comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ee consanguiiitas dum se paula
timum gradũ subtrax̾it et ꝓpinquitas
ẽẽ desierit. eam rursus lex matrimonii
uinculo repetit. ⁊ quodãmͦ reuocat fugi¬
entẽ. Ideo aut̃ usq ad sex gen̾is gradus
consanguinitas astituta est. ut sicut

Expanded text:
 Consanguinitas dum se paulattimum gradum subtraxerit, et propinquitas esse desierit, eam rursus lex matrimonii vinculo repetit, et quodammodo revocat fugientem. Ideo autem usque ad sextum generis gradum consanguinitas constituta est
Abbreviated transcription (Latin):
habitacula ꝯstituta. Gurgos uulgo uocat᷑.
Uñ ⁊ burgũdionũ genti nomen inhesit: qͦs
quondam subacta g̾ͥmania romani ꝑ castra¬
disposuerũt: atq ita nom̃ ex locis sumpsert̃.
deputent᷑: qui facinꝰ aliqd̾ ꝯmiserũt. Est enĩ
sordidissimũ genꝰ hominũ. patre incerto pro¬
genitũ. Priuati st̃ extͣnei ab officiis publicĩs.
Est enim nom̃ magistͣtuũ habenti ꝯtͣrium.
Et dcĩ pͥuati. ꝙ sint ab officiis curie absolu¬
ti. mercennarii st̃. qui seruiũt accepta mer-¬
cede. Idem ⁊ barones greco noie: ꝙ sint for¬
tes in laborib. Baria enim grece grauis¬
dr᷑. ꝙ ẽ fortis. cui ꝯtͣrius ẽ leuis. qd̾ est m̃¬
firmꝰ. Publicani appellant᷑ aductores uecti¬
galiũ. fisci ł rerũ publicarũ: siue qui uet¬
tigalia publica exigunt. ł qui per negotia

Expanded text:
habitacula constituta burgos vulgo vocant. habitacula constituta burgos vulgo vocant. Unde et Burgundionum genti nomen inhaesit, quos quondam, subacta Gdisposuerunt, atque ita nomen ex locis sumpserunt. deputentur, qui facinus aliquod commiserunt. Est enim sordidissimum genus hominum patre incerto progenitum. Privati sunt extranei ab officiis publicis. Est enim nomen magistratum habenti contrarium, et dicti privati quod sint ab officiis curiae absoluti. Mercennarii sunt qui serviunt accepta mercede. Idem et barones Graeco nomine, quod sint fortes in laboribus. βαρὺς enim dicitur gravis, quod est fortis. Cui contrarius est levis, id est infirmus. Publicani appellantur conductores vectigalium fisci, vel rerum publicarum, sive qui vectigalia publica exigunt, vel qui
Abbreviated transcription (Latin):
stũt. ⁊um̾arii uocati st̃: qr publicũ nũ¬
uite officia. Nichil enim iam faciũt. mu¬
nicipes st̃ in ecdem niunicipio nati. ab offi¬
cio munerũ dcĩ. eo qd̃ publica munia acc¬
piant. Munia enĩ officia st̃. Uñ ⁊ immu¬
nes dñr: qui nullũ gerũt officiũ. Muni¬
cipales originales ciues. ⁊ in loco officiũ
g̾entes. Decuriones dc̃i. qd̾ sint de ordine
curie: officiũ enim curie amministͣnt. Uñ
ñ est decurio qui sũmam ñ intulit: ł cu¬
riam ñ participauit. Curiales aũt iden
⁊ decuriones: ⁊ dẽĩ curiales. qr ciuilia mu¬
nera ꝓcurant ⁊ exsequunt᷑. Principales ma¬
gistratꝰ ⁊ dũ iuriales curialiũ officioꝵ or¬
dines st̃. Principales dc̃i: ꝙ pͥmi sint magi¬
stratib. magistratꝰ u̾o ꝙ maiores st̾ reliqͥs
officiis dumuiriles. Tabellio uocatꝰ quod sit¬
portitor tabellarũ: idem susceptor. idem ⁊ scriba
Burgarii a burgis dcĩ: qr crebra ꝑ limites

Expanded text:
stunt. Numerarii vocati sunt, quia publicustunt. Numerarii vocati sunt, quia publicuverunt vitae officia; nihil enim iam faciunt. Municipes sunt in eodem municipio nati, ab officio munerum dicti, eo quod publica munia accipiunt. Munia enim officia sunt. Unde et inmunes dicuntur, qui nullum gerunt officium. Municipales originales cives et in loco officium gerentes. Decuriones dicti, quod sint de ordine curiae. Officium enim curiae administrant. Unde non est decurio, qui summam non intulit vel curiam participavit. Curiales autem idem et decuriones. Et dicti curiales, quia civilia munera procurant et exequuntur. Principales, magistrati et duumvirales curialium officiorum ordines sunt. Principales dicti, quod primi sint magistratibus. Magistrati vero, quod maiores sunt reliquis officiis. Duumvirales  . Tabellio vocatportitor tabellarum. Idem exceptor, idem et scriba ibit. 28. Burgarii a burgis dicti, quia crebra per limites
Abbreviated transcription (Latin):
nitas iudicialis. Censere enim iudicare ẽ. Itẽ
censores st̃ patrimoniõꝵ iudices: a censu eris
appellati. Indices dc̃ĩ qͣi ius dicentes ppło: sũ
ꝙ iuire disceptent. Iure aut̃ disputare est.
nste iundicare. Nõ est enim iudex: si nõ in
qͣi q̃sitores: eo qd̾ questionib p̾sunt. Consi¬
liũ aut̃ ⁊ causa: apud eos est. Proceres st̃
principes ciuitatis qi ꝓcedes: qd̾ ante omnes
honore p̃cedant: Uñ ⁊ capita trabiũ q̃ emi¬
dant. Hinc aut̃ fc̃a ad pͥmores translatio:
qdͥ ⁊ cet̾a multitudine pͥminẽt. Tribuni dẽi
ꝙꝓ ꝑlebi ẜ iura ł opem tͥbuant. Constituti
aut̃ st̃ sexto anno. post reges exactos. Dũ
enim plebs a senatu et ꝯsulib p̾meretur.
tũc ip̃a sͥ tribunos qͣsi ꝓpͥos iudices. et
defensores creauit. qui eoꝵ libertatẽ tuerent᷑:
et eos ad u̾sus miuriam nobilitatis defende̾nt.
atͣ nũc quidam eũsores nõ defensores exi¬

Expanded text:
nitas iudicialis. Censere enim iudicare est. Item nitas iudicialis. Censere enim iudicare est. Item censores sunt patrimoniorum iudices, a censu aeris appellati. Iudices dicti quasi ius dicentes populo, sive quod iure disceptent. Iure autem disputare est iuste iudicare. Non est autem iudex, si non est in quasi quaesitores, eo quod quaestionibus praesunt, consilium enim et causa apud eos est. 17. Proceres sunt principes civitatis, quasi procedes, quod ante omnes honore praecedant. Unde et capita trabium, quae emidant. Hinc autem ad primores facta translatio, quod a caetera multitudine praeeminent. 18. Tribuni dicti,  plebi vel iura vel opera tribuunt. Constituti sunt autem sexto anno post reges exactos. Dum enim plebs a senatu et consulibus premeretur, tunc ipsa tribunos quasi proprios iudices et defensores creavit, qui eorum libertatem tuerentur et eas adversus iniuriam nobilitatis defenderent.contra nunc quidam eversores, non defensores exi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ laꝑidib. Uulgus ẽ passim inhabitans
młtitudo: qͣi quisq quo uult. Tribus dñr
tamqͣm curie. ⁊ ꝯgregationes distincte. po¬
płoꝵ: ⁊ uocate tribus ab eo qd̾ in pͥcipio
romani trifarie fuerũt a romulo disꝑtiti.
in senatorib. militib. ⁊ plebib. Que tñ
trib nũc multiplicate nomen pͥstinũ reti¬
nent. Senatui nomen etas dedit: ꝙ seni¬
ores ẽẽnt. Alii a sinendo dicũt seniores: ꝙ
ꝙ sit fit ut ꝯsulat. ⁊ noc̾e ñ possit. Patres
illi rem publicam alebant. Patres ꝯscrip¬
ti qr dum romulus decem curias signa¬
toꝵ elegisset. noĩa eoꝵ p̾senti ppło̾ mñ ta¬
bulas aureas ꝯtulit: atq inde pr̃es ꝯscͥpti uo¬
cati. Primi ordines senatoꝵ dñr illustres:
Ecd̃i expectabiles. Tertii clarissimi. Iͥam infi̾¬
a quisq origine eẽt: usq ad legitimos an¬
nos eques romanꝰ erat. Deide accipiebat ho¬
norẽ senatorie dignitatis. Censores apud ro¬
manos erant. Est enim̃ nom̃ censoris dig¬

