comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ducit ex particulari ⁊ uniuersali dedicati¬
ua dedicatiuum particulare ꝑ reflexionem.
ut quodlã iustũ honestũ. om̃e honestum
utile. qdclã gͥ utile iustũ. S ctauus modus
ẽ. qͥ conducit ex unuersali abdicatiua ⁊ di¬
dicatiua particulare abdicatiuum ꝑ refleti¬
oncm: ut nullum turpe honestũ. om̃e ho¬

Expanded text:
uis particulari et uniuersali dedicatiuum particulare per reflexionem, ut 'Quoddam iustum honestum: omne honestum utile: quoddam igitur utile iustum.' Octauus modus est qui conducit ex uniuersalibus abdicatiua et dedicatiua particulare abdicatiuum per reflexionem, uelut 'Nullum turpe honestum: omne ho
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe ñ possc̃. Extͣ usiã uͦ st̃. locꝰ tẽpꝰ. habitꝰ. Intra et
extra usram. relatio. facere. ⁊ pati. Appellatas aũ
cathegorias constat qi ñ posst̃ nisi ex subiectis a¬
gnosci. Qitis cnĩ qͥd sit hõ possit agnoscere. nli
aliguẽ hõiem sibi ponat ante ocłos. qͣsi subiectũ
hõi : Hoc opꝰ aristocelis intente legendũ ẽ. qͣndo
sic̃ dictũ ẽ. qͥcqͥd hõ loqͣr int̃ decẽ ista p̃dicam̃ta
habet᷑. Proficiet etiã ad libros intelligendos. qui
siue rethorib siue dialecticis applicantur:
eqrͣ dehinc lib̾ periermenias subtilissimꝰ
nimis. ⁊ ꝑ uarias formas iterationesq cau¬
tissimꝰ. de quo cdr aristoteles qͣndo periermenias
scriptitabat. calamũ in mente tinguebat:.¬
res q̃ una ẽ ⁊ uno sig̾cat᷑ sermone. aut ꝑ
nom̃ significat᷑ aut ꝑ u̾bũ. q̃ due partes orati¬
onis interp̃cant᷑. torũ quicquid conceperit meis
ad eloquendũ. Om̃is enĩ elocutio concepte rei

Expanded text:
 possunt. Extra usiam vero sunt locus, tempus et habitus; intra et extra usiam relatio, facere et pati. 14. Appellatas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subjectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subjectum homini? 15. Hoc opus Aristotelis intente legendum est, quoniam, sicut dictum est, quidquid homo loquitur, inter decem praedicamenta habetur. Proficiet etiam ad libros intelligendos, qui sive rhetoribus, sive dialecticis applicantur. quitur dehinc liber perihermenias subtilissimus nimis, et per varias formas iterationesque cautissimus, de quo dicitur: Aristoteles quando perihermenias scriptitabat, calamum in mente tingebat.icatur sermone, aut per nomen significatur, aut per verbum, que due partes orationis interpretantur totum quicquid concepit mens ad loquendum. Omnis enim elocutio concepte rei,
Abbreviated transcription (Latin):
Consuetudo aũ ẽ. iiis quoddã moribus insti¬
tutũ. qd̾ ꝓ lege suscipit᷑ cũ deficit lex. nec dif¬
fert scriptura an ratione consistat. qnͣdo ⁊
legem ratio commendet. Porro si ratione
lex constet. lex erit om̃e iam qd̾ ratione con¬
stiterit. duntaxat qd̾ religioni congruat.
qd̃ discipline conueniat. qd̾ saluti ꝓficiat.
uocata aũ consuctudo. qr in cõmuni ẽ usu.¬
Om̃is aũ lex aut ꝑmittit aliquid. ut uir
fortis petat p̃mium. aut uetat. ut sacrarũ
uirginũ nuptias nulli petere liceat. aut
punit. ut qui cedem fecerit capite plectatur.
Facte st̃ aũ leges. ut eaꝵ metu humana coer¬
ceat᷑ audacia. Tutaq sit int̾ improbos in no¬
centia. ⁊ in ip̃is imꝓbis formidato supplicio
refrenet᷑ nocendi facultas. Legis enĩ p̾mio¬
scdm consuetudinẽ patrie. loco tẽporiq
conueniens. necessaria. utilis. manifesta
quoq ne aliqͥd ꝑ obscuritatẽ incaptionẽ
contineat. Nullo priuata commodo. s ꝓ

Expanded text:
tudo autem est jus quoddam moribus institutum, quod pro lege suscipitur, cum deficit lex. § 1. Nec differt, an scriptura, an ratione consistat, quando et legem ratio commendat. § 2. Porro si ratione lex constat, lex erit omne jam, quod ratione constiterit, duntaxat quod religioni conveniat quod disciplinae congruat, quod saluti proficiat. § 3. Vocatur autem consuetudo, quiOmnis autem lex aut permittit aliquid, ut vir fortis petat premium, aut verat, ut sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat, aut punit, ut qui cedem fecerit, capite plectatur.Facte sunt autem leges, ut earum metu humana coerceatur audacia, tutaque sit inter improbos innocentia et in ipsis improbis, formidato supplicio, refrenetur nocendi facultas. Erit secundum consuetudinem patrie, loco temporique conveniens, necessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captione contineat, nullo privato commodo, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
alia quelibet una plures ue nocales ungunt᷑.
ita ut una sillaba fiat. Ceta ꝑ .c. scribuntur.
Quȩ pronomen cum .a. scribendum. Que
conunctio sine .a. Quid ꝑ .d. licterã scribit᷑. cũ
quis. quit. ⁊ in compositione. nequeo. nequis.
numerus ꝑ .t. qr totidem ꝑ .t. scribit᷑. Quoti¬
die ꝑ.q. scribendũ ñ ꝑ .c.ut sit. quot dieb . R.
lict̾a cõmunionẽ ht̃ cũ . s. litt̾a. itaq apud anti¬
quos honos. labos. arbos. dicebat᷑ nc honor. labor.
honor. Sat ꝑ .t. scribi oportet. qr integrũ eiꝰ facit
satis. Sed ꝑ .d. oportet scbi. Apud antiquos enim
sed. sedũ. dicebatur nos finales duas litt̾as abscidi¬
mꝰ. Tantꝰ sic̃ ⁊ quantꝰ in medio .ii. habebunt. quan.¬

Expanded text:
alia quaelibet una pluresve vocales iunguntur, alia quaelibet una pluresve vocales iunguntur, ita ut una syllaba fiat. Cetera per C scribuntur. 'Quae' pronomen cum A scribendum; 'que' coniunctio sine A. 'Quid' per D litteram scribitur, cum quis, quit', et in conpositione 'nequeo, nequis, numerus, per T, quia 'totidem' per T scribitur. 'Quotidie' per Q scribendum, non per C, ut sit 'quot diebus'. R littera communionem habet cum S littera. Itaque apud anticos 'honos', 'labos', 'arbos' dicebatur, nunc 'honor', 'labor', 'arbor'. 'Sat' per T scribi oportet, quia integrum eius facit 'satis'. 'Sed' per D oportet scribi. Apud anticos enim sed 'sedum' dicebatur; nos finales duas litteras abscidimus. 'Tamtus', sicut et 'quamtus' in medio M habebant. 'Qua
Abbreviated transcription (Latin):
ut latũ ꝓ datũ. ⁊ calamitate ꝓ cadamitate. A
cadendo ciũ. nomen sũpsit calamitas. Maxiniꝰ
enĩ an marumꝰ ⁊ siqua similia sunt qͣlit̃ scri¬
bi debeant quesitũ est. Uarro tradit. cesarem
ꝑ .i. eiusmodi uerba emntiare solitũ esse.⁊
scribere. Inde ꝓpt̃ auctoritatẽ tanti uiri consu¬
etudinẽ factam. ut marimiꝰ. optimꝰ pessimꝰ.
scribat᷑. Malo ꝑ unũ .l. scribendũ. qr est magis
uolo. Malle ꝑ duo. ll. qr ẽ magis uelle. Nlolõ ꝙͦ
ꝑ unũ. l. nolle ⁊ uelle ꝑ duo. Nolo enĩ. ne uolo ẽ.
Holle. ne uelle. Os. si uultũ aut ossum sig̃cat. ꝑ .o.
solum. scribendũ est. Si ꝑsonã.h. p̃ponenda est.
Ora fimũ. ꝑ .o. hora dierũ ꝑ h. scribendũ. Onus.
si de onere uenit:o. solũ scribendũ. Si de honore.
cũ aspiratione. Prepositio. ⁊ p̃terea ꝑ diptongũ
est supplicium. ꝑ .oe. Q. lutera tunc recte po¬
nitur. cũ illi statim .i. lutera subsequitur⁊

