comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quos tam̃ omnes diu̾sos motus ꝯtrarias agitationes planetu
rõne subnixos dicit esse ea udelicet quas iugi tractatu ma¬
aliquãto pͥus omne corporeũ intra conseptũ euis esfin¬
Xit. mediamq applicans medie modulamiẽ apto uiga¬
bat. Ast illa complectens celi ultima cutũfusaq eidem
exteriore complexu opiensq ambitu suo ipsaq ĩ sẽmet
ꝯu̾tens diuina oniginem auspicata ẽ indefesse sapientisq
pitur ptim mũdi supficies quã auream greci appellant
uelut uisũs nr̃i limitẽ ultra quẽ porrigi nequeat quasi
lunan glolo surgit. Coĩter autẽ quicꝗd supra nosesst
i qua regione nubila concrescũt. && aliqͣnto supuis ubi
astra sunt᷑. Nam oe pliuiias e celo dicimꝰ demanareeer
stellas in celo apparere que appellant comete. & cetera.
que apparent in fra lune globum. Celum quoq usurpases
mũdu omnẽ uccamus. Animam ergo mũdi dict orlas

Expanded text:
Quos tamen omnes diuersos motus contrariasque agitationes planetum Quos tamen omnes diuersos motus contrariasque agitationes planetum ratione subnixos esse dicit, ea uidelicet quam iugi tractatu maaliquanto post omne corporeum intra conseptum eius effinxit mediumque applicans mediae modulamine apto iugabat; ast illa complectens caeli ultima circumfusaque eidem exteriore complexu operiensque ambitu suo ipsaque in semet conuertens diuinam originem auspicata est indefessae sapientisque pitur: partim mundi superficies quam uranon Graeci appellant, uelut uisus nostri limitem ultra quem porrigi nequeat, quasilunari globo surgit, communiter autem quidquid supra nos est, in qua regione nubila concrescunt, et aliquanto superius ubi astra sunt. Nam et pluuias ex caelo dicimus demanare et stellas in caelo apparere, quae appellantur cometae, et cetera quae apparent infra lunae globum; caelum quoque usurpantes mundum omnem uocamus. Animam ergo mundi dicit orsam
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾siom resistat. licet eu p̾potens illa uertigo coripiat.
ex qua fit ut subsistere non nũꝗͣ etiã repedare uideant᷑.
hoc amplus ꝙ quedam ex stellis uesperi semꝑ occidunt
interdu sub claritudine solis latentes. & exacta demũ
nocte solis ortu apparescentes. ut satumi stellaq martis
& iouis. Contra autẽ lima cu uesꝑe ante omnes stellas
appareat mane condit᷑ in occasum. Lucifer uo & stilbon
utroq gñẽ & oriunt᷑ &e eccidunt. Quid ꝙ ceteri
planetes longiꝰ a sole discedunt usq adeo ut certis
temporib diametro distent. Stilbon porto & lucifer
nũꝗ̃ diametro distenta solis orbitis ex utraq regione¬
mundi eois aut eccidentalib satis ꝓximi facti. sed soli
semꝑ proximi cursus suos pagunt. ꝓptereaq dixisse eos
plato tres quidẽ pari atq eadẽ uelocitate illos u̾o alios
quatuor co sibimet ĩuicem co his trib dissimiliter in cedẽ.

Expanded text:
conuersioni resistat, licet eum praepotens illa uertigo corripiat. conuersioni resistat, licet eum praepotens illa uertigo corripiat. Ex quo fit ut subsistere nonnumquam etiam repedare uideantur, hoc amplius quod quaedam ex stellis errantibus uesperi semper occidunt, interdiu sub claritudine solis latentes et exacta demum nocte ante solis ortum apparescentes, ut Saturni stella et Martis et Iouis. Contra autem luna, cum uespere ante omnes stellas appareat, mane conditur in occasum, Lucifer uero et Stilbon utroque genere et oriuntur et occidunt. Quid quod ceteri planetes longius a sole discedunt usque adeo ut certis temporibus diametro distent? Stilbon porro et Lucifer numquam diametro distant a solis orbitis, ex utraque regionemundi eois aut occidentalibus satis proximi facti, sed soli semper proximi cursus suos peragunt, proptereaque dixisse uidetur Plato tres quidem pari atque eadem uelocitate, illos uero alios quattuor et sibimet inuicem et his tribus dissimiliter incedere.
Abbreviated transcription (Latin):
idest que inter lunam so¬
lemq ĩteriacet. Cuius tri¬
plam tertiam.s. ueneris. Quartam duplicem secunde
idest quad rupla mercurii. Octuplam uõ martis que ꝗnta
tem porro & uiginti ꝑtib saturni nouissimã sectionem.
Q ũo dicit deum septẽ illos crculos ꝯtraria ferri agi¬
tatione uississẽ. Pleriq sit intelligñt ut omnes ꝯtra mũdi
totius moueant᷑ agitationẽ. quando quidẽ semꝑ eusdem
motus conu̾sio a dextro latere incipiat moueri. Ut he septẽ
conu̾siones uni rapienti semet incelligant᷑ occurrere. Ali
non ita. s ut ip̃oꝵ planetu sit diuersa contrariaq cõ¬
uersio. iidemq sibi inuicem oecursus obuios faciant. ꝓpter
quod in anfractib eoꝵ uaria &e multiformis inueniatur
diũsitas. Si quidẽ solis & lime conu̾siones comites unu¬
sitatis motu excentri sui uł etiã epicicli quatenꝰ possunt
ꝗnq ei ñalis motus is esse comp̾hendat᷑ qui cotuis mũdi

Expanded text:
id est quae inter lunam soid est quae inter lunam solemque interiacet, cuius triplam tertiam, scilicet Veneris, quartam duplicem secundae, id est quadruplam primae, Mercurii, octuplam uero Martis, quae quinta tem porro et uiginti partium Saturni nouissimam sectionem. IMG 21 Quod uero dicit deum septem illos circulos contraria ferri agitatione iussisse, plerique sic intellegunt ut omnes contra mundi totius moueantur agitationem, quando quidem semper eiusdem motus conuersio a dextro latere incipiat moueri, ut hae septem conuersiones uni rapienti semet intellegantur occurrere. Alii non ita, sed ut ipsorum planetum sit diuersa contrariaque conuersio, idemque sibi inuicem occursus obuios faciant, propterea quod in anfractibus eorum uaria et multiformis inueniatur diuersitas, siquidem solis et lunae conuersiones, comites uniuersitatis motus eccentri sui uel etiam epicycli, quatenus possunt uero quinque naturalis motus is esse comprehendatur qui totius mundi
Abbreviated transcription (Latin):
septemq utrnq limites factos quoꝵ ꝓ singula laterar
sunt ĩ terualla terna. huic ergo adumbrationi qua depror¬
uit aiam imagine similitũdis emule spẽmq mũdi de¬
limat᷑: septem qᷤ arculos instituit planetu. eosdemq ad¬
u̾sum se distare facit ĩteruallis musicis. Ut iuxta pytha¬
goram motu armoico stelle rotate musicos ĩ uertigine
modos edant. Similiter ĩ policia sirenas lingulas singu¬
lis insistere circulis dicens. quas rotatas cu cutulis una
ciere mellifluam cantilenam. atq ex imparib octo
sonis unum concordem concentum excitari. Ent
ergo ammae aplanes ratio. Planetes ut iracundia ce
cupiditas ceteriq huiꝰ modi
motus. quoꝵ concentu fit
cata. Sectioni quoq ꝑtiu
ex quib aĩam constituit
positio planetu conueĩens
uidetur. Cum unam ab
umu̾so facit sumptam
pͥmitus portionẽ.i. mini¬
mam a terra ad lunam.
Cuiꝰ duplicem secundam

