comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fuit actoris ei rem resticui et
et exeo tp̃r ex quo int̾clictum
est editu ergo et fructus ex:
die int̾tlictiediti pr̾abuntur¬
¶ Siẜ uitute usus non fu̾nt is qui
p̾cario rogauit ac phoc anissa
sit. uideamus anb̾ int̾tlicto
teneatur. ego arbitror non a¬
lios qua si dolo fec̾it et gn̾alit̾
erit dicend in restitutionem
uei̾re dolum et elpamlatam
durtaxat. cet̾a non ueĩre. pla¬
ne post int̾clictu editu opte¬
bit et toluz et culpaz et õem
cam uenire. nam ubi moram
quis facit p̾cario õẽm cãm de¬
bebit. restitu̾e. ¶Int̾clictum:
hoc et post amuiꝯ pet̾e labeo:¬

Expanded text:
fuit actoris ei rem restitui ex eo tempore, ex quo interdictum editum est: ergo et fructus ex die interdicti editi praestabuntur.Si seruitute usus non fuit is qui precario rogauit ac per hoc amissa sit, uideamus, an interdicto teneatur. ego arbitror non alias, quam si dolo fecerit. Et generaliter erit dicendum in restitutionem venire dolum et culpam latam dumtaxat, cetera non venire. plane post interdictum editum oportebit et dolum et culpam et omnem causam venire: nam ubi moram quis fecit precario, omnem causam debebit constituere. Interdictum hoc et post annum competere Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
locum nonbr̃e post. annum.¬
¶ hoc int̾clicto eius br̃s qui preca¬
rioroganit tene̾ quemad̾m:
ip̃e ut sinehat siuedolo fec̾it qͦ
minus br̃et uład se puenirer
teneatur ex dolo aut̾ de fucti
actenꝰ qͣtenꝰ ad eum pueniss.

Expanded text:
locum non habere post annum.Hoc interdicto heres eius qui precario rogauit tenetur quemadmodum ipse, ut, siue habet siue dolo fecit quo minus haberet uel ad se perueniret, teneatur: ex dolo autem defuncti hactenus, quatenus ad eum peruenit.
Abbreviated transcription (Latin):
muine tem̃ non poter pignoris
tũ noĩe introducti sunt inter¬
dicto hiuc locus nonerit q. si
nec pignoris noĩe introducta
sunt nec retiñi potunt alocuore¬
¶ hoc ic̾lictum ꝑpetun est etĩ
sucdessores et suctessoribꝰ datur.
nom ip̃uis sinit s⁊ forte ꝯmoda¬
teeiul locate uł.ap̾eur de poite
sinc utile esse nͥ dubitat᷑. Wiꝑ.

Expanded text:
oris tamen nomine introducta sint, interdicto hoc locus erit: quod si nec pignoris nomine inducta sint, nec retineri poterunt a locatore. Hoc interdictum perpetuum est et in successores et successoribus dabitunon ipsius sint, sed forte commodatae ei vel locatae vel apud eum depositae sunt, utile esse non dubitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
portionibus scͥpsit hr̃des. itẽ alio
capite herotẽ ẜuũ meur qui et pu¬
silius uocatur lib̾ur ẽẽ nolo si ux¬
ori mee placeat. curita que seia¬
uxori lutu ticii abstinuit ab ead
hrditate. et exsustitutione portio
eius adciciam filiam ꝑuenerit
q̾ro anħot qui et phisiilus uocat᷑
exhus ubis supra scͥptis lib̾tas con¬
petatimod̃ ir. hoti q. uxortestator¬
is br̃ditate se abstinuit non obeẽ
itate abstimnt petenti heroti lib̾¬
tatem iuste ꝯ̃ dicere possit. mod̃¬
ũmissurꝰ est. nlło mo det̾iorẽ eius
de eum interd̃ alii pot̾. ut ab eo:
cuitraditus est. mau̾mittaturẽt
sitͣclidit redim̾e illum cogitur
ase ne pocius maũmititi ꝙͣ aunmene.
d.ari possũt ẽt quidẽ largius quã

Expanded text:
portionibus scripsit heredes. item alio capite: 'Erotem seruum meum, qui et Psyllus uocatur, liberum esse uolo, si uxori meae placeat'. cuuxor Lucii Titii abstinuerit ab eadem hereditate et ex substitutione portio eius ad Titiam filiam pervenerit, quaero, an Eroti, qui et Psyllus vocatur, ex his verbis supra scriptis libertas competit. Modestinus Eroti, quod uxor testatoris hereditate se abstinuit, non obessitate abstinuit, petenti Eroti libertatem iuste contradicere possit. Modnumissurus est nullo modo deteriorem eius dere eum interdum alii potest, ut ab eo cui traditus est manumittatur, et, si tradiderit, redimere illum cogitur a sene potius manumitti quam a dari possunt et quidem largius quam
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰl cessant ptes p̾toris uł
presidisgh̃ om̃ia si ap̃ p̾sides
petantur. nid̾annis an de
nuicius petiomibꝰ possuur
p̾sides cognosc̾e et putem
debere admcti. NDemi.

Expanded text:
 cessant partes praetoris vel praesidis. Haec omnia si apud praesides petantur, videamus an de mutuis petitionibus possunt praesides cognoscere. et putem debere admitti. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
pod enim nullius est. arus.
naturali rone occupantico¬
ceditur nec mt̾est quo adfer¬
Asbestias et uolucres utrum
insuo fundo quisq capiat aut
malieno ¶plane qui malie¬
num fund ing̾lituruenan
di ancupandi uegrã potest

Expanded text:
od enim nullius est, id ratione naturali occupanti conceditur. Nec interest quod ad feras bestias et uin suo fundo quisque capiat, an in alieno: plane qui in alienum fundum ingreditur venandi aut aucupandi gratia, potest
Abbreviated transcription (Latin):
lis est eius ꝑsecutio. ilioqu at¬
upantis fic. ¶pauonuz quoz¬
et colũbaꝵ fera natura est. nec
adrem ꝑtinet ꝙ. ex ꝯsuetudie
auolare et reuolare solent.a
nam et apes id̾ faciunt quarũ
ꝯstat feram ee natura. ¶enos
quorita quid.ami mansueros
hñt ut insiluas eant et redeat
quoꝵ et ip̃oꝵ feram esse nat᷑a
nemo negat. ¶Ihus em̃ am¬
malibus que ex ꝯsuetudine
abire et redire solẽt tai regła
comꝓbataest. ut eo nsq nra.
ẽẽ incesligantur donec reu̾te¬

Expanded text:
lis eius persecutio est: alioquin occupantis fit. Pauonum et columbarum fera natura est nec ad rem pertinet, quod ex consuetudine auolare et reuolare solent: nam et apes idem faciunt, quarum constat feram esse naturam: ceruos quoque ita quidam mansuetos habent, ut in siluas eant et redeant, quorum et ipsorum feram esse naturam nemo negat. in his autem animalibus, quae consuetudine abire et redire solent, talis regula comprobata est, ut eo usque nostra esse intellegantur, donec reuerte
Abbreviated transcription (Latin):
opm ciuitas har. et non faci¬
le adreficiend pectũie inne¬
mantiuisiquit opus ab alic
ftinadornare marmoribꝰ
uł auo quomĩo ex uolũtate
ppłi ftuꝵ seposlicitus sir.n
noĩs ꝓpͥititulo scribendom

Expanded text:
operum ciuitas habeat et non facile ad reficienda ea pecunia inueniatur.Si quis opus ab alio factum adornare marmoribus uel alio quo modo ex uoluntate populi facturum se pollicitus sit, nominis proprii titulo scribendo
Abbreviated transcription (Latin):
stitutueꝰ est. sic si hr̃s dapnat᷑
sit ũpet̾e adebitore pot utier¬
ceptoe toli.m. debitor et ag̾e
accepta dapuari se passus sit
et cu dño iudicati agaturtu

