comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tior. Maximus tamen honor in candido ui¬
tro ꝓximaͬq in chrystalli similitudine. Un¬
de et ad potandum argenti metalla et au¬
ri repellit. Uitrum olim fiebat et in italia.
et per galliai et hispamam. arena alba mol¬
lissima. pila molaq terebat᷑. Dehinc misce¬
batur tribus partibus intri. pondere ud
mensura. ac liquata in alias fornaces trans¬
fundebatur. que massa uocabat᷑ admoni¬
trum. atq hec recocta fiebat uitrũ. purum
et candidum. In gn̾e uitri. et obsianus lag
annumerat᷑. Est aũt uirens interdũ e n¬
ger. aliquando et translucidus. crassiore u¬
su et inspeculis parictũ ꝓ imagine umbras
reddente. Gemmas multi exeo faciunt hẽ
lapidem et in india et in italia et ad oceanũ
in hispania nasci tradunt. Ferunt aũc sub
tiberio cesare quendam artificem excogitas¬
se uitri temperamentũ. ut flexibile esset c
duccile. Qui dum admissus fuisset ad cesart.
porrexit fialam cesari. quã ille indignatꝰ in

Expanded text:
tior. Maximus tamen honor in candido vitior. Maximus tamen honor in candido vitro, proximoque in crystalli similitudine; unde et ad potandum argenti metalla et auri pepulit vitrum. Olim fiebat et in Italia, et per Gallias et Hispaniam arena alba mollissima pila molaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel mensura, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. In genere vitri et obsianus lapis adnumeratur. Est autem virens interdum et niger aliquando et translucidus, crassiore visu et in speculis parietum pro imagine umbras reddente; gemmas multi ex eo faciunt. Hunc lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quendam artificem excogitasse vitri temperamentum, ut flexibile esset et ductile. Qui dum admissus fuisset ad Caesarem, porrexit phialam Caesari, quam ille indignatus in
Abbreviated transcription (Latin):
nascitꝰ belus amnis. quinq miliũ passuum
spacio in mare fluens iuxta ꝑtholomaidem.
cuiꝰ arenȩ decurrente fluctu sordibus eluunt᷑.
Hic fama est pulsa naue mercatoꝵ intri cũ
sparsim ꝑ litꝰ cpulas pararent. nec essent pro
actollendis uasis lapides. glebas itri naui
subdiderunt. Quibus accensis ꝑmixta arena
litoris trans lucent᷑ͣis. noui liquoris fluxisse
riuos. et hano fuisse originem uitri. Moxut
est ingenosa sollertia: ñ fuit concẽpta solo
nitro. sed et aliis mixturis hanc artem studs
adiecto cipro ac nitro. continiusq fornacb̾
ut es liquatur masseq fiunt. post ea exmas¬
sis rursus fundit᷑ in officinis. et aliud siatuti¬
guratur aliud torno terit᷑. aliqd argentimꝰ
c̃elatur. Tinguit᷑ etiam multis modis. ita ut
iacintos saphirosq uirides initet᷑ et onices.
uel aliarum gẽmarũ colores. neq est alia fpe¬
culis aꝑtior materia. uel picturę accõmoda.¬

Expanded text:
nascitur Belus amnis, quinque milium passuum nascitur Belus amnis, quinque milium passuum spatio in mare fluens iuxta Ptolomaidem, cuius arenae de torrente fluctu sordibus eluuntur. Hic fama est pulsa nave mercatorum nitri, cum sparsim per litus epulas pararent, nec essent pro adtollendis vasis lapides, glebas nitri e nave subdiderunt; quibus accensis permixta arena litoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos: et hanc fuisse originem vitri. Mox, ut est ingeniosa sollertia, non fuit contenta solo nitro, sed et aliis mixturis hanc artem condiadiecto cypro ac nitro continuisque fornacibus ut aes liquatur, massaeque fiunt. Postea ex massis rursus funditur in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut iacinthos sapphirosque et virides imitetur et onyches vel aliarum gemmarum colores; neque est alia speculis aptior materia vel picturae adcommoda
Abbreviated transcription (Latin):
sardonices. quȩ ternis glutinant᷑ gẽmis i ta
ut deprehendi ñ possint. Fingunt crũ eas
ex diuerso genere. nigro. candido. mincͥoq
colore. Nam̃ et ꝓ lapide p̃ciosissimo sinarag¬
do quidam uit̾rũ arte inficiunt. et fallit
oculos subdole quedam falsa uiriditas. quo¬
adusq non est qui ꝓbet simulatũ et argu¬
at. Sic et alia alio atq alio modo Neq est
sine fraude ulla uita mortaliũ. Om̃s aũt ñ
trans lucidas gẽmas cecas appellari. eo quod
densitate sua obscurentar. De uitro .xu.¬
itrum dictum quod uisui ꝑspicuitate
transluceat. In aliis enim metallis qͥc¬
quid intrinsecus continet᷑ abscondit᷑ inui¬
tro uero quilibet liquor ud speties qualisẽ.
interius. talis exteriꝰ declarat᷑. et qͦdam mo¬
do clausus patet. Cuiꝰ origo hȩc fuit. In par¬
te siriȩ quȩ fenicis uocat᷑ finitima iudeę cir¬
ca radicem montis carmeli palus est ex qua

Expanded text:
sardonyches, quae ternis glutinantur gemmis ita sardonyches, quae ternis glutinantur gemmis ita ut deprehendi non possint. Fingunt enim eas ex diverso genere: nigro, candido mineoque colore. Nam et pro lapide pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, et fallit oculos subdole quadam falsa viriditas, quoadusque non est qui probet simulatum et arguat; sic et alia alio atque alio modo. Neque est sine fraude ulla vita mortalium. Omnes autem non translucidas gemmas caecas appellari, eo quod densitate sua obscurentur. § 16 De vitro. Vitrum dictum quod visui perspicuitate transluceat. In aliis enim metallis quidquid intrinsecus continetur absconditur; in vitro vero quilibet liquor vel species qualis est interius talis exterius declaratur, et quodammodo clausus patet. Cuius origo haec fuit. In parte Syriae, quae Phoenice vocatur, finitima Iudaeae circa radices montis Carmeli palus est, ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
geminȩ quas gentiles insuꝑstitionibꝰ quibdã
utuntur. Liparea suffita om̃s bestias cuoca¬
ri tradunt. Amancitidę in idromancia de¬
monum imagines euocare dicunt᷑. Sinoci¬
tide umbras inferorũ euocatas tenere aiunt
Celonites oculus est in dicȩ testudims. uariꝰ
ex purpurcus. Hunc magi impositũ linguę
futura prenunciare fingũnt. Broma acapite
testudinum tontribus cadere putat᷑. et restin¬
guere fulminis ictus. Hiepia lapis. in oculis hͣ¬
ẽm̃e bestiȩ inuenitꝰ. Quis sub lingua hominis
subditus fuerit: futura eũ precinere dicunt.
Sed et corallius tempestati et grandini resi¬
stere fertur. Pontica est gẽma quedã liuore
perlucida. habens stellas rubeas. interdũ et
aurcas. Dicunt ꝑ eam interrogari demo¬
nes et fugari. In quibusdam gẽiarũ gene¬
ribus. ueras a falsis discernere magna diffi¬
cultas est: quippe cum inuentũ sit ex uero
genere alterius in alia falsa transducere. ut

