comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s iubuti sumꝰ ut si uita nr̃a ĩ aliquas ĩsidias si ĩ ui in tella. aut lateonũ au
iumicoꝵ uici disset oĩs honesta ratio esset expediende salutes. Sillent eiz
leges ĩter arma nec se expectare iubent. cũ ei qui expectare uelit an iri¬
iusta pena luenda sit qͣ iusta xepetenda. Et si ꝑ sapient et quodãmõ tacit
dat ip̃a lex ip̃a potestatem defendendi que nõ mõ hoĩe ocidisset esse cũ tello
hoĩs acasandi octidendi cauã uetat. ut cũ cã tellu nõ quereret᷑ qui siu defẽ¬
andi sui cã telli esset usus nõ hoĩs occidendi cã hu̾sse tellu iudicaretur.
quia poͣptꝰ hoc maneat in cã iudicis nõ cĩ dubito quĩ ꝓbaturus si uob̾
defrnsionẽ meã si id memineritis qd̾ obliuisi nõ potestis insidiatore iure¬
uit̾ fici posse. Sequitur illud qd̾ a nullonis inimicis sepissiẽ dicit᷑. cedem qͦ
p. clodius octisut est senatu iudicasse ꝯͣ ue pu. esse facta. Ille uoͣ senatꝰ

Expanded text:
s, ut, si vita nostra in aliquas insidias, si in vim et in tela aut latronum aut inimicorum incidisset, omnis honesta ratio esset expediendae salutis. silent enim leges inter arma nec se exspectari iubent, cum ei qui exspectare velit ante iniusta poena luenda sit quam iusta repetenda. etsi persapienter et quodam modo tacite dat ipsa lex potestatem defendendi, quae non hominem occidi, sed esse cum telo hominis occidendi causa vetat, ut, cum causa, non telum quaereretur, qui sui defendendi causa telo esset usus, non hominis occidendi causa habuisse telum iudicaretur. quapropter hoc maneat in causa, iudices; non enim dubito quin probaturus sim vobis defensionem meam, si id memineritis quod oblivisci non potestis insidiatorem interfici iure posse. sequitur illud quod a Milonis inimicis saepissime dicitur, caedem in qua P. Clodius occisus esset senatum iudicas
Abbreviated transcription (Latin):
rata lib̾tas quid hac q̃stione cercius subito axepti ĩ questione ĩ spcrãtur
acertis et ĩ archas coĩciut᷑ ne quis cũ his colloqui possit hi centu dies
penes acusatores cũ fuisset ab co ip̃o acusatore ꝓducti sũt. Qiud hac quetu¬
ne dici posset integrius quid ĩcoruptius. eꝵ si nõ du saris ceruitis ciu
res ip̃a tot ta claris argumẽtis signis q luceat pura mẽte/ atq integra
milonẽ nullo scełe ĩbutu nullo metu ꝑteritu nulla ꝯscĩa examinatu eo¬
ma reuertisse recordamini ꝑ dios ĩmortales que fuit celeritas reditus
euis qui ingreslus ĩ foꝵ ardente curia que magnitudo aĩ qui uultus que
armis neq his tantu u̾m etiã ci p̃ost potestati cui senatus tota ee.pu.
canti nõ ulla credenti magua uis est ꝯsciẽcie Iudices. et magna ĩ utrãq
ꝑte ut nichil tuueant qui nichil conuhint et penã semꝑ aute oculos
u̾sari putent qui pecarint. neq uoͣ sine ratione certa causa milonis

Expanded text:
rata libertas. quid hac quaestione certius? subito adrepti in quaestionem tamen separantur ceteri et in arcas coniciuntur ne quis cum eis conloqui possit: hi centum dies penes accusatorem cum fuissent ab eo ipso accusatore producti sunt. quid hac quaestione dici potest integrius, quid incorruptius? quod si nondum satis cernitis, cum res ipsa tot tam claris argumentis signisque luceat, pura mente atque integra Milonem, nullo scelere imbutum, nullo metu perterritum, nulla conscientia exanimatum Romam revertisse, recordamini, per deos immortalis, quae fuerit celeritas reditus eius, qui ingressus in forum ardente curia, quae magnitudo animi, qui voltus, quae armis, neque his tantum verum etiam eius potestati cui senatus totam rem publcanti, non nulla credenti. Magna vis est conscientiae, iudices, et magna in utramque partem, ut neque timeant qui nihil commiserint et poenam semper ante oculos versari putent qui peccarint. neque vero sine ratione certa causa Milonis
Abbreviated transcription (Latin):
scitis iudices fuisse qui ĩ hac rogatione suadenda dicerẽt nuloi̾s manu ceder
ne clodius quide de ĩsidiis cogitauit quoĩa fuit ĩ albino ma̾surus si quil
exiturus ad cede e uila nõ fuisset. uido ei illu qui dẽ de trei mõte nũcia¬

Expanded text:
—scitis, iudices, fuisse qui in hac rogatione suadenda diceret Milonis manu caedem —scitis, iudices, fuisse qui in hac rogatione suadenda diceret Milonis manu caedem ud: igitur ne Clodius quidem de insidiis cogitavit, quoniam fuit in Albano mansurus. si quidem exiturus ad caedem e villa non fuisset. video enim illum qui dicatur de Cyri morte nuntia
Abbreviated transcription (Latin):
tribuno plebis ꝯcitata quẽ diẽ ille quã ꝯtionẽ quos elamores nͥ ad rogitatu
nulla facultas exeundi nõ causa solu s et necessitatis fuit. Q si ut ille scuit
milonẽ fore eo die sic ĩuia clodiu milonẽ suspitari quide potuit pͥmu q̃ro
qui sciel potuerit ꝙ uos idem ĩclodio qͥrere nõ potestis ut cĩ neãe aliu ixi.t.
patinã famillarissiniu suu rogasset sciee potuit illo die ip̃o lauini a dictatore
.p. clodiu illo die ĩ albruo ma̾suꝵ fuisse / s subito ei esse nũtiatũ ciru archi¬
tertu esse mortuu. itaq romiã repente ꝯstituisse ꝓficisci dixit hoc comes ite
p. clodii. E clodius uidete Iudices qͣte res hiis testimoniis sũt ꝯfecte pͥmu tee¬
te liberatur.M. nõ eo ꝯsilio ꝑfectus esset ut ĩ sidiareturĩuia clodio quipe si ille¬
ei obuius fatuxus oĩo nõ erat deinde eĩ nõ uideo cur nõ meu aga negotiu¬

