comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus aquodã cesaris amico: exclamau̾it. cũ suꝑbiã eiꝰ
ferre ñ poss. Redde me cesari. Quo usq dices. ego te
seruaui. ego eripui morti : istud si meo arbitͥo memini
uita ẽ. si tuomors ẽ. Nicħ tibi debeo. si me seruasti ut
haberes quẽ ostñderes. Quousq me cͥcũducis. qͦusq ob¬
liuisei fortunȩ meȩ ñ sinis: semel intͥumpho ductꝰ cẽm
Mon est dicendũ qͥd tͥbuerimꝰ. Qui ãmonet repetit.
Non ẽ instand̾. ñ ẽ memoria renouanda. nͥ ut aliud
dando. pͥoris ãmoneas. Ne aliis quid̾ narrare debemꝰ.
Qui dedit bñficiũ taceat. narret qͥ accep̃. Dicet᷑ enĩ
qd̾ illi uͥq iactanti beneficiũ suũ. Non negabis in¬
quit terecepisse. Et cũ respondiss q̃n: sepe quid̾ in
fac̾e honestiꝰ possit. qͦ narrante ⁊ hoc laudabit᷑. qd̾ ip̃e ñ
narras. Ingratũ me iudicas. si istud te tacente. nemo

Expanded text:
tus a quodam Caesaris amico exclamavit, cum superbiam eius tus a quodam Caesaris amico exclamavit, cum superbiam eius ferre non posset : " Redde me Caesari! " Quousque dices : " Ego te servavi, ego eripui morti " ? Istud, si meo arbitrio memini, vita est ; si tuo, mors est. Nihil tibi debeo, si me servasti, ut haberes, quem ostenderes. Quousque me circumducis ? Quousque oblivisci fortunae meae non sinis ? Semel in triumpho ductus essem! Non est dicendum, quid tribuerimus ; qui admonet, repetit. Non est instandum, non est memoria renovanda, nisi ut aliud dando prioris admoneas. Ne aliis quidem narrare debemus ; qui dedit beneficium, taceat, narret, qui accepit. Dicetur enim, quod illi ubique iactanti beneficium suum. " Non negabis," inquit, " te recepisse " ; et cum respondisset : " Quanfacere honestius possit, quo narrante et hoc laudabitur, quod ipse non narras. Ingratum me iudicas, si istud te tacente nemo
Abbreviated transcription (Latin):
xime ꝓfittm erit dabis. ꝯtentus eris te teste. Alioqͥnũ
bñfacere delectat. s uderi bñ fecisse. uolo utiq sciat.
Debitorẽ q̃ris. Uolo utiq seiat. Qͥd su illi utiliꝰ ẽ. nesei¬
re.si honestiꝰ. si gͣtius: non in aliã pattẽ abibis. uolo
sciat. Itatu hoĩem ñ seruabis intenebris: ñ nego qci¬
ens patit᷑. respiciend̾ gaudiũ. exaccipientis. Uolun¬
tate.Sin ad iuuare illũ oport̾et. ⁊ pudet. si qd̾ p̃sta¬
mꝰ offñdit nͥ absꝯdit᷑. bñficiũ inacta ñ mitto. Quid¬
ni ego illi sũ indicaturꝰ me dedisse. cũ int̃ pͥma p̃cep¬
ta. ac maxĩe necessaria sit. neumꝗͣ exꝓbrem. ĩmo
ne ãmoneam qͥd. Hec enĩ bñficii int᷑ aduos lexẽ. Ait
statim obliuisci debet dati. alt̃ accepti nũquã lace¬
rat animũ ⁊ p̃mit: frequens meritoꝵ cõmemoratio.
ibet exola mare. qd̾ ille triũ uirali ꝓscͥptione serua¬

Expanded text:
xime profuturum erit, dabis. Contentus eris te teste ; alioqui non xime profuturum erit, dabis. Contentus eris te teste ; alioqui non bene facere delectat sed videri bene fecisse. " Volo utique sciat." Debitorem quaeris. " Volo utique sciat." Quid ? si illi utilius est nescire, si honestius, si gratius, non in aliam partem abibis ? " Volo sciat." Ita tu hominem non servabis in tenebris ? Non nego, quotiens patitur res, respiciendum gaudium ex accipientis voluntate ; sin adiuvari illum et oportet et pudet, si, quod praestamus, offendit, nisi absconditur, beneficium in acta non mitto. Quidni ? ego illi non sum iudicaturus me dedisse, cum inter prima praecepta ac maxime necessaria sit, ne umquam exprobrem, immo ne admoneam quidem. Haec enim beneficii inter duos lex est : alter statim oblivisci debet dati, alter accepti numquam. Lacerat animum et premit frequens meritorum commemoratio. Libet exclamare, quod ille triumvirali proscriptione serva
Abbreviated transcription (Latin):
ut honores.⁊ qͥcquid aliud noticia pulchriꝰ fit. rur¬
sus q̃ ñ ꝓduc̾t nec honestiorẽ faciũt. s succurit̃ in¬
firmitati. egestati. ignominie. tacite danda sũt.
ut nota sit solis quib ꝓsiẽt. Int̾dũ etiã ip̃e qͥiuiua¬
tur fallendꝰ ẽ. ut hab̃eat. nec a quo acceꝑit sciat.
Uichesilan auint amico pauꝑi.⁊ pauꝑtatẽ suã.
dissimulanti. egro aũt ⁊ ne hoc quid̃ confitenti.
de eẽ sibi. insũptũ ad necessarios usus cũ cłã sucẽtend¬
uidicass. puluino eiꝰ ignoranti. sacculũ subiec̃. ut hõ in
ꝑet. Qd gͦ. Ille nesciet a qͦ acceꝑit. Primũ nesciat. s ħ
ip̃m bñficii parsẽ. Deiñ multa alia faciã multa t̾buã.
ꝑ que uitelligat. ⁊ illiꝰ auctorem. Ueniq ille nesciet. ac¬
cepisse se. ego sciam me dedisse. Parũ ẽ inquis. Parũ si
fenerare cogitas. S si dare. quo gen̾e accipienti. ma¬

Expanded text:
ut honores et quidquid aliud notitia pulchrius fit; rurut honores et quidquid aliud notitia pulchrius fit; rursus, quae non producunt nec honestiorem faciunt, sed succurrunt infirmitate egestati, ignominiae, tacite danda sunt, ut nota sint solis, quibus prosunt. Interdum etiam ipse, qui iuvatur, vel fallendus est, ut habeat nec, a quo acceperit, sciat. Arcesilan aiunt amico pauperi et paupertatem suam dissimulanti, aegro autem et ne hoc quidem confitenti deesse sibi in sumptum ad necessarios usus, clam succurrendiudicasse ; pulvino eius ignorantis sergo ? ille nesciet, a quo acceperit ? " Primum nesciat, si hoc ipsum beneficii pars est ; deinde multa alia faciam, multa tribuam, per quae intellegat et illius auctorem ; denique ille nesciet accepisse se, ego sciam me dedisse. " Parum est," inquis. Parum, si fenerare cogitas ; sed si dare, quo genere accipienti ma
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝯtumeliosa ãmonitione. effecit nepos nec esalienũ
haberet. nec bñficiũ. Libauit illũ acreditorib. sibi ñ
obligauit. Aliqͥd liberiꝰ secutꝰ ẽ. Puto noluit plures
ẽẽ. qui idem rogaturi ꝯcurre̾nt. Ista fortasse efficax rõ
fu̾it ad hominũ imꝓbas cupiditates. pudore reprim̃¬
das. Bñficiũ uͦ danti. tota alia seq̃nda ẽ uia. Omĩ gn̾ẽ
qd̾ des. quo sit acceptatiꝰ ador̾andũ ẽ. Hoc uͦ ñ ẽ bñfici¬
um dare. dep̃hend̾e ẽ. Etut intransitu de hac qͦq
parte dicã. qͥd sentiã. ne pͥncipi qͥd̃ satis decorũ ẽ do¬
idem rogarent inuenti s̃. qͦs om̃s uissit redd̾e. in sena¬
tu ȩris aliem causas. ⁊ ita illis certas sũmas dedit. Nõ
est illud liberalitas. Censura ẽ auxiliũ ẽ. pͥncipale tri¬
butũ ẽ. bñficiũ ñ ẽ. cuiꝰ sine rubore meminisse ñ pꝰ¬
sũ. Ad iudicem missꝰ sũ ut ĩpetrarẽ. causã dixi. Pre¬

