comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. dum de em̃datione fr̃m magistrũ mones. regis multitudinẽ
sp̃italis & patientie tẽꝑalis: ut sit gaudiũ in contẽplatione. & pati¬
entie uirtus in tribulatione. Unde dr̃ spe gaudentes: in tͥbulan¬
one patientes. Hec ÷ hostia cum cauda. Cauda siqͥdẽ hostie ẽ: in bonis
actib consũmatio ꝑseu̾antie. Hec ẽ. enea basis. hec : tunica talaris.
hec ÷ longitudo onĩce crucis: in qua xp̃c ascendens t̃minauit spaciũ
uite corꝑalis. In hac nob̾ possessio anime ꝓmittit᷑. cũ dicit᷑: in patientia
urã possidebitis animas ur̃as. Extende igit᷑ Rm̃e m̃bra tua in longitu.
moriaris. In uno idr̃ in humilitate sp̃italis edificii locus querit᷑. funda¬
ñitum in latitudine.i. in caritate disponit᷑. in altitudinẽ uͦ bonoꝵ oꝑum
paries erigit᷑: sub spe diuine ꝓtectionis tectũ desuꝑ locat᷑. S necesse
est: ut in longitudinẽ patientie ꝑficiat᷑. Qui gͥ in pace ꝑseu̾at. in dor.

Expanded text:
Domini, dum de emendatione fratrum magistrum mones. Regis multitudinem spiritualis, et patientiae temporalis, ut sit gaudium in contemplatione, et patientiae virtus in tribulatione. Unde dicitur: Spe gaudentes, in tribulatione patientes . Haec est hostia cum cauda. Cauda siquidem hostiae, est in bonis actibus consummatio perseverantiae. Haec est aenea basis, haec est tunica talaris, haec est longitudo Dominicae crucis, in quam Christus ascendens terminavit spatium vitae temporalis. In hac nobis possessio animae promittitur cum dicitur: In patientia vestra possidebitis animas vestras . Extende igitur, charissime, membra tua in longitudimoriaris. In imo, id est in humilitate, spiritualis aedificii locus quaeritur, fundamentum in latitudine, id est, in charitate disponitur, in altum vero bonorum operum paries erigitur, sub spe divinae protectionis tectum desuper locatur, sed necesse est ut in longitudine patientiae perficiatur. Qui igitur in pace perseverat, in dormi
Abbreviated transcription (Latin):
oũ fugiens a facie mulieris fornicarie.uenit in bersabee uida.
ubi pucrũ suum dunittens ꝑrexit in desertũ. uia uniꝰ diei. sedens
q subt̃ unam uiniꝑun ꝓiecit se & obdormiuit: & ecce ad caput
eius subcineritiꝰ panis & uas aque. fu̾git gͥ qui mundo renuntiat.
fugit mulierẽ fornicariã: qui fugit luxuriam. Uenit in bersa¬
bee iuda t̾ram confessionis. & puerũ suum ibi dimitcit qui pu
actus deserens ad uiriles ascenoit. Pgit in deser
uiꝰ diei. qui seruata unitate cõmunis uite. mundanis renun-¬
tians: sp̃italia querit. Subt̃ unam iumpum sedet: qui nolens
aculeos peccati sustinet. Unoe apłs. Condelector legi dei scd̃m in-¬
t̾iorem hominẽ: iudeo aut̃ aliam legem in mbris meiᷤ. Crepugnã.¬

Expanded text:
dum fugiens a facie mulieris fornicariae, venit in Bersabaee Juda, dum fugiens a facie mulieris fornicariae, venit in Bersabaee Juda, ubi puerum suum dimittens perrexit in desertum viam unius dieecit se, et obdormivit, et ecce ad caput ejus subcinericius panis, et vas aquae . Fugit igitur, qui mundo renuntiat, fugit mulierem fornicariam, qui fugit luxuriam. Venit in Bersabaee Juda terram confessionis, et puerum suum ibi dimisit, qui pueriles actus deserens, ad viriles ascendit; pergit in desertum viam unius diei, qui servata unitate communis vitae mundanis renuntians, spiritualia quaerit. Subter unam juniperum sedet, qui, nolens aculeos peccati sustinet. Unde Apostolus: Condelector legi Dei secundum interiorem hominem, video autem aliam legem in membris mei
Abbreviated transcription (Latin):
succrescit. qr deus hec fecisse credit᷑. Dum uͦ discipłis paniis fran¬
git᷑. & corpꝰ. xp̃i esse ꝑhibet᷑. dum tẽplum destrui & pꝰt triduum ree.¬
nit᷑. nonne de uentre resurrectionis gła sꝑes inflãmat᷑ Dicebat
enĩ de tẽplo corꝑis sui: Dum xp̃c in parabolis loquit᷑. dũ semen se.¬
minantis qͥb t̾ris congruat assignat᷑. quid aliud in m̃tib hominũ.
nisi ꝑ u̾bum dei anior ordinat᷑: Ponuntur itaq m̃se. ponunt᷑ & pa.¬
nes. affert enĩ moyses consꝑsum apłi ordeaciũ: helias sub cinericiũ.
Ordeum. te nacissima palea tegit᷑. in qͦ uetꝰ testamentũ figuratͣ.
quod legalib obseruantiis obumbratur. ꝑ consꝑsum desu
ꝑpanem u subciner cium notat᷑ uita peccatoꝵ qui tandu supͣ se
cinerẽ portant. qͣndu carnaliũ uoluptatũ desid̾io flagrant. Unde
Hoc pane subciueritio. nondum bene a cin̾e excusso pastus : heliaͤ.

Expanded text:
crescit, quia Deus hoc fecisse creditur. Dum vero discipulis panis francrescit, quia Deus hoc fecisse creditur. Dum vero discipulis panis frangitur, et corpus Christi esse perhibetur, dum templum destrui, et post triduum is spes inflammatur? dicebat enim de templo corporis sui. Dum Christus in parabolis loquitur, dum semen seminantis quibus terris congruat assignatur, quid aliud in mentibus hominum nisi verbi Dei amor ordinatur? Ponuntur itaque mensae, ponuntur et panes. Affert Moyses conspersum apostoli hordeaceum, Elias subcinericium. Hordeum tenacissima palea tegitur, in quo Vetus Testamentum figuratur, quod legalibus observantiis obumbratur. Per conspersum dPer panem vero subcinericium notatur vita peccatorum: qui tandiu supra se cinerem portant, quandiu carnalium voluptatum desiderio flagrant. Unde Hoc pane subcinericio nondum bene a cinere excusso pastus est Elias,
Abbreviated transcription (Latin):
icut homo ext̾ior in refectorio
mat̾iali ad horam cibo potuq reficit᷑. sic int̾ior hõ in resectorio
sc̃e meditationis potat᷑ uino cõpunctionis: et diu̾soꝵ exẽploꝵ
saginat᷑ fercłis. In hoc gͥ refectorio tres ponunt᷑ mense. id:¬
tͤf intelle ctꝰ diuine scͥpture: uideł historialis. misticus. & moralis.
Pruma m̃sa simplicib sed̾a doctorib: t̾cia cõmunis : utrisq In pͥma
cibꝰ est grosior. in sed̾a subtilior: in tercia dulcior. Prima saporem
continet exẽploꝵ. sed̾a uim misterioꝵ: t̾eia dulcedinem morum.
In una xp̃c uinum ministrat. in alia frangit panẽ. in t̾cia docet.
Prima pascit miracłis. scd̃a figuris: t̾cia uerbis. Res miracłoꝵ corro.¬
borat fidem. impletio sigurarũ spem: doctrina moꝵ caritatẽ. Dum
enĩ aqua in uinum mutat᷑. dũ lazarꝰ suscitat᷑. dum lepsus inun.¬
dat᷑ et cecus illuminat᷑. tunc simplicior tͣba mirat᷑: seo fides inde