Expanded text:
quem diem ille, quam contionem, quos clamores, nisi ad cogitatum nulla facultas, exeundi non causa solum sed etiam necessitas fuit. quid si, ut ille scivit Milonem fore eo die in via, sic Clodium Milo ne suspicari quidem potuit? primum quaero qui id scire potuerit? quod vos idem in Clodio quaerere non potestis. Vt enim neminem alium nisi T. Patinam, familiarissimum suum, rogasset, scire potuit illo ipso die Lanuvi a dictatore P. Clodium illo die in Albano mansurum fuisse, sed subito ei esse nuntiatum Cyrum architectum esse mortuum, itaque repente Romam constituisse proficisci. dixit hoc item comes P. Clodi, C. Clodius. videte, iudices, quantae res his testimoniis sint confectae. primum certe liberatur Milo non eo consilio profectus esse ut insidiaretur in via Clodio: quippe, si ille obvius ei futurus omnino non erat. deinde—non enim video cur non meum quoque agam negotium
Abbreviated transcription (Latin):
grauussimãq adoloscens nobilissimus rei pu. parten fortissime susce pisset atꝙ
ia bellua iudicii laqueoꝰ declinãtẽ ia irectita teneret que locus ꝙ tỹs illud
disimortales fuit cũse ille fugiens ĩscalaꝵ tenebeͣ abdidisset m aguu aziloni
fuit ꝯfitẽ illa peste nulla sua ĩuidia antonii uẽ maxĩa iloria etiud coniuci ⁊
in tampo quotiens potãs fuit cũ ille ĩcepta riusset qladios distrintendru
lapides iaciendos curanisset deinde subito uultu onloĩs p̾t̾itus fugeret ad tiberu
uos et omes boni uota feceritis ut miloni uti u̾tute sua liberet quẽ iq̃ que
cũ oĩus geatia noluit hũc uoluit cũ aliquoꝵ querella. quẽ auee ⁊qnẽ pocolo¬
quẽ tepor quẽ ĩpune nõ est auxus huic ĩiuria ĩ quo loco auieno xp picudo
capitis nõ dubitauit occidere p̃ẜtim Iudices cũ honoris amplissimo ꝙteio
et dios comicior subesset quo quide tyre suo en ꝓtenda sit abitio ẜ oostu¬

Expanded text:
sset, atque illam beluam, iudici laqueos declinantem, iam inretitam teneret, qui locus, quod tempus illud, di immortales, fuit! cum se ille fugiens in scalarum tenebras abdidisset, magnum Miloni fuit conficere illam pestem nulla sua invidia, M. vero Antoni maxima gloria? quid? comitiis in campo quotiens potestas fuit! cum ille in saepta inrupisset, gladios destringendos, lapides iaciendos curasset, dein subito voltu Milonis perterritus fugeret ad Tiberim, vos et omnes boni vota faceretis ut Miloni uti virtute sua liberet. quem igitur cum omnium gratia noluit, hunc voluit cum aliquorum querela, quem iure, quem locoem impune non est ausus, hunc iniuria, iniquo loco, alieno tempore, periculo capitis non dubitavit occidere? praesertim, iudices, cum honoris amplissimi contentio et dies comitiorum subesset, quo quidem tempore—scio enim quam timida s
Abbreviated transcription (Latin):
istis clodiu sibi dixisse et audistis uiuo clodio ꝑituꝵ nulonẽ teiduo uost diẽ ͥ¬
negocii nicha erat uidit necesse est nuloni ꝓficisci lauinu illo ip̃o die quo ꝓfect

Expanded text:
istis Clodium sibi dixisse, et audistis vivo Clodio, periturum Milonem triduo. post diem tistis Clodium sibi dixisse, et audistis vivo Clodio, periturum Milonem triduo. post diem tnegoti nihil erat. vidit necesse esse Miloni proficisci Lanuvium illo ipso quo est
Abbreviated transcription (Latin):
ora oũ atq ocios intueniur nichil est eĩ ra mole .ta tenerita aut feagil
aut flexibille q uolũtas erga nos sensus q ciuiu qui nõ mõ ĩ ꝓbitati urascũ¬
tur candidatoꝵ. sed etia recte factis sepe fastidiũt hũclgie di cãpisseꝑa
ad illa augusta centuriaꝵ auspicia ueniebat. eruã nõ hoc credibile ĩ hoc
q idi ĩ clodio nõ dubitandu qui se ĩt̾ fecto milone regnatirꝵ putaret. et uaigat
caput᷑ est audatie iudices quis ignorat maxima ilecebra esse pecandi ĩ pui̾tat
spem Inutroq igit hec fuit In milone qui etiã reus fuit nũc est facti aut
pͥciari aut cexte neceẜarii dn ĩ clodio qui ita iudicia penãq ꝯtẽpfaserat ut
eu nichil delectaret ꝙ aut ꝑ naͣ fas esset aut ꝑleges liceret e quid ego ax¬
gumẽtor quid plura disputõ. te .4. petili apelo optimu et fortissimu cuie te
cato testor. quos m diuina quedar sors dedit iudices.uos ex.ar. fanoris aud¬

Expanded text:
ora omnium atque oculos intuemur. nihil est enim tam molle, tam tenerum, tam aut fragile aut flexibile quam voluntas erga nos sensusque civium, qui non modo improbitati irascuntur candidatorum sed etiam in recte factis saepe fastidiunt. hunc igitur diem campi ad illa augusta centuriarum auspicia veniebat? quam hoc non credibile est in hoc, quam idem in Clodio non dubitandum, qui se ipse interfecto Milone regnaturum putaret! quid? quod caput est audaciae, iudices, quis ignorat maximam inlecebram esse peccandi impunitatis spem? in utro igitur haec fuit? in Milone qui etiam nunc reus est facti aut praeclari aut certe necessarii, an in Clodio qui ita iudicia poenamque contempserat ut eum nihil delectaret quod aut per naturam fas esset aut per leges liceret? sed quid ego argumentor, quid plura disputo? te, Q. Petili, appello, optimum et fortissimum civem; te, M. Cato, testor, quos mihi divina quaedam sors dedit iudices. vos ex M. Favonio aud
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ de me deceetu capue fecit ip̃e cũte italie cupiente et em⁊ fiaq iplora¬
t signu dcdit ut ad me restituendu romã cõcirererẽt oĩa tam deuqiũ ilł
alu odia ciuiu aedebant desiderio mei quecũ ĩt̾ueisset nõ &e ĩpinitate. enisis

Expanded text:
qui cum decretum de me Capuae fecisset, ipse cunctae Italiae cupienti et eius fidem imploraqui cum decretum de me Capuae fecisset, ipse cunctae Italiae cupienti et eius fidem imploranti signum dedit ut ad me restituendum Romam concurreret; omnium denique in illum odia civium ardebant desiderio mei, quem qui tum interemiss
Abbreviated transcription (Latin):
op̾sa ciuitate teneret. que si ĩtfice̾ uoluisset quãte quociens ocasiones
ꝙͣr p̃clare uofuerũt fuerunt potuit ne eu domu ac dos penates suos illo
opugnante defenderet iire se alfer ultisci potuit ne ciui egregio .p. festiocolega
suo crudelissima ĩ foro facta.potuit ne.l. cecilii iustissimi fortissiniq p̃to¬
ris opugnata donio potuit ne illo die cũ est lata est lex de me cũ totus
italie ꝯcursus quẽ mea salus ꝯtitarat facti illius gloria liberis agnouisset
ut etia si id milo fecisset cõta ciuitas laude ꝓsua uendicaret atq erat tp̃s
clarissimus et fortissinius ꝯsul minicꝰ clodio.p. lentulus ultor scelexis illius
ꝓ pugnator senatus defenssor ur̃e uolũtatis patronus illius publici ꝯsensus
restitutor lalutis mee septẽ p̃tores octo tribii plebis illius adusarii. de sele¬
ouo & salute mea graiussima et ornatissima secutus est qui popłro cobartat¬

