comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
digno elenare p̃conio Ita rã totei
ad dominũ fuisse conuersã ut mõs¬
terni pncexs mater uir ginũ fieret
post molliciem uestium sacto mẽ¬
bra triisse orationibus duxrisse-
noctes e comites suas plus exͦ do
cuisse ꝙͣ uerbis humilicatis fuit tã¬
te cãq subiecte ut qͦndam dña pli¬
domina hominum nõ xutatur In¬
culta uestis uilis cibus ne glectum
caxut ita tamen ut cum omnia for¬
ceret ostentationem fugeret singuloꝵ¬
ne reciperet ĩ uñti scło mercedẽ suã nc̃
ergo pro breui labore eterna bñcudi¬
ne fruitur excixitur angelorum choris
abrahe finibus confouetur ⁊ cũ pau¬
pere quondam lazaro diuitẽ purxu¬
ratum et non palmatũ consulem s
sceleratũ stillam digiti minoris cer¬
aures tam dure q̃ de silice exocisa põ¬
cordia ẜ hicanarum tigaũ lacte
nutzita possunt sine lacrimis pauli¬
paxillatum cormibũ añꝙͣ ĩ calathũ
fundatur orbis et tota rubentiũ fo¬
siorum panda᷑ ambitio ĩmature de¬

Expanded text:
gno eleuare praeconio? ita eam totam ad dominum fuisse conuersam, ut monasterii princeps, mater uirginum fieret; post mollitiem uestium sacco membra triuisse; orationibus duxisse noctes et comites suas plus exemplo docuisse quam uerbis. humilitatis tantae tamque subiectae, ut quondam domina pluriilla, dum domina hominum non putatur. inculta uestis, nilis cibus, neglectum caput, ita tamen, ut, cum omnia faceret, ostentationem fugeret singulone reciperet in praesenti saeculo mercedem suam. Nunc igitur pro breui labore aeterna beatitudine fruitur: excipitur angelorum choris, Abrahae sinibus confouetur et cum paupere quondam Lazaro diuitem purpuratum et non palmatum consulem, sed sacratum, stillam digiti minoris ceraures tam durae, quae de silice excisa praecordia et Hyrcanarum tigrium lacte nutrita possunt sine lacrimis Paulipapillatum corymbum, antequam in calathum fundatur orbis et tota rubentium foliorum pandatur ambitio, inmature de
Abbreviated transcription (Latin):
is emm siccis ocusis d̾cordeturꝰ uigĩti
amiorum adolestentulã tã adenti
side crucis senasse uexillũ bt magis
amessam uirgnutatẽ ꝙͣ marti dole¬
ret interitum Qiuis sine singultibs
tiuusi at orandi istanciã mtorẽ lu¬
gue memone tenacitatem acumen
mgemi si gtẽce audisses loc̃tẽ sati
nũ nescue putares si in romanã lui
uis non dicam mensibus s diebus ita
hebree singue incerat difficultates
ut in ediscendis canendis q psalmis

Expanded text:
is enim siccis oculis recordetur uiginti annorum adulescentulam tam ardenti fide crucis leuasse uexillum, ut magis amissam uirginitatem quam mariti doleret interitum? quis sine singultibus transeat orandi instantiam, nitorem linguae, memoriae tenacitatem, acumen ingenii? si Graece audisses loquentem, Latine eam nescire iurasses; si in Romanum sonum cis non dicam mensibus, sed diebus, ita Hebraeae linguae vicerat difficultates, ut in discendis canendisque psalmis
Abbreviated transcription (Latin):
pecume proxm quorum amicorũ o¬
geniꝰ seterarumq rerũ q̃ stꝰ aut cor¬
poris aut extranee si habuerit bñ
usus sne usum si nõ habuerit sa¬
pienter coruisse si amiserit moderate
musisse demae quis saxienter is quẽ
landet quis liberaliter quid fortiter
q. Siͣtute a ͭ fecerit aut tulerit . lil¬
nõ extusisse se in potestate nõ fius
insolens in pecunia nõ se pre¬
tulisse aluis xroxter habundãciã
fortue ut oxes et coxce nõ suxbie,
bedeantir ac libidini s bonitati ac
moᵈracioni facultatẽ eit materiam

Expanded text:
pecuniae, propinquorum, amicorum, ogeni et ceterarum rerum, quae sunt aut corporis aut extraneae; si habuerit, bene rebus eis usum; si non habuerit, sapienter caruisse; si amiserit, moderate tulisse; deinde, quid sapienter is, quem laudet, quid liberaliter, quid fortiter,qua virtute aut fecerit aut tulerit: non extulisse se in potestate, non fuisse insolentem in pecunia, non se praetulisse aliis propter abundantiam fortunae, ut opes et copiae non superbiae videantur ac libidini, sed bonitati ac moderationi facultatem et materiam
Abbreviated transcription (French):
m bestibus Eꝗ bt ditere ceperam
ita se semꝑ moderate hĩt e i tr a
abitusi sui secreta custodiut Et uũ¬
ꝙͣ pedem uroferret inpubsic̃ã m̃qͥ
biri noscet alloquium ⁊ ad maui
sit admirandum socote Bugnen

Expanded text:
t dicere coeperamus, ita se semper moderate habuit et intra cubiculi sui secreta custodiit, ut numquam pedem proferret in publicum, numquam uiri nosset adloquium et. quod magis sit admirandum, sororem uirginem
Abbreviated transcription (Latin):
pͣ terat emm sollicitus si interet altaẽ
si uariẽtes absaz fuligine si xauimẽ¬
ta tersa si ianitor crebrer in porta ue¬
la semx in hostũs si saciarium mũdũ
si uasa lurencia et in omnes cerimone¬
as pia sollicitudo disposita nõ minꝰ
mauis negligebat officium ubicũꝰ cũ
in ecclad q̃reres inuenires Itl iherom

Expanded text:
 Erat ergo sollicitus, si niteret altare,  Erat ergo sollicitus, si niteret altare, si parietes absque fuligine, si pavimenta tersa, si ianitor creber in porta, vela semper in ostiis, si sacrarium mundum, si vasa lucentia; et in omnes caerimonias pia sollicitudo disposita non minus, non maius neglegebat officium. Ubicumque eum in ecclesia quaereres, invenies. Nobilem
Abbreviated transcription (Latin):
norare ut matres hortari ut sorores
orationibus uigilans in x̃cando lac¬
mas deo non hominibus offerebat
seumia in aurige modũ uro lasfitu¬
dine ut uiribus corxoris moderabat᷑
mẽse auũcusi intererat s sic aoxõd¬
ta quoa fibubat ut et sux stitionem
fugeret et continenciam deseruaret
sermo eius in omme cõniuiũ de scrix¬
turis aliquis proxonere libenter au¬
dire respondere uerecũ de recta suscixe
prana nõ acriter confutare disputã¬
tẽ contir se magis docere ꝙͣ uincere
Et ingemio pudore ꝯͥ ornabat etatẽ
guis cuius etatem ess simpliciter cõ¬
fiteri atoꝵ in hunc modũ eruditioĩs¬
glãꝵ declinando eruditi ssimꝰ hẽba᷑
iffud aiebat tercusiam istud cix̾amꝰ
ho sactantii illũd itiuam est dic
iinucius felix ita uictorinus ĩ hũc
modum est locutus Arnobius me q
proferebat in medium lectione qr as
sidua et meditatione dinturna pectus
sium bibliothecam fecerat christi et¬

