comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ses qui tũa si gͥ ad Requũ suꝑiori b semis periis
aposuero atq alt̃ utra uicissm. CR. & K..F. ple¬
tro adhibito pellantur dia tessaron distancia con¬
uolumꝰ quinq parab totam cordam .i. spacum abf
adf. diuido actres uniporcioni: duas uero reliquie
dum consonancias dissonantiasq ꝑpendo: Item si dia paso
consonamciam tentare uoluero totam trib parab seco
aqs in unram duasq distribuens easdem simul ł alteru¬
tram pulsam quid conson& ł quid disson& utraq cog¬
redditur ut si totam in quatuor parcui diuisionib
partiamꝰ: atq intres & una tota nerui ꝓlixitas di¬
udatur itaq semispheruĩ trib apositum. triplȩ ꝓ¬

Expanded text:
Si igitur ad K aequum superioribus semisphaeriis apposuero, atque alterutra vicissim E K et K F plectro adhibito pellantur, diatessaron distantiam convolumus, quinque partibus totam chordam, id est spatium ab E ad F divido ac tres uni proportioni, duas vero reliquae dum consonantias dissonantiasque perpendo; item si diapason consonantiam temptare voluero, totum tribus partibus seco, atque in unam duasque distribuens easdem simul vel alterutram pulsans quid consonet, vel quod dissonet utraque cogredditur, ut si totam in quatuor partium divisionibus partiamus, atque in tres et unam tota nervi prolixitas dividatur, itaque semisphaeri
Abbreviated transcription (Latin):
Esi indubitant᷑ consonantiarum racio collituont
tali preussimo acsmplici esfici poter ⁊ uo slennĩto
st regła culigenter extensa. a d. eui eluo senis¬
sheria quas magadas greci uocant insuꝑ apoqae
ita ut abea queest. e curuatura ad ia quod est
Bdiducta linea rectos cireum se angulos esfieran
cum diducta linȩa rectos circum se angullos
cosdem usussint eisde alie equales ꝑante suꝑhas
neruuis seimis pheriũ tangit usq ad. fu punctũ
quorursus abalia parte alt̾o neruus semis pertie

Expanded text:
vero indubitanter consonantiarum ratio colligatur, tali brevissimo ac simplici effici poterit instrumento. Sit regula diligenter extensa Cui duo semisphaeria, quas magadas Graeci vocant, insuper apponantur, ita ut ab ea quae E est, curvatura ad id quod est B diducta linea rectos circum se angulos efficiat.t C. punctum diducta linea rectos circum se angulos eosdem usus sint eisdem aliae aequales paratae. Super has nervus semisphaerium tangit, usque ad F punctum, quo rursus ab alia parte altero rursus nervus semisphaerio
Abbreviated transcription (Latin):
gii ypolidiitono distat. A. O. que est ĩypolidio
lichanos meson. In hipo phrigio autem mese. Itẽ
mese. Ipolidii que est crabea que est mese dori¬
insemitonio distat. Qd hinc poterit agnoci
qm̃ ordinẽ sursum ꝓdeumtẽ eiꝰ meses que est
U pͣoli dii atq eum ordinẽ insur sum ꝓdeu¬
temeꝰ mes esque est doriĩ unꝰ uersi culus non
pagina oistinguit. Quo sit ut mestuo
tos pconsul abea mese que est dorũ integra diatesa¬
mes eonsorania cdiste. Ioti ꝓbat hosmodo Namq̃e

Expanded text:
ypolydii, tono distat a φ, quae est hypolydii quidem lychanos mesen, in hypophrygio autem mese. Item mese hypolydii, quae est C, ab ea quae est mese dorii semitonio distat. Quod hinc poterit agnosci, quoniam ordinem sursum prodeuntem ejus meses, quae est hypolydii, atque eum ordinem in sursum prodeuntem ejus meses quae est dorii, unus versiculus, non pagina distinguit. Quo fit ut mese hypodorii ab ea mese quae est dorii, integra diatessaron consonantia distet, idque probatur hoc modo: nam quae
Abbreviated transcription (Latin):
didlranon roi saanq̃ in frigio est. Ma. mese in lidio et
mese que est mixolidii. id. N ad eã mesenq÷ hi ꝑ¬
mixolidũ id stoni  diatessaron consonatiã
iste. Iopbat᷑ hoc mͦ. Nam mese quest cdoriuid
i. eadem est mixolidii iđ. N. hipate mosom que
adeuiꝰ liba&e modi mesen diatessaron consonam cia
feruat. Ite̾ mese dorii. id. T. ad eam mesen que ẽ
hiꝑmixo lidii queẽ. E diapente consonam ciã
ser uat eaem̃ mese que ẽ dorii. id. T. inqr dine

Expanded text:
distat tono. Nam quae in phrygio est M mese, in lydio est mese quae est myxolydii Η mixolydii diatessaron consonantia distet. Id probatur hoc modo: nam meson quae est dorii, id est π, eadem est mixolydii, id est π hypate meson, quae ad cujuslibet modi mesen diatessaron consonantiam servat. Item mese dorii, id est π, ad eam mesen quae est hypermixolydii quae est r diapente consonantiam servat. Ea enim mese quae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpe cinẽ q̃ ẽ. diatessaron: t rite atit̾ sinon menõ adnetẽ
sen ꝓporcio semitonii. & eũiunctũ ẽ. hoc tetra cꝵdũ cũ
mẽse. Atq ido sinem meñ quasi continuũ ꝙ cũrũceũ
uocatur: & diatonici pͥem gen̾is hoc mͦ ÷ faeda ꝓporcio
Chromaticiũ talis diuisio ÷. Cumonetes sinẽmenõ¬

Expanded text:
proportionem, quae est diatessaron; trite autem synemmenon ad neten sen proportio semitonii, et conjunctum est hoc tetrachordum cum mese: atque ideo synemmenon quasi continuum et conjunctum vocatur. Et diatonici quidem generis hoc modo facta est proportio; chromatici vero talis
Abbreviated transcription (Latin):
x his gͥ que p̃dicta sunt. inceteris uoꝰ arbitror
diuiciꝰ esse laborandũ. Ad hoꝵi enĩ exenplar
eciam reliqua tetra corda meson atq hipaton
texenda sunt. Ac primũ ꝗͥdem diatonici gene¬
ris meson tetra cordum hoc ordine deseribemus.
easit .h. hẏpademeson diadessẽron ad mesen conti¬
nens cõsonãciã: Hec duob tonis acsemitonio ita
diuiditur. Sumo eni mesesiđd. uiti. de yiii: optauam
partem. q̃ ẽ. dl xxui. hanc eidem iũgo fient. ũ c lx¬
XXIIII. eaẽ. lycanos mesondiatonos. iđ m Cuius
niũ int̾ hipatemeson diatoñ ae par hipademeson diado¬
ñ cũstitutũ. idem ĩter. uĩ cxlui e gͣdocc Xxxii.¬
idem uͦ tetracordũ meses hipademeson ĩ chromatico
genere tali racione partimur. Sumo meses diffe
meson chromatice. Relinquĩtur igitui ouo semui