Expanded text:
 lapidibus. Vulgus est passim inhabitans multitudo, quasi quisque quo vult. Tribus dicuntur tamquam curiae et congregationes distinctae populorum, et vocatae tribus ab eo quod in principio Romani trifarie fuerunt a Romulo dispertiti: in senatoribus, militibus et plebibus. Quae tamen tribus nunc multiplicatae nomen pristinum retinent. Senatui nomen aetas dedit, quod seniores essent. Alii a sinendo dictos accipiunt sequod sic fit ut consuleat et nocere non possit. Patres illi rempublicam alebant. Patres conscripti, quia dum Romulus decem curias senatorum elegisset, nomina eorum praesenti populo in tabulas aureas contulit, atque inde patres conscripti vocati. Primi ordinis senatorum dicuntur inlustres, secundi spectabiles, tertii clarissimi. Iam infera quisque origine esset, usque ad legitimos annos eques Romanus erat; deinde accipiebat honorem senatoriae dignitatis. Censores apud veteres Romanos erant. Est enim nomen censoris dig
Abbreviated transcription (Latin):
ita dcõs existimant. qd̾ sint truces. Seuissi¬
mi enim om̃ium gentiũ fuerũt. Unde et
multa de eis fabulosa memorant᷑. qd̾ capti¬
auarũ: qͣi crudeliũ ⁊ auaroꝵ. Histroꝵ gens
originẽ a colcis ducit: qui missi ad argonau¬
tas persequendos ut a pontho intͣuerũt hi¬
strũ fluuiũ. a uocabulo amnis quo amari
recesserũt appellati st̃. Romani a noĩe ro¬
muli nuncupati qui urbem romam ꝯdidit:
genti q ⁊ ciuitati nom̃ dedit. Hii antea a
saturno saturnini : a latino latini uocati
st̃. Nan latinꝰ ytalie rex fuit : qui ⁊ suo
noĩe latinos appellauit: qui postea nuncu¬
quirinꝰ dẽs ẽ romulus: qd̾ semꝑ hasta uteba

Expanded text:
ita dictos existimant, quod sint truces. Saevissiita dictos existimant, quod sint truces. Saevissimi enim omnium gentium fuerunt, unde et multa de eis fabulosa memorantur: quod captiavarum; quasi crudelium et avarorum. Istrorum gens originem a Colchis ducit, qui missi ad Argonautas persequendos, ut a Ponto intraverunt Istrum fluvium, a vocabulo amnis, quo a mari recesserunt, appellati sunt. Romani a Romuli nomine nuncupati, qui urbem Romam condidit gentique et civitati nomen dedit. Hi antea a Saturno Saturnii, a Latino Latini vocati sunt. Nam Latinus Italiae rex fuit, qui ex suo nomine Latinos appellavit, qui postea Romani nuncuQuirinus dictus est Romulus, quod s
Abbreviated transcription (Latin):
cauit ionas. matedones a noie macedonis re¬
gis. antea amacci nũcupati st̃: postea ma¬
cedones dcĩ. Epirote a pirro filio achillis.
pͥus pirrhide postea u̾o a pirrho rege ad ita¬
liam tñsire p̾sũpserunt. Dorus neptuni
⁊ ellepis filius fuit: unde dori ⁊ originẽ
⁊ nom̃ ducunt. Sũt aut̃ pars grecie gen¬
tis: ex quib ⁊̃ cognominata ẽ. t̾cia lingua
grecoꝵ: que dorica appellat᷑. Lacedemones
a lacedemone. semele filio dc̃i. Hii diu ꝑse¬
u̾antes in bello atͣ messenos ueriti. ne diut᷑¬
nitate p̾lii spem prolis amitterent. p̾ceꝑũt
ut uirgines eoꝵ cũ iuuenib domi relictis
ꝯburerent. Sicq ex promiscuo iuuenũ
ꝯcubitu. iuuenes de incertis patrib nati.
ex nota mat̾ni pudoris spartani uocati st̃.
Nam ip̃os eẽ spartanos quos ⁊ lacede¬
nios. Traces ex filio iafeth qui uocatꝰ est
tiras ⁊ orti cognominati ut suꝑius dem̃
est ꝑhibent᷑: licet gentiles eos ex morib

Expanded text:
cavit Iones. Macedones a nomine Emathionis recavit Iones. Macedones a nomine Emathionis regis antea Emathii nuncupati sunt: postea Macedones dicti. Epirotae a Pyrrho Achilli filio prius Pyrrhidae, postea vero Epiro rege . . . ad Italiam transire praesumpserunt. Dorus Neptuni et Ellepis filius fuit, unde Dori et originem et nomen ducunt. Sunt autem pars Graeciae gentis; ex quibus etiam cognominata est tertia lingua Graecorum, quae Dorica appellatur. Lacedaemones a Lacedaemone Semelae filio dicti. Hi diu perseverantes in bellum contra Messenios, veriti ne diuturnitate proelii spem prolis amitterent, praeceperunt ut virgines eorum cum iuvenibus domi relictis concumberent; sicque ex promiscuo virginum concubitu iuvenes de incertis parentibus nati ex nota materni pudoris Spartani vocati sunt. Nam ipsos esse Spartanos, quos et Lacedaemonios. Thraces ex filio Iaphet, qui vocatus est Thiras, et orti et cognominati, ut superius dictum est, perhibentur; licet gentiles eos ex moribus
Abbreviated transcription (Latin):
nai a danao rege uocati. Idẽ ⁊ argiui ab
argo ꝯditore cognominati. Postqmͣ autẽ
rex grecoꝵ apis mortuus ẽ huic filius ar-¬
gus successit in regnũ: ⁊ ex eo argiui appel¬
lati st̃. Qui ⁊̃ ab eis post obitũ ut d̾s ha-¬
bĩ cepit: templo ⁊ sacrificio honorat᷑. Achei
qui ⁊ achiui : ab acheo iouis filio dcĩ. Pelas¬
gi nõiati qui cũ uelis pansis uerno tẽpore
aduenisse italiam uisi st̃ ut aues. Primo e¬
nim eos uarro italia expulsos fuisse ꝯme¬
morat. Greci u̾o pelasgos ab iouis ⁊ larisse
filio ꝑhibent dcõs. Mirmidones fuerũt so¬
cii achillis : dolopes pirhi. Dcĩ aũt mirmido¬
Erantostenes aut̃ dicit. mirmidonas a mir¬
midone duce iouis. ⁊ eorimedose filio. Cicro¬
pi atheniensiũ regi successit granꝰ. cuiꝰ filia
aitis. nom̃ ⁊ regioni ⁊ genti dedit: ⁊ ex ea
aitici cognominati. qui st̃ athenienses. Ion
uir fortis ex suo noie eosdẽ athenienses uo¬

