comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõtine̾nt᷑ copia haberet iussit fero¬
cissimũ Elephante̾ sub uulnerari et
eu ꝗuulnerasset trasnato statĩ fluĩe
ꝑcũrẽ. Elephãs exasꝑatus ad ꝓseque̾¬
du doloris sui actore̾ trasnauit am¬
nẽ et reliꝗs ide audẽdi fecit exem¬
plu.

Expanded text:
rentur, copiam haberet, iussit ferocissimum elephantum sub aure vulnerari et eum, qui vulnerasset, tranato statim flumine procurrere. Elephantus exasperatus ad persequendum doloris sui auctorem tranavit amnem et reliquis idem audendi fecit exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ex. aĩatũ frigore ꝯ sidere loco suo
iussit dixitq ei. Si in psis natus esses
ĩ regia sella sedisse tibi capitale foret in¬
macedoĩa nato cõceditur.
uus augustus Bespisianꝰ cũ quẽ¬
da adolescẽtẽ honeste natũ militic ina¬
bile angustiaꝵ rei familiaĩs ca eductũ
adlõgiorẽ ordinẽ rescisset censu ꝯstitu¬
to honesta missione ex auctorauit.¬
Esar dicebat ide sibi ẽẽ ꝯsiluĩ

Expanded text:
ope exanimatum frigore, considere loco suo iussit dixitque ei: "si in Persis natus esses, in regia sella resedisse tibi capital foret, inMacedonia nato conceditur." Divus Augustus Vespasianus, cum quendam adulescentem honeste natum, militiae inhabilem, angustiarum rei familiaris causa deductum ad longiorem ordinem rescisset, censu constituto honesta missione exauctoravit.Caesar dicebat idem sibi esse consili
Abbreviated transcription (Latin):
Racũ cũ oppugnaret mitͥdateᷤ¬
captiuos eiꝰ urbis produxit ostẽ¬
dit q obsessis irbitratus futũ ut miẜa
At Iui cohortati ad patiẽda fortit̾ mõtẽ
cꝓptiuos ẜuare Romais frdẽ pseueauert.
Gouiẽses cũ a matachis libeĩ et
re supplicia pignoꝵ suoꝵ ꝙͣ a Romanis de¬
Umq̃tiui ne se dederẽt faine mo¬
ex illis pancis eẽ.¬
Enophon cũ equo ueheret᷑⁊ Equi
tes ingũ quod da occupare iussis
it et Gregalẽ imposuit equo cursu ipse
ad destinatũ iugũ ꝯtẽdẽs. Cuiꝰ facti rubo¬
rez cũ ꝑpeti miles nõ posset irridetib ꝯ¬
militonib spõte descedit. xenophõtem
uix uniu̾si ppulerũt ut ꝯdesce̾deret q n¬
equũ et labore suũ ĩ neccĩa duci numeã

Expanded text:
cum cum oppugnaret Mithridatescaptivos eius urbis produxit ostenditque obsessis, arbitratus futurum, ut misat illi cohortati ad patiendam fortiter mortem captivos servare Romanis fidem perseveraverunt. Segovienses, cum a Viriatho his liberi etre supplicia pignorum suorum quam a Romanis demantini, ne se dederent, fame moex illis paucis eophon, cum equo veheretur tes iugum quoddam occupare iussissit et gregalem equo imposuit, cursu ipse ad destinatum iugum contendens. Cuius facti ruborem cum perpeti miles non posset, irridentibus commilitonibus sponte descendiFor. Xenophontem vix universi perpulerunt, ut conscenderet equum et l
Abbreviated transcription (Latin):
fiducie ĩp̾ntib copiis nõ h̾emus.
Itus Quicius ꝯsul cũ uolsci
castra eius agressi forẽt Co¬
horte tãtũmo ĩcastra detinu¬
it. reliquũ exẽcitũ adꝗescendũ dulxit.
Archatoribus p̃cepit ut uallũ ĩ sidẽtes
one cũ et ꝓpulsasset ⁊ detinuisset ꝑtotã
noctez hostes adlucis exortũ fesso ᷤ ingi
nocte scrobes appuit et ante eas aciez
direxit. cũdemũ Tũmales sm̾ ꝯsuetuͤ
co ne disce dent a signis neue laxar

Expanded text:
iis non Habeamus T. Quintius consul, cum Volsci castra eius adgressuri forent, cohortem tantummodo in statione detinuit, reliquum exercitum ad quiescendum dimisit. Aeneatoribus praecepit, ut vallum insidentes one cum et propulsasset et detinuisset per totam noctem hostes, ad lucis exortum fessos vigilinocte scrobes aperuit et ante eos aciem direxit. Cum deinde turmales secundum co ne discederent a signis neve a
Abbreviated transcription (Latin):
finitimẽ gentis pͥncipi cũ fuisset des¬
po̾sata sũma abstinẽtia it apeꝑcisse ut
illaz ne aspexerit qdẽ. qua mox adspon¬
nicus eo bello quo uictis hostib
cognomen Germanici meruit cũ ĩ fini¬
bus Copioꝵ castella ponẽt profructib¬

Expanded text:
finitimae gentis principi fuisset desponsa, summa abstinentia ita pepercisse, ut illam ne aspexerit quidem. Qua mox ad sponnicus eo bello, quo victis hostibus cognomen Germanici meruit, cum in finibus Cubiorum castella poneret, pro fructib
Abbreviated transcription (Latin):
Lcibiades Athenis ciuitate
sua la ce demoniis obsessa ue
rẽt lumen quod nocte ostẽsurꝰ esset exar¬
ce et ad ꝯspectũ eiꝰ ip̃i quoq lumia attol¬
lerẽt quomunẽ quicessasset penã passu¬
rũ du̾ solicite ex pectaret᷑ signũ ducis ꝑ¬
ugilatũ aboĩb et suspecte noctis picu¬
lũ euitatũ ẽ.

Expanded text:
dux Atheniensium, civitate sua a Lacedaemoniis obsessa, veobservarent lumen, quod nocte ostenturus esset ex arce, et ad conspectum eius ipsi quoque lumina attollerent; in quo munere qui cessasset, poenam passurum. Dum sollicite exspectatur signum ducis, pervigilatum ab omnibus et suspectae noctis pericul
Abbreviated transcription (Latin):
Is escnaiã ꝓangustiis Temophilaꝵ
direxerat ĩ iꝗtatib loci nõ irritus tã¬
tu s cũ iactura qͦ repulsus esset ni¬
si cĩcũmissus ab eo Portius Cato qui
cũ ia ꝯsularis Tribunus Militũ apo¬
pulo factus ĩ exẽcitu erat deiectis ui¬
gis Callimõtis dronuacolis que pre¬
sidio tenebãt᷑ suꝑeminẽtẽ castris Re¬
giis collem a tergo subitus apparuis¬
set. Quo facto pturbatis Anthiochi
copiis utrĩq irruꝑe Romani et fusis
fugitisq castra ceperũt

Expanded text:
chaia pro angustiis Thermopylarum direxerat, iniquitatibus loci non irritus tantum, sed cum iactura quoque repulsus esset, nisi circummissus ab eo Porcius Cato, qui tum, iam consularis, tribunus militum a populo factus in exercitu erat, deiectis iugis Callidromi montis Aetolis, qui praesidio ea tenebant, super imminentem castris regiis collem a tergo subitus apparuisset. Quo facto perturbatis Antiochi copiis utrimque irrupere Romani et fusis fugatisque castra ceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
sserũt ĩ quas ue̾su põdus decũsu
suꝑ cathena dedit nauib.
Hxander lacedemoniꝰ cũ ĩpor¬
tu atheiensiũ cũ tota classe
obidẽt᷑ obrutis hostiu nauib ab
ea ꝓte qua faucib angustissimisĩ¬
flint mare milites suos clam ĩlituᷤᷤ
egressi iussit et subiectis rotis ad
iecit

Expanded text:
ersum pondus decursum super catenam dedit navibus. Lysander Lacedaemonius, cum in portu Atheniensium cum tota classe obsideretur, obrutis hostium navibus ab ea parte, qua faucibus angustissimis influit mare, milites suos clam in litus egredi iussit et subiectis rotis naves iecit
Abbreviated transcription (Latin):
Neus sopeius hrũduxii cu
ex cedẽ italia et trãfferre bellũ
ꝓposuisset ĩstante atergo Cesare ꝯscẽ¬
surus classez quasda obstruxit uias
alias parietib ĩ tẽsepsit alias intẽcid¬
it fossis easq sudib ereptis p̾claus¬
as oꝑuit cratib humo aggesta quos¬
daz aditus ꝗ adportũ ferebat trabib
trasmissis et ĩdensu ordinẽ structis
rios reliquit ceteras copias sine tu¬
multu adnaues reduxit nauigatẽ
ea̾ mox sagittarii ꝙͣꝙͣ ꝑitinera nota.
digressi puis nauigiis ꝯsecuti sũt.

