comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que exempla rectiui dicuntur ut de rescisis patrum testa¬
mentis uel contra filios confirmatis iudiciis ad ip̃a cam
pertinentibus. Uncle etiã nomẽ ductũ est qualia in opia¬
niacum facta clicunt᷑ et asenatu aduersus milonem:
Lut cum cle eadem causa pronũciatũ est ut in reis depor¬
tatus et adstione secuncda et partibus centũ iuraliũ que
in duas hastas liuise sunt confirmant᷑: precipue duobus aucto¬
ritate eorum qui pronũciauerũt et similitudine rerũ le qͥbus
querit᷑ Rufelluntur autem raro ꝑ ꝯtumeliã iudicũ insi forte
manitesta nn his culꝑa erit. Uult em̃ cognoscenciũ quisq fur¬
mam esse alterius sentenciam et ip̃e pr̃onũciaturus nec libeter
exe inplum quod in se fortasse recidat facit: Contugrendum
erro est in auobus supioribus si res feret ad aliquam dissi¬
mlitudinem canie: Rix autẽ ulla est ꝑ onña alter sumlis

Expanded text:
quae exempla rectius dicuntur, ut de rescissis patrum testaquae exempla rectius dicuntur, ut de rescissis patrum testamentis vel contra filios confirmatis; iudiciis ad ipsam causam pertinentibus, unde etiam nomen ductum est, qualia in Oppianicum facta dicuntur et a senatu adversus Milonem; aut cum de eadem causa pronuntiatum est, ut in reis deportatis et assertione secunda et partibus centumviralium, quae in duas hastas divisae sunt. confirmantur praecipue duobus: auctoritate eorum, qui pronuntiaverunt, et similitudine rerum, de quibus quaeritur; refelluntur autem raro per contumeliam iudicum, nisi forte manifesta in iis culpa erit. vult enim cognoscentium quisque firmam esse alterius sententiam, et ipse pronuntiaturus, nec libenter exemplum, quod in se fortasse recidat, facit. confugiendum ergo est in duobus superioribus, si res feret, ad aliquam dissimilitudinem causae; vix autem ulla est per omnia alteri similis.
Abbreviated transcription (Latin):
causa traheret ip̃e et quodam mecdio sieneret. Ideoq il
pͥore gñe sunt preiudicia. rumores. tormẽta. tabule.
uis irandum. testes. in quibus pars maxima contencionun
forẽsiũ ꝯsistit: sed ut ip̃e ꝑ se carent arte ita suminis elo¬
quentie uiribus et alleuianda sunt. Plerumq et refelleda
Quare mihi uiclent maenope dauuancdi qui totum Hoc
Zenus a preceptis remouerũt. Nec tn in aiõ est omĩa
q̃ue pro hus aut contra clici solent ꝯplecti: nõ enine
cõmes locos tradere destinamus. quod esset operis infinti:
Sed uim quandam at rõnẽ: Quibus demostratis nõ molo
i exequenclo suas quisq uires debet adhibere. sed etian
inuemendo sutilia. ut queq conclicio litiũ postet: Iteq
enĩ cle om̃ibus caulii clicere quisꝙͣ potest saltem preten¬
ti ut tateam cle futuris
am preuicliciorũ uis om̃is tribus in gĩnbus uersatur
rebus q aliquando ex paribui causis sunt indicate:

Expanded text:
causa traheret ipse et quodam modo gigneret. ideoque ilcausa traheret ipse et quodam modo gigneret. ideoque ilpriore genere sunt praeiudicia, rumores, tormenta, tabulae, iusiurandum, testes, in quibus pars maxima contentionum forensium consistit. Sed ut ipsa per se carent arte, ita summis eloquentiae viribus et adlevanda sunt plerumque et refellenda. Quare mihi videntur magnopere damnandi, qui totum hoc genus a praeceptis removerunt. nec tamen in animo est omnia, quae aut pro his aut contra dici solent, complecti. Non enim communes locos tradere destinamus, quod esset operis infiniti, sed viam quandam atque rationem. Quibus demonstratis, non modo in exsequendo suas quisque vires debet adhibere, sed etiam inveniendo similia, ut quaeque condicio litium poscet. neque enim de omnibus causis dicere quisquam potest saltem praeteritis, ut taceam de tuturis. iam praeiudiciorum vis omnis tribus in generibus versatur: rebus, quae aliquando ex paribus causis sunt iudicatae,
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrabant pluros nero qui nec ab ltus sine clubio partibus ra¬
cioneme erando sũmouerent. hoc tamẽ propͥum atq precipua
preeliclerunt opus sua ꝯfirmare et que aduerso proponeronu
refutare utriunq est: Neq eni hoc loco meani interpo¬
no sm̃ami: hic erit liber illorũ oppimone maxime necesꝰ¬
neq narracionis ess alius usus ꝙͣ ut iudicem preparent et
status nosse: atq ea de quibus supra sepsiinus intueni su-¬
peruatuũ foret: nisi ad hanc ꝑueniremus. Deniq ex quĩq
quas iudicialis mat̾re fecimus ꝑtibus quecumq alia potest
aliquando necciͬa cauie nõ esse lis nulla est cui probacioe
opus nõ sit. Eius precepta sic optime diuisuri iudeamus
ut p̾us que in cõmuẽ cõmune acl om̃is q̃õnis ꝑtine nt
ostenclamus: de mele que in quoq caule ecnere proya
sint exequamur: At quicle illa particio ab aristotele
traclita consensum fere oimĩ meruit: Alias eẽ probenes
quas extra licencli ratione acciperet orator: Alias quas ex

Expanded text:
arbitrabantur; plures vero, qui nec ab illis sine dubio partibus rationem orandi summoverent, hoc tamen proprium atque praecipuum crederent opus, sua confirmare et quae ex adverso proponerentur refutare. utrumcunque est neque enim hoc loco meam interpono sententiam, hic erit liber illorum opinione maxime necesneque narrationis est alius usus, quam ut iudicem huic praeparent; et status nosse atque ea, de quibus supra scripsimus, intueri supervacuum foret, nisi ad hanc perveniremus. denique ex quinque quas iudicialis materiae fecimus partibus, quaecunque alia potest aliquando necessaria causae non esse; lis nulla est, cui probatione opus non sit. eius praecepta sic optime divisuri videmur, ut prius, quae in commune ad omnes quaestiones pertinent, ostendamus; deinde, quae in quoque causae genere propria sint, exsequamur. ac prima quidem illa partitio ab Aristotele tradita consensum fere omnium meruit, alias esse probationes, quas extra dicendi rationem acciperet orator, alias, quas ex
Abbreviated transcription (Latin):
litiggatoribus mri grã magꝭ sualuerint iis adicꝰ stq̃
uolutra quie diuina testioa nocant ex responsit
oraciilis om̃ibus duplicem stiat ossororum trarta¬
tram Heucrate altmn in quoint̃ stortos e epitini sectã
sequutos pugua ⁊petua t ⁊ectatur nr ꝓiudentia

Expanded text:
litigatoribus, utri gratia magis valuerint. his adiicere si qui volet ea, quae divina testimonia vocant, ex responsis, oraculis, ominibus, duplicem sciat esse eorum tractatum; generalem alterum, in quo inter Stoicos et Epicuri sectam secutos pugna pe
Abbreviated transcription (Latin):
ut si forte quid factum ira uel metu uel cupiditate dicatur
latius que cuiusq affitũs nã sit ꝓsequam᷑ isdem landamus
mur hortamur. Sed horuin opa in rebus aut ctis aut
de quibꝰ tamd ⁊̃tis loquius pot. Nec abierim eẽ a̾q̾d
in deluctatoe ibultũ uoͣ in cõmonẽdis affctib. Rlet ipã