Expanded text:
am civitatem teneret. quem si interficere voluisset, quantae quotiens occasiones, quam praeclarae fuerunt! potuitne, cum domum ac deos penatis suos illo oppugnante defenderet, iure se ulcisci, potuitne civi egregio et viro fortissimso, crudelissima in foro caede facta, potuitne L. Caecili, iustissimi fortissimique praetoris, oppugnata domo, potuitne illo die quo est lata lex de me, cum totius Italiae concursus, quem mea salus concitarat, facti illius gloriam libens agnovisset, ut, etiam si id Milo fecisset, cuncta civitas eam laudem pro sua vindicaret? at quod erat tempus? clarissimus et fortissimus vir consul, inimicus Clodio, P. Lentulus, ultor sceleris illius, propugnator senatus, defensor vestrae voluntatis, patronus publici consensus, restitutor salutis meae; septem praetores, octo tribuni plebei illius adversarii, defe omnis de salute mea gravissimam et ornatissimam secutus est, qui populum Roma
Abbreviated transcription (Latin):
nocti ꝓpe urbe expetanda illi etiã si hũc nõ tuuexet tñ accessu ad
uebe fuisse nocturnu metuendu. uideamus nũc id qd̾ caput est locus
ad ĩsidias ille ip̃e ubi ꝯgressi sũt utei tandẽ fuerit aptior. Id uoͣ Iudices
et̃ dubitandu et diutius cogitandu est ante fondu clodio quo ĩ fondo
pp ĩsamias ip̃as substructiones facile hoĩu milia u̾sabantur ualentiu
que semꝑ ualet plurimu Si hec nõ gesta audiretis s picta uideretis
tamẽ apparet uter esset ĩsidiator uter nichil cogitaret mali cũ alt̾
ueherrctur ĩxheda penulatus una sederet uxor. Quid hoꝵ nõ ĩpeditis¬
mu uestitus / an ueiculum au comes ꝙ minus. ad pugna¬

Expanded text:
illi, etiam si hunc non timeret, tamen accessum ad urbem nocturnum fuisse metuendum. videamus nunc id quod caput est, locus ad insidias ille ipse ubi congressi sunt utri tandem fuerit aptior. id vero, iudices, etiam dubitandum et diutius cogitandum est? ante fundum Clodi quo in fundo propter insanas illas substructiones facile hominum mille versabatur valentium, quae semper valet plurimum. si haec non gesta audiretis, sed picta videretis, tamen appareret uter esset insidiator, uter nihil mali cogitaret, cum alter veheretur in raeda paenulatus, una sederet uxor. quid horum non impeditissimum? vestitus an vehiculum an comes? quid min
Abbreviated transcription (Latin):
ssent xe. et sentenciis declararent hoc ꝑfecto tpre ea potãtẽ omẽ hatetis
gis excitu dici aut fingi põt. qui sepe amplissimoꝵ p̾mioꝵ adre.pu. aducti¬
nietu cendelissĩoꝵ supplicioꝵ carexe no possumus. Et quide reliquas tẽpesta
et ꝓcellas ĩ illis dũtaxat fluctib cõtionu sc̃ꝑ putaui milloni esse sub eu̾das

Expanded text:
ssent, re et sententiis declararent, hoc profecto tempore eam potestatem omnem vos habetis ssent, re et sententiis declararent, hoc profecto tempore eam potestatem omnem vos habetis gis exercitum dici aut fingi potest, qui spe amplissimorum praemiorum adetu crudelissimorum suppliciorum carere non possumus? equidem ceteras tempestates et procellas in illis dumtaxat fluctibus contionum semper putavi Miloni esse subeundas
Abbreviated transcription (Latin):
ĩꝓbos odimus ille erat ut odimus p̾mu defensore salutis mee deinde uexatore
furoris donutorez amoꝵ suoꝵ postremo etiar acusatorez suu xeus et muloi

Expanded text:
improbos odimus? illi erat ut odisset primum defensorem salutis meae, deinde vexatorem improbos odimus? illi erat ut odisset primum defensorem salutis meae, deinde vexatorem furoris, domitorem armorum suorum, postrem
Abbreviated transcription (Latin):
His esset ꝯsul qui eaz audere posset ꝯsteĩgere. Euz ĩ mliouez esse cũ sẽtirer
uniuersus ppłs ro. quis dubitaret suffragio suo le metu ꝑiculo rem.pu. lib
ate sua singulais illa huic uni ꝯçessa gloria que quottidie augebatur
frangendis furorib clodianis ias clodii morte ceçidit uos adepti estis ne
quẽ ciue metuei̾tis hic ex̾citacione u̾tutis suffragatidne. ꝯsulatus fonte
ꝑẽnẽ qlorie sue ꝑdidit Itaq nuloĩs ꝯsulatus qui uiuo clodio labefactari nõ
poterat mortuo demiq tẽptari deniq ceptꝭ est nõ mõ iq̃ nichil ꝓdest s lobest
et. pu. dol do clodii mors nulois. At. ualuit odiu fecit iratus fecit inimicus
fuit ultor ĩiurie punitor doloris sui. Quid si hec nõ dico maiora fuerũt
ĩ clodio qͣ ĩ melone s ĩ illo maxia nulla ĩ hoc. Quid uultis anplius. Qiuid eñ
odisset clodidu nulo segete ac matre sue glorie p̃t̾ hoc tiuile odiu quo omes

Expanded text:
sul qui eam auderet possetque constringere. Eum Milonem unum esse cum sentiret universus populus Romanus, quis dubitaret suffragio suo se metu, periculo rem publicamitatem suam; singularis illa et huic uni concessa gloria quae cotidie augebatur frangendis furoribus Clodianis iam Clodi morte cecidit. vos adepti estis ne quem civem metueretis; hic exercitationem virtutis, suffragationem consulatus, fontem perennem gloriae suae perdidit. itaque Milonis consulatus qui vivo Clodio labefactari non poterat mortuo denique temptari coeptus est. non modo igitur nihil prodest sed obest etiam Clodi mors Miloni. at valuit odium, fecit iratus, fecit inimicus, fuit ultor iniuriae, punitor doloris sui. quid? si haec non dico maiora fuerunt in Clodio quam in Milone, sed in illo maxima, nulla in hoc, quid voltis amplius? quid enim odisset Clodium Milo, segetem ac materiam suae gloriae, praeter hoc civile odium quo omnis
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit nichil quesiuiat aliud nixi iusticia grauitate humanitatẽ fide
tulit ut ꝯsullare necesse esset. Credo ꝙ pͥncipiu minus esse dicebat ducebat
ressiste̾ et leuitati multitudĩs et ꝑditoꝵ temeritati ex ꝯsularib te crea¬
uit potissimu. dederas cĩ q ꝯtẽneres populares ĩ sidias ia ob adoloscẽtia
documenta maxia. Mobre iudices ut aliqũ ad tã crimẽq ueniamus si
neq oĩe ꝯfessio fati est inusitata neq de causa quieqͣ nra alie ac nos
uelimus asenatu iudicandu est et labor ip̃e legis cũ esset ĩ ꝯtrou̾sia
nlla facti iuris tam̃ disceptationẽ esse uoluit et ellecti udices isti p̃poĩtu
est q̃stioni. qui hoc Iuste sapient q disceptet. Reliqum est tudites ut nichil
la aliud q̃reͣ debeatis nixi uit̾ ĩsidiass fecerit ex quo facilius argamẽtis
pspice possitis. rem gesta uobis dum breuit᷑ expono que scio diligent atten¬

