comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eueroꝵ exoculis pontonox incubat atr&
I n tonuere poli. & crebris micat ignib ether
resentẽq uiris intentant omnia morte
Extiplo ęneȩ soluunt frigore mbra
ngemit & duplicis tendens ad sidera palmas¬
Talia uoce refert. o terq quaterq beati
Iuis ante  orapatrum troie submȩnib: altisio rrgana¬
Comigit oppetere odanaum fortissime gemis
xtide mene iliacis occumbere campislũipslucnatens
N on potuisse tuaq animam hanc effundere dextra.
euus ubia eacide teloiac& hec̃tor ubi ingens
Sarpedon ubitor simois correpta subundas hasimnas smonits¬
scuta uirum galeasq & fortia corpora uoluit
Talia iactant̃ stridens a quilone ꝓcella ai. uorlunt p¬
elũ aduersa fent fluctusq ad sidera tollit
Frangungͥ remi. tũpra auertit & undis
atlatus: in sequitur cumulo p̃rupnis aque mons¬
ł i sumo influctu pendent hisunda dehisceas
errã inter fluctꝰ apern furit estus harenis
Tris nothus abreptas in saxa latentia torqu&

Expanded text:
Teucrorum ex oculis; ponto nox incubat atra. Teucrorum ex oculis; ponto nox incubat atra. Intonuere poli, et crebris micat ignibus aether, praesentemque viris intentant omnia mortem. Extemplo Aeneae solvuntur frigore membra: ingemit, et duplicis tendens ad sidera palmalia voce refert: O terque quaterque uis ante ora patrum Troiae sub moenibus altis contigit oppetere! O Danaum fortissime gentis Tydide! Mene Iliacis occumbere campis non potuisse, tuaque animam hanc effundere dextra, saevus ubi Aeacidae telo iacet Hector, ubi ingens Sarpedon, ubi tot Simois correpta sub undis scuta virum galeasque et fortia corpora volvit? Talia iactanti stridens Aquilone procella velum adversa ferit, fluctusque ad sidera tollit. Franguntur remi; tum prora avertit, et undis dat latus; insequitur cumulo praeruptus aquae mons. Hi summo in fluctu pendent; his unda dehiscens terram inter fluctus aperit; furit aestus harenis. Tris Notus abreptas in saxa latentia torquet—
Abbreviated transcription (Latin):
ens inimica mihil trrrhenũ nauigat ęquor
lium initaliã portans uictosq p enates
ncute iim uentis submersasq obruc puppes
Aut age diuersos & dissice corpora pomo
unt mihi bis septem p̾̃stanti corpore ñphȩ
Quaru que forma pulcherrima deiopea
onubio iungã stabili ꝓpͥaq dicabobu
O ms uttecum meritis ꝓtalibus annos
xigat. & pulchra faciat teple parentem
Acolus hec comra: tuus oregina quid optes bliaꝑs N¬
xplorare labor uissa mihi capessere fas ẽlo
Tumihi qđ cumq hoc regni tusceptra iouẽq ł¬
oncilias. tudas epulis accubere diuum¬
N imborumq facis tepestatũq porentem
ec ubi dicta cauu conuersa cuspide montẽ
I mpulit in latus. acuenti nelut agmine facto
uadata portaruunt. & tras turbinc ꝑflant
ncubuere mari totũq a sedibus imis
nacurusq nothusq ruunt creberq ꝓcellis
Africus. & uastos uoluunt adlirora fluctus
nsequit clamorq uirũ stridorq ruentum
Tripiunt subito nubes celuq diemq

Expanded text:
ens inimica mihi Tyrrhenum navigat aequor, Ilium in Italiam portans victosque Penates: incute vim ventis submersasque obrue puppes, aut age diversos et disiice corpora ponto. Sunt mihi bis septem praestanti corpore nymphae, quarum quae forma pulcherrima Deiopea, conubio iungam stabili propriamque dicabo, omnis ut tecum meritis pro talibus annos exigat, et pulchra faciat te prole parentem. Aeolus haec contra: Tuus, O regina, quid optes explorare labor; mihi iussa capessere fas est. Tu mihi, quodcumque hoc regni, tu sceptra Iovemque concilias, tu das epulis accumbere divomimborumque facis tempestatumque potentem. Haec ubi dicta, cavum conversa cuspide montem impulit in latus: ac venti, velut agmine facto, qua data porta, ruunt et terras turbine perflant. Incubuere mari, totumque a sedibus imis una Eurusque Notusque ruunt creberque procellis Africus, et vastos volvunt ad litora fluctus. Insequitur clamorque virum stridorque rudentum. Eripiunt subito nubes caelumque diemque
Abbreviated transcription (Latin):
lle ego qui quondam gracili
modulatus auena
armen & egressus siluis
uicina coegi
horrentia martis
Arma uirumq cano .t. q̃.p. a o

Expanded text:
lle ego qui quondam gracili modulatus auena carmina et egressus siluis uicina coegi,horrentia Martis arma uirumque cano’. Obtrectato
Abbreviated transcription (Latin):
armina quȩ uultis cognoscite. carmina uobi
uic aliud mercedis erit: simul incipit ipse
um uͦ innumerũ faunosq ferasq uideres¬
udere. tum rigidas motare cacumina quercus
ectantũ phoebo gaud& parnasia rupes
cctantũ rhodope mirantur & hismariis dr̃pbea
aq canebat. utimagnu ꝑ mnane coacta
emina terrarumq animeq marisq fuissent
tliquidi simulignis. iit his exordia prionis

Expanded text:
carmina, quae voltis, cognoscite; carmina vobis, carmina, quae voltis, cognoscite; carmina vobis, huic aliud mercedis erit.” Simul incipit ipse. Tum vero in numerum Faunosque ferasque videresudere, tum rigidas motare cacumina quercus; nec tantum Phoebo gaudet Parnasia rupes, nec tantum Rhodope miratur et Ismarus Orphea. Namque canebat, uti magnum per inane coacta semina terrarumque animaeque marisque fuissent, et liquidi simul ignis; ut his exordia primis
Abbreviated transcription (Latin):
ellit & admonuit. pastorem trtire pingus.
ascere oport& oues. deductum dicere carmen¬
unc ego namq suꝑtibierunt quidicere laudes
are tuas cupisimt & tristia condere bella
greste tenui meditabor harundine musam
oniniussa cano. siquis tamen haec quoq siquis
aptus a morẽ leg&: tenr̃e uare mipice
enemꝰ omne can& nec phoebo gratior ulla est
uã sibi quȩ uari p̃scripsit pagina nomen:
ergite pierides. chromis & ninassillus in antro
ylenum puerisomno uidere iacentem
nflatu hesternoluenas ut semꝑ iacho sgrte io¬
erta ꝓcul tantum capindilapsa iacebant
t grauis attrita pendebat cantharus ansa
ggressi nãsepe senex spe carminis ambos.¬
userat. inuciunt ipsis ex uincula sertis
adit sesociam timidisq suꝑuenit. Aegle.
egle naiadum pulcherrima  umq uidenti
anguineis frontẽ inoꝑis & tempora pingit
lle dolum ridens. quo uincula nec tias nquit
Coluite me pueri satis est potuisse iuderi

