comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat ÷ beatus est. Multo autem beatior.
qui has interaduersa uirtutes seruare
non trepidat: quia odiant licet homi¬
nes corde nefando. dilectum xp̃o cor
ledere nequeunt. Separent & ħynagoga
depellant: xp̃c inuenit & confirmat.
Eaꝓbrent nomen crucifixi. ipse com¬
mortuos sibi conresũscitat: & consede¬
re facit in cęlestib. Et eiecerint nom̃
ur̃m tanquam malum ꝓpter filium
hõminis. Nomen ur̃m quod dicit. nom̃
xp̃ianoꝵ significat: quod agentibus
iudȩisq sepissime quantum ad ipsos
memoriȩ abrasum. & ab hominib est
eiectum: nulla iam existente causa odii
nisi ꝓpter filium hominis. qui a uidelic&e
nomen xp̃i credentes suum uoluerint
facere cognomen: atq ido nominis
summi ꝑsecutores hominum non im¬
merito nomine notantur. Beati in qͥt
eritis cum uos oderint homines. docens
eos ab hominib insectandos. sed ultra
homines eẽ beandos. Gaudete in illa
die & exultate: ecce enim merces ur̃a

Expanded text:
rat, beatus est. Multo autem beatior, rat, beatus est. Multo autem beatior, qui has inter adversa virtutes servare non trepidat. Quia odiant licet homines corde nefando, dilectum cor Christo laedere nequeunt. Separent et synagoga depellant, Christus invenit et confirmat. Exprobrent nomen Crucifixi, ipse commortuos sibi conresuscitat, et consedere facit in coelestibus . Et ejecerint nomen vestrum tanquam malum, propter Filium hominis. Nomen vestrum quod dicit, nomen Christianorum significat, quod a gentibus Judaeisque saepissime quantum ad ipsos memoriae abrasum, et ab hominibus est ejectum, nulla jam existente causa odii, nisi propter filium hominis, quia videlicet, nomen Christi, credentes suum voluerint facere cognomen; atque ideo nominis summi persecutores, hominum non immerito nomine notantur. Beati inquit eritis, cum vos oderint homines, docens eos ab hominibus insectandos, sed ultra homines esse beandos. Gaudete in illa die, et exsultate. Ecce enim merces vestra
Abbreviated transcription (Latin):
cesse est tribulari : nec solum tribu¬
lari. uerum ad lacrimas usq succen¬
di. Sic enim samuhel & dauid peccatũ
saulis & interitum lugent. Sic peccat᷑¬
cem dñs ipse fleuit suꝑ ciuitatem: &
mestis compassus sororib lararum ꝗͤ
diuina erat maiestate resuscitaturus.
humana prius miseratione deflebat:
mysticȩ significans eos qui peccati mor¬
te sopiuntur. ut reuiuiscere queant
a ꝓximis ẽẽ plangendos. Quod autẽ
nunc flentes risuros ẽẽ ꝓmittit. non
puerilit᷑ accipiendum est: sed scͥpt᷑ȩ
more risus nomine mentis exultatio
& affectus quidam letior intelligendꝰ
ẽẽ designatur: sicut sarra risum inqͥt
mͥ fecit ds. Et in iob dictum est. Os autẽ
ueracium replebitur risu. ł quȩ ut dixi
nomina gaudium animȩ figuratur in¬
terius. Beati eritis cum uos oderint
homines: & cum seꝑa uerint uos & exꝑ¬
brauerint. Qui ꝓpter diuitias heredi¬
tus esuriem. pauꝑtatemq pati deside¬

Expanded text:
cesse est tribulari; nec solum tribucesse est tribulari; nec solum tribulari, verum ad lacrymas usque succendi. Sic enim Samuel et David, peccatum Saulis et interitum lugent. Sic peccatricem Dominus ipse flevit super civitatem, et moestis compassus sororibus, Lazarum quem divina erat majestate resuscitaturus, humana prius miseratione deflebat. Mystice significans eos qui peccati morte sopiuntur, ut reviviscere queat a proximis esse plangendos. Quod autem nunc flentes risuros esse promittit, non pueriliter accipiendum, sed Scriturae more risus nomine mentis exsultatio et affectus quidam laetior intelligendus est esse designatus. Sicut Sara: Risum inquit mihi fecit Deus . Et in Job dictum est: Os autem veracium replebitur risu. Per qunomina gaudium animae figuratur interius. Beati eritis cum vos oderint homines, et cum separaverint vos et exprobraverint. Qui propter divitias haereditus esuriem paupertatemque pati deside
Abbreviated transcription (Latin):
sitire debeant matħs exponit uideli-¬
c& iusticiam: aꝑtissime nos instruens
numquam nos satis iustos ȩstimare
debere. sed cotidianum iusticiȩ semꝑ
amare. immo ardere ꝓfectum. Cuiꝰ
ꝑfectam saturitatem non in hoc scło
sed infuturo posse ꝓuenire: suꝑnoꝵ
desiderio psalmista flagrans ostendit
qui ait. Ego autem in iusticia appa-¬
rebo in conspectu tuo: saciabor dum
manifestabit᷑ gła tua. Potest simpli¬
citer accipi: Beati qui nunc esuritis.
qui castigatis corpus ur̃m & seruitu¬
ti subicitis. qui in fame & siti uer¬
bo oꝑam datis: quia cęlestiũ tunc gau¬
uioꝵ habebiti ubertate ꝑfrui. Beati qͥ
nunc fletis: quia ridebitis. Non tem¬
poralium dampna commodoꝵ: sed
uirtutum detrimenta spiritalium
qui flent ęterna beatudine consola¬
buntur. Ubi non nr̃a solum sed & ꝑx¬
imi iubemur cominissa deflere. Quẽ
si ut nos diligimus consequenter illiꝰ
& ꝓfectu nos gratulari. & defectu ne-¬

Expanded text:
sitire debeant, Matthaeus exponit, videlicsitire debeant, Matthaeus exponit, videlicet justitiam, apertissime nos instituens nunquam nos satis justos aestimare debere, sed quotidianum justitiae semper amare, imo ardere profectum. Cujus perfectam saturitatem non in hoc saeculo, sed in futuro posse provenire supernorum desiderio Psalmista flagrans ostendit, qui ait: Ego autem cum justitia apparebo in conspectu tuo, satiabor dum manifestabitur gloria tua ; potest et simpliciter accipi: Beati qui nunc esuritis, qui castigatis corpus vestrum et servituti subjicitis , qui in fame et siti verbo operam datis , quia coelestium tunc gaudiorum habetis ubertate perfrui. Beati qui nunc fletis, quia ridebitis. Non temporalium damna commodorum, sed virtutum detrimenta spiritalium qui flent, aeterna beatitudine consolabuntur. Ubi non nostra solum, sed et proximi jubemur commissa deflere. Quem si ut nos diligimus, consequenter illius et profectu nos gratulari, et defectu ne
Abbreviated transcription (Latin):
na sublimiter audiant. in eos ocłos
stans in campo dirigit. ut audita pa¬
tenter intelligant. Beati itaq pauꝑes
non utiq om̃s: sed illi tantum modo
qui omne presentis scłi tam & si altũ
uideatur ꝓ nichilo culmen ducunt.
Qui merito regni cȩlestis ꝑhibentur
munere digni: quia delectationis hu¬
manȩ ꝓbantur cupiditate nudati. Qua-¬
lem se rex dauid pauꝑiem sustinuisse
declarans ait. Ego uero egenus & pau¬
per sum. Et alibi non modo terrestria.
sed & ipsa ꝓ dño suꝑ cęlestia parui pen-¬
dens dicensq. quid enim michi restat
in celo: & a te quid uolui suꝑ terram:
mox ubi spei suȩ fixisset anchoram.
subdendo manifestat. Michi autem
adherere do bonum est: ponere in dño
do spem meam. Alioquin non nulli
miserrima conditione pauꝑtatis: &
hic scłi gaudiis ob in opiam rerum
& ibi regno di obmeritoꝵ nequitiã
carent. Beati qui nunc esuritis: qͥa¬
uI
saturabimini. Quid esurire beati. qͥd