Expanded text:
dditurus est. Sic, si heres damnatus sit non petere a debitore, potest uti exceptione doli mali debitor et agereaccepta damnari se passus sit et cum domino iudicati agatur
Abbreviated transcription (Latin):
extem̾itate eis qui fecit.:
nũꝙͣ tũ minoris debent con¬
depuare.ꝙ soient er̃neo agẽ¬
te. ¶Si adpłes ius sepulcri p¬
tineat utruzoĩbꝰ damꝰ actio

Expanded text:
ex temeritate eius qui fecit: numquam tamen minoris debent condemnare, quam solent extraneo agente. Si ad plures ius sepulchri pertineat, utrum omnibus damus actio
Abbreviated transcription (Latin):
alsi noĩs uł ꝯgnominis assẽ¬
uatio pena fłlicoscetur¶or
recitato non fc̃o. non incidit
ead̾e rõe plebeiũ ob eantem
cãm exilio tempario pu̾itũ
decurionem post redlitum
recte carilaez Paulus.

Expanded text:
alsi nominis uel cognominis adseueratio poena falsi coercetur.Ordrecitato, non facto non incidit. eadem ratione plebeium ob eandem causam exilio temporario punitum decurionem post reditum recte creari. 14 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e qui defert estimer. ¶ua
eqtitem dr adiitt̾e cẽsitor
ut offõ eins ꝯgruat releuari
eur quĩ publicis tabułd̾lato
modofriu c̃tis excai̾s ñ poss
qͣre et si agriporto chasmate
pierit debebit ꝑcensitorem

Expanded text:
ipse qui defert aestimet. Illam aequitatem debet admittere censitor, ut officio eius congruat releuari eum, qui in publicis tabulis delato modo frui certis ex causis non poss‹i›t. quare et si agri portio chasmate perierit, debebit per censitorem
Abbreviated transcription (Latin):
agrisie incensu referantur.
nom̃ fũdi cuiusq et iqua
ciuitate. et in quo pago siła
ꝓrimos satur erit quor inge¬
irũ pascua quot iugerũ eẽ
uideantur. it silue cedue oĩa

Expanded text:
agri sic in censum referantur. nomen fundi cuiusque: et in qua civitate et in quo pago sit: proximos sectum erit, quot iugerum: pascua quot iugerum esse videantur: item silvae caedua
Abbreviated transcription (Latin):
cum adlib̾tatem ꝑduci. cet̾um
are. ne meliorẽ dñ expiatur. s
Aliqua mente nontribuende li¬
bue sol: lib̾tatem fid̾iꝯmissariã
scurex p̾sũptione lib̾tas p̾stita
c̃e udeatur hr̃dis est ꝯͣriam uoiũ¬

Expanded text:
ad libertatem perduci. ceterum are, ne meliorem dominum experiatur, vel aliqua mente, non tribuendae libuere solet libertatem fideicommissariam. sed cum ex praesumptione libertas praestita esse videtur, heredis est
Abbreviated transcription (Latin):
stitui. cuiustñ sic non . adicitur
cte cumfisci efficiatur spare pot̾it
fidiꝯmissariam lib̾tatẽ ¶Exdap¬
nata in metallũxepto et nato
fid̾i ꝯmissariam libtas daripote
¶Sipetitum atestitore fu̾it ne po¬
iteistichus ẜiirer placuit fideicõ¬
missaria lib̾tatẽ datam inderi.
nam qui hoc petit ne postea ẜuiat¬

Expanded text:
stitui: cuius tamen sit, non adicitur. certe cum fisci efficiatur, sperare potest fideicommissariam libertatem. Ex damnata in metallum concepto et nato fideicommissaria libertas dari poteSi petitum a testatore fuerit, ne postea Stichus serviret, placuit fideicommissariam libertatem datam videri: nam qui hoc petit, ne postea serviat
Abbreviated transcription (Latin):
atur.et ꝑ ap̾. tem̾itatẽ facili¬
tatis neĩmi ꝯtinẽ. et inꝯ sui¬
tu calorem calupine incio
care. et ob ro hũc nusła pena
sb̃ire oꝑtere¶ preuaricatore
este em enm ostendimus
qui colludit cuz eo et tñcian¬
ue mun̾e actͣandi defungis.¬

Expanded text:
atur. et Papinianus temeritatem facilitatis veniam continere et inconsultum calorem calumniae vitio carere et ob id hunc nullam poenam subire oportere. Praevaricatorem eum esse ostendimus, qui colludit cum reo et translaticie munere accusandi defungi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ utiq qui non ꝓbat q int̾e¬
eius rei inquisitio arbitrio
ꝯgnoscentis ꝯnuttitur. qui
reo absoluto deact̾atoris inci¬
pit gilo qͥrere. qua mente
ductus ad act̾atione ꝓcessit.
ur si quidẽ eius uistur erorẽ
reperit ab soluat eum si nõ
in euidenti calũpina eiunde¬
p̾benderit legictimã penam
es irrogat. quoꝵ altutrũ ipĩs
libis ꝓnũciatõis manifestat

Expanded text:
n utique qui non probat quod intenejus rei inquisitio arbitrio cognoscentis committitur, qui, reo absoluto, de accusatoris incipit consilio quaerere, qua mente ductus ad accusationem processerit, et si quidem justum ejus errorem reperit, absolvit eum: si vero in evidenti calumnia eum deprehendit, legitimam poenam ei irrogat. Quorum alterutrum ipsis verbis pronunciationis manifestatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nequis absens pu̾iat᷑. nandi¬
⁊ hoc iire utunur ne ab rẽ¬
sentes dapnet᷑. n em̃ inau¬
dita ca ꝙ̃qm̃ dapnari equi¬
le. hoc caũ non est irrogada
iab sentẽ pena. s absens re¬
qrendꝰ aduot̾adus est. ut co¬
ciar circa reqrendos ad no¬
tatos ⁊ hoc debent fac̾e. ut eos
quos aduotau̾int. ettĩs ad
sistũt mtt̾e. ut peos possit
innoresce reqrendos reos
ẽẽ adnotatos. et ex hoc ãmis

Expanded text:
ne quis absens puniatur: et hoc iure utimur, ne absentes damnentur: neque enim inaudita causa quemquam damnari aequilem: hoc casu non est irroganda in absentem poena, sed absens requirendus adnotatus est, ut cociarum circa requirendos adnotatos hoc debent facere, ut eos quos adnotauerint edictis adesistunt, mittere, ut per eos possit innotescere requirendos eos esse adnotatos.Et ex hoc annus
Abbreviated transcription (Latin):
dent̾ ꝓbetur ꝯsẽtire adusari¬
u abolitionẽ nondari. Itẽ
ipfũt cu incrĩe capitali
abontione inre pecũiaria
petitã ẽe dic̾etur rest iuran

Expanded text:
denter probetur consentire aduersarium, abolitionem non dari.Item rescripserunt, cum in crimine capitali abolitionem ut in re pecuniaria petitam esse diceret, restauran
Abbreviated transcription (Latin):
Tnatus censuit sidelator
ablicione petat qd̾ errasse
se dicat id̃ uidex cognoscat
an iusta ca abolitionis sit
ẽt si errasse uidebrͣ de inpru¬
hoc ip̃m iudic eaq tã accusa¬
tori pm̃ cedat acsicãmegiss¬
et ꝑdidiss. ¶ Siquis de latore
sbiecit tm̃i merrari deff᷑ar