Expanded text:
icut homo exterior in refectorio materiali ad horam cibo potuque reficitur, sic homo interior in refectorio sanctae meditationis potatur vino compunctionis, et diversis exemplorum saginatur ferculis. In hoc refectorio tres ponuntur mensae, idlis. Prima mensa simplicibus, secunda doctoribus, tertia communis est utrisque. In prima cibus grossior, in secunda subtilior, in tertia dulcior. Prima saporem continet exemplorum, secunda vim mysteriorum, tertia dulcedinem morum. In una Christus vinum ministrat, in secunda frangit panem, in tertia docet. Prima pascit miraculis, secunda figuris, tertia verbis. Res miraculorum corroborat fidem, impletio figurarum spem, doctrina morum charitatem. Dum enim aqua in vinum mutatur, dum Lazarus suscitatur, leprosus mundatur, caecus illuminatur, tunc simplicior turba miratur: sed fides inde
Abbreviated transcription (Latin):
t qͥs ÷ hic. Dum aut̃ inueniunt ephot .i. habitũ conũsioniᷤᷤ. & conflatile
id÷ u̾ba detractionis: exeunt qͣundoq & recedunt. & ãmirantes huiꝰ modi

Expanded text:
tur, quis est hic? dum autem inveniunt ephod, id est, habitum religionis, et conflatile, tur, quis est hic? dum autem inveniunt ephod, id est, habitum religionis, et conflatile, id est, verba detractionis, exeunt quandoque, et recedunt, et admirantes hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
follium attracto uento et emisso aere. cõmouent᷑ cineres. creseit
flãma. uolant scintille. Sic in qͥb dã eccłiis euenire solet. dũ simul
rumoꝵ. Aerem folles emittunt & attrahunt: cũ rumores auditint
fr̃s & dicunt. Audit᷑ ibi tumultꝰ folliũ .i. dissentio impatientiũ. com¬
mouent᷑ cineres: ꝙ cito turbant᷑ leuiores. crescit flãma dũ succendi¬
tur ira: uolant scintille .i. u̾ba discordie. Sie cũ aaron fecisset uitulũ
conflatilẽ: a filiis isrł petiit maures. Inaures sunt rumores. qr sicut
inauris imponit᷑ auri: sic rumor auditui. Ex his gͥ ꝓcedit uitulꝰ petu¬
lantie: qͥ si p̃cedat. aufert nob̾ rectitudinẽ uie. Non enĩ gͣuit̾ incedit:
sed ludendo discurrit. Cũ gͥ aliqui de scło ad domũ religionis uenus.
et hec inueniunt: domum miche se reꝑisse credunt. Michas interpreta¬

Expanded text:
follium attracto et emisso aere, commoventur cineres, crescit follium attracto et emisso aere, commoventur cineres, crescit flamma, volant scintillae. Sic in quibusdam ecclesiis evenire solet, dum simul rumorum. Aerem folles attrahunt et emittunt, cum rumores audiunt fratres et dicunt. Auditur ibi tumulus follium, id est, dissensio impatientium, commoventur cineres, quia cito turbantur leviores, crescit flamma dum succenditur ira, volant scintillae, id est, verba discordiae. Sic Aaron, ut faciat vitulum conflatilem, a filiis Israel petiit inaures . Inaures sunt rumores; quia, sicut inauris imponitur auri, sic rumor auditui. Ex his igitur procedit vitulus petulantiae, qui si praecedat, aufert a nobis rectitudinem viae. Non enim graviter incedit, sed ludendo discurrit. Cum igitur aliqui de saeculo ad domum religionis veniunt, et haec inveniunt, domum Michae se reperisse credunt. Michas enim interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
lingua & habitꝰ pax ꝑax:si aut̃ requirat᷑ animꝰ. respondet qd̾ non sit
pax. An uera enĩ sit pax animi. assidue cohabitationis sꝑaciũ demon¬
strabit: ut sit pax in oꝑe ñ in ore. Lingua qͣndoq pacem p̃dicat. s
sepiꝰ turbat. Cum aut̃ habitꝰ. cor & lingua concordant: pacẽ seruant.
Ubi uͦ lingua dissoluta discurrit: pacẽ soluit. Ad hoc ꝑtin̾e iudet᷑
ret. usq ad illum enĩ diem. int̾̃ ceteras tͥb sortem ũ acceꝑat: uene¬
runt defiliis dan ad domũ miche. & inuener̃t ibi ephot & sculpti¬
le. atꝙ conflatile. Dan int̾pretat᷑ iudicium: iustꝰ enim in initio ac-¬
eusator ÷ sui. filii dan puid entes sibi sortẽ hereditatis: designant qͦs.¬
u̾si oꝑis. & conflatise confabulationis. Nostis fr̃s qd̾ cum fieri debeat
conflatile: metalli sp̃es circõpositis follib ponit᷑ in igne. fit tumultꝰ¬

Expanded text:
lingua et habitus, pax pax; si autem requiratur animus, respondet quod non sit lingua et habitus, pax pax; si autem requiratur animus, respondet quod non sit pax. An vera enim sit pax animi, assiduae cohabitationis spatium demonstrat, ut sit pax in opere non in ore. Lingua quandoque pacem praedicat, sed saepius turbat. Cum autem habitus, cor et lingua concordant, pacem servant. Ubi vero lingua dissoluta discurrit, pacem solvit. Ad hoc pertinere moraret usque ad illum enim diem inter caeteras tribus sortem non acceperat venerunt de filiis Dan ad domum Michae, et inverunt ibi ephod, et sculptile, atque conflatile . Dan interpretatur judicium. Justus enim in initio accusator est sui . Filii Dan quaerentes sibi sortem haereditatis, designant qerversi operis, et conflatile confabulationis. Nostis, fratres, quod cum fieri debeat conflatile, metalli species circumpositis follibus ponitur in igne, fit tumult
Abbreviated transcription (Latin):
foras eximꝰ. & intꝰ quasi lupi rapaces gregẽ simpliciũ fr̃m lac̾ando
disꝑgimꝰ. pacẽ simulamꝰ: sed non habemus. Dum uero p̾lati pacẽ sub¬
ts imꝑant. & eos discipline legib ñ coartant: solumin¬
Scent. s non tenent. Non enĩ sufficit ut ait beatꝰ gregoriꝰ. ut pacẽ tm̃n
Edoceas u̾bis: nisi adhibeas etiã manum correctionis. Uides ne qͦmͦ cũ
Eꝑent & ñ teneant tepidi doctores: Sic gͥ estimat᷑ a nescientib. simula-¬
a non habentib: imꝑat᷑ a non tenentib. Uere si quid
sp̃es esse ꝑhibent᷑. Est enim pax ꝓbata. pax confirmata: pax certa. Pax
enĩ dei hominib adeo qͣndoq datur. data ꝓbat᷑. ꝓbata confirmat᷑: confir¬
mata certificat᷑. ꝑbatur temptatione. confirinat᷑ tribulatione: certi.¬
Eficat᷑ cohabitatione. Cohabitatione siqͥdẽ pax uera cognoscit᷑. quã lin.¬
gua uł habitꝰ ext̾ius simulatorie loquuntur. dicunt enĩ quandoq

