comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nus minantẽ ¶ Fata canens. quasi diuinus
ali enuens legat. sed̃m qd̵ nõ statim ⁊ diuinus
nã ⁊ abalus andita cauere potuerat ¶Caen¬
tia lumina. aut ypallage est. ꝓip̾e cauens.
aut fisicam rem dixit. dicuntur enĩ pupille
mortis tẽpore albescere. ¶In iecere manũ par¬
ce. traxerũt debitũ sibi. ⁊ ẜmone usus ẽ uiris
nã manus imiectio dicitur quotiens nulla
iu dicis auctoritatȩ expectata. rem nobis debi¬
tam uindicamꝰ ¶Da nũc tibri pat̾. uicinũ ĩ¬
uocat numen. cirxa cuiꝰ ripas bella tractantur
dut.⁊ adeffectum deduxit. paulo post tantũ
au diit. ut audiit alcides uiuenẽ. ¶Dum terit
dum spoliat. nã tẽpus presens ẽ nõ preteritũ
abco qd̾ est texo. sic plautus ego detexã pallio
audis eẽ ¶Modumq moramq. bene addi¬
dit morã ne nodũ aliũ acciperemꝰ. nã nodus
pprie est. densa peditũ multitudo. sieut turma
equitũ. Ut lectũ est indisciplina militari. no¬

Expanded text:
nus minantem. FATA CANENS quasi divinus. nus minantem. FATA CANENS quasi divinus. Alii ‘cavens’ legunt; secundum quod non statim et divinus: nam et ab aliis audita cavere potuerat. CANENtia lumina aut hypallage est pro 'ipse canens': aut physicam rem dixit; dicuntur enim pupillae mortis tempore albescere. Ad v. 419 Iniecere manum parcae traxerunt debitum sibi. et sermone usus est iuris: nam manus iniectio dicitur qiudicis auctoritate expectata, rem nobis debitam vindicamus. DA NVNC THYBRI PATER vicinum invocat numen, circa cuius ripas bella tractantur:diit et ad effectum deduxit, paulo post tantum audiit, ut «audiit Alcides iuvenem». DVM TEXIT dum spoliat; nam tempus praesens est, non praeteritum ab eo quod est ‘tego’: sic Plautus «ego hunc hoaudis ‘esse’. NODVMQVE MORAMQVE bene addidit ‘moram’, ne ‘nodum’ aliud acciperemus: nam ‘nodus’ proprie est densa peditum multitudo, sicut ‘turma’ equitum, ut lectum est in disciplina militari. ‘No
Abbreviated transcription (Latin):
dor mixtoq insania luctu ¶gugientẽ roethea
.p. preter fugientẽ ¶ Fuit ilo subaudis admortẽ
ili ¶ hoc spatiũ fuit tantũ ⁊ hec sola mora quo
minus ilus periret. ¶Tentra. ab eo qd̾ est hic ten¬
tras huiꝰ tentre. quo modo eneas enee ¶Tyren.
ab eo qd̾ est hic tyros ¶ Optato. idest exuoto. ꝑ
estatẽ enĩ uenti frequẽter optantur. ⁊ quasi cõ¬
est. quia cõparatio ad bellũ ꝑtinet. nã digne¬
aciẽ
dicere satis in cõgruũ. ergo acies uulcania uis
ignis. que late ꝑ campos effundit᷑ ¶Dictor
cui uota processerũt uoti compos. et ixn
ouantes abusio est nõ ꝓprietas ¶Coit omĩs
iunũ. nnammniter omẽs ia fortiter faciũt
¶Sed bellis açer. s modo inceptiua partieula
est. ut insalustio sepuis ait sicut interdũ. nã
nõ est ꝯuinetio raciocinantis ¶Insua colligit
arma. post seutũ se clausit. alibi. ⁊ se collegit
iarma ¶ Elatam innigulũ. iugulo suo uul¬

Expanded text:
dor mixtoque insania luctu». FVGIENTEM RHOETEA dor mixtoque insania luctu». FVGIENTEM RHOETEA PRAETER praeterfugientem. FVIT ILO subaudis: ad mortem Ili hoc spatium fuit tantum, et haec sola mora, quo minus Ilus periret. TEVTHRA ab eo quod est ‘hic Teuthras huius Teuthrae’, quomodo ‘Aeneas Aeneae’. TYREN ab eo quod est ‘hic Tyres’. OPTATO id est ex voto: per aestatem enim venti frequenter optantur et quasi conest, quia coaciem dicere satis incongruum est: ergo ‘acies Vulcania’ vis ignis, quae late per campos effunditur. VICTOR cui vota processerunt, voti compos, ἐπιτυχών. OVANTES abusio est, non proprietas. COIT OMNIS IN VNVM unanimiter omnes fortiter faciunt. SED BELLIS ACER ‘sed’ modo inceptiva particula est, ut in Sallustio saepius, sicut ‘at’ interdum: nam non est coniunctio ratiocinantis. IN SVA COLLIGIT ARMA post scutum se clausit, alibi «et se collegit in arma». ELATAM IN IVGVLVM iugulo suo vul
Abbreviated transcription (Latin):
sodalis unde ⁊ in cautus fuerat ¶Tumido in
pulmone aut recondit archismos est inpul¬
monẽ. ¶Roethi degente uetusta anchemulũ
nus tamen ꝗ totũ ł uirgiliũ. liuiũ iambicis
scͥpsit hanc ꝯmemora dicens grecam c̃ẽ. Roe¬
thus ergo marubioꝵ rex fuerat initalia qui
anchemolo filio casperiã suꝑ duxit t̃ nouereã
hanc priuignus struprauit quo cognito cũ eũ
pater ꝑsequeret᷑ ⁊ adpenã uocaret fugiens
ille se adturnũ contulit. ¶ Sius. ⁊ iã suis. lu¬
canus ⁊ amissu frẽm lugentib offert. ¶Discͥ¬
muna. differentias. ¶Tymbre. ꝓtỹber metri ea
digiti ferrũ retractant. en nui est. ut oscitat in cã¬
pis caput aceruice reuulsum. semianumnesq
mieant oculi lucemq requirũt quẽ u̾sũ ita tra¬
nstulit uarro ad suũ carm̃ a tacenos. ¶Tuentes
modo uidentes. alibi defendentes ¶Dolor ⁊ pudor
sic demezentio estuat ingens uno in corde pu¬

Expanded text:
sodalis, unde et incautus fuerat. TVMIDO sodalis, unde et incautus fuerat. TVMIDO pulmone’ autem ‘recondit’ archaismos est pro ‘in pulmonem’. RHOETI DE GENTE VETVSTA ANCHEMOLVM nus tamen, qui totum Virgilium iambis scripsit, hanc commemorat, dicens Graecam esse. Rhoetus ergo Marrubiorum rex fuerat in Italia, qui Anchemolo filio Casperiam superduxit novercam: hanc privignus stupravit. Quo cognito cum eum pater persequeretur et ad poenam vocaret, fugiens ille se ad Turnum contulit. SVIS etiam suis: Lucanus «et amissum fratrem lugentibus offert». DISCRIMINA differentias. THYMBRE pro ‘Thymber’, metri causa DIGITI FERRVMQVE RETRACTANT Ennii est, ut «oscitat in campis caput a cervice revulsum, semianimesque micant oculi lucemque requirunt»: quem versum ita transtulit ad suum carmen Varro Atacinus. TVENTES modo videntes, alibi defendentes. DOLOR ET PVDOR sic Mezentio «aestuat ingens uno in corde pu
Abbreviated transcription (Latin):
pit acer totã aciem intencros silicet suã quã
ducebat ceteris relictis ¶ Magna elaudit nos
obice. modo usus h̃t̃ ut hic opex dicamus.
unde ꝗdã magno obice legũt. antiqui etiã
hxe opex dicebant sed̾m qd̾ est magna opice
hinc est qd̾ no nulli uitant generis dubieta¬
tem ⁊ legũt magni silicet maris. cap tamen
¶densos prũpit .i. h. ut eos hortaretur exẽplo¬
¶ Fatis iniquis. exitũ p̃ occupauit futurũ ¶ Oã¬
gno pondere. magni ponderis. ut ere cauo eli¬
peũ ꝓ aeris caui ¶ Receptat. ideo frequẽtatiuo
usus. ꝗa herentẽ hastam ossib auellere faci¬
le nõ poterat. ergo receptat est frequenti cõ¬
cussione diuellit. ¶Suꝑ occupat. quẽ no de¬
llan dam hastam fuerat incdinatus. nã pallas
aute ruentẽ dũ furit. ordo est. nã eundem
pallas ante excipit.i dest dolo int̾emit. ille enĩ
in cautus fuerat furens ꝓpter erudebem mortẽ

