comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bitur : Ta m̃ inse ipsommortalit̃ atq incorruptibilit̃
uiuens ⁊ pronobis icerũ in hoc mystero siere obla¬
tionis immolatur: Eius quippe ibi corpus sumit᷑
eiuis amio in popłi scilutẽ pacitureius scinguis
non iã in manꝰ infideliũ sed in ora fideliũ fundit᷑
Hinc ergo pensemꝰ quale sit ꝓ nobis hoc sacrifici¬
um: quod proabsolutione nr̃a passionẽ unige¬
niti filii semꝑ imitatur Iuis enĩ fideliũ ha¬
bere dubiũ possit. in ipsa immolationis horr
ad saccerdotis uocẽ cȩlos a ꝑire: In illo in iuxẽo
mrsterio angłorũ chrosad. eẽ: summis imã so¬
tiari: terram cęlestib iungi unũ quiddam
aI Milib atq inui sibilib fieri  sed necesse ẽ.
uexum hec agipiꝰ nosin& ipsos dõ incordistri¬
tione mccctemus Iuia quir nonis dominiee
mrstera enlebrmus ddebemꝰ imicari quod agimꝰ
unc ergo uet ꝓ nobis dõ hostia erit. cũ nosipos
hosticũ feterimꝰ Sed studendũ nob̾. ẽ. ut etiã post

Expanded text:
taliter et incorruptibiliter vivens, pro nobis iterum in hoc mysterio moritur. Ejus quippe ibi corpus sumitur, ejus caro in populi salutem patitur, ejus sanguis non jam in manus infidelium, sed in ora fidelium funditur. Hinc ergo pensemus, quale sit pro nobis hoc sacrificium, quod pro absolutione nostra passionem unigeniti filii semper imitatur. Quis enim fidelium habere dubium possit, in ipsa immolationis hora ad sacerdotis vocem coelos aperiri, in illo Jesu Christi mysterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terrena coelestibus jungi, unum quid ex visibilibus atque invisibilibus fieri? Sed necesse est ut, cum haec agimus, nosmetipsos Deo in cordis contritione mactemus, quia, qui passionis Dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus. Tunc ergo vera pro nobis Deo hostia erit, cum nos ipsos hostiam fecerit. Sed studendum nobis est, ut etiam post
Abbreviated transcription (Latin):
terra operite In quib utrisq reb unã morienti al¬
tenĩ uero uolui uiuentib fratrib prodesse : ut
& illũ amaritudo mortis aculpa slubilẽ ficere
stos audriciȩ tanta dampnacio inisceri inculpa
pirnss Quod ita fictũ ẽ Nam cũ adẽ monachus¬
ꝑuenisse ud mortẽ atq anxie se quererte frib cõmen¬

Expanded text:
terra operite. In quibus utrisque rebus unam morienti, alteram vero volui viventibus fratribus prodesse, ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum est. Nam cum idem pervenisset ad mortem, et anxie quaereret se fratribus co
Abbreviated transcription (Latin):
incorpore .ẽ. & scephanus ferririus qui iuxti eũ
babitabat᷑. eadẽ hora defunctus ẽ: Sicq probatũ. ẽ
uera fuisse uerba quȩ audierat : dũ hȩc effectus
mortis stephani de monstrauit. de milite Qui

Expanded text:
in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum in corpore est, et Stephanus ferrarius qui juxta eum habitabat, eadem hora defunctus est. Sicque probatum est vera fuisse verba quae audierat, dum haec effectus mortis Stephani demonstravit. Ante tri
Abbreviated transcription (Latin):
is ieunusq constrorcit : ut inferni eũ uidisse & ꝑtimius¬
sc̃ torm̃ta etiã si tacere lingua conuersitio loquere:
Iuippe cui omnipotentis di mira largitate in morte actĩ
est ine mori debuissa : Sed quia humanũ corgrauis
ualde duricia ẽ uita ut ipsam quoq poenarũ ostensio
& que om̃ib utilis non est:  : Frunt illustris uir
stephanus quẽ bene nosti desem& ipsomihi narra¬
re consueuerat : quia in constantinopolitana urbe. ꝓhu
dim causi demoritus molestu corporis suꝑueniente de¬
functus ẽ. Cũq medicus atq pigm̃tarius ad aperien
dũ eũ atq condiendũ esset quȩ situs & die ebdẽ minime
inuentꝰ sub sequente nocte iicuit corpus inhumatum:
Qui ductus ad infermi loca uidit multa quae pri¬
us andita non credidit: sed cũ presiden illic iudici p̃senta¬
tus fuis s&: ab eo receptus non ẽ ita ut dicer&: non huno
adduci sed stephanũ ferrariũ iussi : Qui statĩ reductꝰ

Expanded text:
vigiliisque constrinxit, ut inferni eum vidisse et pertimuivigiliisque constrinxit, ut inferni eum vidisse et pertimuisse tormenta, etiamsi taceret lingua, conversatio loqueretur: quippe cui omnipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa quoque poenarum ostensio non aeque omnibus utilis est. Nam illustris vir Stephanus, quem bene nosti, de semetipso mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus, molestia corporis superveniente defunctus est. Cuum eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, subsequente nocte corpus jacuit inhumatum. Qui ductus ad inferni loca, vidit multa quae prius audita non credidit. Sed cum praesidenti illic judici praesentatus fuisset, ab eo receptus non est, ita ut diceret: Non hunc deduci, sed Stephanum ferrarium jussi. Qui statim reductus
Abbreviated transcription (Latin):
retur. agnouerit quod petrꝰ quidã monachus ex regio¬
ne orcus hiberiȩ qui ei in loco uastȩ solitudinis. cui euasa
nom̃ .ẽ. in herebit sicut ipso narrante didicerat. priusquã
heremum peter& molestia corporis int̃ueniente de¬
functus ẽ : sed protinus corpori resticutꝰ inferni se suppli¬
cia. atq innumera loca flãmarũ uidisse testabatur. Qui
etiã quosdã huius scłi potentes. in eisdẽ flammis suspen¬
sos sẽ uidisse narrauit: Iui cũ iam deductꝰ eẽt. ut illo
& ipse mergeretur : subito angłm corusci habitus appa¬
ruis se fatebatur. qͣui eũ in ignẽ mergi prohiber& : Cui et iã
dixit: Egredere & qualit̃ tibi posthȩc uiuendũ sit cautis¬
sime attende : sost quã uocẽ paculatĩ recalescentib mem¬
bris ab et̃nȩ mortis somno euigilans cuncta quȩ circa
eũ fue rant gesta narrauit: Tantisq sẽ postmodũ uigili¬

