comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aporũ duas differentias et inimechia¬
na greci saruant. Angulos is foliorum
caulibꝰ floreant et qd̾ bunio uocant: purgati¬
onibus feminarũ et uesicȩ et urinȩ utile.
Decoctũ exaqua mulsa uł suci dragnia se¬
men clysinteri⁊cis tostũ tritũq maqͥ
calida eciatis quatuor. S urinã inhibet. si
non lini sem̃ una bibiͥt᷑. Alt̾am genꝰ putini¬
da appellant. et raphano ⁊ rapo smule. semi¬
nis p̃clari contra uenena. obid et inantide¬
tis utunt᷑ illo. de riphano cui me dicaẽ¬

Expanded text:
aporum duas differentias et in medicina Graeci servant. angulosis foliorum caulibus, flore aneti, quod bunion vocant, purgationibus ferminarum et vesicae et urinae utile decoctum, potum ex aqua mulsa vel suci drachma; semen dysintericis tostum tritumque in aquae calidae cyathis quattuor. sed urinam inhibet, si non lini semen una bibatur. alterum genus buniada appellant, et raphano et rapo simile, seminis praeclari contra venena. ob id et in antidotis utuntur illo. Raphanum et silve
Abbreviated transcription (Latin):
et iliosis dandos censet. plistonicis et codia¬
cis. In testinorũ etiã ulcera sanant. ac pu
rulenta p̃cordiorũ sicũ melle edantua.
Quidã adhȩc coquere eos iluto uili tos
mallunt. Sic et femmas purgari. Ex ace¬
to. et melle sũpti. intestinorũ animalia de¬
trahunt. Itẽ ad tertias de cocto eorũ poto.
cũ itino enͣterocelis ꝓsunt. sanguinẽ qͦ muti¬
lem sic extrahunt. Medicꝰ ad hec et sangui¬
nẽ excreantibꝰ coctos dari iubet. et puerꝑis
adlafis copiã augendã hypocratłs. Capillis
mulierũ deftuis fricari raphanis. et suꝑ um¬
bilicũ imponi. cont᷑ torm̃ta uulicȩ. Reduc̃t
et cicatricẽ ad colorẽ. Sem̃ qͦ exaqua impo¬
sitũ sistit ulcera quȩ phagadenas uocant.
Democritꝰ uenerẽ hoc cibo stimulari putat.
Obid fortassis uoci nocere aliqui tradide¬
runt. folia que in ob longiꝰ dũ taxat nas¬
cunt᷑. excitari oculorũ aciem dicuntur.
Ubi uͦ accrior raphani medicina admota

Expanded text:
et iliosis dandos censet, Plistonicus et coeliaet iliosis dandos censet, Plistonicus et coeliacis. intestinorum etiam urulenta praecordiorum, si cum melle edantur. quidam ad haec coquere eos luto inlitos malunt; sic et feminas purgari. ex aceto et melle sumpti intestinorum animalia detrahunt, iidem ad tertias decocto eorum poto cum vino enterocelicis prosunt; sanguinem quoque inutilem sic extrahunt . Medius ad haec et sanguinem excreantibus coctos dari iubet, et puerperis ad lactis copiam augendam, Hippocrates capitis mulierum defluvia perfricari raphanis , et super umbilicum inponi contra tormenta volvae. reducunt et cicatrices ad colorem. semen quoque ex aqua inpositum sistit ulcera, quae phagedaenas vocant. Democritus venerem hoc cibo stimulari putat, ob id fortassis voci nocere aliqui tradiderunt. folia, quae in oblongis dumtaxat nascuntur, excitare oculorum aciem dicuntur. ubi vero acrior raphani medicina admota
Abbreviated transcription (Latin):
Uatiuu uͦ decocti. mane poti adternos
ciatos: cõminiunt et eiciunt calculos.
Idem imnpisca decocti çontra serpentiũ
morsus iliniunt᷑. Ad tussim etiam.
mane ieiunis raphanꝰ ꝓdest. Cũ mel.¬
le sem̃ eorũ tostũ ipsũq cõmanducatũ.
ad illagarapona aquã foliis eiꝰ decoctis bi¬
bere. uł sucũ ipsiꝰ. ciatis bnus contra
pheriasis flegmini ipso inliniret usus.
Lunori uͦ recenti cortice cũ melle: ueter¬
nosis aũt quã accerrimos mãdere. Sem̃q
tostũ dem contritũ. cũ melle suspiriosis.
ldem et contra uenena ꝓsunt. Cetͥũ eiꝰ us
scorpionibꝰ aduersatur. uł ipso uł semine
infectis mambꝰ ipune tractałi. Impositaq
raphano scorpionibꝰ moriunt᷑. Salutaress
et contra fungorũ. aut hyscriomine ue¬
nena. Atq ut nicander tradit. et contra
cilleus sem̃ exaqua tritim: terrentinũ
fucũ. Uaenẽ itẽ extenuant. iociuieri ꝓft̃.
et lũboꝵ doloribꝰ. hydropicis qͦ exaceto aut

Expanded text:
ino decocti mane poti ad ternos cyathos conminuunt et eiciunt calculos. iidem in posca decocti contra serpentium morsus inlinuntur. ad tussim etiam mane ieiunis raphanos prodest esse cum melle, semen eorum tostum ipsumque conmanducatum, adligato raphano aquam foliis eius decoctis bibere vel sucum ipsius cyathis binis contra phthiriases, phlegmoni ipsos inlinere tusos, livori vero recenti corticem cum melle, veternosis autem quam acerrimos mandere, semenque tostum, dein contritum cum melle suspiriosis. iidem et contra venena prosunt, cerastis scorpionibus adversantur — vel ipso vel semine infectis manibus inpune tractaveris, inpositoque raphano scorpiones moriuntur —, salutares et contra fungorum aut hyoscyami venena atque, ut Nicander tradit, et contra Citieus semen ex aqua tritum, Tarentinus sucum. lienem item extenuant, iocineri prosunt et lumborum doloribus, hydropicis quoque ex aceto aut
Abbreviated transcription (Latin):
astinaca simile hibiscon. qđ moloche
tes abigunt. Apũ. uesparũ. crabronium
ictibꝰ inlita medentur. Radicẽ eiꝰ ante
solis ortũ erutã in uoluunt lana colo
ris quẽ mantiuũ uocant. Pretea ouis qͤ
feminã peperit. strumisq uł suppuratis
alligant. quidã ad hunc usum auro et¬
fodiendam censent. cauendũq ne terrã
attingat. Celsus & podagris que siue hu¬
morẽ. sine radicẽ eiꝰ iniuno decoctã un¬
poni iubent.

