comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
A quieuus ab eo quod sit alteri aequalis a euo idẽ coata
¶Audix proprie pro ađ rogante poitur
a pimosus quod sit apimis eluiribus plepius
Qpimatus quesi a umo auctuquasi a pimo firmanis
Melatus proeo quod seipsum suꝑ mepsura suã edaut
dũ magnus sibiuidetur & dehis qua cagag paeetabit¬
Et collens quod se eleuet elerigaeẜ unhitiosus quoi ho
Auidus dictus abhabendo Ih abere enĩcuperest
hune oliuaria Na quid est auarũ et̃ ꝓgredi ulira qũ siffica
Quarus exeodictus quod sit auidus aurs Enumꝗ uẽ
opibus expleatur ses quantũ plus habuerit tantum
plus cupiut Flacci superhoc coꝵcordante sententia
insuauis pec nouit quem quam ad consortium suum
aliqua inuitare dulcedine ꝓdulter uiolator
maritalis pudoris seo quod al terius torum polluat
Anceps huc & illue fluctuans acdubius istud an illud
caput  in quã pirtem declinet anxius
Ptrox squod sit tetris moribus auipo
Pebstemius atemeco sid estuino quasi abstino is
Ablactatus quod sit alacte ablatus

Expanded text:
Aequaevus, ab eo quod sit alteri aequalis aevo, id est coaeAudax proprie pro adrogante ponitur. Animosus, quod sit animis et viribus plenus. Animatus, quasi animo auctus, quasi animo firmatus. Aelatus, pro eo quod se ipsum super mensuram suam elevet, dum magnus sibi videtur de his quae agit. Adtollens, quod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod hotus ab avendo, avere enim cupere est. Hinc et avarus. Nam quid est avarum esse? progredi ultra quam sufficit. Avarus ex eo dictus, quod sit avidus auri, et nunquam opibus expleatur, et quantum plus habuerit, tantum plus cupiat, Flacci super hoc concordante sententia, insuavis, nec novit quemquam ad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, violator maritalis pudoris, eo quod alterius thorum polluat. 11. Anceps, huc illucque fluctuans, ac dubius, istud an illud capiat, et in quam partem declinet anxius. Atrox, quod sit tetris moribus. Abstemius, a temeto, id est, vino, quasi abstinens a vino. Ablactatus, quod sit a lacte ablatus.
Abbreviated transcription (Latin):
q homsis ses upius sunsq⁊ persehi  es morus m itidur Inde eldifferunt sibi iar q ssum facies
si plcatot acciptu deionus ciuusq pturali aspatus Tuiltus autẽ i pimorũ qualitatẽ signisicat QFrons
ab oculorũ foraminbus nominita estsuec inugo quaedom auimi mentis motum specie sua ⁊ prinitedã
uel laen irobonistis es culi uocati siue quia es ciliorum tegmi na oceistont f quas ndetis lnuũ
offensione laedontur isiue quia occultũ lumo habenet ihest aretua ce in tanre sstcaua Incicdlerror omer e
inlartas in oculis apparti sO culi autem idem et lumina quodeceis luner mant quel quod en inniosui
larson tenernt lucer saut̃ ex timsecus gcoptĩ uiui pre porando r funar mdpetsuel quet lac lut poiuictis

Expanded text:
s simpliciter accipitur de uniuscuiusque naturali aspectu; vultus autem animorum qualitatem significat. Frons ab oculorum foraminibus nominata est. Haec imago quaedam animi mentis motum specie sua exprimit, dum vel laeta vel tristis est. Oculi vocati, sive quia eos ciliorum tegmina occulant, ne qua incidentis iniuriae offensione laedantur, sive quia occultum lumen habeant, id est secretum vel intus positum. Hi inter omnes  vel hilaritas in oculis apparet. Oculi autem idem et lumina: et dicta lumina, quod ex eis lumen manat, vel quod ex initio sui clausam teneant lucem, aut extrinsecus acceptam visui praepon
Abbreviated transcription (Latin):
batur ¶ Nefandus id est nec nomin andus quid am
¶Nuntius est &l qui funtiat & quod nuntiatsid est
genere masculino flduero quod uero quod nun¬
tiat gepere Nneutro sut hocnuntiũ & haco puntia¬
let iN aꝵ areus id est sc̃ di Ifla ⁊ areus olim dicebatur

Expanded text:
tor. Nefandus, id est nec nominandus quidem. Nuntius est et qui nuntiat et quod nuntiatur, id est genere masculino: id vero, quod nuntiat, genere neutro, ut hoc nuntium et haec nuntia. Nazaraeus, id est sanctus Dei. Nazaraeus olim dicebat
Abbreviated transcription (Latin):
sos romani sibi ereauerust Idum gener tar ꝗipii ad in iuriam soceri iupdicandẽ ir geũ¬
n ad uersus romam collegisset. exercitum shĩ quin quenni i temporis imperioitu¬
tur IPlus enim erant honore quã consules qui a apiniuas potestates cenebunt e de gdica¬
pers quasi prineipes & p̃ceptores Vnde & magistr populi pominabantur sonde &dedica¬
dicuutur Eaesirum nomen abiulio coepit  quibello cupili commoro primus roma¬
porum singularem obpinuit principatip̃ Eiesir autem dictus quodc ꝑo morfroma
ut corsfarest ppell abantur ł Iulius autem dictus quia abiuloaene defilio ariginemi dirxit
uteonfirmit urgi lius slulius amigno diuisum nonen iuloi smapotae srlun ariginitiidraen¬
apud romanos corum tantum prius fuit apud quos sumimar ei ilitaris consistetcer i deide

Expanded text:
sos Romani sibi creaverunt, dum gener Tarquinii ad iniuriam soceri vindicandam ingentsos Romani sibi creaverunt, dum gener Tarquinii ad iniuriam soceri vindicandam ingentem adversus Romam collegisset exercitum. Hi quinquennii temporis imperio utebantur. Plus enim erant honore quam consules, qui annuas potestates tenebant. Et dicti dictatores, quasi principes et praeceptoresdicuntur. 12. Caesarum nomen a Julio coepit, qui bello civili commoto primus Romanorum singularem obtinuit principatum. Caesar autem dictus, quod caeso mortuae et Caesares appellabantur. 13. Julius autem dictus, quia ab Iulo Aeneae filio, originem duxit, ut confirmat Virgilius: Julius a magno demissum nomen Iulo. 14. Imperaapud Romanos, eorum tantum prius fuit apud quos summa rei militaris consisteret, et im tantum prius fuit apud quos summa rei militaris consisteret, et ide
Abbreviated transcription (Latin):
tefacidissinion facias non erig. ¶ Rȩgiȩ uirtutes praecipue dua busticia ripi erassplis
autem ipregibus laudatur pietas snamiustitia perse seuera est ¶Con sules appellati a con¬
silendo sicut reges a regendo sicut leges alegendo ENamromani regum superbam domi
nationem Nonferrent łannua imperia sbinosq consules sibi fecerioit. INam fastionre¬
gium nombens uolentia consulentis sed superbia domi nantis erat ¶̃ H incigitur consuler
nedl ate red neor sulenibo eiuibus duel aregendo quncta consilio. Rios tamen ideo
mlitarem adimipistrabt Regnauerunt autem annis quadringentis sexigina septem
Orto copsules subiectierant copsulibus ł e dicti procopisiles eo quoduice consulis fiu gaenur
sicut pracuritor curatoris id est actoris ¶ Ex consules utem dictisquodi am lcgusili &iteco¬
erint siue discesserint speraeto ui cis suae annos Dictatores quinto anno postreges expul¬

