comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Alius in quantiũ pateat logitudo protẽdat aut ad tectuni
erigat: aut repotito ultra benũ humerũ gestu eas ĩ tergũ
flagillet ut cõsistere post eum parum tutũ sit aut siustrũ du¬
cat orbem : aut timere sparsa manu aͣn proximos ostendat
aut eͣibitũ utrunq in diuersum latus uentilet Sepe scio
euenire solet: esse et pigra et trepidat et feriti secanti similii
interim eciam nucis digitis auta capite deiciat᷑: aut eadẽ
manu suꝑata in suꝑiora iactectur. fit et ile qui inclinato
sutla peelire protoidit  ꝯuiqudem mapinie platentis qui se dicere
digitis iaculant᷑ ⁊ Iut manu sublata dem̃iciant: aut quod pe sĩ
niteum recipiendũ est quocienis aliquid ip̃is platuit ñ ungiuis
euguit᷑. Sed uitiosũ id facuĩt: aut digito ꝙͣtopluimũ possũt
erecto.slut eciom duobus aut utraq manu ad modũ aliquid pos¬
tantiũ cõpoĩta. his accidũt uicia nature sed trepidatoris cion

Expanded text:
alius, in quantum patet longitudo, protendat aut ad tectum alius, in quantum patet longitudo, protendat aut ad tectum erigat aut repetito ultra laevum humerum gestu ita in tergum flagellet, ut consistere post eum parum tutum sit, aut sinistrum ducat orbem aut temere sparsa manu in proximos offendat aut cubitum utrumque in diversum latus uentilet, saepe scio evenire. solet esse et pigra et trepida et secanti similis; interim etiam uncis digitis, ut aut a capite deiiciatur aut eadem manu supinata in superiora iactetur. fit et ille gestus, qui, festo pollice extendit; qui quidem maxime place iis, qui se dicere digitis iaculantur aut manu sublata denuntiant aut, quod per se interim recipiendum est, quotiens aliquid ipsis placuit, in ungues eriguntur; sed vitiosum id faciunt, aut digito, quantum plurimum possunt, erecto aut etiam duobus, aut utraque manu ad modum aliquid portantium composita. his accedunt vitia non naturae sed trepidationis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
leuam partemi uelut propellemus manũ siister humerus
proferẽdus ut cũ capite ad dextram ferẽte ꝯsenciat: manus
sinistra nuĩꝙͣ solo gestũ rectefacit: dextre se frequẽter acco¬
modat: siue iñ digitos argumẽta digerimus sine aduersis iñ
latus natr̃aq descẽdimus : siue satisfaciẽtes aut supplicãtes di-¬
uersi aũt hĩ sunt: gestus sũmitimus. suie adorãtes attollim
siue aliqua demõstratõnis aut inuocatõnis ꝓtendimus. Uos
albami tumuli atq luci aut gracchanũ illuo quo me miset
teriores st̃ uicia quoq eaꝵ subiciẽda sunt: queqͥdem/ accidere
eciam ex̾citatis actoribus solent. Nam gestũs poculum poscẽ¬
tis aut uerbera minãtis aut numerũ quĩgentoꝵ flexo
pollice efficiẽtis: que sũt a quibusdã scͥptoribus notata: ne
iñ rusticii quidem uidi: aut ut brachio exerto intro spia¬
at᷑: latinis ut mauũ alius ultra sinũ proferre nõ auideat.

Expanded text:
laevam partem velut propellemus manum, sinister humerus laevam partem velut propellemus manum, sinister humerus proferendus, ut cum capite ad dextram ferente consentiat. mantis sinistra numquam sola gestum recte facit; dextrae se frequenter accommodat, sive in digitos argumenta digerimus sive aversas in latus utramque distendimus, sive satisfacientes aut supplicantes diversi autem sunt hi gestus sunmittimus manus, sive adorantes attollimus, sive aliqua demonstratione aut invocatione protendimus: 'vos, Albani tumuli atque luci'; aut Gracchanum illud: 'quo me miser ertiores. Vitia quoque earum subiicienda sunt, quae quidem accidere etiam exercitatis actoribus solent. nam gestum poculum poscentis aut verbera minantis aut numerum quingentorum flexo pollice efficientis, quae sunt a quibusdam scriptoribus notata, ne in rusticis quidem vidi. at ut brachio exerto introspiciatur latus, ut manum alius ultra sinum proferre non audeat,
Abbreviated transcription (Latin):
dextrũ esse debit m̃siusteũ frequeter desinat.: meluis illud cũ sit isma
om̃i breuia quedam membra atq sinecesse sit recipe spiritũ liceat:
ad hec gistũ dispone̾ ut puta nonũ ᷤͦ e. cesar habet ꝑ se finem quẽdã
suũ qr seqͥt᷑ cõiĩctio. dem̃de et añ hanc diem nõ auditum sati
cipcunscriptũ est: ad hec cõmodanda manus est idq dũ erit
pͥma et cõpoita actio. it ubi eam colote cõcitauens ot sn
habũdanuus festinaius hac instamus incultanus eseoesga
seruatio ẽ Itaq nñ fabulis uiuenũ senĩ militũ matronas
grauior ñgressus est. Serui ancilulle parasiti pistatores ata¬
tius mouẽt᷑: colli aũt manũ artifices supra ociulos dpͥmiti
intra pectus uetant. Adeo a capite eũ petere aut ad imũ
nentrem diducere uiciosum habet᷑. Ad sinistram intra hu¬
merũ promauet᷑: ultra nõ decet. Sed cũ ad uersantes in

Expanded text:
dexter esse debet, in sinistrum frequenter desinat. melius illud, cum sint in dexter esse debet, in sinistrum frequenter desinat. melius illud, cum sint in omni brevia quaedam membra, ad quae, si necesse sit, recipere spiritum liceat, ad haec gestum disponere: ut puta novum crimen, C. Caesar, habet per se fine quendam suum, quia sequitur coniunctio; deinde et ante hanc diem non auditum satis circumscriptum est. ad haec commodanda manus est, idque dum erit prima et composita actio. at ubi eam calor concitaverit; gerimus, festinamus; hac instamus, inculcamus, infigimus. servatio est. itaque in fabulis iuvenum, senum, militum, matronarum gravior ingressus est; servi, ancillulae, parasiti, piscatores citatius moventur. tolli autem manum artifices supra oculos, demitti infra pectus vetant; adeo a capite eum petere aut ad imum ventrem deducere, vitiosum habetur. in sinistrum intra humerum promovetur; ultra non decet. sed cum aversantes in
Abbreviated transcription (Latin):
belad mirantibit̃ redeat et nõnunꝙ resilit uł neintibus nob
ul adnurantibus. his ueteres artifices ulud recte ad iecerũt
ui antes coci sensu ees ĩt peret et e poneret᷑.Auoqnem̃
autr mate uocens enm gestus aut post udito Mlode utuũ¬
deformeĩ ila lapsi miia subtilitate sunt ꝙ ĩter uauunt mdtũs
tria u̾ba ẽẽ uoluerint ꝙ neq obseruat᷑ neꝙ fieri põt. sed illi
quasi me suram tarditatis celeritatisq aliquã ẽẽ uoluerñt
ecꝑ ĩmerito ne aut diu ociosa esset manus: aut a multi
foeaut̃ actionem ꝯtinuo motu ꝯciderẽt. Aliuti estꝰꝙͣ et fit
ut qussi aliqui pedes ad quos plurimoꝵ gestus qut sit unus ac̃adit¬
duotus nonum crimen. Alter .c. cesar teraus et ante hanc
diem auartus nõ cuditũ deĩde procius propĩqͣus meus et
sebiout getruit onde u quoq fiuit uicũ ut iirenr um
seribũt gestu pronadulati cogitatonem siy coronat quomodo
disura manus est m̃de et illus uiciũ ut gestus qui in fine

