comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ii ghiopia singłis crurib ⁊ celeritate mira¬
estum in terra resuꝑim iacentes: pedũ suoꝵ
magnitudine adumbrent᷑. Antipodas in libr
plantas uersas hñt pt̾ crura: ⁊ octonos digi¬
tos in plantis. Ippopoddes. in scichia sunt. huma¬
nam formã ⁊ eqͥnos pectes habentes. In india
ferunt ẽẽ gentes. que macrobii muncupant᷑.¬
duodecĩ peclum staturã habentes. Ist ⁊ gens
ibi statitt᷑a cubitalis. qͦs greci a cubitu pigmos
uocant. de qua supͣ diximus. hi montana¬
indie tenent. quib ẽ uicinis oceanus. Phibeñ
⁊ in eadem undia ẽẽ gentẽ feminarũ que qͥn¬
quennes concipiunt. ⁊ octauũ uite annũ ũ¬
rũ int̾pretant᷑. ut gerionem hispanie rigem
tͥplici forma ꝓditum. fuerunt cĩ tres frat̾s
tante concordie: in trib corꝑib qi uua ani¬
ma ẽẽt. s orgones quoq ineretriees crinitas
serpentib: que aspicientes conuertebant in

Expanded text:
r esse in Aethiopia, singulis cruribus, et celeritate mirar esse in Aethiopia, singulis cruribus, et celeritate miraaestum in terra resupini jacentes, pedum suorum magnitudine adumbrentur. 35 24. Antipodes, in Libya plantas versas habent post crura, et octenos digitos in plantis. 25. Hippopodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes habentes. 26. In India ferunt esse gentem, quae Μακρόβιοι nuncupantur, octo pedum staturam habentes. Est et gens ibi statura cubitalis, quos Graeci a cubito Pygmaeos vocant, de qua supIndiae tenent, quibus vicinus est Oceanus. Perhibent et in eadem India esse gentem feminarum quae quinquennes concipiunt et octavum vitae annum rum interpretantur, ut Geryonem Hispaniae regem triplici forma proditum. Fuerunt enim tres fratres tantae concordiae ut in tribus corporibus quasi una anima esset. Gorgones quoque meretrices crinitas serpentibus, quae aspicientes convertebant in
Abbreviated transcription (Latin):
u solis ardorib totam ex eo faciem contegant
dormientes. Auis concreta ora ẽẽ modico tan¬
tum foramine. calamis auenarũ pastus
haurientes. Nonnulli sine linguis ẽe dicua᷑.
inuieẽ sermonis utentes. nictu siue motu.
Danotios. apud scitiam ẽe ferumt. tam diffu¬
sa magnitudine auriũ. ut om̃e corpus ex eis
contegant. Pan eñ greco sermone om̃e. ochi
aures dicunt᷑. Artabatite in ethiopia ꝓmi ut
pecora ambulare dicunt᷑. qͣdragesimu eui
annũ nullus suꝑgredi᷑. Satiri homĩtiones
suiit aduncis marib. cornua in frontib ⁊
caprarũ pedib similes. quatẽ in solituant
antoniꝰ sc̃s uidit: qͥ etiam introgatus ꝯust
uo respondisse fertur dicens. Mortalis ego sũ
unus ex accolis heremi. qͦs uario delusa cmo¬
re gentilitas. faunos satiros q ⁊ incubos colt.
Dicunt᷑ qͥdam ⁊ siluestres hoĩes. qͣs nonnulli
faunos ficarios uocant. Sciopodum gens fit̃

Expanded text:
in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant in solis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora esse, modico tantum foramine calamis avenarum pastus haurientes. Nonnulli sine linguis esse dicuntur, invicem sermonis utentes nutum sive motum. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa magnitudine aurium ut omne corpus ex eis contegant. Πᾶν enim Graeco sermone omne, ὦτα aures dicuntur. Artabatitae in Aethiopia proni, ut pecora, ambulare dicuntur: quadragesimum aevi annum nullus supergreditur. Satyri homunciones sunt aduncis naribus; cornua in frontibus, et caprarum pedibus similes, qualem in solitudine Antonius sanctus vidit. Qui etiam interrogatus, Dei servo respondisse fertur, dicens: Mortalis ego sum unus ex accolis eremi, quos vario delusa errore gentilitas Faunos Satyrosque colit. 22. Dicuntur quidam et silvestres homines, quos nonnulli Faunos ficarios vocant. 23. Sciopodum gens fertu
Abbreviated transcription (Latin):
tum est. falso aut̾t opinant᷑ qͥdam imperiti de
scͥpturis scĩs. preuaricatores angłos cũ filiab
hominũ aute diluuiũ concubuisse. ⁊ exincle
natos homines gigantes .i. nuiũ grandes ⁊
fortes uiros: de qͥb terra completa est. Cĩnoce¬
fali appellant᷑. eo qͦd cauina capita habeant:
qͦs q ip̃e iatratus magis bestias qm homines
conficet᷑. Hi in utia nascunt᷑. Ciclopes quoq
eadem inlia gigiit. ⁊ dictos ciclopes: ⁊ eo qͦd
unũ habtre oculũ in fronte media ꝑhibent᷑.
hi agriofagite dicunt᷑. ꝓpter qͦd solas ferarũ
carues edunt. Leminas in libia credunt trun¬
cos sine capite nasci: ⁊ os ⁊ oculos habere in ꝑe¬
ctore. Auos sine ceruicib gigni: oculos haben¬
des in humeris. In ultimo aũt orientis monstru¬
ose gentium facies scribunt᷑. Alie sine narib
equali totiꝰ oris planicie. informes habentes uul¬
tus. Alie labro subteriore acleo ꝓminenti. ut

Expanded text:
tum est. Falso autem opinantur quidam imperiti de tum est. Falso autem opinantur quidam imperiti de Scripturis sacris praevaricatores, angelos cum filiabus hominum ante diluvium concubuisse, et exinde natos gigantes, id est, nimium grandes et fortes viros, de quibus terra completa est. Cynocephali appellantur eo quod canina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur: hi in India nascuntur. Cyclopes quoque eadem India gignit, et dicti cyclopes eo quod unum habere oculum in fronte media perhibentur. Hi carnes edunt. Blemmyas in Libya credunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni, oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orientis monstruosae gentium facies scribuntur. Aliae sine naribus, aequali totius oris planitie, informes habentes vultus. Aliae labro subteriori adeo prominenti ut
Abbreviated transcription (Latin):
sicut hi qͥ deutati nascunt᷑. siue barbati uł cani.¬
Aua complexu płimaru̾ differentiarũ. sicut illd̾
qͦd prediximꝰ in alexandro multiforme portentũ.
Aua conmixtione generis. ut androgem ⁊ er¬
mafrodite ucant᷑. Ermafrodite aũt nuncupa¬
ti: eo qͦd eis ut̃q sexus appareat. Erma qͥppe apd̃
grecos masculus: afrodi femina nuncupatur
hi dextram maiilłã uirilem. sinistr̃a muliebr̃e
habentes: uicissim cocundo ⁊ gignunt ⁊ pari¬
unt. sicut auĩt in singulis gentib quecdam
monstra st̃ hominũ: ita in unuerso genere
humano queclã monstra ft̃ gentiũ. ut gigan
des. cͣmocefali. ciclopis. ⁊ oct̾a. Eigantes dictos.
iurta greci sermonis ethimologiam. qͥ eos gi¬
genes eristimant .i. terrigenas eo qͦd eos fabulo¬
se parens terra imensa mole ⁊ similes sibi genu¬
erit. Sie enĩ terra appellat᷑ genis genus: uect ⁊
terre filios uulgus uocat. quoꝵ genus incer¬

