comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nullũ lum̃ ostendit: suꝑ nȩ quasoles poctat plenolumine reluces cit. Deniq
cũ desco dens a sole a latere cũ coeperit iñu&ri ꝓparte eti ã inferius
lum̃ ad qͥrit done ceregione posita ab ac parte qua nob̵ ẽ uisibilis c̃ius tret᷑
Circuitenĩ ei globũ undiq sec̾ solis itor. & ei parti quantotã tc̃ aspicit
lum̃ indulg&: cuiꝰ luminis radiunt̃ras qq̃ luc ubrandiores ꝑueniunt ut si
qͥs cspeculo lumineꝑcusso effigiẽlucis excipiat. q̃ qͥd ẽluna cũ eũ inorien¬
tis partib cõp̃henderit obscurat᷑ : & cũ in occasudescrucrit lucescit cuiꝰ pͥ¬
partb asoledis cedens orbc̃ciꝰ mediatenꝰ id ẽ radius luminar & diatomos ꝑhibet¬
plena. cũũ elxex partib asoledis cesserit c̃trarioposita. totã partẽ quã t̃risop ponit
in luminat. PANCELENOC ꝑhibetur ac dehinc deficiens seruat tũ p̃dictis par¬
tib nomina memorata. q̃ qͥdẽ xiii oibissui partes dienocteq transcurrit . Cũ

Expanded text:
nullum lumen ostendit, superne, qua Solem spectat, pleno lumine relucescit; denique cum discedens a Sole a latere eum coeperit intueri, pro parte etiam inferius lumen adquirit, donec e regione posita ab hac, parte qua nobis est visibilis, collustretur. 863 circuit enim eius globum undiquesecus Solis nitor et ei parti, quam totam tunc aspicit, lumen indulget, cuius luminis radii in terras quoque †lucubrandiore perveniunt, ut si quis e speculo lumine repercusso effigiem lucis excipiat. quae quidem Luna cum eum in orientis partibus comprehenderit, obscuratur, et cum in occasu deseruerit, lucescit. 864 cuius prvero XC partibus a Sole discedens orbem eius mediatenus idem radius luminarit, plena; cum vero CLXXX partibus a Sole discesserit contrario posita totam partem, quam terris opponit, illuminans πανσέληνος perhibetur; ac dehinc deficiens servat cum praedictis partibus nomina memorata. quae quidem XIII orbis sui partes die nocteque transcurrit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
merꝰ intentionib subputet᷑ & q ł stadia sct᷑ ncircul habeat & quotaeius portio
omist̾rasit inuenit᷑: Nãsicenties lunȩcirculus mneuorẽtra. luneaut̃ circulo cte¬

Expanded text:
merus intentius supputetur, et quot stadia Saturni circulus habeat, et quota eius portio merus intentius supputetur, et quot stadia Saturni circulus habeat, et quota eius portio omnis terra sit, inuenitur. Nam si centies Lunae circulus maior est terra, Lunae autem circulo t
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ cidẽ ex onmi parte totũ obũ brauit orbẽ si ꝓpinquodimati i. dicro du
portio obs curationis apparuit . Indimatcu diaboristenes. nulla obsis¬
tente partȩsoltotꝰ eluxit. Vn deqm̃ climadiaroduq̃ ł sttdia c̃tineat ma¬
nifestũ ẽ r̃ eperit̃ duo deuicesimã partẽ t̾rȩ ũ braquã luna fecerat ẽtinero
ꝓ pcrtesolobscurabat̾ Dex traleuaq cõꝑtũ triplomaiorẽ eẽ ipsalunã
ũ brasua Erȩo coletũẽ lunã sexies m uibrẽ orbẽ terrȩ p̃dictis rationib inue¬
nir una aut̃ minorẽ orbesuosexcenties qt̃ depsidris fusile ponas atq
emersa omi subtrahas pͥmũ &aliuduas cipponas. donce nocte alicrenas¬
collu gascirculũ ci totiens eẽ maiort̃: siergo ipsaluna maiorsexies t̃ra
sexcenties urculus ci Vides luinrt̃ circulum centies maiorõ cẽ tllure q̃uomon¬

Expanded text:
eiusdem ex omni parte totum obumbrauit orbem, sed propinquo climati, id est Diarhodu, eiusdem ex omni parte totum obumbrauit orbem, sed propinquo climati, id est Diarhodu, portio obscurationis apparuit, in climate uero Diaborysthenus nulla obsistente parte Sol totus eluxit. Vnde, quoniam clima Diarhodu quot stadia contineat manifestum est, repperi duodeuicesimam partem terrae umbram, quam Luna fecerat, continerpro parte Sol obscurabatur dextra laeuaque, compertum triplo maiorem esse ipsam Lunam umbra sua. Ergo collectum est Lunam sexies minorem orbe terrae praedictis rationibus inueniri. Luna autem minor est orbe suo sescenties, quod clepsydris fusilem ponas, atque emersa omni subtrahas primum et aliud uas apponas, donec nocte alia renascolligas circulum eius toties esse maiorem. Si ergo ipsa Luna maior sexies terra, sescenties circulus eius, uides lunarem circulum centies maiorem esse tellure. Quo mon
Abbreviated transcription (Latin):
ore ambitucirculant᷑: Deniq sipculorũ suorũ centron insolẽ cstituunt.
Itaut supͣipsũ aliquando intitplerũq ꝓpinquiores t̃ris ferant᷑: A quo qͥdẽ
Postcuiꝰ orbẽ edii mercuriũ uenerẽq aliipsius circulũ solis cẽ c̃certar
Seinde martis louis ac satni quos oms ut suis c̃plitudinib metiamur
qđ ñ facile as trologi uoluere ab uno geometrix c̃cesso assertioe in cohar¬
da qđ & ipsa suggerit in p̃senti & ab heratostene archimedeq ꝑsucsũ:
tatis rationib ab ꝓbat᷑ lunȩ arculũ centies eẽ maioret qͥ qͥ dẽ circulus
ipsaduna sexcenties potior inuenit᷑ : q̃ duo & defectib solis assiduis quantũ
ips e luna subieta reddiderit & ipsius ũbrȩ collatione cũ ipsolune
corpore ueradem̃sione monstrant᷑ : q̃ nisimoro sasint quẽ ad modum
dem̃ sasĩ demonstrabo. Crebro inclimate diam ero es ꝓueniens solis defeciꝰ

