comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
comparat aquilam tempestati imau¬
guriis aũt consideranõ st nõ solum
aues sedd ꝙ̃s nolatus ut inp̃petibus
cantus ut in oscenibus quia nec om̃s
nec om̃ib dant auguria & columbe
nõ nisi regibus dant qr nũquã sin¬
gule uol ant sint res munꝙͣ solusĩ¬
cedit uñ ẽ in sexto maternas agno¬
uit aues ꝑ transitum agnouit regis
anguruni. Item cigni nullus dant
miͦi nantis sic̃ lectum ẽ ĩ ortogo¬
ma. Cgnus ĩ anguriis nantis grati¬
ssimus ales hanc optant semꝑ qr nũq
merguntur / unais letantes post perida¬
lum Agmine uolatu impetu/ agmen ãt
aprio uirgilium ẽ cuiuslibet rei imp¬
etus ut illi agmine certo & uocat aq¬
mina seua sororum. Ioriis ales. aqla
q̃ intutela ionis est qr dicitur dñ¬
qd ieo fiusitur qr ꝓ natram nimii ẽ
caloris adeo ut ẽt̃ ona quibus iuper¬
siddet possit coquere nisi admoneat ga¬
gatem lapidem fergidissimum ut te¬
statur lucanus feta tepestã so alta
saxa Capere elugere ut añ locum

Expanded text:
aquilam tempestati. In auguriis autem considerandae sunt non solum aves sed etiam volatus, ut in praepetibus, et cantus, ut in oscinibus, quia nec omnes nec omnibus dant auguria, ut columbae non nisi regibus dant, quia numquam singulae volant, sicut rex numquam solus incedit; unde in sexto «maternas agnovit aves» per transitum ostendit regis augurium. Item cygni nullis dant nisi nautis, sicut lectum est in Ornithogonia: «cygnus in auguriis nautis gratissimus augur; hunc optant semper, quia numquam mergitur undis». LAETANTES post periculum. AGMINE volatu, impetu. ‘Agmen’ autem apud Vergilium est cuiuslibet rei impetus, ut «illi agmine certo» et «vocat agmina saeva sororum». IOVIS ALES aquila, quae in tutela Iovis est, quia dicitur dquod ideo fingitur, quia per naturam nimii est caloris, adeo ut etiam ova quibus supersidet possit coquere, nisi admoveat gagaten lapidem frigidissimum, ut testatur Lucanus «feta tepefacta sub alite saxa». CAPERE eligere, ut «ante locum
Abbreviated transcription (Latin):
sic tradit poeta ut auguentum fa¬
ciat sicut hoc loco andierat uenus
Sum piui eneas fama suꝑ ethera notꝰ
iam obliuiscere grayos hoe est quali¬
bet ratione ꝯrea nos bella susceperis
Haud credo innisus cilestibus Lipto¬
tes figura ꝑ ꝯ̃rium sunificane iol ẽ
credo te ẽẽ carissimũ superisꝰ ut sũp

Expanded text:
sic tradit poeta, ut augmentum fasic tradit poeta, ut augmentum faciat. Sicut hoc loco audierat Venus «sum pius Aeneas, fama super aethera notus» iam obliviscere Graios», hoc est ‘qualibet ratione contra nos bella susceperis’. HAVD CREDO INVISVS CAELESTIBVS litotes figura per contrarium significans, id est ‘credo te esse carissimum s
Abbreviated transcription (Latin):
tica arte ꝓhiberi ne aꝑte ponat hist¬
oriãm. cec̾tum ẽ Luc̃anus namq
ideo ĩ nũo poc̾arum eẽ nõ meruit
qr uidetur historiam composuisse
nõ poema bata fata secutus scilicu
ma fuꝑ ethera notus. facit aũt hoc
frquenter uirgilius. ut hane particul¬
am sotrahat ut at medias inter ce¬
des exultat amazon qĩ amazon: nam
uulsca fuit. per agros ꝓ ht accentũ
Nam a longa quidem est sed nõ soli¬
da positione muta enim ⁊ liquida
quotiens ponuntꝰ meteum Iunant
nõ accentum Europa atq asia puls
aut orbem mtres partes dinisit &
absolutum est aut si enre pam tantũ
⁊ asiam intelligamꝰ in uidiose locutus
est ut supͣ uenus clctus obitaliam.x¬
arum lauoitur orbis aut qi cũ indi¬
gnatione dicat ꝑtroiam asia careo.
ꝑ Italiam enropa. Demq nõ passa ne¬
ns eius intrupit querelas dolor aut
narrantis enre aut certe suo dolor
Equũ enim ẽ malis filii s̃ ip̃am mo¬
ueri. Quuis quii es pleraq ꝑ concessioe

Expanded text:
tica arte prohiberi, ne aperte ponat historiam, certum est. Lucanus namque ideo in numero poetarum esse non meruit, quia videtur historiam composuisse, non poema. data fata secutus scilicet ma super aethera notus». Facit autem hoc frequenter Vergilius, ut hanc particulam subtrahat, ut «at medias inter caedes exultat Amazon», ‘quasi Amazon’; nam Vulsca fuit. PERAGRO ‘per’ habet accentum. Nam ‘a’ longa quidem est, sed non solida positione. Muta enim et liquida quotiens ponuntur metrum iuvant, non accentum. EVROPA ATQVE ASIA PVLSVS aut orbem in tres partes divisit et absolutum est, aut si Europam tantum et Asiam intellegimus invidiose locutus est, ut supra Venus «cunctus ob Italiam terrarum clauditur orbis», quasi cum indignatione dicat ‘per Troiam Asia careo, per Italiam Europa’. Denique non passa Venus eius interrupit querelas. DOLORE EST aut narrantis Aeneae aut certe suo dolore; aequum enim est malis filii etiam ipsam moveri. QVISQVIS ES pleraque per concessionem
Abbreviated transcription (Latin):
iugurium ut oare classibus austros
ibant oscuri sola so̾ nocte ꝓ ip̃i soli ꝑ
oscuram noctem aut cer̃te uani par¬
entes qui res falsas ꝙ ĩ anes docent ⁊
ꝑ hoe decipere pleramq ostendit aug¬
urium multi uolunt adnimium hoe
amorem parentum referri qui tene¬

Expanded text:
augurium, ut «dare classibus austros» et «ibant obscuri sola sub nocte» pro ‘ipsi soli per obscuram noctem’; aut certe ‘vani parentes’ qui res falsas et inanes docent, et per hoc decipere plerumque ostendit auguria. Multi volunt ad nimium hoc amorem parentum referri, qui tene
Abbreviated transcription (Latin):
penis
uolente deo mercurio uł Ioue inp¬
mis precipue Intheucros pro the¬
uoris ut sup̃ diximus ꝓ noctem
decet enim p̃cunctis rẽgem ẽẽ soll¬
Nam phisici dicunt omia ꝑdiem
crescert quo mͦ ergo dir̃gilius ait
exugnia tantum gelidus ros nocte
repdnit seo hoc ꝓ miraculo positii
cos & loca dicimus cũ in nũo sin¬
gulari locus tantũ dicamus. Simi¬
le est di Iocus nam ⁊ ioca facit ꝙ io¬
cos ut ioca atq seria cũ humilib
excere ꝙ q̃ multa loca solent esse
i epistol lum iuuenes agitare Iocos
Quas uento accesserit diximus
cuperius figuram fieri cũ ẜ positio
de tracta nomini ubo copulatur
plerimmq eam suam retineẽ nitura

