comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et pͥmos natos or̃be hoĩẽs deo sacrificasse
Sit et a noe undis catacasim cessãtib
eo arctam exente deo sacrũ suisse ꝯfectu
ptẽa et ab abraham supatis hostibus
dum melchisedech sacerdoti uniũ obtu¬
lit atq panẽ Sane cũ exluis quod q̃ri
non simiat᷑ dto uaticinãtes potiꝰ quã
ꝓbantes asserant mĩme arbitrandu
sacra hec absq ulla uerboꝵ platione
ꝯfecca subiũgunt a moy se cum sicco
pede una cum ppło israeł rubrũ supe¬
rasset mare integre ꝑaccũ cũ leganis
eũ sacra ⁊ sacerdõtes ⁊ tabernatũlum
ad instar futuri templi erectũ ⁊ orcẽs
quibus placaret᷑ dimiiitus ĩuenisse
Quibus inspͨtis uidebit᷑ nõ añ moylis
ducis israclitaꝵ tempꝰ poesim apud
hebreos hũisse pn̾cipiũ Quiquidẽ cc
finẽ uite marachn regis sutiomioꝵ qui
diem obiit anno mũdi m ͣde. lxxx po¬
pulu eduxit et sacra ꝯfecit Sunt et
alii griam̃ hant babilomiis largiri nobẽtes

Expanded text:
et primos orbe natos homines, deo sacrificasse; et primos orbe natos homines, deo sacrificasse; sic et a Noe, undis cataclismi cessantibus, eo arcam exeunte, deo sacrum fuisse confectum; preterea et ab Abraham, superatis hostibus, dum Melcisedech sacerdoti vinum obtulit atque panem. Sane cum ex his quod queritur non summatur, dato vaticinantes potius quam probantes asserant minime arbitrandum sacra hec absque ulla verborum prolatione confecta, subiungunt a Moyse, cum sicco pede una cum populo Israel Rubrum superasset mare integre peractum, cum legamus eum sacra et sacerdotes et tabernaculum, ad instar futuri templi erectum, et orationes, quibus placaretur divinitas, invenisse. Quibus inspectis videbitur non ante Moysis, ducis Israelitarum, tempus poesim apud Hebreos habuisse principium. Qui quidem circa finem vite Marathii, regis Sycionorum, qui diem obiit anno mundi III dc lxxx, populum eduxit et sacra confecit. Sunt et alii gloriam hanc Babiloniis largiri volentes.
Abbreviated transcription (Latin):
quibus ipĩmet negãtes ucunt᷑ assidue
Si querant dbi nł qñ ĩ prop̃tu est
fateant᷑ ip̃ĩ quo duce cuiꝰ ope ficciones suas
ipĩ componant Dnni stalas gradib distittas
in celum erigũt dñ ꝓceras ãrbores ramorũ
fecundas eq̃ne ad astra ꝑducũt dum mõtes ĩ
excelsũ usq circũitionib ambiũt dicet̃ forsan
ut huic a se incog̾te decrahant quoutunt᷑ recagͥe
opus esse ꝙ egõ ꝓ ꝑte non inficiar ht̃ .i. suas
ĩnentiones rechorita uerũ apĩ cegiuẽta sic¬
tionũ nille sũt rechorite ꝑtes merã poesis ẽ
quidqudo sub uelamẽto cõponimꝰ ⁊ exꝗͥ¬
ꝑlaga quibus scłis cuiꝯ opeliec
pmo comparuerit int̾ris ex quir tis uix
credosatis certũ posse dari respansu
Quidamant extimãtes sunt hanc cum
sacris ⁊ cermmioniis ueterũ angnie hũisse
Et sic apud hebreos exortani eo ꝙ ab eis
pͥmo deo sat̾ ficiũ obłatũ sacre cestent᷑
ire In quibus legitur caym rabel sres

Expanded text:
quibus ipsimet negantes utuntur assidue. quibus ipsimet negantes utuntur assidue. Si querant, ubi vel quando, in promptu est; fateantur ipsi quo duce, cuius opere fictiones suas ipsi componant, dum scalas gradibus distinctas in celum erigunt, dum proceras arbores ramorum fecundas eque ad astra producunt, dum montes in excelsum usque circumitionibus ambiunt ? Dicent forsan ut huic a se incognite detrahant, quo utuntur rethorice opus esse, quod ego pro parte non inficiar. Habet enim suas inventiones rethorica, verum apud integumenta fictionum nulle sunt rethorice partes; mera poesis est, quicquid sub velamento componitur et expolaga, quibus seculis, cuius opere hec primo comparuerit in terris, exquiras, vix credo satis certum posse dari responsum. Quidam autem extimantes sunt, hanc cum sacris et ceremoniis veterum originem habuisse et sic apud Hebreos exortam, eo quod ab eis primo deo sacrificium oblatum sacre testentur lictere; in quibus legitur Caym et Abel, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
bat nõ dicobatur peesis amplius sedpo¬
ema Et sic ut iam diximꝰ tam arti ꝙ arti¬
ficiato ab efftũ nom̃e consecitũ est inqͥẽt
fursan isti obmrgatores ꝑlucidi Et si dix¬
erim sciam hanc̃ ex dei simi recetibus
dhinc aiãlius in fundi se nolle berbis meis
satis prestare fidei quibus satis roboris
equis aĩs ꝙ uidemꝰ assidne poterãt p̃sti¬
tisse S adħnc egenius testibus Si ergo
eta dixerit ea in orõne quã apud senatũ
hũt ꝓ aulo licimo archia in fidem forsã
faciliores deux̃ĩent dicit enĩ sic at q fic
a suus hoĩlius eruditissimisq accepanu
Ceteraꝵ reꝵstudia et doit᷑na ⁊ p̃ceptis
⁊ arte constare poetãnã ipã balere et
mẽtis biribus exotari ⁊ qͣi dĩo quodã spũ
inflari ⁊c̃ Ergane oronen longnis ꝓtͣ¬
sim facultatẽ esse ⁊ ex dei gremio origi¬
nem duce̾ ⁊ ab effcũ nomẽ assimie rad
eam insigiia atq fausta multa sptare

Expanded text:
bat, non dicebatur poesis amplius, sed pobat, non dicebatur poesis amplius, sed poema. Et sic, ut iam diximus, tam arti quam artificiato ab effectu nomen consecutum est. Inquient forsan isti obiurgatores perlucidi, et si dixerim scientiam hanc ex dei sinu recentibus adhuc animabus infundi, se nolle verbis meis satis prestare fidei, quibus satis roboris equis animis, que videmus assidue, poterant prestitisse, sed adhuc egemus testibus. Si ergoeta, dixerit ea in oratione, quam apud senatum habuit pro Aulo Licinio Archya, in fidem forsan faciliores devenient. Dicit enim sic: Atque sic a summis hominibus eruditissimisque accepimus. Ceterarum rerum studia et doctrina et preceptis et arte constare, poetam natura ipsa valere, et mentis viribus excitari, et quasi divino quodam spiritu inflari etc. Ergo, ne orationem longius protrasim facultatem esse, et ex dei gremio originem ducere, et ab effectu nomen assumere, et ad eam insignia atque fausta multa spectare,
Abbreviated transcription (Latin):
rũ at etiã memisse ⁊ histoͣs natõnũ et re¬
gionũ orbus mariũ ffimoꝵ et montiũ
dispositiones precerea delcãbiles nẽ art¬
ficio solitudines oportane stꝰ sit ⁊ tnquil
ficiant hec nõ nũpͣ cirta excagitata tor¬
pescit ingeniũ Et quĩ ex feruõre hoc i¬
gemoꝵ bires acuente acq illustrãte ml
insi artificiatum ꝓcedit ars ut plimiũ uo¬
titata poesis est cuu quidẽ poesis nom̃
non inde exortũ est unde plui mi ꝰad¬
uerrent̾ existuuant scilicet a poio pois
s idem sonat ꝙ fungo fingis Qu̾ymo a
poetes betustissimũ grẽtoꝵ uocabulum
latine sonans exquisita locutio Nã p̾mi
qui hec inflatii spũ exquisite rua adħuc
eculo cepere loqui ut puta carmie tũt
oiõ loquendi genus incognitũ ut sonorũ
auribus audientiũ cciã uide̾tur illud pensa¬
tis moderauere tpibus et ne delcationẽ
iima brenitate subtraherent aut lougi ͫ
plurima luxumians tediũ uidẽtur inferre
ex hoc tam accurace dicendi ordine ꝓfili¬

