comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nit. s huĩ uultis ocłs fuit ip̃a intentio nr̃e resur
rectionis. qr ip̃e ad triduũ mortuus ab et̃na nos
minime attendit. Semitã gͥ ignorauit auis. nͦ
intuitꝰ est ocłs uult᷑is. qr ⁊ si udit eum qͣm in
morte tenuit. uidere noluit qͣnta uite nr̃e gła
de eiꝰ morte seqͤret᷑. Unde ad crudelitatẽ qͦ ꝑsecu¬
tionis exarsit. uerba uite ꝑciꝑe renuit. p̃dica¬
tores regni celoꝵ ꝑhibendo. feriendo. seuiendo. rep

Expanded text:
nit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resunit. Sed hujus vulturis oculus fuit ipsa intentio nostrae resurectionis: quia ipse mortuus ab aeterna nos minime attendit. Semitam igitur ignoravit avis, nec intuitus est oculos vulturis: quia etsi vidit eum, quem in morte tenuit, videre noluit, quanta vitae nostrae gloria de ejus morte sequeretur. Unde ad crudelitatem quoque persecutio exarsit, verba vitae percipere renuit praedicatores regni coelorum, prohibendo, saevie
Abbreviated transcription (Latin):
in ezechiel. Et ecce aqͥla una grandis. Aqͥla gens
impia ł ciuitas in alioꝵ dep̃datione decͣrens. ⁊ ꝑ mi¬
cheã contͣ samariã d̾r. Dilata sic̃ aqͥla caluitiũ tuũ.
Nultur a uolatu tardo nominata putat᷑. magnitu¬
dine qͥppe corꝑis p̃petes uolatꝰ ñ habet. harũ qͣsoam
dñt concubitũ ñ misceri e⁊ sine copula conciꝑe.
⁊ gen̾are. natosq eaꝵ pene usq ad .c. annos ꝓce¬
dere. uult᷑es aũt sic̃ ⁊ aqͥle etiã ultra maria ca¬
dauera sentiunt: altiꝰ qͥppe uolantes. multaq mõ¬
tium obscuritate celaut᷑. ex alto ille conspicunt.
Recte gͦ mediator dei ⁊ hominũ redẽptor ñr uul¬
turis apellatione signat᷑. qͥ manens in altitudine
diuinitatis sue. qͣsi ad qͦdam uolatu sublime. ca¬
dauer mortalitatis nr̃e conspexit in infimis: ⁊
se se de celestibꝰ ad ima submisit. fieri qͥppe ꝓpter
nos homo dignatꝰ est. ⁊ dum mortuũ auimal pe¬
tiit: mortẽ apd̾ nos. qr apd̃ se erat in mortał iniue¬

Expanded text:
In Ezechiel: Et ecce aquila una grandis . Aquila, gens impia, vel civitas in aliorum depraedatione decurrens. Et per Michaeam contra Samariam dicitur: Dilata, sicut aquila, calvitium tuum . Vultur a volatu tardo nominatus putatur. Magnitudine quippe praepetes volatus non habet. Harum quasdam dicunt concubitu non misceri, et sine copula concipere et generare, natosque earum pene usque ad centum annos procedere. Vultures autem sicut et aquilae, etiam ultra maria cadavera sentiunt altius quippe volantes, multa quae montium obscuritate celantur, ex alto illae conspiciunt. Recte ergo mediator hominum redemptor noster vulturis appellatione signatur, qui manens in altitudine divinitatis suae, quasi a quodam volatu sublime cadaver mortalitatis nostrae conspexit in infimis, et sese de coelestibus ad ima submisit. Fieri quippe propter nos homo dignatus est, et dum mortuum animal petiit, mortem apud nos, qui apud se erat immortalis, inve
Abbreviated transcription (Latin):
os qͦmadmodũ gallina congregat pullos suos sub
alas suas ⁊ noliusti. Anser. ab assiduitate natandi
cẽtis nutͥant. Anseris nom̃ anes dedit ꝑ diriuationẽ
ł ad similitudinẽ ł qd̾ ⁊ ip̃a natandi freqͤͥntiã habe¬
at. Iste ugilias noctis assiduitate clangoris testat᷑.
nłłm aũt animal ita odorẽ hominis sentit ut anser.
unde ⁊ clangore eiꝰ galloꝵ ascensꝰ in capitolio dep̃¬
hensꝰ ẽ. hec ꝓuidos homines ⁊ erga custodiã suã be¬
ne uigilantes significare potest. Merg̾is ab assidui¬
tes eqͦris tẽpestatẽ c̃ clamore ad lictora tendunt.
Mergus homo luxurios libidinis carnis sẽꝑ inten¬
tꝰ. qd̃ in leuitico demonstrat᷑. Fulica. mansueta auis
⁊ nigra ẽ: aneti qͥdem paruior. s corꝑis positione
stagnensis habens nidũ in medio aque. ł in petris
qͣs aque circ̃dant maritimo. q̃ semꝑ delectat᷑ ꝓ¬
fundo. q̃ dum tẽpestatẽ ꝑ senserit fugiens in uado

Expanded text:
os, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub os, quemadmodum gallina congregat pullos suos sub alas suas, et noluisti . Anser ab assiduitate natandi caeteris nutriant. Anseris nomen anes dedit per derivationem, vel ad similitudinem, vel quod et ipsam natandi frequentiam habeat. Iste vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit, ut anser. Unde et clangore ejus gallorum ascensus in Capitolio deprehensus est. Haec providos homines et erga custodiam suam bene vigilantes significare potest. Mergus ab assiduites aequoris tempestatem cum clamore ad littora tendunt. Mergus homo luxuriosus, libidini carnis semper intentus: quod in Levitico demonstratur. Fulica mansueta avis et nigra est, anati quidem parvior, sed corporis compositione autem avis stagnensis, habens nidum in medio aquae, vel in petris, quas aquae circumdant, maritimoque semper delectatur profundo, quae dum tempestatem persenserit, fugiens in vado
Abbreviated transcription (Latin):
Pauo. qͥdẽ qr salomoni a longinqͥs regionibꝰ ductꝰ
est ⁊ diu̾sos colores in pennis habet: sig̃at popłm
gentilẽ de longiqͥs parcibꝰ t̾re ad xp̃m uenientẽ.
qͥ eniã eiꝰ gr̃a mĩtaꝵ uͥtutũ ornatu resplendet. Galꝰ.
a castratione nocatꝰ. int̾ cet̾̃as enĩ aues huic solo
testiculi adimunt᷑. uet̾es enĩ abscisos gallos uoca¬
bant. sic̃ aũt a laone leena. e a dracone dracena.¬
ita ⁊ agallo gallina. Gallꝰ uirũ sc̃m aut doctorẽ
euͣngłicũ sig̃at. qͥ sub caligine istiꝰ mundi positꝰ
fut᷑am lucẽ uite et̾ne p̃nuntiat. De qͦ ꝑ salomo¬
nẽ d̾r. G allꝰ accuictꝰ nͨ est rex qͥ resistat ei. Et in iob.
Qͥs dedit inqͥs̃ gallo intelligentiã: Item in aliã partẽ
gallꝰ ponr̃. ut ẽ illud ysaie. Asportari te faciã sic̃ as¬
portat᷑ gallꝰ gallinatiꝰ. Gallina sig̃at sap̃iam siue
scãm eccłam. seu aĩam iustã ut ẽ illud dñicũ testi¬

