comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te succũberet metiens eximie si respice̾ ac nosse dignabens
profindo et infallibili tue diuine mentis intuitu. Tuo .gͥ. iirũ
hñc arbitrio extimabis. Si qua mn apud te cesar ĩuictissime
fdes est. scito uirũ bonũ esse multisq uł nature ul studii
dotib ornatũ. et ut dicam breuiter iurũ ꝑ se ip̃m nͥ forte me
anior fallit gracia et beniuolencia dignũ tua. Accedit ꝙ et
sacii inperi tui q noĩs deuotissinus semper fuit et appͥme
si delibus tus carus. Si quidem magnaniuius olim̃ uir et me¬
morabilis Stephanus de columna/ cuiꝰ erga głiosissinũ auũ
tuum gomanũ Impatorem fides toto orbe notissima est et qui
diem tuũ teq quẽ non aliter ꝙ xp̃m Ssimeon expectabat uidere
sems nictus et p̾uentus morte non potuit hũc dilexit ut filiũ
Tota eñs gen̾d sa familia. hũc ut fratrem germano semper
amore. complexa est. Iohes columua Illius stephami magni

Expanded text:
te succumberet, metieris eximie, si respicere ac nosse dignaberis te succumberet, metieris eximie, si respicere ac nosse dignaberis profundo et infallibili tuo divine mentis intuitu. 3 Tuo igitur virum hunc arbitrio extimabis; siqua michi apud te, Cesar invictissime, fides est, scito virum bonum esse multisque vel nature vel studii dotibus ornatum et ut dicam breviter, virum per se ipsum, nisi forte me amor fallit, gratia et benivolentia dignum tua. Accedit quod et sacri imperii tuique nominis devotissimus semper fuit et apprime fidelibus tuis carus. 4 Siquidem magnanimus olim vir et memorabilis Stephanus de Columna — cuius erga gloriosissimum avum tuum romanum imperatorem fides toto orbe notissima est et qui diem tuum teque, quem non aliter quam Cristum Simeon expectabat, videre, senio victus et preventus morte, non potuit — hunc dilexit ut filium tota eius generosa familia hunc ut fratrem germano semper amore complexa est. 5 Iohannes Columna, illius Stephani magni
Abbreviated transcription (Latin):
multo maxinie tua iurtus et nostrorũ heroum recordacio cesarelĩ
tibi lunen apenẽt. uale..
karclum quartũ. Cõmendacio lelii sui.
Ide quantum michi sper quantum ue aĩ p̾stat hũanitas
tua. Cesar ut non me tm̃ qd feci semper et facio et dũ
taciturmor appareo tũc alcius clamo. s alios quoq elemencie
tue cõmendare ausim qͣͣ si uere et ꝓprie loqui uelim non sit al¬
ter quem mea tibi nũc deuocio recõmendat nͥ forsan ut dici
solet alter eto. hic iuro maxime cesar qui ad pedes tuos cũ
Aitenis meis uenit romanus est cuus. et sanguine nobilis
et uirtute nobilior. cuiꝰ in laudibus multus essem. nã copiosa
et larga matena est. de pridençia/ de fide de iudustrĩa de
facuidia de cnrũspecciõne multipliai ceteris ꝙ iurtutib hõis
huiꝰ loqui. nͥ quia totũ tibi sapicntissime principum atq exti¬
macionitue cõmittendum credidi. qui eũ in quo stilus hic for¬

Expanded text:
multo maxime tua virtus et nostrorum heroum recordatio cesareum multo maxime tua virtus et nostrorum heroum recordatio cesareum tibi limen aperiet. Vale. 4 Ad Carolum quartum, commendatio Lelii sui. 1 Vide quantum michi spei quantum ve animi prestat humanitas tua, Cesar, ut non me tantum, quod feci semper et facio et dum taciturnior appareo tunc altius clamo, sed alios quoque clementie tue commendare ausim; quanquam si vere et proprie loqui velim, non sit alter quem mea tibi nunc devotio recommendat, nisi forsan ut dici solet alter ego. 2 Hic vir, o maxime Cesar, qui ad pedes tuos cum literis meis venit, romanus est civis et sanguine nobilis et virtute nobilior; cuius in laudibus multus essem — nam copiosa et larga materia est de prudentia de fide de industria de facundia de circumspectione multiplici ceterisque virtutibus hominis huius loqui —, nisi quia totum tibi, sapientissime principum, atque extimationi tue committendum credidi, qui eum in quo stilus hic for
Abbreviated transcription (Latin):
augustiniq udicio nec anstotiles conferendus sit. nõ ingenioꝵ
s euentuũ ista collacio est. Ille platom a frracusia forsitan
aire ꝓspecto ꝑ aliquãtulũ freti spaciũ uictatã nauem misit
obuiam. Iste autem generosum ac militarem et streniũ quẽdã
uirum aliquot dierũ spacio omistã p̾cibus ad me misit. Ille
ultro uementem excepit. Orauit hic eciam ut uenirem. Confer
modo singula et armato militi uctatã uauem. et cesaree leui¬
tati Sẜonisii quadrigas. postieno romano pͥncipi siculũ tr̾iãnũ
Credo fateberis merto platonem p̾cellere me fortima. Sz iã
satis głie ludendo captaimꝰ qd̾ ip̃m leuitatis nicio non careret.
uisi ita tecũ loquerer ut mecũ. Epłam quam ad cesarem ipsum¬
tius me de rebus scribere uoliusti qua comitatus illũ fidẽcius
ati familianus adeas. cum hac simul accipies. utraq tibi pisis
accuret nͥ tu occursurus es principi. Illa quidem ut spero sed

Expanded text:
Augustinique iudicio nec Aristotiles conferendus sit; non ingeniorum Augustinique iudicio nec Aristotiles conferendus sit; non ingeniorum sed eventuum ista collatio est. 29 Ille Platoni a siracusia forsitan arce prospecto per aliquantulum freti spatium vittatam navem misit obviam; iste autem generosum ac militarem et strenuum quendam virum aliquot dierum spatio honustum precibus ad me misit; ille ultro venientem excepit; oravit hic etiam ut venirem. Confer modo singula, et armato militi vittatam navem, et cesaree lenitati Dyonisii quadrigas, postremo romano principi siculum tyrannum: credo fateberis merito Platonem precellere me fortuna. 30 Sed iam satis glorie ludendo captavimus; quod ipsum levitatis vitio non careret, nisi ita tecum loquerer ut mecum. Epystolam quam ad Cesarem ipsumtuis me de rebus scribere voluisti, qua comitatus illum fidentius atque familiarius adeas, cum hac simul accipies; utraque tibi Pisis occurret, ubi tu occursurus es principi. Illa quidem, ut spero, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dignũ gessens nomen tuũ tacitum non sinet. alioqn et loqui
didicit et tacere. Redeo autem ad inceptũ. nõ gͥ oblatam
sequester pacis ego. s amator fui. neq petitor s hortator et
laudator. neqz principio eius interfui. s fui. cũ eĩ in cõclusiõne
tractatiũ publicis monimẽtis pacis firmitas fuudaretur interes¬
se me cesar et fortuna uoluerit profecto autem in hoc gen̾e nulli
Italo plus tributũ scio. nocari et rogan a cesare iocan et disputare
Fũ cesare. Platoni quidem sap̃ie antistiti. ut pluuius ait. dr̾s¬
in suis tr̾rannus uictatam nauem misit obuĩam. pp̃e quadiĩgis
albis egredientem in litore excepit. hec ut magnifica referũtar
in głiam platonis. uide nũc amantissime leli quo tendam. et
ut ulłam oblate uere glie materiam p̾termittam. Quid uero
nõ ausurus sim qui platoni me confene non uerray. s absit ut
me illi conferam cui maximorum hõium et ĩ pͥmis Tullii