Expanded text:
et admonuit: “Pastorem, Tityre, pinguis pascere oportet ovis, deductum dicere carmen.” Nunc ego—namque super tibi erunt, qui dicere laudes, Vare, tuas cupiant, et tristia condere bella— agrestem tenui meditabor arundine Musam. Non iniussa cano: si quis tamen haec quoque, si quis aptus amore leget, te nostrae, Vare, myricae, te nemus omne canet; nec Phoebo gratior ulla est, quam sibi quae Vari praescripsit pagina nomen. Pergite, Pierides! Chromis et Mnasyllos in antro Silenum pueri somno videre iacentem, inflatum hesterno venas, ut semper, Iaccho: serta procul tantum capiti delapsa iacebant, et gravis attrita pendebat cantharus ansa. Adgressi—nam saepe senex spe carminis ambo luserat—iniciunt ipsis ex vincula sertis: addit se sociam, timidisque supervenit Aegle,— Aegle, Naiadum pulcherrima,—iamque videnti sanguineis frontem moris et tempora pingit. Ille dolum ridens, “Quo vincula nectitis?” inquit; “solvite me, pueri; satis est potuisse videri:
Abbreviated transcription (Latin):
mnia & ipse tener mundi concreuerit orbis¬
um durare solum. & discludere nerea ponto
oeperit. & rerum paulatim sumere. formas
amq nouum trȩ̃ stupeant lucessere solem.
ltius atq cadant sum motis nubib imbres.
ncipiant siluȩ cũ primum surgere. cumq
ara ꝑ ignotos erraent animalia montes
inclapides phrrrȩ iactos. saturnia regna.
aucas eatq refert uolucres. furtũq ꝓmẽthei:

Expanded text:
mnia et ipse tener mundi concreverit orbium durare solum et discludere Nerea ponto coeperit, et rerum paulatim sumere formas; iamque novum terrae stupeant lucescere solem, altius atque cadant submotis nubibus imbres; incipiant silvae cum primum surgere, cumque rara per ignaros errent animalia montis. Hinc lapides Pyrrhae iactos, Saturnia regna, Caucasiasque refert volucres, furtumque Promethei:
Abbreviated transcription (Latin):
Pastorum. & solis exegit montib. euiun.
Hic natam indumis interq. horrentia iustra¬
N u tribat. teneris inmulgens ubera labris.
Utq pedum primis in fins uestigu plantis
Spiculaq ex humero paruę suspendit& artũ:
P rocrinali auro ꝓͦ longe tegnunt pallȩ.
T igridis exuiuię ꝑdorsum auertice pendent.
Idamanu im tum tenera puerilia torsit.
I t fundã tereti circum caput egit habena.
S tro moniamq gruem aut albũ deuecit olorem.
Mu̾ltȩ illam frustra terrhena ꝑ oppida matres
Optauere nurum. sola contenta diana¬
Aeternum teloruma. uirginitatis amorẽ
In temerata colit. uellem haud correpta fuissa
Milicia tali conãta lacessere teucros
Coya mili. comitũq. for&e nunc una mearum.
U erumage quando quidem fatis urguet᷑ a cerbis
Labere nymphapolo. finesq in uise latinos
Tristis ubi in fausto committit᷑ omine pugna.

Expanded text:
pastorum et solis exegit montibus aevom. pastorum et solis exegit montibus aevom. Hic natam in dumis interque horrentia lustranutribat, teneris immulgens ubera labris. Utque pedum primis infans vestigia plantis iculaque ex umero parvae suspendit et arcum. Pro crinali auro, pro longae tegmine pallae tigridis exuviae per dorsum a vertice pendent. Tela manu iam tum tenera puerilia torsit et fundam tereti circum caput egit habena Strymoniamque gruem aut album deiecit olorem. Multae illam frustra Tyrrhena per oppida matres optavere nurum: sola contenta Dianaaeternum telorum et virginitatis amorem intemerata colit. Vellem haud correpta fuisset militia tali, conata lacessere Teucros: cara mihi comitumque foret nunc una mearum. Verum age, quandoquidem fatis urgetur acerbis, abere, nympha, polo finisque invise Latinos, tristis ubi infausto committitur omine pugna.
Abbreviated transcription (Latin):
OVIXhec sententia sedit. Id eouix quia natu¬
rale c̃ ut quociens simul multa cogitamus uix
aliqͥđ ẽ ꝓbemus unde uera distinctio est. om̃a
sccũ usanti subito.
dr̃ in quo seribimus quia ante usum carchȩ ł mẽ¬
branȩ delibris arborum uiolumina compagina¬
bantur¬
.s. lrci patia fauului uoã. Bone ipse pat̃ quia
a uetorandi potestatẽ nisi patres non habent uoui
aut̃ consecro intuũ misterium unde & camisi
nibus hoc ẽ nec inciuitates nec in priuatã ad mis¬
susẽ domũ. & si ista & iã in primo separa uit
urbedomo socias. Sciendum aut̃ moenia ab¬
usiue dicimus apublica edisitia ut diuidimus
rũ consortia morum feritate fuiss&¬
Anfdix fugit in iaculo stridente camilla¬
t metabus magna ꝓpius iam urgente caterua
Sat sese fluuio. atq. hastĩ cũ uirgine uictor
ramineo dopͣium triuię de cespite uellit.
on illum tectis ullȩ non moenib urbes
Iccepere neq ipse manus feritate dedissa

Expanded text:
VIX HAEC SENTENTIA SEDIT ideo ‘vix’, quia naturale est, ut, quotiens simul multa cogitamus, vix aliquid conprobemus: unde vera distinctio est ‘omnia secum versanti subito. dicitur in quo scribimus, quia ante usum chartae vel membranae de libris arborum volumina conpaginabantur. IPSE PATER FAMVLAM VOVEO bene ‘ipse pater’, quia auctoramenti potestatem nisi patres non habent. ‘Voveo’ autem consecro in tuum ministerium: unde et Camilla nibus, hoc est nec in civitatem nec in privatam admissus est domum. Et sic ista etiam in primo separavit «urbe domo socias». Sciendum autem ‘moenia’ abusive dici omnia publica aedificia, ut «dividimusrum consortia morum feritate fugissnfelix fugit in iaculo stridente Camilla. At Metabus, magna propius iam urgente caterva, dat sese fluvio atque hastam cum virgine victor gramineo donum Triviae de caespite vellit. Non illum tectis ullae, non moenibus urbes accepere neque ipse manus feritate dedisset:
Abbreviated transcription (Latin):
lopa tusse quã uiros quã rem hic dicunit presirux¬
isse uegłm & reuera sicitilo quitur ut incerꝰ¬
dũ sit arruns de ouius partibus fuerit inde ẽ illua¬
ditia nominantur. quociens negotu furta ex it
tollitur uult enim uos decamislȩ cadauere nͥhil
ulterius expectait sic ut ficit inprimo tu faci¬
em illius noistẽ ñ amplius unã falle dolo quod
pro missum sustulit comme morationem
quando ł cupido discessorit. ueascanius