Expanded text:
Cavo quidem, qui Salomoni a longinquis regionibus ductus Cavo quidem, qui Salomoni a longinquis regionibus ductus est, et diversos colores in pennis habet, significat populum gentilem de longinquis partibus terrae ad Christum venientem, qui etiam ejus gratia multarum virtutum ornatu resplendet. Gallus a castratione vocatus. Inter caeteras enim aves huic solo testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena, a dracone dracaena,ita a gallo gallina. Gallus virum sanctum aut doctorem evangelicum significat, qui sub caligine istius mundi positus futuram lucem vitae aeternae pronuntiat. De quo per Salomonem dicitur: Gallus accinctus, nec est rex, qui resistat ei . Et in Job: Quis dedit, inquit, gallo intelligentiam? Item in aliam partem gallus ponitur, ut est illud Isaiae: Asportari te faciam, sicut asportatur gallus gallinaceus . Gallina significat sapientiam, sive sanctam Ecclesiam, seu animal justum, ut est illud Dominicum testi
Abbreviated transcription (Latin):
porest. Pice. qͣsi poetice qd̃ ũba in disc̾mine uocis ex¬
pͥmant ut homo. ꝑ ramos enĩ arboꝵ pendule in¬
portuna garrulitate sonantes. ⁊ si linguas in ser¬
certe dñm te uoce saluto. si me ñ uideas ẽẽ nega¬
bis auem. Picus. apico filio sat᷑m nom̃ sũpsit. eo
qd̾ ea in auspiciis utebat᷑. Nam fer̃t hanc auẽ qͥdã
habere diuinũ illo indicio. qd̾ in qͦcũq arbore ni¬
dificau̾it. clauũ ł qͥcqͥd aliqͥd fixum diu herere ñ
potest qͥn statim excidat uͥ ea insederit. s de ħ sentiat
qͥsq qd̃ uelit. nam sonꝰ uocis eiꝰ loqͣcitatẽ hereti¬
coꝵ potest significare ł philosophoꝵ. sic̃ suꝑiꝰ de
graculo diximꝰ. Pauo. nom̃ de sono uocis habet. cuiꝰ
caro tam diira ẽ. ut putredinẽ uix sentiat. nec facile
coqͣt᷑. De q̃ qͥdam sic ait. Miraris qͦtieus geminantes
explicat alas. si potes hunc seuo tradere crura coco.

Expanded text:
potest. Picae, quasi poetice, quod verba in discrimine vocis expotest. Picae, quasi poetice, quod verba in discrimine vocis exprimant, ut homo. Per ramos enim arborum pendulae importuna garrulitate sonantes. Et si linguas in sercerta dominum te voce saluto, Si me non videas, esse negabis avem. Picus a Pico Saturni filio nomen sumpsit, eo quod ea in auspiciis utebatur. Nam fertur hanc avem quoddam habere divinum illo indicio, quod in quacunque arbore nidificaverit, clavum vel quidquid aliud fixum diu haerere non potest, quin statim excidat, ubi ea insederit. Sed de hoc sentiat quisque quod velit. Nam sonus vocis ejus loquacitatem haereticorum potest significare, vel philosophorum: sicut superius de graculo diximus. Pavo nomen de sono vocis habet. Cujus caro tam dura est, ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo quidam sic ait Miraris quoties gemmantes explicat alas, Et potes hunc saevo tradere, dura, coquo.
Abbreviated transcription (Latin):
deputat᷑. Lucina auis inde nom̃ sũpsit qr can¬
tu suo significare solet diei surgentis exortũ. qͣsi
lucinia eadẽ ⁊ acredula. de qͦ cicero in prognosticis
dicatores scõs tipice significare potest. qͥ fut᷑e lucis
exortũ p̃nuntiant. ⁊ ad eiꝰ aduentũ anmo uigilan¬
ti indendere fideles qͦsq exortant᷑. Ulula auis a
planctu ⁊ luctu nominata. cũ enĩ clamat: aut
flecũ imitat᷑ aut gemitũ. unde ⁊ aput augͣes si
lam̃tet᷑ tͥsticiã. tacens ostend̾e fert᷑ ꝓsꝑitatẽ. Que auis
significare potest ululatũ peccatoꝵ in inferno.
ulule in edibꝰ eiꝰ cõmorare ꝑhibent᷑. sic̃ ⁊ onocrotalꝰ
⁊ eritiꝰ. Graculꝰ. agarrulitate nuncupatꝰ. ñ ut qͥ¬
dam uolunt ꝓ eo qd̃ gregatĩ uolent cum sit ma¬
nifestũ ex uoce eos mincupari. est enĩ loqͣcissimũ
genꝰ ⁊ uocibꝰ inportunũ: qd̾ ł philosophoꝵ uanã
loqͣtitatẽ. ł hereticoꝵ ũbositatẽ nexiã significare

Expanded text:
let. Luscinia avis inde nomen sumpsit, quia cantu suo significare solet diei surgentis exortum, quasi lucinia. Eadem et acredula, de qua Cicero in Prognosticis typice significare potest, qui futurae lucis exortum pronuntiant et ad ejus adventum animo vigilanti intendere fideles quosque exhortantur. Ulula avis a planctu et luctu nominata. Cum enim clamat, aut fletum imitatur, aut gemitum. Unde et apud augures si lamentetur, tristitiam: tacens ostendere fertur prosperitatem. Quae avis significare potest ululatum peccatorum in inferno. Ululae in aedibus ejus commorari perhibentur, sicut et onocrotalus et ericius . Graculus a garrulitate nuncupatus, non ut quidam volunt pro eo quod gregatim volent, cum sit manifestum ex voce eos nuncupari. Est enim loquacissimum genus, et vocibus importunum. Quod vel philosophorum vanam loquacitatem, vel haereticorum verbositatem noxiam significare
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ discurrunt ut pisces. Alia q̃ stant fixe. ut ostree.
inicis spongie. ex his alias mares clici. eo qd̃ tenues
sint fistule. spissioresq alias femininas qͥ maioribꝰ
mollissinũ gaꝰ eaꝵ pene cilli uocant᷑ eo qd̵ apte fuit
ad ocłoꝵ tumores. ⁊ ad exc̃gendas lippitudines utiles.¬
Candide spongie cura fiunt. ꝑ estatẽ enĩ ad solem ster¬
nunt᷑: ⁊ sic̃ cera punica candorẽ bibunt: aĩaliũ om̃i¬
um in aqͥs uiuentiũ noia.cͣ. xl.iiͦii. plinꝰ ait. diuisa
ut luligo. ⁊ huic similia. ex qͥbꝰ multa qͦdam nat᷑e
intellectu ordinẽ tẽpoꝵ suoꝵ agnoscunt. q̃dam uͦ
in suis locis sine mutatione uagant᷑. In piscibꝰ aũt
feminis. alie cõmixtione mascłi concipiunt: ⁊ pari¬
unt catulos. Alie ponunt oua sine mascłi suscep¬
tione concepta. q̃ item in seqͦns sui seminis iactu ꝑ¬
fundunt᷑: ⁊ q̃ hoc munere fuerint afflata geñabilia
fiunt. q̃ uͦ fusa ñ fuerrat sterilia ꝑseuerant: aut

Expanded text:
et discurrunt, ut pisces; alia, quae stant fixa, ut ostreae, echini, sfungiae. Ex his alias mares dici, eo quod tenues sint fistulae spissioresque; alias feminas, quae maioribus Mollissimum genus earum penicilli vocantur, eo quod aptae sint ad oculorum tumoresCandidae sfungiae cura fiunt; per aestatem enim ad solem sternuntur, et, sicut cera Punica, candorem bibunt. 63. Animalium omnium in aquis viventium nomina CXLIV, Plinius ait, divisa ut loligo, et huic similia. Ex quibus multa quodam naturae intellectu ordinem temporum suorum agnoscunt: quaedam vero in suis locis sine mutatione vagantur. In piscibus autem feminis aliae commistione masculi concipiunt et pariunt catulos: aliae ponunt ova sine masculi susceptione concepta, quae iterum insequentis sui seminis jactu perfunduntur: et quae hoc munere fuerint afflata, generabilia fiunt: quae vero perfusa non fuerint, sterilia perseverant aut
Abbreviated transcription (Latin):
tos rigiditatis asꝑitate t̾rebat. dum ꝓ culpis suis
alios p̃ciꝑer lapidibꝰ obrui. alios gladii morte mł¬
formis muñis lumine illustrat. Qmꝗͣ gͥ se arctur᷑
uertit. pliades ostendit: qr ꝑ om̃e qd̃ testam̃tũ ue¬
tus loqͥt᷑. testam̃ti noui oꝑa nuntiant᷑. Sub textu
simiłr beatꝰ iob significationẽ misticam ex¬
p̃ssit dicens. qͥ fecit arctur̃. ⁊ oriones. ⁊ hia¬
des. ⁊ int̾iora austri. Oriones qͥppe in ip̃o pondere
temporis hiemał orunt᷑. suoq ortu tẽpestates exci¬
tant: ⁊ maria t̾rasq ꝑturbant. Qd gͥ pꝰ arctur̃ ꝑ orio¬
nas: nͥ mr̃es designant : qͥdum scã eccla ad statũ p̾di

