comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ nõ affuisse cognou̾it. indicet quod audi¬
uit: Unũ est apud nos factũ. nõ manus qam
illa que dixi: set ram clarũ atq illustre mira¬
culũ. ut nullũ arbi  eẽ ypponensiũ. qui hoc
uel nõ uiderit uł didic̾it: nullũ qͥ obliuisci ui¬
la rõne potuerit: Necem quidã frs frs.
ꝙͦ decem sunt mares tres femine. de cesare¬
a cappadotie suoꝵ ciuiũ nõ ignobiles. maledreto
matriᷤᷤ recentis patͥs eoꝵ obitu. destitute. que
miuriam sibi ab eis factã ac̾bissime tusit:
tali pena sunt duiinitꝰ coherciti: ut horribi.¬
liter quat̾entur om̃s tremore membroꝵ: In
qua fedissima spetie ocłos suoꝵ ciuiũ non fe¬
rentes. quaqͣuersũ cuiq ire uisum ẽ. toto pe¬
ne uagabantur orbe romano: Ex his etam
ti: Uenerũt aũt ante pascha ferme ches
quindecĩ. eccłam cotidie ing̾oientes. ⁊ ĩ ea
memoriã głosissimi mr̃is stphi freqñtabãt:

Expanded text:
quem non adfuisse cognoverit, indicet quod audiquem non adfuisse cognoverit, indicet quod audivit. 22. Unum est apud nos factum, non majus quam illa quae dixi, sed tam clarum atque illustre miraculum, ut nullum arbitrer esse Hipponensium, qui hoc non vel viderit, vel didicerit, nullum qui oblivisci ul septem sunt mares, tres feminae de Caesarea Cappadociae, suorum ciuium non ignobiles, maledicto matris recenti patris eorum obitu destitutae, quae iniuriam sibi ab eis factam acerbissime tulit, tali poena sunt diuinitus coherciti, ut horribiliter quaterentur omnes tremore membrorum; in qua foedissima specie oculos suorum ciuium non ferentes, quaqua uersum cuique ire uisum est, toto paene uagabantur orbe Romano. Ex his etiamti. Venerunt autem ante Pascha ferme dies quindecim, ecclesiam cottidie et in ea memoriam gloriosissimi Stephani frequentabant,
Abbreviated transcription (Latin):
nupta. cartagine habitat: ampla ciuitas. ã¬
pla ꝑsona. rem q̃rentes latere nõ sinit: Mar¬
tix certe ip̃e quo impetrãte illa sanata ẽ ĩ fi̾¬
liũ ꝑmanẽtis uͥrginis c̾õidit: In eũ qui hostiuis
clausis ad dispłos ing̾ssus ẽ c̾oroit. pͦstremo
ꝓꝑt̾ qd̾ oĩa ista dicunt᷑ a nobis in eũ qͥ ascendit
in celũ cũ carne ĩ quã resurrex̾at credidit: ⁊
ideo ꝑ eũ tanta fiũt. qr pro ista fide aĩam
posuit: Fiũt gͦ etiam nũc multa mitacula.
eotem dõ faciente ꝑ quos uult. ⁊ qũe admodum
uulte: qui ⁊ alla que legimus fecit:. S ista nec si¬
milit̾ ĩnnotescũt. neq ut non excidant ãmo
quasi glarea memorie crebra lec¬
tione tunduntur: Nam ⁊ ubi dili¬
gentia ẽt que nũc apud nos ẽẽ ceꝑit. ut libes¬
li eoꝵ qui bñficia ꝑcipiunt recitent᷑ ĩ ppło: se¬
erunt post aliqͦt dies quod audierũt mente
retineant: ⁊ uix qͥsqũa reꝑiatur illoꝵ. qͥ ei

Expanded text:
nupta, Carthagini habitat; ampla ciuitas, amnupta, Carthagini habitat; ampla ciuitas, ampla persona rem quaerentes latere non sinit. Martyr certe ipse, quo inpetrante illa sanata est, in filium permanentis uirginis credidit: in eum, qui ostiis clausis ad discipulos ingressus est, crin eum, qui adscendit in caelum cum carne, in qua resurrexerat, credidit; et ideo per eum tanta fiunt, quia pro ista fide animam posuit. Fiunt ergo etiam nunc multa miracula eodem Deo faciente per quos uult et quem ad modum uult, qui et illa quae legimus fecit: sed ista nec similiter innotescunt neque, ut non excidant animo, quasi glarea memoriae, crebra lectione tunduntur. Nam et ubi diligentia est, quae nunc aput nos esse coepit, ut libelli eorum, qui beneficia erunt, post aliquot dies, quod audierunt, mente retineant, et vix quisquam reperiatur illorum, qui ei
Abbreviated transcription (Latin):
deo dixit sibi fuisse ꝑsuasũ. ut anulũ capil¬
latio uincło insereret. quo sub om̃i ueste ad
nuida corꝑis cing̾etur: qui h anulus habebã
sub gẽma lapidem in renibus inuentũ bouis.
Hoc alligata quasi remẽdio: ad scĩ martiris
limina ueniebat: S ꝓfecta a cartagine cũ
ĩ confinio fluminis bagrade in sua possessio
ne mansisset. surgens ut it̾ ꝑag̾et. ante pedes
suos illũ iacentẽ anulũ uidit. ⁊ capillatiam zo¬
nã qua fuerat alligat᷑ mirata tẽptauit: Quã¬
tam: crepuisse atq exilise anulũ suspicata ẽ:
Qͥ etiam ip̃e cũ int̾gerrimꝰ fuisset inuentus.
future salutis quodã mͦ pignus de tanto mi
raculo se accepisse p̾supmisit : atq illud uin¬
niculũ soluens simulcũ eodẽ anulo ꝓie cit ĩ
fiumen: Nõ c̾clant hoc qui etiam dñm iħm
ꝑ integra uͥrginalia matͥs enixũ: ⁊ ad chscpłos¬
Clarissima femina ẽ nobilit̾ nata. nobiliter

Expanded text:
daeo dixit sibi fuisse persuasum, ut anulum capildaeo dixit sibi fuisse persuasum, ut anulum capillacio uinculo insereret, quo sub omni ueste ad nuda corporis cingeretur; qui anulus haberet sub gemma lapidem in renibus inuentum bouis. Hoc adligata quasi remedio ad sancti martyris limina ueniebat. Sed profecta a Carthagine, cum in confinio fluminis Bagradne mansisset, surgens ut iter perageret, ante pedes suos illum jacentem annulum vidit, et capillatiam zonam qua fuerat alligatus, mirata tentavit. Quatam, crepuisse adque exsiluisse anulum suspicata est; qui etiam ipse cum integerrimus fuisset inuentus, futurae salutis quodam modo pignus de tanto miraculo se accepisse praesumpsit, atque illud vinculum solvens, simul cum eodem annulo projecit in flumen. Non credant hoc qui etiam Dominum Jesum per integra virginalia matris enixum et ad discipClarissima femina est, nobiliter nata, nobiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ista memoria. ⁊ mltis quod nob̃ certissimũ
est nõ datis libellis de his que mirabilit̾ facta
sunt: illi ip̃i qui cdati sunt ad.lxxͫ. ferme.
numerũ ꝑuenerãt. qñ ista conscpͥsi: Calame
uero uͥ ⁊ ip̃a memoria pͥus ẽẽ cepit. ⁊ crebrius
dantur: in cõrꝑali multitudine suꝑant: U̾¬
z ali etiam que colonie utice uicinaẽ. multa
p̾clara per euntem miẽm facta ꝯgnouimꝰ.
euiꝰ ibi memoria longe yͥus qũa. apus nos ab
ep̃o euodio constituta ẽ: s libelloꝵ dando:2
ibi cõsuetudo non est: uel potius nõ fuit. naͣ
fortasse ñc eẽ iam cepit: ¶ Um enĩ illic nuꝑ¬
adiutoria cũcta defecãt. languore fanata ẽ:
hortati sumus uolẽte supͣdieti loci ep̃o. ut l¬
bellũ daret qui recitaret᷑ in ppło. ⁊ obedien¬
tissime paruit: in quo posuit etiam qd̾ hic
reticere non possumus : quauis ad ea que hoc
opus urgent festinare cõpellar: Aquodã iu¬