Expanded text:
x his igitur quae praedicta sunt, in caeteris non arbitror diutius esse laborandum: ad horum enim exemplar etiam reliqua tetrachorda meson atque hypaton extendenda sunt. Ac primum quidem diatonici generis meson tetrachordon hoc ordine describemus. ea sit H. hypate meson diatessaron ad mesen continens consonantiam; haec duobus tonis ac semitonio ita dividetur: sumo enim meses, id est IIII. DC. VIII. octavam partem, quae est D. LXX. VI. hanc eidem jungo, fient V. C. LXXX. IIII. nium inter hypaten meson diatonon et parhypaton meson diatonon constitutum, id est inter Idem vero tetrachordum meses, atque hypatemeson in chromatico genere tali ratione partimur. Sumo meses differmeson chromatice. Relinquuntur igitur duo semito
Abbreviated transcription (Latin):
altud tetra cordũ adinesen iungere ut fiat sinem¬
meñ qd̾ est cũ nuctũ hoc mͦ. Nam qm̃ paranetes die¬
deumeñ diatoni que est . cc. Numerꝰ est. ĩuccclUi. hors
terria eisdem addita facit mesen. Hic gͦnumerꝰ indie ze¬
umeñ terracor do .cc. litt̾is adnotatꝰ tono distabat anete
die deumeñ ingen̾e oiatonico ⁊ paranete die teumeñ
diatonos uocabat᷑. Insmenmeñ aut̃ tetra cordo iđ cũ

Expanded text:
aliud tetrachordum ad mesen jungere, ut fiat synemaliud tetrachordum ad mesen jungere, ut fiat synemmenon, quod est conjunctum hoc modo. Nam quoniam paranetes diezeugmenon diatoni, quae est CC, numerus est 3456, horum tertia eisdem addita faciet mesen. Hic ergo numerus in diezeugmenon tetrachordo CC litteris adnotatus, tono distabat a nete diezeugmenon in genere diatonico, et paranete diezeugmenon diatonos vocabatur, in synemmenon autem tetrachordo, i
Abbreviated transcription (Latin):
uoqͥdẽ tetrachorda quȩ sibim& quidẽ cũmaticla
sunt ameseu disiuincta tͥ un geueram suꝑior.se¬
criptio quẽ ad modum locarentur ostendit mninc
ad aliud tetracordum ueni endũ est qđ si nom¬
in eñ uocatur quod iunctũ est ei q̃ est mese qm̃i
enĩ ĩnt̃ neten die deugnieñ ꝙ mnesen. diapẽte c̃ so¬
oanciã esse p̃diximꝰ: ẽ. aut̃ diapente cõsonãci
triũ conoꝵ ac seintosiũ. tresuͦ toni sunt in hoc pe¬
tacordo quoꝵ unus quidem netes diezeumenoñ ati
para netẽ diexeumeñ ditonõ: Alt̾ uͦ paranetes cdie deume¬
non diatoni aderitem diezeumeñ diatono. Terenis
autẽ paramese ad mesem reliquũq semitoniũ crites
die Zeumeñ diatom ad paamesen qm̃q netes
die zeumeñ & parameses teeracordũ abea que est
mese tono disiunctũ est qł est inter paramesem
demesen si ex eo pentachordo qđ est anete die teume¬
non ad mesen abtulerimus tonũ. eum scilierx qincõ¬
toñ. eũ ⁊paranetem die ⁊eu meñ diatoñ: poterimus

Expanded text:
uidem tetrachorda quae sibimet quidem conjuncta sunt, a mese vero disjuncta, trium generum superior descriptio, quemadmodum locarentur ostendit. Nunc ad aliud tetrachordum veniendum est, quod synemmenon vocatur, quod junctum est ei quae estiapente consonantiam esse praediximus est autem diapente consonantia trium tonorum ac semitonii, tres vero toni sunt in hoc pentachordo, quorum unus quidem netes diezeugmenon ad paraneten diezeugmenon diatonon, alter vero parenetes diezeugmenon diatoni ad triten diezeugmenon diatonon, tertius autem parameses ad mesen, reliquumque semitonium trites diezeugmenon diatoni ad paramesen; quoniamque netes diezeugmenon et parameses tetrachordum ab ea quae est mese, eo tono disjunctum est, qui est inter paramesen mesen. Si ex eo pentachordo, quod est a nete diezeugmenon ad mesen, unum abstulerimus tonum, eum scilicet qui cot paraneten diezeugmenon diatonon, poterimus
Abbreviated transcription (Latin):
enarmoniũ uͦ genus hoc mͦ di uidimꝰ. qm̃ei ꝙͣ erat par¬
hipattmeson diatonos ł ea qͣ cat par hipatemeson
chromatioe buos tonos oistabat ad mese optinens
numerũ .G. dcec xxxii. ea ĩ enar monio gen̾e erit
licanos meson enarmonios .l. litt̾a ꝑnotata drios
nichilminus ad mesen optinens tonos. Reln
hanc dimidiani partior fient clui hoc ad ũdcco
xxͦ iiigo sient. Ud cccc.Lxxx.uiii. a. k par hipa

Expanded text:
erat parhypate meson diatonos et parypate meson chromatice duos tonos distabat a mese obtinens numerum V. DCCC. XXX. II. ea in enarmonio genere erit lychanos meson enarmonios, L. littera pernotata, duos nihilonimus ad mesen obtinens tonos. Reliqhanc dimidiam partior, fient C. L. VI. hos ad V. DCCC. XXV. II. jungo, fient V. DCCCC. LXXX. VIII. et ha
Abbreviated transcription (Latin):
uperior gͥ descriptio cordarũ nominaten & as¬
scripta. Uotulas uͦ uixa positas & quecuiꝰ¬
que sit modi suelydii siue phrygii si ue doni
uocabulaꝵ signat Aiectio.S qm hos modosdi¬
ximus inspeciob di apason consonãtie reperiri
age eosdem indiatonco tantum genere des criba¬
mus utqui eoꝵ ordo sit sub aspectu cadens inel¬
legentiam non mortt᷑.
NPERDORIUS

Expanded text:
uperior igitur descriptio chordarum nomina tenet ascripta, notulas vero juxta positas, et quae cujusque sit modi, sive lydii, sive phrygii, sive dorii vocabulorum signat adjectio. Sed quoniam hos modos diximus in speciebus diapason consonantiae reperiri, age eosdem in diatonico tantum genere describamus, ut qui eorum ordo sit, sub aspectu cadens intelligentiam non moretur. perius
Abbreviated transcription (Latin):
uerit toni int̾eas sciamꝰ ẽẽ. distantia Sinu̾sus notulas
ac non pagina distinguit semitonii n ĩgnoremꝰ esse distanciã
his gͥ ita p̃missis si duo ordines inbis dia pason consonantia cõsti¬
tuti sibi inui cem conparant᷑ ut qui ordo sit grauior possit
sumet᷑ ad mediam q̃ ÷ mese: Duoꝵ enĩ ordiñbis diapa¬
son consonancium cuiꝰ mese fuert grauior eiꝰdem totus
lia mediatono aut acucior ui deat᷑ augrauior. Oñs
qͦ nerui si in eo dem genere sint singłi sibimae conpa¬
rati cono acutiores aut grauiores esse uidebiitur