Expanded text:
na sublimiter audiant, in eos oculos na sublimiter audiant, in eos oculos stans in campo dirigit, ut audita patenter intelligant. Beati itaque pauperes, non utique omnes, sed illi tantummodo qui omne praesentis saeculi, tametsi altum videatur, pro nihilo culmen ducunt. Qui merito regni coelestis perhibentur munere digni, quia delectationis humanae probantur cupiditate nudati. Qualem se rex David pauperiem sustinuisse declarans, ait: Ego vero egenus et pauper sum . Et alibi non modo terrestria, sed et ipsa per Dominum super coelestia parvipendens, dicensque: Quid enim mihi restat in coelo, et a te quid volui super terram ? Mox ubi spei susubdendo manifestat: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Domino Deo spem meam. Alioquin nonnulli miserrima conditione paupertatis, et hic saeculi gaudiis ob inopiam rerum, et ibi regno Dei ob meritorum nequitiam carent. Beati qui nunc esuritis, quia saturabimini. Quid esurire beati, qui
Abbreviated transcription (Latin):
poteratis: sed necdum quidem potȩ¬
stis. Apłi autem ipsi scd̃m math̾m qͣsi
ꝑfectiores & in monte & aꝑto salua-¬
toris ore docti esse narrantur. Ubi si
quis diligentius utrumq uelit euã-¬
gelistam ꝑscrutari: potest intelligi.
cum in monte duodecim discipłos
elegit ẽ plurib quos & apłos nomi¬
nauit. quod maths preter misit. tc̃
illum habu isse sermonem quem maths
interposuit & lucas tacuit hoc est in
monte: ac deinde cum descendisset
in loco campestri habuisse alterum
similem de quo maths tacet. lucas ñ
in discipłos suos dicebat. Beati pauꝑes:
quia ur̃m est regnum dĩ. Et si gene¬
raliter om̃ib loquit᷑. specialius tamen
oculos saluator in discipłos leuat:
ut his qui uerbum intenta cordis aure
ꝑcipiunt. latius saporis intimi lumen
aꝑiat. Cui simile est quod matħs ait.
Et cum sedisset accesserunt ad eum
discipłi eius: & aꝑiens os suum doce¬
bat eos dicens. Beati pauꝑes sp̃u. Nam
quib os in monte sedens aꝑit. ut mag¬

Expanded text:
sed ne nunc quidem potestis. Apostoli autem ipsi, secundum Matthaeum, quasi perfectiores, et in monte et aperto Salvatoris ore docti esse narrantur. . Ubi si qui diligentius utrumque evangelistam velit perscrutari, potest intelligi cum in monte duodecim discipulos elegit, e pluribus, quos et apostolos nominavit, quod Matthaeus praetermisit, tunc illum habuisse sermonem, quem Matthaeus interposuit, et Lucas tacuit, hoc est, in monte, ac deinde cum descendisset, in loco campestri habuisse alterum similem, de quo Matthaeus tacet, Lucas non in discipulos suos, dicebat, Beati pauperes, quia vestrum est regnum Dei. Et si generaliter omnibus loquitur, specialius tamen oculos Salvator in discipulos levat, ut his qui verbum intenta cordis aure percipiunt latius saporis intimi lumen aperiat. Cui simile est quod Matthaeus ait: Et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus, et aperiens os suum docebat eos dicens: Beati pauperes quibus os in monte sedens aperit, ut mag
Abbreviated transcription (Latin):
lecturus apłos dñs
in montana subiit.
turbas uero docturꝰ
ad campestria redit:
quia non nisi in hu¬
mili xp̃m turbȩ uidere sufficiunt.
Nam hȩc est norma quam secutus
apłs ait. Non potui uobis loqui tan¬
quam spiritalib sed quasi carnalib:
quasi paruulis in xp̃o lac uobis po

Expanded text:
lecturus apostolos Dominus, in montana subiit; turbas vero docturus, ad campestria redit, quia non nisi in humili Christum turbae videre sufficiunt. Nam haec est norma quam secutus Apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritalibus, sed quasi carnalibus. Quasi parvulis in Christo lac
Abbreviated transcription (Latin):
nequid indecens fiat. Nolite gͦ timere:
multis passerib pluris estis. Non plures
estis legendum quod ad cõꝑationem nu¬
mneri ꝑtinet sed pluris estis hoc est maio¬
ris apud dm̃ meriti. dignitatis & estima¬
tionis: quam innumera passerum uel
corpora uel genera computamini. Dico
autem uobis: om̃is quicumq confessus fue¬
rit me coram hominib. & filius hominis

Expanded text:
ne quid indecens fiat. Nolite ergo timere, ne quid indecens fiat. Nolite ergo timere, multis passeribus pluris estis. Non plures estis, legendum, quod ad comparationem numeri pertinet, sed pluris estis, hoc est majoris apud Deum meriti, dignitatis, et aestimationis, quam innumera passerum, vel corpora, vel genera computamini. Dico autem vobis, omnis quicunque confessus fuerit me coram hominibus, et Filius hominis
Abbreviated transcription (Latin):
se sit. Alioquin si capill s capitis redit
quod tam crebra tonsura detraxit. si
unguib qđ totiens dempsit ex sectio:
immoderata & indecens cogitantibus
& ideo resurrectionem carnis non cre-¬
dentib occurrit informitas. Sed quẽ¬
admodum si statua cuiuslibet solubilis
metalli aut igne liquesceret aut condere-¬
retur in puluerem aut confunderetur
in massam & eam uellet artifex rursus
ex illius materiȩ quantitate reꝑare. ni¬
chil interesset ad eius integritatem quȩ
particula materiȩ cui menbro statue
redderetur. dum tamen totum ex quo
constituta fuerat. resumeret. ita d̾s mi¬
rabiliter atq in effabiliter artifex de toto
quo caro nr̃a constiderat eam mirabili
& in effabili cȩleritate restituet: nec ali¬
quid attinebit ad eiꝰ redintegritatem
utrum capilli ad capillos redeant. & un-¬
gues ad ungues an qͥcqͥd eoꝵ perierat mu-¬
tetur incarnem. & in partes alias corporis
reuocetur: curante artificis ꝓuidentia