Expanded text:
ut 'latum' pro 'datum' et 'calamitatem' pro 'cadamitatem'; a ut 'latum' pro 'datum' et 'calamitatem' pro 'cadamitatem'; a cadendo enim nomen sumpsit calamitas. 'Maxumus' an 'maximus', et si qua similia sunt qualiter scribi debeant quaesitum est. Varro tradit Caesarem per I eiusmodi verba enuntiare solitum esse et scribere. Inde propter auctoritatem tanti etudinem factam ut maximus, optimus, pessimus, scribatur. 16. Malo per unum l scribendum, quia est magis voto; malle per duo ll, quia est magis velle; nolo quoque per unum l, nolle per duo. NOLO enim, ne volo est; NOLLE, ne velle. 17. Os, si vultum solam scribendum est; si personam, H praeponenda est. 'Ora' finium per O; 'hora' dierum per H scribendum. 'Onus' si de onere venit, O sola scribendum; si de honore, cum H aspiratione. 'Praepositio' et 'praeterea' per dipthonga est supplicium, per OE. Q littera tunc recte ponitur, cum illi statim U littera sequitur, et
Abbreviated transcription (Latin):
catur. sinatus qd̃ est filius ꝑ .g. scribendũ.
qr facit generatꝰ N. que aspirationis lutera
est. in latino tm̃ uocalib iungitur ut honor.
s in grecis ⁊ hebreis nõib. Heus aũ ⁊ heu int̃¬
iectiones ꝑ .h. scribende .I. lut̾am int̃ duas uo¬
cales constitutã. bis scribi quidã existimabant.
ut in troiia. ⁊ maia. Hoc ratio ñ ꝑmittit. Llũꝙͣ
enĩ tres uocales in una sillaba scribunt᷑. S .i. lit̾.¬
tera int̾ duas nocales constituta. ꝓ duplici habe¬
tur. Io. ꝓnomen neutri gn̾is ꝑ .d. scribit᷑. ab eo
k. litterã antiqui p̃ponebant quotiens .a. seque¬
bat᷑. ut kaput. kanna. kalamꝰ. Nunc aũ kartago.
⁊ kalende ꝑ eandẽ tm̃ scribuntur. Om̃ia autẽ
greca noĩa qualicumq sequente uocali ꝑ .k. st̃
scribenda. Letꝰ ꝑ dỹptongũ scribit᷑. qr lecitia a
latituine uocata ẽ. Cuiꝰ econtrario ẽ tristicia q̃
angustiã facit. L. aũ litt̾a int̃dũ ꝑ .d. lnt̾a utimi.

Expanded text:
atus', quod est filius, per G scribendum, quia facit generatus. H, quae aspirationis littera est, in Latino tantum vocalibus iungitur: ut 'honor',sed in Graecis et Hebraeis nominibus. 'Heus' autem et 'heu' interiectiones per H scribendae. I littera inter duas vocales constituta, bis scribi quidam existimabant, ut in 'Troia' et 'Maia'. Hoc ratio non permittit. Numquam enim tres vocales in una syllaba scribuntur. Sed I littera inter duas vocales constituta pro duplici habetur. 'Id' pronomen neutri generis per D scribitur, ab eo K litteram antiqui praeponebant quotiens A sequebatur, ut 'kaput', 'kanna', 'kalamus'. Nunc autem 'Karthago' et 'kalendae' per eandem tantum scribuntur. Omnia autem Graeca nomina qualicumque sequente vocali per K sunt scribenda. 'Laetus' per dipthonga scribitur, quia laetitia a latitudine vocata est, cuius e contrario est tristitia, quae angustiam facit. L autem litteram interdum pro D littera utimur,
Abbreviated transcription (Latin):
phic sp̃es que loica dr᷑ id ẽ rationalis. diffini¬
endi. guerendi. ⁊ disserendi potens. Docet
modũ disputando uera ⁊ falsa diiudicent᷑.
hanc quidẽ pͥmi phylosophi in suis dictio¬
nib habuerunt. ñ tñ ad artis redegere ꝑiti¬
am. post hos aristotiles ad regulas quasdã
huiꝰ doctrine argumenta ꝑduxit. ⁊ dialecti¬
cam nuncupauit. ꝓ eo qd̾ in ea de dictis dis¬

Expanded text:
icitur logica, id est rationalis; diffiniendi, querendi et disserendi potens. Docet modum disputando vera et falsa diiudicentur. Hanc quidem primi philosophi in suis dictionibus habuerunt, non tamen ad artis redigere peritiam. Post hos Aristoteles ad regulas quasdam huius doctrine argumenta perduxit et dialecticam nuncupavit, pro eo quod in ea de dictis dis
Abbreviated transcription (Latin):
uerũ ut dixi non meũ s ur̃m. Paradi¬
las. ꝓ inconsiderato fortẽ ꝓ illiberali diligen¬
tem. Antanaclasis ẽ. q̃ eodẽ uerbo contrariũ
exprimit sensũ. Querebat᷑ quidã de filio
cũ mortẽ suã expectaret. respondente ñ ex¬
pecto. iimo peto inquit ut expectes. Anti¬
metabole ẽ. conuersio uerboꝵ que ordine mu¬
tato contrariũ efficit sensũ. ñ ut edam uiuo.
brutꝰ hostis: si conseruator rei publice brutꝰ.
appius. Quis produrit: appius unc fig̾as
sententiaꝵ quas oꝑep̃cium sit cognoscere. ꝑse¬
quem᷑. Sententia ẽ. dictũ imꝑsonale. ut obse
na fuerit adiecta. crian erit ita. Offendit a¬
chilles agamennonẽ uera dicendo. metropha¬
nes ꝓmeruit grãm metridati obsequendo.
slam int̾ crian ⁊ sententiã hoc intrrest. qd̾ sen¬
tentia sine ꝑsona ꝓfert᷑. crian sine ꝑsona ñ ꝙͣ¬