Expanded text:
natus censuit, si delator abolitionem petat, quod errasse se dicat, ut idem iudex cognoscat, an iusta causa abolitionis sit, et si errasse uidebitur, det inpruhoc ipsum iudicet eaque causa accusatori pet prodidisset. Si quis delatorem subiecerit, tantum in aerarium defer
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̾m non knd̾it q̃ tenentu
si cam non ꝓbass. ¶Senatus
adriam tpr̾ibus censuit cũ
quis se ad errarinz detnͣlit
quod cape non pot̾it ut tot
merrati colligatur et ex
sitribus edc̃is ap̾ffc̃o errari
adffuerit tm̃ exigend̾ qñtũ
apud errariuz exeacansa ꝙͣ

Expanded text:
nderit, qua teneretur, si causam non probasset. Senatus Hadriani temporibus censuit, cum quis se ad aerarium detulerit, quod capere non potuerit, ut totum in aerarium colligatur et ex si tribus edictis a praefecto aerario adfuerit, tantum exigendum, quantum apud aerarium ex ea causa
Abbreviated transcription (Latin):
demde debitor ea sine sua
culpa ꝑdid̾it dolumali exce¬
ptione pot̾ setueri. quaqͣm
aliqũ int̾ peslãtus ñ solu̾it
et em̃ non est equuz tem¬
enui pecĩa amissa.qr non
tenentur sicreditor accipe
creditor ictipiendo mora
fecit oportet ẽẽ. et sane si¬
ẜuis erat uidote. euma
optunt maritus. et is ẜius
decessit. aut nĩnnos optu
lic. eosq non accipiente n¬
muliere ꝑdid̾it ip̃o iure
sticum debes et insoluendo
moram feciss sb̾ conditi¬
one enn ꝓmisisti. pende¬
nte easticus de cessit inde¬
amus anqr nouari por:
obligo non pot̾ peticio sui
competit. eaq ꝯpet̾et si ñ¬

Expanded text:
deinde debitor ea sine sua culpa perdiderit, doli mali exceptione potest se tueri, quamquam aliquando interpellatus non soluerit: etenim non est aequum teneri pecunia amissa, quia non teneretur, si creditor accipercreditor accipiendo moram fecit, oportet esse. et sane si seruus erat in dote eumque optulit maritus et is seruus decessit, aut nlit eosque non accipiente muliere perdiderit, ipso iure mihi deberes et in soluendo moram fecisses, sub condicione eum promisisti: pendente ea Stichus decessit: uideamus, an, quia nouari prior obligatio non potest, petitio serui competat ea, quae competeret, si n
Abbreviated transcription (Latin):
qr dicend̾ est incet̾is legi¬
bus quibus peciuaria pe¬
na irrogatur. ułetiam
capitis que ẜ uoꝵ pemis
non ꝯuenit sicuti releg¬
atio itẽ nec lex pompeia
cos app̾hendit qui pentes¬
cognatos ueaut patron

Expanded text:
endum est in ceteris legibus, quibus pecuniaria poena irrogatur uel etiam capitis, quae seruorum poenis non conuenit, sicuti relegatio. item nec lex Pompeia eos adpraehendit, qui parentesognatosue aut patron
Abbreviated transcription (Latin):
ciprio opis cepti annũ quis inu¬
meret uectͣe est cum it quiop
tardidie fac̾e̾t sepius agi¶sr s
ic fit locus in quo opus tt̾mest
yfacie non adiretur ut puta
in sepulcro ꝙ ii aut cła fcmest.

Expanded text:
o operis coepti annum quis numeret, necesse est cum his, qui opus tardissime facerent, saepius agi.Sed si is sit locus, in quo opus factum est, qui facile non adiretur, ut puta in sepulchro ui aut clam factum est uel
Abbreviated transcription (Latin):
s. isolid̾itaq alt ꝯuentus. alta
nonlibabit qui imo pceptio. ab
alto supiore et ẽ caũ alt̾ius con¬
uentio. lt̾u lib̾at p̃terca lepi¬
et post annũ non ꝯpent. mniut
a cede uicipit ex quo id opus

Expanded text:
 solidum: itaque alter conuentus alterum non liberabit, quin immo perceptio ab altero: superiore etenim casu alterius conuentio alterum liberat. praeterea sepu.Et post annum non competit. annus autem cedere incipit, ex quo id opus
Abbreviated transcription (Latin):
oꝵ peculatur diffunt pecĩe
pn. aut sacre furtũ non ab
co fc̃m cuuis ꝑiculo fuit. et
tum non admittescodem
capite inferius scrib non
solum peciñam pu.s etiar¬

Expanded text:
 peculatum definit pecuniae publicae aut sacrae furtum non ab eo factum, cuius periculo fuit, et tum non admittere.Eodem capite inferius scribit non solum pecuniam publi
Abbreviated transcription (Latin):
eise monieti.¶Quid sit. iutẽz
latitare iideamus. iatitare ẽ
ut cicero diffunt. turpis oct¬
ultatio sin. pot̾ enimquis las¬
titare nonturpi decã. ułuti
quitiram credulitater timet
aut iuhostium. aut domesti¬
cas seditiones ¶ is qui frand¬
anoiis causalatitat nontũ
creditores fraudet ieatũ erit

Expanded text:
e. Quid sit autem latitare, videamus. latitare est non, ut Cicero definit, turpis occultatio sui: potest enim quis latitare non turpi de causa, veluti qui tyranni crudelitatem timet aut vim hostium aut domesticas seditiones. Sed is, qui fraudationis causa latitet, non creditores, et
Abbreviated transcription (Latin):
sipe hat tufore pupilsus
sine noͣn hat. cetuim siexi¬
stat aliquis qui dẽfend̾e sit
ꝑmirtat bonoꝵ possonem:
Lec aut ꝯstare debent. et sic
euocanti sũt ad p̾toremtu¬
tores pupilli ut defendant
sin ã non hũmt tutores re¬
quirendi cognati sũt et af¬
fines et si qui forte alii sunt
quos iisimile est defensio¬
nem pupilli pupille us
non obmisuro: uł ꝓp nec¬
aliarone libti etiam siqui
sunt adOpere uocandi sunt¬
exequed aq defensio est. im.
aut̃ negent se defend̾e aut
ndi cepit pupillus uł pupꝰ¬

Expanded text:
sive habeat tutorem pupillus sive non habeat: ceterum si existat aliquis, qui defendere sit permittat bonorum possessionem. hoc autem constare debet sic: euocandi sunt ad praetorem tutores pupilli, ut defenda‹n›t: si autem non hab‹e›t tutores, requirendi cognati uel afines et si qui alii forte quos uerisimile est defensionem pupilli pupillae non omissuros uealia ratione: liberti etiam si qui sunt idonei, evocandi exquirendaque defensio. si aut negent se defendere aut ndi coeperit pupillus vel pup
Abbreviated transcription (Latin):
tumest.s: infe et sic̃ rectẽ de¬
lio quõcq s:si.nius defend.¬
At erit nectia satrdatio. si
ip̃e non puto nectͣiam satis¬
datione esse. ergo oblatade¬
Fentione deici pot̾it mtcto red
solent creditores sub̾condi¬
tione eis pecuia ꝓmissa sit.
cũ drut eius cuius bona pos¬
seisa sunt ac̾clitoribus uemͣ¬
uit. pret̾ quã pͥupilli et eius
qui rei. pcausa sine tolo ma.
Ab fu̾it. intelliginus eiis q
et si. ib hostibus captus sit cr

