comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus⁊ sp̃s cõsilii et fortitirois:
sp̃s scientie et pietatis: et reple¬
bit eum sp̃s timoris dũ. S ille
in hoc sp̃u oꝑatõnez ꝑcipit. qui
froem trinitatis cognoscit. ut
et pr̃em et filiũ et cundez sp̃m¬

Expanded text:
tus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et replevit eum spiritus timoris Domini . Sed ille in hoc spiritu operationem percipit, qui fidem Trinitatis agnoscit, ut et Patrem, et Filium, et eumdem Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qͥs dabit ub̃: Nemo ẜuus p̃t
duobo duĩs ẜuire. Aut ẽi unũ
habebit odio: et altu diliget:
aut mũ audiet et alt̾u ꝯtẽpn.
Non potestis do ẜuire ⁊ mãmo¬
ne. Audiebãt ãt hec õs phari sei
qui erant auari: et deridebãt

Expanded text:
 quis dabit uobis? nemo seruus potest duobus dominis seruire. aut enim unum habebit odio et alterum diliget aut unum audiet et alterum contemnet. non potestis deo seruire et mamonae. audiebant autem haec omnia pharisaei, qui erant auari, et
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑdidisse. Et accedẽtes discipłĩ
eiꝰ⁊ tuleĩt corp eiꝰ ⁊ sepeliert¬
Refert iosephus. in qͦda arabie
oppido iohem capite truncatu.
Et qd̃ sequit᷑. accedentes discipłi
eiꝯtulerũt corps eius: et ip̃ius
iohĩs. et saluatoris discipłos pos

Expanded text:
erdidisse. Et accedentes discipuli ejus, tulerunt corpus ejus, et sepelierRefert Josephus in quodam Arabiae oppido Joannem capite truncatum. Et quod sequitur: Accedentes discipuli ejus, tulerunt corpus, et ipsius Joannis, et Salvator
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce tu płchra es amica meã: ec¬
ce tu pulchra: eclĩ tui colũbaꝵ.
Ecce tu pulcher es dilecte mi: et
decorus. Lectulus nr̃ floridus.
Tigna domoꝵ nr̃aꝵ cedrina: la¬
quearia nr̃a cyp̾ssina. Ego flos
campi: et liliuz ꝯualliuz. Sicut
liliu int̾ spinas: sic amica uica
it̾ filias.¬

Expanded text:
ecce tu pulchra es amica mea ecce tu pulchra oculi tui columbarum ecce tu pulcher es dilecte mi et decorus lectulus noster floridus tigna domorum nostrarum cedrina laquearia nostra cypressina ego flos campi et lilium convallium sicut lilium inter spinas sic amica mea inter filias
Abbreviated transcription (Latin):
Tallatũ ẽ cap̃t eiꝰ ĩdisco:
et datũ ẽ puelle: et tulit
matri sue. Legimꝰ ĩ romana hy¬
toria flaminiu ducẽ romanĩr:
qd̃ accubanti iuxta m̾etͥcule q̃
collatum: assensꝯ fit: ut reus
rit. et mortez ꝙͣ uis noxii hõĩs.
ĩ alt̾iꝯ delicias p̾stit̾it: ut libido
et homicidiu parit misc̾ent᷑.
Qnͣto scelatõr herodes et herodi¬
as:ͥ ac puella q̃ saltauit ĩpciũ
sanguis : Caput postulat ꝓpħe:
ut habeat ĩpotestate lingua.
q̃ illicitas npcias arguebat.
Hoc iuxta lr̃am fcm̃ sit. Nos ãt¬

Expanded text:
allatum est caput ejus in disco, et datum est puellae, et tulit matri suae. Legimus in Romana historia Flaminium ducem Romanorum q hominem decollatum, assensus sit, ut reus rit, et mortem, quamvis noxii hominis in alterius delicias praestiterit, ut libido et homicidium pariter miscerentur. Quanto sceleratior Herodes et Herodias, ac puella quae saltavit, in pretium sanguinis caput postulat prophetae, ut habeat in potestate linguam, quae illicitas nuptias arguebat? Hoc juxta litteram factum sit; nos
Abbreviated transcription (Latin):
illis dr̃: si tñ initiu sb̃stantie
eiꝰ.usq ĩfinem firmũ retinea¬
mꝰ: Illis ãt nolite pu̾i effici sẽ¬
sib:ͥ s malicia ĩfantes estote:¬
ut sen sib ꝑfecti sitis. Et ĩo neq
inuet̾i neq ĩ nouo testam̃to:
tales admittũt᷑. onumerum.
S siue ibi qͥnq nilia. siue hic
qͣtuor milia. exceptis mulieribꝰ
et pũis fuisse dicũt᷑. Quãuis uͦ
gruent̾ ĩ mõte ut̃q ppłs pasca¬
tur: hictũ nõ ĩ feno discũbit᷑
s ĩ t̾ra. Ibi eĩ celsitudo xp̃i ꝓpter¬
caruales hoĩes et ihrlm t̾renaz
carnali spẽ et desidio tetigit᷑.
hic ãt remota õi cupiditate car¬
nali: ꝯuiuas noui testamenti
spei ꝑmanẽtis firmam̃tu. tãꝙͣ
ip̃is mõtis soliditas nlło feno
ĩfposito ꝯtinebat. Et qm̃ rectis¬

Expanded text:
bstantiae ejus usque in finem firmum retineamus . Illis autem: Nolite, pueri, effici sensibus, sed malitia infantes estote,ut sensibus perfecti sitis . Et ideo neque in Vetere, neque in Novo Testamento tales admittuntur ad numerum, sed sive ibi quinque millia, sive hic quatuor millia, exceptis mulieribus et pueris fuisse dicuntur . 6. Quamvis vero congruenter in monte uterque populus pasceretur; hic tamen non in feno discumbitur, sed in terra. Ibi enim ccarnales homines et Jerusalem terrenam, carnali spe et desiderio tegitur; hic autem, remota omni cupiditate carnali, convivas Novi Testamenti, spei permanentis firmamentum tanquam ipsius montis soliditas, nullo feno interposito, continebat. Et acci
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate quasi paucor pis¬
ciuz sapore ꝯĩcto: hec gͦ dispen¬
satio qͥdaliud agit: nsi ut ad
palia suꝑne uocatõnis sine
defectu uiriu ꝑuenire possim᷑:
speciem. Et ip̃e apłs pauls nõdũ
se dicit comprehendisse regnũ
dei: s ea q̃ retro st̃ oblitus: ĩ ea
q̃ ante st̃ extentꝰ: scd̃m intenti¬
onez seqͦr inqͥt. ad palmã suꝑ¬
ne uocatõis. Ueriuitam ĩ qd̃ ꝑ¬
uenims: ĩ eo ambulems. Qr
t̾cio die dño adħeutes ⁊ abillo
pasti: nõ deficimꝰ ĩuia. Etiam
hic sanc ꝑuenire ad comedẽdi
fine turba nõ potuit: s relicte
sũt esce. Non ẽi frustra de futõ
dictum ẽ. Putasne uẽiet filis
Et credo ita futuꝵ: ꝓpt̾ mulie¬

Expanded text:
quasi paucorum piscium sapore conjuncto: haec ergo dispensatio quid aliud agit, nisi ut ad palmam supernae vocationis sine defectu virium pervenire possimus? speciem . Et ipse apostolus Paulus nondum se dicit comprehendisse regnum Dei, Sed ea quae retro sunt oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor, inquit, ad palmam supernae vocationis. Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus ; quia tertio die Domino adhaerentes et ab illo pasti, non deficiemus in via. 8. Etiam hic sane perveniri ad comedendi finem non potuit, sed relictae sunt escae. Non enim frustra de futuro dictum est, Putasne, veniens Filius Et credo ita futurum, propter mulie
Abbreviated transcription (Latin):
quo fidei xp̃iane gr̃a data ẽ. Pri¬
mũ ẽ ante legeur. scd̃m sub
lege: t̾cium sb̃ gr̃a. Et q̃m qͣrtũ
ad huc restat: quo ad plenis¬
siniã pacem ihrłm celestis uẽ¬
turi sumꝰ: quo tendit qͥsqͥs rͦte
illa refic̾e dñs: ne deficiãt in
uia. Ista eĩ dispẽsatio qua nb̃
dñs tp̃ralit̾ et uisibilit̾ ĩ hoĩe

