comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cñ post deppoitũ imxĩum in prinata
uilla agro colendo intentue degeret
Rogamie a licimo ut ad impã Rediret
Id Recusaint, disserens ostenio orto
quẽ plancarat: ꝙ̃ dulcis ⁊ Iocanda
ea uira esset. ꝙ̃ uero misera ⁊ ãxia
in impor consticata uĩdecie ꝙͣ natmã¬
princixacus ẽẽ affirmauent et uni¬
sapientes ⁊ hni qui ⁊ Ipsi sumnmi et
boui principes extiterunt. Et enm
ueluti fuligo comaculat tangentes
Sie Regnũ posidentes corrimxit mul¬
enuine morborã amini. que si quie
saue mentis penitus prospererit
hand saue mulcã illus cupidirate
Ragiabit Non eiam solu q̃ therecianꝰ¬
Ille adolescens querebat᷑ In aurore
uicia. Irars. suspiciones Inmicitias.
bellũ. pacem Ruisum Sed multo in
eo acerbrora atq asperiora prospicax
aminus intuebit᷑. Impoteciã. fastum.
superbiã. libidines. odia. cendelitatẽ.
ambicionẽ duandi. cuxi̾itates. uene¬
ficia. et quequid alund ad pernitiem

Expanded text:
cum post depositum imperium in privata cum post depositum imperium in privata villa agro colendo intentus degeret, rogatus a Licinio ut ad imperium rediret, id recusiavit, disserens, ostento orto quem plantarat, quam dulcis et iocunda ea vita esset, quam vero misera et anxia in imperio constiprincipatum esse affirmaverint et sapientes viri et ii qui et ipsi summi et boni principes extiterunt. Et enim, veluti fuligo commaculat tangentes, sic regnum possidentes corrumpit multitudine morborum animi, quos si quis sane mentis penitus prospexerit, haud sane multum illius cupiditate flagrabit Non enim solum que Terentianille adolescens querebatur in amore vitia, iras, suspitiones, inimicitias, bellum, pacem rursum, sed multo in eo acerbiora atque asperiora perspicax animus intuebitur, impotentiam, fastum, superbiam, libidines, odia, crudelitatem, ambitionem dominandi, cupiditates, venefitia et quicquid aliud ad perniciem
Abbreviated transcription (Latin):
difficilxis . Colligunt ⁊ inquit iuatuor
aut quiq atq in uini ad impatorẽ
capiemi ꝯsilnm creuat Dacũt quid
probandñ aut Imxrobandũ sit Impe¬
rator qui domi clansus est Bera non
nouir faut Iudices ques fieri non
oxportet Amouet a Re publica quos
Neseitis amici quid mali sit Imxare
glan̾ii pendeuyes cernicibe Immerrent
haste undiq. unuiq spicula⁊ Ipsi
cu stodes tinienrͤ. apa comites formidat
Adde ꝙ oĩe etas i impro rgorehendur᷑
Marcus aurelius anchomne piis qui
per omne uicã philoxphancẽ Iucer
oes qui uinꝙ̃ imperarut pasmã tulissẽ
uirentie historie ferñt sanctunoma certe
uire excellunt gines/ ab adriano adoy¬
tatus in impĩu, magis deluisse ꝙ̃
Letatus eẽ trad̾itur/ Iussus amemꝰ ex
prinatis ortie In prinixis domum¬
migrare inuitus accessit Et cum ab
es domestici quererent. cur ta mestus
in tanta adoxcrone transiec. multis
uerbis disputanit. que in se mala
impiũ continerer. Dyocleciamis uero

Expanded text:
icilius. Colligunt se - inquit - quatuor aut quinque atque in unum ad imperatorem capiendum consilium coeunt, dicunt quid probandum aut improbandum sit. Imperator, qui domi clausus est, vera non novit, facit iudices quos fieri non oportet, amovet a re publica quos nescitis, amici, quid mali sit imperare? Gladii pendentes cervicibus imminent, aste undique, undique spicula, ipsi custodes timentur, ipsi comites formidantur. Adde quod omnis etas in imperio reprehenditur. M. Aurelius Antoninus Pius, quem per omnem vitam philosophantem inter omnes qui unquam imperarunt palmam tulisse virtutis historie ferunt, sanctimonia certe vite excelluit omnes. Ab Hadriano adoptatus in imperium, magis doluisse quam letatus esse traditur: iussus autem ex privatis ortis in domum principis migrare, invita accessit. Et cum ab eo domestici quererent, cur tam mestus in tantam adoptionem transiret, multis verbis disputavit que in se mala imperium contineret. 31 Dioclitianus vero,
Abbreviated transcription (Latin):
ant mittigat diuino pocins fungit᷑
munere ꝙ suo. Sicut enm Igme
quiequid illi heret. aut calefutir aut
urit / Ita et imxeriũ quis opprehendit
aut malos Reddit. ant certe deteuores
deliniunt᷑ em̃ hõĩes Ilłis eosnetudie
et cetagiene inquinant᷑ quo fit ut
etiam A probi. casti .pii. humani. ad
Illnd enehant᷑ inf̾iciant᷑ eiꝰ moribus
et malignitate . euadent qr huxiĩ.
scelesti. Inhumani .xiuri. crndeles.
Neq solius nicholar est hec s flami
quoqs uoxisti sentencia x Qui ad̾
yxeleciañ imparorem In aureliam
sit ascurra quod clandii iminier
unco quillo ut̃s tones princixes distui¬
bi ac dexinge pesse. Querit᷑ que Les

Expanded text:
aut mitigat divino potius fungitur aut mitigat divino potius fungitur munere quam suo. Sicut enim ignis, quicquid illi heret, aut calefacit aut urit, ita et imperium, quos apprehendit, aut malos reddit aut certe deteriores. Deliniuntur enim homines, illius consuetudine et contagione inquinantur. Quo fit ut, etiam si probi, casti, pii, humani ad illud evehantur, inficiantur eius moribus et malignitate evadantque impii, scelesti, inhumani, periuri, crudeles. 29 Neque solius Nicolai est hec, sed Flavii quoque Vopisci sententia, qui ad Diocletianum imperatorem in Aurelianisit a scurra quodam Claudii mimico uno anulo omnis bonos principes describi ac depingi posse. Queritur que res
Abbreviated transcription (Latin):
torũ flagieroꝵ caligine cbumbrata
est Inuenies quod̾ humanos ses
luxirrigses, Alios prudentes s
crudeles. hos Iustos sed dedutos aua¬
rice. noyuullos magnaficos ses
laptores. qued liberales ses na
ferudos et imixotentes. Ita quaqz
uerteris nichie purũ nicħil sncerũ
in cis Rexres nichis castum nchil
ahu̾ntu sed ita infecta oĩa ut longo
ireruallo uirtutes a uiciis se parent᷑¬
euenit uicio principatus / ñ cã natura
fragiles sumus atq imbecilles, qui
facillime ad lascimiam et uicia labim̃
ñ principanis Re hpa et licetia malꝰ
est maloꝵqz opifex ac ministers
in hac nr̃a õi disputacõe predictũ
uelu me nichil aduersus ponas/
Sz de Re ipa sentire quod loquor q̃
cñ plurima uicia secũ trahatꝭ neccte
est eciã bonos uiros aut coreumuxat
ant defatiget. adeo ut nulla feliciatẽ
degustaie queant Ceut em in Regno q̃dã
tanꝙ in etate adolescenciũ ac sonũ
natura Insita uicia que qui solłit

