comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
altitudo excelsior nutat. cȩteris a quunrto. dũ ne
excedat hominis longitudinẽ iustam. His quo¬
ꝙ que sparguntur in t̾ra breui adimita dum
caueas circundant scrobib ꝑ ambitũ factis. ne
uagi palmites int̾ se pugnent occursantes: ma¬
iorq pars terrarum ita supinam in tellurẽ uin¬
demiam metuit. NSiquidem & in affrica et
affrica & in egẏpto sẏriaq ac tota asia. & mul¬
tis locis europę hic mos preualet. Ibi ergo iux¬
ta terram comprimi debet uitis. eodem modo
& tempore nutrita radice. quo iniugata uinea:
ut semꝑ pollices tantum relinquantur. Ferti¬
li solo cum trib geminis: graciliore quinis: prę¬
statq multos ẽẽ quam longos. Quȩ de natura
soli diximus: tanto potentiora sentientur. qͣnco
propior fuerit uua terrȩ. G enera separari ac
singulis conseri tractu utilissimũ. Mixtura enum
generum etiã in uino ñ modo in musto discors.

Expanded text:
altitudo excelsior nutat, ceteris a quinto, dum ne altitudo excelsior nutat, ceteris a quinto, dum ne excedat hominis longitudinem iustam. iis quoque, quae sparguntur in terra, breves ad limitandum caveas circumdant, scrobibus per ambitum factis, ne vagi palmites inter se pugnent occursantes, maiorque pars terrarum ita supinam in tellure vindemiam metit, siquidem et in Africa et in Aegypto Syriaque ac tota Asia et multis locis Europae hic mos praevalet. ibi ergo iuxta terram conprimi debet vitis, eodem modo et tempore nutrita radice, quo in iugata vinea, ut semper pollices tantum relinquantur, fertili solo cum tribus gemmis, graciliore binis, praestatque multos esse quam longos. quae de natura soli diximus, tanto potentiora sentientur, quanto propior fuerit uva terrae. singulis conseri tractus utilissimum — mixtura enim generum etiam in vino, non modo in musto, discors —
Abbreviated transcription (Latin):
cescit ac moritur: nec ueterem placat palmitem in
longum & ad quartũ usq pedamentũ emittit.
quod alii dracones alii iuniculos uocant. ut faci¬
ant quȩ masculeta appeslant cũ induruit uitis.
Pessimũ in uinea transducere quinto anno. & ipsi
palmites intorquent᷑. singulȩq singulis materiȩ
emituntur: ac deinde e proximis prioresq ampu¬
tantur. Semꝑ custodem relinqui melius. sed is
proximus uiti ẽẽ debet. nec longior quam didum ẽ.¬
& si luxuriauerint palmites intorqueri. ut qua¬
tuor materias uel duas si uniꝰ iufxerit uinea e¬
mitat. Si ꝑ se uitis ordinaliteꝵ sine pedamento
qualecumq in initio amminiculũ desiderabit
dum stare condiscat & recta surgere: cȩtera ad pri¬
mordiũ eadem. Diuidi autẽ putatione pollicis
inȩquali ex amine undiq ne prȩcꝰauet fructus
parte aliqua obiter idem deprimens prohibebit.
in excelsum emittere. Huic uineȩ trium pedũ

Expanded text:
cescit ac moritur. nec veterem placet palmitem in cescit ac moritur. nec veterem placet palmitem in longum et ad quartum usque pedamentum emitti, quod alii dracones, alii funiculos vocant, ut faciant quae masculeta appellant. cum induruit vitis, pessimum in vinea traducere. quinto anno et ipsi palmites intorquentur singulaeque singulis materiae emittuntur ac deinde proximis, prioresque amputantur. semper custodem relinqui melius, sed is proximus viti esse debet, nec longior quam dictum e, si luxuriaverint palmites, intorqueri, ut IV materias vel II, si uniiuga erit vinea, emittat. <15> Si per se vitis ordinabitur sine pedamento, qualecumque initio adminiculum desiderabit, dum stare condiscat et recta surgere, cetera a primordio eadem, dividi autem putatione pollices in aequali examine undique , ne praegravet fructus parte aliqua. obiter idem deprimens prohibebit in excelsum emicare. huic vineae trium pedum
Abbreviated transcription (Latin):
mergi alligariq ut sustineatur iugo. ñ pendeat¬
Ninculo mox adstrictius a tercia gemia. qm̃
citra pampini exultent. cacumen religari uetant.
Natura hȩc ẽ. Deiecta pars aut prȩligata frue¬
tum dat plurimũq ipsa curuatura. Quod ei¬
tra ẽ materię mittit offensante credo spiritu
& illa quam diximus medulla que ita enneu¬
erit in ateria fructum dabit anno sequente. sic
duo genera palinitum quod eduro exit man¬
teriamq in proximũ annum promittit pampi¬
narium uocatur. aut uti supra cicatricem est
fructuarium. Alterum ex anniculo palmite
semꝑ fructuarium relinquitur s ub uigo. & qui
uocatur eustos. Hic ẽ nouellus palmes ñ longior
tribus gemmis. proximo anno materiam daturus
si uitis luxuriose consumpserit & alius uixta eum
uerruce magnitudine qui ferunculus appellatuR.
Si forte custos fallat uites antequã septimiuau¬
nũ a sureulo compleat euocata ad fructum eiulie¬

Expanded text:
mergi alligarique, ut sustineatur iugo, non pendeatmergi alligarique, ut sustineatur iugo, non pendeatvinculo mox adstrictius a tertia gemma alligcitra pampini exultant. cacumen religari vetant. natura haec est: deiecta pars aut praeligata fructum dat, plurimumque ipsa curvatura. quod citra est, materiem emittit, offensante, credo, spiritu et illa quam diximus medulla. quae ita emicuerit materia fructum dabit anno sequente. sic duo genera palmitum: quod e duro exit materiamque in proximum annum promittit , pampinarium vocatur aut, ubi supra cicatricem est, fructuarium; alterum ex anniculo palmite semper fructuarium . relinquitur sub iugo et qui vocatur custos—hic est novellus palmes, non longior tribus gemmis—proximo anno materiam daturus, si vitis luxuria se consumpserit, et alius iuxta eum, verrucae magnitudine, qui furunculus appellatur, si forte custos fallat. <14> Vitis, antequam septumum annum a surculo conpleat , evocata ad fructum eiun
Abbreviated transcription (Latin):
Temerarium ẽ ante crassitudinẽ pollicarem uiti
imperare. Sequenti anno palmites salutentur
pro uiribus matris singuli aut gemini. Idem
&e secũto si cogit infirmitas nutriantur Tercioq
demũ duo adiciantur. Nec sunt plures umqsi.
inhibenda fȩcunditas. In ea ẽ natura ut parere
malit quam uiuere. Quicquid materiȩ adimi¬
tur. fructui accedit. Illa semina uult quam
fructum gigni. qm̃ fructus caduca res ẽ si per¬
nitiose luxuriat: nec ampliat se. sed egerit.
Dabit consilium & soli natura iͣn maero etiam¬
si uires habebit recisa. intra iugum morituaa
ut omnis fȩtura subito exeat. Muuimũ id esse
debebit int̾uallum. ut attingat iugum super& q.¬
& quȩ ñ ceneat adeo ñ recumbat in eo nec delica¬
te se spargat. Ita temꝑetur hic modus. ut eres¬
cere etiamnum malit quam parere. palmes. Du¬
as tres ue genimas habere sub iugo debet. ey¬
materiis quib materia nascatur. Tunc ꝑ igũ

