comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nar cassum aue flexi tacuissem iumenachanti
Pallentisq heder as & amantis licoramir tõ
N amq sub aebaliȩ meminime currib alã
Quaniger umectat flauencia culta gale sũ
Cors ciũ uidisse senẽ. cui pauca relicti
Iuge raruris erant mec fercilis illa uiuencuꝰ
N ec peciou oportuna seges nec cõmodabae c
hicrarũ tam̃ indumisblus. albaq: circum
Lilia uerbenasq serens uescũq papauer
Regũ ȩ quabat opes animisseraq reuer tedẽ
Nocte domum dapib: m̃sas onerabat ieptis.
Primꝰ uere rosam atq autũ nocar pere poma
Etcũ cristis hiems &iã nunc frigore sadea
Rumper& & glaciecursus frenar&e aqͣrum
Ille comã mollis iã tondebat hẏacinchi.
a estatẽ increpitans seram s ephirosq morãti
Ergo apib: fo& is idẽ acq examine multo
Primus ab undare & spumãtia cogere p̃ssis
oi ella fauis. illitiliȩ atq uberr ima pinus.
Quotq inflorenouo pomis sefercilis arbos.

Expanded text:
narcissum aut flexi tacuissem vimen acanthi narcissum aut flexi tacuissem vimen acanthi pallentesque hederas et amantes litora myrtos. Namque sub Oebaliae memini me turribus arcis, qua niger umectat flaventia culta Galaesus, Corycium vidisse senem, cui pauca relicti iugera ruris erant, nec fertilis illa iuvencis nec pecori opportuna seges nec commoda Baccho. Hic rarum tamen in dumis olus albaque circum lilia verbenasque premens vescumque papaver regum aequabat opes animis seraque revertens nocte domum dapibus mensas onerabat inemptis. Primus vere rosam atque autumno carpere poma, et cum tristis hiems etiamnum frigore saxa rumperet et glacie cursus frenaret aquarum, ille comam mollis iam tondebat hyacinthi aestatem increpitans seram Zephyrosque morantes. Ergo apibus fetis idem atque examine multo primus abundare et spumantia cogere pressis mella favis; illi tiliae atque uberrima pinus, quotque in flore novo pomis se fertilis arbos
Abbreviated transcription (Latin):
cliquida & durũ bacchi domitura saporem.
atcum incerca uolant cȩloq ea amine lidĩt
C õtem nuntq fauos & frigida tectar elinquĩs
Instabilis animos ludo ꝓhibebis inani
Nec magn ꝓhibere labor. turgib alas
ripe nõ illis quisquã cunctantib altum
Ire iter aut castris audebit uellere signa.
Inuitent croceis halantes florib orti.
Etcustos furũ atq auiũ cũ falces aligna
Helles pontia ci seruet cutela priapi.
Ipse chymũ pinosq ferens demontib alti
Tectaserat late circũ cuitalia curae.
Ipse labore manũ duro cerat ipse feracis
Figat humo plantas. & amicos irrig& imbres
Atq equidem ex tremoniiã subfine laboꝵ
Uela tralam& t̃ris festinem aduertere pran
Foisitan & pinguis hortosꝗ̃ cura colendi
Ornar& canerẽ biferiq rosaria pesti
Quoq modo potis gauderent in tbariuis
Et uiridis a pioripȩ cortus ꝙ ꝑherbam¬
Crescere inuent omcuc umis net scrocom antẽ

Expanded text:
et liquida et durum Bacchi domitura saporem. et liquida et durum Bacchi domitura saporem. At cum incerta volant caeloque examina ludunt contemnuntque favos et frigida tecta relinquunt, instabiles animos ludo prohibebis inani. Nec magnus prohibere labor: tu regibus alas eripe; non illis quisquam cunctantibus altum ire iter aut castris audebit vellere signa. Invitent croceis halantes floribus horti et custos furum atque avium cum falce saligna Hellespontiaci servet tutela Priapi. Ipse thymum pinosque ferens de montibus altis tecta serat late circum, cui talia curae; ipse labore manum duro terat, ipse feraces figat humo plantas et amicos inriget imbres. Atque equidem, extremo ni iam sub fine laborum vela traham et terris festinem advertere proram, forsitan et, pingues hortos quae cura colendi ornaret, canerem, biferique rosaria Paesti, quoque modo potis gauderent intiba rivis et virides apio ripae, tortusque pcresceret in ventrem cucumis; nec sera comantem
Abbreviated transcription (Latin):
Nec decõ cussa tantũ fluit ilice glandis
Ipsi ꝑmedias acies insignib alis
Ingentis animos angusto inpectore uersan
Usq ad eo ob niaxi nõ cede redũ grauis autha
Aut hosuersa fuga uictor dare c̾ga subegit
Himotus animoꝵ atq hȩc certaminatãta
Pulueris eanguifͥactucom p̃ssa quiescunt.
Uerũ ubi duchores acie reuocaueris ambos
Deterior qui uisus eũ ne ꝓdigus obsic
Dede necimelior uacua sine regn& maula
Alter erit maculis aurosqualentib: ardea
N amduo sunc genera. hic melior in signis&o
Etrucilis clarussquamis. ille horridꝰ altq
Desidia. latamq: trahens ingloruis alium
Ut binę regũ facies. ita corpora plebis.
N amq aliae cur pes horrent. ceu puluere abals
Cumuenit & sicco t̾ramspuit ore uiator
Aridꝰ elucent aliȩ & fulgore coruscant.
Ardentes auro & parib lita corpora gurais
Nec potior suboles: hinc cęli tempore certo
Dulcia mella premes nec tantũ dulcia quantũ

Expanded text:
nec de concussa tantum pluit ilice glandis. nec de concussa tantum pluit ilice glandis. ipsi per medias acies insignibus alis ingentes animos angusto in pectore versant, usque adeo obnixi non cedere, dum gravis aut hos aut hos versa fuga victor dare terga subegit. Hi motus animorum atque haec certamina tanta pulveris exigui iactu compressa quiescent. Verum ubi ductores acie revocaveris ambo, deterior qui visus, eum, ne prodigus obsit, dede neci; melior vacua sine regnet in aula. Alter erit maculis auro squalentibus ardens; nam duo sunt genera: hic melior, insignis et ore et rutilis clarus squamis, ille horridus alter desidia latamque trahens inglorius alvum. Ut binae regum facies, ita corpora plebis. Namque aliae turpes horrent, ceu pulvere ab alto cum venit et sicco terram spuit ore viator aridus; elucent aliae et fulgore coruscant ardentes auro et paribus lita corpora guttis. Haec potior suboles, hinc caeli tempore certo dulcia mella premes, nec tantum dulcia, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
Contem placor. aquas dulcis & frondea semꝑ
Tec ca petunt. huc tu uissos asparger sapores
Trita melis phylla & cerhintȩ ignobile gram̃
Tinnitq cie & matris quate cymbala circũ
Ipsȩ consident medicatis sedib ipsae
Intima more suo sese incunabula condene
Sin aut̃ adpugnã exierint nã saepe duob
Regib incessit magno discordia motu.
Continuoq animos uulgi & trepidanciabelli
Cordalica longe p̾sciscere namq morantiꝰ
Martius ille aeris rauci canor increpat & uoa
Audit̾ fractos sonit imitata tubarum.
Tũ trepidȩ int̃se coeunt pennisq coruscads
Spiculaq exacuunt rostris aptantq lacerto
Et circa regẽ atq ipsa ad p̃toria densae
Miscent᷑. magnisq uocant clamorib: hostem
Ergo ubiuernac bȩ sudum camposq patẽ a
Erum punt portis. cõcurrit᷑ a ethere in alto.
Fic sonitus magnũ mia t glomerant᷑ in orbẽ
Precipitesq cadunt. nõ densior aere grande