Expanded text:
se sit. Alioquin si capillis capitis redit, se sit. Alioquin si capillis capitis redit, quod tam crebra tonsura detraxit, si unguibus quod toties dempsit exsectio, immoderata et indecens cogitantibus, et ideo resurrectionem carnis non credentibus occurrit informositas. Sed quemadmodum si statua cujuslibet solubilis metalli, aut igne liquesceret, aut contereretur in pulverem, aut confunderetur in massam, et eam vellet artifex rursus ex illius materiae quantitate reparare, nihil interesset ad ejus integritatem, quae particula materiae cui membro statuae redderetur, dum tamen totum ex quo constituta fuerit resumeret: ita Deus, mirabiliter atque ineffabiliter artifex, de toto quo caro nostra constiterat, eam mirabili et ineffabili celeritate restituet, nec aliquid attinebit ad ejus redintegrationem utrum capilli ad capillos redeant, et ungues ad ungues, an quidquid eorum perierat mutetur in carnem, et in partes alias corporis revocetur, curante artificis providentia,
Abbreviated transcription (Latin):
niq numerus capilloꝵ de quo conseqͣn¬
ter ait. sed & capilli capitis ur̃i om̃s nu¬
merati sunt: non in actu computatio¬
nis sed in facultate cognitionis accipit᷑.
Non enim sollicitam ds curare nume¬
rantis intendit excubiam: sed cui cog¬
nita sunt omnia. quasi numerata st̃
omĩa. Bene tamen numerata dicunt᷑.
quia quȩ uolum seruare. numeramꝰ.
Ubi immensam di erga homines ostendit
ꝓuidentiam. & in effabilem signat affec¬
tum: quo nichil nr̃m dm̃ lateat. & par¬
ua etiam otiosaq dicta eiꝰ scientiam ñ
fiigiant. Derident indelligentiam eccłasti¬
cam in hoc loco qui carnis resurrectio¬
nem negantł. quasi nos ipsam terreña
materiam quȩ discedente anima fit
ca dauer ita resurrectione reꝑandam
dicamus: ut ea quȩ dilabuntur in alias.
atq alias aliarum rerum species formas¬
q uertuntur. quamuis ad corpus rede¬
ant unde dilapsa sunt. ad eadem quoq
corporis partes ubi fuerunt redire neces¬

Expanded text:
nique numerus capillorum de quo consequennique numerus capillorum de quo consequenter ait: Sed et capilli capitis vestri omnes numerati sunt, non in actu computationis, sed in facultate cognitionis accipitur. Non enim sollicitam Deus curae numerantis intendit excubiam, sed cui cognita sunt omnia, quasi numerata sunt omnia. Bene tamen numerata dicuntur, quia quae volumus servare numeramus. Ubi immensam Dei erga homines ostendit providentiam, et ineffabilem signat affectum quod nil nostrum Deum lateat, et parva etiam otiosaque dicta ejus scientiam non fugiant. Derident intelligentiam ecclesiasticam in hoc loco, qui carnis resurrectionem negant, quasi nos ipsam terrenam materiem quae discedente anima fit cadaver, ita resurrectione reparandam dicamus, ut ea quae dilabuntur, et in alias atque alias aliarum rerum species formasque vertuntur, quamvis ad corpus redeant unde dilapsa sunt, ad easdem quoque corporis partes ubi fuerunt redire neces
Abbreviated transcription (Latin):
& supra ab hy pocrisi phariseoꝵ attende¬
re. & hic a carnificum cede p̃cepit non
timere: quia uidelic& post mortem nec
hoꝵ crudelitas nec illoꝵ ualeat simulatio
durare. dñĩnq potius semꝑ uideat pla¬
candum. dñm qui semꝑ punire uellibe¬
rare queat eẽ timendum. Nonne qͥnq
passeres ueneunt dipondio. & unus ex
illis non est in obluuone coram deo:
Di minutissima inquit animalia &
quelibet quȩ ꝑ aera ferunt᷑ uolatilia
õs̃ obliuisci non potest. uos qui ad una¬
ginem facti estis creatoris non debetis
terreri abhis qui occidunt corpus qͥa
qui irrationabilia gub̃nat. rationa¬
bilia curare non desinit. Dipondius quo
quinq passeres ueneunt id est uendunt᷑.
genus est ponderis leuissimi ex duobus
assib compositi. Querit fortasse ahqͥs.
qͦmͦ dicat apłs. numqͥd de bob cura ẽ do.
cum utiq bos passere p̃ciosior existat.
Sed aliud cura: aliud uͦ scientia est. de¬

Expanded text:
et supra ab hypocrisi Pharisaeorum attendeet supra ab hypocrisi Pharisaeorum attendere, et hic a carnificum caede praecipit non timere, quia videlicet post mortem nec horum crudelitas, nec illorum valeat simulatio durare. Domino potius qui semper videat placendum, Dominum qui semper punire vel liberare queat, esse timendum. Nonne quinque passeres veneunt dipondio, et unus ex illis non est in oblivione coram Deo? Si minutissima, inquit, animalia, et quae quolibet per aera feruntur volatilia Deus oblivisci non potest, vos qui ad imaginem facti estis Creatoris, non debetis terreri ab iis qui occidunt corpus, quia qui irrationabilia gubernat, rationabilia curare non desinit. Dipondius quo quinque passeres veneunt, id est venduntur, genus est ponderis levissimi, ex duobus assibus compositi. Quaerit fortasse aliquis, quomodo dicat Apostolus: Nunquid de bobus cura est Deo ? cum utique bos passere pretiosior existat. Sed aliud cura, aliud vero est scientia. De
Abbreviated transcription (Latin):
pli constructione legimꝰ. Texit quoq
domum laquearib cedrinis. & edifica¬
uit tabulatum suꝑ omnem domum
quinq cubitis altitudinis. Ergo predi¬
cabitur in tectis. cunctis audientibus
palam dicetur. Dico autem uobis amicis
meis ne terreamini abhis qui occidunt
corpus. & post hȩc non habent amplius
quio faciant. Si ꝑsecutores scõꝵ occisis
corporib non habent amplius quid con¬
tra illos agant. gͦ suꝑuacua furiunt in¬
sania. qui mortua martyrum membra
feris auibq discerpenda ꝓiciunt. uel
in auras extenuari ułinundas soliri.
uel pflamias in cinerem faciunt redigi.
cũ nequaqũa omnipotentiȩ dei quin
ea resuscitando uiuificet obsistere pos¬
sint. Timete eum: qui post qũa occiderit
habet potestatẽ mittere in gehennam.
Qiuia duo sunt genera ꝑsecutoꝵ unum
palam seuentium. alterum ficte fraudu¬
lenterq blandientiumł contra utr̃uq noᷤᷤ
munire atq instruere uolens saluator.