Expanded text:
lo potuisse, quam viros. Quam rem hic dicunt praestruxisse Vergilium: et re vera sic ubique loquitur, ut incertum sit Arruns de cuius partibus fuerit: unde est et illudicia nominantur, quotiens negotii futuri exitus tollitur: vult enim nos de Camillae cadavere nihil ulterius expectare: sicut fecit in primo "tu faciem illius noctem non amplius unam falle dolo" , quod praemissum sustulit commemorationem, quando vel Cupido discesserit vel Ascanius
Abbreviated transcription (Latin):
mirum a nulla ciuitate huno susceptium
nã lica priuernas ess& tamen quia ius¬
corum uire peneonis italia fiuit g
que & ũ ipsa & ruscorum potestate rg¬
batur quod rato plenissime ex sccutu
ẽ hinc ẽ multa illã frustra tirre nxipo¬

Expanded text:
mirum a nulla hunc civitate susceptum: nam licet Privernas esset, tamen quia in Tuscorum iure paene omnis Italia fuerat, quae etiam ipsa Etruscorum potestate regebatur: quod Cato plenissime exsecutus est. Hinc est «multae illam frustra Tyrrhena p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcito confestim id est quitota ideritate moras¬
p̃ sup̃tus ẽ uul nerati aũ solent ł erã ł arma
nordero nodolorẽ eorũ indic& gemitus luca
depõpero timuit noquas osfundere uoces
uella & gonã flerui corrũ pere famam

Expanded text:
cito, confestim, id est qui tota mortis celeritate consumptus est. Vulnerati autem solent vel terram vel arma mordere, ne dolorem eorum indicet gemitus: Lucanus de Pompeio «timuit, ne quas effundere voces vellet et aeternam fletu corrumpere famam
Abbreviated transcription (Latin):
Arma manu trepidi poscunt. fremit arma uiuentus¬
Flent mesti mussantꝙ. patres. hic undiq clamor
Dissensu uario magnusse tollit inauras.
Haud secus atq alto inluco cumforte cateruae
Consedere auium. piscosoue amne padusaẽ
Dant sonitum rauci ꝑͥstagna loquacia cicni.
Immo ait ociuesarrept̃o tẽm̃p̃ore turnus
Cogite concilium & paucem laudate sedentes. ne.¬
Illi armis in regna ruunt. nec plura locutus
orripuit. sese & tectis eitus ex tulit altis
u uolse armari uolscoꝵ edice mͥaniplis.
utaarN inquibus babitant aoni loquaces
alias uocis pessime iuuenalis & naucithe feide codri¬

Expanded text:
Arma manu trepidi poscunt, fremit arma iuvArma manu trepidi poscunt, fremit arma iuvflent maesti mussantque patres. Hic undique clamor dissensu vario magnus se tollit in auras haud secus atque alto in luco cum forte catervae consedere avium piscosove amne Padusae dant sonitum rauci per stagna loquacia cycni. Immo, ait, O cives adrepto tempore, Turnus, cogite concilium et pacem laudate sedentes: illi armis in regna ruunt. Nec plura locutus corripuit sese et tectis citus extulit altis. Tu, Voluse, armari Volscorum edice maage in quibus habitant cycni loquaces.alias vocis pessimae: Iuvenalis et «rauci Theseide Cor
Abbreviated transcription (Latin):
Gła dolectos lacio & laurentib agris.
Est & uolscoꝵ egregia de gente canulla.
A gmenagens equitum & florentes aere cateruas
Quod si me solum teueri incertamina poscunt
Idq. placa t᷑antumq. bonis communib: obsto.
N on adeo has exosa manus uictoria fugit.
Utͥ tanti quicquant ꝓspe temptare recusem.
bo animis contra. ueł magnum presta achillem
Factaq uulcani manibus pꝰaria induat arma
lle licet. u̾obis animam hanc soceroq latino
urnus ego haud ulli ueterum uirtute secundu
euoui. solum aeneas uocat & uocet oro¬
A e̾c drances potius. siue est hacc ira deorum
Morte luat siut est uirtus & gła tollat.
Iilꝑ hȩc inter se dubus de relus agehant.
Certantes c̃astra eneas aciemq mouebat.
Nuncius ingenti per regia tecta tumultu
Ieceruit. magnisq urbẽ terrorib impla
Instructos acie tiberino a flumine teucros
Tyrrhenamq aciem totis descendere cãpis.
Extemplo turbati animi concussaq. uulgi
Pectora. & arrectȩ stimulis haud mollibus irtie

Expanded text:
a delectos Latio et Laurentibus agris. Est et Volscorum egregia de gente Camilla, agmen agens equitum et florentis aere catervas. Quod si me solum Teucri in certamina poscunt idque placet tantumque bonis communibus obsto, non adeo has exosa manus Victoria fugit, ut tanta quicquam pro spe temptare recusem. Ibo animis contra, vel magnum praestet Achillem factaque Vulcani manibus paria induat arma ille licet. Vobis animam hanc soceroque Latino Turnus ego, haud ulli veterum virtute secundus, devovi. Solum Aeneas vocat: et vocet oro, nec Drances potius, sive est haec ira deorum, morte luat, sive est virtus et gloria, tollat. Illi haec inter se dubiis de rebus agebant certantes; castra Aeneas aciemque movebat: nuntius ingenti per regia tecta tumultu ecce ruit magnisque urbem terroribus implet, instructos acie Tiberino a flumine Teucros Tyrrhenamque manum totis descendere campis. Extemplo turbati animi concussaque vulgi pectora et adrectae stimulis haud mollibus irae.
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce fugę medio summis imasenus abundas
S pumabat ripis. tantus se nubib imber
Ruperat ille in nare parans infintis amore
Tarditur : caroq omeri timx. om̃i secum
U ersanti subito ͦux hȩc sententia sedit.
Telam inmane manu ualida qđ forte gerebat
Bellator solidum nodis a robore tecto. ł cocto
Huicnatane libro e siluestri subere clausim¬
Implicat. atq habilẽ medie circum ligat haste.
Quã dextra ingenti librans ita ad ethera fatur.
Alma tibi hancꝰ nemorum cultrix latonia uirgo
Ipłe pater famulam foue ͦ. tua prima ꝑ auras
Tela tenens supplex hostem fugit accipe. testor
Diua tuam quę nunc dubus committiturauris
Dixit a adducto contorum hastile lacerto
In mittit scnuere unde rapidũ suꝑ amnent
opiai orim quando dicimus num pham signifi¬
ernus siaut̃ dicamus opem auxiliũ utellig¬
mus terrentꝰ iuno lucina feropem sertiame oł se¬
ero opes ũ numero plurali census accipinus n t¬

