comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uocalib: terminantur ut me as uocalib: cons¬
tunt ut .o. in quolib& casuꝑducitur. Sed gen
cum .us. finitur. breuicctur ut illius. Datiuus
uero sicutin nomine semper longus ẽ. Escep¬
tomibitibi sibi quae in different̃ possunt pon
sic reliqui quoq: casus regulum sum munt ex
nomnib: uerbis modis temporibus numeris ꝑ¬
sonis coniugationibus breuictur .m. ut doce¬
bam .r. ut docebur .t. ut docer& .us. ut nu¬
triemus .e. ut uero lit tera uerbu terminita
breuicintur ut lege. Sedimperctiui modi se¬
cundatamen personci a secunda coniugati¬
one tantum producitur ut doce. dubi&cs
autem breuicitur usum .es. & c& eru que ex
his conponipossunt ut cdsum cid es possũ
potes. In alus producitur utdoces. .Is. item
insecundu ꝑ soncim indicatiui modi tunctur¬
tum ꝓducitur. cum a tertia coniugatione
ꝓduẽt auenerit. ut nutrceo nutris uolo
is calicis brouiuntur. Producituraut
.a. ut cima .i. ut nutri .u. itlectu. as. ut

Expanded text:
uocalibus terminantur, ut me, aut uocalibus consuocalibus terminantur, ut me, aut uocalibus constant, ut o, in quolibet casu producuntur. sed genitiuus cum us finitur, breuiatur, ut illius; datiuus uero, sicut in nomine, semper longus est, excepto mihi tibi sibi, quae indifferenter poni possunt. sic reliqui quoque casus regulam sumunt ex omnibus uerbis modis temporibus numeris personis coniugationibus breuiantur m ut docebam, r ut legebar, t ut faceret, us ut nutriremus. e uero littera uerba terminata breuiantur, ut lege; sed imperatiui modi secunda tantum persona a secunda quoque coniugatione tantum producitur, ut doce. es autem breuiatur, ut sum es et cetera quae ex his conponi possunt, ut adsum ades, possum potes; in aliis producitur, ut doces. is item in secunda persona indicatiui modi tunc tantum producitur, cum a tertia coniugatione producta uenerit, ut nutrio nutris, uolo uis; alias breuiatur. producuntur autem a ut ama, i ut nutri, u ut lectu, as ut
Abbreviated transcription (Latin):
urlaslons alitas longus ẽ. Nocatiuus quoqi inla¬
tinis breuis ẽ. excepto cumturo rntuxtuqut
mes durius Ingricis corripitunn ateilo pegqui
riam dum si milis fuerit nominatuusegubẽt
natis õ pciupertas. In masculinis tarturag i¬
cis longus ẽ. ut eneu. Sed&iam .e. finitus in
grecis tuncbreuicctur cum eius nominaduas
os fuerit terminatus ut phoebos
phebe nominatiuus & accusatiuus. & uocoto
plureolis inmascło. & feminino generȩ ꝓducun¬
tur. In neutrouero corripiuntur c̃ontra
aec sunt quedum greca nomina ultimcim
n&iuo singuluri dos syllabus termincitoue¬
nerint tunctantum in masculino genero semi¬
nino breuicintur uth. archados hcs archa¬
dus hosarchados. Alicis longisunt genẽtiplu
termincntur. longi sunt ut doctis. Sibustermni¬
ncntur breuicintur ut cgilib autsigrecasit
declincitio interminatus dectiuus corripit᷑.
uturcasin. In bucregula nominci pronominde
participici continentur. Sed ꝓnominis declina¬
tio in eotuntum defert quo dinmonosyllubis queo

Expanded text:
oque in Latinis breuis est, excepto cum i terminatur, ut Mercuri; in Graecis corripitur, ut Alexi. qui etiam, dum similis fuerit nominatiuo, regulat o paupertas. in masculinis tantum Graecis longus est, ut Aenea. sed etiam e finitus in Graecis tunc breuiatur, cum eius nominatiuus os fuerit terminatus, ut Phoebos Phoebe. nominatiuus et accusatiuus et uocatiuus pluralis in masculino et feminino genere producuntur, in neutro autem corripiuntur. contra haec sunt Graeca nomina, quae dum nitiuo singulari dos terminato uenerint, tunc tantum in masculino et feminino breuiantur, ut huius Arcados, has Arcades, hos Arcadas; alias longi sunt. genitiuus terminantur, longi sunt, ut doctis; si bus, breuiantur, ut agilibus: aut si Graeca sit declinatio, in terminatus datiuus corripitur, ut Arcasin. hac regula nomina pronomina participia continentur. sed pronominis declinatio in hoc tantum differt, quod in monosyllabis quae
Abbreviated transcription (Latin):
ris correptus & ꝓductus. correptus ẽ quoties
sinceulla morauocis medicssyllabas ꝓnuntia¬
mus ut moenicit᷑bula ꝓductus ẽ quoties
medas syllabas cum aliquamora uocis exprimim
ut fortunanaturca. Sciedum . ẽ. tumen quia
illa que in uerbis .÷. correpta ꝓferuntur cũ in
medium uenerit &ipsum .÷ in .e. motauerua
ut legis. legere ubiq: breuicintur. excepto
cumatrib: excipiuntur consonantibus .b.m
& .t. utlogebum legemus leg&ur ce trcaũ
melius cum accentibꝰ collegdintur qu accen¬
tus intrisse llubis & t&ra syllabdis & deiuceps
itu considerundus. ẽ asiqueratur amiciss.¬
morum quib: syllabis constor &dicimus pri¬
mambreuem exemplum ut nimium dilex̃ ami¬
cum secundcm odm longo accentu ꝓnuncia¬
bimus Inuenimus t̃tia positione longum
quartum breuem accentuquia cum dm̃s
Norrinactiuis singularis brshuaba bi euesa

Expanded text:
i, correptus et productus. correptus est, quotiens sine ulla mora uocis medias syllabas enuntiamus, ut moenia tabula. productus est, quotiens medias syllabas cum aliqua mora uocis exprimimus, ut fortûna natûra. sciendum est tamen, quia illa quae in uerbis i correpta proferuntur, cum in medium uenerint et ipsam i in e mutauerint, ut legis lege legere, ubique breuiantur; excepto cum a tribus excipiuntur consonantibus b et m et t, ut legêbam legêmus legêtur. cetera melius accentibus colliguntur. qui accentus in trisyllabis et tetrasyllabis et deinceps ita considerandus est, ut si quaeratur amicissimorum quibus syllabis constet, et dicimus primam breuem exemplo, ut «nimium dilexit amicum»; secundam cum longo accentu inuenimus; tertiam positione longam; quartam breuem accentu, quia, cum dinominatiuus singularis has habet breues, a
Abbreviated transcription (Latin):
pcludis t in desterilis que diupclus ap¬
taq: remis. Si uero in gen&iuo crescentecor
creuerit breuicitde. ut pectus pectoris uul¬
gus uulgi gen&iuus datiuus &
ablatiuus singulcris ꝓducuntur sed gene¬
rre aut tertiae declinationis fuerit cũ