Expanded text:
s nationum, et regionum orbis, marium, fluviorum et montium dispositiones. Preterea delectabiles nature artificio solitudines oportune sunt, sic et tranficiant hec, non nunquam circa excogitata torpescit ingenium. Et, quoniam ex fervore hoc, ingeniorum vires acuente atque illustrante, nil nisi artificiatum procedit ars ut plurimum vocitata poesis est. Cuius quidem poesis nomen non inde exortum est, unde plurimi minus advertenter existimant, scilicet a poio pois, quod idem sonat, quod fingo fingis, quin imo a poetes; vetustissimum Grecorum vocabulum Latine sonans exquisita locutio. Nam primi, qui, hoc inflati spiritu, exquisite rudi adhuc seculo cepere loqui, ut puta carmine, tunc omnino loquendi genus incognitum, ut sonorum auribus audientium etiam videretur, illud pensatis moderavere temporibus, et, ne delectationem nimia brevitate subtraheret, aut longitudine plurima luxurians tedium videretur inferre, ex hoc tam accurato dicendi ordine prosili
Abbreviated transcription (Latin):
ciende ut latius post dicet᷑ ob loc
tamen quopdam fingentiũ scelus nõ
est uinu̾salis dampnanda poesis a q̃
tot ibi uirtutes suasiones ⁊ poetarũ
monita atq docimẽta legunꝰ ab hiis
quibus cure fuit celestes inedieatõnes
sublum ingenio ac sũma cũ honestate
⁊ stili atq uerłioꝵ ornatu dest bere S
quid multa Est non salum aliquid q
scientia benerriuda poesis ⁊ ut sepis

Expanded text:
ciende sunt, ut latius post dicetur. Ob hoc ciende sunt, ut latius post dicetur. Ob hoc tamen quorundam fingentium scelus non est universalis damnanda poesis, a qua tot in virtutes suasiones et poetarum monita atque documenta legimus, ab his, quibus cure fuit celestes meditationes sublimi ingenio, ac summa cum honestate, et stili atque verborum ornatu describere. Sed quid multa? Est non solum aliquid, sed scientia veneranda poesis, et, ut sep
Abbreviated transcription (Latin):
repbari eũ futile non sit qd ẽ illecebs
plenũ poterat tamẽ equo aiõ telle¬
rari si quad obeam bolunt possetit¬
ne fateri cũ canfitear ultra nõ milla
fors poemato id quod asserũt expͥmẽ¬
ꝑ cn si prãxitiles aut pludias stulp¬
tura doctissimi in puditũ stulpserĩt
priapũ in uolem nocce tendentẽ pocuꝰ
u spectabilem honestate dianã ant fi
piitat apelles son nr̃ Ioctus quo suo
euõ nõ fuit apelles suꝑior martẽ se
uoneri ĩmiscentẽ potius ꝙͣionẽ diis
ex throno ira p̃ẜencẽ has artes dap¬
nandas fore. stolidissimũ esset fuceri
Rascinenciũ qmippe ingemoꝵ culpali
est eequo mo̾ iam dudum nõ milli fue̾
poete si tales poete dicendi sunt qui
fen ratione questus sen ad gram̃ poli
ꝓmen̾dam fit eo exqͥuirẽtẽ seculo ⁊
illecebri suadente lascuua qui honesta¬
te omissa in has meptias corru̾e Que
quidem dampnande decestande ⁊ ambi¬

Expanded text:
reprobari, cum futile non sit, quod est illecebris reprobari, cum futile non sit, quod est illecebris plenum, poterat tamen equo animo tolerari, si, quod ob eam volunt, posset ratione fateri, cum confitear ultro non nulla fore poemata id, quod asserunt, exprimenSed deprecor, si Praxitiles aut Phydias, sculptura doctissimi, impudicum sculpserint Pryapum in Yolem nocte tendentem potius quam spectabilem honestate Dianam, aut si pingat Apelles, seu noster Ioctus, quo suo evo non fuit Apelles superior, Martem seu Veneri inmiscentem potius quam Iovem diis ex throno iura prebentem, has artes damnandas fore dicemus? Stolidissimum esset fateri! Lascivientium quippe ingeniorum culpa hec est. Equo modo iam dudum non nulli fuere poete, si tales poete dicendi sunt, qui seu ratione questus, seu ad gratiam populi promerendam, sic eo exquirente seculo et illecebri suadente lascivia, qui, honestate omissa, in has ineptias corruere. Que quidem damnande, detestande et abi
Abbreviated transcription (Latin):
tultas est fitulis facultas est Oridicu¬
lum rantidulum satius tacusse fuerat
quã uerbus frmolis in errorem sese p̃ci¬
pitasse maiorem, Nonpe bident ignari
ipiũ noĩs huius facultatis scilicẽt sig̃¬
fica tũ semꝑ aliqualem ꝑlenitudinẽm
demõstrare. S de lioc ał Et queso expͥ¬
mant elegantes hn uiri quo qure poesis
faculcas dicenda sit futilis cum eius in¬
stigatione opitulante diã gra tot extãt
clara uoluĩa tot memoranda poemata
tet ĩuenta ꝑlucida atq peg̾na Omu¬
cescent oquidem si patietur ianis oũta¬
tionis urendo. Sed quid omntestẽt᷑ dico
mori mallent ꝙͣ ueritatẽ nedum ex̾mis
labiis s tacit᷑ntate fateri in diuertien¬
lum aliud irruent ⁊ suo int̾ p̃tantes in¬
ditio dicent hunt adiectiuũ futilem intel¬
ligend̃ fore dampnosium acqrdetesta¬
bilemi es ꝙ poemata a poesi uemẽtia
deoꝵ su̾oꝵ cantent illecebra ⁊ infrinda
suadeant Esto possit lec mtp̃tatio

