comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
una enĩ cuiꝰq mensis illã dicimꝰ quȩ in ipso m̃se finit᷑: Quadnrgesimȩ t̃minũ axii ll
martu requirere incipiens ꝑ om̃i sic facito sic̃ de lxxͣ diximꝰ: Estaut̃ .ii. luna mensis mart̃
oc aut̃ in his duob t̃minis obseruab̵. ut bissextili anno unodie cardius reqͥrere incipias.
d lxx .a .vi.łl frebr : Quadnr gesimã uͦ ab xi ħ mart̃ ꝙ in aliis non facies t̃minis:
ltde lxxͫͣ quidẽ i nom̃i bi sextilĩ anno ħ obseruabis : De quadnrgesima uͦ cc̃ tantũ cũ ipse
t̃minꝰ ante bisexcũ euenerit : C&erũ si pͦꝰ bi sextũ euent᷑us sit &iã in bisexto sic̃ in aliis .axii.
Ereqͥre : In c̃mino quoq lxx. bisextili anno sol& euenire luna xi đ idõ notaui. ne
cuĩueniss& turbur& lectorẽ : Terminus rogationũ om̃i tempore. a pridie noñ mai. reqͥrit᷑
xom̃a ut in suꝑiorib: computant᷑ &. luna xx. que fit m̃sis mai : Terminꝰ pente costes axiii
festiuitatẽ differas:¬

Expanded text:
am dicimus quae in ipso mense finiatur. Quadragesimalem Terminum a XII Kal. Martii require. Incipiens per omnia sic facito, sicut de LXX diximus. Est autem luna II mensis Martii. Hoc autem in his duobus terminis observabis, ut bissextili anno uno die tardius requirere incipias, id est LXXa IV Kal. Febr. XI vero ab XI Kal. Martii, quod in aliis non facias terminis. Et de LXX quidem in omni bissextili anno hoc observabis. De XLma vero tunc tantum, cum ipse terminus ante bisrequire. In termino quoque LXX mali bissextili anno solet evenire luna XI, quod ideo notavi ne cum venerit turbaret calculatorem. Terminus Rogationum omni tempore a II Non. Maii requiritur, et omnia ut in superioribus computantur, et est Luna XX quae festivitatem differas
Abbreviated transcription (Latin):
cendis ad hanc artẽ pueris necessaria iudicauimꝰ. ꝓcaptu in genioli nrĩ undecũq
collecta congessi. In quib c̃gregandis si aliquantulũ uerbosius euagauimꝰ. quicũq¬

Expanded text:
cendis ad hanc artem pueris necessaria judicavimus, pro captu ingenioli nostri undecunque cendis ad hanc artem pueris necessaria judicavimus, pro captu ingenioli nostri undecunque collecta congessimus. In quibus congregandis, si aliquantulum verbosius evagati sumus, quicunq
Abbreviated transcription (Latin):
ui cũ debeat et̃. Uii ratione regulariũ. Peracto aut̃ saltu in nouembri. Seinceps inuio¬
latũ custali& cursum: Sedomne hanc cõntiuersiã uitare potis sut supꝰ dximus
obseruabis. ut tres parit̃ lunationes xXUIIII. computes sine int̃positione alicuius lunȩ¬
tricesime .XXXIIIII. DICETERIS EMBOLISMIS BRTUIS CÕMEMORATIO
lectionẽ duȩ simul xXx occurrerint lunationes una ex his embolis maris
dicat᷑. que nulli depucat᷑ mensi excepto sibi sextus fuerit : Tunc eni tressimul lunai¬
sic̃ semꝑ : Ꝙ si fuerit og doas aut endecassimul cum bisexto sequit᷑ ad huc quarta
xxx. que embolismaris illius anni dequa suprar dictum.:
etera de embolismis anusq communib deq ogdo ade & endecade uidelic&
de om̃ib ad pascȩ rationẽ ꝑtinentib qͥ nosse pleniꝰ desiderat librũ uengra¬
bł Bȩdȩ dehis elegant̃ edicũ sedula ꝑ legat. ibicopio sissime de his om̃ib quicqͥd

Expanded text:
 debeat esse VIIa ratione regularium. Peracto enim saltu in Novembri deinceps inviolatum custodiet cursum. Sed omnem hanc controversiam evitare poteris si, ut supra diximus, observabis, ut III pariter lunationes XXIXas computes sine ulla interpositione XXXa. CAPUT XXXVII. De caeteris embolismis brevis lectionem duae simul XXXmae occurrerint lunationes, una ex his embolismalis dicatur, quae nulli deputatur mensi, excepto si bissextus fuerit. Tunc enim tres simul sicut semper est; et si fuerit ogdoas aut endecas, simul cum bissexto sequitur adhuc quarta XXXma, quae est embolismalis illius anni, de quo supra dictum est. Caetera de embolismis annisque communibus, deque ogdoade et endecade, vel de omnibus ad Paschae rationem pertinentibus, qui nosse plenius desiderat librum venerabilis Bedae de his eleganter editum sedulo perlegat. Ibi copiosissime de his omnibus quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
inchoat & finit᷑ in ipsomense xxx iđ .ii. bał aug &e finita ẽ illiꝰ anni contro uersia E pat
lectio epactarũ ostendit : Sequit᷑ aut̃ luna febr .iiii. noñ ipsius existens. & finiens  noñ
marcu. quȩ qr febro ari ẽ lic& in martio finiat᷑ non cõputat᷑ Ar nis fcnuelis sex crs
hocueniat anno : quis eꝑ iunã febroaru Xxͣ computari cogit: Luna quoq ħ anno
TUERO XUIIII ANNUS EPACTAS TABENS .XVIII. EMBOLIS AAREM LUÑ
iii. noñ marẽ inchoans iihil ominus iii noñ aprił eameminat sequente luna mensis¬
aprił quoe est & paschalis sic̃semꝑ a prił not̃i ipsius ꝑacta .ui pon mal: Et hacenĩ
quia ñ mai seda prilis est xXviIii. t̃minat᷑ : Etlic& seđm epact in Rł mai oc currat

Expanded text:
inchoatur, et finitur in ipso mense XXXma, II Kal. Aug. et finita est illius controversia. Epactarum lectio epactarum ostendit. Sequitur autem luna Februarii IV Non. incipiens, finiensque VI Non. Martii. Quae, quia Febr. est, licet in Martio finiatur, XXIXa computatur; nisi forte bissextus hoc eveniat anno, qui semper lunam Februarii XXXam computari cogit. Luna quoque hoc ant vero XIXus annus epactas habens XVIII embolismalem lunam III Non. Martii inchoans, nihilominus III Non. Aprilis eam terminat, sequente luna Aprilis, quae est et Paschalis, sicut semper II Non. ipsius, peractaque VI Non. Maii; et haec q
Abbreviated transcription (Latin):
x qui remanserine illiꝰ decipunctos eẽ memento ex quib: sicut monstratũ ẽhoras faciens. quota
hora uł quoto ipsi horae puncto luna ipsius diei accendat᷑ inuenies : Qđ si lx tantũ fuerint
aut ul tͣ ꝓgredientib: aequalit̃q ꝑlx. partitis nil suꝑ fuerit .xii. hora diei & .v. iđ ultimo ipsi¬
horae puncto lunã accendinoueris : Atsi ꝑidẽ argumentũ quã insua ac censione mut &
aetatẽ in uenire desideras p̃fatũ ciclũ sexies multiplica o & qt insuꝑiore numero
sexagenarios habueris tot hic monades adde iunctis in suꝑ punctis illis qͥ sexagenariis
suꝑfuerint : Qđsi ultra ex creuerint recisis quot qt̃ fuerint. Xxx qui remanserint actatẽ
tibi pandent quã luna in hora suȩ accensionis ẽ in gressa : Hactenꝰ hȩc cotidiana dicunt᷑
argum̃ta : qđ singłis mutent᷑ dieb: hinc ad maiora ueniam : XXIII QVALIT ANNI ABORIGON