Expanded text:
te facies, si non facias, non eris. 5. Regiae virtutes praecipuae duae, justitia et pietas, plus te facies, si non facias, non eris. 5. Regiae virtutes praecipuae duae, justitia et pietas, plus autem in regibus laudatur pietas; nam justitia per se severa est. 6. Consules appellati a consulendo, sicut regenationem non ferrent, annua imperia binosque consules sibi fecerunt. Nam fastum regium non benivolentia consulentis, sed superbia dominantis erat. Hinc igitur consules appellati, vel a consulendo civibus, vel a regendo cuncta consilio. Quos tamen ideo militarem administrabant. Regnaverunt autem annis quadringentis sexaginta septem. Proconsules suffecti erant consulibus, et dicti proconsules eo quod vicem consulis fungerentur, sicut procurator curatori, id est actori. Exconsules autem dicti, quod iam a consulatu exierint, sive discesserint peracto vicis suae anno. Dictatores quinto anno post reges expul
Abbreviated transcription (Latin):
unibus interierunt CIII DEREGNIS MILITIAE QUEUOCABULIS
ECNΩMAregibus dictum ¶ Nam sicut reges aregendo uocati ita regnum aregibus
regnum uniuer saerationes suis quarq: temporibus habuerunt  Ut assirumedi
perse aegiptii grecis Quorum uices sors temporum itauolutauit sut alterun ab al¬
tero soluere tursluter om̃a autem regna terrarum Ituo regna ceteris gloriosiora¬
Aduntur ¶ As si riorum primum ¶Deinderomanorum suttemporibur & locis ipiter
se ordin &tã at que distincta ssaNam sicut aliudpriũ T& hoc posteriussita ulludi fabriente shoc in oc¬
ente exortum est. Neniq inillius fineshiuius initium confestim fuit. ¶ Negna ceterã ci¬
teri que reges suelut appendices istorum habentur ¶ Neges aregendo uocati sicut enim sacer¬
dos a scĩ ficando ełta rex a regendo fion autem regit qui non corrigit srecte igitur faciendo regis
pomentenetur spee cando amittitur. TVnde &apuducteres tale erat pro uerbium srex eris sirec¬

Expanded text:
nibus interierunt. § 3 De regnis militiaeque vocabulis. Regnum a regibus dictum. Nam sicut reges a regendo vocati, ita regnum a regibus. Regnum universae nationes suis quaeque temporibus habuerunt, ut Assyrii, Medi, Persae, Aegyptii, Graeci, quorum vices sors temporum ita volutavit ut alterum ab altero solveretur. Inter omnia autem regna terrarum duo regna ceteris gloriosa traduntur: Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, et locis inter se ordinata atque distincta. Nam sicut illud prius et hoc posterius, ita illud in oriente, hoc in ocente exortum est; denique in illius fine hujus initium confestim fuit. Regna caetera caeterique reges velut appendices istorum habentur. 4. Reges a regendo vocati, sicut enim sacerdos a sanctificando, ita et rex a regendo; non autem regit, qui non corrigit. Recte igitur faciendo regis nomen tenetur, peccando amittitur. Unde et apud veteres tale erat proverbium. Rex eris si rec
Abbreviated transcription (Latin):
de ei melancoliq appellant᷑ hominesqui c̃ũsationẽ hu¬
manã refugiunt & amicorũ carorũ suspecti sunt
¶M alitiosus deteriormalo qr frequent̃ maluis. Amalo
autẽ peiordicitur ab onodeterior Melior dictus
quasi mollior non durus aut ferreus pã m̃elius quasi
mollius Minax ab acie oculorũ quando furiose
arde scunt ut amplius udens ꝑtimescat Minator
el monitorsed monitor dicitur scum praenuntiat
bona sMinator cum nuntiat aduersa Mulcator
eo quod blandis uerbis mulceat sad declinandũ api¬
mũ it rans latio amulsosid est quod icceptũ lepure solet
fauces dolentis aut oppletũ sthomacũ sordibus sMẽ¬
tatores appellantursqui castra designant sametando
scilicet slũcanus dicit hesperios aud axueniat mecator

Expanded text:
de, et melancholici appellantur homines, qui et conversationem humanam refugiunt, et amicorum charorum suspecti sunt. Malitiosus, deterior malo, 484 quia frequenter malus. A malo autem pejor dicitur, a bono deterior. 178. Melior dictus, quia mollior, non durus, aut ferreus, nam melius, quasi mollius. Minax, a facie oculorum, quando furiose ardescunt, ut amplius videns pertimescat. Minator est monitor, sed monitor dicitur cum praenuntiat bona, minator cum praenuntiat adversa. 179. Mulcator, eo quod blandis verbis mulceat ad declinandum animum: translatio a mulfauces dolentis aut oppletum sordibus stomachum. Metatores appellantur qui castra designant, a metiendo scilicet. Lucanus1, 382: Hesperios audax veniat metator
Abbreviated transcription (Latin):
Subulcus porcorum pastorssicut
bobulcus acura boum
Tutor quia pupillum tuetur
dicitur Tquid memones & tuto
rem & pedagogum olim obrui
mus ł unde & tristes homines
tetricos dicimus
ditii libra perpendeNs
rectastrans latione a trutina quae

Expanded text:
Subulcus, porcorum pastor; sicut bubulcus, a cura boum. Tutor, qui pupillum tuetur,dicitur: 'Quid me mones? Et tutoet paedagogum olim obrui.. Unde et tristes homines tetricos dicimus.dicii libra perpendens; recta translatione a trutina, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Secundũ autẽ ciceronẽ pro prie mortuus qui in tuscu¬
lapis miseros mortuos uocat propt̃ quod iã a misert̃
uita¶ Miserabilis quod sit miseriae habilis Maestus
naturaliter tristis ñ casu sest enĩ anatura animi elm̃tis
unde et mȩstuss Mendicus dictus quia mipius habet
unde uitã degeat ssiuequia mos erat apud anti quos