Expanded text:
istianae gratia data est. Primum est ante Legem, secundum sub Lege, tertium sub Gratia. Et quoniam quartum adhuc restat, quo ad plenissimam pacem Jerusalem coelestis venturi sumus, quo tendit quisquis recillam reficere Dominus, ne deficiant in via. Ista enim dispensatio, qua nobis Dominus temporaliter et visi
Abbreviated transcription (Latin):
niret fides sb̃ lege custodiebam᷑
hoc significare uidetꝰ ⁊ dñs cu
dic̃ de his qͦs qͥnq panib pas¬
turꝰ erat: nõ ops hñt ire: sed
date illis uos mãducare. Sub
todia detinent᷑: cũ hoc admo¬
nuissẽt disciplĩ ut dimitt̾et¬
H

Expanded text:
custodiebamur ; hoc significare videtur et Dominus, cum dicit de his quos quinque panibus pasturus erat, Non opus habent ire; sed date illis vos manducare . Sub todiendi detinentur, cum hoc admonuissent discipuli, ut dimitteH
Abbreviated transcription (Latin):
mittet᷑. Igitur ex fructib eoꝵ
coguoscetis eos. Quo loco illoꝵ
error maxĩe cauẽd ẽ: qui de
his ip̃is duab arborib duas
dei: alt̾a uͦ nec d̃i. nec exd̾o. De qͦ

Expanded text:
mittetur. Igitur ex fructibus eorum cognoscetis eos. » 79. Quo loco illorum error maxime cavendus est, qui de his ipsis duabus arboribus duas Dei, altera vero neque Dei, neque ex Deo. De
Abbreviated transcription (Latin):
non fallũt ocłm simplice:
qͥ arborem dignosc̾e ex frͣ¬
tib nouit. Ait eĩ. Afructibus
eoꝵ cognoscetis eos. De inde si¬
litudines adiũgit. Nũqͥd col¬
ligũt de spinis uuas: aut de
tribulis ficus: Sic oĩs arbor bo

Expanded text:
non fallunt oculum simplicem, qui arborem dignoscere ex fructibus novit. Ait enim: « A fructibus eorum cognoscetis eos. » Deinde similitudines adjungit: « Numquid colligunt de spinis uvas, aut de tribulis ficus? Sic omnis arb
Abbreviated transcription (Latin):
uelet filis hõis. a ĩueniet fidẽ
suꝑ t̾ram: significauit qͥdẽ ĩ ex¬
tremo ꝯuinii. relinq̃ posse ⁊ desi
erit. significauit nõ defut᷑am
ecclĩa q̃ septenario nuu̾io eos¬
dem septem panes abũdantis
recipiat: et latitirdĩe cordis q̃
ip̃am ꝑseu̾antia ĩ ĩportis uidet
significare ꝯtineat. Dñica unii.

Expanded text:
Filius hominis inveniet fidem super terram? significavit quidem in extremo convivii relinqui posse et deseri erit ; significavit non defuturam Ecclesiam, quae septenario numero eosdem septem panes abundantius recipiat, et latitudine cordis, quae ipsam perseverantiam in sportis videtur significare, contineat. LXII.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s ꝓ nb̃ iuistice ĩmolat᷑. Et pas¬
sio xp̃i ĩ mist̾ĩo tradit᷑ ł ut qͥ semił
moriẽdo mortẽ uic̾at: cotidie re¬
cidiua delictoꝵ ꝑ hec sacͣm̃ta cor¬
poris et sangiũs dĩ. pc̃ca relaxet.
Unde orams. Dimitte nb̃ debita
obcõmemoratõnez passiõis
facite. Quociẽsc̃q gͦ hũc panem
sumitis et bibitis hũc calicem:¬
mortẽ diũ ãnũciabitis dou ue¬
niat. Non itaq sic accipiẽdũ ẽ
ultͣ nõ moriet᷑ s donec ip̃e dñs
adiudiciu ueĩat. Int̾im ãt sẽꝑ
cianda: ut discãt qͣ caritate dile¬
xit suos. qͥ ꝓeis mori dignatꝰ ẽ.
Cui õs uicem debemꝰ repẽd̾e cari¬
tatis:l quia ad hoc nos pͥor dile¬
xit cũ cẽmꝰ gehene filii: ut dili¬
g̾emꝰ eñ amorte iam lib̾ati. Q¬

Expanded text:
nobis mystice immolatur, et passio Christi in mysterio traditur, ut qui semel moriendo mortem vicerat, quotidie recidiva delictorum per haec sacramenta corporis et sanguinis peccata relaxet. Unde oramus: Dimitte nobis debita commemorationem passionis facite. Quotiescunque ergo hunc panem sumitis, et bibitis humortem Domini annuntiabitis donec veniat . Non itaque sic accipiendum, ultra non moritur, sed donec ipse Dominus ad judicitianda, ut discant qua charitate suos dilexit, qui pro eis mori dignatus est: cui omnes vicem debemus rependere charitatis, quia ad hoc nos prior dilexit, cum essemus gehennae filii, ut diligeremus eum a morte jam liberati.
Abbreviated transcription (Latin):
signet᷑: ĩ eode mͦ abangło repeti¬
ta u̾ba declarãt. Quia qd̃ nascet᷑
inquit sc̃m: uocabrͣ filis d̃i. Non
eĩ uirilis coitꝰ. uulue uͥginalis
secreta reẜauit: s ĩmacłatũ semẽ
ĩuiolabili ut̃o sp̃s sc̃s infiuidit.
Solꝯ enĩ ꝑ om̃ia ex natis defemĩa
sc̃s dñs ihs: qui t̾rene contigia
Nũ qͥd sc̃s achab: Nũqͥd scĩ pseu¬
do ꝓphete:ͥ quos ad helie p̾ces ul¬
tor celestis ĩiurie ignis absũpsit:
S ille sc̃s : ꝑ que figa futi nust̾ii
pia legis diuine p̃scͥpta signabãt.
dos ppłos di ĩmacłate fecũditatiꝰ
apiret genitale secretu. Hic gͦ solꝰ
apuit sibi nuluam Nec miru.
te formare ĩ ut̾o noui te : et in
uulua mr̃is scĩficaui te. Qͥ ergo

Expanded text:
odum ab angelo repetita uerba declarant: quia quod nascetur inquit sanctum uocabitur filius dei. non enim uirilis coitus uuluae uirginalis secreta reserauit, sed inmaculatum semen inuiolabili utero spiritus sanctus infudit; solus enim per omnia ex natis de femina sanctus dominus Iesus, qui terrenae contagia numquid sanctus Achab? numquid sancti pseudoprophetae, quos ad Heliae preces ultor caelestis iniuriae ignis absumsit? sed ille sanctus, per quem figuram futuri mysterii pia legis diuinae praescripta signabant, dos populos dei inmaculatae fecunditatis aperiret genitale secretum. hic ergo solus aperuit sibi uuluam. nec mirum; te formarem in utero, noui te et in uulua matris sanctificaui
Abbreviated transcription (Latin):
Et enĩ fres. aĩa ĩmortał phibet᷑
dum suũ : qr ẽ q̃dam uita: q̃
p̃t p̾sentia sua carnẽ uiuifica¬
re. P aĩam quippe: carouiuit.
Hec uita mori nõ p̃t: et ido aĩa
ĩmortał ẽ. Quare gͦ dixi scõm
suũ modũ: Audite qͣre. Qm̃ ẽ