Expanded text:
 qui remanserint, illius diei punctos esse memento. Ex quibus, sicut monstratum est, horas faciens, quota hora et quoto ipsius horae puncto luna ipsius dici accendatur, invenies. Quod si tantum LX fuerint, aut ultra progredientibus, aequaliterque per LX partitis nil superfuerit, duodecima diei hora, et vo, ii per diem argumentum qua in sua accensione mutet aetatem, invenire desideras, praefatum cyclum sexies multiplica, et quot in superiori numero sexenarios habueris, tot his monades adde, junctis insuper punctis illis qui sexenariis superfuerint. Qui si ultra XXX excreverint, recisis quotquot superfuerint XXX, qui remanserint, aetatem tibi pandent quam luna in hora suae accensionis est ingressa. Hactenus hac quotidiana dicuntur argumenta, quot singulis mutentur diebus; hinc ad annua veniamus. CAPUT XXIII. Qualit
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ñ ipsũ anni Noñ ponit᷑ sed a parte aestatis intelligit᷑: eesoc aenĩ ȩstas dr̃ : Illud
quoq Notandũ trib: semꝑ annis decemnouenalem p̃cedere : Cuiꝰ quarto annolunaris
incipiens eiusdem tertiofinit᷑ anno : ꝙ tuncluna in Kł ianuarii sit funita: Qui
annus utriusq cr̃di est embolismus : Cuiꝰ notitia lunaris scilic& : hoc tantum nob̵
udet̃ utilitatis afferrȩ : quod ꝑ eũ ut supra r&ulimus cotidie iunaris accensionis
noram repperimus : Qua ꝓpt̃ hoc tandem pretermisso ad decẽ nouenalis inda¬
ginem. qui ob multiplices paschae rationes utilior est accedamus: Cuius quotꝰ
sit annus inuenire cupiens. ad numerũ annoꝵ dñi unũ semꝑ adice. quia scđo eiꝰ anno

Expanded text:
autem nomen anni non ponitur, sed a parte aestatis intelligitur; θέρος enim aestas dicitur. Illud autem nomen anni non ponitur, sed a parte aestatis intelligitur; θέρος enim aestas dicitur. Illud quoque notandum tribus semper annis XIXalem procedere, cujus quarto anno lunaris semper incipiens ejusdem tertio finitur anno, quod tunc luna in Kalendis Januarii sit finita, quia annus utriusque cycli est embolismus. Cujus notitia lunaris hoc tantum nobis videtur utilitatis conferre, quod per eum, ut supra retulimus, quotidie lunaris accensionis hora reperimus. Quapropter hoc tandem praetermisso, ad xixalis indaginem, quia ob multiplices Paschae rationes utiliorem, accedamus. Cujus quotus sit annus invenire cupiens, ad numerum annorum Domini unum semper adjice; qui
Abbreviated transcription (Latin):
qui pasobas es aeraementũ p̃cepturus p̃mist dicens i cmconsis ste principiũ mensiũ pͥmut
orit imensib anni : Sicut enimille a baccensione lunȩ paschalis usq adeandẽ porrigit
si milit̃ iste aprimaluna quȩ sit ianuar̃ incipiens usq ad eandẽ deducit᷑ ib iq finitur.
habens & ipse cõmunes duo denorũ scilic& inensiũ dierũ uero cẽcliii neo non & emibł nes¬
.xii. mensiũ & .ccc lxxxiiii. dierum annos et excepto ꝙ paschalis in hoc ñ agit᷑ sollẽp¬
nitas ꝑomĩa ei aqui peret᷑ ut auenerabilibeda copiose tractat᷑ : Et cũ utq xviiii. annoꝵ
reuolutione: ut̃q lunari const& ratione obsolẽ tam̃ dinoscentiã isteluparis. ille
uocat᷑ XXIII. composito extrib: corruptis uocabulo : ex x. scilic& etan .no & .uiiii.
sicut & apud gretos exeisdẽ uocabulis sed incegris appellat᷑. Enqia Rae deba¬
SΕΡIΛΛ: Vbi notandũ qđ in latina compositione anni uocabulũ sonet in greto

Expanded text:
schale sacramentum praemisit, dicens: « Mensis iste vobis principium mensium: primus erit in mensibus anni. » Sicut enim ille incipit ab accensione lunae Paschalis, et usque ad eamdem porrigitur, similiter et iste a prima luna Januarii incipiens, ad eamdem deducitur ibique finitur, habens et ipse communes XIII mensium et CCCLXXIV dierum, et, excepto quod Paschalis in hoc nunc agitur celebritas, per omnia ei aequiparatur, ut a Venerabili Beda copiose tractatur, et uterque X et IX annorum revolutione, et lunari constat ratione. Ob solam tamen dignoscentiam iste lunaris, ille vocatur XIXalis, composito ex tribus corruptis vocabulo, ex X scilicet et anno et novem, sicut et apud Graecos ex eisdem vocabulis, sed integris appellatur ἔννεα καί Δεκαθέρηκα. Ubi notandum quod in Latina compositione anni vocabulum sonet, in Graeca
Abbreviated transcription (Latin):
niehil oroinꝰ nr̃m pasca indñicum diẽ differim. obmemoriã simul & reuerenti am
ciominice resurrections quȩ cadẽ die ꝑacta : Paschalis & enim fesiuitus nut aliae
gregoriꝰ dic̃ sollemnitas sollempnitatum. Bcatus quoq augustinꝰ. in aluis inqui fest¬
tatib: ad. einori ẽ tum reducimꝰ qͦiđ actũ sit. In hac uero ñ tantũ pr&erita ad memoriã
re uo canꝰ quantũ ea quȩ in nob̵ futura st̃ p̃signantes enunciam: Resurreetiontre
dominiee gaudia non nisi dominica caelebrari fas est. quȩ est in seriaȩ cẽport & pͥma¬

Expanded text:
icum diem differimus ob memoriam simul et reverentiam Dominicae resurrectionis, quae ea die peracta est. Paschalis enim festivitas non ut aliae Gregorius, solemnitas solemnitatum, beatus quoque Augustinus: In aliis, inquit, festivitatibus ad memoriam tantum reducimus quid actum sit, in hac vero non tantum praeterita ad memoriam revocamus, quantum ea quae in nobis futura sunt, praesignantes enuntiamus. Resurrectionis ergo Dominicae gaudia non nisi in Dominica die celebrare fas est, in serie te
Abbreviated transcription (Latin):
quã xiiii. lunã quȩ primũ occurrit post aqui noctiũ uernale quando ĩmolatione agn
iudeis pascha facere dĩ p̃ceptũ ẽ q̃ua &iã nocte dñs nr̃ illo pͥmũtepico pascha ꝑactoẽ
aequi noctio siue eo transacto occurrerit. terminũ pascha̧ dicimus łpsã uero sollemniatĩ
in domipicũ dic̃. quo dñs resurrexit differim: & si contigerit ipsum t̃ mipiũ iđ lunã xiii.
dominico die euenire nihil hominꝰ in al t̃m domi nict̃ nr̃m pascha expectan: ut multi
dicunt ne iuda rcũ pascha obseruare uideam᷑ sicũ illis tadẽ sollennia inchoantes cũ
eis itdem finam: Nã & illi sicut & nos eadẽ festa ꝑ .vIIs. celeh rant diȩs & nihil nr̃a

