comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dus uidet᷑ Est ne aliquis ignis seorsũ positus & in coĩca¬
bilis: Itẽ cetere sp̃es quas concipiẽtes mẽte dicimꝰ sepatas
sensibilis. an hec sola sunt que uident᷑ queq corporis
tentione sentimꝰ. Nec p̾ter hec ulla sunt uspia s frustra
p̃̾sumũt᷑ esse intelligibiles species quaꝵ sint imagine
sensibiles. easq nihis aliud esse qͣ uerba. Quod quidẽ
neq iexaminatu relinqui placet nec ad plixum in ña
sua tractatu minime ptinens ad rem u̾bor agmen ad¬
dendu. At no si quis ample rei finis disceptatione com¬
pendio dirimet. hunc certe adsciscere opepreciu facientis est.
p̃e igit᷑ quid de hac re sentia dicam. Si intellectus itemq
uera opĩo due res sunt necesse est hec ip̃a ꝑsemet esse ĩtel¬
opinio ab intellectu nihil differt oĩa que corporea sentimꝰ
certa habenda sunt. Sed opinor duo esse dicendu. ppea

Expanded text:
dus uidetur: estne aliquis ignis seorsum positus et incommunicadus uidetur: estne aliquis ignis seorsum positus et incommunicabilis, item caeterae species, quas concipientes mente dicimus semper sensilis, an haec sola sunt quae uidentur quaeque corporis intentione sentimus, nec praeter haec ulla sunt uspiam, sed frustra praesumitur esse intellegibiles species, quarum sint imagines sensiles, easque nihil aliud esse quam uerba? Quod quidem neque inexaminatum relinqui placet nec ad prolixum natura sua tractatum minime pertinens ad rem uerborum agmen addendum; at uero si quis amplae rei finis disceptationem compendio: dirimet, hunc certe asciscere operae pretium facientis est. Ipse igitur, quid de hac re sentiam, dicam. Si intellectus itemque uera opinio duae res sunt, necesse est haec ipsa per semet esse inteletur, uera opinio ab intellectu nihil differt, omnia quae corporea sentimus certa habenda sunt. Sed opinor duo esse dicendum, propterea
Abbreviated transcription (Latin):
mãsurisq ꝑ secula recte ĩsigniet᷑ nulla oĩo ꝓpria spes falsa
opĩone tribuenda ẽ. Ideoq fe̾ti gn̾ãti uisibłis aĩalis matrẽ &¬
corporee substãtio receptaculu.neq terra neq aquam
nec uõ igne uł aera nec quicꝗͣ aluid quod ex his creatũ
est nec uõ ex quib hec ip̃a subsistunt appellandu. s inui¬
sibilem potiꝰ spem quanda & informẽ capacitatem mira
quada & ĩ comp̾hensibili rõne inter nulla & aliqua sub¬
stantia nec plane intelligibilẽ nec plane sensibile po¬
sitam. s que ex iis que in ea ꝯmutant᷑ intelligi tamen
posse uideat᷑. Ignis quidẽ pars eiis est ignita. humectata
ũo pars eiꝰdem aqua. si mõ exptis rei pars ulla dici pot̾.
terra quoq &e aer rõne illa si forte qua simulaera eoꝵ
recipit in se. de quib singulis huiꝰ moi tractatꝰ instituẽ¬

Expanded text:
mansurisque per saecula recte insignietur, nulla omnino propria species falsa mansurisque per saecula recte insignietur, nulla omnino propria species falsa opinione tribuenda est. Ideoque facti generati uisibilis animalis matrem corporeaeque substantiae receptaculum neque terram neque aquam nec uero ignem uel aera nec quicquam aliud, quod ex his creatum est, nec uero ex quibus haec ipsa subsistunt appellandum, sed inuisibilem potius speciem quandam et informem capacitatem mira quadam et incomprehensibili ratione inter nullam et aliquam substantiam nec plane intellegibilem nec plane sensibilem positam, sed quae ex his quae in ea commutantur intellegi tamen posse uideatur. Ignis quidem pars eius ignita, humectata uero pars eiusdem aqua, si modo expertis rei pars ulla dici potest; terra quoque et aer ratione illa, si forte qua simulacra eorum recipit in se, de quibus singulis huius modi tractatus instituen
Abbreviated transcription (Latin):
informi aliquo corpoꝵ gremio. ꝑinde ut que in picturis
substernat᷑ infectio decolor ad coloꝵ lumina subuehenda.
Et eĩm si erit alicuiꝰ eoꝵ que in se recipit simile receptacu¬
lum cu quid obueĩet dissimile his quib simile ẽ discorda¬
bit opinor uultus eius cu ĩtrogressi corporis uultu. nullaq
expͥmet similitudĩe. Ex quo fit̾ ut receptaculi simis nulla
ꝓpria naliterq exp̾ssam hẽat figuram. ꝓpeaq informis ĩtel¬
ligatur. quippe omĩ forma carens. ut qui odora pigmenta
conficiunt ante oĩa curant ut millius ꝓpnii sintꝰ odoris
que condient᷑ susceptura uidelicet hum idos sucos odora¬
minu. & qui materiis mollib imp̾ssioniq cedentib in¬
signire formas aliquas uolũt pure leuigatas inapparant
nec ulla oĩo forma in apparata leuigatione appare̾ patuit᷑
sic ei quod omib reꝵ oĩ formis & figuris eterne uite

Expanded text:
informi aliquo corporum gremio, perinde ut quae in picturis informi aliquo corporum gremio, perinde ut quae in picturis substernitur infectio decolor ad colorum lumina subuehenda. Etenim si erit alicuius eorum quae in se recipit simile receptaculum, cum quid obueniet dissimile his quibus simile est, discordabit, opinor, uultus eius cum introgressi corporis uultu nullamque exprimet similitudinem. Ex quo fit, ut receptaculi sinus nullam propriam naturaliterque expressam habeat figuram proptereaque informis intellegatur omni quippe forma carens, ut qui odora pigmenta conficiunt ante omnia curant, ut nullius sint odoris proprii quae condientur, susceptura uidelicet humidos sucos odoraminum, et qui materiis mollibus impressionique cedentibus insignire formas aliquas uolunt, pure leuigatas apparant nec ullam omnino formam in apparata leuigatione apparere patiuntur; sic ei, quod omnibus rerum omnium formis et figuris aeternae uitae
Abbreviated transcription (Latin):
net. estq usus eius similis molli cedẽtiq materie ĩ qua
ab introeũtib. ip̃a nec forma nec motu habens ex nͣa
sua. Que u̾o ingrediunt᷑ formas mutant. aliasq alia
& diu̾sa cermint᷑. Eademq que ĩtroeunt & egrediunt᷑
simulachra sunt uere existentiu reꝵ miro quoda uixq
explicabili mõ formata ab eisdẽ uere existentib reb. quẽ
ad modu mox demõstrare nitemur pro uirib. At uero
muic tͥnu genus aĩo sumendũ est. Iuod gignit᷑. itẽ aliud
in quo gignit᷑. p̾terea t̾tiu ex quo similitudĩe trahit
mutnaturq quod gignit᷑. Decet ergo fac̃ẽ comꝑatõẽ
similitudĩemq imꝑtiri. Illi quidẽ quod suscipit matris.
At uo unde obuenit patris. Illi autẽ nature que inter
hec duo est. prolis. Simul ita intelligendũ fieriꝰ posse ut
uariaq corporis undiq ora demõstret. nisi subiecto prius

