comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licentia cẽcclatur. spretolitigatore ad
altius ad uocati patrocinium conuolãẽ.
ne meliorib contẽptis. improba aduo¬
catio sub rogetur. sinaũt plurimis patͦ¬
nis ad hibitis. ⁊uiram̃to abõib p̃stito.
quidam exhis c̃a ꝓcedente patrocinãd̃
cẽ crediderint. quidam recusauĩnt: exeãt
quid̃ recusantes. uolentes aut remane¬
ant. c̃ae ⁊ enim t̾minus manifestare po¬
terit. qui timidius quiq audatius iidi¬
tium. ułreliquerint. uł ꝓtulcrint. nec ĩ
hac parte litigatorib danda licentia.
auos prorecusantib subrogare.
dãa. N añccimus om̃s iudices. siuem
nac fiorentissima ciuitate. sĩi inꝓumi¬
tiis. siquando absens ꝑsonacitata po̾tea
appariũt. non alit̾ ei iudicialem aditũ
reuelare. s⁊ õem elaudẽ eiuiditior copi¬
am nisi prius õia dampna restituat ex
hinusmõi u̾itio adũsarus cius infficta
siue circa ingressus litis: siue cirta hoꝰ¬
noraria aduocator. uł alias c̃as que mn

Expanded text:
licentia concedatur spreto litigatori ad alterius advocati patrocinium convolare, ne melioribus contemptis improba advocatio subrogetur. Sin autem plurimis patronis adhibitis et iuramento ab omnibus praestito quidam ex his causa procedente patrocinandum esse crediderint, quidam recusaverint, exeant quidem recusantes, volentes autem remaneant: causae etenim terminus manifestare poterit, qui timidius quique audacius iudicium vel reliquerint vel protulerint: nec in hac parte litigatoribus danda licentia alios pro recusantibus subrogare.. Sancimus omnes iudices sive in hac florentissima civitate sive in provinciis, si quando absens persona citata postea apparuerit, non aliter ei iudicialem aditum revelare, sed omnem claudere ei iudiciorum copiam, nisi prius omnia damna restituat ex huiusmodi vitio adversariis eius inflicta sive circa ingressus litis sive circa honoraria advocatorum vel alias causas, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
funit exhibitus. uiͦq ad negotucutõib lici
t̃minum. abco apparitore cuii prinum ũ.¬
traditus fu̾it obseruari eum decernimus.
Siqua p̃sumꝑtione fu̾it hec mansuctudi¬
nis nr̃e: post habita p̃ceptio: primi scri¬
nio qui iussa tͣcmeranĩt .u. libraru auri

Expanded text:
fuerit exhibitus, usque ad negotii terminum ab eo apparitore, cui primum traditus fuit, observari eum decernimus: si qua praesumptione fuerit haec mansuetudinis nostrae posthabita praeceptio, primiscrinio qui iussa temeraverit quinque librarum auri
Abbreviated transcription (Latin):
rib .xxx. anis constitutis. dehis q̃ante
impetratam ueniam etatis gesserunt au¬
dilium mintegrum restitutiõis deneget᷑.
Siq̃n lane inminoris uira successerit mi¬
nor minime ꝓhibeatur. cum quintum ⁊

Expanded text:
inque annis constitutis de his, quae ante impetratam veniam aetatis gesserunt, auxilium in integrum restitutionis denegetur. Si quando sane in minoris iura successerit minor, minime prohibeatur, cum quintum et
Abbreviated transcription (Latin):
sanccimus siquid̃ p̃sto ẽ preses ꝓuntie.
milla ciuitate ubi de ea redubitatur. lice
in p̃fato loco: hec eas̾ apud defensorẽ lo¬
cors. uł diuim utros municipales gestis
apud cos habitis celebrare uidicẽ quidẽ
eum recusare. Illico aũt .i. intra triduum
proximum sine ulla. dilatiõe compelli.
arbitrum. usarbitros eligere:⁊ apud cos
litigare.ne ⁊datus uidex remoueatur.
⁊ alter ñeligatu electiõe indelicet arbi¬

Expanded text:
sancimus, si quidem praesto est praeses provinciae in illa civitate, ubi de ea re dubitatur, licerin praefato loco, haec eadem apud defensorem locorum vel duumviros municipales gestis apud eos habitis celebrare et iudicem quidem eum recusare, ilico autem, id est intra triduum proximum, sine ulla dilatione compelli arbitrum vel arbitros eligere et apud eos litigare, ne et datus iudex removeatur et alter non eligatur: electione
Abbreviated transcription (Latin):
tis imponenda. ex quo litim ꝑagardã su¬
sccꝑint: cam uiq adt̃minum causenisilex
ũ iuxt᷑aca impechat adimplere. Ne ex eus
recusatione frat causedilatio ¶ Noncariis
scilicet aclientib quidare possint disccrtis¬
simis togatis omnimõ p̃standis.⁊ siccssa¬
uerint. ꝑ executores negotior exigeridis.
ꝓalio patromimeligeremãtnit. ¶ Hec aũ u
ommamhis anobis cauta sunt quib per¬
fecte etatis constitutis arbitriumsunmꝓ¬

Expanded text:
tis imponenda, ex quo litem peragendam sutis imponenda, ex quo litem peragendam susceperint, eam usque ad terminum, nisi lex vel iusta causa impediat, adimplere, ne ex eius recusatione fiat causae dilatio: honorariis scilicet a clientibus, qui dare possint, disertissimis togatis omnimodo praestandis et, si cessaverint, per exsecutores negotiorum exigendis, pro alio patronum eligere maluerit. Haec autem omnia in his nobis cauta sunt, quibus perfectae aetatis constitutis arbitrium suum
Abbreviated transcription (Latin):
palatmam compellatur. ¶Smnaũt uitex
minor firĩt trium uibrarum auri mulcta
plectetur: ꝓ cantem scolam exigendam:
nr̃o errario applicanda ⁊ cortmouento alt̃
uitex in locum cius subrogetur. subsimili
formidine pene. his omnib locum hr̃tib
cumunus uidex cem cam abinitio ꝑagat.
smaut inmediotriennũ ułmorte uidicis.
uł abia inretusabili occasice uidituum fu̾̃it
mutatum: tunc siquid̃ extrienmo annale
tp̃c uł amplius residet. inquo alius uitexcãc
imponitur: intra reliquum tp̃c causa fimat᷑.
sinaũt minus quam anale sit. tunc om̃e
quodde e replcatur. ut ñminore ꝑfecti ãm
tp̃e. litem possit subrogatus uitex tam di¬
scutere quam t̾minare. ¶Io ꝓculdubio
partem. uł ꝑuidicem stecerit: quominus lis
suomarte decurrat. s ꝑ patronos causarum.
licentia detur urdici. ⁊ cos duarom librarũ
auri pena afficere. ꝑeand̃ scolam palatinam
nifestante. quod ꝑpatronos causarum ł
fugientis tiłagentis dilatio facta ẽ. uł ꝑõs

