comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
&is ame ne potiune he m̃e
litteris truns marinis &cre¬
bro peis ut tibi breui uolumine
digerum precepta uiuendii&
qua ratione is qui scłi militia
ricus Reccum xp̃i tramitem
teneat Ne ud diuersa uitiorũ
diuerticula rapiatur: Scio
quidem ab auunculo tuo bercto
heliodoro qui nunc pontifex xp̃i
est te & didicis se quae scã sunt.
& cotidiae discere. Normamq:
te cius exemplo habere uirtutũ:
Sed & nr̃a qualia cumq sunt
suscipe & libellum hunc libello
illius copulato ut cum ille
te monachum erudierit. hic
clericum doceat esse ꝑfectums
Igitur clericus. qui xp̃i seruit eccle¬
siue Interpractur primo uoca¬
bulũ suũ & nominis diffinitione p̃la¬
tanitatureẽ quod dicitur Si
enim deros grece. latine sors
appellantur propt̃ ea uocantꝰ
clerici quia desorte sunt dñi.
uel quia dñs ipse sors. idẽ pars
clericorũ esti & quia uelut ipse
pars dñi est uel dñm partẽ hab&
talemse exhibere deb& ut

Expanded text:
is a me, Nepotiane charissime, litteris transmarinis, et crebro petis, ut tibi brevi volumine digeram praecepta bene vivendi; et qua ratione is qui, saeculi militia ricus, rectum Christi tramitem teneat, ne ad diversa vitiorum diverticula rapiatur. Scio quidem ab avunculo tuo B. Heliodoro, qui nunc pontifex Christi est, te et didicisse quae sancta sunt, et quotidie discere, normamque vitae ejus exemplum habere virtutum. Sed et nostra, qualiacunque sunt, suscipe; et libellum hunc libello illius copulato, ut cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Igitur clericus qui Christi servit Ecclesiae, interpretetur primo vocabulum suum, et nominis definitione prolata, nitatur esse quod dicitur. Si enim cleros Graece, Latine sors appellatur, propterea vocantur clerici, vel quia de sorte sunt Domini, vel quia Dominus ipse sors, id est pars clericorum est. Qui autem vel ipse pars Domini est, vel Dominum partem habet, talem se exhibere debet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
UT CLERICITABERNAS NISI
INPEREGRUNS NONIN¬
GREDIANTUR
Ut cderici edendi uelbibendi
cusce tabernus non ingre¬
diantur. Nisi peregrinati¬
onis necessitate conpulsi i
t̃xxi ut alienus cłtricus
&iam nunchoc confirmatũ
est. a uestra prudentiae
beatis simi fr̃s ut clericum
alienum Nullus sibi priu&

Expanded text:
Ut clerici tabernas, nisi in peregrinis, non ingrediantur. XL. Ut clerici, edendi vel bibendi causa, tabernas non ingrediantur, nisi peregrinationis necessitate compulsi. t. Ut alienus clericus iam nunc hoc confirmatum est a vestra prudentia, beatissimi fratres, ut clericum cum alienum nullus sibi praeri
Abbreviated transcription (Latin):
templacuit. ut quicũq: in eclesiał
semel legerit: ab alia ecclesia ao
consensi & prelecto subscripsi
Similiter & ceteri epi s ubscripsa¬
CLERICI AB EPIS SUIS PROMOTI COR¬
TEMSTRINT NEC ILLIC MANTATU
RTCEDERE NOLUERUNT TXXI¬
tẽplacuit ut quicũq clericił da¬
coni ꝓnecessitatib: ecclesiastics
nͥ ob temperauerint ep̃i sui uo¬
luntatibus eos adhonore aplo¬
rem in sua eccła ꝓ mnouere nec illi
ministrent. ingradu suo unde
recedere noluerunt

Expanded text:
tem placuit, etc., ut quicunque in ecclesia vel semel legerit, ab alia ecclesia ad consensi, et praelecto subscripsi. Similiter et caeteri episcopi subscripsclerici ab episcopis suis promoti contenderint, nec illic maneant, unde recedere noluerint. Excuit ut quicunque clerici vel diaconi pro necessitatibus Ecclesiarum non obtemperaverint episcopis suis volentibus eos ad honorem ampliorem in sua Ecclesia promovere, nec illi ministrent in gradu suo unde recedere noluerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut siue diaconus siue prbt̃ siue
quis clericorũ ab epͥosuo cõmunione
fuerit priuatur & ad alterũ per¬
rexerit ep̃m & scierit adquẽ c̃fugit
eu abepͥosuo fuis se abiectu
nͥ opoet& ut ei cõmunionem̃ indul¬
geat i Quod sifecerit
sciat se conuocatis epis causas ee
dicturum : Vniuersi dixerunt
hoc statutu & pacem seruabit
& concordia custodi&¬
CÕ MUNICATUS ANTE MDIENTIA
CÕMUNICART PRESUMSERIT
IPSE INST DAMNATIONEM
tẽ placuit uniuerso concilio. ut
qui ex cõmunicatus fuerit ꝓsuo
neglectu siue epr siue quilib&
clericus & tempore e cõmuni¬
cationis sue adute audientia¬

Expanded text:
ut sive diaconus, sive presbyter, sive quis clericorum, ab episcopo suo communione fuerit privatus, et ad alterum perrexerit episcopum, et scierit ad quem confugit eum ab episcopo suo fuisse abjectum, non oportet ut ei communionem indulgeat; quod si fecerit, sciat se convocatis episcopis causas esse dicturum. Universi dixerunt: Hoc statutum et pacem servabit, et concordiam custodicommunicatus ante audientiam communicare praesumpserit, ipse in se damnationem tem placuit universo concilio, ut qui excommunicatus fuerit pro suo neglectu, sive episcopus, sive quilibet clericus, et tempore excommunicationis suae a
Abbreviated transcription (Latin):
onachum aut̃ ꝑfectũ esse
nolle delinquere ẽ sedde
hoc gradu pulsus prouocabis
ad dericos: Ante his aliquid
audeum dicere quicerte in suis
urbibus cõmorantur absit aut xcuii
ut quicquã dehis sinistrũ loquan
qͥ a postolico grudui suec eden¬
tes xp̃i corpus sacro ore con¬
sumus quilaues regnicaelorum
habentes ante iudicii diẽ iudicant :
Quis ponsum dñi sobria castitate
conseruant: sed & alia quae ante
perstrinxi monadi causa est
ulia clericorum: Clerici oues¬
pascunt Ego pascor Illi deulta¬
rio uiuunt mihi quasi infruc¬
tuo se arbori securis ponitur
adradicem. Simunus adalture
non deferro. Nec possum obten¬
dere pauꝑtatẽ Cumin e uange¬
lio anũ uidua duo quae sibi soli
suꝑ erunt. uera mittentem
laudat dñs: Mihi ante praesbi¬
terumi sedere non lic&: Illisi pecca¬
uero lic& tradereme sut unue
in interitũ carnis ut sp̃s saluus sit
indie dñiihũ & in u&eri quidem
lege quicumque sacerdotibus
non obtemperass& uut extru