Expanded text:
tos rigiditatis asperitate terrebat, dum pro culpis suis tos rigiditatis asperitate terrebat, dum pro culpis suis alios praeciperet lapidibus obrui, alios gladii morte muformis muneris lumine illustrat. Quaqua ergo se Arcturus vertit, Pleiades ostendit; quia per omne, quod Testamentum Vetus loquitur, Testamenti Novi opera nuntiantur: sub textu similiter beatus Job significationem mysticam expressit, dicens: Qui fecit Arcturum et Orionas et Hyades et interiora Austri . Oriones quippe in ipso pondere temporis hiemalis oriuntur, suoque ortu tempestates excitant et maria terrasque perturbant. Quid ergo post Arcturum per Orionas
Abbreviated transcription (Latin):
parciunt᷑. Qm diũsis tẽporibꝰ abel. ysaias. ⁊ iob̃es ap¬
paruit. cliuisi qͥdem tẽpore fuer̃t: s ñ p̃dicatione.
In arcturo aũt qͥ ꝑ girum suũ noctͣna spatia ñ oc¬
casurꝰ illustrat. neqͣqͣm particłatim edita uita scoꝵ
s tota sunł eccła designat᷑. q̃ fatigationes qͥdem patit᷑:
nͨ tũ ad defectum ꝓpͥi statꝰ melinat᷑: girum laborem
tolerat᷑. s ad occasum cum tẽporibꝰ ñ festinat. Neq
enĩ adima poli arcturꝰ cum nocf̾no tempore ducit᷑:
s dum ip̃a uoluit᷑ nox finit: qr nimir̾ dum sc̃a ecła
innum̃is tͥbulationibꝰ qͣtit᷑ : p̃sentis uite umbra¬
t̃minat᷑: eaq stante nox p̃terit᷑:. q illa in sua incolu¬
mitate ꝑdurante. mortalitatis huiꝰ uita ꝑcurrit. Po¬
test gͥ ꝑ arcturũ qͥ aplaga frigoris nascit᷑. lex: ꝑ ple¬
ades uͦ q̃ ab oriente surgunt. testam̃ti noui gr̃a desig¬
nari. Qsi enim ab aqͥlone lex rien̾at: q̃ tanta subdi¬

Expanded text:
. Quam diversis temporibus Abel, Isaias, et Joannes apparuerunt! Divisi quidem tempore fuerunt, sed non praedicatione. In Arcturo autem, qui per gyrum suum nocturna spatia non occasurus illustrat, nequaquam particulatim edita vita sanctorum, sed tota simul Ecclesia designatur, quae fatigationes quidem patitur, nec tamen ad defectum proprii status inclinatur: gyrum laborum tolerat, sed ad occasum cum temporibus non festinat. Neque enim ad ima poli Arcturus cum nocturno tempore ducitur, sed dum ipse volvitur, nox finitur, quia nimirum dum sancta Ecclesia innumeris tribulationibus quatitur, praesentisterminatur, eaque stante nox praeterit; quia, illa in sua incolumitate perdurante, mortalitas hujus vitae percurrit. Potest ergo per Arcturum, qui a plagis frigoris nascitur, lex; per Pleiades vero, quae ab Oriente surgunt, testamenti novi gratia designari. Quasi enim ab Aquilone lex venerat, quae tanta subdi
Abbreviated transcription (Latin):
unt aut̃ ⁊ quedam maria que non miscent᷑ ocea¬
ni fluctib. aut mari magno: ⁊ ditunt᷑ lacus &
stagna. Lacus est receptacłm in quo aqua retine¬
tur. nec miscet᷑ fluctibꝰ: ut lacus asfalti. ũt lacus be¬
nacus. ⁊ cet̾i quos greci lum̃. idest stagnos uocant.
Nam fontes labunt᷑ in fliuitos: flumina in freta dis¬
nit. Nan dictũ est stagnum. ab eo qd̾ ilłic aqua staret
nec decrat. Lacus as falti. idem ⁊ mare mortuũ uocatũ.
ꝓpt̾ qd̃ nicb gignit uiuum. nichil recipit ex genere
uuientium. Nam neq pisces habet. neq ad suetas aqͥs
⁊ letas mergendi usu patit᷑ aues s ⁊ quecumq iuuen¬
tia mergenda temptaueris. quecũq arte de mersa
statim resiliũt ⁊ quam uis uehem̃ter in lisa ꝯfestim
excutiunt᷑. sed neq uentis mouet᷑ resistente turbini¬
bus bitumine. quo aqͣ omĩs stagnat᷑. neq naiugati¬
onis paciens est. quia omĩa uita carentia in ꝓfun¬

Expanded text:
Sunt autem et quaedam maria, quae non miscentur OceaSunt autem et quaedam maria, quae non miscentur Oceani fluctibus aut mari Magno, et dicuntur lacus et stagna. Lacus est receptaculum, in quo aqua retinetur nec miscetur fluctibus, ut lacus Asphalti, ut lacus Benacus, et caeteri, quos Graeci limenas, id est, stagna vocant. Nam fontes labuntur in fluvios, flumina in freta disnit. Nam dictum est stagnum ab eo quod illic aqua stet, nec decurrat. Lacus Asfalti, idem et mare Mortuum vocatum, propter quod nihil gignit vivum, nihil recipit ex genere viventium. Nam neque pisces habet, neque assuetas aquis et laetas mergendi usu patitur aves; sed et quaecunque viventia mergenda tentaveris, quacunque 130 arte demersa statim resiliunt, et quamvis vehementer illisa confestim excutiuntur; sed neque ventis movetur, resistente turbinibus bitumine, quo aqua omnis stagnatur; neque navigationis patiens est, quia omnia vita carentia in profun
Abbreviated transcription (Latin):
fretꝰ ad utrũq mare Nam estus. est maris accessus uł
secessus. idest in quietudo. unde & estuaria dicunt᷑. ꝑ q̃
mare uicissim tam accendit quã retedit. łretũ aut̃ ap¬
pellatũ: quod ibi semꝑ mare ferueat. Nam frecũ est an¬
gustum ⁊ quasi feruens mare : abundarii feruore no¬
minatũ. Iuixta allegoriam estuat mũdũ. undis ꝑsecu¬
tionũ: ⁊ ꝑuaria loca aut cecdit aut recedit. feruet
p̃cedere eum tnͣsfretum donec dimittet turbas: ipsosq¬
in remigando laborare. ꝓpter contrariũ uentũ. Quod
mistice labores uarios eccłie scẽ designat. que int̃ un¬
das scł̃i adu̾santes ⁊ in mundoꝵ flatus sp̃uum ad qͥe¬
tem patrie celestis quasi ad fidam littoris stationem
ꝑuenire conat᷑. Sed priꝰ non cessat uentꝰ qmͣ saluator
ascendit in nauem: quia in quocumq corde ds ꝑ gr̃am
sui ad est amoris. mox uniu̾sa uricioꝵ ⁊ ad uersantis
mundi siue sp̃uum malignoꝵ bella cõpressa quies