Expanded text:
norare ut matres, hortari ut sorores norare ut matres, hortari ut sorores orationibus, uigilans in precando lacrimas deo, non hominibus, offerebat; ieiunia in aurigae modum pro lassitudine et uiribus corporis moderabatur. mensae auunculi intererat et sic adposita quaeque libabat, ut et superstitionem fugeret et continentiam reseruaret. sermo eius et omne conuiuium de scripturis aliquid proponere, libenter audire, respondere uerecunde, recta suscipere, praua non acriter confutare, disputantem contra se magis docere quam uincere et ingenuo pudore, qui ornabat aetatem, quid cuius esset, simpliciter confiteri; atgloriam declinando eruditissimus habebatur. Illud, aiebat, Tertulliani, istud Cypriani, hoc Lactantii, illud Hilarii est. Sic Minucius Felix, ita Victorinus, in hunc modum est locutus Arnobius. Me quproferebat in medium. Lectione quoque adsidua et meditatione diuturna pectus suum bibliothecam fecerat Christi
Abbreviated transcription (Latin):
tumca quo tecto tantum corxore fri¬
gus excluderet nicl s̾ ãxliũs d ser¬
uauit Cultus ixẽ prouincie morem
seq̃s nec mundicis nec sordibus nota¬
bilis erat Et ĩ u̾mam curam habuit¬
bt humilitate superaret inuidiã dem̃
ut nulli obscenam in se rumoris fabu¬
sam daret ut qui muribantur ad eta¬
tem enis stuxerent ad continenciõi sub¬
uenire pauxibus uisi care sanguentes
urouocare hospicio fenire blandiciis
gandere cum gandentibus flere cũ sle¬
tibus cecorum bacufus esurientiũ ciłꝰ
spes miserorũ solamẽ lugentiũ Ita ĩ
singusis bututibus eniiebat qͣi ce¬
teras non haberet inter p̃sbite ros
et coequales xͥmus ĩ oxere postremꝰ
in ordine ꝯ̾cꝙꝰ bom fecerat ad anũ¬
cusum referebat si quid forte aliter e¬
uenerat ꝙ pucarat ilsum nestire se
errasse dicebat In xubco beneraba⁊¬
exõm domi prem̃ nouerat grauĩtate
morũ holaritatem frontl temperabat
gaudium in isu non cachinũ intel¬
ligeres uiduas et uigines xxi ho¬

Expanded text:
 quo tecto tantum corpore, frigus excluderet, nihil sibi amplius reservavit. Cultus ipse, provinciae morem uens, nec munditiis, nec sordibus notabilis erat. Cuuthumilitate superaret inuidiam, deinde, . ut nullam obsceni in\'se rumoris fabulam daret, ut, qui mordebantur ad aetatem eius, stuperent ad continentiam. subuenire pauperibus, uisitare languentes, prouocare hospitio, lenire blanditiis, gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus; caecorum baculus, esurientium cibus, spes miserorum, solamen lugentium fuit. ita in singulis uirtutibus eminebat, quasi ceteras non haberet. inter presbyteros et coaequales primus in opere, extremus in ordine. quidquid boni fecerat, ad auunculum referebat; si quid forte aliter euenerat, quam putarat, illum nescire, se errasse dicebat. in publico episcopum, domi patrem nouerat. grauitatem morum hilaritate frontis temperabat. gaudium risu, non cachinno, intellegeres. uiduas et uirgines Christi ho
Abbreviated transcription (Latin):
caui rationem ddditurus sim alteruis
etate x̾ma motus sum alterius ultir̃i.
Asium dignitati donamiꝰ aliũ humili¬
tati Quociens inueneram millã mi¬
seric̃or die cã mici peꝑti hodie dns
ñnortalibus si a me rationem d petunt
anuumerare genus humanũ paratus
tesar audacter predicare ommia quẽ
sidem te trtelam q suscexisti nich ꝑ
te neqz uiꝰ neq clam adex̃tum rer p.
axũ concessam concuxisciꝰ innocenciã
non ꝑdis oxeram nec bonitas ista tua
singularis ingratos aut malignos.
esti matores nacta est refertur tibi.
grata Nemo unus homo un homni
gens tibi onus mmixofuisti nemo iam
diuũ augustum nec tiberii cesaris x̾¬
ma temxora loquitur nemo qͥ te i̾¬
mitare uelit exemxlar extra te q̃rit
x̾ncixatus tius ad augustum exigi᷑
Nemio enĩ xt̃ xsonam diu fecre foi
ato in natuuã suã decidunt quibudi¬
tas subest q̃q ut ita dicã e socidi
cuntur tempor̾e yõo in maius iusue¬

Expanded text:
cavi, rationem redditurus sim. Alterius cavi, rationem redditurus sim. Alterius aetate prima motus sum, alterius ultima ; alium dignitati donavi, alium humilitati; quotiens nullam inveneram misericordiae causam, mihi peperci. Hodie dis inmortalibus, si a me rationem repetant, adnumerare genus humanum paratus aesar, audacter praedicare omnia, quae in fidem tutete neque vi neque clam adimi rei publicae. inci- pum concessam concupisti innocentiam. Non perdit operam nec bonitas ista tua singularis ingratos aut malignos aestimatores nancta est. Refertur tibi gratia ; nemo unus homo uni homingens tibi onus imposuisti; nemo iam divum Augustum nec Ti. Caesaris prima tempora loquitur nec, quod te imitari velit, exemplar extra te quaerit ; principatus tuus ad gustum exigitur. Nemo enim potest personam diu ferre, ficta cito in naturam suam recidunt ; quibus veritas subest quaeque, ut ita dicam, ex solido enascuntur, tempore ipso in maius meliusque
Abbreviated transcription (Latin):
respõso leticie tausas poxuli urbesꝙ
concixiunt nulla unꝙyͣ ꝑs m̃si uo¬
lente proxicioq me fłorẽt Gͨ tot
milia gladiorum q̃ uax mea cõx̾mͥ
ad nutum stringunt᷑ Quas nationes
funditus excidi qͣs trã hoortari qͥbus
liberta tem dari quibus erixi quos.
Reges manaxia fieri quorumo ca¬
xiti Regũ arcũdari deus oportrat q̃
euant urbes ⁊ oriantur mei m̃risditͦ.
est in hac tanta felicitate rerum dĩ
ua me ad iniqua suoplicia compulit
non iuuenisĩs imxetus non temeri¬
tas sominũ aut contumatia q̃ sexe
tiansquillissimis aͦ pectorĩbus xaciẽ¬
ciam ex torsit non ix̃a ostentande x
terrores potencie dira et freq̃s mag¬
nis imxeriis gloria conditum ymo
construtum apud me ferriu est sũ¬
ma psimonia s bilissimi sanguinis
nemo non cui alia desint hominis no¬
mine axud me glo grõsus est Deueri-¬
tatem abdicam clemenciam in procinc¬
tu habeo sic me co custodio coyͣ legibꝰ
qͣs ex abdito ac tenebris in lucem euo¬