Expanded text:
pli constructione legimus: Texit quoque pli constructione legimus: Texit quoque domum laquearibus cedrinis, et aedificavit tabulatum super omnem domum, quinque cubitis altitudinis . Ergo praedicabitur in tectis, cum cunctis audientibus palam dicetur: Dico autem vobis amicis meis, ne terreamini ab his qui occidunt corpus, et post haec non habent amplius quid facient. Si persecutores sanctorum occisis corporibus, non habent amplius quid contra illos agant, ergo supervacua furiunt insania, qui mortua martyrum membra feris avibusque discerpenda projiciunt, vel in auras extenuari, vel in undas solvi, vel per flammas in cinerem faciunt redigi, cum nequaquam omnipotentiae Dei quin ea resuscitando vivificet obsistere possint. Timete eum qui postquam occiderit, habet potestatem mittere in gehennam. Quia duo sunt genera persecutorum, unum palam saevientium, alterum ficte fraudulenterque blandientium: contra utrumque nos munire atque instituere volens Salvator,
Abbreviated transcription (Latin):
quilinium infine ꝑdetur. Infine inqͥt
ꝑdetur. qui in pͥncipio florere uidebat᷑.
Est gͦ sensus. Attendite ne emulemini
simulatores. quia ueniet ꝓfecto tempus.
in quo & ur̃a uirtus om̃ib. & eoꝵ reue¬
letur hypocrisis. Uerum quod sequitur.
qm̃ quȩ intenebris dixistis in lumine
dicentur. & qd in aure locuti estis incu¬
biculis p̃dicabitur in tectis. non solum
in futuro. qͣndo cuncta cordium abscõ¬
dita ꝓferuntur ad lumen: sed in p̾sen¬
ti tempore potest congruenter accipi.
qm̃ quȩ inter tenebras qͦndam pressura¬
Sane qd ait p̃dicabit᷑ intectis. iuxta
morem ꝓuintiȩ palestinȩ loquit᷑. ubi
solent in tectis residere. Non enim tecta
nr̃o more culminib sublimata. sed pla¬
no scemate fiunt ȩqualia. Unde lex p̃¬
cepit ut qui nouam domum ȩdifica¬
ret. murum tecꝰti poneret in gyro. ne
funderetur ibi sanguis in noxius laben¬
te aliquo. & in preceps ruente. Et in tẽ¬

Expanded text:
quilinium in fine perdetur . In fine, inquit, quilinium in fine perdetur . In fine, inquit, perdetur, qui in principio florere videbatur. Est ergo sensus: Attendite ne aemulemini simulatores, quia veniet profecto tempus in quo et vestra virtus omnibus et eorum reveletur hypocrisis. Verum quod sequitur: Quoniam quae in tenebris dixistis in lumine dicentur, et quod in aure locuti estis in cubiculis praedicabitur in tectis: non solum in futuro, et quando cuncta cordium abscondita proferentur ad lucem, sed in praesenti tempore potest congruenter accipi, quoniam quae inter tenebras quondam pressuraSane quod ait, Praedicabitur in tectis, juxta morem provinciae Palaestinae loquitur, ubi solent in tectis residere; non enim tecta nostro more culminibus sublimata, sed plano schemate faciunt aequalia. Unde lex praecepit ut qui novam domum aedificaret, murum tecti poneret in gyro , ne funderetur ibi sanguis innoxius, labente aliquo, et in praeceps ruente. Et in tem
Abbreviated transcription (Latin):
ttendite afermento phariseoꝵ
quod est hypocrisis. Ad hoc fer¬
mentum ꝑtinent omnia quȩ
recumbens apud pharisȩum suꝑius dis¬
putauerat: de quo & apl̃s precepit. itaq
epulemur non infermento ueteri neq¬
infermento maliciȩ & nequitiȩ: sed in ari¬
mis sinceritatis & ueritatis. Nam sicut
modicum fermenti totam farinȩ cui ini-¬
citur massam corrumpit. uniuersamq
mox consparsionem suo sapore con macu¬
lat: sic nimirum simulatio cuius semel
animum imbuerit. tota uirtutum sin¬
ceritate & ueritate fraudabit. Nichil
autem oꝑtum est quod reuelet᷑: neq ab¬
sconditum qđ non sciatur. Et quomo¬
do in p̃senti scło multoꝵ diu latet hypo¬
crisis. Ergo de futuro tempore intelligen¬
dum est: qͣndo iudicabit ds occulta ho¬
minum. Nam sicut unus amicoꝵ beati
iob uerissime dixit. laus impioꝵ breuis
est. & gaudium hypocritȩ ad instar pun¬
cti. Si ascenderit usq ad celum suꝑbia
eiꝰ: & caput eiꝰ nubes tetigerit. quasi ster¬

Expanded text:
ttendite a fermento Pharisaeorum quod est hypocrisis. Ad hoc fermentum pertinent omnia quae recumbens apud Pharisaeum superius disputaverat. De quo et Apostolus praecipit: Itaque epulemur, non in fermento veteri, neqin fermento malitiae et nequitiae, sed in azymis sinceritatis . Nam sicut modicum fermenti totam farinae cui injicitur massam corrumpit, universamque mox conspersionem suo sapore commaculat, sic nimirum simulatio, cujus semel animum imbuerit, tota virtutum sinceritate et veritate fraudabit. Nihil autem opertum est quod non reveletur, neque absconditum quod non sciatur. Et quomodo in praesenti saeculo multorum diu latet hypocrisis? Ergo de futuro tempore intelligendum, quando judicabit Deus occulta hominum. Nam sicut unus amicorum beati Job verissime dixit: Laus impiorum brevis est, et gaudium hypocritae ad instar puncti, si ascenderit usque ad coelum superbia ejus, et caput ejus nubes tetigerit, quasi ster
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis. cui erat neq frumentum neq
uinum. neq pulmentarium. neq ali¬
ud ullum terrestris alimoniȩ genus
ad pauꝑtatis exhaustȩ consolationem:
Non ager illi frugifer semen panis p̾bebat.
non uinea pendulam fi uentib uuam¬

Expanded text:
luntate, cui non erat neque frumentum, neque luntate, cui non erat neque frumentum, neque vinum, neque pulmentum, neque aliud quid terrestris alimoniae, ad paupertatis exhaustae consolationem? Non ager illi frugifer semen panis proferebat, non vinea praedulcem fluentibu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ oꝑib malis. Sed hactenus mͥ de muliere
mala sermo habitus hic habeat finem.
Oportet enim nunc uicissim commemo¬
rare bonas. maxime ꝓpter eas quȩ absunt.
bone autem femine bonarum uirtutes
sicut ꝓprias imitentur. Illarum castos la¬
bores: suas coronas esse existiment. Mulier
bona & hospitalis beata sunamites. quȩ
uirum suum dep̾cata mansionẽ ȩdifi
cauit helyseo. ut p̃teriens & diuertens ad
eos quod factre consueuerat secretum haberet
refectionis locum. Posuit gͦ ei lectum ut scͥp¬
tura declarat: & lucernam & mensam.
Lectum uero non utiq uacuum tegum̃¬
tis. sed habentem competentia stratui in¬
dumenta: & lucernam non sine lucinio.
sed cum stupa & oleo habentem lumen:
& mensam non sine panib. sed instruc̾¬
tam cybis necessariis. Quid autem digne
dicimus & de beata illa uidua. quȩ sus¬
cepit ꝓpħam helyam. Quam in nullo im¬
pediuit in opia rerum diuitiis bone uo¬

