comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Infula cui sacra redimbat tp̃ra uitta
Totus collucens ueste. atq insignibus armis¬
Quem congressiis agit campo. lapsumq supllaus
Imolat. ingentiq umbra tegit. arina serestus
Lecta refert humeris. tiln xex graduic trophȩum:
Instaurat acies uulcam stirpe̾ creatus
Ceculus & ueniens marsoꝵ montibus umbro
Dardandes contra furit. anxiris ense siistt̃a
Ettotum dipci ferro deiecerat orbem
Dixerat ille aliquid magnũ uiq ad fore uibo
Crediderat. cęloq aium fortasse serchat
Cantiemq sibi. & longos promiserat annos.
Farquitus exultans contra. fulgentibiis aemis
Siluicolle sauno. driope quem nympha crearat
Abuius ardentĩ sese obtulit. ille reducta
Loricam clypeiq ingens onus impedit halla
Fum caput orantis neꝗcqͣ & multa parantis
Dicere deturbat terr&. trũcũq repentem
Pro uoluens. suphȩc iimico pectore satur:
Istic nuc metuende iace. no te optima mater
Condet humi prio honorabit mbra sepulcro.

Expanded text:
infula cui sacra redimibat tempora vitta, infula cui sacra redimibat tempora vitta, totus conlucens veste atque insignibus armisQuem congressus agit campo lapsumque superstans immolat ingentique umbra tegit; arma Serestus lecta refert umeris, tibi, rex Gradive, tropaeum. Instaurant acies Volcani stirpe creatus Caeculus et veniens Marsorum montibus Umbro: Dardanides contra furit. Anxuris ense sinistram et totum clipei ferro deiecerat orbem; dixerat ille aliquid magnum vimque adfore verbo crediderat caeloque animum fortasse ferebat canitiemque sibi et longos promiserat annos: Tarquitus exultans contra fulgentibus armis, silvicolae Fauno Dryope quem nympha crearat, obvius ardenti sese obtulit. Ille reducta loricam clipeique ingens onus impedit hasta; tum caput orantis nequiquam et multa parantis dicere deturbat terrae truncumque tepentem provolvens super haec inimico pectore fatur: Istic nunc, metuende, iace. Non te optima mater condet humi patrioque onerabit membra sepulchro:
Abbreviated transcription (Latin):
Cede noua querens: pallas. euader. ĩ ipsis
Omnia sunt oculis. mensȩ quas aduena primo
Func adiit. dextrȩq datę sulmone creatos
Quatuor hic iuuenes: totideni quos educat ufens
Inde mago procul infensam cõtendat hastam
Ille astu subit. at trenchunda suꝑuolat hasta
Et genua amplectens. effatur talia suplex
Per patrios manes: & spes surgentis uili
Te pͣcor hanc aiam serues natoq. Patriq
Est domus alta. iacent penitus defossa talenta
Celati argenti sũt anri pondera facti
Infectiq mihi. nõ hic uictoria teucrũ
Uertiturꝰ aud aia una dabit discrimma tanta
Dixerat. ȩneas contra cui talia reddit.
Argenti atq auri memoras. ꝗ multa talenta
Gratis ꝑce tuis. belli comertia turnus
Sustulit ista prior. iam tum pallante pempto
Hoc pris anhise manes. ħ sentit uilus
Sic fatus. galeam leua ten& atq reflexa
Ceruice orantis. capulo tenus applicat ensem.
Nec procul hemonides. ꝓhoebi triuiȩq sac̾dos

Expanded text:
caede nova quaerens. Pallas, Euander, in ipsis caede nova quaerens. Pallas, Euander, in ipsis omnia sunt oculis, mensae, quas advena primas tunc adiit, dextraeque datae. Sulmone creatos quattuor hic iuvenes, totidem, quos educat Ufens,Inde Mago procul infensam contenderat hastam. Ille astu subit ac tremibunda supervolat hasta, et genua amplectens effatur talia supplex: Per patrios manis et spes surgentis Iuli te precor, hanc animam serves natoque patrique. Est domus alta, iacent penitus defossa talenta caelati argenti, sunt auri pondera facti infectique mihi. Non hic victoria Teucrum vertitur aut anima una dabit discrimina tanta. Dixerat. Aeneas contra cui talia reddit: Argenti atque auri memoras quae multa talenta, natis parce tuis. Belli commercia Turnus sustulit ista prior iam tum Pallante perempto. Hoc patris Anchisae manes, hoc sentit Iulus. Sic fatus galeam laeva tenet atque reflexa cervice orantis capulo tenus applicat ensem. Nec procul Haemonides, Phoebi Triviaeque sacerdos,
Abbreviated transcription (Latin):
Largior. haud illi stabũt eneia paruo
Hospitia. & leuo pressit pede talia fatuis
Exammum. rapiens in mania pondera balthei
In pressumq nephas una sub nocte iugali
Cesa manus iuuenĩ fede thalamiq cruenti
Quẽ clonb̃s euritides multo cęlauerat auro
Quo nut turnus ouat spolio. gaud&q potitus.
Nescia mens hõium fati. sortisq futurȩ
Et sexuare madum rebus sublata secundis
Turno tempus erit: magno cũ optaĩũt emptu
Intactum pallanta. & tum spolia ista diemq
Oderit. at socii multo gemitu: Iacrimisq
Impositum scuto referunt pallanta frequẽti
Odolor. atq decus magñũ rediture penti
Hec te pͥma dies bello dedit. hec eacdem aufert
Cum tn ingentes rutuloꝵ liquis aceruos
Nec iam fam̃a mali tanti. ẜ certior auctor
Aduolat ęneę. tenui discrimine leti
Esse suos. tempus uersis succurrere teutris
Proxima queq metit gladio. latumq p agmen
Ardens lnnitem agit ferro. te turne suꝑbum

Expanded text:
largior. Haud illi stabunt Aeneia parvo largior. Haud illi stabunt Aeneia parvo hospitia. Et laevo pressit pede talia fatus exanimem, rapiens immania pondera baltei impressumque nefas, una sub nocte iugali caesa manus iuvenum foede thalamique cruenti, quae Clonus Eurytides multo caelaverat auro; quo nunc Turnus ovat spolio gaudetque potitus. Nescia mens hominum fati sortisque futurae et servare modum, rebus sublata secundis! Turno tempus erit, magno cum optaverit emptum intactum Pallanta et cum spolia ista diemque oderit. At socii multo gemitu lacrimisque impositum scuto referunt Pallanta frequentes. O dolor atque decus magnum rediture parenti haec te prima dies bello dedit, haec eadem aufert, cum tamen ingentis Rutulorum linquis acervos. Nec iam fama mali tanti, sed certior auctor advolat Aeneae, tenui discrimine leti esse suos, versis tempus succurrere Teucris. Proxima quaeque metit gladio latumque per agmen ardens limitem agit ferro, te, Turne, superbum
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ait. atq cculos rutuloꝵ reiicit aruis
At pallas magnis emittit unribus hastam.
Iagmaq caua fulgentem diripit ensem.
Illa uolans. humeri surgũt qua tegmĩa suma
Incidit. atq uiam clipei molita ꝑ gras
Tandem etiam magno strinxit de corpe t̾ni
Hic turnus ferro prefixum rohur acuto
In palanta diu librans. iacit. atq ita fatur
Aspice nũc mage sit nr̃m penetrabile telum:
DDixerat. at clypeum. tot ferri terga tot exis
Quem pellis totiens obeat circundata tauri
Uibranti cuspis medium tn̾suerberat ictu
Loriceq moras. & pectus ꝑforat in gens
Ille rapit calidum frustra de uulnere telum
Una cademq uia sanguis aiuisq secuntur.
Cotruit in uulmus. som̃tum suꝑ arma dedere.
Et terram hostilem moriens petit ore cruento
Quem turnus suꝑ assistens:
Archades hec inquit memores mea dicta referte
Fuandro. qualem meruit pallanta rennto
Quisquis honos tumuli. quicquid solam humandi e