Expanded text:
tamen redeat, et nonnunquam resilit vel negantibus nobis vel admirantibus. Hic veteres artifices illud recte adiecerunt, ut manus cum sensu et inciperet et deponeretur. alioqui enim aut ante vocem erit gestus aut post ia subtilitate sunt, quod intervallum motus tria verba esse voluerunt; quod neque observatur neque fieri potest, sed illi quasi mensuram tarditatis celeritatisque aliquam esse voluerunt, neque immerito, ne aut diu otiosa esset manus aut, quod multi faciunt, actionem continue motu concideret. aliud est, quod et fit s percussiones et quasi aliqui pedes, ad quos plurimorum gestus cadit, ut sit unus motus novum crimen, alter C. Caesar, tertius et ante hanc diem, quartus non auditum, deinde propinquus meus, etet detulit. unde id quoque fluit vitium, ut iuvenes, cum scribunt, gestum praemodulati cogitatione sic componant, quomodo casura manus est. inde et illud vitium, ut gestus, qui in fine
Abbreviated transcription (Latin):
est nrublos dicere de causa iussent leuiter consurgeru
mar sr̃iitẽda dũtaxat in uidiciis apud pnapem em̃ et
madestratus ⁊ tibunalia nõ licebit Sauiũ est cõmo¬
pordunut et emittus sit de cẽtior et protinus auqr
spate adiso gutndum eciamcum ad uũdiem usos con¬
esti teremusuat sunssutus pretor miẜit dicere non piotinu

Expanded text:
eco in publicis dicere de causa iusserit, leniter consurgendum; tegro inicienda, dumtaxat in iudiciis apud principem enim et magistratus ac tribunalia non licebit, paulum est commorandum, ut et amictus sit decentior et protinus aliquid spatii ad cogitandum. etiam cum ad iudicem nos converterimus, et consultus praetor permiserit di
Abbreviated transcription (Latin):
recta / et nt̾ acutũ ponũ ⁊ granem media. Actollitu
autem concuat is affectibus composits dstendit / pro
Ut riusq rei modo altius uel inferius. Cuid autre ade
in dieno postulet᷑ lotus paulum diffecam ut de gesti
pris dicam qui et ip̃e noci conselitit et animo simuul
cum ea paret : is ip̃tum habent in oratore mousiat
fiquensi sine uore arelligitur atq affrt. et i nublor
ingresi qr perspice᷑ h abitus animoꝵ s et aclũ quoꝙ
smone carencũ ita leticie adulatio en oitlis at

Expanded text:
recta et inter acutum sonum et gravem media. attollitur recta et inter acutum sonum et gravem media. attollitur autem concitatis adfectibus, compositis descendit pro utriusque rei modo altius vel inferius. quid autem quisque in dicendo postulet locus, paulum differam, ut de gestu prius dicam, qui et ipse voci consentit et animo cum ea simul paret. is quantum habeat in oratore momenti,frequenter sine voce intelligitur atque adficit, et ex vultu ingressuque perspicitur habitus animorum; et animalium quoque sermone carentium ira, laetitia, adulatio et oculis et
Abbreviated transcription (Latin):
est bene affici et concipere magies xet res et tanquam
ueris monen picut media nox quem habitum a nostag
acceperit hunt iudicium animis dabit. Est ẽm̃ mentis
uelut exemplar totulem quot illa mutationes haber
Itaq letis in rebus plera simplex et ixã quodam mos
hilarie flut in c̃tamine erecta totis uioibus ⁊ uelut
ombus uerius inrenditur. Atrox inlra e⁊ aspera at Aeya
et respitatione crebra. Neq c̃m potest exe longuo
ppñs cum ĩmõd erate effuciditut. paulũ mundia facienda
Remor qua non fere ad hanc insi inferiores configiunt
An i bandiendo fatem saciffaciendo pog audo lems et
puniia pradenciu e mouenciu et pollicentiũ / ⁊ cerpolan¬
cilim granisi in metu et uerecundia contracta. ad hon¬
tacionibus fortis / disputacionib teres / iniseratioe flexa
et flebilg / et consulio qͥi obscurior : ac ingressiomibus
fusst : et secuta cloritats / in expositione at sermonbus

Expanded text:
est bene adfici et concipere imagines rerum et tanquam est bene adfici et concipere imagines rerum et tanquam veris moveri. sic velut media vox, quem habitum a nobis acceperit, hunc iudicum animis dabit. est enim mentis index ac totidem, quot illa, mutationes habet. itaque laetis in rebus plena et simplex et ipsa quodammodo hilaris fluit; at in certamine erecta totis viribus et velut omnibus nervis intenditur. atrox in ira et aspera ac densa et respiratione crebra; neque enim potest esse longus spiritus, cum immoderate effunditur. paulum in invidia facienda lentior, quia non fere ad hanc nisi inferiores confugiunt; at in blandiendo, fatendo, satisfaciendo, rogando, lenis et summissa. suadentium et monentium et pollicentium et consolantium gravis, in metu et verecundia contracta, adhortationibus fortis, disputationibus teres, miseratione flexa et flebilis et consulto quasi obscurior; at in egressionibus fusa et securae claritatis, in expositione ac sermonibus
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuenius facis tamen hoc libenter na nrcal
cꝗ sunt irimcunda que cantãt agntur ipsi et laboris
in hor ꝙ̃ in agendo minus est Et sunt quidam qr
secundum alia inte iucia eniam hac ubiqs audrendr go
aures mulceat noluptats ducant᷑ : Cnd eigo non
et cicero dicit ese aliquem in or̃oue cantum obscuriorem et
ubi et quatinus recpiendgus sit lu flexus et cantꝰ qlem
ed quod pleriq mrelligere nolunt obscurior. Iam em̃
tempus est dicend que sit apta promdcratio que certe
ea est que his de quibus dicimꝰ accomodatur. quod̃
quidamꝰ mapima x parte p̃stant ip̃ motue aminorum
oratꝙ noꝵ ut feritur. Sed cunt fuit alii neri affeccꝰ
alii ficti et iuitati ueri naturaliter ecumuponut ui do-¬
bencus irascencium indignantiũ pũ carent arte. Ideoq nõ
sut discipliue traditione formandi/ Contra q̃ effingẽt
mitacione artem hñt sed carent nat᷑a. Ideoq in his pͫͫ