Expanded text:
septemque utrimque limiter factos, quorum per singula latera septemque utrimque limiter factos, quorum per singula latera sint interualla terna. Huic ergo adumbrationi, qua depinxit animam, imaginem similitudinis aemulae speciemque mundi deliniat, septemque circulos instituit planetum eosdemque aduersum se distare facit interuallis musicis, ut iuxta Pythagoram motu harmonico stellae rotatae musicos in uertigine modos edant, similiter ut in Politia Sirenas singulis insistere circulis dicens, quas rotatas cum circulis unam ciere mellifluam cantilenam atque ex imparibus octo sonis unum concordem concentum excitari. Erit ergo animae aplanes ratio, planetes ut iracundia et cupiditas ceterique huius modi motus, quorum concentu fit cata. Sectioni quoque partium ex quibus animam constituit positio planetum conueniens uidetur, cum unam ab uniuerso facit sumptam primitus portionem, id est minimam, a terra ad lunam; cuius duplicem secundam,
Abbreviated transcription (Latin):
& alio genere uirtus eiꝰ quam obtinet adu̾sum motũ oiuim
planetu intelligi ꝙ eadem semꝑ atq ĩdifferens eius ꝯuersio
tam ip̃os planetas ꝗͣ ceteras stellas coherentes sibi cũriculo
noctis dieiq circũagat ab oriente ĩ octidentẽ. ex quo auint
planetas mutabilis illuis nature que diu̾sa cognominat᷑ esse ꝑ¬
ticipes. Ut pote qui rapti uertigie uniu̾se rei ab eois ad
cetidua referant᷑. demũ ab eccidius ad eoa. ut in nauigãdo
cũ add destinatu uenti pulsu naui uolante e regione
prore quidã ex nauigantib ad puppem recuirant. De¬
inde ait. Interiorẽ uo̾ sadit sexies. Interiorẽ .i. diu̾su
artulum. septemq impares orbes fabricatus ẽ iuixta du¬
pli o tripli spacia. Tenemus memoria pͥmam psiconie
descriptionẽ sic esse formatam. ut unũ quidẽ latus en
duplicib alteꝵt uõ ex triplicib numeris sit ordinatum.

Expanded text:
et alio genere uirtus eius, quam obtinet aduersum motum omnium et alio genere uirtus eius, quam obtinet aduersum motum omnium planetum, intellegi, quod eadem semper atque indifferens eius conuersio tam ipsos planetas quam ceteras stellas cohaerentes sibi curriculo noctis dieique circumagat ab oriente in occidentem. Ex quo aiunt planetas mutabilis illius naturae quae diuersa cognominatur esse participes, utpote qui rapti uertigine uniuersae rei ab eois ad occidua referantur demum ab occiduis ad eoa, ut in nauigando cum ad destinata uenti pulsu naui uolante e regione prorae quidam ex nauigantibus ad puppim recurrunt. Deinde ait: «interiorem uero scidit sexies» — interiorem, id est diuersum circulum — «septemque impares orbes fabricatus est iuxta dupli et tripli spatia». Tenemus memoria primam psychogoniae descriptionem sic esse formatam ut unum quidem latus ex duplicibus, alterum uero ex triplicibus numeris sit ordinatum,
Abbreviated transcription (Latin):
deus. ut si quis.a.b. rectam lineam in longum fundat¬
ex luto ceraue additamenta. usq ad tumorẽ globi. certe
mutata forma erit aut undiq u̾sum mẽbris omib similib
effectis & ad indecluiẽ rotũditate redactis. nullũ dextru
nullu simstru uidet᷑ latus. nec imi pedes nec sũmu ca¬
put cu sint membra condita ĩ uolucris. Uitalis uo sub¬
stantie ratio imas sũmas dextrasq &e simstras ꝑtes scit in¬
tus latere. Sic mũdi ꝑtui du̾sa interstities quis indif¬
ferenti mẽbroꝵ similitudĩẽ occultatus in suꝑficie motu tñ
& aspirabili prodit᷑ conuegetatione: ut corpus ammalq
formatu. Deinde ꝓsequitur. Et simili illi circu̾actioni
uirtute pontificioq rotatus dato. Unam quippe ut erat
eam & indiuisam reliquit. merito. nam spera una que
a planes dicit᷑ multas & ĩ nũabiles stellas arcũagit. cum
planetas singulos multe spere circũferant. potest tamen

Expanded text:
«deus», ut si quis ΑΒ rectam lineam in longum findat«deus», ut si quis ΑΒ rectam lineam in longum findatex luto ceraue additamenta usque ad tumorem globi: certe mutata forma erit, ac, undique uersum membris omnibus similibus effectis et ad indecliuem rotunditatem redactis, nullum dextrum, nullum sinistrum uidetur latus nec imi pedes nec summum caput, cum sint membra condita inuolucris. Vitalis uero substantiae ratio imas summas, dextrasque et sinistras partes scit intus latere; sic mundi partium diuersa interstities, quamuis indifferenti membrorum similitudine occultatur in superficie, motu tamen et spirabili proditur conuegetatione ut corpus animalque formatum. Deinde prosequitur: uirtute pontificioque rotatus dato. Unam quippe, ut erat, eam et indiuisam raplanes dicitur multas et innumerabiles stellas circumagit, cum planetas singulos multae sphaerae circumferant. Potest tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quam meridialis circulus uoluit᷑. dextra ꝑte mũdi mouet᷑
dextra porõ mũdi pars oriens essẽ decebit᷑: diu̾sum porro in
orbis signiferi planetes mouent᷑. Latera uo̾ cũ sit mũdi
corpus spere simile & globosu & indiq uersũ simile
nec differens. Itemq dextre leueq ptes mũdi nõ recte
dici uident᷑ sꝑam cogitantib & ad solam eiꝰ sp̃em respi¬
cientib. quia tamẽ idem mũdi aial est aial intelligens
dexteras habebit ꝓfecto eas ꝑtes in quib est mitui motus
& ex qua ꝑte pinde ut cetera aĩalia mouent᷑ pͥmitus.
hec porto mũdi pars ĩ eois est. ꝓptereaq homeru puto
lapsum alitis augurantẽ dixissẽ. Dexter ad eouim uoli¬
tans lolemq idemq. Nec uo sũmu quid aut imu erit
i estigre pile. S in uiuente atqi alali pila uere dia hoe
Hanc igit᷑ seriem non materiã neq corpus secut ĩquit