Expanded text:
astinacae simile hibiscum, quod molochentes abigunt, apium, vesparum, crabronum ictibus inlita medentur. radicem eius ante solis ortum erutam involvunt l quem nativum vocant, praeterea ovis, quae feminam peperit, strumisque vel suppuratis alligant. quidam ad hunc usum auro effodiendam censent cavendumque, ne terram adtingat. Celsus et podagris , quae sine tumore sint, radicem eius in vino decoctam inponi iubet.
Abbreviated transcription (Latin):
De pones qui uocantur. rifrigerant iaeri¬
me incybo. et omnolliunt alium. Sameoꝵ
epyfors oculorũ at doloribus imponituri
tadix sanat ulcera concreta iumodũ fauio
qũe cerean uocant. E adem contra uomitio¬
nes sicatur infaria tisa. datur quatuor obo¬
lis in aqua mulsa. ita ut qui biberit quingeu¬
tos passus postea ampulet. Hȩc farma et ui
fuenignata adicitur. Cortex ꝙͦ uomicione
monistionẽ mouet faciem purgat. Hoc et ne¬
folra cuiciũs satiui. Illita eadem cũ melle
et epynictidas sanat cũ uino carnis morsusa
Item multipede sepȩ greci uocanti odibondã¬
tem ipilosis pedibus peccori p̃cqpue noctua.
Morsũ tumor insequitur. et putrescit locͦ
pse Cucumis odere defectũ animi. Coctos
doraso cortice exoleo aceto et melle iocundi¬
ores esse certũ est. De cucurbita et ge¬

Expanded text:
refrigerant maxime in cibo et emolliunt alvum. caro eorum epiphoris oculorum aut doloribus inponitur. radix sanat ulcera concreta in modum favi, quae ceria vocant. eadem concitat vomitiones; siccatur, in farinam tunsa datur quattuor obolis in aqua mulsa, ita ut qui biberit quingentos passus postea ambulet. 12 haec farina et in smegmata adicitur. cortex quoque vomitionem movet, faciem purgat. hoc et folia cuiuscumque sativi inlita. eadem cum melle et epinyctidas sanant, cum vino canis morsus, item multipedae; sepa Graeci vocant, oblongam, pilosis pedibus, pecori praecipue nocivam; morsum tumor insequitur et putrescit locus. ipse cucumis odore defectum animi refovet.—Coctos deraso cortice ex oleo et aceto ac melle iucundiores esse certum est.— Cucurbita
Abbreviated transcription (Latin):
binũ cũ ea ferue factũ: oculorũ etiã im¬
petus. folia eiꝰ cũ recentibꝰ cup̃ssis contu¬
sa et imposita. Ipse qͦ tosta in argilla actri¬
ta cũ ad ipe anseris. uulneribꝰ medet᷑.
Nec ñ ram̃tis corticis recentes podagras re¬
frigerat ⁊ ardores capitis. maxime in fan¬
tiũ. et ignes acros uelis destringentis impo¬
sitis uł seminibꝰ. Sucus extrigm̃tes inlitus
cũ rosacea et aceto febriũ ardores refrige¬
rat. Aride cinis impositus. mire cõbusta sa¬
nat.Crysippꝰ medicus dãpnabat eas incybis:
s om̃iũ consensu. stomacho utilissime iudi¬
cant᷑. et interaneorũ uesicarũq exulcera¬

Expanded text:
vinum cum ea fervefactum oculorum etiam impetus. folia eius cum recentibus cupressi contusa et inposita, ipsa quoque tosta in argilla ac trita cum adipe anseris vulneribus medetur. nec non ramentis corticis recentis podagras refrigerat et ardores capitis, infantium maxime, et ignes sacros vel iisdem strigmentis inpositis vel seminibus. sucus ex strigmentis inlitus cum rosaceo et aceto febrium ardores refrigerat. aridae cinis inpositus mire combusta sanat. Chrysippus medicus damnabat eas in cibis, sed omnium consensu stomacho utilissimae iudicantur et interaneorum vesicarumque exulcera
Abbreviated transcription (Latin):
unde et nom̃ digitali crassitudine. ñ uisi
ex saxosis nascens. Huiꝰ cũ manducate suc¬
catur alia. Ipsa plena: s miunor qũã satiuia.
Utilior pallidia. qũ eiꝰ medicine herbacea
ũ. & lumborũ. et paralisi. E iecto semine.
aqua mulsa in ea decoqͥtur. ad dinudias.
sic tussimi in fundant᷑ oboli quatuor. Pro¬
dest e stomacho ex farme aride pilulis cũ
decocto millle simptis. Inmorbo regio seinina
eius uti insimnuntur. et ꝓtunis aqua mulsa.
Carnes eiꝰ cũ absithio ac sale dentiũ dolorẽ
tollunt.Sucus uͦ cũ aceto calefactus mobi¬
les sistit. Item spine & lumborũ ad coren¬
dictũ dolores cũ oleosi infricetur. Prete¬
rea mirũ dictu semina eius si fuerint pari

Expanded text:
unde et nomen, digitali crassitudine, non nisi in saxosis nascens. huius conmanducatae sulocynthis vocatur alia, ipsa plena semine, sed minor quam sativa. utilior pallida quam herbacea.ium et lumborum et paralysi. eiecto semine aqua mulsa in ea decoquitur ad dimidias; sic tutissimo infunduntur oboli quattuor. prodest stomacho et farinae aridae pilulis cum decocto melle sumptis. in morbo regio semina eius VII sumuntur et protinus aqua mulsa. carnes eius cum absinthio ac sale dentium dolorem tollunt, sucus vero cum aceto calefactus mobiles sistit. item spinae et lumborum ac coxendicum dolores, cum oleo si infricetur. praeterea, mirum dictu, semina eius, si fuerint pari
Abbreviated transcription (Latin):
Est et rapo uis medica. Pulmo landi¬
nes seruiens impositũ sanat. Itẽ frigꝰ
pellit epedibꝰ aqua decoctꝰ. et ius feruens po¬
dagris etiã frigidis medet᷑. et crudũ tu¬
sũ cũ sale cuicũq uitio pedũ. Sem̃ inlitũ
et potũ inuino contra serpentes et torica

Expanded text:
Est et rapo vis medica. perniones fervens inpositum sanat, item frigus pellit e pedibus. aqua decocti eius fervens podagris etiam frigidis medetur, et crudum tusum cum sale cuicumque vitio pedum. semen inlitum et potum in vino contra serpentes et
Abbreviated transcription (Latin):
et uiuunit ac ñ facile arbitror intellegi pos¬
se. Putrescendi eni rõ cõmunis est cũ ligno.
Larcio licinio p̃torio uiro iura reddent.
Inhispania cartagine paucis his annis
scimus accidisse mordenti tuberẽ. ut de¬
p̃hensis intus denariis pͥmos dentes in¬
flecteret. quo manifestũ erit terrȩ na¬
turã inse globari. Quod certũ ẽ. ex his
serunt quȩ nascant᷑. ⁊ seri ñ possint.

Expanded text:
et vivat necue, non facile arbitror intellegi poset vivat necue, non facile arbitror intellegi posse. putrescendi enim ratio 35 communis est cumr ligno. Lartio Licinio praetorio viro iura reddenti in Hispania Carthagine paucis his annis scimus accidisse mordenti tuber, ut deprehensus intus denarius primos dentes inflecteret, quo manifestum erit terrae naturam in se globari. quod certum est, ex his erunt, quae nascantur et seri non p
Abbreviated transcription (Latin):
ta cura magna ꝑsecutus ccce xc. an¬
nis añ nos ut alio iã loco diximꝰ quo
appellaret. post id temporis spacium in
t qm̃ amiraculis rerũ coepimus
sequim᷑ eoꝵ ordinẽ. Inquib uł maxi¬
mũ est aliquid nasci. aut uiuere sine
ulla radice. Tubera hec uocantur. un¬
diq terra circundata nullisq fibris
nixa aut saltem capillam̃tis. nec utiq
extub̾ante loco inquo gignuntur aut
rima ingente. neq ip̃a t̃rȩ coberent.
Cortice ⁊̃ in cluduntur ut plane nec
trã eẽ possimus dicere. neq aliud qũa
t̃rae callũ. Siccis hec fere ⁊ sabulosis
locis fruc tectosisq nascuntur. fexce¬
dunt sepe magnitudinẽ mali cotonei
etiã librali pondere. Duo earũ gena
Harenosa dentib inimica ⁊ altera fin¬
cera. distinguntur n colore rufo. nign
nintꝰ candido. Laudatissima africȩ
crescant annuenciũ id t̾re neq eñĩ ma¬
li ⁊ intellegere ꝓpotest. ea ꝓtinus glo¬
betur magnitudinẽ qua futurũ est