Expanded text:
pit acer totam aciem in Teucros’ scilicet suam, quam pit acer totam aciem in Teucros’ scilicet suam, quam ducebat, ceteris relictis. MAGNA CLAVDIT NOS OBICE PONTVS modo usus habet, ut ‘hic obex’ dicamus, unde quidam ‘magno obice’ legunt. Antiqui etiam ‘haec obex’ dicebant, secundum quod est ‘magna obice’. Hinc est quod non nulli vitant generis dubietatem et legunt ‘magni’, scilicet ‘maris’. Caper tamen DENSOS PRORVMPIT IN HOSTES ut eos hortaretur exemplo. FATIS INIQVIS exitum praeoccupavit futurum. MAGNO PONDERE magni ponderis, ut «aere cavo clipeum» pro ‘aeris cavi’. RECEPTAT ideo frequentativo usus est, quia haerentem hastam ossibus avellere facile non poterat. Ergo ‘receptat’ est frequenti concussione divellit. SVPER OCCVPAT quem non dead evellendam hastam fuerat inclinatus. NAM PALLAS ANTE RVENTEM DVM FVRIT ordo est: nam eundem Pallas ante excipit, id est dolo interimit; ille enim incautus ruebat, furens propter crudelem mortem
Abbreviated transcription (Latin):
laba ideo breuis est. ꝗa noĩatuus płario. es. ter¬
minatur ut hi archades ut delfines delfinas.
¶Latio sequaci. ꝓlatinis. alibi in uadũt urbem
sonino uino q sepultam. ¶ Di mittere quã¬
do. siquidẽ ⁊ est romane militie. nã in locis
ĩpeditis equos comitib dabant ⁊ pedestri cer¬
tamine cõfligebant ¶ Quo fugitis hoc amare
dictũ est nã preces secintur. ¶ Deuictaq bella.
finita. ex hansta. nã hostis uincitur nõ bellum¬
¶ Eidite ne pedib. datiuus est pedibus nã fido
hoc uult patriã ut ꝓcedes hostiũ reuertamur.
¶Numina nulla prenũt. argumentat᷑ a facili
tanius. ¶ Ecce maris. qd̾ efficar est in fiue
posuit nã dicit eos quo fugiant nõ habere.
cũ terra teneatur abhostib mare aut̃ pedib
transire nõ possint castra uero ingredi pessi
mũ aut certe etiã hoc ĩ possibile si abbostibus
obsidentur ut quidã uolũt intelligentes ⁊ ra¬

Expanded text:
laba ideo brevis est, quia nominativus pluralis ‘es’ terlaba ideo brevis est, quia nominativus pluralis ‘es’ terminatur, ut ‘hi Arcades’, ut ‘delphines delphinas’. LATIO SEQVACI pro ‘Latinis’. Alibi «invadunt urbem somno vinoque sepultam». DIMITTERE QVANDO siquidem. Et est Romanae militiae: nam in locis inpeditis equos comitibus dabant et pedestri certamine confligebant. QVO FVGITIS hoc amare dictum est. Et iam preces sequuntur. DEVICTAQVE BELLA finita, exhausta: nam hostis vincitur, non bellum. FIDITE NE PEDIBVS dativus est ‘pedibus’: nam ‘fido LTA REPOSCIT hoc vult patria, ut per caedes hostium revertamur. NVMINA NVLLA PREMVNT argumentatur a facili,tamus. ECCE MARIS quod est efficax, in fine posuit: nam dicit eos quo fugiant non habere, cum terra teneatur ab hostibus, mare autem pedibus transire non possint. Castra vero ingredi turpissimum est: aut certe etiam hoc inpossibile, si ab hostibus obsidentur, ut quidam volunt, intellegentes ‘et ra
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ est ordo. tũc fidens prim eño corpore ad¬
nenit lausus euribus qui erat decuribus
Ut uerres roniulia aut fidens curib. Ut ecce¬
sabinoꝵ prisco desanguine magnũ agnien
agens lansur¶Rigida tenens ea nõ uibraus
⁊ iaciens ¶Boree degente suprema. aut
originẽ ducentes a zeto ⁊ calai qui filii
accipiamꝰ. aut certe in y ꝑboreis montib
natos unde est origo uenti boree ¶sma¬
ra. tracie ciuitas amonte isiaro. ¶ Ex pel¬
lere tenduit loco se muicem mouere contẽdunt
¶Limine. idest litore ¶ Magno ethere. i dest
Aere in magno. nã uenti in ethere nõ su̾t. sed
in aere. sic supͣ. atq ethera tranaut cũ sonitu
ꝓ aere. ¶ Obnixa om̃ĩa contra mare mari.
nubes nubib. uenti uentis. legitur ⁊ obiuxi
Ut referat᷑ aduentos ¶Heret pede pes ꝓpedi. nã
antiptosis est. ⁊ est homeri uersiculus. ¶ Ar¬
chadas acensatus est płaris. cuiꝰ ultima sul¬

Expanded text:
et est ordo: tunc fidens primaevo corpore adet est ordo: tunc fidens primaevo corpore advenit Clausus Curibus, qui erat de Curibus, ut "Verres Romulia" : aut 'fidens CuribSabinorum prisco de sanguine magnum agmen agens Clausus». RIGIDA tenens eam, non vibrans et iaciens. BOREAE DE GENTE SVPREMA aut originem ducens a Zetho et Calai, qui filii accipiamus: aut certe in hyperboreis montibus natos, unde est origo venti Boreae. ISMARA Thraciae civitas a monte Ismaro. EXPELLERE TENDVNT loco se invicem movere contendunt. LIMINE id est litore. MAGNO AETHERE id est aere in magno; nam venti in aethere non sunt, sed in aere: sic supra «atque aethera tranant cum sonitu» pro ‘aerem’. OBNIXA OMNIA CONTRA mare mari, nubes nubibus, venti ventis. Legitur et ‘obnixi’, ut referatur ad ventos. HAERET PEDE PES pro ‘pedi’; nam antiptosis est. Et est Homeri versiculus. ARCADAS accusativus est pluralis, cuius ultima syl
Abbreviated transcription (Latin):
bitur telũ eoꝵ que iam sũt cede hostium
cõpbata. ¶Transuerberat. scindit ¶Traiecto
niissa lacerto. que fuerat missa retracto
lacerto ¶ Protinus. ugiter. cõtinue. ¶Teno¬
rem. currendi modũ ¶Moribunda. oori
qui ait. quasi uitabundus ꝑ tramites ⁊ saltu¬
osa loca exercitũ ductare. nã ugurta nõ
uitabat legatum. se eũ uitare simulabat.
nã quia nom̃ ẽ ideo significat similitudinẽ
nõ passionẽ quod si participaliter diceretur
passionẽ quãdo dico mortiuis est uere mo¬
riturus ẽ. in oribundus nõ uere. s similis
morientis est. Unde ⁊ salustuis dixit quasi
uitabũdus ¶ Fratris de corpore rapto.si di¬
ceret fratrũ decorpore spetiosuis ẽẽt quod
ideo omisit quia hasta alcauoris tantuz
uulueranerat manũ. in meonis uero heserat
timi nõ in uenitur noĩatuus. letus arripit
afemine. licet caꝑ inlibris enueleati ẜmoĩs
dicat femen. s nõ ponit erẽplũ. eigo alit