Expanded text:
per quam meridialis circulus uoluitur, dextra parte mundi mouetur. per quam meridialis circulus uoluitur, dextra parte mundi mouetur. Dextra porro mundi pars oriens esse docebitur. «Diuersum porro», iorbis signiferi planetes mouentur. «Latera» uero, cum sit mundi corpus sphaerae simile et globosum et undique uersum simile nec differens, itemque «dextrae laeuaeque partes mundi» non recte dici uidentur sphaeram cogitantibus et ad solam eius speciem respicientibus. Quia tamen idem mundus animal est et animal intellegens, dextras partes habebit profecto eas in quibus est initium motus et ex qua parte perinde ut cetera animalia mouentur primitus. Haec porro mundi pars in eois est proptereaque Homerum puto lapsum alitis augurantem dixisse Dexter ad eoum uolitans solemque diemque. Nec uero summum quid aut imum erit in effigie pilae, sed in uiuente atque animali pila uere dici Hanc igitur «seriem», non materiam neque corpus, «secuit», inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
effigiem globi delineare. Interior ud circulus intelligi
debet is i quo signoꝵ circũfert᷑ ordo subter quẽ planetes
ferunt᷑ ideoq exteriorẽ motũ eũdem cognoiauit. qr ide
semꝑ minimeq differens ẽ aplanis uolatus. int̾iorem ño
diu̾sum. Cuncti eĩm qui subter godiacũ obe̾rant planetes
licet in orbẽ referant᷑ singuli diu̾sas tam̃ uaris de causis
& cõpugnanter accidentib casib faciunt agitationes
etiã latiꝰ euagant᷑. Sepe etiã p̾currere signa sẽpe remanẽ
sepe sublistere putant᷑. sepe repedare. Q autẽ de nullis
aliis s de his ip̃is sentiat ac loquat᷑ ip̃e manifestat cum
ita dicit. Et exteriorẽ quidẽ circulu quẽ eũde cognoĩa¬
tum esse diximꝰ a regione dextra ad simstru latus usq
ad dextru inflexit. du̾sum porro ꝑ diametru ꝑ sinistru
latus. eadẽ quippe semꝑ oe cõstans sibi circũuectio .i. aplanes

Expanded text:
effigiem globi deliniare, interior uero circulus intellegi effigiem globi deliniare, interior uero circulus intellegi debet is in quo signorum circumfertur ordo subter quem planetes feruntur. Ideoque exteriorem motum eundem cognominauit, quia idem semper minimeque differens est aplanis uolatus, interiorem uero diuersum. Cuncti enim qui subter zodiacum oberrant planetes, licet in orbem ferantur singuli, diuersas tamen uariis de causis et compugnanter accidentibus casibus faciunt agitationes etiam latius euagantur, saepe etiam praecurrere signa, saepe remanere, saepe subsistere putantur, saepe repedare. IMG 20 Quod autem de nullis aliis sed de his ipsis sentiat ac loquatur, ipse manifestat, cum ita dicit: «Et exteriorem quidem circulum, quem eundem cognominatum esse diximus, a regione dextra per sinistrum latus usque ad dextrum inflexit, diuersum porro per diametrum in sinistrum latus». Eadem quippe semper et constans sibi circumuectio, id est aplanes
Abbreviated transcription (Latin):
in nũos ꝑtim duplices usq ad cu̾bum qui pͥmus ex duplicib
esset in aĩe textu corporis similitudo. Itaq limitib ꝯstitutis
sesquiplari potentia. ꝑindeq ut inter ignis limitẽ unum
terre alteꝵ insertis aeris & aque materiis mũdi corpus con¬
tinuatũ est. Ita mĩore potentiis insertis tanqͣ elementis
materisq membra aĩẽ intelligibilia ꝯnecterent. essetq ali¬
qua inter aĩam corpusq similitudo.
id ip̃m incuruet demu & duos ĩnexos sibi arculos faci¬
culo cuiꝰ motus conu̾sioq idem semꝑ & uni foimis sit cir¬
cũliget idem aplani huiꝰ quippe orbiculata ẽ agitatio semp
eadem semꝑ equali uelocitate. ne locu quide ullu desi¬
derans extra consueti ambitus semitam. Et exfioris qui
quẽ meridialem nos greci mesemertnon appellant utrũq
cõplectente polum cumq hisdẽ uertilabũdu aplanis

Expanded text:
in numeros partim duplices usque ad cubum qui primus ex duplicibus in numeros partim duplices usque ad cubum qui primus ex duplicibus esset in animae textu corporis similitudo. Itaque limitibus constitutis, sescuplari potentia, perindeque ut inter ignis limitem terraeque alterum limitem insertis aeris et aquae materiis mundi corpus continuatum est, ita numerorum potentiis insertis ut tamquam elementis materiisque membra animae intellegibilia conecterentur essetque aliqua inter animam corpusque similitudo.id ipsum incuruet demum et duos innexos sibi inuicem circulos faciculo cuius motus conuersioque idem semper et uniformis sit circumliget, id est aplani. Huius quippe orbiculata est agitatio semper eadem, semper aequali uelocitate, ne locum quidem ullum desiderans extra consueti ambitus semitam. Et exterior quidquem meridialem nos, Graeci mesembrinon appellant, utrumque complectentem polum cumque isdem uertilabundum aplanis
Abbreviated transcription (Latin):
inciderit nocturna luna diametro a terra & sole distans
ut que ꝓpria luce uidigeat atq a sole semꝑ mutuetur
&e sit minor ꝗͣ terra obsistente sibi ea ĩ tenebras ꝯditur.
porro cũ non ad directu rigorẽ solis terreq & lune po¬
litio ꝯueniet ut ꝑ puncta medietatu transeat diame¬
tra linea s sol ĩ aquilonẽ luna ĩ austru uergat uł ꝯtra
euasa terrena umbra nulla patit᷑ obscuratione. Ac de
his quide hactenus.
Une ũo iam pagratis omnib ueĩamus ad orõne.
Et iam omne fere ꝯmixtũ illud genus essentie
ꝯsumptũ erat huiꝰ modi sectioib ꝑtiu. Tunc hanc ip̃am se¬
riem in longũ secuit. & ex una serie duas fecit. easq
mediam medie in sp̃em chi. x. grece littere coartauit cur¬
uauitq in orbes quoad coirent interse capita. Ex tribus
hnis essentia scil eodẽ & du̾so miscuerat aĩam & ea secuerat

