comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exercendi studĩ frequentatio, tamen illit auũ
quondam icũ dociasse audio hoiẽm athenis or¬
tũ. Romȩ diũ telebrẽ mox inista urbe ꝑspectũ¬
pbatũq Cutus ego locũ in quo ut referunt maio
ostogonario dotuit. si ab isto uenerabile sene
te lauterappello presentẽ quẽ uidemus nõ in
cautate accitũ n sed eloquio recoli ornariq ꝑfẽ¬
tero Ipsũ inde uidebor ad uitam cali ꝓtessio¬
nis suȩ successione reuocasse. Quod quidẽ ego
imeũ erga honorẽ donus ac fanuliȩ meģ
ribusq nostris gratũ esse contĩderem: ut publi¬
sam to an restituendo orbe pietatt̃ prohoqs
tontam ab om̃i appetitiont laudis aliens at
non qͥtulãcũq mc̃oriam suoꝵ excitare. et sibi
aliquid secunde opinionũ cupiat acꝗrere tum
uuideit om̃ia que prior labe contiderant hat
telicitate seculi resurgentia :Tot urbes diu
siluis obsitas atq habititas teris inst aurari me¬

Expanded text:
exercendi studii frequentatio, tamen illic avum exercendi studii frequentatio, tamen illic avum quondam meum docuisse audio, hominem Athenis ortum, Romae diu celebrem, mox in ista urbe perspectentum. Cuius ego locum in quo, ut referunt, maior octogenario docuit, si ab isto venerabili sene te, Glauce, appello praesentem quem videmus, non civitate Atticum sed eloquio recoli ornarique perfecero, ipsum mihi videbor ad vitam tali professionis suae successione revocasse. Quod quidem ego meum erga honorem domus ac familiae meae bus Caesaribusque nostris gratum esse confiderem ut publicam eorum in restituendo orbe pietatem pro suo to, tam ab omni appetitione laudis alieno ut non et quantulamcumque memoriam suorum excitare et sibi aliquid secundae opinionis cupiat adquirere, cum videat omnia quae priorum labe conciderant hac felicitate saeculi resurgentia, tot urbes diu silvis obsitas atque habitatas feris instaurari moe
Abbreviated transcription (Latin):
si potissimũ operi in quostudia nostra celebiã¬
da sunt. uideor eni mihi id quod sacris litedis
continctur ita saluo honoris mei priuilegio do¬
ciam hoc mansfestius atq illustrius retentu¬
rus ut me dignũ talibus ȩternoes principum
deos testor. tanto me aiuitatis istius amore
flagrare ut quotũꝙ otulos circũtuli i restĩ¬
tutione in operũ singulor ĩta gaudio ferar.
ut spiritũ idẽtidẽ meũ pro illoꝵ salute de¬
uoueam. quoꝵs uissu opibusq reꝑantur. sed
tamẽ hoc quod mihi ornande ꝓfessionis met cau¬
sa tributũ est .huĩc me p̃tipue sentio debere mo¬
nimenta. etẽi si bello parta Marti dicantur
si quesita mari Neptuno Si messes cereri. si mer¬
consecrare nisi ipsi stholȩ dicendi p̃sertĩ cum
num ultra touemtũ. teteris studioꝵ religionẽ
itiam propius quid a infet erga meniana illa ex
maioꝵ recordutione dilectusꝰ. Euis enĩ ante
ingressum patriȩ meȩ iñtermissa fuerit eorũ

Expanded text:
si potissimum operi in quo studia nostra celebranda sunt. Videor enim mihi id quod sacris litteris continetur, ut salvo honoris mei privilegio doceam, hoc manifestius atque inlustrius retenturus ut me dignum talibus aeternorum principum deos testor tanto me civitatis istius amore flagrare ut, quocumque oculos circumtuli, ad restitutionem operum singulorum ita gaudio ferar ut spiritum identidem meum pro illorum salute devoveam, quorum iussu opibusque reparantur. Sed tamen hoc quod mihi ornandae professionis meae causa tributum est huic me praecipue sentio debere monimento. Etenim si bello parta Marti dicantur, si mari quaesita Neptuno, si messes Cereri, si Merconsecrare nisi in sede dicendi? — praesertim cum mihi ultra communem cum ceteris studiorum religionem etiam proprius quidam sit erga Maeniana illa ex maiorum meorum recordatione dilectus. Quamvis enim ante ingressum pueritiae meae intermissa fuerit eorum
Abbreviated transcription (Latin):
et pro diuina incelligentia mentis ꝓterne sen¬
tiat litteras oĩm fundamẽta esse uirtutũ. ut¬
pote cõtinentiȩ modestiȩ̨. ugilantis. patiẽtiȩ
magras: quȩ uniuersa cũ in consuetudĩenu te¬

Expanded text:
et pro divina intellegentia mentis aeternae senet pro divina intellegentia mentis aeternae sentiat litteras omnium fundamenta esse virtutum, utpote continentiae modestiae vigilantiae patientiae mag
Abbreviated transcription (Latin):
magnis homĩbus ingeneratus ardor fuit. carũ
ẽt consecrata existere ad posteros monimenta
uoluerunt. Edem herculis musarũ iñ circo
tlaminio. fuluius ille nobilior ex pecunia cen¬
soria fecie. non id modo secutus quo ip̃e luteris
et sũmi poete amicitia duceretut. sed ꝙ in gre¬
tia cũ esset imꝑator acceꝑat herculẽ musãga¬
etem esse id est comitẽ ducemq musarũ. Idẽq
primus nouẽ signa. hoc est oĩm camenarũ ex
ambratiẽs oppido translata sub tutela fortis¬
simi numinis consecrauit ut res est quia mu¬
tuis opibus et premiis uiuari ornariq deberꝗ̃¬
et musarũ quies defensione hertulis: uirtus
herculis uoce musarũ. Credo igitur tali cȩsar
herculius et aui herculis et herculis patris in¬
stinctu tanto studiũ litterarũ fauore ꝓseꝗtur
nõ minus ad ꝓuidentiã numĩs sui existimet
ꝑtinere beneditẽdi ꝗͣ benefaciendi disciplinas