Expanded text:
Etenim, fratres, anima immortalis perhibetur, dum suum: quia est quaedam vita, quae potest praesentia sua carnem vivificare. Per animam quippe caro vivit. Haec vita mori non potest: et ideo anima immortalis est. Quare ergo dixi, Secundum suum modum? Audite q
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ ĩmortalitate: c̾te aĩa
mortał ẽ. Etce qͣre dixi ĩmorta¬
lem cẽ aĩa: scd̃m modũ suuz.
Nam p̃t et mori. Intelligat ca¬
ritas ur̃a: et nlła questio rema¬
uebit. Audeo dic̾e. Aĩa p̃t mori.
p̃t oocidi. Certe ĩmortal ẽ. Etce
audco dic̾e: et ĩmortalis ẽ:⁊
p̃t occidi.Et id̃o dixi q̃mi ẽ q̃da
ĩmortalitas: hoc ẽ oĩmoda ĩ cõ¬
mutabilitas ꝙͣ solus ds̃ habet:
litatem. Nam si aĩa nõ p̃t occi¬
di.ͥ quo mͦ dixit ip̃e dñs cũ f̾rerz
nos. eum timete qui habet po¬
testatem et corpꝰ ⁊ aĩa occide in
cocidi. Contra dii euãgłio nõ
p̃t: isi ab aĩa impia. Ecce occͣrit¬
mͥ et hic: et ueĩt ĩmẽte qd̃ dic̃a.
Contra dici ñ p̃t uite: nisi ab aĩa
mortua. Euã geliũ uita ẽ: ĩpietaᷤ¬

Expanded text:
 immortalitatem, certe anima mortalis est. Ecce quare dixi immortalem esse animam secundum modum suum. Nam potest et mori. Intelligat Charitas vestra, et nulla quaestio remanebit. Audeo dicere, anima potest mori, potest occidi. Certe immortalis est. Ecce audeo dicere, et immortalis est, et potest occidi: et ideo dixi quoniam est quaedam immortalitas, hoc est, omnimoda incommutabilitas, quam solus Deus habet, litatem. Nam si anima non potest occidi, quomodo dixit ipse Dominus cum terreret nos, Eum timete, qui potestatem habet et corpus et animam occidere in occidi. Contradici Evangelio non potest, nisi ab anima impia. Ecce mihi occurrit et hic, et venit in mentem quod dicam. Contradici non potest vitae, nisi ab anima mortua. E
Abbreviated transcription (Latin):
ad eẽ uita aĩe: hoc ẽ ds: ne mo¬
riat᷑ aĩa.Corps quomͦ morit᷑a
Aĩa deẜente. Aĩa inꝙͣ deserẽte
moritur corps: et iacet cadau̾
paulo ante appetibile: modo
asꝑnabile.Insunt mẽbra: ccli
aures. S he feuestre st̃ donius:
habitator abscessit. Qͣ plãgit
mortuũ. ad fenestras habita¬
culi frustra clamat. Non est
intus qui audiat. Lc̃o. ui.¬
Uanta dic̃ plangentis

Expanded text:
adesse vita animae, hoc est, Deus, ne moriatur anima. Corpus quomodo moritur? Anima deserente. Anima, inquam, deserente moritur corpus: et jacet cadaver paulo ante appetibile, modo aspernabile. Insunt membra, oculi, aures: sed hae fenestrae sunt domus, habitator abscessit. Qui plangit mortuum, ad fenestras habitaculi frustra clamat: non est intus qui audiat. Quanta dicit plangentis
Abbreviated transcription (Latin):
cecus et iuror. Igit᷑ suadeo tibi
em̃e ame aurũ ignitũ. ꝓbatũr:
ut locuples fias. et uestimẽtis.
albis in duaris: et nõ appeat cõ¬
fusio nuditatis tue. Et collirio

Expanded text:
t nudus. Suadeo tibi emere a me aurum ignitum probatum: ut locuplex fias: et vestimentis albis induaris. Et non appareat confusio nuditatis tue. Et collirio
Abbreviated transcription (Latin):
Tangło sardis ecclesie m̃¬
scribe. Hec dicit qͥ ht septẽ
sp̃s dei: et septẽ stellas. Scio opera
tua: quia nom̃ habes qd̃uiuas:
et mortuꝰ es. Esto uigilãs: ⁊ con¬

Expanded text:
Angelo Sardis Ecclesie scribe. Hec dicit qui habet septem spiritus Dei: et septem stellas. Scio opera tua quia nomen habes 211 quod vivas: et mortuus es. Esto vigilans et con
Abbreviated transcription (Latin):
dico cet̾is qui thiathire estis. Qͥ¬
sathane. quẽ admodũ dicũt. nõ
unttam suꝑuos aliud pondꝰ:
tamen id qd̾ habetis tenete. douͤ
ueniam. Et qui uic̾it: et qui cu

Expanded text:
dico et ceteris qui Tiathire estis: quSathane: quemadmodum dicunt: non mittam super vos aliud pondus. Tandem in quod habetis tenete: donec veniam. Et q
Abbreviated transcription (Latin):
ad ẜiñ centurionis ire ꝑatus
fuit. Increpata ẽ gͦ suꝑbia nr̃a:
que nescit pensare homĩes ꝓpt̾
hõĩes. Sola ut diximꝰ q̃ circũstãt
homĩb pensat: naturam non
aspicit: honorem dei ĩ hom̃bus
nõ agnoscit. Eoce ire nõuult fi¬
liꝯ dei ad filiũ reguli: et uenire

Expanded text:
servum centurionis ire paratus fuit. Increpata est ergo superbia nostra, quae nescit pensare homines propter homines, sola, ut diximus, quae circumstant hominibus, pensat, naturam non aspicit, honorem Dei in hominibus non agnoscit. Ecce ire non vult Filius Dei ad filium reguli, et tamen v
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ matheꝰ euangelista ut ꝓmis¬
sioẽ adabraha facta ostend̾et ĩ
nem ꝑcucurrit: et in quo om̃ĩb
gentib disposita fuiss bñdc̃o de¬
monstrauit. Lucas quoq ab ip̃o
doc̾et fuisse cõnexa: om̃sq abĩ¬
itio successionũ gͣd. ad enm in qͦ
uno erat salus oniiu teterroisse.
Non ergo dubitandũ ẽ: quia p̾t̾¬

Expanded text:
angelista, ut promissionem ad Abraham factam ostenderet in nem percurrit, et in quo omnibus gentibus disposita fuisset benedictio, demonstravit. Lucas quoque evangeldoceret fuisse connexa, omnesque ab initio successionum gradus, ad eum in quo uno erat salus omnium, tetendisse. Non ergo dubitandum est quia p
Abbreviated transcription (Latin):
ta st̃. humauis łgib sb̃iac̾e: cesar
augtꝯ hodez filiu antipatͥ alie¬
nigena. ⁊ ꝓselitũ rege uideis ꝯ¬
stitũat: qͥ tributis p̾esset: et ro¬
mano peret ĩpio. Mittũt igitur
pharisei discipłos suos cũ hodi¬
auis: idẽ nulitib hodis: seu
qd̃ illudetes pharisei qr romauiᷤ
tributa soluebãt herodianos:

Expanded text:
 Caesar Augustus Herodem filium Antipatris alienigenam et proselytum, regem Judaeis constituerat, qui tributis praeesset, et Romano pareret imperio. Mittunt igitur Pharisaei discipulos suos cum Herodianis, id est, militibus Herodis, seu quos illudentes Pharisaei quia Romanis tribut
Abbreviated transcription (Latin):
lucis uacuus alit mẽtem: Hiist̃
nr̃i fun̾is portitores. S ꝙͣ uis sup̾¬
uia mortis spemi nite oĩs aboleũ¬
uit: et tumulo ꝓxima corpora
laceãt defũctoꝵ : u̾bo tñ dei iam
mortua resurgũt cadau̾a. Uox
redit: reddit᷑ filiꝰ matri: reucca¬
t᷑ a tumulo: eripit᷑ a sepulchro.
Qͥs ẽ iste tumulꝯtus nͥ mali mo¬
res : Tumuls tuꝯ ꝑfidia ẽ: sepul¬
chrumi tuĩi guttur ẽ. Seplchru
eĩ patens ẽ gũttur eoꝵ: uide mor