Expanded text:
fretum ad utrumque mare. Nam aestus est maris accessus vel secessus, id est, inquietudo: unde aestuaria dicuntur, per quae mare vicissim tam accedit quam recedit. Fretum autem appellatum, quod ibi semper mare ferveat. Nam fretum est angustum et quasi fervens mare, ab undarum fervore nominatum. Juxta allegoriam aestuat mundus undis persecutionum, et per varia loca aut accedit aut recedit, fervet praecedere eum trans fretum, donec dimitteret turbas, ipsosque remigando laborare propter contrarium ventum. Quod mystice labores varios Ecclesiae sanctae designat, quae inter undas saeculi adversantes et immundorum flatus spirituum ad quietem patriae coelestis, quasi ad fidam littoris stationem, pervenire conatur. Sed prius non cessat ventus, quam Salvator ascendit in navem: quia in quocunque corde Deus per gratiam sui adest amoris, mox immensa vitiorum et adversantis mundi sive spirituum malignorum bella compressa quiesc
Abbreviated transcription (Latin):
tare. extincto de mergi lumine. Hoc & mare salia¬
rum dr̃. siue lacus as falti. idest bituminis. ⁊ est in
uidea : int̃ iherico ⁊ doran. Longitudo eiꝰ usq ad toa¬
ros arabie. dirigit᷑ stadiis septingentis octoginta: la-¬
titudo stadiis centũ quinquaginta usq ad uicinia
sodomoꝵ. Stagna. philosophiam huiꝰ mundi sigc̃at:
tit in ysaia. Ponã flumina in insulas ⁊ stagna are-¬
faciam. Mistice aut̃ mare mortirũ qd̃ nichil gignit

Expanded text:
tare, extincto demergi lumine. Hoc et mare Salinarum dicitur, sive lacus Asphalti, id est, bituminis; et est in Judaea inter Hiericho et Zoaran: longitudo ejus usque ad Zoaras Arabiae dirigitur stadiis quingentis octoginta, latitudo stadiis centum quinquaginta usque ad viciniam Sodomorum. Stagna philosophiam hujus mundi significant, ut in Isaia: Ponam flumina in insulas, et stagna arefaciam . Mystice autem mare Mo
Abbreviated transcription (Latin):
cus ꝓ sepultura ponit᷑ : ut est illud psalmiste. Esti¬
matus sũ cũ descendentib in lacum. Culpat eos qui
putabant dum̃ saluatorem mortuum fuisse cõmu¬
nit̾: ⁊ illam singłarẽ ⁊ mirabilem passionẽ morien¬
tib reliquis hominib cõparare. Rursum in laci no¬
mine ꝓfundissima calamitas istius mundi expͥmi¬
tur: ut est illud. Ad te dñe clamauri d̃s m̃s ne si¬
leas a me: ⁊ ero similis descendentib in lacũ. Lacꝰ
enĩ. hoc scłm est. qd̾ qiͣ delectabile ac tnͣquillum c̾¬
dit᷑: sed quas ꝓfunditates ⁊ mensirras habeat igno¬
ratur. Lacus. dolor uel lapsus in mortẽ: ut in psal¬
mo. Lacũ aꝑuit ⁊ effodit eũ. Et alibi. Laqueos para¬
uert̃ pedib meis. Lacuna heretici: ut in ꝓpħa.

Expanded text:
cus pro sepultura ponitur, ut est illud Psalmistae: Aesticus pro sepultura ponitur, ut est illud Psalmistae: Aestimatus sum cum descendentibus in lacum . Culpat eos, qui putabant Dominum Salvatorem mortuum fuisse communiter, et illam singularem et mirabilem passionem morientibus reliquis hominibus comparem. Rursum in laci nomine profundissima calamitas istius mundi exprimitur, ut est illud: Ad te, Domine, clamavi: Deus meus, ne sileas a me, et ero similis descendentibus in lacum . Lacus enim hoc saeculum est, quod quasi delectabile ac tranquillum creditur; sed quas profunditates et mensuras habeat, ignoratur. Lacus dolor vel lapsus in mortem, ut in Psalterio: Lacum aperuit et effodit eum . Et alibi: Laqueos paraverunt pedibus meis . Lacun
Abbreviated transcription (Latin):
simo portit reqtuestẽ faciat. Int̾pretat᷑ aut̃ genesar
ortus principiũ: ut in libro de nominib ebraicis
inuenimꝰ. Tunc enĩ plena nobis tribuetur tͣnquil¬
litas. quando paradisi ꝑ xp̃m nobis restituet᷑ heredi¬
tas: ac prime stole reddet᷑ iocunditas. Lacus enĩ ge¬
nerali uocabło aut ꝓ in ferno pontt᷑. Aut ꝓsepultura
foueali: aut istiꝰ mundi ꝓfundissima calamitate:
Dicit᷑ enĩ ide lacus: qd̾ sub ipsa t̾ra lelteat. Nam
lacus ꝓ in ferno notat᷑: ut est illud psalmiste. Po¬
suerunt me in lacũ inferiorem in tenebras: ⁊ umbͣm
mortis. Sic ⁊ in illo testrmonio ⁊ acharie ꝑph̃e: quo
ad ip̃m dnm̃ ait. In sanguine testam̃ti ti: eduxi
sti uinctos tuos de lacu. in quo ñ est aqua. Quod
ita iutelliit᷑ in sanguine passionis tue. o saluator
cos qui uincti in carcere tenebant᷑ inferni. in quo
non est. ulla mĩa tua clementia liberasti. Item la¬

Expanded text:
simo portu requiescere faciat. Interpretatur autem Genesar, simo portu requiescere faciat. Interpretatur autem Genesar, ortus principium, ut in libro de nominibus Hebraicis invenimus. Tunc enim plena nobis tribuetur tranquillitas, quando Paradisi per Christum nobis restituetur haereditas, ac primae stolae reddetur jucunditas. Lacus enim generali vocabulo aut pro inferno ponitur, aut pro sepultura foveali, aut istius mundi profundissima calamitate. Dicitur enim inde lacus, quod sub ipsa terra lateat. Nam lacus pro inferno notatur, ut est illud Psalmistae: Posuerunt me in lacum inferiorem, in tenebras et umbra mortis : Sic et in illo testimonio Zachariae Prophetae, quo ad ipsum Dominum ait: In sanguine testamenti tui eduxit eduxisti vinctos tuos de lacu, in quo non est aqua . Quod ita intelligitur: In sanguine passionis tuae, o Salvator, eos qui vincti in carcere tenebantur inferni, in quo non est ulla misericordia, tua clementia liberasti. Item la
Abbreviated transcription (Latin):
ta uiuunt. nullo ꝯsortio iungit᷑. s uera uita ca¬
rentes in ꝑfundũ mergit in ferni. In sulphure fetor
carnis. ⁊ ꝑ ignemꝰ ardor desiderii carnalis exprimit᷑.
Sul phur quippe fetorẽ habet: ignis ardorem. Quri
itaqͥad ꝑu̾sa desiderta ex carnis fetore arserant. dig-
sent. Latꝰ tyb̃iadis ab oppido tybiadi uocatꝰ: quod qͦn¬
dam herodes in honore tyb̃u cesaris condidit. Est
aut̃ in iudea om̃ib lacis salubior ⁊ ad sanitatẽ corpo¬
rum quodãm efficatior. Genesar lacꝰ amplissimus
ĩ uidea. longitudine centũ qͣdraginta extendit᷑ stadi¬
is latitudine quadraginta diffundit᷑: crispantib
aquis. aura ñ uentis s de ipso sibi extreans. unde ⁊
genesar dr̃ greco uocabło. qiͣ generans sibi aurã.
Seniq diffisi ora spacia lacus. frequentibꝰ atris
spirantib agitat᷑. uñ ⁊ purior haustus eiꝰ ⁊ ad po¬
tandum dulcis ⁊ habilis. Deniq si scierimꝰ quid ĩ
latiua lingua resonet genesar: intelligemꝰ quomͦ