Expanded text:
a cura persecutus cccxc annis ante nos, ut iam et alio loco diximus, quo apparet post id temporis spatium in m a miraculis rerum coepimus, sequemur eorum ordinem, in quibus vel maximum est aliquid nasci ac vivere sine ulla radice. tubera haec vocantur undique terra circumdata nullisque fibris nixa aut saltem capillamentis, nec utique extuberante loco, in quo gignuntur , aut rimas sentiente. neque ipsa terrae cohaerent, cortice etiam includuntur, ut plane nec terram esse possimus dicere neque aliud quam terrae callum. siccis haec fere et sabulosis locis frutectosisque nascuntur. excedunt saepe magnitudinem mali cotonei, etiam librali pondere. duo eorum genera: harenosa dentibus inimica, in altero sincera. distinguntur et colore, rufo nigroque et intus candido, laudatissima Africae. crescant anne vitium id terrae—neque enim aliud intellegi potest—ea protinus globetur magnitudine, qua futurum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ro. nasturcio. sinapi. erucȩ. cunele. et
fere acribus. Infirmiora aũt sunt atri¬
plici. ocimũ. cucurbitȩ. cucumi. et esti¬
aũt getyum. S exbis quȩ sunt fortissuna
nullũ ultra quadrimatũ. Utile ẽ. dũ¬
taxat serendo cunilis. et ultra tẽpestiua
sunt. Peculiaris medicina. raphano. be¬
the. rute. cunicule in salsis aquis que
Naliqui plurimũ suauitati et fertilitaq
conferunt. Ceteris dulciũ aquarũ riguia

Expanded text:
ro, nasturtio, sinapi, erucae, cunilae et ro, nasturtio, sinapi, erucae, cunilae et fere acribus; infirmiora autem sunt atriplici, ocimo, cucurbitae, cucumi, et aestidurat gethyum. sed ex his, quae sunt fortissima, nullum ultra quadrimatum utile est, dumtaxat serendo, culinis et ultra tempestiva sunt. Peculiaris medicina raphano, betae, rutae, cunilae in salsis aquis, quae et alioqui plurimum suavitati et fertilitati conferunt. ceteris dulcium aquarum rigua
Abbreviated transcription (Latin):
Ferro qͥ ñ expedire tangi rutam.
cuulam. mentã. ocimũ. auctor ẽ. s¬
formicas ñ minimũ ortorũ exitiũ
si non sint rigiũ remediũ mõstrauit.
Luno marino aut ciuerẽ obturatis ea¬
rũ foraminibus. S esficacissime elpotro¬
pỹo herba necantur. Quidã ⁊ aquam
diluto latere crudo in unicã eis putant.
Napoꝵ modicine sui aliquis ima seri.
sicut olerum cicer. Arcet eñĩ uricas
quosiomisso anate sint. remediũ est ab¬
sintbii succus decocti insꝑsus sedi qũa
tũ seratur. holera nulli animalium ob¬
noxia futura tradunt. In totũ uͦ nec
erucas si palo imponantur mortis ossa
capitis exequino genere. femine dum¬
taxat. Ad uersꝰ uricas. ⁊ cancrũ fluui¬
atilem in medio orto suspensũ auxilia¬
ri narrant. Sunt qui sanguneis uir¬
et culices riguos p̃cipuȩ. sisint arbus¬
cule aliquȩ. hi galbano accenso fugant᷑.¬
seminũ attinet. quibꝰdam ex his fir¬
mitas maior est. ut coriandro. betȩ. por¬

Expanded text:
ferro quoque non expedire tangi rutam, ferro quoque non expedire tangi rutam, cunilam, mentam, ocimum auctor est Snon minimum hortorum exitium, si non sint rigui, remedium monstravit limum marinum aut cinerem obturandis earum foraminibus. sed efficacissime heliotropio herba necantur. quidam et aquam diluto latere crudo inimicam his putant. naporum medicina ervi aliquid una seri, sicut olerum cicer; arcet enim urucas. quo si omisso enatae sint, remedio est absinthi sucus decocti inspersus vel seditum seratur, olera nulli animalium obnoxia futura tradunt; in totum vero necari urucas, si palo inponantur in hortis ossa capitis ex equino genere, feminae dumtaxat. adversus urucas et cancrum fluatilem in medio horto suspensum auxiliari narrant. sunt qui sanguineis viret culices riguos hortos, praecipue si sint arbusculae aliquae. hi galbano accenso fugantseminum attinet, quibusdam ex his firmitas maior est, ut coriandro, betae, por
Abbreviated transcription (Latin):
pini arboꝵ altitudinẽ equat. fẽrule duo
gen̾a imperegrinis fruticibus diximus.
Sem̃ eiꝰ initalia cybus est. Conditur
qiuippe. duratq inurceis uł anni spatio.
duo ea gen̾a. caules ⁊ racemi. Carym¬
biã hãc uocant. corymbosq qͦs condunt.
qͦ sentiunt. sic̃ reliqua terret sata.
Pamq ⁊ ocimũ senectute degenerat.
Iute inserpullũ. ẜ st ꝯsisimbrium in
amintham et exsemine brassicȩ uete¬
ris rape fiunt aqͣue inuice. et necaf᷑
Est aũt uni caule. raclice bulbo simi¬
li non sunt in solo gracili nascens. Alus
priuatĩ cumini morbus scabies. et oci¬
nũ sub canis ortu pallescit. Omĩa uero
accessu mulieris menstrualis fiauescũt.
Bestiolarũ qͦ gen̾a in nascuntur. Na¬
pis calices. raphano uricȩ. et uermicu¬
li. Itẽ lactucis ⁊ holeri utriusq hoc
ampliꝰ lunaces. ⁊ cocleȩ. Porro uero pͥ¬
uata aĩalia quȩ facillimȩ stercore in
lecto capiuntur. condentia in id se.

Expanded text:
bini arborum altitudinem aequat. ferulae duo bini arborum altitudinem aequat. ferulae duo genera in peregrinis fruticibus diximus. semen eius in Italia cibus est; conditur quippe duratque in urceis vel anni spatio. duo ex ea genera, caules et racemi. corymbian hanc vocant corymbosque quos condiunt. e sentiunt sicut reliqua terra sata. namque et ocimum senectute degenerat in serpyllum, et sisymbrium in zmintham, et ex semine brassicae vetere rapa fiunt, atque invicem. et necatur est autem unicaule, radice bulbo simili, non nisi in gracili solo nascens. alius privatim cumini morbus scabies. et ocimum sub canis ortu pallescit. omnia vero accessu mulieris menstrualis flavescunt. bestiolarum quoque genera innascuntur, napis pulices, raphano urucae et vermiculi, item lactucis et oleri, utrisque hoc amplius limaces et cocleae, porro vero privata animalia, quae fiecto capiuntur condentia in id se.
Abbreviated transcription (Latin):
tent. sic̃ thracia. ut ea quȩ deferunt. ex
his auulsos ramos. serunt que itẽ sucio¬
ne ex suis montibus. ⁊ athenas ex himeto.
S imili modo & sisimbriũ sedcuit. Letis¬
simũ nascitur impitteoꝵ parietibus. et
cirea piscinas ac stagna. De feniculi
ferulacei generis. ceu feniculum
ang̾uibus. ut diximus gratissimũ ad¬
condienda pluruna cum maruerit. eiq
ꝑouã sumlis thapsia: dequa diximꝰ int̃
eiude utilissima funibus genib eius.
cannabis serit᷑ a fauonio. quo densiorẽ
eo tenerior. Sem̃ eiꝰ cũ est maturum
abeqͥnoctio autũni distringitur. ⁊ sole
aͥ cͣ uento aut fumo siccatur. Ip̃a canna¬
bis uellitur post uindemiã. ac lucubra¬
cionibus decorticat᷑a purgat᷑. Optima ala¬
badica. plagarũ p̃cipue usibus. ũ ria
eius genera inꝓbantur. Cortici ꝓximũ
aut medulle laudatissima. emedioq
mesa uocatur. Sed̾a mmylasea quȩ adꝓ
ceritatẽ quidem attinet. Rosea agri sa¬