Expanded text:
ponso laetitiae causas populi urbesque concipiunt ; nulla pars usquam nisi volente propitioque me floret; haec tot milia gladiorum, quae pax mea comprimit, ad nutum meum stringentur ; quas nationes funditus excidi, quas transportari, quibus libertatem dari, quibus eripi, quos reges mancipia fieri quorumque capiti regium circumdari decus oporteat, quae ruant urbes, quae oriantur, mea iuris dictio est. In hac tanta facultate rerum non ira me ad iniqua supplicia compulit, non iuvenilis impetus, non temeritas hominum et contumacia, quae saepe tranquillissimis quoque pectoribus patientiam extersit, non ipsa ostentandae per terrores potentiae dira, sed frequens magnis imperiis gloria. Conditum, immo constratum apud me ferrum est, summa parsimonia etiam vilissimi sanguinis ; nemo non, cui alia desunt, hominis nomine apud me gratiosus est. Severitatem abditam, at clementiam in procinctu habeo ; sic me custodio, tamquam legibus, quas ex situ ac tenebris in lucem evo
Abbreviated transcription (Latin):
caxitiꝰ meo aquã ⁊ oculis meis fõtẽ
latrimiarum ẜ xsorabo nõ ut seme¬
lieait susueratos poxuli nec bt le¬
sus miseram liyerusalem l plorabo
sanctitatem mi seritoidiã innocenciã
castitatem plorabo piter omnes ĩ
umnus morte  uũtutes nõ ꝙ de sit illa

Expanded text:
 meo aquam et oculis meis fontem lacrimarum, et plorabo — non, ut Hieremias ait, uulneratos populi mei nec, ut Iesus, miseram Hierusalem, sed plorabo — sanctitatem, misericordiam, innocentiam, castitatem; plorabo omne pariter in unius morte uirtutes, non quo lugenda sit illa
Abbreviated transcription (Latin):
mihil asiud seneritate iocidorus ues
iotunditate seuerius nichił suanĩtate¬
uastius mes̃ tristicia suanins ita
uallo in facie est ut nec cõtinẽ cia
indig nõ ddo lestat ostentationert
sirino sisens et silentium loĩp̃s nec
tardus nec citus incessus ĩd sempo
hĩtus neglectas mũdiciaes e ñ¬
ta beste cultus ip̃e sine cultit solee
bite sue qͣsitate promeruit E ĩ bibe
xõpe lastinie deliciarum ĩ ꝙ̃ͣ humilẽ
esse miseria est s boni eã p̃dicent.
et masi detra here nõ audrant bi¬
due eam iutentur ⁊ birgines ma¬
ritate colant nogie tinrant susci

Expanded text:
ihil illius seueritate iocundius, nihil iocunditate seuerius, nihil risu tristius, nihil tristitia suauius. ita paHor in facie est. ut, cum continentiam indicet, non redoleat ostentationem. sermo silens et silentium loquens, nec citus nec tardus incessus, idem semper habitus, neglecta mundities et inculta ueste cultus ipse sine cultu. sola uitae suae qualitate promeruit, ut in urbe pompae, lasciuiae, deliciarum, in qua humilem esse miseria est, et boni eam praedicent et mali detrahere non audeant, uiduae imitentur et uirgines, maritae co
Abbreviated transcription (Latin):
ut inclice orationis sentencia hoes ma
res annos fidei aedore suxerant et ñ
cexerit bñ alias desisse ꝑfecte cõsu¬
ad marcellam de uita aselle sic aut li¬
mo t̾ohendat qd ĩ existolis aliqnos
aut saudamus aut carpimus cũ ĩ
arguendis malis sic correctio ceterũ etĩ
oxtimis predicandis bouorũ ad uiatu¬
mo q̃ post duodecimũ annũ sudore ꝓ¬
u̾o elegit arrixuit tenuit cexit ĩole¬
uit uinius cellule clausa augustiis
latitudine paradili feuebatur Idẽ
terre solum et oris locus extitit et
quietis leticiam probando hũit me¬
diã pro refectõẽ ⁊ cum cã bescendi
de sideriũ ad cibum traheret xane ⁊

Expanded text:
ut inclyti oratoris utar sententia, Spes magut inclyti oratoris utar sententia, Spes magres annos fidei ardore superarit; et inde coeperit, unde alias desisse, perfectae consuAD MARCELLAM DE UlTA ASELLAE. Nemo reprehendat, quod in epistulis aliquos aut laudamus aut carpimus, cum et arguendis malis, sit correptio caeterorum, et in optimis praedicandis, bonorum ad virtu post duodecimum annum sudore proprio elegit, arripuit, tenuit. coepit, inpleuit. Unius cellulae clausa angustiis latitudine paradisi fruebatur. idem terrae solum et orationis locus extitit et quietis. ieiunium pro ludo habuit, inediam refectionem; et cum eam non uescendi desiderium, sed hum
Abbreviated transcription (Latin):
dicias plate arm ferre nõ poterãt
q eunucho maĩbus portabatur ⁊
meq̃le solũ molestius crãscẽ debant
quibus serica bestis oneri erat e so¬
sis ralor incendium nunc sordidatẽ
et lugubres et sui cox atione formi¬
cule uel lucernas continant uel suc¬
cendunt focũ pauim̃ter uerrunt
mundant segumina olerũ fasti¬
culos in feruentẽ ollã deiciĩt ax¬
ponunt mensas calegas porrigunt¬
culiͣces effundunt ribos huc illus¬

Expanded text:
platearum 403 ferre non poterant, quae eunuchorum manibus portabantur, et inaequale solum molestius transcendebant; quibus serica vestis oneri erat, et solis calor incendium, nunc sordidatae et lugubres, et sui comparatione forticulae, vel lucernas concinnant, vel succendunt focum, pavimenta verrunt, mundant legumina, olerum fasciculos in ferventem ollam dejiciunt, apponunt mensas, calices porrigunt, effundunt cibos, huc illuc
Abbreviated transcription (Latin):
imxatorem crederet xespondisse c.¬
tur alexandrum macedonum ⁊ gẽ
ꝙ ꝑua manu ĩnũabiles exc̾titus
ꝙ 2 ͫ poueret xyhirrum dixisse
castramentari u̾mũ docuisse adhͭ
neminem a legantius loca cexisse
p̃sidia disposuisse artẽ ecł cõciliãdi
s̾ homines eum habuisse ut ytali¬
te gentes dges exterir ꝙ̃ poxuli ro¬
mani tami dui p̾ncixis in ra terra
imxiũ esse mallent Querenti ꝙ̃t̃
cium diceret haud dubre semz ixõe.
dipisse tum asum abortũ scixionem
subiecisse Quediam tu diceres .Ci.
me urcisses cũ uero me inquit et ante
sũ assentatiomis genus saxionem
monisse ꝙ e grece se imipacorum uelut
mestimabilem secreuiss demoste

Expanded text:
ibal crederet, respondisse, Alexandrum Macedonum regem, quod parva manu innumerabiles exercitus undum poneret, Pyrrhum dixisse; castra metari primum docuisse; ad hoc neminem elegantius loca cepisse, praesidia disposuisse; artem etiam conciliandi sibi homines eam habuisse, ut Italicae gentes regis externi quam populi Romani, tam diu principis in ea terra, imperium esse mallent. exequenti, quem tertium duceret, haud dubie semet ipsum dixisse. tum risum obortum Scipioni, et subiecisse “quidnam tu diceres, si me vicisses?” “tum vero me” inquit “et antesum adsentationis genus Scipionem movisse, quod e grege se imperatorum velut inaestimabilem s
Abbreviated transcription (Latin):
eod sit Qiuis igi᷑ hͦ homiñe sci ẽ¬
tior unꝙͣ au̾t᷑ fui̾t aut esse de¬
buit qͥ eludo atq xuericie disapsi¬
na bello maonno a ceerimis hosibi
ad patris excercitiũ atq in milias.
sic sexius cum hoste conflixit q.
quisꝙͣ cum mimico concerta uĩt xla
bella gessit ꝙͣ ceteri lugerunt plis
urouĩncias confecit ꝙͣ aliis cõcuxi¬
uerũt Cuiꝰ adolestencia ad scãm
rei militaris nõ aliis x̃ce ptis ẜ sus
uictorus non stixendus s trĩxhis
ẽ tradica Quod deni genus bel¬
li esse xt̃ in q ͤ illum non ex certue¬
bus Seruise nauale bellũ uaria ⁊
diuerla genera s bellorũ ⁊ holmue
nõ solum gesta ab hͦ uno l eciã
confecta nullã rẽ esse de clarant ĩ
potest oratis xar inueniri Qd ẽ
nobis nouũ aut cuĩꝙͣ iauditum
possit afferre Nz enim ille st sole
birtutes mixatore q̃ uulgo estim̃ã¬
tur sabor in negotiis fortitudo ĩꝑ
culis industria in agendo celeri¬
tas ĩ conficiendo consiliũ ĩ xmdãi