Expanded text:
Ecce fugae medio summis Amasenus abundans spumabat ripis: tantus se nubibus imber ruperat. Ille, innare parans, infantis amore tardatur caroque oneri timet. Omnia secum versanti subito vix haec sententia sedit. Telum immane manu valida quod forte gerebat bellator, solidum nodis et robore cocto, huic natam, libro et silvestri subere clausamatque habilem mediae circumligat hastae; quam dextra ingenti librans ita ad aethera fatur: Alma, tibi hanc, nemorum cultrix, Latonia virgo, ipse pater famulam voveo; tua prima per auras tela tenens supplex hostem fugit. Accipe, testor, diva tuam, quae nunc dubiis committitur auris. Dixit et adducto contortum hastile lacerto immittit: sonuere undae, rapidum super amnem OPIM ‘Opim’ quando dicimus, nympham significamus; si autem dicamus ‘opem’, auxilium intellegimus: Terentius «Iuno Lucina fer opem; serva me, obsecro»; ‘opes’ vero numero plurali censum accipi
Abbreviated transcription (Latin):
Haut mora conuersisq fugax aufertur habenis
Quadrupemq citum ferrata calce fatigat
ane ligus frustraq animis elate superbis
Iequiquam patrias temptasti lubricus artis
Uec fraus te in columem fallaci ꝑfer& auno
Hęc fatur uirgo & pernicibus ignei plantis
ransit equum cursu frenisq aduersa prehensis
ongreditur. poenasq mimico a sanguine sumpsit
uam facile accipiter saxo sacer ales ab alto
onsequitur pennis sublimem in nube columbam
on prensamq tena pedibusq eiuscerat uncis
unc cruor & uulsȩ labuntur ab ȩhere plumȩ
t non hȩc nullis hominum satoratq deoꝵ
bseruans oculis summo seda altus olimpo¬
F yrrhenum genitor tarchonem in prelia sȩua
Pernicibus lOMAPLANTIS MOdO UE¬
locibus alias perseuerantibus itam
pernix interdum uelox intdũ per¬
seuerans significat ut ipse inge orgid
int̃ dura iac& pernuix instrato saxo cu

Expanded text:
haud mora, conversisque fugax aufertur habenis quadrupedemque citum ferrata calce fatigat. Vane Ligus frustraque animis elate superbis, nequiquam patrias temptasti lubricus artis, nec fraus te incolumem fallaci perferet Auno, haec fatur virgo et pernicibus ignea plantis transit equum cursu frenisque adversa prehensis congreditur poenasque inimico ex sanguine sumit: quam facile accipiter saxo sacer ales ab alto consequitur pennis sublimem in nube columbam comprensamque tenet pedibusque eviscerat uncis; tum cruor et vulsae labuntur ab aethere plumae. At non haec nullis hominum sator atque deorum observans oculis summo sedet altus Olympo: Tyrrhenum genitor Tarchonem in proelia saeva PERNICIBVS IGNEA PLANTIS modo velocibus, alias perseverantibus: nam ‘pernix’ interdum velox, interdum perseverans significat, ut ipse in georgicis «et inter dura iacet pernix instrato saxa cu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ neglegentiã .o. aũ dolentis ẽ oxclamatio & in¬
tellegimus im moratã uius esse illic orationẽ naex arsit
lolore quia aꝑte ñ potuit dicere moriendum potius
esse quã hostos rogandos. qđ tam̃ dicit õferens seadalias
ꝑsonas& laudans cos quib c̃tigit pcrire neista c̃spierent.
CVrbsitale quia dio medes peregrinus fuerat
nã hoc dicit habemꝰ robur italũ ñ grecũ nultoẽ inei¬
tẽ & dissolutũ.

Expanded text:
it. 'o' autem dolentis est exclamatio, et intellegimus inmoratam esse illic eius orationem: nam exarsit dolore, quia aperte non potuit dicere moriendum potius esse, quam hostes rogandos: quod tamen dixit, conferens se ad alias personas et laudans eos quibus contigit perire, ne ista conspicerent.VRBES ITALAE quia Diomedes peregrinus fuerat. Nam hoc dicit: habemus robur Italum, non Graecum militem, inermem et dissolutum.
Abbreviated transcription (Latin):
capilie fluuius cadens in adriaticũ pelagus
fandi flatusq r. Nã hocdicit timorẽ suũ naturalẽ
inuidiose ĩ meã causam retorqu& ut meȩ p̃sentiȩ
Sconsultor ẽ qui c̃sulit c̃sultus qui c̃ sulitur c̃sul¬
tũ uero res ipsa de quaquis c̃sulitur

Expanded text:
Apuliae fluvius est, cadens in Adriaticum pelagus.fandi flatusque remittat». Nam hoc dicit: timorem suum naturalem invidiose in meam causam retorquet, ut meae praesentiae, ‘consultor’ est qui consulit, ‘consultus’ qui consulitur, ‘consultum’ vero res ipsa de qua quis consulitur
Abbreviated transcription (Latin):
Y Qua ille dixent pone amimos a pulsus abi
& agit rietturã sa hoc uult intellegi ñ posse
dici merito pulsũ cũ qͥ in sequendo bella deseri¬
it. A perte aũboo dicit potest merito crediqđ̃
pulsussit is cuius tot extant tropea
ł occiso enim pallante interut eius cunc ta
& hicias bissub audis ingens ac̃soqũtibus
AMille finitus numerus pro infinito
s Qnucieis argumentũ ñ possumus
soluere aut c̃traria obiectione aut
risu aut maledictu ut hoc loco ad¬
uersario respondemus
de om̃a magno necessa t᷑bare metu
cetra ꝑparentes indictas¬
patroclum & achillẽ Namlic& ipsi
aliunde fuerint tam̃ mirmidonibus

Expanded text:
 quia ille dixerat «pone animos et pulsus abi». Et agit coniectura: nam hoc vult intellegi, non posse dici merito pulsum eum, qui insequendo bella deseruit. Aperte autem hoc dicit: potest merito credi quod pulsus sit is, cuius tot extant tropaea? CVM STIRPE occiso enim Pallante interiit eius cuncta posteritas. BITIAS subaudis ‘ingens’ a consequentibus. MILLE finitus numerus pro infinito quotiens argumentum non possumus solvere, aut contraria obiectione aut risu aut maledicto, ut hoc loco, adversario respondemus.oinde omnia magno ne cessa turbare metu’: cetera per parenthesin dictaPatroclum et Achillem: nam licet ipsi aliunde fuerint, tamen Myrmidonibus
Abbreviated transcription (Latin):
Sauertylle ꝓ pe extraton& nãdis separantis
ut arguote cedis nisidiarum & ẽde greco
vsi quidẽ & ꝑirrisionẽ ullũ sua s c̃fert laudes
in signio insignuif seddicit ex autoraxi ciuis
d ebere sententiam quod debello cogitat iui¬
tutis ignarus

Expanded text:
rie extra tenet. Nam ‘dis’ separantis ut ‘arguo te caedis, insidiarum’. Et est de Graeco:  per inrisionem in illum suas confert laudes.‘insignio insignis’. Et dicit exauctorari eius debere sententiam, quod de bello iudicat virtutis ignarus
Abbreviated transcription (Latin):
icer&. hec mea sunt. ueteres migrate coloni:
unc uicti tristes. quoniam fors omnia uersat
osilli quod nec uertat bene mittimus haedos
erte equidem audieram. quase subducere colles
ncipiunt. molliq iugum dimittere diuo
sq ad aquã & ueteris iam fracta eacumina fagi

