comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mbar̃ cuirci dabit᷑ hic barbarismͦ scripto aut ꝓnun¬
qdestamantius. ꝯm̃o ergohoc uniciũ. Definiam illud
&uideam: postea quomo do carere debeamꝰ. Ftth.
pti ł cdi. sequit uocalis illud diłti hi sibilũ uestondũ :
Non debemus dicere ita quemadmodũs cribit᷑ titius
lueris dicereti ł di. uoliquema dmodũ scribitꝰ
se ꝓfene sed sibilo ꝓfest. sedita & p̃merede¬
bes uitan dumestit ut primas ł stauestat᷑
insibilum sedillud scire debes quia tunchoc fa¬
ceredebessi media sit: siccutem prima fue¬
illamuer qt in sibilum, Ec̃ dier hab& p̾se uoca¬
lem debemus dicere diess ñ dm̃r. Ad deilipar¬
temporem ut istam inediam facis & dicesme¬
rides nonpossumus dicere meri dies ut scias qm̃

Expanded text:
m, cui rei dabitur hic barbarismus, scriptu aut pronuneo quod est Amantius. quo modo ergo hoc fit uitium? definiamus illud, et uidebimus. postea, quo modo cauere debemus. fit hoc labam sequitur uocalis, illud ti uel di in sibilum uertendum est. non debemus dicere ita, quem ad modum scribitur Titius,lueris dicere ti uel di, noli, quem ad modum scribitur, sic proferre, sed sibilo profer {sed ita exprimere debes, uitandum est ut syllaba illa uertatur in sibilum}. sed illud scire debes, quia tunc hoc facere debes, si media sit. si autem prima fueillam uertit in sibilum. ecce dies habet post se uocalem; debemus dicere dies, sed non dicimus. adde illi partem priorem, ut istam mediam facias, et dicis meridies: non possumus dicere meridies, ut scias quo
Abbreviated transcription (Latin):
neces sitate ponit᷑ appan& in & aplasinũ ẽẽ: Giaũ¬
& sine ipsa pecessitate ẽ positus appar& barbit¬
ergo qđła diecit uran hteerẽ uer gihus & dix̃
reliquias Idecadiecit nonqm̃ in peritur fuerat¬
cessita de m&ri m&aplas nus ÷: Siaũpulla
u& essitade extante hocfaccre dicer & barba¬
rism: puta dico quomado catillina siqͥ dicat
barbaris mũ fac̃ in hoc uersu quaretioñ : quia
uaturcht̃ longa : Ergosinatura lit̃ longa ÷
habuit rep̃hensionẽ qđ &iamincer suposse
eẽ sinon int̃poner &cor illa litderor.
Pr&erea querit᷑ quẽ ad modũ fiat inpere¬
grinis uerbis. Sienim laqñ fuerit sermo
appellat᷑ barbarism. Si pere grinꝰ fuerit
appłt barbaroleis Vt puta siq̃ dicatmas¬
truga magalia & cadeia. Mastrugasa¬
gũ dr̃ linguas ardor. Magalia dicunt᷑ case
lingua a fror. Cateia telũ dm̃s iingua ꝑsar̃
Acinater dm̃r gladiũ lingua medor

Expanded text:
necessitate ponitur, apparet metaplasmum esse; si autem sine ipsa necessitate est positus, apparet barbarergo quod adiecit unam litteram Vergilius et dixit relliquias, ideo adiecit; non quoniam inperitus fueratcessitate metri, metaplasmus est. si autem nulla necessitate extante faceret, diceretur barbarismus. puta dico quo modo: Catilinna siqui dicat, barbarismum facit in hoc uersu. qua ratione? quia li naturaliter longa est. ergo si naturaliter longa est, habuit reprehensionem, quia etiam in uersu posset esse, si non interponeretur alia illa littera. praeterea quaeritur, quem ad modum fiat in peregrinis uerbis. si enim Latinus fuerit sermo, appellatur barbarismus; si peregrinus fuerit, appellatur barbarolexis, ut puta siqui dicat mastruga magalia et cateia. mastruga sagum dicitur lingua Sardorum; magalia dicuntur casae lingua Afrorum; cateia telum dicimus lingua Persarum; acinaces dicimus lingua Medorum
Abbreviated transcription (Latin):
barismũ fac̃ E ccehabes rectionẽ qua d ep̃hendas
qñ estilludiutiũ qñ illud: Ir &erea barba¬
nismus dr̃ sifiat in soluta oratioñ : siaũ fiatinme¬
tro m&aplasmi dr̃ Puta siego in soluta orat
uellimdicene relliquias catillina faciobarbar̃m
Saũ causa marihoc faciã faciom & aplasmũ
relliquias sinuersudicã. S edplerũq conting̃
ut &iã in uersib: dep̃henda murbarbarismos
Et dico t inuersub arba rismꝰẽ tudic̃ism quomͦ

Expanded text:
smum facit. ecce habes rationem, qua deprehendas, quando est illud uitium, quando illud. praeterea barbarismus dicitur, si fiat in soluta oratione; si autem fiat in metro, metaplasmus dicitur. puta si ego in soluta oratione uelim dicere relliquias Catilinna, facio barbarismum; si autem causa metri hoc faciam, facio metaplasmum {relliquias, si in uersu dicam}. sed plerumque contingit ut etiam in uersibus deprehendamus barbarismos. et dico tibi: in uersu barbarismus est. tu
Abbreviated transcription (Latin):
& difunit. Q uidẽ barbarismꝰ plerũq
uolum̃ aliqui drep̃hendere &ipsare p̃hen¬
sio ostenditnos inperitiores. Fac̃ nescio qͥ
uiciũ & dicoilli solocis mũ fecisti: & forde
dicoilli qr ac irelogiã fec̃ Dũuo lumꝰ nor il¬
lũ rep̃hendere : nos confidem eẽ uiciosos : Ergo
debemꝰ singulauitia quȩ habent ꝓpͥa nomina ut¬
ꝓpͥis nominib: uituperaendo ñ nos inuitia tiocha¬
mur ut puta : quid ÷ barba ris mnita definit.
Barbarismus est uiciũ factũ inuna pasteor
puta si dicas relliquias ꝓeo qđ est reliquias ergo
uitiũ esł inuna pasteor at̃ borbarismꝰ ẽ : Quid
si in con&cione fiat: ñ dicit᷑ barbarismus. sed solo¬
cism : ut ẽillud: multimihi hominer iniuriã fec̃:
Ecceips aconexio h& uiciũ. & uide quẽ ad mͦ dũ
turã non podest dici. quie nĩ dicat mamor aut
columã : ꝑnaturã ñ potẽ dici. gñ ir dico mulqͥ
mihihomines iniuriã fec̃ ñ ꝑnaturẽ non potẽ dici