Expanded text:
em. Quis igitur hoc homine scientior unquam, aut fuit, aut esse debuit? qui e ludo atque pueritiae disciplina, bello maximo, atque acerrimis hostibus, ad patris exercitum, atque in militiae ui saepius cum hoste conflixit quam quisquam cum inimico concertavit, plura bella gessit quam ceteri legerunt, pluris provincias confecit quam alii concupiverunt, cuius adulescentia ad scientiam rei militaris non alienis praeceptis sed victoriis, non stipendiis, sed triumphis est traducta? quod denique genus belli esse potest, in quo illum non exercuebus, servile, navale, varia et diversa genera, et bellorum, et hostium, non solum, gesta ab hoc uno, sed etiam confecta, nullam rem esse declarant, in potest oratio par inveniri? quid est vobis novum aut cuiquam inauditum possit adferre? neque enim solae sunt virtutes imperatoriae quae volgo existimantur, labor in negotiis, fortitudo in periculis, industria in agendo, celeritas in conficiendo, consilium in provi
Abbreviated transcription (Latin):
esse bidetur prestantis uiri q̃ ẽ fac¬
tuosa asiis iõi aut̃ aut laboriosa
aut piculosa aut certe gratuita
magna enã ilła saus et admirabi¬
sio Gideri sos tusisse casus sapiẽ¬
tor aduersos nõ fractum esse for¬
tuna dtimusse in rebus asperis dig¬

Expanded text:
esse videtur praestantis viri, quae est fructuosa aliis, ipsi aut laboriosa aut periculosa aut certe gratuita. Magna etiam illa laus et admirabilis videri solet tulisse casus sapienter adversos, non fractum esse fortuna, retinuisse in rebus asperis dig
Abbreviated transcription (Latin):
qui sancta et humani gnĩs solpitat̾x
ppetua semꝑ fouendis mortalibus
munifica dulcem mr̃is affectionẽ mi¬
serorũ ca sibus tribuis nec dies nͨ. q̾es
misa ac ne nomẽ tũ quidẽ tenue tu¬
is transcurrit bñfiais oriosum quin.
mari terraq utotegas hommes ⁊ de¬
pulsis uite procellis salutarem porri¬
gas dextram ꝙͣ. fatorum et iextui¬
cubiliter ꝯtorta retractas litia Et
fortune tempestates mitigas ⁊ stella¬
r̃ũ nodios meatos cohibes cu suxeri
cofunt obsernant ĩferi Tu rotas or¬
bem fuminas solem regis mũdũ cal¬
cas tartax Tibi resxondent sydera
redeunt tempo ⁊a gaudent numma
lo latentes belue ponto natãtes at
ego referendis saudibus tuis exilis
ingenio s adhibendis sacrificũs te¬
nuũs prĩmomio nec michi ubertas
as dicenda q̃ de maiestate tua sen¬
tio sufficiet nec ora nulle singue q
totidem uel indefessi sermonis etua
s uauo alioquin efficere curabo di¬
u̾os tños miltus numẽa sanctissimũ

Expanded text:
quidem saneta et humani generis sospitatrix perpetua, semper fovendis mortalibus munifica, dulcem matris affectionem miserorum casibus tribuis. Nec dies nec quies ulla ac ne momentum quidem tenue tuis transcurrit beneficiis otiosum, quin mari terraque protegas homines et depulsis vitae procellis salutarem porrigas dexteram, qua fatorum etiam inextricabiliter contorta retractas licia, et Fortunae tempestates mitigas, et stellarum noxios meatus cohibes. Te superi colunt, observant inferi, tu rotas orbem, luminas solem, regis mundum, calcas Tartarum. Tibi respondent sidera, redeunt tempora, gaudent numinalo latentes, beluae ponto natantes. At ego referendis laudibus tuis exilis ingenio et adhibendis sacrificiis tenuis patrimonio: nec mihi vocis ubertas ad dicenda quae de tua maiestate sentio sufficit, nec ora mille linguaeque totidem vel indefessi sermonis aeterna sed pauper alioquin, efficere curabo: divinos tuos vultus numenque sanctissimum
Abbreviated transcription (Latin):
confidere aut audere plurimũ auda¬
cie ad prcula capescenda plurimũ.
consilii inter ixa picula erat nullo
labore aut corxus fatigari aut aĩ-
uina uoterat cloris ac fri goris pa¬
ciencia xar tibi potionĩs ꝙ desiderio
ñali nõ uoluxtatis modus finitus.
bigiliarum sõniqꝵ n die n nocte
tari sagillo optũ habui iatẽtẽ ĩter
custodias stationes q nũlitũ cõspexe¬
runt bestitus nĩchꝰ inter eꝯͣles ex¬
cellens arma atoz equi censpiciebã ⁊
equitũ xedicũq longe p̾mus erat
uncexs in x̃liũm ibãt ultimus cõtec¬
to ulio excedebat has tres. tãtas uiri
uirtutes in gencia uicia eqnabant In¬
humana cru delitas ꝑfidia plus ꝙ̃ pu-¬
nica nicħ ueri mal il sancti nillius.
dc̃i metus iuillus insuirãd nulła digi

Expanded text:
confidere aut audere. plurimum audaconfidere aut audere. plurimum audaciae ad pericula capessenda, plurimum consilii inter ipsa pericula erat. nullo labore aut corpus fatigari aut animus uinci poterat. caloris ac frigoris patientia par; cibi potionisque desiderio naturali, non uoluptate modus finitus; uigiliarum somnique nec die nec nocte tari sagulo opertum humi iacentem inter custodias stationesque militum conspexerunt. uestitus nihil inter aequales excellens: arma atque equi conspiciebantur. equitum peditumque idem longe primus erat; princeps in proelium ibat, ultimus conserto proelio excedebat. has tantas uiri uirtutes ingentia uitia aequabant, inhumana crudelitas, perfidia plus quam Punica, nihil ueri, nihil sancti, nullus deum metus, nullum ius iurandu
Abbreviated transcription (Latin):
iat eciã de coniiuio in hostẽ proc̃
rere se temere periculis offerce Ales¬
andez non in bostẽ s in suos seie¬
bat ꝙobrem, sexe philixxum uul¬
nera tũ x̃sia remisere hit amicorũ
inter fectorum conuinio freꝙter ed¬
cesfit ⁊gnare cũ amiis ille uolebat
b amicos regna excercebat Amai
pr̃ male l mecui licterarũ cultus
utria simiłis Goleztie xs̃ maioris
hꝰ sidei uerbis atqz oiõe philixxus
luxĩe filius magis deditus erat q̾¬
gemorum eranscendit uicia ꝙ inton¬
tinẽtissime fuit muidie a deo ⁊ eciã
udm triumphi illi lactimas extorq̃¬
rent ac si ei birtus pr̃na omniũ gerẽ¬
dorũ p̃rixeret gloriam eos eciã pro¬
u̾is manibus inter ficiebat aut rayi
ũaxiebat ad penã ꝙͥ pr̃ne uirtutis
rẜ diũsissunas parãd̾ ãtq impã sũ¬
fuit habilius Itaz haud facile dis-¬
cernis utrũ impatori an excercitui ca¬
ficere malle ubi ꝯd fortiter ac strenne

