comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lib tlcirus deuotione nõ infimꝰ noĩe
cõrardus solẽpnẽ dĩc purificacionis
btẽ uirguus et mr̃is ibidẽ celebrare :
sacrisq uigiliis ob reuerẽciã tante
diei in longũ ualde productis u pnͣ¬
cipio usq ad finẽ deuotus ĩteresse
solebat ÷ quatenus scẽ illius mul¬
titudinis p̃tib adiutus / exhortaci¬
one solẽpnis sermonis recreatus
dĩnis missarũ sacramẽtis munitus:
lares ꝓprios letior repetẽs. bñdcõnẽ
domui sue reportaret. Licet enĩ secu-¬
laris uite casib irretitus et ea que
mũdi sũt cogitãs uitẽ fructiferam
se nõ eẽ huĩliter recognostẽt: trimẽ
uelut ulmꝰ prõptissima uitẽ spiri¬
talẽ cũ sus fructib tꝑalia ĩpendẽ¬
do sustentare satagebat Accidit ue¬
ro ut quadã uice urgentiorib rei
familiaris occupaicionib p̃peditus
ad p̃dcãm festiuitatẽ minꝰ tẽpesti¬
ue occurreret ⁊ iõq profunda itm

Expanded text:
libus clarus, devotione non infimus, nomine libus clarus, devotione non infimus, nomine Conradus, solemnem diem Purificationis beatae Virginis et matris ibidem celebrare, sacrisque vigiliis ob reverentiam tantae diei in longum valde productis a principio usque ad finem devotus interesse solebat, quatenus sanctae illius multitudinis precibus adjutus, exhortatione solemnis sermonis recreatus, divinis missarum sacramentis munitus, lares proprios laetior repentens benedictionem domui suae reportaret. Licet enim saecularis vitae casibus irretitus, et ea quae mundi sunt cogitans, vitem fructiferam se non esse humiliter recognosceret, tamen velut ulmus promptissima vitem spiritualem cum suis fructibus temporalia impendendo sustentare satagebat. Accidit vero ut quadam vice urgentioribus rei familiaris occupationibus praepeditus ad praedictam festivitatem minus tempestive occurreret, ideoque profunda jam
Abbreviated transcription (Latin):
tul a ripa reni magni et ĩter cĩpnes
p̃cipui flumĩs fundauit. Hec itaq
domus ad bñdcõnẽ tãti patris uali¬
dissimũ incremẽtũ sumẽs. optimeq
matrizãs religione diuitiis. celebri
fama: ꝑsonarũ probitate. p̃latorũ
nuttoritate. grandiq cõuẽtus nuo̾¬
sitrite. celsitudinẽ reuerẽde matris sue
us hodie emulatur: ita ut ĩ cũctis
germaniarũ prouĩciis uelut specia¬
le religionis et honestatis speculũ.
euerbacensis refulgeat eccłia Sane
uicini fideles necnõ et remotiores nõ¬
nulli bono odore uirtutũ sc̃e cõgrega¬
tionis illius altracti: de plenitudũ
eius consilii grauitatẽ. orõnũ suffra¬
gia ꝑiculorũ tutamĩa quere̾ ⁊ et de
habũdãtia suci pauperũ xp̃i ĩopiã
largiter supplere : p̃cipuas eciã solẽp¬
nitates quidã deuotionis intuitu il¬
lic rigere cõsueuerũt De quorũ nuo
miles quidã armis strẽmius nata¬

Expanded text:
cul a ripa Rheni magni et inter omnes cul a ripa Rheni magni et inter omnes praecipui fluminis fundavit. Haec itaque domus ad benedictionem tanti Patris validissimum incrementum sumens, optimeque matrizans, religione, divitiis, celebri fama, personarum probitate, praelatorum auctoritate grandique conventus numerositate, celsitudinem reverendae matris suae usque hodie aemulatur: ita ut in cunctis Germaniarum provinciis velut speciale religionis et honestatis speculum Everbacensis fulgeat Ecclesia. Sane vicini fideles, nec non et remotiores nonnulli, bono odore virtutum sanctae congregationis illius attracti, de plenitudine ejus consilii gravitatem, orationum suffragia, periculorum tutamina quaerere, et de abundantia sua pauperum Christi inopiam largiter supplere, praecipuas etiam solemnitates quidam devotionis intuitu illic agere, consueverunt. De quorum numero miles quidam armis strenuus, nata
Abbreviated transcription (Latin):
seruicii dei iotũdã fruttrnitatẽ facile
descrẽtes et td requiẽ lc̃li festinãtes.
ꝙͣ trudelis tyrãni dominio se subdãt
ppendere nõ negligãt: et ne ntrocib
penis post hrnc uitã pro ip̃a socordi¬
a sua cruciẽtur torporẽ pigritie ai
se repellere terribili exẽplo cõmoniti
curent Cũ sanctus et oĩ spiritalis
amoris dulcedine nominãdus pater
bernardus primus clarentillis abba ᷤᷤ
monastice religionis ꝑfrĩonẽ quãa
patre luminũ a quo õne datũ opti¬
mũ ẽ. plenius et sincerius cũctis sui
tꝑis hoĩb didicerat. diuersarũ na¬
cionũ ppłis tribub et lĩgius trãsfũ¬
deret: et ex oblacione fideliũ moncs¬
teria astertiẽsis ordinis ubiq terrarũ
missis frĩb extrueret : rogatu uene¬
rabilis uiri abbatis senioris mugũ¬
tine cuutaitis que ẽ germanie prime
metropolis arthiepĩ. euerbricẽse te¬
nobiũ duarũ leutarũ spacio u me¬
nib prefate urbis distans haut pro¬

Expanded text:
itii Dei jucundam fraternitatem facile deserentes, et ad requiem lectuli festinantes, quam crudelis tyranni dominio se subdant, perpendere non negligant, et ne atrocibus poenis post hanc vitam pro ipsa socordia sua crucientur, torporem pigritiae a se repellere terribili exemplo commoniti curent. Cum sanctus, et omni spiritualis amoris dulcedine nominandus Pater Bernardus primus Claraevallis abbas, monasticae religionis perfectionem, quam a Patre luminum, a quo omne datum optimum est, plenius et sincerius cunctis sui temporis hominibus didicerat, diversarum nationum populis tribubus et linguis transfunderet, et ex oblatione fidelium monasteria Cisterciensis Ordinis ubique terrarum missis fratribus exstrueret, rogatu venerabilis viri Auberti senioris, Moguntinae civitatis, quae est Germaniae primae metropolis, archiepiscopi, Everbacense coenobium duarum leugarum spatio a moenibus praefatae urbis distans, haud pro
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cõpetentib ueniis intente et moro¬
se ꝑsolueret: putẽter ĩsinuãs deo et
sibi acceptius fore ꝙͣlib parũ serui¬
cii cũ deuotioẽ ꝙͣ multũ negligẽter
et sine deuocione exhibitũ. Eaaud ad
hec respondere poterũt qui ĩ multi-¬
plicatione p̃cũ seu psalmorũ qualit᷑¬
cũq prolatorũ confidũt ⁊ qui ĩ bre¬
iussimo tꝑis spacio quĩquagenã
siue etiã pstilteriũ integrũ se ꝑcurre
gloriãtur: Discãt queso hiis exẽplis
nõ pensare deũ qnͣtũ. ẜ quãto pieta¬
tis siffectu quid in sacrifitio ipsuis
offeratur : nec posse holotaustũ di-¬
ti quod totũ flũaci deuocioĩs ĩcen¬
sũ nõ fuerit. Si quis uero cio tãtam