Expanded text:
Sic ait atque oculos Rutulorum reicit arvis. Sic ait atque oculos Rutulorum reicit arvis. At Pallas magnis emittit viribus hastam vaginaque cava fulgentem deripit ensem. Illa volans umeri surgunt qua tegmina summa incidit atque viam clipei molita per oras tandem etiam magno strinxit de corpore Turni. Hic Turnus ferro praefixum robur acuto in Pallanta diu librans iacit atque ita fatur: Adspice, num mage sit nostrum penetrabile telum. Dixerat; at clipeum, tot ferri terga, tot aeris, quem pellis totiens obeat circumdata tauri, vibranti cuspis medium transverberat ictu loricaeque moras et pectus perforat ingens. Ille rapit calidum frustra de volnere telum: una eademque via sanguis animusque sequuntur. Corruit in volnus, sonitum super arma dedere et terram hostilem moriens petit ore cruento. Quem Turnus super adsistens, Arcades, haec, inquit, memores mea dicta referte Euandro; qualem meruit, Pallanta remitto. Quisquis honos tumuli, quidquid solamen humandi est,
Abbreviated transcription (Latin):
Desiluit turnus biuigis. pedes apparat ire
Cominustutq leo specula cum uidit ab alta
Stare peocul. campis mednantẽ p̃lia taurum
Aduolad baud est alia turni uementis ymago
Hũc ubi contigũu missę fore credidit hastę
Iresshtor pallas. si qua fors adiuuet ausum
itibus imparibis. magnuq ita ad ȩtherea fat̃
Per patris hospitium. & mensas quas aduẽa adis
Te p̾cor altide ceptis ingentibus adsis
Cernat semineti sibi: mẽ rapere arma cructa.
Uictoremq ferant morientia lumma turm:
Audiit alcides iuuenem: magnũq sub imo
Corde premit genitum. lacrimasq effindit ianes
Tum gemtor natum dictis affatur amicis.
Stat stra cuiq dies: breue & in repabile tempus
Ommbus est uitę. sed famam extendere factis
Hoc uirtutis opus. troiae sub moenibus altis
Tot nati cecidere deum. qum occidit una
Sarpedon mea progenies. & iam sua t᷑nũ
Fata uocant metasq dati puenit adeui.

Expanded text:
Desiluit Turnus biiugis, pedes apparat ire Desiluit Turnus biiugis, pedes apparat ire comminus; utque leo, specula cum vidit ab alta stare procul campis meditantem in proelia taurum, advolat: haud alia est Turni venientis imago. Hunc ubi contiguum missae fore credidit hastae, ire prior Pallas, siqua fors adiuvet ausum viribus imparibus, magnumque ita ad aethera fatur: Per patris hospitium et mensas, quas advena adisti, te precor, Alcide, coeptis ingentibus adsis. Cernat semineci sibi me rapere arma cruenta victoremque ferant morientia lumina Turni. Audiit Alcides iuvenem magnumque sub imo corde premit gemitum lacrimasque effundit inanis. Tum Genitor natum dictis adfatur amicis: Stat sua cuique dies, breve et inreparabile tempus omnibus est vitae: sed famam extendere factis, hoc virtutis opus. Troiae sub moenibus altis tot nati cecidere deum; quin occidit una Sarpedon, mea progenies. Etiam sua Turnum fata vocant, metasque dati pervenit ad aevi.
Abbreviated transcription (Latin):
Extremi addensant acies. nec turba moueri
Fela manusq sinit. hinc pallas nistat & urg&
Nmc contra lausus: nec multum discrepat et as
Egregii forma. sed quis sortuna negarat
In patriam reditus : ipos concurrere̾ passus
Haud tñ in terse magin regnator olimpi
Mox illos sua fata nranent maiore sub hoste
Interea soror alma mon& succurrere lauso
Turnu. qui uolucri currii mediũ secat agmen
Ut uidit socios. tempus desistere pugnę
Solus ego in pallanta feror. soli mͥ pallas
Debetur. cuperem ĩp̃e parens spectator ad esset
Hec ait. & socii cesserunt ȩquore iusso
Ad rutulum abscessu. uiuenis tu uissa supha
Miratur. stup& in turno. corpusq ꝑ ingens
Lumina uoluit  obitq truci proculõma uisu.
Talibus & dictis. it contra dicta tirani
Aut spoliis ego iam raptis :laudabor opiniis.
Aut leto in signi sorti pr equus utriq est
Tolle minas fatus. medium procedit in ȩquor
Frigibꝰus archadibus coit in p̃cordia sanguis.

Expanded text:
Extremi addensent acies nec turba moveri Extremi addensent acies nec turba moveri tela manusque sinit. Hinc Pallas instat et urget, hinc contra Lausus, nec multum discrepat aetas: egregii forma, sed quis Fortuna negarat in patriam reditus. Ipsos concurrere passus haud tamen inter se magni regnator Olympi: mox illos sua fata manent maiore sub hoste. Interea soror alma monet succedere Lauso Turnum, qui volucri curru medium secat agmen. Ut vidit socios: Tempus desistere pugnae; solus ego in Pallanta feror, soli mihi Pallas debetur; cuperem ipse parens spectator adesset. Haec ait, et socii cesserunt aequore iusso. At Rutulum abscessu iuvenis tum iussa superba miratus stupet in Turno corpusque per ingens lumina volvit obitque truci procul omnia visu talibus et dictis it contra dicta tyranni: Aut spoliis ego iam raptis laudabor opimis aut leto insigni: sorti pater aequus utrique est. Tolle minas. Fatus medium procedit in aequor. Frigidus Arcadibus coit in praecordia sanguis.
Abbreviated transcription (Latin):
Teq iuirat palla. sed belli s acer halesus
Fendit maduersos. seq insua colligit arma
Hic mactat ladona. feretraq domodõcq
Strimonio dextram fulgenti derripit ense
Flatam miugulum. saxõ ferit ora thoantis
Ossaq dispsit cerebro pimxta eruento.
Fata canens siluis genitor celarat halesum.
Ut semor leto canentia lumina soluit
Iniecere manu ꝑce telisq sacrarut
Euandri. quem sic pallas petit an precatus
Da nuc tibit pr̃ ferro qđ mssile libro
Fortunam atq uiam duri ppectus halesi
Hȩc arma exuuiasq uiri tua quercus habebit
Audiit illa deus. dum texit imaona alesus
Archadio infelix telo dat pectus in ermũ.
At nõ cȩde uiri tanta. p̾terua lausus
Pars mgens belli sut aꝯmiã. pͥmus abanten
Oppositum interimit. pugnę nodiiq moramq
Steritur archadię proles steriũitur etrusti.
Et uos ograis ipdita corpora teutri.
Aꝯmina concurrunt ducibnisq & uiribus equis