Expanded text:
retur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regioretur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut ipso narrante didicerat, priusquam eremum peteret, molestia corporis interveniente defunctus est: sed protinus corpori restitutus, inferni supplicia atque innumera loca flammarum se vidisse testabatur. Qui etiam quosdam hujus saeculi potentes in eisdem flammis suspensos se vidisse narrabat. Qui cum jam ductus esset ut in illas et ipse mergeretur, subito angelum corusci habitus apparuisse fatebatur, qui eum in ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit: Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime attende. Post quam vocem paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se postmodum jejuni
Abbreviated transcription (Latin):
librũ : ꝑlconẽ de tribu iuda dicit aperire: In quo
uidelic& libro. quid aliud quã sacra scriptuyoc
signatur : Iuã solus redẽptor nr̃ aperuit : qui ho¬
mo factꝰ moriendo resurgendo ascendendo cun¬
cta mrsteria quȩ in ea fuerant clausa. pate fecit
Et nullus incȩlo quia neq: angłs ÷ nullus in terrto
qui neqi homo uiuens incorpore: nullus subtꝰ¬
ribiexute aꝑtre nob̵ pret̃ dñm sacrieloquii secre¬
ta potuer Cũ ergo ad soluendũ librũ nullus sub
terra inuentꝰ dignus dieitur: quid obste non ui¬
deodit subterra ec̃. infernus credatur PET Rꝰ¬
fit petre : si bene ꝑpenditur nonerror sed ammonitio ẽ:
uꝑna enĩ pietas ex riagna miscdiȩ suȩ largitate disponit
ut non nulli etiã post exitũ repente ad corpus redeant:
& torm̃ta inferiquȩ audita non crediderant. saltẽ uisci
am quidã illiricianꝰ monachus qui in hac urbe me¬
cũ in monasterio uiuet: mihi narrare consueue¬
rat: quia quodã tempore cũ ad huc inheremo mora¬

Expanded text:
per leonem de tribu Juda dicit aperiri. In quo videlicet libro, quid aliud quam sacra Scriptura signatur, quam solus Redemptor noster aperuit, qui homo factus moriendo, resurgendo, ascendendo cuncta mysteria, quae in ea fuerant clausa, patefecit. Et nullus in coelo, quia neque angelus, nullus in terra, quia neque homo vivens in corpore; nullus subre exutae aperire nobis, praeter Dominum, sacri eloquii secreta potuerunt. Cum ad solvendum librum nullus sub terra inventus dignus dicitur, quid obstet non video ut sub terra esse infernus credatur. fit, Petre, si bene perpenditur, non error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex magna misericordiae suae largitate disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant, et tormenta inferni, quae audita non crediderant, saltem visa am quidam Illiricianus monachus, qui in hac urbe in monasterio mecum vivebat, mihi narrare consueverat, quia 432 quodam tempore cum adhuc in eremo mora
Abbreviated transcription (Latin):
bi posscimꝰut erpiatur adiuiure : lide itq & ab
bodierna die dieb. triginti contius offerre ꝑeo
sacrificiũ stude ui nullus omnino p̃cermittatur
merantib idẽ fr̃ qui defimetus fuerit. nocte
quadã fr̃i suo germano copioso ꝑuisionẽ appa¬
ruit Iuẽ cũille uidiss&: inquisiuit. dicens:
Quid .ẽ. fr̃ : quomodo es: Cui ipse respondit riunc
usq male fui: sed iã modo bene sum : quia ho¬
die cõmunionẽ recepi: Iuod idẽ copiosus per
dies excite squo proeo tricesint oblatio fuerit
impleta : Cũqi& copiosus nescir& quid peo fr̃s age¬
rent &e fr̃s ignorassent quid de illo copiosus uidis¬
sec uno eodeq tẽpore dũ cognoscit ille isti quid
egerantiatq isti cognoscunt. ille quid uiderat.
concordante simul uisione & sacrificio. resaper¬
te claruit. quia fr̃ qui defunctꝰ fuerit ꝑsalutarẽ
hostiã suppliciũ euasit ł ET RUSAAi sunt¬

Expanded text:
 possumus, ut eripiatur, adjuvare. Vade itaque, et ab hodierna die diebus triginta continuis offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur merantibus, idem frater qui defunctus fuerat, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit, dicens: Quid est, frater, quomodo es? Cui respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem recepi. Quod idem Copiosus pergdies exstiterat quo pro eo tricesima oblatio fuerat impleta. Cumque Copiosus nesciret quid pro eo fratres agerent, et fratres ignorassent quid de illo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum cognoscit ille quid isti egerant, atque isti cognoscunt quidconcordanti simul visione et sacrificio, res aperte claruit quia frater qui defunctus fuerat, per salutarem hostiam supplicium evasit. » Ne ergo n
Abbreviated transcription (Latin):
Sed tam̃ hoc animũ pulsat: quia si id circo infernũ dicimꝰ.
quia inferius iac& qđ t̃rx ad celũ .ẽ. hoc eẽ inferinus
rasti animã mect̃ ex inferno inferiori . ut infertiꝰ supe¬
rior terrã : Infernꝰ uero inferior : subt̃ra ẽc uidetun¬
Et iohannis uox in e ȩstimatione concordat: qui cũ
signatũ librũ septẽ sigillis uidisse se diceret: quia
nemo inuentꝰ ẽ. dignus neq incȩlo neq int̾ra. neq

Expanded text:
Sed tamen hoc animum pulsat, quia si idcirco infernum dicimus, Sed tamen hoc animum pulsat, quia si idcirco infernum dicimus, quia inferius jacet, quod terra ad coelum est, hoc esse infernus rasti animam meam ex inferno inferiori , ut infernus superior terra, infernus vero inferior sub terra esse videatur. Joannis vox in ea aestimatione concordat, qui cum signatum librum septem sigillis vidisse se diceret, quia nemo inventus est dignus, neque in coelo, n
Abbreviated transcription (Latin):
potentis dĩ dispensatio & quã sit multiplex agnosci euius
iudicio actũ .ẽ. ut isdẽ uir paschasius & ipsẽ intꝰ ad aliquan¬
tũ tẽporis reciper& quod paeccasset: & tam̃ ante oculos¬
mortẽ eis quoq cognoscentib piaoꝑci feciss& ut neq hi qui
bona eiꝰ uiderant de elemosinarũ illius estimatione stl¬
lerentur : neq ipse sine ultione laxaretur culpa. quam
nec. eẽ culpa credidit: & id circo hanc fletib non ex¬
tinxit: PET RU Serpendo quȩ dicis Tlerũtam̃
hac ratione constrictus: non solũ quȩ intelligo. sed ipsa
ctiã quȩ inme ñ intelligo. cogor iã peccata formidare:
ed quȩ so quia paulo suꝑius sermo de locis poenalib
inferni uersabatur . ubinã eẽ. infernũ putamꝰ super
REG ORIUS. Hacde re: teme¬
re diffinire nil audeo: non nulli nãq in qua¬
dam terrarũ parte. infernũ. ẽẽ. putauerẽ
Alii uero. hunc sub terra essẽ estimant:

Expanded text:
potentis Dei dispensatio, et quam sit multiplex, agnosci, cujus potentis Dei dispensatio, et quam sit multiplex, agnosci, cujus judicio actum est, ut idem vir Paschasius et ipse intus aliquanto tempore reciperet, quod peccasset, et tamen ante mortem eis quoque cognoscentibus pia opera fecisset; ut neque hi qui bona ejus viderant, de eleemosynarum illius aestimatione fallerentur, neque ipsi sine ultione laxaretur culpa, quam nec esse culpam credidit, et idcirco hanc fletibus non exstinxit. PETR. Perpendo quae dicis, verumtamen 448 hac ratione constrictus, non solum quae intelligo sed etiam ipsa quae non intelligo in me cogor jam peccata formidare. Sed quaeso, quia paulo superius inferni versabatur, ubinam esse infernum putemus? super t?--GREGORIUS. Hac de re temere definire nihil audeo. Nonnulli namque in quadam terrarum palii vero hunc sub terra esse aestimant .
Abbreviated transcription (Latin):
ipsc iã quasi ꝓpinquitite tangitur: & signis manifestio¬
rib aperitur : Quia enĩ in hoc cogitationes nr̃as uicissim
minime uidemus. in illo aut̃ nũ in alterutrũ corda
aspiciemꝰ: Iuid hoc słm nisi noctẽ: & quid futurũ ni¬
sidiem dixerĩ : sed quẽ ad modũ Mox finiri & dies inci¬
pit oriri ante solis ortũ simul aliquomodo tenebrore
cũ lucȩ cõmixtȩ st̃. quousq discedentis noctis reliqͥe
inlucẽ diei subsequentis ꝑfecte uertantur : ita huius
mundi finis iã cũ futuri scłi exordio ꝑmiscetur: atq
ipse reliquiarũ eiꝰ tenebrȩ quadã iam rerũ spirita¬
liũ ꝑmixtione trans lucenti& quȩ illius mundi sunt
multa iã cernimꝰ: sed necdũ ꝑfecte cognoscim Sitia
quasi in quodã m̃tis crepusculo. hȩc uelut ante so¬
lẽ uidemꝰ: PETRUS: Plac& quod dicis:
ed tanto uiro paschasio hoc animũ ad questionẽ mou&.
quod post mortẽ ad poenalẽ Iocũ ductꝰ ẽ cuius feretri

Expanded text:
si propinquitate tangitur, et signis manifestioribus aperitur. Quia enim in hoc saeculo cogitationes nostras vicissim minime videmus, in illo autem nostra in alterutrum corda conspicimus, quid hoc saeculum nisi noctem, et quid venturum nisi diem dixerim? Sed quemadmodum cum nox finiri et dies incipit oriri, ante solis ortum, simul aliquo modo tenebrae cum luce commistae sunt, quousque discedentis noctis reliquiae in lucem diei subsequentis perfecte vertantur, ita hujus mundi finis jam cum futuri saeculi exordio permiscetur, atque ipsae reliquiarum ejus tenebrae quadam jam rerum spiritalium permistione translucent. Et quae illius mundi sunt, multa jam cernimus, sed necdum perfecte cognoscimus, quia quasi in quodam mentis crepusculo haec velut ante solem videmus. PETR. Placet quod dicis. Sed de tanto viro Paschasio hoc animum ad quaestionem movet, quod post mortem ad poenalem locum ductus est, cujus feretri
Abbreviated transcription (Latin):
enturꝰ aptis oculis uidit tetros & nigerrimos
sp̃s cort̃ sẽ ass̃stere. & uehem̃ter imminere ut
adinferni claustra se raperent Coepit treme¬
re : pallescere sudare & magnis. aocib inducus
pecere: Pliũq suũ nomine in iximũ quẽ ipse iã
monachus monachũ uidi nimus & turbatis dimo¬
ribi uocue uadicens mixime curre nũquã
abi mali aliquid feci: Infide tut me suscipe lur¬
batus mox meximus affuit: lugens &e ꝑstrepens
sirmilia conuenit. E os. iut̃ quos ille insistenter
sdi grant᷑ ioleribut nsi malignos sis uidere ñ poterent :¬

Expanded text:
exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos exiturus, apertis oculis vidit tetros et nigerrimos spiritus coram se assistere, et vehementer imminere, ut ad inferni claustra eum raperent. Coepit tremere, pallescere, sudare, et magnis vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime, curre, nunquam tibi mali aliquid feci, in fide tua me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens ac perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat, ipsi malignos spiritus videre non poterant
Abbreviated transcription (Latin):
terem ꝓstrati cũ lacrimis coeper̃ ꝓereptione illius
me ad deuorandũ accepat. fugit : brationib ur̃is ex pul¬
sus ẽ stare ñ potuit : Pro peccitis meis modo int̃cedite :
quia conuerti paratꝰ sum & sȩcularẽ uitã funditus
relinquere: Homo ergo qui sicut iã dictũ ẽ ab extrema
corporis fuerat parte p̃mortuus reseruatꝰ aduitã
toto ad dm̃ corde conuersus ẽ: Et postquã mu¬
tatꝰ m̃te diu . ẽ. flagellis at tritꝰ gunc eius anima
cirne soluta est+At contur
crisaurius. sicut ꝓbus ꝓpinquus illius cuiꝰ iã supe¬
rius memoriã feci rarnare consueuit uir in hoc
mundo ualde diue fuit: Sed tantũ plenus. ui¬
cus quantũ reb Suꝑbia tumidus cirnis suȩ uo¬
luptatib subditus in ad quirendis reb: auaritie facib
accensus : Sed cũ tot malis dñs finẽ ponere decre¬
uiss& corporili hunc molestia ꝑcussit: Iui ad ex¬
trema ueniens eidẽ hora qua iã decurpore ernit

Expanded text:
terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius terra cum lacrymis coeperunt pro ereptione illius me ad devorandum acceperat fugit, orationibus vestris expulsus stare non potuit. Pro peccatis meis modo intercedite, quia converti paratus sum, et saecularem vitam funditus relinquere. Homo ergo qui, sicut jam dictum est, ab extrema corporis parte fuerat praemortuus, reservatus ad vitam, toto corde ad Deum conversus est. Et postquam, mutatus mente, diu est flagellis attritus, tunc ejus anima carne soluta est. At contra Chrysaorius, sicut Probus propinquus illius, cujus jam superius memoriam feci, narrare consuevit, vir in hoc mundo valde idoneus fuit, sed tantum plenus vitiis, quantum rebus, superbia tumidus, carnis suae voluptatibus subditus in acquirendis rebus avaritiae facibus accensus. Sed cum tot malis Dominus finem ponere decrevisset, corporali hunc molestia percussit. Qui ad extremum veniens, eadem hora qua jam de corpore erat
Abbreviated transcription (Latin):
parte consumpsit ꝑcussus in inguine : ẽ ꝑductꝰ ad mortẽ :¬
ũq ex tremũ sp̃m ageret : conuener̃ fr̃s ut egressum
illius orando protegerent: Iam ec orpꝰ eius ab extre
ma fuerat parte p̃mortuũ. in solo tantũ modo pecto¬
re uitalis adhuc calor anhelabat᷑ : Cuncti aut̃ fr̃s tan¬
to ꝓeo coeper̃ enixius orare : quanto eũ iam uidebant
sub celeritate discedere Cũ repente coepit eisdẽ fribus
assĩstentib clamare atq cũ magnis uocib orationes eorũ
interrũpere. dicens. Recedite : recedite Ecce draconi
me non potest: Caput meũ in ore suo iã absorbuit: da te
locũ ut ñ me amplius cruci& : sed faciat quod facturꝰ ẽ:¬
i ei ad deuorandũ dactus sũ. quare ꝓpt̃ uos moras patior
nũ tibi sc̃e crucis imprime: Respondebat ille: cũ ma¬
gnis clamorib dicens : Volo me signare : sed ñ possũ : quia
scamis huius draconis p̃mor : Cũq hoc fr̃s audissent : in