Expanded text:
oluit, nihil quaesivit aliud nisi iustitiam, gravitatem, humanitatem, fidem. tulit ut consularem necesse esset: credo, quod principum munus esse ducebat resistere et levitati multitudinis et perditorum temeritati. ex consularibus te creavit potissimum: dederas enim quam contemneres popularis insanias iam ab adulescentia documenta maxima. quam ob rem, iudices, ut aliquando ad causam crimenque veniamus, si neque omnis confessio facti est inusitata, neque de causa nostra quicquam aliter ac nos vellemus a senatu iudicatum est, et lator ipse legis, cum esset controversia nulla facti, iuris tamen disceptationem esse voluit, et ei lecti iudices, isque praepositus est quaestioni qui haec iuste sapienterque disceptet, reliquum est, iudices, ut nihil iam quaerere aliud debeatis nisi uter utri insidias fecerit. quod quo facilius argumentis perspicere possitis, rem gestam vobis dum breviter expono, quaeso, diligenter atten
Abbreviated transcription (Latin):
negant ĩtueri lucẽ fas esse ei qui ase hoĩe occisu fateri atux. In qua tandẽ
uebe hoc hoĩes stidtissimi obiciũt nẽpe ĩ ea que pͥmu Iuditiu de capite uidi
M. oratii fortissimi uiri qui nũdu libera ciuitate tñ . ꝑ .xo. comiciiꝰ liberat
est cũ sua manu sorore esse ĩterfecta fatetur an est quisqͣ qui hoc iqͦ¬
xet cũ de hoĩe occisso queratur aut negari solere oĩo esse factu aut reti
aut iure factu esse deffendi nixi uero existimatis demẽte paulur affri¬
canu fuisse. qui cũ a .C. carbone tribuno plebis ĩ cõtione fediciose ito
g. martirs aut me ꝯsulle senatus nõ nefariũ hri si seleratos ciues ĩterfici
nefas esset. Itaꝙ Iudices hoc nõ sine tã fictis fabulis doctissim hoĩes me¬
morie prodideru̾t eu qui patris ulcissendi cã matre̾ necauisset. uariatis
hoĩu sentẽtiis nõ solu diuina s et̾ sapic̃tissime de siuã liberatu ꝙ si duode

Expanded text:
negant intueri lucem esse fas ei qui a se hominem occisum esse fateatur. In qua tandem urbe hoc homines stultissimi disputant? nempe in ea quae primum iudicium de capite vidit M. Horatii, fortissimi viri, qui nondum libera civitate tamen populi Romani comit, cum sua manu sororem esse interfectam fateretur. an est quisquam qui hoc ignoret, cum de homine occiso quaeratur, aut negari solere omnino esse factum aut recte et iure factum esse defendi? Nisi vero existimatis dementem P. Africanum fuisse qui, cum a C. Carbone tribuno plebis seditiose in contione inteC. Marius aut me consule senatus non nefarius haberi, si sceleratos civis interfici nefas esset. itaque hoc, iudices, non sine camoriae prodiderunt, eum, qui patris ulciscendi causa matrem necauisset, variatis hominum sententiis, non solum divina sed sapientissimae deae sententia liberatum. illae
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuoꝵ manu cũ mͥ adesset qua in turba C. uibienus senator uir optimus cu
hoc cũ esset una ita est muletatus ut uita amiẜit itaq qñ illius postea
sica illa quã a catiliua acceꝑat ꝯquieuit hec ĩtentata uobis est huic ego
uobis obici ꝓ me nõ su passus hec ĩsidiata põpeio est hec ista apia monu¬
mẽtu sui nõis nece papirii ceuentauit hec eade longo int̾ualo ꝯu̾sa rursus

Expanded text:
um manu, cum mihi adesset; qua in turba C. Vibienus senator, vir optimus, cum hoc cum esset una, ita est mulcatus ut vitam amiserit. itaque quando illius postea sica illa quam a Catilina acceperat conquievit? haec intenta nobis est, huic ego vos obici pro me non sum passus, haec insidiata Pompeio est, haec viam Appiam, monumentum sui nomin
Abbreviated transcription (Latin):
gestis ad huiꝰ crinus defensionẽ nõ abutemur nxi oculis uideritis ĩsidias
us fuerit id circho eã uirtuti nullonis ꝗ potius ꝙ ppłi xo. facilitatis assigne¬
tis s illiꝰ insidic dariores hac luce fuerint tu demq obsecrabo obtestabor¬
q uos uidices si cet̾a anuffssimus hoc salti nobis ut reli̾quatur ab inimi cor
audatia telaq uitaui ut ĩpune liceat xfenie᷑.¬
noĩo que est ꝓpͥa nẽe questionis / uidentur ea esse refutant̾ta q̃ ĩ senatu sepi¬
satorib ut oĩ ter̾rore sublato xe plane que uenit ĩ iuditiu uidere possitis.

Expanded text:
ad huius criminis defensionem non abutemur. Nisi oculis videritis insidias tra fuerit, idcirco eam virtuti Milonis potius quam populi Romani felicitati adsignetis. sin illius insidiae clariores hac luce fuerint, tum denique obsecrabo obtestaborque vos, iudices, si cetera amisimus, hoc nobis saltem ut relinquatur, vitam ab inimicorum audacia telisque ut impune liceat defendenio quae est propria vestrae quaestionis videntur ea mihi esse refutanda quae et in senatu satoribus, ut omni errore sublato rem plane quae veniat in iudicium videre possitis.
Abbreviated transcription (Latin):
tauit. Deo te romule arpinax qui egͤgia tua utute. omẽs paulos fabios
scipiones suꝑ asti. Quẽ taudẽ locu in hac ciuitate optines q̃ tibi partes .x.p.¬
placẽt. Quẽ amicu et quẽ inimicu hẽt. cui in sidias ĩciuitate fecisti acila¬
res. Quo iure cũ de exilio tuo duxatio redisti. cũ seq̃ris/ quos trxãnos op
cllabas eoꝵ nũc potẽtie faues Qui tibi optimates qñ uidebantur eosde
sarẽ quẽ maxĩe odisti ei maxĩe sequeris/ Aliud stans/ aliud sedens de.x.p.¬

Expanded text:
tavit. Oro te, Romule Arpinas, qui egregia tua virtute omnis Paulos, Fabios, tavit. Oro te, Romule Arpinas, qui egregia tua virtute omnis Paulos, Fabios, Scipiones superasti, quem tandem locum in hac civitate obtines? Quae tibi partes rei puplacent? Quem amicum, quem inimicum habes? Cui in civitate insidias fecisti, ancillaris. pellabas, eorum potentiae faves! Qui tibi ante optimates videbantur, eosdem sarem. Quem maxime odisti, ei maxime obsequeris. Aliud stans, aliud sedens
Abbreviated transcription (Latin):
riis tiuiu ꝑaueis. U̾m ut opinor. hõ nouus alpinax.ex. IN. classi fanulia eiꝰ
nenũ lenissimus senator mertenarius pronus cuiꝰ nulla ꝑs corꝑis a turpi¬
tudiue uacat. lingua uata uana manus rapacissime gula ĩmeusa/ pedes
uoͣ ĩfelicẽ et nusera que teudelissimã ꝓscriptioẽ ppessa est. cũ tu ꝑturba
cia omẽs leges in tua libidine erãt cũ sublata .l. portia erepta lib̾tate
nr̃oꝵ oĩu uite necisq põtatẽ ad te unu reuocaueras. Atq ꝑaru est q
toge ꝯcedant lauxca liugue qiͣ uoͣ togatus et nõ armatus/ ea qb gloria¬
ris ꝯfeceis atq ĩt̾ te sillaq dictatorẽ p̃tꝰ nomẽ ĩꝑii quicqͣ ĩterfuit. S cd
ego plura de tua ĩsolentra ꝯmemorẽ quã miuerua omẽs artes edocuit. Iu
optimus et maximus incõciliu deoꝵ admissit italie ꝯsulẽ lius humeris repor¬