Expanded text:
sicut hi qui desicut hi qui deAlia complexu plurimarum differentiarum, sicut illud, quod diximus in Alexandro multiforme portentum. Alia commistione generis, ut androgyni et hermaphroditae nuncupantur. Ermaphroditae autem nuncupati eo quod in eis uterque sexus appareat. Erma quippe apud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupatur. Hi dextram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes, vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut autem in singulis gentibus quaedam monstra sunt hominum: ita et in universo genere humano quaedam montes, Cynocephali, Cyclopes, et cetera. Gigantes dictos iuxta Graeci sermonis etymologiam, qui eos γηγενεῖς existimant, id est terrigenas, eo qse pariens terra immensa mole et similes sibi genuerit. Ge enim terra appellatur: genos, genus: licet et terrae filios vulgus vocet, quorum genus incer
Abbreviated transcription (Latin):
płimum deficit ab altera: ut manus a manu.
pes a pede. Aua decisione. ut sine manu aut
capite generata. qͦs greci steresios uocant. Aua
pernumeria: qnͣdo solũ caput aut crus nacit᷑.
Aua que in parte tranfigurant᷑: sicut que le¬
onis habent uultũ. uł canis uł taurinũ capud
aut corpus. ut ex pasiphe .i. filia solis memo¬
rant genitũ minotaurũ. qͦd greci echeromor¬
fian uocant. Alia que ex om̃i parte transfigu¬
rant᷑ in aliene ereationis portentũ. ut ex mu¬
liere uttulũ dicit hystoria generatum. Alia
que sine transfiguratione mutationẽ haben
locoꝵ: ut oculos in pectore uł in fronte. aures
supra intimpora. uł sicut aristotiles tradidit
quẽdam in sunstra parte iecur. in dextera splen
habuisse. Alia scłm conuaturationẽ. ut in alia
manu digiti plures. connaturati ⁊ coherentes
reꝑiantur. in alia minus. siue in pedib Aua
scłm iminaturam ⁊ intemꝑatam ereationem

Expanded text:
plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, vel plurimum deficit ab altera, ut manus a manu, vel pes a pede. Alii a decisione, ut sine manu aut capite generata, quos Graeci steresios vocant. Alia praenumeria, quando solum caput aut crus nascitur. Alia, quae in parte transfigurantur, sicut qui leonis habent vultum vel canis, vel taurinum caput aut corpus, ut ex Pasiphaë memorant genitum Minotaurum; quod Graeci ἑτερομορφίαν vocant. Alia, quae ex omni parte transfigurantur in alienae creationis portentum, ut ex muliere vitulum dicit historia generatum. Alia, quae sine transfiguratione mutationem habent locorum, ut oculos in pectore vel in fronte, aures supra tempora: vel sicut Aristoteles tradidit quendam in sinistra parte iecur, in dextera splen habuisse. Alia secundum connaturationem, ut in alia manu digiti plures connaturati et cohaerentes reperiuntur, in alia minus, sive in pedibus. Alia secundum inmaturam et intemperatam creationem,
Abbreviated transcription (Latin):
deteriora meliorib. Sed hec monstra que in sig¬
nificationib dant᷑ ñ diu uiuunt: s conti¬
nuo ut nata fuerint occidunt. Inter porten¬
tum aũt ⁊ portentuosũ differt. Nam porten¬
ta ft̃ que transfigurant᷑. sicut fert᷑ in umbria
mulierem peperisse serꝓentem. Inde lucanꝰ.¬
Matrem ꝙ suus conterruit infans. Porcentuo¬
sum uͦ leuem siunit mutationẽ. Exempli cau¬
sa: cũ sex digitis nati. Portenta gͥ uł portentuosa
existunt. alia magnitudine totiꝰ corꝑis ultra cõ¬
iunẽ hominũ modũ. quantꝰ fuit tition in
nouẽ ugerib iacens. homero testante. Aua par¬
uitate totiꝰ corꝑis: ut nani. uł qͦs greci pigneos
uocant. eo qͦd sinit statura cubitales. Aui mag¬
nitudine partiũ. ueluti capite inform: aut
suꝑfluis menbroꝵ partib. ut bicipites. ⁊ tri¬
mani. uł scinodontas. quib gemini ꝓedunt
dentes. Aui defectu partium. in quib attera pars

Expanded text:
deteriora melioribus. Sed haec monstra quae in sigdeteriora melioribus. Sed haec monstra quae in significationibus dantur non diu vivunt, sed continuo ut nata fuerint occidunt. Inter portentum autem et portentuosum differt. Nam portenta sunt quae transfigurantur, sicut fertur in Umbria mulierem peperisse serpentem. Unde LucanusMatremque suus conterruit infans. Portentuosa vero levem sumunt mutationem, exempli causa cum sex digitis nati. Portenta igitur vel portentuosa existunt alia magnitudine totius corporis ultra communem hominum modum, quantus fuit Tityon in novem iugeribus iacens, Homero testante: alia parvitate totius corporis, ut nani, vel quos Graeci pygmaeos vocant, eo quod sint statura cubitales. Alii a magnitudine partium, veluti capite informi, aut superfluis membrorum partibus, ut bicipites et trimani, vel cynodontes, quibus gemini procedunt dentes. Alii a defectu partium, in quibus altera pars
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ostendere qͥcqͣm futurũ uideant᷑. Prodigia:
qͦd porro dicant .i. futura predicant. Monstra
uͦ a monitu dicta. qͦd aliqͥd significando de¬
monstrant. siue qͦd statim monstrent qͥd ap¬
pareat. ⁊ hoc ꝓsperitatis est. Abusione tam̃
scͥptoꝵ plerumq corrũpit᷑. Quedam aũt
portentoꝵ creationes in significationib futu¬
ris constitute uident᷑. Sit eñ ds int̾dũ uen¬
tura significare. ꝑ aliqua nascentiũ noxia.
sicut ⁊ ꝑ sunnos ⁊ ꝑ oracula. quib quͣe pre¬
moneat ⁊ significet quibdam uł gentib uł
hominib futurã cladem. qͦd płimis etiã exꝑi¬
mentis ꝓbatũ est. Pexxen qͥppe. uulpes ex egua
cieata. solui regnũ portendit. Alexandro ex
muliere monstrũ creatũ. qͦd suꝑiores partes
corꝑis hominis. s mortuas habuerit. inferiores
diuersarũ bestiarũ. s uiuentes: significasse re¬
pentinã regis int̾fectionẽ. Suꝑuixerant enun