Expanded text:
parte consumpsit, percussus in inguine, perductus est ad mortem. Cumque extremum spiritum ageret, convenerunt fratres, ut egressum illius orando protegerent. Jam corpus ejus ab extrema parte fuerat praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare, atque cum magnis vocibus orationes eorum interrumpere, dicens: 440 Recedite, recedite, ecce draconi me non potest. Caput meum jam in suo ore absorbuit, date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus eSi ei ad devorandum datus sum, quare propter vos moras patior?num tibi sanctae crucis imprime. » Respondit ille cum magnis clamoribus, dicens: « Volo me signare, sed non possum, quia squammis hujus draconis premor. » Cumque hoc fratres audirent, un
Abbreviated transcription (Latin):
care: atq in hoc cognosces quod exauditus sis si huc
it: sediam pre dictũ paschasiũ in loco eodẽ mi¬
nime inuerit. Quia enĩ non malitia sed igno¬
rantie errore peccauerat purgari post mortẽ potuit a
suarũ largitate hoc obtinuit̃ : ut tunc potuis s& ꝓmereri
ueniã : cũ iam nil posset oꝑari: PETBꝰ: Iuid ho¬
ẽ que sote. quod in his extremis temporib tã multa de
animab clarescunt. quȩ ante latuerunt᷑: ita ut aꝑtis re¬
uelationib atq ostensionib uenturũ scłm inferre se no¬

Expanded text:
ecare, atque in hoc cognosces quod exauditus sis, si huc ecare, atque in hoc cognosces quod exauditus sis, si huc it, sed jam praedictum Paschasium in loco eodem minime invenit. Quia enim non malitia sed ignorantiae errore peccaverat, purgari post mortem a suarum largitate hoc obtinuit, veniam, cum jam nil posset operari. » Quod est, quaeso, quod in his extremis temporibus tam multa de animabus clarescunt, quae ante latuerunt; ita ut apertis revelationibus atque ostensionibus venturum saeculum inferre se no
Abbreviated transcription (Latin):
& contemptor sui Sed hic in ea contentione quȩ in ar¬
descente relo fideliũ int̃ simmachũ atq laurentiũ
facta ẽ ad pontificatꝰ ordinẽ laurentiũ elegit : Et om¬
niũ postunanimitate. superatꝰ. in sua tam̃ sententia usq
diẽ sui exitus persticit. Illũ amando atq preferendo
quẽ episcopoꝵ iudicio preesse sibi ȩccła refutauit:
defunctꝰ : eius dalmaticã feretro suꝑ positã. de mo¬
nicus tetigit᷑: statĩq saluatꝰ .ẽ. Post multũ uero tẽ¬
poris germano capuano ep̃o. cuius superius memo¬
riã feci medici ꝓcorporis salute dictauerłnt: ut
inangulanis termis lautri debuiss& Sui ingressus
easdẽ termas: p̃dictũ paschasiũ diaconẽ stantẽ &
obsequentẽ in calorib muerit Iuo uiso uehem̃ ter¬
extimuit & quid illictantꝰ uir facer& inqͥsiuit:
utille respondit:. Enulla aba causa in hoc poenali
loco deputatꝰ sũ: nisi quia in parte laurentii. contrir
simmachum sensi. Sed quȩso te : ꝓme dñm dep̃¬

Expanded text:
 contemptor sui. Sed hic in ea contentione quae inardescente zelo fidelium inter Symmachum atque Laurentium facta est, ad pontificatus ordinem Laurentium elegit. Et omnium post unanimiter superatus, in sua tamen sententia usque juxta diem sui exitus perstitit, illum amando et praeferendo quem episcoporum judicio praeesse sibi Ecclesia refutavit. defunctus, ejus dalmaticam feretro superpositam daemoniacus tetigit, statimque salvatus est. Post multum vero temporis Germano Capuano episcopo, cujus superius memoriam feci , medici pro corporis salute dictaverant, ut in Angulanis thermis lavari debuisset. Qui ingressus easdem thermas, praedictum Paschasium diaconum stantem et obsequentem in caloribus invenit. Quo viso vehemextimuit, et quid illic tantus vir faceret inquisivit. Cui ille respondit: « Pro nulla alia causa in hoc poenali loco deputatus sum, nisi quia in parte Laurentii contra Symmachum consensi. Sed, quaeso te, pro me Dominum depr
Abbreviated transcription (Latin):
mine. quid in eo uicerit & nos & eũ qui uidit & reuo¬
catꝰ ẽ latet: Constat tam̃ quia isdem stephanus
postquã sicut superius ncrraui & inferi loca uidit
& ad corpus rediit : ꝑfectȩ uitã minime correxit
Nui post multos annos de corpore adhuc ad cerfim
uitȩ & mortis exit: Iua dere colligitur : ꝗ quia
ipsa quoq inferni supplicia cũ de monstrantur. aliis
hoc ad adiutoriũ aliis uero ad testimoniũ fiat: ut isti
uidetint mala quȩ caueant: illi uero eo amplius pu¬
mantur qđ inferni supplicic nec uisa & cognita ui¬
tare uoluerunt: PET Ra Suid .ẽ. hoc quȩ sõ tẽ.¬

Expanded text:
mine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revomine quid in eo vicerit, et nos, et eum qui vidit et revocatus est, latet. Constat tamen, quia idem Stephanus postquam, sicut superius narravi, et inferni loca vidit, et ad corpus rediit, perfecte vitam minime correxit, qui post multos annos de corpore adhuc ad certamen vitae et mortis exiit. Qua de re colligitur, quia ipsa quoque inferni supplicia cum demonstrantur, aliis hoc ad adjutorium, aliis vero ad testimonium fiat: ut isti videant mala quae caveant, illi vero eo amplius puniantur, quod inferni supplicia nec visa, et cognita vitare noluerunt. 436 PETR. Quid est hoc, qu
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate transut : quanta & hic sinceritate uixit:
neddẽ quoq ponte. hunc quẽ predixi scephanũ se re¬
cognouissẽ testatꝰ ẽ : Suidũ transire uoluis s cius
pes lapsus ẽ & ex medio corpore iam extra pontẽ deieitꝰ:
a quibusdã teterrimis uiris exflumine surgentib ꝑ coxs
deorsum: atq a quibudã albatis & spcciosis simis uiris coepit
ꝑ brachici sursum trabi Cumq hoc luctam̃ ess&e et hunc
boni sp̃f sur sum. medi deorsum traherent. ĩpse qui hȩc ui¬
debit id corpus reuersus ẽ & quid de eo plenius gestũ sit
minime cognouit: Iut inre de eiusdẽ stephani uita dat᷑
intelligi quia in eo mala carnis cũ elemosincrũ opera¬
tione certabant : Iui enĩ ꝑ coxas deor sum ꝑbrachia
trochebatur sursum : pat& nimirũ quia  elemosinas
amauerat & carnis uiciis ꝑfecte non restiterit. quȩ
cũ deorsum trahebant: Sed in illo occulti arbitris exa¬