Expanded text:
ut, si forte quid factum ira vel metu vel cupiditate dicatur, latius, quae cuiusque adfectus natura sit, prosequamur. iisdem laudamusmur, hortamur. Sed horum esse opera in rebus aut certis aut de quibus tanquam certis loquimur potest. nec abnuerim esse aliquid in delectatione, multum vero in commovendis adfectib
Abbreviated transcription (Latin):
nari Sed quid eo cliucius cum tu optume noris. ⁊lldo seucile
siatũ scias et hus siulia Aliogn si apud nuditẽ cuinota causa
est narratio iiter semuꝑ suꝑuara ⁊ potest iuideri nonene
esse ipa atiã actio necessaria. Alterũ de quo fre quẽcius que¬
pist an sir utiq narratio proemio subicienelar quobie
opmant non possun uicdere nulla roẽ ductiy r amcu poenui
is tuaco ꝯparatum Ntut iudex ad rem accipientia famntꝯ lo¬
ates dotilior intentior et ꝓbacio insi causa plus teemtanõ
possit adhiberi : protiꝰ iudeꝵ noticia rerut̃ instruenłus uidet:
Se hoc quoq interim mutat ꝯclinio cãrumi is forrra
tustius n or̃one pulcherrima quã pro milorie strrptam
tuliquit male clistulisse narrationẽ intlet᷑ tribus prepo¬
sins que stiombus aut profusset exyonere quomodo isielias
pntinclicao senatus damuatus esset milo Antiligibena peror¬
peius qui propter aliquã gram iucliciuñ enã mulitobus armatu

Expanded text:
rari. Sed quid ego diutius, cum tu optime noris? illud quale sit, tu scias, et his similia. alioqui si apud iudicem, cui nota causa est, narratio semper videtur supervacua, potest videri non semper esse etiam ipsa actio necessaria. alterum est, de quo frequentius quaeritur, an sit utique narratio prooemio subiicienda; quod qui opinantur, non possunt videri nulla ratione ducti. nam cum prooemium idcirco comparatum sit, ut iudex ad rem accipiendam fiat conciliatior, docilior, intentior, et probatio nisi causa prius cognita non possit adhiberi, protinus iudex notitia rerum instruendus videtur. Sed hoc quoque interim mutat condicio causarum; nisi forte M. Tullius in oratione pulcherrima, quam pro Milone scriptam reliquit, male distulisse narrationem videtur tribus praepositis quaestionibus; aut profuisset exponere, quomodo insidias icio senatus damnatus esset Milo, aut si Cn. Pompeius, qui praeter aliam gratiam iudicium etiam militibus armatis
Abbreviated transcription (Latin):
ut dictut ꝰ intueatur qui axud quem. pio quo ꝯ quem
quo tempa. quo loco. quo ieũ statu iqua uulgi fama. di¬
cẽ dũ siriquu Indicᵈ sentire ciedibile sit añꝙ / neponuꝰ. cũ
guid aut desideremus aut de precenur ixã illũ natura eo
ducetnt sciat quid pmũ dicendũ sit At nnt̾ oñe quod
tũ in quaq melus dicetur ꝙͣ quod eq ne benedici ali¬
bi non xossit. Multũ gie exordio est quod ab actione
duĩse partis matĩam trahi hoc yxso ꝙ nõ ꝯxoitiur
doimi ẜ ibi atq ex ie eatũ. ⁊ ex facilitate famã Inge¬
ui augeri ⁊ facie suplicis Imixtiq ex proxonño ẜei si

Expanded text:
ut dicturus intueatur, quid, apud quem, pro quo, contra quem, quo tempore, quo loco, quo rerum statu, qua vulgi fama dicendum sit, quid iudicem sentire credibile sit, antequam incipimus, tum quid aut desideremus aut deprecemur. ipsa illum natura eo ducet, ut sciat, quid primum dicendum sit. At nunc omne, quo tamen in quaque melius dicitur, quam quod aeque bene dici alibi non possit. Multum gratiae exordio est, quod ab actione diversae partis materiam trahit, hoc ipso, quod non compositum domi, sed ibi atque ex re natum, et facilitate famam ingenii aug
Abbreviated transcription (Latin):
negamꝰ pcecinã de Rxlo cẽ sublatã calĩxmatur tñ at¬
tusutoi actõne saclegi tũ p aca fintꝰ nõ satia. uos aut̾
dehor coguoscetis an sacleguꝰ sit admissĩ s ur adũ has ali¬
qñ nõ naria̾di ca̾s p̃nco. sic ab illis disse̾cio qui nõ exxsti¬
met ec᷑ nariatae cũ reus guod obicit᷑ tñ sneptat in qua

Expanded text:
 sublatam, calumniatur tamen accusator actione sacrilegii, cum privata fuerit non sacra; vos autem de hoc cognoscetis, an sacrilegium sit admissum. Sed ut has aliquando non narrandi causas puto, sic ab illis dissentio, qui non existimant esse narrationem, cum reus quod obiicitur tantum negat; in qua
Abbreviated transcription (Latin):
celius. nõnue optime prõnuis occurrat pͥus conucus iuputie petu¬
lautis. ⁊mpudintie ꝗͣ ue neficii. in quibus solis om̃ibus uucerpar
uersatur orano: Se uide tum narret de bouis paulatum: totamqs
demide explicet causam que est ip̃is actione deffensaudeel
nos ducit stholarum consuetuclo in quibus certa quedem po¬
munt ᷑: que themata clicimus preter que nibil est diluendum:
Idroq narratio proemio semper subiungitur. Inde libertas
de clamatoribus ut ecram secundasue partis loco narrare
uicleantur. Nam cum pro petitore dicunt ut exposicione
tamqͣ priuis agaut uti solent. et contradictõne tanꝙͣ res
condeant Ia oy fit non recte. Nam cum sit de clamacio forenfii
actenuu meditatio cur nõ in utrumq protynnis torare tertentt

Expanded text:
Caelius, nonne optime patronus occurrat prius conviciis luxuriae, petulantiae, impudicitiae quam veneficii, in quibus solis omnis Ciceronis versatur oratio; tum deinde narret de bonis Pallae totamque de vi explicet causam, quae est ipsius actione defensa? Sed nos ducit scholarum consuetudo, in quibus certa quaedam ponuntur, quae themata dicimus, praeter quae nihil est diluendum, ideoque prooemio narratio semper subiungitur. inde libertas declamatoribus, ut etiam secundo partis suae loco narrare videantur. nam cum pro petitore dicunt et expositione, tanquam priores agant, uti solent et contradictione, tanquam pondeant, idque fit recte. nam cum sit declamatio forensium actionum meditatio, cur non in utrumque protinus locum se exerceat?
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑ argnũta ex loco spuctat᷑ eĩad fidẽ ꝓbatõnis mo
tanus an planus maritinus an mediterraneꝰ cõsitus
an incultus fregnẽs au dificus ꝓpinquus an remotq
opportimus cosiliis an adu̾sus: quam ꝑtem uidemꝰ uehu¬
mẽtissime sꝑ mitone tractasse ciconẽ. Et ħ quidat
similia ad comecturã frequetius ꝑtinet / Sedĩterim aditus
quo pͥuatꝰ an putlicꝰ. sacer an ꝓphanꝰ. noster an ali
nes oiuĩt᷑ puatã poccuã su ustulisti. uer qr d̾e tem¬
plo nõ furtũ s sacrile ͫ. occidisti adłtmñ qd lex ꝑunt¬
tit. s quia in lupanari cedes est mnurũa fecistis q
magratui marestatꝭ actõ est uel cõtra lituit quia par̃¬

