comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rint. possunt inter se cobrdes uel de pecu
si nichil etiam sit ĩpeculio cum agetur
simodo sit rei iuidicate temꝑe. ꝓculus
et pegasus mchilo minus teneri auit
Intenditur enim recte etiai si nchilsit
ĩpeculio. Id et circa ad exibend̾ et mrẽ
actionem placuit. que sĩa et a nob̾
ꝓbanda est. ¶ Sicum exꝑte hrde diñ
uel pr̃is agatur. dunitaxat depeculio
ꝯdempnand̾ ꝙ apud eum b̾rdem sit q
duenitur. Item et de mrem u̾so ꝓꝑte¬

Expanded text:
runt, possunt inter se coheredes uel de peculetiamsi nihil sit in peculio cum ageretur, si modo sit rei iudicatae tempore. Proculus et Pegasus nihilo minus teneri aiunt: intenditur enim recte, etiamsi nihil sit in peculio. idem et circa ad exhibendum et in rem actionem placuit, quae sententia et a nobis probanda est. Si cum ex parte herede domini uel patris agatur, dumtaxat de peculio condemnandum, quod apud eum heredem sit qui conuenitur: idem et in rem uerso
Abbreviated transcription (Latin):
lid pacietur actionẽ. S si uelit ꝓ ꝑte no¬
men cob̾rdis reclim̃e audiendus ẽ.
Dand eĩ si mrem pris uͥsum sit. cur nõ
ꝯsequatur filius aco h̾rde ꝙ in pris
reusumẽ. Idemet si peculumi lodiplex
sit. ¶ Is q semel depeculio egit rursꝰ
aucto peculio de residuo debiti ag̾e

Expanded text:
patietur. sed si uelit pro parte nomen coheredis redimere, audiendus est: quid enim si in rem patris uersum sit? cur non consequatur filius a coherede, quod in patris re est? Idem et si peculium locuples sit. Is, qui semel de peculio egit, rursus aucto peculio de residuo debiti age
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ fcm ẽẽt ꝯuenit citra scipułonem ut ꝓe¬
nam p̾staret emptor uix ẽ ut eõ noie uĩ¬
dicte rone uẽlitor possit ag̾e acturus uti¬
łr si nõ ẜuata lege ĩpena qͣm alii ꝓmisit ĩ¬
cid̾it. huic dsequẽs erit. ut hac tenus ag̾e
possit quatenus alii p̾stare cogetur. qcq̃d
enm excedit pena nõ rei ꝑsecutio ẽ ꝙ si¬
taretur ꝯuenit.etiam affectonis rõne rec¬
te agetur. nec udetur h̾ int̾ se ꝯtraria ẽẽ
cum bñficio affici hoĩem int̾ sit hoĩs eĩ¬
u̾o pene nõ irrogate ĩdignatio solam¬

Expanded text:
t, conuenit citra stipulationem, ut poenam praestaret emptor. uix est, ut eo nomine uindictae ratione uenditor agere possit, acturus utiliter, si non seruata lege in poenam quam alii promisit inciderit. huic consequens erit, ut hactenus agere possit, quatenus alii praestare cogitur: quidquid enim excedit, poena, non rei persecutio estaretur, conuenit, etiam affectionis ratione recte agetur. nec uidentur haec inter se contraria esse, cum beneficio adfici hominem intersit hominis: enimuero poenae non inrogat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ huat et qr reddẽdo id fiebat idcirco
reclibito ẽ applłata qiͣ reclibito cũ reclibe¬
tur ab abemptore mãcipiũ uẽditori
ideo cautões necessarias ẽẽ. Ne forte a¬
aut pignoridatus sit ẜuus abempto¬

Expanded text:
do id fiebat, idcirco redhibitio est appellata quasi redditio. Cum redditur ab emptore mancipium uenditori,ideo cautiones necessarias esse, ne forte aut pignori datus sit seruus ab empto
Abbreviated transcription (Latin):
nemhnt insolidim ueł qui ei¬
dem pecume debitores sint q̃te¬
nus Alii quoq ꝑsit. uel noceat
pactiexceptio queritur ⁊ ĩrez
pacta omnib ꝓsunt. quoꝵ ob¬
ugntionem dĩsolutam ẽẽ eiꝰ
qui paciscebatur interfuit. ita¬
q debitoris comientio fideius¬

Expanded text:
nem habent in solidum uel qui einem habent in solidum uel qui eiusdem pecuniae debitores sunt, quatenus alii quoque prosit uel noceat pacti exceptio, quaeritur. et in rem pacta omnibus prosunt, quorum obligationem dissolutam esse eius qui paciscebatur interfuit. itaque debitoris conuentio fideius
Abbreviated transcription (Latin):
tri nech̾r di eius qr ꝑsonale pac¬
cumest.i qd si seruus ne ase pe¬
tentur pactus fu̾it nichil ua¬
lebit pactum/ de doliexceptio¬
ne udeamus. et si mrem pacis¬
citur ꝓuerit domino ⁊ h̾rdici
pactionnenti exceptio.qd̃ si
impsona pactum conceptum
sittunc domino doli suꝑ est ex¬
ceptio: ¶Nos aũt hus qui no
tra potestaer sunt paciscendo
desse nõ possinnus s⁊ nobis ides¬
us id ꝑfutiuꝵ si nomine eoru
conueniamus ꝓtulus ait qd̃
ita rectedicitur si ĩ paciscendo
id actumut. Ceter si paciscr
ne aticio petas demde actionẽ
aduersus me nomineeius ma¬
tuas non est oanda pacti conue̾¬
tiexceptio. nam ꝙ ip̃i mucile est
nec defensorieius competit. in¬
sit ne ase. neue afilio petaturi
mag̾ est ut pacti exceptio fi¬
lo fami/ danda non sit sdoli
ꝓsit. ¶ Flia fam̃. pacisci potest
ne de dote agat. cum suiuris
esse cepit. ¶Idem filius fa. de co
qd̾ sb̾ conditione legitum esty
recte paciscitur. ¶Inhus qui
etiam eiusdem pecume exactõ¬

Expanded text:
tri nec heredi eius, quia personale pactum est.Quod si seruus, ne a se peteretur, pactus fuerit, nihil ualebit pactum: de doli exceptione uideamus. et si in rem paciscatur, proderit domino et heredi eius pacti conuenti exceptio: quod si in personam pactum conceptum est, tunc domino doli superest exceptio.Nos autem his, qui in nostra potestate sunt, paciscendo prodesse non possumus: sed nobis id profuturum, si nomine eorum conueniamur, Proculus ait: quod ita recte dicitur, si in paciscendo id actum sit. ceterum si paciscar, ne a Titio petas, deinde actionem aduersus me nomine eius instituas, non est danda pacti conuenti exceptio: nam quod ipsi inutile est, nec defensori competit.Isit, ne a se neve a filio petatur, magis est ut pacti exceptio filio familias danda non sit, sed doli prosit. Filia familias pacisci potest, ne de dote agat, cum sui iuris esse coeperit. Item filius familias de eo, quod sub condicione legatum est, recte paciscetur. In i eiusdem pecuniae exactio
Abbreviated transcription (Latin):
dixitꝙ int̾dum fieri solz bũa¬
simumẽeum ꝗ legatum ꝑcepit᷑
nõ recte de moffoso testõ dictiuꝵ
nisi forte id totum alii ad inmis¬
trauit. ¶Odest̃.¬

Expanded text:
d interdum fieri solet, humasimum est eum qui legatum perceperit non recte de inofficioso testamento dicturum, nisi id totum alii administrauit. 11 Modest
Abbreviated transcription (Latin):
ante exacta ea mãdati tecũ egero. si
anrem iudicatam exegis ꝯdẽpnãd̾
te esse constat. ¶ Ipm̃.