Expanded text:
onachum autem perfectum esse nolle, delinquere est. Sed de hoc gradu pulsus, provocabis ad clericos. An de his aliquid audeam dicere, qui certe in suis urbibus commorantur? Absit autem ut quidquam de his sinistrum loquar, qui apostolico gradui succedentes, Christi corpus sacro ore consumus: qui claves regni coelorum habentes, ante judicii diem judicant, qui sponsam Domini sobria castitate conservant. Sed et alia, ut ante perstrinxi, monachorum causa est, alia clericorum. Clerici pascunt oves, ego pascor. Illi de altario vivunt: mihi quasi infructuosae arboris securis ponitur ad radicem, si munus ad altare non defero . Nec possum obtendere paupertatem, cum in Evangelio anum viduam duo, quae sibi sola supererant, aera mittentem laudaverit Dominus . Mihi ante presbyterum sedere non licet; illi, si peccavero, licet tradere me Satanae in interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Domini Jesu. Et in veteri quidem lege, quicunque sacerdnon obtemperasset aut extra
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis ep̃s aut prb. aut qui lib& re¬
gulae iũbiectiis. ecclesiae prae¬
ter consilium & litterus ep̃on
prouintiaea & praecipuae inetro¬
politaui : adieiti trimperatorem
Huncreprobart rbicit opor¬
tere: Non solum aconinilini¬
one uerũm̃ & ab honore
cuius particeps uid&ur existe¬
re Quia uenerundi principis
auribis molestiam temptauit
inferre Contra leges ecclesia ꝑ
Siigitur adire principem Neces¬
saria causa de poscit hoc ugu¬
tur Cum truactatiu & consilio
m& ropolitani & c&erorũm
epis coporũ. Qunieadeni
prouintia ormnierantur Qui
&ium proficiscentem
suis prosequantur
epistolis

Expanded text:
s episcopus, aut presbyter, aut quilibet regulae subjectus Ecclesiae, praeter consilium et litteras episcoporum provinciae, et praecipue metropolitani, adierit imperatorem, hunc reprobari et abjici oportere, non solum a communione, verum et ab honore cujus particeps videtur existere, quia venerandi principis auribus molestiam tentavit inferre contra leges Ecclesiae. Si igitur adire principem necessaria causa deposcit, hoc agatur cum tractatu et consilio metropolitani, et caeterorum episcoporum qui in eadem provincia commorantur. Qui etiam proficiscentem suis prosequantur epistolis
Abbreviated transcription (Latin):
CLERICOS TRUNS MIGRARI
CONUENIAT
Clericos in eccdesia ministran¬
tes sicut iam constituimus in alteri¬
us ciuitatis ecclesiã statutos
fieri non oport& sed contentos
esse in quibus ab initio ministrare
meruerunt exceptis illis qui pro¬
prias amittentes prouintias.
ex necessitate ad aliam ecclesiũ
at clenicis post mortem
sui ep̃i pes ad eum ꝑtinentes
diripere : sicut antiquis quoquȩ
est canonibus constitutũ quod
si hoc facere temptauorint
graduũ suorũ periculo subia¬

Expanded text:
clericos transmigrari conveniat. XX. Clericos in ecclesia ministrantes, sicut jam constituimus, in alterius civitatis ecclesia statutos fieri non oportet: sed contentos esse in quibus ab initio ministrare meruerunt, exceptis illis qui, proprias amittentes provincias, ex necessitate ad aliam ecclesiam at clericis post mortem sui episcopi, res ad eum pertinentes diripere, sicut antiquis quoque est canonibus constitutum. Quod si hoc facere tentaverint, graduum suorum periculo subja
Abbreviated transcription (Latin):
TANDIS CLERICIS MITIS T UIII
anuarius ep̃s dix̃ ⁊ Illud quoq¬
statuat scitas ura ut nulli
epͥo liceat alterius ep̃i ciuitatis
ministrũ ecclesiasticũ sollicita¬
re & in suis parrochus adiare

Expanded text:
tandis clericis alienis. XVIII. Januarius episcopus dixit: Illud quoqstatuat sanctitas vestra, ut nulli episcopo liceat alterius episcopi civitatis ministrum ecclesiasticum sollicitare, et in suis parochiis ordinar
Abbreviated transcription (Latin):
uod nͥ op& teat sacro ministe¬
rio deditor a presbiteris usq
addiaconos & reliquum ecdesi¬
asticũ &dinẽ iđ ÷ usq achub¬
diaconos. lectores mi cantoces

Expanded text:
uod non oporteat sacro ministerio deditos a presbyteris usque ad diaconos, et reliquum ecclesiasticum ordinem, id est usque ad subdiaconos, lectores, cantores,
Abbreviated transcription (Latin):
iquis prł aut diaconus & omni¬
Sno qui lib& exclero parro ehiã
propriũ deserens Ad aliam
properauit de inomiuno de¬
migrans inaliã parroeliiam.
Permulta tempora Nititur in¬
morari Alterius ibidẽ Non
ministr&y Maxime siuocanti
suo ep̃o & regredi ad propriã
parro chiam commonenti
oboedire contempserte: quod
siin hac indisciplinatione per¬
durite: Aminis terio modis
ominibus remoueatur sta
ut nequaquũ locum restitu¬
tionis inueniat: Si uero pro
hac causa damnatum alter
ep̃s suscipiat Nic &iam a com¬
muni coerceatur synodo
uelut qui ecclesiasticu
constituta dissoluat

Expanded text:
r, aut diaconus, et omnino quilibet ex clero, parochiam propriam deserens, ad aliam properavit, dein omnino demigrans, in alia parochia per multa tempora nititur immorari, ulterius ibidem non ministret: maxime si vocanti suo episcopo, et regredi ad propriam parochiam commonenti, obedire contempserit. Quod si in hac indisciplinatione perdurat, a ministerio modis omnibus removeatur, ita ut nequaquam locum restitutionis inveniat. Si vero pro hac causa damnatum alter episcopus suscipiat, hic etiam a communi coerceatur synodo, velut qui ecclesiastica constituta dissolvat
Abbreviated transcription (Latin):
eccdesiae ł martrriorũ que subea
sunt aut pthociorũ autxeno doci&ꝵ
reb: innullo cõmunicent: Fos
uero quiausi fuerint post diffini¬
tione magnae &uni uersalis huuis
sỹnodi quicquã echis quae sunt
ꝓhibita ꝑpetrare Decreuit
sca sr̃nodus a ꝓprio huius modi gradu

Expanded text:
ecclesiae, vel martyriorum, quae sub ea sunt, aut ptochiorum, aut xenodochiorum rebus in nullo communicet. Eos vero qui ausi fuerint post definitionem magnae et universalis hujus synodi quidquam ex his quae sunt prohibita perpetrare, decrevit sancta synodus a proprio hujusmodi gradu
Abbreviated transcription (Latin):
Odiaconus aut asynodo fuerit
ep̃s forte damnatus. & impera¬
coris auribus molestus extite¬
rit oport& ad malus ep̃oꝵ
conuerti concilium. & quae pu¬
tauerint habere iusta. plu¬
rimis ep̃is sug̃ gerant
Eorumq discũssiones aciudi¬
cia praestolentur Si uero
haec parui pendentes. molesti
fuerint imperatori. Hos
nulla uenia dignos esse
Nec locum satis factionis
habere. Nec spemfuture re¬
stitutionis poenitus operiri