Expanded text:
pro operibus malis . Sed hactenus mihi de muliere pro operibus malis . Sed hactenus mihi de muliere mala sermo habitus, hic habeat finem. Oportet enim nunc vicissim commemorare bonas, maxime propter eas quae adsunt. Bonae enim feminae, bonarum virtutes sicut proprias intuentur, et illarum castos labores suas esse coronas existimant. Mulier bona et hospitalis beata Sunamitis, quae virum suum deprecata est mansionem Elisaeo aedificare, ut praeteriens et divertens ad eos, quod facere consueverat, secretum haberet refectionis locum. Posuit ei lectum ut Scriptura declarat et lucernam et mensam. Lectum utique non vacuum tegumentis, sed habentem competentia strato indumenta; et lucernam non lucernario lino, sed cum stupa et oleo habentem lumen; et mensam non sine panibus, sed instructam cibis necessariis . Quid autem digne dicamus et de beata illa vidua quae suscepit Eliam , quam in nullo impedivit inopia rerum, divitem bona vo
Abbreviated transcription (Latin):
malitiȩ calliditate. Non solum enim curi¬
osa sed & subdola ir repsit in precordia ma-¬
riti simplicis. & inportunis obsecrationib.
atq illecebris blandiens fatigatum archa¬
no illo uirtutis suȩ mysterio spoliauit: at¬
q ita derasis crinib uirtute nudatum
funditus euertit: ut quem multa milia
liercula sine armis. dolo maliciȩ arma¬
ta conficeret. Propter hoc annuntiat
te : ne manifestes ei cortuum. Dic enim.
Quȩ bestia contra masculum talia face.¬
re aliquando audita est & Quȩ dracena
uult coniugem suum ꝑdere: Hel quȩ
leena marem suum iugulandum tradidit:
Uides gͦ quia apte dixerit sapientia. q̃m
non est caput suꝑ caput serpentis. & ñ ẽ.
malicia suꝑ maliciam mulieris. Et simul
om̃is quisquis hab& mulierem malam
cognoscat quia iam iniquitatum suarũ
mercedem portat. Non caret testimonio
ueritatis hic sermo. Audi sapientiã dicen¬
tem. Mulieri male & inique portio dabit᷑.

Expanded text:
malitiae calliditate? Non solum enim curimalitiae calliditate? Non solum enim curiosa, sed et subdola irrepsit in praecordia mariti, quem simplicibus et importunis obsecrationibus, atque illecebrosis blanditiis fatigatum, arcano illo virtutis suae mysterio spoliavit, atque ita derasis crinibus virtute nudatum funditus evertit, ut quem multa millia liercula sine armis dolo male armata vicerit. Propter hoc annuntiat te, ne manifestes ei cor tuum. Dic ergo mihi, quae bestia contra masculum suum talia aliquando meditata est? Quae dracaena vult conjugem suum perdere? vel quae leaena marem suum jugulandum tradidit? Vides ergo quod praedixit Sapientia, quoniam non est caput super caput serpentis, et non est malitia super malitiam mulieris. Et semel omnino quisquis habet mulierem malam, cognoscat quia jam iniquitatum suarum mercedem portat. Non caret testimoniis veritatis hic sermo. Audi sapientem dicentem: Mala mulier et iniqua portio dabitur
Abbreviated transcription (Latin):
to uertice inseptiformis gr̃e imaginem p̃¬
ferebat An uero non erat fortis Et con¬
temptu ignauie spernebatur  Et quis
illo fortior. qui leonem terribilem uenien¬
tem sibi obuiam solus inermis iniectis ma¬
nibus strangłauit ᷤ Et ut scͥptum est. sic̃
hedum caprarum discerpsit. Et qui una
de uetustis ossib asini cadaueris arenti
maxilla. allophilos mille uiros prostra¬
uit: Sed preterea & sc̃s erat. Atq intantũ
sc̃s. ut cum stetisset post laborem pugne in
loco sicco. dep̾catus in defectu. anime sue
dnm̃ statim & ex ipsa quam in manu te¬
nebat maxilla. erumpentem aquam bi¬
beret. atq inde sitis estum exeodem mortui
pecoris osse quo uicerat. rectus extingueret.
Et hunc tantum & talem uirum & pulcͥ¬
dudine & uirtute & sc̃itate prestantem uxor
sua sicut inuicum despiciens. & alligans
allophilis tradidit. Unde autem illa muli¬
er. illi tam forti uiro p̃ualuit: Unde nisi
ingenita illi simplicitate bonitatis: & sibi

Expanded text:
vertice in septiformis gratiae imagine prvertice in septiformis gratiae imagine praeferebat? An vero non erat fortis, et contemptu ignaviae spernebatur? Et quis illo fortior, qui leoni terribili obvianti sibi obviat, solus et inermis innexis sibi manibus strangulat, et ut scriptum est, sicut haedum caprarum discerpsit? Et qui una de vetustis ossibus asini arente maxilla allophylos mille prostravit. Sed praeterea sanctus erat, atque in tantum sanctus, ut cum sitisset post laborem pugnae in loco sicco, deprecatus in defectu animae suae Dominum, statim ex ipsa quam in manu tenebat maxilla erumpente aqua biberit, atque inde sitis aestum ex eodem mortui pecoris osse quo vicerat, refectus exstinxerit. Et hunc talem et tantum virum et pulchritudine et virtute et sanctitate praestantem, sua uxor sicut inimicum decipiens et alligans, allophylis tradidit. Unde autem illa mulier illi tam viro forti praevaluit, nisi ingenita illi simplicitate bonitatis, et sibi
Abbreviated transcription (Latin):
cedes: quȩ sempit̾nã illam ꝓ blasphemia pec¬
cati ad duceres penam: An ignoras quod om̃e
peccatum & blasphemia remittetur homini-¬
bus. in sp̃u autem scõ blasphemanti non re-¬
mittetur neq in isto scło neq in futuro:
Nis uidere & aliam maliciȩ huius paremꝰ
Damͥ dãlilam. Nam & ipsa fortissimum
samson illum uirum suum nouacula
rasum & uinctum allophilis hostib in
predam & ludibrium tradidit. Illum cu¬
bilis sui coniugem. cum mollissime blan¬
diebatur. quẽ simpliciter ad orabat quem
se ipsa cariorem carere existimabat: quem
hesterno die ut amica complectebatur.
hodie ut inimica decepit. Quem paulo
ante callidis male blanda palpabat illece¬
bris. uelut diligens: hunc paulopost mor¬
ti tradebat inducens. Et qͥd dicemꝰ : Quib
odioꝵ causis displicuerat uxori: forte non
erat speciosus. Et quis eo pulchrior eo
tempore uidebat᷑. qui septem crines sacra¬

Expanded text:
cederes, quae sempiternam illi blasphemiae peccederes, quae sempiternam illi blasphemiae peccato adduceres poenam? An ignoras quod omne peccatum et blasphemiae remittuntur hominibus, in Spiritum autem sanctum blasphemantibus non remittetur, neque in isto saeculo, neque in futuro? Vis videre et aliam malitiae hujus parem? Da mihi Dalilam. Nam et ipsa fortissimum Samsonem virum suum novacula rasum et vinctum, allophylis hostibus in praedam et ludibrium tradidit. Illum cubilis sui conjugem, cui mollissime blandiebatur, cui simpliciter adulabatur, quem seipsa chariorem habere aestimabatur, quem hesterno die unanimis amplectebatur, hodie ut inimica decipit. Quem paulo ante callidis male blanda palpabat illecebris ut diligens, hunc paulo post morti tradebat illudens. Et quid dicimus? Quibus odiorum causis displicuerat uxor? Forte non erat speciosus? Et quis eo pulchrior sub illo tempore videbatur, qui septem crines
Abbreviated transcription (Latin):
est ad miscłiam uidens eum totis dolo¬
ribus inherere: & duris cruciatibus
constrictum agone funeris dimicare. Heu
ululatu lacrimabili dolores suos ab inten¬
tione laterum thabidoꝵ expressis uocib
decantare. Non mitigata est ad affectionẽ
mentis luxuriȩ. cum illum qũe in rega¬
li quondam purpura amictum uiderat
t̾c in aggere stercoris. nudato corpore ia¬
centem uideret non recordata est pristi¬
nȩ cum eo consuetudinis suȩ. neq quan¬
ta ꝑ ipsũ gła in diuitus & honoribꝰ florius¬
set. sed oblita omĩum bonoꝵ. ut stulta
ait. Dic uerbum in dñm & morere. O gr̃a
coniugalis. o malagia dolorib lenien¬
dis accommodatum: o caritatis constans
fides. Dic michi mulier. putasne unꝗͣ
si te insimili tribulatione positam ille¬
uidisset. tale ad te uerbum potuisset emit¬
tere. & non orationib magis & benefactis
passionem tuam abstersisset: Non suffici-¬
ebat temporalis castigatio. nisi & tu dolo¬

