comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intrabis quia mercede conduxite
ꝓ mandragoris filii tui. Dormiuit
cum ea nocte illa ⁊ exaudiuit ds̃ p̃¬
ces eius. concepitq ⁊ peꝑit filiũ quin¬
tum ⁊ ait. dedit ds̃ mercedẽ mͥ qr de¬
di ancillam meam uiro mõ. Appella uit
q nom̃ eius ysachar. Rursum lia con¬
cipiens peꝑit sextum filium yait. Di¬
erit maritus m̃s eo quod genuerim ei
sex filios. ⁊ id circo appellauit nom̃ eiꝰ¬
tabulon. Postquẽ peꝑit filiam noĩe

Expanded text:
intrabis quia mercede conduxi te pro mandragoris filii mei dormivit cum ea nocte illa et exaudivit Deus preces eius concepitque et peperit filium quintum et ait dedit Deus mercedem mihi quia dedi ancillam meam viro meo appellavique nomen ejus, Issachar. Rursum Lia concipiens, peperit sextum filium, et ait: Doerit maritus meus, eo quod genuerim ei sex filios: et idcirco appellavit noZabulon. Post quem peperit filiam, nomine
Abbreviated transcription (Latin):
nas quas mnatri lie detulit. Dix̃q rachel.
Da m partẽ de manaragoris fiui tui. Il
mei tuleris: ait rachel. Dormiat tecũ
hac nocte ꝓmanaragoris faiytui. Redeun¬
tiq ad uesꝑam de agro iacob. Egressa ẽ
in occurfum eiꝰ ua zait. ad me inquit

Expanded text:
as: quas matri Liae detulit. Dixitque Rachel: Da mihi partem de mandragoris filii tui. Illagoras filii mei tuleris? Ait Rachel: Dormiat tecum hac nocte pro mandragoris filii tui. Redeuntique ad vesperam de agro Jacob, egressa est in occursum e
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Al c̃. In bñdictionib
ia cob historia tenenda
allegoria inuestiganda.
historia de diuisione
t̃re ꝓmissionis allegori

Expanded text:
 XLIX. In benedictionibus Jacob historia tenenda, et allegoria investiganda: historia de divisione terrae promissionis, allegori
Abbreviated transcription (Latin):
NER. Ego dedi tͥ sicci¬
mã p̃cipuã suꝑ fr̃s tuos
qͣ accepi de manib amor¬
reoꝵ in gladio mõ ⁊ sagit¬
ta. Siccima uxta g̾cã
⁊ latinã consuetudinẽ

Expanded text:
« Ego dedi tibi Sichimam praecipuam super fratres tuos, quam accepi de manibus Amorrhaeorum in gladio meo et sagitta. » Sichima juxta Graecam et Latinam consuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
effraim ad sinistrã. manas
at ille cancellatis manib
crucis mistiũ p̃fig̾ans tͣns la¬
tã in minorẽ dexta. ĩ maio¬
re sinistrã. figa̾lit̾ suꝑposu¬
it. ut crucis similitudo suꝑ
capita eoꝵ notata. iudĩs scã

Expanded text:
Ephraim ad sinistram, Manassat ille cancellatis manibus, crucis mysterium praefigurans, translata in minore dextram, majori sinistram, figuraliter superposuit: sicque crucis similitudo super capita eorum denotata Judaeis
Abbreviated transcription (Latin):
is. & auferas me de hac t̾ra. condasq in
sepulcro maioꝵ. Cui respondit ioseph. Ego
faciam qđ iussisti. Et ille. Iura gͦ inquit mͥ.
quo iurante adorauit isrł dm̃. conu̾sus ao
lectuli caput. his ita transactis nunciatũ ẽ
ioseph qđ egrotaret pat̾ eius. Qui assumptꝰ
duob filiis. manasse & effraim
dictumq ẽ seni. Soce filius tuus ioseph uenit
ad te. Qui confortatus sedit in lectulo. & ing̃s

Expanded text:
ndasque in sepulchro maiorum cui respondit Ioseph ego faciam quod iussisti et ille iura ergo inquit mihi quo iurante adoravit Israhel Deum conversus ad lectuli caput his ita transactis nuntiatum est Ioseph quod aegrotaret pater eius qui adsumptis duobus filiis Manasse Dictumque est seni: Ecce filius tuus Joseph venit ad te. Qui confortatus sedit in lectulo. Quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ uirge suc ꝗͣ sic ferebat. ut
suꝑ eã cap̃ inclinando adoraret
ñdũ illa redlita ad orauit
dm̃ Non n pudebat eũ fer¬
re tantisꝑ infigne potestatis
filii sui. ũ fig̾a rei fute p̃signa¬

Expanded text:
 uirgae suae, quam sic ferebat, ut super eam caput inclinando adoraret nondum illa reddita mox adorauit deum? non enim pudebat eum ferre tantisper insigne potestatis filii sui, u
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑ qũ uiait᷑. nec qñ t̾ticis accepit adorauit. qͦmꝰ gͥ somniũ impletũ pictamus .¬
maxime egrpti & chanaan. Squib omnẽ pecuni¬
am cong̾gauit ꝓ uendicione frum̃ti & intulit cã
merario regis. Cũq defecisset emptori p̃cium. uenit
cuncta egyptus ad ioseph dicens. da nob̾ panes. Qre
moriemur coram te deficiente pecunia. Quib
ille respondit. adlucite peccora urã & dabo uob

Expanded text:
pater quando vidit, nec quando triticum accepit, adoravit: quomodo ergo somnium impletum putamus,naan e quibus omnem pecuniam congregavit pro venditione frumenti et intulit eam in aerarium regis cumque defecisset emptoris pretium venit cuncta Aegyptus ad Ioseph dicens da nobis panes quare morimur coram te deficiente pecunia quibus ille respondit adducite pecora vestra et dabo vob
Abbreviated transcription (Latin):
chanaan. & ecce consistunt in t̾ra gesen. Extremos
quoq frm̃ suoꝵ quinq uiros statuit corã rege.
Quos ille int̾rogauit. Quid habetis oꝑis: Respon¬
derunt pastores ouium sumꝰ serui tui & nos pa¬
tres nr̃i ad ꝑegͥnandũ in t̾rã tuã uenimꝰ qͥa nõ ẽ
herba g̾gib seruoꝵ tuoꝵ. In grauescente fame

Expanded text:
Chanaan, ecce consistunt in terra Gessen. Extremos quoque fratrum suorum quinque viros statuit coram rege. Quos ille interrogavit, Quid habetis operis? Responderunt, Pastores ovium sumus et nos et patres nostri, ad peregrinandum in terra tua venimus, quoniam non est herba
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ apłos his testimoniis abutunt᷑.
q̃ ia fua̾t in geatib diuulgata. li
Inde ⁊ mancipia. qr mancipata
sunt. ẽ y ordo natał in omĩb ut
minationib ⁊ seruitutib clara ui¬
stitia ẽ. ut qͥ excellunt rõne ex cel¬

Expanded text:
 plerumque testimoniis abutuntur, quae jam fuerant in gentibus divulgata; licinde et mancipia, quia manu capta sunt. est etiam ordo naturalis in hominibus, ut minationibus et seruitutibus clara iustitia est, ut qui excellunt ratione, excel
Abbreviated transcription (Latin):
rodi. & hareli. filii aser ianeb. & iesua. & iesul. & beria.
Sarta quoq soror eoꝵ. fi̾ii fberia. heber. & melchiel. hi
filii zelphe ꝙ̃ dedit laban liȩ filie sue.⁊ hos genuit iacob
s xui. aiãs. filii rachel uxoris iacob ioseph ⁊ beniamin. Na¬
tiq sunt ioseph filii in t̾ra egypti. quos genuit assenech filia
phinphares sac̾dotis heliopoleos manasses & ephraum. filii
hei & rosmophin & ierrom & ophim. & ared. hii filii rachel
quos genuit iacob. oms anime quatuo decim. filii dan. usin.
filii neptalim iasihel. & guni. & ieser & sallem hni filii bale
q̃m dedit laban racheli filie sue. & hos genuit iacob. Om̃s
anine septẽ cuncte anime que ingresse sunt cum iacob in
egyptũ. & egresse de femore illius absq uxorib filioꝵ sexagin¬
ta sex. filii aut̃ ioseph qui nati sunt ei in t̾ra egypti anime
due. Om̃s anime domꝰ iacob que ingresse sunt in egyptum
fuere septuaginta. Misit aũ uidam ante se ad iosep. ut nunci

