comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
his demortum se esse g̃gnoseat. hoc humnane nur¬
urȩ partem ĩsȩ ip̃o closupit alterins parte dinini¬
tate ꝯfi suslo hominum qñta est natura tempe¬
qͥbus se net essarium esse coclesti dispositionem
ꝯͣgnoseit Nexu secum caritatis astrigit suspicit
celum Sic ergo feliciore loto mechetatis est po¬
situs ut ꝙͣ ux̃ se sunt chligoat ip̃e ia se superioris
diligit᷑ colit teram Elementis uelacitate mist¬
etur /a/ camie montis et moris profundo dese¬
cenht. Sta illi lucent Non caelum oidemio olp¬
issimum. Quasi erm ex proximͦ saeatitate dom¬
intuetuue intentionem animi einoꝰ colligo aecis ñõ
ꝯfundit Non densitas eius operum eius inped¬
iet Non aquȩ altitudo profunda despectum
eius obtimhs õa idẽ est et ubiꝗidem est. łto¬
xum hominum generum quȩ sunt animalia desu
deorsum uadices peruemientes ħmt. Animalia ant
de ono ĩ superna uno t achice siluestunt quȩ dam
clublicibus elunt᷑ alimentis: Quȩdam aũt simpli¬

Expanded text:
oc humanae naturae partem in se ipse despicit, alterius partis diuinitate confisus. O hominum quanto est natura tempequibus se necessarium esse caelesti dispositione cognoscit, nexu secum caritatis astringit; suspicit caelum. Sic ergo feliciore loco medietatis est positus, ut, quae infra se sunt, diligat, ipse a se superioribus diligatur. Colit terram, elementis uelocitate miscetur, acumine mentis maris profunda descendit. Omnia illi licent: non caelum uidetur altissimum; quasi e proximo enim animi sagacitate metitur. Intentionem animi eius nulla aëris caligo confundit; non densitas terrae operam eius inpedit; non aquae altitudo profunda despectum eius obtundit. Omnia idem est et ubique idem est. Horum omnium generum, quae sunt animalia, desuper deorsum radices peruenientes habent, inanimalium autem de imo in superna uiua radice siluescunt. Quaedam autem duplicibus aluntur alimentis, quaedam simpli
Abbreviated transcription (Latin):
plenum deo. Suprachicta añeleca genera ĩha¬
bitant usq ad loca spetiecnm : qcim om̃ium
rerum ĩ mortales sunt sp̃es. Sp̃s enim gen¬
eris est pares et homohumanitatis quam est ne
cesse sequi qualitatem sui generis unum essi¬
cipor et quaus õmia genera ĩ mortalia sint
speties tame non om̃es inmortales sunt. Dini¬
nitatis eim genus et ip̃aro et spes inmõtales st̃
Reliquorum gentra quorum etemtotis et

Expanded text:
 deo. Supradicta autem genera inhabitant usque ad loca specierum, quarum omnium rerum inmortales sunt species. Species enim pars est generis, ut homo humanitatis, quam necesse est sequi qualitatem generis sui. Vnde efficitur ut, quamuis omnia genera inmortalia sint, species non omnes inmortales. Diuinitatis enim genus et ipsum et species inmortales sunt. Reliquorum genera, quorum aeternitas est
Abbreviated transcription (Latin):
et corissum młta pħita exethicaq qua plurinõ
Tractatumħñc aũt tuo stibam nõie pectee ham̃o¬
nam uõ nłł uota altep. netante rei religiosissi
ẜmo multorum ĩ t̃uentum presentiaq: uidetur Frac¬
tatum eĩs tota numinis maiestatettꝰ plenis simum
icligiose mentis est młtorum conscientiã publiote
Hammona ꝗͣ aditum ĩ gresso scõꝗ comuent̃ illo i
uirorum religionem et diuina dei ꝯpleto p̃ntia
ꝯpetenti uenerabiliger silentio exore N eemius dĩs
sigulorum mẽtibu& perpendentibus diuinus cupio
sic orsus est dicere
S C L. E ꝑI om̃is humana in mõtalis est
anima ẜñõ uni foemitte cunctȩ salie aio
more. ł tp̃e. Non eĩmio tis megistus om̃is un¬
uis qualitatis anima Rio asclepi ur celeriter
de uera rationis ꝯtinentia didicisti. Non em̃
g̃m̃ium et intota hac ensputatione curato meminisse
de celo cuncta interram et in aqͣm et ĩ aera. Ig̃is

Expanded text:
icaque quam plurima. Tractatum hunc autem tuo scribam nomine. Praeter Hammona nullum uocassis alium, ne tantae rei religiosissimus sermo multorum interuentu praesentiaque uioletur. Tractatum enim tota numinis maiestate plenissimum religiosae mentis est multorum conscientia publicare.» Hammone etiam adytum ingresso sanctoque illo quattuor uirorum religione et diuina dei completo praesentia, conpetenti uenerabiliter silentio ex ore Hermu animis singulorum mentibusque pendantibus, diuinus Cupido sic est orsus dicere. – O Asclepi, omnis humana inmortalis est anima, sed non uniformiter cunctae sed aliae alio more uel tempore. – Non enim, o Trismegiste, omnis unius qualitatis est anima? –O Asclepi, ut celeriter de uera rationis continentia decidisti. Non enim omnium, in tota hac disputatione curato meminisse. De caelo cuncta in terram et in aquam et in aëra: ignis
Abbreviated transcription (Latin):
minides a asclepei ut diuino ꝑm¬
one interesses adduxit eiꝗ tali ꝗ merito om̃un
intea ꝙ nobis factorum uel nobis diuino
munere inipicatoru uideatur ẽẽ religiosa
pietate diuinior quem si intelligens uideris
eris om̃iu bemoru iota m̃ete plenissimus si
mibi młta sunt bona et nõ unu ĩ qͦ sunt om̃ĩa.
Alterum ẽi alterius ꝯsentantum esse uidetur:
ut supecari alterum ab altero nõ possit. Scde
furu co ẜmone hc diligenti inꝗsitio est cõgos¬
ces suueco asclepi protede paululum atq no¬
bis ꝗ ĩ tersit euoca. qͦ in õsso astleptus ẽr ham̃o¬
na intesse segiss Tris megistus ait nłła in uidia

Expanded text:
is, o Asclepi, ut diuino sermoni interesses adduxit, eique tali, qui merito omnium antea a nobis factorum uel nobis diuino numine inspiratorum uideatur esse religiosa pietate diuinior. Quem si intellegens uideris, eris omnium bonorum tota mente plenissimus – si tamen multa sunt bona et non unum, in quo sunt omnia. Alterum enim alterius consentaneum esse dinoscitur, separari alterum ab utro non possit. Sed de futuro sermone hoc diligenti intentione cognosces. Tu uero, o Asclepi, procede paululum, Tatque, nobis qui intersit, euoca». Quo ingresso Asclepius et Hammona interesse suggessit. Trismegistus ait: «Nulla inuidia H
Abbreviated transcription (Latin):
illis egero diobus flumina damphni bouos
ad frigida: ulla noq amnom libauit qua¬
drupes: nec graminis attigit horbam: et in
eadem egloga. Nec lupus insidias pecori.
nec retia ceruis ulla dolum mahirantur:

Expanded text:
illis egere diebus frigida, Daphni, boues ad flumina; nulla neque amnem libauit quadrupes nec graminis attigit herbam. Daphne puellas; nec lupus insidias pecori, nec retia cervis ulla dolum meditantur:
Abbreviated transcription (Latin):
Si quidem peculium deducto quod domno
debotur. accipitur: Merx peculi aria etian¬
si mhil sit in peculio. dominum tributoria
obligat ita demum si sciente eo. negocia¬
bitur. Scientiam hnc eam accipimus: quę
habet et uoluntatem. sod ut ego puto non
uoluntatem. seid patientiam: non enim uol¬
le dominus dobet: sed non nollo. Si igitur
scĩt: ee non procestatur. & non ꝯtradicit:
conobitur actione tributoria. non exprossu¬