Expanded text:
cultas est, futilis facultas est. O ridicucultas est, futilis facultas est. O ridiculum rancidulum, satius tacuisse fuerat, quam verbis frivolis in errorem sese precipitasse maiorem! Nonne vident ignari ipsum nominis huius, facultatis scilicet, significatum semper aliqualem plenitudinem demonstrare? Sed de hoc alias. Et queso exprimant elegantes hi viri, quo iure poesis facultas dicenda sit futilis, cum eius instigatione, opitulante divina gratia, tot extant clara volumina, tot memoranda poemata, tot inventa perlucida atque peregrina ? Omutescent, equidem, si patietur inanis ostentationis uredo. Sed quid ? Omutescent, dico? Mori mallent quam veritatem nedum extremis labiis, sed taciturnitate fateri! In diverticulum aliud irruent, et suo interpretantes iudicio dicent hunc adiectivum futilem intelligendum fore damnosam atque detestabilem, eo quod poemata, a poesi venientia, deorum suorum cantent illecebra et infanda suadeant. Esto possit hec interpretatio
Abbreviated transcription (Latin):
paulo aute male dcĩ est O bone deus
assis ⁊ has ridiculas obrectiones ad¬
uerte ⁊ in meliuis cor dinge gressus
dicunt igit᷑ dampnãtes põesim eam
oĩ nullam esse Qd si sit est scireueli
unde iam dndum tot illustres uiri sibi
porte quesmere nomẽ unde poematũ
multa uolimuã unde nomx̃ hoc poesis
ortum est si poesis inchilest Certe si
rusuri aliquid ꝑ ambages icuros reor
tissimũ eiũ est ut post hec suo loco
mõstrabitur hauc ut cece̾ discipline
adeo a quo sapienͣ᷑ omĩs inicĩ huisse
⁊ uti relique ab̃ effcũ nomen sortita
est a quo demũ celebre poetarũnom̃
dermatũ ⁊ inde pormatũ a poetis
Quibus stantibus nõ oĩo nichil ut aie¬
bant bidetur esse poesis Que si scientia
est quĩd inquient sophiste clamosi credo
paululũ retͣhent pedem uł pocim se¬
cundam obiectoĩs ꝑtem ob disgregatuia
copulam tnsuolantes inquient Si fa¬

Expanded text:
paulo ante male dictum est. O bone deus paulo ante male dictum est. O bone deus assis, et has ridiculas obiectiones adverte, et in melius eorum dirige gressus! Dicunt igitur, damnantes poesim, eam omnino nullam esse. Quod si sic est, scire velim, unde iam dudum tot illustres viri sibi poete quesivere nomen? Unde poematum multa volumina? Unde nomen hoc poesis exortum est, si poesis nichil est ? Certe, si responsuri aliquid sint, per ambages ituros reor,tissimum enim est, ut post hec suo loco monstrabitur, hanc, ut cetere discipline, a deo, a quo sapientia omnis, initium habuisse; et, uti relique, ab effectu nomen sortita est, a quo demum celebre poetarum nomen derivatum, et inde poematum a poetis. Quibus stantibus, non omnino nichil, ut aiebant, videbitur esse poesis. Que si scientia est, quid inquient sophyste clamosi ? Credo, paululum retrahent pedem, vel potius, in secundam obiectionis partem ob disgregativam copulam transvolantes, inquient: Si fa
Abbreviated transcription (Latin):
consideratis clamoribus obnius ⁊ hor
dementiũ obsiste furori Et tu eciã rex
optime quĩ ad cria nos uentũ est gn̾o¬
si pectoris tui iurib assis ferapem
militanti tibi nũc aĩs opus est mĩt
pectore firmo acrita rbenenata nec
modici roboris tela istoꝵ funt Nam
si mepti fuit indices ał tamẽ balent
Et ideo horreo et tremesco insi deus
pͥmo qui non deẜit sperãtes in se ⁊
tu inde faueris tennes michi uires
sunt ⁊ ingeniũ debile sed spes ingẽs
subsidii qua fretus in eos nruã comi¬
ignasm̃ pusillus incͣturus hõ
has aduersus giganteas moles
ꝑconcter ante alia quiõ nã sit poesis
sen circa quod eius uersetur officud
ml aliud fecisse reor ꝙͣ in scirpo que¬
sisse nodum E⁊ quĩ faciendũ ẽ qͥso
nt d̃o aperiant in fatultatũ om̃i p̃¬
ceptores egregii ut appareat enrta
quod urm̃ ueliũt uersari certamen
Stio obistinata frante nullo uinquã
ꝑ fusa rubore ridentes inquient qd

Expanded text:
consideratis clamoribus obvius, et horum consideratis clamoribus obvius, et horum dementium obsiste furori! Et tu etiam, rex optime, quoniam ad triarios ventum est, generosi pectoris tui viribus assis, fer opem militanti tibi, nunc animis opus est, nunc pectore firmo! Acuta et venenata, nec modici roboris tela istorum sunt, nam, si inepte sint iudices, alias tamen valent; et ideo horreo et tremesco, nisi deus primo, qui non deserit sperantes in se, et tu inde faveris. Tenues michi vires sunt, et ingenium debile, sed spes ingens subsidii, qua fretus, in eos irruam, comiGimnasium pusillus intraturus homo has adversus giganteas moles,perconter ante alia, quidnam sit poesis, seu circa quod eius versetur officium, nil aliud fecisse reor, quam, in scirpo quesisse nodum. Sed quoniam faciendum est, queso, ut id aperiant hi facultatum omnium preceptores egregii, ut appareat, circa quod nostrum velit versari certamen. Scio, obstinata fronte, nullo unquam perfusa rubore, ridentes inquient, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Dit et inuoire ⁊ alios fiunitos eos mł¬
toro nonii celebres faciẽtia Mentiñ
insnper seductores ctamitant esse poe¬
tas ac snasores o̾minũ ⁊ ut tmpiori
si possint ꝯmatulent nota p̃ditant
portaꝵ libros legisse ant tene ꝑgͣnde
piaculũ ant nullã sta uiscictione anc̃te
nt amĩt fulti placonis eos nedum edo¬
mibus s ex urbibus esse pellendos
⁊ eoꝵ scenicas mẽtriculas boetio aꝓp¬
bante in exiciũ usi dulces decestabi¬
les fore atq eiciendas una cũ eis et
renuẽdas oĩo Quĩ multa longuii
niiis esset omĩa in mediũ deducere
que illis exitiale odĩ infestãte u̾dia
dicenda furentibus parat Ad hos tñ
celebres iudices tam eqnos tã mites
tam friuorabiles satis credendũ est
pn̾ceps inclite deuemet opus nr̃m
quod scio circũdabunt more leonis
in poetas Ret scio quibus spiculis
peccus opponã insi eis que betus odi¬
ni demõstrauit illa conabor repellẽ
O bone deus sis tam in discͨ̾tis tam ĩ¬

Expanded text:
ic et Iunonem et alios infinitos, eos multorum nominum celebres facientia. Mentium insuper seductores clamitant esse poetas ac suasores criminum, et, ut turpiori, si possint, conmaculent nota, predicanpoetarum libros legisse aut tenere, pregrande piaculum, ac, nulla facta distinctione, autoritate, ut aiunt, fulciti Platonis, eos nedum e domibus, sed ex urbibus esse pellendos, et eorum scenicas meretriculas, Boetio approbante in exitium usque dulces, detestabiles fore atque eiciendas et renuendas omnino! Quid multa? Longum nimis esset omnia in medium deducere, que illis exitiale odium, infestante invidia, dicenda furentibus parat. Ad hos tam celebres iudices, tam equos, tam mites, tam favorabiles satis credendum est, princeps inclite, deveniet opus nostrum, quod, scio, circumdabunt more leonis in poetas, nec scio, quibus spiculis pectus opponam nisi eis, que vetus odium demonstravit; illa conabor repellere. O bone deus, sis tam indiscretis, tam in
Abbreviated transcription (Latin):
mit in scolis nũt in plateis nñt inꝓł¬
pitis anscultãte non nũꝙ uolgo inħti
in eos insano clamore ꝓrumpmit ut
aut ficibom facultatẽ atq ridiculã poe¬
tas hoiẽs esse fabulosos ymo illos nt
Aespectiori utantur bedabulo non mirͣ
fribulones appellant rurasiluas et nis¬
trina colentes eo ꝙ moribus nec biban¬
tate ualeant p̃terea eoꝵ poemata eẽ
dicũt ob seura minis acq mendacia
lascimis plena ⁊ deoꝵ gencilũ migis
atq meptiis referta asserentia ionem
quendã adulterũ ⁊ spurtidũ honniem̃
iguens nut aereninũt honnem mnẽ¬