Expanded text:
paludis: unde est «sterilisque diu palus appaludis: unde est «sterilisque diu palus aptaque remis». si uero in genitiuo crescente corcreuerit, breuiatur, ut pectus pectoris, uugus uulgi. genitiuus et ablatiuus producuntur. sed genirit aut tertiae fuerit declinationis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
nom inectiur ficiunt ne que sibi agene iuo suore¬
Item producitur cum totidem sellabas gen&iuus
buerit quod & nominatiuus ut ꝓles plis Tertio
.ẽ. ꝓduc in mediobcibuerit ut merces mer¬
cedis. Quarto loco producitur cum monosy ll¬
ba nominci fuerint uel de monosy llcibi sꝓdĩ¬
tcutpes bipes. semipes quintolo᷑ ꝓduciturcũ ÷
ante .es infinehabuerint ut hcibi es pccrios qui¬
es. duobus autem modis breuicintur cumaut. ẽ
medicm ingen&iuocorreptum habuerit ut
seges. segetis. aut cum .e. in .intacuerit ut milis
militis. ositem monosyllaba siora significat pri¬
ducitur ut os. orissiossc significat breuiatur
utos ossis. qua& amen ossyllubacum indissrl¬
posnepotis. Siuero correpta fuerit autdipton¬
gon ingen&iuo grecohabuerit breuictur.¬
os. ut composcopotis delos deler us uero cum in
gen&iuo crescente longu permcnserit ꝓduci¬
turdituirtus uirtutis telluris. excepto uno
quod ingen&iuo disterminatur. ut pclus

Expanded text:
nominatiui faciunt et quae sibi a genitiuo suo reitem producitur, cum totidem syllabas genitiuus habuerit quot et nominatiuus, ut proles prolis: tertio e productam in medio obtinuerit, ut merces mercedis: quarto loco producitur, cum monosyllaba nomina fuerint uel de monosyllabis ducta, ut pes bipes sonipes: quinto loco producitur, cum i ante es in fine habuerit, ut abies paries aries quies. duobus autem modis breuiatur, cum aut e mediam in genetiuo correptam habuerit, ut seges segetis; aut cum e in i mutauerit, ut miles militis. os item monosyllabum, si ora significat, producitur, ut os oris; si ossa significat, breuiatur, ut os ossis. quae tamen os syllaba cum in disylpos nepotis; si uero correpta fuerit aut diphthongum in genitiuo Graeco habuerit, breuiatur, ut conpos conpotis, Delos Δήλου. us uero, cum in genitiuo crescente u longa permanserit, producitur, ut uirtus uirtutis, tellus telluris, excepto unoquod in genitiuo dis terminatur, ut palus
Abbreviated transcription (Latin):
n du lit soleanuttitun on utmẽnon ea lit sel¬
pluis nominatiuus breuictur inatarea cospel
notusus dos bcibuerierit. ut arcasarcudos peil¬
has puisddos er icutem in grecis produonos
ut posher aeret. Itemha ee sunt quat inmono stla¬

Expanded text:
ut sol, an ut Titan, on ut Memnon, in ut delinitus nominatiuus breuiatur in Graecis, cum genetiuus dos habuerit, ut Arcas Arcados, Pallas Pallados. er autem in Graecis producitur, ut aether aer. item haec sunt quae in monos
Abbreviated transcription (Latin):
resistendum: temporibus ut lupus in fabula. Auunt
enim rusticiuocemhominem ꝑderesi eum lupus
prior uiderit. Vnde & subi totacenti dr̃ istud pro¬
uerbium lupus in fabula. Surcasmas ẽ hostilis
inrisio cumcimcritudine. ut referes ergo haec & nun¬
tius ibis pellidae genitori illimea tristi ci fuctu
degenerem quene obtolemum parrare memento

Expanded text:
resistendum. Temporibus, ut: 'Lupus in fabula'. Aiunt resistendum. Temporibus, ut: 'Lupus in fabula'. Aiunt enim rustici vocem hominem perdere, si eum lupus prior viderit. Unde et subito tacenti dicitur istud proverbium: 'Lupus in fabula'. Sarcasmos est hostilis inrisio cum amaritudine, utVirg. Aen. 2, 547: Referes ergo haec, et nuntius ibis Pelid est, dicta, / degeneremque Neoptolemum narrare memento
Abbreviated transcription (Latin):
tes u Hoctropo e nani ctbluntes e cacciuiden¬
ts & uulgo a aehiopes argentei cappelas euuden
uodironia pronuntictione sola indicat quod intellegi
iult sicut cum dicimus hominia gentimale. bonũ .ẽ.
quod fcicis. antifrcisis uero non uoce pronuntiantis
significat contrurium sed suis tantum uerbis quorũ
difficile intellegitur. nisiiperictur ut .ẽ. illud. de
omedente ex ut cibus & deftate egresscuẽ dulcedo
significans ex oreleonis fauum extractum . Intercl¬
ligoricim autem & tnigma hoc interẽ. quod alle¬
goricibis gemina .ẽ & subres cilias ciliud figuraliter
indicaat. Enigmciuero sensus tuntum obscurus ẽ
& ꝑqucisdum imagines cidumbratus. Carientis¬
mos. ẽ tropus quo dura dictugratius ꝓferuntur.
uticum in terroguntib: num quid nos quaesierit cli¬
quis respondectur bonafortuna unde intellegitur
neminemnos que sisse. Paroemicuẽ: rebus& tem¬
poribus que cid commodatum ꝓuerbium. rebus ut
contrastimulum calces dumsignificatur aaduersis

Expanded text:
t. Hoc tropo, et nani Atlantes, et caeci videntes, et vulgo Aethiopes argentei appellantur. 25. quod ironia pronuntiatione sola indicat quod intelligi vult, sicut cum dicimus homini agenti male: Bonum est quod facis. Antiphrasis vero non voce pronuntiantis significat contrarium, sed suis tantum verbis, quorumdifficile intelligitur, nisi aperiatur, ut est illud: De comedente exivit cibus, et de forti egressignificans ex ore leonis favum extractum. Inter allegoriam autem et aenigma hoc interest, quod allegoriae vis gemina est et sub res alias aliud figuraliter indicat; aenigma vero sensus tantum obscurus est, et per quasdam imagines adumbratus. Charientismos est tropus, quo dura dictu gratius proferuntur, uti cum interrogantibus, 'numquid nos quaesierit aliquis? respondetur: 'Bona Fortuna'. Unde intellegitur neminem nos quaesisse. Paroemia est rebus et temporibus adcommodatum proverbium. Rebus, ut: 'Contra stimulum calces', dum significatur adversis
Abbreviated transcription (Latin):
uig& uos filui choortor. D Ducuge & reduo
tionis trans fer namlic& in pacrigressu
teductore m sequmur.. quidhomora
ris imago quid ꝓpric ꝑdis quidaliena pe¬
tis cur infirma quȩris & sumcere linquis
D quȩ sunt propria uel quȩ alienco
alienu sunt quae extraquatruntur it