Expanded text:
riis civium pararis? Verum, ut opinor, homo novus Arpinas, ex M. Crassi familia, illius riis civium pararis? Verum, ut opinor, homo novus Arpinas, ex M. Crassi familia, illius ium, fidus nemini, levissimus senator, mercennarius patronus, cuius nulla pars corporis a turpitudine vacat, lingua vana, manus rapacissimae, gula immensa, pedes vero infelicem et miseram, quae crudelissimam proscriptionem eam perpessa est, cum tu perturbicia, omnes leges in tua libidine erant, cum tu sublata lege Porcia, erepta libertate omnium nostrum vitae necisque potestatem ad te unum revocaveras. Atque parum quod togae, concedat laurea linguae." Quasi vero togatus et non armatus ea, quae gloriaris, confeceris, atque inter te Sullamque dictatorem praeter nomen imperii quicquam interfuerit. Sed quid ego plura de tua insolentia commemorem? quem Minerva omnis artis edocuit, Iuppiter Optumus Maxumus in concilio deorum admisit, Italia exsulem humeris suis repor
Abbreviated transcription (Latin):
sissime que .p. classi uixi ꝯsularis fuit atq cũ hec ita fuit suit tñ se citero dicit
ĩ ꝯsilio deoꝵ ĩmortaliu fuisse Inde missu huic uebi cuub q custodẽ. Absq carni
ut opinor illa magꝭ te extollũt que post ꝯsulatu cũ terẽtia uxore de .x.p.
ꝯsuliusti cũ leg̃ plautir iuditia domi faciebatis. Ex cõiuratis alios peciuã
ꝯdãnabas cũ uł alius tibi tusculanũ alius põpeianã uila es edificabat. alius
doniu emebat. Qui uõ nichil poterat is erat calũnie ꝓximus. Is aũt opugnã
du domu tuã uenerat aut insidias senatiu fecerat deniq de eo tibi cõꝑtũ erat.
eꝵ si tibi falsa obitio xede xõne ꝙͣtu patrononii acceꝑis. Quid tibi litibus. acruẽt
Qua ex pecunia doniu ꝑ aueiͣs. tusculanu et põpeianũ agͫ ĩfinito sũptu hedi¬
ficaueris aut si retices cui pot dubiu esse qui opulẽtiã ista ex sanguĩe et mise¬

Expanded text:
assi, viri clarissimi, fuit. Atque haec cum ita sint, tamen se Cicero dicit in concilio deorum immortalium fuisse, inde missum huic urbi civibusque custodem absque carnifut opinor, illa te magis extollunt, quae post consulatum cum Terentia uxore de re publica consuluisti, cum legis Plautiae iudicia domo faciebatis, ex coniuratis aliquos pecunia condemnabas, cum tibi alius Tusculanam, alius Pompeianam villam exaedificabat, alius domum emebat; qui vero nihil poterat, is erat calumniae proximus, is aut domum tuam oppugnatum venerat aut insidias senatui fecerat, denique de eo tibi compertum erat. Quae si tibi falsa obicio, redde rationem quantum patrimonii acceperis, quid tibi litibus accreverit, qua ex pecunia domum paraveris, Tusculanum et Pompeianum infinito sumptu aedificaveris, aut si retices, cui dubium potest esse, quin opulentiam istam ex sanguine et mise
Abbreviated transcription (Latin):
esse pfidie aput ppłm .x. qui ita largitioib coreuptus est uts se ip̃m ac
nõ pudicitie iactura ꝑdidisti. Itaq minime mixandu est ꝙ eã flagitiose uĩdi¬
cas quã turpissime ꝑasti.u̾m ut oppinor splendor comesticus aĩos tollit tibi.¬
at uxor satulega ac ꝑuiriis debilitata filia matris pelex tibi iocũdior atq ob¬
seqͣntior. ꝙ ia parent par est. domũ ip̃a tua ui et rapinis funestã tibi ac tuis

Expanded text:
 Romanum? qui ita largitionibus corruptus est, ut se ipse ac ctura perdidicisti? Itaque minime mirandum est, quod eam flagitiose venditas, quam turpissime parasti. Verum, ut opinor, splendor domesticus tibi animos tollit, uxor sacrilega ac periuriis delibuta, filia matris paelex, tibi iucundior atque obsequentior quam parenti par est. Domum ipsam tuam vi et rapinis funestam tibi ac tuis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ illa que ur̃ utiliũ fi cu honestis se¬
pe dissensio que duudicanda sunt. Nõ
enim ut quetemꝰ exposinmꝰ. si ut ex¬
plicaremus. Non gͥ ur᷑ nec frunĩ¬
tarius ilse rodius nec ħ edruu coe¬
dator celare emptores debinss. n em̃
id ignorare emosiũti tin cã uelis eos
quoꝵ int̾sit id stire. hoc auter celandi
genus quale sit ⁊ cuiꝰ hoĩs quis nõ
uid. c̾te non aꝑti nõ simplicis non
ingemi. nõ uisti nõ uiri bom. u̾suti
poꝰ ⁊ obsturi. astuti. fallacis. malicõsi
tot ⁊ alia plua ñne mutłe ẽ uicioꝵ
subire noĩa. Quod si intuꝑandi qͥ reti
cum se sit acusas ociandi ut ip̃e
dice̾ solebat non negociandi cã cõ¬
tuliss. dcãbat se orculos aliquos e¬
mẽ uesse quo inuitare amicos
sis uenales quidez se orcos ñ hr̃e
si liceret uti camo si uesset ut fu¬
is ⁊ simul. Ad cena hõmes in
ortos mutauit t̾rostetum die cu
genterius apud ordines gͣtiosus

Expanded text:
ilium fieri cum honestis saepe dissensio. Quae diiudicanda sunt; non enim, ut quaereremus, exposuimus, sed ut explicaremus. Non igitur videtur nec frumentarius ille Rhodios nec hic aedium venditor celare emptores debuisse. Neque eid ignorare emolumenti tui causa velis eos, quorum intersit id scire. Hoc autem celandi genus quale sit et cuius hominis, quis non videt? Certe non aperti, non simplicis, non ingenui, non iusti, non viri boni, versuti potius, obscuri, astuti, fallacis, malitiosi, tot et alia plura nonne inutile est vitiorum subire nomina? Quodsi vituperandi, qui reticcum se Syracusas otiandi, ut ipse dicere solebat, non negotiandi causa contulisset, dictitabat se hortulos aliquos emere velle, quo invitare amicos sis, venales quidem se hortos non habere, sed licere uti Canio, si vellet, ut suis, et simul ad cenam hominem in hortos invitavit in posterum diem. Cum gentarius ap
Abbreviated transcription (Latin):
ingressu mollicrib ut pompar ifertuł
similes ẽẽ uideamur. aut in festinat̃oi
suscipiam minas celeritates qui cũ fui̾t
anhelitꝰ mouet᷑. uustꝰ mutant᷑ ora torq̃nt᷑
ex quib sigto fit nõ adẽe constantĩa. set