Expanded text:
i geres, et ante exacta ea mandati tecum egero, si ante rem iudicatam exegeris, condemnandum te esse constat.
Abbreviated transcription (Latin):
E. hoc pendisse secũ aurelius qetus
bospitisuo mecdico mãdatsse dr̃etur.
ut mortis enis quos rauen ne hebat.
iquos ommb anmis secede soleb¬
at pherist̾iũ et ypocaustra et q̃dami
ip̃ius ualitudim apta sua ĩpẽsa face

Expanded text:
 hoc respondisse se, cum Aurelius Quietus hospiti suo medico mandasse diceretur, ut in hortis eius quos Rauennae habebat, in quos omnibus annis secedere solebat, sphaeristerium et hypocausta et quaedam ipsius ualetudini ap
Abbreviated transcription (Latin):
iudicum accepisset. siuellet
curatorẽ dare ĩquemactor tñs¬
ferat iudicium. audiri debet.
Sollẽpnit ꝓeo iudicatur solui¬
¶Ei q  defendit eñ cuius nomi¬
ne ip̃e ñagit lib̾m est uł ĩ unã

Expanded text:
icium accepisset, si uellet procuratorem dare, in quem actor transferat iudicium, audiri debet sollemniterque pro iudicatum soluere.Ei qui defendit eum, cuius nomine ipse n
Abbreviated transcription (Latin):
Onditione ex causa furtiua
et furiosi et infantes obligant.
cumberedes nc̃cui extiterint ꝙͣ¬
ius cumeis agi non possit.
ueluti si b̾rs sit institutus et ꝑi¬
culum subeat dñs h̾rditatis ꝑ¬

Expanded text:
ondiction‹e› ex causa furtiua et furiosi et infantes obligantur, cum heredes necessarii exstiterunt quamuis cum eis agi non possit. ueluti si heres sit institutus et periculum subeat dominus hereditatis
Abbreviated transcription (Latin):
de suo aut etiam mutuata ĩpend̾it. uidi
tm̃ iam ex annuo dsũptum. Illud recte
dictum ẽ celsus ait.Si dotis usuras an¬
nuas urcor stipłata sit. licet enim non de
dem dotis iudicio nõ possunt ꝯpensari
autẽ possunt. Idem ergo dicemus ĩ qua¬
um uendidiss et alium emiss post̾iorẽ
piculo mulieris ẽẽ fulcimus cripsit. ꝙ
non est u̾mlicet nõ ex remane̾nti empto
sit. ¶ Siuir uxori lanam donaint. et ex
ealana uestir̃ata sibi ꝯfecit icoris ẽe ues¬
Estim̃ĩta labeo ait.
tum fu̾it. et ircoris curatñ uiri ẽẽt. nec
ĩ pedire qd mea reeẽt uxortanquamla¬
mpendia fec̾it et inri negocium ꝓcura¬
retiSi uxor lana suaopis ancillaꝵ uiri
uestimẽta sin nomine ꝯfecit muliebria
rum uiro pr̃ari nchil deb̾e. s uiri noĩe
uestimẽta ꝯfecta uirilia uiri eẽ. ut is la¬
ne udri p̾stet pͥcium. s si nõ uirilia ues¬
timẽta suo nomine millie ꝯfecit s ea
uiro donauit. nõ uale donationemi

Expanded text:
de suo aut etiam mutuata impenderit, uideri tantum iam ex annuo consumptum. Illud recte dictum Celsus ait: si dotis usuras annuas uxor stipulata sit, licet ei non debea, peti quidem dotis iudicio non possunt, compensari autem possunt: idem ergo dicemus in quaruum uendidisset et alium emisset, posteriorem periculo mulieris esse Fulcinius scripsit: quod non est uerum, licet non ex re mariti emptus sit. Si uir uxori lanam donauit et ex ea lana uestimenta sibi confecit, uxoris esse uestimenta Labeo ait: ›tum fuerit et uxoris cura, tamen uiri esse neque impedire, quod in ea re uxor tamquam lanipendia fuerit et uiri negotium procurar‹i›t. Si uxor lana sua, operis ancillarum uiri, uestimenta sui nomine confecit muliebria,rum uiro praestare nihil debere: sed uiri nomine uestimenta confecta uirilia uiri esse, ut is lanae uxori praestet pretium: sed si non uirilia uestim‹ent›a suo nomine mulier confecit, sed ea uiro donauit, non ualere donationem,
Abbreviated transcription (Latin):
essẽ nichil petetur Si uerõ . u. dignus sit
sit. solet q̃ri. et pleriꝙ et pomp̃. int̾esse
putant. utre uno p̾cio uenunt andiu̾¬
sis siꝗdem uno tota.x petenda quẽad̾
solum petenti s qnͣti sit emptus qd̾ sup

Expanded text:
est, nihil peteretur: si uero quindecim dignus sit,sit, solet quaeri. et plerique et Pomponius interesse putant, utrum uno pretio uenierint an diuersis: si uno, tota decem petenda, quemadmodum solum petend‹u›m, quanti sit emptus qui sup
Abbreviated transcription (Latin):
nostri firmandis tonatiomib¬
cuidonate sunt et obligatio.
sit cuuł et de falcidia ubi possit
locũ b̾re tractand̾ sit. cin locum
fore opinor ita qiͣ testam̃to sit ꝯf¬
mantũ qd̃ donatum. ¶Ait oro
fas ẽẽ eum ꝗdem ꝗdonauit pe¬
int̾e hrdem u̾o eriꝑe forsitan
adu̾sus uoluntatem suppremã
enis ꝗ donaiat durum et auare
ẽẽspenitẽtiã acciꝑe debemus su¬
ppremã. ꝓide siuxoridonamt
deinde eum penituit mox desnt
penite dñdumẽ donationem
uałe. ut supp̾mũ eius spectem
nidicium. quẽ ad̃m circa fide¬
ꝯmissa solemus uel ĩ legatis cũ
de doli exceptõe oppoĩta tracta¬
mus ut sit ambłatoria uolun¬
tas eius usꝙ ad inte suppreme.
exitum. s ubi semel donatorẽ
penitut. et h̃rdi reuocancli po¬
testatem tribumus si appeat
defunctũ euident̾ reuocasse uo
donationẽsi maritus ea q̃ doa¬
u̾it pignori ded̾it utiq eum
penituisseMicemus. licet dñũ
ligatã hoc animo donass dñ¬
dumẽ uim bre donationem

Expanded text:
nostri de confirmandis donationibcui donatae sunt et obligatio sit ciuilis et de Falcidia ubi possit locum habere tractandum sit: cui locum ita fore opinor, quasi testamento sit confirmatum quod donatum est. Ait oresse eum quidem qui donauit paenitere: heredem u‹e›ro eripere forsitan aduersus uoluntatem supremam eius qui donauerit durum et auarum esse'. Paenitentiam accipere debemus supremam. proinde si uxori donauit, deinde eum paenituit, mox desiit paenitere, dicendum est donationem ualere, ut supremum eius spectemus iudicium, quemadmodum circa fideicommissa solemus, uel in legatis cum de doli exceptione opposita tractamus, ut sit ambulatoria uoluntas eius usque ad uitae supremum exitum. Sed ubi semel donatorem paenituit, etiam heredi reuocandi potestatem tribuimus, si appareat defunctum euidenter reuocasse uoldonationem. Si maritus ea quae donauerit pignori dederit, utique eum paenituisse dicemus, licet dominiligatam hoc animo donasset, dicerem uim habere donationem,
Abbreviated transcription (Latin):
disszdonatio ẽ. S⁊ si ĩpensas quas fac̾et
mulier quo honestius se hretur ¶ Nõ
moaut ĩ unguẽtis aut ĩ cybarus fami¬
ne donatã sibi pecuma impend̾it. ¶Q
uir cybaria uxoris familie ium̃tis ue
qd̃ si familiã domesticã uxoris aut uena