Expanded text:
verit, toni inter eas sciamus esse distantiam. Sin versus notulas, verit, toni inter eas sciamus esse distantiam. Sin versus notulas, ac non pagina distinguit, semitonii non ignoremus esse distantiam. His igitur ita praemissis, si duo ordines in bis diapason consonantia constituti sibi invicem comparentur, ut qui ordo sit gravior possit sumetur ad mediam quae est mese. Duorum enim ordinum bis diapason consonantium cujus mese fuerit gravior, ejusdem tolia media tono aut acutior videatur, aut gravior, omnes quoque nervi si id eodem genere sint, singuli sibimet comparati tono acutiores aut graviores esse videbuntur
Abbreviated transcription (Latin):
eptẽ quidẽ essep̾diximꝰ modos s nichil uideatur
inc̃ gruuĩ qđ octauus suꝑadnexus est huiꝰ enini
adiectionis racionem paulo posterius eloquemur. Nc̃
illud est considerandum qđ hepaginule quas int̾ seͥrec¬
tus leuarum ordo diftinguit alie qui dẽ habent notulas
musicas alie uͦ minime uelud in eom qui inscribitur suꝑ¬
hi ꝑmixolidius Prima quidẽ paginula. G tc̃ia ꝗ
litteris adnotatur. scđ̾a notulis uacat In hacgͥ in¬
ter capidine notu larum tonꝰ int̾ esse monstratur Qd
uero . o: t̾cie atq u quarte pagine notam numpa¬
ginula diuidit. s uersus recto ordine diductꝰ
semitonium eas differre ꝓnumciat qđ ꝓbat᷑ hoc m.
Nam si uI. ꝓs lan banom enos est. q. hipate. hipa ton
I. par hipate. hipaton: Necesserst it̾ planbano meñ qđ ẽ
. & int̾ hipate. hipaton qđ ẽ. o toni esse distantiam: int̾
differentiã contineri: Itaq hoc regularit in cunctis est
consideranduni: Ut si uoc̃ notulas integra pagina disgrega¬

Expanded text:
eptem quidem praediximus esse modos, sed nihil videatur incongruum quod octavus super annexus est. Hujus enim adjectionis rationem paulo posterius eloquemur. Nunc illud est considerandum quod hae paginulae, quas inter se rectus linearum ordo distinguit, aliae quidem habent notulas musicas, aliae vero minime, velut in eo modo qui scribitur hypermixolydius. Prima quidem paginula ω tertia Φ litteris adnotatur. Secunda notula vacat. In hac igitur intercapedine notularum tonus interesse monstratur. Quod vero Φ tertiae atque γ quartae paginae notam non paginula dividit, sed versus recto ordine diductus, semitonium eas differre pronuntiat, quod probatur hoc modo: nam si ω proslambanomenos est, Φ hypate hypaton, γ parhypate hypaton, necesse est inter proslambanomenon quod est ω et inter hypaten hypaton, quod est Φ toni esse distantiam, interdifferentiam contineri jamque hoc regulariter in cunctis est considerandum, ut si vocum. notulas integra pagina disgrega
Abbreviated transcription (Latin):
gen̾e uocũ erdo dispositꝰ. a ꝓsiãbangmeñ inneten
hiꝑboleon : Atq hic sit ħ̾ipodoriꝰ. modꝰ. Si qͥs gͥ¬
ꝓslãbanomeñ in acum̃ ĩ tendat. tono hipatenq
fuit pͥus ꝙ toni susciꝑet. in tensionem. Grit gͥ. tota
constitucio accucior effecta. hupophrigiꝰ modꝰ. Qd̃ si
inhypo phrigio toni rursus intensionẽ. uoces acceꝑint
ypolidii modulacio nascitur. At si hipolidiũ qͥsꝑsemito¬
niũ intendat dorium faciet. Et in aliis qͥdem si¬
mił est. in acum̃ in tensionem q ꝓcessus quoꝵ ñ
ut intelli gencie. solũ racio ep̃hendatur.
uerũ ocłis qͦ formapossit agnosci: ab antiqͥs tri¬
dita musicis descripcio suꝑponenda ÷. Sed qsm̃ ꝑ
uox diu̾sis notulis in signita est. descripcio
pͥus notar̃ uidetur. esse ponenda ut his pri¬
num ꝑ se cognitis in modorum descripcione

Expanded text:
slambanomene in neten hyperboleon, atque hic sit hypodorius modus. Si quis proslambanomenon in acumen intendat tono, hypatenque fuit prius quam toni susciperet intensionem. Erit igitur tota constitutio acutior effecta hypophrygius modus, quod si in hypophrygio toni rursus intensionem voces acceperint, hypolydii modulatio nascetur. At si hypolydium quis semitonio intendat, dorium faciet, et in aliis quidem similis est in acumen intensionemque processus. Quorum, non ut intelligentiam solummodo ratio comprehendatur, verum oculis quoque forma possit agnosci, ab antiquis tradita musicis descriptio supponenda est; sed quonivox diversis notulis insignita est, descriptio prius notularum videtur esse ponenda, ut his primum per se cognitis in modorum descriptione
Abbreviated transcription (Latin):
patemeson ĩ paramesen ea ꝙ ẽ. prima. Atera uͦ.s.D
u iđ . ⁊ .R & F.l. minime statutis uocib clause sunt.
Nã par hipate & lichane. & tride & paranete instabiles
approbantur. Simił aut̃ racio erit si anete die. ⁊eugnieñ
in grauiorem partem id admesen c̃sonãcie huiꝰ species
cũ si derentur eisoem enĩ in mobilib uocib q̃ suꝑiꝰ dicte
sunt c̃tinebũtur. Siue ab hipate meson sen amese sue
a paramese. siue &iã anete hiꝑboleon cõsonãcias ad gra¬
uiorẽ partem ducamꝰ: duarũ q̃ statutis uocib choercẽat᷑:
ñ poterit ẽẽ. distinctio: Diapason uͦ co̾sonãcie siue abhipa¬
te hipaton inparamesen siue anete htꝑboleon. In
mesen ordo sumatur:tres tãtum mͦ s̃pecies obtinebit:
q̃ in mobilibꝰ uocib choerceantur. Nã ab hipote hipaton
ordientib una ẽ. a .h. Eaq̃ ẽ. pͥma ab ipate hipaton in
paramesen. Alt̾a . d. Mea ꝙ̃ qͦrta est. Ab hipatemieson¬

Expanded text:
pate meson in paramesen, ea quae est prima. Altera vero G pate meson in paramesen, ea quae est prima. Altera vero G est E I et F K, minime statutis vocibus clausae sunt. Nam parhypate, et lychanos, et trite, et paranete instabiles approbantur. Similis autem ratio erit si a nete diezeugmenon in graviorem partem, id est ad mesen, consonantiae hujus species considerentur, eisdem enim immobilibus vocibus, quae superius dictae sunt, continebuntur. Sive autem ab hypate meson, seu a mese, seu a paramese, sive etiam a nete hyperboleon consonantias ad graviorem partem ducamus. Duarum quae statutis vocibus coerceantur, non poterit esse destructio. Diapason vero consonantiae sive ab hypate hypaton in paramesen, sive a nete hyperboleon in mesen ordo sumatur, tres tantummodo species obtinebit, quae immobilibus vocibus coerceantur. Nam ab hypaten hypaton ordientibus una est A B, ea quae est prima ab hypate hypaton in paramese. Altera D L ea quae est quarta ab hypate
Abbreviated transcription (Latin):
pate hipadon ĩ hipatẽ meson ea q̃ ẽ. ⁊̃ hoc ordine
pͥma. N ã cetere ñ statutis uocib t̾minãtur. ut
b . s.c. Fͦ. Nã & ꝑhipate bipaton. & par hipate meson¬
& lycanos bipaton & lycanos meson: mobiles esie
montratesunt. Qd̃ sirursus ab hipate meson
d iatesseron cõsonãciã in choamus. Erit species.
diatesseron statutis uocib t̾minota. G.D. Ea qͦ est
pͥma iđ ab hipatemeson ĩmesen. Reliq̃uͦ minime
die zeugmeñ ñ ꝓba̾tur. ĩ mobiles. Rursurs sieãdem
diatesseron paramese suscipiat ordiendã. Erit q̃
iã a paramese in neten die reugrienon . q̃
est prima. Nãcetere q̃ sunt. R qͣ. &.l.x. Mobi¬
libus. terminãtur senis. plã trite die reugmeñ
& paranete die zeumen᷑ & trite hiꝑboleonet
paranete hiꝑboleor mobiles esse p̾diximꝰ
Item dapente cõsouãcia duas tantũ mͦ species.
anet que statutis uocib in cluduntur
Ut si abipatemeson ordiant᷑ una quidẽ est.d.h. id ab hi¬

