comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
praesunt ommnino utilitate suã
adtendant sedeorũ quib: minis¬
trant : quis quis ita p̃positus est
ut ineo qđ p̃positus est gaudeat
& honorem suũ querat & cõ¬
moda sua sola respiciat. sepascit nͥ
ouer: Adhossermo dirigit : Nu¬
dite tãquã ouesdiꝰ & uidete quem¬
ad modũ uossecuros fecerit ch̃ Qua¬
lescũq sint qui uobis prae sunt
idest qualercũq: nos sumus. uob̃
securitate dedit qui pascit ir hł ⁊¬
Nasidr non deserit ouessuas
& mali pastores poenas debitas
luent & ouer ꝓmissa ꝑcipient ⁊
Uideamus ergo quid alloquatur
pastores. seipsos pascentes non
oues. sermo diuinus: neminem
palpans I Eccelac consumi¬
tis & lanis uos tegitis: & qđ
crassuest interficitis & oues
meas non pascitis : Quo dinfir¬
matu̾est nͥ confortastis & qđ
egrotat non corroborastis. & qđ
rut non requesistis. & quod for¬
sunt ouesmeae. eo qđ nonsit
pastor. Dicitur ad pastores
pascentes seipsos nonoues quid
diligant quid neglegant

Expanded text:
praesunt, omnino utilitatem suam praesunt, omnino utilitatem suam attendant, sed eorum quibus ministrant: quisquis ita praepositus est, ut in eo quod praepositus est, gaudeat, et honorem suum quaerat, et commoda sua sola respiciat, se pascit, non oves. Ad hoc sermo dirigitur. Audite, tanquam oves Dei, et videte quemadmodum vos securos fecerit Deus. Qualescunque sint qui vobis praesunt, id est, qualescunque nos simus, vobis securitatem dedit, qui pascit oves s non deserit oves suas, et mali pastores debitas poenas luent, et oves promissa percipient. Videamus ergo quid alloquatur pastores seipsos pascentes, non oves, sermo divinus neminem palpans: Ecce lac consuntitis, et lanis vos tegitis, et quod crassum est interficitis, et oves meas non pascitis. Quod infirmum est, non confortastis, et quod aegrotat, non corroborastis: et quod rierat, non requisistis, quod forsunt oves meae, eo quod non sit pastor . Dicitur ad pastores pascentes seipsos, non oves, quid diligant, quid negligant.
Abbreviated transcription (Latin):
alterũ qđ prepositi sumus
est : Quod prepositi sumus
propteruos est Ineo qđ xpͥi¬
anisumus ad tendat̾ utilitas nras
Ineo qđ p̃positi sumur nnisi
ura ÷ Et sunt multi: quixp̾ia¬
ni & non p̃positi ꝑueniunt ad
dmFaciliore fortasse iti¬
nere : Et tanto forte epedi¬
tius ambulantes quanto mino
rem sarcinam portant. Nos
aut. &x cepto qđ xp̃i ani sumur
unde ratione red demus dõ de
uita nr̃a ÷ Sumus &iã praepositi
unde rationem reddemus do:
de dispenratione nra Nd
hoc istã difficultatẽ propono
ut conpatientes nobis oretis
pronobis  Ueni& enim dies
quo cuncta adducantur iniudiciũ
Et illedies siseculo longe est:
unicuiq homini suae uitae¬
ultimus prope est Tamen
utrũq latere uoluit h̃ : Et
quando ueniat finis seculi &
quandosit in uno quoq: homine
huius uitae finis ÷ Visntime¬
re diem ocultũ: dũ uenerit in¬
ueniat te paratũ Cũergo p̃¬
positi adhoc sint ut his qui subiec¬
tisunt consulant nec in eo quod

Expanded text:
alterum, quod praepositi sumus.alterum, quod praepositi sumus.est: quod praepositi sumus, propter vos est. In eo quod Christiani sumus, attenditur utilitas nostra: in eo quod praepositi sumus, non nisi vestra. Et sunt multi, qui Christiani, et non praepositi, perveniunt ad Deum faciliore fortasse itinere, et tanto forte expeditius amburem sarcinam portant. Nos autem, excepto quod christiani sumus, unde rationem reddemus Deo de vita nostra, sumus etiam praepositi, unde rationem reddemus Deo de dispensatione nostra. Ad hoc istam difficultatem propono, ut compatientes nobis, oretis pro nobis. Veniet enim dies, quo cuncta adducantur in judicium . Et ille dies, si saeculo longe est, unicuiqultimus prope est: tamen utrumque latere voluit Deus, et quando veniat finis saeculi, et quando sit in unoquoque homine hujus vitae finis. Vis non timere diem occultum? Dum venerit, inveniat te paratum. Cum ergo praepositi ad hoc sint, ut his qui subjecti sunt, consulant: nec ideo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Q uolunt & pastorũ officium
implere nolunt : quid ad eosꝑ
ꝓphetam dicit sicutlectũ audiui¬
mus recenseamus  Auditeuos
cũ intentione dudiami nos cũtre¬
more: ꝑ factum est uerbũ dru
inquit. hie zechiel adme dicens
fili hominis ꝓpheta superpasto¬
res isrł & dic ad pastores
irhł I Hanclectionem modocũ
legeretur dudiuimur ⁊ Hinc
cũura scͥitate : aliquid loqui de¬
creuimus ⁊ Adiuuabit ipse ut
uera dicamus si n nr̃a dicamus
Na sinr̃a dixerimi pastores erim
pascentesnor nͥ oues : Si aut
illius sunt quaȩ dicime ꝑque lib&
sesolos ⁊ Num quid ñ oues pas¬
cunt pastores: Idest nsepascuit
pastores sed oues ÷ Haec pri¬
ma causa est. quare arguant᷑
isti pastores: quia seipsos pascunt
noues: Quisunt quis e ipsos
pascunt : dequibus a postolus
dicit ÷ Omnes enim suaquaer.
in loco isto dequo pericultsa
ratio redditur dñs scđm digna¬
tionem sua ñ secundum meritũ
nr̃m constituit: Habemus duo