Expanded text:
lucis uacuus alit mentem? hi sunt nostri funeris portitores. Sed quamuis suprema mortis spem uitae omnia aboleuerint et tumulo proxima corpora iaceant defunctorum, uerbo tamen dei iam moritura resurgunt cadauera. uox redit, redditur filius matri, reuocatur a tumulo, eripitur a sepulchro. quis iste est tumulus tuus nisi mali mores? tumulus tuus perfidia est, sepulchrum tuum guttur est; sepulchrum enim patens est guttur eorum, unde uer
Abbreviated transcription (Latin):
Otandum u̾o ẽ. qd̃ expo¬
nens dñs dixit: quia sol¬
licitudines. uoluptates
et diuicie suffocanti Suffocant ẽi.
quia importunis cogitatõmbꝰ
suis guttur mẽti stransgulãt.
Et dum bonuz desidium intra¬
ie adcor non sinunt: quasi adi¬
tum flatus uitalis necant. No¬
tandum etia. qd̃ duo sũt que
diuiciis iungit: sollicitudiẽs
uidelicet et uoluptates: quia
ꝓfecto et ꝑcuram mentem oppͥ¬
mũt. et ꝑ affluentia resoluũt.
Re ẽi et ꝯtraria: possessores su¬
os et afflictos et lubricos faclũt.
S quia uoluptas ꝯuenire nõ p̃t
cin afflictione : alio qͥde tp̃re
ꝑ custodie sue sollicitudĩe affli¬
gunt: atq alio ꝑ habundantiã
ad uoluptates emolliunt. Terra
aũt bona fructum ꝑpacientia
reddit: quia scilic nulla sũt
bona q̃ agimus: si non equa¬
niiniter etiam ꝓximoꝵ mala
tolerams. Quanto enĩ quisq
altis ꝓfec̾it: tauto in hoc niu̾do
inuenit qd̃ durius portet. Quia
cum ap̾senti scło dilectio mẽtis

Expanded text:
otandum vero est quod exponens Dominus dicit quia sollicitudines, et voluptates, et divitiae suffocant verbum. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant; et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt. Re enim contraria possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia voluptas convenire non potest cum afflictione, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet, quia cum a praesenti saeculo mentis
Abbreviated transcription (Latin):
Non utiq. Qͥd gͦ erams: nisi
iniqui et ꝑditi: Neq eĩ iã c̾di¬
d̾ams ĩ en: ut elig̾et uos. Na
si iam c̾dẽtes elegit: electos ele¬
git. Cur gͦ dic̾et nõ uos me ele¬
uit nos: Hic c̃te uacat uana illoꝵ
ratõcinatõ: qͥ p̾scientia dei defẽ¬
dũt ꝯtra gr̃a del. Et roeo dicunt
nos electos ante nũidi ꝯstitutõ¬
nemr: qr p̾scinit nos ds̃ futuros
bonos: nõ scip̃m nos facturu
bonos. Non hoc dicit qui dicit:
eĩ alit̾ ẽẽ possemꝰ bourͥ nisi for¬
te dicendo ẽ bonꝰ: qͥ non elegit
bonũ. Qd̾ gͦ elegit in nõ bonis:
Non eĩ electi st̃ qr boni fuerũt:
qͥ boni nõ ẽẽnt. nisi electi ẽẽnt.
Alioqͥn gr̃a iam nõ ẽ gr̃a: si p̾ces¬
sisse ꝯtendimꝰ m̾ita. Hec qͣppe
electõ gr̃e ẽ: de qͣ dicit apłs. Sic gͦ

Expanded text:
Non utique. Quid ergo eramus, nisi iniqui et perditi? Neque enim jam credideramus in eum, ut eligeret nos. Nam si jam credentes elegit, electos elegit. Cur ergo diceret: Non vos me eleit nos? » Hic certe vacat vana illorum ratiocinatio, qui praescientiam Dei defendunt contra gratiam Dei, et ideo dicunt nos electos ante mundi constitutionem , quia praescivit nos Deus futuros bonos, non seipsum nos facturum bonos. Non hoc dicit, qui dicit,enim aliter esse possemus boni: nisi forte dicendus est bonus qui non elegit bonum. Quid ergo elegit in non bonis? Non enim electi sunt quia boni fuerunt, qui boni non essent nisi electi essent. Alioquin gratia jam non est gratia, si praecessisse contendimus merita. Haec quippe electio gratiae est, de
Abbreviated transcription (Latin):
IC
di.Non uos me elegistis:
s egõ elegi uos. Non ẽ ut dicas.
ideo electus sũ: quia iam crede¬
bam. Si ẽĩ c̾debas ĩ eũ: iam eleg̾¬
as eũ. S audi: nõ uos me elegi¬
tis. Non ẽ ut dicas: ante qua
cred̾em iam bona oꝑabar: ideo
electꝰ sum. Qͥd eĩ ẽ boni opis
elegistis: insi qr mali eramꝰ ⁊
electi simis ⁊ ut boni ꝑgrã nos

Expanded text:
i: « Non vos me elegistis, sed ego vos elegi . » Non est ut dicas, ideo electus sum, quia jam credebam. Si enim credebas in eum, jam elegeras eum. Sed audi: « Non vos me elegistis. » Non est ut dicas: Antequam crederem jam bona operabar, ideo electus sum. Quid enim est boni operis elegistis, » nisi quia mali eramus, et electi sumus, ut boni per gratiam nos
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq sic̃ ĩmortalitatem carius
et salutẽ aĩaꝵ futura expectamꝰ.
quãuis iam pignore accepto sal¬
u fc̃ĩ ẽe dicam᷑⁊ ita om̃iu noti¬
ciam q̃cũq unigenitꝰ aurdiuit
a pr̃e. futuram sꝑare debeniꝰ: ꝙͣ¬
gistis inqͥt: s ego elegi

Expanded text:
Itaque sicut immortalitatem carnis, et salutem animarum futuram exspectamus, quamvis jam pignore accepto salvi facti esse dicamur, ita omnium notitiam quaecunque Unigenitus audivit a Patre, futuram sperare debemus, qugistis, inquit, sed eg
Abbreviated transcription (Latin):
est. Qui simplicit̾ exponit : põt di¬
c̾e in ruinam eum uenisse infide¬
lium: et in resurrectõem c̃dentiũ.
Qͥ uero curiosus in t̾pres ẽ: dic̃ eñ
nequaqͣm cad̾e. qui ante nõ stet̃¬
it. Da michi igit qui fu̾it ille qͥ
stet̾it:: et in cuis ruina saluator¬
aduen̾it: nec non et eum qui cõ¬
surgat. Nam utiq ille ꝯsurgit: qͥ
aute corruerat. Uidendum ẽ ita¬
q ne forte saluator nõ aliis atq
aliis in ruinam uen̾it et in resur¬
rectionem: s hisoem et in ruina
et ĩresurrectõem uen̾it. In octaui¬

Expanded text:
. Quid simpliciter exponit, potest dicere, in ruinam eum venisse infidelium, et in resurrectionem credentium. Qui vero curiosus interpres est, dicit, nequaquam eum cadere qui ante non steterit. Da mihi igitur, qui fuerit ille qui steteritadvenerit, necnon et eum qui consurgit. Nam ille utique consurgit qui ante corruerat. Videndum est itaque ne forte Salvator, non aliis atque aliis et in ruinam venerit, et in resurrectionem, sed eisdem et in ruinam et resurrectionem venerit. In ju
Abbreviated transcription (Latin):
exandit qͥ fecit. Ilut gͦ nõ faciẽ¬
tes dicimꝰ dimitte ub̃ debita
ur̃a. sic̃ et uos diittimꝰ debi¬
torib nr̃s: et nosmetip̃os hoc
dicendo ligams amplius: aut
fortasse hanc ꝯditõem ĩ oratõne
intmittimꝰ et aduocato nr̃
p̾ceni quam ꝯposuit nõ recogno¬
cit: atq apd̃ se ꝓtinꝯ dicit. Scio