Expanded text:
adiuvemus. facimus tamen hoc libenter; nam nec adiuvemus. facimus tamen hoc libenter; nam nec cuiquam sunt iniucunda quae cantant ipsi, et laboris in hoc quam in agendo minus est. et sunt quidam, qui secundum alia vitae vitia etiam hac ubique audiendi, quod aures mulceat, voluptate ducantur. Quid ergo? non et Cicero dicit esse aliquem in oratione cantum obscuriorem? etubi et quatenus recipiendus sit hic flexus et cantus quidem sed, quod plerique intelligere nolunt, obscurior. iam enim tempus est dicendi, quae sit apta pronuntiatio. quae certe ea est, quae iis, de quibus dicimus, accommodatur. quod quidem maxima ex parte praestant ipsi motus animorum, sonatque vox, ut feritur; sed cum sint alii veri adfectus, alii ficti et imitati, veri naturaliter erumpunt, ut dolentium, irascentium, indignantium, sed carent arte, ideoque sunt disciplina et ratione formandi. contra qui effinguntur imitatione, artem habent; sed hi carent natura, ideoque in iis primum
Abbreviated transcription (Latin):
accidunt potissimũ hme loco iubiciantur ed quod¬
curq ex his bĩciũ magis tulerim ꝙͣ quo nũ mine
raberatuꝵ i causis omnibus scholis q cantand quos
mutiluis nt an sedius nescio Quid enim minus orator
cõuenit ꝙͣ modulatio scenica: et non nũq ebriorum am
ꝯmessancurm licentie similis Qand nero monendis
affectibus contrarium magis qͥ cum docendum ia ste¬
nues indignandum ꝯmisecandum sit non ioliuy ab
his affectibus in quos inducendus et ilex recedere.
Sed̾ ixãm foris sanctitatem liubrum talarium licentra
seluere. Ham cicero illos ex lycia et caria rhotoras
pene cantare in epilogis dixit. Nos etam cau¬
tandi scereriorem paulo modum excessimus quisq ne
non dico homieridio sacrilegis p arricidio Ped d calial
certtaat es rationibus quisis demq ut semel fiiam ⁊ lite
cantat qͥd a nen omio recipiendimꝰ est mgicau s
est cur non illam noces modulationẽ ns hi actibus
ĩmo me hercule qd est hnc de formitat prpͥus ꝙbali

Expanded text:
ssimum huic loco subiiciantur. sed quodcunque ex his vitium magis tulerim quam, quo nunc maxime laboratur in causis omnibus scholisque, cantandi, quod inutilius sit an foedius, nescio. quid enim minus oratori convenit quam modulatio scenica et nonnunquam ebriorum aut comissantium licentiae similis? quid vero movendis adfectibus contrarium magis quam, cum dolendum, irascendum, indignandum, commiserandum sit, non solum ab his adfectibus, in quos inducendus est iudex, recedere, sed ipsam fori sanctitatem Lyciorum et Carum licentia solvere? nam Cicero illos ex Lycia et Caria rhetoras paene cantare in epilogis dixit. nos etiam cantandi severiorem paulo modum excessimus. quisquamne , non dico de homicidio, sacrilegio, parricidio, sed de calculis certe atque rationibus, quisquam denique, ut semel finiam, in lite cantat? quod si omnino recipiendum est, nihil causae est, cur non illam vocis modulationem fidibus ac tibiis, immo me hercule, quod est huic deformitati propius, cymbalis
Abbreviated transcription (Latin):
scribit id epe optimũ quod non facile credideris ꝯsequi
nuitacione non possis. Alio nero non id egisse ut ita dice̾t
quomodo e quilibet pospe confideret. ded quomol nemo
quod p̃t pagnare inter se iuderi. uerum utrimq ac
merito laudrit: Causã em̃ moid distat isr simpliritas gt uelut
Acerostas m affectate orationis mire tenuis causesi drł n
Maccribus illus admirabile dicend genꝰ magꝭ uerit p h
uraq enuet t atero ex qb alt̾m Imperiti sa pope ꝯseq
credent nent ͫ qui inelligent
MOA quidam nature moib ege numꝰ existima¬
uerunt esta in ea non dubie pluriiũss Exae
exebenb acut alia om̃ia angetur. Et totus de quo
diximꝰ adhnc manis labor ini cetere ꝓtes hoi uelut ppta
centinentur etam et om̃is disuplina memoria constat.
frustraq docemur i quicqud audimꝰ p̃terfluat et igẽ
quasdam copias quibus abundare quasq in promꝑtis¬

Expanded text:
scribit, id esse optimum, quod, cum te facile credideris consequi scribit, id esse optimum, quod, cum te facile credideris consequi imitatione, non possis. alio vero, non id egisse, ut ita diceret, quomodo se quilibet posse confideret, sed quomodo nemo. quod potest pugnare inter se videri. verum utrumque ac merito laudatur; causarum enim modo distat, quia simplicitas illa et velut securitas inadfectatae orationis mire tenues causas decet, maioribus illud admirabile dicendi genus magis convenit. in utroque eminet Cicero; ex quibus alterum imperiti se posse consequi credent, neutrum, qui intelligunt. memoriam quidam naturae modo esse munus existimaverunt, estque in ea non dubie plurimum, sed ipsa excolendo sicut alia omnia augetur; et totus, de quo diximus adhuc, inanis est labor, nisi ceterae partes hoc velut spiritu continentur. nam et omnis disciplina memoria constat, frustraque docemur, si quidquid audimus praeterfluat; et exemquasdam copias, quibus abundare quasque in promptu s
Abbreviated transcription (Latin):
ac literas seq eius gentis amatorem esse profitetur. Sai
contẽmt allobrogos ut hostis insectatur Quorum mhil
tunc cum diceretur parum aptum aut remotimi cura
decoris fuit uerborum etiam moderatio detrali solet ⁊i qua
est rer muidia si asperum dicas nimiũ. peuerum. m¬
iustum persuasione labi pertinatem ultra modum tenate
ese ꝓpositi pleruq uelut ipsos coneris ratione uincere
quod est molissimum indecoꝵ est suꝑ hec cne nimium
Ideoq etram quod natura rei satis aptum est nisi mode
quoq temꝑatus gratiam perdit cuiꝰ eir obseruatio Iudito
magꝭ quodam seutiri ꝙ̃ p̾ceptis tradi põt ꝗͣ satis est et
quantum recipiant aures non haberet re mensuram et
quas pondus quia in cibis his alia alii magꝭ complent.
A diciendum eciã brenter uidetur qd frat dicendi ꝟtutes
diuersissime non solum suos amatores habeant sed
ab eisdem sepe raudentur. Nam cicero quodam modo