Expanded text:
cuntur argumenta et ex loco. spectatur enim ad fidem probationis, tanus an planus, maritimus an mediterraneus, consitus an incultus, frequens an desertus, propinquus an remotus, opportunus consiliis an adversus; quam partem videmus vehementissime pro Milone tractasse Ciceronem. et haec quidem ac similia ad coniecturam frequentius pertinent, sed interim ad ius quoque: privatus an publicnes oriuntur: privatam pecuniam sustulisti; uerum quia de templo, non furtum sed sacrilegium est. occidisti adulterum, quod lex permittit; sed quia in lupanari, caedes est. iniuriam fecisti; sed quia magistratui, maiestatis act
Abbreviated transcription (Latin):
senatus sitꝭ an połus. romamꝰ an fideiatthes greci ãs ba¬
baris in sugłis cathoni potẽdos honores seadeam ꝯ an
E. siapis de ratione belli scipio pnor ay fabius de libe¬
ret pmid intue̾da sex us diguicas / ẽtas  mores p̃cixue
discrue̾ dabit̃. ⁊ houesta quidẽ honestis ꝑsuade̾ facillunõ
est Di uo axud turpes iecta obtine̾ couabim  ne uiblan

Expanded text:
 an Fidenates, Graeci an barbari, et in singulis, Catoni petendos honores suadeamus an C. Mario, de ratione belli Scipio prior ani Fabius deliberet. proinde intuenda sexus, dignitas, actas. sed mores praecipue discrimen dabunt. et honesta quidem honestis suadere facillimum est; si
Abbreviated transcription (Latin):
Que si uelutsus uno conatu tã dĩsa pareo simue cor
reparot uarirtas ip̃a . Contraq sit aliq̃no difficiliꝰ ĩ uno labere
picqsare pseurrar ẽ Ideo et fuilꝰ lcõe reqͥestit et ip̃iꝯ lectionis
tediũ uicibꝰ leuat̃᷑. ꝙͣlibet multa egeriiꝯ quodã in modo recenbes suq
ad i qd̃ mcixis. qͣuis nõ obrũdi possit si ꝑ totũ dir ciuꝯtũꝙ artio
Unũ magistrũ ferat hutatõe x. creabitur sicut mibio qͥuote

Expanded text:
quae si velut sub uno conatu tam diversa parent simul, cur reparet varietas ipsa, contraque sit aliquanto difficilius in labore uno perseverare. ideo et stilus lectione requiescit, et ipsius lectionis taedium vicibus levatur. quamlibet multa egerimus, quodam tamen modo recentes sumus ad id quod incipimus. quis non obtundi potest, si per totum diem cuiuscunque artis unum magistrum fer
Abbreviated transcription (Latin):
uenefitiiͥ cuminũ. cadere qͣ de re lege est questio constatuta
id tñ totm respond̾ti facilius est. ꝙ ꝓponenti quia
ħ admonendꝰ̃ Iudex illie doce̾dno ist. Nec me ꝙ̃ ꝙ̃
istud nõ neplig̾cia Iudicis ꝯtĩgtit. s erioredixit eñ ade¬
ũsarius ⁊ fortasse ꝑsuafu / nobis oxus eiꝰ duir oppio¬

Expanded text:
veneficii criminum, qua de re lege est haec quaestio constituta. id tamen totum respondenti facilius est quam proponenti, quia hic admonendus iudex, illic docendus est. nec me quanquam istud non negligentia iudicis contingit, sed errore. dixit enim adversarius et fortasse persuasit; nobis opus est eius di
Abbreviated transcription (Latin):
ppe husd̃ om̃is Is egͣno ductis Inpngnan solet nã ⁊ poteto se¬
quirus Iuuldia ⁊ lũles adiectos ꝙ̃ ꝯp̃̾ptus ⁊ turpes ac norẽ̾tes
Io de Dique tria sunt ad alienãdos Indicũ animos pote̾tissuna.
neq hec dicẽ sat est quod darͣ et Imxitis olerũq aupẽ̾da.
aut ⁊umãda ut exxedierthos em̃ or̃atoris ĩst /illa cae̾ Iudit̃¬

Expanded text:
io ductis impugnari solet. nam et potentes sequitur invidia et humiles abiectosque contemptus et turpes ac nocentes odium, quae tria sunt ad alienandos iudicum animos potentissima. neque haec dicere sat est, quod datur etiam imperitis; pleraque augenda aut minuenda, ut expediet. hoc enim oratoris est, illa ca
Abbreviated transcription (Latin):
est: ut nel quia est aliquis aliud nõ sã: ut dies est
uinis igᵗ ꝓbatõ actificialis constat aut signis
aut arginũtis aut uxr̃płis Rec ignoro plerisq
uideri signa partem argniuẽtorũ que micti se para¬
di rõ huc fuit p̾ma ꝙ sunt pene ux illis in artificia¬
libus truẽta rium uestis ⁊ clanior ⁊ liuor e tatia
sunt instrã qualiã tabule rumores testes testes
nec inueniũt᷑ ab oratore s ad eum cum ip̃a causa
deferut᷑. Alteraꝙ sictua siue indubitata nõ sumt
argumiẽta quia lubi illa sunt q̃o nõ est᷑ arguine¬
to aut̾ insi in re cont̾uenrs a uatulum lotus uẽ nõ pr̾

Expanded text:
dies est;omnis igitur probatio artificialis constat aut signis aut argumentis aut exemplis. nec ignoro plerisque videri signa partem argumentorum. quae mihi separandi ratio haec fuit prima, quod sunt paene ex illis inartificialibus; cruenta enim vestis et clamor et livor et talia sunt instrumenta, qualia tabulae, rumores, testes; nec inveniuntur ab oratore, sed ad eum cum ipsa causa deferuntur; altera, quod signa, sive indubitata sunt, non sunt argumenta, quia, ubi ilia sunt, quaestio non est, argumento
Abbreviated transcription (Latin):
tis utrinq unde uiceni singulis distent nõ plures int̃ quadia¬
tes ħr̃bunt ꝙͣ ꝑ quod longitudo circũducet᷑. que circͣibit aut
linea eiusdemi spacii erit euiꝰ ra que centũ cõturet᷑. Itaq qͦcqͥs
formae quadrati detraxeris amplitudini quoq ꝑrbit. Ergo ecĩa
S fieri potest ut maiore cͥciutu minor loci amplitudo dandat᷑:
hac in planis. nã in callibꝰ uallibꝰ etiãꝙ impito patet plꝰ sol
esse ꝙ̃ crli Ouid ꝙ se eadem grometria tollit ad rõne usq
mũdi in qua cũ sp̾derũ cortos ꝯstituosq cursꝰ nũs docet dicĩo
mcie er̃ in ordinatũ atq fortuitũ qd ip̃m nõ nũꝙ̃ ꝑtinere ad
oratorẽ pot̃ An uero cũ pericles achenrẽsis solis obsturatõne
territos redditis eiꝰ rei causis metu liberauit Aut cũ ille¬
sulpitiꝰ gallꝰ in xx̾citu . L pauli de liire deffectione disferuit

