comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anhelus atq puluereus equos calcaribus incitaret:am.¬
nem nando conuengeret nipam insiliret. paratos de¬
niq expectantesq deprehenderet. Sermoiste prolixior
est ꝗ̃ illa res fuerit. Uix fluuium manus inuicta transiẽ¬
ratꝰ. iam locum belli cenebat. Uix hostem inuen erat
iam urgebat. Uix pectora uiderat iam terga cedebat.
Datur debito rebelle agnen exitio uoliuiatut impie in
sanguine suo turhȩ.segit totos strages una campos con¬
tia̾uisq fimeribus cuncta late operiuntur. lam qui ad
muros differenda morte properauerant/ aue fossas cada¬
ueribus equauerant aut obuiis sudibus induebantur a¬
ut portas quas eruptione patefecerant moxte claude¬¬
bant. At quorum se fuge imꝑuius ripis aminis obiecit
trepidando collecti & alterum quisq complexi ꝑ abrup¬
ta glomerantur.Spumat decolor cruore fluuus & cũ¬
ctantes meatus iux eluctatis cadaueribus euoluit. Utq

Expanded text:
anhelus atque pulvereus, equos calcaribus incitaret, amanhelus atque pulvereus, equos calcaribus incitaret, amnem nando conjungeret, ripam insiliret, paratos denique exspectantesque deprehenderet. Sermo iste prolixior est, quam illa res fuerit. Vix fluvium manus invicta transierat; jam locum belli tenebat. Vix hostem invenerat, jam urgebat. Vix pectora viderat; jam terga caedebat. Datur debito rebelle agmen exitio; volvuntur impiae in sanguine suo turbae; tegit totos strages una campos, continuisque funeribus cuncta late operiuntur. Jam qui ad muros differenda morte properaverant, aut fossas cadaveribus aequabant, aut obviis sudibus induebantur, aut portas, quas eruptione patefecerant, morte claudebant. At quorum se fugae impervius ripis amnis objecit, trepidando collecti, et alterum quisque complexi, per abrupta glomerantur. Spumat decolor cruore fluvius, et cunctantes meatus vix eluctatis cadaveribus evolvit, utque
Abbreviated transcription (Latin):
tium corporum durator histor effuderat. Illos tencro ꝑlu¬
centes amictu & uix leue carbasum uitando sole tollera¬
tes alterno con cussa tinnita sistra ducebat. hos liricis
onustos inclusosq ferro fractȩ uoces tubaꝵ ingentiumq
lituoꝵ clangor kenebat. Quȩ tandem uel collatio posset
esse populorum etiam si tante non esset dissimilitudo cau¬
sarum ut ab illis fuerit romani imperii appetita captiui¬
tas abhis repetiea libertas. Quo tibi imperator indignius
uidebatur eius piaculi quenꝗͣ inuenrri potuisse consortem:
cuius se barbarus agebat ultorem. Sed illi quidem ne fario
sanguine belli pemitias imbuentes par penȩ culpeq do¬
cumentum fuerunt. Testis est Sythia testis pulcherrimus
acie conflictus. si conflictus ille dicendus est quo ita in
publicos praditor es animi plenus miles inuasit lit eũ nec
numerus resistentium nec maximi fluminis altitu
do remorata sut. Quin ut erat ex longissimo i tinere

Expanded text:
tium corporum durator Hister effuderat. Illos tenero perlutium corporum durator Hister effuderat. Illos tenero perlucentes amictu et vix leve carbasum vitando sole tolerantes alterno concussa tinnitu sistra ducebant; hos loricis onustos inclusosque ferro fractae voces tubarum ingentiumque lituorum clangor acuebat, — quae tandem ut conlatio posset esse populorum, etiamsi tanta non esset dissimilitudo causarum ut ab illis fuerit Romani imperii appetita captivitas, ab his repetita libertas? Quo tibi, imperator, indignius videbatur eius piaculi quemquam inveniri potuisse consortem, cuius se barbarus agebat ultorem. Sed illi quidem nefario sanguine belli primitias imbuentes par poenae culpaeque docimentum fuerunt. Testis es, Siscia, testis pulcherrimi, Save, conflictus, si conflictus ille dicendus est quo ita in publicos proditores animi plenus miles invasit, ut eum nec numerus resistentium nec maximi fldo remorata sit, quin, ut erat ex longissimo itinere
Abbreviated transcription (Latin):
luterus/ apud posteros inderetur fadti fides laboratura.
Nam quis annalium scriptor aut carminum illas tuas
cleopatra classes. & eborata nauigia ꝙ purpurata cum au¬
ratis funibus uela tacuit. quin ita crebro hiscoria de can.¬
tata est magis ut abiisdem sepe dicta ꝗͣ ut ab aliquo in¬
tormissa ideatur Non contendam duces. nec enimp̃ri¬
cipem uestrum non dicam uictus antonius sediuctor
dugustus ȩquarit. Quid incȩteris saltim simile depre¬
hendemus: Maxime si rerum temporumq facies al¬
trinsetus conferamus & hos illosq populos animorum
subiciamis oculis illos uela facientes datauentis classis
actulerat. bi longum iter sub armorum fasce carpebant.
illos peregrino igne suspirans regina pellexerat. hosamor
laudis ꝗ parncipandȩ gloriȩ cura capiebat. Illos tepens
farrus & mollis canopus leniumq popuilerum altor nylus
emiserat. hos minax Caucasus & rigens taurus & ingen¬

Expanded text:
litteras, apud posteros videretur facti fides laboratura. litteras, apud posteros videretur facti fides laboratura. Nam quis annalium scriptor aut carminum tuas illas, Cleopatra, classes et eborata navigia et purpurea cum auratis funibus vela tacuit? Quin ita crebro historia recantata est, magis ut ab isdem saepe dicta quam ut ab aliquo intermissa videatur. Non contendam duces — nec enim principem nostrum non dicam victus Antonius, sed victor Augustus aequaverit; quid in ceteris saltem simile deprehendemus, maxime si rerum temporumque facies altrinsecus conferamus, et hos illosque populos animorum subiciamus oculis? Illos vela facientes data ventis classis attulerat; hi longum iter sub armorum fasce carpebant. Illos peregrino igne suspirans regina pellexerat; hos amor laudis et participandae gloriae cura rapiebat. Illos tepens Farus et mollis Canopus leviumque populorum altor Nilus emiserat; hos minax Caucasus et rigens Taurus et ingen
Abbreviated transcription (Latin):
ut quem remiseras tuis barbaris udereris imperasse
dilection. Ores digna memoratu. Ibat subducibue ue.¬
xillisq romanis hostis aliquando romanus. & signa to¬
tra quȩ̨ steterat sequebatur. Urbesq pannonię. quasini¬
mica dudam populatione uacuauerat miles impleuerat
Sothus illic & hiuius & alanus respondebat ad nomen.
& alternabat excubias & notari in frequens ferebatur.
Nullus tumultus nulla confusio nulla direpuo ut a bar¬
baro erat. Quin si quando difficilior frumentaria res
fuisset iinopiam pauenter ferebat & quam numero are¬
carat annonam/ compartiendo laxabat. Pro omni
prȩmio ommq mercede id unum repostens: ut cuusdi-¬
ceretur. Quanta est uirtutis ambitio: Accipiebas bene¬
ficium qđ imputares. Memorabile putauit antiquitas.
quod Acciaco aliquando bello ducibus motibusq romais
peregrina aegyptus arma ꝑmiscuit. Tantuma rescre¬
diea est habere nouitatis: ut nisi frequenter isset in