Expanded text:
verum, ut dixi, non meum, sed vestrum'. Paradiverum, ut dixi, non meum, sed vestrum'. Paradilas, pro inconsiderato fortem, pro inliberali diligentem'. Antanaclasis est, quae eodem verbo contrarium exprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret, respondente: 'non expecto, immo peto, inquit, ut expectes'. Antimetabole est conversio verborum, quae ordine mutato contrarium efficit sensum: 'non ut edam vivo, Brutus hostis: si conservator reipublicae Brutus, Appius. Quis produxit? Appius'. Nunc figuras sententiarum, quas operae pretium sit cognoscere, persequamur. Sententia est dictum inpersonale, utTena fuerit adiuncta, crian erit, ita: ‘offendit Achilles Agamennonem vera dicendo’, ‘Metrofanes promeruit gratiam Metridatis obsequendo’. Sic ergo inter crian et sententiam hoc interest, quod sententia sine persona profertur, crian
Abbreviated transcription (Latin):
lantia. hinc pudicicia. illinc stuprũ. hinc
fides. illinc fraudatio. hinc pietas. illinc sce¬
lus. hinc constantia. illinc furor. hinc hone¬
stas. illinc turpitudo. hinc continentia.
illinc libido. hinc deniq equitas. temꝑan¬
tia. fortitudo. prudentia. uirtutes om̃es
certant. cũ iniguitate luxuria. ignauia.
temeritate. cũ uitiis om̃ib postremo co¬
pia cũ egestate. bona ratio cũ ꝑdita. mens
sana cũ amentia. bona deniq spes cum
om̃ium rerũ desꝑatione confligit. In hu¬
uismodi certamine ac p̃lio huiꝰmodi locu¬
tionis ornamento liber ecclesiasticus usus
est dicens. contra malũ bonũ. ⁊ contra
mortem uita. Sic contra pium peccator.
⁊ sic intuere in omĩa oꝑa altissimi buia ⁊
bina unũ contͣ unũ. Sinonima ẽ. qͦti¬
ens in conexa oratione plurib uerbis
erat pene par. ñ par. fortasse eorum qui
sequebantur. Antapodosis. quotiens me
non meũ ac pulcherrimũ quidẽ factũ.

Expanded text:
lantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc lantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In huiusmodi certamine ac praelio, huiusmodi locutionis ornamento liber Ecclesiasticus usus est, dicens33, 15: 'contra malum bonum, et contra mortem vita: sic contra pium peccator: et sic intuere in omnia opera altissimi, bina et bina, unum contra unum'. Synonymia est, quotiens in conexa oratione pluribus verbiserat pene par; non par fortasse eorum, quae sequebantur'. Antapodosis, quotiens mednon meum, ac pulcherrimum quidem factum:
Abbreviated transcription (Latin):
do seruat᷑. ut ẽ illuci affricani. Ex innocen¬
tia nascitur dignitas. ex dignitate honor.
ex honore imꝑiũ. ex imꝑio libertas. Hanc
figuram ĩnulli catenam appellant. ꝓpter
qd̃ aliud in alio quasi nectitur noĩe. atq
ita res plures in geminationẽ uerborum
trahunt᷑ fit aũ hoc scema ñ solũ in uerb̃¬
singulis. s ctiam in contextione uerboꝵ.
ut apud graccũ. Puericia tua adolescen¬
tie tue inhonestamentũ fuit. ad olescen¬
tia senectuti dedecoramentũ. senectꝰ rei¬
publice flagitiũ. Sic ⁊ apud scipionem.
Ui atq gratis coactꝰ cũ illo sponsionẽ feci.
facta sponsione: ad udicẽ adduri. adductũ:
pͥmo cetu clamnaui. damnatũ: ex uoluntate
dimisi. Antitheta. que latine contraposita
appellant᷑. que dũ ex aduerso ponanf. sin¬
tentie pulchritudinẽ faciunt.⁊ in ornam̃¬
to locutionis decentissima gxistunt. ut cice
ro. Ex hac parte pudor pugnat. illinc petu¬

Expanded text:
do servatur; ut est illud Aphricani. Ex innocendo servatur; ut est illud Aphricani. Ex innocentia nascitur dignitas, ex dignitex honore imperium, ex imperio libertas'. Hanc figuram nonnulli catenam appellant, propter quod aliud in alio quasi nectitur nomine, atque ita res plures in geminatione verborum trahuntur. Fit autem hoc schema non solum in singulis verbis, sed etiam in contexione verborum, ut apud Gracchum: 'pueritia tua adulescentiae tuae inhonestamentum fuit, adulescentia senectuti dedecoramentum, senectus reipublicae flagitium'. Sic et apud Scipionem: 'vi atque ingratis coactus cum illo sponsionem feci, facta sponsione ad iudicem adduxi, adductum primo coetu damnavi, damnatum ex voluntate dimisi'. Antitheta, quae Latine contraposita appellantur: quae, dum ex adverso ponuntur, sententiae pulchritudinem faciunt, et in ornamento locutionis decentissima existunt, ut CiceroCatil. 2, 25: 'ex hac parte pudor pugnat, illinc petu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ entasis. que plus quiddam ꝙͣ dixerit
funem. Cum enim dicit lapsi. altitudinẽ
imaginis suggerit. Huic contraria uirtꝰ
ẽ uerbis minuere que natura sua mag¬
na sunt: De figuris uerboꝵ ⁊ sentũtiaꝵ.
ugetur ⁊ ornat᷑ oratio. xxi.¬
etiam figuris uerboꝵ ⁊ sententiaꝵ.
slam qr directa ⁊ ꝑpetua oratio fatigati¬
onem atq fastidium tam dicendi quã
aucliendi creat. flectenda ẽ.⁊ in uarias uer¬
sancda formas. ut ⁊ dicentem reficiat. ⁊ or¬
natior fiat. ⁊ iudicem diuerso uultu ha¬
bituq deflectat. E quib plurime suꝑus
a donato in his scematib artis gramatice
annotate st̃. Unde tm̃ illa hic int̾poni o¬
portuit. que in poemate aut nunꝙͣ aut
difficult̃ fiunt. in oratione aũ libere. Item¬
anadyplosis ẽ. congeminatio uerboꝵ. ut¬
iuuit. Cłymax ẽ. gradatio. cũ ab eo uerbo
quo sensus suꝑior terminat᷑ inferior inci¬
pit. ac de hinc quasi ꝑ gradus dicendi or¬

Expanded text:
tum† Emphasis, quae plus quiddam quam dixerit tum† Emphasis, quae plus quiddam quam dixerit funem. Cum enim dicit lapsi, altitudinis imaginem suggerit. Huic contraria virtus est, verbis minuere quae natura sua magna sunt. De figuris verborum et sententiarum . Augetur et ornatur oratio etiam figuris verborum ac sententiarum. Nam quia directa et perpetua oratio fatigationem atque fastidium tam dicendi quam audiendi creat, flectenda est et in alias versanda formas, ut et dicentem reficiat, et ornatior fiat, et iudicem diverso vultu audituque deflectat. E quibus plurimae superius a Donato in schematibus artis Grammaticae adnotatae sunt. Unde tantum illa hic interponi oportuit, quae in poemate aut numquam aut difficulter fiunt, in oratione autem libere. Anadiplosis est congeminatio verboruvivit. Climax est gradatio, cum ab eo verbo quo sensus superior terminatur, inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus, dicendi or
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa uerba ponant᷑ que greci acirologiam
uocant. Amancla ẽ gͦ ꝓpͥetas. sic tñ ut aliq̃n
ꝓpt̃ humilitatẽ sordidi aut spurci uocabu¬
li. translatis nõib sit utendũ. Non tam̃
longe accitis. s ut ueris proxuna ⁊ cognata
uideant᷑. Fugienda etiã yꝑbata longiora.
que tieri sine aliorũ sensuum confusione
ñ posst̃. Ambiguitas quoq ⁊ uitiũ illud ca¬
uendũ. cũ quidam iactatione eloquentie
ducti. qd̾ uno aut duob uerbis significare
poterant interpositis inanib uocib longa
⁊ circũflexa ambage concludunt. Qd̃ uitiũ
perissologian uocatur. sui contrariũ crimi¬
uitium ẽ ob breuitatis studium etiam
necessaria uerba furari. fugienda sunt
quoq sic̃ in litteris ⁊ uerbis. ata ⁊ in senten¬
tus uitia que int̾ prima graminaticorũ
studia cognoscuntur. Sunt aũ cacenfaton.
cantologia. ellenisis. acirologia. Macrologia.
perissologia. pleonasmos. ⁊ his similia. At
contra orationem extollit ⁊ erornat mergia