Expanded text:
dignum gesseris, nomen tuum tacitum non sinet; alioquin et loqui dignum gesseris, nomen tuum tacitum non sinet; alioquin et loqui didicit et tacere». 25 Redeo autem ad inceptum. 26 Non igitursequester pacis ego sed amator fui, neque petitor sed hortator et laudator, neque principio eius interfui sed fini; cum enim in conclusione tractatuum publicis monimentis pacis firmitas fundaretur, interesse me Cesar et fortuna voluerunt. 27 Profecto autem in hoc genere nulli italo plus tributum scio: vocari et rogari a Cesare, iocari et disputare cum Cesare. «Platoni quidem, sapientie antistiti» ut Plinius ait, «Dyonisius tyrannus vittatam navem misit obviam; ipse quadrigis albis egredientem in litore excepit»; hec ut magnifica referuntur in gloriam Platonis. 28 Vide nunc, amantissime Leli, quo tendam et ut nullam oblate vere glorie materiam pretermittam. Quid vero non ausurus sim, qui Platoni me conferre non verear? sed absit ut me illi conferam cui maximorum hominum et in primis Tullii
Abbreviated transcription (Latin):
optare se tantam urbem/ non suis modo s meis ut ita dicam
oculis iudere. egere eciam se mer p̾sencia in quibusdum tustiẽ
urbibus. de quibus ita locutus est. ut italicũ hoĩem et Italicũ
crede̾ posses Ingeniũ. Qd̾ et si mͥ ad modũ placeret. ꝑgrata
eĩ duo nõia roma et cesar ita cõuenerant ut nl aĩo meo
dulcuis ꝙ cum cesare rouam ne. multis tñ ex causis partim
iustis partim uecessanis negaui. Unde noua itenĩ lio gairfit
que in multos dĩes producta fimiri usq ad sũpiiũ uale nõ potuit.
qñ mediolano scil abemuitem ultra placencie muros ad quintũ lapi¬
dem prosecutus iux ab ip̃o tandem multa u̾borũ colluctacione dĩ¬
uulsus sum. quo tpĩe tusti militis ex comitatu cesareo graue u̾bũ
et libenĩ insonuit, qui me manu tenens oculis iñ illũ uersus
ecte inquit imꝑator de quo tibi sepe diperã/ qui si quod Raude

Expanded text:
optare se tantam urbem non suis modo sed meis, ut ita dicam, optare se tantam urbem non suis modo sed meis, ut ita dicam, oculis videre; egere etiam se mei presentia in quibusdam Tuscie urbibus, de quibus ita locutus est ut italicum hominem et italicum credere posses ingenium. 23 Quod etsi michi admodum placeret — pergrata enim duo nomina, Roma et Cesar, ita convenerant ut nil animo meo dulcius quam cum Cesare Romam ire — multis tamen ex causis partim iustis partim necessariis negavi; unde nova iterum lis exarsit, que in multos dies producta, finiri usque ad supremum vale non potuit, quando Mediolano scilicet abeuntem ultra Placentie muros ad quintum lapidem prosecutus, vix ab ipso tandem multa verborum colluctatione divulsus sum. 24 Quo tempore tusci militis ex comitatu cesareo grave verbum et liberum insonuit, qui me manu tenens oculis in illum versus, «Ecce» inquit, «imperator, de quo tibi sepe dixeram, qui siquid laude
Abbreviated transcription (Latin):
et indocile nulgus adu̾sum est̃. noli secum partes face̾. uinicã
te cesar sub quocĩq iusto licet urbano iudicio. quiꝑpe qui
hoc ip̃o tam plenus sim ut de parte ul exigua libellum
o̾num nꝑ ediderim. Intercepit Ille promptissime. Et hoc
ip̃m scio inquit. et si uuꝙͣ ad manus meas liber ille ꝑuen̾it
ittnibus eum tradam. prouidebo inꝙͣ cesar ne ꝑueniat. Ita
longis iocosis̃q sermonibus ꝓtracta alteratio est. ut facear ex
om̃ibus quos oppuggnatores solitanie uite sũ exꝑtus nuillũ audisse
contra id uite genus efficatius disputantem. fins is fuit ut si
dicere cesairem aut credere iuictũ licet u̾bis et racione isi fallor
sictus opĩone autem sua non modo ĩuictus s eciam palã uctor
hoc ultiuũ p̾caretur ut secum romam peterem. hanc eĩ fuisse
primam causam me quietis auidũ tam adu̾so tp̃re fatigandi.

Expanded text:
et indocile vulgus adversum est; noli secum partes facere. Vincam et indocile vulgus adversum est; noli secum partes facere. Vincam te, Cesar, sub quocunque iusto licet urbano iudicio, quippe qui hoc ipso tam plenus sim ut de parte vel exigua libellum unum nuper ediderim». 21 Intercepit ille promptissime et: «Hoc ipsum scio» inquit, «et si unquam ad manus meas liber ille pervenerit, ignibus eum tradam». «Providebo», inquam, «Cesar, ne perveniat». Ita longis iocosisque sermonibus protracta altercatio est, ut fatear ex omnibus quos oppugnatores solitarie vite sum expertus, nullum audisse contra id vite genus efficacius disputantem. 22 Finis is fuit ut — si dicere Cesarem aut credere victum licet — verbis et ratione nisi fallor victus, opinione autem sua non modo invictus sed etiam palam victor, hoc ultimum precaretur ut secum Romam peterem; hanc enim fuisse primam causam me quietis avidum tam adverso tempore fatigandi;
Abbreviated transcription (Latin):
Ego autem incintanter et intrepide solitane inꝙͣ qua nulla
tucior nuilla tranquillior / nulla demq felicior uita est. que
iudice me tui quoq gloriam principatus fastigium ꝙ
transtendit. illam etgo si dabitur in sede sua. hoc est ⁊̃ silius
ic montibus. qd̾ sepe iam feci. alioqumn quãtũ possibile
fuert ut nũc facio ip̃is in iurbib consectabor. hc Ille
subnsit. Et sciebam inquit. sciens q ad hanc te cõfessione
pedetentĩ interrogando ꝑduxi. ubi tuũ quod in muiltis ꝓbo
iudicium reprobarem. Sic inter nos ingens disputatio
est exoita. sepe me interpellante. bide cesar quo progredens
metũ non equo quidem marte contendis cui in hac q̃stione
non tu tñ s sillogisiis armatus Crĩsippus ip̃e succũberet.
Sui eĩ ml aliud cogitaui. plenũ q caput racionibus ⁊exem¬
plis habeo. magistra rerũ exꝑiencia mecũ sentit. meꝑtum