Expanded text:
est ad misericordiam, videns eum tot doloest ad misericordiam, videns eum tot doloribus volvi, et duris cruciatibus constrictum, agone funereo dimicare, et ululatu lacrymabili dolores suos intentione laterum tabidorum expressis vocibus decantare. Non mitigata est affectione mentis uxor, cum illum quem regali quondam purpura amictum viderat, nunc in aggere stercoris nudato corpore jacentem videret. Nec recordata est pristinae cum eo consuetudinis suae, neque quanta per ipsum gloria et divitiis et honoribus floruisset, sed oblita omnium bonorum, ausculta quid ait: Dic verbum in Dominum, et morere. O gratia conjugalis, o sermo magnis doloribus leniendis accommodatus, o charitatis unanimis fides! Dic mihi mulier: Putasne unquam, si te in simili tribulatione positam vidisset, tale ad te verbum potuisset emittere, et non orationibus et benefactis passionem tuam abstersisset? Et non sufficiebat sibi tam gravis passio, nisi et tu dolo
Abbreviated transcription (Latin):
nequiter & importuna uiolenter. do¬
nec am̃te eius extrudat pati¬
entiam. & ad consensum sui furoris exac¬
cuat: ut similem sibi faciat maritum.
Impbis male suadet consiliis: sicut herodias
fecit herodi. Si uero pauꝑem iuirum habegt.
ipsum quoq ad iracundias & rixas incitare
non desinit. Et si uidua sit. ipsa ꝑsem&¬
ipsam omnes passim despicit. & ad omñe
audatiam spũ suꝑbiȩ inflatur. Timore eñĩ
dei non refrenat linguam suam. nec infu-¬
turum iudicium ꝓspicit: neq ad dm̃ at¬
tendit non amicitiȩ iura seruare. nor
religionis fidem nouit uereri. Nichil
est ei uirum suum tradere ad mortẽ.
Deniq iustum illum iob mulier sua ad
mortem tradebat dicens ei. Dic uerbũ
in dñm & morere. Omalignitas in effabi¬
lis: o uoluntas impia. Non miserata est
uiri sui cum uideret om̃ia eiꝰ menbra atq
uitalia uscerib ignitis ardentia & totas
carnes eiꝰ uermib inuolutas. Non flexa

Expanded text:
nequiter, importune et violenter, donequiter, importune et violenter, donec mentem ejus extrudat impatientia, et ad sui consensum furoris exacuat, ut sibi similem faciat maritum. Improbis male suadet consilium, sicut Herodias fecit Herodi. Si vero pauperem virum habeat, ipsum quoque ad iracundias et rixas incitare non desinit. Et si vidua sit, omnes passim despicit, et ad omne mendacium spiritu superbiae inflatur. Timore enim Dei non refrenat linguam suam, nec futurum judicium prospicit, neque ad Deum intendit. Non amicitiae jura servare, non religionis fidem novit vereri. Nihil ei est virum suum tradere ad mortem. Denique justum Job mulier sua ad mortem tradebat, dicens: Dic verbum in Dominum, et morere . O malignitas ineffabilis, o voluntas impia! Non miserta est viro suo, cum videret omnia membra ejus atque vitalia ulceribus ignitis ardentia, et totam carnem ejus vermibus involutam. Non inflexa
Abbreviated transcription (Latin):
samson inductum rasumq çcauit: ut
rem oculis expoliatus. ludibrium foret.
om̃ib quib fuerat paulo ante terror. Cũ
his captiuus moleret. quib dñabatir in¬
uictus. ꝑ mulierem castissimum ioseph uin-¬
culis alligatum detrusit in carcerem. E mu¬
lierem illum totius mundi lucernã ioħem
capite truncauit. Et qͥd dicam de homini-¬
lierem cuncta omnino ꝓstrauit & iugula
uit. Om̃s interfecit. om̃s elisit repletos ig¬
nominia. & honore uacuatos. Mulier enĩ
impudens. nemini parcit. Non leuitam
honorat. non sacerdotem reueretur: ñ¬
lo peius: mulier mala. Siue illa pau
lerabilis uiꝑa. in medicabile uenenũ.
Scio ego aspides blandimentis incantã-¬
tium mitigari: & leones & tygrides &
pardos domita feritate mansuescere.
Mulier enim mala si in iuriam paciat᷑.
in sanit. & si honorem accipiat extol¬
litur: & si potentis alicuius sit uxor.
non cessat nocte ac die uirum suum
callidis stimulare sermonib. b̾landa

Expanded text:
Samsonem illusum rasumque caecavit, ut Samsonem illusum rasumque caecavit, ut re oculorum exspoliatus, ludibrio foret hostibus, quibus fuerat ante terrori, et cum his captivus moleret, quibus dominabatur invictus. Mulier castissimum illum Joseph vinculis alligatum detraxit in carcerem. Mulier illam totius mundi lucernam Joannem capite truncavit. Et qlierem vit, omnes interfecit, omnes elidit, repletos ignominia, et honore vacuos. Mulier enim impudens nemini parcit: non levitam honorat, non sacerdotem reveretur, nomalo pejus, mulierem malam! sive illa paulerabilis vipera, immedicabile venenum. Scio enim et ego aspides blandimento incantantium mitigari, et leones et tigrides et pardos domita feritate mansuescere. Mulier mala et si injuriam patitur, insanit, et si honorem accipit, extollitur. At si potentis alicujus uxor sit, non cessat die ac nocte virum suum callide stimulare, blande,
Abbreviated transcription (Latin):
ierabel. Hȩc mͥ faciant dii & hȩc apponant:
nisi crastino hac hora ponam animã tuam
it helyas: & abiit scđm animam suam.
Et ꝑ rexit in desertum uiam quadraginta
dierum: & cȩpit quasi dedens indefectione
animi postulare ut moreret᷑ & dixit. Dñe
d̃s sufficit mͥ iam accipe animam meã: qͥa
non sum melior suꝑ patres meos. Ne mͥ
quid adhuc dicam : Ille tantus ꝓph̃a he-¬
lyas timuit mulierem. qui totius mundi
statum & cęli pluuiam & agri speciem
in linguȩ suȩ potestate portauerat. qui
tutem orationis mortuum suscitauerat:
hic timuit mulierem. Nulla enim mali-¬
cia: emulari potest mulieri male. Attes-¬
tatur iterum sermoni meo sapiens salo¬
mon. quia non est caput suꝑ caput serpen¬
tis: & non est malicia: suꝑ maliciam mu-¬
lieris. Omalum summum & accutissimũ¬
mum illum dauid ut necem militis sui
innocentis uriȩ ethei in epłȩ dolo manda¬
xet armauit. ꝑ mulierem fortissimum