Expanded text:
gemmae quas gentiles in superstitionibus quibusdam gemmae quas gentiles in superstitionibus quibusdam utuntur. Liparea suffita omnes bestias evocare tradunt. Anancitide in hydromantia daemonum imagines evocari dicunt. Synochitide umbras inferorum evocatas teneri aiunt. Chelonitis oculus est Indicae testudinis, varius et purpureus. Hunc magi inpositum linguae futura pronuntiare finguntur. Brontea a capite testudinum; e tonitribus cadi putatur, et restinguere fulminis ictus. Hyaenia lapis in oculis hyaenae bestiae invenitur; qui si sub lingua hominis subditus fuerit, futura eum praecinere dicunt. Sed et corallius tempestati et grandini resistere fertur. Pontica est gemma quaedam livore perlucida, habens stellas rubeas, interdum et aureas. Dicunt per eam interrogare daemones et fugare. In quibusdam gemmarum generibus veras a falsis discernere magna difficultas est, quippe quum inventum sit ex vero genere alterius in alia falsa transducere; ut
Abbreviated transcription (Latin):
materiam accendat. nascit᷑ in corico. Ostra¬
tices lapidosus colore. testacio durior. aliter
agat᷑i similis. nisi quod agates politura pin¬
guescit. Duricia tanta in ęstiuis ut aliȩ gc̃mȩ
sculpant᷑ fragientis ciꝰ. Colosa petra similis
est linguę hũmanę. unde et nomen sũpsit.
Fercur aũt deficiente luna edo cadere. cui
non modicam magi tribuunt potestatem.
Nam ex ea lunares motus excitari putant.
Sunt et quedam gẽmarum genera. cogno¬
minata ab animalibus. Ecites uipereas ma¬
culas exprimit. Carcime. marini cancri
coloris est. Scorpitis. scorpionem et colore et
effigie refert. Mirmicitis formicę reptantis
effigiem unitat᷑. Taos. ꝑauoni est similis. Hi¬
eracitis. accipitris colore. Etitis. aquile. Egop¬
talmos. caprino oculo similis. Licoptalmꝰ
quatuor colorum. ex rutilo sangumcũ. inme¬
dio nigrum. candido cingit ut luporũ ocłos.
Ne conites papauer exprimit. Sunt et q̃dã

Expanded text:
materiam accendat. Nascitur in Coryco. Ostramateriam accendat. Nascitur in Coryco. Ostracites lapidosus colore, testacio durior. Altera achatae similis, nisi quod achates politura pinguescit. Duritiae tanta inest vis ut aliae gemmae sculpantur fragmentis eius. Glossopetra similis est linguae humanae; unde et nomen sumpsit: fertur autem deficiente luna caelo cadere. Cui non modicam magi tribuunt potestatem; nam ex eo lunares motus excitari putant. Sunt et quaedam gemmarum genera cognominata ab animalibus: echites vipereas maculas exprimit; carciniae marini cancri color est; scorpitis scorpionem et colore et effigie refert; myrmecitis formicae reptantis effigiem imitatur; taos pavoni est similis; hieracitis accipitris colore, aetitis aquilae; aegopthalmos caprino oculo similis; lycopthalmos quattuor colorum, ex rutilo sanguinea, in medio nigrum candido cingit, ut luporum oculi; meconites papaver exprimit. Sunt et quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
iracundias domar. et refrenare dicat᷑ si cre¬
dimus. Gignit᷑ ir mari rubro. Calcites ecrei
coloris est. Calcofanus nigra est. sed lapidi illi¬
sa eris tinnitum reddit. Balanites duo gene¬
ra sunt. subuiridis et cormchiȩ eris similitu¬
dinem. media secante flãmea uena. Sideritis
a contẽplatione ferri nichil dissociat. inmale¬
ficiis quoquo modo inferat᷑. discordias excitat
Ideus dactilus ex insula creta est ferrei coloris.
causa nominis eiꝰ: quia pollicẽ humanũ expͥ¬
mit. Ethiopicus ferrei coloris est. qui dum
teritur. nigrum sucum emittit. ⁊imilaru¬
tius in eufrate alueo legit᷑ ꝑ connesio marmo¬
ri similis. medio colore glauco ueluti oculi pu¬
pilla internitens. Arabica ex patria dicta.
uspectu eburnea est. Effestitis speculi natu¬
ram habet in reddendis imaginibus. Quãꝗͣ
rucilet: exꝑimentũ ciꝰ si feruenti aqua statĩ
addita refrigeret. aut si soli opposita. aridã

Expanded text:
iracundias domare et refrenare dicatur, si creiracundias domare et refrenare dicatur, si credimus. Gignitur in mari Rubro. Chalcitis aerei coloris est. Chalcophonos nigra est, sed lapidi inlisa aeris tinnitum reddit. Balanites: duo genera sunt, subvirides et Corinthiae aeris similitudine, mediam secante flammea vena. Sideritis a contemplatione ferri nihil dissonat. In maleficiis quoquo modo inferatur discordias excitat. Idaeus dactylus ex insula Creta est, ferrei coloris. Causa nominis eius quia pollicem humanum exprimit. Aethiopicus ferrei coloris est, qui dum teritur, nigrum sucum emittit. Zmilanthis in Euphrate alveo legitur Proconnesio marmori similis, medio colore glauco, veluti oculi pupilla internitens. Arabica ex patria dicta aspectu eburnea est. Hephaestitis speculi naturam habet in reddendis imaginibus, quamquam rutilet. Experimentum eius, si ferventi aqua statim addita refrigerat, aut si soli adposita aridam
Abbreviated transcription (Latin):
aintum tantum uidet᷑ esse. Crisolitꝰ aurosi¬
milis est cũ marini coloris similitudine. Hẽ
inopia gignit. Crisclectros simmilis auro.
sea in colorem cdectri uergens. Matutino
tantum aspectu iocundus. rapacissimꝰ ig¬
nium. et si iuxta fuerit celerrime ardescers.
Crisolansis ex auro et igne uocata. aurca
est enim die et nocte ignea. Hanc ethiopia
gignit Ammocrisus arenis auro intermix¬
tus nunc bratearum. nunc pulueris habet
quatrulas. Gignit᷑ in ꝑsida. Leocrisus co¬
lore aureo interuemiente candida uona We
gcͣmma transluceat. Crisocolla gignit᷑ in
india. ubi formicȩ eruunt aurũ. Est autẽ
auro similis. et habet naturã magnetis.
nisi quod augere aurum tradit᷑. Unde et
nuncupatur. Argirites similis argento ha¬
bensstigmata aurea.Ararodama argen¬
ti nitorem habet. et penie ad amans. quadra¬
ta semꝑ cesseris. Magi pratant nom̃ impo¬
situm ab eo quod ani: norum impetus uel