Expanded text:
rat etiam de corat etiam de corere, se temere periculis offerre. Alexander non in hostes, sed in suos saeviebat. Quamobrem saepe Philippum vulneratum praelia remisere, hic amicorum interfectorum convivio frequenter excessit. Regnare cum amicis ille volebat, hic in amicos regna exercebat. Amari pater malle, hic metui. Litterarum cultus, utrique similis. Solertiae pater majoris, hic fidei. Verbis atque oratione Philippus, luxuriae filius magis deditus erat. Qugenuorum transcendit vitia, quod incontinentissimae fuit invidiae, adeo ut etiam paterni triumphi ei lacrymas extorquerent, ac si ei virtus paterna omnium gerendorum praeriperet gloriam. Eos etiam aut propriis manibus interficiebat, aut rapi praecipiebat ad poenam, qui paternae virtutis res diuersissimas, parendum atque imparandum, habilius fuit. itaque haud facile discerneres utrum imperatori an exercitui capraeficere malle ubi quid fortiter ac strenue
Abbreviated transcription (Latin):
oxes erant instrumenta bellorũ di¬
uiciarum qͥstus ꝙͣ custodia solez tior I¬
taq intes auotidianas raxmas sꝑ
moxs erat misericordia in eos ꝑfi¬
et insidiofus alloquio qui psura pro¬
mitteret ꝙͣ xrestar ĩ sena s Iocos
artifex amicitias utilitate nõ fide co¬
lebat grãz fingere ĩ odio instruere
inter concordes odia axud utrũs
grõz q̃zere solemus illi consuetudo
inter hec elooỹcia et insignis oratio
acumuns et solercie plena ut nes or¬
natu faicilitas nec facilicati inuentio¬
nũ deess ornatus hunic alexãdꝰ filiꝰ
surcessit s uirtute ⁊ uitiis prẽ maior.
Itaq uincendi ratio utrio diuersa l
apta ille artibus bella tractabat de¬
cexts ille gandere hostibus l xalã
fusis xrudentior ille consilio h̃ aĩo
magnificentior itaq pacri dissimu¬
sare plerumq s uincere hac uͬ es¬
arsiss nec dilatio ultiomis nec mo¬
dus erat uinu minis ut̾q auĩdus ẜ
ebri etatis diuersa uitia prĩmos e¬

Expanded text:
opes erant instrumenta bellorum; divitiarum quaestu quam custodia sollertior. Itaque inter cotidianas rapinas semper inops erat. Misericordia in eo et perfiet insidiosus, adloquio qui plura promitteret quam praestaret; in seria et iocos artifex. Amicitias utilitate, non fide colebat. Gratiam fingere in odio, instruere inter concordantes odia, apud utrumque gratiam quaerere sollemnis illi consuetudo. Inter haec eloquentia et insignis oratio, acuminis et sollertiae plena, ut nec ornatui facilitas nec facilitati inventionum deesset ornatus. Huic Alexander filius successit et virtute et vitiis patre maior. Itaque vincendi ratio utrique diversa. Hic aperta, ille artibus bella tractabat. Deceptis ille gaudere hostibus, hic palam fusis. Prudentior ille consilio, hic animo magnificentior. Iram pater dissimulare, plerumque etiam vincere; hic ubi exarsisset, nec dilatio ultionis nec modus erat. Vini nimis uterque avidus, sed ebrietatis diversa vitia. Patri mos e
Abbreviated transcription (Latin):
stuxet animus manus trenuĩt cali¬
gant ocusi singua balbucit qcoy dix¬
erit qr isse non audiet mutũ uide tur
stilus iõe gͣi sentiens et cera subtris-¬
tior Gel rubigine uel situ obducitur
ocili et renouato do lore totus in fune
resum ẜ ĩ baltlieo xoĩto hĩtu a.
mutato quicꝙyꝰ castrensis peculu fu ͭ

Expanded text:
stupet animus, manus tremit, caligant oculi, lingua balbutit. quidquid dixero, quia ille non audiet, mutum uidetur. stilus ipse quasi sentiens et cera subtristior uel rubigine uel situ obducitur.oculi et renouato dolore totus in funefumis tenemus. cui iam meum sudabit ingenium? cui litterulae placere gestient
Abbreviated transcription (Latin):
requies in hñs bigilia in hiis sõmis
⁊ponacur Offinge a̾d et extude aͦ sit
ꝓxetuo tuũ Nam cum r̃liqͣ. terũ tua¬
iũ post te alium acq aluĩm dm̃
sortientiu h ͦ nũ ꝙͣ tuum desinꝰ esse
si semes cexerit stio ꝙ̃ animũ mͦ hor¬
ter ingenium tu mõ enite̾ ut tͥ iõi.
sis canti ꝙ̃ti uideris aliis li tibi fuis¬

Expanded text:
ilia, in his etiam somnus reponatur. Effinge aliquid et excude, quod sit perpetuo tuum. Nam reliqua rerum tuarum post te alium atque alium dominum sortientur, hoc numquam tuum desinet esse si semel coeperit. Scio quem animum, quod horter ingenium; tu modo enitere ut tibi ipse sis tanti, quanti videberis aliis si tibi fuer
Abbreviated transcription (Latin):
nommburo de dtum esse simulabut
mani axud ĩllecebre sibidinũ multe.
cunreaam induscrie q̃d stintuli ac.
laboris fsa grabant bicia libidins a¬
ꝯud nõ uigebant eciam studia rei
nũ m terris issum xuto cã eͥ cõtrari¬
or hostis huic ciuitati Quis uolux¬
natibus in quinatiorꝰ Qius in labo¬
ribus pacientios Quis ruxacitate
marior. Quis in largitione effusior
isla uero uilites in ilło homine mira¬
bilia fuerunt compreliendere multos
amicicia tueri ob sequio cũ ommibꝰ cõi¬
care quod hẽbat Seuire tempori bus
suorum ommum xecuma grã labore
ccexoris scelere el si oxus ess ausdaci¬
a bersare suam naturam et dgẽ ad.
tempus ato huc s̾ illuc torquere ac
flectere cum tristibus seuere cũ dmis¬
sis iocũde cum sembus grauiter, cum
dicã de magnitudine animi graui¬
tate constancia q̃ omnes doct̾i ac sa¬
uientes simmia q̃d ac sola bona esse
dixerunt hnsq nõ modo ad bñ s e¬
ciam ad beate uiuendum contentam.