Expanded text:
cum competentibus veniis intente et morocum competentibus veniis intente et morose persolveret: patenter insinuans Deo et sibi acceptius fore, quamlibet parum servitii cum devotione, quam multum negligenter, et sine devotione exhibitum. Quid ad haec respondere poterunt qui in multiplicatione precum seu psalmorum qualitercunque prolatorum confidunt qui in brevissimo temporis spatio quinquagenam, sive etiam psalterium integrum se percurrere gloriantur? Discant, quaeso, his exemplis, non pensare Deum, quantum, sed quanto pietatis affectu quid in sacrificio ipsius offeratur, nec posse holocaustum dici quod totum flamma devotionis incensum non fuerit. Si quis vero ad tantam
Abbreviated transcription (Latin):
pondit. Ue ue ue unuiersis tingulis
terre cib hiis qui dicũtur epĩ rectoresq
tũarũ: quorũ doctrina et exẽplo po¬
pulus dei informari debuerat. ut pu¬
rã dnõ exhiberet seruitutẽ. Eeterũ ꝙͣ
fugienda qͣmͣ cauẽda sit hec ꝑiculo¬
sa negligentia qua ꝑ salmorũ siue
quarũlib p̃cũ cursus sine mẽte tibs
deuocione festinãdo atq dimidititã
seu eciã integra. qñ uerba trãsilien¬
do ꝑturritur: liber quoz qui de mira
tulis btĩssime dei genitricis marie
intitulcitur manifeste declarait.
Ibi enĩ ĩuenitur ꝙ quedã uirgo reli¬
giosa scdm numerũ psalmorũ cẽtũ
quĩ quaginta salutacioẽs tĩgelicas
cũ totidẽ ueniis eidẽ regine celi mr̃i
misericordie singulis dieb offerebat
s qm̃ ꝓpter ipũm multiplicitatem
minus digna deuotioẽ ꝙͣ oporteret
id faciebat ͥ tĩmoĩta ẽ ab eadẽ dna
nrã quatiriꝰ recisis ducib ꝑtibus
quĩquaginta sibi cotidie salutticões

Expanded text:
e, universis angulis terrae, ab iis qui dicuntur episcopi rectoresque animarum, quorum doctrina et exemplo populus Dei informari debuerat, ut puram Domino exhiberet servitutem! » Caeterum, quam fugienda, quamque cavenda sit haec periculosa negligentia, qua psalmorum, seu quarumlibet precum cursus, sine mente, absque devotione, festinando, atque dimidiata seu etiam integra quandoque verba transiliendo percurriulis beatissimae Dei genitricis Mariae intitulatur, manifeste declarat. Ibi enim invenitur, quod quaedam virgo religiosa, secundum numerum psalmorum centum quinquaginta salutationes angelicas cum totidem veniis eidem Reginae coeli matri misericordiae singulis diebus offereba propter ipsam multiplicitatem minus digna devotione quam oporteret, id faciebat, admonita est ab eadem Domina nostra, quatenus recisis duabus partibus, quinquaginta sibi quotidie salutationes
Abbreviated transcription (Latin):
solctoriĩ salubriter in eo uitia cõsumẽ¬
tis ferre nõ ualẽs. pallidus et exangui
in terra corruit: indeq delatus in in-¬
firmitoriũ trib dieb ibidẽ sine uoce
et sine motu tãcͣ mortuus ꝑmãsit.
Post triduũ uero eaidẽ hora qua raip¬
tus fuerat. ad se reuersus. et ab õni
tarncli corruptioẽ que cuã aggra¬
uat illo igne quo feliciter arserat.
interim purgatus ẽ: ut absencia qͣ¬
si pñs spiritalib oculis uideret. tẽp¬
taciones etiã monathorũ domꝰ sue
quib uł uigilãtes uł dormiẽtes uex

Expanded text:
solatorii salubriter in eo vitia consumesolatorii salubriter in eo vitia consumens ferre non valens, pallidus et exsanguis in terram corruit: indeque delatus in infirmitorium, tribus diebus ibidem sine voce et sine motu tanquam mortuus permansit. Post triduum vero eadem hora qua raptus fuerat, ad se reversus, ab omni carnali corruptione quae animam aggravat, illo igne quo feliciter arserat, in tantum purgatus est, ut absentia quasi praesens spiritualibus oculis videret; tentationes etiam monachorum domus suae, quib
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ aũt ꝑsallẽtes thori ad uersũ illũ
bñdicaimꝰ patrẽ et siliũ cũ scõ spiritu
ꝑuenissent: angelus dnĩ ꝑ ordinẽ
tircuiens uniuersos. iã ad frẽm illũ
cui hec uidere concessũ fuerat ꝑue¬
nerat Tũ uero isdẽ frater mirã de¬
uocione pietatis sucte̾sus tãꝙͣ cũ
ꝓpheta diceret. os meũ tiperui et at¬
truxi spiritũ. quia mãdata tua de¬
siderabã ⁊ totũ se extendit ut cilitũ
Attraheret: quatenus ĩclinãs lau¬
dẽ et patri et filio et spiĩ scõ feruẽ¬
tius decãtaret. Angelus uero dnĩ
tarbonẽ ardẽtissim̃ atq lucidissim
duob digitis de thuribulo tollens.
ĩ os anhelitũ trahẽtis ꝓiecit ⁊ qui ꝑ
totũ corpus eius descendẽs oĩa inte¬
riora eius suauissimo cudore succẽ¬
dit: ita ut ex sententia dicẽ posset
cũ ꝓpħci de excelso misit dñs ignẽ in
ossib meis. Itaq ardorẽ carbonis de¬

Expanded text:
Cum autem psallentes chori ad versum illum, Cum autem psallentes chori ad versum illum, Benedicamus Patrem et Filium cum sancto Spiritu pervenissent, angelus Domini per ordinem circuiens universos, jam ad fratrem, cui haec videre concessum fuerat pervenerat. Tum vero idem frater mira devotione pietatis succensus, tanquam cum Propheta diceret: Os meum aperui et attraxi spiritum, quia mandata tua desiderabam , totum se extendit, ut halitum attraheret, quatenus inclinans laudem Patri et Filio et Spiritui sancto ferventius decantaret. Angelus vero Domini carbonem ardentissimum atque lucidissimum duobus digitis de thuribulo tollens, in os anhelitum trahentis projecit; qui per totum corpus ejus descendens, omnia interiora ejus suavissimo ardore succendit: ita ut ex sententia dicere posset cum propheta; De excelso misit Dominus ignem in ossibus meis . Itaque ardorem carbonis de
Abbreviated transcription (Latin):
cũ a dieb adolescẽcie sne terrena
despicere et timare celestia. scĩtatẽ
quo sacri ordinis enuclecitiꝰ obser¬
uare contenderet ⁊ quadã solẽpni¬
tate pentecostes. dũ ad sonitũ horo¬
logii surgẽs. incitutinas dnẽ nrẽ
psallere inciꝑet. repente quãdã no¬
uũ et antesi sibi ĩexꝑtã deuotionẽ
precordiis suis illãbi sentiebat: q̃
ꝑ extensũ uigiliarũ spaciũ magis
ac magis incremẽtũ sumẽs. mira a-¬
lacritate interiorẽ pariter exteriorẽ
uidit carnalib oculis angelũ dñĩ
ꝑ oppositũ sibiꝰ fenestrã cũ magne
daritatis fulgore in mediũ chori des¬
thimamathecendere. thuribulũ celesti thumate
refertũ in manu ferentẽ: qui inde
uersus altare progrediẽs thurifica¬
bat illud: sicut ĩ solẽpnitatib ad
missã fieri solet ⁊ indeq reuersus
utrũq chorũ lustrauis: et monachiᷤᷤ
uigilantib. et psallẽtib spiritaliũ
aromatũ uiuificũ uaporẽ offerebat.