Expanded text:
diaconus, aut a synodo fuerit episcopus forte damnatus, et imperatoris auribus molestus exstiterit, oportet ad majus episcoporum converti concilium, et quae putaverint habere justa, plurimis episcopis suggerant, eorumque discussiones ac judicia praestolentur. Si vero haec parvi pendentes molesti fuerint imnulla venia dignos esse, nec locum satisfactionis habere, nec spem futurae restitutionis penitus operiri
Abbreviated transcription (Latin):
nemo suscipiat Nemo sollicit&
nisi focte ex placito caritatis id
in t̃dantem accipienteq c̃ueniat
Na grauis in iurie reus ẽ : qui
defratris eccła id qđ ẽ utilius aut
p̃ciosius aud & ł abicere ł tenere
Itaq suntraꝓuinciã res
agatur : trans fuga clericũ
deecdesia sua metro politanur
redire conpellat. Si aut longius
recessit : tui precepti auctoritate
reuocabitur. ut nec cupiditati.
nec ambitioni occasio relinquatur
conuiuentur : Nisi faete transeun¬
tes hospiciorũ necessitate illic
reficiant : Populi &ia ab huius¬
modi c̃uiuiis quantũ fieri potest

Expanded text:
nemo suscipiat, nemo sollicitet nisi forte ex placito charitatis id inter dantem, accipientemque conveniat. Nam gravis injuriae reus est qui de fratris Ecclesia id quod est utilius aut pretiosius audeat vel allicere vel tenere. Itaque si intra provinciam res agitur, transfugam clericum ad ecclesiam suam metropolitanus redire compellat. Si autem longius recessit, tui praecepti auctoritate revonec ambitioni occasio relinquatur.conviventur, nisi forte transeuntes hospitiorum necessitate illic reficiant. Populi etiam ab hu jusmodi conviviis, quantum fieri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
mnes qui ingrediunt ec desiã
di & scripturas sacras
audiunt. Nec communicant
inoratione cum
populo sed proquadam
intemperantia se

Expanded text:
mnes qui ingrediuntur Ecclesiam Dei, et Scripturas sacras audiunt, nec communicant in oratione cum populo, sed pro quadam intemperie se
Abbreviated transcription (Latin):
Aurelius epͥs dĩ ⁊ auaritie cupi¬
ditas : quã rerũ oͥniũ malꝵ ma¬
dre ee nemo quis
duibit& ⁊ Proinde
in hibenda ẽ : Nequis alienos fines
usurp& aut ꝑp̃miu terminos
patrũ statutos transcendat
dequaliba foenus accipere : qua¬
quã nouellae suggestiones que ł
inspecte. a nobis forma accipia
Ceterũ dequib: aꝑtissime diui¬
nitus scriptura sanexit̃ Non esł
differenda sententia sed potius¬
& sequenda : Proide qđ in laicis
rep̃henditur idmulto magis
deb& inclerius praedã pnari
Vniuersuͥ cͥciliũ dõc: Nemo
cͥtra prophȩ¬
tas Nemo
cͥtra euangelia facit sine periculo

Expanded text:
Aurelius episcopus dixit: Avaritiae cupiditas, quam rerum omnium malarum matrem esse nemo quis dubitet. Proinde inhibendum est, ne quis alienos fines usurpet, aut per praemium terminos Patrum statutos transcendat.de qualibet re fenus accipere. Quanquam novellae suggestiones, quae inspectae a nobis, formam accipient. Caeterum de quibus apertissime divina Scriptura sanxit, non est ferenda sententiaexsequenda. Proinde quod in laicis reprehenditur, id multo magis debet in clericis praedamnari. Universum concilium dixit: Nemo contra prophetas, nemo contra Evangelia facit sine periculo
Abbreviated transcription (Latin):
propositi indumenta sibi in ponant
Habitus nãq singulorum ordi¬
num idcirco in ecclesia ab inui¬
cem discretisunt uthis usis
cuius propositi sit gestuns uel
inqua professione dño milit&
liquido cognoscatur: Nam
& dñi lege uir muliebrem &
mulier uirilem prohibetur in¬
duere uestem : Gcilic& ut
uterq sexus sibi conuenienti
ueste indutus incedat: Ci¬
cut enim turpȩ est uirum
uestem mulieorem & mulierẽ
uestem uirilem induere : Ita
ualde indecorũ est canonicũ
uestem monasticam induere
Nisi tamen cum ueste
&iam peopositum uoluerit
adsumere : Et quia huius¬
cemodi usus nulla auctorita
te dod probatur sed potius ab
his quis anum sapiunt meri¬
to repraehenditur. Ecrepudi¬
atur. oport& ut abhinc
nefiat penitur inhibitum sit Idrẽ co

Expanded text:
propositi indumenta sibi imponant. propositi indumenta sibi imponant. Habitus namque singulorum ordinum idcirco in Ecclesia ab invicem discreti sunt, ut his visis cujus propositi sit gestans, vel in qua professione Domino militet, liquide cognoscatur; nam et Domini lege vir muliebrem, et mulier virilem, prohibetur induere vestem, scilicet ut uterque sexus sibi conveniente veste indutus incedat; sicut enim turpe est virum vestem muliebrem, et mulierem vestem virilem induere, ita valde indecorum est canonicum vestem monasticam induere, nisi tamen cum veste etiam propositum voluerit assumere. Et quia hujuscemodi te approbatur, sed potius ab his, qui sanum sapiunt, merito reprehenditur, et repudiatur, oportet, ut abhinc, ne fiat penitus inhibitum sit. »
Abbreviated transcription (Latin):
atiam ipse ubimonasterium
constitutum est: amemia¬
rato honorabili filiomeo.
eleusino. ipsi praebitero
barnabae donatus est
Antequam ordinaretur.
praes biter. in ipso loco mo¬
nasterium instituit
Sedtamen quia nomine ipsis
donatus erat locus: muta¬
uit. instrumenta. ut nomine
monasterii possideatur
Defundo uictorianensi ego
nogo egohortor. ego peto
utsiquis religiosus est fide
agat. & exhibeat ecclesi ae
istam operam. ut cito debi¬
tum neddam Quod sine¬
mo delaicis fuerit inuen¬
tus. ego. praepono alium
iste illuc non acced&
Quid uultis amplius  nemo
lacer& seruos dĩ
quia non expedit laceranti¬
bus Geruis dĩ quidem
merces. falsis detractionib:
crescit sed crestit atiam
poena detrahentium¬
Nam non sine causa dictũ esl
gaudete & exultate: quan¬
do detrahunt de uobis dicer¬
tes falsa quia mences uer¬
tra magna est incelis
Nolumus cum de trimento
uestro magnam habere
mercedem  Minus
ibi habeamus & tamen
uobis cum ibi regnemus