Expanded text:
s, quippe peculium deducto quod domino debetur accipitur, merx peculiaris, etiamsi nihil sit in peculio, dominum tributoria obligat, ita demum si sciente eo negotiabitur. Scientiam hic eam accipimus, quae habet et uoluntatem, sed, ut ego puto, non uoluntatem, sed patientiam: non enim uelle debet dominus, sed non nolle. si igitur scit et non protestatur et contra dicit, tenebitur actione tributoria. Potes
Abbreviated transcription (Latin):
Si partuularis. Quidam homo uistus est: fal¬
sa fucrit: umuersalis etiam omnis homot
iustus est falsa erit: nam: si quidam homo
mo iustus est. falsa igitur particulari. falsa
erit un uersalis item negatiuo. Si nogatiua
particularis falsa fuerit. quae est. quidã
homo iustus non est: falsa etiam erit nul¬
lus homo iustus: nam. si falsa est quidam¬

Expanded text:
si particularis quidam homo justus est falsa fuerit, universalis etiam omnis homo justus est falsa erit. Nam si quidam homo mo iustus est. Falsa igitur particulari, falsa erit universalis. Item si negativa particularis falsa fuerit, quae est, quidam homo iustus non est, falsa erit etiam, nullus homo iustus est. Nam si falsum est qui
Abbreviated transcription (Latin):
subnectum idem tompus. idem praedica¬
equi uocum subnectum fuerit. non diuidunt
respondeatur cato se uticȩ non oecidit: utrȩ¬
q uerae sunt: nam cato minor uticae se
peremit et cato censorius se uticas non oc¬

Expanded text:
sum, cum idem tempus, idem subiecaequivocum subiectum fuerit, non dividunt respondeatur, Cato se Vticae non occidit, utraeque verae sunt. Nam et Cato Minor se peremit, et Cato Censorius se Vticae non oc
Abbreviated transcription (Latin):
res conditionos inscitutioni ascriptas sunt
si quidem conunctim fuerit. ue puta si il¬
lud et illud fuerit factum: omnibus pa¬
rendum est. si uero soparatim ueluti si il¬
lud aut illud factum erit: cuilibot obstem¬

Expanded text:
res condiciones institutioni adscriptae sunt, si quidem coniunctim, ut puta ‘ si illud et illud factum erit ’, omnibus parendum est: si separatim, veluti ‘ si illud aut illud factum erit ’, cui libet obtem
Abbreviated transcription (Latin):
tum uidebit ad quem hoc pertinet. quot: ot
quae partes orationis quanq̃ de numero pa¬
rum conuant. ueeres enim. quorum fuert
aristotiles quoq atq Theodetos. uerba
modo. & nomina & comunctionos tradi¬
derunt: uidelicot in uerbis ium sermonis
in nomimbus materiam. quia alterum est
quod loquimur: alterum de quo loquimur.
In coniunctiombus autem complexum eor
iudicauerunt paulatim a phalo sophas: ac¬
maxima stotis. auctus ost numerus. ac
primum coniuncti omnibus articuli adio¬
ci: post prypositionos nominibus appella¬
to: deinde fronomen. deinde mixtum
uerbo participium: ipsis uerbis ad uerbia.

Expanded text:
tum videbit, ad quem hoc pertinet, quot et quae partes orationis; quanquam de numero parum convenit. veteres enim, quorum fuerunt Aristoteles quoque atque Theodectes, verba modo et nomina et convinctiones tradiderunt; videlicet quod in verbis vim sermonis, in nominibus materiam quia alterum est quod loquimur, alterum de quo loquimur, in convinctionibus autem complexus eorum esse iudicaveruntmaxime Stoicis auctus est numerus, ac primum convinctionibus articuli adiecti, post praepositiones, nominibus appellatio, deinde pronomen, deinde mixtum verbo participium, ip
Abbreviated transcription (Latin):
tor aliquis: et ullus et alicubi et usꝗͣ ot ali
nit ad me. suliter alicubi fuimus id est¬
in aliquo loco: et aliquando contigit id est¬
in aliquo tempore. sin autem dicam ullus
pendic ex infinito ommium numerorum: Ne¬
cesge ost enim ullus omnum intolligore: et
cunctas posçe numeros ad hac referri: nec in¬
congrue diminutiuum osse unius dicitur.
ee hoc uidotur ad aliquid osse. quomodo
summus. & unus primus et ultimus ad
omma dicuntur tam locis: ꝙ̃ temporibus.
uol ordimbus subiecta, uel superposita si¬
militer usꝗ̃ ad omna loco refertur: et unꝗ̃
ad omnia tempora: et sciendum quod cõm¬
posita quoq corum abnogatiua sunt omni¬
um generaliter: quae per ea posgunt signi¬

Expanded text:
ter aliquis et ullus, et alicubi et usquam, et anit ad me, similiter alicubi fuimus, id est aliquo loco, et aliquando contigit, id est aliquo tempore; sin autem dicam ullus, pendet ex infinito omnium numero. necesse est enim ullus omnium intellegere et cunctos posse numeros ad hoc referri, nec incongrue diminutiuum esse unius dicitur. et uidetur hoc ad aliquid esse, quomodo summus et imus, primus et ultimus ad omnia dicuntur, tam locis quam temporibus uel ordinibus subiecta uel superposita. similiter usquam ad omnia loca refertur et umquam ad omnia tempora. et sciendum, quod composita quoque eorum abnegatiua sunt omnium generaliter, quae per ea possunt signi
Abbreviated transcription (Latin):
Periculosum et cum cura intuendum qonus
quia si in proponendo unum. quod libet om¬
non sit: quae sit: Simul enim remouencur
omnia uel cum duo ponentur intor se con¬
traria: quorum tenuisso utrunlibet suffici

Expanded text:
periculosum et cum cura intuendum genus, quia, si in proponendo unum quodlibet onon sit, quae sit? simul enim removentur omnia. vel cum duo ponentur inter se contraria, quorum tenuisse utrumlibet suffici
Abbreviated transcription (Latin):
citationibus etsi ꝯtile est etiam subito
sepe dicere: Samen illud utilius sumpto
spatio ad cogitandum paratius atque
accuratius dicere. Caput autem est
quod ut uere dicam irinime facinis:
Est enim magni laboris quem plerique
fugimus quamplurimum scribere. Sty-¬
lus optimus. ac prestantissimus ut di-¬
cendi. ita disserendi effector. ac magister.
Nam si subitam et fortuitam oratione
commentatio et cogitatio facile uincit.
hanc ipsam profecto assidua. ac diliges
scriptura superabit. Scribendi pero pri-¬

Expanded text:
citationibus, etsi utile est, etiam subito saepe dicere, tamen illud utilius, sumpto spatio ad cogitandum paratius, atque accuratius dicere. 2. Caput autem est, quod ut vere dicam minime facimus est enim magnilaboris, quem plerique fugimus quam plurimum scribere. Stylus optimus et praestantissimus dicendi effector, ac magister. Neque iniuria. Nam si subitam et fortuitam orationem commentatio, et cogitatio facile vincit: hanc ipsam profecto assidua, ac diligens scriptura superabit. Omnes eni
Abbreviated transcription (Latin):
oratione cum his rebus de quibus agitur¬
cognatio: Cum de re stabili. et iminuta¬
bili disputatur: Oratio talis sit: qualis¬
sit illa. que neque redargui. neque con¬
uinci potest: Cum autem ingressa est ef¬¬
fecta et imitata si mulachra. bene agi
putat, si ueri similitudinem consequatur.
Quantum enm ad id quod ortum est
eternitas ualet tantum ad fidem ueri-¬

Expanded text:
orationi cum iis rebus, de quibus explicognatio. Itaque cum de re stabili et inmutabili disputat oratio, talis sit, qualis illa, quae neque redargui neque convinci potest. Cum autem ingressa est imitata et efficta simulacra, bene agi putat, si similitudinem veri consequatur. Quantum enim ad id, quod ortum est, aeternitas valet, tantum ad fidem veri
Abbreviated transcription (Latin):
cero inter se reprȩhenfiones non sunt uitu¬¬
perande. maledicta. contumelię. tum ira¬
cunde contentiones, concertationesque in dis-¬
putando pertinaces indignę philosophia
ri sine reprȩhensione. nec cum iracundia.
aut pertinacia recte disputari potest. Quã-¬