Expanded text:
ta contumeliosa admonitione. Effecit, ut Nepos nec aes alienum ta contumeliosa admonitione. Effecit, ut Nepos nec aes alienum haberet nec benefidum; liberavit illum a creditoribus, sibi non obligavit. Aliquid Tiberius secutus est ; puto, noluit plures esse, qui idem rogaturi concurrerent. Ista fortasse efficax ratio fuerit ad hominum improbas cupiditates pudore reprimendas, beneficium vero danti tota alia sequenda est via. Omni genere, quod des, quo sit acceptatius, adornandum est. Hoc vero non est beneficium dare, deprehendere est. Et ut in transitu de hac quoque parte dicam, quid sentiam, ne principi quidem satis decorum est doidem rogarent, inventi sunt, quos omnes iussit reddere in senatu aeris alieni causas, et ita illis certas summas dedit." Non est illud liberalitas, censura est. Auxilium est, principale tributum est ; beneficium non est, cuius sine rubore meminisse non possum. Ad iudicem missus sum ; ut impetrarem, causam dixi. Prae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ stringit ⁊ tͣnsforat. quã p̃sso articło uenerit refert.
Idem ẽ qd̾ dat᷑. s int̃ ẽ qͦm det᷑. Quã dulce quã p̃cio¬
sum ẽ. si gr̃as sibi agi ñ ẽ passꝰ qui dedit. sedisse dum
dat oblitusẽ. Non corriꝑe eĩ cui cũ man̾e aliqͥd¬
p̃stes dem̃tia ẽ. ⁊ mniser̾e ꝯtumeliã meritis. itaq ñ st̃ exas¬
ꝑanda bñficia. nec qͥcꝗͣ illis tͥste miscendũ. Etiã siquid
erit de qͦ uelim ãmonere. aliud tẽpꝰ eligito. Eabius
uerrucosus. bñ ficiũ ab hoĩe duro asꝑe datũ. panẽ lapi¬
dosũ uocabat quẽ esurienti acciꝑe. necessariũ sit. eẽ cñ
acerbum. Tyberiꝰ cesar rogatꝰ anepote.M. elio. p̃to¬
rio. ut heri alieno eiꝰ succurr᷑et. ede illũ sibi nominẽ cre¬
ditoꝵ uissit. Hoc ñ ẽ donare. s creditores ꝯuocare. Cũ
edita eẽnt. scͥpt᷑ nepoti. uississe se pecuniã solui. Adiec¬

Expanded text:
et stringit et transforat, quam presso articulo venerit, refert, ita et stringit et transforat, quam presso articulo venerit, refert, ita idem est, quod datur, sed interest, quomodo detur. Quam dulce, quam pretiosum est, si gratias sibi agi non est passus, qui dedit, si dedisse, dum dat, oblitus est ! Nam corripere eum, cui cum maxime aliquistes, dementia est et inserere contumeliam meritis. Itaque non sunt exasperanda beneficia nec quicquam illis triste miscendum. Etiam si quid erit, de quo velis admonere, aliud tempus eligite. Fabius Verrucosus beneficium ab homine dure aspere datum panem lapidosum vocabat, quem esurienti accipere necessarium sit, esse acerbum. Ti. Caesar rogatus a Nepote Mario praetorio, ut aeri alieno eius succurreret, edere illum sibi nomina creditorum iussit ; hoc non est donare sed creditores convocare. Cum edita essent, scripsit Nepoti iussisse se pecuniam solvi adiec
Abbreviated transcription (Latin):
intediũ ad ductꝰ animꝰ incipit bñficiũ odisse dũ ex¬
spectat. põt ob id gͣtus eẽ: Quẽad modũ ac̾bissima cru
torm̃tũ ultimũ finẽ secũ sui affert. qd̾ añcedat tẽpꝰ
maxĩa uenturi supplicii pars ẽ. ita maiorẽ muneris
grã. que minꝰ du pependit. Est enĩ etiã bonaꝵ rerũ
sollicitis expectacio.⁊ cũ płima bñficia remediũ alicꝰ
rei. afferant. ut aut duitiꝰ torq̃ri patit᷑. quẽ ꝓtinꝰ põt
tarde ⁊ diem de die trahens ꝓfuit. ñ ex animo fec̾. Ita
duas res maxĩas ꝑdidit. ⁊ tempꝰ ⁊ argum̃tũ amice uo¬
luntatis. Tarde uelle. nolentis ẽ. In oĩ negocio lib̾alis
ñ minima porcio ẽ. quomͦ qͥdq. aut dicat᷑ aut fiat.
Multũ celeritas fec̃. multũ abstulit. mora. Sic̃ inceliᷤ
cadẽ fierri uis ẽ. s infinitũ int̾ẽ. utrũ excusso lacer¬
to. torq̃ant᷑. an remissamanu effluant. Gladiꝰ idem

Expanded text:
in taedium adductus animus incipit beneficium odisse, dum exin taedium adductus animus incipit beneficium odisse, dum expectat, potest ob id gratus esse ? Quemadmodum acerbissima crudtormentum ultimum finem sui secum adfert, quod antecedit tempus, maxima venturi supplicii pars est, ita maior est muneris gratia, quo minus diu pependit. Est enim etiam bonarum rerum sollicita expectatio, et eum plurima beneficia remedium alicuius rei adferant, qui aut diutius torqueri patitur, quem protinus potest tarde et diem de die extrahens profuit, non ex animo fecit. Ita duas res maximas perdidit, et tempus et argumentum amicae voluntatis ; tarde velle nolentis est. In omni negotio. Liberalis, non minima portio est, quomodo quidque aut dicatur aut fiat. Multum celeritas adiecit, multum abstulit mora. Sicut in telis eadem ferri vis est, sed infinitum interest, utrum excusso lacerto torqueantur an remissa manu effluant, gladius idem
Abbreviated transcription (Latin):
quisqͥs pꝰ illũ rogandꝰ ẽ. Hoc itaq cure habebis. si
grate estimari q̃ p̃stabis uoles. ut bñficia tua illibata.¬
deductione. Nemo illa uit̾cipiat. nemo detineat. Nemo
ieo qd̾ datutꝰ ẽ. grãm suã fac̾e põt. ut ñ tuã minuat.
Nicħ equȩ amarũ qͣm diu pend̾e. Eqͥore qͥdã animo fe¬
runt p̃cidi spẽ suã. quã trahi. P lerisq aũ hoc uitiũ ẽ
ambitione praua. differendi ꝑmissa. ne minor sit rogã¬
tium turba. quales regie potentiȩ ministri s̃. qͦs delec¬
tat potentie sue longũ spectaculũ. minꝰq se uidicant pꝰ¬
se: nisi diu multũq singłis qͥd pꝰsint ostñderint. Nich
confestim. nicħ semel faciũt. In urie illoꝵ p̃cipites. lẽ¬
ta bñficia s̃. Qua reuerissimũ existima. qd̾ ille comicuᷤᷤ
dixit. Quid: tu ñ intelligis. tm̃ te grẽ demere. qͣntum
more adicis: Inde ille uoces quas ingenuus dolor. expͥ