Expanded text:
tent, sicut Threciae. itaque deferunt ex tent, sicut Threciae. itaque deferunt ex his avulsos ramos seruntque, item Sicyone ex suis montibus et Athenis ex Hymetto. simili modo et sisymbrium serunt. laetissimum nascitur in puteorum parietibus et circa piscinas ac stagna. lvi 173 ferulacei generis, ceu feniculum anguibus, ut diximus, gratissimum, adcondienda plurima, cum inaruit, eique perquam similis thapsia, de qua diximus inter einde utilissima funibus cannabis. seritur a favonio; quo densior est, eo tenerior . semen eius, cum est maturum, ab aequinoctio autumni destringitur et sole aut vento aut fumo siccatur. ipsa cannabis vellitur post vindemiam ac lucubrationibus decorticata purgatur. optima Alabandica, plagarum praecipue usibus. tria eius ibi genera: inprobatur cortici proximum aut medullae; laudatissima est e medio quae mesa vocatur. secunda Mylasea. quod ad proceritatem quidem attinet, Rosea agri Sa
Abbreviated transcription (Latin):
fo. cꝓtinus deciduo. Uñ ⁊ nom̃ agrecis
accepit. Dereliquis generibus papaue¬
ris sponte nascentis: dicemus in medicine
loco. Fuisse aũt honore apud romanos
semꝑ indicio est tarquinius suꝑbus. qui
legatis afilio missi decutiendo papaue
ra morto altissua sanguinarium illu¬
dit esponsum. ac facti ambage reddidit
rursus alio comitatu.¬
coriandrũ. anetum. atripler malhe. repolli¬
cant & acerrimũ sapore igneiq effectꝰ
ac saluberrimũ corpori.
Qinapi nulla cultura: de Sinapi sat̃.¬
meliꝰ tñ planta relata. Quin ediuer¬
so uix est sato semel. eo liberare locum.
qm̃ sem̃ cadens ꝓtinus uiret. Usus eiꝰ
intellectũ acrimoniȩ. Coquuntur et
folia sicut reliquoꝵ holerũ. Sunt aũt
triũ generũ. Unũ gracile. alterum
simile rapi foliis. tertiũ erucȩ semen.
Optimũ egyptium. Athenienses napi
appellauerunt. alii thapsi. alii saurion.
Cerpullo et sisimbrio montes pleriq sca¬

Expanded text:
fo et protinus deciduo, unde et nomen a Graecis fo et protinus deciduo, unde et nomen a Graecis accepit. de reliquis generibus papaveris sponte nloco. fuisse autem in honore apud Romanos semper indicio est Tarquinius Superbus, qui legatis a filio missis decutiendo papavera in horto altissima sanguinarium illud responsum hac facti ambage reddidit. Rursus alio comitatucoriandrum, anetum, atriplex, malva, lapathucant, et acerrimum sapore igneique effectus ac saluberrimum corpori sinapi, nulla cultura, melius tamen planta tralata. quin e diverso vix est sato semel eo liberare locum, quoniam semen cadens protinus viret. usus eiusintellectum acrimoniae. cocuntur et folia, sicut reliquorum olerum. sunt autem trium generum: unum gracile, alterum simile rapi foliis, tertium erucae. semen optimum Aegyptium. Athenienses napy appellaverunt, alii thlaspi, alii saurion. erpyllo et sisymbrio montes plerique sca
Abbreviated transcription (Latin):
lepidũ. Seritur afauonio. Dem cum
frutificauit iuxtã t̾rã p̃cidit᷑. Tunc rũ¬
catur. stercorat᷑i ꝑbienniũ hoc. Postea ids
fruticibis utuntur. siñ seuicia hiemis in
in cubitalem alittadinẽ folus lauribuss
molliꝰ. Usus eiꝰ ñ sine lacte. Sippistrinus.
anesũ ⁊ anetum. culinis ⁊ medicis nascunt᷑.¬
Iacopemũ ⁊ipsũ in ortis quidem. s medi¬
cina tantũ. Sunt quedã comitantia ali¬
orũ satus ut papauer. Namq cũ bras¬
sica seritur. ac porcilaca  eruea cum
ius sem̃ tostũ inscd̾a mensa cũ melle ap̃
antiquos edebatur. hoc ⁊panis rustici crus¬
tem sꝑgitur adfuso ouo in herens ubi in¬
feriorem crustam. apiũ githq ceriali sa¬
pore condiunt. Alterũ genꝰ papaueris ni¬
grũ. cuuis scapo in ciso lacteus succus
ex primitur. Tertiũ genus rhyan uocãt
greci. id nr̃i erraticum sponte quidem ses
maturius cum urdeo maxime nascitur.
eruee simile cubitali alnitudine. flore ru¬

Expanded text:
lepidium. seritur a favonio, dein, cum lepidium. seritur a favonio, dein, cum fruticavit, iuxta terrain praeciditur, tunc runcatur stercoraturque. per biennium hoc postea, iisdem fruticibus, utuntur, si non saevitia hiemis ingin cubitalem altitudinem , foliis lauri, sed mollius. usus eius non sine lacte. Git pistrinis, anesum et anetum culinis et medicis nascuntuet ipsum in hortis quidem, sed medicinae tantum. liii Sunt quaedam comitantia aliorum satus; papaver namque cum brassica seritur ac porcillaca, et eruca cum ius semen tostum in secunda mensa cum melle apud antiquos dabatur; hoc et panis rustici crustae inspergitur, adfuso ovo inhaerens, ubi inferiorem crustam apium gitque cereali sapore condiunt. alterum genus est papaveris nigrum, cuius scapo inciso lacteus sucus excipitur. 169 tertium genus rhoean vocant Graeci, id nostri erraticum; sponte quidem, sed in arvis cum hordeo maxime nascitur, erucae simile, cubitali altitudine, flore ru
Abbreviated transcription (Latin):
quppe cũ capparis qͦ seratur siccis ma¬
xime area in defossũ cauta rupisse un¬
diq circũstructis lapide. Alia seritur
ꝑagros ⁊ cogit solũ sterilescere. Floret
estate. uiret usq aduergiliarũ occasũ
sabulosis familiar issimũ. uitia eiꝰ quod
transmaria nascit᷑ diximꝰ int̃ peregͥnos
frutices peregrinũ ⁊ careũ gentis sue
nomen appellatum culinis principem.
In quacumq terra seri iult. rõe eabẽ
qua holus atrum. Laudatissimũ tam̃
in caria. proximum trygia.¬
ĩi. s sine uiribus. Panacẽ aliqui uocãt.
Erateuuas apud grecos conelam bubulã
eo nomine appellat. ceteri fereconi ⁊ my
des cunelaginẽ. Tħinbran uero quȩ sit
cunicula hec apud nos ht̃ uocabulum
et aliud saturagia dicta incõdim̃tario
genere. Seritur m̃se februario. origa¬
no emulo nusquã utrũq addit᷑ qͥppe
similis effectus. s conile egyptiũ origa¬
nũ tantũ p̃fertur peregrinũ. Fuit et