Expanded text:
teque iuvat, Palla. Sed bellis acer Halaesus teque iuvat, Palla. Sed bellis acer Halaesus tendit in adversos seque in sua conligit arma. Hic mactat Ladona Pheretaque Demodocumque, Strymonio dextram fulgenti deripit ense elatam in iugulum, saxo ferit ora Thoantis ossaque dispersit cerebro permixta cruento. Fata canens silvis genitor celarat Halaesum: ut senior leto canentia lumina solvit, iniecere manum Parcae telisque sacrarunt Evandri. Quem sic Pallas petit ante precatus: Da nunc, Thybri pater, ferro, quod missile libro, fortunam atque viam duri per pectus Halaesi. Haec arma exuviasque viri tua quercus habebit. Audiit illa deus: dum texit Imaona Halaesus, Arcadio infelix telo dat pectus inermum. At non caede viri tanta perterrita Lausus, pars ingens belli, sinit agmina: primus Abantem oppositum interimit, pugnae nodumque moramque. Sternitur Arcadiae proles, sternuntur Etrusci et vos, O Grais imperdita corpora, Teucri. Agmina concurrunt ducibusque et viribus aequis.
Abbreviated transcription (Latin):
Uos etiam gemini rutulis cecidistis in arius
Daucia laride. timberq smiillima proles
In discreta siis: gratusq parentibus error:
At nũo dura dedit uobas discrimina pallas:
Nam tibi timbre capd̃ euandrius abstulit ensis.
Te decisa suuͣ laride dextera querit
Sennammesq micant digiti. ferrũq retctat:
Archadas accensos monitu & pclara tuentes
Facta uiri. mixtus dolor & pudor armat in hostes:
Ium pallas biugis fugientem rethea preter.
Traicit. hoc spacium tm̃q more fuit ilo
Ilo namq procul ualidam direxerat hastam.
Quam medius retheus int̾cipit optime teutra
Ic fugiens. fremq tiren. curruq uolutus.
Cedit sennanimis rutulor calcibiis arua
EAc uelut optato uentis estate cohortis
Pispsa mimita siluis incendia pastor
ECorreptis subito mediis extenditur una
ꝗHorrida platos acies uulcama campos.
Alle sedens uictor flãmas despectat ouãtes.
Non aliter sociũ uirtus coit omnis in unum

Expanded text:
Vos etiam, gemini, Rutulis cecidistis in agris, Vos etiam, gemini, Rutulis cecidistis in agris, Daucia, Laride Thymberque, simillima proles, indiscreta suis gratusque parentibus error; at nunc dura dedit vobis discrimina Pallas: nam tibi, Thymbre, caput Evandrius abstulit ensis; te decisa suum, Laride, dextera quaerit semianimesque micant digiti ferrumque retractant. Arcadas accensos monitu et praeclara tuentis facta viri mixtus dolor et pudor armat in hostis. Tum Pallas biiugis fugientem Rhoetea praeter traicit. Hoc spatium tantumque morae fuit Ilo; Ilo namque procul validam direxerat hastam, quam medius Rhoeteus intercipit, optime Teuthra, te fugiens fratremque Tyren, curruque volutus caedit semianimis Rutulorum calcibus arva. Ac velut optato ventis aestate coortis dispersa immittit silvis incendia pastor, correptis subito mediis extenditur una horrida per latos acies Volcania campos; ille sedens victor flammas despectat ovantis: non aliter socium virtus coit omnis in unum
Abbreviated transcription (Latin):
Aspera quis natura loci dimittere quãdo¬
Suasit equos: unũq rebus restat egenis.
Nunc prece nunc dictis uirtutem actencht amaris
Quo fugitis socii petuos & fortia facta.
Perducis euandri nom. deuictaq bella
Sƿemq meam. prięꝗͣ nũc subit emula laudi
Fidite ne pedibus. ferro rumpenda ꝑhostes
Est uia. qua globus ille uirum densissimꝰ urg&
Hac uos. & pallanta ducem. pria alta reposcit
Numina nulla premunt. mortali urgemur ab hoste
Obiuius huic primum fatis adductis miquis
Fit lagus. hunc uellit magno dum pondere saxu
Intorto figit telo discrimina costis ete na¬
Per mediũ qua sp̃ma dedit. hastamq receptat
Ossibus herentem. qͣue nõ supoccupat isbon.
Ille quidem hoc spans. nam pallas ante ruentem
Dum furit. in cautum crudeli morte sodalis
Excipit. atq ensem tumido inpulmone recõdit
Hmc stelenum petit. & rethi de gente uetusta
Anchemolum. thalamos ausum incestare nouerce

Expanded text:
aspera quis natura loci dimittere quandoaspera quis natura loci dimittere quandosuasit equos, unum quod rebus restat egenis, nunc prece, nunc dictis virtutem accendit amaris: Quo fugitis, socii? Per vos et fortia facta, per ducis Evandri nomen devictaque bella Opemque meam, patriae quae nunc subit aemula laudi, fidite ne pedibus. Ferro rumpenda per hostis est via. Qua globus ille virum densissimus urget, hac vos et Pallanta ducem patria alta reposcit. Numina nulla premunt, mortali urgemur ab hosteObvius huic primum, fatis adductus iniquis, fit Lagus. Hunc, magno vellit dum pondere saxum, intorto figit telo, discrimina costis per medium qua spina dabat, hastamque receptat ossibus haerentem. Quem non super occupat Hisbo, ille quidem hoc sperans: nam Pallas ante ruentem, dum furit, incautum crudeli morte sodalis excipit atque ensem tumido in pulmone recondit. Hinc Sthenium petit et Rhoeti de gente vetusta Anchemolum, thalamos ausum incestare novercae.
Abbreviated transcription (Latin):
Hic curibus fidens primȩuo corpe lansus
Aduenit. & rigida driopem ferit eminus hasta
Submentum grauiter pressa. piterq loquentis
Uocem aĩamq rapit traiecto gutture at ille
Fronte ferit terram. & crassum uomit ore cruorẽ
Tris qͦ threicios boree de gente supma
Et tris quos idas pr & pria ismara mittit
Per uarios sterint casus. occurit halesus
Aurunceq manus. subit & neptunia proles
Insignis mesapus equis. expellere tendũt
Numc hi nunc illi. certatur limine in ipso
¶Ausome. magna discordes ethere uenti
Preua ceu tollunt ais & uiribus equis.
INon ipsi interse. noͣ nubila. nõ mare cedit
Anceps pugna diu. stant obixa oĩa cõtra.
Haud aliter troianȩ acies. aciesq latinȩ
Concurrũt᷑. hecent pede pes. densusq uico urc
At pte ex alia. qua saxa rotantia late
Intulerat torrens. arbustaq diruta ripis
Arcadas in suetos acies inferre pedestres
Ut uidit pallas. lacio dare terga sequaci