Expanded text:
ac litteras, seque eius gentis amatorem esse profitetur, Sardos ac litteras, seque eius gentis amatorem esse profitetur, Sardos contemnit, Allobrogas ut hostes insectatur; quorum nihil tunc, cum diceretur, parum aptum aut remotum cura decoris fuit. verborum etiam moderatione detrahi solet, si qua est rei invidia: si asperum dicas nimium severum, iniustum persuasione labi, pertinacem ultra modum tenacem esse propositi; plerumque velut ipsos coneris ratione vincere, quod est mollissimum. indecorum est super haec omne nimium, ideoque etiam quod natura rei satis aptum est, nisi modo quoque temperatur, gratiam perdit. cuius rei observatio iudicio magis quodam sentiri quam praeceptis tradi potest, quantum satis sit et quantum recipiant aures. non habet res mensuram et quasi pondus, quia ut in cibis alia aliis magis complent. adiiciendum etiam breviter videtur, quod fit ut dicendi virtutes diversissimae non solum suos amatores habeant, sed ab eisdem saepe laudentur. nam Cicero quodam loco
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis affirmant: ut his solutis stare ip̃a non poslit se¬
quutus itaq est ut aliquid eorum quoq causa iuderet᷑ face̾
contra quos dicere illud etiam in locis monui q̃ tuopus
esset fortune insectacio et ne in toto ordines aut gentes aut
popules petulancia incurreret. SDed interim fuleles ꝑa¬
trocimi cogit quedam de uinũso gne̾ aliquo ꝵ hominũ direre
libertinoꝵ uel militum uel publicanoꝵ uel similiter alie
in quibus omnibus cõe remediũ est ut ea que legunt non
libenter tractare uibearis: nec in omia impetum facras.
Sed in id quod expugrandum est: et prehõndeus alia
uosdem petulantes et hoc fieri quod bellis magis qͣ pari es¬
sueuerunt: Libertius tractanda est auctoritas Iuer
his testimoniũ ieddere industrie ꝑ qram exierint de serui¬
ture quod ad nationes exteras pertinet. Cicero utorie
detracturus gretis testibus fudem. Doccnam his concedit

Expanded text:
civitatis adfirmat, ut iis solutis stare ipsa non possit. adsecivitatis adfirmat, ut iis solutis stare ipsa non possit. adsecutus itaque est, ut aliquid eorum quoque causa videretur facere contra quos diceret. illud etiam in iocis monui, quam turpis esset fortunae insectatio, et ne in totos ordines aut gentes aut populos petulantia incurreret. sed interim fides patrocinii cogit quaedam de universo genere aliquorum hominum dicere, libertinorum vel militum vel publicanorum vel similiter aliorum. in quibus omnibus commune remedium est, ut ea, quae laedunt, non libenter tractare videaris nec in omnia impetum facias, sed in id quod expugnandum est, et reprehendens alia eosdem petulantes, sed hoc fieri, quod bellis magis quam paci consuerint. libertinis detrahenda est auctoritas; licet iis testimonium reddere industriae, per quam exierint de servitute. quod ad nationes exteras pertinet, Cicero varie: detracturus Graecis testibus fidem, doctrinam iis concedit
Abbreviated transcription (Latin):
et⁊ filia rata meret̾x eam mat pudicam pudicar epe
icoluisset uel quos̾ humilion ip̃e fuerit. Licet em̃ hi
ducere uel ꝙ habuerit patrem qui moueret. Quin es
min ͣ faciendum flio fuisse ne reuouaret domꝰ pudorem et
exprobraret patri nptras matri pͥoris ite necepitatem
ne dnq legem quandam suis quoq fine liberis daret¬
et credibilis exit ecram propria quedam in lla merete
tuopitudo qua nũc hic pater feore non possit. alia p̃tla
quis pudenda queritur ut stuprum precipue in manibus aut
os prophanatu non dico si loquatur ip̃e. Nam quid aliud ei
ꝙͣ gemitus aut fletus execratio iuite conueniat ut uidex intel¬
ligat pocius dolorem illum ꝙͣ audiat. ded patrono qͦ ꝑ sumile
passis ꝗͣ ausis mollienda esse in plerisq alio loco re asperitas
oratiois ut cicero de prescriptorũ liberis fecit. Quid enim
ueri. Itaq durum id esse sũmus idesse ille tractandoꝵ aiõꝵ
artifex confrtetur. ded id a legibus sylle cohercere statũ

Expanded text:
x eam mater pudicam esse voluisset vel quod humilior ipse fuerit, licet enim huic ducere vel quod non habuerit patrem qui moneret; quin eo minus id faciendum filio fuisse, ne renovaret domus pudorem et exprobraret patri nuptias, matri prioris vitae necessitatem, ne denique legem quandam suis quoque rursum liberis daret. credibilis erit etiam propria quaedam in illa meretrice turpitudo, quam nunc hic pater ferre non possit. alia praetequis pudenda queritur, ut stuprum, praecipue in maribus, aut os profanatum. non dico, si loquatur ipse; nam quid aliud ei quam gemitus ac fletus et exsecratio vitae conveniat, ut iudex intelligat potius dolorem illum quam audiat? sed patrono quoque per similes t fateri passis quam ausis. mollienda est in plerisque alio colore asperitas orationis, ut Cicero de proscriptorum liberis fecit. quid enim veri? itaque durum id esse summus ille tractandorum animorum artifex confitetur, sed ita legibus Sullae cohaerere statum
Abbreviated transcription (Latin):
ietetationis actionis. Nam et ipam habent eaudum at
cusationibus moderationen. dementie quoq iudicia
paletudĩe lapsi iiẜeatur. In eo uero cuius libera nu¬
tatio ust diu roget et suadrat et i nouissime demẽ¬
ciam ratione querat obstare. non mores quos ꝙto
magꝭ in p̃titum laudauerit tanto fatilius ꝓbabit mor¬
bo esse mutatos reus quociens causa patietus di be¬
bir eẽ in defensione moderatꝰ qr fere ira et con¬
citatio fingiori sunt suilia. Onũbus ins cor est ꝯd
dei non serꝑ defensione facti sed excusatione aruẽi¬
a frequẽt utũtur. Est eiu domestita disceptatio mn
qnia et semel peccasse et ⁊ errorem et leniꝰ quã
obitiatur absolutio nõ nũꝙͣ sufficit. oz alia quoq
umlta contͦue ⁊siarũ genrera in qualit ate cadiũt
inurriatũ ꝓͣanam eiu reus aliquãdo fecisee n¬
ga pleriiq tamen het actio farto aros iciõ dntie¬