Expanded text:
 deditum esse simulabat. erant apud illum inlecebrae libidinum multae; erant etiam industriae quidam stimuli ac laboris. flagrabant vitia libidinis apud illum; vigebant etiam studia rei trum in terris ullum puto, tam ex contrarior hostis huic civitati? quis in voluptatibus inquinatior, quis in laboribus patientior? quis in rapacitate avarior, quis in largitione effusior? illa vero, iudices, in illo homine admirabilia fuerunt, comprehendere multos amicitia, tueri obsequio, cum omnibus communicare quod habebat, servire temporibus suorum omnium pecunia, gratia, labore corporis, scelere etiam, si opus esset, et audacia, versare suam naturam et regere ad tempus atque huc et illuc torquere ac flectere, cum tristibus severe, cum remissis iucunde, cum senibus graviter, cum dicam, de magnitudine animi, gravitate, constantia? quae omnes docti atque sapientes summa, quidam etiam bona sola esse dixerunt, eisque non modo ad bene sed etiam ad beate vivendum contentam
Abbreviated transcription (Latin):
em̃t uin ab obeundi negocii aut cõ¬
seq̃di questus studio tam breui tenus¬
poe tot sortis audire tantos concussus
conficore potuit ꝙͣ ceseriter gueo xõxioͣ
ita tantum bessum tam duiturnũ tã
songe late q diẜoe: sum qͦ bello onmes
gentes uc nationes p̃mebantus Que᷑
yompeuis extrema hyeme apꝑa uit
to imꝑpatere q̃renda est s multe stͣ a r¬
tes exmĩe huius administre comites¬

Expanded text:
mquam aut obeundi negoti aut consequendi quaestus studio tam brevi tempore tot loca adire, tantos cursus conficere potuit, quam celeriter Cn.Gnaeo Pompeio ita tantum bellum, tam diuturnum, tam longe lateque dispersum, quo bello omnes gentes ac nationes premebantur, Cn.Gnaeus Pompeius extrema hieme apparavit, to imperatore quaerenda est sed multae sunt artes eximiae huius administrae comites
Abbreviated transcription (Latin):
deo eodi sic omnes st̃ in illo rge uir¬
tutes ꝙͦ te cesar ignorare nõ arbi troe
s⁊ uaxue singularis ẜ admiranda fͤ¬
gasitus ⁊ si hͦ u̾bo sao laudari Reges
nõ solere frugi hominẽ dice nõ ml¬
tũ h. saudis in Rege fortem iustum
seuerum grauẽ magnamimũ largũ
bñficum liberalem hee st egie lau¬
ce ignosce Cesar si xompei auctori¬
tati Rex deiotarus cessit quẽ nos.
omines secuti sumus ĩ ꝙ̃ cũ dr̃ atq
omnes omma ornamenta cõiecisss
tamẽ tuiõe ulurima et maxima.
nec enim sic tue res geste ceterorum
saudibus obscuritatem actulerunt
Id circo guerxomoer memoriam a¬
misimus ꝙͣtum nomẽ illius fuerit
ꝙͣte oxes ãta in omni gene̾ bello
Tanto isse suxeriores uicerat gsã.
ꝙͣto tu in ommibus xrestitisti Itaa
q. põxei belli uictorias Eriuixhos.
consulatus uel nuimerantes admi¬

Expanded text:
dit umquam? omnes sunt in illo rege virtutes, quod te, Caesar, ignorare non arbitror, raecipue singularis et admiranda frugalitas: etsi hoc verbo scio laudari reges non solere. Frugi hominem dici non multum habet laudis in rege: fortem, iustum, severum, gravem, magni animi, largum, beneficum, liberalem: hae sunt regiae lauce, ignosce, Caesar, si eius viri auctoritati rex Deiotarus cessit quem nos omnes secuti sumus; ad quem cum di atque homines omnia ornamenta congessissent, tum tu ipse plurima et maxima. nec enim, si tuae res gestae ceterorum laudibus obscuritatem attulerunt, idcirco Cn. Pompei memoriam amisimus. quantum nomen illius fuerit, quantae opes, quanta in omni genere bellortanto ille superiores vicerat gloria quanto tu omnibus praestitisti. itaque Cn. Pompei bella, victorias, triumphos, consulatus admirantes num
Abbreviated transcription (Latin):
derate saxientez factum in iacũdia
tori̾a q̃ noi ⁊ insolens ⁊ suꝑba est
audiuimus aut leginius quo studio
incendimur nõ modo in certis dbus
s ecl ĩ fictis ut eos sexe qͦs nũꝙ
bidimus diligamus Tẽ uero ꝙ̃ xñ¬
tem intuentur cuius mẽtem sẜꝰ q s
os cerminus ut quicit᷑ belli fortuna
⁊liquum rei xublice fecerit id else
saluũ uelis quibus laudibus effere¬
iꝰ quibus studiis proseãmur q̃ be¬
niuolencia complectemur parietes
medius fidius ut michi uidetur hꝰ
ꝙ breui temxore futura sit auctori¬
tas in hiis maiorum suorum ⁊ suis

Expanded text:
actum, in iracundia toria quae natura insolens et superba est, audimus aut legimus, quo studio incendimur, non modo in gestis rebus sed etiam in fictis ut eos saepe quos numquam vidimus diligamus! te vero quem praesentem intuemur, cuius mentem sensusque et os cernimus, ut, quicquid belli fortuna reliquum rei publicae fecerit, id esse salvum velis, quibus laudibus efferemus, quibus studiis prosequemur, qua benevolentia complectemur? parietes, me dius fidius, ut mihi videtur, huius quod brevi tempore futura sit illa auctoritas in his maiorum suorum et suis
Abbreviated transcription (Latin):
ait nulla de uirtutibus tuĩs xluri¬
mis nec admirabilior nec gracio
sior miseritordia ẽ homies eĩ ad
deos missa ie xroxius accedũt ad
salutem hominibus dãdo nicħ eĩ¬

Expanded text:
ait: "Nulla de tuis virtutibus plurimis nec admirabilior nec gracior est misericordia; homines ad Deum nulla re propius accedunt quam salutem hominibus dando. Nic
Abbreviated transcription (Latin):
sare sit ait domnisti gentes ĩma¬
nitate bar baras multitudĩe ĩnuribi¬
habeant nulla res mulla tanta uis.
tãta coxia q̃ nõ ferro at uiribus de¬
ur̃ cohibere uictoriam temxerare ad¬
uer sariũ nobilitare ingemio uirtute x̃s-¬
tantẽ non mõ extollere iacentẽ s ecl
amxsifirare enis pristinã dignitatẽ
nec .n. faciat non ego eum cum sũmt̾
uiris comxaro ⁊ similimum de l¬

Expanded text:
r. 25. Domvisti gentes immanitate barbaras, multitudine innumerabihabeant. 24. Nulla est enim tanta vis tantaque copia, quae non ferro ac viribus de cohibere, victo temperare, adversarium nobilitate, ingenio, virtute praestantem non modo extollere iacentem sed etiam amplificare eius pristinam dignitatem, haec qui faciat, non ego eum cum summis viris comparo, sed simillimum de
Abbreviated transcription (Latin):
to cursu ad x̃dã aliquã deuocauit.
non libido ad uoluxtatẽ nõ amenita
ad delecta tionem non nobilitas urbes
ad cognitionem non denqz labor iõe
ad quietem postremo signa et tabu¬
las ceteraqz ornamenta grecorum ã
ceteri tollenda esse arbitiantur eas
ille non infeuda qͥd existimauit
caꝯz ommes quid nunc in huis locis
E. xompeiũ sicut aliquem nõ ex hac

Expanded text:
to cursu ad praedam aliquam devocavit, non libido ad voluptatem, non amoenitas ad delectationem, non nobilitas urbis ad cognitionem, non denique labor ipse ad quietem; postremo signa et tabulas ceteraque ornamenta Graecorum oppidorum quae ceteri tollenda esse arbitrantur, ea sibi ille ne visenda quidem existimavit. itaque omnes nunc in eis locis Cn. Pompeium sicut
Abbreviated transcription (Latin):
clarissimorum Regum Res gescas
cũ tius nec content̾ionum magnitu¬
diue nec mimero p̃liorũ nec u̾arieta¬
te regionum nec celerita te conficiẽdi
net dissimilitudine bellorum xosse cõ¬
ferri nec bero disiunctĩssimas terras
atins xassibus cuinsꝙͣ potuisso ꝑ a¬
graeri ꝙͣ cuis non dicã cursibus ẜ uit¬

