comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ curas. siste̾ aquam fluuiis. ⁊ u̾tere syõa
retro. Nocturnos q ciet manes. mugir̃e ui¬
debis sub pedib t̾ram. ⁊ descendẽ montib
ornos. Quid plura: si crede̾ fas ẽ de phitonis¬
sa ut ꝓph̾e aĩam samuhelis de inferni abdi¬
tis euocaiet. ⁊ uiuoꝵ p̾sentaret ⁊ sp̾tibus.
tica illusione fallatiam sathane fc̃am. Pru¬
dentiꝰ quoq de m̃curio sic ait. Tradit᷑ hic ex¬
tinctas sũpto moda̾mine uirge in lucẽ reuo¬
casse aĩas. ast alios dampnasse neci. Et post
paululũ adicit. murme nam magico tenues
exire figuras. Atq sepulchiales scire incan¬
tare fauillas. Inuitauit idem spoliares alios
ars noxia nouit. magi st̃ qui nulgo malefi¬
ei ob facmoꝵ magnitudinẽ nũcupant᷑. Hii ⁊
elem̃ta concutiunt. turbant mentes hominũ:
ac sine ullo ueneni haustu. uiolentia tantum
carminis int̾imũt. Uñ ⁊ lucanꝰ. Mens hausti
nulla sanie polluta ueneni. incantata. ꝑit.

Expanded text:
ttere curas; sistere aquam fluminis, et vertere sidera ttere curas; sistere aquam fluminis, et vertere sidera retro; nocturnosque ciet manes; mugire videbis sub pedibus terram, et descendere montibus ornos.' Quid plura, si credere fas est, de Pythonissa, ut prophetae Samuelis animam de inferni abditis evocaret, et vivorum praesentaret conspectibus; tica illusione Sathane fallaciam factam. Prudentius quoque de Mercurio sic ait: Traditur extinctas sumpto moderamine virge In lucem revocasse animas ... Ast alias damnasse neci. Et post paulum adiecit: Murmure non magico tenues excire figuras, Atque sepulcrales scite incantare favillas. Vita itidem spoliare alios, ars noxia novit. Magi sunt, qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncupantur: hi et elementa concutiunt: turbant mentes hominum, ac sine ullo veneni haustu, violentia tantum carminis interimunt. Unde et Lucanus: Mens hausti nulla sanie polluta veneni Incantata perit.
Abbreviated transcription (Latin):
agoꝵ primꝰ extitit ⁊ oroastes rex
es centũ milia u̾suũ ab ip̃o ⁊dita indiciis
uoluminũ eiꝰ declarent᷑. Hanc artem multa
aut̃ magice artis copie st̃: testante luca
aues. quis fulgura celi seruet. ⁊ assiria
scrutet᷑ sydera cura. Itaq hec uanitas magi¬
carum artiũ. ex traditione maloꝵ angłoꝵ
dam scientiam futoͣꝵ infernoꝵ. ⁊ euocati¬
ones eoꝵ inuenta st̃ aruspicia. auguratio¬
nes. ⁊ ip̃a que dñr oratula ⁊ nigromanti¬
a. Nec mirũ de magoꝵ p̾stigiis quoꝵ in
tm̃ prodiere maleficioꝵ artes. ut etiam
moysi simillimis signis resiste̾nt: uerten¬
tes uirgas in dracones. aqͣs in sanguinem.
fert᷑ ⁊ quedam maga famosissima circe :
que socios ulixis mutauit in bestias. legit᷑
⁊ de sacrificio qd̾ archades deo suo liceo im¬
molabant : ex quo quicũq sum̾ent in besti¬
arũ formas aũtebant᷑. Hinc apparet non
ẽẽ m̃ totũ dubiũ qd̾ nobił ille poeta scripsit
solu̾e mentes qs uelit. ast aliis duras inmͣ¬

Expanded text:
agorum primus Zoroastes rex es centum millia versuum ab ipso condita indiciis voluminum eius declarentur. Hanc artem multa autem magicae artes copiosae sunt, testante Lucanaves aut fulgura coeli Servet et Assyria scrutetur sidera cura. Itaque haec vanitas magicarum artium ex traditione angelorum malorum dam scientiam futurorum et infernorum et vocationes eorum inventa sunt aruspicia, augurationes, et ipsa quae dicuntur oracula et necromantia. Nec mirum de magorum praestigiis, quorum in tantum prodiere maleficiorum artes ut etiam Moysi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, aquas in sanguinem. Fertur et quaedam maga famosissima Circe, quae socios Ulixis mutavit in bestias. Legitur et de sacrificio quod Arcades deo suo Lycaeo immolabant, ex quo quicumque sumerent in bestiarum formas convertebantur. Hinc apparet non esse in toto dubium, quod nobilis ille poeta scribit solvere mentes quas velit, ast aliis duras inmi
Abbreviated transcription (Latin):
temptator: qr temptandam iustoꝵ innocenti¬
am postulat: sicut in libro iob scribit᷑. Anti
quidam simplices intelligũt antixp̃m id̾o dcm̃
⁊tͣ significat. s p̃m enim se mentiet᷑ cũ ue¬
nerit: ⁊ ꝯtͣ eum dimicabit᷑. adu̾sabit᷑ sacͣ¬
Nam ⁊ templum iherosolimis reparare:⁊
om̃s uet̾is legis cerimonias restaurare tẽpta¬
bit. S ⁊ ille antixp̃c ẽ qui negat eẽ deũ¬

Expanded text:
temptator, quia temptandam iustorum innocentiam postulat, sicut in Iob scribitur. Antiquidam simplices intelligunt Antichristum ideo dictum contra significat. Christum enim se mentietur, dum venerit, et contra eum dimicabit, et adversabitur sacrNam et templum Jerosolymis reparare, et omnes veteris legis caeremonias restaurare tentabit. Sed et ille Antichristus est, qui negat esse Deu
Abbreviated transcription (Latin):
telligi: quo corda hõinũ nolumꝰ inclinare.
rationabilit̾ possumꝰ a fando fatũ appella¬
tum in litt̾is scĩs. Semel locutꝰ ẽ d̾s duo
hec audiui. ⁊ cͣ. Quod enim dem̃ ẽ semel
locutꝰ ẽ: intelligit᷑ ĩmobilr̾. hoc ẽ inamuta

Expanded text:
telligi, quo corda hominum nolumus inclinare, telligi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possemus a fando fatum appellatum in litteris sanctis: Semel locutus est Deus, duo haec audivi, etc. . Quod enim dictum est, semel locutus est: intelligitur immobiliter, hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
Et ibi eum uen̾ari sepultum ceperunt pͥus¬
qm templũ eius eẽt instructũ: uelut soros
⁊ apis. sorapis pͥmo. deinde una litt̾a ꝯmuta¬
ta serapis dẽs est. Apis fuit apud egytios
taurus. serapi ꝯsecratꝰ. ⁊ ab eo ita cognõiatꝰ.
futuris daret q̃dam manifesta signa. Apparebat
enim m̃ memphis quẽ centũ ãtistites proseq̃¬
bant᷑: ⁊ repente uelut limphatici p̾canebant
Huiꝰ capitis p̃maginẽ sͥ in heremo iũdei fece¬
enim ꝯsulebant᷑ a paganis: ⁊ responsa illis
ñ signis s uocib dabant. Giẽnium aut̃ diꝯt¬
ꝙ qiͣ ium habeat om̃ium rerũ gignendarũ:
seu a gignendis lib̾is. unde et genitales
lecti dicebant᷑ a gentib qui nouo marito
tellecta dampnabilit̾ tñ adorent. Fatũ aut̃
dicũt eẽ quictͥd dii fant᷑: quicqͥd iupit̾ fat᷑.
A fando igit᷑ fatũ dicũt: idest a loquẽdo.
Quod nͥ hoc nom̃ iam in in alia re soleret ĩ¬

