comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nentur. In om̃i porro m̃a tria esse qruerenda.en sit quid sit quala sit. hiis adiicieba¬
mus demõs tratiuã laude ac intupatiore constari. In eo q̃ ab ip̃o de quo dicemus q̃
post eũ acta essent intuendũ hoc opus tractatu honestoꝵꝓutiliũq cõstare suasoriis
accedere t̾tiam ꝑtem ex comectura posst ne fieri. Et on esser furtũ de qͦ delibaret
hic u̾cipus diximus spretandũ quis appud quẽ guid dic̾et: Iudiciatũ cĩꝵ ꝓ alies in sinõuis
qõe aut ex scripto esse aut ex facto de rerꝓfide ꝓpetate. qualitate scripto de uerboꝵ
ui ant uoluntate. In quib ius tũ causaꝵ tum actionũ inspicisaeat᷑ queq aut scripti et
uoluntatis. aut rotiocinatina aut ambiguitatis aut reꝵ ꝭ cont᷑naꝵ a spẽ continet᷑
n om̃i porro causa iudiciali guinq esse partes quaꝵ  exorors conciliari auerẽtem
argum̃tandi ⁊ afficiendi locis & quid gnidus concitari placari resolui uidex oportet

Expanded text:
nerentur. In omni porro materia tria esse quaerenda, an sit, quid sit, quale sit. his adiiciebamus demonstrativam laude ac vituperatione constare. In ea quae ab ipso de quo diceremus, quae post eum acta essent, intuendum. hoc opus tractatu honestorum utiliumque constare. suasoriis accedere tertiam partem ex coniectura, possetne fieri et an esset futurum de quo deliberaretur. hic praecipue diximus spectandum, quis, apud quem, quid diceret. iudicialium causarum alias in singulis, quaestionem aut ex scripto esse aut ex facto; facto, de rerum fide, proprietate, qualitate; scripto, de verborum vi aut voluntate, in quibus vis tum causarum tum actionum inspici soleat, quae aut scripti et voluntatis aut ratiocinativa aut ambiguitatis aut legum contrariarum specie continentur. In omni porro causa iudiciali quinque esse partes, quarum exordio conciliari audientem, argumentandi et adficiendi locos et quibus generibus concitari, placari, resolvi iudices oporteret,
Abbreviated transcription (Latin):
mag̃ quenit aut .n. diffulcato institutionis tam ĩuriose ac ꝑplexe
der̾rem solent. aut eo txyẽ quo pcipue alenda ingenia atq indulgentia quedom enutenda
st aspioꝵ tractatu reꝵ acteruntur: out si hee sola dioicerũt satis se ad elogntiã instro¬
etos arbitrant᷑: aut q̃i ad c̾tas qnaiqem l̃c leges elligati conatũ om̃e refor midãt
und existimãt eccidisse ut ꝙ diugñtis simi artiũ eriptores extit᷑umt eb elogñtia lon¬
gissime futr̃t. uatñ opuis est incipientib s ca plana ⁊ cũ ed ing̾diendũ : tum ad di

Expanded text:
magis convenit. aut enim difficultate institutionis tam numerosae atque perplexae deterreri solent, aut eo tempore, quo praecipue alenda ingenia atque indulgentia quadam enutrienda sunt, asperiorum tractatu rerum atteruntur, aut, si haec sola didicerunt, satis se ad eloquentiam instructos arbitrantur, aut quasi ad certas quasdam dicendi leges adligati conatum omnem reformidant. unde existimant accidisse ut, qui diligentissimi artium scriptores exstiterint, ab eloquentia longissime fuerint. via tamen opus est incipientibus, sed ea plana
Abbreviated transcription (Latin):
futuro aliqiuo conferant artes ad sumã eius oꝑrs perducere destinabamus Ie¬
q eo magis ꝙ uͦ. iam sub nõie meo libri feredantur artis rhȩtoricȩ neq eoiti
a meineq in hoc comparati Nanq alrum sermonẽ per biduũ habitũ pueti
quib is pr̃abatun exceꝑant ałr̃um plurib sane dieb ꝙ̃tũ notando consequi
potuerant int̾ceptũ Bini Iuuenes s nimiũ amantes mei temerario editionis
honore uulgauerant: Qt in his q libris erũt erdem aligua młta mutata

Expanded text:
oratori futuro conferant, artis ad summam eius operis perducere destinabamus; atoratori futuro conferant, artis ad summam eius operis perducere destinabamus; atque eo magis, quod duo iam sub nomine meo libri ferebantur artis rhetoricae neque editi a me neque in hoc comparati. namque alterum sermonem per biduum habitum pueri, quibus id praestabatur, exceperant; alterum pluribus sane diebus, quantum notando consequi potucrant, interceptum boni iuvenes, sed nimium amantes mei, temerario editionis honore vulgaverant. quare in his quoque libris erunt eadem aliqua, multa mutata,
Abbreviated transcription (Latin):
Tñs tradderĩt ita st exorsi qĩ perfecti om̃i alio gñe doctrine sũmã in elog̃ã¬
tia manũ imponerde siue cõtempnentes tanꝙ̃ paruo q̃ prius discimus stucha
siue qdꝰ yximũ ueto nullam ingenii sperantes. gr̃ami circa res & necessarias
procul tñ ostentatione poĩtas ut operũ fasigia spectantur. Latẽt fiondam̃ta
go cũ existimem nihil arti oratoriȩ alienũ sine quo nõ posse fieri oratorem
fatendũ est. nec ad ulius rei sũmam nisi precedentio initiis perueniri ad
minora illa s que si negligas non sit maiorib locus deuenire me nõ recusa¬
bo. Nec ałr ꝙ̃ si mihi tradatur educandus orator studia eius formare ab ĩfan-¬
cuiꝰ prima et as manifestum ingenii lumnen ostendit non inutiles fore libri
uidebantur quos ab ip̃is discendi uelut incunabulis per om̃s quȩ mõ oratori

Expanded text:
litteris tradiderunt, ita sunt exorsi, quasi perfectis omni alio genere doctrinae summam in eloquenlitteris tradiderunt, ita sunt exorsi, quasi perfectis omni alio genere doctrinae summam in eloquentia manum imponerent, sive contemnentes tanquam parva, quae prius discimus, studia, seu, quod proximum vero, nullam ingenii sperantes gratiam circa res etiamsi necessarias procul tamen ab ostentatione positas; ut operum fastigia spectantur, latent fundamenta. ego , cum existimem nihil arti oratoriae alienum, sine quo fieri non posse oratorem fatendum est, nec ad ullius rei summam nisi praecedentibus initiis perveniri, ad minora illa, sed quae si negligas, non sit maioribus locus, demittere me non recusabo; nec aliter, quam si mihi tradatur educandus orator, studia eius formare ab infancuius prima aetas manifestum iam ingenii lumen ostendit, non inutiles fore libri videbantur, quos ab ipsis dicendi velut incunabulis, per omnes, quae modo aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
Ost impetratam studis meis quietem guã per xx años enidiẽ dis
inuenibus impenderam cũ a me quidom famdiaritꝰ postulor ẽ s iae
aliquid de ratione dicendi compenerem. dii sum eguiđ reluctat
qđ auctores utriusq linguȩ larissimos non ignorabã multa quȩ
ad hoc opus pertiner& dilgentissimc scripta posteris religuuisse. Sed qua ego
ex causa faciliorem mihi ueniam meȩ deprecationis arbierabar fore : hac ac¬
cendebantur illi magisꝙ inter diuisas opiniones prioꝵ & quasdam Eintꝰ
se contrarias difficilis esset electio At mih si nõ inueniendi noua at certẽ
iundicandi de ueterib inuingere laberem nõ inuisse uiderentur &sius aut̃
non tam me uincer& prestandi qd̵ exigebatur fiducia ꝙ̃ negandi ueretũcha
latius se tñ aꝑtente matꝰia piusꝙ̃ imponebat᷑ oneris sponte suscepi simul
ut pleniore obsequio demerer a mantissimos mei simul ne uulgarem uiam in¬
gressus alienis demũ uestigiis insisterom. Nam ceteri stre gui ortem orandi