Expanded text:
esse ista memoria, et multis, quod nobis certissimum esse ista memoria, et multis, quod nobis certissimum est, non datis libellis de his, quae mirabiliter facta sunt, illi ipsi qui dati sunt ad septuaginta ferme numerum peruenerant, quando ista conscripsi. Calamae uero, ubi et ipsa memoria prius esse coepit et crebrius dantur, inconparabili multitudine superant. Uzali etiam, quae colonia Uticae uicina est, multa praeclara per eundem martyrem facta cognouimus; cuius ibi memoria longe prius quam aput nos ab episcopo Euodio constituta est. Sed libellorum dandorum ibi consuetudo non est uel potius non fuit; nam fortasse nunc esse iam coepit. Cum enim nuper illic essadiutoria cuncta defecerant, languore sanata est, hortati sumus, uolente supradicto loci episcopo, ut libellum daret, qui recitaretur in populo, et oboedientissime paruit. In quo. posuit etiam, quod hic reticere non possum, quamuis ad ea, quae hoc opus urgent, festinare conpellar. A quodam lu
Abbreviated transcription (Latin):
posuit infantulũ filiũ: ⁊ pꝰ orationẽ quã mltis
cũ lacͥmis ibi fudit: uiuẽtẽ leuauit: Quid faci¬
am : Urget huius oꝑis implenda ꝓmissio ut
nõ hic possẽ omĩa cõmemorare que scio. ⁊ pro¬
culdubio pleriq nostroꝵ cũ hec legẽt. dolebũt
me p̾termisisse tã multa. que utiq mecũ sei¬
unt: quos iam nũc ut ignoscãt rogo. ⁊ co-¬
gitent quã ꝓlixi laboris sit face̾. quod me hac¬
hic nõ fac̾e suscepti oꝑis necessitas cogit: Si eñĩ
stephm facta sũt in colonia calamensi & ĩ
nr̃a: płimi conficiendi sunt libri: nec tam̃
oĩa collig pot̾unt. set tantũ de quibꝰ libelli
dati sunt. qui recitarentur ĩ ppłis: It nãq fi¬
eri uolumꝰ cũ uideremꝰ antiqͥssim ilia diuinarũ
signa uͥtutũ. etiam nr̃is tꝑ̃ibus freqñtari: et
ea nõ debere multorũ noticie deꝑire: Hondrĩ
ẽ autẽ biẽniũ exquo apt̾ ypponẽ regiũ cepit

Expanded text:
posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis posuit infantulum filium, et post orationem, quam multis cum lacrimis ibi fudit, uiuentem leuauit. Quid faciam? Urget huius operis inplenda promissio, ut non hic possim omnia commemorare quae scio; et procul dubio plerique nostrorum, cum haec legent, dolebunt me praetermisisse tam multa, quae utique mecum sciunt. Quos iam nunc, ut ignoscant, rogo, et cogitent quam prolixi laboris sit facere. quod me hic non facere suscepti operis necessitas cogit. Si enim mStephanum, facta sunt in colonia Calamensi et in nostra, plurimi conficiendi sunt libri, nec tamen omnia colligi poterunt, sed tantum de quibus libelli dati sunt, qui recitarentur in populis. Id namque fieri uoluimus, cum uideremus antiquis similia diuinarum signa uii-tutum etiam nostris temporibus frequentari et ea non debere multorum notitiae deperire. Nondum est autem biennium, ex quo aput Hipponem Regium coepit
Abbreviated transcription (Latin):
fcã est: Epud ypponẽ bassus qͥdã syrus.
ad memoriã eiꝰde̾m mr̃is orabat ꝓ egrotante
⁊ ꝑelitãte filia. eoq secũ uestem eiꝰ aitułat:
cũ ecce pueri de domo cucurrer̃t. qui ei mor¬
tuã nũciarent:. S cũ orante illo ab amicis eiꝰ
exciꝑent᷑. ꝓhibuer̃t eos illi dic̾e: ne ꝑ publicũ
plangeret: Qui cũ domũ redisset iam suoꝵ hei¬
ulatibus ꝑsonãtem. ⁊ uestẽ filie quã ferebat
suꝑ eã ꝓiescisset: reodita ẽ uite: Sursus ibi.¬
dem apud nos hirenei cuiꝰdã collectarii filius.
egͥtudine exnctus ẽ: Cũq corpus iaceret exa¬
nime. atq a lugẽtibꝰ ⁊ lam̃tantibꝰ exequie pa¬
rarent᷑: amicoꝵ eiꝰ quidã int̾ alioꝵ cõsolantiũ
u̾ba suggessit. ut eiꝰdem mr̃is oleo corpꝰ ꝑunge¬
retur: Factũ est: ⁊ reuixit: tẽq apud no
uir tribunitius eleusinus suꝑ mẽmoriã mr̃m
que in suburbano eiꝰ ẽ egͥtudine exanmatũ.

Expanded text:
facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus facta est. Aput Hipponem Bassus quidam Syrus ad memoriam eiusdem martyris orabat pro aegrotante et periclitante filia eoque secum uestem eius adtulerat, cum ecce pueri de domo cucurrerunt, qui ei mortuam nuntiarent. Sed cum orante illo ab amicis eius exciperentur, prohibuerunt eos illi dicere, ne per publicum plangeret. Qui cum domum redisset iam suorum eiulatibus personantem et uestem filiae, quam ferebat, super eam proiecisset, reddita est uitae. Rursus ibidem aput nos Irenaei cuiusdam collectarii filius aegritudine exstinctus est. Cumque corpus iaceret exanime adque a lugentibus et lamentantibus exsequiae pararentur, amicorum eius quidam inter aliorum consolantium uerba suggessit, ut eiusdem martyris oleo corpus perungueretur. Factum est, et reuixit. Itemque aput nos uir tribunicius Eleusinus super memoriam martyrum, quae in suburbano eius est, aegritudine exanimatum
Abbreviated transcription (Latin):
bãtissimi stpħi qñ lapidatꝰ ẽ a iudĩs ultima
fuisse nesciret. que huie quoq ultima fuert̃:
Nã nõ multo pꝰ: etiã ip̃e defũctus ẽ: Sana¬
ti sũt illie ꝑ eundem mrẽm etiã podagrici
dus ciues. ꝑegͥnus unus: s ciues õimodo. pe¬
regͥnus autẽ per reuelationẽ quid ad hib̃et
qñ doleret audiuit: Et cũ hoc fec̾it: dolor
cõtinuo ꝯquiescit: Adurur nom̃ ẽ fũd.
Puerũ quendã paruulũ cũ in area luderet.
exorbitãtes boues qui uehiculũ trahebãt rota
obtriuer̃t: ⁊ confestĩ palpitauit expirans:
hũc mat̾ arreptũ ad eandem memoriã posuit:
⁊ nõ solũ reuixit: uerũ etiam illesus apparuit:
c̃monialis quedã ĩ uicina possessione q̃ caspeli¬
ana dr̃. cũ egͥtudine laboraret ac desꝑaret᷑: ad
eandẽ memoriã tunica eiꝰ ablata ẽ : que añqũa
reuocaret᷑ illa ddefũcta ẽ: Hac tam̃ tunica oꝑ¬
ruerũt cadau̾ eiꝰ parẽtes: ⁊ recepto spũ salua