Expanded text:
ce, et ibi eum uenerari sepultum coeperant, priusce, et ibi eum uenerari sepultum coeperant, priusquam templum eius esset exstructum: uelut soros et Apis Sorapis pta Serapis dictus est. Apis fuit apud Aegyptios taurus Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatusfuturis daret quaedam manifesta signa. Apparebat enim in Menphis. Quem centum antistites prosequebantur et repente velut lymphatici praecanebant. Huius capitis imaginem sibi in eremo Iudaei feceenim consulebantur a paganis, et responsa illis non signis, sed vocibus dabant. Genium autem di vim habeat omnium rerum gignendarum, seu a gignendis liberis. Unde et geniales lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito tellecta damnabiliter tamen adorentur. Fatum autem dicunt esse, quidquid dii fantur, quidquid Jupiter fatur. A fando igitur fatum dicunt, id est, a loquendo, qui nisi hoc nomen jam in alia re soleret in
Abbreviated transcription (Latin):
Unde ⁊ pan dc̃s ẽ. idest om̃e. fingunt enim
eum ex uniu̾sali elementoꝵ specie. Habet
enim cornua in similitudinẽ radioꝵ solis
⁊ lune. Distinctam maculis pellem habet
ꝓpt̾ celi syd̾a. Rubet eius facies ad similitu¬
dinẽ etheris. fistulam . uii. calamoꝵ gestat
pp armoniam celi. in qua st̃ .uii. soni. ⁊ septẽ di¬
crimina uotũ. Willosus est: qr tellus eum ꝯue¬
stita ẽ agit tuentib. Pars eius infi̾or ẽ fera:
ꝓpt̾ arbores ⁊ feras ⁊ pecudes. Caprinas un¬
gulas ht: ut solidatem t̾re ostendat. Quẽ uo¬
lunt rerũ ⁊ totius nature deũ. Uñ pan qͣrͣ
om̃iã dict̃. Isis lingua egyptioꝵ t̾ra appellat᷑.
quam ism uolunt ẽẽ. Fuit enim isis regina
egyptios docuit litt̾as. ⁊ t̾ras colere institu¬
it: ꝓpt̾ quod ⁊ t̾ram eius nõie appellauerunt.
apis rex argiuoꝵ: qui nauib tͣnͣsuectꝰ ĩ egip¬
tum cum ibidem mortiuis fuisset serapis appel¬

Expanded text:
unde et Pan dictus est, id est omne. Fingunt enim unde et Pan dictus est, id est omne. Fingunt enim eum ex universali elementorum specie. Habet enim cornua in similitudinem radiorum solis et lunae. Distinctam maculis habet pellem, propter caeli sidera. Rubet eius facies ad similitudinem etheris. Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam celi, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. Villosus est, quia tellus convestita est et agitatur ventis, pars eius inferior feda est, propter arbores et feras et pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terre ostendat, quem volunt rerum et totius nature deum; unde et Pan, quasi omnia dicunt. Isis lingua Egyptiorum terra appellatur, quam Isin volunt esse. Fuit autem Isis regina Egyptios literas docuit et terras colere instituit; propter quod et terram eius nomine appellaverunt. Apis rex Argivorum, qui navibus transvectus in Aegyptum, cum ibidem mortuus fuisset, Serapis appel
Abbreviated transcription (Latin):
a notoy nalla yntodopy. idest ab haste con¬
cissione. ł qd̾ pallantẽ gygantẽ occid̾it. Se¬
uocant ꝓpt̾ spumam sanguinis generantẽ.
disse. ⁊ sanguinem fluxisse in mare. atq¬
ideo spuma maris concreta uenus nata est:
illud auint ꝙ ꝑ coitũ sassi humoris substan¬
spuma sanguinis. qui ex suco uiscerũ liquido
salsoq constat. Ideo aut̃ uen̾em uulcani di
qd̾ sat᷑nus dr᷑ patri celio uirilia amputasse.
que m̃ mare cadentia uen̾em creauerunt:
qd̾ ideo fingit᷑ qr nͥ humor de celo in terrã
descend̾it: nichil creatur. Cupidinẽ appella¬
tum ferunt ꝓpt̾ amorẽ: enim demon for¬
nicationis ẽ. Qui ideo alatꝰ pingit᷑: qr nichil
amantib leuiꝰ. nicħ mutabilius inuenitur.
Sagittam ⁊ facem ten̾e fingit᷑:. sagittã qr
amor cor uuln̾at: facem qr inflãmat. Pan
dicunt greci. latini siluanũ dm̃ rusticorum:
quem in nat᷑e similitudinẽ formauerunt.

Expanded text:
apo tu pallein to dori, id est ab haste conapo tu pallein to dori, id est ab haste concussione, vel quod Pallantem gigantem occiderit. Vevocant propter spumam sanguinis generantem. disse, et sanguinem fluxisse in mare, atque eo spuma maris concreta Venus nata est, illud aiunt quod per coitum salsi humoris substanspuma est sanguinis, quae ex suco viscerum liquido salsoque constat. Ideo autem Venerem Vulcani dicquod Saturnus dicitur patri Caelo virilia amputasse, quae in mare cadentia Venerem creaverunt, quod ideo fingitur quia nisi humor de caelo in terram descenderit, nihil creatur. Cupidinem vocatum ferunt propter amorem. Est enim daemon fornicationis. Qui ideo alatus pingitur, quia nihil amantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Sagittam et facem tenere fingitur. Sagittam, quia amor cor vulnerat; facem, quia inflammat. Pan dicunt Graeci, Latini Silvanum, deum rusticorum, quem in naturae similitudinem formaverunt;
Abbreviated transcription (Latin):
uariarũ. hanc enim inuentritẽ młtoꝵ inge¬
nioꝵ ꝑhibent. ⁊ inde eam artẽ ⁊ rõnẽ inter¬
p̾tant᷑: qr sine ratõe nichil potest contineri
Que ratio qr ex solo animo nascit᷑. animũ¬
q putant ẽẽ in capite ⁊ in cerebro: iõ eã
dicũt de capite iouis ẽẽ natam: qr sensus
sapientis qui inuenit omia in capite est.
In cuius pectore iõ caput gorgonis fingit᷑.
ꝙ illic est om̃is prudentia que ꝯ fundit alios.
⁊ imꝑitos ac saxeos ꝯprobat. qd̾ ⁊ in antiqͥs
imꝑatoꝵ statuis cernimꝰ. in medio pectore
lorice ꝓpt̾ insinuandam sapientiam ⁊ uirtu¬
tem. hec minerua ⁊ tritoniã dr̃. Triton enĩ¬
affrite paulus ẽ: eirta quã fert᷑ uirginali ap-¬
paruisse etate: ꝓpt̾ quod tritonia nũcupata
e. doñ ⁊ tanto prodiuiꝰ dea credita : qnto mi-¬
nꝰ origo eiꝰ innotuit. Pallas aut̃ dc̃a ł ab in¬
sula pallene in thratia in ꝗͣ nutrita ẽ: ł