Expanded text:
cum a diebus adolescentiae suae terrena despicere et amare coelestia, sanctitatem quoque sacri Ordinis enucleatius observare contenderet, quadam solemnitate Pentecostes, dum ad sonitum horologii surgens matutinas Dominae nostrae psallere inciperet, repente quamdam novam et antea sibi inexpertam devotionem praecordiis suis illabi sentiebat: quae per extensum vigiliarum spatium magis ac magis incrementum sumens, mira alacritate interiorem pariter et exteriorem etur, vidit carnalibus oculis angelum Domini per oppositam sibi fenestram cum magnae claritatis fulgore in medium chori descendere, thuribulum coelesti thymiamate refertum in manu ferentem: qui inde versus altare progrediens, thurificabat illud, sicut in solemnitatibus ad missam fieri solet, indeque versus utrumque chorum lustravit; et monachis vigilantibus et psallentibus spiritualium aromatu
Abbreviated transcription (Latin):
ualitudineq corporũ tic uocũ polleãt
ꝑ turpissimã tamẽ ĩertiã laborib
pro deo fatigari cõtẽpnũt: timẽdiĩ
ualde ẽ ne nouissima eorũ huiꝰ cuiꝰ
miserabilẽ uitã. s miserabiliorem
Eterũ de inercia et negligencia
ritq sõpnolẽtiti in seruitio
dei necnõ et fantasiis et i¬
lusionib quas cepidiores qui eciã
in choro dormiẽtes ꝑ ĩmissiones de¬
monũ ĩuiti paciũtur subtilius et
explorcicius in reuelationib cũiusdã
serui dei ĩuenitur : quẽ in ꝑtibus
britãnie in domo quadã cistertien¬
sis ordinis q̃ stracta florida dicit᷑
habitãtẽ. ad correctionẽ suorũ suoꝵ¬

Expanded text:
valetudineque corporum ac vocum polleant, valetudineque corporum ac vocum polleant, per turpissimam tamen inertiam laboribus pro Deo fatigari contemnunt, timendum valde est, ne novissima eorum hujus, cujus miserabilem vitam, sed miserabiliorem eterum de inertia et negligentia atque somnolentia in servitio Dei, nec non et de phantasiis et illusionibus, quas tepidiores quique etiam in choro dormientes per immissiones daemonum inviti patiuntur, subtilius et exploratius in revelationibus cujusdam servi Dei invenitur: quem in partibus Britanniae in domo quadam Cisterciensis Ordinis, quae Strata florida dicitur, habitantem, ad correctionem servorum suo
Abbreviated transcription (Latin):
illũ qui ascendit suꝑ occusũ cid des¬
truẽdũ pccm et statuẽdã iusticiã: nõ
eũ qui pro tꝑailis delectationis io¬
cũditate sempiterne calamitatis
nerib miseros illaqueat. Deniq¬
quic nullus corrigere ualet eũ qͥ
timorẽ dei neglexerit. miser ille op¬
tui prioris. quid de eo uidiss inti¬
mũtis monita spernẽs. claustrał
discipline uigorẽ nec saltẽ suꝑficiẽten
tenere turauit: s ingrati sessoris sui
mortifera consilia secutus ordinẽ de¬
seruit factus apostata uilis  ut in
falsis bonis uel potius corruptionib
huiꝰ mũdi duceret dies suos: et in
pũcto ad inferna descenderer Sicut
ergo superius exemplũ labores et ui¬
gilicis seruicii dei nõ refugiẽtib in¬
tẽtiuũ deuotionis fore speranus:
ita nimirũ necesse ẽ ut hoc posteriꝰ
teneris et delicatis. stq ad arduos
labores ĩ ualidis luctũ et merorẽ cor¬
dis indicat hiis uero qui cũ robore

Expanded text:
illum qui ascendit super occasum, ad desillum qui ascendit super occasum, ad destruendum peccatum et statuendam justitiam; non eum, qui pro temporalis delectationis jucunditate, sempiternae calamitatis nexibus miseros illaqueat! Denique nullus corrigere valet eum qui timorem Dei neglexerit, miser ille optimi prioris quid de eo vidisset intimantis monita spernens, claustralis disciplinae vigorem, nec saltem superficie tenus tenere curavit; sed ingrati sessoris sui mortifera consilia secutus Ordinem deservit, factus apostata vilis, ut in falsis bonis vel potius corruptionibus hujus mundi duceret dies suos, et in puncto ad inferna descenderet. Sicut ergo superius exemplum labores et vigilias servitii non refugientibus incentivum devotionis fore speramus, ita nimirum necesse est ut hoc posterius teneris et delicatis, atque ad arduos labores invalidis, luctum et moerorem cordis indicat; iis vero, qui cum robore
Abbreviated transcription (Latin):
euisͥ uiditq fratre ip̃o de stallo suo
se mouẽte. et ciñ gradũ altaris solo cci¬
pite modicũ quid inclinãte. ostrũq
thori egredi festinãte teterrimũ de¬
monẽ collo eius insiliẽtẽ: ip̃mq uf
aid introitũ infirmitorii miris modi
gesticulãdo atq tachĩnãdo ut uerbo
usitato ĩertieq digno loquar equitã¬
tem Post modicũ uero. de infirmi¬
torio egrediẽtis humeris. ferus rigi¬
tator rursus ĩsiliit: et tãqmͣ uere ir¬
rocionale iumẽtũ cripistro socordiẽ
tractũ. flagello turpissime mollicici
us ciñ spondã lectuli in quo malo suo
pausare gestiebeit minauit O ꝙͣ fe¬
licius ꝙͣq consulçius stolidũ hot
iumẽtũ pii illius iumẽti scã deuoci¬
onẽ secutũ fuiss qd̃ in simplicitate
cordis sui dicebat deo. ut iumẽtũ ftũs
sũ ripud te. et ego semꝑ tecũ : quati¬
nus sessorẽ pocius habere meruiss

Expanded text:
ejus; viditque, fratre ipso de stallo suo ejus; viditque, fratre ipso de stallo suo se movente, et ante gradum altaris modicum quid inclinante, ostiumque chori egredi festinante, teterrimum daemonem collo ejus insilientem, ipsumque usque ad introitum infirmitorii miris modis gesticulando atque cachinnando, ut verbo usitato inertiaque digno loquar, equitantem. Post modicum vero de infirmitorio egredientis humeris ferus agitator rursus insiliit, et tanquam vere irrationale jumentum capistro socordiae tractum, flagello turpissimae mollitiei usque ante spondam lectuli, in quo malo suo pausare gestiebat, minavit. O quam felicius, quamque consultius stolidum hoc jumentum pii illius jumenti sanctam devotionem secutum fuisset, quod in simplicitate cordis sui dicebat Deo: Ut jumentum factus sum apud te, et ego semper tecum ; quatenus sessorem potius habere meruisset
Abbreviated transcription (Latin):
quasi crusa infirmitatis freꝙ̃ter
deserere solebat: atq cd repciusã¬
dũ miserã carnc̃. cubitũ ire nõ e¬
rubescebat Nuiꝰ detestabilẽ neg¬
ligẽciã uenerabilis prior paterna
sollicitudine nũc quidẽ publice nũc
uero priuctim monẽdo obsecrãdo
redarguẽdo sanare cupiebat: s
frustra: ipo quippe pluris estimãte
crirnis sue cõmodũ ꝙͣ aĩme requiẽ.
iõq tãꝙͣ stultus estimator rerũ pas¬
cebat sterilẽ que nõ parit. et uidue
nõ bñfaciebat. Accidit interea ut
isdẽ dissolutus frater laboris et dis¬
cipline fugitãs stationẽ uigiliarum
sicut solebut deserens de choro exipet:
quatinus infirmorũ matutius ꝙͣto
breuiꝰ posset dictis. uoluptati carnis
sue cubitũ se recollocando satisfaceret.
Dñs cĩt uolens ostendere sollicito p̾ori
ꝙͣ iusto zelo moueretur. ꝙͣtaq eẽt per¬
nicies negligẽtie. uł pocius cõtẽptus et
suꝑbie fratris illius. aperuit oculos