Expanded text:
 definit, quid est barbarismus. plerumque uolumus aliquem reprehendere, et ipsa reprehensio ostendit nos inperitiores. facit nescio qui uitium, et dico illi: soloecismum fecisti, et forte dico illi quia acyrologiam fecit. dum uolumus nos illum reprehendere, nos confitemur esse uitiosos. ergo debemus singula uitia, quae habent propria nomina, propriis nominibus uituperare, ne nos in uitia trahamur. ut puta quid est barbarismus? ita definit, barbarismus est uitium factum in una parte oriosa est; et ut puta si dicas relliquias pro eo quod est reliquias. ergo uitium factum in una parte orationis barbarismus est. quid si in conexione fiat? non dicitur barbarismus, sed soloecismus, ut illud, multi mihi homines iniuriam fecit. ecce ipsa conexio habet uitium. et uide quem ad modum turam non potest dici. qui enim dicat mamor aut columam? per naturam non potest dici. quando autem dico: multi mihi homines iniuriam fecit, non per naturam non potest dici
Abbreviated transcription (Latin):
rogatde nescio qui couadir & tudicir int̾
ꝓ eo qđ est intro : ec̃uua pars ẽ orationis
uitiosa. Puta quo uadir rome ꝓ eo qđ ẽro
tabitteunus & dicar illi ual&e : ec̃una parr
: orations uitiosa. Quidergodicim: de
istis uitiir. Nũquid qm̃ in singulir pastib: or¬
solo cismis̃ suungar int̃rogantir & respon¬

Expanded text:
rrogat te nescio qui: quo uadis? et tu dicis intus rrogat te nescio qui: quo uadis? et tu dicis intus pro eo quod est intro, ecce una pars est orationis uitiosa. puta quo uadis? Roma pro eo quod tauit te unus, et dicas illi ualete, ecce una pars est orationis uitiosa. quid ergo dicemus de istis uitiis? numquid, quoniam in singulis partibsoloecismi?
Abbreviated transcription (Latin):
quidsi inpoemate faciam non dr̃ solo cism:
sed dicitꝰ schema: Quomo do aũ faciat solo
bemꝰ cognoscere : sineces sitas m&ri cogit utta
focut schema ẽ. Si &i amsine necessita teme¬
nri potest illa resdici : appana eẽ solo cisiñu
&iam inuersu qt̃ modis ait fiunt soloem
Donatus redegitꝰ sea dsummã breuita dẽ
& dix̃ duob tantũ. Qucilius aũ dix̃centũ
& enumeraet omnes ext& liber ipsius dic̃
illud namait sic ad de solocis mongenercatq:
Interimis tebreuit̃ strinx̃ omnes: Solo¬
istis duob: partib: uide quid in pͥncipio trac¬
tat nc o solocis mꝰẽ uitiũ factũ in contex¬
tu pastium ontionis. Quidergo non sit solo¬
cism &iã inuna pasteorations dic̃non
Sed daboelocutiones quȩ elocutiones &iã
in singulis constant uerbir & nihi lominꝰ solo¬
cithano : eccehancuna pars oractionis est
& nihilominꝰ solocismus ÷ quid dic̃is ergo
Vis uitiũ solocir mũ eẽ ã barbarismũ. Int̃¬

Expanded text:
quid si in poemate fiat? iam non dicitur soloecismus, sed dicitur schema. quo modo autem fiat soloebemus agnoscere. si necessitas metri cogit ut ita faciat, schema est; si autem etiam sine necessitate metri potest illa res dici, apparet esse soloecismum etiam in uersu. quot modis, ait, fiunt soloecismi? Donatus redegit se ad summam breuitatem et dixit duobus tantum. Lucilius autem dixit centum et enumerauit omnes: extat liber ipsius, dicit illud et illud. nam ait sic, adde soloecismum genera atque interim iste breuiter strinxit, omnis soloeistis duabus partibus, uide, quid in principio tractat. ergo soloecismus est uitium factum in contextu partium orationis. quid ergo? non fit soloecismus etiam in una parte orationis? dicit, non. sed dabo elocutiones, quae elocutiones etiam in singulis constant uerbis et nihilo minus solocit hanc; ecce hanc una pars orationis est et nihilo minus soloecismus est. quid dicis erguis uitium soloecismum esse aut barbarismum? inte
Abbreviated transcription (Latin):
qđ fitinꝓnuntiato. plerũq male pnuntiam
& facimus uitum: Autbreuis syllabalongo
tractuson &: autiderũ longa breuiore
sono. Si quiuelit dicero poma. aut siue
uelit dicere equr ꝓ eo qđ ẽ equos. in ꝓnun¬
tiatioñ hoc fit. Ergo omnis barbaris mͦ

Expanded text:
 fit in pronuntiatu. plerumque male pronuntiamus et facimus uitium, ut breuis syllaba longo tractu sonet aut iterum longa breuiore sono: siqui uelit dicere Ruoma, aut si uelit dicere aequus pro eo quod est equus, in pronuntiatione hoc fit. ergo omnis barbarismus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ unum .s p̃unte uocali ꝓducta dedi¬
natur : ut trudo trusi: Uinti q̃ pge
minatonem pͥmae silła ꝓfestur: ut pun
do:. M. q̃ in formam passiuorum re¬
soluitar : ut fido fissus sum confido

Expanded text:
per unum s praeeunte uocali producta declinatur, ut trudo trusi truseminationem primae syllabae profertur, ut pungecimus, qui in formam passiuorum resoluitur, ut fido, fisus sum es est,
Abbreviated transcription (Latin):
aulus p̃codeȩ qui feragentiũ
Primus corda facroper
Xpmꝑ populos ritibus asperis
Inmanens placido do gma te sennans
In mansu& a su aruicerimonias
ens pagana deos ꝑner&agnitio
Actus turbinib forteni gerrimis
Nibernũ pelagus iamrate debili
Etium naui fragi ꝑtulerat noti
Sedcum cerulei proelia gurgitis
Iusisro dominid& traquiescere
Ad portum fluitans cũbarelabitꝰ
Exponitq sole lixtoris uuidi
Contractos pluuiiss frigore miges
tunc delitoreis repib: algidi
Arentũ ꝓpere brachia palmitũ
Cuertant rapidos undefocos struant

Expanded text:
aulus, praeco Dei, qui fera gentium primus corda sacro perhristum per populos ritibus asperis inmanes placido dogmate seminans, inmansueta suas ut cerimonias gens pagana Deo sperneret agnito, actus turbinibus forte nigerrimis hibernum pelagus iam rate debili et vim navifragi pertulerat noti. sed cum caerulei proelia gurgitis iussisset Domini dextra quiescere, ad portum fluitans cumba relabitur exponitque solo litoris uvidi contractos pluvio frigore remiges, tunc de litoreis saepibus algidi arentum propere bracchia palmitum convectant rapidos unde focos struant
Abbreviated transcription (Latin):
phaniio. Aristo phanio cñ mo¬
nom&ro & anfibrachi ut est hoc
purpurets trrannus deaNacre¬
untio A nac reuntium cñdime¬
tro &amfibrachi ut est hoc uirgili:¬
mantua quem creauit. Des apphico
Sapphicum contratrimero & anti¬
bacho ut est hoc dulcisone pierides
uersifico cau&e decalla mãhio
alimatium contrate trame ro&anti¬
bacho ut est hoc . Armipotens marsge¬
nitor romulidis date ueniamp̃cam
Oearitipaticis Metraantispas¬
tica principaliter constat antis pas¬
to utrũ sepepͥ maparte qualambũ
tenent spondeum libenter accipi¬
unt sed & plurimis quat tuor usui
tradenda subieci. De panico. Panicũ
cñ trim& robrachi cathalecto utẽ h fani
semideũ nom̃ adẽ deaniacReciritio
Anacreuntium eñ trim&ro a catala¬
to utesthoc. Curas mitificant dona
lilieirae. de alcaico. Alcaicũen¬
atretram&ro brachicat alecto utẽ
hoc mecenasa tauis lydia quosfert
onica aminore principalit̃ gaudem