Expanded text:
 volunt, et pastorum officium  volunt, et pastorum officium implere nolunt, quid ad eos per prophetam dicatur, sicut lectum audivimus, recenseamus. Audite vos cum intentione, audiamus nos cum tremore. Et factum est verbum Domini, inquit Ezechiel, ad me dicens: Fili hominis, propheta super pastores Israel, et dic ad pastores Israel . Hanc lectionem modo, cum legeretur, audivimus: hinc cum vestra sanctitate aliquid loqui decrevimus. Adjuvabit ipse ut vera dicamus, si non nostra dicamus. Nam si nostra dixerimus, pastores erimus pascentes nos, non oves. Si autem illius sunt quae dicimus, per quemlibet se solos. Nunquid oves pascunt pastores? id est non se pascunt pastores, sed oves. Haec prima causa est, quare arguantur isti pastores: quia seipsos pascunt, non oves. Qui sunt, qui seipsos pascunt? De quibus Apostolus dicit: Omnes enim sua quaeruin loco isto, de quo periculosa ratio redditur, Dominus secundum dignationem suam, non secundum meritum nostrum, constituit, habemus duo
Abbreviated transcription (Latin):
altari ⁊ Dudũ fauta&sstri. onũ :
nunc uirginũ consecrator
Quoaũt ait nein suꝑbiã elatus IxI¬
emplo ueru ꝓb& eẽ ignorat mo¬
mentaneus sacerdos humilitate
& mansuetudinem rusticoꝵ  Ig¬
norat blanditias xpͥianas. nescit
seipsũ contẽpnere ÷ Dedignita¬
te : transfertꝰ addignitatem:
Nonieuinauit Nfleuit Nͥmo res
suos sȩpe rephendit. &assidua
meditatione correx  Non sub¬
stantiam pauperib erogauit
Decathedra quo modo dicitur
li : nulli dubiũ qui in arro gantia
sit: Incidunt in eam : qui
in punctu hore. Necdũ discipuli
iammagistrisunt I Oporte aũt
eum & testimoniũ habere bonũ
abhis quiforissunt qualeprin¬
cipiu̾ talis & clausulay Qui
irep̃ hen sibilis est nsolũ adomes¬
ticis sedabalienir consonu ore
laudat̾  Alieni &tra ecclesiã
sunt : iudei heretici atq gentiles
Talis ergosit pontiss exp̃i ut q̃
religioni detrahunt uite eidetra¬
here nͥ audeant : Hos insacerdo¬
tib: eligendis canones obserua
iui pastorum nomina audire¬

Expanded text:
altari; dudum fautor strionum, nunc uirginum consecratorquod autem ait: ne in superbiam elatus incexemplo uerum probet? ignorat momentaneus sacerdos humilitatem et mansuetudinem rusticorum, ignorat blanditias Christianas, nescit se ipse contemnere, de dignitate transfertur ad dignitatem; non ieiunauit, non fleuit, non mores suos saepe reprehendit et adsidua meditatione correxit, non substantiam pauperibus erogauit: de cathedra, quod dicitur,li, nulli dubium, quin adrogantia sit. incidunt in eam, qui in puncto horae necdum discipuli iam magistri sunt. oportet autem eum et testimonium habere bonum ab his, qui foris sunt: quale principium, talis et clausula. qui inreprehensibilis est, non solum a domesticis, uerum et ab alienis consono ore laudasunt Judaei, haeretici, atque gentiles. Talis ergo sit pontifex Christi, ut qui religioni detrahunt, vitae ejus detrahere non audeant. Hos in sacerdotibus eligendis canones observarQui pastorum nomina audire
Abbreviated transcription (Latin):
ordiner tribuit łunc ab omni
munere manus ecutit quando
indiuinis reb nsolum ulla pecu¬
niam sed &ia humana gratiã
non requrit : Plerumq: fit utquis¬
quir eorũ ł bona corporalia ab hom¬
nib: accipere contempnat: Sed
quia haec nͥ accipitꝰ maiores abeis
recipere lauder quaerat
&fortasse munusse accipisse
accipere recusat : Sic scriptũ e
superius : Aliquando munus
munur e manudedit : Quia ut
uerbũ laudis inpendit munus ab
meritũ laudari desiderans
munur ab orequerit: XXXUIIIII

Expanded text:
ordines tribuit, tunc ab omni ordines tribuit, tunc ab omni munere manus excutit, quando in divinis rebus non solum ullam pecuniam, sed etiam humanam gratiam non requirit. Plerumque fit ut quisquis aurum, vel bona corporalia ab hominibus accipere contemnat, sed quia haec non accipit, majores ab eis recipere laudes quaerat. Et fortasse munus se accepisse accipere recusat. Sicut scriptum est superius, alimunus ex manu dedit, qui vero verbum laudis impendit, munus ab meritum laudari desiderans, munus ab ore quaerit. CAPUT XLI
Abbreviated transcription (Latin):
adflagella & maledictus nͥre¬
maledixit ÷ Sed modestum
Duob malis unũ ad posuit bo¬
num : ut temulentia &ira mo¬
destia refrenetur Nonlitigi¬
osũi Nonauarũ Nihilt in po¬
tum sibi gregem tumidis ser¬
monib: tonant: A uaritia in sa¬
cerdo te uitandam : & samuel
doc& Nhil coram populo eri¬
pauꝑtas qui refrigeria suptuũ
a fratrib accipiebant & praeter
uictum atq uestitũ nihil se aliud
nec habere necuelle gloriabant᷑
Quã adtimotheum auaritiam :
adtitum turpis lucri incupi¬
ditatem aꝑtissime notat: Do¬
musua beneregentẽ : Nonut
opes dugeat nͥ ut regiar par &
epular nutcelatas patenas struat.
& fassides aues lentis uaporib: co¬
quat. qui adossa ꝑueniunt &
suꝑfacie : carniu̾ n dissoluant
ticis ecigatur : Filios haben¬
tem subditor: cum omni castitate:
Nescilic& imitentur filios heli:
qui inuestibulo teplicũmulierib

Expanded text:
ad flagella et maledictus non read flagella et maledictus non remaledixit. sed modestum: duobus malis unum obposuit bonum, ut temulentia et ira modestia refrenetur. non litigiosum, non auarum: nihil enim inpotum sibi gregem tumidis sermonibus tonant. auaritiam in sacerdote uitandam et Samuel docet nihil coram populo eritolorum paupertas, qui refrigeria sumptuum a fratribus accipiebant et praeter uictum atque uestitum nihil se aliud nec habere nec uelle gloriabantur. quam ad Timotheum auaritiam, ad Titum turpis lucri cupiditatem apertissime notat. domum suam bene regentem: non ut opes augeat, non ut regias paret epulas, non ut caelatas patinas struat et Phasides aues lentis uaporibus coquat, qui ad ossa perueniant et superficiem car- Dium non dissoluant ticis exigat. filios habentem subditos cum omni castitate: ne scilicet imitentur filios Heli, qui in uestibulo templi cum mulieribus
Abbreviated transcription (Latin):
intellegentes quid sit ornatus
ditus corporis & lautiores
mensae epulas parant cuõnis
istius modi ornatus &cultus
sordib fediorsit Quod aut
doctrina a sacerdotib & spectat᷑:
& ueteris praecepta sunt legis :
Et adtitum plenius scribitur
Innocens enim & absq: sermone
conuersatio : quantu exemplo
prodest T antusilentio noc&
pastoris : luporum rabies de¬
terrenda est  Non uinolentũ
mus quales non esse debeant
sacerdotes  Uinolentia scur¬
ronume & cõmesratorũi Uen¬
terq mero estuans: cito dspu¬
mat in libidines ⁊ Inumo. luxu¬
riat nluxuria : uõluptas
inuoluptate : inpudititia esti
Quiluxuriatur : uiuens mor¬
tuur e ÷ Ergo qui inebriatꝰ
& mortuus + & sepultus esty
Noe adunius horae ebrietate
nudat femora sua: quaȩ ꝑs& cen¬
tos annos sobrietate c̃texerat
Loth ꝑtemulentia : nesciens libi¬
dini misc& incestũi Et que sodoma
non uicerat: uinã uicerunt ⁊
Percus sorem aut epm ille con¬
dempnat : quidorsũ posuit