Expanded text:
disset, donatio est: sed si impensas, quas faceret disset, donatio est: sed si impensas, quas faceret mulier, quo honestius se tueretur, connio aut in unguentis aut in cibariis familiae donatam sibi pecuniam impenderit. Quae uir cibaria uxoris familiae iumentisue quod si familiam domesticam uxoris aut ue
Abbreviated transcription (Latin):
mancipia sints qnͣtum ex p̾cio dõa¬
tionis cã sit remissũ. Sine dubio licet
au̾ro uł uxori mino is em̾e si ñ sit a¬
nimus donancli. ¶Siuir uxori uł
ccͣ ꝗd uenlid̾it u̾o p̾cio et donationis
cã paciscuntur neguenditor obeam rẽ
p̃stet uidend̾ est qd̾ deoa uendõe agat᷑.
utix res uemerit et totum negõm ua¬
leat. anu̾o ut ea sola pactio irritasit quẽ¬
ad̾m irrita ẽet. si Pst ccͣtamemptionem
nouo ꝯsilio mito id pactũ fuiss actum.
et i̾nus ẽ pactum dumtaxat irritum
ẽẽ. et idem dicomus sidonationis si¬
donatõnis cã pacta sint nefugittiuum
tões. et exempto. ¶Quod si uir uxori
tenta pecunia sm̃e potuerit. ¶ Quoclle¬
gatiꝵ michi aut horditatis noĩe relictus¬
rus es. po̾tes rogatus ame uxorimee re¬
linqre et nõ uidetur ea esse donatio. qr
nich̾ de bonis meis diminuitur in quo
maxime maiores donanti succurrisse
ꝓculus ita ait. ne amore alt̾ius alt̾ de¬
spoliaretur. ñquasi maliuolos alt̾ locu

Expanded text:
mancipia sint, sed quantum ex pretio donationis causa sit remissum: sine dubio licet a uiro uel uxore minoris emere, si non sit animus donandi. Si uir uxori uel contra quid uendiderit uero pretio et donationis causa paciscantur, ne quid uenditor ob eam rem praestet, uidendum est, quid de ea uenditione agatur, utrum res uenierit et totum negotium ualeat, an uero ut ea sola pactio irrita sit, quemadmodum irrita esset, si post contractam emptionem nouo consilio inito id pacti fuisset actum. et uerius est pactum dumtaxat irritum esse. Idem dicemus, si donationis causa pacti sint, ne fugitiuum et ex empto. Quod uir uxori tenta pecunia sentire potuerit. Quod legatur‹u›s mihi aut hereditatis nomine relicturus es, potes rogatus a me uxori meae relinquere et non videtur ea esse donatio, quia nihil ex bonis meis deminuitur: in quo maxime maiores donanti succurrisse Proculus ait, ne amore alterius alter despoliaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑr nr̃ ant̾ aug añexcessum diuise¬
u̾i pr̃is su noĩe orone ĩsenatubĩta ac¬
tor fuit senatui censẽcb fuluio enulia¬
no et nũmo albino ꝯsulilib. ut aliqdi
la xaret ex nr rigore oro ꝯaũ impris¬

Expanded text:
inus Augustus ante excessum diui Seueri patris sui oratione in senatu habita auctor fuit senatui censendi Fuluio Aemiliano et Nummio Albino consulibus, ut aliquid laxaret ex iuris rigore. Oratio autem i
Abbreviated transcription (Latin):
Iurcor ꝑierit uł ꝯsupti sit eiꝰ.
manet res eius ꝗ declit suamz
rem ꝑclidit Eiqd ĩpueros ex
ancił dotalib naaos maritu
ĩ pend̾it aut ĩ doctrinam aut
aumenta ñ ẜuatur marito qr
ip̃e minst̾us eoꝵ utitur. s illd̃
suatur qd̃ mitͣteno datum es

Expanded text:
erierit uel consumptum sit, eius manet res eius qui dedit suamque rem perdit. Si quid in pueros ex ancill‹i›s dotalibus natos maritus inpenderit aut in doctrinam aut alimenta, non seruatur marito, quia ipse ministeriis eorum utitur: sed illud seruatur quod nutrici datum est
Abbreviated transcription (Latin):
causa donaretur ei non impecli¬
retur usucapio. Nam uis sti¬
tutum ad eas donationes ꝑti¬
net. exqb locuplectior młr et
paupior maritus ĩsuis rebꝰ
sit᷑. itaꝙ licet mortis cã dona¬
tio int̾ueniat qͣi int̾ extranea ᷤ¬
ysonas fieri ĩtelligenda ẽ mea
re que ẽ aliena usucapio pot̾.¬
did̾it iusrĩt eam rem grori mee
donationis cadareet is posso¬
nem iussu meo traclid̾it. lib̾atꝰ
erit qr hec licet illa uire ciuili
posside̾ nõ intelligatur c̾te tñ
uenclitor ichilbt qd tradater
qbꝰ cauus int̾ uirum et uxorẽ
xesse sunt dõatoes ex hus dem
it soceR et gen̾um nurum ue
xessas. Nere. ait ergo socer geno
mortis uł diuorcu cã recte dõa¬
bit. s⁊ et gener socero mortis filie

Expanded text:
causa donauerat ei, non impediretur usucapio. nam ius constitutum ad eas donationes pertinet, ex quibus et locupletior mulier et pauperior maritus in suis rebus fit: itaque licet mortis causa donatio interueniat, quasi inter extraneas personas fieri intellegenda est in ea re, quae quia aliena est usucapi potdiderit, iusserim eam rem uxori meae donationis causa dare et is possessionem iussu meo tradiderit, liberatus erit, quia, licet illa iure ciuili possidere non intellegatur, certe tamen uenditor nihil habet quod tradat. Ex quibus causis inter uirum et uxorem concessae sunt donationes, ex isdem et inter socerum et generum nurumue concessas Neratius ait. ergo socer genero mortis uel diuortii causa donabit, sed et gener socero mortis suae
Abbreviated transcription (Latin):
nem dun sein ad reꝵdon̾atonẽ
ꝑtine. demq si stipłanti spopõdis¬
s urxori suc iõ putabat ꝯuenire
posse hr̾dem mariti. licet duran¬
te uoluntate maritus decess it.
sit donatio. et añqmͣ ptem pus
legittimũ dĩnum fuit acqsitũ
coierint. uł cc̃ si int̾ uire et inco¬

Expanded text:
i ad rerum donationem pertinere: denique si stipulanti spopondisset uxori suae, non putabat conueniri posse heredem mariti, licet durante uoluntate maritus decesserit.sit donatio et antequam per tempus legitimum dominium fuerit adquisitum, coierint, uel contra si int
Abbreviated transcription (Latin):
eor gonemsane nõ amare nec
tanquã nõ infestos nis ꝓhibi¬
te donationis tractandũ est s ut
int̾ ꝯiuncto̾s marimo affectu
et solã mopiam timentesi exx
donatis sibi młr ẜuum em̾t. et

Expanded text:
et sane non amare nec ta‹m›quam inter infestos ius prohibitae donationis tractandum est, sed ut inter coniunctos maximo affectu et solam inopiam timentes. Si ex decem donatis sibi mulier seruum emerit et
Abbreviated transcription (Latin):
is mortis cãẜuum.
nauit. eumq cum lib̾tate b̾r oẽ
scriput an ualeat institutio q̃ri¬
turet puto sihoc animo eumi
icriprit b̾roem. qd̃ donatonis se
dixit penituisse. uałe ĩsticutõnẽ
et necessarium hrdem dñosuũ
fieri. cetere si postea qm̃ P̾rdem
ĩstituit donauit. donatio prena