Expanded text:
eni’. VOLENTE DEO Mercurio vel Iove. IN PRIMIS praecipue. IN TEVCROS pro ‘Teucris’, ut diximus. PER NOCTEM decet enim pro cunctis regem esse sollnam physici dicunt omnia per diem crescere. Quomodo ergo Vergilius ait «exigua tantum gelidus ros nocte reponet»? Sed hoc pro miraculo positum cos’ et ‘loca’ dicimus, cum in nuSimile est et ‘iocus’; nam et ‘ioca’ facit et ‘ioci’, ut «ioca atque seria cum humillimis exercere» et «quam multa ioca solent esse in epistolis» et «tum iuvenes agitare iocos». QVAS VENTO ACCESSERIT ORAS diximus superius figuram fieri, cum praepositio detracta nomini verbo copulatur, et plerumque eam suam retinere natura
Abbreviated transcription (Latin):
seris patriam nõ procedit. pr̃ia emi
.i. Ciuitas in prouincia esse potest nõ
tn ut ip̃a prouĩcia patria sit licet ĩ
salustio lectum sit hispaniam sibi an¬
tiquam/ priãm esse sed illie adlandẽ
ꝑ tinet nõ adueritatem Tria ergo dic̃
prouinciam quero hoc est italiam
priam hoc ẽ coritum iuscie ciuita¬
tem unde dardamis fuit senuis a
ue ideo qr ex eletra & ioue dardanus
Iasiisq nati st Dardamis aũt antõ
ẽ troie Et bñ adta in troguta resy¬
mdet qui esset. unde uenisset sq
tenderet. frugium equõ.i elespontu

Expanded text:
xeris ‘patriam’ non procedit. Patria enim, id xeris ‘patriam’ non procedit. Patria enim, id est civitas, in provincia esse potest, non tamen ut ipsa provincia patria sit, licet in Sallustio lectum sit «Hispaniam sibi antiquam patriam esse»; sed illic ad laudem pertinet, non ad veritatem. Tria ergo dicit: ‘provinciam quaero’, hoc est ‘Italiam’; ‘patriam’, hoc est Corythum, Tusciae civitatem, unde Dardanus fuit; ‘genus ab Iove' ideo, quia ex Electra et Iove Dardanus Iasiusque nati sunt, Dardanus autem auctor est Troiae. Et bene ad tria interrogata respondet, qui esset, unde venisset, quo tenderet. PHRYGIVM AEQVOR id est Hellespontum.
Abbreviated transcription (Latin):
transeunt aꝑuo nos aut in no tãtũ
exeunt ut Ataoc. delus aut ĩ er
ut  ager aut in utranq ut ey¬
a Ndsoe euañorus euander Troya an¬
tiqua nobili uenerabili more suo. alibi
terra Tantiqna i. nobilis. Nec enini
ẽẽ poterat noua item templa dei sa-¬
go uenerabar steucta uetusto fõte fua
casu suo .i. quo solet. fõte aũt nom̃
fluat pol libicis.iam scunt ꝙ auoinit
tnim sei fines libici. Appulit oris fugma
co arrogantia sed iudicium nam sciẽ¬
tibus aliquio de se dicere arrogantis
est ignotis indiciũ aut certe heroni
⁊ secutus morẽ quib ꝗͣ metrei turpe fuer¬
at tum uera retitire. Deniq ulixes in
homero ait suam famam ad glu
tus. Ex hoste penates optim̃a locutio ẽ/
plusq significat de pluritate adsingu¬
laritatem transire ut uenor multis
cambus ꝙ multo cane ut oracuis ant
tendit acres hine & hine multa cañ
apros in obstantes plagas. Italiam q̃ro
hoe loco distĩguendum est. nã si Inno¬

Expanded text:
 nos aut in ‘us’ tantum exeunt, ut ΔΗΛΟΣ Delus, aut in ‘er’, ut ἀγρὸϛ ager, aut in utrumque, ut Εὔανδροϛ Euandrus, Euander. TROIA ANTIQVA nobili, venerabili, more suo: alibi «terra antiqua», id est nobilis; nec enim esse poterat nova. Item «templa dei saxo venerabar structa vetusto». FORTE SVA casu suo, id est quo solet. ‘Forte’ autem nomen at" . libycis iam scit; audivit enim 'sed fines Libyci'. appulit oris figuraco arrogantia, sed indicium. nam scientibus aliquid de se dicere arrogantia est, igm secutus est morem, quibus quam mentiri turpe fuerat, tam vera reticere. Denique Vlixes in Homero ait suam famam ad caeltus». EX HOSTE PENATES optima locutio est, plusque significat de pluralitate ad singularitatem transire, ut ‘venor multis canibus’ et ‘multa cane’, ut Horatius «aut trudit acres hinc et hinc multa cane apros in obstantes plagas». ITALIAM QVAERO hoc loco distinguendum est; nam si iun
Abbreviated transcription (Latin):
humectat largo nã flumins ẽ
fluere idẽ fluxnoso pergama
circum abusiue nõ enim circa
ꝑgama hoc ẽ arcem sed circa tro¬
iam bella gerebantur. Troiana
Inuentus difinitio est hectoris ut

Expanded text:
nam ‘flumine’ est ‘fluore’, id est fluxu ipso. PERGAMA CIRCVM abusive; non enim circa Pergama, hoc est arcem, sed circa Troiam bella gerebantur. TROIANA IVVENTVS definitio est Hectoris, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Matre dea monstrante inam. hoc
loco ꝓ transitum tangit histor iam
quam ꝑ legem artis poetice apte nõ
potest põnere Nam uarro insecũdo
diuinarum dicit ex quo de tͦia est
egcessus eneas ueneris euni ꝑ diem
quotidie stellam uidisse donrc ageu
laurentum uenisset in quo eam nõ ni

Expanded text:
Matre dea monstrante viam hoc loco per transitum tangit historiam, quam per legem artis poeticae aperte non potest ponere. nam Varro in secundo divinarum dicit "ex quo de Troia est egressus Aeneas, Veneris eum per diem cotidie stellam vidisse, donec ad agrum Laurentem
Abbreviated transcription (Latin):
& ẜm romanos est secutus qui nihil
insi captatis faciebant aliguriis
⁊ p̃cipne imptias. Lucanus gtentiq¬
a ruspite bruto iuuenalis ueni d
cum signatoribus aruspexs Tiri ad¬
uerbiumꝰ est. S celere añ alios a ioq
.I. iiẜ. Iugne totum: Nam alit nõ pe¬
ocedit si se greges quos int medins ue¬
nit furor cum ip̃e dicat licet simu¬
latas fuisse: tñ amicitias simł naq
Saccificabant ac si dicenet sceleratiõ
Ille sicheum hoe loco ẜm naturam
posuit Impiis añ ar̃as ꝓbanit im¬
pium qr añ aras. Securus amorum
germane aut contemnens amores
sororis ut securi pelago ati mei:¬

Expanded text:
m Romanos locutus est, qui nihil nisi captatis faciebant auguriis, et praecipue nuptias. Lucanus «contentique auspice Bruto». Iuvenalis «veniet cum signatoribus auspex». TYRI adverbium est. SCELERFVROR iunge totum. Nam aliter non procedit, si segreges ‘quos inter medios venit furor’, cum ipse dicat, licet simulatas, fuisse tamen amicitias; simul namque sacrificabant. Ac si diceret ‘sceleratior ILLE SYCHAEVM hoc loco secundum naturam posuit. IMPIVS ANTE ARAS probavit impium, qui ante aras. SECVRVS AMORVM GERMANAE aut contemnens amores sororis, ut «securi pelagi atque mei
Abbreviated transcription (Latin):
teuersi st. Deuenere locos ad e minus ẽ
Surgentem erigentem se ut surgẽtẽ
lum facti de nomine birsan adpulsa ao
libiam dido cũ abrarba pelleretur/ pe¬
tiit callide ut emeret tantũ ere q̃tũ
posse corium boniste tunere. Itaq co¬
rium in fila qͦ ꝓpe modum sẽctum te¬
tendit. Occup̃ auit q̃ stadia uigntiꝙ
duo quam ro leuit tangit uirgili¬
us ditendo ft̃ĩ nomĩe birsan g nõ tegeẽ¬