Expanded text:
diceret: “Haec mea sunt; veteres migrate coloni!” nunc victi, tristes, quoniam Fors omnia versat, hos illi—quod nec vertat bene—mittimus haedoserte equidem audieram, qua se subducere colles incipient mollique iugum demittere clivo usque ad aquam et ueteris iam fracta cacumina fagi
Abbreviated transcription (Latin):
Con lapsos artus atq arma cruenta cerebro
Sterint humi moriens. atq illi partib ȩ̨qui
Huc capiit atq illuc humero ex utroq pependit
Diffugiunt uersi trepida formidine tro es
It si contimo uicto remea cura sub issa
Rũpere claustra manii sociosq inmittere portis
Uitimus ille dies bello gentiq fuiss&
Sed furor ardentẽ cȩdisq insana cupido
Principio falerim & suc ciso poplyte gien
Excipit. hinc raptas fugientib ingerit hastis

Expanded text:
conlapsos artus atque arma cruenta cerebro sternit humi moriens, atque illi partibus aequis huc caput atque illuc umero ex utroque pependit. Diffugiunt versi trepida formidine Troes: et si continuo victorem ea cura subisset, rumpere claustra manu sociosque immittere portis, ultimus ille dies bello gentique fuisset; sed furor ardentem caedisque insana cupido incipio Phalerim et succiso poplite Gygen excipit; hinc raptas fugientibus ingerit hastas
Abbreviated transcription (Latin):
Flentes ingentẽ. atq. ingenti uulnere uictum.¬
Agnouit longe gemitum presaga malimens.¬
Caniciem multo deformat puluere . & ambas
Ad celum tendit palmas & corpore inher&
Tanta ne me tenuit uiuendi nate uosuptas
Ut ꝓ me hostili ꝑaterer succedere dextrę
Quem genui: tua ne hec genitor ꝑuulnera seruor
Morte tua uiuens. heu nc̃ misero mihi demum
Exicium infelix nc̃ alte uulnus adactum.
Idẽ egonate tuum maculaui crimine nomen
Pulsus obinuidiam solio sceptrisq paternis.
D ebueram patrie poenas odũisq meoꝵ
O mnis ꝑmortes aruman sonte ipse dedissem
N unc uiuo neq ad huc homines iucẽq. relinquo.
Sed linquam sĩmus hoe dicens attollit inȩgrum
Se femur & quamquã ius alto uulnere tardat

Expanded text:
flentes, ingentem atque ingenti volnere victum.flentes, ingentem atque ingenti volnere victum.Agnovit longe gemitum praesaga malcanitiem multo deformat pulvere et ambas ad caelum tendit palmas et corpore inhaeret. Tantane me tenuit vivendi, nate, voluptas, ut pro me hostili paterer succedere dextrae, quem genui? Tuane haec genitor per volnera servor, morte tua vivens? Heu, nunc misero mihi demum exitium infelix, nunc alte volnus adactum! Idem ego, nate, tuum maculavi crimine nomen, pulsus ob invidiam solio sceptrisque paternis. Debueram patriae poenas odiisque meorum: omnis per mortis animam sontem ipse dedissem! Nunc vivo neque adhuc homines lucemque relinquo. Sed linquam. Simul hoc dicens attollit in aegrum se femur et, quamvis dolor alto volnere tardet
Abbreviated transcription (Latin):
Q uibus lytatus habetua moris enim fucrat
nt cum his rebiis homines sepelirentur quasd
quo folae sepultura ad ipsa cadauera non pertine:
re lice umbris sicut inseptimo logimus prosit¬
Q uid tibi nunc miserande puer ꝓ laudib istis
Quid pius eneas tantadabit indole dignũ.
Ar̃ma quib lȩtatus habe tua. teq parentũ
Manib & cineri siqua est ea curaremitto.
Hoc tamen infelix miseram solabere mortẽ.
Aeneȩ magni dextra cadis. increpat ultro
Cunctantes socios. &. terra subleuat ipsum
Sanguine turpantẽ comptos demore capillos.
Interea genitor tiberini ad fluminis undam
U ulnera siccabat limpliis corpusq lauabat
Arboris ad dinis trunco. ꝓcul aerã ramis
Dependa galea ⁊ prato grauia arma quiescioit
S tant lecti circumiuuenes. ipse eger anhelans
C lla foua fusus ꝓpexã mñ pectora barbam¬
Multa suꝑ lausorogitat mustũsn ꝙ. remittat.
Qui reuocent mestiq ferent mandata parentis.¬
At lausum socu ex anime su arma ferebant

Expanded text:
Quibus laetatus habe tua moris enim fuerat ut cum his rebus homines sepelirentur quas dquo solet sepultura ad ipsa cadavera non pertinere — licet umbris, sicut in sexto lQuid tibi nunc, miserande puer, pro laudibus istis, quid pius Aeneas tanta dabit indole dignum? Arma, quibus laetatus, habe tua, teque parentum manibus et cineri, siqua est ea cura, remitto. Hoc tamen infelix miseram solabere mortem: Aeneae magni dextra cadis. Increpat ultro cunctantis socios et terra sublevat ipsum, sanguine turpantem comptos de more capillos. Interea genitor Tiberini ad fluminis undam volnera siccabat lymphis corpusque levabat arboris adclinis trunco. Procul aerea ramis dependet galea et prato gravia arma quiescunt. Stant lecti circum iuvenes: ipse aeger anhelans colla fovet, fusus propexam in pectore barbammulta super Lauso rogitat multumque remittit qui revocent maestique ferant mandata parentis.At Lausum socii exanimem super arma ferebant
Abbreviated transcription (Latin):
ris decorport rapto sidictre figgrũ
erport spiciosius ess& quod id eo
asit quia hasta alcanoris tantum
inorauerat manum in ineonis
ro besennt corpore¬
mrane lio& caper in libris ent
ondicinus p̃etitus.¬

Expanded text:
RIS DE CORPORE RAPTO si diceret ‘fratrum de corpore’, speciosius esset: quod ideo omisit, quia hasta Alcanoris tantum vulneraverat manum, in Maeonis vero haeserat corporea femine», licet Caper in libris enucnon dicimus penitus.
Abbreviated transcription (Latin):
Fatalem enram manifesto numine ferri.
Ad monae ira dm̃ tumuliq ante orarecentes.
Ergo concilium magnũ primosq suoꝵ¬
mensam aedem factam rt rutuloꝵ¬
eQt bibub remetunt Dr est unicuiq & memunt an¬

Expanded text:
Fatalem Aenean manifesto numine ferri Fatalem Aenean manifesto numine ferri admonet ira deum tumulique ante ora recentes. Ergo concilium magnum primosque suomensam caedem factam esse RutuloBIQVE REMITTVNT deest ‘unicuique’. Et meminit an
Abbreviated transcription (Latin):
Merentes altum cinerẽ & confusa rurbant
Ossa focis. tepidoq onerabant aggere terres
Tam uero intectis preduntis urbe latini
ꝑrecipius fragor & longe pars maxona luctus
Hic matres misereq nurus. hic cara soroꝵ
Pectora merentum. pueriq parentib orbi:
Dirum execrant᷑ bellum turniq hymineos.
Ipsum armis ipsũq iubent᷑ decernere ferro
Qui regnum italiȩ .&. primos sibi posat honores¬
Ingr auat᷑ hec seuus drances solumq uocari
Testat᷑ solum posci in certamina turnum.
Multa simul contra uarus sententia dictis
ꝓ turno & magnum regine nomen obũmbrat
Multa uirum meritis sustentat famatrophȩis
Hosintermotus medio in flagrante tumultu
łcce suꝑmesti magnadiomed̾is ab urbe
Legati responsastrunt. nitul omnib actum
T antorum impensis operum. nildonanecaurũ
Nec magnas ualliisse preces. alia armalatinis
Quȩrenda aut pacemtro iano ab rege petendam.
Deficit ingentiluctu rex ipse latinus.