Expanded text:
beatissimi Stephani, quando lapidatus est a Judaeis, ultima fuisse nesciret; quae huic quoque ultima fuerunt: nam non multo post etiam ipse defunctus est. 14. Sanati sunt illic per eundem martyrem etiam podagri duo ciues, peregrinus unus: sed ciues omni modo; peregrinus autem per reuelationem, quid adhiberet quando doleret, audiuit; et cum hoc fecerit, dolor continuo conquiescit Audurus nomen est fundi, Puerum quendam paruulum, cum in area luderet, exorbitantes boues, qui uehiculum trahebant, rota obtriuerunt, et confestim palpitauit exspirans. Hunc mater arreptum ad eandem memoriam posuit, et non solum reuixit. uerum etiam inlaesus apparuit. Sanctimonialis quaedam in uicina possessione, quae Caspaliana dicitur, cum aegritudine laboraret ac desperaretur, ad eandem memoriam tunica eius adlata est; quae antequam reuocaretur, illa defuncta est. Hac tamen tunica operuerunt cadauer eius parentes, et recepto spiritu salua
Abbreviated transcription (Latin):
tigit. collapsa similit̾ uelut ĩ sõnum: sana
surrexit: Dũ gͣ reqͥreremꝰ quid factũ fuerit:
unde ille strepitꝰ letꝰ extit̾it. ĩgressi sũt cum
illa in basilicã uͥ eramꝰ:. adducẽtes eã sanam
tinuata cũ lacͥmis nõ uideretur posse fmiri:
ꝑducta ẽ ad er̃ eũ locũ uͥ paulo ante ste.¬
terat tremẽs. exultabãt eã similẽ fr̃i: cui
doluer̃t remansisse dissumilẽ: Et nõtãdum
fusas p̾ces suas pro illa: iam tam̃ p̾uiam uo¬
luntatẽ cito exauditã eẽ c̾nebãt: Exulta¬
bant ĩ di laude uoceᷤᷤsine u̾bis: tanto sonitis
quantũ nr̃e aures ferre uꝑe possent: Quid
phani sanguis effusꝰ ẽ: Cui nͥ huic fidei at
fidi testimoniũ ꝑhibẽtes. mũdũ inimicissi¬
mũ ⁊ crudelisimũ ꝑtuler̃t: eũq nõ repugnã

Expanded text:
tigit collapsa similiter velut in somnum sana tigit collapsa similiter velut in somnum sana surrexit. Dum ergo requireremus quid factum fuerit, unde strepitus laetus exstiterit, ingressi sunt cum illa in basilicam, ubi eramus, adducentes eam sanam tinuata cum lacrimis non uideretur posse finiri. Perducta est ad eum locum. ubi paulo ante steterat tremens. Exsultabant eam similem fratri, cui doluerant remansisse dissimilem, et nondum fusas preces suas pro illa, iam tamen praeuiam uoluntatem tam cito exauditam esse cernebant. Exsultabant in Dei laudem uoce sine uerbis, tanto sonitu, quantum nostrae aures ferre uix possent. Quid phani sanguis effusus est? CAPUT fidei testimonium perhibentes, mundum inimicissimum et crudelissimum pertulerunt, eumque non
Abbreviated transcription (Latin):
die itaq pꝰ ẜ monẽ redditũ. narratõnus eiꝰ libellỹ¬
ĩ crastinũ recitãdum : ppło ꝓmisi Qd̃ cũ ex do¬
minico pasche die tercio fieret: ingradibus
exẽore ĩ qua de suꝑiore loq̃bar loco feci stare
ambos fĩs Cũ eoꝵ leg̾etur libellus. ĩ tuebat᷑
ppłs uniu̾sꝰ sexꝰ utriusq unũ stãtem sine de¬
formi motu: alt̾am mẽbris õĩbus cõtremẽtẽ.
Et qui ip̃m nõ uiderãt: quid ĩ eo diuine mĩe
factũ eẽt. ĩ eiꝰ sorore c̾nebãt: Uidebãt enĩ-
quid ĩ illo gratulandũ: quid ꝓ illa eẽt oran¬
dũ: Int̾ ħ recitato eoꝵ libello. de espectu ppłi
eos abire p̾cepi: ⁊ de tota ip̃a causa aliqͣnto di¬
ligẽtus ceꝑam disputare: cũ ecce me disputã¬
te. uocesahe de memoria mr̃is noue gratula¬
tonis audiunt᷑: Conu̾si sunt eo qui me audi¬
ebant: cepert̃q concurrere: Illa enĩ ubi de
gͣdibus descendit ĩ quibꝰ stet̾at: ad scm̃ mar¬
tirẽ orare ꝑrex̾at: Que mox ut cancellosat¬

Expanded text:
 sermonem redditum, narrationis ejus libellin crastinum populo recitandum promisi . Quod cum ex dominico Paschae die tertio fieret in gradibus exedrae, in qua de superiore loquebar loco, feci stare ambos fratres, cum eorum legeretur libellus . Intuebatur populus universus sexus utriusque, unum stantem sine deformi motu, alteram membris omnibus contrementem. Et qui ipsum non viderant, quid in eo divinae misefactum esset, in ejus sorore cernebant. Videbant enim quid in illo gratulandum, quid pro illa esset orandum. Inter haec recitato eorum libello de conspectu populi eos abire praecepi; et de tota ipsa causa aliquanto diligentius coeperam disputare, cum ecce me disputante voces aliae de memoria martyris novae gratulationis audiuntur. Conversi sunt eo qui me audiebant, coeperuntque concurrere. Illa enim ubi de gradibus descendit in quibus steterat, ad sanctum martyrem orare perrexerat. Quae mox ut cancellos at
Abbreviated transcription (Latin):
ganoꝵ deliramẽta ⁊ misti̾a obscũra ad ĩuen¬
honeᷤᷤ demonũ. aut furiose mẽtis uesana fic¬
menta. tp̃r cõfirmata ⁊ fabulis cõmendata:
Eteñ que tanꝗͣ uera ad orãt: rursũ ficta ẽẽ
ce cõposita ꝑ fabłas docẽt Qd̾ si eẽnt ueri.¬
utiq fabulosa nõ eẽnt: cũ sit õi gen̾e con¬
trariũ sͥ uerita ᷤᷤ ⁊ ficm̃tum: S agĩt om̃i.
tãꝗͣ ueri pueri ĩ plateis ludentes: ac qͥ ĩuitẽ
illudẽtes: Nulla ibi uirili ᷤᷤ sensꝰ ⁊ ꝑferre

Expanded text:
ganorum delira commenta, et mysteria obscura, adinventiones daemonum, aut furiosae mentis vesana figmenta, tempore confirmata, et fabulis commendata? Ea enim, quae tanquam vera adorant, rursum ficta esse et composita per fabulas docent. Quod si eon essent, cum sint omni genere contraria sibi veritas et figmentum. Sed agunt omnia, tanquam vere pueri in plateis ludentes ac sibi invicem illudentes. Nulla ibi virilis sensus et perfe
Abbreviated transcription (Latin):
ad iudõs: Si c̾deretiᷤ moysi: ⁊ mͥ cred̾e¬
tis: Iniuria aũt saluatoris ẽ: inc̾dul¬
tas sinagͦge: Cigo petͥ nauẽ elegit:
moysi deserit: Hoc est sꝑuit sinagͦgã ꝑ¬
fidam. fidelẽ assimiit eccłam : Due eni
qͣsi nauicłe a dõ destinate sũt : que in
piscarẽtur. sic̃ ait dñs apłis: Uenite fa¬
ciam uos fieri piscatores hõinũ: Ex his
gͦ duabꝰ nauicłis una relinqͥtur ad t̾rã
inani ⁊ uacua. alt̾a ꝓdicitur ĩ altum

Expanded text:
deretis Moysi, et mihi crederetis . Injuria autem Salvatoris est incredulitas Synagogae. Ergo Petri navem elegit, Moysi deserit; hoc est, spernit Synagogam perfidam, fidelem assumit Ecclesiam. 641 Duae enim quasi naviculae a Deo destinatae sunt, quae in iscarentur, sicut ait Dominus apostolis: Venite, faciam vos piscatores hominum . Ex his ergo duabus naviculis una relinquitur 440 ad terram inanis et vacua, altera producitur in altum
Abbreviated transcription (Latin):
lante nulla nos sp̃italis neqͥcie ꝓcella
cõcutiat: Ubi fides integra est: ibi sal¬
uator docet. uigilat ⁊ exultat: Ibi re¬
quies. ibi trãquillitas : ibi cũctoꝵ est
medicina : Ubi aũt ficłi ẽ admixta ꝑ¬
fidia: ibi xꝰ torpet. dormit. ⁊ piger ẽ
Ibi metus. ibi tẽpestas. ibi oĩum ẽ dis¬
crimen: ꝓ actibꝰ enĩ nostri : dñs nobis
dormit aut uigilat:¬