Expanded text:
quod ostendere quidquam futurum videantur. Prodigia, quod ostendere quidquam futurum videantur. Prodigia, quod porro dicant, id est futura praedicant. Monstra vero a monitu dicta, quod aliquid significando demonstrent, sive quod statim monstrent quid appareat; et hoc proprietatis est, abusione tamen scriptorum plerumque corrumpitur. Quaedam autem portentorum creationes in significationibuso futuris constituta videntur. Vult enim deus interdum ventura significare per aliqua nascentium noxia, sicut et per somnos et per oracula, qua praemoneat et significet quibusdam vel gentibus vel hominibus futuram cladem; quod plurimis etiam experimentis probatum est. Xerxen quippe vulpis ex equa creata solvi regnum portendit. Alexandro ex muliere monstrum creatum, quod superiores corporis partes hominis, sed mortuas habuerit, inferiores diversarum bestiarum, sed viventes, significasse repentinam regis interfectionem: supervixerant enim
Abbreviated transcription (Latin):
N am dicius fuctos officio. qͥa officia debtta cõ¬
pleuer̃t̃. Unde.ẽ. ⁊ honorib fũctus. hinc gͦde¬
functus. qͦd ab officio sit uite depositus. siue
qͦd sit idem functus. Sepultus aũt dictus.
eo qͦd ian sine pualsu ⁊ palptatione c̃ .i. suie
motu. Sepelire aũt est condere corpus. nam
humare obruere dicimus. ho ẽ. humũ inice
De portentis.
oꝑrenta eẽ uarro ait q̃
contra naturam nata uident᷑
s non st̃ contra naturã. qͥa di¬
uina uoluntate fiunt: cũ uoluntas creato¬
ris. cuiꝰ q condite rei natura sit. Unde ⁊ ip̃i
gentiles dm̃. mͦ naturã. mͦ dĩn appellant. Por¬
tentũ gͦ fit ñ contͣ naturã: s contͣ qm ẽ nota
natura. Portenta aũt ⁊ ostenta. monstra atq
ꝓcligia ideo nuncupant᷑. qͦd portendere atq
ostendere. monstrare ac predicare: aliqua fu¬
tura uident᷑. Nam portenta dicta ꝑhibent.
a portendendo .i. preostendendo. Ostenta dc̃a:

Expanded text:
Nam dicimus functos officio, qui officia debita conNam dicimus functos officio, qui officia debita conpleverunt; unde est et honoribus functus. Hinc ergo defunctus, quod ab officio sit vitae depositus, sive quod sit diem functus. Sepultus autem dictus, eo quod iam sine pulsu et palpitatione est, id est sine motu. Sepelire autem est condere corpus. Nam humare obruere dicimus, hoc est humum inicere. § 3 De portentis. Portenta esse Varro ait quae contra naturam nata videntur: sed non sunt contra naturam, quia divina voluntate fiunt, cum voluntas Creatoris cuiusque conditae rei natura sit. Unde et ipsi gentiles Deum modo Naturam, modo Deum appellant. Portentum ergo fit non contra naturam, sed contra quam est nota natura. Portenta autem et ostenta, monstra atque prodigia ideo nuncupantur, quod portendere atque ostendere, monstrare ac praedicare aliqua futura videntur. Nam portenta dicta perhibent a portendendo, id est praeostendendo. Ostenta autem,
Abbreviated transcription (Latin):
uaturalis. Acerba infantũ. iminatura uiue¬
num. merita .i. naturalis senum. Mortuus
aũt ex qua parte orationis declinet᷑: incer¬
tũ est. Nam sicut ait esar ab eo qͦd est moricor
in participio preceriti temꝑis. ini tus gxire de¬
buit. ꝑ unũ scilicet .ii. ñ ꝑ duo. Nam uͥ gemi¬
nata .ẽ littera .ii. nominatiuus nõis. ẽ ñ par¬
ticipiũ. ut fatuus. arduus. Conuenient̾ itaq
factũ. ut quẽadiodũ id qͦd significat ñ potest
agendo. ita ⁊ ip̃m nom ñ possit loquendo de¬
cliuari. Omĩs aut̃t mortuus. aut funus est aut
cacdauer. fumis .c̾. si sepeliat᷑. E dictũ fums
a fuuib acxnsis. qͦs añ feretrũ papiris cera cir¬
cundatis ferebant. Caclauer aũt est. si in sepul¬
tum iacet. Nam caclauer nominatũ a cacden¬
do. qͥa ian stare ñ potest. Quod dũ portat᷑
exequias dicimꝰ. Erematũ: reliqͥas. sonaitũ:
Defunctus uocatus. qͥ a compleuit ute officiũ.

Expanded text:
naturalis. Acerba infantium, inmatura iuvenaturalis. Acerba infantium, inmatura iuvenum, merita, id est naturalis, senum. Mortuus autem ex qua parte orationis declinetur incertum est. Nam sicut ait Caesar, ab eo quod est morior in participio praeteriti temporis in 'tus' exire debuit, per unum scilicet U, non per duo. Nam ubi est geminata littera U, nominativus est, non participium, ut fatuus, arduus. Convenienter itaque factum ut quemadmodum id, quod significat, non potest agendo, ita et ipsud nomen non possit loquendo declinari. Omnis autem mortuus aut funus est, aut cadaver. Funus est, si sepeliatur. Et dictum funus a funibus accensis, quos ante feretrum papyris cera circumdatis ferebant. Cadaver autem est, si insepultum iacet. Nam cadaver nominatum a cadendo, quia iam stare non potest. Quod dum portatur, exsequias dicimus: crematum reliquias: conditum Defunctus vocatus, quia conplevit vitae officium.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ senum. Senes enĩ ꝑ nuiã exatem delirant:
pueri ꝑ lasciuiã ⁊ infantiã ignorant qͥd agant.
sͥ engx aũt tantũ ma̾culini generis est: sicut
appellata a multis annis. qiͣ annosa. Nam si
erem : hinc ⁊ uetula qͥa uetusta. Sicut autẽ
a sene senectus. ita ab anui anilitas nominata ẽ
Canicies aut̃ uocata a candort qͣi candiats
Unde est illud. florida iuucutꝰ lacta caniaes
ꝓut diceret candida. Senectus aũt mnulta
dentissimis dñis liberat. uoluptatib imponit
modũ. libidinis frangit impctus. auget sapi¬
entiã. dat maturiora consilia. Mala aũt.
qͥa senium miserrimũ est. debilitate ⁊ odio.
duo st̃ qͥb minuunt᷑ corꝑis uires. senect᷑ ⁊ mor¬
bus. Mors dicta qͦd sit amara. uł amarte qͥ iͥ
effector mortiũ. siue a morsu hõĩs pͥmi. qͥ uentde
arboris pomũ mordens. mortẽ incurrit. Tria
sunt aũt genera mortis. Acerba. unmnatura.