Expanded text:
 fecit. Aut ergo non facientes dicimus: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, et nosmetipsos hoc dicendo amplius ligamus: aut fortasse hanc conditionem in oratione intermittimus, et advocatus noster precem quam composuit non recognoscit, atque apud se
Abbreviated transcription (Latin):
Si trahit᷑ ait aliqͥs: ĩnitꝯ uenit.
Si ĩuitꝯ uenit: nõ credit. Si nõ
credit: nͨ uenit. Nõ eĩ ad xp̃m
ambulando currimꝰ: s c̃dendo.
Nec motu corpis. s uoluntate
cordis accedumꝰ. Id̾o illa młr q̃
fimbriam tetigit : mag̃ tetigit:
qͣm turba q̃ pressit. Ido dñs dixit.
Qͥs me tetigit: Et mirãtes dis¬
cipłĩ dix̾unt. Turbe te ꝯpͥmunt:
et dicis qͥs me tetigit: Et ille re¬
petiuit. Tetigit me aliqͥs. Illa tã¬
git: turba p̾mit. Q ẽ tetigit:
uisi c̾didit: Unde et młri illi pt
resurrectõem dixit: uolenti se
mitt̾e ad pedes eius: uoli me tã¬
g̾e. Nondum ẽi ascendi a pr̃em.
Noli me tãg̾e qͥd ẽ: Hoc solum
me ẽe putas: qd̾ tͥ appeo. Noli
sic cred̾e : hoc ẽ noli me tãg̾e. Nõ¬
dũ eĩ ascendi ad pr̃em. Tibi nõ
ascendi Nam inde nũꝙͣ recessi.
In t̾ra nõ tangebat stante: quo¬
mͦ tãg̾et ad pr̃em ascẽdẽte ⁊ Sic
tñ sic se tangi uoluit. Sic tãgit᷑

Expanded text:
 ait aliquis, invitus venit. Si invitus venit, nec credit; si non credit, nec venit. Non enim ad Christum ambulando currimus, sed credendo: nec motu corporis, sed voluntate cordis accedimus. Ideo illa mulier quae fimbriam tetigit, magis tetigit quam turba quae pressit. Ideo Dominus dixit, Quis me tetigit? . Et mirantes discipuli, dixerunt: Turbae te comprimunt, et dicis, Quis me tetigit? Et ille repetivit: Tetigit me aliquis. Illa tangit, turba premit. Quid est tetigit, nisi credidit? Unde et mulieri illi post resurrectionem dixit volenti se mittere ad pedes ejus: Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem . noli me tangere. Quid est? Hoc solum me esse putas quod tibi appareo, noli sic credere: hoc est, Noli me tangere; nondum enim ascendi ad Patrem; tibi non ascendi, nam inde nunquam recessi. In terra non tangebat stantem, quomodo tangeret ad Patrem ascendentem? Sic tamen, sic se tangi voluit: sic tangitur
Abbreviated transcription (Latin):
et dixit ei. Amen anien dico tibi:
nisi qͥs natꝰ fuit denuo: nõ p̃t
uide reguũ dei. Ip̃is gͦ se credit:
ih̃s: qui nati fu̾int denuo. Ecce
illi credid̾ant ĩ eum: et ih̃s nõ se
caritas ur̃a. Si dix̾imꝰ cathecu¬
no credis ĩ xp̃m : respondet credo.
et signat se iam crucẽ xp̃i portãs
ĩfrõte. et nõ erubescit de cruce dm̃
sui. Eoce credidit ĩ noĩe eis. In t̾ro¬
geniꝰ eum mãducas caruez filii
hõis: et bibis sanguĩez filii hõis:
nescit qͥd dicimꝰ. quia ihs nõ se
nocte uenit. Et hoc forte adrem ꝑ¬
tinz. Ad dm̃u uenit: et nocte ue¬
nit: ad lucem uenit. ⁊ ĩtenebris

Expanded text:
dico tibi, nisi quis renatus fuerit denuo, non potest videre regnum Dei. Ipsis ergo se credit Jesus, qui nati fuerint denuo. Ecce illi qui crediderant in eum, et Jesus non se charitas vestra. Si dixerimus catechumeno: Credis in Christum? respondet, Credo, et signat se, jam crucem Christi portans in fronte, et non erubescit de cruce Domini sui: ecce credit in nomine ejus. Interrogemus eum: Manducas carnem filii hominis, et bibis sanguinem filii hominis? nescit quid dicimus, quia Jesus non se enit; et hoc forte ad rem pertinet. Ad Dominum venit, et nocte venit: ad lucem venit, et in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
iacet ꝑalities ĩdomo:et male tor¬
Ego uenia: et curabo eũ. Qd ẽ
ꝙ reguls rogat ut ad ehꝯ filium
ueĩat. et tamẽ corꝑalit᷑ ire recu¬
sat: ad ẜuũ uͦ centurionis nõ
ĩuitat᷑. et tam̃ se corꝑalit̾ ire
pollicet᷑: Reguli filio ꝑ corpora¬
lem p̾sentia nõ dignat᷑ ad ẽẽ:

Expanded text:
in domo, et male torEgo veniam, et curabo eum. Quid est quod regulus rogat ut ad ejus filium veniat, et tamen corporaliter ire recusat; ad servum vero centurionis non invitatur, et tamen se corporaliter ire pollicetur? Reguli filio per corporale
Abbreviated transcription (Latin):
E
filio petiit: et tamen in
fice dubitauit:qr euz
ad quẽ uen̾at et potẽte adcurã¬
dũ credidit: et tamẽ morienti

Expanded text:
e filio petiit, et tamen in fide dubitavit, quia eum ad quem venerat, et potentem ad curandum credidit, et tamen morienti
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾sibi poscat ignosci. Una flagel¬
lat᷑ malis ne extollat᷑ ĩ bonis:
alta tanta pleuitudĩe gr̃e caret

Expanded text:
d sibi poscat ignosci. Una flagellatur malis ne extollatur in bonis, altera tanta plenitudine gratiae caret
Abbreviated transcription (Latin):
cib qnͣtu sufficiebat. P̾aru ẽ
turba illa fuusse saciatam: q̃
fragũita resederũt. Et ip̃a colli¬
gi iussa sũt: ne ꝑirent. Et ĩple¬
u̾ũt duodecim cophinos frag¬
mentoꝵ. Breuit ut currams.
qͥnq panes intelligũt᷑ qͥnq
libri moysi: m̾ito nõ triticei
s ordeacel. quia aduetꝰ testam̃¬
tum ꝑtinẽt. Nostis aũt ordeũ
ita concretũ: ut admedullam
eius uix ꝑuẽiat᷑. Uestit᷑ eĩ eadẽ
medulla. teginin e palee: ⁊ ip̃a
palea ẽ tenax et inherens: ut cũ
labore exuat᷑.Tał ẽ litt̾a uet̾is
testam̃ti: uestita teginĩb carñ¬
liu sacm̃toꝵ. S si adeiꝯ medul¬

Expanded text:
cibus quantum sufficiebat. Parum est cibus quantum sufficiebat. Parum est turbam illam fuisse satiatam, etiam fragmenta resederunt: et ipsa colligi jussa sunt, ne perirent; et impleverunt duodecim cophinos fragmentorum. 5. Breviter ut curramus, quinque panes intelliguntur quinque libri Moysi: merito non triticei, sed hordeacei; quia ad Vetus Testamentum pertinent. Nostis autem hordeum ita creatum, ut ad medullam ejus vix perveniatur: vestitur enim eadem medulla tegmine paleae, et ipsa palea tenax et inhaerens, ut cum labore exuatur. Talis est littera Veteris Testamenti, vestita tegminibus carnalium sacramentorum: sed si ad ejus medul
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtrogamꝰ aliq̃n qd nescimꝰ: andi¬
re uolentes ut discamꝰ. Aliq̃n ĩ¬
t̾rogamꝰ qd̃ scimꝰ: scire uolen¬
tes utrũ ille sciat ꝙ̃ int̾regamꝰ.
Utrũq hoc nou̾at dñs. Et qõ ĩt̾¬
rogabat sciebat: qdͥ ẽi ẽẽt fcũꝰ
ip̃e nou̾at: et hoc uescire philip¬
pum sciebat similit̾. Qre itaq
ĩt̾rogabat : insi quia illiꝰ iguo¬
rantiam demõstrabat: Et hoc
quare fec̾it. ut dixi: post ĩtellige¬
inꝰ. Andreas ait. Est hic puer qͥ¬
os. et duos pisces. S hec qͥdsũt
int̾ tantos: Cum dixiss philippꝰ.
ĩtrogat..ducẽtoꝵ denarioꝵ pa¬
nes nõ suffic̾e. quib tanta illa
turba refic̾et᷑: erat ibi qͥdã puer.
portans qͥnq panes ordeaceos
et duos pisces. Et ait ih̃s. Facite
homĩes discumb̾e. Erat ãt ibi
multum fenũ. Et discubuer̃t
iussit: fracti st̃ panes: positi
ante discumbentes. Non iam
qͥnq panes: s qd̃ adiec̾at. qui
creauat qd̃ auctũ erat. Et depis¬