Expanded text:
um inter se reprehensiones non sunt vituperandae, maledicta, contumeliae, tum iracundiae, contentiones concertationesque in disputando pertinaces indignae philosophia ri sine reprehensione nec cum iracundia aut pertinacia recte disputari potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ead̾e habitabił diu̾sis uentis exposita
tibꝰ oppositis orienti sept̾etͥomi. ea lausa sit
⁊ occidenti exposita uͦ m̾idiei est calida ⁊
sicca ĩ hyeme habit̾onibona ĩ esta pessima
Pars uͦ orienti exposita ⁊ aliis clausa ⁊̃
calida ⁊ hinuida ⁊ ĩ de bona. E ꝯͣrio frigi¬
da ⁊ sicca ĩ autũno mala s ĩuere bona.
ĩ heme bone. Septͣetͥouales eꝯͣno. Iñ erat
q antiqͥ t̾cliͥa. austͣlia.⁊ borealia faciebant
ut inaustͣli hyeme ⁊ boreali estate dis¬

Expanded text:
eadem habitabilis, diversis ventis exposita, tibus oppositis orienti, septentrioni clausa sit, et occidenti, exposita vero meridiei est calida et sicca, et hieme habitationi bona, in aestate pessima. Pars vero orienti exposita et aliis clausa, est calida et humida et inde bona. E contrario, frigida et sicca in autumno mala, sed in vere bona. in hieme bonae. Septemtrionales e contrario. Inde erat, quod antiqui triclinia australia et borealia faciebant, ut in australi hieme, in boreali aestate dis
Abbreviated transcription (Latin):
orientales sua diuisione ⁊ motu gen̾ant
⁊ occide̾talis ad austru ũgenͭs ĩ medio oerur¬
rũt : mouet᷑ aer fitq uentꝰ septẽtͥoneał
fit ⁊ si ĩ nobis sit frigidꝰ. iͥ tam̃ ÷ calidꝰ.
Simiłr oũdue u̾gentes ad daustrum in
medio sibi ĩcurrt̃. auster gn̾at᷑ qͥ ⁊ ultͣ¬

Expanded text:
Orientales sua divisione et motu generant et Occidentalis ad Austrum vergentes in medio sibi occurrunt, movetur aer, fitque ventus Septentrionalis fit; et si nobis sit frigidus, ibi tamen est calidus. Similiter cum duae vergentes ad Austrum in medio sibi occurrunt, Auster generat
Abbreviated transcription (Latin):
br̃ dicamꝰ. q prolixiꝰ loqnͣtes d̾oi̾e ex¬
ponemꝰ. Calidi ⁊ sicei multũ appetũt
ex calore luxuriã. s ex siccitate noͣ su¬
stin̾et effect᷑. ⁊ si facii̾t maxime eis no¬
petũt s sustinẽt effect᷑ maximeq cor

Expanded text:
r dicamus, quod prolixius, loquentes de homine, exponemus: calidi et sicci multum appetunt ex calore luxuriam, sed ex siccitate non sustinent effectum; et si faciunt, maxime eis nopetunt, sed sustinent effectum. Sed fr
Abbreviated transcription (Latin):
post ea ano id̾i s eam ẽẽ nesciri. Cũ .n. ut p̃¬
dixꝰ aer ignitꝰ decu̾rat. aer spissior ⁊ iñ tar¬
dior sub seqͥt᷑ qͥiter nos ⁊ stellã illã int̾positꝰ¬
dit stellã illã ad ult̾iora sec̃ d̾ culit. Cũꝙ appa¬
ret qͥa ĩalio loco ꝗͣ añ ẽẽt uid̾t᷑ alia stella

Expanded text:
postea videri, sed eam esse nesciri. Cum enim, ut praediximus, aer ignitus decurrat, aer spissior et inde tardior subsequitur, qui inter nos et stellam illam interpositdit, stellam illam ad ulteriora secum detulit cumque apparet, quia in alio loco quam ante esset, videtur, alia Stella
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾ corrid̃ zone tnͣsiuit ẽ frigꝰ ⁊ siccitas.
cat paulis ꝑ spissatur aer ĩ nubes. ⁊ fit
gida sit ⁊ humida ᷑ In pͥcipio tu e̾ magͣ fiͣr¬
gidaminꝰ humida. Insine mag̾ hu̾ida mi¬
nꝰ frigida. ĩ medio eqͣłr. Uer aũ i pͥncipio¬

Expanded text:
d 3, Mon 2 zonae transivit, est frigus et siccitas. cat, paulisper spissatur aer in nubes et fit gida et humida, in principio tamen est magis frigida, minus humida; in fine magis humida, minus frigida; in medio medio : e
Abbreviated transcription (Latin):
ascedente cu aid sũmu̾ aeris ꝑuenit
cuiꝰ particłe ad mod̾ undar᷑ aqͥ sibi occurre̾tes
lefactꝰ tͥuͣssit iͦ igneaᷤ sub̾am. sitq corus ca¬
ĩ petꝰ qͥsi asc̾e̾d̾it sursũ: : fragor sñ flumine.
sin aũ impetꝰ ille d̾orsũ tendat. obstacia
nulla mͦ exire uet᷑ate reu̾tit᷑ parsosq re¬
tus sit humor aer existens ĩ illo ĩ petu igni¬
r⁊ noͣ pot̾ fitq fulm᷑ sinde̾s ñ urens. Sin
aũ nõ sit humor ibi exmotu ⁊ siccitate igne¬
scit fitq fulm urens. Est gͦ fulm̾ parsae¬
ris collisione aliqͣ usq ad obstacłm eũ ĩpe¬
tuignis uenies. Totutrus uͦ ÷ particũ aeris
si c᷑ inpetu oceurrẽtiũ sonꝰ. Coruscatio uͦ÷¬

Expanded text:
enit, Cujus particulae ad modum undarum aquae sibi occurrentes, lefactus, transit in igneam substantiam, fitque coruscaimpetus qui ascendit sursum, est fragor sine fulmine. Sin autem impetus inulla materia exire vetante, revertitur, sparsosque retus sit humor, aer existens in illo impetu urere non potest, fitque fulmen findens autem ibi non sit humor, ex motu et siccitate ignescit fitque fulmen urens. Est ergo fulmen pars aeris collisione aliqua usque ad obstaculum cum impetu veniens. Tonitruum vero est partium aeris sibi cum impetu occurrentiu
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃. anona. pͭ. noctis usq adc̾ciã diẽ usu¬
alis calid᷑ ⁊ hũid̾ eẽ dicentes ãt̾cia diei u¬
sualis usq ad nonã. calid̾ ⁊ sicc̃. Anona
eiꝰd̾ usq ad c̾cͥam noctis. frigid̾. ⁊ sicc̃.
a t̾cia noctis uͦq ad nonã frigid̾. hũidũ.