Expanded text:
is mortis causa seruum donauit eumque cum libertate heredem scripsit: an ualeat institutio, quaeritur. et puto, si hoc animo eum scripsit heredem, quod donationis se dixit paenituisse, ualere institutionem et necessarium heredem domino seruum fieri: ceterum si, posteaquam heredem instituit, donaui
Abbreviated transcription (Latin):
re. teneatur ex hoc eclicto qmͣ¬
ius quidemputant sibi eum
imꝑutare. qui credulus fuit.
Si reus dolo actoris nõ siste¬
Adu̾sus eum actonem cum¬

Expanded text:
re, teneatur ‹ex› hoc edicto: quamuis quidam putent sibi eum imputare, qui credulus fuit. Si reus dolo actoris non steaduersus eum actionem
Abbreviated transcription (Latin):
ribo et actorib regendis ꝯsilio mandati
nonteneris: et si ꝗd dolo fecerit non mã¬
datis magis de dolo tem. ¶Si manda¬
uero ꝓcuratori meo ut ticio pecumam
meamẽdat sine usurisis q non smne u¬
suꝵ clidit. an etiam michi usuras resti¬
tuere debeat iuideamus et labeo scribit res¬
tituere eum oporte etiam si hoc mandatu
ut gratuitam pecumamdaret qmͣuis
si pecuniam ꝑiculo suo c̃didiss cessare in¬
ꝗd labeo musuris etiam actionem man¬
dati. ¶dem labeo ait et uer est reputa¬
tiones quoꝙ hoc uidicium ad micte et
sicuti fructus cogitur restitue is ꝗ ꝓcu¬
rat. ita sumptum̃ quem infructus ꝑcpi¬
turas suas dum exturrit ĩ prelia sũp¬
tum fecerit puto hoc quoq sumptus repu¬
tareeum oporte nisisalauum sit et boc¬

Expanded text:
silio, mandati non teneri, sed si quid dolo fecerit, non mandati, sed magis de dolo teneri. Si mandavero procuratori meo, ut Titio pecuniam meam credat sine usuris, isque non sine usuris crediderit, an etiam usuras mihi restituere debeat, videamus. et Labeo scribit restituere eum oportere, etiamsi hoc mandaverim, ut gratuitam pecuniam daret, quamvis, si periculo suo credidisset, cessaret, inquit Labeo, in usuris actio mandati. Idem Labeo ait et uerum est reputationes quoque hoc iudicium admittere et, sicuti fructus cogitur restituere is qui procurat, ita sumptum, quem in fructus percipii ad uecturas suas, dum excurrit in praedia, sumptum fecit, puto hos quoque sumptus reputare eum oportere, nisi si
Abbreviated transcription (Latin):
Demꝙo et infundo si fun Lp̃.
gumemit ꝑcurator nichil .n. am¬
plius quam bonam fidem pr̃arei
siuꝓcurtori cautumẽ aut caueri
nt ꝯdempnabitur. ¶Siex fũdo
que michiemit ꝓcurator fructus
ecutus ẽ cos quoq offõ iudicis
prestare eumo. ¶ Si ꝓcurator me¬
us pecumam meam bat exmora
atꝙ usuras michipendet. S et
sipecumam mea fenori declit u¬

Expanded text:
demque et in fundo, si fundum emit procurator: nihil enim amplius quam bonam fidem praestarserui procuratori cautum est aut caueri rit, condemnabitur. Si ex fundo quem mihi emit procurator fructus consecutus est, hos quoque officio iudicis praestare eum oportet. Si procurator meus pecuniam meam habeat, ex mora utique usuras mihi pendet. sed et si pecuniam meam faenori dedit u
Abbreviated transcription (Latin):
modo m regionibo frequentantur. deniq
bere. ¶Siꝗs ticio madaiit. ut ab actoribꝰ
sius mutuam pecumama acciꝑet manda¬
de mutua pecunia erat eum ht obligatũ.
et ideo usuras eum pet̾e nõ posse. qiͣextau¬
ꝓcuratori mandauerat. ut pecuniam mu¬
tuam acciꝑet.utilem actionem dandam
qiͣ institoriamqr et hic qiͣ p̾posuisse eum
mutue pecunie accipiende uideatur. in¬
cepto lib̾et si hoc uelimi uel si malim in hoc
agam ut eum deleg michi uelsicui alii uo
dotem dedit. eamq mandante fili a uel
illico stipulata sit ueletiam postea man¬
bant iti demum rata ẽẽ mandauit. si int¬
uentu sempnii gesta ẽent. et male pecina
credita sit sempnium ꝗ nichil dolo fecit

Expanded text:
modo in regionibus frequentantur. denique bere. Si quis Titio mandaverit, ut ab actoribus suis mutuam pecuniam acciperet, mandade mutua pecunia eum habet obligatum: et ideo usuras eum petere non posse quasi ex cauprocuratori mandauerat ut pecuniam mutuam acciperet, utilem actionem dandam quasi institoriam, quia et hic quasi praeposuisse eum mutuae pecuniae accipiendae uideatur. cepto liberet, si hoc uelim: uel, si malim, in hoc agam, ut eum deleget mihi uel si cui alii uoldotem dederit eamque mandante filia uel ilico stipulata sit uel etiam postea, manbant, ita demum rata esse mandauit, si interuentu Sempronii gesta essent, et male pecunia credita sit, Sempronium, qui nihil dolo fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
quantitatem dampnatiquam
cebitiso exigebat scientes et prudẽ¬
eo iuxilium appellationis omi¬
sunc potis mandati agentibus
husexeꝗtate iudicu tueriteigit᷑
nignoraumt excusata eoꝵ igno¬
acia ẽ si scierunt mobebat eis n¬
nccitas ꝓ uocandi . Cetere dolo u̾sa¬
Stsimt si non ꝓuocauerint. qd tusi¬
pptas eis non ꝑmisitextusa¬
a est eor mopias et si testato cõ¬
uenerunt debitorem ut si ip̃e puta¬
rec appellaret puto ronem eius cõ¬
ennstitenebis michi ut restituas
s. et si dolo eine negle xistiforte.N.i
pocuma accepta alii cessisti ut eniet
it lataculpa forte sigr̃a ductus:
¶S etsisrius quem emisti fugit si
ꝗdemdolo tenebis tuo si dolous ñ
intuent nec culpa nontenebis:¬
qd idhut caueas si ĩpotestatem
tuamꝑuen̾it te restitutur. ¶S et si
restituas. et trade debes et si cautũ
est de euictione renuel potes deside¬
mie ut cibi carieatur puto suffice.
simichi actionem hanc cedas. ut ꝓ¬
curatorem meirem meam facias.