Expanded text:
 vos, filii, cohortor. DIS. Duc, age, et reduc tionis transfer. Nam, licet impari gressu, te ductorem sequimur.--MAG. Quid homo, ris imago, quid propria perdis? quid aliena petis? cur infima quaeris et summa relinquis? DIS. Quae sunt propria, vel quae aliena?--MAG. Aliena sunt, quae extra quaeruntur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dtm̃: casum cdsumunt ut contigit euenit accđ̃¬
dit expedit Quȩdum primae coniugãt in ꝑsona¬
licc reperiuntur ut iuucit prestat quȩ &cdi
quid declinaripossunt. sed omniatum infutu¬
turo imp̃tiui modi quam infiniti nec non &iã
gerundi purticipalia & purticipu utri¬
usq temporib deficiunt. Defectiua in mi¬
dissunt haeo quȩso quodn primam personam
hub& in dicũto modo dunitaxat. lec& q̃sire
lectum sit upud salustium &tull ũ ouat
infit. Haec quoq: tertium personum haben
solam sedouat participium fucit p̃sentis
temprs ouans cum indeclinationiuerbide¬
ficiut. similiter uusim &duim In quam pri¬
ma ꝑsona contramorem omnium ꝓseruns
tur utra numero modi indicatiurt

Expanded text:
m casum adsumunt, ut contingit euenit accidit expedit. quaedam primae coniugationis impersonalia reperiuntur, ut iuuat praestat, quae et aliter declinari possunt. sed omnia tam in futuro imperatiui modi quam infinitiui, nec non etiam gerundi uel participialibus et participiis utriusque temporis deficiunt. defectiua in modis sunt haec: quaeso, quod primam personam habet indicatiui modi dumtaxat, licet quaesere lectum sit apud Sallustium et Tullium; ouat, infit: haec quoque tertiam personam habent solam, sed ouat participium facit praesentis temporis, ouans, cum in declinatione uerbi deficiat. similiter ausim et duim. inquam in prima persona contra morem omnium profertur et utrumque numerum modi indicatiu
Abbreviated transcription (Latin):
hinniui ũ hinnu exeoexiui ũ.exii. inio iniui ã. inii.
xc&eru his similiũ pauc& si exeunt & sunt fere
haeo sartio sarsi fartio farsi. huurio huusi sepio
sepsi sentio sensi Alia inxi. haec solu santio sunxi ful¬
cio fuxi uicio uinxi unum inuenitur quod primã
syllabum in p̃si. corripit. in p̃to producit uenio
ueni : & conposita exeohunc modum struntur : ape¬
rio a perui cuiꝰ conpositum desentit reperiorep¬
peri. In has fere syllubus omniu uerba quȩ trinȩ
coniugationis nor ma conplectitur inpt̃o desi¬
nunt : sed nequidum biguitatis. eẽ possitlecto¬
ribus non desimulubimus de illis dicere quȩru¬
tionȩ refrciguntur. Sunt᷑ a uerbu quȩ in ꝑ¬
sonis deficiunt & in personulia dñt. Aliumodis
Aliu temporibus. Aliu coniugationib: Alia par¬
tic ipiis. Dehis exponemus & primum de in ꝑ¬
soncilibus. q̃aut̃ secundue sunt coniugationis
As tertiae quuntum extertiũ persona con¬
tem plurilic& : Eorum alia accũsincusum
trihunt  pud& ted& pig& penit& mise¬

Expanded text:
iui uel ii, exeo exiui uel exii, ineo iniui uel inii, et cetera his similia. pauca in si exeunt, et sunt fere haec, sarcio sarsi, farcio farsi, haurio hausi, sepio sepsi, sentio sensi; alia in xi, haec sola: sancio sanxi, fulcio fulxi, uincio uinxi. unum inuenitur quod primam syllabam in praesenti corripit, in praeterito producit uenio ueni; et composita ex eo in hunc modum proferuntur aperio aperui, cuius compositum dissentit, reperio repperi. in has fere syllabas omnia uerba, quae trina coniugationum norma complectitur, in praeterito desinunt. sed nequid ambiguitatis subesse possit lectoribus, non dissimulabimus de illis dicere, quae rationi refragantur. sunt enim uerba quae personis deficiunt et impersonalia dicuntur, alia modis, alia temporibus, alia coniugationibus, alia participiis. de his exponemus, et primum de impersonalibus, quae aut secundae sunt coniugationis aut tertiae, qutemplari licet  eorum alia accusatiuum casum trahunt, ut pudet taedet piget poenitet mise
Abbreviated transcription (Latin):
nis gen&iuus & datiuus. singulũs. iniae
dipto nͣ desinit ut huiꝰ & huit po&at accu¬
po&cs. Sciẽdũ .ẽ. tum̃ qđ in grecis nomi¬
nib: & quando grecis utuntur. temina

Expanded text:
nis genetiuus et datiuus singularis in ae dipthongon desinit, ut huius et huic poetae; accupoetas. sciendum est tamen quod in Graecis nominibus est quando Graecis utuntur termina
Abbreviated transcription (Latin):
uiłiomnica sodiuersigens. Nam quei
punt desinunt e uocalꝓrepostia ousb¬
culin gens sunt uthic gie eo ateota
qup nominatiuum & uocamꝰ: solum habent
e ante .o. habent ã. ꝓpria mãđ. sunt. ut curio
cipio. aut corpus quidem signi ficgantiee ⁊ S hominib pit¬
ulini sunt uihustlio unigohustio trrtanisono

Expanded text:
omnia, sed diuersi generis. nam quae in o puram desinunt e uocali praeposita, masculini generis sunt, ut hic ganeo aleo labeo, quae nominatiuum et uocatiuum solum habent; quae i ante o habent, aut propria masculina sunt, ut Curio Scipio, aut corpus quidem significantia generis masculini sunt, ut hic stellio lanio histrio centurio
Abbreviated transcription (Latin):
cipica & futuri ueniunt & supino ueribo .u.
mito addita .S. in preteritorus infuturo
ut amatu umcitus. amaturus cenatu.
cenutus cenaturus criminatu. crimi¬
natus criminaturus lo quixti: loquitus
loquuturus mortuus solum amorior.

Expanded text:
cipia et futuri veniunt a supino verbo u cipia et futuri veniunt a supino verbo u finito, addita s in praeterito; rus in futuro: ut, amatu, amatus, amaturus: coenatu, coenatus, coenaturus: criminatu, criminatus, criminaturus: locutu, locutus, locuturus. Mortuus solum a morior
Abbreviated transcription (Latin):
niuntur ut meditutus auxiliatus ã¬
plexatus umminisculatus ut rius que
significutionis possunt eẽ. F
Nume¬
rdm participiorum profer .s. nu¬
nec numerus defectiua in uenies participiã
Figure participiorum unde ueniunt
a uerbis semper ut abeffitio efficiens. ab in¬
tellegondo intellegens Nam ꝑse nũq
componitur. participium nisi prius conpo¬
natur eius uerbum sienim ipsa componun¬
tur perse: transeunt in nominumuim ut
noceo nocens in nocens nomeniẽ Innocen¬
participia ẽẽ conpositauero ⁊ antum no¬
minca eẽ F Meminite dixisse omnia par¬
ticipiũ. ẽẽ diriuatiua a uerbis. uelimscire
aquibus tem poribus ułmodissint diriua¬
tiuci Sab indicatiuo mado p̃sent temp̃ fiunt.
participia p̃sentia. & semper incns. uebinens
desiniunt ut cibamo amas amunstos
habeo habens interpositaSecundeꝑ
sonȩ ultimis litter̃. Intertia & quarta con¬
iugatione .o. conuersuinens. fiunt parti