Expanded text:
runt, a nona parte noctis usque ad tertiam diei usualis, calidum et humidum dicentes; a tertia diei usualis usque ad nonam, calidum et siccum; a nona ejusdem usque ad tertiam noctis, frigidum et siccum; a tertia noctis usque ad nonam, frigidum et humidum.
Abbreviated transcription (Latin):
exse. Terra uͦ sicca est ex se. exaqͣ firigida.¬
Qͤ uͦ ĩuno qͦ est exse plꝰ ĩeo p̾ualet ꝙͣ qd
exalio est. Cũ ĩ gͦ ĩaere humiditas sit exse.
calor exalio qͥa ex igne. gͦ p̾ualuit ĩ humi¬
ditas n potuit d̾sic cando corꝑa stellar᷑ c̾are.
Itm̃ qd̾ mauis est. ñ fuit uoluntas c̾atoriᷤ
stellas esse ĩ aere ẽẽ. Cũ .N. uiciius sit t̾re

Expanded text:
ex se. Terra vero ex se sicca est, sed frigida unoquoque est ex se, plus in eo praevalet quam quod ex alio est. Cum ergo in aere humiditas sit ex se, calor ex alio quia ex igne, ergo praevaluit in eo humiditas nec potuit desiccando corpora stellarum creare. Iterum, quod maius est: Nonjuit voluntas creatoris stellas in aere esse. Cum en
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃. Est aũ stella in mobilis una ĩ hoc
capite una ĩ alio. Axis uͦ ẽ linea ĩtelli¬
gibilis d̾ polo adpolũ ꝑ mediu̾ t̾re direc¬
⁊ aliꝰ sub t̾rã eẽnt poli. ł in lat̾ibꝰ terre.
Cũ uͦ unus sit it̾ mediu̾ celi. ⁊ latꝰ. ex nra
parte. ⁊ simłr exalia. linea qͥdicit᷑ axis
obliqͣ est ⁊ cͥca ipsam obliq uoluit᷑ fri¬

Expanded text:
polus stella immobilis, una in hoc capite, altera in alio. Axis vero est linea intelligibilis, de polo ad polum per medium terrae direc alter sub terra, vel in lateribus terrae. Cum vero unus sit inter medium coeli elatus ex nostra parte, similiter alter ex alia. Linea quae dicitur axis, obliqua est, et circa ipsam oblique volvitur fir
Abbreviated transcription (Latin):
cale fac̾ humore qͥuubes sursũ eleuat᷑
tus. s qr ĩ t̾cia epdomoͣda calor eleuãs
in eaminuit᷑. fluctus maris minui¬
tur. In qͣta uero qr sple̾dore ascende̾¬
te caloe d̾ fic̃̾ spissat᷑ aer humorq c̾scit

Expanded text:
calefacit humorem, qui bulliens sursum elevatur, tus. Sed quia in tertia hebdomada calor elevans in ea minuitur, fluctus maris minoratur. In quarta vero, quia splendore ascendente calor deficit, spissatur aer humorque crescit
Abbreviated transcription (Latin):
solũ mediũ : ĩ finitũ. Mu̾dꝰ nempe ad
similicudinẽ oui ÷ dispositꝰ. Namq ter¬
ra est ĩmedio ut meditullũ ĩouo. Circa
hanc ⁊ aqͣ ut cͥca meditullũ album. Eir¬
ca aꝙͣ ÷ aer ut p̾an iclꝰ ꝯtines album̃.
teste oui. ħ t̾ra sic ĩmedio posita :¬
IͥI. illiꝰ torid̾ parti aeri subiecta:
ex feruore soł toerida ÷ ⁊ iͣ habitabilis.
cientes. Unacit᷑ torrid̾a ⁊ oña alt̾a ultͣ.
S. ꝙ uis sint habitabiles: una t̾n tm̃

Expanded text:
solum medium est infimum. Mundus nempe ad similitudinem ovi est dispositus. Namque terra est in medio ut meditullium in ovo. Circa hanc est aqua ut circa meditullium albumen. Circa aquam est aer ut panniculus continens albumen. testae ovi. Haec terra sic: in medio nim illius, torridae parti aeris subiecta, ex fervore solis torrida est et inhabitabilis. tientes: una citra torridam zonam, altera ultra; sed quamvis sint habitabiles, unam tamen tantum
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ĩ o̾ĩbꝰ suis partib tͣeꝑata est. Pars
.Ni. torrid̾ zone ꝓͥnqͥor ut ÷ libia ethyopia
calida ÷ ⁊ sicca. Hicina frigid̾ frigida ÷
Oocidentał frigida ⁊ sicca eqͥtr uͦdistans¬
les. Asia. affrica. Curopa. Et ĩcipit
asia. ab oriente ⁊ extẽdit᷑ lat̾ałr usq¬

Expanded text:
n in omnibus suis partibus temperata est. Pars enim torridae zonae propinquior est libra, Aethiopia calida est et sicca; vicina frigidae, frigida est occidentalis frigida et sicca; aequalitles, Asia, Africa, Europa: et incipit Asia ab oriente, extenditurq
Abbreviated transcription (Latin):
possit uti atq io̾ millicomes ex eo tãꝗͣ
mãcus ⁊ extĩcte corpꝰ nõ utile dextre.
Nnͣ gͦ d̾b̾ent diligi: fugiunt᷑ magit᷑.
Sed̾m illud ouidĩi. ꝑ qͣs nos petitis
sepe fugatis oꝑes. S. qmͣ probi ÷ aĩm̃
ad peioea ñ flect̾e̾ s meloribꝰ non¬
ꝯformare remoto aĩo apeiceibꝰ ꝯforma¬
coq melioribꝰ ad cet̾a tnͣsseamꝰ. ⁊ qr d̃
aliis elem̃tis ⁊ ornatu illoꝵ sectantes¬

Expanded text:
possit uti: "Atque ideo nulli comes exeo, tamquam mancus et extinctae corpus non utile dextrae." Unde ergo deberent diligi, fugiuntur magistri secundum illud Ovidii: "Per quas nos petitis, saepe fugatis opes." Sed quoniam probi est animum ad peiora non flectere, sed melioribus conformare, remoto animo a peioribus conformatoque melioribus ad cetera transeamus. Et quia de aliis elementis et ornatu illo
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ inor tu adhue : illis in occasu hmsq
mane ⁊ illi uesꝑe ut cͥca hora pͥman
nũdũ eis sit nox. Simiłr ĩ occasu ex qͦ
sol incipit ilł descẽd̾e. ĩcipit illis apꝑa¬
; gͦ qd̾ hm̃s ⁊ nos ⁊ illi dies. eqͣles ⁊ noc¬
tes. et si nͦ simul ha simiłr ĩhyeme.
s qͣlr hoc sit: ingeniis legentiũ discu¬

Expanded text:
nobis in ortu, adhuc illis est in occasu; habemusque mane et illi vespere, ut circa primam nondum eis sit nox. Similiter in occasu postquam sol incipit nobis descendere, et incipit illis appa habemus nos et illi dies aequales et noctes, etsi non simul. Similiter hiems. Qualiter hoc sit, ingeniis legentium discu
Abbreviated transcription (Latin):
sit t̾re: ex oĩ parte t̾re qͣd̾a pars t̃eꝑata
est ⁊ hbitaluł. s. qmͦ refluriones occe¬
ani lat̾a t̾re iusta qͣlitat᷑e cui zontis cigũt
ĩ duo illam diuidũt. Cuiꝰ suꝑore̾ in habi¬
tamꝰ part᷑e Antipodes ui̾ uero ĩ feriorẽ.
Nullus tñnrͣm ad illos. neq illorũ ad
nos ꝑuenire pot᷑. Ex parte .N. sept̾e¬
tͥonis frigꝰ ⁊ refluxiones tlisit᷑ ꝓhibẽt.
Ex parte uͦ orientis ⁊ occidẽtis: sole refl¬
uxiones. Similit̾ alia habitabił ĩduo
diuidit᷑. Suꝑ iꝰ quon obtinẽt nri anteci
⁊ ãtipodes illoꝵ ĩ feriꝰ. Stͣ gͦ ĩduobus
habitabilibꝰ quatuor habit᷑atones. Qua¬
re habitatores alii c̃aliis ĩqͥb dã cẽꝑ ibꝰ
antipodes simul habemꝰ estate̾ ⁊ hyemẽ