Expanded text:
Jezabel. Haec mihi faciant dii, et haec apponant, Jezabel. Haec mihi faciant dii, et haec apponant, nisi crastina hac hora ponam animam tuam it Elias, et abiit secundum animam suam, et perrexit in desertum, viam quadraginta dierum, et coepit quasi taedians in defectione animae postulare ut moreretur, et dixit: Domine Deus, sufficit jam, accipe animam meam, quia non sum ego melior super patres meos. Vae mihi. Quid adhuc dicatur, si ille propheta tantus timuit mulierem, qui totius mundi statum et coeli pluviam et agri speciem in linguae potestate portaverat, qui t per virtutem orationis mortuos suscitaverat? Hic timuit mulierem? timuit, inquam; nulla enim malitia aemulari potest mulierem malam. Attestatur iterum huic verbo meo sapientissimus Salomon: Quia non est caput super caput serpentis, et non est malitia super malitiam mulieris . O malum summum et acutissimmum illum David in necem militis sui innocentis Uriae Hethaei, ut epistolam dolo mandaret, armavit. Mulier sapientissimum
Abbreviated transcription (Latin):
quid dracone attrocius: Nec hoc quidem
iuxta mulierem malam & linguosam
conferri potest. Nam  leo & draco in malo
inferiores sunt. Testificatur huic sermoni
meo sapientissimus salomon dicens. Cohabi-¬
tare leoni & draconi melius est: quã cum
muliere mala & linguosa. Et ne putes sapi-¬
ipsis reb disce manifestius. Danihelem leo¬
nes in lacu reueriti sunt. iustum uero illũ
naboth ierabel interfecit. Cętus ionam in
uentre custodiuit: dalsa autem samson
deformatum alienigenis tradidit. Draco
in deserto uiuentem subdita feritate tremu-¬
erunt : herodias uero eidem caput abscidit.
& tanti uiri mortem in precium saltationis
accepit. helyam corui in monte pauerunt:
& ierabel eum post redditam ꝑ ipsum ter-¬
ris pluiiȩ grãm ꝑsequebat᷑. ut penã ei mor¬
tis redderet: cuius orationib depulsa ge¬
neris humani fame & ipsa licae indigna
uiuebat. Qd enim dixit post illud ammni-¬
rabile beneficum: Si tu es helias: ego sũ

Expanded text:
quid dracone atrocius? Nec hoc quidem quid dracone atrocius? Nec hoc quidem juxta mulierem malam et litigiosam conferri potest. Nam et leo et draco in malo inferiores sunt. Attestatur huic sermoni meo sapientissimus Salomon, dicens: Cohabitare leoni et draconi melius est, quam cum muliere mala et litigiosa. Et ne putes prhis rebus disce manifestius: Danielem leones in lacu reveriti sunt, justum vero illum Naboth Jezabel interfecit. Cetus Jonam in ventre custodivit. Dalila autem Samsonedeformatum, alienigenis tradidit. Draconin deserto viventem subdita feritate tremuerunt. Herodias vero eidem caput abscidit, et tanti viri mortem in pretium saltationis accepit. Eliam corvi in monte paverunt, et Jezabel eum post illam redditae per ipsum terris pluviae gratiam persequebatur, ut poenam mortis ei redderet, cujus orationibus depulsa generis humani fame, et ipsa licet indigna, vivebat . Quid enim dixit post illud admirabile beneficium? Si tu es Elias, et ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
ey me quid agam. unde
sermonis exordium faci¬
am: qͥd dicam uel tace-¬
am: Non enum ego tan-¬
tum instuporem men-¬
tis factus sum: sed & om̃s qui audier̃t
euangłii uocem mirantur mecum uel
iohis constantiam. uel herodis leuitatẽ.
uel impiarum mulierũ ferinam de¬
mentiam. Quid enim audiuimus: He¬
rodes inquit app̃hensum ioh̃em. posuit
in carcerem. Quam obrem: Propter hero¬
diadem uxorem philippi frĩs sui: & re¬
p̾hensam forsitan leuitatem herodis a
rum illarum crudelem maliciam:
Et quidem existimo nullam ẽẽ in hoc mũ
do bestiam comꝑabilem mulieri male.
Sed nc̃ mͥ de mala muliere sermo est. non
de bona & honesta. Noui enim multas
bonas & honestas & ordinatas in omne
opus bonum pr̃õptas: quarũ me uit᷑a
cõmemorare oportet ad edificationem au¬
dientium. & ad amorem bonoꝵ excitandũ
mentib singłoꝵ. Nulla gͦ in hoc mundo
bestia similis est mulieri male. Quid int̃
qua drupedia animaba leone seuius ÷
Sed nichil adhanc. Aut inserpentibus:

Expanded text:
eu me, quid agam? Unde sermonis exordium faciam? Quid dicam, vel quid taceam? Non enim ego tantum in stuporem mentis factus sum solus, sed et omnes qui audierunt Evangelii vocem, et mirantur mecum vel Joannis constantiam, vel Herodis nequitiam, vel impiarum mulierum ferinam levitatem. Quid enim audivimus? Herodes, inquit, apprehensum Joannem posuit in custodiam. Quamobrem? Propter Herodiadem uxorem Philippi fratris sui. Et reprehendam forsitan levitatem Herodis, arum illarum crudelem malitiam? Et quidem ego existimo nullam in hoc mundo esse bestiam comparabilem mulieri malae. Sed nunc de mihi mala muliere sermo est, non de bona et honesta. Novi enim multas bonas et honestas et ornatas, in omne opus bonum promptas, quarum me vitam commemorare oportet ad aedificationem audientium, et ad honorem bonarum excitandum in mentibus singulorum. Nulla ergo in hoc mundo bestia similis est mulieri malae. Quid inter quadrupedia animalia leone saevius? Sed nihil ad haec. Aut in serpentibus
Abbreviated transcription (Latin):
ferro ualidiora conscͥbunt. Et illius mu¬
tuantis manum pͥmũ callidis conscͥptio¬
nib ligant. insuꝑ fi de iussores & inter¬
uentores fenoris commodati accipiunt.
Illa autem pauꝑ nr̃a: ab una uoce quod po¬
stulata est habere se non negauit pugillum
farinȩ. Et quid ad illam ꝓpħa respondit:
uerbum ꝓpħȩ. ꝓbatio cordis & examinatio
uoluntatis. Et erat sicut in libra positũ
cor beate illius uiduȩ qđ in ꝓphetici sermo¬
nis imꝑio quasi sub questionis tormento
interrogabatur. Et anceps in utrumq quo
suleret. an magis ꝓpħȩ obtemꝑaret. Nerũ