Expanded text:
temerarium est ante crassitudinem pollicarem viti temerarium est ante crassitudinem pollicarem viti imperare. sequente anno palmites educentur pro viribus matris singuli aut gemini. iidem et secuto, si coget infirmitas, nutriantur, tertioque demum II adiciantur. nec sunt plures quaterninhibenda fecunditas est. ea malit quam vivere. quidquid materiae adimitur, fructui accedit. illa semina mavult quam fructum gigni, quoniam fructus caduca res est. sic perniciose luxuriat, nec ampliat se, sed egerit. <12> Dabit consilium et soli natura. in macro, etiamsi vires habebit, recisa intra iugum moretur, ut omnis fetura sub eo exeat. minimum id esse debebit intervallum, ut attingat iugum speretque, non teneat, adeo non recumbat in eo nec delicate se spargat. ita temperetur hic modus, ut crescere etiamnum malit quam parere. <13> Palmes duas tresve gemmas habere sub iugo debet, ex quibus materia nascatur, tunc per iugum
Abbreviated transcription (Latin):
emittit. & quẽ faciat ȩtas uitem. hic in iugum
insilita qui tum excȩcant eum supina falce au¬
ferendo oculos ut longus euocent: Noxia inuiria.
Utitior enim consuetudo parienti. satiusq pam¬
pinos adiudicatȩ detergere. usq quo placeat ro¬
borari eam. Sunt qui uetant tingi proximo an¬
no quo translata sit. neq ante sexagesimũ mñ¬
sem falce curari: tunc autem ad cres geminas re¬
cidi. Alii & proximo quidem anno recidunt. s¬
ut ternos quaternosue singulis annis adiciãt
articulos. quarto demũ ꝑducant ad iugum. Id
uttimq factum tardum. preterea recorrridũ &
nodosum pulmiliorum incremento. Oꝑtimũ aut̃
matrem ẽẽ firmam. postea foetum audacem.
totas habeat illa uires dum roboratut. & annuos
accipit tota foetus cum ꝑmissum fuerit nas ei.
nichil natura portionib parit. Quȩ cum exere¬
uerit satis firma: protinus in iugo collocari de¬
bebit. Sic etiamnum infirmior erit sub ipso uigo

Expanded text:
emittit et quem faciat aetas vitem. hic in iugum emittit et quem faciat aetas vitem. hic in iugum insilit. aliqui tum excaecant eum supina falce auferendo oculos, ut longius evocent, noxia iniuria. utilior enim consuetudo pariendi satiusque pampinos adiugatae detergere usque quo placeat roborari eam. 176 sunt qui vetant tangi proximo anno, quam tralata sit, neque ante LX mensem falce curari, tunc autem ad III gemmas recidi. alii et proximo quidem anno recidunt, sut ternos quaternosve singulis annis adiciant articulos, quarto demum perducant ad iugum. id utrimque fructu tardum, praeterea retorridum et nodosum pumilionum incremento. optimum autem matrem esse firmam, postea fetum audacem. totas habeat illa vires, dum roboratur, et annuos accipiet tota fetus, cum permissium fuerit nasci. nihil natura portionibus parit. quae excreverit satis firma, protinus in iugo collocari debebit; si etiamnum infirmior erit, sub ipso iugo
Abbreviated transcription (Latin):
uiuã radicũm donat. Interest autẽ biennium
fructus quo tardius in sato prouenit. quam it⁊
translato. Uiuȩ radix pofita in uinea post an¬
num resecatur usq ad t̾ram. ut unus tantum
emineat oculus amminiculo iuxta affixo. et fi¬
mo addito. Simili modo & secundo anno recidit᷑.
uiresq concipit & intra se pascit. suffecturas o¬
neri alias festinatione pariendi gracilis atq ei¬
uncidam cohibeatur castigatione tali. in fetum
exeat tota. Nichil auidius nascitur. ac nisi ad pa¬
riendũ utres seruentur. tota fit fętus. Pedam̃¬
ta optima quȩ diximus. aut radice robore olea¬
q: ca non sint paliȩ. unipero. cupresso. alburno.
sabuco reliquoꝵ generum sudes omnib annis
reciduntur. Saluberrima in uigo harundo cõ¬
nexa fasciculis durat annis quinis. cum breuio¬
res palmites sarm̃to iunguntur inter se funiũ
modo. ex hoc arcus functa dicuntur. Tertius
uinee annus palmitem uelocem robustum que

Expanded text:
viveradicum donat. interest autem biennium viveradicum donat. interest autem biennium fructus, quo tardius in sato provenit quam in tralato. 173 Viveradix posita in vinea post annum resecatur usque ad terram, ut unus tantum emineat oculus, adminiculo iuxta adfixo et fimo addito. simili modo et secundo anno reciditur viresque concipit et intra se pascit suffecturas oneri. alias festinatione pariendi gracilis atque eiuncida, ni cohibeatur castigatione tali, in fetum exeat tota. nihil avidius nascitur ac, nisi ad pariendum vires serventur, tota fit fetus. 174 Pedamenta optuma, quae diximus, aut ridicae e robore oleaque, si non sint, pali e iunipero, cupresso, laburno, sabuco. reliquorum generum sudes omnibus annis reciduntur. saluberrima in iugo harundo conexa fasciculis durat annis quinis. cum breviores palmites sarmento iunguntur inter se funium modo, ex hoc arcus funeta dicuntur. 175 Tertius vineae annus palmitem velocem robustumque
Abbreviated transcription (Latin):
pastinare: ut defluuiatales earum contineant᷑
a quoso cȩlo uel sicco solo. malleolus autumno.
ealidus autummũ poscit: humidus frigidus que
etiam ueris exitũ. In arido solo uiuȩ tabix quoq
ftustra seritur: male & in siceis malleolus nici
post imbrem. At in riguis uel frondens uatis.
& usq ad solstitium recte usq ut in hisꝑama
Quiescere uentos sationis die utillssimũ. pleriq
austros optant: cato abdicat. Intereẽ medio tem
ꝑamento inter binas uites oportet pedes quinos.
minimũ autẽ lȩto solo pedes quaternos. denui¬
plurimũ octonos. Umbri & marsi ad iucenos
int̾mittunt arationis gr̃a. in his quȩ uocant. ꝓ¬
cuł & apluuio & caliginoso tractu rariores pom.
sicco densiores. Subtilitas parsimoniae compen
dia inuenit. cum uinea in pastinato seratur obiter
seminarii faciendi. ut & uiuȩ radix loco suo et
malleolus qui transferatur inter uites eo ordine
seratur. Quȩ ratio in uigero cireiter sedecim