Expanded text:
ne prima. Nam caeterae non statutis vocibus terminantur, ut B E C F. Nam parhypate hypaton et parhypate meson, lychanos hypaton et lychanos meson mobiles esse monstratae sunt. Quod si rursus ab hypate meson diatessaron consonantiam inchoemus, erit species diatessaron statutis vocibus terminata G D, ea quae est prima, id est ab hypate meson in mesen. Reliquae minime, diezeugmenon non probantur immobiles. Rursus si eamdem diatessaron paramese suscipiat ordiendam, erit quoid est a paramese in nete diezeugmenon, quae est prima. Nam caeterae quae sunt I M et K N mobilibus terminantur sonis. Nam triten diezeugmenon, et paraneten diezeugmenon, et triten hyperboleon, et paraneten hyperboleon mobiles voces esse praediximus. Item diapente consonantia duas tantummodo species tenet, quae statutis vocibus includuntur. Ut si ab hypate meson ordiamur, una quidem est D H, id est ab hy
Abbreviated transcription (Latin):
medie int̾iectesunt. cõstat. Bis oiapason aut̃
.a. ꝓsiãbano menos innetem hiꝑboleen cũ his q̃ in
medio sunt. int̃ posite cõsiđa t᷑. has gͥ constituci¬
ones si qͥs totas faciat. acuciores ł ingrauiꝰ totas
remittat scd̵̃m supͣ dictas diapason cõsonãcie speci¬
es efficiet modos septem quorũ nomina sunt hec :

Expanded text:
mediae sunt interjectae constat. Bis diapason autem a proslambanomenon in neten hyperboleon, cum his quae in medio sunt interpositae consideratur. Has igitur constitutiones si quis totas faciat acutiores vel in gravius totas remittat, secundum supradictas diapason consonantiae species efficiet modos septem, quorum nomina sunt haec:
Abbreviated transcription (Latin):
Quĩta ab eo qd̵ est. L. ad C. Sexta ab eo qd̃ est.
.Re ad .ẜ. Septima ab eo qd̃ est . h. ad .A. liquet gͥ
ex his q̃ dicta sunt. diatesseron cõsonãçiã semel
tancũ iu mobilibꝰ ac statuitis uocibꝰ c̃tineri. Nã

Expanded text:
quinta ab eo quod est K ad C; sexta ab eo quod est quinta ab eo quod est K ad C; sexta ab eo quod est I ad B; septima ab eo quod est II ad A. Liquet igitur ex his quae dicta sunt, diatessaron consonantiam semel tantum in immob
Abbreviated transcription (Latin):
habebit diatessarõ quidem species tres. Diapẽte
autem spẽs quatuor. diapasõ uͦ species septe̾.
Inꝑq unaminꝰ spẽs erit quam fuerĩt uoces t
eITIII A mese ceteras ordiamꝰ: diatessaron conso¬
nancie spẽs sunt tres hoc modo. Unaeqͣuidẽ ent¬
ad ẜ. & huc usq diatessaron spẽs ꝓgrediũ¬
tur id circo quiah uc usq spẽs binos continent
neruos eiusoẽ diatessaron: ut s.d. quidẽ
diatessarind.a. diu̾saerit abea que est od.
unũ enĩ solum G. ꝑ consonamcie neruii. con¬
tinebit idid. solum: Excessit gͥ s d. consonã¬
ciam atq i dõ diacessaron tres spes habere
phibet᷑  inceteris quidem cõsonãciis idem est.
Una qͥdem ab eo qd̃ ẽ. H. ad .d. alia uͦ abeo q̃
est. Giadis alia aut᷑ ab eo qd est . fͦ. ad .i.
aua cuit̃ ab eo qd est. E ad. A. Diapasos
uͦ consonãcie septẽ ert̃ species hoc mͦ. prima
ab eo qd̃ ẽ. O. ad .G. scđa ab eo qd̃ est. x ad. f. Tercia
abec est. N. ad .E. Quarta ab eo qd̃ est. Mad d

Expanded text:
habebit diatessaron quidem species tres, diapente autem species quatuor, diapason vero species septem. Semperque una minus species erit quam fuerint voces, ut enim a mese caeteras ordinamus diatessaron consonantiae species tres sunt, hoc modo: una quidem ad B, et huc usque diatessaron species progrediuntur. Idcirco quia huc usque species binos continet nervos, ejusdem diatessaron, ut G D quidem diatessaron D A, diversa non erit ab ea quae est G D, unum enim solum G D consonantiae nervum continebit, id est D solum. Excessit igitur G D consonantiam, atque ideo diatessaron tres species habere perhibetur. Et in caeteris quidem consonantiis idem est. est H ad D; alia vero ab eo quod est G ad C; alia ab eo quod est F ad B; alia autem ab eo quod est E ad A. Diapason vero consonantiae 7 erunt species, hoc modo: prima ab eo quod est O ad G; secunda ab eo quod est N ad F; tertia ab eo quod est M ad E; quarta ab eo quod est L ad D;
Abbreviated transcription (Latin):
nicas Eenarionias uocamꝰ: n intotũ mo bilos aut in¬
mobiles quas parhipatas tritas indiatono łeromate li¬
chanas aut̃ ł paranetas in en armonio genere dicimꝰ
est Prmieautẽ consonancie sunt diapason dia pete
di atessaron Species autem est quedam positio ꝓpͥam
habens formã scđm uñ quodq genꝰ in unius cuiꝰq
ꝓportionis consonanciã facientis tͥminisc onstituta
ut in diatanco genere. Nam sidteTum enon detra¬
cor dñ int hiꝑ boleon tetra cordum mesenq ponamꝰ
Sultracto sclic& sinẽm enõ detrachordo erunt: au
nerui atsi abhis ꝓlanbano menos detrahatur eñe
XIIII.hugꝰ disponãtur hoc modo Stcua.hipa¬
o. in pate meson. E parhipate meson. E li chanos
meson .G. mese h paramese. Etrite die reumeñ
I. paranete diez eumenͣ. m nete die zeumen.
trite hi ꝑ boleon. x. paranete hiꝑboleon. One

Expanded text:
on in totum mobiles aut immobiles, quas parhypatas tritas in diatonico vel chromate, lychanos autem vel paranetas in enharmonico genere dicimusest; primae autem consonantiae sunt diapason, diapente, diatessaron. Species autem est quaedam positio propriam habens formam secundum unumquodque genus in uniuscujusque proportionis consonantiam facientis terminis constituta, ut in diatonico genere. Nam si diezeugmenon tetrachordum inter hyperboleon tetrachordum mesenque ponamus, subtracto scilicet synemmenon tetrachordo, erunt 15 nervi. At si ab his proslambanomenos detrahatur, ego disponantur hoc modo. Sit A hypaD hypate meson, E parhypate meson, F lychanos meson, G mese, H paramese, I trite diezeugmenon, K paranete diezeugmenon, L nete diezeugmenon, M trite hyperboleon, N para
Abbreviated transcription (Latin):
x diapason gͥ cõsonãcie specieb existunt qͥa pellã¬
tur modi quos eosoem tropos. ł tonos nominant. Sunt
gͥ tropi cõstituciones in totis uocũ ordinib. ł grauita.¬
te. ł acumine differentes. Constitucio uͦ ẽ. plenũ ue¬
uiti modulacionis corpꝰ excõsonãciat. cõ iuncꝰtione
bono meñ in mesen ceteris q̃ sunt medie uocib
an numeratis. ł amesen rursus in netem hiꝑbole