Expanded text:
ti utrinque undeviceni singulis distent, non plures intus quadrati utrinque undeviceni singulis distent, non plures intus quadratos habebunt, quam per quot longitudo ducetur; quae circumibit autem linea, eiusdem spatii erit, cuius ea quae centum continet. ita quidquid formae quadrati detraxeris, amplitudini quoque peribit. ergo etiam id fieri potest, ut maiore circuitu minor loci amplitudo claudatur. haec in planis. nam in collibus vallibusque etiam imperito patet plus soli esse quam caeli. quid quod se eadem geometria tollit ad rationem usque mundi? in qua, cum siderum certos constitutosque cursus numeris docet, discimus nihil esse inordinatum atque fortuitum; quod ipsum nonnunquam pertinere ad oratorem potest. an vero, cum Pericles Athenienses solis obscuratione territos redditis eius rei causis metu liberavit, aut cum Sulpicius ille Gallus in exercitu L. Paulli de lunae defectione disseruit,
Abbreviated transcription (Latin):
cuia o prm uli circuitꝰ Reprehensiꝙ a grometatis sũt
uꝯtorits qr magͥtudinẽ insulaꝵ satis sigͥficari naiigationis
apbitu crediderũt. Nam ut queq forma ꝑfectissima ita ca¬
patissima c̃. Pdeoq illa circũ cirrres linea si efficiet orbem
ipar forma t᷑ in planis maxire ꝑfrcta: amplius. spaciũ cõ¬
psectetur ꝙͣ si quadratũ paribꝰ oris efficiat Rursꝰ quadrata
triangulis tuangula ĩpa plꝰ equis lateribꝰ ꝙͣ ie quaͣlibus.
srd alia fortitan obsturiora nos. faciliimiũ etiã imꝑitis seqͥmur
In latitudine patere nõ fere quisꝙͣ est qui ignoret. et qui sit cͥ̾cuitꝰ
et quãtũ campi claudat colligere ixprditũ. At centeni et octogem
in quãq ꝑtẽ prdes idest spaciũ ext̾mitates s mlłto ãpliꝯ elise
quatuor luneis aree faciũt. Id si ꝯputare quẽ piget bremoribꝰ nu¬
meris ⁊dẽ discat. Nã deni in quadram pedeoꝑ orciam intra c.
amplectũtur quartã deducent eodem circũductu Si uero porrec¬

Expanded text:
us; reprehensique a geometris sunt historici, qui magnitudinem insularum satis significari navigationis ambitu crediderunt. nam ut quaeque forma perfectissima ita capacissima est. ideoque illa circumcurrens linea si efficiet orbem, quae forma est in planis maxime perfecta, amplius spatium complectetur quam si quadratum paribus oris efficiat, rursus quadrata triangulis, triangula ipsa plus aequis lateribus quam inaequalibus. sed alia forsitan obscuriora; nos facillimin latitudinem patere, non fere quisquam est qui ignoret, et qui sit circuitus et quantum campi claudat, colligere expeditum. at centeni et octogeni in quamque partem pedes idem spatium extremitatis sed multo amplius clausae quattuor lineis areae faciunt. id si computare quem piget, brevioribus numeris idem discat. nam deni in quadram pedes, quadraginta per amplectuntur, quartam deducent eodem circumductu. si vero porrec
Abbreviated transcription (Latin):
qursunt comunia et in plurime causis tractantur
ulgatissimes seusus uerbis insi tanto ante preparatis
pigequi nẽqueant / Nec uero hic cum eadem indiciis
plirious dicunt aut fastidium moneant uelũt frgid
upositi cibi aũt prdorem deprelyensa tonieuꝰ audietiũ
adplicitium  bẽl quod dissmuls est cet̃es uer peod elerã ⁊
asfiui etram parum apte solet : non pua dnderatar
Iedipina paratue q̃t : ot pulidam aent entiarũ gratioe e¬
boissimos locos ar cessut : cum ex locio debeat inuasa
sentrntia Ita sunt autem Ipet speciosa et ucilia si oriũt
excansã Ceterũ quamlibet pulcre loquaitioi si ad uicto¬
riam tendit ut̃iq uꝑratua sed etiam int̾mi contraria
Perum hactenus enagari satis fuit̾ legum laub̃ ic
uituxatio iam maiores ac prope sudmes operibus
Suffecturas iires de siderant quequudem sirisoriis an
ontroner siis magas accomodata t exercitano apretudio
et iure tuitatim differt A pud̾ grecos cdłm lator eaꝵ

Expanded text:
sunt communia et in plurimis causis tractantur, ulgatissimos sensus verbis nisi tanto ante praeparatis prosequi nequeant. necesse vero iis, cum eadem iudiciis pluribus dicunt, aut fastidium moveant velut frigidi et repositi cibi, aut pudorem deprehensa totiens audientium adplicitum, vel quod dissimilis est ceteris vel quod plerumque adsumi etiam parum apte solet, non quia desideratur sed quia paratus est: ut quidam sententiarum gratia verbosissimos locos arcessunt, cum ex locis debeat nasci sententia. ita sunt autem speciosa haec et utilia, si oriuntur ex causa; ceterum quamlibet pulchra elocutio, nisi ad victoriam tendit, utique supervacua, sed interim etiam contraria est. verum hactenus evagari satis fuerit. legum laus ac vituperatio iam maiores ac prope summis operibus suffecturas vires desiderant; quae quidem suasoriis an controversiis magis accommodata sit exercitatio, consuetudine et iure civitatium differt. apud Graecos enim lator earum
Abbreviated transcription (Latin):
rnuistumẽ cliuisionẽ in cligitos leductam nonũꝙͣ citero le uitor
mium et uelut articulosa partitio: Nam et auctoritate plu¬
uunum detrahunt minuta illa Nec iam menbra seel frustra
et huius elorie cupidi quo sũtilius et copiosius cliuseleuideant
et supuacũa assumunt: et que nutura singularia sunt secant
Nec tame plura faciũt ꝗͣ minora. de indẽ cum ferer unt mille
partitulas in eandem intidunt obscuritatem : ꝯtra quã particio
iuenta est : et diuisio et simplex proposicio quonens utilites
adhiteni potest ꝑͥmũ clebet esse aperta et dilucidas tlane
quid sit turpius ꝗͣ u uẽ obscurum ip̃m quod in eũ solum ad¬
hibetur usum ne sint cetera obscura: tum breuis nec ullo
suꝑratuo ouerata uerbo: non enĩ quid dicamus sed cle quo
dicturi sumus ostendimus : optinendum etiã ne quid in ea desit
ne quod suꝑsit : superest autom sic fore  aut eenere polito

