comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
unt. & cum biduo circunuolauerint. t̃cia
die in euntes pugnam uicissim se unguib
rostrisq dilacerant. Ercineȩ aues dicte ab
ircinio saltu germaniȩ ubi nascuntur. qua
rum pennȩ adeo ꝑ obscurũ emicant. ut qͥn¬
uis nox obtenta densis tenebris sit ad p̾sidi¬
um itineris dirigendi iacte int̾luceant. cur¬
susq uie pateat indicio plumarum fulgen¬
tium. O nocrotalon greei uocant rostro longo.
nis. quȩ semetipsam purgat. rostro in anũ
aquã fundens. Hȩxt serpentium ouis uescit᷑.¬
gratissimã ex eis escam nidis suis
cor edens. Meropes eoscdemq & gaulos.
qui parentes suos recondere atq alere di
quȩ cum aurum inuenit: aufert & occul¬
tat. Cicero ꝓualerio flacco. Non plꝰ aurum
tibi quã monendulȩ cõmittendũ. Uesꝑti¬
lio ꝓtempore nom̃ accepit. eoqͦd lucem
fugiens crepusculo uesꝑtino circunuolet:
precipiti motu acta. & tenuissimibrachioꝵ
membranulis suspensa. animal muriũ

Expanded text:
unt, et cum biduo circumvolaverint, tertia unt, et cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus rostrisque dilacerant. Hercyniae aves dictae ab Hercynio saltu Germanirum pennae adeo per obscurum emicant, ut quamvis nox obtenta densis tenebris sit, ad praesidium itineris dirigendi praejactae interluceant, cursusque viae pateat indicio plumarum fulgentium. 94 32. Onocrotalon Graeci vocant rostro longo. nis, quae semetipsam purgat, rostro in anum aqua fundens. Haec serpentium ovis vescitur, ex eis escam gratissimam nidis suis cor edequi parentes suos recondere atque alere dicquae dum aurum invenit, aufert et occultat. Cicero pro Valerio Flacco 76: 'Non plus aurum tibi quam monedulae committendum.' Vespertilio pro tempore nomen accepit, eo quod lucem fugiens crepusculo vespertino circumvolet praecipiti motu acta, et tenuissimis brachiorum membris suspensa; animal murium
Abbreviated transcription (Latin):
pellate ubi plurimũ habundant. adriersus
quas hercules sagittis ÷ usus. Sunt eñi pela¬
gi uolucres in insulis halritantes. Diomediaᷤᷤ
aues a sociis diomedis appellatas. quos ferunt
fabulȩ in easdem uolucres fuisse conuersos.
forma fulicȩ similes. magnitudine cignoꝵ.
colore candido. duris & gͣndib rostris. St̃
autẽ circa apuliam in insula diomedia. int̾
scopulos littoꝵ & saxa uolitantes. Iudicant
int̾ suos & aduenas. Nam si grecus est. ꝓpius
accedunt & blandiuntur. si alienigena mor¬
su impugnant & uulnerant: lacrimosis
quasi uocib dolentes uł suã mutationẽ. uł
regis int̾̃itum. Nam diomedes ab illiriis int̾¬
emptus ẽ. Hȩ autẽ aues latine diomediȩ uo¬
nonides aues egyptiȩ. appellatȩ a loco ubi m̃¬
non ꝑiit. Nam cateruatim ad uolare dicun¬
tur ex egypto ad ilium iuxta mennonis se¬
pulchrum: & ꝓinde eas ilienses mennonda
uocant. Quinto autẽ anno ad ilium ueni¬

Expanded text:
pellatae, ubi plurimum abundant; adversus pellatae, ubi plurimum abundant; adversus quas Hercules sagittis est usus. Sunt enim pelagi volucres in insulis habitantes. Diomedias aves a sociis Diomedis appellatas, quos ferunt fabulae in easdem volucres fuisse conversos; forma fulicae similes, magnitudine cygnorum, colore candido, duris et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam in insula Diomedia inter scopulos litorum et saxa volitantes; iudicant inter suos et advenas. Nam si Graecus est, propius accedunt et blandiunt; si alienigena, morsu inpugnant et vulnerant, lacrimosis quasi vocibus dolentes vel suam mutationem vel regis interitum. Nam Diomedes ab Illyriis interemptus est. Haec autem aves Latine Diomediae vononides aves Aegyptiae appellatae a loco, ubi Memnon periit. Nam catervatim advolare dicuntur ex Aegypto ad Ilium iuxta Memnonis sepulchrum, et proinde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem anno ad Ilium veni
Abbreviated transcription (Latin):
tacꝰ mindiȩ littorib gngnitur. colore uiridi
torque punceo. grandi lingua & cȩt̾is auib
latiore: unde & articulata u̾ba ex prunt.
ita ut si eam non uideris. hominẽ loquutũ
putes. Ex natura autẽ salutat dicens. aue
uł Rere: cȩt̾a nomina institutione discit.
Hinc ÷ ulud. Psittacꝰ a uob̾ alioꝵ nomina
discam. Hoc didici ꝑ me dicere cesar aue.
Aicion pelagi uolueris. dicta quasi ales ceanea:
eo qͦd hẏeme in stagnis occeani nidos facit
pullosq educit: qua ex eubante fertur exten¬
to equore pelaguis silentib uentis continua
septem dierum tranquillitate mĩtescere. & eiꝰ
fetibꝰ educandis obsequiũ ipsa rerum natu
in solitudine nyli fluminis. unde & nomen
sumpsit. Nam canopos egyptꝰ dr̃. Fertur
si uerũ sit eam occide natos suos. eosq ꝑtri¬
duum lugere. deinde seipsam uulnerare.
& asꝑsione sui sanguinis uiuificare filios
Stromfalidȩ aues ab stromfadib insulis ap¬

Expanded text:
tacus Indiae litoribus gtacus Indiae litoribus gtorque puniceo, grandi lingua, et caeteris avibus latiore. Unde, et articulata verba exprimit, ita ut si eam non videris, hominem loqui putes. Ex natura autem salutat dicens, ave, vel Χαῖρε, caetera nomina institutione discit. Hinc est illud: Psittacus a vobis aliorum nomina discam; Hoc didici per me dicere: Caesar ave. 25. Halcyon, pelagi volucris dicta, quasi ales cyanea, eo quod hieme in stagnis Oceani nidos facit, pullosque educit. Qua excubante fertur extento aequore pelagus silentibus ventis continua septem dierum tranquillitate mitescere, et ejus fetibus educandis obsequium ipsam rerum natuin solitudine Nili fluminis, unde et nomsumpsit; nam Canopos Aegyptus dicitur. Fertur, si verum sit, eam occidere natos suos, eosque per triduum lugere, deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare filios. Stymphalidae aves ab Stymphadibus insulis ap
Abbreviated transcription (Latin):
quasi ardua. id ÷ ꝓpt̃ altos uolatus. Lucanus.
bres. & supra nubes euolat: ut ꝓcellas nubiũ
sentire non possit. Cum altiꝰ euolauerit: sig.¬
nificat tempestatẽ. Hanc multi tantalum
uocant. Fenix arabiȩ auis dicta qͦd colorem
feniceũ habeat. uł qͦd sit in toto orbe singła¬
ris & unica. Nlam arabes singularem & uni¬
cam fenicem uocant. Hȩc quingentis & ultra
annis uiuens. dum se uiderit senuisse. col¬
lectis aromatum uirgulis rogum sibi instru¬
it. & conu̾sa ad radium solis alarum plausu
uoluntarium sibi incendium nutrit. sicq
iterum de cinerib sius resurgit. Cinomolgꝰ
& ipsa arabiȩ auis. ꝓinde ita uocata quod
in excelsis nemorib texit nidos ex frutricibꝰ
cinnami. Ꝙ qm̃ non possunt ibi homines
conscende ꝓpt̾ ramoꝵ altitudinem & fragili¬
tatem: eos dem nidos plumbatis appetunt
iaculis: ac sic cinnama illa deponunt & p̃tiis
ampliorib uendunt. eoqͦd illud cinnamũ
magis quam aliud mercatores ꝓbent. Psyt¬