Expanded text:
magnis hominibus ingeneratus ardor fuerit, earum magnis hominibus ingeneratus ardor fuerit, earum etiam consecrata exsistere ad posteros monimenta voluerunt. Aedem Herculis Musarum in circo Flaminio Fulvius ille Nobilior ex pecunia censoria fecit, non id modo secutus quod ipse litteris et summi poetae amicitia duceretur, sed quod in Graecia cum esset imperator acceperat Heraclen Musageten esse, id est comitem ducemque Musarum, idemque primus novem signa, hoc est omnium, Camenarum ex Ambraciensi oppido translata sub tutela fortissimi numinis consecravit, ut res est, quia mutuis opibus et praemiis iuvari ornarique deberent, Musarum quies defensione Herculis et virtus Herculis et voce Musarum. Credo igitur, tali Caesar Herculius et avi Herculis et Herculii patris instinctu tanto studium litterarum favore prosequitur, ut non minus ad providentiam numinis sui existimet pertinere bene dicendi quam recte faciendi disciplinas,
Abbreviated transcription (Latin):
pum plocutã ab arcanis sacroꝵ penetraliũ
ad priuata musarũ adita tnͣstulerit Nõ uti¬
ꝙ quia mihi quẽ quod sine inuidiã respĩcit¬
dixerim tanta dignatione respitit. ꝗͣta pro
sũmis honoribus debet sufficere sapiẽti uellet
aliquid imposita ista ꝓfessione detrahere:
sed ut ꝓfessioni ipsi ex eo honore quẽ gessi ad¬
heret dignitatẽ. Cui igitur est dubiũ quin
diuna illa mens cesaris quȩ tanto studio p̃¬
ceptorẽ huit tõuentui iuuentus elegit ꝙ̃ locũ
exercitio illi deditatũ instaurari atq exorna¬
ri uelit. cũ omẽs oĩm rorũ sectatores atq fau¬
tores parũ se satisfatere uoto et consciẽtiẽ suę
credant. si non ipsarũ quas appetũt glorsarum
templa cõstituant. Inde est q atheniẽsis huma¬
nitas aram misericordie cõstituit. ꝙ Romani
ducis animi magnitudo templũ uirtutis et ho¬
noris. quarũ enĩ artiũ siue animi aftectionũ

Expanded text:
pum prolocutam, ab arcanis sacrorum penetralium pum prolocutam, ab arcanis sacrorum penetralium ad privata Musarum adyta transtulerit; non utique quia mihi, quem quod sine invidia dixerim tanta dignatione respicit quanta pro summis honoribus debet sufficere sapienti, vellet aliquid imposita ista professione detrahere, sed ut professioni ipsi ex eo honore quem gessi adderet dignitatem. Cui igitur est dubium quin divina illa mens Caesaris, quae tanto studio praeceptorem huic conventui iuventutis elegit, etiam locum exercitiis illius dedicatum instaurari atque exornari velit, cum omnes omnium rerum sectatores atque fautores parum se satisfacere voto et conscientiae suae credant, si non ipsarum quas appetunt gloriarum templa constituant? Inde est quod Atheniensis humanitas aram Misericordiae instituit, quod Romani ducis animi magnitudo templum Virtutis et Honoris. Quarum enim artium sive animi adfectionum
Abbreviated transcription (Latin):
nibus occupatĩs. litterarũ quoq habuere
dilectũ. neq aliter ꝗͣ si equestri turmȩ ue
cohorti p̃torię consulendũ foret quẽ potissi¬
mũ p̃ficetẽt sui arbitrii esse dixerũt Ne iis
quod ad spem oĩm tribunaliũ ut interdũ¬
ad stipendia tognitionũ sacrarũ ut fortasse.
ad ip̃a palatĩi magisteria ꝓuehi oporteret uelu¬
ti repentino nabilo in mediis ad &escentic̃ Rluõ¬
tidus deprensi incerta dicendi signa seq̃rent
diã nostri Constantũ uere principis iuuen¬
tis incredibilem erga uuentutẽ galliarũ su¬
arũ sollicitudinẽ atq indulgentiam nurari sã¬
tis nequeo. qui honorẽ literarũ hac quoq die¬
natione cumulauit. ut me tilio potius meo
ꝗͣ pristinũ mea studia aditũ molientẽ ĩpsi
iusserit disciplinas artis oratorie et hoc ipsi
palatio pentis sui munus inuexerit. ut medio¬
crem quiđd pro ingenio meo naturaq uoteni
celestĩa tamen uerba ut diuina sensa princi¬

Expanded text:
nibus occupatas, litterarum quoque habuere nibus occupatas, litterarum quoque habuere dilectum, neque aliter quam si equestri turmae vel cohorti praetoriae consulendum foret, quem potissimum praeficerent sui arbitrii esse duxerunt, ne hi quos ad spem omnium tribunalium aut interduad stipendia cognitionum sacrarum aut fortasse ad ipsa palatii magisteria provehi oporteret, veluti repentino nubilo in mediis adulescentiae fluctibus deprehensi, incerta dicendi signa sequerentdomini nostri Constantii, vere principis iuventutis, incredibilem erga iuventutem Galliarum suarum sollicitudinem atque indulgentiam mirari satis nequeo, qui honorem litterarum hac quoque dignatione cumulavit ut me filio potius meo ad pristina mea studia aditum molientem ipsum iusserit disciplinas artis oratoriae retractare, et hoc ipsi palatio parentis sui munus invexerit ut mediocrem quidem pro ingenio meo naturaque vocem, caelestia tamen verba et divina sensa princi
Abbreviated transcription (Latin):
uestris studiõ gratiȩ hospĩtalis oꝑentur
et resides aquas & nouos amnes ueluti
aridis fessȩ urbis iusteribus refundant. Ex
quo manifestũ est eos qui toloniam ĩstam
tot tantisq opibus totius imꝑii erigere atq
animare statuerunt. uel p̃cipue sedem illam
lberaliũ litterarũ uelle reꝑari cui peculi.¬
arem frequentiam honestissimę iuuentu.¬
tis illustrato studioꝵ honore ꝓuiderint.
Cui enĩ unꝗͣ ueterũ principũ tantȩ fuit turȩ
ut doctrina atq eloquẽtię studĩa florerẽt
Quante iis optĩmis et indulgentissimis do¬
minis generis hũani quos ego quo ad uo¬
pellare non dubito. qui nobilissimã istã in¬
dolem galliarũ suarũ interitu sũmi docto¬
ris orbatam respitere dignati suo potissim
iuditio p̃ceptorẽ ei moderatorẽq tribuerũt
Et inter illas imꝑatorias dĩspositiones lõge
inaioribus sũmȩ rei .p. gubernandȩ ꝓuisio¬

Expanded text:
nostris studio gratiae hospitalis operentur nostris studio gratiae hospitalis operentur et resides aquas et novos amnes veluti aridis fessae urbis visceribus infundant. Ex quo manifestum est eos qui coloniam istam tot tantisque opibus totius imperii erigere atque animare statuerunt, vel praecipue sedem illam liberalium litterarum velle reparari, cui peculiarem frequentiam honestissimae iuventutis inlustrato studiorum honore providerint. Cui enim umquam veterum principum tantae fuit curae ut doctrinae atque eloquentiae studia florerent quantae his optimis et indulgentissimis dominis generis humani? Quos ego, quod ad voentes appellare non dubito; qui nobilissimam istam indolem Galliarum suarum interitu summi doctoris orbatam respicere dignati, suo potissimum iudicio praeceptorem ei moderatoremque tribuerunt, et inter illas imperatorias dispositiones, longe maioribus summae rei publicae gubernandae provisio
Abbreviated transcription (Latin):
tĩo sirgulariq in nos beniuoentiȩ nuius quo¬
D opis instauratione ꝑendũ est qui tuuitatt
ustorm et ołim fraterno populi Ro nomine
elorũtã & tũc demũ grauissima dade per¬
culsam latrocinio batiuice rebellionis obses¬
sodl a uxiliũ aomani principis irrogaret non
soliẽ prt edmiratione meritoꝵ. std etiã pro
musenitione easuũ. attollereat recreare uo¬
luerunt ipsamq runarũ eius magnĩtudi¬
nem ĩmortalibus libertatĩs suȩ monumẽtis
tlignam iudicauerunt: ut tanto esset illũs:¬
trior plori instĩtutoꝵ quanto ĩpsa moles
restitutionis ĩmanior. Itaq maximas pecu¬
nias et totũ si res poscat erariũ. nõ templis
modo ac locis publicĩs reficiũdis: sedd etta
priuatis domibus indulgẽt. nec pecunias
modo. sed ẽt artifices trãsmarinos & am
plissimis ordinibus ꝓuintiarũ incolas nouos
et deuotislimarũ hiberna legionũ. Quarũ
inuicta robora. ne in iis quidem quȩ nũ
maxime gẽrũ bellis regrunt. ut tõmodis