Expanded text:
lante, nulla nos spiritalis nequitiae procella lante, nulla nos spiritalis nequitiae procella concutiat. Ubi enim fides integra est, ibi Salvator docet, vigilat, et exsultat; ibi requies, ibi tranquillitas, ibi cunctorum est medicina: ubi autem fidei est admixta perfidia, ibi Christus torpet, dormit, et piger est; ibi metus, ibi tempestas, ibi omnium est discrimen: pro actibus enim nostris Dominus nobis obdormit aut vigilat
Abbreviated transcription (Latin):
buit. ibi ĩ tẽpestate discpłis metũ mortiᷤᷤ
ĩdicit: p̾sertĩ cũ ibi etĩa cũ cet̾is apłis sy¬
mon petrꝰ eẽt: Hec aũt ẽ causa ꝑicłi:
Erat ibi simõ petr᷑. s⁊ erat parit̾ ⁊ iu
das ꝓditor: Quãuis enĩ illius fides fũ¬
turbabat: ĩ rãquillitas ẽ uͥ solus petrꝰ
nauigat: tẽpestas uͥ iudas adiũgit᷑.
Licet eẽt petrus firmis sius m̾itis. ꝑ¬
turbabat᷑ tam̃ cͥminibꝰ ꝓditoris: Me¬
tuentibꝰ gͥ discpłis auxiante petro :
dormiebat dñs : Durũ forte uideat᷑.
qd̾ anxiante petro dormiebat dñs
Dormiebat petro: ne uigilaret iude:
Uniꝰ gͥ delicto: cunctoꝵ m̾ita quaci¬
spiramina concitantur: Quisquis
enĩ peccatũ admittit. statĩ ⁊ dormiire
sibi facit dñm: ⁊ ꝓcellã sͥ spũum
suscitat immũdoꝵ Necesse ẽ aũt
diabolica insurgat tẽpestas. cũ dñica
serenitas conqͥescit: Igit᷑ si uniꝰ iude
miat s uigilet ĩ nb̃ dñs : atq eo iugi¬

Expanded text:
 mortis indicit; praesertim cum ibi etiam cum caeteris apostolis Simon Petrus esset. Haec autem est causa periculi: erat ibi Simon Petrus, sed erat pariter et proditor Judas. Quamvis enim illius fides funturbabat. Tranquillitas est ubi solus Petrus navigat, tempestas ubi Judas adjungitur. Licet esset Petrus firmus suis meritis, perturbatur tamen criminibus proditoris . Metuentibus igitur discipulis, anxiante Petro, dormiebat Dominus. Durum forte videatur quod, anxiante Petro, dormiebat: dormiebat Petro, ne vigilaret Judae; unius igitur delicto cunctorum merita quatispiramina concitantur; quisquis enim peccatum admittit, statim et dormire sibi facit Dominum, et procellam sibi spiritum suscitat immundorum: necesse est autem diabolica insurgat tempestas, cum Domini serenitas conquiescit. 7. Igitur si unius Judae miat, sed vigilet in nobis Dominus, atque eo vigi
Abbreviated transcription (Latin):
tos quos sũceꝑat ĩcolumes reẜuauit.
ita ⁊ petͥ eccła cõflagrante scło om̃s qͦs
amplectit᷑ rep̾sẽtabit illesos Et sicut
tũc trãsacto diluuio. ad archã noẽ co¬
lũba signũ pacis detulit: ita ⁊ trãsac¬

Expanded text:
sceperat, incolumes reservavit; ita et Petri Ecclesia, conflagrante saeculo, omnes quos amplectitur, repraesentabit illaesos: et sicut tunc transacto diluvio, ad arcam Noe columba signum pacis detulit; ita et transac
Abbreviated transcription (Latin):
tũ seꝑaret. nõ sinag̾ga repelleret. nõ reue¬
rentia diuinitatis arceret:. Hec ẽ eñĩ ꝯsue¬
tudo ĩfirmãtiũ. ut dũ sꝑant suis egritudi¬
iubꝰ medicinã: ab importuna peticione
nõ loco ꝓhibeant᷑ : nõ tẽpore nõ pudore:
S qͣnto plus medet᷑ ille qͥsanat. tanto am¬
plius ille importiinꝰ ẽ qͥ laborat Ergo cũ
dñs iħc ab irruẽtibꝰ turbis semotꝰ ĩ terra
ẽẽ nõ posset: aspiciẽs ĩ mari duas nauicłas
unã petͥ nauẽ õĩ festinatõne cõscendit: ut
importunitati ĩiuriã. uł aquaꝵ nat᷑a depel¬
leret: qr doctoris reu̾entia minime coerce¬
bat: Atq exinde cep̃ de nauicula petri. ad
hoĩnes doctͥne sue u̾ba ꝓfundere: Uidete
mĩam saluatoris: Seꝑatur qͥdẽ ab hõĩnibꝰ
corpore: doctͥne tñ his utilitate ꝯiungit᷑ U

Expanded text:
tum separaret, non Synagoga repelleret, non reverentia divinitatis arceret. Haec est enim consuetudo infirmantium, ut dum sperant suis aegritudinibus medicinam, ab importuna petitione non loco prohibeantur, non tempore, non pudore: sed quanto plus medetur ille, qui sanat, tanto amplius ille importunus est, qui laborat. 2. Ergo cum Dominus Jesus ab irruentibus turbis semotus, in terra esse non posset, aspiciens in mari duas naviculas, unam navem Petri omni festinatione conscendit, ut importunitatis injuriam vel aquarum natura depelleret: quia eam doctoris reverentia minime coercebat: atque exinde coepit de navicula Petri ad homines doctrinae suae verba profundere. Videte misericordiam Salvatoris: separatur quidem ab hominibus corpore, do
Abbreviated transcription (Latin):
nõmilli etrã qͥ fidei ꝓpinquãt. dĩ iam
tmore nõ dormiũt:. Diu̾sis causis exez¬
erubescit dormire paganꝰ: Qͦmodo de¬
cet eũ qui hãc domũ magnã intrauit.
ĩ tanta eiꝰ fesguitate ugilare. qnͦ iam
uigilat qͥ disponit itrare ÷ Uigilemꝰ᷑ gͦ¬

Expanded text:
nonnulli etiam qui fidei propinquant, Dei jam nonnulli etiam qui fidei propinquant, Dei jam timore non dormiunt. Diversis causis excierubescit dormire paganus? Quomodo decet eum, qui hanc domum magnam intravit, in tanta ejus festivitate vigilare, quando jam vigilat qui disponit i
Abbreviated transcription (Latin):
tans illis delicta eoꝵ: Quanꝗͣ. tam clari
sit huiꝰ ingilia celebritatis toto orbe
terraꝵ. ut etiã illos uigilare carne cõpel¬
lat. qui corde nõ chcã dormiunt: s tartarea
impietate sepulti sunt Uigilant etiã ipsi
nocte ista. de qua etiã iisibilit̾ redditur. qd̾
tanto ante ꝓmissũ est. Et nox tanqua dies
illuminab ÷ fit hoc in cordibꝰ pioꝵ : quibus
dictũ ẽ Fuistis aliqnͦ tenebre. nc̃ aũt lux ĩ
domino: fit hoc etrã in emulis orum. ⁊ qui
ista nocte ⁊ mũdus inimiicꝰ.⁊ mũdus recõcil¬
atus: Uigilat iste ut laudoe medcũ lib̃atus:
uigilat ille ut blasphemet iudicẽ cõdẽpnat᷑:¬
Uigilat iste mentibus piis feruẽs ⁊ luces¬
cens. uigilat ille dentibꝰ suis frendẽs ⁊ ta¬
bescẽs: Deniq istũ caritas. illũ iniqͥtas.
istũ xͥanus uigor. illũ diablicus huor.
neqͣquã dormire in hac celebritate per¬
mittit: Unde ab ip̃is etiã nr̃is inimicis
ista nocte multi dolore. młti pudore.