Expanded text:
quippe cum capparis quoque seratur sic, siccis maquippe cum capparis quoque seratur sic, siccis maxime, area ideo fossainclusa ripisque undique circumstructis lapide; alias evagatur per agros et cogit solum sterilescere. floret aestate, viret usque ad vergiliarum occasum, sabulosis familiarissimum. vitia eius, quod trans maria nascitur, diximus inter peregrinos frutices. Peregrinum et careum gentis suae nomine appellatum , culinis principale. in quacumque terra seri vult ratione eadem, qua olusatrum, laudatissimum tamen in Caria, proximum Phrygia.vum, sed sine viribus. panacem aliqui vocant. Crateuas apud Graecos cunilam bubulam eo nomine appellat, ceteri vero conyzam, id est cunilaginem, thymbram vero quae sit cunila. haec aput nos habet vocabulum et aliud, satureia dicta in condimentario genere. seritur menseFebruario. origano aemulo nusquam utrumque additur, quippe similis effectus. sed cunilae Aegyptium origanum tantum praefertur. Peregrinum fruit et
Abbreviated transcription (Latin):
rescens sepiꝰ dicta est. hec qͦ seruãt᷑
simili gen̾e m̃tã dico puleiũq et ne¬
uminũ amicissimum caparis.
nascitur insũma tellure uix he¬
rens &. in sublime tendens. Inputrib
⁊ calidis maxime locis. medio serendũ
uere. Alterũ eiꝰ genꝰ siluestre quod
rusticũ uocant. alii thebaicũ si tritũ
ex aqua potetur in dolore stomachi.
Incarpetania nr̃i gorbis maxime lau¬
datur. A lioqui ȩthiopico africoq pal¬
ma est. Quidã hoc egẏptiũ p̃ferunt:¬
s p̃cipuũ holus astrũ mire nature ẽ.
Hypposelinũ greci uocant: alii ⁊mir¬
nium. E lacrima caudicis sui nascit᷑.
Serit᷑ ⁊ radice. Succũ eiꝰ qui colligunt.
murrȩ saporem habere dicunt. auctor¬
ꝙ ẽ. tbeophrastus murra cata natum.
hypposelinũ ueteres p̃ceperant in lo¬
cis incultis lapidosis iusta maceriam
seri. Nunc et rorepastinato seritur et
a fauonio post equinoctiũ autũnum.

Expanded text:
rescens saepius dicta est. haec quoque servantur rescens saepius dicta est. haec quoque servantur simili genere, mentam dico puleiumque et neum amicissimunascitur in summa tellure vix haerens et in sublime tendens in putribus et calidis maxime locis, medio serendum vere. alterum eius genus silvestre, quod rusticum vocant, alii Thebaicum, si tritum ex aqua potetur, in dolore stomachi prodest. in Carpetania nodatur, alioqui Aethiopico Africoque palma est; quidam in hoc Aegyptium praeferuntcipue olusatrum mirae naturae est. hipposelinum Graeci vocant, alii zmyrnium. e lacrima caulis sui nascitur. seritur et radice. sucum eius qui colligunt, murrae saporem habere dicunt, auctorque est Theophrastus murra sata natum. 163 hipposelinum veteres praeceperunt in locis incultis, lapidosis iuxta maceriam seri — nunc et repastinato seritur et a favonio post aequinoctium autumnum —,
Abbreviated transcription (Latin):
rami. cũ attigerit trã statĩ radicatur.
Eadem ⁊ aͦcimo natura : quod difficilius
arescit: s durata runcatur. ñ sine dif¬
ficultate proritiuis ulcerib minutis ma¬
nibus id fiat. oleo ue defensis. Concidũ¬
tur aũt ⁊ cius folia. seruanturq fascicu¬
bȩquinoctio uerno seritur apiũ. semi¬
ne paulũ in pila. inpilato pulsato. Cris¬
pius sic putant fieri. aut si satum cal¬
cetur cilindro. pedibus ue. P ropriũ ei
qͦd colorẽ mutat. Honos inachaia coro¬
nare uictores sacri certaminis nemeȩ.
seritur menta planta. uł si ñdũ ger¬
minat spongea. Minus hȩc inhumido
gaudet. Nestate uiret. bieme flauescit.¬
Hoc genus eius siluestre mentastrum.
et hoc ꝓpagatur ut uitis. uł si inuersi
rami ferantur. Menfe nom̃ suauitas
odoris apud grecos. mutauit cũ alio qͥ
currit in rusticis dabibus. Semel sa¬
ta. dutina ȩtate durat. Congruit
puleio. cuiꝰ natura in carnariis reflo¬

Expanded text:
rami cum attigit terram, statim radicatur. rami cum attigit terram, statim radicatur. eadem et ocimo natura, nisi quod difficilius arescit semen. ruta runcatur non sine difficultate , pruritivis ulceribus, ni munitis manibus id fiat oleove defensis. condiuntur autem et eius folia servanturque fascicuequinoctio verno seritur apium semine paulum in pila pulsato. crispius sic putant fieri aut si satum calcetur cylindro pedibusve. proprium ei, quod colorem mutat. honos in Achaia coronare victores sacri certaminis Nemeae. ritur menta planta vel, si nondum germinet, spongea. non minus haec umido gaudet. aestate viret, hieme flavescit. genus eius silvestre mentastrum ; ex hoc propagatur ut vitis vel si inversi rami serantur. mentae nomen suavitas odoris apud Graecoscurrit in rusticis dapibus. semel sata diutina aetate durat. congruit puleio, cuius natura in carnariis reflo
Abbreviated transcription (Latin):
cũ inhieme seratur. aceto sem̃q ꝑfũdit᷑.
facillimȩ nascuntur. Eruca precipue
frigorũ contẽptrix diuersa ẽ. quã lactuca
nature. concitatrixq ueneris. Ie circo iun¬
gitur illi fere in cibis. ut nimio frigori
par feruor in mistus. tẽꝑamentũ equet.
Nasturciũ nom̃ accepit anasiũ torm̃to.
mire amplitudinis dicitur gigni.
& ab equinoctio autũni. Odit hiemẽ et
humorẽ ac fimũ. A pricis gaudet ac siccis.
terraq quã maxima lateraria. Cine¬
re uult nutriri. Hic et senuni miscet᷑.
ut careat erucis. Auctoritas et peculi¬
aris ap̃ antiquos fuit. inuenio multum
ruta tũ popło datũ acornelio cethego
in consulatu collega quinti fłamini co¬
mitis ꝑactis. Amicicia ẽ. ei ⁊ cũ fico. in¬
tantũ ut nusquã letior ꝓueniat quam
sub hac arbore. Seritur &. surculo meliꝰ
inꝑforatã fabã inditoq suco nutrit cõp̃¬
hendendo surculum Seritur & ase ipsa.
Namq in curuato cacumine alicuius