Expanded text:
ore ambitu circulantur. Denique circulorum suorum centron in Sole constituunt, ore ambitu circulantur. Denique circulorum suorum centron in Sole constituunt, ita ut supra ipsum aliquando, infra plerumque propinquiores terris ferantur; a quo quidem Post cuius orbem alii Mercurium Veneremque, alii ipsius circulum Solis esse concertant; deinde Martis, Iouis ac Saturni, quos omnes ut suis amplitudinibus metiamur, quod non facile astrologi uoluere, ab uno Geometriae concesso assertio est inchoanda, quod et ipsa suggerit in praesenti et ab Eratosthene Archimedeque persuasutatis rationibus approbatur Lunae circulum centies esse maiorem. Qui quidem circulus ipsa Luna sescenties potior inuenitur. Quae duo et defectibus Solis assiduis, quantum umbrae Luna subiecta reddiderit, et ipsius umbrae collatione cum ipso Lunae corpore uera dimensione monstrantur. Quae nisi morosa sint, quemadmodum dimensa sim, demonstrabo. Crebro in climate Diameroes proueniens Solis defectus
Abbreviated transcription (Latin):
tis oibib planetarũ e centron eẽ tellurẽ. ħ ÷ ñ teneremodiũ circulorũ qđ cen
tror eẽr̃ dubiũ ẽ & illud generele uIiõmib adũtendũ qđ cũ mundus eiusdẽ
duct ratione unimoda torqueatur. planete cotidie tã loca quaẽ diũs ctates
arripiant circulorum Nã exhisnullũ siđex eoloco unde pͥdie ortũ s̃ eleuat᷑
qđ siẽ dubiũñ ẽ. ClxXXIII circulos haberesolẽ: ꝑ quos aut abso lsticioin
brumã redit aut abeadẽ in solftitiadẽ lincã subleuat᷑. ꝑ casquippe muta¬
tiones cõmeat circulorũ si cũ solp̃ dictũnumcrũ habcat. Mars duploscir¬
culos fac̃. louis ftella duo deties xeresare. Oties uicies cumulat sat nus
& t̾ras inoitib ocatsibq crcũ eunt. Nãuen merturiusq lic& oitͥ occasusq
cotidianos ostendant : Tam̃ corũ circulit̃ras õninoñãbiunt .s. circasolẽ laxi¬

Expanded text:
tis otis otron esse non dubium, et illud generale septem omnibus aduertendum, quod, cum mundus eiusdem ductus rotatione unimoda torqueatur, pianetae cotidie tam loca quam diuersitates arripiant circulorum; nam ex his nullum sidus ex eo loco, unde pridie ortum est, eleuatur. Quod si est, dubium non est CLXXXIII circulos habere Solem, per quos aut ab solstitio in brumam redit, aut ab eadem in solstitialem lineam subleuatur; per easdem quippe mutationes commeat circulorum. Sed cum Sol praedictum numerum habeat, Mars duplos circulos facit, Iouis stella duodecies excrescit, octies uicies cumulatur Saturnus et terras ortibus occasibusque circumeunt. Nam Uenus Mercuriusque licet ortus occasusque cotidianos ostendant, tamen eorum circuli terras omnino non ambiunt, sed circa Solem laxi
Abbreviated transcription (Latin):
moliunt᷑. Alio quin& c̃trario partiũ suarũ motu mundus stareriposs&
Deniq etiã ꝑ ipateti corũ doona c̃tenditr̃ adũsum mundũ hȩc sydera ꝑueri.
s ĩ celeriate mundiquãse qͥ ñ poter̃ p̃teriri. qđ qͥdẽetiã utucrũsit meis ripo¬
teritrationib obuiare : siue enĩ satnꝰnimia cũ mundo celeritate concertans
uixexigus cursib: superat. Acluna qđ terdius incedat intratricesimã di ẽ
amundi partectidẽ p̃terit᷑: siue c̃ tramundũ nitentib ideo celerior q breuiori
ãbitu orbẽ cirtuitluna. tardiusq satnꝰ ꝓpt̃ latitudinẽ orbeffusi ułrũuclis mcis reguł
Ñ obsistit : Si qͥdẽ suis motꝰ is torũrationib dispensat᷑ qͥb. tam̃ uii siderib un¬
cultantur u uͦsrdera nesciunt obũ britri. Tricitẽ exhiscũ sole lunaq urbẽ
t̃rȩcirtũ cunt. Uenꝰ uͦ ae mercurius ñ ã biuntt̾rã. lic& genertdit̃ scier dũcuno¬

Expanded text:
moliuntur; alioquin ex contrario partium suarum motu mundus stare non posset. moliuntur; alioquin ex contrario partium suarum motu mundus stare non posset. Denique etiam Peripateticorum dogma contendit non aduersum mundum haec sidera promoueri, sed celeritate mundi, quam sequi non poterunt, praeteriri. Quod quidem, etiam ut uerum sit, meis non poterit rationibus obuiare. Siue enim Saturnus nimia cum mundo celeritate concertans uix exiguis cursibus superatur, ac Luna, quod tardius incedat, intra tricesimum diem a mundi parte eadem praeteritur, siue contra mundum nitentibus ideo celerior, quia breuiore ambitu orbem circuit, Luna, tardiorque Saturnus propter latitudinem orbis effusi, utrum uelis, meis regulis non obsistit, siquidem suis motus istorum rationibus dispensatur. Quibus tamen septem cultantium; quinque uero sidera nesciunt obumbrari; tria item ex his cum Sole Lunaque orbem terrae circumeunt, Venus uero ac Mercurius non ambiunt terram. Licet generaliter sciendum cunc
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ne antos nihillicre patiunt᷑ errorib si qͥadũ sci uarietas mortalib ca li¬
gines intentionis offenditr̃ planetas sed plam̃tas si c̃ arator asseritmeino
Nã saturnũ f lienonãdicant. louc̃q phecontã prramꝰ artẽ. Venerẽ phospho¬
ron Merumdm stillona nominar soliucro luneq diũ sitas gentiumin numera
qđ illace littontũ modocursib cõmouentur ꝓpͥa statione ornata. huuͦ tãmun¬
danis raptib auferunt᷑ quã ꝓpͥis cursib cõmouentur Nãquantũ cas recu¬
litdicinoctis iprotatio: Tantũnitunt᷑ diũsis cõpensare temporib .i. autmen¬
sc ud una. autanno utsol autxexannis ut sat᷑ n & ceteris tem porib at tributis
ꝓspatiorũ q̃ cirmeunt latitudine dutbreuitate q̃ cunc tusr deralic& in oitũ
ꝑ gereuideant᷑ : ñ tam̃ adũ sum mundũ rigido motu si obliquo ꝑzodiaci defixa

Expanded text:
commeantes nihil licere patiuntur errori› sed quia diversa varietas mortalibus calicommeantes nihil licere patiuntur errori› sed quia diversa varietas mortalibus caligines intentionis offundit, non planetas, sed planontas Straton asserit. 851 nam Saturnum Phaenona dicunt Iovemque Phaethonta, Pyroin Martem, Venerem Phosphoron, Mercurium Stilbonta nominarunt; Soli vero Lunaeque diversitas gentium innumera quod illa caeli tantummodo cursibus commoventur propria statione servata, hi vero tam mundanis raptibus auferuntur quam propriis cursibus commoventur. 852 nam quantum eos retulit diei noctisque rotatio, tantum nituntur diversis compensare temporibus, id est aut mense ut Luna, aut anno ut Sol, aut triginta annis ut Saturnus, et ceteri temporibus attributis pro spatiorum, quae circumeunt, latitudine aut brevitate. 853 quae cuncta sidera, licet in ortum pergere uideantur, non tamen aduersum mundum rigido motu, sed obliquo per zodiaci defixa
Abbreviated transcription (Latin):
pos trecentronẽ trc̃ĩta & solaris circulicandẽ centron coqđ omnino falsũ cc̃non
dubiũ ẽ Nã utdiũ sa spatias cȩlestis ãbitꝰ circuliq medialis. ita& diũ siscentrorũ
signis puctisq torquent᷑ quo fit tut̃ra solaris circuli centronñ sit. si cantros habcat᷑
enĩ dubit& ansrũ geminosq inmundi arduci s ublimari rursũq scgttariũ
capͥcoiniũ ꝑerratis deflexib infimari qͣđ cũipse zodicic̃ signaq celo coherentia
tantundẽ at̾ris undiq scc int̾stitii detincant. Solari stam̃ arculus qͥ s ubt̃meat
aut cuo it autdescendithimeuenit ut a solesignacũ dicrũ trans currt diũ¬
sitatib uidecnt᷑. Trans curscratio ẽ signorũcȩ lestiũ atq eti ã circulorum
nc̃ planetcirũ orbes edisserã quas qͥdẽ ñ ab errorib: suis. Nđ is dẽsolis rationib