Expanded text:
torum flagitiorum caligine obumbrata torum flagitiorum caligine obumbrata est. Invenies quosdam humanos, sed luxuriosos, alios prudentes, sed crudeles, hos iustos, sed deditos avaritie, nonnullos magnifcos, sed raptores, quosdam liberales, sed ira fervidos et impotentes. Ita quoquo verteris, nihil purum, nihil sincerum in eis reperies, nihil castum, nihil absolutum, sed ita infecta omnia, ut longo intervallo virtutes a vitiis superentevenit vitio principatus. Nam tum natura fragiles sumus atque imbecilles, qui facillime ad lasciviam et vitia labamur, tum principatus re ipsa et licentia malus est malorumque opifex ac minister. Sed in hac omni nostra disputatione predictum velim me nihil adversus personas, sed de re ipsa sentire quod loquor, que, cum plurima vitia secum trahat, necesse est etiam bonos viros aut corrumpat aut defatiget, adeo ut nullam felicitatem degustare queant. Sunt enim in regno quedam tanquam in etate adolescentum ac senum natura insita vitia, que qui tollit
Abbreviated transcription (Latin):
michi ꝓsuadent ut credam nichil
dici posse miserius principancium
uira qua Recce ac peniens Incuente
licet iasp̃icere ambicrosam auxrosam
turbulenta maximie cruciatibus
calamitatibqz ar malis facioris
plenain. Earolus cõurs poyse esse
principes et noyuallos habites dicit
Ego non qui esse possunt sei qui
fuerut ꝑꝯuiro quis nĩdum ulla
etas sortita est Aam si ueteri escodi
sententia disfieile est boii essr
Is multo In Regibus et imperio diffe¬
alius fiet quorum plara uiciorum
aliquio quid unrtinũ splemoi ded
striptorũ nonmullorũ assentacio / qui
adulacõis p̃mia a p̾ueioib exppectabãt
ex ꝑuula scintilla untntis /maximũ
ptendiũ excitarũt ampliantes ea
uerbis q̃ tenuia Rebus erant ualerins
maximus adulatorũ strixtorum q
omn adulantis sime de palio cesare in
gram̃ tiberi sepine apte mentituo in
landibz sie tanꝙ̃ de des loquens
non de eo cuiꝰ acea in oi uita armoꝵ

Expanded text:
mihi persuadent, ut credam nihil mihi persuadent, ut credam nihil dici posse miserius principantium vita, quam recte ac penitus intuenti licet inspicere ambitiosam, anxiam, turbulentam, maximis cruciatibus calamitatibusque ac malis facinoribus plenam. Carolus bonos posse esse principes et nonnullos habitos dicit, ego non qui esse possunt, sed qui fuerint perquiro, quos nondum ulla etas sortita est. 27 Nam veteri Hesiodi sententia difficile est bonum esse: id multo in regibus et imperio difficilius fiet, quos plura vitiorum aliquibus quidam virtutum splendor. Sed scriptorum nonnullorum assentatio, qui adulationis premia a principibus expectabant, ex parvula scintilla virtutis maximum incendium excitarunt, ampliantes ea verbis que tenuia rebus erant. Valerius Maximus, adulatorum scriptorumque omnium adulantissimus, de Iulio Cesare in gratiam Tiberii sepius aperte mentitur, in laudibus suis tanquam de deo loquens, non de eo cuius acta in omni vita, armorum
Abbreviated transcription (Latin):
amxlecti uolinu Tñ ego mi/sos
Inꝙ̃ͣ portefires faciamus in quis pr̃es
ꝙ in eliquie Imxiis, et felices et
des accexti saeꝑtr sunt Cermonem qz
ñm conuertamis ad Relignos de qͥlus
honestins liberiꝰ qr Inquiri potes.
ueru me qui in maxim uñ pncyors
obequis uersor. egnins est hac de Re
silere ꝙͣ logui /.. Hio ñ nicholans
In libera ciuitate liberior ceteris
nllius obnoxins caxidrati qui unꝰ
eux pre e talit sumam dicendi
lilenciam neq ueretur quo amino
sua dicta accipiant᷑ dimodo quod sensit
proferat audaciꝰ uberius q sinim
Iudiciũ explicabit. Michi quid Ni¬
cholans Inquit cũ huis nrie Rerum
prinata fuit neqz em magna ex
parce hu sunt de quibz equa nẽte
possu andire. quie em̃ Raro hane
urbem exierim tamen et omnium
qui uicñq sunt principrĩ mores et
uira miche innotescunt et eoꝵ qui
hactemrs fatrunt gesta plegi Itaq
cũ uita eorum. en Racio et ueritas

Expanded text:
amplecti volunt». 25 Tum ego «Missos» amplecti volunt». 25 Tum ego «Missos» inquam «pontifices faciamus, in quis plures quam in reliquis imperiis et felices et Deo accepti reperti sunt, sermonemque nostrum convertamus ad reliquos, de quibus honestius liberiusque inquiri potest. Verum me, qui in maximi omnium principis obsequio versor, equius est hac de re silere quam loqui. Hic noster Nicolaus, in libera civitate liberior l0 ceteris, nullius obnoxius cupiditati, qui unus semper pre se tulit summam dicendi licentiam neque veretur quo animo sua dicta accipiantur, dummodo quod sentit proferat, audacius uberiusque suum iudicium explicabit». 26 «Michi quidem» Nicolaus inquit «cum his vestris rerum  fuit, neque enim magna ex parte ii sunt de quibus equa mente possim audire. Quamvis enim raro hanc urbem exierim, tamen et omnium qui ubique sunt principum mores et vita mihi inotescunt, et eorum qui hactenus fuerunt gesta perlegi. Itaque tum vita eorum, tum ratio et veritas
Abbreviated transcription (Latin):
Inꝙͣ mers Il p̾mũ aduerto ꝙ pontifitis
opporteat tẽ efficiu aut iminus ras̃
laurdes Illis tribuens quilas uacara
non debent. De feliritate uero ipẽmet
existimo esse credendã si eñ has suas
ugitaciones esse affiomant. larelit
antem eoꝵ fuem p̃standã ese
sine legibus saupernt/ Nonsim ego
ai̾eo arrogans ut top denetis existi¬
men esse ullomodo fudem abrogande
Itaq x me felicissimi appellentm
lcebir/ cũ ego qͥnoq Illos beatos ⁊redã
cosmas,. Arqui inquit mixer legi ^utus
Indicasse porinficem adriam̃ u̾irum
prudentem et une sanctitate e̾stantem
neminem uider sibi Romano xontifia
mishabiliorẽ nulliue qz deteriorem
comionẽ esse asserebat cathediã
Illam in quai lesnerent pontifires
spinie Refcitam/ palliũ q amiciretr
conserere aculers a cucissimis. tante qz
molis ut eciã Robustissimos p̃meret
mittram uero Igneam que caxnt
gestanemm ureret . hit apte nessus
is quale felicitarem pontĩsnel asse¬
qtur eos dico qui munus potifigoñ