Expanded text:
foris incedimus, et intus quasi lupi rapaces gregem simplicium fratrum lacerando dispergimus , pacem simulamus, sed non habemus. Dum vero praelati pacem subditis imperant, et eos disciplinae legibus non coarctant, solumcent, sed non tenent. « Non enim sufficit, ut ait beatus Gregorius, ut pacem tantum doceas verbis, nisi adhibeas etiam manum correctioni. » Videsne quomodo cperent et non teneant tepidi doctores? Sic igitur existimatur a nescientibus, simulatura non habentibus, imperatur a non tenentibus. Verae siquidspecies perhibentur. Est enim pax probata, pax confirmata, pax certa. Pax enim Dei hominibus quandoque datur, data probatur, probata confirmatur, confirmata certificatur. Probatur tentatione, confirmatur tribulatione, certificatur cohabitatione. Cohabitatione siquidem pax vera cognoscitur, quam lingua et habitus exterius simulatorie loquuntur. Dicunt enim quandoque
Abbreviated transcription (Latin):
hit᷑ ad obscuritatẽ carceris .i. ad obluuonem m̃tis: nec iacet in gͣbato
dissolutionis. in uoluptate uideł dissolute carnis. Homo siq̃uidẽ
interior indutꝰ uestib eg̃dit᷑. qͣndo ꝑ plateas ciuitatũ scłariũ meditando
delectat᷑. Ad hoc forsitan ꝑtinet. qd̃ scͥpt᷑a sacra qͦsdã dormire dicit in
ticus in gͣbato lacuisse referunt᷑. dit enĩ beatꝰ iob. Eece nunc in pul¬
uere dormio. Dormit in pulu̾e: qui gaudet leuitate. De sansone uero
citius eneruat: qͣm cũ aliqͥs ad luxuriã affectũ cordis inclinat. Petrꝰ
uͦ dormit in carcere: id÷ in obliuione sui & ignorantie cecitate. Int̾ du.¬
os aut̃ milites dormit ud eł int̾ uicia carnis. & uicia m̃tis. qͤ adu̾suᷤ

Expanded text:
hitur ad obscuritatem carceris, id est, ad oblivionem mentis, nec jacet in grabbato hitur ad obscuritatem carceris, id est, ad oblivionem mentis, nec jacet in grabbato dissolutionis, in voluptate videlicet dissolutae carnis. Homo siquidem interior indutus vestibus egreditur, quando per plateas civitatem saecularium meditando delectatur. Ad hoc forsitan pertinet, quod Scriptura sacra quosdam dormire dicit in ticus in grabbato jacuisse refertur . Ait enim beatus Job: Ecce nunc in pulvere dormiam . Dormit in pulvere, qui gaudet levitate. De Samsone vero citius enervat, quam cum aliquis ad luxuriam affectum cordis inclinat. Petrus vero dormit in carcere, id est, in oblivione sui et ignorantiae caecitate. Inter duos autem milites dormit, videlicet inter vitia carnis
Abbreviated transcription (Latin):
libet nouit̾ conu̾si moralit̾ inducit. Suꝑ latꝰ enim sinistrũ doriit: qui
quelibet sibi adu̾santia sub se equanimit̾ premit. Sed cũ iniquitates
domus isrł suꝑ se portat .i. meritis suis ascribens peccata que fecerat:
iniquitatis sub certo dierũ numeroportat. licet diu peccato seruierit:
tam̃ pꝰt laborẽ penitentie ueniã sꝑat. audit gͥ qd̾ sequit᷑. & cum cõ¬
pleueris hec: dormies suꝑ latꝰ tuum sinistrũ. Cum enĩ uicia succũ.¬
de sinistro lat̾e in dextrũ latꝰ se u̾tit. & cui uicia pͥus resistebant. amã¬
ti qͥetem. uͥtutes obsequia ỹstant. felix anma eiui iuicia seriuunt.¬
cui uirtutes obediunt. que in dormitorio tͣnqͥllitatis ordinauit lectu¬
lum m̃tis. ut somno frueret᷑ ꝑacis: que ñ egredit᷑ sub obscuritate
noctis.i. non recedit tẽꝑe temptationis. Que ñ oiscurrit ꝑ plateas
leuitatis. nec intrat lupanar libidinose uoluptatis. que caꝑta ñ tra¬

Expanded text:
libet noviter conversi moraliter inducit. Super latus enim sinistrum dormit, qui quaelibet sibi adversantia sub se aequanimiter premit. Sed cum iniquitates domus Israel super se portat, et meritis suis ascribens peccata quae fecerat, , dum annos iniquitatis sub certo numero dierum portat, licet diu peccato servierit, tamen post laborem poenitentiae veniam sperat. Audi igitur quod sequitur; et cum compleveris hde sinistro latere in dextrum se vertit, et cui vitia prius resistebant, amanti quietem virtutes obsequia praestant. Felix anima, cui vitia serviunt, virtutes obediunt, quae in dormitorio tranquillitatis ordinavit lectulum mentis, ut somno frueretur pacis, quae non egreditur sub obscuritate noctis, id est, non recedit tempore tentationis, quae non discurrit per plateas civitatis, nec intrat lupanar luxuriosae voluptatis, quae capta non tra
Abbreviated transcription (Latin):
moralit̾ intelligi: concordia morũ. Hi aut̃ qui opꝰ faciunt. lapides in
cem̃tũ ponunt: et sicut paries lapidũ sine cem̃to ñ potest in altũ
erigi. sic & paries uͥtutũ sine cem̃to concordie ñ pot̾ eleuari. Se p̃

Expanded text:
moraliter intelligi concordia morum. Hi autem, qui opus faciunt, lapides in moraliter intelligi concordia morum. Hi autem, qui opus faciunt, lapides in caementum ponunt. Et sicut lapis sine caemento non potest in altum erigi, sic et paries
Abbreviated transcription (Latin):
cipientiũ popło & his qui faciebant opꝰ. Habiusti suꝑiꝰ cesorẽ
lignoꝵ. habes & nunc cesores lapidũ: latomi & enĩ cesores lapidũ
solent appellari. Sunt & alii qͥ onera portant. qr alios sustentãt
portat enĩ humilitas ligna. patientia lapides. stabilitas sabulũ.
mansuetudo calcẽ: continentia aquã. Portant enĩ de motite
suꝑbie. ad edificiũ sp̃itale. humiles. elatos. patientes. duros. sia¬
biles. leuitati deditos. mansueti. igne iracundie dissolutos. on¬
tinentes in laꝑsu positos. Audis ꝓceritatẽ lignoꝵ.diciuã
lapidũ. leuitatẽ sabuli. ardorẽ calcis: effluenii a aque Cun
aut̃ aqua cũ calce & sabulo miscet᷑. iam aliuo quam priuꝰ
essent efficit᷑: fit enĩ cem̃tum unde lapide in es ificio col
possint: quã ipsum cementũ conteri. Hoc id̾e in eccła cotidie solet
fieri: ut qui in scło fuerant instabiles & dissoluti. in congregatiõe
etiã int̾ ꝑfectos fĩs. stabiles inueniant᷑ & firmi. Potest etiã cementũ

Expanded text:
Habuisti superius caesores lignorum, habes et nunc caesores lapidum. Latomi etenim caesores lapidum solent appellari. Sunt et alii qui onera portant, quia alios sustentant. Portat enim humilitas ligna, patientia lapides, stabilitas sabulum seu arenas, mansuetudo calcem, continentia aquam. Portant enim de monte superbiae ad aedificium spirituale humiles elatos, patientes duros, stabiles levitati deditos, mansueti igne iracundiae dissolutos, continentes in lapsu positos. Audis proceritatem lignorum, duritiam lapidum, levitatem sabuli, ardorem calcis, effluentiam aquae. Cum autem aqua cum calce et sabulo miscetur, jam aliud quam prius esset efficitur, fit enim caementum, unde lapides in aedificio collpossint, quam ipsum caementum conteri. Hoc idem in Ecclesia quotidie solet fieri, ut in saeculo qui fuerant instabiles, et dissoluti, in congregatione etiam inter perfectos fratres stabiles inveniantur et firmi. Potest etiam caementum
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ futͣum ÷ enĩ ut herodes querat puerũ ad ꝑdendũ eum. dudit samu¬
indigne agere filios suos nouerat. & ñ corripuit eos. Audit iacob: t̃¬
Monet᷑ incipiens ut fugiat. docet᷑ ꝓficiens ut corripiat: inutatur ꝑ¬
fectus ut recipiat. Ioseph dr̃ acc̾rescens hic ÷ incipiens Tunc enim
incipiens crescit: cum in uitio conu̾sionis. nouit̾ conu̾sus de uͥtute
in u̾tutẽ ꝓficit. Accipit puerũ: dum noue uite tenet institutũ. In
ꝓuero siquidẽ habet᷑ spes crescendi: et in nouit̾ conu̾so spes ꝓficiendi
Nec t̾m iubet᷑ acciꝑe ꝓuerũ. s et matrẽ .i. bonã uoluntatem. mat̾ &¬
enĩ boni ꝓpositi: bona uoluntas potest appellari. Fuge inqͥt in egy-¬
ꝑtum .i. attende mundũ. consid̾a teipsum. reduc ad m̃tem tenebraᷤ
ueterũ delictoꝵ. ut si uane głe stimulis inciteris: qualis in mundofu-¬