Expanded text:
contemplator: aquas dulces et frondea semper contemplator: aquas dulces et frondea semper tecta petunt. Huc tu iussos adsperge sapores, trita melisphylla et cerinthae ignobile gramen, tinnitusque cie et Matris quate cymbala circum. ipsae consident medicatis sedibus, ipsae intima more suo sese in cunabula condent. Sin autem ad pugnam exierint, nam saepe duobus regibus incessit magno discordia motu, continuoque animos vulgi et trepidantia bello corda licet longe praesciscere; namque morantes Martius ille aeris rauci canor increpat et vox auditur fractos sonitus imitata tubarum; tum trepidae inter se coeunt pennisque coruscant spiculaque exacuunt rostris aptantque lacertos et circa regem atque ipsa ad praetoria densae miscentur magnisque vocant clamoribus hostem. Ergo ubi ver nactae sudum camposque patentes, erumpunt portis; concurritur, aethere in alto fit sonitus, magnum mixtae glomerantur in orbem praecipitesque cadunt; non densior aere grando,
Abbreviated transcription (Latin):
Spiram̃ta fueoq & florib o las
Explent. collectumq hec ipsa ad munera glucen
Et uisco & phrẏgię seruant pice lentius idae.
Sȩpe &iam fossis siuera est fama latebris
Subterra fodere laremipenitq reꝑcȩ
Pumicibq cauis. ex aesaeq arboris antro.
Tucamen eleuiri mosa cubilia limo
Ungue fouens circum & raras suꝑ inice frondes
Nec ꝓpius tectis taxũ sineineue rubentis
Ure foco cancros altae neu crede paludi.
Aut ubi odor caem grauis. aut cõ caua pulsu
Saxasonant uocisq offensa resultat imago
Quod suꝑ estubi pul sam hiemem solaureus egit
Sub terras. cȩ̨lũq aestiua luce reclusit.
Illȩ cõtinuo salcus siluasq ꝑ agrant.
Purpureosq me tune flores & flumina libanc
Sũ maleues. hinc nescio qua dulcedine laarę
Progeniẽ nidosq fouent. hic arte recentis
Excudunt çęras & mella tenacia fingunt.
Hinc ubi iam emissum caueis adsidera caeli
Nare ꝑ aestatem liquidam suspexceris agmen
Obscuramq trahiuento mirabere nubem

Expanded text:
inunt fucoque et floribus oras explent collectumque haec ipsa ad munera gluten et visco et Phrygiae servant pice lentius Idae. Saepe etiam effossis, si vera est fama, latebris sub terra fovere larem, penitusque repertae pumicibusque cavis exesaeque arboris antro. Tu tamen et levi rimosa cubilia limo ungue fovens circum et raras superinice frondes. Neu propius tectis taxum sine, neve rubentes ure foco cancros, altae neu crede paludi, aut ubi odor caeni gravis aut ubi concava pulsu saxa sonant vocisque offensa resultat imago. Quod superest, ubi pulsam hiemem sol aureus egit sub terras caelumque aestiva luce reclusit, illae continuo saltus silvasque peragrant purpureosque metunt flores et flumina libant summa leves. Hinc nescio qua dulcedine laetae progeniem nidosque fovent, hinc arte recentes excudunt ceras et mella tenacia fingunt. Hinc ubi iam emissum caveis ad sidera caeli nare per aestatem liquidam suspexeris agmen obscuramque trahi vento mirabere nubem,
Abbreviated transcription (Latin):
osi quãres asiȩ priamiq euertere gentem
I nineritã uisũ suꝑifcecidaq suꝑbum
Iliũ. & om̃is humo fumat neptunqͥa troia.
Duersa exilia ad esertas quȩ rere t̾ras
Auguriis agimꝰ diuũ classemq subipsa

Expanded text:
ostquam res Asiae Priamique euertere gentem / inmeritam uisum superis ceciditque superbum / Ilium et omnis humo fumat Neptunia Troia, / diuersa exilia et desertas quaerere terras / auguriis agimur diuum classemque sub ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ORAIORIS INCIPIT
UBLIOS UIROILIOS MΑRO GENERE MANTUA¬
nus dignitate aque romanus natus idib: oc tobri¬
bus G neo pompeio. & marco crasso consulibus : U.
premui se contulit rome. Studuit apud epidium
oratorem cũ celare augusto: U rede cũ om̃ibus
mantuanis agri auferrent᷑. quod antonianis parcibus fa¬
uissent. huic solo cõcessit memoria condiscipulatus ut& ip¬
se po&a testatur inbucolicis dicendo ds̃ nobis hec otia fecit:
Ia quib ingeniũ suũ exꝑtus ẽ fauorẽ quoq cȩsaris emeruit:
Acde inde georgica conscripsit. & inhis corroborato ingenioei
eneida conscripsit. cui finem non potuit imponere raptus
afatis. & ideo ut fertur. inueniunt᷑ apud eum uersus nõphacti
quib: nõ suꝑ uixit adreplendum: Uixit uͦ annos .l. duos
amicicia usus imperatoris augusti. & alioꝵ compluriũ. pro¬
batissimoꝵ uiror. UITAUIRGILIIFINIT. UERSUꝰ¬

Expanded text:
oratoris incipit. Publius Virgilius Maro, genere Mantuanus, dignitate eques Romanus, natus Idibus Octobribus Gneo Pompeio et Marco Crasso consulibus. Vt primum se contulit Romae, studuit apud Epidium oratorem cum Caesare Augusto, unde cum omnibus Mantuanis agri auferrentur, quod Antonianis partibus fauissent, huic solo concessit memoria condiscipulatus, ut et ipse poeta testatur in Bucolicis dicendo 'deus nobis haec otia fecit'. In quibus ingenium suum expertus est, fauorem quoque Caesaris emeruit. Ac deinde Georgica conscripsit, et in his corroborato ingenio eius Aeneida conscripsit, cui finem non potuit imponere raptus a fatis, et ideo inueniuntur apud eum uersus non peracti, quibus non superuixit ad replendum. Vixit annos LII amicitia usus imperatoris Augusti et aliorum complurium probatissimorum uirorum. Vita Virgilii finit.
Abbreviated transcription (Latin):
hic labor eatremus longarũ hȩc m&a uiarum.
hinc me digressum urĩs ds̃ appulit horis
Sic pat̃ eneas. intentis om̃ib unus
Fatare narrabat duum. cursusq docebat.
C oncieuit tandem. fac toq hic fine quieuit.