Expanded text:
in ingressu mollioribus, ut pomparum ferculis similes esse videamur, aut in festinationibus suscipiamus nimias celeritates, quae cum fiunt, anhelitus moventur, vultus mutantur, ora torquentur; ex qui
Abbreviated transcription (Latin):
Alia enmi inqͥt romulo oͣ Sabmos pugũa¬
te cũ in ꝗo esset ut uince̾t᷑ calidam fecit a¬
qͣm ex eo loco erupisse qua fugauit ex̾citũ
gnat᷑i apirent tempłu qd in eo loco fu̾at cõ¬
stitutũ qĩ ad spem pͥstim auxili ali dicũt

Expanded text:
alii dicunt Romulo contra Sabinos pugnante, cum in eo esset ut vinceretur, calidam aquam ex eodem loco erupisse, quae fugavit exercitum gnaturi aperirent templum, quod in eo loco fuerat constitutum, quasi ad spem pristini auxilii. alii dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
omnes eñ expetimꝰ utisitate ad
eamq rapimiut nõ face̾ alit̾ usso
modo possumus. ⁊Lam quis ẽ ꝗ
utilia fugiat aut quis poꝰ qui ñ
ea studiosiẽ ꝑ sequatur s quia nꝰ¬
ꝙͣ possumus nͥ in laude decore
honestate utilia repire pꝑca illa pͥ¬

Expanded text:
Omnes enim expetimus utilitatem ad eamque rapimur nec facere aliter ullo modo possumus. Nam quis est, qui utilia fugiat? aut quis potius, qui ea non studiosissime persequatur? Sed quia nusquam possumus nisi in laude, decore, honestate utilia reperire, propterea illa p
Abbreviated transcription (Latin):
⁊lam constat frẽs eius cum argonantis fu¬
isse. Argonautaꝵ aut̃ filii cum thebamg
hella gesfunt. Ergo si ĩmercalis hesena ñ
fuisset cot sine dubno seculis durare non
peturiss. hanc aũt leguꝰ pͥns a theseo ra¬
ptam. ⁊ egy pto cõmendatam. Qua intiõo¬

Expanded text:
nam constat fratres eius cum Argonautis fuisse: Argonautarum filii cum Thebanisbella gesserunt. ergo si inmortalis Helena non fuisset, tot sine dubio saeculis durare non posset. hanc autem legimus prius a Theseo raptam et in Aegypto commendatam Proteo
Abbreviated transcription (Latin):
rexetat insimens redde̾ pcc̃m sit offm̃
non redde̾. qd si is qui ipud te pcũi¬
uentis redde̾ depoĩta omutata utisita¬
te fuĩt non honesti. Ac de ha qͥdẽ
que uident᷑ eẽ utilitates cont᷑ iustici

Expanded text:
repetat insaniens, reddere peccatum sit, officium non reddere. Quid? si is, qui apud te pecuninventis, reddere deposita commutata utilitate fiunt non honesta. Ac de iis quidem, quae videntur esse util
Abbreviated transcription (Latin):
state gͥ diligenda utisitas ẽ. ⁊ quide fic
ut ħ duo u̾ba int̾ se distreyare unum so¬
⁊ire uidemt nõ ab eo ad ułgi opimonẽ
que maior utilitas ꝙ regnandi ẽẽ p̾sit
Nichil contͣ inutili ei qui id iniuste con¬
fecutus sit iuenio cum ad uitate cepi
reuocare onem possuit en in cuiqͣ u
regno pauci bom funt inquit actius.
ac cui regno quod a tantalo ⁊ pelope ꝑ¬
dicum iure obtinetit᷑ Nmi qͣnto ꝑ¬
płes ei regi untis qui ex̾citũ p .r. ipm

Expanded text:
et quidem sic, ut haec duo verbo inter se discrepare, re unum sonare videantur. Non habeo, ad volgi opinionem quae maior utilitas quam regnandi esse possit; nihil contra inutilius ei, qui id iniuste consecutus sit,invenio,cum ad veritatem coepi revocare rationem. Possunt enim cuiquam regno, pavei boni sunt, inquit Attius: at cui regno? quod a Tantalo et Pelope proditum iure obtinebatur. Nam quanto plures ei Regi putas, qui cum exercitu Pop. Rom
Abbreviated transcription (Latin):
uendituꝵ pucarit.ñ id ĩiuste aũ ĩprobe
crranti uiam ñ moustrare. quod atł õs
crectiomib publicis sacu e. oi ħ nõ
est emptorem pati ruere. ⁊ ꝑ errorem
in maximam fraude incurrẽ plus ẽ¬
etiam qͣ uiam non moustrare. Nam
ẽ stiente in errore alt̾m induce̾. Dio¬
genes o. Ninn te em̾e coegit. qui ne
citatus quide ẽ ilłe quod nõ plicebat
prost̾psit. Tu auter quod placetat eii¬
sti quod si qui prostribunt uissam bõa
bnqi edificatam non ex istimant̾ fefellis¬
se ctiam si issa nec bona ẽ nͨ edificata rõ¬
ne multo niniꝰ qui domum nõ lauda¬
runt. uͥ enim iudiciu eniptoris ẽ. iͥ
fraus cuenditoris que p᷑ cẽ. Sinautez
id pͥstand putas quid uõ stultius est¬
q̃ uenditore eus rei qua uendat ui¬
çia narrare. Quid autez tam absurd̃
ꝙ̃ si dm̃ iussu ita preco p̾dicet donu
pestilente uendo Sic gͦ in quibda
eñs dubus ex alt̾a parce defenditur
honestas. ex ast̾a ꝑte ita de utilitate

Expanded text:
 putarit, num id iniuste aut improbe erranti viam non monstrare, quod Athenis exsecrationibus publicis sanctum est, si hoc non est, emptorem pati ruere et per errorem in maximam fraudem incurrere? Plus etiam est quam viam non monstrare; nam est scientem in errorem alterum inducere. Diogenes contra: Num te emere coegit, qui ne hortatus quidem est? Ille, quod non placebat, proscripsit, tu, quod placebat, emisti. Quodsi, qui proscribunt villain bonam beneque aedificatam, non existimantur fefellisse, etiamsi illa nec bona est nec aedificata ratione, multo minus, qui domum non laudarunt. Ubi enim iudicium emptoris est, ibi fraus venditoris quae potest esse? Sin autem id praestandum putas? Quid vero est stultius quam venditorem eius rei, quam vendat, vitia narrare? quid autem tam absurdum, quam si domini iussu ita praeco praedicet: 'Domum pestilentem vendo'? Sic ergo in quibusdam causis dubiis ex altera parte defenditur honestas, ex altera ita de utilitate
Abbreviated transcription (Latin):
iniusta. Ita lex ip̃a ne que tisitatẽ hõi¬
ut ab hõme inherti ac mutili ad si¬
piente. bonum.fortem uirũ tͣnfant᷑
res ad uiuend necie. Qui si occidit᷑
ħ̾ faciat ut ne ip̃e de se b̃n existĩas
seseq diligens hanc cãm ad muiriam¬