Expanded text:
ta vivunt, nullo consortio jungitur: sed vera vita carentes in profundum mergit inferni. In sulphure fcarnis et quid per ignem/ nisi ardor desiderii carnalis exprimitur? Sulphur quippe fętorem habet, ignis ardorem. Qui itaque ad perversa desideria ex carnis foetore arserant, dignusent. Lacus Tiberiadis ab oppido Tiberiade vocatus, quod quondam Herodes in honorem Tiberii Caesaris condidit. Est autem in Judaea omnibus lacis salubrior et ad sanitatem corporum quodam modo efficacior. Genesar lacus amplissimus in Judaea, longitudine centum quadraginta extenditur stadiis, latitudine quadraginta diffunditur, crispantibus aquis auram non ventis, sed de se ipso sibi excreans Unde et Genesar dicitur graeco vocabulo, quasi generans sibi auram. Denique per diffusiora spatia lacus frequentibus auris spirantibus agitatur, unde et purior haustus ejus, et ad potandum dulcis et habilis. Denique, si sciremus quid in Latina lingua resonet Genesar, intelligeremus quo
Abbreviated transcription (Latin):
ognia a putando philosophi nomina¬
runt .i. hoc puto ẽẽ bonum. hoc pu
to uerum. Religio appellata. qd̾ ꝑ eam uni deo
religamꝰ animas nr̃as ad cultũ diuinũ. iincło
seriuendi. qd̾ ũbum compositũ est. a religendo
.i. eligendo. ut ita latinũ iudeat᷑ religio. sic̃ eli¬
gio. Tria st̃ aũt que in religionis cultu. ad colen
tas. In fide qͥdem credendũ. in spe qͥdem sꝑan¬
dum. in caritate qͥd sit aniandũ. fides est qͣ ue¬
racit̃ credimꝰ. id qd̾ neqͣꝙͣ uide ualemꝰ. Nam
crede iam ñ possumꝰ. qd̾ uidemꝰ. ꝓpͥe añt nom̃¬

Expanded text:
ogma a putando philosophi nominaverunt: id est, hoc puto esse bonum: hoc puto esse verum. Religio appellata, quod per eam uni Deo religamus animas nostras ad cultum divinum vinculo serviendi. Quod verbum compositum est a religendo,  eligendo, ut ita Latinum videatur religio sicut eligio. Tria sunt autem quae in religionis cultu ad colendupes, caritas. In fide, quid credendum; in spe, quid sperandum; in caritate, quid sit amandum. Fides est qua veraciter credimus id quod nequaquam videre valemus. Nam credere iam n
Abbreviated transcription (Latin):
tor aũt uocatꝰ: qr uoce modulat᷑ in cantu. Huiꝰ
duo gen̾a cdicunt᷑ in arte musica. sic̃ ea docti
homines latine dicere potuert̃. Precentor ⁊ suc¬
centor. Precentor scilicet: qͥ uocem p̃mitit in
cantu. Succentor aut̃: q̃ subseqͦnt̃ canendo
respondit. Concentor aũt dr. qͥ consonat. Qui
aut ñ consonat: ñ concinit. nec concentor ent.
Acoliti grece. latine ceroferarii dicunt᷑. a de¬
portandis cereis qͣndo iegendum est erimgłm
aut sacficiũ offerendũ. Eunc enĩ accendunt᷑
luminaria ab eis ⁊ deportant᷑. ñ ad esfugan¬
das tenebras. dum sol rodem tẽꝑe ritilet. s ad
signũ leticie demonstrandũ. nt sub tiꝑo iu¬
minis corꝑał. illa lux ostendat᷑. de qͣ in eim

Expanded text:
tor autem vocatus, quod voce modulatur in cantu. Hujus tor autem vocatus, quod voce modulatur in cantu. Hujus duo genera dicuntur in arte musica sicut ea docti homines Latine dicere potuerunt, praecentor et succentor. Praecentor scilicet, qui vocem praemittit in cantu: succentor autem qui subsequenter canendo respondet. Concentor autem dicitur qui consonat: qui autem non consonat, non concinit, nec concentor erit. Acolyti Graece, Latine ceroferarii dicuntur a deportandis cereis, quando legendum est Evangelium, aut sacrificium offerendum. Tunc enim accenduntur luminaria ab eis, et deportantur, non ad fugandas tenebras, dum sol eo tempore rutilet, sed ad signum laetitiae demonstrandum: ut sub typo luminis corporalis, illa lux o
Abbreviated transcription (Latin):
uocati. i leui aũt leuite exorti sunt. a qͥb
in templo dei mistici sacram̃ti minist̾ia ex¬
plebant᷑. Hii grece diacones. latine ministri
dicunt᷑: qd sicut in sacerdote consecratio. ita
in diacono ministerii dispensatio habet᷑. Ippo¬
diacones grece. qͦs nos subdiacones dicimꝰ.
Qui ideo sic appellant᷑ : qr subiacent p̃ceptis
⁊ officiis leuitarũ. Oblationes enĩ in templo
dei a ficdelibꝰ ip̃i suscipiunt. ⁊ leuitis suꝑpo¬
nendas altaribꝰ deferunt. Hii apd̾̃ ebreoᷤ ma¬
chinnei uocant᷑. Lectores a legendo. psalmiste.
a psalmis canendis uocati. Ili enĩ p̃dicant po¬
płis qͥd sequant᷑: isti canunt. ut excitent ad
cõpunctionẽ animos audientium. Licet ⁊
qͥdam lectores ita miserant̃ ꝓnuntient: ut
q̃sdam ad luctũ lam̃tationẽq compellant.
Idem aũt ⁊ ꝓnuntiatores uocant᷑. qd porro
anũtient. Tanta enĩ ⁊ tam clara eoꝵ uox: ut
qmuis longe positoꝵ aures adimpleant. Can¬

Expanded text:
conus: de Levi enim levite exorti sunt, a quibus in templo Dei mistici sacramenti ministeria explebantur. Hii grece diaconedicuntur: quod sicut in sacerdote consecratio, ita in diacono ministerii dispensatio habetur. Hypodiacones Graece, quos nos subdiacones dicimus: qui ideo sic appellantur, quia subjacent praeceptis et officiis Levitarum. Oblationes enim in templo Dei a fidelibus ipsi suscipiunt, et Levitis superponendas altaribus deferunt. Hii apud Haebraeos Nathinnei vocantur. Lectores a legendo, psalmistae a psalmis canendis vocati. Illi enim praedicant populis, quid sequantur: isti canunt, ut excitent ad compunctionem animos audientium. Licet et quidam lectores ita miseranter pronuntient, ut quosdam ad luctum lamentationemque compellant. Iidem etiam et pronuntiatores vocantur, quod porro annuntient. Tanta enim et tam clara eorum est vox, ut quamvis longe positorum aures adimpleant. Can
Abbreviated transcription (Latin):
ex greco in latinũ aduirantes. siue increpan¬
tes uocant᷑. Inuocant enĩ suꝑ catecummos.
ł suꝑ eos q̃ habent sp̃m inmundũ. nomen
dñi iħu. adiurantes ꝑ eum ut egrediat᷑ ab
eis. Ostiarii. idẽ ianitores. qͥ in uet̾i testa¬
mento eiecti st̃ ad custodiam templi. ut
ñ ingredet᷑ ad eum minund̾ in om̃i re.
Dieti aũt hostiarii. qd p̃sunt ostis templi. Ip̃i
enĩ tenentes cdauem om̃ia intꝰ ex utraq par¬
ce custodiunt: atq int̾ bonos ⁊ malos haben¬
tes iudiciũ fideies recipiunt. respuunt infide
De monachis. .xi.