Expanded text:
net estque usus eius similis molli cedentique materiae, in quam net estque usus eius similis molli cedentique materiae, in quam ab introeuntibus, ipsa nec formam nec motum habens ex natura sua. Quae uero ingrediuntur, formas mutant aliasque alia et diuersa cernuntur, eademque quae introeunt et egrediuntur simulacra sunt uere existentium rerum miro quodam uixque explicabili modo formata ab isdem uere existentibus rebus, quem ad modum mox demonstrare nitemur pro uiribus. At uero nunc trinum genus animo sumendum est: quod gignitur, item aliud in quo gignitur, praeterea tertium ex quo similitudinem trahit mutuaturque quod gignitur. Decet ergo facere comparationem similitudinemque impertiri illi quidem quod suscipit matris, at uero unde obuenit patris, illi autem naturae quae inter haec duo est prolis. Simul ita intellegendum, fieri non posse, ut uariaque corporis undique ora demonstret, nisi subiecto prius
Abbreviated transcription (Latin):
etiã uerti potest ĩ ꝯtrarias qualitates calidu dici uł can¬
didu ꝓprioq & certo noĩe appellari quod sit incertum
& mu tabile mĩme ꝯuenire. S opinor aꝑtius etiam¬
nue de eodẽ ent disceptare conandũ. Si quis eĩ cũctas
formas fignrasq ex una eademq auri materia facta
uigiter & sine int̾missione in alias atq alias reformet.
tunꝰc si quis electa qualibet una sigura querat quid sit
opinor posse firme & diligẽter ac sine rep̾hensione res¬
ponderi auru illud esse. nec addere trianguli chelindri¬
ue cuiꝰue alteriꝰ esse udebit᷑. Eadẽ & ꝯsimilis ratio dif¬
ficultasq in ea natura que cuncta recipit corpora reꝑit᷑.
hec quippe minime recedit ex ꝯditione ꝓpria. recipit.n.
cuncta nec ulla ex iisdem forma trahit. Et cũ uelut in¬
tra gremiũ euis forment̾ que recipiunt᷑ ip̃a informis ma¬

Expanded text:
etiam uerti potest in contrarias qualitates calidum dici uel canetiam uerti potest in contrarias qualitates calidum dici uel candidum, proprioque et certo nomine appellari quod sit incertum et mutabile minime conuenire. Sed, opinor, apertius etiamnunc de eodem erit dissertare conandum. Si quis enim cunctas formas figurasque ex una eademque auri materia fictas iugiter et sine intermissione in alias atque alias reformet, tunc, si quis electa qualibet una figura quaerat quae sit, opinor posse firme et diligenter ac sine reprehensione responderi aurum illud esse nec addere trianguli cylindriue cuiusue alterius uidebitur. Eadem et consimilis ratio difficultasque in ea natura, quae cuncta recipit corpora, reperitur. Haec quippe minime recedit ex condicione propria; recipit enim cuncta nec ullam ex isdem formam trahit, et cum uelut intra gremium eius formentur quae recipiuntur, ipsa informis ma
Abbreviated transcription (Latin):
semota ꝯp̾hensio: nulla certe. Quaꝑꝑ de cunctis huiꝰ moĩ
mobilib ita ẽ hñdum hoc quod sepe alias aliter formatu
nobis uidet᷑ &e plerũq uix̃ ignis estigie non est opinor ignis.
s igneũ quoddã. nec aer s aerium. nec oĩo quicꝗͣ uelut
habens ullam stabilitate. demiq nec ꝓ noĩb quidẽ ullis
digna sunt. quib ĩ demõstratione uti solemꝰ cu dicimꝰ
hccꝰ uł istud. fuguint eĩm nec expoctant eam appellatiõe
qua de his tanꝗͣ de existentib habet᷑. Igitꝰ ignem quoq
eu essẽ uere putandũ qui semꝑ idem est. ce omẽ cuiꝰ
ꝓprietas manet. At uõ id in quo fieri singula hec uident᷑
& demrũ dissolui ꝑcuntiaq ad alias inde transire formas
solum illud appellandũ puto certo ꝓ noĩe. recte quippe de
eo dici posse. hoc uł illud. porro qd recipit qualitate uł

Expanded text:
semota comprehensio? Nulla certe. Quapropter de cunctis huius modi semota comprehensio? Nulla certe. Quapropter de cunctis huius modi mutabilibus ita est habendum: hoc quod saepe alias aliter formatum nobis uidetur et plerumque iuxta ignis effigiem non est, opinor, ignis sed igneum quiddam, nec aer sed aereum, nec omnino quicquam uelut habens ullam stabilitatem. Denique ne pronominibus quidem ullis signanda sunt quibus in demonstratione uti solemus, cum dicimus 'hoc, uel'illud,; fugiunt enim nec expectant eam appellationem quae de his tamquam existentibus habetur. Igitur ignem quoque eum esse uere putandum, qui semper idem est, et omne cuius proprietas manet. At uero id, in quo fieri singula haec uidentur et demum dissolui pereuntiaque ad alias inde transire formas, solum illud appellandum puto certo pronomine recte quippe de eo dici posse 'hoc' uel 'illud' -- porro quod recipit qualitatem uel
Abbreviated transcription (Latin):
ns aciem necesse est. e estuare tam de igni q̃ de cetens.
materiis: qui magis aquam uire aqua dici puitartq opor¬
teat ꝗ̃ terrim. cum nulla sit certa & stabilis ꝓprietas con¬
por ÷ͥ que cuiq indicet nãlem germanitate. P rinapio ut
de aqua cuiꝰ mõ fecimus mentionẽ ordiamur cũ assrenoit
in glaciem certe saxum terreneq soliditatis corpuso m̾¬
nime fusile apparet. Fadẽ hec ignita & diffluens discreta¬
qruarie in humorẽ sp̃m & aenas auras dissoluit:. Aeror
porto exustus ignẽ treat. tursu q extinetus ignis aera cor¬
pulentior factus insaituit. Aer itẽ crassior factus ĩ nubes
& fontiu largitas demũq ex aqua terrene moles agge¬
rant᷑. atq ita circuitu quoda uires fomentaq gn̾ationis
corporib muicẽ sibi mutuãtib nec una eademq foroe
pseuerantib que tandẽ erit certa eoꝵ & a cunctatione

