comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sit aeris simile. Purgamenti ferri
rubigo & scoria. Rubigo ẽ. uitium
rodens ferrum uelsegetes quasi rodi¬
go muttitti una littera. haec & erugo
abherendo. Namerugo uitium ferri
ab erodendo dietti non abȩramento.
Scoria uero pur gameniti & sordessurł
quaeigne ex cocuntur. & dicta scoria
quici deferro excutitur Rubiginie
aũt caret ferrum sicerussa & gỹpso
& aliquidapice ꝑunguatur. Itemru¬
bigo ferramenta ponuitiat. sietidem
pilis factis maris altitue tempta¬
ttiest. huius duo. generasunt nigrum
& candidum. sedm̃elius candidum qđ
prius in insulis ath lantici maris inuen¬
tum. Siquidem et inlusitana et ingil¬
lici gignitur summa terra arenosa
et coloris nigri & ponderegrauis: In¬
terueniunt et minuti calculi maxime¬
& torrentibus siccatis: lauant eas arenas
& quod subsidit quoquunt infornatibus.
Inueniuntur et inciurarus metallis.
aqua missa calculi pigri. et graues &
dum colligitur aurũ cũ eo remanent.

Expanded text:
fit aeris simile. 5. 294 Purgamenta ferri fit aeris simile. 5. 294 Purgamenta ferri rubigo et scoria. Rubigo est vitium rodens ferrum ipsum, vel segetes, quasi rodigo mutata una littera: haec et aerugo ab erodendo. Nam aerugo vitium est ferri, ab erodendo dicta, non ab aeramento. 6. Scoria vero purgamenta et sordes sunt, quae igne excoquuntur. Et dicta scoria, quia de ferro excutitur. 7. Rubigine autem caret ferrum, si cerussa et gypso et liquida pice perungitur. Item rubigo ferramenta non vitiat, si eadem pilis factis maris altitudo temptata est. Huius duo genera sunt, nigrum et candidum; sed melius candidum, quod prius in insulis Athlantici maris inventum est. Siquidem et in Lusitania et in Gallicia get coloris nigri, et ponderis gravis: interveniunt et minuti calculi, maxime torrentibus siccatis, lavant eas arenas, et quod subsidit, coquunt in fornacibus. Inveniuntur et in aurariis metallis aqua missa calculi nigri et graves, et dum aurum colligitur cum eo remanent,
Abbreviated transcription (Latin):
Nam aliud molle plumboq uicinũ
tarum & clciuoꝵ usibus aptũ. Aliud
iile &derosum cultore terrae conue¬
ns aliudbreuitaite sola placet elauis
caligarus aliud rubiginem sentit
it uocaibulo imposito aquarum ue
suimma differentia est. Quibus
rrum candens mergitur quo utilior
t sicut birbilis in hispania & cirasona
mus inittilia. Inacuendo ferro oleo
loecatior fit acies unde & tenuiora
rrimenta oleo restringui mos est
tqua in fragilicate durentur A ferro¬
ngius humanus sese ulciscitur. Con¬
etum namque celerius rubiginẽ tra¬
÷ Cum ferro magnes lapis concordi¬
n habet. Salaenim haec materia
im abhoc lapide accipit retinetque
ongo tempore. Exeodem lapide archi¬
artis quidã alexandriae templũ conca¬
aerauit. Vnde & ineo simulachrũ ferro
puere pendere. uideretur: Ferrũ accen¬
um igninisi duretur ictibus corrum¬
nitur rubens nonest habile ad tonden¬
lum. Neque antequã aalbescere. incipi
luto uel dlumne nlitun fera

Expanded text:
Nam aliud molle plumboque vicinum, Nam aliud molle plumboque vicinum, rotarum ut clavorum usibus aptum; aliud fragile et aerosum, culturae terrae conveniens; aliud brevitate sola placet clavisque caligariis; aliud rubiginem celeriuapte vocabulo inposito. Aquarum vero summa differentia est, quibus ferrum candens inmergitur quo utilior fiat, sicut Bilbilis in Hispania et Tirassona, Comus in Italia. In acuendo ferro oleo delectatior fit acies; unde et tenuiora ferramenta oleo restingui mos est, ne aqua in fragilitatesanguis humanus sese ulciscitur. Contactum namque celerius rubiginem trahit. Cum ferro magnes lapis concordiam habet. Sola enim haec materia vim ab hoc lapide accipit, retinetque longo tempore. Ex eodem lapide architectus quidam Alexandriae templum concameravit, ut in eo simulacrum ferro in aere pendere videretur. Ferrum accensum igni, nisi duretur ictibus, corrumpitur. Rubens non est habile ad tundendum, neque antequam albescere incipiat. Aceto, vel alumine illitum ferrum
Abbreviated transcription (Latin):
reliquato aere suꝑ fusci frigida. Rei¬
tinaenu densatione tamquam desg¬
toreparatur flos. Fruginem quoque
aes creat. namlammine aereae suꝑuas
aceti asperrimi sarmentis suꝑ posita
atque itti distillantibus quod exeo ca¬
dit inipsum acetum teritur et cribria¬
errum AXDE FERRO
Idictum quod strra idest semina
frugum terrae condat. idemetcili
acalipe flumine ubi ferrum optimo
acie temperatur. Vnde et abusiueds
ꝑtus est cuius postea uersa in obprobi
species. Haniunde pridem tellus tra¬
batur. indemodo eruor effunditur po¬
lum aũt corpus ttmdensis inter se cos¬
rentibus & implicitis elementis quã
ferrum unde inest illi duricia cuns
gore. Ferri aũt metaillum pene ubiq
repperitur. sed ex om̃ibus generibus
palma serieo ferro datur. Seresen
canda partico neq alia gȩnera ferri
hera acie temperantur. Ceteris enĩ
niscetur mollior complexus. Diffe¬
na ferri plurima iuxta terrae ge

Expanded text:
reliquato aere, superfusa frigida. Repreliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione tamquam de sputo reparatur flos. Aeruginem quoque aes creat. Nam lamminae aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositis atque ita distillantibus, quod ex eo cecidit in ipsum acetum teritur et cribratur. De ferro . Ferrum dictum quod farra, id est semina frugum, terrae condeat. Idem et chalybs a Chalybe flumine, ubi ferrum optima acie temperatur. Unde et abusive dicitur repertus est. Cuius postea versa in opprobrium species. Nam unde pridem tellus tractabatur, inde modo cruor effunditur. Nullum autem corpus tam densis inter se cohaerentibus et inplicitis elementis quam ferrum; unde inest illi duritia cum frigore. Ferri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro datur. Seres enSecunda Parthico; neque alia genera ferri ex mera acie temperantur; ceteris enim admiscetur mollior conplexus. Differentia ferri plurima iuxta terrae genus.
Abbreviated transcription (Latin):
cit flãmasq imitatur. unde et pirorum
dr̃. Regulare aes dr̃ quod abaliis duccile
appellatur qualeomne ci prium est.
Duccile aũt dr̃ eoquod malleo ꝓducat᷑
Nam malleis fragileest si quidẽ omne
aes diligentius purgatis igneuitus
ex coctisq regulare efficitur: Campinum
quoque inter generalibus uocatur accum¬
pania scilicet ꝓuincic quaeest initailicie
partibus ucensilibus & uasis om̃ibus ꝓbatis¬
simum: Aes omne frigore magno melius
fundicur. Aes rubiginem celerius trahit
nisi oleo ꝑungatur. Seruariaũt idopti¬
me & iam in ltquida pice tradunt. Inter
omĩci metalla aes uocalissimum est
& maxime potestatis. ideo &aenec limi
stridebat aenis. Origo aeris cat mia
talloꝵ aeris atq argenti fornacibus
insidente putore. Namque ut ipse lap
ex quo fit aescatinia uocatur. Sic ru¬
sus infornacibus existit & nominis sũ
originem recipit: aeris flos fit seugu¬
tur conflationibus resoluto atque acro¬

Expanded text:
cit flammasque imitatur; unde et pyropum cit flammasque imitatur; unde et pyropum dicitur. Regulare aes dicitur quod ab aliis ductile appellatur, quale omne Cyprium est. Ductile autem dicitur eo quod malleo producatur, Nam malleis fragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum quoque inter genera aeris vocatur a Campania scilicet provincia quae est in Italiae partibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum. Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae potestatis. Ideo et aenea liminstridebat aenis. Origo aeris cadmea emetallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque
Abbreviated transcription (Latin):
cil conuocatur. Fit cũt exaere & igne
multo acmedicaminibus ꝑducitur
sedaureum colorem. Corinteum ẽ. com¬
mixtio omĩum metallorum quod ccsus
primũ miscuit eorinto. Cume atpentur
incensc nandũ cͥano ciuitatẽ annibal
&argentetis inunũ rogum eomgessit
xeasincendit uti ex hae comnuxtione
fabri sustulerunt & fecerunt. Parapsides
siccorintea nata sunt ex om̃ĩbus in unũ¬
nec hoc nec illud Vnde & usq in hodier¬
num diem siue exipso siue eximitticione
eius aes corinteum uel corintea uasci di¬
cuntur:. Huius tria generti candidum
unum adar gentinitorem accedens
alterũ in quoipsius auri fuluanatura ẽ.
Tercium in coaequalis cunctoꝵ tempe¬
ries. Coronalium exductili aere tenui¬
tur in lammincis taurorũq felle tinc¬
tum speciem auri incoronis histrio¬
num p̃bet unde et appellatum. Piro¬
pum igneus color uocauit namque
insingulas untias aeris additis auri
scripulis senis p̃tenui brattea ignes¬

Expanded text:
chalcos vocatur: fit autem ex aere et igne chalcos vocatur: fit autem ex aere et igne multo, ac medicaminibus perducitur ad aureum colorem. Corinthium est commixtio omnium metallorum, quod casus primum miscuit, Corintho, cum caperetur, incensa. Nam dum hanc civitatem Annibal et argenteas in unum rogum congessit, et eas incendit. Ita ex hac commixtione fabri sustulerunt, et fecerunt parapsides. Sic Corintnec hoc nec illud. Unde et usque in hodiernum diem sive ex ipso sive ex imitatione eius aes Corintheum vel Corinthea vasa dicuntur. Huius tria genera: candidum unum, ad argenti nitorem accedens; alterum, in quo ipsius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum temperies. Coronarium ex ductile aere tenuatur in lamminas, taurorumque felle tinctum speciem auri in coronis histrionum praebet; unde et appellatum. Pyropum igneus color vocavit. Namque in singulas uncias aeris additis auri scripulis senis praetenui brattea ignes
Abbreviated transcription (Latin):
uointelligitur nom pondus sed natura
e. cuicȩdit. Seruatur aũt melius in
esculis uitreis nãceteras matheris
ferat. Potui aũt datum interficit pon¬
eris causa. Argenti purgam̃ta litar¬
es ab splendore. aeris uocatum sicut
Laurum argentum. Apud antiquos
aut̃ prior aeris quã ferri cognitus usus.
aerequippe primi proscindebant ter¬
ram. Et certimina belligeraebant eritq
inp̃cio magis aes. Aurũ uero et argeni
crescit honore. sic uoluenda actas com¬
mo̾tat tẽporarerum & quod fuit inp̃¬
tio fit pullo deniq honore. Isus aeris
posteti transit̾ insimulachris inuasis
in aedificiorum structuris maximae.
et ad ꝑpetuitatem monum̃ torum et iã
publice ineis constitutiones seriptȩ surł
Cipriumaes incipro insula prius inuentũ
unde et uoeatum factum ex lapide eroso
quẽ cadmiam uocapit & est ductile hiuic
si adclatur plumbum colore purpureo
nomen compositum & lingua latina
et greca. Aes enĩsermone grecorum

Expanded text:
quo intellegitur non pondus, sed naturam quo intellegitur non pondus, sed naturam esse cui cedit. Servatur autem melius in vitreis vasculis; nam ceteras materias perforat. Potui autem datum interficit ponderis causa. Argenti purgamenta λιθάρAes ab splendore aeris vocatum, sicut aurum et argentum. Apud antiquos autem prior aeris quam ferri cognitus usus. Aere quippe primi proscindebant terram, aere certamina belli gerebant, eratque in pretio magis aes; aurum vero et argentucessit honorem: sic volvenda aetas commutat tempora rerum, et quod fuit in pretio fit nullo denique honore. Usus aeris postea transiit in simulacris, in vasis, in aedificiorum structuris; maxime et ad perpetuitatem monumentorum etiam publicae in eis constitutiones scriptae sunt. Cyprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum: factum ex lapide eroso, quam Cadmiam vocant, et est ductile; huic si addatur plumbum, colore purpureo nomen compositum ex lingua latina et graeca: aes enim sermone graecorum
Abbreviated transcription (Latin):
Alerent massas uiderunt in ea terrȩ
ligi fugurata inde excogitiuerurs
ẽ faccus ad omnem formam posse
rgertun non longȩ agreca appellati¬
one distat. hoc enĩ illi argiron
cant. Cui mirum in modũ illud utdũ
sididum sit in p̃ssum corpori linetis ni¬
aisreddit. Argentum uiũũ dictum
odexcedat materics inquibus initit᷑
x etliquidum quia ꝑcurrit inuenit᷑
acialiter in mettillis siue in argenta¬
sfornacibus gut turum concretio
teetis in hȩrens. Sepe &iã et inster¬
o uetustissimo cloacarũ uł puteoꝵ
no. fit etiã & exminio imposito con¬
le ferreae patena testeti suꝑ posita
crcumlito uasculo circũdantur
rbones sicque argentũ uiuum exmo¬
todistillat. Sine hoc neq argentum
q aes inaurari potest. Tantȩ aũt uirtu¬
sest ut si suꝑ sex tarium argenti uiui
intenarium saxum suꝑponas oneris
tatim resistat. Sinuero auri scripulũ
iutatem eius raptim sinu recipit. ex

Expanded text:
adtollerent massas, viderunt in ea terrae adtollerent massas, viderunt in ea terrae vestigia figurata; hincque excogitaverunt liquefactas ad omnem formam posse Argentum non longe a Graeca appellatione distat; hoc enim illi ἄργυρον vocant. Cui mirum in modum illud ut, dum candidum sit, inpressum corpori lineas nigras reddat. Argentum vivum dictum quod excidat materias in quibus inicitur; hoc et liquidum, quia percurrit. Invenitur specialiter in metallis sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens, saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum vel puteorum limo. Fit etiam et ex mineo inposito conchulae ferreae patena testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex mineo distillat; sine hoc neque argentum neque aes inaurari potest. Tantae autem virtutis est ut, si super sextarium argenti vivi centenarium saxum superponas oneris, statim resistit. Sin vero auri scripulum, levitatem eius raptim sinu recipit; ex
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupabatur quaquã plurimũ ȩ
argento ꝑcutiebatur. Nummi aũt in
ma roma norum rege uocati sunt. qu
eos primum apudlatinos imaginib
folles dicuntur asacculo quo condu
acontinente id quod continctur appa¬
latiu. In nomismate tria quaerunta
metallum. figura. et pondus. siexhis
aliquid defuerit nomis ma noneric
Iria aũt sunt genera argenti & aui
atq aeris signatum factũ in fectum
signatum quod innuminis est. facc
quod inuasis et signis. Infeccũ quo
uimassis qđ et graue dr̃ idest massi
Innotiticĩ aut̃ formarum metalla it¬
uenerunt. Dũ enĩ quocũq casu arde¬
tes siluȩ exͦquaerent terrã quȩ cale¬
ftictis uenis fudit riuos cuiuscũqu¬
instructurae siue igitur aes illud fi¬
erit siue aurum cum in loca terrae
dep̃ssiora decurreret sũpsit figus
inquã illud uel profluens riuus ue
excipiens lacuna formauerat que
splendore capti homines cumligatas

Expanded text:
nuncupabatur, quia quam plurimum ex nuncupabatur, quia quam plurimum ex argento percutiebatur. 10. Nummi autem a Numa Romanorum rege vocati sunt, qui eos primum apud Latinos imaginibus it. 11. Folles dicuntur a sacculo quo conduntur, a continente id quod continetur appellatum. 12. In nomismate tria quaeruntur: metallum, figura et pondus. Si ex iis aliquid defuerit, nomisma non erit. 13. Tria autem sunt genera argenti, et auri, et aeris: signatum, factum, infectum. Signatum est quod in nummis est; factum est, quod in vasis et signis; infectum, quod in massis, quod et grave dicitur, id est, massa. In notitiam autvenerunt; dum enim quocumque casu ardentes silvae exquoquerent terram, quae calefactis venis fudit rivos cuiuscumque structurae, sive igitur aes illud fuerat sive aurum, quum in loca terrae depressiora decurreret, sumpsit figuram, in quam illud vel profluens rivus vel excipiens lacuna formaverat. Quarum rerum splendore capti homines quum ligatas
Abbreviated transcription (Latin):
recondebatur auro et ar gento pondũ
signato. Ex quorũ metaillis quamuis post¬
mettllo. Ihes aurum iuxttt grecq̃ ꝓprie¬
areposita nominatur. Hamthesis positio
dr̃. & est nomen ex greco latinoq ser¬
mone compositum. Nlãdies greci repo¬
situm dicunt. latini aurũ coniunctum
sonat repositũ aurum. Auraria nomĩ
habet ab auro. Tributti uero eo quod antea
protribubus singulis exigebantur sicuci
uunc ꝑsingula territoria. Sic aũt intres
partes diuisũ fuisse romanorum populũ
constat ut hi qui perant insingulis par¬
tibus tribunidicerentur. Vnde etiam
sũptus quos dabant populi tribuiti pomi¬
dictti. Stipendium. astipe pendend
nominatũ. Antiquienim appendero
pecuniam solitierant magis quã ad¬
merare. Monetti appellatitẽ. quo
monet. nequa fraus inmettillo uel in¬
dere fiat. Nomisma ẽ solidus aureus
argenteus. siue aereus quiideo nomis:
dr̃ quia nominib. principum effig¬
que signatur. Prius numiius argo

Expanded text:
recondebatur, auro argentoque nondum recondebatur, auro argentoque nondum signato; ex quorum metallis quamvis postt. Thesaurum iuxta Graecam propriea reposito, nominatur. Nam θέσις positio dicitur, et est nomen ex Graeco Latinoque sermone compositum. Nam θὲς Graeci repositum dicunt, Latini aurum, quod junctum sonat repositum aurum. Auraria nomen habet ab auro. 7. Tributa vero, eo quod antea per tribus singulas exigebantur, sicut nunc per singula territoria. Sic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat, ut qui praeerant in singulis partibus tribuni dicerentur. Unde etiam sumptus quos dabant populi tributa nomidicta. Stipendium a stipe pendenda nominatum. Antiqui enim appendere pecuniam soliti erant magis quam annumerare. Moneta appellata est quia monet, ne qua fraus in metallo vel pondere fiat. 288 9. Nomisma est solidus aureus, vel argenteus, sive aereus, qui ideo nomisma dicitur quia nominibus principum effigiisque signabatur. Primus nummus ἅργυρος
Abbreviated transcription (Latin):
fulgor splendidos reddit. Obrizum
aurum dictum quod obradiat splendore
Est enim coloris optimi. quod hebrei ofaz.
greci pironuocant. Bractea dr̃ tenuissi¬
us depecudibus proprietatẽ habebat
& pomen. Decorio enĩ pecudum nũmi
incidebantur & signabantur. postett
a saturno aereus nummus inuentus.
Ipse eninisigNari nummos et seribi
constitut propterea et erarium satur¬
no agentibus consecratum est: Alii ut su¬
perius pecuriam apecudibus appella¬
uerunt sicut aiuuando iumenta sunt
dicta. Omne enĩ patrimoniũ apud
antiquos peculium dicebatur apecudibꝰ
in quibus eorũ constabat uniuersa subs¬
tantici. Vnde et pecuarius uocabatur qui
erat diues. modo uero pecuniosus antiqͥs¬
simi pondũ auro & argento inuento aere
utebantur. Nãprius aerea pecunia
iusu fuit. postea ar gentea. deinde aurea
subsecuttiest. sed ab ea quaecoepit nomĩ
retinuit. Vnde et aerarium dictũ quia
prius es tantũ inusu fuit. & ipsũ solum

Expanded text:
fulgor splendidos reddit. Obryzum fulgor splendidos reddit. Obryzum aurum dictum quod obradiet splendore; est enim coloris optimi, quod Hebraei 'ophaz', Graeci κιρρὸν dicunt. Brattea dicitur tenuissius de pecudibus et proprietatem habebat et nomen; de corio enim pecudum nummi incidebantur et signabantur. Postea a Saturno aereus nummus inventus; ipse enim signare nummos et scribi constituit. Propterea et aerarium Saturno a gentilibus consecratum est. Alii, ut superius, pecuniam a pecudibus appellaverunt, sicut a iuvando iumenta sunt dicta. Omne enim patrimonium apud antiquos peculium dicebatur a pecudibus, in quibus eorum constabat universa substantia; unde et pecuarius vocabatur qui erat dives, modo vero pecuniosus. Antiquissimi nondum auro argentoque invento, aere utebantur. Nam prius aerea pecunia in usu fuit, post argentea, deinde aurea subsecuta est, sed ab ea, qua coepit, et nomen retinuit. Unde et aerarium dictum, quia prius aes tantum in usu fuit, et ipsud solum
Abbreviated transcription (Latin):
orrexit. Hoc sticto cȩsardixit artifici. Nũ¬
uid alius. scit hanccondituram uitroꝵ.
olquomille iurans piogiut alcerum
hoc scire. iussit illũ cȩsar decollari. Hedũ
hoc cognitum fieret. aurum ꝓluto habe¬
retur. & omĩa metallorũ p̃cia abstrahe¬
rentur. Et reuera quia siuasa uitrea ñ
frangentur. melius essent quã aurum
& argentum .XUI. DEMETALLIS
etallumdictum grece ΠapABΩ
MΗEΑΑΩN. quod natura eius
easit ut ubi uenauni apparuerit. ibi
spessit alterius inquirenda. Sunt aũt
septem genera metallorum. Aurũ. argen¬
tum. aes. electrum: stagnum plũbũ
& quod domat omĩa. ferrum .XUII.
urum ab aura dictũ dEAURI.
Lidest absplendore. eo quod reꝑcusso
aere plus fulgeat. Vnde & uirgilius.
Discolor inde auri ꝑramos aura refulsit.
hoc est splendor auri. Niturale enĩ est ut me¬
tallorum splendor plus fulgeat luce alic
ropercussus. Hinc et aurtrii dicti quoꝵ

Expanded text:
correxit. Hoc facto Caesar dixit artifici: 'Numqcorrexit. Hoc facto Caesar dixit artifici: 'Numquid alius scit hanc condituram vitrorum?' Postquam ille iurans negavit alterum hoc scire, iussit illum Caesar decollari, ne dum hoc cognitum fieret, aurum pro luto haberetur et omnium metallorum pretia abstraherentur; et revera, quia si vasa vitrea non frangerentur, melius essent quam aurum et argentum. De metallis . Metallum dictum Graece παρὰ τοῦ μεταλλᾶν, quod natura eius sit ut ubi una vena apparuerit, ibi spes sit alterius inquirendi. Septem sunt autem genera metallorum: aurum, argentum, aes, electrum, stagnum, plumbum et, quod domat omnia, ferrum. De auro . Aurum ab aura dictum, id est ab splendore, eo quod repercusso aere plus fulgeat. Unde et Vergilius Aen. 6, 204: Discolor inde auri per ramos aura refulsit, hoc est splendor auri. Naturale enim est ut metallorum splendor plus fulgeat luce alia repercussus. Hinc et aurarii dicti, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
lo uitro. proximoq incristalli simi¬
idine. unde & ad potandum argenti
etalla reppulit. Vitrũ olim fiebat et
calia & ꝑ gallicis & in his paniai arena
ba mollissima pila molaq terebatus.
indemiscebatur tribus partib uitri
indere uel mensurti acliquata inalias
faces trans fundebatur quae massa uo¬
batur cidmonitrum atq haec recoctt
bat uitrum purum & candidũ. Inge
reaũt uitri & obsianus lapis adnumera¬
.Estaũt uirens interdũ et niger aliquan
atrans lucidus crassiore uisu. et inspe¬
ds parietum ꝓimagine umbras redden
remmas multi exeo faciunt: huncla¬
dem & inindia et initalic. & idocecom̃
lispanici pcisci tradunt. Ferunt autẽ
btiberio caescire quendã artificem
ncogittis se uitri temperamentum.
flexibile eẽt. & ductile. quidũ admis¬
s fuisset ad carcerem porrexit fiolam
desciri. quamille indignatus inpauim̃¬
einde marculum desinu protulit & fiolã

Expanded text:
dido vitro, proximoque in crystalli simidido vitro, proximoque in crystalli similitudine; unde et ad potandum argenti metalla et auri pepulit vitrum. Olim fiebat et in Italia, et per Gallias et Hispaniam arena alba mollissima pila molaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel mensura, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. In genere vitri et obsianus lapis adnumeratur. Est autem virens interdum et niger aliquando et translucidus, crassiore visu et in speculis parietum pro imagine umbras reddente; gemmas multi ex eo faciunt. Hunc lapidem et in India et in Italia et ad Oceanum in Hispania nasci tradunt. Ferunt autem sub Tiberio Caesare quendam artificem excogitasse vitri temperamentum, ut flexibile esset et ductile. Qui dum admissus fuisset ad Caesarem, porrexit phialam Caesari, quam ille indignatus in pavime vas aeneum; deinde marculum de sinu protulit et phialam
Abbreviated transcription (Latin):
quinque milia passuũ spatio in mare
ens iuxta ptolonicudem cuius are
decurrente fluctu sordib eluuntur hi
fama. ẽ. pulsa rauemercatorum nitri
eum sparsim ꝑlitus epulais pararent
nec essent ꝓattollendis ucisis lapido
gleba nitri nautȩ subdiderunt. quib
accensis ꝑmixtt arena litoris trans¬
cens nouiliquoris fluxisse riuos &
fuisse originem uitri. Mox ut est in¬
niosa sollertia non fuit contenta so
nitro sed et aliis mixturis hanc arti
studuit. Leuibus enĩ aridisq lignis
c̃quiritur adiecto cipro ac pitro co¬
tinuisque fornacibus ut aes liquat
massaeq fiunt. Postet ex massis rus¬
que funditur in officinis et aliud fi¬
tu figuratur. et aliud torno teritur
aliud argenti modo çȩlatur lins
enĩ multis modis itti ut iacintos. sa¬
rosq & iurides imitetur. & onices uł
arum gẽmarũ colores neq est alia
culis aptior materici uł picturcie ac cõ¬
datior. Maximus ttm̃ honor incan¬

Expanded text:
quinque millium passuum spatio in mare quinque millium passuum spatio in mare ens iuxta Ptolomaidem, cuius arenae de torrente fluctu sordibus eluuntur. Hic fama est pulsa nave mercatorum nitri, cum sparsim per litus epulas pararent, nec essent pro adtollendis vasis lapides, glebas nitri e nave subdiderunt; quibus accensis permixta arena litoris, translucentes novi liquoris fluxisse rivos: et hanc fuisse originem vitri. Mox, ut est ingeniosa sollertia, non fuit contenta solo nitro, sed et aliis mixturis hanc artem condire studuit. Levibus enim aridisque lignis coquitur, adiecto cypro ac nitro continuisque fornacibus ut aes liquatur, massaeque fiunt. Postea ex massis rursus funditur in officinis, et aliud flatu figuratur, aliud torno teritur, aliud argenti modo caelatur. Tinguitur etiam multis modis, ita ut iacinthos sapphirosque et virides imitetur et onyches vel aliarum gemmarum colores; neque est alia speculis aptior materia vel picturae adcommodatior. Maximus tamen honor in can
Abbreviated transcription (Latin):
&aurecis dicunt ꝑ eam interro. gare dȩmo¬
nes & fugare Inquibusdĩ geminarum
generibus uerti ftilsis discernere magna
difficultts est. quippecũ inuentũ sit exue¬
ro genore alterius in alia falsa transduce¬
re ut sardonices quaeternis. gluitinant᷑
gẽmis ita ut dep̃hendi non possit. Fingunł
enĩetis ex diuerso genere pigro candido
mineoque colore. Namet prolapide p̃cios¬
issimo smaragdo quidam uitrum arte
inficiunt & faillit oculos subdole quȩdã
modo. Nequeest sine fraude nulla uita
talium. om̃s aut̃ nontrans lucidas gẽ
coecas appellari eoquod densittte su
obscurentur .XU. DEUITRO
intrinsecus continetur absconditur
uitro quilibet liquor uel species qualis es
interius itilis exterius declaratur &
ammodo clausus patet. Cuiꝰ origo haec
in parte siriae quaefenicis uocatur:
tima iudeae circa radicẽ montis cara¬
li palus.ẽ. exqua nascitur belus amn

Expanded text:
et aureas. Dicunt per eam interrogare daemoet aureas. Dicunt per eam interrogare daemones et fugare. In quibusdam gemmarum generibus veras a falsis discernere magna difficultas est, quippe quum inventum sit ex vero genere alterius in alia falsa transducere; ut sardonyches, quae ternis glutinantur gemmis ita ut deprehendi non possint. Fingunt enim eas ex diverso genere: nigro, candido mineoque colore. Nam et pro lapide pretiosissimo smaragdo quidam vitrum arte inficiunt, et fallit oculos subdole quadam fatque alio modo. Neque est sine fraude ulla vita mortalium. Omnes autem non translucidas gemmas caecas appellari, eo quod densitate sua obscurentur. De vitro intrinsecus continetur absconditur; in vitro vero quilibet liquor, vel species, qualis est interius, talis exterius declaratur, quodammodo clausus patet; cujus origo haec fuit. In parte Syriae, quae Phoenicis vocatur finitima Judaeae, circa radicem montis Carmeli, palus est, ex qua nascitur Belus amnis,
Abbreviated transcription (Latin):
mitis formice reptantis effigiem uni¬
tit tur. Lauos pauoni ẽ similis herati¬
tis accipitris colore. Etitis a quilȩ. sgob¬
talmos caprino oculo similis . locopttalmus
quat tuor coloꝵs exrutilo sanguinet. in me¬
dio rugrum. candido cingit lupoꝵs oculos¬
exprimit. Meconites papauer exprimit
Sunt et quaedã gemiȩ quas. gentiles
insupsticionibus quibusdã utuntur. Lipa¬
rea suffict oms bestias euocare tradunt
Ancuncitida in idromantiat dȩmonum
imagines euocare dr̃. Si pocitidȩ um¬
bras inferorum euocatts tenere aiunt
Caelonitis oculus indicȩ testudinis ua¬
rius & purpureus. hunc magi impositũ
lingus futara p̃nuntiare fingunt
Bronia acapite testudinũ &econitri¬
bus cadere puttitur & restringere
fulminis ietus hienia lapis in oculis
lienis bestiae inuenitur quisi sublingut
Sedet corillius tẽpestate & grandini resis¬
tere fertur. Pontica est gẽma quaedã liuo¬
re ꝑlucida habens stellas rubeas inedũ

Expanded text:
mecitis formicae reptantis effigiem imecitis formicae reptantis effigiem imitatur; taos pavoni est similis; hieracitis accipitris colore, aetitis aquilae; aegopthalmos caprino oculo similis; lycopthalmos quattuor colorum, ex rutilo sanguinea, in medio nigrum candido cingit, ut luporum oculi; meconites papaver exprimit. Sunt et quaedam gemmae quas gentiles in superstitionibus quibusdam utuntur. Liparea suffita omnes bestias evocare tradunt. Anancitide in hydromantia daemonum imagines evocari dicunt. Synochitide umbras inferorum evocatas teneri aiunt. Chelonitis oculus est Indicae testudinis, varius et purpureus. Hunc magi inpositum linguae futura pronuntiare finguntur. Brontea a capite testudinum; e tonitribus cadi putatur, et restinguere fulminis ictus. Hyaenia lapis in oculis hyaenae bestiae invenitur; qui si sub lingua Sed et corallius tempestati et grandini resistere fertur. Pontica est gemma quaedam livore perlucida, habens stellas rubeas, interdum
Abbreviated transcription (Latin):
ferreiest. quidũ teritur pigrũ sucum
emittit. Timilantius ineufratis alueo
legitur: ꝓconnescio marmoris similis
medio colore gliuco ueluci oculi pupilla
internitescens. Arabica expatrudicta
aspectueburneiẽ. Esfestitis speculi
naturam habet in reddendis imagini¬
bus quã quã rutilit. Experimentũ eius
si feruenti aquastatim ad dita refriges¬
cit aut si soli apposita aridam materiã
accendit. nascitur incorico. Ostracites
lapidosus colore testatio durior altera
achate similis nisi quodachates politura
pinguescit. Durior tanta in aestiuis itt
alie gemmȩ sculpantur fragm̃tis eiꝰ
Golosa petra similis est linguae huma¬
nȩ. unde eq nomen sũpsit. Fertur autẽ
deficiente luna caelo cadere ciuus
nonmodicã magitribuunt potestatẽ.
Nĩ exeolunares mutus excittiri putaNT
Sunt et quadã geminarũ genera cog¬
nominatti abanimalibus : Eehites ui¬
pereas maculas exprimit. Carcini
marini cancri coloris est. Scorpitis scor¬
pionem & colore & effigie referit Mir¬

Expanded text:
qui dum teritur, nigrum sucum emittit. Zmilanthis in Euphrate alveo legitur Proconnesio marmori similis, medio colore glauco, veluti oculi pupilla internitens. Arabica ex patria dicta aspectu eburnea est. Hephaestitis speculi naturam habet in reddendis imaginibus, quamquam rutilet. Experimentum eius, si ferventi aqua statim addita refrigerat, aut si soli adposita aridam materiam accendat. Nascitur in Coryco. Ostracites lapidosus colore, testacio durior. Altera achatae similis, nisi quod achates politura pinguescit. Duritiae tanta inest vis ut aliae gemmae sculpantur fragmentis eius. Glossopetra similis est linguae humanae; unde et nomen sumpsit: fertur autem deficiente luna caelo cadere. Cui non modicam magi tribuunt potestatem; nam ex eo lunares motus excitari putant. Sunt et quaedam gemmarum genera cognominata ab animalibus: echites vipereas maculas exprimit; carciniae marini cancri color est; scorpitis scorpionem et colore et effigie refert; myr
Abbreviated transcription (Latin):
nsila aeris tinnitum reddit. Balanites
duo generasunt. subuiridis et corintei
aeris similitudinem media secante flã¬
nei uena. Sideritis acontẽ platione
ferri nilldissonat in maleficus quoq
modo sunferatur discordias excitat:
Ideus dactilus exinsula crectiẽ. coloris

Expanded text:
inlisa aeris tinnitum reddit. Balanites: inlisa aeris tinnitum reddit. Balanites: duo genera sunt, subvirides et Corinthiae aeris similitudine, mediam secante flammea vena. Sideritis a contemplatione ferri nihil dissonat. In maleficiis quoquo modo inferatur discordias excitat. Idaeus dactylus ex insula Creta est,
Abbreviated transcription (Latin):
rissolitus auro similis est cũ marini colo¬
s sinilitudine. hunc aethiopiagignit.
n sclectus similis auro. sed incolorẽ electri
rgens matutino tantum aspectu iocun¬
is rapicissimus igneum. & siuxta fuerit
derrime ardescens. Crissolamsis ex
ro &igne uocatti ciureti ẽ. enĩdie & noc¬
tigneci hanc aed nopiagignit: Ammo¬
pissus arenis auro int̃mixtus. nunc brat¬
trum nunc pulueris habet cratulas
rnitur in ꝑsida. Leoerissus colore
areo interueniente candida uena
i gignitur inindia ubi formice eruuit
urum. Est aũt auro similis. et habet pa¬
rim magnitidis nisi quod iugere aurũ
tditur. inde & nuncupatur. Argirites
milis argento habens stigmatti aurei.
indrodãm ici cirgenti pitarem habet
tpene adamans quadratti semꝑ tesseris.
iagi puttnt nom̃ impositum ab eo qđ
nimorum impetus uel iracundicis do¬
iuore & refrenre dicatur sic redimꝰ.
bignitur in marirubro. Calcitis aerei¬
poloris est. Calco fanus nigra ẽ. sedla pidi

Expanded text:
Chrysotythus auro similis est cum marini coloChrysotythus auro similis est cum marini coloris similitudine, hunc Aethiopia gignit. 3. Chryselectrus similis auro, sed in colorem electri vergens, matutino tantum aspectu iucundus, rapacissimus ignium, et, si iuxta fuerit, celerrime ardescens. Chrysolampis ex auro et igne vocata; aurea est enim die, et noctu ignea. Hanc Aethiopia gignit. Ammochrysus harenis auro intermixtus nunc brattearum, nunc pulveris habet quadrulas. Gignitur in Persida. Leucochrysus colore aureo interveniente candida vena.la gignitaurum. Est autem auro similis, et habet naturam magnetis, nisi quod augere aurum traditur, unde et nuncupatur. Argyrites similis argento, habens stigmata aurea. 8. Androdamas argenti nitorem habet, et pene adamas, quadrata semper tesseris. Magi putant nomen impositum ab eo quod animorum impetus vel iracundias domare et refrenare dicatur, si credimus. Gignitur in mari Rubro. coloris est. Chalcophonos nigra est, sed lapidi
Abbreviated transcription (Latin):
genera sculpture resistunt. Alabano¬
dicta a balabanda asiȩ regione cuius
lor ad calcedonium uadit sedraras d
contites excerebro draconis eruitus
quaenisi uiuenti abscissa fuerit nor
gemescit. Vnde & eam magi dormi¬
tibus draconibus ampuitant. Auda
enĩ iura explorant draconũ specus si
gunt ibi gramina medicatt ad incit¬
dum draconum soparem atq uti son
sopitis capita desecant & gemimnas
trabunt. sunt aũt candore trans luo¬
dousuetirum orientis reges p̃cipus
gloriantur. Crissopatius aethiopica
est que mlapidem lux celat & prodito¬
curitus. Nocteenĩ igneus est. die aui
Hlogites expersida ẽ. obtentitns intras
quasi flaminas exes tuantes quaeno
continens elanguidas et subnubilo re¬
nitentes. Ermiscion inter gratissimas
aspicitur exigneo colore radians au
potantẽ secum inextremitatibus c¬
cie mettllorum uellapidum cognomi
t. Crisopus aurũ tantũ uidetur esse.

Expanded text:
mnia autem genera sculpturae resistunt. Alabanmnia autem genera sculpturae resistunt. Alabandicta ab Alabanda Asiae regione, cujus color ad carchedoniam vadit, sed rarus. 7. Dracontites ex cerebro draconis eruitur, quae nisi viventi abscisa fuerit, non ingemmescit; unde et eam magi dormientibus draconibus amputant. Audaces enim viri explorant draconum specus, et spargunt ibi gramina medicata ad incitandum draconum soporem, atque ita somno sopitis capita desecant, et gemmas detrahunt. Sunt autem candore translucido. Usu earum Orientis reges praecipue gloriantur. 8. Chrysoprasus Aethiopicus est, quem lapidem lux celat, prodit obscuritas. Nocte enim igneus est, die aureus. 9. Phlogites ex Persida est, ostentans intra se quasi flammas aestuantes, quae ncontinens elanguidas, sub nubilo renitentes. 11. Hormesion inter gratissimas aspicitur, et igneo colore radians auro portante secum in extremitatibus cancie metallorum, vel lapidum cognominata. 2. Chrysopis aurum tantum videtur esse.
Abbreviated transcription (Latin):
ut carbunculus sed eandida uena p̃cinet
cuius ꝓprium. ẽ. quodiaccatꝰ igni uł¬
ut intermortuos extinguitur. at contra
aquis ꝑfusus exardescit. Scanda sirꝰ
nascitur in indis. loco eidẽ nominis. Spe¬
cies eius quod ueluti intra lucido igne
intus fulgente aureae guttȩ. Constat
interomnes quantus numerus stellarũ
aiccendit. t anto et p̃cium accedere. Lig¬
nis ex eodem genere ardentiũ .ẽ. appel¬
lata alucernarum flagrantia. Gigni¬
tur in multis locis sed probatissima
apud indos. quidã eĩ remissiorẽ carbun¬
culum. cẽ dixerunt huius duplex ftcies.
unciquae purpura radicit alta quae coc¬
ci ruboris a soleiex cale̾ facta aut digito¬
rum attritu paleas & cartarũ folia
ad se rapere dr̃ sculpturis resistit acsi
quando sculpi est. dũ signa in primi
quasi quodam animalis morsu partẽ
tẽprat. genera eius quattuor. Carced
hoc quod edignis facere dicit᷑ quanqu
multum uilior p̃dictus pascitur a puo

Expanded text:
ut carbunculus, sed candida vena praecinctus; ut carbunculus, sed candida vena praecinctus; cuius proprium est quod iactatus igni velut intermortuus extinguitur, at contra aquis perfusus exardescit. Sandasirus nascitur in Indis, loco eiusdem nominis. Species eius quod veluti in tralucido igne intus fulgent aureae guttae. Constat inter omnes, quantus numerus stellarum accedit, tanto et pretium accedere. Lychnis ex eodem genere ardentium est, appellata a lucernarum flagrantia: gignitur in multis locis, sed probatissima apud Indos. Quidam eam remissiorem carbunculum esse dixerunt. Huius duplex facies; una quae purpura radiat, alia quae cocci rubore. A sole excalefacta aut digitorum adtritu paleas et chartarum fila ad se rapere dicitur; sculpturis resistit, ac si quando sculpta est, dum signa inprimit, quasi quodam animali morsu partem cerae retentat. Genera eius quattuor. Carchedonia hoc quod et lychnis facere dicitur, quamquam multo vilior praedictis. Nascitur apud
Abbreviated transcription (Latin):
dr Iris apud a rabiam inmari rubro
uascitur coloris cristallini sexangulata
diecti exargumento iris Nã subtecto ꝑ¬
cussa sole species et colores arcus caelestis
iipximos perietes unittur: Astrionexin¬
dicest eris tallo propinqua incuiꝰ centro
stella lucet fulgore lunȩ plene. sũpsit
ut̃ pom̃ quodastris opposuti fulgerem
ripitꝰ ac regit. Flectria quasi electoria
in uentriculis enim galliptieus inueniat
eris taillinum spacie magnitudine fabȩ hac
inceritoninibus in uictos fieri magiuolurł
sicredimus Euidros abaqua uocatti exun¬
dat enĩ aquam uti ut cliusum inea putes
tium gemmarum principatum carbun¬
culus habet. Carbunculus aũt dictus
quod sit ignitus ut carbo. cuius fulgor nec
nocte uincitur. Lucet enim in tenebris
adeo ut flãmas ut oculos uibret genera
eius duodecĩ sed p̃stantiores qui uidentur
fulgere & uelut ignemeffundere. Car
uocatus quod sit et ipse coloris ignei

Expanded text:
dicitur. Iris apud Arabiam in mari Rubro dicitur. Iris apud Arabiam in mari Rubro nascitur, coloris crystallini, sexangulata, dicta ex argumento iris. Nam sub tecto percussa sole species et colores arcus caelestis in proximos parietes imitatur. Astrion ex India est, crystallo propinqua, in cuius centro stella lucet fulgore lunae plenae. Sumpsit autem nomen quod astris opposita fulgorem rapit ac regerit. Electria, quasi alectoria: in ventriculis enim gallinaciis invenitur, crystallina specie, magnitudine fabae. Hac in certaminibus invictos fieri magi volunt, si credimus. Enhydros ab aqua vocata; exundat enim aquam, ita ut clausam in ea putes tium gemmarum principatum carbunculus habet. Carbunculus autem dictus quod sit ignitus ut carbo, cuius fulgor nec nocte vincitur; lucet enim in tenebris adeo ut flammas ad oculos vibret. Genera eius duodecim, sed praestantiores qui videntur fulgere et veluti ignem effundere. Carbracitis vocatus quod sit et ipse coloris ignei
Abbreviated transcription (Latin):
maceratur sicq multis ictibus ferri
ꝓfrangitur. Cuius fragm̃ta scultores
ꝓgeminis in signiandis ꝑferandisq utun¬
tur hic aut̃ de sidet cũ magnetȩ lapide
intintũ ut iuxta positus ferrũ nom patit᷑
ibstrahi magneten aut si ad motus magnes
comp̃henderit rapit atq auferat. Fer¬
tur quoque inelectri similitudine uenena
dep̃hendere metus uapos expellere. ma¬
leficis resis tere artibus genera eiꝰ sex.
Gelatia grandipum & candorem & figurã
adamantina duritia habet &iã in igñts
posit manere suum frigus. Ceraumnioꝵ
cris tallini simile splendet tam̃ ceruleo
esi subdiuo positus fuerit fulgorẽ rapit
siderũ Cerauniũ alterũ hispania inlusi¬
tanis lutoribus giguit concolor piri pro
rubenti & qualitts utignis haec aduer¬
sus iuim fulgorum obitulari fertur sicre¬
dimus Dieta cũt certunia qm̃ alibi
Non inueniuntur. quã in loco fulmine
ieto ꝑximo Grece enĩ fulmen ceraunos

Expanded text:
maceratus, sicque multis ictibus ferri maceratus, sicque multis ictibus ferri perfrangitur. Cuius fragmenta sculptores pro gemmis insigniendis perforandisque utuntur. Hic autem dissidet cum magnete lapide in tantum ut iuxta positus ferrum non patiatur abstrahi magnetem, aut si admotus magnes conprehenderit, rapiat atque auferat. Fertur quoque in electri similitudine venena deprehendere, metus vanos expellere, maleficis resistere artibus. Genera eius sex. Chalazias grandinum et candorem et figuram adamantinae duritiae habet. Etiam in ignes posita manere suum frigus. Cerauniorumcrystallini simile, splendet tamen caeruleo, et si sub divo positum fuerit, fulgorem rapit siderum. Ceraunium alterum Hispania in Lusitanis litoribus gignit, cui color e pyropo rubenti, et qualitas ut ignis. Haec adversus vim fulgurum opitulari fertur, si credimus. Dicta autem ceraunia quoniam alibi non inveniatur quam in loco fulmine icto proximo; Graece enim fulmen κεραυνὸς
Abbreviated transcription (Latin):
cuissus quales incaelesti areu ex peecant᷑
us contraria causa eristallion facit
u uehementiore concreto XIII.
ORISIAULINIS
sus colore traditur quod sit nix gla¬
a derunt. Gignitur aũt inaisia &cipro
lrime inseptentrionũ alpibus ubinec
stite sol feruentissimus inuenitur. Ides¬
pe ipsa diurna & innosi duricia reddit
pespeciem quaecris tallus dr̃. hic oppo¬
as radus solis ad eorapit flammis uta¬
ds fungis uel folus ignem p̃becit usus
as etiã ad pacula distincitur. nihil aũt
lud quãfrigidit pati pocest Adamans
odicus lapis paruus & indecorus ferru¬
tneum habens colorem et splendorem
dis talli. Nũquã ctũt ultra magnitudinẽ
quelei abellam reptus. Hic nullicedit
nathericie pecferro quidem nec igni pec
unquã incalescit. Vnde et nom̃ interp̃tti¬
tone greca indomitt ius accepit. Seddũ
nuetus ferri ignisq contẽptor hircino
rumpitur sanguine recenti et ealido

Expanded text:
repercussus, quales in caelesti arcu spectantur. repercussus, quales in caelesti arcu spectantur. Cuius contraria causa crystallum facit, gelu vehementiori concreto. De crystallinis sus colore. Traditur quod nix sit gladederunt. Gignitur autem in Asia et Cypro, maxime in septentrionum Alpibus, ubi nec aestate sol ferventissimus invenitur; ideoque ipsa diuturna et annosa duritia reddit hanc speciem quae crystallus dicitur. Hic oppositus radiis solis adeo rapit flammam ut aridis fungis vel foliis ignem praebeat. Usus eius etiam ad pocula destinatur: nihil autem aliud quam frigidum pati potest. Adamans Indicus lapis parvus et indecorus, ferrugineum habens colorem et splendorem crystalli, numquam autem ultra magnitudinem nuclei Avellani repertus. Hic nulli cedit materiae, nec ferro quidem nec igni, nec umquam incalescit; unde et nomen interpretatione Graeca indomita vis accepit. Sed dum sit invictus ferri ignisque contemptor, hircino rumpitur sanguine recenti et calido
Abbreviated transcription (Latin):
tur in ꝑside. Droselitus uarius. nom
causa quia siad ignem applicetur
ut sudorem mittit. Oppalus distinci
diuerstrum colore geminarũ. Esten
in eocarbunculi tenuior ignis. Amet¬
ti fulgens purpura. Sma ragdinis
uiriditas & cuncta pariter sub quad
utrietate lucentia. Nomen habet e
patric sola enĩ eũ parturit india. Foncio
a ponto dicuntur generȩ diuerso. nunes¬
guineis nunc auratis guttis micantes
Aliae habentes stellas. aliȩ longis coli
ductibus lineate. Exoconttilitus in purua
magnitudino multicolor. unde e hos
gomen adopitiuit. Iamdiuersis enĩ notis
qus est ut sexaginati gemmarum colores
auo orbiculo eius dep̃hendantur Hlas¬
y ut in libia apud trogoditts. Murri
qpud partos gignitur. sed p̃cipua inger¬
na. humorẽ sũbt̾ram putant calore den¬
on. Vnde eqpom̃ sũpsit uarietas eius in
uiꝰ candorẽq &ignẽ cũ quorundã colorũ

Expanded text:
itur in Persida. Drosolithus varius. Nominis itur in Persida. Drosolithus varius. Nominis causa quia si ad ignem adplicetur, velut sudorem mittit. Opalus distinctus diversarum colore gemmarum. Est enim in eo carbunculi tenuior ignis, amethysti fulgens purpura, smaragdi nitens viriditas, et cuncta pariter sub quadam varietate lucentia. Nomen habet ex patria; sola enim eum parturit India. Ponticae a Ponto dicuntur, genere diverso, nunc sanguineis, nunc auratis guttis micantes, aliae habentes stellas, aliae longis colorum ductibus lineatae. Hexecontalithos in parva magnitudine multicolor; unde et hoc sibi nomen adoptavit. Tam diversis enim notis sparsus est ut sexaginta gemmarum colores in parvo orbiculo eius deprehendantur. Nascitur autem in Libya apud Trogodytas. Murrina apud Parthos gignitur, sed praecipua in Carmania. Humorem sub terra putant calore densatum; unde et nomen sumpsit. Varietas eius in purpuram candoremque et ignem cum quosdam colorum
Abbreviated transcription (Latin):
tempestates auertunt flumina sistunł
Absictos nigro & ponderosa distincta
uenis rubentibus haec et cale factt
ignis septem diebus calorem tenet.
Aegyptilla pigra ẽ. radice ceruleti facie
exaegr̃pto ubi inuenitur uocata. Media
nigraest a media illa fabulosa inuenta
habet uenas aerei coloris sudorẽ reddit
crocisa porem uini. Uegentana italie
intermicantibus notis. Bariptus cũs
uena quem libet colorem secantepn
dicis. Ueperis crines ingerrimi pitos
continens insespeciem ruficrinis
Tricruus exafrica nigra. sed tres sueo
reddit. aradice nigrum emediosangu¬
um esum mo ocreae. Dionisia pugra
mixtis rubentibus notis exaquatrita
num flagrat. & odore suo ebriettiire¬
tere probatur. Piritis Nigra quidem
angrus uartus ex om̃ibus poene
loribus constans. unde & nominat
Olcabarbari nominis exfuluo eqr
gro uiridiq & candido est. Mitru
soleꝑcusa coloribus micat uariis gu¬

Expanded text:
tempestatus avertunt, flumina sistunt. tempestatus avertunt, flumina sistunt. Apsyctos nigra et ponderosa, distincta venis rubentibus. Haec excalefacta igni septem diebus calorem tenet. Aegyptilla nigra est radice, caerulea facie, ex Aegypto, ubi invenitur, vocata. Media nigra est, a Media illa fabulosa inventa. Habet venas aerei coloris; sudorem reddit croci, saporem vini. Veientana Italica intermicantibus notis. Bariptos nigravena quemlibet colorem secante per medias. Veneris crines nigerrimi nitoris, continens in se speciem rufi crinis. Trichrus ex Africa nigra est, sed tres sucos reddit, ab radice nigrum, e medio sanguineum, e summo ochrae. Dionysia nigra mixtis rubentibus notis ex aqua trita vinum fragrat, et odore suo ebrietati resistere putatur. Pyritis nigra quidem, Panchrus varius ex omnibus pene coloribus constans; unde et nominatus. Olca barbari nominis ex fulvo et nigro viridique et candido est. Mithridax sole percussa coloribus micat variis. Gign
Abbreviated transcription (Latin):
inuictiutadimans. &ic̃ inignepositi manere
suum frigus. Solis gemia candida ẽ tege¬
que nom̃ quod ad speciem solis inarbem
fulgentes spirgit ridios. Selenites trans¬
nens lunȩ imaginem: Quã iuxtacursũ
astrupsius phibent indies singulos mi¬
nui atq augeri. Hascitur in ꝑsida. Cime¬
dici inuenitur incerebro piscis eiusdem
nominis candida et oblonga. Praesigere
his ferunt magi signa tranquillitis
uel tempestatis. Beloculus albicans
pupillam cingit nigram emedio aureo
fulgore lucentem & propt̃ speciem assi¬
riorum regi belodicitam unde et appel¬
lata Ipimelas dr̃ cum incandida gẽma
suꝑnae nigrescit color unde & nomex
habet. Exibenus speciosa etcandida
quã aurifices aurum poliunt. XI.
mum insicilia uixta flumen eiusdẽ
nominis. postea plurimis interris. Est
aũt Nigra habens in medio circulos pi¬
gros & albos iunctos & uariatos similes
matidi magi subditu earum sicreditur

Expanded text:
invicta, ut adamas; etiam in ignes posita manere invicta, ut adamas; etiam in ignes posita manere suum frigus. Solis gemma candida est, traxitque nomen quod ad speciem solis in orbem fulgentis spargit radios. Selenites transnens lunae; quam iuxta cursum astri ipsius perhibent in dies singulos minui atque augeri. Nascitur in Persida. Cinaedia invenitur in cerebro piscis eiusdem nominis, candida et oblonga. Praesagare his ferunt maris signa tranquillitatis vel tempestatis. Beli oculus albicans pupillam cingit nigram e medio aureo fulgore lucentem, et propter speciem Assyriorum regi Belo dicatam; unde et appellata. Epimelas dicitur quum in candida gemma superne nigricat color; unde et nomen habet. Exebenus speciosa et candida, qua aurifices aurum poliunt. De nprimum in Sicilia iuxta flumen eiusdem nominis, postea plurimis in terris. Est autem nigra, habens in medio circulos nigros et albos iunctos et variatos, similis haematiti. Magi suffitu earum, si creditur,