Expanded text:
Hic labor extremus, longarum haec meta viarum. Hic labor extremus, longarum haec meta viarum. Hinc me digressum vestris deus adpulit oris. Sic pater Aeneas intentis omnibus unus fata renarrabat divom, cursusque docebat. Conticuit tandem, factoque hic fine quievit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ lemyrium undosũ nom̃ dixere prioros
Or cigiã alpheũ fama est huc elidis aninem
Occultas egisseuias subt̃ mare. qui nunc
Ore ar& husa tuosiculis confundit̾ undis
Iussi numina magna lociuener amͥ. & inde
Ex suꝑo p̃pingue solũ stagnantis helori
hinc altas cautss piec taq saa ⁊ pachini
Radim: & fatis numquã cõcessa moueri
Appar& camerina ꝓcul. campiq gelor
Inmanisq gela. fluuu a cognomine die ta¬
u. Arduusinde agragas Nostentac madinia lõ g
Mloenia magna nimũ quondã generator equoꝵ
Teq dacis limpo uentis pal mosa selinis
& uadadira logo sacs lilybera cȩxis
H mncdre paninie portus & in lxabils hora
a ccipit hic pelagi cot tempestatib: actis
h eugenitorẽ om̃is curȩ casusq le uamen
Amito anchisen. hic mepat̃ obtime fessum
Deseris heu cantis nequi quã erepte ꝑielis
Necua tes helenus cũ multa orrenda monera
hosmihi p̃dia luctus nõdira celeno

Expanded text:
Plemyrium undosum; nomen dixere priores Plemyrium undosum; nomen dixere priores Ortygiam. Alpheum fama est huc Elidis amnem occultas egisse vias subter mare; qui nunc ore, Arethusa, tuo Siculis confunditur undis. Iussi numina magna loci veneramur; et inde exsupero praepingue solum stagnantis Helori. Hinc altas cautes proiectaque saxa Pachyni radimus, et fatis numquam concessa moveri adparet Camerina procul campique Geloi, immanisque Gela fluvii cognomine dicta. Arduus inde Acragas ostentat maxuma longe moenia, magnanimum quondam generator equorum; teque datis linquo ventis, palmosa Selinus, et vada dura lego saxis Lilybeia caecis. Hinc Drepani me portus et inlaetabilis ora accipit. Hic, pelagi tot tempestatibus actis, heu genitorem, omnis curae casusque levamen, amitto Anchisen: hic me, pater optume, fessum deseris, heu, tantis nequiquam erepte periclis! Nec vates Helenus, cum multa horrenda moneret, hos mihi praedixit luctus, non dira Celaeno.
Abbreviated transcription (Latin):
Clamorẽ inmensũ tollit.qui pontus & om̃s
I ncremuere unde penit: ꝙ ea c̃rit atellus
I taliȩ curiusq in mugit hae naca uornis
Atgenus esiluis cyclopũ & montib: altis
Eacium ruit ad portus & litora complegs
Cernim ad stantes ne qui quã iumime toruo
acł neaeos fr̃s. caelo capita alta ferentes
Concilium orrendũ quales cũ uertice celso
a eriȩ quercus. aut conifere eyparissi
Constiter si lua alta iouis lucus uediano
Precipites maus acer agit quocũq rudentes
Excutere. & uentis intendere uola sedis
Contra ussa monont helem s yllaẽ atq carip dis
Inc̃ utramq uiam lo & discrimine paruo
Niteneant cursus certum est cdare lintearero
Ecceaut̃ boreas angusta absede poclori
Missus ad ostiuiuo p̃t̃ uehor hos tia sadeo
Pantagrȩ megarosq sinus chapsũꝗ iac̃tem.
T alia monstrabat relegens errata r&rorsus
Litora achemenides. comes infelicis ulia i.
Sicanio p̃tenta sinu iac& insula contra.

Expanded text:
clamorem immensum tollit, quo pontus et omnes clamorem immensum tollit, quo pontus et omnes contremuere undae, penitusque exterrita tellus Italiae, curvisque immugiit Aetna cavernis. At genus e silvis Cyclopum et montibus altis excitum ruit ad portus et litora complent. Cernimus adstantis nequiquam lumine torvo Aetnaeos fratres, caelo capita alta ferentis, concilium horrendum: quales cum vertice celso aeriae quercus, aut coniferae cyparissi constiterunt, silva alta Iovis, lucusve Dianae. Praecipites metus acer agit quocumque rudentis excutere, et ventis intendere vela secundis. Contra iussa monent Heleni Scyllam atque Charybdin inter, utramque viam leti discrimine parvo, ni teneant cursus; certum est dare lintea retro. Ecce autem Boreas angusta ab sede Pelori missus adest. Vivo praetervehor ostia saxo Pantagiae Megarosque sinus Thapsumque iacentem. Talia monstrabat relegens errata retrorsus litora Achaemenides; comes infelicis Ulixi. Sicanio praetenta sinu iacet insula contra
Abbreviated transcription (Latin):
Cospeai uenientẽ. huic me quaecũq fuissa
Ad diarsatis est gentẽ effugisse nefandam.
Uosanimam hanc potius quo cũq absumitelo&
U ia ea fatus erat. sũ mo cũ monte uidem
I psum int̾ pecudes uasta semole mouentem
ꝑastorẽ poliphoemum & litora nota petentem
o ostrũ horrendũ in forme ingẽsi cuilum̃ adẽptũ
Irunca manu pin rogit. & uestigia firmat.
Lanigere comitant᷑ oues. easola uoluptas¬
Solam̃q mali. decollo fistula pendo¬
Postquã altos cetigit fluctus. & ad aequora ueñ
Luminis effossis fluuidũ lauit indeeruorem.
Dentib infrendens gemitu. gradit᷑q ꝑ aequor
Iam medium. nec dum fluctus lat̾aar duatina
Nosꝓcul inde fugam trepidicelerare recepto
Suplicesic merito. tacitq incidere funem
Uertimur & ꝓnicer tantib: aequora remis
Sensit & a d sonitũ uocis uestigia torsit.
Uerũ ubi nulladat᷑ dex trã ad feclaro potes
n et potis s ioniosfluctus aequarẽ sequendo