Expanded text:
lii Aser Iamne et Iesua et Iesui et Beria Sara quoque soror eorum filii Beria Heber et Melchihel hii filii Zelphae quam dedit Laban Liae filiae suae et hos genuit Iacob sedecim animas filii Rahel uxoris Iacob Ioseph et Beniamin natique sunt Ioseph filii in terra Aegypti quos genuit ei Aseneth filia Putiphare sacerdotis Heliopoleos Met Ros, Mophim, et Ophim, et Ared. Hi filii Rachel quos genuit Jacob; omnes animae, quatuordecim. Filii Dan: Husim. Filii Nephthali: Jaseel, et Guni, et Jeser, et Sellem. Hi filiii Balae, quam dedit Laban Racheli, filiae suae: et hos genuit Jacob: omnes animae septem cunctae animae quae ingressae sunt cum Iacob in Aegyptum et egressae de femore illius absque uxoribus filiorum sexaginta sex filii autem Ioseph qui nati sunt ei in terra Aegypti animae duae omnis anima domus Iacob quae ingressa est Aegyptum fuere septuaginta misit autem Iudam ante se ad Ioseph ut nunti
Abbreviated transcription (Latin):
dõꝵ ad gram occurrit il¬
li uidas qͥ int̾p̃tat᷑ confes¬
sio. qr p̃cedit confessii. qͦs
añ ꝑfidia possidebat.
suꝑ ocłos eiꝰ. ⁊ cecitatem
auferat qđ distulit ut
postremo credet qͥ añ ñ
putauit eẽ c̾dendũ. Uñ.¬

Expanded text:
 ad gratiam. Occurrit illi Judas, qui interpretatur confessio, quia praecedit confessio quos ante perfidia possidebat: super oculos ejus, et caecitatem auferat; quod distulit, ut postremus crederet, qui ante non putavit esse credendum. Un
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ isrł ꝗͥ ingressi sunt in egyptũ. Ipse cũ libis fuis.
Primogenitus ruben. filii ruben enoc. & phallu & esrom.
& charini. filii symeon. iemuel. & iamin. ⁊ achod. ⁊ ia¬
chin. ⁊ sab ⁊ saber. & saul filius chananitidis. filii leui
gerson. chaat. & meran. filii uida her. ⁊ onam. & sela

Expanded text:
filiorum Israhel qui ingressi sunt in Aegyptum ipse cum liberis suis primogenitus Ruben filii Ruben Enoch et Phallu et Esrom et Charmi filii Symeon Iemuhel et Iamin et Ahod et Iachin et Saher et Saul filius Chananitidis filii Levi Gerson Ca
Abbreviated transcription (Latin):
uetis legis: noue scͥpturã . ꝙͣ con¬
aito nr̃: uita uiuentiũ. spes mori¬
entium. in itium pie miseratioĩs
mortalib dedit. ut edocti ⁊ aiui¬
oiis correcti. dĩ uifione ꝑperuo di¬
ni eẽ m̾eanti N¬

Expanded text:
eris legis et novae Scripturam, quam conditor noster, vita viventium, spes morientium, intuitu piae miserationis mortalibus dedit, ut edocti et a vitiis correcti, Dei visione perpetuo digni esse mereant
Abbreviated transcription (Latin):
brei eẽ sem̃ filiũ noe. ⁊ cõputatioẽ
annoꝵ ostendunt eum usq ad y¬
saac uxisse ⁊ om̃s pͥmogentosa noe
usq ad aaron pontifex fuisse. Salẽ
quo pea sac̃iotum. Ex quo uult col¬
lige̾ sac̃donum eccłe hñtis p̃putiũ.
lñdixisse cͥcum ciso sacdocio synagoge
Qđ aũ ait tues sacdos met̾num .s.¬

Expanded text:
braei esse Sem filium Noe, et computatione annorum ostendunt eum usque ad Isaac vixisse: et omnes primogenitos a Noe usque ad Aaron pontifices fuisse. Salem quo postea sacerdotium. Ex quo vult colligere sacerdotium Ecclesiae habentis praeputium benedixisse circumciso sacerdotio Synagogae. Quia autem ait: « Tu es sacerdos in ae
Abbreviated transcription (Latin):
gatib quar̃ error
instabił. ⁊ uanis
simulacroꝵ doctri¬
mobił. ꝙ maris no¬
mine bñ sig̾cat᷑. po
c̃apparuit arida
tanqͣ irrigata t̃ra
ut fructꝰ utiles af

Expanded text:
atris, quarum error instabilis, et vanis simulacrorum doctrimobilis, maris nomine bene significatur, cum apparuit arida, tanquam irrigata terra, ut fructus utiles posset
Abbreviated transcription (Latin):
.a .ni. ea scł diuisione. ũ sol diẽ. luna
b ad augm̃tũ pͥmariȩ lucis accessit: uͥ
 nor ꝓairet lumintina. lune ł stellar̃
flendore radiata. q̃ hactenus tm̃ tenebraᷤᷤ
nou̾at.⁊ si n nax teuebrosa uidet᷑. obes¬
cuiato aere q̃ t̃ris ẽ ꝓrimꝰ. suꝑiora tñ ethe

Expanded text:
 divisione, ut sol diem, luna bus ad augmentum primariae lucis accessit, ut etiam nox prodiret luminosa, lunae vel stellarum splendore radiata, quae hactenus tantum tenebras noverat. Et si enim nox tenebrosa videtur obscurato aere, qui terris proximus
Abbreviated transcription (Latin):
filie meraab. hec quoq noĩa esau in cogna¬
tionib & locis. ⁊ uocabulis suis. & dux thema.
dux alua. dix iethedh. dux oolibama. dux
elad. dux phinon. dux ceneo. dux theman
dux mabsar. dux mabdiel. dux iram. hy
duces edom habitantes in t̾ram imꝑn sui.
ipseẽ esau pat̃ idumeoꝵ. habitauit autem
iacob in t̾ra chanaam in qua ꝑegrinatus ẽ¬
pat̾ suus. & hee gn̾ationes eius. Ioseph cũ

Expanded text:
filiae Mizaab haec ergo nomina Esau in cognationibus et locis et vocabulis suis dux Thamna dux Alva dux Ietheth dux Oolibama dux Ela dux Phinon dux Cenez dux Theman dux Mabsar dux Mabdiel dux Iram hii duces Edom habitantes in terra imperii sui ipse est Esau pater Idumeorum habitavit autem Iacob in terra Chanaan in qua peregrinatus epater suus et hae sunt generationes eius Ioseph cu
Abbreviated transcription (Latin):
ginta iusti in ciuitate. ꝑibunt simul: &
nõ parces loco illi pp̃ quinquaginta iu¬
stos. si fuerint eo: absit ate. ut rẽ hane
facias. ⁊ occidas uistũ cum impio. fiatty
iustus sicut impius. Nũ ẽ hoc tuum. qͥ¬