Expanded text:
Ad v. 365 Devenere locos 'ad' minus est. surgentem erigentem se, ut "surgentelum, facti de nomine byrsam adpulsa ad Libyam Dido cum ab Hiarba pelleretur, petit callide, ut emeret tantum terrae, quantum posset corium bovis tenere. itaque corium in fila propemodum sectum tetendit occupavitque stadia viginti duo: quam rem leviter tangit Vergilius dicendo 'facti de nomine Byrsa
Abbreviated transcription (Latin):
facilem uictu pꝑ bouem quod li¬
cet mine nõ dicat tn ex histo¬
nmen ꝓ simulacro posuit ut
Cicero se se iam ne deos quide
ad quos confugerent habrre. aut
uult ostendere plenum esse pre¬
sentia mimĩs templum / Aerea

Expanded text:
ET FACILEM VICTV propter bovem; quod liET FACILEM VICTV propter bovem; quod licet nunc non dicat, tamen ex histo‘numen’ pro simulacro posuit, ut Cicero «sese iam ne deos quidem ad quos confugerent habere»; aut vult ostendere plenum esse praesentia numinis templum. AEREA
Abbreviated transcription (Latin):
nũc iam in medĩa lartissimus
uib aut sextus est aut ꝑͥm pro¬
bũm gñtius ut sit letissimus un¬
bre sicut salustius feugum pa¬
buliq letus ager ed pͥmum hoc
ad africam nentum ẽ Effodere
loco sugnum hystoria hoc habet
quam more suo uirgilnis ꝑtrã¬
situm tangit. Dido dim transi¬
ret ꝑ quandam insulam iunonis
illic accepit or aculum ut sacer¬
dotem elus hoc astulit cum ei
parum crederet. promictenti cã¬
taginis sedes quo cum uenissẽt
sacerdos elegit lo cum faciende
Lacuisset qr bos semꝑ sbunt acꝰ¬
e alio loco effosso caput equi
in uentum placuit qr hoc aĩal
licer sb ungetur. hellicosum
tn̾ est. g uincit Et plerimq
concordat ut ip̃e plerassime
illo loco ẜello armantur equi
bellum ħ armenta minantũ
Seo tm̃ idẽ ołim cursus accider
surti quadrupedes ⁊ plona ingo
concordia febẽ spes e pacis ait ille
ergo iunoni templa fecerunt uñ
ꝓ bellicosa est Cartago ꝑ equi
Iuno mostrarãt i mosteo dederat
Et ut diximus tangit historia.

Expanded text:
LAETISSIMVS VMBRA aut septimus est aut, secundum Probum, genetivus, ut sit ‘laetissimus umbrae’, sicut Sallustius «frugum pabulique laetus ager». QVO PRIMVM hoc ad Africam ventum est. EFFODERE LOCO SIGNVM historia hoc habet, quam more suo Vergilius per transitum tangit. Dido cum transiret per quandam insulam Iunonis, illic accepit oraculum et sacerdotem eius secum abstulit, cum ei parum crederet promittenti Carthaginis sedes. Quo cum venissent, sacerdos elegit locum faciendae licuisset, quia bos semper  alio loco effosso caput equi inventum placuit, quia hoc animal licet subiugetur, bellicosum tamen est et vincit et plerumque concordat, ut ipse plenissime in illo loco «bello armantur equi, bellum haec armenta minantur. Sed tamen idem olim curru succedere sueti quadrupedes et frena iugo concordia ferre: spes est pacis ait». Illic ergo Iunoni templa fecerunt. Vnde et bellicosa est Carthago per equi  monstro dederat. Et, ut diximus, tangit historiam.
Abbreviated transcription (Latin):
fasturia pͥmordia qr scit longã ẽẽ
historiam cartaginis. ut salustiis
fet̃ de cartagine̾ siler̾ melius pnto
erat. Quotiens pocta aspera mutat¬
inuenit nomĩa uł in metro nõ stã¬
tia aut mutat ea aut dehis aliꝗo
mutilat nam sicheuo sycarbas dcue
ẽ helus didonis pr̃ martes. Cartha¬
go caraga ut lictum est sĩ histo¬
ria pęnorum ⁊ in liuio. Sane sich¬
eus si brenis est/ ꝑnaturam. seo¬
hoc loco ethasim fecit ea licentia q̃ ẽ
inpropriis nomĩbus licet enim in
ut sicanio pretenta metu qr nẽĩt
a sicano regge Scicilie mrisere daci

Expanded text:
rimordia, quia scit longam esse historiam Carthaginis, ut Sallustius "sed de Carthagine silere melius puto, erat quotiens poeta aspera invenit nomina vel in metro non stantia, aut mutat ea aut de his aliquid mutilat. nam Sychaeus Sicarbas dictus est; Belus, Didonis pater, Mettes; Carthago a cartha, ut lectum est et in historia Poenorum et in Livio. sane Sychaeus Sy brehoc loco ectasin fecit ea licentia quae est in propriis nominibus; licet enim in ut «Sicanio praetenta sinu», quia venit a Sicano, rege Siciliae. MISERAE dati
Abbreviated transcription (Latin):
Dignor dignam me iudico ut guipio
rosei coloris/ Suras uincit coturno
utriq aptiis est pedi ideo & numero¬
gna nides. hie attentum facit ene¬
am̃ Tirios nnhil ineest uteum thi¬
rios añ sidonios dicat ut diximus
enim nomĩa de Uicino mutuantur¬
Et agmnoris urbem quã fecerat As¬
enoride. agenor aũt rex fenicis finit
d sic deuĩ est ut ꝙ tandem enborcio
cum arum allabitur orio. Idẽ adcu¬
ciuitate eubore Sed fines libici añde
dubia esse potuerunt. nũs aperte
regionem oñdit dicendo libicos fines
Tixii c̃m̃ s alibi cẽ potuerunt ite¬
actabile insuperabile. asꝑerum se¬
uum Germanam fugiens hoc loco
qi scupuit ene ns uñ auditoris auidi¬
tati p̃scribit uenus dicens longam ẽẽ

Expanded text:
dignor dignam me iudico, ut "coniurussati coloris. svras vincire cotvrno utrique aptus est pedi. ideo et numeroGNA VIDES his adtentum facit Aeneam. TYRIOS nihil interest utrum ‘Tyrios’ an ‘Sidonios’ dicat; ut diximus enim nomina de vicino mutuantur. AGENORIS VRBEM quam fecerunt Agenoridae. Agenor autem rex Phoenices fuit. Et sic dictum est ut «et tandem Euboicis Cumarum adlabitur oris», id est ad Cucivitate Euboeae. SED FINES LIBYCI ante dicta dubia esse potuerunt; nunc aperte regionem ostendit dicendo Libycos fines. Tyrii enim et alibi esse potuerunt. INTRACTABILE insuperabile, asperum, saevum. GERMANVM FVGIENS hoc loco quasi stupuit Aeneas; unde auditoris aviditati praescribit
Abbreviated transcription (Latin):
coloremq & Icrines flauos nisi forte si
neresis fiat infine nocalium collisio
Ut ẽ nec cura peculi. hme eñ nõ est
necesse ut sequens uersus auocali in¬
cipiãt hostia dextra. hostie dicuntur
saccifitia que ab his fiunt esi in hostẽ
ꝓgunt uictime nõ sacrifitia q̃ post
uictoriam fiunt. sed ħꝙ licenter ꝯsã¬
dit auctoritas. Tali me dignor hono
re .i. sacrifitio sr aut uult se probat̃
nõ nimen sed uirginẽ tyxiam aut
certe qr paphiae ueneri que tipri coli¬