Expanded text:
quantitatem damnati, quam debiti ratio exigebat, scientes et prudentes auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agentibus his aequitate iudicis tueri te". igitur si ignoraverunt, excusata ignorantia est: si scierunt, incumbebat eis necessitas provocandi, ceterum dolo versati sunt, si non provocaverunt. quitas eis non permisit? excusata est eorum inopia. sed et si testato conuen‹e›runt debitorem, ut si ipse putaret appellaret, puto rationem eis conemisti, teneberis mihi, ut restituas. sed et si dolo emere npecunia accepta alii cessisti ut emeret aut si lata culpa forte si gratia ductus p sed et si servus quem emisti fugit, si quidem dolo tuo, teneberis, si dolus non intervenit nec culpa, non teneb ut caveas, si in potestatem tuam pervenerit, te restituturum. sed et si restituas, et tradere debes. et si cautum est de evictione vel potes desiderare, ut tibi caveatur, puto sufficere, si mihi hac actione cedas, ut procuratorem me in rem meam facias,
Abbreviated transcription (Latin):
apud socium res peculiares int̾cidant
nichilominus utileerit iudicium ꝯmu¬
indundundo ad recuꝑandam ꝑtem pe¬
cume alioꝗn iiquum fore. ut tota ea res
ad dampnum eius ꝗ idicium accepit ꝑti¬
neat. cumuttius ꝙ domini ꝑiculum in
reb peculiarib ẽẽ debeat. Nam et eumq
mandato dñi defensionem ẜin suscepit
omne qd̾bona fide p̾stit̾it ẜuatur qmͣuis

Expanded text:
apud socium res peculiares intercidant, nihilo minus utile erit iudicium communi dividundo ad reciperandam partem pecuniae: alioquin iniquum fore, si tota ea res ad damnum eius qui iudicium acceperit pertineat, cum utriusque domini periculum in rebus peculiaribus esse debeat. nam et eum, qui mandatu domini defensionem servi suscepit, omne quod bona fide praestiterit servaturum
Abbreviated transcription (Latin):
eem qb ꝑꝑ infirmitatem cu¬
ratorem pretor dare solet.
non possunt. Hem.¬
posse sine offensa eclicti postu¬
lare. etiam si hu sint q nõ insi
ꝓse postulare possunt. ¶Si qs
aduocationem p̾stare fu̾it ꝓ¬
hibitus siqdem apd̃ se ut so¬
let fac̾e temꝑe magr̃atus sui
puto eum postea apd̃ succes¬
sorem eius ad eẽ posse ¶ Auis
si adu̾sarius eos paciatur pos

Expanded text:
er infirmitatem curatorem praetor dare solet, non possunt. posse sine offensa edicti postulare, etiamsi hi sint, qui non nisi pro se postulare possunt. si quis aduocationem praestare fuerit prohibitus, si quidem apud se, ut solent facere, tempore magistratus sui, puto eum postea apud successorem eius adesse posse. 7 Gaiusi aduersarius eos patiatur post
Abbreviated transcription (Latin):
esse bibere ut o. Si quis uirginem
se em̃e putassi cũ mulier uenissiẽsci¬
ens errareeuͣ uenditor passus redibi¬
tionẽ ꝗ demex hac cã nõ es uers ptñ
exempto ꝯpet̾e actionem ad resol¬
uẽdam emptionemut et pciores¬
tituto mulier reddatur. Isq uina
emt. arre nomine ctam sũmam
dedit. postea ꝯuenerat.ut emptio
irrita fiet. Iuł exempto agiposse
ait. ut arra restituatur. utilemq
ẽẽ actionẽ exempto etiam ad dis¬
trahendam ĩꝗd emptionen sẽgo
id quero. si amił datus sit arre
nomine et secuta emptione p̾cio¬
que numato et traditare anulla
nõ recldatur. qua actione agen¬
dumẽ utrum conclitatur quasi
obcãm datus sit. et cã finita sit.
an uo exempto agendum siteti¬
iuł dicit et exempto agi possecte
cius ait. Idem tieracius ait etiams
alienum ẜuum uẽclidis furtis no¬
xus que solutum p̾stare debe ab
Omnibꝰ receptum ess ait et exemp¬
to actonem ẽẽ ut h̾re lice emptor

Expanded text:
esse bibere, ut oportet'.Si quis uirginem se emere putasset, cum mulier uenisset, et sciens err‹a›re eum uenditor passus sit, redhibitionem quidem ex hac causa non esse, uerum tamen ex empto competere actionem ad resoluendam emptionem, et pretio restituto mulier reddatur.Is qui uina emit arrae nomine certam summam dedit: postea conuenerat, ut emptio irrita fieret.Iulianus ex empto agi posse ait, ut arra restituatur, utilemque esse actionem ex empto etiam ad distrahendam, inquit, emptionem. ego illud quaero: si anulus datus sit arrae nomine et secuta emptione pretioque numerato et tradita re anulus non reddatur, qua actione agendum est, utrum condicatur, quasi ob causam datus sit e‹t› caus‹a› finita sit, an uero ex empto agendum sit. et Iulianus diceret ex empto agi posse: ceNeratius ait.Idem Neratius, etiamsi alienum seruum uendideris, furtis noxisque solutum praestare te debere ab omnibus receptum ait et ex empto actionem esse, ut habere licere emptori
Abbreviated transcription (Latin):
res siꝗden dñs fuit uẽditor et ẽptorem
facit dñm. si nõ fu̾it tm̃ euictionis noĩe
nũmos uẽlitoris fac̾e cogitur. Redibi¬
tionẽ quo ꝯtim̃i empti iuditio et labeo
et sab putãt et nos ꝓbaius. ¶Anima¬
lium quo uenditor cau̾e debet ea sana

Expanded text:
em dominus fuit uenditor, facit et emptorem dominum, si non fuit, tantum euictionis nomine nummos uenditoris facere cogitur.Redhibitionem quoque contineri empti iudicio et Labeo et Sabinus putant et nos probamus.Animalium quoque uenditor cauere debet ea sana
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur aut ꝯsensisse cditor si
sciente co debitor rem uedidit
cum io passus ẽ uenire ꝙ scicb¬
at ubiꝙ pignus sibi durare. s
si sub scriprit forte ĩtabulis cy¬
tiomis ꝯsensisse uidebitur. nis
manifeste apparcat deceptum

Expanded text:
tur autem consensisse creditor, si sciente eo debitor rem uendiderit, cum ideo passus est ueniri, quod sciebat ubique pignus sibi durare. sed si subscripserit forte in tabulis emptionis, consensisse uidetur, nisi manifeste appareat deceptum
Abbreviated transcription (Latin):
impupilum de dolo detur ac¬
tio nisi forte nomine Brdita¬
rio conueniatur Ego aũt¬
arbitror etex suo dolo duemẽ¬
dum si ꝓrimus pub̾tati est ma¬
rime silocupletior ex hoc fc̃s ẽ.
uit aꝓcuratore petitoris ut ab
eo absolu̾etur.uł sidetutorei
m̃titus pccumam accepit uel
Alia simulia ad misit que non
magnam machinationemer
actonem sicut exceptõ datur.
¶S an minunicipes de dolo da¬
turactio dubitabatur et puto
ex suo ꝗdẽ dolo nõ posse dari ac¬
tõez. Quid enĩ municipes dolo
facere possunit. S siꝗd adeoᷤᷤ
puenit ex dolo eor qui res eorũ
ammĩstnͣt puto dandã de dolo
Autẽ decurionum ĩ ip̃os decuri¬
onesdab̃rde dolo actio. Item
siquid ex dolo ꝓcuratoris ad
dominũ ꝑuenĩt dab̃r ĩ dominũ
dedolo actio ĩquantũ adeum
puenit. Nam ꝓcurator ex dolo
suo ꝓculdubio tenetur. In hac
actione de signari oportet cuiꝰ¬
de dolo fcm̃ sit. qmͣuis ĩ metu nõ
sit necesse. Piuł.¬

Expanded text:
pupillum de dolo detur actio, nisi forte nomine hereditario conueniatur. ego arbitror et ex suo dolo conueniendum, si proximus pubertati est, maxime si locupletior ex hoc factus esrit a procuratore petitoris, ut ab eo absolueretur, uel si de tutore mentitus pecuniam accepit, uel alia similia admisit, quae non magnam machinationem exactionem, sicut exceptio datur. Sed an in municipes de dolo detur actio, dubitatur. et puto ex suo quidem dolo non posse dari: quid enim municipes dolo facere possunt? sed si quid ad eos peruenit ex dolo eorum, qui res eorum administrant, puto dandam. de dolo autem decurionum in ipsos decuriones dabitur de dolo actio. Item si quid ex dolo procuratoris ad dominum peruenit, datur in dominum de dolo actio in quantum ad eum peruenit: nam procurator ex dolo suo procul dubio tenetur. In hac actione designari oportet, cuius dolo factum sit, quamuis in metu non sit necesse.
Abbreviated transcription (Latin):
Uinquemteme adu̾sariũ suii
ĩiudiciũ euocare ꝯstit̾it. iiatical¬
tis ꝙ sũptꝰ Adu̾sario suo reclder
oportebit. ¶ Iuclicibo de iure du¬
bitantib presides Rendere solent
famat et mat̾iam gr̃e uł ambi
ne erratumẽ ẜuius. R. si excon