Expanded text:
tractationis actiones; nam et ipsae habent eandem in accusationibus moderationem. dementiae quoque iudicivaletudine lapsi misereatur; in eo vero, cuius libera mutatio est, diu roget et suadeat et novissime dementiam ration queratur obstare, non mores: quos quanto magis in praeteritum laudaverit, tanto facilius probabit morbo esse mutatos. reus , quotiens causa patietur, debebit esse in defensione moderatus, quia fere ira et concitatio furori sunt similia. omnibus is commune est, quod rei non semper defensione facti, sed excusatione ac vena frequenter utuntur. est enim domestica disceptatio, in qua et semel peccasse et per errorem et levius, quam obiiciatur, absolutioni nonnunquam sufficit. sed alia quoque multa controversiarum genera in qualitatem cadunt. iniuriarum ; quanquam enim reus aliquando fecisse negat, plerumque tamen haec actio facto a
Abbreviated transcription (Latin):
qur aduerar manu repellẽ dii talem tertris¬
auetue pestem. yaud equnmn tali me dignor
heuore  ũ ignisicat uero pluribus mõdis eam
fatet amiuend denuend q conformandiq motꝰ
sut  etderecundie et dubitrinonis et adiitatõis
et indignanors noti et cõmunes ouiibi
dolo tamen eo facere destum semciiiuoq
dontores uiciosum putauetunt etiam frcqueus
xme nitus non caret uĩno. Adeo uccare iet
cumas excuciente rotare fanaticũ est. Dnãt᷑ auten
maxis nultꝰ hoc sipplices hͦ minatex hoc blandi go
taistes hoc hilares hoc erecti hoc iñnusti sumꝰ. hoc
hoc quosdam amanues hoc odimus hoc plurima
intelligius. hie est peexe pro om̃bus uerbis ita in
hiis que ad steram coupontur fabulis arcifices
pronunciandi a persoiis quos afffectus mutuantur
ui sit mobe in tragedia tristig.: atrox meila acto¬
intus aiax eruc ulentꝰ hercules: In comediit uo p̃t᷑¬

Expanded text:
mur aversari, manu repellere: —Di talem avertimur aversari, manu repellere: —Di talem avertite pestem. —haud equidem tali me dignor honore. Significat vero plurimis modis. nam praeter adnuendi, renuendi confirmandique motus sunt et verecundiae et dubitationis et admirationis et indignationis noti et communes omnibus. solo tamen eo facere gestum scenici quoque doctores vitiosum putaverunt. etiam frequens eius nutus non caret vitio; adeo iactare id et comas excutientem rotare fanaticum est. dominatur autem maxime vultus. hoc supplices, hoc minaces, hoc blandi, hoc tristes, hoc hilares, hoc erecti, hoc summissi sumus; hoc antequam dicimus; hoc quosdam amamus, hoc odimus, hoc plurima intelligimus, hic est saepe pro omnibus verbis. itaque in iis, quae ad scenam componuntur, fabulis artifices pronuntiandi a personis quoque adfectus mutuantur, ut sit Aerope in tragoedia tristis, atrox Medea, attonitus Aiax, truculentus Hercules. in comoediis
Abbreviated transcription (Latin):
i autuls uatent cum pictura tacẽs opuie et habitus
pempasbu dem st incimos penetret affectus ut ipã
ui dicend/ nontoi superare uideatur. Contra s¬
enstrs ci nultus ab oratione dissentiat t̾sticia dicanuss
hilares affirmenins aliqua renuents non auctnta
quoddam intuene ꝓpeculum componere cutionem
olebat. Adeo qͣme fulgor ille in funstrag maigi
reddat ans demũ occulis credtidit quod esfierer
recpium uero in actione sicut in corꝑe ipro capu
est: tum ad illum de quo dixi decõrem tum etir
ad signifa ationem decoris illa sunt ut it pmo rectã
et secundum naturam. Nam et deiecto hiñatras
et sugnio amogancia: et in latus nclinato langnore
preduro as rigente barbaria quedam mentis oftenditꝰ
tum accipiat aptos ex ipsa actione mocrs ut cum
gestu congor isit et mrimbus ac lateribus obahitur
di pectut ẽm cemper eodem uirtitur quo ge sug
exrextis que aut d clauare, aut ꝯserlere ant a nõs
rmonire oportebit bt̃ sidm illus sulm unla¬

Expanded text:
 animis valent, cum picture, tacens opus et habitus semper eiusdem, sic in intimos penetret adfectus, ut ipsam vim dicendi nonnunquam superare videatur. contra sgestus ac vultus ab oratione dissentiat, tristia dicamus hilares, adfirmemus aliqua renuentes non auctoriquoddam intuens speculum componere actionem solebat; adeo, quamuis fulgor ille sinistras imagines reddat, suis demum oculis credidit, quod efficeret. praecipuum vero in actione sicut in corpore ipso caput est cum ad illum, de quo dixi, decorem, tum etiam ad significationem. decoris illa sunt, ut sit primo rectum et secundum naturam. nam et deiecto humilitas et supino arrogantia et in latus inclinato languor et praeduro ac rigente barbaria quaedam mentis ostenditur. tum accipiat aptos ex ipsa actione motus, ut cum gestu concordet et manibus ac lateribus obsequatur. aspectus enim semper eodem vertitur quo gestus, exceptis quae aut damnare aut concedere aut a nobis removere oportebit, ut idem illud vultu videa
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa bonum uirum decent malos odisse pus lica uere
ꝯmoneri nultum ire scelera et iniurias onc̃at omia ut̃
in mitro dixi honesta nec tantum Iuis et pro quo sed
etiam apud quem dias iie̾st: facit em̃ et fortuma di¬
simen et potãs nec eadem apud prinaipem igr̃a tum
sono publica indicia et arbitrorum discrepationies
agunt᷑. Nam ut oratorem pro capite sollicitudo deceat ⁊pui
cura et om̃s ad amplifitandum orõem quasi machine ute ĩ pius
rebus urditibusq uana sint eadem rideaturs menitetati
apu disceptatorem dere leuissima edene dicturur unerita
ilea Cicerome confe ssone non modo sẽ erioamoate u
cum eam singulis iuditantibus non idem apud e rauieauirp
quos limorinonidem apud eruditum qued milutrtn
ꝯurustim de crat Sicq nõnũꝗͣ sũmictenda ⁊ ꝯtrahedu
oratione index etiam uel nurellig̃e uel capere non posit trũs
queqs ac lotus egent obseruatione propriantustum et ggi