Expanded text:
quasi ardua, id est propter altos volatus. Lucanus bres, et supra nubes evolat, ut procellas nubium sentire non possit. Cum autem altius volaverit, significat tempestatem. Hanc multi Tantalum nominant. Phoenix Arabiae avis, dicta quod colorem phoeniceum habeat, vel quod sit in toto orbe singularis et unica. Nam Arabes singularem 'phoenicem' vocant. Haec quingentis ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi instruit, et conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit, sicque iterum de cineribus suis resurgit. Cinnamolgus et ipsa Arabiae avis, proinde ita vocata quod in excelsis nemoribus texit nidos ex fruticibus cinnami: et quoniam non possunt ibi homines conscendere propter ramorum altitudinem et fragilitatem, eosdem nidos plumbatis appetunt iaculis, ac sic cinnama illa deponunt, et pretiis amplioribus vendunt; eo quod cinnamum magis quam alia mercatores probent. Psit
Abbreviated transcription (Latin):
tuta. O scines aues uocant. quia ore cantuq
auspicium faciunt. ut coruus. cornix. pi¬
cus. Alites quȩ uolatu ostendere futura
uidentur. quȩ si aduerse se sint inhibȩ di¬
cuntur quod in hibeant id ÷ uetetit: si
ꝓspere. p̃petes. ꝓ ideo prepetes. quia om̃s
faciunt speciem augurioꝵ in auib. quam
communẽ uocant ax utroq ꝑmixtam:
id ÷ cum aues & ore & uolatu auguria faci
uolucrum genera bis nascuntur. Primũ
enim ouagignunt᷑. inde calore materni
corporis formantur & animant᷑. Oua aut̃
dicta ab eo qͦd sint iuuda: unde & uua. eoqͦd
intrinsecꝰ humore sit plena. Nam humidũ
ẽ. qͦd exterius humorem habet. uuidũ qͦd
interiꝰ. Quidam autẽ putant ouũ grecam
hab̾e originem. nominis. Illi autẽ dicunt
oha .ii. litta ablata. Qua autẽ quȩdã inani
uento concipiuntur. s non ft̃ generabilia.
nisi quȩ fuerint concubitu masculino con¬
cepta. & seminali spũ penetrata. Ouoꝵ uim

Expanded text:
tuta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque tuta. Oscines aves vocant, quae ore cantuque auspicium faciunt; ut corvus, cornix, picus. Alites, quae volatu ostendere futura videntur; quae si adversae sunt, inebrae dicuntur, quod inhibeant, id est vetent; si prosperae, praepetes; et ideo praepetes, quia omnes faciunt speciem auguriorum in avibus, quam communem vocant, ex utroque permistam, id est, aves quae ex ore et volatu auguria faciugenera volucrum bis nascuntur. Primum enim ova gignuntur. Inde calore materni corporis formantur et animantur. Ova autem dicta ab eo quod sint uvida. Unde et uva eo quod intrinsecus humore sit plena. Nam humidum est, quod exterius humorem habet: uvidum, quod interius. Quidam autem putant ovum Graecam habere originem nominis. Illi autem dicunt oa, v littera ablata. Ova autem quaedam inani vento concipiuntur, sed non sunt generabilia, nisi quae fuerint concubitu masculino concepta et seminali sp
Abbreviated transcription (Latin):
candisq fetibius sollertissima: habens eti¬
am quid dam precium qͦd lapsura deserat
nec appetat culmna. Aliis quoq auibus
non impetitur. nec unquã preda ẽ. Maria
transuolat. ibiq hieme cõmorat᷑. Custo¬
quando ueniat. quando reuertatur. nouit
pia auis annuntiare aduentus sui testimo¬
nio ueris initium. Curdos a tarditate uo¬
catos. Hiemis enĩ confinio se referrint.
Turdela quasi maior turdus. cuiꝰ stercore
uiscum generari putatur. Unde & ꝓuer¬
bium apud antiquos erat. malũ sibi auẽ
cacare. Fur furio uocatꝰ. qͦd prius farre
infarinam reducto pasceretur. Ficedulȩ
dictȩ. qͦd ficos magis edant. Pantlit᷑ u̾sicło
dulcib uuis. cur potiꝰ nom̃ ñ dedit uua
mͥ: Carduelus. qͦd spinis & carduis pasci¬
tur. Unde etiam apud grecos acantꝰ dicta
est: ab acantas id ÷ spinis quib alitur. Au¬
gures autẽ dicunt. & ingestu. & in motu. &
in uolatu. & in uoce auium signa eẽ consti¬

Expanded text:
candisque fetibus solertissima, habens eticandisque fetibus solertissima, habens etiam quiddam praescium, quod lapsura deserat nec appetat culmina, a diris quoque avibus non impetitur, nec unquam praeda est, maria transvolat, ibique hieme commoratuquando ueniat, quando etiam reuertatur, nouit etiam pia auis adnuntiare aduentus sui testimonio ueris indicium. ctos; hiemis enim confinio se referunt. Turdela quasi maior turdus; cuius stercore viscum generare putatur. Unde et proverbium apud antiquos erat, 'Malum sibi avem cacare.' Furfurio vocatus, quod prius farre in farinam redacto pasceretur. Ficedulae dictae, quod ficus magis edant. Panditur versiculdulcibus uvis, cur potius nomen non dedit uva mihi? Carduelus, quod spinis et cardibus pascitur; unde etiam apud Graecos acalanthis dicta est, ab ἀκάνθαις, id est spinis, quibus alitur. Augures autem dicunt et in gestu et in motu et in volatu et in voce avium signa esse consti
Abbreviated transcription (Latin):
consid̾et. & fetenti pascatur fimo: auis
spurcissima. cristis extantib galeata.
semꝑ in sepulchris & humano stercore
commorans. cuiꝰ sanguine qͥsq:se iniun¬
xerit. dormitũ ꝑgens demones suffocan¬
tes se uidebit. Tucos quos ispani cuculos
suscepti ꝓpt̾ breues & paruos uolatus: ne
ꝑ longa aeris spatia fatigati desiciant. Ho¬
rum saliuȩ cicadas gignunt. Oua pa̾seris
nido reꝑta comedunt & sua obiciunt. post
illa suscepta & fouent & nutrrunt. Passe¬
res sunt minuta uolatilia a paruitate uo¬
cata. unde & pusilli & pariri. Merula anti¬
quitus medula uocabatur eo qͦd modulet᷑.¬
Alii merulam aiunt uocitatam quia sola
uolat. quasi mera uolans. Hȩx cũ in om̃ib
locis nigra sit: in achaia tam̃ candida est.
Hirundo dicta quod cibos non sumit resi¬
dens. s in aere capiat escas & edat: garrula
auis & ꝑ tortuosos orbes & flexuosos cireui¬
tus ꝑuolans. & in nidis construendis edu¬