Expanded text:
quisquis post illum rogandus est. Hoc itaque curae habebis, si quisquis post illum rogandus est. Hoc itaque curae habebis, si grate aestimari, quae praestabis, voles, ut beneficia tua inlibata,deductione. Nemo illa intercipiat, nemo detineat ; nemo in eo, quod daturus es, gratiam suam facere potest, ut non tuam minuat. Nihil aeque amarum quam diu pendere; aequiore quidam animo ferunt praecidi spem suam quam trahi. Plerisque autem hoc vitium est ambitione prava differendi promissa, ne minor sit rogantium turba, quales regiae potentiae ministri sunt, quos delectat superbiae suae longum spectaculum, minusque se iudicant posse, nisi diu multumque singulis, quid possint, ostenderint. Nihil confestim, nihil semel faciunt; iniuriae illorum praecipites, lenta beneficia sunt. Quare verissimum existima, quod ille comicus dixit : Quid ? tu non intellegis tantum te gratiae demere, quantum morae adicis ? Inde illae voces, quas ingenuus dolor exprim
Abbreviated transcription (Latin):
ri aĩm meũ libuit. ptea qͥcquid desid̾abis tuo iure exi¬
ges. Semel rusticitati tue ignosett᷑. Sic efficies. ut
animũ tuũ pluris estimet. quã illd̃ qͥcquid ẽ. adꝙ
petendũ uen̾at. Tuc̃ enĩ sũma uͥtus tͥbuentis. tẽ benig¬
tas. ubi ille qui discessit dicet sibi. Magnũ hodiȩ lu¬
erum feci malo qd̾ illũ talem iueni. quã si multipli¬
catũ hoc ame de quo loq̃bar alia uia ꝑueniss. Huic
enis animo. nũquã parẽ referã gr̃am. At pleriq s̃
qͥ bñficia asꝑitate u̾boꝵ ⁊ suꝑcilio in odiũ adducũt.
eo sermone ea suꝑbia. ut ĩpetrasse peniteat. Alie de¬
inde ptꝰ rem ꝓmissã sequunt᷑ more. NNicħ aut̃ ẽ acer¬
bius quã uͥ quoq ptꝰquã impetrasti. rogandũ ẽ. Rep̃¬
sentanda s̃ bñficia. q̃ aqͥb dã acciꝑe difficiliꝰ ẽ ꝗͣ ĩpetͣ¬
re. hic rogandꝰ ẽ ut ammoneat. ille ut ꝯsũmet. Sic

Expanded text:
ri animum meum libuit ; postea, quidquid desiderabis, tuo iure exiri animum meum libuit ; postea, quidquid desiderabis, tuo iure exiges ; semel rusticitati tuae ignoscitur." Sic efficies, ut animum tuum pluris aestimet quam illud, quidquid est, ad quod petendum venerat. Tune est summa virtus tribuentis, tunc benignitas, ubi ille, qui discessit, dicet sibi : " Magnum hodie lucrum feci; malo, quod illum talem inveni, quam si multiplicatum hoc ad me, de quo loquebar, alia via pervenisset; huic eius animo numquam parem gratiam referam." At plerique sunt, qui beneficia asperitate verborum et supercilio in odium adducunt eo sermone usi, ea superbia, ut impetrasse paeniteat. Aliae deinde post rem promissam secuntur morae ; nihil autem est acerbius, quam ubi quoque, quod impetrasti, rogandum est. Repraesentanda sunt beneficia, quae a quibusdam accipere difficilius est quam impetrare. Hic rogandus est, ut admoneat, ille, ut consummet ; sic
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽadmodũ in egris oportunitas oibi salutaris ẽ. ⁊ aqͣ
tẽpestiue data remedii locũ optinuit. ita quãuis. leue
⁊ uulgare bñficiũ sit. si p̃sto fuit. si ꝓximã quãq horã.
ñ ꝑdidit. multũ sibi adicit. grãm q p̃ciosi s lenti ⁊ diu
cogitati muneris uncit. Qui tã parate fec̃. ñ ẽ dubi¬
um qͥn libent̃ faciat. Itaq letus facit. ⁊ induit sibi ani¬
mi sui uultũ. Ingentia qͦꝵdã bñficia. silentiũ aũ lo¬
qñdi tarditas. imitata gͣuitatẽ. ⁊ tͥsticiã corrupit. cũ
ꝓmitt̾ent uultu negantiũ. Qͣnto meliꝰ adic̾e bona u̾¬
ba reb bonis. ⁊ p̃dicatione huana benignaq ꝯm̃date.
quȩ p̃stes. Ut ille se castiget qd̾ tardior in rogando fuit
adicias licet familiarẽ q̃relam. Irascortͥ qd̾ cũ aliqͥd
desid̾asses. ñ olim scire me uoluisti. qd̾ tã diligent̃ ro¬
gasti. qd quẽquã adhibusti. Ego uͦ gͣtulorm. qd̾ exꝑi¬

Expanded text:
Quemadmodum in aegris opportunitas cibi salutaris est et aqua Quemadmodum in aegris opportunitas cibi salutaris est et aqua tempestive data remedii locum obtinuit, ita, quamvis leve et vulgare beneficium est, si praesto fuit, si proximam quamque horam non perdidit, multum sibi adicit gratiamque pretiosi sed lenti et diu cogitati muneris vincit. Qui tam parate facit, non est dubium, quin libenter faciat ; itaque laetus facit et induit sibi animi sui vultum. Ingentia quorundam beneficia silentium aut loquendi tarditas imitata gravitatem et tristitiam corrupit, cum promitterent vultu negantium. Quanto melius adicere bona verba rebus bonis et praedicatione humana benignaque commendare, quae praestes ! Ut ille se castiget, quod tardior in rogando fuit, adicias licet familiarem querellam : " Irascor tibi, quod, cum aliquid desiderasses, non olim scire me voluisti, quod tam diligenter rogasti, quod quemquam adhibuisti. Ego vero gratulor mihi, quod experi
Abbreviated transcription (Latin):
& suffundat᷑ rubor. qui boc torm̃tũ remittit. multipli
la rescariꝰ constat. quã quȩ p̃cib empta ẽ. Uota hoĩes
parciꝰ fac̾e̾nt. si palã facienda eẽnt. Ad eo etiã deos
quib honestissime supplicamꝰ. tacite malumꝰ. ⁊ int᷑
nosmet ipsos p̃cari. Molestũ u̾bũ ẽ. honerosũ. demis¬
so uultu dicendũ. Rogo hꝰ facienda ẽ gr̃a. amico:
eucũq quẽ amicũ sis ꝓmerendo facturꝰ ꝓperet
licet. sero bñficiũ dedit qui roganti dedit. Iõ diuinã¬
da cuiꝰq uoluntas.⁊ cũ intellecta ẽ. necessitate gra¬
ussima rogandi lib̾anda ẽ. Illd̾ bñficiũ iocundũ
uicturũ q it animo scias. qd̾ obuiã uenit.Si ñ
contigit p̃uenire. plura rogantis u̾ba int̾cidamꝰ. ne
gati uideam᷑. s certiores facti statĩ ꝓmittamꝰ. facturoᷤ ꝙ
nos etiã añquã int̃pellem᷑. ipã festinatione approbemꝰ.

Expanded text:
 suffundatur rubor, qui hoc tormentum remittit, multiplic suffundatur rubor, qui hoc tormentum remittit, multiplicla res carius constat, quam quae precibus empta est. Vota homines parcius facerent, si palam facienda essent ; adeo etiam deos, quibus honestissime supplicamus, tacite malumus et intra nosmet ipsos precari. Molestum verbum est, onerosum, demisso vultu dicendum, rogo. Huius facienda est gratia amico et quemcumque amicum sis promerendo facturus ; properet licet, sero beneficium dedit, qui roganti dedit. Ideo divinanda cuiusque voluntas et, cum intellecta est, necessitate gravissima rogandi liberanda est; illud beneficium iucundum victurum in animo scias, quod obviam venit. Si non contigit praevenire, plura rogantis verba intercidamus ; ne rogati videamur sed certiores facti, statim promittamus facturosque nos, etiam antequam interpellemur, ipsa festinatione approbemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ss piciamus liberalis uiroꝵ optimȩ id qd̾ ex pͥori par¬
te ad huc suꝑ ẽ. quẽ ad modũ dandũ sit bñficiũ. Cui
rei expeditissimã uideor monstraturꝰ uiã. Sic demꝰ
quomͦ uellemꝰ acciꝑe. ante oĩa libent̾. eito sine ulla du¬
bitatione. Ingͣtum ẽ bñficiũ. qd̾ diu int̃ manꝰ dantis he¬
sit. qd̾ quis egre dimitt̾e uisus ẽ. ⁊ sic dare tanꝗͣ. sibi eripe¬
berasse uidean᷑i. Nximꝰ ẽ anegante qͥ dubitauit. nullãq
inhiet gram  Iã cũ bñficio iocundissima sit tͥbuen¬
tis uoluntas. qr nolentẽ se tͥbuisse. ipsa cunctatione te¬
status ẽ. ñ dedit s adu̾sꝰ ducentẽ male retinuit. Muil¬
ti aut̃ s̃ qͦs sib̾alis fac̃ fortes. infirmitas. Gratissima s̃
bñficia. parata. facilia. occuerentia. ubi nulla mora fu¬
it. nͥ in accipientis u̾ecundia. Optimũ ẽ añcedẽ deside¬
riũ oi cuiꝰq. primũ seqͥ ilłd. meliꝰ occupare. añꝗͣ ro¬
gesnur. qr cũ homini ꝓbo ad rogandũ. os ꝯcurrerat.¬