Expanded text:
et senum. Senes enim per nimiam aetatem delirant, et senum. Senes enim per nimiam aetatem delirant, pueri per lasciviam et infantiam ignorant quid agant. Senex autem tantum masculini est generis, sicut appellata a multis annis, quasi annosa. Nam si erem? hinc etiam vetula, quasi vetusta. Sicut autem a sene senectus, ita ab anu anilitas nominata est. Canities autem vocata a candore quasi candities; unde est illud florida juventus, lactea canities, quasi diceret, candida. Senectus autem multo tentissimis dominis liberat, voluptatibus imponit modum, libidinis frangit impentiam, dat maturiora consilia. Mala autem, quia senium miserrimum est debilitate et odio. duo sunt quibus minuuntur corporis vires, senectus et morbus. Mors dicta, quod sit amara, vel a Marte, qui est effector mortium sive mors a morsu hominis primi, quod vetitae arboris pomum mordens mortem incurrit. Tria sunt autem genera mortis: acerba, inmatura,
Abbreviated transcription (Latin):
uira uocabat᷑. sicut a seruo serua. sicut a fa¬
mulo famula. ita a uiro uira. Hinc ⁊ uͥginis
nom̃ qͥdam pittant. femina uͦ a partibr femoꝵ
dicta. uͥ sexus species a uiro distinguit᷑. Auii gre¬
ca ethimologia femuiã ab ignea ui dictam pu¬
tant. qͥa uehement̾ concupiscit. Libidinosiores
ciũ uiris feminas eẽ. tam in mulierib qm in
animalib. Unde nunꝰ amor apud antiquos
femineus uocabat᷑. Semor est adhuc uiridior
ñ utiq magis adolescens. s munus. ut semor
minus sener. uͥ comparatiuus gradus minꝰ
siguificat a positiuo. Ergo semor ñ satis. sicut
Senes aũt qͥdam dictos putant a sensus dimi
nutione. eo qͦd iam ꝑ uetustatẽ desipiant. Nã
phisici dicunt. stultos ẽẽ hoĩes frigidioris san
gͥnis. prudentes calidi. Unde ⁊ senes in quib
iam friget. ⁊ pueri in quib necdũ calet: inmnꝰ
sapiunt Iude est qͦd conuenit sibi infantũ gas

Expanded text:
vira vocabatur; sicut a servo serva, sicut a favira vocabatur; sicut a servo serva, sicut a famulo famula, ita a viro vira. Hinc et virginis nomen quidam putant. Femina vero a partibus femorum dicta, ubi sexus species a viro distinguitur. Alii Graeca etymologia feminam ab ignea vi dictam putant, quia vehementer concupiscit. Libidinosiores enim viris feminas esse tam in mulieribus quam in animalibus. Unde nimius amor apud antiquos femineus vocabatur. Senior est adhuc viridior. non utique magis adolescens, sed minus; ut senior minus sene, ubi comparativus gradus minus significat a positivo. Ergo senior non satis, sicut Senes autem quidam dictos putant nutione, eo quod jam prae vetustate desipiant. Nam physici dicunt homines stultos frigidioris esse sanguinis, prudentes calidioris, unde et senes, in quibus jam friget, et pueri in quibus nondum calet, minus sapiunt. Inde est quod convenit in hoc infantium aetas
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fortitudine ⁊ imbecillate animoꝵ ⁊ cor¬
porũ seꝑãtur. Sed ideo uirtus maxima ui¬
ri. mulieris minor. ut paciens uiro eẽc scili¬
et ne feminis repugnantib ubido cogeret
uiros. aliud appetere. aut in alium sexum
pruere. Nicit᷑ gͥ mulier scd̃m femineũ sexum.
ñ sedm corruptionẽ integͥtatis. & hoc xx lin¬
gua sacre scͥpture. Nam eua statim fcã dela¬
tere uiri sui. nondum contacta a uiro. mu¬
uer appellata est: dixeute scͥptura. & formauit¬
eam in mutierem. Uirgo a iuiridiore etate di¬
cta est. sicut ⁊ uirga. sicut ⁊ uitula. Auas ab
incorrittione qͣi uirago. qͦd ignoret femineam
passionem. Hirago uocata. qͥa uirũ agit. hoc t̾
oꝑa uirilia facit.⁊ masculim uigoris est. Anti¬
qui euĩ fortes feminas ita uocabant. Uirgo aũt
ñ recte uirago dr᷑. si ñ uiri officio fungit᷑. Mu¬
lier uͦ si uirilia opera facit. recte uirago dr᷑. ut
amarona. Que uͦ nunc femina. antiqͥtus

Expanded text:
enim fortitudine et inbecillitate corenim fortitudine et inbecillitate corporum separantur. Sed ideo virtus maxima viri, mulieris minor, ut patiens viri esset; scilicet, ne feminis repugnantibus libido cogeret viros aliud appetere aut in alium sexum proruere. Dicitur igitur mulier secundum femineum sexum, non secundum corruptionem integritatis: et hoc ex lingua sacrae Scripturae. Nam Eva statim facta de latere viri sui, nondum contacta a viro, mulier appellata est, dicente Scripturaeam in mulierem.' Virgo a viridiori aetate dicta est, sicut et virga, sicut et vitula. Alias ab incorruptione, quasi virago, quod ignoret femineam passionem. Virago vocata, quia virum agit, hoc est opera virilia facit et masculini vigoris est. Antiqui enim fortes feminas ita vocabant. Virgo autem non recte virago dicitur, si non viri officio fungitur. Mulier vero si virilia facit, recte virago dicitur, ut Amazona. Quae vero nunc femina, antiquitus
Abbreviated transcription (Latin):
berem eẽ qͥ quartuorlecim annos expleu̾it.
quãuis tardissume pubescat. Certissimum
aũt est. puberẽ ẽẽ qͥ ⁊ ex habitu corporis pu¬
bertatẽ ostendit. ⁊ generare iam possit. Puer¬
pere sunt: que annis puerilib pariunt. Unͣ
qͦs pͥmum pueros parituit. Aclolescens dictꝰ.
eo qͥd sit ad gignendũ acdultus. siue a crescere¬
⁊ augeri. Iuuenis uocatus qͦd iuuare posse
uicipit. ut in bõb iuuenci. cũ a uitulis
discesseriit. Est enĩ iuuenis in ip̃o ecatis in¬
crem̃to positus. ⁊ ad auxilium preparatus.
Nam iuuare hominis est. opus aliqͥd confe¬
rentis. Sicut aut tricesimus perfete gcatis
est annus in hõib. ita in pecudib ac ium̃tis
terciꝰ robustissimus Uir nuncupatus. qͦd ma¬
ior ui eo ius est. qmͣ in femina. llude ⁊ uͥtus
nomien accepit. siue qͦd ui agat feminã. Mu¬
uer uͦ a mollicie. tanqmͣ mollier. detracta lit¬
tera uł mutata. appellata est mulier. Utriq