Expanded text:
coloremque et crincoloremque et crinonlisio, ut est «nec cura peculi»; hic enim non est necesse ut sequens versus a vocali incipiat. HOSTIA DEXTRA ‘hostiae’ dicuntur sacrificia quae ab his fiunt qui in hostem pergunt, ‘victimae’ vero sacrificia quae post victoriam fiunt. Sed haec licenter confundit auctoritas. TALI ME DIGNOR HONORE id est sacrificio. Et aut vult se probare non numen, sed virginem Tyriam, aut certe q
Abbreviated transcription (Latin):
batur qr siperius. hec introgauerat benꝰ
quã te q̃ deu sit dubitat nam deam
eẽ ꝯfidit Uox hoĩem sonat. Grȩca fig¬
ura est odea certe Conclusio est sil¬
ogismi qui ꝯstat ex ꝓpositione absũptio¬
ne exconclusione Nam si nee nox nec
uultus mortales st restat ut dea sit.
An ꝑhebi soror. diana nũ uenatrix est
Bene aut suspicatur pro loco ꝙ qualita¬
te habitus ꝑsoneq an nimpharum sa¬
guinis i generis. sii felix propitia fe¬
lix enim dicitur s qui ht felicitate
S sni facit ẽẽ felicẽ ut inhuccolicis
sis bonus o. felixq tus. Uñ s ꝯ̃ Inno
inseptimo dicit que potiĩ infelix io ẽ
aduersa troianis. Leues lenẽ facias
ut leuat ip̃e trioenti Quecimq seu di
qͥ płures uolunt t̾e cxlos ut Cicero in
hor tensio Tandem hoe loco uacat tãdẽ:
Sciendum sane multas particulas ad
ornatum ꝑtinere. tantũmͦ ut puta eñ¬
dum gentum locorum terrarum. hom
sequens uersus a uocali incipere uth
loco Itẽ & om̃ia merçurio smnilis noceg

Expanded text:
rius haec interrogaverat Venus. O QVAM TE quae dea sit dubitat; nam deam esse confidit. VOX HOMINEM SONAT Graeca figura est. O DEA CERTE conclusio est syllogismi, qui constat ex propositione, adsumptione, conclusione. Nam, si nec vox nec vultus mortales sunt, restat ut dea sit. AN PHOEBI SOROR Diana venatrix est. Bene autem suspicatur pro loco et qualitate habitus personaeque. AN NYMPHARVM SANGVINIS generis. SIS FELIX propitia. ‘Felix’ enim dicitur et qui habet felicitatem et qui facit esse felicem, ut in Bucolicis «sis bonus o felixque tuis». Vndicit «quae potui infelix», id est adversa Troianis. LEVES levem facias, ut «levat ipse tridenti». QVAECVMQVE seu Diaqui plures volunt esse caelos, ut Cicero in Hortensio. TANDEM hoc loco vacat ‘tandem’. Sciendum sane multas particulas ad ornatum pertinere tantummodo, ut puta ‘dum’ ‘gentium’ ‘locorum’ ‘terrarum’. HOMIsequens versus a vocali incipere, ut hoc loco, item «omnia Mercurio similis, vocemque
Abbreviated transcription (Latin):
ditus. Subsole insole ut namq sb̃
ignonti lustrat dum singula templo
Gentis fetui ad landem apum hpe
ꝑtinet q̃ inquarto geor. melius
intelligitur liquentia defecata sme
sorde lit nee tantum dulcia q̃tum
e liquida .i. pura nam dura mella
ꝯstat ẽẽ meliopa Stipant densent Tr¬
anslatio a nanbus in quibuis stipła
interponitur nasis quam stipam ci¬
cunt. Discendunt implent ut denso
dis cendere pingui Nectar melle ab¬
usus est ꝑp suanitatis similituoinem
Cellas et hie abusus est ut fanorũ
cauernas cellas nocaret traxit aũt
a reponendi similitudine uł acelãdo
uñ & cellam appellauerunt Agmine
nũc̾ impeti. Ignanum in utile nõ
aptum industrie nam industrios
mulis. uespe de asmis. fucus aũt est
abone minor ꝑecus pecus dicrimus
om̃e ꝙ humana lingua d effigie
caree. uñ oratius om̃e cum proche¬
ui pecus egit altos uiser̃ montess pr¬
sepibus alueariis & est translatio

Expanded text:
ditus’. SVB SOLE ‘in sole’, ut «namque sub ingenti lustrat dum singula templo». GENTIS FETVS ad laudem apum hoc pertinet, quod in quarto Georgicorum melius intellegitur. LIQVENTIA defaecata, sine sordibus, ut «nec tantum dulcia, quantum et liquida», id est pura; nam pura mella constat esse meliora. STIPANT densent; translatio a navibus in quibus stipula interponitur vasis, quam stipam dicunt. DISTENDVNT implent, ut «denso distendere pingui». NECTARE melle; abusus est propter suavitatis similitudinem. CELLAS et hic abusus est, ut favorum cavernas ‘cellas’ vocaret. Traxit autem a reponendi similitudine, vel a celando, unde cellam appellaverunt. AGMINE nunc ‘impetu’. IGNAVVM inutile, non aptum industriae; nam industrios mulis, vespae de asinis. Fucus autem est abrone minor». PECVS dicimus omne quod humana lingua et effigie caret. Vnde Horatius «omne cum Proteus pecus egit altos visere montes». PRAESEPIBVS alveariis. Et est transl
Abbreviated transcription (Latin):
hie q̃ eneas et ẽ ordoh
bellum Ingens geret Italia. tibi fa¬
bor enim hoe loco ex cusat qõne fu¬
turam ꝙ qĩ ueneri dolenti q̃ uera
st dicat. seo ãłr loquitur cũctis p¬
sentib diis dicit enim in xͦ ab¬
nueram bello Italiam concurrer
theucris qñ siqͣnidem remordet Io¬
ta. Italĩa in Italia & de traxit
prepositionem more fuo sicut in
illo loco nõ libiȩ nõ añ tiro des
pectus iarbas .i. in tiro nam si ao¬
fuerat in ꝯsulatione bella pre¬
dicere. ob hoc et̃ uictoriam polliat᷑.
moresq ge menia ponet. histero¬
ꝑtheron insensu. añ enim ciuita
dici nõ dubium est. Terctia dum
latio regnantem uiderit estas Rh¬
thorice dixit ne breus esset si te¬
ienium dicerꝙ ꝙ tempus dimisit ĩ¬