Expanded text:
uem temere aduersarium suum in iudicium uocasse constitit, uiatica litisque sumptus aduersario suo reddere oportebit. Iudicibus de iure dubitantibus praesides respondere solent:famat et materiam gratiae uel ambitne erratum est, Seruius respon
Abbreviated transcription (Latin):
suit ut metu pene conspe¬
tereteos quimius uocatos u
eripiunt. ¶Deniq pompon̾.
scribit ẜui quoq nomine no¬
xale iudicium reddendum. ni¬
si sciente domino hoc fecit tũc
cipiet. Offilus putat locum
que inius uocari nõ potuit ex¬
uempta est ueluti parens ⁊ pr̃o
si deliquid qui uocat non de¬
liquid qui ui. eximit. Pcluł.
Am cum uterq contraeclictũ
faciat ⁊ libertus qui pronum
uocat.et is qui pr̃onũu exi¬
mat. deteriore tamen loco li¬
bertus est. qui insimili delic¬
to petitoris ꝑtes sustinet. e¬
demeqtas est meo qui alio
quaĩquo debuerat inius uõ¬
cabatur. S et forcius dicend̾
est nõ uideri bieum eximicui

Expanded text:
suit, ut metu poenae compesceret eos, qui in ius uocatos ui erip‹i›unt. Denique Pomponius scribit serui quoque nomine noxale iudicium reddendum, nisi sciente domino id fecit: tunc cipiet. Ofilius putat locum quae in ius vocari non potuit, exempta est, veluti parens et patrsi deliquit qui vocat, non deliquit qui exemit. Paulus Nam cum uterque contra edictum faciat, et libertus qui patronum uocat, et is qui patronum ui eximat: deteriore tamen loco libertus est, qui in simili delicto petitoris partes sustinet. Eadem aequitas est in eo, qui alio quam quo debuerat in ius uocabatur: sed et fortius dicendum est non uideri ui eximi
Abbreviated transcription (Latin):
sua ꝯtrou̾sus ĩposituꝵ pollice¬
tur. ꝙ si inquit hac tenus int̾¬
uenit. ut exꝑiretur ĩ ꝯsilio suo
uł. aucte diccuti litem pat̾etur.
non indetur arbiter arbitrium
recepisse. ¶ Arbit᷑ ex ꝯꝓmisso hi¬
is dieb nõ cogitur ꝓferresmĩa¬
qb iudex nõcogetur. insidies
ꝯꝓmissi exitura sit. nec ꝓferru
possit. ꝓunde si forte urgeatur a

Expanded text:
trouersiis impositurum pollicetur. quod si, inquit, hactenus interuenit, ut experiretur, an consilio suo uel auctoritate discuti litem paterentur, non uidetur arbitrium recepisse. Arbiter ex compromisso his diebus non cogitur sente iudex non cogetur, nisi dies compromissi exitura sit nec proferri possit. Proinde si forte urgueatur a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuematur siue dum agit captus
sit. s etiã sib̾rditatem mmor ad¬
ut minus lucrosam succurretur
er ut se possit abstinere. Namhie
captus e. Idemẽ ⁊̃ in bonoꝵ pos¬
ẜone uel alia qͣlib successione.
p̃rne ħ̾rditati s ⁊ si aliꝗs sit ex ne¬
cessarus minor annis. simili mo¬
do restitõem ĩpetrabit. uelutisis¬
uus sit cumlib̾tate h̾is matitut:
dd̾. eĩm er si se miscuit hrditati po¬
se ei subuenirietatis bñfitio. ut ha¬
bet bonoꝵ suoꝵ seꝑatõnem. plane
qui ut post aditam ħrditatem res¬
tituitur debet pr̃are si ꝗd exh̾rdi¬
tate inremeius puen̾it. nec put
petatis ĩbecillitatem. ¶Hoclie c̾to
iure utimur ut etiam lucro mi¬
norib succurratur. popon. quo
it uł madoptõnis legato captus
sit cum elegit deteriorem: uel sidi¬
as res ꝓmiẜit. illam. aut illam
et p̾ciosiorem dederit debere sub¬
ueniri. et subueniend̾ est. ¶ Que¬
situm est ex eo ꝙ mͣliicro quoq
inmorib subuenend̾ dicitursi

Expanded text:
dum agit siue dum conuenitur captus sit. Sed et si hereditatem minor adiit minus lucrosam, succurritur ei ut se possit abstinere: nam et hic ‹ca›ptus est. idem et in bonorum possessione uel alia suternae hereditati, sed et si aliquis sit ex necessariis minor annis, simili modo restitutionem impetrabit, ueluti si seruus sit cum libertate institutus: dicendum enim erit, si se miscuit, posse ei subueniri aetatis beneficio, ut habeat bonorum suorum separationem. plane qui post aditam hereditatem restituitur, debet praestare, si quid ex hereditate in rem eius peruenit nec periit per aetatis inbecillitatem. Hodie certo iure utimur, ut et in lucro minoribus succurratur. Pomponius qerit, uel in optionis legato captus sit dum elegit deteriorem, uel si duas res promiserit illam aut illam et pretiosiorem dederit, debere subueniri: et subueniendum est. Quaesitum est ex eo, quod in lucro quoque minoribus subueniendum dicitur, si
Abbreviated transcription (Latin):
bitor ultra usuras hoñetur. uelc̾¬
ditor ninor ꝑdat pecumam aut
bitori ꝯpesse adolescentes ad petẽ¬
dos sibi ꝓcuratores. Quid tñsi
pretor disc̾nat soluendam pecum¬
am minori sine ꝓcuratorib et
solu̾it. an possit eẽ securus dubi¬
tari post̃. puto aũt si allegans se¬
minorẽ esse ꝯpulsus sit ad sołonẽ
nicħ eu ĩputandum. nisi forte qiͣ
ad u̾sus ĩiuriã applłand̾ ꝗs eipu¬
tat. S credo pretorem hunc mi¬
audituꝵ nõ ẽẽ. ¶Non solum ãt
noĩe se uel rem suam obligauit.
tibo an arbit̾ ad fidenissores ꝓbã¬
dos ꝯstitutus eum ꝓbauit an uͦ¬

Expanded text:
bitor ultra usuris oneretur uel creditor minor perdat pecuniam, autbitori compellere adulescentem ad petendos sibi curatores. quid tamen: si praetor decernat soluendam pecuniam minori sine curatoribus et soluerit, an possit esse securus? dubitari potest: puto autem, si allegans minorem esse compulsus sit ad solutionem, nihil ei imputandum: nisi forte quasi aduersus iniuriam appellandum quis ei putet. sed credo praetorem hunc miauditurum non esse. Non solum autem eiussorio nomin‹e› se uel rem suam obligauit. tibus: arbiter ad fideiussores probandos
Abbreviated transcription (Latin):
hatiur. Et districte ꝓbandum est
ĩ reb que fortuitis casib subiec¬
te sunt nõẽe miori adũsus em¬
ptorẽ succurrend̾. insi aut sordes
au̾endens gr̃atutoꝵ aut cura¬
toꝵ doceatur. ¶Restitutus aũt