Expanded text:
auctoritate transiit, quanta et hic sinceritate vixit. auctoritate transiit, quanta et hic sinceritate vixit. In eodem quoque ponte hunc quem praediximus Stephanum se recognovisse testatus est. Qui dum transire voluisset, ejus pes lapsus est, et ex medio corpore jam extra pontem dejectus, a quibusdam teterrimis viris ex flumine surgentibus, per coxas deorsum, atque a quibusdam albatis et speciosissimis viris coepit per brachia sursum trahi. Cumque hoc luctamen esset, ut hunc boni spiritus sursum, mali deorsum traherent, ipse qui haec videbat, ad corpus reversus est, et quid de eo plenius gestum sit, minime cognovit. Qua in re de ejusdem Stephani vita datur intelligi, quia in eo mala carnis cum eleemosynarum operatione certabant. Qui enim per coxas deorsum, per brachia trahebatur sursum, patet nimirum, quia et eleemosynas amaverat, et carnis vitiis perfecte non restiterat, quae eum deorsum trahebant. Sed in illo occulti arbitri exa
Abbreviated transcription (Latin):
a flumine. miinime tangebat. Hȩc uero erit in p̃dicto
ticonsire: intenebroso foetentiq fluuio laberetur:
usfis uero quib culpa non obsistere: securo percum
gressu aclibero ad loca a moena ꝑuenirent : Ibi etiam se¬
petrũ ecdes asticȩ familiȩ maiorẽ qui ante qua drien¬
niũ defunctus ẽ deorsum positũ in locis ceterrimis ma¬
gno ferripondere religatũ ac depressum uidisse con¬
fessus ẽ. Quidũ requirer& cur ita ess& : se ea dixit au¬
dis sẽ. quȩ nos qui eũ in hac ȩcclesicestica domo nouimꝰ.
scientes cius acta recolimus Dictũ namq ẽ hȩc idcir¬
co pititur quia siquid ei ꝓfacienda ultione iubebatur:
ad inferendas plagas plus excrudelitatis desiderio quam
cioboedientia sȩ riuebat : Iuod sic fuis se nullus qui illum
nouit ignorit: Ibisetiam quendã pergrinũ prbm uidis¬
sẽ facebatur qui ad p̃dictũ pontẽ ueniens. tanta ꝑeũ

Expanded text:
e flumine minime tangebat. Haec vero erat in praedicto e flumine minime tangebat. Haec vero erat in praedicto rum transire, in tenebrosum foetentemque fluvium laberetur: justi vero quibus culpa non obsisteret, securo per eum gressu ac libero ad loca amoena pervenirent. Ibi se etiam Petrum ecclesiasticae familiae majorem qui ante quadriennium est defunctus, deorsum positum, in locis teterrimis magno ferri pondere religatum ac depressum vidisse confessus est. Qui dum requireret cur ita esset, ea se dixit audisse, quae nos qui eum in hac ecclesiastica domo novimus, scientes ejus acta recolimus. Dictum namque est: Haec idcirco patitur, quia si quid ei pro facienda ultione jubebatur, ad inferendas plagas plus ex crudelitatis desiderio, quam ex obedientia serviebat. Quod sic fuisse, nullus qui illum novit, ignorat. Ibi se etiam quemdam peregrinum presbyterum vidisse fatebatur, qui ad praedictum pontem veniens, tanta per eum
Abbreviated transcription (Latin):
etiam corporali uisu sagittȩ cȩlitus uenire & singulos
quosq ferire uidebantur : sicut nosti stephanus isdẽ
de functꝰ ẽ. Quidã uero miles inhac eadẽ nr̃a urbe ꝑ
cussus ad extrema peruenit : Iui eductus ecorpore. ex¬
multis in notuit: qui pons erat sub quo niger atq ca¬
ligosus foctor sintolerabilis nebulã exalans fluuius
decur rebat Hrans acto aut̃ ponte : a moena erant pra¬
ta atq uirentia odoriferis herbarũ florib: exornata :
in quib albatoꝵ hominũ conuenticula. eẽ. uidebant᷑:
Tantusq in loco eodẽ odor suauitatis inerat. ut ipse sua¬
uitatis flagrantia illic deambulantes habitantesq sa
cis plenȩ: Ibi quȩdã mire potentiȩ ȩdificicebatur domꝰqͣuae
aureis uidebatur laterculis construi. sed cuius eẽt non
potuit agnosci Erant uero suꝑ ripã predicti flumi¬
nis non nulla habitacula sed alia exurgentis focto¬
ris nebula tangebantur : alia aut̃ exurgens foctor¬

Expanded text:
etiam corporali visu sagittae coelitus venire, et singulos quosque ferire videbantur, sicut nosti, Stephanus idem defunctus est. Quidam vero miles in hac eadem urbe nostra percussus, ad extrema pervenit. multis innotuit, quia pons erat, sub quo niger atque caliginosus fetoris intolerabilis nebulam exhalans fluvius decurrebat. Transacto autem ponte amoena erant prata atque virentia odoriferis herbarum floribus exornata, in quibus albatorum hominum conventicula esse videbantur. Tantusque in loco eodem odor suavitatis inerat, ut ipsa suavitatis fragrantia illic deambulantes habitantesque sacis plenae. Ibi quaedam mirae potentiae aedificabatur domus, quae aureis videbatur laterculis construi, sed cujus esset non potuit agnosci. Erant vero super ripam praedicti fluminis nonnulla habitacula. Sed alia exsurgentis fetoris nebula tangebantur, alia aut
Abbreviated transcription (Latin):
tempus acceptabile : ecce nunc dies salutis : Salomon
quoq ait Suodcũq potest manꝰ tua facere. instanter
oꝑare : qui nec opusnec ratio. nec sapientia. nec sci¬
entia erit apud inferos quo tu properas : Dauid qͦq
dicio p̃sentatur: secl tam̃ de quibusdã leuib culpis. ẽẽ.¬
ante iudiciũ purgatõrius ignis credendus. ẽ : ꝓeo qđ
ueritas dicitꝰ. Quia siquis insan sp̃m blasfemiã dixerit
neq in hoc scło remit ttur eineq in futuro Inqua sen¬
tentu datur intelligi: quasdã culpas in hoc scło quas¬
dã uero infuturo posse laxari: Iuod enĩ de uno negti¬
tur. consequens intellectꝰ pat& quia de quibusdã con¬
ceditur: Sed tam̃ ut p̃dixi hoc deparuis minimisq pec¬
citis ficri posse credendũ ẽ. Sicut ẽ assiduus otiosus
sermo immoderatꝰ risus uel peccatũ curȩ rei fami¬
luris que uix sine culpa uel ab ipsis agitur. qui culu¬
pi qualit̃ declinare debea it sciunt aut in nongri¬