Expanded text:
cuius tamen divisionem in digitos diductam nonnunquam Cicero leviter cuius tamen divisionem in digitos diductam nonnunquam Cicero leviter mium et velut articulosa partitio. nam et auctoritati plurimum detrahunt minuta illa nec iam membra sed frusta, et huius gloriae cupidi, quo subtilius et copiosius divisisse videantur, et supervacua adsumunt et quae natura singularia sunt secant, nec tam plura faciunt quam minora; deinde cum fecerunt mille particulas, in eandem incidunt obscuritatem, contra quam partitio inventa est. et divisa autem et simplex propositio, quotiens utiliter adhiberi potest, primum debet esse aperta atque lucida nam quid sit turpius, quam id esse obscurum ipsum, quod in eum solum adhibetur usum, ne sint cetera obscura?, tum brevis nec ullo supervacuo onerata verbo. Non enim, quid dicamus, sed de quo dicturi simus ostendimus. obtinendum etiam, ne quid in ea desit, ne quid supersit. superest autem sic fere, cum aut
Abbreviated transcription (Latin):
recepit etiam uerecundie deffensioni facilior erit: sic utraq res muicẽ
iuinabit: erit q iudex circa ius nr̃m spe modestior attencior cuca
moclestiam iuris prohacione procliuor: Sed ut nõ semꝑ neccͣia
ant utilas partino est. Ita oportune acchibita plurunum orõm
lutis et gxacie ꝯfert. Neq enĩ solun id efficit ut clarioso
frant. que clicunt᷑ rebus uolut ex turba extractis elariã ꝑfpec¬
tu iudicũ posins: sed ret̾icit qͦ auclientem certo sineulariũ ꝓciũ
sinenduon coliter ꝙͣ facientibus iter multum letrabranti fati¬
Cacionis notata in scriptis Iapidibus spacia nammtttelrauu
labotitus nosse mensurua uoluptati est et hortatusad ue leqia
foyeus ueopientta scire ꝙͣ tum suplit nihil eni lougum utler
terosi est m quo quid ultimũ sit certum est. Nẽc inmenito
multum ex culieencia partiendi tulif tulit laudis. Q. hortensius

Expanded text:
receperit, etiam verecundiae defensioni facilior erit. sic utraque res invicem receperit, etiam verecundiae defensioni facilior erit. sic utraque res invicem iuvabit, eritque iudex circa ius nostrum spe modestiae attentior, circa modestiam iuris probatione proclivior. Sed ut non semper necessaria aut utilis est partitio, ita opportune adhibita plurimum orationi lucis et gratiae confert. neque enim solum id efficit, ut clariora fiant, quae dicuntur, rebus velut ex turba extractis et in conspectu iudicum positis; sed reficit quoque audientem certo singularum partium fine, non aliter quam facientibus iter multum detrahunt fatigationis notata inscriptis lapidibus spatia. nam et exhausti laboris nosse mensuram voluptati est, et hortatur ad reliqua fortius exsequenda scire quantum supersit. nihil enim longum videri necesse est, in quo, quid ultimum sit, certum est. nec immerito multum ex diligentia partiendi tulit laudis Q. Hortensius,
Abbreviated transcription (Latin):
icleoq sagrilegus non est: uirgmem uapuit nõ tamẽ opcio
patri dabitur: Iagenuũ scuprauit. et stupratus se suspen¬
dit. Non tamẽ ĩleo stuprator caprte ut caula mortis piunt:
nn hns ꝙͦ ꝯfessionibus est aliquid quod ex inuidia quam expo¬
sicio aduersarn fecit: detrahi possit: Cum etrã ẜui nostri de
pectatis suis mollius loquantur: Queclam em̃ quasi nõ uar¬
nantes nutisabimus: non quitiem ut aduersarius dicit ꝯsilum
furti in tem̃plo attulit. Nec dui captauit eius rea temprs : Sed
et nhil attinet idem leffenclere cuius periã nõ recusamus
Iuterim quasi damnemus ipĩo ut si dicam iino pͥmpalsuntu
uirore lapsum. nocte deceptum: Uera sunt ista fortasse. tu
prenumri potest causa. deintle expom. Contraria sunt ona
tribus filus qui in mortem prĩs coniurant: sortiti noctem singuli¬
cum ferro per ordinem cubiculũ intrarunt pr̃e dormente
cum occidere eum iremo potiusset exitato oĩa indicauerunt

Expanded text:
ideoque sacrilegus non est. virginem rapuit, non tamen optio ideoque sacrilegus non est. virginem rapuit, non tamen optio patri dabitur. ingenuum stupravit et stupratus se suspendit, non tamen ideo stuprator capite ut causa mortis punietuin his quoque confessionibus est aliquid, quod de invidia, quam expositio adversarii fecit, detrahi possit, cum etiam servi nostri de peccatis suis mollius loquantur. quaedam enim quasi non narrantes mitigabimus: Non quidem, ut adversarius dicit, consilium furti in templum attulit nec diu captavit eius rei tempus; sed t et fur est; nihil attinet id defendere, cuius poenam non recusamus. interim quasi damnemus ipsi: vis te dicam vino impulsum? errore lapsum? nocte deceptum? vera sunt ista fortasse; tu itione praemuniri potest causa, deinde exponi. contraria sunt omnia tribus filiis, qui in mortem patris coniurarant: sortiti nocte singuli per ordinem cum ferro cubiculum intrarunt patre dormiente; cum occidere eum nemo potuisset, excitato omnia indicarunt
Abbreviated transcription (Latin):
dam causis obscuranda ueritas est : qd est rdiculum: nam qui
obscurare uult: nairet Fla pro ueris. et is que naurrit debat
laborare ut uicleant᷑ ꝙ euidentissima : Sect quatenus etram
forte quallam ꝑueniinus ad difficiliuis narracionũ genus : iam
de his loquamur in quibui res ꝯtra nos erit : quo loco nõnilli
pretereunclam naiacionẽ pututauerunt: et lane inhil est
racione susteperis litem: Ciuuis artis est m̃alam esse. causam
silencio confiteri : nsi forte tam hebes futurus est iuder
ut secundum id pronĩciet quod sciet narrare te noluisse: Neꝙ
inficias cos in narratione: ut aliqua neganda. aliqua adrcienda
aliqua mutandia sit aliqua etram tacenda: Secl tatencia que
tatere oportebit et liberum erit. quod fit nõ mĩꝗͣ breuitatis
quoq grã quale illud est / respondit que ei iusum est: dis
Confiteti nobis licebit peceuiã cle templo sustulit. sed pͥuatam

Expanded text:
dam causis obscuranda veritas esset; quod est ridiculum. nam qui dam causis obscuranda veritas esset; quod est ridiculum. nam qui obscurare vult, narrat falsa pro veris, et in iis quae narrat debet laborare, ut videantur quam evidentissima. et quatenus etiam forte quadam pervenimus ad difficilius narrationum genus, iam de iis loquamur, in quibus res contra nos erit, quo loco nonnulli praetereundam narrationem putaverunt. et sane nihil est ua iusta ratione huiusmodi susceperis litem, cuius artis est malam esse causam silentio confiteri? nisi forte tam hebes futurus est iudex, ut secundum id pronuntiet, quod sciet narrare te noluisse. neque infitias eo in narratione, ut aliqua neganda, aliqua adiicienda, aliqua mutanda, sic aliqua etiam tacenda; sed tacenda, quae tacere oportebit et liberum erit. quod fit nonnunquam brevitatis quoque gratia, quale illud est, respondit quae ei visum est. distconfiteri nobis licebit: pecuniam de templo sustulit sed privatam,
Abbreviated transcription (Latin):
lonsano patet ot me nimeurimꝰ młtas eẽ cãs  in quibus ꝯfitẽdu
dxcusantium  subunctencdum sit̃. quod ex ponimꝰ quib ocñibus oĩbus
aliema est illa magnificencie uirtus. guare nõ magis propͥum
nauxatiomis est mãgnifice ditere ꝙ miterabilitꝰ muidiose grauiter
daultiters urbane /: que cum suo loco sint lauclabilia non sunt. huit
parti proprie assignata. et uelut dedita. Illa q ut nauraciomi apta¬
itu queo celenis partibus comunis est uirtus: quam theode tes huuit
umi propecedim Non ereo magnficam modo uoliut esse : uerumt
etiam iocundam expositionem: Sunt qui adiiant his eiucłetia
que pepsda grece uoratur Neꝙ eso quemqͣ de reperitute dus¬
sumulem siteromi quoq plures partes platere : Nam preter
ratam cum diguitate. que poterunt. eicdencia in narratione
ꝗͣtum ego intelliçio ẽ. quideni marna iurtus cum quid ueri non
quam quidam etram ꝯtrariam interim putaueruñt : quia quibus¬