Expanded text:
conspexi venientem. Huic me, quaecumque fuisset, conspexi venientem. Huic me, quaecumque fuisset, addixi: satis est gentem effugisse nefandam. Vos animam hanc potius quocumque absumite leto. Vix ea fatus erat, summo cum monte videmus ipsum inter pecudes vasta se mole moventem pastorem Polyphemum et litora nota petentem, monstrum horrendum, informe, ingens, cui lumen ademptum. Trunca manu pinus regit et vestigia firmat; lanigerae comitantsolamenque mali de collo fistula pendPostquam altos tetigit fluctus et ad aequora venit, luminis effossi fluidum lavit inde cruorem, dentibus infrendens gemitu, graditurque per aequor iam medium, necdum fluctus latera ardua tinxit. Nos procul inde fugam trepidi celerare, recepto supplice sic merito, tacitique incidere funem; vertimus et proni certantibus aequora remis. Sensit, et ad sonitum vocis vestigia torsit; verum ubi nulla datur dextra adfectare potestas, nec potis Ionios fluctus aequare sequendo,
Abbreviated transcription (Latin):
Ceruicem inflexam posuit. iacuitq ꝑ antrũ.
Inmensis saniem eructans & frust a cruento
ꝑsomnũ cãmix tamero nos magna p̃cati
N umina sortitiq uices unaundiq circum
Fundimur & telo lum̃ terebramuf acuto.
Ingens qđ toiuasolũ. sub fronce latebat
Argolici clipei. aut phoebeȩ lam padis instar.
& tandẽ la&i sotioꝵ ulciscimꝰ umbras.
Sed fugta õ miseri. fugito atq ablicore fu nem
Rumpite
N am quał quantusq cauo polyphoem. inantro
Lanigeras claudit pecudes. atq uber a p̃ssit.
Centũ alii curua hȩc habitant adlitora uulgo
Infandi ciclopes. & altis montib: errant.
Tercia iamlune secornua lumine complen
Cũ uitam insilius int̃ deserta ferarum
Lustra domosq traho uastosq abrupe cyelopas
Prospicio sonitumq pedũ uocẽq tremisco.
Uictum in selicẽ bacas lapidosaq: corna
Dant rami & uulsis pascunt radicib: herbȩ
Om̃a cõiustrans. hanc primũ adlitora classem

Expanded text:
cervicem inflexam posuit, iacuitque per antrum cervicem inflexam posuit, iacuitque per antrum immensus, saniem eructans et frusta cruento per somnum commixta mero, nos magna precati numina sortitique vices, una undique circum fundimur, et telo lumen terebramus acuto,— ingens, quod torva solum sub fronte latebat, Argolici clipei aut Phoebeae lampadis instar,— et tandem laeti sociorum ulciscimur umbras. Sed fugite, O miseri, fugite, atque ab litore funem rumpite. Nam qualis quantusque cavo Polyphemus in antro lanigeras claudit pecudes atque ubera pressat, centum alii curva haec habitant ad litora volgo infandi Cyclopes, et altis montibus errant. Tertia iam lunae se cornua lumine complent, cum vitam in silvis inter deserta ferarum lustra domosque traho, vastosque ab rupe Cyclopas prospicio, sonitumque pedum vocemque tremesco. Victum infelicem, bacas lapidosaque corna, dant rami et volsis pascunt radicibus herbae. Omnia conlustrans, hanc primum ad litora classem
Abbreviated transcription (Latin):
Adiungigenerũ miro ꝓꝑabat amore.
Seduariis portene ad eũ t̃rorib: obstag̃¬
dħ. Ille hȩo deposita tandem formidine fatur.
Sum patria ex it haca comes infelicis ulixxi.
Homenache menides troiã genitore ad ama̾to
Paupere mansiss&q ut inam fortuna ꝓfectiᷤᷤ.
hic me dũ trepidi crudelia limina linquał
In memores socii uasto cyclopis in antro
Deruere.dom: saniȩ dapib:q cruentis.
Intus opaca ingens. ipse arduus altaq pulsat
Sidera ditalẽ terris auercite pestem.
n ecuisu facilis. nec dic tu affabilis ulli.
Uiscerib miserorum & sanguine uescit᷑ atro.
Uidiegom& duo denumero cũ corpora nr̃o.
Prensa manu magna medio supinꝰ. mantro.
Franger& ad saxum saneq: ex ꝑsa natareał
imina uidi atrocũ membra fluentia tabo
M ander& & trepidi cremerent subdentib: art
h aud impune quidem nectalia passus uliares.
Oblitus uesugithacus discrimine canco.
N amsimul ex platis dapib uinoq sepultus.

Expanded text:
adiungi generum miro properabat amore; adiungi generum miro properabat amore; sed variis portenta deum terroribus obsta. Ille haec, deposita tandem formidine, fatur: Sum patria ex Ithaca, comes infelicis Ulixi, nomine Achaemenides, Troiam genitore Adamasto paupere—mansissetque utinam fortuna!—profectus. Hic me, dum trepidi crudelia limina linquunt, inmemores socii vasto Cyclopis in antro deseruere. Domus sanie dapibusque cruentis, intus opaca, ingens; ipse arduus, altaque pulsat sidera—Di, talem terris avertite pestem!— nec visu facilis nec dictu adfabilis ulli. Visceribus miserorum et sanguine vescitur atro. Vidi egomet, duo de numero cum corpora nostro prensa manu magna, medio resupinus in antro, frangeret ad saxum, sanieque aspersa natarent limina; vidi atro cum membra fluentia tabo manderet, et tepidi tremerent sub dentibus artus. Haud impune quidem; nec talia passus Ulixes, oblitusve sui est Ithacus discrimine tanto. Nam simul expletus dapibus vinoque sepultus
Abbreviated transcription (Latin):
Imꝑat. & le tus flu uiosuccedit o paco.
hunc age qui regeseratoq tempora perum.
Quis lacio antiquo fuerit stat: aduena classe
Cum primũ ausonus exercitus ad pulitoris
E xpediam & primaere uocabo ex ordia pugnȩ
T uuatẽ. tudiuamone dicam horrida bella.
Dicam aties ac bosq animis in funera reges
Tyrre nãq manũ. totãq subarmaco acta.
hesꝑiam maiorrerũ mihi nascit᷑ ordo
Aiaius opꝰ moueo rexcarua latinus & urbes
Iam senior lõga placidas impace rogebat.
h unc fauno & nĩ phagenitũ laurentẽ marica
accipimus. faunopicꝰ pat̃. isq parentem
Tesatͥ ne referc. tu sanguinis ultm. autor
Filius huic fato diuũ ꝓlesq uirilis
& ulla fiue primaq horienꝰ erepta uiuentaest
Soladomũ & tantas seruabat filit sedes.
Lammatura uero iamplenis nobilis anniꝰ.
Multi illã magnoelacio totaq p&ebant.
Ausonia p&it ante alios pulcherrim: om̃is.
Turnus auis a tauisq potens quẽ regia conuia.

Expanded text:
imperat et laetus fluvio succedit opaco. imperat et laetus fluvio succedit opaco. Nunc age, qui reges, Erato, quae tempora rerum, quis Latio antiquo fuerit status, advena classem cum primum Ausoniis exercitus appulit oris, expediam et primae revocabo exordia pugnae. tu vatem, tu, diva, mone. Dicam horrida bella, dicam acies actosque animis in funera reges Tyrrhenamque manum totamque sub arma coactam Hesperiam. Maior rerum mihi nascitur ordo, maius opus moveo.Rex arva Latinus et urbes iam senior longa placidas in pace regebat. Hunc Fauno et nympha genitum Laurente Marica accipimus, Fauno Picus pater isque parentem te, Saturne, refert, tu sanguinis ultimus auctor. filius huic fato divom prolesque virilis nulla fuit primaque oriens erepta iuventa est. Sola domum et tantas servabat filia sedes, iam matura viro, iam plenis nubilis annis. Multi illam magno e Latio totaque petebant Ausonia. Petit ante alios pulcherrimus omnis Turnus, avis atavisque potens, quem regia coniunx
Abbreviated transcription (Latin):
Si frẽm pollua alt̾na morde redemit
Idq redit. que uiam tociens quid chesea mignum.
Auid memorem alciden. & migenus abioue sumo
Talib orabat dictis arasq tenebat.
Cũ siquor salo quiuates. fate sangiuine duum
Tros anchisiade. facilis descensus auerni¬
Quc ne monstra pii paterent᷑ talia troes
S dati in port: neulitora dira subir e
n eptunus uentis inpleuit uł ascdis
a cꝙ fugã dedit & p̃t̃ uada seruida uex̃¬
ł amq rabescebat radis mare& ethei abalto
Aurora inroseis fulgebat lute abigis.
Cũ uenti posuere omĩsq repente resedit
E latus & inlento luc tant᷑ mar more consoe.
Atq hc aeneas ingentẽ exȩquore lucum.
ꝓ spicit. hunc int̃ fluuio tiberin: a moeno.
Uerticib: rapidis. & multa flauuꝰ arena
In mare prumpit uarie cis cũq supͣq
ad su& acripis uolueris & fluminis alueo
Aethera mulcebant cantulucoq uolabad
Elecbere it̃ sociis t̃req aduertere ꝓras.