Expanded text:
tis aciem necesse est et aestuare tam de igni quam de caeteris tis aciem necesse est et aestuare tam de igni quam de caeteris materiis, qui magis aquam iure aquam dici putarique oporteat quam terram, cum nulla sit certa et stabilis proprietas corporum quae cuiusque indicet naturalem germanitatem. Principio ut de aqua, cuius modo fecimus mentionem, ordiamur: cum astringitur in glaciem, certe saxum terrenaeque soliditatis corpus et minime fusile apparet, eadem haec ignita et diffluens discretaque uarie in humorem, spiritum et aereas auras dissoluitur; aer porro exustus ignem creat rursumque extinctus ignis aera corpulentior factus instituit, aer item crassior factus in nubes norumque et fontium largitas demumque ex aqua terrenae moles aggerantur. Atque ita circuitu quodam uires fomentaque generationis corporibus inuicem sibi mutuantibus nec in una eademque forma perseuerantibus quae tandem erit certa eorum et a cunctatione
Abbreviated transcription (Latin):
cliuibq ad fallendu rõnib reꝵ earũde uerisiłib assertio¬
nib imaginariisq contentus sim. mitia singuloꝵ &
umũsoꝵ originem pandens. Deum ergo etia nũc auxi¬
liatorẽ ĩuccabimꝰ antẽ auspiciu dictionis liberatorem ex
turbida &e pcelosa cepti ẜmonis iactatione. Erit igit᷑ im¬
tium tale demu unu̾se imagmarie rei. eademq magni
at nũc tertiu quoq aliud oboriet᷑ genꝰ. Quib in pͥorib duo
nobis satis abunde suffice̾ uidebantur. Unũ ꝑpetuum
uisibileꝰ. At uo t̾ertiu quidẽ mĩme diuisimꝰ. At nunc
impositura nobis necessitatẽ ratio iudet᷑ ire obua ma¬
num q ꝯserere adusu ĩ expugnabilẽ ommi rõne &e omĩ
eloquio fraudẽ trassis tenebris inuoluta. Qua igit᷑
eiuis uim quam ue eius esse nãm putandu ẽ: opmoꝵ
oũi que gignunt᷑ receptaculu ẽ. quasi quedã nutricula.

Expanded text:
cliuibusque ad fallendum rationibus rerum earundem uerisimilibus assertiocliuibusque ad fallendum rationibus rerum earundem uerisimilibus assertionibus imaginariisque contentus sim initia singulorum et uniuersorum originem pandens. Deum ergo etiam nunc auxiliatorem inuocabimus ante auspicium dictionis, liberatorem ex turbida et procellosa coepti sermonis iactatione. Erit ergo initium tale demum uniuersae imaginariae rei, eademque magniat nunc tertium quoque aliud oborietur genus. Quippe in prioribus duo nobis satis abunde sufficere uidebantur, unum perpetuum uisibile. At uero tertium tunc quidem minime diuisimus; at nunc impositura nobis necessitatem ratio uidetur ire obuiam manumque conserere aduersum inexpugnabilem omni ratione et omni eloquio fraudem crassis tenebris inuolutam. Quam igitur eius uim quamue esse naturam putandum est? Opinor, omnium quae gignuntur receptaculum est, quasi quaedam nutricula.
Abbreviated transcription (Latin):
remus. nec naͣ mõ uera illa ueterẽ que fuit ante ꝯcre¬
tionẽ s antiquas etia ip̃oꝵ elem̃toꝵ ꝓpessiones. nullus
quippe ad hoc usq tẽpus genitura eoꝵ indicauit. s tanqͣ
scientib quid sit ignis & cetera sic loquim & dicimus
mitia umiu̾sitatis ꝯstituentes ea que ne sillabaꝵ quide
locum uicemq pro ueri ex amins rõne obtinent. Nostra
igit᷑ hoc est ꝓfessio. nihil ad p̾sens de uimusitatis uł initio
uł initiis ut quidã putant esse dicendũ. non quo sit ullus
impedim̃tu preter ĩ extricabilẽ difficultatẽ. s ꝙ ita institu¬
to ẜmone sit impossibile admodũ pueniri ad explanatõẽ
rei. neq igit᷑ uos id expetatis. nec ego mͥ ꝑsuadea posse
me tantu & tanti oneris sustinẽ. Atq illud potiꝰ obseruabo
quod initio ẜmonis precario petiui reb ĩ imaginariis pro¬

Expanded text:
remus nec naturam modo ueram illam ueterem, quae fuit ante concreremus nec naturam modo ueram illam ueterem, quae fuit ante concretionem, sed antiquas etiam ipsorum elementorum perpessiones. Nullus quippe ad hoc usque tempus genituram eorum indicauit, sed tamquam scientibus, quid sit ignis et caetera, sic loquimur et dicimus initia uniuersitatis, cons tituentes ea quae ne syllabarum quidem locum uicemque pro ueri examinis ratione obtinent. Nostra igitur haec est professio nihil ad praesens de uniuersitatis uel initio uel initiis, ut quidam putant, esse dicendum, non quo sit ullum impedimentum praeter inextricabilem difficultatem, sed quod ita instituto sermone sit impossibile admodum perueniri ad explanationem rei. Neque igitur uos id expectetis nec ego mihi persuadeam posse me tantum et tanti oneris sustinere. Atque illud potius obseruabo, quod initio sermonis precario petiui, in rebus imaginariis pro
Abbreviated transcription (Latin):
circuitiõĩb prudenter utentib munẽ musaꝵ tempantie¬
q cause potiꝰꝗͣ oblectationis satis cõmoda. quippe que dis¬
crepantes & incõsonantes aĩe ꝯmotiones ad concentu ex¬
ornationẽq ꝯcordie musis auxiliantib reuoret. Richius
intellectus instituit oportet de his etiã quel mecessitas in¬
uehit dicere. Mixta siquidẽ mũdi sensibilis ex necessitatis
intelligẽtieq cetu ꝯsistit generatio dñante intellectu &
salubri psuasione rigorẽ necessitatis assidue trahente ad op¬
timos actus. Itaq uicta & pente ꝓuidis auctoritatib neces¬
sitate pͥma reꝵ mũdiq exordia ꝯstiterunt. Siquis ergo
uere uixtaq uerã fidem mũdi huiꝰ institutionẽ insinua¬
turus ent hũc oportet erratice quoq cause sp̃em demõ¬
strare: quod ita demu cõmode fiet si ad eoꝵ que erro¬
rib implicant᷑ originẽ facto recursũ pinde ut in his que

Expanded text:
circuitionibus, prudenter utentibus Musarum munere temperantiaecircuitionibus, prudenter utentibus Musarum munere temperantiaeque causa potius quam oblectationis satis est commoda, quippe quae discrepantes et inconsonantes animae commotiones ad concentum exornationemque concordiae Musis auxiliantibus reuocet; rhythmus intellectus instituit, oportet de illis etiam, quae necessitas inuehit, dicere, mixta siquidem mundi sensilis ex necessitatis intellegentiaeque coetu constitit generatio dominante intellectu et salubri persuasione rigorem necessitatis assidue trahente ad optimos actus. Itaque uicta et parente prouidis auctoritatibus necessitate prima rerum mundique exordia constiterunt. Si quis ergo uere iuxtaque meram fidem mundi huius institutionem insinuaturus erit, hunc oportet erraticae quoque causae speciem demonstrare. Quod ita demum commode fiet, si ad eorum quae erroribus implicant originem facto recursu, perinde ut in his quae
Abbreviated transcription (Latin):
uin muneris. quod pindençia ꝯmenta eltl saluonter
hattenis nedeum oculos homib id cireo declissõ an mẽ¬
uis pudentieq ancuitus qui fuint in celo notantes
eoꝵ similes cognatosq in usu redigerẽt sue mentis. cir¬
cuitusq aĩe qui aĩadu̾siones seu deliberationes uocant᷑
q̃ simillimos efficerent duune mẽtis ꝓuidis motib placi¬
cireuactione sue mentis motus erraticos corrigantꝰ. Eadẽ
uocis quoq & auditus ratio est ad eosdẽ usus ati ad ple¬
nam uite hoĩ instructionẽ datoꝵ. siquidẽ ꝓpterea ser¬
monis ẽ ordinata ꝯmunicatio ut presto forent mutue
uolũtatis indicia. quantũq ꝑ uocem utilitatis capit᷑ ex
musica. totu hoc ꝯstat hoĩu generi ꝓpter armoi̾a trbutu.
Armoma uõ.i. modulatio ut pote intensio modificata
cognatas & uelut ꝯsangnineas habens ꝯmotiones aĩẽ nr̃e