Expanded text:
niuntur, ut, meditatus, auxiliatus, amniuntur, ut, meditatus, auxiliatus, amplexatus, adminiculatus, utriusque significationis possunt esse. FR. Numeros participiorum profer.--SAnec numeris defectiva invenies participia. FR. Figurae participiorum unde veniunt?--SAXO. A verbis semper, ut ab efficio, efficiens: ab intelligo, intelligens. Nam per se nunquam componitur participium, nisi prius componatur ejus verbum. Si enim ipsa componuntur per se, transeunt in nominum vim; ut, noceo, nocens; innocens nomen est, innocenparticipia esse: composita vero tantum nomina esse. FR. Memini te dixisse omnia participia esse derivativa a verbis. Velim scire a quibus temporibus vel modis sint derivata?--SAXO. Ab indicativo modo praesentis temporis fiunt participia praesentia, et semper in ans vel in ens desinunt, ut ab amo, amas, amans: habeo, habes, habens, interposita n secundae personae ultimis litteris. In tertia et quarta conjugatione o conversa in ens fiunt parti
Abbreviated transcription (Latin):
p̃senti sepeneces situitis. cccusa auttor es
p̃teritento.utii inueniantun a commu¬
ni uerbo .iIIͬ. nascuntur participiu &
non mirum quiaactiucm hab& signi¬
ficcctionem & pussiucm communeuet¬
bum &ide o utriusq significationis hã¬
b& participice actiue ut criminans. &.
criminciturus passiue ut criminatus &
criminandus sedcriminatus in utraque
inuenitur significatione S. Sciendum
ẽ tibi õfrence quodomnia participia in
dus desinentia eadem possunt eẽ. & nomi¬
nie .F. & quo modo possum o suxõ scire
an sit nominca uel participia. S. Dun
nomincisunt amittunt tempora ut olĩ
tibi dixi ut docendussum participium .ẽ.
addocendumt& horicum ueninomen.
ẽ: a deponenti trium temporum ueniunt
participia p̃sentis. & p̃ter̃ in petfectise¬
quens. praxeriti ꝑfect. & plus quamper¬
fecti secutꝰ futuri secuturus sedapudan¬
tiquos exhuius cemode uerb participies
p̃ter̃ temporis tamactiuam quãpas¬
suam significutionem habentia inue¬

Expanded text:
tis causa auctores praeterito uti inveniuntur. A communi verbo quatuor nascuntur participia; et non mirum, quia activam habet significationem et passivam commune verbum. Et ideo utriusque significationis habet participia; activae, ut, criminans et criminaturus: passivae, ut, criminatus et criminandus. Sed criminatus in utraque invenitur significatione. Sciendum est tibi, o France! quod omnia participia in dus desinentia eadem possunt esse et nomina. FR. Et quomodo possum, o Saxo! scire, an sint nomina vel participia?--SAXO. Dum nomina sunt, amittunt tempora, ut olim tibi dixi: ut, docendus sum participium est: ad docendam rhetoricam veni, nomen est. A deponenti trium temporum veniunt participia; praesentis et praeteriti imperfect. sequens: praeteriti perfect. et plusquamperfect. secutus: futuri, secuturus. Sed apud antiquos ex hujusmodi verbis participia praeteriti temporis tam activam quam passivam significationem habentia inve
Abbreviated transcription (Latin):
cominunica deponentia participiet ab acti¬
iuis quidem  neutris p̃sentis temporis in ueni¬
untur & futuri ut amans a maturus stans
staturus sedp̃sentis participium & substan¬
tiuum uerbum sũum p̃teritum ꝑf. profe¬
rimus utcimans. fui fuisti. fuit proamaui.
amuiusti amauit & sic ꝑ om̃s modos intempo¬
re p̃terito ꝑ fecto & plus quum ꝑf. Itaque
quodde ẽ. naturaliter simplicidictione :

Expanded text:
ommunia, deponentia; participia ab activis quidem et neutris praesentis temporis inveniuntur et futuri; ut amans, amaturus: stans, staturus: sed praesentis participium et substantivum verbum sum, praeteritum perfectum proferimus; ut, amans fui, fuisti, fuit, pro, amavi, amavisti, amavit: et sic per omnes modos in tempore praeterito perfecto et plusquamperfecto. Itaque quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑf sine triũ generum ẽ ut hic&haec & hoc
iaudans docens legens audiens siueroin
us finiuntur p̃terita ł future mobilicis
ꝑtric genera ut timatus amatar ama¬
tum. amaturus ancetura amaturũ
Ea sus participiorum exponemihi.S.
Casus participiorum sex sunt ficut & nomi

Expanded text:
 sive trium generum est; ut, hic et haec et hoc laudans, docens, legens, audiens. Si vero in us finiuntur, praeterita vel futura, mobilia sunt per tria genera, ut amatus, amata, amatum. Amaturus, amatura, amaturum. FR. Casus participiorum expone mihi.--SAXO. Casus participiorum sex su
Abbreviated transcription (Latin):
p̃terita. ut a ceno. cenatus a prande o
prensus apluceo plucitus. anubo nupta
a pateo passus ufrgł crinibus ilicdes pͥ¬
mei apassis id ẽ dispersꝑs fit quoq:
aputior passus aiuro iunatus ad suesco
ad su&us titubo titubatus & tulici multu
ut dis cessus interitus obitꝰ occasus potus

Expanded text:
terita, ut, a coeno coenatus: a prandeo pransus: a placeo placitus: a nubo nupta: a pateo passus. Virgilius : Crinibus Iliades passis, id est, dispersis. Fit quoque a patior passus: a juro juratus: ab adsuesco adsuetus: a titubo titubatus et talia multa; ut, discessus, interitus, obitus, occasus, potus,
Abbreviated transcription (Latin):
discis non ẽ dicendum sed logo & scribo docco
& discis si participium locoprioris uerbi po¬
nas bene sine coniuntione ꝓfertur ut legens
scribo docens discis Igitur particopium in uen¬
tum ẽ ut in nominoctiuo & uocatiuo sine con¬
iunctione proforatur cum alio uerbo ut legens
doceo prolego & doceo & legens fucpro lege
& fuc quae positio intransitiuce hoc ẽ ipsã
in senostendit manere personam obliqui uero.
cusus participiorum adhaec sunt irtiles quod
nonsolum sine coniunctione proferuntur se
aiunicidulius transeant personcs ut do¬
centis potior docenti respondeo docentemau¬
cettotuempusex uerbo numortus figure ex
oque E quõdgeneste hab&ni¬