Expanded text:
puberem esse, qui quatuordecim annos expleverit, puberem esse, qui quatuordecim annos expleverit, quamvis tardissime pubescat. Certissimum autem est eum puberem esse, qui ex habitu corporis pubertatem ostendit, et generare jam potest. Puerperae sunt quae annis puerilibus pariunt, unde vel quod pueros pariunt. Adolescens dictus, eo qet augeri. Iuvenis vocatus, quod iuvare posse incipit; ut in bubus iuvenci, cum a vitulis discesserint. Est enim iuvenis in ipso aetatis incremento positus, et ad auxilium praeparatus. Nam iuvare hominis est opus aliquod conferentis. Sicut autem trecesimus perfectae aetatis est annus in hominibus, ita in pecudibus ac iumentis tertius robustissimus. Vir nuncupatus, quia maior in eo vis est quam in feminis: unde et virtus nomen accepit; sive quod vi agat feminam. Mulier vero a mollitie, tamquam mollier, detracta littera vel mutata, appellata est mulier. Utrique
Abbreviated transcription (Latin):
fans qͥ adhuc fari uescit .i. loqui non potest.
Nõdum enĩ bene orcdinatis dentib. minus
est sermonis expressio. Puer a puritate uo¬
catus. qͥa purus est. ⁊ necclũ ianuginẽ florẽ¬
leues. Puer aũt trib mocdis dr᷑. Pro natiui¬
tate ut ysaias. Puer natus est nobis. Pro ga¬
te ut octennis decennis. Unde.t̾. illud. Iam
puerile uigum tenera ceruice regebat. ꝑro
er meus estu noli timere. dum iã ieremyas
longe puericie excessisset annos. Puella est
paruula qi pulla. Unde ⁊ pupillos. ñ ꝓ con¬
ditione. s ꝓ gate puerili uocamus. Pupilli
aũt dicti. qiͣ sine oculis. hoc est a parentib
orbi. hi aut̃ uere pupilli dicunt᷑. quoꝵ pa¬
tres ante drcesseriuit. qͣm ab his nom̃ acipets
screri orbi uocaut᷑. Orphani idem qͥ ⁊ pupilli
Iuud eisĩ grecum nomen est: hoc latinũ. Nam
tunc pͥmum lanuiginem ducunt. Quidam
aũt ex annis pubertatẽ existimant .i. cũ pu

Expanded text:
fans quia adhuc fari nescit, id est, loqui non potest; fans quia adhuc fari nescit, id est, loqui non potest; nondum enim bene ordinatis dentibus, minor est sermonis expressio. 10. Puer, a puritate vocatus, quia purus est, et necdum lanuginem floremleves. 11. Puer autem tribus modis dicitur, pro nativitate, ut Esaias: Puer natus est nobis. Pro aetate, ut octpuerile iugum tenera cervice gerebat. Pro er meus es tu, noli timere,' dum iam Ieremias longe pueritiae excessisset annos. Puella est parvula, quasi pulla. Unde et pupillos non pro condicione, sed pro aetate puerili vocamus. Pupilli autem dicti quasi in oculis, hoc est a parentibus orbi. Hi autem vere pupilli dicuntur quorum patres ante decesserunt quam ab his nomen acceperint. Ceteri orbi vocantur orphani, idem qui et pupilli; illud enim Graecum nomen est, hoc Latinum. tunc primam lanuginem ducunt. Quidam autem ex annis pubertatem existimant, id est eum
Abbreviated transcription (Latin):
REIUS etatis sex sunt. In
xm. que porrigit᷑ in septem annis Scla s¬
Turtia a doleiscentia ad gignendum adulla. q̃
porigit᷑ usꝙ ad ugiiti octo annos. Q uat¬
ca muntiis firmissima gatum om̃ium.
simuans inqͥn qua gesumno anno. Quinta etas
amoris ÷. grauttas. que est declinatio aiuiuen¬
autie in scuectttem. Noncdum senectus. s iam
nondũ iiucut᷑. qͥa senoris gas est. quã gre¬
ei presbiten uocant. Nam senex apud grecos
scrta cas senectus. que in nullo annoꝵ tempe
fiuit᷑ s post illas qͥnꝙ etates. quantũcunq
uite est senectuti deputatur. geniũ autẽ pars
at ultimna senectutis. dicta qͦd sit terminus se¬
ate itatis. In his gͥ sex spaciis phylosophi ui¬
tam descͥpserunt humanã. in quib mutat᷑ ⁊
currit.⁊ ad mortis terminũ ꝑuenit. Pergamꝰ
gͥ breuit̾ ꝑ predictos gradus etatum. echi¬
mologias eoꝵ in homine demonstrantes.
infans tr̃ homo pͥme gatis. iictus aũt in¬

Expanded text:
radus aetatis sex sunt: infradus aetatis sex sunt: infucem, quae porrigitur in septem annis. STertia adolescentia ad gignendum adulta, quae porrigitur usque ad viginti octo annos. Quarta iuventus firmissima aetatum omnium, finiens in quinquagesimo anno. Quinta aetas senioris, id est gravitas, quae est declinatio a iuventute in senectutem, nondum senectus, sed jam non juventus, quia senioris aetas est, quam Graeci πρεσβύτης vocant; nam senex apud GraecosSexta aetas senectus, quae nullo annorum tempore finitur, sed post illas quinque aetates, quantum vitae est, senectuti deputatur. Senium autem pars est ultima senectutis dicta, qxtae aetatis. In his igitur sex spatiis philosophi vitam discripserunt humanam, in quibus mutatur et currit et ad mortis terminum pervenit. Pergamus ergo breviter per praedictos gradus aetatum, etymologias eorum in homine demonstrantes. Infans dicitur homo primae aetatis; dictus autem in
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq parentis figuram reddunt. equa¬
u terra multa semina occulta. sic ⁊ in hõib
semina dlant᷑. figuras parentũ redditura.
Ex paterno aut̃t semine puellas nasci. ⁊ ex
materno pueros. qͥa om̃is partus ex duplici¬
cõstat semine. cuiꝰ pars maior cũ inualuit.
occupat similitudinẽ sexus in corꝑe nr̃o.
Quectam tantũ utilitatis causa fc̃ã ft̃. ut
uisccra. quclã ⁊ utilitatis ⁊ decoris ut sensus
in facit. ⁊ in corꝑe manus ac pedes. quoꝵ m̃¬
broꝵ ⁊ utilitas magna est.⁊ speties decentis¬
sima. Queclam tantũ decoris. ut mamille
in uiris. ⁊ in utroq sexu umbilicus. Qucã
discretionis. ut in iuiris genitalia. barba ꝓ¬
uxa. pectus amplũ. In mulierib lenes gnt¬
⁊ angustum pectus. ad concipiendos autem
⁊ portancdos fetus renes ⁊ latera dilatata s
ad hominẽ ⁊ ad partes attinet corꝑis ex parti
dictũ est: nunc eates eius subiungamꝰ:
de Etatib hominis. ii.¬