Expanded text:
ut quem remiseras tuis, barbaris videreris imperasse ut quem remiseras tuis, barbaris videreris imperasse dilectum. O res digna memoratu! Ibat sub ducibus vexillisque Romanis hostis aliquando Romanus, et signa contra quae steterat sequebatur, urbesque Pannoniae quas inimica dudum populatione vacuaverat miles implebat. Gothus ille et Chunus et Alanus respondebat ad nomen et alternabat excubias et notari infrequens verebatur. Nullus tumultus, nulla confusio, nulla direptio ut a barbaro erat. Quin, si quando difficilior frumentaria res fuisset, inopiam patienter ferebat et quam numero artarat annonam comparcendo laxabat, pro omni praemio omnique mercede id unum reposcens ut tuus diceretur. Quanta est virtutis ambitio ! Accipiebas beneficium quod imputares. Memorabile putavit antiquitas quod Actiaco aliquando bello ducibus motibusque Romanis peregrina Aegyptus arma permiscuit, tantumque res credita est habere novitatis ut, nisi frequenter isset in
Abbreviated transcription (Latin):
tandem dubitari potest quid fuerit eo presente fac¬
turus: quem non uidit & fugit. Quanuis igitur impe¬
rator hosti tale abutereris. nec tam ad prelium con¬
serendum ꝗͣ ad supplicium de nefario capite sumen¬
dum uenires consiliis tamen tantis eantisq rationi¬
bus bellum administrabas. ut cum perse aliquo decer¬
taturus aut Pirrho aut cum illo ipso hanibale udere¬¬
ris. Nari primum fidem regum: ꝗbus limes orientis
ambitur data atq accepta dextera signas: quo foris
securus agitares. si nihil solicitum & expetandum do¬
mi reliquisses. Tunc copias tuas trifariam diuidis. ut &¬
hostis audaciam mulciplicato terrore ꝑcelleres & fugã
circunfusus ambires. Lostremo populis barbaroꝵ ulero¬
neam tibi operam ferre fouentibus cũ militum munus
indulges: ut & limiti manus suspecta decederet. &mi-¬
liti auxiliator accederet. Qua tua benignitate pellectȩ
omnes seythicȩ nationes tantis ex aminibus confluẽbat.

Expanded text:
tandem dubitari potest quid fuerit eo praesente factandem dubitari potest quid fuerit eo praesente facturus, quem non vidit et fugit? Quamvis igitur, imperator, hoste tali abutereris nec tam ad proelium conserendum quam ad supplicium de nefario capite sumendum venires, consiliis tamen tantis tantisque rationibus bellum administrabas, ut cum Perse aliquo dectaturus aut Pyrrho aut cum illo ipso Hannibale videreris. Nam primum fidem regum quibus limes Orientis ambitur data atque accepta dextera signas, quo foris securus agitares, si nihil sollicitum et suspectandum domi reliquisses. Tunc copias tuas trifariam dividis, ut et hostis audaciam multiplicato terrore percelleres et fugam circumfusus ambires. Postremo populis barbarorum ultroneam tibi operam ferre voventibus commilitii munus indulges, ut et limiti manus suspecta decederet et militi auxiliator accederet; qua tua benignitate pellectae omnes Scythicae nationes tantis examinibus confluebant,
Abbreviated transcription (Latin):
sularumiq seruilium sta̾tarius lixa potuisset: non sta
cim subifset hominem perterrita sui tuiq reputatio:
non ipse sibi obiecisset te esse triumphalis uiri fili¬
um: se patris incertum : te hȩredem nobilissimȩ fa¬
miliȩ se dicerem te omm retro tempore romam
exercitus ducem libertatis patronum se orbis extor¬
rem patriȩq fugitiuum. lam uero te principem in me
prouintiarum ipsius deniq ambitu imperatoris opta¬
tum: se in ultimo ttrrarum recessu regionibus nesciis
aduersis prouinciarum studiiso nullis deniꝗ auspicip
in illud tyranici nominis aspirasse furtum. Postremo
tecum fidem secum ꝑfidiam tecum fas. secum nefas
tecum ius secum iniuxiam tecum clementiam pudi¬
citiam religionem secum impietatem: libidinem cru-¬
delitatem ꝙ omnium scelerum postremorumꝗ uitioꝵ
stare collegium. Res ipsas interrogemus ꝙ quȩ cex¬
tissima coniectatio est colligamus gerenda gestis. Fu

Expanded text:
sularumque servilium statarius lixa potuisset? Non statim sularumque servilium statarius lixa potuisset? Non statim totum subisset hominem praeteriti sui tuique reputatio? Non sibi ipse obiecisset te esse triumphalis viri filium, se patris incertum; te heredem nobilissimae familiae, se clientem; te omni retro tempore Romani exercitus ducem, libertatis patronum, se orbis extorrem patriaeque fugitivum? Iam vero te principem in medprovinciarum, ipsius denique ambitu imperatoris optatum; se in ultimo terrarum recessu, legionibus nesciis, adversis provinciarum studiis, nullis denique auspiciis in illud tyrannici nominis adspirasse furtum? Postremo tecum fidem, secum perfidiam; tecum fas, secum nefas; tecum ius, secum iniuriam; tecum clementiam pudicitiam religionem, secum impietatem libidinem crudelitatem et omnium scelerum postremorumque vitiorum stare collegium? Res ipsas interrogemus et, quae certissima coniectatio est, colligamus gerenda gestis. Num
Abbreviated transcription (Latin):
extinctus aperto dominus parriadio pęnas ab eo debi¬
tas expetebat. Non illud confidentio sed amentia nõ
temeritas. sed necessitas erat nec ultro lacessebat ille
te bello/ sed ulterius non poterat se negare supplicio.
Alioquin quando tancam concepisset audaciam ut
ruere inferrum & obuiam morti uenire tam ignauus
ꝙ timene mortis auderet: ut qui se non potuerit post¬
ea uel uictus occidere : Et equidem imꝑator auguste
ad asserendam remp. usurpandamq uictoriam suffe¬
cisset inbella uelsolum uenire Nam si olim domini
aduersum rebelles seruos dimicaturi flagra in aciem
detulerunt. taneaq uis conscientiȩ fuit: ut ab inermib
uerterentur armati: & qui obtulerunt mortibus
pectora: darent terga uerberibus. Nonne tu quoꝗ le¬
gionibus ociosis rem totam uisus egisses. An sustinere
te coram. & solum oculoꝵ tuoꝵ ferre coniectum: ille
quondam domus tuȩ negligentissimus uernula men¬