Expanded text:
diversa bonum virum decent: malos odisse, publica vice diversa bonum virum decent: malos odisse, publica vice commoveri, ultum ire scelera et iniurias, et omnia, ut initio dixi, honesta. nec tantum, quis et pro quo sed etiam apud quem dicas, interest. facit enim et fortuna discrimen et potestas, nec eadem apud principem, magistratsono publica iudicia et arbitrorum disceptationes aguntur. nam ut orantem pro capite sollicitudo deceat et cura et omnes ad amplificandam orationem quasi machinae, ita in parvis rebus iudiciisque vana sint eadem, rideaturque merito, qui apud disceptatorem de re levissima sedens dicturus utatur illa Ciceronis confessione, non cum etiam singulis iudicantibus non idem apud graves viros quod leviores, non idem apud eruditum quod militarem ac rusticum deceat, sitque nonnunquam summittenda et contrahenda oratio, ne iudex eam vel intelligere vel capere non possit. tempus quoque ac locus egent observatione propria. nam et tempus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt iis quibus nocem accomodamus sui mores. Alitꝰ eũ
D. claudius aliter appius cecus alit̾ cecilianus ille: aliten
terencianus pr̃ finꝯ itur. Quid asperius litore uerris ut
adeas tm̃ dabis. Quid fortuis ilo cuius inier ip̃a nerberũ
supplicia una uox audiebatur ciuis Romanus sum. Qͣ digne
miloni ain operatione ipsa aoces eo uiro qui ꝓ re p. sedi¬
tiosum ciuẽ tociens compescuisset: quiq insidiãs uirtute
suxasset. Deniq non modo quod in causa totidem in y sope¬
peia sut uarietates. ded hoc etram plures quod in his
affectus. quibus omnibus debetur uus decor. Radem
nhis pro quibus agemus obsemanda sunt. Aliter em̃
proalio sepe dicendum est ut quisq honestus humilis In¬
indiosua fauorabilis erit adiecta ꝓo sitorum quoq et
ante acte inte disferentia. Iocimidissima uero in oratore
humanitas faliaritas moderatio beminolencia/ sedula q

Expanded text:
sunt iis, quibus vocem accommodamus, sui mores. aliter enim sunt iis, quibus vocem accommodamus, sui mores. aliter enim P. Clodius, aliter Appius Caecus, aliter Caecilianus ille, aliter Terentianus pater fingitur. quid asperius lictore Verris: ut adeas, tantum dabis? quid fortius illo, cuius inter ipsa verberum supplicia una vox audiebatur: ciuis Romanus sum? quam dignae Milonis in peroratione ipsa voces eo viro, qui pro re publica seditiosum civem totiens compescuisset quique insidias virtute superasset? denique non modo quot in causa totidem in prosopopoeia sunt varietates, sed hoc etiam plures, quod in his simulamus adfectus, quibus omnibus debetur suus decor. eadem in iis, pro quibus agemus, observanda sunt; aliter enim pro alio saepe dicendum est, ut quisque honestus, humilis, invidiosus, favorabilis erit, adiecta propositorum quoque et anteactae vitae differentia. iucundissima vero in oratore humanitas, facilitas, moderatio, benivolentia. sed illa quoque
Abbreviated transcription (Latin):
dictum xpe in alio liberum in alio furiosim in alio suxer¬
bum est. Uerba ad uersus agamẽnonem a thersit
habita ridentur At illa diomedi ahi ne cui par magnum
animũ pre se ferre iudebunt᷑ Ego te inquit consulem purem
L. crassus philippo cum tu me non putes penatorem. Xox
honestissime libertatis non tamen feres quẽcunq dicẽte
Legat se magni facere aligiis poetarum utrum cesar
ater an albus homo sit: Insama ueste et ilm cesãr de illo
dixerit arrogancia est maior in ꝑsonis obseruatio est axdi
tragicos comicosq. Nultis em utimur et uariis eadem
et eͥoꝵ qui orationes ahi stribebant fuit ratio et declinãtiũ
est non enim semper est ad uocati sed pleruq ut litiga¬
tores dicimus. Uerum etiam in his causis quibus ad uo¬
camius eadem differencia diligenter est custodienda. Ntim
enim fictione personaꝵ et uelut ore alieno lequimꝰ daudiq

Expanded text:
dictum saepe in alio liberum, in alio furiosum, in alio superdictum saepe in alio liberum, in alio furiosum, in alio superbum est. verba adversus Agamemnonem a Thersite habita ridentur; da illa Diomedi aliive cui pari: magnum animum ferre prae se videbuntur. ego te consulem putem, inquit L. Crassus Philippo, cum tu me non putes senatorem? uox honestissimae libertatis; non tamen ferres quemcumque dicentem. negat se magni facere aliquis poetarum, utrum Caesar ater an albus homo sit, insania; verte, ut idem Caesar de illo dixerit, arrogantia est. maior in personis observatio est apud tragicos comicosque, multis enim utuntur et variis. eadem et eorum, qui orationes aliis scribebant, fuit ratio et declamantium est; non enim semper ut advocati sed plerumque ut litigatores dicimus. verum etiam in iis causis, quibus advocamur, eadem differentia diligenter est custodienda. utimur enim fictione personarum et velut ore alieno loquimur, dandique
Abbreviated transcription (Latin):
tobore po lt quidam faciut ostentantibus taee de coro suod
pleoiq oĩonis ornatus maximeq ex affectibruderos iee
uicrodicut uenrba quaqz exquisitiora et composilio nu¬
merosa tali proposto diuersa. Non em̃ colilla le¬
toni qualia a cicirone dicũtur saxa atq politudine men
respondent sed etram illa q̃mq̃ plena sanguinus uos anm
iam albam tumuli atq luti uoe iꝗͣ imploro atart orsͥ¬
uosq asbauorum obri ae faciotum Rp socie et glis
nos ꝰ onuemant barbe illi atq tristicie. Aut uio cuilis
uereqi rapieus qui e non onosis disputanionbus ped
uocantur recesserunt omiaq ad efficieudum oratione quod
proposuerint ualent: libenter ad hibebit cum prius quid
honestimi sic efficere in animo suo constiuerit est quod
principes deceat ahis non concesseris. Imꝑator ai triu¬
phalium sepata cum aliqua ex parte ratio eloquentre sicut
pompens ab unde disertus rerum suaꝵ narrator et hic
qui uello cuuli se interfecit cato eloquens senator frut. Idem

Expanded text:
ofesso, ut quidam faciunt, ostentantibus parum decori sunt plerique orationis ornatus maximeque ex adfectibus, quos illi vitia dicunt. verba quoque exquisitiora et compositio numerosa tali proposito diversa. non enim sola illa laetiora, qualia a Cicerone dicuntur, saxa atque solitudines voci respondent; sed etiam illa, quanquam plena sanguinis, vos enim iam, Albani tumuli atque lu sociae et aequales, non conveniant barbae illi atque tristitiae. at vir civilis vereque sapiens, qui se non otiosis disputationibus, sevocantur, recesserunt, omnia, quae ad efficiendum oratione quod proposuerit valent, libenter adhibebit, cum prius quid honestum sit efficere in animo suo constituerit. est quod principes deceat, aliis non concesseris. imperatorum ac triumphalium separata est aliqua ex parte ratio eloquentiae, sicut Pompeius abunde disertus rerum suarum narrator, et hic, qui bello civili se interfecit, Cato eloquens senator fuit. idem
Abbreviated transcription (Latin):
sustieentur id sxaornoi grec uocant. Sunnt pui
spericum cum sadire pet caritatem denciũ nõn reci¬
puent ced recorbent. Dunt qui crebro auelitu et m̃¬
trorsum etiam clare conante imitentur iumenta anere
et uigo laborancia: quod affectant quoq tam muentio¬
ris copia urgeantur maiorq mẽ eloguentis ingrua
ꝙ que emitti faucibus possit. Est alius conturo ins
exre, et cuy uerbis suis conluctacio Iam tussere
expuere crebro et ab mio pulmone pituitam troches