Expanded text:
postremae centron est terra, ita et solaris circuli eandem centron esse. Quod omnino falsum esse non postremae centron est terra, ita et solaris circuli eandem centron esse. Quod omnino falsum esse non dubium est; nam ut diuersa spatia sunt caelestis ambitus circulique medialis, ita et diuersis centrorum signis punctisque torquentur, quo fit, ut terra solaris circuli centron non sit, sed eccentros habeatur. enim dubitet Cancrum Geminosque ueluti in mundi ardua sublimari, rursumque Sagittarium Capricornumque ratis deflexibus infimari? Quod cum ipse zodiacus signaque caelo cohaerentia tantundem a terris undiquesecus interstitii detineant, solaris tamen circulus, qui subtermeat, aut euehitur aut descendit. Hinc uenit, ut a Sole signa cum dierum transcurri diuersitatibus uideantur. Transcursa ratio est signorum caelestium acque etiam cirnunc planetarum orbes disseram, quos quidem non ab erroribus suis ‹nam isdem Solis rationibus
Abbreviated transcription (Latin):
cdusioni & rerũ ueritas etnrã regulare fragat᷑ : Multiplicienĩ clepsydradrũ
appositione monstratumẽ: Omã signa paria spatia c̃tinere: Cũenĩ diuer¬
sa tẽ pora in ortu habeant atq occasu : Tm̃ siomniũ ortꝰ occtsq cõperises
uid ebis ad plenũ collae tam̃ suris ȩqualib respondere. Verũ h ac questio¬
nes ũ mota alia subtilior des patiis imparils obiectat᷑. Dicuntenĩ sispatia
signorũ cequalia sint . autsoltardiore cursuq̃: dã signa transcurrit aut
indierũ ratiodiũ sitate m̃atur si c̃stat solẽ geminorẽ signũ xxx & duobi
dieb excurrere. sagitarii cut̃ XXUIIi. ceterisq signis antad ici autdetrai
aliquas portiones qđ ꝓfecto rifier& sicutsol ȩqualicursu ferret᷑ autsig
qͥt᷑ utsignis spatiorũ ȩ qualitas deneget᷑ : s huncqq̃ erro rẽoppinio inue

Expanded text:
nclusioni et rerum ueritas et nostra regula refragatur. Multiplici enim clepsydrarum nclusioni et rerum ueritas et nostra regula refragatur. Multiplici enim clepsydrarum appositione monstratum omnia signa paria spatia continere. Cum enim diuersa tempora in ortu habeant atque occasu, tamen si omnium ortus occasusque compenses, uidebis ad plenum collata mensuris aequalibus respondere. Verum hac quaestione summota, alia subtilior de spatiis imparibus obiectatur. Dicunt enim: si spatia signorum aequalia sunt, aut Sol tardiore cursu quaedam signa transcurrit, aut in dierum ratio diuersitate mentitur. Sed constat Solem Geminorum signum XXX et duobus diebus excurrere, Sagittarii autem XXVIIII ceterisque signis aut adici aut detrahi aliquas portiones; quod profecto non fieret, si et Sol aequali cursu ferretur et sigquitur, ut signis spatiorum aequalitas denegetur. Sed hanc quaestionem opinio inuet
Abbreviated transcription (Latin):
solis lum̃ eorũ signorũ pͥncipiũ q̃tardius oriuint᷑ in gredit̃ : Dũ sequertiaisigeia nascantur
diciplyxitais ꝓcurat̃. Vubiũ hȩc intrarit q̃ citooita tardius demer scrtur : Dieb exiguis
noctes effic grandiores. Seniq hȩcratio & illis respond& qͣł mirã efficunt questio¬
nẽ taliaꝓponentes. Sispatiis ȩqualibsiencomã ꝑcetserit᷑ tae necessc ẽdiebi noctib q
cunctis sena siene supͣt̃tis eẽ om̃s dies noctesq pares cẽdebuer: Senaa ut̃ signa
suꝑst arer̃ dubiũ õ totidẽq ddite sc ͤere dies qq̃ rioctesq uariari diuersi tatib
spatiorũ Nãsolstitiadis dies ht̃ȩqͥ noctialis iñ surȩ horas xiiii & Vtantẽ¬
Brumadlis ũ hontis uui & dimidiã ac̃tiã portionẽ . Viuis simbrumdes noctes
solstitiadis dicite p̃orib porrigunt᷑ cui lucis tẽpora suscipit ng̃ estiua intantaua¬
riecate diũ sitateq tep̃orũ illud ꝓfecto collieit᷑ signae qualia ñ habenda cuic̃¬

Expanded text:
ipium, quae tardius oriuntur, ingreditur, dum sequentia signa nascuntur, diei prolixitas procuratur; ubi vero haec intrarit, quae cito orta tardius demersantur, diebus exiguis noctes efficit grandiores. denique haec ratio et illis respondet, qui vel miram efficiunt quaestionem talia proponentes: si spatiis aequalibus signa omnia percensentur ac necesse est diebus noctibusque cunctis sena signa supra terras esse, omnes dies noctesque pares esse debuerunt. Sena, autem signa superstare non dubium est totidemque delitescere, dies quoque noctesque uariari diuersitatibus spatiorum. Nam solstitialis dies habet aequinoctialis mensurae horas XIIII et sextantebrumalis uero horas VIIII et dimidiam ac tertiam portionem, uicissim brumales noctes solstitialis diei temporibus porriguntur, cuius lucis tempora suscipit nox aestiua. In tanta uarietate diuersitateque temporum illud profecto colligitur, signa aequalia non habenda. Cui co
Abbreviated transcription (Latin):
occidithora semis & sexta partehorȩ At sagitiarius orit̾horisduab: & duo decima parte
horȩ ocudithora & deunachore. A tinuicẽ q̃ trags ũscoriurt᷑÷ & reteoccidunt breuioresoitus
occupant quãoccas Deniq: exhis ẽsignũ capͥcorni qđ oritora & deunce. occidit duccbide siossa
&xii parte horae A quariũ ꝓximũ signũ horit̃ hora & dimidia & uipartehore : Sequor¬

Expanded text:
occidit hora semis et sexta parte horae. At Sagittarius oritur horis duabus et duodecima parte occidit hora semis et sexta parte horae. At Sagittarius oritur horis duabus et duodecima parte horae, occidit hora et deunce horae. At inuicem quae transuersa oriuntur et retta occidunt, breuiores ortus occupant quam occasus. Denique ex his est signum Capricorni, quod oritur hora et deunce, occidit duabus horis et duodecima parte horae. Aquarii uero proximum signum oritur hora et dimidia et sexta parte horae, o
Abbreviated transcription (Latin):
tooacidunt ennioc toũa ci capȩdiq ꝑscipars sinistira & argns et puppis & ꝓchion inuicẽ oriurtur
Er gous & aq laet sagitaoetaltariũ A quario oriene. occidunt centauri parseqͥnaohi dricaput oriȩtur
& aequus pegas Pisab ortis occidunt ydrus totꝰ & certauri parsrelque & crat̃ p̃terecoriunt᷑ andro¬
medȩ parsdextra & piscis custritꝰ aricas signo surgente occidumpedescentaurr& aliariu. Oriuctis
and romede sinistrapars & ꝑscicaputusq aluũ et dełotor. Siģnotauri oriente occidunt bootis pedos offi
uc apedib usq ad genua. Oriunt̃ aut̃c& i parsreliqua & sinist̃orionis pes : tõporũ q̃ ipsor qͥb orunt᷑¬
ł occidunt habendadistartiaẽ Nãq trans usa oriunt᷑ & rcciaoccidunt. celeõres oit habecant quã occasus
& sexto parte. Virgo orit᷑ horis ducib a dimidia & sexta partchore similit̃q libra. Occidursq ho¬
ra & tãaparte. Atscorpius diminuitottũ & cug& occasum. Orit᷑ enĩ horis duab & t̃tia parte