Expanded text:
 qui in Tusculanis1, 5 miseros mortuos vocat, propter quod iam amiserunt vitam. Miserabilis, quod sit miseriae habilis. Mestus, naturaliter tristis, non casu. Est enim a natura animi et mentis, unde et mestus. Mendicus dictus quia minus habet unde vitam degat: sive quia mos erat apu
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ proprieamicus ab amo idest catena caritatis
unde & hami quod teneant
Smator turpitudinis qui amore torquetur libidiis
¶Amabilis autem s quod sit amore dignus
¶Amasius eoquod sit pronus ad amorem
Astutus ab astu uocatus quod est callidi & cauti
Qcer hiunam quãq formã uigitus acnumius
Mlacer auelocitate el cursuquasi diceret aliger
Alacris lactus a laeriter gestiens & pulliusrei no
Egilis ab agexdo aliquid celerit̃s sicut docilis
Remulus eiusdem reistudiosus quasi imitator
& imabilis lalias. in imicus inuenitur
Nequus est secundũ natcurã Ilustus dictus ab aequi
lata ab aequitate quadam scilicet

Expanded text:
autem proprie amicus ab hamo, id est, catena charitatis; unde et hami, quod teneant. 5. Amator turpitudinis, quia amore torquentur libidinis. Amabilis autem, quod sit amore dignus. Amasius, eo quod sit pronus ad amorem. 6. Astutus ab astu vocatus, quod est callidi et cautiin unamquamque formam vegetus ac nimius. Alacer, a velocitate, et cursu, quasi diceret aliger. Alacris, laetus, alacriter gestiens, 459 et nullius rei novitate turbatus. Agilis, ab agendo aliquid celeriter, sicut docilis. 7. Aemulus, ejusdem rei studiosus, quasi imitator et amabilis; alias inimicus invenitur. Aequus, est secundum naturam justus dictus, ab aequalata ab aequalitate quadam scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
tiat gepere neutro sut hocnuntiũ e haeo nuntia¬
le iNaꝵ areus id est sc̃di Ia ⁊ areus olim dicebatur
squi scam comã putriebat & nihilcontaminatũ cop¬
spiciebant fabstinens se auino omniq siceraq aemep
as tẽ ab integra sanitate peruertit ¶Nũgas autẽ hebreũ
nom̃ est lta enĩ in prophetis est ex positũ ubidicit sopho¬
nia snugas qui alege recesserunt sut nosse possimꝰ

Expanded text:
tium et haec nuntia. Nazaraeus, id est sanctus Dei. Nazaraeus olim dicebatur qui sanctam comam nutriebat et nihil contaminatum conspiciebat, abstinens se a vino omnique sicera, quae mentem ab integra sanitate pervertit. Nugas autem Hebraeum nomen est. Ita enim in Prophetis est expositum, ubi dicit Sophonias3, 4: 'Nugas, qui a lege rece
Abbreviated transcription (Latin):
Rtodoxus uirrectae glorue ł Orator ab ore
uocatus aperorando nominatussid est dicendo nã
& hospitalis homodiciturO sor inimicus abodio
dictusssicut amator ab amores & est generis cõmu¬
nisi O dibilis odio habitus Obsitus obsessusidestup

Expanded text:
rthodoxus, rectae gloriae. Orator ab ore vocatus, a perorando nominatus, id est dicendo; nam et ospitalis homo dicitur. Osor, inimicus, ab odio dictus, sicut amator ab amore; et est generis communis. Odibilis, odio aptus. Obsitus, o
Abbreviated transcription (Latin):
go quorundã pominum id est unde ueniants nom pene omnibus pate dsro inde quaedam
poscendigrera Iuucoperi intet iecimus sde quibusdam uocibulis hominũ ꝑdeuomiu
tione. Eacet origo uominum utdeuenit aphilosophis eamtenent ratione iut perdepo
Deude sminationem homo abhuna pt itessapiensasapientia nominecursquio pr iuss rer asta
deinde sapiens stamen daret alia specialis in origine quorundiẽ nominum cuisa siciut homo abluuno
inde proprie est homo appellata sex quibus exempli gratia quaedãbi hoc opere posuimus : peus

Expanded text:
go quorundam nominum, id est unde veniant, non pene omnibus patet. Proinde quaedam noscendi gratia huic operi interiecimus. De quibusdam vocabulis hominum . Licet origo nominum, unde veniant, a philosophis eam teneat rationem, ut per denominationem homo ab humanitate, sapiens a sapientia nominetur, quia prius sapientia, deinde sapiens; tamen claret alia specialis in origine quorundam nominum causa, sicut homo ab humo, unde proprie homo est appellatus. Ex quibus exempli gratia quaedam in hoc opere posuimus. A Aero
Abbreviated transcription (Latin):
est  Nam familia ex duobus esse incipit QAuus patris pater est sabȩuo dictus
idest abłinquitate ¶Pro auus liuipater est qua si proꝑeest auum Ebauus pro¬
auipater iam longe ab auo & Attauus ab auipater E Tritauus attaui patersqua

Expanded text:
est. Nam familia ex duobus esse incipit. 9. Avus patris pater est, ab aevo dictus, est. Nam familia ex duobus esse incipit. 9. Avus patris pater est, ab aevo dictus, id est, ab antiquitate. Proavus avi pater est, quasi prope avum. Abavus proavi pater, jam longe ab avo. Atavus abavi pater
Abbreviated transcription (Latin):
summatiqlucretius & bene patratio patrum ¶Cenitores autem agignendo dicidi
e parentes quasi parientess Idem &ereatores erementum enim est semenmas culi¬
Vnde animalium & hominum corpora concipiuntur ¶Hinc creatores parentes
s. parentes
dicuntur ¶ Cater diciturs quod ex inde efficiatur aliquidsmater enim quasi mate¬
rasnam causa paterest  Pater autem familias dictus quod omnibus in familia sua
positis seruisst am quam pater siliisspatria dilectione consulit sseruorũq conditio¬
nem a filiorum affectu non discernit ssed quasi unum membrum amplectiturs hine
erum exbrtum est nomen patris familiassqui autem inique dominantur ipser u
hoc se nomine nequaquam reputent appellari¶Mater familias ideuocari
uaper quandam iuris solem nitatem sin familiam transit mariti Vabula cenin
matrimonia lesi nstrumenta emptionis suae sunt ¶Alias̃ sicut matrona est mater
primi puerudest quasimaternati ¶ Itamater familias illa est quae plur er enuea