Expanded text:
n. Pompeius Brundisii, cum excederet Italia et transferre bellum proposuisset, instante a tergo Caesare conscensurus classem quasdam obstruxit vias, alias parietibus intersaepsit, alias intercidit fossis easque sudibus erectis praeclusas operuit cratibus, humo aggesta, quosdam aditus, qui ad portum ferebant, trabibus transmissis et in densum ordinem structis, rios reliquit, ceteras copias sine tumultu ad naves deduxit. Navigantem eum mox sagittarii quoque per itinera nota degressi parvis navigiis consecuti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Ulo Fuluio Apio claudio ꝯsuli¬
bus. Milites expugna Canensi
ISicilia a senatu relegati postulauert
a cosule Marco M arcello. ut ĩ pliũ ducẽ¬
ntur. Ille Senatũ ꝯsuluit. Senatus ne¬
gauit sibi placẽ ꝯmittihis rez puꝰ quam

Expanded text:
Q. Fulvio Appio Claudio consulibus milites ex pugna Cannensi in Siciliam a senatu relegati postulaverunt a consule M. Marcello, ut in proelium ducerentur. Ille senatum consuluit; senatus negavit sibi placere committi his rempublicam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝓuocatus a Rege hostumi
ratus ille ꝯsna̾ se comicteret᷑ respexi¬
sset ꝓduẽsũ uno ictu ꝯfecit.

Expanded text:
cum provocatus a rege hostium ratus ille, quisnam se comitaretur, respexisset, aversum uno ictu confecit.
Abbreviated transcription (Latin):
furesẽt cosilio restituit sanitate.ef¬
feratis ꝓpe eni anu̾ciari iussit hostẽ
adeẽ et adarma uocantiũ clamorẽ
tolli sigua canere. discussa sedicioe
uniuẽsis adue̾sus hostẽ cõsentiẽtib
Neus Põpeius trucidato ab ex̾
citu Medilani senatu ne tu
erat uenire iussit. ita et noxii miõ¬
ꝯscietia custo diẽdis qͦ nocetib at¬
tederũt ne illoꝵ fuga ĩꝗuarẽtur.

Expanded text:
furerent, consilio restituit sanitatem efpere enim annuntiari iussit, hostem adesse, et ad arma vocantium clamorem tolli, signa canere. Discussa seditio est universis adversus hostem consentientibus. Cn. Pompeius, trucidato ab exercitu Mediolani senatu, ne tuerant, venire iussit. Ita et noxii minoconscientia, custodiendis quoque nocentibus attenderunt, ne illorum fuga inquinarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ac trucidauit.
Nibal cũ sciret sua et Roma¬
noꝵ castra ĩeis locis esse que
aguss deficiebãt ex industria ĩ regi¬
oue deserta płriõs armẽtor greges
intra uallũ reliquit. qua uelut p̾da
Romani potiti ĩ sũmis lignatois an¬
gustiis insalubrib se cibis onerart.
Anibal reducto nocte exẽcitu secu¬
ros eos et ĩ semicruda graues cãne
maiore ĩ modũ uexauit.

Expanded text:
 trucidavit. Hannibal, cum sciret sua et Romanorum castra in eis locis esse, quae lignis deficiebantur, ex industria in regione deserta plurimos armentorum greges intra vallum reliquit, qua velut praeda Romani potiti in summis lignationis angustiis insalubribus se cibis oneraverunt. Hannibal, reducto nocte exercitu, securos eos et semicruda graves carne maiorem in modum vexavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nullo ꝓhibẽte angustias freti libeaũ
nimos eoꝵ reddẽdo naues quas ce¬
ꝑat quasi seqͥstres futuros ordinã¬
de pacis ĩt̾se atq Bicãcios ꝗcau̾a be

Expanded text:
nullo prohibente angustias freti liberavinimos eorum reddendo naves, quas ceperat, quasi sequestres futuros ordinandae pacis inter se atque Byzantios, qui causa be
Abbreviated transcription (Latin):
Esar Gallor falcatas qua¬
drigas eadẽ racioe̾ palis de¬
fixis ex cepit i hibuitq.
Lexander adarchelauz cũ ho¬
stiũ multitudie̾ uereretur
uĩtute au̾t suoꝵ fideret acie mnõe
ꝑte spectacte ordinauit ut ci̾cum¬
uenti uidiq pugnare possẽt
Aulus adu̾sus Hẽsen oace

Expanded text:
esar Gallorum falcatas quadrigas eadem ratione palis defixis excepit inhibuitque. Alexander ad Arbela, cum hostium multitudinem vereretur, virtuti autem suorum fideret, aciem in omnem partem spectantem ordinavit, ut circumventi undique pugnare possent. Paulus adversus Persen Mace
Abbreviated transcription (Latin):
sset ea q leui arma tuta chxisset
et eꝗte ĩ utͦq cormi collocass tri¬
plice acie cuneis istruxit ĩtẽ qͦs
uelites subinde misit. quo genẽ
cũ ꝓfligari nichil uidẽt et cete̾ ĩsti¬
tuit ut hac simłatoe ꝓducẽt host¬
es ĩ ꝯfragosa loca que ex ĩdustria
captauerat cũ sic qͦ suspecta ca
p̃ter ora Phalagis inssis trãscurere
citatis equis tectis ut obiectis ãmiꝰ
ip̃o ĩ petu p̃frĩgerẽt hostiũ spicula.
quo gn̾e Teloꝵ ex armati Maçedoe
soluerũt acie ⁊ terga uerterũt.