Expanded text:
blica et exstinctus aperto dominus parricidio poenas ab eo debiblica et exstinctus aperto dominus parricidio poenas ab eo debitas expetebat. Non illud confidentia sed amentia, non temeritas sed necessitas erat, nec ultro lacessebat ille te bello sed ulterius non poterat se negare supplicio. Alioquin quando tantam concepisset audaciam, ut ruere in ferrum et obviam morti venire tam ignavus et timens mortis auderet, ut qui se non potuerit postea ve1 victus occidere? Et te quidem, imperator Auguste, ad adserendam rem publicam usurpandamque victoriam suffecisset in bella vel solum venire; nam si olim domini adversum rebelles servos dimicaturi flagra in aciem detulerunt tantaque vis conscientiae fuit ut ab inermibus verterentur armati et qui obtulerant mortibus pectora darent terga verberibus, nonne tu quoque legionibus otiosis rem totam visus egisses? An sustinere te coram et solum oculorum tuorum ferre coniectum ille quondam domus tuae neglegentissimus vernula men
Abbreviated transcription (Latin):
pollutas penali contractu manus ad sacra referebant
Q cȩrimonias quas incestauerant mentibus/ etiam cor¬
poribus impiabant.hos ille pholaris in amicis habebat:
hi in oculis eius atꝗ etiam in oscuilis erant. Nec iniuria:¬
aquibus tot uotiua ueniebant. Auaro diuitum bona:
cruento innocentium pęna. impio religionis iniuria
Tandem in nos oculos deus retulit ꝙ bonis orientis in¬
tentus ad mala nostra. respexit & hunc sacerrimo capi¬
ti obiecit furorem ut fredus abrumpere: ius feciale
uiolare. bellum edicere non timeret. An egosine di¬
uino numine factum putem ut qui sub nomme pacis
ludere & primi sceleris pȩnas lucrati qui escendo potius¬
set secundum tertiumq uexillian latrocinii ciuilis
attolleret. & suꝑatis alpibus Comtips uilia quoq claustra
laxaret tibiq imperatori imponeret seruanti adhuc
uenie fidem uincendi necessitatem: Agebat eum cre¬
do prȩcipitem iundicanda iam proximo ultore resp.

Expanded text:
pollutas poenali manus contactu ad sacra referebant, pollutas poenali manus contactu ad sacra referebant, et caeremonias quas incestaverant mentibus, etiam corporibus impiabant. Hos ille Phalaris in amicis habebat, hi in oculis ejus, atque etiam in oscua quibus tot simul votiva veniebant: avaro divitum bona, cruento innocentium poena, impio religionis iniuria. Tandem in nos oculos deus rettulit et bonis Orientis intentus ad mala nostra respexit et hunc sacerrimo capiti obiecit furorem ut foedus abrumpere, ius fetiale violare, bellum edicere non timeret. An ego sine divino numine factum putem, ut qui sub nomine pacis ludere et primi sceleris poenas lucrari quiescendo potuisset, secundum tertiumque vexillum latrocinii civilis attolleret et superatis Alpibus Cottiis Iulia quoque claustra laxaret tibique, imperator, imponeret servanti adhuc veniae fidem vincendi necessitatem? Agebat eum, credo, praecipitem vindicanda iam proximo ultore res pu
Abbreviated transcription (Latin):
nus utrunq dilexerat: Quid de his dicimus qui henoꝵ ac
principun nescii ꝗ tantum inter suos clari nobiles aias
sub carnifice fuderunt: de uirorum mortibus loquoe
cum descensum recorder ad sanguriem mulierum & in
sexum eni bella parcunt. non parce seuitum. Sedinmi¬
rum graues suberant inuidioseq cause ut unco ad penã
clari uatis matrona raperetur. Obiiciebatur enim atqẽt
probabatur mulieri uiduȩ nimi religio & diligentius cul¬
ta diuinitas. Quid hoc maius poterat intendere accusator
sacerdos : fuit enimifiut & hoc delatoꝵ genus ꝗ nomini¬
bus antistues/ re uera autem Satellitess atq adeo carni:¬
fices non contenti auitis spoliasse patrimoniis ealamni.¬
abantur insanguinem: ꝙ uitas premehant reoꝵ iam paupe¬
rum. quinetiam crom eudiciis capitalibus astitissent cũ
gemitus & tornen ta miseroꝵ auribus ac liminibus hausis¬
sent/ cum lictorum arma cum danmnatoꝵ frena tractassene.

Expanded text:
nus utrumque dilexerat: quid de his dicimus, qui honorum ac nus utrumque dilexerat: quid de his dicimus, qui honorum ac principum nescii, et tantum inter suos clari, nobiles animas sub carnifice fuderunt? XXIX. De virorum mortibus loquor, cum descensum recorder ad sanguinem foeminarum, et in sexum cui bella parcunt non parce saevitum? Sed nimirum graves suberant, invidiosaeque causae ut unco ad poenam clari vatis matrona raperetur. Objiciebatur enim, atque etiam exprobrabatur mulieri viduae nimia religio, et diligentius culta divinitas. Quid hoc majus poterat intendere accusator sacerdos? fuit enim, fuit et hoc delatorum genus, qui nominibus antistites, revera autem satellites, atque adeo carnifices non contenti miseros avitis evolvisse patrimoniis, calumniabantur in sanguinem, et vitas premebant reorum jam pauperum. Quin etiam cum judiciis capitalibus astitissent, cum gemitus et tormenta miserorum auribus ac luminibus hausissent, cum lictorum arma, cum damnatorum fraena tractassent,
Abbreviated transcription (Latin):
Illud purius splendidiusq credebat quod dedissent dolen¬
tes quod hominum lacrimiȩ non aninium aquȩ abluissent
nec eterrenis specuibus egestion sed e ceruicibus iuigulisq cesoꝵ
esset esfossam. Sic cum imraitis ⁊gratim d scilus timetur
& gladius transieoat in uota paupertas. & ut possemus ef.¬
fugere carnisicem optabamus subire sectorem. Qued si¬
aie cui uestrim pro cleris sceleribus suis minus crudelis
recordetur inte ritum: quoꝵ altet post amplissimos magi¬
stratus ꝙ purpuras consulares & contractum intra unam do¬
mum quendam honorum senatum uita sese abdicare com¬
pulsus est. Alteri manibus sacellitum britanoꝵ gula domi
fracta & inusta ftemineȩ mortis in famia ut scilicet malusse
uir ferri amantissimus uideretur laqueo perire ꝗͣ gladio
Sed in illos prtasse speciales putaretur habuisse odioꝵ cãs
tyranus. Steterat enim uterq inacie qraciani & erratia¬