Expanded text:
in hiemem seratur, aceto semen perfundi. facillime nascuntur. eruca praecipue frigorum contemptrix diversae est quam lactuca naturae concitatrixque veneris. 155 idcirco iungitur illi fere in cibis, ut nimio frigori par fervor inmixtus temperamentum aequet. nasturtium nomen accepit a narium tormento, mirae amplitudinis dicitur gigni. et ab aequinoctio autumni. odit hiemem et umorem ac fimum, apricis gaudet ac siccis terraque quam maxime lateraria, cinere vult nutriri. hic et semini miscetur, ut careat urucis. auctoritas ei peculiaris apud antiquos fuit. invenio mulsum rutatum populo datum a Cornelio Cethego, in consulatu collega Quinti Flaminini, comitiis peractis. amicitia ei cum fico tanta, ut nusquam laetior proveniat quam sub hac arbore. 157 seritur et in perforatam fabam indito, quae suco nutrit conprehendendo surculum. serit et se ipsa, namque incurvato cacumine alicuius
Abbreviated transcription (Latin):
xxx. passuũ in latitudinẽ altiore carta¬
ginuis nouȩ. minusq in longitudine. ẽẽ.
reppient᷑ longiꝰue impendia ꝓhibent.
unco grecos ad funes usos ñ minus cre¬
damus. quo herbã eã appellant. Postea
palmarũ folia. syluraq manifestum ẽ.
Iñ translatũ apęnis spartis. usũ ꝑquam
simile ueri est. Theophrastus auctor
tesq quedã conficiantur. d neq regio¬
nẽ inqua id fiat. nec quicquã diligen¬
tius. p̃tquã ertophoren id appellari in
exeinplaribus quȩ equidem inuenerĩ
tradit neq om̃itio ullam mencionem

Expanded text:
tore Carthaginis Novae minusque c??? in longitudinem esse reperientur . longius vehi impendia prohibent. lunco Graecos ad funes usos nomini credamus, quo herbam eam appellant, postea palmarum foliis philuraque manifestum est. inde translatum a Poenis sparti usum perquam simile veri est. Theophrastus auctor tesque quaedam conficiantur. sed neque regionem, in qua id fiat, nec quicquam diligentius praeterquam eriophoron id appellari in exemplaribus, quae equidem invenerim, tradit, neque omnino ullam mentionem
Abbreviated transcription (Latin):
barũ semina inuehunt. ꝓcipue tamen
umbres aluat. llam ⁊ bestiole in nascen¬
Ui hore rigandi matatina ordo sle.
ati uesꝑa. ne inferuescat aqua sole.
Ocimnũ tantũ ⁊ meridianã etiã satum
celerrime erumpere putant: int̾ inicia
feruenti aqua asꝑsum. Que trauslata¬
oraq fiunt. Maxime porri. napiq In
translacione et medicina est. desinuntq
sentire in iurias. ut getyum. porrum.
raphani. apiũ. lactucȩ. rapa cucumis.
Oña aũt fere siluestria sunt et folus
minora. ⁊ caulibus suco acriora. sicut
cunila. origanũ. ruta. Solũ uͦ ex om̃ib
laphatũ siluestre meluis hoc insatiuũ.
Tracit᷑. semei satũ durare nec umqũã
uinci a terra. maxime iuxta aquam.
N̾ sus eiꝰ cũ tisana tantũ incib̾ leuiorẽ
gracioremq saporẽ prestat. Siluestre
ad multa medicamina utile est. Qdeoq
nichil omisit cura: ut carmine qͦ pre¬
hensum repperi in fauis capͥm fimi si¬
gulis cauatis. si porri.erucȩ. lactucȩ.

Expanded text:
ehunt. praecipue tamen imbres alunt, nam et bestiolae innascens horae rigandi matutino atque vespera, ne infervescat aqua sole, ocimo tantum et meridie; nam etiam satum celerrime erumpere putant inter initia ferventi aqua aspersum. omnia auteoraque fiunt, maxime porri napique. in tralatione et medicina est, desinuntque sentire iniurias, ut gethyum, porrum, raphani, apium, lactucae, rapa, cucumis. 184 omnia autem fere silvestria sunt et foliis minora et caulibus, suco acriora, sicut cunila, origanum, ruta. solum vero ex omnibus lapathum silvestre melius. hoc in sativis tradunt certe semel satum durare nec vinci umquam a terra, maxime iuxta aquas. 185 usus eius cum tisana tantum in cibis; leniorem gratioremque saporem praestat. silvestre ad multa medicamina utile est. — Adeoque nihil omisit cura, ut carmine quoque comprehensum reperiam, fabis caprini fimi singulis cavatis, si porri, erucae, lactucae ,
Abbreviated transcription (Latin):
candida. Aliqui ꝙ̃. abscorpionũ cucumĩ
uocant efficacissimo contra scorpioniun
ictus. ⁊ semine ⁊ alaterio ⁊ ad purgande
utrum queq aluos modus portionem
uirium ab dimidio obolo ad solidtum.
Topiosius necat. Sic et contra ptheriass
bibitur. et hydi opicis uatã angeraᷤᷤ
en artherias. cũ melle et oles uetere
sanat. Oulti hune ẽẽ apu dnos qrii
anguinus uoceti: abalus erritic n
aistrns: Quo de cocto sparsa uau¬
pesagri uu articulis modi decocloi

Expanded text:
candidum. aliqui etiam ab scorpione cucumim candidum. aliqui etiam ab scorpione cucumim vocant, efficacissimo contra scorpionum ictus et semine et elaterio. est ad purgandam utrimque alvum modus pro portione viricopiosius necat. sic et contra phthiriasim bibitur et hydropicis. inlitum anginas et arterias cum melle aut oleo vetere sanat. Multi hunc esse aput nos, qui anguinus vocetur , ab aliis erraticus, arbitrantur, quo decocto sparsa mupodagris eum et articulariis morbis decoctum in
Abbreviated transcription (Latin):
laterio tempestiuus ẽ. autũno. nec
nullũ exmedicam̃tis longiore euo du¬
rat. Incipit atrimatu. Siquis recencio¬
rem uti uelit. pastillos in nouo fic tili ig¬
ni lento igni inaceto domet. Melius
quo uetustius fuerit. quȩ iã ducentis
annis seruatũ ẽe. auctor est theaphrastꝰ.
nusq ad quinquagesimũ. Lucernarum
lumina extinguit. hoc eñĩ ueri ex pe¬
rim̃tũ est. si admotũ pͥusquã extingat
scintillare susũ ac deorsũ cogat. Pallidũ
ac leue herbaceũ ac scabrũ meliꝰ ac leni¬
ter amarũ. Putant conceptus adiuua¬
ri ad alligato semine si terrã ñ attige¬
rit. partus uͦ si marietis lana alligatũ
inscientis lumbis fuerit. ita ut ꝓtimis
abexiu rapiatur. extra do¬
mũ ipsum. Cucumim qui magnificãt.
nasci p̃cipuũ inarabia. mox in archadia
cirenis. Alii tradunt similein holiotropio
cuius int̾ folia ⁊ ramos ꝓuenire magni¬
tudine nucis uglandis. Sem̃ aũt eẽ.
ad speciem scorpionũ cauda reflexa. s