Expanded text:
xisset et equitem utroque cornu conlocasset, triplicem aciem cuneis instruxit, inter quos velites subinde emisit. Quo genere cum profligari nihil videret, cedere instituit, ut hac simulatione perduceret hostes in confragosa loca, quae ex industria captaverat. Cum sic quoque, suspecta calpraeter oram phalangis iussit transcurrere citatis equis, tectos, ut obiectiso armis ipso impetu praefringerent hostium spicula. Quo genere telorum exarmati Macedones solverunt aciem et terga verterunt.
Abbreviated transcription (Latin):
I qui adu̾sus Eritreos bellu
gerebãt speculatorẽ eoꝵ ĩlõ
Eeolto de phensũ occiderũt. et uestẽ
eius suo Militi dederũt. qui ex eodẽ
iugo Eritreos signo dato ĩ insidias
euocauit.¬
Rabes cũ eet nota cõsuetudo
eoꝵ quade aduẽtu hostiũ in¬
t dui fũmo nocte igne sigͥficare in¬
stituerãt ut sine ĩ temissice ea fierẽt
tẽmictẽntur. Qui cũ cessa̾tib lumĩb

Expanded text:
qui adversus Erythraeos bellum gerebant, speculatorem eorum in loco edito deprehensum occiderunt et vestem eius suo militi dederunt, qui ex eodem iugo Erythraeos signo dato in insidias evocavit.rabes, cum esset nota consuetudo eorum, qua de adventu hostium interdiu fumo, nocte igne significare instituerant, ut sine intermissione ea fierent, term
Abbreviated transcription (Latin):
tutos focẽses suꝑauit.
Lcibiades adusus Biçancios qui
se Memibus ꝯtinebãt ĩ sidias dis¬
posuit et ilimłato regressu i cautos eos op¬
pressit.
Piriatus cũ tridiu iter discedẽs
ꝯfecisset idez illud uno die reniẽ¬
sus securos segobriẽses et sacrificio ꝙͣ
maxiẽ occupatos opp̃ssit.
occupari sicla illo profectꝰ eet. nocte cre¬
bro ignes fieri iussit ut specie remanen¬
di occultaret ꝓfectõe. sedatrasfuga ꝓdi¬
tus et sequuto ex̾citu lacedemoĩoꝵ itinẽ
ꝗde quo s pata petebat destitit. Ide tam̃
ꝯsiliũ ꝯu̾tit admantinienses. eque eniz
ignib factis lacedemoniis quasi maue

Expanded text:
tutos Phocaeenses superavit. Alcibiades adversus Byzantios, qui se moenibus continebant, insidias disposuit et simulato regressu incautos eos oppressit. Viriathus, cum tridui iter discedens confecisset, idem illud uno die remensus securos Segobrigenses et sacrificio cum maxime occupatos oppressit.occupari, si clam illo profectus esset, nocte crebros ignes fieri iussit, ut specie remanendi occultaret profectionem. Sed a transfuga proditus, assecuto exercitu Lacedaemoniorum, itinere quidem, quo Spartam petebat, destitit, idem tamen consilium convertit ad Mantinienses; aeque enim ignibus factis Lacedaemonios, quasi mane
Abbreviated transcription (Latin):
postulatio pugne ĩhibeatur.
Undecimo quẽ admodũ ĩcitandꝰ
sit ad p̾liu exeititꝰ.¬
Duodecimo dedisoluendo metu qͦ
milites ex adu̾sis ꝯcidrint omĩbus
De occultãdiᷤᷤ ꝯsiliis hostiu.
Orcius Cato deuictas a se ci¬
bat ĩtenpore rebellaturas fiduciai
muroꝵ. scͥpsit itaq singlis ut dirũ¬
perẽt munimẽta minatꝰ bellu nisi
ciuitatatib eode die iussit reddi.
Unaqͥq urbiu sibi soli credidit im¬
ꝑatu Cõtumaces cõspiratio potuit
face̾ si oĩb ide denũciari notũ fuis

Expanded text:
inhibeatur. XI. Quemadmodum incitandus sit ad proelium exercitus. XII. De dissolvendo metu, quem milites ex adversis conceperint ominibus. I De Occultandis Consiliis M. Porcius Cato devictas a se Hibat in tempore rebellaturas fiducia murorum. Scripsit itaque singulis, ut diruerent munimenta, minatus bellum, nisi civitatibus eodem die reddi iussit. Unaquaeque urbium sibi soli credidit imperatum; contumaces conspiratio potuit facere, si omnibus idem denuntiari notum fuis
Abbreviated transcription (Latin):
scet. ip̃ quod exigit quasi ad ĩto̾ga¬
tu exibeat. Circu̾spectis eĩ geneiꝰb
p̾parani oportuma exẽplo ueluti ꝯsi¬
lia qͦ magis autẽ discreta adreꝵ adi
intres libros ea deducizꝰ ¶In pͥmo
erũt exẽpla que cõpetãt p̾lio nũdu
cõmisso: In ẜo que ad preliũ ⁊ ꝯfẽc
ta pacatioe ꝑtineat. Tertiꝰ inferen¬
de soluendeq obsidiois babebit stra¬
tagemata. Quib deĩceps generib
suas spes attribui hinc labori nõ ĩ iu¬
ste uenia paciscar ne me ꝓicurioso
rep̾hendat qui p̃t̾itu aliqd a nob̾ repe¬
rit exemplũ. quis eĩ ad ꝓcẽsenda om̃ia
monumẽta que utraq ligua tradita
sũt sufficiat: ut multa trasire mͥ ip̃e ꝑ¬
misi quod me nõ sine cau̾a fecisse sciẽt
qui alioꝵ libros eade ꝓmittẽtiu legeit.
Tex facile erit sb̾ quacũq specie sugg¬
erẽ. Yla cũ hoc opus sicut cetera usus
datiois caua aggressus su adiuuaĩ me

Expanded text:
scet, ipsum quod exigitur quasi ad interrogascet, ipsum quod exigitur quasi ad interrogatum exhibeat. Circumspectis enim generibus, praeparavi opportuna exemplorum veluti consilia. Quo magis autem discreta ad rerum vin tres libros ea diduximus. In primo erunt exempla, quae competant proelio nondum commisso; in secundo, quae ad proelium et tam pacationem pertineant; tertius inferendae solvendaeque obsidioni habebit στρατηγήματα; quibus deinceps generibus suas species attribui. Huic labori non iniuste veniam paciscar, ne me pro incurioso reprehendat, qui praeteritum aliquod a nobis reppererit exemplum. Quis enim ad percensenda omnia monumenta, quae utraque lingua tradita sunt, sufficiat? at multa et transire mihi ipse permisi. Quod me non sine causa fecisse scient, qui aliorum libros eadem promittentium legerint. Verum facile erit sub quaque specie suggerere. Nam cum hoc opus, sicut cetera, usus dationis causa adgressus sim, adiuvari me
Abbreviated transcription (Latin):
entia uus exnumeoͣ
studiosoꝵ eiꝰ accesẜi ei¬
q destinato ꝙͣtũ cura nr̃a ualuit sa¬
tiffecisse uisus siz deberi ad huc ins¬
titute arbitror oꝑe ut solertia ducũ
con applłatiõe ꝯphensa sũt expeditiᷤ
amplectar ꝯmẽtariis. Ita eĩ sibi qͦ
erũt un illis excogitãdi gerẽdiq si¬
milima facłtas nutͥatur. Pretẽa ꝯtĩ¬
get ne deeuẽtu trepidet ĩuẽtiois sue
qui ꝓbatis ea expimẽtis ꝯꝓbabit.
¶Illud neq ĩgnoro neq ĩficior re
ru etia gestaꝵ scriptores ĩdagine
oꝑis sui hãc qͦ ꝑte eẽ cõplexos et ab
auctorib exẽploꝵ ꝯcqd ĩ signe aliqͦ
mo fuit traditu. s ut opinor occupa¬
tis uelocitare cõsuli oportet: Lõgu
ẽ eĩ singula et sparsa ꝑĩmẽsu corpꝰ
historiaꝵ ꝓsequi. Et hi qui notabili¬
a excerpserũt ip̃o uelut aceruo con¬
fuderũt legente. Nr̃a secdulitas
ĩpentet oꝑa ut quẽ admodu reᷤ po¬