Expanded text:
illud purius splendidiusque credebat quod dedissent dolenillud purius splendidiusque credebat quod dedissent dolentes, quod hominum lacrimae non amnium aquae abluissent, nec e terrenis specubus egestum sed e cervicibus iugulisque caesorum esset ecfossum. Sic, cum immitis tyranni et stilus tet gladius, transierat in vota paupertas, et ut possemus effugere carnificem, optabamus subire sectorem. Quod si cui ille pro caeteris sceleribus suis minus crudelis recordetur interitum. Quorum alter post amplissimos magistratus, et purpuras consulares, et contractum intra unam domum quemdam honorum senatum, vita sese abdicare compulsus est; alteri manibus satellitum Britannorum gula domi fracta et inusta foemineae mortis infamia, ut scilicet maluisse vir ferri amantissimus videretur laqueo perire quam gladio. Sed in illos fortasse speciales putaretur habuisse odiorum causas tyrannus; steterat enim uterque in acie Gratiani, et Gratia
Abbreviated transcription (Latin):
illud uderi suum debet quod absculit s ꝗ quod dedit. Nam
cum intra ĩpm uoluantur omnia: & ut ille ꝗ cuncta am¬
bit occeanus. quas suggerit aquas terris recipit e ter¬
ris. Ita quicꝗd in ciues manat a principe redundat in prin¬
cipem. Et rei & famȩ bonȩ consulit munificus imꝑator
lucratur enimgloriam cum det pecuniam reuersura.
Sed illi ꝗdem stulta omnis ratio captandȩ laudis uideba¬
tur qui preter insitum pessimo eius boni exemplum suma
frelidtatem habendi ac nocendi fine de terminans non so.¬
lumut ꝗ plurimum quȩreret sed ut nibil cuĩꝗͣ reliqui face
laborabat. Nec enim qui regibus mos est exerendis iniuigi¬
labat metallis. ut latentia nature bona inusum accresceret:
S pararet ĩnoxias nullo pauꝑiore diuitias. Parum ille pre¬
tiosum putabat aurum quod demontium uenis aut flumi¬
num glareis quȩ sitor bessus aut scrutator gallicus eruisset.

Expanded text:
illud videri suum debet quod abstulit quam quod dedit. Nam illud videri suum debet quod abstulit quam quod dedit. Nam cum intra ipsum volvantur omnia et, ut ille qui cuncta ambit Oceanus quas suggerit aquas terris recipit e terris, ita quidquid in cives manat a principe redundet in principem, et rei et famae bene consulit munificus imperator; lucratur enim gloriam, cum det pecuniam reversuram. Sed illi quidem stulta omnis ratio captandae laudis videbatur; qui praeter insitum pessimo cuivis boni exemplum summam felicitatem habendi ac nocendi fine determinans non solum ut quam plurimum quaereret sed ut nihil cuiquam reliqui faceret laborabat. Nec enim qui regibus mos est, exercendis invigilabat metallis ut latentia Naturae bona in usum arcesseret et pararet innoxias nullo pauperiore divitias. Parum ille pretiosum putabat aurum quod de montium venis aut fluminum glareis quaesitor Bessus aut scrutator Gallaicus eruisset;
Abbreviated transcription (Latin):
reictare naufragia & contortas fundo rates tauro¬
menitanis littoribus exponere. Bona nostra ade¬
rarium una & ꝑpetua uia ibant. Hlullas eoꝵ reliꝗas
nulla fragmenta uel sero uicta fastidio illa cõmunis
uorago re̾tomebat. Est im proboꝵ principum extre.¬
ma defensio auferre donando & inuidiam rapina¬
xum magnicudine muneria de precari: Quȩ malum
ratio est abstulisse omnibus quod nullus habiturussit :
Et priuatoꝵ auaritiȩ licet mala tam en aliqua defensio
est. ħ̃imetur in opia & reponitur senectuti: & prospicitur
heredi. Quam affert causam concupiscendi qui quan¬
tum ubiq est habet: Quin ego si fas piumꝗ mortalibus
estimare cȩlescia nullam maiorem crediderim ẽẽ prin¬
cipum foelicitatem sꝗ̃ fecisse felicem:&. intercessisse inopiȩ :¬
ꝯ nicisse fortimam & dedisse homini nouum fatum. Itaq
Imꝑatori propriam maiesta tembene estimanti non tam

Expanded text:
reiectare naufragia et contortas fundo rates Tauroreiectare naufragia et contortas fundo rates Tauromenitanis litoribus exponere. Bona nostra ad aerarium una et perpetua via ibant; nullas eorum reliquias, nulla fragmenta vel sero victa fastidio illa communis vorago revomebat. Est improborum principum postrema defensio auferre donanda et invidiam rapinarum magnitudine munerum deprecari. Quae malum! ratio est abstulisse omnibus quod nullus habiturus sit? Et privatorum quidem avaritiae, licet mala, tamen aliqua defensio est: timetur inopia et reponitur senectuti et prospicitur heredi. Quam adfert causam concupiscendi qui quantum ubique est habet? Quin ego, si fas piumque mortalibus aestimare caelestia, nullam maiorem esse crediderim principum felicitatem quam fecisse felicem et intercessisse inopiae et vicisse Fortunam et dedisse homini novum fatum. Itaque imperatori propriam maiestatem bene aestimanti non tam
Abbreviated transcription (Latin):
purputatus ad lances & momenta ponderum nutusq
trutinarum pallens atq inhians exigebat. Comporta¬
bantur interim spolia prouinciaꝵ exuiuȩ exulum
bona ꝑemptorum hic aurum matronarum manib
extractum illic raptȩ pupilloꝵ ceruicibus bulle ⁊ stic
dominoꝵ cruore ꝑfusum appendebatur argentum
numerari ubiq pecuniȩ fiscus repleri: exa cumulãi
uasa concidi. Cinius intuenti non illud unꝑatoris do¬
micilium sed latronis receptaculum uideretut. Sed
tamen latro raptis abutitur & ablata aliis uel sibi
reoddit. nec ideo mas saltusq obsidet: ut thesaurum
strnat atq defodiat & cum scelere miser sit. sed ut
gulȩ uentriq suppeditet me desit sumptus impen¬
diis Nam & effundit & negligit eadem quȩrendi
ꝗ perdendi facilitate. Noster ille pirata quicquid
undecunq conuenerat id nobis sibiq periturum:
in illam specus sui caribdim congerebat. Caribdim
loquor: quȩ cum plena nauigia sorbuerit đr tamen