Expanded text:
lunam, quae primum occurrit post aequinoctium vernale; quando in immolatione agni Judaeis Pascha facere olim praeceptum est; qua etiam nocte Dominus noster illo primum typico Pascha pacto traequinoctio, sive eo transacto occurrerit, terminum Paschae dicimus. Ipsam vero solemnitatem in Dominicum diem, quo Dominus resurrexit, differimus, et si contigerit ipsum terminum die Dominico evenire, nihilominus in alteram Dominicam nostrum Pascha exspectamus, ut multi dicunt, ne Judaicum Pascha observare videamur, si cum illis eadem solemnia inchoantes, cum eis itidem finiamus. Nam et illi sicut et nos eadem festa per octonos celebrant dies, et nihil nostra
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ ergosol ut dictũ ẽ ꝑclxxx ii ortus ł lineas ascendens & ꝑ easdẽ descendens annũ
ꝑficiat duplica p̃dictũ nm̃rum & habesccclxiiii. dies aninsolaris : Vnporro
sicq & ascens & descens pari dierũ mum̃um exnum̃o comput& . iđ clxxxiiii. Qui
simul iuncti faciunt bisextilis annidies ccclxli : Verũ his ꝑexcessũ breuit̃ dictis adosti¬
dendũ solis annuũ cursũ redeamus unde digressi sumus ad apꝓbandos equi noc tior
dies: Quos palã est muenire siquȩ de solsticus dicta st̃ rata constiterint Si enĩ
sol brumali solsticio minimũ diẽ & maximã agens noctẽ deinceps cotidia no
ꝓceru noctẽ contrahit & diẽ extendit usq ad estiuũ solstitiũ qͥ nox bre uisima
s& dies extat longissimꝰ: patet ꝓfecto mediorum: decurso dierũ spacio tam̃ mino¬
ratã noctẽ angustatũq diẽ ut pari longitudine meciant᷑ seruante ad huc de¬

Expanded text:
Cum ergo sol, ut dictum est, per CLXXXII ortus vel lineas ascendens, et per easdem descendens annum Cum ergo sol, ut dictum est, per CLXXXII ortus vel lineas ascendens, et per easdem descendens annum perficiat, duplica praedictum numerum, et habes CCCLXIV dies anni solaris. Porrosicque et ascensus et descensus pari dierum numero computetur, id est CLXXXIII, qui simul juncti faciunt bissextilis anni dies CCCLXVI. Verum his per excessum breviter dictis, ad ostendendum solis annuum cursum redeamus, unde digressi sumus ad probandos aequinoctiorum dies, quos palam est invenire, si ea quae de solstitiis dicta sunt rata constituerint. Si enim sol brumali solstitio minimum diem et maximam agens noctem deinceps quotidiano processu noctem contrahit, ac diem extendit usque ad aestivum solstitium, quo nox brevissima et dies exstat longissimus, patet profecto medio mediorum decurso dierum spatio tantum minoratam noctem auctumque esse diem, ut pari longitudine metiantur, servante adhuc d
Abbreviated transcription (Latin):
ł occasus duob: tropicis dũ taxat exceptis quȩ singłarẽ habent ortũ. &obitu cancro
iudelic& & capricorno : quorũ alterũ excelsi alt̃m deuexius c&ris eẽ constat locat̃
Vt aut̃ hoc ꝙdiximus manifestissi me pattat. cancer ut pote cunctis excelsior. cuncho
sublimius & orit᷑ & occidit: ꝙ euidentissime pandit solsticialis exortꝰ mense iulir
est custodiunt ortus. & occasus immo et cursus: Verbi gr̃a ante cancrũ st̃ grmipus
& pꝰcancrũ leo : Quȩ ut sepissi me dictũ ẽ ita altrin sccꝰ st̃ posita ut in uno loco oriri
ac occũbere uideant᷑ ÷ Solquoq in utrolib & coꝵ positus ꝑ easdẽ aeris lineas fertur
sed ingeminos ascendit in leonem descendit : Itẽ ante geminos taurꝰ et pleo nẽ uirqo
pricornũ qͥ c& rĩs humilior rursus suũ & orcũ habit & occasũ totũq discursũ:

Expanded text:
eosdem habeant ortus et occasus, duobus tropicis duntaxat exceptis, quae singularem habent ortum et occasum, Cancro eosdem habeant ortus et occasus, duobus tropicis duntaxat exceptis, quae singularem habent ortum et occasum, Cancro videlicet et Capricorno, quorum alterum excelsius, alterum divexius constat esse locatum. Ut autem hoc quod diximus manifestissime pateat, Cancer, utpote cunctis excelsior, cunctis sublimior oritur et occidit, quod evidentissime pandit solstitialis exortus mense Julioest, custodiunt ortus et occasus, imo et cursus. Verbi gratia: Ante Cancrum sunt Gemini, et post Cancrum Leo; quae, ut saepissime dictum est, ita altrinsecus sunt posita, ut in uno loco oriri ac occumbere videantur; sol quoque in utroquelibet eorum positus per easdem lineas feratur. Sed in Geminis ascendit, in Leone descendit. Item ante Geminos Taurus, et post Leonem epricornum, qui caeteris humilior rursus suum ortum habet et occasum, totumque discursum.
Abbreviated transcription (Latin):
diligentissimȩ considerans uigilantissime no tab̵ locũ quo pͥmũ emiserit radiũ p̃dicti
Qdsicũ quantulũ cũq r& roredire ꝑspexeris ꝙ sine dubio eueni& : cestissime Nioutris¬
solem ꝑ acto is idiss xii. kł solsticio suꝑiora rep&ere : Demde si uolueris ꝑsinglo sort
notato semꝑ loca quȩ radius ellepetierit & uidebis eũ cotidia no ꝑcessu. ad affricũ ten¬
conspicies ut pote solsticioꝑ acto. sole adinferiora redeunte : Ađ si denuo consideres
ab hib̵ no ad aestiuũ solsticiũ : Et hoc est ꝙ supͣ diximus .clxxxiͦ. tantũ modo eẽ ortus
solis cũ in anno explendo .ccclx.v. dies ꝑagat : Peragit enĩ annũ suũ ascendens abru¬
mali solsticio adboreale. indeq rursus destendens ad brumale: & ut diccũ ẽ eos dem
custodiens ortus descendendo: quos seruauerat. iscendendo : Non qđ eadẽ signa

Expanded text:
diligentissime considerans, vigilantissime nota bis locum quo primum emiserit radium praedicti diligentissime considerans, vigilantissime nota bis locum quo primum emiserit radium praedicti Quod si eum quantulumcunque redire perspexeris, quod sine dubio evenist XII Kal., solstitio, superiora repetere. Deinde si volueris per singulos ortus nota semper loca quae tardius ille petierit scire, videbis eum quotidiano processu ad Africum tenconspicies, utpote solstitio peracto, sole ad inferiora redeunte. Quod si denuo consideres, ab hiberno usque ad aestivum solstitium. Et hoc est quod supra diximus CLXXXII tantummodo esse ortus solis, cum in anno explendo CCCLXV dies peragat. Peragit enim annum suum ascendens a brumali solstitio ad boreale, indeque rursus descendens ad brumale, et, ut dictum est, eosdem custodiens ortus descendendo quos servaverat ascendendo, non quo eadem signa
Abbreviated transcription (Latin):
&iam modernoꝵ extat opinio aliis .xii. &ł a prił : aliis .vii. asserentib: Non FIDESCINS¬
meptũ uidet᷑ ostendere qualit̃ haec magistros nr̃os &iã corporali in tuitu uiderimus
inuestigare : ut siquis ad eo studiosꝰ extiterit ut ex hoc poti oculis sui quã scriptnu
primo solstitioꝵ die illuc ab utraq parte quodã solum modo potandi st̃ dies ut post¬
modũ ꝙ in medio ẽ aȩqii noctiũ facili repperiat᷑ desigmitis utriq limitib: Primũ¬
suis exortib qͥ st̃ olxxxii. sol radiũ intro icere possit : Tum singlis iexortib notant᷑
loca quȩ radius ille lustrat in occidentali pariete pfati corenaculi Certũq tradiũ
ut pote a medio orientis sole surgente. recta linea mediũm occidentis patre : Sẽper
factis in paridoe punctis usq xii.lł &iũ debis ꝑ singłđs artus radiũ semꝑ in ante
ꝓgredi uersuschorũ ut pote sole ad huc inferiora p&ente : Itẽq. F IXII. &ł ortũ solis