Expanded text:
intelligentes quid sit ornatus, intelligentes quid sit ornatus, ditiis corporis, et lautiotis mensae epulas parant, cum omnis istiusmodi ornatus et cultus sordibus foedior sit. Quod autem doctrina a sacerdotibus expetatur, et veteris praecepta sunt legis, et ad Titum plenius scribitur . Innocens enim et absque sermone conversatio, quantum exemplo prodest, tantum silentio nocet. pastoris, luporum rabies deterrenda est. Non vinolentum,mus, quales non esse debeant sacerdotes. uinolentia scurronum est et comissatorum uenterque mero aestuans cito despumat in libidines. in uino luxuria, in luxuria uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt. percussorem autem episcopum ille condemnat, qui dorsum suum posuit
Abbreviated transcription (Latin):
culto ordine sibi suꝑ in positas
gemunt: & quamuis illas
permeliorem intentionẽ fugi¬
ant Tamen persubditam
mentem portunt : Quas quidẽ
sum mopere siliceat uitare fes¬
tinant: Sed timentes occultũ
dispensationem dĩ suscipiunt
quod fugiunt exercent
quoduitare noscuntur ⁊¬
Ntrant enim ad cor&ibi con¬
sulunt quiduelit occulta uo¬
iunta sdĩ ⁊ Sese que subditos
debere esse summis ordinatio¬
nibus cognoscentes humilianT
ceruicem cordis iugo diuinae
dispensationis ⁊¬

Expanded text:
culto ordine sibi superimpositas culto ordine sibi superimpositas gemunt. Et quamvis illas per meliorem intentionem fugiant, tamen per subditam mentem portant. Quas quidem summopere, si liceat, vitare festinant: sed timentes occultam dispensationem Dei, suscipiunt quod fugiunt, exercent quod vitare noscuntur. Intrant enim ad cor, et ibi consulunt quid velit occulta voluntas Dei: seseque subditos debere esse summis ordinationibus cognoscentes, humiliant cervicem cordis jugo divinae dispensationis
Abbreviated transcription (Latin):
subire praecipitur. pertinaxÑ
est Neque enimuere est hu¬
milis qui suꝑninutus arbitriũ.
Vt debeat preesse intellegit &
tamen contemnit: diuinis dis¬
positionibus subditus. atq auitio
obstinationis alienus Cum sibi
regiminis culmen imperatur
si iam donis preuentus est quib
priae carnis deb& & dispensa¬
tionem ecclesia stici ordinis sĩ
exdi uoluntate prouenerit no¬
lens quidem sed humilis guberni¬
dam suscipiat: Multis inter¬
cipit satanas fruudibus eos qu
uitae & sensus utilitate praeft¬
tes. pre eẽ & prodesse aliis
nolunt: & dumeis regimen
animarum in ponitur rennuunt.
consultus arbi truntes otiosam
uitam degere: Quam lucris
animarum insistere: Quota¬
men decepti agunt. perargu¬
metitum diaboli fallentis eos
perspeciem boni: Vt dum illos
a pastorali officio r&rahit
nequaquam profitiant. qui eorũ
uerbis atque exemplis in¬
strui poterant : sciuiri ne qua¬
qũa occupationum saecula¬
rium curas app&unt: sed oc¬

Expanded text:
subire praecipitur, pertinax non subire praecipitur, pertinax non est. Neque enim vere est humilis, qui superni nutus arbitrio, ut debeat praeesse, intelligit, et tamen contemnit. Divinis dispositionibus subditus, atque a vitio obstinationis alienus, cum sibi regiminis culmen imponitur, si jam donis praeventus est, quibus priae carnis debet, et dispensationem ecclesiastici ordinis, si ex Dei voluntate provenerit, nolens quidem, sed humilis, gubernandam suscipiat. Multis intercipit Satanas fraudibus eos qui vitae et sensus utilitate praestantes praeesse et prodesse aliis nolunt: et dum eis regimen animarum imponitur, renuunt, consultius arbitrantes otiosam vitam degere quam lucris animarum insistere. Quod tamen decepti agunt per argumentum diaboli, fallentis eos per speciem boni; ut dum illos a pastorali officio retrahit, nequaquam proficiant qui eorum verbis et exemplis instrui poterant. Viri sancti nequaquam occupationum saecularium curas appetunt, sed oc
Abbreviated transcription (Latin):
sicut proximi curam gerimus
quasi utrumq pedem ꝑcalcia¬
mentum munimus ⁊ Quiue¬
rosua cogitans ut ilitatẽ ꝓxi¬
morum neglegit quasi unius
pedis calciamentum cũ dedeco¬
re amittit: Sunt non nulli
qui magnis muneribus ditati
dum solius contemplationis
studiis in ardescunt parere uti¬
li tati ꝓximorũ in praedicatione
refugiunt. sec reum qui&is
diligunt sec essum speculatio¬
nis app&cunt : De quosidis¬
trictie iudicentur. Extantis
ꝓcul dubio rei sunt. quantis ue¬
mentes adpublicum prodesse
petuerunt : Qua enimmente
ii qui proximis profuturus
enitescer&. utilitati c&erorũ
secr&um ꝓponit suũ quando
upse sumini patris unigenitus
ut multis prodess&. de sinupaor
egressus est ad publicum nrũ me
Sunt non nulli qui ex sola humi¬
tute refugiunt Nehis quib: se
inpares aestimant p̃ferantur Qu¬
rum profecto humilitas si c&eris
quoq uirtutibus cingitur
Tunc ante oculos dĩ uera estcũ
ad respuendũ hoc quod utiliter