Expanded text:
phanio. Aristophanium constat mophanio. Aristophanium constat monometro et antibaccho, ut est hoc: ‛purpureos tyrannos’. De anacreontio. Anacreontium constat dimetro et antibaccho, ut est hoc: ‛VergiliMantua quem creauit. de sapphico. sapphicum constat trimetro et antibaccho, ut est hoc: dulcisonae Pierides uersifico fauete. de callimachio. callimachium constat tetrametro et antibaccho, ut est hoc, armipotens Mars genitor Romulidarum uenias precamur. de antispasticis metra antispastica principaliter constant antispasto; uerum saepe prima parte, qua iambum tenent, spondeum libenter accipiunt. sed ex plurimis quattuor usui tradenda subieci. de panico. panicum constat trimetro brachycatalecto, ut est hoc: Fauni semideum numen adest’. De anacreontio. Anacreontium constat trimetro catalectico, ut est hoc: ‛curas mitificant dona Lyaei’. De alcaico. Alcaicum constat tetrametro brachycatalecto, ut est hoc: ‛Maecenas atauis Lydia quos fert ionica a minore principaliter gaudent
Abbreviated transcription (Latin):
actili caprincipaliter c̃stant dac¬
tilore cipiunt tam̃ &spondeũsed
xplurimis hac decim & nouẽ usui
tradenda subieci deadonio.
A oonium constat dim&ro catalecti¬
coutest hoc fundite fl&us derme¬
naico. Ymenaicum constat dim&ro
a catalectico ut est hoctibia ꝑso¬
constatdimero y ꝑcat alecti cout:
hoc Tundite pectorapalmis degioro¬
Ntoio Simonidiũ constat trime¬
tro a catalectico ut est hoc Indue
pallia seurica de adsmanio
Ale maniũ constat trimero cata¬
lectico ut est hoc lurida brachiacur
ritegis. dearhilohio arhi lohium
constat tetrametro catalecti cout :¬
hoc Virgo decens comulas religati¬
bi. deal. cmanio Alcmanium
constat tetram & royꝑ catalecto
ut est hoc Vita qui& animiscar&
ingenio Desttesi honio. Stesi¬
horiũ constatpentam &ro cata lecti¬
co utesthoc marsiacede deo tua
carmina flebis desi mnordio
Simonidium constat penta m&ro
a cata lectico ut est hoc . Parthe no¬
paeus erat puer arthadie decus.

Expanded text:
actylica principaliter constant dactylo, recipiunt tamen et spondeum. sed ex plurimis haec decem et nouem usui tradenda subieci. de adonio. adonium constat dimetro catalectico, ut est hoc: fundite fletus. de hymenaico. hymenaicum constat dimetro acatalecto, ut est hoc: tibia persotat trimetro catalectico, ut est hoc: ‛tundite pectora palmis’. De simonidio. Simonidium constat trimetro acatalecto, ut est hoc: ‛indue pallia Serica’. De alcmanio. Alcmanium constat trimetro hypercatalecto, ut est hoc: ‛lurida brachia cur retegis?’ De archilochio. Archilochium constat tetrametro catalectico, hoc: ‛uirgo decens comulas religa tibi’. De alcmanio. Alcmanium constat tetrametro hypercatalecto, ut est hoc: ‛uita quieta nimis caret ingenio’. De stesichorio. Stesichorium constat pentametro catalectico, ut est hoc: ‛Marsya cede deo, tua carmina flebis’. De simonidio. Simonidium constat pentametro acatalecto, ut est hoc: ‛Parthenopaeus erat puer Arcadiae decus’.
Abbreviated transcription (Latin):
Gliconium constat spondeo coriambo
prrrichro ut ÷ hoc hodi parthenium
nemus deasclipiadio A sclipi¬
adium cñspondeo duob: coriãbis
Prrrichio ut ÷ hoc uite pars melior
quã cito labitur. Deãlcatco. alca¬
subparidismanu deẽleiaco ele
eligia comis Deeõlorca. Eoloicũ
con pͥmopede dissellabo quolibe&s
malecasta poemata. demiuro
Miurũ conitaut hiroi cũ sedperrichi¬
o dauditꝰ ut est hoc Mortẽ c̃tẽ pnuns
laudato uulnere g&. depriapio
Priapiũ cõndegli conio &seretratio ute¬
tribus trocheis ut est hochermi diuiti¬
hoc faunen impharũ m&us & uolutas
desatuRrilo. Saturnium cõmn
dim&ro lambico cata lectico & ithpul¬
lico ut ÷ hoc isis perer ratorbẽ crinib ꝓ¬
fusis dearchilochio. Archilociũ cñ
parchoemiacho & it hi palli coutest hoc
Remeabat ab arce trrannus uultib: eri¬
entis deencoonohogico. Encomi¬
oloicum cñdactilica &iambi capen¬

Expanded text:
Glyconium constat spondeo, choriambo, Glyconium constat spondeo, choriambo, pyrrichio, ut est hoc: ‛odi Parthenium nemus’. De asclepiadio. Asclepiadium constat spondeo, duobus choriambis, pyrrichio, ut est hoc: ‛uitae pars melior quam cito labitur’. De alcaico. Alcasub Paridis manu’. De elegiaco. Eleelegia comis’. De aeolico. Aeolicum constat primo pede disyllabo quolibet et male casta poemata’. De miuro. Miurum constat ita ut heroicum, sed pyrrichio clauditur, ut est hoc: ‛mortem contemnunt laudato uulnere Getae’. De priapeio. Priapeium constat de glyconio et pherecratio, uttribus trochaeis, ut est hoc: Hermus diuitihoc: Faune, Nympharum metus et uoluptas. de saturnio. saturnium constat dimetro iambico catalectico et ithyphallico, ut est hoc: Isis pererrat orbem crinibus profusis. de archilochio. archilochium constat paroemiaco et ithyphallico, ut est hoc: remeauit ab arce tyrannus uultibus cruentis. de encomiologico. encomiologicum constat dactylica et iambica pen
Abbreviated transcription (Latin):
talecto ut est hoc. Spatientes
amorodit. deana creuntio.
A nacreuntium constat trim&ro ca¬
thalectico ut est hoc suge uirgo fu
num sola quoddam ueneri deal¬
cimanio Alcimanium cñtera¬
mero acatalecto ut est hoc Timor
omnis doc& artistimor aug& bora
mentis. De ionicis amalore
Me tralonica amaiore pͥncipalit̃
cñ ionicosuo. Uerumtam & diiam¬
bumdi trocheum non recurant so¬
lutionẽ patient̃ admittunt. Sed
& plurimis triausui tradenda sub¬
ieci In. dẽ hipponactio. hippo¬
nactium eñdim&ro brachicathałto
ut ÷ hoc palmã capeuictor. depra¬
xillio pragillium cñtrimȩbo
bracicata lecto ut ÷ hoc fortisiuuems
umecoronã. desoraorcoGotadi¬
cũ coñst tetram & robrachicatha¬
lecto ut ⁊ hoc salpix cane tempus
PERSIS XXV. Reliqua deinceps
me tranonea lege qua superiora
referemus. Illa enim uelut c̃fus¬
sa degersi. hec uel ut disꝑsa collegi
da subieciã. DeNalasco Faliscũ
constattrb: dactulis & perrichyout
puramon consto strant. Degla conio