Expanded text:
etiam modernorum exstat opinio, aliis XII Kal. April., aliis VII Kal. asserentibus. Non ineptum videtur ostendere, qualiter hoc magistros nostros etiam corporali intuitu viderimus investigare. Et si quis adeo studiosus exstiterit, ut hoc oculis suis potius primo solstitiorum, qui illud ab utraque parte quodammodo ambiunt, notandi sunt dies, ut postmodum id quod in medio aequinoctium facilius reperiatur designatis utrinque  f. usuis exortibus, qui sunt CLXXXII, sol radios suos introjacere possit. Tum singulis exortibus notentur loca quae radius ille lustrat in occidentali pariete praefati coenaculi. Certumque est radutpote a medio orientis sole surgente, recta linea medium occidentis petere manifestufactis in pariete punctis usque XII Kal., et videbis per singulos ortus radium semper in ante progredi versus corum, utpote sole adhuc inferiora petente. Itemque XII Kal. ortum solis
Abbreviated transcription (Latin):
uentus. sume ordines indictionũ quȩ fluxer̃ abipsa in carnatione usq nc̃ lx .iiii. & qr
quindecies lxiiii. dcccc lx : his ad de xii. qr quando incarnatio facta. ii. de illa in¬
diccione p̃cesserant. & xii. restabant: hosgͦ qͥ restabant remanserant p̃fato iunge num̃o
& fiunt .dcccc lx xii: Ad de semꝑ illiꝰ anni dequoqueris indiccionẽ sic̃ hoc anno vi. & fiunt¬
dccc lxXUIII.: Istis anni ab incarnatione d̃i Similit̃ singuł annis facito. & annos dñi sine
errore repperies. Hoc tantũ memoresto utdũ xuͫ trtensacta fuerit indiccio & denuo pͥma redi¬
N DICTIONT̃ CUIUSB ANNI INUENIRE DESIDERANS. SUME ANNOS DÑ STGT EUERIÑ
inp̃senti & his ad de regulares .iIi. illos scilic& annos qͥ p̃cesserant deindictione qua nat: dñs¬

Expanded text:
urus, sume ordines indictionum quae fluerunt ab ipsa incarnatione usque nunc, id est LXXI,XV, et fiunt mille LXV: his adde XII, quia quando ipsa incarnatio facta est, III anni de illa indictione praecesserant et XII restabant. Hos ergo qui remanserant praefato junge numero, et fiunt mille LXXVII. Adde semper illius, de quomille XC. Isti sunt anni ab incarnatione Domini. Similiter singulis annis facito, et annos Domini sine errore reperies. Hoc tantum memor esto, ut, cum XV transacta fuerit indictio, et denuo prima rediIndictiones cujusque anni invenire desiderans, sume annos Domini, quotquot fuerint in praesenti, et his adde regulares III, illos scilicet annos qui praecesserant de indictione qua natus
Abbreviated transcription (Latin):
& hicannꝰ embolismꝰ. id÷ suꝑ crescens dr̃: Precedentes aut̃ cõmunes qd̵ semꝑduo aquales p̃cedant.
excepto octoadis. & endecadis anno. quoꝵ utrumq unꝰ tantũ communis p̃cedit annꝰ: haec
dediuersitate annoꝵ solaris aclunaris. communis & embłi. nunc paucis dicta s̃: Sane in se¬
rie tẽpoꝵ cõputanda. nc̃ solaris ann qͥ cestior hab& calculo utim:. XUIII. DESALTVLUX uBIQ¬
ab ipsa origine censeo: Piximꝰ supͣ luna ex quo asole recedit. pͦ xxuiiii dies & xii horas

Expanded text:
 id est, supercrescens dicitur, praecedentes autem communes, quod semper II aequales praecedant,  id est, supercrescens dicitur, praecedentes autem communes, quod semper II aequales praecedant, excepto in ogdoade et endecade quorum utrumque unus tantum communis annus praecedit. Haec de diversitate annorum solaris et lunaris, communium et embolismorum nunc paucis dicta srie temporum computanda nunc solaris anni, qui certior habetur, calculo utimur. CAPUT XVIab ipsa origine censeo. Diximus supra lunam ex quo die a sole recedit post XIX dies et horas
Abbreviated transcription (Latin):
urdies Qui iuncti suꝑiorib: ccc liiii. reddunt quist̃ ut diximꝰ dies annilunaris : Quẽ
constat r&ro semꝑ obseruatũ duodenis u dixi mensib: ita seꝑ alt̃ nantib: ut unꝰtricenos
alter unde tricenios haber&e dies quo usq iulii cȩsaris sollertia solaris reꝑt᷑ est annꝰ: ꝓe
ꝓlunaris in multis uacillaret & solis cursiu penitꝰ ñ conueniret : Ita enĩ ille auctorib:¬
& itẽ cestiui hib̵no occurrerent tẽpore nã ꝑoctonos annos trib: regradabat᷑ mensib
statutũ est ut .viii. anno .xc. dies int̃kalarent᷑ qui ꝑ tot annos exundenis dieb: duob
lissectis ad crescunt: Nos uͦ ꝓpt̃ pascalẽ obseruantiã quã ñ nisi xiiii. luna post aequi noctiũ
celebrari fas ẽ cõmunes et embolis mos annos in luna habere cȩpimꝰ hoc modo : Siquando
p̃cesserit. tũ illã p̃cedenti iungimꝰ anno. datis ipsi p̃cedenti xiii. lunationib & dieb. ecolxgx

Expanded text:
VI, qui juncti superioribus, CCCLIV reddunt, qui sunt, ut diximus, dies anni lunaris, quem constat retro semper observatum, duodenis, quos dixi, mensibus ita semper alternantibus, et unus tricenos, alter undetricenos haberet dies, quousque Julii Caesaris solertia solaris repertus est annus, lunaris annus in multis vacillaret, et solis cursui penitus non conveniret.  et aestivi item hyberno occurrerent tempore nam per octonos annos tribus regradabatur mensibus statutum est ut octavo anno XC dies intercalarentur, qui per tot annos ex undenis diebus et duobus bissexti accesserunt. Nos vero propter Paschalem observantiam quam non nisi XIV luna post aequinoctium celebrare fas est, communes et embolismales annos in luna habere coepimus hoc modo: si quandoprocesserit, tum illam praecedenti jungimus ann
Abbreviated transcription (Latin):
xci insimul positi ccxxxv. ꝑficiunt : Quinu merꝰquat̃ ductꝰ dccec xbreddit hoc modo:
ctũ numerũ iđ deccc xl complent : quȩ est quat̃ norũ sũ mamomentoꝵ desingłis xi
ꝑ xl meciamur momenta & in ueniemꝰ in supͣ scripto momentoꝵ  numero xxiii so
horas hoc modo : Qua dragies xxͥ t st̃ decccxx : Alia ixx momenta faciunt
dimidiã horã : Suntq ut dictũ ẽ xxiii semishor&e : Sed ut integer dies xXiiii. hont
ꝑficiat᷑ altam huiꝰ horae medi& atẽ ex unciis at homisq quȩ singłis mensib quat᷑ nis