Expanded text:
unus ex numero studiosorum eius accesserim eique destinato, quantum cura nostra valuit, satisfecisse visus sim, deberi adhuc institutae arbitror operae, ut sollertia ducum των appellatione comprehensa sunt, expeditis amplectar commentariis. Ita enim consiliierunt, unde illis excogitandi generandique similia facultas nutriatur; praeterea continget, ne de eventu trepidet inventionis suae, qui probatis eam experimentis comparabit. Illud neque ignoro neque infitior, et rerum gestarum scriptores indagine operis sui hanc quoque partem esse complexos et ab auctoribus exemplorum, quidquid insigne aliquo modo fuit, traditum. Sed, ut opinor, occupatis velocitate consuli debet. Longum est enim singula et sparsa per immensum corpus historiarum persequi, et hi, qui notabilia excerpserunt, ipso velut acervo rerum confuderunt legentem. Nostra sedulitas impendet operam, ut, quemadmodum res po
Abbreviated transcription (Latin):
solertiaq poĩta ꝓficit ta ut cauẽdus
ꝙͣ ut opprimẽdus hostis sit. Qua ĩ re
cũ uerboꝵ quoq illustris extit̾it effec¬
tus ut factoꝵ ita dictoꝵ erenpla posu¬
imiꝰ.
Spes cor que ĩstruant ducẽ ĩhis q̃¬

Expanded text:
sollertiaque posita proficit tam ubi cavendus quam opprimendus hostis sit. Qua in re cum verborum quoque inlustris exstiterit effectus, ut factorum ita dictorum exempla posuimus. Species eorum, quae instruant ducem in his, q
Abbreviated transcription (Latin):
ties pͥma luce mouet totiẽs urgẽtib
barbaroꝵ sagittis ĩ festarẽt abeũtium
agme̾ ĩquĩta horã ꝯtinuit suos. fide
ꝯstatiorẽ fecit. Qua ꝑsuasione digre¬
ssis ĩ de pãthis iustũ iter reliquo die
sine ĩterpellatõe ꝯfecit.

Expanded text:
s prima luce moveret, totiens urguentibus barbarorum sagittis infestaretur abeuntium agmen, in quintam horam continuit suos fidemque stativorum fecit. Qua persuasione digressis inde Parthis, iustum iter reliquo die sine interpellatione confecit.
Abbreviated transcription (Latin):
incu̾ornatus est habitũ. ꝑhũc enrorẽ
pro Thamã de Samioꝵ portũ receptus
occupauit.
Tarentũ oiloni qui cũ p̃si¬
bat salutẽ ip̃i et ppłarib si ꝑillũ opido¬
potiret᷑ pollicitus est. Quibus p̃miigIi¬
le corruptus suasit Tarẽtinis ut se le¬
gatũ adꝯsulẽ mictẽnt. aquo plena pro¬
missa expacto refere̾s insecuritatẽ epi¬
danos resoluit atq ita ĩ custodita ur¬
be cuisoritradidit.

Expanded text:
icum ornatus habitum; per hunc errorem pro Charmade in Saniorum portum receptus occupavit. Tarentum Miloni, qui cum pipsi et popularibus, si per illum oppitur, pollicitus est. Quibus praemiis ille corruptus persuasit Tarentinis, ut se legatum ad consulem mitterent, a quo plena promissa ex pacto referens in securitatem oppidanos resolvit atque ita incustoditam urbem Cursori tradidit.
Abbreviated transcription (Latin):
De acie hostiũ tũbãda.
spirius Cursor filius Con¬
sulis cũ equo marte aduẽ¬
sus obstinatos Sannites cõcũrẽt
ĩgnoratib suis p̾cepit Spurio Na¬
utio ut pauci ellares et agasones
mulis insidentes ramosq ꝑtẽram
trabėtes acolle trasuẽso magno tu¬
multu decurrerẽt quibus ĩspectis
ꝓclamauit uictorẽ adesse collegam¬
ut occuparẽt ip̃i pñtis p̃lii glonam.
quo facto Romani fiducia ꝯcitati

Expanded text:
De Acie Hostium Turbanda Papirius Cursor filius consul, cum aequo Marte adversus obstinatos Samnites concurreret, ignorantibus suis praecepit Spurio Nautio, ut pauci alares et agasones mulis insidentes ramosque per terram trahentes a colle transverso magno tumultu decurrerent. Quibus prospectis proclamavit victorem adesse collegam, occuparent ipsi praesentis proelii gloriam. Quo facto et Romani fiducia concitati
Abbreviated transcription (Latin):
Ridit uereris ne tuba nõ audias.
De exploradis ꝯsiliis hostium.
Cipio affricanꝰ capta occasione
mittẽde ad Syphacẽ legatõĩs
cũ Lelio ẜuoꝵ habitu tribunos et Cen¬
turiones electissimos ire iussit. ꝗbuᷤᷤ
cure eet ꝓspicẽ regias uires. Hicũ li¬
berius castroꝵ poĩtoe scrutaret equũ
de ĩ dustria dimissu taꝙͣ fugiẽtẽ ꝑsecu¬
ti maxiq pate mui mẽtoꝵ cĩcuierunt.
que cũ nũciassẽt ĩcendio ꝯfectũ est

Expanded text:
ondit: "vereris, ne tubam non exaudias?" II De Explorandis Consiliis Hostium Scipio Africanus, capta occasione mittendae ad Syphacem legationis, cum Laelio servorum habitu tribunos et centuriones electissimos ire iussit, quibus curae esset perspicere regias vires. Hi, quo liberius castrorum positionem scrutarentur, equum de industria dimissum tamquam fugientem persectati maximam partem munimentorum circumierunt. Quae cum nuntiassent, incendio confectum
Abbreviated transcription (Latin):
erat noster Romanus exẽcituᷤ
succidere̾t arbores ita ut expãte exi¬
gua substẽtata starẽt donec impelle¬
ret delituerãt dei de adextremas ip̾i
ĩgressoq siluã hoste ꝓximas ulteĩoẽs
impulerũt eo mõ ĩmꝓpagata parit᷑.
suꝑ romanos ruina magꝰ manu eli¬

Expanded text:
erat noster exercitus, succiderunt arbores ita, ut parte exigua sustentatae starent, donec impellerentur; delituerunt deinde ad extremas ipsi ingressoque silvam hoste per proximas ulteriores impulerunt. Eo modo propagata pariter supra Romanos ruina magnam manum eli
Abbreviated transcription (Latin):
Ucio flaco et .C. uarone ꝯsu¬
libus milites pͥmo iure iurado factist̃.
Antea ei sacramito tantũ mo̾ atribu¬
se fuge ac formidis causa nõ abituoͣs
ueq ex ordiẽ recessuros nisi teli petẽ¬
di feriẽdi ue hostis aut cuus ẜuadica
sset. dixit nõ mirari se quando tata cu¬
ra ornasset ĩ quo plus p̾sidii ꝙͣ igladio
Hilippus cũ pͥmũ ex̾citũ ꝯsti¬
tueret uehicłoꝵ usu oĩb ĩter¬
dixit. Eꝗtib nõ ampliꝰ ꝙͣ singulos laco¬
nes hacre ꝑmisit. Peditib au̾t deuis
sigulos qui malas et funes feret. Ine
dim̃toꝵ gratia quib maxiẽ ex̾¬
citus agnẽ oneratũ uasa et cibaia Mi¬
litũ ĩ fasciculos aptata furcis imposu¬
it sub quib et abile omis et facilis ⁊¬
requies ẽẽt. Unde et xþrou̾biũ tractũ

Expanded text:
Lucio Flacco et Caio Varrone consulibus, milites primo jurejurando facti sunt. Antea enim sacramento tantum modo a tribuse fugae atque formidinis causa non abituros neque ex ordine recessuros nisi teli petendi feriendive hostis aut civis servandusdam vidisset, dixit non mirari se, quod tanta cura ornasset, in quo plus praesidii quam in gladioPhilippus, cum primum exercitum constitueret, vehiculorum usum omnibus interdixit, equitibus non amplius quam singulos lacones habere permisit, peditibus autem denis, singulos qui molas et funes ferrent. Indimentorum gratia, quibus maxime exercitus agmen oneratur, vasa et cibaria militis in fasciculos aptata, furcis praeposuit, sub quibus et habile onus, et facilis requies esset. Unde proverbium natu
Abbreviated transcription (Latin):
Atomꝰ apd foꝵ Galloꝵ cũ Pa¬
sam Consulẽ aduẽtare cõperis¬
set iidiis ꝑsiluestria Emilie uie dis¬
positis aginẽ eius excepit fuditq ⁊
ip̃u couulnerare effecit quo ĩtra pa¬
ucos dies ex.aĩ.aret̾.
Ua Rex ĩ africe bello ciuilien
rionis aiu simulato regressu

Expanded text:
 apud Forum Gallorum, cum Pansam consulem adventare comperisset, insidiis per silvestria Aemiliae viae dispositis agmen eius excepit fuditque et ipsum eo vulnere affecit, quo intra paucos dies exanimaretur. Iuba rex in Africa bello civili rionis animum simulato regressu
Abbreviated transcription (Latin):
Auis suplicius petitus Con¬
sul cõtra Gallos dimicaturus
uissit Ouliones ela ĩ mõtes ꝓximoᷤᷤ
cũ mulis abire et ĩde oẜto ia p̾lio
uelut equis ĩ side̾tes ostẽtare se pu¬
gna̾tibus. Quare Galli existimates
aduẽtare anxilia Romanis cessere
iã pene uictores.