Expanded text:
sicut proximi, curam gerimus, sicut proximi, curam gerimus, quasi utrumque pedem per calceamentum munimus. Qui vero sua cogitans, utilitatem proximorum negligit, quasi unius pedis calceamentum cum dedecore amittit. Sunt nonnulli qui, magnis muneribus ditati, dum solius contemplationis studiis inardescunt, parere utilitati proximorum in praedicatione refugiunt, secretum quietis diligunt, secessum speculationis appetunt: de quo si districte judicentur, ex tantis procul dubio rei sunt, quantis venientes ad publicum prodesse potuerunt. Qua enim mente is qui proximis profuturus enitesceret, utilitati caeterorum secretum praeponit suum; quando ipse summi Patris Unigenitus, ut multis prodesset, de sinu Patris egressus est ad publicum nostrum? Sunt nonnulli qui ex sola humilitate refugiunt, ne his quibus se impares aestimant, praeferantur: quorum profecto humilitas, si caeteris quoque virtutibus cingitur, tunc ante oculos Dei vera est, cum ad respuendum hoc quod utiliter
Abbreviated transcription (Latin):
MINE PRODESSE POSSUNT
SEDIDEA OPficiuM pERQUI¬
TTEM PROPRIAMREEUCIUNT
unt non nulli quinimia uirtutũ
Odona ꝑcipiunt: & pro exerci¬
tatione c&erorũ magnismunerib:
exaltantur: Quis tudio castitatis
mundi abstinentiae robore ualidi
doctrinae dapib: referti patien¬
tiue longunimitate humiles
auctorittis fortitudine erecti
rennuunt ipsa sibi plerum que
dona adimunt quae non prose
tantum modo sed &iam ꝓabis ac¬
ceperunt: Cumq sua & non
aliorum lucra cogitant ipsis
sequae priuata habere app&und
euangelio ueritas dicit: Non
potest ciuitas abscondi siꝑmon¬
tẽ poũta Neque accendunt lu¬
ceri ã & ponunt eam submodio
sed sũ ꝑ cande labrũ. ut luceut
omnib: qui indomosunt: hinc
petro ait: Simon iohannes amas
me Quicum se amare protinus
respondiss&: audiuit: gidiligis
ine pasce ouesmeas: Si ergo
dilectionis est testimonium
cura pastionis: quisquis uirtuti¬
b pollens gregemdĩ rennuit
pascere pastorem summũ con¬
uincitur non amare Si nr̃i

Expanded text:
possunt, sed idem officium pro quiete propria refugiunt, Sunt nonnulli, etc., qui nimia virtutum dona percipiunt, et pro exercitatione caeterorum, magnis muneribus exaltantur. Qui studio castitatis mundi, abstinentiae robore validi, doctrinae dapibus referti, patientiae longanimitate humiles, auctoritatis fortitudine erecti renuunt, ipsa sibi plerumque dona adimunt, quae non pro se tantummodo, sed etiam pro aliis acceperunt. Cumque sua et non aliorum lucra cogitant, ipsis se, quae privata habere appetunt, discipulos Veritas dicit: Non potest civitas abscondi super montem posita: neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt . Hinc Petro Dominus ait: Simon Joannis, amas me? Qui cum se amare protinus respondisset, audivit: Si diligis me, pasce oves meas. Si ergo dilectionis est testimonium, cura pastionis: quisquis virtutibus pollens, gregem Dei renuit pascere, pastorem summum convincitur non amare. Si nostri,
Abbreviated transcription (Latin):
ostendat : Scriptu̾ est: filiae tibi
sunt : serua corpus illarũ
& non ostendas hilarem faciem
tuam ad illas: Infirmae quippe
animae atq ad petitum mundi
deditae : aliquando meliur & se¬
ueritate seruantur ut obfirmata
facies Idest perse ueritatis
custodiam ab omni spe fribulae
remissionis oblucta in constantẽ
animam terreat: atq ad delecta¬
tionem uitiorum districtionis
uigore constringat⁊ Quodcum
adoctore agitur semꝑnecesseest
ut dulcedo & humilitas incorde
teneatur ⁊ Quatenus & multũ
am& &nũqua contraeũ ꝑ elati¬
onem suꝑbiat I Cuitam̃ amorem
suũ & humilitate ꝓutilitate eius
ꝓdere recusat : Circũdat doctor
auditoris animam: cũ inomne
quodin hac uita agitur: temptati¬
onum laqueos ad poni posse
denuntiat ÷ Vtdũ ubiq fit
mens pauida : ubiq circũ specta :
quanto timidior: tanto
iugilantior iuuati Ipse nãq
elus rectitudinis dũ inquietu¬
dine mente agitat Eĩ mox aciem

Expanded text:
ostendat? Scriptum est: Filiae tibi ostendat? Scriptum est: Filiae tibi sunt? Serva corpus illarum, et non ostendas hilarem faciem tuam ad illas . Infirmae quippe animae, atque ad appetitum mundi deditae, aliquando melius ex severitate servantur: ut obfirmata facies, id est, per severitatis custodiam ab omni spe frivolae remissionis obducta, inconstantem animam terreat, atque a delectatione vitiorum districtionis vigore constringat. Quod cum a doctore agitur, semper necesse est ut dulcedo et humilitas in corde teneatur; quatenus et multum amet, et nunquam contra eum per elationem superbiat, cui tamen amorem suum et humilitatem pro utili eam. Circumdat doctor auditoris animam, cum in omne quod in hac vita agitur, tentationum laqueos apponi posse denuntiat; ut dum ubique fit mens pavida, ubique circumspecta, quanto timidior, tanto vigilantior vivat. Ipse namque zelus rectitudinis, dum inquietudine mentem agitat, ejus mox aciem
Abbreviated transcription (Latin):
morib: demonstrat. atq: a no¬
bilitate intima operũ suorũ
ignobilitatem nͥdiscrepat: Que
in altari tota cremari p̃cipitur
ut uidelic& holocaustũ fiat
Simila itaq insartagine est
munda mens iusti inzeli spiri¬
talis afflictione quae ꝑ sollicitudi¬
nem animarũ frigitꝰ: & ñsolũ
sacrificiũ sed&iã holo caustũ eẽ
dño deputaturI Sumamus igitꝰ
sartaginem ferrea: &ponamur
ea murũ ferreũ int̾nos &ciui¬
tatẽ  Idest ad sumamus zelu̾
fortem: ut int̃nos & auditorir
nri animum inueniamus. hanc
postmodũ forte munitione
Tunc enim hunc murũ ferreũ
inuenturi sumus : sinuinc eũ
fortiter tenemus: Videlic&
docendo custodiendo suadendo
increpando mulcendo terrendo
agendo : Dequa seueritate
ꝑ hie rechielem recte subdit̾
hierusalem in latere descripta:
nisi ut ei animae cui caelestis
pacis uisionem doctor denuntat .
si adhuc eam in firmari insuis
actibus conspicit: Remissiorem
& clementiorem seminime

Expanded text:
moribus demonstrat, atque a nomoribus demonstrat, atque a nobilitate intima operum suorum ignobilitate non discrepat. Quae in altari tota cremari praecipitur, ut videlicet holocaustum fiat. Simila itaque in sartagine, est munda mens justi in zeli spiritalis afflictione, quae per sollicitudinem animarum frigitur: et non solum sacrificium, sed etiam holocaustum Domino esse deputatur. Sumamus igitur sartaginem ferream, et ponamus eam murum ferreum inter nos et civitatem, id est, assumamus zelum fortem, ut inter nos et auditoris nostri animum inveniamus hanc postmodum fortem munitionem. Tunc enim hunc murum ferreum inventuri sumus, si nunc eum fortiter tenemus, videlicet docendo, custincrepando, mulcendo, terrendo,agendo. De qua severitate per Ezechielem recte subditurJerusalem in latere descriptam, nisi ut ei animae cui coelestis pacis visionem doctor denuntiat, si adhuc eam infirmari in suis actibus cernit, remissiorem et clementiorem se minime
Abbreviated transcription (Latin):
promultorũ saluatione unus cͥ¬
dempnetur quã ꝓunius licentiã
multi ꝑ iclitentur : Ita erga de¬
linquentem sermo÷ ꝓferendus
sicut eĩ qui corripitur expostu¬
tionir a spargere : lenitatẽ tam
corde opus est retinere: Doc¬
tores non numquam duris feriuNt
increpationib subditos: quitamen
a caritate eorũ quos corripiunt.
nͥ recedunt: Saepe ecclesiae cen¬
sura arogantib uidetꝰ ẽẽ suꝑbia ⁊
E quodoonis pie fit crudelit fieri
putatur a prauis quia ñ discernur̃
recto oculo qđ abonis recto fit
cõmissos agat : quanto duriur
tũ est inquam̃ sura mens fueritis