Expanded text:
nai a Danao rege vocati: iidem et Argivi ab nai a Danao rege vocati: iidem et Argivi ab Argo conditore cognominati. Postquam autem rex Graecorum Apis mortuus est, huic filius Argus successit in regnum, et ex eo Argivi appellati sunt, qui etiam ab eis post obitum Deus haberi coepit, templo et sacrificio honoratus. Achaei, qui et Achivi ab Achaeo filio Jovis dicti, Pelasgi nominati, quia cum velis passis verno tempore advenisse Italiam visi sunt, ut aves. Primo enim eos morat. Graeci vero Pelasgos a Iovis et Larissae filio perhibent dictos. Myrmidones fuerunt Achilli socii: Dolopes Pyrrhi. Dicti autem sunt MyrmidoEratosthenes autem dicit dictos Myrmidonas a Myrmidone duce, Iovis et Eurymedusae filio. Cecropi Atheniensium regi successit Cranaus, cuius filia Atthis nomen et regionis et gentis dedit. Et ex ea Attici cognominati, qui sunt Athenienses. Ion, vir fortis, ex suo nomine eosdem Athenienses vo
Abbreviated transcription (Latin):
dardanꝰ ⁊ iasius fr̃s a grecia ꝓuecti: ex hiis
iasius ad thraciam. dardanꝰ ad frigiam ꝑue¬
nit: ibiq pͥmꝰ regnauit. Postqͣm filius eius
ericthoniꝰ. deinde nepos eius tros. a quo tro¬
iani nuncupati st̃. Galathe galli ẽẽ noscũ¬
tur: qui in auxiliũ a rege bithine euocati:
regnũ cũ eo ꝑacta uictoria dimiserũt. Sic¬
q deinde grecis amixti. pͥmũ gallo greci:
nũc antiquo gallo noĩe galathe nũcupã¬
tur. Greci antea thessali a thessalo rege. pꝰt¬
ea a greco rege greci st̃ nũcupati. Nam
greci ꝓprie thessali st̃. laphitas autẽ gẽ¬
tem thessalie fuisse aiunt. circa pelion.
omnẽ olim inhabitantẽ a laphita apolli¬
nis filia nũcupatos. Siciones greti sunt
nuncupati: a rege sicione. Hii primũ a¬
gialei uocabant᷑. a rege agialeo qui pͥmus
uocat᷑ a pelope rege suo. Ip̃i st̃ ⁊ archades
ab archade rege. iouis ⁊ caliste filio dc̃i. Da¬

Expanded text:
Dardanus et Iasius fratres e Graecia profecti; ex his Dardanus et Iasius fratres e Graecia profecti; ex his Iasius ad Thraciam, Dardanus ad Phrygiam pervenit, ibique primus regnavit. Post quem filius eius Ericthonius, deinde nepos eius Tros, a quo Troiani nuncupati sunt. Galatae Galli esse noscuntur, qui in auxilium a rege Bithyniae evocati, regnum cum eo parta victoria diviserunt; sicque deinde Graecis admixtnomine Galatae nuncupantur. Graeci, ante Thessali a Thessalo, postea a Graeco rege Graeci sunt nuncupati. Nam Graeci proprie Thessali sunt. Lapithas autem gentem Thessaliae fuisse aiunt circa Peneum amnem olim inhabitantem, a Lapitha Apollinis filia nuncupatos. Sicyonii, Graeci sunt, nuncupati a Sicyonio rege. Hi primum Aegialei vocabantur a rege Aegialeo, qui primuvocatur a Pelope rege suo: ipsi sunt et Arcades ab Arcade rege Jovis et Calystonis filio dicti. Da
Abbreviated transcription (Latin):
mãmã. Has titanꝰ unimãmas dicit. Nam
hoc est amazon. qͣ aues mazes. i dest sine
mãma. Has iam ñ ẽẽ qd̃ earũ partĩ ab her¬
cule. partim ab achille ł alexandro usq ad in¬
t̾nitõem delete st̃. In parte asiatite scythie gen¬
tes que posteros se iasonis credũt albo crine
nascũt᷑: ab assiduis niuib ⁊ ip̃iꝰ capilli color
genti nomen dedit: ⁊ inde albani dicunt᷑.
Hoꝵ glauca oculis picta inest pupilla. adeo
ut nocte plus qͣm die cernãt. albani autẽ
uicini amazonũ fuerunt. Ugnos añ hunos
uocatos: postremo a rege suo auaros appella¬
tos: qui prius in ultima meotide int̾ gla¬
cialem tanaim ⁊ massagetarũ immanos
ppłos habitauerũt. Deinde ꝑuicib equis
caucasi rupib feras gentes alexandri claustͣ
nuerũt captiuũ. ⁊ ab egyptiis atq ethiopi¬
b annuũ uestigal exegerũt. Troianoꝵ gẽs
antea dardana: a dardano nominata. Nam

Expanded text:
mammam. Has Titianus Unimammas dicit. Nam mammam. Has Titianus Unimammas dicit. Nam hoc est Amazon, quasi ἄνευ μαζοῦ, id est sine mamma. Has iam non esse, quod earum partim ab Hercule, partim ab Achille vel Alexandro usque ad internicionem deletae sunt. In partes Asiaticae Scythiae gentes, quae posteros se Iasonis credunt, albo crine nascuntur ab adsiduis nivibus; et ipsius capilli color genti nomen dedit. Et inde dicuntur Albani. Horum glauca oculis, id est picta, inest pupilla, adeo ut nocte plus quam die cernant. Albani autem vicini Amazonum fuerunt. Hugnos antea Hunnos vocatos, postremo a rege suo Avares appellatos, qui prius in ultima Maeotide inter glacialem Tanaim et Massagetarum inmanes populos habitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, feras gentes Alexandri claustra nuerunt captivum, et ab Aegyptiis atque Aethiopibus annuum vectigal exegerunt. Troianorum gens antea Dardana a Dardano nominata. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
hebraicus: s ꝓ eo ꝙͥ greco utit᷑. Inde filistei
pro palestinis dñr: a ciuitate utiq sua. Idem
⁊ aslophili idest alienigene. ob hoc qd̾ semꝑ
cuius origine fuit emor pat̾ sichem a quo
amorrei st̃ nũcupati. Egiptii ab egỹpto quo¬
dam rege suo uocati st̃: nam antea aerii
dicebant᷑. Int̾pretant᷑ autẽ lingua ebraica¬
ex thessalia unꝰ ex num̾o ducũ iasonis. qui
cholcos ꝓfecti st̃: recollecta multitudine que
amisso rege iasone passim uagabant᷑ arme¬
niam adidit: gentiq ex suo uocabulo no¬
men dedit. Limes est ꝑsitꝰ qui scytas abe¬
is diuidit: ⁊ scyta cognominat᷑ a quo limi¬
te scithe a quibdam ꝑhibent᷑ uocati. gens an¬
tiquissima semꝑq habita. Hii parthos bactͥ¬
anos qr uicerũt. femene aut̃ eoꝵ amazonũ
regna ꝯdiderunt. massagete ex scytaꝵ ori¬
gete. Nam sicut libius argentũ graue di¬
cit .i. massas. Hii st̃ qui it̾ scythas atq al¬
banos septentrionalib iugis inhabitant.