Expanded text:
palatinam compellatur: sin autem iudex minor fuerit, trium librarum auri multa plectetur per eandem scholam exigenda et nostro aerario applicanda, et eo removendo alter iudex in locum eius subrogetur sub similis poenae formidine: his omnibus locum habentibus, cum unus iudex omnem causam ab initio peragat. Sin autem in medio triennio vel morte iudicis vel alia inrecusabili occasione iudicium fuerit mutatum, tunc, si quidem ex triennio annale tempus vel amplius residet, in quo alius iudex causae imponitur, intra reliquum tempus causa finiatur: sin autem minus quam annale sit, tunc omne quod deest repleatur, ut non in minore perfecti anni tempore litem possit subrogatus iudex tam discutere quam terminare. Illo procul dubiopartem vel per iudicem steterit, quominus lis suo Marte decurrat, sed per patronos causarum, licentia detur iudici et eos duarum librarum auri poena adficere per scholam palatinam nifestante, quod per patronos causae vel fugientis vel agentis dilatio facta est vel per
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it elapsum. ⁊ cã ceciterit. litem quidem
ichilominus suum hrẽ iugorem. omnẽ
aũt iacturam que exhac c̃ã orttur. ad tutoreᷤᷤ
⁊ curatores ⁊fixeiussores eoꝵ. heredesq ⁊ res
coꝵ ⁊ adom̃s quoꝵ in bac c̃a legitime int̃¬
ẽ reduntare. ¶smañt non sufficiat pupillł.
rint detrim̃tum ꝑpͤessi: mintegrum restitu¬
tionis auxilium cis suꝑẽe.¬

Expanded text:
causa ceciderint, litem quidem nihilo minus suum habere vigorem, omnem autem iacturam, quae ex hac causa oritur, ad tutores et curatores et fideiussores eorum heredesque et res eorum et omnes, quorum in hac causa legitime interest, redundare: sin autem non sufficiat pupillis rint detrimentum perpessi, in integrum restitutionis auxilium eis supere
Abbreviated transcription (Latin):
cessante: tnt acta ap̃ defensorẽ locoruor
huiusmõi sacram̃tum. ułabip̃o ꝓ quo
agitir. ułaplurima parte. ułidonea u¬
mũsitatis ꝓceclat. ¶Quod si actor nolu¬
erit subire sacram̃tum calũpnie.⁊ hoc
legitime fu̾it ad ꝓbatum. ñliceat ei pe¬
nitus adlitẽ ꝑuenire. scadat ab insiitu¬
ta actione q̃ imꝑrobi litigator. ⁊ tͥstitta
indicum eicum sumina intminatione
occurrat. ⁊ abiuditio eum qua lõgissime
expellat ¶ sinaũt reus hoc sacram̃tum
subire rectisaui̾t: in his capitulis que
ꝓnarratione comp̃hensa sunt: ꝓ cõfes¬
Sic enim ñ lites solum. s ⁊̃ calũpmato¬
res minuentur. Sic ꝓiuditus putabt̃
tum lites exerceant: ⁊ causarum patroĩ
p̃beant sacram̃tum:⁊ tp̃i iudices ꝓpõctiᷤ
sacro scis scrpturis: tam c̃ãe totius faci¬
ant examinatioẽm. quã suum ꝓ ferãt
arbitrium: quid aliud nisi ꝓhominib
¶aitiqua itaq calũpmna quiescente⁊
Seius ambagib:. constitutio nrr̃a diluci¬

Expanded text:
locorum huiusmodi sacramentum vel ab ipso pro quo agitur vel plurima parte vel idonea universitatis procedat. Quod si actor noluerit subire sacramentum calumniae et hoc legitime fuerit approbatum, non liceat ei penitus ad litem pervenire, sed cadat ab instituta actione quasi improbus litigator, et tristitia iudicum ei cum sancta interminatione occurrat et ab iudicio eum quam longissime expellat. Sin autem reus hoc sacramentum subire recusaverit, in his capitulis, quae narratione comprehensa sunt, pro confesSic enim non lites solum, sed etiam calumniatores minuentur, sic pro iudiciis putabunt er iuramentum lites exerceant et causarum patroni praebeant sacramentum et ipsi iudices propositis sanctis scripturis tam causae totius faciant examinationem quam suum proferant arbitrium, quid aliud, nisi pro hominibus Antiqua itaque calumnia quiescente et eius ambagibus constitutio nostra diluci
Abbreviated transcription (Latin):
tt̃m cand̃ litem resuscitare cõcedimus. Et
iii hec quid̾ pena actoꝵ fiat ĩposita. ¶ Sin
aut̃ itus ab fũĩt. ⁊ simius eius ꝓcesserit
requisitio.quẽ admodum ꝓ ꝑsonam ac¬
toris ecdiximus. ⁊̃ ab sente reo hermodii¬
um contrahatur. ⁊ uidex scłm ꝙ uctib

Expanded text:
iterum eandem litem resuscitare concedimus. et iterum eandem litem resuscitare concedimus. et haec quidem poena actori fiat imposita. Sin autem reus afuerit et similis eius processerit requisitio, quemadmodum pro persona actoris ediximus, etiam absente eo eremodicium contrahatur et iudex, s
Abbreviated transcription (Latin):
ob serͣuatice uiditũ relaxare: fietiam ĩ
om̃s expensas queconsueto mõ circa lites
expenduntur c̃ condẽpnare: ueraquã¬
titate earum sacramto fugientis manife¬
standa. ⁊ onni eͣutela quam suꝑ lite reu
exposuit recidcda quẽ⁊ srcmanscrit uib
uacuabiͣtur. ¶ Sin aut̃ exgestis ap̃se ha¬
bitis parte accoris minime inuenta: po̾¬
sit inueniri uia: ex quamaniftstum ai
fiat quid statuendum sit:.⁊ absente actõe
sicum meliorem c̃am hr̃e ꝓspexĩt. proco
ferre sentñtiam ñ moretur. ⁊ p̃scrtẽ reum¬
absenti actori contẽpnare. expensis tãtũ¬
mõ litis quas itus legitime se expedisse
ꝑꝑ solam absentic contũmaciam ĩponimꝰ.
nuiuo penitus cĩ regressu ad eand̃ litem ꝯ¬
scruandoss⁊ actor contipax cadatoimõ¬
delite sircus absoluitur. ¶ Sinuõ aliqua
condẽpnatio contra rcum ꝓ ab sente ac¬
tõre ꝓferatur: quã forsitan ñ sufficientẽ
sibi anccor putauĩt fugituuus nullomõ

Expanded text:
observatione iudicii relaxare, sed etiam in observatione iudicii relaxare, sed etiam in omnes expensas, quae consueto modo circa lites expenduntur, eum condemnare, vera quantitate earum sacramento fugientis manifestanda et omni cautela, quam super lite reus exposuit, reddenda: quae et si remanserit, viribus vacuabitur. 2b . Sin autem ex gestis apud se habitis parte actoris minime inventa possit invenire viam, ex qua manifestum ei fiat, quid statuendum sit, et absente actore, si eum meliorem causam habere perspexerit, pro eo ferre sententiam non moretur et praeabsenti actori condemnare, expensis tantummodo litis, quas reus legitime se expendissepropter solam absentiae contumaciam imponimus. Nullo penitus ei regressu ad eandem litem conservando: sed actor contumax cadat omnimodo lite, si reus absolvetur: sin vero aliqua condemnatio contra reum pro absente actore proferatur, quam forsitan non sufficientem sibi actor putaverit fugitivus, nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
ospicit functiões: ñ ultra tricimu mctas
post litem contestatam cẽ trabendass:
om̃s iudices siue inhac alma urbe. sũĩ
inprouintus. maiorẽ siueminorẽ ꝑa-¬
gunt administratioem siue inmagistͣ¬
tib põiti sunt. aut ex aula nr̃a dati. uł
aproctrib nr̃is delegati. ñ ẽȩ eis cõcedend
ult̾ius lites qũa triemũ spacnun est ee¬
tendtrẽ. hoc ⁊ enim iuditials magis et
potestatis nemo ẽ qui ignoret. Nam si ip̃i
uolucrint: nullus tam audax inuenitũ.
quipossit inuito udicelitẽ ꝓtelare.
et siquid pars actoris cessauĩt: quatenꝰ
multiplici dilatiõe reus fatigetur. ⁊ triẽ¬
nĩ meta post litem contestatam iam ꝓpe
fincinuciat. ut semẽstre tp̃c tm eis suꝑ¬
dicib õrmodo suas anres harius mõioui
qũeq introttum destmato. ⁊ since ita ac¬
udicem negotii acca ap̃se confecta con¬
spicere.⁊ si quid̃ nnchil sufficiens accͣitatũ
ẽ ex quo possit t̃minocae certa fiericon¬
iectura: non solum partom fugientẽ ab