Expanded text:
erata est et habitabilis; sed quoniam refluxiones Oceani latera terrae juxta quantitatem horizontis cingunt, in duo illam dividunt. Cujus superiorem inhabitamus partem, antipodes nostri inferiorem; nullus tamen nostrum ad illos, neque illorum ad nos pervenire potest. Ex parte enim septentrionis frigus et refluxiones transitum perhibent, ex parte vero orientis et occidentis solae refluxiones. Similiter alia habitabilis in duo dividitur: superius quorum obtinent nostri anthei, et antipodes illorum inferius. Sunt ergo in duabus habitabilibus quatuor habitationes, quarum habitatores alii cum aliis in quibusdam temporibus antipodes simul habemus aestatem et hiemem,
Abbreviated transcription (Latin):
pe t̾rã seruãtia suũ nat᷑alẽ loc̃ obeutia: in qͦ¬
sitafes n tnͣ simł diẽ ⁊ nocte. Cũ eñi explẽ¬
doie soł sit dies: ex umbra t̾re fit. Um¬
bra uͦ sẽꝑ est ĩparte splendor soł opposita.
feriori ÷ u̾bra noctis ⁊ c̾insuꝑiori est u̾bra:
ĩinferiori ÷ splendor Nullaq est gͦ hora:¬

Expanded text:
pe terram servantia naturalem locum obeuntia, in qursitates, non tamen simul diem et noctem. Cum enim ex splendore solis sit dies, ex umbra terrae nox, umbra vero semper est in parte splendori solis opposita, inferiori est umbra noctis, et cum in superiori est umbra, in inferiori est splendor. Nulla est ergo hora
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ipsi estate̾.s. horit᷑ qͦo sułr pͥori ad
ꝙͣ siqͥs suꝑioribꝰ ĩ structꝰ accesserit:
illiꝰ solutõne̾ facile inuenit. Nos uͦ ⁊ an¬
podes anthecoꝵ. neq simul estat̾e neq¬
simul hyeme. neq diẽ neq noct᷑e ha¬
bemꝰ. Anteoi uͦ ⁊ sui ancipodes se habent
nos ⁊ sui. antipodes uͦ nr̃i ⁊ sui ut nos¬

Expanded text:
riori, ad quam si quis superioribus instructus accesserit, illius solutionem facile inveniet. Nos vero et antipodes antheorum neque simul aestatem neque hiemem, neque diem vel noctem habemus. Anthetici vero et sui antipodes se habent nostri antipodes ut nos et sui. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tͥuã noͣ retinebt᷑. s a desid̾ia sua coa¬
c̾uabt᷑ sibͥ magistros purientes auri¬
bꝰ. Que gͥ studiis reliqua libertas sꝑari
potͣ. cͦmagistroꝵ. discipuloꝵ palpones
discipulos magͥistoꝵ iudices legẽq
loqu̾edi ⁊ tacesidi ĩ ponentes ꝯgnoscamꝰ:
In paucis .ii. magistͥ fronte̾ s ad ul.¬
lantis uultũ ⁊ uoce̾ ꝑcipies.  si fit

Expanded text:
am non sustinebunt, sed ad desideria sua coacervabunt sibi magistros prurientes auribus." Quae igitur studii reliqua libertas sperari potest, cum magistros discipulorum palpones, discipulos magistrorum iudices legemque loquendi et tacendi imponentes cognoscamus? In paucis enim magistri frontem, sed adulantis vult
Abbreviated transcription (Latin):
caũnosa sit a qͣ ex labilitate sua sub¬
intͣt qͣ ꝑ cataractas tnͣssiss ẽs colat᷑u
⁊ tenuat᷑ salseũq amittit sapore qͥ
ad t̾re suꝑ ficiem erupe̾s: fontes ⁊ mͣ
hanͣt humore̾ dissencͥio est. Siir. acca¬
taractis ut dicu̾t ⁊ hanͣt pͥncipiu̾ no
cataractis hañt pͥncipiũ. nõ ĩpłent᷑ tñ
s hĩc ⁊ illĩe eẽ. un̾ ultͣ tnssit aqͣputei

Expanded text:
cavernosa sit, aqua ex labilitate sua subintrat. Quae per cataractas transiens colatur et tenuatur salsumque amittit saporem, quae ad terrae superficiem erumpens fontes et inde habeant humorem, dissensio est: "Si enim a cataractis ut fontes haberent principium, cataractis habeant principium, non implentur sed hinc et illinc e
Abbreviated transcription (Latin):
one ł dp̃ssione ea ꝯtigẽ. Si u õs plane
si miłr eleuet᷑ plꝰ solito atͥra remoti
minꝰ d̾ humore eõsumiñt. Uñ humor
c̃seẽs ꝑt̾ras sedisfundit. fitq dilinuũ.
uacione. d̾ siccat᷑ exalioꝵ ꝓͥnqͥtate. Si
uͦ o̾s similr d̾ pͥmant᷑ exincinitate ad¬
urt̾ tͣras. fitq exustio.S. si duo ł iii.

Expanded text:
vel depressione ea contingere. Si enim omnes planetae simul eleventur plus solito, a terra remoti minus de humore consumunt. Unde humor crescens per terras se diffundit fitque diluvium.vatione, desiccatur ex aliorum propinquitate. Si enim omnes simul deprimantur, ex vicinitate adurunt terras fitque exustio. Sed si duae vel tres
Abbreviated transcription (Latin):
guite ad ad mod̾ sudoris hoĩs
Iñ est aq̃ putei. Nobis uͦ uid̾t᷑
ex utͦq ẽẽ cãputei. Qd .ii. excataraᷤtis sint
ex oc ꝯꝓbat᷑ qͣ iusta flumina stati reꝑi¬
t᷑. aqͦ pinei ⁊ qd̾ sepe ꝯt̾igit uno puteo
pꝰ alt̾rũ facto aqͣ d̾ pͥmo auffceri. Qd̃
frigida exfrigidatate porit̾re ꝯstringñ¬
t᷑. nec pot̾ calor euaporare qͥ remanes in¬
tꝰ t̾rã calefac̾ ⁊ aqͣ. In estate uͦ poris su¬
ꝑ ficiei t̾re excalore aꝑtis: sumꝰ euapo¬
rat minuit᷑q calor. Iñ aqͣ ab ĩtus erũ¬
pẽs exit frigida. Est gͦ aqͣ putei ĩ estate
colando ꝑcataractas t̾re fit. Si aqͥ ille
qͥ exp̾dicto humoris fõce exeũt suꝑ fi
supposita: ꝯt̾ig̃ humore̾ paulisꝑ¬

Expanded text:
guttae aquae ad modum sudoris hominis; inde est aqua putei. Nobis vero videtur ex utroque esse causam putei; quod enim ex cataractis sint, ex hoc probatur, quod juxta flumina statim reperitur aqua putei, et quod saepe contingit uno puteo post alterum facto, aquam de primo auferri. Quod frigida, ex frigiditate pori terrae constringuntur nec potest calor evaporare, qui remanens intus, terram calefacit et aquam. In aestate vero poris superficiei terrae ex calore apertis, fumus evaporat, minuiturque calor, inde aqua ab intus erumpens exit frigida. Est ergo aqua putei in aestate colando per cataractas terrae fit, sed aquae illae, quae ex praedicto humoris fonte exeunt per supsupposita, contingit humorem
Abbreviated transcription (Latin):
ascẽdit : supͣ. aera subdit᷑ noͣ pot̾ tenuare
neq humor̃d̾siccare. Est gͦ tẽ plenꝰ fluc¬
cus. s cũ splendor ĩcipit descẽdẽ acce̾dit᷑
luna d̾ siccatq aera inimutq humore̾
qͥtoq plꝰ d̾sce̾dit splendo d̾siccat᷑. ⁊ hoc¬

Expanded text:
accendit est super aera, subditum non potest attenuare neque humorem desiccare; est ergo tunc plenus fluctus. Sed cum splendor incipit descendere, accenditur luna, desiccatque aera, minuitque humorem; quantoque plus descendit splendor, desiccatur h
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ t̾rã calefac̾ ⁊ aqͣ. In estate uͦ poris su¬
ꝑ ficiei t̾re excalore aꝑtis: sumꝰ euapo¬
rat minuit᷑q calor. Iñ aqͣ ab ĩtus erũ¬
pẽs exit frigida. Est gͦ aqͣ putei ĩ estate
colando ꝑcataractas t̾re fit. Si aqͥ ille
qͥ exp̾dicto humoris fõce exeũt suꝑ fi
supposita: ꝯt̾ig̃ humore̾ paulisꝑ¬