Expanded text:
mpetratam studiis meis quietem, quae per viginti annos erudiendis iuvenibus impenderam, cum a me quidam familiariter postularent, ut aliquid de ratione dicendi componerem, diu sum equidem reluctatus, quod auctores utriusque linguae clarissimos non ignorabam multa, quae ad hoc opus pertinerent, diligentissime scripta posteris reliquisse. sed qua ego ex causa faciliorem mihi veniam meae deprecationis arbitrabar fore, hac accendebantur illi magis, quod inter diversas opiniones priorum et quasdam etiam inter se contrarias difficilis esset electio; ut mihi si non inveniendi nova at certe iudicandi de veteribus iniungre lablorem non iniuste viderentur. quamvis autem non tam me vinceret praestaudi, quod exigebatur, fiducia quam negandi verecundia, latius se tamen aperiente materia plus quam imponebatur oneris sponte suscepi, simul ut pleniore obsequio demererer amantissimos mei, simul ne vulgarem viam ingressus alienis demum vestigiis insisterem. nam ceteri fere, qui artem orandi
Abbreviated transcription (Latin):
ABIUS QUINTILIATUS. Uictonołri
fonio sał. Efflagitasti quotidreno conuitio ut libros guos ed Marcellũ mcũ
đ institutione oratoria scripseram iam emuten incipem. nam ip̃e eos nondũ
opinabar saitis matirouisse: quid componendis ut scis paulo pilus ꝑ̃ bic̃nium
tot alioga negociis districtus impendi. qd tp̃s non tam scuo g̃ iuꝗsitror in¬
stitus oꝑis prope infiniti de legenois auctorib qui Rĩniabiles datum este usis
deinde dratii consiuo qui in arte poetica suidet ne pcpatotur editio nonũs
p̾metur in eñũ. Dabam iis ocium ut refrigerato iuentionis emore dilignti
repetitos tenꝙ̃ lector ꝑpenderem s si cantoꝑe effilagitantor q̃ tu affirmas

Expanded text:
abius Quintilianus Tryphoni suo salutem efflagitasti cotidiano convicio, ut libros, quos ad Marcellum meum de Institutione oratoria scripseram iam emittere inciperem. nam ipse eos nondum opinabar satis maturuisse, quibus componendis, ut scis, paulo plus quam biennium tot alioqui negotiis districtus impendi; quod tempus non tam stilo quam inquisitioni instituti operis prope infiniti et legendis auctoribus, qui sunt innumerabiles, datum est. usus deinde Horatii consilio, qui in arte poëtica suadet, ne praecipitetur editio nonumque prematur in annum, dabam iis otium, ut, refrigerato inventionis amore, diligentius repetitos tanquam lector perpenderem. sed si tanto opere effagitantur quam tu adfirm
Abbreviated transcription (Latin):
cut athara ita oratio non est perfecta nͥ ab ĩmo ad sũmũ dib intẽta nius cõsentiat.¬
Lura deofficiis docentiũ locutus discipuos in unũ ĩnt̾immoneo ut p̃ceptores sios non
minus ꝙ̃ ip̃a scudia ament. et parentes qã esse nõ corgorũ s mentiũ credãt. Mluitũ hic
pietus confert studio nã ita de libñt audient ⁊ cuctis credent. ⁊ ẽẽ siles concupi¬
pent in ipõ deniq otu scolariũ leti alacresq conueniẽt Emendati nõ rasoent᷑. Lan¬
cdati gaudebũt. ut sint carissim in studio merebunt᷑ Namut iloꝵ offm ẽ doce
tium confertur & frustra sparseris semina n illa p̃mollitus fouerit sulcus Ita
eloq̃ñtia coalescere neqt nͥ sociata tradentis accipientisq concordia

Expanded text:
cut cithara ita oratio perfecta non est, nisi ab imo ad summum omnibus intenta nervis consentiat.lura de officio docentium locutus discipulos id unum interim moneo, ut praeceptores suos non minus quam ipsa studia ament, et parentes esse non quidem corporum sed mentium credant. multum haec pietas conferet studio; nam ita et libenter audient et dictis credent et esse similes concupiscent, in ipsos denique coetus scholarum laeti alacresque convenient, emendati non irascentur, laudati gaudebunt, ut sint carissimi, studio merebuntur. nam ut illorum officiutium confertur, et frustra sparseris semina, nisi illa praemollitus foverit sulcus: ita eloquentia coalescere nequit nisi sociata tradentis accipientisque concordia
Abbreviated transcription (Latin):
et si ꝗd ppetua obẜuatione dignũ modestus & esse ⁊ uider malit. At ilh hec̃ iuim
appellant q̃ est potius utolentia. Cum intim nõ actores mõ aliquos inuemasi nͥ qd̾ est
turpius p̾ceptores et̃ ⁊ breuem dicendi exatationẽ conseerti omissa rõe ut tult im¬
petus passum tumultuent᷑ Eosq qui plus honoris hĩs t̾buer̃t ineptos ⁊ seunos et
tepido & infirmos ut qd̵q u̾dum contumeliosisimũ occurit appellent. uum illis
quiđ̃ gratulemur sine labore sine rõe sine disciplina distis. Nos eñ & p̾cipienti
munus &̃ pridem dep̾cati sumus ⁊ in foro qͦ tcenda qr honestissimũ fimem putasamꝰ
desinere dum desideraremur ingrendo cribẽdoq talia consolemur ⁊ocm̃ nr̃m. Que futa
usui bone ñtis iuuenibus arbitramur. nocis cte st uoluetati ⁊