Expanded text:
 pro eo φ Graeco utuntur. Inde Philistaei pro Palaestinis dicuntur a civitate utique sua. Iidem et Allophyli, id est, alienigenae, ob hoc, quia semper cujus origine fuit Emor pater Sichem, a quo Amorrhaei sunt nuncupati. 60. Aegyptii ab Aegypto quodam suo rege vocati sunt. Nam antea Aerii dicebantur. Interpretantur autem lingua Hebraica Aex Thessalia unus de numero ducum Jasonis qui ad Colchos profecti sunt: recollecta multitudine, quae amisso rege Jasone passim vagabatur, Armeniam condidit, gentique ex suo vocabulo nomen dedit. 62. Limes est Persicus qui Scythas ab eis dividit, Scytha cognominatus, a quo limite Scythae a quibusdam perhibentur vocati, gens antiquissima semper habita. Hi Parthos Bactrianosque, feminae autem eorum Amazonum regna condiderunt. 63. Massagetae ex Scytharum oriGetae. Nam sic Livius argentum grave dicit, id est massas. Hi sunt, qui inter Scythas atque Albanos septentrionalibus locis inhabitant.
Abbreviated transcription (Latin):
it regionem. medi a rege suo cognomi¬
nati putant᷑. Namq iason peliati regis
fr̃. a filiis pelie thessalia pulsus ẽ. cũ me¬
dea uxore sua. cuiꝰ fuit pͥuignꝰ medus rex
atheniensiũ qui post mortẽ iasonis oriẽtis
plagam ꝑdomuit. ibiq mediam urbem
⁊didit. gentẽq medoꝵ noĩe suo appellauͭ.
Sed inuenimꝰ in genesi. qd̾ madai auctor
gentis medoꝵ fuit. a quo ⁊ cognominati
ut suꝑius dcm̃ ẽ. Perse a ꝑseo rege fue¬
rũt uocati. qr a grecia in asiã tnͣsiens. ibi
barbaras gentes graui diutnoq bello perdo¬
muit: nouissime uictor nom̃ subiecte genti
dedit. Perse autem ante cyrũ ignobiles fuert̃:
⁊ nulliꝰ int̾ gentes loci habebant᷑. Medi semꝑ
potẽtissimi fuerũt. Casdei qui nũc caldei uocã¬
tur: a caseth filio nachor fr̃is abrahe cognõĩa¬

Expanded text:
it regionem. Medi a rege suo cognomiit regionem. Medi a rege suo cognominati putantur. Namque Iason, Peliaci regis frater, a Peliae filiis Thessalia pulsus est cum Medea uxore sua; cuius fuit privignus Medus rex Atheniensium, qui post mortem Iasonis Orientis plagam perdomuit, ibique Mediam urbem condidit, gentemque Medorum nomine suo appellavit. Sed invenimus in Genesi quod Madai auctor gentis Medorum fuit, a quo et cognominati, ut superius dictum est. Persae a Perseo rege sunt vocati, qui e Graecia Asiam transiens, ibi barbaras gentes gravi diuturnoque bello perdomuit, novissime victor nomen subiectae genti dedit. Persae autem ante Cyrum ignobiles fuerunt, et nullius inter gentes loci habebantur. Medi semper potentissimi fuerunt. Chasdei, qui nunc Chaldaei vocantur, a Chased filio Nachor fratris Abrahae cognomina
Abbreviated transcription (Latin):
includit. Seres a ꝓprio oppido nomen sorti¬
ti st̃. gens ad orientẽ sita: apud quos de
arborib lana ꝯtexit᷑: de quib est illud. Ig¬
noti facie. s noti uellere seres. Gangari¬
de ppłĩ st̃. int̾ assirios indosq habitantes
cirea gangen fluuiũ: unde ⁊ gangaride
nucupati st̃. Hyrcani dc̃i st̃. ab hircania sil¬
ua ubi st̃ plurime tigres. Bactriani scythe
fuerunt: qui suoꝵ factione a sedib suis pul¬
si iuxta bactrũ orientis fluuiũ ꝯsederunt.
Ex ciuꝰ uocabulo ⁊ nomen sortiti st̃. Huius
gentis Zoroastres: m̃uentor magice artis.
lo manifestatur. Nam scytico sermone
exules parthi dicũt᷑. Hii similit̾ ut bact᷑¬
ani domesticis seditõib pulsi scythia. so
litudinẽ iuxta hẏrchaniam furtĩ pͥmum
occupauerũt: deinde pleraq finiũ. etiam uir¬
tute obtinuerũt. Assirii ab assur filio sem
uocati. gens potentissima: que ab eufrate
usq ad indoꝵ fines omnẽ in medio tenu¬

Expanded text:
includit. Seres a proprio oppido nomen sortiincludit. Seres a proprio oppido nomen sortiti sunt, gens ad Orientem sita, apud quos de arboribus lana contexitur. De quibus est illud: Ignoti facie, sed noti vellere Seres. Gangaridae populi sunt inter Assyrios Indosque, habitantes circa Gangen fluvium. Unde etiam Gangaridae nuncupati sunt. Hircani dicti a silva Hircania, ubi sunt plurimae tigres. Bactriani Scythae fuerunt, qui suorum factione a sedibus suis pulsi iuxta Bactron Orientis fluvium consederunt, ex cuius vocabulo et nomen sortiti. Huius gentis rex fuit Zoroastres, inventor magicae artis. lo manifestatur. Nam Scythico sermone exules 'parthi' dicuntur. Hi, similiter ut Bactriani, domesticis seditionibus Scythia pulsi solitudines iuxta Hircaniam primum furtim occupaverunt, deinde pleraque finium etiam virtute obtinuerunt. Assyrii ab Assur filio Sem vocati, gens potentissima, quae ab Euphrate usque ad Indorum fines omnem in medio tenu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ omnẽ europam usq ad occeanũ britãni¬
cũ possident. noĩa ⁊ locis gentib relinquẽ¬
tes de quib postea ĩmutata st̃ plurima: ce¬
tera ꝑmanent. ut fuerunt. Nam ml̾tarũ
gentiũ uocabula partim ꝑmanserũt. ita
hodieq appareant. unde fu̾nt diriuata:
ut ex assur assyrii. ex heber hebrei. Partim
u̾o tp̃ris uetustate ita st̃ mutata: ut uix
homines doctissimi antiquissimas historias
ꝑscrutantes nec om̃ium. s aliqͣrũ ex istis
origines gentiũ. potuerũt inuenire. Nã
qd̃ ex filio cham qui uocat᷑ mesraim egip¬
tii st̃ exorti. nulla hic resonat origo uocabli
sicut nec ethiopũ qui dñr ad eũ filiũ cham
ꝑtin̾e qui chus appellatꝰ est. Et si om̃ĩa consi¬
derent᷑ plura tñ gentiũ mutata qmͣ manen¬
tia uocabula apparent: quib tamen p̾tea
noĩa diu̾sa dedit ratio. Namq indi ab indo
fluuuio dc̃i st̃: qui ab occidentali parte eos

Expanded text:
et omnem Europam usque ad Oceanum Brittaniet omnem Europam usque ad Oceanum Brittanicum possident, nomina et locis et gentibus relinquentes; de quibus postea inmutata sunt plurima, cetera permanent ut fuerunt. Nam multarum gentium vocabula partim manserunt, ita ut hodieque appareat unde fuerant derivata, sicut ex Assur Assyrii, ex Heber Hebraei: partim vero temporis vetustate ita mutata sunt, ut vix homines doctissimi antiquissimas historias perscrutantes, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines gentium potuerunt reperire. Nam quod ex filio Cham, qui vocatur Mesraim, Aegyptii sunt exorti, nulla hic resonat origo vocabuli, sicut nec Aethiopum, qui dicuntur ad eum filium Cham pertinere qui Chus appellatus est. Et si omnia considerentur, plura tamen gentium mutata quam manentia vocabula apparent; quibus postea nomina diversa dedit ratio. Namque Indi ab Indo flumine dicti sunt, qui ab occidentali parte eos
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad gadditanũ fretum omnẽ m̾idianam
a quo arbitntur scythas ⁊ gothos tͣtisse o¬
riginen. madai a quo exist̾e̾ medos putant.
Iuuan a quo iones: qui ⁊ greci. Uñ ⁊ mare io¬
niũ. Tubal a quo hiberii. qui ⁊ hyspani: litet
quidam ex eo ⁊ italos suspicent᷑. mosocha qͦ
⁊ capadoces: unde ⁊ apud eos urbs usq hodie
ĩmutatũ est uocabulũ. qͣiͣ tyraces. Filii go¬
mer nepotes iafeth. ascanaz. a quo sarmathe.
quos greci riginos uotant. Rifan a quo pa-¬
flaganos. Cotorna a quo st̃ friges. Flii uuan
elisa. a quib greci helisei. qui uocant᷑ eolides.
Uñ ⁊ lingua qͥnta grecie. eolis appellat᷑. Tar¬
sis a quo cilices ut iosephus arbitͣtur: Gñ
⁊ metropolis ciuitas eoꝵ tharsis dicit᷑. Ce¬
thim a quo cethii. idest cipri: a quib hodie¬
q urbs cithium noĩat᷑. Dothanim. a quo ro-¬
dii. Hee st̃ gentes de styrpe iafeth. que a tau¬
ro monte ad aquilonẽ mediam partẽ asie.