Expanded text:
rba ponantur, quae Graeci Acyrologian vocant. Amanda est ergo proprietas, sic tamen ut aliquando propter humilitatem sordidi aut spurci vocabuli translatis nominibus sit utendum, non tamen longe accitis, sed ut veris proxima et cognata videantur. Fugienda etiam Hyperbata longiora, quae fieri sine aliorum sensuum confusione non possunt. Ambiguitas quoque et vitium illud cavendum, cum quidam iactatione eloquentiae ducti, quod uno aut duobus verbis significare poterant, interpositis inanibus vocibus longa et circumflexa ambage concludunt: quod vitium Perissologian vocatur. Cui contrarium crimivitium est et brevitatis studio etiam necessaria verba furari. Fugienda sunt quoque, sicut in litteris et verbis, ita et in sententiis vitia, quae inter prima Grammaticorum studia cognoscuntur. Sunt autem Cacemphaton, Tautologia, Ellipsis, Acyrologia, Macrologia, Perissologia, Pleonasmos et his similia. At contra orationem extollit et exornat †energia
Abbreviated transcription (Latin):
iubebat᷑. qd̾ intͣ eccłiam om̃is legis mysteria.
⁊ hẏstorie locũ habeat. ⁊ mysticũ sensũ re¬
cipiat. ⁊ infirmationẽ eoꝵ contineat. In
parabolis enĩ ⁊ enigiatib scripta ĩ lex
cas ⁊ positiones. hinc ẽ qd̾ iudeis obtecta
⁊ clausa st̃ omĩa. Qui nisi crediderint. ad
eoꝵ intelligentiam ꝑuenire ñ possunt:¬

Expanded text:
teria, et historia locum habeat, et mysticum sensum recipiat, et informationem morum contineat. In parabolis enim et aenigmatibus scripta est lex, propositiones. Hinc est quod Judaeis obtecta et clausa sunt omnia; qui nisi crediderint, ad eorum intelligentiam pervenire non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
mea que mͥ uita mea multo ẽ carior loque¬
retur dicens. ⁊ cet̾a. Parantisis ẽ. cũ quasi
deponimꝰ aliquid imꝑfectũ apud memori¬
am iudicũ. repetituros nos dicentes cũ op¬
portunũ fuerit. Pcusis ẽ soliloquiũ. cũ ad
interrogata ipsi nobis respondemꝰ. Sinero¬
sis ẽ. cũ differimꝰ aliquid. petentes ut aliud
interim nos ꝑmittant dicere. Sic qͦq ꝑ salo
monem sapientia dicit. Scribe legem dupli¬
cit̃ ÷ triplicit̾ in corde tuo. Duplicit enĩ senti¬
tur lex. ut pͥmũ scd̾m historiã. deinde scdm
sacramentorũ intelligentiã sentiat᷑. Triplicit̃
aũ scribit᷑. dũ ñ solũ historialit̃ uł mistice:

Expanded text:
mea, quae mihi vita mea multo est carior,' loquemea, quae mihi vita mea multo est carior,' loqueretur dicens, et cetera. Parathesis est, cum quasi deponimus aliquid inperfectum apud memoriam iudicum, repetituros nos dicentes, cum oportunum fuerit. Peusis, id est soliloquium, cum ad interrogata ipsi nobis respondemus. Synaeresis est, cum differimus aliquid, petentes ut aliud interim nos permittant dicere. § 22 monem dicit: Scribe legem dupliciter, et tripliciter in corde tuo. Dupliciter enim sentitur lex, ut prius secundum historiam, 103 deinde secundum sacramentorum intelligentiam sentiatur. Tripliciter autem scribit
Abbreviated transcription (Latin):
Litrismos. cũ pluris sensus breuit expeditoᷤ
in unũ locũ coaceruat. ⁊ cũ quadã festina¬
tione decurrit. ut cicero. rem publicã quiri¬
tes. uitã q omĩum ur̃oꝵ bona. fortunas. con¬
mulationem diuertum quam dicit intelligi
cupit. Fit aũ aut cũ lauclamꝰ eũ quẽ uitupe¬
rare uolumꝰ. aut uituperamꝰ quẽ laudare
uolumꝰ. Utriusq exemplũ erit sicdicas ama
torem rei publice catilinam. hostẽ rei pu¬
blice scipionem. Biasismos. ea que magna
st̃ uerbis minuit. aut minima extollit.
Tfon ẽ. quotiens in eodẽ sensu diutiuᷤᷤ un¬
moramur. cui tandẽ pepercit. cuiꝰ amicicie
fidẽ custodiuit. cui bono inimicus ñ fuit
quando ñ aut accusauit aliquẽ. aut uerbera¬
uit. aut prodidit: Epangelia ẽ. promissio.
qua iudicẽ attentũ facimus. pollicentes nos
aligua magna aut mumma dicturos. Proso¬
popeia ẽ. cũ animaliũ ⁊ ꝑsona ⁊ sermo fin¬
gitur. Cicero in catilina. Etenĩ sime cũ patͥa

Expanded text:
smus, cum plures sensus breviter expeditos in unum locum coacervat, et cum quadam festinatione decurrit, ut Cicero: Rempublicam, Quirites, vitamque omnium vestrum, bona, fortunas, conmulationem diversum quam dicit intelligi cupit. Fit autem, aut cum laudamus eum quem vituperare volumus, aut vituperamus quem laudare volumus. Utriusque exemtorem reipublicae Catilinam, hostem reipublicae Scipionem. Diasyrmos ea, quae magna sunt, verbis minuit, aut minima extollit. † Efon† est, quotiens in eodem sensu diutius immoramur: 'Cui tandem pepercit? cuius amicitiae fidem custodivit? cui bono inimicus non fuit? quando non aut accusavit aliquem, aut verberavit, aut prodidit? Epangelia est promissio, qua iudicem adtentum facimus, pollicentes nos aliqua magna aut minima dicturos. Prosopopoeia est, cum inanimalium et persona et sermo fingitur. Cicero in Catilina1, 27: 'etenim si mecum patria
Abbreviated transcription (Latin):
aũ ⁊ perspicue loquendũ. Latine autẽ
lo quitur. qui uerba rerũ uera ⁊ natura¬
lia per sequitur. nec a sermone. atq cultu
p̃sentis temporis discrepat. huric ñ sit sa¬
tis uidere qd dicat. nisi id quoq aꝑte ⁊
suauit dicere. ne id quidem tm̃. nisi qd̃
dicat ⁊ facerez. De trimodo Genere lo
suminissa leniter. incitata grauiter.
inflexa moderate. Hoc ẽ enĩ illud trimo¬
dum genus dicendi. humile. medium.
grandiloquũ. Cum enĩ magna dicimus
grandit̾ proferenda st̃. cũ
ua dicimus. subtilit̃. cum medio¬
cria. temperate. Nlam in paruis causis ni¬
chil grande. nichil sullime dicendum est.
s lem ac pedestri more loquendũ. In cau¬
sis aũ maiorib ubi de d̃o uł hõium salute
referimꝰ. plus magnificentie ⁊ fulgoris est.
exhibendũ. In temperatis uͦ causis uͥ nichil
agit᷑ ut agat s tantũmͦ ut delectet᷑ auditor.
int̃ utrumq moderate dicendum ẽ. S ⁊