Expanded text:
consideret, et fetenti pascatur fimo, avis consideret, et fetenti pascatur fimo, avis spurcissima, cristis exstantibus galeata, semper in sepulcris et humano stercore commorans. Cujus sanguine quisquis se inunxerit, dormitum pergens daemones suffocantes se videbit. 67. Tucos, quos Hispani cuculos suscepti, 101 propter breves et parvos volatus, ne per longa aeris spatia fatigati deficiant. Horum salivae cicadas gignunt, ova passeris nido reperta comedit et sua objicit quae ille suscepta et fovet et nutrit. 68. Passevero sunt minuta volatilia, a parvitate vocata, unde, et pusilli et parvi. 69. Merula antiquitus medula Alii merulam aiunt vocatam quia sola volat, quasi mera volans. Haec cum in omnibus locis nigra sit, in Achaia autem candida est. Erundo dicta, quod cibos non sumat residens, sed in aere capiat escas avis, et per tortuosos orbes et flexuosos circuitus pervolans, et in nidis construendis edu
Abbreviated transcription (Latin):
titos uocat. ꝑdix de uoce nom̃ habet.
auis dolosa atq immunda. Nam mas¬
culus in masculum in surgit. & obliuis¬
citur sexum libido preceps. Ad eo aut̃
fraudulenta. ut alteriꝰ oua diripiens fo¬
ueat: s fraus fructum ñ habet. Deniq
dum pulli ꝓpriȩ uocem genitricis audi¬
erint. naturali quodam insti nctu hanc
quȩ fouit relinquunt: & ad eandem
que genuit reuertuntur. Coturnices a
sono uocis dictas. quas greci ortigias uo¬
cant. eo qͦd uisȩ fuerint primũ morti¬
gia insula. Hȩ adueniendi habent tem¬
pora.Nam ȩstate depulsa: maria trans¬
meant. Ortigometra dr̃ quȩ gregem
ducit. Eam terrȩ ꝓpinquantẽ accipit̃
uidens rapit. ac ꝓpt̾ea cura ẽ uniu̾sis
ducem sollicitare generis externi: ꝑ
quem caueant pͥma discrimira. Ciboᷤᷤ
gratissimos habent semina uenenoꝵ.
quam ob causam eas uet̾es uesci int̾dixe¬
runt.Dolum enĩ hoc animal siexit &¬
homo caducum patitur morbũ. Upupã
greci appellant. eo qͦd stercora humana

Expanded text:
t. 63. Perdix, de voce nomen habet, avis dolosa atque immunda. Nam masculus in masculum insurgit, et obliviscitur sexum libido praeceps. Adeo autem fraudulenta, ut alteri ova diripiens foveat, sed fraus fructum non habet; denique dum pulli propriae vocem genitricis audierint, naturali quodam instinctu hanc quae fovit relinquunt, et ad eamdem quae genuit revertuntur. 64. Coturnices, a sono vocis dictae, quas Graeci ὄρτυγας vocant, eo quod primum visae fuerint in Ortygia insula. Hae adveniendi habent tempora. Nam aestate depulsa, maria transmeant. 65. Ortygometra dicitur, quae gregem ducit, eam terrae propinquantem accipiter videns rapit, ac propterea cura est universis ducem sollicitare externi generis, per quam caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum, quam ob causam iis veteres vesci interdixerunt. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum patitur morbum. 66. Upupam Graeci appellant, eo quod stercora humana
Abbreviated transcription (Latin):
auium s genus diu̾sum. quȩ quis possit
memoria aut cognitione comprehendẽ:
Nam sic̃ specie sibi differunt: ita & natu¬
re diu̾sitate. Nam alie simplices sunt ut
columbȩ. aliȩ astutȩ ut ꝑdix. aliȩ ad manũ
aliȩ reformidant ut garamantes. alie ho¬
minũ conuersatione atq hisdem quibus¬
homines domiciliis delectantur ut hirun-
quȩ requirendi sibi uictus difficultatẽ lib̾
solo semine repto pascuntur. ut anser. aliȩ
carnes edunt & rapinis intendunt ut mil¬
uus. aliȩ in curiȩ quȩ manent in locis sẽꝑ
ut strucio. alie aduentitiȩ quȩ ꝓpriis tempo¬
rib reuertuntur ut ci coniȩ. hirundines.
aliȩ congrege id ÷ gregatim uolantes ut
sturni & coturnices. aliȩ soliuagȩ id ÷ solita
eñ auaritia consortium plurimoꝵ. His
gale consortium. Ergo aquilis accipitrib¬
cantus edunt dulcissimos. ut cignꝰ & me¬

Expanded text:
auium, sed genera diuersa, quae quis possit aut memoria aut cognitione conprehendere Nam sicut specie sibi differunt, ita et naturae diversitate. Nam aliae simplices sunt, ut columbae; aliae astutae, ut perdix; aliae ad manum aliae reformidant, ut garamantes; aliae hominum conversatione homines domiciliis delectantur, aliae quae requirendi sibi uictus difScultatemdifficusolo semine reperto pascuntur, ut anser; aliae carnes edunt, et rapinis intendunt, ut milvus; aliae enchoriae, quae manent in locis semper, ut struthio; aliae adventitiae, quae propriis temporibus revertuntur, ut ciconiae, et hirundines; aliae congregae, id est, gregatim volantes, ut sturni, et coturnices; aliae solivagae, id est, enim avaritia consortium plurimorum. Degale consortium. Ergo aquilis accipitribucantus edunt dulcissimos, ut cygnus et me
Abbreviated transcription (Latin):
suspendere. interuo recipere corpore et
donec aut securitatem deferant. aut corpo¬
re suo obiecto suis ꝑiculis defendant.
dicimꝰ quȩ ꝑ aera leuib uolitant pennis.
uolueres autẽ non solum aues uoeamus.
s etiam quadrupedes nimia ꝑnicitate cur¬
rentes. s tam̃ cum adiectione: ut puta uo
lucrem equm. uolucrem tigridem. ut est
ilud pacubii. Uolueri currit axe quadriga.
one. tantum a litem sonat. Aues autem¬

Expanded text:
suspendere, interno quoque recipere corpore, et donec aut securitatem deferant aut corpore suo obiecto natos suos defendant dicimus quae per aera leuibus uolitant pennis, uolucres autem non solum aues uocamus, sed etiam quadrupedes nimia pernicitate currentes; sed tantum cum adielucrem equum, volucrem tigridem. Ut est illud Pacuvii: Volucri currit axe quadriga. one tantum alitem sonat. 9 48. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Olor aiis ẽ: quã greci cignum appel¬
lant. Olor autẽ dictus. qͦd sit totꝰ plumis
albus. Nullus enĩ meminit cignũ ni¬
grum. Olo enĩ grece totum dr̃. Cignꝰ autẽ
a canendo ÷ appellatꝰ. eoqͦd carminis dulce¬
dinẽ modulatis uocib fundit. Ideo autem
suauiter eum canere. quia collum longum
& inflexum habet: & necesse ẽ eluctantem
uocem ꝑlongum & flexuosum iter uarias
reddere modulationes. Ferunt in hy ꝑboreis
partib p̾cientib citharedis olores plurimoᷤ
ad uolare. apteq ad modũ concinere. Olores
autẽ latinũ nom̃ ẽ. Nam grece cigni dicun¬
tur. Nautȩ uͦ fibi hunc bonã prognosim
facere dicunt. sic̃ emiliꝰ ait. Cignꝰ in auspi¬
ciis semꝑ letissimꝰ ales. Hunc optant nautȩ.
quia se non mergit in undas. Strucio g̃do
nomine dr̃. qͦd animal insimilitudine auis
pennas hab̾e uideatur: tam̃ de terra altiꝰ
non eleuatur. Oua sua fouere negligit. sed