Expanded text:
increpantes vocantur. Invocant enim super cathecumenos, vel super eos qui habent spiritum inmundum, nomen Domini Iesu, adiurantes per eum ut egrediatur ab eis. Ostiarii idem et ianitores, qui in Veteri Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur eum inmundus in omni re. Dicti autem ostiarii, quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes clavem omnia intus extraque custodiunt, atque inter bonos et malos habentes iudicium fideles recipiunt, respuunt infideles. De monachis .
Abbreviated transcription (Latin):
da cdiaboli. antrxp̃c. ł consuetrido pecrandi. ut ẽ illud.
Stringit caudam suã q̃si cedrũ. Dormire diaboliẽ:
in corde reꝓboꝵ reqͥescere. ut ẽ illud in iob. Sub
umbra dormit in secreto calami. Pascere cdiaboli:
ẽ inpeccatis impioꝵ delectari. ut ẽ illud in iob.
huic montes erbas ferunt. Qd̾ ad homunẽ ⁊ ad par¬
tes actinet corꝑis. exparte iam suꝑiꝰ dictũ ẽ: nunc
etates eiꝰ subungam.

Expanded text:
da diaboli, Antichristus vel consuetudo peccandi, ut est illud: Stringit caudam suam quasi cedrum . Dormire diabolum, est in corde reproborum requiescere, ut est illud in Job: Sub umbra dormit in secreto calami . Pascere diaboli, est in peccatis impiorum delectari, ut est illud in Job: Huic montes herbas ferunt. Quod ad hominem et ad partes attinet corporis, ex parte jam superius dictum est. Nunc aeta
Abbreviated transcription (Latin):
lud in iob. Cartilago eiꝰ sic̃ lãmina ferrea. Alitꝰ dia¬
boli: inspiratio eiꝰ occulia. ꝑ qͣm corda peccatoꝵ amo¬
re carnali ardere facit. ut ẽ illud in iob. Auitꝰ eiꝰ:
prunas ardere facit. fãcies diaboli: antixp̃i aduentꝰ.
egestas. Carnes diaboli infirmi qͥq in corꝑe eiꝰ. ⁊ mi¬
nꝰ ualentes peccare. ut ẽ illud in iob. Menbra car¬
niũ eiꝰ coherentia sͥ. Testicłi diaboli. ł heretia. ł pra-¬
ue cogitaciones. subtilit̾ uincłis peccatoꝵ obligan¬

Expanded text:
lud in Job: Cartilago ejus sicut laminae ferreae . Halitus dialud in Job: Cartilago ejus sicut laminae ferreae . Halitus diaboli, inspiratio occulta, per quam corda peccatorum amore carnali ardere facit: ut est illud in Job: Halitus ejus prunas ardere facit . Facies diaboli, Antichristi adventegestas . Carnes diaboli, infirmi quique in corpore ejus, et minus valentes peccare: ut est illud in Job: Membra carnium ejus cohaerentia sibi . Testiculi diaboli, vel haeretici, vel pravae cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum uͦ est
qd̃ qñ menbra hominis ⁊ humani actꝰ
diabolo ascbunt᷑: ñ scd̃m historiã. s
scd̃m allegoriam accipienda st̃. qͦ in młtis locis scͥpt᷑e
sacre huimͦi spẽs inueniunt᷑. Nam capd̾ omniũ maloꝵ
diabołꝰ est: unde legit᷑ in ab acuc. Paussisti capd̾ de domo
impii. Corpꝰ uͦ diaboli reꝓbi homines: unde debeemoch
legit᷑ in libro beati iob. Corpꝰ eiꝰ sic̃ scuta fusilia. Ocłi
eiꝰ ł dentes. heretici siue pui om̃s doctores. ut in p̃dic¬
to libro scͥptũ ẽ. Ocłi eiꝰ sic̃ palpebre diluculi. in ar¬
cuitu dentiũ eiꝰ formido. Nares diaboli : inspirati
boli. locutiones eiꝰ qͥbꝰ corda hominũ occultis cogi¬
tacionibꝰ alloqͥt᷑. ut ẽ illud in iob. Deore eiꝰ flãma
diaboli: potentes qͥq ⁊ fortes in malicia. siue here¬
tici. ut est illud in iob. Ossa eiꝰ fistula eris. Cartilago
eiꝰ minꝰ potentes qͣm hi. q̃ ossa nominant᷑. ut est il¬

Expanded text:
ciendum vero est, quod quando membra hominis et humani actus diabolo ascribuntur, non secundum historiam, sed secundum allegoriam accipienda sunt: quia in multis locis Scripturae sacrae hujusmodi species inveniuntur. Nam caput omnium malorum diabolus est. Unde legitur in Habacuc: Percussisti caput de domo impii . Corpus vero diaboli reprobi homines. Unde de Vehemoth legitur in libro beati Job: Corpus ejus sicut scuta fusilia . Oculi ejus vel dentes haeretici sive pravi omnes doctores: ut in praedicto libro scriptum est: Oculi ejus sicut palpebrae: in circuitu dentium ejus formido . Nares diaboli, inspirationboli, locutiones ejus, quibus corda hominum occultis cogitationibus alloquitur: ut est illud in Job: De ore ejus flamma diaboli, potentes quique et fortes in malitia, sive haeretici, ut est illud in Job: Ossa ejus, fistula aeris . Cartilago ejus minus potentes, quam hi, qui ossa nominantur: ut est il
Abbreviated transcription (Latin):
ris uocata. Umbria uͦ ut historie narrant eo qd̾
temꝑe a quo se claudis imbrib suꝑfuerunt ⁊ ob
hoc umbria grece cognoraruata. Est enĩ in iugis
appenninimontis sita T̃ parte italide iuxta me¬
ridiem. Et ruria pars italie dicta qd̾ eius fines
tendebant᷑ usq ad ripam tyb̃is qiͣ. Ait epo. cõ¬
uocat᷑. Rome enĩ finis: antequnã stantũ tib̾is
ripam tenelat. ali truriam. dictã ab etrusco
liam. hec est ⁊ tuscta S tusciã dicere ñ debemꝰ
quia nusqmͣ legimus. Tuscia aut̃ a frequentia
sacrificii ⁊ thuiris dicta est. Gallia.¬
allia. a candore popłi nuncupata est. Gala entin
grece lac dr̃. Montes enĩ ⁊ rigor celi ab ea par-¬
te solis ardorem excludunt. quo fit ut candor cor¬
ꝑum ñ coloret᷑. Hanc ab oriente alpium iuga tue¬
tuẽt᷑. ab occasu oceanf in cludit. ameridie p̃rup¬
ta pirinei. aseptemtrione reni fluento atq ger-¬
mania cuiꝰ inicium belgice finis aquitania.¬
quitania. est regio geba de aquitania.¬