Expanded text:
omon quoque ait: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare. Quia nec opus, nec ratio, nec sapientia, nec scientia, erit apud inferos, quo tu properas . David quoqudicio pante judicium purgatorius ignis credendus est, eo quod Veritas dicit, quia si quis in sancto Spiritu blasphemiam dixerit, neque in hoc saeculo remittetur ei, neque in futuro . In qua sententia datur intelligi quasdam culpas in hoc saeculo, quasdam vero in futuro posse laxari. Quod enim de uno negatur, consequens intellectus patet, quia de quibusdam 444 conceditur. Sed tamen, ut praedixi, hoc de parvis minimisque peccatis fieri posse credendum est, sicut est assiduus otiosus sermo, immoderatus risus, vel peccatum curae rei familiaris, quae vix sine culpa vel ab ipsis agitur, qui culpam qualiter declinare debeant sciunt; aut in non gra
Abbreviated transcription (Latin):
tabitnt uiro moriente: magnũ quid ac delectabile
se abeo audire crediderant. Suib ipse afflictꝰ & tre¬
mens cõpulsus ẽ ꝓdere : cui hosti triditus cogebatur
exire: Nam dixit. Iuando me uobiscũ ieiunare
uorindũ draconi sũ traditꝰ: qui ciuda sux mea genua.
pedesq colligauit: Caput uero suũ. intrr meũ osinic¬
tens: sp̃m meũ ebibens abstrut Iuib dictis. statim
defunctꝰ ẽ : atq uc pęnitendo  liberire potuiss&.
adracone quẽ uiderit expectitꝰ non ẽ.: Suod nimi¬
rũ constat quia adsolã ieut ilitatẽ audientiũ
uiderit: qui eũ hostẽ cui traditus fuerat & in notu¬
it & non eucdsit PET RS: Docere uelim si post
mortẽ purgtorius igniscẽ credendus est: XLI

Expanded text:
tabant, viro moriente, magnum quid ac delectabile se ab eo audire crediderant. Quibus ipse afflictus et tremens compulsus est prodere cui hosti traditus cogebatur exire. Nam dixit: Quando me vobiscum credebatis vorandum draconi traditus sum, qui cauda sua mea genua pedesque colligavit, caput vero suum intra meum os mittens, spiritum meum ebibens extrahit. Quibus dictis statim defunctus est, atque ut poenitendo liberari potuisset, a dracone quem viderat exspectatus non est. Quod nimirum constat quia ad solam utilitatem audientium viderit, qui eum hostem cui traditus fuerat et innotuit et non evasit. PETR. Doceri vellem si post mortem purg
Abbreviated transcription (Latin):
cipiet si cuius opus irserit: decrim̃tũ patietur: Ipsẽ
Aut̃ siluus erit : sic tim̃ quasi ꝑignẽ : Iuãtuis hocde
igne tribulationis in hac nob uita adhibito possit
intelligi. tam̃ siquis hec de igne future purgatioris
accipiat. pensandũ sollicite ẽ quia illũ dixit ꝑignẽ
posse salutrim̃ qui suꝑ hoc fundam̃tũ. ferrũ aes
uł plumbũ ȩdificat. id ẽ peccata maioroo & idcuto
duriora atq tunc iã in solubilia sed ligna. foenum
stipulã id ẽ peccata minima atq leuis sima quȩ
ignis facile consumat. Pc tam̃ sciendũ ẽ quia il¬
lic saltẽ deminimis nil quisq purgationis obtinebit
nisi bonis hoc actib inhac adhuc uita positas ut

Expanded text:
si cujus opus arserit detrimentum patietur, ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem; quamvis hoc de igne tribulationis in hac nobis vita adhibito possit intelligi, attamen si quis haec de igne futurae purgationis accipiat, pensandum sollicite est: quia illundamentum ferrum, aes, vel plumbum aedificat, id est peccata majora, et idcirco duriora, atque jam tunc insolubilia; sed ligna, foenum, stipulam, id est peccata minima atque levissima, quae ignis facile consumit. Hoc tamen sciendum est: quia illic saltem de minimis nil quisque purgationis obtinebit, nisi bonis hoc actibus in hac adhuc vita positus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
olet aut̃ plerũq concingere : ut egressura inima
cositũ retog noscit cũ quib ꝓȩquilitate culparũ
uel etũ p̃miorum inuna ẽ. mnansione deputanda
Nc̃ uir uitȩ ueneraibilis eleutherius senex de quõ pre¬
cle ei libro multa ncrraui ᷑ in monasterio sug germanum
frt̃m iohtinnẽ nomine se heibuis se ꝑbibuit:̃ sui ante dies
quatuonletĩ suũ frib exitũ p̃dixit Cũq decrescente slco¬
tidie cõputue dies ante triduũ qua uocirecure so¬
nemie torpore febre correpeis ẽ Ad borã uero mortis
ueneis mprsteriũ dominici corporis & singiuns accẽpit

Expanded text:
olet autem plerumque contingere ut egressura anima eos etiam recognoscat cum quibus pro aequalitate culparum, vel etiam praemiorum, in una est mansione deputanda. Nam vir vitae venerabilis Eleutherius senex, de quo praecedente libro multa narravi, in monasterio suo germanum fratrem nomine Joannem se habuisse perhibuit, qui ante dies quatuordecim suum fratribus exitum praedixit. Cumque decrescentes quotidie computaret dies, ante triduum quam vocaretur ex corpore, febre correptus est. Ad horam vero mortis veniens, mysterium Dominici corporis, et sanguinis accepit
Abbreviated transcription (Latin):
guntur : Ꝙnotandũ quod idẽ foctor eẽ & nebula
uis⁊ sit. Iui nimirũ carnalis delectatio. m̃tem quã
ihficit obscurat : ut ueri luminis claritatẽ non uideat:
sed unde delectatur inferius inde caliginẽ ad suꝑna
patutur. łE TR sutamꝰne hoc auctoritate
sacri eloquii posse monstrari lit culpe carnaliũ foe¬
RE GORlU Pocest. fiam libro ge¬
icũ accestante didicimts qͥuia suꝑ sodomitis¬

Expanded text:
guntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula guntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio mentem quam inficit obscurat, ut veri luminis claritatem non videat, sed unde delectatur inferius, inde caliginem ad superna patiatur. PETR. Putamusne hoc auctoritate sacri eloquii posse monstrari, ut culpae carnalium feREGOR. Potest; nam libro Geneseos attestante didicimus, quia super Sodomit
Abbreviated transcription (Latin):
ris nebula tangeluntur quorundã uero tangi ñ
poterant uel quid qđ pontẽ quid ẽ qđ fluuium
nnb penetius meriti ciusirũ. Perpontẽ quippe
ad a moena loca transire iustos aspexit: quia angusta
ualde ẽ semita quȩ ducit ad uitã : Et foetentẽ flu¬
uiũ decurrentẽ uidit : quia adima cotidie defluit car¬
naliũ hic putredo uiciorũ: Et quorundã habitacula
foctoris nebula tangebat: quorundã uero abea tingiñ
poterant: quia sunt pleriq qui multa iã bona oꝑa faci
unt sed tam̃ adhuc carnalib. uicus in cogitationis ddelce¬
tatione tanguntur: & iustũ ualde.ẽ. ut illic nehala
foctoris obsideat : quos hic adhuc carnis foctor desec¬
tat : Vnde eandẽ delectationẽ carnis eẽ beatꝰ iob infoe¬
tore conspiciens: deluxurioso ac lubrico sententũ pro¬
tulit dicens : Dulcedo illius uermis : Iui aut̃ perfecte
cor ab omni delectatione carnis excutiunt. constat
nunirũ quia eoꝵ habitacula foctoris nebula non tan¬