Expanded text:
loniano patet. et meminerimus multas esse causas, in quibus confitendum, excusandum, summittendum sit quod exponimus; quibus omnibus aliena est illa magnificentiae virtus. Quare non magis proprium narrationis est magnifice dicere quam miserabiliter, invidiose, graviter, dulciter, urbane; quae, cum suo quoque loco sint laudabilia, non sunt huic parti proprie adsignata et velut dedita. illa quoque ut narrationi aptais quoque partibus communis est virtus, quam Theodectes huic uni proprie dedit; non enim magnificam modo vult esse, verum etiam iucundam expositionem. sunt qui adiiciant his evidentiam, quae ἐνάργεια Graece vocatur. neque ego quemquam deceperim, ut dissimulem Ciceroni quoqa cum dignitate, quae poterunt. evidentia in narratione, quantum ego intelligo, est quidem magna virtus, cum quid veri non quam quidam etiam contrariam interim putaverunt, quia in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
udic alia infꝭuordiam petimꝰ cũ etiam organis quibꝰ sermo
expprii non potest affici aĩos in dñ sum hitum sentrannus.
Corporis quaꝵ actꝰ et dicens motus qui dicitur eupob na
test nccaris urt alũde prti potrst. In quo pars actionis non¬
imã consiseit quata. re sepõitꝰ nobis est locd age si br̃t
Sempto .c. gracth p̃cipus suoꝵ tpoꝵ oratoris cuĩ cõcionanti
qrestano post eũ musiq fistula quam thonarion uocapt modes
quilis debrret Intrndi demostrabat hrcrtĩa curacri pterã
turbidis simas actionis ueetetienti optimatis url Iam bmẽti
Cefant musa dubiratione hnuꝯ ntilitatis eximere Nã poetas

Expanded text:
iudicis, alia misericordiam petimus; cum etiam organis, quibus sermo iudicis, alia misericordiam petimus; cum etiam organis, quibus sermo exprimi non potest, adfici animos in diversum habitum sentiamus. Corporis quoque aptus et decens motus, qui dicitur εὐρυθμία, et est necessarius nec aliunde peti potest; in quo pars actionis non minima consistit, qua de re sepositus nobis est locus. age , non exemplo C. Gracchi, praecipui suorum temporum oratoris, cui contionanti consistens post eum musicus fistula, quam τονάριον vocant, modos, quibus deberet intendi, monstrabat. haec ei cura inter turbidissimas actiones vel terrenti optimates vel iam timentivocant, Musa dubitationem huius utilitatis eximere. nam poetas
Abbreviated transcription (Latin):
ea propri petat futurus orator disseramq numeros musices
duplices habet in uocibus et in corpore utrisq em̃ Rei aptꝰ quidã
modus desideratur. Uocis rõnem aristoxemus imusicꝰ dindit in¬
canore ac sonis constat. Num igit᷑ non hix oña oratori nccia.
uoꝵ unũ ad gestum altiꝵ ad conlocationiẽ uerboꝵ Tertiũ ad
carmimibous q̃n est cantu eͥst in cancicis exgit᷑ statura
quidam et in offensã copula uocũ et Inagendo suꝑuatua ẽ
aut nõ compositio rt sonꝰ in or̃or quap uarie ꝓ reꝵ modo adha¬
bit᷑ sicut In musice . Namq et uoce et modulatopr grandier
elate. Iocunda dulciter moderata leuiter camit toaq arcer asentit
cũ eoꝵ que dicũtur affectibus: Atꝗam orando quas intrntio uocio¬
remissio flixꝰ ꝑtinet ad monĩ dos audientiũ affectus. Alia quaq
et ꝯsiliationis et uocis ut eodem utar u̾bo modulatione concitatbe

Expanded text:
ea proprie petat futurus orator, disseramus. numeros musice ea proprie petat futurus orator, disseramus. numeros musice duplices habet in vocibus et in corpore, utriusque enim rei aptus quidam modus desideratur. vocis rationem Aristoxenus musicus dividit icanore ac sonis constat. num igitur non haec omnia oratori necessaria? quorum unum ad gestum, alterum ad collocationem verborum, tertium ad carminibus tantum et in canticis exigitur structura quaedam et inoffensa copulatio vocum, in agendo supervacua est; aut non compositio et sonus in oratione quoque varie pro rerum modo adhibetur sicut in musice. namque et voce et modulatione grandia elate, iucunda dulciter, moderata leniter canit, totaque arte consentit cum eorum quae dicuntur adfectibus. atqui in orando quoque intentio vociremissio, flexus pertinet ad movendos audientium adfectus, aliaque et collocationis et vocis ut eodem utar verbo modulatione concitationem
Abbreviated transcription (Latin):
pm lid ioriq cũ moteret᷑ hnisse crodat᷑ Tũ eupois ax̃ quẽ
predamus ⁊t musiten et has socetat manças quiẽ iper¬
quaq non uno libro sit institui pũos antiquitꝰ selito ii Drmos¬
trat et apͥud mrnãdrũ in ỹpcbolimro senex qui resbost ortro
filiũ pr̃t uelut rõnrm impendioꝵ que in ediuatione contu¬
terit ex ponens psaltis se ut geometris multa dicit dec assis cũ¬
unde etiam ille mos ut ĩ qminis post cenã cͥcũferet᷑ lp̃ra ciꝯcũ
se imprritũ th rmmistocłes ꝯfessꝰ eĩt ut ũbis sitidonẽ uorrã
hĩta in doctior. Srd urtiꝵ quaꝵ ronoꝵ ipuls ᷤ fidre ac tibias
adhibrre moris fuit. uersꝰ quoꝵ falioꝵꝭ hent canm illrꝰ
cũ dĩa sint a mima Rege instituta faciũt maĩfestũ ne illis pͥdẽ
qui rudes ac bellicosi iudentur. cura musures quãtũ illa reci¬
pirbat etas defuisse/ Deniq in ꝓñbiũ usq gretoꝵ cele¬
Bratũ ẽ in doctos a musis atq a grecis abesse⁊ uerũ quid ex