Expanded text:
inciderit nocturna luna diametro a terra et sole distans, inciderit nocturna luna diametro a terra et sole distans, ut quae propria luce indigeat atque a sole semper mutuetur et sit minor quam terra, obsistente sibi ea in tenebras conditur. Porro cum non ad directum rigorem solis terraeque et lunae positio conueniet, ut per puncta medietatum transeat diametra linea, sed sol in aquilonem, luna in austrum uergat uel contra, euasa terrena umbra nullam patitur obscurationem. Ac de his quidem hactenus; nunc uero iam peragratis omnibus ueniamus ad orEt iam omne fere commixtum illud genus essentiae consumptum erat huius modi sectionibus partium. Tunc hanc ipsam seriem in longum secuit et ex una serie duas fecit easque mediam mediae in speciem chi Graecae litterae coartauit curuauitque in orbes, quoad coirent inter se capita». Ex tribus his, essentia scilicet et eodem et diuerso, miscuerat animam et eam secuerat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ĩmensum. Si tam̃ quod illuminat breuiꝰ erit. ut. N.¬
e. quod uoͣ illuminat᷑ mauis ut k a. maĩfestu est um¬
bram orbis. ka. que est .h. a. M.t. in forma quidẽ
effigiari calathi. nec tam̃ hanc spẽm mutari etiã si crescat
umbra ĩ ĩmensu. Nam cũ sit maior .k. a. diametrus .N.¬
ĩmensum porrecti latiorẽ quo plus crescent efficient opacita¬
tem. Ergo siue umbra chylindroides seu calathoides erit con¬
tingat necesse ẽ. ut multe que supra nos ĩminebũt ꝑ noctẽ
non uideant᷑ a nobis hac aut ulla alia umbris obiectis & ob¬
stantib. Sed hoc rõnem non habet. Oportet igit᷑ semꝑ maio¬
rem esse illustrantẽ globu his que illuminant᷑. Itaq si lucẽ
Terra uõ obiecta lumini solis cartũfluente se luiẽ umbra
efficit a diametri sui latitudiẽ ĩ angustiã ꝑuecta & usq
ad finẽ ultimu angustiaꝵ attenuata. Quam cum

Expanded text:
per immensum licet. Si tamen quod illuminat breuius erit, ut Ηper immensum licet. Si tamen quod illuminat breuius erit, ut ΗΘ, quod uero illuminatur maius, ut ΚΛ, manifestum est umbram orbis ΚΛ, quae est ΚΜΛΝ, in formam quidem effigiari calathi, nec tamen hanc speciem mutari, etiamsi crescat umbra IMG 19 in immensum; nam cum sit maior ΚΛ diametrus immensum porrecti latiorem, quo plus crescent, effigiant opacitatem. Ergo siue umbra cylindroides seu calathoides erit, contingat necesse est ut multae stellae quae supra nos imminebunt per noctem non uideantur a nobis, hac aut illa alia umbris obiectis et obstantibus. Sed hoc rationem non habet; oportet igitur semper maiorem esse illustrantem globum quae illuminantur. Itaque si lucem terra uero obiecta lumini solis, circumfluente se lumine, umbram efficit a diametri sui latitudine in angustiam prouectam et usque ad finem ultimum angustiarum attenuatam. Quam cum
Abbreviated transcription (Latin):
b.a. & distans equali rigore. hoc est sine melinatione.
⁊. E. Ergo adu̾sum.a. & radium sine inclinatione di¬
stabit. & uterq radius ĩ immensu licet actus equali
crescet rigore. nec eoꝵ cacumiã ꝯuingent᷑ unꝗ̃. Uel
ꝯtinebunt se inueẽ. Quod cũ ita sit dubiu non est .s. a.¬
adueniẽs prestabit magnitudiẽ
ut ⁊ .e. minus erit uero qđ
illustrat᷑. ut I.p. utraq autẽ
globosa. T. p. circuli umbra.
que est. I p. cu nascitur
in modu coni desinens in
acumen ibidẽq finita.It.
N. 2E. p. radiis porrectis i
altum & ꝯtingentib se in¬
uicem apud notam .C. quod
Quia igit᷑ hypparcus ĩ eo
oꝑe quod scribit᷑ de secessib
atq in t̾uallis solis & lune
docet magnitudiẽm solie
altiorem essẽ ꝗͣ lima sit. Ap¬
paret umbra terre com siłe
effici. Iiuppe radii solis ⁊
& item. o. p. angustant se
spere umbrã in effigiem chylindri formari licet crescente

Expanded text:
ΒΔΖ distans aequali rigore, hoc IMG 18 est sine inclinatione; ΒΔΖ distans aequali rigore, hoc IMG 18 est sine inclinatione; et ΓΕ ergo aduersum ΔΖ radium sine inclinatione distabit et uterque radius in immensum licet auctus aequali crescet rigore nec eorum cacumina coniungentur umquam uel contingent se inuicem. Quod cum ita sit, dubium non est ΓΔ aduehens praestabit magnitudine, ut ΞΟ, minus uero erit quod illustratur, ut ΠΡ, utraque autem globosa, ΠΡ circuli umbra quae est ΠΡΣ nascitur in modum coni desinens in acumen ibidemque finita, ΞΠ et ΟΡ radiis porrectis in altum et contingentibus se inuicem apud notam Σ. Quod Quia igitur Hipparchus, in eo opere quod inscribitur De secessibus atque interuallis solis et lunae, docet magnitudinem solis altiorem esse quam luna sit, apparet umbram terrae coni similem effici. Quippe radii solis ΞΠ et item ΟΡ angustant sesphaerae umbram in effigiem cylindri formari crescentem
Abbreviated transcription (Latin):
Si uõ non ꝑpendiculum
cetus eoꝵ factus erit sed
prolixitas quidẽ in t̾ualli
ent latera porro a iugore
declinabunt aliquatemis.
ita ut alter iꝯmu ad aqui¬
lonem. alter uõ ad austru
uergat obscuratio nulla fiet.
Une uõ eclipsis suie defectio sic demonstrat᷑ ꝙ quidem¬
I cum ĩcurrerit umbra terre deficere uideatur. cõstat
apud omnes. s cur non semꝑ aut omĩb mensib hoc
dicendũ. Igniu lucem p̾bentiu radii directi ferunt᷑. um¬
bras obiectoꝵ corpor formantes in uarias figuras. ergo
cũ ignis lucem prebens equalis erit ex quo emicãt umbre
lindri. ut puta. sit lucem afferens & lummans. a .b. quod
uõ illuminat᷑ .s. a. hec uõ equalia sint & globosa utraq ꝑ
spicun est radios unũ a .s. alteꝵ .b. a. in directu exalta¬
tos uixta se esse positos equali distantia. & merito quia
circuli a .b. diameter cutuli.s. a. diametro equalis est.
Idem radii crescant in altu. erit. a .s. e. radius radio

Expanded text:
Si uero non ad perpendiculum Si uero non ad perpendiculum coetus eorum factus erit, sed prolixitas quidem interualli eadem erit, latera porro a rigore declinabunt aliquatenus ita ut alter ignium ad aquilonem, alter uero ad austrum uergat, obscuratio nulla fiet. Lunae uero labor siue defectio sic demonstratur. Quod quidem, cum incurrerit umbram terrae, deficere uideatur, constat apud omnes, sed cur non semper aut omnibus mensibus hoc dicendum. Ignium lucem praebentium radii directi feruntur umbras obiectorum corporum formantes in uarias figuras. Ergo cum ignis lucem praebens aequalis erit corpori ex quo emicant umbraelindri. Vt puta sit lucem afferens et luminans ΑΒ, quod uero illuminatur ΓΔ, haec uero aequalia sint et globosa utraque: perspicuum est radios, unum ΑΓ, alterum ΒΔ, in directum exaltatos iuxta se esse dispositos aequali distantia. Merito, quia circuli ΑΒ diametrus circuli ΓΔ diametro aequalis est. Idem radii crescant in altum: erit ΑΓΕ radius radio
Abbreviated transcription (Latin):
deflexior ad dimidiu fere mom̃tu declinans uł in au¬
stru uł ĩ aquilonem. At u̾õ luna ut asseuerat hyppartus.
decem utrinq momẽtis deuia reppert᷑. Ergo si utrosq
orbes epipedos.i. planos & sine ulla soliditate tam solis
qͣ lune consideramꝰ oĩo positos adu̾sum se ita directa
positione ut una ꝑ medios orbes ducta linea spinami
duob plants orbib insigniat erit diametros amboꝵ
cadem linea. &e eius sũma pars scindens ꝓximu cir¬
culum cathabibazon appellat. Nna uõ secans eque sur¬
sum u̾sum maiorẽ orbem anabibaçon. Quare si cetus
solis & lune fiet directus & uelitt ad ppendiculi desti¬
nationẽ. Ut pote ꝓximis
sibi ex concursu corporib
obiciet se ante uisum m̃z
& obstabit. angustum ui¬
dendi obsidens tramitem
luna. Lucemq solis a no¬
bis arcet tumor. licet młto
maiorem obcecans ob di¬
rectum ꝓptereaq angustũ
oculor nr̃oꝵ tramitem.