Expanded text:
andum est in rebus, quae fortuitis casibus subiectae sunt, non esse minori aduersus emptorem succurrendum, nisi aut sordes aut euidens gratia tutorum siue curatorum doceatur. Restitutus aut
Abbreviated transcription (Latin):
Isic accipimus qualit̾cumq siue
si societatem cont. et si mutuam
pecuniam accepit. et captus est.
sucturritur ei ¶S si pecuma adebi
tore pr̃no soluta sit. uelet hanc ꝓ¬
ueniri. quasi gestum sit.cumeo
et ideo siminor duemat debitor¬
em.adhibere debeat curatores i
ei soluatur pecumia. ceter nõei
ꝯpelletur solueressz holie solz pe¬

Expanded text:
sic accipimus qualiterqualiter, si societatem coit, si mutuam pecuniam accepit, et captus est, ei succurretur. Store paterno soluta sit vel proprio eveniri, quasi gestum sit cum eo. et ideo si minor conveniat debitorem, adhibere debet curatores, ut ei solvatur pecunia: ceterum non ei compelletur solvere
Abbreviated transcription (Latin):
it qr ttc̃ñmi ꝗ mei erãt tui fiant
It ꝙ si adebitore meo iusẜo te ac¬
heigne receptũ ẽ. Uns argumẽ¬
tũ ẽe eum ꝗ cũ mutuã pecumã
aaret uell argẽtũ uẽdend̾ declis¬

Expanded text:
i, qui mei erant, tui fiunt: item quod, si a debitore meo iussero te acbenigne receptum est. his argumentum esse eum, qui, cum mutuam pecunia‹m› dare uellet, argentum uendendum dedis
Abbreviated transcription (Latin):
dinon oportere iudicem cogere
uteum traderet. nisici satis datũ
esset.qd̃ ꝓeo homine iuiclicium
accepiss: et siqd obeam remda¬
tum esset. id recte pr̃ari is si priꝰ
de furto iudicium fciesset. et ho
iudicemꝙ hominem nontrade¬
ret litemextimare qm̃ nichilei

Expanded text:
non oportere iudicem cogere, ut eum traderet, nisi ei satisdatum esset, quod pro eo homine iudicium accepisset, si quid ob eam rem datum esset, id recte praestari. sed si prius de furto iudicium factum esset et homiiudicem, quod hominem non traderet, litem aestimare, quoniam ni
Abbreviated transcription (Latin):
Otest et ab una dum taxat ꝑtemi¬
Dati iudicium dari. Nam sus qnũ
datũ suscepit eogssus fint matu¬
tũ ip̃i qdẽ madati iudiciũ n pe̾¬
tit at ei q mãdau̾it ad u̾sus eum
hrditatis et tuqͣ minorsitem
ame en̾us. et madati michi tene¬
bis tmñdem et si tibi madauint
uires excutes eius cuierã crecui¬
turus et denũciau̾s eũ ydoneũ¬

Expanded text:
otest et ab una dumtaxat parte mandati iudicium dari: nam si is qui mandatum suscepit egressus fuerit mandatum, ipsi quidem mandati iudicium non competit, at ei qui mandauerit aduersus eum hereditatis, et tu, quasi minor sit, eam a me emeris, ‹et› mandati mihi teneberis. tantundem et si tibi mandaui, ut uires excuteres eius cui eram crediturus et renuntiaueris eum idoneu
Abbreviated transcription (Latin):
rãcia eius potest.sin u̾o ius aliud dici
debet. ¶Sicũ debitor soluiss ignarꝰ fi¬
deuissor solu̾it puto eum mãdatib̾re
actoem. Ignoscendum ẽ.n: eiꝗ non
diumauit debitorẽ soluisse debitor.N.
debuit notũ fac̾e fideussori iam se sol¬
uisse. ne forte c̃clitor obrepatet ignoran¬
cia eius circũueniat et excuciat ei sũ¬
mã inꝙͣfidensẜit. ¶ Hoc idem tractari
et ĩfidenissore potest.si cũ solinss ñc̾cora¬
int reum sic dem̃ reus soluit ꝙ soluere
eum nõ oportebat et credo sicũt posset
cum c̃corare ñfecit oport̾e madati agẽ¬
tem fidenissorẽ repellidolo .n. ꝓximũ
ẽ si post solem ñ nũciau̾it debitoricedere
aut̾reus ĩ debiti actõem fidenssorid
ne duplũc̃ditor ꝯseqͣtur. ¶Quedam
tñ et sisciẽs obmittat fideiussor caret

Expanded text:
rantia eius potest, si uero ius, aliud dici rantia eius potest, si uero ius, aliud dici debet. Si, cum debitor soluisset, ignarus fideiussor soluerit, puto eum mandati habere actionem: ignoscendum est enim ei, si non diuinauit debitorem soluisse: debitor enim debuit notum facere fideiussori iam se soluisse, ne forte creditor obrepat et ignorantiam eius circumueniat et excutiat ei summam, in quam fideiussit. Hoc idem tractari et in fideiussore potest, si, cum soluisset, non certiorauit reum, sic deinde reus soluit quod soluere eum non oportebat. et credo, si, cum posset eum certiorare, non fecit, oportere mandati agentem fideiussorem repelli: dolo enim proximum est, si post solutionem non nuntiauerit debitori: cedere autem reus indebiti actione fideiussori debet, ne duplum creditor consequatur. Quaedam tamen etsi sciens omittat
Abbreviated transcription (Latin):
toris soluẽtem ip̃o iure reumꝰ libare qdẽ
ꝓptest mãdatũ suũ soluit et suo noĩe¬
ideoq mãdatori actões putat adu̾sus¬
reum cedi debere.L Dem.
fiusse debitori nummatã pecunam sol¬
iit ex causa fidenissionis an madati iu¬
dicio ꝑseꝗ possit id qd soluit queritur
et siꝗd sciens ꝑtermieit exceptiõni uel
doli uel nõ num̾ate pecinne uidetur dole¬
usariissoluta enim negligẽcia ꝓpe do¬
lũ est ubi emm ignoraint nichile ꝙ ei
ĩputetursꝑi rone et si aliqua extepto de¬
bitoriꝯpetebat pacti forte ꝯuẽti uel cu¬
iusl alceriꝰ reiet ignarus hãc exceptoe
nõ ex̾cebis dicioportebit ma̾dati eiactõ¬
nẽ ꝯpet̾e potuit .n. atq debuit reus pro¬
mictẽdi cerciorare fideuissorẽ suũ ne for¬
te ignarꝰ soluat ĩ debitũ. ¶ Non maletcͣ¬
tabitur si cũ ignorau̾it fideiussor muti¬
lit̾ se obligatũ solu̾it. an mãdati actõem
Uat. et siꝗdẽ fcm̃ ignorauit recipi igno¬

Expanded text:
toris soluentem ipso iure reum non liberare opter mandatum enim suum soluit et suo nomideoque mandatori actiones putat aduersusreum cedi debere. 29 Idefuisse debitori numeratam pecuniam, soluerit ex causa fideiussionis, an mandati iudicio persequi possit id quod soluerit, quaeritur. et si quidem sciens praetermiserit exceptionem uel doli ueia prope dolum est: ubi vero ignoravit, nihil est quod ei imputetur. pari ratione et si aliqua exceptio debitori competebat, pacti forte conventi vel cuius alterius rei, et ignarus hanc exceptionem non exercebit, dici oportet ‹ma›ndati ei actionem competere: potuit enim atque debuit reus promittendi certiorare fideiussorem suum, ne forte ignarus soluat indebitum. Non male tractabitur, si, cum ignoraret fideiussor inutiliter se obligatum, soluerit, an mandati actionem habeat. et si quidem factum ignorauit, recipi igno
Abbreviated transcription (Latin):
fraude ut pũta siexceptiõnem ꝓu¬
ratoriam obmnisit siue sciẽs siuie ig¬
nar ͦ debona fide .N. Agiturcui
ꝯgruit de apicib iuris disputne
s de hoctĩsi debitor fuit nec ne
In omnib aut̃ diuisionib q̃ poi¬