Expanded text:
totus et eius Capra Haedique, Persei pars sinistra et Argus puppis et Procyon; inuicem oriuntur Cycnus et Aquila et Sagitta et Altatium. Aquario oriente occidunt Centauri pars equina, Hydri caput; oritur et equus Pegasus. Piscibus ortis occidunt Hydrus totus et Centauri pars reliqua et Crater; praeterea oriuntur Andromedae pars dextra et Piscis austrinus. Arietis signo surgente occidunt pedes Centauri et Altarium; oriuntur uero Andromedae sinistra pars et Persei caput usque aluum et Deltoton. Signo Tauri oriente uchus a pedibus usque ad genua, oriuntur autem ceti pars reliqua et sinister Orionis pes. Geminis orient occidunt habenda est distantia. Nam quae oblique oriuntur, et recta occidunt, celeriores ortus habent quam occasus; o hora semis et sexta parte. Virgo oritur horis duabus et dimidia et sexta parte horae, similiterque Libra, occiditque hora et tertia parte. At Scorpius diminuit ortum et auget occasum; oritur enim horis duabus et tertia parte,
Abbreviated transcription (Latin):
& cignireliq portiones an dromedeq caput. cepheiq humeri cȩb& flex
flminis eridiam Orunt̃ coronȩ medictasaixid extoes & bootes a bi dri
rediqũ p̾tultima caudẽruriq parsqͣmn eqͥuispeac̃ figuretur. Scorpioncautiasaete ocadi tandromede¬

Expanded text:
et cygni reliquae portiones Andromedaeque caput Cepheique humeri, cetus et flexus et cygni reliquae portiones Andromedaeque caput Cepheique humeri, cetus et flexus fluminis Eridani; oriuntur coronae medietas, nixi dexter pes et bootes et hydri reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
min in sucuia quã morosas. Illũ potius cd teridendũ qͥb surgentib sigrus
q̃ oitũ facierł ocadantq. Nãoriente cancro occidunt corona ariadnies &
austrini piscis parsinedia ofi uc a pedibus q humer os serpensq quẽ detina
p̃t̃fauces. capui totũ bootis & ĩã medietas. Oriunt᷑ u oriontotus eridaniq
pͥncipiũ & in linguacaniculȩ lucidaftella. Cũ cuit̃ leo orit᷑ coronȩ reliqͥ e obtogunt᷑
aus trinesq̃ piscais aefiuci serpentis: bootisq pcirtes. Itẽq a quila nix iq
pars daxtera. Oriuntũ hr dricaput lep̃ & yeom caniculeq parsprima. Ori¬
entecut uirgine occidunt lira: definq & sagito ergniq parspotior eridaniq
pers ultima & capitecruixq pegasi. Oriunt᷑ r dri pars pͥor usq cdcraterã:
caniculaq torta. &nauis argonis puppis. libr as urgente occidunt pegesi

Expanded text:
minus insuauia quam morosa. Illud potius attendendum, quibus surgentibus signis minus insuauia quam morosa. Illud potius attendendum, quibus surgentibus signis quae ortum faciant occidantque. Nam oriente Cancro occidunt Corona Ariadnes et austrini Piscis pars dimidia, Ophiuchus a pedibus usque umeros Serpensque, quem detinet, praeter fauces caputque totum, Bootis etiam medietas; oriuntur uero Orion totus Eridanique principium et in lingua Caniculae lucida stella. Cum autem Leo oritur, Coronae reliquiae conteguntur, austrinusque Piscis et pars dextra; oriuntur vero hydri capud lepus et procyon caniculaeque pars prima. Oriente autem virgine occidunt lyra, delphinus et sagitta cygnique pars potior Eridanique pars ultima et capud cervixque Pegasi, oriuntur autem ydri pars prior usque ad crateram caniculaque tota et navis Argonis puppis. Libra surgente occidunt Pegasi
Abbreviated transcription (Latin):
superioub incspicua in c̃finio alexandrie in cpit apparere. utpartemeridia ni
tiones si xi hicht̃ signa. Scorpiusenĩ tãsuũ spatiũcorpore q̃celis occupat libre cuiꝰ¬
go ordinis hoc fuis se ut quo cirtulo spatioue q̃ si gnasint demonstrarõ .s inagnã par¬
tẽ astructionis exqͥrit c̃traꝓpositum bruitatis & qđ mediatenꝰ t̃ticueparte q̃dã sig¬
na defixis arculis diũsis suam̃ bra discerpar h ancobscurã caliginẽ derelinquo
quippcut ȩtera transeamꝰ. Maninterior arcturi intseptẽ trionalẽ cirtulum ponit
reliqũq cori pͥ partiaber deputait᷑. Eephei corpͥmediaten torace paratodiũsis s sca¬
lis ad tributo Nnxuꝰ sinis tropede septẽtrionalis draconis ũticc̃ calcans cipitesols¬
titi alẽ circulũ ascendit unũ bradhiuilirȩ alterũ dainscororȩ & clia huimodi q̃ ̃

Expanded text:
superioribus inconspicua insuperioribus inconspicua intiones, sed undecim habet signa. Scorpius enim tam suum spatium corpore quam chelis occupat librae, cuigo ordinis hoc fuisse, ut quo circulo spatiove quae signa sint demonstrarem. Sed et magnam partem astructionis exquirit contra propositum breuitatis, et quod mediatenus tertiaue parte quaedam signa defixis diuersis circulis sua membra discerpant, hanc obscuram caliginem derelinquo. Quippe, ut cetera transeamus, manus interior Arcturi intra septentrionalem circulum ponitur, reliquumque corpus parti alteri deputatur, Cephei corpus mediatenus thorace partito diuersis circulis attribuitur; Nixus uero sinistro pede septentrionalis Draconis uerticem calcans, capite solstitialem circulum ascendit, unum bracchium Lyrae, alterum dans Coronae; et alia huiusmodi non
Abbreviated transcription (Latin):
breuit̃ ceteraq̃. appellant᷑ in errantia ꝑ curram. dubio eñi ñc̃ xxxv. sig¬
nis om̃ẽ splendes cere celũ Nisiforteudit quisq corũ gestamina sotia relica
animaliũ uocabulis censcant᷑ ut capraq̃ enioco suꝑ positac̃ autedos qͥ eiꝰ
humeris sustinentꝰ ł serpentẽ quẽ o fficus ten& : Aut panter ã quã centaur
gestat. q̃ sider auelut partes habendȩs potiorũ hȩ cigit᷑ axxx signacirculi
iñt iacontis abitꝰ dis cernunt᷑ s̃ł alics a qͥlonia alicaus tritia : Arcgione
numerant᷑ austrua. A qlonisigt̃ habent partẽ atis septentie draco
quunt᷑ atrãq flox uosus in labit᷑: Arctur que alibo otẽ appellant sorona adrad¬
nes nicosq quẽ alii en gonasin dicunt lira. Ergyꝰ aephcus cassicpia ꝑscus. deltoto.v.
taurꝰ nauis argo. piscis austrinꝰ. clulũ ara. Nã& aquã q̃ ex craitro a qͥrufluitme¬
lius partẽ signi edim. & sellã quã quidã cenopon. qd q̃ to lomcon cppellas sq̃