Expanded text:
singularique in nos benivolentiae huius quoque operis instauratione parendum est, qui civitatem istam et olim fraterno populi Romani nomine gloriatam et tunc demum gravissima clade perculsam, cum latrocinio Bagaudicae rebellionis obsessa auxilium Romani principis invocaret, non solum pro admiratione meritorum sed etiam pro miseratione casuum attollere ac recreare voluerunt, ipsamque ruinarum eius magnitudinem immortalibus liberalitatis suae monimentis dignam iudicaverunt, ut tanto esset inlustrior gloria restitutorum quanto ipsa moles restitutionis immanior. Itaque maximas pecunias et totum, si res poscat, aerarium non templis modo ac locis publicis reficiundis sed etiam privatis domibus indulgent; nec pecunias modo sed etiam artifices transmarinos et ex amplissimis ordinibus provinciarum incolas novos et devotissimarum hiberna legionum, quarum invicta robora ne in his quidem quae nunc cum maxime gerunt bellis requirunt, ut commodis
Abbreviated transcription (Latin):
steros q̃retur. an illud iam deus fetisset
Tta ille nullo magĩs nomĩe publicus ꝑens
ꝗͣ quia tuus ingen̾s gloria ingensq tama
cũ abunde exꝑtus esset ꝗͣ benẽ humeris
tuis sederet. imꝑium tibi tẽras. te terris
reliquit. Eo ip̃o carus om̃ib ac desiderãdꝰ¬
qđ ꝓspexerat ne desiderarct᷑. Quẽ tu la

Expanded text:
steros quaereretus, an illud iam Deus fecisset? steros quaereretus, an illud iam Deus fecisset? Ita ille nullo magis nomine publicus parens, quam quia tuus: ingens gloria, ingensque fama, cum abunde expertus esler, quam bene humeris avis sederet imperium, tibi terras, te terris reliquit, eoipso charus omnibus, ac desiderandprospexerat, ne desider aretur. Audis qua
Abbreviated transcription (Latin):
principis occupauit. Primus fecit quod facͤ¬
turi om̃es erant. Nec hertule tantoꝑe cue¬
tis factũ placeret. nisi placuisset anteꝗͣ fĩe
imaginibus et sĩgnis cȩterũ modestia. labo¬
re uigilantia dire et legatus et miles. cũ
iam tua uexilla tuas aꝗlas magno gradu
anteires. neq aliud tibi ex illa adoptione
ꝗͣ filii pictatẽ. filĩ obseꝗum adsereres. lon¬
gamꝗ huic nomini etatẽ longã gloriam
p̃carere. Tam te ꝓuidentia deoꝵs primũ
in locũ ꝓuexerat. tu adhuc in secũdo resi¬
stere atq etiã senes tere optabas. Priuatus
tibi uidebaris ꝙ dui imꝑator et alius esset
Audita sunt uota tua. Sed inquãtũ optu¬
mo illi et sanctissimo sui utile fuit quem
duĩ de cęlo uindicauerunt. ne quid post il¬
lud diuinũ et ĩmortale factũ mortale
faceret. Deberi quippe maximo oꝑi hanc ue¬
nerationem ut notissimũ esfet: auctorẽq
rius statim cõsecrandũ: ut qñq inter po¬

Expanded text:
Principis occupavit, primusque fecit, quod omnesfacPrincipis occupavit, primusque fecit, quod omnesfacturi erant. Nec hercule tantopere cunctis factum placeret, nisi placuisset ante quam fiimaginibus, et signis: ceterum modestia, labore, vigilantia, dux, et legatus, et miles, cum iam tua vexilla, tuas aquilas magno gradu anteires: neque aliud tibi ex illa adoptione, quam filii pietatem, filii obsequium adsereres, longamque nomini aetatem longamque gloriam precarete, iam te providentia Deorum primum in locum provexerat, tu adhuc in secundo resistere, atque etiam senescere optabas. Privatus tibi videbaris, quamdiu Imperator et alius esset. Audita sunt vota tua, sed in quantum optimo illi, et sanctissimo seni utile fuit: quem Dii caelo vendic averunt, ne quid post illud divinum, et immortale factum, mortale faceret. Deberi quippe maximo operi hanc venerationem, ut novissimum esset, auctoremque eius statim consecrandum, ut quandoque inter po
Abbreviated transcription (Latin):
rim germanitus absens et ignarus. et
post canta nomia quantũ ad ie ꝑtinet
priuatus magnũ uiderctur si dicerem Ne¬
stistite Impatore fututũ tras imꝑator
et te esse nesciebas. Ut uero ad it fortuna
tue nũcius uenit. malebas quid hoc esse
quod fuenis. sed nõ erat liberũ. An non ob¬
siperis iuus principi: legatus unꝑatori
filius patri: ubi deinde ddisciplina. ubi
mos imaioribus trulitus. Qđ cũq impator
iunus iniugeret cuuo animo paratoq
subcunili. Quid enĩ si ꝓuintias ex ꝓuin¬
tuis. ex bellis bella mandaret eode ullit
esse ire legatũ an redire principt̃ lobeat
nisi ꝙ mãiorsit obsequũ gloria in to qđ
quis minus uelit. augebit auet oruatẽ
Tubetur in sũmũ distrimen auctoritas ei¬
us abducta. utq magis parendũ imꝑanti
non unius Deruȩ iudituĩ. illud illa eleẽ¬
tiõ fuit Non qui ubiq sunt homĩes. hoc
ĩdem uotis expetebant. ille tantũ uire

Expanded text:
iam Germanicus absens, et ignarus: et, iam Germanicus absens, et ignarus: et, post tanta nomina. quantum ad te petinet, privatus. Magnum videretur, si dicerem, nescisti te imperatorem futurum. Eras imperator, et esse te nesciebas. Ut vero ad te fortunae tuae nuntius venit, malebas quidem hoc esse quod fueras, sed non erat liberum. An non obsequereris Principi civis, legatus Imperatori, silius, quodcumque Imperator munus iniungeret, aequo animo patatoque subeundi? quid enim si provincias ex provinciis, ex bellis bella mandaret? eodem illoesse ire legatum, an redire Principem iubeat, nisi quod maior sit obsequii gloria in eo, quod quis minus velit? Augebat auctoritatem iubentis, in summum discrimen auctoritas eius adducta; ut que magis parendum imperanti Non unius Nervae iudicium illud, illa electio fuit: nam qui ubique sunt homines, hoc idem votis expetebant. Ille tantum iure
Abbreviated transcription (Latin):
issec nisi inudisset in te. An dubiũ est ut
cdare posset imꝑiũ imꝑator qui renẽntiam
amiserat auste eius effectũ cui dabatut simł
filius simul tesari mox impator et tõcors
tribunitie potatis: & omĩa ꝑiter et statim
factus es. quȩ ꝓxime parens uerus tamẽ in
alterũ filiũ contulit. Magnũ hoc tuȩ mode
ꝑticeps ẽt sociusq placuisti. Nam successor
et si nobis habendus est: nõ est habendus
sotius nisi uelis. Credent ne posteri patritiõ
et consulari et triumphali patre genitum
cũ fortissimũ. amplissĩm. amantissimũ
sui exercitũ regeret imꝑatorẽ nõ ab ex̃citu
sidu Cidem cũ germaniȩ psuderet ger¬
maniti nomen hinc missũ nihił ĩp̃m ut
impator fieret agitasse nihil fecisse non
quod meruit et paruit. Pariuisti eni uesar
es ad principatu obseqiũo ꝑuenisti nihũ¬
q magis a te subiecti animo factum est
ꝗ̃ q imꝑare coepisti iam cȩsar.iam imp.