Expanded text:
x diapason igitur consonantiae speciebus existunt qui appellantur modi, quos eosdem tropos vel tonos nominant. Sunt autem tropi constitutiones in totis vocum ordinibus, vel gravitate, vel acumine differentes, constitutio vero est plenum veluti modulationis corpus ex consonantiarum conjunctione banomenos in meson caeteris quae sunt mediae vocibus annumeratis, vel a mese rursus in ne
Abbreviated transcription (Latin):
cdeedem sunt s trite sinẽ meñ en armomos est diu̾sa. Itẽ
ꝑ hipate mesondiatonos & parhipate meson chromatichu
eedẽ notant᷑. S in en armonio genere ͤ suꝑius trite pa
ita hic
hipate iux ca hipatas meson quidem inueniũtur. Ui autẽ
acfoni acũ me diuer sist᷑ ceteris Nursus. parhi pate hipa¬
ton diatonos & parhipate hi paton cromatiça eadem est
s n̾eadẽ e c̃in enarmonio genere querit᷑: S ut harũ
ñ plena mutabilitas clarius cum liquescat ad hiꝑboleõ
tetrachordum redeamus In hoc gͥ q̃ indiatonico atq
cromatico genere tͥte hiꝑboleon ẽ eadem mutat᷑ in
en armonio & sit paranete. Item que łte die zeu
armonio dicitur. auetino sinẽ men᷑ in chromatico

Expanded text:
s est diversa. Item parhypate meson diatonos, et parhypate meson chromatica eaedem notantur. Sed in enharmonio genere sicut superius trite, ita hic parhypate juxta hypates meson quidem inveniuntur, vi autem ac soni acumine diversae sunt caeteris. Rursus parhypate hypaton diatonos et parhypate hypaton chromatica eadem est. Sed non eadem est cum in enharmonio genere quaeritur. Sed ut harum non plena mutabilitas clarius colliquescat ad hyperboleon tetrachordum redeamus, in hoc igitur quae in diatonico atque in chromatico genere trite hyperboleon est, eadem mutatur in enharmonio, et fit paranete. Item quae trite diezeharmonio dicitur quae trite synemmenon in chromatico
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa est enĩ paranete hiꝑboleon diatonos Ala
paranete hiꝑboleon cromatica:. Aliti trite enarmo¬
nios. Diuerse sant eciam paranete hiꝑboteonꝰ ͤ ⁊ eu¬
meñ diatonos atq cromatica nec̾ eadẽ q̃ inge¬
nerib ceteris trite die zeuine ñ enar in onios

Expanded text:
ia est enim paranete hyperboleon diatonos, alia paranete hyperboleon chromatica, alia trite enharmonios. Diversae sunt etiam paranete diezeugmenon diatonos, atque chromatica. Nec est eadem quae in generibus caeteris trite diezeugmenon enharmonios
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽdum quẽ ad modũ ꝑconsonancias musicas iussa aba¬
liqͦ inꝑata possumꝰ spacia nunc excendẽ nunc u̾remit¬
tere i daũ linealit̾ fiat line eq quas descͥ bunꝰ uocis ac¬
cipiantur loco s iam sese racio ipsa demonstrae. Sit ꝓpa¬
sitũ tonis paciũ ꝑ consonanciã sumere ir acutun. scilig&
atq grauem sit somis . p. ab hoc intenco aliuim sonu
quidia pente spatio abeo qd̃ est . B. dista eum quiẽ. c
aboc remitto diatessaron consonamciã. ad id qd̃ est .d.
& qnĩ int chapente adiatessaron tonus differem tiam¬
i facit : D. spacium conus reꝑtus est:¬
Ad grauiorẽ uͦ partem itamo¬
dulabim᷑ tonũ abeo qd̃ est

Expanded text:
dum, quemadmodum per consonantias musicas imperadum, quemadmodum per consonantias musicas imperata possimus spatia nunc extendere, nunc vero remittere. Id autem linealiter fiat, lineaeque quas describimus vocis accipiuntur loco. Sed sese jam ratio ipsa demonstret. Sit propositum toni spatium per consonantiam sumere, in acutum scilicet atque gravem. Sit sonus B, ab hoc intendo alium sonum qui diapente spatio ab eo quod est B distet ad eum qui est C. Ab hoc remitto diatessaron consonantiam ad id quod est D, et quoniam inter diapente ac diatessaron tonus differentiam facit, D B spatium tonus repertus estAd graviorem vero partem ita modulabimur tonum. Ab eo quod est
Abbreviated transcription (Latin):
insemitonui mintis atq in apotomem. Diuidit᷑ eiam in
duo semitonia & conma. Qfit ut duudatur in .iiͦii
dia scismata & coma. in tegrũ uͦ dimidium toni qd̃ẽ
semi toniu constat ex duobusdiascismatib Qd ẽ unũ semi¬
tomum minꝰ: & schismate qđ ẽ dimidium conmatis.
mate cuiniunctꝰ est. Siquis i dintegredaude reuelit:
faci& unũ semitonium cominatisq dimidium. S unũ
semitonium aiuditurĩduo diachimata. Oummi dium
uͦ cominatis unũ schismaᷤ. łi ecte gͥ dictume̾ urcegre
dimi dium tonũ induo diachismata atq unum schis¬
ma: posse partiri. Quofit ut integrum semitoniũ anu¬
nore seinitonio uno schismate differencie uideatur:
a potome aut̾ aminore semitonio duobus chismatib differt:
differt enĩ cominate. s duo schismata: uuii̾ p ficiunt. mina:
Iiiii. De zoni partipos penconssonantias sem̃dis:
eddehis quidẽ hactenus. nunc uͦ illud iudet᷑eẽ.

Expanded text:
in semitonium minus atque apotomen; dividitur etiam in in semitonium minus atque apotomen; dividitur etiam in duo semitonia et comma: quo fit, ut dividatur in duo diaschismata et comma. Integrum vero dimidium toni, quod est semitonium, constat ex duobus diaschismatibus, quod est unum semitonium minus, et schismate, quod est dimidium commatis. mate conjunctus est, si quis id integre dividere velit, faciat unum semitonium minus, commatisque dimidium. Sed unum minus dividitur in duo diaschismata. Dimidium vero commatis unum schisma est. Recte igitur dictum est integre dimidium tonum in duo diaschismata atque unum schisma posse partiri. Quo fit ut integrum semitonium a minore semitonio uno schismate differre videatur, apotome autem a minore semitonio duobus schismatibus differt, differt enim commate; sed duo schismata unum perficiunt comma. CAPUT IX De toni partibus per consonantias sumendis. Sed de his quidem hactenus. N
Abbreviated transcription (Latin):
quinq: tonis ac dueb minorib senitonis cõ¬
metur suꝑantq sexto ni di apason consenanidã
uno cooiate: non est dubiũ quintonis quinis abutroꝙ
is̃patio sublatis fiant reliqua ex dia pason quidam
duo semitona minora. Desex uͦ tonis tonus atq bic
comis: hec duo seniitonia q̃re linguuntur uinca coma¬
te. Qd̃ si eis dẽ dnobus semitoniis commare ponatur
equabunt tonum. Constat gͥ unus tonus duobus semi¬
toniis minorib & commate qd̾ in.Uni.cliii. unitaab
inuentur equari: UIII. DEMINORIBUS SEM ITONTII
int̃uallis :
itilolaus gͥ hec atq his minoras pacia talibus diffi¬
nicionibus includit Diesis inquid est spaciũ quo
maiorẽ sesquitercia ꝓporcio duobus tonis. Com ina
uͦ est spacium qđ maiorẽ sesqui octaua ꝓporcio
duabus chesibidẽ ouob semgomis minoribus. Sehis
ma est dumdium commatis. diã chisma uͦ dumni du
dieseos idẽ. semitonii minoris: Ex quibus illus
colligiͥtur qnĩ tonus quidem diui ditur pͥnciplalit̃