Expanded text:
 adverto, quod pontificis esse oporteat officium aut munus, eas laudes eis tribuens quibus vacare non debent. De felicitate vero ipsismet existimo esse credendum. Si enim has suas cogitationes esse affirmant, litteris autem eorum fidem prestandam esse ipsi suis legibus sanxerunt, non sum ego adeo arrogans, ut eorum decretis existimem esse ullo modo fidem abrogandam. Itaque per me felicissimi appellentur licebit, cum ego illos beatos credam, Cosmus «Atqui» inquit «nuper legi longe secus iudicasse pontificem Hadrianum, virum prudentem et vite sanctitate prestantem. neminem videri sibi Romano pontifice miserabiliorem nulliusque deteriorem conditionem esse. Asserebat cathedram illam, in qua residerent pontifices, spinis refertam, pallium, quo amiciretur, consertum aculeis acutissimis tanteque molis, ut etiam robustissimos premeret, mitram vero igneam, que caput gestantium ureret. Hic aperte professus est qualem felicitatem pontifices assequantur, eos dico qui munus pontificium
Abbreviated transcription (Latin):
et iiem qui ers sequitur. quos Ill
consuengrut i ualunt duobus tñ
uerois felices Reddere ac fortunaios
Nam tũ dẽs principes magna existis
febcicate frui, tu uero maxine
põtifices, eñ nulla cura millo labore
nulla xxa. millo prculo eũ statum
ad ipiscunt᷑ qui habetur maxiius Inter
mortales Absqr ullo parur negocio
nullo sin̾ore Returẽtur qngs quid
pro armie anctoritatt xp̃i et signo
concis utunt᷑ quod et tucissmi si

Expanded text:
, et qui eos sequuntur, quos illi , et qui eos sequuntur, quos illi consueverunt, cum volunt, duobus tantum verbis felices reddere ac fortunatos. Nam tum omnes principes magna existimo felicitate frui, tum vero maxime pontifices, cum nulla cura, nullo labore, nulla opera, nullo periculo cum statum adipiscuntur qui habetur maximus inter mortales: absque ullo paratur negotio, nullo sudore retinetur, quandoquidem pro armis auctoritate Christi et signo crucis
Abbreviated transcription (Latin):
q calamitate/ tri uero ecia mea qui
paulo amtea e pridomi mamous eua¬
sissem queri ceteroru uita nr̃e p̃feres
qui syrtaru more semper instabiles
uagaremus/. nfelites eni quod modo
sius inꝙ̃ quibus non datꝰ uno in
loco Rsndere dincius sed mutare Regi¬
ones cogimur / et uarias in diẽ tanꝙ
annos Iam amplius quatuor ⁊ triginta
fuerim Romane curie Incola ninꝙ
inregrũ trienniũ una in urbe egiius
uagi semper ac loca uaria pagrantes/
yc subridens paulu karolus /. In
Inquit᷑ damonas uitã poggi. quã
multos sumo sendio appetere In qua
mapia laboris et Industrie pposia
esse p̃mia uidemus, qui felix pres
ceteris ee uider᷑ tñ multis uuxtaᵈ.
et cõmodis Referta . tũ hũe surolesties
curis q uagria quib ceteri affligũt᷑.
Ego iñ et Reliques qui ponificibus
ohe quitur ꝙtri assaquor comectura
pontifites tali honore ac dignitate
quis ões colunt et pro diis adorant¬

Expanded text:
que calamitate, tum etiam mea, qui que calamitate, tum etiam mea, qui paulo antea e predonum manibus evasissem, queri, ceterorum vitam nostre preferens, qui Scytharum more semper instabiles vagaremur. 7 «Infelices enim quodam modo sumus», inquam «quibus non datur uno in loco residere diutius, sed mutare regiones cogimur et varias in diem sedesannos iam amplius quatuor et triginta fuerim Romane curie incola, nunquam integrum trienium una in urbe egimus, vagi semper ac loca varia peragrantes». 8 Hic subridens paulum Carolus: «Tu» inquit « eam damnas vitam, Poggi, quam multos summo studio appetere, in qua maxima laboris et industrie proposita esse premia videmus, que felix pre ceteris esse videtur, tum multis voluptatibus et commodis referta, tum iis molestiis curisque vacua quibus ceteri affliguntur. Ego enim et te et reliquos qui pontificibus obsequuntur, quantum assequor coniectura, pontifices tali honore ac dignitate, quos omnes colunt et pro diis adorant
Abbreviated transcription (Latin):
potins q cuxiditatũ et uoluxtatum
proitaitaces ꝙ̃ ministie cotmenere et
houestatis inse consuenert philgo¬
pħre uero hat es sapie studia fortu¬
na᷑ cotemponere Recta Racronem dicẽ
uiuendi sequi Rebns modũ imxoneie
amini doces oibus Inyxeriis anceferie
doient. et ar uera pduent selcnate
Hant autem disputacione olu Incer
doctissios uirco habitã nnie paulũ
occrosus licteris tradidi. ot̃ si qui de
hue uberiora uellent stabere lacror
tis famltas ac nr̃a uelnti prouocacione
ui ex mea consuetudine . qua
pͥmũ estate ponrifex Engenius
ex uebe florenciã concessit. meridie
sinm ioi latins grecis q lũs unum
efendi. karolum oretimu. ⁊ cosmam
de madicio tñ in sac nr̃a R publica
egregiũ pucixem tũ oxtimuũ ac pristã¬
tissimii ciuem/. Hos ego ptholomiei
lai oi Aiotheca consedi et simul cum
Illi quo in statu nre tu publice tu
prinace Rs esent ꝑcũctarent᷑. Cexi
paulu de exnicõxoni comitione cõi¬

Expanded text:
potiusque cupiditatum et voluptatum potiusque cupiditatum et voluptatum irritatrices quam ministre continentie et honestatis esse consueverunt, philosophie vero, hoc est sapientie, studia fortunam contemnere, rectam rationem ducem vivendi sequi, rebus modum imponere, animi dotes omnibus imperiis anteferre docent et ad veram perducunt felicitatem. 5 Hanc auprestantium domicilio reperitur, qui procul a cupiditatibus, nihil alieni appetentes, his uberiora vellent scribere, latior eis facultas hac nostra veluti provocatione Cum ex mea consuetudine, qua primum estate pontifex Eugenius ex urbe Florentiam concessit, meridie simum ibi latinis grecisque litteris virum offendi Carolum Aretinum et item Cosmum de Medicis, cum in hac nostra re publica egregium principem, tum optimum ac prestantissimum civem. Hos ego Ptolemei n Nicolai biblioteca consedi et simul, cum illi quo in statu nostre cum publice, tum private res essent percontarentur, cepi paulum de temporum conditione communi
Abbreviated transcription (Latin):
mi thoma quẽ sero pro tua saxieria
mecũ ad̾uersũs uulgare emieritatem
pro uirtutis cã semtire hõe epuseulũ
inscrixsi ut habeat ce sm̃ apud tos
qui cotra senciunt defensorẽ Nam cñ
ai philesoxhiam acq uxennarũ arctũ
siudia quib ab adolescencia Imbutus
fiusti adduderis theologre screnciã / Ita
ut ilłis priscis doctissimis uiris sis procul
dubio oim doctuarũ genrere compandus
Nequaꝙ̃ et consentaneñ ut pluxis
fortie dona facias ꝙ̃ untine. Ant
ullam seatuas seluitatẽ quesit ab h¬
nesti Racione seiuneta.. d autẽ me
magie mouit ut tibi hoc oxnsculũ
dirarem. ꝙ sant ex uira et uerois
tuis sexius cognoni / bideris cuxiditaᵈ:
modũ statuisse. ac Recte sudicare In
philo syxhie prextis ac ml̾tabu Rrũ
cogricione et doct̾na quib alic᷑ adimis
hoster plus adiumẽti ad bene uiuẽd
ꝙ in ullis hus q̃ tantopere expoetuntur
Dignitatibus cotinea. Eiquĩ hee
nichil psidii secũ ad uirture ferut