Expanded text:
s4, 1129: Et bene patra patrum. Genitores autem a gignendo; et parentes quasi parientes. Idem et creatores. Crementum enim est semen masculinde animalium et hominum corpora concipiuntur. Hinc creatores parentess parentes dicuntur. 6. Mater dicitur, quod exinde efficiatur aliquid; mater enim quasi materia, nam causa pater est. 7. Paterfamilias autem dictus, quod omnibus in familia sua positis servis, tanquam pater filiis, patria dilectione consulit, servorumque conditionem a filiorum affectu non discernit, sed quasi unum membrum amplectitur; hinc enim exortum est nomen Patrisfamiliafamilias inde vocatur, quia per quamdam juris solemnitatem in familiam transit mariti. Tabulae enim matrimoniales instrumenta emptionis suae sunt 440 Alias sicut matrona est mater primi pueri, id est quasi mater nati; ita materfamilias illa est quae plures enixa
Abbreviated transcription (Latin):
Sequuntur dehinc dialectici silogismi. ubi totius eius artis uirtus ostenditur. quorũ condusio
plurimũ lectorẽ adiuuat adueritatẽ inuestigandã tantũ ut absit ille error decipiendia¬
uersariũ ꝑsophis mata falsarũ conclusiol Formulae cahegoricorũ id est p̃dicatiuorũ silagi¬
morũ sunt iII. IPrim aeformulae modi sunt .UIIII. Urimus modus est qui conducit id est qui collo
ex uniuers alibus deducadus Deducatiuũ uni uersale directũ ut om ne iustũ honestũ omne

Expanded text:
Sequuntur dehinc Dialectici syllogismi, ubi totius eius artis utilitas et virtus ostenditur; quorum conclusio Sequuntur dehinc Dialectici syllogismi, ubi totius eius artis utilitas et virtus ostenditur; quorum conclusio plurimum lectorem adiuvat ad veritatem investigandam tantum, ut absit ille error decipiendi adversarium per sophismata falsarum conclusionum. Formulae categoricorum, id est praedicativorum syllogismorum, sunt tres. Primae formulae modi sunt novem. Primus modus est, qui conducit, id est, qui colligit ex universalibus dedicativis dedicativum universale directim, ut: 'Omne iustum honestu
Abbreviated transcription (Latin):
ul firmationẽ e negationẽ Per ad firmitionẽ ut homocurrit ꝑnegitionẽ ut homo non currit in hisitaq
ruermeniis supradictus philosophus deseptẽ speciebus tractat  Hoc est de nomine de uerbo deon
tori qua. ad ealtero dicupatur potat. ut cogitit. disputat Oratio est uox significatiua cuius partium
aliquid sep aratũ significati uũ est ut socrates disputat Enuntiatiua oratio est uox significatiua deð quod
est aliquid uel non est ut socrates est socrates non est s Adfirmatio est enuntiatio alicuus dealiquo utsoco
esti suegatio est alicuius ab aliquo ut soerates nonestꝰ Contradictio est ad firmationis & negationis ap
ut socrates disputat. socrates non disputat PPeriermeniarũ ratio haec est quod exhis interp̃tamentis sillo
iifuint. Vnde & analectica ꝑ tractantur UII EDESILO GISIS DIALECTICI

Expanded text:
est adfirmationem et negationem. Per adfirmationem, ut homo currit; per negationem, ut homo non currit. In his itaque est adfirmationem et negationem. Per adfirmationem, ut homo currit; per negationem, ut homo non currit. In his itaque Perihermeniis supra dictus philosophus de septem speciebus tractat, id est de nomine, de verbo, de eorum, quae de altero dicuntur, notat, ut cogitat, disputat. Oratio est vox significativa, cuius partium aliquid separatum significativum est, ut Socrates disputat. Enuntiativa oratio est vox significativa de eo quod est aliquid vel non est, ut Socrates est, Socrates non est. Adfirmatio est enuntiatio alicuius de aliquo, ut Socrates est. Negatio est alicuius ab aliquo, ut Socrates non est. Contradictio est adfirmationis et negationis oppositio, ut Socrates disputat, Socrates nogismi fiunt. Unde et analytica pertractantur. De syllogismis dialecticis .
Abbreviated transcription (Latin):
hocopus aristotelis intelligendum est quando sici dictũ quicquid homoloquitur int̃deen
isti praedicamenta habetur : Proficiet autẽ etiã ad libros intelligendos qui siue rechoribus siue
dalaticis applicantur UI. ED E PERI ER MENIIS
Dequitur dehinc liber periermenias subtilissimus nimis & peruarus formas iterationesq
ciutissimus dequo dicitur aristotiles quando periermenias scriptitalut calamũ inmente tingebat
ficatur sermone Put ꝑ nameꝵ significatur Nut ꝓuerlnĩ quaeduae purtes ortionis in t̃ p̃tantur totũ quie¬
udunceperit mens adloqueudũ Omnis enĩ el ocutio concepte rei mentis interpres est hancaristot
ui inrerũ exp̃ssione & faciendis fermonibus peritissimus Perermenũ nominat quã int̃p̃tationẽ nos
pellamus scilicet quod res mente conceptas prolatis sermo nihus interp̃tetur ꝑcata frasin. el apofirsin ic¬

Expanded text:
Hoc opus Aristotelis intellegendum est, quando, sicut dictum est, quidquid homo loquitur, inter decem Hoc opus Aristotelis intellegendum est, quando, sicut dictum est, quidquid homo loquitur, inter decem ista praedicamenta habentur. Proficiet etiam ad libros intellegendos, qui sive Rhetoribus sive Dialecticis adplicantur. § 27 De perihermeniis. Sequitur dehinc liber Perihermenias subtilissimus nimis, et per varias formas iterationesque cautissimus, de quo dicitur: Aristoteles, quando Perihermenias scriptitabat, calamum in mente tinguebaficatur sermone, aut per nomen significatur, aut per verbum, que due partes orationis interpretantur totum quicquid concepit mens ad loquendum. Omnis enim elocutio concepte rei, mentis interpres est. Hanc Aristoteles, vir in rerum expressione et faciendis sermonibus peritissimus, perihermeniam nominat: quam interpretationem nos appellamus, scilicet quod res mente conceptas, claris sermonibus interpretetur, per catafrasin et apostasin,
Abbreviated transcription (Latin):
ad scips subsistit Corpus enĩ subsistit &ideo substantia est Illa uero accidentia quae in subsis¬
teat que sub iecto substantiae non sunt qui a non subsistunt sed mutantur sicut color el forma
Di subiecto autẽ & insubiecto quasi deipso & in ipso. Ubi enĩ dicitur desubiccto substantia
quasidicatur desubstantia : Vbi autẽ dicitur in subi ecto accidentia sunt id est quaȩ accidunt in
sibstintia ut quantitas qualitas ł figura. Desubiecto igitir gepera & species In subiecto acculen¬
tu sunt sexhis nouem accidentibus tria. intrausi ĩ sunt s qua ntitas & qualitas & situs haec sineusia
esse non possunt Extrausiã uero sunt locus tempuss & habitus  ntra & extrausiã relatio facere
&dpati. Appellatas autẽ cathegorias constit quia nonpossunt pisi ex subiectis agnosci¶ Quis en
quidsit homo possit agnoscere nisi aliquẽ hominẽ sibi ponat ante oculos quasi subiectũ nomini