Expanded text:
petua observatione dignum, modestus et esse et videri malit. at illi hanc vim petua observatione dignum, modestus et esse et videri malit. at illi hanc vim appellant, quae est potius violentia; cum interim non actores modo aliquos invenias sed, quod est turpius, praeceptores etiam, qui brevem dicendi exercitationem consecuti omissa ratione ut tulit impetus, passim tumultuentur eosque, qui plus honoris litteris tribuerunt, ineptos et ieiunos et trepidos et infirmos, ut quodque verbum contumeliosissimum occurrit, appellent. verum illis quidem gratulemur sine labor, sine ratione, sine disciplina disertis; nos, quando et praecipiendi munus iam pridem deprecati sumus et in foro quoque dicendi, quia honestissimum finem putabamus desinere dum desideraremur, inquirendo scribendoque talia consolemur otium nostrum, quae futura usui bonae mentis iuvenibus arbitramur, nobis certe sunt voluptati.
Abbreviated transcription (Latin):
frigus enitent Nihilq aliud ꝙ̃ guo uł prauis noluptatio iures assistentiũ ꝑ mul
ceãnt. q̃runt. Sñie qͦ ip̃e quas solas petũt magis eminẽt̃ cũ or̃a cirea illas sordi¬
da i abietta st̾ ut lumina nõ int̾ umbras ꝙadm̃o cie̾o dic̃ s plene in tenebris ca¬
riora st̾ Iraq ingemiosi uocentur ut libet dũ tñ constet concumeliose sic laudari di¬
scrtum Nihnominus confitendũ est et̃ derrahere doctnã aliguuid ut limam rudib er
cotes hebetib ⁊ Uino uetustatem s uitia detrahit atq eo solo minus est ꝙ lre p̃poliert̃
⁊ oĩa leuata ut̃ ip̃i uocãt manu emugiut᷑ multo diftur su anhelatiu sactatiõe gestus
motu capitis furentes iam colidere manus t̾re sedem incut̾e foemur pectus frõtem
cedere mirt ad palatũ crrculũ fiq̃ cũ ille truditus ut in or̃oe mĩta sbmttere uoriare
disponere ita ẽt in ꝓnũtiando suũ ciq eoꝵ q̃ dicet colori accomodare actiõ sciat.¬

Expanded text:
frigus evitant nihilque aliud, quam quod vel pravis voluptatibus aures assistentium permulceat, quaerunt. sententiae quoque ipsae, quas solas petunt, magis eminent, cum omnia circa illas sordida et abiecta sunt; ut lumina non inter umbras, quemadmodum Cicero dicit, sed plane in tenebris clariora sunt. itaque ingeniosi vocentur, ut libet, dum tamen constet contumeliose sic laudari disertum. nihilominus confitendum est etiam detrahere doctrinam aliquid, ut limam rudibus et cotes hebetibus et vino vetustatem, sed vitia detrahit, atque eo solo minus est, quod litterae peet omnia levata, ut ipsi vocant, manu emugiunt, multo discursu, anhelitu, iactatione gestus, motu capitis furentes. iam collidere manus, terrae pedem incutere, femur, pectus, frontem caedere, mire ad pullatum circulum facit; cum ille eruditus, ut in oratione multa summittere, variare, disponere, ita etiam in pronuntiando suum cuique eorum, quae dicet, colori accommodare actum sciat
Abbreviated transcription (Latin):
periculũ positis suaserim ⁊ antiquos legere : ex ꝗo si assumat᷑ saida ac uirius inge¬
niiius deterso rudis secuh squalore tum hic nr̃ cuitus clarus enterer et nonos
gnũs. Q ulra nobis ꝙ̃ oportebat indulsimus. sta non tem ingenio illi nos supuerũt
ꝙ̃ ꝓpoito. Mulca gͥ hcdit eugere ẜ curondũ erit ne is qb pmuxta sti inguient᷑¬

Expanded text:
periculum positis suaserim et antiquos legere, ex quibus si assumatur solida ac virilis ingepericulum positis suaserim et antiquos legere, ex quibus si assumatur solida ac virilis ingenii vis, deterso rudis saeculi squalore, tum noster hic cultus clarius enitescet, et novos, genus et ultra nobis quam oportebat indulsimus; ita non tam ingenio illi nos superarunt quam proposito. multa ergo licebit eligere; sed curandum erit, ne iis, quibus permixta sunt, inquinent
Abbreviated transcription (Latin):
Uod si pocuerit eotineri non ita difficilis suꝑerit questio ꝗ egendi sint maipietio. Nez
guidam illos minores qr facilior eoꝵ inceilectus iudebat᷑ ꝓbauert᷑. Ani ftoridius ge¬
nus ut ad alenda pͥmaꝵ  etatũ ingima mag̃ accõmodatũ. ego optimos qde m et
ris mag̃ ꝙ̃ Salusciũ. hic & historie maior ẽ auctor ad guẽ tñ intelugendũ tam
mus. Duo aũt gn̾a max cauenda pueris puto. Unũ ne guis eoꝵ antigtatis nimius
admirator in Gracchoꝵ catonisq ⁊ alioꝵo similiũ lectione durescere uelt fient n.
horridi atq eiuni nam nec uim eoꝵ ad huc intellectu conseguent᷑ ⁊ eiocutione¬
q̃ tum sins dubio erat optima. s nr̃is tprib oliena ẽ contenti: qd est pessimũ siles
sibi magnis uiris indebuntur Alt̾um qd huic diuersum est ne recentis huius Lastiuie
flosculis capti uoluptate quadom praua deliniantur. ut predulae illuo gr̃s ⁊ puerili¬
bus ingenis hoc gratius quo ꝓprius estadoment firmis aũt Iudicis iamq extra

Expanded text:
uod si poteverit obtineri, non ita difficilis supererit quaestio, qui legendi sint incipientibus. Nam quidam illos minores, quia facilior eorum intellectus videbatur, probaverunt: alii floridius genus, ut ad alenda primarum aetatum ingenia magis accommodatum. Ego optimos quidem et sris magis, quam Salustium: et hic historiae maioris est author: ad quem tamen intelligendum iam mus. duo autem genera maxime cavenda pueris puto: unum, ne quis eos antiquitatis nimius admirator in Gracchorum Catonisque et aliorum similium lectione durescere velit; fient enim horridi atqquae tum sine dubio erat optima, sed nostris temporibus aliena, contenti, quod est pessimum; similes sibi magnis viris videbuntur. Alterum quod huic diversum est, nerecentis huius lateiviae flosculis capti, voluptate quadam prava deliniantur, ut praedulce illud genus, et puerilibus ingen
Abbreviated transcription (Latin):
aliguã in partem pronior ut necesse ẽ cet̾is tñ non repugnabit. Atq ea cura pra
facit his in quib eminebit sicut ille ne ad eodem exͦ receoamus ex̾cendi corꝑi pitus
nõ si docendũ. Pancratiastem susceperit pugno ferire uel calce tm̃ aut nexus m̃o atg
In id max̾ qd̾ pot̾it incũcet nam st hec duo uitanda ꝓrsus unũ netentes od̾ effici nõ
⁊possit atum ne ad eo qd quis optime facit in aluid cui minus est idoneus transferas
At si fiũt qui doceb̃r ille quem adolesaentes udimus senem Nicostratus om̃ib in eo
docendi ꝑibus silr utitur. efficietq illum quans hie fuit luctando pugnãdod qͦꝵo¬