Expanded text:
tum est, sed in rem: et "recte delio quocumque. sed si alius defendat, erit necessaria satisdatio, si ipse, non puto necessariam satisdationem. ergo oblata defensione deici poterit interdsolet creditor et si sub condicione ei pecunia promissa sit. Cum dicitur: "et eius, cuius bona possessa sunt a creditoribus, veneant, praeterquam pupilli et eius, qui rei publicae causa sine dolo malo afuit", intellegimus eius, qui e. S
Abbreviated transcription (Latin):
Unationes iocubinam
ollatas non posse reuocari
an aut̾ marital honor et affec¬
tio pridẽ p̾cesfit ꝑsonis ꝯpa¬
itas. filie que p̾sens fuit do̾a¬
tas et ab eaiuro traditas ind̾i
rnec matre offensam peti¬
tionẽ hr̃e. ułeas res uẽdicare
ꝙ uir cauiss exͣ dotem usib
puelle sibi tͣclitas. cumea sig¬
iuficatione non modurdo¬
natoĩs declareturnec abusu
ꝓpͥetas sepetur. si peculium
adore puelle distĩguitur
iudicẽ tũ estimatur̾.ar.si

Expanded text:
nationes in concubinam collatas non posse reuocari an autem maritalis honor et affectio pridem praecesserit, personis compaitas filiae quae praesens fuit donatas et ab ea uiro traditas uinec matrem offensam repetitionem habere uel eas recte uindicare, quod uir cauisset extra dotem usibus puellae sibi traditas, cum ea significatione non modus donationis declaretur nec ab usu proprietas separetur, sed peculium a dote puellae distingueretur. iudicem tamen aestimaturum, si
Abbreviated transcription (Latin):
uatim ap̾sidibus postinari
acinpetrari sokatẽ ꝓtribun¬
ali nonde plano nec p̃ses hac
ꝯgnitoe at̾i de mandare pot.¬
noĩe senatus ꝯsisti penam
pacietur. ¶ Actusationemis
inculit qui pͥscriptione sub¬
momi pocͣat. ut quilibet ad ul¬
ti matculo post quqr annos
ꝯtinuos ex die ꝯ missi. adult̾u
ul feme post .ui. menses
uties exdie diuorti. ansite¬
ititit. boc senatus ꝯsulto plec¬
ti tebeat nec ne dubitatur
uicii oĩmodo remon̾er reo¬
quor securitate timoris acpi
aucte. non acc̾atis nolunta¬
te aboleridr. maioreq odio
dignus estimarerur. qui tem̾e
adtam nꝓba actussitione

Expanded text:
uatim a prae sidibus postulari ac impetrari solet, item pro tribunali, non de plano: nec praesens hanc cognitionem alteri demandare potenomine senatus consulti poenam patietur. Accusationem is intulit, qui praescriptione summoueri poterat, ut quilibet adulterii masculo post quinque annos continuos ex die commissi adulterii uel feminae post ‹s›ex menses utiles ex die diuortii: an, si des‹ti›terit, hoc senatus consulto plecti debet, belle dubitatur. uitium omnimodo remoueret reoque securitatem timoris ac peauctoritate, non accusantis uoluntate aboleri debet maioreque odio dignus existimaretur, qui temere ad tam improbam accusationem
Abbreviated transcription (Latin):
siueille uen̾it. suie non
fuit presens dolus emm¬
malus etiam absentis ẽe
pot ¶hoc edicto dicendũ¬
et inturba fuit aucior da¬
pnidandi. sitũ er ip̾e int̾¬
turbmi fuit cur dapini¬

Expanded text:
siue illo uenerit siue non fuerit praesens: dolus emalus etiam absentis esse potest.Hoc edicto dicendet in turba fuit auctor dani dandi, si tamen et ipse inteturbam fuit, cum damn
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ quis inturba dedit᷑. turb¬
am aut̃ appellatã labeo ait.
mus si duo rix̃a ꝯmisit utiq̃
non accipimus inturb.a t
dicunt᷑ em̃ no si płes fue¬
rbadicẽ qdergo sitres:
cant qͣtuor turba utiq nõ
erit. et rectissĩe labo inter
turbã et rrc̃a młtũ int̾esse¬
ait nãq turbam młtitu¬

Expanded text:
 quis in turba dedit.Turbam autem appellatam Labeo ait emus? si duo rixam commiserint, utique non accipiemus in turba id dicentur: enimuero si plures fuerba dicetur. quid ergo, si tres aut quattuor? turba utique non erit. et rectissime Labeo inter turbam et rixam multum intereait: namque turbam multitu
Abbreviated transcription (Latin):
n̾arus pp̃bessi usu post limi¬
mur est. non piscatoris. aut si
qͣs actuarias uolũtatis cas pa¬
uerũt s. quus aut̾ aut equafr¬
em paciens recipiunt᷑ post li¬
nimo /A. misine cłpa eꝯtis
flagitõ amictũt᷑. arma.n. post¬
limimo reu̾ri negaantur que

Expanded text:
rariis propter belli usum postliminium est, non piscatoriis aut si quas actuarias uoluptatis causa parauerunt. Equus item aut equa freni patiens recipitur postliminio: nam sine culpa equitis flagitio amittuntur: arma enim postliminio reuerti negatur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
hrꝙ rõem ut magis reꝓmitet
ꝙͣ sat̾dersuo eĩ noĩe id̾ fãcit¬
siue corpis dñs siue is qui ius
h ut puta s intutẽ de dapno
infecto caueat puto eum re

Expanded text:
rationem, ut magis repromittat quam satisdet: suo enim nomine id facit.Siue corporis dominus siue is qui ius habet ut puta seruitutem de damno infecto caueat, puto eum re
Abbreviated transcription (Latin):
penac. stipłatus fins i.abeo putat
ẽ ꝯuenire officio arbitri. iube tm̃
tibidari quãtũ reua de ge̾itiur er
sinon fiat non uet. irͣe neq̃d am¬
plius petatur. s etiami si id onnist¬
um fu̾it peciposse ꝙ. debetur. labo
dicẽt si forte penapetaᷤ toli. m.
exceptionẽ ꝓfuturã. ¶Si quis
pupillo soluit sine tutoris. auc̃

Expanded text:
poenam centum stipulatus fueris. Labeo putat conuenire officio arbitri iubere tantum tibi dari, quantum re uera debeatur, et, si non fiat, non uetare, ne quid amplius petatur: sed etiamsi id omissum fuerit, peti posse quod debetur Labeo dicit, et si forte poena petatur, doli mali exceptionem profuturam. Si quis pupillo soluerit sine tutoris a
Abbreviated transcription (Latin):
erit dicend̾. quib non recteso¬
luitur nasifc̃isunt locupletio¬
re exceptio locum hebit. ¶Itez
lab̾o scrib̾ siquis fugitinũ esse
sciens ẜuur em̾nt. et si stipł atus
fu̾it fugitiu non ẽe dem̃ agat
exstipłatu. non ẽẽ eumexcepti¬
one repellend̃. qui hoc ꝯuenit:
quauis exemp̃to accionẽ non
repelletur. ¶q. sus cui pecum. i

Expanded text:
recte soluitur: nam si facti sint locupletiores, exceptio locum habebit. Item Labeo scribit, si quis fugitiuum esse sciens emerit seruum et si stipulatus fuerit fugitiuum non esse, deinde agat ex stipulatu, non esse eum exceptione repellendum, quoniam hoc conuenit quamuis ex empto actionem non repelletur. Quod si is, cui pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
c amplius et ad exibend̃
Aagi pot̾ et nttlicto quoꝵ
bonorum agipot̾it au.¬
s si imagnĩe quis uł librũ
deleu̾it et hic trr dampi
miurie qi corruperit. ¶Si
quis tabulas instr̃orum
id̾e q scrib̾ et de cetͥis rebus ꝓu¬
blicis deq societatibꝰ. Aꝑ