Expanded text:
nunc in scolis, nunc in plateis, nunc in pnunc in scolis, nunc in plateis, nunc in pulpitis, auscultante non nunquam vulgo inerti, in eos insano clamore prorumpunt, aut futilem facultatem atque ridiculam, poetas homines esse fabulosos, imo illos, ut despectiori utantur vocabulo, non nunquam fabulones appellant, rura, silvas et montana colentes, eo quod moribus nec urbanitate valeant. Preterea eorum poemata esse dicunt obscura nimis atque mendacia lasciviis plena et deorum gentilium nugis atque ineptiis referta, asserentia Iovem, quendam adulterum et spurcidum hominem, ignem, nunc aere
Abbreviated transcription (Latin):
uatis insipientũ indiciis cmitates am¬
bire secularibus se misten negociis
consilia p̃stare ꝯuubia tractare comes¬
sacoĩbus int̾esse cestantiũ deã re tabu¬
las restanẽtoꝵ execuciones assumie
⁊ multa minius pħõs decencia age̾
Ex quibus sit ut in famosami wllgi famã
qñq denemant ex qua canta tͥͣrditate
turgeseũt ut incedentes eupiant alblgo
digĩto mõ strari ⁊ longe magis audire
tent salutent snuitent p̃ponant atq
ꝑficiant Ex hus om̃i consideratione
seposita audent om̃a nec berentur ĩ
alienas messes falces ĩmittẽ suas ex qͦ
fit dum cetera p̃ter sua ignonnõse de¬
empare conantur int̾nẽmat aliqñ de
poesi ⁊ portis colloquiũ quoꝵ audito
noĩe tanto repente accendant᷑ furore
ut igners eculos sues hre diceres net
possunt consiscere freniñt aguntur¬
ꝑ impetu demũ qiͣ aduersus eos non
aliter ꝙͣ in lecales hostes quiratũ sit

Expanded text:
vatis insipientum iudiciis, civitates amvatis insipientum iudiciis, civitates ambire, secularibus se miscere negociis, consilia prestare, connubia tractare, comesationibus interesse, testantium dictare tabulas, testamentorum executiones assummere, et multa minEx quibus fit, ut in fumosam vulgi famam quandoque deveniant, ex qua tanta tumiditate turgescunt, ut incedentes cupiant a vulgo digito monstrari, et longe magis audire,tent, salutent, invitent, preponant, atque preficiant. Ex his, omni consideratione seposita, audent omnia, nec verentur in alienas messes falces inmittere suas; ex quo fit, dum cetera preter sua ignominiose deturpare conantur, interveniat aliquando de poesi et poetis colloquium, quorum audito nomine, tanto repente accenduntur furore, ut igneos oculos illos habere diceres, nec possunt consistere, fremunt agunturque impetu; demum, quasi adversus eos, non aliter quam in letales hostes coniuratum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
rãm oculis ut nũꝙͣ a meditatoĩbus se¬
pari bideant᷑ tardo camẽ ferunt᷑ gradu
ut sub ponde̾ sublimiũs peculationum
minio ab insipidis titubare credantur
honesto bestimẽtoꝵ utunt᷑ habitu nõ qr
mens honesta sit sed ut ficta scĩtate deci¬
piant prarus est illis sermo grais¬
q rogãti nõ absq p̃misso suspirio et
tempusculo int᷑ por̾to ac elenatis in ce¬
lum oculis paululũ rũsa concedunt
uobentes ex hiis ⁊ circũstantibus arbit᷑ri
qr ex longinqno suꝑcelestiũ sc̃oꝵ archa¬
no non ãbsq difficultate berba deducũt
berbo scilicet zelus domis dei come dit
me huit ad oñtationẽ sue admirande sciẽ
ꝓcedentes que nõ nouerut omiã dũpnat
Net frnstra faciũt enĩ sen ut nõ int̾ro¬
gẽtur de quibus rndere nescirẽt seu nt
tamꝙͣ ulia et minora ⁊ a se cognica des¬
pexisse atq neglexisse uideañt᷑ ⁊ bacasse
maioribus hñs antem decipulis capti¬

Expanded text:
rram oculis, ut nunquam a meditationibus serram oculis, ut nunquam a meditationibus separari videantur; tardo tamen feruntur gradu, ut sub pondere sublimium speculationum nimio ab insipidis titubare credantur; honesto vestimentorum utuntur habitu, non quia mens honesta sit, sed ut ficta sanctitate decipiant; perrarus est illis sermo gravisque, rogati, non absque premisso suspirio et tempusculo interposito ac elevatis in celum oculis paululum responsa concedunt, volentes ex his a circumstantibus arbitrari, quia ex longinquo supercelestium sanctorum arcano non absque difficultate verba deducant persepe utentes verbo, scilicet zelus domus dei comedit me. Hinc ad ostentationem sue admirande scientie procedentes, que non noverunt, omnia damnant, nec frustra; faciunt enim, seu ut non interrogentur, de quibus respondere nescirent, seu ut tanquam vilia et minora et a se cognita despexisse atque neglexisse videantur, et vacasse maioribus. His autem, decipulis capti
Abbreviated transcription (Latin):
eciam granitate canta honestate atq uas
humilitate spͤtabiles ut credas deos po¬
cuis ꝙͣ mortales hy iam p̃sidẽtis dog¬
matibus plem haliunde aliis ingerũt
que nouerũt st ⁊ alia multicudo ꝑstre¬
pens uariaꝵ quidem honũ spetierum
eo qua nõ milli omnabiecta superbia
uigiles mandatis insistunt si forte studio
queant in altiorem deuenre gradum
Alii bero sunt qui fere rerũ pncipus
auditis elaco aĩõ in bestes impatritis
uncas miciĩt manus ratri uiolentia
quibusdam surreptis ꝑticulis uariis in¬
uenales comperĩt nõ alit̾ ꝙͣ si mẽtẽ
omem̃ dininitatis ꝑceporit fastu quodã
inflati ex sacra se ꝓ ripunt̃ ede Q nãto
tamẽ cũ dec̾inento insipientũ prude¬
tes aduertũt hni aut̃ aduersus quascũq
bonas artes quiratione bnanim stã
ante alia conant᷑ finge̾ bonũ surũ Ext̾¬
minãt ant̃ facies suas ut appareant
uigilates incedunt insuꝑ deiectis in t̾¬