Expanded text:
ginta iusti in civitate peribunt simul et non parces loco illi propter quinquaginta iustos si fuerint in eo absit a te ut rem hanc facias et occidas iustum cum impio fiatque iustus sicut impius non est hoc tuum qu
Abbreviated transcription (Latin):
dicio. ꝗ eg̃ssus sit thara cũ fi¬
incendio. qr ulud adorare nole
ex quo contessus ẽ dnm̃. ꝑnens
ydola chialdõs. Pot̃ aũ fieri. ut
qr scriptura reliquit inc̾tũ añ
paucos annos thara de chaldea
ꝑfectus ueniret incharrã. quã
tionẽ. ⁊ ibi diutius moratus sit:
tendit in tabnaam int̾ bethel
Uai. Qa scĩ fonte baptismi reg¬
nanti ⁊ incursu huius uite cir¬

Expanded text:
d egressus sit Thara cum fiincendio, quia illud adorare nolebex quo confessus est Dominum, spernens idola Chaldaeorum. Potest autem fieri ut quia Scriptura reliquit incertum, ante paucos annos Thara de Chaldaea profectus venerit in Haran, qua ad et ibi diutius moratus sit. tendit tabernaculum inter Bethel et Hai, quia sancti fonte baptismi regenerati, in cursu hujus vitae cir
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑ.ata. Bethel: domꝰ dei.
tabnacłm int̾ bethel uai
figens altare dnõ dedicaũ.
Quia scĩ amundi pͥncipe:
scłi uoluptatib recedentes
ab luti fonte baptismi. cur¬
sum p̃sentis uite considate
ducentes ⁊ hostiam laudis
ac boni oꝑis suꝑ altare fidei
dõ exhibentes. ad domum

Expanded text:
s; Bethel, domus Dei; tabernaculum inter Bethel et Hai figens, altare Domino aedificavit, quia sancti a mundi principe et saeculi voluptatibus recedentes, abluti sancto fonte baptismi, cursum praesentis vitae considerate ducentes, et hostiam laudis et boni operis super altare fidei Deo exhibentes, ad domum
Abbreviated transcription (Latin):
pus ñ m̃tis consensu. s ⁊̃ in
hoc qđ conueniente ⁊ ꝑmit¬
tente uiro factũ ẽ. sapuo pha¬
raonem tã diu potuit ẽẽ inta¬
cta. qr in ester legr̃. qđ uelle
ñ statim ad rege introducebã¬
tur. s uno anno custodiebãt᷑.
⁊ sex m̃sib oło mirtino unge
cias tẽporis intacta manere.
interim bñ usi sunt abrahã¬
egyptii. donec pharao adeo
flagellatus. ⁊ gcognoscens
& dix̃ ei. Q dnã ẽ qđ fecisti mͥ: quare
nõ indicasti qđ uxor tua eẽt. quã ob
causam dixisti eẽ sororẽ tuã ut tol¬
lerẽ eã mͥ in uxorẽ: Iunc gͥ ecce con¬
iux tua. accipe eã ⁊ uade. p̃cep̃q pha¬
rao suꝑ abram uiris. ⁊ deduxerunt eũ.
⁊uxorẽ illius ⁊ omĩa que habebat.

Expanded text:
si mentis consensu, sed etiam in hoc quod conveniente et permittente viro suo factum est. Apud Pharaonem tandiu potuit esse intacta, quia in Esther legitur quod puellae non statim ad reges introducebantur, sed uno anno custodiebantur, et sex mensibus oleo myrrhino ungebcias temporis intacta manere. Et interim bene usi sunt Abram Aegyptii, donec Pharao a Deo flagellatus, et cognoscens  dixit ei quidnam est quod fecisti mihi quare non indicasti quod uxor tua esset quam ob causam dixisti esse sororem tuam ut tollerem eam mihi in uxorem nunc igitur ecce coniux tua accipe eam et vade praecepitque Pharao super Abram viris et deduxerunt eum et uxorem illius et omnia quae hab
Abbreviated transcription (Latin):
hrticos. Uñ ⁊ loth ħrsiat¬
cas sigt̃. qui declinans int̾¬
censum regionẽ sibi elegit.
Pastores eius hrticos ⁊ scis¬
maticos qui pulchra ⁊ de¬
cuua petunt. nec in mõte
dunt. pacẽ ⁊ unitatẽ con¬
tẽpnentes. ⁊ optionẽ quo
uolunt eundi accipiunt.
N grãm fugientes. libo ar¬
bitrio se comitunt. Pasto¬
res uͦ abrahe catholici do¬
ctores sunt. qui ħrticos¬

Expanded text:
haereticos. Unde et Lot haeresiarchas significat, qui declinans intecensum, regionem sibi elegit. Pastores ejus, haereticos et schismaticos, qui pulchra et declivia petunt, nec in montem minum, pacem et unitatem continentes; et optionem quo volunt eundi accipiunt; et gratiam fugientes, libero arbitrio se committunt. Pastores vero Abrae catholicos doctores s
Abbreviated transcription (Latin):
De egypto lib̾atꝰ bñ ascendis
ualde. S in hebraica u̾itate
habet᷑ grauis uehement̃. E¬
gypti enim ponde grauaba¬
tur. Et licet iudeant᷑ eẽ diui¬
tie auri ⁊ argenti. si egyptie
ut in .lxx. legit᷑ abiit uñ ue¬
nerat in desertũ usq bethel
S ẜ hebreum. abiit itn̾e
suo. ꝑ austrũ usq bethel.
De egypto n ꝓfectus ẽ. nõ
ut desertum p̾etẽt. qđ in egyp¬
to reliquerat. s ut ꝑ austrũ
qui aquiloni contraniꝰ ẽ. ue¬
niret ad domumdĩ. uͥ erat

Expanded text:
ascendisse valde? Sed in Hebraica veritate habetur gravis vehementer: Aegypti enim pondere gravabatur. Et licet videantur esse divitiae auri et argenti, si autem Aegyptiae ut in LXX legitur, « Abiit unde venerat in desertum usque Bethel Hebraeum, « Abiit in itinere suo per austrum usque Bethel. » De Aegypto enim profectus est, non ut desertum peteret, quod in Aegypto reliquerat, sed ut per austrum, qui aquiloni contrarius est, veniret ad domum Dei, ubi erat
Abbreviated transcription (Latin):
ab iherłm .Lxx. gemens
n tremens. Gemens. dolore
amissi regni. Tremens.¬
sub multitudine xͥ ani po¬
płĩ. ne occidaris. Maior e
Inc̃ peccã peccis adlicies
desꝑat. nec c̾ait posse se¬

Expanded text:
alem. LXX: « gemens et tremens. » Gemens, dolore amissi regni; tremens, multitudine Christiani populi, ne occidaris. « Major a. » Peccata peccatis adjiciens desperat, nec credit se
Abbreviated transcription (Latin):
ducit ephratã in qua cum parturret rachel
ob difficultatẽ partus ꝑielitari cepit. Dix̃q ob
stetrix. Noli timere qi iħs habebis filium Egre¬
diente autẽ anima p̃dolore. ⁊ imminente iam
morte. uocauit nom̃ filii sui bennom̃: id est

Expanded text:
ducit Efratham in qua cum parturiret Rahel ob difficultatem partus periclitari coepit dixitque ei obsetrix noli timere quia et hunc habebis filium egrediente autem anima prae dolore et inminente iam morte vocavit nomen filii sui Benoni id est
Abbreviated transcription (Latin):
ño in monte cũ eo uidentur. Tres
uidit ⁊ unum adorauit. saluato
ĩ .s. ostendens cuiꝰ aduentũ p̃stola¬
t̃. Uñ. abrãhã uidit diem meum.
catione lauacri futurã monstrã¬
ret. Pedes n nouissima significat.
rẽ crucis immolatꝰ ẽ. hic ẽ uitu¬
luis ꝗ ꝓddigo filio occidit᷑.ẜ Butirũ¬