Expanded text:
spiciant functiones, non ultra triennii metas post litem contestatam esse protrahendas: sed omnes iudices, sive in hac alma urbe sive in provinciis maiorem seu minorem peragunt administrationem, sive in magistratibus positi sunt vel ex aula nostra dati vel a nostris proceribus delegati, non esse eis concedendum ulterius lites quam triennii spatio extendere. hoc etenim iudicialis magis esse potestatis nemo est qui ignoret: nam si ipsi voluerint, nullus tam audax invenitur, qui possit invito iudice litem protelare. Et si quidem pars actoris cessaverit, quatenus multiplici dilatione reus fatigetur, et triennii metae post litem contestatam iam prope finem veniant, ut semenstre tempus tantum ei supudicibus omnimodo suas aures huiusmodi quemque introitum destinato, et nec ita acnerit, tunc iudicem negotii acta apud se confecta conEt si quidem nihil sufficiens actitatum est, ex quo possit termino causae certa fieri coniectura, non solum partem fugientem ab
Abbreviated transcription (Latin):
licenta. o uõd ⁊inucterib legib eẽ statutũ
manfestissimi uins ẽ ¶ Huiusmõi añt sr̃ia¬
ꝓpe finem tricnnii ꝓferatirr. ꝓ quo. ⁊ p̃senteo
legan induxunus. ¶sin aũt manteriõi tp̃ẽ
inquo larga tp̃is suꝑ ẽ clilatio ⁊ spes absenti
relicta fu̾it rcũtendi. alterutra pars cessaui̾t.
insola ex pensariundatione. ⁊ absolutiõe for¬
sitan. pstetur peralis sentntia. Naũt tunc
mors ltis condepnatio inabsentem introdu

Expanded text:
licentia, quod et in veteribus legibus esse statutum licentia, quod et in veteribus legibus esse statutum manifestissimi iuris est. Huiusmope finem triennii proferatur, pro quo et praesentem legem induximus. si enim in anteriore tempore, in quo larga temporis superest dilatio et spes absenti relicta fuerit revertendi, alterutra pars cessaverit, in sola expensarum datione et absolutione forsitan praestetur poenalis sententia, non autem tunc mors litis et condemnatio in
Abbreviated transcription (Latin):
legib cautum ẽ cxuna pate cum omni
subtilitatec̃am requirat: ⁊ si obnoxius fu̾it
tnutrtus. ⁊ contra absentẽ ꝓmerecondem¬
pnatioem ñ cess que ad effectum ꝑucatur.
rꝑ res. ⁊ pfacultates fugintis uictoꝵ satie¬
fat siueip̃e iute exiauliis dictice roe
factre pot suie ꝑrelatictm a dmaĩorẽ indicẽ
racifeatur.⁊ exeo legitima uia contrares
contamaçis aꝑiatur: nulla licaitia ei uel
alii ꝑsoãm eius solam p̃tententi cõcedenda:
contradicendi. cummpossessicẽm exhuius¬
mõ causa actor mittatur. Nec si reũsts fũit
⁊ uolui̾t fidei iussiõem dare. ⁊ possessi c̃em
recuꝑare. audiatur. in huiusmot erimea¬
sib. ommemei contaitioe excluduns.
¶Cumaũt heremoditium uñtilatur. sine ꝓ¬
celebretur. cumcum t̾ribiles in medio ꝓ¬
ponuntur scripture: litigatoris ab sentia
dei p̃sentia repleatur. nec ꝑtimescat iuid ex
appellationis obstaculum. cumciquicon¬
tumacit᷑ ab ẽẽ noscitur. nulla ẽ ꝓuocatiõis

Expanded text:
legibus cautum est, ex una parte cum omni subtilitate causam requirat et, si obnoxius fuerit inventus, et contra absentem promere condemnationem non cesset, quae ad effectum perducatur: et per res et facultates fugientis victori satisfiat, sive ipse iudex ex sua iurisdictione hoc facere potest, sive per relationem ad maiorem iudicem hoc referatur et ex eo legitima via contra res contumacis aperiatur: nulla licentia ei vel alii personam eius solam praetendenti concedenda contradicendi, cum in possessionem ex huiusmodi causa actor mittitur: nec si reversus fuerit et voluerit fideiussiones dare et possessionem recuperare, audiatur: in huiusmodi etenim casibus omnem ei contradictionem excludimus. Cum autem eremodicium ventilatur sive celebretur. cum enim terribiles in medio proponuntur scripturae, litigatoris absentia dei praesentia repletur, nec pertimescat iudex appellationis obstaculum, cum ei, qui contumaciter abesse noscitur, nulla est provocationis
Abbreviated transcription (Latin):
aa. Sidnm ⁊idices ñ altĩ cãs dirmẽ
cõcessimus. nisi sacroscis cũaglicis ꝓpoitiᷤ
⁊ patronos causarum tnoĩ orbe trarum.
qui roãno tmꝑiosub põitus ẽ: prius in¬
ꝑquam sanccimus inõib litib q̃ fu̾int
post p̃sentem legim inchoate. ñ aliter
neq actorẽ: neq fugintẽ. mprimordioli¬
tis exercere certamina. nisi post narratic̃t.
⁊ responsioẽm antequã utruisq partis ad¬
uocati sacram̃tum legitimum p̃stent. xp̃e¬

Expanded text:
 iudices non aliter causas dirimere concessimus nisi sacrosanctis evangeliis propositis et patronos causarum in omni orbe terrarum, qui Romano imperio suppositus est, prius iuper quam sancimus in omnibus litibus, quae fuerint post praesentem legem inchoatae, non aliter neque actorem neque fugientem in primordio litis exercere certamina, nisi post narrationem et responsionem, antequam utriusque partis advocati sacramentum legitimum praestent, ip
Abbreviated transcription (Latin):
utramq partem sepius introgare nequid.
nouum ad dere desiderent. cum rccipinad
alterutͣm dartem ꝓficiat. siue diffinienda
cã ꝑiudicẽ. siue admaiorẽ potestatẽ refcren¬
d. ãa Qulliꝓrsus audientia p̾beatur. ꝗ
cause continartiam diuidit. ⁊ cxb̃nfitii
p̃rogatiua. id quod mimo codẽq uditio
poterat tminati. ap̃ dĩsos udices uolu¬
erit uentilare. penaei exoffitio iuidicis in¬
minente. qui cc̃ hanc supplicauũt sancti¬
c̃ẽm. atq alium suꝑ posiessione. alium
siꝑꝑ pͥncipali q̃stioe indicẽ postulanerct̾.
mp. insti. Properandum nobis uisũ ẽ
ne lites fiant pene inmortales. ⁊ uite ho¬
minum moclum excedanti cum crfmmina¬
les quid̾ cãs iamnr̃a lex bicnnio cõclusit.
pecaniarie cãe frequentiores sunt: ⁊ sepe
tp̃e materiam crimiib creare noscũtur.
artandam ponere. ¶censemus itaq:õs¬