Expanded text:
aurum tantum videtur esse. Chrysolithus auro siaurum tantum videtur esse. Chrysolithus auro similis est cum marini coloris similitudine. Hunc et Aethiopia gignit. Chryselectrus similis auro, sed in colorem electri vergens, matutino tantum aspectu iucundus, rapacissimus ignium, et, si iuxta fuerit, celerrime ardescens. Chrysolampis ex auro et igne vocata; aurea est enim die, et noctu ignea. Hanc Aethiopia gignit. Ammochrysus harenis auro intermixtus nunc brattearum, nunc pulveris habet quadrulas. Gignitur in Persida. Leucochrysus colore aureo interveniente candida vena. Me mel, sic haec gemma transluceat. Chrysocolla gignitur in India, ubi formicae eruunt aurum. Est autem auro similis et habet naturam magnetis, nisi quod augere aurum traditur; unde et nuncupatur. Argyrites similis argento, habens stigmata aurea. Androdamas argenti nitorem habet et pene adamans, quadrata semper tesseris. Magi putant nomen inpositum ab eo quod animorum inpetus vel
Abbreviated transcription (Latin):
itur. quȩ nisi uiuenti abscisa fuerit non
ingẽmiscit. Unde et eam magi dormmenti¬
bus drachomibus amputant Audaces em̃
uiri explorant drachonum specus. spargt̃
ibi gramina medicata. ad incitandũ dracho¬
num soporem. atq ita sõno sopitis capita de¬
serant. et gẽmas detrahunt. Sunt aũt cando¬
ie translucido. Usu earum orientis reges p̃ci¬
pue głiant᷑. Crisoptasius ethiopicus est. quẽ
lapidcm liix celat. ꝓdit obscuritas. Nocte
enim igneusest. die aurcus ł logites ex ꝑsida
est ostentans intra se quasi flãmas estuan¬
tes. quȩ non exeant. Sirtites uocata. qm̃ in
litore sirtium inuenta primum est. in par¬
te lucaniȩ. Color huiꝰ croceus. intus stellas
continens languidas. et sub nubilo reniten¬
tes. Ermiscion inter gratissimas gẽmas aspi¬
citur. ex igneo colore radians auro. portan¬
ts secum in extremitatibus candidã lucẽ.
gemmarum genera ex specie metallo¬
rłm ud lapidum cognominata. Crisopis

Expanded text:
itur. Quae nisi viventi abscisa fuerit, non itur. Quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmescit; unde et eam magi dormientibus draconibus amputant. Audaces enim viri explorant draconum specus, spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem, atque ita somno sopitis capita desecant et gemmas detrahunt. Sunt autem candore translucido. Usu earum orientis reges praecipue gloriantur. Chrysoprasus Aethiopicus est; quem lapidem lux celat, prodit obscuritas. Nocte enim igneus est, die aureus. Phlogites ex Persida est, ostentans intra se quasi flammas aestuantes, quae non exeant. Syrtitis vocata quoniam in litore Syrtium inventa primum est. In parte Lucaniae color huius croceus, intus stellas continens languidas, et sub nubilo renitentes. Hormiscion inter gratissimas aspicitur, ex igneo colore radians auro portantem secum in extremitatibus candidam lucem. gemmarum genera ex specie metallorum vel lapidum cognominata. Chrysopis
Abbreviated transcription (Latin):
omnes qͥisantus numcrus stellarũ accedit.
tanto et precium accedere. Lignis ex code
genere ardentium est. appellata aluccrn¬
rum flagrantia. Gignit᷑ in multis locis. sed
probatissima apud indos. Quidam camre¬
missiorem carbunculum esse dixerunt. hu¬
ius duplex facies est. Una que purpura ra¬
diat. altera quȩ coci rubore ac sole excale¬
facta. aut digitorum attritu paleas et car¬
tarum fila adse rapere dicitꝰ. Sculpturis
resistit. aut si quando sculpta est. dũ signa
imprimit. quasi quodam animali morsu
partem cerȩ retentat. Genera eiꝰ quatuor.
Carcedonia hoc quod et lignis facere dicit᷑.
quamꝗͣ multũ uilior predictis. nascit᷑ apͭ
nasamonas. imbre ut ferunt diuino inue¬
nitur ad reꝑcussum lunȩ plenȩ. Omna
autem genera sua sculpturȩ resistunt. Ala¬
bandina dicta ab alabanda asiȩ regione.
cuius color ad calcedonium uadit. sed ra¬
rus. Dracontites ex cerebro drachonis cru¬

Expanded text:
omnes, quantus numerus stellarum accedit, omnes, quantus numerus stellarum accedit, tanto et pretium accedere. Lychnis ex eodem genere ardentium est, appellata a lucernarum flagrantia: gignitur in multis locis, sed probatissima apud Indos. Quidam eam remissiorem carbunculum esse dixerunt. Huius duplex facies; una quae purpura radiat, alia quae cocci rubore. A sole excalefacta aut digitorum adtritu paleas et chartarum fila ad se rapere dicitur; sculpturis resistit, ac si quando sculpta est, dum signa inprimit, quasi quodam animali morsu partem cerae retentat. Genera eius quattuor. Carchedonia hoc quod et lychnis facere dicitur, quamquam multo vilior praedictis. Nascitur apud Nasamonas imbre, ut ferunt, divino: invenitur ad repercussum lunae plenae. Omnia autem genera sculpturae resistunt. Alabandina dicta ab Alabanda Asiae regione, cuius color ad carchedoniam vadit, sed rarus. Dracontites ex cerebro draconis eru
Abbreviated transcription (Latin):
lis enim gallinaciis inuenit᷑. christallina spe¬
de: magnitudine fabȩ: ac incertaminibꝰ in¬
uictos fieri magi uolunt. si credimꝰ. Eindres
ab aqua uocatã. Exudat enim aquã ita
ut clausam inea putes fontaneam scaturra
tum carbunculus habet. Carbunculus aut
dictus. quod sit ignitus ut carbo. cuiꝰ fulgo
nec nocte uincit᷑. Lucet enim intencbris ades
ut flãmas ad oculos iubret. Genera eiꝰ duode¬
cim. Sed prestantiores qui uident᷑ fulgere t
udut ignem effundere. C arbunculus autẽ
grece antrax dicit᷑. Gignitur in libia apud
t̾rogodicas Antracites uocatus quod sit et
ipsẽ coloris ignei ut carbunculus. sed candi¬
da uena precinctus. Cuiꝰ ꝓprium est qͦdias¬
tatus inigne uelut inter mortuos extingui¬
tur. at contra: aquis ꝑfusus ex ardescit San¬
dasirus nascit᷑ in indis loco eiꝰdem nominis.
Species eiꝰ quod ueluti intra lucidos ignesm¬
tus fulgentes auree guttę. Constat inter