Expanded text:
tur. 18. Olor, avis est quam Graeci κύκνον appeltur. 18. Olor, avis est quam Graeci κύκνον appellant. Olor autem dictus, quod sit totus plumis albus; nullus enim meminit cygnum nigrum; ὅλὸν enim Graece totum dicitur. Cycnuso autem a canendo est appellatus, eo quod carminis dulcedinem modulatis vocibus fundit. Ideo autem suaviter eum canere, quia collum longum et inflexum habet, et necesse est eluctantem vocem per longum et flexuosum iter varias reddere modulationes. Ferunt in Hyperboreis partibus praecinentibus citharoedis olores plurimos advolare, apteque admodum concinere. Olores autem Latinum nomen est; nam Graece κύκνοι dicuntur. Nautae vero sibi hunc bonam prognosim facere dicunt, sicut Aemilius ait 4: Cygnus in auspiciis semper laetissimus ales; hunc optant nautae, quia se non mergit in undas. Struthio Graeco nomine dicitur, quod animal in similitudine avis pinnas habere videtur; tamen de terra altius non elevatur. Ova sua fovere neglegit; sed
Abbreviated transcription (Latin):
gunt. unam sequuntur ordine litt̾ato.
faciliꝰ uideant quas petant t̃ras. Castigat
autẽ uoce quȩ cogit agmen. At ubi rauces¬
cit. alia succedit alia. Nocte aritẽ excubias
diuidunt. & ordinem uigiliarum ꝑ uiceᷤ
faciunt. tenentes lapillos suspensis digi¬
tis. quib somnos arguant. Quod cauen¬
dum erit. clamoreindicãt. Etatẽ in illis.
color ꝓdit. nam senectute nigrescunt.
Ciconie uocatȩ a sono quo crepitant. qͥsi
cicaniȩ: quẽ sonumoris potiꝰ ẽẽ ꝗͥ uocis.
quia eum quatiente rostro faciunt. Hȩ
ueris nuntiȩ societatis comites. serpenti¬
um hostes. maria transuolant. inasiam
collecto agmuine ꝑgunt. Cornices eas du
ces p̾cedunt. & ipsȩ quasi exercitus prose
quuntur. Exunta illis circa filios pietaᷤ.
Nam adeo nidos impensiꝰ fouent. ut assi¬
duo incubitu plumas exuant. Quantum
autẽ tempus impenderint infetib educan¬
dis: tantũ & ipsȩ inuicẽ apullis suis alun¬

Expanded text:
roperant, unam sequuntur ordine litterato.roperant, unam sequuntur ordine litterato.facilius videant quas petant terras. Castigat autem voce quae cogit agmen: at ubi raucescit, succedit alia: nocte autem excubias dividunt, et ordinem vigiliarum per vices faciunt, tenentes lapillos suspensis digitis, quibus somnos arguant: quod cavendum erit, clamor indicat. Aetatem in illis color prodit; nam senectute nigrescunt. Ciconiae vocatae a sono quo crepitant, quasi cicaniae: quem sonum oris potius esse quam vocis, quia eum quatiente rostro faciunt. Hae veris nuntiae, societatis comites, serpentium hostes, maria transvolant, in Asiam collecto agmine pergunt. Cornices duces eas praecedunt, et ipsae quasi exequuntur. 17. Eximia illis circa filios pietas; nam adeo nidos impensius fovent, ut assiduo incubitu plumas exuant. Quantum autem tempus impenderint in fetibus educandis, tantum et ipsae invicem a pullis suis alun
Abbreviated transcription (Latin):
raptam p̾dam pennis adlitꝰ ꝑtrahat.
Nam & contra radium solis fectur obtu¬
tum non flectere. Unde & pullos suos un¬
gue suspensos. radiis solis obicit. & quos
uicdit immobilẽ tenere aciem ut dignos
genere conseruat. si quos uͦ inflectere ob¬
tritum: quasi degeneres abicit. Uultur
auolatu tardo nominata putatur. Mag¬
nitudine quippe corporis p̃petes uolatꝰ
non habet. Harum quasdam dicunt
concubitu non misceri. & sine copula
conciꝑe & generare: natosq earum pe¬
ne usq ad centum annos ꝓcecłe.
Uultures autẽ sicut & aquilȩ etiam ul¬
tra maria cadauera sentiunt. Altius
quippe uolantes. quȩ multa montiũ
obscuritate celantur ex alto ille conspi¬
ciunt. G radipes apud grecos uocatur
auis apud nos tarda. eoqͦd graui uola¬
tu detenta. nequaquam ut cetere uo¬
lueres attollitur uelocitate pennarum
Graues nom̃ deꝓpria uoce sumpserunt.
Tali enĩ sono susurrant. He autẽ dum ꝑ¬

Expanded text:
raptam praedam pinnis ad litus pertrahat. raptam praedam pinnis ad litus pertrahat. Nam et contra radium solis fertur obtutum non flectere; unde et pullos suos ungue suspensos radiis solis obicit, et quos viderit inmobilem tenere aciem, ut dignos genere conservat; si quos vero inflectere obtutum, quasi degeneres abicit. Vultur a volatu tardo nominata putatur: magnitudine quippe corporis praepetes volatus non habet. Harum quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere et generare; natosque earum paene usque ad centum annos procedere. Vultures autem, sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt; altius quippe volantes multa, quae montium obscuritate celantur, ex alto illae conspiciunt. Gradipes apud Graecos vocatur avis apud nos tarda, eo quod gravi volatu detenta nequaquam, ut ceterae volucres, adtollitur velocitate pinnarum. Grues nomen de propria voce sumpserunt; tali enim sono susurrant. Haec autem dum p
Abbreviated transcription (Latin):
Pulli dicuntur omniũ auium nati. Sed
& animalium quadrupedum nati pulli
dicunt᷑. & homo paruus pullus. Recenter
uestis nigra pulla dicta ẽ. Alȩ sunt. in
quib pennȩ ꝑordinem fixȩ. uolantli ex¬
hibent usum. Uocatȩ autẽ ale. quod his
aues complexos alant ac foueant pullos
Penna a pendendo id ÷ uolando dicta. uin¬
de & pende. Uolueres enĩ pennarum auxi¬
lio mouentur. quando se aeri mandant.
Pluma quasi pilitma. Nam sic̃ pili in qͥ¬
drupedum corpore. ita pluma in auibus.
Auium nomina multa a sono uocis
constat ẽẽ composita. ut grus. coruus. cignꝰ.
pauo. miluus. ulula. cuculus. gragulus.
& cȩtera. Uarietas enĩ uocis eoꝵ. docuit
homines quid nominarentur. Aquila
ab acumine oculoꝵ uocata. Tanti enĩ
contuitus ẽẽ dr̃. ut cũ suꝑ maria ĩmobili
penna feratur. nec humanis pareat ob¬
tutibꝰ: detanta sullimitate piscicłos na¬
tare uideat. ac tormenti instar descendenꝰ