Expanded text:
utriusque parentis figuram reddunt, aequautriusque parentis figuram reddunt, aequaquia sicut in terra multa semina occulta, sic et in nobis semina celantur figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cuius pars maior cum invaluit occupat similitudinem sexus. In corpore nostro quaedam tantum utilitatis causa facta sunt, ut viscera; quaedam, et utilitatis, et decoris, ut sensus in facie, et in corpore manus, ac pedes, quorum membrorum et utilitas magna est, et species decentissima. 147. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus, ad concipiendos autem et portandos fetus renes, ad hominem et ad partes attinet corporis ex parte dictum est, nunc aetates eius subiungam. § 2 De aetatibus hominum. G
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Slabitur enĩ. nec h̃c̃ uim acdherendi. Simi¬
lit̾ ⁊ crassum uim ñ h̃t gignendi. qͥa mulie¬
bri sangͥm miscere se ñ potest. ꝓpter nuniam
sui spissitudinem. Hinc ⁊ steriles mares uel
feminas fieri. uł ꝑ nuniam seminis uł sangͥms
crassitudinẽ. uł ꝓpter nuniã raritatẽ. Primũ
aut̃t aiuntt cor homunis fingi. gͦo in eo sit ⁊¬
uita om̃is ⁊ sapientia. Demde quadragesma¬
die totũ corpus expleri. qͦd ex abortionib it
ferunt collectum est. Aui fgcus a captte sunre
dicunt exordium. Unde ⁊ in auiũ fecii. pͥmũ
oculos fingi in ouis uidemus. fctus aut icło
nominat᷑. qͦd acdhuc in utro foueat᷑. Suiꝰ scd̃
dicunt᷑ folliculus qͥ summil cũ infante nasgt᷑
continet q eum. Nictus: qͥa ⁊ cũ elit᷑ sequit᷑.
Nasci aũt parentib similes auint. si pat̾nũ
semen ualidiꝰ sit. Matribus: si matris. hac
ratione similes expͥmi uultus. Qui aut̃e

Expanded text:
rere; labitur enim nec habet vim adhaerendi. Simirere; labitur enim nec habet vim adhaerendi. Similiter et crassum vim non habet gignendi, quia muliebri sanguini miscere se non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles mares vel feminas fieri; vel per nimiam seminis vel sanguinis crassitudinem, vel propter nimiam raritatem. Primuautem aiunt cor hominis fingi, quod in eo sit vita omnis et sapientia: deinde quadragesimo totum corpus expleri, quod ex abortionibus ut ferunt collectum est. Alii foetus a capite sumere dicunt exordium. Unde et in avium foetibus primum oculos fingi in ovis videmus. Foetus autem nominatus, quod adhuc in utero foveatur. Cujus secundae dicuntur folliculus, qui simul cum infante nascitur, continetque eum: dictus, quia comitatur et sequitur. Nasci autem patribus similes aiunt, si paternusemen validius sit; matribus, si matris; hac ratione similes exprimi vultus: qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ uenas atq medullas. Qui inde desucta¬
tus. in modũ sentine concrescit in renib.
eiectus ꝙ ꝑ coitum ⁊ in utero mulieris sus¬
ceptus. calore qͦdammͦ uiscerũ. ⁊ menstru¬
alis sangͥnis irrigatione. format᷑ in corpore.
Menstrua suꝑuacuus mulierũ sanguis.
sicta aut mentrua. ꝓpͥe a circuitu luna¬
ris iuminis. quo solet hoc euenire ꝓfluui
ebria nuncupant᷑. Nam mulier. solũ ani¬
mal ment᷑ruale est: cuiꝰ cruoris contactu.
fruges ñ germinant. accescunt musta. mo¬
riunt᷑ herbe. amtitiuit arbores fxtus. ferrum
rubigo corripit. nigrescunt aera. si qui canes
inde eclerint: in rabiem efferiut᷑. Elittintun
astalti. qͦd nec ferro nec aquis dissolutt᷑ cruore
ip̃o pollitũ. sponte disꝑgit᷑. Post plurimos
aut dies menstruos. iclõ semen ñ ẽẽ generabile.
qͥa iam ñ est menstrualis sangͥs. a quo ꝑfusus
irriget᷑. Tenue semen locis muliebrib ñ adhe¬

Expanded text:
per venas atque medullas, qui inde desudaper venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, eiectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus calore quodammodo viscerum et menstrualis sanguinis inrigatione formatur in corpore. Menstrua supervacuus mulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc venire profluviebria nuncupantur; nam mulier solum animal menstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Post plurimos autem dies menstruos ideo semen non esse germinabile, quia iam non est menstrualis sanguis, a quo perfusum inrigetur. Tenue semen locis muliebribus non adhae
Abbreviated transcription (Latin):
modũ cornuũ arietis. uł qͦd interiꝰ impleat᷑
fetu. hinc ⁊ uter qͦd aliqͥd untͥnsecus habuerit¬
ut menbra ⁊ uiscera. Aqualiculus aut ꝓprie
porci est. hinc ad uentrẽ translatũ est. Matrix
dr᷑. qͦd fȩtus in eo generet᷑. Semen enĩ receptũ
confouet. confotum corꝑat. corꝑatũ in m̃bra
distinguit. Uulua uocata qi ualua. ic̃ est
ianua uentris. uł qͦd semen recipiat. uł qͦd
ex ea fetus procecdat. Uesica dicta. qͥa sicut
uas aqua. ita de renib urina collecta. com¬
plet᷑ ⁊ humore distendit᷑. Cuꝰ usus in uolucͥb
ñ habetur. Urina aũt dicta. siue qͦd urat.
seu qͦd ex renib egerit᷑. Cuius inddicio. ⁊ salus
⁊ egritudo futura monstrat᷑. Qui humor
stimenta effitiant᷑. Semen est qͦd iactum
sumit᷑ aut a terra ait ab utero. ad gignen¬
dum uł fructus uł sgtus. Ist enĩ liquor. ex
cibi ⁊ corporis decoctione factus. ac defusus