Expanded text:
discis, non est dicendum; sed, lego et scribo, doceo discis, non est dicendum; sed, lego et scribo, doceo et discis. Si participium loco prioris verbi ponas, bene sine conjunctione profertur, ut, legens scribo, docens discis. Igitur participium inventum est, ut in nominativo et vocativo sine conjunctione proferatur cum alio verbo, ut, legens doceo, pro, lego et doceo: et, legens fac, pro, lege et fac, quae positio intransitiva est. hoc est, ipsam ostendit in se manere personam. Obliqui vero casus participiorum ad hoc sunt utiles, quod non solum sine conjunctione proferuntur, sed etiam ad alias transeant personas; ut, docentis potior, docenti respondeo, docentem aucatio, tempus ex verbo, numerus, figura ex utroque. FR. Quot genera hab
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑse purticipia itaque accionem uel
passianem in quoliba fieritem pore de
mon strant non ipsum tempus & quod
purticipium. ex sequitur casus. quos
& uerbu ex quibus nascuntur & quod
uerborum significationes habent &
quod pro uerbo ponuntur undeqo¬
de qui dem participium uerbum ca¬
suule nominant. quia quod uarbo ꝑ
sede ẽ id .ẽ. casus possid& inpartici¬
pio ⁊ deo in constructione perobliquos
cusus ubi uerbum iunginon potest
participium loco uerbi subiit ut bo¬
nughomo lo quebatur bonihominis
loquentis opationem audiũi bono homi¬
niloquent frenponden dibonum hominẽ
lo quentem audiui tubone homo loque¬
re abono homine. loquentẽdidici &
exeo nominatiuus & uoẽt recticta¬
sus nominantur qui aperse uerbiun¬
gipossunt. ¶ uamutilitatem
huba partici Apium in nominatius
& uoct si sic uerbi lo co obliquis iunga¬
tur .S. quod uerba sine conctione
in nomincitiuꝗ & uocatiuo. comunge¬
tepotest nam diurisa uerba si ne coniuntione

Expanded text:
se: participia itaque actionem vel passionem in quolibet tempore fieri demonstrant, non ipsum tempus: Et quod participium exsequitur casus, quos et verba, ex quibus nascuntur: et quod verborum significationes habent, et quod pro verbo ponuntur. Unde quidam participium verbum casuale nominant; quia quod verbo per se deest, id est casus, possidet in participio. Ideo in constructione per obliquos casus, ubi verbum jungi non potest, participium loco verbi subit; ut bonus homo loquebatur: boni hominis loquentis orationem audivi; bono homini loquenti respondi; bonum hominem loquentem audivi; tu bone homo loquere; a bono homine loquente didici. Et ex eo nominativus et vocativus recti casus nominantur, quia per se verbis jungi possunt. FR. Quam utilitatem  participium in nominativo tivo, si sic verbi loco obliquis jungatur?--SAXO. Quod verba sine conjunctione in nominativo et vocativo conjungere potes. Nam diversa verba sine conjunctione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑs siae triũ generum ẽ ut hic &haec & hoc
laudaens docens legens audiens siueroiu
us finiuntur p̃terita ł futura mobilicus̃
ꝑtrica genera. ut aimatus a matce ama¬
tum. amaturus a mactura a maturũ
.En sus participiorum exponemib.S.
Ca susparticipiorum sex sunt ficut & nomi¬
num nec sunt inuenta par ticipi indili

Expanded text:
trium generum est; ut, hic et haec et hoc laudans, docens, legens, audiens. Si vero in us finiuntur, praeterita vel futura, mobilia sunt per tria genera, ut amatus, amata, amatum. Amaturus, amatura, amaturum. FR. Casus participiorum expone mihi.--SAXO. Casus participiorum sex sunt, sicut et nominum. N
Abbreviated transcription (Latin):
lic dixerunt multenim scipiente : prae teritaho¬
minum gesta cidinstitutionem pricesentium histo¬
rus indiderunt. Siquidem & ꝑ historicm sum¬
mar&ro temporum annorumq subputatio con¬
pritehenditur & per consulum regumq: succes¬
summulta neces scirici perscrutantu¬
pellactur unius diei gestiohoc apud nosdicrum
uocatur Ncim quod lectini diurnum grecie seem¬
duadicunt. Ecalendarica a pellantur quaemmen¬
ses singulos degeruntur. Annedes suntres singu¬
lorum cinnorum quae que enim digna mein ouat
domimilitiae que mari acterrȩ percinnos in com¬
mentarus acta sunt abanniuerscrus gestis. an¬
nales nominauerunt historic autem multorum
an norum uel temporum ẽ. cuius diligentiã
cinnui conmentarii in libris dicct sunt. inter
his toriam cuitem & cann ciles hoc inter. ẽi qđ
historici ẽ eoruni temporum que uidemus.
nnciles uero sunt eorum annorum quos&cis
nỹt non nouit. undes lustius ex historiclib

Expanded text:
lia dixerunt. Multi enim sapientes praeterita holia dixerunt. Multi enim sapientes praeterita hominum gesta ad institutionem praesentium historiis indiderunt, siquidem et per historiam summa retro temporum annorumque supputatio conprehenditur, et per consulum regumque successum multa necessaria perscrutantupellatur unius diei gestio. Hoc apud nos diarium vocatur. Nam quod Latini diurnum, Graeci ephemerida dicunt. Kalendaria appellantur, quae in menses singulos digeruntur. Annales sunt res singulorum annorum. Quaequae enim digna memoriae domi militiaeque, mari ac terrae per annos in commentariis acta sunt, ab anniversariis gestis annales nominaverunt. Historia autem multorum annorum vel temporum est, cuius diligentia annui commentarii in libris delati sunt. Inter historiam autem et annales hoc interest, quod historia est eorum temporum quae vidimus, annales vero sunt eorum annorum quos aetas nostra non novit. Unde Sallustius ex historia, Livius,
Abbreviated transcription (Latin):
quoq: principes populi postulure quosticilius fosgit
opprimerespolicitam custodibus urbem .XUI.
teꝑquam ea quae in pra&erito fueta sunt dinoscunt᷑
cognoscere. Apudue teres enim nemo conscribebant
hystoric̃nisi is quiint̃ suiss& & eaquae conscribenda
essent uidisset. mMelius enim oculis quae fiunt dep̃¬
hendimus quam queciuditionȩ collegimus quȩ enim
uidentur sinemendatio ꝓferuntur haee discipli¬
÷ na adgrum maticam pertin& quicequic quid dig¬
num memore ẽ. litteris mandatur .Ii. Historia
autemi deo monumenta dicuntur eo quod memo¬
riamtribuant rerumgestarum serie scutem dic¬
ta pertrans lationem a sertis florum inuicem
primus mor ses deinitiomundi conscripsit. Apud
gentiles uero primus dcres frigius degrecis &
troicinis historic̃ edidit. quã in folus pcilmurũ
abeo conscriptam. ẽe ferunt postdaretem
autem in gr&ic herodotus historidus primus
aegentium non in pediunt legentibus in his qua euti¬