Expanded text:
etiam ipse, ubi monasterium etiam ipse, ubi monasterium constitutum est a memorato honorabili filio meo Eleusino, ipsi presbytero Barnabae donatus est antequam ordinaretur presbyter; in ipso loco monasterium instituit. Sed tamen quia nomine ipsius donatus erat locus, mutavit instrumenta, ut nomine monasterii possideatur. De fundo Victorianensi, ego rogo, ego hortor, ego peto, ut si quis religiosus est, fide agat, et exhibeat Ecclesiae istam operam, ut cito debitum reddam. Quod si nemo de laicis fuerit inventus, ego praepono alium, iste illuc non accedet. Quid vultis amplius? Nemo laceret servos Dei: quia non expedit lacerantibus. Servis Dei quidem merces falsis detractionibus crescit: sed crescit etiam poena detrahentibus. Non sine causa dictum est, Gaudete et exsultate, quando detrahunt de vobis, dicentes falsa: quia merces vestra magna est in coelis . Nolumus cum detrimento vestro magnam habere mercedem. Minus ibi habeamus, et tamen vobiscum ibi regnemus
Abbreviated transcription (Latin):
debebatur &iam mon asterio
illi quod per ipsum dr̃ instituit:
Cum ergo remansis s&r
coepimus quȩ rere. unde
debitum redderemus ⁊ Ad con¬
ductionem ipsius fundi
nullus accessit. nisi qua dra¬
ginta solidos offerens pensi¬
onem  Seduidimus fundum
amplius posse dare: ut celerius
debitum red deretur. & commni¬
si fidei eius. ut deipsa conduc¬
tione. lucra non requirerent
fr̃s sed quid quid dare fundur
deipsis fructibus inputarent
ad debitum  Fioe agitur
paratus est praesbiter ut aliũ
constituam. qui defruc tibus
fratribus reddat
Ex numero uestrosit aliquis
eui lioc eom mittam. ex numero
ipsorum qui adnos talia
pertulerunt  Sunt enim
inuobis homines religiosi:
si qui eum rumorem falso
repraehensum esse doluerunt:
& tamen crediderunt factum
Exipsis ergo aliquis ueniat
adnos. suscipiat possessio¬
nem. omnes fructus pratus
suis fideliter uendat. ut
reodi possit facilius quodde¬
betur. & hodie recedit
inde cura praesbiteri: Locus

Expanded text:
debebatur etiam monasterio debebatur etiam monasterio illi, quod per ipsum Deus instituit. Cum ergo remansisset, coepimus quaerere unde debitum redderemus. Ad conductionem ipsius fundi nullus accessit, nisi quadraginta solidorum offerens pensionem. Sed vidimus fundum amplius posse dare, ut celerius debitum redderetur, et commisi fidei ejus, ut de ipsa conductione lucra non requirerent fratres: sed quidquid daret fundus, de ipsis fructibus imputarent ad debitum. Fide agitur. Paratus est presbyter, ut alium constituam qui de fructibus fratribus debitum reddat. Ex numero vestro sit aliquis cui hoc committam, ex numero ipsorum qui ad nos talia pertulerunt. Sunt enim in vobis homines religiosi, si qui eum rumorem falso reprehensum esse doluerunt, et tamen credideruEx ipsis ergo aliquis veniat ad nos, suscipiat possessionem, omnes fructus pretiis suis fideliter vendat, ut reddi possit facilius quod debetur, et hodie recedit inde cura presbyteri. Locus
Abbreviated transcription (Latin):
seruabunt : Dixi aliquid suũ
non habere presbiteros
cohabitatores meos: inter
quos est & praes biter barna¬
bas Y Sed & deillo audiui
quaedam fuisse lactata:
Ante omnia quia emit uillã
adilecto & honorabili filio
meo eleusino hoc falsum
est Monasterio donauit
ille non uendidit ⁊ Egosũ
testis: Quid am plius. quae¬
ratis: ignora ⁊ Egosum
testis ⁊ Donauit ille.
non uendidit : Sed dum non
creditur donare potuisse
creditus est. uendidis se : Beatus
homo quitam bonum opus
fecit ut non crederetur:
Tamen uel modo credite & de¬
tractores audire libenter desi¬
nite: Iam dixi. egosum testis:
dictum est deillo quod anno
praepositurae suae per in¬
dustriam debita fecerit:
uictorianensem. tam quam
dixiss& mihi. ut reddam
debitamea. damihi in decẽ
annos fundum uictorianen¬
sem &hoc falsum est
Sed fuit. unde rumor nascẽ¬
retur ÷ Fecit debita nedden¬
da Anobis reddita sunt
partim unde potuerunt sun
Remansit aliquid quod non

Expanded text:
servabunt. Dixi aliquid suum servabunt. Dixi aliquid suum non habere presbyteros cohabitatores meos inter quos est et presbyter Barnabas. Sed et de illo audivi quaedam fuisse jactata. Ante omnia, quia emit villam a dilecto et honorabili filio meo Eleusino. Hoc falsum est. Monasterio donavit ille, non vendidit. Ego sum testis. Quid amplius quaeratis ignoro. Ego sum testis. Donavit ille, non vendidit. Sed dum non creditur donare potuisse, creditus est vendidisse. Beatus homo qui tam bonum opus fecit, ut non crederetur. Tamen vel modo credite, et detractores audire libenter desinite. Jam dixi, ego sum testis. Dictum est de illo, quod anno praepositurae suae per industriam debita fecerit, Victorianensem, tanquam dixisset mihi, Ut reddam debita mea, da mihi in decem annos fundum Victorianensem: et hoc falsum est; sed fuit unde rumor nasceretur. Fecit debita reddenda, a nobis reddita sunt partim, unde potuerunt. Remansit aliquid quod non
Abbreviated transcription (Latin):
ut sinollent suscipere socia¬
lem uitam mecum. non illis
tollerem clericatum. seor¬
sum manerent. seorsum
uiueren. quomodo nosseNT
dõ uiuerent : Et tamen
ante oculos posui. quantum
malisit. a proposito cadere
Malui enim habere. uel.
claudos: quam plangere
mortuos I Qui enim hypo¬
crita est mortuus est
Quomodo ergo qui cum quȩ
uoluiss& extra manere.
& desuo uiuere. non ei tolle¬
rem claericatum ita modo
quia placuit illis dõ propitio
socialis haec uita. quis quis
cumhypocrisi uixerit. quisquis
niuentus fuerit. habens pro¬
prium. non illi permitto.
ut inde faciat testamentum.
sed delebo eum detabulo cle¬
ricorum  Inter pellae
contrame mille concilia.
nauig& contrame quo uolu¬
erit. sit certe ubi potuerit:
Adiuuabit me dñs. ut ubi
ego ep̃s sum ille clericus eẽ
non porsit ⁊ Audistis
audierunt: sed spero indm̃
nostrum: & misericordiã eius
quia sicut dispotionem meã.
istam hilariter acceperuNT
sie eam pure fideliter quȩ