Expanded text:
clarissimorum Regum res gestas, cum tuis nec contentionum magnitudine nec numero proeliorum nec varietate regionum nec celeritate conficiendi nec dissimilitudine bellorum posse conferri, nec vero disiunctissimas terras citius passibus cuiusquam potuisse peragrari quam tuis non dicam cursibus, sed vic
Abbreviated transcription (Latin):
orum qͥ iimortale a̾ quid parant
nã qͥ uoluxtatibus de diti qͣi ĩ diẽ
quĩ uero postetos cogitant et mã¬
riã sui oxeribus excendunt hiis bl¬
la mors non rexentina ẽ Et alibi
ma mei uoluxtate ymmo et ad
miratione ꝓoemuta axxellat mł¬
ta tenutꝰ młta sblimiter ml̃ta ue¬
niste multa tenere mutta duds teu
milta mn bile aliquot onnos xii
puichis yeneris eiisd absolutius
rtim mnsi forte me saslit anit en¬

Expanded text:
orum, qui immortale aliquid parant. Nam qui voluptatibus dediti quasi in diem qui vero posteros cogitant, et memoriam sui operibus extendunt, his nulla mors non repentina est, ma mea voluptate, immo etiam admiratione. Poematia appellat. Multa tenuiter multa sublimiter, multa venuste multa tenere, multa dulciter multa cum bile. Aliquot annis puto nihil generis eiusdem absolutius scriptum, nisi forte me fallit aut a
Abbreviated transcription (Latin):
bat Es sũmos honores asios stentile
urẽ alios esocp̃cia alios ꝯforia milsa¬
ris pnegit huit uersabilẽ ingeniã
sic prter ad omnia ue natũ ad ro
nũ diceres qͦdtũ ageret in bello.
manu fortissimus mustisq insigm¬
bus clarus pugiis id potg̃ ad nor¬
nos honores ꝑuemt sũmus ĩxaor¬
et id ĩ pace ius cõsule ret pĩtissiꝰ
si cã oranda ess eloꝙ̃tissimus nt̃¬

Expanded text:
es alios scientia iuris, alios eloquentia alios, gloria militaris provexit; huic versatile ingenium sic pariter ad omnia fuit, ut natum ad id unum diceres, quodcumque ageret: in bello manu fortissimus multisque insignibus clarus pugnis; idem postquam ad magnos honores pervenit, summus imperator; idem in pace, si ius consuleres, peritissimus, si ca
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾is orationes ⁊ pro se multe ⁊x
alis et ĩ alios nã nõ sosũ accusãdo.
ẜ eciã causã dicendo fatiganirã¬
nncos sumultates minĩs plures ꝑ
excercuenint cũ e ix̃e excercĩt ia
ñ facile dixeris btrũ magis eum¬
x̃sfzit nobi lilitas aut ille agita¬
uerit nobisi tatẽ Asperi procussnbio
anini et lingue acerbe ⁊ ĩmodice se¬
bere fuit s⁊ muicti a mprditatibꝰ ad
rigide mnocencie cõtemxtor glorie
boris picili ferrei proxe corporĩs
aniua ꝙ̃ ne senectus qͥd q̃ soluit.
onmia fregerit Qũi sextũ ⁊ octua¬
gesimũ annũ agens cr̃ĩz dixerit ix¬
se pro se orauit scuxsitq non age¬
simo anno Ill de es si memor sũ ait
nemo ea tempestate ciis instructior
habebatur congestis omnibus huma¬
nis ab natura fortunaq boĩs No-¬
belis id ac diues erat forma uiribꝰ¬
q corxoris excellebat facundissimꝰ
hẽba sou cĩl oranda seu in senatu
⁊ apud poxulum suadendi aut
dissua dñdi le cus Iurispontificu xr

Expanded text:
generis. orationes et pro se multae et pro aliis et in alios: nam non solum accusando, sed etiam causam dicendo fatigavit inimicos. simultates nimio plures et exercuerunt eum et ipse exercuit eas, nec facile dixeris, utrum magis presserit eum nobilitas an ille agitaverit nobilitatem. asperi procul dubio animi et linguae acerbae et inmodice liberae fuit, sed invicti a cupiditatibus animi, rigidae innocentiae, cboris et periculi, ferrei prope corporis animique, quem ne senectus quidem, quae solvit omnia, fregerit, qui sextum et octogesimum annum agens causam dixerit, ipse pro se oraverit scripseritque, nonagesimo anno nemo ea tempestate instructior ciuis habebatur, congestis omnibus humanis ab natura fortunaque bonis. nobilis idem ac diues erat; forma uiribusque corporis excellebat; facundissimus habebatur, seu causa oranda, seu in senatu et apud populum suadendi ac dissuadendi locus esset; iuris pontificii
Abbreviated transcription (Latin):
gendis coũs excertitus qͣs sũma fide
pari constancia nec uerecũdia mi¬
di dius nich fidelius Noui õt me c¬
tatĩ et tñ eqͣsiter amant oms om̃ibꝰ
nũc ego in uno grãz referre xossũ¬

Expanded text:
gendis causis exercitatus, quas summa fide pari constantia nec verecundia mididius nihil fidelius novi. Omnes me certatim et tamen aequaliter amant, omnibus nunc ego in uno referre
Abbreviated transcription (Latin):
ic egrregum ducem fuisse alex an
ytus decessit ut alios reges caros¬
q duces omittatur tã magna exͣ
ne hreci landibus celebrant ces
nisi longa uita sicut magnũ modo
uõxeuim uertenci x̃buit fortune
recenseã duces Romanons Rec õs
sulibus aut dictatoribus cũ alex¬
andro fuit de bellaudum a ualeriũ

Expanded text:
 egregium ducem fuisse Alexandrpertus, decessit. ut alios reges claros ducesque omittam, magna exempla ime Graeci laudibus celebrant, quid nisi longa uita, sicut Magnum modo Pompeium, uertenti praebuit fortunae? recenseam duces Romanos, nec omneum quibus consulibus aut dictatoribus Alexandro fuit bellandum, M. Ualerium
Abbreviated transcription (Latin):
entem ꝙͣcum tñ michi cerne̾ dat ⁊
multa in eufrate pho sic eniuent
lucent ut nõ mediocriter qͦs doc¬
tos uertant s afficiant dihontat ssꝰ¬
nicã illam sublimitatẽ R latitudi¬
nẽ effingit sermo est coxiosus ⁊ ua¬
riũs dulcis imxmis s q̃ rougnãtes
quoq ducat ⁊ imixellat ad hͨ pro¬
ceritas corxoris decora facies demis¬
sus caxillus iugẽs E caua barba
q̃ l fortuita et mania puten᷑ ille tñ
plurimũ uenerationis acquirent nul¬
lus horror in cultu nalla tristicia
multum leuericatis Reuerearis occur¬
sũ nõ formides bite sanccitas sũma.¬
par comitas insecratur uicia nõ ho¬
mines nec castigat errantes sy emen¬
dat seqͣris monentem actentius ⁊ xͦ¬
des ut ꝑsuadere tibi cum ꝑsuaserit cu¬