Expanded text:
deflexior ad dimidium fere momentum declinans uel in audeflexior ad dimidium fere momentum declinans uel in austrum uel in aquilonem, at uero luna, ut asseuerat Hipparchus, decem utrimque momentis deuia reperitur. Igitur si utrosque orbes epipedos, id est planos et sine ulla soliditate, tam solis quam lunae consideremus animo, positos aduersum se ita directa positione ut una per medios orbes ducta linea spinam duobus planis orbibus insigniat, erit diametrus amborum eadem linea et eius summa pars scindens proximum circulum catabibazon appellatur, ima uero secans aeque sursum uersum maiorem orbem anabibazon. Quare si coetus solis et lunae fiet directus et uelut ad perpendiculi destinationem, utpote proximis sibi factis ex concursu corporibus, obiciet se ante uisum nostrum et obstabit angustum uidendi obsidens tramitem luna, lucemque solis a nobis arcet, minor licet multo maiorem obcaecans ob directum proptereaque angustum oculorum nostrorum tramitem.
Abbreviated transcription (Latin):
uero & lucifer && suꝑiores a uisu nr̃o stellas int̾positi
remouent. & plerũq sibi inuicẽ obsistunt ꝑꝑ mẽsuras
non equas obliquationesq orbiu & positionu du̾sita¬
tem supiores in icẽ humilioresq facti. Mera eĩ pre¬
soli magis ꝓximus adherẽtesq eide eiꝰdem inflãmatione
obumbrant᷑. Mars duos supra se planetas plerũq condit.
Phenon quoq sumus ab obsistente sib occultat᷑ phetonte.
& omnes planetes ĩminentes sibi ad directa linea totas
stellas obumbrant. Luna itẽ diametro a sole distane
c& in currens umbrã terre obscurat᷑. nec tam̃ omib men¬
sib sicut nec omni quidẽ cetu hoc est omĩ noua luna
solis obscuratio int̾uenit. aut oĩ plena ꝑfectaq luna lu¬
ne labor atq obscuratio. ꝓpterea ꝙ circuli eoꝵ nimia
obliquitate ase inuicẽ differant. Quippe sol sub ipãm
libram medictatis signiferi omis modico dicatur ferri

Expanded text:
uero et Lucifer et superiores a uisu nostro stellas interpositi uero et Lucifer et superiores a uisu nostro stellas interpositi remouent et plerumque sibi inuicem obsistunt propter mensuras non aequas obliquationesque orbium et positionum diuersitatem, superiores inuicem humilioresque facti. Mera enim presoli magis proximus adhaerensque eiusdem inflammatione obumbratur. Mars duos supra se planetas plerumque condit. Phaenon quoque summus ab obsistente sibi occultatur Phaethonte, et omnes planetes imminentes sibi ad directam lineam ratas stellas obumbrant. Luna item, diametro a sole distans et incurrens umbram terrae, obscuratur nec tamen omnibus mensibus, sicut ne omni quidem coetu, hoc est omni noua luna, solis obscuratio interuenit, aut omni plena perfectaque luna lunae labor fit atque obscuratio, propterea quod circuli eorum nimia obliquitate a se inuicem differant. IMG 17 Quippe sol sub ipsam libram medietatis signiferi omnis modico dicatur ferri
Abbreviated transcription (Latin):
minima seu ꝑ excentros ferant᷑ seu ꝑ epicilos circulos
Itaq ueiemus ad demõstrationẽ coortuu quos alio etia
nomĩe ꝯcursus solemus uocare. Itẽ obstaculoꝵ effulsiõu¬
q & repentinaꝵ obscurationu. Erit porro diẜtationis
iitiu tale. Quia naliter nisus noster in directu
porrigit᷑. Est porro longe excelsa & eminens spera que
aplanes dicitur subter quam sunt posite spere planetũ
ita ut supra demõstrauimꝰ ordinatas. Perspicuu ẽ lime
globum qui ẽ infĩmus ꝓximusq terre ceteris ultra se
loratis obstare siderib. omiaq tam rata ꝗͣ errantia cum
intra uisum nr̃m & aliquod ex siderib ad directa li¬
neam se obiecerit subumbrare. Sol autẽ cui luna non¬
nunꝗͣ obstet alias stellas suꝑiores diu̾sa rõne condit. Uł
cum ꝓximus factus lucis sue clantudine ceteroꝵ luces
tegit. Uł cu obiectu suo usui nr̃o resultat. Stilbon

Expanded text:
minima, seu per eccentros ferantur seu per epicyclos circulos. minima, seu per eccentros ferantur seu per epicyclos circulos. Itaque ueniemus ad demonstrationem coetuum quos alio etiam nomine concursus solemus uocare, item obstaculorum effulsionumque et repentinarum obscurationum. Erit porro dissertationis initium tale: quia naturaliter uisus noster in directum porrigitur, est porro longe excelsa et eminens sphaera quae aplanes dicitur, subter quam sunt positae sphaerae planetum ita ut supra demonstrauimus ordinatae, perspicuum est lunae globum, qui est infimus proximusque terrae, ceteris ultra se locatis obstare sideribus omniaque tam rata quam errantia, cum inter uisum nostrum et aliquod ex sideribus ad directam lineam se obiecerit, obumbrare. Sol autem, cui luna nonnumquam obstat, alias stellas superiores diuersa ratione condit, uel cum proximus factus lucis suae claritudine ceterorum luces tegit uel cum obiectu suo uisui nostro resultat. Stilbon
Abbreviated transcription (Latin):
& p̾cedentia signa extimabit᷑
eadem ẽ opimo que pħor¬
Etellam auesonicontranio ue motu moueri ꝯtra umu̾se rei mo¬
cum cirtu ictignemq asserunt. s omnes uniformiter ferri
scđ̾m nãm suail faciam ergo ut etiã uxta mathematicos E.¬
⁊H epiciclus ꝯtra totiꝰ mũdi motũ ferat᷑. ꝑrgo stella
cũ ent mcN. ni debit᷑ esse penes a. & cu E.H. iustrau̾it
ambitũ a a codiaci orbis ambitũ obisse credetꝰ iuxta se¬
quetiu signoꝵ ordinẽ ꝑgens.E. & autẽ ambitu lustrato
similiter ctiã nuc ad sequẽtia signa putabit᷑ progredi.
MN porro ambitũ emensa rurium ꝯsistere putabit᷑ in
a Per .b. a. ambitu ad a. retrorsu reu̾sa ꝓptereaq re¬
gradata. Atq ita tam phisicoꝵ ꝗͣ mathematicoꝵ rõnib
stacionui ꝑressionumq eo regridationu usa patesunt.
L Ongum est demõstrando psequi quae sit .&. quatenus
accidat maxĩe stellaꝵ errantiũ altitudoque ue media que