Expanded text:
utramque partem saepius interrogare, ne quid novi addere desiderent, cum hoc ipsum ad alterutram partem proficiat, sive definienda causa per iudicem sive ad maiorem potestatem referenaudientia praebeatur, qui causae continentiam dividit et ex beneficii praerogativa id, quod in uno eodemque iudicio poterat terminari, apud diversos iudices voluerit ventilare: poena ei ex officio iudicis imminente, qui contra hanc supplicaverit sanctionem atque alium super possessione alium super principali quaestione iudicem postulaverit.p. Properandum nobis visum est, ne lites fiant paene immortales et vitae hominum modum excedant, cum criminales quidem causas iam nostra lex biennio conclusit et pecuniariae causae frequentiores sunt et saepe ipsae materiam criminibus creare noscuntur, artandam ponere. Censemus itaq
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s iurdices licet excõ ꝓmisso cogno¬
scant. uigorẽ simm ex ercentes. quian
fugiente exigi ne paulatim uidtatur
huiusmõi res tefraudari. ⁊ sacram̃tã uł
quacq c̃a mũtilari ¶ Hoc ⁊ huic legiad¬
tendum ẽe sanctimus. ut siquis palioli¬
temmonere uolu̾it. nullo mandatõ ꝓ̃¬
lato. f ꝑfideussõnẽ ratam rem dñm ha¬
biturum suam ꝑsõam firmauit: ne uel
hac machinatione lex cirtumscribiui¬
deatur. sanccimus siquid tale ĩposterũx
emerserit.siue ꝓuna ꝑsona quis ltto
mouere uoluit. fiue ꝓaliquo corꝑe. uel¬

Expanded text:
omnes iudices, licet ex compromisso cognoscant, vigorem suum exercentes, quia nfugiente exigi, ne paulatim videatur huiusmodi res defrauque parte mutilari. Hoc etiam huic legi addendum esse sancimus, ut, si quis pro alio litem movere voluerit nullo mandato prolato, sed per fideiussionem ratam rem dominum habiturum suam personam firmaverit, ne vel ex hac machinatione lex circumscribi videatur, sancimus si quid tale in posterum emerserit, sive pro una persona quis litem movere
Abbreviated transcription (Latin):
d.ã. Certiuris ẽ quod cõcessa ẽ mili¬
tarib hominib iudicandi facuita s.
&indenm obstaculi ẽ hominib ꝗcuiꝰ¬
dam rei ꝑitiam hñt de ea uidicare : cũ
scimus. ⁊ militares magistratus.⁊omĩs
t᷑ales homines ꝑusum cotidianum ĩa
eẽ approbatos. ut ⁊ audiant lites.⁊ eas
dinirant. ⁊ꝓsui ⁊ legis scientia huiꝰmoĩ
alt̾cationib fines imponarit.

Expanded text:
. Certi iuris est, quod concessa est militaribus hominibus iudicandi facultas. quid enim obstaculi est homines, qui cuiusdam rei peritiam habent, de ea iudicare? cum scimus et militares magistratus et omnes tales homines per usum cottidianum iam esse approbatos, ut et audiant lites et eas dirimant et pro sui et legis scientia huiusmodi altercationibus fines imponant.
Abbreviated transcription (Latin):
nõn ẽ ioeosirur sus cund indice petieris:¬
contrautilem ex ccpticem rei uidicate.
si despecie: dequa agis tnuiditio priore
tͣctatum non ẽe alleggas. ñ mutilit̃ repli¬
catioẽ doli piali uteris.

Expanded text:
est: et ideo si rursus eundem iudicem petieris,ontra utilem exceptionem rei iudicatae, si de specie de qua agis in iudicio priore tractatum non esse adlegas, non inutiliter replicatione doli mali uteris.
Abbreviated transcription (Latin):
huiusmoi ꝓposuit allegaticẽmp. nam sac̃¬
m̃tiꝰ timore. contentiosa litigantium in¬
stantia cõpescitur. ¶Neaut ꝑ peram in q̃¬
sticẽm seruor quidam uenientes sui ani¬
inicrutelitatẽ exerceant: ñ alit̃ conceclieiᷤ
quiquesticẽm seruore exposcunt. ad hoc
uenire: uł aiurditib auomi. nisi pͥns tac¬
tis sacroscĩs scriptis deponarit. ꝙ ñodio
seruor. uł ꝑꝑ offensas coħedum ad hoc

Expanded text:
huiusmodi proposuit adlegationes: nam sacramenti timore contentiosa litigantium instantia compescitur. Ne autem perperam in quaestionem servorum quidam venientes sui animi crudelitatem exerceant, non aliter concedi eis qui quaestionem servorum exposcunt ad hoc venire vel a iudicibus audiri, nisi prius tactis sacrosanctis scripturis deponant, quod non odio servoru
Abbreviated transcription (Latin):
quantum defuncto cuius heres aut bõrs
possessor decebitur extitisse: reliquum
fuat. ¶ cum uõmaior successicc̾m fu̾at
ad ẽp̃tus minoris. siquid̾ cunli uire ab ĩ¬
tistato uł extestam̃to saccesserit: mox cũ
tionis negotio souda siñ ulla dimtn

Expanded text:
quantum defuncto, cuius heres aut bonorum possessor docebitur extitisse, relicum fuerat. Cum vero maior successionem fuerit adeptus minoris, siquidem civili iure ab intestato vel ex testamento successerit, mox cum tionis negotio solida sine ulla demin
Abbreviated transcription (Latin):
rator nr̃o. nonuicẽ p̃sidis agenti dandi
urdices int̃ priuatas ꝑsonas: ñ cõpetere
facultatem manifestam ẽ. Et ideo si ut
allegatis int̃ priuatas ꝑsonas is cuius
meministis. arbitros dandos putauĩt.¬
suc exam̃ adhibere. Ita tñ ut siuł ꝑoc
dinem: oĩa huius mõmegotia ñ potuerĩt
cognoscere: uidices dandi hãnt potesta¬
o cognoscere: dandi iuidices licentia per¬
mifsa creclatur. Quodusq ad eo in p̃sidñ
cognitione retmerdum ẽ: ut eor uiditi¬
a non dim̃t᷑nuta uideantur./ dũm tñ¬