Expanded text:
pastinare, ut defluvia transtris eorum contineantur; pastinare, ut defluvia transtris eorum contineantur; aquoso caelo vel sicco solo malleolos serere calidus autumno poscet, umidus frigidusque etiam veris exitu. in arido solo viveradix quoque frustra seritur, male et in siccis malleolus, nisi post imbrem, at in riguis vel frondens vitis et usque ad solstitium recte, ut in Hispania . quiescere ventos sationis die utilissimum. plerique austros optant, Cato abdicat. <9> Interesse medio temperamento inter binas vites oportet pedes quinos, minimum autem laeto solo pedes quaternos, plurimum octonos—Umbri et Marsi ad vicenos intermittunt arationis gratia in his, quae vocant porculeta —, pluvio et caliginoso tractu rariores poni, sicco densiores. sudia invenit, cum vinea in pastinato seratur, obiter seminarium faciendi, ut et viveradix loco suo et malleolus, qui transferatur, inter vites et ordines seratur, quae ratio in iugero circiter XVI
Abbreviated transcription (Latin):
debet ex statura etiam nunc duab geminis emol¬
liri t̾ram minutis in scrobe imo sulcisq fimo mis¬
ceri necessarium. Cluios a altiores serobes posct̾.
Preterea puluinatis a deuexitate labris qͥ ex his
longiores fient ut uites binas accipiant e diu̾so.
alei uocabuntur. Esse uitis radicem in medio soro¬
be oportet. s ipsam innixam solido in orientẽ ȩqui¬
noctialem spectare amminicula. primȩͥ calamo
accipere. Uineas limitari de cumano decem & oc¬
to pedum latitudinis ad contrarios uebiculorum
transitus aliisq trauersis limitib denũ pedum
distingui ꝑ media iugera. aut si maior modus sit.
totidem pedum carihine. quod decumano limita¬
ri. semꝑ uero quinquanis semitari. hoc ẽ in qͥnto
quoq palo singulȩ iugo paginȩ includantar.
solo spisso ñ nisi repastinato. nec nisi uiuȩ radicẽ
seri. tenero & soluto uel malleolum sulco uel sero¬
be in colles sulcos agere transuersos. melius quã

Expanded text:
debet, exstatura etiamnum duabus gemdebet, exstatura etiamnum duabus gemliri terram minutis in scrobe imo sulcis fimoque misceri necessarium. clivosa altiores scrobes poscunt, praeterea pulvinatis a devexitate labris. qui ex his longiores fient, ut vites binas accipiant e diverso, alvei vocabuntur . esse vitis radicem in medio sbe oportet, sed ipsam innixam solido in orientem aequinoctialem spectare, adminicula prima e calamo accipere; 169 vineas limitari decumano XVIII pedum latitudinis ad contrarios vehiculorum transitus, aliisque traversis limitibus denum pedum distingui per media iugera aut, si maior modus sit, totidem pedum cardine, quot decumano, limitari, semper vero quintanis semitari, hoc est ut quinto quoque palo singulae iugo paginsolo spisso non nisi repastinato nec nisi viveradicem seri, tenero et soluto vel malleolum sulco vel scrobe. in colles sulcos agere traversos melius quam
Abbreviated transcription (Latin):
Sine amminiculo uitis ꝑ se stabit. Id enim ñ fit
nisi pedamenti in opia. Simplici iugo constat. por¬
recto ordine quem cantherium appellant. Melior ea
uino: qm̃ sibi ipsa ñ obumbrat. assiduoq sole co¬
quitur. & afflatum magis sentit. celerius rorem
dimittit. pampinationi quoq & occationi omniq
operi facitior. suꝑ cȩtera deflorescit. Utilius iu
gum ẽ fit pertica aut harundine. aut crine funi¬
culo ue: ut in hispania brundisioq. Compliuua¬
ta copiosior uino ẽ: dicta a cauis edium complu¬
uiis. Diuiditur in quaternas partes totidẽ uigis.
Huius serendi ratio dicetur. Eadem ualitura in oĩ
genere: in hoc uero numerosior. Tantum uero tͥ
b seritur modis. Optime in pastinato. ꝓxime
in sulco. nouissime in scrobe. De pastinatione di¬
ulco latitudo palȩ satis ẽ scrobib ternorum
pedum in quamq partem altitudo in quocũq
genere tripedalis. Ideo nec uitis minor transferri

Expanded text:
sine amminiculo vitis per se stabit. id enim non fit sine amminiculo vitis per se stabit. id enim non fit nisi pedamenti inopia. simplici iugo constat porrecto ordine quem canterium appellant. melior ea vino, quoniam sibi ipsa non obumbrat adsiduoque sole coquitur et adflatum magis sentit, celerius rorem dimittit, pampinationi quoque et occationi omnique operi facilior. super cetera deflorescit utilius. 166 iugum fit pertica aut harundine aut crine funiculove, ut in Hispania Brundisique. conpluta copiosior vino est, dicta a cavis aedium conpluviis. dividitur in quaternas partes totidem iugis. huius serendi ratio dicetur , eadem valitura in omni genere, in hoc vero numerosior tantum. <7> III vero seritur modis: optime in pastinato , proxime in sulco, novissime in scrobe. De pastinatione diulco latitudo palae satis est, scrobibus ternorum pedum in quamque partem. altitudo in quocumque genere tripedalis, ideo nec vitis minor transferri
Abbreviated transcription (Latin):
radix liberȩ capit uires: uuaq fert omniũ cor¬
poꝵ suoꝵ acinos. In alio genere inuentu nouitio
finditur malleolus medullaq crassa. in se colli¬
gantur ipsi candales. ita ut geminis parcatur
omnimodo. Tum malleolo in terra fixo mixta¬
seritur. & cum spargere caules cȩꝑit deciditur.
foditurq sepius talis uuȩ acinus nichil in se
ligni habiturus. columella promutit. conuiuere
semina ipsa. ꝑ quam mirum sit medulla ad ẽpta
nasci. Surculis: etiã quibinam sit articulatio ar¬
boris. ñ omittendum uidetur. Namq buxi tenu¬
issimis quinis senisq colligatis depacti ꝓͥueniunt.¬
Quondam in obseruatione erat ut defigerentur.
ex imputata buxo. Aliter uiuere nunc crediti de¬
sparsis ꝑ terram palmitib. aut ꝑ se uite sub¬
recta. uel cũ amminiculo sine iuigo aut pedatȩ.
simplici iugo aut complu̾iatȩ quadruplici. quae
pedata erat. Eadem intelligitur eius quoq in qua