Expanded text:
aliquam in partem pronior, ut necesse est, ceteris tamen non repugnabit, atque ea cura paria aliquam in partem pronior, ut necesse est, ceteris tamen non repugnabit, atque ea cura paria faciet iis, in quibus eminebat; sicut ille ne ab eodem exemplo recedamus exercendi corpora peritus, non, si docendum pancratiasten susceperit, pugno ferire vel calce tantum aut nexus modo atqin id maxime quod poterit incumbet. nam sunt haec duo vitanda prorsus: unum ne temptes quod effici non possit, alterum ne ab eo, quod quis optime facit, in aliud, ad quod minus est idoneus, transferas. at si fuerit qui docebitur ille, quem adolescentes senem vidimus, Nicostratus, omnibus in eo docendi partibus similiter utetur, efficietque illum, qualis hic fuit, luctando pugnandoq
Abbreviated transcription (Latin):
uestiemus: nãsi q̃dam dethere necessariũ est cur nõ sit addic̾e cõcessũ Neq .n. ego
contͣmnam̃ pugno lon ni diseneũ ia bonũ /⁊ qd ingentũ ẽ exisamo s augendum
add endũq od̵ cessat. Anũo Cliissmusille p̃ceptor sccrotes quẽ nen magis libribñ dixisse
ꝙ̃ discipul bũdocusse testantur Cum de Epharo ato Treopompo sic iedicord ut actri sre¬
nis alti calcaribus opus esse dcetaut in illo lentiore tardicatẽ: aut in illo pene p̃ci¬
piti concitationẽ adiuuandami docendo existimauit. Cum alt̾um alt̾ius nã muscendũ arbi¬
traretur. Imbecillis tñ ingeniis sane sic obsequendũ sit ut tñ in id quo uocat nã ducãtuꝵ
ra .n.quidem qd̾ solum possunt melius efficient. Si uõ libalior m̃a contigerit et in qua
metito ad spem oratoris simus aggresi nulla discendi uirtus omittenda ẽ. Naml si

Expanded text:
vestiemus? nam si quaedam detrahere necessarium est, cur non sit adiicere concessum? neque ego vestiemus? nam si quaedam detrahere necessarium est, cur non sit adiicere concessum? neque ego contra naturam pugno. non enim deserendum id bonum, si quod ingenitum est, existimo, sed augendum addendumque quod cessat. an vero clarissimus ille praeceptor Isocrates, quem non magis libri bene dixisse quam discipuli bene docuisse testantur, cum de Ephoro atque Theopompo sic iudicaret, ut alteri frenis alteri calcaribus opus esse diceret, aut in illo lentiore tarditatem aut in illo paene praecipiti concitationem adiuvandam docendo existimavit, cum alterum alterius natura miscendum arbitraretur? imbecillis tamen ingeniis sane sic obsequendum sit, ut tantum in id, quo vocat natura, ducantur; ita enim, quod solum possunt, melius efficient. si vero liberalior materia contigerit et in qua merito ad spem oratoris simus aggressi, nulla dicendi virtus omittenda est. nam licet sit
Abbreviated transcription (Latin):
riaptas psuationes roẽm seguenti siuã est i parte eoꝵ iudet᷑ nã ꝓp̾etates inge¬
mor dispicere prorsus necĩim est in his qͦ certũ studioꝵo facere dileccũ nemo
dissuaserit. nanq erit alius historiȩ magis idoneus alius cempõitus ad carmen
alius scudio uris ut nõ nulli rus fortasse mittendi sic discernet hoe dicẽdi magister.
quom palestricus illes cire sorem faciet aut prgilem aut luctatore: ahudue giud
ex hisi que st̾ sactoꝵ ctaminũ. xum ei ꝗ foro destinadõ nõ in uña partem aliguã.
s i or̃a qͥ st̃ eiꝰ operis &si qͣ oufficiliora distenti iudebũt. elaborandũ est nã & oĩo
iuꝑuacua erat doct̾na si nã suffiotret an si ꝗs ingenio coruptus ac tumieus ut ple-¬
riq st̾ inciderit in hoc eũ iri patiemur: arridũ acqi ieiunũ nõ alemus et quasi

Expanded text:
receptas persuasiones rationem sequenti sententia est in parte verum videtur. nam proprietates ingereceptas persuasiones rationem sequenti sententia est in parte verum videtur. nam proprietates ingeniorum dispicere prorsus necessarium est. in his quoque certum studiorum facere delectum nemo dissuaserit. namque erit alius historiae magis idoneus, alius compositus ad carmen, alius utilis studio iuris, ut nonnulli rus fortasse mittendi. sic discernet haec dicendi magister, quomodo palaestricus ille cursorem faciet aut pugilem aut luctatorem aliudve quid ex iis, quae sunt sacrorum certaminum. verum ei, qui foro destinabitur, non in unam partem aliquam sed in omnia, quae sunt eius operis, etiam si qua difficiliora discenti videbuntur, elaborandum est. nam et omnino supervacua erat doctrina, si natura sufficeret. an si quis ingenio corruptus ac tumidus, ut plerique sunt, incident, in hoc eum ire patiemur? aridum atque ieiunum non alemus et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
que dam uanetas nec pauciores aĩõꝵpeno ꝙ̃ corporũ forme qd̵ intelligi eex ip̃is
onatorib põt. qi tm̃ int̾ se custant gnẽ dicendi ut nemo sit alt̾i similis g̃nis plĩmi
se ad eors quos ꝓbantimitationim ꝯporuerint. Utile deinde plerisq usum estita
quenq instituere ut ꝓp̾e noture bona: doctrina fouere i mid potissimũ ingenia
quo tenderent adiuuarentur. Ut si quis palestre ꝑitus cũ in aliqd̃ plenũ putris gina¬
sium uenerit. exꝑtus eoꝵ  cm̃i mõ corpus aĩi q discernat : cui quisq certamin¬
sit p̾parandus ita p̃aeptorem elogñtie cũ sagacitꝰ fu̾it᷑ intutus cuuis ingeniũ pres¬
so limato gh̃e diendi cius acrigraui dulci aspero nitido urbeno max gaudeat:
magis eualescat ⁊ si in diũ̾sa ducatur negin iis guib minus aptus est satis possit

Expanded text:
quaedam varietas nec pauciores animorum paene quam corporum formae. quod intelligi etiam ex ipsis quaedam varietas nec pauciores animorum paene quam corporum formae. quod intelligi etiam ex ipsis oratoribus potest, qui tantum inter se distant genere dicendi, ut nemo sit alteri similis, quamvis plurimi se ad eorum quos probabant imitationem composuerint. utile deinde plerisque visum est ita quemque instituere, ut propria naturae bona doctrina foverent et in id potissimum ingenia, quo tenderent, adiuvarentur; ut si quis palaestrae peritus, cum in aliquod plenum pueris gymnasium venerit, expertus eorum omni modo corpus animumque discernat, cui quisque certamini praeparandus sit, ita praeceptorem eloquentiae, cum sagaciter fuerit intuitus, cuius ingenium presso limatoque genere dicendi, cuius acri, gravi, dulci, aspero, nitido, urbano maxime gaudeat, magis evalescat, et qui in diversa ducatur neque in iis, quibus minus aptus est, satis possit
Abbreviated transcription (Latin):
expͥment. Abundabũt aũt copia u̾boꝵ aptimoꝵ i compoitiont ac figiris iam non
quesitis s sponte ⁊ ex repõito uelut thesauto se offerentibus accedit his ⁊ iocũda
insmone bñ a quoq dc̃oꝵo relatio Rin cãis utilis nam ⁊ pius autãtis effecunt
ea que non pñtis grã litis st compata ⁊ lau̾dem sepe maiorẽ q̃ si nr̃a sint concili¬
ant. Aliqñ tñ ꝑmato. lũ q̃ ip̃i scripserĩt dic̾t ut laboris sui fructũ et̃ ex illa q̃
max̾ petitur Laude plimũ capiantꝰ Ueꝵio qͦ tum fieri oportebit cũ auꝗd cõmo¬
dius elimauerint ut eo uelut p̾mio sudii sui donentut ac se meruisse ut dic̾et gaudtat¬
Ntus sceptoris hrua solex nec ĩmerito diligñt in his qs erudiendos suscepit notareo
discrimina rigenioꝵ. O guo guenq nã max̾ ferat scire. nã est in hoc ĩotdibił