Expanded text:
si fratrem Pollux alterna morte redemit, si fratrem Pollux alterna morte redemit, itque reditque viam totiens. Quid Thesea, magnum quid memorem Alciden? Et mi genus ab Iove summo. Talibus orabat dictis, arasque tenebat, cum sic orsa loqui vates: Sate sanguine divom, Tros Anchisiade, facilis descensus AvernQuae ne monstra pii paterentur talia Troes delati in portus neu litora dira subirent, Neptunus ventis implevit vela secundis atque fugam dedit et praeter vada fervida vexit. Iamque rubescebat radiis mare et aethere ab alto Aurora in roseis fulgebat lutea bigis: cum venti posuere omnisque repente resedit flatus et in lento luctantur marmore tonsae. Atque hic Aeneas ingentem ex aequore lucum prospicit. Hunc inter fluvio Tiberinus amoeno verticibus rapidis et multa flavus arena in mare prorumpit. Variae circumque supraque adsuetae ripis volucres et fluminis alveo aethera mulcebant cantu lucoque volabant. flectere iter sociis terraeque advertere proras
Abbreviated transcription (Latin):
Obcuris uera in uoluens cifrena furena
Concutit & stimulos subpeclore uertita pollo
Ut premum cesse furor & rabida ora quierug
Incipit aeneas heros non nulla laboꝵ
Ouirgo nouamifaties inopina ue surgit.
O mã p̃cepi atq animo mecũ ante ꝑ egi
U nũ oro quando hic inferni ianua regis.
Dicit᷑ & thenebrosa palus acherontere fuso.
Ire ad cons pectum cari ienitoris. eora.
Contingat docoas it̃ & saera ostia pandas.
Illũ ego ꝑ flãmas. & mille sequencia cela
Eripuihis umeris. medioq: ex oste recepi
I lle meũ comitatus it̃ maria om̃a mecum
Atq om̃is pelagi que minas cueliq ferebat
Inualid̾ uiris ultrasortemq senec bae.
Quin ucte supplea p&erẽ. & tua lłmina adirem
Id memorans. mandata dabat. gnatiq patriq
alma p̃cor miserere. potes namq omĩa nerit
Nequi quã lucis haec athe p̃fec̃ auernus
Si potuit manis arcessere cõuigis orpheus
rheicia fr&us cit hara fidibꝰq canoris

Expanded text:
obscuris vera involvens: ea frena furenti obscuris vera involvens: ea frena furenti concutit, et stimulos sub pectore vertit Apollo. Ut primum cessit furor et rabida ora quierunt, incipit Aeneas heros: Non ulla laborum, O virgo, nova mi facies inopinave surgit; omnia praecepi atque animo mecum ante peregi. Unum oro: quando hic inferni ianua regis dicitur, et tenebrosa palus Acheronte refuso, ire ad conspectum cari genitoris et ora contingat; doceas iter et sacra ostia pandas. Illum ego per flammas et mille sequentia tela eripui his umeris, medioque ex hoste recepi; ille meum comitatus iter, maria omnia mecum atque omnes pelagique minas caelique ferebat, invalidus, vires ultra sortemque senectae. Quin, ut te supplex peterem et tua limina adirem, idem orans mandata dabat. Gnatique patrisque, alma, precor, miserere;—potes namque omnia, nec te nequiquam lucis Hecate praefecit Avernis;— si potuit Manes arcessere coniugis Orpheus, Threïcia fretus cithara fidibusque canoris,
Abbreviated transcription (Latin):
& cẽdem patruis aid troiã missus in armis:
Isq: ubi dardanios habitus & troia uidit
Arma ꝓcul : paulũ as pectu cõteritꝰ Resit
Cõnuitq gradũ : mox sese ad litora p̃cebs
Persuperos atq hoccȩli spirabile lum̃:
Tollite meteueri : quas cũ que abducite t̾ras:
hoc saterit: sciomed anais & classib unũ:
&bello ilia cos fateor pecusse penates:
Proquosi feleris tanta ẽ in uiria nr̃i :
Spargite me in fluct. uastoq in mergite po̾to
Sipereo : hominũ manib: periisse iuuabit
Pixerat : & genua ãplexus genibꝰq uolutans
Herebat. quisit fari: quo sanguine cr&us
Hostamur. quȩ de inde agit& fortuna fateri
Ipse pãt dextrã anchises haud multa morat
D at iuiueni: atq animũ p̃senti pignore fim¬
Tunecede malis : soe contra audentior io
Quamtuate fostuna sinat : uia prima salia
Qđ minimereris : grata pand& ab urbo
Talibꝰ ex ad ytodictis ey mea sibilla
Horrendas canit ambages: antroq remuga

Expanded text:
m patriis ad Troiam missus in armis. m patriis ad Troiam missus in armis. Isque ubi Dardanios habitus et Troia vidit arma procul, paulum aspectu conterritus haesit, continuitque gradum; mox sese ad litora praecepper superos atque hoc caeli spirabile lumen, tollite me, Teucri; quascumque abducite terras; hoc sat erit. Scio me Danais e classibus unum, et bello Iliacos fateor petiisse Penatis; pro quo, si sceleris tanta est iniuria nostri, spargite me in fluctus, vastoque inmergite ponto. Si pereo, hominum manibus periisse iuvabit. Dixerat, et genua amplexus genibusque volutans haerebat. Qui sit, fari, quo sanguine cretus, hortamur; quae deinde agitet fortuna, fateri. Ipse pater dextram Anchises, haud multa moratus, dat iuveni, atque animum praesenti pignore fiTu ne cede malis, sed contra audentior ito, qua tua te Fortuna sinet. Via prima salutis, quod minime reris, Graia pandetur ab urbe. Talibus ex adyto dictis Cumaea Sibylla horrendas canit ambages antroque remugit,
Abbreviated transcription (Latin):
Int̃ dũ scopulos auulsaq uiscera moncis
Erigit eruccans. li fac taq saa a sub auras
cuingemituglomerat fundoq exc estuat imo
Eama est enceladi se mustum fulmine corpus
Urgeri mole hac ingentemq: in suꝑ ałnam
Inpositã ruptis flãmam expirare caminis:
& facssum quociens mndtat latus intremereomnem
aiurmure tina criã & celum subteaere fumo
Noctem illam tecti silius in mania monstra
Perferimꝰ. neͦ sonitũ de causa uidemus.
Namneq erant astroꝵ gnes. nec luciđ aetͥra
Siderea polus obscuro sed nubia caelo.
& lunam in nimbo nox intempesta cenebat.
Postera iamq dies primo surgebat eoo¬
N Umenit̃q aurora polo dimouerat umbram.
Cũ subito esiluis macie cõfecta suprema:
Ignoti nãuari forma iuri miserandaq cultu
Procedit : supplexq manꝰ ad litoratendit:
Respicimꝰ dira in luuies in missaq: barba.
Coses tum tegim̃ spinis: at c&era grauis.:
quondã¬