Expanded text:
maerentes altum cinerem et confusa ruebant maerentes altum cinerem et confusa ruebant ossa focis tepidoque onerabant aggere terrae. Iam vero in tectis, praedivitis urbe Latini, praecipuus fragor et longi pars maxima luctus. Hic matres miseraeque nurus, hic cara sororum pectora maerentum puerique parentibus orbi dirum exsecrantur bellum Turnique hymenaeos: ipsum armis ipsumque iubent decernere ferro, qui regnum Italiae et primos sibi poscat honorengravat haec saevus Drances solumque vocari testatur, solum posci in certamina Turnum. Multa simul contra variis sententia dictis pro Turno, et magnum reginae nomen obumbrat, multa virum meritis sustentat fama tropaeis. Hos inter motus, medio in flagrante tumultu, ecce super maesti magna Diomedis ab urbe legati responsa ferunt: nihil omnibus actum tantorum impensis operum, nil dona neque aurum nec magnas valuisse preces, alia arma Latinis quaerenda aut pacem Troiano ab rege petendum. Deficit ingenti luctu rex ipse Latinus.
Abbreviated transcription (Latin):
More tulere patrum quia apudua¬
riasgentos diuersa fuerunt tencra
scpulturt indec̃ quod alii obruun¬
tur alii exuruntur : alii proprias
remitur ad pnorias. aliiperdiem
ut nie isti aliipor nos tens ut supr
pallas & perite has uaricates uirgilius
posuit nãq eradicus quiom amłt exii¬
ne constare dicit debere corpora ini
enda corpora ut possent in humo reni
resolui.
tubam deducebantur. unde ꝑsius hincti¬
bacindelȩ tandemq beatulus alto tiꝑ¬
Austantur corporamorai: In mortem
aut morai ipsider ut stacius inscopu¬
lis morsoua seda lucanus ipsansiq uo¬
fatiomno queri petat anobis ortem tibi cogi
fatera.¬
Busta neq auelli possunt nox humida donee
Inuertit cȩlũ stellis ardentib aptum.
N ecͣminus& mistri diuersa in parte latini
Finitimos tollunt in agros urbiq remittunt
Cetera. confusȩ q ingentẽ cedis aceruum
Nec numero nec honore cremant. ⁊c̃ undiq uasti
Certatim crebris conlucent ignib agri
Tercia lux gelidam cȩlo dimouerat umbram.

Expanded text:
More tulere patrum quia apud varias gentes diversa fuerunt genera sepulturae, inde est quod alii obruuntur, alii exuruntur, alii proprias remittuntur ad patrias; alii per diem, ut nunc isti, alii per noctem, ut supra Pallas. et perite has varietates Vergilius posuit: namque Heraclitus qui omnia vult ex igne constare, dicit debere corpora in ienda corpora, ut possint in umorem resolvi. tubam deducebantur: unde Persius "hinc tuba, candelae, tandemque beatulus alto actantur corpora morti aut 'in mortem': aut 'Morti' ipsi deae: Statius "in scopulis Mors saeva sedet" , Lucanus "ipsamque vocatam quem petat e nobis Mortem tibi coge faterbusta neque avelli possunt, nox umida donec invertit caelum stellis ardentibus aptum. Nec minus et miseri diversa in parte Latini finitimos tollunt in agros urbique remittunt, cetera confusaeque ingentem caedis acervum nec numero nec honore cremant: tunc undique vasti certatim crebris conlucent ignibus agri. Tertia lux gelidam caelo dimoverat umbram:
Abbreviated transcription (Latin):
ortabant. troes contra defenderȩ. saxis
Perq cauas densi tela intorquerę fenest ras
rinceps ardentem conrcit lapada turnus
Et flamam aff uenlateri. queplur ꝓmaueNto arm fui¬
corripuit tabulas. et postibus helit adesis ee
Turbꝗtrtr epidareintus. fruftraq. malorum
elle fugam :. dum seglomerant retroq. residunt.
In partem que pestecaret. tũ pondere turris
y rocubuit subito. etc& lumtonat om̃e fragore:
Semineces ad terram iminam mole sẽcuti᷑ łto¬
onfixciq suis. telis. et pectora duro
Trans fossiligno ueniunt: Vix unus helenor.
tycus elapsi. Quorum primeuus helenor

Expanded text:
certabant, Troes contra defendere saxis certabant, Troes contra defendere saxis perque cavas densi tela intorquere fenestras. Princeps ardentem coniecit lampada Turnus et flammam adfixit lateri, quae plurima vento corripuit tabulas et postibus haesit adesis. Turbati trepidare intus frustraque malorum velle fugam. Dum se glomerant retroque residunt in partem, quae peste caret, tum pondere turris procubuit subito et caelum tonat omne fragore. Semineces ad terram, immani mole secuta, confixique suis telis et pectora duro transfossi ligno veniunt. Vix unus Helenor et Lycus elapsi. Quorum primaevus Helenor
Abbreviated transcription (Latin):
ssueti longo muros defendere muros
Sax aquoqͣ. infeftiꝰ uoluebant pondert. siqua
Cossent tectam acirmperrupere. cũtam om̃nis
st erreuiuat subter densates tuamȩ casus
ec iamsufficiunt. nam quaglobus immmnet ingeas.
lmmanem teucrimolem uolluiuntq. ruuntq¬
i u̾estrauit trucros late. armorumq. rcloluit
Tegmina: nec curant ca eo contenderemarte balo¬
mrlius audacesrũtuli: sedpellereuallo
Aissilibus certant:
artealia horrendusm uisu quassabat etruscam
Puiumi. etfumiferos infertine Zentius igus.
atmnessapus equum domitorneptuni a proles
Lescuidit uallum. et scalas inmoenia poscit.
i os ocallio peprecor aspirate canenti
Quas ibi tum ferrostrages quȩ funcraturnus
diderit. quem quisq uirum demiserit orco¬
ł tnic cum ingentesoras euoiui trebelu uta st erentaleo¬
tineministis enimꝰ dix. et memorare potestis
Turris erat. uasto susprctu et pontibus altis
portumnaldco si summis quam uiribus om̃s
Ixpugnareitali. summaq euertere oꝑumnui