Expanded text:
XCI, insimul positi CCXXXV perficiunt, qui numerus quater ductus DCCCCXL reddit hoc modo: XCI, insimul positi CCXXXV perficiunt, qui numerus quater ductus DCCCCXL reddit hoc modo: ctum  metiamur per XL momenta, et inveniemus in suprascripto momentorum numero XXIII semis horas hoc modo: quadragies XX et terni DCCCCXX, alia XX momenta faciunt dimidiam horam, et sunt, ut dictum est, XXIII semis horae. Sed ut integer dies XXIV horarum perficiatur, alteram hujus horae medietatem ex unciis atomisque, quae singulis mensibus quaternis
Abbreviated transcription (Latin):
& unciã uniꝰ mom̃ti. & unã ad chomũ quae ꝑ singłos menses in tantũ augmentant᷑ ut ꝑ¬
ne & lunaris calculatio et tota turb&ur paschalis obseruantiaȩ ratio: Nãsi negligat᷑¬
eueni & ut post .xV. decẽno uenales clelos iđ post annos cc lxxxv. cũ debeas cõputare prima oc¬
currat .xV. iđ totaplena. & et ontra cũ xv. cõputat᷑ appareat prima: Sed ut aꝑte clareat
qualit̃ ille dies paulautĩ iniminuendo usq ad integrũ deficiat. quia singłis decemnouenalis
cicli mensib: .iiII. momenta. unciãq momenti & atthomũ ꝑdere dr̃ primũ om̃s xviiii.
annorũ menses qt̃ sunt uideamus ut desingłis p̃fatũ momentoꝵ unciarũq & atthomorũ
numerũ colligentes eumq in sumã redientes atq ex his rursꝰ horas conficientes ꝓbemus si¬
in integrũ die xxiuii horarũ reddere possint : Dec ẽnouenaliscicli ccxxxv. menses hinc
constatꝰ anpios habere : Duodeties aut̃ .xii. qui sunt cxlini. & tredecits vii. qui faciuat

Expanded text:
i et unum atomum. Quae IV momenta per singulos menses in tantum augmentantur, ut e et lunaris calculatio et tota turbetur Paschalis observantiae ratio. Nam si negligateveniet ut post XV XIXales cyclos, id est post annos CCLXXXV, cum debeas lunam computare primam, occurrat XVa, id est plena luna. Et econtra, cum XVa computatur, appareat prima. Sed ut aperte clareat qualiter ille dies paulatim minuendo usque ad integrum deficiat, quia XIXalis mensibus IV momenta unciamque momenti um momentorum unciarumque et atomorum numerum colligentes, atque ex his rursus horas conficientes, probemus si integrum diem XXIV horarum reddere possint. Decemnovalis cycli CCXXXV menses hinc III mensium constat annos habere. Duodecies autem XII, qui sunt CXLIV, et tredecies VII, qui faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ inferiꝰ deficere : Ob huiꝰ modi causã p̃fata linea media edẏptica uocat᷑ quod utriꝰq
defectꝰ solaris aclunaris sit certa causa : Clar& gͦ solẽ in ecclypsi mhilominui. sed eiꝰ nos
aspeccu fraudari: Lunã uͦ ecclypticã. penitꝰ lumine pͥuari Quod tangere uid&:
uirgił cũ ait : Defectꝰ soł uarios luneq labores. Laboresenĩ lunȩ ipsa que patitur

Expanded text:
autem inferius deficere. Ob hujusmodi causam praefata media linea ecliptica vocatur, quod utriusque autem inferius deficere. Ob hujusmodi causam praefata media linea ecliptica vocatur, quod utriusque defectus, solaris ac lunaris, sit causa. Claret ergo solem in sua eclipsi nihil minui, sed non ejus aspectu fraudari. Lunam vero eclipticam penitus lumine privari, quod tangere videtur Virgilius, cum ait: Defectus solis varios, lunaeque labores. Labores enim lunae ipsa quae patitur
Abbreviated transcription (Latin):
lucere. nisi radiis pen&rata solarib: Solaut̃ quotiens t̾rã sua magnitudine uincit. ut
sibtili indagine reꝑtũ numꝗ ab ea totꝰ tegi aut occultari pot quin radios suos &iãcũ su
ipsa.. undiq ad suꝑiora remittat umbra t̾rȩ contra medã signiferi lineã. cui potius
yꝑgeo ipsa efficit᷑ yppogea : necesse  eã siue infernã deficere siue suꝑnã . ut pote ꝑum
bã terrȩ incedentẽ & nequaquã sole eã more folito respiciente: At siꝑaliã quã lib& utrĩq
positarũ ferat᷑ linearũ . quib terra obsui exiguitatẽ solare numꝗ pot adimere lum̃
ipsi siu obũbrata linea exorbitatione lucis sue dampnũ ual& effugere. iđ siuel sub¬
limior adboreã. ł deuexior sole ferat᷑ ad austrũ. & hec itẽ ratio cur ñ om̃i pleni lunio
luna deficit: Quãꝗ ñ nulli asserant utrũq solẽ scilic& aclunã raro suꝑne. frequent̃

Expanded text:
lucere potest nisi radiis penetrata solaribus. Sol autem, quia octies sua magnitudine terram vincit, ut lucere potest nisi radiis penetrata solaribus. Sol autem, quia octies sua magnitudine terram vincit, ut subtili indagine repertum est, nunquam ab ea totus tegi aut occultari potest, quin radios suos et cum sub ipsa est, undique ad superiora remittat, umbra terrae contra mediam signiferi lineam, cui potius  sive infernam deficere sive supernam, utpote per umbram terrae incedentem, et nequaquam sole eam more solito respiciente. At si per aliam quamlibet utrarumque positarum linearum feratur, quibus terra ob sui exiguitatem solare nunquam potest adimere lumen, ipsa luna adumbraticae lineae exorbitatione lucis suae damnum valet effugere, id est, si vel sublimior ad boream, vel divexior sole feratur ad austrum. Et haec est item ratio cur non omni plenilunio luna deficiat, quanquam nonnulli asserant utrumque, et solem scilicet et lunam, raro superne, frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
VornttoRas luna ꝑ singłas nocte luccat hoc modo collige lorhLVACISITVI¬
sn ronũ sẽito eã ex quo a soderetedens prima dr̃ us ad xioꝰ. quo longuis ab coracidert
xii. horas reppereris. recte te cõputasse noueris : Postquã uero decrescere coeperit. iđ aXV. ds̃in¬
pote soli supposita & eiꝰminorilumine obscurata: Hanc horã greci CΥΩΔΟΝ latini¬
NoreMPoRt ecliesis solis accideresol& iđ defectus. silunã eadẽ linea qͣ solẽ uehi con¬
Ugerit: Siqͥdẽ signiferi latitudo xii. partib tendit᷑ quarũ mediã soltantũ ꝑ ambulat: Luna aute
cotã eiꝰ laticudinẽ : Terra aut̃ ut pote totiꝰ mundanȩ centrũ sperȩ in medio mundi locata. eidẽ
potiꝰ medianȩ subiac& partib unde semꝑ ambit᷑ asole : Cũ gͦ sol sup. luna ferat᷑ infra. t̾raaut̃
utriq sit subiecta. Illissole scilic& ac luna. in media linea coeuntib necesse t̾rȩ eidẽ lineȩ