Expanded text:
uini muneris quod prouidentia commenta est salubriter uini muneris quod prouidentia commenta est salubriter hactenus: deum oculos hominibus idcirco dedisse, ut mentis prouidentiaeque circuitus, qui fiunt in caelo, notantes eorum similes cognatosque in usum redigerent suae mentis, circuitusque animae, qui animaduersiones seu deliberationes uocantur, quam simillimos efficerent diuinae mentis prouidis motibus placicircumactionem, suae mentis motus erraticos corrigant. Eadem uocis quoque et auditus ratio est ad eosdem usus atque ad plenam uitae hominum instructionem datorum, siquidem propterea sermonis est ordinata communicatio, ut praesto forent mutuae uoluntatis indicia; quantumque per uocem utilitatis capitur ex musica, totum hoc constat hominum generi propter harmoniam tributum. Harmonia uero, id est modulatio, utpote intentio modificata, cognatas et uelut consanguineas habens commotiones animae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ misteniicausa ob quam nacti funt eam quam
haberit iprtutem sacis dictum. De p̾cipua tñ utilitate
op̃is eotis mox erit aptior diserendi locus. Uisus eim
uixta meam sentẽtia causa ẽ maximi cõmodi plensq
non ociose natis atq institutis ad id iꝑm quod muine
agimus. Neq cĩm de re uniu̾sa quisqͣ quereretamisi
prus stellis sole celoq uisis. ac nĩe diei noctiqr insi¬
nuata nobis alterna uice menses annoꝵ q obitus de
mimeratione pfectus & absolutus existit nu menido
tu tẽpotis recordatio que nãm uniu̾se rer quen do¬
cuit curamq ĩuestigationis iecitone nalbi unali qa¬
dam seminarius phe pandens. quo bono nihil unq ma¬
us ad hoũi genus diuna munificẽtid ꝯmse ddico
lre igit᷑ maximu beneficum uisus ceulo remoessẽ. icoa
rentes debiles ceciq mestam uitam lagabnrmqu agĩt
Nobis uo causa dicenda demostrandaq eeleauo ite¬

Expanded text:
quidem ministerii causa, ob quam nacti sunt eam quam quidem ministerii causa, ob quam nacti sunt eam quam habent uirtutem, satis dictum, de praecipua tamen utilitate operis eorum mox erit aptior disserendi locus. Visus enim iuxta meam sententiam causa est maximi commodi plerisque non otiose natis atque institutis ob id ipsum quod nunc agimus; neque enim de uniuersa re quisquam quaereret nisi prius stellis sole caeloque uisis. At nunc diei noctisque insinuata nobis alterna uice menses annorumque obitus et numeratione perfectus et absolutus extitit numerus, tum temporis recordatio, quae naturam uniuersae rei quaeri docuit curamque inuestigationis iniecit mentibus, quasi quoddam seminarium philosophiae pangens, quo bono nihil umquam maius ad hominum genus diuina munificentia commeauit. Hoc igitur maximum beneficium uisus oculorumque esse dico;  sunt carentes debiles caecique maestam uitam lugubremque agunt. Nobis uero causa dicenda demonstrandaque uidetur di
Abbreviated transcription (Latin):
puro &. icorporeo uigore. Quppe corporea frigus or ca¬
lorem astrictionẽ & relaxationem recipiũt. nom sentiũt
nec ũo rationẽ intellectũq in reb rõne prudentiaq
agendis łciunt. s quod ex omib que sunt intellectus¬
de prudentia haibet est sola aĩa. hoc porro ĩ uisibile. At
uo ionis & aqua cetereq mat̾ie iisibilia sunt corpora.
Opor̾tet autẽ intellectus discipline amatorẽ prudẽtissime
nature pͥncipalem cãm non tm̃ ãminicula cause pͥncipa¬
lis in quirere. Illas nõ que ab aliis mote mouent aliaco
secũdas existimandũ. Nobis quoq igit᷑ in eũdem modio
faciendu est. &e de utroq causaꝵ genere diserendum.
S sepatim quidẽ de optimis. que cui intellectua piuden¬
taq cuncta honesta co bona moluint. Seorsu uo de
his que mente prudentiaq casse temere & utlibet con¬
fusa & mordinata que faciunt relinquũt. & de oculoꝵ

Expanded text:
puro et incorporeo uigore; quippe corpora frigus et capuro et incorporeo uigore; quippe corpora frigus et calorem, astrictionem et relaxationem recipiunt, non sentiunt nec uero rationem intellectumque in rebus ratione prudentiaque agendis sciunt, sed quod ex omnibus quae sunt intellectum prudentiamque habet, sola anima. Hoc porro inuisibile, at uero ignis et aqua caeteraeque materiae uisibiia sunt corpora. Oportet autem intellectus et disciplinae amatorem prudentissimae naturae principalem causam, non adminicula causae principalis inquirere, illas uero, quae ab aliis motae mouent alias, secundas existimandum. Nobis quoque igitur in eundem modum faciendum est et de utroque causarum genere disserendum, sed separatim quidem de optimis, quae cum intellectu prudentiaque cuncta honesta et bona moliuntur, seorsum uero de his quae mente prudentiaque cassae temere et ut libet confusa et inordinata quae faciunt relinquunt. Et de oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens tersa speculi serenitas hinc inde tumidiorib &
ꝓuectis in molem laterib dextram uisus ꝑtem in leuam
speculi leuam item in dextenora deicit. cuiꝰ speculi demũ
si talis facta erit ꝯuersio ut elatiores ille ꝑtes altera su¬
ꝑior altera inferior locent᷑ resupim uultus apparebũt uidẽ¬
tis splendore lumĩs e suꝑiore margine cũ sũmis oris ꝑtib
in ip̃o capite ad inferiora deiectis. similis porro ut mento
genisq ad suꝑiora sublatis. qui quidẽ sensus famulantur
actib opificis dei sũma optimamq & pͥmaria speciem
molientis. S uulgo ꝑ semet ipos sentire existimant᷑ ꝙ agere
aliquid. ut si quis non opifici s serre uł ascie tribuat effect
opis auctoritatẽ. cu ase płimu distent cause c& ea que
causam sequũt᷑ Licet cĩm corpora sint fundam̃ta oi̾us sen¬
suu quod tñ sentit alienũ a natura corporis existit. ꝑ se