Expanded text:
et praecedentia signa existimabitur et praecedentia signa existimabitur eadem est opinio quae pstellam diuerso contrarioue motu moueri contra uniuersae rei motum circumactionemque asserunt, sed omnes uniformiter ferri secundum naturam suam. Faciam ergo ut etiam iuxta mathematicos ΕΖΗ epicyclus contra totius mundi motum feratur. Ergo stella cum erit in Η, uidebitur esse penes Δ, et cum ΕΗ lustrauerit ambitum, ΑΔ zodiaci orbis ambitum obisse credetur iuxta signorum sequentium ordinem pergens; ΕΖ autem ambitu lustrato similiter etiam nunc ad sequentia signa putabitur progredi, ΖΗ porro ambitum emensa rursum consistere putabitur in Δ, per ΒΑ ambitum ad Δ retrorsum reuersa proptereaque regradata. Atque ita tam physicorum quam mathematicorum rationibus stationum praecessionumque et regradationum uisa patefiunt. Longum est demonstrando persequi quae sit et quatenus accidat maxima stellarum errantium altitudo, quaeue media, quae
Abbreviated transcription (Latin):
pari motu hoc ẽ ab oriente in occidentẽ. agant᷑ etiã a
regione. ⁊. oblique due linee stringentes utrinq extre¬
ctum. .m. ducat᷑ ĩ altu linea o. a.⁊.a. Ergo stella cu
erit in .⁊. nobis e terra directo uisu spectantib iudebitur
ꝯsistere ĩ regione çodiaci ĩ qua ẽ .b. & cu ⁊.s. lustrauit
ambitũ putabit᷑ çodiaci. b.a. ambitũ pagrasse & ad pre¬
cedentia signa rursum ꝓgressa esse. Similiter. E. N. am¬
bitu lustrato uidebit᷑. a .a. çodiaci ambitũ obisse & ad pre¬
cedentia u̾sum signa etiã nuc maĩfestasse. Rursum . s. ⁊¬
regione pagrata uidebit᷑ nobis ꝑ. a.a. ad .b. demũ repe¬
dasse obuia facta signis sequacib. ꝓpeaq esse regradata.
Cumq non multu spatii a. ⁊. recedet etiã mic tanqͣ ̃.b.
dui in eodẽ loco morari putat᷑.
At uõ cu recesserit longuis
transitoq E. bimite ad. N . ꝓ¬
uen̾it rursu ꝯsistere in.a.

Expanded text:
pari motu, hoc est ab oriente in occidentem. Agantur etiam e pari motu, hoc est ab oriente in occidentem. Agantur etiam e regione Θ obliquae duae lineae stringentes utrimque extrectum Μ ducatur in altum linea ΘΜΑ. Ergo stella cum erit in Ζ, nobis e terra directo uisu spectantibus uidebitur consistere in regione zodiaci in qua est Β, et cum ΖΕ lustrauerit ambitum, putabitur zodiaci ΒΑ ambitum peragrasse et ad praecedentia signa uersum progressa esse. Similiter ΕΗ ambitu lustrato uidebitur ΑΔ zodiaci ambitum obisse et ad praecedentia uersum signa nunc festinasse. Rursum ΗΖ regione peragrata uidebitur nobis per ΑΔ ad Β demum repedasse obuia facta signis sequacibus proptereaque esse regradata. Cumque non multum spatii a Ζ recedet, etiam nunc tamquam in Β diu in eodem loco morari putabitur; at uero cum recesserit longius transitoque Ε limite ad Η peruenerit, rursum consistere in Δ
Abbreviated transcription (Latin):
stellaꝵ corpora ꝯtinentes. casdem omnes pindennit ceteras
stellas minime errantes infixas esse celot atq ex diu̾sis re¬
gionib dep̾̃ssisq & elatiorib locis ad oetidentẽ meare. ea¬
q esse causa cur circuloꝵ effigies depingat᷑. quia cõcur¬
sus ad unu locu ex diu̾sis celi plagis tanqͣ uestigia narioꝵ
delimet tramitu. ut si naues ex omnib maris regionib
ad unũ eundẽq portu uariis tẽporib deferant᷑ Ac de
stellaꝵ. quidẽ errantiu ĩconstanti discisione dictũ satis.
çodiaci circuli. interdu remanere ac relinqui que causa
sic huiꝰ imaginis consideret᷑. Sit ergo zodiacus arculus
a.b.s. a. cuiꝰ punctꝰ ĩ medietate.E. ꝑpicilus autẽ erra¬
tice cuiussibet stelle.E.⁊. N. cuiꝰ itẽ punctũ ĩ medietate
sit littera.m. p qua medietatẽ uelut axem ꝓpniu ferat᷑
idem epiciclus cu stella ĩ semet locata codiaci çireuli

Expanded text:
stellarum corpora continentes, easdemque omnes, perinde ut ceteras stellarum corpora continentes, easdemque omnes, perinde ut ceteras stellas minime errantes, infixas esse caelo atque ex diuersis regionibus depressisque et elatioribus locis ad occidentem meare eamque esse causam cur circulorum effigies depingatur, quia concursus ad unum locum ex diuersis caeli plagis tamquam uestigia uariorum deliniet tramitum, ut si naues ex omnibus maris regionibus ad unum eundemque portum uariis temporibus deferantur. Ac de stellarum quidem errantium inconstanti discursione dictum satis. zodiaci circuli, interdum remanere ac relinqui, quae causa sit huius imaginis consideretur. Sit ergo zodiacus circulus ΑΒΓΔ cuius punctum in medietate Θ, epicyclus autem erratic quam medietatem uelut axem proprium feratur idem epicyclus cum stella in semet locata zodiaci circuli
Abbreviated transcription (Latin):
minime apparet. ꝓpter breuitatẽ circuloꝵ angustiasq tẽ¬
poris intra quod ꝯficiunt cursus suos. multoq etia minus
in lune motib. quippe in hoꝵ motib uł statio uł regra¬
datio nulla cernit᷑. s in illis solis quoꝵ maiores ambitus
competẽti tẽporis ꝓlixitate ꝑagrant᷑. Aristoteles tamẽ ꝯtra
opĩonem oĩum neq quiescente corpore etherio ferri stellas
ueluti soluto ac libero motu nec ẜm uniu̾se rei motũ uł ꝯtra
moueri docet. ꝗn potuis omnes eas trahiuna & cadẽ na¬
turali mũdi cireu̾actione. Idemq excentricoꝵ & epicicloꝵ
tollit opĩonem. ꝓpterea ꝙ circulis hoc est lineis picturatis
& carentib corpore uehi stellaꝵ uera & solida corpora nõ
posse dicat. Quatenꝰ eĩ corpus in corpore rei uincin pos¬
maximas. alias minimas. quasda ex alto moueri. quasdam
ad ima essẽ depressas. iamq alias causas solidas. Item alias