Expanded text:
interrogamus aliquando quod nescimus, audiinterrogamus aliquando quod nescimus, audire volentes ut discamus; aliquando interrogamus quod scimus, scire volentes utrum et ille sciat quem interrogamus: utrumque hoc norogabat sciebat, et quid esset facturus ipse noverat, et hoc nescire Philippum sciebat similiter. Quare itaque interrogabat, nisi quia illius ignorantiam demonstrabat? Et hoc quare fecerit, ut dixi, postea intelligemus. Andreas ait: Est hic puer qus et duos pisces. Sed haec quid sunt inter tantos? Cum dixisset Philippus interrogatus, ducentorum denariorum panes non sufficere quibus tanta illa turba reficeretur, erat ibi quidam puer portans quinque panes hordeaceos et duos pisces. Et ait Jesus: Facite homines discumbere. Erat autem ibi multum fenum, et discubuerunt gratias egit, jussit, fracti sunt panes, positi ante discumbentes. Non jam quinque panes, sed quod adjecerat, qui creaverat quod auctum erat. Et de pis
Abbreviated transcription (Latin):
humilit̾ iacet qd ĩmonte fcm
ẽ: nec transeunt̾ p̾t̾eundu ẽ:
s suspicieirouz. Turbas uroit:
esuriẽtes agnouit: misicordi¬
ter pauit: nõ solũ ꝓbonitate.
ueꝵ etiam ꝓpotestate. Qͥd enĩ
sola ꝓdess bonitas: ubi uon
erat panis unde turba esuriẽs
pascͥet᷑: Nisi bonitati adesset
turbas uolebant pasc̾e. ut non
reman̾ent ĩ anes: s unde pas¬
cerent nõ habebãt. Lcõ.Ĩ.¬
Nt̾rogauit dñs unde em̾ẽ¬
tͣ panes aoturbas pascẽda.
et ait scͥpt᷑a. Hoc aũt dice¬
bat temptãs eũ: discipłm scilz
philippu ꝙ̃ int̾rogau̾at. Ip̃e eĩ
sciebat: qͥd eẽt facturꝰ. Cui ergo
bonotẽptabat: insi quia igno
te ĩ demõstratõe ignorãcie dis¬
cipłi. aliqͥdsignificauit. Aꝑpebͥ
ergo:  cũ ip̃m sacͣmentu de
qͥnq panib ceꝑit nob̃ loqui: ⁊
qdsignificet indicare. Ibi ẽĩ ui¬
debims: quare dñs ĩ hoc fco ig¬
norantia discipłi uoluit ĩt̾ro¬
gãdo qdsciebat ostend̾e. Ua

Expanded text:
monte factum est, nec transeunter praetereundum, sed suspiciendum. Turbas vidit, esurientes agnovit, misericorditer pavit, non solum pro bonitate, verum etiam pro potestate. Quid enim sola prodesset bonitas, ubi non erat panis unde turba esuriens pasceretur? Nisi bonitati adesset turbas volebant pascere, ut non remanerent inanes, sed unde pascerent non habebant. Interrogavit Dominus unde emeretur panes ad turbas pascendas. Et ait Scriptura: Hoc autem dicebat tentans eum: discipulum scilicet Philippum, quem interrogaverat. Ipse enim sciebat quid esset facturus. Cui ergo bono tentabat, nisi quia ignorte in demonstratione ignorantiae discipuli aliquid significavit. Apparebit ergo, cum ipsum sacramentum de quinque panibus coeperit nobis loqui, et quid significet indicare: ibi enim videbimus quare Dominus in hoc facto ignorantiam discipuli voluit interrogando quod sciebat, ostendere. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
lium hominuz de qͥnq panib:
et tũ hec nemo nurat᷑. Illud imi¬
rant bomĩes. nõ quia maius ẽ:
s quia rarum ẽ. Qͥseĩ et uc̃ pascit
uniu̾sum mũdũ⁊ nisi illequi
de paucis grauis segetes creat:
fecit ergo quo mͦ ds̃. Unde eĩ mł¬
tiplicat de paucis grauis segetos:
inde ĩ manib suis młtiplicauit
manib xp̃i. Paes ãt illi qͥuq
qͣsi semĩa erant: nõ quidẽ t̾re
mandata: s abeo qui t̾ra fecit
ultiplicata. Hoc ergo admotũ
ẽ sensib quo enigeret᷑ mens: et
exhibitum ocłis. ubi exerceret᷑ ĩ¬
cellectus: ut ĩuisibile deũ per
iusibilia oꝑa nuraremĩ: et erecti
ad fidez. ⁊ purgati ꝑfide etiam
ip̃m iuuisibilit̾ ude cupemis:
ꝙ̃ de reb insibilib ĩuisibilem
nosceremꝰ. Nec tñ sufficit hec ĩ¬
tueri:. in miracłis xp̃i. Int̾rageni
ip̃a miracła: qͥdnb loquantur
de xp̃o. Ioabent eĩ si intelligãt.
lingua sua. Nam quia ipe xpͥs

Expanded text:
lium hominum de quinque panibus: et tamen haec nemo miratur: illud mirantur homines non quia majus est, sed quia rarum est. Quis enim et nunc pascit universum mundum, nisi ille qui de paucis granis segetes creat? Fecit ergo quomodo Deus. Unde enim multiplicat de paucis granis segetes, inde in manibus suis multiplicavit i: panes autem illi quinque, quasi semina erant, non quidem terrae mandata, sed ab eo qui terram fecit multiplicata. Hoc ergo admotum est sensibus, quo erigeretur mens, et exhibitum oculis ubi exerceretur intellectus, ut invisibilem Deum per visibilia opera miraremur, et erecti ad fidem et purgati per fidem, etiam ipsum invisibiliter videre cuperemus, quem de rebus visibilibus invisibilem nosceremus. 2. Nec tamen sufficit haec intueri in miraculis Christi. Interrogemus ipsa miracula, quid nobis loquantur de Christo: habent enim si intelligantur, linguam
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ : Iut̾rogas qͥdsit: cum iam
uideas. Aliqͥd alurd tibi demo¬
straturꝰ ẽ: a quo q̃ris aguosc̾e
qd̾ uidisti. Ilios ille ocłos h.
alios tu. Nõne siłr apices iu¬
detis : s uõsiłr signa coguos¬
citis.Tu eigo uides et laudas:
ille uidet: laudat : legit: et in¬
telligit. Quia ergo uidimꝰ ⁊ lau¬
danimo: legamꝰ et intelligamꝰ.
Dñs ĩ monte : młtomagis in¬
telligamo: quia dñs in monte.