Expanded text:
radix libere capit vires, uvaque fert omnium corradix libere capit vires, uvaque fert omnium corporum suorum acinos. in alio genere invento novicio finditur malleolus, medullaque erasa in se colligantur ipsi caules ita, ut gemmis parcatur omni modo. tum malleolus in terra fiseritur et, cum spargere caules coepit, deciditur foditurque saepius. talis uvae acinos nihil intus ligni habituros Columella promittit, cum vivere semina ipsa perquam mirum sit medulla adempta. 163 Nasci surculis etiam, quibus non sit articulatio, arbores non omittendum videtur. namque buxi tenuissimis quinis senisve colligatis depacti proveniunt.quondam in observatione erat, ut defringerentur ex inputata buxo, aliter vivere non crediti. desparsis per terram palmitibus aut per se vite subrecta vel cum amminiculo sine iugo aut pedatae simplici iugo aut conpluviatae quadriplici. 165 quae pedatae ratio, eadem intellegetur eius quoque, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Fossum purgari & extendi ne crudum relin-¬
quatur. uerum exigi mensura. male pastinatum
deprendunt scamna inȩqualia. Metienda est &
ea pars quȩ interiacet pulueri. Surculi serunt᷑
& in scrobe & in sulco longiore se: suꝑ quam te¬
nerrima ingeritur terra. Sed in gracili solo fru¬
stra nisi substrato pinguiores quam duas inte¬
gi oportet. & proximã attingi teram. eodem pa¬
xillo deprimi & spissari. Interesse in plantana¬
rio sesquipedes inter bina semina latitudinẽ.
in longitudinem semisses. Ita satos malleolos
uicesimo quarto mense tecidere ad imum articu¬
lum. nisi ipsi parcatur. oculorum inde materia
radix transfertur. Est & luxuriosa ratio uites
serendi. ut quatuor malleoli uehem̃ti uinculo
colligentur. in parte luxurios e. atq ita ꝑ ossa bubu¬
li cruris. uel ꝑ colla fictilia traiecti obruantur bi¬
nis eminentib geminis. Humescunt hoc modo:¬
recisiq palinitẽ emittunt. Postea fistula fracta

Expanded text:
dat, fossum purgari et extendi, ne crudum relindat, fossum purgari et extendi, ne crudum relinquatur, verum exigi mensura. male pastinatum deprendunt scamna inaequalia. metienda est et ea pars, quae interiacet, pulvini. 160 surculi seruntur et in scrobe et in sulco longiore; super quam tenerrima ingeritur terra, sed in gracili solo frustra nisi substrato pinguiore corigi oportet et proximam attingi, terram eodem paxillo deprimi et spissari, interesse in plantario sesquipedes inter bina semina in latitudinem, in longitudinem semisses; ita satos malleolos XXIIII mense recidere ad imum articulum, nisi ipsi parcatur. oculorum inde materia radix transfertur. 161 Est et luxuriosa ratio vites serendi, ut quattuor malleoli vehementi vinculo colligentur ima parte luxuriosa atque ita vel per ossa bubuli cruris vel per colla fictilia traiecti obruantur binis eminentibus gemmis. urecisisque palmitem emittunt. postea fistula fracta
Abbreviated transcription (Latin):
hoc modo fiunt. Serete e pampinariis sterile est.
nec nisi fȩcundo oportet. Quȩ raros habet nodos
infecunda uidicatur. densitas gemmarũ ferti¬
litatis indicium ẽ. Quidam seri uetant nisi eos
qui floruerint surculos. Sagitas serere minus u¬
tile: qm̃ in transferendo facile rumpitur quod
intortum fuit. Seruntur pedali ñ breuiores longi¬
tudine. quinq sex ue nodorum. paucis trib gemmiᷤᷤ
in hac mensura. ẽẽ ñ pocerunt. Inseri eosdem die
quo deputantur utilissimũ. Si multo postea neces¬
se sit serere. custoditos uti p̃cipimus caueri udiq
ne extra terram positi sole inares cant. uento aut
frigore hebetentur. Qui diutius in sicco fuerint.
priusquã serantur in aqua plurib dieb reiures¬
cant. Solum apricum & quã amplissimũ in se¬
minatio siue in uinea bidente pastinari debet.
ternos pedes bipalio alto. marra reici quaternũ
pedum fermento. ita ut pedes binos fossa proce-¬

Expanded text:
hoc modo fiunt. 157 serere e pampinariis sterile est, hoc modo fiunt. 157 serere e pampinariis sterile est, nec nisi fecundo oportet. quae raros habet nodos, infecunda iudicatur; densitas gemmarum fertilitatis indicium est. quidam seri vetant nisi eos qui floruerint surculos. sagittas serere minus utile, quoniam in transferendo facile rumpitur quod intortum fuit. seruntur pedali, non breviores, longitudine, quinque sexve nodorum. pauciores tribus gemmis in hac mensura esse non poterunt. 158 inseri eodem die, quo deputentur, utilissimum; si multo postea necesse sit serere custoditos, uti praecepimus, caveri utique, ne extra terram positi sole inarescant, vento aut frigore hebetentur. qui diutius in sicco fuerint, priusquam serantur, in aqua pluribus diebus revirescant. 159 Solum apricum et quam amplissimum in seminario sive in vinea bidente pastinari debet, ternos pedes bipalio alto, marra reici quaternum pedum fermento, ita ut in pedes binos fossa proce
Abbreviated transcription (Latin):
axima arbori fuerint. duo oculi extra terram emi¬
neant. Oculi autẽ in arborum surculis ꝓprie
uocantur. unde germinantur. Hac de causa et
tn plantariis aliquando eodem anno ferunt aqͣs
fluere laturi fructus in arbore. cum tempestiue
sati pregnatas inchoatos conceptus alicibi pariuns.
lta satas ficos t̾cio anno transferre. Facile hoc ꝓ
se nascendi celeritate attributum huic arbori.
ut citissime proueniat. Uitium numerosior
satus ẽ. Primũ omnium nichil seritur ex his nisi
inutile & deputatum in sarm̃ta. Oxputatur aut̃¬
quicopus preximo tulit fructum. Solebat capu¬
tulatus utrimq e duro surculus geri. esq argum̃¬
to malleolus uocatur etiam nunc. Postea auel¬
li cum sua calce ceptus ẽ ut in fico: neq ẽ aliud
uauiacius. Tercium genus adiectum etiam¬
nunc expeditius sine calce quod sagittȩ uocant᷑.
cum intortiꝰ᷑ pangu̾ntur. Id enim cum recisi nec
intorti trigemines: plures autẽ ex eodem sureulo