Expanded text:
e, sidera quae appellantur inerrantia percurramus. Dubium enim non est XXXV signis omne splendescere caelum, nisi forte uelit quis, quae eorum gestamina, sociare, licet animalium uocabulis censeantur, ut Capram, quae Heniocho superposita, aut Haedos, qui eius umeris sustinentur, uel Serpentem, quem Ophiuchus tenet, aut Pantheram, quem Centaurus gestat, quae sidera uelut painteriacentis ambitu discernuntur, nam alia sunt aquilonia, alia austrina. Regione numerantur austrina. Aquilonis igitur habent partem utraque Septentrio, Draco, inter utramque flexuosus inlabitur, Arcturus, quem alii Bootem appellant, Corona Ariadnes Nixusque, quem alii Engonasin dicunt, Lyra, Cycnus, Cepheus, Cassiepeia, Perseus, Deltoton, taurus, nauis Argo, Piscis austrinus, Caelulum, Ara. Nam et Aquam, quae ex cratere Aquarii fluit, melius partem signi credimus, et stellam, quam quidam Canopon, quidam Ptolomaeon appellant, quae
Abbreviated transcription (Latin):
latitudine cõpensat᷑ :̃ suꝑc̃ cir culus solus finitor. qui ex eo qđ scꝑsurgontis deme¬
antisq mundi diũ sitatib uarietur : Certũ estrorũ ordinc̃ ñ poterit retnere
lã nc̃ int̃circulos uniũsos ꝗdiñ stiii ł spatti int̃ capedon& urtlis in miscrite qũ ẽ
Replicare. Na int̃septẽ trionadẽ circulũ quẽ in spatia uiii resecan & int̃solstitia¬
lẽ int̃pat& tantunde q̃uantũ intẽ int̃ VIII&VI. Nc̃idẽinticitꝰ s patussimi¬
lib c̃tinet᷑ in quofit ut circulus itior sit abeodẽ int̾icctu parispatio & ci¬
dẽ t̃ã aportione aliccint capedo intsolstitidẽ ȩ qͥ noctialẽq circulo sminor
similis. ab rumaliutt̃ ad austrinũ telis qualis illa q̃ int̃s eptẽ trionaleni
solstitia leq arculos int̾iectaẽ : circulusq ipseaus trintantũ ht̃ cid cardinc̃¬

Expanded text:
latitudine compensatur. Superest circulus solus finitor, qui ex eo, quod semper surgentis demelatitudine compensatur. Superest circulus solus finitor, qui ex eo, quod semper surgentis demeantisque mundi diuersitatibus uarietur, certum astrorum ordinem non poterit retinere. Iam nunc inter circulos uniuersos quid interstitii uel spatii intercaplstitialem interpatet tantundem, quantum interest inter VIII et VI. Nam idem interiectus spatiis similibus continetur, in quo fit, ut circulus maior sit ab eodem interiectu pari spatio et eiusdem tertia, portione. Alia intercapedo inter solstitialem aequinoctialemque circulos minor similis; a brumali autem ad austrinum talis, qualis illa, quae inter septentrionalem solstitialemque circulos interiecta; circulusque ipse austrinus tantum h
Abbreviated transcription (Latin):
conẽ acsinistrã da eugniceruicc̃ ꝑductꝰ ultimũsagieţe spitaluĩ ꝑ xinȩrosetrũ
aqlec̃angit A qua cidoctauã pcrtõ capͥ cornides cendit inde huudocul mers:
in regionẽ incspicuã in frta argo nẽ surgit. Cuꝰ a gub naculũ & ratã pupp̃i
secans ad octauã partẽ cancriredit. Duos iã suꝑcẽ circulos dubium p̃ haquos
qͥdõ obliquos dici superius memoraui. quorũ imꝰ signiser ñ utex teriquos linc¬
alit fec s. latis simꝰ omnũȩꝓbat᷑ : quẽcũ inxii spatiadiscernert̃ singulisxxx partes
nes ut tantũ s patii habeat latitudo quantũ longitudim xii paras ad tribuur
Iđ cur factũ st facilaẽ loco eõ qͦ desole loqͥ ꝙpero domonsbtre : qͥ ꝑmediã cir¬
agidubiũtõ habetur Nãgelaxias ñ magisratione quão culis cepꝓbat᷑. Cuĩ
ultraeregulã & plerumq deficens. latitudo acassi epłeastro inscorpionisaculcũ

Expanded text:
conem ac sinistram alam Cycni ceruicemque perductus ultimum Sagittae spiculum et proxime rostrum conem ac sinistram alam Cycni ceruicemque perductus ultimum Sagittae spiculum et proxime rostrum Ain regionem inconspicuam infra Argo reconsurgit, cuius et gubernaculum et rectam puppim secans ad octauam Cancri partem redit. Duos iam superesse circulos dubium non habetur, quos quidem obliquos dici superius memoraui. Quorum unus signifer non ut ceteri, quos linealiter feci, sed latissimus omnium comprobatur; quem cum in XII spatia discernerem, singulis XXX partesnes, ut tantundem spatii habeat latitudo, quantum longitudini duodecim partes attribuunt. Quod cur factum sit, facile est loco eo, quo de sole loqui coepero, demonstrare, qui per mediani ciragi dubium non habetur. Iam galaxias non magis ratione quam oculis approbatur; cuius ultra regulam et plerumque deficiens latitudo a Cassiepeae astro in Scorpionis aculeum
Abbreviated transcription (Latin):
c̃tingens ꝑ seicaput doxtrumq eiꝰ brechiũ ꝑxime manũscctns: ꝑ septẽtrio nalẽ
circulũ adeirdinẽ ꝑuenitmundi. A quo ꝑ caudã draiconis ad sinistrũ arcto¬
philcicos ꝓximeq adbootis sidlã ductꝰ dextrũ uir ginis pedẽsinistrũq ẽtingit
in quo oetaua pars libreẽ unde addexterã manũ entituri quapanterã ten&
duus hicux ꝓcul ab eo lo co quosinistrã entauri ungulã tetigit in regionẽ in c̃spi¬
cue nob partis obruit᷑: Vndermers infracactũ ꝑcorpͥcius aũsiq ceruicẽ ad caput
atq inde ad octauã partẽ arictis redit. Alt̾ aut colur qͥetiã tropicosdr̃ aboc¬
taua parte caneric̃ surgit. ad sinistrũ expͥorib ur sepedc̃ ꝑipsũ pect̾cius ceruicẽ¬
q inde ad cardinc̃ ꝑuenit mundi atq inde ꝑduncs minoris ursȩ & indeꝑdra¬