Expanded text:
 Sulpicius Peticus consul contra Gallos dimicaturus iussit muliones clam in montes proximos cum mulis abire et indidem conserto iam proelio velut equis insidentes ostentare se pugnantibus; quare Galli existimantes adventare auxilia Romanis cessere iam paene victores.
Abbreviated transcription (Latin):
t̃aꝙͣ uctrices iussit ornari. atq ita
Penis existimãtib suꝑiores fuisse a¬
cie nr̃os teribilis excessit.

Expanded text:
am victrices iussit ornari; atque ita Poenis existimantibus superiores fuisse acie nostros terribilis excessit.
Abbreviated transcription (Latin):
Pammudas dux Thebanoꝵ tan¬
te astinetie fuit ut ĩ supelectili
eius ptito reo et uicũ uero uichilĩne¬
Anbal surgẽ de nocte solitus ã¬
cũ sub haforubale Impatore milita¬
ret. plexq suꝑ nudã humũ sagulo

Expanded text:
paminondas, dux Thebanorum, tanae abstinentiae fuit, ut in suppellectili eius praeter stoream et unicum veru nihil inveHannibal surgere de nocte solitus cum sub Hasdrubale imperatore militaret, plerumque super nudam humum sagulo
Abbreviated transcription (Latin):
reduce̾. quod cũ Pisside credidisse¬
nt Iue nocte ualidissimaz manuz
adeu̾de locũ occupadũ p̾misit ac
postero die totũ traiecit exẽcitũ.
holor ueĩssẽt acturi de pace retẽtis
eis ip̃e magnis itinei̾b ad angusti¬
as ꝑtendit securisq custodib et le¬
gatoꝵ reditus expectãtib ĩ opina¬
tłs Termophilas traiecit.
IPyciates dux Atheniẽsiũ ad¬
uersus anasibu̾i. Lace demoni¬
u inelesponto circa abidon cũ trã¬
foucẽdũ exercitũ habẽt ploca que st
atioĩb tenebãt᷑ alteꝵ aũt latꝰ eiꝰ tran¬
situs abscisi montes p̾merẽt alteꝵ
mare abluẽt aliꝙͣ diu moratꝰ cũ in¬
cidisset fuigidior solito dies et ob
hoc nenũ suspectus delegit fĩmissi¬
mos quosq qb oleo ac mero cale¬
factis p̃cepit ip̃a oram mai̾s lege̾nt.
abruptiora trãsuarẽt atq ita custo¬
des angustiaꝵ ĩ opinatꝰ opp̃ssit atẽgo¬
Nleus pompeius cũ flum̃ trã

Expanded text:
reducere. Quod cum Pisidae credidissent, ille nocte validissimam manum ad eundem locum occupandum praemisit ac postero die totum traiecit exercitum. orum venissent acturi de pace, retentis eis ipse magnis itineribus ad angustias pertendit securisque custodibus et legatorum reditus exspectantibus inopinatus Thermopylas traiecit. Iphicrates, dux Atheniensium, adversus Anaxibium Lacedaemonium in Hellesponto circa Abydon, cum transducendum exercitum haberet per loca, quae sttium tenebantur, alterum autem latus eius transitus abscisi montes premerent, alterum mare allueret, aliquamdiu moratus, cum incidisset frigidior solito dies et ob hoc nemini suspectus, delegit firmissimos quosque, quibus oleo ac mero calefactis praecepit, ipsam oram maris legerent, abruptiora tranarent, atque ita custodes angustiarum inopinatos oppressit a tergo. Cn. Pompeius, cum flumen tra
Abbreviated transcription (Latin):
tibus ꝑsuasit.
Ericles Dux acheniensiu ini¬
turus p̾liu cũ aĩadu̾̃tisset lu¬
cil sex qͦ utraq acies ꝯspici poterat dẽsi¬
ssime opacitatis uastũ alioquin et
Diti patri sacru ĩgẽtis illic stature ho¬
minẽ altissimis cotũnis et ueste pur¬
purea coma uenerabile ĩ cũru cadido¬
rũ equoꝵ sublimẽ ꝯstitiit quidato sigͦ
pugͣ ꝓueheret᷑ et uoce Picle noĩe appe

Expanded text:
suasit. Pericles, dux Atheniensium, initurus proelium, cum animadvertisset lucum, ex quo utraque acies conspici poterat, densissimae opacitatis, vastum alioquin et Diti patri sacrum, ingentis illic staturae hominem, altissimis coturnis et veste purpurea et coma venerabilem, in curru candidorum equorum sublimem constituit, qui dato signo pugnae proveheretur et voce Periclem nomine appe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte aggressus cepit Arpos.
ret castellũ ÷̃ mote saxeo sitũ quod una¬
et angusta semita adibat᷑ cet̾a pte uelut
ꝯsulto p̾cipiti. nũciato sibi ꝑligurẽ quen¬
da ex auxiliis gregalẽ Militẽ qui forte
a quatũ ꝓgressus dũ ꝑsaxa mõtis cocleaᷤᷤ
legit ad sumia puenerat eripi posse i Cas¬
tellũ paucos cẽturiones quibus ꝑfectis¬
si mos cũ uelocissimis militib Eneatoeͬs
ut prospectus uisusq ꝑsaxa faciliõ foret.
scutis armuisq atẽgo aptatis: Hiligure
duce telis et clauis quib ĩ asce̾su nitebã¬
ꝯstitutũ m.arꝰ ꝯsta̾tiꝰ dhortatus suos acͥus
ĩ stare castellanis cepit. quos ab ĩbelli n¬
multitudiẽ suoꝵ reuocatos tãꝙͣ atẽgo ca¬
pti esse̾t ĩ sequutꝰ Castellũ cepũt.
Ornelius Rufinus ꝯsul ꝯplura
Sa dinie cepit opida dui fortissi¬
mas ꝑtes copiaꝵ noctu exponit ꝗbus p̃cipi

Expanded text:
te adgressus cepit Arpos. ret castellum in monte saxeo situm, quod unaet angusta semita adibatur, cetera parte velut consulto praecipiti, nuntiato sibi per Ligurem quendam ex auxiliis gregalem militem, qui forte aquatum progressus, dum per saxa montis cocleas legit, ad summa pervenerat, erepi posse in castellum, paucos centuriones perfectissimos cum velocissimis militibus, quibus aut prospectus nisusque per saxa facilior foret, scutis gladiisque tergo aptatis. Hi Ligure ducente loris et clavis, quibus in ascensu nitebanconstitutum Marius constantius adhortatus suos acrius instare castellanis coepit, quos ab imbelli multitudine suorum revocatos, tamquam a tergo capti essent, insecutus castellum cepit. L. Cornelius Rufinus consul complura Sardiniae cepit oppida, dum firmissima
Abbreviated transcription (Latin):
Ato inꝯspectu Lacetano quos
hos cũ facta eruptor Racetani facile auer¬
tiset et fugiẽtes aurde i sequuti essent
Ille quas occultauerat cohortib opi¬
du cepit¬
Ucius scipio isardinia cuius¬
da ciuitatis ꝑte Militũ relic¬
ta opͥpugnatoe qua ĩstruxerat spe̾n
nis ꝑ Eos quos ĩ ꝓximo occultauerat
Oꝑrdu inuasit.