Expanded text:
laterio tempestivus est autumno, nec ullum ex medicamentis longiore aevo durat. incipit a trimatu. si quis recentiore uti velit, pastillos in novo fictili igni lento in aceto domet. melius quo vetustius, fuitque iam cc annis servatum, ut auctor et usque ad quinquagesimum lucernarum lumina extinguit. hoc enim veri experimentum est, si admotum, priusquam extinguat, scintillare sursum ac deorsum cogat. 6 pallidum ac leve herbaceo ac scabro melius ac leniter amarum. Putant conceptus adiuvari adalligato semine, si terram non adtigerit, partus vero, si in arietis lana alligatum inscientis lumbis fuerit, ita ut protinus nixu rapiatur extra do7 ipsum cucumin qui magnificant, nasci praecipuum in Arabia, mox in Arcadia; Cyrenis alii traduntur similem heliotropio cucumin inter folia et ramos provenire magnitudine nucis iuglandis, semen autem esse ad speciem scorpionum caudae reflexum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
onis parte spirant. Hic ⁊ grandines
in fert. Cauendus ⁊ ip̃e. ñ secus ac
septentrio. Uulturnus si aserena
cęli parte coeperit flare. ñ durabit
in noctem. At ubi subsolanus. ĩ maiorẽ
partẽ noctis extendet. Quisquis erit
uentus. si feruidus sencietur. pluribus
diebus ꝑmanebit. Aquilonẽ p̃nunciat
terra : si rorescens repente austrũ in¬

Expanded text:
onis parte spirant. hic et grandines onis parte spirant. hic et grandines infert, cavendus et ipse non secus ac septentrio. volturnus si a serena caeli parte coeperit flare, non durabit in noctem, at subsolanus in maiorem partem noctis extenditur. quisquis erit ventus, si fervidus sentietur, pluribus diebus permanebit . aquilonem praenuntiat terra siccescens repente, austrum u
Abbreviated transcription (Latin):
ortũ habebit equinoctialem. uentũq
subsolanũ. grecis ephylyoten dictũ.
Inhunc salubribus locis: uille uineeq
spectent. Ip̃e lenit̃ pluuiꝰ. tñ ẽ. siccior
fauonio. Ex aduerso esꝰ abequinocti¬
ali occasu zephyrus grecis nominatꝰ.
In hunc spectare oliueta cato iussit. Hie
uer in choat. apperitq terras tenui fri¬
gore saluber. Hic uites putandi. frugesq
eurandi. arbores serendi. poma inserẽ¬
di. oleas tractandi uis dabit. afflatũq
nutriciũ exercebit. Quarta aseptẽ¬
trione linea eadem austro ab exorti¬
ua parte ꝓxima. brumalem habebit
exortũ. uentũq uulturnũ eorũ gre¬
cis dictum. Sicciorem ⁊ ip̃m. tepidio¬
remq. In hunc apparia ⁊ uineȩ italiȩ
galliarũq spectare debent. Ex aduer¬
so uulturni flabit chorus. ab occasu
solsticiali ⁊ occasu lateris septentri¬
onis grecis dictus argestis. Ex frigi¬
dissimis ⁊ ip̃e. sic̃ om̃s qui aseptẽ tri¬

Expanded text:
ortum habebit aequinoctialem ventumque ortum habebit aequinoctialem ventumque subsolanum, Graecis aphelioten dictum. in hunc salubribus locis villae vineaeque spectent. ipse leniter pluvius tamen est, siccior favonius, ex adverso eius ab aequinoctiali occasu, zephyrus Graecis nominatus. in hunc spectare oliveta Cato iussit. hic ver inchoat aperitque terras tenui frigore saluber, hic vites putandi frugesque curandi, arbores serendi, poma inserendi , oleas tractandi ius dabit adflatuque nutricium exercebit . quarta a septentrione linia, eadem austro ab exortiva parte proxima, brumalem habebit exortum ventumque volturnum, eurum Graecis dictum, sicciorem et ipsum tepidioremque. in hunc apiaria et vineae Italiae Galliarumque spectare debent. ex adverso volturni flabit corus, ab occasu solstitiali et occasu lateris septentrionis, Graecis dictus argestes, ex frigidissimis et ipse, sicut omnes qui a septentri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsunt. alia infantibus. Nec sum obli¬
tus in hac parte uentũ grecis poni.
quẽ calcian uocant. S idem aristo¬
telis uir in m̃ se subtilitatis qͦd ip̃m
fecit rationẽ conuexitatis mundi
reddit. qua contrariꝰ aquilo afri¬
co flat. Nec tñ eũ toto anno inprȩ¬
dictis timet agricola. Molitur sy¬
derea aestate media. mutatq nomen.¬
&. ethesias uocatur. Ergo cũ frigidũ¬
sencies. caueto. At quacũq aquilo p̾di¬
citur. tanto ꝑ nicior septentrio est. In
hunc asiȩ. greciȩ. hispaniȩ. maritimȩ.
italiȩ. campaniȩ. apuleiȩ. arbusta ui¬
neȩq spectent. Qui mares concipi uo¬
les. in hunc pascito. ut sic in euntẽ incat.
Ex aduerso aquilonis aboccasu bruma¬
li africus flabit. que greci liba uocant.
Inhunc acoitu cũ se pecus circũ egerit.
feminas conceptas ẽẽ. scito. Tertia asep¬
tentrione linea quã ꝑ latitudine um¬
bre diximꝰ ⁊ decumanã uocauimꝰ ex¬

Expanded text:
prosunt, alia infantibus.—Nec sum obliprosunt, alia infantibus.—Nec sum oblitus in hac parte ventum Graecis poni, quem caecian vocant. sed idem Aristoteles, vir inmensae subtilitatis, qui id ipsum fecit , rationem convexitatis mundi reddit , qua contrarius aquilo Africo flat.—nec tamen eum toto anno in praedictis timeto agricola. mollitur sidere aestate media mutatque nomen—etesias vocatur—; ergo cum frigidusenties, caveto, ad quaecumque aquilo praedicetur: tanto perniciosior septentrione est. in hunc Asiae, Graeciae,Hispaniae, maritimae Italiae, Campaniae, Apuliae arbusta vineaeque spectent. qui mares concipi voles, in hunc pascito, ut sic ineuntem ineat. ex adverso aquilonis ab occasu brumali Africus flabit, quem Graeci liba vocant. in hunc ad coitum cum se pecus circumegerit, feminas conceptas esse scito. <2> Tertia a septentrione linia, quam per latitudinem umbrae duximus et decumanam vocavimus, ex
Abbreviated transcription (Latin):
tra leuaq ad austri dextrã ac leuam
descendat. Om̃s ꝑeundem currant um¬
bilicum. om̃s int̾ se pares sint. omĩum
int̾ualla pariam. Quȩ racio. semel in
quoquo agro in eunda erit. uł sepiꝰ si
libeat ita te ligno facienda regulis pa¬
ribꝰ in tympanũ exiguũ s circinatum
ad actis. racione qua doceo occurrendũ
ingeniis qͦ imperitorũ ẽ. meridiem ex¬
cuti placet. qm̃ semꝑ idem ẽ. Sol autem
quotidie ex alio cęli mom̃to ꝙͣ pridie o¬
ritur. nequis forte ad exortũ capien¬
dũ putet lineã ita cęli ex acta parte
qͦd fuerit linea ⁊ apud septentrionem
ꝓximũ aparte exortiua solsticialem
habebit exortũ. hoc ẽ. longissimi diei.
uentũq aquilonem. boream agrecis
dictũ. In hunc ponito arbores uitesq.
S hoc flante ne arato frugẽ. nec seri¬
to. sem̃ iacito. Prestringit enĩ atq p̃cel¬
lit hic radicibus arborum: quas positu¬
rus afferes p̃ dicꝰtos esto. Alia robustis