Expanded text:
ad se ipsam subsistit. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae in subsistenad se ipsam subsistit. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est. Illa vero accidentia, quae in subsistente atque subiecto suntDe subiecto autem et in subiecto quasi de ipso et in ipso. Ubi enim dicitur de subiecto, substantia est, quasi dicatur de substantia. Ubi autem dicitur in subiecto, accidentia sunt, id est, quae accidunt in substantia; ut quantitas, qualitas, vel figura. De subiecto igitur genera et species, in subiecto accidentia sunt. Ex his novem accidentibus tria intra usiam sunt, quantitas et, qualitas et situs. Haec enim sine usia esse non possunt. Extra usiam vero sunt locus, tempus et habitus; intra et extra usiam sunt relatio, facere et pati. Appellatas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subiectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subiectum nomini?
Abbreviated transcription (Latin):
scentiã inmente uurtitẽ in corpore circacorpus uestonentũ elcetera quae adhabendi madũ designato
doctoribus pumero conp̃henduntur lam uero agere e pui ab agentis e pitientis significatione cors
Nĩ scribo uocis actũ habet qm̃ facientis rem indicat scribor patientis est qm̃ pati se ostendit In hisenĩ UIiII.
zeueribus quorũ exempligratia quaedam posita sunt uel in ipso substantiae genere quod est usiai
merabilia repperiuntur INam & ea quae intellectu capimus id ad alterũ horũ x p̃dicam entorũ sermo
iulgamus plena enĩ sententia dehisita est ¶lugustinus magnus orator filiu sillius stansin
templo hodie in fulatus disputando fatigatur. Vsia autem fubstantia est id est propriũ quaȩ s¬
ceteris subiacet reliqua nouem accidentia sunt Substantia aitẽ dicitur ab eo quodomnisres

Expanded text:
scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus vestimentum, et cetera, quae ad habendi modum, designato scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus vestimentum, et cetera, quae ad habendi modum, designato a doctoribus numero, conprehenditur. Iam vero agere et pati ab agentis et patientis significatione consistunt. Nam scribo vocis actum habet, quoniam facientis rem indicat. Scribor patientis est, quoniam pati se ostendit. In his enim novem generibus, quorum exempli gratia quaedam posita sunt, vel in ipso substantiae genere, quod est οὐσία, innumerabilia reperiuntur. Nam et ea quae intellectu capimus, id ad alterutrum horum decem praedicamentorum sermone vulgamus. Plena enim sententia de his ita est: Augustinus, magnus orator, filius illius, stans in templo, hodie, infulatus, disputando fatigatur. Usia autem substantia est, id est proprium, quae ceteris subiacet; reliqua novem accidentia sunt. Substantia autem dicitur ab eo, quod omnis res
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ nomen habent appellationem ui ab onitatebonus amalitia malus CCathegoriarũ s pecie
tia est quae proprie & principaliter dicitur quaeneq desubiecto p̃dicatur Neq desubiecto est ut
aliquis homo uelaliquis equuss Secundae autem substantiae dicuntur in quibus speciebus lll
principaliter substantiae primo dictae sunt in sunt atq dauduntur ut in homine cicero Quanita:
anrusticus piger an candidus Relatio est quȩ refertur ad aliquid cũ enĩ dicitur filius demonstran
pater Haec relatiua simul incipiunt Nãq seruus & idominus uno tẽpore exoridiũ nominis sumup
Nan aliquando inuenitur dominus prionseruo pecseruus domino salter enĩ alters prae esserumn
Porrositus apositione dictus ut quis aut sedeat aut uceat Nabitus ab habendo aliquid dictus ut habere

Expanded text:
secundum nomen habent appellationem, ut a bonitate bonus, et a malitia malus. Categoriarum autem spesecundum nomen habent appellationem, ut a bonitate bonus, et a malitia malus. Categoriarum autem spentia est, quae proprie et principaliter dicitur, quae neque de subiecto praedicatur, neque in subiecto est, ut aliqui homo vel aliqui equus. Secundae autem substantiae dicuntur, in quibus speciebus illae, quae principaliter substantiae primo dictae sunt, insunt atque clauduntur, ut in homine Cicero. Quantitaorator an rusticus, niger aut candidus. Relatio est, quae refertur ad aliquid. Cum enim dicitur filius, demonstratur et pater. Haec relativa simul incipiunt. Namque servus ac dominus uno tempore exordium nominis sumunt, nec aliquando invenitur dominus prior servo, nec servus domino. Alterum enim alteri praeesse non Porro situs a positione dictus, ut quis aut stet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere
Abbreviated transcription (Latin):
e quuntur aristotelis cathegoriae quae latine p̃dicamenta dicuxitur. quibus ꝑuarias significationes
omnis sermo conclusus est nstrumenta cathegoriarũ sunt .iii. sidest prima aequiuocas Secundup¬
asTertia de nominatiua. Qequiuoca sunt quando multarerũ unũ nomen est sed noneadem
definitio ut leo Nãquantũ ad nomen ꝑtinet & uerus &pictus &. id estis leodicitur. Quantũ ad l. fin¬
nẽ ꝑtinet liter uerus definitur. Alit̃ pictus łlliter cuelestis¶ Cniuoca sunt quarido duarũ autplu¬
rimarũ rerũ unũ nomen est & definitio ut uestissNã esbirrus. et tunica. el nomen uestis possunt acc¬
e & eius definitionem Ergo hoc uniuocũ in generibus esse intelligitur. quia & nomen & definitidit
dant exformissiuis Denominatiua idẽst diriuatiua ilicuntur. quaecũq ab aliquo solo differentue cisi