Expanded text:
lis enim gallinaciis invenitur, crystallina spelis enim gallinaciis invenitur, crystallina specie, magnitudine fabae. Hac in certaminibus invictos fieri magi volunt, si credimus. Enhydros ab aqua vocata; exundat enim aquam, ita ut clausam in ea putes fontaneam scaturrigtum carbunculus habet. Carbunculus autem dictus quod sit ignitus ut carbo, cuius fulgor nec nocte vincitur; lucet enim in tenebris adeo ut flammas ad oculos vibret. Genera eius duodecim, sed praestantiores qui videntur fulgere et veluti ignem effundere. Carbunculus autem Graece ἄνθραξ dicitur. Gignitur in Libya apud Trogodytas. Anthracitis vocatus quod sit et ipse coloris ignei ut carbunculus, sed candida vena praecinctus; cuius proprium est quod iactatus igni velut intermortuus extinguitur, at contra aquis perfusus exardescit. Sandasirus nascitur in Indis, loco eiusdem nominis. Species eius quod veluti in tralucido igne intus fulgent aureae guttae. Constat inter
Abbreviated transcription (Latin):
tinẽ duriciȩ habit. ętiã in igne posita mane¬
re suũ frigus Ceraumorum duo genera sunc.
Unum quẽ germania mictit. crỹstallim si¬
milem . splendet tamen ceruleo. et si sub chiuo
positus fuerit. fulgorem rapit sidcrtum. Ce¬
raunium alterum hispania inlisitaniis
litoribus gignit. concolor piropo rubentir. et
qualitas ut̃ ignis. Hȩc aduersus uim fulgo¬
rum opitulari fert᷑. si credimꝰ. Dicta autẽ
ceraunia. qm̃ alibi ñ inuenit᷑. quã in loco
fulmine icto ꝓximo. Grece enim fulmen
ceraunos dicitur. Iris apud arabiam in ma¬
ri rubro nascit᷑. coloris chrẏstallim. Sexan¬
gulata dicta. ex argumento iris. Nam sub
tecto ꝑcussa sole. species et colores arcus cle¬
stis in ꝑximos parietes initat᷑ Astrion ex
india est chrẏstallo ꝓpinqua. in cuiꝰ centro
stella lucet. fulgore lune plene. Sũpsit aũt
nomen qͦd astris opposita. fulgorem rapit ac
regit. Electria quasi electoria. In uentricu¬

Expanded text:
tinae duritiae habet. Etiam in ignes posita manetinae duritiae habet. Etiam in ignes posita manere suum frigus. Cerauniorum duo genera sunt. Unum, quod Germania mittit, crystallini simile, splendet tamen caeruleo, et si sub divo positum fuerit, fulgorem rapit siderum. Ceraunium alterum Hispania in Lusitanis litoribus gignit, cui color e pyropo rubenti, et qualitas ut ignis. Haec adversus vim fulgurum opitulari fertur, si credimus. Dicta autem ceraunia quoniam alibi non inveniatur quam in loco fulmine icto proximo; Graece enim fulmen κεραυνὸς dicitur. Iris apud Arabiam in mari Rubro nascitur, coloris crystallini, sexangulata, dicta ex argumento iris. Nam sub tecto percussa sole species et colores arcus caelestis in proximos parietes imitatur. Astrion ex India est, crystallo propinqua, in cuius centro stella lucet fulgore lunae plenae. Sumpsit autem nomen quod astris opposita fulgorem rapit ac regerit. Electria, quasi alectoria: in ventricu
Abbreviated transcription (Latin):
gidum pati potest. Adamans indicus lapis par
ũus et indecorus. ferrugineum habens colorem.
et splendorem chrẏstalli Nunquam aũt ultra
magnitudinem nuclei auellam repertꝰ. Hic
nulli cedit materie. nec ferro quidem nec ig¬
ni.nec unquam incalescit. unde et nomen in¬
terpretatione greca indomitę uis accepit. Sed
dum sit inuictus ferri. ignisq contemptor hir¬
cino rumpit᷑ sanguine recenti. et calido mace¬
ratur. sicq multis ictibus ferri ꝑfringit᷑ cuiꝰ
fragmenta sculptores ꝓ gẽmis insigniendis per¬
forandisq utunt᷑. Hic aũt ddissidet cũ magne¬
te lapide. in tantũ ut uxta positus ferrũ ñ
patiatur abstrahi magneten. autsi ad iotus
magnes comprehenderit rapiat atq aufe¬
rat. Fert᷑ quoq in dectri similitudinẽ uene¬
na deprehendere. ietus uanos expellere. ma¬
leficis resistere artibus. Genera ciꝰ sex. Cala¬
cia grandinum et candorẽ et figurã ad aman¬

Expanded text:
gidum pati potest. Adamans Indicus lapis pargidum pati potest. Adamans Indicus lapis parvus, et indecorus, ferrugineum habens colorem, et splendorem crystalli. Nunquam autem ultra magnitudinem nuclei avellani repertus. Hic nulli cedit materiae, ne ferro quidem, nec igni, nec unquam incalescit, unde et nomen interpretatione Grdum sit invictus ferri ignisque contemptor, hircino rumpitur sanguine recenti et calido maceratus, sicque multis ictibus ferri perfrangitur. Cuius fragmenta sculptores pro gemmis insigniendis perforandisque utuntur. Hic autem dissidet cum magnete lapide in tantum ut iuxta positus ferrum non patiatur abstrahi magnetem, aut si admotus magnes conprehenderit, rapiat atque auferat. Fertur quoque in electri similitudine venena deprehendere, metus vanos expellere, maleficis resistere artibus. Genera eius sex. Chalazias grandinum et candorem et figuram adaman
Abbreviated transcription (Latin):
colores. in paruo orbiculo eiꝰ dep̃hendant᷑. Nas¬
citur autem in libia apud trogoditas. Mur¬
rina apud parthos gignit᷑. sed precipua in
germania. Humorem sub terra putant. calo
re densatum. Unde et nomen sũpsit. Uarictas
eius inpurpuram candorẽq et ignem cum
quibusdam colorũ roꝑcussibus. quales in cę¬
lesti arcu spectant᷑. Quiꝰ contraria causa chry¬
stallum facit. gelu uehementiori concretum.
resplendens et aquosus colore. tradit᷑ qͦd
nix sit glacie durata ꝑ annos. Unde et nom̃
ei greci dederunt Oignit᷑ aũt in asia et cipro.
maxime inseptentrionum alpibus. ubi nec
estate sol feruentissimus inuenit᷑. Ideoq ip¬
sa diuturna et annosa duricia reddit hanc
speciem. quȩ chrẏstallus dicit᷑. Hic opposi¬
tus radiis solis adeo rapit flãmam: ut aridis
fungisuel foliis ignem prebeat. Usus eiꝰ etiam
ad pocula destinat᷑. Nichil aũt aliud quã fri¬