Expanded text:
 21. Umbriam vero historiae narrant, eo quod tempore aquosae cladis imbribus superfuerit, ob hoc Umbriam Graece cognominatam. Est enim in jugis Appennini montis sita, in parte Italiae juxta Meridiem. 22. Etruria pars Italiae dicta, quod ejus fines tendebantur usque ad ripam Tiberis, quasi ἕτερος ὅvocaripam tenebat. Alii Etruriam dictam ab Etrusco liam. Haec est et Tuscia, sed Tusciam dicere non debemus, quia nusquam legimus. Tuscia autem a frequentia sacrificii et thuris dicta est. Gallia a candore populi nuncupata. Gala enim Graece lac dicitur. Montes et rigor coeli ab ea parte solis ardorem excludunt. Quo fit, ut candor corporum non coloretur. Hanc ab oriente Alpium juga tuentur, ab occasu Oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta atque Germania, cujus initium Belgica finis. Aquitania est regio gleba u
Abbreviated transcription (Latin):
subditũ fore. ⁊ incogitando. loqͦndo. atq in
agendo totũ uitiis deditũ. qͣsi libere ab eo pos¬
sideri: Ioachim sine iechonias. qͥ cum matre
ductꝰ in babilonẽ. simł ⁊ thesauro tẽplũ dñi.
doctͥne. ⁊ bonis exemplis ad uerã religionẽ
suscitare debuerant. ipsi uariis uitiis truadati:
morte absorte sunt peccatoꝵ. Hoc enĩ nom̃
ioachim qͥ resuscitans ł qͥ est consurgens int̾¬
in captiuitatẽ asportabant. q illi q̃ inge¬
nii acumine excellebant ł moꝵ honestate
fulgebãt: maloꝵ dep̾uati exemplis. simł cũ
ip̃is in p̃dam cessere diaboli. Sedechias qͥ int̾p̃¬
tat᷑ iustꝰ dm̃. hiuꝰ occłos in reblatha rex babi¬
lonis euulsit. Reblata uertit᷑ in latinũ młta
hec. ideoq significat᷑ eos qͥ in huiꝰ mundi ma¬
la actione inuoluunt᷑. atq adiabolo captiua

Expanded text:
subditum fore, et in cogitando, loquendo atque in subditum fore, et in cogitando, loquendo atque in agendo, totum vitiis deditum quasi libere ab eo possideri? Joachim sive Jechonias, qui cum matre ductus est in Babylonem simul et thesauro templi Domini, doctrinae et bonis exemplis ad veram religionem suscitare debuerant, ipsi variis judiciis trucidati morte absorpti sunt peccatorum. Hoc enim nomen Joachin, qui resuscitans, vel qui est consurgens intein captivitatem asportabantur, quia illi qui in regni culmine excellebant, vel morum honestate fulgebant, malorum depravati exemplis simul cum ipsis in praedam cessere diaboli. Sedecias, qui interpretatur justus Domini. Hujus oculos in Reblatha rex Babylonis evulsit. Reblatha vertitur in Latinum multa haec, ideoque significabat eos, qui in hujus mundi malitia actione involvuntur, a
Abbreviated transcription (Latin):
qui int̾pretat᷑ retentꝰ. significat pͣuos rectores:
qͦs popłs t̾re. carnales uidelicet t̾rene cupidita¬
ti dediti. scd̃m mores suos consentientes uitiis
suis. ꝑsonas eligunt qͦs pharao in reblata iuux̃.
⁊ in egiptũ duxit: cum diabolꝰ ꝑ multitudi¬
nẽ adulatoꝵ eneruans. decipit corda p̾latoꝵ.
Reblata enĩ multitudo int̃precat᷑. sicq in sp̃i¬
talis egipti uinctꝰ cͥatenis peccatoꝵ tenebrosũ
achim dei resurrectio. significant deuiantes
pastores fideliũ qͥ sunt p̃scientia p̃parati. atq
ornati.⁊ potestate subluati. s magis ꝑ hec do¬
dunt᷑ uitiis. Sciendũ aũt qd̾ cũ semel qͥs cui¬
libet se manciparit uitio. ñ uno s multis
dñis obnoxiꝰ erit. unde ioachim qͦm pharao
ante censum sͥ soluere cogit. nẽ nabugo dono¬
sor rex babilonis sͥ tribꝰ annis seruire cõpetit.
¶d est gͦ aliud regis babilonis seruũ ẽẽ : qͣm ꝑsua¬
sione. delectatione. atq consensu antiqͦ hosti

Expanded text:
qui interpretatur retentus, significat pravos rectores, quos populus terrae, carnales videlicet terrenae cupiditati dediti secundum mores suos consentientes vitiis suis, personas eligunt. Quos Pharao in Rebla vincivit et in Aegyptum duxit, cum diabolus multitudinem adulatorum enervans decipit corda praelatorum. Reblath enim multitudo interpretatur, sicque spiritualis Aegypti vinctos catenis peccatorum in tenebrosam achin, Dei resurrectio. Significat deviantes pastores fidelium, qui sunt scientia apparati atque ornati, et potestate sublimati; sed magis per haec doduntur. Sciendum autem, quod cum semel quis cuilibet se manciparit vitio, non uno sed multis dominis obnoxius erit. Unde Joachim, quem Pharao ante censum sibi dare coegit, nunc Nabuchodonosor, rex Babylonis, sibi tribus annis servire compellit. Quid est ergo aliud regis Babylonis servum esse, quam persuasionis delectatione atque consensu antiquo hosti
Abbreviated transcription (Latin):
acab. ⁊ sac̾dotes baal int̾ficiendos. qͥ ⁊ ꝑcussit
ioram regẽ isrł: ⁊ achaziam regẽ nida. ⁊ ie¬
zabel impiissimã reginã. de palatio in iezrad
patũ qͦm dñs ac redẽptor nr̃ destinauit. ut
in sacrilegia ciuitate que ꝓpħas ⁊ ip̃m d̃m
habuerat destrueret. templũq subu̾teret: nec
ñ ⁊ impiã sinagoga que sanguinẽ sc̃oꝵ semꝑ
siciebat de regni culmine p̃cipitaret. ac rectores ĩp̃iꝰ
int̃ficẽt: Nabuchodonosor int̃p̃tat᷑ ꝓphetia lagun¬
cłe anguste. siue ꝓphetans istiꝰmodi signũ. pro
sumnio scilicet futuroꝵ qd̃ uidisse narrat᷑. ⁊ da¬
niel int̾p̃tatꝰ ẽ siue sessio in agnicioe agustie pro
his qͥ in captiuitatẽ ab eo dicti sunt. tipũ tenet¬
diaboli qͥ hereticoꝵ plebem erroris captiuitate
de uicta ab iherłm hoc ẽ ab eccłia in babiboniã
.i. ignorantie c̃fusionẽ ad duxit. Princeps cocoꝵ

Expanded text:
erdotes Baal interficiendos. Qui et percussit erdotes Baal interficiendos. Qui et percussit Joram regem Israel, et Ochoziam regem Juda, et Jezabel impiissimam reginam de palatio in Jezrahel patum, quem Dominus ac Redemptor noster destinavit ut in sacrilega civitate, quae prophetas et ipsum Dominaniter habuerat, destrueret, templumque subverteret, nec non et impiam synagogam quae sanguinem sanctorum semper sitiebat, de regni culmine praecipitaret, ac rectores ipsius it’. N 3 NABUCODONOSOR interpretatur prophetia laguncule anguste, sive prophetans huius signum, pro somnio scilicet futurorum quod vidisse narratur et Daniel interpretatus est, sive sessio in agnitionem angustie pro his qui in captivitatem ab eo ducti sunt. N 4 Nerroris captivitate devictam ab Hierusalem, hoc est, ab Ecclesia in Babyloniam, id est, ignorantiae confusionem abduxit. Princeps coquor
Abbreviated transcription (Latin):
abolo. gladio hostis int̾iit. sic ⁊ popłs iudaicꝰ
sꝑnendo doctores eungłii. ⁊ seqͦndo p̃cursores
antixp̃i: nec ñ ⁊ ip̃m caput iniquoꝵ in mortẽ
corruet sẽpit̾am. Ochorias qui int̾pretat᷑ app̃¬
hendens dm̃. filiꝰ fuit acab: ⁊ ꝑsequebat᷑ ꝓpħas
⁊ maxime pͥncipes sinagoge: qͥ peccatis ⁊ uitiis
dediti. ueritatẽ a se repellebant. immo ꝑseq̃¬
bant᷑. unde legit᷑ in euͣngłio qd̾ miserunt
pͥncipes ⁊ pharisei ministros. ut app̃hend̾ent iħm.¬
Domꝰ gͦ ochorie sinagoga est iudeoꝵ. q̃ legalibꝰ pre¬
ceptis qͣsi cancellis cenacłi undiq circũdata erat.
s sic̃ ochorias ꝑ caucellos qͥb tueri debuit ru¬
ens egͥtudinẽ nimiã incurrit: ita ⁊ popłs
iudeoꝵ legis custodiã excedens in languorem
desꝑabilẽ peccatoꝵ cecidit. uͥ qr diuina p̃sidia
dereliqͥt. salutis remedia inuenire ñ meruit.