Expanded text:
bitur telum eorum, quae iam sunt caede hostium bitur telum eorum, quae iam sunt caede hostium comprobata. TRANSVERBERAT scindit. TRAIECTO MISSA LACERTO quae fuerat missa retroacto lacerto. PROTINVS iugiter, continue. TENOREM currendi modum. MORIBVNDA morienqui ait «quasi vitabundus per tramites et saltuosa loca exercitum ductare»: nam Iugurtha non vitabat legatum, sed se eum vitare simulabat. Nam quia nomen est, ideo significat similitudinem, non passionem. Quod si participialiter diceretur,passionem. Quando dico ‘moriturus est’, vere moriturus est; moribundus autem non vere, sed similis morienti est: Ad v. 342 Fratris de corpore rapto si diceret 'fratrum de corpore', speciosius esset: quod ideo omisit, quia hasta Alcanoris tantum vulneraverat manum, in Maeonis vero haeserat tivi non invenitur nominativus "laetus eripit a femine" , licet Caper in libris enucleati sermonis dicat 'femen'; sed non ponit exemplum. ergo aut
Abbreviated transcription (Latin):
prime etatis. ¶ Noua gaudia quẽ tũe pri¬
mũ amare ceperat ¶Stratꝰ de est pene. s¬
¶ Miserande ꝓmiserãdus. nã ꝓ noĩatiuo. uo¬
catiuũ posuit. Ut contra socer arma latuꝰ
habeto. licet illic possit accipi. socer arma
latinus habeat. nã habeto ⁊ secũde ⁊ tertie
uocatiuo posuit. Ut corniger hesperidu
fluuius regnator aquaꝵ ¶ Stipata cohors
unani miter ueniens. ¶Septenaq: tela. no¬
re suo. ꝓseptẽ ut bina ꝓduob ¶ de flexit
partiniꝰ. s.e. a. Alma uenus. male ait donatꝰ¬
hoc loco aute dictoꝵ oblitũ ẽẽ uirgiliũ ꝙ
post iouis ꝓhibitionẽ bellis facit numina
interẽe nͥõ respiciens iouẽ magis deos bor
tatum ẽẽ infedera. quã abellis phibnisse. nam
⁊ paulopost tam uino ꝙͣ inturna bellis intere¬
runt. ¶ Achaten. om̃i noĩa que intes exe¬
ũt uocatiuũ in .a. mittũt. Ut achates achata
pis ili acis ingrecoꝵ stetere corporib. nullũ
enĩ mea dext̾ra in rutulos sine causa iacula¬

Expanded text:
priis nominibus. NOVA GAVDIA quem tunc primum amare coeperat. STRATVS id est paene. MISERANDE pro ‘miserandus’; nam pro nominativo vocativum posuit, ut contra «socer arma Latinus habeto»: licet illic possit accipi ‘socer arma Latinus habeat’: nam ‘habeto’ et secunda et tertia vocativo posuit, ut «corniger Hesperidum fluvius regnator aquarum». STIPATA COHORS unanimiter veniens. SEPTENAQVE TELA more suo pro ‘septem’, ut ‘bina’ pro duobus. DEFLEXIT PARTIM S. C. ALMA hoc loco ante dictorum oblitum esse Vergilium, quod post Iovis prohibitionem bellis facit numina interesse, non retatum esse in foedera, quam a bellis prohibuisse: nam et paulo post tam Iuno, quam Iuturna bellis intererunt. ACHATEN omnia nomina quae in ‘tes’ exeunt, vocativum in ‘a’ mittunt, ut ‘Achates Achata’pis Iliacis in Graecorum stetere corporibus: nullum enim dextera mea in Rutulos sine causa iacula
Abbreviated transcription (Latin):
dicere uoluerimꝰ iam nõ erit nom̃ s elocutio⁊
familie erit datiuus. nam pater michi est dicimꝰ
Terentius tu illi pater es. consiliis ego. Multi tam̃
uolunt in nũo płari nom̃ utrũq decliuari. ut
dicamꝰ hu patres familie. hoꝵ patrũ fanuiliarũ.
¶Papillam exertã. nudam. Sane mamilla est
natus ut etiã uulneratã timeret. ¶ Dcciso pasto¬
re lupus. bene pastori ꝯparat reginã. nã reges
ip̃i pastores uocantur. homerus penenalaon.
lis ut uenulo adu̾sũ se turbidus infert. ¶ Mucro
hinc apparet inueronẽ eẽ cuiꝰlibet teli acumen.
¶Erigida leto. alii telo legũt ⁊ intelligũt uulnere¬
nõ se dolet lucẽ s se bellare desere ¶Non spon¬
te fluens. nõ sponte ut supͣ portisq ab equo re¬
de flurit equis ¶ Paulatim. corpore solo ¶Uita¬

Expanded text:
dicere voluerimus, iam non erit nomen, sed locutio, et dicere voluerimus, iam non erit nomen, sed locutio, et ‘familiae’ erit dativus; nam ‘pater mihi est’ dicimus: Terentius «natura tu illi pater es, consiliis ego». Multi tamen volunt in numero plurali nomen utrumque declinari, ut dicamus ‘hi patres familiae, horum patrum familiarum’. PAPILLAM EXERTAM nudam. Sane ‘mamilla’ est natus, ut etiam vulneratam timeret. Ad v. 811 Occiso pastore lupus bene pastori reginam comparat nam reges ipsi pastores vocantur: Homerus ποιμένα λαῶνlis, ut "Venulo adversum se turbidus infert" . Ad v. 817 Mucro hinc apparet mucronem esse cuiuslibet teli acumen. Ad v. 818 Frigida leto alii 'telo' legunt et intellegunt 'vulnerenon se dolet lucem, sed bella deserere. NON SPONTE FLVENS non ut supra «portisque ab equo redefluxit equis». PAVLATIM EXSOLVIT
Abbreviated transcription (Latin):
prune batilũ cũ aũt extincta fuerit. corpo no¬
minatur. Terentius tam excoctã atq atram
reddã quã corpo est. nãpruna aper urendo est
dicta ¶Eruiias pulsene tropheũ. exuuias occise.
pulse tropheũ. ⁊ ꝓprie. nã ut sup̃ diximꝰ occisis
hostib triũphabant. de pulsis ꝓ figebant trophe¬
tio apollinis inter sacerdotis preces ⁊ uoluntatẽ
sororis.. Nichil. idest nõ. nec auras nec sonitus
memor. hec est antiqua lectio. nãq apud ma¬
iores trabebatur in t̾dũ ag̾co gut̃s singłaris. hinc
est ⁊ pater familias ⁊ mater familias que duo
tantũ noia remanserũt. nec nã nec huiꝰ auras
dicimꝰ. nec huiꝰ custodias. Scd̾m salustiũ ꝗ ait.
castella custodias thesauroꝵ. ꝓcustodie. ⁊ ita
enĩ etiã asꝑ intelligit. licet alii custodias accu¬
satiuũ uelint. Sane pat̾familias quãdo dicimus
familias in declinabile est. si aũt pater familie