Expanded text:
quinque tonis ac duobus minoribus semitoniis continetur, superantque sex toni diapason consonantiam uno commate, non est dubium quin tonis quinis ab utroque spatio sublatis fiant reliqua ex diapason quidem duo semitonia minora, de sex vero tonis tonus. atque hic tonus haec duo semitonia quae relinquuntur vincit commate. Quod si duobus eisdem semitoniis comma reponatur, aequabunt tonum; constat igitur unum tonum duobus semitoniis minoribus et commati, quod in 7153 primis unitatibus invenitur, aequari. CAPUT VIII. De minoribus semitonii interrallis. Philolaus igitur haec atque his minora spatia talibus diffinitionibus includit. Diesis, inquit, est spatium quo major est sesquitertia proportio duobus tonis. Comma vero est spatium quo major est sesquioctava proportio duabus diesibus, id est duobus semitoniis minoribus.ma est dimidium commatis, diaschisma vero dimidium dieseos, id est, semitonii minoris. Ex quibus illud quanquam tonus quidem dividitur principaliter
Abbreviated transcription (Latin):
U Roeo admrodoo phi lo laus tonom diuidat.
Ntilo. laus uͦ phitagoricꝰ alio mͦ tonum diuidẽ¬
ͭ enptauit. statuens scilic& pͥmordium com abeo
numero qui pͥmuscubum apͥmo inpari qđ mati¬
me apud pithagoricos honorabile fuit . efficerae. Nã
mimerum cono distat eandem. tnarii differenciam
seruans Ternarius enĩ.xxiiii. sũme octaua pars est
que eisdem ad dica pͥmum a tnario ꝙybum .x.uii
toniũ minꝰ appellauer̃: harum uͦ differemtiam comma.
ac pͥmũ die sin inxiii. unitatibus constare arbitrat᷑. e.
numerus idẽ .xiii. ex nouenario tnario atq unita te
consistat que unitas puncti obtineat locum Ternarius
uͦ pͥme in paris lince. Nouenarius pͥmi in pariq uadrati
Exhis gͥ causis cĩ xiii. dies inponat qd̾ semitomũ ñ cu¬
patur: relinquã. xcuii numeri partem que xiiii.i. ni¬
tatibus continetur a potomẽ esse constituit S qmi incor
.XIII. XxIIII. unitas differentiã facit uni tatem loco

Expanded text:
 Quemadmodum Philolaus tonum dividat. Philolaus vero Pythagoricus alio modo tonum dividere tentavit; statuens scilicet primordium toni ab eo numero qui primus cubum a primo impari quod maxime apud Pythagoricos honorabile fuit efficeret. Nam cd 24 numerum tono distat, eamdem ternarii differentiam servans. Ternarius enim 24 summae octava pars est. Quae eisdem addita primum a ternario cubum 20 ac 7 itonum minus appellavere. Harum vero differentiam comma ac primum diesim in 13 unitatibus constare arbitratur, eo numerus, id est 13, ex novenario ternario atque unitate consistat, quae unitas puncti obtineat locum. Ternarius vero primae imparis lineae. Novenarius primi imparis quadrati. Ex his igitur causis cum 13 diesim ponat, quod semitonium nuncupatur, reliquam 27 numeri partem quae ex 14 unitatibus continetur, apotome esse constituit. Sed quoniam inter 13 et 14 unitas differentiam facit, unitatem loco
Abbreviated transcription (Latin):
iigeo meonca ꝓporcione: S aut disferencias equas face poris
ut sit equalitas scd̾m arithmneticã medietatem aut arno¬
nicam inter eos dem tminos medius numerus collocatus faas¬
& medietatem autquãlibet aliam quarum in arhmetias
fecimnus mencionem. Qd̾si id demonstrabit᷑ nec illud quidẽ
constare poterit sesqui octauam ꝓporcionẽ q̃ tonus est indi¬
nudia posse discerni Quamdoq uidẽ sesqui octaua omis
insuꝑ particulari inequalitatis gonere consistit Idũ melius
inducione mionstrabitur: Nlam si ꝑsingulas ꝓporciones &¬
sideratione deducta scilic&e suꝑ particulares nulla r susant¬

Expanded text:
rtione, sed aut differentias aequas facere potest, rtione, sed aut differentias aequas facere potest, ut sit aequalitas secundum arithmeticam medietatem, aut harmonicam inter eosdem terminos medius numerus collocatus faciet medietatem, aut quamlibet aliam, quarum in arithmeticis fecimus mentionem. Quod si id demonstrabitur, nec illud quidem constare poterit, sesquioctavam proportionem, quae tonus est in dimidia posse discerni, quando quidem sesquioctava omnis insuperparticulari inaequalitatis genere consistit. Id vero melius inductione monstrabitur. Nam si per singulas proportiones consideratione deducta, scilicet superparticulares, nulla prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
nonposse ꝑficẽ si sigillatim considerata tractentur: atq idõ¬
Abnoc gͥ ultimo numero sex tom in sesqui octaua ꝓporcio¬
ne constituti locẽtur homodo Dispositis pͥmĩ octuplis t̾minis
ut octaue tm̃inoꝵ partes ipsoxtm̃moꝵ laterib adiũgant᷑. Sit au delm
diapason ad sex tonos. nullo mͦ ꝑuenire. S gm̃ aristoxentis
misicus iudicio aurium cuncta ꝑunttens hec semitonia
ñ arbitratur. ẽẽ. scđm pẏthagoricos contractiora dimidio
s sic̃ semitonia dicantur. Ita esse di midietates tonorum
Seeisdem rursus paulisꝑ est disputandum. Pemonstandũꝙ¬
est pͥus uullam suꝑparticularem habicu dinen notoi numnero
posse dnudi integra medietate. Int duos enĩ numerossus¬
pasticularem ꝓporcionẽ continentes. Sue illi siut pͥncipales
quorum ẽ unitas differentia. Siue posteriores. nullus ita poce¬
rit me dius numerus collocari: utquã mnimꝰ pporcioneu
cen& ad medium eam mediuis cetieat adexcrenti e oulist¬