Expanded text:
minime apparet propter breuitatem circulorum angustiasque temminime apparet propter breuitatem circulorum angustiasque temporis intra quod conficiunt cursus suos multoque etiam magis in lunae motibus; quippe in horum motibus uel statio uel regradatio nulla cernitur, sed in illis solis quorum maiores ambitus competenti temporis prolixitate peragrantur. Aristoteles tamen contra opinionem omnium neque quiescente corpore aethereo ferri stellas ueluti soluto ac libero motu nec secundum uniuersae rei motum uel contra moueri docet, quin potius omnes eas trahi una et eadem naturali mundi circumactione. Idemque et eccentrorum et epicyclorum tollit opinionem propterea quod circulis, hoc est lineis picturatis et carentibus corpore, uehi stellarum uera et solida corpora non posse dicat. Quatenus enim corpus incorporeae rei nexu uinciri posmaximas, alias minimas, quasdam ex alto moueri, quasdam ad ima esse depressas, iamque alias cassas, solidas item alias
Abbreviated transcription (Latin):
exaltatus uł cu humiliatus uł cu a medietate ad duier¬
sas celi plagus descendit in currere nobis uidet᷑. eamq om̃es
itemꝑiem anni u̾tentis t̾mino dabit. Ceteri planetes qr
singulatis uniꝰcuiꝰq eoꝵ pro magnitudĩẽ circulore quos
obeunt & prolixitate tẽpoꝵ quib confecto cursu ad ex¬
ordia reu̾tunt᷑ fit reditus ad exordia uarias & multifor¬
mes motuũ condiciones pati non ĩmerito putant᷑. Inppe
unus biẽnio alter .xii. annis. tertus prope .xxx. orbes
suos obeũt. Ex quo fit ut uisus noster motus stellaꝵ no¬
tans sine intellectu & recordatione altenꝰ stelle ꝯp̾hendi
ex breuitate circuli ꝓueĩentes aliaꝵ item tarditatis que
ꝑuenit ex amplissimoꝵ orbium pagrationib preire
alios planetas alios subsistere alios regradare.i. ferri re¬
trorsu imaginet᷑. quod ĩ circuitu solis luciferiq & stilboi̾s

Expanded text:
exaltatur uel cum humiliatur uel cum a medietate ad diuerexaltatur uel cum humiliatur uel cum a medietate ad diuersas caeli plagas discedit incurrere nobis uidetur eamque omnem intemperiem anni uertentis termino claudit. Ceteri planetes, quia singillatim uniuscuiusque eorum pro magnitudine circulorum quos obeunt et prolixitate temporum quibus confecto cursu ad exordia reuertuntur fit reditus ad exordia, uarias et multiformes motuum condiciones pati non immerito putantur, quippe unus biennio, alter duodecim annis, tertius prope triginta orbes suos obeunt. Ex quo fit ut uisus noster motum stellarum notans sine intellectu et recordatione alterius stellae compendii ex breuitate circuli prouenientis, aliarum item tarditatis quae prouenit ex amplissimorum orbium peragrationibus, praeire alios planetas alios subsistere alios regradari, id est ferri retrorsum, imaginetur. Quod in circuitu solis Luciferique et Stilbontis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ad . E. ꝑgens ꝯtra ꝗ̃ fertur epiciclus suns mora faciens
tardius ad a.a. deferet᷑. tarduisq ⁊ aa. obibit quadran¬
tem. multoq tarduis putabit᷑ . a .a. sodiaci circuli qua¬
drante pagrasse. Sic &e Epiciclus anno uertente cõficiet
cursu suu & sol ñalem .e. quẽ in solis circuitu ma¬
XIImuĩ int̾uallu a. ad. E. a terra ad sũmu limitẽ solsti¬
tialis epicicli. minimu u̾õ ad eiusdẽ infimu limitem.
Fodemq mõ ceteri planetes cu globis consistentes
ferant᷑ ꝑ̃ godiacu ferri nobis ob supra demõstratas c̃as
uidentur. tarditatisq & celeritatis idem intellectu
in omib erraticis rõnem assequet᷑ licet diu̾sis tẽporib ce¬
teri nec hisdem quib sol tursus suos ꝑagant. usq adeo
ut quida eor ꝓpter nimia tarditatem ĩterdu ꝯsistẽ
interdu repedare iudeant᷑. Sol eĩ minorẽ ut pote an¬
niu̾sariu crculu lustians minores euagationes uel cu

Expanded text:
ad Ζ pergens contra quam fertur epicyclus suus moram faciens, tardius ad M deferetur tardiusque ΞΜ obibit quadrantem, multoque putatur tardius ΔΑ zodiaci circuli quadrantem peragrasse. Sic et epicyclus anno uertente conficiet cursum suum et sol naturalem, estque in solis circuitu maximum interuallum a Θ ad Ε, id est a terra ad summum limitem solstitialis epicycli, minimum uero ad eiusdem infimum limitem. Eodem modo ceteri planetes, cum in globis consistentes ferantur, per zodiacum ferri nobis ob supra demonstratas causas uidentur, tarditatisque et celeritatis idem intellectus in omnibus erraticis rationem assequetur, licet diuersis temporibus ceteri nec isdem quibus sol cursus suos peragant usque adeo ut quidam eorum propter nimiam tarditatem interdum consistere, interdum repedare uideantur. Sol enim minorem, utpote anniuersarium, circulum lustrans minores euagationes, uel cum
Abbreviated transcription (Latin):
formabilem ut Anaxagoras. uł sup̃dictoꝵ multitormẽ
implicationẽ. ut theocritus & leocippus. uł interdum
concretionem ĩterdum discretionẽ. ut Em pedoles. Cõcre¬
tionem quidẽ amicitiam. discretionẽ porto & seꝑatio¬
nem inimicitia. uł uti stoici. corpoꝵ diu̾soꝵ usq¬

Expanded text:
formabilem, ut Anaxagoras, uel supra dictorum multiformem formabilem, ut Anaxagoras, uel supra dictorum multiformem implicationem, ut Democritus et Leucippus, uel interdum concretionem interdum discretionem, ut Empedocles, concretionem quidem amicitiam, discretionem porro et separationem inimicitia
Abbreviated transcription (Latin):
quod redderetur cu opus foret & cetera.
u Orpora nostra ex quatuor materiis esse. composita
in ꝓmptu est Et eimi est quodda in his conti¬
guum quod tractui resistit. Idq sine terrena solidita¬
te non est. Est etiã callidum alud idemq uisibile
porro que talia sunt sine igne esse non possunt. Est
prete̾a plenum spntus ut sunt he uene que artene
nũcupant᷑. Est etiã humor ut sangiis & cetera que
manant ex corpore. s neq humor sine aqua neq
spintus sine aere consistet unꝗͣ. Est igit᷑ ĩ corporib
nostris aque portio. & item aeris. nec nõ ignis &
terre. Unde opinor hominẽ breuẽ mundui a ue¬
tenb appellatu nec ĩmerito. quia totus mudus &
item totus homo ex hisdem sunt omnib. Corpore
quidẽ easdem materias hñte. Aĩam quoq uniue
eiusdemq nature. Inuisibiles porro cõuinctiones gon¬
phos appellat. uł minoꝵ corpusculoꝵ coaceruationes.
Ut Eliodonis. Uł eordem silium ĩ terre ꝯglobatoe