Expanded text:
xima arbori fuerint, II oculi extra terram emxima arbori fuerint, II oculi extra terram emneant. oculi autem in arborum surculis proprie vocantur, unde germinantur. 155 hac de causa et in plantariis aliquando eodem anno ferunt, quo fuere laturi fructus in arbore, cum tempestive sati praegnates inchoatos conceptus aliubi pariunt. ita satas ficos tertio anno transferre facile. hoc pro senescendi celeritate adtributum huic arbori, ut citissime proveniat. 156 Vitium numerosior satus est. primum omnium nihil seritur ex his nisi inutile et deputatum in sarmenta. opputatur autquidquid proximo tulit fructum. solebat capitulatus utrimque e duro surculus seri, eoque argumento malleolus vocatur etiamnunc. postea avelli cum sua calce coeptus est, ut in fico, neque est aliud vivacius. tertium genus adiectum etiamnum expeditius sine calce, quod sagittae vocantur, cum intorti panguntur, iidem cum recisi nec intorti, trigemmes. plures autem ex eodem surculo
Abbreviated transcription (Latin):
cãporum nodi int̾sepiunt medullam. ferulȩ ips e
breues & ad summã breuiores. articulis utiq duo
int̾nodia includunt. medulla. siue illa uitalis
anima ẽ. ante se tendit longitudinẽ impellens.
quatadiu nodi ꝑuia patet fistula. Cum uero con¬
ereti adiͦmere transitum. reꝑcussa eruimpit ab una
sus parte uixta priorem nodũ alternis laterum
semꝑ inguinib ut dictum ẽ in harundine ac fe¬
rula. quorum dextrũ ab imo intelligitur ardculo.
leuuri in proximo: atq ita ꝑ uices hoc uocatus
in uite gemina. cũ ibi cespitem facit. Ante uero¬
quam faciat in concauo oculos & in cacumine ip¬
so germen. sic palmites nepotes uuȩ folia pampi¬
ni gignuntur. mirumq firmiora ẽẽ in dextera
parte genita. Hos ergo in surcutis nodos cum se¬
tunt᷑. medios secare oportet: ita. ne ꝓfluat medul¬
la. Et in fico quidem soli dodrantales taxilli so¬
lo patefacto seruntur. sic ut descendant quȩ pro¬

Expanded text:
caporum nodi intersaepiunt medullam. ferulae ipsae caporum nodi intersaepiunt medullam. ferulae ipsae breves, et ad summa breviores articuli utrimque sua internodia includunt. 153 medulla, sive illa vitalis anima est, ante se tendit longitudinem inplens, quamdiu nodi pervia patent fistula. cum vero concreti ademere transitum, repercussa erumpit ab ima sui parte iuxta priorem nodum alternis laterum semper inguinibus, ut dictum est in harundine ac ferula, quorum dexterum ab imo intellegitur articulo, laevum in proximo, atque ita per vices. hoc vocatur in vite gemma, cum ibi caespitem fecit; ante quam faciat, in concavo oculus et in cacumine ipso germen. sic palmites, nepotes, uvae, folia, pampini gignuntur, mirumque firmiora esse in dextera parte genita. 154 Hos ergo in surculis nodos, cum seruntur, medios secare oportet ita, ne profluat medulla. et in fico quidem dodrantales, paxillis solo patefacto, seruntur sic, ut descendant quae pro
Abbreviated transcription (Latin):
ctis fodiendõ supplantandisq ꝑ bienniũ seqͥns.
De cętero ipsa se colit. umbra stholonȩ suꝑuacu¬
ose nec antecedit᷑ Intra septimũ annum suffici¬
unt pedam̃ta uigeri uicem sui uinearũ ugeri¬
bus. quando etiam bifida ea stirpe fiunt. d¬
rantq ultra alteram siluȩ suȩ cȩsuram. A scu¬
lus Similiter prouenit cesura triennio. genior
minus morosa nasci. In quacumq t̾ra seritur
tiere balano. s non nisi ȩsculi. serobe dodrantali
int̾uallis duorum pedum seritur leuiter quatea
anno. Hoc pedamentũ minime ꝑutreseit. lesũ q
mus. fraxinus. laurus. ꝑsica. corylus. malus. s
tardius nascunt᷑. terramq defixa uix tolerant.
ũ modo humoiem. Sambucus contra firmissima¬
ad palum taleis seritur. ut populus. Nam de eu¬
estat ipsarum natura prȩcipua tra storum.¬
denda cura uitium surculis & quarundã arbo¬
rum quib fungosior intus natura geniculatis¬

Expanded text:
ctis, fodiendo supputandisque per biennium sequens. ctis, fodiendo supputandisque per biennium sequens. de cetero ipsa se colit umbra stolones supervacuos enecante. caeditur intra septimum annum. sufficiunt pedamenta iugeri vicenis vinearum iugeribus, quando etiam bifida ex stirpe fiunt, durantque ultra alteram silvae suae caesuram. Aesculus similiter provenit, caesura triennio serior, minus morosa nasci in quacumque terra seritur vere balano, sed non nisi aesculi, scrobe dodrantali, intervallis II pedum . saritur leviter quater anno. hoc pedamentum minime putrescit caesumque  caedua fraxinus, laurus , persica, corulus, malus, sed tardius nascuntur terramque defixa vix tolerant, non modo umorem. saad palum taleis seritur, ut populus. nam de cuestat ipsarum natura praecipua tradenda cura. vitium surculis et quarundam arborum, quibus fungosior intus natura, geniculati s
Abbreviated transcription (Latin):
harenosum. maximeq sabulum humidum aut car-¬
bunculum uel tofi etiam farinam quamlibet opa¬
co septentrionaliq & prȩfrigido gitu uel etiam de¬
diui. recusat Eadem galleam rubricam cretam
omnemq t̾rȩ fecunditatẽ seri nuce  diximais. sed
nisi & maximis  prouenit. nec nisi quinis acerua¬
tim satis. Perfringi solum debet supra ex nouem¬
bri mense in febroarium. quo solutȩ sponte eadunt.
ex arbore. atq subnascunt᷑. Interualla sint pe¬
dalia undiq sulco dodrantali. Ex hoc seminario tͣns¬
feruntur in alud bipedali int̾uallo plus bienniũ.
Sunt & propagines nulli quidem faciliores. Nu¬
data enim radice tota in sulco prosternitur. tum
ex eacumine supra t̾ram relicto. renascitur & alia
ab radice. Sed translata nes cit hospitari. pauet¬
q nouitas tͥam biennio fere postea prosilit. Ide¬
o nucib potius quam uic̾e radicibus plantaria
cedua implentur cultura ñ alia quam supradi¬