Expanded text:
quoque principes populi postulare, quo facilius posset opprimere spoliatam custodibus urbem. per quam ea, quae in praeterito facta sunt, dinoscuntuvidere vel cognoscere. Apud veteres enim nemo conscribebat historiam, nisi is qui interfuisset, et ea quae conscribenda essent vidisset. Melius enim oculis quae fiunt deprehendimus, quam quae auditione colligimus. Quae enim videntur, sine mendacio proferuntur. Haec disciplna ad Grammaticam pertinet, quia quidquid dignum memoria est litteris mandatur. Historiae autem ideo monumenta dicuntur, eo quod memoriam tribuant rerum gestarum. Series autem dicta per translationem a sertis florum invicem primus Moyses de initio mundi conscripsit. Apud gentiles vero primus Dares Phrygius de Graecis et Troianis historiam edidit, quam in foliis palmarum ab eo conscriptam esse ferunt. Post Daretem autem in Graecia Herodotus historiam primus htate historiae. Historiae gentium non inpediunt legentibus in his quae uti
Abbreviated transcription (Latin):
gor non repperi sunt quae genus mutan
in compostione sperno spernis actiuã
a spernor. asperntaris deponenssentio
neutrum cidsentior. deponens sedeo
sedes nutr insidor insidiciris deponens. obsi¬
deo uero & adsideo actiua sunt eo a fitio
neutra suñ adeo subeo. perfitio. confino
x ex eis conpositu actiua sunt faciunt adeor
subror. perfitior. confitior. ex futio quoq̃
neutrae uersificor. uersificciris. & grati¬
sicor. gratificaris deponentia nascuntur
comꝓlecto actiuat. am plector deponen com¬
ponuntur. uerba cum nominibus. ut ab
am plo & fectio amplifico. ex quo participiõ
am plificans & cum altero uerbo ut calesa¬
tio id. est calere facio. uelcumaduerbio
ut benedico. uelcum p̃posicione. ut indico
subeo. sed prepositionibus per conpositionẽ
iunguntur semssicut nominatiuo ca su cu¬

Expanded text:
gor non reperi. Sunt quae genus mutant gor non reperi. Sunt quae genus mutant in compositione: Sperno, spernis, activum; aspernor, aspernaris, deponens.  Sentio, neutrum; assentior, deponens. Sedeo, sedes, neutrum; insidior, insidiaris, deponens; obsideo vero et adsideo activa sunt. Eo et facio neutra sunt; adeo, subeo, perficio, conficio, et ex eis composita activa sunt; faciunt enim adeor, subeor, perficior, conficior. Ex facio quoque neutro, versificor, versificaris, et gratificor, gratificaris, deponentia nascuntur. Complecto, activum; amplector, deponens. Componuntur verba cum nominibus, ut ab amplo et facio, amplifico, ex quo participium amplificans: et cum altero verbo, ut calefacio, id est, calere facio; vel cum adverbio, ut, benedico; vel cum praepositione, ut indico, subeo. Sed praepositionibus per compositionem junguntur semper sicut nominativo casu
Abbreviated transcription (Latin):
neutra ut inchoatiua. meditatiua. in u¬
rio. desinunt & quartetantei con¬
iugationis sunt ut lecturio is esurio.
is. quođ bedo diriuatur sun alias quoq
species diriuatiuorum ut auideo iusti
id eͦ iiii derecfatio fucesso a capio capes
alacero. lacesso abarceo arcesso ab aceo
accesso quae fronieitiua non ẽẽ coniuo¬
tio ostendit. Sunt quo que cilia perdimon¬
tionem diriuctiua ut a sorbeo sorbilloa¬
rio gerrulo acciluo. caluillo. Item
anominibus diriuatiuasiunt ut cepatre
uectiua sunt. ut calego legitur astostcitur
inueniuntur quo que & cibaduerbiss uer¬
bec diriuari ut ꝑendie perendino
cacras procraestino. & cibintus intro
taceo sunt & compositai. con cupio conti
sunt & extribus partibus conposita ut ꝑ¬
terrifico. Sunt & quaemutant in conpo
sitione coniugationem ut dodusfacit.
reddo. reddis. fcicio facis. amplifico as
Sunt conposita quorum simplicia in usu
non sunt ut offendo a spitio. apereo. re

Expanded text:
ut et inchoativa. Meditativa in uut et inchoativa. Meditativa in urio desinunt et quartae tantum  conjugationis sunt; ut, lecturio, is; esurio, is, quod ab edo derivatur. Sunt aliae quoque species derivativorum; ut, a video, viso, id est cupio videre; a facio, facesso; a capio, capesso; a lacero, lacesso; ab arceo, arcesso; ab acceo, accesso. Quae frequentativa non esse conjugatio ostendit. Sunt quoque alia per diminutionem derivatigarrio, garrulo; a calvo, calvillo. Item a nominibus derivativa fiunt; ut, a patre, vativa sunt; ut, a lego, legitur; a sto, statur. Inveniuntur quoque et ab adverbiis verba derivari; ut a perendie, perendino; et a cras, procrastino; et ab intus, intro taceo. Et sunt composita, ut concupio, conticSunt et ex tribus partibus composita, ut perterrifico. Sunsitione conjugationem, ut: do, das, facit reddo, reddis; facio, facis, amplifico, amplificas. Sunt composita, quorum simplicia in usu non sunt, ut offendo, aspicio, aperio, ref
Abbreviated transcription (Latin):
ungipud& sedque iner. exeunt alic a uerbis
u eniunt ut missera aliuaseoriuntur ut pud&
poenit& dec&. Quȩ sunt supinai uel partici¬
pliliu. Si quinquesunt eius modiuoces ut le¬
gendi legendo legendum lectum lectu. quas
priscianus omniꝰnomina uult. ẽt. quiatempo¬
ribus ccrent & ꝑsonus non discernunt & pre¬
positionibus separatis iunguntur. ut adlegen¬
dum uudo alegendamueni . Intentus
sum despecierum patione audiremaxime quia
hoc accidens uerbi donatus dimisit. S. Non
dimisit sed informȩs cadtingitnam species uer¬
borum duae sunt. un a principalis quam do¬
natus perfectum formam nominat ut lego
altera diriuatiua quc̃ulle meditatiuuam
&uferuro ferues co & haec id.ẽ. inchoatiua
semꝑin sco. desinunt & tertiae sunt con¬
& p̃teritiu non habent tempus nec par¬
ticipia futuis temporis frequent atiua
primaesunt coniugationis & in tito
uelto uelso. uelxo desinunt ut lectito
Asdicto. asinerso. asnexo. as & fiunt semꝑ¬

Expanded text:
pudet. Sed quae in et exeunt, alia a verbis veniunt, ut miseret. Alia a se oriuntur, ut pudet, poenitet, decet. FR. Quae sunt supina et participialia?--SAXO. Quinque sunt ejusmodi voces; ut: legendi, legendo, legendum, lectum, lectu. Quas Priscianus omnino nomina vult esse, quia temporibus carent, et personas non discernunt, et praepositionibus separatis junguntur; ut, ad legendum vado, vel legendo venio. FR. Intentus sum de specierum ratione audire maxime, quia hoc accidens verbi Donatus dimisit.--SAXO. Non dimisit, sed in formis attigit. Nam species verborum duae sunt: una principalis, quam Donatus perfectam formam nominat; ut, lego. Altera derivativa, quam ille meditativam, Et a ferveo, fervesco. Et haec, id est inchoativa, semper in sco desinunt et tertiae sunt conEt praeteritum non habent tempus, nec participia futuri temporis. Frequentativa primae sunt conjugationis, ut in tito, vel to, vel so, vel xo desinunt; ut, lectito, as; dicto, as; merso, as; nexo, as; et fiunt  M
Abbreviated transcription (Latin):
& quartae in eo desinentis. & subiunetc¬
nui p̃teritum ꝑ fectum & futuri nisinter¬
naper sonci pluroli .u. mutat in .i. ut
lego gis git gimus gitis legunt amabo
is. it imus itis unt docebo bisbitbim:
bitisbunt subiunetatiu. p̃teritũ perfec¬
tum tima uerim um aueris itimus -itis