Expanded text:
t hoc: sapientes Amor odit. de anacreontio. anacreontium constat trimetro catalectico, ut est hoc: fuge uirgo, funum, sola quod dant Veneri. de alcmanio. alcmanium constat tetrametro acatalecto, ut est hoc: timor omnis docet artis, timor auget bona m. de ionicis a maiore metra ionica a maiore principaliter constant ionico suo; uerum tamen et diiambum et ditrochaeum non recusant solutionemque patienter admittunt. sed ex plurimis tria usui tradenda subieci. de hipponactio. hipponactium constat dimetro brachycatalecto, ut est hoc: palmam cape uictor. de praxillio. praxillium constat trimetro brachycatalecto, ut est hoc: fortis iuuenis sume coronam. de sotadico. sotadicum constat tetrametro brachycatalecto, ut est hoc: salpinx cane, tempus persis Reliqua deinceps metra non ea lege qua superiora referemus. Illa enim uelut confusa digessi, haec uelut dispersa collegi. da subieci. De falisco. Faliscum constat tribus dactylis et pyrrichio, ut pura monstrat’. De glyconio.
Abbreviated transcription (Latin):
colico & trib: trocheis ut ÷ hoc:
Linea piscator tibi c̃cedit i ꝓfunda
ponti decalliaoreico:
pataura trimulos sinfr&i dear
micant dequore lucis aureo deaR
ti tympana iam quatiunt de
chorco. Ethoicũ est quotiensso¬
nus ultimae sellabȩ paeneulti¬
mae congruit. Vt est hoc exerc&mm¬
tes frat̃nas grata malis lis depe¬
ciprocoheroo. Nec iprocus
erous insota dicum est quoties a fi¬
nes cansus sotadicum facit. Vt : hoc
dEReci procol ampico
Leci procusiam incus meleiacum ÷
quoties a fines cansus eleicũ facit
ut est hocmicant nitore tecta sub
minore micant. DeRopãlaco
Ropalicus uersus est cum uerba pid¬
ut secuntur ꝑ syllabas crescunt
utestremtibi confecidoc tissime
beslector incompendia discendi
manualem libellum. Quem ma¬
gis probabis st ibiusus scribendi
precium uoluntatis & soluat:¬

Expanded text:
colico et tribus trochaeis, ut est hoc: linea, piscator, tibi concidit in profunda ponti. de galliambico. pat aura tremulos sinus freti. de amicant decore lucis aureo. de ati tympana iam quatiunt. de echoico. echoicum est, quotiens sonus ultimae syllabae paenultimae congruit, ut est hoc: exercet mentes fraternas grata malis lis. de reciproco heroo. reciprocum heroum in sotadicum est, quotiens a fine scansus sotadicum facit, ut est hoc: de reciproco iambico. reciprocum iambicum in elegiacum est, quotiens a fine scansus elegiacum facit, ut est hoc: micant nitore tecta sublnitore micant. de ropalico. ropalicus uersus est, cum uerba, prout secuntur, per syllabas crescunt, ut est hoc: rem tibi confeci, doctissime,bes, lector, in conpendio discendi manualem libellum, quem magis probabis, si tibi usus scribendi pretium uoluptatis exsoluat
Abbreviated transcription (Latin):
tiuus liur facit haȩc saedes dessyllaba longa ÷ proptenea quiageneti¬
uus ꝓducit eam facit dnim hunfide quomodo ÷ haecfacies es syllaba
netiuus ꝓducit haȩ in nominatiuo & ablatiuo longes ut haec fides hu
usfidei afide facies faciei a facie quas syllabar gõies gd̃ns corpipit
aut inutat breuia sunt nominatiuo egoretiuo ablatiuoq: lues luis
luae quicquid ingihetuo iSryllaba terminatur lireuiest in ab¬
enim ideolonga : qu&e a genetiuus eaꝰ ꝓducit dicimur miimpa aper¬
tas tapducta &poludis. media syllaba ꝓducta quo modo hic sam¬
nis longa ÷ nisfacit himgeietiuo hui saninitis media ꝓductte
Item amnis breuis ÷ qm̃ syllabamnis non producit gdietiuus

Expanded text:
tiuus luis facit; haec fides: des syllaba longa est propterea, quia genetiuus producit eam; facit enim huius fidei. quomodo est haec facies: es syllabanetiuus producit, hae in nominatiuo et ablatiuo longae us fidei’, ‛a fide’; ‛facies’, ‛faciei’, ‛a facie’. Quas syllabas genetiuus corripit aut mutat, breues sunt in nominatiuo et ablatiuo, ut ‛lues’, ‛luis’, ‛lue’. Quidquid in genetiuo ‛is’ syllaba terminatur, breue est in abenim ideo longa est, quia genetiuus producit eam: dicimus enim paupertatis ta producta, paludis media syllaba producta. quo modo est hic Samnis. longa est nis: facit enim genetiuo huius Samnitis media producta. item amnis breuis, quoniam syllabam nis non producit genetiuus.
Abbreviated transcription (Latin):
posuit antiquus. quae hodie non sunt in usu. Pleriq quialta scribsi
definitione ipsius aftis modaut. & querunt quidẽ ar. & ita definuit
ars ÷. uniꝰcuiꝰq rei scierlia:¬

Expanded text:
posuit antiquas, quae hodie non sunt in usu. Plerique qui artem scribunt a posuit antiquas, quae hodie non sunt in usu. Plerique qui artem scribunt a definitione ipsius artis inchoant et quaerunt: «quid est ars?», et ita definiunt: «ars est uniuscuiusque rei scientia
Abbreviated transcription (Latin):
ONAIUS SCRIBSIT ARTEM DCIPU¬
cem id est osto pastes orationis. primces scripsit.
& ecosdem iterum ipsccs osto pastes orationis disseruit
Sed primcc pastem astis quec haba scripsit ad pueros
ut possint in faentuli scire quem codmodum && ars: ut plerũq infaen¬
tes memoria sequeentur taentu responsione: Eascilic& ratione
qm infeentes debent discere. Non solĩ intellegere. sed &i amrespondere
secunduͥ intellestũ: Hoc in iudicio infecntuloru̾ erat Er godedã
praecepta que ad modũ responderent : Vt puta pastes orationis
quot sunt: Ille inuenit que ad modũ respondeant: osto:
Nomen quid est: pars orationis cũ casu illeinuenit : Per interrogxione
igitur & responsione haec primec parsscripta est : Posterior pars afis habo
lcctissimũ trastatũ. penitus & diligentẽ: Primat ergo paste̾ scimꝗ scripaꝰ
bene & plane. sed ꝑmultũ crcuitũ to uerbo sus qua suꝑ fiuus nis qũ
inuenitur. Scripsit &ia caescer aste bene quidẽ. sed calidas ree