Expanded text:
ristotelis . Sequuntur Aristotelis categoriae, quae Latine praedicamenta dicuntur: quibus per varias significationes ristotelis . Sequuntur Aristotelis categoriae, quae Latine praedicamenta dicuntur: quibus per varias significationes omnis sermo conclusus est. Instrumenta categoriarum sunt tria, id est prima aequivoca; secunda univoca; tertia denominativa. Aequivoca sunt, quando multarum rerum nomen unum est, sed non eadem definitio, ut leo. Nam quantum ad nomen pertinet, et verus et pictus et caelestis leo dicitur; quantum ad definitionem pertinet, aliter verus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. Univoca sunt, quando duarum aut plurimarum rerum unum nomen est et definitio, ut vestis. Nam et birrus et tunica et nomen vestis possunt accipere et eius definitionem. Ergo hoc univocum in generibus esse intellegitur, quia et nomen et definitionem dat formis suis. Denominativa, id est derivativa, dicuntur quaecumque ab aliquo solo differentiae casu
Abbreviated transcription (Latin):
Epecies ut homo est enĩ specialitas quae sepiratur acx̧teris qnim antibus Differentia utrationale mo¬
e his enĩ duobus differt homo aceteris Cũ enĩ dicitur rationale discernitur ab in rationabilibus muti
mo qui ridet & hoc praet̃ hominẽ nullius animalis est Acciden s ut color in corpore doctrina in apumo
inĩ tẽporũ uarietate & accidunt & mutantur & est exomnibus his quinq partibus oratio plenae sy¬
tiae ita. homo est anuimal rationale mortale risibile boxi maliq capax sDic̃ etiã in omni oratior e
ubstantiali tam diu. int̃ponere debemus species. & differentias quã diu seclusis omnibus quaeh
esse possunt ad id perueniatur ut proprietasiam certa teneaturs Isagogis autẽ ex greco in latinũ
anstulit uictorinus orator cõmentũq eius quinq. libris boetius edidit U DTCATNE GORII

Expanded text:
 habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a ceteris animantibus. Differentia, ut rationale, mo habentium. Species, ut homo. Est enim specialitas, qua separatur a ceteris animantibus. Differentia, ut rationale, mortale. His enim duobus differt homo a ceteris. Cum enim dicitur rationale, discernitur ab inrationalibus mutis, est enim quod ridet, et hoc praeter hominem nullius animalis est. Accidens, ut color in corpore, doctrina in animo. Haec enim temporum varietate et accidunt et mutantur: et est ex omnibus his quinque partibus oratio plenae sententiae, ita: Homo est animal rationale, mortale, risibile, boni malique capax. Sic etiam in omni oratione substantiali tamdiu interponere debemus species et differentias, quam diu seclusis omnibus, quae hoc idem esse possunt, ad id perveniatur, ut proprietas iam certa teneatur. Isagogas autem ex Graeco in Latinum transtulit Victorinus orator, commentumque eius quinque libris Boetius edidit. De categoriis a
Abbreviated transcription (Latin):
mal rationale mortile terrenũ hipes risuscipix : Cenus anim al cun dictũ est subst ontt homi¬
us declarata ere : Est enum ad hominẽ genus inim il sed quia litepatebut ad iecta est species. ude
ialia posierest qua emultis pedibus in pituntur tem rationile propt̃ illa quaeruene egent
ortale autem rgt ul qual non angelus est. postea discrens at q sedusis ad iectũ proprunt
¶Est enĩ solu hominis. quod ridet siperfecta est omnis ex parte definitio ad hominẽ declarapadũ Ciuius discipli¬
nae definitionẽ plenã existimauerunt aristotiles &tullius exgenre & differentus consistere quudam
ostea plepiores indocendo eius perfectã substantiabẽ definitionẽ inquinq pirtibus ueluti mebris su
diuiserun& Quarũ prima est degenere Secunda. despecies Tertia de differentia Quarta deproprio

Expanded text:
imal rationale, mortale, terrenum, bipes, risu capax. Genus animal cum dictum est, substantia homiimal rationale, mortale, terrenum, bipes, risu capax. Genus animal cum dictum est, substantia hominis declarata est. Est enim ad hominem genus animal, sed quia late pamalia posita est quae multis pedibus innituntur. Item rationale, propter illa quae ratione egeant: ortale autem propter id quod angelus non est. Postea discretis atque seclusis adiectum est proprirema risus capax: est enim solum hominis, quod ridet. Sic perfecta est omni ex parte definitio ad hominem declarandum. Cuius disciplinae definitionem plenam existimaverunt Aristoteles et Tullius ex genere et differentiis consistere. Quidam postea pleniores in docendo eius perfectam substantialem definitionem in quinque partibus, veluti membris suis, dividerunt. Quarum prima est de genere, secunda de specie, tertia de differentia, quarta de proprio,
Abbreviated transcription (Latin):
deitur perquam mos iuuendi honestus adpenitur. & histituta quae adiurtutẽ tendeitia praeparNt
dispensitiua dicitur cũ dom esticirũ rerum sapienter ordo disponitur Ciuilis dicitur perquo
tius ciuitatis utilitas admipstratursLIII BEISASOGIS POR EHI AU
ost philosopliae definitiones in quihus geperaliter ominia continentur: Nunc isagogas porphirii.
expediamus Isagogi quippe grece litine introductio dicitur. eoruscilicet quiphuilosophialnei¬
Apiunt continens hise demonstritionẽ primarũ ritionũ dequalibet re. quid sit suq cera ac sub¬
tannali defipitione dediretur : Nim posito primo genere de inde speties e laliaquae uicina es
possunt sub iungimis Ac discretis communibus sepiramus tã iliu. incerpmeates different as quo¬
sq ad propriũ eus dequo querimus signata eius ex pressione ꝑueniamus ut puta hemo est an¬

Expanded text:
dicitur, per quam mos vivendi honestus adpetitur, et instituta ad virtutem tendentia praeparantur. dicitur, per quam mos vivendi honestus adpetitur, et instituta ad virtutem tendentia praeparantur. Dispensativa dicitur, cum domesticarum rerum sapienter ordo disponitur. Civilis dicitur, per quam totius civitatis utilitas administratur. De isagogis porphyrii . Post Philosophiae definitiones, in quibus generaliter omnia continentur, nunc Isagogas Porphyrii expediamus. Isagoga quippe Graece, Latine introductio dicitur, eorum scilicet qui Philosophiam incipiunt: continens in se demonstrationem primarum rationum de qualibet re quid sit, suaque certa ac substantiali definitione declaretur. Nam posito primo genere, deinde species et alia, quae vicina esse possunt, subiungimus ac discretis communionibus separamus, tamdiu interponentes differentias, quousque ad proprium eius de quo quaerimus signata eius expressione perveniamus, ut puta: Homo est an
Abbreviated transcription (Latin):
supergressi uisibilia dediuinis iliquid ex cuelestibus contemplamur eaque mente solũ modos
discunitur quia nuhil generutur inuita sedunũ quodq hisusibus deputatur in quibus a creatore definitue itellec
usi forte cũ uoluntaedi aliquod miraculũ prouenuire moꝵ stritur¶ Diumm disdicitur qu ipilo uit
ineffibilem naturã di aut spiritales creaturas exaliqua parte pro fundissima quali tecte disserimus dõcr
uius species sunt .iIii. Arithmetica geo metricumusica astronomi rithmetica dsciplina
quaptitatis numerabilis secundũ se eo metrica disciplini est magnitudinis im molilis & forma
rũ Musica est disciplina quaedenumerisloquitr qui ad iliquid sunt his qui in aenuunturbscas
Astromia est disciplina quae cursus caclestium siderũ quae figuris contẽ platur omnes ei habitu¬
dinesstellarũ circaise & circiterrã indigibili ritione percurritꝰ Porroietiualis dicitur quae res
ositis operitionibus suis explicit ciuus pirtes sunt iii : Moralis dispensitiua e cu lis Mcra