Expanded text:
ratori nostro non vice praesidis agenti dandi iudices inter privatas personas non competere facultatem manifestum est: et ideo si, ut adlegatis, inter privatas personas is cuius meministis arbitros dandos putavitsuae examen adhibere, ita tamen ut, si vel per dinem omnia huiusmodi negotia non potuerint cognoscere, iudices dandi habeant potestao cognoscere, dandi iudices licentia permissa credatur: quod usque adeo in praesidum cognitione retinendum est, ut eorum iudicia non deminuta videantur: dum ta
Abbreviated transcription (Latin):
nonqueunt. quippe si inconfimo legiti¬
mi tp̃is petantur. ⁊ euis t̾minos ꝓrogabt̃.
dilatioẽm petitori denegari coñtiem⁊. Ineiꝰ
enimatbitrio fũat tanc infcrre litigium:
cumpentedilationis morai. spatio suꝑstite
Eposs includi. ¶Qd̾ sideftnsiorei suffragiũ
dilationis postulaũit.: cand̃ aserta cã cit̃¬
obstaculum tp̃is deferrisanccanus: qr ne¬
quaquam imp̃ius steterit potestate: q̃ndo
litigio pulsaretur. darigͥ deb ⁊ si ĩpetrata
dimẽ sio sese ultra tp̃is diffinitioẽm ꝓfe̾iãt.
quadilatioẽ siareo im petretur. ⁊̃ actor
inquirendis ꝓbationib uti minime ꝓ¬
op̃. uisti: Euꝑuacuam differentiam
utilis ani mintegrum restitutionis
anr̃a republica scꝑantes: sanccimus ⁊
mnantiqua roma.⁊inhac alma urbe.⁊
initalia. ⁊ mnaliis ꝓuintiis. quadricniũ
continuum tantum mõ nũari. exdie cx
quo annus itilis currebat.⁊ id tp̃e totuiᷤᷤ
toci ẽe comune ex differentia enim locor̃

Expanded text:
non queunt  quippe si in confinio legitimi temporis petantur, et eius terminos prorogabunt, dilationem petitori denegari conveniet: in eius enim arbitrio fuerat tunc inferre litigium, cum petitae dilationis mora spatio superstite posset includi. Quod si defensio rei dilationis  citra obstaculum temporis deferri sancimus, quia nequaquam in ipsius steterat potestate, quando litigio pulsaretur. dari igitur debet, etsi impetrata dimensio sese ultra temporis definitionem proferat. qua dilatione, si a reo impetretur, etiam actor in requirendis probationibus uti minime pp. Supervacuam differentiam utilis anni in integrum restitutionis a nostra re publica separantes sancimus et in antiqua Roma et in hac alma urbe et in Italia et in aliis provinciis quadriennium continuum tantummodo numerari ex die, ex quo annus utilis currebat, et id tempus totius loci esse commune: ex differentia enim locorum
Abbreviated transcription (Latin):
sccm p̃fatum modum ⁊ uplere statuta
mintme cupicnte. nichil ficri p̃inditium.
neꝙ pari exceptio̾emrco. uł actori actiẽe.
exceptis uidł arbitris qui cum sacram̃iti
religiõe electisunt. sc̾m nouellam nr̃i
nõis constitutiõem. Tunc ⁊ enim ea oĩa
seruari quelege nrã suꝑhuiusmõi andi

Expanded text:
secundum praefatum modum et implere statuta secundum praefatum modum et implere statuta minime cupiente nihil fieri praeiudicium neque pari vel exceptionem reo vel actori actionem, exceptis videlicet arbitris, qui cum sacramenti religione electi sunt secundum novellam nostri numinis constitutionem: tunc etenim ea omnia servari, q
Abbreviated transcription (Latin):
tiastetur ꝓcreabat: siquid̃ ꝓparte pulsat᷑a
forma arbitralis ꝓcecłet. exceptionẽ eiue¬
lucti pactigñãri. Sin aũt ꝓactore calctlts
poneretur. nichil exco ꝓcedere ei p̃siori et
sanccimu in eos arbitros quos p̃cdixtirias.
⁊ quos talis corsensus elegĩt sub eo pacto in
scͥptis uł ñinscriptis habito. ut eore diffi¬
nttigni scetur siquid̃ subscͥpserit postq̃m
diffinitio ꝓceclit. quod ñ displicet ambab
partib coꝵ sentñtia. ñ solum reo exceptio¬
nem uelati pacti gnͣari s ⁊̃ actori ex nr̃o
nõietnfactum actioem quatenus possit
sentñtia eius exsecationimandan. S⁊ ĩtac
quto regia cluitate ab offitio cninentiffiẽ
p̃fecture. uł eius cuius fore pars sequitur fu¬
gientis. Inprouintuis aut̃ tam ꝑmodatões
quam apparitores eorꝗ uł ꝑuidices quore
silentio partiumsrĩam roboratam c̃ẽ ⁊ fu¬
ginti excepͣtioẽm: ⁊agenti memoratam
actiõem cõpetere attera aut parte reculãte

Expanded text:
tia stetur, procreabat, si quidem pro parte pulsata forma arbitralis procederet, exceptionem ei veluti pacti generari, sin autem pro actore calculus poneretur, nihil ex eo procedere ei praesidii: sancimus in eos arbitros, quos praediximus et quos talis consensus elegerit sub eo pacto in scriptis vel non in scriptis habito, ut eorum definitioni stetur, si quidem subscripserint, postquam definitio procedit, quod non displicet ambabus partibus eorum sententia, non solum reo exceptionem veluti pacti generari, sed etiam actori ex nostro numine in factum actionem, quatenus possit sententia eius exsecutioni mandari, sed in hac quidem regia civitate ab officio eminentissimae praefecturae vel eius, cuius forum pars sequitur fugientis, in provinciis autem tam per moderatores quam apparitiones eorum, vel per iudices, quorum silentio partium sententiam roboratam esse et fugienti exceptionem et agenti memoratam actionem competere. Altera autem parte recusante
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sidehis repetendis ꝑmintegrum restitu¬
tutiõem. uł quãcumq aliam cãm pu¬
taueris agendum: eius adire te. ꝓuintie
restittionib que mintegrum postulant᷑.
neos iudices. siue eas minores .xxu. annis¬

Expanded text:
si de his repetendis per in integrum restitutionem vel quamcumque aliam causam putaveris agendum, eius adire te provinciae restitutionibus, quae in integrum postulantur,neos iudices, sive eas minores viginti
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃ib obseruatis sidilatio ab anctore pe¬
tatur: que mtra metas inintegrum resti¬
tutionis ualeat artari. tandẽ quoc̃q fla¬
gitante cãis cognitis tribui oportebit.
Siuõ hunsmõi postalantor curricula.¬

Expanded text:
t, observatis, si dilatio ab actore petatur, quae intra metas lege comprehensas valet arctari, eamdem quocumque flagitante, caussis cognitis tribui oportebit: sin vero ejusmodi postulantur curricula
Abbreviated transcription (Latin):
õib casib liceat ułinfactum nł cõditicẽm
ex lege. uł inremutilem instituere. scđmꝙ
facti qualitas postularĩt. ¶ Siriaut̃ ĩscͥpta
quid aut depõitioẽ incril tale appareat:
una aut̃ pars eclicat imam̃tum ẽẽ p̾stitũ.
quatomis arbitralistetar frĩe. huiusmõi li¬
tigator. ul solius arbitri sermoes minĩe
et̃ crecderitos.  tum⁊ siquis uiram̃tum datũ
et ñ uidice sub põito: nec hoc scͥpta partiũ
testante cõcesserit. tñcerti certaminis cõ¬
poĩtio. queint̾ hõĩes imꝑitos sepe accidit.¬

Expanded text:
ibus casibus liceat vel in factum vel condictionem ex lege vel in rem utilem instituere, secundum quod facti qualitas postulaverit. Sin autem in scriptura quidem aut depositione nihil tale appareat, una autem pars edicat iuramentum esse praestitum, quatenus arbitrali stetur sententia, huiusmodi litigatorum vel solius arbitri sermones minime esse credendos, cum et, si quis iusiurandum datum esse non iudice supposito nec hoc scriptura partium testante concesserit, incerti certaminis compositio, quae inter homines imperitos saepe accidit
Abbreviated transcription (Latin):
nuid quinquemuum libis. ciuius p̃scriptio
scram inoffitiosi mouintib questiõem oppo¬
nisol. manifeste ante rescripiunus. Imple¬
ta igitur ctate legitima non ẽ inintegrũ
restitutio necessana qr ñintegratio airasse

Expanded text:
in id quinquennium liberis, cuius praescriptio seram inofficiosi moventibus quaestionem opponi solet, manifeste ante rescripsimus. impleta igitur aetate legitima non est in integrum restitutio necessaria, quia non integratio amissae
Abbreviated transcription (Latin):
captus es: post his ibi defunctis. legis
corielie uenesitio resisus succestices corgn
quesisti excplo utilis actionis queinin¬
tegrum restitutis datur: cum exceptiõis
amine qriehinc obicisol obiectu: res
uendicare nõ ꝓhiberis.