Expanded text:
non posse perficere, si sigillatim considerata tractentur, atque idAb hoc igitur ultimo numero sex toni in sesquioctava proportione constituti locentur, hoc modo dispositis, primum octupiis terminis, ut octavae terminorum partes ipsorum terminorum lateribus adjungantur; sit autem dmusicus, judicio aurium cuncta permittens, haec semitonia non arbitratur esse secundum Pythagoricos contractiora dimidio, sed sicut semitonia dicuntur, ita esse dimidietates tonorum, de eisdem rursus paulisper est disputandum, demonstrandumque prius nullam superparticularem habitudinem noto numero posse dividi in integram medietatem. Inter duos enim numeros superparticularem proportionem continentes, sive illi sint principales, quorum est unitas differentia, sive posteriores, nullus ita poterit medius numerus collocari, ut quam minimus proportionem tenet ad medium, eam medius teneat ad extremum, s
Abbreviated transcription (Latin):
dius inter eos numerus non sit. ẽosdem bmario quo scilicȩ¬
xuiii. ac xuiii. Interhos uͦ naturalis numerus cadit
cõparatꝰ habae eũ totũ & eiꝰ septunam decunã partem. Sep¬

Expanded text:
dius inter eos numerus non sit eosdem binario, quo scilicedius inter eos numerus non sit eosdem binario, quo sciliceur 16 ac 18, inter hos vero naturaliter numerus cadit comparatus habet eum tonum, et e
Abbreviated transcription (Latin):
lib& uoci duob tonis ac semitomo integro distan s uocula
conparetur: ⁊d ñ ẽ tͥ consonũ natura monstratur Dqni
S qñ sensus om̃is que minima sunt conphendẽ neqͥuest
Idcircohanc differentiam que ultra consonu ꝓcedit sensĩ
aurium nom posse distinguere: Fore autem ut de p̃hendit
sifrequetissime talis paracula ꝑ eos de crescat erroros
Nam qđ inminito aut sane cernitur compositum cũ iuto¬
tumq cũ iam magnũ esse ceꝑit ꝑ uidet᷑. Aqua gͥ ꝓporcioẽ
est ordiendum: anconp̾endiuĩ dabimus questioni si abeo
dequo qł erit᷑ ordiamur. Id uͦ est conus induo posit
ad modum non possit induo equa diuidi demonstrãdũ
est. Quam demonstracionẽ si quis ad reliquas suꝑ paracu¬
lares conparaciones tranfferat similit᷑ demonstrabitur suꝑ¬
particularem inequa noto atq integro numero seꝑgrari
nonposse. Trimigͥ tonum continentes numeri suntꝰ.Uiii.
atq UIIII.S qm se isti ita naturalit᷑ consecumtur ut he¬

Expanded text:
egro distans vocula comparetur, id non esse consonum natura monstratur. Sed quoniam sensus omnis quae minima sunt comprehendere nequeat, idcirco hanc differentiam, quae ultra consonum procedit, sensum aurium non posse distinguere, fore autem ut deprehendatur, si frequentissime talis particula per eosdem crescat errores. Nam quod in minimo haud sane cernitur, compositum conjunctumque cum jam magnum esse coeperit pervidetur. A qua igitur proportione est ordiendum an compendium dabimus quaestioni, si ab eo de quo quaeritur ordiamur. Id vero est tonus, in duo aequa dum, et quemadmodum non possit in duo aequa dividi demonstrandum est. Quam demonstrationem si quis ad reliquas superparticulares comparationes transferat, similiter demonstrabitur superparticularem in aequa noto atque integro numero separari non posse. Primi igitur tonum continentes numeri sunt 8 atque 9. Sed quoniam se isti ita naturaliter consequuntur, ut me
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ gͥ disposicionis hec racioẽ continuus enĩ uersusqͥlimes
ducitur octuplosnumeros ten& Asexto uͦ ochuplo sesqͥ¬
octaue ꝓporciones ducim tur ubi uͦ octauas partesscͥ ip¬
simus octaue sunt eorum numerorum partes quib ad¬
iacent Que si eis dẽ quib ad iacent aponantur posteri¬
ores numeros croant ut inpͥmo quiẽ. ceł xũ. cxl iiii. huiꝰoc¬
teris inuenitur: Si gͥ ultimꝰ nimerus qui est. dxx̃i eccẽxli
duplus esset pͥoris numeri qui est. cchcũ. cxliiii. recte dia¬
pason sextonis constare uidẽt᷑. Nc̃ aut̃ siminimi numeri idẽ
pͥoris duplicem cum quiramꝰ ille duplex minor erit eonume¬
ro qui est maximꝰ ac pꝰtremꝰ. nam. ccl̃cũ. cxliiii. numeri
duplus est. qui ad eum dia pason consonanciam ten&. dxxiiii.
cclxxxuiii. hic gͥ minor est eo numero qui sextum retu. &
tonũ eo scilicae quiẽ. dxxxi ccccxli. Admor ÷ gͥ diapason
consonantia sextonis: atq idꝗͦ. U toni diapaso consonam ciã suꝑ¬

Expanded text:
ur dispositionis haec ratio est. Continuus enim versus, qui limes dicitur, octuplos numeros tenet. A sexto vero octuplo sesquioctavae proportiones ducuntur. Ubi vero octavas partes scripsimus, octavae sunt eorum numerorum partes, quibus adjacent. Quae si eisdem quibus adjacent apponantur, posteriores numeros creant, ut in primo, qui est 262144. Hujus octeris invenitur. Si igitur ultimus numerus qui est 531441 duplus esset prioris numeri qui est 262144, recte diapason sex tonis constare videretur. Nunc autem si minimi numeri, id est prioris, duplicem conquiramus, minor erit eo numero qui est maximus ac supremus. Nam 262144 numeri duplus est qui ad eum scilicet diapason consonantiam tenet 524288; hic igitur minor est eo numero qui sextum retinet tonum, eo scilicet qui est 531441. Minor est igitur diapason consonantia sex tonis. Atque id quod sex toni diapason consonantiam sup
Abbreviated transcription (Latin):
retinent ꝓporciones. S t̾c̃ius ad quartu᷑ semitonu minoris
ut supͣ monstratum est. Si gͥ.cclͥ. oc taua eis dem quoꝵ
octaua est aponat᷑fient. cchaxuiii. qui cxcii. conpaniti
ses qualterum spacium ꝓporcionis efficient. Quo circa des qͥdẽ
toni sunt : sipͥmꝰ ad scd̃m scd̃s ad tc̃ui quintꝰ conferat᷑ ad quartũ
semitomum uͦ minꝰ. tc̾ii ad quartum t̾minu conparatiocene
Qd sidiatessaron quidẽ duoꝵ conorum est ac semitonii minoris
Diapente uͦ tͥũ conoꝵ ac semitonii imoris. Iuncte uͦ diatessa¬
ron ac diapente unũ diapason uidentur efficere. Erũt qͥq
toniae duo spacia semitoniorum minoraq̃ unu tonu n iude¬
antur implere Nõẽ gͥ diaposon consonãcia constans sex coniSut
aristoxenus arbitratur qđ innimeris qͦ dispositum eiudẽt
apparae Sex enĩ tom in ordinem disponantur. scilice in sesqͥ

Expanded text:
retinet proportiones. Sed tertius ad quartum semitonii minoris, ut supra monstratum est. Si igitur 256 octava eisdem quorum octava est apponatur, fient 288. Quibus 192 comparati, sesquialterum spatium proportionis efficiunt. Quocirca tres quidem toni sunt, si primus ad secundum, secundus ad tertium, quintus conferatur ad quartum. Semitonium vero minus tertii ad quartum terminum comparatio tenet; quod si diatessaron quidem duorum tonorum est ac semitonii minoris, diapente vero trium tonorum ac semitonii minoris, junctae vero diatessaron ac diapente unum diapason videntur efficere, erunt quinque toni et duo spatia semitoniorum minora, quae unum tonum non videantur implere. Non est igitur diapason consonantia constans sex tonis, ut Aristoxenus arbitratur, quod in numeris quoque dispositum evidenter apparet. Sex enim toni in ordine
Abbreviated transcription (Latin):
int. c̃.ac. u. nullo mͦ cad&. Minor est enim. c̃.s̃. ꝓporcic
.c.ã. ꝓportione. Ad maiorem gͥpartem medietas ratapo¬
coni: &c̃.a sutẽ ꝓportio que ẽ maior pars toni. Ad ꝓpor
sexta decima. c̃̃. aut̾ sesqui septima decima. Nõ est
dubium quin in tegra medietas int̾ ses qui sextam decim̃a
ac ses qui septiã decimam cadat. s hoc in tegro nume¬
ro nullo mͦ poterit inueniri.