Expanded text:
mihi cernere datur, multa in Euphrate sic eminent et elucent, ut mediocriter quoque doctos advertant et afficiant. Disputat subam Platonicam illam sublimitatem et latitudinem effingit. Sermo est copiosus et varius, dulcis in primis, et qui repugnantes quoque ducat impellat. Ad hoc proceritas corporis, decora facies, demissus capillus, ingens et cana barba; quae licet fortuita et inania putentur, illi tamen plurimum venerationis acquirunt. Nullus horror in cultu, nulla tristitia, multum severitatis; reverearis occursum, non reformides. Vitae sanctitas summa; comitas par: insectatur vitia non homines, nec castigat errantes sed emendat. Sequaris monentem attentus et pendens, et persuaderi tibi etiam cum persuaserit cu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uel fingulorũ laudes bel bebum
scupo serunt aut honoribus aͭ pen¬
ma ornare nrĩs uero temponbus u
alia speciosa et egregia ita h ĩx
mis egoleuit Nam postꝙͣ desumꝰ
face laudanda laudari ag mextũ
tatẽ istoẽ xan iocũditate cõdire sũme¬
q grauitati tõĩtũ comitatis adiũ.¬
gere nõ minus difficile ꝙͣ magnũ
ẽ sid tu cũ iñcredibili quadã suam¬
tatẽ sermonũ tũ uel x̃cione stilo.
asseq̃ris nã s loq̃ti tibi illa ho
bis complere axes floribus ⁊ ĩnec¬
capitom in usu claros colere muu
est ꝯ̃ ꝯligione q ͦ. studio ymagines
brcitorum cassiorũ catonũ domiꝰ.
bbi xt̃ hẽat Iem clarissimi cͦq
bitũ eg regiis carmimbus exornat
stias hõ pliuimis uirtutibus ha¬
bũdare qui alienas sic amat Red¬
ditus ẽ .ẜ. sissano debitus honor cꝰ
ĩmortalitat caxito prospexit ꝑi
ne est statuam in foro xxliꝰ rõm

Expanded text:
qui vel singulorum laudes vel urbium scripserant, aut honoribus aut pecunia honorare; nostris vero temporibus ut alia speciosa et egregia ita hoc in primis exolevit. Nam postquam desiimus facere laudanda, laudari quoque ineptum tatem istam pari iucunditate condire, summaeque gravitati tantum comitatis adiungere, non minus difficile quam magnum est. Id tu cum incredibili quadam suavitate sermonum, tum vel praecipue stilo assequeris. Nam et loquenti tibi illa Hom scribis, complere apes floribus et innecCapitoni in usu claros viros colere; mirum est qua religione quo studio imagines Brutorum Cassiorum Catonum domi ubi potest habeat. Idem clarissimi cuiusque vitam egregiis carminibus exornat. Scias ipsum plurimis virtutibus abundare, qui alienas sic amat. Redditus est Silano debitus honor, cuius immortalitati Capito prospexit parne est statuam in foro populi Rom
Abbreviated transcription (Latin):
ait ille mens ĩ uebe ille in secessu
contubernasis cũ G ͭ seria cũ bͭ io¬
tos misciu Quid eĩ illo amico fideli
us aut sodale Iocũdius mira ĩ ser¬
mone mira i ore ix̃o nultuqz suer¬
uitas adhuc ingenium excelsum
sb̃tile dulce facile eruditũ In caĩs a¬
gendis existolas quidem stribit ut
musas latine loquĩ credas amaͬ a

Expanded text:
i; ille meus in urbe ille in secessu contubernalis, cum hoc seria cum hoc iocos miscui. Quid enim illo aut fidelius amico aut sodale iucundius? Mira in sermone, mira etiam in ore ipso vultuque suavitas. Ad hoc ingenium excelsum subtile dulce facile eruditum in causis agendis; epistulas quidem scribit, ut Musas ipsas Latine loqui credas. Amatur a
Abbreviated transcription (Latin):
cetera magis portença ꝙ̃ nomina u¬
ro lachone qr genus dud ianũ qr
bifrontẽ unna deũ infernant ⁊ di¬
n sacraria dit̾is Audiat s s genitor.
qui federa fulnme saucit Tango
aras medios ignes ⁊ numina ces¬
tor pussa dies pacem hãc italis nec
federa rumxent Quo d̾s cũs cãdẽt
nec me nis ulla uolentem Auertet.
nõ si tellurem effundat in urbẽ un¬
das de luuio miscens celum qr ĩcar¬
tara sosuat

Expanded text:
cetera magis portenta quam nuro Latonaeque genus duplex Ianumque bifrontem vimque deum infernam et duri sacraria Ditis; audiat haec genitor, qui foedera fulmine sancit. Tango aras, medios ignis et numina testor: nulla dies pacem hanc Italis nec foedera rumpet, quo res cumque cadent; nec me vis ulla volentem avertet, non, si tellurem effundat in undas diluvio miscens caelumque in Tartara solvat
Abbreviated transcription (Latin):
Gersũ in quit uãgis aut orõe solu¬
tam scruis acq ea uerba tͥ dicẽda
stꝰ nõ fim̃tiones illas x raudcdas n
fecudinas grãmaticas speccauerĩs
s aurem aure interrogit gͦ ꝙ ͦ loco.
conueniẽt dicere Quod illa suase¬
eit id urofecto erit reccissimĩt cũ is.
rẽ meã interro gẽ ⁊ probũ ait ds¬
uondisse i ͦ suam uirgilius xcũctati
⁊̃ ꝯ̃ suĩsis in locis urbes ⁊ brbis dixͭ
arbitrio consilioq usus auris Nã
eius s  stꝰ urbis ne inserere Cesar.
terrarũq uesis curã uerte eñ s mu¬
insixidius nescio quid facies ⁊ xĩgui¬
us cõtra in tercio inquit Eneidis
magnas hic item nuca ut uibn
curs nimis exisis uox erit et exar¬
guis tãta am̃oxe iuncture est dise¬
rencia in consonancia uotũ uaoxi¬
matum sdreterea id. uirgisius tura
dixit non turrem ⁊ securi non se¬
curem Turtim in x̃cixiti stantem e
gauerat eudis xrofecto et aure a¬
gresti hõ Cur inquit ad a ͦ ⁊ loco po¬
tius rectiusq esse dicas nõ sane m¬

Expanded text:
onem solutam struis atque ea tibi verba dicenda sunt, non finitiones illas praerancidas neque fetutinas grammaticas spectaveris, sed aurem tuam interroga quo quid loco conveniat dicere; quod illa suaserit, id profecto erit rectissimum. Tum is rem meam interrogem? Et Probum ait respondis diversis in locis urbis et urbes dixit arbitrio consilioque usus auris. Nam in eius haec sunt: urbisne invisere, Caesar, Terrarumque velis curam. Verte enim et munsubidius nescio quid facies et pinguius. Contra in tertio Aeneidis magnas. Hic item muta, ut urbis dicas, nimis exilis vox erit et exanguis, tanta quippe iuncturae differentia est in consonantia vocum proximarum. Praeterea idem Vergilius turrim dixit, non turrem, et securim, non securem: Turrim in praecipiti stantem etgaverat, rudis profecto et aure agresti homo, Cur, inquit, aliud alio in loco potius rectiusque esse dicas, non sane i
Abbreviated transcription (Latin):
quid uostuset nõ uid aut plura loq̾t᷑
aut se ostentat aut eorũ quĩbustũ ẽ
uel dignitatis uel cõmodi rationẽ nõ
hz aut demqz in aliquo genere aut
in cõauius aut multus ẽ is iexta¬

Expanded text:
quid postulet non videt aut plura loquitur aut se ostentat aut eorum, quibuscum est, vel dignitatis vel commodi rationem non habet aut denique in aliquo genere aut inconcinnus aut multus est, is inept