Expanded text:
c amplius et ad exhibendum agi potest: et interdicto quorum bonorum agi poterit si imaginem quis uel librum deleuerit, et hic tenetur damno iniuriae, quasi corruperit. Si quis tabulas instrumentoidemque scribit et de ceteris rebus publicis deque societatibus.
Abbreviated transcription (Latin):
possidr cuns noĩe possidetur.
Eprocurator aliene posẜoins
pr̃at minist̾iu ¶Sifurioso
quẽ sue mẽtis esse exitimans
eoq forte in ꝯspectu ĩumbra¬
te quietis fu̾it ꝯstitutus reni
tradid̾is lz ille nonerit adep¬
tus posẜonẽ. tu possid̾e desimis.
suffic quippe te dimitt̾e p̃ose¬
one. etiam si tnͣfferas. illud e̾
rudiculũ est dic̾e. ꝙ non alr̃
uult quis dimit̾e quã sitrans¬
ferat ĩmo nu lt dimitt̾e qr se¬
ꝙͣ id nemo actig̾re. ut si uici¬
nu in fund mercatur uen¬
ditor in meaturre demonst¬
ret. uacuãs posẜonẽ setrad̾e
dicat ñ minus possid̾e cepiꝙ
si ped̾e finibus intulisse ¶Si
du malia ꝑte fundisu. Altꝰ
quis clam aĩo posẜoris in tra¬
uit non detisse illico possid̾e
existimandꝰ su facile expul¬
surus finib sumil atq sciũo.

Expanded text:
possidet, cuius nomine possidetur, procurator alienae possessioni praestat ministerium. Si furioso, quem suae mentis esse existimas, eo quod forte in conspectu inumbratae quietis fuit constitutus, rem tradideris, licet ille non erit adeptus possessionem, tu possidere desinis: sufficit quippe dimittere possessionem, etiamsi non transferas. illud enim ridiculum est dicere, quod non aliter vult quis dimittere, quam si transferat: immo vult dimittere dum att‹i›gerit: aut si uicinum mihi fundum mercato uenditor in mea turre demonstret uacuamque se possessionem tradere dicat, non minus possidere coepi, quam si pedem finibus intulissem.Si, dum in alia parte fundi sum, alius quis clam animo possessoris intraverit, non desisse ilico possidere existimandus sum, facile expulsurus finibus, simul sciero.
Abbreviated transcription (Latin):
confessus est sul ꝯfenionẽ
infirmare non posse.¶De¬
natione quide ꝓtis ponoru
prie cognate iuueti nlla
;fiusse constabat. ũm eiqui
donaunt ac post̾a mir p̾torio
successit. qm.ad u̾sus bonos
mores et ins gentiũ festina

Expanded text:
onem infirmare non posse.Donationem quidem partis bonorum proximae cognatae uiuentis nullam fuisse constabat: uerum ei, qui donauit ac postea iure praetorio successit, quoniam aduersus bonos mores et ius gentium festinas
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditaria totum ħ ꝙ prĩ:
meo debitimtuiss petiaẽ
nich̾ me ꝯsũpsiste quid. mi
ext̾imat s si nemo natus
lit. recte me egisse qr mrerũ
natura u̾m fuiss me solũ
hr̾dem fuisse iuł notat et¬
ũius est. meami ꝑtẽ me ꝓdi¬
disse qua hr̃s fuissem ante¬
qm̃i c̾tum fuiss neminem

Expanded text:
hereditaria totum hoc, quod patri meo debitum fuisset, petissem, nihil me consumpsisse quidam existimant: si nemo natus sit, recte me egisse, quia in rerum natura verum fuisset me solum heredem fuisse. Iulianus notat: verius est me eam partem perdidisse, pro qua heres fuissem, antequam certum fuisset neminem
Abbreviated transcription (Latin):
gratum eum accͣare. iude.amus et di¬
ci pot̾. cumi non sit maimussor hoc
ius non bre eum ¶Si filius meus ex
uolũtate mea maumiẜit. i ut ingr¬
atur eum. accari dimus h̾am dubitaĩ
pot̾ idcirco qr non m.iũmissi. s ꝑeo¬
qr non ip̃e maĩnissi. ip̃e plane filiꝰ
act̾re pot̾it. ¶ tamdi. s. actͣire quis
pot̾it quamidiu ꝑseuat patronus q̃¬
ciens a patromi uib̾tum ueluit. act̃are¬

Expanded text:
gratum accusare, uideamus. et dici potest, cum non sit manumissor, hoc ius eum non habere.Si filius meus ex uoluntate mea manumiserit, an ut ingratum eum accusandi ius habeam, dubitari poterit idcirco, quia non manumisquia non ipse manumisi: ipse plane filius accusare poterit.Tamdiu autem accusare quis poterit, quamdiu perseuerat patronus.Quotiens autem patroni lib
Abbreviated transcription (Latin):
Desitum est silib̾ campatros cretius.
qis uire uirindo. adegiss ne eaubos
impubes hñs nub̾et quid uris esset.
eius pot̾ate sit insuirand̾. adeg̾it is
stipsatus fu̾it ne nubeat nisud pron̾
renuttat. aut lib̾ au̾it ub̾tum incidit

Expanded text:
esitum est, si libertam patronus iureiurando adegisset, ne ea liberos impuberes habens nuberet, quid iuris esset.Ieius potestate sit, iusiurandum adegerit uel stipulatus fuerit, ne nubat, nisi id pa tronus remittat aut
Abbreviated transcription (Latin):
antie uł scĩe eius millam placuit
Aduutti rationem.auis.
dubio plenoiure debitoris est. ⁊iusta
lib̾tatem abeo ꝯsequi pot̾ sulerelia
scentia nonimpedi at lib̾tatem.i.
indeantur frandari. ¶sbꝯditione fũ
legatus pentente ꝯditione pleno
uire br̃dis est. s misla lib̾tatem ab
Co ꝯsequipot̾. ne legatario ĩuiria fĩer.

Expanded text:
antiae eius nullam placuit admitti rationem. 29 Gadubio pleno iure debitoris est et iustam libertatem ab eo consequi potest, si lex Aelia Sentia non impediat libertatem, uideantur fraudari.Sub condicione seruus legatus pendente condicione pleno iure heredis est, sed nullam libertatem ab eo consequi potest, ne legatario iniuria fi
Abbreviated transcription (Latin):
põium qr. anposs aque pl¬
ie arcende agi.si uicimus
opus fec̾it. ne aqua que alio¬
qudecurrenagromeo pro¬
derat huic ꝓsit offiluis gͥ et

Expanded text:
ur, an posset aquae pluuiae arcendae agi, si uicinus opus fecerit, ne aqua, quae alioquin decurrens agro meo proderat, huic prosit. Ofilius igit
Abbreviated transcription (Latin):
cħ int̾est aduit̾a filiam
prĩ pr̃ octiderit qnñ. dum
utrũq occidat namsiutẽ¬
ia reus erit. ꝙ si alt̾o octiso
ale uulu̾atus fũit u̾b̾ꝗdẽ

Expanded text:
 interest, adulteram filiam prius pater occiderit an non, dum utrumque occidat: nam si alteria reus erit. quod si altero occiso alter uulneratus fuerit, ue
Abbreviated transcription (Latin):
de statulib.siue adiudicatus est.¬
siue usucaptus ate siue traditucs
aliquo uire tuus fc̃s est. sinedu¬
biouire dicemus pere ꝯditioni
toris id̾ dicitur. ¶ Si filius. fa. hr̃s
sit institucus et statu libfilioda¬
re iuissꝰ est. er lib̾ ẽẽ. sinefiliosine
pridando puenit ad lib̾tatemq¬

Expanded text:
de statuliber siue adiudicatus siue usucaptus a te siue traditus uel aliquo iure tuus factus, sine dubio dicemus parere condicioni toris idem dicitur. Si filius familias heres sit institutus et statuliber filio dare iussus est et liber esse, sive filio sive patri dando pervenit ad libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
tatis ꝯditio extit̾it quauis statu¬
oporteat ut pinde lib̾nascatur
existentem ꝯditione au lidum
pariat.et nt̾m quidẽ an fiuis
hostium sit neq̃ qua dubumiest.