Expanded text:
contingens Persei caput dextrumque eius bracchium, proxime manum secans per sepcontingens Persei caput dextrumque eius bracchium, proxime manum secans per sepcirculum ad cardinem pervenit mundi; a quo per caudam Draconis ad sinistrum Arctophylacos proximeque ad Bootis stellam ductus dextrum Virginis pedem sinistrumque contingit, in quo octava pars Librae est; unde ad dextram manum Centauri, qua Pantheram tenet, divisus haud procul ab eo loco, quo sinistram Centauri ungulam tetigit, in regionem inconspicuae nobis partis obruitur; unde emersus infra Cetum per corpus eius aversique cervicem ad caput atque inde ad octavam partem Aritaua parte Cancri consurgit ad sinistrum ex prioribus Ursae pedem per ipsum pectus eius ceruicemque; inde ad cardinem peruenit mundi atque iride per clunes minoris Ursae et inde per Dra
Abbreviated transcription (Latin):
adoctauã arieas partẽ: brumalẽuͦ circulũ similit̃ simibt̃ signo inoctaua capͥcorni
aqͣrii indead co&i ultimc̃ccudã b acdehinc ad loporẽ pͥoresq atniculȩ pedes
Indeꝑ argo t̃gusq centcuri cids corpionis aculeũ. Deinde ꝑsa gitiȩ ultimã pcir¬
t̃ adocitiuã capͥcoini partẽ circulus reuocat᷑. Vltm exparallelis qͥuocat᷑ an¬
tarticꝰ Taentundc̃ spatii : quantũ septẽ trionali s indudit qͣ qͥ dẽ meantẽ qͥb side¬
rib arculet᷑ egopocero memortre. Neq enĩm ullace lestis globi portio habee̾
Nein cõꝑta felsitatẽ ad miscereuide aat᷑ assertio. Melius coluros demonstremꝰ
lic& ipsi qq̃ aliqd curuationis abdentes ñ sȩcotos uisib rep̃sontent tam̃ ꝗc iectura
tium ab octaua arietis parte c̃ tingens ultimũ ddtatos angulũ demoxsũ mũ

Expanded text:
ad octauam Arietis partem. Brumalem uero ciruculum similiter signo in octaua Capricorni ad octauam Arietis partem. Brumalem uero ciruculum similiter signo in octaua Capricorni ad pedes Aquarii, inde ad Ceti ultimam caudam ac dehinc ad Leporem prioresque Caniculae pedes, inde per Argo tergusque Centauri Ad Scorpionis aculeum, deinde per Sagittae ultimam partem ad octauam Capricorni partem circulus reuoctur. Vltimus ex parallelis, qui uocatur antarticus, tantundem spatii quantum septentrionalis includit. Quem quidem meantem, quibus sideribus oculetur, ego poteram meorare; neque enim mihi ulla caelestis globi portio habeturne incomperta falsitatem admiscere uideatur assertio. Melius coluros demonstramus, licet ipsi quoque aliquid curuationis abdentes non se totos uisibus repraesentent. Tamen, qua coniectura mit auspicium, ab octaua Arietis parte contingens ultimum Deltotou angulum, ac mox summum
Abbreviated transcription (Latin):
Ehȩctam̃ signacurter incipitaboctiua partecener cuĩomns orp̃in longti dinẽ
scat ad iconis peccacuentrẽ indeado ffiucihumeros deinde adcaput crgni Deide
adungulas eqͥ aȩptinꝰ cd dexterã andromede manũ. Dcinde đinistrũ ꝑscicrus eidẽq
sinis trũ humerũ indecidutraq enio cigenuco & ꝓxime ad geminorũ capita: a qͥb rurs
ad octauã cancruipsius partẽ. Aeqͥ notialis demũ circulus bis admens a polit̃mino
crcũ actꝰ tã iarietẽ quã in librã linee ꝑmeante. ꝑ hȩc signeculũ cludit. ab octaua
partearetis ꝑtotũ coi p̾ eiꝰdẽ ad reductũ tauri pede indecid mediã orionis aluũ. indeꝑ
editas curuationes idri qͣ terãq & coruũ ad octauã librş partẽ int̃ducis lucida silli
us signistillais. Inde adutraq offics genua. actc̃ ꝑqͥlã ad pega sicaput. aquorurs

Expanded text:
per haec tamen signa curuaui: incipitab octaua parte Cancri, cuius omne corpus in longitudinem per haec tamen signa curuaui: incipitab octaua parte Cancri, cuius omne corpus in longitudinem ecat, ad Leonis pendromedae manum, deinde ad sinistrum Persei crus eiusdemque sinistrum umerum, inde ad utraque Heniochi genua et proxime ad Geminorum capita, a quibus rursus ad octauam Cancri ipsius partem. Aequinoctialis demum circulus bis admensus a poli termino circumactus tam in Arietem quam in Libram linea permeante per haec signa circulum cludit: ab octaua parte Arietis per totum corpus eiusdem ad reductum Tauri pedem, inde ad mediam Orionis aluum, deinde per editas curuationes Hydri Crateraque et Coruum ad octauam Librae partem inter duas lucidas signi illius stellas; inde ad utraque Ophiuchi genua ac tunc per Aquilam ad Pegasi caput, a quo rursus
Abbreviated transcription (Latin):
nans atq undiq in suꝑ ficientelluris lincȩ flexũ ambientis in cũbens oriton
pͥmo c̃eperã ꝑhibebo Acpͥus ad septẽ trionalis arculiredȩt̃ granditatẽ inquomo¬
regeometrico i÷ pͥmo signa cõposui ad circulũ ꝑdu .i. unũ qđ centron aliud qđ
ꝑferia in demonstrar& : ittiq in ipso mundi cardine posuidarius siđ atq ab eo
adraconis caput qđiã notauerã usq ad finitoris circulũ ꝑuenire lincã duxi
quã postec manente centrom̃t ecircũagȩns circulũ designauratq ab õ ni
draconis & dextropede ei qͥ appellatar en gonasis ad mediũ cepheipectꝰ Tẽ¬
cid pedes pͥores maiores urse inde rursus ad drtconiscaput huic circulo
c̃finis õ solstitiodis qͣ itidẽ lincari dem̃sione acardine mundii noctauã partẽ
cancriducta quosa laccesserat in solsitao reꝓperimꝰ cundẽ circuilũ ã bitupotiore

Expanded text:
nans atque undique in superficiem telluris lineae flexu ambientis incumbens horizon nans atque undique in superficiem telluris lineae flexu ambientis incumbens horizon primo conceperim, perhibebo. Ac prius ad septentrionalis circuli redeam granditatem, in quo more geometrico duo primo signa composui ad circulum perducendum, id est unum quod centron, aliud quod peripherian demonstraret. Itaque in ipso mundi cardine posui clarius sidur, atque ab eo ad Draconis caput, quod iam notaueram usque ad finitoris circulum peruenire, lineam duxi, quam postea manente centro mente circumagens circulum designaui, atque ab omni Draconis et dextro pede eius, qui appellatur Engonasis, ad medium Cephei pectus, tunc ad pedes priores maioris Ursae, inde rursus ad Draconis caput. Huic circulo confinis solstitialis, quem itidem lineari dimensione a cardine mundi iil octauam Cancri partem ducta, quo Sol accesserat solstitio, reperimus. Eundem circulum ambitu potiore
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑhibentes in cundẽ ꝑ areticũ uticẽundeoitus denuoretuler. qͥ qͥ d ẽaliũ ab ortu circulũ
om̃s parallelos angulis equales ꝑsciantes incardines ꝑucnire . Nã unꝰ arbarieti soctaua
partenat̃ãbito mundo ꝑ polorũ ũtices ad candẽ recurrit. Alius simili cõplexumut¬
dũ ascone exoit indudit qđ plamnꝰ postmodũ faciem. Verũnc̃ obliquis edicerdi
quorũ signifer xiidis criminib: int̃stintꝰ ÷ ex parallis duo solstiti alẽbrumalõi
c̃tingens ȩqͥnoctialẽ mnediũ sccat scđo necad pares angulos aut findit aut findit᷑
re abituporrectꝰ & ĩãuisib ad ꝓbat̾. Nãcfinio septẽtriona łcirculinat᷑ infinito¬
rẽ amtarticȩ regionis ad dinans penetotũ uidet᷑ ꝑmeareçȩlũ. quẽ qͥdẽ mͥ desi
tisq omnib uariat᷑ : Dubito ꝗͥdappellc̃ : hictam̃ nouissima suꝑ naq discrimi¬