Expanded text:
spiciamus, Liberalis virorum optime, id quod ex priore parte adhuc superest, quemadmodum dandum sit beneficium ; cuius rei expeditissimam videor monstraturus viam : sic demus, quomodo vellemus accipere. Ante omnia libenter, cito, sine ulla dubitatione. Ingratum est beneficium, quod diu inter dantis manus haesit, quod quis aegre dimittere visus est et sic dare, tamquam sibi eripeberasse videamur; proximus est a negante, qui dubitavit, nullamque iniit gratiam. Nam eum in beneficio iucundissima sit tribuentis voluntas, quia nolentem se tribuisse ipsa cunctatione testatus est, non dedit sed adversus ducentem male retinuit ; multi autem sunt, quos liberales facit frontis infirmitas. Gratissima sunt beneficia parata, facilia, occurrentia, ubi nulla mora fuit nisi in accipientis verecundia. Optimum est antecedere desiderium cuiusque, proximum sequi. Illud melius, occupare ante quam rogemur, quia, cum homini probo ad rogandum os concurrat et
Abbreviated transcription (Latin):
pore ⁊ q̃stio: facis qͥ qñq faciendũ ÷: nec rogauis nec
timueris. nec te uelut in aliqd̃ malũ exit᷑um. tuleris
ñ tremũt t̃re. nec int̾̃ se uenti cũ magno nubiũ fra¬
gore cõcurrunt. nec incendia regiones urbesq uas¬
tant. ñ naufragioꝵ totas classes sorbentiũ metꝰ ÷: nã
arma cõtͣriis disposita uexillis. i inmutuã ꝑnitiem
multoꝵ miliũ par furor ut pestilentia. i ardũtes ꝓ¬
miscue cõmunes popłis cadñtib rogristud leue ⁊ qͥd

Expanded text:
pore est quaestio, facis quod quandoque faciendum est. Nec rogaueris nec pore est quaestio, facis quod quandoque faciendum est. Nec rogaueris nec timueris nec te uelut in aliquod malum exiturum tuleris non tremunt terrae nec inter se uenti cum magno nubium fragore concurrunt, non incendia regiones urbesque uastant, non naufragiorum totas classes sorbentium metus est, non arma contrariis disposita uexillis et in mutuam perniciem multorum milium par furor, non pestilentia et ardentes promiscue communes populis ca
Abbreviated transcription (Latin):
atq horridã faciem. frangat᷑ licet celũ. uignes suos in
exitu omium: in pͥmis suũ misceat. Securꝰ aspitiet rup¬
tis cõpagib dehiscens solũ. Illa inferoꝵ regna retegan¬
tur: stabit suꝑ illã uoraginẽ intrepidꝰ fortasse qͦ debe¬
bit cade desiliet qͥd ad me qͣm magna sint qͥb ꝑeo ip
nec deoꝵ nec rerũ timore u̾sari: si despicẽ fortunã su¬
ꝑuacua ꝓmittentẽ leuia imitantẽ. si uolumꝰ tͣnqͥlle
degere. ⁊ ipsis diis de felicitate cõtrou̾siã agere. aĩam
expedito: hñda siue illã insidie siue morbi petẽt: suie
hostiũ gladii siue cadñtiũ fragor. siue ipsaꝵ ruina
t̃rarũ. siue uasta uis igniũ. urbes agrosq pari clade
cõplexa: qui uolet illã eã accipiat. qͥd aliud debeo qͣm
exeuntẽ hortari ⁊ cũbonis ħoĩb emitt̾e. uade fortit̃.
uade felicit̃. nicħ dubitauis redd̾e his ñ dere s de tẽ¬

Expanded text:
atque horridam faciem, frangatur licet caelum et ignes suos in atque horridam faciem, frangatur licet caelum et ignes suos in exitium omnium, in primis suum, misceat; securus aspiciet ruptis compagibus dehiscens solum, illa licet inferorum regna retegantur. Stabit super illam uoraginem intrepidus et fortasse quo debebit cadere desiliet. Quid ad me quam magna sint quibus pereonec deorum nec rerum timore uersari, si despicere fortunam superuacua promittentem, leuia minitantem, si uolumus tranquille degere et ipsis diis de felicitate controuersiam agere, anima in expedito est habenda: siue illam insidiae siue morbi petent siue hostium gladii siue insularum cadentium fragor siue ipsarum ruina terrarum siue uasta uis ignium urbes agrosque pari clade complexa, qui uolet illam accipiat. Quid aliud debeo quam exeuntem hortari et cum bonis ominibus emittere? "Uade fortiter, uade feliciter! Nihil dubitaueris: redderis. Non de re sed de tem
Abbreviated transcription (Latin):
artib qͣm a contẽplatione nature.quẽ ñ hic ipse cas
adu̾sus om̃s firmauit: erexerit. Quid÷ enĩcur ego
hoĩem aut ferã. qͥd ÷ cur sagittã aut lanceã tremã.
Maiora me ꝑicula exspectant fulminib ⁊ t̃ris ⁊ ma¬
gnis nat̾e partib petim᷑ Ingenti itaq aĩo mors pto¬
uocanda ÷ siue nos eqͦ uastoq impetu agg̾dit᷑. siue
cotidiano ⁊ uulgari exitu. nicħ refert qm minax
ueniat. qͣntũq sit qͥ in nos tͣhat: qͥ a nob̾ petet mi¬
nimũ ÷. ħ senectus a nobis ablatura:. ħ auricłe dolor
ħ humoris in nob̾ corrupti. habundantia ħ cib pa¬
rũ obsequers stomacho. ħ pes leuit̃ offensus. Pusilla
res: hoĩs aĩa s ingens res cõtẽptus aĩe: hãc qͥ contẽpsit.
securꝰ uidedit maria turbari. ĩ si illa om̃s excitauert̃
uenti. ̃ si estus aliqͣ ꝑturbatione mundi: totũ in t̾ras u̾¬
tet occeanũ. Securꝰ aspitiet fulminantis celi trucẽ