Expanded text:
variarum. Hanc enim inventricem multorum ingevariarum. Hanc enim inventricem multorum ingeniorum perhibent: inde eam artem et rationem interpretantur, quia sine ratione nihil potest contineri; quae ratio, quia ex solo animo nascitur, animumque putant esse in capite et cerebro. Ideo eam dicunt de capite Iovis esse natam, quia sensus sapientis qui invenit omnia, in capite est. In cuius pectore ideo caput Gorgonis fingitur, quod illic est omnis prudentia que confundit alios et imperitos ac saxeos comprobat; quod et in antiquis imperatorum statuis cernimus. In medio pectore lorice, ad insinuandam sapientiam et virtutem. Hec Minerva et Tritonia dicitur; Triton eniAfrice palus est, circa quam fertur virginali apparuisse etate, pro quo Tritonia nuncupata est; unde et tanto proclivius dea credita, quanto minus origo eius innotuit. Pallas autem dicta, vel ab insula Pallente in Thracia, in qua nutrita est; vel
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e ñ dubiũ ẽ : ut ex ethna uulcanoq da-¬
tͣ intelligi. Et iõ uirginẽ putant. qr ignis
inuiolabile sit elementũ: nichil q nasci pos¬
sit ex eo: quippe qui om̃ia que arripu̾it absu¬
mat. Ouidius in fastis. Nec tu aliud uestã:
quã uiuam intellige flammã. Nataq de
flãma corpora nulla uides. Propt̾ea ⁊ uir¬
gines ei seruire dicũt: eo ꝙ sicut ex uͥgine
dicũt. idest ianuam ꝑ purgationib femi¬
narũ: eo ꝙ qͣi portas. matrũ naturam pan¬
dat. ⁊ nubentiũ maritis. s hoc philosophi.
Poete autẽ iunonẽ iouis asserũt sororẽ et
ꝯiugem. Ignem enim ⁊ aerẽ iouẽ: aquã
⁊ t̾ram iunonẽ int̾p̾tantur. Quoꝵ deorũ
permixtione uniu̾sa gignũt᷑: ⁊ sororẽ di¬
corda tundat. Uñ ⁊ uirgilius. Tu pat̾ om̃ps
fecũdis ymbrib ether. cõiugis in gremium
late descendit ⁊ oĩ. Minerua apud grecos a¬
thenas dr᷑. idest femmna. Apud latinos autẽ
mineruã uocatã: qͣiͣ deam. ⁊ munꝰ artiũ

Expanded text:
re non dubium est ut ex Aetna Vulcanoque datur intelligi. Et ideo virginem putant, quia ignis inviolabile sit elementum, nihilque nasci possit ex eo, quippe qui omnia quae arripuerit absumat. 68. Ovidius in Fastis: Nec tu aliud vestam, quam vivam intellige flammam; Nataque de flamma corpora nulla vides; propterea, et virgines ei servire dicuntur, eo quod sicut de virgine, dicunt, narum, eo quod quasi portas matrum natorum pandat, et nubentum maritis. Sed hoc philosophi. Poetae autem Iunonem Iovis adserunt sororem et coniugem: ignem enim et aerem Iovem, aquam et terram Iunonem interpretantur; quorum duorum permixtione universa gignuntcoeat. Unde et Virgilius: Tum pater omnipotens fecundis imbribus aether Conjugis in gremium laetae descendit. . . . . Minerva apud Graecos Athene dicitur, id est, femina: apud Latinos autem Minervam vocatam, quasi deam et munus artium
Abbreviated transcription (Latin):
se corde eius. qͣm bene ⁊ueniat inter qͦs fides
sit. Antiqͣ autẽ ꝙthara: septem cordis erat.
crimina autẽ ideo qd̾ nulła corda uicine cor¬
de similem sonũ reddat: s ideo septem corde
ł qr totam uocem implent: uel qr septẽ mo¬
tib sonat celũ. Cordas autem dcãs a corde.
strinxit. Psalterium qd̾ uulgo canticũ dicit᷑
a psallendo nõiatũ: qd̾ ad eius uocem chor
consonando respondeat. Est autẽ similitudo
cythare barbarite in modũ delte lutere.
S psalt̾ii ⁊ cythare hec differentia est. qd̃
sonant. Cythara u̾o ꝯcauitatẽ ligni infeciꝰ¬

Expanded text:
se chordae eius, quam bene conveniat inter quos fides se chordae eius, quam bene conveniat inter quos fides sit. Antiqua autem cithara septemchordis erat. crimina autem ideo, quod nulla chorda vicinae chordae similem sonum reddat. Sed ideo septem chordae, vel quia totam vocem implent, vel quia septem motibus sonat caelum. Chordas autem dictas a corde, ogitavit. Psalterium quod vulgo canticum dicitur, a psallendo nominatum, quod ad eius vocem chorus consonando respondeat. Est aute similitudo cithare barbarice in modum delte litere. Sed psalterii et cithare hec differentia est, quodsonat. Cithara vero concavitatem ligni inferi
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sarum. Tympanũ quoq cymbalũ sistrũ
a cetabula enea. ł argentea. ł alia q̃ metalli¬
co rigore repertussa reddunt cum suautate¬
tinnitũ: et cet̾a huĩtemodi. Cythare ac psal¬
terii reꝑtor: tubal ut p̾dictum ẽ ꝑhibet᷑. Iuxͣ
opinionẽ autẽ grecoꝵ. eythare usus repertꝰ
fuisse credit᷑ ab apolline. Forma ꝙytare initio
sinuł fuisse t̾dit᷑ pectori humano: qd̾ uti.
uox a pectore. ita ex ip̃a cantꝰ ederet᷑ appella¬
tam q eadem de causa. Nam pectꝰ urita lin¬
gua: cytharũ uocat᷑. paulatim autẽ plures
eius species extiterũt. ut psaltenia. Lyre.
barbite. fenices. ⁊ pectices. ⁊ que dicũt᷑
indice et ferut᷑ a duob simul. Item alie
atq alie. ⁊ qͣdrata forma ł trigonali cor¬
darũ. etiam numerꝰ multiplicatꝰ ẽ. ⁊ com¬
mutatũ genꝰ. Ueteres autẽ cyt̾aram fidicu¬
lam ł̃ fidicem noĩauerũt. qr tã ꝯcinunt int̾

Expanded text:
diversarum. Tympanum quoque cymbalum, sistrum, diversarum. Tympanum quoque cymbalum, sistrum, acitabula aerea et argentea, et alia, quae metallico rigore repercussa, reddunt cum suatinnitum, et caetera hujusmodi. 2. Citharae ac Psalterii repertor Jubal, ut praedictum est, perhibetur. Juxta opinionem autem Graecorum citharae usus repertus fuisse ab Apolline creditur. Forma citharae initio similis fuisse traditur pectori humano, quod uti vox a pectore, ita ex ipsa cantus ederetur, appellatamque eadem de causa. Nam pectus Dorica lingua κιθάρα vocari. Paulatim autem plures eius species extiterunt, ut psalteria, lyrae, barbitae, phoenices et pectides, et quae dicuntur Indicae, et feriuntur a duobus simul. Item aliae atque aliae, et quadrata forma vel trigonali. Chordarum etiam numerus multiplicatus, et conmutatum genus. Veteres autem citharam fidiculam vel fidicem nominaverunt, quia tam concinunt inter
Abbreviated transcription (Latin):
tis dieb ꝓpter laudes uel gaudii clarita
mensis tuba: in die insigni sollẽpnitatis
ur̃e. Preceptũ enim fua̾t iudeis: ut mitio
noue lune tula clang̾ent. qd̾ etiam ad huc¬
usq faciunt. Tibias excogitatas in frigia
ferunt: has dui quidem tantũ fun̾̃ib adhi¬
bitas. mox etiam satris gentiliũ. Tibias
autẽ appellatas putant. qd̾ pͥmũ de ceruinis
tibiis crurib q hinnuloꝵ fierent: deinde per
abusionẽ ceptas uocari. etiam que nõ de tru¬
rib ossib q fierent. Hinc ⁊ tibicen: qͣi tibia
a calendo: idest uoces fundendo uocatꝰ. fĩstulã
quidam putant: a mercurio inuentã: alii
a fauno quem greci uocant pan. Nonnulli
eam ab uno pastore agrigentino ex sicilia.
fistula aut̃ dc̃a: qd̃ uecẽ emittat. Nam gre
Sambuca in musicis species est symphoniaꝵ
plures instituit. pan curat oues ouium q ma¬
gistros. fuit enim. apud gentiles ds pastora¬
lis: qui primꝰ pastorales calamos ad cantum