Expanded text:
interdum scopulos avolsaque viscera montis interdum scopulos avolsaque viscera montis erigit eructans, liquefactaque saxa sub auras cum gemitu glomerat, fundoque exaestuat imo. Fama est Enceladi semustum fulmine corpus urgueri mole hac, ingentemque insuper Aetnam impositam ruptis flammam exspirare caminis; et fessum quotiens mutet latus, intremere omnem murmure Trinacriam, et caelum subtexere fumo. Noctem illam tecti silvis immania monstra perferimus, nec quae sonitum det causa videmus. Nam neque erant astrorum ignes, nec lucidus aethra siderea polus, obscuro sed nubila caelo, et lunam in nimbo nox intempesta tenebat. Postera iamque dies primo surgebat Eoo, umentemque Aurora polo dimoverat umbram: cum subito e silvis, macie confecta suprema, ignoti nova forma viri miserandaque cultu procedit, supplexque manus ad litora tendit. Respicimus: dira inluvies inmissaque barba, consertum tegumen spinis; at cetera Graius, et quonda
Abbreviated transcription (Latin):
aulonisq arces & naui fragum sexlacȩum
Ium ꝓcul efluctu trinaorit cernitͥ ehena.
E egemitũ ingentẽ pelagi pulsataq sacca
Audimus longe. fractasq ad litora uoces
Ex ultantq uada. atq aestu miscent᷑ arenȩ
& pat̃ anchises. nimirũ haec illa caribdis
hos helenus scopulos. hȩc saxa horrenda canebat
Eripite õ socii. parit̃q insurgite remis
haudminus ac uissi fatiunt. primꝰq rudentem
Contor sit lacuas ꝓrã palmurus adundas
Leuã cuncta cohors remis uentisq p&iuit.
Tollimur incelum curuato gurgite &idem
ubducta ad manes imos desedimus unda
Terscopuli clamorẽ int̾caua saxadedere.
Terspumam elisam. & rorancia uidim astra.
Int̃ea fessos uentus cumsole reliquit
Ignariq uiȩ ciclopũ ad labimur oris
Patus a laccessu uentoꝵ immotus. & tngens
Ipse s& horrificis ui& tasonat & hnaruinis.
Int̃dũq atram ꝓrumpit adaae hera nubem
Turbine fumantẽ piceo & cãdente fauilla.
accollitq globos flãmarũ & sidera lambie

Expanded text:
aulonisque arces et navifragum Scylaceum. Tum procul e fluctu Trinacria cernitur Aetna, et gemitum ingentem pelagi pulsataque saxa audimus longe fractasque ad litora voces, exsultantque vada, atque aestu miscentur harenae. Et pater Anchises: Nimirum haec illa Charybdis: hos Helenus scopulos, haec saxa horrenda canebat. Eripite, O socii, pariterque insurgite remis! Haud minus ac iussi faciunt, primusque rudentem contorsit laevas proram Palinurus ad undas. laevam cuncta cohors remis ventisque petivit. Tollimur in caelum curvato gurgite, et idem subducta ad Manis imos desedimus unda. Ter scopuli clamorem inter cava saxa dedere: ter spumam elisam et rorantia vidimus astra. Interea fessos ventus cum sole reliquit, ignarique viae Cyclopum adlabimur oris. Portus ab accessu ventorum immotus et ingens ipse; sed horrificis iuxta tonat Aetna ruinis; interdumque atram prorumpit ad aethera nubem, turbine fumantem piceo et candente favilla, attollitque globos flammarum et sidera lambit;
Abbreviated transcription (Latin):
S d facis incer taferor. suuppit̃ unam
Cẽ uelit t yris urbem troiaq ꝓfeclis¬
oi isceri ue pbae popłos. aut federa uingi
Tu coniua tibifas animũ temptare p̃cando
ꝑgosequaritum sic excepit regia uino¬
oi ecũerit iste labor nunc qua ratione qđ instat.
Q uofieri possit. paucis aduerte docebo
Uenatũ aeneas unaq miserrima dido
Inneni ire parant. ubi primos crastin: ort
Ex tulerit titan. radusq retexerit orbem
hisego nugrantẽ cõmixta grandine nimbũ.
Dum trepidant ale saltusq indagine cinguas
desuꝑ infundam & tronirucaelum om̃e ciebo
D iffugient comites & noc te tegent̾ opaca.
Speluncam dido du& & troianus eandem
D euenient adero & tua simihi certa uolun

Expanded text:
Sed fatis incerta feror, si Iuppiter unam Sed fatis incerta feror, si Iuppiter unam esse velit Tyriis urbem Troiaque profectis, miscerive probet populos, aut foedera iungi. Tu coniunx tibi fas animum temptare precando. Perge; sequar. Tum sic excepit regia Iuno: Mecum erit iste labor: nunc qua ratione, quod instat confieri possit, paucis, adverte, docebo. Venatum Aeneas unaque miserrima Dido in nemus ire parant, ubi primos crastinus ortus extulerit Titan, radiisque retexerit orbem. His ego nigrantem commixta grandine nimbum, dum trepidant alae, saltusque indagine cingunt, desuper infundam, et tonitru caelum omne ciebo. Diffugient comites et nocte tegentur opaca: speluncam Dido dux et Troianus eandem devenient; adero, et, tua si mihi certa volun
Abbreviated transcription (Latin):
Exerc&e. portꝰ ueaut ꝓpugnacula bello
T utai parant. pendent oꝑat int̃ ruptaminȩq
M uroꝵ ingentesae quat aq machina cęlo.
Quamsimul hac tali ꝑsensit peste teneri
Caraiouis cõuia. nec famam obstare furor¬
Talib ad gredit̾ uenerẽ sa¬
t̃nia dictis.
E gregiã uero laudẽ & spo¬
lia ãplarefertis
Tuq puerq cuus. magnũ & me morabile num̃
Una dolo diuũ si femina uicta duoꝵ est.
Nec me adeo fallit ueritãte moenia nr̃ã
Suspectas habusse domos carthaginis alte
Sedquis erit modꝰ: aut quo nunc certa minetato.
Quin potius pacẽ a& nam pactosq himenȩo÷
Exer cemus habes tota qđ m̃te paisti
ard& amans dido trax̃q ꝑossa furorem
Dotalesq tuȩ tirios ꝑmit tere dextre
Olli sensit enĩ simulata mente locutam
Quoregnũ italiȩ libicas auerter& or as.
Sic cõtraest in gressauenꝰ quis calia demenes
abnuati auc cecũ malit cõtenderebello
s inodo qđ memonas factũ forcunt sequatu