Expanded text:
harenosum, maximeque sabulum umidum aut carharenosum, maximeque sabulum umidum aut carbunculum vel tofi etiam farinam, quamlibet opaco septentrionalique et praefrigido situ, vel etiam declivi. recusat eadem glaream, rubricam, cretam omnemque terrae fecunditatem. 148 seri nuce diximus, sed nisi ex maximis non provenit, nec nisi quinis acervatim satis. refringi solum debet sub ea ex Novembri mense in Februarium, quo solutae sponte cadunt ex arbore atque subnascuntur. intervalla sint pedalia, undique sulco dodrantali. ex hoc seminario transferuntur in aliud bipedali intervallo post biennium. 149 sunt et propagines, nulli quidem faciliores. nudata enim radice tota in sulco prosternitur; tum ex cacumine supra terram relicto renascitur et alia ab radice. sed tralata nescit hospitari pavetque novitatem biennio fere; postea prosilit. ideo nucibus potius quam viveradicibus plantaria caedua implentur. 150 cultura non alia quam supra di
Abbreviated transcription (Latin):
gaudet. seritur bulbo radicis quod alii oculum
uocant dodrantali scrobe. int̾uallo duum pedũ
& semipedis. reficiturq ex sece. Uterẽ harundi¬
ne exstirpato. quod utilius reptũ quam castrare.
sicut antea. Namq inter se radices serpent. mu¬
cuoq decursu necantur. Tempus ẽ serendi prius.¬
quam oculi aruncdinũ intumes cant. ante kalen
cum dures cere incipit hoc signum tempesltuã ha¬
bet cȩsuram: & hanc autẽ quotiens & uineã fodi¬
endam putant. Seritur & tr̃auersa ñ altera con-¬
dita: erumpuntq e singulis oculis totidẽ plantȩ.
Seritur & deplantata pedali sulco binis obrutis
gemmis. ut tercius nodus t̾ram attingat. prono
cacumine ne rores concipiat. Ceditur decres cente
luna uineis anno siccata utilior. quam uiridis.
Castanea pedam̃tis omnib prȩfertur. facilitate
tractatus. ꝑ durandi ꝑuicacia. regerminatione ce¬
dua uel salice letior. Querit solum facile nec tam̃

Expanded text:
gaudet . seritur bulbo radicis, quod alii oculum gaudet . seritur bulbo radicis, quod alii oculum vocant, dodrantali scrobe, intervallo II pedum et semipedis, reficiturque ex sese vetere harundineto exstirpato, quod utilius repertum quam castrare, sicut antea. namque inter se radices serpunt mutuoque discursu necantur. tempus conserendi , priusquam oculi harundinum intumescant, ante kal. cum durescere incipit. hoc signum tempestivam habet caesuram. et hanc autem, quotiens et vineam, fodiendam putant. seritur et traversa, non alte terra condita, erumpuntque e singulis oculis totidem plantae. 146 seritur et deplantata pedali sulco, binis obrutis gemmis, ut tertius nodus terram attingat, prono cacumine, ne rores concipiat. caeditur decrescente luna. vineis anno siccata utilior quam viridis. xxxiv 147 Castanea pedamentis omnibus praefertur facilitate tractatus, perdurandi pervicacia; regerminatione caedua vel salice laetior. quaerit solum facile nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
strauit. In aquosis enim neq amplos neq altos
facere expedit. Altos in ȩstuio solo ac sicco. ut quã
maxime accipiant aquam. contineantq. Hȩc et
ueteres arbores colendi ratio ẽ. Firuentib enim lo¬
cis accumulant ȩstate radices. oꝑuintq ne solis ar-¬
dor exurat. Aliubi ablaqueantur ꝑ flatum usque
admitunt. id ẽ hieme eumulis agelu uindicant
contra illi hieme aꝑiunt. humoremq sitientib que¬
runt. Ubicumq circumfodiendi arboris ratio. IN
circuitum pedes in orbem ternos. neq id in pratis
quando amore solis humorisq ui in summa cellu¬
re oberrant. Et de arboribus quidem fructus gr̃a
serendi inserendiq in uniuersum sunt dicła.:.¬

Expanded text:
stravit. in aquosis enim neque amplos neque altos stravit. in aquosis enim neque amplos neque altos facere expediet, aliter in aestuoso et sicco, ut quam maxime accipiant aquam contineantque. haec et veteres arbores colendi ratio est. ferventibus enim locis adcumulant aestate radices operiuntque, ne solis ardor exurat. 140 aliubi ablaqueant perflatusque admittunt. iidem hieme cumulis a gelu vindicant. contra illi hieme aperiunt umoremque sitientibus quaerunt. ubicumque circumfodiendi arbores ratio in circuitum pedes in orbem ternos, neque id in pratis, quoniam amore solis umorisque in summa tellure oberrant. Et de arboribus quidem fructus gratia serendis inserendisque in universum sint dicta
Abbreviated transcription (Latin):
st etiam nunc noua inserendi ratio. landi.¬
ne quid sciens quidem p̃teream. qͦd us quã
inuenerit columellaͭ excogitatatu ut affirmet ipse.
quȩ uel diuersȩ insociabilesq arborum naturae
copulentur ut fagi atq oleȩ. Iuxta hanc seri fi¬
cum iubet. ñ ampliori interuallo quam ut con¬
tingi large possit ramas oleȩ. quam maxime se¬
quaci atq obedituro. eumq omni interim tempo¬
re edomari meditatione curuandi. Postea fico ad¬
ẽpta uires quod euenire trimȩ aut utiq quin¬
quenni detruncata suꝑficie. ipsumq deputatũ
& ut dictum ẽ. & ut adraso cac umine defigi in¬
cruce fici custoditum uineulis. ne curuatura fugiat.
lta quodam propaginũ insitorumq temꝑamento
triennio commune inter duas matres coalescere.
quarto anno abscisum totum adoptantis ẽe noni¬
dum uulgata ratione haud mͥ certe satis comꝑta.
Cȩterum eadem illa de calidis frigidisq & humidis
aut siccis supradicta ratione & serobes fodere mon¬

Expanded text:
st etiamnum nova inserendi ratio, ne quid sciens quidem praeteream, quod usquam invenerim, Columellae excogitata, ut adfirmat ipse, qua vel diversae insociabilesque arborum naturae copulentur, ut fici atque oleae. iuxta hanc seri ficum iubet non ampliore intervallo , quam ut contingi large possit ramo oleae quam maxime sequaci atque oboedituro, eumque omni interim tempore edomari meditatione curvandi. postea fico adepta vires, quod evenire trimae aut utique quinquenni, detruncata superficie ipsumquoque deputatum et, ut dictum est, adraso cacumine defigi incrure fici, custoditum vinculis, ne curvatura fugiat. ita quodam propaginum insitorumque temperamento triennio communem inter duas matres coalescere, quarto anno abscisum totum adoptantis esse, nondum vulgata ratione aut mihi certe satis conperta. Cetero aut siccis supra dicta ratio et scrobes fodere mon
Abbreviated transcription (Latin):
cotoneis. item sorbis. prunis. post mediã hiemem
in idus febroarias. Siliquȩ grecȩ & persici ante
brumã ꝑ autumnũ. nucib uiglandi & pineȩ
& abellanȩ grecȩ atq castaneȩ a kalendis marci