Expanded text:
inter C ac B nullo modo cadet. Minor est enim C B proportio C A proportione. Ad majorem igitur partem medietas rata potoni, A C autem proportio quae est major pars toni A D propoortio sesquisextadecima, C B autem sesquiseptimadecima, non est dubium quin integra medietas inter sesquisextadecimam ac sesquiseptimamdecimam cadat. Sed hoc in integro numero nullo modo poterit inveniri.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hunc uͦ ordinen spectans & conpositas ex mutipł
& suꝑ particulari. ł multiplici & suꝑ parcienti ꝓpor̾¬
ciones. lector diligens speculabitur S dehis om̃bus
U CUR ONULT Iplicitas ceteras. ANTcillat.
ed inhis illud est considerandum qd
multiplex

Expanded text:
Ad hunc ordinem spectans et compositas ex multiplici et superparticulari, et ex multiplici et superpartienti proportiones, lector diligens speculabitur. Sed de his tamenCAPUT V. Cur multiplicitas antecellat. Sed in his illud est considerandum quod multiplex
Abbreviated transcription (Latin):
& ccxliii. octonario multiplicati sunt Si enĩ unꝰ numerus
duos quos lib& numero smultiplic&. qui ex ea mulap̾lica¬
cione nascumtur me ademert᷑ ꝓporcione qua fuerunt hi nu¬
TONIS NON CONSTeT
ed quĩ dediatessaron consonantia latiꝰ diximus breuuiꝰ
& peno puris numens de diapason acdiapente conso¬
nanciis disseramꝰ diapente constat extͥb tonis ac semitonio
ide̾ ex dia tessaron & tono. Disponant᷑ enim numeri quos

Expanded text:
 243 octonario multiplicati sunt. Si enim unus numerus duos quoslibet numeros multiplicet, qui ex ea multiplicatione nascuntur, in eadem erunt proportione qua fuerunt hi nutonis non constet. Sed quoniam de diatessaron consonantia latius diximus, brevius et pene puris numeris de diapason ac diapente consonantiis disseramus. Diapente enim constat ex tribus tonis ac semitonio, id est ex diatessaron et tono. Disponantur enim numeri
Abbreviated transcription (Latin):
a nobͣ. uero potest uocari decisio Id enĩ nat᷑a fert
ut quociens aliquid secat᷑. itaut ñequis partib dunda᷑
quanto minor pars dimidio minor ẽ tanto maior pars.
eadem q̃ actioest dimidium uincat Quãtũ gͥ semiconiũ
minꝰ in tegro dimidio toni muiꝰ ẽ tantum apotome com
integrum suꝑat dimidium ⁊ uincit Et qñ documus semi¬

Expanded text:
a nobis vero potest vocari decisio. Id enim natura fert, ut quotiens aliquid secatur, ita ut non aequis partibus dividatur, quarto minor pars dimidio minor est, tanto major pars eadem, quae auctior est, dimidium vincat. Quantum igitur semitonium minus integro dimidio toni minus est, tanto apotome toni integrum superat dimidium et vincit. Et quoniam docuimus semi
Abbreviated transcription (Latin):
atq diesũ eacogitatus ÷ num̃us qui ħ omĩa poss explere. ut ura xi¬
mus ꝗͭ adꝓslãbanomenos descͥbat᷑. qui sit. uiiii. cexui. A imnus
uero.ĩi.ccc iiͦii. keliquoꝵ uero sonoꝵ ꝓportiones. inhoꝵ medietate
tecentur. Stne ab inferiore ꝓcedimu s̾. om̃iũq noĩa cordaꝵ̃. nonso¬
lum noĩbus. uer̃ ⁊ appositis lit̾fis demõstramꝰ. S ita ut quo tͥum ge¬
ner̃ ÷ fatienda partitio. neruoꝵq modꝰ litfar̃ num̃ũ excedit. uͥ de¬
uentirita des e̾bimus reliquos neruos. bis. a. id÷. aa. ibis .b. id:. ub¬

Expanded text:
 omnia posset explere: et proslambanomenon quidem describatur qui sit VIIII. CC. XVI. minimus vero II. CCC. IIII. reliquorum vero sonorum proportiones in horum medietate texentur. Sane ab inferiore procedimus omniumque nomina chordarum non solum nominibus, verum etiam appositis litteris, demonstramus. Sed ita ut, quoniam trium generum est facienda partitio, nervorumque modus litterarum numerum excedit, ubi deerventum, ita describam s reliquos nervos: bis A id est AA, et bis B, id
Abbreviated transcription (Latin):
au in dratonico gn̾e ⁊̃ tedi ex eugnienoI dratoniea ÷. In chromati¬
co mr̃a tritedtier eugm̃. chromatica: ea ĩ enariuomo gn̾e. ꝑ anete
diereugm̃ euarmonios dr̃. Integͦs eium auos tonos distat ab ea q̃ ÷
netediereug̃.⁊ notatur. a a. Et int̾ netẽ diezeugmenõ⁊ ꝑane¬
ten enarmoniõ ddiez eug̃ nulta ĩts ehorda. atq io paranetes.
uocabulo muncuꝑat᷑. Senutoniũ uͦ qͣr int̾ ꝑanetẽ enarmonio

Expanded text:
 in diatonico genere trite diezeugmenon diatonica est. In chromatico autem diezeugmenon chromatica, ea in enharmonio genere paranete diezeugmenon enharmonios dicitur, integros enim duos tonos distat ab ea quae est nete diezeugmenon et notatur AA. Et inter neten diezeugmenon et paraneten enharmonion diezeugmenon nulla interest chorda, atque ideo paranetes voc
Abbreviated transcription (Latin):
eo utͣsq tetͣchordu diuisiones ꝓtholomeus ita rep̃hendit. Archi
tantas ⁊ ꝑationibꝰadhiouerit clignitatẽ. ut eas ⁊ in c̾o̾sonãtrar̃ rõe suscepent.
emde qͦo pͥntã agͣuissimo m̃io ꝓportionẽ. inchromatico cutdẽ maiorẽ
sens dep̃hendtat. qs fec̾it architas. hic namq inchrontati co gñe. ĩ. decce¬
xi utiĩ. ad ⁊̃ ĩ. neui. distare fecit sescqͥuiceslma septinti ꝓportione. c̃ sccdm
cõsuetã chromatis gn̾is mocutatioẽ sesqͥuie esima pͥmã eẽ debuerit.

Expanded text:
ed utrasque tetrachordorum divisiones Ptolemaeus ita reprehendit. Architeperit. Dehinc quod primam a gravissimo nervo proportionem in chromatico quidem majorem sensus deprehendat quam fecit Architas, hic namque in chromatico genere 1944 ad 2016 distare fecit sesquivicesimam septimam proportionem, cum secundum consuetam chromatici generis modulationem sesquivicesima prima