Expanded text:
quasi causa infirmitatis frequenter quasi causa infirmitatis frequenter deserere solebat, atque ad repausandum miseram carnem cubitum ire non erubescebat. Hujus detestabilem negligentiam venerabilis prior paterna sollicitudine nunc quidem publice, nunc vero privatim, monendo, obsecrando, redarguendo, sanare cupiebat, sed frustra; ipso enim pluris aestimante carnis suae commoda, quam animae requiem, ideoque tanquam stultus aestimator rerum, pascebat sterilem quae non parit, et viduae non benefaciebat . Accidit interea, ut idem dissolutus frater laboris et disciplinae fugitans, stationem vigiliarum, sicut solebat, deserens, de choro exiret, quatenus infirmorum matutinis quanto brevius posset dictis, voluptati carnis suae cubitum se recollocando satisfaceret. Dominus autem volens ostendere sollicito priori, quam justo zelo moveretur, quantaque esset pernicies negligentiae, vel potius contemptus et superbiae fratris illius, aperuit oculos
Abbreviated transcription (Latin):
cruciauit. ne penitus destruẽt᷑
mirtibilis industrie prouidẽtia
conseruauit Huic famulo dei int̾
cerera carismatũ dona quib fe¬
debantur et sicut btõrũ spiritim̃
uisitatioẽ qñ consolabatur : ita
etiã malignorũ spirituũ larua¬
lib umibris ut purgatior redderet᷑
terrebatur Erat cũt in ecidẽ domo
uiuẽtulus quidã hẽricus noĩt cr¬
gentinẽsis nacione robustus et ue¬
getus corꝑe s spiritali macie fedus
tic debilis corde : quales heu nrĩs
ꝙͣ gehenne supplĩtiis deputari Q̾
uidelis iuenis licet ĩ tũctis obser¬
uãciis ordinis segnitiei et ĩeffica¬
cie u ceteris fratrib notarctur. gͥ¬
uius tamẽ in executiõẽ dĩni serui¬
cii delinguebat. quod moĩs oĩbu ᷤ
negligebat: quod utiq multis a¬
liis ualidius id exequi potusset.si
nõ sub acella nimie pigricie ma¬
nus naturalis uigoris occuluiss:
et insuꝑ sacrarũ uigiliarũ collectã

Expanded text:
cruciavit, ne penitus destrueretur, cruciavit, ne penitus destrueretur, mirabilis industriae providentia conservavit. Huic famulo Dei inter caetera charismatum dona, quibus fedebantur; et sicut beatorum spirituum visitatione quandoque consolabatur, ita etiam malignorum spirituum larvalibus umbris, ut purgatior redderetur, terrebatur. Erat autem in eadem domo juvenculus quidam Henricus nomine, Argentinensis natione, robustus, et vegetus corpore, sed spirituali macie foedus ac debilis corde, quales, heu! nostquam gehennae suppliciis deputari. Qui videlicet juvenis, licet in cunctis observantiis Ordinis segnitici et inertiae a caeteris fratribus notaretur, gravius tamen in exsecutione divini servitii delinquebat, quod modis omnibus negligebat, cum utique multis aliis validius id exsequi potuisset, si non sub ascella nimiae pigritiae manus naturalis vigoris occuluisset; et insuper sacrarum vigiliarum collectam,
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ illud prorsus ĩuenit: nec ũqmͣ
postea uersus quẽ ad horã didicerat
ne nĩmã quidẽ sillabã exprimere
ualuit. Edificatus ergo multũ in
grã dei et confortatus. conseruatorẽ
loti illius uere credidit eẽ dm̃ ⁊ pẽ¬
sionẽq ãnui census in ecidẽ ecclia
professus ẽ: quẽ eciã singulis ãnis
quonidurit tꝑe. fideliter soluere
curauit Eausq̃s ita mctu corpo¬
ree fragilitatis excluso. q cordisq
pusillaĩtate discussa strẽnũ se
utq deuotũ in seruitio dei exhib̾e
contendit ÷ btĩtudinẽ et requiem
celestis putrie tanto fidelius ex¬
pectet: ꝙ̃to recentiori hoc mirci¬
culo dñs urrã bone spei fidelib
suis progare dignatus ẽ. Erat
uero supramẽoratus prior nosẽ
meffridus uir ꝙ̃tũ cid deũ religio¬
toritatis p̃cipue qui eciã domũ
suã inter horribiles procellas scis¬
maitis quod tꝑib cilexandri pa-¬
pe facłione frederici ĩꝑaitoris et¬
tlesiã dei dutina eiusceratione

Expanded text:
nit, nec unquam postea versus quem ad horam didicerat, ne minimam quidem syllabam exprimere valuit. Aedificatus ergo multum in gratia Dei, et confortatus, conservatorem loci illius vere credidit esse Dominum, pensionemque annui census in eadem ecclesia professus est; quem etiam singulis annis, quoad vixit tempore, fideliter solvere curavit. Quisquis itaque metu corporeae fragilitatis excluso, cordisque pusillanimitate discussa, strenuum se atque devotum in servitio Dei exhibere contendit, beatitudinem et requiem coelestis patriae tanto fidelius exspectet, quanto recentiori hoc miraculo Dominus arrham bonae spei fidelibus suis praerogare dignatus est. Erat vero supra memoratus prior, nomine Meffridus, vir quantum ad Deum religiotoritatis praecipuae: qui etiam domum suam inter horribiles procellas schismatis, quod temporibus Alexandri papae factione Frederici imperatoris Ecclesiam Dei diutina evisceratione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in singulorũ cõcdusione psalmo¬
rũ punienda negligentia trinitatem
in dualitatẽ contrahẽs ꝑ sonã filii trã¬
siliebat Quẽ mox seuera: ut dignũ
erat correpcione cristigatũ.: ut de te¬
tero distinctius et deuocius psalleret
sub graui intermincicioẽ precepit.
Hic idẽ btũs antistes ꝑ uirtutẽ illiꝰ
q̃ui reuelat misteria raiptus aliqñ
in spiritu cognouit uniuersas tribu¬
laciones calamitatesq q̃ etcłia dei
usq ad finẽ mũdi oppressũe st̃: rediẽs¬
q ad se nõ solũ mẽte s et corꝑe pre hor¬
rore uisionis quã uiderat ciliqnͣto
tꝑe languit. Eũq ei religiosis uiris