Expanded text:
mi Thoma, quem scio pro tua sapientia mi Thoma, quem scio pro tua sapientia mecum adversus vulgarem temeritatem prex loco inferiori suspicientes, hos ex altissima, ut videntur, basi suspensos rerum dominos i contra sentiunt Nam cum ad philosophiam atque optimarum artium studia, quibus ab adolescentia imbutus fuisti, addideris theologie scientiam, ita ut illis priscis doctissimis viris sis procul dubio omni doctrinarum genere comparandus, nequaquam est consentaneum ut pluris fortune dona facias quam virtutem aut ullam statuas felicitatem que sit ab honesti ratione seiuncta. Id autem me maxime movidicarem, quod, sicut ex vita et verbis tuis sepius cognovi, videris cupiditatibus modum statuisse ac recte iudicare, in philosophie preceptis ac multarum rerum cognitione et doctrina, quibus alitur animus noster, plus adiumenti ad bene vivendum quam in ullis his que tantopere expetuntur dignitatibus contineri, siquidem he nihil secum presidii ad virtutem ferunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sed amini bomie sllicitas tribuenda es
puiquin seucenere. multi excellentes
ingenio uiri Inherentes abiectis porire
fortumio philisoxhir studio uacauerunt
ut ueram feliciratem assequerent᷑ Et certe
sicubi ea es in urrorũ doctnna ⁊ sapiã
prestantu donialio Reperit᷑ qui procul
a cupiditatibus nichil alieni appetẽtes
erate suã in uirtutis cõtencõe posuerunt
Ces ceca mens hoim. quib nichil es
pensi uirtutis Iter. quibus nichil cum
ammo est cre ad Illecebras corxoris
deflexa. in hus solũ que fortune ceme¬
riati parent felicitatem sitam esse
arbitratur. Aorum ego fallacem opor¬
mone tum pro cõi utilitate tũ pro ue¬
riate tuema. paululũ mithe Rexri¬
mendã existimaui / Docendum q Id
quod luce clarins est nichil uere xlrde¬
q felceiratis einsiodi bonis Iuesse
ded Illam queri a bonis anmi ogorte
Que sola nr̃a sunt et nec aufferre
possunt dum uitam agniis et mor¬
tuos non derelinqunt.Nd te autẽ

Expanded text:
sed animi bonis felicitas tribuenda est, sed animi bonis felicitas tribuenda est, cui quidem sententie multi excellentes ingenio viri inherentes, abiectis propriis fortunis, philosophie studio vacarunt, ut veram felicitatem assequerentur. Et certe, sicubi ea est in virorum doctrina et sapientia prestantium domicilio reperitur, qui procul a cupiditatibus, nihil alieni appetentes, etatem suam in virtutis contentione posuerunt. Sed ceca mens hominum, quibus nihil est pensi virtutis iter, quibus nihil cum animo est commune, ad illecebras corporis deflexa, in iis solum que fortune temeritati parent felicitatem sitam esse arbitratur. Horum ego fallacem opinionem, tum pro communi utilitate, tum pro veritate tuenda, paulum mihi reprimendam existimavi, docendumque id quod luce clarius est, nihil vere solideque felicitatis eiusmodi bonis inesse, sed illam queri a bonis animi oportere, que sola nostra sunt et nec auferri possunt, dum vitam agimus, et mortuos non derelinquunt. 4 Ad te autem,
Abbreviated transcription (Latin):
ex loco inferiori suspitietes hes ex altissia
ut uirent᷑ basi suspensos Rerun dños
admirant᷑ acqꝵ obstuxescunt inhiantes¬
q ad exteriorem prinioni xomxã atq
ornatum quales ocuiłis cermitur tales
Incerins esse purant. untutem uero et
bent uiuendi disciplina panici appetunt
panciores querunt. satre suxq satis
sibi saprentu ac prudeuere messe uet
porine supesse ducentes Dumodo ea
assequãti que pclara atq spenosa
uulgo publica Insania fecit Sed pars
maxia nre Infelicitatis stulticia est
qua in tancũ metes hominũ a uero
protul ab ducunt᷑ atq oxximomib̾us
fallacibus excetant᷑. ut mł sincerum
axppetendum esse dicentes dd quod
uulgaris appetieus cor ercore Eibanir
Nos uero quos doctima sapitũ unor
sequi. acqz eoꝵ pcextis obtemperare
decet longe aliter a coustultma sentne
uitam q selitem non in fortiur arbitrio
s in unctatie presidio constirne debemꝰ
Non tm Rebue. externis et sortnitis

Expanded text:
ex loco inferiori suspicientes, hos ex altissima, ut videntur, basi suspensos rerum dominos admirantur atque obtorperscunt, inhantesque, ad exteriorem principum pompam atque ornatus quales oculis cenruntur, tales interius esse putant. Virtutem vero et bene vivendi disciplinam pauci appetunt, pauciores querunt, satis superque satis sibi sapientie ac prudentie inesse, vel potius superesse, ducentes, dummodo ea assequantur que preclara ac speciosa vulgo publica insania fecit. Sed pars maxima nostre infelicitatis stultitia est, qua in tantum mentes hominum a vero procul abducuntur atque opinionibus fallacibus excecantur, ut nihil sincerum, expetendum esse ducentes ad quod vulgaris appetitus communi errore labatur. 3 Nos vero, quos doctrinam sapientum virorum sequi atque eorum preceptis obtemperare decet, longe aliter a communi stultitia sentire vitamque felicem non in fortune arbitrio, sed in virtutis presidio constiuere debemus. Non enim rebus externis et fortuitis,
Abbreviated transcription (Latin):
et imus quib eminetia quedã
amni q excellencia indicã tur
Cermis natura ipã dice gestrre
animũ nr̃m ac letari cũ Reuq̃s
etiã bonarũ arciũ certaĩe ãtecolłit
Etenm extalimur gloria quadã
se prudencia consilio doctrm̃a uel
arte egregia ceteris prestamus.
tũ em̃ is stire uidemus quod alios
fugiat cũ maxie eriginur ad
landis cuxiiratẽ staq singulis
In Rebus insitus. nobis es preemi¬
uencre ꝙppeticio et cuxiditas
imxerandi. Que autẽ Aatina
nobis insunt / oĩ culxa ⁊ repre¬
hensrone uarant neq eniã mac̃a
appellari decet / Cibi emm ac
potus uenereoꝵ q mppetitus eñ
a natirra xrodeat młlõmodo