Expanded text:
longo muros defendere bello. longo muros defendere bello. Saxa quoque infesto volvebant pondere, siqua possent tectam aciem perrumpere: cum tamen omnis ferre iuvat subter densa testudine casus; nec iam sufficiunt. Nam qua globus imminet ingens, immanem Teucri molem volvuntque ruuntque, quae stravit Rutulos late armorumque resolvit tegmina. Nec curant caeco contendere Marte amplius audaces Rutuli, sed pellere vallo missilibus certant. Parte alia horrendus visu quassabat Etruscam fumiferos infert Mezentius ignis; at Messapus equum domitor, Neptunia proles, rescindit vallum et scalas in moenia poscit. Vos, o Calliope, precor, adspirate canenti, quas ibi tum ferro strages, quae funera Turnus ediderit, quem quisque virum demiserit Orco; et mecum ingentis oras evolviistis enim, divae, et memorare potestis. Turris erat vasto suspectu et pontibus altis, opportuna loco, summis quam viribus omnes expugnare Itali summaque evertere opum vi
Abbreviated transcription (Latin):
Quo sequar. antquenc̃artus auulsaꝙ membra
ł funus lacerum tellus habet: hocmihi dete
Materefers hoc sumterra mariq secuta
figite me siqua estpietas in meomĩa tela
Comicite orutuli. mepronam absumite . ũ ferro
a ut tumagne pater diuum miserere tu̾oq
Iniusum hoc detrude caput subtartara tro salmne
⁊uando auter nequeo crudelem abrũpereiuta
Hocfletu concussi animi mestusq perom̃s
tgemitus. torpent infracte ad prelia uir es
Illam incendente mluctus lacus et actor lñ.¬
uonei monitu. et muttũ lacrim antis uili
Corripiunt. iterq manus inte r tariponunt.
attuba terribilem sonitum procularecanoro
Increpuit: sẽquitur camor. cãlumq: remugit
.cederant actap iriter testudine uosscirest¬
Itfossas implere parant. ac uillere uallum
i uerunt pars aditum. et iscalis ascendere mulos.
Quarara est acies interlucete corona Cerenastur xomaalus
ontam sp̃is laluris. telorum effundere. contra
Omine geñis teucri. acduris detruderẽ contis¬

Expanded text:
Quo sequar, aut quae nunc artus avolsaque membra et funus lacerum tellus habet? Hoc mihi de te, nate, refers? Hoc sum terraque marique secuta? Figite me, siqua est pietas, in me omnia tela conicite, o Rutuli, me primam absumite ferro: aut tu, magne pater divom, miserere tuoque invisum hoc detrude caput sub Tartara telo, quando aliter nequeo crudelem abrumpere vitam. Hoc fletu concussi animi, maestusque per omnis it gemitus: torpent infractae ad proelia vires. Illam incendentem luctus Idaeus et Actor Illionei monitu et multum lacrimantis Iuli corripiunt interque manus sub tecta reponunt. At tuba terribilem sonitum procul aere canoro increpuit; sequitur clamor caelumque remugit. Adcelerant acta pariter testudine Volsci et fossas implere parant ac vellere vallum. Quaerunt pars aditum et scalis ascendere muros, qua rara est acies interlucetque corona non tam spissa viris. Telorum effundere contra omne genus Teucri ac duris detrudere contis
Abbreviated transcription (Latin):
Conierto sternit iaculo. uolat ita la cornus
a eraper tenerum. stomachoq. infixa sub altum
Pectus abit. readit specus atri uulneris undam
s pumantem. et fixo ferrum inpulmonetepescit.
Tumneropem. atꝙ. erimanta: manu tũsternit aphͥanũ
t umbycia mardentẽ oculis. animusq. fremente m
s edmagnum strigens contorta falarica uenit
Cuiminis acta modo. quam necduo taurea terga Ałsifautroꝵ¬
n ec duplici squama lõrica fidelis et auro
Sustinuit. collapsaruunt immania menbra bicio.
Sat tellus utum ẽtelẏpeum seꝑintonatin geas
Qualis in euboica baiarum ltore. quondam
saxea pilacadit. magnis qu̾am molibus antẽ
Coñstructã pont̾ꝰ iaciunt. sicillaruinam.
i rona trahit penitusq uadis illis arccumbit:
Miscent se maria et iugrȩ t᷑olluntur harene¬

Expanded text:
coniecto sternit iaculo; volat Itala cornus coniecto sternit iaculo; volat Itala cornus aëra per tenerum stomachoque infixa sub altum pectus abit: reddit specus atri volneris undam spumantem, et fixo ferrum in pulmone tepescit. Tum Meropem atque Erymanta manu, tum sternit Aphidnum, tum Bitian ardentem oculis animisque frementem sed magnum stridens contorta phalarica venit, fulminis acta modo, quam nec duo taurea terga nec dunec duplici squama lorica fidelis et auro sustinuit: conlapsa ruunt immania membra. Dat tellus gemitum, et clipeum super intonat ingens. Talis in Euboico Baiarum litore quondam saxea pila cadit, magnis quam molibus ante constructam ponto iaciunt; sic illa ruinam prona trahit penitusque vadis inlisa recumbit: miscent se maria, et nigrae attolluntur haren
Abbreviated transcription (Latin):
psuntus dextra acleua proturribus instant. ł adstant
Arnati ã ferro. etcristis capitafilta coruscis.¬
uales aeric liquȩtia flumina circum
Siuepads ripis. atbesim. seu propter amoenum.
onsurgunt gemine quercus. intonsaq c xioͣ
Attollunt cap̾ita. et sublimi uertice nutant
i rrumpunt aditus rutuli utuiderepa̾tentes
Continuo quercens et pulchra qui culus armis
ctprȩceps animi thinarus et mduortius hemon
A gminibus totis: aut uersiterga de dere
Tum magis increscunt animisdiscor dibus irȩ.
etiam collectitroes glomerantur in eodem limine¬
Etconferre manum et procurrerlongius aude&s:
ductoriturno diuersã in parte furemi
Turbantiq uiros perturnuntius. hostem
Feruere ceacnoua. et portas preber pateniis
Deserit incoeptum. atq iminaniconcitus ira
d ardaniamruit ad porta. fresq. superbosi indarũ ibiciam.¬
I tprimum antiphaten. isenim seprimus agebat duchat.¬
hebana dematre nothum sarpedonis atti s flius.¬