Expanded text:
ntur. « Tres vidit, et unum adoravit, » Salvatorem scilicet ostendens, cujus adventum praestolabatur. Unde: « Abraham vidit diem meum ecationem lavacri futuram monstraret; pedes enim novissima significant. rem crucis immolatum est. Hic est vitulus qui prodigo filio occiditur
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ p̃putii sui. Et ismael filius¬
eiꝰ tredecim annos impleu̾at. tẽpore
circumcisionis suȩ. Eadẽ die circũci¬
sus ẽ abrabã. ⁊ hismael filius esꝰ. &
om̃s uiri domus illiꝰ: tã u̾naculi¬

Expanded text:
carnem praeputii sui. Et Ismael filius tredecim annos impleverat tempore circumcisionis suae. Eadem die circumcisus est Abraham et Ismael filius ejus. Et om
Abbreviated transcription (Latin):
alibi. Nõ n qͥ in manifesto uide¬
us ẽ neq q̃ in manifesto ĩ carne ẽ
circumcisio. Circũcidamꝰ gͦ dĩ u̾bo
aures. labia. cor. p̃pittium. ⁊ oĩa
m̃bra carnis. De circumcisione au
ũ̾itatis ñ possumꝰ audire. Circũci¬
damus : labia. nec aliqͥd turpe uł
malũ ł ociosum loquam̃. Cireũcidit
carnẽ p̃pucii. qͥ sola causa posfĩta¬

Expanded text:
I: « Non enim qui in manifesto Judaeus est, neque quae in manifesto, in carne, est circumcisio. » Circumcidamus ergo Dei verbo aures, labia, cor, praeputium et omnia membra carnis. De circumcisione aurveritatis non possumus audire. Circumcidamus labia, ne aliquid turpe, vel malum, vel otiosum loquamur. Circumcidit carnem praeputii, qui sola causa posterita
Abbreviated transcription (Latin):
ris adhesent. uelut ꝓrachel lia ino¬
pinata coniungit᷑ ⁊ hane fustinet
ut ad ulã ꝑueniat. si ꝑseu̾ant̃ amati
Acceptis aliis.uii. p̃eptis. acsidicar ei
sit pauꝑ spũ. miti. lugens. efurign. u¬
ciensq instati ã. miserioeis. mundi ior¬
dis pacfie. Uelle isi posser sine ulla

Expanded text:
inopinate conjungitur; et hanc sustinet, ut ad illam perveniat; si perseveranter amat, acceptis aliis septem praeceptis: ac si dicatur, sit pauper spiritu, mitis, lugens, esuriens, sitiensque justitiam, misericors, mundi cordis, pacificus. Vellet eni
Abbreviated transcription (Latin):
duab uxorib p̃sentis uitę tp̃s
añs formã serui accepit. obedi¬
ens patͥ usq ad mortẽ. Iacob ser¬
uiuit. qr filiꝰ hoĩs ñ uenit mi¬
uirgas ĩputatis corticib ĩ al¬
ueis aqͣrũ posuit. ut ear̃ con¬
tẽplanione multi plicarent᷑ oues.
⁊ dñs nr̃ ĩ aqͣ baptismatis t̾ũ
ꝑsonar̃ noiã pat̾s ⁊ filii ⁊ pc̃¬

Expanded text:
duabus uxoribus, praesentis vitae tempus Dominus formam servi accepit, obediens Patri usque ad mortem. Jacob servivit, quia « filius hominis non venit mivirgas amputatis corticibus in alveis aquarum posuit, ut earum contemplatione multiplicarentur oves: et Dominus noster in aqua baptismatis trium personarum nomina Pat
Abbreviated transcription (Latin):
b congregatis deuolueret lapiadẽ. ⁊ refectis greg¬
b rursum suꝑ os putei ponerent. dix̃q ad pastores
fi̾s uñ estis: Qui responderunt de aran. Quos in¬
t̾rogans nũquia ait nostis laban filium nachor.
dixerunt. Nouimus. Samis ne ẽ inquit: Ualde
ẽ tp̃s ut reducant᷑ ad caulas greges. Date aũ po¬
tũ ouib ⁊ sic ad pastũ eas reducite. Qui respon¬
derunt. Non possiumus donec omiã peccora congͥ¬
gentur. ⁊ amoueamꝰ lapidẽ de ore purei. ut ad¬
aquemꝰ gͣges. adhuc loquebant᷑. ⁊ ecce rachel ue¬
mebat cum ouib patris sui. Nã g̾ge ipsa pascebat.
Quã cum uidisset iacob. ⁊ sciret consobrinã suã.¬

Expanded text:
dem, et refectis gregibus rursus super os putei ponerent. Dixitque ad pastores: Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Aran. Quos interrogans, Nunquid, ait, nostis Laban filium NacDixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit. Valet, est tempus ut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: non possumus, donec omnia pecora congregentur, et amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat cum ovibus patris sui: nam gregem ipsa pascebat. Quam cum vidisset Jacob, et sciret consobrinam sua
Abbreviated transcription (Latin):
calicem uxta officium tuum sicut face ante consueu̾as.
miscdiam ut gsuggeras pharaoni ut edulat me de¬
isto carce: quia furto sublatus sum de t̾ra hebreoꝵ.
& hic innocens in lacum missus sum. Uidens autẽ¬
pistoꝵ magister qͦd prudenter somnium dissolius¬
set: ait. Et ego uidi somnium qđ haberẽ tria canis¬
tra farinȩ suꝑ caput meum. & in uno canistro qđ
erat excelsius portare me om̃s cibos qui fiunt arte
pistoria auesq comedẽ ex eo. Respondit ioseph. hec
ẽ int̃p̃tatio somnii. Tria canistra tres adhuc dies sũt
post quos auferet pharao caput tuum. ac suspendet
te in cruce & lacerabunt uolucres carnes tuas. En di

Expanded text:
calicem juxta officium tuum, sicut facere ante consueveras. misericordiam: ut suggeras Pharaoni, et  isto carcere quia furto sublatus sum de terra Hebraeorum et hic innocens in lacum missus sum videns pistorum magister quod prudenter somnium dissolvisset ait et ego vidi somnium quod haberem tria canistra farinae super caput meum et in uno canistro quod erat excelsius portare me ompistoria, avesque comedere ex eo. Respondit Joseph: Haec est interpretatio somnii: Tria canistra, tres adhuc dies sunt: post quos auferet Pharao caput tuum, ac suspendet te in cruce, et lacerabunt volucres carnes tuas. Exin di
Abbreviated transcription (Latin):
es terciuis natalicius pharaonis erat. Qui faciens
grande conuiuium pueris suis: recordatus ẽ inter
epulas magistri pincernarum & pistors principis:
R estituitq alterum in locum suum ut porriget¬
alterum suspendit in patibulo: ut coniectoris
u̾itas ꝓbaret᷑. & tñ succedentib ꝓsꝑis: p̃positus pincer

Expanded text:
es tertius natalicius Pharaonis erat qui faciens grande convivium pueris suis recordatus est inter epulas magistri pincernarum et pistorum principis restituitque alterum in locum suum ut porrigalterum suspendit in patibulo ut coniectoris veritas probaretur et tamen succedentibus prosperis praepositus pincer
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s nios seruituti illius subiugaui. frum̃to⁊
uino stabiliui eum. ⁊ tͥ post hec fili mi ultra
quid faciam: Cui esau. Non unam inquit tan¬
tum bñdictionẽ habes pat᷑: Michi qͦ obsecr̾o
ut bñdicas. Cũq eiulatu magno fleret motus
isaae dix̃ ad eum. In pinguedine t̾re ⁊ in rore ce¬