Expanded text:
ogas quid sit, cum jam videas aliquid. Aliud tibi demonstraturus est, a quo quaeris agnoscere quod vidisti. Alios ille oculos habet, alios tu. Nonne similiter apices videtis? Sed non similiter signa cognoscitis. Tu ergo vides et laudas: ille videt, laudat, legit et intelligit. Quia ergo vidimus, quia laudavimus, legamus et intelligamus. 3. Dominus in monte: multo magis intelligamus quia Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ticia: de soluẽda q̃stione tam
ingẽti ꝓuirib qͣs ip̃e donau̾it
disputare. Huc usq eĩ ꝓposita
ẽ: nõ exposita. Exponẽde uͦ ei
hoc sit exordiũ: ut memin̾imꝰ
rem sumꝰ. et sp̃m scm̃ pignus
accepimꝰ⁊ beatã uita in spe
habemꝰ: et si re ip̃a nõdu tene¬
Qd eĩ uidet qͥs. qͥdsꝑat: Si aũt

Expanded text:
stitia, de solvenda quaestione tam ingenti, pro viribus quas ipse donaverit, disputare: hucusque enim proposita est, non exposita. Exponendae vero ejus hoc sit exordium; ut meminerimurem sumus, et Spiritum sanctum pignus accepimus, beatam vitam in spe habemus, etsi re ipsa nondum tenequod enim videt quis, quid sperat? Si au
Abbreviated transcription (Latin):
ut homo cũ cet̾is ꝯdiscipłĩs suiꝰ
sociꝰ tãte salutis. solꝰtũ discubu¬
it suꝑ pectꝰ ip̃iꝰ saluatoris: Por¬
ro qd̃ apłs petrus plus aliisdi¬
lex̾it xp̃m: possũt quidẽ docim̃¬
ta młta ꝓferri. S ut longe in
alia nõ eams:  ĩ ip̃i t̾cie mani¬
festatõnis diũ paulo suꝑiore
lectõe q̃ istam p̾cedit sat̃ euidẽ¬
t̃ appet: ubi ĩt̾rogãs eũ dixitidi
ligis me plus his. Qõ utiq sci¬
ebat: et tñ ĩt̾rogabat : ut etiã
nos qui l̃guuꝯ euãgliuz. amo¬
rem petri erga dñm. ⁊ illo ĩt̾rogã¬
te et isto respondẽte nossemus.
Qo̾ ãt ĩ eo qd̃ respondit petrus
amote. nõ addidit plus his:
hoc respondit qd̃ de se ip̃o sciebͣt.
Non eĩ qnͣtum ab alio qͦlibet
dilig̾et᷑ scue pot̾at: qui cor alt̾i
ũbis dicendo etia dñe tu scis:
satis et ip̃e declarauit. sciẽtem
dũ ĩt̾rogasse qd̃ ĩt̾rogauit. Scic¬
petrs. Et tñ si ꝓponamꝰ q̃rẽtes.
quis duoꝵ sit melior: utrũ qͥ

Expanded text:
ut homo cum caeteris condiscipulis suis socius tantae salutis, solus tamen discubuerit super pectus ipsius Salvatoris? Porro quod apostolus Petrus plus aliis dilexit Christum, possunt quidem documenta multa proferri: sed ut longe in alia non eamus, ipsius tertiae manifestationis Domini paulo superiore lectione, quae istam praecedit, satis evidentligis me plus his? quod utique sciebat, et tamen interrogabat, ut etiam nos qui legimus Evangelium amorem Petri erga Dominum, et illo interrogante, et isto respondente, nossemus. Quod autem in eo quod respondit Petrus, Amo te, non addit plus his; hoc respondit quod de seipso sciebat. Non enim quantum ab alio quolibet diligeretur scire poterat, qui cor alterius verbis dicendo: Etiam, Domine, tu scis, satis et ipse declaravit scientem Dominum interrogasse quod interrogavit. SciePetrus. Et tamen si proponamus quaerentes, quis duorum sit melior, utrum qui
Abbreviated transcription (Latin):
diligit xp̃s: cũ plus ip̃e ꝙͣ suꝯ
ꝯdiscipłs diligat xp̃ime Hic pla¬
ne cunctat᷑ responsio: et auge¬
tur q̃stio. Qnͣtum ãt ip̃e sapio:
meliorem qui plꝰ diligit xp̃m.
feliciorem uͦ ꝙ̃ plus diligit xp̃s
facile respõd̾em: si iusticia lib̾¬
atoris nr̃i mins eũ diligentis¬

Expanded text:
diligit Christus, cum plus ipse quam suus condiscipulus diligat Christum? Hic plane cunctatur responsio, et augetur quaestio. Quantum autem ipse sapio, meliorem qui plus diligit Christum, feliciorem vero quem plus diligit Christus, facile responderem; si justitiam Liberatoris n
Abbreviated transcription (Latin):
intra uisc̾a matris acceꝑat.⁊ noudũ
editꝰ puer. genitricem dñi signo
clanse exultatõnis ostenderat.
Magna hec om̃ia: et diuinoꝵ oꝑ¬
um sũt pleua miradis. S loc ip̃o
mod̾atiꝯ stupenda: quo plura.⁊
cuncta exempla transceudit : nͨ p̃t
ullis ẽc comꝑabilis. que ẽ int̾ oĩa

Expanded text:
intra viscera matris accepit, et nondum editus puer, genitricem Domini signo clausae exsultationis ostendit . Magna haec omnia, et divinorum operum sunt plena miraculis; sed hoc ipso moderatus stupenda, 109 quo plura. Ncuncta exempla transcendit; nec potest ulli esse comparabilis, quae est inter o
Abbreviated transcription (Latin):
c̾atõnis excellit. Nec ercĩ aut ade
de lim o f̾re formatio. aut eue de
uiri carne plasmatio: aut cct̾oꝵ
hõĩnu deutͥusq sexus ꝑmixtione
Senuit abrahani senex diuine ꝓ¬
missionis h̾edem: et trausg̾ssa fe¬
cunditatis annos sterilis sara cõ¬
cepit. Iacob dilectus ẽ adeo añꝙͣ
natꝰ: et p̾ueniente gr̃a uolũtari¬
as actõnes. abhispida congeniti
frĩs asꝑitate discretꝰ. Icime dicit᷑.
priusꝙͣ te formarez in ut̃o noui
te: et añꝙͣ exires de uulua scifica¬

Expanded text:
creationis excellit. Nec enim aut Adae de limo terrae formatio, aut Evae de viri carne plasmatio , aut caeterorum hominum de utriusque sexus permixtione Genuit Abraham senex divinae promissionis haeredem, et transgressa fecunditatis annos sterilis Sara concepit . Jacob dilectus est a Deo, antequam natus, et praeveniente gratia voluntarias actiones ab hispida congeniti fratris asperitate discretus . Jeremiae dicitur: Priusquam te formarem in utero, novi te; et antequam exires de vulva
Abbreviated transcription (Latin):
uis.Una  decliuat a malo ⁊ fac̃
bonũ: alta nullũ hab aqͦ decli¬
uet malii: et maguũ ht̃ quo
fruat᷑ bonũ. Una cum hoste pug¬
nat: alt̾a sine hoste reguat. Una
fortis ẽ ĩ adu̾sis: alt̾a nichil sen¬
tit aou̾si. Una carnales libidiẽs
freuat: alt̾a spiritalib delectatõ¬
nib uacat. Una ẽ uĩcẽdi cura sol¬
licita: alt̾a uictorie pace secura.
Una ĩtẽptatõnib adiuuatur:
alt̾a siue ulla tep̾tatõe ĩ ip̃o ad¬
iutore letat. Una sb̃uenit ĩdi¬
genti: alt̾a ibi ẽ uͥ nullũ ĩuenit

Expanded text:
declinat a malo et facit bonum, altera nullum habet a quo declinet malum, et magnum habet quo fruatur bonum; una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat; una fortis est in adversis, altera nihil sentit adversi; una carnales libidines frenat, altera spiritualibus delectationibus vacat; una est vincendi cura sollicita, altera victoriae pace secura; una in tentationibus adjuvatur, altera sine ulla tentatione in ipso adjutore laetatur; una subvenit indigenti, altera ibi est ubi nullum invenit
Abbreviated transcription (Latin):
feratis: et fructꝰ ur maneat. Nõ¬
ne iste ẽ fructꝰ de quo iam dix̾at:
sine me nichil potestis fac̾e : Ele¬
git gͦ et posuit ut eams: et fruc¬
tũ afferamiꝰ. Nullũ itaq fructũ
unde nos elig̾et. habebams. Ut
eatis inqͥt: et fructũ afferatis.
Inus ut afferamꝰ: et ip̃e ẽ uiã
qͣ imus: inqͣ nos posuit ut ea
nit nos. Et fructꝰ inqͥt ur ma¬
ncat: ut qd̾cũq petieritis pr̃em
ĩ nõie meo. det ub̃. Mancat gͦ di¬
lectio: ip̃e ẽ eñĩ fructꝰ nr̃. Que