Expanded text:
pro multorum salvatione unus copro multorum salvatione unus condemnetur, quam per unius licentiam multi periclitentur. 15. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostutionis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. 16. Doctores nonnunquam durius feriunt increpationibus subditos; qui tamen a charitate eorum quos corripiunt non recedunt. 17. Saepe Ecclesiae censura arrogantibus videtur esse superbia; et quod a bonis pie fit, crudeliter fieri putatur a pravis, quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit commissos agat, quanto durius tum est: In qua mensura
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotu᷑ multa diligentia &iã
parua plebiũ facta ꝑͦquirunt
Vtdũ inminimis subditoru
peccatis se a cerrimos prestant
maiores molos cautor sibi sub¬
ditosq ac sollicitos faciant
Sicut medici morbos
inminentes curandos suscipi¬
unt : futuros uero
ne inripiant medicine
obiectu quadam
prescientia antecedunt
Ita & doctores boni sicea que¬
male acta sunt resecant: utea quȩ
amitti possunt neꝑ petrentur
doctrina suacurente praeuenant
Diublando uerbo castigatus non
corrigitur : acrius nẽcesse est
arguãt : Cũdolore enĩ absci dex¬
dusunt: quae leniter sanari n pos¬
sunt : Quiammonitus secretũ
lice arguendus est utuulnus qđ
oculte sanari nescit. manifeste
debeat ȩ mendari. Manifesta
peccata non sunt oculta cor¬
ratione purganda: Palam
enim arguendi quipalam nocent :
Vt dũ aꝑta obiurgatione
sanantur : hi quieos imitando
deliquerant corrigantur : Dũ
unus corripitur plurimi ȩmen¬
dentur Necesse est eni ut

Expanded text:
sacerdotum multa diligentia etiam parva plebis facta perquirunt, ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi, subjectosque, ac sollicitos faciant. 335 10. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objecto quadam praescientia antecedunt, ita et doctores boni, sic ea qmale acta sunt resecant, ut ea quae admitti possunt, ne perpetrentur, doctrina succurrente praeveniant. 11. Qui blando sermone castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. 12. Qui admonitus secrete dice arguendus est, ut vulnus, quod occulte sanari nescit, manifeste debeat emendari. 13. Manifesta peccata non sunt occulta correptione purganda. Palam enim sunt arguendi qui palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerunt corrigantur. 14. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Necesse est enim ut
Abbreviated transcription (Latin):
camus erroneũ : Freqͥrimus sollici¬
tudine pastorali: ueniae dispera¬
tione iãm ꝑqͥtũ : Adhoetantũ posenles
effecti: ut nobis in subiectos dominat¬
nem tyrannicã uindicemus
Vt ñ ad flictos contra uiolentiã poten¬
tũ. qui in eos ferarum more seuiua
defendamus : INde ẽ qđ tam oe poten¬
b huius mundi: quã a nobis qđ peiusẽ
ñ nulli grauiter fatigati depereuÑ
quos sedemanu nr̃a dñs requisiturus
t̃ribilit̃ cõminatur dicens : Reqͥrã
oues meas de manu pastorũ : & cessares
eos faciam. ut ultra ĩam ñ pascant q¬
res qͥsem& ipsos ñ greges meos pas

Expanded text:
camus erroneum. Non requirimus sollicicamus erroneum. Non requirimus sollicitudine pastorali veniae desperatione jam perditum. Ad hoc tantum potentes effecti, ut nobis in subjectos dominationem tyrannicam vindicemus, non ut afflictos contra violentiam potentum, qui in eos ferarum more saeviunt, defendamus. Inde est quod tam a potentibus hujus mundi, quam a nobis, quod pejus est, nonnulli graviter fatigati depereunt, quos se de manu nostra Dominus requisiturum terribiliter comminatur dicens: Requiram oves meas de manu pastorum, et cessare eos faciam, ut ultra non pascantr
Abbreviated transcription (Latin):
& ita sui nominis auctoritate
firmauit. ut ea facilius quod dic¬
tu quoquẽ nefas est contemp¬
namus quam nos non intelle¬
gere uel non credere tam aꝑta
& diuina fingamus: quando
audiuimus Haec dicit dñs
quis futurum esse noncredat
qd̵ dic̃ dñs. nisi qui dõ non credit
Quod autem dic̃uepastoribus
istudue ꝓmale dicto poni& pastorũ
nomina nos significari. quis ñ in¬
tellegat nisi qui futurũ ñ cogitat :
Greges dñi pascendos pastores
facti suscipimus & nos ipsos pas¬
cimus quando non gregũ utilita¬
ti ꝓspicimus. sed quod foueat & au¬
geat nr̃as uoluntates ad tendimus
Hac & lanas ouiũ xp̃i oblationb cotidia¬
nis acdecimis fideliũ gaudentes. ac¬
cipimus: & curã pascendorũ gregũ
acreficiendorũ a quib: ꝑuerso ordine
uolumus pasci. de ponimus : Nsana¬
mus sp̃itali concilio. peccatis in fir¬
mũ ñ sacerdotali ope consolida¬
mus aut reficimus diuersis tribu¬
lationib factũ Naduiã salutis reuo¬

