (Latin):
id erit qͥ face̾ nr̃a c̃ã fas sit. ꝙͥ sub extrario accusatore &
legib agente prodesse nũqͣ põt: ĩ domesticis disceptaciõib
ĩ uer̃cõde dicet multũ sua int̾ fuisse in qͦ tñ ĩ cõmoda
uitatis melior q̃ cõmoda petẽtis est: cã ꝗb similia &¬

Expanded text:
id erit, quod facere nostra causa fas sit; quod sub extrario accusatore et id erit, quod facere nostra causa fas sit; quod sub extrario accusatore et legibus agente prodesse nunquam potest, in domesticis disceptationibus inverecunde dicet multum sua interfuisse. In quo tamen incommoda vitantis melior quam commoda petentis est causa. quibus similia
Abbreviated transcription (Latin):
sũ id nõ timer̃ ĩ tuẽdũ est. Nã & uis cõtra uĩ & talia
res sũt & id est iuͣstũ qͥ añ cessit . Illa utrinq uista ea¬
dẽ lex eadẽ cõditio: ac forsitã ne sint ꝗdẽ paria q̃ ulla
parte sũt dissimilia cõstitutio est ĩ lege more iuditatos
pacto. Alteꝵ est defensiõis genꝰ in qͦ factũ ꝑse ĩprobabile
ad sũptis extrĩsccis auxiliis tucm̃ id uocãt greci trpooaq¬
ttifup latine hoc qͦ nã adu̾biũ transferũt. Assũptiua
ti. dicit᷑ cã in qͦ gene fortissimũ est si crimẽ cãfacti tu¬
emur qualis ẽ defensio orestis: oratio milonis. ApTEU¬
EAnua dicit᷑ ꝗa om̃is nr̃a defensio cõstat eiꝰ accusati¬
one ꝗ iũdicat᷑. octissꝰ est. sol latro ex &ecatus. sed raptor.
est & illa e cãis facti ducta detensio pͥori cõtraria ĩq̃
nͨ factũ ip̃m ꝑse ut ĩ absoluta qͤstione defendit᷑: neq ex
cõtrario facto sed in aliqua utilitate aut rei pu: aut

Expanded text:
 intuendum est: nam et vis contra vim et talio res sunt, etiam id est iustum, quod antecessit. illa utrinque iusta, eadem lex, eadem condicio; ac forsitan ne sint quidem paria, quae ulla parte sunt dissimilia. constitutio est in lege, more, iudicato, pacto. alterum est defensionis genus, in quo factum per se improbabile adsumptis extrinsecus auxiliis tuemur; id vocant κατ ̓ ἀντίθεσιν Latine hoc quoque non ad verbum transferunt, adsumptiva enim dicitur causa. In quo genere fortissimum est, si crimen causa facti tuemur, qualis est defensio Orestis, Horatii, Milonis. Ἀντέγκλημα dicitur, quia omnis nostra defensio constat eius accusatione, qui vindicatur: occisus est, sed latro; excaecatus, sed raptor. est et illa ex causis facti ducta defensio priori contraria, in qua neque factum ipsum per se, ut in absoluta quaestione, defenditur neque ex contrario facto, sed ex aliqua utilitate aut rei publicae aut
Abbreviated transcription (Latin):
si uel aliis ĩ cõmodis uł pñti periculo : uł penitẽtia ui¬
deat᷑ satis pocnaꝵ dedisse & nobilitas: dignitas. propĩ¬
ꝗtas amia: ĩ eo tñ ꝗ cognoscit plurimũ ponẽdũ. si laus
cũ misericordis potiꝰ ꝙ̃ xep̃hensio dissoluti. cõsecutura est.
hic locus sepe tractat᷑. nã & d̾iuisio feequẽs est. &̃ si fe¬
ciss& ignoscẽdũ fuisse ldq ĩ caĩs dubiis sepe p̃ualuit.

Expanded text:
el aliis incommodis vel praesenti periculo vel paenitentia videatur satis poenarum dedisse; extra nobilitas, dignitas, propinqui, amici. In eo tamen qui cognoscit plurimum ponendum, si laus eum misericordis potius quam reprehensio dissoluti consecutura est. hic locus saepe tractatur. nam et divisio frequens est, etiamsi fecisset, ignoscendum fuisse idque in caus
Abbreviated transcription (Latin):
maxꝰ rara est &d n est aliua tumultus nisi ꝑtar¬
batio tãta ut maior timor oriat. Unde & nom̃e dutũ
est tumultus circa propa ae differetia magna suptili¬
tas ut cũ q̃rit᷑ an additus quẽ lox seruire donce solue¬
ut iubet sceuus sit Altera parsfinit ita seruus se ꝗũ
aut ut antiꝗ dixerũt ꝗ seruitutẽ toeuit q̃ finicio d si dt¬
tat aliqͣ nisi tũ propris & differẽtib adiuuet manisut¬