Expanded text:
expriment. abundabunt autem copia verborum optimorum et compositione et figuris iam non expriment. abundabunt autem copia verborum optimorum et compositione et figuris iam non quaesitis sed sponte et ex reposito velut thesauro se offerentibus. accedit his et iucunda in sermone bene a quoque dictorum relatio et in causis utilis. nam et plus auctoritatis adferunt ea, quae non praesentis gratia litis sunt comparata, et laudem saepe maiorem quam si nando tamen permittendum quae ipsi scripserint dicere, ut laboris sui fructum etiam ex illa quae maxime petitur laude plurium capiant. verum id quoque tum fieri oportebit, cum aliquid commodius elimaverint, ut eo velut praemio studii sui donentur ac se meruisse ut dicerent gaudeaberi solet nec immerito diligenter in iis, quos erudiendos susceperit, notare discrimina ingeniorum et, quo quemque natura maxime ferat, scire. nam est in hoc incredibilis
Abbreviated transcription (Latin):
adulti peudũ egeidi nidissi curcũuolare sẽdem illã p̾aedentes ip̃e docc̃t Ium exꝑtas
uires libero otlo sueq ipõꝵ fiducie ꝑmittumt:¬
llud ex consuatudme imitendũ ꝓtus existimo in qo de ꝗb nẽ cdussumus etanbus
ne oĩa quo seripserint ediscant ⁊ c̾ta ut moris est die dicãt. qd ꝗd̃ max̃ pitres
exigũt ato ita demũ scudere libros suos si q̃ freqͥñtis simȩ declamau̾int gedũt
cũ ꝓfectus p̃̾ciput hligentia conster nã ut stribe̾ pucros plinũ q esse in hoc oꝑt
p lan uelim sic ediscere eiectos ex oratiõib uł historis alioue gᵒ gñe dignorea
anra uoluminiũ loro/ młeo mag̃ suadeam Nem R exeraebit etrius memioria alio¬
que ip̃ compoũẽtint sam familiari uõ sus affigent ⁊ assue scrit optimis semꝑq hẽbũt
intra se qd̵ imitentar et̃ non sentientes formã orõis illam q̃ mente peruitrs ecceꝑutit.

Expanded text:
adulti, paulum egredi nidis et circumvolare sedem illam praecedentes ipsae docent, tum expertas adulti, paulum egredi nidis et circumvolare sedem illam praecedentes ipsae docent, tum expertas vires libero caelo suaeque ipsorum fiduciae permittuntllud ex consuetudine mutandum prorsus existimo in iis, de quibus nunc disserimus, aetatibus, ne omnia quae scripserint ediscant et certa, ut moris est, die dicant; quod quidem maxime patres exigunt atque ita demum studere liberos suos, si quam frequentissime declamaverint, credunt, cum profectus praecipue diligentia constet. nam ut scribere pueros plurimumque esse in hoc opere plane velim, sic ediscere electos ex orationibus vel historiis aliove quo genere dignorum ea cura voluminum locos, multo magis suadeam. nam et exercebitquae ipsi composuerint iam familiaria animo suo adfigent, et adsuescent optimis semperque habebunt intra se, quod imitentur; et iam non sentientes formam orationis illam, quam mente penitus acceperint,
Abbreviated transcription (Latin):
extolebant. Utue ut qͣ & ideo neut᷑ ab ałr̃o separo S si face tiñ abu necesse fit
plus proderit demõserasse rectam ꝓtinus iuam q̃ reuocare ab errore iam lassospͥmũ
qr emendationem aurib mõ accipiũt. Diuisionem ueo ad cogitationẽ ⁊ ⁊ stilu
uinaciores in his p̾stim moribiẽt̃ irascuntur admonition ⁊ taciti repugnant
p̃ceptor nõ emendau̾t crident. Utraq ãt rõ mscenda ẽ i ita tractanda ut resip̃e po¬
satis compoiusẽ se es ex uidebũtur breuia q̃dem demosrende iustigia q̃ ꝑtesetuti
iem suis iurib sune adminieulo ꝓ g̾cli possint nõ nunꝙ̃ credi s eos oportebit. ne ma¬
la conuetudin semꝑ alioñ ladoramn segrendo mhil ꝑ si conari ⁊ q̃rtre sciãt qde¬
errauerint adhuc erũt ad ducem reduaendi cui rei sut quidam facientes aue
cernimus q̃ ceneris infirmisq fretib aibos ore suo collertos portiũtuꝵ At cũ uisi sẜ

Expanded text:
excolebant. utile utrumque, et ideo neutrum ab altero separo; sed si facere tantum alterum necesse sit, plus proderit demonstrasse rectam protinus viam quam revocare ab errore iam lapsos: primum quia emendationem auribus modo accipiunt, divisionem vero ad cogitationem etiam et stvivaciores, in his praesertim moribus, etiam irascuntur admonitioni et taciti repugnant. praeceptor non emendaverit, credent. utraque autem ratio miscenda est et ita tractanda, ut ipsae res poranda vestigia, quae persecuti iam suis viribus sine adminiculo progredi possint. nonnunquam credi sibi ipsos oportebit, ne mala consuetudine semper alienum laborem sequendi nihil per se conari et quaerere sciant. quodra; at si quid erraverint adhuc, erunt ad ducem reducendi. cui rei simile quiddam facientes aves cernimus, quae teneris infirmisque fetibus cibos ore suo collatos partiuntur; at cum visi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
erit optimũ. Sed c̾te siñt grandia ⁊ tumida nõ stulta t̃s er acriorio oculis intuenti rdi¬
cula ut si iam crdendũ est imꝑleat se dedamator ałns dum sciatut quadrupedes cum
uitidi pabulo distente sesenguimis detractione curant᷑ ⁊ sic ad cibos urib conẜuãdis
idoneos red̾ũt. Ieta sibi q tenuando adipes ⁊ quicquid humoris cortupti contͣxerit
emutendũssi esse sanus E robustus uolet aliogi tumor ille iẽnis pꝰ duioq ueri oꝑ¬
is conatu dep̃ hendetur Totum ar declamandi opus qui diu̾sum oĩo a forensio
cõis existimãt i ꝓfecto ne rationem qđ qua ista exͥcitatio inuenta sit ꝑuuderit.
nam si foro non p̾parat. aut scenice ostoitationi aut suriose uociferationi silimũ
ẽ quid n acinet iudiaem pparare qui nulius est naryare qd om̃s sciant fahu
probationes ashibere cãe de qua nemo sit pnuntiaturus : & het quid̃ ociosa tiñ aftici