Expanded text:
ferro validiora conscribunt, et illius muferro validiora conscribunt, et illius mutuantis manum primum callidis conscriptionibus ligant, insuper fidejussores et interventores fenoris commodati accipiunt. Illa autem pauper nostra, ad unam vocem quod postulata est, habere seipsam non negavit palmulam unam farinae. Et quid illi propheta respondit? verbum prophetae, probatio cordis, examinatio voluntatis. Et erat sicut in libra positum cor beatae illius viduae, quod in prophetici sermonis imperio, quasi questionis tormento interrogabatur, et anceps in utrumque pensuleret, an magis prophetae obtemperaret. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
ut sibi de presentib beneficia fructificent
in ȩternam salutem. Abiit gͦ helyas ad ui¬
duam illam cui nichil inpromptu erat
nisi pugillus farine quẽ ipsum cũ labore
multo sibi & filiis suis in ipso tempore
quum habens. & eo accepto moritura
cum filiis suis. Et qͥd ait ad eam hehyas .
Accipe tͥ modicum a quȩ in uasculo ut
bibam. At illa mox  ab eunte. post
ipsam iterum clamauit. Accipies mͥ & pa¬
nem in manu tua. Illa autẽ simpliciter
confessa est ipsum quod habebat. Uiuit d̾̃n
si est mͥ inreposito nisi modicum farine:
& exiguum olei. Ualde mirabile. quod
intanta ȩscarum penuria: modicum
ipsum qͦd ei residuum erat. non negauit.
Quanti uͦ nunc qui aurum & argentum
sicut lutum habent rogentur ut indigen¬
tib opem prestent. aut ad tempus obstri¬
ctis commodent renuunt: & non habere¬
se iurant: Ac si quando ꝑ multam obse¬
crationem flectantur ut prestent scͥptu¬
ras & cautiones ordinant: & p̃iudicia q̃dã

Expanded text:
ut sibi de praesenti beneficio fructificent ut sibi de praesenti beneficio fructificent aeternam salutem. Abiit ergo Elias ad viduam illam, cui nihil in promptuario erat, nisi pugillus farinae, quem ipsum cum labore multo sibi et filiis suis in ipso tempore quum habens, et eo accepto moritura cum filiis. Et quid ait ad eam propheta? Accipe mihi modicum aquae in vasculum, ut bibam. At illa mox abeunte, post ipsam iterum clamavit: Accipe mihi et panem in manu tua. Illa simpliciter confessa est. Quid enim ait? Vivit Dominus, si est mihi in reposito, nisi hoc modicum farinae et exiguum olei . Valde mirabile, quod in tanta escarum penuria modicum ipsum quod ei residuum erat, non negavit. Quanti vero nunc qui aurum et argentum sicut lutum habent, cum rogantur ut indigentibus opem praestent, aut ad tempus commodent, renuunt, et non se habere jurant? Et si quando per multam obsecrationem flectantur ut praestent, scripturas et cautiones ordinant, et praejudicia quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
in corde illius bone uoluntatis affectum.
om̃s scõs qui sunt in hoc mundo ꝑse ipsũ
manum ab impendio ministrandi. ut ad
bonum promptas mentes. in tempore ne-¬
cessitatis de fructib humanitatis ostendat:
& animoꝵ affectiones. oꝑum qualitate dis¬
cernat. Quod si non fuerint uolentes. aut
digni qui suscipiant scõs di. tc̃ eos dñs aut
ꝑ aues pascit sicut helyam inmonte secreto
aut ꝑpham aliunde transmissũ. sicut da¬
nihelem in lacũ leonum. aut ꝑmaritimũ
animal. sicut ionam ꝑ cȩtum. aut ipse ꝑ
semet ipsum d̾s pastor alimenta suppeditat.
sicut pat̾b nrĩs in deserto. Cum enim non
essent in solitudine qui susciꝑent filios isrł
de cȩlo manna esurientib ministrabat. &¬
de petra aquam sitientib educebat. Cum
autem in hoc mundo sc̃i popłis ꝑmixti
uersantur: deu & si uideat eos tribulati¬
onem ferre ꝑmittit. ut det grãm his qui
circa suos uoluerint oꝑari humanitatẽ:

Expanded text:
in corde illius bonae voluntatis affectum. in corde illius bonae voluntatis affectum. sit omnes qui sunt in hoc mundm suam ab impendio ministrandi, ut ad bonum promptas mentes in tempore necessitatis de fructibus humanitatis ostendat, et animarum affectiones operum qualitate discernat. Quod si non fuerint hujus voluntatis aut dignitatis qui suscipiant sanctos Dei, tunc eos Dominus aut per aves pascit, sicut Eliam in monte secretum, aut per prophetam aliunde transmissum, sicut Danielem in lacu leonum, aut per maritimum animal, sicut Jonam per cetum, aut ipse per semetipsum Deus pastor alimenta suppeditat, sicut patribus nostris in deserto. Cum enim non essent in solitudine qui susciperent filios Israel, de coelo manna esurientibus ministrabat, et de petra aqua sitientibus diffluebat. Cum autem in hoc mundo sancti populis permixtim versantur, tunc etsi videat eos pati tribulationem, ferre permittit, ut det gratiam eis qui circa eos voluerint operari humanitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
dore restrinxerant. & usitatum amari sa¬
lis temꝑamentum non indulserãt. de incur¬
su fluminũ. & infusione pluuiarũ dulcibꝰ
aqͥs maria destituta ꝑdicł̃an: tẽ uenit heliadᷤ adillã
in opem uiduam. Et qualis amoris est uidu-¬
as etiam in tempore ubertatis pati: Nostis
enim solitas uiduarum angustias quȩ ꝓ¬
fecto ingrauescunt. si dilationi iungant᷑
nib & amonte descendens uenit ad istã
pauꝑem. Quare autem uir ille qui in¬
uerbo ignem de cȩlo adduxerat. panem
sibimet ipsi non deposcit: Numqͥd non
poterat : Utiq poterat. Sed id̾o non fecit
ne p̃ꝑata ad bonum opus uidua. hospita¬
litatis mercedib priuaretur. Et ꝑpterea
ut illum modicum pugillum farinȩ &
stillicidium olei benedictio dñi multipli¬
caret more suscepti ꝓphe. Non enim tan
tum ꝓ sua requie missus est ad eã hehas
aut ut in opiꝰ pasceretur. qntũ ut egen¬
tem pasceret. & ut manifestaret occultũ

Expanded text:
dore refrixerant, et usitatum amari sadore refrixerant, et usitatum amari salis temperamentum non influentibus de incursu fluminum et infusione pluviarum dulcibus aquis, maria destituta perdiderant.  Tunc venit Elias ad illam inopem viduam, et quales amoris aestus viduas etiam in tempore ubertatis pati . Nostis enim solitas viduarum angustias, quae profecto ingravescunt, si desolatione puniantur ns descendens, venit ad istam pauperem. Quarem autem vir ille qui verbo ignem de coelo adduxerat, panem sibimetipsi non deposuit? Nunquid non poterat? Utique poterat. Sed ideo non fecit, ne praeparata ad bonum opus vidua, hospitalitatis mercede privaretur, et propterea ut illum modicum pugillum farinae, et stillicidium olei benedictio Domini multiplicaret in ore suscepti prophetae. Non enim pro sua tantum requie missus est propheta, ut ab inope pasceretur, quantum ut egenum pasceret, sed ut manifestaret occultum