Expanded text:
prunaeque batillum»: cum autem extincta fuerit, carbo noprunaeque batillum»: cum autem extincta fuerit, carbo nominatur: Terentius «tam excoctam atque aram reddam, quam carbo est»: nam ‘pruna’ a perurendo dicta est. EXVVIAS PVLSAEVE TROPAEVM exuvias occisae, pulsae tropaeum. Et proprie: nam, ut supra diximus, de occisis hostibus triumphabant, de pulsis figebant tropaetio Apollinis inter sacerdotis preces et voluntatem sororis. NIHIL non. NEQVE AVRAS NEC SONITVS MEMOR haec est antiqua lectio; namque apud maiores trahebatur interdum a Graeco genetivus singularis. Hinc est et ‘paterfamilias’ et ‘materfamilias’, quae duo tantum nomina remanserunt: nam nec ‘huius auras’ dicimus, nec ‘huius custodias’ secundum Sallustium, qui ait «castella custodias thesaurorum» pro ‘custodiae’: ita enim etiam Asper intellegit, licet alii ‘custodias’ accusativum velint. Sane ‘paterfamilias’ quando dicimus, ‘familias’ indeclinabile est. Si autem ‘pater familiae’
Abbreviated transcription (Latin):
crurũ barbara tegnina. idest habebat uestem
frigionis arte ꝑfectam. Sane armoꝵ longa de¬
scriptio illuc spectat. ut ieoꝵ cuꝑiditatem me
tis dr̃. nã iuppiter sũmus est ¶ Sanctis custos
soractis. a. Soractis mons ẽ byrpinoꝵ inflãmi¬
nia collocatus. In hoc aũt monte cũ aliquando
pestiferũ emittentẽ. adeo ut iuxta stantes at ne¬
caret. ⁊ ex inde est hora pestilentia. quia fuerant
lupos secuti. de qua responsu̾ est possez eã sedari
si lupos imitarentur idest rapto uiuerent. qd̾
postꝙͣ factũ est dicti sut ip̃i ppłi hyrpisorani.
pater soranus uocatur quasi lupi ditis patrisi
unde memor rei uugilus arruntẽ pauloposti
ꝯparat lupo. quasi hyrpinũ soranũ ¶dineus
dicit s uarro ubiq expugnator religionis
ait cũ quodam iedicamẽto describeret ut so¬
lent hyrꝑini qui ambulaturi ꝑignes plantas¬
quãdui ardet dr̃. horatius p̃testamet latũ clauũ

Expanded text:
crurum barbara tegmina’, id est habebat vestem crurum barbara tegmina’, id est habebat vestem phrygionis arte scriptio illuc spectat, ut in eorum cupiditatem mertis dicitur: nam Iuppiter summus est. sancti custos soractis apollo Soractis mons est Hirpinorum in Flaminia conlocatus. in hoc autem monte cum aliquando pestiferum emittentem, adeo ut iuxta stantes necaret: et exinde est orta pestilentia, quia fuerant lupos secuti. de qua responsum est, posse eam sedari, si lupos imitarentur, id est rapto viverent. quod postquam factum est, dicti sunt ipsi populi Hirpi Sorani:pater Soranus vocatur: quasi lupi Ditis patris. unde memor rei Vergilius Arruntem paulo post comparat lupo, quasi Hirpinum Soranum. Ad v. 786 Pineus dicit; sed Varro, ubiqueait, cum quoddam medicamentum describeret, «ut solent Hirpini, qui ambulaturi per ignes, medicaamdiu ardet dicitur: Horatius «praetextam et latum clavum
Abbreviated transcription (Latin):
bus noctur nus obambulat ¶ Certã hastam.
in eiitabilẽ. Unde econtra. ⁊ incertã excussit
ceruice securim. idest in firmã. uitabilem.¬
¶ Sacer cybelo. nã montẽ ꝓnumine qd̾ in eo
colitur posuit. ⁊ bona occasio admortẽ ennu¬
le ut sacerdotẽ maioris numinis conetur
occidere. ꝑ qd̾ quasi exactoratus diane fauor
interuemẽte maioris numinis iracũdia.
eũ fuisse significat. catafracti aũt equites dñr
qui ⁊ ip̃i ferro muniti sũt ut equos similiter
munitos hñt. de quib salustius. equis paria
operimẽta erant. que linteo ferrei laminis
in modũ plume adnexuerant. nũc aũt pro
laminas intelligimꝰ. inplumãs uoͣ est insi¬
militudiuẽ plume. ut excisũ euboice lacus
iugens.r. inantrũ. in antri similitudinẽ.
sane sciendum ꝙ ip̃os equites catafractos
tas. lycio arcu dirigebat qd̾ ut etiã supͣdixi¬
mus. adornatũ poni consueuit ¶Cassida.

Expanded text:
bus nocturnus obambulat». CERTAM HASTAM bus nocturnus obambulat». CERTAM HASTAM inevitabilem: unde est e contra «et incertam excussit cervice securim», id est infirmam, vitabilem. SACER CYBELO nam montem pro numine, quod in eo colitur, posuit. Et bona occasio ad mortem Camillae, ut sacerdotem maioris numinis conetur occidere: per quod quasi exauctoratur Dianae favor, interveniente maioris numinis iracundia. eum fuisse significat. Catafracti autem equites dicuntur, qui et ipsi ferro muniti sunt, et equos similiter munitos habent: de quibus Sallustius «equis paria operimenta erant, quae lintea ferreis laminis in modum plumae adnexuerant», nunc autem pro laminas intellegimus. ‘In plumam’ vero est in similitudinem plumae, ut «excisum Euboicae latus ingens rupis in antrum», in antri similitudinem. Sane sciendum quod ipsos equites catafractos tas Lycio arcu dirigebat: quod etiam, ut supra diximus, ad ornatum poni consuevit. CASSIDA
Abbreviated transcription (Latin):
o.c.ii.de historia tractũ est. nãq gauis inliꝰ
cesar cũ dimicaret ĩ gallia ⁊ abhoste raptus equo
ꝓpriam ꝯmemorat felicitatem ¶ Exit. enitat
ut atq oculis uigilantib exit in .ui. utq uolãs
alte. homerica cõparatio ¶Tucis exẽplũ euẽ¬
ut maeonide dilecta uiuẽtus ¶ Qua secũq .f. mn.
tulit.a .ii. hac arrinis subit. ut etiã supͣ dixiuiꝰ
ita poeta loquit᷑ ut ali quibus locis det suspitio¬
nem qd̾ arruns de turni partib fuerit. nãq
⁊ cũ camilla impetũ fecit ⁊ cũ ip̃a rursus recedit
qd̃ nisi de sotio nõ ꝓcedit. Donatꝰ etiã dicit eẽ
manifestũ signũ sotiũ fuisse. qd̾ appolline so¬
ractis in uocat montis de quo turno uenisse
ꝯstat auxilia. licet possit fieri ut alteriꝰ loci homo
alteriꝰ loci inuocet numen. Itẽ ad argumentũ
uocat. patrias remeabo ĩglorius urbes. ꝙ etiã
de hoste procedit. nã suꝑare feminã nullã ꝯstat
nã circũire insidiantũ est. unde est nec gregi¬

Expanded text:
oc de historia tractum est: namque Gaius Iulius Caesar, cum dimicaret in Gallia et ab hoste raptus equo propriam commemorat felicitatem. EXIT evitat, ut «atque oculis vigilantibus exit» in quinto. VTQVE VOLANS ALTE RAPTVM Homerica comparatio. DVCIS EXEMPLVM EVENut «o Maeoniae delectairgo, hac arrvns subit ut etiam supra diximus, ita poeta loquitur, ut aliquibus locis det suspicionem, qet in Camillam impetum facit, et cum ipsa rursus recedit: quod nisi de socio non procedit. Donatus etiam dicit, esse manifestum signum socium fuisse, quod Apollinem Soractis invocat montis, de quo Turno auxilia constat venisse: licet possit fieri, ut alterius loci homo alterius loci invocet numen. Item ad argumentum vocat «patrias remeabo inglorius urbes»: quod etiam de hoste procedit, nam superare feminam nullam constat nam circumire insidiantum est: unde est «nec gregi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cuspis ingens. ita accipiendũ est ne incõgruũ
sit si depuero dixeris ingens pectus. sane cuspi¬
dem abusiue ꝓ haste muerone posuit. ¶ Et pec¬
tus ꝑforat. hic sub distinguendũ. ut ingens
ut diximus adsuperiora possit referri ¶ Ani¬
aĩa uite. ¶ Referte euandro. potest ⁊ hic distĩ¬
gui. potest ⁊ supra referte ut sit euandro ie¬
mitto qualem meruit filiũ. ¶ Solamen hu¬
miandi est. ꝗa solatiũ est uiuentiũ humare
defunctos ¶ Stabu̾t. constabu̾t ¶Paruo. nõ
paruo periculo. ¶Baltei. potest. ⁊ si ueresis e̾ẽ
baltei. potest. ⁊ yꝑmetrus u̾sus nã sequens a
nocali in cõhat. baltens aũt ĩ numero singlari
masculim est tantũ generis. Iuuenalis balte¬
us ⁊ tunice ⁊ criste. ĩ numero uõ płari est
neutri. Idẽ iuuenalis. quotiens rumoribus
ulciscuntur baltea ¶Impressumq ne fas. in¬
sculptũ danaidũ uefas. donatus tamen im¬
pressum dicit coactũ. qd̾ apatre conpulse