Expanded text:
 quibus eminentia quedam animique excellentia iudicantur. Cernis natura ipsa duce gestire animum nostrum ac letari cum reliquos etiam bonarum artium certamine antecellit: et enim extollimur gloria quadam, si prudentia, consilio, doctrina vel arte egregia ceteris prestamus. Cum enim id scire videmur quod alios fugiat, tum maxime erigimur ad laudis cupiditatem. Itaque singulis in rebus insita nobis est preeminentie appetitio et cupiditas imperandi. Que autem natura nobis insunt, omni culpa et reprehensione vacant neque etiam mala appellari decet. 36 Cibi enim ac potus venereorumque appetitus, cum e natura prodeat, nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
oixoriet. et uere dici ꝓssuit felices.
eũ autem sanctissimi ac beatissum
axpellent᷑. Nenio antẽ non beatissiunt¬
solũ sed ne beatuis quid possit esse non
felix consentaneñ un̾eri potifites
omires qui leati felix es uiras Recte
felices appellori poe sllm̾ quoqr
michi ũcedes oxoñor Illos qui cor¬
domestici rocant᷑ esse huiis felicrtatis
ꝑticixes. fieri em iequit ut qui cñ
felice ac berito samliarins uinant
sint expertes eius quo cũ degant feli¬
ertans Longe aerer se Reshaber
atq existimad nicolane Inquit ꝙͣnis de
mecũ Iocari arbitrer ⁊ socratica promia
uti nam hec que modo sanctiatie ac
beacitininis noĩa Rtilisti et pleraq
alia que adulanciũ turba in pontifices
et Relques excelxs uiros conges i ad
ancuxanda prĩmixii ceuinoleneiam
ab suis ꝯecta atq adinuẽta sunt
Ambus ea ars questui es qui xer
adulacionẽ ortimã Regñ consolatrice
mpplandere illis et gratificari querunt
Adeoq hec ioleuit abusio ut non ine

Expanded text:
ci possint felices. Cum enim sanctissimi et beatissimi appellentur, nemo autem non solum beatissimus, sed ne beatus quidem possit esse non felix, consentaneum videtur pontifices omnes, quoniam beati felix est vita, recte felices appellari posse. Illud quoque michi concedes, opinor, illos qui domestici eorum vocantur esse huiusmodi felicitatis participes. Fieri enim nequit ut qui cum felice ac beato familiarius vivant sint expertes eius quo cum degant felicitatis». 12 «Longe aliter se res habet atque existimas», Nicolaus inquit «quamvis te mecum iocari arbitrer et socratica ironia uti. Nam hec que modo sanctitatis ac beatitudinis nomina retulisti et pleraque alia, que adulantium turba in pontifices et reliquos excelsos viros congessit ad aucupandam principum benivolentiam, ab his conficta atque adinventa sunt quibus ea ars questui est, qui per adulationem, optimam regum conciliatricem, applaudere illis et gratificari querunt. Adeoque hec inolevit abusio, ut non his
Abbreviated transcription (Latin):
saliem h̃mꝰ me Intuens grã sumios
pontifices excexisses, quos Rinquũ est
extimare felicitate prinaios. Cemt
eni se honesti et ootimaꝵ Reru curã
occuixaros cũ saliitis coĩs / cñ pacis
roxuloꝵ / cũ om̃i gencĩ quieti ie cõsũ¬
profiteant᷑ cũ saluatoris uice fungatꝰ
in terrie Reb q celestib mẽtem mppl¬
cent. qui posunt tam sancere dediri
cogiraciomb non ẽe felices Enim
p̾cerea diuinarn Rore ancistites q̃r
cultu nemini dubiu est siliciatem

Expanded text:
Saltem huius – me intuens - gratia, summos Saltem huius – me intuens - gratia, summos pontifices excepisses, quos iniquum est extimare felicitate privatos. Cum enim se honesti et optimarum rerum cura occupatos, cum salutis communis, cum pacis populorum, cum omnium gentium quieti se consuprofiteantur cum salvatoris vice fungantur in terris rebusque celestibus mentem applicent, qui possunt, tam sanctis dediti cogitationibus, non esse felices? Sunt preterea divinarum rerum antistites, quarum cultu nemini dubi
Abbreviated transcription (Latin):
un̾ent᷑ male tm̃ nobiseñ ageretur s
tam dira comdicio oñn prinioum esset
Rari sunt in quibz non aliqua uirtue
eluceat, quare michi Recte consideranti
felices prucipes ẽẽ uident᷑ quib adsũ
eia que sunt hõis. mapre egoxtanda
queq solent efficere beatam uitam
nam posident uxes. Dinitias. dignieates
Imora. Est suma in eis rebri licencia
sũma benesieroꝵ facultas summa
aiberalitatis ogaso Adsut si quid ad
Rem ꝑtinet. s mprobat exicrrus / diuer¬
se corxis atq ai uoluxtates. Aurea
acqs argentea mensa uarii magnifici¬
q appararue lioru et camtꝰ pnira
genera ad aurm animi q Iocũduate
exquis ita / Colunt᷑ arr adorant᷑ ab Rligi
que maxima habet᷑ uoluxtas /susa
pterea salpiences cemxerati. bome esse
possunt sunti multi quoq habite sunt
et untine pdici. Quilz ex Rebus pate¬
fit amxea ad felicitatem uia At tu
princixes ꝙẽs bonos malõsq in una
ead̃ q Infelicitatis dapnacoae cõstituir¬
9.

Expanded text:
ur. Male enim nobiscum ageretur, si tam dura conditio omnium principum esset. Rari sunt in quibus non aliqua virtus eluceat. Quare mihi recte consideranti felices principes esse videntur, quibus adsunt omnia que sunt hominibus maxime exoptanda queque solent efficere beatam vitam. Nam possident opes, divitias, dignitates, imperia, est summa in eis rerum licentia, summa beneficiorum facultas, summa liberalitatis occasio. Adsunt - si quid ad rem pertinet, sed approbat Epicurus - diverse corporis atque animi voluptates, aurea atque argentea mensa, varii magnificique apparatus, ludorum et cantus plura genera ad aurium animique iocunditatem exquisita. 22 Coluntur atque adorantur ab reliquis, que maxima habetur voluptas. Iusti preterea, sapientes, temperati, boni esse possunt, sicuti multi quoque habiti sunt, et virtute prediti, quibus ex rebus patefit ampla ad felicitatem via. At tu principes omnis, bonos malosque, in una eademque infelicitatis damnatione constituis.
Abbreviated transcription (Latin):
les. libidingos. adulatores. et stultiie
Suos qui ambierone nescro qua effreua¬
ta tanꝙ̃ ad pestem mortalium nacti
bellis seux Indulgent. pacis atq eccii
hotes, Non licuit ytalie nrĩs temporibe
ab̾ armis quiescete. proxer nõmillor
prĩtixum aliena Raxiendi iuxiditatem¬
Obmitto alia uicia In quib ꝙ̃tui libet
ꝑ ma uersent᷑ dũmodo infra eorum
domos cotrurant᷑ quos tu qua Racione
feliret mieuperis Inoro. Parcas oro
marlẽ dictis karolus Inquit Non enim
mogro hec sed Racrone disserenda sunt
Iss quippe uicire nullqm felicit ateoe