Expanded text:
tibi; futurum est enim ut Herodes quaerat puerum ad perdendum eum. Audit Samutibi; futurum est enim ut Herodes quaerat puerum ad perdendum eum. Audit Samuindigne agere filiios suos noverat, et non corripuit eos. Audit Jacob: TeMonetur incipiens ut fugiat, docetur proficiens ut corripiat, invitatur perfectus ut recipiat. Joseph dicitur accrescens, id est, incipiens. Tunc enim incipiens crescit, cum in initio conversionis noviter conversus de virtute in virtutem proficit. Accipit puerum, dum novae vitae tenet institutum. In puero enim habetur spes crescendi, et in nuper converso spes proficiendi. Nec tantum jubetur accipere puerum, sed et matrem, id est, bonam voluntatem. Mater etenim boni propositi, bona voluntas potest appellari. Fuge, inquit, in Aegyptum, id est, attende mundum, considera teipsum, reduc ad mentem tenebras veterum delictorum, ut si vanae gloriae stimulis inciteris, qualis in mundo fu
Abbreviated transcription (Latin):
tas & uanitas uoluntatis. Duo brachia diuitie & deletie uoluptatis:
due manꝰ qͥb stͥngit. sunt rapacitas & tenacitas cupiditatis. Duo labia
sunt captatio beniuolentie. & ostensio carnalis amicitie: que ꝑtinent
ad adulationẽ. Duo oculi st̃ societas & consanguineitas: que respicuus
carnis affectionem. Hec sunt qͦ blandiunt᷑ nob̾ ambulantib in uia dñi.
Igit᷑ kmñe si occurrerit iͥ esau roga ut discedat. fuge ꝑu̾sum fr̃em ut
habeas pacẽ. uade cũ iacob: cum eo enĩ paruuli ãbulant. Qui enĩ
uicia supplantant: humilitatis societatem semꝑ amant. Querẽ gͦ¬
iiuit samuel: ibi dormiuit ioseph. Ioseph dormiuit in domo. samu.¬
el in tẽplo: iacob in itin̾e. Uidet ioseph angłm in somnis apparentem.
audit samuel dñm sibi colloqͥentẽ: iacob uͦ non tm̃ uidet angłos ascñ.¬
dentes & descend̾ntes. s etiã uidet et audit dñm respicientẽ. Audit ioseph¬

Expanded text:
tas et vanitas voluntatis. Duo brachia deliciae et divitiae voluptatis. tas et vanitas voluntatis. Duo brachia deliciae et divitiae voluptatis. Duae manus quibus stringit, sunt rapacitas et tenacitas cupiditatis. Duo labia, sunt captatio benevolentiae et ostensio carnalis amicitiae, quae pertinent ad adulationem. Duo oculi, sunt societas et consanguinitas quae respiciunt carnis affectionem. Haec sunt, quae blandiime, si occurrerit tibi Esau, roga ut discedat, fuge perversum fratrem ut habeas pacem, vade cum Jacob: cum eo enim parvuli ambulant. Qui enim vitia supplantant, humilitatis societatem semper amant. Quaere  Ibi dormit Samuel, ibi dormit Joseph. Joseph dormit in domo , Samuel in templo , Jacob in itinere . Videt Joseph angelum sibi in somnis apparentem; audit Samuel Dominum sibi colloquentem; Jacob vero non tantum videt angelos ascendentes et descendentes, sed etiam videt et audit Dominum respicientem et loqu
Abbreviated transcription (Latin):
qui deo obediunt. Hec tria enĩ fecit iacob ut ait beatꝰ ambrosius. obediuit
matri.cessit fr̃i: seruiuit auuncło. Quã dulce ÷ morari in domo laban etiã
laboranti. nicħ ẽ. amanti difficile: nicħ gͣue desid̾anti uenire in ãplexus
rachel. Uident᷑ etiã pauci dies laboris: pre amoris magnitudine. Recipit
et gregib ouiũ. dum bonis oꝑib habundat: & multitudine simpliciũ co-¬
gitationũ. S huic reu̾tenti ad patͥam: quem pͥus fugerat frr occurrit.
Mira res. etiã ꝑ fectis qͣndoq blandit᷑ affectio carnis. Ecce qͦmͦ iacob ãbu¬
lat cũ esau. ãplexat᷑ & stringit: osculat᷑ & plorat. Ambulatio sp̃italis
iacob. & carnalis esau: est animi uoluntas. ãplexus uoluptas. strictio
iditas. osculũ adulatio: fletꝰ carnalis affectio. ambul.
pedes qͥb esau ãbulat .i. carnalis affectus cũ animo sp̃itali: sunt leui¬

Expanded text:
qui Deo obediunt. « Haec enim tria fecit Jacob, ut ait beatus Ambrosius, obedivit qui Deo obediunt. « Haec enim tria fecit Jacob, ut ait beatus Ambrosius, obedivit matri, cessit fratri, servivit avunculo. » Quam dulce est commorari in domo Laban etiam laboranti? Nihil est amanti difficile, nihil est grave desiranti venire in amplexus Rachelis: videntur enim pauci dies laboris prae amoris magnitudine. Recepit et gregibus ovium, dum bonis operibus abundat, et multitudine simplicium cogitationum. Sed huic revertenti, ad patriam, quem prius fugerat frater occurrit. Mira res, etiam perfectis quandoque blanditur affectus carnis. Ecce quomodo Jacob ambulat cum Esau, amplexatur et stringit osculatur et plorat? . Ambulatio spiritualis Jacob et carnale, Esau est animi voluntas, amplexus voluptas, strictio cupiditas, osculum, adulatio, fletus carnalis affectio. Ambulatpedes quibus Esau ambulat, id est, carnalis affectus cum animo spirituali sunt levi
Abbreviated transcription (Latin):
sunt hec omĩa: Uides ne qͦmͦ ꝑ pulu̾em designat᷑ leuitas. ꝑ g̾nuum
mulieris uoluptas. ꝑ profundũ carceris ignorantie cecitas. ꝑ gͣbatũ
ꝑalitici. contͣbatio fratris dissoluti: Excutere gͥ km̃e de pulu̾e. cong᷑¬
ge de g̃mio mulleris. solue uincła coll tui: tolle gͣbatum tuũ & ã¬
bula. Si aut̃ queras qͦ ꝑgere debeas: consilio rebecce discede ab esau.
uade cũ iacob. diu̾te ad domũ laban. ut ibidẽ lie & rachel utaris
gio: ut liberis & ouiũ gregib ditatꝰ reu̾taris ad pat
et osculans fleu̾it: caue ne decipiaris. si dix̾it tͥ gradiam᷑ simul ne con¬
sentias. ipse enĩ cum impetu gͣditur: paruuilos aut̃ tuos & ouiũ gregeᷤᷤ
suauit oportet incedere. Rebecca. multa patientia int̾pretat᷑. Consilium
siqͥdem rebecce ÷ exhortatio patientie. ut ab his in qͥb anime ꝑic
cedens declines. Duo enĩ rebecca p̾cepit lacob. uidelicet ut reced̾et ab e¬