Expanded text:
captus, post his ibi defunctis legis Corneliae beneficio reversus successiones eorum quaesisti, exemplo utilis actionis, quae in integrum restitutis datur, cum exceptionis annuae quae huic obici solet obiectu res vindicare non prohiberis.
Abbreviated transcription (Latin):
stas. aut mẽ re ꝓublice anistratoresl
inrac regi ciuitate. usmprouintiis. Ut
uiteatur ipe qui uidicẽ destinauĩt: ut pote
Iꝓtribunali cognoscens: ⁊ mintegrum dac̃
rtscitutioem ⁊ cam ciuis examinare. s ic ⁊
quisita effuse intellectum nr̃e consti¬
trtionis andeat c̃e trahendum: ut ctiã
apud ꝓcomissarids uidices uł arbitroᷤ
excoĩ sentñtia eicctos: uł apud eos qui dãt̃
antdicib qui ꝓpͥam uiris dictiõem ñ hñt.
s tantummõ iudicandi facultatẽ: putet
ut̃ uolumus tales cãs dirimere: qui ułcer¬
te ammistrationi cuuuris dictio aderet p̃¬
põitisunt: u̾s abhis fu̾nt dati. ⁊ muito
magis siantã maiestate delegata cis cãrũ
sit audientiass ⁊ nequid panitus dubitan¬
dum relinquatur. ⁊ hoc ad dendum etiam
censcmus. ut ustm quos sup̃ enũaiumu̾¬

Expanded text:
stratores vel in hac regia civitate vel in provinciis, ut videatur ipse, qui iudicem destinaverit, utpote pro tribunali cognoscens et in integrum dare restitutionem et causas eius examinare: sic etequis ita effuse intellectum nostrae constitutionis audeat esse trahendum, ut etiam apud compromissarios iudices vel arbitros ex communi sententia electos vel apud eos, qui dantur a iudicibus, qui propriam iurisdictionem non habent, sed tantummodo iudicandi facultatem, putet iter volumus tales causas dirimere, qui vel certae administrationi, cui et iurisdictio adhaeret, praepositi sunt vel ab his fuerint dati, et multo magis si a nostra maiestate delegata eis causarum sit audientia. Sed ne quid penitus dubitandum relinquatur, et hoc addendum esse censemus, ut eis tantum quos supra enumer
Abbreviated transcription (Latin):
⁊detur licentia ꝑfidis hõib passim diffi¬
niticẽs uiditum cludere. sanctissimo ntõ¬
Larbitrio ⁊ huuismoĩ ramcensuimus ẽẽ cõ¬
ponendam. Si igitur int̃ accorẽ ⁊ itum.
nec ñ ⁊ ip̃m iudicem fu̾̃it consensum: ut
cum sacratim̃ti religioẽ lis ꝓcecdat. ⁊ipsi
quid litigatores scriptis. hoc suis manib
ułꝑpublicas ꝑsonas scͥpscrint uł ap̃ ip̃m
arbitrium inactis ꝓpͥa uoce teposuerint:
ꝙ sacram̃tis p̃scriptis arbit̃ arbit̃ electꝰ

Expanded text:
assim definitiones iudicum eludere, sanctissimo arbitrio et huiusmodi rem censemus esse componendam. Si igitur inter actorem et reum nec non et ipsum iudicem fuerit consensum, ut cum sacramenti religione lis procedat, et ipsi quidem litigatores scriptis hoc suis manibus vel per publicas personas scripserint vel apud ipsum arbitrum in actis propria voce deposuerint, quod sacramentis
Abbreviated transcription (Latin):
so unrt ꝑfecto addicti. aꝓpellari ñ posse se¬
pẽ rescͥptum ẽ. Qma nccidicati actio m
pr̃ari põt. ⁊ ob hoc iuicẽ pena ꝓmittitur.
ut m̃etu ei̾pene aplacitis ñ rtcedatur.
siultradiem cõꝓmisso cõp̃hensum ui¬
dicatum ẽ: sentñtia nulla ẽ necullampe¬
namcõmĩtut quiei ñparucrit.

Expanded text:
appellari non posse saepe rescriptum est, quia nec iudicati actio inde praestari potest et ob hoc invicem poena promittitur, ut metu eius a placitis non recedatur. sed si ultra diem compromisso comprehensum iudicatum est, sententia nulla est, nec ullam poenam committit qui ei non paruerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ucttrib legib enu̾ate sunt. fuerunt oc¬
cupati. omne excip̃iatur. Et sit ñ ab stmm¬
lis inhac parteminor.⁊maiore restita¬
mp. añt: Suꝑꝑ offitium legatiõis ame
bona fite facte ab sens ⁊ indestisus cõ dẽp¬
nãtus es. instauratiam iuditu uire de¬
sid̾as: ut exintegro defensionib tuis
utaris. Nam cos quoq qui legatiõis offõ
funguntur. ieo priuilegio ee quo sunt
quirpublict cĩ ab sũt. receptum ẽ¬
d.aa. Si idcirco ap̃ arbitrium p̾sentiã
tuam facere ñpotuisti. quod sub custodia
militari cassu p̃sidis detinedaris idq in

Expanded text:
teribus legibus enumeratae sunt, fuerint occupati, omne praecipiatur, et sit non absimilis in hac parte minorum et maiorum restitSi propter officium legationis ad me bona fide factae absens et indefensus condemnatus es, instaurationem iudicii iure desideras, ut ex integro defensionibus tuis utaris. nam eos quoque, qui legationis officio funguntur, in eo privilegio esse, quo sunt qui rei publicae causa absunt, receptum e. Si idcirco apud arbitrum praesentiam tui facere non potuisti, quod sub custodia militari iussu praesidis detinebaris, idque in
Abbreviated transcription (Latin):
daa Suntia annos quib minte¬
grum restitutionis auxilium indulge¬
tur constitutus es: uł eo tp̃e nom̃ miltu¬
e declisti. ⁊ expeditioẽ occupatus es. con¬
tiuatum bencfitium restitutionis ꝑu
su capioem licet aũt militiam sũb ple¬
ta sit. ñ patitur tedispendio rei famili¬