Expanded text:
quod redderetur cum opus foret», et cetera. Corpora nostra ex quattuor materiis esse composita in promptu est. Est enim quiddam in his contiguum, quod tactui resistit, idque sine terrena soliditate non est, est etiam calidum aliud idemque uisibile — porro quae talia sunt sine igni esse non possunt —, est praeterea plenum spiritus, ut sunt hae uenae quae arteriae nuncupantur, est etiam humor, ut sanguis et cetera quae manant ex corpore. Sed neque humor sine aqua neque spiritus sine aere consistet umquam; est igitur in corporibus nostris aquae portio et item aeris nec non ignis et terrae. Vnde opinor hominem mundum breuem a ueteribus appellatum; nec immerito, quia totus mundus et item totus homo ex isdem sunt omnibus, corpore quidem easdem materias habente, anima quoque unius eiusdemque naturae. Inuisibiles porro coniunctiones gomphos appellat, uel minorum corpusculorum coaceruationem, ut Diodorus, uel eorundem similium inter se conglobationem
Abbreviated transcription (Latin):
de nec psuadens assertio his qne ditunt᷑ a priscis diui¬
na quada sapĩa preditis. Simul exponit ea que orphe¬
us & linus & museus de diunis potestatib uaticina¬
ti sunt. non quo delectaret᷑ aut crederet. s ꝙ tanta
esset auctoritas uaticinantiu ut his asseuerantib par¬
cius credi non oporteret. At uõ in eo libro qui phus
inscribit᷑ sũma diligentia precipuaq cura omnec
exequit᷑ huiꝰ moĩ questiones. Priscoꝵ hoiu genus oĩa

Expanded text:
dae nec persuadens assertio his quae dicuntur a priscis diuidae nec persuadens assertio his quae dicuntur a priscis diuina quadam sapientia praeditis. Simul exponit ea quae Orpheus et Linus et Musaeus de diuinis potestatibus uaticinati sunt, non quo delectaretur aut crederet, sed quod tanta esset auctoritas uaticinantium ut his asseuerantibus parcius credi non oporteret. At uero in eo libro qui Philosophus inscribitur summa diligentia praecipuaque cura omnes exequitur huius modi quaes
Abbreviated transcription (Latin):
nature demonu p̾stare rõnem maiꝰ essẽ opus dicit qͣ ferre
ualeat homis ingeniũ. Non quo disputatio hec apħis alie¬
na sit. quib eimꝰ aliis magis competat: s ꝙ ĩquisitio
istuis rei pͥmarie suꝑuecteq contẽplationis sit. que ap¬
pellat᷑ epoptica altior aliqͣnto ꝗͣ phisica. ꝓprereaq nobis
qui de reꝵ nã nuĩc disputamus. nequaꝗͣ cõueĩens
esse uideat᷑. Idem tam̃ breuiter & strictim de his pote¬
statib qui dei putant᷑ locutus credo ꝑpea ne mũdi cõsti¬
tutio impfecta relinqueret᷑ ex quotacuq ꝑte si sileret
de huiꝰmoĩ reb credule mage qͣ psuadenter & proba¬
biliter oñdit oportere credulitatẽ omnes doctrinas
diuinoꝵ uirore sit assertio. Deniq non frustra a
pythagora dictu ip̃m dic̾e̾. ppeaq ultra queri non
oportere. Ergo ĩquit neq probationes semꝑ adhibẽ¬

Expanded text:
naturae daemonum «praestare rationem maius esse opus» dicit «quam ferre naturae daemonum «praestare rationem maius esse opus» dicit «quam ferre ualeat hominis ingenium», non quo disputatio haec a philosophis aliena sit — quibus enim aliis magis competat? —, sed quod inquisitio istius rei primariae superuectaeque contemplationis sit, quae appellatur epoptica, altior aliquanto quam physica, proptereaque nobis, qui de rerum natura nunc disputamus, nequaquam conueniens esse uideatur. Idem tamen breuiter et strictim de his potestatibus quae dii putantur locutus, credo propterea ne mundi constitutio imperfecta relinqueretur ex quotacumque parte, si sileret de huius modi rebus, credule mage quam persuadenter et probabiliter ostendit oportere «credulitatem» omnes doctrinas «diuinorum» uirorum sit assertio — denique non frustra de Pythagora dictum «ipsum dicere» proptereaque ultra quaeri non oportere. Ergo, inquit, neque probationes semper adhiben
Abbreviated transcription (Latin):
thebamis ferat᷑ que ciuitas est apud egyptios nobilissima id
ip̃m latenter sequit᷑ diudis exordio. cu dicit ꝓpter iram
Achillis cuiꝰ pater peleus mater ud maritima fuit dea
morbũ atq ĩteritu non mõ claroꝵ. uiroꝵ s alioꝵ qͦ¬
aialui & pecore bello necessarioꝵ extitisse. Iuod quidẽ
sumpto exordio poetica licentia finxit. Est quoq alia san¬
ctior & uenerabilior historia que ꝑhibet ortu stelle cuiꝰ¬
dam non morbos mortesq chenuitiatas. s astensu dei ue¬
nerabilis ad humana ꝯẜuationis reꝵ mortaliu gratia.
Qua stellam cũ nocturno itine̾ suspexissent chaldeoꝵ ꝓ
fecto sãpientes uiri & ĩ consideratione reꝵ celestiũ satis
excitati quesisse dicunt᷑ recentẽ ortui dei. reꝑtaq illa maie¬
state puerili ueneratos esse. & uota tanto deo ꝯeientia nũ¬
cupasse. que tibi multo meliꝰ sunt comꝑta ꝗ̃ ceteris. At uero

Expanded text:
Thebanus fertur, quae ciuitas est apud Aegyptum nobilissima, id Thebanus fertur, quae ciuitas est apud Aegyptum nobilissima, id ipsum latenter exequitur in Iliadis exordio, cum dicit propter iram Achillis, cuius pater Peleus, mater uero maritima fuerit dea, morbum atque interitum non modo clarorum uirorum sed alioium et pecorum bello necessariorum extitisse; quo quidem sumpto exordio cetera poetica licentia finxit. Est quoque alia sanctior et uenerabilior historia, quae perhibet ortu stellae cuiusdam non morbos mortesque denuntiatas sed descensum dei uenerabilis ad humanae conseruationis rerumque mortalium gratiam. Quam stellam cum nocturno itinere suspexissent Chaldaeorum profecto sapientes uiri et in consideratione rerum caelestium satis exercitati, quaesisse dicuntur recentem ortum dei repertaque illa maiestate puerili ueneratos esse et uota tanto deo conuenientia nuncupasse. Quae tibi multo melius sunt comperta quam ceteris. At uero