Expanded text:
ejus servituti illius subjugavi. Frumento et vino stabilivi eum; et tibi post haec, fili mi, ultra quid faciam? Cui Esau: Num unam, inquit, tantum benedictionem habes, pater? Mihi quoque obsecro ut benedicas. Cumque ejulatu magno fleret, motus Isaac dixit ad eum, In pinguedine terrae, et in rore c
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ noluit undix̃ : Iustibo¬
nunis quãtũ ad conscientiã
uoluntas bona ẽ. ds̃ uͦ sol de
futis uidicat. Isaac humano
more filiũ maiorẽ bndicen¬
ctũ putauit. s ds̃ qͥ occultoꝵ
ẽ cognitor minorẽ bñdictio
ostendet eẽ bñdictionẽ s. fi
dei. Iõ in numĩs ad moysen¬
nom̃ meũ suꝑ uos isrł. ego
chicẽ. dĩ effectũ tͥbuere. Ut
natã ait. Sñdii ei ⁊ erit bñ¬
dictꝰ.¬

Expanded text:
quem noluit, benedixit? Justi hominis, quantum ad conscientiam, voluntas bona est: Deus vero solus de futuris judicat. Isaac humano more filium majorem benedicendum putavit: sed Deus, qui occultorum est cognitor, minorem dignum ostenderet esse benedictionem, sed Dei: ideo in Numeris ad Monomen meum super filios Israel. Ego edicere, Dei effectum tribuere. Ut natam, ait, « Benedixi, et erit benedict
Abbreviated transcription (Latin):
ylucet. alit flos rose. q mira
ẽ flagrantia. q̃ rutilat. ⁊ re¬
doletsꝰ excruore martirũ. alit̃
flos lilii. qr candida uita car
ns de incorruptione uginitans.
alit̃ flos uiole. qr magna uͥtus
altũ nõ subleuat᷑. celestis reg¬
ni purpurã in iñte seruãt.

Expanded text:
lucet. Aliter flos rosae, quia mira est flagrantia, quae rutilat et redolet ex cruore martyrum. Aliter flos lilii, quia candida vita carnis est de incorruptione virginitatis. Aliter flos violae, quia magna est virtus terra non sublevant, et coelestis regni purpuram in mente servant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Bñ dictionẽ reꝓmuissã. repetente ma
iore expauit naac. ⁊ aliũ ꝓ alio se bñ¬
dixisse cognoscit. nec indignat᷑ cognito
sacram̃to s confirmatbñ dictionẽ dicers.
uĩt plenitudo gentũ tẽ oĩs isrł saluꝰ erit.
guectine t̾re. ⁊ in rore celi: erit bñdictio
it. Et in rore celi .i. eloquiis dĩ. Ipsis¬

Expanded text:
 Benedictionem repromissam repetente majore filio, expavit Isaac, et alium pro alio se benedixisse cognovit; nec indignatur cognito sacramento, sed confirmabat benedictionem dicens: averit plenitudo gentium, tunc omnis Israel salvus erit. guedine terrae, et in rore coeli desuper erit benedictio it; « et in rore coeli, » eloquiis Dei. Ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
fiddes: scͥptẽ hebreoꝵ q̃ uł pͥmo da¬
te s̃  ppłs gentiliũ pꝰea indutꝰ. Pel¬
cruci sec affix̃. ipse enĩ in corpe suo nõ
sua s aliena peccã portauit. ¶ Querit¬
isaac ad iacob. curtã cito uenĩt. admi¬
ratus . s. uelocẽ c̾dentiũ fidẽ. Cibi de¬
lectabiles offerunt᷑. qr hostia dõ place̾s
ctio  esꝰ odore ꝑfruit᷑. uͥtutẽ resur¬
rõnis ⁊ regni aꝑte p̃nuntiat. Sece odor

Expanded text:
in quo eos liberaret qui peccatis teneban populus gentilium postea indutus; pelcruci secum affixit: ipse enim in corpore suo, non sua, sed aliena peccata portabat. Isaac a Jacob cur tam cito venerit, admiratus scilicet velocem credentium fidem. Cibi delectabiles offeruntur, quia hostia Deo placens, ctio, et ejus odore perfruitur, virtutem resurrectionis et regni aperte pronunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ppentis cap̃ contẽre ẽ initia sugges¬
tionis manu sollicite considaia. tiois
acordis audita extirpare. Aui
c̃ ab inttio dephendit᷑. ꝑcutẽ calca¬
neo molit᷑. qr quẽ pͥma teptatiaue
ñ ꝑcutit: deciꝑe in fine tendit. Sic
aũ cor in tẽptõne corrumpit᷑. sequen¬
tis actionis medietas ⁊ t̃minꝰ ab ho¬
ste possidet᷑. Qiua totã sͥ ardorẽ fru¬
ctus ferre conspic̃. quã ueneni den¬
te i radice uiciauit:¬

Expanded text:
pentis conterere, est initia suggestionis manu sollicitae considerationis a cordis aditu exstirpare; qui cum ab initio deprehenditur, percutere calcaneo molitur, quia quem prima tentatione non percutit, decipere in fine tendit. Si autem cor in tentatione corrumpitur, sequentis actionis medietas et terminus ab hoste possidetur, quia totam sibi arborem fructus ferre conspicit, quam veneni dente in radice vitiavit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ GRe Pectore ⁊ uentre reppes. ma¬
ium luxurie a cogitõne ꝑpetratur.
aͥ oꝑe: hostis it c̃ ab effectu oꝑis ex¬
pelłit᷑. secreta cogitõnis polluere
molit᷑. Sentre reppit. dũ lubricus
ꝑ m̃bra humana sͥ subaita. luxunã
esercet ĩ oꝑe. Serpit pectore. dum

Expanded text:
Malum luxuriae aut cogitatione perpetratur aut opere. Hostis enim cum ab effectu operis expellitur, secreta cogitationis polluere molitur. Ventre repit, dum lubricus per membra humana sibi subdita, luxuriam exercet in opere. Serpit pectore, dum
Abbreviated transcription (Latin):
ei angłs dni. Reu̾te ad anĩã tuã & hu¬
miliare sub manu ipstꝰ. Et rursum mul¬
tiplicans. Inquit multiplicabo sem̃ tuũ.
⁊ nõ num̃abit᷑ p̃ multitudine. ac dein¬
ceps ecce ait. Concepisti & paries filiũ.
uocabisq nom̃ eius ismahel. eo ꝗd au¬
dierit dñs afflictionẽ tuã. hic erit ferꝰ

Expanded text:
ni revertere ad dominam tuam et humiliare sub manibus ipsius et rursum multiplicans inquit multiplicabo semen tuum et non numerabitur prae multitudine ac deinceps ecce ait concepisti et paries filium vocabisque nomen eius Ismahel eo quod audierit Dominus adflictionem tuam hic erit fer
Abbreviated transcription (Latin):
Quia udet ĩ culpa lapsũ. iã suib pec¬
ditũ. qr tenebras errocis eiꝰ ñ appro¬
bat qĩ uͥ sit pecc̃or ignorat. euq
uoct acrequirit dicens. ada u
es. diĩ uocat. sigc̃ qr ad penitentiã
uocat. dũ requirit: insinuat qr
peccatores uire dampnandos
ignorat:¬

Expanded text:
t in culpa lapsum jam sub pecditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccator ignorat, eumque vocat ac requirit dicens: « Adam, ubi es? » Dum vocat, significat quia ad poenitentiam revocat; dum requirit, insinuat quia peccatores jure damnatos ignorat
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbi laborat hodie conã¬
tes malũ ĩ c̾atorẽ referre.
buere. mulier ꝗ̃ dedisti mͥ s¬
⁊c̃ qiͣ add ħ dͥata sit ut nõ
ipsa obediret uiro. ambo
ri fastui. ex his tñ natꝰ dicit¬