Expanded text:
e utilitatem homiut ab homine inerti atque inutili ad sapientem, bonum, fortem virum transferantur res ad vivendum necessariae, qui si occiderit,  modo hoc ita faciat, ut ne ipse de se bene existimans seseque diligens hanc causam ha
Abbreviated transcription (Latin):
si possis. que ẽ honestum necare atz
hoc om̃e gens pestifer. atz impium
ex ħomi cõitate ext̾mĩand ẽ. etem̃ ut
membͣ quedam amputant᷑ si ⁊ ip̃a si¬
cent cetĩs ꝑtib corꝑis. Sic ĩsta in fig̾a
hois feritas. ⁊ ihũantas. belue a
cõi tanꝙͣ ħuantate corꝑis segregandas

Expanded text:
tum necare, atque hoc omne genus pestiferum atque impium ex hominum communitate exterminandum est. Etenim, ut membra quaedam amputantur, si et ipsa sacent reliquis partibus corporis, sic ista in figura hominis feritas et immanitas beluae a communi tamquam humanitatis corpore segreganda
Abbreviated transcription (Latin):
autem pͥma etas ꝑꝑ humilitate ⁊ obsti¬
tatem in hommium ignoratõne u̾sacur
⁊ ad ea rectis studus d̃ contende̾ qd̾ eo
firimore anmo facient qr non modo ñ
mindetur illi etati uerum etiam fauet᷑¬
Orma ẽ gͥ adolestis comendatõ ad gloriã
si qua ex bessicis reb comꝑari põt in qͣ
multi apud maiores nr̃os extiterunt. Sꝑ
enim fere bella g̾ebantur. cua autem etas
bello cum te pompeius ale alai prefeciss
magͣm laudem ⁊ a sũmo uiro ⁊ ab excitu
consequebare equitando. iacusando ommia
misitari laborum tolando. at ea quide

Expanded text:
militatem et obscuritatem in hominum ignoratione versatur, et ad ea rectis studiis debent contendere; quod eo firmiore animo facient, quia non modo non invidetur illi aetati, verum etiam favetr est adulescenti commendatio ad gloriam, si qua ex bellicis rebus comparari potest, in qua multi apud maiores nostros exstiterunt; semper enim fere bella gerebantur. Tua autem aetas bello cum te Pompeius alae alteri praefecisset, magnam laudem et a summo viro et ab exercitu consequebare equitando, iaculando, omni militari labore tolerando. Atque ea quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ociũ nõ trat. maxiiꝰ gͥ in malio si
tamien bom assequuti uidem᷑ ut ea
lrĩs mandarenrus. que uec erant
satis nota nr̃is ⁊ erant cogintõno
dignssima. Quid enmmi ẽ pt dcos
obtabilius sapĩa quid pͥstabilius qͥd
honnm melius. quid hõme digniꝰ
hanc gͥ qui cepetunt pħi nõiant᷑¬

Expanded text:
otium non erat. Maximis igitur in malis hoc tamen boni assecuti videmur, ut ea litteris mandaremus, quae nec erant satis nota nostris et erant cognitione dignissima. Quid enim est, per deos, optabilius sapientia, quid praestantius, quid homini melius, quid homine dignius? Hanc igitur qui expetunt, philo
Abbreviated transcription (Latin):
ue̾di sic ingͦssurꝰ datum ẽ. exisse in solitu¬
dinem ati ibi sedentẽ du secum młtũq
dribitasse.cum duas c̾ne uias uña uo¬
luptitis alt̾im xͥtutis. ut̾m ingredi me¬
tasse conting̾e nobis mẽtez qui ninca¬
mur quos cumq uisum ẽ ac ad eoꝵ stu¬
dia institutaq impellim̃ płmq aute pẽ¬
cum p̾ceptis imbuti ad eoꝵ confuetudie
moremq deducm᷑ ali multitidinis ui¬
dicio feriuit᷑. queq maiori parei rstriã
uident᷑ ed maxime cxeptant siõnusli
tam̃ẽ siue felicitate quadam siue bom¬
tate ne suie ꝑentũ disciplina rectam
uite sequa sunc uiam. Illud autẽ matͤ
rarum gn̾is ẽ eoꝵ. qui aut excellente
ingenii magnitũdine aut p̾cdard erudi¬
cõne acz doctna uel utraq re ornati spa¬
cium etiã delibandi ħuerunt. que pocis¬
simum uite cursum sequi uellent. Iu
qua delibatone ad suam ciũq nãm cõ¬
silium ẽ om̃e reuocand. Nam cũ in oĩb
que agunt᷑ ex eo qũo quisq natꝰ natꝰ

Expanded text:
vendi sit ingressurus, datum est, exisse in solitudinem atque ibi sedentem diu secum multumque dubitasse, cum duas cerneret vias, unam Voluptatis, alteram Virtutis, utram ingredi metasse contingere, nobis non item, qui imitamur, quos cuique visum est, atque ad eorum studia institutaque impellimur; plerumque autem parentium praeceptis imbuti ad eorum consuetudinem moremque deducimur; alii multitudinis iudicio feruntur, quaeque maiori parti pulcherrima videntur, ea maxime exoptant; non nulli tamen sive felicitate quadam sive bonitate naturae sine parentium disciplina rectam vitae secuti sunt viam. Illud autem maxime rarum genus est eorum, qui aut excellenti ingenii magnitudine aut praeclara eruditione atque doctrina aut utraque re ornati spatium etiam deliberandi habuerunt, quem potissimum vitae cursum sequi vellent; in qua deliberatione ad suam cuiusque naturam consilium est omne revocandum. Nam cum in omnibus, quae aguntur, ex eo, quo modo quisque natus
Abbreviated transcription (Latin):
cõmoda subire uel extua uel
corꝑis uel ip̃ius aĩ que uacent
iusticia. hec enim una uͥtus oĩu
ẽ dña ⁊ regina u̾tutu. forsitan
quispiam dix̃ĩt. Nõne gͥ sipuẽs
si fame ip̃e conficiatur abstulit
cibum alti hõi ad nsłam rẽ utili
mĩme uõ. non eñĩ mͥ ẽ uita
mã utilior ꝙͣ anmi tał affectio
nennẽm ut uiolem cõmodi m̃i
gr̃a. Quod si falsim phalserim
crudelem tyrampnum ⁊ ĩ manẽ
uir bonus ne ip̃e frigore confi¬
ciat᷑ uestitu spoliare possit nõne
faciat ħ ad iudicaud sunt fa¬
clłiia. nam si quid ab hõie ad
nfsam partem utłi utilitatis
tue cã decͣxis in hũane fecĩs
contͣq ne legem. Sinautẽ is
maneas afferre possis. si quid
ob eam cam alt̾i detͣxeris ñ sit
reprehendend. Sinaut̃ id non
sic eiusmõi suũ cinq ĩcõmodũ
fe̾nd ẽ potius q̃ de alt̾i cõmod