Expanded text:
quod in singulorum conclusione psalmoquod in singulorum conclusione psalmorum punienda negligentia Trinitatem in dualitatem contrahens, personam Filii transiliebat. Quem mox severa, ut dignum erat, correptione castigatum, ut de caetero distinctius et devotius psalleret, sub gravi interminatione praecepit. Hic idem beatus antistes per virtutem illius qui revelat mysteria, raptus aliquando in spiritu, cognovit universas tribulationes et calamitates, quae Ecclesiam Dei usque ad finem mundi oppressurae sunt, rediensque ad se, non solum mente, sed et corpore, prae horrore visionis quam viderat, aliquanto t
Abbreviated transcription (Latin):
resoluto astitit ille speciosus forma
ea digitis id ẽ pollice et tiuricultiri
in uolã replicatis. medios tres erectoᷤ
tenebat : dehinc dexterc manus in¬
dice. alterius manus inditẽ tangẽs
ecte inquit pater: mox q mediũ siłi¬
ter tangens. en ĩquit filius᷑ ad postre¬
mũ uero anularẽ tangẽs. ecce ait spt
sanctus: demĩ subiũxit. Eñ itaq tres
iste ꝑsone que unus deus sũt pari ho¬
nore tib uniuersa eccĩa colantur ⁊ qͣ¬
re blasphemias clerici tui nõ redcr¬
guis qui aid õnẽ glorie decãtacionem
n qui media in trinitate ꝑsonci sũ
laudis honorẽ subtrahit. Post hr̃ic
iotũdã uisionẽ euigiltĩs sacerdõs dei
gratulabatur ualde de uisione tãte
marestatis ⁊ et quod in spiritu audi¬
erat festinãs ciure corporis probare:
sictito post quietẽ uerico. consuete
cepit insistere ꝑsalmodie Diligẽtius
uero qualẽ in ꝑsallendo disciplinã
teneret auscultãs cõperit tertissiẽ

Expanded text:
resoluto astitit ille speciosus forma resoluto astitit ille speciosus forma ea digitis, id est pollice et auriculari in volam replicatis, medios tres erectos tenebat; dehinc dexterae manus indice alterius manus indicem tangens: « Ecce, inquit, Pater; » moxque medium similiter tangens: « En, inquit, Filius; » ad postremum vero annularem tangens: « Ecce, ait, Spiritus sanctus: » deinde subjunxit: « Cum itaque tres istae personae, quae unus Deus sunt, pari honore ab universa Ecclesia colantur, quare blasphemias clerici tui non redarguis, qui ad omnem gloriae decantationem, mihi, qui media in Trinitate persona sum, laudis honorem subtrahit? » Post hanc jucundam visionem evigilans sacerdos Dei, gratulabatur valde de visitatione tantae majestatis: et quod in spiritu audierat, festinans aure corporis probare, accito post quietem clerico consuetae coepit insistere psalmodiae. Diligentius vero qualem in psallendo disciplinam teneret auscultans, comperit certissime,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ad tã religiosũ studiũ ydoneũ
preuiderat cittencius uacabat.
Derũ is quẽ nõ denocio uolũtariũ
faciebat. ẜ ncc̃ĩtas ut reor ad tam
cõtinuas odas ꝑsoluẽdas angaria¬
bat ĩ ydẽptitate pii oꝑis ꝑthesus
uero integra uerba trãsilire: ita
ut ad õnẽ glorie pronũtiationem
pͥme tatũ et tertie ꝑsone mẽcionẽ
faciens mediã penitus retceret. Cũ¬
q dies diei succederet et hãc pessimã
negligẽtiã quia nullus aduertebat
nemo corriperet: sc̃o quippe pontifice
hiis uersib quos sibi sors alterna
dubat intẽcionẽ cordis figẽte ⁊ qua¬
dã uesperi dũ isdem pontifex ĩ lcũlo
suo grã quietis se collotasset. anteꝙͣ
obdormiret cuidiuit quasi uocẽ hoĩs
festincito negligenter q dicentis gła
prĩ et spiritui sancto: atq idẽ scdo
et tercio repetentis. Quod cũ au¬
disset et quid hec uor portẽderet dis¬
ternere nullomõ ualeret  in sõpnũ

Expanded text:
sibi ad tam religiosum studium idoneum sibi ad tam religiosum studium idoneum praeviderat, attentius vacabat. Verum is, quem non devotio voluntarium faciebat, sed necessitas, ut reor, ad tam continuas odas persolvendas angariabat, identitatem pii operis pertaesus, etiam integra verba transilire, ita ut ad omnem gloriae pronuntiationem, primae tantum et tertiae personae mentionem faciens, mediam penitus reticeret. Cumque dies diei succederet, et hanc pessimam negligentiam, quia nullus advertebat, nullus corriperet, sancto quippe pontifice in iis versibus, quos sibi sors alterna dabat, intentionem cordis figente, quadam vespera dum idem pontifex in lectulo suo gratia quietis se collocasset, antequam obdormiret, audivit quasi vocem hominis festinato negligenterque dicentis: Gloria Patri, et Spiritui sancto, atque idipsum secundo et tertio repetentis. Quod cum audisset, et quid sibi haec vox portenderet, discernere nullomodo valeret, in somnum
Abbreviated transcription (Latin):
timore Quia uero ĩbecillitas cordis
huc̃mni cid negligẽtiã tib tidolescẽcia
prona facile in spiritalib studiis te¬
pestit maxĩe ubi ydẽptitas fastidium
generat uelut in cursu cõtunne psal¬
modie: dignũduximꝰ ad corrtĩonem
negligẽtiũ pandẽ. qualiter dñs nost
ihus rpũs ꝑ seipm̃ blasphemiã neg¬
ligẽcie cuiusdc̃i clerici corriꝑe digna¬
tus ẽ: quatenꝰ tanto ꝓpensius ad e¬
mẽdricionẽ sui negligentiũ mẽtes e¬
uigilent. ꝙͣto sollicicius meuestas cor¬
ripiẽtis pauido corde pensatur Btũs
ãno colonẽsis archiẽp̃ns. sigeber gẽ¬
sis tenobii fũdator. ubi etiã sacri cor¬
poris eius tines. gloriã future re¬
surrectionis prestolãtur. ꝙͣte scĩtriti¬
ꝙͣteq tuictoritatis ĩ eccłia dei fuẽĩt:
tũctis historiã uite eius legentib li-¬
quet Nic uenerabilis sacerdos dei
si qñ tib exteriorib negotiis liber
frequẽtie se subtinhere potiusset:
ꝑscilmodie cũ quodã derico suo quẽ

Expanded text:
timore . Quia vero imbecillitas cordis humani ad negligentiam ab adolescentia prona, facile in spiritualibus studiis tepescit, maxime ubi identitas fastidium generat, velut in cursu continuae psalmodiae, dignum duximus ad correctionem negligentium pandere, qualiter Dominus nostus per seipsum blasphemam negligentiam cujusdam clerici corripere dignatus est, quatenus tanto propensius ad emendationem sui negligentium mentes evigilent, quanto sollicitius majestas corripientis pavido corde pensatur. Beatus Anno Coloniensis archiepiscopus Sigebergensis coenobii fundator, ubi etiam sacri corporis ejus cineres gloriam futurae resurrectionis praestolantur, quantae sanctite auctoritatis in Ecclesia Dei fuerit, cunctis historiam vitae ejus legentibus liquet. Hic venerabilis sacerdos, si quando ab exterioribus negotiis liber, frequentiae se subtrahere potuisset, psalmodiae cum quodam clerico suo, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersas cogitationes mortiferas q
delc̃aciones quas frctres in hora di¬
uini officii seruicii paciũtur. demo¬
nũ suggestionib fieri Quaꝓpter
in spiritu contrito et corde humiliato
neccesse ẽ exclamare cũ ꝓsalmista
ne tradas dñe bestiis cũcis cõfitẽtes
tibi: et cuãs pauperũ tuorũ ne obli-¬
iuscaris in finẽ De ꝑiculo religioso¬