Expanded text:
etiam gravitate, tanta honestate atque vera etiam gravitate, tanta honestate atque vera humilitate spectabiles, ut credas deos potius quam mortales. Hi iam presidentis dogmatibus pleni, abunde aliis ingerunt, que noverunt. Est et alia multitudo perstrepens variarum quidem hominum spetierum, ex qua non nulli, omni abiecta superbia, vigiles mandatis insistunt, si forte studio queant in altiorem devenire gradum. Alii vero sunt, qui, fere rerum principiis auditis, elato animo in vestes imperatricis uncas iniciunt manus, et, acri violentia quibusdam surreptis particulis, et variis invenales comperiunt, non aliter quam si mentem omnem divinitatis perceperint, fastu quodam inflati, ex sacra se proripiunt ede, quanto tamen cum detrimento insipientum, prudentes advertunt. Hi autem, adversus quascunque bonas artes coniuratione unanimi facta, ante alia conantur fingere bonum virum, exterminant autem facies suas, ut appareant vigilantes, incedunt insuper deiectis in te
Abbreviated transcription (Latin):
E
regum ut tu longe melius nosti
Dnimo mume̾ domus in t̾ris compoĩta
ad instar celestis consilii sacris tũi stu¬
diis dicata In hac sublum in solis ex dei
augũsta fatie ⁊ diuino spłendore conspi¬
cuã regiis induta uestibus ⁊ aurea infig̾¬
ta corõna nec alit ꝙͣ morcaliũ impatx
tũ pͥma sinstra libellos dextra regale
bamilat sceptrũ ⁊ diserto ẜmone añdize
uolences qui suit laudabiles homi mões
que nẽ parẽtis uires qui uerũ bonũ
⁊ celestia docet archana Quai si intres
non est dubiũ quin sacrariũ ouim̃ renen
dignissimũ bideas et si circũppettes
q̃uiano humana possunt age studia
quias ingenia speculari quĩdquid comp̃¬
hendẽ intelleus uidebis liquido ⁊ adeo
miraberis ut tecũ dicas unũ totũ con¬
tinens donũ esse ymo ipam̃ fere dĩe
mẽtis effigiem Et int̾ alia sũma bene¬
ratione dignissima sunt ibi post dñaz
celsiori in. sede locati hores nõ multi
tanẽ mites aspcũ atq eloquio ⁊ moꝵ

Expanded text:
e regum, ut tu longe melius nosti, divino munere domus in terris, composita ad instar celestis concilii, sacris tantum studiis dedicata. In hac sublimi in solio ex dei augusta facie et divino splendore conspicua, regiis induta vestibus et aurea insignita corona, nec aliter quam mortalium imperatrix, cum premat sinistra libellos, dextra regale baiulat sceptrum, et diserto sermone audire volentes, qui sint laudabiles hominum, mores, que nature parentis vires quid verum bonum et celestia docet arcana. Quam si intres, non est dubium, quin sacrarium omni reverentia dignissimum videas, et, si circumspexeris, quicquid humana possunt agere studia, quicquid ingenia speculari, quicquid comprehendere intellectus, videbis liquido, et adeo miraberis, ut tecum dicas unum totum continens domum esse, imo ipsam fere divine mentis effigiem. Et inter alia, summa veneratione dignissima, sunt ibi post dominam celsiore in sede locati homines, non multi tamen, mites aspectu atque eloquio et morum
Abbreviated transcription (Latin):
milli sic fabulam diffuure fabula ẽ
exemplaris seu demõstratiua sub fi¬
mento locucio ciuꝰ amoto cortice patz
intentio fabulantis Harũ quadru¬
plicem fore spem̃ credo quar p̾ma
omino ueritate caret in cortite ut puta
qũ aialia bruta aut eciã insensata int
laquentia inducumꝰ ⁊ aucar hars per¬
maximus fuit esopus uir grecus auti¬
quitate ac eciam grauitatẽ benerabalis
Et dato hus non solum cuule lolgus si
etiam agrestes utant᷑ ut płuid non
fascidunt aliqũ suis libris insere̾aꝵ¬

Expanded text:
 fabulam diffinire: Fabula est exemplaris seu demonstrativa sub figmento locutio, cuius amoto cortice, patet intentio fabulantis. plicem fore speciem credo; et harum prima omnino veritate caret in cortice, ut puta, quando animalia bruta aut etiam insensata inter se loquentia inducimus. Et autor harum permaximus fuit Esopus, vir Grecus antiquitate ac etiam gravitate venerabilis. Et dato his non solum civile vulgus, sed etiam agrestes utantur, ut plurimum, non fastidivit aliquando suis libris insere
Abbreviated transcription (Latin):
sis officiis exerteant sua Et si hac głie
enpĩditate agitant᷑ ut saprẽtes ex¬
istrmãtur scolas intrent audiant p̃¬
ceptores lib̾ros euoluant uigilent
atq distant ⁊ palestras dispntãtiũ
solertes uisitent memores ne festim
indoctoratũ euolent piccagorici insti¬
tuti. quo cauebatur ne quĩs scolas eiꝰ
intrans laqunturus de ꝑhilosoꝑhicis
sent Qr uod cũ landabilitꝰ fecerĩt Et
in bene meritũ titulũ nenerĩt silibet
in medmũ ꝓdeant predicent disputẽt
redarguant ⁊ castigent atq achi spñ
sius redargutoribus iustent abiceo
ant̃ fecissẽ nõ oũtatio sapiẽtie sed
insignes nec miuꝰ incessu ⁊ morũ
grtantate atq oris facundia sptabi¬
les magnis postergati clientor cat¬
nis ⁊ ingenti auccoritate conspicmi
Hii quidem sunt clairissum legum ꝑ¬
ceptores ⁊ tribimaliũ p̃sidẽs a q̃bus
si rite ex̾ceantur iura srenant᷑ homi
illecebres mores extollit᷑ mocentia

Expanded text:
sis officiis, exerceant sua, et si hac glorie sis officiis, exerceant sua, et si hac glorie cupiditate agitantur, ut sapientes existimentur, scolas intrent, audiant preceptores, libros evolvant, vigilent atque discant, et palestras disputantium solertes visitent, memores, ne festini in doctoratum evolent, pictagorici instituti, quo cavebatur, ne quis scolas eius intrans locuturus de phylosophicis set. Quod cum laudabiliter fecerint, et in bene meritum titulum venerint, si libet, in medium prodeant, predicent, disputent, redarguant et castigent, atque acri spiritu suis redargutoribus instent; aliter autem fecisse, non ostentatio sapientie, sed insignes, nec minus incessu et morum gravitate atque oris facundia spectabiles, magnis postergati clientum catervis, et ingenti autoritate conspicui. Hi quidem sunt clarissimi legum preceptores et tribunalium presides, a quibus si rite exerceantur iura, frenantur hominum illecebres mores, extollitur innocentia,
Abbreviated transcription (Latin):
moribus hom̃i ⁊ gestis heroñ ac de sat̾s
legibus ⁊ institutis legumq lacoribus
Et si qñ contingat poesis aut poetaꝵ
intrare colloquiũ tante cũ fastioio il¬
los ⁊ pormata uti integre uiderint oĩa
⁊ despicienda cognoneruit dampnant
uituꝑant floccifatiũt ⁊ a se eice oñ dũt
ut bix collerare possint etiam ir̃a p̃¬
donces ⁊ balbntiẽtes auit̃ musas heli¬
canã castaliũ fontẽ et phebi nemuuis
⁊ luõi delirãtiũ hoñ migas esse et
pueroꝵ ad gramaticã esse preludia.
Ex quibus facintatib sacis iam scio
quĩ mõstrũ illudo spͨtantes in nrequid
in opus moñ quid in poetas deurĩ sĩt
uerũ reor horꝭ uecordie compatiẽdũ
pocius ꝙͣ roĩlius insistendũ Nam cũ
seipor non intelligat longe iniꝰ alios
incelleũri sunt ignari sunt ⁊ lute bĩ¬
tatis carẽtes señsu alitate duce se thi
ꝑmittũt qr mb̾us caritate mea nõ eoꝵ
merito dix isse ueli ut alienis omis¬