Expanded text:
colores in parvo ejus orbiculo deprehendantur. Nascolores in parvo ejus orbiculo deprehendantur. Nascitur autem in Libya apud Troglodytas. 6. Murrina apud Parthos gignitur, sed praecipua in Gere densatum; unde et nomen sumpsit. Varietas eius in purpuram candoremque et ignem cum quosdam colorum repercussus, quales in caelesti arcu spectantur. Cuius contraria causa crystallum facit, gelu vehementiori concreto. resplendens et aquosus colore. Traditur quod nix sit glacie durata per annos; unde et nomen ei Graeci dederunt. Gignitur autem in Asia et Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam ut aridis fungis vel foliis ignem praebeat. Usus eius etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam fri
Abbreviated transcription (Latin):
insia nigra mixtis rubentibus notis. ex aqua
trita uinũ fragrat. et odore suo ebrictati resi¬
stere putat᷑. Piritis nigra quidem. sed attrica
digitos adurit. De uariis.
Iangrus uarius. ex omĩbus pene colorib¬
coñstans. unde et nominatꝰ. Olea bar¬
bari nominis ex fuluo et nigro. uiridiq et
candido est. Mitridax. sole percussa coloribꝰ
uelut sudorem mittit. Oppalus. distinctꝰ di¬
uersarum colore gẽmarum. Est enim mea
carbunculi tenuior ignis. a metisti fulgens
purpura. sinaragdi nitens uiriditas. et cun¬
cta pariter sub quadam uarietate lucentia
nomen habet expacria. Sola enĩ cũ partu¬
rit india. Ponticę aponto dicunt᷑ genere di¬
uerso. nunc sanguineis. nunc auratis guttis
micantes. alis̨ habentesstellas. alię longis co¬
lorum ductibus lincatę. Ecrocontalitus in
parua magnitudine multicolor est Unde
et hoc sibi nomen adoptauit. Tam diuersis¬
enim notis sparsus est: ut sexaginta gẽmarũ

Expanded text:
nysia nigra mixtis rubentibus notis ex aqua nysia nigra mixtis rubentibus notis ex aqua trita vinum fragrat, et odore suo ebrietati resistere putatur. Pyritis nigra quidem, sed adtritu digitos adurit. § 12 De variis. Panchrus varius ex omnibus pene coloribconstans, unde et nominatur. Orca barbari nominis ex fulvo et nigro, viridique et candido est. 2. Mitrydax, sole percussa, coloribus velut sudorem mittit. 3. Opalus distinctus diversarum colore gemmarum. Est enim in eo carbunculi tenuior ignis, amethysti fulgens purpura, scta pariter sub quadam varietate lucentia. Nomen habet ex patria; sola enim eum parturit India. Ponticae a Ponto dicuntur, genere diverso, nunc sanguineis, nunc auratis guttis micantes, aliae habentes stellas, aliae longis colorum ductibus lineatae. Hexecontalithos in parva magnitudine multicolor; unde et hoc sibi nomen adoptavit. Tam dienim notis sparsus est, ut sexaginta gemmarum
Abbreviated transcription (Latin):
cates reꝑta primũ insicilia. uixta flum̃
cidem nominis. post ea plurimis in
tẽrris. Est aũt nigra. habens in medio cir¬
culos nigros et albos. iunctos et uariatos. si¬
miles emathiti. Magi suffiti earũ si credit᷑
tmpestates auertunt. fumina sistunt Ab¬
sictos. nigra et ponderosa. distincta uenis ru¬
bentibus. Hec ex calefacta igni septem diebꝰ
calorem tenet. E gr̾ptilla nigra est radice de¬
ralca facie. ex egypto ubi inuenit᷑ uocata.
Media nigra est amedea illa fabulosa muen¬
ta. Habet uenas ęrei coloris. sudorẽ reddit
croci. saporem uini. Uegentana italica gem¬
ma est. abcis reꝑta. ngra facie. albis incer¬
micantibus notis. Bariptos nigra est cum
sanginneis et albis notis. Meromdas nigra
uenas quẽlibet colorem fecantẽ ꝑ medias.
Veneris crinis ingerrimi nitoris. concinens
in se speciem rufi crinis. Trieruus ex affri¬
ca nigra est. sed tres sucos reddit: Ab radice ni¬
grum. e medio sangumeũ. e sũmo ocreȩ. Dio¬

Expanded text:
ates reperta primum in Sicilia iuxta flumen eiusdem nominis, postea plurimis in terris. Est autem nigra, habens in medio circulos nigros et albos iunctos et variatos, similis haematiti. Magi suffitu earum, si creditur, tempestatus avertunt, flumina sistunt. Apsyctos nigra et ponderosa, distincta venis rubentibus. Haec excalefacta igni septem diebus calorem tenet. Aegyptilla nigra est radice, caerulea facie, ex Aegypto, ubi invenitur, vocata. Media nigra est, a Media illa fabulosa inventa. Habet venas aerei coloris; sudorem reddit croci, saporem vini. Veientana Italica gemma est, Veis reperta, nigra facie, albis intermicantibus notis. Bariptos nigra est cum sanguineis et albis notis. Mesomelas nigra vena quemlibet colorem secante per medias. Veneris crines nigerrimi nitoris, continens in se speciem rufi crinis. Trichrus ex Africa nigra est, sed tres sucos reddit, ab radice nigrum, e medio sanguineum, e summo ochrae. Dio
Abbreviated transcription (Latin):
aratio prima. cum adhuc durus ager estda¬
tio dicta quasi seminis actio. quasi satoꝵ ac¬
tio. Serere aũt uocatum. quia hoc sereno
celo faciendum est. ñ ꝑ ymbres. Hinc est et
Nessis ametendo id est arecidendo dicta. Se¬
ges aũt de semine dicta qͦd iacimꝰ. siue a sec

Expanded text:
aratio prima, cum adhuc durus ager est. Saaratio prima, cum adhuc durus ager est. Satio dicta quasi seminis actio, quasi satorum actio. Serere autem vocatum, quia hoc sereno caelo faciendum est, non per imbres. Hinc est et  sere nudus. Messis a metendo, id est a recidendo, dicta. Seges autem de semine dicta quod iacimus, sive a sec
Abbreviated transcription (Latin):
est autem aratio. uernalis et autũnalis. Inc̾¬
missio est qua alternis annis uacuus ager
uires recipit. Stercoratio est lecaminis asꝑ¬
sio Stercus autem uocatum uel quia ster¬
nitur in agris. uel quia extergi oporteat
quicquid sordium in cunitate redupdat. siue
quod uerius est abstercia qui et stercutus di¬
ctus. Idem et fimus est qui ꝑ agros iacitur.
Et dictus fimus quod fiat mus. id est stercus.
quod uulgo lecamen uocat᷑. eo quod suo nu¬
trimentõ leta faciat germina. reddatq ar¬
ua pinguia et fecunda. Occatio est cũ rusti¬
ci satione facta bobus dimissis grandes gle¬
bas cedunt. ac ligonibus frangunt. Et dicta
occatio quasi occecatio. quod oꝑiat semina.
Occare gͥ est oꝑire terre semina. uites uel ar¬
bores. Huncatio est aterra herbas uellere. Na
rus terra est Sulcus a sole uocatus. quod pro¬
scissus solem capiat. Ueractum dictũ quasi
uere accum. id est uerno aratũ. Proscissio est