Expanded text:
usque ad Gaditanum fretum omnem meridianam usque ad Gaditanum fretum omnem meridianam a quo arbitrantur Scythas et Gothos traxisse originem. Madai, a quo Medos existere putant. Iavan, a quo Iones, qui et Graeci. Unde et mare Ionium. Thubal, a quo Iberi, qui et Hispani; licet quidam ex eo . Cappadoces, unde urbs eorum usque hodie inmutatum vocabulum est, quasi Tiraces. Filii Gomer, nepotes Iaphet. Aschanaz, a quo Sarmatae, quos Graeci Rheginos vocant. Riphath, a quo Paphlagones. Gotorna, a quo sunt Phryges. Filii Iavan Elisa, a quibus Graeci Elisaei, qui vocantur Aeolides. Unde et lingua quinta Graece Αἰολίς appellatur. Tharsis, a quo Cilices, ut Iosephus arbitratur. Unde et metropolis civitas eorum Tharsus dicitur. Cethim, a quo Citii, id est Cyprii, a quibus hodieque urbs Citium nominatur. Dodanim, a quo Rhodii. Haec sunt gentes de stirpe Iaphet, quae a Tauro monte ad aquilonem mediam partem Asiae
Abbreviated transcription (Latin):
subu̾se usq ad obliuionẽ p̾t̾i̾toꝵ nomi¬
nũ ꝑuenerũt. Filii chanaan undecim: ex
quo chananeoꝵ decẽ gentes: quoꝵ t̾ram
his expulsis udei possederunt. Quoꝵ pri¬
mogenitꝰ sidon a quo sidones: unde ⁊ urbs
eoꝵ in phoenice sidon uocat᷑. Scd̃s eth
a quo ethei. Tercius iebus. a quo iebusei:
quoꝵ fuit iherłm. Qrtus amorreꝰ: a quo
amorrei. Qntus gergeseus: a quo gerge¬
sei. Sextꝰ eueus a quo euei: ip̃i st̃ gaba¬
onite a ciuitate gabaon: qui supplices
uenerũt ad ih̃m. Septimꝰ aracheus qui
archas condidit oppidũ : ꝯtͣ tripolim in
radicib libani sitũ. Octauꝰ aseneus: a qͦ¬
a senei. Nonꝰ aradius. a quo aradii st̃. qui
aradũ sardiũ insulam possederũt: angͦto
fretu a phenicis lutore seꝑatã. Dicimus¬
amareus: a quo syrie nobilis ciuitas que uo¬
cat᷑ coelis. Undecimꝰ samatheus. a qͦ samathei.
Lxe stͥ gentes de styrpe cham: que a sidone

Expanded text:
subversae usque ad oblivionem praeteritorum nomisubversae usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. Filii Chanaam undecim, ex quo Chananaeorum decem gentes, quorum terram his expulsis Iudaei possiderunt. Quorum primogenitus Sidon, a quo Sidones. Unde et urbs eorum in Phoenice Sidon vocatur. Secundus Cheth, a quo Chetaei. Tertius Iebus, a quo Iebusaei, quorum fuit Hierusalem. Quartus Amorrhaeus, a quo Amorrhaei. Quintus Gergesaeus, a quo Gergesaei. Sextus Hevaeus, a quo Hevaei. Ipsi sunt Gabaonitae, a civitate Gabaon, qui supplices venerunt ad Iesum. Septimus Aracaeus, qui Arcas condidit oppidum contra Tripolim in radicibus Libani situm. Octavus Sinaeus, a quo Sinaei. Nonus Aradius, a quo Aradii sunt, qui Aradum insulam possiderunt angusto fretu a Phoenicis litore separatam. Decimus Samareus, a quo Syriae nobilis civitas, quae vocatur Coeles. Undecimus Amathaeus. Haec sunt gentes de stirpe Cham, quae a Sidone
Abbreviated transcription (Latin):
nie fluuius usq in presens futh dr᷑: om̃s¬
qr cirta eum regiones futhenses. Chanan
a quo affri et phenicer. ⁊ chananeoꝵ decẽ
gentes. Itẽ ex nepotib oham filii chus. sa
sabeis. Hii st̃ ⁊ arabes. Eiulath a quo ge¬
tuli in parte remotioris affrice. heremo
coherentes. Sabatha a quo sabatheni: qͥ
nũc astabari noĩant᷑. Remina u̾o ⁊ saba
⁊ chusa paulatim antiqͣ uocabula perdi¬
derunt: et que nunc a uet̾ib habeãt ig¬
norat᷑. Filii remma: saba ⁊ dãdan. Hic sa¬
ba ꝑ siñ litt̾am scribit᷑ in hebreo. Ille aut
supior saba ꝑ sameth: a quo appellatus
sabens. Int̾pretat᷑ aut̃ nũc saba arabia.
Dadan a quo gens est ethiopie in occidẽ¬
tali plaga. Filii mesraim labim: a quo libii
qui quondam futhei uocabant᷑. Cesloim a
quo philistĩ. quos uetes allophilos: nos
modo corrupte palestinos uocamꝰ. Cetere
sex gentes ignote stͥ: que bello ethiopico

Expanded text:
niae fluvius usque in praesens Phut dicitur, omnisniae fluvius usque in praesens Phut dicitur, omnisque circa eum regio Phuthensis. Chanaam, a quo Afri et Phoenices et Chananaeorum decem gentes. Item ex nepotibus Cham filii Chus, nepSabaeis. Hi sunt et Arabes. Hevila, a quo Getuli in parte remotioris Africae heremo cohaerentes. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Rhegma vero et Seba et Cuza paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc a veteribus habeant ignorantur. Filii Rhegma, Saba et Dadan. Hic Saba per Sin litteram scribitur in Hebraeo; ille autem superior Saba per Samech, a quo appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba Arabia. Dadan, a quo gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Filii Mesraim Labaim, a quo Libyi, qui quondam Phuthaei vocabantur. Casloim, a quo Philistiim, quos veteres Ἀλλοφύλους, nos modo corrupte Palaestinos vocamus. Ceterae sex gentes ignotae sunt, quia bello Aethiopico
Abbreviated transcription (Latin):
tidis conditor: qui int̾ palestinam ⁊ coelen-¬
sirien tenuit pͥncipatũ. Uñ fuit iob scd̃m
Scd̃s ul: a quo armenii. Tercius gether.
a quo carmenii siue carie. Qrͣtꝰ mesa a qͦ
st̾ hii qui uocant᷑ meones. Post̾itas arfaxat.
filii sem. heber nepos arfaxat a quo hebrei.
Iectan filius heber. a quo indoꝵ orta ẽ gens.
Falech filius iectan. a quo bactriani: licet eos
alii scitarũ exules suspicent᷑. Ismahel filius
abraham a quo ismahelite. qui nũc corrupto
noĩe sarraceni qͣiͣ a sarra. ⁊ agarreni aba-¬
gar. Nabath filius ismahel a quo nabathei:
qui ab eufrate in mare rubrũ inhabitant.
moab ⁊ ammon filii loth: a quo moabite
⁊ ãmonite. Edom filius esau: a quo ydumei.
Hee sunt gentes que de sem styrpe descendũt:
possidentes t̾ram meridianam ab ortu solis
usq ad phenices. Filii cham .iiiiͬ. ex quib
ethiopes. mesraim: a quo egyptii ꝑhiben¬
tur exorti. futh a quo libii. uñ ⁊ maurita¬