Expanded text:
purpuratus ad lances et momenta ponderum nutusque purpuratus ad lances et momenta ponderum nutusque trutinarum pallens atque inhians exigebat. Comportabantur interim spolia provinciarum, exuviae exsulum, bona peremptorum. Hic aurum matronarum manibus extractum, illic raptae pupillorum cervicibus bullae, istic dominorum cruore perfusum appendebatur argentum. Numerari ubique pecuniae, fisci repleri, aera cumulari, vasa concidi, cuivis ut intuenti non illud imperatoris domicilium sed latronis receptaculum videretur. Sed tamen latro raptis abutitur et ablata aliis ut sibi reddit, nec ideo vias saltusque obsidet ut thesaurum struat atque defodiat et cum scelere miser sit, sed ut gulae ventrique suppeditet nec desit sumptus impendiis; nam et effundit et neglegit eadem quaerendi et perdendi facilitate. Noster ille pirata, quidquid undecumque converrerat, id nobis sibique periturum in illam specus sui Charybdim congerebat. Charybdim loquor? quae cum plena navigia sorbuerit, dicitur tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tunȩ uulcu. Audites enim dicere delatorem quid ita
ille tristis incedit : An quia pauꝑ ex diuite est: non .n.
se uiuere gratulantur. Quid ĩta in publicum
incestat: luget credo fratrem sed habet filium. Ita
fleri non licebat amissa metu reliquoꝵ. Serenos ẽgo
nubilis mentibus uultus induebamus & ad illoꝵ uice
qui degustato sardorum graminum suco feruntur in
morte ridere. Imitabamur lȩta maerentes. Est aliqđ
calamitatum delinimentum dedisse lacrimasma¬
lis & pectus lassasse suspiriis. Nulla maior est pena
ꝗͣ esst miserum nec urłeri. Spes inter hec nulla p̃donis
explendi: nec enimut natura fert copiam satiẽtas
sequebatut. Crescebat in dies habendi fames & prȩ¬
dandi rabiem parta irritabant :ut egroꝵ sitimpo¬
tus accendit : ut ignis lignis arentibus non obrui¬
tur sed augeatur. Ita coactȩ publica egestate diuitiȩ
auiditatem ieuine mentis acuebant. Stabat ipse

Expanded text:
tunae vultu. Audires enim dicere delatorem: «Quid ita tunae vultu. Audires enim dicere delatorem: «Quid ita ille tristis incedit? An quia pauper ex divite est? Non enim se vivere gratulatur? Quid ita hic publicum atratus incestat? Luget, credo, fratrem; sed habet filium ». Ita fieri non licebat amissa metu reliquorum. Serenos ergo nubilis mentibus vultus induebamus, et ad illorum vicem qui degustato Sardorum graminum suco feruntur in morte ridere, imitabamur laeta maerentes. Est aliquod calamitatum delenimentum dedisse lacrimas malis et pectus laxasse suspiriis; nulla maior est poena quam esse miserum nec videri. Spes inter haec nulla praedonis explendi. Nec enim, ut Natura fert, copiam satietas sequebatur; crescebat in dies habendi fames, et parandi rabiem parta inritabant. Vt aegrorum sitim potus accendit, ut ignis arentibus non obruitur sed augetur, ita coactae publica egestate divitiae aviditatem ieiunae mentis acuebant. Stabat ipse
Abbreviated transcription (Latin):
beluȩ furentis excepimus. nos seuitiam eius innocentiũ
sangume: nos cupiditatem publica paupertate satiauinus.
Apud nos semet exercuit crudelitatis iam secura & adhuc
in ops auaritia. Alibi malum publicum aut cepit aut de¬
stitit in gallia sedit. quis se nobis calamitate contulerit:
Tyramnum & cum aliis tulimus ꝙ soli. Quid ego referã
uacuatas mimicipibus suis cinitates: impletas fugitiuis
nobilibus solitudines. Quid ꝑfunctoꝵ honoribus summis
uirorum bona publicata. capita diminuta iuitam ere ta¬
xatam. Uidimus redactas innumeꝵ dignitates ꝙ exn¬
cos trabeis consulares. & senes fortunaꝵ suꝑsates.ꝙ in¬
fantium subipso sectore ludentium flendam securita¬
tem. Cum interim miseri uetabamur. plangere miseros
imo etiam cogebamur: mentiri beatos: & cum domiatq
secreto solis coniugibus ac liberis credidissemus furtũũ
dolorem: procedebamus in publicum on nostre for¬

Expanded text:
beluae furentis excepimus, nos saevitiam eius innocentium beluae furentis excepimus, nos saevitiam eius innocentium sanguine, nos cupiditatem publica paupertate satiavimus. Apud nos semet exercuit crudelitas iam secura et adhuc inops avaritia. Alibi malum publicum aut coepit aut destitit: in Gallia sedit. Quis se nobis calamitate contulerit? Tyrannum et cum aliis tulimus et soli. Quid ego referam vacuatas municipibus suis civitates, impletas fugitivis nobilibus solitudines? Quid perfunctorum honoribus summis virorum bona publicata, capita diminuta, vitam aere taxatam? Vidimus redactas in numerum dignitates et exutos trabeis consulares et senes fortunarum superstites et infantum sub ipso sectore ludentium flendam securitatem, cum interim miseri vetabamur agere miseros, immo etiam cogebamur mentiri beatos et, cum domi atque secreto solis coniugibus ac liberis credidissemus furtivum dolorem, procedebamus in publicum non nostrae for
Abbreviated transcription (Latin):
uero clementiam suinmani beneficii sui malit᷑ iminui ꝗͣ tri-¬
stium enumeratione cumulari necesse uel tacentm pͥu-¬
blica in cõmoda uel loquentem aut ingratuim uirtuti aut
onerosum esse pietati. Sed tamen impera tor exiguam sen¬
sibus tuis iniunge patientiam. tum si dulcis in bonis mise¬
riaꝵ recordatio est si nautas tempestatum si medicos uiuat
meminisse morboꝵ.Cur non tu quoꝵ mala nostra audias
ut tua beneficia recognoscas. Unde ergo ordiarinisi de
tuis mea gallia malis: que ex omnibus terris. quasilla
pestis insederat haud iniuria tibi uindicas priuilegium mi¬
seriaꝵ non auribus modo quarum sensus est leuior sed
coram oeulis ferre compulsa uictoriam maximi intexĩtu
qratiani. Alta licet uulnera quod fatendum est proxi¬
mus nobis italas ꝙ contiguus ostendit hispanus. Sed in do¬
lore summo habet suum uterq solatium. Eyxamnidem il¬
le non uidit. hic tyranicidium uidit. Nos primi impẽtu