Expanded text:
Ego autem incuntanter et intrepide: «Solitarie», inquam, «qua nulla Ego autem incuntanter et intrepide: «Solitarie», inquam, «qua nulla tutior, nulla tranquillior, nulla denique felicior vita est, que iudice me tui quoque gloriam principatus fastigiumque transcendit; illam ego, si dabitur, in sede sua, hoc est in silvis ac montibus quod sepe iam feci, alioquin, quantum possibile fuerit, ut nunc facio, ipsis in urbibus consectabor». 19 Hic ille subrisit et «Sciebam» inquit, «sciensque ad hanc te confessionem pedetentim interrogando perduxi, ubi tuum, quod in multis probo, iudicium reprobarem». Sic inter nos ingens disputatio est exorta, sepe me interpellante: «Vide, Cesar, quo progrederis; mecum non equo quidem Marte contendis, cui in hac questione non tu tantum sed sillogismis armatus Crisippus ipse succumberet. 20 Diu enim nil aliud cogitavi plenumque caput rationibus et exemplis habeo; magistra rerum experientia mecum sentit, ineptum
Abbreviated transcription (Latin):
.ꝙͣuis ego lougam nmis mamenam q testarer. et ita me diu¬
ticule loquentem aĩo atq auribus intentus audiuit. ut sicubi
ul obliuone nel breuitatis scudio aliquid p̾tenrem ꝓtinus
Ille suppleret. ac sepe me meluis ipse res meas nosset,
quarum fumiũ stupor usq transalpes. nescio quis flatus
inpegerat. oculosqz cõpleuerat intuendis mũdi de fectibus
occupatos. Deniq dum ad hoc tempus narracio puenisset
conticuissemqz parũꝑ, Ille me de sequeritis uite ꝓposito ꝑcon¬
tatus fare inquit de futuro qͥd cogitas quẽ ue cibi finem
actus meos ad limã expolire nequiuerim. p̾terĩti enĩ tpñs
consuetudo Giolenta et presenti intencione potencior eor adu̾¬
sus recens ꝓpositum/ quasi contra nouũ uentũ aliis flatib
inpulsum mare precipitat. Ad hec ille/ Credo sic esse inqͥt
ut dicis. s aliud ꝑcontabar. Quenã tibi iute semĩta placeret

Expanded text:
quamvis ego longam nimis inamenamque testarer; et ita me diuquamvis ego longam nimis inamenamque testarer; et ita me diuticule loquentem animo atque auribus intentus audivit, ut sicubi vel oblivione vel brevitatis studio aliquid preterirem, protinus ille suppleret ac sepe me melius ipse res meas nosset, quarum fumum — stupor! — usque trans Alpes nescio quis flatus impegerat oculosque compleverat intuendis mundi defectibus occupatos. 17 Denique dum ad hoc tempus narratio pervenisset conticuissemque parumper, ille me de sequentis vite proposito percontatus: «Fare» inquit, «de futuro quid cogitas quem ve tibi finem actus meos ad limam expolire nequiverim; preteriti enim temporis consuetudo violenta et presenti intentione potentior, cor adversus recens propositum, quasi contra novum ventum aliis flatibus impulsum mare, precipitat». 18 Ad hec ille: «Credo sic esse», inquit, «ut dicis, sed aliud percontabar: quenam tibi vite semita placeret».
Abbreviated transcription (Latin):
lar. sumpta.gͥ. ex uerbis occasiõne aliquot sibi aureas argẽteas¬
q mõrũ primcipum effigies mintissimis ac ueteribus lris
inscriptas. quas in delicus habebam dono dedi. in quis et
augusti cesaris nultus erat pene spirans. Et ecce iꝙͣ cesar
quorum forniulam atq smaginem te cõponas. quos p̾ter
te. imũ nulli hõium daturus eram. tua me mouit auton¬
tas. licet eĩ hor̃ mores et noĩa horũ ego res gestas norm
tuũ est non modo nosse. s sequi. tibi itaq debebantur. sub
hec singloꝵ uite sũmam multa breuitate ꝑstriũgens quos
potui ad ututem atq ad imitandi studiũ aculeos uerbis ininis¬
eui. quibus ille uehe menter exillaratus nec ullũ gracius
accepisse munusculum uisus est. Quidte in singulis
morer. Multa ibi mecũ ille que sileo. unũ quod ut puto
miraberis non silebo. Adie ortus usq ad hanc etatem totam
uite mee fabulam dicam an histonam ex ordine uoluit audire

Expanded text:
bar; sumpta igitur ex verbis occasione, aliquot sibi aureas argenteasbar; sumpta igitur ex verbis occasione, aliquot sibi aureas argenteasque nostrorum principum effigies minutissimis ac veteribus literis inscriptas, quas in delitiis habebam, dono dedi, in quibus et Augusti Cesaris vultus erat pene spirans. 15 «Et ecce» inqquorum formulam atque imaginem te componas, quos preter te unum nulli hominum daturus eram. Tua me movit autoritas; licet enim horum mores et nomina, horum ego res gestas norim, tuum est non modo nosse sed sequi; tibi itaque debebantur». Sub hec singulorum vite summam multa brevitate perstringens, quos potui ad virtutem atque ad imitandi studium aculeos verbis immiscui; quibus ille vehementer exhilaratus, nec ullum gratius accepisse munusculum visus est. 16 Quid te in singulis morer? multa ibi mecum ille que sileo; unum quod ut puto miraberis, non silebo. A die ortus usque ad hanc etatem totam vite mee, fabulam dicam an historiam?, ex ordine voluit audire,
Abbreviated transcription (Latin):
illustrib nomen dedi. Illũ mexpletum esse respondi. et tem¬
pons atq ocñ egentem. dumq illa pacisei uellet in posterum
occiuri libertate Illa mea qua cũ maioribus magis uti ꝓpositũ
est quam in quidem contulit natura. auxit uͦ iucina iam se¬
nectus in ĩmensi in auctura cũ uenent et ita inꝙͣ id tibi
q et dicti causam requirenti. Qd adme inꝙͣ accinet. tanto
oꝑi iustum uite spacium debetur. egre eĩ magna in augustus
explicantur. Qd̾ autem ad te cesar/ ita demũ hoc te munere et eius
libri titulo dignũ scito si non fulgore noĩs tm̃ aut mani dpade¬
mate s rebus gestis et mitute aĩ illustribus tete uiris ascrĩpsens
et sic uixeris. ut cũ ueteres legeris, tu legans a posteris. qd̾dictũ
serenis oculorũ radnis. et anguste frontis leto probauit assensu.
Itaq ꝑ opportinũ aggredi uisum est qdiam dudum fac̾e̾ medita¬