Expanded text:
moribus hominum et gestis heroum, ac de sacris moribus hominum et gestis heroum, ac de sacris legibus et institutis legumque latoribus. Et, si quando contingat poesis aut poetarum intrare colloquium, tanto cum fastidio illos et poemata, uti integre viderint omnia et despicienda cognoverint, damnant, vituperant, flocci faciunt, et a se eicere ostendunt, ut vix tolerare possint etiam imprudentes; et balbutientes aiunt Musas, Helyconam, Castalium fontem, et Phebi nemus, et huiusmodi delirantium hominum nugas esse et puerorum ad grammaticam esse preludia. Ex quibus fatuitatibus satis iam scio, quid, monstrum istud spectantes, in me, quid in opus meum, quid in poetas dicturi sint. Verum reor horum vecordie compatiendum potius quam rationibus obsistendum, nam, cum se ipsos non intelligant, longe minus alios intellecturi sunt; ignari sunt, et luce veritatis carentes, sensualitate duce se trahi permittunt. Quibus caritate mea, non eorum merito dixisse velim, ut, alienis omis
Abbreviated transcription (Latin):
geant reneñtie rũdentis p̃te̾mit
Et tandem ꝙ ex ore ꝓbatissimoꝵ homi
incelleñs eoꝵ tenuit et remissus ex¬
cepit seruauitq memoria a pn muli¬
uti ipm̃deum consuluerunt post lo¬
gum suspiriũ blaterãtes enutunt
uolentes ex hoc ꝑcipi ꝙ non absq la¬
bore plurimo ꝙ dixeruit ingenio
⁊ speculatione sua ex penẽtralibus
die mẽtis enulsum sit et nõ oĩo in¬
sipidis sapiẽtes appareant amplia¬
tis sermoĩẜus nõ camẽ eoꝵ uerboꝵ
concertu qu̾ymo nũc huc m̃t illuc ꝑ
uarias materias saltitãtes nec de aliqͣ
concludẽtes. s si auditoresq implicã¬
tes suos seu plemssime liberales ay¬
tes nouerĩt quaꝵ ꝑsepe noĩa nõ no¬
uerũt priscianũ aristotilẽ Ciceronẽ
aristarcũ cucliden atq pcholomeũ
alios ꝙ circa has insignes uires sto¬
macosa quãdam dicatitare neglexisse
demostrant se trattos aientes ad fub¬
lnmora theblogie dulcedine Sic et de

Expanded text:
geant reverentie respondentis, pretereunt. geant reverentie respondentis, pretereunt. Et tandem, quod ex ore probatissimorum hominum intellectus eorum tenuis et remissus excepit, servavitque memoria, apud muliuti ipsum deum consuluerint, post longum suspirium blaterantes emittunt, volentes ex hoc percipi, quod non absque labore plurimo, quod dixerint, ingenio et speculatione sua ex penetralibus divine mentis evulsum sit. Et ut omnino insipidis sapientes appareant, ampliatis sermonibus, non tamen eodem verborum contextu, quin imo nunc huc nunc illuc per varias materias saltitantes, nec de aliqua concludentes, sed se auditoresque implicantes suos, ceu plenissime liberales artes noverint, quarum persepe nomina non noverunt, Priscianum, Aristotilem, Ciceronem, Aristarcum, Euclidem, atque Ptholomeum, aliosque circa has insignes viros stomacosa quadam dicacitate neglexisse demonstrant, se tractos aientes ad sublimiora theologie dulcedine. Sic et de
Abbreviated transcription (Latin):
tu honuiĩ erubestant aduersꝰ eos qͥ cũ
nõosĩt saipiẽtes cupiunt apparere.
rospectabit et hoc opus speties
hoñi altera moribus forte min
putent ut ab aliis credent᷑ exoptant
⁊ quadã ficta grauitate berborũ ⁊ moꝵ
ponderosicatẽ uisis aliqũ nõnullis li¬
bellis lolganũ nõ inisi de apitibus rero
uerba faciant ut exiscuẽtur qd cupunt
apud eruditissimos uiros uersant᷑ mous̃¬
tes ꝑsope de sublimioribus dubia ut
puta qualit̾ t̾bus personis una tm̃
sit deitas uł nũ quid possit deꝰ sibi si¬
nuilem ffate̾ aut cur nõ ante ꝑ mille
milia scculor creauerit deus orbem
quã fecerit ⁊ limõi Et dum rñsa pru¬
dentũ ꝑcipiũt sc̃is ratiũculis qui¬
busdam fruiolis in contͣriũ et auditis
doctoꝵ replicatoĩbus atq conclusioĩb
quasi nõ fatis ilłis sacisscm̃ sit quati¬
entes si uideant᷑ paululũ caput et
corquẽtes cũ cacimuo faciẽ ⁊ cutũ¬
stantes ⁊ intuẽtes non alitꝭ ꝙͣ si indl

Expanded text:
 Adversus eos, qui, cum non sint, sapientes cupiunt apparere. Prospectabit et hoc opus species hominum altera, moribus forte minus putent, ut ab aliis credatur, exoptant, et quadam ficta gravitate verborum et morum ponderositate, visis aliquando non nullis libellis vulgarium, non nisi de apicibus rerum verba faciunt; et, ut existimentur, quod cupiunt, apud eruditissimos viros versantur, moventes persepe de sublimibus dubia, ut puta, qualiter tribus personis una tantum sit deitas, vel nunquid possit deus sibi similem facere, aut cur non ante per mille milia seculorum creaverit deus orbem, quam fecerit, et huiusmodi. Et dum responsa prudentum percipiunt, factis ratiunculis quibusdam frivolis in contrarium et auditis doctorum replicationibus atque conclusionibus, quasi non satis illis satisfactum sit, quatientes, si videantur, paululum caput, et torquentes cum cachinno faciem, et circumstantes etiam intuentes, non al
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidem diem miserũ atis caducũ morli¬
catis sue corpus infelitis aĩe fete̾ se¬
pulcrũ hn quippe tam fecida olenton¬
fama ut rudentes asinos grime¬
tes sues mugiẽteeqz bones sapiẽtes
pessint cio patientia audire nl eos an¬
dire non possunt Eant iterũ tales et
uentri desermant ⁊ nedum alios repħẽ¬

Expanded text:
quidem diem miserum atque caducum mortaliquidem diem miserum atque caducum mortalitatis sue corpus, infelicis anime fecere sepulcrum. Hi quippe tam fetida olent infamia, ut rudientes asinos, grunnientes sues, mugientesque boves, sapientes possint cum patientia audire, eos audire non possunt. Eant iterum tales, et ventri deserviant, et, nedum alios repre
Abbreviated transcription (Latin):
enlos exarait. Nonne sacui fuert a¬
masse potasse do misse ⁊ tam grande
cempus uoluꝑtatib trmisse ꝙͥ has st̾psis¬
sa migas ꝑfecto qui se prudentes hr̃i
uoluñt scultissimiũ genus homi est Nã
pd ito lue ubratoĩbus tempe anẜ diem
t̃nam letam sontiant dampi ndo ꝓba¬
da in mortem contidant equã enẽtis
O sanũ o uenerabile indiciũ ex benonũ
bachaualib ex senatu gnatunitoꝵ ex
ganeis manducerũ atq bibionũ ex me¬
tricãtiũ emissum forintibus sed quto
multa hoꝵ ego uituꝑationes illust̾ũ
uirorp splenoidas landes arbitror cum
cupitudiuis parcicipẽ a tmpib lan¬
dacum existimẽ uadant ergo tales ⁊
caͣponibus lainstis certariis atq mẽ¬
triculis gãmiences applandant ⁊ sopno
uinoqz marrẽtes suas illis laudes inge¬
rant ⁊ sapiẽtes biros eoꝵq labores ĩ
sua luce ꝑmiecunt cũ mł ignaro indetẽ¬
cius hoĩe mł indocto fascidiosius añ