Expanded text:
 laborent hodie conantes malum in Creatorem referre, buere. « Mulier quam dedisti, » etc. Quasi ad hoc data sit, ut non ipsa obediret viro, et ambori fastu. ex his tamen nat
Abbreviated transcription (Latin):
fos in sacculis ur̃is. Nam pecuniam quã dedistis m pro¬
batã ego habeo. Eduxitq ad eos symeon. & introduc¬
tis domũ. attulit aquã. & lauer̃t pedes suos. deditq pa¬
bula asinis eoꝵ illi uͦ parabant mun̾a donec ingͥdet᷑
ioseph m̃idie. audierat eium qđ ibi comessuri eẽnt pa¬
nem. Igit̾ ing̃ssus ẽ ioseph domũ suã obiulerĩꝙ
ei mun̾a tenentes in manib & ad orauert̃ ꝓni ĩ¬

Expanded text:
os in sacculis vestris; nam pecuniam, quam dedistis mihi, probatam ego habeo. Eduxitque ad eos Simeon. Et introductis domum, attulit aquam, et laverunt pedes suos, deditque pabula asinis eorum. Illi vero parabant munera, donec ingrederetur Joseph meridie: audierant enim quod ibi comesuri essent panem. Igitur ingressus est Joseph domum suam, obtuleruntque ei munera, tenentes in manibus  Vulg.
Abbreviated transcription (Latin):
tores antholicos⁊ subu̾sores
hrticos. Uñ ⁊ loth ħrsiar¬
cas sig̃t̃. qui declinans int̾¬
p̃tatꝰ ⁊⁊ circa iordane̾ .i. des
sensum regionẽ sibi elegit
Dastores eus hrticos ⁊ scis¬
maticos qui pulchra ⁊ de¬
cluua petunt. nec in mõte
uolunt eundi accipiunt.
S grãm fugientes. libo ar¬
birio se cõmutunt. Pasto¬
res uͦ abrahe catholici do¬

Expanded text:
sores haereticos. Unde et Lot haeresiarchas significat, qui declinans interpretatur; et circa Jordanem, id est descensum, regionem sibi elegit. Pastores ejus, haereticos et schismaticos, qui pulchra et declivia petunt, nec in montemo volunt eundi accipiunt; et gratiam fugientes, libero arbitrio se committunt. Pastores vero Abrae catholicos do
Abbreviated transcription (Latin):
simul. Erat quippe substantia. eoꝵ
multa. ⁊ nõ quibant habitare com¬
munit᷑. Uñ ⁊ facta ẽ rixa int̾ pasto¬
res gregũ abram ⁊ loth. Eo aũ tẽpo¬
re cananeus ⁊ ferereus habitabant
in illã t̾ram. Dix̃ gͦ abram ad loth.¬

Expanded text:
simul erat quippe substantia eorum multa et non quibant habitare communiter unde et facta est rixa inter pastores gregum Abram et Loth eo auteneus et Ferezeus habitabant in illa terra dix
Abbreviated transcription (Latin):
aciuitate memphi uͥ phara¬
ones .i. reges max̃ ꝯmanebat᷑.
Quomͦ gͦ deserto officio sacdocii
potuit strenue regi seruire
militie pͥncipatui : Accedit

Expanded text:
a ciuitate Memphi, ubi Pharaones, id est reges maxime commanebant. quomodo ergo deserto officio sacerdotii sui potuit strenue regi seruire in militiae principatu ? accedit
Abbreviated transcription (Latin):
tione frum̃ti sui omĩa sub¬
iugauit. Nisi iosepb fr̃s
uendidissẽt defecãt egyꝑ¬
firisset᷑: ꝑierat mundus.
siue ampliatio. s in ulo
ioseph ampliationẽ nõ
hobuit nõ sola egyptiis.

Expanded text:
a subjugavit. Nisi enim Joseph fratres vendidissent, defecerat Aegypfixissent, perierat mundus. sive ampliatio. Sed in illo Joseph ampliationem non habuit, nisi sola Aegyptus:
Abbreviated transcription (Latin):
pondit. Ite ad ioseph & quicquid uob̾ dixit
facite. Crescebat autẽ cotdie fames in om̃i t̃¬
bat egyptiis. Nam & illos oppresserat fames.
om̃sq ꝓuincie ueniebant in egyptũ ut eme¬
rent escas. & malum inopie temꝑarent. Au¬

Expanded text:
pondit: Ite ad Joseph, et quidquid vobis dixerit, facite. Crescebat autem quotidie fames in omni tbat Aegyptiis: nam et illos oppresserat fames. provinciae veniebant in Aegyptum, ut emerent escas, et malum inopiae temperarent.
Abbreviated transcription (Latin):
ues doirun. alioquin ꝑ salutem pharionis explora¬
tomi ents. eradidit gͦ eos custodie trib diebꝰ. die
autẽ t̃cio eductis ecarcere: ait. facite qđ dixi &
uiuetis. dm̃ enim timeo. Si pacifici estis fr̃ ur̃
untas liget᷑ in carcere. Uos autẽ abite. & ferte
frum̃ta que emistis in domos urãs. & frẽm ur̃m

Expanded text:
alioquin per salutem Pharaonis exploratores estis. Tradidit ergo eos custodiae tribus diebus. Die autem tertio eductis e carcere, ait: Facite quae dixi, et vivetis: Deum enim timeo. Si pacifici estis, frater vester unus ligetur in carcere: vos autem abite, et ferte frumenta quae emistis, in domos vestras, et fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
ei quẽ castissimũ nouit dicat.
Si hoc adult̾iũ de qͦ argu
onẽ. Uerũ omĩno iurat.
dic̃ aliguis uerũ ẽ. Qa si fe¬
cit adult̾iũ dãpnat ilũ ds̃.¬

Expanded text:
ei quem castissimum nouit dicat: "si hoc adulterium de quo argueonem, uerum omnino iurat. sed ait aliquis: uerum est, quia, si fecit adulterium, damnat illum d
Abbreviated transcription (Latin):
to n magis ipsi qui eũ in
tanto honore locauãt fidẽ¬
seruabat. si illi secuabat
qͥ eũ seruũ empticiũ possi¬
debat.: Qđ si nõ curabat
pharaonis salutẽ. nũqͥd
piuriũ ꝑ cuius libet hoĩs
salute uitare nõ deburt
An ñ ẽ ꝑuiriũ: Tenuit
I unii cor donee ueniret
beniamin ⁊ uerũ factũ
ẽ qđ dix̃. Non exibitis do¬
nec ueniat fr̃ ur̃. ad õs
enĩ ꝑtiuet potuit ꝑtine̾
cendũ aliqui redissent. S
qđ seqͥt᷑ mag̾ urget q̃ sti¬
onẽ u tim iurauit dicens.
Mittte ex uos unũ. ⁊ adduci¬

Expanded text:
to enim magis ipsi, qui eum in tanto honore locauerat, si illi seruauit, qui eum seruum emticium possidebat! quodsi non curabat Pharaonis salutem, numquid et periurium pro cuiuslibet hominis salute uitare non debuit? an non est periurium? tenuit enim unum eorum, donec ueniret Beniamin, et uerum factum est quod dixerat: non exibitis . ad omnes enim non potuit pertinere cendum aliqui redissent? sed quod sequitur magis urget quaestionem, ubi iterum iurauit dicens: mittite ex uobis unum et adduci
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ fames in tra chanaam. & ioseph prin¬
ceps egypti. atq ad illius nutum frum̃ta¬
ppłis uendebant᷑. Cumq adorassent eum
fr̃s sui. & agnouisset eos: quasi ad alienos
durius loquebat᷑. Int̾rogans eos. unde ue¬
nistis: Qui responderunt. De t̾ra chanaam¬

