comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Autiorem
pater tiuuis soceru qͣ C. piso
his uerbis. Intober quida fuit Idem mercator et preco. Is cũ
Romã cu filio uenisset adolescentem nobilem cesoniani hõĩs
furacissimi filiu ausus est appellare. filia collocauit. caluẽ¬

Expanded text:
autiorem pater tuus socerum quam C. Piso s est. Insuber quidam fuit, idem mercator et praeco: is cum Romam cum filia venisset, adulescentem nobilem, Caesonini hominis furacissimi filium, ausus est appellare eique filiam conlocavit. calven
Abbreviated transcription (Latin):
cupidiatib. deder᷑ ipsĩ seruitutis locũ pane ĩ finẽ
ouiinent: Magna iͥꝗt bella gessi. magnis ĩꝑis & ꝓuĩ
te tuspidã detinet᷑ aut signũ aliqd̾ polderi. Muto
mide sussuleris qͥm̃ habeas intuenit̃ te amirantẽ. cla¬
mores tollentẽ cũ indeo seruũ cẽ i̾eptiaꝵ õnĩ iudi. do

Expanded text:
cupiditatibus dediderunt, ipsius servitutis locum paene infimum obtinent. magna inquit bella gessi, magnis imperiis et pte stupidum detinet aut signum aliquod Polycleti; mitto unde sustuleris, quo modo habeas: intuentem te, admirantem, clamores tollentem cum video, servum esse ineptiarum omnium iudico
Abbreviated transcription (Latin):
alio muꝰ. ipsĩ ꝗdẽ aluid peccare. qͦ qͦ uerteris anũ
est. Auri naue̾ edtit gubenator. añ palgȩ ireali¬
tulans fuisset in aliqua gn̾osa. ae nobili uirgme.
percauit xͦ nichil otinꝰ. Siꝗde̾ ẽ peccare tã quã
tñ scirelineas. ꝙ cr̃ federis culra cõ misa est.
Quã tonge ꝓgͦ diare cũ senel tͣnsieris ad augendam
iemeundi cospł nichil ꝑtinet. peccare certelie&

Expanded text:
inus, ipsum quidem illud peccare, quoquo verteris, unum est. auri navem evertat gubernator an paleae, in re alitulans fuisset in aliqua generosa ac nobili virgine; peccavit vero nihilo minus, si quidem est peccare tamquam transire lineas, quod cum feceris, culpa commissa est: quam longe progrediare, cum semel transieris, ad augendam transeundi culpam nihil pertinet. peccare certe licet
Abbreviated transcription (Latin):
illũ cuiẽ excellentẽ. antriensẽ dilientẽ putaret. Rcui¬
iuiscat. M uiriꝰ aut eoꝵ aliꝗs quoꝵ ĩ uilla acdomonichi
splendidũ. nichil ornatũ fuit p̃t ipsos ⁊ uideat aliquẽ
sũmĩ ypłi beneficiis usũ barbatulo nullos exceptantẽ
depiseina se ptractantẽ ⁊ murenarũ copiaglantẽ Nne hc̃
hoem itaseruũ iudicet ut ne iͥ familia ꝗdc̃ digũ maiote
aliqͦ negotio. putet. an eoꝵ seruitꝰ dubia ẽ ꝗ cupiditate pecul
nullã c̃dictionẽ recusant. durissimȩ seruitutis. hereditatis
spes ꝗdiniꝗtatis ͥ seruiendo ñ susip̃. Quẽ nutũ locupletis orb¬
senis ñ ob seruat: loꝗt᷑ ad uolũtatẽ ꝗcꝗd denũciatũ sit facias
sentit᷑: assidet. mimerat. Ꝙd hoꝵ ẽ libãt. Ꝙd deniq serui

Expanded text:
illum civem excellentem an atriensem diligentem putaret? revivescat M'. Curius aut eorum aliquis, quorum in villa ac domo nihil splendidum, nihil ornatum fuit praeter ipsos, et videat aliquem summis populi beneficiis usum barbatulos mulde piscina, et pertractantem, et muraenarum copia gloriantem: nonne hunc hominem ira fervum iudicet, ut ne in familia quidem dignum maiore ahquo negotio putet? 5. An eorum servitus dubis est, qui cupiditate peculii nullam cenditionem recusant durissimae servitutis? Haereditatis spes quid iniquitatis in serviendo non suscepit? quem nutum locupletis orbisenis non observat? loquitur ad voluntatem: quicquid denun iatum sit, facit: assentatur, assidet, miratur.
Abbreviated transcription (Latin):
si id fit iͥiuria semel peccat᷑. In patriꝰ uita uolanda multa pect
acdomo atq i re .ł. collo cauit. Multitudine poccatoꝵ
peccat᷑ coq pena maiore dignꝰ ẽ. Sinos inutta nonq̃.
ciuiq peccatoꝵ pęna fit. s quantũ cuiq liceat spectare
putare debemꝰ. Etũ ne iminimis reb. etiã. Si ꝗdẽ rerũ mo
tenere. Possum̃ . hystrio sipaulã semouit extra num̃. aut
siũ sus ꝓnunciat᷑ ẽ. syllaba una breuior aut longior
ex hibilatꝰ. ex plodit᷑. Inuitati q̃ omi gestu moderatior
om̃i uerso artior ec̃ debet.÷ sillab te peccisse dicĩ
poetã ñ audio inugis. Ut uitȩ sorietate audiã cuiẽ¬
quã possint uideri. cũ ꝗo ꝗd peccet᷑ ꝑ turbatione
pec cot᷑ rationis atq. orbinis. ꝑ turbeta aũ seiael
coone lordinie niedil posst addi. qo magis peccari posse uideat

Expanded text:
si id fit iniuria, semel peccatur, in patris vita violanda multa peccasi id fit iniuria, semel peccatur, in patris vita violanda multa peccaac domo atque in re publica conlocavit; multitudine peccatorum praestat eoque poena maiore dignus est. sed nos in vita non quae cuique peccato poena sit, sed quantum cuique liceat spectare putare debemus. etiamne in minimis rebus? etiam, si quidem rerum motenere possumus. histrio si paulum se movit extra numerum aut si versus pronuntiatus est syllaba una brevior aut longior, exsibilatur, exploditur: in vita tu, quae omni gestu moderatior, omni versu aptior esse debet, in syllaba te peccasse dices? poetam non audio in nugis: in vitae societate audiam ciqui possunt videri? cum quicquid peccatur perturbatione peccetur rationis atque ordinis, perturbata autem semel ratione et ordine nihil possit addi, quo magis peccari posse videat
Abbreviated transcription (Latin):
anꝗd .hce̾s doctissimi sensert᷑. p̃sertĩ eũ hec sent enui¬
nͥ mͦ uereor. s ne utilior ꝗdẽ hõi nr̃ uitę reꝑiri ulla potx.
Quȩ iusẽ enĩ q̃ magis arceat hões ab in ꝓbitate om̃i. quãsi
senserint nullũ iͥ delictis eẽ discrim̃ equę pes care fe si
pͥuatis ac simagnis reatib manꝰ afferant. Quã cũq in domũ
stuprũ intulerint candẽ eẽ labẽ libidinis. Hichil ne gͥ¬
ẽ int̃. Nã hoc dicet aliꝗs patrẽ ꝗ necat anne seruum.
Nuda ista siponas indicare qualia sint. ñ facilẽ possi. Patrẽ
uita pͥuare siꝑse scelꝰ eͣ saguntini. ꝗ parentes suos libos
ꝓmori. quã seruos uiuere maluert̃ parricidȩ fuert̃. ergo
parenti ñ ũquã adimi uita sine scelere potr. Et seruo
scpe sine inuiria ñ potx. Causa gͥ hȩc ñ nat̾am distinguit.
Auȩ qm̃ ultro accessit. id sit ꝓpensiꝰ. Si utroq ad iuncta ẽ
paria. fiant necesse eͣ. Illud tañ ẽ int̾ . ꝙ in seruo necand

Expanded text:
ntentinon modo verior, sed ne utilior quidem hominum vitae reperiri ulla possit. quae vis est enim quae magis arceat homines ab inprobitate omni, quam si senserint nullum in delictis esse discrimen? aeque peccare se, si privatis ac si magistratibus manus adferant? quamcumque in domum stuprum intulerint, eandem esse labem lubidinis? nihilne igitur interest—nam hoc dicet aliquis—patrem quis necet anne servum? nuda ista si ponas, iudicare qualia sint non facile possim. patrem vita privare si per se scelus est, Saguntini, qui parentes suos liberos emori quam servos vivere maluerunt, parricidae fuerunt: ergo et parenti non numquam adimi vita sine scelere potest et servo saepe sine iniuria non potest. causa igitur haec, non natura distinguit, quae quoniam utro accessit, id fit propensius, si utroque adiuncta est, paria fiant necesse est. illud tamen interest, quod in servo necando,
Abbreviated transcription (Latin):
optouu es mendabat: ÷one tc̃ ꝗdẽ n forte idẽ hoftisce
fastisr tutngus. cedẽ iforo fecisti. at mansillit onib
ueplio tesuustiꝰ. pͥuitoꝵ domos edes sacras in cendisti.
que aliquando cuutas ñ fut: et me nuo noe appellas
nec etiã ꝗd lo qͣ loqͣre. Nescis exiliũ scelerũ tẽ pxnã. Meũ
illud it᷑ ad p̃elirissimis res. ame gestas. eẽ susceptõ. Om̃s scclera
atq impii quoꝵ tute. ducẽ eẽ ꝓfiteris: quõ leges eribo
ꝗ boem occiderit: plurimos occidisti. ꝗ incendia fecen
edes nui ꝓhan minutua deflagrauit. & tẽpla occupaues
iforo castra posuisit S ꝗd ego cõmunes lege̾ ꝓfero
Quib. om̃is es exal familiarisimꝰ. tuu dete pͥulegiũ.

Expanded text:
forte idem hostis esse factisque distinguis? caedem in foro fecisti, armatis latronibus templa tenuisti, privatorum domos, aedis sacras incendisti: quem aliquando civitas non fuit? et me tuo nomine appellas,nec quid loquare? nescis exsilium scelerum esse poenam, meum illud iter ob praeclarissimas res a me gestas esse susceptum? omnes scelerati atque inpii, quorum tu te ducem esse profiteris, quos leges exsilio qui hominem occiderit? plurimos occidisti. qui incendium fecerit? aedes Nympharum manu tua deflagravit. qui templa occupaverit? in foro castra posuisti. sed quid ego communis leges profero, quibus omnibus es exsul? familiarissimus tuus de te privilegium
Abbreviated transcription (Latin):
I tãrẽ ẽ quã disty iͥ opinatũ atͦq mirabile. Ñ enĩ ita
aut aliquo iure ciuili. S si seruaꝰ sit sic̃ & obedi¬
enta fracti animi & ab iesti. ⁊ arbitrio carentissuę
ꝗs neget onĩs leues. om̃s cupidos: om̃s deniq ĩ ꝓbos
eẽ seruoᷤ Anille mͥ liber. cui muber ĩꝑat. Cuileges ip onit
p̃scribit. iubet. uetat ꝙ uidet᷑ & nichil ĩ ꝑanti negare

Expanded text:
 tam re est quam dictu inopinatum atque mirabile: non enim ita aut aliquo iure civili, sed, si servitus sit, sicut est, oboedientia fracti animi et abiecti et arbitrio carentis suo, quis neget omnis levis, omnis cupidos, omnis denique inprobos esse servos? an ille mihi liber, cui mulier imperat? cui leges inponit, praescribit, iubet, vetat quod videtur? qui nihil imperanti negare
Abbreviated transcription (Latin):
er eo pec cata nascuntꝰ. equalia sint oportet. ꝙ siuit¬
tutes st̃ pares int̾ se. paria eẽ etiã uitia necesser.
detẽ reddiderit. si idẽ i decẽ młib. pondo uponde
fecera. aut teperante ꝗ se in aliqua libidine ẽ tinuert
In aliqua effuderit. Una uirtꝰ ẽ c̃ soiens cõ ratione &
ꝓpetua c̃ stantia. nidul huc addi potx. ꝗͥmagis urtꝰ sit
Nichil deme utuirtutis nom̃ religuat᷑. Et enĩ sibene facta
reste fasta st̃. nichil recto restiꝰ. certe nebono ꝗdẽ
paria eẽ debent. Itẽq peccata qm̃ exuicũs sianant
sine qualia necesse tͣ. aphylosophis iͥ ꝗs ita. ꝗd instas
uciis. Metuebã ne alenonib ista dicerent. Socrates
doste & sapientẽ urũ fuisse memoriȩ traditũ est
S tam̃ quero exte qm̃ uerbis nt̾ nos cͥtendimꝰ non¬

Expanded text:
ia sint oportet. quod si virtutes sunt pares inter se, paria esse etiam vitia necesse est: decem, reddiderit, si idem in decem milibus non idem fecerit? aut temperantem, qui se in aliqua libidine continuerit, in aliqua effuderit? una virtus est consentiens cum ratione et perpetua constantia; nihil huc addi potest, quo magis virtus sit, nihil demi, ut virtutis nomen relinquatur: etenim si bene facta recte facta sunt et nihil recto rectius, certe ne bono quidparia esse debent, itemque peccata, quoniam ex vitiis manant, sint aequalia necesse est. a philosophis inquit ista sumis. metuebam ne a lenonibus diceres. Socrates et sapientem virum fuisse memoriae traditum est. sed tamen quaero ex te, quoniam verbis
Abbreviated transcription (Latin):
ngna utas. nõfides n cõ stantia ñ ulla uͥt ñ deniq
anint̃ ipse ꝗ totu̾tutũ p̃sidio tantoq comitatu cucor¬
pꝰcĩ capet᷑: capi certe ipse nõ potuit. oVͥmariũ
unꝰ ex sumis uiris uidebat᷑ q̃ beat᷑ ee mortali nichil
potẽ Nescis uisane. Nescis quantas uires utꝰ
babert. tomentantũ u̾tutẽ usurpas ꝗd ipsaualeat
iguaras. tiemo potẽ et̃ nõ beat᷑ ꝗ e tetꝰ apt
rest at uise uno sua ponit onĩia. cia spos q̃as
nontio ergitatio penas ox fortuna hinc nichil
sibi uico dic̃ eũ tuhomĩem t reto sige et nacsis¬

Expanded text:
gravitas, non fides, non constantia, non ulla virtus, non denique animus ipse, qui tot virtutum praesidio tantoque comitatu, cum corpus eius caperetur, capi certe ipse non potuit. C. vero Maunus ex summis viris videbatur, quo beatius esse mortali nihil potest. nescis, insane, nescis, quantas viris virtus habeat; nomen tantum virtutis usurpas, quid ipsa valeat ignoras: nemo potest non be in se uno sua ponit omnia. cui spes omnis et ratio et cogitatio pendet ex fortuna, huic nihil sibi unum diem; eu
Abbreviated transcription (Latin):
lilidines torquent᷑. tudies noctesq. eruciaris. cuinec
satis ẽ ꝙ ẽ. & id ipsũ neñ duit᷑ nũ si fut̾um times. te
ẽ scientiȩ stimulant maleficioꝵ tuoꝵ. Temetꝰ ex aminie
ut ĩpbo. & stulto. & mnerti nemini bene eͣt potest.
sic bonꝰ uir: sapens.⁊ fortis. miset eẽ nemo pote
Necõ ouiꝰ uirtꝰ moresq. laudandi st̃ eoꝵ ñ laudã¬
dauita est. Neq porro fugienda utta ẽ quȩ lauda
ẽ eẽt aũt fugienda. si ee̾t misera. qnã obtem
ꝗc ꝗd ẽ laudabile idt̃ ⁊ beatũ: florens & ex petẽ¬

Expanded text:
libidines torquent, tu die noctuque cruciaris; cui nec satis est quod est et idipsum ne non diu futurum sit times, te conscientie stimulant maleficiorum tuorum, te metus exanimant ut inprobo et stulto et inerti nemini bene esse potest, sic bonus vir et sapiens et fortis miser esse nemo potest; nec vero, cuius virtus moresque laudandi sunt, eius non laudanda vita est, neque porro fugienda vita est quae laudanda est, esset autem fugienda, si esset misera. quam ob rem quicquid est laudabile, idem et beatum et florens et expeten
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ se hoꝵ alicuiꝰ. ꝗ maiorib testis. ebore. ⁊ auro.
fulgentib ꝗ signis. ꝗ tabuł. ꝗ celato auro.⁊ argento. ꝗ
corinthus Gerib habundant. anca fabricii. ꝗͦ nichil
habuit eoꝵ. nichil habere uoluit. sesimiles maluit.
Atq heo ꝗde quę modo huc. modo illuc. transferuntur
facile adduci solent. ut inbonis eẽ cͣtinent. Illud arte
tenent. accurateq defendt̃ uoluptatẽ ec̾ sũmũ bonũ
ꝗ̃ ꝗdẽ miħꝰ uox pecudũ uidetur eẽ. ñ hoiũm. Tucũ tͥ¬
sue ds. siue mat̾. ut itadicã rerũ omiu̾m natura dederit
animũ quo nichil est pͣstantius. neq diuinius. sicte ipse
abicies. atq ꝓsternes. ut nichil int̾̃te. atq pedrupedũ
possidet meliorẽ fac̃. Ut enĩ est ꝗsq marime bonai particeps.
ita et laudabilis maxime. Neq ullũ bonũ de q̃ ñ his ꝗid
lupta meliorẽ ne effic̃ aut laud abiliorẽ curiuĩ. anꝗsqua¬

Expanded text:
utrum se horum alicuius, qui marmoreis tectis ebore et auro fulgentibus, qui signis, qui tabulis, qui caelato auro et argento, qui Corinthiis operibus abundant, an C. Fabricii, qui nihil habuit eorum, nihil habere voluit, similis malint? atque haec quidem, quae modo huc, modo illuc transferuntur, facile adduci solent ut in bonis rebus esse negent; illud arte tenent accurateque defendunt, voluptatem esse summum bonum: quae quidem mihi vox pecudum videtur esse, non hominum. tu, cum tsive Deus, sive mater ut ita dicam rerum omnium, natura, dederit animu, quo nihil est praestantius, neque divinius: sic te ipse abicies, atque prosternes, ut nihil inter te, atque inter possidet, meliorem facit? ut enim est quisque maxime boni particeps, ita est laudabilis maxime, neque est ullum bonum, de quo non is, qui id luptate? meliore
Abbreviated transcription (Latin):
demens aetius ne  et siꝗ magisst̃ tui quã ꝗb tusalutẽ ĩsperãnb
furor. ut quo duce om̃ia sũma sit ad eptꝰ. huiꝰ uitã ñ anͣ ponat suȩ.
Ansi nichil tui cogitant sceleris. cauendũ x neꝗd inimici. Omͦsi ꝗ
S ram cũ i animis. tantȩ latebre sint. ⁊ tanti recessus augeas
c suspicionẽ tuã simult augebimꝰ diligentiã. Nã ꝗc̃ oiũm tãignar
Qđ dete dies noctesq ut debeo cogitans casdũ tarat huma nõ
certo euentꝰ ualitudinis: nattie cõmunis fraglitatẽ ẽ timesco. Doleoq
suit. ꝑculsa atq ꝓstrata c̃ stituenda uidicia. reuo canda fides cõpͥiẽ¬
de libidines. ꝓpaganda soboles omĩa q̃ dilapsa iã deflurert᷑ seueris
logib iuncienda st̃. Non suit recusandũ ĩtanto ciuuili bello tantoq¬

Expanded text:
metsi qui magis sunt tui quam quibus tu salutem insperantibus furor ut quo duce omnia summa sit adeptus, huius vitam non anteponat suae. an si nihil tui cogitant sceleris, cavendum est ne quid inimici? quised tamen cum in animis hominum tantae latebrae sint et tanti recessus, augeamus sane suspicionem tuam: simul enim augebimus diligentiam. nam quis est omnium equidem de te dies noctesque, ut debeo, cogitans casus dumtaxat humanos et incertos eventus valetudinis et naturae communis fragilitatem extimesco, doleoqufuit, perculsa atque prostrata: constituenda iudicia, revocanda fides, comprimendae libidines, propaganda suboles, omnia quae dilapsa iam diffluxerunt severis legibus vincienda s
Abbreviated transcription (Latin):
certe ñ uiderentur. simo ut sceleratũ atec̃sir¬
uatũ putatẽ. &ͦ mͦ aũ tudere publica bene manis
eẽs si tot sceleratos in oolomi dignigͥtate eẽ uoluise
Secessionẽ nu illã existimasti cesar mitio. ñ bellum
utilitate ab errantib. Priicipiũ dignitas erat
nat consulto in pũti a nisuan ⁊ tenenit: hinc ꝓhibitꝰ non
ts languidiore credo studio incausa fiust is. ttantũsi in psi¬
dus eribatis. aninu uõ a causa ab horrebant. at ut fit uici¬
iulib bellis nec iuobis magis quam inteliquas. unus ꝑ
uncẽli studio tenebant᷑. pacis equidem semyer auctor
sui. s tum sero. erat amqtis enm atiem iuderte pacẽ
coguttiit: eñs inquan uincere uolebatis. tucerte pot¬
illiuis ustorie. bee g̃ ñ dicetẽ tubero. sic̃ uut uos c̃slantis
ure aut cesare beneficii sui peniteret Nunc qͣno unrũ

Expanded text:
certe non viderentur, si me ut sceleratum a te consercerte non viderentur, si me ut sceleratum a te conservatum putarem. quo modo autem tu de re publica bene meritus esses, cum tot sceleratos incolumi dignitate esse voluisses? secessionem tu illam existimavisti, Caesar, initio, non bellum, utilitate aberrantibus. principum dignitas erat natus consulto in provinciam suam venerat. hinc prohibitus non s, languidiore, credo, studio in causa fuistis; tantum modo in praesidiis eratis, animi vero a causa abhorrebant: an, ut fit in civilibus bellis—nec in vobis magis quam in reliquis; omnes enim vincendi studio tenebamur. pacis equidem semper auctor fui, sed tum sero; erat enim amentis, cum aciem videres, pacem cogitare. omnes, inquam, vincere volebamus; tu certe pilli victoriae. haec ego non dicerem, Tubero, si aut vos constantiae vestrae aut Caesarem benefici sui paeniteret. nunc quaero utrum
Abbreviated transcription (Latin):
affert&. Sceł tu illud uocas iubero. cur isto ai noͣe illa
ad huc causa caruit᷑. aliĩ errotẽ appellant. alii timorẽ.
ꝗ durus spẽ. cupiditatẽ. odiũ. ꝑtinatiã. ꝗ grauissime
temeritatẽ. Scels p̾terte adhuc nemo. acmͥ ꝗde̾ siꝓpͥũ
cidisse uidetur. & in ꝓuidas houim m̃tes occupauisse
ut nemo mirari debeat humana consilia diuina neces¬
sitate eẽ suꝑata. Liceat eẽ miseros. nũ quã hoc
uistore eẽ possumꝰ. S non loquor detiob. de illis lo¬
quor ꝗ occidert᷑. fuert̃ cupidi suort̃ irati fuert᷑
ꝑtma ces. sceleris. uͦ crimine. furoris parricidii. Liceat
.NI. poͬpeio mortuo. liceat multis aliis corere. S non
ħ ex te ꝗs quã G .c. audiuit. aut tua ꝗd aliud arma
uoluert᷑: nisi ate contumeliã ꝓpulsare &d egit
tus ille in uists̃ exertits. nisi ut suũ uis tueret᷑.
& dignitiliẽ tuã. Ꝙd tu cũ pace eẽ cupiebas. id ne

Expanded text:
adferret. scelus tu illud vocas, Tubero? cur? isto enim nomine illa adferret. scelus tu illud vocas, Tubero? cur? isto enim nomine illa adhuc causa caruit. Alii errorem appellant, alii timorem; qui durius, spem, cupiditatem, odium, pertinaciam; qui gravissime, temeritatem: scelus praeter te adhuc nemo. ac mihi quidem, sicidisse videtur et improvidas hominum mentis occupavisse, ut nemo mirari debeat humana consilia divina necessitate esse superata. liceat esse miseros—quamquam hoc victore esse non possumus; sed non loquor de nobis, de illis loquor qui occiderunt—fuerint cupidi, fuerint irati, fuerint pertinaces: sceleris vero crimine, furoris, parricidi liceat Cn. Pompeio mortuo, liceat multis aliis carere. quando hoc ex te quisquam, Caesar, audivit, aut tua quid aliud arma voluerunt nisi a te contumeliam propulsare? quid egit tuus invictus exercitus nisi uti suum ius tueretur et dignitatem tuam? quid? tu, cum pacem esse cupiebas, idne
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uos iacentes ad pedes sĩpliciũ ooce ꝓbibebis. sicũ domi
mi sereat. ñne omẽm humanitatẽ exuisses: Quanto li
duris ꝙ nos domi petimꝰ idate inforo oppugnari. &
ate ignosci nemini uellent. ĩpedirent dem̃tũ tuã. cũ
bii ꝗb ipse ignouisti. nolint te etͣ in alios nusericordẽ
qd silrobare cȩsari possemꝰ in astica ligariuꝰ oninoñ
fuisse: si honesto & misericordi m̃datio ciui calamitoso
cius tefellere. ⁊ coar guere nt̃m mendatiũ sit
alicuiꝰ. eiꝰ certe ñ eẽt. ꝗ in eadem causa & fortuna fuissos.
S ed tamã aliud ẽ errare casarẽ nolle. aliud nͣ misereri.
T ũ diceres. Caesat caue credas. fuit in africa ligariꝰ tulit
arma c̃trate. Nunc ꝗd dic̃. Caue ignoscas. hȩc nec hoĩs.
audit & postulatio tuberonis ħ ut opinor fuit. uelle
alio ꝗs quã. ⁊ is ꝗ in eadẽ causa suiss&. ł qđ nã nouisceleris

Expanded text:
et nos iacentis ad pedes supplicum voce prohibebis? si, cum hocet nos iacentis ad pedes supplicum voce prohibebis? si, cum hocmisereat, nonne omnem humanitatem exuisses? quanto hoc durius, quod nos domi petimus, id a te in foro oppugnari et a te ignosci nemini vellent, impedirent clementiam tuam, cum hi quibus ipsis ignovisti nolint te esse in alios misericordem! quod si probare Caesari possemus in Africa Ligarium omnino non fuisse, si honesto et misericordi mendacio saluti civi calamitoso civis refellere et coarguere nostrum mendacium, etalicuius, eius certe non esset qui in eadem causa et fortuna fuisset. sed tamen aliud est errare Caesarem nolle, aliud est nolle misereri. tum diceres: Caesar, cave credas: fuit in Africa, tulit arma contra te. nunc quid dicis? cave ignoscas. haec nec hominis aditus et postulatio Tuberonis haec, ut opinor, fuit, velle quod is qui in eadem causa fuisset, vel quidnam novi sceleris
Abbreviated transcription (Latin):
qurasitalis umduss. ae istub ne apa cũ qdẽ distutorẽ
ꝗomis quos oderat. morte mul tabat
Quȩ tam̃ crudelitts ob hoo enã aliqt annis posł quẽ tu
nõ crudelẽ er̃uis uindicata est. Ego uͦ istud ñ postulo
mꝗos : liame ercule exstimo tubero. Noui enĩ te. noui patrẽ
niui domũ. nom̃q urm̃. studia deniq gnis. ac familiȩ ur̃e.
iurtutis. humanitauis. doctrinȩ plurimaꝵ artiũ. atq¬
b optimaꝵ nota stͣ mihi. liaq certo scio uos ñ petere
sanguinẽ. S parũ attonditis. Ros enĩ eo morte̾ spectat.
ut ea pęna inqua adhuo ligaris sit ñ uideamani eẽ con¬
tenti. Quȩ est gͥ alia p̾ter morte᷑. Sienĩ inexilio est
si cuti est. ꝗd am̃pliꝰ postulatis. anne ignoscat. hoo uͦmulto
acerbus. multo duru. qđ nos domi petimꝰ. p̃cib: i lacrntus
ꝓstrati ad pedes. ñ tã ur̃ȩ cause fidentes. quã hiu̾ huma¬
nitatis. id ne im petremꝰ pugnabis ⁊ in nrm̃ fletꝰ itrũpes

Expanded text:
ita vis. at istud ne apud eum quidem dictatorem qui omnis quos oderat morte multabat qquae tamen crudelitas ab hoc eodem aliquot annis post quem tu nunc crudelem esse vis vindicata est. ego vero istud non postulo inquies. ita me hercule existimo, Tubero. Novi enim te, novi patrem, novi domum nomenque vestrum; studia generis ac familiae vestrae virtutis, humanitatis, doctrinae, plurimarum artium atque optimarum nota mihi sunt. itaque certo scio vos non petere sanguinem, sed parum attenditis. res enim eo spectat ut ea poena in qua adhuc Q. Ligarius sit non videamini esse contenti. quae est igitur alia praeter mortem? si enim est in exsilio, sicuti est, quid amplius postulatis? an, ne ignoscatur? hoc vero multo acerbius multoque durius. quodne nos petimus precibus ac lacrimis, strati ad pedes, non tam nostrae causae fidentes quam huius humanitati, id ne impetremus pugnabis, et in nostrum fletum inrumpes,
Abbreviated transcription (Latin):
huc causȩ. aliena uolu̾tas. cͣuentꝰ firmi atq magni.
uero ꝗd fasturi fuissetis. quã quã ꝗd facturi sueritis non¬
dubite cũ uideã ꝗd feceritis: ł hibiti estis in ꝓuinçia ura
pede ponere. ut ꝓhibłtis cũ sũma iniuria Quomͦ id
tulistis accepta in uiria: Querelã ad quẽ detulistis.
N ẽpe ad eũ cuiꝰ austoritatẽ secuti insotietatẽ belliuene¬
ratis ꝙ cesaris causa ꝓiunciã ueniebatis. ad eũ ꝓfecto
exdusi ꝓuincia uenisetis. Uenistis ad po̾peiũ. Quȩ ẽs̃
hec apud cesatẽ q̃rela. cũ eũ accusetis. aquo querimoni
uos ꝓhibitos c̾tra desarem gerere bellũ atq in hoc

Expanded text:
i. quaero: quid facturi fuistis? quamquam quid facturi fueritis dubitem, cum videam quid feceritis? prohibiti estis in provincia vestra pedem ponere et prohibiti summa cum iniuria. quo modo id tulistis? acceptae iniuriae querelam ad quem detulistis? nempe ad eum cuius auctoritatem secuti in societatem belli veneratis. quod si Caesaris causa in provinciam veniebatis, ad eum profecto exclusi provincia venissetis. venistis ad Pompeium. quae est ergo apud Caesarem querela, cum eum accusetis a quo queramini prohibitos vos contra Caesarem gerere bellum? atque in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
his cireũ fluontib & tam̃ desiderare marime ꝗb
habundaret. Ncq eni ũquã expletꝰ nec satutꝰ cupi¬
ditatis sitis. neq solũ ea quę habent libidine augendi
crucunt. s etiã amittendi metu. iͥ quo cꝗdẽ c̃tiꝰ
bona putauert᷑ appellanda. cũ re ac faltis longe
ilit᷑ iͥ diciuissent. potest ne boni eue quã malo eẽ.
Aut potest ꝗsquã i habundantia bonoꝵ ipse ipse
eẽ ñ bonoꝵ : atꝗ ista omiã talia uidemꝰ. ut etũ¬

Expanded text:
ircumfluentis ea tamen desiderare maxime, quibus abundarent; neque enim umquam expletur nec satiatur cupiditatis sitis, neque solum ea qui habent libidine augendi cruciantur, sed etiam amittendi metu. in quo equidem contbona putaverunt appellanda, cum re ac factis longe aliter iudicavissent. potestne bonum cuiquam malo esse aut potest quisquam in abundantia bonorum ipse esse non bonus? atqui ista omnia
Abbreviated transcription (Latin):
et dolorẽ huiꝰ brocci. de quo ñ dubito ꝙͥ ctistimes lacrima
squalorẽq ipsius. et filii uides ꝗđ de fratrib dicam
Nolicesir putare de unis capite nos agere ut eres ligs
Qđ uis eriliũ his ẽ optatis quã patria. quã donas qua
diipenates. uno illo erulante: frat᷑ne. si pie sicume

Expanded text:
et dolorem; huius T. Brocchi de quo non dubito quid existimes lacrimas et dolorem; huius T. Brocchi de quo non dubito quid existimes lacrimas squaloremque ipsius et fili vides. quid de fratribus dicam? noli, Caesar, putare de unius capite nos agere: aut tres Ligquodvis exsilium his est optatius quam patria, quam domus, quam di penates, illo uno exsulante. si frat
Abbreviated transcription (Latin):
spẽ dedisti. Añ sperandi deligario causa ñ set. cu mił.
apđ te locꝰ sit. etiã ꝓalto depcandi. Quã ꝗ neq i hac
oratione spes ẽ posita cause nec incoꝵ studus quiate
ꝓligario petunt tui necessarii. Udi eni. & cognoui quid
minine speltares. cũ palicuiꝰ salute mnult. laborerit
causas apđłte rogantiũ graciosiores cẽ quã uuli neu
ꝓquo laboraret. Itaq tribiusti ꝗdẽ tius ita multa. ut mib¬
ce beaciores illi uideant᷑ int̾dũ. ꝗa libertate fruuni
qua  tu ipse .i qui dł tã multa c̃ceclas. S uideo tam̃
apđ te ut dixi causas rogantiũ ualere. plusquã p̃ces
aib his ꝗte moueri maxime quoꝵ iustissimũ udeas
dolores ÷ petendo. Inquȩ ligario c̃ seruando multis tu
qde gratũ facies necessariis tius. Sed hoc qͣso ẽsidera
ꝙ soles tossũ fortissimos uiros sebicos ⁊ͥ probatissimos
torũq agrũ sabinũ florẽ ttaliȩ̨ robur.R ꝑ. pone
osti optime hõmines. animad uerte hoꝵ om̾̃ium meslicũ

Expanded text:
spem dedisti. an sperandi de Ligario causa non erit, cum mihi apud te locus sit etiam pro altero deprecandi? quamquam nec in hac oratione spes est posita causae nec in eorum studiis qui a te pro Ligario petunt tui necessarii. vidi enim et cognovi quid maxime spectares, cum pro alicuius salute multi laborarent: causas apud tequo laboraret. itaque tribuis tu quidem tuis ita multa ut mihi beatiores illi videantur interdum qui tua liberalitate fruantur quam tu ipse qui illis tam multa concedas; sed video tamen apud te, ut dixi, causas valere plus quam preces, ab eisque te moveri maxime quorum iustissimum videas dolorem in petendo. in Q. Ligario conservando multis tu quidem gratum facies necessariis tuis, sed hoc, quaeso, considera, quod soles. possum fortissimos viros, Sabinos, tibi probatissimos, totumqosti optime homines. animadverte horum omnium maestitiam
Abbreviated transcription (Latin):
opinione ppłari. Cato autͣ ꝑfestus in ea sententia stoici
monitis i t̃ rogan uinculis: quasi punctiꝰ ꝙ posit eftĩc̃.
Sednil est tã in credibilẽ ꝙ ñ decendo fat ꝓbabule
nlichil tã horridũq ñ splende scat oritioneius tũquã¬
epco letur quod cũita putarẽ . feci &iam audatius. dña
ille ipse dequo loquor. catost dumtaxat de magnutuame¬
Sculnis initor talet dc caritatt ratris storos sole iorators

Expanded text:
opinione populari, Cato autem, perfectus mea sententia Stoicusminutis interrogatiunculis quasi punctis quod proposuit efficit. sed nihil est tam incredibile, quod non dicendo fiat probabile, nihil tam horridum, excolatur. quod cum ita putarem, feci etiam audacius quam ille ipse, de quo loquor: Cato enim dum taxat de magnitudinde dis inmortalibus, de caritate pat
Abbreviated transcription (Latin):
dissimis fr̃ib cũ alienis eẽ quã cũ sius maluiss&. Cũ ipsa
legatio plena desiderii ac sollicitudinis fuiss& ꝓpt̾ incredi¬
bist᷑ quendã fr̃m amorẽ. hic equo animo eẽ potuit belli
dissidio distract afratrib. Nullũ gͥ habes caesar. ad huo
mad uerte quęso qua fide defendã ꝓdo meã. Oclem̃tiã
aͣmirabilẽ. atq õmiũ laude. predicationis lit̾etͥis monim̃¬
tisq decorandam. M .c. apud te befendit aliũ mea
uoluntate non fuisse. in qua se ipsum confitetur fuisse.
dese occurrat. reformidat. Uide quã non reformidet
uide quanta iux libertatis. et sapientiȩ tuȩ michi apđ
te dicenti oboriat᷑. Quantũ potero uoce coltendam.
et ppłs hoc romanis exudiat. Suscepto bello cesar gesto
ad ea arma ꝓfectis sum: quȩ etant sũpta

Expanded text:
dissimis fratribus, cum alienis esse quam cum suis maluisset? cum ipsa dissimis fratribus, cum alienis esse quam cum suis maluisset? cum ipsa legatio plena desideri ac sollicitudinis fuisset propter incredibilem quendam fratrum amorem, hic aequo animo esse potuit belli discidio distractus a fratribus? nullum igitur habes, Caesar, adhuc imadverte, quaeso, qua fide defendam: prodo meam. O clementiam admirabilem atque omnium laude, praedicatione, litteris monumentisque decorandam! M. Cicero apud te defendit alium in ea voluntate non fuisse in qua se ipsum confitetur fuisse, de se occurrat reformidat. vide quam non reformidem; vide quanta lux liberalitatis et sapientiae tuae mihi apud te dicenti oboriatur: quantum potero voce contendam ut hoc populus Romanus exaudiat. suscepto bello, Caesar, gesto ad ea arma profectus sum quae erant sumpta
Abbreviated transcription (Latin):
firam̃ im perium eẽ potuit. qđ ad pruatũ clamorem
multitudinis ĩ peritiȩ nullo publieo consilio defereloti
taq ligarius ꝗ omnẽ tale negotiũ cuperet esugere. paulis
aduentũ uiri conꝗeuit. Adhuc .G. cesarq ligarus om̃i culpa uacit.
Domo est egresi. ñ modo nullũ adbellũ. s ne adminimã ꝗdem
suspitionẽ belli. legat᷑ in pace ꝓfectss. in ꝓuncia pacatissima
itase gessit. ut ei pacẽ eẽ expedir&. ꝓfectio certe animũ
tuũ. non deb& offendere. Nũgͥ remansio multo mins. Nã
gͥ remansto ꝓfectio. uoluntatẽ habuit non turpẽ. remansio
necessitate etiã bonestã. Ergo hȩc duo tp̃a carent crimine.
unũ cũ est legnt ꝓfects. alterũ cũ efflagitat᷑ apiuncia
preposit africȩ est. lerciũ est tẽpis. quo post aduentũ
uari mafrica restiit. Qđ si est criminose necessitatis crimen
est. non uoluntatis. anille si potuiss& illino ullo modo eua-¬

Expanded text:
si illud imperium esse potuit quod ad privatum clamore si illud imperium esse potuit quod ad privatum clamore multitudinis imperitae, nullo publico consilio deferebatur. itaque Ligarius, qui omne tale negotium fugeret, paulum adventu Vari conquievit. adhuc, C. Caesar, Q. Ligarius omni culpa vacat. domo est egressus non modo nullum ad bellum sed ne ad minimam quidem suspicionem belli; legatus in pace profectus in provincia pacatissima ita se gessit ut ei pacem esse expediret. profectio certe animum tuum non debet offendere: num igitur remansio? multo minus. nam profectio voluntatem habuit non turpem, remansio necessitatem etiam honestam. ergo haec duo tempora carent crimine: unum cum est legatus profectus, alterum cum efflagitatus a provincia praepositus Africae est. tertium tempus quod post adventum Vari in Africa restitit, si est criminosum, necessitatis crimen est, non voluntatis. an ille, si potuisset illinc ullo modo eva
Abbreviated transcription (Latin):
Intꝰ ligaris gͥ cũ eẽt ad huc nulla belli saspitio legatꝰ iͥasticã
oũ consule ꝓfecͣ est qua inlegatione.: cillib ⁊ sotus itase
ꝓbauit. ut decedens c̃sidius ꝓuincia. satis facere hõib non
posset. si quequamalium ꝓuinciȩ. pͣ fecisset. Itaq & ligari
cũ diu recusans nichil ꝓficiss& ꝓuinciã accepit inuits.
cui sic p̃fuit ui pace. ut & ciub & sotus gratissima eris
eẽt in tegritas & fides. Bellũ subito exarsit. ꝙ ꝗ erant in
africa. ante audiert᷑ geri quã parari. Quo audito pantem
cupiditate in considerata. partĩ cȩco qͦdã timote. prunocau
salutis: post etiam studii sui querebant aliquem duce eũ
ligaris domũ spectans. ⁊ ad suos redire cupiens nullo se m¬
plicari negocio passis est. interun .E. astas natos qr sũ¬
asricã optinuorat. uticã uenit. ad eũ statim condursũ
et atq ille non medioeri cupiditate arripuit imperaum

Expanded text:
enim Ligarius, cum esset nulla belli suspicio, legatus in Africam enim Ligarius, cum esset nulla belli suspicio, legatus in Africam C. Considio profectus est, qua in legatione et civibus et sociis ita se probavit ut decedens Considius provincia satis facere hominibus non posset, si quemquam alium provinciae praefecisset. itaque Ligarius, cum diu recusans nihil profecisset, provinciam accepit invitus; cui sic praefuit in pace ut et civibus et sociis gratissima esset eius integritas et fides. bellum subito exarsit, quod qui erant in Africa ante audierunt geri quam parari. quo audito partim cupiditate inconsiderata, partim caeco quodam timore primo salutis, post etiam studi sui quaerebant aliquem ducem, cum Ligarius domum spectans, ad suos redire cupiens, nullo se implicari negotio passus est. interim P. Attius Varus, quAfricam obtinuerat, Vticam venit. ad eum statim concursum est. atque ille non mediocri cupiditate adripuit imperium,
Abbreviated transcription (Latin):
ouum cuioret .G. cesar. ⁊ ante hunc diem inauditum pro.¬
pinquus meus adteq tubero detulit. Quintũ ligiriũ in
affrica fuisse. idq.G. pansa prestanti uir instetrus ꝑrgenio
fortasse familiaritate ea quȩ est tecum auses õ fateri.
taq quome uertam nescio. Paratus enĩ uenerã cũ tu id
neq ꝓte scire neq audire aliunde potusses. ut ignorani¬
tigne tua ad hõis miseri salutẽ ab uerere. S qm̃ diligen¬
ta inimici in uestigandũ est id ꝙ latebat. confitendũ est¬
ut opinor presertim cũ mex necessaris .S. lansa fecerit
cũ ate non liberationẽ culpȩ. s errati ueniã impetra¬
uissent habes igit᷑ tubero quod eft acusatori maximec
optandũ. confitentẽ rerũ. s tam̃ hoc ita consitente᷑ se iͥ¬
in ea parte fuisse. quate tubero qua irũ om̃i laude digiũ
patrẽ tuũ. ltaq prius deurõ delicto confite ataini
necesse est. quam ligarii ullã culpam roprebendatis.

Expanded text:
ovum crimen, C. Caesar, et ante hunc diem non auditum propinquus meus ad te Q. Tubero detulit, Q. Ligarium in Africa fuisse, idque C. Pansa, praestanti vir ingenio, fretus fortasse familiaritate ea quae est ei tecum ausus est confiteri. itaque quo me vertam nescio. paratus enim veneram, cum tu id neque per te scires neque audire aliunde potuisses, ut ignoratione tua ad hominis miseri salutem abuterer. sed quoniam diligentia inimici investigatum est quod latebat, confitendum est, opinor, praesertim cum meus necessarius Pansa fecerit cum a te non liberationem culpae, sed errati veniam impetravissent. habes igitur, Tubero, quod est accusatori maxime optandum, confitentem reum, sed tamen hoc confitentem, se in ea parte fuisse qua te, qua virum omni laude dignum, patrem tuum. itaque prius de vestro delicto confiteamini necesse est quam Ligari ullam culpam reprehendatis. Q.
Abbreviated transcription (Latin):
sine quos tutũ saluos eẽ uoluisti. Sed ierite Ibellum
discesserit non ate solũ. uerũ etiam a fr̃ibis. hii tebiant
tu equide. cũ tius om̃ib nego ciĩs inter eẽnt. Memo¬
ram teneo qͣł tũ tits ligarus qͣstor urbanus fuerat
ergate  et dignitatẽ tuã. Sed parũ est me hoc
meminisse. spero etiã te ꝗ obliuisei nichil soles nͥi iurias¬
quã boc animi. quam etiã ingeniĩ. tuite ali quid.
de huius. questoris officio agitantẽ. etiã de aliis ꝗbdã¬

Expanded text:
similis quos tu tamen salvos esse voluisti. sed ierit ad bellum, dissenserit non a te solum verum etiam a fratribus: hi te orant tui. equidem, cum tuis omnibus negotiis interessem, memoria teneo qualis T. Ligarius quaestor urbanus fuerit erga te et dignitatem tuam. sed parum est me hoc meminisse: spero etiam te qui oblivisci nihil soles nisi iniurias—cum hoc est animi, tum etiam ingeni tui—te aliquid de huius illo quaestorio officio, etiam de aliis
Abbreviated transcription (Latin):
certe hoc tp̃e magis curis. molestiis dolorib liberatꝰ
prostare debeo Itaq .G. cesar. sic tibi gratias ago.
ut me om̃ib ate non conseruato solũ sed etiam
ornato. tamen ad tua in ad me in numerabilia
merta quod fieri iam non posse arbitrabar:
magnus hoc tuo facto cumulis acceserit

Expanded text:
certe hoc tempore magnis curis, molestiis, doloribus liberatus certe hoc tempore magnis curis, molestiis, doloribus liberatus praestare debeo. itaque, C. Caesar, sic tibi gratias ago ut me omnibus rebus a te non conservato solum sed etiam ornato, tamen ad tua in me unum innumerabilia merita, quod fieri iam posse non arbitrabar, magnus hoc tuo facto cumulus accesserit
Abbreviated transcription (Latin):
iuctoris. restat ut om̃s unum uelint. qui modo habent aliꝗd.
non sapientiȩ modo sed etiã sanitatis. nisi te .G. cȩsar
saluo & in ista sententia qua cũ antea. tum bodie in axime
usus es manente salui ee non possumus. Quare om̃s te
deme ipso sentio. Qm̃ sub eẽ aliꝗd putas ꝙ cauondũ sit
non modo excubias. & custo dias. s etiã litteraꝵ nrorũ
oppositus ⁊ corporũ pollicemur. Sunde est orsa in eodẽ
tͣminetur oratiomea. maximas tibi om̃s grãs agimus.
G. cesar maiores etiã habenius. nam om̃s idem sentiunt
ꝙ exomiũ precibs. ⁊ lacrimis sentire potiusti. et qm̃ ñ ẽ
et ꝙ ammodo & qđ fieri decet .M. marcello ate ordini.
beniuolentiȩ est quȩ erga illũ omib nota semper fuit
ut uix marcello optimo.⁊ amantissimo fr̃i. preter eũ
quide cederem nemini. cũ id sollicitudine. cura labore.
tã diu prestiterĩ. quã du est de salute illius dubitatũ.

Expanded text:
ictoris: restat ut omnes unum velint qui habent aliquid ictoris: restat ut omnes unum velint qui habent aliquid non sapientiae modo sed etiam sanitatis. Nisi te, C. Caesar, salvo et in ista sententia qua cum antea tum hodie maxime usus es manente salvi esse non possumus. qua re omnes tde me ipso sentio, quoniam subesse aliquid putas quod cavendum sit, non modo excubias et custodias sed etiam laterum nostrorum oppositus et corporum pollicemur. sed ut, unde est orsa, in eodem terminetur oratio, maximas tibi omnes gratias agimus, C. Caesar, maiores etiam habemus. nam omnes idem sentiunt, quod ex omnium precibus et lacrimis sentire potuisti. sed quia non est quodam modo, et quod fieri decet M. Marcello a te huic orbenevolentiae est, quae mea erga illum omnibus nota semper fuit, ut vix C. Marcello, optimo et amantissimo fratri, praeter eum quidem cederem nemini, cum id sollicitudine, cura, labore tam diu praestiterim quam diu est de illius salute dubitatum,
Abbreviated transcription (Latin):
stabilita titis c̃ siliis. ⁊ institutis erit. uagabit. modo tuũnon
longe ãtq latẽ. sedẽ ꝗdẽ stabilẽ.⁊ domi ciliũ certũ ñ habebi
re inter eos ctiã ꝗnascentur. sicut inter nos fuit magna
reꝗrent. idq ł maximũ. nisi belli ciuilis iͥ cendiũ salute
patriȩ restringeris. ut illud fati fuisse iudeatꝰ ħ c̃ silii
baud scio ani̾corruptis quã nos. nã : sine amore.⁊ sine cupi¬
ditato ⁊ rursus sine odio  sine iͥ uidia iudicabt̃. Id au̾ etiã
li ꝓ uio. Diũse uolũptates ciuũ suertͣ. distrasteq senten¬
Etiȩ ñ  c̃silus solũ  studus. s armis enã catrist
dissi debamꝰ. erat aũ ob scuritas quȩdã. erat certarã init̃
clarissimos duces. Multi dubi tabant ꝗd optimũ eẽt muli
ab aliis posita. ab alis erepta st̃: ingratx est ĩ iustusq
cuus. qui armoꝵ periculo liberatꝰ. animũ tamen retinet armatũ
Sed iã om̃ĩs fracta dissensio ẽ armis extincta ȩquitate uc¬

Expanded text:
tuum nomen longe atque late, sedem stabilem et domicilium certum non habebit. erit inter eos etiam qui nascentur, sicut inter nos fuit, magnarequirent, idque vel maximum, nisi belli civilis incendium salute patriae restinxeris, ut illud fati fuisse videatur, hoc consili. haud scio an incorruptius quam nos; nam et sine amore et sine cupiditate et rursus sine odio et sine invidia iudicabunt. id autem etiam livio. diversae voluntates civium fuerunt distractaeque sententiae. non enim consiliis solum et studiis sed armis etiam et castris dissidebamus. erat obscuritas quaedam, erat certamen inter clarissimos duces; multi dubitabant quid optimum esset, multi ab aliis posita, ab aliis erepta sunt. ingratus est iniustusque civis qui armorum periculo liberatus animum tamen retinet armatum, sed iam omnis fracta dissensio est armis, exstincta aequitate v
Abbreviated transcription (Latin):
si t̃ oluet & ꝓhibitũ se aligario querit᷑ s corte ẽtta
ipsũ cẽsare est c̃ gresus armats. ꝙd rñi tuberͦ tuu
ille destristꝰ macie phar salica gladis agebatano. suun
lat iller mucro pegebatur :  senss erat anunorituoꝵ
Quȩ tua mens: Oculi: manus ardor animi ꝙd cupiebas
nisi ut ꝙ hic potest nospossems: Quorigitur ĩ putitas
caesar tuȩ clem̃tiȩ laus est. eoꝵ ipsoꝵ ad crudelitatẽ
tecauo oratio. atq in hac causa ñ nicbil eꝗd e tubero
etia tũ s multo magis patris tui prudentiaomn desiden
ꝙ hõ tũ ingonio. tũ eniã doctrina excellens genus
hoc cause quod eet̃ ñ uiderit. Nã siudiss& quo¬
uis ꝓfecto quam isto modo ate agi maluiss& Arguis
fatentẽ ñ est satis. accusas cũ qͦ causã hab& aut
ego dico incliorem quã tu aut tuus par est. liȩcn᷑

Expanded text:
it et prohibitum se a Ligario queritur, et certe contra ipsum Caesarem est congressus armatus. quid enim, Tubero, tuus ille destrictus in acie Pharsalica gladius agebat? cuius latus ille mucro petebat? qui sensus erat armorum tuorum? quae tua mens, oculi, manus, ardor animi? quid cupiebas, nisi ut quod hic potest nos possemus? quorum igitur impunitas, Caesar, tuae clementiae laus est, eorum ipsorum ad crudelitatem te acuet oratio? atque in hac causa non nihil equidem, Tubero, etiam tuam, sed multo magis patris tui prudentiam desidero, quod homo cum ingenio tum etiam doctrina excellens genus hoc causae quod esset non viderit. nam si vidisset, quovis profecto quam isto modo a te agi maluisset. arguis fatentem. non est satis: accusas eum qui causam habet aut, ut ego dico, meliorem quam tu aut, ut tu vis, parem. haec
Abbreviated transcription (Latin):
uãquã iste tuus ammꝰ nũ quã his angustiis. quas naita nobis
ec xͦ hec tua uita dicenda ẽ. q̃ corpore & spũ c̃tinet᷑. lla
iͥ quã. illa uita c̃ tua q̃ ugebit memoria scłoꝵ õmiũ. quã
posteritas al&. quam ipsa ȩt̾nitas seꝑ tuebit᷑. hiuio tum
seruias huic te ostentes oport&. Quȩ ꝗd et quę muret᷑
iã pͥdẽ molta ht̃. nc̃ etiã quȩ laudet ex postat. Obstupe¬
scent posteri certe ĩperia. ꝓuiccias. rhenũ. & oceanũ. niliaͣ
pugnas i mimerabiles. iͥ credibilesq iustorias. ronim̾ta .inui.

Expanded text:
quamquam iste tuus animus numquam his angustiis quas natura nobis nec vero haec tua vita ducenda est quae corpore et spiritu continetur: illa, inquam, illa vita est tua quae vigebit memoria saeculorum omnium, quam posteritas alet, quam ipsa aeternitas semper tuebitur. huic tu inservias, huic te ostentes oportet, quae quidem quae miretur iam pridem multa habet; nunc etiam quae laudet exspectat. obstupescent posteri certe imperia, provincias, Rhenum, Oceanum, Nilum, pugnas innumerabilis, incredibilis victorias, monum
Abbreviated transcription (Latin):
recor dabere. ⁊ si ꝑsȩpe uiruni tam̃ plerũq felicitati tuȩ gra¬
tulabere. Benob̾ quõ iͥre .ł. tecũ saluoꝰ eẽ uoluisti. quotiets
cogitabis. totiens demaximis tus beneficiis. totiens deĩ. tedibili
libertate. totiens de singulari sapientia tua cogtrab q̃ ñmͦ
iliude uera tanta iͥ magni tudine animi. : c̃silii dignitas.
ut hȩc auirtute donata. exta afortuna cõmodita ẽt uideant᷑
Noligͥ iͥc̃ seruandis iuris bonis defatigari. ñ mipiditate p̃ sertã
aliqua. aut prauitate lapsis. szopinione officũ. stulta fortasse

Expanded text:
recordabere, etsi persaepe virtuti, tamen plerumque felicitati tuae gratulabere: de nobis quos in re publica tecum simul esse voluisti quotiens cogitabis, totiens de maximis tuis beneficiis, totiens de incredibili liberalitate, totiens de singulari sapientia cogitabis: quae non in laude vera, tanta in magnitudine animi et consili dignitas ut haec a virtute donata, cetera a fortuna commodata esse videantur. noli igitur in conservandis viris bonis defetigari, non cupiditate praesertim aliqua aut pravitate lapsis, sed opinione offici stulta fortasse,
Abbreviated transcription (Latin):
inte lligi possit auditu atq ego pse cogitus sentio
ude pfa uictis remisisti. Iã cũ ipsiꝰ uictodieoeciente
uise oͥs uicti occidissemꝰ. deñtiȩ tus iudicio ħuat̃¬
sumꝰ. Reste gͥ unis inuistꝰ es. aquo etiã ipsus iustoriȩ
c̃ ditio uisq  uista ẽ. Atq hoc .O. cesaris inditixͣ. ł .e. quã¬
late pateat attendite. Om̃s ii ꝗ ad illa arma fatosuns
tenemur erroris humani. abscelere certe liberatisumꝰ.
mae mͥ. a itẽ .R.ł. nullo dep̃cante reliquos amplissimos
oiros. ⁊ sibi ipsos.⁊ patrię rebdidit. Quoꝵ ⁊ freqn̾tia. ⁊ digni¬
tate᷑. hoc ipso in c̃sesso uidetis. N ille hostes iͥdux̃ iͥcuriã s
iudicauit aplerisq ignoratione poti ⁊ falso atq in animcto

Expanded text:
intellegi possit auditu atque ipse cogitans sentio: adempta victis remisisti. nam cum ipsius victoriae iure omnes victi occidissemus, clementiae tuae iudicio conssumus. recte igitur unus invictus es a quo etiam ipsius victoriae condicio visque devicta est. atque hoc C. Caesaris iudicium, palate pateat attendite. omnes enim qui ad illa arma fato sumutenemur erroris humani, ab scelere certe liberati sumus. m rei publicae, nullo deprecante, reliquos amplissimos viros et sibi ipsos et patriae reddidit, quorum et frequentiam et dignitatem hoc ipso in consessu videtis, non ille hostis induxit in curiam, sed iudicavit a plerisque ignoratione potius et falso atq
Abbreviated transcription (Latin):
c̃scilia pacis ⁊ toge socia ñ belli atq armoꝵ suert̃. hoĩc̃m
sem secutꝰ pͥuato offitio. ñ publico. Tantỹ apd̃ me grati
ammi fid eł memoria ualuit. ut nulla nͣmͦ cupiditate.¬
spe ꝗđ prudens. ⁊ sciens. tãquã ad iͥ teritr ru
uoluntariõ. Qđ ꝗđ meuͣ c̃ sciliũ minime obscurũ
fuit. Nã ⁊ ordine in tegrare. multa depace dini. ⁊ upso
bello eadẽ etiã cũ patͦtis met periculo sensi. Ey quo nemo
erat tã iͥ iustꝰ. reꝵ enstimator. ꝗ dubitet q̃ cesariꝰde
bello uoluntas fuerit. Atͣ austores pacis c̾ser uandos statĩ
censuerit. cȩtc̃is fuerit iratior. atq idmin mirũ uideret᷑
fortasse tuͣ cũ eẽt intertꝰ exitꝰ. ⁊ anceps forrunabelli. Ꝙ uͦ
uistor. pacis uistores diligit. is ꝓfesto dedarat. maluisse

Expanded text:
consilia pacis et togae socia, non belli atque armorum fuerunt. hominem sum secutus privato officio, non publico, tantumque apud me grati animi fidelis memoria valuit ut nulla non modo cupiditateem prudens et sciens tamquam ad interitum ruerem voluntarium. quod quidem meum consilium minime obscurum fuit. nam et in hoc ordine integra re multa de pace dixi et in ipso bello eadem etiam cum capitis mei periculo sensi. ex quo nemo erit tam iniustus rerum existimator qui dubitet quae Caesaris de bello voluntas fuerit, cum pacis auctores conservandos statim censuerit, ceteris fuerit iratior. atque id minus mirum fortasse tum cum esset incertus exitus et anceps fortuna belli: qui vero victor pa
Abbreviated transcription (Latin):
certe parũ. Quare omitte queso istã dostoꝵ houim ĩ cõptẽnendi
morte prudentiã. noli nr̃o periculo eẽ sipiens. Sepe i uenit ad mcas
aures. te idẽ istud nimis crebro dicere. Tibi satis te uixisse credos
cũ illud audirẽ. si tͥ soli uiueres. aut si tͥ etiã soliuatꝰ cẽs: Nc̃ cũ omnũ
tstione manmoꝵ oꝑum. ut fundam̃ta nͣdũ q̃ cogitas ieceris. hictu
alis quaẽ uis multis. satis ł um parũ. &o qđ ẽ eqi quã uistne lũ set
idcerte ẽ parũ. tũ eũ ẽ aliqd ã plus. &ꝗ siretũ qui iu siortasit.

Expanded text:
certe parum. qua re omitte, quaeso, istam doctorum hominum in contemnenda morte prudentiam: noli nostro periculo esse sapiens. saepe enim venit ad meas auris te idem istud nimis crebro dicere, satis te tibi vixisse. credo, sed tum id audirem, si tibi soli viveres aut si tibi etiam soli natus esses. omnium erfectione maximorum operum ut fundamenta nondum quae cogitas ieceris. hic tualiis quamvis multis satis, tibi uni parum. quicquid est enim, quamvis amplum sit, id est parum tum cum est aliquid amplius. quod si