Expanded text:
illustribus nomen dedi, illum inexpletum esse respondi et temillustribus nomen dedi, illum inexpletum esse respondi et temporis atque otii egentem; dumque ille pacisci vellet in posterum, occurri libertate illa mea qua cum maioribus magis uti propositum est, quam michi quidem contulit natura, auxit vero vicina iam senectus, in immensum auctura cum venerit, et «Ita», inquam, «id tibi 13 Mirantique et dicti causam requirenti: «Quod ad me» inquam, «attinet, tanto operi iustum vite spatium debetur; egre enim magna in angustiis explicantur. Quod autem ad te, Cesar, ita demum hoc te munere et eius libri titulo dignum scito, si non fulgore nominis tantum aut inani dyademate, sed rebus gestis et virtute animi illustribus te te viris ascripseris et sic vixeris ut cum veteres legeris, tu legaris a posteris». 14 Quod dictum serenis oculorum radiis et auguste frontis leto probavit assensu. Itaque peroportunum aggredi visum est quod iandudum facere medita
Abbreviated transcription (Latin):
rebant. s ueteri fato meo mos gerendus fuit. interq difficultates
et picula incedendũ. mediolano autem digressus quarta luce imo
uero quartis seu certe cõtiuus tenebris mantuã nem ñ ab illo
ntoꝵs cẽsarũ successere plus ꝙͣ familiantate cesarea et plusꝙͣ
mpatoria leuitate susceptus sum. et ut cõia p̾termittam aliquãdo
soli anibo ab micio p̾me facis ad noctis silenciũ intẽpeste colloquẽdo
et cõfabulando ꝓueniuius. In sũma nichil illus principis maie¬
state suauius. nichil humanius. hoc unũ scito. de reliquis qm̃ ut
ait satyricus fronti nulla fides est nondũ diffinitiue ꝓnũcio
expectabimꝰ. quantus q sit cesar nõ uerba nõ multũ ne falla¬
mur s accus hõis atq exitũ consulemus. qd̾ ip̃e sibi non tacui.
dum eĩ ad id forte mecũ ẜmo cesareus descendisset. ut aliqua sibi
de opusculis meis exposceret/ atq in pͥmis librum cui de Iuris

Expanded text:
rebant. Sed veteri fato meo mos gerendus fuit interque difficultates rebant. Sed veteri fato meo mos gerendus fuit interque difficultates et pericula incedendum. 11 Mediolano autem digressus, quarta luce, imo vero quartis seu certe continuis tenebris, Mantuam veni, ubi ab illo nostrorum cesarum successore plusquam familiaritate cesarea et plusquam imperatoria lenitate susceptus sum; et ut comunia pretermittam, aliquando soli ambo ab initio prime facis ad noctis silentium intempeste colloquendo et confabulando pervenimus; in summa nichil illius principis maiestate suavius, nichil humanius: hoc unum scito; de reliquis, quoniam, ut ait Satyricus, Fronti nulla fides est, nondum diffinitive pronuntio. Expectabimus, quantusque sit Cesar, non verba non vultum, ne fallamur, sed actus hominis atque exitum consulemus. 12 Quod ipse sibi non tacui; dum enim ad id forte mecum sermo cesareus descendisset, ut aliqua sibi de opusculis meis exposceret atque in primis librum cui De viris
Abbreviated transcription (Latin):
imꝙͣ alias eiudencius intellexi. quid est quod ait augustinꝰ
Italicũ glaciale solũ. ad .niͦ. idus decembuis hĩc moui neq tã
teneũ ꝙͣ adamantinũ atq calibeũ iter erat. et glaciei meiꝰ
non nͥ mius solacio leuabatur. que ipsa eciã pretꝰ morẽ
nescio qͥd honificũ habebat. captabamus tñ oĩ studio
ubi neq̃tꝙͣ armati iñ glaciem equoruĩ pedes ut cũq consis¬
terent. et muine pauor assiduus uie laborem fecerat non
sentin. adhec ⁊ brume et algon nebula qualis in memo¬
ña hõium non est/ et celo immĩci tenurũ uastitas accesse¬
rat/ et solitudo homida qualem nõ nuisis et apollim sed¬
marti conuenire diceres ac bellone. strate passim donus. hĩtator
nullus. fumosaq tecta iullarũ et dumosa noualia. et hĩc illic̃
enĩpentes e latebris armati ꝙͣꝙͣ sie noxa ut qui ñi essent.
non tñ sine honore quodam pre sentis adhuc belli uestigia pͥfe¬

Expanded text:
unquam alias evidentius intellexi quid est quod ait Augustinus: unquam alias evidentius intellexi quid est quod ait Augustinus: «Italicum glaciale solum». 9 Ad. II° Idus Decembris hinc movi, neque tam terreum quam adamantinum atque chalybeum iter erat, et glaciei metus non nisi nivis solatio levabatur, que ipsa etiam preter morem nescio quid horrificum habebat. Captabamus tamen omni studio ubi nequicquam armati in glaciem equorum pedes utcunque consisterent, et ruine pavor assiduus vie laborem fecerat non sentiri. 10 Ad hec et brume et algori nebula, qualis in memoria hominum non est, et celo immiti terrarum vastitas accesserat et solitudo horrida, qualem non Musis et Apollini sedMarti convenire diceres ac Bellone. Strate passim domus, habitator nullus fumosaque tecta villarum et dumosa novalia et hinc illinc erumpentes e latebris armati, quanquam sine noxa, ut qui nostri essent, non tamen sine horrore quodam, presentis adhuc belli vestigia prefe
Abbreviated transcription (Latin):
ex numero non fui. nemo tibi mendacio blandiatur. Qxͣuis autẽ
tanto negocio longe inpar iudicio tñ benigniore mittenciũ głio¬
sum laborem effug̾e̾ nequissie insi publicis uotis priuate q̃dam
obstitissent cause quas nũc siluisse p̾stitent.. Ne uͦ forsan
his dc̃is oĩs glie cõtenitorem putes. s intelligas me ut falsam
respuere sic ueram gliam non horrere. dicam qͥs multis dieb
post ꝓfecciõnem legatorũ nr̃oꝵ/ et prope iam oĩbus ibi cõuẽ¬
tis ac firmatis accident. Cesan em interea mei desidenũ ĩcessit
et cuiꝰ aĩum mores ac studia nouerat optauit et faciẽm iude̾
Iam hĩenis miris modis induruerat misit tñ nec occupacõĩl
meis parcens nec labon. et misit nũciũ solennem quiq reggi¬
bus impat, me rogauit. ut ad se pgere fest marem. ei insuꝑ
preces misit cui ml negaturum me putabat nec enabat.
Quid uis. Illo uocante atq hoc urgente proficistor. nec