Expanded text:
sunt haec omnia? Videsne quod per pulverem designatur levitas, per gremium mulieris voluptas, per profundum carceris ignorantiae caecitas, per grabatum paralytici conturbatio fratris dissoluti? Excutere igitur, cio mulieris, solve vincula colli tui, tolle grabatum tuum et ambula. Si autem quaeras quo pergere debeas, utere consilio Rebeccae, discedo ab Esau, vade cum Jacob, diverte ad domum Laban, ut ibidem Liae et Rachelis utaris conjugio, ut liberis et ovium gregibus ditatus revertaris ad patret osculatus fleverit, cave, ne decipiaris . Si dixerit tibi: Gradiamur simul, ne consentias ; ipse enim cum impetu graditur, parvulos autem tuos et ovium greges suaviter oportet incedere. Rebecca, multa patientia interpretatur. Consilium siquidem Rebeccae est exhortatio patientiae ut ab his, in quibus animae periculum times, cedens declines. Duo enim Rebecca praecepit Jacob, videlicet ut recederet ab E
Abbreviated transcription (Latin):
cto herode: monet᷑ ioseph ut reducat puerũ cum matre. Puer cũ
tre puritas : in uoluntate: que rei̾ttit᷑ cum herod
Dum enĩ mundꝰ despicit᷑. dũ caro affligit᷑. et nullo istoꝵ animꝰ gła
laudis inflãmat᷑: scito q tunc inanis gła prorsus adnichilat᷑. Ut gͥ
seruet᷑ humilitas incipientiũ: fugiamꝰ in egyptũ. Si aut̃ sequi uo¬
lumꝰ altitudinẽ ꝓficientiũ. ascendamꝰ in excelsum. ascendamꝰ in sylo:
ibi enĩ morat᷑ samuel in tẽplo. Quatuor aut̃ modis ꝓficiunt ho

Expanded text:
cto Herode monetur Joseph, ut reducat puerum cum matre. Puer cum cto Herode monetur Joseph, ut reducat puerum cum matre. Puer cum matre, puritas est in voluntate. Quae revertitur cum HerodDum enim mundus despicitur, dum caro affligitur, et in nullo istorum animus gloria laudis inflatur, scito quod tunc inanis gloria prorsus annihilatur. Ut igitur servetur humilitas incipientium, fugiamus in Aegyptum. Si autem sequi volumus altitudinem proficientium, ascendamus in excelsum, ascendamus in Silo, ibi enim moratur Samuel in templo. Quatuor autem modis proficiunt ho
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ herodem designat᷑. qͣndoq uexat ut bona initia ꝑdat: hoc enĩ int̾¬
pretat᷑ herodes pellis gła. Omnis enĩ gła filiarũ dei abintꝰ. om̃is  t̃¬
gła filiarũ scłi. extrinsecꝰ apparet. Sicut enĩ caro animaliũ exter
pelle tegit᷑: sic animalis sp̃c appetitu uane głe ad ext̾iora se spargenᷤ.
forinsecus delectat᷑. Hic ÷ herodes qͥ clam magos uocat: ut ab eis tempꝰ
stelle diligent᷑ inqͥrat. Clam uocat: qr in occulto uana gła m̃tem ue.¬
xat. Uana siqͥdẽ gła m̃tes querentiũ dñm temptat: ut ab eis modũ¬
et intentionẽ conu̾sionis subtiliꝰ discat. Quã scił intentionẽ mens ha¬
buit: qͣndo sibi spes appetende religionis apparuit utrũ sapiens ali¬
quis conu̾sus confidat in ꝓpͥo sensu: an głetur diues ꝓ oblato censu.
cõmodum beneficii tẽꝑalis. In his gͥ ab herode cotidie nob̾ .i. auana
gła consiliũ dat᷑. ut ꝑ eũ transeant singłi. & ꝑ eum reu̾tant᷑. Defun-¬

Expanded text:
 Herodem designatur quandoque vexat, ut bona initia perdat. Hoc enim interpretatur Herodes, pellis gloria. Omnis enim gloria filiarum Dei ab intus , omnis gloria filiarum saeculi extrinsecus apparet. Sicut enim caro animalium exterius pelle tegitur, sic animalis spiritus appetitu vanae gloriae ad exteriora se spargens, forinsecus delectatur. Hic est Herodes, qui clam magos vocat, ut ab eis tempus stellae diligenter inquirat . Clam vocat, quia in occulto vana gloria mentem vexat. Vana siquidem get intentionem conversionis subtilius discat, quam scilicet intentionem mens habuerit, quando illi spes appetendae religionis apparuit, utrum sapiens aliquis conversus confidat in proprio sensu, an glorietur dives in oblato sensu, commodum beneficii temporalis. In his igitur ab Herode quotidie nobis, id est aa consilium datur, ut per eum transeant singuli, et per eum revertantur. Defun
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ achitofel destruxit. fr̾ons philistei: est cognitio ꝑu̾sitatis. Peutitur
g philisteꝰ in fronte: quando ꝑu̾sitas insipientis agnita. reu̾berat᷑ ã sa¬
piente. Chusi aut̃ interp̃tat᷑ silentium: achitofel uͦ riuna fr̃is. Destru.¬

Expanded text:
silium destruxit Achitophel. Frons Philisthaei est cognitio perversitatis. Percutitur silium destruxit Achitophel. Frons Philisthaei est cognitio perversitatis. Percutitur ergo Philisthaeus in fronte, quando perversitas insipientis agnita, reverberatur a sapiente. Chusi autem interpretatur silentium; Achitophel vero ruina fratris. Destru
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾ant. ꝓuocare ñ cessat. Sic gͥ pu̾sitatis caput ÷ intentio pͣue actiõis:
sinistrum latꝰ. pars sinistra. crura. finis actionis. corpꝰ. actio tota. Cassis
uͦ: intentionis cõmendatio. Clipeꝰ. sinistre partis excusatio. Due ocree:
antia & obstinatio. Lorica: tociꝰ actionis aꝑta defensi
cognoscit᷑ ꝑhilisteus: cum ꝓ cedit ad bellũ. Sunt aut̃ alii quoꝵ ꝑu̾si¬
tas : occulta. qui consilio suo frat᷑s cõmouent ad iram. excitant ad
rixas. qͥ consilio suo consurgere faciunt absalon contͣ dauid .i. filioᷤ
spiritales. contͣ eor⁊ patres ad discordiã ꝓmouent. qͥ machinant᷑
ut moriat᷑ dauid in castris: sicut de achitofel legit᷑. Sed utrisq de¬
bet esse seuera religio: ut aꝑte ꝑu̾sis resistat in faciẽ. & occultoꝵ
consilia mutet. Sic dauid philistei frontẽ cõminuit. lapide: sic chusi con¬