Expanded text:
isset, nisi incidisser in te. 4. An dubium est? ut isset, nisi incidisser in te. 4. An dubium est? ut dare posset imperium Imperator, qui reverentiam amifilius, Caesar, mox imperator, et consors tribunitiae potestatis, et omnia pariter, et statim factus es, quae proxime parens verus tantum in alterum silium contulit. Magnum hoc tuae moderparticeps etiam, sociusque placuisti: nam successor etiam si nolis habendus est, non est habendus socius, nisi velis. Credentne posteri patritio et consulari, et triumphali parte genitum, cum fortissimum, amplissimum, amanrissimum sui exercitum regeret, imperatorem non ab exercitu factum? eidem cum Germaniae praesideret, Germanici nomen hinc missum? nihil ipsum, ut Imp. fieret, agitasse? nihil fecisse, nisi quod meruit, et paruit. Paruisti enim Caesar, et adprincipatum obsequio pervenisti, nihilque magis a te subiecti animo factum est, quam quod imperare coepisti. Iam Caesar, iam imperator,
Abbreviated transcription (Latin):
opus horũ illud imperiũ. Nerua tantum
minister fuit: utq qui adoptaret tã pa¬
ruit ꝗ tu ꝗ adopt abaris: allata enit ex
pãnonia laurea id agentibus diis ut in¬
uicti imꝑatoris exortũ uictoriȩ insigne
decorar&. Hanc imꝑator Nerua in ꝑre¬
mio louis collocarat eũ repente solifo ma¬
ior et augustior adnotata hoim deos q te fi
liũ sibi hoc esi unicũ auxili fessis rebus as¬
sumpsit. Inde quasi depoliti imperũ qua se¬
curuate qua gloria letus. Nam quantubu
refert deponas ut patiaris imꝑium. nisi
q difficilius hoc est nõ secus. it p̃nti tibi ĩntr¬
us tius humeris se priamq sustrians tua ui¬
uenta tuo robore iualuit. Statĩ cõsedit omĩs
cumuleus: nõ adoptionis istud opris fuit. led
adoptuti. Ato ad eo temẽ fecerat Nirua si
adoptasset aliũ. Obliti ne sumus ut nuper
post adoptionẽ nõ defient sedicio. sed ixꝑit
irritamentũ istud irarũ et fax tumulits fu¬

Expanded text:
opus, horum illud imperium, Nerva tantum opus, horum illud imperium, Nerva tantum minister fuit. Uterque, qui adoptaret tam pavuit. quam tu adoptabaris. Allata erat ex Panonia laurea, id agentibus Diis, ut invicti Imperatoris exortum victoriae insigne decoret. Hanc Imperator Nerva in gremio Iovis collocarat, cum repente solito maior, et angustior, advocata hominum concilium sibi, hoc est, unicum auxilium fessis rebus adsumpsit. Inde quasi deposito imperio, qua securitate, qua gloria laetus? nam quantulum refert, deponas, an partiaris imperium; nisi quod dissi cilius hoc est non secus, ac praesenti tibi innixus, tuis humeris se, patriamque sustentans, tua iuventa, tuo robore invaluit; statimque consedit omnis tumultus. Non adoptionis opus istud, sed adoptati fuit. Atque adeo temere feeerat nerva, si adoptasset alium. Oblitine sumus, ut nuper post adoptionem non desierit seditio, sed coeperit? irritamentum istud irarum, et fax tumultus fu
Abbreviated transcription (Latin):
quenas. nõ ꝑ totã ciuitatẽ tircũ feras ocu¬
los et hũc tibi ꝓximũ hũc tõiũ ctissim
existimes quẽ optunũ quẽ uiis sim illim
ĩueneris. Imꝑaturus om̃uibus eligi debit
ex omibus nõ enĩ seruulis tuis dominũ
ut possis esse cõtentus quasi necessario
herede : sed principem truibus daturus
optes eum quẽ const& imꝑiturũ fuis.¬
se ẽt si non adoptasses. Fecit hoc Nerua
nĩhil interesse arbitratus genueris an
elegeris si ꝑiuim sine iuditio ad optent᷑
libe̾ri at nastũtut. nisi ꝗ tamen eqore
animo ferunt hoĩes quẽ princeps parũ
foclicĩter genuit ꝗ quẽ male elegie Se¬
dulo ergo uitauit hunc tasũ. net uidi¬
tio hoim sed deors etiã in cõsilĩ assũp¬
sit. Itaq nõ tui in tubitulo sed in tempło
nec ante genialem thorũ sod ante pul¬
uinar Touis optumi maximi adoptio fac̃¬
taest. qua tandem nõ seruitus nostra
sed libertas et salus et securitas fundebat᷑

Expanded text:
quaeras, non per totam civitatem circumferas ocuquaeras, non per totam civitatem circumferas oculos? et hunc tibi proximum, hunc coniunctissimum existimes, quem optimum, quem Diis simillimum in veneris? Imperaturus omnibus, eligi debet ex omnibus. Non enim servulis tuis Dominum ut possis esse contentus, quasi necessario herede sed Principem civibus daturus optes cum, quem constet imperaturum suisse, etiamsi non adoptasses. Fecit hoc Nerva, nihil interesse arbitratus, genueris, an elegeris; si perindesine iudicio adoptentur liberi, ac nascuntur: nisi tamen quod aequiore animo ferunt homines, quem princeps parum feliciter genuir, quam quem male elegit. 3. Sedulo ergo vitavit hunc casum: nec iudicium hominum, sed Deorum etiam in consilium adsumpsit. Itaque non tua in cubiculo, sed in templo, nec ante genialem torum, sed ante pulvinar Iovis optimimaximi adoptio peracta est: qua tandem non servitus nostra sed libertas et salus, et securitas fundabatur
Abbreviated transcription (Latin):
amplissimũ cõsecutus intir hoĩes. fȩlitius
tamen erat illud quit reliquisti. sub bo¬
no principe priuatus esse desisti. assũp¬
tus es in laboꝵ curarũq cõsortiũ: nec
te ꝓspera et lȩti stationis illius: sed aspera
et dura ad capesfendã eam cõpulerunt
Suscepisti imꝑtũ post aliũ sustepti puenite¬
bit. nulla adoptati cũ eo qui adoptabat cog¬
natio nulla necessitudo. nisi ꝙ uterq op
tumus erat. dignusq alter eligi alter eli¬
gere. Itaq ad optatus es ut prius alius atq
alius in grãm uxoris. adsciuit enĩte filĩ¬
um non uictricus. sed princeps Codẽq ani¬
mo diuui Nerua pater tius factus est q
erat oĩm. nec cdecet aliter filiũ adsumi
si assumat᷑ a prĩcipe. anSenatũ po ꝗRO.
exercitus ꝓuintias sotios tñsmissurus u¬
ni Successorẽ t̃ sinu ucorĩo accipias. St̃¬
męq p̃tatis hẽdẽ tantũ ĩntra domũ tua