Expanded text:
tatis condicio exstiterit, quamvis ipsi statuoportet, ut perinde liber nascatur,existentem condicionem, an liberum pariat? et interim quidem quin servus hostium sit, nequaquam dubium est:
Abbreviated transcription (Latin):
petam. sitt̃ fuit meo grege
puto obstatura exceptionẽ¬
¶ Sisticum et pamphilum tu¬
o esse petieris. et absoluto. id¬
u̾sario sticur tinim esse petas¬
qua fundus meus erat meus
est. exceptio mͥ obstabit. qr qui

Expanded text:
petam, si adfuit in eo grege, puto obstaturam exceptionem. Si Stichum et Pamphilum tuos esse petieris et absoluto adversario Stichum tqua fundus meus erat, meus sit: exceptio mihi obstabit, quia qui
Abbreviated transcription (Latin):
ptionẽ. parimo. siuidicatur
fuit nonẽe eum inpot̾ate et
siꝑ iniuria iudicatum sit:
agenti hoc int̾clicto obicien¬
daerit exceptio rei iudicate
ne deboc queratur ansit i
pot̾ate s ansit iudicatum.
¶Sisius filiamsua q̃ m nup¬
ta sit. uelit abduc̾e. uł exibi
sibi desid̾et.an adu̾sus inter¬
dictu exceptiodanda sit si
et lib̾it sb̾uixũ uelit dicsolue
et c̾to iure utim nebñ con¬
cordantia mia iuire prĩe po¬
tatis curbentur ꝙ. tñ sic erit

Expanded text:
ptionem. Pari modo si iudicatum fuerit non esse eum in potestate, etsi per iniuriam iudicatum sit, agenti hoc interdicto obicienda erit exceptio rei iudicatae, ne de hoc quaeratur, an sit in potestate, sed an sit iudicatum. Si quis filiam suam, quae mihi nupta sit, uelit abducere uel exhiberi sibi desideret, an aduersus interdictum exceptio danda sit, siet liberis subnixum, uelit dissoluere? et certo iure utimur, ne bene concordantia matrimonia iure patriae potestatis turbent
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ꝯmu̾e. adenut̾e̾ iudicem nuit¬
endi erunc. et ita senatus censuit.
non iptẽ dicat. cessat senatuscõ
sulto. nem̃timor est neuarie m¬
iuditio uidiceturcu unusquisq
solid̾ dii̾ur sibi uendicet. s etsiait

Expanded text:
em iudicem mittendi erunt: et ita senatus censuit. non in partem dicat, cessat senatus consultum: neque enim timor est, ne uarie iudicetur, cum unusquisque solidum dominium sibi uindicet.Sed et si alter
Abbreviated transcription (Latin):
Ouare possunius aut ip̃i si
sin iuris sumus. aut ꝑ auios
qui uolũtate nr̃a stipulan¬
tur. ¶Pupulus sine tutoris
auẽte. non pot nouare tut¬
or potest. si hoc pupillo ex pe¬
diat item ꝓcurator õiũbor.

Expanded text:
ouare possumus aut ipsi, si sui iuris sumus, aut per alios, qui uoluntate nostra stipulantur. Pupillus sine tutoris auctoritate non potest nouare: tutor potest, si hoc pupillo expediat: item procurator omnium bo
Abbreviated transcription (Latin):
nentur ꝑfectaeẽ. nerimum
creditorẽ firmam ꝑigno¬
noĩe labeonis nepotis sii
mutuar pecumaz dedit. et
usur.as semp accepit. et in¬
stra debitoꝵ labeonẽ recep̾
que mhr̃ditate cius ĩuenta
sunt.quero andonatio pfta¬

Expanded text:
entur perfectam: verum creditorem firmam pignonomine Labeonis nepotis sui mutuam pecuniam dedit, et usuras semper cepit et instrumenta debitorum a Labeone recepit, quae in hereditate eius inventa sunt: quaero, an donatio p
Abbreviated transcription (Latin):
eosdẽ defend̾e. non possz re¬
opt̾e defend̾e ubi deliquer¬
int.¶Eumsacrileginz ad¬
aindeinde inalia minus
crimẽ diuꝰ piꝰ pontõ ꝓcon¬
suli Rꝑsit post quã cogno¬
u̾it decrĩe insua ꝓmĩcia ad¬
ciam rẽmitt̾et ubi sacrile¬

Expanded text:
eos defendere, non posse reoportere defendere, ubi deliquerint. Cum sacrilegium ada, deinde in alia minus crimen, divus Pius Pontio Proculo rescripsit, postquam cognoverit de crimine in sua provincia adciam remitteret, ubi sacrile
Abbreviated transcription (Latin):
est. puto non facile admir¬
tend̾eum qui semel calũp¬
matus est. quãnis filium
actatoris ad mitti optere
alia acc̾ationẽ iustituen¬
tẽ. adũsus eum quẽ pr̃ acc̃a¬
uerat. diuꝰ piꝰ inlio candido

Expanded text:
est, puto non facile admittendum eum qui semel calumniatus sit: quamvis filium accusatoris admitti oportere aliam accusationem instituentem adversus eum, quem pater accusaverat divus Pius Iulio Candido
Abbreviated transcription (Latin):
spacium in suum din̾ur cape
possit. ¶Si ples sint dñ qui
cau̾e deb̾et et aliquis ñcaueat
inportonẽ eiũs mittetur eꝯͣ
hat edes. si unꝰ domus płes

Expanded text:
spatium in suum dominium capere possit.Si plures sint domini, qui cauere debent, et aliquis non caueat, in portionem eius mittetur. et habeat aedes, siue unius domus plures
Abbreviated transcription (Latin):
pet ꝯpesiatur ad honorem
gerend̾. ¶ Aegociatio ꝓnc̃¬
mento facłtatu ex̾cenda
est. Alioqn siqs maiore pece¬
unie sue ꝑte negociationẽ
excebit. ¶Rursus locuplex
fcũs. mead̾ qnͣtitate negoci
munibus. sicuti locupletes
qui modica pectia ꝯpatis
nauibus. mum̃ibus sepub¬
licis subthe tẽptat.adq ita

Expanded text:
peret, compellatur ad honorem gerendum. Negotiatio pro incremento facultatium exercenda est. alioquin si quis maiore pecuniae suae parte negotiationem exercebit, rursus locuples factus in eadem quantitate negotiamuneribus, sicuti locupletes, qui modica pecunia comparatis navibus muneribus se publicis subtrahere temptant: idque ita
Abbreviated transcription (Latin):
iustatã inpedimieto fu̾it quo
¶Immus ẜuiat et huano in pu¬
canda st̃. ẜuire est nobis inte¬
sugutur ⁊ hii quos curani
egros qui cupientes ẜiire
inpediuntur. ¶Item si .x. hr̾di
dare uissus fu̾it. hr̃s etiam ꝑ
ptes accipe fauore lib̾tatis co¬
gendus est ¶Item lib̾ ẽẽ uisrꝰ