Expanded text:
CVSPIS INGENS ita accipiendum est, ne incongruum CVSPIS INGENS ita accipiendum est, ne incongruum sit, de puero si dixeris ‘ingens pectus’. Sane cuspidem abusive pro hastae mucrone posuit. ET PECTVS PERFORAT hic subdistinguendum, ut ‘ingens’, sicut diximus, ad superiora possit referri. ANIanima vitae. REFERTE EVANDRO potest et hic distingui, potest et supra ‘referte’, ut sit ‘Euandro remitto qualem meruit filium’. SOLAMEN HVMANDI EST quia solacium est viventium, humare defunctos. STABVNT constabunt. PARVO non parvo periculo. BALTEI potest et synaeresis esse ‘baltei’, potest et hypermetrus versus; nam sequens a vocali inchoat. Balteus autem a numero singulari masculini est tantum generis: Iuvenalis «balteus et tunicae et cristae»: in numero vero plurali et neutri: idem Iuvenalis «quotiens rumoribus ulciscuntur baltea». INPRESSVMQVE NEFAS insculptum Danaidum nefas. Donatus tamen ‘inpressum’ dicit coactum, quod a patre conpulsae
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ iam ꝓlonga posuit. Sic alibi. Reice ne
ma culis infuscet uellera pullis. Quod licet
possit excusari. ꝗa cũ facit reieci inter duas
nocales posita ꝓducit superiorẽ. ut dicamus
longani eam eẽ. spe qua ꝑ declinationẽ longa
futura est tam̃ ꝗa in hac re arguiñtu magis
ꝙͣ ratio. dicanius et ectasin factam que poetis
plerũq conceditur. ¶ gulgentẽ dirigit ensez.
ne iacto telo in erms ẽet ¶Uiam mollita.
hoc est cũ difficultate quesiuit ꝑ qd̾ ⁊ soliditas
clipei ⁊ minus firmuis haste iactus ostenditur¬
¶ Num mage sit. legitur ⁊ magis est. unus tam̃
qui pote uis dicam nugaris cũ tibi calue. qd̃
adeo musũ uenit. ut ⁊ iam in ꝓsa in ueniatur
Cicero infrumentaria. mage cõdemnatũ hõĩe
in uidiciũ ad ducere nõ posse. ¶ Penetrabile. ꝓ
penetrale ponatur. dicitur. Nam qd̾ penetrat᷑
penet᷑ale dicitur. qui au̾t penetratur penetrabile

Expanded text:
est et eam pro longa posuit: sic alibi «reice, ne est et eam pro longa posuit: sic alibi «reice, ne maculis infuscet vellera pullis»: quod licet possit excusari, quia cum facit ‘reieci’, ‘i’ inter duas vocales posita, producit superiorem, ut dicamus longam eam esse spe, quia per declinationem longa futura est: tamen quia in hac re argumentum magis est quam ratio, dicamus ectasin factam, quae poetis plerumque conceditur. FVLGENTEM DIRIPIT ENSEM ne iacto telo inermis esset. VIAM MOLITA hoc est cum difficultate quaesivit: per quod et soliditas clipei, et minus firmus hastae iactus ostenditur. NVNC MAGE SIT legitur et ‘magis est’, unus tamen «qui pote? vis dicam? nugaris, cum tibi, calve»: quod adeo in usum venit, ut etiam in prosa inveniatur: Cicero in frumentaria «mage condemnatum hominem in iudicium adducere non posse». PENETRABILE pro ‘penetrale’ dicitur: nam quod penetrat ‘penetrale’ dicitur, quod autem penetratur ‘penetrabile’.
Abbreviated transcription (Latin):
magna consolatio quẽ ostendit nõ ẽe dolenda
cõmunia ¶Sed fama ostendere factis. contra
illud qd̃ ocurrebat uitanda ẽẽ ardua sibreuis
est uita. dicit ideo amandas ẽẽ uirtutes ut inte
breuitas fama ⁊ gle meritis possit augeri ¶Opus.
officiũ. ¶ Gnati deũ. ut achiles thetidis. memno
aurore. scalaphus martis ¶Sarpedon. scd̾in
uirgilii declinationẽ ut notũ sarpedonis alti
ultima habebit accentũ in noĩatuo. scd̾m
homerũ qui ⁊ sarpedontos ⁊ sarpedonos facit.
⁊ ultima ⁊ penultima. ¶Etiam sua turnum.
multi etiã legũt. ut sit ecce ⁊ ꝑtinet adcõsola¬
tionẽ. ¶ Sic̃ ait. operiturus est ille quincit ꝯ
Metas. fines. ut ip̾e ego nec metas ierũ .n .t. p.
Puenit. bene adexprimendũ celerẽ mortis ad¬
uentũ. preterito usus est tẽpore¶ Rutulorũ
reiecit.a. Respiciendo fecit partem feliciorez
ad modũ iuuat. reiecit.re. naturaliter breuis

Expanded text:
magna consolatio, quae ostendit non esse dolenda magna consolatio, quae ostendit non esse dolenda communia. SED FAMAM EXTENDERE FACTIS contra illud quod occurrebat, vitanda esse ardua, si brevis est vita, dicit ideo amandas esse virtutes, ut vitae brevitas fama et gloriae meritis possit augeri. OPVS officium. GNATI DEVM ut Achilles Thetidis, Memnon Aurorae, Ascalaphus Martis. SARPEDON secundum Vergilii declinationem, ut «nothum Sarpedonis alti», paenultima habebit accentum in nominativo; secundum Homerum, qui et Sarpedontos et Sarpedonos facit, et ultima et paenultima. ETIAM SVA TVRNVM multi ‘en iam’ legunt, ut sit ‘ecce’. Et pertinet ad consolationem si cito periturus est ille qui vincit. METAS fines, ut «his ego nec metas rerum nec tempora pono». PERVENIT bene ad exprimendum celerem mortis adventum praeterito usus est tempore. RVTVLORVM REICIT ARVIS respiciendo fecit partem feliciorem, admodum iuvat. REICIT ‘re’ naturaliter brevis
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ meminisse possut oculi ¶Lacrimasq . e.f.
hoc ꝓpositũ est. ut focit lucretuis qui epicureos
tantũ secutus est. scimꝰ au̾t inter se sectas ẽẽ
cõtrarias. ut in uno poete aliqua contraria ĩ¬
uenianius. nõ exip̃is uitio s exuarietate sec¬
tarũ. illud uãq qd̾ ait ĩquarto. sed misera
ante diem. epicureoꝵ est. qui casib cuncta
concedut. Nũc qd̾ dicit ꝗa stat sua cuiq dies
stoicoꝵ est qui dicũt fatoꝵ statuta seruari.
sa ne prudenter fecit ut fluxã ⁊ uanã opinionẽ¬
daret hõi. Nani illud expsona poete dietũ hanc
aut ualidã daret iomi. nã stoici ⁊ nimie uirtutis
sũt ⁊ cultores deoꝵ ¶Stat. fixa est. ¶Dies tẽpus
uite. nã feminino usus est genere. cũ enĩ ma¬
sculino utimur. re uera diem significamus.
breue tẽpus uite ꝗa quãdoq finitur. ip̃e paulo
post. Rhebe diu res siqua dies mortalib ulla
est uiximus. Itẽ cicero. quid est enĩ boc ipsu
diu in quo est aliquid extremũ: omĩbus est