Expanded text:
llis delicta eorum . Quanquam tam clara sit vigiliae hujus celebritas toto orbe terrarum, ut etiam illos vigilare carne compellat, qui corde, non dicam, dormiunt, sed tartarea impietate sepulti sunt. Vigilant etiam ipsi nocte ista, de qua etiam visibiliter redditur, quod tanto ante promissum est: Et nox tanquam dies illuminabitur . Fit hoc in cordibus piorum, quibus dictum est: Fuistis aliquando tenebrae. nunc autem lux in Domino . Fit hoc etiam in aemulis omnium, et qui ista nocte et mundus inimicus, et mundus reconciliatus. Vigilat iste, ut laudet medicum liberatus: vigilat ille, ut blasphemet judicem condemnatVigilat iste, mentibus piis fervens et lucescens: vigilat ille, dentibus suis frendens et tabescens. Denique istum charitas, illum iniquitas: istum christianus vigor, illum diabolicus livor nequaquam dormire in hac celebritate permittit. Unde ab ipsis etiam nostris inimicis ista nocte multi dolore, multi pudore;
Abbreviated transcription (Latin):
exhortãs nos ad miitatõnem
siã. int̾ alia młta sue uͥtutis ĩ¬
signiã. dic̃ enã in iugiliis sepꝰ.
Qnͣto gͦ alacrius in hac uigilia uelut ma¬
tre oĩum sc̃ãrũ uigiliarũ uigilare debe¬
mus: in qua totus uigilat mundꝰ. Hon
ille mundꝰ de quo scpͥtũ est: Siqͥs dilex̾it
mũdũ nõ est caritas patͥs in illo: qm̃
oĩa que ĩ mundo sunt. concupiscentia car

Expanded text:
os ad imitationem suam, inter alia multa suae virtutis insignia, dicit etiam: In vigiliis saepius . Quanto ergo alacrius in hac vigilia, velut matre omnium sanctarum vigilirum, vigilare debemus, in qua totus vigilat mundus? Non ille mundus, de quo scriptum est: Si quis dilexerit mundum, non est charitas Patris in illo: quoniam omnia quae in mundo s
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ille similitudinẽ carnis p̾cati : nõ carnẽ
p̾cati: ħõ ex iurili semine: aut ex masculi
⁊ femine cõscupiscentia: S qͥd: Hũcio pa¬
tris: Et tam̃ cũ sit mirabilit̾ natꝰ. mortalis
nasci dignatus ẽ: ⁊ mori ꝓ nob̃. ⁊ sanguine
suo redim̾e nos. scd̾m qd̾ hõ est: Uiclete quod
maluit sac̾dos dici qua sͥ exigere sac̾dotẽ:
Q aluit sacͥficiũ ẽẽ qͣm poscere : in qũatũ
hõ est: Nã ĩ qͣnͣtũ ds ẽ. totũ qd̾ patri debet᷑.

Expanded text:
m in similitudinem carnis peccati, nos carnem peccati. Non enim ex virili semine, aut ex masculi et feminae concupiscentia: sed quid? Nuntio Patris. Et tamen cum sit mirabiliter natus, mortalis nasci dignatus est, et mori pro nobis, et sanguine suo redimere nos, secundum quod homo est. Videte quod maluit sacerdos dici, quam sibi exigere sacerdotem; maluit sacrificium esse, quam poscere; in quantum homo est. Nam in quantum Deus est, totum quod Patri debetur,
Abbreviated transcription (Latin):
ta qͥ scͥpͥsit apocalipsin. cũ illa mira que sͥ os¬
tendebant᷑ stuperet. expauescẽs qͦdã loco cecidit
ad pedes angłi: a qͦ sibi oĩa mõstrabant᷑ Et
ait illi angłs: cui nullꝰ ẽ homͦ cõparandꝰ. Sur¬
ge: Quid facis : Dm̃ adora: Nã ego ꝯseruus
od̾unt mr̃es sartagines ur̃as. od̾unt mres e
ebrietates ur̃as. sine ĩiuria eoꝵ dico. qͥ tales
nõ sũt : illi ad se referãt qui talia faciũt. ode¬
rũt ista mr̃es: nõ amãt talia facientes S mł¬
to plus odert̃ si colant᷑ Ideo linĩ exultate. in

Expanded text:
ta, qui scripsit Apocalypsim, cum illa mira quae sibi ostendebantur stuperet, expavescens quodam loco cecidit ad pedes angeli, a quo sibi omnia monstrabantur. Et ait illi angelus, cui nullus homo est comparandus: Surge, quid facis? Deum adora. Nam ego conservuoderunt martyres sartagines vestras, oderunt martyres ebrietates vestras. Sine injuria eorum dico, qui tales non sunt: illi ad se referant, qui talia faciunt: oderunt ista martyres, non amant talia facientes. Sed multo plus oderunt, si colantur. CAPUT IX. 9. In
Abbreviated transcription (Latin):
Cum puella ista uicit: qui de hercule młtos
illi nulla ex parte sũt ꝯferendi. ꝓ diis nõ
ahemus: nõ tanꝙͣ. dõs colimꝰ Non eis tẽpla.
nõ eis altaria. nõ sacͥficia exhibemꝰ: nõ eis
sac̾dotes offer̃t: Absit Dõ ista p̾stant᷑ Im¬
mo dõ ista offerũtur. a quo nb eũcta p̾stãt᷑:¬
deo : habñt honorabilẽ locũ: mr̃es scĩ Ad¬
uertite: In recitatõne ad altare xp̃i loco me
do audistis dici apd̃ memoriã sc̃ĩ theogenis.¬
offere tͥ petre. aut offero tͥ paule : Nũquaoi
audistis: Nõ fit : nõ licce. ꝙ si dicat᷑ tͥ. nũqͥd
tu petrũ colis: Respõde qd̾ de fructuoso res¬
pondit euloguis: Ego nõ colo petrũ : s eũ co¬
lo qũe colit ⁊ petrꝰ: ĩ u̾c te amat: Hã si uolue¬

Expanded text:
Eum puella ista vicit, qui de Hercule multos Eum puella ista vicit, qui de Hercule multos illi nulla ex parte sunt conferendi, pro diis non habemus, non tanquam deos colimus. Non eis templa, non eis altaria, non sacrificia exhibemus. Non eis sacerdotes offerunt: absit. Deo praestantur. Imo Deo ista offeruntur, a quo nobis cuncta praus? Habent honorabilem locum martyres sancti. Advertite: in recitatione ad altare Christi loco meldo audistis dici apud memoriam sancti Theogenisoffero tibi, Petre? aut, offero tibi, Paule? Nunquam audistis. Non fit: non licet. Et si dicatur tibi, numquid tu Petrum colis? responde quod de Fructuoso respondit Eulogius: Ego Petrum non colo, sed Deum colo, quem colit et Petrus. Tunc te amat Petrus. Nam si volue
Abbreviated transcription (Latin):
qͦmodo ampulle unguẽtoꝵ. qͣntomagis fran¬
gebant᷑: tanto ampliꝰ odor effũdebat᷑: Beat.¬
passionis hodiernꝰ ẽ dies: Uirgo que uocabat᷑ qd̃
erat: Agnes latine. agnã significat: grece
castã Erat qd̾ uocabat᷑: Merito coronõ abat᷑:
Quid gͦ fr̃s mĩ. qͥd uob̃ dicã de hõĩbꝰ illis qͦs
pagani ꝓ diis colue rũt. qͥbꝰ tẽpla. sac̾doci¬
a. altaria. sacͥficia exhibuert̃. qͥd ub̃ dicam
nõ illos eẽ cõparandos mr̃ibꝰ nr̃is: Etiã hoc
xͥanis licce adhuc̃ carnalibꝰ. ⁊ lacte alendis
nõ cibo: absit ut illi sacͥlegi cõparent᷑: Con¬
tra unã anicłam fidelẽ xͥanã. qͥd ualet iu¬
no: Contra unũ ĩfirmũ ⁊ tremẽtẽ õĩbus mẽ¬
bris senẽ xͥanũ. qͥd ualce hercules: Uicit le¬
onẽ ħcules. uicit ħcules canẽ cerberũ: uicit
fructuosꝰ totũ mũdũ: Comꝑa uirũ uiro: Ag¬
agnes puella tredecĩ annoꝵ. uicit dabłm:

Expanded text:
quomodo ampullae unguentorum, quanto magis franquomodo ampullae unguentorum, quanto magis frangebantur, tanto amplius odor diffundebatur. CApassionis hodiernus est dies. Virgo quae quod vocabatur, erat. Agnes latine agnam significat; graece, castam. Erat quod vocabatur: merito coronabatur. Quid ergo, fratres mei, quid vobis dicam de hominibus illis quos Pagani pro diis coluerunt, quibus templa, sacerdotia, altaria, sacrificia exhibuerunt? Quid vobis dicam? non illos esse comparandos martyribus nostris? Etiam hoc  licet adhuc carnalibus et lacte alendis, non cibo, absit ut illi sacrilegi comparentur. Contra unam aniculam fidelem christianam quid valet Juno? Contra unum infirmum et trementem omnibus membris senem christianum quid valet Hercules? Vicit onem, vicit Hercules canem Cerberum: vicit Fructuosus totum mundum. Compara virum viro. Agnes puella tredecim annorum, vicit diabolum.
Abbreviated transcription (Latin):
odor odõr uite ĩ
uitã. qͥbꝰdam o¬
dor mortiᷤᷤ ĩ mortẽ. Et ad hec intlłigenda quiᷤᷤ
idoneꝰ: Quooͦ bonꝰ odor alios uegetat. aliõ ne¬
cat: Bonꝰ odor nõ malꝰ: Non eñ ait bonus
odor bonoᷤ uegetat: ⁊ malꝰ malos necat: Nec
ait. aliis qͥdẽ sumꝰ odorbonꝰ ad uitã: aliis odor
Si gͦ bonꝰ odor ẽ o apłẽ. quare iste odor alioᷤ oc¬
cidit. alioᷤ uegetat : Qd̾ alios uegetat audio: ĩ¬
telligo: Qd̃ alios occidit: difficile asseqͦr:. Ma¬
xime qi dixist: Et ad hec̃ qͥs idoneꝰ : plon ẽ
mirũ: qr nõ sumꝰ ydonei: faciat nos idoneos:
cuiꝰ odor erat de quo loqͥmur: Cito enĩ respon.¬
sumꝰ: ĩ oĩ loco: Et ĩ his qui salui frãt : ⁊ ĩ his
qui ꝑeũt: Nos tam̃ bonꝰ odor: Aliis odor uite
ad uitã: aliis odor mortiᷤᷤ ad mortẽ: Odor iste
uegetat diligentes: necat ĩuidentes: Si enĩ
non eẽt claritudo scõꝵ: inuidia nõ surgeret
impioꝵ Cepit ꝑsecutõnẽ pati. odor scõꝵ: S

Expanded text:
idem odor vitae in vitam, quibusdam odor mortis ad mortem. Et ad haec intelligenda quis idoneus ? Quomodo bonus odor alios vegetat, alios necat? Bonus odor, non malus. Non enim ait: Bonus odor bonos vegetat, et malus odor malos necat. Non ait: Aliis quidem sumus odor bonus ad vitam, aliis odor Si ergo bonus odor estis, o Paule, quare iste odor alios occidit, alios vegetat? Quod alios vegetat, audio, intelligo: quod alios occidit, difficile assequor: maxime quia dixisti, Et ad haec quis idoneus? Non est mirum quia non sumus idonei. Faciat nos idoneos, cujus odor erat de quo loquimur. Cito enim mihi responsumus in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt. Nos tamen bonus odor, aliis odor vitae ad vitam, aliis odor mortis ad mortem. Odor iste vegetat diligentes, necat invidentes. Si enim non esset claritudo sanctorum, invidia non surgeret impiorum. Coepit persecutionem pati odor sanctorum: sed
Abbreviated transcription (Latin):
recedere ab illa pro qua oro: Quale ẽ etiao¬
illud scĩ diaconi qͥ cũ ep̃o suo passus & corona¬
tus est: Ait illi iudex: Nunqͥd ⁊ tu fructuo¬
sũ colis: Et ille. Ego nõ colo fructuosũ: set
eũ colo qũe colit ⁊ fructuosꝰ Quomͦ nos am¬
monuit ut mr̃es honoremꝰ: ⁊ cũ mr̃ibꝰ dm̃¬

Expanded text:
recedere ab illa, pro qua oro. CAPUT Irecedere ab illa, pro qua oro. CAPUT Iillud sancti diaconi, qui cum episcopo suo passus et coronatus est? Ait illi judex: Numquid et tu Fructuosum colis? Et ille: Ego non colo Fructuosum, sed Deum colo, quem colit et Fructuosus. Quo modo nos admonuit, ut martyres honorem
Abbreviated transcription (Latin):
nem: Quando audimꝰ quomͦ passi sunt
mr̃es. gaudemꝰ ⁊ głificamꝰ ĩ illis dm̃: nec
dolemꝰ qr mortui sũt: Eteñ si mortui pro
Audistiᷤ ꝑseq̃ñtum int̾rogatõnes. audistĩ
cõfitentiũ respõsiones. cũ scõꝵ passio lege¬
retur: Int̾ cet̾a quale erat illud bãti fruc¬
tuosi ep̃i: Cũ ei dic̾et qͥd̾ã ⁊ pet̾et ut eũ ĩ
mente haberet.⁊ oraret ꝓ illo: respõdit.
Me orare necesse ẽ ꝓ eccła catholica: ab o¬
riente usq ad occidentẽ diffusa: Qui en̃
oret pro singulis: S uemiinẽ singuloꝵ
p̾terit: qͥ orat ꝓ uniu̾sis: Ab eo nullũ mẽ¬
brũ pret̾mittit᷑: cuiꝰ or̃o ꝓ toto corꝑe fun¬
ditur: Qͥd gͦ ub̃ uidetur admonuisse istũ¬
ꝓ eo: Qͥdͥ putatis: Sine clubio intelligitiᷤ.
Cõmemoramini ⁊ a nb̃ Rogabat ille: ut
oraret ꝓ illo: Et ego inqͥt o.ro pro
eccłã catholica : ab oriente usq ad oͦuentẽ
diffusa : Tu siͦ si uis ut pro te orem. noli

Expanded text:
o audimus quomodo passi sunt martyres, gaudemus et glorificamus in illis Deum: nec dolemus quia mortui sunt. Etenim si mortui pro Audistis persequentium interrogationes, audistis confitentium responsiones, cum sanctorum passio legeretur. Inter caetera, quale erat illud beati Fructuosi episcopi? Cum ei diceret quidam, et peteret ut eum in mente haberet, et oraret pro illo, respondit: Me orare necesse est pro Ecclesia catholica, ab oriente usque ad occidentem diffusa. Quis enim orat pro singulis? Sed neminem singulorum praeterit, qui orat pro universis. Ab eo nullum membrum praetermittitur, cujus oratio pro toto corpore funditur. Quid ergo vobis videtur admonuisse istupro eo? quid putatis? Sine dubio intelligitis. Commemoramini a nobis. Rogabat ille ut oraret pro illo. Et ego, inquit, oro pro Ecclesia catholica, ab oriente usque ad occidentem diffusa. Tu si vis ut pro te orem, noli
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝙͣ dis uictime immolarent᷑: Tẽplũ autẽ:
offerri debce Ista gͦ que debent᷑ rite ⁊ inte¬
obsedit: hinc oĩbuᷤ ꝓstratis mentibꝰ oium dia¬
tice s dictũ est ĩ cantico cãticoꝵ: Exurge aquilo
ꝙ ueni auter. ⁊ ꝑfla ortũ meũ. ⁊ fluent aro¬
mata illsꝰ T̃anꝙͣ dictũ est: Exurge aquilo: A¬
quilonia eiũ pars mũdi frigida ẽ : Sub dia¬
bolo tanqũa sub aqͥlone aĩe friguert̃:
⁊ caritatiᷤ calore ꝑdito gelau̾ũt: S qͥd dicit᷑:
Exurge aquilo: Sufficit qd̾ incubiusti. sufficit
qd̾ po̾sedisti: sufficit qd̾ suꝑ ꝓstratos recubu¬
isti Exunge: Lieni au̾ter uenitus de parte lu¬
cis atq feruoris: ⁊ ꝑfla ortũ meũ. & fluent
aromata: Ista paulo ante legebant᷑ aromata:¬
Que sũt ista aroniata:. De quibꝰ cdicit ip̃a dñica
sponsa: Post odorẽ unguẽtoꝵ tuoꝵ curremꝰ: Cu¬
nis odoris memor apłs paulꝰ: dicit: Xp̃i bonꝰ
odor sumꝰ ĩ om̃i loco. ⁊ ĩ his qui salui fiunt:
& in his