Expanded text:
quotiens teres speculi serenitas hinc inde tumidioribus et quotiens teres speculi serenitas hinc inde tumidioribus et prouectis in molem lateribus dextram uisus partem in laeuam speculi, laeuam item in dexteriora deiecit. Cuius speculi demum si talis facta erit conuersio, ut elatiores illae partes altera superior altera inferior locentur, resupini uultus apparebunt uidentis splendore luminis e superiore margine cum summis oris partibus et ipso capite ad inferiora deiectis, similis porro ut mento genisque ad superiora sublatis. Qui quidem sensus famulantur actibus opificis dei summam optimamque et primariam speciem molientis, sed uulgo per semet ipsos sentire existimantur et agere aliquid, ut si quis non opifici sed serrae uel asciae tribuat effecti operis auctoritatem, cum a se plurimum distent causae et ea quae causam sequuntur. Licet enim corporea sint fundamenta omnium sensuum, quod tamen sentit, alienum a natura corporis, excipit sensus
Abbreviated transcription (Latin):
sommoꝵ simulacra nascent᷑. eoꝵq exꝑgefactos quoq
memoria comitabit᷑. At uõ simulacroꝵ que in speculis
oboriunt᷑ umbraꝵ etiã que in humida cernũt᷑ suꝑficie
facilis assecutio ẽ. Siquidẽ utriꝰq ignis tam intimu ꝗͣ extra
positi concursu incidente in tersam aliquã leuemq matrĩe
supficiem formatiq ĩ multas & uarias figuras simulacra
ex leuigati corporis conspectu resultant. dextre por̃o ꝑtes
que sunt simstre uident᷑ in hisdẽ speculis insolito quodã mo¬
re. ꝓpterea ꝙ dextris ꝑtib uisus ꝯtra sinstra ꝑtem speculi si¬
nistris itẽ ꝯtra dextram positis motu facto corporis ex ad¬
u̾so ꝑtis eiꝰ unde motus fit gesticulat᷑ motus imago. At uõ
dextre corporis ꝑtes dextre ita ut sunt in speculis quoq si¬
nistreq item sinstre uident᷑ cu ex coitu uisus &e splen¬
doris especulo corpulẽtio ꝯglobata imago recidet. quod fit

Expanded text:
somniorum simulacra nascentur eorumque expergefactos quoque somniorum simulacra nascentur eorumque expergefactos quoque memoria comitabitur. At uero simulacrorum quae in speculis oboriuntur, umbrarum etiam quae in humida cernuntur superficie, facilis assecutio est, siquidem utriusque ignis tam intimi quam extra positi concursu incidente in tersam aliquam leuemque materiae superficie in formatique in multas et uarias liguras simulacra ex leuigati corporis conspectu resultant. Dextrae porro partes quae sunt sinistrae uidentur in isdem speculis insolito quodam more, propterea quod dextris partibus uisus contra sinistram partem speculi, sinistris item contra dextram positis, motu facto corporis ex aduerso partis eius unde motus fit gesticulatur motus imago. At uero dextrae corporis partes dextrae ita ut sunt in speculis quoque sinistraeque item sinistrae uidentur, cum ex coitu uisus et splendoris e speculo corpulentior conglobata imago recidet; quod fit,
Abbreviated transcription (Latin):
fuuen tis initume hulonis acies ꝯtinue imaginis oecursi re¬
ꝑtutitur. Totum igit᷑ hoc similem eandẽq sortitus est passio¬
nem & ob in differente similitudĩem eiusdẽ passionis effẽctũ.
cũ quidẽ aluid tangit uł ip̃m ab alio tangit᷑ tactu ꝯmotum
disfundens se ꝑ omne corpus perq corpus usq ad aĩam
portigens sensum efficit qui uifus uocat᷑. At postꝗͣ ĩ nocte
discessert cognatiis ignis deẜtum lumĩs eius auxilio ꝯsortio¬
q uelut iuduatu hebet. tũc quippe ad dissimile procedens.
ꝓptereaq ĩmutatu extĩguit. nulla habens cui pximo tue
aere nature coĩcationem. ut pote splendore carenti. uidẽ¬
q desinit tactũ illecebra somni. Et eĩm clume potestates
salubre cculis regmen palpebraꝵ machinate sunt. quibus
obductis uis illa ignis intimi ꝯniuentia tegminis coheraet.
comp̾ssaq fundit se ꝑ membra. mollitisq oe relaxatis con¬
ualescit quies. que cu est uehem̃tior nihil aut leue quid¬

Expanded text:
fluentis intimae fusionis acies contiguae imaginis occursu repercutitur. Totum igitur hoc similem eandemque sortitum passionem et ob indifferentem similitudinem eiusdem passionis effectum, cum quid aliud tangit uel ipsum ab alio tangitur, tactuum motu diffundens se per omne corpus perque corpus usque ad animam porrigens sensum efficit qui uisus uocatur. At postquam in noctem discesserit cognatus ignis, desertum lucis eius auxilio consortioque uelut uiduatum hebet, ut quippe ad dissimile procedens, proptereaque immutatum extinguitur nullam habens cum proximo tunc aere naturae communicationem, utpote splendore ignis carenti, uidereque desinit factum illecebra somni. Etenim diuinae potestates salubre oculis tegmen palpebrarum machinatae sunt, quibus obductis uis illa ignis intimi coniuentia tegminis coercetur compressaque fundit se per membra mollitisque et relaxatis conualescit quies. Quae cum est uehementior motuum reliqui
Abbreviated transcription (Latin):
lur diem uerense uandit domesticu & famalano aguodẽ
eu euendiuener potestates ꝯmente sunt. Intimua siquicde
ni cordo fecati liquons ꝑ aulos fuere ac demanare uolu¬
erint det ꝑ leues ngestosqr co tanq̃ feiore sousti atec pie¬
tas s ubrlor serenus igmis ꝑ candẽ etl ueser međi et are
ita qu eñ diurenui iubar aplieat se uisus fusion. conie nimi
incurrentia semet iuicem luo senibia ades miuntes qͥ¬

Expanded text:
lux diem inuehens panditur, domesticum et familiare corpus oculorum diuinae potestates commentae sunt, intimum siquidem ni et defaecati liquoris, per oculos fluere ac demanare uoluerunt, ut per leues congestosque et tamquam firmiore soliditate protas subtilior, serenus ignis per eandem efflueret medietatem. Itaque cum diurnum iubar applicat se uisus fusioni, tunc nimirum incurrentia semet inuicem duo similia in unius
Abbreviated transcription (Latin):
to honore habito de quo ita senseris miunctũ excusare
munus : & qui nũꝗͣ ne in solennib quidẽ & usitatis
uoluntatib ullum officium reculassem huic tanto tamq
honesto desiderio ꝯtradicere: In quo declinatio speciosi
muneris excusatione ignorationis callida esset scientiae
fucurae assimulatio. Itaq parui certus non sine diuino
instinestu id mͥ ate munus in ungi. propt̾eaq alacriori
mente speq confirmatiore pͥmas ꝑtes timei platonis
agꝑressus non solam transtuli s ẽtiã ꝑtis eusde com¬
mentariu feci. putans reconditae rei simulachiũ sie
int̾ptictatiois explanatioẽ aliqͣnto obscuriꝰ ip̃o exẽplo fu¬
tutuz. Cansa nio in ꝑtes dundẽdi libri fuit oꝑis ꝓlxitas.
standu autib atq aĩo tuo mitterem. qđ cu nõ displicusse
rescnberet᷑ faceret audendi maiora fiducam. Uale.¬