Expanded text:
tra laevaque ad austri dextram ac laevam tra laevaque ad austri dextram ac laevam descendant. omnes per eundem currant umbilicum , omnes inter se pares sint, omnium intervalla paria. quae ratio semel in quoque agro ineunda erit vel, si saepius libeat uti, e ligno facienda, regulis paribus in tympanum exiguum, sed circinatum adactis. ratione, qua doceo occurrendum ingeniis quoque inperitorum esse, meridiem excuti placet, quoniam semper idem est, sol autem cotidie ex alio caeli momento quam pridie oritur, ne quis forte ad exortum capiendam putet liniam. Ita caeli exacta parte quod fuerit liniae caput septentrioni proximum a parte exortiva, solstitialem habebit exortum , hoc est longissimi diei, ventumque aquilonem, borean Graecis dictum. in hunc ponito arbores vitesque. sed hoc flante ne arato, frugem ne serito, semen ne iacito. praestringit animam atque praegelat hic radicibus arborum , quas positurus adferes. praedoctus esto: alia robustis
Abbreviated transcription (Latin):
rũ uitiũue. hunc oliueti meator. uer¬
giliarũ quadridrua. hunc. caueat in¬
sitor calamiᷤᷤ. gẽmisq in occulator
De ip̃a regionis eiꝰ hora p̃monuisse cõ¬
ueniet. Frͣondem medio die arbora¬
tor ne cedito. cũ meridiẽ ad eẽ. senci¬
as pastor estatẽ contrahente se umbra
pecudem sole in opaca cogito. Cũ estate
pasces. in occidente spectante meridiẽ
post meridiem in oriente. Alit̃. noxiũ.
sicut hieme ⁊ uere in rorulentẽ ducet.
Nec contra septentrionẽ paueris.
Supͣ dictũ dodant᷑ italippiũ tuȩ ab
afflatui ⁊ aluo cita pereunt. Qui
feminas concipi uoles. in hũc
uentũ spec tantes iniri
irimus ut iinehia linea designaretur
umbilicus ꝑ hunc mediũ transuersat
Qura talis hec erit abexortu aeqͥnocti¬
ali. ad occasũ equinoctialem. Et lunes
qui ita secabit agrũ: decumanus uoca¬
bitur. Ducantur dem̃ alie duȩ lineȩ in
aecusis oblique. Eta ut abseptẽtrionis dex¬

Expanded text:
rum vitiumve. hic oleae timeatur verrum vitiumve. hic oleae timeatur vergiliarum quadriduo, hunc caveat insitor calamis gemmisque inoculator. 330 de ipsa regionis eius hora praemonuisse conveniat. frondem medio die, arborator, ne caedito. cum meridiem adesse senties, pastor, aestate contrahente se umbra, pecudes a sole in opaca cogito. cum aestate pasces, in occidentem spectent ante meridiem, post meridiem in orientem; aliter noxium, sicut hieme et vere in rorulentum educere: nec contra septentrionem paveris supra dictum cluduntur ita lippiuntque ab adflatu et alvo cita pereunt. qui feminas concipi voles, in hunc ventum spectantes iniri in media linia designaretur umbilicus. per hunc medium transversa currat alia. haec erit ab exortu aequinoctiali ad occasum aequinoctialem, et limes, qui ita secabit agrum, decumanus vocabitur. ducantur deinde aliae duae liniae in decussis obliquae, ita ut ab septe
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ erit. Ergo ꝑmutatis lateribꝰ.
ut ortus illiꝰ diei ab dextro humerofi¬
at. occasus asiuistro. tc̃ erit hora sexta.
Cũ minuma umbra contra mediũ fiet
homiiẽ.ꝑ huiꝰ mediã longitudinẽ duci
sareulo sulcũ uł ciuere lineã uerbi
gr̃a pedũ xxͥ conueniet: mediãq ĩ
surã. Hocͣ exiñ sinopide circũscribi cir¬
culo paruo qui uocet᷑ umbilicus. Que
pars fuerit auertice umbrȩ. hec erit
uenti septẽtrionalis. Illo tͥ putator arbo¬
rum plagę ne spec tent. ne ue arbusta.
uinea. ⁊ nͥ in affrica cyrenis aegypto illic
flante nearato. queq alia p̃cepimus.
Quȩpars lineȩ fuerit apedibus uni¬
brȩ. meridiem spectans. hec uentũ aus¬
trũ dabit: quẽ agrecis nothũ diximꝰ
uocari. Illinc flatu ueniente. mat̾iã
uim̃q agricola ne tractes. Humidus
aut estuosus italiȩ ẽ: africe quidem in¬
cendia cũ serenitate affert. In hunc ita¬
liȩ palmites spec tant. s ñ plage arbo¬

Expanded text:
minem erit. 327 ergo permutatis lateribus, minem erit. 327 ergo permutatis lateribus, ut ortus illus diei ab dextro umero fiat, occasus a sinistro, tunc erit hora sexta, cum minima umbra contra medium fiet hominem. per huius mediam longitudinem duci sarculo sulcum vel cultro liniam verbi gratia pedunsuram, hoc est in decimo pede, circumscribi circulo parvo, qui vocetur umbilicus. 328 quae pars fuerit a vertice umbrae, haec erit venti septentrionis. illo tibi, putator, arborum plagae ne spectent, neve arbusta vineave nisi in Africa, Cyrenis, Aegypto. illinc flante ne arato, quaeque alia praecipiemus. quae pars liniae fuerit a pedibus umbrae meridiem spectans, haec ventum austrum dabit, quem a Graecis notum diximus vocari. 329 illinc flatu veniente materiam vinumque, agricola, ne tractes. umidus aut aestuosus Italiae est, Africae quidem incendia cum serenitate adfert. in hunc Italiae palmites spectent, sed non plagae arbo
Abbreviated transcription (Latin):
erit quãdui et sol int̃ lunio ⁊ pͥma tota
die secũ da hora noctis uniꝰ distante
silico. ac deiñ t̾cia.⁊usq xu. multiplica
tis horarũ hisdem portionibus. Quin¬
to decimo tota supra terras noctu erit.
eademq sub terris totadie. Sexto deci
mo adpͥme hore nocturne distante
silico subterra aget. easdẽq portiones
horarũ ꝑsingulos dies adicit usq adin¬
ter lunium. ⁊ quantũ pͥmis partibus
noctis detraxerit qd subt̾ris agit. tãtũ¬
ałiti inuissimis ex die adiciet supra
terrã. Alt̾nis aũt m̃sibus xxx imple¬
bit numeros. alternis uͦ detrahet fin¬
gulos. Hec erit racio lunaris. et soł.¬
quocũq die libeat stantib hota diei
sexta sicut ortũ eũ asinistro hum̾o
habeant. contra mediã faciẽ meridi¬
es .⁊ auertice septentrio erit. Qui ita
limes ꝑ agrũ currit. cardo appellat᷑.
Circũagi deĩ meliꝰ est .lte. umbram
suã quisq cernat. Alioquute post ho¬

Expanded text:
erit, quamdiu et sol, interlunio et prima toto erit, quamdiu et sol, interlunio et prima toto die, secunda horae noctis unius dex- tante sicilico, ac deinde tertia et usque XV multtis horarum isdem portionibus. XV tota supra terras nocte erit eademque sub terris toto die. 325 XVI ad primae horae nocturnae dextantem sicilicum sub terra aget easdemque portiones horarum per singulos dies adiciet usque ad interlunium, et quantum primis partibus noctis detraxerit, quod sub terris aget, tantundem novissimis ex die adiciet supra terram. alternis autem mensibus XXX implebit numeros, alternis vero detrahet singulos. haec erit ratio lunaris; vquocumque die libeat stantibus hora diei sexta sic, ut ortum eum a sinistro umero habeant, contra mediam faciem meridies et a vertice septentrio erit. qui ita limes per agrum curret, cardo appellabitur. circumagi deinde melius est, ut umbram suam quisque cernat; alioquin post ho