Expanded text:
tis diebus propter laudis vel gaudii claritattis diebus propter laudis vel gaudii claritatmensis tuba, in die insignis sollemnitatis vestrae.' Praeceptum enim fuerat Iudaeis ut in initio novae lunae tuba clangerent, quod etiam et hucusque faciunt. Tibias excogitatas in Phrygia ferunt: has diu quidem funeribus tantum adhibitas, mox et sacris gentilium. Tibias autem appellatas putant, quod primum de cervinis tibiis cruribusque hinnulorum fierent, deinde per abusionem ita coeptas vocari etiam quae non de cruribus ossibusque essent. Hinc et tibicen, quasi tibiara calendo, id est fundendo voces vocatus. Fistulam quidam putant a Mercurio inventam, alii a Fauno, quem Graeci vocant Pan. Nonnulli eam ab Idi pastore Agrigentino ex Sicilia. Fistula autem dicta, quod vocem emittat. Nam φώς Sambuca in musicis species est symphoniarum. plures instituit, Pan curat ovis oviumque magistros. Fuit enim apud gentiles deus pastoralis, qui primus dispares calamos ad cantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑxutit᷑ ferrũ. asꝑa uox est rauca que disꝑgi¬
t᷑ per minutos: ⁊ indissimiles pulsus. Ceca
uox est. que cum mox emissa fuit ⁊ticescit.
sicut in fictilib. Sinnolata uox est. uox le¬
uis. uox mollis. atq flexibilis: ⁊ uinnola¬
ta dicta a uino hoc est ticinno molliter
flexo. Perfecta aut̃ uox ẽ alta suauis et
clara. Alta ut in sublimi sufficiat: clara ut
aures impleat: suauis autẽ ut aures audiẽ¬
cium blandiat᷑. Si ex hiis aliqͥd defuit: uox
ꝑfecta ñ erit. ide scda diuisione organica dr
que sp̃u reflante ꝯpleta in sonũ uo¬
cis aĩant᷑: ut sunt tube. calami. fistule. or¬
gana. pandoria. ⁊ hiis similia instrumenta.
Organũ uocabulũ ẽ gen̾ale uasoꝵ om̃ium
musicoꝵ. Hoc aut̃ cui folles adhibent᷑. alio gͣ¬
ci noĩe appellant: ut autẽ organũ dicatur.
magis ea uulgaris est. grecoꝵ ꝯsuetudo. Tu
bebat᷑ autẽ ñ solũ in p̾liis: s in om̃ib fes¬

Expanded text:
percutitur ferrum. Aspera vox est rauca, et quae dispergipercutitur ferrum. Aspera vox est rauca, et quae dispergitur per minutos et indissimiles pulsus. Caeca vox est, quae, mox emissa fuerit, conticescit, sicut est in fictilibus. Vinnola est vox mollis atque flexibilis. Et vinnola dicta a vinno, hoc est cincinno molliter flexo. Perfecta autem vox est alta, suavis et clara: alta, ut in sublime sufficiat; clara, ut aures adinpleat; suavis, ut animos audientium blandiat. Si ex his aliquid defuerit, vox perfecta non est. De secunda divisione, quae organica dicquae spiritu reflante completa in sonum vocis animantur, ut sunt tubae, calami, fistulae, organa, pandoria, et his similia instrumenta. Organum vocabulum est generale vasorum omnium musicorum. Hoc autem, cui folles adhibentur, alio Graeci nomine appellant. Ut autem organum dicatur, magis ea vulgaris est Graecorum consuetudo. Tubbebatur autem non solum in proeliis, sed in omnibus fes
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑat᷑ s hec rõ quemadmod̾ in mũdo est ex
uolubłitate circuloꝵ. ita ⁊ in microcosmo in
tantũ preter uocẽ ualet. ut sine ip̃iꝰ ꝑfectõe
etiam homo sẏmphoniis carens non asteti
Euisdem musice ꝑfectõne etiam met᷑ ⁊ sistũt
in arsi. ⁊ thesi: idest eleuatõe ⁊ positione.

Expanded text:
ur. Sed haec ratio quemadmodum in mundo est ex volubilitate circulorum, ita et in microcosmo in tantum praeter vocem valet, ut sine ipsius perfectione etiam homo symphoniis carens non constet. Eiusdem musicae perfectione etiam metra consistunt in arsi et thesi, id est elevatione et positione.
Abbreviated transcription (Latin):
cymbala. qr cũͣ ballematia simul ꝑcutiunt᷑.
cũ enĩm greci diat cymbala ballematie Sy¬
strum ab inuentrice uocatũ. Ysis enim re
Inde ⁊ hoc mulieres pertutiunt: qr inuentͥo huiꝰ
gen̾is mulier. uñ ⁊ aꝑd̾ amazonas sistro ad bel¬
lũ feminarũ excitꝰ uocabat᷑. Tyntinnabulum
de sono uocis nom̃ ht: sicut plausus manuũ
stridor ualuaꝵ. Symphoniã uulgo appellat᷑
lignũ cauũ ex utq parte pelle extenta: qmͣ
uirgulis hinc ⁊ inde musici feriũt. fit q in ea
ex ꝯtordia grauis ⁊ atuti suauissimꝰ cantus.¬
mis. utputa sex. ⁊ decus dipondius. Sides qͦt
monadib superetur sex a duodecim. ⁊ est sex
monadib. ductis per qͣdratũ septies seni fa¬
ciunt .xxxui. Coniungis extrema illa. pri¬
ma sex ad .xii. simul efficiũt .x. ⁊ octo.
Partiris trigies sexies per decẽ ⁊ octo: efficit᷑
dipondius. Hos iungis cum sũma minore .i.

Expanded text:
cymbala, quia cum ballematia simul percutiuntur; cymbala, quia cum ballematia simul percutiuntur; cum enim Graeci dicunt σύν, βαλά ballematia. Sistrum ab inventrice vocatum. Isis enim regInde et hoc mulieres percutiunt, quia inventrix huius generis mulier. Unde et apud Amazonas sistro ad bellum feminarum exercitus vocabatur. Tintinabulum de sono vocis nomen habet, sicut et plausus manuum, stridor valvarum. Symphonia vulgo appellatur lignum cavum ex utraque parte pelle extenta, quam virgulis hinc et inde musici feriunt, fitque in ea ex concordia gravis et acuti suavissimus cantus.dipondius, vides quot monadibus superetur VI a XII, et est VI monadibus: ducis per quadratum, sexies seni faciunt XXXVI. Coniungis extrema illa prima, VI ad XII, simul efficiunt XVIII. Partiris tricies sexies per decas octo, efficit dipondius. Hos iungis cum summa minore, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ita copiose. ita uarie ut eam lectori admira¬
ri in promptu sit. comprehendere impossibłe.
Nam membranis retentis qͣi adherescit me¬
morie series dictionis: ac mox repositis recor¬
datio hoĩs elabit᷑: huiꝰ discipline perfecta co¬
gnitio oratorem facit.