Expanded text:
ot horis luna per singulas noctes luceat hoc modo collige. Primo scito eam ex quo a sole recedens prima dicitur, usque ad XV quo longius ab eo recedere XII horas reperis, recte computasse te noveris. Postquam vero decressere coepit, id est a XV deinpote soli supposita, ejus majori lumine obscurata. Hanc horam Graeci syn solem vehi contigerit. Siquidem latitudo signiferi XII partibus tenditur, quarum mediam tantum sol perambulat. Luna autem per totam ejus latitudinem: terra autem, utpote totius mundanae centrum sphaerae, in medio mundi locata, eidem potius medianae subjacet parti. Unde semper ambitur a sole. Cum ergo sol supra, luna feratur infra, terra autem utrique sit subjecta, illis, sole scilicet et luna in media linea coeuntibus, necesse est terrae eidem lineae
Abbreviated transcription (Latin):
tib non ut incaer̃is annis .xi. sed xii ad dimꝰ ꝓpt̃ unũ diẽ quitunc lunari annodimi¬
nuit᷑ quẽ saltũ lunȩ uocant: Qui p̃cedenti xtati d& ractꝰ. totã sequentẽ lunȩ aetatẽ¬
semꝑ anodit maiorẽ cõputare cogit : Qđ liquidi aperiemꝰ cũ saltꝰ ipsi rationẽ ediderin
XII. ergo additis ad xuiii. fiunt᷑ xxx. Istȩ st̃ epactȩ pͥmi anni cleli decennouenał:
Quȩ si adderent᷑ regłb mensiũ qr luna hunc numerũ ñ transcendit necesse erat singłis
mensib: eas dẽ recidere et scđm Numerũ Rełrũ insingłis Rł dis lunã cõputare : Exẽpli
causa ut ħ liquiduis const& : Septẽb̵ hab& regł .v. iunge epactas xxofiunt xXXV¬
ł olle xxx. remanent .v. Similit̃ inc&ris : uid ergo necesse ẽ tociens & tociens ad dere
dies eehs cadde etatẽ lumat quȩ fuit in &ł is & pͥmo unũ diẽ Reł rũ deme : Reliqu
sinunꝰ uos fuerint insat̃ atas lunae: Siult᷑ axx ꝓcererint ilis sublatis q̃ sipfuerit¬

Expanded text:
tibus, non ut in caeteris XI, sed XII addimus, propter unum diem qui tunc lunari anno diminuitur, quem saltum lunae vocant. Qui praecedenti aetati detractus, totam sequentem lunae aetatem uno die majorem semper computare cogit. Quod liquidius aperiemus cum saltus ipsius rationem ediderimus. XII ergo additis ad XVIII, fiunt XXX. Istae sunt epactae primi anni cycli XIXalis. Quae si adderentur regularibus mensium, quia luna hunc numerum non transcendit, necesse erat singulis mensibus eadem recidere, et secundum numerum regularium in singulis Kalendis lunam computare. Exempli causa, ut hoc liquidius constet. September habet regulares v. Junge epactas XXX, fiunt XXXV. Tolle XXX, remanent V; similiter in caeteris. Quid ergo necesse est toties addere dies, et his adde aetatem lunae quae fuit in Kalendis. Et primo unum diem Kalendarum deme, reliqui si minus XXX fuerint, ipsa est aetas lunae. Si ultra XXX processerint, illis sublatis qui superfueri
Abbreviated transcription (Latin):
regularib: numero qͥ conficit᷑ ꝑ vii partito qr hunc numerũ hi regulares ñ excedunt.
reliquos sequenti da mensi : Verbi grã mart hab& dies xxxi. et regł v. Sunt si mul
xxxvi Septies Vͫ st̃ xxxu Vnũ qui remanet.da aprili. sic de inceps Qđsi tota sũma
anno semꝑ obrationebi sexti unũ transsilias et sic ꝑ xxviii. lineas curras: QUAENt

Expanded text:
regularibus, numero qui conficitur per VII partito, quia hunc numerum irregulares non excedunt; regularibus, numero qui conficitur per VII partito, quia hunc numerum irregulares non excedunt; reliquos sequenti da mensi. Verbi gratia: Martius habet dies XXXI et regulares V, sunt simul XXXVI. Septies quini XXXV; unum qui remanet da Aprili, et sic deinceps. Quod si, tota summa anno ob rationem bissexti unum transiliens, et sic XXVIII lineas curres. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
quasit friuolũ liquodo pat&. cũ nullus eoꝵ ipsã sperã attingat. sed maxime infra eã int̃ uallo
ferat᷑: Argum̃tũ sane illud quose id ꝓbare contendunt. facilẽ eneruare: Aiunt enĩ ꝙcũ signaita
tardiorẽ incessũ p̃terico et succedente alio signo. sol ap̃cedente relictꝰ subhrursus inueni atur :
Hoc aut̃ dico ñ p̃iudicans alioꝵ sententiȩ sed simplicit̃ qiđ m uidet pandens : His desolari ꝑzodr̃a¬
cũ cursuet si inepte ñ tam̃ ad modũ ut reor infructuo se hoꝵ ignaris breuit̃ delibatis iã ꝓpose
susceptũ exequem Negotiũ: V. UNDE ORIANT REGE RDER RE INUENIEN DAM
metiaris numerũ : Quorũ utrolib& ꝑ altm multiplicato: ccclxrepperies : Siue enĩ
ꝓnuntia mart̃ v: At in c&crĩs sic facies : Sume sẽꝑ p̃cedentes dies mensis & ad ditis suis

Expanded text:
quam sit frivolum liquido patet, cum nulla earum ipsam sphaeram attingat, sed maximo infra eam intervallo quam sit frivolum liquido patet, cum nulla earum ipsam sphaeram attingat, sed maximo infra eam intervallo ferantur. Argumentum sane illud, quo se id probare contendunt, facile est enervare. Aiunt enim quod cum signa ita tardiorem incessum praeterito, et subsequente alio signo sol a praecedente relictus sub hoc rursus inveniatur. Hoc autem dico non praejudicans aliorum scientiae, sed simpliciter quid mihi videtur pandens. His de solari per zodiacum cursu etsi inepte, non admodum tamen, ut reor, infructuose, horum ignaris breviter delibatis, jam pro posse susceptum exsequamur negotium. CAPUT V. Unde oriantur regulares ad feriam metiaris numerum. Quorum utrolibet per alterum multiplicato, CCCLX reperies; sive enim dtio datis, pronuntia: Martius V. At in caeteris sic facies. Sume semper praecedentis dies mensis, et additis suis
Abbreviated transcription (Latin):
latine igit᷑ acqͥ noctiũ ab acqualitate & nocte. grece aut̃ isemeria dr̃. ꝙ si ab surditas. siner&
NO postrema Eodiaci signa. aquariꝰ. & pisces. obimbriferos menses fappellata : Sane de solsti¬
cus ł aeqͥ noctis manifestius quod dñs̃ annuerit sumꝰ exposituri: RONARA MVNDṼ VERIERE¬
icaut̃ addendũ reor qͣ nã ratione cũ rodiacꝰ unacũ signis incelo fixꝰ eẽ dicat᷑. Sol aut̃ longe abeo
infur a& heris spatiũ ferat᷑. in eissignis meare assera tͣ: Sed huiꝰ rei demonstratio. ñ laborioso eg&
argum̃to: Ic̃ enĩ cũ in aliqͦ signo eẽ dicimꝰ. cũ mea suicirtuli regione discurrie. quae eidẽ signo
subiecta.. Ita ut signo sup᷑ & sole subtꝰ currente. parit̃ ferant᷑. ꝙ aeq dec&is plan&is sentiendu :¬
solẽ aclunã reliquosq plan& as contur mundũ nti: Nenĩ ꝑspicere queo qͥsnã cos ad occasũ du¬
cat. si eoꝵ natunrł motꝰ semꝑ tendit adortũ: Nã ꝙ dicunt eosimp&u celestis spere inpelli.