Expanded text:
amplissimum, consecutus inter homines: felicius amplissimum, consecutus inter homines: felicius tamen erat illus, quod reliquisti, sub bono principe privatus esse desiisti: assumptus es in laborum, curarumque consortium, nec te laeta, et prospera stationis istius, aspera, et dura ad capessendam eam compulerunt. Suscepisti imperium, postquam alium suscepti paenitebat. Nulla adoptati cum eo qui adoptabat cognatio, nulla nectimus erat. dignusque alter eligi, alter eligere. Itaque adoptus es, non, ut prius, alius, atque alius, in uxoris gratiam. Adscivit enim te silium non vitricus, sed princeps: codemque animo Divus Nerva pater tuus factus est, quo erat omnium. Nec decet aliter silium adsumi, si adsumatur a Principe. An S. P. Q. Romani exercitus, provincias, socios transmisiurus uni, successorem e sinu uxoris accipias? summaeque potestatis heredem tantum intra domum tuam
Abbreviated transcription (Latin):
coactus prĩceps quos nolebat accidere ue
daret printipẽ qui togi nõ posset. Olĩ tu
qdẽ adoptari mirabire. sed nescissemus
quantũ tibi deberet imꝑuĩ si ante adop¬
tatus isses. expectitũ est tempus quo liq̃¬
ret non tam accȩpiste te benesitiũ qͣ de¬
disse. Confugit in sinũ tuũ cõcussa r.p.
tibi uoce delatũ est Imploratus adoptĩo¬
ne et accitus es ut olim duces magni
ꝑegrinis externisq bellis ad opẽ patrię
ferendam reuotari solebant. Ita filius ac
parens uno eodemq momẽto rem maxĩam
inuicẽ prestitistis. ille tibi imꝑuĩ dedit
tu illi reddidisti.Solus ergo ad hoc ȩuĩ ꝓ
munere tanto p aria accipiendo fecisti
ĩmoultra dantẽ obligasti. Cõmunicato eĩ
imperio solicitĩor tu ille securior factus
est. O nouũ atq ĩ auditũ ad principatũ
iter. nõ te propria cupiditas. proprius
metus: sed aliena utilitas alienus timor
principem fecit.. Uidraris licet quod est

Expanded text:
coactus Princeps quos nollet occidere, ut coactus Princeps quos nollet occidere, ut daret Principem, qui cogi non posset. 4. Olim tu quidem adoptari merebare: sed nescissemus, quantum tibi deberet imperium, si ante adoptatus esses. Exspectatum est tempus, quo liqueret, non tam accepisse te beneficium, quam dedisse. Confugit in sinum tuum concussa Resputibi voce delatum est. Imploratus adoptione, et accitus es. Ut olim duces magni a peregrinis, externisque bellis ad opem patriae ferendam revocari solebant: ita filius ac parens, uno eodemque momento rem maximam invicem praestitistis. Ille tibi imperium dedit, tu illi reddidisti. Solus ergo adhuc, cui pro muncretanto paria accipiendo fecisti, imo ulta dantem obligasti: communicato enim imperio solicitior tu, ille securior factus est. O novum, atque inauditum ad principatum iter, non te propria cupiditas, proprius metus, sed aliena utilitas, alienus timor principem fecit. Videaris licet, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
li ipsũ furorẽ motuq crastrensem reor extitis¬
se quia magna ui magnoq terrore modestia
tua uincenda erat. At sicut maris celiq tem¬
periem turbines tempestatesq cõmendant.
iti ad augendam patis tue grãm illũ tumul¬
tũ precessisse trediderim. Hlabet has uices
coditio mort. aliũ. ut aduersa et secũdis. ex
aduersis secunda noscantut. Oitultat utra¬
q simina deus. et plęrũq bonoꝵ inalorumq
causȩ sub diuersa spetie late. Magnũ ꝗđ c
illud sȩculo dedetus. magnũ rꝙ uunus im¬
pressũ est Imꝑator et parens generis hũani
obsessus captus. inclusus. ablata mitissimo
seni seruandoꝵ hõim põtis : ercptũ ꝙ pri¬
cipi illud in principatu beatissim ꝗ nihul
cogitur. si tamen hȩc sola erat oratio quę
te publitȩ salutis gubnaculis ad moneret
Prope est ut exclamem tanti suisse. Cõrup¬
ta est disciplina cistroꝵ. ut tu cõrector
emendatorq cõtingeres. Inductũ pessim̃
exemplũ ut optimũ opponẽtur. Postremo

Expanded text:
lum ipsum furorem, motumque castrensem reor extitisse, quia magna vi, magnoque terrore modestia tua vincenda erat. Ac sicut maris, caelique temperiem turbines tempestatesque commendant; ita ad augendam pacis tuae gratiam illum tumultum praecessisse crediderim. Habet has vices conditio mortalium, ut adversa ex secundis, ex adversis secunda noscantur. Occultat utrorumque semina Deus, et plerumque bonorum malorumque causae sub diversa specie latent. Magnum quidem illud saeculo dedecus, magnum reipubl.vulnus impressum est. Imperator et parens generis humani obsessus, captus, inclusus, ablata mitissimo seni servandorum hominum potestas, ereptumque principi illud in principatu beatissimum, quod nihil cogitur. Si tamen haec sola erat ratio, quae te publicae salutis gubernaculis admoveret, prope est, ut exclamem tanti fuisse. Corrupta est disciplina castrorum, ut tu corrector, emendatorque contingeres: inductum pessimum exemplum, ut optimum opponeretur. Postremo
Abbreviated transcription (Latin):
um magis credis ꝗͣ quod ꝑ amicos habes. Lodlẽ
tam partus in xdific̃ando ꝗͣ diligens intu¬
endo. Itaq non ut ante ĩmaniũ transuec¬
tione saxoꝵ urbis tecta quatĩtur. Stãt
securȩ domus. nec ĩam templa nutantĩa
Satis est tibi nimiũ successeris frugalissĩo
principi magnũ req̃cere aliꝗd et ampu¬
tare ex ĩs quȩ princeps tanꝗͣ necessariã