Expanded text:
autem et perspicue loquendum. Latine autem autem et perspicue loquendum. Latine autem loquitur, qui verba rerum vera et naturalia persequitur, nec a sermone atque cultu praesentis temporis discrepat. Huic non sit satis videre quid dicat, nisi id quoque aperte et suaviter dicere; ne id quidem tantum, nisi id quod dicat et facere. De trimodo dicendi genere . summissa leniter, incitata graviter, inflexa moderate. Hoc est enim illud trimodum genus dicendi: humile, medium, grandiloquum. Cum enim magna dicimus, granditer proferenda sunt; cum parva dicimus, subtiliter; cum mediocria, temperate. Nam in parvis causis nihil grande, nihil sublime dicendum est, sed leni ac pedestri more loquendum. In causis autem maioribus, ubi de Deo vel hominum salute referimus, plus magnificentiae et fulgoris est exhibendum. In temperatis vero causis, ubi nihil agitur ut agat, sed tantummodo ut delectetur auditor, inter ut
Abbreviated transcription (Latin):
fiti ⁊ rustici ⁊ phylosofi diuersa oratio dicenda
est. Alit̃ enĩ loquit᷑ gaudio affectꝰ. alit̃ uulnera¬
tus. in quo genere dictionis illa st̃ maxime co¬
gitanda. quis loquat᷑ ⁊ apud quẽ. ⁊ de quo. ⁊
ubi. ⁊ quo tẽpore. quid egerit. quid acturus
sit. aut quid pati possit. si hec consulta ne¬
tum alterũ. alterũ intinitũ. finitũ ypo¬
thesis grece. latine causa dr᷑. ubi cũ certa ꝑso¬
na controuersia ẽ. Infinitũ qd̾ grete thesis.
latine ꝓpositũ noĩat᷑. hoc ꝑsonam ñ habet
certam. nec inest aliqua certa circunstan¬
tia. id ẽ. nec locus. nec tempus. In causa uͦ
certa om̃ia sc̃. unde quasi pars cause ẽ ꝓposi¬
tum. De elocutione
am uͦ in elocutionib illud uti oportebit.
ut res. locus. tẽpus. ꝑsona audientis efflagi¬
tat. ne ꝓphana religiosis. ne inuerecunda
castis. ne leuia grauib. ne lasciua seriis.
ne ridicula tristib. misceantur. Latine

Expanded text:
rustici et philosophi diversa oratio dirustici et philosophi diversa oratio diest. Aliter enim loquitur gaudio affectus, aliter vulneratus. In quo genere dictionis illa sunt maxime cogitanda, quis loquatur et apud quem, de quo et ubi et quo tempore: quid egerit, quid acturus sit, aut quid pati possit, si haec consulta netum, alterum infinitum. Finitum ὑπόθεσις Graece, Latine causa dicitur, ubi cum certa persona controversia est. Infinitum, quod Graece θέσις, Latine propositum nominatur. Hoc personam non habet certam, nec inest in aliqua certa circumstantia, id est, nec locus, nec tempus. In causa vero certa omnia sunt, unde quasi pars causae est propositum. De elocutione am vero in elocutionibus illud uti oportebit, ut res, locus, tempus, persona audientis efflagitat, ne profana religiosis, ne inverecunda castis, ne levia gravibus, ne lasciva seriis, ne ridicula tristibus misceantur. Latine
Abbreviated transcription (Latin):
guificare uoluerint qui ista ficerunt. H̃t¬
scillam non marinam s maritimam fe¬
minam. nec succinctam canib s rapacẽ
aliquã ⁊ inhospitalem uenientib extitisse.¬
cũ in animaliũ ꝑsona ⁊ sermo fingit᷑.¬
Cicero in catilina. Etenim si me cũ patria
mea que mͥ uita multo ẽ carior loqueret᷑
dicens. ⁊ cetera. Sic ⁊ montes ⁊ flumina uł
arbores loquentes inducimꝰ. ꝑsonã impo¬
nentes rei que ñ habet naturã loquendi.
qd̃ ⁊ tragedis usitatũ ẽ.⁊ in orationibus
frequentissime inuenit᷑: De ethopeia .xiiii.¬
thopeian uͦ illam uocamꝰ. in qua
hõis ꝑsonã fingimꝰ ꝓ exprimendis
af¬
fectib etatis. studii. fortune. le¬
sexus. meroris. audacie. Nlam
cũ pirate ꝑsona suscipit᷑. audax. abrupta.
temeraria erit oratio. Cũ femune sermo simu¬
lat᷑. sexui debet conuenire oratio. Iam uͦ ado¬
lescentis ⁊ senis ⁊ militis. ⁊ imperatoris. ⁊ para¬

Expanded text:
gnificare voluerint qui ista finxerunt, gnificare voluerint qui ista finxerunt, Scillam non marinam, sed maritimam feminam; nec succinctam canibus, sed rapacem aliquam et inhospitalem venientibus extitiscum in animalibus et persona et sermo fingitmecum patria mea, quae mihi vita mea multo est carior, loqueretur, dicens,' et cetera. Sic et montes et flumina vel arbores loquentes inducimus, personam inponentes rei quae non habet naturam loquendi; quod et tragoedis usitatum et in orationibus frequentissime invenitur. § 14 De Ethopoeia. Evero illam vocamus, in qua hominis personam fingimus, pro exprimendis affectibus etatis, studii, fortune, seletitie, meroris, audacie. Nam cum pirate persona suscipitur, audax, abrupta, temeraria erit oratio: cum femine sermo simulatur, sexui convenire debet oratio. Iam vero adolescentis et senis, militis et imperatoris;
Abbreviated transcription (Latin):
in dictis. ut siquis indecora ⁊ ñ respondentia
auctoritati dixisse dicat᷑. Uelut si aliquis in¬
famet catonẽ illũ censorium. uuentutem¬
illã ad nequitiã ⁊ luxuriã cohortatũ. Infacti.
ut siqͥs abhorrens aliquid a scĩmonia ⁊ noĩe
suo fecisse dicat᷑. ut ẽ. fabula de adulterio
martis ⁊ ueneris. Mendaciũ tres ht̃ species.
incredibile qd̾ factũ ñ esse credat᷑. ut adoles¬
centẽ qui de siculo litore ingredientes affricã
classes uideret. Impossibile ẽ. ut clodius insi¬
dias miloni fecerit. ⁊ idem occisus sit a milone.
Contrariũ ẽ. nam si insidias fecit. occidit. Oc¬
cisus ẽ. ñ fecit insicdias. Hec distributio in con¬
trariũ reformata: catascheue ꝓderit. Oporte¬
bit t̃n principia sic ordinari. ut aut creden¬
dum esse ueterũ auctoritati. aut fabulis fidẽ
ñ habendã esse dicamꝰ. Et ad iel postremum
in anascheua requiramꝰ. ne quid aliud si¬