Expanded text:
et quartae in eo desinentis, et subjunctativi praeteritum perfectum et futurum, nisi in tertia persona plurali, u mutant in i, ut lego, legis, legit, legimus, legitis, legunt; amabo, is, it, imus, itis, unt; docebo, bis, bit, bimus, bitis, bunt. Subjunctativi praeteritum perfectum: Amaverim, is, it, imus, itis
Abbreviated transcription (Latin):
dis Sunt quaedum econtrurio. uniussig¬
nificationis sed diuersae coniugationis ut
denso denscis & densue denses. strideo stride
strido stridis ferueo. serues feruesco fer¬
uescis fenuo feruisceoacies ciocis. durẽo
dures unde duresco & duro durcis tue or
fulgeo fulges fulgo fulgis excelleo exce¬
les excello excellis sono sonas so non
sonis uno unas un io. unis F Quotino¬
dis declinctur uerba. S. quorum pactio¬
nabiliter primcaꝑsone in .o. desinittri¬
bus modis declincntur absq: p̃terito per¬
ft̃o indicatiui & imperctiuo infinitiu
ncm iuxtu p̃sens tempus trium coniug
legor lexeris sequor sequeris. Quusta in iris ꝓdustu penalam
onum per om̃s modos & tempora declincri solent
uerba nisi pͣrae scriptis. pra & eritum uero in ꝑfectũ
oplus quam perfectum primae cong̃. Item se¬
cundȩ & tertiae & quartae optatiui futur ũ
presens tempus inultimis litteris semper
declinantur. ut camo amas amat. amami
amatis aniant. amabum. amabus ab a¬

Expanded text:
Sunt quaedam e contrario unius significationis, sed diversae conjugationis, ut denso, densas, et denseo, denses; strideo, strides; strido, stridis; ferveo, ferves, inde fervesco, cis, fervo, fervis; cieo, cies; cio, cis; dureo, dures, unde duresco et duro, duras; tueor, fulgeo, fulges; fulgo, fulgis; excelleo, excelles; excello, excellis; sono, sonas; sono, sonis; uno, unas; unio, unis. FR. Quot modis declinantur verba?--SAXO. Quorum rationabiliter prima persona in o desinit, tribus modis declinantur, absque praeterito perfecto indicativi, et imperativo et infinitivo. Nam juxta praesens tempus trium conjugcriminaris, luctor, luctaris. Secunda in eronum per omnes modos et tempora declinari solent verba, nisi praescripta. Praeteritum vero imperfectum et plusquamperfectum primae conjugationis: item secundae et tertiae, et quartae optativi, futurum praesens tempus in ultimis litteris semper declinantur, ut aamatis amant, amabam amabas ama
Abbreviated transcription (Latin):
cum legere properem: In personũle uerbũ
a neutris actiuae significationes uelabas¬
tiuis nascitur ut curritur. uiuitur legitun
amatur & ꝑomnes modos & personas. & tẽ¬
porc. &numeros. iunctis ꝓnominibus ri¬

Expanded text:
cum legere properarem. Impersonale verbum cum legere properarem. Impersonale verbum a neutris activae significationis vel ab activis nascitur, ut curritur, vivitur, legitur, amatur. Et per omnes modos et personas et tempora et numeros, junctis pronominibus ri
Abbreviated transcription (Latin):
usfectus de monstrantes. & st̃ quinque.
uel definimus quidagaitur uel patiutur
a nobis qui ideo primus ponitur qui ꝑfectus¬
retulum sumunt uł quo dexeo participia
coducens aduxi ductus & dux ferueo.
eruens ferue sco feruor. Inperatiuus. ẽ
indiget purtis adsignificundum &ideo
secundunten& locum in modis &beuas
orantes sepissime. utimurlut mus amihi
optumus qui ideo tertius in ordine poni¬
tur quiu in ferior.ẽ. qui optat ꝙ quum¬
periet & uduerbio optandi indig& ad
conplendum sensumut ut inami legerẽ
iuurcoloco subiunctatiuus ponitur &
iure es & enim non modori duerbio uel.
coniunctione uerum &ium altero uerbo.¬
tiam uitulũ ꝓfugibus ipseuenito & ominib
cluismodis sociari potest ut dum legerem soripsi
ut᷑dum legcm. scribe &dum legerem ut incim
scriberem. Infinitiuus ẽ. qui & ꝑsonis in nume¬
nis deficit & eg& uno ex supra dictis quat tuo
modis ut ꝑlenum aliquid signific& ut legere
pero legore. propera utincim leger eopeem

Expanded text:
fectus demonstrantes. sunt autem quinque: uel definimus, quid agitur a nobis uel ab aliis, qui ideo primus ponitur, quia perfectusregulam sumunt. Vel quod ex eo participia co, ducens: a duxi ductus, et dux: a ferveo, fervens, fervesco, fervor. 284 Imperativus est, indiget partis ad significandum: et ideo secundum tenet locum in modis. Et hoc orantes saepissime utimur; ut: Musa, mih, per quem optamus. Qui ideo tertius in ordine ponitur, quia inferior est qui optat quam qui imperat; et adverbio optandi indiget ad complendum sensum, ut, utinam legerem. Quarto loco subjunctivus ponitur et jure. Eget enim non modo adverbio vel conjunctionelam, pro frugibus ipse venito. Et omnibus aliis modis sociari potest; ut dum legerem, scripsi: et, dum legam, scribe; et, dum legerem, utinam scriberem. Infinitivus est, qui et personis et numeris deficit, et eget uno ex supradictis quatuor modis, ut plenum aliquid significet, ut, legere propero, legere propera, utinam legere properarem,
Abbreviated transcription (Latin):
tionem asecunduper sona declinantur pn
maꝑsona aut in .o aut in am aut inta
autin im desinit.  quomodo p̃teriti
perfectum: & imp̃r declinandã sunt q
Omne p̃teritum ꝑfectum. si iux tartione
declinantur in i mittit prima personĩ
in secundam .s. ti syllabamtertiam. ini
& pluralemnum inimus inistis & erunt
uelere. longurmittit  Imperatiui fi¬
nales litteras deꝓme sOmne imperatiũ
singula reprimam mitura abdicante pe
p̃senti imperat. in secunda persona quã
in prima coniugaa longa finitur ut
gunut ciudi que ubique in uerbis uelno¬
minibus ÷ infine posita ꝓducitur ter¬
tia persona in prima coniugatio. in a
inc&eris coniugitionibus in at ut am
habeat legat audicet primaper sonu
innumero płur inmus & secundu mi
tertia inent. In primu cong inc&eri