Expanded text:
tus, terram calefacit et aquam. In aestate vero poris sutus, terram calefacit et aquam. In aestate vero poris superficiei terrae ex calore apertis, fumus evaporat, minuiturque calor, inde aqua ab intus erumpens exit frigida. Est ergo aqua putei in aestate colando per cataractas terrae fit, sed aquae illae, quae ex praedicto humoris fonte exeunt per supsupposita, contingit humorem
Abbreviated transcription (Latin):
caũnosa sit a qͣ ex labilitate sua sub¬
intͣt qͣ ꝑ cataractas tnͣssiss ẽs colat᷑u
⁊ tenuat᷑ salseũq amittit sapore qͥ
ad t̾re suꝑ ficiem erupe̾s: fontes ⁊ mͣ
hanͣt humore̾ dissencͥio est. Siir. acca¬
taractis ut dicu̾t ⁊ hanͣt pͥncipiu̾ no
cataractis hañt pͥncipiũ. nõ ĩpłent᷑ tñ
s hĩc ⁊ illĩe eẽ. un̾ ultͣ tnssit aqͣputei
lie lice. Sunt alii qͥdicũt᷑ nõ ẽẽ ex
cataratis pͥncipiũ putei. S ex sudo¬
ribꝰ terre. Cũ u. aꝙ t̾ra humoris
ꝯtineat siꝑ forata est descendũt
guite ad ad mod̾ sudoris hoĩs
Iñ est aq̃ putei. Nobis uͦ uid̾t᷑
ex utͦq ẽẽ cãputei. Qd .ii. excataraᷤtis sint
ex oc ꝯꝓbat᷑ qͣ iusta flumina stati reꝑi¬
t᷑. aqͦ pinei ⁊ qd̾ sepe ꝯt̾igit uno puteo
pꝰ alt̾rũ facto aqͣ d̾ pͥmo auffceri. Qd̃
frigida exfrigidatate porit̾re ꝯstringñ¬
t᷑. nec pot̾ calor euaporare qͥ remanes in¬

Expanded text:
cavernosa sit, aqua ex labilitate sua subintrat, quae per cataractas transiens, colatur et attenuatur, salsumque amittit saporem, quae ad terrae superficiem erumpens, fontes et habeant humorem, dissensio est: "Si enim a cataractis ut fontes haberent principium, cataractis habeant principium, non implentur sed hinc et illinc ellire. Sunt alii qui dicunt non esse ex cataractis principium putei, sed ex sudoribcontineat, si perforata est, descendunt guttae aquae ad modum sudoris hominis; inde est aqua putei. Nobis vero videtur ex utroque esse causam putei; quod enim ex cataractis sint, ex hoc probatur, quod juxta flumina statim reperitur aqua putei, et quod saepe contingit uno puteo post alterum facto, aquam de primo auferri. Quod frigida, ex frigiditate pori terrae constringuntur nec potest calor evaporare, qui remanens in
Abbreviated transcription (Latin):
si miłr eleuet᷑ plꝰ solito atͥra remoti
minꝰ d̾ humore eõsumiñt. Uñ humor
uacione. d̾ siccat᷑ exalioꝵ ꝓͥnqͥtate. Si
uͦ o̾s similr d̾ pͥmant᷑ exincinitate ad¬
urt̾ tͣras. fitq exustio.S. si duo ł iii.

Expanded text:
simul elevantur plus solito a terra remoti minus de humore sibi as sumunt. Unde humor vatione, desiccatur ex aliorum propinquitate. Si enim omnes simul deprimantur, ex vicinitate adurunt terras fitque exustio. Sed si duae vel tres
Abbreviated transcription (Latin):
documꝰ unͣ aqͣ salsa sit doceamꝰ.
salsa cuiꝰ rõ talis ÷̃. Cũmare ut supͣ p̃¬
diximꝰ torrid̃ zone sit supposicũ ex ca¬
loie spissat᷑ fitq salsum. Cert̃u nempe
est ꝑebullit̾onẽ aqͣ tnssire in salẽ.
ħͥ dicet aliqͥs. Cũ expͥncipio salso o̾s aqͥ
nascant᷑ ⁊ ad id reu̾tãt᷑ testãte salomo¬

Expanded text:
 Unde aqua salsa sit doceamus.salsa. Cujus ratio talis est: Cum mare, ut diximus, torridae zonae sit suppositum, ex calore spissatur, fitque salsum. Certum nempe est per ebullitionem aquam transire in salem. Sed dicet aliquis: Cum ex principio hoc salso, omnes aquae nascantur, et ad idem revertantur teste Salomo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ tͣrgit qd̃ noͣ putamꝰ uentũ ẽẽ c̾ maliis
regionibꝰ ł ĩ superiobꝰ aeris partibꝰ cñ
sit: noͣ tnͣ a nob̾is sentit᷑. St qui dicũt
eas sub inctͣit partes aeris ex labilita¬
ce una iͦ tnͣtte: alia nitit᷑ exire fitq
cͥflictꝰ qͦ aer cõmotꝰ gͤn̾at uẽt᷑. In est q
eolia oꝑ cau̾nosa ÷: regio uentoꝵ dici¬

Expanded text:
tingit, quod non putamus ventum esse, in aliis regionibus vel in superioribus aeris partibus tamen sit, non tamen a nobis sentitur. Sunt qui dicunt eas subintrant partes aeris, ex labilitate una intrante alia nititur exire fitque conflictus, quo aer commotus generat ventum. Inde est quod Aeolia, quae cavernosa est, regio vento
Abbreviated transcription (Latin):
midꝰ qͥ ex ꝯualibꝰ asce̾dit ex frigitate suꝑ¬
ior᷑ spissat᷑ ĩnubes ⁊ ꝯstr̃igit᷑ inui  es. hec
ead̾e habitabił diu̾sis uentis exposita
tibꝰ oppositis orienti sept̾etͥomi. ea lausa sit
⁊ occidenti exposita uͦ m̾idiei est calida ⁊
sicca ĩ hyeme habit̾onibona ĩ esta pessima
Pars uͦ orienti exposita ⁊ aliis clausa ⁊̃
calida ⁊ hinuida ⁊ ĩ de bona. E ꝯͣrio frigi¬
da ⁊ sicca ĩ autũno mala s ĩuere bona.
ĩ heme bone. Septͣetͥouales eꝯͣno. Iñ erat
q antiqͥ t̾cliͥa. austͣlia.⁊ borealia faciebant
ut inaustͣli hyeme ⁊ boreali estate dis¬

Expanded text:
dit, ex frigiditate superiorum spissatur in nubes, et constringitur in nives. Haec eadem habitabilis diversis ventis exposita, tibus oppositis orienti, septentrioni clausa sit, et occidenti, exposita vero meridiei, est calida et sicca: in hieme habitationi bona, in aestate pessima; Pars vero orienti exposita et aliis clausa, est calida et humida et inde bona. E contrario, frigida et sicca in autumno mala, sed in vere bona. in hieme bonae. Septemtrionales e contrario. Inde erat, quod antiqui triclinia australia et borealia faciebant, ut in australi hieme, in boreali aestate dis
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑e donec tñ humido q in sui nataͣm
tnͣsmuttet seꝯmisceat: nicił face̾ pot᷑.
Uñ ĩp̾dictis mõtibꝰ qr aer subtil ÷ͥ ex nimia
remotõne a t̾ra a sole noͣ pot᷑ acce̾di s ex sui
leuitate huc ⁊ illuc ĩ plsus. frigidꝰ efficit᷑.
mobił cito ĩ cẽdit᷑. ⁊ calefae̾it qł ꝑha̾c simili¬