Expanded text:
5. Pulli, dicuntur omnium avium nati, sed, 5. Pulli, dicuntur omnium avium nati, sed, et animalium quadrupedum nati pulli dicuntur, et homo parvus pullus. Recentes  sunt; unde, et vestis nigra pulla dicta est. 6. Alae sunt, in quibus pennae per ordinem fixae volandi exhibent usum. Vocatae autem alae, quod iis aves complexos alant et foveant pullos. 7. Penna a pendendo, id est, a volando, dicta, unde, et pendere; volucres enim pennarum auxilio moventur, quando se aeri mandant. Pluma quasi piluma; nam sicut pili in qdrupedum corpore, ita pluma in avibus. Avium nomina multa a sono vocis constat esse conposita: ut grus, corvus, cygnus, pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus et cetera. Varietas enim vocis eorum docuit homines quid nominarentur. Aquila ab acumine oculorum vocata. Tanti enim contuitus esse dicitur, ut cum super maria inmobili pinna feratur nec humanis pateat obtutibus, de tanta sublimitate pisciculos natare videat, ac tormenti instar descendens
Abbreviated transcription (Latin):
mus enĩ cornicis pedes uelut quib dam
digitis. distantib separatos atq diuersos. cor
pascuntur quasi incuruos atq sinuatos:
uelicti ad predam paratos. Ea uero quȩ
natanci habent consuetudinẽ & usum. la¬
tos pedes habent. & membrana quadam
illos digitos pedum sibi copulatos atq con¬
runctos. In quo ammirabilis patet ratio
naturȩ. ut & illȩ ad uolandum uł ad rapien¬
dum cibum usu accommꝰ fulciantur. & istȩ
ad natandum adumenta habeant compe¬
tentia. quo meliꝰ a quis possint suꝑnatare.
& quasi remis quib dam ita. pedib suis
membranȩ illiꝰ extensione iatiorib aquarũ
auia quȩq discurrant. Alites uͦ qͦd alis alta
intendant. & ad sublimia remigio alarum
conscendant. Uolueres a uolando. nam un¬
de uolare inde & ambulare dicimꝰ. Uola enĩ
ar̃ media pars pedis siue manus. Et in
auib uola pars media alarum. quarum
motu penne agitantur: unde & uolucreꝰ.

Expanded text:
mus enim cornicis pedes uelut quibusdam mus enim cornicis pedes uelut quibusdam digitis distantibus separatos atque diuisos, coruuescuntur quasi incuruos atque illud, uelut ad praedam paratos. ea uenustior, quae natandi habent usum et consuetudinem, latos habent pedes, et membrana quadam illos digitos pedum sibi copulatos atque conjunctus. In quo admirabilis patet ratio naturae; ut et illae ad vocatum vel ad rapiendum cibum usu accomodo faliantur, et istae ad natandum adjumenta habeant competentia, quo melius aquis possint supernatare, et quasi remis quibusdam, ita pedibus suis membranae illius extensione latioribus aquarum avia quaeque discurrant. Alites, quod alis alta intendant, et ad sublimia remigio alarum conscendant. 4. Volucres a volando; nam unde volare, inde et ambulare dicimus. Vola enim dicitur media pars pedis, sive manus, et in avibus vola pars media alarum, quarum motu pennae agitantur, inde et volucres.
Abbreviated transcription (Latin):
aerem uolatu celeri secat: atq utriq generi
similiter caudȩ suppetit alarumq remigũ
ut pisces ad priora se subrigant. atq adusti
ora ꝓcedant. caudȩ quoq gubernaculo uł
quo. uieluit se facile conuertant: uł impetu
quodam eregione iter suum dirigant flues
quoq aeri uolatib suis uelut aquis inna¬
tant. & quasi quȩdam extendunt bracha
cauda quoq se uł ad suꝑiora surrigunt.
uł ad inferiora demergunt. Unde qm̃ m
non nullis idem usus & species ẽ. ideo de
aquis utriꝰq generis natiuitas diuina p̃¬
ceptione ꝓcessit. Dixit enĩ ds̃. Producant
aquȩ reptilia animarũ uiuentium sccłm
genus. & uolatilia uolantia secus firmam̃
de aquis utrumq genus ꝓducitur: natan¬
sine pedib sunt: nullũ autẽ auium genꝰ
pedum officio caret. quia om̃ib uictus e
t̃ris: & ideo pedum munere fulciuntur.
quia huiꝰmodi ad escam quereridam indi¬
se diuersitatẽ habeant consideremꝰ. Inueni¬

Expanded text:
aerem volatu celeri secat. Atque utrique generi aerem volatu celeri secat. Atque utrique generi similiter caudae suppetit alarumque remigium; ut pisces ad priora se ora procedant, caudae quoque gubernaculo uel quo uelint se facile conuertant uel impetu quodam e regione iter suum dirigant. aues quoque aeri uolatibus suis uelut aquis innatant et quasi quaedam extendunt brachia, cauda quoque se uel ad superiora subrigunt uel ad inferiora demergunt. unde quoniam in nonnullis idem usus et species, ideo de aquis utriusque generis natiuitas diuina praeceptione processit. dixit enim deus: producant aquae reptilia animarum aliquantum secundum genus et uolatilia uolantia secus firmamende aquis genus utrumque producitur, natansine pedibus sunt; nullum avium genus pedum officio caret, quia omnibus victus e terris; et ideo pedum munere fulciuntur, quia hujusmodi ad escam quaerendam indise diuersitatem habeant consideremus. inueni
Abbreviated transcription (Latin):
ut accipitres & aquilȩ quȩ rapinam uena¬
tionis exercent.Ideo his ungues aspere.¬
curuatum & acutum os. uelox uolatus.
qm raptu uiuunt: ut possint facile cor
am uitȩ in auib & oꝑum diuersitates.
ut aliȩ ament in cõmune consulere: et
collatis uirib uelut quãdam curare rẽ
ꝓublicam. & tamquam sub lege uiuere.
Nuȩ sibi quisq ꝓspicere. imꝑium recusare.
& si capiantur indigno uelint exire ser¬
uitio. Ded & alia sicut genere ita & morib
innumerabilia. Nam uolucrum quot
genera sint: inuenire quenꝗͣ non posse.
Neq enĩ om̃s indiȩ & echiopiȩ. aut seichiȩ¬
deserta quis penetrare potuit: qui earum
genus uł differentias nosset. Plerumq autẽ
aues que assuete sunt aquis. sicut piscis usi
cib qm̃ natandi cõmunia quȩdam uicden¬
tur utriusq generis eẽ consortia. DSeda qͦꝙ
cognatio omnib auib & piscibꝰ ẽ: eoqͦd uo¬
lantis usus species sit natantis. Sic̃ enim
natando aquam piscis incedit. ita auis