Expanded text:
artibus, quam a contemplatione naturae. Quem enim non hic ipse casus artibus, quam a contemplatione naturae. Quem enim non hic ipse casus aduersus omnes firmauerit, erexerit? Quid est enim cur ego hominem aut feram, quid est cur sagittam aut lanceam tremam? Maiora me pericula expectant: fulminibus et terris et magnis naturae partibus petimur. Ingenti itaque animo mors prouocanda est, siue nos aequo uastoque impetu aggreditur, siue cotidiano et uulgari exitu. Nihil refert quam minax ueniat quantumque sit quod in nos trahat; quod a nobis petit minimum est: hoc senectus a nobis ablatura est, hoc auriculae dolor, hoc umoris in nobis corrupti abundantia, hoc cibus parum obsequens stomacho, hoc pes leuiter offensus. Pusilla res est hominis anima, sed ingens res contemptus animae: hanc qui contempsit securus uidebit maria turbari, etiamsi illa omnes excitauerunt uenti, etiamsi aestus aliqua perturbatione mundi totum in terras uertet oceanum; securus aspiciet fulminantis caeli trucem
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑. spũ ista fieri: ñ ÷ q̃ dubites. iħ ponere. cũ maximꝰ
editꝰ timor ÷ qͦ in urbes t̾rasq secutũ ÷ ñ pot̾ par illi
residu sp̃c ñ idem possunt. nec illis pugna opꝰ ÷ cũ
euasit ħ quoq dignũ memoria iudico. ab eruditissi¬
mo ⁊ gͣuissimo uiro cognitũ : forte enĩ cũ hoc euenit la¬
uabat᷑. uidisse se affirmat inbalneo tessellas quibus
solũ erat stͣtum. alt̾am ab alt̾a seꝑari. itẽq cõmitti.
⁊ aliqͣm mͦ recipi incõmissuras pauim̃to recedñte:
mͦ cũ p̃sso bullire ⁊ elidi eundẽ audiui narrantẽ ui¬
disse se mat̾ias molliꝰ crebriꝰ q treme̾. qͣmnat᷑a du¬
ri sinit. ħ lucili uiroꝵ optime. qnͣtũ ad ipsas causas.
illa q̃nc̃ quẽ ad confrinationẽ aĩoꝵ ꝑtinent. qͦsma¬
gis refert. nr̃a fortiores fieri: qm doctiores: s alt̾um
sñ alt̾o ñfit: ñ enĩ aliuñ aĩo uenit robur qͣm aboniᷤ

Expanded text:
batur spiritu ista fieri, non est quod dubites et hoc ponere: cum maximus batur spiritu ista fieri, non est quod dubites et hoc ponere: cum maximus editus tremor est, quo in urbes terrasque saeuitum est, non potest par illi residui spiritus non idem possunt, nec illis pugna opus est, euasit. Hoc quoque dignum memoria iudico ab eruditissimo et grauissimo uiro cognitum forte enim, cum hoc euenit, lauabatur: uidisse se affirmat in balneo tessellas quibus solum erat stratum alteram ab altera separari iterumque committi et aquam modo recipi in commissuras pauimento recedente, modo compresso bullire et elidi. Eundem audiui narrantem uidisse se macerias mollius crebriusque tremere quam natura duri sinit. Haec, Lucili, uirorum optime, quantum ad ipsas causas: illa nunc quae ad confirmationem animorum pertinent. Quos magis refert nostra fortiores fieri quam doctiores; sed alterum sine altero non fit: non enim aliunde animo uenit robur quam a bonis
Abbreviated transcription (Latin):
stupet. q unius statue es ne solidũ ꝙͣ s cõcauũ ac te¬
nue diruptũ : cũ fortasse in illud se sp̃c q̃rens fugã
incluserit: illud uͦ qͥs nescit: diductis edificia angłis
uidimꝰ moiti. It̾mq cõponi. quedã uͦ parũ aptat a
positusuo.⁊ a fabris negligentius solutiꝰ q conposi¬
ta: t̾re motus sepus agitata cõpegit: qđ si totos pari¬
etes ⁊ totas findit domos. ⁊ lat̾a magnarũ curriũ
qͣm solida sint scindit ipilas oꝑib subditas dissipat.
qͥd ÷ qͣre qͥsqͣm dignũ ad notari putet. sectã eẽ eqͣlit̃
ab umo ad caput in partes statuã: quare tñ ꝑ plu¬
res dies motus fuit: ñ desiit enĩ assidue treme̾ cãpa
ebat. qͥb ad cadñdũ male stantib ñ erat ĩpelli: set¬
agitari. ñdum uidelicet sp̃c om̃is exierat. s adhuc e¬
missa sin parte maiore ober̾abat. Int̾ argͥta quib ꝓba¬

Expanded text:
stupet quod aes unius statuae, ne solidum quidem sed concauum ac testupet quod aes unius statuae, ne solidum quidem sed concauum ac tenue, disruptum est, cum fortasse in illud se spiritus quaerens fugam incluserit? Illud uero quis nescit? Diductis aedificia angulis uidimus moueri iterumque componi. Quaedam uero parum aptata positu suo et a fabris neglegentius solutiusque composita terrae motus saepius agitata compegit. Quod si totos parietes et totas findit domos et latera magnarum turrium, quamuis solida sint, scindit et pilas operibus subditas dissipat, quid est quare quisquam dignum adnotari putet sectam esse aequaliter ab imo ad caput in partes duas statuam? Quare tamen per plures dies motus fuit? Non desiit enim assidue tremere Campaebat, quibus ad cadendum male stantibus non erat impelli seagitari: nondum uidelicet spiritus omnis exierat, sed adhuc, emissa sui parte maiore, oberrabat. Inter argumenta quibus pro
Abbreviated transcription (Latin):
locaui qͦndam ⁊ uasta cõuulsa ruma tm̃ eui longĩqͣm
ualet mmitare uetustas dissiluisse ferunt. cũ ꝓtinus
utraq tellus: una foret uenit ingenti ui pontꝰ: ⁊ in¬
gens. hesꝑiũ siculo latus abscidit. aruaq iurbes: Sqͦ¬
re diductas angusto int̾luit ictu. Uides totas regiones
a suis sedib reuelli: i tͣnsinare iacẽ. qđ in confinio fu̾at:
uides ⁊ urbiũ fieri gentiũ q discidiũ. cũ parsnature
ra ut ex cotouis÷. qͣmuis enĩ parte seinat. mũdi tm̃
uirib seuit Sic ⁊ hispanias a cõtextu affrice mare e¬
ripuit. sic hanc mundationẽ qͣm poetaꝵ maximi ce¬
lebrant. ab italia silicia reiecta ÷. aliqͣnto aũ plus im¬
petus hũt. que ex infimo ueniunt: acͥora enĩsunt. qͥb
nisus : ꝑ angusta qͣntas res hi trarũ tremores qͦ mi¬
ra spectacula edid̾int. satis dictũ ÷: cur gͦ aliqͥs ab ħ

Expanded text:
loca ui quondam et uasta conuulsa ruina tantum aeui longinqua loca ui quondam et uasta conuulsa ruina tantum aeui longinqua ualet mutare uetustas dissiluisse ferunt, cum protinus utraque tellus una foret. Uenit ingenti ui pontus et ingens Hesperium Siculo latus abscidit aruaque et urbes aequore diductas angusto interluit aestu." Uides totas regiones a suis sedibus reuelli et trans mare iacere quod in confinio fuerat; uides et urbium fieri gentiumque discidium, cum pars naturara ut ex toto uis est: quamuis enim parte saeuiat, mundi tamen uiribus saeuit. Sic et Hispanias a contextu Africae mare eripuit, sic per hanc inundationem, quam poetarum maximi celebrant, ab Italia Sicilia reiecta est. Aliquanto autem plus impetus habent quae ex infimo ueniunt: acriora enim sunt quibus nisus est per angusta. Quantas res hi terrarum tremores quamque mira spectacula ediderint, satis dictum est: cur ergo aliquis ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
osa gna morboꝵ ut ex nouis orta causis: breuis autẽ
aut longa clades : ꝓut uitia ualuere. nec pͥus pesti¬
lentia desinit. ꝗ̃ sp̃m illũ gͣuem exercuit laxitas celi
uentoꝵ q iactacio: nam q̃ aliqͦs insanis attonitis ꝙ si
munt᷑ t̾ra concutit᷑. qͥd mirũ : aĩos int̾ dolorẽ .⁊ me¬
tũ desticutos. aberrasse: ñ ÷ facile int̾ magnama¬
la cõsiꝑe. Itaq leuissima fere ingenia in cm̃ uen̾e̾
formidims ut sibi excid̾nt. nemo ꝙͥ sine aliꝗͣ i actu¬
ra sanitatis: expauit. simiłq÷ furentis. qͥsqͥitimet
Si alioscito timor sibi redaet: alios uehem̃tius ꝑt¬
bat. ⁊ incdem̃tiam tͣnsfert. Inde int̾ bella erraue̾
lmnphatici. nec uiqͣm plura exempla uatremã¬
tium
inuenies. qͣm ubi formido m̃tes religione mixta ꝑ¬
cussit. Statuã diuisã ñ nuror. cũ dixerim montes a
montib recessisse: i ipsũ di̾ruptũ eẽ ab imo solũ. hec