Expanded text:
modum cornu arietis; vel quod interius inpleatur modum cornu arietis; vel quod interius inpleatur foetu. Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit, membra et viscera. Aqualiculus autem proprie porci est; hinc ad ventrem translatio. Matrix dicitur, quod foetus in eo generetur: semen enim receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. Vulva vocata quasi valva, id est ianua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea foetus procedat. Vesica dicta, quia sicut vas aqua, ita de renibus urina collecta conpletur, et humore distenditur. Cuius usus in volucribus non habetur. Urina autem dicta, sive quod urat, seu quia ex renibus egeritur. Cuius indicio et salus et aegritudo futura monstratur. Qui humor  munda, vestimenta efficiantur. Semen est quod iactum sumitur aut a terra aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac diffusus
Abbreviated transcription (Latin):
gis nexib in cirtuloꝵ ordinata st̃ modo. ut sus¬
xptas escas paulatĩ digerant. ⁊ suꝑ addditis cibis
ñ impediant᷑. Omentum. menbranũ qͦd conti¬
net intestinoꝵ maiorem ꝑtem. qͦd entyooyn.
greci uocant. Disdeptum intestinũ̃. qͦd discer¬
nit uentr̃e. ⁊ cetera intestina. a pulmonib a
corde. Cȩcum uitestinũ. qͦd stt sine foramine
⁊ aluus ⁊ uterus. inter se differunt Genter
est. qͥ acceptos cibos digerit. ⁊ apparet extusecꝰ.
ꝑtinet q a pectore ad ingͥnem. Et dictus uent̃
qͦd ꝑ totum corpus uite alim̃ta transiittat.
Aliius est qͥ cibum recipit. ⁊ purgari solet. Sa¬
lustius. Simulans sibi aluũ purgari. E uo
sordes stercoꝵ destuunt. Oterũ sole mulie¬
res habent. in quo concipiũt ad similituduẽ
⁊ eeteri. Uocatus aũt uterus qͦd duplex sit. ⁊
ab utraq in duas se partes diuidat. que in
diuersum diffuse ac reflexe circũplicant᷑ in

Expanded text:
gis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susgis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum majorem partem, quod ἐπίπλουν Graeci vocant. Disseptum intestinum, quod discernit ventrem, et caetera intestina a pulmonibus et a corde. 131. Caecum intestinum, quod sit sine foramine,  alvus et uterus inter se differunt. Venter est, qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertingitque a pectore ad inguinem: et dictus venter, quod per totum corpus vitae alimenta transmittat. Alvus est, qui cibum recipit et purgare solet. Salustius: Simulans sibi alvum purgari. Et vosordes stercorum defluunt. Uterum solae mulieres habent, in quo concipiunt ad similitudinemet caeteri. Vocatus autem uterus, quod duplex sit, et ab utraque in duas se dividite circumplicantur in
Abbreviated transcription (Latin):
pascendi. nutͥendi q singłis m̃bris prebet.
In iecore autt consistit uoluptas ⁊ concu¬
piscentia. iuxta eos qͥ de phisicis disputañ.
fibre. iecoris ft̃ extmitates. sicut ⁊ extreme
partes folioꝵ in intib. siue qi lingue emi¬
nentes. Dictas aũt fibras. qͦd apud gentiles
in sacris ad phebi aras ferebant᷑ ab ariolis.
q oblatis. atq succensis. responsa acciperł.
Splen dictũ a supplemento. ex contraria
et irois ne uacua eristeret: qũe qͥclam
etiam risus causa factum ⁊̃ gxistimant. Nam
splenne ridemus. felle irascim᷑. corde sapimus.
iecoꝵ amaius. Quib quatuor elem̃tis con¬
stantib. uitegrum est animal. fel appellatũ
qͦd sit folliculus gestans humorem qͥ uocat᷑
bilis. Stomachus grece os uocat᷑. eo qͦd osti¬
um uentris sit ⁊ ip̃e cibum excipiat. atq in in¬
testina transmnittat. Intestina dicunt᷑. eo qͦd cor¬
poris uiteriore parte cohibeant᷑. Q ue iccnto lon¬

Expanded text:
pascendi nutriendique singulis membris praebet. pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem, qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco lon
Abbreviated transcription (Latin):
guis aut̃t dum in corꝑe est. Isfusus uͦ: cruor
dr̃. Nam cruor uocat᷑ ab eo qͦd effusus decur¬
rit. uł ab eo qͦd currendo corruat. Aui auttem
cuorẽ ut̾pretant᷑ sangͥnem corruptũ qͥ emutit᷑.
Aui auit uocatũ sangͥnem qͦd suauis sit
Sangͥs aũt ñ est initeger. nisi in iuuenib. Nam
dicunt phisici minui sangͥnem ꝑ gatem. Uñ
⁊ in senib tremor est. Propͥe aũt sangͥs anme
possessio est. Incle genas lacerare mulieres in
luctu solent. inde purpures uestes ⁊ flores
purpurci. mortuis prebent᷑. Pulmo ex gre¬
co eloqͥo trahit uocabulũ. Ereci enĩ pulmo¬
nem pleumon uocant. eo qͦd corcdis flabel¬
a quo mouent᷑ pulmones ⁊ palpitant. ⁊ api¬
endo se ut flatum capiant: stringendo ut
eiciant. Est enĩ organũ corꝑis. lecur nom̃ ht̃
co qͦd ignis ibi habeat seciem. qͥ in cerebro sub¬
uolat. Inde ⁊ ad oculos ceterosqr sensus. ⁊ m̃¬
bra disfundit᷑. ⁊ calor suo ad se sucũ ex cibo
tractum uertit in sangͥnem. quẽ ad usum

Expanded text:
guis autem est dum in corpore est, effusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus ab eo quod effusus decurrit, vel ab eo quod currendo corruat. Alii cruorem interpretantur sanguinem corruptum qui emittitur. Alii aiunt vocatum sanguinem quod suavis sit. Sanguis autem non est integer, nisi in iuvenibus. Nam dicunt physici minui sanguinem per aetatem; unde et in senibus tremor est. Proprie autem sanguis animae possessio est: inde genas lacerare mulieres in luctu solent; inde et purpureae vestes et flores purpurei mortuis praebentur. Pulmo ex Graeco trahit vocabulum. Graeci enim pulmonem πλεύμων vocant, eo quod cordis flabela quo moventur pulmones et palpitant et aperiendo se ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi habeat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum
Abbreviated transcription (Latin):
bus ilioꝵ. Unde ⁊ umbo appellat᷑ locus in
medio clipei. a quo pencdet. Ex eo enĩ in¬
fans in utero pendet. ex eo eciã ⁊ nutͥtur.
llium greco sermone appellatũ. qͦd ibi nos
obuoluamus. Erece enĩ ilios obuoluere dr̃.
Ciunes uocate qͦd sint iuxta collũ qͦd ẽ. lon¬
ga .o. Unde ⁊ Nates. qͦd in ip̃is muttimur
dũ sedemus. Unde ⁊ conglobata ẽ. in eis caro.
ne prementis corꝑis mole ossa dolerent. Gĩẽ¬
nitalia corꝑis partes sunt. ut nom̃ ip̃m do¬
cet gignende sobolis acceperunt uocabulũ.
qͦd his ꝑcreat᷑ ⁊ gignit᷑. hec ⁊ pudencla p
uerecundia. siue a pube. Unde ⁊ indumͣto