Expanded text:
ut si nollent suscipere sociaut si nollent suscipere socialem vitam mecum, non illis tollerem clericatum: sed seorsum manerent, et seorsum viverent, quomodo nossent, Deo viverent, et tamen ante oculos posui, quantum mali sit a proposito cadere. Malui enim habere caecos vel claudos, quam plangere mortuos. Qui enim hypocrita est, mortuus est. Quomodo ergo quicunque voluisset extra manere, et de suo vivere, non ei tollerem clericatum: ita modo, quia placuit illis, Deo propitio, socialis haec vita, quisquis cum hypocrisi vixerit, quisquis inventus fuerit habens proprium, non illi permitto, ut inde faciat testamentum, sed delebo eum de tabula clericorum. Interpellet contra me mille concilia, naviget contra me quo voluerit, sit certe ubi potuerit. Adjuvabit me Dominus, ut ubi ego episcopus sum, ille clericus esse non possit. Audistis? audierunt. Sed spero in Deum nostrum et misericordiam ejus, quia sicut dispositionem meam istam hilariter acceperunt, sic eam pure fideliterque
Abbreviated transcription (Latin):
habere decenter diaconus.
& subdiaconus. talem uolo
accipere. quia in commune
accipio Siquis melio¬
rem dederit : uendo. quod.
& facere soleo : Vt quan¬
con p do non potest uestis
esse communis: praetium
uestis possit esse commune:
Uendo & erogo paupe¬
ribus: Sihoc eum delec¬
tat utego habeam. talem
d&. dequo nonerubes cam
Fateor enim uobis de pratiosa
ueste. erubesco quia non
dec& hanc professionem.
non dec& hanc ammonitionẽ.
non dec& haec mem bra.
non dec& hoscanos
Etiam illud dieo. sforte
innostra domo. innostra
sociatate eger est aliquis.
uel post egritudinem. ut ne¬
cesse sit eum ante horam
prandii reficere non prohi¬
beo religiosos uel religio¬
sas mittere eis. quod eis¬
uitur ut mittant : Prandi¬
um tamem &cenam. extra
nemo habebit ⁊ Eccedico
audistis. Audiunt
Qui habere uoluerit propri¬
um & deproprio uiuere
& contra ista praecepta nostra
facere. parum est ut dicã
non mecum manebit.
sedclericus nonerit: Dixerã
enim & scio medixisse.

Expanded text:
habere decenter diaconus habere decenter diaconus et subdiaconus, talem volo accipere, quia in commune accipio. Si quis meliorem dederit, vendo: quod et facere soleo, ut quando non potest vestis esse communis, pretium vestis sit commune, vendo et erogo pauperibus. Si hoc eum delectat, ut ego habeam; talem det, de qua non erubescam. Fateor enim vobis, de pretiosa veste erubesco, quia non decet hanc professionem, non decet hanc admonitionem, non decet haec membra, non decet hos canos. Etiam illud dico, si forte in nostra domo, in nostra societate aeger est aliquis, vel post aegritudinem, ut necesse sit eum ante horam prandii reficere, non prohibeo religiosos vel religiosas mittere eis quod videtur ut mittant. Prandium tamen et coenam extra nemo habebit. Ecce dico auditis? audiunt. Qui habere voluerit proprium et de proprio vivere et contra ista praecepta nostra facere, parum est ut dicam, non mecum manebit, sed nec clericus erit. Dixeram enim, et scio me dixisse,
Abbreviated transcription (Latin):
rlericis dare sciatis quia non
debetis quasi uitia eorum foue¬
re contrame i Omnibus
offerte quod uultis: offerte
deuoluntate ur̃a ⁊ Quod
comiune erit distribue tur
unicuiquȩ pro ut cuiquaẽ opus
erit  Gazofilatium adten¬
dite: Romnes habebimus
Ualde medelactat¬
siipsum fuerit p̃sepe nr̃me
ut nossimus iumenta dĩ. uos
agerdĩ Nemo d& birrum
lineam tonicam nisi in com mu¬
ne y De commum. accepi¬
& mihi ipsi. cum sciam com¬
mune me uelle habere quid¬
quid habeo nolotalia offerat
sc̃itas uestra quibus ego
solus. qua sidecentius utar
Offeratur mihi uerbi
gratia. birrum pratiosum.
fortȩ dec& ep̃m quam uis
non deceat augustinum.
idest hominem pauperem.
depauperibus natum
Modo dicturi sunt homines
quia inueni praetiosas uestes.
quas non possem habere uel
indomo patris mei: uel in illa
seculari professione mea
non dec&⁊ Talem debeo
qualem possim. sinon habu¬
erit fratrimeo dare pt
Qualem potest habere
praes biter qualem potest

Expanded text:
clericis dare, sciatis quia non clericis dare, sciatis quia non debetis quasi vitia eorum fovere contra me. Omnibus offerte quod vultis, offerte de voluntate vestra. Quod commune erit, distribuetur unicuique sicut cuique opus erit. Gazophylacium attendite, et omnes habebimus. Valde me delectatsi ipsum fuerit praesepe nostrum, ut nos simus jumenta Dei, vos ager Dei. Nemo det byrrhum, vel lineam tunicamne. De communi accipiam mihi ipsi, cum sciam commune me velle habere quidquid habeo. Nolo talia offerat sanctitas vestra, quibus ego solus quasi decentius utar. Offeratur mihi, verbi gratia, birrum pretiosum. Forte decet episcopum, quamvis non deceat Augustinum, id est, hominem pauperem de pauperibus natum. Modo dicturi sunt homines, quia inveni pretiosas vestes, quas non potuissem habere vel in domo patris mei, vel in illa saeculari professione mea. Non decet. Talem debeo habere, qualem possum; si non habuerit, fratri meo dare; qualem potest habere presbyter, qualem potest
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ si fuerit tale ut sit nos¬
iterum necesse purgare
bo incredulis. non nobis creden¬
tibus prae positis suis. respon¬
debo ut potero quod dñs dederit:
Interim modo non est necesse
quia nihil forte dicturi sutt
Qui nos amant lebere gaude¬
ant  Quinos oderunt tacite
dolebunt ⁊Tamen silinguas
exeruerint audient dõ propi¬
tio uobiscum. responsionem
meam. non litem meam
Non enim homines nomina¬
turus sum & dicturus. ille
hoc dixit. ille sic detraxit:
confortasse atiam adme
falsa. quia & hoc potest fieri
perferantur : Verum ta¬
men. quae cumquȩ perlata
fuerint sio portere uide¬
bitur loquar inde caritat
ur̃e Ante oculos uestros
uolosit uita nr̃a : Scio quia
querentes licentiam
male faciendi. querunt sibi
exempla male uiuentium.
& multos infamant. ut socios
inuenis se uideantur
quid faciamus non habe¬
mus: Ante uestros oculos
sumus : Nullius aliquid
desideramus nisibon opera
uestra Quos ex ortor
fratres mei sialiquid uultis