Expanded text:
tidis conditor, qui inter Palaestinam et Coeletidis conditor, qui inter Palaestinam et Coelesyriam tenuit principatum, unde fuit Iob, secundum undus Hul, a quo Armenii. Tertius Gether, a quo Arcananii sive Curiae. Quartus Mesa, a quo sunt hi qui vocantur Meones. Posteritas Arphaxat filii Sem. Heber nepos Arphaxat, a quo Hebraei: Jectan filius Heber, a quo Indorum orta est gens; Sale filius Jectan, a quo Bactriani, licet eos alii Scytharum exsules suspicentur. Ismael filius Abraham a quo Ismaelitae, qui nunc corrupto nomine Sarraceni, quasi a Sarra. et Agareni ab Agar. Nabaioth filius Ismael, a quo Nabathaei, qui ab Euphrate in mare Rubrum inhabitant. Moab et Ammonitae. Edom filius Esau, a quo Idumaei. Haec sunt gentes quae de Sem stirpe descendunt, possidentes terram meridianam ab ortu solis usque ad Phoenices. Filii Cham quattuor, ex quibus rogeniti; Mesraim, a quo Aegyptii perhibentur exorti. Phut, a quo Libyi. Unde et Maureta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaiilia e uibi. exlibis legib sũmpti a
femore. Genꝰ a gignendo. ⁊ pro gen̾ando
dcm: aut a definitõe certoꝵ pregnatoꝵ.
ut nationes. que a ꝓpriis cognationib ter-¬
minate gentes appellabant᷑. Populus est
humane ml̾titudinis uris ꝯsensu ⁊ ꝯcordi
amunione societas. Popłs aut̃ eo distat¬
tis seniorib. Plebs aut̃ reliquũ uulgꝰ sine
seniorib ciuitatis. Popłs gͦ tota ciuitas ẽ:
uulgꝰ u̾o ꝑlebs ẽ. Plebs aut dc̃a a płitate.
Maior ẽ enim numus minoꝵ qmͣ senioꝵ.

Expanded text:
amilia est liberi ex liberis legibus suscepti, a femore. Genus autem a gignendo et progenerando dictum, aut a definitione certorum prognatorum, ut nationes, quae propriis cognationibus terminatae gentes appellantur. Populus est humanae multitudinis, iuris consensu et concordi communione sociatus. Populus auttis senioribus. Plebs autem reliquum vulgus sine senioribus civitatis. Populus ergo tota civitas est: vulgus vero plebs est; plebs autem dicta a pluralitate. Major enim
Abbreviated transcription (Latin):
tõis eripuit. Ip̃as quoq bestias nec ñ ⁊ serpen¬
tes uolucres atq delphinos ad auditum sue
modulatõis musica prouocat. s et quicqͥd lo¬
quim᷑ ł intrinsetꝰ uenarum pulsib ꝯmouemꝰ.:
ꝑ musicos rithmnos. armomonie uirtutibus
probat᷑ eẽ sociatũ.
usice partes st̾ tres .i. armoni¬
ca. rithinica. metrica. Armonica est.
que discernit in sonis. acutum. ⁊ grauẽ. Rith¬
mica est que requirit incursionẽ u̾boꝵ: utrũ
bene sonꝰ an male cohereat. Metrica est q̃ men¬
suram diu̾soꝵ metroꝵ probabili rõne cogno¬
scit: ut u̾bi gr̃a. heriton. iambicon. elegiaton.
⁊ cetera. De tͥfoemi musice diuisione.
d omnem autẽ sonũ qui materies cã¬
tia uithiuica que pulsu digitoꝵ num̃os reci¬
pit. Nam aut uoce edit᷑ sonꝰ sicut ꝑ fauces.

Expanded text:
tionis eripuit; ipsas quoque bestias nec non et serpentionis eripuit; ipsas quoque bestias nec non et serpentes, volucres atque delphinas ad auditum suae modulationis musica provocat. Sed quidquid loquimur, vel intrinsecus venarum pulsibus commovemur, per musicos rhythmos harmoniae virtutibus probatur esse sociatum.Musicae partes sunt tres, id est, harmonica, rhythmica, metrica. Harmonica est, quae decernit in sonis acutum et gravem. Rhythmica est, quae requirit incursionem verborum, utrum bene sonus an male cohaereat. Metrica est, quae mensuram diversorum metrorum probabili ratione cognoscit, ut verbi gratia heroicon, iambicon, elegiacon, et cetera. § 19 De triformi Musicae divisione. Ad omnem autem sonum, quae materies cantia rhythmica, quae pulsu digitorum numeros recipit. Nam aut voce editur sonus, sicut per fauces
Abbreviated transcription (Latin):
diuina. hymni. ita in nuptiis ymen enat mon
ꝯfun̾ib treni. ⁊ lamenta ad tẏbias canebantr.
In ꝯuiuiis u̾o lira ł chithara cir̃tumferebat ͦ
et actubantib singlis ordinabat᷑ ⁊ uiuiale ge¬
Enus canticoꝵ. Quid possit musita
taq sine musica nulla disciplina potest eẽ ꝑ
fecta: nichil enim sine illa. Nam ⁊ ip̃e mũdꝰ.
quadam sonoꝵ armonia fertꝰ esse ꝯpositꝰ: et
celũ ip̃m sub armonie modulatione. reuolui.
Musica mouet affectꝰ: ꝓmouet in diu̾sũ habitũ
sensus. In preliis quoq tube ꝯcentꝰ: pugnãtes
accendit. At qͣnͣto uehementior fu̾it clangor:
tanto fit ad certamen. animꝰ fortior. Siquidẽ¬
⁊ remiges cantꝰ ortat᷑. ad tolerandos quoq
labores musica animũ mulcet. et singłorum
oꝑum fatigationẽ modulatio uocis solat᷑. Ex¬
citatosq aĩos musica sedat. sicut de dauid le¬
gitur: qui ab immũdo spu saulẽ arte modula¬

Expanded text:
divina hymni, ita in nuptiis Hymenaei, et in divina hymni, ita in nuptiis Hymenaei, et in funeribus threni, et lamenta ad tibias canebantur. In conviviis vero lyra vel cithara circumferebatur, et accubantibus singulis ordinabatur conviviale genus canticorum. § 17 Quid possit Musica. Itaque sine Musica nulla discierfecta; nihil enim enim sine illa. Nam et ipse mundus quadam harmonia sonorum fertur esse compositus et celum ipsum sub harmonie modulatione revolvi. Musica movet affectus, provocat in diversum habitum sensus. In preliis quoque tube concentus pugnantes accendit et quanto vehementior fuerit clangor, tanto fit ad certamen animet remiges cantus hortatur. Ad tolerandos quosque labores musica animum mulcet, et singulorum operum fatigationem modulatio vocis solatur: excitatos quoque animos musica sedat: sicut de David legitur , qui a spiritu immundo Saulem arte modula
Abbreviated transcription (Latin):
usica est peritia modulatõis
sono cantuq ꝯsistens: et dcã
musica per diriuationẽ a mu¬
sis. Muse autẽ appellate a
poto muson .i. a querendo. qd̾̃ per eas sicͣ
antiqͥ uoluerunt. uis carminũ ⁊ uocis mo¬
lis p̾terfluit in p̾teritũ tempꝰ. imprimiturq
memorie. Unde a poetis iouis ⁊ memorie. fili¬
as musas ẽẽ ꝯfictũ est. nͥ enim memoria ab¬
hõie teneant᷑ soni pereunt. qr scribi ñ possũt.
dicit reꝑtorẽ musice artis fuisse tu¬
bal: qui fuit de styrpe cain ante diliuiũ. Greci
u̾o pytagorã dicunt huiꝰ artis inuenisse pri¬
mordia: ex malleoꝵ sonitu et cordarũ extẽsio¬
ne percussa. Alii linũ thebeum. ⁊ ⁊ethum. ⁊
anfion in arte musica pͥmos claruisse ferũt.
Post quos paulatim directa est p̾cipue hec di¬
sciplina. et aucta multis modis sqr tam tpe ẽ
non mͦ sacris. s et om̃ib sollemꝑnitib õĩb¬
q letis. ł tristiorib reb. Ut enim in uen̾at̃.