Expanded text:
autem offerri debet. Ista ergo quae debentur rite et inteobsedit: hinc omnium prostratis mentibus diatice praedictum est in Cantico canticorum: Exsurge, aquilo; et veni, auster; et perfla hortum meum, et fluent aromata . Tanquam dictum est, Exsurge, aquilo. Aquilonia enim pars mundi frigida est. Sub diabolo tanquam sub aquilone animae friguerunt, et charitatis calore perdito gelaverunt. Sed quid ei dicitur? Exsurge, aquilo. Sufficit quod incubuisti, sufficit quod possedisti, sufficit quod super prostratos recubuisti: Exsurge. Veni, auster, ventus de parte lucis atque fervoris: et perfla hortum meum, et fluent aromata. Ista paulo ante aromataQuae sunt ista aromata? De quibus dicit ipsa Dominica sponsa: Post odorem unguentorum tuorum curremus . Cujus odoris memor apostolus Paulus dicit: Christi bonus odor sumus in omni loco, et in his qui salvi fiunt, et in his
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩ rebus
hũanis hũerũt
pleriq eoꝵ et pe¬
ne om̃s: regiã potestatẽ : Audistis iouẽ. au¬
distis herculẽ. audistis neptiiũ. audisti plu¬
tonẽ. mercuriũ. liberũ: ⁊ cet̾os: Hõĩnes fu¬
erũt: Non ista solũ fabulis poetarũ: set etiã
ĩ hystoria gentiliũ declarant᷑: Qui legerũt:
nouer̃t: Qui nõ legert̃: credãt eis qui leger̃t:
Illi gͦ hõmes bñficiis qͥbusdã tẽporalibꝰ ros
hũanas sibi cõciliau̾t. ⁊ ab hõibus uamis
⁊ uana sectãtibꝰ ita coli ceꝑũt: ut dii uocarẽ¬
tur. dui haberent᷑. tanꝗͣ diis tẽpla edificarẽ¬

Expanded text:
et in rebus humanis habuerunt plerique eorum et pene omnes regiam potestatem. Auditis Jovem, auditis Herculem, auditis Neptunum, auditis Plutonem, Mercurium, Liberum et caeteros: homines fuerunt. Non ista solum in fabulis poetarum, sed etiam in historia gentium declarantur. Qui legerunt, noverunt: qui non legerunt, credant eis qui legerunt. Illi ergo homines beneficiis quibusdam temporalibus res humanas sibi conciliaverunt et ab hominibus vanis et vana sectantibus ita coli coeperunt, ut dii vocarentur, dii haberent
Abbreviated transcription (Latin):
ñs iħe mr̃es suos nõ so¬
lũ instruxit p̾cepto: set
⁊ firmauit exẽplo: Ut enĩ
qd̵ sequerent᷑ haberent
passuri : pͥor ille passus
est ꝓ eis: Item ostendit: ⁊ uiã fecit:
Mͥors aut anime ẽ aut corporis: S ani¬
ma nõ potest mori: ⁊ potest mori: Mo
tem potest. si deum ꝑdit: Sieut eni ẽ
ip̃a anima sui corporis uita : sic ds est
ipsiꝰ anime uita: Quomͦ gͦ corpus.
moritur. qnͦ illud dimiserit aĩa id ẽ
uita ipsius. sic anima morit᷑. qnͦ illã di¬
miserit deus: Ut autẽ aĩam nõ dimi¬
trat deus. sit sẽꝑ ĩ fide: ut nõ timeat
mortẽ ꝓ deo: ⁊ nõ morit᷑ dimissa a deo:
Restat gͦ ut mors que tumet᷑: corpori
de integͥtate mẽbroꝵ. qͥ securitatẽ acce¬
perãt de num̾o capilloꝵ : Capilli inqͥt

Expanded text:
s non solum instruxit praecepto, sed et firmavit exemplo. Ut enim quod sequerentur haberent passuri, prior ille passus est pro eis: iter ostendit, et viam fecit. Mors aut animae est, aut corporis. Sed anima non potest mori, et potest mori: mortem potest, si Deum perdit. Sicut enim est ipsa anima sui corporis vita; sic Deus est ipsius animae vita. Quomodo ergo corpus moritur, quando illud dimiserit anima, id est vita ipsius; sic anima moritur, quando illam dimiserit Deus. Ut autem animam non dimittat Deus, sit semper in fide, ut non timeat mortem pro Deo; et non moritur dimissa a Deo. Restat ergo ut mors quae timetur, corpori de integritate membrorum, qui securitatem acceperant de numero capillorum? Capilli, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
apłs ait ꝯ sol nõ occidat suꝑ iracũdiã ur̃ams
Moxq subiungit ꝓ ħeq detis locũ diabolo:
c̃anqua hoc agat qͥ nõ cito iram pelht ex
anmo: ut ꝑ illã uelut ꝑ ianuã aditum
p̾stet diabło primitus itaq agendũ est.
ut suꝑ irã nõ occidat iste sol: ne deserat
ip̃am mẽtem iusticie sol Sed ĩ cuiꝰ pecto¬
re adhuc usq ꝑmansit. pellat eã salgm
frõte impudentissima ꝑdurauit: nũc
inde saltĩ ira discedat. ut oratõ secira
ꝓcedat. nec offendat aut palpitet.
aut sub ꝯscientie stimhs obinutescat:
cũ ad eũ locũ uen̾it. uͥ dicendũ ẽ. dimit¬
te nobis debita nr̃a. sicut ⁊ nos dimittimꝰ

Expanded text:
 occidat super iracundiam vestram; moxque subjungit, Neque detis locum diabolo . Tanquam hoc agat, qui non cito iram pellit ex animo, ut per illam velut per januam aditum praestet diabolo. Primitus itaque agendum est, ut super iram non occidat iste sol; ne deserat ipsam mentem justitiae sol. Sed in cujus pectore adhuc usque permansit, pellat eam saltemfronte impudentissima perduravit, nunc inde saltem ira discedat , ut oratio secura procedat: nec offendat, aut palpitet, aut sub conscientiae stimulis obmutescat, cum ad eum locum venerit, ubi dicendum est, Dimitte nobis debita
Abbreviated transcription (Latin):
hec fĩs etiã s nõ admoneã. ꝓpetua me¬
ditatõne curare debetis Cum uͦ tot di¬
uinoꝵ restimonioꝵ ministra uox nr̃a di¬
ei quoq p̾sentis celebritate nnietur. t¬
mere non debeo ne me uł ponꝰ õum do¬
minũ ĩ me aliqͥs ur̃m forte contẽpnat:
s sꝑare potiꝰ qd̾ grex eis agnoscens eius ẽẽ

Expanded text:
es, etiamsi non admoneam, perpetua meditatione curare debetis. Cum vero tot divinorum testimoniorum ministra vox nostra diei quoque praesentis celebritate juvetur; timere non debeo ne me, vel potius omnium Dominum in me, aliquis vestrum forte contemnat: sed sperare potius quod grex ejus agnoscens
Abbreviated transcription (Latin):
elemosinas his chiebꝰ augere: qͦdã mͦ ex de¬
bito ẽx ubi enĩ iustꝰ. quã miserẽdo inpen¬
ditis. qd̾ ub abstinendo demitise Et qͥd mi¬
quius. qr̃a ut qd̾ minus erogat abstinẽtia.
seruet ꝑmanẽs auaricia. aut ꝯsumat
dilata lxuria : Intẽdite itaq qͥbus debe¬
atis. qd uob̾ denegatis. ut qd̾ detrahit tẽ¬
perantia uoluptati. addat mĩa caritati
Quid iãdicã de illo oꝑe mĩe. uͥnichilde apo