Expanded text:
erit optimum; sed certe sint grandia et tumida, non stulta etiam et acrioribus oculis intuenti ridicula: ut, si iam cedendum est, impleat se declamator aliquando, dum sciat, ut quadrupedes, cum viridi pabulo distentae sunt, sanguinis detractione curantur et sic ad cibos viribus conservandis idoneos redeunt, ita sibi quoque tenuandas adipes, et quidquid humoris corrupti contraxerit, emittendum, si esse sanus ac robustus volet. alioqui tumor ille inanis primo cuiusque veri operis conatu deprehendetur. totum autem declamandi opus qui diversum omni modo a forensibus causis existimant, ii profecto ne rationem quidem, qua ista exercitatio inventa sit, pervident. nam si foro non praeparat, aut scenicae ostentationi aut furiosae vociferationi simillimum est. quid enim attinet iudicem praeparare, qui nullus est; narrare, quod omnes sciant falsum; probationes adhibere causae, de qua nemo sit pronuntiaturus? et haec quidem otiosa tantum; adfici
Abbreviated transcription (Latin):
sit ut nominib nteremur ⁊ ꝑplexe mag̃ S longioris am̃ actus cont̾ucrsie fin¬
gerent᷑. Ex u̾ba in usu guotidiono põita minus timeremuss ocos inpere moris eĩt
que nos ꝙ̃libet ꝑ alia in scholis exercieati sumus tyrones in foro inuenemur Siuõ
in ostentationem comper̃ declamatio s ene paulũ anguis indamare ad uoluntatẽ
audientiũ debemus. Nam &in his actionib q̃i aliq̃ sine dubio neritate u̾sont᷑

Expanded text:
uteremur, et perplexae magis et longioris aliquando actus controversiae fingerentur, et verba in usu cotidiano posita minus timeremus, et iocos inserere moris esset; quae nos, quamlibet per alia in scholis exercitati simus, tirones in foro inveniunt. si vero in ostentationem comparetur declamatio, sane paulum aliquid inclinare ad voluptatem audientium debemus. nam et
Abbreviated transcription (Latin):
qus spectaculis campo etsseris otiosi denq sermonib ne dicam soño ⁊ cõnuuioru
mora concerũt ꝓrometrit potius ac musico impendat eñto plus delectanonis habi¬
turrus ꝓ̃ ex ulis mecuditis uoluptatibus dedit N. hec ꝓiuidentia hõibus mumus ut
honesta megis inuarent Sed nos hec ip̃a dulcedo longuis duxit hactenus ergo dȩ
studuis quibus anteꝙ̃ maiora capiat puer instituendus est. Proximus liber ue¬
lut nouũ sumit exordiũ & ad rhecons officia transibit

Expanded text:
t tempora, quae spectaculis, campo, tesseris, otiosis denique sermonibus, ne dicam somno et conviviorum t tempora, quae spectaculis, campo, tesseris, otiosis denique sermonibus, ne dicam somno et conviviorum mora conteruntur, geometrae potius ac musico impendat, quanto plus delectationis habiturus quam ex illis ineruditis voluptatibus. dedit enim hoc providentia hominibus munus, ut honesta magis iuvarent. sed nos haec ipsa dulcedo longius duxit. hactenus ergo de studiis, quibus, antequam maiora capiat, puer instituendus est; proximus liber velut novum sumet exordium et ad rhetoris officia transibit
Abbreviated transcription (Latin):
q cũ in his om̃ib quȩ discende oratori futuro puto eminuit plato. qui non contẽtus
edliscipas quas prestare potant athenernon pythagoreoꝵ  aed quos in stoliã nauiga¬
uerat. Egypa q sac̾eotes adiit atq eoꝵ archana ꝑdidicie. Difficultatis pr̃ocina
sciximus segnitie. neqi .n. nobus operis amor est nec qi sit honesta atq rego pul¬
cherrima eloq̃ntia petitur ip̃a s ad iulem usum ⁊ sordidũ lucrũ accingimur. Dicãt
sine his inforo multi ⁊ acquurat̃ dum sit locupletior aliquis sordide mercis negocia¬
tor ⁊ plus uoci sue debeat p̾co ne ueli quidem lectorem datimihi ꝗd studia
referant compritaturũ. Qui uõ imaginem ipam elo qñtie diuina quadam meite
conceperit: quiq illam ut ait non ignaoilis regicuss reginã reꝵo orõem poner
ante ocuios srnctũq non ee stipe aduocationu ẜ ex aĩo suo d cõtempilarone¬

Expanded text:
que cur in his omnibus, quae discenda oratori futuro puto, eminuit Plato? qui non contentus que cur in his omnibus, quae discenda oratori futuro puto, eminuit Plato? qui non contentus disciplinis, quas praestare poterant Athenae, non Pythagoreorum, ad quos in Italiam navigaverat, Aegypti quoque sacerdotes adiit atque eorum arcana perdidicit. difficultatis patrocinia praeteximus segnitiae. neque enim nobis operis amor est, nec, quia sit honesta ac rerum pulcherrima eloquentia, petitur ipsa, sed ad venalem usum et sordidum lucrum accingimur. dicant sine his in foro multi et adquirant, dum sit locupletior aliquis sordidae mercis negotiator et plus voci suae debeat praeco. nec velim quidem lectorem dari mihi quid studia referant computaturum. qui vero imaginem ipsam eloquentiae divina quadam mente conceperit, quique illam ut ait non ignobilis tragicus reginam rerum orationem ponet ante oculos, fructumque non ex stipe advocationum sed ex animo suo et contempla
Abbreviated transcription (Latin):
natu mouentur. nec suis iusisstudiis insistũt s formandos se tm̃mõ prestãtiñõ
si łe fatigantur. pret̾ea ẜm aliam etatis illus facilitatem ueluti simplicius dicen¬
resi sequuntur. Nec quȩ iam egerũt metiuntur Abest illis & eohuc tp̃oris labo¬
ris indiciũ. Porro ue freq̃nter exꝑti sumus minus afficit sensus fatigatiocp̃ co
uel non uacabitiuel non libebit. Eego cũ grãmaticus totũ diem occupare nõ pos¬
sit. nec debeat ne discentis añi tedio auertat. qd potius scudiis hec ep̃r̃is uelut
subsidia donabituꝰ.: Iam nec ego consumi studentem in his artibus uolo nͨ modu let᷑
aut musicis notis cantica exopiat nec adminutissima utiq geomete oꝑa descẽdar
Non comoedum in ꝓnũtiando aut saltatorem in gestu facio. q̃ si or̃ã exig̾emn suppe¬
ditabit tñ ep̃s. longa ẽ.n. que discit etas. &ego non de tardis ingeniis loqͦt. Deni¬