Expanded text:
Ipsi intus dextra ac laeva pro turribus adstant, Ipsi intus dextra ac laeva pro turribus adstant, armati ferro et cristis capitaquales aëriae liquentia flumina circum, sive Padi ripis Athesim seu propter amoenum, onsurgunt geminae quercus intonsaque caelo attollunt capita et sublimi vertice nutant. inrumpunt aditus Rutuli ut videre continuo Quercens et pulcher Aquiculus armis et praeceps animi Tmarus et Mavortius Haemon agminibus totis: at versi terga dedere Tum magis increscunt animis discordibus irae; et iam collecti Troes glomerantur eodem et conferre manum et procurrere longius audent. Ductori Turno diversa in parte furenti turbantique viros perfertur nuntius, hostem fervere caede nova et portas praebere patentis. Deserit inceptum atque immani concitus ira Dardaniam ruit ad portam fratresque superbos. Et primum Antiphaten, is enim se primus agebat, Thebana de matre nothum Sarpedonis alti,
Abbreviated transcription (Latin):
Cetera parcepuer belło. sic orsus apollo
nortalis medio asprctus sermonereliquid
Etprocul intenuem exoculis euanuit auram
gnoueredeum proceres dunnaq. tela il polinaa¬
Daraamaȩ. pharetramq. fuga sensere sorantem
rgo uidum pugnȩ dictis acnumine phoebi Apdluis¬
Ascanium prohibent. ipsuncertamina rursus
s uccedunt. animasq in aperta pericula mittuntt
Iteamora totis per propugnacula muris
ntendunt acris arcus. amentaq. torquent
Sternitur omnȩ solum ãtelis. tumscuta cauȩqͣ.
ant sonitum flictugaleę. puigna aspera surgit Cedftesignun
Quantus ab occasu ueniens plum alibus edis.
u erberat smeer humum. quãmuita grandineny ib
Inuada precipitant. cumiupiter horridus: aust̾ris
orquart a quosam hiemem. eticae lo caua nubila rũpit:
Pandarus etbicias idad alcanore creti¬
÷ uos iouis rauxit᷑ luco siuestris iera Propai.f.¬
ortam que ducis imperio commissa recludunt aperunt¬
Prẽti armis. ultroq inuitant moenibus hostem

Expanded text:
cetera parce, puer, bello. Sic orsus Apollo cetera parce, puer, bello. Sic orsus Apollo mortalis medio aspectus sermone reliquit et procul in tenuem ex oculis evanuit auram. Agnovere deum proceres divinaque tela Dardanidae pharetramque fuga sensere sonantem. Ergo avidum pugnae dictis ac numine Phoebi Ascanium prohibent, ipsi in certamina rursus succedunt animasque in aperta pericula mittunt. It clamor totis per propugnacula muris, intendunt acris arcus amentaque torquent. Sternitur omne solum telis, tum scuta cavaeque dant sonitum flictu galeae, pugna aspera surgit: quantus ab occasu veniens pluvialibus Haedis verberat imber humum, quam multa grandine nimbi in vada praecipitant, cum Iuppiter horridus austris torquet aquosam hiemem et caelo cava nubila rumpit. Pandarus et Bitias, Idaeo Alcanore creti, quos Iovis eduxit luco silvestris Iaera aortam, quae ducis imperio commissa, recludunt freti armis, ultroque invitant moenibus hostem.
Abbreviated transcription (Latin):
b is capti phriges hecrutulis responsaremittuꝗ:
Hoc tantum ascanius. teueri clamore sẽquuntur.
laͣticiaq fremunt. animos dasidera tollunt. Cĩ fuaose:¬
Ie betheria tum forte plaga crinitus a pollo¬
O & superausonias acies urbemq uidebat
Nu̾be sẽdens. atq hisuictoremaffatur ulũ¬
Dis genite. et geniture deos uirt omniabella
S ente sub assaraci. fato uentur resident luescant
Nectetroiaeipit: linulhe effatus ab ãlto
ediere semittit. spirantis dimouet auras ra¬
Ascanuonꝙ petit ẜ formantuonuerttur oris
ntiquum inbuten. hc darcdamo langhise
Armiger antea fuit. fidusq adlimin acustos
⁊ unc̃omitem ascanio pater addidit: ibat apollo
E mĩa longeuo similis ł uocemqł Icoloremq
tłcrines flauos. etseua sonoribus arma
Atq his ardentem dictis asfatur iuilum
sitsatis enidȩ tedis impunt numianum
Oppetissẽtus. primam hanc tibimagnus apollo
qnecdit laudem. et paribus non inudet armis

Expanded text:
! His capti Phryges haec Rutulis responsa remittunt. ! His capti Phryges haec Rutulis responsa remittunt. Hoc tantum Ascanius. Teucri clamore sequuntur laetitiaque fremunt animosque ad sidera tollunt. Aetheria tum forte plaga crinitus Apollo desuper Ausonias acies urbemque videbat, nube sedens, atque his victorem adfatur Iulumdis genite et geniture deos. Iure omnia bella gente sub Assaraci fato ventura resident, nec te Troia capit. Simul haec effatus ab alto aethere se misit, spirantis dimovet auras Ascaniumque petit. Forma tum vertitur oris antiquum in Buten; hic Dardanio Anchisae armiger ante fuit fidusque ad limina custos, tum comitem Ascanio pater addidit. Ibat Apollo omnia longaevo similis, vocemque coloremque et crinis albos et saeva sonoribus arma, atque his ardentem dictis adfatur Iulum: Sit satis, Aenide, telis impune Numanum oppetiisse tuis; primam hanc tibi magnus, Apollo concedit laudem et paribus non invidet armis:
Abbreviated transcription (Latin):
Oobis pictancroco etfulgenti murice urstise ranger¬
esidic cordi. uiuat indulgerechoreis.
Et timice pia chinas ethabent redimicula mitre
uerephritif neq enꝑnglriges. iteper asta
Omdimia: ubi assuctis hifore dat tybia cantum e¬
ympan au̾os buxusquocat. beretinthia matrispi
Ides. sinite armauir is. etcędite ferro
alia iactantem dictis. acdira canentem¬
N ontulit ascanius neruoꝙ. obuersus equino
ontendit telum. duerlaꝙ brachia ducens
Conftitit. Ante iourm supplex peruota precatus
uter omnipotens. audacibus annue corptis.
Ip̾sẽtibi adtua templa feram sollempnia dona
tstatuam ante aras aurata fronte iuuencum
Cogidentem. pariterq caput cumatre ferente
amcornupetat. etpedibus quis pargathareina
Auaut. etceli genitor departe serena
intonuit᷑ leuum. sonatima lortiferarcus
Etfugit horrendum stridens elapłã sagnta
Perqͦ caput remuli uenit. et cauatẽ pora.̃ ferro
Traiecit: ũ uerbis uirtutemillude superbis¬

Expanded text:
Vobis picta croco et fulgenti murice vestis, dVobis picta croco et fulgenti murice vestis, desidiae cordi, iuvat indulgere choreis, et tunicae manicas et habent redimicula mitrae. O vere Phrygiae, neque enim Phryges, ite per alta Dindyma ubi adsuetis biforem dat tibia cantum! Tympana vos buxusque vocat Berecyntia Matris Idaeae sinite arma viris et cedite ferro. Talia iactantem dictis ac dira canennon tulit Ascanius nervoque obversus equino contendit telum diversaque bracchia ducens constitit, ante Iovem supplex per vota precatus: Iuppiter omnipotens, audacibus adnue coeptis. Ipse tibi ad tua templa feram sollemnia dona et statuam ante aras aurata fronte iuvencum candentem pariterque caput cum matre ferentem, iam cornu petat et pedibus qui spargat harenam. Audiit et caeli Genitor de parte serena intonuit laevum, sonat una fatifer arcus: effugit horrendum stridens adducta sagitta perque caput Remuli venit et cava tempora ferro traicit. I, verbis virtutem inlude superbis