Expanded text:
ut accipitres et aquilae, quae rapinam uenationis exercentcuruatum atque acutum os, uelox uolatus, quoniam raptu uiuunt, ut possint facile praeam uitae in auibus et operum diuersitates, ut aliae ament in commune consulere et conlatis uihbusuiribus uelut quandam curare rem publicam et tamquam sub rege uiuere, aliae sibi quisque prospicere, imperium recusare et, si capiantur, indigno uelint exire serpica. Sed alia sicut genere, ita et moribus innumerabilia; nam volucrum quot genera sint invenire quemque non posse. Neque enim omnis Indiae et Aethiopiae aut Scythideserta quis penetrare potuit, qui earum genus vel differentias nosset. Aves dictae, us quae assuetae sunt aquis, sermo successit; cibus; quoniam natandi communia quaedam videntur utrique generi esse consortia. Secunda quoque cognatio omnibus avibus et piscibus est; eo quod volantis usus species sit natantis. Sicut enim aquam natando piscis incidit, ita avis
Abbreviated transcription (Latin):
abernacula tentoria sunt militũ. quibꝰ
n itinere solis ardores tempestatesq im¬
brium frigorisq iniurias uitant. Dicta aut̃
tab̾nacula. qͦd cortinȩ distentȩ sunib tabuliꝰ
int̾ stantibꝰ appẽderentur: quȩ tentoria susti¬
nerent. Centorrum uocatum eoqͦd tendatur¬
funib atq palis. unde & hodie p̃tͥencde dicun¬
tur. Papiliones uocantur a similitudine par¬
uuli animalis uolantis. quȩ maxime habun¬
dant florentibꝰ malius. Hȩ sunt auiculȩ qͤ
lumine accenso conueniunt. & circa uolitan¬
tes abigne ꝓxims int̾ire cogunt᷑.

Expanded text:
abernacula tentoria sunt militum, quibus in itinere, solis ardores, tempestatesque imbrium, frigorisque iniurias vitant. Dicta autem tabernacula, quod cottive distente funibus tabulis interstantibus appenderentur, que tentoria sustinerent. Tentorium vocatum eofunibus atque palis; unde et hodie praetendere dicuntur. Papiliones vocantur a similitudine parvuli animalis volantis, quae maxime abundant florentibus malvis. Haec sunt aviculae quae lumine accenso conveniunt, et circa volitantes ab igne proxime interire coguntur.
Abbreviated transcription (Latin):
dedignat᷑ antoniꝰ. Nec ostendit᷑ in hac ambi¬
guitate utrũ ipsi alios an alii ipsos dep̾cati
sint aut calũpniati. Fit & ꝑ omonimã. qͦ uno
noĩe multa significant᷑. ut acies. & ñ addas

Expanded text:
dedignatur Antonius'; nec ostenditur in hac ambidedignatur Antonius'; nec ostenditur in hac ambiguitate utrum ipsi alios, an alii ipsos deprecati sunt aut calumniati. Fit et per homonyma, quo uno nomine multa significantur, ut 'acies' et non adda
Abbreviated transcription (Latin):
ut uiuat Ruben & ñ moriat᷑. dũ ñ sit ali¬
ud iuiuere ꝗͣ ñ mori. Machrologia longilo¬
qͥum res ñ necessarias cõp̃hendens. ut legati
ñ impetrata pace retro unde uenerant do¬
mũ ret̾si st̃. Cautologia idẽ eloqͥũ. ut. si
fata uirũ seruant. siue scit᷑ aura etherea.
neq adhuc crudelibꝰ occubat umbris.
Totũ enĩ qd̃ repetit᷑ una resẽ. s crebro ser¬
mone annuntiata. E clypsis defectꝰ ÷ dicti¬
onis. in qͦ necessaria t̾iba desunt. ut cui¬
pharetra ex auro. Deest enĩ erat. Lapinosis :
humilitas statũ magnȩ rei dictis infirmans.
ut apparent rari nautes ingurgite uasto.
Amphibolia ambigua dictio. qͦ fit aut ꝑca¬
sum accusatiuũ. ut illud responsũ apollimꝰ
se: in quoñ ÷ certũ quẽ in ipso u̾su monstra¬
uerit eẽ uictorẽ. Fit & ꝑ incertã distinctionẽ.¬
ctio utrũ bellũ ingenꝰ. an ingens italia. fit & ꝑ cõmu¬
ne u̾bum. ut dep̾catur cato. calũpniat᷑ cicero. p̃stolat᷑ brutꝰ

Expanded text:
ut, Vivat Ruben, et non moriatur, dum non sit aliud vivere quam non mori. 8. Macrologia, longiloquium, res non necessarias comprehendens, ut: Legati, non impetrata pace, retro unde venerant domum reversi sunt. 9. Tautologia, idemloquium, ut: Si fata virum servant, si vescitur aura, aetherea, neque adhuc crudelibus occubat umbris. Totum enim quod repetitur una res est, sed crebro sermone annuntiata 10. Eclipsis est defectus dictionis, in quo necessaria verba desunt, ut, cuipharetra ex auro; deest enim erat. 11. Tapinosis est humilitas statum magnae rei dictis infirmans, ut: AAmphibolia, ambigua dictio, quae fit aut per casum accusativum, ut illud responsum Apollinisse. In quo non est certum, quem in ipso versu monstraverit esse victorem. Fit et per incertam distinctionemctio, utrum 'bellum ingens' an 'ingens Italia'. Fit et per commune verbum, ut: 'Deprecatur Cato, calumniatur Cicero, praestolatur Brutus,
Abbreviated transcription (Latin):
ta cecitate ꝑpetua tenebris. Est enĩ absq
oculis. Semꝑ t̾ram fodit & humũ egerit.
& radices subter frugib comedit: quod g̃ci
affalaca uocant. E lires dicti st̃: quia pingueꝰ
eos efficit somnꝰ. Nam glisci. dicimꝰ crescere.
Hieme eni tota dormiunt. & immobiles
quasi mortui iacent. tempore estiuo reuiuis¬
cunt. E riciꝰ animal ÷ spinis cooꝑtum.
qͦd ex inde dr̃ nominatũ. eo qͦd surrigit se
quando spinis suis clauditur. quib undiq:
ꝓtectus ÷ contra insidias. Nam statim ut
aliquid p̾senserit pͥmũ se surrigit. atq in
globum conuersus in sua se arma recolligit.

Expanded text:
ta caecitate perpetua tenebris. Est enim absque ta caecitate perpetua tenebris. Est enim absque oculis, semper terram fodit, et humum egerit, et radices subter frugibus comedit; quam Graeci ἀσφάλακα vocant. Glires dicti sunt quia pingues eos efficit somnus; nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormiunt et inmobiles quasi mortui iacent, tempore aestivo reviviscunt. Ericium animal spinis coopertum, quod exinde dicitur nominatum, eo quod subrigit se quando spinis suis clauditur, quibus undique protectus est contra insidias. Nam statim ut aliquid praesenserit, primum se subrigit, atque in globum conversus in sua se arma recolligit.
Abbreviated transcription (Latin):
illi nom̃ est. Quicquid uͦ exeo trahit᷑.
latinum̃ fit. Alii dicunt inures. quod ex hu¬
more t̾rȩ nascantur. Nam mus t̾ra unde et
humꝰ. His in pleuilunio iecur crescit. sicut
quȩdam maritima augentur. quȩ rursus
minuente luna deficiunt. Sorix latinum ẽ.
eoqͦd rodat. & in modũ serrȩ p̾cidat. Antiqui
autẽ soricẽ sauricem dicebant. sicut & clodũ
claudum. Mustela dicta. quasi mus longꝰ.
Nam telum: a longitudine dictum. Hȩc in¬
genio sub dola. in domib ubi nutrit catłos
suos tranffert mutatq sedem. serpentes etiã
& mures ꝑsequitur. Duo sunt autẽ genera
mustelarum. Alterum enĩ siluestre ẽ. dis¬
tans magnitudine quẽ greci yctidas uocant:
alterum in domibꝰ oberranf. Falso autem
opinantur. qui dicunt mustelam ore con¬
cipere aure effundere partum. Musaraneũ
ma. quȩ solifuga dr̃. quod diem fugiat.
In metallis argentariis plurima ẽ: occulto
reptans. & ꝑ imprudentiã suꝑ sedentibus
pestem facit. Calpadicta quod sit dampna¬