Expanded text:
ita copiose, ita varie, ut eam lectori admirari in promptu sit, comprehendere impossibile. 2. Nam membranis retentis, quasi adhaerescit memoriae series dictionis; ac mox repositis, recordatio omnis elabitur. Hujus disciplinae perfecta cognitio oratorem facit.
Abbreviated transcription (Latin):
horesin. idest a copia locutionis: resis enim
apud grecos. locutio dr᷑: rethor orator. Con¬
iunta ẽ autem. gramatice arti rethorita:¬
in gramatica enĩ sciãm recte loquendi discimꝰ.
in rethorica u̾o pertipimꝰ qualit̾ ea q̃ diditimꝰ

Expanded text:
id est a copia locutionis. Ῥῆσις enim apud Graecos locutio dicitur, ῥήτωρ orator. Coniuncta est autem Grammaticae arti Rhetorican Grammatica enim scientiam recte loquendi discimus; in
Abbreviated transcription (Latin):
nibalem sint. De .iiii. partib orationis.
artes orationis in rethorica .uii.¬
arte .iiiiͦ. st̃: exordiũ. narratio. ar¬
gumentatio conclusio. harum pͥma audito¬
ris anim̃ proucrat: scd̾a res gestas explicat.
.iii. fidem assertionib facit .iiiiͣ. fidem to¬
tius orationis ꝯplectit: Inchpandũ ẽ itaq¬
talit̾ ut beniuolum. docibilem. ł attentum
audetorem faciamꝰ. Beniuolum p̾cando. do¬
cibilem instruendo. attentum excitando. Nar¬
randum est itaq ut breuit̾ atq aperte lo¬
quam᷑. Argumentandũ ẽ ita ut primum
nr̃a firmemꝰ: dehinc adu̾sa ꝯfringamꝰ. con¬
cludendũ ita ut ꝯcitemꝰ animos audientis

Expanded text:
 VII. De quatuor partibus orationis. 1. Partes orationis in rhetorica arte quatuor sunt: exordium, narratio, argumentatio, conclusio. Harum prima auditoris animum provocat; secunda res gestas explicat; tertia fidem assertionibus facit; quarta finem totius orationis complectitur. 2. Inchoandum est itaqtaliter, ut benivolum, docilem, vel attentum auditorem faciamus: benivolum, precando; docilem, instruendo; attentum, excitando. Narrandum est ita, ut breviter atque aperte loquamur. Argumentandum ita, ut primum nostra firmemus, dehinc adversa confringamus. Concludendum ita, ut concitemus animum audientis
Abbreviated transcription (Latin):
indicat. S cubor patiens est qm̃ pati se osten¬
dit. In hiis enim nouem gen̾ib quoꝵ ete¬
pli grã quedam posita st̃ ⁊ in ip̃o substar¬
tie gen̾e qd̾ est usia innum̃abilia repiunt᷑.¬
Damumea que intellectu capinꝰ. adesty atr
alterum horũ .x. predicamentoꝵ sermone
uulgamꝰ: plena enim sententia de ħia
est : augustinꝰ magnꝰ orator. filius illius stã.
in templo hodie infulatꝰ disputando fatiga
res ad seip̃m subsistit: corpus enim subes¬
stit: et ideo substantia est. Ina uo accidentia
que in subsistente atq subiecto st substan¬
tie nõ st̾: qr ñ subsistunt. s mutant᷑ sicut
est qiͣ dicat᷑ de substantiã: ubi aut̃ dicit᷑
sunt. que accidunt in sb̾stantia. ut qͣntitas.
qͣlitas ł figura. De subiecto igit᷑ genera ⁊
species. in subiecto ⁊ accidentia st̃. Ex hiis

Expanded text:
indicat. Scribor patientis est, quoniam pati se ostenindicat. Scribor patientis est, quoniam pati se ostendit. In his enim novem generibus, quorum exempli gratia quaedam posita sunt, vel in ipso substantiae genenam et ea quae intellectu capimus, ea ad alterum horum decem praedicamentorum sermone vulgamus. 11. Plena enim sententia de his ita est: Augustinus magnus orator, filius illius, stans in templo, hodie infulatus, disputando fatigatres ad seipsam subsistit. Corpus enim subsistit, et ideo substantia est. 12. Illa vero accidentia quae in subsistente atque subjecto sunt, substantiae non sunt, quia non subsistunt, sed mutantur, ut est, quasi dicatur de substantia. Ubi autem dicitur st quae accidunt in substantia, ut quantitas, qualitas, vel figura. 13. De subjecto igitur genera, et species, in subjecto accidentia sunt. Ex h
Abbreviated transcription (Latin):
citero. Qnͣtitas est mensura ꝑ quam aliq̃die¬
ł magnũ ł minꝰ ostendit᷑. ut longꝰ breuis.
Qualitas est ut qualis sit orator. an rustieꝰ.
niger. an candidꝰ. Relatio est que refertur
ad aliquid. Cũ enĩ dr̃ filus. demonst᷑t᷑ ⁊ pr̃.
Hec relatiua simul incipiunt. Namq seruus
ac dñs uno tempore exordiũ nominis sumũt.
net aliqñ inuenit᷑ dñs pͥor serno. nec serius
dño. Alterum enĩ alt̾i p̾esse non p̃. Locꝰ e ubi
sit ĩ foro. in platea. loci aut̃ motꝰ partes.ui.
ht: dext̾am. ⁊ sinistrã. ante. ⁊ retro. sursũ
ro sitꝰ a positõe dẽs. ut quis aut stet. aut
sedeat aut iaceat Habitꝰ ab habendo aliqͥo
dc̃s̃. ut halere sciãm in mente: uttute ĩ cor¬
pore: cura corpꝰ uestimentũ. et ceta que aõ
halendi modũ designato a doctorib numo
ꝯp̾henduntur. Iam u̾o ag̾e ⁊ pati ab agẽtis
et patientis significatione ⁊sistunt. nãm

Expanded text:
Cicero. Quantitas est mensura, per quam aliquid veCicero. Quantitas est mensura, per quam aliquid vel magnum vel minus ostenditur, ut longus, brevis. Qualitas est, ut qualis sit, orator an rusticus, niger aut candidus. Relatio est, quae refertur ad aliquid. Cum enim dicitur filius, demonstratur et pater. Haec relativa simul incipiunt. Namque servus ac dominus uno tempore exordium nominis sumunt, nec aliquando invenitur dominus prior servo, nec servus domino. Alterum enim alteri praeesse non potest. Locus est ubi sit, in foro, in platea. Loci autem motus partes sex habet, dextram et sinistram, ante et retro, sursum ro situs a positione dictus, ut quis aut stet, aut sedeat, aut iaceat. Habitus ab habendo aliquid dictus, ut habere scientiam in mente, virtutem in corpore, circa corpus vestimentum, et cetera, quae ad habendi modum, designato a doctoribus numero, conprehenditur. Iam vero agere et pati ab agentis et patientis significatione consistunt. Nam s
Abbreviated transcription (Latin):
finitio ut leo. Nam qnͣtũ ad nom̃ ꝑtinert.¬
⁊ uerus. ⁊ pictꝰ. et celestis leo drͣ. Q ntã ao
diffinitionẽ ꝑtinet: alit̾ uerͣ distinit᷑. alit̃
pictus. alit̾ celestis. Uninoca st̃ qñ duaꝵ
aut plurimarũ rerũ unũ nom̃ est ⁊ ditti¬
intessigit᷑. qr ⁊ nom̃ ⁊ diffinitionẽ dant¬
ex formis suis. ⁊enominatiua. i dest diri¬
uatiua dñr quecũq ab aliquo solo difte¬
rentie casu scõm nom̃ hñt ⁊ appellatoem.
ut a bonĩtate bonꝰ. ⁊ a malicia malus. a¬
thegoriarũ autẽ species .x. st̾. idest Substã¬
tia. qnͣtitas. qͣlitas. relatio. sitꝰ. locꝰ. tempꝰ. ha¬
bitꝰ. agere. ⁊ pati. Substantia est que ppe
et pͥncipalit᷑ dr᷑. que neq de subiecto predi¬
cat᷑. neq in sb̾iecto est ut aliquis homo
ł aliqͥs equꝰ. Scdẽ aut̃ substantie dicũcur
in quib specieb ille que principalit᷑ sb̾stan¬
tie pͥmo dc̃e st̃ inst̃ atq claudunt᷑: mnͣ homine