Expanded text:
conspectu Lacetanorum, quos hos cum facta eruptione Lacetani facile avertissent et fugientes avide insecuti essent, illis quos occultaverat coortis oppidum cepit. L. Scipio in Sardinia, cuiusdam civitatis parte militum relicta oppugnatione quam instruxerat, speciem nis per eos, quos in proximo occultaverat, oppidum invasit.
Abbreviated transcription (Latin):
dita cõsuetudie̾ ip̃e cũ expeditis pot
castra hostiũ cosedit occultus effu¬
siq eis exmore repẽte adhortuᷤ et
desc̃tũ proruit uallũ et castra cepit.
Neus fuluius cũ ĩfinib nr̃is
exẽcitus Faliscoꝵ longe nuo
maior castra posuisset ꝑsuos Mili¬
tes queda ꝓcul a castris edificia
succẽdit ut̃ Falisci suos id fecisse cre¬
dẽtes sꝑe p̃de diffudẽntũ.
Lexander ex Epirotis aduisis
illiorios collocata ĩ insidiis
mant quoda exsus hai̾tu. Illiriquo¬
ru istruxit et uissit uastare suam
ide Epiroticaz Regiõe Quod cu
Illurii uiderẽt fieri ip̃i passi p̃dari ce¬
ꝑũt eo securiꝰ quo p̾cedentes uelu¬
ti ꝓ expugnatorib hebãt aquib ex
idustria in loca ĩ iqua deducti ce
laq imꝑauit Cartaginẽses asuis
hoc fieri rati et ip̃i tãꝙͣ ĩ adiutoriu
exier exceptiq ab ĩsidatoĩb fusi st̃

Expanded text:
dita consuetudine ipse cum expeditis post castra hostium consedit occultus effusisque eis ex more repente adortus et desertum proruit vallum et castra cepit. Cn. Fulvius, cum in finibus nostris exercitus Faliscorum longe nostro maior castra posuisset, per suos milites quaedam procul a castris aedificia succendit, ut Falisci suos id fecisse credentes spe praedae diffunderentur. Alexander Epirotes adversus Illyrios conlocata in insidiis manu quosdam ex suis habitu Illyriorum instruxit et iussit vastare suam id est Epiroticam regionem. Quod cum Illyrii viderent fieri, ipsi passim praedari coeperunt eo securius, quod praecedentes veluti pro exploratoribus habebant; a quibus ex industria in loca iniqua deducti caesravit. Carthaginienses, a suis id fieri rati, et ipsi tamquam in adiutorium exierunt exceptique ab insidiatoribus fusi s
Abbreviated transcription (Latin):
te smulato metu elicuit adnotas
Militi suo angustias atq ibi repẽ¬
te cõuẽso agmine naͣ loci adiuta

Expanded text:
tem simulato metu elicuit ad notas militi suo angustias atque ibi, repente converso agmine, natura loci adiuta
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hostes ꝙͣꝙͣ eade racioe assidue or¬
dinati procederẽt. Scipio eodem
die qͦ statuerat de cẽnere comutaũ.¬
ĩstructoi̾s ordie̾ et firmissimos .i. le¬
gionarios ĩ cõnbus collocoauit ac le¬
ue̾ armatura ĩ media acie sed retͣctã
ita cornibus quib ip̾e p̾ualebat ĩ fir¬
missimas hostiũ partes lunata acie a¬
ggressus facile fudit.

Expanded text:
cum hostes quoque eadem ratione adsidue orcum hostes quoque eadem ratione adsidue ordinati procederent, Scipio eo die, quo statuerat decernere, commutavinstructionis ordinem et firmissimoso in cornibus conlocavit ac levem armaturam in media acie, sed retractam. Ita cornibus, quibus ipse praevalebat, infirmissimas hostium partes lunata acie adgressus facile fudit.
Abbreviated transcription (Latin):
Hilipus Macedonu Rex adu̾sꝰ
yllirios geres bellũ ut ar̃adu¬
tit frõte hostiũ stipatã electis deto¬
to exẽcitu uiris latera aũt ĩ fi̾mio¬
ra fortissimis suoꝵ ĩdextro cormi
collocatis siurstrũ latus hostiũ iua¬
sit tũbataq acie tota uictoriã ꝓfli¬
gauit.
Armenes thebanus ꝯspecta
ꝑsar acie que robustissimas
copias ĩdextro collocatas habebat si¬
nili ratõe ⁊ ip̾e suos ordinauit oe̾m¬
q eꝗtatũ et fortissimũ quẽque pedi¬
tũ ĩ dextro corn ĩ firmissimos bostiũ
oꝵ sibi fuga ꝯsulerẽt et ĩsiluestria
cofragosaq loca se reciꝑent. ita frus¬
trato robore exercitus ip̃e optima pã¬
te uiriũ suaꝵ dextro cornu tota cicu¬
iuit acie bostiu et auertit.
Ornelius Scipio cui post af
fricanus cõgno fuit adu̾¬
sus elforubale duce Penor ĩ ys¬
pania bella geres ita ꝑcõtinuos
dies ordinatũ ꝑdu xit exẽcitũ ut
media acie fortissimis fu̾daret᷑ sed

Expanded text:
hilippus Macedonum rex adversus Hyllios gerens bellum, ut animadvertit frontem hostium stipatam electis de toto exercitu viris, latera autem infirmiora, fortissimis suorum in dextro cornu conlocatis, sinistrum latus hostium invasit turbataque tota acie victoriam profligavit. Pammenes Thebanus, conspecta Persarum acie, quae robustissimas copias in dextro cornu conlocatas habebat, simili ratione et ipse suos ordinavit omnemque equitatum et fortissimum quemque peditum in dextro cornu, infirmissimos autem fuga sibi consulerent et in silvestria confragosaque loca se reciperent. Ita frustrato robore exercitus, ipse optuma parte virium suarum dextro cornu totam circumiit aciem hostium et avertit. P. Cornelius Scipio, cui postea Africano cognomen fuit, adversus pania gerens bellum ita per continuos dies ordinatum produxit exercitum, ut media acies fortissimis fundaretur. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tituit ⁊ optimos milites hũit.
Ostumius ꝯsulai̾s cohortatus
suos cũ ĩ t̾ogatꝰ ẽet a militib
quid inparet: dixit ut se ĩmitarẽt᷑
et arrepto signo hostes pͥmus ĩuasit.
quẽ secuti uictoria ad epti sũt.
Ludius martellus cũ ĩmanis
Galloꝵ imprudes ĩcidisset cir¬
cũspiciẽde regiois qua euadẽt causa
equũ ĩ orbẽ flexit. de ĩde cũoũ eẽ ĩ fe¬
sta uidisset dep̾catus deos ĩ medios
hostes ĩrupit. qbus mopinata auda¬
cia pcussis. Ducẽ qͦ eoꝵ trucidauit.
atq spes salutis uix supfuerat ĩ de o