Expanded text:
Hic Curibus fidens primaevo corpore Clausus Hic Curibus fidens primaevo corpore Clausus advenit et rigida Dryopem ferit eminus hasta sub mentum graviter pressa pariterque loquentis vocem animamque rapit traiecto gutture; at ille fronte ferit terram et crassum vomit ore cruorem. Tres quoque Threicios Boreae de gente suprema et tris, quos Idas pater et patria Ismara mittit, per varios sternit casus. Accurrit Halaesus Auruncaeque manus, subit et Neptunia proles, insignis Messapus equis. Expellere tendunt nunc hi, nunc illi; certatur limine in ipso Ausoniae. Magno discordes aethere venti proelia ceu tollunt animis et viribus aequis; non ipsi inter se, non nubila, non mare cedit; anceps pugna diu, stant obnixa omnia contra: haud aliter Troianae acies aciesque Latinae concurrunt; haeret pede pes densusque viro vir. At parte ex alia, qua saxa rotantia late impulerat torrens arbustaque diruta ripis, Arcadas insuetos acies inferre pedestris ut vidit Pallas Latio dare terga sequaci
Abbreviated transcription (Latin):
Dum sequeris clitium inselix ndua gaudia cydon:
Dardama stratus dextra. secirrus am̃oꝵ
Qui iuuenũ tibi semꝑ erat miserande iaceres.
Ui fratrum stipata cohors for& obiua. phoru
Progenies. septem nũo. septenaq tela
Comtiunt. partim galea. clipeoq resuliant
Ixcita. deflexit partim stringentia corpus
Alma uenis. fidum encas affatur achaten
Suggere tela mihi nõ ullũ dextera frustra
Torserit in rutulos. steterãt ꝗͣ in corpore gcau:
Iliacis campis: tũ magña corripit hastam.
Et iacit. illa uolans clipei tnsuerberat exa.
Meonis & thoraca simul. cĩ pectore rupit.
Huic frater subiit alcanor frẽmq ruentem
Sustentat dextra. traiecto missa lacerto
Protinus hasta fugit. seruatq cruenta tenorem
Dextraq ex humero neruis moribũda pepedu
Tum numitor iacło fris de corpore rapto.
Eneam petiit. sed nõ effigere contra
Est licitum. magniq femur pstrinxit achate

Expanded text:
dum sequeris Clytium infelix, nova gaudia, Cydon, dum sequeris Clytium infelix, nova gaudia, Cydon, Dardania stratus dextra, securus amorum, qui iuvenum tibi semper erant, miserande iaceres, ni fratrum stipata cohors foret obvia, Phorci progenies, septem numero, septenaque tela coniciunt; partim galea clipeoque resultant inrita, deflexit partim stringentia corpus alma Venus. Fidum Aeneas adfatur Achaten: Suggere tela mihi: non ullum dextera frustra torserit in Rutulos, steterunt quae in corpore Graium Iliacis campis. Tum magnam corripit hastam et iacit: illa volans clipei transverberat aera Maeonis et thoraca simul cum pectore rumpit. Huic frater subit Alcanor fratremque ruentem sustentat dextra: traiecto missa lacerto protinus hasta fugit servatque cruenta tenorem, dexteraque ex umero nervis moribunda pependit. Tum Numitor iaculo fratris de corpore rapto Aenean petiit; sed non et figere contra est licitum, magnique femur perstrinxit Achatae.
Abbreviated transcription (Latin):
Anceps sustentata dui. fluctusq satigat
Soluitur. atq uiros mediis exponit i undis
Fragmina remor. quos & flultantia transtra
Impediunt: retrahitq pedes simul ida relabẽs
Nec turnũ segnis retin& mora sed rapit acer
Totam aciem in teutros. & contra in littore sistit
Signa canũt prnnis turmas in uadit agrestes
Encas omen pugnȩ̨: strauitq latinos
Oeciso etherone uirum qui maximꝰ ultro
E neam petit huic gladio ꝑq ȩrea suta
Per timicam squalentem auro. latus haurit apt̃u
Inde lican ferit excectum iam matre pempta
Et tibi phebe sacrum casus euadere fem
Quod licuit paruo. nec longe cissea durii:
Iminanemq giam. sternentes agmina claua
Deiecit leto nĩhil illos her culis arma.
N ec ualidȩ iuuere manus. genitorq melampus
Altide comes usq graues dum terra labores
Orchuit ecce pharo uoces dum iactat iertes
Intorquens iaculum: dlamanti sistit in ore
Tu quoq flauentem pͥma lanugine malas

Expanded text:
anceps sustentata diu fluctusque fatigat, anceps sustentata diu fluctusque fatigat, solvitur atque viros mediis exponit in undis fragmina remorum quos et fluitantia transtra impediunt, retrahitque pedem simul unda relabens. Nec Turnum segnis retinet mora, sed rapit acer totam aciem in Teucros et contra in litore sistit. Signa canunt. Primus turmas invasit agrestis eneas, omen pugnae, stravitque Latinos occiso Therone, virum qui maximus ultro Aenean petit: huic gladio perque aerea suta, per tunicam squalentem auro latus haurit apertum. Inde Lichan ferit, exsectum iam matre perempta et tibi, Phoebe, sacrum: casus evadere ferri quo licuit parvo? Nec longe Cissea durum immanemque Gyan, sternentis agmina clava, deiecit Leto: nihil illos Herculis arma nec validae iuvere manus genitorque Melampus, Alcidae comes usque gravis dum terra labores praebuit. Ecce Pharo, voces dum iactat inertis, intorquens iaculum clamanti sistit in ore. Tu quoque, flaventem prima lanugine malas
Abbreviated transcription (Latin):
Dum trepidi egressiq labant uestigia prima
Audentes fortima uiuat p
Hec ait. & secum uersat. quos ducere contra
Uel quibus obsessos possit concredere muros:
Interea gneas socios de puppibus altis
Pontihus exponit: multi seruare: recursus
Languentis pelagi. & breuibus se credere saltu
Per remos alii. speculatus lutora tarchon
Qua uada nõ spirant nec fracta remirrm̃at unda
Sed mare in offensum crescenti ad labit᷑ estu
Aduertit subito proras. sociosq p̾catur
Nunc olecta manus ualidis imcubite remis
Tollite. ferte rates. minnicam findite rostris
Hanc terram. sulcumq sibi premit ĩp̃a carma
Frangere nec tali puppim statoͬe recuso
Arrepta tellure semes. que ialia postqͣ
Affatus iarchon. socii consurgere tonsis
Spumantesq rates aruis inferre latins.
Donec rostra tenent siccum. & sedere carinȩ
Ommes in nocuę: sed nõ puppis tua tarchon
Namq in flicta uadis dorso dum pend& ini quo