Expanded text:
em fames in terra Chanaan. Et Joseph, prinra Aegypti, atque ad illius nutum frumbantur. Cumque adorassent eum fratres sui, et agnovisset eos, quasi ad alienos durius loquebatur, interrogans eos: Unde venistis? Qui responderunt: De terra Chanaa
Abbreviated transcription (Latin):
nioꝵi. que aliqn uidat ait. Exploratores estis. ut
uideatis infirmiora t̾re uenistis. Qui dixerunt.
Non ẽ ita dnẽ. s serui tui uenerunt ut emeret
cibos. om̃s filii unus uiri sumus. Pacifice uenimꝰ.
Nec famuli tui quicquã machinant᷑ mali. Quib
ille respondit. alit̃ ẽ. immunita t̾re huius consi¬
dare uenistis. & illi .xii. inquiunt serui tui fr̃s
sumus filii uiri uniꝰ int̾ra chanaan. minimus cũ
patre nr̃õ ẽ. alius nõ ẽ suꝑ. hoc ẽ ait qđ loquutꝰ
sum esploratores estis. Iam nunc exꝑim̃tum uri¬
capiam. ꝑsalutẽ pharaonis. non egrediemini hĩc

Expanded text:
niorum quae aliquando viderat ait exploratores estis ut videatis infirmiora terrae venistis qui dixerunt non est ita domine sed servi tui venerunt ut emerent cibos omnes filii unius viri sumus pacifici venimus nec quicquam famuli tui machinantur mali quibus ille respondit aliter est inmunita terrae huius considerare venistis et illi duodecim inquiunt servi tui fratres sumus filii viri unius in terra Chanaan minimus cum patre nostro est alius non est super hoc est ait quod locutus sum exploratores estis iam nunc experimentum capiam per salutem Pharaonis non egrediemini hinc
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positum eẽ scirent uniuerse t̾rȩ egypti.¬
Dix̃ quoq rex ad ioseph. Ego sim̃ pharao.
absq tuo imꝑio nõ mouebit quisquã
manum. aut pedem in om̃i t̃ra egypti.
Uertitq nomen illius. & uocauit eum
lingua egyptiaca saluatorem mundi. De¬

Expanded text:
positum esse scirent universe terre Egypti.xit quoque Rex ad Joseph. Ego sum Pharao. Absque tuo imperio non movebit quisquam manum aut pedem: in omni terra Egypti. Vertitque nomen illius et vocavit eum lingua Egyptiaca: Salvatorem mundi.
Abbreviated transcription (Latin):
mus impletũ. qr habundan¬
te doctrina apłica septifor¬
mi spũ ministrata diuina
disposicione ꝑ singłas
urbes ep̃i ⁊doctores or¬
dinati sũt. qͥ habundan¬
tia doctrine diuinitꝰ fibi
runt qͥb habundante
fame u̾bi dĩ ⁊ deficienti¬
b cdoctorib indigentia
nrã reficeremꝰ:¬

Expanded text:
mus impletum: quia abundante doctrina apostolica, septiformi Spiritu ministrata, divina dispositione per singulas urbes episcopi et doctores ordinati sunt, qui abundantia doctrinae divinitus sibi runt, quibus abundante fame verbi, et deficientibus doctoribus, indigentiam nostram reficerem
Abbreviated transcription (Latin):
nii. potestate condat᷑. seruet᷑ & in urbib &
p̃paretur future .uii. annoꝵ fami que p̃s¬
sura ẽ egyptum. & non cõ sumet᷑ t̾ra in o¬
pia. Placuit pharaoni consilium. & cun¬
ctis ministris eius. Loquitusq ẽ ad eos. Nõ
inuenire poterimus talem uirum quei

Expanded text:
serveturque in urbibus. Et paretur futurae septem annorum fami, quae oppressura est Aegyptum, et non consumetur terra inopia. Placuit Pharaoni consilium et cunctis ministris ejus: locutusque est ad eos: Num invenire poterimus talem virum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
tradut̃ dicentes patrẽ tenerũ
ex ħ sermone tranfferri. ab
qͥppe dr pat̾. reth delicatus
ł tenerrim significante scͥp¬
tura qđ iuxta prudenti am

Expanded text:
tradunt, dicentes patrem tenerum ex hoc sermone transferri. Ab quippe dicitur pater, Rech, delicatus sive tenerrimus, significante Scriptura quod juxta prudentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit tͥ ds̃ omĩa que loquutus es. nũ¬
quid sapientiorem & similem tui inue¬
nire potero. Tu eris suꝑ domum meam.
& ad tui oris imꝑium cunctus ppłs
obediet. uno tantum regni solio te pre¬
cedam. Dicens quoq rursum pharao
adioseph. Ecce constitui te suꝑ uniu̾sã¬
t̾rã egypti. Tulit anulum de manu
sua. & dedit in manu eius. uestiurtq¬

Expanded text:
ostendit Deus tibi omnia quae locutus es numquid sapientiorem et similem tui invenire potero tu eris super domum meam et ad tui oris imperium cunctus populus oboediet uno tantum regni solio te praecedam dicens quoque rursum Pharao ad Ioseph ecce constitui te super univeAegypti tulit anulum de manu sua et dedit in manu eius vestivitq
Abbreviated transcription (Latin):
płos redacte segeres. congregate sunt in
horrea egypti. Omĩs & frugum habundan¬
tia. in singłis urbib condita est. Tantaꝙ
fuit multitudo tritici. ut harene maris¬
coequaret᷑. & copia m̃surã excedet. Nati
sunt autem ioseph duo filii antequam¬
ueniret fames. quos ei peꝑit asceneth filia
phutphares sacerdotis heliopoleos. Noca¬
uit nom̃ primogeniti manasses dicens.
obliuisci me fecit ds̃ omium iaborũ meo¬
rum. & domus patris mei. Nom̃ quoq se¬
cundi appellauit effraim dicens. Crescere

Expanded text:
redactae segetes congregatae sunt in horrea Aegypti omnis etiam frugum abundantia in singulis urbibus condita est tantaque fuit multitudo tritici ut harenae mariet copia mensuram excederet nati sunt autem Ioseph filii duo antequamniret fames quos ei peperit Aseneth filiaPutipharis sacerdotis Heliopoleos. Vocamen primogeniti, Manasses, dicens: Oblivisci me fecit Deus omnium laborum meorum, et domus patris mei. Nomenque secundi appellavit Ephraim, dicens: Crescere
Abbreviated transcription (Latin):
ram & ubertatis magnitudinem ꝑ ditura
ẽ inopie magnitudo. Qđ autẽ uidisti scdo
ad eamdẽ rem ꝑtinet somnium firmitaus
indicium ẽ eo qđ fiat sermo dĩ & uelocius
impleat᷑. Nunc gͦ ꝓuideat rex sapientẽ ui¬
rum & industrium & p̃ficiat eum t̾re egyp¬
ti qui constituat p̃positos ꝑ singłas regiones:

Expanded text:
 ubertatis magnitudinem perditura est inopiae magnitudo. Quod autem vidisti secundo ad eamdem rem pertinens somnium, firmitatis indicium est, eo quod fiat sermo Dei, et velocius impleatur. Nunc ergo provideat rex virum sapientem et industrium, et praeficiat eum terrae Aegypti: qui constituat praepositos per singulas  Vulg.
Abbreviated transcription (Latin):
ro aesisset seiplum cainciuam suã marito
tradidit. Qua post conceptum edente fili¬
um. dix̃ felicit᷑. Et iaciroo uocauit nomen
eiꝰ gaa. seꝑit quoq ⁊elpha alterũ. dix̃q¬
lia. hoc ꝓbeantudine mea. beatũm quip¬
pe me dicent mulieres. ꝓpterea appeltaũ¬
nom̃ enis aser. Egressus autẽ rubem teł s¬