Expanded text:
enim meminisse possunt oculi. LACRIMASQVE EFFVNDhoc propositum est, ut fecit Lucretius, qui Epicureos tantum secutus est. Scimus autem inter se sectas esse contrarias: unde fit ut in uno poeta aliqua contraria inveniamus, non ex ipsius vitio, sed ex varietate sectarum. Illud namque quod ait in quarto «sed misera ante diem», Epicureorum est, qui casibus cuncta concedunt: nunc quod dicit ‘stat sua cuique dies’, stoicorum est, qui dicunt fatorum statuta servari. Sane prudenter fecit ut fluxam et vagam opinioneersona poetae dictum -, hanc autem validam daret Iovi: nam stoici et nimiae virtutis sunt et cultores deorum. ‘Stat’ fixa est. ‘Dies’ tempus vitae; nam feminino usus est genere: cum enim masculino utimur, re vera diem significamus. BREVE TEMPVS VITAE quia quandoque finitur: ipse paulo post «Rhaebe diu, res si qua diu mortalibus ulla est, viximus», item Cicero «quid est enim hoc ipsum diu, in quo est aliquid extremum?». OMNIBVS EST
Abbreviated transcription (Latin):
uidit abalta. hoc adcurrus altitudinẽ spectat.
leo adturmi uolentiã atq ferititẽ. ⁊ ẽ ordo
utq leo aduolat. talis est turni ymago ueniẽtis¬
¶ Contiguũ. postꝙͣ uidit eũ uenisse intraiactũ
teli silicet ut posset fieri ¶Ire prior pallas sub¬
audis noluit. ¶g̃ors. fortuna. ꝓpter illud audẽ¬
tes fortuna uiuat ¶Te precor aleide. supra
contra inferiorẽ hostẽ flummis imploranit
ad illud qd̾ ait turnus. euperem ip̃e parens
spectator adesset. hic dicit ip̾e suũ cernat in

Expanded text:
ae. SPECVLA CVM VIDIT AB ALTA hoc ad currus altitudinem spectat, ae. SPECVLA CVM VIDIT AB ALTA hoc ad currus altitudinem spectat, leo ad Turni violentiam atque feritatem. Et est ordo: utque leo advolat, talis est Turni imago venientis. CONTIGVVM postquam vidit eum venisse intra iactum teli, scilicet ut posset feriri. IRE PRIOR PALLAS subaudis ‘voluit’. FORS fortuna, propter illud «audentes fortuna iuvat». TE PRECOR ALCIDE supra contra inferiorem hostem fluminis imploravit ad illud quod ait Turnus 'cuperem ipse parens spectator adesset' hic dicit 'ipse suum cernat in
Abbreviated transcription (Latin):
duxit. nã ait quoꝵ denumero qui sese ĩbella
sequantur. prestantes uirtutes legit. alias nõ
procedit. nã paulopost erupturi sũt qui obsi¬
dentur castris. ¶Extremi addensent acies luca¬
nus quãtũ pede primo relato constringit giros
acies. denseo aut sed̾e ꝯuigationis est ¶Nec tur¬
ba moueri tela manusq sinit. lucanus. ¶Gla¬
dios q suos compressa timebat ¶Maiore sub
hoste. sub hostilitate. nã subdiu̾sis hostibus pe¬
reunt. ¶e quore uisso. ꝓip̃i iussi ⁊ est usurpa¬
tum participiũ. nã iubeor nõ dicimꝰ unde po¬
test uenire uissus. si eigo bie participiũ usur¬
pauit. ut Oratuis u̾bũ dicens. hec ergo ꝓcurare¬
⁊ idoneus ĩperor nõ iuitus. ergo satis licenter
dictũ est. adeo ut huic loco ꝑrobus hic corrup¬
tum .a. longam posuerit. ¶Tum. dende ¶Tyrã¬
ni regis suꝑbi ¶Ant spolus ego iam raptis .i.
parte firmissimũ ⁊ cõcludit adu̾sariũ ¶ Spo¬
lus obimis. que dux duci detrahit. ut diximꝰ

Expanded text:
 nam ait «quorum de numero qui sese in bella sequantur praestantes virtute legit». Aliter non procedit: nam paulo post erupturi sunt qui obsidentur in castris. EXTREMI ADDENSENT ACIES Lucanus «quantum pede prima relato constringit gyros acies». ‘Denseo’ autem secundae coniugationis est. NEC TVRBA MOVERI TELA MANVSQVE SINIT Lucanus «gladiosque suos conpressa timebat». MAIORE SVB HOSTE sub hostilitate: nam sub diversis hostibus pereunt. AEQVORE IVSSO pro ‘ipsi iussi’. Et est usurpatum participium: nam ‘iubeor’ non dicimus, unde potest venire ‘iussus’. Sic ergo hic participium usurpavit, ut peror et non invitus». Ergo satis licenter dictum est, adeo ut huic loco Probus alogum posuerit. TVM deinde. TYRANNI regis superbi. AVT SPOLIIS EGO IAM RAPTIS LAVDparte firmissimum et concludit adversarium. SPOLIIS OPIMIS quae dux duci detrahit, ut diximus
Abbreviated transcription (Latin):
rũt detuscia. inuenit tam̃ aliquã uarietatẽ
qd̾ hos nauib uenisse ꝯmemorat. cũ in .uii.
turmi p̾sidia ꝑ terram uenisse memorierit
Sane sciendũ a mare uirgiliũ atalis ducib
dare noĩa noĩa uł fluuioꝵ uł montiũ ut ergo
supͣ almonẽ ⁊ auẽtinũ cõmemorauit sie

Expanded text:
runt de Tuscia, invenit tamen aliquam varietatem, runt de Tuscia, invenit tamen aliquam varietatem, quod hos navibus venisse commemorat, cum in septimo Turni praesidia per terramfectus ab Euandro ad petenda auxilia, dum inter suos et Turnum bella gerebantur: rem enim ante omissam breviter exequitur. QVID PETAT scilicet auxilium.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tarchon. hoc nom̃ ubiq grece pouit exce¬
pto uno inloco ut haud ꝓcul hinc tarcho
⁊ tyrrem. qd̾ metri causa fecit. ¶Libera fa¬
tis. exempta fatali necessitate qua pugnare
nõ poterant ꝓpter illud externos optate du¬
ces. ¶ Prima tenet. more uiri fortis inprin¬
leones aũt singulos insingulis nauis parti¬
bus fuisse depictos. sine notatur acriticis uir¬
gilius hoc loco quẽ admodũ sic cito dixit po¬
tuisse naues enee fieri. qd̾ excusat pictura
quã solã mutatã debenius accipere¶ Gratusi¬
ma. ꝓpter illic mũtata nauigia ¶ Euentus
belli uarios licet br̃et fortissimũ militẽ. co¬
gitabat tam̃ incerta belloꝵ ¶ Noctis iter.
aut ꝑ que nox decurrit. aut que intuentes
hos cursu iam pͣterit illos. ¶ Pandite nũc
elicona.d. parnasus mons italie thesalie
iuxta uoetiam. qui in duo finditur uiga.
citheidnẽ liberi ⁊ eliconẽ apollinis ⁊ musaꝵ¬
ca talogus ĩ quo enumerant hui qui uene¬