Expanded text:
 Aeneas. Et est ordo ‘hic bellum ingens geret Italia’. TIBI FABOR ENIM hoc loco excusat quaestionem futuram, quasi Veneri dolenti quae vera sunt dicat, sed aliter loquatur cunctis praesentibus dis; dicet enim in decimo «abnueram bello Italiam concurrere Teucris». QVANDO siquidem. REMORDET sotae. ITALIA in Italia, et detraxit praepositionem more suo. Sic et illo loco «non Libyae, non ante TyrTyro. Nam si adfuerat in consolatione bella praedicere: ob hoc ergo etiam victoriam pollicetur. MORESQVE VIRIS ET MOENIA PONET hysteroproteron in sensu; ante enim civitas, dici non dubium est. TERTIA DVM LATIO REGNANTEM VIDERIT AESTAS rhetorice, ne breve esset si trien
Abbreviated transcription (Latin):
ste seoͥ hoc eẽ nõ potest qr iteratio
est añ dcor̃um ut ordo preposterꝰ
si post dcũm cesirem Romulum te¬
petit. Constat preterea iam tem¬
plum patiusse sb Romulo. Alii no¬
lunt ꝑ hos Romanos intelligi Uera
tñ hoc ht ratio quirinũ aniustum
ẽẽ remũ uõ pagrippa positum qui
sororem angusti duxit uxorem ge
cũ eo pariter bella tractauit unde
est parte alia ddis & uentis agcippo
secimdia. Nam aduloms populus ro¬
manus octauio . Tria obtulit noĩa.
utrum uellet qui rimis an cęsar an
augustus nocari ille nerteñ elugẽdo
partem lederet q̃ aliuo auferre cu¬
prebat. auerso tp̃re om̃ib usus est
postea qđ ꝙ optuuit aiuustus sic̃
Suetomius probat xin grorgitis
ondit Uirgilius. Nam cum de ga¬
usus est more: Nam nomen euicino
Sumosit hoc ergo dicit cum ceperit
Iulius eȩsar eͦlimm tenere paratis
om̃ib bellis iura dabunt augustus
norum lingua quiris dicit᷑. hasta eñ
idem curiis celim longum est uñ ase¬

Expanded text:
tio est ante dictorum aut ordo praeposterus, si post dictum Caesarem Romulum repetit. Constat praeterea Iani templum patuisse sub Romulo. Alii volunt per hos Romanos intellegi. Vera tamen hoc habet ratio, Quirinum Augustum esse, Remum vero pro Agrippa positum, qui filiam Augusti duxit uxorem, et cum eo pariter bella tractavit; unde est «parte alia dis et ventis Agrippa secundis». Nam adulans populus Romanus Octaviano tria obtulit nomina, utrum vellet Quirinus, an Caesar, an Augustus vocari. Ille, ne unum eligendo partem laederet quae aliud offerre cupiebat, diverso tempore omnibus usus epostea, quod et obtinuit, ‘Augustus’, sicut Suetonius probat et in Georgicis ostendit Vergilius. Nam cum de Gausus est more; nam nomen ex vicino sumpsit. Hoc ergo dicit: cum coeperit Iulius Caesar caelum tenere patratis omnibus bellis, iura dabunt Augustus norum lingua ‘curis’ dicitur, - hasta enim, id est curis, telum longum est, unde et ‘se
Abbreviated transcription (Latin):
steritas aomisit ut et compago dica¬
tur seo nõ qr uarius posset ẽẽ no¬
mĩato debet et̃ declinatio mutari
quẽ admodum nec cunctis noĩbus ar¬
bor arbos uomer uonna: Nam g̾do¬
meris ⁊ arboris tantum facit. Etgo
compages compagris qͣm compaiõ ui¬
urpatum ẽ compaginis ergo nemo
penitus dicit furor imꝑius intus ut¬
superius diximus ꝑprer bella Ciiliã
quȩ gesta st q̃ brutam s cassium
ab augusto in philippis q̃ sextum põ¬
perum ab aucusto in siciłia. Seua
Sedens sup̃ Secimonin antiquam li¬
centiam. Sciendum tñ est hodie Ina
sb tantum comnẽs eẽ ẜpesitiones.
Ceterum suꝑ s sbter iam accusatie st
sicut clam ꝙ post q̃ an̾ comũes fue¬
runt nẽ in hĩs mutata natura ẽ
A enis nodis nõ cencum nodis sed
Catenis quas circumlocncione signi¬
ficauit quȩ st catene nodi plureo
Et maya genitũ mercurium ⁊ est
nã pures dicit ẽẽ mercurico sed̃
deorum rõe fabule seqnde st nam

Expanded text:
steritas admisit ut etiam compago dicatur: sed non quia varius esse potest nominativus, debet etiam declinatio mutari, quemadmodum nec in istis nominibus arbor arbos, vomer vomis; nam et vomeris et arboris tantum facit. ergo compages compagis, quoniam compago usurpatum est; compaginis enim nemo penitus dicit. superius diximus propter bella civilia, quae gesta sunt contra Brutum et Cassium ab Augusto in Philippis, contra Sextum Pompeium ab Augusto in Sicilia. aSEDENS SVPER ARMA secundum antiquam licentiam. Sciendum tamen est hodie ‘in’ et ‘sub’ tantum communes esse praepositiones. Ceterum ‘super’ et ‘subter’ iam accusativae sunt, sicut ‘clam’ et ‘post’, quae ante communes fuerunt; nunc in his mutata natura est. AENIS NODIS non centum nodis, sed catenis, quas circumlocutione significavit, quia sunt catenae nodi plures. ET MAIA GENITVM Mercurium. Et est natura plures dicit esse Mercurios: sed in deorum ratione fabulae sequendae sunt, nam
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑum qd̃ tñ faciebat antiquitasut
saxo cere cominuit brũ. Aut ue¬
mendi poscer̃ cansas. Scilicet ne se¬
pe narrando crebrũ patiatur dolo¬
tem uñ melius ad eneam refetꝰ
medio sie in t̾fata dolore ẽ ppsa
paphum ciuitatem cipri Sublimis

Expanded text:
asperum; quod tamen faciebat antiquitas, ut «saxo cere comminuit brum». AVT VENIENDI POSCERE CAVSAS scilicet ne saepe narrando crebrum patiatur dolorem. Vnde melius ad Aenean refertur «medio sic interfata dolore est». IPSA PAPHVM civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
rex scitre fuĩt qui q̃ miss acerere tri¬
tolomum / ut omĩb frumenta mostra¬
ret susceptum hospitio ut inse głria
tanta mugͣret int̾imere cogitauit obo
quam rem nata ceres eum guertit
ĩ lincem/ feram uarii coloris ut ip̃e
uarie mentis extiterat ꝙ erit nomi¬
re pmentem plerunq duo diuersa
ĩ unum exitum caount licet ꝯtrar¬
ia sugnificent ut hoe loco uidistis eñ
responsione collugitur di susnune cepitiao¬

Expanded text:
rex Siciliae fuit, qui missum a Cerere Triptolemum, ut hominibus frumentum monstraret, susceptum hospitio, ut in se gloriam tantam migraret, interimere cogitauit. Ob quam rem irata Ceres, eum conuertit in lyncem uarii coloris, ut ipse uariae mentis extiterat. re prementem plerumque duo diversa in unum exitum cadunt, licet contraria significent, ut hoc loco. 'vidistis' enim responsione colligitur. prement
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ẜm pictagoram ⁊ p̃cipne plato¬
nem. dixit qui ꝯfirmant uinos eẽ
superis caros mõtuos nõ inferis.
uoñ ⁊ uirgilius de pallante et iã
celestib ullis debentem Ito ꝯtra
uos mihi manes este boni quoniã
Suꝑis aduersa uoluntas. Auras in¬
tales quibus uiuimus nihil ẽ em̃
almo nita q̃ reciprocus spiritus. uñ
iuppiter quo costant oñna de chye
Carpis accipis ut & placidam car¬
pebant membra quietem Tyriam
cartaginem a colinis. adueneris
urbem ysturologia est ut supͣ per¬
ge mõ tantinõ hoc est hec tibi so¬
la sit cura nam libtate st naues
Profee imperatinis modus est ut fer
Cineres amarili foras. Roducos ꝓprie
reduces dicuntũ qui pericula euadunt
sie insira ut reduces illi ludunt
.s. post periculum illatũ ab aquilo.
Uersis aquilonibus qr postqͣ ad asti¬
cam iter uerterunt cũsus ante aꝗ¬