Expanded text:
gis tuum credis, quam quod per amicos habes. Idem gis tuum credis, quam quod per amicos habes. Idem tam parcus in aedificando, quam diligens inendo. Itaque non, ut ante, immanium transvectione saxorum urbis tecta quatiuntur, stant securae domus, nec iam templa nutantia. Satis est tibi, nimiumque, cum successoris frugalissimo Principi, magis reicere aliquid, et amputare exiis, quae Princeps tamquam necessaria
Abbreviated transcription (Latin):
nũ hoc tuũ. nõ erga hoiẽs modo: sed erga
tecta ipsa meritũ. sistere ruinas. solitudi¬
nẽ pellere. ingentiã oꝑa eodẽ quo extructa
sunt animo ab interitu uendicare. Muta ꝗđ
illa et anima carẽtĩa sentire tamẽ et leta¬
ri uidentur ꝙ niteant & frequẽtent᷑.q ali¬
quando cȩꝑint esse domini scientis. Circũ¬
fertur sub noĩe Cesaris tabula ingens rerũ
uenaliũ q sit rletestanda auaritia. illius
qui tam multa cõcupiscebat cũ haberet suꝑ¬
uacua tã młta. Cũ exitĩale erat apud prin¬
cipem. huic laxior domus. huĩc amenior uil¬
emimus. ĩmplemus. tanta benĩgnitas pͥn¬
cipis. tanta securitas tẽpoꝵ est ut illos nos
prĩcipalibus rebus existimet dignos. Nõ ti
mendi tantũ cuubus tuis coptã prebes: sed
amenissima quȩq largiris et donas. Ita inꝗͣ
donas in que electus es. in quȩ adoptatus
Transfers quod ucsitio accępisti. ac nihil tu¬

Expanded text:
num hoc tuum non erga homines modo sed erga num hoc tuum non erga homines modo sed erga tecta ipsa meritum, sistere ruinas, solitudinem pellere, ingentia opera, eodem, quo extructa sunt, animo, ab interitu vindicare: muta quidem illa, et anima carentia: sentiretamen, et laetari videntur, quod niteant, quodfrequententur, quod aliquando coeperint esse domini non servienti. Circumfertur sub nomine Caesaris tabula ingens rerum venialium, quod sit detestanda avaritia illius, qui tam multa concupiscebat, cum haberet supervacua tam multa. Tunc exitialis erat apud Principem, huic laxior domus, illa amoenior vilemimus, implemus. Tanta benignitas Principis, tanta securitas temporum est, ut ille nos principalibus rebus existimet dignos: nos non mendi tantum civibus tuis copiam praebes, sed amoenissima quaeque largiris et donas: ita inquam donas, in quae electus, in quae adoptatus es: transfers, quod iudicio accepisti: ac nihil ma
Abbreviated transcription (Latin):
grinȩ suꝑstitionis mĩsterĩa. aut obscenã pe¬
tulantia mensis principis oberrat: sed be¬
nigna inuitatio et liberales ioci et studior
honor. Inde tibi parcus et breuis somnus: nul
sine nobis agis: sed cũ rebus tuis ut ꝑticipes
ꝑfruamur quȩ habemus ip̃i ꝗ propria ꝗͣ no¬
stra sunt. Non enĩ exturbatis prioribus dñis
om̃e stagnũ. om̃e lacũ. om̃e saltũ ĩmensa
possessione circũuenis. nec unius oculis flu¬
mina fontes maria deseruiũt. et quod cȩsar¬
ꝗͣ patrĩoniũ mauis est. Multa enĩ ex prĩonio
referti imꝑiũ ꝗͣ priores principes occupabãt
nõ ut ip̃i fruerentur. ne quis alius. Ergo ĩ
uestigia sedesq nobiliũ ĩmigrant paresi
domini. nec iam claissimoꝵ iuiroꝵ recepta¬
cula habitatore seruo terũtur. aut feda ua¬
stitate ꝓtũbunt. Datur intueri pulchẽrima ᷤ¬
edes. deterso situ auctas ac ingentes. Mag¬

Expanded text:
regrinae superstitionis mysteria, aut obscoena peregrinae superstitionis mysteria, aut obscoena petulantia mensa Principis oberrat, sed benigna invitatio, et liberales ioci, et studiorum honor. I de tibi parcus et brevis somnus, nullsine nobis agis. XIV. perfruamur, quae habemus ipsi quam propria, quam nostra sunt? non enim exturbatis prioribus dominis, omne stagnum, omnem lacum,omnem etiam saltum immensa possessione circumvenis, nec unius oculis flumina, fontes maria deserviunt. Taquam patrimonium maius est. Multa enim ex patrimonio refert in Imperium, quae priores Principes occupabant, non ut ipsi fruerentur, sed ne quis alius. Ergo in vestigia, sedesque nobilium immigrant pares domini, nec iam clarissimorum virorum receptacula habitatore servo teruntur, aut foeda vastitate procumbunt. Datur intueri pulcherrimas aedes deterso situ auctas ac vigentes. Mag
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ ꝑtes dierũ in oculis nr̃is cetuq consu¬
mis: nõ remissionibus tuis eadẽ freqñtia eađ¬
ꝙ illa sotialitis interest. non tibi semꝑ in
medio cibus. semꝑq mensa cõis. nõ ex con¬
uictu nostro mutua uoluptas. nõ ꝓuocas
reddisq sermones. non ipsũ tempus epła¬
rũ tuarũ. cũ frugalitas cõtrahit ostenolit
hũanitas Non enĩ ante mediũ diem distẽ¬
tus solitaria cȩna spectator ad notatorq cõ¬
uiuis tuis ĩmines. nec ieuinis et in anibus
plenus ip̃se eructans nõ tam opponis ꝗͣ obĩ¬
cis cibos quos dedigneris attingere. xgreq
ꝑpessus suꝑbiã illam cõuictus limulationẽ
rursus te ad clandestinam ganeã orcultũq
luxũ refers. Ergo non aurũ. nec argentum
nec exꝗsita ingenia cęnarũ. sed suauita¬
tem tuam. uicunditatẽq miramur quibus
nulla saciẽtas adest. quando sincera omĩa et¬
uera et ornata grauitate. Neq enĩ aut pe¬

Expanded text:
tantum partes dierum in oculis nostris, coetuque consutantum partes dierum in oculis nostris, coetuque consumis? Num remissionibus tuis eadem frequentia, eademque illa socialitas interest? Num tibi semper in medio cibus, semperque mensa communis? Num ex conictu nostro mutua voluptas? num provocas, reddisque sermones? Num ipsum tempus epularum tuarum, cum frugalitas contrahat, extendit humanitas? Num enim ante medium diem distentus solitaria cena spectator adnotatorque convivis tuis immines? nec ieiunis, et inanibus, plenus ipse eructans, non tam apponis, quam obicis cibos, quos dedigneris apponere? aegreque perpessus superbam illam convinctus simulationem, rursus te ad clandestinam ganeam, occultumque luxum refers? Ergo non aurum. nec argentum, nec exquisita ingenia cenarum, sed suavitatem tuam iucunditatemque miramur, quibus nulla sacietas adest, quando sincera omnia etvera et ornata gravitate. Neque enim aut pe
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut folitudinẽ facer&. ille tamen ꝗb
sibi ꝑictibus et muris salutẽ suam tueri ui¬
debatur dolũ secũ et insidias et ultorẽ sce¬
lerũ deũ indusit. Dimouit ꝑfregitq custo¬
dias porna. angustosq per aditus & obstruc̃¬
tos non secus ac ꝑ aꝑtas fores et ĩuitantiã
limina irrupit. Longeq tũc illi diuinitas
sua. longeq arcana illa cubilia seuiq secis¬
sus in quos tumore & suꝑbia et odio hoĩm
agebat. Quanto tũc maior tanto securior
Cadem domus post eius mortẽ.nõ crudeli¬
tatis: sed amoris extubiis: nõ solitudine et
claustris: sed tiuiũ celebritate defendĩtur
et quid ergo discimus exꝑimento fidissimã
esse custodiam pr̃ĩcipis ipsius ĩnocentiã hec
arx ĩ acressa. hoc ĩ expugnabile munimen¬
tũ munimento nõ egeret. Frustra se tẽro¬
re suctinxerit qui sẽptus caritate nõ fuĩt
Armiss enĩ arma irritant᷑. Num autẽ serias