Expanded text:
ex numero non fui; nemo tibi mendacio blandiatur; quamvis autem ex numero non fui; nemo tibi mendacio blandiatur; quamvis autem tanto negotio longe impar, iudicio tamen benigniore mittentium gloriosum laborem effugere nequivissem, nisi publicis votis private quedam obstitissent cause, quas nunc siluisse prestiterit. 7 Ne vero forsan his dictis omnis glorie contemptorem putes, sed intelligas me ut falsam respuere sic veram gloriam non horrere, dicam quid multis diebus post profectionem legatorum nostrorum et prope iam omnibus ibi conventis ac firmatis, acciderit. Cesari enim interea mei desiderium incessit et cuius animum mores ac studia noverat, optavit et faciem videre. 8 Iam hiems miris modis induruerat; misit tamen nec occupationibus meis parcens nec labori, et misit nuntium solemnem; quique regibus imperat me rogavit ut ad se pergere festinarem; ei insuper preces misit, cui nil negaturum me putabat, nec errabat. Quid vis? illo vocante atque hoc urgente proficiscor, nec
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet ad Italicã pacem nouo cũ cesare sanciendã singlariter
p̾electũ feliciter rebus accis et pace rei .p. quesita magna
cũ glia remieasse. nolo enres. aut manem uo luptatem ex eno¬
re ꝑcipias. Non ita est amice. neq eĩ unũ caput res tanta
poscebat. pͥmi ꝓcerũ missi sunt. Si eĩ argiuos delectos. biros
ad petendam pellem auratã et forsitan fabulosam arietis
olim missos leginus. nõne multo nĩc delecciores italos mitti
dignũ erat. ad uere aurcam prociundam pacem. Illi equidem pania
spe magno et procelloso mari. colchon barbaricam petiere. ubira¬
gnabat incognitus rex oethes. Isti nantuã quo iam cesar pue¬
nerat late notus. magno et ꝓrsus mcõparabili p̾mio illecti atq
exigno et plano calle non peterent. Iuerunt itaq qd̾ res docuit
felicibus ac letis auspicñs. et ut grai magam ueneficam qr fa¬
mosissimã sic mĩ dulce bonu patriẽ reportarũt. Q uorĩ tñ

Expanded text:
scilicet ad italicam pacem novo cum Cesare sanciendam singulariter scilicet ad italicam pacem novo cum Cesare sanciendam singulariter preelectum, feliciter rebus actis et pace reipublice quesita, magna cum gloria remeasse. 5 Nolo erres aut inanem voluptatem ex errore percipias; non ita est, amice. Neque enim unum caput res tanta poscebat; primi procerum missi sunt. Si enim “Argivos delectos viros ad petendam pellem auratam” et forsitan fabulosam “arietis” olim missos legimus, non multo nunc delectiores Italos mitti dignum erat ad vere auream procurandam pacem? Illi equidem parva spe magno et procelloso mari Colchon barbaricam petiere, ubi regnabat incognitus rex Oethes; isti Mantuam, quo iam Cesar pervenerat late notus, magno et prorsus incomparabili premio illecti atque exiguo et plano calle non peterent? 6 Iverunt itaque, quod res docuit, felicibus ac letis auspiciis; et ut Graii magam veneficamque famosissimam, sic nostri dulce bonum patrie reportarunt. Quorum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
est ad credendũ om̃e qd̃ displicet. non rebus tm̃ s umbris eciam
tenetur ac somnus. S ad pram illam amicicie credulitatem ie¬
des de qua mͥ nũc ẜmo est. Equidem quantum ingemo assequor
rome olim duo fuerũt lelii scĩpionib amicum nomen. ille
anu coluit. hic nepotem. ille trbutaniam uidit Carthaginem
hic eisam. Certe et mͥ leluis meus est quem tot seculis inter¬
iectis urbs eadem senex nondũ sterilis genut miraris. s te
eciam fallit amor. C redidisti ꝓfacile mi leli qd de me tibi
as obiuo quodum forte nairatum est nec quanta narranti fides
esset exegisti. quis eĩ tam sobrius ne dicam durus ut qd̾
multũ delectat libenterabiciat. cũ p̾ẜtim delectacio honesta
sit. et anucicie uelo non modo error excusabilis s laudandus
Gredidisti. gͥ. nestio cui. uix et enĩ suspicar ausim famã et¬
si sepissime mendax fit id mĩc publice fuisse mentitã me

Expanded text:
est ad credendum omne quod displicet! non rebus tantum sed umbris etiam est ad credendum omne quod displicet! non rebus tantum sed umbris etiam terretur ac somniis. Sed ad piam illam amicitie credulitatem redeo, de qua michi nunc sermo est. 3 Equidem, quantum ingenio assequor, Rome olim duo fuerunt Lelii, Scipionibus amicum nomen; ille avum coluit, hic nepotem; ille tributariam vidit Carthaginem, hic eversam. Certe et michi Lelius meus est, quem tot seculis interiectis urbs eadem, senex nondum sterilis, genuit. Miraris? sed te etiam fallit amor; credidisti perfacile, mi Leli, quod de me tibi ab obvio quodam forte narratum est, nec quanta narranti fides esset, exegisti. 4 Quis enim tam sobrius, ne dicam durus, ut quod multum delectat libenter abiciat, cum presertim delectatio honesta sit et amicitie velo non modo error excusabilis sed laudandus? Credidisti igitur nescio cui — vix etenim suspicari ausim famam, etsi sepissime mendax sit, id nunc publice fuisse mentitam — me
Abbreviated transcription (Latin):
nobis du plicent laborem. eplas ꝙ mas detineant. et au̾tant
modo nos ament. et quas rapiũt mirentur. Scuĩpta torpentibus
digitis.uiͦ. sl. Ianuarii. ante lucem.. Ad lelium suum ut falsam
non querendam. sic uerã gliam non spemuendam
redulum amorem ait naso nec fallitur. utram uis in ꝑtem
expiencia testis adest. ꝙͣ facilis eĩ et ꝙͣ prona est caritas anni¬
corum did amplissimas spes opimones q clarissimas. aut quid tam
mag̾m ficũ fingi potest qd de amato non facile credat amans. Credo
egto labores hereuleos/ nulli magis creditos ꝙͣ philoteti. Credo fama
uicte T arthaginis nulli profinidius hesuram fuisse ꝙͣ lelio patule
siuit aures amicorum. oĩa ante om̃s excipiunt. magna fides amia¬
ce dĩastatim credit. nec credidisse contenta est insi de ꝓpnĩo aliquid
auditis adiecent. Contra autem comes amoris celus ardens. ꝙͣ p̾teps

Expanded text:
nobis duplicent laborem epystolasque nostras detineant et avertant, nobis duplicent laborem epystolasque nostras detineant et avertant, modo nos ament et quas rapiunt mirentur. Scripta torpentibus digitis, VI Kal. Ianuarias, ante lucem. 3 Ad Lelium suum, ut falsam non querendam sic veram gloriam non spernendam. 1 “Credulum amorem”, ait Naso, nec fallitur; utramvis in partem experientia testis adest. Quam facilis enim et quam prona est caritas amicorum ad amplissimas spes opinionesque clarissimas? aut quid tam magnificum fingi potest quod de amato non facile credat amans? Credo ego labores herculeos nulli magis creditos quam Philoteti; credo famam victe Carthaginis nulli profundius hesuram fuisse quam Lelio. 2 Patule sunt aures amicorum: omnia ante omnes excipiunt; magna fides amicitie: omnia statim credit nec credidisse contenta est nisi de proprio aliquid auditis adiecerit. Contra autem comes amoris zelus ardens quam preceps
Abbreviated transcription (Latin):
metam ponat. et hanc tpr̃m uanẽtatem stabilis conclitdet eter¬
nitas. natura suum opus. nr̃a interim nos aganius. equidem
non me gelu. quodcũq npheis montibus meothicisq paludib
adiasset et recardasset/ multa senbere cupientem/ si literas tuas
in tpr̃e recepissem. s dũ iste uir clarus huc accigit mediolano
aberã ut dixi. reuersus et tuas ornatissimas eplas et latorem
abitũ meditantem reppen. Suꝑuacuũ uisũ est nnchoare qd̾ ꝑfice̾
non erat. Reliqua. g. suum diem/ qui fortasse longior dabit᷑
atq tranquillior. In hoc breui ⁊ turbido ml aliudd dixer̃. nͥ ml
penitus tuarum ad me literarũ hoc biemo ꝑuenisse. quod
nirati te non miror atq eciam indignai litere nr̃e medio uarũ
suos raptores inueniũt. s ferendũ qd mutari non potest qͥ
autem scimus. multos forsitan amice studns mis accẽdinus
multis glorie stimulos fortassis incussimꝰ. ꝓgant sinẽ. sepe