Expanded text:
perhibentes, eundem per arcticum uerticem, unde ortus, denuo retulerunt, qui quidem alium ab ortu circulum perhibentes, eundem per arcticum uerticem, unde ortus, denuo retulerunt, qui quidem alium ab ortu circulum omnes parallelos angulis aequalibus persecantes in cardines peruenire. Nam unus ab Arietis octaua parte natus ambito mundo per polorum uertices ad eandem recurrit; alius simili complexu mundum a Cancro exortus includit, quod planius postmodum faciemus. Verum nunc obliqui sunt edicendi, quorum signifer duodecim discriminibus interstinctus ex parallelis duo solstitialem brumalemque contingens, aequinoctialem medium secat secundo, nec ad pares angulos aut findit aut finditurre ambitu porrectus etiam uiribus approbatur; nam confinio septentrionalis circuli natus in finitorem antarcticae regionis acclinans, paene totum uidetur permeare caelum. Quem quidem mihi desiptisque omnibus uariatur, dubito quid appellem. Hic tamen nobis ima supernaque discrimi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓm̃t᷑ etiã gemina sidera uii trionis indudit. Scđs cũt expar allelis maximꝰ:
solstitiadisẽ ad quẽ solaestuius accedens solsatii fincrepuls ab scedit. T̃tiuseqͥ¬
surgit ł cũbib̵na doscendit quadã mundi medictate ꝑ uect̾ m̃ surã noctis
lucis aequalitate cõpensat. huic ꝓpinquł brumadlis inqu ẽ hicmadi ꝑ uenicns
in aqͥ lonẽ denuo repulsꝰ asurgit. Quintͥ eut̃ idc̃q ultimꝰ itus tridis qq antar¬
tic ꝑ hbct᷑ Hic mersc̃ acuixaltiore culi ox tremitate oritontis de fixeẽ¬
tingens Tcantitaem̃ spatii c̃quascptentrio nađ circulus rationemons trat᷑
Pietiã inuenitur opposit᷑. C̃scquensi toncoluros demonstitire. quorũ pcor sdesu ꝑ quedã :
alia inimo ũsat̃ occulta. Deqͥbmm̃ nessio scriptorã uariaredefinita Nuili a septem¬
trionalicardinc inmeridianũ ducicrculũ ꝑhibent. exindeq subtras incantem
denuo in articũapicẽ sublimari. Aluuꝰ c̃tra acardine meridiano in chom̃ta circuli

Expanded text:
 etiam geminae sidera Septentionis includit. Secundus autem ex parallelis maximo proximus solstitialis est, ad quem sol aestiuus accedens solstitii fine repulsus abscedit. Tertius aequum in hiberna descendit, quadam mundi medietate peruectus mensuram noctis lucis aequalitate compensat. Huic propinquus brumalis, in quem hiemali fine perueniens in aquilonem denuo repulsus assurgit. Quintus autem idemque ultimus australis quique antarcticus perhibetur. Hic mersus ac uix altiore circuli extremitate horizontis defixa contingens, tanti tamen spatii, quanti septentrionalis circulus, ratione monstratur, cui etiam inuenitur oppositus. Consequens reor coluros demonstrare, quorum pars desuper quaedam, alia in imo uersatur occulta, de quibus non nescio scriptorum uariare definita. Nam alii a septentrionali cardine in meridianum duci circulum perhibent, exindeque sub terras meantem denuo in arcticum apicem sublimari; alii uero contra a cardine meridiano inchoamenta circuli
Abbreviated transcription (Latin):
ant̾ Nã pͥmꝰ arietiscirculls pͥmẽ librȩ. Itẽ tricesimꝰ arietis tricesimus ẽ.
librȩ Itẽ itarripͥor. Scorpionisẽpͥ m. Sicigit᷑ cec lxuipartib fiunt
clxxx iii crculi quos om̃s parallelos appellamꝰ. ex c̃trario ut dixi
signahis dẽ partib secant. Ergohos circulos annuos ccc l diebus & qua
drt ntediciꝑagit. siue ad solstitialẽ circulumtendat siue ex inde
reũtat᷑ illud etiã ñ tricendũ qđ cũ duosint hemis pheria unũ abȩqͥ¬
nocticli circulo inseptẽ trionẽ aliud inaustrum ab eodẽ ȩqͥ noctiali. ta¬
m̃soldiũ sautrumq ratione transcurrat . cũ ut dixi paria sint signa
qđ utiq illares fac̃. qđ ecentron solis circulo dixicẽ tellurẽ & in supe¬
riore hemispherio altius tolli in inferiore adt̾rȩc̃finia ꝓpinquare¬
Dubium aũt ñ c̃citiuserans airrere brtuiorẽ sinũt᷑ aiusq diffusũ: Vcrã

Expanded text:
antur. Nam primus Arietis circulus primus est Librae, item secundus ac tricesimus; antur. Nam primus Arietis circulus primus est Librae, item secundus ac tricesimus; item Tauri prior Scorpionis est primus. Sic igitur CCCLXVI partibus fiunt CLXXXIII circuli, quos omnes parallelos appellamus, et ex contrario, ut dixi, signa isdem partibus secant. Ergo hos circulos annuos CCCLXV diebus et triente diei peragit, siue ad solstitialem circulum tendat, siue exinde reuertatur. Illud etiam non tacendum, quod, cum sint duo hemisphaeria, unum ab aequinoctiali cuculo in septentrionem, aliud in austrum ab eodem aequinoctiali, tamen Sol diuersa utrumque ratione transcurrat, cum, ut dixi, paria sint signa quod utique illa res facit, quod eccentron Solis cuculo dixi esse tellurem et in superiore hemisphaerio altius folli, in inferiore ad terrae confinia propinquareDubium autem non est citius transcurrere breuiorem sinum tardiusque diffusum. V
Abbreviated transcription (Latin):
cmimbontrario luna poscta h :÷ xi inctedo linca solis ũbra t̃remetalit̃ infuscat᷑
Nã soluibrãtre in suãlincc̃ mitait. quã silunȩcor p̃ intrarit qm̃ uiderelumen
solis tra obstante ñ poterit lumin soliti ad ep̃tione feruescit. Alias cumin supe¬
ri. Vnde si ab aqͥlone rediens ad solẽ in la terȩ ꝑximo positer̃ obsis tit
ΠΛΕΛMΛΧΙΝΕΝ CΥΟΛ C ftcereꝓhibet᷑ q̃si ala tere septẽtrions tr ons¬
sicuit ad solarẽ circulũ ueniens aibtustro obstiteritsoli ANABIBRTON
ΕΥΝΑΗMΟΝ fecis sedicet᷑ hȩspeties diũ sitaitesq lunȩ sui mortales
autcũ mundo corripit᷑ autipsesuũ circulũ c̃tramnundũ ꝑ obliqua dis¬
cosdẽ eẽ dubiũ ñ habetur. Nãsiue acancrodescendat ꝑ eosdẽ usq ad
brumalẽ crculũ currit. siue cibruma in solstitiũ ueniatꝑipsos denuo
reuo lustur qͥ qͥdõ secantes scđo rodia cũ c̃trariis signis ꝑpetuo line¬