Expanded text:
isse credatur, tum Eupolis, apud quem Prodamus et musicen et litteras docet, et Maricas, qui est Hypertophanes quoque non uno libro sic institui pueros antiquitus solitos esse demonstrat, et apud Menandrum in Hypobolimaeo senex, qui reposcenti filium patri velut rationem impendiorum, quae in educationem contulerit, exponens, psaltis se et geometris multa dicit dedisse. unde etiam ille mos, ut in conviviis post cenam circumferretur lyra; cuius cum se imperitum Themistocles confessus esset ut verbis Ciceronis utar, est habitus indoctior. sed veterum quoque Romanorum epulis fides ac tibias adhibere moris fuit. versus quoque Saliorum habent carmen. quae cum omnia sint a Numa rege instituta, faciunt manifestum, ne illis quidem, qui rudes ac bellicosi videntur, cura musices, quantum illa recipiebat aetas, defuisse. denique in proverbium usque Graecorum celebratum est, indoctos a Musis atque a Gratiis abesse. verum quid ex
Abbreviated transcription (Latin):
cauia uos maxiã est cur optimo cmoy pceptori at tra¬
dendus pur ꝙ apud eum discipuli quoq melius
instituti ⁊ aut discent quod mutile non sit nutari eut
mqus errame un statu corrigentur : At indoc trs
udiniotiam t ntam loguenria ħ moribus
pstauismus qui ad phoenicis ho meriti ex̃eplũ diuer
ac facere doceat
ac uc iam quas primas in dicem ꝑtes cherorĩ pute
tradẽ incipiam: delata parũ per illa que sola eulgo
uocatur arte elietorica Ac in oportum us maxinu
uidetur ingressus ab eo ciuus aliquid simile apud gĩãmatico
ridic̾it: Et qr narraconũ pẽs excepta qua ĩ cãis utimur
ts accipiꝰ pẽs: fabulã que usatiro in tragediis atꝙ carmũb
non a ditate modo ed etiam a forma uitatis remota
Aiguinẽtum quod falsum ped uero simle conedie Ruit
insforium inqua est geste lei exportio. Grã ueitios autem

Expanded text:
causa vel maxima est, cur optimo cuique praeceptori sit tracausa vel maxima est, cur optimo cuique praeceptori sit tradendus puer, quod apud eum discipuli quoque melius instituti aut dicent, quod inutile non sit imitari, aut si quid erraverint, statim corrigentur; at indoctus it ergo tam eloquentia quam moribus praestantissimus, qui ad Phoenicis Homerici exemplum dicere ac facere doceat. hinc iam, quas primas in docendo partes rhetorum putem, tradere incipiam, dilata parumper illa quae sola vulgo vocatur arte rhetorica. ac mihi opportunus maxime videtur ingressus ab eo, cuius aliquid simile apud grammaticos puer didicerit. et quia narrationum, excepta qua in causis utimur, tres accepimus species, fabulam, quae versatur in tragoediis atque carminibus, non a veritate modo sed etiam a forma veritatis remota; argumentum, quod falsum sed vero simile comoediae fingunt; historiam, in qua est gestae rei expositio; grammaticis autem
Abbreviated transcription (Latin):
infort itl cum paruno faciat det manũ. et gradiuu
suuim minuat᷑: nec pro edait ultra ꝙͣ comes possit. Qiud
nplerioq accidit ut faciliora sit ad mielligendi̾ e
suit diora nulto que a doctissimo quoq dicunturr. Nam
ei prima et elo quentie uiotus ꝓppicintas: et quo quisq
ipemo mine ualet hͦ se mag̃ꝭ accolle̾ et dilatari
cenatus ntstatura brenes in digitos exigunt: et plura
infirim minantur pdam tumidos et corrnptos et
tumultos ⁊quocimq alios cãcozelie genere peccantes
cnu habeo non uir̃ ed in firutatis uicio laborare.
di corpora non robore / t ualitudine inflãtue et recto
dererior lan excidit mihi strixs pe memlibto priore
cumpotiorem i Itholie couditionem ene ꝗͣ domi digdi¬
ceancins  ꝑma tudia tenirosq profectus ad nitaroem
coudiscipillonm que facilior gyet erigere: quod a qb¬
cam sit accixt pot : tanꝙͣ hec quam nũc tueoꝵ pentautra
prion diueosa ft  id a me procul aberit. Nam que ea

Expanded text:
si forte iter cum parvulo faciat, det manum et gradum si forte iter cum parvulo faciat, det manum et gradum suum minuat nec procedat ultra quam comes possit. quid ? si plerumque accidit ut faciliora sint ad intelligendum et lucidiora multo, quae a doctissimo quoque dicuntur? nam et prima est eloquentiae ingenio minus valet, hoc se magis attollere et dilatare conatur, ut statura breves in digitos eriguntur et plura infirmi minantur. nam tumidos et corruptos et tinnulos et quocunque alio cacozeliae genere peccantes certum habeo non virium sed infirmitatis vitio laborare, ut corpora non robore sed valetudine inflantur et recto deterior. non excidit mihi, scripsisse me in libro priore, cum potiorem in scholis eruditionem esse quam domi die prima studia tenerosque profectus ad imitationem condiscipulorum, quae facilior esset, erigere; quod a quibusdam sic accipi potest, tanquam haec, quam nunc tueor, sententia priori diversa sit. id a me procul aberit; namque ea
Abbreviated transcription (Latin):
dd minora descende̾. Idq inr̾u fieri quia fastidiant prestare
hanc inferioribus cutam: mrim qr omĩo non possunt: eego
porro eum qui nolit in mr̃o precipienciũ non habeo. Prste
autem maxime a uelit optemum quemq contendo. primum
ꝙ eum qui eloquencia cetro prestet: illa quoq per que ad
Demide quia plurimũ in pcepiendo ualeat ratio que doctisro
cuiq planissima est: Postremo qr nemo sic in maioribus
eminet ut eum minora deficiant. insi forte ionem quidẽ
phidias optime fecit: illa autem que in ornament̃ operis
eius actedunt: alius melius laborasret: aut orator loqui
nescioet: aut lemores morbos curare non poterit p̃stãtissis
meditus  id ergo  nũm est quedam eloquentia maior
quam ut eam coureqm intellcũ ꝑuerilis infirirtas possit:
Rgo uero confiteor S ed hue disertum pceptorem pru¬
dentem quõq et non ignarũ docendi ese oporiebit sũ¬
mictẽtem te ad mensuram discentis ut uẽlocissimꝰ quisq

Expanded text:
ad minora descendere, idque interim fieri, quia fastidiant praestare hanc inferioribus curam, interim quia omnino non possint. ego porro eum qui nolit in numero praecipientium non habeo, posse autem maxime, si velit, optimum quemque contendo; primum, quod eum, qui eloquentia ceteris praestet, illa quoque, per quae ibile est; deinde, quia plurimum in praecipiendo valet ratio, quae doctissimo cuique plenissima est; postremo, quia nemo sic in maioribus eminet, ut eum minora deficiant. nisi forte Iovem quidem Phidias optime fecit, illa autem, quae in ornamentum operis eius accedunt, alius melius elaborasset, aut orator loqui nesciet aut leviores morbos curare non poterit praestantissimus medicus. quid ergo? non est quaedam eloquentia maior quam ut eam intellectu consequi puerilis infirmitas possit? ego vero confiteor: sed hunc disertum praeceptorem prudentem quoque et non ignarum docendi esse oportebit summittentem se ad mensuram discentis; ut velocissimus quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
et ereta factile᷑ nmedũ est bẽ taris teuilia nullo labore
uiucit᷑ Ia mih in pueris natura minimũ sper dederit
i qua ĩgemum iundicis prefiunt᷑. Rateriam esse pͥmũ
uolo met abudannore at q ultra ꝙ̃ eporteat fusari
multum na decoquent anni multum ratio limabit.
aliquo delue usu ip̃o deteret pr modo unde excidi parit.
alquid edr li Rut antem ⁊ non ab mitio tenuear
urtiom laminiam duximues et quam celatura altror iupat