Expanded text:
Et si fuerit tale, ut sit Et si fuerit tale, ut sit iterum necesse nos purgare,bo incredulis, non nobis credentibus praepositis suis, ut potero, respondebo quod Dominus dederit: interim modo non est necesse, quia nihil forte dicturi sunt. Qui nos amant, libere gaudebunt: qui nos oderunt, tacite dolebunt. Tamen si linguas exercuerint, audient, Deo propitio, vobiscum responsionem meam, non litem meam. Non enim homines nominaturus sum et dicturus, Ille hoc dixit, iste sic detraxit; cum fortasse etiam ad me falsa, quia et hoc potest fieri, perferantur. Verumtamen quaecumque perlata fuerint, si oportere videbitur, loquar inde Charitati vestrae. Ante oculos vestros volo sit vita nostra. Scio quia quaerentes licemale faciendi, quaerunt sibi exempla male viventium et multos infamant, ut socios invenisse videantur.quid faciamus non habemus. Ante vestros oculos sumus, nullius aliquid desideramus, nisi bona opera vestra. Et vos exhortor, fratres mei, si aliquid vultis
Abbreviated transcription (Latin):
prouisi sunt: Domus ergo
ipsa sic remansit : Pensionẽ
praestat: sed ecdesie non
presbitero  Nemo amplius
dicat. in domum presbiteri.
addomum presbiteri.¬
ante domum presbiteris.
Ubi est domus mea
Ibiest domus presbiteris
Alibimon hab& domum e
quia me illud. memini detiam
promisisse ut aduos ꝑferrẽ
quidegissem interduos
Fratrem uidelic& & sororẽ
filios ianuariani praesbiteri
quia orta. interillos fuerat
controuersia pecumaria
Sedtamen sicut inter fr̃s salu
dõ propitio caritate. promi¬
seram ergo dudire interillos¬
& quic quid ess& iudicando
finirem⁊ Paraueram me iud¬
cem: sedantequam iudicarẽ
Ipsi unde iudicaturus
fueram fimerunt : Non ine¬
niunde iudicarem: sed unde
laetarer Aquieuerunt
ommnino concorditer uolunta¬
timeae. & consilio meo sutpa¬
res esseNt inpecunia. quam
relinquid pater eorum eccles
meum ⁊ Locuturi sunt ho¬
mines. s& & quod lib& homi¬
nes loquanture qualecumq:
aura flante ꝑducetur
inde aliquid adaures measp

Expanded text:
provisi sunt. Domus ergo provisi sunt. Domus ergo ipsa sic remansit. Pensionem praestat, sed ecclesiae, non presbytero. Nemo amplius dicat: In domum presbyteri, ad domum presbante domum presbyteri, aubi est domus mea, ibi est domus presbyteri: alibi non habet domum; quia me illud memini etiam promisisse, ut ad vos perferrem quid egissem inter duos, fratrem videlicet et sororem, filios Januarii presbyteri, quia orta inter illos fuerat controversia pecuniaria: sed tamen sicut inter fratres, salva, Deo propitio, charitate. Promiseram ergo audire, ut inter illos quidquid esset, judicando finirem. Paraveram me judicem: sed antequam judicarem, ipsi unde judicaturus fueram, finierunt. Non inveni unde judicarem, sed unde laetarer. Acquieverunt omnino concorditer voluntati meae et consilio meo, ut pares essent in pecunia, quam reliquit pater eorum, Ecclesmeum locuturi sunt homines; sed et quodlibet homines loquantur, qualicumque aura flante, perducetur inde aliquid ad aures meas.
Abbreviated transcription (Latin):
est utuideant illos bene uersan¬
tes regente dõ in disei plina
xp̃i. sic uiuentes: ut de illis
tantum modo gaudeat:
Non eorum necessitatibus
occupetur i Pecumam non
hab& quam suam dicere
possit : Habebat xenodo chiũ
aedificandũ. quod modo
uidetis aedificatum:
Ego illi iniunxi: eggo iussii
Obtemperauit mihi libentis simȩ
& sicut uidetis operatus est :
basilicam. adocto martyres fabri¬
cauit: de his quae peruos dr̃do¬
nat: Caepit enim de pecunia
quȩ data erat ecclesiae propter
xenodochium  &cumcos¬
piss& aedificane ut sunt
religiosi desiderantes. operasua
incaelo scribi adiuuerunt pro¬
ut quisquȩ uoluit & fabricauit:
Opus ante oculos habemus
Omnis homo quid factum sit:
uid& depecuna quia non ha¬
b& mihi credat : dentem
com pescant: nefrangant
Emerat deipsa pecunia xeno¬
dochii. quandam domum in
carraria quam sibi ecistima¬
bat. propter lapides profutu¬
ram Sed lapides eius
domus fabricae neces sarii
non fuerunt: quõ aliunde

Expanded text:
est ut videat illos bene versanest ut videat illos bene versantes, et regente Deo, in disciplina Christi viventes, ut de illis tantummodo gaudeat, non eorum necessitatibus occupetur. Pecuniam non habet, quam suam dicere possit. Habebat xenodochium aedificandum, quod modo videtis aedificatum. Ego illi injunxi, ego jussi: obtemperavit mihi libentissi me, et sicut videtis, operatus est. basilicam ad octo martyres fabricavit, de his quae per vos Deus donavit. Coepit enim de pecunia, quae data erat ecclesiae propter xenodochium. Et cum coepisset aedificare, ut sunt religiosi desiderantes opera sua in coelo scribi, adjuverunt prout quisque voluit et fabricavit. Opus ante oculos habemus. Omnis homo quid factum sit, videt: de pecunia, quia non habet,mihi credant: dentem compescant, ne frangant. Emerat de ipsa pecunia xenodochii quamdam domum in carraria, quam sibi existimabat propter lapides profuturam. Sed lapides ejus domus, fabricae necessarii non fuerunt, quoniam aliunde
Abbreviated transcription (Latin):
suos honestissimo loco natuni
tamen iam dõ seruientẽ. cunc¬
tis quae habebat relictis in opẽ
surcepit : Non quia nihil ha¬
buit: sed quia iamfecerat qđ
lectio ista ꝑsuad& : Hic non
fecit sed nos scimus. & ubi fecit:
Vnitas xp̃i est: ecclesia una est :
Vbicumq fecit. opus bonũ.
ꝑtin& & ad nos. si congaudea¬
mus ⁊ Hortus est unus ubi
nostis. ubimonasterium suis con¬
stituit: quia & ipsi dõ seruiunt:
Ille hortus a decclesiam non ꝑti¬
n& : nec ad ipsum ⁊ &adquem
dixerit aliquis ⁊ Nillud quod
ibi est monasterium ⁊ sed quod
uerum est. usque adhoc tempus
curam proillis ita gerebat: ut
sumticulos quibus sustentur
apud se haber&. & eis ipse utͥ de¬
batur impender&: Sed ne
propter hoc daretii locus homi¬
nibus suspitiones suas rodentibus.
& uentrem nonimplentibus:
hoc placuit &mihi & ipsi. & sic se
illitransigant. quasi iste iam
deseculo exierit : Num quid
enim cum obierit ip̃se illis dis¬
pensaturus est aliquid: Maelius