Expanded text:
ctione a secunda persona declinantur, prima persona aut in o, aut in am, aut in em, aut in im desinit. FR. Quomodo praeteritum perfectum et imperativus declinanda sunt?--SAXO. Omne praeteritum perfectum, si juxta rationem declinatur, in i mittit primam personam; in secunda in sti, syllabam; tertiam in it, et pluralem numerum in imus, in istis, in erunt vel ere, longa e, mittit. FR. Imperativi finales litteras deprome.--SAXO. Omne imperativum singulare primam, natura abdicante, peitur, quia praesenti imperat in secunda persona, quae in prima conjugatione a longa finitur, ut i longa, ut audi. Quae ubique, in verbis vel nominibus, i in fine posita producitur. Tertia persona in prima conjugatione in et: in caeteris conjugationibus in at, ut amet, habeat, legat, audiat. Prima persona in numero plurali in mus; in secunda in te; tertia in ent, in prima conjugati
Abbreviated transcription (Latin):
ft̃o. deficunt. Itemomnia in perso nulia
quae cisenuscuntur infuturo insinitiuide¬
fiunt ut penituerepenituis se & plenoque :¬
neutra infuturo infinitiui deficiunt ut hor¬
reohorrere horriusse. numpoenitum iraen
non dicimus & c&eru. Sunt quoque uenba
non hab&. p̃teritum nisidicus ꝑcussi. sic sta
tuo sisto statiu sustalo sustuli. & suffe.ro
sustuli. tollo tuli. & fero. fers sert: tulit fo¬
cit insunio in suniui & furto & in saniui cerno
creui & cresco. creui facit. Item quoque in¬
choatiua & meditatiua non solum p̃terito
sa &ium infuturo infinitiui deficiunt te¬
pescerepurturire. Itemuerbis. in .or. de¬
sinentibus desunt temposto praceterita.¬

Expanded text:
omnia impersonalia, quae a se nascuntur, in futuro infinitivi deficiunt, ut poenitere, poenituisse; et pleraque neutra in futuro infinitivi deficiunt, ut horreo, horrere, horruisse. Nam poenitum ire non dicimus, etc. Sunt quoque verba non habet praeteritum, nisi dicas, percussi. Sic statuo, statui; sisto, statui; sustollo, sustuli; et suffero, sustuli; tollo, tuli; et fero, fers, fert, tuli facit; insanio, insanivi, et fureo insanivi; cerno, crevi, et cresco, crevi facit. Item quoque inchoativa et meditativa non solum in praeterito, sed etiam in futuro infinitivi deficiunt: tepescere, parturire. Item verbis in or desinentibus desunt tempora praeterita
Abbreviated transcription (Latin):
nis cognatio illa sic dicebatur : cignom̃
quodubaliquo euentu sic dicitur ut
digatus iustitia : alia prineipalia :
ut. mons scala: alia diriuatiua : ut.
mentanus seo lasticus: aliu conpa¬
ratiua. ut. fortior fortis simus
alic de nominatiua: ut sc̃s scitus
sapiens. sapiencia: alia diminuti¬
uu. ut rex regulus aliuomoni¬
ma : ut nepas acies aliasinoni¬
ma: ut gludus. ensis mucro cilia
adicetiua : quȩ possunt in laude uel
uituperatione poniut. Ius tus
homo. Iniuse tus homo: alia in me¬
dio posita inagnus: Dicitnus
mcnus. imperator magnis
Latro : hacc & ac cidentia saepe
fiunt: ut. nigea. coruus. Algtũ

Expanded text:
nis cognatio illa sic dicebatur. Agnomen, nis cognatio illa sic dicebatur. Agnomen, quod ab aliquo eventu sic dicitur, ut:dignitas, justitia. Alia principalia, ut mons, schola. Alia derivativa, ut montanus, scholasticus. Alia comparativa, ut fortior, fortissimus. Alia denominativa, ut sanctus, sanctitas; sapiens, sapientia. Alia diminutiva, ut rex, regulus. Alia homonyma, ut nepos, acies. Alia synonyma, ut gladius, ensis, mucro. Alia adjectiva, quae possunt in laude vel vituperatione poni, ut justus homo, injustus homo. Alia in medio posita, ut magnus. Dicimus magnus imperator, et magnus latro. Haec et accidentia saepe fiunt, ut niger corvus, altum
Abbreviated transcription (Latin):
tionem singulurum gentium Sunt nomi
na conposita ut quodlatinedicis. Auruo
hoc grece chrison. dicitur unci ẽ subs¬
cantica sed diuersca nominc  quoddaceł¬
dunt nomini .S. sex secundum donatum
quaalitus conpuratio. genusnu¬
merus figurcacasus Sedundum
priscicinũ  quinque: quia illequali¬
tatem & conparationem simul species
nominecuit quia sunt omnia nominc ꝓ¬
pricespeciei uel appellatiue principalis
uel diriuatiue ꝓpriȩ. ut. iulius appella¬
tiue ut mons: principalis ut iulius
pitiorum nominum species quod sunt: S.
quattuor. p̃nm̃ nõm cognomen
agqeneti pr̃renoma sunt quae dignitatis
uł disferentiae causa propriis nominibus
p̃ponuntur ut anicius bo &ius a ni¬
cius anobi litate & libertate generis dici¬
tur differentiae . ut lucuis cornȩlio
apublius cornelius: notuntur qr ÷
pnrẽ nomina uel singulis litteris uelbinis
que proprium ut upauli : cognomen
.ẽ. cognationis uł fuimiliat commune no¬
meniut seinio nam abrius nomine ams¬

Expanded text:
tionem singularum gentium sunt nomina 272 composita, ut quod Latine dicis aurum, hoc Graece χρυσός dicitur. Una est substantia, sed diversa nomina. FR. Quot accidunt nomini?--SAXO. Sex, secundum Donatum: qualitas, comparatio, genus, numerus, figura, casus. Secundum Priscianum, quinque; quia ille qualitatem et comparationem simul, species nominavit, quia sunt omnia nomina propriae speciei, vel appellativae: principalis vel derivativae. Propriae, ut: Julius. Appellativae, ut: Mons. Principalis, ut: Julius,ropriorum nominum species quot sunt?--SAXO. Quatuor: praenomen, nomen, cognomen, agnomen. Praenomina sunt, quae dignitatis vel differentiae causa propriis nominibus praeponuntur, ut: Anicius Boetius: Anicius a nobilitate et libertate generis dicitur. Differentiae, ut Lucius Cornelius et Publius Cornelius. Notanturque praenomina vel singulis litteris vel binis que proprium, ut: Paulus. Cognomen est cognationis vel familiae commune nomen, ut Scipio. Nam ab ejus nomine om
Abbreviated transcription (Latin):
quae inprce senti sunt uel in futuro. catrum ma¬
diccettuusa subiunetitiuus. ꝑ omniatempor
currunt. Optutiuus quoque & infinitiuus bed
confusa uoce in quibusdumtumen omniaha¬
bent tempon utinam le gerem nunc aher i&
utinum legissem ante annum & cente quiꝰquia¬
gintu annos. Itemlegereme uolo & uolebã
& legis seme uolui. & uolutram. f an in ominb
uerbis haec quincria temporum diuisio inues¬
nitur .S. Nonguia sunt uerbdi querationẽ
temporum non seruunt ut inchocitiua u̾itt¬
bu in omni prae terito per ft̃o & plus quam ꝑ

Expanded text:
quae in praesenti sunt vel in futuro. Caeterum inquae in praesenti sunt vel in futuro. Caeterum indicativus et subjunctivus per omnia tempora currunt. Optativus quoque et infinitivus, licet confusa voce, in quibusdam tamen omnia habent tempora, ut utinam legerem nunc et heri; et utinam legissem ante, ante, et ante quinquaginta annos. Item legere me volo et volebam: et legisse me volui et volueram. FR. An in omnibus verbis haec quinaria temporum divisio invenitur?--SAXO. Non. Quia sunt verba quae rationem temporum non servant, ut inchoativa verba in omni praeterito perfecto et plusquam