Expanded text:
siderant, provocare non cessat. Sic igitur perversitatis caput, est intentio pravae actionis; siderant, provocare non cessat. Sic igitur perversitatis caput, est intentio pravae actionis; sinistrum latus, pars sinistra; crura, finis actionis; corpus, actio tota; cassis vero, intentionis commendatio; clypeus, sinistrae partis excusatio; duae ocreae perseverantia et obstinatio; lorica, totius actionis aperta defensicognoscitur Philisthaeus, cum procedit ad praelium. Sunt autem alii quorum perversitas est occulta, qui consilio suo fratres promovent ad iram, excitant ad rixas, qui consilio suo faciunt insurgere Absalon contra David, id est, filios spirituales contra eorum patres ad discordiam promovent, qui machinantur ut moriatur David in castris, sicut de Achitophel legitur . Sed utriusque severa debet esse religio, ut aperte perversis resistat in faciem, et occultorum consilia mutet. Sic David Philisthaei frontem lapide comminuit, sic Chusi con
Abbreviated transcription (Latin):
rib que ÷ quasi extrema pars corꝑis: quia usq ad finem in obstina.¬
tione ꝑseuerant. Lorica induuntur qua totum tegit᷑ corpꝰ: quando
totam defendunt actionem. He siqͥdem sp̃es armoꝵ ex ere facte. phi¬
bent᷑ esse meiallo uidelicet cet̾is ampliꝰ canoro. qr qͥcqͥd agit ꝑũsꝰ
ñ humili confessione ꝓfitet᷑. nec ratione ueritatis. s clamoso stre¬
pitu scłaris eloquentie defendit: et ꝑ exẽpla reꝓboꝵ confirmat.
Unde sequit᷑. Et armiger eiꝰ ante cedebat eum. armiger golie qͥlib
repbꝰ esse potest. exẽpla eͥiꝰ antecedunt. & adiuuant ad confirmandã
ꝑuersoꝵ malignitatẽ. Ex his auctoritas tͣhit᷑. ex his sumunt᷑ defen¬
sus falangas isrł. Stans clamat: qr in elationis monte positꝰ ꝑu̾̃cꝰ.
uoce detͣctionis. blaffemie. & scandali. humiles fr̃s qͥ dm̃ mente cõ.¬

Expanded text:
ribus, quae est quasi extrema pars corporis, quia usque ad finem in obstinaribus, quae est quasi extrema pars corporis, quia usque ad finem in obstinatione perseverant. Lorica induuntur, qua totum tegitur corpus, quando totam defendunt actionem. Hae siquidem species armorum ex aere factae perhibentur esse, metallo videlicet caeteris amplius canoro. n humili confessione profitetur, nec ratione veritatis, sed clamoso strepitu saecularis eloquentiae defendit, et per exempla reproborum confirmat. Unde sequitur, et armiger ejus antecedebat eum. Armiger Goliae quilibet reprobus esse potest, exempla cujus antecedunt et adjuvant ad confirmandam perversorum malignitatem. Ex his auctoritas trahitur, ex his sumuntur defensus phalangas Israel. Stans clamat, quia in elationis monte perversus positus, voce detractionis, blasphemiae, et scandali humiles fratres qui Deum mente con
Abbreviated transcription (Latin):
et inquirente qd noceat. apparet iur ille spuriꝰ a diabolꝰ. in corde doli¬
einrascendens. Unde : A cogitatu maligno ad u̾ba coniieu. a uerbe
conuicis. ad oꝑ a ꝑũsa. Goliath noĩe .i. reuelatꝰ. Quibus: Iuis qdrene
possunt. a enim ignoramꝰ cogitationes eiꝰ. Philisteus de gech lhalste
cadens potione interp̃tat᷑. cadens ab altitudine suꝑbie. potione desꝑa¬
tionis imbutꝰ. & oblitꝰ miscd̃ie. Geth qͥ interp̃tat᷑ torcular. beda attestante
aptissime multitudinẽ prauoꝵ designat: ciuitatẽ iudelicet diaboli ad
dñi: acinis autem dat᷑ locus in sterqͥlinio. sic ã multitudine pͣuorum
iusti calcant᷑. Q sicuit in torculari ab acinis uinũ seꝑat᷑. sic in tͥbula
philisteus erat. unꝰ de multitudine pͣuoꝵ. Et cassis erea suꝑ capud eiꝰ.¬
ereus tegebã humeros eiꝰ. Cassis. lorica. ocree. & clipeꝰ: diu̾sa defensioniᷤ
dum sinistram pͣue actionis excusant partẽ. Ocreas habent in cru.¬

Expanded text:
et inquirente quid noceat, apparet ille spurius, id est, diabolus in corde alicujus descendens. Unde? A cogitatu maligno ad verba convicii, a verbis convicii ad opera perversa. Goliath nomine, id est, revelatus. Quibus? Illis qui dicere possunt: Non enim ignoramus cogitationes ejus. Philisthaeus de Geth. Philisthaeus, cadens potione interpretatur. Cadens ab altitudine superbiae, potione desperationis imbutus, et oblitus misericordiae. Geth, quod interpretatur torcular, Beda attestante, aptissime multitudinem pravorum designat, civitatem videlicet diaboli, adransit ad convivium Domini; acinis autem datur locus in sterquilinio, sic a multitudine pravorum justi calcantur; et sicut in torculari ab acinis vinum separatur, sic in tribPhilisthaeus erat, unus de multitudine pravorum. Et cassis aerea super caput eereus tegebat humeros ejus. Cassis, lorica, ocreae et clypeus, diversa defensionis dum sinistram pravae actionis excusant partem. Ocreas habent in cru
Abbreviated transcription (Latin):
um. rationabilit̾ arcent᷑. Hec duo ad seu̾itatem. raiꝰ scił sermo. & rigor
sermonis ꝑtinent. Rarꝰ enĩ sermo concordiã seruat: rigor sermoniꝰ
corrigit em̃danda. affabilis : seu̾itas non garrula: asꝑitatẽ monstͣt.
s ñ ÷ litigiosa. Seu̾itas. a crudelitate disfert. Hec corrigit. illa cruei¬
at. hec iustis conuenit. illa ꝑu̾sos comitat᷑. Minat᷑ seu̾itas: s non ma.¬
te in noĩe dñi exercituum. Maledicunt multi philisteo. nec ueni.¬
unt ad eũ in noĩe dñi. Mlaledicit ille philisteo. qͥ cum ad aliquem
ꝓfert. Non uenit in noĩe dñi ad philisteũ. qͥ religiomi uł nobilitati
sue. seu etiã scientie litt̾arum qua p̾ualet. & ñ diuine gr̃e tribuit.¬

Expanded text:
rationabiliter arcentur. Haec duo ad severitatem, rarus scilicet sermo et rigor sermonis, pertinent. Rarus enim sermo concordiam servat, rigor sermonis corrigit emendanda. Affabilis est severitas non garrula, asperitatem monstrat, sed non est litigiosa. Severitas a crudelitate differt; haec corrigit, illa cruciat; haec justis convenit, illa perversos comitatur. Minatur severitas, sed non mate in nomine Domini exercituum . Maledicunt Philisthaeo multi, nec veniunt ad eum in nomine Domini. Maledicit ille Philisthaeo qui, cum ad aliquem profert. Nec venit in nomine Domini ad Philisthaeum, qui religioni vel nobilitati suae, seu etiam scientiae litterarum, qua praevalet, et non divinae grat
Abbreviated transcription (Latin):
hoc solum qd uolunt fore bonũ credunt. obedientiam aut nunqͣm.
aut negligent̾ implent: humiles fr̃s ꝓuocant. turbant silentiũ.
ẽalium figurã gestat philisteus ille qͥ egressus de castris philistium: ꝑ¬
uocabat filios isrł. Cuiꝰ magnitudo & armoꝵ diu̾sitas: moralit̃ sta¬
tam pu̾soꝵ qͥ magni sunt apud semet ipsos. et morum qͣlitates de
signant. Ad hunc philisteũ expugnandum dauid uenisse legit᷑. sed
liquod diaboli m̃brum. Precessit in re: contigit in nust̾ĩo. habet᷑¬
& nunc in morib. Cum gͥ mitteret᷑ dauid a patre suo y̾sai. ad iii.¬
Sitandos fr̃s suos qͥ erant in exercitu isrł. miserat enĩ ut narratm
historia pat̾ sius eum dicens. fr̃s tuos iisitabis: si recte agant ce cum
qͥb ordinati sint disce: Uenit gͦ in galgala. & ad exereiti. qui egress