Expanded text:
um Pythagoram et praecipue Platonem dixit, qui confirmant vivos esse superis caros, mortuos vero inferis. Vnde et Vergilius de Pallante «et nil iam caelestibus ullis debentem», item contra «vos o mihi manes este boni, quoniam superis aversa voluntas». AVRAS VITALES quibus vivimus. Nihil est enim aliud vita quam reciprocus spiritus. Vnde et Iuppiter, quo constant omnia, Ζεὺϛ CARPIS accipis, ut «et placidam carpebant membra quietem». TYRIAM Carthaginem a colonis. ADVENERIS VRBEM hysterologia ut supra. PERGE MODO tantummodo, hoc est ‘haec tibi sola sit cura, nam liberatae sunt naves’. PERFER imperativus modus est, ut «fer cineres, Amarylli foras». REDVCES proprie ‘reduces’ dicuntur qui pericula evadunt; sic infra ut «reduces illi ludunt», scilicet post periculum inlatum ab aquila. VERSIS AQVILONIBVS quia, postquam ad Africam iter verterunt
Abbreviated transcription (Latin):
Italiam t .c.o. hosꝑitio ab hospitiũ
ne fati nescia dido nõ sui nam si scũt
exitum suum multo magis uetaru
co fati dixit uolintatis sonis sicut
fritis iimonis iniquę aut certe fati
Troianorum qui nõ sponte seo nece¬
ssitate ad africam uenerunt quoo
utiq imnorabat dido illo enim tpr
ĩ uadendarum terrarum / cũ fue¬
rat nauigatio ut salustius meminit
facilium mutatione secdium qd etiã
ecusat tioiam nõ nos aut ferro
libicos populare penates uenimus

Expanded text:
itur orbis». HOSPITIO ad hospitium. NE FATI NESCIA DIDO non sui - nam si sciret exitum suum multo magis vetaret - sed ‘fati’ dixit ‘voluntatis Iovis’, sicut «fatis Iunonis iniquae». Aut certe ‘fati Troianorum’, qui non sponte sed necessitate ad Africam venerant, quod utique ignorabat Dido. Illo enim tempore invadendarum terrarum causa fuerat navigatio, ut Sallustius meminit, facili tum mutatione sedum; quod etiam excusant Troiani «non nos aut ferro Libycos populare penates venimu
Abbreviated transcription (Latin):
punicum ẜme Tertio post bella atchi¬
aca que confecit aigustus quo tp̃re
pax quidem fuit qͣntum aod extas ꝑ¬
tinet gentes seo bella flairãuere cĩu¬
ilia qđ & ip̃e ꝑtransitum tangit di¬
cens furor im̃pius intus huuis aũt
apexuendi uł clauoendi templi ratio
calidam aquam ex eodem loco exu¬
pisse que fugauit ex̾citum sabm¬
or hine ergo actum morem ut pu¬
gnaturi aperirent templũ qđ ĩ eo
loco fuerat ꝯ stitutum qiͣ spem pri¬
stini auxilii. Alii dicuut tuciũ d¬
⁊ omulum fc̃õ federe hoc templum
edificasse inde e ramis ip̃e duas fa¬
cies ht̃ qi ut ꝯstenoat duorum regum
cortionem uł ꝙ ad bellum ituri debẽt
de paçe cogitare Est alia melioͬ ratio
qũ ad prelium ituri optent reuerfidẽ
Cana fides s iesta ib audlis erit ca
& albo rara fides colitur uelata panno
ĩ om̃ib sace ĩfitiis in uocantur nesta ãt¬
mos sit adiecta sicut est Teppes tenetus¬

Expanded text:
Punicum secundum, tertio post bella ActiPunicum secundum, tertio post bella Actiaca quae confecit Augustus; quo tempore pax quidem fuit quantum ad exteras pertinet gentes, sed bella flagravere civilia, quod et ipse per transitum tangit dicens «Furor impius intus». Huius autem aperiendi vel claudendi templi ratio et ut vinceretur, calidam aquam ex eodem loco erupisse, quae fugavit exercitum Sabinorum; hinc ergo tractum morem ut pugnaturi aperirent templum quod in eo loco fuerat constitutum, quasi ad spem pristini auxilii. Alii dicunt Tatium et Romulum facto foedere hoc templum aedificasse, unde et Ianus ipse duas facies habet, quasi ut ostendat duorum regum coitionem. Vel quod ad bellum ituri debent de pace cogitare. Est alia melior ratio, quod ad proelium ituri optent reversionem. CANA FIDES ET VESTA subaudis ‘erit’. «et albo rara Fides colit velata panno»in omnibus sacrificiis invocantur. Ipsa mos sit adiecta, sicut ᾖρ ver, Ἐνετὸϛ Venetus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑq . a. aut̾ ad laudem deum est
aut certe ꝑmi historiam ꝙ re uera
enimꝰ brintanos qui ĩ occeano st uicit
⁊ post mortem eius cum ludi fumebr¬
es ab angusto eius ad optino filio da¬
rentur. stella medio die iusa est
unde ẽ Ecce dionea processit cesa¬
ris astr a manno sicut alexander
farnace mitridatis filio qui re uera
i oriente fuit Cȩterum eiciptus ĩqͦ
ꝓtholomeum uicit ĩ australi est pla¬
ner acum hoe int̾est ꝙ oneratus ẽ
qualicũq p̾ssus ponder̃ homistus
uõ cui homis ipum oneris est ut si
quis spolia hostium ferat seo one¬
ratus aspirationem nõ ħt ꝙ ab onẽ
scendit retinet hispirationẽ Accipieo
secura qr post mortẽ Cęsar mecu¬
it aram fastigium flaminem ut
uero inphilipiãs hie qͦ põt intellii
Sie romulus seo meluis sicut eneas̾
gnare ceperit / clauso iam templo
pax exit ꝑ orbem constat aũt tem¬
plum hoe tẽ eẽ clausum pͥmum re¬
qnante nũma. Item post bellum

Expanded text:
laudem dictum est aut certe secundum historiam. Re vera enim et Britannos, qui in Oceano sunt, vicit, et post mortem eius, cum ludi funebres ab Augusto eius adoptivo filio darentur, stella medio die visa est, unde est «ecce Dionaei processit Caesaris astrum». A MAGNO sicut Alexander,Pharnace Mithridatis filio, qui re vera in oriente fuit. Ceterum Aegyptus, in qua Ptolomaeum vicit, in australi est planeratum’ hoc interest, quod ‘oneratus’ est qualicumque pressus pondere, ‘honustus’ vero cui onus ipsum honori est, ut si quis spolia hostium ferat. Sed ‘oneratus’ adspirationem non habet, quia ab onere scendit, retinet adspirationem. ACCIPIES SECVRA quia post mortem Caesar meruit aram, fastigium, flaminem, ut Cicero in Philippicis. HIC QVOQVE potest intellegi ‘sicut Romulus’, sed melius ‘sicut Aeneas’, gnare coeperit, clauso Iani templo, pax erit per orbem. Constat autem templum hoc ter esse clausum: primum regnante Numa, item post bellum
Abbreviated transcription (Latin):
quibus mnimiꝰ ꝗ achayam uicit. pith¬
iã achiłł patrĩam. Rucenas agamẽ¬
nonis patriam ut agamenoniasq
intentio ut inqualitate carmĩs di¬
ximus adlandem tendit augusti si¬
cut ⁊ ĩ uĩ cathalage inclipei deseͥ¬
ptione. Hec antem iouis ad locutio
partim obiecta purgat partim ali¬
qua pollicetur pulchra allusit py
uenerem Troianũs ac si diceret
ĩ cesar troiamns est Cesar hie est
qui ac̃us est .ẜ. iulius cęsar ꝙe.