Expanded text:
cotoneis, item sorbis, prunis, post mediam hiemem cotoneis, item sorbis, prunis, post mediam hiemem in idus Februarias, siliquae Graecae et persicis ante brumam per autumnum, nucibus iuglandi et pineae et abellanae et Graecae atque casta
Abbreviated transcription (Latin):
arcturiq ortus. Neq enim animalium tantum ẽ
ad coitus auiditas: s multo maior ẽ hac terrȩ Sa¬
torum omniũ libido. Qua tempestiue uti pluri¬
mũ inter ẽ conceptus. peculiare. utiq in insitis.
cum sit mutua cupiditas utrimq coeundi. Qui
uer probant. ab ȩquinoctio statim ammitunt.
p̃dicantes germina parturire: ideo faciles corticũ
ẽẽ amplexus. Qui p̃ferunt autumnũ. ab arcturi
exortu. qm̃ statim radicem quandam capiant. et
ad uer parata ueniant.: atq ñ protinus germina¬
tio auferat uires. Quȩdam tam̃ statutum tempꝰ
anni habent ubiq ut cerasi & amydali circa bru¬
mam serendi uel inserendi. De plurib locorum
situs optime iudicauit. Frigida enim & aquos a
uerno conseri oportet. sicca & calida autumno.
modũ distribuit. mora ab idib febro ariis in ę¬
quinoctium. pira autumno. ita ut brumã quinde¬
cim ne minus dieb antecedant. Malis ȩstiuis et

Expanded text:
arcturique ortus. neque enim animalium tantum est arcturique ortus. neque enim animalium tantum est ad coitus aviditas, sed multo maior est terrae ac satorum omnium libido, qua tempestive uti plurimum interest conceptus, peculiare utique in insitis , cum sit mutua cupiditas utrimque coeundi. qui ver probant, ab aequinoctio statim admittunt, praedicantes germina parturire, ideo faciles corticum esse conplexus. qui praeferunt autumnum, ab arcturi ortu, quoniam statim radicem quandam capiant et ad ver parata veniant atque non protinus germinatio auferat vires. quaedam tamen statutum tempus anni habent ubique, ut cerasi et amygdalae circa brumam serendi vel inserendi. de pluribus locorum situs optime iudicabit. frigida enim et aquosa verno conseri oportet, sicca et calida autumno. modum distribuit: moro ab idibus Februariis in aequinoctium, piro autumnum, ita ut brumam XV ne minus diebus antecedant, malis aestivis et
Abbreviated transcription (Latin):
Pira ñ eodem tempore omnia. qm̃ neq floreant.
Cadem oblonga aut rotunda. ab occasu uergiliaꝵ
ad brumã. Reliqua genera media hieme ab occa¬
su sagute subsolarium aut seꝑtentrionis spectantia.
Lauum ab occasu aquilȩ ad occasum sagittae.
Conexa enim de tempote serendiꝙ tatio ẽ. Uere¬
qm̃ non omnib locis paticer utilis intelligitus.
Sed haud omntenda nob̃ cͥontractus alicuius ra¬
tionẽ. uerum naturȩ potius indagantib. In cỹ te¬
naica regione sub etͥesiarum flatu conserunt. uec
non & in grecia. Oleam maxime in lẏchaonia. lado¬
etuus insula & uites tuno cerit. C eteri apud¬
grecos inoculare & inserere ñ dribitant. S arbores
ñ serunt. Plurimũq in oleo: quorum natura pollet.
Namq in ȩgypto omni serunt mense: & ubicũq
imbres ȩstiui bunt. ut in india & ȩthiopia. Ne¬
cessario post hȩc autumno seruntur arbores. Quib¬
tempora eadem germinationis uer & canis.

Expanded text:
pira non eodem tempore omnia, quoniam neque floreant pira non eodem tempore omnia, quoniam neque floreant eodem, oblonga aut rotunda ab occasu vergiliarum ad brumam, reliqua genera media hieme ab occasu sagittae, subsolanum aut septentrionis spectantia, laurum ab occasu aquilae ad occasum sagittae. conexa enim de tempore serendi inserequoniam non omnibus locis pariter utilis intellegitur, sed haud omittenda nobis non tractus alicuius rationem, verum naturae totius indagantibus. 133 in Cyrenaica regione sub etesiarum flatu conserunt, nec non et in Graecia, oleam maxime in Laconia. Coos insula et vites tunc serit, ceteri apudGraecos inoculare et inserere non dubitant, sed arbores non serunt. plurimumque in eo locorum natura pollet; namque in Aegypto omni serunt mense et ubicumque imbres aestivi sunt, ut in India et Aethiopia, necessario post haec autumno seruntur arbores. <5> etempora eadem germinationis, ver et canis
Abbreviated transcription (Latin):
eum affricȩ intelligitur. Italiȩ quidem ñe uere
maxime seri. sed & autumno si libeat. Post ȩqͥ¬
noctiũ quadraginta dieb ad uergiliarũ occasum
quatuordecim soli dies sunt: quib seri noceat.
Affricȩ peculiare quod in oleastro ẽ inserit. quadã
eternitate cum senescant proxima adoptione uir¬
ga emissa. atq ita alia arbore ex eadem iuuenescen¬
te. iterumq & quotiens opus sit. ut eius eadem
oliueta constent. Inseritur autẽ oleaster calamo &
moeulatione. Olea ubi quercus effosa fit male po¬
nitur. qm̃ uermes qui raucȩ uocantur in radice
quercus nascuntur & transeunt. Non intumare
taleas aut siccare priusquã serantur utilius com¬
ꝑtum Netus oliuetum ab ȩquinoctio uerno uitra
tiergiliarum exortum interradi alternis annis meli¬
us inuentũ. Item muccũ radici. Cireum fodi aut̃
omnib annis a solstitio duum cubitoꝵ serobe peda
li altitudine. stercorari t̾cio anno. Macͦro idem
amygdalas ab occasu arcturi ad brumã seriuibet

Expanded text:
eum Africae intellegitur. Italia quidem nunc vere maxime serit. sed si et autumno libeat, post aequinoctium XL diebus ad vergiliarum occasum IIII soli dies sunt, quibus seri noceat. 129 Africae peculiare, quod in oleastro eas inserit quadam aeternitate, cum senescant, proxima adoptione virga emissa atque ita alia arbore ex eadem iuvenescente iterumque et quotiens opus sit, ut aevis eadem oliveta constent. inseritur autem oleaster calamo et oculatione. <3> Olea, ubi quercus effossa est, male ponitur, quoniam vermes, qui raucae vocantur, in radice quercus nascuntur et transeunt. non infumare taleas aut siccare prius, quam serantur, utilius conpertum. vetus olivetum ab aequinoctio verno intra vergiliarum exortum interradi alternis annis melius inventum, item museum radi, circumfodi autem omnibus annis a solstitio II cubitorli altitudine, stercorari tertio anno. 131 Mago idem amygdalas ab occasu arcturi ad brumam seri iubet,
Abbreviated transcription (Latin):
muris cum melle aut uermium terrenꝰoium. Qui
& ossa extrahit. cicatrices ad colorem redueie.
pecudum pulmo p̃cipue. ex ariete seuũ. ex nntio.
Pacerte iuridis cinis. uernatio anguium ex uino
decocta fimũ columbinũ cum melle. Ad uitili¬
tem uitiligines albas ex uino. Uitili gimiss¬
ginem & cantharides cum rutȩ foliorum duabus
partib in sole. donec formioe cutis torlerande ẽt
postea fouere oleoq ꝑunguere neces sarium. Eretũ¬
q dłmire: Loq plurib dieb facere. cauentes erula¬
rationẽ multam. Ad eascdem uitiligines & muco¬
cas uaimi iubent cum radice lũpatoria. gallinaꝵ
fimũ candidum seruatum in oleo uetere cornea
pxxibe. uesꝑtitionis sanguinẽ. fel hẏrenacei er aqͥ
cerebrum cum afonitro. S ante omnia
S edant pricritum cocleȩ minutȩ. late. contrite
alia extrahenda sunt corpori euocat anus di¬
atus impostcus. p̃cipue uiero lacerta dissetans¬
Iodeȩ ex ins quȩ
gregatim folia sectantur. contusȩ impositeq tes¬