Expanded text:
Donatus scripsit artem duplicem, id est octo partes orationis primo scripsit, et easdem iterum ipsas octo partes orationis disseruit. Sed primam partem artis quam habet scripsit ad pueros, ut possint infantuli scire quemadmodum esset ars, ut plerumque infantes memoria sequantur tantum responsionem, ea scilicet ratione quoniam infantes debent discere non solum intellegere sed etiam respondere secundum intellectum; hoc in iudicio infantulorum erat. Ergo dedit eis praecepta quemadmodum responderent, ut puta: «partes orationis quot sunt?». Ille inuenit quemadmodum respondeant: «octo». «Nomen quid est?» «pars orationis cum casu», ille inuenit. Per interrogationem igitur et responsionem haec prima pars scripta est. Posterior pars habet tractatum, latissimum penitus et diligenter. Primam ergo partem scimus scribene et plene, sed per multum circuitum tam uerbosus quam superfluus nonnusquam inuenitur. Scripsit etiam Caesar artem bene quidem, sed squalidas regulas
Abbreviated transcription (Latin):
an lact & reuera. Siqueras hoc rite facit
n& aliud: Nam sidixeris lac erit geñ lacis
Quem ad modum all& all&cis l&tum ÷¬
autem sepius prcipius apud uarronem:
lle dixit lac non debemus dicere sedlact
Sed dixit cesar Sillẽ rem ualentissimam
Nullu nomen Ii mutis terminari .C. aut̃¬
& .t. due mutȩ sunt: Ergo & clussi fu¬
mus abilla regula suꝑ ÷ ut sequamur
regulam plauti lacte ut dicamus. habe¬
mus in baccidimus sicut lacte lacis simile
debemus quodhodie illad sequimur qđ
dix̃ uirgilius lac. & remanste illa con¬

Expanded text:
an lact. et re uera si quaeras, hoc rite facit an lact. et re uera si quaeras, hoc rite facit nec aliud. nam si dixeris lac, erit genetiuus lacis, quem ad modum allec allecis. lectum est hoc saepius, praecipue apud Varronem. ille dicit: lac non debemus dicere, sed lact. sed dixit Caesar contra ipsum rem ualentissimam, nullum nomen duabus mutis terminari. c autem et t duae mutae sunt. ergo exclusi mus ab illa regula. superest ut sequamur regulam Plauti, lacte ut dicamus: habemus in Baccidibus sicut lacte lactis similedebes quod hodie illud sequimur, quod dixit Vergilius, lac, et remansit illa con
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo est quod diximus nomina adomnem
similitudinem essed&linanda : C&erum
si unares desit : scire debemus qm̃ non stat
ratio d&linationib:: Quod deipsis ge¬
neribus unde possumus ge inera inuenire
& diminutione diminuae & inuenis genus:
tabella cuius genenus ÷ feminini: Ergo sigene¬
nis femiñi ÷ diminutio & principale deb&
es se generis feminini : Virgula &uirga &
similia. &ceptis paucis utp istranũ canis
pistrilla canicula: &alia ecceptis istis re¬
liqua alia sumimus genera diminutionib
ominaqus singulanis .xiii litteris termina¬
tr. quinq uocalibus: sox semi uo calibus
& una muta ł duas : Quinq: uocalibus . A
e.I.O.u : Mutmusa: e ut monile : .i ut
frugi: Outcicero .u. ut cornu: Sex semi¬
uocalibus. Lut mel. Nutcarmen .m. ut
templum. Rutcesar Sut doctus Xut
pix. una mutat. ut caput adi&cit .c. ut
al&. aut lac dequo dubitat̃ dixisepius¬
hoc: Multidicunt utrum lacdicamus

Expanded text:
ergo est quod dixit, nomina ad omnem ergo est quod dixit, nomina ad omnem similitudinem esse declinanda. ceterum si una res defuerit, scire debemus quoniam non stat ratio declinationis. quid de ipsis generibus? unde possumus genera inuenire? ex diminutione; diminue, et inuenis genus. tabella cuius generis est? feminini. ergo si generis feminini est diminutio, et principale debet esse generis feminini. uirgula et uirga et similia, exceptis paucis, ut pistrinum canis, pistrilla canicula, et cetera. exceptis istis reliqua alia sumimus genera a diminutionibus. nominatiuus singularis tredecim litteris terminatur, quinque uocalibus, sex semiuocalibu uel duabus: quinque uocalibus, a e i o u, a, ut Musa, e, ut monile, i, ut frugi, o, ut Cicero, u, ut cornu; sex semiuocalibus, l, ut mel, n, ut carmen, m, ut templum, r, ut Caesar, s, ut doctus, x, ut pix; una muta t, ut caput. adicit c, ut allec aut lac, de quo dubitatur. dixi hoc saepius: multi dicunt, utrum lac dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ doci huiꝰ apti huic docto. huic ap¬
to hunc doctum hunc aptum &gor¬
dine omnes casus similes sunt: Da unum unũ¬
aliquod nõm ubi uelunares discrep&. &ĩam
non sequitur ratio d&clinationis: Ut puta le¬
pus & lupus mista omnia consentiunt unare
tantum fiunt dissentientes : C&erum lu¬
pus qualitatis ÷ appellatiue & illud similit̃
corporale conparatioe non r&epit hepus:
n&cillum conparationem r&cepit : Nupus
casus nominatus figure simpl&x num eros
singularis : Idẽ ꝯitus lepus lupus eadem⁊
sonantes una est illiconsonas &illi una÷ con¬
sonans : Eadem ratio temporum breuis &
illa &illabreuis ÷ : Et lepus doclinamus
hic lepus huiꝰleporis huc lepori. Hic lupus
huius lupi. huic lupo: genus hic lcupus dicimus
hic lepus. Sedunum discrep& mobilitas quã
diximus esse seruendam. lupus facit lupa:
lepus non facitlepa: discrepauit in genere:
& ꝓ̃dis crepantiã generis motatio ÷ d& linationis

Expanded text:
huius docti huius apti, huic docto huic aphuius docti huius apti, huic docto huic apto, hunc doctum hunc aptum, et ex ordine omnes casus similes sunt. da unum aliquod nomen, ubi uel una res discrepet, et iam non sequitur ratio declinationis. ut puta lepus et lupus, in ista omnia consentiunt, una re tantum fiunt dissentientes. ceterum lupus qualitatis appellatiuae, et illud similiter corporale: conparationem non recipit lepus, nec illud conparationem recipit lupus: casus nominatiuus, figura simplex, numerus singularis, idem exitus, lepus lupus: eaedem consonantes; una est illic consonans, et illic una est consonans: eadem ratio temporum; breuis est illa, et illa breuis est. et lepus declinamus hic lepus huius leporis huic lepori, hic lupus huius lupi huic lupo. genus: hic lupus dicimus et hic lepus; sed unum discrepat, mobilitas, quam diximus esse seruandam, lupus facit lupa, lepus non facit lepa. discrepauit in genere, et propter discrepantiam generis mutata est declinatio.
Abbreviated transcription (Latin):
breuis ÷ &illabreuis sit :
Meistis
omnibus rebus si unũ minus sit iam non¬
constatanalogia. Dehis rebus que positoe
sunt apud cessarem si quod minus sit iã
non stabit ratio analogiae: Aitenim
cesar nisi omnia consentiant᷑ inter se
Non potest fieri ut nominis similitudo
tur: Doctus cuius qualitatis ÷ apellatiu de
& aptus qualitatis ÷ appellatiuae : Ece si mi¬
icepit. aptior simus: &ce congruit
conparõ. genus. doctus generis masculi
ni÷: aptus generis masculini & utrũ¬
q mobile Nam hoc ingenere sequi¬
mur & genus & mobilitatẽ doctus
ta . tum: aptus ta tum: Numerisin¬
gularis hic doctus hic aptus: figure
simpl&. doctus simpl&x aptus simpl&x :
Tasus ÷ nominaqus hnc doctus. hic aptus:
ultimarum ratio consonantium duos
hab& illud consonantes .P. & .t. Er
ne: & in illo nomine duo sunt conso¬
nantes: De in deratio tamporum bre¬
uis ÷ doctus : & aptus breuis ÷: Ideo simi¬
lit̃ declinatur hic doctus hicaptus.