Expanded text:
suos honestissimo loco natum, suos honestissimo loco natum, tamen jam Deo servientem, cunctis quae habebat relictis, inopem suscepi. Non quia nihil habuit, sed quia jam fecerat quod lectio ista persuadet. Hic non fecit, sed nos scimus et ubi fecit. Unitas Christi est, ecclesia una est. Ubicunque fecit opus bonum, pertinet et ad nos, si congaudeamus. Hortus est unus, ubi nostis ibi monasterium suis constituit, quia et ipsi Deo serviunt. Ille hortus ad ecclesiam non pertinet, nec ad ipsum. Et ad quem? dixerit aliquis: ad illud, quod ibi est, monasterium. Sed quod verum est, usque ad hoc tempus curam pro illis ita gerebat, ut sumpticulos, quibus sustentantur, apud se haberet, et eis ipse ut videbatur impenderet. Sed ne propter hoc daretur locus hominibus suspiciones suas rodentibus, et ventrem non implentibus, hoc placuit et mihi et ipsi, ut sic se illi transigant, quasi iste jam de saeculo exierit. Nunquid enim cum obierit ipse, illis dispensaturus est aliquid? Melius
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. diues est nemo existim&
nemo male loquatur.
nemo seipsum & animam suam
suis dentibus lani& : Pecuni
nullam hab& seruatame
utinam quam deb& resti¬
tuat  Caeteri. id est.
subdiacones: pauperes sunt dẽ
propitio misericor diam dĩ
exspectant  Unde ipsi faci¬
ant non habent ⁊ Nullas
habentes facultates: fime¬
runt mundi cupiditates:
Viuunt nobiscum in sociȩtate
cominuni: Nemo eos diftin¬
guit abeis : qui aliquid attu¬
lerunt : Caritatis unitas:
praeponenda est terrenȩ
commodo hereditatis: RestaN
presbiteri: Sc enim adeos
gradatim ascendere uolui:
Sito dixerim pauperes dĩsuNt
Nihil addomum sociatatis nr̃ȩ
attulerunt: nisi ipsam qua
nihil est carius caritatem :
Verum tamen. quõ scinatos
fuisse rumores dediuitus ipso¬
rum non am̃e ad aliquid con¬
pellendi. sed uobis meo sermo¬
ne purgandi sunt : Uobis
dico. qui forte nescitis : Nam
uestrum plurimisciunt prȩsbi¬
terum leporium. quãuis scłi
natalibus clarum. & apud

Expanded text:
dicat, Dives est, nemo existimet, dicat, Dives est, nemo existimet, nemo male loquatur, nemo seipsum et animam suam suis dentibus laniet. Pecuniam nullam habet servatam, utinam quam debet restituat. Caeteri, id est subdiacones, pauperes sunt; Deo propitio, misericordiam Dei exspectant. Unde ipsi faciant, non habent: nullas habentes facultates, finierunt mundi cupiditates. Vivunt nobiscum in societate communi. Nemo eos distinguit ab eis qui aliquid attulerunt. Charitatis unitas praeponenda est terrenae commodo haereditatis. Restant presbyteri: sic enim ad eos gradatim ascendere volui. Cito dixerim, pauperes Dei sunt, nihil ad domum societatis nostrae attulerunt, nisi ipsam, qua nihil est charius, charitatem. Verumtamen quoniam scio natos fuisse rumores de divitiis ipsorum, non a me ad aliquid compellendi, sed vobis meo sermone purgandi sunt. Vobis dico, qui forte nescitis: nam et vestrum plurimi sciunt. Praesbyterum Leporium, quamvis saeculi natalibus clarum, et apud
Abbreviated transcription (Latin):
sumerem ⁊ & cum egentem
relinquerem. Ideo uolui eius
pecuniam in illa possessione
seruari: utsialiquid
quod dr̃ auertat aliter quam
uolumus euenis s&. reddere¬
tur uilla. neculparetur
ep̃i fama  Scio enim. quan¬
tum uobis sit necessaria fama
mea I Nam mihi: sufficit
conscientia mea  Emit atiã
spatium ab ista postera
ecclesiae: notum uobis
& sua pecuna aedifica uit
domum: & hoc nostis
Ante paucos dies. prius quã
sermonem de hac re habe¬
rem uobis cum: ea donauit
eccleside ⁊ Exspectabat enim
ut eam perficer& & perfecto
donar& ⁊ fabricandi autem
domum: necessitas illi nulla
erat. nisi quia cogitauit ma¬
trem suam huc esse uenturã
Si apten ueniss& in re filii sui
habitar& Modo si uenerr
in opere filiisui habitabit
Testimonium ei perhibeo
pauper remansit. sed in
caritatis possessione perman¬
sit + Aliqui seruuli. ei reli¬
qui fuerant. iam quidem in
monasterio uiuentes : quosta¬
men gestis eccles asticis manu¬
missurus est hodiȩ : Nemo erg

Expanded text:
sumerem, et eum egentem sumerem, et eum egentem relinquerem. Ideo volui ejus pecuniam in illa possessione servari, ut si aliquid quod Deus avertat aliter quam volumus evenisset, redderetur villa, ne culparetur episcopi fama. Scio enim quantum vobis sit necessaria fama mea. Nam mihi sufficit conscientia mea. Emit etiam spatium ab ista postea ecclesia, notum vobis; et sua pecunia aedificavit domum, et hoc nostis. Ante paucos dies, priusquam sermonem de hac re haberem vobiscum, eam donavit ecclesiae. Exspectabat enim ut eam perficeret, et perfectam donaret. Fabricandi autem domum necessitas illi nulla erat, nisi quia cogitavit matrem suam huc esse venturam. Si ante venisset, in re filii sui habitaret: modo si venerit, in opere filii sui habitabit. Testimonium ei perhibeo: pauper remansit, sed in charitatis possessione permansit. Aliqui servuli ei reliqui fuerant, jam quidem in monasterio viventes, quos tamen gestis ecclesiasticis manumissurus est hodie. Nemo ergo
Abbreviated transcription (Latin):
sua: emit atiam possessionem
&x consiliomeo ⁊ Namipsam
pecuniam uolebat̃ ꝑmanus
meas erogare: sicuti mihi pla¬
cer& : Ego sipecunae auidus
essem. aut necessitates.
ipsas meas quas propau peribus
habea in hac causa plus cura¬
rem. pecuniam acciperem :
Quare dicit aliquis. quia posses¬
sio illa quae ab illo empta.
&ecclesie donata est.
ad huc nihil praestat eccleside:
Minus enim habebat adp̃tiũ
Et quia mutuatus fuerat:
hoc de eius adhuc fructibus
redditur : Homosum senex.
quantus mihi de illa posses¬
sione potest fructus
accedere ⁊ Num quid pro¬
mitto mihi tot annos esse
uicturum donee suum
prae tium illa per¬
soluat. Quod ergo uix
diu partibus reddit.
de proximo haberem
totum. siaccipere uoluis sem
Non feci. aliud adtendis
fateor enim uobis
& ipsi suspecta mihi ad huc
eius atas fuit ⁊ Ꝙuerebar
ne forte ut sunt homi¬
nes matri eius hoc displice¬
r&. & dicer&. inductum
ame fuisse adolescentem.
ut bona eius paterna con¬