Expanded text:
 ita sui nominis auctoritate  ita sui nominis auctoritate firmavit, ut ea facilius, quod dictu quoque nefas est, contemnamus, quam non intelligere, vel non credere. Jam aperta et divina fingamus, quando audimus, Haec dicit Dominus. Quis futurum esse non credat quod dicit Deus, nisi qui Deo non credit? Quod autem dicit: Vae pastoribus, istud, vae, pro maledicto poni, et pastorum nomine, nos significare, quis non intelligat, nisi qui futurum non cogitat? Greges Domini pascendos pastores facti suscipimus, et nos ipsi pascimur quando non gregum utilitati prospicimus, sed quid foveat et augeat nostras voluptates attendimus. Lac et lanas ovium Christi oblationibus quotidianis ac decimis fidelium gaudentes accipimus, et curam pascendorum gregum, ac reficiendorum, a quibus perverso ordine volumus pasci, deponimus. Non sanamus spiritali consilio peccatis infirmum. Non sacerdotali ope consolidamus, aut reficimus, diversis tribulationibus fractum. Non ad viam salutis revo
Abbreviated transcription (Latin):
non reduxistis Quod periȩ¬
rat. non quaesistis sed cum
austeritate. inperabatis eis
& cum potentia. & dis perse
sunt oues meae eo quod
non ess& pastor & facte sunt
indeuorationem omnium
bestiarum agri
& paulo post ⁊ Propterea
pastores : audite uerbum
dñi Viuo ego dicit dñs ds̃
quia proeo quod facti sunt
gneges mei in rapinam & oues
meae in deuorationem
omnium bestiarum agri
eo quod non ess& pastor
Nequae enim quae sierunt
pastores gregem meum sed pas¬
cebant pastores sem& ipsos
& gregem meum non pascebaNT :
propter ea pastores
audite uerbum dñi
Haec dicit dñs ds̃ Ecce ego
ipse super pastores requi¬
ram gregem meum dema¬
nu eorum. & cessare eos
faciam: ut ultra nom pas canT
gregem nec pascant amplius
pastores sem& ipsos
Suis ad haec non contre mes¬
Ucat quis ista sine intolle¬
rabili metu futurae &ami¬
nationis accipiat. nisi qui
aut non intellegit aut futu¬
ra non craedit÷
Sedomnia quae dr̃ obseruare
uoluit tam aperte posuit:¬

Expanded text:
non reduxistis: quod perienon reduxistis: quod perierat, non quaesistis, sed cum auctoritate imperabatis eis, et cum potentia: et dispersae sunt oves meae, eo quod non esset pastor. Et factae sunt in devorationem omnium bestiarum agri. Et paulo post: Propterea, pastores, audite verbum Domini: Vivo ego dicit Dominus Deus. Pro eo quod facti sunt greges mei in rapinam, et oves meae in devorationem omnium bestiarum agri, eo quod non esset pastor. Neque enim quaesierunt pastores gregem meum: sed pascebant pastores semetipsos, et gregem meum non pascebant. Propterea, pastores, audite verbum Domini. Haec dicit Dominus Deus: Ecce ego ipse super pastores, requiram gregem meum de manu eorum, et cessare eos faciam, ut ultra non pascant gregem: nec pascant amplius pastores semetipsos. Quis ad haec non intremiscat? Quis ista sine intolerabili metu futurae examinationis accipiat? nisi qui, aut non intelligit, aut futura non credit: sed omnia quae Deus observare voluit, tam aperte posuit, et
Abbreviated transcription (Latin):
rit ipsi consumimus e quando
peccantes diuites uel potent
Non solum non arguimus sed
aetiam ueneramur:
Nenobis aut munera solita
offensi non dirigant: aut
obrequia desiderata sub du¬
cant ⁊ Ae sic muneribus eorũ
& obsequi is capti : immo per
haec illis addicti loqui eis
depeccato suo. aut defuturo
iudicio formidamus
Uideo minaciter superbiam
nostram diuinus sermo
contundit sed noster audi¬
tus nihil unde proficiamus
admittit Quia prae¬
sentis uitae capti dulcedine:
quae poena neglegen ae
nostrae maneat inaternum
nolumus cogitarȩ⁊
N pastores ergo ista dieun¬
tur dequorum nobis in ani
appellatione blandimur ⁊
Haec dicit dñs dr̃  Vae pasto¬
ribus israhel qui pas cebant
sem& ipsos Non ne greges
pascuntur a pastoribus
lac commedebatis. & lanis
operiebamini Quod crassũ
erat occidebatis gregem
autem meum. non pas cebatis
Quod infirmum fuit non
consoli lastis & quod ae¬
grotum non sanastis
Quod fractum est non alli¬
gastis & quod abiectum

Expanded text:
rit, ipsi consumimus, quando rit, ipsi consumimus, quando peccantes divites vel potentes, non solum non arguimus, sed etiam veneramur, ne nobis aut munera solita offensi non dirigant, aut obsequia desiderata subducant. Ac si muneribus eorum et obsequiis capti, imhaec illis addicti, loqui eis de peccato suo, aut de futuro judicio formidamus: et ideo minaciter superbiam nostram divinus sermo contundit: sed noster auditus nihil, unde proficiamus, admittit, quia praesentis vitae capti dulcedine, quae poena negligentiam nostram maneat in aeternum, noluimus cogitare. In pastores ergo ista dicuntur, de quorum nobis inani appellatione blandimur. Haec dicit Dominus Deus: Vae pastoribus Israel qui pascebant semetipsos. Nonne greges pascuntur a pastoribus? lac comedebatis, et lanis operiebamini: quod crassum erat, occidebatis, gregem autem meum non pascebatis. Quod infirmum fuit, non solidastis; et quod aegrotum, non sanastis: quod fractum, non alligastis, et quod abjectum,
Abbreviated transcription (Latin):
prae positos. suos peruerse
iudicant dum terrenis studus
eos plus uiderint esse inten¬
tos siuel parum iam ipsi
despiritalibus cognouerint
Pectores ergo iudicandi ã
dõ sunt a suis autem subditis
nequa quam iudicandisunt:
Exemplo dñi quiper se uen¬
dentes columbas &num mu¬
lariorum mensas proprio
euertit flagello. & proiecit
ex orbita uerit rector tunc
erit arguendus a subditis
Promoribus uero reprobis
tollerandus magis. quam
disstringendus aplebeest:
Sednos praesentibus delecta
tra. & honores inquirimus
non ut meliores. sed ut ditiores
Nec ut sanctiores: sed ut
honoratiores simus ceteris
prae esse festinamus⁊
Nec gregem dñi qui nobis
pascendus tuendusq com¬
misus est sed nostras uolunta¬
tes dominationem. diuitias.
&c&cera blandimento car¬
naliter cogitamus ⁊
Pastores diciuolumus: nec
tamen esse contendimus
Officii nostri uitamus labo¬
rem appetimus dignitatem
INmundorum spirituum fer
agrege dilacerando non
pellimus & quod eis remanse¬