Expanded text:
supergressi uisibilia de diuinis aliquid et caelestibus contemplamur, eaque mente solummodo codiscutitur, qua nihil generatur inuita, sed unumquodque his usibus deputatur, inisi forte cum voluntate Dei aliquod miraculum provenire monstratur. Divinalis dicitur, quando aut ineffabilem naturam Dei, aut spiritales creaturas ex aliqua parte, profundissima qualitate disserimus. DoctrCuius species sunt quattuor: Arithmetica, Geometrica, Musica, Astronomia. Arithmetica est disciplina quantitatis numerabilis secundum se. Geometrica est disciprum. Musica est disciplina quae de numeris loquitur qui ad aliquid sunt his qui inveniuntur in sonis. Astronomia est disciplina quae cursus coelestium siderumque figuras contemplatur omnes, et habitudines stellarum circa se et circa terram indagabili ratione percurrit. 16. Porro actualis dicitpropositas operationibus suis explicat. Cuius partes sunt tres, moralis, dispensativa et civilis. Moralis
Abbreviated transcription (Latin):
EYnonima est quotiens in conexa oratione pluribus uerbis unã rem significamus ut ait cicero nihil
ũ meũ .a. pulcherrimũ quidem factũ uerũ ut dixi non meũ sedurm Paradiastole est quotien
fortem pro in liberali diligentem Antana classis est quae eodem uerbo contrariũ exprimit sepsũ
quaerebatir quidã defilio cum mortẽ suã expectaret respondentẽ. Non expecto immopeto inquit
ut expectes Antime tabole est conuersio uerborũ quae ordine mutato contrariũ efficit sepsũ
ce brutus hostis antonius Exocenquis eos appellauit apius. quis produxit apius Nunc figuras
quiũ amicos ueritas odium parit huic sipersona fuerit adiecta crian erit . Ita. offendit achilles

Expanded text:
Synonymia est, quotiens in conexa oratione pluribus verbis unam rem significamus, ut ait Cicero CatiSynonymia est, quotiens in conexa oratione pluribus verbis unam rem significamus, ut ait Cicero Catinon meum, ac pulcherrimum quidem factum: verum, ut dixi, non meum, sed vestrum'. Paradiastole est, quotienfortem, pro inliberali diligentem'. Antanaclasis est, quae eodem verbo contrarium exprimit sensum. Querebatur quidam de filio, cum mortem suam expectaret, respondente: 'non expecto, immo peto, inquit, ut expectes'. Antimetabole est conversio verborum, quae ordine mutato contrarium efficit sensum:blicae Brutus, hostis Antonius'. Exoche Cic. Mil. 59: Quis eos appellavit? Appius. Quis produxit? Appius'. Nunc figurasquium amicos, veritas odium parit. Huic si persona fuerit adiecta crian erit; ita, offendit Achilles
Abbreviated transcription (Latin):
aci factisponsione aduidicem adduxi adductũ primo coetu damnaui dannatũ ex uoluntite din
Amiteta quaelatine contra posita appellantur quaedũ ex aduerso ponuntur sententue pulhritud inẽ
facuint ei lnormento locutionis decentissima exxistunt ut eicero ex huic parte pudor pugnat. illine
petuleantia. hune pudititia. illinc stuprũ hinc fides. illine friuditio hine pietas. illine scelus. hine
corstuntia illine furor hinc honestas illinc turpitudo. hinc continentia. illinc libido. hinc depuiq
utas temperantia fortitudo prudentia uirtutes omnes cũ in iquitate luxuria ignauia. teme¬
ritate cũ uitiis omnibus Postremo copia cũ egestate bon aratio cũ perdita mens sana cũ amentia
iona depiq spes cũ omniũ rerũ desperatione confligit᷑ in huius modicertemine ac proelio. huss¬

Expanded text:
feci, facta sponsione ad iudicem adduxi, adductum primo coetu damnavi, damnatum ex voluntate dimisi'. feci, facta sponsione ad iudicem adduxi, adductum primo coetu damnavi, damnatum ex voluntate dimisi'. Antitheta, quae Latine contraposita appellantur: quae, dum ex adverso ponuntur, sententiae pulchritudinem faciunt, et in ornamento locutionis decentissima existunt, ut Cicero Catil. 2, 25: 'ex hac parte pudor pugnat, illinc petulantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate; bona ratio cum perdita; mens sana cum amentia; bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit'. In huiusmodi certamine ac praelio, huius
Abbreviated transcription (Latin):
artis grãmatice ad notatae sunt. Vnde cantũ illahic interponi oportuit . quae in poemate
aut piumquã aut difficulter fiunt. Inoratione autem libere. Item a padi plosis est copigemineio¬
uetm inatut infetior incipit. Ac dehinc quasi pergradus dicendiordoseruaturid estillud asticara senni¬
porenmiatiuis inter diginc as e⁊edigñ tute honor ehenore inpetiu ebmpero libertas haie figure mnonmalli
pocent uocant aꝑpcllant propter quod aliud in alio quasi nectitur nomine atq. ita res plures ingeminatio¬
ntueborũ trahuntur. fit autẽ hoc scema non solũ in singulis uerlus. sed etiã in cortextione uerboram
iud qraccũ: pueritutua adulescentue tuae in hon estamentũ fuit. Adulescentia sepertuti decora¬
ineptũ Sepectus reipublicae flagitiũ sic ed apud scipionem .ii. atq gritis coactus cum illo sponsionẽ