Expanded text:
 Graeci vocant. sunt qui spiritum cum stridore per raritatem dentium non recipiunt, sed resorbent. sunt qui crebro anhelitu et introrsum etiam clare sonante imitentur iumenta onere et iugo laborantia. quod adfectant quoque, tanquam inuentionis copia urgeantur maiorque vis eloquentiae ingruat, quam quae emitti faucibus possit. est aliis concursus oris et cum verbis suis colluctatio. iam tussire et exspuere crebro et ab imo pulmone pituitam trochleis
Abbreviated transcription (Latin):
presimitix aquam perdit. Promptum sit os non paes
moderatum non bentum: prritus quoq nec crebro re¬
eptus concidat sentenciam nec eo usq trahatur donec
dficiat. Plamn et de formes est consumpti illius souus
et respiratio pub aqua diu pressi similis et receptus¬
longior et non opportunius ut que fiat non ubi nolumus
ed ubi neceste est: quasi longiorem hiperidion collitẽ dus
est spixitus ita tamen ut neq diu neq consonos neq

Expanded text:
initis aquam perdit. promptum sit os, non praeceps, moderatum, non lentum; spiritus quoque nec crebro receptus concidat sententiam, nec eo usque trahatur, donec deficiat. nam et deformis est consumpti illius sonus et respiratio sub aqua diu pressi similis et receptuslongior et non opportunus, ut qui fiat non ubi volumus, sed ubi necesse est. quare longiorem dicturis periodum colligendus est spi
Abbreviated transcription (Latin):
intentio nõn polum ne dicanius omr̃a lamo ⁊ quod insanũ
est aut ntra loquendi modum quod motu caret aut susi¬
nusto murm̃e quo etianꝰ debilitat᷑ onus itencio. Did bt
n hisdem pt bne hiilmꝙ affectibus sunt tame qda
non ita magne nõcis declamationes pront aut yboruro
dogntes aut sautontiar s natura aut de posino aut nosgcit
it tran tus postucas it ui qui singulis pengeont̾ uol orib
asia camen eminenora alia rductiora feceuotostunano
ne membrit qmim suas imueax dedissentiscoporamrs
rẽt mobis illut citeronis in onitione nobilissima ꝓmilou
princtipud.omie ad singulas pene distinctiones ꝙ̃us
i radem facie tamen quasi nultus mutandus est. Et s
uereor Iudiae ne turpe it pro fortissimo urnractu
nicipiemem tiuere : etiam si est toto ꝓpo sua contractoes
atass sumisu que et exordium est et colliittiex ordiũ
tameli ficexit neceste est aliquid plemius ec execius dim¬

Expanded text:
intentio; non solum ne dicamus omnia clamose, quod insanum intentio; non solum ne dicamus omnia clamose, quod insanum est, aut intra loquendi modum, quod motu caret, aut summisso murmure, quo etiam debilitatur omnis intentio; sed ut in iisdem partibus iisdemque adfectibus sint tamen quaedam non ita magnae vocis declinationes, prout aut verborum dignitas aut sententiarum natura aut depositio aut inceptio aut transitus postulabit: ut, qui singulis pinxerunt coloribus, alia tamen eminentiora alia reductiora fecerunt, sine quo ne membris quidem suas lineas dedissent. proponamus enim nobis illud Ciceronis in oratione nobilissima pro Milone principium; nonne ad singulas paene distinctiones quamvis in eadem facie tamen quasi vultus mutandus est? etsi vereor, iudices, ne turpe sit, pro fortissimo viro dicere incipientem limere. etiamsi est toto proposito contractum atque summissum, quia et exordium est et solliciti exordium, tamen fuerit neces
Abbreviated transcription (Latin):
hoc gramor ⁊ plemer: quo tensior hoc temus et
acuta magꝭ est. uc uua ima uim non habet Suimo
rumpi ꝑiclitatur mediis gͦ utendum ums hi tr̃
aipgenda intencione excitandi cũ sũnct enda sunt Rcm¬
perandi. Nam prima est obserratio recte ꝓmcans
equalitas ne sermo subultet imparibus spatiis ac
somie miscens longa brenib grama acutꝭ elata  ̃¬
missis et in equalitate hoꝵ omium sicut pedum clauddit
Decundo nauietates quod polum est prouũtiatio.
ne quil pugcare interse putet egualuatem et uane¬
hatem cum illi uirtuti contrariũ uicium sit meꝙlitas
upoctus  ars perro uariandi cum gratiam prebetg
renouat aures tum dicentem ix̃a laboris pniutaros
reficit ut stand ambuland ed s mee p¬
ibilq eors pati unu dui possimꝰ Illud itero magiũ
sed id paulopost trac tabimus quod se cundum catiolam
reouni de quibus dicimus amimore q habitus conformũdai
uox est: ne ab oratione distordet. Uitemus igrtᵃ alam q̃

Expanded text:
hoc gravior et plenior, quo tensior, hoc tennis et acuta magis est. sic ina vim non habet, summa rumpi periclitatur. mediis ergo utendum sonis, hique tum augenda intentione excitandi, tum summittenda sunt temperandi. nam prima est observatio recte pronuntiandi aequalitas, ne sermo subsultet imparibus spatiis ac sonis, miscens longa brevibus, gravia acutis, elata summissis, et inaequalitate horum omnium sicut pedum claudicet; secunda varietas, quod solum est pronuntiatio. ac ne quis pugnare inter se putet aequalitatem et varietatem, cum illi virtuti contrarium vitium sit inaequalitas, aspectus. ars porro variandi cum gratiam praebet ac renovat aures, tum dicentem ipsa laboris mutatione reficit, ut standi, ambulandi, seihilque eorum pati unum diu possumus. illud vero maximum sed id paulo post tractabimus, quod secundum rationem rerum, de quibus dicimus, animorumque habitus conformanda vox est, ne ab oratione discordet. vitemus igitur illam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
manu suit: atq sam eorum conteptissima confite antur
eios e doctimbis itutem ueto quia nihil homini quos ad
deos ormortalis promus actedat datunt es t obu quos ad
dlaboratam tantum qua nati sumus hateamus. sibstiẽs