Expanded text:
In dictis, ut si quis indecora et non respondentia In dictis, ut si quis indecora et non respondentia auctoritati dixisse dicatur, velut si aliquis infamet Catonem illum Censorium juventutem ad nequitiam et luxuriam cohortatum. 4. 87 In factis, ut si quis abhorrens aliquid a sanctimonia et nomine suo fecisse dicatur, ut est fabula de adulterio Martis et Veneris. Mendacium autem tres habet species: incredibile, quod factum non esse credatur, ut adolescentem de Siculo littore egredientes Africa classes videre. 5. Impossibile est: « ut Clodius insidias Miloni fecerit, et idem occisus sit a Milone. » Contrarium est: « Nam si insidias fecit, occidit. Occisus est, non fecit insidias. » Haec distributio in contrarium reformata catascevae proderit. Oportebit tamen principia sic ordinare, ut aut credendum esse veterum auctoritati, aut fabulis fidem non habendam esse dicamus. 6. Et ad id postremum in anasceve recurramus, ne quid aliud si
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas odiũ parit. Huic si ꝑsona fuerit
adiecta: crian erit. ita. Offendit achilles a¬
gamemnonẽ uera dicendo. Metrofanes ꝓ¬
meruit grãm mitridatis obsequendo.
atur fit crian. si detrahat᷑. fit sententia:.
De catascheua. &t auascheua.x.ii.¬
atascheua ẽ confirmatio ꝓposite rei. a¬
nascheua aũ contraria superiori ẽ. Re¬
uincit emm ñ faisse aut ñ esse. qd̾ natũ aut
factũ aut dictũ esse ꝓponit᷑. Ut siquis chime¬
ram neget fuisse. aut fuisse contirmet. Int̃
hanc ⁊ thesin hoc int̾est. qd̾ thesis quãuis ⁊
ipsa habeat disputationẽ in utranq partem.
m̃ incerte rei quasi quedam deliberatio uł
coartatio ẽ. Catascheue aũ ⁊ anascheue in
his reb que ueri similis ñ st̃. s ꝓ ueris ꝓpo¬
nunt᷑. plerumq uersant᷑. Anascheue pͥma
diuisio ẽ. inconueniens ⁊ mendatium. In con¬
uenientis sp̃es st̃. qd̾ inhonestũ. ⁊ qd̾ inutile. Itẽ
inhonestũ tractat᷑. aut in dictis aut in factis.

Expanded text:
onale. Huic si persona fuerit adiuncta, crian erit, ita: ‘offendit Achilles Agamennonem vera dicendo’, ‘Metrofanes promeruit gratiam Metridatis obsequendo’.rsona adiciatur, fit crian, si detrahatur, fit senDe Catasceua et Anasceua . Catasceua est confirmatio propositae rei. Anasceua autem contraria superiori est. Revincit enim non fuisse, aut non esse, quod natum, aut factum, aut dictum esse proponitram neget fuisse, aut fuisse confirmet. Inter haec et thesin hoc interesse, quod thesis, quamvis et ipsa habeat disputationem in utramque partem, tamen incertae rei quasi quaedam deliberatio vel cohortatio est. Catasceua autem et anasceua in his rebus, quae verisimiles non sunt, sed pro veris Anascevae prima divisio est, in inconveniens, et mendacium. Inconvenientis species sunt: quod inhonestum est et quod inutile. Item inhonestum tractatur, aut in dictis, aut in factis.
Abbreviated transcription (Latin):
nerib phylosophie. etiã elogua diuina coz¬
sistunt. slam aut ex natura disputari so¬
lent ut in genesi ⁊ in ecclesiasten. aut de
morib ut in prouerbiis ⁊ in om̃ib sparsim
libris. aut de logica. ꝓ qua nr̃i theologyã
sibi usim̾iuuut. ut in cantica canticorum. ⁊
euangeliis. Itẽ aliqui doctorũ phylosophiã

Expanded text:
neribus Philosophiae etiam eloquia divina conneribus Philosophiae etiam eloquia divina consistunt. Nam aut de natura disputare solent, ut in Genesi et in Ecclesiaste: aut de moribus, ut in Proverbiis et in omnibus sparsim libris: aut de Logica, pro qua nostri Theoreticam sibi vindicant, ut in Cantico canticorum, et Evangeliis. Item aliqui docto
Abbreviated transcription (Latin):
ratione suspexit. quã postmodũ plato
in guatuor diffinitiones distribuit. id ẽ
arithineticã. geometricã. musicã. astrono¬
miam. Ethicam socrates pͥmꝰ ad corrigen
dos componendos q mores instituit. atq
om̃e stuctiũ ciꝰ ad bene unuendi difputatis¬
nem perduxit. diuidens eam in quatuor
uirtutes anime. id ẽ prudentiã. iusticiam.
fortitudinẽ. temperantiã. Prudentia est
in reb. qua discernunt᷑ a bonis mala. for¬
titudo. qua aduersa eguanimit̃ toleran¬
tur. Temperantia. qua libido concupiscen
tiaq rerũ frenatur. Iusticia. qua recte ui¬
dicando sua cuiq distribuunt᷑. Logicam
quȩ rationalis uocat᷑ plato subiunrit.
per ¶ discussis rerũ morũ ꝙ causis. im caꝵx
rationabilit̾ ꝑscrutatꝰ ẽ. diuidens eã in dia
lecticã ⁊ rethoricã. Dicta aũ logica. id ẽ ratio¬
nalis. Logos enĩ apud grecos ⁊ sermonem
significat ⁊ rationẽ. In his quippe trib ge¬

Expanded text:
ratione suspexit. Quam postmodum Plato ratione suspexit. Quam postmodum Plato in quatuor diffinitiones distribuit; id est arithmeticam, geometriam, musicam, astronomiam. dos componendosque mores instituit, atque omne studium ejus ad bene vivendi disputationem perduxit, dividens eam in quatuor virtutes animae, id est, prudentiam, justitiam, fortitudinem et temperantiam. 6. Prudentia est in rebus, qua discernuntur a bonis mala. Fortitudo, qua adversa aequanimiter tolerantur. Tempetiaque rerum frenatur. Iustitia, qua recte iudicando sua cuique distribuunt. Logicam, quae rationalis vocatur, Plato subiunxit, per quam, discussis rerum morumque causis, vim earum rationabiliter perscrutatus est, dividens eam in Dia. Dicta autem Logica, id est rationalis. Λόγος enim apud Graecos et sermonem significat et rationem. In his quippe tribus ge
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ om̃is t̾ra. Itẽ luna globosa sit an conca¬
ua. ⁊ stelle utruinne adhereant celo. an per
acrẽ libero cursu ferant᷑. Celũ ipsũ qua
magnitudine. qua materia constet. utrum
quietũ sit ⁊ immobile. an incredibili celeri¬
tate uoluat᷑. quanta sit crassitudo t̃re. aut
quib fundamentis librata ⁊ suspensa per¬
interp̃tatũ. amorẽ sapientie ꝓfitet᷑ Nlã g̃ti
Phylosophie sp̃es triꝑtita ẽ. una naturalis.
que grece phisica appellat᷑. in qua de nat᷑e
inquisitione disserit᷑. Aitera moralis. que
grece ethica dr᷑ in qua de morib agitur.
Tercia rationalis que greco uocabulo loyca
appellat᷑. in qua disputatur quemadmodũ
in rerũ causis uł uite morib ueritas ip̃a
querat᷑. In physica gͥ causa querendi. in
ethica ordo uiuendi. in logyca rõ intelli¬
gendi uersat᷑. Physicã apud grecos pͥmꝰ
sas. atq ium rerũ naturaliũ contemplata