Expanded text:
 intra annos, quibus in integrum restitutionis auxilium indulgetur, constitutus es vel eo tempore nomen militiae dedisti et expeditione occupatus es, continuatum beneficium restitutionis per usucapionem, licet ante militiam suppleta sit , non patitur te
Abbreviated transcription (Latin):
sihuinsmõi uocabulum tnsimitatur: si
enim ũba consucta scipulationum ⁊ sub¬
tilis. inimo magis suꝑuacua o bsertiatio
ab aula cõcefsa ẽ⁊ nos quiinꝑ legibano¬
bis scͥptis multa itiastipulationum. mł¬
tasq ambages scrupulososq cutuitus
ut siquas hecscͥpserit. uslinum exhis adꝙ¬

Expanded text:
ocabulum transmittatur? Si enim verba consueta stipulationum et subtilis, immo magis supervacua observatio ab aula concessa est, nos, qui nuper legibus a nobis scriptis multa vitia stipulationum multasque ambages scrupulososque circuituut, si quis haec scripserit vel unum ex his, ad
Abbreviated transcription (Latin):
adũs ario suo opõita fu̾it imp̃olitis exõ¬
dio destnsionis auegatio ⁊ ipe quasi ab¬
sentis inhac parte ꝓcurator: satis datiõẽm
suꝑ excipiendalite prãre cogitur: qua nͣ p̃ce¬
dente lis que eis mangata ẽ ult̾ins ꝓceclere
defensor.⁊ subgestor testificatiõe factus:
inp̃o litis limine iudicatum solui satis

Expanded text:
adversario opposita fuerit in ipso litis exordio defensionis adlegatio, etiam ipse quasi absentis in hac parte procurator satisdationem super excipienda lite praestare cogitur, qua non praecedente lis quae ei mandata est ulterius procedere defensor, etiam sub gestorum testificatione factus, in ipso litis limine iudicatum solvi sa
Abbreviated transcription (Latin):
p. ual Sicũ muitarib laborĩbts
oꝑamdares creditõris tui hdes possõds
hibi obligatãs distraxerunt. poteris adi¬
to p̃site ꝓuintie miitegram restitutio¬
nemimꝑetrare. retitaq uediticẽ recipiẽ
c̃dio. Que apatre gerũtur. ñdoc
plisciplina militari afiliis adtrritum
teuocari. p̃sertim cum nec patrẽ tu im
tnreb humanis agentẽ. affirmes con¬
questum fuisse suꝑ huius mõi contͣctũ.

Expanded text:
. Si, cum militaribus laboribus operam dares, creditoris tui heredes possessiones sibi obligatas distraxerunt, poteris adito praeside provinciae in integrum restitutionem impetrare retractataque venditione recipies . Quae a patre geruntur, non decet pro disciplina militari a filiis ad irritum devocari, praesertim cum nec patrem tuum in rebus humanis agentem adfirmes conquestum fuisse super huiusmodi contractu.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp. dio. Iicet mnͣtelictis etatencinem
excusari constet: matri tñ quefiluis tu¬
torẽ etatis lubrico lapsa ñ petiit. eors
mp.dio. Contracos qui remminoris
tenent sius ucapione añium ad ꝗsierĩt.
restitutioras auxilium eis decerm deb.
inminori etate constitatus crcumuent
arupbhino dispensatore npo uenditic̃em
rei scipiti animo p̾tio longe minorẽ
contrabere festinauit. uiris pũblici fiꝰ¬
scus nriniure restitutionis sequatur

Expanded text:
. Licet in delictis aetate neminem excusari constet, matri tamen, quae filiis tutorem aetatis lubrico lapsa non petiit, eorum . Contra eos, qui res minorum tenent, si usucapione dominium adquisierunt, restitutionis auxilium eis decerni debet. in minore aetate constitutus circumventus a Rufino dispensatore nostro venditionem rei praecipiti animo pretio longe minore contrahere festinavit, iuris publici fiscus noster in iure restitutionis sequetur
Abbreviated transcription (Latin):
teberi ꝓnuntiauit. sccłs quẽ condĩtioni
ñ paruisse conquereris: manumissus ñ
disti. ñ posse reubcari eaminttiligis. s¬
⁊ dãpnum qd obeam c̃am illatum ẽ.
iuditio negotioꝵ gestor. acuratorib

Expanded text:
eberi pronuntiavit, Secundus, quem condicioni non paruisse conquereris, manumissus nondisti, non posse eam revocari intellegis, sed damnum, quod ob eam causam illatum est, iudicio negotiorum gestor
Abbreviated transcription (Latin):
iconeis aduocatis mor suoꝵ instituta.
ꝓbitatẽq animi ⁊ testimonium uiteho¬
cum octauum ⁊ decimum anrnum egresse
cctin publico demonstrari ncogius R
stibi uluntrumtis. inisso ꝓcuratore c̃oce¬
dimus. Ut etrm ip̃e mominib negotus
tale ius hãnt: quale mares hr̃e relcripsi
urbe cõmorantes ap̃ sublimitatẽ triã
ceteri uõ apud p̃tore. inprouintiis autẽ
om̃s apud carumrectores desiuis  morib

Expanded text:
idoneis advocatis morum suorum instituta probitatemque animi et testimonium vitae hocum octavum et decimum annum egressae coetu publico demonstrari testibus nstibus vel instrumentis, misso procuratore, concedimus, ut etiam ipsae in omnibus negotiis tale ius habeant, quale mares habere praescripsimurbe commorantes apud sublimitatem tuam, ceteri vero apud praetorem, in provinciis autem omnes apud earum rectores de suis mo
Abbreviated transcription (Latin):
d.ãa. Si int̃ tͥe acfrem tuum emancipatoᷤ
pat̾ ur̃ fecit dõatioẽm. inalium postea tͣns¬
ftrendo portiõem cius nichil uobis abstu¬
lit Nec sifr̃ tuus sibi quesiti p̃durusticipã¬
tan doãnti patriconsensit. dñium a beo
disçedorẽ potuit᷑. ꝑꝑscnatus consulti auc¬

Expanded text:
dae. Si in te ac fratrem tuum emancipatos pater vester fecit donationem, in alium postea transferendo portionem eius nihil vobis abstulit: nec, si frater tuus sibi quaesiti praedii rustici partem donanti patri consensit, dominium ab eo discedere potuit
Abbreviated transcription (Latin):
daa. ialterius cirtuenenti cami
nor etate maiorẽ te ꝓbare aspectu labõaũis.¬
ũsarnti roc frnit factum durabit b̃nfitiũ
quommorib cã cognita subueniri solet.
bes exclusum tibi ẽe mintegrum restituti¬
ons bencfitium. nisi palam ⁊ cuitent̃ exin¬
strum̃tor platione ñ ꝑtestium depoiticẽs
tefuissȩ minorẽ ostenderis ¶ Huiusmoi aut
sactaiñto corꝑalit p̃stito: nullum tibi suꝑ¬
ẽe auxilium ꝑspicui utris ẽ.¬

Expanded text:
ae. Si alterius circumveniendi causa minor aetate maiorem te probare adspectu laboraverisersarii hoc fuerit factum, durat beneficium, quo minoribus causa cognita subveniri solet. bes exclusum tibi esse in integrum restitutionis beneficium, nisi palam et evidenter ex instrumentorum prolatione, non per testium depositiones te fuisse minorem ostenderis. Huiusmodi autem sacramento corporaliter praestito nullum tibi superesse auxilium perspicui iuris e
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. uisti: Sanccimus fauore im̃ ꝑfecte
etitis. exccptioẽs ñnumerate pccunie ab ira¬
tio minorib ñ concutrere. nedum minte.¬
grum restitutioẽm expectamus aliquod eine¬
git obstaculum ꝑ quod hiusmoi benefitõ
minor utiñ põt: ne suba ciuis subũtatur.
s humaniꝰ ẽ latius eand̃ legis int̾p̃tati¬
onẽ extindere. Inõib casib in quib uetera
uira cõcurrere quid̃ tꝑ̃ales p̃scriptioes adũsꝰ
minores cõcesscrunt. ꝑ mintegrum autẽ
restitutioem cis subueniebant. eas tp̃o uire
ñ concurrere. melius ⁊ emmẽ intacta eorumr
iura seruari quã post cãm uuln̾ãtam reme¬
dium querro iutelicit exceptionib tͥgĩta