Expanded text:
metam ponet et hanc temporum varietatem stabilis concludet etermetam ponet et hanc temporum varietatem stabilis concludet eternitas; natura suum opus, nostra interim nos agamus. 4 Equidem non me gelu quodcunque Ripheis montibus Meoticisque paludibus adiacet, retardasset multa scribere cupientem, si literas tuas in tempore recepissem; sed dum iste vir clarus huc attigit, Mediolano aberam, ut dixi; reversus, et tuas ornatissimas epystolas et latorem abitum meditantem repperi; supervacuum visum est inchoare quod perficere non erat. 5 Reliqua igitur suum diem, qui fortasse longior dabitur atque tranquillior; in hoc brevi et turbido nil aliud dixerim nisi nil penitus tuarum ad me literarum hoc biennio pervenisse, quod mirari te non miror atque etiam indignari: litere nostre medio viarum suos raptores inveniunt; sed ferendum quod mutari non potest. 6 Quid autem scimus? multos forsitan, amice, studiis nostris accendimus, multis glorie stimulos fortassis incussimus. Pergant, sine, sepe
Abbreviated transcription (Latin):
atq aliens mensibus estas. at ꝓfecto nõ talis ip̃a loquentis
mater glacialis mantua. et inportunis frigonb opp̾sa iuosis¬
creciõns offenderit. ꝙ scilicet .e. germanie fmnib ueniẽns nouus
cesar. celo nr̃o suũ forte frigus nuexerit cuiꝰ is rigor est. ut ppõs
quoq germanos in stuporem cogat. Certe ego nudius cercius
nautue. quo ad ip̃m cesarem multũ rogatus accesseram in fami¬
liair colloquio. quo pͥnceps ille mitissimꝰ eñgua et morbus nõ
minus Italicus ꝙͣ germanus me nuĩꝙͣ ante hac p̾terꝙͣ in litens
uisum sepe dignatur sic eũ dicentem audiuĩ. iux se inꝙͣ tale
aliquid in germania sensisse. cui ego respondi forte celitus accũ
esse ne miles theutonicus subitam celi nutacionem et Italicã
temperiem exhoneret. Micto autem hec. hienis cephirĩs cedet
estas aquilombus. oĩa senectuti. bemiet dies que diebus omĩbus

Expanded text:
atque alienis mensibus estas; at profecto non talis ipsa loquentis atque alienis mensibus estas; at profecto non talis ipsa loquentis mater, glacialis Mantua, et importunis frigoribus oppressa nivosiscretioris offenderit, quod scilicet e Germanie finibus veniens novus Cesar celo nostro suum forte frigus invexerit, cuius is rigor est ut ipsos quoque Germanos in stuporem cogat. Certe ego nudiustertius Mantue, quo ad ipsum Cesarem multum rogatus accesseram, in familiari colloquio — quo princeps ille mitissimus, lingua et moribus non minus italicus quam germanus, me nunquam antehac preterquam in literis visum, sepe dignatur — sic eum dicentem audivi, vix se unquam tale aliquid in Germania sensisse; cui ego respondi forte celitus actum esse, ne miles theutonicus subitam celi mutationem et italicam temperiem exhorreret. 3 Mitto autem hec; hiems zephyris cedet, estas aquilonibus, omnia senectuti; veniet dies que diebus omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
aĩs. haud equidem solus. infinita mecũ acies quim ip̃a nm̃ oĩum
publica mater Italia. et Italie caput Roma tibi obiue altis uo¬
cibus uirgiliauũ illud exclamant. uenisti tandem. tua q expecta¬
ta parenti uicit iter durũ pietas. Neq uͦ germaniẽ obtentri hanc
fastidias aut repellas matrem. cũ qua et uite pͥmordia egisti.
et si tuum decus amas extrema exiges. Nos te cesar ut ab micio
dicebam ubicũq ortũ italicum arbitramur neque uͦ magni int̾est
nͥ sis natus s ad quid. biue et uale cesar. et propera. Ad
ce nobiũ florentuiũ hiems frigidissima describitur. nͣ.
Empus breue magnũ scribendi desidenũ angustat. et ardo¬
rem aĩ pregelidus aer frenat. sine exemplo ãnus est et
brua hoiida uulgo Iam pene in miraculũ atq ut dici solet
in religionem uertitur. O tranquilla parthenope et magiis in¬
gemis laudata campania. Uestrum est quod ait maro. ber ꝓpetuu

Expanded text:
animis, haud equidem solus; infinita mecum acies, quin ipsa nostrum omnium animis, haud equidem solus; infinita mecum acies, quin ipsa nostrum omnium publica mater Italia et Italie caput Roma, tibi obvie altis vocibus virgilianum illud exclamant: Venisti tandem tuaque expectata parenti Vicit iter durum pietas. 4 Neque vero Germanie obtentu hanc fastidias aut repellas matrem, cum qua et vite primordia egisti et si tuum decus amas, extrema exiges. Nos te, Cesar, ut ab initio dicebam, ubicunque ortum, italicum arbitramur, neque vero magni interest ubi sis natus, sed ad quid. Vive et vale, Cesar, et propera. 2 Ad Zenobium Florentinum, hiems frigidissima describitur. 1 Tempus breve magnum scribendi desiderium angustat et ardorem animi pregelidus aer frenat. Sine exemplo annus est et bruma horrida vulgo iam pene in miraculum atque, ut dici solet, in religionem vertitur. O tranquilla Parthenope et magnis ingeniis laudata Campania, vestrum est quod ait Maro: ver perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
bid karolum quartum. Gratulacio sen licet aduentus.
Tgaudium ingens u̾ba precidere solitũ. qͥdui
autem. est ubi sꝑitum abrumpat. Idem ego in
tua tociens exhortacione mubtiloquus en ut ĩ
gratulacione ꝑbieuis sũ. quid ẽĩ dicã. unde or¬
diar. bacuasti cor meum multis angorbus atq
implesti gaudio. qdq ait psalmista. ad ĩplebis
me letieia cũ nultu tuo. sola iam fama tui noĩs adĩpletũ est.
quid uultus gͦ cesareus quid angustia frons faciẽt. Longamini¬
tatem inter expectationes ac pacienciam exoptabam. ecte optare
icipio ut tante felicitatis capax tanto q gaudio par sim. Iã
michi nõ boenne s mũdi rex. iam romanus imꝑator. iã uerus es
cesar Inuemies ne dubita que tibi pollicitus sum parata oĩa d̃ẜa¬
dena impiũ ĩmortalem gliam aꝑtũꝙ celi aditũ et ad sũmam
quitqͥd optare aut sꝑare datũ hoĩ. nũc te excitasse qualib cũq
ẜniũculis glĩor atq exulto Iam iuga alpiũ transcendẽti occiuro