Expanded text:
breuis est, et illa breuis sit. breuis est, et illa breuis sit. de istis omnibus rebus si unum minus fuerit, iam non stat analogia; de his rebus, quae positae sunt apud Caesarem, siquid minus fuerit, iam non stabit ratio analogiae. ait enim Caesar: nisi omnia consentiant inter se, non potest fieri ut nominis similitudo tur. doctus cuius qualitatis est? appellatiuae, et aptus qualitatis est appellatiuae; ecce simirecipit, aptior aptissimus; ecce congruit conparatio. genus: doctus generis masculini est, aptus generis masculini est, et utrumque mobile: nam hoc in genere sequimur, et genus et mobilitatem, doctus docta doctum, aptus apta aptum. numeri singularis, hic doctusimplex, doctus simplex, aptus simplex. casus est nominatiuus, hic doctus, hic aptus. ultimarum consonantium ratio: duas habet illud consonantes doctus, c et ne, et in illo nomine duae sunt consonantes. deinde ratio temporum: breuis est doctus, et aptus breuis est. ideo similiter declinatur, hic doctus hic aptus,
Abbreviated transcription (Latin):
regulae ablatiui sunt singuła nite.: Erg
non possunt illa nomina que carentꝰ
ablat̃rrãs singularem pendere aregula
llud &iam scire debes qđ hax nomina
que gr&ci neutra liter declinatur. la¬
tinos &iam femininum dixisse : Emb¬
lema grecidicunt. hoc emblema ha
ma: Eabes xempla in numeralia
ut apud plautum & apudantiquos &
&x aliqua paste apud ciceronem :
N Am ait plautus processit mercur¬
natione. Agr&co ut teneres genus ne¬
utrum: Babes & incicerone tu deꝑi
tas mate. facer& his & ab his peripe¬
tas matibus: De ANALOGIA
s nomina d&clinare. sequere ana¬
logiam. Que est analogia conpa¬
ratio similium latine proportio dicit᷑
ita illam definit: An alogia e conpasi¬
tio fit Uiii modas ut sint .ui. illae
genus numesus figura casus : Ecce
sex pastes &xitus sellabarum ut sit si¬
milis : Puta illud museit & illud in
us: peneulamarum ratio ut sit
similis ut autuocales sillae sint. aut conso¬
nantes: Deinde ut tẽp sint similia. siilla

Expanded text:
regulae ablatiui sunt singularis. rite ergo regulae ablatiui sunt singularis. rite ergo non possunt illa nomina, quae carent ablatiuo casu singulari, pendere a regula. illud etiam scire debes, {quod} haec nomina, quae Graeci neutraliter declinarunt, Latinos etiam feminine dixisse. emblema: Graeci dicunt hoc emblema, Lama. habes exempla innumerabilia et apud Plautum et apud antiquos et ex aliqua parte apud Ciceronem. nam ait Plautus processit Mercurinatione} a Graeco, ut teneret genus neutrum. habes et in Cicerone tu de petasmate faceret, his et ab his peripetasmatibus. de analogia s nomina declinare, sequere analogiam. quae est analogia? conparatio similium. Latine proportio dicitur: ita illam definit, analogia est conparatio. fit octo modis: ut sint sex illae genus, numerus, figsex partes: exitus syllabarum ut sit similis; puta illud in us exit et illud in us: paenultimarum ratio ut sit similis, ut aut uocales syllabae sint aut consonantes: deinde ut tempora sint similia; si illa
Abbreviated transcription (Latin):
ta est quam non poterant regula conteneri:
Quȩ sunt autem nomina que nonꝑtinent ad
regulas: ista sunt numeni tantum pluralis
non ꝑtinent a distas regulas ablat̃ singuła
& rite: Nam si regulae ablat̃i sunt singu¬
laris. Illa nomina autem numeri sunt tan¬
tum pluralis. Non habent rationem nume¬
ri sing̃i ut &ciredebeant in nd miͦnatiisd plũi
ta non ꝑtinent adhas regulas ea nomina q̃
non daclinantur : ut fas nefas neꝗ : qua¬
re non ꝑtinent ad regulas s&cuntur ratio nẽ
ste regulae inuente sunt ut sciremus que mad
modum nomina declinentur. Siilla nom¬
nanon declinantur qđ ꝑtinent ad regulas
nate ad regulas non ꝑan&ꝰ: Itẽ que a gre¬
cis sumpsimus ad regulas non ꝑtinent. hoc
peritae focerunt maiores nostrd Emble¬
ma epigramma ea nomina que sunt
greca adregulas non ꝑtinent : & hoc iuste
quaratione nomina greca ablatiuum sin¬
gularem non habent. dixim superius

Expanded text:
ta est, quia non poterant regula contineri. ta est, quia non poterant regula contineri. quae sunt autem nomina, quae non pertinent ad regulas? ista sunt: numeri tantum pluralis non pertinent ad istas regulas ablatiui singularis, et rite. nam si regulae ablatiui sunt singularis, illa nomina autem numeri sunt tantum pluralis, non habent rationem numeri singularis, ut exire debeant in numero plurali. item non pertinent ad has regulas ea nomina quae non declinantur, ut fas nefas nequam. quare non pertinent ad regulas? sequuntur rationem: istae regulae inuentae sunt, ut sciremus, quem ad modum nomina declinentur. si illa nomina non declinantur, quid pertinent ad regulas? rite ad regulas non pertinent. item quae a Graecis sumpsimus, ad regulas non pertinent. hoc perite fecerunt maiores nostri. emblema epigramma: ea nomina quae sunt Graeca ad regulas non pertinent. et hoc iuste. qua ratione? nomina Graeca ablatiuum singularem non habent; diximus superiu
Abbreviated transcription (Latin):
na numeri plurali prosua licentia ꝓtul¬
lis se licebat illis & dicebant horum ma¬
nuorum & horũ manium. quaratione
qm̃ non patuit ei subicere inperitiam
regulȩ sublatio numeri singularis
un de hoc probamus sic declinasse an¬
tiquos: habes in orato anciliorum &
nominis & togȩ obltus. anciliorum fa¬
cit: Tamen non potest ei contradi¬
cere: Quãre ancilia it numeri sunt
tantum pluralis secundum rationẽ
quam quam legerimus in uirgiho
leuaq ancile gerebat: Itẽ ulcan÷¬
lium unde hoc probamus rediadillam simi¬
in nominatiuo plurali agilia : Tale est acsi
dicas ancilia talee acsidicas ulcanalia in la
&it Ergo quem ad modum facitagilium.
sic debeat facere & ulcanalium & ancilium:
Ergo & similitucellegis que madmodum &illa
nomina numeritantum plurali faciant. ut sic
Sedilla usurpata sunt ut dicerent anciliorũ
& ul canaliorum & usur pauerunt maiores
noftri causae licentiae. h& autem licentia na¬