Expanded text:
dum trepidi egressisque labant vestigia prima. dum trepidi egressisque labant vestigia prima. Audentis Fortuna iuvat, haec ait et secum versat, quos ducere contra vel quibus obsessos possit concredere muros. Interea Aeneas socios de puppibus altis pontibus exponit. Multi servare recursus languentis pelagi et brevibus se credere saltu, per remos alii. Speculatus litora Tarchon, qua vada non sperat nec fracta remurmurat unda, sed mare inoffensum crescenti adlabitur aestu, advertit subito proram sociosque precatur: Nunc, o lecta manus, validis incumbite remis; tollite, ferte rates; inimicam findite rostris hanc terram, sulcumque sibi premat ipsa carina. Frangere nec tali puppim statione recuso arrepta tellure semel. Quae talia postquam effatus Tarchon, socii consurgere tonsis spumantisque rates arvis inferre Latinis, donec rostra tenent siccum et sedere carinae omnes innocuae, sed non puppis tua, Tarchon. Namque inflicta vadis dorso dum pendet iniquo,
Abbreviated transcription (Latin):
Extulit ardentem clamorem ad sidera tollt
Dardanide emuris: spes addita suscitat nas
Tela manu iaciunt. quales sub nubibus atris
Strimoniȩ̨ dant signa ꝯrues atq ethera tranat
Cum somtu. fuguintq nõt xs clamore scđo
Ad rutulo regi ducibusq ea mira uideri
Ausoniis: donec uerias ad littora puppes
Respitiunt. totũq adlabi classibus ęquor
Ardet apex capiti. cristisq a uertice flama
F unditur & uastos umbo uomit aureus ignes
Non secus ac liquida si qñ nocte comete
Sangumei lugubre rubent. aut sirius ardor
Ille sitim morbosq ferens mortalibus egris
Nascitur. & leuo contristat lumine gelim
Auo tñ audaci turrno fiducia cessit
Littora preripere. & uenientes pellere terra
Ultro aĩos tollit dictis. atq merepat ultio.
Quod uotis optatis adest. p̃fingere dextra
In manibus mars ĩpe uicis nc̃ hiugis esto
Quisq suȩ. tectiq memor. nuc mag̾na referto
Facta patrum laudes ultro occunamus ad undã

Expanded text:
extulit ardentem. Clamorem ad sidera tollunt extulit ardentem. Clamorem ad sidera tollunt Dardanidae e muris, spes addita suscitat iras, tela manu iaciunt: quales sub nubibus atris Strymoniae dant signa grues atque aethera tranant cum sonitu fugiuntque notos clamore secundo. At Rutulo regi ducibusque ea mira videri Ausoniis, donec versas ad litora puppes respiciunt totumque adlabi classibus aequor. Ardet apex capiti cristisque a vertice flamma funditur et vastos umbo vomit aureus ignes: non secus ac liquida siquando nocte cometae sanguinei lugubre rubent aut Sirius ardor, ille sitim morbosque ferens mortalibus aegris, nascitur et laevo contristat lumine caelum. Haud tamen audaci Turno fiducia cessit litora praecipere et venientis pellere terra. ultro animos tollit dictis atque increpat ultro Quod votis optastis, adest, perfringere dextra; in manibus Mars ipse viris. Nunc coniugis esto quisque suae tectique memor, nunc magna referto facta, patrum laudes. Ultro occurramus ad undam,
Abbreviated transcription (Latin):
Primus m arma iube. & clipeũ cape quẽ dedit ĩgens
Inuictum ignipotens. atq horas ambiit auro.
Crastina lux mea si nõ irrita dicta putatis
Ingentes rutulę spectabit cȩdis aceruos.
Dixerat & dextra discedens impulit altam
Haud ignara modi puppim fugit illa ꝑ undas
Ocior & iaculo & uentos equante sagita.
Inde aliȩ celerant cursus. stup& insciꝰ ĩp̃e
Tros anchisiades. aios in omine tollit
Tum breuiter suꝑ aspectans conuexa. precatur
Alma parens idea deum. cui dindima cordi
Turrigereq urbes. biugiq ad frena leones.
T u mihi nuͣc pugne princeps: tu rite propiques
Augurium. frigibusq adsis pede diua secundo
Tantum offatus & interea reuoluta ruehat
Matura iam luce dies. noctemq fugarat
Principio sociis edicit. signa sequantur.
Atq ãios aptent armis. p̾ugneq parent se.
Iam̃q in conspectu teucros ht̃ & sua castra
Stans celsa in puppi. clipeum cum dem̃de simstra

Expanded text:
primus in arma iube et clipeum cape, quem dedit ipse primus in arma iube et clipeum cape, quem dedit ipse invictum Ignipotens atque oras ambiit auro. Crastina lux, mea si non inrita dicta putaris, ingentis Rutulae spectabit caedis acervos. Dixerat, et dextra discedens impulit altam haud ignara modi puppim: fugit illa per undas ocior et iaculo et ventos aequante sagitta. Inde aliae celerant cursus. Stupet inscius ipse Tros Anchisiades; animos tamen omine tollit. Tum breviter super adspectans convexa precatur: Alma parens Idaea deum, cui Dindyma cordi turrigeraeque urbis biiugique ad frena leones, tu mihi nunc pugnae princeps, tu rite propinques augurium Phrygibusque adsis pede, diva, secundo. Tantum effatus. Et interea revoluta rubebat matura iam luce dies noctemque fugarat: principio sociis edicit, signa sequantur atque animos aptent armis pugnaeque parent se. Iamque in conspectu Teucros habet et sua castra, stans celsa in puppi; clipeum cum deinde sinistra
Abbreviated transcription (Latin):
Iusserat. inabant pariter fluctusq secabant
Quot prius ęrrate steterãt ad littora pror&
Agnoscunt longe regem. lustrantq chorcis
Quaꝵz que fandi doctissima cymodorea
Pone se quens. dextra puppim ten&. ipsaq dorso
Emin&. ac leua tacitis subremigat undis
Tum sic ignaꝵ alloquitur. uigilas ne deum gens
Enea uigila: & uelis imitte rudentes.
Nos sumus ideꝑ sacro de uertice pinus
Nunc pelagi nymphe classis tua ꝑfidus ut nos
Precipites fecro rutulus flãmaq p̾mebat.
Rumpiius in uitȩ tua uincula teq ꝑ ę̧quor
Querimus. hanc genitux faciẽ miserata refecit:
Et dedit esse deas. euũq agitare sub undis
At puer ascanius muro fossisq tenetur
Tela inter media atq horrentes marte latm̃ol
Iam loca uissa ten& forti ꝑmixtus etrusco
Archas eques. medias dł opponere turmas
Ne castris iungant certa est sententia turno.
Surge age. & aurora sotios ueniente uocari