Expanded text:
ersas cogitationes mortiferasque delectationes, quas fratres in hora divini servitii patiuntur, daemonum suggestionibus fieri. Quapropter in spiritu contrito et corde humiliato necesse est exclamare cum Psalmista: Ne tradas, Domine, bestiis animas confitentes tibi; et animas pauperum tuorum ne obliviscaris in finem . CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
misericordiai enis. dispositionẽ do¬
mus dei. itẽq ordines et uices cãto¬
rũ salomoni filio suo trridẽs. õniai
ĩquit uenerũt tid me manu dñi sc̃p¬
tri: ꝑspicue demõstrãs quia ꝙͣquid

Expanded text:
misericordia ejus , dispositionem domus Dei, itemque ordines et vices cantorum Salomoni filio suo tradens: Omnia, inquit, venerunt ad me, manu Dominiscripta, perspicue demonstrans quia quid
Abbreviated transcription (Latin):
ipãs quo necessarias inter psallẽ¬
dũ uicari debere pater scũs censuit:
Hit plane hic cordiũ nr̃orũ ĩstabi¬
confunditũr fur qñ depͥrehenditur:
ita ut eciã ꝑftĩores quiq cũ luctu
et gemitu cordis necesse habeant
dicere deo Nõ intres in iudiciũ cũ
serius tius dnẽ: quia nõ iustifica¬
bitur in cõspcũ tuo õnis uiuens.
S ciliud p̃mo ualde aliud ẽ ꝑ infir¬
mitatẽ mortalis nciture ab ĩntẽcio¬
ne psalmodie mentẽ interdũ auola¬
re: alq aliuo ꝑ iertie desidiã. ꝑuer¬
sis et noriis cogitacionib nullo mẽ¬
tis uigore reluctari: ideoq sicut dis¬
par ẽ causa uenialiter delinquẽciũ
grauiterq pectãciũ: ita dispar eit
et sententia pro meritis digna reci¬

Expanded text:
ipsas quoque necessarias inter psallenipsas quoque necessarias inter psallendum vitari debere Pater sanctus censuit? Hic plane, hic cordium nostrorum instabiconfunditur fur, quando deprehenditur, ita ut etiam perfectiores quique cum luctu et gemitu cordis necesse habeant dicere Deo: Non intres in judicium cum servis tuis, Domine; quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Sed aliud, imo valde aliud est, per infirmitatem mortalis naturae ab intentione psalmodiae mentem interdum avolare, atque aliud per inertiae desidiam perversis et noxiis cogitationibus nullo mentis vigore reluctari: ideoque sicut dispar est causa venialiter delinquentium graviterque peccantium, ita dispar erit et sententia pro meritis digna reci
Abbreviated transcription (Latin):
lenti. nõ ossitantes nõ ꝑtẽtes uoci¬
b. nõ pretidentes uerba dimidia. nõ
integra trãsilientes ÷ nõ fractis et
remissis uotib muliebre quiddã
balba de nape sonãtes: s uirili ut
dignũ ẽ in sonitu et affectu uoces
sancti spiritus depromiẽtes Pure
uero: ut nil siluid dũ psallitis. ꝙͣ
quod psallitis cogitetis. Nec solas
dico uitandas cogitationes uancis
et ociosas ÷ uitande sũt et ille. illa
dũtaxat hora et illo loco: quas of¬
ficiales fratres ꝓ cõmuni ncc̃itate
in claustro sedentes in codicib lege¬
ratis: qualia et nũc me uiu̾a uo¬
te disserente ex hoc tiduitorio spũs
sancti recentia reportatis. Salub̾a
sũt: s mĩme illa salubriter inter
psallendũ reuoluitis. Spũs enim
debes obtuleris. hec quidẽ btũs ber-¬
ncirdus. Quid rogo de ꝑuersis et
noriis cogitationib illa hora et il¬
lo loto cogitãtib nobis ẽ sentin¬
dũ ⁊ si nõmõ uanas et ĩutiles. ẜ

Expanded text:
lenti, non oscitantes, non parcentes vocilenti, non oscitantes, non parcentes vocibus, non praecidentes verba dimidia, non integra transilientes, non fractis et remissis vocibus muliebre quiddam balba de nare sonantes; sed virili, ut dignum est, et sonitu, et affectu voces sancti Spiritus depromentes. Pure vero, ut nil aliud dum psallitis, quam quod psallitis cogitetis. Nec solas dico vitandas cogitationes vanas et otiosas: vitandae sunt et illae, illa duntaxat hora, et illo loco, quas officiales fratres pro communi necessitate,in claustro sedentes, in codicibus legeratis, qualia et nunc me viva voce disserente ex hoc auditorio Spiritus sancti recentia reportatis. Salubria sunt, sed minime illa salubriter inter psallendum revolvitis. Spiritus endebes, obtuleris. » Haec quidem beatus Bernardus. Quid, rogo, de perversis et noxiis cogitationibus illa hora et illo loco cogitantibus nobis est sentiendum, si non modo vanas et inutiles, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ri solito. stribilẽ ꝑmanere : ẜ durius
et multo durius erit futuras illas
molestias tolerrar. Porro s̃ timora¬
tos qmͣ alacres. ꝙͣq sollicitos nos in
exequẽdis diuinis laudib eẽ oporteat.
nõ solũ ut dnuĩ et trecitoris nrĩ grãm
consequamur. uerũeciã ut malig¬
norũ spirituũ ĩextritabiles fallacitᷤᷤ
euadere ualeamus: isdẽ uenerabil
pater in sermone suꝑ cantita cãtico¬
rũ quadragesimo octauo docet ita
dicens Ex regulci nãq nrm̃: nichil
oꝑi dei preponcae licet Quo qͥdẽ no¬
mine lcudũ solẽpnia que deo in ora¬
torio cotidie ꝑsoluũtur. pr̃ ideo bñ¬
dictus uoluit appellare: ut ex hoc
clcirius cippaeret. ꝙͣ nos illi operi
uellet ẽẽ intentos. Uñ uos moneo¬
dilcissimi : pure semꝑ ac strẽnue dĩ¬
nis intereẽ laudib Strẽnue quidẽ:
ut sicut reuerenter. ita et alacriter
dnõ assistatis. Nõ pigri nõ sõpno¬