Expanded text:
TARCHON hoc nomen ubique graece ponit, exceTARCHON hoc nomen ubique graece ponit, excepto uno in loco, ut «haud procul hinc Tarcho et Tyrrheni»: quod metri causa fecit. LIBERA FATIS exempta fatali necessitate, qua pugnare non poterant propter illud «externos optate duces». PRIMA TENET more viri fortis in prinleones autem singulos in singulis navis partibus fuisse depictos. Sane notatur a criticis Vergilius hoc loco, quemadmodum sic cito dixit potuisse naves Aeneae fieri: quod excusat pictura, quam solam mutatam debemus accipere. GRATISSIMA propter illinc facta navigia. EVENTVS BELLI VARIOS licet haberet fortissimum militem, cogitabat tamen incerta bellorum. NOCTIS ITER aut per quae nox decurrit: aut quae intuentes hos cursu, iam praeterit illos». PANDITE NVNC HELICONA DEAE Parnasus mons Thessaliae iuxta Boeotiam, qui in duo finditur iuga, Cithaeronem Liberi et Heliconem Apollinis et Musarcatalogus in quo enumerantur hi qui vene
Abbreviated transcription (Latin):
troiaui intra uallos quos ip̃i posuerãt ne coꝵ
castra facile irrũperent rutuli. Uallũ enĩ modo
nõ obsidentiũ s obsessoꝵ debemꝰ accipere¶ ¶ INec
spes ulla fuge. fuga miserimũ ⁊ ultimũ presi¬
diũ est tam̃ ⁊ iam hoc carebant. ¶mbrasides.
possumuus que enĩ on terminantur ad nos
transire nõ possut ¶ Senior cũ castore tibris.
possumꝰ ⁊ solũ tibrini senẽ accipere. si leganius¬
s.e. Anicit latenter tunorem ne forte possit
collectis auxiliis in regna remeare. aquibus
perba ut quos illi profugos egere suꝑbo.
¶Humanis que fit fiducia .r. latenter hoc
dicit nolite putare fixam eẽ ⁊ stabilem feli¬
citatem. magna est enĩ rerũ uarietas inui¬
cem accipietis auxilia. uł inprosperis positi¬
⁊ iam subiecta considerent ⁊ est suꝑioris
uersus expressio. nam edocent que peterent
⁊ qd̾ eũ sollicitabat. ad monet uoͣ uł causa
in ecentui. uł ꝗa iustabilis est ⁊ uaga fortuna

Expanded text:
Troiani intra vallos quos ipsi posuerant, ne eorum Troiani intra vallos quos ipsi posuerant, ne eorum castra facile inrumperent Rutuli. Vallum enim modo non obsidentium, sed obsessorum debemus accipere. NEC SPES VLLA FVGAE fuga miserrimum et ultimum praesidium est, tamen etiam hoc carebant. IMBRASIDES possumus. Quae enim ‘on’ terminantur, ad nos transire non possunt. SENIOR CVM CASTORE THYBRIS possumus et solum Thybrin senem accipere: possibi conciliet inicit latenter timorem, ne forte possit collectis auxiliis Mezentius in regna remeare, a quibus perba, ut «quos illi bello profugos egere superbo». HVMANIS QVAE SIT FIDVCIA REBVS latenter hoc dicit: nolite putare fixam esse et stabilem felicitatem, magna est enim rerum varietas: invicem accipietis auxilia. ADMONetiam subiecta considerent. Et est superioris versus expressio: nam edocet, quae peterent et quod eum sollicitabat. ‘Admonet’ vero vel causa Mezentii, vel quia instabilis est et vaga fortuna.
Abbreviated transcription (Latin):
italũ .c.c. t. siue malo fato italoꝵ obsident᷑
castra troiana siue troiaui malo errore ⁊
sinistris monitis aditaliã uenerũt neminẽ
ab soluo. Unde ꝓpter amphibologiã sic distin¬
gue italũ. ⁊ infer castra obsidione tenent᷑
silicet tener troianoꝵ ip̃i enĩ obsident᷑ nõ
itaui ¶ Soluo. absoluo. uã afferesim ꝑtulit¬
¶ Momtis sinistris. ꝓpt̾. cassandre impulsus
furus. ¶Exorsa reꝵ mitia. actus hodiermi
diei ¶Laborẽ fortunãq periculũ ⁊ fecilitatẽ.
¶NFata uiã inuenient. Scit enĩ hoc ẽẽ fatale
ut eneas in peret in italia. ¶ Stygui ꝑ flu¬
mina fratris. ypallage est ꝑ stygia fratris flu¬
mina.⁊ bene etiã uire uirando dicta cõfir
circũ omib instant. Instant portis omĩb
curũ idest circũcirea fusi. nã modo circũ
adu̾biũ est loci. ¶Uallis. intra uallos. idest
fustes foisaꝵ qui ualli uocant᷑. nã munitio
ip̃a uallũ dr̃ neutralit̾. ⁊ boc dicit tenebantur

Expanded text:
IONE TENENTVR sive malo fato Italorum obsidentur castra Troiana, sive Troiani malo errore et sinistris monitis ad Italiam venerunt, neminem absolvo: unde propter amphiboliam distingue ‘Italum’ et infer ‘castra obsidione tenentur’, scilicet Troianorum; ipsi enim obsidentur, non Itali. SOLVO absolvo: nam aphaeresin pertulit. MONITIS SINISTRIS propter «Cassandrae inpulsus furiis». EXORSA rerum initia, actus hodierni diei. LABOREM FORTVNAMQVE periculum et felicitatem. FATA VIAM INVENIENT scit enim hoc esse fatale, ut Aeneas imperet in Italia. STYGII PER FLVMINA FRATRIS hypallage est ‘per Stygia fratris flumina’. Et bene etiam iure iurando dicta confirmCIRCVM OMNIBVS INSTANT instant portis omnibus circum, id est circum circa fusi: nam modo ‘circum’ adverbium loci est. VALLIS intra vallos, id est fustes fossarum, qui valli vocantur: nam munitio ipsa vallum dicitur neutraliter. Et hoc dicit: tenebantur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiriu naues ex uste sũt. s meliꝰ est ut sit
iteratio ad turnũ missam in telligere. Nec
nos moueat ordo conu̾sus. solent enĩ grauio
que uno preter inferos introianoꝵ ꝑ intiem
mouerat. ¶Superis imissa ac si diceret nõ
iam troianis s diis. respexit aũt ad illud. et
lberi patris sacroꝵ matres egerat in furorez
¶Suꝑ imꝑio. de imꝑio. ut multa suꝑ pͥamio
rogitaris. est aũt uerecũda petitio ⁊ obliqua
ꝑ quã magna ioui in uidia comouet᷑. ¶Spe

Expanded text:
Irim naves exustae sunt. sed melius est, ut non sit iteratio, ad Turnum missam Irim intellegere: nec nos moveat ordo conversus, solent enim graviorquae Iuno praeter inferos in Troianorum perniciem moverat. superis inmissa ac si diceret, non iam Troianis, sed diis. respexit autem ad illud "et Liberi patris matres egerat in furorem. SVPER IMPERIO de imperio, ut «multa super Priamo rogitans». Est autem verecunda petitio et obliqua, per quam magna Iovi invidia commovetur. S
Abbreviated transcription (Latin):
Unde hoc ex amen ut una tot misere.¬
¶ Animis opib q. Et uolebant ⁊ poterãt.
¶Licifer ide. ut troianis indet᷑. Sic alibi.
tibi deserit hesperus octha. Allie enĩ oriri
uł occidere putant᷑ sidera underi uł incipi¬
unt uł desinũt ¶ Ducebatq diem. qui
lucis est p̃uius ¶ Opis. ferendi auxilii.
Cessi. deẽ igit ¶ Dontes. Idam ut ostẽ¬
dat in nono significat.

Expanded text:
«unde hoc examen, et una tot miserae»«unde hoc examen, et una tot miserae». ANIMIS OPIBVSQVE et volebant et poterant. LVCIFER IDAE ut Troianis videtur. Sic alibi «tibi deserit Hesperus Oetam»; illinc enim oriri vel occidere putantur sidera, unde videri vel incipiunt vel desinunt. DVCEBATQVE DIEM quia lucis est praevius. OPIS ferendi auxilii. CESSI deest ‘igitur’. MONTEM ut ostendit in nono, Idam significat.
Abbreviated transcription (Latin):
ereuse melius adposteriora referimus.
ut dicat noli flere. nec enĩ captiuã sũ.
Male enĩ pleriq dicũt. quia habes uxorẽ
paratã ¶ Seruitũ. ut seriã. modus ge¬
rũdi est. Mardanis. laus amaiorib.
¶Nurus. lans acognatione ¶ Hi soris.ĩ ꝗbr
colit᷑ ¶ Iamq uale. Recedentis significa¬
tio est. Unde ⁊ mortuis dr̃. Ut salue maxi¬
me palla et̾nũq uale. ¶Nati serua co¬
niunis amorẽ. ꝓpter futurã nouercã.¬
¶ Manus effugitꝰ ymago quasi ymago q̃
nõ tenet᷑. naturale enĩ est ut nõ possit
teneri. Nã in .ui. qd̾ ait dat dextrã mise¬
ro. auxiliõ signifieat. ¶Simillima so¬
mno. sic cicero simillimũ deo iudico.
nã genit̾o debuit iungi.⁊ Sic demũ.
n ouissime ¶Inuenio ad mirans. eũ in¬
uenissẽ admiratꝰ sũ ¶ Exilio. adexilium
donatꝰ ꝯtra metrũ sensit dicens erilio. qͣsi
de ilio. Nã longa ẽ ¶Miserabile uulgus.
Magnũ est ꝙ addidit uulgus. Sic statius