Expanded text:
iusserat, innabant pariter fluctusque secabant, iusserat, innabant pariter fluctusque secabant, quot prius aeratae steterant ad litora prorae. Agnoscunt longe regem lustrantque choreis, quarum quae fandi doctissima Cymodocea pone sequens dextra puppim tenet ipsaque dorso eminet ac laeva tacitis subremigat undis, tum sic ignarum adloquitur: Vigilasne, deum gens, Aenea? Vigila et velis immitte rudentis. Nos sumus, Idaeae sacro de vertice pinus, nunc pelagi nymphae, classis tua. Perfidus ut nos praecipitis ferro Rutulus flammaque premebat, rupimus invitae tua vincula teque per aequor quaerimus. Hanc Genetrix faciem miserata refecit et dedit esse deas aevumque agitare sub undis. At puer Ascanius muro fossisque tenetur tela inter media atque horrentis Marte Latinos. Iam loca iussa tenent forti permixtus Etrusco Arcas eques: medias illis opponere turmas, ne castris iungant, certast sententia Turno. Surge age et Aurora socios veniente vocari
Abbreviated transcription (Latin):
Mantua diues auis. sed nõ genus omnibiis unum
Gens illi triplex. populi sub gente quaterni
I psa caput populis. tusco de sanguine uires
Hmc quoq quingentos in se mezentiꝰ armat
Quos pre henaco ue latus harimlme gl auca
Mmtius infesta ducebat in ęquora pinu
It grauis aulestes centenaq arbore fluctum
Uerberat assurgens. spinant uada marmore uerso
Hunc uehit in manis triton. & cerula concha
Exterrens freta. cui laterum tenus. hispida nanti
Frons hõĩem presert. inpistrim desut aluꝰ
Spumea semifero sub pectore murmurat unda
Tot lecti proceres terdenis nauibus ibant
Subsidio troia. & campos salis ȩre secabant
Iamq dies celo concesserat: almaq curru
Noctiuago phebe mediũ pulsabat olimpun.
Eneassricq enim membris dat cura quietem
Ipse sedens lauumq regit. uelisq ministrat.
Atq illi medio inspacio chorus ec̃ce suoꝵ
Occurrit comitum nimphę. quas alma cibele
Numen habere maris. nymphasq enauibus ẽẽ

Expanded text:
Mantua, dives avis; sed non genus omnibus unum: Mantua, dives avis; sed non genus omnibus unum: gens illi triplex, populi sub gente quaterni, ipsa caput populis, Tusco de sanguine vires. Hinc quoque quingentos in se Mezentius armat, quos patre Benaco velatus harundine glauca Mincius infesta ducebat in aequora pinu. It gravis Aulestes centenaque arbore fluctum verberat adsurgens, spumant vada marmore verso. Hunc vehit immanis Triton et caerula concha exterrens freta, cui laterum tenus hispida nanti frons hominem praefert, in pristim desinit alvus: spumea semifero sub pectore murmurat unda. Tot lecti proceres ter denis navibus ibant subsidio Troiae et campos salis aera secabant. Iamque dies caelo concesserat almaque curru noctivago Phoebe medium pulsabat Olympum: Aeneas neque enim membris dat cura quietem ipse sedens clavumque regit velisque ministrat. Atque illi medio in spatio chorus ecce suarum occurrit comitum: nymphae, quas alma Cybebe numen habere maris nymphasque e navibus esse
Abbreviated transcription (Latin):
Urbs etrusca solo sequitur pulcherimus astin
Astur equo fidens & uersi coloribus arims.
Ter centum adituit. mens onmibis ima sequendi
Qui cerere domo. qui sunt minionis sĩ aruis.
Et pirgi ueteres in tempesteq grauiste:
Non ego te liguru ductor fortissime bello
Transierim cigne : & paucis comittate cupͦauo.
Cuius olorinę surgunt de uertice pennę
Crimen amor uestrum formęq insigne paterne
Namq ferunt luctu cignum fetontis amati
Populcas inter frondes. umbramq soroꝵ
Dum canit. iestum musa solatur amorem:
Canentem molli pluma duxisse se nectam
Iinquentem terras. & sidera uoce sequentem.
Filuis equales comitatus classe cateruas
Ingentem renis centaurũ promou&: ille
Instat aque. saxiiq undis ĩ mane minatur
Arduuis & longa sulcat maria alta carina
Ille etiam pr̃iisagmen ciei cenus ab oris
Fatidicę manthos & tusci filius amnis:
Qui muros. matrisq dedit tibi mantua nomen

Expanded text:
urbs Etrusca solo. Sequitur pulcherrimus Astur, urbs Etrusca solo. Sequitur pulcherrimus Astur, Astur equo fidens et versicoloribus armis. Tercentum adiciunt mens omnibus una sequendi qui Caerete domo, qui sunt Minionis in arvis, et Pyrgi veteres intempestaeque Graviscae. Non ego te, Ligurum ductor fortissime bello, transierim, Cinyre, et paucis comitate Cupavo, cuius olorinae surgunt de vertice pennae, crimen, Amor, vestrum formaeque insigne paternae. Namque ferunt luctu Cycnum Phaethontis amati, populeas inter frondes umbramque sororum dum canit et maestum Musa solatur amorem, canentem molli pluma duxisse senectam, linquentem terras et sidera voce sequentem. Filius, aequalis comitatus classe catervas, ingentem remis Centaurum promovet: ille instat aquae saxumque undis immane minatur arduus et longa sulcat maria alta carina. Ille etiam patriis agmen ciet Ocnus ab oris, fatidicae Mantus et Tusci filius amnis, qui muros matrisque dedit tibi, Mantua, nomen,
Abbreviated transcription (Latin):
Hic magnus sedet eneas. secum̃q uolutat
Euentus belli uarios. pallasq simstro
Affixus lateri. iam querit sidera opace
Noctis iter. iam que passus terraq mariq
Pandite. nuc elicona dee. cantusq mouete.
Que manus interea tuscis comittetur ab oris
Eneam. armetq rates. pelagoq uehatur.
Massicus errata princeps secat ȩquora tigri
Sub quo nulle manus uiuenui qui mȩmiã clusi
Quiq urhem liquere cosas. quis tela sagitte
Chorithiq leues humeris & letifer arcus.
na toruus abbas huic totũ in signibus armis
Agmen & aurato fulgebat axpolline puppis
Sex centos illi dederat populoma mater
Exptos belli iuuenes ast ilua trecentos
Insula in exhaustis calibum gn̾osa metallis:
Tercius ille hõram dutũq interpres. asilbs
Cui pecudum fibre. celi. cui sidera parent
Et lingue uolutrum. & presagi fulmis ignes
Mille rapit densos acie. atq horrentihus austris
Hos parere iubent alphee ab origine pise

Expanded text:
Hic magnus sedet Aeneas secumque volutat Hic magnus sedet Aeneas secumque volutat eventus belli varios, Pallasque sinistro adfixus lateri iam quaerit sidera, opacae noctis iter, iam quae passus terraque marique. Pandite nunc Helicona, deae, cantusque movete, quae manus interea Tuscis comitetur ab oris Aenean armetque rates pelagoque vehatur. Massicus aerata princeps secat aequora tigri: sub quo mille manus iuvenum, qui moenia Clusi quique urbem liquere Cosas, quis tela sagittae gorytique leves umeris et letifer arcus. Una torvus Abas: huic totum insignibus armis agmen et aurato fulgebat Apolline puppis. Sescentos illi dederat Populonia mater expertos belli iuvenes, ast Ilva trecentos insula inexhaustis Chalybum generosa metallis. Tertius ille hominum divomque interpres Asilas, cui pecudum fibrae, caeli cui sidera parent et linguae volucrum et praesagi fulminis ignes, mille rapit densos acie atque horrentibus hastis. Hos parere iubent Alpheae ab origine Pisae,
Abbreviated transcription (Latin):
Accipit. & molli subnectens circulus auro
Te quoq magnanime iuderuit ismare gente
Uulnera dirigere. & calamos armare ueneno
M oenia gñose domo ubi pinguia culta
E xercentq uiri. pactolusq irrigat auro
Adfuit & menesteris. quẽ pulsi pͥstina turm
Aggere muroꝵ sublimem głia tollit:
Et capis hic nomen. campãne dr urbi
Illimter sese duri certamia belli
Contulerant. media ȩneas freta nocte secabat
Namq ut ab euandro castris igressus etruscis
Regem adit. & regi memorat nomenq genusq
Qui due petat. quid ue ip̃e ferat mezentuis arma
Que sibi conciliet. uidentaq pectora turm
E docet. humanis que sit ficlucia rebus
Admon& miniscetq p̾ces. haud fit mora. tarchon
Iungit opes. fedusq ferit. tum libera fati
Classem conscendit iussis gens lydia diuum
Exter no tomissa duci. eneia puppis
Prima ten&. rostro frigios subiuncta leones
Inmin& ida super. p̾rofugis gratissima teucris