Expanded text:
finitio ut leo. Nam quantum ad nomen pertinet, uerus et pictus et caelestis leo dicitur, quantum ad definitionem, aliter uerus definitur, aliter pictus, aliter caelestis. Vniuocum est quando duarum aut plurium rerum unum nomen est et defiintellegitur, quod et nomen et definitionem dat formis suis. Denominativa, id est derivativa, dicuntur quaecumque ab aliquo solo differentiae casu secundum nomen habent appellationem, ut a bonitate bonus, et a malitia malus. Categoriarum autem species decem sunt, id est substantia, quantitas, qualitas, relatio, situs, locus, tempus, habitus, agere et pati. Substantia est, quae proprie et principaliter dicitur, quae neque de subiecto praedicatur, neque in subiecto est, ut aliqui homo vel aliqui equus. Secundae autem substantiae dicuntur, in quibus speciebus illae, quae principaliter substantiae primo dictae sunt, insunt atque clauduntur, ut in homine
Abbreviated transcription (Latin):
enim quid auarꝰ sit. quid crudelis. quid luxio¬
sus: ⁊ uniu̾sa luxuriosi. auari crudelis nat᷑a
describit᷑: ut si luxĩosũ uolumꝰ diffinire. dici¬
osꝰ. ⁊ honores appetens: in deliciis affluens: in
libidine promptꝰ. hec ⁊ talia diffiniunt luxĩo¬
sum. s ꝑ descͥptionẽ diffiniunt: que species dif¬
cis qr latitudines habet. que similitudo in bo¬
nis reb ponit᷑ ⁊ iñ malis. Qͥnta species dif¬
finitionis ẽ quam greci cateantelexin lati¬
ne adu̾bium dicimus. Hec uocem illam de
cuius notione querit᷑ alio sermone designat.
uno ac singulari ⁊ quodam mͦ quid illud sit
in uno u̾bo positũ. uno u̾bo aliud declarat:
ut ꝯticescere est tacere. Itẽ cum t̾minũ finẽ
dicimus: aut populatas int̾pretam᷑ ẽẽ uasta¬
tae. Sexta species diffinitionis. est quã
greti cathadiaphoran. nos ꝑ differentiam
dicimꝰ: scciptores u̾o artiũ de eodẽ ⁊ de altõ

Expanded text:
enim quid avarus sit, quid crudelis, quid luxurioenim quid avarus sit, quid crudelis, quid luxuriosus, et universa luxuriosi, avari, crudelis natura describitur; ut, si luxuriosum volumus definire, diciosi et onerosi appetens, in delicias affluens, in libidinem pronus. Haec et alia diffiniunt luxuriosum, et descriptione diffiniunt, haec difcis, quia latitudines habet. Haec similitudo in bonis rebus ponitur et in malis. Quinta species definitionis est, quam Graece cata antilexin, Latine aduerbium dicimus. Haec uocem illam, de cuius re quaeritur, alio sermone designat uno ac singulari, et quodammodo quid illud sit in uno uerbo positum, uno uerbo alio declarat, ut: 'Conticiscere est tacere.' Item cum terminum dicimus finem, aut populatas interpretamur esse uastatas. Sexta species definitionis est, quam Graeci cata diaphoran, nos per differentiam dicimus. Scriptores vero artium de eodem et de altero
Abbreviated transcription (Latin):
latine notitio nũcupat᷑. Quam notitionem
ꝯmuni non ꝓprio noĩe possumꝰ dic̾e̾. Hec
isto modo semper efficit᷑. Homo est ꝙ rõna¬
li ꝯceptione exertitio preest aĩalib cunctis.
Non enim dixit quid est homo s quid agat.
quasi quodam signo in notitiam deuocato.
ista enim ⁊ in reliqͥs notio rei peofert᷑ nõ
substantialis est diffinitionũ ^ opͣtiuet pͥnci¬
litate nom̃ accepit. pro eo ꝙ quicqͥd qͣle sit
id qd̃ sit euident̾ ostendit: cuiꝰ exẽplũ ta¬
le est. Homo est qui ĩgenio ualet: artib pol¬
let: et cognitione rerũ: aut qd̃ ag̾e̾ debet
eligit: aut animadu̾sione qd̾ mutile sit cõ-¬
tempnit. Hiis enim ex q̃litatib expressus
ac diffinitꝰ est homo. Qrta species diffinitõis
est que grece ipogͣficen. latine a tullio descͥp¬
tio nõiat᷑. que adhibeta circuitione dictorum
fcõꝵ q rem que sit descriptõe declarat. Querit᷑

Expanded text:
Latine enuntiatio nuncupatur, quam notionem Latine enuntiatio nuncupatur, quam notionem communi non proprio nomine possumus dicere. Haec isto modo semper efficitur: 'Homo est quod rationali conceptione et exercitio praeest animalibus cunctis'; non enim dixit quid est homo, sed quid agat, quasi quodam signo in notitiam deuocato. In ista enim et in reliquis notio rei profertur non substantialis est, definitionum omnium obtinet princilitate nomen accepit pro eo quod quid, quale sit id, quod sit, evidenter ostendit. Cuius exemplum tale est: 'Homo est, qui ingenio valet, artibus pollet et cognitione rerum, aut quod agere debet eligit, aut animadversione quod inutile sit contemnit'. His enim qualitatibus expressus ac definitus homo est. Quarta species definitionis est, quae Graece ὑπογραφική, Latine a Tullio descriptio nominatur, quae adhibita circuitione dictorum factorumque rem, quae sit, descriptione declarat. Quaeritur
Abbreviated transcription (Latin):
est. dies igit᷑ est. modos aut̃ ypotheticorũ¬
sillogismoꝵ si quis plenius nosse desiderat.
legat librum marii uictorini qui inscribit᷑
de sillogisiis ypotheticis. Hint ad dyalecti¬
cas diffinitionũ species accedamꝰ q̃ tanta dig-¬
nitate p̃cellunt: ut possint indicioꝵ aꝑire
x marii uictorini libro abbrenatis
Diffinitio est philosophoꝵ que in reb
exprimendis explicat. quid res ipsa sit. qͣlis
sit. ⁊ quẽadmodũ membris suis ꝯstare debe-
at. Est enim oratio breuis uniuscuiusq rei
nat᷑am a ꝯmunione diuisa ꝓpria signifi¬
catione ꝯcludens. Diuisio diffinitionũ in
nis est usiodis idest substantialis: que ꝓpͥe
et u̾e dicitur diffinitio: ut est homo animal
rationale. mortale. sensus disciplineq capax.
Hec enim diffinitio per species et diffe̾ntias
descendens uenit ad ꝓprium. et designat ple¬
nissime quid sit homo. Scda species diffi¬
nitionis est que grece enneomatice dicit᷑.