Expanded text:
illi nomen est; quidquid vero ex eo trahit Latinum fit. Alii dicunt mures quod ex humore terrae nascantur; nam mus terra, unde et humus. His in plenilunio iecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum est, eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem soricem sauricem dicebant, sicut et clodum claudum. Mustela dinam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola, in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures persequitur: duo autem sunt genera mustellarum. Alterum enim silvestre, est distans magnitudine, quod Graeci ἰκτίδας vocant; alterum in domibus oberrans. Falso autem opinantur qui dicunt mustellam ore concipere, aure effundere partum. 4. Musaranema, quae solifuga dicitur, quod diem fugiat. In metallis argentariis plurima est, occulto reptans, et per imprudentiam supersedentibus pestem facit.
Abbreviated transcription (Latin):
dam est. slam dum absciderit uuam de uite:
supmꝰ sese uolutat suꝑ eam: & sic eam exhi¬
bet natis suis. G rillus nom̃ a sono uocis
habet. Hic retro ambulat. t̃ram terebrat.
stridet noctib Uenatur eum formica
circunligata capillo in cauernam eiꝰ conie¬
cta: afflato priꝰ puluere ne se abscondat.
ita formicȩ complexib trahitur. Formica
dicta abeo quod ferat micas farris. cuiꝰ soller¬
tia multa. Prouidet enĩ in futurum. & p̾
eligit triticum. ordeum ñ tangit. dũ pluit
eis suꝑ frumentum totum eicit. Dicunt᷑
in ethiopia ẽẽ formicȩ ad formam canis. qͦ¬
harenas aureas pedib eruunt: quas custo
diunt ne quis auferat. captantesq ad necẽ
ꝑ sequuntur. E or micoleor ob hoc uocatur.
quia ÷ uł formicarum leo: uł certe formica
pariter & leo. Est enĩ animal paruum. for¬
micis satis infestum. qͦd se inpuluere abs¬
ficit. Proinde autẽ leo & formica uocatur.
quia aliis animalib ut formica ẽ. formi¬
cis autẽ ut leo est¬

Expanded text:
aedam est. Nam dum absciderit uvam de vite, supinus sese volutat super eam, et sic eam exhibet natis suis. 8. Grillus nomen a sono vocis habet. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus; venatur eum formica circumligata capillo in cavernam ejus conjecta, afflato prius pulvere, ne se abscondat, ita formicae complexibus trahitur. 9. Formica dicta, eo quod ferat micas farris, cujus solertia multa. Providet enim in futurum, et prautem elegit triticum, hordeum non tangit. 63 Dum pluit ei super frumentum, totum ejicit. Dicuntur in Aethiopia esse formicae ad canis formam, quae arenas aureas pedibus eruunt, quas cusdiunt ne quis auferat, captantesque ad necem persequuntur. Formicoleon ob hoc vocatus, quia est vel formicarum leo vel certe formica pariter et leo. Est enim animal parvum formicis satis infestum, quod se in pulvere absficit. Proinde autem leo et formica vocatur, quia aliis animalibus ut formica est, formicis autem ut leo est
Abbreviated transcription (Latin):
duritiam. Sed & flumina cum insolitis
acta imbrib ultra consuetudinẽ uł diu¬
turnitate uł magnitudine redundant.
multaq ꝓsternunt: & ipsa diluuium
dicuntur. Sciendum autẽ flumina cũ
supra modum crescunt. non tantũ ad p̃¬
sens inferre dampna: s etiam aliqua sig¬
nificare futura¬

Expanded text:
duritiam. Sed et flumina cum insolitis duritiam. Sed et flumina cum insolitis aucta imbribus ultra consuetudinem, vel diuturnitatem vel magnitudinem, redundant multaque prosternunt, et ipsa diluvium dicuntur. Sciendum autem, flumina cum supra modum crescunt, non tantum ad praesens inferre damna, sed etiam et aliqua significare futura
Abbreviated transcription (Latin):
iliuitum dictũ. qͦd aquarum clade
omnia quȩ inundauerit diluat.
Primũ diluiuum extitit sub noe: qͣndo
orbe contecto. deletis cunctis unum sꝑa¬
tium cęli fuit ac pelagi: cuius indicrum
hactenus uidemꝰ in lapidib quos in
remotis montibus conchis & ostreis
concretos. sepe etiam cauatos aquis
uisere solemus. Sed̾m diluuium fuit in
achaia. iacob patriarche & ogygi tempo¬
ribus qui eleusine conditor. & rex furit.
nom̃q loco & tempori dedit. Cercrum di¬
luuium in thessalia moy si uł amphyoniᷤᷤ
temporib fuit. qui terciꝰ post cycropem
regnauit: curus temporib aquarum illu¬
uies maiorem partem popłoꝵ thessalrȩ
absumpsit. paucis ꝑ refugia montium
liberatis: maxime in monte parnaso.
in cuiꝰ circuitu deucalion tunc regno po¬
tiebatur: qui tunc ad se ratibꝰ confugien¬
tes susceptos ꝑgemina parnasi iuga fo¬
uit & aluit: a quo ꝓptea genus hominũ
grecoꝵ fabulȩ ex lapidib reparatum fe¬
runt. ab eo ꝓpt̾ hominum in sitam cordis

Expanded text:
iluvium dictum quod aquarum clade omnia quae inundaverit deleat. Primum diluvium extitit sub Noe, quandoorbe contecto, deletis cunctis, unum spatium caeli fuit ac pelagi. Cuius indicium hactenus videmus in lapidibus quos in remotis montibus conchis et ostreis concretos, saepe etiam cavatos aquis visere solemus. Secundum diluvium fuit in Achaia Iacob patriarchae et Ogygi temporibus, qui Eleusinae conditor et rex fuit, nomenque loco et tempori dedit. Tertium diluvium in Thessalia Moysi vel Amphictyonis temporibus fuit, qui tertius post Cecropem regnavit. Cuius temporibus aquarum inluvies maiorem partem populorum Thessaliae absumpsit paucis per refugia montium liberatis, maxime in monte Parnaso; in cuius circuitu Deucalion tunc regno potiebatur, qui tunc ad se ratibus confugientes susceptos per gemina Parnasi iuga fovit et aluit. A quo propterea genus hominum Graecorum fabulae ex lapidibus reparatum ferunt ab eo propter hominum insitam cordis
Abbreviated transcription (Latin):
dere & ferire ẽ. Uetẽs autẽ ñ incudẽ uoca¬
bant s intudem. eo qͦd in eo metallũ tundi¬
tur id ÷ͥ tendatur. Unde & tudis malleus.
& tundendo id ÷ tendendo dictus. Malleus
uocatꝰ. quia dum quid calet & molle÷: cedit
& ꝓducit. Marcus malleus maior. & dictuꝰ
Martellus mediocris malleus dictus ꝑdi
Luciliꝰ. ꝙ uelut infabricam feruens cũ mar¬
culus ferrum multoꝵ magnis ictib tundit.
Forcipes quasi ferricipes eo qͦd ferrum can¬
dens capiant teneantq: siue qͦd abhis aliqͥd
foruum capimus & tenemꝰ. qͣsi foruicapes.
Nam foruum ẽ calidum. tinde & feriudũ.
Unde & formosos dicimꝰ. quib calor sangui¬
nis ex rubore pulchritudinem creat. Lima
dicta eoqͦd lene faciat. nam limiun lene est
Cilium ÷ unde oꝑantur argentarii. a quo
& celata uasa dicuntur
de fabricis parietũ .uiii.