Expanded text:
nisi ut solitudinem faceret. Ille tamen, quibus nisi ut solitudinem faceret. Ille tamen, quibus sibi parietibus, et muris salutem suam tueri videbatur, dolum secum, et insidias, et ultorem scelerum Deum inclusit, dimovit, perfregitque custodias poena, angustosque per aditus, et obstructos ac per apertas fores, et invitantia limina irrupit: longeque tunc illi divinitas sua, longe arcana illa cubilia, saevique secessus, in quos timore, et superbia, et odio hominum agebatur. Quanto nunc tutior, quanto securior eadem domus? postquam eius non crudelitatis, sed amoris excubiis: non solitudine et claustris, sed civium celebritate defenditur: et quid ergo? Discimus exprimento fidissimam esse custodiam, principis ipsius innocentiam. Haec arx incessa, hoc inexpugnabile munimentum, munimento non egere. Frustra se terrore succinxerit, qui septus charitate non fuerit: armis enim arma irritantur. Num autem serias
Abbreviated transcription (Latin):
ditate: sed seturi et hilares cũ cõmodũ est
cõuenimus. & ad mutente principe inter¬
dũ est aliquid quod nos uomi quasi mag̃
necessariũ teneat. Excusati semꝑ tibi nec
unꝗͣ excusandi sumus. Stĩs enĩ sibi quẽq
p̃stare qđ te uidet quod freqñtet.ac itera¬
to liberalius at duituis huius uoluptatis co
piam prebes. Nec salutationes tuas fuga et
uastitas seꝗtur. remoramut resistimus in
cõi domo quam nuꝑ illa ĩmanissima belua
płimo terrore munierat. Cũ uelut quodã
spccu inclusa nũc ꝓpinquor sanguinẽ lam¬
beret. nũc se ad claristimorũ auium stra¬
ges cedesii. ꝓferr& Obuersabãtur foribus hor¬
ror & minȩ. et par metus amissis et ex¬
clusis. adhut ipse tõcursu uisuq teͬridili
suꝑbiã in fronte ira in oculis. formineus
pallor in corpore. in ore impuolentia mł¬
to rubore suffusa. non adire quisꝙͣ. nõ al¬
loqui audebat. tenebras semꝑ secretaq cap¬
tantẽ: nec unꝗͣ ex solitudĩe sua ꝓleũtem

Expanded text:
itur. Securi et hilares, cum commodum est, convenimus: et admittente Principe interd um est aliquid, quod nos domi, quasi magis necessarium teneat, excusari semper tibi, nec unquam excusandi sstare, quod te videat, quod te frequentet, ac tanto liberalius ac diutius voluptatis huius copiam praebes. Nec salutationes tuas fuga, et vastitas sequitur. Remoramur, resistimus, ut in communi domo, quam nuper illa immanissima bellua plurimo terrore munierat, cum velut quodam specu inclusa, nunc propinquorum sanguinem lamberet, nunc se ad clarissimorum civium strages, cedesque proferret. Observabantur foribus horror, et minae, et par metus admissis, et exclusis. Ad haec ipse occursu quoque visuque terribilis, superbia in fronte, ira in oculis, feminaeus pallor in corpore; in ore, impudentia multo rubore suffufa; non adire quisquam, non alloqui audebat, tenebras semper, secretumque captantem, nec unquam ex solitudine sua prodeuntem,
Abbreviated transcription (Latin):
re toro dicam. ueniam possim magis sꝑare¬
tantũmodo insolentia nõ dicendi nouitate
pturber. Si quiđ id postulo quod nõ modo con¬
tradicendo nemo audeat impedire. sed omẽs
potius. quibus diuina principũ liberalitas. ꝗ¬
bus urbĩs istius restitutio. quibus optumarũ
artiũ celebratio grata atq uicũda est. sumo
Qaudio et fauore suscipiant ut menia ne
ille schole quondam pulchẽrims aꝑe et se¬
ddices trequentia celebres et illustres iũsta
tetera quȩ instaurantur oꝑa ac templa re¬
ꝑentur Ita quantũ mihi trepidationis affet
lotus tantũ releuat causa licendi. Quam
dendã sut prius disseram ꝗ̃ sit ex usu etoti¬
res epus illudad pristinam m agniticentiam
refoino ri Deinde qua ratione ia posnt sine
sumpto publico ex largitione quidđ principũ
marimoꝵ sed tñ cũ ali quo meo erga patria
studio et amore ꝓcedere. Ante onsia Rotpa¬

Expanded text:
re in foro dicam, veniam magis re in foro dicam, veniam magis tantummodo insolentia, non dicendi novitate perturber, siquidem id postulo quod non modo contradicendo nemo audeat impedire, sed omnes potius quibus divina principum liberalitas, quibus urbis istius restitutio, quibus optimarum artium celebratio grata atque iucunda est, summo gaudio et favore suscipiant, ut Maenianae illae scholae quondam pulcherrimo opere et studiorum frequentia celebres et inlustres iuxta cetera quae instaurantur opera ac templa reparentur. Ita quantum mihi trepidationis adfert locus, tantum relevat causa dicendi. Quam idendam, ut prius disseram quam sit ex usu et officio opus illud ad pristinam magnificentiam reformari, deinde qua ratione id possit sine sumptu publico, ex largitione quidem principum maximorum, sed tamen cum aliquo meo erga patriam studio et amore procedere. Ante omnia
Abbreviated transcription (Latin):
contestatũ esse initio dicendi apud audientes
uolo Temporariũ me ditẽdi munus atq id ipłũ
meis studiis peculiariter comodare. nõ ad ĩcog¬
nitam inde sectam torensiũ patronoꝵ alienȩ
laudis cupiditate transire: neq enĩ tanta me
aut negligentĩa aut confidentia tenet ut ne¬
itiam quanta sĩt inter hanc aciẽ fori & no¬
stra illa secreta studioꝵ exercitia diuersitaᷤ
Ibi armantur ingenia.hic preliantur. Ibi pro¬
lusio. hic pugna cõmutĩtur. hĩc plerũq uelut
sudibus et saxis. illit semꝑ telis splendentilx
dimicatur. hĩc sudore et quasi puluere sor¬
didus. illic insignis ornatu laudatur orator
Ut si uterq exꝑiundi causa offitia cõmutent
aliũ quidã turbatũ sonus et strepitus armo¬
rum. aliũ quedã triũphi scęna deterreat.
iccirto tantũ abest ut me relictis dotendi p̃¬
cipiendiq rationibus. aptũ atq idoneũ putẽ
ut hoc ipsum quod uel uno die atq una de