Expanded text:
CREVSAE melius ad posteriora referimus, CREVSAE melius ad posteriora referimus, ut dicat: noli flere, nec enim captiva sum. Male enim plerique dicunt, quia habes uxorem paratam. SERVITVM ut serviam; modus gerundi est. DARDANIS laus a maioribus. NVRVS laus a cognatione. HIS ORIS in quibus colitur. IAMQVE VALE recedentis significatio est; unde et mortuis dicitur, ut «salve, maxime Palla, aeternumque vale». NATI SERVA COMMVNIS AMOREM propter futuram noverca MANVS EFFVGIT IMAGO quasi imago quae non tenetur. Naturale enim est ut non possit teneri. Nam in sexto quod ait «da dextram misero», auxilium significat. SIMILLIMA SOMNO sic Cicero «simillimum deo iudico». Nam genetivo debuit iungi. SIC DEMVM novissime. INVENIO ADMIRANS cum invenissem, admiratus sum. EXILIO ad exilium. Donatus contra metrum sensit, dicens ‘ex Ilio’, quasi ‘de Ilio’; nam longa est. MISERABILE VVLGVS magnum est quod addidit ‘vulgus’. Sic Statius
Abbreviated transcription (Latin):
¶Olimpi. Cur inpenultima accentus sit.
manifestũ ẽ apd̃ latinos. quãquã greci
discretionẽ uelint ꝑ accentũ facere mon¬
tis. ⁊ celi. qd̾ supfluũ est. ¶ Arandũ. quia
legimꝰ. subtrahit᷑ solũ. nõ in merito dixit
nũc arandũ ¶ Hesperiã uemies. Sequẽti
epitheto italiã abhispania segregauit. que
⁊ ip̃a hesperia ẽ ¶ Ubi lidius thibris. Tu¬
scus. dictus liduis a fre tyrreni. Nã lydus
⁊ tyrrenꝰ duo fres. cũ eos ꝓunicia una nõ
ferret. in sortẽ miserũt eũ diuisis copus
ꝓficisceret̃ unus ad nouas sedes querẽdas
ꝓfectus tyrrenꝰ est. qui ex suo nõie tuscos
tyrrenos uocauit. Lidia autẽ dieta est uni
qua fr̾ remanserat. Unde nũc trarit. ut
lidiũ diceret. Tusci autẽ a frequẽtia sacͥfi¬
cii dicti sũt. hoc est. Ato toy tycenꝰ
constat nãq illic atage aruspicinã reꝑ¬
tam. ut lucanus memĩt s conditor
ntis finxerit ista tages ¶ Len agmine
Leni inpetu¶Lacrimas dilecte pelle

Expanded text:
OLYMPI cur in paenultima accentus sit manifesta est ratio apud Latinos; quamquam Graeci discretionem velint per accentum facere montis et caeli, quod superfluum est. ARANDVM quia legimus «subtrahiturque solum», non inmerito dixit nunc ‘arandum’. HESPERIAM sequenti epitheto Italiam ab Hispania segregavit, quae et ipsa Hesperia dicitur. LYDIVS THYBRIS Tuscus, dictus ‘Lydius’ a fratre Tyrrheni. Nam Lydus et Tyrrhenus duo fratres, cum eos provincia una non ferret, in sortem miserunt ut divisis copiis proficisceretur unus ad novas sedes quaerendas. Profectus Tyrrhenus est, qui ex suo nomine Tuscos Tyrrhenos vocavit. Lydia autem dicta est, in qua frater remanserat. Vnde nunc traxit, ut ‘Lydium’ diceret. Tusci autem a frequentia sacrificii dicti sunt, hoc est ἀπὸ τοῦ θύειν. Constat namque illic a Tage aruspicinam repertam, ut Lucanus meminit «sed conditor artis finxerit ista Tages». LENI AGMINE leni impetu. LACRIMAS DILECTAE PELLE
Abbreviated transcription (Latin):
letabere quoq fata ꝓspectant. ¶Insano¬
magno. Ut insan feriant feriant sine
lictora fluctus ¶Indulgere. operã dare
Ut indulgent uino ¶ Sinẽ numine di¬
uũ. sine fati necessitate. Ut enĩ statius
hine asportare creusã. Uersus hie caret
syllabã detrabũt. Siuis tam̃ fide seruata scã¬
dere. sit ꝯuersio. ut euenui̾t nec te hinc
lifam. aliter nec eclipsin ne hiatã nec

Expanded text:
laetabere; te quoque fata prospectant laetabere; te quoque fata prospectant ‘magno’, ut «insani feriant sine litora fluctus». INDVLGERE ‘operam dare’, ut «indulgent vino». SINE NVMINE DIVVM sine fati necessitate; ut enim Statius HINC ASPORTARE CREVSAM caret syllabam detrahunt. Si tamen vis fide servata scandere, sit conversio, ut ‘eveniunt nec te hinc lipham. Aliter nec ecthlipsin nec hiatum nec
Abbreviated transcription (Latin):
tuit ¶ Phoenix. Achillis magister ¶ Huc. ꝓ
illuc. ¶ Gaza. census psaꝵ lingua. ⁊ est
nũi singłaris tantũ ¶ Menseq deoꝵ. Post¬
ꝙ excessere omĩes aditis. ¶ Captiuaq uestis
ꝑcaptiuoꝵ.⁊ ẽ nota elocntio songo ordine
longa multitudine. Ut in .ui. unde omes¬
¶ Uoces iactare. Que ꝯtrarie sũt latere cu¬
pienti. ⁊ in quirendi officiũ aduocẽ trãstulit
ui¶ Tectis. ꝑ tecta. ⁊ est antiptosis. ¶ Intẽ¬
lix simulacrũ. micbi nõ sibi. Ut q̃ potui
infelix. ꝑ simula erũ autẽ apotheosin ostẽ¬
dit. quasi simulacra deoꝵ sũt umbre ĩ¬
feroꝵ. sic ulixes in homero. apud inferos
umbrã hereulis ceruit. qa post mortem
umbra inferos. anime celũ petũt ¶ Maioe¬
ymago. quia unibra maior ẽ corpore. Quid
tantũ. Consolatio est. Sequit᷑ etiã diuina¬
tio. que animis liberatis corpore ꝯceditur
Unde etiã morientib dat᷑. ut nec longom

Expanded text:
tuit’. PHOENIX Achillis magister. HVC pro tuit’. PHOENIX Achillis magister. HVC pro ‘illuc’. GAZA census, Persarum lingua. Et est numeri singularis tantum. MENSAEQVE DEORVM postquam «excessere omnes adytis». CAPTIVAest nota elocutio. LONGO ORDINE longa multitudine, ut in sexto «unde omnesordinem’. VOCES IACTARE quae contrariae sunt latere cupienti. Et inquirendi officium ad vocem transtulit  Tectis per tecta. et est antiptosis. Ad v. 772 Infelix simulacrum mihi, non sibi: ut "quae potui infelix?" per 'simulacrum' autem apotheosin ostendit, quia simulacra deorum sunt, umbrae inferorum. sic Ulixes in Homero apud inferos umbram Herculis cernit, quia post mortem umbraIMAGO quia umbra maior est corpore. QVID TANTVM consolatio est; sequitur etiam divinatio quae animis liberatis corpore conceditur; unde etiam morientibus datur, ut «nec longum