Expanded text:
usica est peritia modulationis, sono cantuque consistens. Et dicta etiam musica per derivationem a musis. Muse autem appellate sunt apo tu muson, id est a querendo, quod per eas, sicut antiqui voluerunt, vis carminum et vocis mopraeterfluit in praeteritum tempus, imprimiturque memoriae, inde a poetis Jovis et Memoriae filias Musas esse confictum est. Nisi enim ab homine memoria teneantur soni, pereunt, quia scribi non possunt. dicit repertorem musicae artis fuisse Jubal, qui fuit de stirpe Cain ante diluvium. Graeci vero Pythagoram dicunt hujus artis invenisse primordia, ex malleorum sonitu, et cordarum extensione percussa. Alii Linum Thebaeum, et Zethum, et Amphiona in arte musica primos claruisse ferunt. 2. Post quos paulatim directa est praecipue haec disciplina, et aucta multis modis; 133 eratque tanon modo sacris, sed et omnibus solemnibus, omnibusque laetis,
Abbreviated transcription (Latin):
ras. et in figuris dimensiones ⁊ num̾os.ii.
De quadripertita dim̃sione. ł diuisione.
Eomet̾ce quadripertita dimensio ẽ: ut
planũ in magnitudinẽ num̾abilẽ. ĩ mag-¬
nitudinẽ rõnalem. ⁊ in figuras solidas. Pla-
Numabilis magnitudo est. que numis arith¬
r etice diuidi potest. Magnitudines rõnales
Nigure solide sunt. que longitudine ⁊
laptudine. ⁊ altitudine ⁊tiuent᷑. ut ẽ
cubus cuius species qͥnq in plano quoꝵ pri¬
plana que uocat᷑ Ccuim circumducta. cuiꝰ
in medio punctꝰ est quo cuncta ꝯuergunt
qd centrũ geometͥti uocant. latini ꝑunctũ cir¬
latera ẽ figura in plano q̃drata: q̃ue sub .iiiiͦ.
rectis lineis ꝯtinet᷑ ita. It.I. Denateton
grammon figura plana ita. tetos . Orto¬
goniũ idest recti angulũ: fig̾a ttm. uu plana.
est enĩ triangulũ: ⁊ habet angulũ rectum ita

Expanded text:
ras, et in figuris dimensiones et numeros. § 11 ras, et in figuris dimensiones et numeros. § 11 De quadripertita divisione geometriae. Geometriae quadripertita divisio est, in planum, in magnitudinem numerabilem, in magnitudinem rationalem et in figuras solidas. PlaneNumerabilis magnitudo est, que numeris arithmetice dividi potest. Magnitudines rationaleigure solide sunt, que longitudine et latitudine et altitudine continentur, ut est cubus; cuius species sunt quinque iplana, quae vocatur circumducta; cuius in medio punctus est, quo cuncta convergunt, quod centrum geometriae vocant, Latini punctum cirilatera figura est in plano quadrata; quae sub quattuor rectis lineis iacet, ita.o Dianatheton grammon figura plana, ita.o Orthogonium, id est rectiangulum figura plana. Est enim triangulum et habet angulum rectum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ singłĩ quiq finiti st̃. ⁊ õs infiniti sunt .i.
De inuentorib geometͥte. ⁊ uocabło eius.
Cometrice discipliua pͥmũ ab egyp¬
tiis reperta dr᷑. qd ĩũdante nilo ⁊ om¬
nib possessionib eiꝰ limo obductis initiũ
t̾re diuidende per lineas ⁊ mensuras nom̃
arti dedit: que deinde longius acumine sapi¬
entiũ profecta. ⁊ maris ⁊ celi ⁊ aeris spaci¬
a metiunt᷑. Nam ꝓuocati studio sic ceperunt
post t̾re dim̃tionẽ et celi spacia querere. qͣnto
interualso luna a t̾ris. a luna sol ip̃e desistaret:
⁊ usq ad u̾ticem celi qnͣta se m̃sura distende¬
ret. Sicq int̾ualla ip̃a celi orbis q ambitũ.
per numerũ stadioꝵ ratione probabili distin¬
xerunt. S qr ex terre dimensione hec discipli¬
na nom̃ accepit: ex initio sui ⁊ nom̃ serua¬
uit. Nam geomet̾ͥca de t̾ra ⁊ de m̃sura nom̃¬
mensura. Huiꝰ discipline ars ꝯtinet in se li¬
niamenta int̾uallas magnitudines ⁊ figu¬

Expanded text:
 omnes infiniti sunt. § 10 De inventoribus geometriae et vocabulo eius. Geometriae disciplina primum ab Aegyptiis reperta dicitur, quod, inundante Nilo et omnium possessionibus limo obductis, initium terrae dividendae per lineas et mensuras nomen arti dedit. Quae deinde longius acumine sapientium profecta et maris et caeli et aeris spatia metiuntur. Nam provocati studio sic coeperunt post terrae dimensionem et caeli spatia quaerere: quanto intervallo luna a terris, a luna sol ipse distaret, et usque ad verticem caeli quanta se mensura distenderet, sicque intervalla ipsa caeli orbisque ambitum per numerum stadiorum ratione probabili distinxerunt. Sed quia ex terrae dimensione haec disciplina coepit, ex initio sui et nomen servavit. Nam geometria de terra et de mensura nuncmensura. Huius disciplinae ars continet in se lineamenta, intervalla, magnitudines et figu
Abbreviated transcription (Latin):
ciusus diu̾sos accipit: quib aeris temꝑies
ꝑ rõne tempoꝵ dispensat᷑: ⁊ ordo uicissitudiñ
ꝑ mutationẽ q accipit᷑. Nam dum ad suꝑiora
ascend̾it. uer temꝑat: ubi aut̃ ad sũmũ celi
uen̾it. estiuos accendit calores. Descendens
rursus: autumpno temꝑiem reddit. ubi u̾o ad
infiorẽ redit circulũ ex glaciali ꝯpage celi ri¬
gorẽ nob̾ hib̾ni frigoris derelinquit. De it
meridiem it̾ ht̃: qui postqͣm
ad occasũ peruen̾it. ⁊ occeano se intinx̾it: ꝑ
incagnit᷑as sb̾ t̾ra uias uadit: ⁊ rursus ad ori¬

Expanded text:
ipit, quibus aeris temperies pro ratione temporum dispensatur, et ordo vicissitudinum permutationumque servatur. Nam dum ad superiora conscenderit, ver temperat; 155 ubi autem ad summum coeli venerit, aestivos accendit calores; descendens rursus autumno temperiem reddit. Ubi vero ad inferiorem reddit circulum, ex glaciali compage coeli rigorem nobis hiberni frigoris derelinquit. CAPUT r meridiem iter habet, qui postquam ad occasum venerit, et Oceano se tinxerit, per incognitas sub terra vias vadit
Abbreviated transcription (Latin):
in mundi pͥncipio ꝯdidit. ac certo motu
Atinguere tempora ordinauit. Hoꝵ gͥ sig¬
noꝵ obseruationes. ł geneses uł cet̾a. super¬
stitiosa. que se ad cognitionẽ sẏderũ iun¬
sine dubitatõe ⁊traria st̃: sit ignorari debẽt
a xp̃ianis ut nec scͥpta eẽ uideant᷑. S non¬
nulli syderum pulchritudine ac claritate
ꝑecti. in lapsu stellarũ cecatis mentib cor¬
ruerunt: ĩta ut ꝑ supputatões noxias q̃
ma. h⁊sis dicunt᷑. euentꝰ rerũ p̾scire posse