Expanded text:
est autem aratio: vernalis et autumnalis. Interest autem aratio: vernalis et autumnalis. Intermissio est, qua alternis annis vacuus ager vires recipit. Stercoratio est laetaminis adsparsio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi oporteat quod sordidum in civitate redundat sive, quod verius est, ab Sterce qui et Sterculus dictus. Idem et fimus est, qui per agros iacitur. Et dictus fimus quod fiat mus, id est stercus quod vulgo laetamen vocatur, eo quod suo nutrimento laeta faciat germina reddatque arva pinguia et fecunda. Occatio est cum rustici satione facta bubus dimissis grandes glebas caedunt ac ligonibus frangunt: et dicta occatio quasi obcaecatio, quod operiat semina. Occare igitur est operire terra semina, vites vel arbores. Runcatio est a terra herbas evellere; nam rus terra est. Sulcus a sole vocatus quod proscissus solem capiat. Vervactum dictum quasi vere actum, id est verno aratum. Proscissio est
Abbreviated transcription (Latin):
ciplinȩ eiꝰdem complexus est. Primum ada¬
ratrum boues iunxisse ferunt quendã pri¬
uatum hominem et fulminatũ. nomine ho
ro in grecia uertere terram instituit. sca fer¬
ro quãlicũq ñ specialiter uomere aut ara¬
tro S cercorandi agri rationẽ primus indu¬
ixit quidam nomine stercutus in italia. cuiꝰ
ara apico dedicata est Romȩ. Hic plura in¬
strumenta agriculture repperit. primꝰq
agros fimauit Eundem quidam saturnũ
pucauerunt. ut maiorem illi nobilitatẽ fa¬
cerent hoc nomine. quo splendide sonaret.
ee dignitatem tituli compararet.
ta uel uina magno labore querunt᷑.
ab incolendo uocata. Diuitię enim antiqͣ
inuis duobus erant. bene pascere et bene ara¬
re Cultura agri. cinis iratio. intermissio.
incensio stipularũ. stercoratio occatiõ. run¬
catio. Cinis est incendiũ per qͦd ager inuti¬
lem humorem exudat Nratio dicta. quia
de ere prius terrȩ culturam exercebant. an
tequam ferri fuisset usus repertus. Duplex

Expanded text:
ciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Horo in Graecia vertere terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia, cuius ara a Pico dedicata est Romae: hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusque agros firmavit. Eundem quidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignitatem tituli conpararet. ta vel vina magno labore quaeruntur, ab incolendo vocata. Divitie enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere et bene arare. Cultura agri, cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. Cinis est incendium per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta, quia de ere prius terreculturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex
Abbreviated transcription (Latin):
bendi sollerciam apud gͦ
quo q cartaginiensis in
uiginti octo uolumi¬
mibus studium agri
stituit. quam deinde marcus terentius ex¬
poliuit. Mox uirgilius laude carminũ ex
colomella iñsignis orator. qui totũ corpus dis
mogirum. Quidam aũt osirim dicunt esse
artis huiꝰ inuentorem. quidam triptolemũ.
Et hic questio est quo modo prima ceres fer

Expanded text:
bendi sollertiam apud Graquoque Carthaginiensis in viginti octo voluminibus studium agricstituit; quam deinde Marcus Terentius expolivit; mox Vergilius laude carminum extColumella insignis orator, qui totum corpus dismogirum. Quidam autem Osirim dicunt esse artis hujus inventorem. Quidam Triptolemum. Et hic quaestio est quomodo prima Ceres fer
Abbreviated transcription (Latin):
QUa oicta. quod suꝑficies cius
ȩqualis sit Hinc et equor ap¬
pellatum. quia equalit̾ sur¬
sum est. Duo aũt ualidissi¬
ma uite humane dom̃¬
ta. ignis et aqua Unde
grauiter damnant᷑: quibus ignis
it aquã interdicit᷑. A quarum dementũ
ceteris omĩbus imꝑat. A quę enim clũ tẽpe¬
rant. terram fecundant. aerẽ gxalationibꝰ
suis incorporant. scandunt in sublime. et clũ
sibi uindicant. Quid enĩ mirabiliꝰ aquis in
clo stantibus: Parũ sit in tantã puenisse al¬
titudinem. rapiunt et secũ pisciũ craminaet¬
fuse omĩum in terra nascentiũ causa fiunt.
Fruges gignunt. arbores frutioes herbasq ꝓau¬
cunt. sordes detergunt. peccata abluunt. potũ
cunctis animantibus tribuunt.quarũ

Expanded text:
qua dicta quod superficies eius equalis sit; hinc et aequor appellatum, quia aequaliter sursum est. Duo autem validissima vitae humanae elementa ignis et aqua; unde graviter damnantur quibus ignis et aqua interdicitur. Aquarum elementum ceteris omnibus imperat. Aquae enim caelum temperant, terram fecundant, aerem exhalationibus suis incorporant, scandunt in sublime et caelum sibi vindicant. Quid enim mirabilius aquis in caelo stantibus? Parum sit in tantam pervenisse altitudinem; rapiunt et secum piscium examina; effusae omnium in terra nascentium causa fiunt. Fruges gignunt, arbores, frutices herbasque produnt, sordes detergunt, peccata abluunt, potum cunctis animantibus tribuunt. §
Abbreviated transcription (Latin):
hystoraliter uel mystice. sed etiam moralit̾
quid in unãquãq gerere debeant edocet᷑.
Unde et archa que construebat᷑ a nõe bica¬
merata et tricamerata ficri iubebat᷑. qͦd intͣ
ecclesiam omĩs legis mysteria et hystoriȩ lo¬
cum habeat. et mỹsticum sensum recipiat. et
infirmationem eoꝵ contineat. In parabolis
enim et enigmatibus scripta est lex. et ipsę
positiones . H inc est quod udeis obtecta et
clausa sunt omĩa. Qui nisi crediderint: ad
corum intelligentiã ꝑuenire ñ possunt.

Expanded text:
historialiter, vel mystice, sed etiam moraliter, historialiter, vel mystice, sed etiam moraliter, quid in unumquodque gerere debeat edocetur. 3. Unde et arca, quae construebatur a Noe, bicamerata et tricamerata fieri jubetur quod intra Ecclesiam omnis legis materia, et historia locum habeat, et mysticum sensum recipiat, et informationem morum contineat. In parabolis enim et aenigmatibus scripta est lex, et ipsae positiones. Hinc est quod Judaeis obtecta et clausa sunt omnia; qui nisi crediderint, ad eorum intelligentiam pervenire non possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cui bono inimicus non fuit. quando ñ aut
accusauit aliquem. aut uerberauit aut ꝓdi¬
dit: Epangelia est ꝓmissio. qua uidicẽ at¬
tentum fãcimus. pollicentes nos aliqͥ magna
aut minima dicturos. Prosopopeia est cũ a¬
nualium et ꝑsona et sermo fingit᷑. Cicero
in catilina. Et enim si me cũ patria mea quę
michi uita mea multo est carior loqueretur¬
dicens. et ct̃a. Parantisis est cũ quasi deponi¬
mus aliquid imꝑfectum apud memoriã iu¬
dicum. repetituros nos dicentes cũ oportunũ
fuerit. Peusis est soliloquiũ. cum ad interro¬
gata ipsi nobis respondemus. Sinerosis est
cum differimus aliquid. petentes ut aliud in¬
terim nos ꝑmittant dicere. Sic quoq ꝑ salo¬
monem sapientia dicit. Scribe legem dupli¬
citer et tripliciter in corde tuo. Duꝑliciter
enim sentitur lex: ut pͥmũ scd̾m hystoriam.
deinde scd̾m sacramentoꝵ intelligentiã sen¬
tiatur. Tripliciter aũt scribit᷑ dum ñ solum