Expanded text:
ter maneat. Nonne iste est fructus de quo jam dixerat, Sine me nihil potestis facere ? Elegit ergo, et posuit ut eamus, et fructum afferamus: nullum itaque fructum unde nos eligeret habebamus. Ut eatis, inquit, et fructum afferatis. Imus ut afferamus, et ipse est via qua imus, in qua nos posuit ut eamnit nos. Et fructus, inquit, vester maneat: ut quodcumque petieritis Patrem in nomine meo, det vobis. Maneat ergo dilectio; ipse
Abbreviated transcription (Latin):
bilia uisibilib p̾ferret: S adsa¬
lutẽ redeũtib infirmis: aduitã
resurgẽtib mortius: carnis
mũdicia recipiẽtib lepsis: erep¬
tis aiure ĩmũdoꝵ sp̃uũ demonia¬
cis: tot uisibilib iiracłis exac¬
tis: qͥs nõ c̃d̾et qd̾ de inuisibilibꝰ
audiret: Ad hoc quippe insibilia
miracula coruscant: ut corda ui¬
dentiũ ad fide ĩuisibłiu ꝑtrabãt.
Ut ꝑhoc qd̾miru foras agit᷑: boc
qd̃ intꝰ ẽ longe mirabłio ẽe senti

Expanded text:
 Sed ad salutem redeuntibus infirmis, ad vitam resurgentibus mortuis, carnis munditiam recipientibus leprosis, ereptis a jure immundorum spirituum daemoniacis, tot visibilibus miraculis exactis, quis non crederet quod de invisibilibus audiret? Ad hoc quippe visibilia miracula coruscant, ut corda videntium ad fidem invisibilium pertrahant, ut per hoc quod mirum foris agitur hoc quod intus est longe mi
Abbreviated transcription (Latin):
occulta tuncamꝰ: ne dũ mens
nr̃a ext̾ius fusa ÷ a sua se uolũ¬
tate nõ reuocat: intus ꝯtra ca
udex t̾ribilit̾ adũsa disponat.
Qd̃ bñ psalmista intueus ait.
tribił ẽ in ꝯsiliis suꝑ filios hõi¬
nu. Uidit namq qd alius mi¬
ẜi cordit̾ uocat᷑: alius iusticia
exigente repellit᷑. Et quia alia
ꝑcẽdo. alia dñs irascendo dispo¬
nit. expauit qd penetrare non
potuit: et ꝙ̃ nõ solũ ĩnestiga¬
bilez. s etia inquibda siuis
sententiis ĩflexibilez uidit: t̾ri

Expanded text:
occulta timeamus, ne dum mens nostra exterius fusa, a sua se voluptate non revocat, intus contra eam judex terribiliter adversa disponat. Quod bene Psalmista inturibilis in consiliis super filios hominum! Vidit namque quod alius misericorditer vocatur, alius justitia exigente repellitur. Et quia alia parcendo, alia Dominus irascendo disponit, expavit quod penetrare non potuit, et quem non solum investigabilem, sed etiam in quibusdam sententii
Abbreviated transcription (Latin):
as ab oĩ inuu̾e. Neq ẽĩ dic̃ qui
excutit manꝰ suas de niuu̾e:
s a diuuxit ab oĩ. Qma aliud
ẽ mnunꝰ abobsequio: aliud
munꝯ a manr. aliud muns
a lingua. Minis quippe ab ob¬
seqͥo ẽ: sbiectio indebite ĩpẽsa
Munꝰ a manu: pecunia. Miui
aliugua. fauor. Qͥ gͦ sacros or¬
dines tribuit:⁊ tt̃ ab omi nui̾e

Expanded text:
. Neque enim dicit, Qui excutit manus suas a munere, sed adjunxit, ab omni: quia aliud est munus ab obsequio, aliud munus a manu, aliud munus a lingua. Munus quippe ab obsequio, est subjectio indebite impensa. Munus a manu, pecunia est. Munus a lingua, favor. Qui ergo sacros ordines
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rerent: et qd̾ iudee fiebat ĩ tes¬
timoniu. hoc gentib gr̃e eẽt ĩ¬
crementũ. Erant etia t̃c qui de iu¬
prius hebrcoꝵ tria milia. et post¬
ca qͥnq nulia credidisse. Et cu
p̾dicare aplĩ gentib ĩ asia uolu¬
issent: ꝑ sp̃m ꝓhibiti ẽe menio

Expanded text:
fiebat in testimonium, hoc gentibus gratiae esset incrementum. Erant enim tunc qui de Juprius Hebraeorum tria millia, et postea quinque millia credidisse . Et cum praedicare apostoli gentibus in Asia voluisse
Abbreviated transcription (Latin):
apłoꝵ q̃ laxari iubent᷑ retia⁊ nͥ
u̾boꝵ complectões. et qͣsi qͥda
or̾oiis suus. ⁊ disputatõnum
recessus: qͥ eos qͦs ceꝑĩt ñ amit¬
tant: Et bũ aplica ĩstrumẽta
piscandi retia sũt: q̃ nõ captos
piuiũt s resuãt ⁊ et de ꝓfũdo
ad lumen extrahũt fluctuãtes:¬
et de inferuis ad suꝑna transon¬
cunt.

Expanded text:
tia nisi uerborum conplexiones et quasi quidam orationis sinus et disputationum recessus, qui eos quos ceperint non amittant? et bene apostolica instrumenta piscandi retia sunt, quae non captos perimunt, sed reseruant et de profundo ad. lumen extrahunt, fluctuantes de infimis ad superna transducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
On int̾fuimꝰ cum exp̃re
dei filiꝰ nasc̾et᷑: s ĩt̾fui¬
mꝰ cum a pr̃e di filius¬
dic̾etur. Si. deo nõ credumꝰ: cui cre¬
dimꝰ: Sĩa eĩ q̃ credinis: uł uisu
credimꝰ uł auditu. Uisus sepe
fallitur ⁊ auditꝰ in fide ẽ.An as¬
sentis ꝑ sona discutit᷑ : Si uiri
boni dic̾ent: nefas putareuius
nõ cred̾e. Ds assit : ꝓbac filius:
refugieus sol fatet: tremõs t̾ra
testat᷑. Iu hoc altũ disputatõis
eccła apetro ducit᷑ ut uideati
hiuuic resurgẽtem dei filiũ: inde

Expanded text:
on interfuimus, cum ex patre dei filius nasceretur, sed interfuimus, cum a patre dei filiusdiceretur. si deo non credimus, cui credimus? omnia enim quae credimus uel uisu credimus uel auditu. uisus saepe fallitur, auditus in fide est. an adserentis persona discutitur? si uiri boni dicerent, nefas putaremus non credere: deus adserit, probat filius, refugiens sol fatetur, tremens terra testatur. in hoc altum disputationis ecclesia a Petro ducitur, ut uideat hinc resurgentem dei filium, inde
Abbreviated transcription (Latin):
dei uid̾e : Scire dei filiũ : ⁊ ꝓfes¬
sioẽ diuine gen̾atõis assum̾e:
Quam licet mens non q̃at hu¬
mana plene r̃õnis ĩuestigatõ¬
ne ꝯp̾hend̾e: fidei tũ plenitudo
complectit᷑. Nã et si ñ lic mͥ sci¬
re ꝙ̃admodu natꝰ sit: nõ lic
tũ nescire ꝙ natꝰ sit. Serie gn̾a¬

Expanded text:
dere, scire Dei Filium, et profesdere, scire Dei Filium, et professionem divinae generationis assumere? Quam licet mens non queat humana plenae rationis investigatione comprehendere; fidei tamen plenitudo complectitur. Nam etsi non licet mihi scire quemadmodum natus sit; non licet tamen nescire quod natus sit. Seriem g