Expanded text:
is umbra terrae metaliter infuscatur. Nam Sol umbram terrae in suam lineam mittit, quam si Lunae corpus intrarit, quoniam uidere lumen Solis terra obstante non poterit, luminis soliti ademptione furuescit; alias, cum in superi. Vnde si ab aquilone rediens ad Solem in latere proximo posita non obsistit, παράλλαξιν ἐν συνόδῳ facere perhibetur; quae si a latere septentrionis transsi autem ad solarem circulum veniens ab austro obstiterit Soli, ἀναβιβάζοντα σύνδεσμον fecisse dicitur. hae species diversitatesque Lunae sui mortales aut cum mundo corripitur, aut ipse suum circulum contra mundum per obliqua diseosdem esse dubium non habetur. nam sive a Cancro descendat, per eosdem usque ad brumalem circulum curret, sive a bruma in solstitium veniat, per ipsos denuo revolvetur; qui quidem secantes secundo zodiacum contrariis signis
Abbreviated transcription (Latin):
ab errar& qͥ ultra scđ in signũ x̃ poteritinueniri &as tam̃ obscurationes
phoros nominat᷑ a prtagorasamiocũ suisostensa t̾ris rationib ꝑuesti¬
gata & ipsacirca innic̃finia ãbire circulũ ꝓpͥũ ꝑdocet᷑: Nãdieb cec &
ali quotlatirus uͦ pcrtib xii. lunȩ similis ꝑuagatur. Imom̃tis a solis orbe
dis cedons lica plus xEui partib aberra renũalcat& insuoposita carculo
cũuaria duisitate cir cumdat. ꝙ aliquandocũ trđł curriti aliquando subsequit᷑ nec c̃s¬
recto cursumeat &iã inximom̃se circulũ cõpl&. Ñ faciens ortũ inluciferũ nc̃ pi
occasũ solis effulgens ues ꝑ łues perugo nominat᷑ : solade v siderib ũbrã reddit
ut luna solaq fulgori solisemergentis diues pecta rũ cedit q̃ q dc̃in ortumatuti¬

Expanded text:
aberrarit, qui ultra secundum signum non paberrarit, qui ultra secundum signum non pphoros nominatur, a Pythagora Samio cum suis ostensa est terris rationibus pervestigata. et ipsa circa anni confinia obire circulum proprium perdocetur; nam diebus ccc et aliquot, latitudinis vero partibus XII Lunae similis pervagatur, L momentis a Solis orbe discedens, licet plus a XLVI partibus aberrare non valeat. et in suo posita circulo eum varia diversitate circumdat, quia aliquando eum transcurrit, aliquando subsequitur nec comrecto cursu meat, etiam undecimo mense circulum complet, nunc faciens ortum in Lucifero, nunc post occasum Solis effulgens Vesper vel Vesperugo nominatur. sola de quinque sideribus umbram reddit ut Luna, solaque fulgori Solis emergentis diu conspecta non cedit. quae quidem in ortu matuti
Abbreviated transcription (Latin):
uiq tẽporis faciartam̃ & ortũ fac̃ & occasũ quippe ubiradiis solarib c̃diti¬
onepartiũ liberatꝰ cinte mergentis splendor ẽiubaris uibrabund appar&
ultra t̃rarũ oritontẽ sublcuat. Nã a cronico ortuhic nũ quã poteritele¬
uari. quippe indiametro solis positis posse euenire syderib diame trum
exiguã poitionẽ sequentis ab eẽ ñ poterit: Nilliẽ tingat oitud cronicos ub¬
leuari. Deniq nȩc̃trarium eidẽ nouit occasũ si oitũ rade uesꝑtinũ fc̃.
cũ postoccasũ solis luminis suilibtate cdaresat. Idẽ occas duos ht̃ unũ
cũ antesolẽ pareresolit̾ daritateradii suꝑuenientis occulitur. Aliũ cũi¬
dẽ retrogradationes iuiuciniȩ solis admot̾ Idẽpatit᷑ in occasũ ab coquip¬
pe solis lumine intraxx mom̃ta aibȩẽ rõpoterit. lic& maiorib: partib

Expanded text:
vique temporis faciat, tamen et ortum facit et occasum. quippe ubi radiis solaribus condicivique temporis faciat, tamen et ortum facit et occasum. quippe ubi radiis solaribus condicione partium liberatus ante emergentis splendorem iubaris vibrabundus apparet, ultra terrarum horizontem sublevatur. nam acronycho ortu hic numquam poterit elevari, quod in diametro Solis positis potest evenire sideribus diametrum exiguam portionem sequentis abesse non poterit, non illic contingat ortu acronycho subleuari. Denique nec contrarium eidem nouit occasum; sed ortum idem uespertinum facit, cum post occasum Solis luminis sui liberiate clarescit; item occasus duos habet, unum cum ante Solem parere solitus claritate radii superuenientis occulitur, alium cum itidem retrogradatione sui uiciniae Solis admotus it pariter in occasum. Ab eo quippe Solis lumen ultra XX momenta abesse non poterit, licet maioribus partibus
Abbreviated transcription (Latin):
aboristenꝰ meximꝰ horas XViminimꝰ .vIIII. Or aripheon maxim horas xui
minimꝰ viii. Deinde cũ ꝓpecardinẽ accesseris longiordies sc̃ ꝑbreuiorꝗ nox
manifestũ q̃đ ÷ odiacus circacanerũ capcornũq flexiore qͥ noctialem
poenedirectĩ socat. hacten desolor c̃planetarũ cur s̃c̃uenit intueri eorũq p̃¬
cipuoq circasolẽ ꝑagratione mundana uoluunt᷑. Nã falbon poene anno
circulũ ducens ꝑ uiii latitudinis pđtes alt̾na incitꝰdiũ sitatediscurrit
Hui uenerisq circula sepiaclioscõ superuis memoraui. NT̃ intrcã bitũ ꝓpͥũ¬
rotunditatẽ telluris includere. sed delaterequodã modo circũ duci. qͥ utori¬
stilbon lic& solẽ ex diũsis arculis ẽtineat. ab eotam̃ nũ quã ultra xxxii
partes poterit aberrare naduob signis absistereric̃ p̃teriens. Nc̃ c̃sistens
autcerte rogredigns qͥ qͥdẽ diũsis schematib uariat᷑. Nalic& exiguos par¬

Expanded text:
Diaborysthenus maximus horas XVI, minimus VIII; Diarhiphaeon maximus XVI, Diaborysthenus maximus horas XVI, minimus VIII; Diarhiphaeon maximus XVI, minimus VII. Deinde cum prope cardinem aceesseris, longior dies semper breuiorque nox manifestum, quod zodiacus circa Cancrum Capricornumque flexior aequinoctialem paene directim secat. Hactenus de Sole; nunc planetarum cursus conuenit intueri, eorumque praecipue, qui circa Solem peragratione mundana uoluuntur. Nam Stilbon paene anno circulum ducens per VIII latitudini partes alterna incitus diuersitate discurrit. Huius Venerisque circulos epicyclos esse superius memoraui, id est non intra rotunditatem telluris includere, sed de latere quodammodo circumduci; qui ut ori0 sed idem Stilbon, licet Solem ex diversis circulis continetur, ab eo tamen numquam ultra XXII partes poterit aberrare nec duobus signis absistere, nunc praeteriens, nunc consistens aut certe regrediens. qui quidem diversis schematibus variatur; nam licet exiguos par