Expanded text:
cui bono inimicus non fuit? quando non aut cui bono inimicus non fuit? quando non aut accusavit aliquem, aut verberavit, aut prodidit? Epangelia est promissio, qua iudicem adtentum facimus, pollicentes nos aliqua magna aut minima dicturos. Prosopopoeia est, cum inanimalium et persona et sermo fingitur. Cicero it figura: etenim si mecum patria, quae mihi vita mea multo est carior, si cudicens, et cetera. Parathesis est, cum quasi deponimus aliquid inperfectum apud memoriam iudicum, repetituros nos dicentes, cum oportunum fuerit. Peusis, id est soliloquium, cum ad interrogata ipsi nobis respondemus. Synaeresis est, cum differimus aliquid, petentes ut aliud interim nos permittant dicere. § 22 De Dialmonem dicit: Scribe legem dupliciter, et tripliciter in corde tuo. Dupliciter enim sentitur lex, ut prius secundum historiam, 103 deinde secundum sacramentorum intelligentiam sentiatur. Tripliciter autem scribitur, dum non solum
Abbreviated transcription (Latin):
fingimus. A parisis est. cũ id quod in animo
iudicum quasi deposueramꝰ. oportune repos¬
cimus. Ethiologia est cum ꝓponimꝰ aliqͥd. eiꝰq
causam et rationem reddimus. Caracteris mos.
descriptio figurę alicuiꝰ expressa. ot ꝑ omĩa m̾¬
curio similis. uocemq coloremq et crines flauoᷤ
res sensus breuiter expeditos in unum locum
coaccruat. et cum quadam festinatione decur¬
omĩum ur̃oꝵ bona fortimas. coniuges. liberosq
uestros et cc̃a. Ironia est cum ꝑ simulationẽ
diuersum quã dicit intelligi cupit. Eit aũt
aut cum laudamus eũ quẽ uituperare uolu¬
mus: aut uituperamiis quem laudare uolumꝰ.
Utriusq exemplum erit si dicas amatorem
xei publicȩ catilinam. hostem Rei publice sci¬
pionem. Diasismos. ea quȩ magna st̃ uerb̃
minuit. aut minima extollit. Efon est. qͦti¬
ens incodem sensu diutius ĩmorãmur: cui tan¬
dem peꝑcit. cuiꝰ amicitię fidem custodiuit.

Expanded text:
fingimus. †Aparisis† est, cum id, quod in animos fingimus. †Aparisis† est, cum id, quod in animos iudicum quasi deposueramus, opportune reposcimus. Aetiologia est, cum proponimus aliquid, eiusque causam et ratidescriptio figure alicuius expressa. Latrismcurio similis, uocemque coloremque / et crines flauos res sensus breviter expeditos in unum locum coacervant, et cum quadam festinatione decuromnium vestrorum, bona, fortunas, coniuges, liberosque vestros', et cetera. Ironia est, cum per simulationem diversum quam dicit intellegi cupit. Fit autem aut cum laudamus eum quem vituperare volumus, aut vituperamus quem laudare volumus. Utriusque exemplum erit, si dicas amatorem reipublicae Catilinam, hostem reipublicae Scipionem. Diasyrmos ea, quae magna sunt, verbis minuit, aut minima extollit. † Efon† est, quotiens in eodem sensu diutius immoramur: 'Cui tandem pepercit? cuius amicitiae fidem custodivit?
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ut ꝓ celio tullius facit apium cecũ cum
clodio loquentẽ. Energia est rerũ gestarũ aut
quasi gestarum sub oculis inductio. de qua loqr¬
ti iã sumus. Metathesis est quę mittit animoᷤ
iudicum in res preteritas aut futuras. hoc mo¬
do. Reuocate mentes adspectaculũ expugnate
miserie cuntatis. et uidere uos credite incen¬
dia. cedes. rapinas. direptiones liberoꝵ. corpo¬
rum iniurias. captiuitates matronarũ. tru¬
cidationes senum. In futurum aũt: anticipa¬
tio coꝵ quę dicturus est aduersarius. ut tulliꝰ
pro milone. Dum mittit animos uidicũ in eũ
rei publicę statum. futurus est ętiam. si occiso
milone clodius uiueret. Aposiopesis est. cũ id
Quos ego. sed motos prestat cõponere fluctus.
Epanalempsis est digressio. tulit calor me di¬
cendi. et dignitas rerum. paulo longius ꝗ uo¬
lebam. sed redeo ad causam. A naminissis est
cominemoratio eiꝰ rei quod oblitos fuisse nos

Expanded text:
mus, ut pro Caelio Tullius facit Appium Caecum cum mus, ut pro Caelio Tullius facit Appium Caecum cum Clodia loquentem. Energia est rerum gestarum aut quasi gestarum sub oculis inductio, de qua locuti iam sumus. Metathesis est, quae mittit animos iudicum in res praeteritas aut futuras, hoc modo: 'Revocate mentis ad spectaculum expugnatae miserae civitatis, et videre vos credite incendia, caedes, rapinas, direptiones, liberorum corporum iniurias, captivitates matronarum, trucidationes senum'. In futurum autem anticipatio eorum, quae dicturus est adversarius, ut Tullio pro Milone, cum mittit animos iudicum in eum reipublicae statum, qui futurus est, etiamsi occiso Milone Clodius viveret. Aposiopesis est, cum id, s Virg. Aen. 1, 135: Quos ego, sed motos praestat conponere fluctus. Epanalempsis est digressio: 'Tulit calor me dicendi et dignitas rerum paulo longius quam volebam, sed redeo ad causam'. Anamnesis est commemoratio eius rei, quod oblitos fuisse nos
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Quoꝵ quot sunt figurȩ: tot et in ꝓnuncian¬
do uoces ¶S unt et anfindore. quarum pars ho¬
luntas. magna pctis pheton. Sunt et aliȩ ꝓca¬
talempsis: cum id quoꝗ nobis obici poterãt an¬
et apͣorie dubitatio simulantis. nescire siquę sat
aut quo modo dicant᷑ quȩ non. Osis aũt dici¬
tur cõmunicatio consilii cũ iudicibus aut ad¬
uersariis. ut si dicas uos consulo uidices. aut uoᷤ
aduersarii. quid me facere conuenerit. aut qͥd
uos facturi fuissetis. Paradoxon est cũ dicimus
inopinatum aliqͥd accidisse. ot ꝓflacco ciccro
deprecatorem esse factum. Epitrope idest per¬
missio cũ aliqua ipsis udicibus aut aduersa¬
riis ꝑmittimus existim anda. ut caluus inuati¬
cinio. Perfrica frontem. et dic te digniorẽ qui
pretor fieres quã catonem. Parissia est oratio
ut cicero. Premisit enĩ factionem. Ethopope¬
ia est. cum sermonem ex aliena ꝑsona induci¬