Expanded text:
bus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in bus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corGenitalia corporis partes ut nomen ipsum docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube, unde et indumento
Abbreviated transcription (Latin):
leua q eminentia m̃bra. dicta ꝯͦo in luctan¬
na est unctura dorsi. dicta to qͦd habeat radi
olos acutos. cuiꝰ iuncture spondilia appellant᷑.
ꝓpter partem cerebri que fert᷑ ꝑ eos longuo
tractu. ad ecteras corꝑis partes. Sacra spina. t̃.
Ideo ꝙ ⁊ hostia iel primũ a gentilib diis sius
dabat᷑. Unde ⁊ sacra spina dr̃. Renes ait uar¬
ro dictos. qͦd riui ab his obscem humoris nas¬
cant᷑. Nam uene ⁊ medulle tenuem liquorẽ
desudant in renib. qͥ liquor rursus a renib
calore uenerio resolutus decurrit. Lumbi
ob libidus lascuuam dicti. qͥa in uiris cau¬
sa corporee uolu̾tatis in ipis est. sicut in um¬
bilico feminis. Onde ⁊ ad iob in erordio ser¬
monis dictũ est. Accinge sicut uir lũbostu¬
os. ut uihis ẽẽt resistendi preparatio: in qͥb
libidinis est usitata duandi occasio Umbili¬
cus est medius locus corꝑis. dictus qͦd sit um¬

Expanded text:
levaque eminentia membra, dicta quod in luctanlevaque eminentia membra, dicta quod in luctanna est olos acutos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacra spina est iideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus decurrit. Lumbi ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis dictum est38, 3: 'Accinge sicut vir lumbos tuos': ut in his esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit um
Abbreviated transcription (Latin):
ues. qͦd leni attritu carent dolore dũ plectunt᷑.
Costas appellari qͥdam putant. qͦd ab ip̃is in¬
teriora custodiant᷑. ⁊ tota mollicies uentͥs ual¬
lata saluet᷑. Latus. qͥa iacentib nob̃ latet.
Ist enĩ leua pars cõporis. iextro lateri auttẽ
habilior motus.&̾ leuo forcior. ⁊ honeri ferendo
accõmodatior. Unde ⁊ leua nuncupata qͦd
aptior sit ad leuandũ aliqͥd ⁊ portandum.
lpã enĩ gestat res. clipeum. ensem. faretram.¬
⁊ reliqua onera. ut expecdita sit dextera ad
agendum. Dorsum.ẽ. a ceruice usꝙ ad reues
Dictum aut̃t dorsum. qͦd sit suꝑficies durior
corꝑis. in modũ saxi fortis ⁊ ad portandũ ⁊
ad ꝑpetiendũ. Terga. qͥa in ea supini iacemꝰ
in terra. qͦd solus homo potest. Nam muta
animalia tantũ. aut in uentre aut in lat̾e
iacent. Unde ⁊ in anumalib terga abusius
dicunt᷑. Scapula.
Unde ⁊ nominatũ. Palȩ sc̃. dorsi dextra

Expanded text:
nes quod leni attritu carent dolorem dum flectuntur. nes quod leni attritu carent dolorem dum flectuntur. Costas appellari quidam putant quod ab ipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salvetur. Latus, quia iacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. Dorsum est a cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies durior corporis in modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga, quia in ea supini iacemus in terra, quod solus homo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in animalibus terga abusive dicuntur. Scapula unde est nominatum. Palae sunt dorsi dextra
Abbreviated transcription (Latin):
colligati inuicem neruis arcent᷑ .i. stringant᷑
quoꝵ diminitiua suit articuli. Nam artus
dicinus menbra maiora ut brachia. Articulos
minora menbra ut cdigiti. Compago. capita
sunit ossum. dicta eo qͦd sibi compacta nerius.
uelut glutino quocdã adhereant. Ossa sunt
coris solidam̃ta. In his cm̃i positio om̃is robur¬
q subsistit. Ossa aut̃ ab usto dicta. ꝓpter qͦd
cremarent᷑ ab antiqͥs. siue ut alii putant ab
ore. eo qͦd ibi pateant. Nam uͥq cute uisecrib¬
q obtecta celant᷑. Meddulle appellate. qͦd ma¬
defaciant ossa. irrigant cuĩ ⁊ confortant. Uer¬
tibula eñ ft̃ sũme ossum partes. nodis crassi¬
oril conglobate. Dicte ita eo qͦd infierionem
menbroꝵ illa uertant᷑. Cartilagines ossa mol¬
lia ⁊ sine medulla. qͦd genus auricule ⁊ nariũ
discrimen ⁊ costaru extremitates habent. sine
oꝑcula ossum que mouent᷑. E dicte cartuagi¬

Expanded text:
conligati invicem nervis artentur, id est stringantur; conligati invicem nervis artentur, id est stringantur; quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra maiora, ut brachia; articulos minora membra, ut digiti. Conpage capita sunt ossuum, dicta eo quod sibi conpacta nervis velut glutino quodam adhaereant. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis; sive, ut alii putant, ab ore, eo quod ibi pateant. Nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. Medulla appellata, quod madefaciant ossa; inrigant enim et confortant. Vertibula sunt summae ossuum partes nodis crassioribus conglobatae, dictae ita eo quod ad inflexionem membrorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae et narium discrimen et costarum extremitates habent; sive opercula ossuum, quae moventur. Et dictae cartilagi
Abbreviated transcription (Latin):
pluuias qr ⁊ uentos. solis ꝙ arclores ꝑferat.
Pellis aut̃ mox detracta. subacta iam con¬
um dr̃. Corium aitt̃ ꝑ diriuationẽ caro
appellauit qͦd eo tegat᷑. s hoc in brutis
animalib ppͥum est. Porri corꝑis greto
noie appellant᷑. qͥ latine ꝓpͥe spiramenta
diciuitur. eo qͦd ꝑ eos uiuicus sp̃c exteriꝰ
ministret᷑. Aruina enĩ est pinguedo cuti
aclherens. Pulpa. c̾ caro sine pinguedine.
dicta qͦd palpitet. Resilit enĩ sepe. hanc
pleriq ⁊ uiscũ uocant. ꝓpter gͦd glitmnos
sit. Menbra st̃ partes corꝑis. Artus qͥ ly ca¬
ligunt᷑ menbra. ab artando dicti. Nenu¬
a greca diriuatione appellati. gͦs illi nci¬
ra uocant. Aui latine uocatos nerues
putant. eo qͦd artuũ coniunctiones mu¬
cem his inhereant. Maximã aũt iuriũ
substantiã neruos facere certissimũ u̾gan
quanto fuerint densiores. tanto ꝓpensus
auigescere firmitate. Artus dicti. quod

Expanded text:
pluviasque et ventos solisque ardores perferat. pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis animalibus proprium. Pori corporis Graeco nomine appellantur, qui Latine proprie spiramenta dicuntur, eo quod per eos vivificus spiritus exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Artus dicti, quod