Expanded text:
sum est, quisquis ille est cui mansio ista construitur, aperte pontem, quid est quod fluvium nibus pensamus merita causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angusta valde est semita quae ducit ad vitam . Et foetentem fluvium decurrentem vidit, quia ad ima defluit quotidie carnalium hic putredo vitiorum. Et quorumdam habitacula fetoris nebula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: unt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tan
Abbreviated transcription (Latin):
prius hoc qđ in ipso deliquitur relaxat:
munus enĩ non accipitur : nisi ante discordi
ab animo pellatur: Dicente ueritate: Si offers
munus tuũ adaltare& recordatꝰ fueris quia
hab& aliquid aduersumte fr̃tuus+¬

Expanded text:
prius hoc quod in ipso delinquitur relaxat. Munus enim non accipitur, nisi ante discordia ab animo pellatur, dicente Veritate: Si offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris, quia habet aliquid adversum te frat
Abbreviated transcription (Latin):
intumulũ collecti fuerat defossa uideretur: Iuod ui¬
delit& ommipotens ds̃ sticiens ostendit : quid eius anina
imocculto ꝑtulit cuius dum corpus ante humanos oculos
flamma consumpsit: Qua inre nob̵ quoq hec audientib
exemplũ formidinis dare dignatus ẽ : quatinꝰ ex hac
consideratione collictmꝰ quid anima uiuens ac sentiens
ꝓreditu suo patitur si tanto ignis supplicio etum insen¬
sibilit ossã concremantur PE FRV. Nosse
uelim: si uel boni bonos inregno uel mali mados in suppli¬

Expanded text:
deretur. Quod videlicet omnipotens Deus faciens ostendit quid ejus anima in occulto pertulit, cujus etiam corpus ante humanos oculos flamma consumpsit. Qua in re nobis quoque haec audientibus exemplum formidinis dare dignatus est, quatenus ex hac consideratione colligamus, 424 quid anima vivens ac sentiens pro reatu suo patiatur, si tanto ignis supplicio etiam insensibilia ossa concremantur. PETR. Nosse velim si vel boni bonos in regno, vel mali malos in suppli
Abbreviated transcription (Latin):
cm quidã nr̃ religiosus uir & uitȩ ualde lau¬
dabilis cũ ante hoc trienniũ moreretur :¬
sicut religiosi alii qui p̃sentes fuere testa¬
ti sunt in hora sui exitus ionam ꝓphecã hie¬
techihelẽ quoq & dimhelẽ coepit. ispicere: eosq domi¬
nos suos ex nomine clamire : Iuosdũ ad seuenite dice¬
ret & de press̃s luminib: eis reuerentiȩ obsequiũ pre¬
bera excirne eductus ẽ: Qui inre iure apte dacur in¬
telligi quȩ erit in illa in corruptibili uita notitu : si uir
iste id buc incirne corruptibili positus. ꝓphitas scõs
quos nimirũ nunquã uiderat. agnouit Q ood siet iã ic¬

Expanded text:
m quidam noster religiosus vir, et vitae valde laudabilis, cum ante hoc triennium moreretur sicut religiosi alii, qui praesentes fuere testati sunt, in hora exitus sui Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspicere, eosque dominos suos ex nomine clamare. Quos dum ad se venisse diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carne corruptibili positus prophetas sanctos, quos nimirum nunquam viderat, agnovit. ΚΕΦΑΛ.
Abbreviated transcription (Latin):
ei alius quidã obuiã factꝰ ẽ. qui hunc requisiuit dicens
Iuouidis cui respondit. Ad stephanũ obtiont̃ a dño meo
missus sum Atqille protinus dixit. Abeo uenio : sed an¬
tt me luc hori defunctꝰ ẽ: Reuersus uero ẽ puer ad
cunorfiũ dñm suũ sed cũ um̃ mortuũ inuenit Sicq fa

Expanded text:
ei alius quidam obvius factus est, qui hunc requisivit, dicens: Quo vadis? Cui ille respondit: Ad Stephanum Optionem a domino meo missus sum. Atque ille protinus dixit: Ab eo venio, sed ante me hac hora defunctus est. Reversus vero est puer ad Eumorphium dominum suum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
multoq uino in ebriatꝰ eindẽ filiã sũ secũ manere petut :
eãq nocte illa qđ diccu nefas ẽ. ꝑdidit Cũq mane ficco
surrexis set : reus cogitire coepit ut ad balneũ ꝑger&. Ac
si aqua balnei lauar& maculã pecciti: serrexit igitur.
lauit. Coepitq trepitre. ecđam ingredi: Sed si tanco
die non iret ad eccłam: erubescebat homines: si uero iret:
ꝑtime scebait iudiciũ dĩ: Uitit taq human& erecundic:
prexit ad ȩcdam. Sed tremebundus ac pauens stare ce¬
pit. atq ꝑ singula mom̃ta suspectꝰ qua hora ir mundo sp̃i¬
ritui trideretur & corĩ om̃i popło uexatir : Cũq ue¬
hem̃ter timer& : ei in illa missarũ celebritate. quasi ad¬
uerse nihil contigit: Iui lȩcus exiit: & aie altero ȩcdam
ũ securus in trauit: Lactũq ẽ ut ꝑsex caxtinuos dies. lae¬
tus ac securꝰ ꝓcederet : aestimans qđ eius aglus dñs aut
non uidiss& aut uisum misericorditer dimisi Die
aut̃ septimo : subita morte defunctꝰ ẽ: Ci  fepulture

Expanded text:
em filiam suam secum manere petiit, eamque nocte illa quod dictu nefas est perdidit. Cumque mane facto surrexisset, reus cogitare coepit ut ad balneum pergeret, ac si aqua balnei lavaret maculam peccati. Perrexit igitur, lavit, coepitque trepidare ecclesiam ingredi. Sed si tanto die non iret ad ecclesiam, erubescebat homines; si vero iret, pertimescebat judicium Dei. Vicit itaque humana verecundia, perrexit ad ecclesiam: sed tremebundus ac pavens stare coepit, atque per singula momenta suspectus qua hora immundo spiritui traderetur, et coram omni populo vexaretur. Cumque vehementer timeret, ei in illa missarum celebritate quasi adversi nihil contigit. Qui laetus exiit, et die altero ecclesiam jam securus intravit. Factumque est ut per sex continuos dies laetus ac securus procederet, aestimans quod ejus scelus Dominus aut non vidisset, aut misericorditer dimisisset. Die autem septimo subita morte defunctus est. Cumque sepulturae
Abbreviated transcription (Latin):
reuersus ẽ : ut ex m̃sura spatii pocuissa colligi quia uno
mom̃to utriq fuerant uociti PETRCI Terri¬
bile ẽ ualde quod dicitur: sed quȩ so tecur egredien¬
ti animȩ nauis apparuit. uel cur se duci ad siciliã mo
riturus p̃dixit: GREGORAnma uehicu¬
lo non eget: sed mirũ non .ẽ si ad huc homini incorpo¬
re posito illud apparuit: quod ꝑ corpus assueuerat
uidere. Ut ꝑ hoc daretur intelligi quotius anima
spiritalit̃ duci potuis s& : Iuod uero se ad siciliam duci
testicus .ẽ. quid sentire aliud potest. nisi quod prece¬
teris locis in eius terrȩ insulis eruccuante igne tor¬
m̃torum ollȩ patuer̃ : quȩ ut solent narrare qui nouer̃.
laxatis ꝙtidie sinib excrescuntr÷ ut mur