Expanded text:
fraude, ut puta si exceptionem procuratoriam omisit sive sciens sive ignarus: de bona fide enim agitur, cui non congruit de apicibus iuris disputare, sed de hoc tantum, debitor fuerit nec ne. In omnibus autem visionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
iitotũc .N. libab̾r is qꝗͥ is ꝙ debi¬
tore deleg̾t. si nomẽ eius cͥtlitor
ecutus ẽ nõ cũ ꝑiculo debitoris
abeo stipulatur. ¶Idem iurẽ
simadato fideuussoris cũ reo egis¬
semqr seq̃nti mãdato lib̾aretur
expriore causa. ¶Nem.¬

Expanded text:
tunc enim liberatur is qui debitorem delegat, si nomen eius creditor secutus est, non cum periculo debitoris ab eo stipulatur. Idem iuris est, si mandatu fideiussoris cum reo egissem, quia sequenti mandato liberaretur ex priore causa.
Abbreviated transcription (Latin):
it posse eũ mandati ag̾e. Igitur
mmodis sime illa forma ĩmãda
ussuada ẽ ut quociens c̾tum
nadatũ sit. recedi a forma ñde¬
beat aut quociens inc̾tum uel
sunium cãꝵ tũc liceat alus p̾¬
titionib ex soluta sit cã mãda¬

Expanded text:
at posse eum mandati agere. igitur commodissime illa forma in mandatis seruanda est, ut, quotiens certum mandatum sit, recedi a forma non debeat: at quotiens incertum uel plurium causarum, tunc, licet aliis praestationibus ex‹s›olu‹t›a sit causa
Abbreviated transcription (Latin):
cepit prestet ꝙ et płib ꝓbãt. ¶ Simi¬
li modo et milla spe ubicto p̾cio tibie
do negociũ gessistiet uilius eñns. pre
tua ꝑte tm̃ tibi pr̾atur qnͣti int̾ est tua.
dum modo intra id p̾ciũ ꝙ mãdato mo¬
abic̾e uel nc̃citate rei famularis uel
tu ad itẽ dispendiũ deduc̾eris. S nͨ
lucꝵ tibi ex hac cã acqrere debes. cũ
mãdatũ gratuitum ẽẽ deb nec .nr. tibi

Expanded text:
t. Simili modo et in illa specie, ubi certo pretio tibi de negotium gessisti et vilius emeris, pro tua parte tantum tibi praestatur, quanti interest tua, dummodo intra id pretium, quod mandato coabicere vel necessitate rei familiaris vel tu ad idem dispendium deduceris. sed nec lucrum tibi ex hac causa adquirere debes, cum mandatum gratuitum esse debet: neque enim tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Taristomi et celso et Hrac¬
celso placuit posse rem hac ꝯdo
deponimãdatũꝙ suscipiut ps
piculo eius sit q depositum ueli
mãdatũ suscepitꝙ et mͥuer es

Expanded text:
Aristoni et Celso patri placuit posse rem hac condicione deponi mandatumque suscipi, ut res periculo eius sit qui depositum uel mandatum suscepit: quod et
Abbreviated transcription (Latin):
qm soluat age possit ut libetiir. nec ta¬
mẽ sẽꝑ exspectand ut soluat. aut idi¬
cio accepto ꝯdempnetur. sidui ĩ solone
reus cessauitaut c̾te bona sua dissi¬

Expanded text:
quam soluat agere possit, ut liberetur. nec taquam soluat agere possit, ut liberetur. nec tamen semper exspectandum est, ut soluat aut iudicio accepto condemnetur, si diu tissime agitari solet, fideiussor an et prius quam soluat agere possit, ut liberetur. nec ta
Abbreviated transcription (Latin):
tale mãdatũdatum ẽ ꝑiculo suo int̾¬
im ꝑtes ematet nsitotum em̾it ingͣ¬
tus eas retineat. Nam ꝓprius ẽ ut cum
huius imodis mãdatũ suscipi pos
nidiciũ sua sponte suscepitsqd si mã¬
dassem tibi ut fund̃ memies nõ addi¬
toeo ut nõ alit mãdato tenear.qm si
totumemes et tuptẽ uel q̃sdam ꝑtos
eius ems. tũ hebimus sine dubio ĩui¬
cem mãdati actõem ꝙͣius reliq̃s ꝑtos
em̃e nõ potuisses. Aftix.
urcũmãdati agatur estimatio eius
ad id pocius tẽpus quo solutus sit ñ
quo agatur referrid et ideo etiã si mor¬
tuus fũit nichilomiinus utilis ea accõ
missorẽ stetit quo minus sua die solue
Kt nõ donatonis cã c̾litori filu obliga¬
re. postea menio defuncto relicta pupil¬
la tutores eius iudicẽ adu̾sus ticuima
acceꝑũt et cicius de mutius petitiom¬
b q̃ro andomus pars qmticius obli¬
gand ã filio suo actõmodauit arbitra¬
tissime agitari solet fideiussor an et priꝰ

Expanded text:
tale mandatum datum est periculo suo interim partes emat et, nisi totum emerit, ingatis eas retineat. nam propius est, ut cum huiusmodi incommodis mandatum suscipi possmandatum sua sponte suscepit. Quod si mandassem tibi, ut fundum mihi emeres, non addito eo, ut non aliter mandato tenear, quam si totum emeres, et tu partem vel quasdam partes eius emeris, tum habebimus sine dubio invicem mandati actionem, quamvis reliquas partes emere non potuisses. Africanvi: cum mandati agatur, aestimatio eius ad id potius tempus, quo solutus sit, non quo agatur, referri debet, et ideo etiamsi mortuus fuerit, nihilo minus utilis ea actio promissorem steterit, quo minus sua die solverit non donationis causa creditori filii obligare: postea Maevio defuncto relicta pupilla tutores eius iudicem adversus Titium acceperunt et Titius de mutuis petitionibus: ‹quaero, an domus pars, quam Titius› obligandam filio suo accommodauit, arbitratissime agitari solet, fideiussor an et prius
Abbreviated transcription (Latin):
uꝙ coꝵr noĩe fidenissor obliga
ponit. et mãdati obligatdem ꝯs¬
steputo neq .n. multo referre
sens ꝗs int̾rogatus fidenibeat
nabsens uel psens mandz. pre¬
oeditor brditates suspectas ad¬
inquos madati idicio tem pro
Adubio est. Iem

Expanded text:
ue eorum nomine fideiussor obligari posset, et mandati obligationem consistere puto: neque enim multo referre, praesens quis interrogatus fideiubeat an absens vel praesens mandet. praecreditorum hereditates suspectas adiri, quos mandati iudicio teneri procul dubio est. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
samusq ad eã sũmã inqm rogͣ¬
msemt fidẽ eius spectasse ur᷑ qui
fcaret c̾tamsũmã ex ad mĩstra¬
toc apd̃ se ẽe eam c̃clit tam sibi se
debitimꝵ cũ usuris semissib q̃sitũ
s̃anexeacausa c̃cl̃ita pecuma pe¬
tipossit. et an usure petipossut¬

Expanded text:
nam usque ad eam summam, in quam rogatus erat, fidem eius spectasse uidetur ficaret certam summam ex administratione apud se esse eamque creditam sibi se debiturum cum usuris semissibus: quaesitum est, an ex ea causa credita pecunia peti possit et an usurae peti poss