Expanded text:
manu fiunt, atque eorum etiam contemptissima confiteantur manu fiunt, atque eorum etiam contemptissima confiteantur egere doctoribus, virtutem vero, qua nihil homini, quo ad deos immortales propius accederet, datum est, obviam et illaboratam, tantum quia nati simus, habeamus. abstinens
Abbreviated transcription (Latin):
ille quem formamus uuro sepe sit saciendũ Sed fed ut sitates
porgut ratio sit tamen uera finitio oratorem esse uurum
uariumm dicenoi peritum. Pt ecipereuero at dicere quomodo
sunt malis et m̃nocens reus multis uerisimilibus prensaiuil
ocens esset Iam m̃numerabila sũt bois causis maliia¬
uomun netis lttere suspitones opimones. non siliteo
pror erisimilia quem uera confurmantur et reseiuntiut eoua¬
proster ut res feret flectatur oratio manenta honusta uo¬
iũtate.
uic tutem utciborator est uĩr benus is autem citra
iut tutem intelligr non potest. Uiitus auteni quoa¬
darr trapetus ee natura sumit tamem pufae noa ioitis¬
caende alores ant cron omnia uator studis erunt docti¬
sobendi atq oninis honesti iustiq discipima per eractanda
sme qua nemonet ui. bonus etfo nec dicendi peritus potest:
nisus crtiuctte damusus qui natura constare mtes pote
manu fioutuari discipimo putant scilicet ut ea quidem que

Expanded text:
illi, quem formamus, viro saepe sit faciendum; sed ut, si talis illi, quem formamus, viro saepe sit faciendum; sed ut, si talis coegerit ratio, sit tamen vera finitio, oratorem esse virum bonum divendi peritum. praecipere vero ac discere, quomodo sunt malis, et innocens reus multis verisimilibus premitur; nocens esset. iam innumerabilia sunt bonis causis maliunia, testes, litterae, suspiciones, opiniones. non aliter autem verisimilia quam vera et confirmantur et refelluntur. quapropter , ut res feret, flectetur oratio manente honesta voluntate. quando igitur orator est vir bonus, is autem citra virtutem intelligi non potest, virtus, etiamsi quosdam impetus ex natura sumit, tamen perficienda doctrina est: mores ante omnia oratori studiis erunt excolendi atque omnis honesti iustique disciplina pertractanda, sine qua nemo nec vir bonus esse nec dicendi peritus potest. nisi forte accedemus iis, qui natura constare mores et nihil adiuvari disciplina putant; scilicet ut ea quidem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
curem. Quid si quedam iusta natura ses condicione tẽpoꝵ¬
mutilia quitati sciemus. Non ne utenur arte dicendi bona quidem
sed malis artibus simili Ad hoc nemo dubitabit qum̃ sinenio no¬
centis nulari m̃bonam menten aliquomodo possit sicut passe con¬
ceditur saluos esse eos magis et .R.P. sit qͣtam puniri. Siliqueat
igitur oratori futurum bonum uirum: tunc uera obiaentur nõ
id agget ut saluus fit.da nunc ut crimine manifesto punta¬
oma tur. Dux bonus et sine quo uiuere honeste ciuitas non possit
nom ei tonuris utilitas oratorem aduocabitur. Gerte fabricius
ncuneliũ nufinum et aliquem malum uirum et sibi miu¬
ncumttanien quia utilem sciebat ducem ĩminentu bello ꝑa¬
dis anare se spoliare malle quam ab hoste uenire. Ita ihoo
secuafset diator non defendissit eundem rufilit at manifistĩt
peculatus rdum.Nulta dici possunt similia sed uel unum¬
eX hi quodubet sufficit. Non emm hoc agimus ut istud

Expanded text:
civem? quid si quaedam iusta natura, sed condicione tempocivem? quid si quaedam iusta natura, sed condicione temponutilia civitati sciemus, nonne utemur arte dicendi bona quidem, sed malis artibus simili? ad hoc nemo dubitabit, quin, si nocentes mutari in bonam mentem aliquo modo possint, sicut posse conceditur, salvos esse eos magis e re publica sit quam puniri. si liqueat igitur oratori futurum bonum virum, cui vera obiicientur, non id aget, ut salvus sit? da nunc, ut crimine manifesto prematur dux bonus et sine quo vincere hostem civitas non possit: nonne ei communis utilitas oratorem advocabit? certe Fabricius Cornelium Rufinum, et alioqui malum civem et sibi inimicum, tamen, quia utilem sciebat ducem, imminente bello, padam respondit, a cive se spoliari malle quam ab hoste venire. ita , si fuisset orator, non defendisset eundem Rufinum vel manifestpeculatus reum? multa dici possunt similia, sed vel unuex iis quodlibet sufficit. non enim hoc agimus, ut istud
Abbreviated transcription (Latin):
multa non facturi promittitinus. nedion si ab homine occi-¬
dendo grasscitor auertendus sit ut hostis prosalute patriẽ
fallendus ut hoc quod alias m̃serus quoq reprehendendum
est. sit alias in ipso sapiente laudandum. Idsi constiterit mul¬
ta iam iudio posse euenue propter que grator bene suscipiat
cale cause genus quͣar remota ratione honesta non recepisfet.
Nechoc dicoꝰ seneriores sequi placit leges pro patre fratre amuo
periclitantibus tam et si mediocris hesitatio est hĩc iusticie
proposita imagine m̃de pietas ihil dubii relinquamus. Sit
aliquis msydiatus tyranno atq ob id reus utrum nesaliui
eum nolet his qui a nobis finitur orator. An si tuendgum
suscepgrit: non tam falsis defendet qui apud ind̾. malam
causam tuetur. Quid si quedam benefacta damnaturus est
iidex uisi nria non esse facta conũcerimus non uł hoc modo
seruabit orator non innocenton modo sed eciam laudabilem

Expanded text:
multa non facturi promittimus; nedum si ab homine occimulta non facturi promittimus; nedum si ab homine occidendo grassator avertendus sit aut hostis pro salute patriae fallendus; ut hoc, quod alias in servis quoque reprehendendum est, sit alias in ipso sapiente laudandum. id si constiterit, multa iam video posse evenire, propter quae orator bene suscipiat tale causae genus, quale remota ratione honesta non recepisset. nec hoc dico quia severiores sequi placet leges pro patre, fratre, amico periclitantibus, tametsi non mediocris haesitatio est, hinc iustitiae proposita imagine, inde pietatis. nihil dubii relinquamus. sit aliquis insidiatus tyranno atque ob id reus: utrumne salvum eum nolet is, qui a nobis finitur, orator? an, si tuendum susceperit, non tam falsis defendet, quam qui apud iudices malam causam tuetur? quid si quaedam bene facta damnaturus est iudex, nisi ea non esse facta convicerimus, non vel hoc modo servabit orator non innocentem modo, sed etiam laudabilem