Expanded text:
est: dies igitur est'. Modos autem Hypotheticoruest: dies igitur est'. Modos autem Hypotheticorusyllogismorum si quis plenius nosse desiderat, librum legat Marii Victorini qui inscribitur de Syllogismis Hypotheticis. Hinc ad Dialecticas definitionum species accedamus, quae tanta dignitate praecellunt ut possint indiciorum aperte x Marii Victorini libro abbreviata . Definitio est Philosophorum, quae in rebus exprimendis explicat quid res ipsa sit, qualis sit, et quemadmodum membris suis constare at. Est enim oratio brevis, uniuscuiusque naturam communione divisam, propria significatione concludens. Divisio diffinitionum in prima est usiodes, id est substantialis, quae proprie et uere dicitur definitio, ut est: 'Homo animal rationale mortale sensus disciplinaeque capax.' Haec enim defintio per species et differentias descendens uenit ad proprium, et designat plenissime quid sit homo. Secunda est species definitionis, quae Graece ennoëmatice dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
eius qd̃ diffinit᷑ dñt. Bonum est qd̾ malũ
ñ est: iustum ẽ qd̾ inuistum non ẽ.⁊ hiis si¬
nulia. Hoc enim gen̾e diffinitõis uti debemiꝰ
cum ⁊t̃ium notum ẽ: ut si bonũ est qd ꝓdest
cum honestate. id qd̾ tale est non malũ est.
Nona species diffinitõis est qm greci catai
potiposin: latini per qͣndam ymaginatõem
dicunt: ut eneas ẽ et uenens ⁊ anchise filius.
Hec semper indiuiduis u̾sat᷑ quã greci atho¬
mas appellant. Decima species diffinitõnis
ut homo. Rem enim quesitam pͥdcãm decla¬
rauit exemplum. hoc est aut̃ ꝓpriũ diffii¬
tionis quid sit illud qd̾ querit᷑ declarare.
Undecia speties diffinitoĩs ẽ quam greci¬

Expanded text:
Bonum est, quod malum non est. Iustum est, quod iniustum non est,' et his similia. Hoc autem genere definitionis uti debemus, cum contrarium notum est, ut: 'Si bonum est quod prodest cum honestate, id quod tale non est malum est'. Nona species definitionis est, quam Graeci κατὰ ὑποτύπωσιν, Latini per quandam imaginationem dicunt, ut: 'Aeneas est Veneris et Anchisae filius'. Haec semper in individuis versatur, quae Graeci ἄτομα appellant. Decima species definitionis 'Ut homo'. Rem enim quaesitam praedictum declarabit exemplum. Hoc est autem proprium definitionis, quid sit illud quod quaeritur declarare. Undecima species definitionis e
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾m rei rationẽ dicunt. Ut dies. ẽ sol suꝑ
tram. nox est sol. subtꝰ t̾ris. Scire autẽ de¬
benius p̾dictas speries diffinitionũ: topicis
sunt posite. ⁊ ñ nullis locis ꝯnum̾ant᷑ ur
topicis. Nunc ad topica ueniamꝰ. q̃ st̃ argu

Expanded text:
cundum rei rationem vocant, ut: 'Dies est sol supra terras, nox est sol sub terris'. Scire autem debemus praedictas species definitionum Topicis sunt positae, et nonnullis locis commemorantur in Topicis. Nunc ad Topica veniamus, quae sunt argu
Abbreviated transcription (Latin):
postremũ. inaloꝵ om̃iũ. non mͣ bello s morte
quoq repellenda. Terciadecima species diffi¬
ad aliqͥs uorant ut est illud. Pater est cui
est filius: dñs est cui est serius. Qrͣtadec¬
ma species diffinitionis est qm̃ greci cata¬

Expanded text:
postremum malorum omnium, non modo bello, sed morte quoque repellenda'. Tertiadecima species defiad aliquid vocant, ut est illud: 'Pater est, cui est filius'. 'Dominus est, cui est servus'. Quartadecima species definitionis est κατὰ
Abbreviated transcription (Latin):
catafrasin ⁊ apofrasin idest affirmatoem.¬
tionẽ. Ut homo ñ currit. In hiis itaq ꝑier¬
meniis supͣdictꝰ philosophꝰ de.uii. specieb
tractat: idest de noie. de u̾bo: de oratione.¬
de enuntiatõe. de affirmatõe. de negatione.
de ꝯtradictõe. Nomen est uox significati¬
ua scd̃m płacitũ sine tempore: cuiꝰ nulla
pars est significatiua. separata ut socrates.
Uerbum est qd̾ significat tempꝰ: cuius pars
tio est uox significatiua: cuius partiũ aliꝙͥ
separatũ significatũ est. ut socrates nunc¬
disputat. E nuntiatiua oratio est uox signi¬
ficatiua : de eo qd̃ est aliquid ad aliud ł non
est. ut socrates est sarates ñ est. Affirma¬
tio est enuntiatio alicuiꝰ de aliquo ut socrates
est. Negatio est alicuius ab aliquo ut socrates
non est. ꝯtradictio est affirmationis ⁊ nega¬
tionis oppositõ ut socrates disputat: socrates

Expanded text:
catafrasin et apocatafrasin et apotionem, ut homo non currit. In his itaque Perihermeniis supra dictus philosophus de septem speciebus tractat, id est de nomine, de de enuntiatione, de affirmatione, de negatione, de contradictione. Nomen est uox significatiua secundum placitum sine tempore, cuius nulla pars est significatiua separata, ut Socrates. Verbum est quod consignificat tempus, cuius pars tio est uox significatiua, cuius partium aliquid separatum significatiuum est, ut Socrates disputat. Enuntiatiua oratio est uox significatiua de eo quod est aliquid uel non est, ut Socrates est, Socrates non est. Affirmatio est enuntiatio alicuius de aliquo, ut Socrates est, negatio est alicuius ab aliquo, ut Socrates non est. Contradictio est affirmationis et negationis oppositio, ut Socrates disputat, Socrates
Abbreviated transcription (Latin):
tas: ⁊ situs qͣlitas: hec enim sine usia eẽ
ñ possũt: extͣ usiã u̾o st̾ locus. tempꝰ ⁊
habitus: intͣ ⁊ extͣ usian st̃ relatio. face̾.
⁊ pati. Appellatas aut̃ cathegorias. ⁊stat ꝙ
ñ possunt nͥ ex subiectis agnosci. Quis .n.
quid sit homo possit agnosce nisi aliquem
hominem sͥ ante oculos ponat: qiͣ subiectũ
hominẽ: hoc opus loquit᷑ aristotiles. intelli¬
gendũ. ẽ. qñ sicut dcm̃ ẽ quicqͥd homo loqͥt᷑
ad libros intelligendos qui siue rethorib siue
menias subtilissimꝰ nimis. ⁊ per uari¬
uno significat᷑ sermone. aut ꝑ nomen signr᷑¬
aut ꝑ u̾bũ. que due partes orationis int̾pre¬
tant᷑ totũ quicquid ꝯͣperit mens ad loquen¬
dũ. Om̃ĩs enim eloquutio rei ꝯcepte m̃tis
interpres est. Hanc aristotiles uir in rezz
expressione et faciendis sermonib peritissi
mus ꝑiermeniã noĩauit. Quam int̾pretati¬
onem nos appellamꝰ scilicet ꝙ res mente cõ¬
ceptas prolatis sermonib int̾pretat᷑. Per