Expanded text:
na numeri pluralina numeri pluralilisse. licebat illis, et dicebant horum maniorum et horum manium. qua ratione? quoniam non poterat eis obicere inperitiam regulae sublatio numeri singularis. unde hoc probamus, sic declinasse antiquos? habes in Horatio «anciliorum et nominis et togae / oblitus»: anciliorum facit. tamen non potes ei contradicere. quare? ancilia enim numeri sunt tantum pluralis secundum rationem, quamquam legerimus in Vergilio «laeuaqlium. unde hoc probamus? redi ad illam simiin nominatiuo plurali. agilia tale est ac si dicas ancilia, tale est ac si dicas Vulcanalia, in ia exit. ergo quem ad modum facit agilium, sic debet facere Vulcanalium et ancilium. ergo ex similitudine colligis, quem ad modum et illa nomina numeri tantum pluralis faciant, ut sic ingularis. sed illa usurpata sunt, ut dicerent anciliorum et Vulcanaliorum; et usurpauerunt maiores nostri causa licentiae. haec autem licentia na
Abbreviated transcription (Latin):
inde apud gentiles pruimam emmiaa moro¬
efecit in apollinem & musas quae fuit
temporabus ennu. longe post dauid Humnni
autem & greo. in latinum laus in terp&at᷑
Epitalomi as̃ casmina nubentium quae de¬
cantur abiscolasticis in honorẽ sponsi& spon¬
sae. h& primum salomonȩ didit in laude

Expanded text:
inde apud gentiles prima Memmia Timothoinde apud gentiles prima Memmia Timothoe fecit in Apollinem et Musas, quae fuit temporibus Ennii longe post David. Hymni autem ex Graeco in Latinum laudes interpretantur. Epithalamia sunt carmina nubentium, quae decantantur ab scholasticis in honorem sponsi et sponsae. Haec primum Salomon edidit in laude
Abbreviated transcription (Latin):
quit̃ precisus. ut priscagens mostalium
Sic & indein ceps alternĩ quibus aliqua
pass de est &i psip̃cedentib simles simno¬
res.
Centones apud gramaticos uocari
solent quidec arminib: omeri seu
o rgilii al ypria opere more cente¬
nanio ex multis. hinc inde conposi¬
tis in unum sarciunt corpus. ad
facultatem cuiusq materia. Deniq
ꝓbat uxor adelficentonem ex uir¬
gilio defabrꝰ camundi & euange¬
liis plenissime ex pressit. materia
conposita s&cundum uersus: &
uersibus secundum materiam
concinnatis. sic adoq: & quidam
pompontus. & eodem po& a int̃
c&era stilisui. otia titirem in
xp̃i honorem conposuit. simi¬
liter & eneidos

Expanded text:
quitur praecisus: Ut prisca gens mortalium; quitur praecisus: Ut prisca gens mortalium; sic et deinceps alterni, quibus aliqua pars deest, et ipsi praecedentibus similes, sed minores. Centones apud Grammaticos vocari solent, qui de carminibus Homeri seu Vergilii ad propria opera more centonario ex multis hinc inde conpositis in unum sarciunt corpus, ad facultatem cuiusque materiae. Denique Proba, uxor Adelphi, centonem ex Vergilio de Fabrica mundi et Evangeliis plenissime expressit, materia conposita secundum versus, et versibus secundum materiam concinnatis. Sic quoque et quidam Pomponius ex eodem poeta inter cetera stili sui otia Tityrum in Christi honorem conposuit: similiter et de Aeneidos
Abbreviated transcription (Latin):
quod genꝰ prumũ agentib: inscenis celebrc¬
batur postea tantũ in nupis aesit:
Uocatum autem epualamium eoqđ intala¬
mis decant&ur:
renos qđ latine lamentũ uocamus pn¬
mus uersu. Hieremias conposuit suꝑur
tiuds ductus ÷: Post hunc apud gr&os
simoniđ po&a linicus: adhibebantur
autem faneribus atq: lamentis: similit̃
& nunc:
pitauium grece. latine supratu mulum
est it tulus mostuorũ qui indor miti¬
Po esis dicit᷑ gr&o nomine opus multorũ
librorũ poema unius. iđ ihon paucoꝵ
uersuum. Disticon duorum. monosti¬
con unius:
Epi gram m& titulus qđ in latinũ suꝑscyb¬
tio inter pr&atur. epienim super
gram malittera ł sciptio dicitur:
podon in poemate clausula breuise
dictum autem epodon qđ adcinatur ad
speiem elegiaci ubi premisso u nolongi¬
ore. alter breuior conponitur. atq in sin¬
gulis quibq maiorib sequentis mino¬
res. qua si clausilȩ recinunt. Clausula
aut̃ lirici appellcent q̃s̃i pr&cisos uessus

Expanded text:
Quod genus primum a gentilibus in scenis celebrabatur, postea tantum in nuptiis haesit. Vocatum autem epithalamium eo, quod in thalamis decantetur. Threnos, quod Latine lamentum vocamus, primus versu Ieremias conposuit super tivus ductus est. Post hunc apud Graecos Simonides poeta lyricus. Adhibebantur autem funeribus atque lamentis: similiter et nunc. Epitaphium Graece, Latine supra tumulum. Est enim titulus mortuorum, qui in dormitiPoesis dicitur Graeco nomine opus multorum librorum, poema unius, idyllion paucorum versuum, distichon duorum, monostichon unius. Epigramma est titulus, quod in Latinum superscriptio interpretatur; ἐπί enim super, γράμμα littera vel scriptio dicitur. Epodon in poemate clausula brevis est. Dictum autem epodon, quod adcinatur ad speciem elegiaci, ubi praemisso uno longiore, alter brevior conponitur, atque in singulis quibusque maioribus sequentes minores quasi clausulae recinunt. Clausulas autem lyrici appellant quasi praecisos versus
Abbreviated transcription (Latin):
Litteradicta ÷ quasi legitera eo quod quasi legerub:
it̃ ad legendumor teidit ł quod possit scripta deleri Idix̃
nis oratiosoluitur in uerba uerba autem denuo soluaniꝰ
insyllabas rursum syllabae soluant᷑ in litteris littera sola
non habec a quos oluatur Ideo tam̃ philas aphi athomur dic sͣ¬
cur: Omnirigitꝰ liter ss̃t xxiii quarũ autem prima diuisio¬

Expanded text:
littera dicta est quasi legitera, eo quod quasi legentibus iter ad legendum ostendat uel quod scripta deleri possitomnis oratio soluatur in uerba, uerba denuo soluantur in syllabas, rursum syllabae soluantur in litteras, littera sola non habet quo soluatur. ideo a philosophis atomos dicitur. omnes igitur litterae sunt XX et III, quarum ist
Abbreviated transcription (Latin):
singulara Reliqui omnes casus remanse¬
runt in testia declinatone : V. ter minatꝰ
ablat̃ singł gen&iuum pluralem inuum
horum uersuum his & ab his uersibus: Que¬
nitur utrum debemus dicere uersubus: quẽ
ad modum dicimus arcubus: quemad mo
dum dicimus astubus. ait sic. Non n&esse
cessitate eeunt non s&cundam regulam:
Seduolentes facere deferentiam inter poni¬
mus istam litteram & conuerhimnus : Vt
puta ab hoc arcu & abhac arce facimus
nificatio. Sidicas arcibus arces signi ficas:
Sidicas arcubus arcus signĩt̃ ut possit se¬
cerni: Nocessehabes ÷ in .u. mutare
ut aliud sit arcus. aliud arces & similia:
&erum ut dicamus uersibus. an uer¬
sibus: que erit differentia num quad
quan dodi euersibus. aliut erit : &
q iando dico uersibus aliud enit . non unde ap¬
par& quam non r&enendum ÷ regula enim
ipsa sic tradita est: Ab latiũs singulanis u lit¬
tera t̃m̃us dat̃ & ablatiũs pluralis inbus mit¬