Expanded text:
les, libidinosos, adulatorum et stultitie les, libidinosos, adulatorum et stultitie servos, qui ambitione nescio qua effrenata, tanquam ad pestem mortalium nati, bellis semper indulgent, pacis atque otii hostes? Non licuit Italie nostris temporibus ab armis quiescere propter nonnullorum principum aliena rapiendi cupiditatem. Mitto alia vitia, in quibus quantumlibet per me versentur, dummodo infra eorum domos contineantur; quos tu qua ratione felices nuncuperis ignoro». 21 «Parcas oro maledictis» Carolus inquit «Non enim iurgio hec, sed ratione disserenda sunt. Istis quippe vitiis nullam
Abbreviated transcription (Latin):
multorũ unluera et cycatrites/ Nos
ante non extimacionẽ unilgi s uĩtatẽ
queriius que plane dict̾itat millã
Nimie quid in areto nnchilar kaulns
Inquit hos mncuscribis uel pociꝰ yscribis
ita ut nemine tioi assensirum putem
Quis en tibe concesserit multes ex
poristis ilłis qui a suis dicti sunt non fuisse
felices emmuerari eñ̃ plures posum
ques sua etas ecia felitissimos indicauit
uerum quãdo quid̃ et estus diei ett/ ex
eciam ociũ suxet. discuciamus paulum
Nicholar selibet et id colloquẽdi causã/
uerum sit uerior ac probabilior etentia/.
tn prineixes infeu̾ces et eoꝵ uita miserã
puras Ego cotra felites indico ac beatos
c arou̾tus Nicholans. hic nr̃ karolus
Inquit aperte sopiat it seuis at ac
sentit loguitur/ Q nomõdo i en urro
doctissuo licet dicexe eos eẽ felices/
quos ne hr̃res quid quq audeat axel¬
lare Ignanos. Imxitos Indectos Impo¬
tentes. auaros. Suxb̃os. Iracudos. coude¬

Expanded text:
multorum vulnera et cicatrices. Nos multorum vulnera et cicatrices. Nos autem non existimationem vulgi, sed veritatem querimus, que piane dictitat nullam «Nimis quidem in arcto, Nicolae» Carolus inquit «hos circumscribis, vel potius proscribis, ita ut neminem tibi assensurum putem. Quis enim tibi concesserit, multos, ex priscis illis qui a suis dicti sunt, non fuisse felices? Enumerari enim plures possunt, quos sua etas felicissimos iudicavit. Verum, quandoquidem et estus diei est et otium superest, discutiamus paulum, Nicolae, si libet, et id colloquendi causa, utra sit verior ac probabilior sententia. Tu principes infelices et eorum vitam miseram putas, ego contra felices iudico ac beatos». 20 Hic arridens Nicolaus: «Hic noster Carolus» inquit «aperte somniat et secus ac sentit loquitur. Quomodo enim viro doctissimo licet dicere, eos esse felices, quos ne homines quidem quandoque audeat appellare, ignavos, imperitos, indoctos, impotentes, avaros, superbos, iracundos, crude
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ uidecur ꝙͣ landare quexiam de cuiꝰ
probitate ac uirente non tibi exactifsre
constet. qua in oxximone multorum
uequicia in diem me Reddit frrmiore
Quod se prinatorũ quib parnuila
acint qui Regibus echercent᷑ maxima
pars uiciorũ mole urger̃ quid in tãta
diroꝵ licentia. quibus pro lege est appe¬
tirne puras cotingere. Itaq ut eol
Redear un̾e nr̃a defluxit or̃o meae
quid senrencia est hos mros prĩcixes
hoc eni noĩe Inꝑatores Reges. dnces.
ceteros q qui aus dominant᷑ copraye di
uolo eciam si boi sint. et et et cẽsere
Ricte posse infenc̾es ac misos q̃tnius
fortune obtegant᷑ bõnie Iam mal
millomodo Rlires erñt. Abonis uero
proxter Rere quas sutirent pordue
maius eni athelante ommes fermit
propter Infinitas curas molestias
auxietates labores quib cruciantur /
ois fel̾gas abes At mlti felices
exenant᷑ Obumbrat em̃ ãpla fortuma

Expanded text:
esse videtur quam laudare quempiam, de cuius esse videtur quam laudare quempiam, de cuius probitate ac virtute non tibi exactissime constet. Qua in opinione multorum nequitia me in diem reddidit firmiorem. Quod si privatorum, quibus parvula licent, qui legibus coercentur, maxima pars vitiorum mole urgentur, quid in tanta dominorum licentia, quibus pro lege est appetitus, putas contingere? Itaque, ut eodem redeat unde nostra defluxit oratio, mea quidem sententia est, hos vestros principes - hoc enim nomine imperatores, reges, duces ceterosque qui aliis dominantur comprehendi volo - etiam si boni sint, et esse et censeri recte posse infelices ac miseros, quantumvis fortune obtegantur bonis. Nam mali nullo modo felices erunt, a bonis vero, propter rerum quas sustinent pondus - maius enim Athlante onus ferunt - propter infinitas curas, molestias, anxietates, labores quibus cruciantur, omnis felicitas abest. At multi felices existimantur: obumbrat enim ampia fortuna
Abbreviated transcription (Latin):
Aslermt nescio quid ab eis edicũ In¬
ad latrinas deferat᷑ querur potiãcione
meam/ ego liberior in loquendo/ Nam
granitatem / non ornatũ / non prudenciã
non larine lingne proprietate noy
Iuregatatem in suie scriptie esse aspir¬
ni Atquid proterna elacione teutera¬
ra q inflan abeunt Irati submm¬
murantes me inuidia cõmouere Qs
mare de landibus homeme posis hnc
eo cansam eñ panii sint uix ferendi
stultorũ uero plena sunt oĩa cerens
esse dico in eam ꝑtem declinare In qua
conferant. non sace Io culxa fieri, sis
uonoru Rariate Responder. Nain cũ sese
uagent᷑ neqz e lectione aliqua uti
pessint usu uenit ut sexins in malos
qui undiq coreufluũt Incidant ꝙ̃ in
bonos, quoꝵ paucitas Raro obiuos elidit
Alro Itm in loco ni laudandi uicupãdi¬
q artem eque callere se Dicat Alteriꝰ
Iam dissnetudine oblitũ in altera s ad¬
modũ lgcerciratũ uicro hõmi destabit
Nichil igit᷑ uanitati stultiere q proxus