Expanded text:
praepositos suos perverse praepositos suos perverse judicant, dum terrenis studiis eos plus viderint esse intentos, si vel parum jam ipsi de spiritRectores ergo judicandi a Deo sunt, a suis autem subditis nequaquam judicandi sunt, exemplo Domini, qui per se vendentes columbas et nummulariorum mensas proprio evertit flagello , et projecit exorbitaverit rector, tunc erit arguendus a subditis. Pro moribus vero reprobis tolerandus magis quam distringendus a plebe ested nos praesentibus, etc. dtra et honores inquirimus, non ut meliores, sed ut ditiores, nec ut sanctiores, sed ut honoratiores simus, caeteris praeesse festinamus. Nec gregem Domini, qui nobis pascendus tuendusque commissus est, sed nostras voluptates, dominationem, divitias, et caetera blandimenta carnaliter cogitamus. Pastores dici volumus, nec tamen esse contendimus. Officii nostri vitamus laborem, appetimus dignitatem. Immundorum spirituum feras a grege dilacerando non pellimus: et quod eis remanse
Abbreviated transcription (Latin):
demnat. dumminus sparita¬
lia sed magis terrena sectantur :
Ex diuinienim. tabernaculi.
dis positione. obiniurias
mundi ferendas. & turbi¬
nes quosdam. institui. ep̃os
secularibus curis insisten¬
tes: ut hi qui interius super¬
na desiderant. nullo terre¬
no obsistente negotio.
liberius hoc quod amant in¬
tendant ⁊ Hon estita quae
iudicandus aplebe rector
mordinatus : dum magis noue¬
rint populi sui fuisse meriti.
peruersi regimen suscepisse
pontificis ⁊ Nam promeritis
plebium dis ponitur adõ uita
rectorũ Exemplo dauid
peccanti: ad conparationem.
principum qui exmerito ple¬
bis praeuaricantur Senten¬
tia damnantur cham filii
noe qui suorum prae positorũ
culpas inpublico produnt:
sicut cham qui patris puden¬
da non operuit. sedderi¬
denda monstrauit ⁊ Habi¬
turi sem meritum & iaf&h:
qui reuerenter operiunt
quae patres suos &cessisse
cognoscunt. si tamen pa¬
trum facta non diligant
sed tantum operiant nec
imitentur  Nam sunt qui

Expanded text:
demnant, dum minus spirituademnant, dum minus spiritualia, sed magis terrena sectantur. Ex divini enim tabernaculi dispositione ob injurias mundi ferendas, et turbines quosdam, institui episcopos saecularibus curis insistentes, ut hi qui interius superna desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc quod amant intendant . 3. Non est itaque judicandus a plebe rector inordinatus, dum magis noverint populi, sui fuisse meriti perversi regimen suscepisse pontificis. Nam pro meritis plebium disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis ad comparationem principum, qui ex merito plebis praevaricantur. 4. Sententia damnantur Cham filii Noe, qui suorum praepositorum culpas in publico produnt; sicut Cham, qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit . Habituri Sem meritum, et Japheth, qui reverenter operiunt quae patres suos excessisse cognoscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantum operiant, nec imitentur. Nam sunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
trinis siue exemplis. uitam
moresq: bononum corrum¬
punt: his qui sub stantias alio¬
rum. praediaque diripiunt:
Hienim ea. quae extranos sed
tamen quae nr̃a sunt aufe¬
runt ⁊ Corruptores uero
morum propriae nos ipsos
decipiunt : quoniam diuitiae.
hominum mores eorum sunt
Multum ergo distant damna
morũ adamnis tẽporaliũ rerũ e
dumista extranos sint mores
uero in nobis
TIS. CARNALI BUS
Prouidentia plerumq
diuini concilii: ordinantur
pre positi mundana. &exte¬
riora sectantes ⁊ Vtdum
temporalibus rebus se totos
inpendunt: spiritales tuitiorẽ
uitami contemplationis exer¬
ceant ⁊ Quia dura sunt quie¬
te uiuere uolentium sarcina.
curarum. epis co palium
Prouid& sepe dr̃curis deditos
saecularibus adsus ceptionẽ
regiminis: ut dum hi exteriora
sine tedio procurant. spirita¬
les rebus interioribus sine
impedimento rerum terrena¬
rum deseruiant ⁊ Dĩ ergo
ordinem. accusat. a quo insti¬
tuuntur: qui epis copos con¬

Expanded text:
trina, sive exemplis, vitam trina, sive exemplis, vitam moresque bonorum corrumpunt, his qui substantias aliorum praediaque diripiunt. Hi enim ea quae extra nos, sed tamen quae nostra sunt auferunt; corruptores vero morum proprie nos ipsos decipiunt, quoniam divitiae hominum mores eorum sunt. Multum ergo distant damna morum a damnis temporalium rerum, dum ista extra nos sunt, mores vero in nobis. tis carnalibus. 1. Providentia plerumque divini consilii ordinantur praepositi, 327 mundana et exteriora sectantes, ut dum temporalibus rebus se totos impendunt, spirituales tutiorem vitam contemplationis exerceant, quia durae sunt quiete vivere volentium sarcinae curarum episcopalium. Providet saepe Deus curis deditos saecularibus ad susceptionem regiminis, ut dum hi exteriora sine taedio procurant, spirituales rebus interioribus sine impedimento rerum terrenarum deserviant. 2. Dei ergo ordinem accusant, a quo instituuntur, qui episcopos con
Abbreviated transcription (Latin):
bes per transit ⁊ Scilic&
uel dum mala docent
ueldum faciunt pra
ua ⁊ Pleriquae sacerdo¬
tes & clerici praue uiuen¬
tes. forma ceteris in malũ
existunt. qui in bonis exem¬
plum esse debuerunt
Hienim quoscum que &em¬
plo male conuersationis sua
perdunt  deillis rationem
sine dubio reddituri sunt
Ex carnalium prae positorun
eemplo plerumque fit uita
deterior subditorum
& plebis merito fiunt tales
sacerdotes: qui exemplo de¬
teriore populum destru ant
non aedificent ⁊ Ex merito eni
plebis: nonnum quam ep̃i
deprauantur. quatenus
proliuius corruant. qui se¬
quuntur⁊ Capite langues¬
cente: catera corporis
membra inficiuntur
Vnde &scriptum est Om¬
ne caput languidum. & omne
cormerens. aplanta pedis
usquȩ aduerticem non est
meo sanitas ⁊ Caput enin
languidum doctor est
agens peccatum ⁊ Cuius
malum ad corpus peruenitur
dumeo uel peccante uel pra¬
ue docente pestifer languor
adplebes subditas transit
Deteriores sunt. qui siue doc¬

Expanded text:
bes pertransit, scilicet, bes pertransit, scilicet, vel dum mala docent, vel dum prava faciunt. 2. Plerique sacerdotes, et clerici prave viventes, forma caeteris in malum existunt, qui in bonis exemplum esse debuerunt. Hi enim quoscunque exemplo malae conversationis suae perdunt, de illis rationem sine dubio reddituri sunt. 3. Ex carnalium praepositorum exemplo plerumque fit vita deterior subditorum, et plebis merito fiunt tales sacerdotes, qui exemplo deteriore populum destruant, non aedificent. Ex merito enim plebis nonnunquam episcopi depravantur, quatenus proclivius corruant qui sequuntur. 4. Capite languente, caetera corporis membra inficiuntur. Unde et scriptum est: Omne caput languidum, et omne cor moerens, a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas . Caput enim languidum doctor est agens peccatum, cujus malum ad corpus pervenit, dum eo vel peccante, vel prave docente, pestifer languor ad plebes subjectas transfertur. 5. Deteriores sunt qui sive doc
Abbreviated transcription (Latin):
quasi experuerso arcu¬
sagittam. emit tunt.
dum suam prauam uitam
propriae. linguae ietu confo¬
diunt ⁊ Qui hene doca &
male uiuit: tamquam ȩs
aut cynbalum sonum facit.
aliis. ipse tamen sibi man&.
insensualis ⁊ Quibene doc&
& maleuiuit: quod dec&
beneuiuentibus proficit
quod uero maleuiuit: seipsum
occidit ⁊ Sicut sacerdos qui
si digne se agit. ut sacerdotem
dec& ministerium eius.
& ipsi & aliis utile est
INdigne autem uiuens
aliis quidem utilis est lo¬
quendo. se autem interficit
praue uiuendo: Acperhoc
quod iillo mortuum est
proprium eius est : Quod ue¬
ro uiuit. in eo idest. sacrũ
misterium: alienum est
Quibene doe& & male uiuit
uide tur ut cereus. qui abis
bonam. exponit. lucem prȩsta¬
re seuero in malis suis. consu¬
mere adquȩ se extinguere
Ouibenedoc& & maleuiuit
uid& bonum malo coniun¬
gere. lucem tenebris ꝑmis¬
PLIS PRAUORUN SACIR¬
epe ꝑquos iustitia doceture
ꝑipsos peccati morbus
in repit. &mors ad ple¬