Expanded text:
accipit et molli subnectens circulus auro. accipit et molli subnectens circulus auro. Te quoque magnanimae viderunt, Ismare, gentes volnera dirigere et calamos armare veneno, Maeonia generose domo, ubi pinguia culta exercentque viri Pactolusque inrigat auro. Adfuit et Mnestheus, quem pulsi pristina Turni aggere moerorum sublimem gloria tollit, et Capys: hinc nomen Campanae ducitur urbi. Illi inter sese duri certamina belli contulerant: media Aeneas freta nocte secabat. Namque ut ab Euandro castris ingressus Etruscis regem adit et regi memorat nomenque genusque, quidve petat quidve ipse ferat, Mezentius arma quae sibi conciliet, violentaque pectora Turni edocet, humanis quae sit fiducia rebus admonet immiscetque preces: haud fit mora, Tarchon iungit opes foedusque ferit; tum libera fati classem conscendit iussis gens Lydia divom, externo commissa duci. Aeneia puppis prima tenet, rostro Phrygios subiuncta leones, imminet Ida super, profugis gratissima Teucris.
Abbreviated transcription (Latin):
Annin. & totum nuau tremefecit olimpr
Hic finis fandi. solio tum iupr aureo
Surgit celicole medium quẽ ad lumina duc̃ut
Interea rutuli portis circum om̃ibus instãt
Sternere cede uicos. & mema emgere flamis
At legio eneiadum uallis obsessa tenetur
Nec spes ulla fuge. miseri stant turribus altis
Nequicqͣ. & rara muros cmxere corona.
Iasius imbrasides. icetaoniusq timoetes.
Assaraciq duo. & semor cĩ castore thibris.
Prima acies: hos germani serpedonis ambo.
Et cdacus ethemon licya comitantur ab alta
Fert ingens toto comxus corpore saxum
Haud ꝑtem exiguam montis lyrnesius acmon
Nec ditio genitore minor. net fratre menesteo
Hi iaculis. illi certant defendere saxis
Moliriq ignem. ner uoq aptare sagitas.
Ipse inter medios ueneris iustissima cura
Dardamus caput ecce puer derectus honestũ.
Qualis gẽma micat. fuliĩ quȩ diuidit auru
Aut collo decus aut capiti. uł quale ꝑ artem
Inclusum buxo. aut oritia terebinto
Luc& ebur. fusos ceruix cui lactea ermnes

Expanded text:
tremefecit Olympum. Hic finis fandi. Solio tum Iuppiter aureo surgit, caelicolae medium quem ad limina ducunt. Interea Rutuli portis circum omnibus instant sternere caede viros et moenia cingere flammis. At legio Aeneadum vallis obsessa tenetur, nec spes ulla fugae. Miseri stant turribus altis nequiquam et rara muros cinxere corona Asius Imbrasides Hicetaoniusque Thymoetes Assaracique duo et senior cum Castore Thymbris, prima acies; hos germani Sarpedonis ambo et Clarus et Thaemon Lycia comitantur ab alta. Fert ingens toto conixus corpore saxum, haud partem exiguam montis, Lyrnesius Acmon, nec Clytio genitore minor nec fratre Menestheo. Hi iaculis, illi certant defendere saxis molirique ignem nervoque aptare sagittas. Ipse inter medios, Veneris iustissima cura, Dardanius caput ecce puer detectus honestum, qualis gemma micat, fulvum quae dividit aurum, aut collo decus aut capiti; vel quale per artem inclusum buxo aut Oricia terebintho lucet ebur; fusos cervix cui lactea crinis
Abbreviated transcription (Latin):
Suspitiens. hausit cęlimmi. mentemq refecit
Hostis amare quid increpitas: mortemq minaris
Nullum incede nephas. nec sic ad pͥlia ue
Hec tecum mens hec pepigit mihi federa lausus
Unũ hec ꝑsiqua est uictis uenia hostibus ore
Corpus humo patiare tegi scio acha meor
Circinnstare odia hũc oro defende furorem
Et me confortem nati. concede senulcco
Hec loquitur. iugulo haud inscuis accipit ensem
ndantiq adĩam diffundit in arma cruore:

Expanded text:
suspiciens hausit caelum mentemque recepit: suspiciens hausit caelum mentemque recepit: Hostis amare, quid increpitas mortemque minaris? Nullum in caede nefas, nec sic ad proelia veni, nec tecum meus haec pepigit mihi foedera Lausus. Unum hoc per siqua est victis venia hostibus oro: corpus humo patiare tegi. Scio acerba meorum circumstare odia: hunc, oro, defende furorem et me consortem nati concede sepulchro. Haec loquitur iuguloque haud inscius accipit ensem undantique animam diffundit in arva cruore.
Abbreviated transcription (Latin):
Terres hȩc uia sola fuit. qua plere posses
Nec mortem horremus nec diuit᷑ pcimus uli¬
Desme. nam uemo moriturus & hęc tibi porto
Dona prius dixit. telumq intorsit in hostem
Inde aliud. suꝑ atq aliud. figitq uolatq
Iugenti giro. sed sustinet aurcus umbo.
Pes aircum astantem leuos equitauit in oches
Tela manu iaciens ͥ fer sccum trouis heros
In manem erato circum fert teginẽ hluam
Inde ubi tot traxisse moras. tot spicula tȩdet
Uellere: & urgetur pugna congressus miqua
Multa mouens aĩo. iam tandem erupit & inter
Bellatoris equi caua t̃pͣra comcit hastam.
Tollit se arrectum quadrupes. & calcihus auras
Uerberat. effusumq equitem suꝑ ĩpe secutus
Iimplicat. ciectoq incunibit cernuus armo
Elamore incendunt cęlui. troesq latimq
Aduolat ęneas. uaginaq eripit ensem
Et suꝑ hec ubi nũc mezentius acer: & illa
Effera uis amimi. contra tirrenus. ut auras