Expanded text:
culos exaravit! Nonne satius fuerat aculos exaravit! Nonne satius fuerat amasse, potasse, dormisse, et tam grande tempus voluptatibus trivisse, quam has scripsisse nugas? Profecto, qui se prudentssimum genus hominum est, nam, perdito lucubrationibus tempore, antequam diem unam letam sentiant, damnando probanda, in mortem concidunt equam cunctis. O sanum, o venerabile iudicium ex lenonum bachanalibus, ex senatu gnatonicorum, ex ganeis mandurcorum atque bibionum, ex meretricantium emissum fornicibus! Sed quid multa? Horum ego vituperationes illustrium virorum splendidas laudes arbitror, cum turpitudinis participem a turpibus laudatum existimem. Vadant igitur tales et cauponibus, lanistis, cetariis atque meretriculis gannientes applaudant, et somno vinoque marcentes, suas illis laudes ingerant et sapientes viros, eorumque labores in sua luce permittant, cum nil ignaro indecentius homine, nil indocto fastidiosius, ante
Abbreviated transcription (Latin):
sinamꝰ dlgus hoiẽs quidam insami qͥb̃
canta loquãtitas est et detestabilis ar¬
rogantia ut aduersus omia quorũciã
ꝓbatissimoꝵ homũ ꝑsummant clamorib
ferre smam̃ eos floctificae uilipendẽ
⁊ si queant turpi dampnare ẜmone
Qui postquã boatu sonoro quasi maxiͣ
suũ predicent decus se ydiotas ꝯfessi st̃
ueluti mł amplius in suam ignauiã mici
possint sũmũ lonũ ꝯmesfatoĩbus libidi¬
nbus ⁊ inherti ocio bacare existuuãtes
in ganeis atq lupanaribus spunãtia
unio ꝑ se cendentes pocula et externa
eructãtes crapula eruditoꝵ honni uigi¬
lias meditationes ⁊ studia honestõs q
labores ⁊ modestiam spurtido ore dap¬
nare ⁊ suis obscem tatibus fedare co¬
nant᷑ ex quo fiet ut hoc biso operi¬
dentes dicant O insipidus honio ꝙͣtũ
dulcissime quietis quãtũ epis optumm
perdidit quãtũ frmoli laboris imꝑendit
quot mẽbranas amisit ⁊ incassũ bersi¬

Expanded text:
sinamus vulgus, homines quidam insani, quibus sinamus vulgus, homines quidam insani, quibus tanta loquacitas est et detestabilis arrogantia, ut adversus omnia quorumcunque probatissimorum hominum presummant clamoribus ferre sententiam, eos flocci facere, vilipendere et, si queant, turpi damnare sermone. Qui postquam boatu sonoro, quasi maximum suum predicent decus, se ydiotas confessi sunt, veluti nil amplius in suam ignaviam inici possint, summum bonum comesationibus, libidinibus, et inerti ocio vacare existimantes in ganeis atque lupanaribus spumantia vino pre se tenentes pocula et externa eructantes crapula, eruditorum hominum vigilias, meditationes et studia, honestosque labores et modestiam spurcido ore damnare et suis obscenitatibus fedare conantur; ex quo fiet, ut, hoc viso opere, ridentes dicant: O insipidus homo, quantum dulcissime quietis, quantum temporis optimi perdidit, quantum frivoli laboris impendit, quot membranas amisit et incassum versi
Abbreviated transcription (Latin):
colgus meptũ sc̃o et eruditi quelent
hoies Et postꝙͣ undiq ꝑspectauerint
non dubite qui aliqui uiri fuit ꝓbitate
benerabiles ⁊ integre mẽtes acͥq scien ͤ
qui tua sequẽtes bestigia ꝯmend anda
laudabunt ⁊ affectione quadam facra
minꝰ ꝓbanda redarguent Quibus ego
bñdicere gras agẽ obsequiũ prestãre
et eoꝵ tẽnebor collandare insticiam
S longe niosior multitudo corona
in cirtuitu stã in rimas nimuuis bene
compacti oꝑis ⁊ quascũq mẽdas si q̃
erunt impinget oculos auidior uidisse
quio mordeat ꝙͣ ĩuenisse qd ꝓbet Adu̾¬
sus hes mͥ superest bellum in arma
sumẽda sunt ⁊ meliorib roĩbus ut
concultem ncce est Sane nõ in totũ sil
agmen Nam circiuẽtus forsan oppri¬
merer facile. s discic̃tis acrebus ut as¬
suestant etamin manus ⁊ paulatum
ꝯterant᷑ hostes indebilius p̾mo corripi¬
enda sunt iacula Sunt hu ut reliqun

Expanded text:
vulgus ineptum, sed et eruditi convenient vulgus ineptum, sed et eruditi convenient homines; et postquam undique prospectaverint, non dubitem, quin aliqui viri Sint probitate venerabiles et integre mentis atque scientie, qui, tua sequentes vestigia, commendanda laudabunt, et affectione quadam sacra minus probanda redarguent. Quibus ego benedicere, gratias agere, obsequium prestare, et eorum tenebor conlaudare iustitiam. Sed longe numerosior multitudo, corona in circumitu facta, in rimas minus bene compacti operis et quascunque mendas, si que erunt, impinget oculos, avidior vidisse, quid mordeat quam invenisse, quid probet. Adversus hos michi superest bellum, michi arma sumenda sunt, et melioribus rationibus ut conculcem, necesse est. Sane non in totum simul agmen, nam circumventus forsan opprimerer facile, sed distinctis aciebus, ut assuescant certamini manus et paulatim conterantur hostes, in debilius primo corripienda sunt iacula. Sunt hi, ut reliquum
Abbreviated transcription (Latin):
cu iam bisum illud in auucoꝵ manus
insendũ trabideris ⁊ tua licentia ꝑdibit
in mediũ reor non equa sicut ab omĩb
ponderabitur lance Nec nonũ hoc erit
sub sole trahit sua quẽꝙ uoluptas p̃te¬
a luuor edax letalis uinẽciũ pestis adõ
occupanit a pͥmeno honiĩ pectora ut
rarissima eo exurẽte equa in quẽ maius
prestent᷑ iudicia Quam ob tansam in
eum surgent rabido latratu pluim et
quas cõmperient ꝑtes minꝰ atri solidi¬
tate firmatas morsu impio auferent
⁊ discerpent aduersus quos quoꝵ exbeti
more iam berba ⁊ obiectiones ariolor
ut iam dixi ne longus labor resaluat᷑
facile ⁊ ignitis agẽtibus spiculis euo¬
let in cuerẽ ⁊ fauillam oportiũs rñfio¬
mb̾us occurram nccẽ est Oro tame̾ nt et
ip̃e rex optime cui laborani diu una
metũ genero sum pettus opponas seor¬
rus si feceris hostes laboris nr̃i cãlp
funrꝰ in auras enanesceꝵ pauca adn̾
spectatulũ nom operis nõ solũ