Expanded text:
osa genera morborum, ut ex nouis orta causis. Breuis autem osa genera morborum, ut ex nouis orta causis. Breuis autem aut longa clades est, prout uitia ualuere, nec prius pestilentia desinit quam spiritum illum grauem exercuit laxitas caeli uentorumque iactatio. Nam aliquos insanis attonitisque simimuntur, terra concutitur, quid mirum est animos inter dolorem et metum destitutos aberrasse? Non est facile inter magna mala consipere. Itaque leuissima fere ingenia in tantum uenere formidinis ut sibi exciderent. Nemo quidem sine aliqua iactura sanitatis expauit, similisque est furentis quisquis timet: sed alios cito timor sibi reddit, alios uehementius perturbat et in dementiam transfert. Inde inter bella errauere lymphatici, nec usquam plura exempla uaticinantium inuenies quam ubi formido mentes religione mixta percussit. Statuam diuisam non miror, cum dixerim montes a montibus recessisse et ipsum disruptum esse ab imo solum. "Haec
Abbreviated transcription (Latin):
tia culpa :. Oues uͦ melioris nature qͦ ꝓpiora t̃ris
ferunt capita: correptas eẽ ñ miror. cũ afflatꝰ aeriᷤᷤ
diri cͥca ipsam humũ exceꝑint: nocuisset ille et¬
hominib si maior exisset. s illũ sinceri aeris copia ȩx¬
tixit. añqͣm ut ab homine posset t᷑hi surgeret. Ol¬
tas aũ t̾ras hre mortifera uł ex hoc intellige qđ tot
uenena nascunt᷑ ñ manu sparsa. s sponte. solo scł
hũte ut boni. ita mali semma qͥd q̾ plurib tcalie lo¬
cis ꝑ quedã foramina pestilens exalatur uapor. quẽ
ens. ñ plus potñtie ht̃ qͣm ut despectantia iultꝰ sibi
illata cõficiat. uͥ ꝑ scła cõditis tenebris ac tͥsticia loci
creuit: in uitiũ ipsa inguescit mora peior qͦ segni¬
or cũ exitus nactus ÷ et̃num illud u̾bosi frigorisma¬
lum. ⁊ infernã noctẽ uoluit: ac regionis nr̃e infuscat:
sit innoxĩ Iñ subite continueq mortes: ⁊ monstru¬

Expanded text:
tia culpa est. Oues uero mollioris naturae, quo propiora terris tia culpa est. Oues uero mollioris naturae, quo propiora terris ferunt capita, correptas esse non miror, cum afflatus aeris diri circa ipsam humum exceperint. Nocuisset ille ethominibus, si maior exisset; sed illum sinceri aeris copia extinxit, antequam ut ab homine posset trahi surgeret. Multa autem terras habere mortifera uel ex hoc intellege, quod tot uenena nascuntur non manu sparsa sed sponte, solo scilicet habente ut boni ita mali semina. Quid, quod pluribus Italiae locis per quaedam foramina pestilens exhalatur uapor, quem ens non plus potentiae habet quam ut despectantia et ultro sibi illata conficiat; ubi per saecula conditus tenebris ac tristitia loci creuit in uitium, ipsa ingrauescit mora, peior quo segnior: cum exitum nactus est, aeternum illud umbrosi frigoris malum et infernam noctem euomit ac regionis nostrae aera infuscat; sit in noxium: inde subitae continuaeque mortes et monstru
Abbreviated transcription (Latin):
qr̃ ħ putes ouib illis timore accidisse. diximꝰ solere pꝰ
magnos t̾raꝵ mot᷑: pestilentiã fieri nec id mirũ÷. Mol¬
ta enĩ mortifera in alto latant. aer ipse qui uł trarũ
culpa uł pigritia ⁊ nocte et̃na torpescto grauiꝰ hauri¬
entib ÷ uł corruptus int̾noꝵ igniũ uitio. cũ ẽ longo
sit emissus : paͣrũ hunc liquidũq macłat. ac pol¬
luit alisuecũ q ducentib sp̃m: affert noua gn̾a mor¬
boꝵ: quid q̃ aquȩ qͦ unitiles pestilentesq in abdi¬
colatent. ut qͣs nũꝗͣ usus exerceat. nũꝗͣ aura lib̾io¬
rũ eu̾bet. Cum crasse itaq igraui caligine sẽpit̃¬
uin hñt. aer quoq qui mixtus ÷ illis: qui uint̃ illaᷤ
paludes iacet. cũ emiseaĩt. late uitiũ suũ s̃pargit.
pestilentia incurrere solet. que auidiora st̃ aꝑto
celo płimũ utunt᷑. ⁊ aqͥs quarũ maxima in pestilẽ¬

Expanded text:
quare hoc putes ouibus illis timore accidisse. Aiuni enim solere post quare hoc putes ouibus illis timore accidisse. Aiuni enim solere post magnos terrarum motus pestilentiam fieri, nec id mirum est. Multa enim mortifera in alto latent: aer ipse, qui uel terrarum culpa uel pigritia et aeterna nocte torpescit, grauis haurientibus est, uel corruptus internorum ignium uitio, cum e longo situ emissus est, purum hunc liquidumque maculat ac polluit insuetumque ducentibus spiritum affert noua genera morborum. Quid, quod aquae quoque inutiles pestilentesque in abdito latent, ut quas numquam usus exerceat, numquam aura liberior euerberet? Crassae itaque et graui caligine sempiteum habent. Aer quoque, qui mixtus est illis quique inter illas paludes iacet, cum emersit, late uitium suum spargit  quae primum pestilentia incurrere solet, quo auidiora sunt: aperto caelo plurimum utuntur et aquis, quarum maxima in pestilen
Abbreviated transcription (Latin):
uentos. hancphilosophi qͦ eredula natio. arrere ñ moii
auctore pindar. chucidides ait antea ꝙ ĩmocaẽ fuille
s cca peoponensi acũ bellũ creminsse callistenes ⁊ alio
tiata: duarũ urbiũ helices iburis eu̾sio. fuere mare¬
me
notabilia. Colũpna ignis inm̃si ⁊ delos agitata. Quã
sõ stabilẽ uidĩ uult. qr mari imposita sit. hãt q cõca¬
uas rupes. ⁊ saxa ꝑina que dent dep̃henso aeri reditũ:
obħ. imsulas cẽ c̾tioris soli. urbesq eotutiores: q̃ ꝓpus
admare accesserint: falsa ħ eẽ ponpea ⁊ herculaneum
sensere adice nc̃ qͥ omĩs hora maris: obnoria : motib
Sic panphos ñ semel corruit. Sic nobił ⁊ huic iã fami¬
liaris malo: nicopoł ciprus ambit altũ mare.agitat᷑.
accidisse narrant᷑. quoꝵ ro̾ reddenda ÷ auint enĩ sexcẽ¬
tarũ ouiũ gregẽ exaĩatum: inponpeiana regione: ñ :