Expanded text:
tituit et optimos milites habuit. Postumius consularis cohortatus suos, cum interrogatus esset a militibus, quid imperaret, dixit, ut se imitarentur, et arrepto signo hostis primus invasit; quem secuti victoriam adepti sunt. Claudius Marcellus, cum in manus Gallorum imprudens incidisset, circumspiciendae regionis qua evaderet causa equum in orbem flexit, deinde cum omnia esse infesta vidisset, precatus deos in medios hostis irrupit; quibus inopinata audacia perculsis ducem quoque eorum trucidavit atque, ubi spes salut
Abbreviated transcription (Latin):
Uĩtus Lutacius catulus cũ
a cimbris pulsus unã spẽ sa¬
lutis haberẽ si flum̾ liberasset cuiꝰ ri¬
pam hostes tenebãt in ꝓximo mõte
copias ostendit tãquã in castra posi¬
turus ac scepit suis ne sartinas sol
aut onera deponerẽt neꝗs abordĩb¬
aut signis discederet. et quo magiꝰ
ꝑsuaside hostiũ cofirmaret pauca
tabernacła ĩ cõspectu erigi uissit in¬
gnesq fieri et quosda uallũ struee̾
quosda in lignatioe ut cõspicerẽt᷑
exire. Quod Cimbri uere agi existi¬
mãtes et ip̃i castris delegerũt locu
disꝑsiq in ꝓximos agros ad cõꝑanda
di sed etia castra eoꝵ ĩ festandi.
Resus cũ aluei uado trasire
nõ posset neqz nauiuz aut põ¬
tis faciẽdi copia haberet fossa suꝑi¬
ori parte post castra dechuicta alueuz
fluĩs atergo exẽcitus sui reddidit.

Expanded text:
 Lutatius Catulus, cum a Cimbris pulsus unam spem salutis haberet, si flumen liberasset, cuius ripam hostes tenebant, in proximo monte copias ostendit, tamquam ibi castra positurus. Ac praecepit suis, ne sarcinas solverent aut onera deponerent neve quis ab ordinibus signisque discederet; et quo magis persuasionem hostium confirmaret, pauca tabernacula in conspectu erigi iussit ignesque fieri et quosdam vallum struere, quosdam in lignationem, ut conspicerentur, exire. Quod Cimbri vere agi existimantes et ipsi castris delegerunt locum dispersique in proximos agros ad comparanddi, sed etiam castra eorum infestandi. Croesus, cum Halyn vado transire non posset neque navium aut pontis faciendi copiam haberet, fossa superiore parte post castra deducta alveum fluminis a tergo exercitus sui reddidit.
Abbreviated transcription (Latin):
atergo istante hoste flum tra
stib flum̾ libe̾ t̾rãsgressus ẽ
Imilit̾ Pelopidas Thebanus
bello thesalico trasitũ qͥsiuit.
Naq castris ampliore locũ supͣ ripã
cõplexus uallũ ceruolio et alio mat̾i¬
e genẽ cõstructu ĩcendit dũq igni

Expanded text:
tergo instante hoste flumen trstibus flumen libere transgressus est. Similiter Pelopidas Thebanus bello Thessalico transitum quaesivit. Namque castris ampliorem locum supra ripam complexus, vallum cervolis et alio materiae genere constructum incendit, dumque i
Abbreviated transcription (Latin):
ductus hostis atergo eos oppssisset.
Hemistodes dux athemẽsii
cũ uideret utilissimũ Grecie
adusus multitudie xerxis nauiu
ĩ angustiis salamĩs decẽnere idq
ꝑ suadere ciuibus nõ posset solertia
effecit ut Ab arbai̾s ad utilitates su¬
as Greci ꝯpellerẽt᷑ simulata nãq ꝓ¬
ditõe misit ad Xerxez qui iudicarz
populares suos de fuga cogitare
difficilioreq re ei futurã si sĩgu¬
las Ciuitates obsidioe aggredẽt᷑.
Quarõ̾e effecit ut exẽcitus Bãba¬
roꝵ pͥmũ ĩꝗetaret᷑ dũ tota nocte
instacioe custodie est. deide ut sui
mane integris m̃bus cũ dėtis Bã¬
baris igilia mãcẽti ꝯfligerẽt. loco
ut uoluerat arto ĩ quo Xerxes mu¬
titudine qua p̾stabat uti nõ poss
De Acie ordinãda.

Expanded text:
ductus hostis a tergo eos oppressisset. Themistocles dux Atheniensium, cum videret utilissimum Graeciae adversus multitudinem Xerxis navium in angustiis Salaminis decernere idque persuadere civibus non posset, sollertia effecit, ut a barbaris ad utilitates suas Graeci compellerentur. Simulata namque proditione misit ad Xerxen, qui indicaret populares suos de fuga cogitare difficilioremque ei rem futuram, si singulas civitates obsidione adgrederetur. Qua ratione effecit, ut exercitus barbarorum primum inquietaretur, dum tota nocte in statione custodiae est; deinde, ut sui mane integris viribus cum barbaris vigilia marcentibus confligerent, loco ut voluerat arto, in quo Xerxes multitudine qua praestabat uti non posset. III De Acie Ordinanda
Abbreviated transcription (Latin):
beat ab alt̾a ꝑte fossa ĩgẽtis latitu¬
dis duxit uelut hostis excludẽdi ca¬
usa abaltera milite age̾ cepit tãꝙͣ
peũ erupturus. hi ꝗ obsidebãt cũ ꝑfos¬
sa quã ip̃e fecerat exẽcitũ: Peridis
no crederẽt euasuru unuẽsi alimi
obstiterũt. Pericles põtib quos p̾pa¬
rauãt fosse nuectis suos qua nõ re¬
sistebat̃ emisit

Expanded text:
sam ingentis latitudinis duxit velut hostis excludendi causa, ab altera limitem agere coepit, tamquam per eum erupturus. Hi qui obsidebant, cum per fossam, quam ipse fecerat, exercitum Periclis non crederent evasurum, universi a limite obstiterunt. Pericles, pontibus, quos praeparaverat, fossae iniectis, suos, quis non resistebatur, emisit
Abbreviated transcription (Latin):
cohostibus cesẜat ĩ ꝯspectu suo
uenire uetuit. Adolesces uerecũdia igno¬
ipuie p̾ssus mortẽ sibi ꝯstituit . uiii.¬
Astra antiquitꝰ Romaĩ cẽtẽq
gentes passi ꝑcorpora Cohorti¬
um uelut ĩ apullililꝯstitue̾ soliti erãt i
cũsolos urbũ mliõs uosset ĩtiꝗtas.
Irrus Epirotaꝵ Rex pͥmusto¬
tu ex̾citũ sub eodẽ uallo ꝯtinẽ
ifituit. Romani demũ uicto eo ĩ cãpiᷤ
arusius cica ubẽ statuetũ castris eiꝰ
potiti et ordinatoe notata ad hac usq¬

Expanded text:
 conspectum suum venire vetuit. Adulescens verecundia ignominiae pressus mortem sibi conscivit. Castra antiquitus Romani ceteraeque gentes passim per corpora cohortium velut mapalia constituere soliti erant, cum solos urbium muros nosset antiquitas. Pyrrhus Epirotarum rex primus totum exercitum sub eodem vallo continere instituit. Romani deinde, victo eo in campis Arusinis circa urbem Malventum, castris eius potiti et ordinatione notata pau
Abbreviated transcription (Latin):
equites necessitate cogẽte ui
trib notarẽtur. deĩde obtinut ne eis p̃¬
t̾ita era procedẽnt Tribuni qͦ plebis de e¬
adẽ re appopulũ ptulerũt oiu q ꝯsensu
stabilita discipliã ẽ.
Uitus Metellus Macedoi̾cus in