Expanded text:
vero clementia summam beneficii sui malit imminui quam trivero clementia summam beneficii sui malit imminui quam tristium enumeratione cumulari, necesse me erit vel tacentem publica incommoda vel loquentem aut ingratum virtuti aut onerosum esse pietati. Sed tamen, imperator, exiguam sensibus tuis iniunge patientiam; nam si dulcis in bonis miseriarum recordatio est, si nautas tempestatum si medicos iuvat meminisse morborum, cur non tu quoque mala nostra audias ut tua beneficia recognoscas? Vnde igitur ordiar, nisi de tuis, mea Gallia, malis? quae ex omnibus terris quas illa pestis insederat haud iniuria tibi vindicas privilegium miseriarum non auribus modo, quarum sensus est levior, sed coram oculis ferre compulsa victoriam Maximi, interitum Gratiani. Alta licet vulnera, quod fatendum est, proximus nobis Italus et contiguus ostendat Hispanus; sed in dolore summo habet suum uterque solacium. Tyrannidem ille non vidit; hic tyrannicidium vidit. Nos primi impetum
Abbreviated transcription (Latin):
arma fugituus romana dui pila cesserunt ferro ergastuloꝵ.
Qus aonꝰ ad primun nomi sceleris nuntium risie: Ram res
infra dignitatem iracundiȩ uidebatur cum panci ho¬
min es & insulam totius incendium continentis adderent
q regali habitu exulem suum illi exules orbis induerent.
At quantos parturiebat fortuna motus: quantum reiꝑ
malum petit augenda quantum tibi gloriarestinguẽda
seruabat: precipue cum ꝑfidia ducum defectione legio¬
rat armatum. Nolo tamen usq quaq misetotum uel fem
on erare uel fatum. gni dum carnifici purpurato tua se
& affinitate ꝗ̃ fauore iactanti infeliciter credant gra¬
uissimum omnium ne fasfecerunt affectu innocentum
Intelligo ꝗ̃ difficilem in locum scopulosumq deuenerim.
Nam cum reuolui illud lustrale ius titium aures tue
respuant laudes petant glorieq intersit ad presentium
cõmendationem bonoꝵ mala decutsi reputari. contra

Expanded text:
arma fugitivis Romana diu pila cesserunt ferro ergastulorum. arma fugitivis Romana diu pila cesserunt ferro ergastulorum. Quis non ad primum novi sceleris nuntium risit? Nam res infra dignitatem iracundiae videbatur, cum pauci homines et insulani totius incendium continentis adolerent et regali habitu exsulem suum illi exsules orbis induerent. At quantos parturiebat Fortuna motus ! Quantum rei publicae malum pestis augenda, quantam tibi gloriam restinguenda servabat, praecipue cum perfidia ducum, defectione legiorat armatum! Nolo tamen usquequaque miserorum vel factum onerare ve1 fatum qui, dum carnifici purpurato tua se et adfinitate et favore iactanti infeliciter credunt, gravissimum omnium nefas fecerunt adfectu innocentium. Intellego quam difficilem in locum scopulosumque devenerim. Nam cum revolvi illud lustrale iustitium aures tuae respuant, laudes petant gloriaeque intersit ad praesentium commendationem bonorum mala decursa reputari, contra
Abbreviated transcription (Latin):
sa funeribus quicꝗd unꝗ̃ inprincipes nostros inclemen¬
cius fecit excusat᷑ obsequio. Deniq ipse ille rex eius
dedignatus se antea confiteri hominem nam fateturti¬
morem & in histe colit templis. inquibus colitur. Tum
legatione mittenda gẽmis sericoi prebendo ad hoc tri.¬
umphalibus belluis intua essedra suggerendis. & si ad¬
huc nomine federatus iam tamen tius cultibus tributari¬
us est uiec tamen inꝑator existimes cundea ad autium
gratiam locucurum triumphais tuis galli stupeas licebit
irascimur: dum in remota terraꝵ iuncendo procedis du
ultra terminos eoꝵ metasq naturȩ regna orientis ex¬
cubile festinas. hiuenit tyranus ad scelera secretum. Oꝗ̃
parius ueniunt mala surima principis Sic inultiniumꝰ
ꝓrdpe̾ icalici generis excidium effracto sn. lentuli ludo
mirmillorui⁊ agmen emicuit. Sic bella consulib ancipi¬
ti marte prgnata cilex pirata conflauit. Sic ferentib

Expanded text:
sa funeribus, quidquid umquam in principes nostros inclemensa funeribus, quidquid umquam in principes nostros inclementius fecit, excusat obsequio. Denique ipse ille rex eius dedignatus antea confiteri hominem iam fatetur timorem et in his te colit templis in quibus colitur; tum legatione mittenda, gemmis sericoque praebendo, ad hoc triumphalibus beluis in tua esseda suggerendis, etsi adhuc nomine foederatus, iam tamen tuis cultibus tributarius est. Nec tamen, imperator, existimes cuncta me ad aurium gratiam locuturum: triumphis tuis Galli stupeas licebit irascimur. Dum in remota terrarum vincendo procedis, dum ultra terminos rerum metasque Naturae regna Orientis excubile festinas, invenit tyrannus ad scelera secretum. O quam parvis veniunt mala summa principiis! Sic in ultimum prope Italici generis excidium ecfracto Cn. Lentuli ludo mirmillonum agmen emicuit; sic bella consulibus ancipiti Marte pugnata Cilix pirata conflavit; sic tenentibus
Abbreviated transcription (Latin):
estates omnes foris hiemes domi ducens ciubus hesaba
pari sorte anni spacia diuiseris. Et si forte sunt bar¬
baroꝵ ꝗ nondum uirtutis tuȩ fulmen exceꝑint/ nois
auspicia non hȩ tantum gentes tremunt quas aborbȩ
nostro siluarum interualla uel flumina montesue
distingunt. sed quas eternis ardoribus in accessas aut
continua hieme seꝑatas. aut inter fusis ȩquoribus
abiunctas naturi disterminat. Non occeano indus¬
indus
non frigore bosforanus, non arabs medio sole securus
est. Quo uix ꝑuenerat nomen ante romanum acce-¬
dic imꝑium: dicam ne ego receptos serui tium gothos
castris tius militem terris sufficere cultorem: dicam
a rebellibus sarracenis penas polluti federis expetitast di¬
cam interdidum seythis Tanaim & imbelles arcus fu-
gientes albani : quȩcunq natio barbaroꝵ robore fero¬
cia numero granis uisꝗ̃ fuit nobis aut boni ꝯsulit ut
quieseat aut̾ lȩcatur quasi amica si seruiat. Persis ip̃a