Expanded text:
ac severa. facile remedium est ubertati; sterilia nullo labore vincuntur. ilia mihi in pueris natura minimum spei dederit, in qua ingenium iudicio praesumitur. materiam esse primum volo vel abundantiorem atque ultra quam oporteat fusam. multum inde decoquent anni, multum ratio limabit, aliquid velut usu ipso deteretur, sit modo unde excidi possit et quod exsculpi; erit autem, si non ab initio tenuem nimium laminam duxerimus et quam caelatura altior rumpat
Abbreviated transcription (Latin):
xelletimꝰ an a genere actoms reppellat᷑ unde sut
status
io inuẽtis Intnondumm de incexs hermagore bidetur
quid sit qnestio ratio. Indicatio. ꝯtinens ueltd aly
uocant firmamentõiquestio la ciuo Imelligit᷑ om̃is de

Expanded text:
ere actionis repellatur; unde sunt status. his inventis, intuendum deinceps Hermagorae videtur, quid sit quaestio, ratio, iudicatio, continens, vel, ut alii vocant, firmamentum. quaestio latius intelligitur omnis, de
Abbreviated transcription (Latin):
opoortet suã Indicatõnem g ͦ nõ aliue questio alia Indi¬
ratio erit / s xlures q̃stiones ⁊ xlures Iudicationes
quid nõ in causa nulomis ipsa ꝯiectura ⁊ effera᷑ ad
qlitar̾ lõ si est Iusidiatus claudius segtuo ut recte
sit occisus cũ uõ in a̾qnã rẽ messa cansa est :recessũ:
ꝑ a questone que eiat hic ꝯstituta questio ubi Iudica¬
tio est. xaulam in his secũ et̃ si citero dissẽtir/ nã retho¬
ricis ꝙadmodum suxis dipi hermagorẽ est sequutꝰ
in thoxicis ex statu effectã ꝯte̾tone Ror rosurio i existrãt
id q t̾batio qui Iuus eiat ꝯsultus alludes qua de ic a¬
gitur apellat. qͥbꝰ id ꝯfinea᷑. ꝯtine̾cia quasi firmamẽta
deffẽiioms quibꝰ sublatis desf̾sio nulla su. ac in ꝑticõibꝰ
oratoris fiomamẽtũ qd opponit᷑ deff̾siom qr ꝯpinẽs qd

Expanded text:
oportet suam iudicationem. ergo non alia quaestio alia iudicatio erit, sed plures quaestiones et plures iudicationes. quid ? non in causa Milonis ipsa coniectura refertur ad qualitatem? nam si est insidiatus Clodius, sequitur, ut recte sit occisus. cum vero in aliquam rem missa causa recessum est a quaestione, quae erat, et hic constituta quaestio, ubi iudicatio est. paulum in his secum etiam Cicero dissentit. nam in Rhetoricis quemadmodum supra dixi Hermagoran est secutus; in Topicis ex statu effectam contentionem κρινόμενον existimat, idque Trebatio, qui iuris erat consultus, adludens qua de re agitur appellat; quibus id contineatur, continentia, quasi firmamenta defensionis, quibus sublatis defensio nulla sit; at in Partitionibus oratoriis firmamentum, quod oppon
Abbreviated transcription (Latin):
metꝰ distat affectum que neq oratori sunt nccĩa et mẽtem
pci pur in etate pͥma teneram ad huc et rude̾ inficĩt Nã
freques iitatio transit ĩ mores. Negestꝰ quide ac motꝰ oĩs

Expanded text:
metus discat adfectum; quae neque oratori sunt necessaria et mentem, metus discat adfectum; quae neque oratori sunt necessaria et mentem, praecipue in aetate prima teneram adhuc et rudem, inficiunt. nam frequens imitatio transit in mores. ne gestus quidem omnis ac motus
Abbreviated transcription (Latin):
scisset nõ eod cõfusꝰ metu pulczerennũ achemẽsiurm
ex̃citũ ꝓdidisset sicut dỹon cũ ad destruẽdã dyonisii tiran¬
uldem ueit nõ ẽ tali casu deterritꝰ.dint extra licet usus
bellici transeamꝰ usq q̃d archimedes unꝰ obsẜdyxñr sꝑratu¬
sarũt in longiꝰ traxit Illud utiq Iam ꝓp̾ũ ad efficiendũ qd.
Intenduiꝰ płrias questiones quibꝰ difficilior alia rõne
ixplitatio r̃ ut de Rone uidendi de sectiõe ĩeĩfinitũ. de cele¬
critate augendi iunaribꝰ illis ꝓbationibꝰ solui sobere ut si x
oratori qͣuos ꝓyninꝰ de mostrabit liber de oĩbꝰ rebꝰ dicendũ
nullo modo sine geometria eẽ possit orator
andũ aliquid cõmedo dñ¬
aatõnꝰ qua ꝓnũtiandi scĩam futurꝰ orator desiderat¬
nõ etum puerũ quẽ in hoc institumuꝰ aut ferinee docroceti¬
cutate fiangi uolo aut sembiter tremerernet uicia ebrietatis
effingat ne q seruili uerm litate imbuat᷑. nͨ ꝯmoris auaritre

Expanded text:
um Atheniensium exercitum perdidisset; sicut Dion, cum ad destruendam Dionysii tyrannidem venit, non est tali casu deterritus. sint extra licet usus bellici, transeamusque, quod Archimedes unus obsidionem Syracusarum in longius traxit. illud utique iam proprium ad efficiendum quod intendimus, plurimas quaestiones, quibus difficilior alia ratione explicatio est, ut de ratione dividendi, de sectione in infinitum, de celeritate augenda, linearibus illis probationibus solvi solere; ut, si est oratori quod proximus demonstrabit liber de omnibus rebus dicendum, nullo modo sine geometria esse possit orator. dandum aliquid comoedo quoeatenus, qua pronuntiandi scientiam futurus orator desideron enim puerum, quem in hoc instituimus, aut femineae vocis exilitate frangi volo aut seniliter tremere. nec vitia ebrietatis effingat neque servili vernilitate imbuatur nec amoris, avaritiae,
Abbreviated transcription (Latin):
Idist amtonta suis Id ĩ añt nõ ad ꝓm̃ciãdũ mõ utilissim deꝵ
ad augendã qͥnaq elcernẽtiam max̃ie accomodati eũ. et hec dũ
⁊ firma itas maiora nõ capiet. Ceterũ cũ Regernaraes
opportobit cũ ututos aaꝵ iam sentiet : tũ mihi diligenes
aliquis at pedits assistat neq solũ lectoren fermeta tegetĩa

Expanded text:
iandum modo utilissimi verum ad augendam quoque eloquentiam maxime accommodati erunt. et haec, dum infirma aetas maiora non capiet; ceterum, cum legere orationes oportebit, cum virtutes earum iam sentiet, tum mihi diligens aliquis ac peritus adsistat, neque solum lectionem formet, verum