Expanded text:
muris cum melle aut vermium terrenorum, qui et ossa extrahit. Cicatrices ad colorem reducit pecudum pulmo, praecipue ex ariete, sebum ex nitro, lacertae viridis cinis, vernatio anguium ex vino decocta, fimum columbinum cum melle, item vitiligines albas ex vino, vitiliginem et cantharides cum rutae foliorum II partibus. in sole, donec formicet cutis, tolerandae sunt, postea fovere oleoque perunguere necessarium iterumque inlinere, idque pluribus diebus facere, caventes exulcerationem altam. ad easdem vitiligines et muscas inlini iubent cum radice Eupatoriae, gallinarum fimi candidum servatum in oleo vetere cornea pyxide, vespertilionis sanguinem, fel irenacei ex aqua. cerebrum cum aphronitro, sed ante omnia sedat, pruritum cocleae minutae, latae contritae alia extrahenda sunt corpori evocat mus dissectus inpositus, praecipue vero lacerta dissecta ecocleae ex iis, quae gregatim folia sectantur, contusae inpositae cum tes
Abbreviated transcription (Latin):
ãmixta rasma cerebitina et smopide Eadẽ uti¬
lissima sunt in his ulteribus que uermibus peri
hñt. cosses qui in ligno nascũt᷑ sanant ulcera diã
Nouẽ uo cõbusti cũ pari pondere ainsi et ex oles

Expanded text:
admixta resina terebinthina et sinopide. eadem utiadmixta resina terebinthina et sinopide. eadem utilissima sunt in iis ulceribus, quae vermibus perichabent. cosses, qui in ligno nascuntur, sanant ulcera omnia, nomas vero combusti cum pari pondere anesi ex oleo
Abbreviated transcription (Latin):
pastillis ingestis. cuis coclearũ t̾renaꝵ. sed et ip̃e
cont̾ce fronti illite arauei tele suꝑͣ posite. gallmacer
cerebellum uel sanguis ꝓ fluuia e cerebro. Itẽ co¬
lũbinus sanguis ob id seruatus cõcretueq. si sͦ
ex bulne̾ in modice fluat. fi mi cabellim cũ pu
Erodit ulcerũ malas carnes. et que excrescũt ad
equalitatẽ redigit ex et exͣplet ^boͦq et ad cicat̾tẽ
ꝑducit. Magnã uis c̾meris pecudũ fum. ad
carcinomata addito nitio aut cuiere ox ossibus
feminũ agninoꝵ. mauime in his ulteribus. que
citat̾cem nõ t̾hunt magnũ et pulmonibus p̃cipue
ariecũ excrescẽtes carnes in ulcerib ad equa¬
litatem effica tissime reducũt. fimo quoq ip̃o oui¬
um sub testa calefacto et subiecto cumor abluerũ
sedat᷑ fistule purgant᷑ sanant᷑q. Item eputndas
Sũma uͦ uis in canim capitis ciere. Excrescẽ¬
no fimo erodunt᷑. Item muscele fima et cmis ul¬

Expanded text:
pastillis ingestus, coclearum terrena, sed et ipsae pastillis ingestus, coclearum terrena, sed et ipsae contritae fronti inlitae, aranei tela ; gallinacei cerebellum vel sanguis profluvia ex cerebro, item columbinus ob id servatus concretusque. si vero ex vulnere inmodice fluat, fimi caballini cum puterodit et ulcerum margines, carnesque exscrescentes ad aequalitatem redigit; explet quoque et ad cicatricem perducit. magna vis et in cinere pecudum fimi ad carcinomata, addito nitro, aut in cinere ex ossibus feminum agninorum, praecipue in iis ulceribus, quae cicatricem non trahant. magna et pulmonibus, praecipue arietum: carnes excrescentes in ulceribus ad aequalitatem efficacissime reducunt; fimo quoque ipso ovium sub testo calefacto et subacto tumor vulnerum sedatur, fistulae purgantur sananturque , item epinyctides. summa vero in canini capitis cinere: excrescenno fimo eroduntur, item mustelae fimi ci
Abbreviated transcription (Latin):
apis mortua ad alligat᷑. adalligata. Adeps uulturi¬
nus cũ uentre arefactus cõcͥtusq cum adipe illo in ue¬
teratus cmis cũ capite bubonis. in mulso p̾otus cũ
illiris adiꝑe radice si magis credimus. In cõtcͣtõne
neruoꝵ caro palũbina in cibis ꝓdest ⁊̾ inueta̾ta heri¬
nacei pars. Ĩ tem mustele cinis serpẽciũ senectus in
pelle caurina ad alligata spãmos fieri ꝓhibent/. Or¬
co̾noicis milui iecur aridum cribus abolis in aque
mulse ⁊ cyatis tͥbus pocũda. Rediniuas et que
in digicis nascunt᷑. ĩterigia tollunt. Canini capitis
tiis aut uulua decocta in oleo. suꝑillito buciro
ouillo cũ melle. Item folliculos cuiꝯlibet ammalis
fel aͣgnũ et scabriciam cantarideᷤᷤ cũ pice t̾cio diero¬
lurẽ auc locuste cũ seuo hyrcmo pecudũ senũ aliꝙ¬
ł exomento pecudum¬
maxime aguinũ. subdice subductũ uelin fusũ. Etiã
si alia nõ ꝓsint. adeps anserina cũ butiro pari põ dẽ

Expanded text:
a mortua adalligata, adips vulturinus cum .... venter arefactus tritusque cum adipe suillo inveterato, cinis e capite bubonis in mulso potus cum lilii radice, si Magis credimus. in contractione nervorum caro palumbina in cibis prodest et inveterata, irenacei spasticis, item mustelae cinis, serpentium senectus in pelle taurina adalligata. spasmos fieri prohibetet opisthotonos milui iocur aridum III obolis in aquae mulsae cyathis III potum. Reduvias et quae in digitis nascuntur pterygia tollunt canini capitis cinis aut vulva decocta in oleo, superinlito butyro ovillo cum melle, item folliculus cuiuslibet animalium fellis ; unguium scabritiam cantharides cum pice tertio die solutae aut locustae x omento pecudummaxime agninum, subductum vel infusum, etiam si alia non prosint, adips anserinus cum butyro pari pondere