Expanded text:
quam omnis terra: item luna globosa sit an concaquam omnis terra: item luna globosa sit an concava, et stellae utrumne adhaereant caelo, an per aerem libero cursu ferantur: caelum ipsum qua magnitudine, qua materia constat: utrum quietum sit et inmobile, an incredibili celeritate volvatur: quanta sit terrae crassitudo, aut quibus fundamentis librata et suspensa perinterpretatum amorem sapientiae profitetur. Nam Graeci Philosophiae species tripertita est: una naturalis, quae Graece Physica appellatur, in qua de naturae inquisitione disseritur: altera moralis, quae Graece Ethica dicitur, in qua de moribus agitur: tertia rationalis, quae Graeco vocabulo Logica appellatur, in qua disputatur quemadmodum in rerum causis vel vitae moribus veritas ipsa quaeratur. In Physica igitur causa quaerendi, in Ethica ordo vivendi, in Logica ratio intellegendi versatur. Physicam apud Graecos primus sas, atque vim rerum naturalium, contemplata
Abbreviated transcription (Latin):
ialecticã uͦ ⁊ rethoricã uarro in nouẽ
disciplinaꝵ libris tali similitudine
definiuit. Dialectica ⁊ rethorica ẽ. qd̾ in manu
hõĩs pugnus astrictꝰ ⁊ palma distensa. Illa
uerba contrahens. ista distendens. Dialectica
siquidẽ ad disserendas res acutior. rethorica
ad illa que nitit᷑ docenda facundior. Illa
ad scolas ĩmnunꝙͣ uenit. ista ugit̃ ꝓcedit
in forũ. Illa requirit rarissimos studiosos.
hec aũ frequent̃ ⁊ ppłos. Solent aũ phylo¬
sophi antequã ad ysagogen ueniant expo¬
nencdã. diffinitionẽ phylosophie ostendere.
quo facilius ea que ad eã ꝑtinent demon¬
strent᷑:. De diffinitione philosophie.
humanarũ diuinarũq cognitio. cũ
studio bene uiuendi comuncta. Hec duab
ex reb constare uidet᷑. scientia ⁊ opinatiõe.
Scientia ẽ cũ res aliqua certa ratione ꝑcipit᷑.
Opinatio aũ. cũ adhuc incerta res latet.¬
⁊ nulla ratione firma uidet᷑. utputa sol
utrunine tantꝰ quantꝰ uidet᷑. an maior sit

Expanded text:
ialecticam uero et rethoricam Varro in nouem Disciplinarum libris tali similitudine definiuit: 'Dialectica et rethorica est quod in manu hominis pugnus astrictus verba contrahens, ista distendens'. Dialectica siquidem ad disserendas res acutior: Rhetorica ad illa quae nititur docenda facundior. Illa ad scholas nonnumquam venit: ista iugiter procedit in forum. Illa requirit rarissimos studiosos: haec frequenter et populos. Solent autem Philosophi antequam ad isagogen veniant exponendam, definitionem Philosophiae ostendere, quo facilius ea, quae ad eam pertinent, demonstrentur. § 24 De definitione Philosophiae. humanarum divinarumque cognitio cum studio bene vivendi coniuncta. Haec duabus ex rebus constare videtur, scientia et opinatione. Scientia est, cum res aliqua certa ratione percipitur; opinatio autem, cum adhuc incerta res latet et nulla ratione firma videtur, utputa sol utrumne tantus quantus videtur, an maior sit
Abbreviated transcription (Latin):
reterea purũ ⁊ honestũ oratoris eloqͥũ
carere debet omĩb uitiis. tam in litt̾is
qͣm in uerbis. qͣm etiam in sententiis. In lit¬
teris. ut iunctura apta ⁊ conueniens sit. ⁊
sit obseruandũ. ne precedentis uerbi extre¬
ma uocalis. in eanciem uocalẽ pͥmã incidat
uerbi sequentis. ut femine egyptie. Que
structura melior fit si consonantes uocalib
applicent᷑. Trium quoq consonantiũ que
in se incidentes stridere ⁊ quasi rixari uiden¬
tur. uitanda iunctura ẽ. id ẽ .r.s.x. ut ars stu¬
diorũ. rex xerses. error romuli. fugiencla est
⁊ consonans.m. illisa uocalib. ut uerũ enĩ.

Expanded text:
Praeterea purum et honestum oratoris eloquium Praeterea purum et honestum oratoris eloquium carere debet omnibus vitiis, tam in litteris quam in verbis, quam etiam in sententiis. 2. In litteris, ut junctura apta et conveniens sit, et sic observandum, ne praecedentis verbi extrema vocalis in eamdem vocalem primam incidat verbi sequentis, ut feminae Aegyptiae; quae structura melior fit, si consonantes vocalibus applicantur; triumque consonantium, quae in se incidentes stridere et quasi rixari videntur, vitanda junctura est, id est, r, s, x, ut: Ars studiorum, Rex Xerxes, 91 Error Romuli. Fugienda est et consonans m, illisa vocalibus: ut, verum enim.
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ granlit̃ docere debet. s sũmisse cũ
docet. temꝑate cũ aliquid laudat uł uitu¬
ꝑat. gͣndit̃ cũ ad conuersionem auersos a¬
nimos ꝓuocat. utenda tñ uerba in sũmis¬
so genere sufficientia. in temꝑato splenden¬
tia. in grandi uehementia ÷. De colon. &¬
omponit᷑ aũ inseruit᷑ q omĩs oratio.
uerbis. comina. ⁊ colon. ⁊ ꝑiodon. Com
ma particula ẽ sententie. Colon: membrũ.
ꝑiodus: ambitꝰ uł cirtũitꝰ. fit autẽ ex coniun¬
ctione uerborũ comina. Ex commate: colon.
Ex colon: ꝑiodus. Comma ẽ iuncture finitio.
sequit᷑ ⁊ aliud comina. ne turpe sit ꝓ fortis¬
simo uiro dicere. Et fc̃m ẽ colon. id ẽ mem¬
brum qd intellectũ sensui p̃stat. S adhuc
pendet oratio. Sicq deinde ex plurib mẽ¬
bris fit ꝑiodus. id ẽ excrema sententie clau¬
sula. Ita ueterem iudicioꝵ morem requirt̃.¬
ꝑiodus aũ longior esse ñ debet qͣm ut uno
uerboꝵ. & sententiarue cauendis .xix

Expanded text:
debet, sed summisse, cum docet; temperate, cum aliquid laudat vel vituperat; granditer, cum ad conversionem aversos animos provocat. Utenda tamen verba in summisso genere sufficientia, in temperato splendentia, in grandi vehementia. De colo, onponitur autem instruiturque omnis oratio verbis, comma et coloma particula est sententiae. Colon membrum. Periodos ambitus vel circuitus. Fit autem ex coniunctione verborum comma, ex commate colon, ex colo periodos. Comma est iuncturae finitio, sequitur et aliud comma: 'ne turpe sit pro fortissimo viro dicere,' et factum est colon, id est membrum, quod intellectum sensui praestat; sed adhuc pendet oratio, sicque deinde ex pluribus membris fit periodos, id est extrema sententiae clausula: 'ita veterem iudicioPeriodus autem longior esse non debet, quam ut uno verborum, et sententiarum cavendis. 1.
Abbreviated transcription (Latin):
stituta est. siue int̾ pliylosofos. siue int̃ re¬
thores. siue int̾ sermocinantes. Propositio
inductionis ẽ. que similitudines concedende
rei necessario unius inducit aut plurium.
Illatio inductionis ẽ. que ⁊ assumptio drͣ
que rem de qua contendit᷑ ⁊ cuiꝰ causa si¬
militudines habite st̃ introducit. Conclu
lio inductionis ẽ. que aut concessionẽ illati¬
onis confirmat. aut qͥd ex ea conficiatur
ueclarat. Ratiocinatio ẽ. oratio qua id de qͦ ẽ
questio comprobat᷑. Entymema gͥ latine
interp̃tat᷑ mentis conceptio. Quẽ in ꝑfectũ
sillogisiũ solent artigraphi nuncupare. Nã
in duab partib eiꝰ arguinenti forma consistit.
quando id qd̃ ad fidem ꝑtinet faciendã unt᷑
fillogisinoꝵ lege p̃terita. ut.ẽ. illud. Si tẽpestaᷤᷤ