Expanded text:
Latine igitur aequinoctium ab aequitate, et nocte, Graece autem isemeria dicitur. Quod si absurditas sineret, uo postrema zodiaci signa, Aquarius et Pisces, ob imbriferos menses sunt appellata. Sane de solstitiis vel aequinoctiis manifestius quid, si Dominus annuerit, sumus exposituri . CAPUT Iic autem addendum reor quanam ratione, cum zodiacus una cum signis in coelo fixus dicatur, sol autem longe ab eo infra aetheris spatium feratur, in ejus signis meare asseratur? Sed ejus rei ratio non laborioso eget argumento. Tunc enim eum in aliquo signo esse dicimus, cum in sui circuli regione discurrit, quae eidem signo subjecta est, ita ut signo supra, et sole subtus currente pariter feratur; quod aeque de solem ac lunam caeterasque planetas contra mundum niti. Non enim perspicere queo quisnam eas ad occasum ducat, si earum naturalis motus semper tendit ad ortum? Nam quod dicunt eas impetu coelestis sphaerae impelli,
Abbreviated transcription (Latin):
sa dioꝵ iũ exerere incipit siue ꝙ ab eo &e qui noctio ꝑ totã aestatẽ usq ad aliud eqͥnoctiũ
dextrũ liustr& emis periũ sicut illud animal toto hoc tẽpore dextrolatere fert᷑ in cubare:¬
ã reliqͣ anni medioeate et sol sinistrũ ambitũ ꝑ agit. & aries suꝑ sinistrũ latꝰ in cũbit :¬
aurum obid reor illos scdo loco posuisse. ꝓsole illas partes DETAURO:¬
adcunte. boum labores id. seg& es ad maritatẽ tendunt. & inquib dã feruentiorib t̾ris
&iã m&unt᷑ :: De GE MIHIS Suꝑ geminoꝵ allegoria significatione nichil
cilẽ. alterũ fuisse natũ mortalẽ : Seo nis qui in mortał extiterat. suȩ mortis obiectu fr̃ĩ in morta
coaptant. ꝙ unꝰ idẽq modo inima mundi descendat.mͦ insũmã eiꝰ resurgat alticudine DECANC¬
atic&i significatio mnꝓpatulo ẽ qđ sicut id genꝰ animalis uersis uestigus r&ro incedit :
ita sol cũ ad ħ signũ uenerit ultͣ sc andere ñ ualens inferiora repetit cel ebrato inquarta

Expanded text:
radiorum uim exercere incipit; siue quod ab eo equinoctio per totam estatem usque ad aliud equinoctium dextrum lustret emisperium, sicut illud animal toto hoc tenam reliqua anni medietate et sol sinistrum ambitum peragit, et aries super sinistrum latus incumbit. Taurum ob id reor illos sadeunte boum labores, id est segetes, ad maturitatem tendunt et tunc in quibusdam feruentioribus terrisetiam metuntur. Super Geminorum allegorica significatione nihil lem, alterum immortalem. Set is qui mortalis extiterat sue mortis obiectu fratri immortalcoaptant, quod unus idemque modo in ima mundi descendat, modo in summam eicri significatio in propatulo est, quod sicut id genus animalis versis vestigiis retro incedit, ita sol, cum ad hoc signum venerit, ultra scandere non valens inferiora repetit, celebrato in quarta
Abbreviated transcription (Latin):
NNUS SOLARIS UT MAIORŨ CONSTAT SOLLERTIA IN QSITŨ .CCCLXU DIEBUS
& quadrante conficit᷑ : Si quadrans quid sit lucide nosse desideras. quicꝗͥd inquat
diẽ in tegrũ cũ sua nocte xxiii̾i horis constare manifestũ sit. qui numerus exsenario quat᷑
ducto conficit᷑ quã quat̃ hab& senas horas ipse sex horȩ quadrans diei iure nominant᷑ : Si
aut̃ hi dies unde computent᷑ manifestissime cupis agnoscere. scito primũ sole& lannũ dic̃i
quo sol totũ signiferũ id est .xn. signa roduici ꝑlabitur: Quoꝵ unũ ꝙq sicut maiores nr̃i
diligenti inqui sitione in uestigauer̃ tricenis dieb: ac denis horis dimidiaq ꝑlustrat: Quia
ergo .xii. signa sunt & in singulis eoꝵ solxxx dies morat᷑ duc asties xxx: & habeb ccclx
dies : ltẽ x horȩ quȩ in singulis suꝑ sunt signis. duo decies ductȩ summã exxreddunt

Expanded text:
nnus solaris, ut majorum constat solertia investigatum, CCCLXV diebus, et quadrante conficitur. Si quadrans quid sit dilucide nosse desideras, scito quia quiddiem integrum, id est cum sua nocte, XXIV horis constare manifestum sit, qui numerus ex senario quater ducto conficitur, quia quater habet senas horas, ipsae sex horae quadrans diei jure nominatur. Si ergo unde hi dies computentur, manifeste cupis agnoscere, scito primum annum solarem dici, quo sol totum signiferum, id est, XII zodiaci signa perlabitur, quorum unumquodque, sicut majores nostri diligenti inquisitione investigaverunt, tricenis diebus ac denis horis dimidiaque perlustrat. Quia ergo sunt XII signa, et in singulis eorum sol XXX diebus immoratur, duc duodecies XXX et habes CCCLX dies. Tunc X horae, quae in singulis supersunt signis, duodecies ductae, summam CXX reddunt
Abbreviated transcription (Latin):
ad ex pͥmendos gradinũ ictus & tẽpestatũ illiꝰ tẽporis st̃ locati: Preter hȩc sagittariꝰ
postrema parte inferina menbra degenerans. significat solẽ tc̃tẽporis a superis
APRICORNI SIGNIFICANTIA. &IÃ ocuł dep̃hendere ꝑfacileẽ: Capnr enĩmpa¬
stitio. ultnx eiꝰꝓ hibeat᷑ accessus Solstitiũ aut̃ dictũ ñ quo solẽ aliquando stare
sit eredibile. seabreiussima illa spatia quib summã ł̃ imã partẽ rodiaci acagͥit.¬

Expanded text:
ad exprimendos grandinum ictus et tempestates illius temporis sunt locati. Preter hec Sagittarius <postrema parte> in ferina membra degenerans signat solem tunc temporis a superis apricorni significantiam oculis etiam deprehendere perfacile est. Capram enim in pastitio, ultra ejus prohibeatur ascensus. Solstitium autem dictum non quo solem aliquando stare sit credibile, sed brevissima illa spatia, quibus summam vel imam zodiaci part
Abbreviated transcription (Latin):
Iuia sic̃ ait beatꝰ augustinꝰ qͥ elegant̃ loqͥtur aliquid nec auditorẽ suscipit. sibit antum
& p̃ illi quẽ ad erudiendũ suscepit loquit᷑ : Rogamꝰ aut̃ qͥ cumq ħ legere dignabitur
ut siqͣ in his suȩ utilitati conducibilia repererit. omniũ bonoꝵ largitori refenrt :
nichil ueile suspicat᷑. Et enĩs. p̃tiosius aurcũ poculũ. Ñ idõ tam̃ om̃i utilitate car&
samblũ poteriũ: lmmo ñnumꝗ uasa fictilia tanto solent ẽẽ utilione quanto & uilionr.
nequeunt Vt his primũ quasi quib dã al fab&i caracterib inducti. illa de inceps