Expanded text:
equites necessitate cogente iusrentur; a patribus deinde obtinuit, ne eis praeterita aera procederent; tribuni quoque plebis de eadem re ad populum pertulerunt omniumque consensu stabilita disciplina est. Q. Metellus Macedonicus in
Abbreviated transcription (Latin):
Ixander la cedemoius egressii
uia queda castigabat ciuidicẽ¬
ti adnulliꝰ rei rapinã se ab agmine rece¬
ssisse Respodit ne sp̾ez quide rapturi p̃¬
beas uolo.
filie i ugnes spe essẽt. Audio inꝗt fili an¬
guste haĩtare te płrib dius domũ pos¬
sidetibus hospitiũ latius acciꝑe. iussoq
ꝯmigrare edixit ne quis minor ququa¬
gita amus natus hospicio Matris famii¬
lis uteret᷑.¬
la lege impediret᷑ quin filium
ꝯtubernale p̃petuũhr̃et Maluit tñ eũ
Ublius Rutilius ꝯ sul cũ secun¬
dũ legos i ꝯtũbeno suo filum¬

Expanded text:
ander Lacedaemonius egressum via quemdam castigabat. Cui dicenti ad nullius rei rapinam se ab agmine recessisse, respondit: « Ne speciem quidem rapturi praebeas, volo. filiae insignes specie essent, "audio", inquit, "fili, anguste habitare te pluribus dominis domum possidentibus: hospitium laxius accipe"; iussoque commigrare edixit, ne quis minor quinquaginta annos natus hospitio matris familias uteretla lege impediretur, quin filium contubernalem perpetuum haberet, maluit tamen eum P. Rutilius consul, cum secundum leges in contubernio suo
Abbreviated transcription (Latin):
Gabinoꝵ itẽficiẽdos arbitra¬
tus quia hoc nemini nolebat ꝯmiss¬
u nichil nuncio respondit qui ad
eu a filio erat missus tam̾ u̾ga em¬
mentia papaueru capita cũ forte ĩ
orto ambularet decussit. Nunciuᷤᷤ si¬
ne responso reuersus renũciauit ad¬
olescenti tarquinio quid agente
patrez uidisset. Ille itellexit idez eẽ
luit captũ se se gracia locoꝵ ut admo¬
res alexandrinos uitãq de ficẽt at¬
q intꝰ ea dissimłatõe p̾paratis sub¬
sidiis occupauit egiptu.

Expanded text:
Gabinorum interficiendos arbitratus, quia hoc nemini volebat commissum, nihil nuntio respondit, qui ad eum a filio erat missus; tantum virga eminentia papaverum capita, cum forte in horto ambularet, decussit. Nuntius sine responso reversus renuntiavit adulescenti Tarquinio, quid agentem patrem vidisset; ille intellexit idem esse eluit captum se gratia locorum ad mores Alexandrinos vitamque deficere; atque inter eam dissimulationem praeparatis subsidiis occupavit Aegyptum.
Abbreviated transcription (Latin):
pos patetes educeret simulata fuga¬
ꝑangustias ad patẽtia euasit: ibiq
castra posuit. ac nocte dispositis Mi¬
litib et ꝑcollez qui ĩ minebat et ĩ la¬
teribus angustiaꝵ pͥma luce nebula
quoq adutus aciez direxit. Fla¬
minius uelut diffugiẽtẽ ꝓseques
cũ angustias ee̾t ĩ gresus nõ ante
p̾uidit ĩ sidias ꝙ̃ simul a frote late

Expanded text:
pos patentes duceret, simulata fugangustias ad patentia evasit ibique castra posuit ac nocte dispositis militibus et per collem, qui imminebat, et in lateribus angustiarum prima luce, nebula quoque adiutus, aciem direxit. Flaminius velut fugientem insequens, cum angustias esset ingressus, non ante providit insidias, quam simul a fr
Abbreviated transcription (Latin):
phantoꝵ cocitati ĩ ip̃a fossa Elep¬
hatos egerũt. quo ut pͥmũ illeque¬
ati sũt ꝑti magnitudiẽ telloꝵ ꝯfe¬
cti ꝑtĩ retro ĩ suos acti tota acie tũ¬
bauerũt. Tũc Metellus hãc opiẽs
occasione cũ toto exercitu erupit
et aggressus alatere : Penos cecioł
ip̃isq ⁊ Elephãtis potitus est.
Amiris Sytaꝵ regina Cĩru
ꝑsar duce equo Mãte cẽtan

Expanded text:
phantorum concitati in ipsam fossam elepphantorum concitati in ipsam fossam elephantos egerunt. Quo ut primum illati sunt, partim magnitudine telorum confecti, partim retro in suos acti totam aciem turbaverunt. Tunc Metellus, hanc opperiens occasionem, cum toto exercitu erupit et adgressus a latere Poenos cecidit ipsisque ut elephantis potitus est. Thamyris, Scytharum regina, Cyrum Persarum ducem aequo Marte ce
Abbreviated transcription (Latin):
ratos auẽtit hostez. De Insidiis
Omulus platebras copiaꝵ pã¬
te disposita cũ adfidenas acc¬
essisset simulata fuga temẽ hostes
ĩsecutos eo ꝑduxit ubi ocultos habe
bat Milites qui undiq adhorti effu¬
sos et ĩcãtos occiderũt.
Uintus fabius Maxiꝰ Cõsul
auxilio sutu̾nis missus ad¬
uẽsus Etruscos oes bostiũ copias ĩ
se ꝯuertit. de ĩ de simulato timore ĩ
suꝑiora loca uelut fugies recessit.
effuseq subeu̾tes aggressus nõ acie
t aͥtu suꝑauit sedetia castris exuit.
Empromiꝰ Gracus aduesus Ce¬
ltiberos metu simulato ꝯti¬
nuit exercitũ. emissa de ide armatuã
leui que hõstẽ lacesce̾t ac statim pe¬
de referẽte uocauit hostes de ĩde mõ¬
dinatos aggressus usq eocecidit ut
phantes intẽtior diffidentia dissi¬
mulata ĩtra pauormũ copias tenu¬
it fossazq ĩ gentis magnitudis anͥ
se duxit. coᷤpecto de ĩde exercitu As¬
drubalis qui ĩpͥma acie Elephãtos
habebat p̾cepit astatis tela ĩbeluas

Expanded text:
ratione avertit hostem. V De Insidiis Romulus, per latebras copiarum parte disposita, cum ad Fidenas accessisset, simulata fuga temere hostes insecutos eo perduxit, ubi occultos milites habebat, qui undique adorti effusos et incautos ceciderunt. Q. Fabius Maximus consul, auxilio Sutrinis missus adversus Etruscos, omnes hostium copias in se convertit; deinde simulato timore in superiora loca velut fugiens recessit effuseque subeuntes adgressus non acie tantum superavit, sed etiam castris exuit. Sempronius Gracchus adversus Celtiberos metu simulato continuit exercitum; emissa deinde armatura levi, quae hostem lacesseret ac statim pedem referret, evocavit hostes. Deinde inordinatos adgressus usque eo cecidit, utphantos intentior, simulata diffidentia intra Panhormum copias tenuit fossamque ingentis magnitudinis ante se duxit. Conspecto deinde exercitu Hasdrubalis, qui in prima acie elephantos habebat, praecepit hastatis, tela in beluas
Abbreviated transcription (Latin):
Ucius silla his qui preneste
obsidebatũ occisoꝵ ĩp̃lio du¬
cu capita hastis p̃fixa ostẽdit atq
ita obstinatoꝵ ꝑuicacia fregit
Rmenus dux Germanoꝵ ca¬
pita eoꝵ quos occiderat sinili¬
tẽ p̃fic⁊ aduallũ hostũi admoueri iu
Omiciꝰ Corbulo cũ Creta ob

Expanded text:
 Sulla his, qui Praeneste obsidebantur, occisorum in proelio ducum capita hastis praefixa ostendit atque ita obstinatorum pervicaciam fregit. Arminius, dux Germanorum, capita eorum, quos occiderat, similiter praefixa ad vallum hostium admoveri iussit. Domitius Corbulo, cum T