Expanded text:
as his diebus augere, quodam modo ex debito est. Ubi enim justius quam miserendo impenditis, quod vobis abstinendo demitis? Et quid iniquius, quam ut quod minus erogat abstinentia, servet permanens avaritia, aut consumat dilata luxuria? Intendite itaque quibus debeatis quod vobis denegatis; ut quod detrahit temperantia voluptati, addat misericordia charitati. Quid jam dicam de illo opere misericordiae,
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ utiq de solis carnibꝰ. set etiã de qͥbudam
pomis ⁊ agricolis ahm̃tis isrħtarũ cõcupiᷤ¬
cẽtia diuina uoce dãpnata ẽ. ⁊ esau nõ ꝓpt̾
offam suillã. sed ꝓpt̾ lenticulã defricarã.
sua pͥmogenita ꝑdidit: ut omittã qͥd e¬
suriẽs dñs tẽptatori etiã de ip̃o pane res¬
pond̾it. qͥ certe nõ suã carnẽ qͣsi rebellẽ
domabat: s qͥd ĩ talibꝰ tẽptatõnibꝰ res¬
põdere debeamꝰ. miẜicordit̾ admͦnebat
cibis abstinere. mem̃tote ut ꝓpositũ
uestrũ pia tẽꝑantia ꝯseruetis: nõ ut d̾
creaturã sacrilego errore. dampnetis:
maxime aplica monita nohite ꝯtẽpnere:
ut inuicẽ abstiñatis ad tẽpiis. ut iacere
oratõnibꝰ Qd̾ enĩ ⁊ alios chebus utiliẽ nit:

Expanded text:
busdam pomis et agriculturae alimentis Israelitarum concupiscentia divina voce damnata est . Et Esau, non propter offam suillam, sed propter lenticulam defricatam, sua primogenita perdidit . Ut omittam quid esuriens Dominus tentatori etiam de ipso pane responderit : qui certe non suam carnem quasi rebellem domabat, sed quid in talibus tentationibus respondere d abstinere; mementote ut propositum vestrum pia temperantia conservetis, non ut Dei creaturam sacrilego errore damnetis. maxime apostolica monita nolite contemnere, ut invicem abstineatis ad tempus, ut vacetis orationibus . Quod enim et aliis diebus u
Abbreviated transcription (Latin):
dño caritatẽ: quãꝗͣm ip̃m tẽ¬
pus etiã tacẽtibꝰ nob̃ satis uos admon᷑at¬
⁊ ex hortet᷑. ut ieiuniis orõnibꝰ ⁊ elemo¬
sinis solito instantiꝰ ⁊ alacriꝰ ferueatis:
Sed mĩst̾ũ nr̃i ẜ mõis accedit. ut ⁊ uocis
sub iugo ur̃o sunt: remissionẽ cautã
sentiat ⁊ benignã. ut asꝑa seu̾itas refir¬
netur. nõ ut salubris discipͥma soluat᷑ sũ
toꝵ causa castigandi corꝑis abstinetis.
mem̃tote oĩa mũda mũdis. ne qͥd pute¬
tis immũdũ. nͥ qͦd ĩfidelitas i quina¬
uerit ⁊ Inmũdis enĩ ⁊ ĩfidelibꝰ ait apłs
nichil ẽ mũdũ ⁊S plane fidehũ corpo¬
ra cũ ẜuituti subieiũtur. ꝓfcit sp̃itali
saluti qͥcqͥd corꝑal minuit᷑ uoluptatis
Idõq cauẽdũ est: ne p̾ciosas escas. uł ꝓ
aliis alas. uł etiã p̾ciosiores sine carni¬
bus aĩahũ reqͥratis Cũ enĩ corpꝰ castga¬
tur ⁊ seruituti subicit᷑. restrĩgẽde sũt

Expanded text:
m ipsum tempus, etiam tacentibus nobis, satis vos admoneat et hortetur, ut jejuniis et orationibus et eleemosynis solito instantius et alacrius ferveatis. Sed ministerium nostri sermonis accedit, ut et vocis sub jugo vestro sunt, remissionem cautam sentiant et benignam; ut aspera severitas refrenetur, non ut salubris disciplina solvatur. Cum torum, causa castigandi corporis abstinetis, mementote omnia munda mundis: ne quid putetis immundum, nisi quod infidelitas inquinaverit. Immundis enim et infidelibus, ait Apostolus, nihil est mundum . Sed plane fidelium corpora cum servituti subjiciuntur, proficit spirituali saluti, quidquid corporali minuitur voluptati. Ideoque cavendum est, ne pretiosas escas vel pro aliis alias, vel etiam pretiosiores sine carnibus animalium requiratis. Cum enim corpus castigatur, et servituti subjicitur , restringendae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m de lege eũgłm nasceret᷑: Ut unde
successionẽ ducebat originis : exinde ⁊
traditionẽ cõsecrationis acciꝑet: Hoc ẽ gͥ
qd̾ ait: Sic eñi oportet nos adimplere
omñe iusticiã: Iustũ eñi erat ut mãda¬
ta legis que ip̃e cõdiderat. ip̃e cõpleret:

Expanded text:
m de lege Evangelium nasceretur, ut unde m de lege Evangelium nasceretur, ut unde successionem ducebat originis, exinde et traditionem consecrationis acciperet. Hoc est igitur quod ait: Sic enim decet nos implere omnem justitiam. Justum enim erat ut mandata legis quae ipse condiderat
Abbreviated transcription (Latin):
spiritali uirtute cõferre: plenioris gͦ
gr̃e est. dm̃ uidere sicut est deus: qũa
uidere eũ sic: ut reqͥras eũ: Hic est ꝑ¬
fecta tͥnitas: ibi adhuc scrutanda di.¬
uinitas Plenior gͥ est gr̃a deũ ꝓpͥa u̾r¬
tute ueritate cognoscere: qũa ĩ assũp¬
ta sp̃e suspicari: faciamꝰ gͦ ip̃i pro no¬
bis: qd̾ deũ uidemꝰ fecisse ꝓ nob̃ facia¬
mus circa nos. qd̾ fieri circa sẽ ioh̃c obta
uit: Quantomagis peccatores nos ig¬
nari ⁊ hũiles grãm hãc debemus ambi
sponte defert᷑. qd̾ ꝓpħa postulans non
meretur acciꝑe: Quid aute cause sit.
qd ioh̃c petierit xͥ baptismũ nec acce¬
perit: debemus adu̾tere: Ait eñĩ illi-
dñs postulãti Sine mͦ Sic enĩ oportet
nos adimplere omẽm iusticiã: Scimuᷤ
Iustũ ergo erat: ut ip̃e baptizaret do¬
minũ: Scilic ut queadmodũ scd̃̾m car¬
nẽ de uideis saluator ẽ genitꝰ: ita ⁊ scd̾oi¬

Expanded text:
spirituali virtute conferre. Plenioris ergo spirituali virtute conferre. Plenioris ergo gratiae est Deum videre sicut est Deus, quam videre eum sic ut requiras eum. Hic est perfecta Trinitas, ibi adhuc scrutanda Divinitas. Plenior igitur est gratia Deum propria virtute cognoscere, quam in assumpta specie suspicari. Faciamus ergo ipsi pro nobis quod Deum videmus fecisse pro nobis, faciamus circa nos quod fieri circa se 431 Joait; quanto magis nos peccatores et indigni gratiam hanc debemus ambirsponte defertur, quod propheta postulans non meretur accipere. 5. Quid autem causae sit quod Joannes petierit Christi baptismum, nec acceperit, debemus advertere. Ait enim illi Dominus postulanti: Sine modo; sic enim decet nos implere omnem justitiam . Scimus justum ergo erat ut ipse baptizaret Dominum, scilicet ut quemadmodum secundum carnem de Judaeis Salvator est genitus, ita et s