Expanded text:
cum iam visum illud in amicorum manus cum iam visum illud in amicorum manus visendum tradideris, et tua licentia prodibit in medium, reor, non equa sic ab omnibus ponderabitur lance; nec novum hoc erit sub sole, trahit sua quemque voluptas. Preterea livor edax, letalis viventium pestis, adeo occupavit a primevo hominum pectora, ut rarissima, eo exurente, equa in quem mavis prestentur iudicia. Quam ob causam in eum surgent rabido latratu plurimi, et quas comperient partes minus acri soliditate firmatas, morsu impio auferent et discerpent. Adversus quos, quorum ex veteri more iam verba et obiectiones ariolor, ut iam dixi, ne longus labor resolvatur facile et, ignitis agentibus spiculis, evolet in cinerem et favillam, oportunis responsionibus occurram necesse est. Oro tamen, ut et ipse, o rex optime, cui laboravi diu, una mecum generosum pectus opponas, securus, si feceris, hostes laboris nostri tanquam fumus in auras evanescent. CAP. II ectaculum novi operis non solum
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝓtensũ uolime̾ postulatũ tuettari¬
tatis enaserit quãtũtũq ob libroꝵ pemiri¬
am multis in locis nõ satis integrũ pu¬
tem ⁊ forsan legens latẽtes nuꝑ sub
rudi cortice sensus nñt ꝓductos ĩ lucẽ
non alit̾ ꝙͣ si ex igneo globo recẽtes
staturire latites dideas nurabñdus as¬
picies teq ipm̃ modesta quadã delecta ᵈ ͤ
laudabis ꝙ iam dudui de poetis bera
arbitratus sis/ eos scilicet non fabulosos/
simplicitꝭ fuisse hoĩes ut nñdi quidam
uolunt sed eruditissimos quidem atq dĩo
quodam aiõ et artificio p̃atos uerũ ceł¬
lcis omĩbus qualis de oꝑo toto tua futã¬
exist imatio sit non satis certũ hẽo hoc
tamẽ mecũ rogito te de corꝑe ⁊ mebris
sola agente mstitia sanani ⁊ integran
laturũ sunãm ac etiã apiner quiã minus
apta regia caritate tua redargnes et
ꝯmendabis que laudanda comperies
magnũ quippe ymo maxinũ hoc iͥ
erit ⁊ iam spe ipa letor ⁊ gaudeo Cetm

Expanded text:
sum volumen postulatum tue claritatis evaserit, quantumcunque ob librorum penuriam multis in locis non satis integrum putem. Et forsan legens latentes nuper sub rudi cortice sensus nunc productos in lucem, non aliter, quam si ex igneo globo recentes scaturire latices videas, mirabundus aspicies, teque ipsum modesta quadam delectatione laudabis, quod iam dudum de poetis vera arbitratus sis, eos scilicet non fabulosos simpliciter fuisse homines, ut invidi quidam volunt, sed eruditissimos quidem atque divino quodam animo et artificio preditos. Verum, collectis omnibus, qualis de opere toto tua existimatio futura sit, non satis certum habeo; hoc tamen mecum cogito te de corpore et membris, sola agente iustitia, sanam et integram laturum sententiam, ac etiam opinor, quia minus apta regia caritate tua redargues, et commendabis, que laudanda comperies. Magnum quippe, imo maximum hoc michi erit, et iam spe ipsa letor et gaudeo! Ceterum,
Abbreviated transcription (Latin):
appon̾e ⁊ inde exoptatũ ocm̃ ire accaniẽ
cunsiliũ longe ꝓbabilius mẽti desuper
infudit deus moueniur endauite prudẽ¬
tum ut ex p̃teritis quid futurũ sit con¬
iectura p̃nostamus agitari quiꝓpe ꝓ¬
nauigia Quid ergo nauicule futurũ arbi¬
trañd est. si mẽdio in salo soluta ⁊ absq
gubernatore linquatur Non ergo ꝑmis
adlnc superest labor proresus q̃mppe al¬
liganda est continẽti ⁊ ancoris fiudanda
ualedis ac eciã quibus possima tegenda
tutamẽtis est ne ab ignitis screpentis
etheris fulmmbus exurant᷑ seu ab ymbri¬
bus mixtis grandine diluatur. aut a stri¬
dulo aquilone turbido austro furenti eu¬
ro libico alneq nullo ꝑflantib ordinesco¬
pulis aut litori illidatur nel forsan ab
undis fluccuãtibus absorbatur ⁊ peat
quã sudore płimo per euripos ⁊ sonãtia
saxa ꝑ maris estus ⁊ nille ꝓitula nnco¬
simẽ iineris in furẽ usq deduximus

Expanded text:
apponere, et inde in exoptatum ocium ire. Attamen apponere, et inde in exoptatum ocium ire. Attamen consilium longe probabilius menti desuper infudit deus. Monemur enim autoritate prudentum, ut ex preteritis, quid futurum sit, coniectura prenoscamus. Agitare quippe pronavigia: quid ergo navicule futurum arbitrandum est, si medio in salo soluta et absque gubernatore linquatur ? Non ergo parvus adhuc superest labor, proresiis quippe alliganda est continenti et ancoris fundanda validis, ac etiam, quibus possumus, tegenda tutamentis est, ne ab ignitis strepentis etheris fulminibus exuratur, seu ab imbribus mixtis grandine diluatur, aut a stridulo Aquilone, turbido Austro, furenti Euro, Lybico aliisque nullo perflantibus ordine scopulis aut litori illidatur, vel forsan ab undis fluctuantibus absorbatur et pereat, quam sudore plurimo per Euripos et sonantia saxa, per maris estus et mille pericula incolumem itineris in finem usque deduximus.
Abbreviated transcription (Latin):
ordine motus ꝓspexissimiꝰ et undiq
clemẽtissime rex nxͣ ꝓmissũ ueteris
nansragn put conce ssum est desuper
finginẽta collegum ⁊ in unũ corpꝰ
qualecũq sit ꝓuiribus ingenis nr̃i
redegum adeo ut a demogorgone quẽ
pͥmũ deoꝵ oñm errãtes prisci dix ẽ
micio sumpto per eiusdem successiones
ordinate ad exͥmũ usꝙ Iois tercii filiũ
colum eiusꝙ coli achamãtem ⁊ ach̃a¬
mãtis leartũ ⁊ melicertẽ filios dedux¬
nuis om̃i diligencia adhibita ut tnũ
desideriũ inplctur At inde ne in aliqͥ
tuis uotis uidẽtur onuissũ aut quos cõ¬
perunꝰ ex auciquis aut quos mea fiñã
aꝑphini ficcoibus cuc̃tis sensus appo¬
simuꝰ ut ip̃e prestante deo uisinqes
Quibus sic paccis quasi in que sitani
a pñcipio stationẽ sousiũ beneruu
suadebat quietis desideriũ ut in litus ex
nauigio ꝓsilirẽ ⁊ sacro grã pdeo exhbi¬
tori rite ꝑ acco laboꝵ uictrici cimbe lamos

Expanded text:
ordine motus prospeximus; et undique, o ordine motus prospeximus; et undique, o clementissime rex, iuxta promissum veteris naufragii, prout concessum est, desuper fragmenta collegimus, et in unum corpus, qualecunque sit, pro viribus ingenii nostri redegimus; adeo ut a Demogorgone, quem primum deorum omnium errantes prisci dixere, initio sumpto, per eiusdem successiones ordinate ad extremum usque Iovis tercii filium Eolum, eiusque Eoli Athamantem, et Athamantis Learcum et Melicertem filios deduximus, omni diligentia adhibita, ut tuum desiderium impleretur. At inde, ne in aliquo tuis votis videretur omissum, aut quos comperimus ex antiquis, aut quos mea sententia approbavi fictionibus cunctis sensus apposuimus, ut ipse, prestante deo, visurus es. Quibus sic peractis, quasi in quesitam a principio stationem seu sinum venerimus, suadebat quietis desiderium, ut in litus ex navigio prosilirem, et, sacro gratiarum deo exibitori rite peracto, laborum victrici cimbe lauros