Expanded text:
hoc solum quod volunt, esse bonum credunt; obedientiam autem nunquam hoc solum quod volunt, esse bonum credunt; obedientiam autem nunquam aut negligenter implent, humiles fratres provocant, turbant silentium: Talium figuram gestabat Philisthaeus ille, qui egressus de castris philisthiim, provocabat filios Israel . Cujus magnitudo et amorum diversitas, moraliter statum perversorum qui magni sunt apud semetipsos et qualitates morum designant. Ad hunc Philisthaeum expugnandum venisse David legitur. Sed quemlibet justum et aliquod diaboli membrum. Praecessit in re, contigit in mysterio, habetur et nunc in moribus. Cum igitur mitteretur David a patre suo Isai ad visitandos fratres suos, qui erant in exercitu Israel: miserat enim eum, ut narrat historia, pater suus dicens: Fratres tuos visitabis si recte agant et cum quibus ordinati sunt disce. Venit ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
religio. Seruat honestatẽ seueritas. leuitatẽ castigat. timet᷑ ab
indoctis. ipsa : decor senum. iuuenũ uirga. p̃latoꝵ ꝑsonas or
petent̾ disponatur. faciẽ gratam reddit aspicientib: sic seueritas
mixta rectitudini. si dulcedine condiat᷑ uultũ religionis decorat. dul.¬
cedo p̾lati tͣhit ad penitentiã peccantem discipłm: seueritas corrigit.
rectitudo dat legem delinquenti. Sic nec seu̾itas leuitatẽ patit᷑. nec
dulcedo dissolutionẽ: nec rectitudo lineã iusticie tͣnsgredi ꝑmittit.
deles efficiunt᷑. Iram ꝓ seu̾itate. a maritudinẽ ꝓ dulced ine. ꝓ recti.¬
tudine crudelitatem ostendunt. & sic confunditur uultꝰ religionis:
ubi & flãma crudelitatis ignescunt oculi. pallor luiori miscet᷑. qui
ꝓcedunt ex ira & amaritudine. Ira pͣlati peccantem turbat. amari.¬
tudo ꝑsequit᷑. crudelitas affligit. Ira p̃lati causam dat ꝑu̾so: iustũ
aut̃ alii benefaciunt. detestantur et impugnant. Incorrigibiles st̃.

Expanded text:
religio. Servat enim honestatem severitas, levitatem castigat, timetur ab indoctis: ipsa est decor senum, juvenum virga, ornat praelatorum petenter disponatur, faciem gratam reddit aspicientibus, sic severitas mista rectitudini, si dulcedine condiatur, vultum religionis decorat. Dulcedo praelati ad poenitentiam trahit, peccantem discipulum severitas corrigit, rectitudo dat legem delinquenti. Sic nec severitas levitatem patitur, nec dulcedo dissolutionem, nec rectitudo lineam justitiae transgredi permittit. deles efficiuntur. Iram pro severitate, amaritudinem pro dulcedine, pro rectitudine crudelitatem ostendunt, et sic confunditur vultus religionis, ubi ex flamma crudelitatis ignescunt oculi, pallor miscetur livori, quia procedunt ex ira et amaritudine. Ira praelati peccantem turbat, amaritudo persequitur, crudelitas affligit. Ira praelati casum dat perverso, justum quod autem bene alii faciunt, detestentur et impugnent. Incorrigibiles sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ens uisitauit nos: diligent᷑q recte agere. uł cum qͥb ordinate ui¬
uere debeamꝰ docens. Quod & moralit̾ euenire cotidie cernimꝰ. dum
p̃lati quiq subiectos suos rectitudinẽ bone oꝑationis edocent. uel
cũ qͥb ordinem bene uiuendi tenere debeant instruunt: ne cum
uid ad exereitũ isrł. & inuenit eos uociferatos ad p̃lium: & philistum
ex adũso fparatos. Nenunt. & inueniunt p̃lati qͣndoq fr̃m discordi¬
am. Et cucurrit dauid ad locum c̃taminis: & int̾rogabat si ominia
recte agerent᷑ erga fr̃s suos. Currunt plati tam m̃tis affectia qͣm
gressib pedum. solliciti de salute suoꝵ. inuestigantes si recta siꝗ
oꝑa eoꝵ: an adhuc corrigenda uideant᷑. Inqͥrunt mores. discunt
uisu & auditu: que sit discordie causa. Cũq ad huelo qret daio.

Expanded text:
 ordinate vivere debeamus, docens. Quod et moraliter quotidie evenire cernimus, dum praelati quique subjectos suos rectitudinem bonae operationis docent, vel cum quibus ordinem bene vivendi tenere debeant, instruunt, ne, cumvid ad exercitum Israel: et invenit eos vociferatos ad praelium, et Philisthiim ex adverso praeparatos. Veniunt et inveniunt praelati quandoque fratrum discordiam. Et cucurrit David ad locum certaminis, et interrogabat si omnia recte agerentur erga fratres suos. Currunt praelati tam mentis affectu quam gressibus pedum, solliciti de salute suorum, investigantes si recta sunt opera eorum, an adhuc corrigenda videantur. Inquirunt mores, discunt visu et auditu quae sit discordiae causa. Unde Beda
Abbreviated transcription (Latin):
sunt castra diaboli moralit̾ designant. Cadauer ÷ qͣsi caro data ũ¬
mib. Sicut enĩ caro putrida u̾mib nutrim̃tum p̃stat. sic carualeꝰ
affectus. cogitationes ꝑu̾sas enutriunt. Aues celi illos designant.
qui alis contẽplationis ad cogit anda celestia subleuant᷑. Bestiis t̾re
co aptant᷑ illi qui t̾ram suam nouerunt excolere. qͥ necessitati fr̃m
t̾rena ministrant. rei famillaris curã gerentes. quos alibi desig.¬
nant rachel &lia. martha & maria. his auib celi & his bestiis t̾re.¬

Expanded text:
sunt castra diaboli moraliter designant. Cadaver est quasi caro data vermibus. Sicut enim caro putrida vermibus nutrimentum praestat, sic carnales affectus cogitationes perversas nutriunt. Aves coeli illos designant, qui alis contemplationis ad cogitanda coelestia sublevantur. Bestiis terrae coapiantur illi qui terram suam noverunt excolere, qui necessitati fratrum terrena ministrant, rei familiaris curam gerentes, quos alibi designant Rachel et Lia , Martha et Maria . His avibus coeli et his bestiis te
Abbreviated transcription (Latin):
militatẽ. Qͥ gͥ inuolui se ꝑmisit in uilib pannis: ꝑmittet forsitan. ut de
eo loqͣr sĩplicib u̾b̃. Similt̃ qͥ mag̃ ꝑ stellã ostendr̃. ꝑ angłm pastorib ñtiat᷑.
ut qͥ sapientib loq̾bat᷑ ꝑ signũ: st̃pliciorib innotesc̾et ꝑ sĩplex ũbũ. Nunc
duit̾ de his qͣ ad claustrũ ñ manu factũ qd̾ ÷ in celis ꝑtinent. ꝓ modulo
tia: & humilitas subditoꝵ. Seqͣr gͥ pꝰt t̾ga metentiũ: ne aberrare uideat
iuitatis magne ierłm. qͤdã pars adhuc in t̾ris ꝑegͥna ducit᷑. qͦdã uͦ
pars in celis firmit̾ locata stabilit᷑. Hec aut̃ ierłm. ad illã celestẽ
quando ꝙ tͣnsiet: in qͣ nemo moriet᷑. s in et̾na felicitate sñ fine iuuet.
Nemote ad slã felicitatis et̃uitatẽ tͣnsire meriũt: ñ qͥse ilsiꝰ ciuib pat̾e¬