Expanded text:
s. Haec enim sine usia esse non possunt. Extra usiam vero sunt locus, tempus et habitus; intra et extra usiam sunt relatio, facere et pati. Appellatas autem categorias constat, quia non possunt nisi ex subiectis agnosci. Quis enim quid sit homo possit agnoscere, nisi aliquem hominem sibi ponat ante oculos, quasi subiectum nomini? Hoc opus Aristotelis intellegendum ead libros intelligendos, qui sive rhetoribus, sive r liber Perihermenias subtilissimus nimis, et per variuno significatur sermone, aut per nomen signaut per verbum: quae duae partes orationis interpretantur totum, quidquid conceperit mens ad loquendum. Omnis enim elocutio conceptae rei mentis interpres est. Hanc Aristoteles, vir in rerum expressione et famus, perihermeniam nominat: quam interpretationem nos appellamus, scilicet quod res mente conceptas, claris sermonibus interpretetur, per
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ unuĩsali dedicatiudis particulare per re¬
flexionẽ: ut qd̾dã iustum honestum: om̃e
honestum utile: qd̾dam gͥ utile iustũ. Oc¬
tauus mod̾ est qui ꝯducit ex uniu̾salib ab¬
dicatiua et dedicatiua: particulare abdicati¬
uũ est per reflexionem. ut nullũ tutpe hone¬
stum. om̃e honestũ iustum: quoddã gͥ t̾pe

Expanded text:
rticulare per reflexionem, ut 'Quoddam iustum honestum: omne honestum utile: quoddam igitur utile iustum.' Octauus modus est qui conducit ex uniuersalibus abdicatiua et dedicatiua particulare abdicatiuum per reflexionem, uelut 'Nullum turpe honestum: omne honestum iustum: quoddam igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ctio drͣ. eoꝵ scilicet qui pħiam incipiunt:
ꝯtinens in se demonstrationẽ pͥmarũ ratio¬
nũ de qualibet re quid sit sua que certa
ac substantiali diffmitione declaret᷑. Nam
posito pͥmo gen̾e̾ deinde species. ⁊ alia que
uicina ẽẽ possunt subũingimꝰ ac discretis cõ¬
munib separamꝰ: tam diu int̾ponentes dif¬
ferentias. quousq ad ꝓpriũ eiꝰ de quo queri¬
mꝰ signata eius exp̾ssione perueniamꝰ: ut
puta. homo est aĩal rationale. mortale. ter¬
renũ. bipes. risu capax. Genus animal cũ
dcm est substantia hoĩs declarata est. Est
enim ad hominẽ genꝰ aĩal. s qr late pate¬
animalia posita est: que mltis pedib inue
niunt᷑. Item rõnale ꝓpt̾ illa que rõne egeãt.
Mortale autẽ ꝓpt̾ id qd ñ angelus ẽ. postea
te postrema. Est enim solum hominis ꝙ ri¬
det sic perfecta est om̃is ex parte diffinitio ad
hominẽ declarandũ. Cuiꝰ discipline diffinitio¬
nem plenam existimauerunt aristotiles et

Expanded text:
citur, eorum scilicet qui Philosophiam incipiunt: continens in se demonstrationem primarum rationum de qualibet re quid sit, suaque certa ac substantiali definitione declaretur. Nam posito primo genere, deinde species et alia, quae vicina esse possunt, subiungimus ac discretis communionibus separamus, tamdiu interponentes differentias, quousque ad proprium eius de quo quaerimus signata eius expressione perveniamus, ut puta: Homo est animal rationale, mortale, terrenum, bipes, risu capax. Genus animal cum dictum est, substantia hominis declarata est. Est enim ad hominem genus animal, sed quia late pateanntur. Item rationale, propter illa quae ratione egent; mortale autem propter id quod angelus non est. 4. Postea te postrema, est enim solum hominis quod ridet; sic perfecta est omnis ex parte definitio ad hominem declarandum. Cujus disciplinae definitionem plenam existimarunt Aristoteles et
Abbreviated transcription (Latin):
tractant᷑ De sillazismis dualecticis
ubi totiꝰ eius artis utilitas ⁊ uirtꝰ ostenditur.
Quoꝵ aclusio płimũ lectorem adiuuat ad u̾i¬
tatẽ inuestigandam: tantũ ut absit ille error
decipiendi adu̾sariũ ꝑ iotis mata falcarum
⁊clusionũ. Formule cathegoricoꝵ. idest p̾dica¬
tiuoꝵ sillogismoꝵ st̃ tres. Prime formule mo
di st̃ nouẽ. Primꝰ modꝰ est qui ⁊ducit. idest
qui colligit ex uniu̾salib dedicatiuis: didicati¬
uum uniu̾sale ditectum: ut om̃e iustum ho-¬
nestũ: om̃e honestũ bonũ. om̃e gͥ iustum bo¬
num. Secundus modꝰ est qui ꝯducit ex uniu̾¬
salib dedicatiuis ⁊ abdicatiuis: abdicatiuũ
uniu̾sale directũ. ut om̃e iũstũ honestũ : nul

Expanded text:
 De syllogismis dialecticis ubi totius eius artis utilitas et virtus ostenditur; quorum conclusio plurimum lectorem adiuvat ad veritatem investigandam tantum, ut absit ille error decipiendi adversarium per sophismata falsarum conclusionum. Formulae categoricorum, id est praedicativorum syllogismoimae sunt VIIII. Primus modus est qui conducit, id est qui colligit, ex uniuersalibus dedicatiuis dedicatiuum uniuersale directim, ut 'Omne iustum honestum: omne honestum bonum: omne igitur iustum bonum.' Secundus modus est qui conducit ex uniuersalibus dedicatiua et abdicatiua abdicatiuum uniuersale dir
Abbreviated transcription (Latin):
transũsa in agris itinera: siue recta uia
dcã ꝙ tͣnsmittat. Diuortia st̃ flexꝰ uiaꝵ:
hoc est uie in diu̾sa tendentes. Idem diu̾¬
tieula sunt: hoc est diu̾se ac diuise uie.
uiũ. qr duplex est uia. Competa. qr plu¬
res in ea ꝯpetunt uie. qͣiͣ triuie qͣtruue.
Ambitꝰ int̾ uicinoꝵ edificia locus duoꝵ
pedũ ⁊ semipedis. ad circũeundi faculta¬
tem relictꝰ: ⁊ ab ambulando dc̃s. Orbita
uestigiũ carri ab orbe rote dc̃a. porro ac¬
tus quo pecus agi solet. Cliuosũ it̃ flexu¬
osum.Uestigia st̃ pedũ signa pͥmis plan¬
tis exp̾ssa: uocata ꝙ hiis ue p̾currenti

Expanded text:
transversa in agris itinera, sive recta via, transversa in agris itinera, sive recta via, dicta quod transmittat. Divortia sunt flexus viarum, hoc est viae in diversa tendentes. Idem diverticula sunt, hoc est diversae ac divisae  duplex est via. Compita, quia plures in ea competunt viae, quasi triviae, quatriviae. Ambitus inter vicinorum aedificia locus, duorum pedum et semipedis, ad circumeundi facultatem relictus, et ab ambulando dictus. 13. Orbita vestigium carri, ab orbe rotae dicta. Porro actus quo pecus agi solet. Clivosum, iter flexuosum. Vestigia sunt pedum signa primis plantis expressa, vocata quod iis viae praecurrenti