Expanded text:
aestates omnes foris, hiemes domi ducens civibus hostibusque aestates omnes foris, hiemes domi ducens civibus hostibusque pari sorte anni spatia diviseris et, si qui forte sunt barbarorum qui nondum virtutis tuae fulmen exceperint, nomauspicia non hae tantum gentes tremunt quas ab orbe nostro silvarum intervalla vel flumina montesve distinguunt, sed quas aeternis ardoribus inaccessas aut continua hieme separatas aut interfusis aequoribus abiunctas Natura disterminat. Non Oceano Indus, non frigore Bosphoranus, non Arabs medio sole securus est; quo vix pervenerat nomen ante Romanum, accedit imperium. Dicamne ego receptos servitum Gothos castris tuis militem, terris sufficere cultorem? Dicam a rebellibus Saracenis poenas polluti foederis expetitas? Dicam interdictum Scythis Tanain et imbelles arcus etiam fugientis Albani? Quaecumque natio barbarorum robore ferocia numero gravis umquam nobis fuit, aut boni consulit ut quiescat aut laetatur quasi amica si serviat. Persis ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ratio occulta consuliusset. nisi intra domesticam umbra
iacentesi solitudo prouisa & silentia late conciliata ual¬
lassent. Quin si quando inlucem uenire & diem ferre
potuissent: lecticis tensisq subuedti & densissima arcum
supraq cooperti uirorum armorumꝗ testudine sensim
atq aanumerum mouebantur tum longe populus abi¬
gebatur nec otiosa uiatoris manus plebem uertere sũ.¬
mouebat ut secretum esset in publico. At noster hic om¬
nibus expectandus affartur nec magis cõmunem huc
diem atq solem ꝗ̃ nostrum imꝑatorem iuideri licet:
Quin cum uicinum habeant ꝑmissa fasadium nuñqꝗͣ iste
mirantes explet oculos magis magisq uisus expetitur
ꝙ mirum dictu presens desieratur. Mirentur in ur¬
bibus tuis populis te uiderii quem fere nulla insolo suo
natio externa non uidit idq ita crebro ut pene t̃a
notus sit barbaras uultus iste ꝗ nobis. Nec frustra cum

Expanded text:
ratio occulta consuluisset, nisi intra domesticam umbram ratio occulta consuluisset, nisi intra domesticam umbram iacentes solitudo provisa et silentia late conciliata vallassent. Quin si quando in lucem venire et diem ferre potuissent, lecticis tensisque subvecti et densissima circum supraque cooperti virorum armorumque testudine sensim atque ad numerum movebantur. Tum longe populus abigebatur, nec otiosa viatoris manus plebem verbere submovebat, ut secretum esset in publico. At noster hic omnibus spectandus offertur, nec magis communem hunc diem atque solem quam nostrum imperatorem videri licet. Quin cum vicinum habeant permissa fastidium, numquam iste mirantes explet oculos; magis magisque visus expetitur, et novum dictu praesens desideratur. Miremur in urbibus tuis et a tuis populis te videri? — quem fere nulla in solo suo natio externa non vidit, idque ita crebro ut paene tam notus sit barbaris vultus iste quam nobis. Nec frustra, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ dicata numini summo delubra uisamus: tum fora
atq ormnasia & pro suis extenta porticibus ambulagra
miremur ita in laudibus cuis sanctos palatii ritus &
priscis ȩquanda cerimonis instituta uenerati gradum
ad illa proferimus: quȩ inmedio constituta ad publicosusus
patentia non parti sed in comune conducunt / nec parie¬
tibus/ sed orbe clauduntur: nec tecto sed caelo operiunt
Uelut primum illud est: ne statim summa capiamus: qđ
creber egressu eepectantibus populis te fateris nec in¬
deri modo patiens sed facilis adiri e proximo accipis uo¬
ta hominum tuorum ut quisꝗ ille consultor est: etam¬
si meruerit quod est rarum̃ repulsam fenit tñ uisi
numinis conscientiam. At quanto alter illoꝵ principũ
mos fuit. quos loquor notum est. qui maiestatem regiam
ĩminui & uulgari putabant: nisi eos intra repositum pa-¬
latinȩ edis inclusos: tanq̃ aliqued uestale secretum uene¬

Expanded text:
et dicata numini summo delubra visamus, tum fora et dicata numini summo delubra visamus, tum fora atque gymnasia et pro suis extenta porticibus ambulacra miremur, ita in laudibus tuis sanctos Palatii ritus et priscis aequanda caerimoniis instituta venerati gradum ad illa proferimus quae in medio constituta et ad publicos usus patentia non parti sed in commune conducunt, nec parietibus sed orbe clauduntur, nec tecto sed caelo operiuntur. Velut primum illud est ne statim summa captemus quod creber egressu exspectantibus populis te fateris, nec videri modo patiens sed facilis adiri e proximo accipis vota hominum tuorum ut, quisquis ille consultor est, etiamsi meruerit quod est rarum repulsam, ferat tamen visi numinis conscientiam. At quanto aliter illorum principum mos fuit quos loquar, notum est, qui maiestatem regiam imminui et volgari putabant, nisi eos intra repositum Palatinae aedis inclusos tamquam aliquod Vestale secretum vene
Abbreviated transcription (Latin):
Tarquinum execratione postrema hoc damnauere ma¬
ledicto ꝙ hominem libidme precipitem auaritia cȩcum
ĩmanem crudelitate furore uecordem uocauerunt
suꝑbum & putauerunt sufficere conutium. Quod si ꝑ
rerum natieram liceret ut ille romanȩ libertatis au¬
ctor regii nominis Brutus osor precariȩ redditus uite
seculum tuum cornoret studiis uertutis parsimoniȩ hu¬
manitatis imbutum ac referctum nullum toto orbe
terraꝵ suꝑbie: libidinis crudolitatis extare uestigium.
lam te ipsum qua publice qua priuatim uideret priscoꝵ
duritia ducum castitate pontificum consulum madora¬
tione pecitorum comitate uiuentem mutaret profecto
sententiam tanto post suam ꝗ cum romanam dignitate
ac libertatem probaret meliore in statu imꝑatore te
esse ꝗ consule se fuisse ne cessario fateretur. Tarquinũ
submouere debuisse non regnum. Sed quod facere
magnas urbes ingressi solemus. ut primum sacras edes