Expanded text:
militatem. Qui igitur involvi se permisit in vilibus pannis, permittet forsitan, ut de militatem. Qui igitur involvi se permisit in vilibus pannis, permittet forsitan, ut de eo loquar simplicibus verbis. Similiter qui magis per stellam ostenditur, per angelum pastoribus nuntiatur, ut qui sapienn manufactum quod est in coelis pertinent, pro modulo tia, et humilitas subditorum. Sequar igitur post terga metentium, ne aberrare videar ivitatis magnae Hierusalem quaedam pars adhuc in terris peregrina ducitur, quaedam vero pars in coelis firmiter locata stabilitur. Haec autem Hierusalem ad illam coelestem quandoque transiet, in qua nemo morietur, sed in aeterna felicitate sine fine vivet. Nemo enim ad illam felicitatis aeternitatem transire merebit
Abbreviated transcription (Latin):
ultimã .i. qͣrtã reqͥris partẽ: ut qͣsi integrũ de manu nr̃a recipiã
panẽ. Mirũ : tn qd̾ de mani pauꝑis panẽ reqͥris. nͥ forte qr patis grossior:
ora docentiũ nob̾ aliq̃n p̃dicatũ: uł de spicis in alieno agro collectis. de
sententiis uideł in cãpo diuine scͥpte ꝯgregatis. Sic .N. uinit᷑: & in talib
uita sp̃c mei. Hec recordat᷑ sũ: & effudi in me aĩam meã. Non : mͥ panis
de simila. ingenii subtilitate discussus: s sĩplicitate eloqͤnitie ꝑ cribrum
grossioris sentꝰ exagitat᷑. Hon .ii. g̾cas aut barbaras. uł inusitatas ͤ tͣbant
siplices. int̾posui dictiões. s etiã ea qͦ ab aliis obscure dicta reꝑi: sĩpliciori
stilo. ⁊ u̾bis planiorib dilucidare curaui St̃plicib itaq plac̾e desid̾o:
ẽ parius inuolutꝰ. Ponit᷑ d̾i sapĩa int̾ bouẽ ⁊ asinũ. ut erudiret rudẽ.
moñet tardũ. rudẽ sensu. tardũ intellectu: erudiret sĩplicitatẽ ꝑ hu¬

Expanded text:
integrum de manu nostra recipias panem. Mirum tamen est, quod de manu pauperis panem requiris, nisi forte quod panis grossior  id est, per ora docentium nobis aliquando praedicatum; vel de spicis in alieno agro collectis, de sententiis videlicet in campo divinae Scripturae congregatis. Sic enim vivitur, et in talibus vita spiritus mei. Haec recordatus sum, et effudi in me animam meam . Non est mihi panis de simila ingenii subtilitate discussus, sed simplicitate eloquentiae per cribrum grossioris sensus exagitatus. Non enim Graecas, aut barbaras, vel inusitatas, quae turbant simplices, interposui dictiones; sed etiam ea, quae ab aliis obscure dicta reperi, simpliciori stylo, et verbis planioribus dilucidare curavi. Simplicibus itaque placere desidero, est pannis involutus . Ponitur Dei sapientia inter bovem et asinum, ut erudiret rudem, moneret tardum, rudem sensu, tardum intellectu, erudiret simplicitatem per hu
Abbreviated transcription (Latin):
r̃t ꝓpt̾ iniqͥtatẽ suã: & eoꝵ quoꝵ mors p̃ciosa : in ꝯspec̃tu dñi. Ibi .Ni. ii¬
telliges ⁊ p̾mia iꝰtoꝵ: & penas dãpnatoꝵ. In ħ oracło posuit salomon
arcã fed̾is: & in ea tabulas legis. Est aut̃ oracłm: diuine reuelationis
secretũ. Ibi salomon arcã posuit.⁊ ibidẽ qͥ pacẽ desid̾at. m̃tẽ ponit.
pontifex. st̾ at pauci: qͥb reuelat᷑ ꝯsilii dnurm secretũ. Hic solꝰ oras.
sisolitariꝰ ẽẽ desid̾as: si suauitatẽ qͥetis amas. attende gͥ ut or̃o tua sit diͦ¬
creta. ⁊ secreta. dulcis ⁊ humił. pura ⁊ tͣnqͥlla: disẽta ꝓpt̾ idiotas sec̃ta ꝓpt̾
ypoc̾tas. dulcis affectii. humił appetitu. ut qd̾ appetit diligat. nicħ al¬
tũ sapiens. humilia ꝯcupiscat. Sit pitra ⁊ tͣnqͥlla. ne qͥcqͣm ꝯmodi tem¬
ꝑał oratio postulet: nec tͣnqͥllitatẽ oratiõis curiositas ꝯtͣbet. Si gͥ talis ẽẽ
desid̾as: ad illd̾ claustrũ ñ manu factũ qd̾: in celis ꝑuenire festinas. Explic̃

Expanded text:
 mors pretiosa est in conspectu Domini . Ibi enim intelliges et praemia justorum, et poenas damnatorum. In hoc oraculo posuit Salomon arcam foederis, et in ea tabulas legis. Est autem oraculum divinae revelationis secretum. Ibi Salomon arcam posuit, et ibidem qui pacem desiderat, mentem ponit. Sunt enim pauci, quibus revelatur consilii divini secretum. Hic solus ores, si solitarius esse desideras, si suavitatem quietis amas. Attende ergo ut oratio tua sit discreta et secreta, dulcis et humilis. Discreta propter idiotas, secreta propter hypocritas, dulcis et humilis appetitu, ut quod appetit diligat, nihil altum sapiens humilia concupiscat. Sit pura et tranquilla, nec quidquam commodi temporalis oratio postulet, nec tranquillitatem orationis curiositas conturbet. Si igitur talis esse desideras, ad illud claustrum non manuf
Abbreviated transcription (Latin):
In altari accendunt᷑ thumiamatha. in m̃sa ponunt᷑ ponunt᷑ paneᷤ
in candalab̾s luc̃ne: thimiamatha oratiõis. panes refectiõis: luc̃ne
cognitiõis Porationẽ .ni. qͦrit᷑ d̾s. ꝑ refectionẽ gustat᷑: uidet᷑ inlumĩe
cognitiõis. Querendo desid̾at᷑ gustatꝰ dulcescit: cognitꝰ amat᷑. Habent
thumamatha odorẽ. panes saporẽ: cogritio amorẽ. Oratio siquidẽ
redolet dm̃. panes sapiunt: cognit̾o diligit. Infundit d̾s aut̃ odori su-¬
auitatẽ. sapori dulcedinẽ: amori delec̃tationẽ. Ut sit odor suauis. gͦtꝰ
dulcis: amor delec̃tabilis. Hec oĩa debñt ẽẽ in ꝯu̾satiõe ħ in inistͣnt᷑
a sac̾dotib & leuitis: in tẽplo ꝯu̾sionis. Si aut̃ oracłm int᷑re desid̾as.¬

Expanded text:
In altari accenduntur thymiamata, in mensa ponuntur panes, In altari accenduntur thymiamata, in mensa ponuntur panes, in candelabris lucernae; thymiamata orationis, panes refectionis, lucernae cognitionis. Per orationem enim quaeritur Deus, per refectionem gustatur, videtur in lumine cognitionis. Quaerendo desideratur, gustatus dulcescit, cognitus amatur. Habent thymiamata odorem, panes saporem, cognitio amorem. Oratio siquidem redolet Deum, panes sapiunt, cognitio diligit. Infundit autem Deus odori suavitatem, sapori dulcedinem, amori dilectionem, ut sit odor suavis, gustus dulcis, amor delectabilis. Haec omnia debent esse in conversione. Haec ministrantur a sacerdotibus et levitis in templo