Expanded text:
quibus Mummius, qui Achaiam vicit. PTHIAM Achillis patriam. MYCENAS Agamemnonis patriam, ut «Agamemnoniasque mnis poetae intentio, ut in qualitate carminis diximus, ad laudem tendit Augusti, sicut et in sexti catalogo et in clipei descriptione. Haec autem Iovis adlocutio partim obiecta purgat, partim aliquid pollicetur. PVLCHRA adlusit propter Venerem. TROIANVS ac si diceret, ‘etiam Caesar Troianus est’. CAESAR hic est qui dictus est Gaius Iulius Caesar.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ captatis auguriis urbem ꝯdidert̃
Sẽo remus sex uultures pͥmus uidit re¬
mulus postea duodecim q̃ res bellum
crauit inq extinctus ẽ remus ꝙ
aremi nomine romani appellati dot
aũt ꝓ romo romulus diceretur blano¬
imenti gnẽ fcum est qd gandet dim¬
iutione Quod aũt a lupa dicunt᷑
alti fabulosum figmentum ẽ hoc ad
celandam autorum romani gm̃o
turpitudinem nec inꝯgrue hoc fcũ
nam & meretrices lupas uocamus
gnium regium sed enim imẜ̾atus/
amorem ÷. Regis filie pasephes mar¬
te granis. ge auida ut nõ insueta gr¬
aues tentabit fabula fetas: Inde de¬
inde fuluo tegmine .i. pelle Lupe q̃ ut¬
ebatur more pastorum. Sed hoe mlti
rep̃hendunt cur nutricis tegmine
usus sit qui gemina ratione refu
remo .s. intempto post qr morte
natam ẽẽ ꝯstat pestilentiam. uno
ꝯsulta oracula dixerunt placan¬
dos eẽ manes frĩs extincti. Ꝙobrẽ
sella curulis cũ sceptro ꝙ cũrona

Expanded text:
et captatis auguriis urbem condiderunt. et captatis auguriis urbem condiderunt. Sed Remus prior sex vultures vidit, Romus postea duodecim; quae res bellum creauit, in quo extinctus est Remus. Et a Romi nomine Romani appellati; ut autem pro Romo Romulus diceretur, blandimenti genere factum est, quod gaudet diminutione. Quod a lupa dicuntur alti, fabulosum figmentum est ad celandam auctorum Romani generis turpitudinem. Nec incongrue fictum est; nam et meretrices lupas uocamus us amorem», id est regis filiae, Pasiphaes. MARTE GRAVIS gravida, ut «non insueta gravis temptabunt pabula fetas». INDE deinde. FVLVO TEGMINE id est pelle lupae, qua utebatur more pastorum. Sed hoc multi reprehendunt, cur nutricis tegmine usus sit. Qui gemina ratione refutet interempto, post cuius mortem natam constat pestilentiam: unde consulta oracula dixerunt placandos esse manes fratris extincti; ob quam rem sella curulis cum sceptro et corona
Abbreviated transcription (Latin):
regno ronuili s minime stullii
ostilii qui euertit albam centum
annos quibui pariter Roma de alba
regnarunt eẽ consũptos totos .i siñ
intmissione. Sente so hectorea ÷ tõi¬
aa seo debuit dicere encĩa. Dicimꝰ
superius nomĩa autores qm̃q usirrp¬
sacerdos historia hoc habet. Amuliꝰ
d nimitor/ fr̃es fuerunt Amulues
frem imperio repulit & filium eius
ne cauit filiam uõ iliam ueste sa¬
cerootem fecit / ut spẽm sobolis au¬
ferret aqua se puniri posse cognon¬
erat. hanc ut multi dicunt mars
comp̃ssit uñ nati st remꝰ s Ronna¬
lus quos cum amulius p̃cipitari iuffi¬
sse in tiberim ut quioam dicunt il¬
iam sibi anreis fecit uxorem ut
alii int quos oratins Tiberii unde
ẽ uxornis amnis. pueri uõ expo¬
siti st aduicinam ripam. hos fau¬
stuis reperit pastõ au uxor erat
meretrix acca laurentia q̃ susceptos
aluit p̃ueros hii postea auum suũ
numitorem occiso amulio in regnui¬
uideretur imperium albe recesserũt

Expanded text:
regno Romuli et Numae et Tulli Hostilii, qui evertit Albam centum annos, quibus pariter Roma et Alba regnarunt, esse consumptos. TOTOS id est sine intermissione. GENTE SVB HECTOREA id est Troiana. Sed debuit dicere ‘Aeneia’. Diximus superius nomina sacerdos historia hoc habet. Amulius et Numitor fratres fuerunt. Amulius fratrem imperio pepulit et filium eius necavit, filiam vero Iliam Vestae sacerdotem fecit, ut spem subolis auferret, a qua se puniri posse cognoverat. hanc ut multi dicunt Mars compressit, unde nati sunt Remus et Romus, quos cum matre Amulius praecipitari iussit in Tiberim. tuiam sibi Anien fecit uxorem, ut alii, inter quos Horatius, Tiberis - unde ait «uxorius amnis». Pueri vero expositi ad vicinam ripam sunt. Hos Faustus repperit pastor, cuius uxor erat nuper meretrix Acca Larentia, quae susceptos aluit pueros. Hi postea avum suum Numitorem occiso Amulio in regna rvideretur imperium, recesserunt
Abbreviated transcription (Latin):
abis reooere fidus int̾pres ꝗͣnis ple¬
riq deteanslatione grecitatis hoc
asẜant dcũm  homexꝰ aut ita con¬
temnens tpr̃a uninersa descri¬
bit cum Inppiter ethere sum̃o desce¬
mathesm uidetur oriomasse Uregi¬
lius: nam ione ĩ altituoine suaͦ
poĩte cũ uenere significat᷑ ꝙ ꝓ
mulierẽ aliꝗͣ felicitas possit eñ¬
enire/ Ergo q̃m̃ eneas imparte re¬
gni admutetur ad uolem ꝑ occasio¬
nem qnigii io circo hoe poeta p̃m¬
isit sane ꝑe animadutendũ ꝙ peci¬
tissime dixit tristiorem uenerem fui¬
se cum Ione ee quo signisicat exinĩ
ueoris infelicem futurum nam se utus
dido intemit ꝙͥ aũt mercurum facet
a Ioue de flucte Modo ad orcasum de
icitias quidem fore sed minime diu¬
turno tpr̃e ꝑ maner̃ illuo et̃ mathe¬
matici dicunt uenere in uirgie pos¬
ita mificordem feminam nasci q̃ ulto
Uregilius fingit ĩ habitu uirginis uen¬
aceic̾is uauerem occurse filio qd y miẜ¬
utordem postra reginam ꝓbauit etieas

Expanded text:
abis reddere fidus interpres», quamvis plerique de translatione Graecitatis hoc adserant dictum. Homerus sane ista contemnens tempora universa describit. CVM IVPPITER AETHERE SVMMO DESPImathesin videtur ordinasse Vergilius; nam Iove in altitudine sua posito cum Venere significatur quod per mulierem aliqua felicitas possit evenire. Ergo, quoniam Aeneas in partem regni admittetur a Didone per occasionem coniugii, idcirco haec poeta praemisit. Sane illud animadvertendum, quod peritissime dixit tristiorem Venerem fuisse cum Iove, ex quo significat exitum uxoris infelicem futurum; nam se utique Dido interemit. Quod autem Mercurium facit a Iove defluentem ad occasum desicitias quidem fore, sed minime diuturno tempore permanere. Illud etiam mathematici dicunt, Venere in Virgine posita misericordem feminam nasci; atque ideo Vergilius fingit in habitu virginis venatricis Venerem occurrisse filio, quod et misericordem postea reginam probavit Aeneas
Abbreviated transcription (Latin):
thencris. Quio troes potuere arꝗ¬
enim est nõ posse q̃ nolle / Troes est
Latinũ ẜmonẽ transeunt ttie st
tm̃ declinationis Et tam latine ꝗͣ grę¬
ce declinari possunt ut tros troyq
e tros apan panis s panos ut archa¬
dici acum panos de mor̃ licri. Obita¬
lianz.ne aditaliam ꝓueniat toto or¬
be pelluntur atq ĩ africa st Sed si
diligertee requiras ꝙ̃ inde pelluntꝰ
aitꝰ namq hospitio ꝓhibemũs hareñ