Expanded text:
stituta est, sive inter philosophos, sive inter rhestituta est, sive inter philosophos, sive inter rhetores, sive inter sermocinantes. Propositio inductionis est, quae similitudines concedendae rei necessario unius inducit aut plurium. Inlatio inductionis est, quae et adsumptio dicitur, quae rem, de qua contenditur, et cuius causa similitudines habitae sunt, intrsio inductionis est quae aut concessionem illationis 83 confirmat, aut quid ex ea conficiatur declarat. Ratiocinatio est oratio qua id de quo est quaestio comprobatur. 7. Euthymema igitur Latine interpretatur mentis conceptio, quem imperfectum syllogismum solent artigraphi nuncupare. Nam in duabus partibus ejus argumenti forma consistit, quando eo quod ad fidem pertinet faciendam utitur, syllogismorum lege praeterita, ut est illud: Si
Abbreviated transcription (Latin):
negociis causa cernit᷑ implicata:
illogismꝰ grece. latine argum̃tatio
argutȩ mentis oratio. qua inuentũ proba¬
clulio. aut ex ambigentis incerto. aut ex
fiducia comprobantis. Constat enim trib
partib ꝓpositione. assumptione. conclusiõe.
Propositione: utputa qł bonũ ẽ. turpem
usum habere ñ potest. Consensit audiens.
Assumpsit ille. Pecunia turpem usũ ht̃.
Concludit᷑ Ergo pecunia bonũ ñ ẽ. Sillogis¬
mus aũ: ñ solũ rethiores si maxime dialectici
utunt᷑. licet apłi sepe ꝓponat. assumat. con¬
firmet atq concludit. Que ut diximꝰ ꝓpͥe ar¬
tis cdialectice ⁊ rethorice sunt. Sillogismorũ
apud rethores pͥncipalia genera duo sunt. In¬
ductio. ⁊ ratiocinatio. Inductionis membra
st̃ tria. Pma: ꝓpositio. sccła. illatio. que ⁊ as¬
sumptio dr᷑. tercia: conclusio. Inductio ẽ. q̃
reb ñ dubiis captat assensionem. ciꝰ cui in¬

Expanded text:
negotiis causa cernitur inplicata. § 9 negotiis causa cernitur inplicata. § 9 yllogismus Graece, Latine argumentatioa est, quasi argutae mentis oratio, qua inventum probatrema conclusio aut ex ambigentis incerto, aut ex fiducia conprobantis. Constat enim tribus partibus: propositione, adsumptione, conclusione. Propositione, ut puta, quod bonum est, turpem usum habere non potest'. Consensit audiens; adsumpsit ille 'pecunia turpem usum habet'. Concluditur, 'ergo pecunia bonum non est'. Syllogismis autem non solum rhetores, sed maxime dialectici utuntur, licet Apostolus saepe proponat, adsumat, confirmet atque concludat: quae, ut diximus, propriae artis Dialecticae et Rhetoricae sunt. Syllogismorum apud rhetores principalia genera duo sunt: inductio et ratiocinatio. Inductionis membra sunt tria: prima propositio, secunda inlatio, quae et adsumptio dicitur, tertia conclusio. Inductio est, quae rebus non dubiis captat adsensionem eius, cum in
Abbreviated transcription (Latin):
ftoreium. narratio. argumentatio. conclu¬
sio. harum pͥma: auditoris animũ prouo¬
cat. Scda: res gestas explicat. Tertia: fidem
assertionib facit. Quarta: finẽ totius orati¬
onis complectit. Inchoandũ ẽ itaq talit ut
beniuolũ. docilem. uł attentũ auditorem
faciamꝰ b̾emuolũ p̾cando. docilem instru¬
endo. attentũ extitando. Narrandũ ẽ ita.
nt breuĩt atq aꝑte loquam᷑. Argumentũ
ẽ ita. ut pͥmũ nr̃a firmemꝰ. dehinc aduer¬
sa confringamꝰ. Concludendũ ita. ut concite
honestũ. admirabile. humile. anceps.
obscurũ. Honestũ cause genus ĩ. cui statim
sine oratione nr̃a fauet animꝰ auditoris. Ad¬
mirabile: eo qd̾ alienatꝰ est animꝰ eorũ qͥ
audituri sunt. Humile ẽ. qd̃ negligit᷑ ab
auditore. Anceps ẽ in quo aut iudicatio
dubia ẽ. aut causa honestatis ⁊ turpitudi¬
nis particeps. ut beniuolentiam pariat ce
offensam. Obscurũ. in quo aut tardi audi¬
tores sunt. aut difficiliorib ad cognoscendũ

Expanded text:
m, narratio, argumentatio, conclusio. Harum prima auditoris animum provocat, secunda res gestas explicat, tertia fidem assertionibus facit, quarta finem totius orationis complectitur. Inchoandum est itaque taliter, ut benevolum, docilem, vel attentum auditorem faciamus, benevolum predicando, docilem instruendo, attentum excitando. Narrandum est itaque, ut breviter atque aperte loquamur. Argumentandum est, ut primum nostra firmemus, dehinc adsa confringamus. Concludendum ita, ut concitemhonestum, admobscurum. Honestum causae genus est, cui statim sine oratione nostra favet animus auditoris. Admirabile, a quo est alienatus animus eorum, qui audituri sunt. Humile est, quod neclegitur ab auditore. Anceps est, in quo aut iudicatio dubia est, aut causa honestatis et turpitudinis particeps, ut benivolentiam pariat et offensam. Obscurum, in quo aut tardi auditores sunt, aut difficilioribus ad cognoscendum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpositionis siue assumptionis comuncta
probatione ⁊ conclutione. Quinq ꝑtitꝰ itaq¬
ẽ: qui constat ex membris quinq. id ẽ. pͥ
sumptione. quarta eiꝰ probatione. qͥnta
conclusione. Hunc cicero ita facit in arte
rethorica. Si deliberatio ⁊ demonstratio ge¬
nera st̃ causarũ. ñ posst̃ recte partes alicꝰ
generis causȩ putari. Eadem enĩ res alii ge¬
nus. alii pari esse potest. eidem genꝰ ⁊ pars
non potest. uł cetera quousq sillogismi
imperator edicit. constitutio uł edictũ uo¬
catur. Institutio eguitatis duplex ẽ. nunc in
legib. nunc in morib. Int legẽ aũ ⁊ mores
hoc interest. qd̾ lex scripta ẽ. Mos uͦ ẽ uetusta¬
te probata consuetudo. siue lex ñ scͥpta. Nã
lex a legendo uocata qr scripta ẽ. mos au̾ lon

Expanded text:
propositionis siue assumptionis coniuncta propositionis siue assumptionis coniuncta probatione, et conclusione. Quinquepertitus est itaque qui constat ex membris quinque, id est, sumptione, quarta ejus probatione, quinta conclusione. Hunc Cicero ita facit in Arte Rhetorica: Si deliberatio et demonstratio genera sunt causarum, non possunt recte partes alicujus generis causae putari; eadem enim res, alii genus, alii pars esse potest: eidem genus non potest, et caetera, quousque syllogismi imperator edicit, constitutio vel edictum vocatur. Institutio aequitatis duplex est, nunc in legibus, nunc in moribus. Inter legem autem et mores hoc interest, quod lex scripta est; mos vero est vetustate probata consuetudo, sive, lex non scripta; nam lex a legendo vocata, quia sc