Expanded text:
d Carolum quartum, gratulatio seri licet adventus. 1 Et gaudium ingens verba precidere solitum; quidni autem est ubi spiritum abrumpat? Idem ego in tua totiens exhortatione multiloquus, en ut in gratulatione perbrevis sum. Quid enim dicam? unde ordiar? vacuasti cor meum multis angoribus atque implesti gaudio, quodque ait Psalmista, «adimplebis me letitia cum vultu tuo», sola iam fama tui nominis adimpletum est. Quid vultus ergo cesareus, quid augusta frons faciet? 2 Longanimitatem, inter expectationes, ac patientiam exoptabam; ecce optare incipio ut tante felicitatis capax tantoque gaudio par sim. Iam michi non Boemie sed mundi rex, iam romanus imperator, iam verus es Cesar; invenies, ne dubita, que tibi pollicitus sum, parata omnia: dyadema, imperium, immortalem gloriam apertumque celi aditum, et ad summam quicquid optare aut sperare datum homini. 3 Nunc te excitasse qualibuscunque sermunculis glorior atque exulto; iam iuga Alpium transcendenti occurro
Abbreviated transcription (Latin):
nettocium et huic maxime debitũ etati dissoluta patrie mẽ¬
bra cõponere ut meliora detenonbus inperent. Cuiꝰ si cõtranũ
fiat: neccesse est ut hominis sic ciuitatis aut regn corpus
morbis erũpentibus intabestat. penclitan et egrotare patrie
tue status incipit. te illi ciuem egregiũ te medicũ exhibe. te
parentem. ac ne plura ꝙͣ res exigit loꝙͣs de tua uirtute dissi¬
dere iudear ichil his addã. qͥn tacitus s non solus tue uetuste
indolis exitum contemplabor. Age oro iuir ingens pie ut debes
fortiter ut soles. feliciter ut sperauius. me q tuo utere ut libet.
si quis tanto rei tam parue usus esse potest. du sospes m̃i¬
q memor uiue et uale mediolam .xb ͦ.lrl. Ianuanii 2id¬

Expanded text:
negotium et huic maxime debitum etati, dissoluta patrie memnegotium et huic maxime debitum etati, dissoluta patrie membra componere, ut meliora deterioribus imperent; cuius si contrarium fiat, necesse est ut hominis sic civitatis aut regni corpus morbis erumpentibus intabescat. 5 Periclitari et egrotare patrie tue status incipit; te illi civem egregium, te medicum exhibe, te parentem. Ac ne plura quam res exigit loquens, de tua virtute diffidere videar, nichil his addam; quin tacitus sed non solus, tue vetuste indolis exitum contemplabor. Age, oro, vir ingens, pie ut debes, fortiter ut soles, feliciter ut speramus, meque tuo utere utlibet, siquis tanto rei tam parve usus esse potest. Diu sospes nostrique memor, vive et Vale. Mediolani, XV Kal. Ianuari
Abbreviated transcription (Latin):
dulcius cogito ꝙͣ me gr̃am ac beniuolenciam tanti uiir
ne seio mentũ quarum gratulor et grãm habeo ꝙ te¬
ad tempus in hanc urbem cõpulit. et me dilecti ante¬
in qua principem te deus, et irtus et maiorũ sangius
facũt aliẽnis modo motiũculis inquietam tua ꝓiudẽtia
quantus uesis/ mũdo ostende. eo q magis quo te ip̃o
maior. clarior alcior factus es. uera u̾tus seniũ non sentit.
ĩmortalis est. non euo minuitur s crescit et ad sumium
uenit. et que mn iiuẽtute floriũt in senectute fructificat
Tu quoꝙ qui non in sterli aut plaustri solo s secus latices
muos in solido radicasti tocius nũc retroacte uite frictus
uberimos et maturam gliam patne tue debes. Illa te
uocat. in te sperat. auxiliũ tuum poseit. accelera. non te etas
teneat. Semor aratus Sitionem. semor trasibulus athenas.
semor Camillus urbem ronam seruicio liberauit. pui gentur

Expanded text:
dulcius cogito quam me gratiam ac benivolentiam tanti viri dulcius cogito quam me gratiam ac benivolentiam tanti viri vel sero meritum, quarum ad tempus in hanc urbem compulit, et me dilecti ante tuam, in qua principem te Deus et virtus et maiorum sanguis faciunt, alienis modo motiunculis inquietam, tua providentquantus ve sis mundo ostende, eoque magis quo te ipso maior clarior altior factus es. Vera virtus senium non sentit, immortalis est; non evo minuitur sed crescit et ad summum venit, et que in iuventute floruit, in senectute fructificat. Tu quoque, qui non in sterili aut palustri solo sed secus latices vivos in solido radicasti, totius nunc retroacte vite fructus uberrimos et maturam gloriam patrie tue debes. Illa te vocat, in te sperat, auxilium tuum poscit. 4 Accelera; non te etas teneat; senior Aratus Sicyonem, senior Trasibulus Athenas, senior Camillus urbem Romam servitio liberavit. Pium geritur
Abbreviated transcription (Latin):
rellã non amet, et sapiencie laude conpistuũ et in ami¬
cicns faustũ nomen. ꝙ si sola u̾tutis fama efficit. ut quem
nũq iudimus senem illũ leliũ amenius qͥd huiꝰ nostrĩ
ut soleo. Gracias autem tibi ꝙ quas ip̃e iam obluuom tradĩ¬
axiam adeo ut ne locutum tibi de his aliquid me putarẽ
tam memonter tenes ut facile pateat renĩ te mearui curro¬
siorem esse ꝙͣ me ip̃m mirũ et pene iicredibile uͥ caritatis
cue maatulo in currositas mea longe Late q nota de traheret
uãlt feliciter mĩ memor. Ad Galeotim spmulam
Iamuensem Exhortacio ad rem . p. capessendam.
Ichil o magnanime ir nichil inꝙͣ letius michi
fiigo ꝙͣ serenam et imꝑio p̾dignam froutem illlar
ubi nucti aĩtui nobiles lucent cure. nichil suauiꝰ retrae¬
to ꝙͣ uba magmfica/ nescio quid non mado aluddꝙͣ roll¬
beium et iuisgtare. s ꝙͣ humanũ et mortale sonãciã nnichil