Expanded text:
uentos"; hanc philosophi quoque, credula natio, dixerunt non moueri uentos"; hanc philosophi quoque, credula natio, dixerunt non moueri auctore Pindaro. Thucydides ait antea quidem immotam fuisse sed circa Peloponnesiacum bellum tremuisse; Callisthenes et alio tiata est duarum urbium, Helices et Buris, euersio, fuere maxime notabilia columna ignis immensi et Delos agitata"; quam ideo stabilem uideri uult, quia mari imposita sit habeatque concauas rupes et saxa peruia, quae dent deprehenso aeri reditum: ob hoc et insulas esse certioris soli urbesque eo tutiores quo propius ad mare accesserint. Falsa haec esse Pompei et Herculaneum sensere. Adice nunc quod omnis ora maris obnoxia est motibus: sic Paphos non semel corruit; sic mobilis et huic iam familiaris malo Nicopolis; Cyprum ambit altum mare et agitataccidisse narrantur, quorum ratio reddenda est. Diximus sexcentarum ouium gregem exanimatum in Pompeiana regione. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
urbes. heicen iburm. cͥca egiũ cõstitit: apparet gͦ in tm̃
spatiũ motũ ꝑtũde qnͣtũ ila fubt̃ris uacantis locuti¬
anitas pateat: ꝓot̾am ad ħ ꝓbandũ abuti auctoritate
magnorũ uirorũ qui ex egipto ñ ꝙͣ tremiusse cͣliate:
rõnem aũ hiuꝰ rei hanc reddunt q̃ ex limo tota cocres¬
uiit. nñ enĩsi homo fides⁊ aberrat a cõtiẽti pharos
qntũ manis cdiutrno cursu metiri plenis lataue mr
tũq setũ ceni trahens: nid subiũ apponens pͥorto s̃r ni
egipto annuo increm̃to semꝑ iatͣ ciait. Iñ ꝑinaguis ili¬
mosi soli ⁊ nec ulla it̃ualla inse ht̃ s creuit insolidũ
arescente limo. cinus p̃ssaerat ⁊ sedes structura cũ par¬
tes glutinarent᷑ nec qͥcꝗͣ mane int̃uenire ꝓot̾at : eũ soli¬
do liqͥdũ ac molle semꝑ accid̾et ẜ mouet᷑ iegiptꝰ. ides¬
ꝙͣ uirgłs stare uissit. Iumotã q coli dedit. ⁊ cõtẽpnere

Expanded text:
urbes, Helicen et Burin, circa Aegium constitit. Apparet ergo in tantum urbes, Helicen et Burin, circa Aegium constitit. Apparet ergo in tantum spatium motum pertendere quantum illa sub terris uacantis loci inanitas pateat. Poteram ad hoc probandum abuti auctoritate magnorum uirorum, qui Aegyptum numquam tremuisse tradunt. Rationem autem huius rei hanc reddunt, quod ex limo tota concreuerit. Tantum enim, si Homero fides est, aberat a continenti Pharos quantum nauis diurno cursu metiri plenis lata uelistumque secum caeni trahens et id subinde apponens prioribus terris Aegyptum annuo incremento semper ultra tulit. Inde pinguis et limosi soli est nec ulla interualla in se habet sed creuit in solidum arescente limo; cuius pressa erat et sedens structura, cum partes glutinarentur, nec quicquam inane interuenire poterat, cum solido liquidum ac molle semper accederet. Sed mouetur et Aeus stare iussit: "immotamque coli dedit et contemnere
Abbreviated transcription (Latin):
disiecta. ⁊ campos int̾isse. q iã dicã quẽ admodũ existimẽ
cutiunt᷑. ut edificia suꝑposita ꝓcũbant. ñ ñ ꝗͣ in tm̃: ut
parietes quib fert᷑ om̃e tegũ. caui decidant in illũ sub¬
t̃ uacantẽ locũ: toteq urbes in miñsũ. altitudinẽ u̾ͥgãt.
Siueł crede: auint aliqũ ossam olmpo cohesisse dem̃ a¬
t̃raꝵ motu recessisse: ifissã uniꝰ magnitudinẽ montis in
auas partes. t̃ esfugisse penteon. qui plaudes quib la¬
borabatressalia siccauit abeluctis inse: que sũ erteustas¬
nau̾ant aquis ladon flum̃ int̃ heli ⁊ megalenpolun:
tubarent nc̃ exigue partes laborant: nec unqͣ ꝑ daceieta
milia motus extñdit᷑. Ẽ oce hic qui in plenit fabuł orbẽ
ñ tͣnscendit cãpaniã: quid dicã cũ chalchis remuto
chebias stecisse: cõlaborauit egine cã ꝓpinqͣs illipatrids
de motu audse. Ila uasta cõcussio que duas suppresst

Expanded text:
disiecta et campos interisse. Quod iam dicam quemadmodum existimem disiecta et campos interisse. Quod iam dicam quemadmodum existimem cutiuntur ut aedificia superposita procumbant, nonnumquam in tantum ut parietes quibus fertur omne tegimen caui, decidant in illum subteruacantem locum totaeque urbes in immensam altitudinem uergant. Si uelis credere, aiunt aliqufissam unius magnitudinem montis in duas partes. Tunc effluxisse Peneon, qui paludes quibus laborabat Thessalia siccauit, abductis in se quae sine exitu stagnauerant aquis. Ladon flumen inter Elin et Megalenpolin mtubarent: nunc exiguae partes laborant nec umquam per ducenta milia motus extenditur. Ecce hic, qui impleuit fabulis orbem, non transcendit Campaniam. Quid dicam; cum Chalcis tremuit, Thebas stetisse? cum laborauit Aegium, tam propinquas illi Patras de motu audisse? Illa uasta concussio quae duas suppressit
Abbreviated transcription (Latin):
Gͦueri simile ÷ tram ex alto moiui. ullic sp̃m in cau̾ins
ingñtib cõcipi. Imo inqͥt ceu cũ frigore inhorrumꝰ ere¬
mor sequit᷑. sic t̾ras quoq sp̃c exͥnsecus accidñs qͣssat. qͦd
nullo mͦ pot̃ fieryalg̾e enĩ debet: ut idẽ illi accidat qͦd
nob̾: qͦs in ext̃na causa in horrorẽ agit: accide aũ t̾̃re sumi¬
leqͥddã nr̃e affectioni.s ñ ex simili causa cõcesserĩ illã
int̾ior ⁊ altior inuria: debet impelłe cuiꝰ rei argum̃tũ
uł maximũ ħ pot̃ eẽ. qͥ cũ uehem̃ti motu ad aꝑtũ ingẽ¬
tiriuna solũ ÷. totas ñ ñ ꝗͣ urbes ⁊ recipit hiat᷑ ille. ⁊ ab¬
scondit. Thucidides ait. cͥca peloponensiaci tẽpꝰ belli: ath¬
lantẽ insulã aut totã aut c̾te maxima ex parte supp̃s¬
sam: idẽ sidone accidisse: possidonio crede. Nec ad ħ testi¬
b opꝰ ÷. Meminimꝰ enĩ t̃ris int̾no motudiuulsis. loca

Expanded text:
ergo uerisimile est terram ex alto moueri et illic spiritum in cauernis ergo uerisimile est terram ex alto moueri et illic spiritum in cauernis ingentibus concipi. "Immo", inquit', "ceu, cum frigore inhorruimus, tremor sequitur, sic terras quoque spiritus extrinsecus accidens quassat". Quod nullo modo potest fieri. Algere enim debet, ut idem illi accidat quod nobis, quos externa causa in horrorem agit. Accidere autem terrae simile quiddam nostrae affectioni, sed non ex simili causa concesserim. Illam interior et altior iniuria debet impellere: cuius rei argumentum uel maximum hoc potest esse quod, cum uehementi motu adapertum ingenti ruina solum est, totas nonnumquam urbes et recipit hiatus ille et abscondit. Thucydides ait circa Peloponnesiaci belli tempus Atalanten insulam aut totam aut certe maxima ex parte suppressam. Idem Sidone accidisse Posidonio crede. Nec ad hoc testibus opus est: meminimus enim terris interno motu diuulsis loca
Abbreviated transcription (Latin):
mar: deĩ cũ obstructas ille⁊ crames ꝑ quẽ descendat
reateũ aũ ili a t̾go resistñs aqua abstitt huc ⁊ illucre¬
fertur. i sbi ipse occurrens. t̃ram labefactat. Ideo freq̃n¬
tisime mari apposita uexant᷑: um̃ neptuno hassignata
⁊i maris mouenci potñtia: qͥscruis pͥmas littas dianeit.
hic sp̃c. utrũ ꝑ tenuia foramina nec ocłis cõprehñsibilia
an ꝑ maiora ⁊ potñtiora ⁊ utrũ ab imo ⁊̃ ꝑ sũma t̾rarũ:¬
ħ incredibile÷. Nam innr̃is quoq corꝑib cutis sp̃m respu¬
it. nec ⁊ illi introitus. nͥ ꝑ que tͣhitur. nec consiste̾ ꝙͣ a nob̾
receptus pot̃. ñ inlaxiori corꝑis parce ñ enĩ int̾ neruos cul¬
pasue. s in uiscib ⁊ patulo int̾ioris partis recessu: cõmorat᷑
Idẽ de t̾ra suspicari licet. uł ex ħ qđ motus ñ in sũma t̾ra.
cͥca ue sũmã ⁊ s subt̃ ⁊ ab imo hꝰ inditiũ ÷ q̃ altitudinis pro¬
funde maria iactantur. motis scilicet his: supͣ que fusa st̃.