Expanded text:
to honore habito de quo ita senseras iniunctum excusare to honore habito de quo ita senseras iniunctum excusare munus et, qui numquam ne in sollemnibus quidem et usitatis uoluntatibus ullum officium recusassem, huic tanto tamque honesto desiderio contradicere, in quo declinatio speciosi muneris excusatione ignorationis callida esset scientiae futura simulatio? Itaque parui certus non sine diuino instinctu id mihi a te munus iniungi proptereaque alacriore mente speque confirmatiore primas partes Timaei Platonis aggressus non solum transtuli sed etiam partis eiusdem commentarium feci putans reconditae rei simulacrum sine interpretationis explanatione aliquanto obscurius ipso exemplo futurum. Causa uero in partes diuidendi libri fuit operis prolixitas, standum auribus atque animo tuo mitterem; quod cum non displicuisse rescriberetur, faceret audendi maiorem fiduciam. PA
Abbreviated transcription (Latin):
SOCRAT ES mexhortationib sus uirtute laudans
Icum oĩum bonoꝵ totiusq ꝓsperitatis consistere causam
penes eam diceret addidit solam esse quae res impossi¬
biles redigeret ad possibilem facilitatem. preclare. Tuid
eĩm generosam magnanimitatẽ uł aggredi pigeat uł
coeptum fatiget ut tanꝗͣ uicta difficultatib temꝑet a
labore: Eadem ẽ opinor uis amicitiae. parq impossibi¬
lium pene reꝵ extricatio cum altex ex amicis iubendi
religione alter parendi uoto compliciti oꝑis ãminicu¬
letur esfectii. Conceꝑas aĩo florente omĩb studiis
humanitatis excellentiq ingenio dignam spem ꝓuen¬
turi oꝑis intentati ad hoc tempns. enisq uersum a gre¬
cis latio statueras mutuandũ. & ꝗͣꝗͣ ip̃e hoc tu facilus
tum cõmodius facere posses credo ꝓpter admirabile ue¬
recũdiam tui ei potuis malueris inunge̾ quem te esse al¬
teꝵ iudicares. Possem ne oro te qͣuis res essẽt ardua tan¬

Expanded text:
socrates in exhortationibus suis uirtutem laudans, cum omnium bonorum totiusque prosperitatis consistere causam penes eam diceret, addidit solam esse quae res impossibiles redigeret ad possibilem facilitatem. Praeclare; quid enim generosam magnanimitatem uel aggredi pigeat uel coeptum fatiget, ut tamquam uicta difficultatibus temperet a labore? Eadem est, opinor, uis amicitiae parque impossibilium paene rerum extricatio, cum alter ex amicis iubendi religione, alter parendi uoto complaciti operis adminiculentur effectui. Conceperas animo florente omnibus studiis humanitatis excellentique ingenio tuo dignam spem prouenturi operis intemptati ad hoc tempus eiusque usum a Graecis Latio statueras mutuandum. Et quamquam ipse hoc cum facilius tum commodius facere posses, credo propter admirabilem uerecundiam, ei potius malueris iniungere quem te esse alterum iudicares. Possemne, oro te, quamuis res esset ardua, tan
Abbreviated transcription (Latin):
omne corpus longitudinis. latitudis.& altitudinis di¬
mesionib cõstat. Ex his trib in linee ductu una dim̃¬
sio est longitudo. est .n. sine latitudine. Planicies uoͣ
quã greci epiphamã uocant. longo latoq distendicur.
alto caret. & hec planicies qͣntis lineis contineatur.
ex p̃ssimus. Doliditas autẽ corpore cõstat. cũ his duab
addit᷑ altitudo sit eĩ trib dimẽsiõnib. impletis solidũ¬

Expanded text:
omne corpus longitudinis, latitudinis et altitudinis diomne corpus longitudinis, latitudinis et altitudinis dimensionibus constat. Ex his tribus in lineae ductu una dimensio est: longitudo est enim sine latitudine. Planities uero, quam Graeci ἐπιφάνειαν uocant, longo latoque distenditur, alto caret, et haec planities quantis lineis contineatur expressimus. Soliditas autem corporum constat cum his duabus additur altitudo: fit enim trib
Abbreviated transcription (Latin):
hi autẽ termini cũ sint semꝑ cirea corpora. quoss
t̾mini sunt. ĩ corporei tm̃ intelligunt᷑. Na quouisq
corpus dicetur. nec dũ t̾minus intelligit᷑. Cogitatio
que concepit t̾minũ. corpus reliquit. ergo pͥmusa
corporib ad ĩcorporea trãsitus offendit t̾minos corpoꝵ.
pure nec ad integru carens corpore. Na licet exmi
corpus euis naturt sit. tam̃ non nisi cirea corpus apparet
Cum totũ deniq corpiis noĩas. etiã supsicies hoe uocabulo
continet᷑. De corpotib eam tm̃ & si non res saltem ãtel¬
lectus sequestrat. Hec supficies sicut est corpoꝵ t̾minꝰ
ita lineis t̾minatur. quas suo noĩe grãmas grecia noĩ a¬
uit. Punctis linee finiũt᷑. & hec sunt corpora que ma¬
thematica noĩant᷑.de quib solerti industria geometrice
disputat᷑. Ergo hec supficies cu ex aliqua ꝑte corporis
cogitat᷑. pro forma subiecti corporis accipit lineaꝵe. Nas
planicies eius includit᷑. hoc in loco ãmonendi sumꝰ: ꝙ

Expanded text:
cum sint semper circa corpora quorum termini sunt, incorporei tamen intelleguntur. Nam quousque corpus esse dicetur, necdum terminus intellegitur: cogitatio quae conceperit terminum corpus reliquit. Ergo primus a corporibus ad incorporea transitus offendit corporum termino non pure nec ad integrum carens corpore; nam licet extra corpus natura eius sit, tamen non nisi circa corpus apparet. Cum totum denique corpus nominas, etiam superficies hoc uocabulo continetur, de corporibus eam tamen etsi non res sed intellectus sequestrat. Haec superficies, sicut est corporum terminus, ita lineis terminatur, quas suo nomine γραμμάς Graecia nomuit. Punctis lineae finiuntur, et haec sunt corpora quae mathematica uocantur, de quibus sollerti industria geometriae disputatur. Ergo haec superficies, cum ex aliqua parte corporis cogitatur, pro forma subiecti corporis accipit numerum lineaplanities eius includitur. Hoc loco admonendi sumus quod
Abbreviated transcription (Latin):
quoq nocitet᷑. Nam uirgo creditur. quia nullũ duplicatus¬
mitẽ constat essẽ nũoꝵ. Pallas ideo quia esolius monadis
fetu & multiplicatione ꝓcessit. sicut minerua ex uno ꝑente
uarie & multiplicis religionis ꝑe potentie ẽ. Primũ q solus
ex omib nũis: qui int̃ .x. sunt ex suis ꝑtib cõstat. habet .n.
medietatẽ & tertiã ptem. & sexta ꝑtem. & est medietas
tria tertia pars. duo. sexta pars unũ. que oĩa limul sex faciũt.
ht̃ & alia sue ueneratioĩs inditia. Sed ne longior ẜmo faciat
fastidiu. unũ ex omĩb eius offĩciu ꝓsequem. Auod ideo
p̾tulimꝰ. quia hoc cõmemorato. non senarii tantũ. s oe septe¬
narii pariter dignitas astruet᷑. Humano partui freqñtiorem
usu nouẽ mẽsui certo nũoꝵ modulannẽ natura ꝯstituit.
s racio sub asciti sẽnarii multiplicatione ꝓcedens etiã septem