Expanded text:
Tarquinium exsecratione postrema hoc damnavere maTarquinium exsecratione postrema hoc damnavere maledicto, et hominem libidine praecipitem, avaritia caecum, immanem crudelitate, furore vecordem vocaverunt Superbum, et putaverunt sufficere convicium. Quod si per rerum naturam liceret ut ille Romanae libertatis adsertor, regii nominis Brutus osor, precariae redditus vitae saeculum tuum cerneret studiis virtutis parsimoniae humanitatis imbutum ac refertum, nullum toto orbe terrarum superbiae libidinis crudelitatis exstare vestigium, iam te ipsum qua publice qua privatim videret priscorum duritia ducum, castitate pontificum, consulum moderatione, petitorum comitate viventem, mutaret profecto sententiam tanto post suam et, cum Romanam dignitatem ac libertatem probaret meliore in statu imperatore te esse quam consule se fuisse, necessario fateretur Tarquinium submoveri debuisse, non regnum. Sed quod facere magnas urbes ingressi solemus, ut primum sacras aedes
Abbreviated transcription (Latin):
Pari benignitate cum plures afficere honoribus nelles
ꝗ̃ honorum loca admiterent & angusdor ẽet materia
uoluntate/ nec mentem etiam quis diffusam caꝑet im¬
perummi quem non dum aliquo prouexisti gradu: ttm en
dignatione solatus es. Atq haudscio an quibusdam conso-¬
latio ista suffecerit. Ille cohortatus affatu sille mensa
beatus ille osculo consecratus est. lta omnibus qui te prin¬
cipe sibi uire confiderent: aut processit dignitas, aut
sansfecit humanitas humanitas inꝗͣ quȩ tãm clara im
peratore ꝗ̃ rara est. Nam cum indisereta foelicin pe¬
disequa sit suꝑbia uix cuiꝗ̃ contingit & abundare for¬
tuna & indigere arrogantia. Cuius quidem ita maiores
nostros semꝑ ꝑtesum est ut grauiorem putauerint
seruitute contemptum: eiusq impatientia sint caacti
post bellatores Tullos numasq sacrificos & Romulos cõ¬
ditores rggnum usq ad noylen odisse: bemiq ipsunuillũ

Expanded text:
Pari benignitate cum plures adficere honoribus velles Pari benignitate cum plures adficere honoribus velles quam honorum loca admitterent et angustior esset materia voluntate nec mentem tuam quamvis diffusum caperet imperium, quem nondum aliquo provexisti gradu tamen dignatione solatus es. Atque haud scio an quibusdam consolatio ista suffecerit. Ille cohonestatus adfatu, ille mensa beatus, ille osculo consecratus est. Ita omnibus qui te principe sibi iure confiderent aut processit dignitas aut satisfecit humanitas — humanitas inquam, quae tam clara in imperatore quam rara est. Nam cum indiscreta felicium pedisequa sit superbia, vix cuiquam contingit et abundare fortuna et indigere adrogantia. Cuius quidem ita maiores nostros pertaesum est, ut graviorem semper putaverint servitute contemptum, eiusque impatientia sint coacti post bellatores Tullos Numasque sacrificos et Romulos conditores regnum usque ad nomen odisse. Denique ipsum illum
Abbreviated transcription (Latin):
lixior sit sensus bonorum nec repentina felicitas faciat
attonitos a similes reddat ingratis. Animos enim nostros
subitis affectibus impares pinde leticia aut dolor si dẽphedat
externat. An non romana pietas notissime mater nun¬
tio mali camensis exterrita filio reduce quem flebat
diriguit in mortem nec par esse gaudio potuit: quȩ su¬
ꝑfuerat orbitati. Conscius igitur cȩlesas arcam & natu-¬
ralium depositoꝵ mauis hommibus sperata procedere ꝗͣ
insperata suꝑuenire beneficia nec imerito. Hanq fugi¬
tiua successuum repentinoꝵ uoluptas ut occupat sic re.¬
linquit. Folicitas longior est expectare securum. Itaq cũ
haftenus a natura esset statutiun ut bona sua homines
ante nescirent & tum primum inciꝑent felicitate gau¬
dere cum cępissent esse felices. Tu promitendo prestan¬
da inuenisa tempus quod nobis natura subtraxerat. ut
quos adepta solum uilabane etiam adipiscenda delectent

Expanded text:
lixior sit sensus bonorum nec repentina felicitas faciat lixior sit sensus bonorum nec repentina felicitas faciat attonitos et similes reddat ingratis? Animos enim nostros subitis adfectibus impares perinde laetitia ut dolor, si deprehendat, externat. An non illa Romana pietatis notissimae mater nuntio mali Cannensis exterrita, filio reduce quem flebat, deriguit in mortem, nec par esse gaudio potuit quae superfuerat orbitati? Conscius igitur caelestis arcani et naturalium depositorum mavis hominibus sperata procedere quam insperata supervenire beneficia. Nec immerito: namque fugitiva successuum repentinorum voluptas ut occupat, sic relinquit; felicitas longior est exspectare securum. Itaque cum hactenus a Natura esset statutum ut bona sua homines ante nescirent, et tum primum inciperent felicitate gaudere cum coepissent esse felices, tu promittendo praestanda invenisti tempus quod nobis Natura subtraxerat, ut quos adepta solum iuvabant etiam adipiscenda delectent.
Abbreviated transcription (Latin):
delicatior est que rela distuleris. Solam ne me impera¬
tor beniuolentiam tuam mirari putas. At egomiror
etiam memoriam. Nam cui hortensio Luculloue uel
Cȩsari tam parata unꝗͣ affuit recordatio ꝗ̃ tibi. sacra
mens tua loco momentaq quo iusseris ⁊ eddit omne
depositum. Utrum tamen ipse te admones an ut illi
maiestatis tue participi deoferuntur assistere fata cu
tabulis: sic tibi aliqua uis diuina subseruit quȩ quod di¬
xeris scribat & suggerat. tlhil ita. promoribus laberis
polliceris. quin promisso fidem subdas: & uerba resarci¬
as. Nemo iam nemo beneficia quȩ dederis ab eo credit
tempore computanda quo dedaris: quia tam sunt cer¬
ta quȩ spondes. ut tum uideatur accepta cum spondes
Iam illud ipm quod antea promittis. non ne de summopu¬
rificȩ mentis candore proficiscitur. Nam cuus est ani¬
mi nec uota hominum fatigare nec adhibere munerib
partem difficultatis sed denuntiare prestanda ut & pro¬

Expanded text:
delicatior est querela, distuleris. Solamne me, imperadelicatior est querela, distuleris. Solamne me, imperator, benivolentiam tuam mirari putas? At ego miror etiam memoriam; nam cui Hortensio Lucullove vel Caesari tam parata umquam adfuit recordatio quam tibi sacra mens tua loco momentoque quo iusseris reddit omne depositum? Vtrum tamen ipse te admones an, ut illi maiestatis tuae participi deo feruntur adsistere Fata cum tabulis, sic tibi aliqua vis divina subservit, quae quod dixeris scribat et suggerat? Nihil ita primoribus labris polliceris quin promisso fidem subdas et verba re sancias. Nemo iam, nemo beneficia quae dederis ab eo credit tempore computanda quo dederis, quia tam sunt certa quae spondes ut tum videantur accepta cum spondes. Iam illud ipsum quod ante promittis, nonne de summo purissimae mentis candore proficiscitur? Nam cuius est animi nec vota hominum fatigare nec adhibere muneribus artem difficultatis, sed denuntiare praestanda, ut et pro