Expanded text:
re desiisset, Zelpham ancillam suam marito tradidit. Qua post conceptum edente filium, dixit: Feliciter: et idcirco vocavit nomen ejus, Gad. Peperit quoque Zelpha alterum. DixHoc pro beatitudine mea: Beatam quippe me dicent mulieres. Propterea appellavit eum, Aser. Egressus autem Ruben te
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ qđ nor illo triduo oĩo tenebrosa fu¬
it. q̃ pꝰ c̾ata sid̾a. aliq̃ luce claruit. De¬
cebat ⁊̃ ut dies aluce inciꝑent ĩ man
seq̃ntis diei tend̾ent. ⁊ oꝑa dĩ aluce
ĩchoare. ⁊ ĩ luce ꝯpleta ẽẽ: significa¬
retur
pã rectitudo eliminat. cogitationes nre forib assidens. ut siapiat᷑
pusat. i. ñ an moy ses. facta ẽ lux. ⁊ paulo pꝰ factũ ẽ uesꝑe. cator

Expanded text:
 in illo triduo omnino tenebrosa fuit, quae post creata sidera aliqua luce claruit: decebat etiam ut dies a luce inciperent, et in mane sequentis diei tenderent, ut opera Dei a luce inchoata et in lucem completa esse significarenturpam rectitudo eliminat, cogitationis nostrae foribus assidens, ut sibi aperiatur, pulsat. Unde ait Moyses: « Facta est lux; » et paulo post: « Factum est vesper
Abbreviated transcription (Latin):
sig̾eat c̃cũcisionẽ prritalẽ. Q le
corde : in om̃ib senfib ex hibẽ¬
da e. Ci reũcidendum ẽ corno
noxia cogitemus. ocłi: ne uani¬
ratẽ indeamꝰ. aures circũciaen¬
de sunt i. obturande ne auda¬
ant sangiuinẽ ⁊ sic ĩ omib sen¬
sib celebranda ẽ cͥeum cisio:

Expanded text:
at circumcisionem spiritualem, quae in corde et in omnibus sensibus exhibenda est. Circumcidendum est cor, ne noxia cogitemus; oculi, ne vanitatem videamus; aures circumcidendae sunt, id est obturandae, ne audiant sanguinem: et sic in omnibus sensibus celebranda est circumcisi
Abbreviated transcription (Latin):
minaria in firmam̃to
lucent. s oportuns tẽpo¬
rib t̃rã illuminant. a¬
liquotiens n nebulosus
aer obsistit. ortꝰ ⁊̃ sol: mi¬
iori lumine limnã stella
ne t̾rã illuminet᷑: ĩpe¬
dit. Uñ ⁊ sic uocat᷑. qr
solus obtusa luna. stello
mꝰ acciꝑe ñ tã alioꝵ cõ¬
ꝑatione ꝗͣ ꝑ se. ut celũ
mare. Sol n magnus

Expanded text:
minaria in firmamento lucent, sed opportunis temporibus terram illuminant. Aliquoties enim nebulosus aer obsistit: ortus etiam sol majori lumine lunam stellasque ne terram illuminent, impedit. Unde sic vocatur, quia solus obtusa luna, stellismus accipere, non tam aliorum comparatione quam per se; ut coelum mare. Sol enim magnus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et luminare .m.ii.p.
.n. ⁊ silunã ⁊ stellas mi¬
iores indie aliqñ uidi
contingat. ñ tñ diei s
nocti. lucis solatiũ eas
afferre constat.

Expanded text:
 Et luminare minus, » etc. Et si lunam et stellas majores in die aliquando videri contingat, non tamen diei, sed nocti lucis solatium eas afferre constat.
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃a ⁊c̃. Querit᷑ c̃ ioseph frum̃¬
ta colligẽt uñ hoiẽs uiu̾ent.
peocora uñ iii uebatt̃. c̃ tanta
fames inualesce̾t. Et fr̃s iosepl
pharaoni dixerunt. Non sũt
pascua peccorib pueroꝵ tuo¬
r̃ ⁊ c̾. Si gͦ ea fame pascua
An sic̃ ꝑhibet᷑ ab eis qͥ loca sci¬
unt. in multis egypti paludi
inundatione puenire. di c̃t᷑
ille paludes feraciꝰ pascua
gigne. qnͣ aqͣ nili minꝰ ex cres

Expanded text:
c. Quaeritur, eum Joseph frumenta colligeret, unde homines viverent, pecora unde vivebant, cum tanta fames invaluisset, et fratres Joseph Pharaoni dixerunt: « Non sunt pascua pecoribus puerorum tuorum, » etc. Si ergo ea fame pascua An, sicut perhibetur ab eis qui loca sciunt, in multis Aegypti paludibinundatione provenire: dicuntur illae paludes feracius pascua gignere, quando aqua Nili minus excres
Abbreviated transcription (Latin):
iectan. Et facta ẽ habitacio eor
demessa ꝑgentib usq sophar. mõ¬
tẽ orientalẽ. Isti filii sem secundũ
cognationes : linguas. ⁊ regiones
in gentib suis. he familiȩ noe:
iuxta ppłos ⁊ nationes suas. ab hiᷤ
diuse sunt gentes int̾ra pꝰ diluuiũ.
Erat aũ t̾ra labii unius ⁊ sermoͬnũ

Expanded text:
Iectan et facta est habitatio eorum de Messa pergentibus usque Sephar montem orientalem isti filii Sem secundum cognationes et linguas et regiones in gentibus suis hae familiae Noe iuxta populos et nationes suas ab his divisae sunt gentes in terra post diluvium erat autem terra labii unius
Abbreviated transcription (Latin):
seniore filios facẽ ñ pot̾ ỹ si ad¬
huc muliebria fluat᷑. scdm hoc
acciꝑe possumus. Emortuum ẽ
corpus nõ omĩno ad gnationem
erat. si mulier uiuenil etatis fu¬

Expanded text:
seniore filios facere non potest, etiamsi adhuc muliebria fluant. Secundum hoc accipere possumus. Emortuum enim corpus non omnino ad generationem erat, si mulier juvenilis aetatis fu
Abbreviated transcription (Latin):
cum sepe dr. ut de se minime
p̃fumat ⁊ totã se in diuine ẜei
fiauciã tͥnsferat despicit. ⁊ ces¬
sante stutio adeẽ sibi uite subsi¬
q̃ inuiuentute iugens fecun¬
dari nõ potuit. annis fracta
carnis fui confidentiã habere
desistit. cc̾ ẜẽ ex diuina ꝓmis¬
sione accipit. ꝙ habituram se
ex humana rõne dubitauit. Uñ¬

Expanded text:
cum dicitur ut de se minime praesumat, sed totam se in divinae spei fiduciam transferat, despicit, et, cessante studio, adesse sibi vitae subsiet quae juventute vigens fecundari non potuit, annis fracta carnis sui confidentiam habere desierit, contra spem ex divina promissione accipit quod habituram se ex humana ratione dubitavit. Un
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a in manu tua ẽ. Respiciat nos tm̃ dñs¬
nr̃ & leti seruiemus regi. Ex eo tp̃r usq in
p̃sentem diem in uniu̾sa t̾ra egypti regib qͥn¬
ta pars soluit̃. & factum est quasi in legem¬
absq t̃ra sacerdotali que lib̾a ab hac con
& multiplicatꝰ nimis & uxit in ea.x& uii.¬

Expanded text:
ra in manu tua est: respiciat nos tantum Dr, et laeti serviemus regi. Ex eo tempore usque aesentem diem, in universa terra Aegypti, regibus quinta pars solvitur, et factum est quasi in legemabsque terra sacerdotali, quae libera ab hac condet multiplicatus nimis. Et vixit in ea