Expanded text:
d in sui naturam transmutet, se commisceat, nihil calefacere potest. Unde in praedictis montibus, quia aer subtilis est ex nimia remotione a terra, a sole non potest accendi, sed ex sui levitate huc et illuc impulsus frigidus efficitur.mobilis, cito incenditur et calefit; quod per hanc simili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑatist᷑ nati ex fleginate ꝑ ginnas descen¬
dente exfrigiditate spissato ⁊ durato ut
cibũ ꝯteranͣt. linguauͦ ad modũ manꝰ mo¬
lendinarii illũ u̾tant ⁊ subdentes redu¬
cant qͥ ad ħ sp̃ogiosa ⁊ ut cibi succũ reci¬
pie̾s sapore̾ discernat. Fit gͦ more qͣd̾a¬

Expanded text:
parati sunt, nati ex flegmate per gingivas descendente, ex frigiditate spissato et durato, ut cibum conterant, lingua vero, ut ad modum manus molendinarii illum vertat et sub dentes reducat. Quae ad hoc spongiosa est, ut cibi sucum recipiens saporem discernat. Fit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ascendente siunt capilli iuxsta ꝯplecio¬
nes unuiꝰ cuiꝰq diu̾sos ꝯtͣhũt colores deqͥ¬
bꝰ qr ĩphisica sacis dr᷑ ad cẽta tͣnͣsseamꝰ. Sub
gͣneo due scͣ pellicłe minigne dicte. quarũ
sit. an calidum. Dicimꝰ quod naturałr ẽ frigi¬
dum. ne continuo motu desiccetur. Huius
in capite sunt tres cellulȩ. in ꝓra. in medio. ĩ
pupe. Prima uͦ cellula est calida. &. sicca dĩq
attͣit. ad hanc tnsit ibiq anima disc̃nit. estq
calida & humida. ut melius disc̃nẽdo ꝓpͥetatib
rerũ se cõformet. Gercia uͦ memoriat dr̃. qͥa in¬
cella disc̾tum ẽ. tͣnsit ad memorialem ꝑ ꝙdã fo¬
ramen. ꝙ claudit quidã panniełs lonec aꝑia¬
tur qñ aliqͥd tͣdere memoriȩ. ut ad memoriam.
reducẽ uolumꝰ. Ista e frigicla &. sicca: ut melius¬

Expanded text:
ascendente fiunt capilli, iuxta complexiones uniuseuiusque diversos contrahunt colores, de quibus quia in physica satis dicitur, ad cetera transeamus. Sub cranio duae sunt pelliculae mineae dictae, quarum an calidum. Dicimus quod naturaliter est frigidum, ne continuo motu desiccetur. Hujus in capite tres sunt cellulae: in prora, in medio, in puppe. Prima vero cellula est calida et sicca, dicituattrahit, ad hanc transit, ibique anima discernit, estque calida et humida, ut melius discernendo proprietatibus rerum se conformet. Tertia vero memorialis dicicella discretum est, transit ad memorialem, per quoddam foramen, quod claudit quidam panniculus, donec aperiatur quando aliquid tradere volumus, vel ad memoriam reducere. Ista est frigi
Abbreviated transcription (Latin):
Cũuͦ inuna parte. p̾dictar᷑ qͣtuor parciũ sem̃e
locatũ ÷: incipit uirtꝰ digestiua oꝑari q̃ ca¬
lefaciendo calore matͥcis illud dissipat s ex
siccitate follicłu intͣ se ꝯtinent᷑e ꝯceptum
c̾at ne aliqͥdue suꝑ fluitates ille se ꝯmiscen

Expanded text:
 in una praedictarum quattuor partium semen locatum est, incipit virtus digestiva operari, quae calefaciendo calore matris illud spissat. Sed ex siccitate folliculum intra se continentem conceptum creat, ne aliquae superfluitates illi se commiscen
Abbreviated transcription (Latin):
ta ꝯcepsione mestruu̾ solet cessare im̃i ꝯ¬
oĩs nat᷑alr frigida sit. calidissima qͥppe fri¬
gerere remanẽsq suꝑ fluitastes q ꝑ singu¬
los mẽses purga̾t᷑ mẽstruu̾q inuoca̾tur.
Cõ cept̃o eͥfacta geminat᷑ caloe. ex fetu u̾n me¬
liꝰcil digerit᷑ uetante suꝑ fluitafes ori¬

Expanded text:
ta conceptione menstruum solet cessare, omnis naturaliter frigida sit, calidissima quippe frigerere remanetque superfluitas quae per singulos menses purgatur, menstruumque vocatur. Conceptione vero facta geminatur calor ex fetu, unde melius cibus digeritur, nec tantae superfluitates ori
Abbreviated transcription (Latin):
potu. extẽꝑe. exꝯplexione. ex qͣlitate
iacendi. hñt existẽ ⁊ ħ nichił significa̾t.
alia exministĩo angloꝵ. Alia exmũdi¬
⁊ ad fine̾ uoluminis tendimꝰ illo p̾t̾
u̾do subtiliatꝰ ad cor ꝑueniẽs ad chrae̾dũ
aera illũ dilatat ut int̾ior calor tepet᷑.
ad expellendas uͦ suꝑ fluitates id̾ ꝯfrm¬

Expanded text:
pore, ex complexione, ex qualitate iacendi habent existere, et haec nihil significant. Alia ex ministerio angelorum, alia ex mundi, ad finem voluminis tendimus, illo praundo, subtilior ad cor veniens, attrahendum aera illud dilatat, ut interior calor temperetur; ad expellendas vero superfluitates, idem
Abbreviated transcription (Latin):
te sangͥuis ĩ suꝑ ficie follicłi ĩ cipiunt appa¬
rere. Tercia septima ad ipsũ ꝯcepebi̾s hu¬
more̾ se dim̾gunt. Quarda ĩ qͣdã liqͥda solidi¬
tate uelud ĩ t̾carne̾ ⁊ sangͥne̾ coagułant᷑.
Quinta uͦ si puer ĩ septimo mese nasci d̾beat.¬

Expanded text:
e sanguinis in superficie folliculi incipiunt apparere; tertia septimana ad ipsum conceptionis humorem se demergunt, quarta in quadam liquida soliditate velut inter carnem et sanguinem coagulatur, quinta vero, si puer septimo mensesept
Abbreviated transcription (Latin):
rides satis d̾illis ⁊ aꝑte doce̾t d̾iłł taceamꝰ
mĩa solã qͤstͥonẽ c̾ eiꝰ solutõne̾ d̾ ĩ sertis po¬
netes que talis ÷. Cũ alnꝰ nat᷑e sit trucꝰ alt̾iꝰ
surculꝰ. causaq cresce̾di d̾ t̾ra ꝑ radices ⁊ tru¬
c̃ ascendit. qͦmͦ tnseut i natam surculi rami

Expanded text:
rides satis de illis et aperte docent, de illis taceamus, unam solam quaestionem cum eius solutione de insertis ponentes, quae talis est: Cum alterius naturae sit truncus, alterius surculus causaque crescendi de terra per radices et truncum ascendit, quomodo transeunt in naturam surculi rami
Abbreviated transcription (Latin):
Siñ subiung̃ phisieã. ne pinguior usus
sulcos oblimet ĩ ertes. Itm frequentia
coitꝰ euiss reicasusa ÷ d̾linit᷑. it iñ matͥr
ic ao enod̾q marmnoris uncti nichꝰ pot
retinere. Siuꝰ ̃ muliere nulla sit ca st̾ili¬

Expanded text:
Deinde subjungit physicam: Ne pinguior usus sulcos oblimet inertes, Iterum frequentia coitus hujus rei causa est: delinitur enim matrix intus ad modum marmoris uncti et nihil potest retinere. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ex hoc appuret oł oĩa m̃ebra iñ formͣt᷑.
nat᷑aq ÷ ut sumilia ex similibꝰ nascant᷑.
Aliud itm ad hoc argum̃tu᷑. ꝙ sipat̾ ĩ aliqͦ
m̃bro aliqͣ. ĩ curabilẽ ĩfirmitate̾ obtine¬
at. ut ciragr̃a. ł podagr̃a filiꝰ ineod̾e̾ m̾e¬
bro ead̾a̾ obtinebit ĩfirmitate ⁊ qr d sꝑ¬
mate fecimꝰ metõne̾ q in matͥce recipit᷑