Expanded text:
quoque uocitetur. Nam uirgo creditur quia nullum quoque uocitetur. Nam uirgo creditur quia nullum mitem constat esse numerorum; Pallas ideo quia ex solius monadis fetu et multiplicatione processit, sicut Minerua sola ex uno puariae ac multiplicis religionis et potentiae est, primum quod, solus ex omnibus numeris qui intra decem sunt, de suis partibus constat. Habet enim medietatem et tertiam partem et sextam partem, et est medietas tria, tertia pars duo, sexta pars unum, quae omnia simul sex faciunt. Habet et alia suae uenerationis indicia, sed, ne longior faciat sermo fastidium, unum ex omnibus eius officium persequemur; quod ideo praetulimus quia hoc commemorato non senarii tantum, sed et septenarii pariter dignitas adstruetur. Humano partui frequentiorem usum nouem mensium certo numerorum modulamine natura constituit, sed ratio sub adsciti senarii numeri multiplicatione procedens etiam septem
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ gradu frustra eam desiderau̾is. hec est illa mens ex
sũmo nata deo que uices tẽpoꝵ nesciens. in uno semper
inde quoq aciẽ paululũ cogitationis inelinans. hanc mona¬
dem reꝑies refẽni ad aĩam. Anima eĩ aliena a siluestris cõ¬
tagione materie. tantu se auctori suo ac sibi debens. sim¬
plicẽ sortita nãm. cũ sẽ aĩande uniu̾sitatis ĩmensitati ĩ fun¬
dat nullũ mit cũ sua unitate diuortiu. Uides ut hec mo¬
nas orta a pͥma reꝵ causa adusq aĩam ubiq integra. & sẽꝑ
ĩdiuidua cõtinuationẽ potestatis obtineat. ħ demonade casti¬
gatiꝰ ꝙͣ se copia suggerebat. Nec te remordeat.q cum omĩ
nũo preesse uideat᷑. ĩ cõuĩctione p̾cipue septenarii p̾dicetur.
Nulli n. aptiꝰ iungit᷑ monas ĩ corrupta. ꝗͣ uirgini. huic aut̃
nũo .a. septenario adeo opimo uirginitatis ĩoleuit. ut pallas

Expanded text:
deum gradu frustra eam desideraueris. Haec illa est mens ex deum gradu frustra eam desideraueris. Haec illa est mens ex summo enata deo, quae, uices temporum nesciens, in uno semper Inde quoque aciem paululum cogitationis inclinans, hanc monada reperies ad animam referri. Anima enim, aliena a siluestris contagione materiae, tantum se auctori suo ac sibi debens, simplicem sortita naturam, cum se animandae immensitati uniuersitatis infundat, nullum init tamen cum sua unitate diuortium. Vides ut haec monas, orta a prima rerum causa, adusque ad animam ubique integra et semper indiuidua, continuationem potestatis obtineat. Haec de monade castigatius quam se copia suggerebat. Nec te remordeat quod, cum omni numero praeesse uideatur, in coniunctione praecipue septenarii praedicetur: nulli enim aptius iungitur monas incorrupta quam uirgini. Huic autem numero, id est septenario, adeo opinio uirginitatis inoleuit ut Pallas
Abbreviated transcription (Latin):
Hac quoq notandũ est ꝙ suꝑuis asserentes cõmune
nũoꝵ oius dignitatem antiquiores eos. supficie & line
inuenit nũos & ante aĩam mũdi fuisse. quib illam
cõtextam augustissima Timer ratio nature ip̃ius ꝯscia
testis exp̾ssit Hinc ẽ q ꝓnũtiare nõ dubitauere sapi¬
entes: aĩam esse nũm se mouẽtem. Nũc uideamus cur
septenarius m̃is suo seorsu merito plenus habeat᷑. Cuiꝰ
ut exp̾ssius plenitudo nolcat᷑. pͥmu merita ꝑtiu le qui¬
bus constat. tu demũ quid ip̃e possit inuestigemꝰ. Con¬
stat sẽptenariꝰ nũs uł ex uno & sex. uł ex duob oe ui
uł ex trib & iii. Singulaꝵ compagũ membra tractemꝰ.
Ex quib fatebim̃ nulłũ aliu nũm ta uaria marestate
fecundũ. Ex uno & sex compago pͥma componit᷑. Uni
autẽ ꝙ monas .i. unitas dicit᷑. & mas idẽ oe femina ẽ.
nũo reꝵ & potestatu sequestrat. Nec in inferiore post

Expanded text:
Hoc quoque notandum est quod, superius adserentes communem Hoc quoque notandum est quod, superius adserentes communem numerorum omnium dignitateinuenit numeros et ante animam mundi fuisse, quibus illam contextam augustissima Timaei ratio, naturae ipsius conscia testis, expressit. Hinc est quod pronuntiare non dubitauere sapientes animam esse numerum se mouentem. Nunc uideamus cur septenarius numerus suo seorsum merito plenus habeatur; cuius ut pressius plenitudo noscatur, primum merita partium de quibus constat, tum demum quid ipse possit inuestigemus. Constat septenarius numerus uel ex uno et sex, uel ex duobus et quius et quattuor. Singularum compagum membra tractemus, ex quibus fatebimur nullum alium numerum tam uaria esse maiestate fecundum. Ex uno et sex compago prima componitur. Vnum autem quod monas, id est unitas, dicitur, et mas idem et femina est, numero rerum et potestatum sequestrat, nec in inferiore post
Abbreviated transcription (Latin):
ratio ĩ medio constituta psuadeat. Ac pͥmu ħ tͣnsne
sine ãmiratione nõ possumꝰ. q duo nĩ qui in sẽ mal¬
nplicati uitale sꝑatiu uiri fortis ineluderent ex ĩpari.
& pari cõstistere. Hoc eĩm uere ꝑfectum ẽ. ꝙ ex horu
nũo ꝑmixtione gͣnatur. Nam impar nũs mas. &e par
femĩa uocat᷑. Itẽ arithinetici imparẽ patris & parem ma¬
nis appellatione uenerant̃. Hinc & Timeus platonis fa¬
bricatorẽ mũdane aiẽ dm̃. ꝑtes eius ex pari & impari .i.
duplari. & triplari nũo intertexiussẽ memorauit. ita
ut aduplari usq ad octo. a triplari usq ad xxuii. staret
alteratio niutuandi. Hi eĩm pͥmi cubi utrinq nalcunt᷑.
si quidẽ a ptib bis bini qui sunt .iiiiͦʳ. suꝑficiẽ facuunt bis
bim bis. qui sunt octo corpus lolidũ fingũt. Adispari uõ
uiti cõuenerũt. solos idoneos ad efficiendam mũdi aĩ am
idicitos. qua nhil post auctorẽ potest esse ꝑfectius.