Expanded text:
ri solito stabilem permanere; sed durius ri solito stabilem permanere; sed durius et multo durius erit futuras illas molestias tolerare. » Porro quam timoratos, quam alacres, quamque sollicitos nos in exsequendis divinis laudibus esse oporteat, non solum ut Domini et Creatoris nostri gratiam consequamur, verumetiam ut malignorum spirituum inextricabiles fallacias evadere valeamus, idem venerabilis Pater in sermone super Cantica canticorum quadragesimo octavo docet, ita dicens: « Ex Regula namque nostra nihil operi Dei praeponere licet. Quo quidem nomine laudum solemnia, quae Deo in oratorio quotidie persolvuntur, Pater ideo Benedictus voluit appellare, ut ex hoc clarius appareret quam nos operi illi vellet esse intentos. Undilectissimi, pure semper ac strenue divinis interesse laudibus. Strenue quidem, ut sicut reverenter, ita et alacriter Domino assistatis: non pigri, non somno
Abbreviated transcription (Latin):
et inter patres reuerẽtissimꝰ pater
noster bernardꝰ de cotidianis istis
et ualde ꝑnitiosis negligẽtiis nostris
sentiat: qui in sermone quẽ de uita
et morib btẽ memorie hũberti quõ¬
dam prioris clareutillis fecit ⁊ cũ fres
ad emulandã cõuersationis eius pu¬
ritatẽ hortaretur : inter cetera sic cut.
De reliquo fratres dico uobis. quia si
sequeremĩ uestigia eius ⁊ nõ tã facile
ĩ uanis cogitacionib et ociosis sermo¬
nib in iotis et scuralitatib labere-¬
mini: nã in hiis multũ ꝑditis et de
uita urã et de tꝑe uestro. Uolcit irre¬
uocabile tempus: et dũ creditis uos
cauere penã istã mĩmã: ĩturatis am¬
pliorẽ. Illud enĩ scitote: quia pꝰ hãi
uitam in lotis purgatoriis centuplici¬
ter que hic neglecta fuerĩt. reddentur
usq ad nouissimũ quadrãtẽ Scio enĩ
quia durũ ẽ hoĩ dissoluto apprehende
disciplinã. Uerboso silenciũ puti. uaga¬

Expanded text:
et inter Patres reverendissimus, Pater et inter Patres reverendissimus, Pater noster B. Bernardus, de quotidianis istis et valde perniciosis negligentiis nostris sentiat, qui in sermone, quem de vita et moribus beatae memoriae Humberti quondam prioris Claraevallis fecit, cum fratres ad aemulandam conversationis ejus puritatem hortaretur, inter caetera sic ait: « De reliquostigia ejus, non tam facile in vanis cogitationibus et otiosis sermonibus, in jocis et scurrilitatibus laberemini; quia in his multum perditis et de vita vestra, et de tempore vestro. Volat irrevocabile tempus; et dum creditis vos cavere poenam istam minimam, incurritis ampliorem. Illud enim scitote, quia post hanc vitam in locis purgatoriis centupliciter, quae hic neglecta fuerint, reddentur, usque ad novissimum quadrantem. Scio ego quia durum est homini dissoluto apprehendere disciplinam, verboso silentium pati, vaga
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣto is in proximo uenturꝰ eẽ putatur.
cuiꝰ faciem tocius boni precedit eges¬
tris. Quid uero ꝑ hoc nobis ĩnuitur
ꝙ p̃dcũs frater uidit tartareos focci¬
rios adipẽ diligẽtius collectũ suꝑ eoᷤ
a quib saillcibat in angmẽtũ sup-¬
plicii refunde̾ : n hoc ꝙ quãtũ qui ᷤᷤ
contra professionẽ suam in hac uita
sibi peperait. uoluptati caris sue
ꝑ in ordinate quietis pĩguedinem
satisfaciendo ÷ tantũ in altera uita
locis purgatoriis deputatus sup¬
pliciorũ soluerẽ cogetur: Sic nẽpe
de purpurata illa meretrice q̃ cali¬
ce carnaliũ uoluptatũ et uino secu¬
laris põpe ĩebricit õnẽ terrã : dñs
ꝑ ꝓphetam dicit. Quãtũ glorifica¬
uit se et in deliciis fuit: tantũ da¬
te illi tormẽtũ et luctũ. Quo cirta
sid uocẽ tonitrui huiꝰ euigilemus
fratres ÷ et intẽtis aĩmis audiamꝰ
quid eciã inter monachos ꝑfc̃issimꝰ

Expanded text:
quanto is in proximo venturus esse putatur, quanto is in proximo venturus esse putatur, cujus faciem totius boni praecedit egestas. Quid vero per hoc nobis innuitur, quod praedictus frater vidit tartareos focarios adipem diligentius collectum, super eos a quibus stillabat in augmentum supplicii refundere, nisi hoc quod quanto quis contra professionem suam in hac vita sibi pepercit, voluptati carnis suae per inordinatae quietis pinguedinem satisfaciendo, tantum in altera vita locis purgatoriis deputatus suppliciorum solvere cogetur? Sic nempe de purpurata illa meretrice, quae calice carnalium voluptatum, et vino saecularis pompae inebriat omnem terram, Dominus per Prophetam dicit: Quantum glorificavit se, et in deliciis fuit, tantum date illi tormentum et luctum . Quocirca ad vocem tonitrui hujus evigilemus, fratres, et intentis animis audiamus quid etiam inter monachos perfectissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ strẽnue sicut oport emulcri
studuerũt ͥ s magis curiosi. faceti
uagi. suꝑflui. desides pigri. sõpno¬
lenti: signis iocis. et leuitatib in¬
dulgentes monastice professionis
puritatẽ uiolare nõ timuerũt. Q̾
postꝙͣ scd̾m equissimã iusti iudiciᷤᷤ
dei sentenciã. in supra uisis penis
ali breuius alii prolixius pro ꝙpͣti¬
tate seu qualitate excessuũ suorũ pur¬
gati fuerint. mediante gratia dei in
hũc refrigerii locũ introducũt᷑: sitq
hic post horrenda illa supplicia ꝑcu¬
santes ꝑfcĩonẽ btĩtudinis sue cũpa¬
siencia prestolant᷑. Tuce ergo constat
clarius reuelaciones huiusmoĩ ꝑ dĩne
pietatis dispensacionẽ tantomagis
crebrescere ꝙͣtomagis finis mũdi cip¬
ꝓpinquat ⁊ ut qm̃ habũdãte ĩiquita¬
te et negligẽtia. refrugescit caritas mł¬
torũ. tanto eluĩ dei ꝑ hec incẽtiuũ cai¬
ritatis habentes incalescãt cũmis:

Expanded text:
tionem strenue, sicut oportet, aemulari tionem strenue, sicut oportet, aemulari studuerunt, sed magis curiosi, faceti, vagi, superflui, desides, pigri, somnolenti, signis, jocis et levitatibus indulgentes, monasticae professionis puritatem violare non timuerunt. Qui postquam aequissimam justi Judicis Dei sententiam, in supra visis poenis, alii brevius, alii prolixius pro antiquitate seu qualitate excessuum suorum purgati fuerint, mediante gratia Dei in hunc refrigerii locum introducuntur: atque hic post horrenda illa supplicia pausantes, perfectionem beatudinis suae cum patientia praestolantur. » Luce ergo constat clarius, revelationes hujusmodi per divinae pietatis dispensationem tanto magis crebrescere, quanto magis finis mundi appropinquat, ut quoniam abundante iniquitate et negligentia refrigescit charitas multorum, tanto electi Dei per hoc incentivum charitatis habentes, incalescant animis,
Abbreviated transcription (Latin):
ponebãt  adipẽq qui de ardẽtibus
incentiũ mẽbris fluebat diligẽtissĩ
colligentes eũdẽ rursus bullientem
et nimis feruẽtẽ suꝑ eos a quib flu¬
ebat refundedãt : qmͣ penã ceteris
truciatib intolerabiliorẽ eis ẽẽ cõsi¬
derabat Post hec ductus ẽ ud quẽdã
refrigerii locũ ubi multidinẽ aĩtirũ
quasi post grauẽ aliquẽ laborẽ qui-¬
estenciũ ĩuenit ÷ interrogatus q ab
angelo ductore suo si sairet quẽ hec
eeñt: se nescire respondit Sanctus
uero angelus dixit ei Hii quos uidis¬
ti ad ignẽ illũ ꝑmarimũ cissari. ho¬
mines sũt ordinis tui ͥ qui lic c̾mĩa¬
lib pccĩs se nequaꝙͣ fedauerũt: non
tamẽ sicut monet saiptura seruite
dnõ in timore et tremore curcirũt: nõ
disapline censurã tenere. nõ quietis
et si lencii paciẽtes eẽ: nõ denq ui¬
giliarũ et orcicionũ solẽpnẽ deuocio¬
nẽ. neq laboriosã ꝑsalmodie exetu¬