Expanded text:
ex hoc apparet, quod omnia membra inde formantur, naturaque est ut similia ex similibus nascantur. Aliud ad hoc argumentum: quod si pater in aliquo membro aliquam incurabilem infirmitatem obtineat, ut chiragram vel podagram, filius in eodem membro eamdem obtinebit infirmitatem: et quia de spermate fecimus me
Abbreviated transcription (Latin):
obtinẽt. Sũt uͦ t̾mini affrice. Nullus
exparte orientis am̾idie: torrida zona.
a septetͥone. medit̾raneũ mare. ab occi¬
den oͣcceam refluxio. Termini affrice¬
uͦ europie stͣ. ab ouente tanais. Amerid¬
die met̾raneũ mare ab occidente: refluxio
aseptͬetͥone frigida ⁊ona hoc Modo¬

Expanded text:
obtinent. Sunt vero termini Africae Nilus ex parte orientis, a meridie torrida zona, a septemtrione Mediterraneum Mare, ab occidente oceani refluxio. Termini vero Europae sunt ab Oriente Tanais, a meridie Mediterraneum Mare, ab occidente refluxio, a septemtrione frigida zona, hoc modo
Abbreviated transcription (Latin):
udũt phisiciq aceepto uuln̾e ĩ aliqͣ illa xͣ
cellugͥar un illiꝰ amittebat uires aliarũ
retine̾s. Unͣ soluiꝰ inpolistoriis narrat
d̾ qͦd̾a q accepto uuln̾e inocipi̾o ad tatam
d̾uenit ignoranciam qd̵̃ nesciebat se hab̾e
unt sapient̾e intellectꝰ.s. rõ ⁊ memoria.

Expanded text:
unt physici quod accepto vulnere in aliqua illarum cellularum, vim illius amittebat, vires aliarum retinens. Unde Solinus, in Polyhistoriis, narrat de quodam qui, accepto vulnere in occipitio, ad tantam devenit ignorantiam, quod nesciebat se habuisse ent
Abbreviated transcription (Latin):
ut sententie illoꝵ. ⁊ u̾ba nobis placeat quia¬
illaq fugimꝰ. dũ steud̃mnꝰ nõ ĩmitari illos qͦs
nͥdiligimꝰ. Qu̾auis .N. sangͥnea ꝯplexio ha¬
bilis sit ad doctͥnã qͥppe ĩ hoĩb tẽꝑata: tñĩ
inpliꝰ oĩa uincit. Principio uͦ doctͥne ad
holescentia est ꝯueniẽs. qr utait plato etas
hominis similis ÷ eere. qͥ sinimis mollis sit:
nec figurã recipit nec retinet. sumłr si sit
dura. gͦnec ninus ten̾a etas nec nimis dura
ꝯueniẽs ÷ doctͥne. Terminꝰ uͦ doctͥne est mor
Uñ qͥd̾a sapiẽs cũ abeo sic qͥreret᷑. Ubi: t̾mnꝰ¬

Expanded text:
ut sententiae illiuillaque fugimus dum studemus non imitari illos quos non diligimus. Quamvis enim sanguinea complexio habilis sit ad doctrinam, quippe in omnibus temperata, tamen in t. Principium vero doctrinae ab adolescentia est conveniens, quia, ut ait Plato: Aetas hominis similis est cerae, quae si nimis mollis sit, nec figuram recipit; nec retinet similiter, si sit dura: ergo nec nimis tenera, nec nimis dura, conveniens est doctrinae. Terminus doctrinae est mors. Unde quidam sapiens, cum ab eo sic quaereretur: Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
no. Auditꝰ añ sic ꝯtͥig̃. Cñ aer nat᷑alibꝰ in¬
stͣum̾etis ꝑcꝰsus form̾a uocis accepit exiẽs
pͥmãpart̾e aeris qͣ reppit simili ĩ format
forma. ⁊ illa aliam donec ad aures ꝑueniãt
ad mod̾ tĩpani siccas ⁊ ꝯ cauas qͥb resonã¬
res ꝑ qͦs neruos ĩformat se simili forma.
sicq ĩ formatꝰ ad logic am cellam reu̾tes
auditũ oꝑiat᷑. Sinułr alii sensus fui̾t eod̾

Expanded text:
er naturalibus instrumentis percussus, foramina vocis acceperit, exiens primam partem aeris quam reperit, simili informat forma, et alia aliam donec ad aures perveniat, ad modum tympani, siccas et concavas, quibus resonanres per quosdam nervos, informat se simili forma, sicque informatus ad logisticam cellam revertens, auditum operatur. Similiter alii sensus fiunt eodem
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑientia. ⁊ alicꝰ doctͥna excitata incipit disẽ¬
ne̾. Ueluti sialiqͥs cũ subtili acie occłoꝵ. tene
tardat᷑. In pͥma uͦ etate nec p̾cessit usus
exꝑientia. nec ÷ tẽpꝰ doctͥne ꝯueniẽs. Cũ .it.
illa etas calida sit ⁊ humida statĩ cibũ dige¬
rit ⁊ appetit uñ freqñti in fluxione in di¬
get i esfusione spissusq fumꝰ gn̾at᷑. qͥ ascen¬
dẽs c̾ebrũ in quo ÷ ius disc̾nedi ꝗ m teligendi

Expanded text:
experientia et alicuius doctrina excitata, incipit discernere: veluti si quis cum subtili acie oculorum in ttardant". In prima vero aetate nec praecessit usus experientia, nec est tempus doctrinae conveniens. Cum enim illa aetas calida sit et humida, statim cibum digerit et appetit. Unde frequenti influxione indiget et effluxione, spissusque fumus generatur. Qui ascendens cerebrum, in quo vis est discernendi et intelligendi,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ accesserit: nec ꝑꝑ ĩuidiã doctͥna sub tͣhet. nͦ
ut aliq. extreqͣat ueritate ꝯgnit̾a sugeret.
ne si d̾ficiat multitudo socioꝵ. d̾ficiet. s
ad institut᷑onẽ si ⁊ alioꝵ. uigil ⁊ dilige̾s siet.
Ut doceat᷑ uͦ qͥs talis eligẽdus: qͥno sit doc¬
Fine obstrirpẽs. nec. suꝑb nenideat᷑ aliꝙ
ẽẽ ẽ nichil sit. qͥmagistrũ ut patr̃e diligat.

Expanded text:
serit, nec propter invidiam doctrinam subtrahet: nec ut aliquid extorqueat, veritatem cognitam fugiet; nec si deficiat multitudo sociorum, deficiet, sed ad instructionem sui et aliorum vigil et diligens fiet. Ut doceatur ergo, talis diligendus est, qui non sit doctrinae strepens, nec superbus, ne videatur aliquid esse, cum nihil
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑ali calore: c̾sit frgidũ flegnaim ĩ illa e¬
tate d̾ ficit memoria fiuntq hoĩes pueriles.
Est .ii. ħafleginate expuls iua. hac seqͥt᷑ aĩe i
corꝑis dissolut̃o. Nũo .ii. extͣito nat᷑ali
calore du pot̾ hõ uin̾e. Et q d̾ hoĩe sacis dixͦ.

Expanded text:
naturali calore crescit frigidum flegma, unde in illa aetate deficit memoria fiuntque homines pueriles. Est enim a flegmate vis expulsiva. — Hanc sequitur animae et corporis dissolutio. Non enim extincto naturali calor
Abbreviated transcription (Latin):
nire neq occło informari. s mediu̾
aera int̾uident᷑e ⁊ obstancłm foemis ⁊
colorib informari. ad que̾ radius ꝑueni¬
es informatusq reu̾tens iusũ oꝑat᷑. Nob̾
uͦ illa placet sentẽcia q uisual sp̃e usq¬

Expanded text:
nire neque oculo informari, sed medium aera inter videntem et obstaculum formis et coloribus informari, ad quem radius perveniens informatusque revertens visum operatur. Nobis vero illa placet sententia, quod visualis s