Expanded text:
tis ut. Quorum quot sunt figurae, tot et in pronuntiantis ut. Quorum quot sunt figurae, tot et in pronuntiando voces. Sunt et Amphidoxae, quarum pars holuntas: magna petis, Phaëthon. Sunt et aliae, procatalempsis, cum id, quod nobis obici puterat, anet aporiae, dubitatio simulantis nescire se quae scit, aut quomodo dicatur. Koenonosis autem dicitur conmunicatio consilii cum iudicibus aut adversariis, ut si dicas: 'Vos consulo, iudices, aut vos adversarii, quid me facere convenerit, aut quid vos facturi fuissetis'. Paradoxon est, cum dicimus inopinatum aliquid accidisse, ut Flacco Cicero deprecatorem esse factum'. Epitrope, id est permissio, cum aliqua ipsis iudicibus aut adversariis permittimus aestimanda, ut Calvus in Vaticinio: 'Perfrica frontem, et dic te digniorem qui praetor fieres quam Catonem'. Parrhesia est oratio ut Cicero: praemisit enim factionem. Ethopoeia est, cum sermonem ex aliena persona induci
Abbreviated transcription (Latin):
tiam hoc interest qͦd sentencia sine ꝑsona ꝓ¬
de si sentenciȩ ꝑsona aditiat᷑ fit crian. Si de¬
trahatur. fit sentencia Sentenciarũ species¬
multę sunt. Aliȩ enim sunt indicatiue. alie
animis cęlestibus ire. Alie comparatiuę. si¬
uinco et ꝑco. qͥd ibi me uincere prestat. Aliȩ
suꝑlatiue. quȩ cum aliquo motu animi et
temptare uias. qui genus undẽ domũ. pa
ut illinc. istinc. A liȩ deprecatiuę. ut eripe
me iis inuicte malis. Alie ꝓmissiuȩ. ot par¬
undas. Quȩ tamen ne non intellecta sit
persuasio ꝑmixta sunt aliqua que uetent
latenter. ut uentis pete regna ꝑ undas. Alie
o ciues pacem cͥonuertit in arma. Et cice
Aliȩ exhortatiuę. cum ad sentenciã ꝓuo
dehortatiuę. cum a contrario uitio pec¬
catoq reducimꝰ. S unt et affirm atiue. ut
nullus amor est sanabilis herbis. Elentis. si
rintus in alta. Ad monentis. irridentis. ge¬
mentis. ex hortatiue. consolatiue. cõmiseran¬

Expanded text:
tiam hoc interest, quod sententia sine persona protiam hoc interest, quod sententia sine persona prode, si sententie persona adiciatur, fit crian, si detrahatur, fit sententia. Et a sentemultae. Aliae enim sunt indicativae, aliaanimis caelestibus irae?   Aliae conparativae inco et pereo, quid ibi me vincere praestat?   Aliae superlativae, quae cum aliquo motu animi et temptare vias? Quid genus, unde domum? ut illinc, istinc. Aliae deprecativae, ut, eripe me his invicte malis. Aliae promissivae, ut: Parundas; 95 quae tamen ne non intpersuasio, permixta sunt aliqua quae vetent latenter, ut 'ventis', 'per undas'. Aliae o cives, pacem convertit in arma? Et CicerAliae exhortativae, cum ad sententiam provdehortativae, cum a contrario vitio peccatoque reducimus. Sunt et adfirmativae, ut: nullus amor est sanabilis herbis. Flentis ut. rinthus in alta. Admonentis ut. Inridentis ut. Gementis ut. Exhortativae ut. Consolativae ut. Conmiseran
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse coꝵ que sequebant᷑. Antapodosis.
quotiens media pͥmis et ultimis conueniunt:
scripti. non meũ ac pulcherrimũ quidẽ fac¬
tum. uerum ut dixi ñ in cum sed ur̃m. Para¬
entem appellas. ꝑ inconsiderato fortẽ. ꝓ illi¬
berali diligentemꝰ. Ancanadasis est. que eo¬
dem uerbo contrarium exprimit sensũ. Que¬
rebatur quidam de filio cum mortẽ suã ex¬
pectaret. respondente ñ expecto. ĩmo peto
inquit ut expectes. Antimetabole est conu̾¬
sio uerboꝵ. quȩ ordine mutato contrarium
efficit sensum. non ut edam uiuo. sed ut ui¬
hostis: si conseruator rei publice brutꝰ. hostiᷤᷤ
Appius. Quis ꝓduxit: Appius. Nunc fi¬
guras sentenciarũ quas oꝑe preciũ sit cog¬
sonale. ut obsequiũ amicos. ueritas odium
parit. Huic si ꝑsona fuerit adiccta: crian¬
erit ita. Offendit achilles agamennonẽ uera
dicendo. metrophanes ꝓmeruit grãm metri¬
dati obsequendo. Namꝰ inter crian et senten¬

Expanded text:
fortasse eorum, quae sequebantur'. Antapodosis, fortasse eorum, quae sequebantur'. Antapodosis, quotiens media primis et ultimis conveniunt uscripti, non meum, ac pulcherrimum quidem factum: verum, ut dixi, non meum, sed vestrum'. Paraentem appellas, pro inconsiderato fortem, pro inliberali diligentem'. Antanaclasis est, quae eodem verbo contrarium exprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret, respondente: 'non expecto, immo peto, inquit, ut expectes'. Antimetabole est conversio verborum, quae ordine mutato contrarium efficit sensum: 'non ut edam vivo, sed ut vihostis: si conservator reipublicae Brutus, hostis Appius. Quis produxit? Appius'. Nunc figuras sententiarum, quas operae pretium sit cogsonale, ut obsequium amicos, veritas odium parit. Huic si erit, ita: ‘offendit Achilles Agamennonem vera dicendo’, ‘Metrofanes promeruit gratiam Metridatis obsequendo’. Sic ergo inter crian et senten
Abbreviated transcription (Latin):
pudor pugnat. illinc petulantia. hinc pudici¬
tia. illinc stuprum. hinc fides. illinc fraudatio.
hinc pietas. illinc scelus. hinc constantia. illinc
furor. hinc honestas. illinc turpitudo. hino ẽ¬
tinentia. illinc libido. hinc deniq equitas. tẽ¬
perantia. fortitudo. prudentia. uirtutes om̃s
certant: cũ iniquitate. luxuria. ignaunia. te¬
meritate. cum uiciis om̃ibus postremo copia
cum egestate. bona ratio cũ ꝑdita. menssana
cum ãmentia. bona deniq spes cũ omĩum re¬
rum desꝑatione confligit. In huiꝰmodi certa¬
mine ac prelio. huiꝰ modi loquutionis orna¬
mento liber eccłiasticus usus. ẽ. dicens. contra
malum bonum. et contra mortẽ uita. Sic
contra pium peccator. et sic intuere in omĩa
oꝑa altissimi bina et bina. unum cont᷑ unũ.
Sinonima est quotiens in conexa oratione
pluribus uerbis unam rem significamꝰ. ut
principium dignitas erat pene par. ñ par.

Expanded text:
pudor pugnat, illinc petulantia; hinc pudicipudor pugnat, illinc petulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In huiusmodi certamine ac praelio, huiusmodi locutionis ornamento liber Ecclesiasticus usus est, dicens33, 15: 'contra malum bonum, et contra mortem vita: sic contra pium peccator: et sic intuere in omnia opera altissimi, bina et bina, unum contra unum'. Synonymia est, quotiens in conexa oratione pluribus verbis unam rem significamus, utCic. Ligar. 19: 'principium dignitas erat pene par; non par