Expanded text:
natu moventur nec suo nisu studiis insistunt, sed formandos se tantummodo praestant, non natu moventur nec suo nisu studiis insistunt, sed formandos se tantummodo praestant, non similiter fatigantur. praeterea secundum aliam aetatis illius facilitatem velut simplicius docentes sequuntur nec quae iam egerint metiuntur. abest illis adhuc etiam laboris iudicium. porro , ut frequenter experti sumus, minus adficit sensus fatigatio quam cvel non vacabit vel non libebit. ergo cum grammaticus totum occupare diem non possit nec debeat, ne discentis animum taedio avertat, quibus potius studiis haec temporum velut subsiciva donabimus? nam nec ego consumi studentem in his artibus volo, nec moduletur aut musicis notis cantica excipiat, nec utique ad minutissima usque geometriae opera descendat, non comoedum in pronuntiando nec saltatorem in gestu facio; quae si omnia exigerem, suppeditabat tamen tempus. longa est enim, quae discit, aetas, et ego non de tardis ingeniis loquor. deni
Abbreviated transcription (Latin):
lomesticis aliquid curȩ corporis nõ nihil uoliptatib cotidie damus qua ꝵ nos ima
ces quelibet nim int̾mtentes fatig& adeo faciluus est mĩta facere ꝙ̃ dui. Illud
quidem minime uerendu est ne laborem studioꝵ pueri difficilius tolecer neq
. ulla etas minus fatigatur Mirũ sit forsitan s experim̃tis dep̾hendas nam
& dociliora st̃ ingenia priusp̃ obduruert. Iuel hoc argum̃to patet ꝙ intra bĩe nũ
ꝙ uerba recte formare potuerũt. ꝙ̃nus nullo instante oĩa fere lo guũtur. At no¬
uitiis nr̃is per quot ãnos sermo latimis repugnat magis scias si quẽ iam robu¬
stum instituere hr̃is ceperis non sine causa dici trasquatio eos qui in sua
corpora infantiũ nec casus quo in r̾ram totiens diferuntur. tam gn̾iter affligit
nec illa ꝑ manus ⁊ ginua reptatio nec post bue tỹs continus lusus ⁊ totius diei
discur sus qr ponduis illis abest:nec se ip̃n grauãt sic animi qͥ credo qr minore co¬

Expanded text:
domesticis, aliquid curae corporis, nonnihil voluptatibus cotidie damus? quarum nos una res quaelibet nihil intermittentes fatigaret. adeo facilius est multa facere quam diu. illud quidem minime verendum est, ne laborem studiorum pueri difficilius tolerent, neque enim ulla aetas minus fatigatur. mirum sit forsitan, sed experimentis deprehendas. nam et dociliora squam verba recte formare potuerunt, quamvis nullo instante, omnia fere loquuntur; at noviciis nostris per quot annos sermo Latinus repugnat. magis scias, si quem iam robustum instituere litteris coeperis, non sine causa dici παιδομαθεῖς eos, qui in sua s. videlicet , ut corpora infantium nec casus, quo in terram totiens deferuntur, tam graviter adfligit nec illa per manus et genua reptatio nec post breve tempus continui lusus et totius diei discursus, quia pondus illis abest nec sese ipsi gravant: sic animi quoque, credo, quia minore co
Abbreviated transcription (Latin):
consuentos q arsus ñs deeticicitus nonil esse uoremetũ ato fortiuntũ qd ap̃i
nõ nins persmece ao otatorem põt ⁊hnuo cũ pericles athenensis solis obscuratiõc
ruros tadditais eius rei cansis mtu lul̾orit : Iut cũ Suipitius ille gallis i excitr
l panli de Lirie deffictione disseruit nȩ uelut ꝓ digio diuintus facto mulitũ oui¬
ini trcuntur. nõ uidatu esse nsus oratoris officio. Rsitacias in Sicilia cuset
non eodem contustus metu pu icherrimũ atremensiñ ex citũ perdidiset Sicut dion
cũ as des seuendam dionisqi cyrãndem uenit non ẽ tul cõu det̾ritus. Sint getra

Expanded text:
iscimus nihil esse inordinatum atque fortuitum; quod ipsum nonnunquam pertinere ad oratorem potest. an vero, cum Pericles Athenienses solis obscuratione territos redditis eius rei causis metu liberavit, aut cum Sulpicius ille Gallus in exercitu L. Paulli de lunae defectione disseruit, ne velut prodigio divinitus facto militum animi terrerentur, non videtur usus esse oratoris officio? quod si Nicias in Sicilia scisset, non eodem confusus metu pulcherrimum Atheniensium exercitum perdidisset; sicut Dion, cum ad destruendam Dionysii tyrannidem venit, non est tali casu deterritus. sint extra
Abbreviated transcription (Latin):
auiamnq actis unu nagrm ferar: mutatione ret abr̃sicut incibis quoꝵo diũ¬
sitata reficitus stomachus & plih mnore fasuilio ant Aut dic arit entistum
q̃ sit alia r̃õ oliscendi s grõmatico soh deẜiamus Dem̃ geonet mnĩ omitami¬

Expanded text:
cuiuscunque artis unum magistrum ferat? mutatione recreabitur sicut in cibis, quorum divecuiuscunque artis unum magistrum ferat? mutatione recreabitur sicut in cibis, quorum diversitate reficitur stomachus et pluribus minore fastidio alitur. aut dicant isti mihi, quae sit alia r
Abbreviated transcription (Latin):
not mens net corgus nec die ip̃t sufiaiot Et si mox̃ hoe patiat᷑ eta/ rotustior pu¬
eriles annos ouerari nõ cporteat Sed non satis ꝑspiciũt qñtuz nã bumen inge iui
ualear quȩ ita est egilis Q uelox sic i om̃cmn ꝑtimut ita dix̾m spectat ut ne
mom̃to ura iam impendat. Anuõ eytharedi non simul ⁊ memerie ⁊ sono uo¬
aisi plimus fihxib suiñt Cum int̾im alios nernos dox̃ ꝑcutuñt aliosieua cra¬
cur parite ⁊ Inuentio ⁊er electio ũboꝵ compeñtio gestus pnũtiatia uutus
motus desioeretur. que si uelup sus uno con etu tan diuse porent sinul cur ñõ
plianis coris honas partiamur cũ p̾stim reficiat aĩo s ac reparda uacieta irã
Contraqnsir aliqñto elfficiuus in ladere uno ꝑ seuerore Iato destils lectione
requisar E ipiũs lectionis redũciuncib lenatur. Slibet muba eg̃imus qda
tñ nio recentessummis adiad qd̵ incipinus seuis non ob tundi possit ẜ ꝑtotu diem

Expanded text:
nec mens nec corpus nec dies ipse sufficiat, et si maxime patiatur hoc aetas robustior, pueriles annos onerari non oporteat. sed non satis perspiciunt, quantum natura humani ingenii valeat; quae ita est agilis ac velox, sic in omnem partem, ut ita dixerim, spectat, ut ne momento vim suam intendat. an vero citharoedi non simul et memoriae et sono vocis et plurimis flexibus serviunt, cum interim alios nervos dextra percurrunt, alios laeva tracum pariter inventio rerum, electio verborum, compositio, gestus, pronuntiatio, vultus, motus desiderentur? quae si velut sub uno conatu tam diversa parent simul, cur non pluribus curis horas partiamur? cum praesertim reficiat animos ac reparet varietas ipsa, contraque sit aliquanto difficilius in labore uno perseverare. ideo et stilus lectione requiescit, et ipsius lectionis taedium vicibus levatur. quamlibet multa egerimus, quodam tamen modo recentes sumus ad id quod incipimus. quis non obtundi potest, si per totum diem
Abbreviated transcription (Latin):
rut guius ea que centũ cdoatinet Ita quieꝗd forme q̃drati dettris ampliendim
q  pibit. ⁊ iga d̃ id fier põt ut miaiore crecuitu minor loci anplrudo chaudanit