Expanded text:
ponebant adipemque qui de ardentibus ponebant adipemque qui de ardentibus jacentium membris fluebat diligentissime colligentes, eumdem rursus bullientem et nimis ferventem super eos, a quibus fluebat, refundebant: quam poenam caeteris cruciatibus intolerabiliorem eis esse considerabat. Post haec ductus est ad quemdam refrigerii locum, ubi multitudinem animarum quasi post gravem aliquem laborem quiescentium invenit, interrogatusque ab angelo ductore suo si sciret quae haec essent, se nescire respondit. Sanctus vero angelus dixit ei: « Hi quos vidisti ad ignem illum permaximum assari, homines sunt Ordinis tui, qui, licet criminalibus peccatis se nequaquam foedaverint, non tamen, sicut monet Scriptura, servire Domino in timore et tremore curarunt, non disciplinae censuram tenere, non quietis et silentii patientes esse, denique vigiliarum et orationum solemnem devotionem, neque laboriosam psalmodiae exsecu
Abbreviated transcription (Latin):
iuidicii et spiritu ardoris: sicut et ipẽ
dñs ꝑ aliũ ꝓphetã testatur dicens. et
mũdabo sangumẽ eorũ quẽ nõ mum¬
diuicrãt ⁊ et sicut itẽ ꝓpheta de dño
dicit. quia ipẽ erit quasi ignis conflãs
et quasi herba fullonũ. et sedebit
conflans et emũdãs rirgentũ. pur¬
gans q filios leui: utinã attenderẽt
hii qui leuitatib et negligẽtiis tit
sõpnolẽtia nõ timẽt ꝑdere̾ dies suoͤ
De hoc metuẽdo exaimine in quadã
collectiua legisse me memini ꝙ mo¬
nachus quidã in extremis sigens
cinteꝙͣ decederet raptus in spiritu.
ductusq ad lotti infernalia ⁊ uiditas
cuãs salic multas uerubus et con¬
tis acuminatis infixas. ad rogũ per¬
maximũ in modũ anserũ torreri et
assari: ipõsq crudelissimos tortores
cũ sufflatoriis aliisq ignis instrumẽ¬
tis. miserarũ tormẽta totis nisib ex¬
aggerantes. Alii uero patellas et sar¬
tagines ignitas desubtus iacentes

Expanded text:
tu iudicii et spiriDominus per alium prophetam testatur, dicens: Et mundabo sanguinem eorum, quem non mundaverant ; et sicut item propheta de Domino dicit, quia ipse erit quasi ignis conflans, et quasi herba fullonum: et sedebit conflans et emundans argentum, purgansque filios Levi , utinam attenderent ii, qui in levitatibus et negligentiis atque somnolentia non timent perdere dies suos. De hoc metuendo examine in quadam collectiva legisse me memini quod monachus quidam in extremis agens, antequam decederet raptus est in spiritu, ductusque ad loca infernalia, vidit as scilicet multas verubus et contis acuminatis infixas ad rogum permaximum, in modum anserum torreri et assari, ipsosque crudelissimos tortores cum sufflatoriis aliisque ignis instrumentis miserarum tormenta totis nisibus exaggerantes. Alii vero patellas et sartagines ignitas de subtus jacientes
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ et suppliciũ in ulcionẽ p̃uaricat᷑¬
cis consciẽtie metẽt: qñ idem malig¬
ni spũs ĩertie sucisores. tormenta
puniendis atrocit᷑ cumulabũt: qͥ
nũc desides uoluptate cariuis sue
eneruiter uictos rid pausandũ illi¬
cere nõ cessant Porro auctoritais li¬
bri qui uitrispatrũ dicitur. hiis qͣsi
recentiorib et ob hoc ut uidetur mi¬
nus autenticis reuelacionib. ĩ fir¬
mamẽtũ et astipulacionẽ ueritati
nõ ĩmerito aissumitur. Ibi eĩ ĩueit᷑
scͥptũ quici cũ malignus spũs ciudã
scõrũ patrũ dixiss se cũ cõplicibus

Expanded text:
nem et supplicium in ultionem praevaricatrnem et supplicium in ultionem praevaricatricis conscientiae metent, quando iidem maligni spiritus inertiae suasores tormenta puniendis atrociter cumulabunt, qui nunc desides voluptate carnis suae enerviter victos, ad pausandum illicere non cessant. Porro auctoritas libri, qui Vitae Patrum dicitur, his quasi recentioribus, et ob hoc, ut videtur, minus authenticis revelationibus, in firmamentum et astipulationem veritatis non immerito assumitur. Ibi enim invenitur scriptum quia, cum malignus spiritus cuidam sanctorum Patrum dixisset, se cum complicibus
Abbreviated transcription (Latin):
mantesq quasi ad signũ plurimi co¬
nñ illo cõueniebũt: et qmͣdui dormi¬
tabat. frntismata et turpia sõpni¬
a illi ĩmittẽtes nõ recedebãt Sane
quos uigilãtes et psallẽtes aduerte¬
bãt a facie illorũ uelut ci facie ignis
fugiebãt: ita ut alitũ qui de ore cã¬
tanciũ deũq laudt̃iciũ ꝓcedebat. fer¬
re nullatenus possent. Quia ergo
cõsũmata btĩtudo et felicitas nr̃a ĩ
uita eterna erit: dñm at crecitorẽ
nrm nõ solũ sine labore. uerũetiam
cũ sũma uoluptate ꝑpetuo debemꝰ
laudare. añꝙͣ claudantur ĩ morte
otuli nrĩ et lingua q̃ ad lauidãdũ
deũ creata ẽ in puluerẽ redigatur ⁊
sẽĩemꝰ lic cũ labore bonũ semen
seruicii dei. tꝑe enĩ suo metemus. ĩe¬
narrabili leticia exultãtes: sicut
etõuerso hii. qui nũc spinas et tribu¬
los tepiditatis et negligẽtie. in ter¬
in carnis sue seĩare nõ metuũt. ig¬

Expanded text:
mantesque quasi ad signum plurimi comantesque quasi ad signum plurimi coram illo conveniebant, et quandiu dormitabat, phantasmata et turpia somnia illi immittentes non recedebant. Sane quos vigilantes et psallentes advertebant, a facie illorum, velut a facie ignis fugiebant, ita ut halitum qui de ore cantantium, Deumque laudantium procedebat, ferre nullatenus possent. Quia ergo consummata beatitudo et felicitas nostra in vita aeterna erit Dominum ac Creatorem nostrum non solum sine labore, verumetiam cum summa voluptate perpetuo laudare, antequam claudantur in morte oculi nostri, et lingua, quae ad laudandum Deum creata est in pulverem religatur, seminemus, licet cum labore, bonum semen servitii Dei; tempore enim suo metemus, inenarrabili laetitia exsultantes, sicut e converso hi qui nunc spinas et tribulos tepiditatis et negligentiae in terra carnis suae seminare non metuunt, ig