Expanded text:
dere et ferire est; veteres autem non incudem vocabant, sed intudem, eo quod in eo metallum tunditur, id est tendatur: unde et tudis malleus, a tundendo, id est tendendo dictus; malleus vocatur, quia dum quid calet et molle est, cedit et producit marcus malleus maior dictus, quMartellus, mediocris malleus. Martulus Lucilius1165: Et velut in fabrica fervens cum marculus ferrum multorum magnis ictibus tundit. Forcipes quasi ferricipes, eo quod ferrum candens capiant teneantque, sive quod ab his aliquid forvum capimus et tenemus, quasi forvicapes. Nam forvum est calidum; unde et fervidum; unde et formosos dicimus quibus calor sanguinis ex rubore pulchritudinem creat. Lima dicta eo quod lene faciat. Nam limum lene est. Cilium est unde operantur argentarii; a quo caelata vasa dicuntur. § 8 De fabricis parietum. I
Abbreviated transcription (Latin):
beliscum meffres rex egẏpti pͥmus .xxxi.¬
fecisse fertur tali ex causa. Cum quodã
tempore nylus uiolenti inundatione ȩgyp¬
to nocuisset. indignatus rex tanqͣ penas a
flumine exigeret. sagittam mnundas misit:
lumen amisit. Qui pꝰ cecitatem uisu recepto:
duos oboliscos soli saerauit. Oboliseus enĩ
sagitta dr᷑. qui ideo in medio cireo ponitur.
quia ꝑmedium mundũ sol currit. Medio
autẽ spatio abutraq meta constitutꝰ obo¬
liscus. fastigium summitatẽq celi signifi¬
cat: cũ sol ab utroq spatio mectio hora¬
rum discrimine transcendat. Summo
obolisco suꝑpositũ ÷ quoddam auratum
in modum flamme formatũ. qm̃ sol plu¬
rimũ in se coloris atq ignis habet
decar

Expanded text:
beliscum Meffres rex Egypti primus fecisse fertur, tali ex causa: cum quodam tempore nilus violenta inundatione Egypto nocuisset, indiflumine exigeret, sagittam in undas misit.  lumen amisit, qui post caecitatem visu recepto duos oboliscos Soli sacravit. Oboliscus enim sagitta dicitur, qui ideo in medio Circo ponitur quia per medium mundum sol currit. Medio autem spatio ab utraque meta constitutus oboliscus fastigium summitatemque caeli significat, quum sol ab utroque spatio medio horarum discrimine transcendit. Summo obolisco superpositum est quoddam auratum in modum flammae formatum, quoniam sol plurimum in se caloris atque ignis habet. De car
Abbreviated transcription (Latin):
opifex appellatur: carpentarius speciale nom̃
est. Carpentum enim solum facit. sic̃ nauicula
qui tantum nauium ÷ fabricator
& artifex. Sarcitector dictus. qͦd ex multis
hinc exinde coniunctis tabulis unum tecti
sarciat corpus. Idem & tignariꝰ. quia tectoria
lignis inducit. Lignum uocatum greca echi¬
mologia. quia incensum inlumen conuer¬
titur & in flãmã. Unde & lucinium dicitur.
qͦd lumen det. Materia inde dr̃ omẽ lignũ.
qͦd ex ea aliquid efficiatur. uł si ad ianuam refe¬
ras uł ad statuam: mat̾ia erit. Ad aliquid¬
enĩ semꝑ mat̾ia accipienda est : sicut elemen¬
ta materiam rerum eẽ dicimꝰ. quia inde ea
quȩ sunt facta uidemꝰ. & matĩa. qͣsi mat̃ dicta.
Trabes uocatȩ. qͦd intransuerso positȩ utrosq
parietes contineant. Aliud autẽ sunt tigna.
aliud trabes. Tigna enĩ iuncta trabem faci¬
unt. trabes autẽ sunt cum sunt dolatȩ.
Tolus ꝓpͥe ẽ uelut scutũ breue. qͦd in medio
tecto ẽ in quo trabes coeunt. Est enĩ emineis¬

Expanded text:
opifex appellatur. 2. Carpentarius speciale nomen est. Carpentum enim solum facit, sicut navicularius quia tantum navium est fabricator et artifex. 3. Sarcitector dictus, quod ex multis hinc inde conjunctis tabulis unum tecti sarciat corpus. 4. Idem et tignarius, quia tectoria lignis inducit. 3. Lignum vocatur Graeca etymologia, quia incensum in lumen convertitur, et in flammam. Unde et lychnium dicitur, quod lumen det. 4. Materia inde dicitur omne lignum, quod ex ea aliquid efficiatur; vel si ad januam referas, vel ad statuam, matenim materia semper accipienda est, sicut elementa materiam rerum esse dicimus quia inde ea, quae sunt, facta videmus; et materia quasi mater dicta. Trabes vocatae quod in transverso positae utrosque parietes contineant. Aliud autem sunt tigna, aliud trabes. Tigna enim iuncta trabem faciunt. Trabes autem sunt quum sunt dolatae. Tholus proprie est veluti scutum breve, quod in medio tecto est, in quo trabes coeunt. Coplae
Abbreviated transcription (Latin):
sa parte referens uł simplicem malleum.
aut cauatum uł bicorne rastrum. Scalprꝰ
dictus. qͦd scalturis & foraminib sit aptus:
qͦsi scalforus: cuiꝰ dimmutiuũ scalpellus.
Terebra uocata auerme ligni qͥ nuncupat᷑
terebra: quẽ greci teredonam uocant. Hinc
dicta terebra. qͦd ut uermis terendo forat:
qͣsi terefora. uł qͣsi tranfforans. Taratrum
qͦsi teratrum. S cophina dicta. qͦd herendo
scophen faciat. Canterium. Gallia. Giuua.¬

Expanded text:
sa parte referens vel simplicem malleum, sa parte referens vel simplicem malleum, aut cavatum, vel bicorne rastrum. Scalprus dictus quod scalpturis et foraminibus sit aptus, quasi scalforus. Cuius diminutivum scalpellus. Terebra vocata a verme ligni, qui nuncupatur terebra, quem Graeci τερηδόνα vocant. Hinc dicta terebra quod ut vermis terendo forat, quasi terefora; vel quasi transforans. Taratrum, quasi teratrum; scofina dicta, quod haerendo scophen faciat. Cantherium . . . . Ga