Expanded text:
afferunt nescio quid ab eis editum, inafferunt nescio quid ab eis editum, inad latrinas deferatur, querunt extimationem meam. Ego liberior in loquendo - namgravitatemietatem, non integritatem in suis scriptis esse affirmo. At quidam, proterva elatione temerariaque inflati, abeunt irati, submurmurantes me invidia commoveri. Quid mare de laudibus hominum possis? Hanc ob causam, cum pauci vix ferendi, stultorum vero plena sint omnia, satius esse duco in eam partem declinare in qua conferant, non sua id culpa fieri, sed bonorum raritate respondent: nam, cum cece vagentur neque selectione aliqua uti possint, usu venit ut sepius in malos, qui undique circumfluunt, incidant quam in bonos, quorum paucitas raro obvios elidit. Alfio item in loco, cum laudandi vituperandique artem eque callere se dicat, alterius iam desuetudine oblitum, in altera se admodum exercitatum vitio hominum describit. Nihil igitur vantati stultitieque propius
Abbreviated transcription (Latin):
npis p̾urixes tam facile Inueharis
et tamen millius iniuria aut u̾ne cõtume¬
lia facit ut tain sis prouptus aut copi¬
osus in eoꝵ oburgacione Ego nõmillos
nom qui abs te excipr deberent ab Rlr¬
quorũ caterua. unri docti. egregii. oĩ¬
qz lande et comendacione dignissimi
uerruntñ mecũ sexius Iꝑpe cogitans
dubitare cogor. quena sit potissima
cansa quare in uituxerande sis ꝙ̃ in
laudando proclinior. Hec fatile es
ad explicandũ nicholaus inquit quod
longa etas et ame acta uira me
docuit Nai in laudandis hõĩbz sexins
deceptus sum. cu hni deteriores eent
ꝙͣ existimarem in uituxandie uero
inim inrer hores uerat᷑ Improborum
copia Ita sceleribus oĩa inficinatns
Ita ypocrite suxhabundant, qui underi
ꝙ esse bou malunt. Ita quilibet
sua uiria aliquo honesti uelaiemo
tegit. ut ꝑmailgum sit et mendacio
proxinũ quemxiam laudare Plures
adͬ me adeunt Importime qui suam
stulticiam a me comenar uelunt

Expanded text:
ipsos principes tam facile inveharis. ipsos principes tam facile inveharis. Et tamen nullius iniuria aut in te contumelia facit, ut tam sis promptus aut copiosus in eorum obiurgationem. Ego nonnullos novi, qui abs te excipi deberent ab reliquorum caterva, viri docti, egregii omnique laude et commendatione dignissimi. Verumtamen, mecum sepius ipse cogitans, addubitare cogor quenam sit potissimum causa, cur in vituperando sis quam in laudando proclivior». 17 «Hoc facile est ad explicandum» Nicolaus inquit «quod longa etas et ante acta vita me docuit. Nam in laudandis hominibus sepius deceptus sum, cum ii deteriores essent quam extimaram, in vituperandis vero enim inter homines versatur improborum copia, ita sceleribus omnia inficiuntur, ita hypocrite superabundant, qui videri quam esse boni malunt, ita quilibet sua vitia aliquo honesti velamento tegit, ut periculosum sit et mendacio proximum quempiam laudare. Plures ad me adeunt importune, qui suam stultitiam a me commendari volunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ex ergasculis barbarorũ in uoluxtatib
In Reons milla lande dignis in dellis
Re pestifera et ꝓnicrssa hoid etatem
et pecunias cosmunt in ꝓuestigandis
uero excellentiũ uiroꝵ monumentis
quop sapintia et doctia ad uitã beatã
et uerã plĩcirate ꝓducimur obtorpescñt
atq obdormint uitã pleriq more
petuꝵ agentes insanis cuxidiratibas
et uarus ambitionis acti, Mnrum de
unrticibus aut sapietia ant aligua
bene uiuendi arce silencium agñr. ut
non principir aut felin s portetorum
suit noce appellandi / neq de nostris
tancũ seculis queror que nr̃a Religio
Rdeiit mitiora Cemper eramn priscis
epious eius modi mores cogitaciones q
dominaciu extiterut ut non urdeatur
mirĩ ẽẽ nulla fue hñs comercium
graienrer ut assolet faullie inquit
inchilar qui mos tuus es laberis
ad Detrahendni equid minime miror
si qn es in prinatos ditacior cum In

Expanded text:
ex ergastulis barbarorum? 15 In voluptatibus, ex ergastulis barbarorum? 15 In voluptatibus, in rebus nulla laude dignis, in bellis, re pestifera et pernitiosa hominibus, etatem et pecunias consumunt. In pervestigandis vero excellentium virorum monimentis, quorum sapientia et doctrina ad vitam beatam et veram felicitatem perducimur, obtorpescunt atque obdormiunt, vitam plerique more pecorum agentes. Insanis cupiditatibus et variis ambitionibus acti, mirum de virtutibus aut sapientia aut aliqua bene vivendi arte silentium agunt, ut non principum aut felicium, sed portentorum sint nomine appellandi. Neque de nostris tantum seculis queror, que nostra religio reddidit mitiora: semper etiam priscis temporibus eiusmodi mores cogitationesque dominantium extiterunt, ut non videatur mirum esse nullum fuisse iis commertium graviter ut assolet: «Facillime» inquit «Nicolae, qui mos tuus est, laberis ad detrahendum. Equidem minime miror, si quando es in privatos dicatior, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ Is tonarũ arciu cura es
milla doct̾ure nulla saprentũ at
doctorũ uirora᷑ nuilla uirtutis simu¬
lata in quibusd qued signa untutis
apparent nilla impressa uestigia
Euscexit hic me iuruens clum dilige¬
ciam et laborẽ pagrande a lamaine
lis apbid Illos Recluse decinet᷑ in tene¬
bris et carcere ceco. Qua in Il mltu
prgfuit latinis nusis eius induistria
Nam oreo ciceronis oroes Inregrum
quinciliamĩ collumellem qui amtea
detoncati ac de formes apud nos erar
Et Item lucrecii ꝓtem plures q alros
Latme lingne Auctores preclaros
Rstiruit nobis plura qr ix diris carce¬
ribus quib Inuiti oboleti qz oxpnũt᷑
erniset Eunt eñ ulti ꝓniculis ⁊⁊
fedo carcere obtrusi nisi fortane deu¬
issent .. hec cũ ab eo fuissent In lucẽ
edira / cñq uberior et quasi ceptaspes
proposita eet ampliora Immeneeadi
niꝙͣ potea aut pnceps ant pontifex
uel minimũ opere aut auxilii achib̾uit
ad liberandos pclarissiuos Illos urros