Expanded text:
erit, cuius ea quae centum erit, cuius ea quae centum  peribit. ergo etiam id fieri potest, ut maiore circuitu minor loci amplitudo claudatur.
Abbreviated transcription (Latin):
efficiet orbem q̃ forma est in planis maxime perfecta. amplius spatiũ cõplecte¬
tur ꝙ̃ si quadratũ parib oris efficiat: Rursus quadrate tangulis tangula
imꝑitis sequimur exꝑim̃tũ. Iugeri mensuram ducentos ⁊ quadraginta longi¬
& qui sit cor auieus i quantũ campi landar coligera expediti At cenern
d dcrogeni i quons purten redes idem spatiũ exetienuitues sy multo emplius duuse unͣ
Lineis aree facumt id si compurare quem piger breuiorib nũus idem discat. nami
deniun quadram pedes quadragnita ꝑ ora infra centũ erunt Atsi totidomnpseta¬
quini in fronte st ec ilio qdͥ imꝑ lectũntut quirtam portem deluoet codem curcũ¬
Auctu Si nio perrectis ut q undeuiceni singulis distent nom plixes int᷑ quadratos
habeciã ꝙ̃ per od longitudo croñ ducetur que oranbit ant lnca eiusle steatoi

Expanded text:
efficiet orbem, quae forma est in planis maxime perfecta, amplius spatium complecteefficiet orbem, quae forma est in planis maxime perfecta, amplius spatium complectetur quam si quadratum paribus oris efficiat, rursus quadrata triangulis, trianimperitis sequamur experimentum. lugeri mensuram ducentos et quadraginta longiet qui sit circuitus et quantum campi claudat, colligere expeditum. at centeni et octogeni in quamque partem pedes idem spatium extremitatis sed multo amplius clausae quattuor lineis areae faciunt. id si computare quem piget, brevioribus numeris idem discat. nam deni in quadram pedes, quadraginta per oram, intra centum erunt. at si quin ex illo, quod amplectuntur, quartam deducent eodem circumductu. si vero porrecti utrinque undeviceni singulis distent, non plures intus quadratos habebunt, quam per quot longitudo ducetur; quae circumibit autem linea, eiusdem spatii
Abbreviated transcription (Latin):
nias qui dialectiae similems ꝙ̃ qui ⁊ hetoriae fatrãt᷑ hanc artem. Uum &orator
ẽesi raro non tñ nunꝙ̃ ꝓbabit dialecticȩ nom & Silogisms si res poscet utrt
s certe Entymemate qui rhetoricus est silogisinus. Demq ꝓb̃onũ que sune
falsã q xisimilia grometria xõe depħendit fit hoc S in nuis ꝑ quaesclam quas
pseudo graphias uocant guit pueri ludere solebarus s aua maiora st nam guus
non ita ꝓponenti credat quoꝵ  locor  ex̃me linee eandem mẽsuram coligunt.
corospatium quoq qd his lincis continet᷑ por sit nẽce est. At id falsum ẽ. nam
pͥmũ refert cuius sit forme ille orcuitus. Rephensiq a grometris st̾ historici ga
magnitudines insulaꝵ satis significari nauigationis ambitu credidere Nam ut
queq forma ꝑfectissima estrita capacissima ẽ. Itaq illa arcũcutrens linca si

Expanded text:
nias, qui dialecticae similem quam qui rhetoricae fateantur hanc artem. verum et orator etiamsi raro non tamen nunquam probabit dialectice. nam et syllogismo, si res poscet, utetur et certe enthymemate, qui rhetoricus est syllogismus. denias, qui dialecticae similem quam qui rhetoricae fateantur hanc artem. verum et orator falsa quoque veris similia geometrica ratione deprellendit. fit hoc et in numeris per quasdam, quas Ψευδογραφίας vocant, quibus pueri ludere solebamus. sed alia maiora sunt. nam quis non ita proponenti credat? quorum locorum extremae lineae eandem mensuram colligunt, eorum spatium quoque, quod iis lineis continetur, par sit necesse est. at id falsum est. nam plurimum refert, cuius sit formae ille circuitus; reprehensique a geometris sunt historici, qui magnitudinem insularum satis significari navigationis ambitu crediderunt. nam ut quaeque forma perfectissima ita capacissima est. ideoque illa circumcurrens linea si
Abbreviated transcription (Latin):
parti minima ẜ quid m nobis uerilis roboris manebaꝵ excidie ꝓ s̃ andes portũ
canobant᷑: quaq ⁊ ip̃i fortes canbẽt: nec psabrie ⁊ spadicas ẽt̃ ungnib ꝑbrs¬

Expanded text:
parte minima, si quid in nobis virilis roboris manebat, excidit, sed qua laudes fortium parte minima, si quid in nobis virilis roboris manebat, excidit, sed qua laudes fortium canebantur, quaque ipsi fortes canebant; nec psalteria et spadicas, etiam vir
Abbreviated transcription (Latin):
ei int̾ eurbidissimas actionos uel terrenti optimates ue iem timenti ꝓfiut libet
proptꝰ quosdom inpibiones et̃ gassiore ut uocãt tuisi duibitationem huiꝰ ucili¬
tatis eximere. nãm poetas crrit legendos oratori futuro conae sint Num ig̃ h
sine musict: At si gnis tam cecus amim est ut de aliqs cubitet illos c̾te ꝗ carmina
ad htam compoñctũt hec odintius forent dicenda si hoe stnouũ uelut nonũ p̃ci¬
perem Cum us̃ antigtus usoa chirone atq achille us ad ñr̃a tp̃ra ep̃ cantas
qui m̃o legiptrm̃a displina non sint ꝑos aumu̾it pnõ est ꝯmutendũ ut ula dubia
faciam deffensionis solicituome. Qius aũt satis iamexiis guid sum mõusus exẽ¬
plis crdam esse manifestũ gue michi ⁊ q̃ts musice plaaat: aptius tñ ꝓfite ndum
puto non hanc a me pcipi q̃ nc̃ in saems effemenata ⁊ ĩpudici mõis fracta ñs ex

Expanded text:
 inter turbidissimas actiones vel terrenti optimates vel iam timenti fuit. libet  inter turbidissimas actiones vel terrenti optimates vel iam timenti fuit. libet propter quosdam imperitiores etiam crassiore, ut vocant, Musa dubitationem huius utilitatis eximere. nam poetas certe legendos oratori futuro concesserint: num igitur hi sine musice? ac si quis tam caecus animi est, ut de allis dubitet, illos certe, qui carmina ad lyram composuerunt. haec diutius forent dicenda, si hoc studium velut novum praeciperem. cum vero antiquitus usque a Chirone atque Achille ad nostra tempora apud omnes, qui modo legitimam disciplinam non sint perosi, duraverit, non est committendum, ut illa dubia faciam defensionis sollicitudine. quamvis autem satis iam ex ipsis, quibus sum modo usus, exemplis credam esse manifestum, quae mihi et quatenus musice placeat, apertius tamen profitendum puto, non hanc a me praecipi, quae nunc in scenis effeminata et impudicis modis fracta non ex