Expanded text:
exercet, portusve aut propugnacula bello exercet, portusve aut propugnacula bello tuta parant; pendent opera interrupta, minaeque murorum ingentes aequataque machina caelo. Quam simul ac tali persensit peste teneri cara Iovis coniunx, nec famam obstare futalibus adgreditur Venerem Saturnia dictis: Egregiam vero laudem et spolia ampla refertis tuque puerque tuus, magnum et memorabile numen, una dolo divom si femina victa duorum est! Nec me adeo fallit veritam te moenia nostra suspectas habuisse domos Karthaginis altae. Sed quis erit modus, aut quo nunc certamine tanto? Quin potius pacem aeternam pactosque hymenaeos exercemus? Habes, tota quod mente petisti: ardet amans Dido, traxitque per ossa furorem. dotalisque tuae Tyrios permittere dextrae. Olli—sensit enim simulata mente locutam, quo regnum Italiae Libycas averteret oras— sic contra est ingressa Venus: Quis talia demens abnuat, aut tecum malit contendere bello, si modo, quod memoras, factum fortuna sequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid delubra uiuant: ẽ mollis flãmamedullaᷤ
Int̾ea. & tacitũ uuit sub pec bore uulnus.
U rit̾ infelia dido. totaq uagat᷑
Urbe ferens. qualis cõiec lacerua sagit ta
Quã ꝑcul incautã nemora int̾ cresia fiocit
Pastor agens telis. liquitq uolaale ferrum
N escuis. illa fugi siluas saltusq ꝑ agrat
Dic baeos. her& lat̃i lo & alis harundo.¬
H unc media aenean secũ ꝑ moenit drcit:
Sidomasq ostentat opesurbemq paratam
Incipit effari. mediaq inuoce resistit
N unc eadẽ labentete cõuiuia quaerit.
Ilia cosq iterũ demens audirelabores
Exposcit pend&q iterũ narrantis abare
ostubi digressi lum̃q: obscura uicis
Luna p̃mit. suadentq cadentia sid era somnoꝰ¬
Soladomo merae uacuct. stratisq relicbis
Incubat illũ absens absentẽ. auditq uidae ꝗ
aut gremio ascaniũ genitoris imagine capta
Detin&. in fandũ si fallere posit amorem.
Noncep tȩ ad surgunt cͥres. nõ armaliuuent

Expanded text:
quid delubra iuvant? Est mollis flamma medullas quid delubra iuvant? Est mollis flamma medullas interea, et tacitum vivit sub pectore volnus. Uritur infelix Dido, totaque vagatur urbe furens, qualis coniecta cerva sagitta, quam procul incautam nemora inter Cresia fixit pastor agens telis, liquitque volatile ferrum nescius; illa fuga silvas saltusque peragrat Dictaeos; haeret lateri letalis arundoNunc media Aenean secum per moenia ducit, Sidoniasque ostentat opes urbemque paratam; incipit effari, mediaque in voce resistit; nunc eadem labente die convivia quaerit, Iliacosque iterum demens audire labores exposcit, pendetque iterum narrantis ab ore. Post, ubi digressi, lumenque obscura vicissim luna premit suadentque cadentia sidera somnosola domo maeret vacua, stratisque relictis incubat, illum absens absentem auditque videtque; aut gremio Ascanium, genitoris imagine capta, detinet, infandum si fallere possit amorem. Non coeptae adsurgunt turres, non arma iuventus
Abbreviated transcription (Latin):
Dise quidem auspicib: reor & ui none seđa
Hunc cursum iliacas uento cenusse car ias
Quam tu urbẽ soror hanccer nesq surgere regna
Cõiugio tali teuerũ comitantib armis.
Punica sequantis at coll& gła rebus
Tumodo posce deos ueniã. sacrisq litatis
Indulge hospicio causasq in nec te morandi
Dum pelago deseuithemps & aquos: orion
Q uassatȩ qo rates dũ nõ tractabile cęlum
hisdictis incensum animũ in flamauit a mori
Spẽquededic dubice m̃ti soluitq pudore m.
Principio delubra adeunt. pacẽq ꝑaras
Exquirunt. macbane leccas demore bidentiꝰ
Legi ferȩ cereri ꝓhoeboq patriq laeo
Iunoni ante om̃s. cui uincla uigaliacur&e.
Ipsa tenens dea tra paterã pulcherrimadido
Candentis uaccę media int̾ cornua fundic.
a ut ante ora deũ pingiuis spatiat᷑ adaras.
In sttiuratq diẽ donis. pecudũq reclusis
Pec borib inians. spiranciat consalit exta.
h euuatũ ignarę m̃tes quid uota furentem:

Expanded text:
Dis equidem auspicibus reor et Iunone secunda Dis equidem auspicibus reor et Iunone secunda hunc cursum Iliacas vento tenuisse carinas. Quam tu urbem, soror, hanc cernes, quae surgere regna coniugio tali! Teucrum comitantibus armis Punica se quantis attollet gloria rebus! Tu modo posce deos veniam, sacrisque litatis indulge hospitio, causasque innecte morandi, dum pelago desaevit hiemps et aquosus Orion, quassataeque rates, dum non tractabile caelum. His dictis incensum animum inflammavit amore, spemque dedit dubiae menti, solvitque pudorem. Principio delubra adeunt, pacemque per aras exquirunt; mactant lectas de more bidentis legiferae Cereri Phoeboque patrique Lyaeo, Iunoni ante omnis, cui vincla iugalia curae. Ipsa, tenens dextra pateram, pulcherrima Dido candentis vaccae media inter cornua fundit, aut ante ora deum pinguis spatiatur ad aras, instauratque diem donis, pecudumque reclusis pectoribus inhians spirantia consulit exta. Heu vatum ignarae mentes! quid vota furentem,
Abbreviated transcription (Latin):
S& muhi uł cellus optẽ suelĩ prius ima deiscat.
U ł pat̃ omp̃s adigatme fulmine adumbras
P allentes umbras herebi. noc temq: ꝓfundam
Ancepudor quã te uiolẽ. auttua uirare soluo.
Ille meos primus qui me sibi uincx̃ amores
Abstulit. illehabeat secũ seru&q sepulc hro
Sic effata. si nũ lacrimis impleuit obortis
annarefertõ luce magis dilec tasorori.
Solane ꝑpauo merens carpere iuiuenta
Nec dulces natos ueneris nec p̃mia nores
Idcinerem aut manes credis curare sepultos:
Estoegram nulli quondam flexere mariti
non libiȩ. nõ ante tiro despectus hiarbas.
Ducboresq alii quos affricat̾ra triumphis
Diues alic. placitone & iam pugnabis amori
N ecuenit inmentẽ quoꝵ consederis aruis.
huic gaeale urbesgenus insuꝑabilebello
& numi dac infreni cingunt & in hospita sirtis
h inc deserta sitiregio. lateq furentes
B erchaei quidbella tiro surgenti adicam
Germaniq minas:

Expanded text:
Sed mihi vel tellus optem prius ima dehiscat, Sed mihi vel tellus optem prius ima dehiscat, vel Pater omnipotens adigat me fulmine ad umbras, pallentis umbras Erebi noctemque profundam, ante, Pudor, quam te violo, aut tua iura resolvo. Ille meos, primus qui me sibi iunxit, amores abstulit; ille habeat secum servetque sepulchro. Sic effata sinum lacrimis implevit obortis. Anna refert: O luce magis dilecta sorori, solane perpetua maerens carpere iuventa, nec dulcis natos, Veneris nec praemia noris? Id cinerem aut Manis credis curare sepultos? Esto: aegram nulli quondam flexere mariti, non Libyae, non ante Tyro; despectus Iarbas ductoresque alii, quos Africa terra triumphis dives alit: placitone etiam pugnabis amori? Nec venit in mentem, quorum consederis arvis? Hinc Gaetulae urbes, genus insuperabile bello, et Numidae infreni cingunt et inhospita Syrtis; hinc deserta siti regio, lateque furentes Barcaei. Quid bella Tyro surgentia dicam, germanique minas?
Abbreviated transcription (Latin):
iRegina graui iam dudũ saucia cura.
U ulnus alit uenisi a coeto carpit᷑ igni
mi ulta uiri uirt amoultusq retur sat
G entis bnos. herent infiori pectore uultus
Uerhaque nec placidam membris datcuraqͥes ẽ
Postera phebea lus trabat lam pade t̃ras
bu mñcemq: aurora polo dimouerat umbrã¬
Cum sic unanimẽ adloquit̾ malesana sororem.
a nna soror quae me suspensam in somnia terre&.
Quis nouus hic nr̃is successit sedib: hospes.
Quen sese oreferens. quã forti pec hore & armis.
Credo equidem. nec uana fides genusessedeoꝵ
Degeneres am̃os timorarguit. heu quib ille.
Lac bat fatis quȩ bella ex hausta canebat.
Simihi nõ am̃o ficcum ammotumq seder&
Hecui me uinclo uellem sotiare uigali.
Postquam primus amor deceptã morte stfellic
Huic uni fors anpotui suc cũbere culpę.
Anna fatebor enĩ nuseri p. fata sichȩi
Conugis & sparsos frat̃na cede penates
Solus hicinflex̃ sensus animũq labantem
Inpulit. agnosco ueteris uestigia flã mȩ

Expanded text:
At regina gravi iamdudum saucia cura volnus alit venis, et caeco carpitur igni. Multa viri virtus animo, multusque recursat gentis honos: haerent infixi pectore voltus verbaque, nec placidam membris dat cura quietem. Postera Phoebea lustrabat lampade terras, umentemque Aurora polo dimoverat umbracum sic unanimam adloquitur male sana sororem: Anna soror, quae me suspensam insomnia terrent! Quis novus hic nostris successit sedibus hospes, quem sese ore ferens, quam forti pectore et armis! Credo equidem, nec vana fides, genus esse deorum. Degeneres animos timor arguit: heu, quibus ille iactatus fatis! Quae bella exhausta canebat! Si mihi non animo fixum immotumque sederet, ne cui me vinclo vellem sociare iugali, postquam primus amor deceptam morte fefellit; huic uni forsan potui succumbere culpae. Anna, fatebor enim, miseri post fata Sychaei coniugis et sparsos fraterna caede Penatis, solus hic inflexit sensus, animumque labantem impulit: adgnosco veteris vestigia flammae.
Abbreviated transcription (Latin):
Dumque thinio pascentur apes. dũ rorecicadae.
Semꝑ honos nomenque tuum. laudesq manebunt
Ut baccho cererique abisic uota quot annis

Expanded text:
dumque thymo pascentur apes, dum rore cicadae, semper honos nomenque tuum laudesque manebunt; ut Baccho Cererique, tibi sic vota quotannis
Abbreviated transcription (Latin):
H umanȩ uitȩ spaerem p̃ferre uid& ur.m
N am una uir tucis dex trum pait ardua callem
D ifficilemque aditum primo spec tantibus offert
Searequiem preb& fessis inuer tice summo
Precipitat captos uoluit que ꝑasꝑa saxa
Ciusquis enim duros casus uir tutis amore
Uicerit. illesibi laudemque decusque parabit
Ac q̃ desidiam luxumque sequ& ur mertem

Expanded text:
Humanae uitae speciem praeferre uidetur. Nam uia uirtutis dextrum petit ardua callem Difficilemque aditum primo spectantibus offert, Sed requiem praebet fessis in uertice summo. ima meta Praecipitat captos uoluitque per aspera saxa. Quisquis enim duros casus uirtutis amore Vicerit, ille sibi laudemque decusque parabit. At qui desidiam luxumque sequetur inertem
Abbreviated transcription (Latin):
At puer ascanius mediis inuallib acri
Gaud& iamq hoscursu iam p̃terit illos.
Spumantẽq daripeccora int̾ inercia uotis
Optara prum. aut fuluum descendere mõte leonẽ.
Int̃ ea magno misceri murmure caelum
Incipit. in sequit᷑ cõmiata grandine nimb:.
& tiru comites passim & troiana uiuentus
Dardaniusq nepos ueneris diuersa ꝑ agros
Tecta m&u p&iere. ruunt demontib amnes
Speluncam dido dua &troranus eandem
Deuenuint. prima & tellus & ꝓnuba uino
Dant signum ful sere ignes & conseius a & her
Conubus. sumoq ulular̃ uertie nĩphȩ
Ille dies primus lo&i. primusq malor
Coniugui uocat. hoc p̃tex̃ nomine culpam
fatemplolibiȩ magna sit fama ꝑurbes
Eama malum. quo non aliud uelotius ullum
M oblitate iug& uiresq ad quirit eundo
Parua m&uprimo. mox sese at tollit inauras
Ingreditq solũ & caput int̾ nubila cõdit
Illã terra parens ira irritata deorẜ

Expanded text:
At puer Ascanius mediis in vallibus acri At puer Ascanius mediis in vallibus acri gaudet equo, iamque hos cursu, iam praeterit illos, spumantemque dari pecora inter inertia votis optat aprum, aut fulvum descendere monte leonem. Interea magno misceri murmure caelum incipit; insequitur commixta grandine nimbus; et Tyrii comites passim et Troiana iuventus Dardaniusque nepos Veneris diversa per agros tecta metu petiere; ruunt de montibus amnes. Speluncam Dido dux et Troianus eandem deveniunt: prima et Tellus et pronuba Iuno dant signum; fulsere ignes et conscius aether conubiis, summoque ulularunt vertice nymphae. Ille dies primus leti primusque malorconiugium vocat; hoc praetexit nomine culpam. Extemplo Libyae magnas it Fama per urbes— Fama, malum qua non aliud velocius ullum; mobilitate viget, viresque adquirit eundo, parva metu primo, mox sese attollit in auras, ingrediturque solo, et caput inter nubila condit. Illam Terra parens, ira inritata deorum,