Expanded text:
ratio in medio constituta persuadeat. Ac primum hoc transire ratio in medio constituta persuadeat. Ac primum hoc transire sine admiratione non possumus quod duo numeri qui in se multiplicati uitale spatium uiri fortis includerent ex pari et impari constiterunt. Hoc enim uere perfectum est quod ex horum numerorum permixtione generatur. Nam impar numerus mas et par femina uocatur. Item arithmetici imparem patris et parem matris appellatione uenerantur. Hinc et Timaeus Platonis fabricatorem mundanae animae deum partes eius ex pari et impari, id est duplari et triplari numero, intertexuisse memorauit, ita ut a duplari usque ad octo, a triplari usque ad uiginti septem staret alternatio mutuandi. Hi enim primi cybi utrimque nascuntur; siquidem a paribus bis bina, quae sunt quattuor, superficiem faciunt, bis bina bis, quae sunt octo, corpus solidum fingunt, a dispari uero uiri conuenerunt, solos idoneos ad efficiendam mundi animam iudicatos, qua nihil post auctorem potest esse perfectius.
Abbreviated transcription (Latin):
tales sunt. ut ex eaꝵ compage plenitudo nascat᷑. Est .n.
aut de hnis que neq gn̾ant᷑. neq gn̾ant: demona de aui.
que qualia sint suo loco plemiꝰ expłicabit᷑. aut de dupli
par apparuit. Quinarii autẽ potentia seqñs tracta¬
tus attinget. Pytagorici u̾õ hũc nũm iustitiã uocane¬
runt. quia pͥmus oĩ ita loluit᷑ in m̾ios pariter pa¬
res. hoc est in bis quat̾na. ut nhilominꝰ in nũos eque
Eadẽ quoq qualitate contexit᷑ .i. bis bina bis. Cu
ergo c cõtextio ip̃ius pari equabilitate ꝓcedat &
resolutio equabiliter redeat. usq ad monadẽ. que
diuisionẽ arithinetica rone non recipit. merito pp
equalẽ diuisionẽ iustitie nom̃ accepit. & quia ex
sup dictis omib apparet quãta & ꝑtiu suaꝵ. ꝙ seor¬
sum sũa plenitudĩe nitãt᷑. uire plenus nocat᷑. Suꝑest
ut septenariu quoq nũm plenii iute uocitandum

Expanded text:
tales sunt ut ex earum compage plenitudo nascatur. Est enim tales sunt ut ex earum compage plenitudo nascatur. Est enim aut de his quae neque generantur neque generant, de monade et septem, quae qualia sint suo loco plenius explicabitur; aut de duplicpar apparuit; quinarii autem potentiam sequens tractatus adtinget. Pythagorici uero hunc numerum iustitiam uocauerunt, quia primus omnium ita soluitur in numeros pariter pares, hoc est in bis quaterna, ut nihilo minus in numeros aeque Eadem quoque qualitate contexitur, id est bis bina bis. Cum ergo et contextio ipsius pari aequalitate procedat et resolutio aequaliter redeat usque ad monadem, quae diuisionem arithmetica ratione non recipit, merito propter aequalem diuisionem iustitiae nomen accepit; et, quia ex supra dictis omnibus apparet quanta et partium suarum et seorsum sua plenitudine nitatur, iure plenus uocatur. Superest ut septenarium quoque numerum plenum iure uocitandum
Abbreviated transcription (Latin):
sequestrandã ꝓprer ꝑpetua cũ corporib sõcietatẽ. Ergo
quod ab hac sursum recedit. iam pure incorporeu ẽ.
Nũos autẽ hac supiores p̾cedens ẜmo patefect. Prima
est igit̃ ꝑfẽctio ĩcorporalitatis in muͣis.& hec est ut di¬
ximus nũore oiu plenitudo. Seorsũ est illa ut
sũpra diximꝰ plenitudo. eoꝵẽ qui aut corpus esfic̃iunt.
aut ui obtinent uinculoꝵ. licet alias quoq causas quib
plem nm̃ effĩciant᷑ essẽ non ambigam. Qualiter aut̃
octonariꝰ nũs solidũ corpiis effĩciat᷑. antelatis ꝓbatu
ost. Ergo singularit̾ quoq plenus iure dict̃ ꝓpter cor¬
porce soliditatis esfẽctu. S ⁊ad ip̃a celi armonias .a. con¬
cĩnentia hunc nũm magis aptu esse nõ est dubui. cum
spere ip̃e octo sint que mouent̃. de quib secuturus sermo
pcedet. Onmes quoqi ꝑtes de quib cõstat hic numetus

Expanded text:
sequestrandam propter perpetuam cum corporibus societatem. Ergo sequestrandam propter perpetuam cum corporibus societatem. Ergo quod ab hac sursum recedit iam pure incorporeum est; numeros autem hac superiores praecedens sermo patefecit. Prima est igitur perfectio incorporalitatis in numeris; et haec est, ut diximus, numerorum omnium plenitudo. Seorsum illa, ut supra admonuimus, plenitudo est eorum qui aut corpus efficiant aut uim obtineant uinculorum, licet alias quoque causas quibus pleni numeri efficiantur esse non ambigam. Qualiter autem octonarius numerus solidum corpus efficiat ante latis probatum est. Ergo singulariter quoque plenus iure dicetur propter corporeae soliditatis effectum, sed et ad ipsam caeli harmoniam, id est concinentiam, hunc numerum magis aptum esse non dubium est, cum sphaerae ipsae octo sint quae mouentur, de quibus secuturus sermo procedet. Οmnes quoque partes, de quibus constat hic numerus,
Abbreviated transcription (Latin):
cagitare. ꝙ pponamꝰ esse quadtratũ. ut de uno quod
exemplo sũfficiet disp̃utemꝰ. lam non .iiiiͦ. s uiii. an¬
guli colligunt̃ qđ aĩaduertis si suꝑ umĩ quadratu qͣle
cant ad imitationẽ tessẽre  que cub uocat᷑. Ex hic
apparet octonarius ñm solidũ corpus oe essẽ & hr̃i.
Si quidẽ unũ apud grometras pũeti locu obtinet.
Duo linee ductu faciũt. que de duob punctis
ut sũp̃ diximꝰ cohereet᷑. Quattuor uõ puncta ad¬
facta. duo quadra similia describũt. q̃ sib suꝑ posita
additaq alcitudine. forma cubi quod est solidu corpus
effĩciũt. Ex his apparet antiquiorẽ essẽ nũm sũꝑlĩcie.
ce. lineis ex quib illam cõstare memorauimꝰ formisq¬
omib. Alineis eĩm ascendit᷑ ad nũm tanqͣ ad pͥore.¬
ut intelligãt ex diu̾sis miũs lineaꝵ. que forme geo¬
metrice describant᷑. Ip̃am uo̾ suꝑfĩciẽ cu lineis suie
pͥma post corpora diximꝰ ĩcorporea esse naͣm. nec in

Expanded text:
cogitare, quod proponamus esse quadratum, ut de uno quod exemplo sufficiet disputemus, iam non quattuor, sed octo anguli colliguntur. Quod animaduertis si super unum quadratum, quale cant, ad imitationem tesserae quae κύβος uocatur. Ex his apparet octonarium numerum solidum corpus et esse et haberi. Si quidem unum apud geometras puncti locum obtinet, duo lineae ductum faciunt quae duobus punctis, ut supra diximus, coercetur; quattuor uero puncta ad octo facta, duo quadra similia describunt, quae sibi superposita additaque altitudine formam cybi, quod est solidum corpus, efficiunt. Ex his apparet antiquiorem esse numerum superficie et lineis ex quibus illam constare memorauimus formisqmnibus. A lineis enim ascenditur ad numerum tamquam ad psis numeris linearum quae formae geometricae describantur. Ipsam uero superficiem cum lineis suis primam post corpora diximus incorpoream esse naturam, nec tamen