Expanded text:
uisset colligi, quia uno momento utrique fuerant vocati. PETR. Terribile est valde, quod dicitur: sed quaeso te, cur egredienti animae navis apparuit, vel cur se ad Siciliam duci moriturus praedixit? GREGOR. Anima vehiculo non eget: sed mirum non est, si adhuc homini in corpore posito illud apparuit, quod per corpus assueverat videre, utduci potuisset. Quod vero se ad Siciliam duci testatus est, quid sentiri aliud potest, nisi quod prae ceteris locis in ejus terrae 429 insulis eructante igne tormentorum ollae patuerunt? Quae, ut solent narrare qui noverunt, laxatis quotidie sinibus excrescunt, ut m
Abbreviated transcription (Latin):
nãq uxta me uiduci galla dicebatur: hȩc eumor¬
fuo nomine iiuenẽ filiũ habebt. A quo non longe
qdidã stephanus qui innumero optio fue habicabat
Sed isdẽ cumorfius ad ex trema uite ueniens. uocauit
pi̾erũ suũ. eiq p̃cepic dicens: Uade citius ig dioset¬
phano optioni ut concitꝰ uemat: quixiecce nauis pa¬
pataꝰ ẽ: ut ad sicilit̃ dici debeamꝰ: Fũq huno. pa¬
en insamire ore deret. & oboedire rcossente Eoe pie

Expanded text:
namque juxta me vidua, Galla dicebatur. Haec Eumornamque juxta me vidua, Galla dicebatur. Haec Eumorphium nomine juvenem filium habebat, a quo non longe quidam Stephanus, qui in numero Optio fuit, habitabat. Sed idem Eumorphius ad extrema vitae veniens, vocavit puerum suum, eique praecepit, dicens: Vade citius, et dic Stephano Optioni, ut concitus veniat, quia ecce navis parata est ut ad Siciliam duci debeamus. Cumque hunc puer insanire crederet, et obedire recusaret, coepit
Abbreviated transcription (Latin):
uebenter iiuenor Nudb cõ hcerent quidhabes sq uodi
uos intanto merore de primitis: responder̃ dicentes: Lo¬
ci huiꝰ desolationẽ . lugemus quia unꝰ frat̃ cuius nos in hoe
monasterio uita continebat. hodie quartus ẽ dies quod ex
hac luce subtractus ẽ. Cũq fr̃s qui uenerant studiose re¬
quirerent qualit̃ dictꝰ fuis sos : responderunt : Vrsus :
uii. uocationis eiꝰ horã subcilit̾ inquirentes: ipso eũ momͣ¬
to cognouer̃ exisse de corpore : quo ꝑ iohannẽ qui apet.¬
aplid eos defunctus ẽ: fuerat uocatus . Iua exre col¬
ligitur : quia utroꝵq par fuit meritũ : eisq datũ ẽ ut
inuna mansione socialit̃ uiuerent : quib: ecorpore
contigit socialiter ex̾ire
ed neq hoc sileã : quod
dũ udhuo laicus uiuere Batq indomo mea quȩ mͥ¬
dũ adhuo laiciis uiuere
atq indomo mea quȩ mͥ
Min hac urbe ex iure patris obuenerat manerẽ : de
quibusd̃ uicinis meif: me concigit agnouisse. Nuedã

Expanded text:
invenerunt. Quibus cum dicerent: Quid habetis, quod vos in tanto moerore deprimitis? responderunt, dicentes: Loci hujus desolationem gemimus, quia unus Frater, cujus nos vita in hoc monasterio continebat, hodie quartus est dies quod ex hac luce subtractus est. Cumque fratres qui venerant, studiose inquirerent qualiter dictus fuisset, responderunt: Ursus. Qui vocationis ejus horam subtiliter inquirentes, ipso eum momento cognoverunt exisse de corpore, quo per Joannem, qui apud eos defunctus est, fuerat vocatus. Qua ex re colligitur, quia utrorumque par fuerat meritum, eisque datum est, ut in una mansione socialiter viverent, quibus e contigit socialiter exire. Sed neque hoc sileam, quod dum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mdum adhuc laicus viverem, atque in domo mea, quae mihi in hac urbe ex jure patris obvenerat, manerem, de quibusdam vicinis meis me contigit agnovisse. Quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
lingua respondit : ut cuncti qͥa derant mirirentur:
Inẽa quoq domo p̃dicti narsȩ spatarius Bulgiorꝰ manebat
qͥ festine ad eerũ deductꝰ eibulgarica lingua locutꝰ ẽ
Sedita puer ille in icalic natꝰ & nutritꝰ in eaidẽ barbant᷑
locutione respondit: ac si eidẽ gente fuis s& generitus
Mirati soms qͥ audiebant: atq ex ductrũ linguarũ ex pe¬
rim̃to. quas eũ antei nescisse nouerant: credider̃ de
om̃ib quasꝓbare minime uedebant : Iunc ꝑbiduũ mors
eiꝰ dilata .ẽ. sed die t̃tio. quo occulto iudicio nescit᷑ ma¬
nus ta brachia lacertosq suosdentib laniduit : atq
ita ecorpore exiit Iuo mortuo: illi om̃s quos p̃dixerat
ex hac ꝓtinꝰ luce sub tracti st̃: nullusq in illa domo ei¬
dẽ tẽpestate de functꝰ ẽ : qui uoce illius denuncutus
non ẽ. PE TR U. Ualde t̾ribile ẽ: ut qui tale
perciꝑe meruit donũ tali etiã post hoc poena plec¬

Expanded text:
lingua respondit, ut cuncti qui aderant, mirarentur. lingua respondit, ut cuncti qui aderant, mirarentur. In ea quoque domo praedicti Narsae spatharius Bulgar manebat: qui festine ad aegrum deductus, ei Bulgarica lingua locutus est; sed ita puer ille in Italia natus et nutritus, in eadem barbara locutione respondit ac si ex eadem fuisset gente generatus. Mirati sunt omnes qui audiebant, atque ex duarum linguarum experimento quas eum antea nescisse noverant, crediderunt de omnibus quas probare minime valebant. Tunc per biduum mors ejus dilata est, sed die tertio, quo occulto judicio nescitur, manus ac brachia lacertosque suos dentibus labiavit, atque ita de corpore exivit. Quo mortuo, omnes illi quos praedixerat ex hac protinus luce subtracti sunt, nullusque in illa domo eadem tempestate defunctus est qui voce illius denuntiatus non est. PETR. Valde terribile est, ut qui tale donum percipere meruit, tali etiam post hoc poena plec