Expanded text:
to fuerit, quo minus serviat, et hi anno imputandi sunt: servire enim nobis intelleguntur etiam hi, quos curamus aegros, qui cupientes servire impediuntur. Item si decem heredi dare iussus fuerit, heres etiam per partes accipere favore libertatis cogendus est. Ita l
Abbreviated transcription (Latin):
hic em ꝯferenda erit qnͣtitas mn¬
emolunien que adeur puent
exinditio eis qui rogauit en
cum pcio cor quos rogatus est
maĩmuit̾e. set si hac lege ẜuus
fuir donatus ut mauim̃ttatur
punttend erit mamnintrere
ment cum rone ꝯsulis dirimat.
hĩ ꝯdicionis uxore sortitũ rus
sit erit ei xedend̾. ¶oulieri qr
ui que ex supͣclictis maunitre
pmutendesse marcenus sẽbit¬

Expanded text:
conferenda erit quantitas emolumenti, quae ad eum peruenit ex iudicio eius qui rogauit, cum pretio eorum quos rogatus est manumittere.Sed et si hac lege ei seruus fuerit donatus, ut manumittatur, permittendum erit manumittere, m consulis dirimat. huiusmodi condicionis uxore sortiturus sit, erit ei concedendum. Mulieri quoque vel quem ex supra scriptis manumittere permittendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
nreni accionẽ latitet.:
anbona eius possidi uen¬
undari possunt. extat ne¬
ratii sin̾a extĩmantis boa
esse uentenda et hoc rescͥp¬
to adriam cõnetur quo¬
mare intundi postonem
muitend̾ qua bõna eius
poslidihic ad notand̾ est:
celsum consultu nonde
telatitante s te absente

Expanded text:
rem actionem latitet, bona eius possideri udari possint. extat Neratii sententia existimantis bona esse uendenda: et hoc rescripto Hadriani continetur, quomare in fundi possessionem mittendum quam bona eius possideri. hoc adnotandum est Celsum consultum non de latitante, sed de absente
Abbreviated transcription (Latin):
aue latitatio. aiinu et affectũ
occultantis ss desiderit utre¬
ete tcmsit. furiosum hane
uenditione pati ponposse
uit bonaeius ut posside nitiu
noiatim pmittend̾ est. labeo
aut̃ scribit si non inuerarur
curator ui detensor furiosiss.
es sicuratordaturenz nonde¬
fendat It remonend eiresse
et oport̾e p̾torem dare curato¬
remalquẽ excreditoribus:
Sapuꝑisli ꝯditione nõ młtu
Saborret.7. quide non est sine
r̾oñe idemq et in ꝓdigo dic¬
end̾ est. cet̾isq qui curatorũ
ope unuatur. nec eĩ quis qmͣ
ꝓpe latitare eos dixerit. ¶Ille
sciend̾ est. que posse meade
cuntate esse et laticare et nr
¶e laciuitate esse. et matitare.
et eũ qui in ana cuntate sit¬
copiãq sui faciat inpublid
⁊ibiqr appareat an latitet ud¬
Anuiss bodie hoc iireutim
ut siue quis eotem lõco. ig̾al¬

Expanded text:
autem latitatio animum et affectum occultantis ‹s›e desiderat, ut recte dictum sit furiosum hinc uenditionem pati non posse, ut bona eius ut possideantur, nominatim permittendum est. Labeo autem scribit, si non inveniatur curator vel defensor furiosi, sed et si curator datus eum non defendat, tunc removendum eum et oportere praetorem dare curatorem aliquem a pupilli condicione non multum abhorret: quod quidem non est sine ratione.Idemque et in prodigo dicendum est ceterisque, qui curatorum ope iuuantur: nec enim quisquam proprie latitare eos dixerit.Illud sciendum est posse quem in eadem ciuitate esse et latitare, et in alia ciuitate et non latitare. etenim qui in alia ciuitate sitcopiamque sui faciat in publico ibique pareat, an latitet, uideamus. et hodie hoc iure utimur, ut siue quis eodem loci aga
Abbreviated transcription (Latin):
et siquis hat quide actioes¬
s tase que ꝑ exceptionem¬
repessr. ¶Siquis accione de¬
peculio filii uiͦ sui noie o̾¬
ueniri possir si lanitet comii
utimur ut possint bonaer
posłid et ueniretim ersi
pot̾ et rei udscate tr̃e sꝑec

Expanded text:
idem actiosed talem, quae per exceptionemtur.Si quis actione dpeculio filii uel serui nomine conueniri possit, si latitet, eo utimur, ut possint bona eius possideri et uenire, tametsi potest et rei iudicatae tempus spec
Abbreviated transcription (Latin):
uiest h̃at. et si qua suit pͥe
cium tutus sit intratp̾ram
cationis p̾stitutarursꝰ emi¬
de negoci defensio manda¬
ri non pot̾.¶Comires p̾sidũ

Expanded text:
est, habet et si qua sunt praetium tuitus sit, intra tempora uacationis praestituta rursum eiusdem negotii defensio mandari non potest.Comites praesidum
Abbreviated transcription (Latin):
n test̾o nr codiciss rogaret
srdomestica caurõe ⁊ tyrogr¬
apho obligari se ad p̾stand̾¬
idei qui cape non pot ideo:
dici posse ex supͣdt̾it ũbis nõ
esse legi frand̾e tt̃am ¶ Siꝯs
pała rogatus ex tacire e̾et
agitabatur qd mag̾ p̾uałer
utrũ id ip̃m noc̾et qd̾ tacite
rogatut ẽẽt an ꝓdẽer quod

Expanded text:
is rogaretur, sed domestica cautione et chirographo obligaret se ad praestandum ei qui capere non potest: ideoque dici posse ex supra dictis verbis non esse legi fraudem factam. Si quis palam rogatus et tacite esset, agitabatur, quid magis praevaleret: utrum id ipsum noceret, quod tacite rogatus esset, an prodesset, quod
Abbreviated transcription (Latin):
esta. utrur exitus spectari de¬
beat anꝯsiliu torte si tũc cur
tatite fidi ꝯnurrebat᷑ non:
capiebat is cui restitui inbe
spectand. ¶Sacite aut fider¬
ꝯmissa freq̃ sit detegnutur
si ꝓffat᷑ cyrographꝰ quo se
cauiss cuiꝰ fides eligit᷑ qd̃. ad¬

Expanded text:
est utrum exitus spectari deberet an consilium: forte si tunc, cum tacite fideicommittebatur, non capiebat is, cui restitui iubebspectandum. Tacita autem fideicommissa frequenter sic deteguntur, si proferatur chirographum, quo se caviss
Abbreviated transcription (Latin):
uti si quis ꝓfilio ułfr̾e suo
morientetonet menio:
eaꝯdicione ut siꝯualu̾it
alt̾uter eoꝵ reddatur sibi
res. si decesẜit maneat ap̃
meniũ. ¶Si donaturus
michi mortis cãdebitorẽ
tuũc̾tlitori meo delega¬
ius oimo cape iideor tan

Expanded text:
uti si quis filio uel fratre suo moriente donet Maeuio ea condicione, ut, si conualuerit alteruter eorum, reddatur sibi res, si decesserit, maneat apud M‹ae›uium. Si donaturus mihi mortis causa debitorem tuum creditori meo delegaueris, omnimodo capere uidebor ta
Abbreviated transcription (Latin):
t si debitor xiliũ Her. p.¬
creditoꝵ fraudandorimi
nonhũiss. auesli res mo¬
rtis ca ab eodonata d ña
cumhec legata extesto
dins quisoluento ñ fuit
uidi etiam donationes
mortis cã fc̾e rescindi de¬
be q legatoꝵ instaroptĩet¬