Expanded text:
singularem; reliqui omnes casus remansesingularem; reliqui omnes casus remanserunt in tertia declinatione. u terminatus ablatiuus genetiuum pluralem in uum horum uersuum his et ab his uersibus. quaeritur, utrum debeamus dicere uersubus, quem ad modum dicimus arcubus, quem ad modum dicimus artubus. ait sic, non necessecessitate exeunt, non secundum regulam; sed uolentes facere differentiam interponimus istam litteram et conuertimus. ut puta ab hoc arcu et ab hac arce facimus nificatio est; si dicas arcibus, arces significas; si dicas arcubus, arcus significas. ut possit secerni, necesse habes i in u mutare, ut aliud sit arcus, aliud arces et similia. ceterum ut dicamus uersubus aut uersibus, quae erit differentia? numquid quando dico uersubus, aliud erit, et quando dico uersibus, aliud erit? non. unde apparet quia non retinendum est. regula enim ipsa sic tradita est, ablatiuus singularis u littera terminatus datiuum et ablatiuum pluralem in bus mit
Abbreviated transcription (Latin):
sos huiedomui & ab hac domo : Ecce &
uum singularem o littera t̃minatũ faciunt ha¬
rum domorum Ita faciebant ut & ipsa ano¬
malia scratione ueniat : Nam datiuũ plura¬
lem: & ablatiuuminbus &xirefacit: Datuts sin¬
gulanis i litterater minatus huic domui. do¬
morum: Itẽ deiugero ussur pamus unũ¬
cas̃ ablãt singuł ab hoc iugero : C&erum
ma iores nostra hoc nõ deftia declinactonis
es se uoluerunt totum iuger -ris ra Auger
res noftri essehocnomen: Posterior tamer
a&asusurpauit sibi unũ cãs istum solum
ablatiui singuła ab hoc iugero: Unde inple¬
non potest in ablatiuo singulara o. littera
t̃minari in neut̃ generi Nisi a nominaquo
um t̃m̃ to: Hoc templum ab hoc templo:
hoc t&ctum ab hocteto: Si sic dixeris ab
hoc iugero erit iugerum: Sed iterum falsũ
÷ quamsi dixeris iugerum: omnes cãs socun¬
doc erunt declinatonis. Quem admͦ hoc scam
sequimur: sedus surpamus casus ablaquũ

Expanded text:
sos, huic domui et ab hac domo; ecce datsos, huic domui et ab hac domo; ecce datuum singularem o littera terminatum faciunt harum domorum. ita faciebant, ut et ipsa anomalia ex ratione ueniat. nam datiuum pluralem et ablatiuum in bus exire facit datiuus singularis i littera terminatus, huic domui domorum. item de iugero unum casum usurpamus, ablatiuum singularem ab hoc iugero. ceterum maiores nostri hoc nomen tertiae declinationis esse uoluerunt totum, iuger iugeris iugeri iuger res nostri esse hoc nomen. posterior tamen aetas usurpauit sibi unum casum, istum solum ablatiuum singularem ab hoc iugero. unde in Plinon potest in ablatiuo singulari o littera terminari in neutro genere nisi a nominatiuo um terminato, hoc templum ab hoc templo, hoc tectum ab hoc tecto. si sic dixeris, ab hoc iugero, erit iugerum. sed iterum falsum est, quia, si dixeris iugerum, omnes casus secundae erunt declinationis. quem ad modum hoc scamnusequimur, sed usurpamus casum ablatiuum
Abbreviated transcription (Latin):
& accusatius pluralis hos usurpauit ad sacu¬
dadeclinationem : T amen ab laquus .VI
terminabat̃ apud ina ior es nrõs usus p̃¬
sens o ad sumsit non dixit abhac domu
sedab hacdomo : Sed& gen&ius plura¬
lis inummittebant. Nos in rum mittim:
& accusaqus pluralis has domos dicimus
llidicebant hasdomus. isti sunt ayes cas̃
quiusurpatis̃ reliqua omnis doclinatio
resedit circaus sum antiquũ. Nil inde p̃¬
sumsimus nisi hos solos cãs: quarchoc
factum ut gen&iũs pluralis inrumecare
& daaiũs & ablt̃ inbus eirent: Ei de&iã
tos ratonem a nomalia esse hoc nomen
in equale: & ta men ipsa in equalitas
raqone discendit Negula e. ho& modo
sunt pleriq: adatiuo singulari regulas su¬
munt pleriq ablatiuo singulari quida
tiuo singulari regulas sumunt: hoc di
datius & ablãt plura : N& soluis istam
regulam perp&ua ÷ huic agili his & ab
his agilibus. huic docilihis & abhis ibus
huic amanti his & abhis amantib huic

Expanded text:
 accusatiuum pluralem; hos usurpauit ad secundam declinationem. tamen ablatiuus u terminabatur apud maiores nostros, usus praesens o adsumpsit; non dixit ab hac domu, sed ab hac domo. sed et genetiuum pluralem in um mittebant, nos in rum mittimus, et accusatiuum pluralem has domos dicimus, illi dicebant has domus. isti sunt tres casus qui usurpati sunt; reliqua omnis declinatio resedit circa usum antiquum; nihil inde praesumpsimus nisi hos solos casus. quare hoc factum est, ut et genetiuus pluralis in rum exiret et datiuus et ablatiuus in bus exirent? uide etiam tos rationem. anomalum est hoc nomeninaequale; et tamen ipsa inaequalitas ex ratione descendit. regulae huius modi sunt: plerique a datiuo singulari regulas sumunt, plerique ab ablatiuo singulari. qui a datiuo singulari regulas sumunt, hoc dicdatiuum et ablatiuum pluralem; nec soluis istam regulam, perpetua est, huic agili his et ab his agilibus, huic docili his et ab his docilibus, huic amanti his et ab his amantibus, huic
Abbreviated transcription (Latin):
f&cit it clamorcaelo it ille submurũ: Sub
ta illum cãs facmuro & habes illud sub eut
muro. & inde fit ista elocutio: Camen le¬
ꝙ uuii cas̃: Ecire debemus ꝙ omnes cas
uarios hñt habere &itus ipsat optima
dedinatio q̃ inomni cas̃ &itus uariat Puta
nominatius. in .us. ꝯceat: gent̃ . in .i. dat̃. in .o.
quotiens cũq mutantur omnes cas. tunc op¬
tima ÷ dodinatio ut ÷ unus : &ceunus
sideres priores syllab. ille it nonin fl&tun¬
tur: Sm̃s inflationes inubamis sulł fiũt̃
ibi consi dera xitus uarios: ergo unus mu¬
tauit unius mũ. uni. mũ unũ: Om̃s cas

Expanded text:
«it clamor caelo». it ille sub murum, subta illum casum, fac muro, et habes illud, «subeunt muro». et inde ista omnis elocutio fit. us est. scire debemus quod omnes casus uarios habent exitus. ipsa est optima declinatio, quae in omni casu exitus uariat {puta nominatiuus in us ut exeat, genetiuus in i, datiuus in o}. quotienscumque mutantur omnes casus, tunc optima est declinatio, ut est unus: ecce unussideres priores syllabas; illae enim non inflectuntur: omnes inflexiones in ultimis syllabis fiunt. ibi considera exitus uarios. ergo unus, mutauit unius, mutauit uni, mutauit unum: omnes casus