Expanded text:
sua emit etiam possessionem sua emit etiam possessionem ex consilio meo: nam ipsam pecuniam volebat per manus meas erogari, sicut mihi placeret. Ego si pecuniae avidus essem, aut necesipsas meas, quas pro pauperibus habeo, in hac causa plus curarem, pecuniam acciperem. Quare? dicit aliquis: quia possessio illa, quae ab illo empta, et ecclesiae donata est, adhuc nihil praestat ecclesiae. Minus enim habebat ad pretium. Et quia mutuatus fuerat, hoc de ejus adhuc fructibus redditur. Homo sum senex: quatenus mihi de illa possessione potest fructus accedere? Nunquid promitto mihi tot annos esse victurum, donec suum pretium illa persolvat? Quod ergo vix diu partibus reddit, de proximo haberem totum, si accipere voluissem. Non feci, aliud attendi. Fateor enim vobis, et ipsa suspecta mihi adhuc ejus aetas fuit: ac verebar, ne forte, ut sunt homines, matri ejus hoc displiceret, et diceret inductum a me fuisse adolescentem, ut bona ejus paterna con
Abbreviated transcription (Latin):
non sua pecuma quã non ha¬
bebat. sed exconlatione reli¬
giosorum uirorum. quos
mihi querenti atiam nominans
indicauit  Deipso non pos¬
sum dicerȩ quid fecerit: aut
quid dis ponat: nisi quia totum
& ipie in mea posuit uoluntate :
ut quic quid ipse uellem. hoc
indefier& ⁊ Sedhab& quas¬
dam causas cum matre sua.
quarum causarum meiudicẽ
poscit. ut cum illȩ cause fue¬
rint terminate fiat deipsa
domo quod ego uoluero
Quid autem uelle potero dõ
Cregente. nisi quod iustitia
iub& & pietas postulat hab&
&iam inpatria sua: aliquos
agellos ⁊ Disponit eos sic
distribuers : ut deciam illit in
ipso loco positae. pauperi largi
Quid alicui conferat: non hab&r :
tamen delaborib suis: ante¬
quam esse clericus: eme rat
aliquos seruulos Hodie
illos in conspectu uestro manu¬
missurus est epis copalibus
ante uestros oculos uersatur
opera eius lucent coram oculis
nr̃is Deopere eius epensam
pecuniam memoriam sc̃ĩ mar̃¬
tyris habemus: Depecunia

Expanded text:
non sua pecunia, quam non hanon sua pecunia, quam non habebat, sed ex consolatione religiosorum virorum, quos mihi quaerenti etiam nominans indicavit. De ipsa non possum dicere quid fecerquid disponat, nisi quia totum et ipse in mea posuit voluntate, ut quidquid ipse vellem, hoc inde fieret. Sed habet quasdam causas cum matre sua, quarum causarum me judicem posuit; ut cum illae causae fuerint terminatae, fiat de ipsa domo quod ego voluero. Quid autem velle potero Deo regente, nisi quod justitia jubet, et pietas postulat? Habet etiam in patria sua aliquos agellos: disponit eos sic distribuere, ut etiam illic in illo loco positae pauperi largiaquid alicui conferat, non habet: tamen de laboribus suis antequam esset clericus emerat aliquos servulos, hodie illos in conspectu vestro manumissurus est episcopalibus ante vestros oculos versatur, opera ejus lucent coram oculis vestris. De opere ejus et expensa pecunia memoriam sancti Martyris habemus. De pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
defuncta est INteripsum
& sorores eius sunt quedã
inxp̃i adiutorio citofimenda
ut & ipse faciat quod dĩ seruũ
dec&i quod ipsa professio &isti
exigitelectioDiaconus
faustinu s usicut poene omnes
nostis. hic demilicia sȩculi adm¬
nasterium conuersus est
Hic baptizatus : inde diaconus
ordinatus Sedquia.
exiguum est quia uidetur pos¬
sidere sicut iuris periti locun¬
tur iure non corpore reliq:¬
rat illud & ab eius fratribus
tenebatur Numquã inde
cogitauit: Ex quo conuersus est
Nec ipse aliquid quae siuit
afratribus suise nec ab illo
aliquid est quaesitum Mod
quia uentum est adhle arti¬
culum temporis. cũ consilio
meo diuisit ipsam rem. &dimi¬
diam donauit fratribus suiso
dimidiam ecclesiae. pauperi
in loco eodem constitutae
diaconus seuerus subqua dĩ.
disciplina & flagello sit nostis :
lumen tamen non per¬
didit mentis U nam
domum hic emerat propter
matrem & sororem suam
quas desua patria huc desidera¬
bat adducere ⁊ Emerat autẽ

Expanded text:
defuncta est. Inter ipsum defuncta est. Inter ipsum et sorores ejus sunt quaedam, in Christi adjutorio cito finienda, ut et ipse faciat quod Dei servum decet, et quod ipsa professio et ista exigit lectio. Diaconus Faustinus sicut pene omnes nostis hic de militia saeculi ad monasterium conversus est, hic baptizatus, inde diaconus ordinatur. Sed quia exiguum est quod videtur possidere, sicut juris periti loquuntur, jure, non corpore, reliquerat illud, et ab ejus fratribus tenebatur. Nunquam inde cogitavit, ex quo conversus est, nec ipse aliquid quaesivit a fratribus suis, nec ab illo aliquid est quaesitum. Modo quia ventum est ad hunc articulum temporis, cum consilio meo divisit ipsam rem: et dimidiam donavit fratribus suis, dimidiam Ecclesiae pauperi in loco eodem constitutae. Diaconus Severus sub qua Dei disciplina et flagello sit, nostis: lumen tamen non perdidit mentis. Unam domum hic emerat propter matrem et sororem suam, quas de sua patria huc desiderabat adducere. Emerat autem,
Abbreviated transcription (Latin):
uisos possident: Siau temeos
cupit ecclesiae. conferre: ut
inde alantur. qui sult inpro¬
posito sanctitatis. quousquȩ
in hac uita degunt : Ccrrptũ
est enim & hoc apost̃o lus
loquitur Quis quis autem
suis & maxidis domesticis
non prouid&: fidem denegat
& est infideli deterior
Haec autem mancipia sunt
ei similiter cum fratre cõmu¬
nia: nondum diuisa ⁊ Dis ponit
ea manu mittere non potest
ante quam diuidantur
Quid enim  Adquem pertineNT
ad huc ignorat : Adipsum
sane: quia admaiorem perti¬
n& diuisio. & ad fratrẽ eius
electio & ipse frater eius dõseruils
Subdiaconus est. cum sc̃o fratre
meo &co ep̃o seuero mecclesia
milȩ uitaua ⁊ Hoc agitur
hoc sine dilatione peragendũ
est: ut illi seruuli diuidantur.
manu mittantur. & sic daee
ecclesiae. ut eorum excipiat
alimentum: Ilepos autem
meus ex quo conuersus est.¬
& mecum esse cepit: impedie¬
batur & ipse aliquit deagellu¬
lissuis agere. uita usu fruc¬
tuario. matris suae: hoc anno

Expanded text:
visos eos possident. Sic autem eos visos eos possident. Sic autem eos cupit Ecclesiae conferre, ut inde alantur qui sunt in proposito sanctitatis, quousque in hac vita degunt. Scriptum est enim, et hoc Apostolus loquitur: Quisquis autem suis, et maxime domesticis, non providet, fidem denegat, et est infideli deterior . Adhuc autem mancipia sunt ei similiter cum fratre communia, nondum divisa. Disponit ea manumittere: non potest antequam dividantur. Quid enim ad se pertineat, adhuc ignorat. Ad ipsum sane, quia major est, pertinet divisio et ad fratrem ejus electio: et ipse frater ejus Deo servit, et subdiaconus est cum sancto fratre meo, et coepiscopo Severo in ecclesia Milevitana. Hoc agitur, hoc sine dilatione peragendum est, ut illi servuli dividantur, et manumittantur, et sic det Ecclesiae, ut eorum excipiat alimentum. Nepos autem meus, ex quo conversus est, et mecum esse coepit, impediebatur et ipse aliquid de agellulis suis agere invita usufructuaria matre sua, quae hoc anno