Expanded text:
dmodum his bonarum artium cura est, nulla doctrine, nulla sapientum ac doctorum virorum, nulla virtutis. Simulata in quibusdam quedam signa virtutis apparent, nulla impressa vestigia. 14 Suscepit hic - me intuens - olim diligentiam et laborem peragrande Alamanie llis apud illos reclusi detinentur in tenebris et carcere ceco, qua in re multum profuit Latinis Musis eius industria. Nam octo Ciceronis orationes, integrum Quintilianum, Columellam, qui antea detruncati ac deformes apud nos erant, et item Lucretii partem pluresque alios Latine lingue auctores preclaros restituit nobis. Plures quoque ex diris carceribus, quibus inviti obsoletique opprimuntur, eruisset - sunt enim multi vinclis et fedo carcere abstrusi - nisi fortune defuissent. Hec cum ab eo fuissent in lucem edita cumque uberior et quasi certa spes proponeretur ampliora inveniendi, nunquis postea aut princeps aut pontifex vel minimum opere aut auxilii adhibuit ad liberandos preclarissimos illos viros
Abbreviated transcription (Latin):
ab aniis egrarã mole oporessis mĩme
que suo labore. aurũ ex grena effo¬
diẽtes aliis xcixiendũ atq utendum
oxnio. Mallem Illo pacto Infelix ꝙ̃
hoc ut puras felix esse Nam si qua
es in nobis felheccas ea magis princi¬
pr̃ ꝙ Reliquorũ uidetur familiaris
Pic krarolus bt obimetant᷑ inquit
hii de quibus aliquuꝰ dubitari pocra/ de

Expanded text:
ab animis curarum mole oppressis minime ab animis curarum mole oppressis minime principes dicis, que, suo labore aurum ex harena effodientes, aliis percipiendum atque utendum optio, mallem illo pacto infelix quam hoc, ut putas, felix esse. Nam si qua est in nobis felicitas, ea magis principum quam reliquorum videtur familiaris». 11 Hic Carolus: «Ut omittantur» inquit «ii de quibus aliquid addub
Abbreviated transcription (Latin):
fallat oxpiino ꝙꝙ̃ ixistimc hec a
e colloquẽ di gr̃a Inter nos dici In
felices appellas et pontifires et eos
qui astant pͥncipibus qui latus
circundant, qui aures occuxant. qui
uendunt aliqua ex xartu dexerim
forsan felices, cũ hni uli la borum
princion fractus. ꝓcipiant. Ad hos
em̃ ulĩcitndo eure tunores. auxiera
puula descenmt.. Illi questue a¬
uacant et uoluxtatib ad eotrahendas
opes et dinicias intenti / et tãꝙh̃ musde
ad mel aduolant sta Isti ad explendas
Uarias cuxiditates ad auralas Regum ac
principũ concuroũt Rari horẽm plrĩmi
fortimã sequutur efelices Itaq uidetur
ac beacos alies Redlere. qui pppe pre
cererie es infelix. Nain se qua Iocui¬
diras. A qua oblectatio. se qua quies.
si qua uoluxtas. se qua Remis sio Iueẜ
principatin. eã Illi decerxut moxrẽ
qui sunt princixib grati quicquid
rero labor molestiarũ doloꝵ angoꝵ
principatus affert R rłu prĩtipoib
heret. uoluxtates Rare. et que eciam

Expanded text:
fallat opinio, quanquam existimo hec a te colloquendi inter nos gratia dici. Tu felices appellas et pontifices et eos qui adstant principibus, qui latus circundant, qui aures occupant, qui vendunt, ex aliqua parte dixerim forsan felices, cum ii soli laborum principum fructus percipiant. Ad hos enim solicitudo, cure, timores, anxietas, pericula descendunt, illi questui vacant et voluptatibus, ad contrahendas opes ac divitias intenti, et tanquam musce ad mel advolant, ita isti ad explendas varias cupiditates ad aulas regum ac principum concurrunt. Rari hominem, plurimi fortunam sequuntur. Felices itaque videtur ac beatos alios reddere qui ipse pre ceteris est infelix! Nam si qua iocunditas, si qua oblectatio, si qua quies, si qua voluptas, si qua remissio inest principatui, eam illi decerpunt maxime qui sunt principibus grati. Quicquid vero laborum, molestiarum, dolorum, angoris principatus affert, id solum principibus heret, voluptates rare et que etiam
Abbreviated transcription (Latin):
em mimine probata uulgo et
que hand ꝑsuaderi nisi aĩ modũ
pancis queat hoc libello agressus
sum uir clarissime thoma ut ostendam
q̃tum facultas Ingenii tulit Regñ ac
principũ uitam multis cõfecta angoribr
oĩ felicirare carere Difficile Id quid
et proisus a cõmuni existimacione
omniũ gencium mẽtibue Infira opinio
Illos solos beatos ac felices esse, quos
sortime munus in suleimi Rerum stata
pre ceteris collocauit Qur Res a
tentris usq annis ad̾eo nobis et insita
ut uotis singulu oĩbz opes honores
magistratus dignitates Imperia ex¬
pestant, tanꝙͣ in hue beate sit finis
une constitutus. Eo autem hanc tam
late parence insaniã xuuigatã uedem
õt qui uirtutũ ac boliarũ grcm stud̾ie
enxidirate hec adumbrata fortue bene¬
fitia cõtemuant aut uecordes aut iuibe¬
cilli amini aut stulti esse dicautnr
Et tnn omnes ferme mortales ueluti

Expanded text:
em minime probatam vulgo, et que haud persuaderi nisi admodum paucis queat, hoc libello aggressus sum, vir clarissime Thoma, ut ostendam, quantum facultas ingenii tulit, regum ac principum vitam, multis confectam angoribus, omni felicitate carere. Difficile id quidem et prorsus a communi extimatione omnium gentium mentibus infixa opinio, illos solos beatos ac felices esse, quos fortune munus in sublimi rerum statu pre ceteris collocavit. Que res a teneris usque annis adeo nobis est insita, ut votis singuli omnibus opes honores magistratus dignitates imperia expetant, tanquam in his beate sit finis vite constitutus. Eo autem hanc tam late patentem insaniam pervulgatam videmus, ut qui virtutum et bonarum artium studiis te dediti hec adumbrata fortune beneficia contemnant, aut vecordes aut imbecilli animi aut stulti esse dicantur. /. 2 Et enim omnes ferme mortales, veluti
Abbreviated transcription (Latin):
principatum pauici aclipisa possunt. S iam tempus ad¬
monet ne simus uerbosiores. Hic tamen nr̃ si qđ sepnis
suasi in ocium hr̃arum liberamq uitam conferret procut
apublicis curis. que maxime studus aduersantur. si que
paruo contentus qđ clectorum hoĩm uirtus requirit. poste¬
ritatis memorie uagaret tũ uere felicis nomen m̾eretur
Non tamen uereor si transquillioribus rebus uti umꝙͣ lice¬
bit. quim qđ suasnnus esse nos aliqñ ei ꝑsuasuros.
Que cum essent dicta. et dici estus remissior esset. cdisces¬
simus.

Expanded text:
principatum pauci adipisci possunt. 103 Sed iam tempus adprincipatum pauci adipisci possunt. 103 Sed iam tempus admonet, ut ne simus verbosiores. Hic tamen noster, si - quod sepius suasi - in otium se literarum liberamque vitam conferret, procul a publicis curis, que maxime studiis adversantur, sique parvo contentus, quod doctorum hominum virtus requirit, posteritatis memorie vacaret, tum vere felicis nomen mereretur. Non tamen vereor, si tranquillioribus rebus uti unquam licebit, quin quod suasimus, esse nos aliquando ei persuasuros». Que cum essent dicta et diei estus remissior esset, discessimus.