Expanded text:
artis Grammaticae adnotatae sunt. Unde tantum illa hic interponi oportuit, quae in poemate artis Grammaticae adnotatae sunt. Unde tantum illa hic interponi oportuit, quae in poemate aut numquam aut difficulter fiunt, in oratione autem libere. Anaditerminatur inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus dicendi ordo servatur, ut est illud Africani: Ex innocentia nascitur dignitas, ex dignitate honor, ex honore imperium, ex imperio libertas'. Hanc figuram nonnulli catenam appellant, propter quod aliud in alio quasi nectitur nomine, atque ita res plures in geminatione verborum trahuntur. Fit autem hoc schema non solum in singulis verbis, sed etiam in contexione verborum, ut apud Gracchum: 'pueritia tua adulescentiae tuae inhonestamentum fuit, adulescentia senectuti dedecoramentum, senectus reipublicae flagitium'. Sic et apud Scipionem: 'vi atque ingratis coactus cum illo sponsionem
Abbreviated transcription (Latin):
flexa ambage concludunt quod uitium perissologin. uocant Cui contrariũ criminis uitium est
reuitatis studiũ etiã necessaria uerba furari. Fugienda sunt quoq sicut in litteris e uerbisitaed
insententiis uitanda sunt uitia quae interprima grãmaticorũ studia cognoscuntur¶ Sunt auem
cacenfatim tautologia ellempsis. Acrrologia. macrologia perissologia pleonasmos e hissimilia
ntra . orationem extollit & exomat. Energia tamen fisis quae plus quiddã quã dixerit inte¬
iltitu dinem imaginis suggerit. huic contraria uirtus est uerbis minuere quae natura sua ma
ris uerborum ac sentiarũ nam quia directa & perpetua oratio fatigatione atq fastidiũ tã
quã audiente creat flectendarst & in alias uersanda formas ut &dicentẽ reficiat. &ornatior fu
udicẽ diuersa uultu audituq deflectait E quibus plurimae superius adonato inscematibi

Expanded text:
flexa ambage concludunt: quod vitium Perissologian vocatur. Cui contrarium criminis vitium est et flexa ambage concludunt: quod vitium Perissologian vocatur. Cui contrarium criminis vitium est et brevitatis studio etiam necessaria verba furari. Fugienda sunt quoque, sicut in litteris et verbis, ita et in sententiis vitia, quae inter prima Grammaticorum studia cognoscuntur. Sunt autem Cacemphaton, Tautologia, Ellipsis, Acyrologia, Macrologia, Perissologia, Pleonasmos et his similia. At contra orationem extollit et exornat †energia tum† Emphasis, quae plus quiddam quam dixerit intealtitudinis imaginem suggerit. Huic contraria virtus est, verbis minuere quae natura sua magris verborum ac sententiarum. Nam quia directa et perpetua oratio fatigationem atque fastidium tam dicendi quam audiendi creat, flectenda est et in alias versanda formas, ut et dicentem reficiat, et ornatior fiat, et iudicem diverso vultu audituque deflectat. E quibus plurimae superius a Donato in schematibus
Abbreviated transcription (Latin):
uandĩ pep̃cedentis uerbi extrema uocalis in eandem uocalem primã incidat uerbi sequentis ut fen¬
nȩ aegrptue quia instructura melior fit si consonantes uocalibus applicantur: Iriũ quoq consonan¬
iũ quae in se in cidentes stridere & quasi rixare udentur uitanda iunctura est id est rsx. ut ar
quae greci acrrologun uocant ¶Amanda est ergo proprietas sictamen ut non aliquando propt̃ ha¬
militatem sordidi aut spurci uocabuli trans latis nominibus sit utendũ . Non tamen longe accitis
ut ueris proxima & cognita uideintur Fugienda etiã hiꝑbata longiora quae fieri sinealiori
sensuũ confusione Nnon possunt Ambiguitis quoq & iutiũ illud cauendũ cum quidã iactatione
ti quod unius aut duobus uerbis significare poterant interpositis in anibus uocibus longa el ci¬

Expanded text:
bservandum, ne praecedentis verbi extrema vocalis in eandem vocalem primam incidat verbi sequentis, ut 'fembservandum, ne praecedentis verbi extrema vocalis in eandem vocalem primam incidat verbi sequentis, ut 'feminae Aegyptiae'. Quae structura melior fit, si consonantes vocalibus adplicantur. Trium quoque consonantium, quae in se incidentes stridere et quasi rixare videntur, vitanda iunctura est, id est, R, S, X, uquam Graeci acyrologiam vocant. Amanda est ergo proprietas, sic tamen, ut aliquando propter humilitatem sordidi, aut spurci vocabuli, translatis nominibus sit utendum; non tamen longe accitis, sed ut veris proxima et cognata videantur. 2. Fugienda etiam hyperbata longiora, quae fieri sine aliorum sensuum confusione non possunt. Ambiguitas quoque et vitium illud cavendum, cum quidam, jactationeti, quod uno aut duobus verbis significare poterant, interpositis inanibus vocibus longa et circum
Abbreviated transcription (Latin):
omponitur autẽ instruiturq omnis oratio uerbis cõma ecolonephiodon TT ET PERHIODIS
Cõma particula est sententiae . Cola membrũ Perhiodos ambitus ł crrcuitus fit autẽ exconunctione uer¬
borum cõma. ex cõmate colon ex colon perhiodos Cõma est iuncturae finitio ut puta. & si uereoriu
ecce unĩ comma sequitur & aliud comma neturpesit profortissimo uire dicere & factũ ẽ colon id est
mbrũ quod intellectũ sensui prestit sed adhuc pendet oratio sicq deinde explugibus membris fit pa¬
hodis id est extrema sententiae clausula. It aueterũ iuditiorũ morem requirunt Perhidos autẽ longia
Draeterea purũ & honestũ oratoris eloquiũ cirere debet omnibus uitus PARVM: CAUENDIS
tam in literis quã in uerbis quã etiã insententiis In lit teris ut iunctura apta sit & conueniens el sic ob

Expanded text:
onponitur autem instruiturque omnis oratio verbis, comma et colo et periodo. onponitur autem instruiturque omnis oratio verbis, comma et colo et periodo. Comma particula est sententiae. Colon membrum. Periodos ambitus vel circuitus. Fit autem ex coniunctione verborum comma, ex commate colon, ex colo periodos. Comma est iuncturae finitio, utputa Cic. Mil. 1: 'Etsi vereor, iudices,' ecce unum comma; sequitur et aliud comma: 'ne turpe sit pro fortissimo viro dicere,' et factum est colon, id est membrum, quod intellectum sensui praestat; sed adhuc pendet oratio, sicque deinde ex pluribus membris fit periodos, id e sententiarum cavendis. Praeterea purum et honestum oratoris eloquium carere debet omnibus vitiis tam in litteris, quam in verbis, quam etiam in sententiis. In litteris, ut iunctura apta et conveniens sit; et sic o