Expanded text:
tsi debitor consilium creditorum fraudandorum non habuisset, avelli res mortis causa ab eo donata debet. nam cum legata ex testamento eius, qui solvendo non fuit, videri etiam donationes mortis causa factae rescindi debere, quia legatorum instar optine
Abbreviated transcription (Latin):
eietiam remissa que er
conatione mortis ca fieri
debent. ¶ paui notat hoc:
et ꝯstitutur est. et adexemi¬
plum legatoꝵ mortsc̾
tonationes renocate sñt

Expanded text:
ea etiam remissa, quae donationes mortis causa fieri prohibent. Paulus notat: hoc et constitutum est et ad exemplum legatorum mortis causa donationes reuocatae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuitutẽ hanc actione sub¬
stituit p̾toru̾isiłe est inoĩbꝰ
caĩs eum inqbꝰ furti agipo¬
t̾it sb̾stituisses insũma ꝓba¬
tur hanc accione et in rebꝰ
pignoratis et in rebus alie¬
ins bona fide possessis locũ
br̃e id̃ est et dereꝯmodata
restatori Item si fructus
post mortẽ agnatos tm̾dẽ

Expanded text:
onem substituit praetor, verisimile est in omnibus causis eum, in quibus furti agi potuit, substituisse. et in summa probatur hanc actionem et in rebus pigneratis et in rebus alienis bona fide possessis locum habere: idem et de re commodata testatori. Item si fructus t mortem adgnatos, t
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃ditate maleficui adimi¬
sic. miqd non pͥꝰ cogatur
hr̃e maĩitt̾e quãsisatis¬
fec̾it. est sepissime ⁊ adiuo
di ꝯmissaria lb̾tatẽ. que
pure data est diuꝰ sane ma¬
rcꝰ repsit arbitrũ exꝯtinẽ¬
ti dandum ap̾que rõpo̾at᷑
s hoc reptu adron̾e ponen¬
da ꝑtinet eius actus quez
Enus admũstrant arbitro
an̾aditam hr̾ditatẽ sic
acciꝑe debemus. an̾qua
ui ab uno adeat᷑ br̾ditas.
na ubi iĩ unusadiit com¬
petit lib̾tas ¶Si pupillus
hr̃s insticutussit. et asb̾sti¬
tuto eius lib̾tas data est.¬
medio quor tp̃r qͥdam ad¬
muctant᷑. si quid̾e uiuo pu¬
pillo ꝗd fu̾it fcm locum
non ẽe huc actioĩ sino p̾

Expanded text:
itate maleficii admisit, numquid non prius cogatur heres manumittere, quam si satisfecerit? est autem saepissime et a diuo deicommissariam libertatem, quae pure data est. diuus sane Marcus rescripsit arbitrum ex continenti dandum, apud quem ratio ponatur: sed hoc rescriptum ad rationem ponendam pertinet actus, quem seruus administrauit. arbitror "Ante aditam hereditatem" sic accipere debemus "antequam vel ab uno adeatur hereditas": nam ubi vel unus adit, competit libertas. Si pupillus heres institutus sit et a substituto eius libertas data medioque tempore quaedam admittantur: si quidem vivo pupillo quid fuerit factum, locum non e
Abbreviated transcription (Latin):
¶stic aut pamp̾ mpulatus
sũ cum eẽt mens pãphilꝰ
nec si meus eẽ desierit lib̾¬
abitur ꝓmissor pamp̾ dan¬
pbilo hoie conititiste nec
obligo nec solutio s ei qui
hoĩem dari stipłatus est:
unũ etiam exhus qui tuc̃
mplatoris Eluerant dando

Expanded text:
Stichum aut Pamphilum stipulatus sum, cum esset meus Pamphilus: nec si meus esse desierit, liberabitur promissor Pamphilum danphilo homine constitisse nec obligatio nec solutio. sed ei, qui hominem dari stipulatus est, unum etiam ex his, qui tunc stipulatoris serui erant, dando
Abbreviated transcription (Latin):
sit dño ꝓper̾e furti actione
ꝯstat. ¶Eum quimuliõer
u.adclucasqĩticiu. furtũ
.s. si ex ille qui adclucitur scit
ꝙ si nesciat. non facies fur¬
tur. nec is qui ad ducit opẽ
tulisse pot̾it uidi. cũfurtũ
fcĩn non scit s d.abrͣ actio
niftin. meum qui ad du¬
xit. ¶ Sistipłatus dete sim.
surripi.cu surrepto coex
stipłatu nontene xii sitũ¬

Expanded text:
sit, domino competere furti actionem constat. Eum, qui mulionem um adducas quasi Titium, furtum scilicet si et ille qui adducitur scit: quod si nesciat, non facies furtum, nec hic qui adduxit opem tulisse potest uideri cum furtum factum non sit: sed dabitur actio in factum in eum qui adduxit. Si stipulatus de te sim subripi cum subrepto eo ex stipulatu non teneris, si
Abbreviated transcription (Latin):
tarentur dies quos in
Iquide tuamet u̾balegis
acuit utiles dies acc̾atori
tuit acc̾ationis sollẽpnia
adimplere. q̃re sine dub

Expanded text:
tarentur dies, quos in pinionem tuam et uerba legis acuit utiles dies accusatori tuit accusationis sollemnia implere. quare sine dub
Abbreviated transcription (Latin):
Itulus est usu re¬
capionis et quidẽ
iustissimus qui ap¬
pessatur ꝓdote ut qui indor̃e
rem. aiccipiat usucape possit
spatio solempni. quosolẽt
qui ꝓemptore usucapiũt¬
et nich̾ retert singłe res an
piter uiũse indotem dar¬
entur. et pͥmum detempe
uideamus qũ ꝓdote quis us¬
ucape possit. utrũ post tem¬
pa nuptiarum.in u̾o et añ
nuptias. ¶Et est questio ii¬
igata ansponsus possic hest
qui nondum maritus est.
rem ꝓtote usucape. et iuł:
inquit si sponsasponso e.a
mente tradiderit rec non
ut añ eius fi uellz quam mi¬
ptie secute suit usuquo ca¬
pio cessabit. ¶Sitũ non ur̃¬

Expanded text:
itulus est usucapionis et quidem iustissimus, qui appellatur pro dote, ut, qui in dotem rem accipiat, usucapere possit spatio sollemni, quo solent, qui pro emptore usucapiunt.Et nihil refert, singulae res an pariter uniuersae ‹in› dotem darentur.Et primum de tempore uideamus, quando pro dote quis usucapere possit, utrum post tempora nuptiarum an uero et ante nuptias. est quaestio uolgata, an sponsus possit hoc est qui nondum maritus est rem pro dote usucapere. et Iulianus inquit, si sponsa sponso ea mente tradiderit res, ut non ante eius fieri uellet, quam nuptiae secutae sint, us‹u› quoque capio cessabit: si tamen non
Abbreviated transcription (Latin):
sic is quor unamrem hr̃et qͥ
sepatun soluediunz uendere
possic. ¶tec actio etiam in ip̃m
qr nulla actio meum ex ante
gesto post bonorum uendi¬
nonem daretur et nnquur
eiset actionemdari meum
cui bona.ab lata estent si uero
quedam dispdidiss: siut nlła¬

Expanded text:
sicut is quoque unam rem haberet, qui separatim solum aedium uendere possit. Haec actio etiam in ipsumquia nulla actio in eum ex ante gesto post bonorum uenditionem daretur et iniquum esset actionem dari in eum, cui bona ablata essent. si uero quaedam disp