Expanded text:
mari; deinde, cum obstructus ille est trames per quem descenderat, reditum autem illi a tergo resistens aqua abstulit, huc et illuc refertur et sibi ipse occurrens terram labefactat. Ideo frequentissime mari apposita uexantur et inde Neptuno haec assignata est terras mouendi potentia. Quisquis primas litteras didicit, spiritus, utrum per tenuia foramina nec oculis comprehensibilia an per maiora ac patentiora, et utrum ab imo an etiam per suHoc incredibile est. Nam in nostris quoque corporibus cutis spiritum respuit nec est illi introitus nisi per quae trahitur, nec consistere quidem a nobis receptus potest nisi in laxiore corporis parte: non enim inter neruos pulpasue sed in uisceribus et patulo interioris partis recessu commoratur. Idem de terra suspicari licet uel ex hoc quod motus non in summa terra circaue summam est sed subter et ab imo. Huius indicium est quod altitudinis profundae maria iactantur, motis scilicet his supra quae fusa sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
intymeo. int̾ ceta his ũbis. Duȩ sunt opinor uirtutes ignis
Alt̃a edax ⁊ ꝑemptoria alt̾a mulcebris innoxio lumine. Huic
q ex qua lux diem inuehens pandr̃ domesticum au⁊ fani¬
hare corpꝰ ocłor diuine potestates cõmente sunt. Intimũ
siquidem nr̃i corꝑis ignem ut pote germanum ignis ꝑluci¬
di serẽ ⁊ defecati li quoris ꝑ ocłos flũe ac demanare uoluert̃.
ut serenus ignis ꝑeandem defluet medietatem. Itaq cum
Duirnum uibat applicat se uiiꝰ fusioni tt̃ nimirum incurten¬
sionis acies ꝯtinguȩ in maginis eursu reꝑcutit᷑: Totum gͥ b
tum cum quid aliud tang̃ ł ipsum ab alio tangit᷑. tactum
gens sensum effic̃ qui uisꝰ uocat᷑. De specuł item ⁊ aquis pau¬
lo pꝰ ait. Si quidem utͥusq ignis tam intumi qͣm extͣ positi ꝯ¬

Expanded text:
nt hac de causa dati. Duae sunt, opinor, uirtutes ignis, altera edax et peremptoria, altera mulcebris innoxio lumine. Huic igitur, ex qua lux diem inuehens panditur, domesticum et familiare corpus oculorum diuinae potestates commentae sunt, intimum siquidem nostri corporis ignem, utpote germanum ignis perlucidi sereni et defaecati liquoris, per oculos fluere ac demanare uoluerunt, ut diurnum iubar applicat se uisus fusioni, tunc nimirum incurrensionis acies contiguae imaginis occursu repercutitur. Totum igitur hoc tum, cum quid aliud tangit uel ipsum ab alio tangitur, tactuum  animam porrigens sensum efficit qui uisus uocatur. At postquao est, siquidem utriusque ignis tam intimi quam extra positi con
Abbreviated transcription (Latin):
in rocundũ orb̾ equatꝰ : in parce aũ eiꝰ i maria st̃. q̃ in u¬
nus equalitatẽ pile coeunt s quẽ admodũ canpos intu¬
entẽ que paulatĩ deuexa sunt fallunt sicc̃ non intelligi¬
mꝰ cͤuat᷑as maris. i uidet᷑ planũ quicqͥd apparet. At illud
eqͣle t̃ris: Iõq ut esfluat ne magna mole tollet dũ satis
: illiut sup̃ paria ueniat leuit̾ exurg̾e. nec a littore ubi
inferiꝰ÷ s a medio uͥ ille cumulꝰ÷ defluit. Ergo ut soli
equinoctialis fub ipsũ lune solisq coitũ om̃to aliis
maior undare. sic hic qui ad occupandas t̾̃ras emiteit᷑ so¬
ittis maximis uolentior plus a quaꝵ tͣhit nec añꝙͣ supra

Expanded text:
in rotundum orbis aequatus est; in parte autem eius et maria sunt, quae in uin rotundum orbis aequatus est; in parte autem eius et maria sunt, quae in unius aequalitatem pilae coeunt. Sed quemadmodum campos intuentem quae paulatim deuexa sunt fallunt, sic non intellegimus curuaturas maris et uidetur planum quicquid apparet. At illud aequale terris est ideoque, ut effluat, non magna mole se tollet, dum satis est illi, ut supra paria ueniat; leuiter exsurgere; nec a litore, ubi inferius est, sed a medio, ubi ille cumulus est, defluit. Ergo ut solet aestus aequinoctilis sub ipsum lunae solisque coitum omnibus aliis maior undare, sic hic, qui ad occupandas terras emittitur, solitis maximisque uiolentior, plus aquarum trahit nec, antequam supra
Abbreviated transcription (Latin):
ritus anni. Non ledi t̃re debent s abscondi deniq cum
ꝑista ꝓclusum ÷. crescunt maria s suꝑ solitũ. ⁊ fluctũ ul¬
tͣ extremũ tẽpestatis maxime uestigium mittũt. Dem̃ a
t̃go uentis surgentib ingñs equor euoluit q̃ longe a cõs¬
pectu int̾ioris littoris frangit᷑. Dem̃ uͥ lictus bis t̃q ꝓlatũ
⁊:⁊ pelegus in alieno constitit uelut ad moto malo. ꝯͣmmꝰ
ꝓcͣrit estus. ex uno recessu maris. Nam ut aeris ut echers.
sic huiꝰ elem̃ti larga mat̾ia :: multoq in ab dito pleni¬
or ħ fatis mota ñ estu. nã estus fati minis ã. at t̾uim÷. at¬
collit uasto sinu fretũ agit q añ se. De um s iñ inmirã
altitudinẽ erigit᷑. uilł tutis hoĩum re ices̃ ceptacłis fr̃:.
excelsa ꝑlibret maria paria sunt. Nã pars undiq sibi ip¬
sa tellus :. Caua eiꝰ i plana eius inferiora sunt. S istis adeo

Expanded text:
ritus anni." Non laedi terrae debent sed abscondi. Itaque cum ritus anni." Non laedi terrae debent sed abscondi. Itaque cum per ista prolusum est, crescunt maria, sed super solitum, et fluctum ultra extremum tempestatis maximae uestigium mittunt. Deinde a tergo uentis surgentibus ingens aequor euoluunt, quod longe a conspectu ueteris litoris frangitur. Deinde ubi litus bis terque prolatum est et pelagus in alieno constitit, uelut admoto malo comminus procurrit aestus ex imo recessu maris. Nam ut aeris, ut aetheris, sic huius elementi larga materia est multoque in abdito plenior. Haec fatis mota, non aestu nam aestus fati ministerium est, attollit uaste, sinu fretum agitque ante se. Deinde in miram altitudinem erigitur et illis tutis hominum receptaculis superest. excelsa perlibret, maria paria sunt: nam par undique sibi ipsa tellus est caua eius et plana inferiora sunt, sed istis adeo