Expanded text:
Lelium non amet, et sapientie laude conspicuum et in amiLelium non amet, et sapientie laude conspicuum et in amicitiis faustum nomen? Quodsi sola virtutis fama efficit ut, quem nunquam vidimus, senem illum Lelium amemus, quid huius nostri ut soleo. Gratias autem tibi, quod quas ipse iam oblivioni tradideram, adeo ut ne locutum tibi de his aliquid me putarem, tam memoriter tenes, ut facile pateat rerum te mearum curiosiorem esse quam me ipsum; mirum et pene incredibile, nisi caritatis tue miraculo incuriositas mea longe lateque nota detraheret. Vale feliciter, nostri memor. 3 Ad Galeotum Spinulam Ianuensem, exhortatio ad rempublicam capessendam. 1 Nichil, o magnanime vir, nichil inquam letius michi fingo quam serenam et imperio predignam frontem illam, ubi invicti animi tui nobiles lucent cure; nichil suavius retracto quam verba magnifica nescio quid non modo aliud quam plebeium et vulgare, sed quam humanum et mortale sonantia; nichil
Abbreviated transcription (Latin):
peret. tantum adhuc reuerencie non amplus suꝑest. at
successor petu cesaris successore securior ista non curat.
suũꝙ ip̃e dyadema nõ pluris apud txberim ꝙͣ apiddrodanũ
facit. Is mc dfademate cõtentũ et imꝑii titulo roma di¬
gredi non solũ patitur. s iubet. et quẽ imꝑatorem dici
sunt. imperare autem nullo sit siturus modo huic o
artes hõium mire penetrale dẜadematis templiĩ apent
arcem sedemq imꝑii urbem claudit. hec hactenus.
Lelium meum fauuliaussimũ cesari factũ gaudeo nõ
miror nichileĩ est u̾tute rapacius. nichil q tenacius. ra¬
pit iuĩcitq aĩos. iũctos q semel in ꝓpetium unctos tenet.
nulla i Dubitacio nuꝙͣ fuit qn non solum as illo hu¬
manissimo pͥncipum s ab alio quolibet licet asꝑioris ĩge¬
nii cui tñ iurtus in p̾cio sit posset Ille Gir amorẽ ꝓmoroni
modo notitiam merusset. Quis eĩ tam arrestis est ut

Expanded text:
peret; tantum adhuc reverentie, non amplius, superest. At peret; tantum adhuc reverentie, non amplius, superest. At successor Petri, Cesaris successore securior, ista non curat, suumque ipse dyadema non pluris apud Tyberim quam apud Rodanum facit. Is nunc dyademate contentum et imperii titulo Roma digredi non solum patitur sed iubet, et quem imperatorem dici sinit, imperare autem nullo sit siturus modo; huic — o artes hominum mire — penetrale dyadematis, templum, aperit, arcem sedemque imperii, Urbem, claudit. 8 Hec hactenus. Lelium meum familiarissimum Cesari factum gaudeo, non miror; nichil enim est virtute rapacius, nichilque tenacius; rapit vincitque animos vinctosque semel in perpetuum vinctos tenet. Nulla michi dubitatio unquam fuit quin non solum ab illo humanissimo principum sed ab alio quolibet, licet asperioris ingenii, cui tamen virtus in precio sit, posset ille vir amorem promereri, modo notitiam meruisset. 9 Quis enim tam agrestis est ut
Abbreviated transcription (Latin):
locuples materia et multiloqua indignacio est ẜ frena¬
bo impetum. ut qui hec ipsa nõ insi ir̃a cogente ac dictanto
profudeñ. Sane de cesaris legatiꝙ congressu ꝙ prouidẽtistiẽ
naticiaris amplector ac probo. et pene rem ip̃am udes
uidere. non ꝙ oĩa ista me moneant contra que multa
sipe dissenu. s ex p̾tentis uentura comĩcio. Itaqr nõ tam
tangor ꝙ legati sompes in cesarom calcitrarit ꝙͣ ꝙ tala¬
cuiꝰ rei u̾ antiqua sufficerent. uereor ne receus nobis
exemplum casus attulent. neu iam pouti fex romanus
principem romanũ rome esse uetuent. qd̾ et fama loqt
et fuga cesaris iudicio est qui non cupidius Italiam pe¬
cut ꝙͣ reliquit. ut michi quidem suꝑuacuo pelli iudea¬
tur qui tam libens fugit. quẽ tenere si uelis sine magno
ne queas labore. ut eĩ nũt intelligo nõ huc aliam ob
causam ueuit, nͥ ut dradena cesareũ sua in sede susti¬

Expanded text:
locuples materia et multiloqua indignatio est; sed frenalocuples materia et multiloqua indignatio est; sed frenabo impetum ut qui hec ipsa nonnisi ira cogente ac dictante profuderim. 5 Sane de Cesaris legatique congressu quod providentissime vaticinaris, amplector ac probo, et pene rem ipsam videor videre. Non quod omnia ista me moveant contra que multa sepe disserui, sed ex preteritis ventura conicio; itaque non tam tangor, quod legati sonipes in Cesarem calcitrarit, quam quod calcs”. 6 Cuius rei nisi antiqua sufficerent, vereor ne recens nobis exemplum casus attulerit, neu iam Pontifex Romanus principem romanum Rome esse vetuerit, quod et fama loquitur et fuga Cesaris indicio est, qui non cupidius Italiam petiit quam reliquit, ut michi quidem supervacuo pelli videatur qui tam libens fugit, quem tenere si velis, sine magno nequeas labore. 7 Ut enim nunc intelligo, non huc aliam ob causam venit, nisi ut dyadema cesareum sua in sede susci
Abbreviated transcription (Latin):
Asurnabat. Itaq cum illa in saxum hec in canem lisa figtat.
nõ minus nuctũ Illius simulatrũ ꝙͣ huiꝰ querula rabiẽs suam
imnseriam loquebatur. Illus non silueñ. agnosde̾̃ me cssarã
fatũ qd̾ et in octasu solis et sub austro demq ubilib felicius
fuerit ꝙͣ sus archo. ita ibi gelida oĩa. ulłs ardor nobilibe ulls
uitalis calor inꝑni. Redde nobis fortuna. si romuleos cesares
parte uetant ac saltem ab hispania theodosiõs. seueros ab
afuca. ex arabia phisippos. e sp̃na alexandros. heu qͥd nũc
dic̾e̾t architector Ille igens mouarchie successoiem suum
cum sacendote hũĩli de hũilitate certare. dũ meniuisset suꝑ¬
bissinũ olim galliarum regem dũ supplox ut ait flonis
hustoncus in castra uenisset faleras et suc arna ante¬
cesanis genua proiecisse. ac dixisse. habe hec. uirũ fortem
bĩn fortissime uicisti. multa se offerũt id genus nam et

Expanded text:
designabat; itaque cum illa in saxum, hec in canem versa fingatur, designabat; itaque cum illa in saxum, hec in canem versa fingatur, non minus mutum illius simulacrum quam huius querula rabies suam miseriam loquebatur. 3 Illud non siluerim, agnoscere me Cesarum fatum, quod et in occasu solis et sub austro, denique ubilibet felicius fuerit quam sub artho; ita ibi gelida omnia, nullus ardor nobilis, nullus vitalis calor imperii. Redde nobis, Fortuna, si romuleos cesares Parce vetant, at saltem ab Hispania Theodosios, Severos ab Africa, ex Arabia Philippos, e Syria Alexandros. 4 Heu, quid nunc diceret architector ille ingens monarchie, successorem suum cum sacerdote humili de humilitate certare, dum meminisset superbissimum olim Galliarum regem, dum «supplex» ut ait Florus historicus, «in castra venisset, faleras et sua arma anteCesaris genua proiecisse» ac dixisse: «Habe hec; virum fortem, vir fortissime, vicisti»? Multa se offerunt id genus, nam et