Expanded text:
terres? Haec via sola fuit, qua perdere posses. terres? Haec via sola fuit, qua perdere posses. Nec mortem horremus nec divom parcimus ulDesine: nam venio moriturus et haec tibi porto dona prius. Dixit telumque intorsit in hostem; inde aliud super atque aliud figitque volatque ingenti gyro, sed sustinet aureus umbo. Ter circum adstantem laevos equitavit in orbes tela manu iaciens, ter secum Troïus heros immanem aerato circumfert tegmine silvam. Inde ubi tot traxisse moras, tot spicula taedet vellere et urgetur pugna congressus iniqua, multa movens animo iam tandem erumpit et inter bellatoris equi cava tempora conicit hastam. Tollit se arrectum quadrupes et calcibus auras verberat effusumque equitem super ipse secutus implicat eiectoque incumbit cernuus armo. Clamore incendunt caelum Troesque Latinique. Advolat Aeneas vaginaque eripit ensem et super haec: Ubi nunc Mezentius acer et illa effera vis animi? Contra Tyrrhenus, ut auras
Abbreviated transcription (Latin):
Haud deiectus. equũ duci iub& hoc decus illi
Hoc solamen erat bellis hoc uictor abibat
Onmibus. alloquitur merentem: & talibus infit
Rebe dui sres siqua dui mortalibus ulla est
Uiximus: aut hodie uictor spolia illa cruenta
Et caput g̨neȩ̨ referes. lausiq doloꝵ
Ultor exis mecum. aut apexit si nulla uiam uis
Occubes pariter. neq .a. fortissime credo
Iusfa aliens pati & dños dignabere teucros.
Dixit. & exceptus tergo. consueta locauit
Membra. manusq ambas iaculis onerauit acutis:
Fre caput fulgens. cristaq hyrsutus equina.
Sic cursum in medios rapidus dedit. estuat ingẽs
Iino in corde pudor. mixtoq in sania luctũ
Et furciis agitatus amor. & conscia uirtus:
Atq hic ęneam magna ter uoce uocquit᷑:
E neas agnouit.N. lefusq p̾catur
Sic pater ille deum faciat: sic altus apollo.
Incipias conferre manum.
Tantum effatus. & m̃festã subit ouiuis hasta
Ille aut. quid me erepto seuissime nato

Expanded text:
tardet, haud deiectus equum duci iubet. Hoc decus illi, tardet, haud deiectus equum duci iubet. Hoc decus illi, hoc solamen erat; bellis hoc victor abibat omnibus. Adloquitur maerentem et talibus infit: Rhaebe, diu, res siqua diu mortalibus ulla est, viximus. Aut hodie victor spolia illa cruenti et caput Aeneae referes Lausique dolorum ultor eris mecum aut, aperit si nulla viam vis, occumbes pariter; neque enim, fortissime, credo, iussa aliena pati et dominos dignabere Teucros. Dixit et exceptus tergo consueta locavit membra manusque ambas iaculis oneravit acutis, aere caput fulgens cristaque hirsutus equina. Sic cursum in medios rapidus dedit: aestuat ingens uno in corde pudor mixtoque insania luctu, et furiis agitatus amor et conscia virtus. Atque hic Aenean magna ter voce vocavit. Aeneas agnovit enim laetusque precatur: Sic pater ille deum faciat, sic altus Apollo, incipias conferre manum. Tantum effatus et infesta subit obvius hasta. Ille autem: Quid me erepto, saevissime, nato
Abbreviated transcription (Latin):
Stant lecti circum iuiuenes. ip̃e eger anelans
Colla fou&. fusus propexam in pectore barbam
Multa suꝑ lauso rogitat. multosq remittit
Qui reuocent mestiq ferãt mandata pentis:
At lausum socii exanimem suꝑ arma ferebant
Flentes ingentem: atq in genti uulnere iuctum
Agnouit longe gemitũ p̾saca mali mens.
Cantiem multo deformat puluere. & ambas
Ad celum tendit palmas & corꝑe in heret
Tanta ne me tenuit uiuendi nate uoluptas
Ut pro me hostili paterer succedere dextrȩ
Quem genui: tua ne hec genitor ꝑ uulnera seruor
Morte tua uiuens heu nũc misero mͥ demum
Exiliumm infelix. nũc alte uulnus ad actum
Idem ego nate tuum maculaui crimine nõmen
Pulsus db muidiam. solio septrisq paternis
Debueram patrię penas. odiisq meoꝵꝵ
Omnes per mortes. aĩam sontem ĩp̾e dedissem
Nunc uiuo. neq ad huc hõĩes. lucemq relinquo
Sed linquam. simul hoc dicens. attollit in egr̾i

Expanded text:
Stant lecti circum iuvenes: ipse aeger anhelans Stant lecti circum iuvenes: ipse aeger anhelans colla fovet, fusus propexam in pectore barbam; multa super Lauso rogitat multumque remittit qui revocent maestique ferant mandata parentis. At Lausum socii exanimem super arma ferebant flentes, ingentem atque ingenti volnere victum. Agnovit longe gemitum praesaga mali mens: canitiem multo deformat pulvere et ambas ad caelum tendit palmas et corpore inhaeret. Tantane me tenuit vivendi, nate, voluptas, ut pro me hostili paterer succedere dextrae, quem genui? Tuane haec genitor per volnera servor, morte tua vivens? Heu, nunc misero mihi demum exitium infelix, nunc alte volnus adactum! Idem ego, nate, tuum maculavi crimine nomen, pulsus ob invidiam solio sceptrisque paternis. Debueram patriae poenas odiisque meorum: omnis per mortis animam sontem ipse dedissem! Nunc vivo neque adhuc homines lucemque relinquo. Sed linquam. Simul hoc dicens attollit in aegrum
Abbreviated transcription (Latin):
Per medium ẽneas iiuenẽ. totumq recondit:
Transilit & parmam mucco leuia arma mnacis
Et tumicam molli mater quã neuerat auro
Impleuitq smum sanguis. tum uita per auras
Concessit mesta ad manes. corpusq reliquit
At uero ut uultum uidit morientis & ora
Ora modis anchisiades pallantia miris
Ingemuit miserans grauiter. dextramq tetendit
E t mentem pr̃ię strixit pietatis imago¬
Quid tibi mic miserande puer pro laudibus istis
Quid pius ęneas tanta dalnt in dole dignum
Arma quibus lętatus hahe tua. teq pentum
Manibus & cineri. si qua est ea cura remitto
Hoc. tn infelix miseram solahere mortem
Enes̨ magni dextra cadis. increpat ultro
Cunctantes socios. & terra subleuat ipsum
Banguine turpantem comptos de more capillos
Interea genitor tibim ad fluminis de undam
Uulnera siccabat limphis. corpusq leuabat
Arboris adus trunco procul erea ramis
Depend& galea. & prato grauia arma quiescũt

Expanded text:
per medium Aeneas iuvenem totumque recondit. per medium Aeneas iuvenem totumque recondit. Transiit et parmam mucro, levia arma minacis, et tunicam, molli mater quam neverat auro, implevitque sinum sanguis; tum vita per auras concessit maesta ad manis corpusque reliquit. At vero ut voltum vidit morientis et ora, ora modis Anchisiades pallentia miris, ingemuit miserans graviter dextramque tetendit, et mentem patriae subiit pietatis imagoQuid tibi nunc, miserande puer, pro laudibus istis, quid pius Aeneas tanta dabit indole dignum? Arma, quibus laetatus, habe tua, teque parentum manibus et cineri, siqua est ea cura, remitto. Hoc tamen infelix miseram solabere mortem: Aeneae magni dextra cadis. Increpat ultro cunctantis socios et terra sublevat ipsum, sanguine turpantem comptos de more capillos. Interea genitor Tiberini ad fluminis undam volnera siccabat lymphis corpusque levabat arboris adclinis trunco. Procul aerea ramis dependet galea et prato gravia arma quiescunt.