Expanded text:
el etiam ipsius animi, quae vacent iustitia; haec enim una virtus omnium est domina et regina virtutum. Forsitan quispiam dixerit: Nonne igitur sapiens, si fame ipse conficiatur, abstulerit cibum alteri homini ad nullam rem utili? Minime vero; non enim mihi est vita mea utilior quam animi talis affectio, neminem ut violem commodi mei gratia. Quid? si Phalarim, crudelem tyrannum et immanem, vir bonus, ne ipse frigore conficiatur, vestitu spoliare possit, nonne faciat? Haec ad iudicandum sunt facillima. Nam, si quid ab homine ad nullam partem utili utilitatis tuae causa detraxeris, inhumane feceris contraque naturae legem; sin autem is maneas, afferre possis, si quid ob eam causam alteri detraxeris, non sit reprehendendum. Sin autem id non sit eius modi, suum cuique incommodum ferendum est potius quam de alterius commod
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a c̾nere iratorum aut eoꝵ qͥ aut
a sibidine asiqua aut metu semo¬
ti sunt aũ uolintate muna gestiũt
quor om̃ wltus. uoces motꝰ stat᷑¬
ut ad officii forinam reu̾tam᷑ appe¬
titus omues reddendos sedandos qr
ẽẽ excitandam q aĩadu̾sione ⁊ disi¬
gentiaui ut ne quid ceni̾e ac fortu¬
ito inconsida̾te neggligent̾q agamꝰ.
neq enim ita gen̾ati a na sumꝰ. ut
ad ludum ⁊ iocum facti ẽẽ udeamͣ.
ad seu̾itate potiꝰ ⁊ ad quedam stu¬
dia ginora atz maiora. ludo autezer
ioco uti illo quidem dec s sicut sõ¬
pno ⁊ quib quietib cet̾is. cũ cum

Expanded text:
ipsa cernere iratorum aut eorum, qui ipsa cernere iratorum aut eorum, qui aut libidine aliqua aut metu commoti sunt aut voluptate nimia gestiunt; quorum omnium voltus, voces, motus statuut ad officii formam revertamur, appetitus omnes contrahendos sedandosque esse excitandamque animadversionem et diligentiam, ut ne quid temere ac fortuito, inconsiderate neglegenterque agamus. Neque enim ita generati a natura sumus, ut ad ludum et iocum facti esse videamur, ad severitatem potius et ad quaedam studia graviora atque maiora. Ludo autem et ioco uti illo quidem licet, sed sicut somno et quietibus ceteris tum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ id quod ad hõmũ consociacõnẽ acco¬
modatum ⁊ id quod uehenens atq
forte. s maxima uis decori in hac
mẽ parte de qͣ dispucamꝰ. neq enim
solum coꝑis qui ad nãm apq sunt
s multo etiam mag̃ animi motꝰ pro¬
pit. Alt̾a in rõne que deci ⁊ eeplanat
quid faciend fugiend ꝙ sit ut uo pre
tial. Net uo age quicꝙ ciui no posso
cam̃ probabile redde̾ heo ẽ eĩ
fere descͥpt̃o officii. efficiendim
aucem ẽ appetitus rom obẽdiant
eamq neq p̾current. neq propt̃
pigͥtiam aut ignauiã deẜant.
Sintq tranquilli atq om̃i aĩ
ꝑturbatõne careant. ex quo elu¬
cebit om̃is constantia omis ꝙ
mõd̾a̾tõ siam qui appetitꝰ longi
euagantur ⁊ tanꝙ exulantes
siue cupido sue fugiendo nõ sat̃
a rõne retientur. hu smne dubio
finem ⁊ modum transeunt. re¬
linqunt enim ⁊ abicumt obedi¬
entiam nͨ rõm parent cui sunt sẜ¬
iecti. sege n᷑e. a quib non m̃o aĩ
ꝑcurbant᷑. s etiam corꝑa liq ora

Expanded text:
 id, quod ad hominum consociationem accommodatum, et id, quod vehemens atque forte. Sed maxima vis decori in hac inest parte, de qua disputamus; neque enim solum corporis, qui ad naturam apti sunt, sed multo etiam magis animi motus propit, altera in ratione, quae docet et explanat, quid faciendum fugiendumque tia nec vero agere quicquam, cuius non possit causam probabilem reddere; haec est enim fere discriptio officii. Efficiendum autem est, ut appetitus rationi oboediant eamque neque praecurrant nee propter pigritiam aut ignaviam deserant sintque tranquilli atque omni animi perturbatione careant; ex quo elucebit omnis constantia omnisque moderatio. Nam qui appetitus longius evagantur et tamquam exsultantes sive cupiendo sive fugiendo non satis a ratione retinentur, ii sine dubio finem et modum transeunt; relinquunt enim et abiciunt oboedientiam nec rationi parent, cui sunt subiecti lege naturae; a quibus non modo animi perturbantur, sed etiam corpora. Licet ora
Abbreviated transcription (Latin):
doceat cõplecti aĩo ⁊ cogitatõe debeꝰ. In pͥ¬
mis auter ꝯsticuẽd ẽ qͥs uos ⁊ qͣles eẽ ue
limiꝰ ⁊ in quo gne uite que delibatio e
oĩm difficilsima. Iueũte enim adolesten¬
tia cum ẽ maxima imibecillitas consilis
cũ id sͥ quisq genꝰ etatis degende ꝯstiti¬
it quod maxime adamauit Iaq añ im¬
plicat aliquo cto gne cursuq onendi

Expanded text:
deceat, complecti animo et cogitatione debemus; in prdeceat, complecti animo et cogitatione debemus; in primis autem constituendin quo genere vitae, quae deliberatio est omnium difficillima. Ineunte enim adulescentia, cum est maxima imbecillitas consilii, tur id sibi quisque genus aetatis degendae constituit, quod maxime adamavit; itaque ante implicatur aliquo certo genere cursuque vivendi,
Abbreviated transcription (Latin):
honores. diuicie.opes ea que sunt
sius cont̾ria ut cãu ita tꝑrib gub¬
uancur. Ip̃i aute gere̾ quam ꝑm ue
limꝰ a nr̃a uoluntate proficistitur
Itaq se alii ad phi̾am alui ad us ci¬
uile alii ad ełoquẽtiam applicant.
ip̃as q xͥ tucguni in alia alus maułt
excelle̾ quor uo pr̃es Aut maiores
mucius p filius in uire ciuili pau¬
li filius affricanꝰ in re militari. Qdã
autẽ ad eas res uel laudes qͣs a pr̃ib
acceꝑunt addunt aliqͣm suam u̾ hudẽ
affricanus eloquẽtia cumulauit belli¬
cam gliam qd̾ ide fecit thinoteus ca¬
noms filius. qui cum belli laude non
inferior fuiss quam pat̾ ad eam laudẽ
Doctͥne ⁊ ingenii glĩam adiecie. fit aũc
int̾dum ut nõmilli obinissa nintatõe
maior suoꝵ suum quoddam institutu
conseqͣnt᷑ maxneq in eo płinq elabo¬
rant hii qͥ magͣ sͥ ꝓponunt obscur s orti
maiorib. h gͥ om̃ia cũ queriniꝰ quid

Expanded text:
honores, divitiae, opes eaque, quae sunt honores, divitiae, opes eaque, quae sunt his contraria, in casu sita temporibus gubernantur; ipsi autem gerere quam pelimus, a nostra voluntate proficiscitur. Itaque se alii ad philosophiam, alii ad ius civile, alii ad eloquentiam applicant, ipsarumque virtutum in alia alius mavult excellere. Quorum vero patres aut maiores Mucius P. f. in iure civili, Pauli filius Africanus in re militari. Quidam autem ad eas laudes, quas a patribus acceperunt, addunt aliquam suam, ut hic idem Africanus eloquentia cumulavit bellicam gloriam; quod idem fecit Timotheus Cononis filius, qui cum belli laude non inferior fuisset quam pater, ad eam laudem doctrinae et ingenii gloriam adiecit. Fit autem interdum, ut non nulli omissa imitatione maiorum suum quoddam institutum consequantur, maximeque in eo plerumque elaborant ii, qui magna sibi proponunt obscuris orti maioribus. Haec igitur omnia, cum quaerimus, quid