Expanded text:
Teucris. QVID TROES POTVERE? arenim est non posse, quam nolle. ‘Troes’ eriin Latinum sermonem transeunt tertiae sunt tantum declinationis, et tam Latine quam Graece declinari possunt, ut ‘Tros Trois et Troos’, ‘Pan Panis et Panos’, ut «Arcadici dictum Panos de more Lycaei». OB ITALIAM ne ad Italiam perveniant, toto orbe pelluntur. Atqui in Africa sunt. Sed, si diligenter requiras, etiam inde pelluntur; ait namque «hospitio prohibemur harenae».
Abbreviated transcription (Latin):
appellatut Tullianũ eñ ꝓpͥũ est
Carcẽ appellatin Si aut̃ utraq no¬
mina appellatĩa fuerunt licent
au uolumus. respondemus. Inq
simis scindit sese unda reducto
diuidit se unda in simis reductos¬
.÷. replicabiles Semini pares simi¬
les interdum ꝙ duo significat ut ge¬
ntur eminent ut mineq muroꝵ
ingentes. Item illa usq mĩatur ob
uertice hoe est circa radices montis
q̃ ad rectam. lineam suscipunt sustipi
scarum i. coruscantium ut Iuuena¬
lis lõgat cõruscat ferra queniente
erius pulchra ꝑle scena ĩ umbrato
une apuo antiquos eim Ihe atralis
Secena parietem nõ habebat seo de
frondib unbracula q̃rebant postra
parietis horrenti i hõtor plerimq

Expanded text:
Tullianum’ enim proprium est, ‘carcer’ appellativum. Si autem utraque nomina appellativa fuerint, licenter cui volumus respondemus. INQVE SINVS SCINDIT SESE VNDA REDVCTOS dividit se unda in sinus reductot replicabiles. GEMINI pares, similes; interdum et ‘duos’ significat. NTVR eminent, ut «minaeque murorum ingentes». Item «illa usque minatur». SVB VERTICE hoc est circa radices montis, quae ad rectam lineam suscipiunt cacumenscarum, id est crispantium, ut Iuvenalis «longa coruscat serraco veniente erius «pulchra prole». ‘Scaena’ inumbratio. ᾶϛ. Apud antiquos enim theatralis scaena parietem non habuit, sed de frondibus umbracula quaerebant. Postea parietis. H
Abbreviated transcription (Latin):
nam passiua declinatione utimũ
ĩ actiua sigͦne/ ut hoc loco cũ aũt
actiua de cliatio ẽ passinam ht̃ sig¬
enim arcumt ht prouicibus suis. Co¬
mam diffundere ut diffunderetur. grꝑ̧ca
añt figura ẽ ssic alibi argenti magn¬
uin dat ferre talentum unde s dabi¬
bere usus obtinuit qd facere nõ debe
ne auo uba iungamus nisi inpormate
Nuda genit midum genu hñs. ut si
dicas bonus animum ꝙẽ greca fig¬
ura seo nõ ea quam diximus firri
ꝑ participium p̃tui tp̃oris ꝙ casum
accusatium hec oum ꝑ nom̃ fit quis
ao unam surnificatiõẽm̃ recũrant si¬
riui collecta ut oculos sussusa intentes.
Ac prior paulo post serfiutur inquit
hens nune aduerbi nocantis ẽ al¬
ias intiectio dolentis ut hens ꝙiam mẽ¬
sas ꝯsimnimus inquit iulus. Errantẽ¬

Expanded text:
Nam passiva declinatione utimur in activa significatione, ut hoc loco; cum autem activa declinatio est passivam habet sigenim arcum habet pro viribus suis. COMAM DIFFVNDERE ut diffunderetur. Graeca autem figura est. Sic alibi «et argenti magnum dat ferre talentum»: unde ‘da bibere’ usus obtinuit, quod facere non debemus, ne duo verba iungamus, nisi in poemate. NVDA GENV nudum genu habens, ut si dicas ‘bonus animum’. Et est greca figura, sed non ea quam diximus fieri per participium praeteriti temporis et casum accusativum - haec enim per nomen fit - quamvis ad unam significationem recurrant. SINVS COLLECTA ut «oculos suffusa». AC PRIOR paulo post sequitur ‘inquit’. HEVS nunc adverbium vocantis est, alias interiectio dolentis, ut «heus etiam mensas consumimus, inquit Iulus». VIDIST
Abbreviated transcription (Latin):
tem ascanium deiñ ullum dcuñ
a rege ylo uñ sylium postea Iułũ
ocaso mezentio. Dequibus nomĩbus
hoc loco dicit. At pner ascanius cu
nune cognomen iulo additur Ilus
gilius ut ab illis locis ondat nõ se

Expanded text:
tem Ascanium" ; deinde Ilum dictum a rege Ilo, unde et Ilium, postea Iulum occiso Mezentio: de quibus nominibus hoc loco dicit 'at puer Ascanius cui nunc cognomen Iulo additur, Ilus gilius, ut aliquibus loci
Abbreviated transcription (Latin):
mus. honor arbd labõ plerimq po¬
ete .x. ĩ. s iuitant cã metri os
enim longa est or brenis hoc quide
ht̃ xͦ. sed ecce ĩ hoc loco sine metei
necessitate honos dixiti Item salustiꝰ
tiqua est licentia comunũ p̃positionũ
olłi m̃õ ꝑ tune py sequentia. pron¬
omẽ eẽ nõ debẽt ponti cum nomiẽ
seo ꝓ ip̃o nomine ꝙ nullui eĩ dicĩt
illi nate alias tn olli illi sunificat
ut olli dura quies ocuł & fereꝰ sub
carum enim est elementorum hiũ
dare nimĩb ut s̃ de neptimdo dcum
est serenat hoc uerbum de hio est
q̃ carẽt p̃ positione qo fit in his que
pluo hoe eĩm nõ possinius dicere
nisi forte persona inducatur eiis
ꝗ potest ut si tale aliquio Iuppiter di¬
cat. Oscula libanit Leuĩt tetigit.
Et sciendum osculum religionis eẽ¬

Expanded text:
mus ‘honor’ ‘arbor’ ‘lepor’, plerumque poetae r in s mutant causa metri; enim longa est, ‘or’ brevis. Hoc quidem habet ratio; sed ecce in hoc loco etiam sine metri necessitate ‘honos’ dixit. Item Sallustius tiqua est licentia communium praepositionum. OLLI modo ‘tunc’ propter sequentia. Pronomen enim non debet poni cum nomine, sed pro ipso nomine, et nullus dicit ‘illi natae’. Alias tamen ‘olli’ ‘illi’ significat, ut «olli dura quies oculos et ferreustarum enim est elementorum habitum dare numinibus, ut supra de Neptuno dictum est. SERENAT hoc verbum de his est quae carent prima positione, quod fit in his quae ‘pluo’. Haec enim non possumus dicere, nisi forte persona inducatur eius qui potest, ut si tale aliquid Iuppiter dicat. OSCVLA LIBAVIT leviter tetigit. Et sciendum osculum religionis e