Expanded text:
in mundi principio condidit, ac certo motu in mundi principio condidit, ac certo motu distinguere tempora ordinavit. Horum igitur signorum observationes, vel geneses, vel cetera superstitiosa, quae se ad cognitionem siderum coniunsine dubitatione contraria sunt; sic ignorari debent a Christianis ut nec scripta esse videantur. 39. Sed nonnulli, siderum pulchritudine et claritate pellecti, in lapsus stellarum caecatis mentibus corruerunt, ita ut per supputationes noxias, 167 quae mathesis dicitur, eventus rerum praescire posse
Abbreviated transcription (Latin):
tulerunt. Nam ⁊ aquũam ⁊ cignũ iouis
ꝓpter fabulas: int̾ celi astra eiusdem me¬
morie causa collocauerunt. Derseum qͦ ⁊
uxorem eius andromeden postqͣm st̾ mortui
u cel. i raptos ẽẽ crediderũt: ita ut imagi¬
thoniũ int̾ celi astra collocauerunt: ꝓpter
qd̾ pͥmũ uidissent eum qͣdrigas iunxisse. Mi¬
cati st̃ enim eius ingenium ad imitatõem
solis accessisse: ⁊ ꝓpt̾ hoc nomen eius post
mortem int̾ sydã posuerunt. Sic et calixto
l.caonis regis filia dum a ioue ꝯpressa ⁊ fa¬
bulos: a iunone in urse fuisset spetiem u̾sa
que grece arctos appellat᷑: post interfectionẽ
ip̃ius nom̃ eius iouis cũ filio in stellis septẽ¬
trionalib tnͣstulit. eãq arctũ. filiũ q eius
arctophilax appellauit. Sic lira pro m̃curio
in celum collecta. Sic centaurꝰ chiron ꝓpter
qu nutͥerit esculapiũ ⁊ achillẽ int̾ astͣ din¬
meratꝰ est. S quolibet mͦ suꝑsticionis hec

Expanded text:
tulerunt. Nam et aquilam et cignum propter tulerunt. Nam et aquilam et cignum propter Iovis fabulas inter caeli astra eius memoriae causa conlocaverunt. Perseum quoque et uxorem eius Andromedam, posteaquam sunt mortui, in caelum receptos esse crediderunt; ita ut imagithonium in caeli astra conlocaverunt, propter quod vidissent eum primum quadrigas iunxisse. Mirati sunt enim ingenium eius ad imitationem Solis accessisse, et propter hoc nomen eius post mortem inter sidera posuerunt. Sic Callisto, Lycaonis regis filia, dum a Iove compressa et fabulose a Iunone in ursae fuisset speciem versa, quae Graece ἄρκτος appellatur, post interfectionem ipsius nomen eius Iovis cum filio in stellis Septentrionalibus transtulit, eamque Arcton, filium autem eius Arctofilax appellavit. Sic Lyra pro Mercurio in caelum locata; sic Centaurus Chiron, propter quod nutrierit Aesculapium et Achillem, inter astra dinumeratus est. Sed quolibet modo superstitio
Abbreviated transcription (Latin):
te mensis ip̃ius: qr octauo. kl̃. octobris sol
per id signũ currens equinoctiũ facit. Unde
et lucanꝰ. Ad iuste pondera libre. S corpium
qͦ ⁊ sagutariũ ꝓpt̾ fulgura mensis ip̃iꝰ ap¬
pellauerunt. Sagittariꝰ uir equinꝰ crurib
deformat᷑ : cuiꝰ sagiitam ⁊ arcum iungunt.
ut ex eo mensis ip̃ius fulmina demonstrent᷑:
Uñ ⁊ sagitarius est uocatꝰ. Capricorni fi¬
guram ideo int̾ sid̾ã fingerunt ꝓpt̾ capreã
iouis nutricẽ: cuiꝰ post̾iorẽ ꝑtem. corporis in
effigiem piscis ideo formauerunt. ut pluui¬
as eusdem temporis designarent. qͣs solet.
idem mensis plerũq in extrenus habere. por¬
ro aqͣrium ⁊ piscem. ab ymbrib temporum
uocau̾nt: qd̾ hyeme qñ iñ hiis signis sol
uchit᷑ maiores ꝑeuina ꝓsundũt᷑. Et admirã¬
da demertia gentiliũ. qui ñ soluri pisces
etiam arietes ⁊ hucor ⁊ tauis. ⁊ mrias et
canes. ⁊ cancros ⁊ scorpiones. in celum tnͣs¬

Expanded text:
te mensis ipsius, quia VIII Kal. Octob. Sol te mensis ipsius, quia VIII Kal. Octob. Sol per illud signum currens Aequinoctium facit, unde et Lucanus: Ad justquoque et Sagittarium propter fulgura mensis ipsius appellaverunt. Sagittarius vir equinis cruribus deformatus, cuius sagittam et arcum adiungunt, ut ex eo mensis ipsius fulmina demonstrarentur. Unde et sagittarius est vocatus. Capricorni figuram ideo inter sidera finxerunt, propter capream Iovis nutricem; cuius posteriorem partem corporis in effigiem piscis ideo formaverunt, ut pluvias eiusdem temporis designarent, quas solet idem mensis plerumque in extremis habere. Porro Aquarium et Piscem ab imbribus temporum vocaverunt, quod hieme, quando in his signis sol vehitur, maiores pluviae profunduntur. Et miranda dementia gentilium, qui non solum pisces, sed etiam arietes et hircos et tauros, ursas et canes et cancros et scorpiones in caelum trans
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m in honore iouis: eo ꝙ in bouem. sit fa-¬
bulose ꝯu̾sus qñ eurapam tnͣsuexit.
Castorẽ quoq ⁊ pollucẽ post mortẽ int̾ no¬
tissima sydã ꝯstituere: qd̾ signũ gemini dixt.
Cancrũ qͦ inde dix̾unt: eo qd̾ cũ ad id signũ
mense iunio sol uen̾it: retrogͣdit᷑ in meoũ
cancri breuioresq dies facit. hoc enim aĩal:
incertam ht̃ pͥmam ꝑtem. Deniq ad utramq
ꝑtem gressum dirigit: ita ut pͥor pars sit po¬
st̾ior: ⁊ post̾ior pͥor. Leonem in grecia ingen¬
tem hercules occidit: ⁊ ꝓpt̾ uirtutẽ suã hũc
iñ .xii. signa ꝯstituit. Hoc signũ sol cũ attig̾it:
nimiũ. calorẽ mundo reddit. ⁊ annuos flatꝰ¬
⁊ hesias facit. U irginis ⁊̃ signũ idcicco int̾
astra collocau̾nt: ꝓpt̾ quod hiis dieb in quib
per eũ sol decurrit. t̾ra exusta solis ardore ni¬
chil pariat: est enim hoc tempꝰ caniculariũ
dierum. Libram autem uocau̾nt ab eqͣlita¬

Expanded text:
ipsum in honorem Jovis, eo quod in bovem sit faipsum in honorem Jovis, eo quod in bovem sit fabulose conversus, quando Europam transvexit. Castorem quoque et Pollucem post mortem inter novissima signa constituCancrum quoque inde dixerunt, eo quod cum ad id signum mense Iunio sol venerit, retrograditur in modum cancri, brevioresque dies facit. Hoc enim animal incertam habet primam partem, denique ad utramque partem gressum dirigit, ita ut prior pars sit posterior et posterior prior. Leonem in Graecia ingentem Hercules occidit, et propter virtutem suam hunc inter duodecim signa constituit. Hoc signum sol cum adtigerit, nimium calorem mundo reddit, et annuos flatus Etesias facit. Virginis etiam signum idcirco intra astra collocaverunt, propterea quod iisdem diebus, in quibus per illud Sol decurrit, terra exhausta Solis ardore nihil pariat. Est enim hoc tempus Canicularium dierum. Libram autem vocaverunt ab aequalita