Expanded text:
p. Sancimus favore imperfectae aetatis exceptionem non numeratae pecuniae ab initio minoribus non currere, ne, dum in integrum restitutionem expectamus, aliquod emergat obstaculum, per quod huiusmodi beneficio minor uti non potest, ne substantia eius subvertatur. Sed humanius et latius eandem legis interpretationem extendere, in omnibus casibus, in quibus vetera iura currere quidem temporales praescriptiones adversus minores concesserunt, per in integrum autem restitutionem eis subveniebant, eas ipso iure non currere. melius etenim est intacta iura eorum servari, quam post causam vulneratam remedium quaerere. videlicet exceptionis triginta
Abbreviated transcription (Latin):
rescitutionis legib cauta sunt. custodiri
conuenit. ⁊si forte quis bñfitio nr̃o etatĩ
uieniam fi̾it consecutus: exeo die quo ĩ¬
dulgentia nr̃a inuiditio cõpetenti fuĩt
intimata. eiq aministratio reiꝓprie ꝑ¬
missa fuit ut ad ꝑsequendas mintegrũ
restititionum fimendasq cãs ire hãt

Expanded text:
restitutionum legibus cauta sunt, custodiri convenit, et si forte quis beneficio nostro aetatis veniam fuerit consecutus, ex eo die, quo indulgentia nostra in iudicio competenti fuerit intimata eique administratio rei propriae permissa, ut ad persequendas in integrum restitutionum finiendasque causas iure
Abbreviated transcription (Latin):
corortis duodecime alpinor ⁊ ante uita
decessit. quã possõm acciꝑet. R̾rdes eius
exꝑsona tesuncti restitutionis anciliũ
intri annum atilcm ita recte implorabit
sinilerimus post exactos dies quib bõr
pessessio defgtur. inmilitia defunctus ẽ.
publicecã abserites sunt diminutum est.
actione ue qua competente els aliquis li¬
batus fin̾t: in integrum restitutio ꝑ pe¬
tͣna uiris dictiõe intra annum utilem ꝑ¬

Expanded text:
cohortis duodecimae Alpinorum ante vita decessit, quam possessionem acciperet, heres eius ex persona defuncti restitutionis auxilium intra annum utilem ita recte implorabit, si Valerianus post exactos dies, quibus bonorum possessio defertur, in militia defunctus est.publicae causa absentes sunt, deminutum est actioneve qua competente eis aliquis liberatus fuit, in integrum restitutio perpetua iurisdictione intra annum utilem
Abbreviated transcription (Latin):
sidatis. p̃sidis ꝓuintieum clarissumm no¬
tio ẽ. tsq cã cognita extimabit: anauxi¬
lutm ꝙ imploratis cõ ferri truo debet.
Quodsiadũsus fiscum io postulatis:
telligitis ꝓcuratorem mncuin una cum
p̃fide ꝓuintie p̃sente fisci patrono adi
patris minoris. uł ⁊̃ ipsius p̃dia uenun¬
data sunt. quinq̃nini p̃scriptionis nul¬
mancipuis uemndatum ad seueras: si
aditus rõalis nr tius adlegationib u
ad ẽẽ fid. nec seruatam sollempnitate
astar̃ anmadũterit. fisco tesafis faciẽte
reuocata uecutione fundum tibi. iubeb̾.¬
fatearis cum ⁊ cnodora minore.xxu.
ri iuoclarissimo exeo contͣctu locũple¬
tiorm fcam cẽ inteiugis eam mĩto in

Expanded text:
mi notio est isque causa cognita aestimabit, an auxilium quod imploratis conferri in vos debeat. quod si adversus fiscum id postulatis, intellegitis procuratorem meum una cum praeside, praesente fisci patrono, adipatris minoris vel etiam ipsius praedia venumdata quinquennii praescriptionis nulmancipiis venumdatum adseveras, si aditus rationalis noster tuis adlegationibus adesse fidem nec servatam sollemnitatem hastarum animadverterit, fisco te satisfaciente revocata venditione fundum tibi refitearis cum Zenodora minore viginri viro clarissimo ex eo contractu locupletiorem factam, intellegis eam merito in
Abbreviated transcription (Latin):
mꝑ uisti: Eos quiuenam etatis prin¬
cipali clem̃tia imtetrau̾int. usimpet̾uer.
ñ solumalicratic̃tm. sietiam ypothecam
minime posse sire decreti int̃põitiõe rerũ
suarum immobilium facere iubemus.
Inquarum alicnatioẽm uł ypothecam
tecretum illis necessarium ẽ. qui necdum
ueniam etatis meruerunt. Ut similis sit
inea parte cõclitio minore õium: siue pe¬

Expanded text:
 pp. Eos, qui veniam aetatis principali clementia impetraverunt vel impetraverint, non solum alienationem, sed etiam hypothecam minime posse sine decreti interpositione rerum suarum immobilium facere iubemus, in quarum alienatione vel hypotheca decretum illis necessarium est, qui necdum veniam aetatis meruerunt, ut similis sit in ea parte condicio minorum omnium, sive pe
Abbreviated transcription (Latin):
que a qeqitorib fumt nmorib subue¬
niri.si tnͣmagno tetrimto afficient᷑. ĩa
pridem placiit. Suigitur pignori captiᷤ
p̃liis ac distractis enorme dãpnum ex
huiusmõi uenditicẽ passos uos ostẽditis.
p̃sertim cum hodie quoq uos minc̃es ẽe
affirmetis auxilium restitutiõis nob̃ ĩꝑtict᷑.¬

Expanded text:
quae a creditoribus fiunt, minoribus subveniri, si tamen magno detrimento adficiantur, iam pridem placuit. si igitur pignori captis praediis ac distractis enorme damnum ex huiusmodi venditione passos vos ostenderitis, praesertim cum hodieque vos minores esse adfirmetis, auxilium restitutionis vobis i
Abbreviated transcription (Latin):
fustis: ⁊nc̃ benefitium etatis uobisꝰ lar¬
gitur. cct̃m sipost legitimam etate sen¬
tñtiam̃ ꝓlata ẽ. iterato eand̃ actiõemi de
hisdem specieb infere npotestis.
state tẽ. mimneq emancipatiõem ase fac¬
tam ualere diceret. ꝓ consul suꝑc̃a cogno¬
sccus eius potestati subiectam te ꝓmunti¬
anit. cum adũsus eam sentñtiam mintegi

Expanded text:
fuistis et nunc beneficium aetatis vobis largitur. ceterum si post legitimam aetatem sententia prolata est, iterato eandem actionem de isdem speciebus inferre non potestis. state esse minimeque emancipationem a se factam valere diceret, pro consule super causa cognoscens te eius potestati subiectam pronuntiaverit, cum adversus eam sententiam