Expanded text:
 qui eleganter aliquid loquitur, nec auditorem instruit, sibi tantum et non illi quem ad erudiendum suscepit, loquitur. Rogamus autem, quicunque haec legere dignabitur, ut si qua in his suae utilitati conducibilia reperit, omnium bonorum largitori gratias renil utile suspicatur. Etsi enim pretiosius est aureum poculum, non ideo tamen omni utilitate caret Samniolum; imo nonnunquam vasa fictilia tanto solent utiliora esse quanto viliora, nequeunt, ut his primum quasi quibusdam alphabeti characteribus indu
Abbreviated transcription (Latin):
nnulli exhis qui secunt᷑ mensib: quib nominia abordine qͦ aimart̃ ab st̃ & aeris tepi¬
re es̃ posita & indita st̃ ut septeb̵: ꝙ ab illo sit septimꝰ et largiores iã effluere soleant
imbres. Dic & octob. Noueb̵ deceb nec non iuli : & august : quoꝵ alter alulio cesart a¬
ab oeta uiano augusto deinceps uc cabula muta uerunt pridẽ quintił ac sectilis si
detausa st appellati : Iđ uͦ nunc annũ ala nar ordim̃ a successore romuli pũna por¬
pilio feistinctũ eq deris romuli mensib duos ad didit primũq eorũ lanu quȩ gertu
Ertoie principiũ rerũ arbitrabat᷑ consecrars lanuariũ appellari & primũ intitut

Expanded text:
nulli ex his qui sequuntur mensibus, quibus nomina ab ordine, quo Martio absunt et aeris temperie composita et indita sunt. Ut September, quod ab eo sit septimus, et largiores jam fluere soleant imbres. Sic et October, November ac December, nec non Julius et nulli ex his qui sequuntur mensibus, quibus nomina ab ordine, quo Martio absunt et aeris tempeutaverunt. Pridem Quintilis, vel Sextilis simili de causa sunt appellati. Quod vero nunc annum a Januario ordimur, a successore Romuli Numa Pompilio institutum, qui denis Romuli mensibus duos addidit, primumque eorum a Jano, quem gentili errore principium rerum arbitrantur, considerans Januarium appellari, et pr
Abbreviated transcription (Latin):
rer notio sub pio figm̃toꝵ uelamine honestis tecta reb: et uestita nominib: enunciat᷑ :
Ethẽ solũ figm̃tigenꝰ qđ cautio dediuinis reb: philo sophantis admittit : Cũ ugit᷑ nul¬
lã disputationi pariat in iuriã ł er index ł sõnians a fricanꝰ: sed rerũ sacrarũ enuntia¬
tio. integra sui dignitate his sit tecta Nomiꝰnib: acusator tandẽ edoctꝰ a fabulis fabulo.¬
sa secer nere c̃quiescat : Sciendũ ẽ tam̃ ñ in om̃em disputationẽ philo sophos ad mic¬
tere fabulosa ł licita sed his uti solent cũ ł deccnima ł de sus setheriis ue potestatib
ł dec&rĩs dis locunt᷑ : E&erũ cũ ad sũmũ et pͥncipẽ dmniũ dm̃ qͥapud grecos ⁊ a ca¬
ΙΟΝ ΚΕΙΠΡΩΙΩΝΑΝΟΝ nuncupat᷑ tractatꝰ se audet adtollere. ł adm̃tẽ quã greci
foqcuocant᷑ original es rerũ species q̃l aEȨ. dictȩ s̃ continentẽ ex sũmonatã et

Expanded text:
rerum notio sub pio figmentorum uelamine honestis et tecta rebus et uestita nominibus enuntiatur. rerum notio sub pio figmentorum uelamine honestis et tecta rebus et uestita nominibus enuntiatur. Et hoc est solum figmenti genus quod cautio de diuinis rebus philosophantis admittit. Cum igitur nullam disputationi pariat iniuriam uel Er index uel somnians Africanus, sed rerum sacrarum enuntiatio integra sui dignitate his sit tecta nominibus, accusator tandem edoctus a fabulis fabulosa secernere conquiescat. Sciendum est tamen non in omnem disputationem philosophos admittere fabulosa uel licita, sed his uti solent cum uel de anima uel de aeriis aetheriisue potestatibus uel de ceteris dis loquuntur. Ceterum cum ad summum et principem omnium deum, qui apud Graecos ν αἴτιον nuncupatur, tractatus se audet attollere, uel ad mentem, quam Graeci νοῦν appellant, originales rerum species, quae ἰδέαι dictae sunt, continentem, ex summo natam et
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutũ speciẽ intellectu Hortat᷑ fit scda discretio: Inqͥb dã enĩ argum̃tũ ex fictolocat᷑
et ꝑm̃datia ipse relationis ordo c̃texit᷑. ut sille ae sopi fabulȩ elegantia fictionis illu¬
stres: At in aluis argum̃tũ qͥdẽ fundat᷑ ueri soliditate. sed h ipsa ueritas ꝑq̃dã cõposita
ut hesiod  ÷ et or phei. q̃ dedeoꝵ ꝓgenie. actuue narrant᷑ ut mystica phitagoreoꝵ sensa refe¬
runt᷑: Ergo ex hac scđa diuisione quã diximꝰ. aphilosophiae liber pͥor speties t̃cepta ide
ueritas argum̃ tõsubẽ solaq sit Narratio fabulos a m̃ unꝰ repperit᷑ mođ ꝑ figm̃tũ uera
referendi : Aut enĩ contextio narrationis ꝑt̾pia et indigna numinib: ac monstro si.¬
milia cõponit᷑ ut di adulteri. satͥnꝰ pudenda caeli patris abscidens. Et ipserursa filio
regno potito. inuincla c̃iect. qđ genꝰ tocũ philosophi nescire malunt.: Aut sac rarum

Expanded text:
tum legentis hortantur fit secunda discretio. In quibusdam enim et argumentum ex ficto locatur et per mendacia ipse relationis ordo contexitur, ut sunt illae Aesopi fabulae elegantia fictionis illustres, at in aliis argumentum quidem fundatur ueri soliditate, sed haec ipsa ueritas per quaedam composita ut Hesiodi et Orphei quae de deorum progenie actuue narrantur, ut mystica Pythagoreorum sensa referuntur. Ergo ex hac secunda diuisione quam diximus, a philosophiae libris prior species, quae concueritas argumento subest solaque fit narratio fabulosa, non unus reperitur modus per figmentum uera referendi. Aut enim contextio narrationis per turpia et indigna numinibus ac monstro similia componitur, ut di adulteri, Saturnus pudenda Caeli patris abscidens et ipse rursus a filio regni potito in uincla coniectus — quod genus totum philosophi nescire malunt; aut sacrarum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃focarise estim& ł grauantib: exonerari : Aut c̃tra sie surienscibũ aut potũ sitiens desi¬
derare quȩ rere ł &iã inuenis se uideat᷑ fortunȩ cũ sequis aestimat ł potentia ł magis

Expanded text:
focari se aestimet uel grauantibus exonerari, aut contra si esuriens cibum aut potum sitiens desiderare, quaerere, uel etiam inuenisse uideatur; fortunae, cum se quis aestimat uel potentia uel magis