Expanded text:
quasi ex perquasi ex persagittam emittunt, dum suam pravam vitam propriae linguae ictu confodiunt. Qui bene docet, et male vivit, tanquam aes, aut cymbalum, sonitum facit aliis, ipse tamen sibi manet insensualis. Qui bene docet, et male vivit, quod docet, bene viventibus proficit: quod vero male vivit, seipsum occidit. Sicut sacerdos qui, si digne se agit ut sacerdotem decet, ministerium ejus et ipsi et aliis utile est. Indigne autem vivens, aliis quidem utilis est loquendo, se autem interficit prave vivendo. Ac per hoc quod in illo mortuum est, proprium ejus est; quod vero vivit in eo, id est sacrum ministerium, alienum est. Qui bene docet, et male vivit, videtur ut cereus, qui aliis bonam novit lucem praestare, se vero in malis suis consumere atque exstinguere. Qui bene docet, et male vivit, videtur bonum malo conjungere, lucem tenebris misplis pravorum sacerSaepe per quos justitia docetur, per ipsos peccati morbus irrepit, et mors ad ple
Abbreviated transcription (Latin):
praecipitat ⁊ Ebriosis ebrie¬
tatem cauete. sise mero
usque adalienationem mentis
ingurgitat ⁊ Sumptuosis dapi¬
bus grauidus: non potest
suis abstinentiam laudare
quam calcat ⁊ Uitio cupidi¬
tatis ad dictus. cupidis amorẽ
non potest dissuadere pecuniae:
INimicitiarum tenax. non
ualebit. animos dissidentiũ
sacerdotali tranquilli tate
componere ⁊ Iustitiã prae¬
dicare. iudicibus erubescit:
quam ipse ꝑsone potentis
fauore corrum pito
Vec defendit oppres siper¬
sonas aut honorat aut de¬
spicit  Ꝙ quic quid boni
non facit. aut mali. committit
necui debit fieri. nec uetabit.
quia necessariam. docendi.
auctoritatem. contrariȩ¬
tocte. suae accionis amit¬
tit autiminuit¬
DOCENT ET MALE UIUUINT
Nter lui doctoris uitia.
&iam ipsa uerax doctrina
uiles eit ⁊ &qui non uiuit.
sicut doc& ipsam quam prae¬
dicat ueritatem. contempti¬
bilem facit Areus per¬
uersus est: lingua magistro¬
rum docentium. bene &
uiuentium male : Rideo

Expanded text:
praecipitat. Ebriosis, Ebriepraecipitat. Ebriosis, Ebrietatem cavete, si se mero usque ad alienationem mentis ingurgitat. Sumptuosis dapibus gravidus, non potest suis abstinentiam laudare, quam calcat. Vitio cupiditatis addictus, cupidis amorem non potest dissuadere pecuniae. Inimicitiarum tenax, non valebit animos dissidentium sacerdotali tranquillitate componere. Justitiam praedicare judicibus erubescit, quam ipse personae potentis favore corrumpit: nec defendit oppressos, si personas aut honorat, aut despicit: et quidquid boni non facit, aut mali committit, nec jubebit fieri, nec vetabit: quia necessariam docendi auctoritatem, contrarietate suae actionis, aut amittit aut minuitdocent, et male vivunt. 1. Interdum doctoris vitio etiam ipsa verax doctrina vilescit; et qui non vivit, sicut docet, ipsam quam praedicat veritatem contemptibilem facit. 2. Arcus perversus est lingua magistrorum docentium bene et viventium male Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
GENTIA SACER DOTIS QUI
DOC ER NE SUAE AGENDO
CON TRARIA PERSONAM
NONPOTEST IMPLERE
Decolite ergo quanta & qua¬
Alia meaudiente atquȩ
probante dicere solebatis de
administratione pontificis
qui populi sibi. commissi cura
posthabita. ardentius. bona
prae sentia desiderat: quam fu¬
tura⁊ & oblitus quod non soli
dese sed &iam degregie
sibieredito rationem pastori.
pastorum omnium raeddat.
sua suorumq: detrimenta
non cogit&. quem non
delinqͥuentium peceata.
contristant. nec pro ficientiũ
bona letificant. sed de se
tantum : Plerumque au¬
tem nec de se omnino sollici¬
tus : qui desuis boni maliue
geratur ignorat ⁊ Qui non
praedicat perseuerantiam
iustis ƿenitentiam prauis. con¬
temptum mundi conuersis
futuras pęnas auersis : Qui
non potest dicere contemp¬
toribus ammonitionis suae:
futurum cogitate iudicium:
quod ipse forte non cogitat
Amatoribus mundi nolite di¬
ligere mundum. sieum mundi
amor oblectat Ambitiosis
ambitioni. iamfinem in po¬
nite sieum ambitio ruinosa

Expanded text:
gentia sacerdotis qui, doctrinae suae agendo contraria, personam non potest implere Recolite ergo quanta et qualia, me audiente atque probante, dicere sadministratione pontificis, qui, populi sibi commissi cura posthabita, ardentius bona praesentia desiderat, quam futura; et oblitus quod non solum de se, sed etiam de grege sibi credito, rationem pastori pastorum omnium reddet, sua suorumque detrimenta non cogitat. Quem non delinquentium peccata contristant, nec proficientium bona laetificant, sed de se tantum, plerumque autem nec de se omnino sollicitus, quid a suis boni malive geratur, ignorat. Qui non praedicat perseverantiam justis, poenitentiam pravis, contemptum mundi conversis, futuras poenas aversis. Qui non potest dicere contemptoribus admonitionis suae, Futurum cogitate judicium, quod ipse forte non cogitat. Amatoribus mundi, Nolite diligere mundum, si eum mundi amor oblectat. Ambitiosis, Ambitioni jam finem imponite, si eum ambitio ruinosa