Expanded text:
maxime rare est: quid enim est aliud tumultus, nisi perturbatio tanta, ut maior timor oriatur? unde etiam nomen ductum est tumultus. circa propria ac differentia magna subtilitas, ut cum quaeritur an addictus, quem lex servire, donec solverit, iubet, servus sit. altera pars finit ita, servus est, qaut, ut antiqui dixerunt, qui servitutem servit. quae finitio, etiamsi distat aliquo, nisi tamen propriis et differentibus adiu
Abbreviated transcription (Latin):
stitutũ prẽm ubi rursus raciocinam᷑ an restitutor acce¬
pidebeat pro aduocato qn id p̃stiterit qđ aduocatus pe¬
ait nꝰ imorobũ sit pro simili acapi dͥ plus est reliqua ĩã
sem alt̾ uniusa fre excluso ded histeactatis ẽ ht̃ magnr̃
momẽtũ apud iudices pr̃is memoria cũ presertĩ de bõ¬
ms cius q̃rat᷑. Erit ergo cõiectura quamẽte pater ĩ testat
rabit utilitas ut si in ure minus fiduaȩ erit eꝗtate
uidiaẽ p̃paremꝰ Nlihil habui amplius đ in uniusũ p̃cipe¬
re nũt eamus ꝑ singulas cãꝵ iudicialiũ paxtes quas ut
yseꝗ ad ultimã speciẽ idẽ ad singulas lites cõtrou̾siasq no
possũ ita in gn̾alib scribere licet: utque ĩ quẽq statũ
tu ne sit ab hioc odiar. cõiectura om̃is art dere aut de
aĩo est. Utriusq tria tẽpora: p̃teritũ pñs futurũ đre

Expanded text:
stitutum patrem. ubi rursus ratiocinamur, an restitutor accistitutum patrem. ubi rursus ratiocinamur, an restitutor accipi debeat pro advocate, quando id praestiterit quod advocatus petiit, nec improbum sit pro simili accipi quod plus est. reliqua iam sem, alter universa fratre excluso. sed his tractatis etiam habet magnum momentum apud iudices patris memoria, cum praesertim de bonis eius quaeratur. erit ergo coniectura, qua mente pater intestatus tabit utilitas, ut, si ex iure minus fiduciae erit, aequitate iudicem praeparemus. nihil habui amplius quod ex universum praeciperem. nunc eamus per singulas causarum iudicialium partes, quas ut persequi ad ultimam speciem, id est ad singulas lites controversiasque, non possum, ita de generalibus scribere licet, ut, quae ex quemque statum tumne sit, ab hoc ordiar. coniectura omnis aut de re aut de animo est. utriusque tria tempora, praeteritum, prae
Abbreviated transcription (Latin):
duab personis q̃sita sũt ex tertia aũt q̃ est adu̾sarii nł¬
la oriri q̃stio potest. ꝗa nulla fit ei de sua parte cõtrou¬
sia nõdũ m̃ cura deficiat ista .n. om̃ia dici possent a
mͣͤstitucio pre̾. nec statĩ eo tendamꝰ q̃ occurit ultro aͥ ru¬
stico restitutũ ꝗͥ suptilit̾ q̃ret aliꝗͥ spectabit ultra nã
ut genus species seꝗt ita speciẽ genis p̃aedit: fingamus
ergo ab alio restitutũ racioainatiua atq collectiua q̃stio
orĩet᷑. an restitucio uro sublatione iudici iste. & pro inde
ualeat. ac si iudiciũ nõ fuiss& ubi tẽtabit eusticus dicẽ
ne ĩ petrare ꝗdẽ alit̾ potuisse suonꝵ restitutionẽ uuo p̃¬
mio nisi prem pro ind̾ ac si accusatus nõ ess& reuocatũ
q̃ res aduocati qͦ penã tã ꝗͣ hiis nõ affuiss& remiserit
tũ uenimus adia dͥ primo occu̾rebat a rustico elle re¬

Expanded text:
duabus personis quaesita sunt. ex tertia autem, quae est adversarii, nuduabus personis quaesita sunt. ex tertia autem, quae est adversarii, nulla oriri quaestio potest, quia nulla fit ei de sua parte controversia. nondum tamen cura deficiat. ista enim omnia dici possent etiam non restituto patre. nec statim eo tendamus, quod occurrit ultro, a rustico restitutum. qui subtiliter quaeret, aliquid spectabit ultra; nam, ut genus species sequitur, ita species genus praecedit. fingamus ergo ab alio restitutum: ratiocinativa seu collectiva quaestio orietur, an restitutio pro sublatione iudicii sit et proinde valeat, ac si iudicium non fuisset. ubi temptabit rusticus dicere ne impetrare quidem aliter potuisse suorum restitutionem uno praemio nisi patre proinde ac si accusatus non esset revocato, quae res advocati quoque poenam, tanquam is non adfuisset, remiserit. tum venimus ad id, quod primum occurrebat, a rustico esse re