Expanded text:
contestatum esse initio dicendi apud audientes contestatum esse initio dicendi apud audientes volo temporarium me dicendi munus atque id ipsum meis studiis peculiariter commodare, non ad incognitam mihi sectam forensium patronorum alienae laudis cupiditate transire. Neque enim tanta me aut neglegentia aut confidentia tenet, ut nesciam quanta sit inter hanc aciem fori et nostra illa secreta studiorum exercitia diversitas. Ibi armantur ingenia, hic proeliantur; ibi prolusio, hic pugna committitur. Hic plerumque velut sudibus et saxis, illic semper telis splendentibus dimicatur. Hic sudore et quasi pulvere sordidus, illic insignis ornatu laudatur orator, ut, si uterque experiundi causa officia commutent, alium quidam tubarum sonus et strepitus armorum, alium quaedam triumphi scaena deterreat. idcirco tantum abest ut me relictis docendi praecipiendique rationibus aptum atque idoneum putem, ut hoc ipsum, quod vel uno die atque una de
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ in omĩ genere dicendi maxina
facultate iuguisti. sed circũstantiũ plerosq mi¬
rari. qđ ego qui ab ineunte adolescentia usq
in hunc diem nunꝗͣ in isto loco dixerim. & ꝗͣtu¬
lũcũq illud est quod. labore ac diligentia ui¬
deor consecutus exertere priuatim ꝗͣ in foro
iactare maluerĩ. Nunc demũ sero quodam
tyrocinio ad insolitu mihi tribunal aspirẽ. a
quo ego me fateor. quanꝗͣ mihi sedes ista iustĩ.¬
tię & ad agendum et ad dicendũ amplissima
iuderctur. diffisũ tamen ingenĩo meo ante¬
hac affuisse. Et hoc ip̃so iñ temꝑe qͣuis diuer¬
sissĩmũ a contentione litiũ genus orationis ha¬
biturũ cõsciẽtis trepidatĩone reuotari. Ne ꝗd̾
igitur aut opinioni hõim dubiũ relinquã. aut
interp̃tatĩons ex hac postulatione quã de resti¬
tuendis patrie meȩ menianis mihi sumendã
potius ꝗͣ cuiꝗͣ delegandam putaui. Maius de
me aliquid ꝗͣ posse me sentio uidear ꝓmitter

Expanded text:
semper in omni genere dicendi maxima facultate viguisti, sed circumstantium plerosque mirari, quod ego, qui ab ineunte adulescentia usque in hunc diem numquam isto in loco dixerim et, quantulumcumque illud est quod labore ac diligentia videor consecutus, exercere privatim quam in foro iactare maluerim, nunc demum sero quodam tirocinio ad insolitum mihi tribunal adspirem; a quo ego me fateor, quamquam mihi sedes ista iustitiae et ad agendum et ad dicendum amplissima videretur, diffisum tamen ingenio meo antehac afuisse et hoc ipso in tempore, quamvis diversissimum a contentione litium genus orationis habiturum, conscientiae trepidatione revocari. Ne quid igitur aut opinioni hominum dubium relinquam aut interpretationi ex hac postulatione quam de restituendis patriae meae Maenianis mihi sumendam potius quam cuiquam delegandam putavi, maius de me aliquid quam posse me sentio videar promittere,
Abbreviated transcription (Latin):
ut absens quoq de absentibus nemĩ magis
ꝗͣ tibi crederes. Lam te cuuũ de sideria re¬
uocabant. morẽq castroꝵ suꝑabat cari¬
tas patriȩ. Iter inde placidũ atmodestũ
et plane a pace redeũtis. Nec uero in laudi¬
bus tuis ponam ꝗ aduentũ tuũ nõ pater
quisꝙͣ non maritus expauit. Affectata ali¬
is castitas. tibi ingenĩta et ĩnata. interq ca
que imputare non possis. nullus in exigẽ¬
dis uehiculis tumultus. nullũ cirta hospi¬
tia fastidiũ ãnonaq cȩteris. Ad hoc comita¬
tul accinctus et parens diceres magnũ ali¬
quẽ ducẽ ac te potissimũ ad exeratus ire
Adeo nihil aut certe parũ intereat inter

Expanded text:
ut absens quoque de absentibus nemini magis, ut absens quoque de absentibus nemini magis, quam tibi crederes. Iam te civium desideria revocabant, amoremquem castrorum superabat charitas patriae: iter inter placidum, ac modestum, ut plane a pace redeuntis. Nec vero ego in laudibus tuis ponam, quod adventum tuum non pater quisquam, non maritus expavit. Affectata aliis castitas, tibi ingenita, et innata, interque ea, quae imputare non possis. Nullus in exigendis vehiculis tumultus, nullum circa hospitia fastidium: annona, quae ceteris: Ad hoc comitatus accinctus, et parens. Diceres magnum aliquem Ducem, et te potissimum ad exercitus ire, adeo nihil, aut certe parum intererat inter
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝑsuasio fuit illoꝵ qui hostilia tum
facerent timebant. Tddem ergo tempore
militaria studia nec animoi modo. sed et
corpora ipsa languestere gladĩos ẽt incuria
hebetari retundiq gaudebant. Duces põro
tipũ insidias nec tam hostiũ ꝗͣ comilitonũ
mantis ferrũq metuebant. Est heo natũa
Syderibus ut parua et exilia ualidor exor¬
tus obscuret. Si miłr impatoris aduentu le¬
gatoꝵ dignitates ĩumbrantur. tu tamen
maior om̃ibus ꝗdẽ eras: sed sine ultũis dimi¬
nutione maior. Eandem aucto tatẽ pñte
uẽntia accesserat ꝙ tu quoq: illos reuerebar
Itaq ꝑinde sũmis atq infĩmis tarus. sic
imꝑatorẽ cõmilitonẽq miscueras ut studi¬
um oĩm laboremq et tanꝗͣ exactor intẽderes
et tanꝗͣ pticeps. sociusq releuares. E oelices
illos quoꝵ fides & iniustria nõ internũ¬
cios et interp̃tes sed ab ip̃o te. net auribus
tuis. sed oculis ꝓbabantur. cõsetuti sunt

Expanded text:
quae persuasio fuit illorum, qui hostilia cum quae persuasio fuit illorum, qui hostilia cum facerent, timebant. Eodem ergo tempore militaria studia, nec amicos modo, sed et corpora ipsa languescere, gladios etiam incuria hebetari, retundique gaudebant. Duces porro rum principum insidias: nec tam hostium, quam commilitonum manus, ferrumque metuebant. Est haec natura sideribus, ut parva, et exilia validiorum exortus obscuret, similiter Imperatoris adventu legatorum dignitas inumbratur. Tu tamen maior omnibus quidem eras, sed sine ullius diminutione maior, eandem auctoritatem praesente  tu quoque illos reverebare. Itaque perinde summis, atque infimis charus, sic Imperatorem commilitionemque miscueras, ut studium omnium, laboremque et tamquam exactor intenderes, et tamquam particeps, sociusque relevares. Felices illos, quorum fides et industria, non per internuntios, et interpretes: sed ab ipso te, nec auribus tuis, sed oculis probantur, consecuti sunt,