Expanded text:
abolo, gladio hostis interiit. Sic et populus Judaeorum abolo, gladio hostis interiit. Sic et populus Judaeorum spernendo doctores Evangelii, et sequendo praecursores Antichristi, necnon et ipsum caput-iniquorum, in mortem corruet sempiternam. Ochosias, qui interpretatur apprehendens Deum, filius erat Achab, et persequeet maxime principes significat, qui peccatis et vitiis dediti, veritatem a se repellebant, imo persequebantur. Unde legitur in Evangelio, quod « miserunt principes et Pharisaei ministros, ut apprehenderent Domus ergo Ochoziae Synagoga est Judaeorum, quae legalibus praeceptis quasi cancellis coenaculi undique circumdata erat; sed sicut Ochozias per cancellos, quibus tueri debuit, ruens aegritudinem nimiam incurrit, ita et populus Judaeorum, legis custodiam excedens, in languorem desperabilem peccatorum cecidit, ubi quia divina praesidia dereliquit, salutis remedia invenire non meruit.
Abbreviated transcription (Latin):
mere dignatꝰ est. Concupiuit gͦ achab iuneã na¬
both qͥ int̾pretat᷑ ꝑspicuus siue confessio hrerahe¬
ute hoc est honestatis dei. siue seminis dei. dñi
plebs est israhelitica. de qͣ ysaias ait. Hinea
tum holerũ. hoc est ut uͥ uinũ gr̃e sp̃italis
germinare debuit. ibi fragilia queq̃ dog¬
mata. ꝑ pharisaicã suꝑsticionẽ tͣnsplantaret.
s naboth hanc uineã dare nolenti.i. xp̃o pha
ierabel hoc est sinagoga iudeoꝵ machinata
est mortẽ. Int̾pretat᷑ enĩ iezabel cohabitat᷑x.
siue fluxꝰ uanꝰ qd̵ bene conuenit sinagoge
q̃ habitare uidebat᷑ in domo dm̃: sd̃ ꝑ uaria desid̾ia¬
falsis testibꝰ testimoniũ falsũ cum naboth po¬
nerent. qd̾ benedixisset d̾m ⁊ regẽ: ⁊ sic educ¬
tum de ciuitate lapidarent ut moreret᷑. cum
sinagoga ꝑ pontifices scͥbas ⁊ phariseos medita¬
ta est mortem xp̃i. Hic gͦ achab ueros ꝓpħas dei
sꝑnens. falsos ꝓpħas audiuit: ⁊ sic delusus a di¬

Expanded text:
re dignatus est. Concupivit ergo Achab vineam Naboth, qui interpretatur perspicuus, sive confessio: Jezrahelitae, hoc est, honestatis Dei, sive seminis Dei, Dominplebs est Israelitica. De qua Isaias ait: Vinea tum olerum, » hoc est ut ubi vinum gratiae spiritalis germinare debuit, ibi fragilia quaeque dogmata per Pharisaicam superstitionem transplantaret. Sed Naboth hanc vineam dare nolenti, id est ChriJezabel, hoc est Synagoga Judaeorum machinata est mortem. Interpretatur enim Jezabel cohabitatrix, sive fluxus vanus, quod bene convenit Synagogae, quae habitare videbatur in domo Domini, sed per varia desidfalsis testibus, testimonium falsum contra Naboth ponerent quod benedixisset Deum et regem, et sic eductum de civitate lapidarent, ut moreretur, cum Synagoga per pontifices, scribas et Pharisaeos meditata est mortem Christi. Hic ergo Achab, veros prophetas Dei spernens, falsos prophetas audivit, et sic delusus a di
Abbreviated transcription (Latin):
osanna: benedictus qui uenit in noĩe dñi rex isrł.
Hulgus aut̃ ideo hunc diem capitilauiũ uocat:
quia tunc moris est lauandi capita in fantium.¬
qui unguendi st̃. ne obseruatõe quadragefune sor¬
didata. ad unc toẽm accederent. hoc aut̃ die sim¬
bolum cõpetentib tradit᷑. ꝑpt̃ ꝯfinrum dñice pas¬
che sollempnitatẽ: ut qui iam ad dei grãm ꝑci¬
piendam festinant. fidem quam confiteant᷑ agnos¬
cant. Cena dñica dicta est. eo quod in eo die salua¬
tor pascha cum discipłis fecerit: qd̾ ⁊ hodieq sic̃
est traditũ celebrat᷑. scm̃q in eo die crisma confici¬
ti cessatio declaratur

Expanded text:
Hosanna, benedictus, qui venit in nomine Domini, rex Israel . Hosanna, benedictus, qui venit in nomine Domini, rex Israel . Vulgus autem ideo hunc diem capitilavium vocat, quia tunc moris est lavandi capita inqui unguendi sunt ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei gratiam percipiendam festinant, fidem, quam confiteantur, agnoscant. Coena Dominica dicta est, eo quod in eo die Saltor Pascha cum discipulis suis fecerit; quod hodie, sicut est traditum, celebratur, sanctamque in eo chrisma conficienti declaratur
Abbreviated transcription (Latin):
riam expediciõĩs. cũ egypto ꝓmoti intab̾nacłis a¬
gebant ⁊ ex eo scenophegia. Scena enĩ grece. tabna
mense telebrat᷑. Neomenia: apd nos kalendas. apud
hebreos autẽ quia scdm lunarem cursũ menses srp¬
putant᷑ꝰ.⁊ grece mene luna appellat᷑. inde neomeł¬
nia. idest noua luna. Erant enĩ apud hebreos ip̃i
Dies Ralendarũ ex legali institutõe sollempnes: de qͥ¬
bus in psalt̃io dr̃. Canite in iicio mensis tula: in die
insignis sollempnitatis ur̃e. Encenia: noua tem¬
pli dedicatõ. Brece enĩ tenon : dicit᷑ nouũ. Quan¬
do enĩ aliquid nouũ dedicat᷑: encenia dr᷑ hant de¬
dicatonem templi sollempnitatẽ: iudei oc tobre
mense colebant. Dies palmarũ. ideo dr̃ eo qd̾ in eo
dñs ⁊ saluator nr̃ sicut ꝓpha cecinit ierłm tendens:
a sellum sedisse ꝑhibetur. Tunc gradiens cũ ramis¬
palmarũ młtitudo plebium obiiam ei clamauert̃

Expanded text:
riam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabernaculis ariam expeditionis, cum ab Aegypto promoti in tabernaculis agebant, et ex eo Scenopegia. Scena enim Graece tabernmense celebratur. Neomenia apud nos Calendae, apud Hebraeos autem quia secundum lunarem cursum menses supputantur, et Graece mene luna appellatur: inde neomenia, id est, nova luna. Erant enim apud Hebraeos ipsi dies calendarum ex legali institutione solemnes, de quibus in psalterio dicitur: Canite in initio mensis tuba, in die insignis solemnitatis vestrae . Encaenia, nova templi dedicatio. Graece enim kainon dicitur novum. Quando enim aliquid novum dedicatur, encaenia dicitur. Hanc dedicationis templi sollemnitatem Iudaei Octobri mense celebrabant. Dies Palmarum ideo dicitur, quia in eo Dominus et Salvator noster, sicut Propheta cecinit, Hierusalem tendens asellum sedisse palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt: