comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
i eocelectus estiut int dio que iden sonficẽt ac tim̃dam nalont ga melus¬
onet malis prima barbaristm ac soletism feditas absit. si qr intimexcusantur hec iutia
aut consuetudine aut autãte aut uetustate aut deniq iucinatite iurtũtũ nam sepe
o figiris ea seperare diffiole est nȩ qua tam̃ lnbrica obẜuatio fallat acriter se iniłło
tenue disrimen grãmaticus intendat de quo nos lacius ibi loguemur ubi de figuris
orõis tractandumerit Int̾im uitiũ qd̾ fit in singulis ueroisi sit Barharisinus. Eecur¬
rac mih forsan aiquis ꝗd inc promisor tanti operis dig antiguis hic nescit alios
Barbarismos scribendo fitri alios log̃ndo: qr ꝗd male scribr̃ mole ẽt̃ dici nec̃ẽ est
Que intiose diyeris nonutq & scripto peccar Illuo prius adiectione detractiõei mu¬
tatione tnr̃smutatione hoc ẜm diusione complexione aspinatiõ e sono contineri. h

Expanded text:
in eo delectus est, ut inter duo, quae idem significant ac tantundem valent, quoonet malis. prima barbarismi ac soloecismi foeditas absit. sed quia interim excusantur haec vitia aut consuetudine aut auctoritate aut vetustate aut denique vicinitate virtutum nam saepe a figuris ea separare difficile est, ne qua tam lubrica observatio fallat, acriter se in illud tenue discrimen grammaticus intendat, de quo nos latius ibi loquemur, ubi de figuris orationis tractandum erit. interim vitium, quod fit in singulis verbis, sit barbarismus. occurrat mihi forsan aliquis, quid hic promisso tanti operis dignum? aut quis hoc nescit, alios barbarismos scribendo fieri alios loquendo;—quia, quod male scribitur, male etiam dici necesse est; quae vitiose dixeris, non utique et scripto peccant—illud prius adiectione, detractione, immutatione, transmutatione, hoc secundum divisione, complexione, aspiratione, sono contineri? sed
Abbreviated transcription (Latin):
s et̃ quid persuaserint. Neq n tibur chiabundũ ⁊ lurchiabundũ iamin nobis qs¬
quam ferat l cato sit auctor. ne hos lodices ꝙ̃ ꝙ̃ id polioni placrat ñ gladiola
Aequi messala dixit nec ꝑicidatum qd in caclio iux tolerabile udet᷑. Nec col¬
los mihi per suaserit que nec ipsi iam dicerent/ De Consuetudine lo quendi¬
Superest ig̃ consuetudo nã fũt pere ridicidũ malle ẜmonẽ quo locutist hoĩes
ꝙ̃ quo loquantur. Et sane guid est alius uetus ẜͥmo ꝙ uetus log̃ndi cõsuetudo
S huc ip̃i nec̃iu est iudiciũ. Constituendũo inpͥmis id ip̃m quio sit qd̾ consũ

Expanded text:
sed etiam quid persuaserint. neque enim tuburchinabundum et lurchinabundum iam in nobis quissed etiam quid persuaserint. neque enim tuburchinabundum et lurchinabundum iam in nobis quisquam ferat, licet Cato sit auctor, nec hos lodices, quanquam id Pollioni placet, nec gladiola, atqui Messala dixit, nec parricidatum, quod in Caelio vix tolerabile videtur, nec collos mihi Calvus persuaserit; quae nec ipsi iam dicerent. superest igitur consuetudo; nam fuerit paene ridiculum malle sermonem, quo locuti sint homines, quam quo loquantur. et sane quid est aliud vetus sermo quam vetus loquendi consuetudo? sed huic ipsi necessarium est iudicium,
Abbreviated transcription (Latin):
Uecba Ꝙ ⁊ uetustat repteita nõ selum magnos aserteres hñt ii ẽ efferũt orõi
maiestatem aliquam non sine delectatione. nam & ouctoritatem antiguitatis int
⁊ qr int̾missa sunt gr̃am nouitati similem parent. Sedopus est mõ ut neq crebͤ
sut heinec manifeste qr nighil. ẽ odiosius affectatione Nec utiq ab ultimis r̃
ob lit̾atis repetita tp̃oribus qualio st̾ copper ⁊ antegerio ⁊ exanclare ⁊ ꝓfipra
⁊ salioꝵo caria ux sacdotib suis satis inerllecto. Sed illa mutari uetut reugio
⁊ congregatis utendũ est: Or̃o uõ cuius sũma uirtus est ꝑspicuitas ꝙ̃ sit uitio sa
si egear int̾prete. gͦ ut nouoꝵ optima erũt max̾ uetera Ita uet̾um maxime
noua. Similis crrca auctoritatem rõ. tam ⁊̃ si põt iuderi nihil peccare ꝗ utitur
hsueibis q̃ sũmi euctores tradiderũt. uultum tñ refert non solum ꝗd dixerĩt

Expanded text:
verba a vetustate repetita non solum magnos assertores habent sed etiam adferunt orationi verba a vetustate repetita non solum magnos assertores habent sed etiam adferunt orationi maiestatem aliquam non sine delectatione; nam et auctoritatem antiquitatis habent et, quia intermissa sunt, gratiam novitati similem parant. sed opus est modo, ut neque crebra sint haec neque manifesta, quia nihil est odiosius adfectatione, nec utique ab ultimis et iam oblitteratis repetita temporibus, qualia sunt topper et antegerio et exanclare et prosapia et Saliorum carmina vix sacerdotibus suis satis intellecta. sed illa mutari vetat religio et consecratis utendum est; oratio vero, cuius summa virtus est perspicuitas, quam sit vitiosa, si egeat interprete? ergo , ut novorum optima erunt maxime vetera, ita veterum maxime nova. similis circa auctoritatem ratio. nam etiamsi potest videri nihil peccare, qui utitur iis verbis, quae summi auctores tradiderunt, multum tamen refert non solum, quid dixerint,
Abbreviated transcription (Latin):
m̃to Iuuut inbrora .n. eadem de cã dici affirmãt. Nec ei cedit Mhodestus in inuen¬
tione. nam qr celo saturnus genitaliꝰ absciderit hoc noĩe appellatos ꝗuxore careãt
ait. Elius pituitam ꝙ petat uitam. S cui non post uerronẽ sit renia. ꝗ agrum ꝙ
in eo agatur aliquid. & graculogi gregatii uolent dc̃os. Cicori ꝑsuadere uoluit
ad eum in scribit. Cum altum ex g̾to sit manifestum duci alru ex uocibus auium.
S hoc tenti fuit uertert ut merula qr sola nolat: q̃i mera uolans noĩoret᷑. Quidã
non aubitauert ethimo subiacere om̃en nõis cãm̃. ut ex ħitu g̃ag modũ dixi longos
& rufos ex sono strepere murmurare & deruiata Ut a uelocitate đñ uelox ⁊ com¬
poita pleras q his similia que sine dubio aliunde originem ducunt. Sedarte non
egent: cuius in hoc opere non est usus nisi in dubiis.

Expanded text:
mento iuvit, ἠϊθέους enim eadem de causa dici affirmat. nec ei cedit Modestus invenmento iuvit, ἠϊθέους enim eadem de causa dici affirmat. nec ei cedit Modestus inventione, nam, quia caelo Saturnus genitalia absciderit, hoc nomine appellatos, qui uxore careant, ait; Aelius pituitam, quia petat vitam. sed cui non post Varronem sit venia, qui agrum, quia in eo agatur aliquid, et graculos, quia gregatim volent, dictos Ciceroni persuadere voluit ad eum enim scribit, cum alterum ex Graeco sit manifestum duci, alterum ex vocibus avium? sed hoc tanti fuit vertere, ut merula, quia sola volat, quasi mera volans nominaretur. quidam non dubitaverunt etymologine subiicere omnem nominis causam: ut ex habitu, quemadmodum dixi, Longos et Rufos, ex sono strepere, murmurare; etiam derivata, ut a uelocitate dicitur velox, et composita pluraque his similia, quae sine dubio aliunde originem ducunt, sed arte non egent, cuius in hoc opere non est usus nisi in dubiis.
Abbreviated transcription (Latin):
boni consulas : bonũ iudices Senatui nomen dedit etas nam dem patres st̾ ⁊ rex¬
⁊ rector ⁊ alia płia indubitata nec abnuerim tegule reguleq i siliu his rationẽ.
Iam fit ut Classis a calando ⁊ lepus leuipes ⁊ uuspes uolipes. ⁊ eam int̾prectatõe¬
q̃r umbra opacus paꝵ Luceat ⁊ ludui qr sit longissume ab usu ⁊ ditis qi mĩme diues.
& ne hominem applari qr sie humo natus qr uõ iñ om̃ib animalib eadem origo
aut illi pͥmi mortales ante nom̃ impoũerunt t̾re ꝙ̃ sibi. et uerba ab aere u̾berato
pergamus sic ꝑueniemus eousq ut stella luminis stila credatur. Cuius ethimo auc
coritatemn claꝵ sane in łr̃is nominar: in ea parte qua ame rep̾hendit᷑ iniumanũ
est, qui uõ talia libris complexi st nomina sua ip̃i scripserũt Ingeniose q uisus
est Caius Celibes dicere ueluti celites ꝙ onere grouisimo uacent idq g̃to argu¬

Expanded text:
boni consulas, id est bonum iudices. senatui nomen dederit aetas nam iidem Patres sunt, et rexboni consulas, id est bonum iudices. senatui nomen dederit aetas nam iidem Patres sunt, et rex rector et alia plurima indubitata; nec abnuerim tegulae regulaeque et similium his rationem. iam sit et classis a calando et lepus levipes et vulpes volipes: quia umbra opacus parum luceat, et ludus, quia sit longissime a lusu, et Ditis, quia minime dives? etiamne hominem appellari, quia sit humo natus quasi vero non omnibus animalibus eadem origo, aut illi primi mortales ante nomen imposuerint terrae quam sibi, et verba ab aere verberato? Pergamus : sic perveniemus eo usque, ut stella luminis stilla credatur, cuius etymologiae auctorem clarum sane in litteris nominari in ea parte, qua a me reprehenditur, inhumanum est. qui vero talia libris complexi sunt, nomina sua ipsi inscripserunt; ingenioseque visus est Gavius caelibes dicere veluti caelites, quod onere gravissimo vacent, idque Graeco argu
Abbreviated transcription (Latin):
fingalitas. Ideaq in diffinitionib asignatur etbiȩ locus. nor numnꝙ̃ et̃ batbara ab em̃¬
datis conatur discernere ut cum triquetram dici fici an iriquedram. heridiem
inseruiunt. Continet aũt in se multam eruditionem si illa grecis orta tractemus q̃
st̾ plima p̾cipue ꝙ eolica rõe cui est sermo nr̃ simillimus declinata siue ex haistoriaꝵ
ueterũ notitia. Nomina hoĩu locoꝵ gentũ inbiũ requiramus Unde eruti puoli¬
cole pythici curlatiũ Itolia bñuentumq capitoliũ. & collem quirinalem et argi¬
letum appellandi ratio. Iam illa minora in quib maxiẽ studiosi eiuis rei fatigantur
q̃ uerba paulum declinata uarie ⁊ multipħ ad uitatem reducunt aut correptis
aut porrectis aut adiectis aut detractis aut ꝑmutatis lr̃is silladis re uñ prauis
ingenis ad fedissima usq ludibria dilabuntur. Sit .n. consul a consulendo uet
a indicando nam et hoc confulere uet̾es uocauert. uñ aohuc remanet Illud rogat

Expanded text:
frugalitas. ideoque in definitionibus assignatur etymologiae locus. nonnunquam etiam barbara ab emendatis conatur discernere, ut cum, triquetram dici Siciliam an triquedram , meridiem i serviunt. continet autem in se multam eruditionem, sive ex Graecis orta tractemus, quae sunt plurima, praecipueque Aeolica ratione cui est sermo noster simillimus declinata, sive ex historiarum veterum notitia nomina hominum, locorum, gentium, urbium requiramus, unde Bruti, Publicolae, Pythici? cur Latium, Italia, Beneventum? quae Capitolium et collem Quirinalem et Argiletum appellandi ratio? iam illa minora, in quibus maxime studiosi eius rei fatigantur, qui verba paulum declinata varie et multipliciter ad veritatem reducunt aut correptis aut porrectis, aut adiectis aut detractis, aut permutatis litteris syllabisve. inde pravis ingeniis ad foedissima usque ludibria labuntur. sit enim consul a consulendo vel a iudicando; nam et hoc consulere veteres vocaverunt, unde adhuc remanet illud rogat
Abbreviated transcription (Latin):
audacter l om̃s oratores a sequantur: &emicauit nõ emicuit et conire nõ
coire. his ꝑmittamus ⁊ audiuisse & sciuissẽ ⁊ tribunale & facilit᷑ sic̾e : frugãł
qͦ sit ap̃ illos non frugi. nam quo alio m̃o fiat frug alitas i. centũ milia nũmũ¬
& fidem deum ostendant duplios qꝰ solboecrmos ese gñ ⁊ caug̃ muitãt ⁊ tuim.

Expanded text:
audacter, licet omnes oratores aliud sequantur, et emicavit non emicuit et conire non audacter, licet omnes oratores aliud sequantur, et emicavit non emicuit et conire non coire. his permittamus et audivisse et sciuisse et tribunale et faciliter dicere; frugalis quoque sit apmalunt, qualia sunt, imo de stirpe recisum, et aëriae quo congessere palumbes et sili
Abbreviated transcription (Latin):
gnet. quedam sine dubio conantur eruditi defendere. ut cum dephensum ẽ lepus
⁊ hupus sibi appoitione ꝙ̃tum casibus numerisq dissentiant ita Randent non esse
urbis enarrat Iupum femina dicit : Enniuam pictoremq fabiũ secutus Ili aũt
cum int̾rgantur cur aper apri & pater pris faciat Illud nom̃ poĩtum hoc ad
ris sillaba t̾minatos ceres cogat dici cereris. huic uõ q̃ tota poitionis eiusdẽ in
duisos flexus exeunt cum Alba faciat albenos ⁊ albensis. uolo uolui Quolaui.
confitetur. Si quiđ facit cado cetidi spondeo spopondi pingo pinxi. lego legi
in ẜmone quid quoqqͦ modo cader&: Itaq non rõe nititur s exͦ. Nec lex est
logñdi s obẜuatio ut ipam a nologiam nulla res alia fecerit ꝙ̃ consuetudo. Inhe¬
rent tñ quidam molestissima diligentie ꝑu̾sitate ut audacit᷑ potius dicant g̃

Expanded text:
gnet. quaedam sine dubio conantur eruditi defendere, ut, cum deprehensum est, lepus gnet. quaedam sine dubio conantur eruditi defendere, ut, cum deprehensum est, lepus et lupus similia positione quantum casibus numerisque dissentiant: ista respondent non esse urbis enarrat, lupum feminam dicit Ennium Pictoremque Fabium secutus. illi autem iidem, cum interrogantur, cur aper apri et pater patris faciat, illud nomen positum, hoc ad ris syllaba terminatos, Ceres cogat dici Cereris ? quid vero? quod tota positionis eiusdem in diversos flexus eunt? cum alba faciat Albanos et albensis , volo volui et volavi.confiteatur; siquidem facit cado cecidi, spondeo spopondi, pingo pinxi, lego legi, in sermone quid quomodo caderet. itaque non ratione nititur sed exemplo, nec lex est loquendi sed observatio, ut ipsam analogiam nulla res alia fecerit quam consuetudo. inhaerent tamen ei quidam molestissima diligentiae perversitate, ut audaciter potius dicant quam
Abbreviated transcription (Latin):
ossolat ħnt dumim̃o per cãdem lhram in infinito exeant breuuo N fiune
laga dicoa uito legore dict antor etias est ap̃ lualũ ferut aq̃ er
feruet fecuit nunc fẽnet ad annũ. Sed pace diceie hominis eruditissimi licear si
fuerit putat illi simile currit E legit fecueo dicetur ut curro ⁊ lego qd nobis ina¬
inuenitur ut memoria repeto conuictos a mȩ qui reprehenderãt ꝙ hoc uerbo
usus essem pepigi. Nam id quiđ dixisse sũmos auctores confitebantur. roẽm tñ
negabunt ꝓmiterẽ qr prima poitio paciscor cũ hr̃et namͣ patiendi faceret
mus simile huie cadũt. Inde prima poitio et̃ si uetustate exoleuerat apparebar
pago ut et cado unde non erat dubiũ sic pepigi nos dicere ut cecidi. S memine¬
rimus non per or̃a duci analogie posse rationem. cũ ⁊ sib ip̃a plimis in locis repu¬

Expanded text:
o solam habent, dummodo per eandem litteram in infinito exeant, brevia fiunt: o solam habent, dummodo per eandem litteram in infinito exeant, brevia fiunt: lego dico curro, legere dicere currere; etiamsi est apud Lucilium fervit aqua fervet, fervit nunc, fervet ad annum. sed , pace dicere hominis eruditissimi liceat, si fervit putat illi simile currit et legit, fervo dicetur ut lego et curro, quod nobis inainvenitur, ut memoria repeto convictos a me, qui reprehenderant, quod hoc verbo usus essem, pepigi; nam id quidem dixisse summos auctores confitebantur, rationem tamen negabant permittere, quia prima positio paciscor, cum haberet naturam patiendi, faceret mus simile huic cadunt, inde prima positio, etiamsi vetustate exoleverat, apparebat paco ut cado, unde non erat dubium sic pepigi nos dicere ut cecidi. sed meminerimus non per omnia duci analogiae posse rationem, cum et sibi ipsa plurimis in locis repu
Abbreviated transcription (Latin):
acre iundicium. Anolagia p̾cipie quã ꝓximȩ ex g̃to tñsferentes in latinum¬
ptoportium̃ nocauenuĩt eius hec ius estut io qd̵ dubiũ est ad alige sue de qno
non queritur referat ut in c̾ta ꝓ certis prodet qd̵ effici duplii uia. Compõe
siliu in extremis maxime sillabis ꝑꝑ qd̃ ea que s̾ t̃ siigulis negantur detere
rationem & diminutionem. Comꝑetio in nominib aut gñe dephenent aus
declinationem Genus ut si queratur funt mes sieran feminnũ si illi sit pa¬
an demoꝵ  ⁊ demũũ Similimia st dͥomus aAmuis planus diminutio gãs mõ
Aeregit ⁊ ne ab eoutin exẽ iecedam fungm masculimũ esse funiculus ostendit
Eadem in uerbis q ratio ⁊ compationis ut si quis antiguos secutus feruere
bui media sillaoa dicet deprehandat᷑ intiose logni ꝙ or̃ã gue e ⁊ o ltteris
facuidi m̃o tininaatus erdem si infinitis e tram mẽdra sillaba accepunt utiq
productam hnt . prandeo pendeo spendeo prondere pendere spondere iunq̃

Expanded text:
linguam Latinam studebant, nec alienis egere institutis fatebantur. inde Castorem meproportionem vocaverunt. eius haec vis est, ut id quod dubium est ad aliquid simile, de quo non quaeritur, referat et incerta certis probet. quod efficitur duplici via: comparatione similium in extremis maxime syllabis, propter quod ea quae sunt e singulis negantur debere rationem, et deminutione. comparatio in nominibus aut genus deprehendit aut declinationem; genus, ut si quaeratur, funis masculinum sit aia sint domus anus, manus. deminutio genus modo detegit, et, ne ab eodem exemplo recedam, funem masculinum esse funiculus ostendit. eadem in verbis quoque ratio comparationis, ut, si quis antiques secutus fervere brevi media syllaba dicat, deprehendatur vitiose loqui, quod omnia, quae e et o litteris fatendi modo terminantur, eadem, si infinitis e litteram media syllaba acceperunt, utique productam habent: prandeo pendeo spondeo, prandere pendere spondere. at quae
Abbreviated transcription (Latin):
prope dixetim gentibus ut homines ut instituta et multã uenerũt. Iaceo de In¬
sãs et sabinis ⁊ prenesinis qͦ namut eoꝵ ser mone ucenten uectiũ lucilus insecta¬
tur ꝙ̃ aamodũ polio deprehendit in Luuo patauinatem h oĩa italica ꝓ romanis
habeam plima ga sice ualuerũt ut raeda ut petoritũ qͦͦ quoꝵ altero Cic̾o tam̃
alto Oratius utitur et mapã quoq citro usitatũ nomen peni sib iundicãt Et
p̃urdes quos ꝑ stolidis accipit uulgus ex hnspani duxisse otiginem andiui Sed
hec duusio mea ad gͥtum sermenem papue pertinet. Nam ex maxꝰ ex parte rõnus
inde conuersus est et concessis quod grecis utimur uerbis ubi nt̃a derut᷑ sieut ulli
a mebis non nunq̃ mutuantur. Inde illa questio exoritur an codem poẽ perrcasas
auciextrrna q̃ nrã cõuemat. At si repias grã maticũ uetꝵ amatore neget ꝓcł¬

Expanded text:
prope dixerim gentibus ut homines, ut instituta etiam multa venerunt. taceo de Tuprope dixerim gentibus ut homines, ut instituta etiam multa venerunt. taceo de Tuscis et Sabinis et Praenestinis quoque; nam ut eorum sermone utentem Vettium Lucilius insectatur, quemadmodum Pollio reprehendit in Livio Patavinitatem, licet omnia Italica pro Romanis habeam. plurima gallica evaluerunt ut raeda ac petorritum, quorum altero tamen Cicero altero Horatius utitur. et mappam circo quoque usitatum nomen Poeni sibi vindicant, et gurdos, quos pro stolidis accipit vulgus, ex Hispania duxisse originem audivi. sed haec divisio mea ad Graecum sermonem praecipue pertinet, nam et maxima ex parte Romanus inde conversus est et confessis quoque Graecis utimur verbis, ubi nostra desunt, sicut illi a nobis nonnunquam mutuantur. inde illa quaestio exoritur, an eadem ratione per casus duci externa qua nostra conveniat. ac si reperias grammaticum veterum amatorem, neget
Abbreviated transcription (Latin):
altum uetandi hoc amplius intro et Intus loci adũbia eo tñ intus ⁊ pntro sum.
soloetismi st: Eadem in diu̾itate ꝓnominũ Int̾iectionũ ꝓpositou accident. Est
et̃ soloecismus in orõe comp̃hensionis unius segñciũ ac prioꝵ int̾ se inconueniens
põitio. Quedam tñ et faciem soloccismi hñt et dici uitiosa non possut̃ ut tragedia
s oratorib qͥ permissa uerũ schema qͦ fere habebit aliquã rationẽ ut docebimꝰ
dentiam factum erit soloccismi uitio non carebit In eadem spe st s schemate ca¬
rent ut suẜ dixis Nomina feminina quib mares utuntur ⁊ neutralia quib femime.
hactenus de soloccismo. neq n artem grãmaticã componere adgressi sumus seo
cum in erdinẽ incurrer& inhonoratam eñsirȩ uolumus hoc amplius ut instieũtũ
ordinem sequar uerba aut lafina aut peregrina stͥ peregrina porto ex om̃ibuis

Expanded text:
est alterum vetandi. hoc amplius intro et intus loci adverbia, eo tamen intus et intro sum est alterum vetandi. hoc amplius intro et intus loci adverbia, eo tamen intus et intro sum soloecismi sunt. eadem in diversitate pronominum, interiectionum, praepositionum accident; est etiam soloecismus in oratione comprehensionis unius sequentium ac priorum inter se inconveniens position. quaedam tamen et faciem soloecismi habent et dici vitiosa non possunt, ut tragoedia sed oratoribus quoque permissa. verum schema fere habebit aliquam rationem, ut docebimus udentiam factum erit, soloecismi vitio non carebit. in eadem specie sunt sed schemate carent, ut supra dixi, nomina feminina, quibus mares utuntur, et neutralia, quibus feminae. hactenus de soloecismo. neque enim artem grammaticam componere aggressi sumus, sed cum in ordinem incurreret, inhonoratam transire noluimus. hoc amplius, ut institutum ordinem sequar, verba aut Latina aut peregrina sunt. peregrina porro ex omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui solbetiiũ putent qr ꝑ nõre inergro positũ sit diminutũ. Ego adubito
an id improptiũ potius appellem significatione n. deenar sobecisimi. Porro uitium
not est in sensui s in compiexu. In participio rec gnũs et casum ut inuocabulo per
tempora ut in uerbo per nũm ut in utroq peccatur: Pronomen q gnũs nũm
per partes orõis s id eradere satis non est ne ita demũ uitiũ credat ẽẽ puer
si pro alia ponatur alia ut uerbum ubi nomẽ esse debiũt uel aduerbium ubi
pronomen & similia.Nam st quedam cognata ut dñt .i. eiusdem gñis inquio
qui alia sp̃e ꝙ̃ oportet uectur. non minus ꝙ ipo gñe ꝑmutato deliq̃rit. Nam ⁊
an & aũt coiũctiones st̾ male tñ int̾oges hic aut ille sit Et ne ae nõ adubia
quĩ tñ dbcat pro illo ni feceris non feceris in idem incidat uitiũ qr alru negandi

Expanded text:
qui soloecismum putent quia pro nomine integro positum sit deminutum. ego dubito, qui soloecismum putent quia pro nomine integro positum sit deminutum. ego dubito, an id improprium potius appellem, significatione enim deerrat; soloecismi porro uitium non est in sensu sed in complexu. in participio per genus et casum, ut in vocabulo, per tempora, ut in verbo, per numerum, ut in utroque, peccatur. pronomen quoque genus, per partes orationis; sed id tradere satis non est, ne ita demum vitium esse credat puer, si pro alia ponatur alia, ut verbum, ubi nomen esse debuerit, vel adverbium, ubi pronomen, et similia. nam sunt quaedam cognata, ut dicunt, id est eiusdem generis, in quibus, qui alia specie quam oportet utetur, non minus quam ipso genere permutato deliquerit. nam et an et aut coniunctiones sunt, male tamen interroges, hic aut ille sit; et ne ac non adverbia; qui tamen dicat pro illo ne feceris non feceris, in idem incidat vitium, quia alterum negandi
Abbreviated transcription (Latin):
legere qd diitande aspitatis gr̃ã mollitũ est ut ap̃ uet̾es ꝓ male morens male
moreres Ideoq qd uocant duale in illo solo gñȩ consistit cum apuid grecos ⁊ in ubi
tota fere ratione ⁊ in nomenibus fere deprehandat᷑: & sic qꝰ rarissimus eius sit
usus apuq nr̃oꝵ uõ neminem hec obseruatio reperiat᷑. quin e contrio deuene᷑
locos ⁊ conticuere om̃s ⁊ consedece duces aperte nos doceant nil hoꝵ ad duos
quit arcem Sabins. Ey mox in adũsum romans subiicere . Sed quem potus
ego ꝙ̃. M. Tullium seguar.: qui in oratore nom reprehendendo inguit scriphe
scripser̃t & uenus sentio. Similiꝰ ne in uocabłis & nominib fit solo ecisius
gñe nũo proprie ãt casioris quiegiud eoꝵ huic alt̾i succeder hiuc parti sus¬
iungatur li per compationes ⁊ suplationes Itemq in quib pattim ꝓ possessiuo
đr uel e contra. Nam uitiũ qd̾ fit per ꝙ̃titatem ut magᵗ  pecułiolũ erunt

Expanded text:
legere; quod evitandae asperitatis gratia mollitum est, ut apud veteres pro male mereris, male merere. ideoque quod vocant dualem, in illo solo genere consistit, cum apud Graecos et in verbi tota fere ratione et in nominibus deprehendatur, et sic quoque rarissimus eius sit usus, apud nostrorum vero neminem haec observatio reperiatur, quin e contrario devenere locos et conticuere omnes et consedere duces aperte nos doceant, nihil horum ad duos quit, arcem Sabini? et mox, in adversum Romani subiere? sed quem potius ego quam M. Tullium sequar? qui in Oratore, non reprehendo, inquit, scripsere; scripserunt esse verius sentio. similiter in vocabulis et nominibus fit soloecismus genere, numero, proprie autem casibus, quidquid horum altationes et superlationes, itemque in quibus patrium pro possessivo dicitur vel contra. nam vitium, quod fit per quantitatem ut magnum peculiolum, erunt
Abbreviated transcription (Latin):
aut nr̃a aut pegna. aut simplitia a compoita. aut ypͥa aut tũslata a usiteta: đ
ficta uni uerbo utiũ sepius ꝙ̃ iirtus iest l n. dicamus aliqd̾ ꝓpͫ spetiosum

Expanded text:
aut nostra aut peregrina, aut simplicia aut composita, aut propria aut translata, aut usitata aut aut nostra aut peregrina, aut simplicia aut composita, aut propria aut translata, aut usitata aut ficta. uni verbo vitium saepius quam virtus inest. l
Abbreviated transcription (Latin):
urbs abitatur. uñ i campus curritur & Mare naugatur. Pransus q ac potus
diuꝰ sum ualet ꝙ̃ indicat quid ꝙ mita uerba non totum declinationis ordinem
lia quidem non tamen qualia dicto factoq.
Iam cum õis ot̃o tres hẽat uirtutes ut emendata ut dilucida ut ornatasit qr
dicere apte qd̾ est pcipuũ pleriq ornatui subiciunt totidem uitia q̃ sR supra
dc̃is contraria: emendate lo qñdi regulam. que grãmatices prior ꝑs est examinet
hec exigitur uerbis aut singulis aut plib u̾ba nũc gn̾aliter accipi uolo. NIã dup̃
eoꝵ intillectus est alter qui oĩa per q̃ smo neccitur sig̃t̃ ut ap̃ oratiũ. Uerbaq
prouisam rem non inuita seqñtur. Ait̾ in quo ẽ una ꝑs orõis lego scribo qͣ iut an¬
tes amorguitatem quidam dic̾e mabuert. Uoces logutiones dictiones singula st

Expanded text:
urbs habitatur, unde et campus curritur, mare navigator. pransus quoque ac potus urbs habitatur, unde et campus curritur, mare navigator. pransus quoque ac potus diversum valet quam indicat. quid ? quod multa verba non totum declinationis ordinem ticipialia quidem, non tamen qualia dicto factoque. iam cum omnis oratio tris habeat virtutes, ut emendata, ut dilucida, ut ornata sit quia dicere apte, quod est praecipuum, plerique ornatui subiiciunt, totidem vitia, quae sunt supra dictis contraria, emendate loquendi regulam, quae grammatices prior pars est, examinet. haec exigitur verbis aut singulis aut pluribus. verba nunc generaliter accipi volo, nam duplex eorum intellectus est; alter, qui omnia per quae sermo nectitur significat, ut apud Horatium: verbaque provisam rem non invita sequentur; alter, in quo est una pars orationis, lego, scribo. quam vitantes ambiguitatem quidam dicere maluerunt voces, locutiones, dictiones. singula sunt
Abbreviated transcription (Latin):
sera sunt. &ex uoriis causis gentes qͦ ac loca ⁊alia mĩta reperias int̾ noĩu cãg
in ẜuis .n.iam int̾redit iliud gnus qd̵ duaebat᷑ a dño uñ Martipores publipores
Querat ẽt sit ne apud grecos uis quedam sexti casus ⁊ apud nos q septimi. Nam
cum dico hosta pcussi non utur ablti nã. nec si idem g̾ee dicam dt̃i. Sed in u̾bis
runtur. Nam q̃dam participia an uerdi appellaciones sint dubitari potest. qr aliud
alio locoualent ut lectum & sapiens Quedam uerba appłonib similia ue frauda¬
tor nutritor. Iamitur in antiquam siluam nõ ne ꝓprie cuiusolam rõis ẽ. Nam
quid initiũ ei inuenias cui simile flet᷑ accepimꝰ aliter ut pandit᷑ int̾ea domꝰ om̃i¬
potentis olimpi. ałr ut totis usq adeo turbatur agris et̃ quidam ttius modus ++

Expanded text:
Serani sunt ex variis causis. gentes quoque ac loca et alia multa reperias inter nominum causas. Serani sunt ex variis causis. gentes quoque ac loca et alia multa reperias inter nominum causas. in servis iam intercidit illud genus, quod ducebatur a domino, unde marcipores Publiporesque. quaerat etiam, sitne apud Graecos vis quaedam sexti casus et apud nos quoque septimi. nam cum dico hasta percussi, non utor ablativi natura; nec, si idem Graece dicam, dativi. sed in verbis nentur. nam et quaedam participia an verba an appellationes sint, dubitari potest, quia aliud alio loco valent, ut lectum et sapiens et quaedam verba appellationibus similia, ut fraudator, nutritor. iam itur in antiquam silvam nonne propriae cuiusdam rationis est? nam quod initium eius invenias? cui simile fletur. accipimus aliter, ut panditur interea domus omnipotentis Olympi, aliter ut totis usque adeo turbatur agris. est etiam quidam tertias modus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
celum deus dirtus. Addiciebãt ⁊ asseuerationẽ : ut heu. ⁊ attrictationẽ ut fas¬
ceatim q̃ mihi non approbantur. Uocabł an appellatio dicenda sit ⁊ pobiofia
& subiicienda nõĩ nec ne: qr parui refert ałru opinaturiis relinqͦ. Nomina
detdinare ⁊ uerba in pͥmis pueri sciant: neq .n. autꝰ ꝑuenire ad intellectũ seg̃ñtiũ
posstꝰ. qđ ẽt̃ monere suꝑuaciũ erat. n ambitiosa festinatione pleriq a posteriori¬
bus incipend̃. Et dum ostentare discipulos circa spetiosiora malũt compendio mo¬
rantus. Atguisi quis diolicerit sacis Q qđ nõ minus deesse int̾um solet ⁊ uolueraꝵ
uit neutrali feminas significant. qualia st murena ÷ gliceriũ. Scrutabr̃ ille p̾ae¬
ptor aceratq subtilis origines nominũ que ex habrtu corporis ut Allobros Cicero¬
Rufos longosq fecerũt. Vbrerit aliud secretius Sylle. Eurri: Galbe plauti pan¬
se Scauri Talia &ex casu nascentim̃. hic agrippa et Opiter & codrus ⁊ postumꝰ

Expanded text:
ractationem ut fasciatim; quae mihi non approbantur. vocabulum an appellatio dicenda sit προσηγορία et subiicienda nomini necne, quia parvi refert, liberum opinaturis relinquo. nomina declinare et verba in primis pueri sciant, neque enim aliter pervenire ad intellectum sequentium possunt; quod etiam monere supervacuum erat, nisi ambitiosa festinatione plerique a posterioribus inciperent et, dum ostentare discipulos circa speciosiora malunt, compendio morarentur. atqui si quis et didicerit satis et quod non minus deesse interim solet voluerit ina positione mares aut neutrali feminas significant, qualia sunt Murena et Glycerium. scrutabitur ille praeceptor acer atque subtilis origines nominum, quae ex habitu corporis Rufos Longosque fecerunt; ubi erit aliud secretius, Sullae , Burri, Galbae, Plauti, Pansae, Scauri taliaque; et ex casu nascentium; hic Agrippa et Opiter et Cordus et Postum
Abbreviated transcription (Latin):
est hoc maioribus uelut organis cõmouetur. Ideoq ⁊ laude crescit & impetu auge¬
tur & aliqiua magnũ agere gaudet. Est quedam tacita dedrignatio uim d̃bĩ tan¬
tis comparatam laboribus ad unũ auditorem demigere : Pudet su pra modum
uideatur non esset in rebus humanis eleq̃nt a si tm̃cum singulis loqueretur¬

Expanded text:
est, hoc maioribus velut organis commovetur; ideoque et laude crescit et impetu augeest, hoc maioribus velut organis commovetur; ideoque et laude crescit et impetu augetur et aliquid magnum agere gaudet. est quaedam tacita dedignatio, vim dicendi tantis comparatam laboribus ad unum auditorem demittere: pudet supra modum videatur? non esset in rebus humanis eloquentia, si tantum cum singulis loqueremur
Abbreviated transcription (Latin):
tractabit ingenia. non statim onerare infirmitatem discentiũ s temperare ui¬
res suas &ad inteuectũ audientis descendere. Nam ut uascula oris angusti
suꝑtusam humoris copiam respuũt sensim aũt infiuentio ul ẽ instillatis
complentur. sic animi pueroꝵ ꝙ̃ tum exciꝑe possint uidendũ est Nammaiora
incellectu uelut parũ apertos ad ꝑ cipiendũ aĩos nõ subibũt. Utile ig̃ habere
quos imitari primum uox iuncere uelit ita paulatim ⁊ superioꝵ spes erit his ad¬
dicio preceptores ipõs non idem mentis ac spũs in dicendo posse concipe singũis
tm̃ presentibus ꝗͣ illa celebritate audientiũ instintos. Max᷑ .i. pars eloguẽtie
constat animo hunc affici. hunc concipere imagiues reꝵ & transformari quo¬
dã mõ ad nãm eoꝵ de quib loguitur necesse est. Is por̃o quo gñosior celsiorq

Expanded text:
tractabit ingenia, non statim onerare infirmitatem discentium, sed temperare vitractabit ingenia, non statim onerare infirmitatem discentium, sed temperare vires suas et ad intellectum audientis descendere. nam ut vascula oris angusti superfusam humoris copiam respuunt, sensim autem influentibus vel etiam instillatis complentur, sic animi puerorum quantum excipere possint videndum est. nam maiora intellectu velut parum apertos ad percipiendum animos non subibunt. utile igitur habere, quos imitari primum, mox vincere velis. ita paulatim et superiorum spes erit. his adiicio, praeceptores ipsos non idem mentis ac spiritus in dicendo posse concipere singulis tantum praesentibus quod illa celebritate audientium instinctos. maxima enim pars eloquentiae constat animo. hunc adfici, hunc concipere imagines rerum et transformari quodammodo ad naturam eorum, de quibus loquimur, necesse est. is porro, quo generosior celsiorque
Abbreviated transcription (Latin):
semel detretum erat Trigesimus dies reddebat uicto c̾taminis potũtem Ita nͨ supe¬
rior successu curam remierebat. ⁊ dolor uictum ad depellendam ignominã concita¬
bat Iolnobis acricres ad studia discendi faces subdidisse ꝙ̃ ex hortationẽ doenũ
pedagogorũ custodiam. ucta parentũ quantũ anim me coniectura callige possũ
contenderim. Se sicue firmiores in lr̃is profectus alit emulatio ita icipietib
atq ad huc teneris condiscipuloꝵ ꝙ̃ pcepeoꝵꝵ iocundior hoc ip̃o ꝙ facilior imica¬
tio est. Uix n se pͥma elementa ad spem tollere effingende quã sũmã putant
eloqñtie audebunt: ꝓxima amplectuntur magis ut iutes arborib applicite
inferiore prius apprehendendo ramos in cacumina euadũt qd adeo uerũ est
ut ipis ẽt magr̃is si tñ embitiosis utilia pfere hoc opussit cũ adhuc rudia¬

Expanded text:
semel decretum erat; tricesimus dies reddebat victo certaminis potestatem. ita nec supesemel decretum erat; tricesimus dies reddebat victo certaminis potestatem. ita nec superior successu curam remittebat et dolor victum ad depellendam ignominiam concitabat. id nobis acriores ad studia dicendi faces subdidisse quam exhortationem docentium, paedagogorum custodiam, vota parentum, quantum animi mei coniectura colligere possum, contenderim. sed sicut firmiores in litteris profectus alit aemulatio, ita incipientibus atque adhuc teneris condiscipulorum quam praeceptoris iucundior hoc ipso quod facilior imitatio est. vix enim se prima elementa ad spem tollere effingendae, quam summam putant, eloquentiae audebunt; proxima amplectentur magis, ut vites arboribus applicitae inferiores prius apprehendendo ramos in cacumina evadunt. quod adeo verum est, ut ipsius etiam magistri, si tamen ambitiosis utilia pr
Abbreviated transcription (Latin):
dem q̃ siudis ineiarisensum ip̃mn qui cõis d̃r̃ ubi discet quise i congressu
qui nen hominibuis selum s mucis qꝰ emi nolibus nãlis estis gregaris Aade q dem ea
sola aliscire põt que ipi preçiprenturin schola d̃ que alisiauddiet młta cotidie ꝓba¬
ri multa corrigi ꝓderit alicuius obiurgata de fidia: prodetie laudata industia
excitabitur laudo emulatio turpe ducet cidere pari pulchrum suꝑ asse maiores
Accendunt oĩa hec aĩos. E licet ip̃a uitiũ sit ambitio fregñt᷑ tñ causa iirtutũ est
Non inutilem scio seruatũ esse a preceptoribus meis morem qui cũ puecos in classes di¬
stribuerent ondinem dicendi secundum uires ingenii dabant. Et ito suꝑiore loco
quisq declamabat ut procedere profectu ui debiatur. hiuus re iudicia pbebant̃
Ea nobis ingens palme coneentio ducet uo classem m̃lto pulcherrinũ nec de hoc

Expanded text:
dem quam studiis initiari. sensum ipsum, qui communis dicitur, ubi discet, cum se a congressu, dem quam studiis initiari. sensum ipsum, qui communis dicitur, ubi discet, cum se a congressu, qui non hominibus solum sed mutis quoque animalibus naturalis est, segregarit? adde quod domi ea sola discere potest, quae ipsi praecipientur, in schola etiam quae aliis. audiet multa cotidie probari, multa corrigi; proderit alicuius obiurgata desidia, proderit laudata industria, excitabitur laude aemulatio, turpe ducet cedere pari, pulchrum superasse maiores. accendunt omnia haec animos, et licet ipsa vitium sit ambitio, frequenter tamen causa virtutum est. non inutilem scio servatum esse a praeceptoribus meis morem, qui, cum pueros in classes distribuerant, ordinem dicendi secundum vires ingenii dabant; et ita superiore loco quisque declamabat, ut praecedere profectu videbatur. huius rei iudicia praebebantur; ea nobis ingens palma, ducere vero classem multo pulcherrimum. nec de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sint magne schole cui ne ip̃i quidin rei assentior si ad aliguẽ merito cõcurritur
non tñ hoc eo ualet ut fugiende sint oĩo schole. Aliud ẽ n. uitare eas aliud
eligete & si refutanimus que conerađnr sam explicemus que ĩp̃i seguamur. Ante
escat iam a tinero non reformidare hoĩes neq ula solitaria & uelut umbratili
uita pallescere excitanda mens. & attollerda semps ẽ. que in hui mõi secretis
aut languescit et quendam uelut in opaco situm ducit: aut conera trimescit ina¬
ni ꝑsuasione. necesse est .n. nimiũ tribuat sibi qui se nemini comperat. De mos cũ
ꝓferenda sint scudia caligat in sole & or̃a noua offenditiut qui solus didicit
qđ int̾ multos faciendum est: Mitto amicitias quȩ ad senectutem usq firmissi¬
me durant rełiosa quadam neces situdine imbute. Neq .n. est sancius sacris iss¬

Expanded text:
sint magnae scholae cui ne ipsi quidem rei adsentior, si ad aliquem merito concurritur, sint magnae scholae cui ne ipsi quidem rei adsentior, si ad aliquem merito concurritur, non tamen hoc eo valet, ut fugiendae sint omnino scholae. aliud est enim vitare eas, aliud eligere. et si refutavimus quae contra dicuntur, iam explicemus, quid ipsi sequamur. ante escat iam a tenero non reformidare homines neque illa solitaria et velut umbratica vita pallescere. excitanda mens et adtollenda semper est, quae in eiusmodi secretis aut languescit et quendam velut in opaco situm ducit, aut contra tumescit inani persuasione; necesse est enim nimium tribuat sibi, qui se nemini comparat. deinde cum proferenda sunt studia, caligat in sole et omnia nova offendit, ut qui solus didicerit quod inter multos faciendum est. mitto amicitias, quae ad senectutem usque firmissime durant religiosa quadam necessitudine imbutae. neque enim est sanctius sacris iis
Abbreviated transcription (Latin):
Et taceo de ꝑtitionib ⁊ declanationib rhetoꝵ quib c̾te q̃tuscinq numerᷤ
adhibeatur eñ unusgiusq eotum fereꝵ on .n.uox ila p̃ceptoris ut cena minus
plaribus sufficit s ut sol uniuersis idem lucis calerisq largitur. Grãmaticus q si
de loq̃ndi rõe dissetat questiones rationes explicet historias exponat poemata
sit ĩcõmodũ Nam qd̃ fere undiq placet mox illuo comꝑabimus cõmodis nec ego
tñ eo mitti pueꝵ uolo ubi negngatur s neq p̾ceptor bonus maiore se turba
ꝙ̃ ut sustinere cam possit onerauerit. Et in pͥmis ea habenda ora ẽ ut is om̃io
tiat nob̵ familiarit amicus nec offin in docendo specteꝵ s affectũ. sta nũquam
erimus in turbamec sane quisꝙ̃ lr̃is saltem leuit᷑ imoutus eum in qͦ studiu inge¬
niũq pspexerit non in suam q giam peculial iter fouebit. Et ut fugiende

Expanded text:
ationibus rhetorum quibus certe quantuscunque numerus ationibus rhetorum quibus certe quantuscunque numerus adhibeatur, tamen unusquisque totum feret. non enim vox illa praeceptoris ut cena minus pluribus sufficit, sed ut sol universis idem lucis calorisque largitur. grammaticus quoque si de loquendi ratione disserat, si quaestiones explicet, historias exponat, poëmata sit incommodum, nam quid fere undique placet? mox illud comparabimus commodis. nec ego tamen eo mitti puerum volo, ubi negligatur. sed neque praeceptor bonus maiore se turba, quam ut sustinere eam possit, oneraverit; et in primis ea habenda cura est, ut is omni modo fiat nobis familiariter amicus, nec officium in docendo spectet sed adfectum. ita nunquam erimus in turba. nec sane quisquam litteris saltem leviter imbutus eum, in quo studium ingeniumque perspexerit, non in suam quoque gloriam peculiariter fovebit. sed ut fugiendae
Abbreviated transcription (Latin):
honesisum tenetris ec seltndmn p̃retulisen. Nar optiaus guiss̃ fagio frg̃ñae
guidet. ac meiore se theatro dignum putat fetre minores ex conscientia sue infit¬
magr̃m̃ domi habeat non tñille totum in uno die consumoturus est. aut pocest
esse ulla tam perpetua discentis intentio que non ut iusus oculoꝵ cõtintio obtui¬
tu fagitetur Cum pẜtim multo plus secreti tpris studia desideret Neq n scri¬
benti ediscenti & cogitandi preceptor assistit quoꝵ aliguid agñtib cuicũq
int̾uentus impedimeneo est. lectio qͦ non õĩs nec semper peunte Tint̃ pretãte¬
eget. Q do .n. tot auctoꝵ nocitia continger . ergo modicũ tp̃s est quo in totum
diem uelut opuis ordinctur. Ideoo ꝑplures ire possunt & que singuas tradẽda
st pleraq uõ henc condicionem hñt ut eadem uoce ad om̃s simul ꝑferantur

Expanded text:
hohogaudet ac maiore se theatro dignum putat. at fere minores ex conscientia suae infirmagistrum domi habeat: num tamen ille totum in uno diem consumpturus est? aut potest esse ulla tam perpetua discentis intentio, quae non ut visus oculorum obtutu continuo fatigetur? cum praesertim multo plus secreti temporis studia desiderent. neque enim scribenti, ediscenti, cogitanti praeceptor adsistit, quorum aliquid agentibus cuiuscunque interventus impedimento est. lectio qeget. quando enim tot auctorum notitia contingeret? modicum ergo tempus est, quo in totum diem velut opus ordinetur ideoque per plures ire possunt etiam quae singuli tradenda sunt. pleraque vero hanc condicionem habent, ut eadem voce ad omnes simul perferant
Abbreviated transcription (Latin):
acdultus concutiscetiqui in purpuris reꝑitur Nonclum pͥma Roba exprimit iã cocchũ
intelligit sam conchiliũ poscit anee palatum eius q̃ nore s inssaiciumꝰ In lecticis eͥtũt
si fram atigerin t manibus utrinq sustimentiũ perdent Gaudemus si qt licenti
dixerint iuerba ne Alexandrinis quidem ꝑmuttenda delitiis risu ⁊ osculo excipimꝰ.
tec mirũ nos dociuimus ex nobis audierunt Nostras amitas nostros concubinos
uident: omne cõmuiũ obsenis canticis sterpit pudenda dictu spectant᷑ fit ex his
confuctudorinde natura. Discunt hec miseriañꝙ saant uitia esse. hide soluti ac
fluertes non accipiũt in scholis mala istaisz in scholas afferũt. Ueꝵ in stucdis
magis uacabit unus uni Aner oĩa nibil ꝓibet esse istum nescio quem unũ et̃ oim
eo qui mn scholis eruditur s ẽt si uingi ũtrung non pofs. lumen tñ id cõueneus

Expanded text:
adultus concupiscet, qui in purpuris repit? nondum prima verba exprimit, iam coccum adultus concupiscet, qui in purpuris repit? nondum prima verba exprimit, iam coccum intelligit, iam conchylium poscit. ante palatum eorum quam os instituimus. in lecticis crescunt; si terram attigerint, e manibus utrinque sustinentium pendent. gaudemus , si quid licentius dixerint: verba ne Alexandrinis quidem permittenda deliciis risu et osculo excipimus. nec mirum: nos docuimus, ex nobis audiunt. nostras amicas, nostros concubinos vident, omne convivium obscenis canticis strepit, pudenda dictu spectantur. fit ex his consuetudo, inde natura. discunt haec miseri, antequam sciant vitia esse; inde soluti ac fluentes non accipiunt ex scholis mala ista sed in scholas adferunt. verum in studiis magis vacabit unus uni. ante omnia nihil prohibet esse illum nescio quem unum etiam cum eo, qui in scholis eruditur. sed etiamsi iungi utrumque non posset, lumen tamen illud conventus
Abbreviated transcription (Latin):
q dusfat. Damenton adpeiora facilem. La negligentiam formandi custodiendiq
inetate prima pudoris non minorem flagitiis occasionem setreta p̾buert. Nam t
põt turpis esse domesticus ille p̾ceptor nec tutior ine̾ seruos malos ꝙ ingenuos
parũ modestos conu̾satio ẽ. At si bona ip̃ius indoles si non ceca ac sopita parẽtũ
socordia ẽ & pꝰceptorem eligere Sc̃issimũ guenq. cuius rei p̃apua prudñtib¬
ẽ cura & disciplinam q̃ maxĩe seuera fuetit ilicet. Et nihlominꝰ amicũ grauem
uirum aut fidelem libtum latiꝰ fiui sui adiuingere cuiꝰ assiduus comitatus et̃ illos
meliores faciet. qui timebuntur Focile erat huius metus remediũ. Utinã liboꝵ
nt̃oꝵ mores non ip̃i perderemus Infartiam statim delitis soluimus. Mollis illa eonca¬
tio quam indulgentiem uocamus neruos oñis ÷ mentis et corporis frangit Quio non

Expanded text:
que distat. da mentem ad peiora facilem, da negligentiam formandi custodiendique que distat. da mentem ad peiora facilem, da negligentiam formandi custodiendique in aetate prima pudoris: non minorem flagitiis occasionem secreta praebuerint. nam et potest turpis esse domesticus ille praeceptor, nec tutior inter servos malos quam ingenuos parum modestos conversatio est. at si bona ipsius indoles, si non caeca ac sopita parentum socordia est, et praeceptorem eligere sanctissimum quemque cuius rei praecipua prudentibus cura est et disciplinam, quae maxime severa fuerit, licet, et nihilominus amicum gravem virum aut fidelem libertum lateri filii sui adiungere, cuius assiduus comitatus etiam illos meliores faciat, qui timebantur. facile erat huius metus remedium. utinam liberorum nostrorum mores non ipsi perderemus. infantiam statim deliciis solvimus. mollis illa educatio, quam indulgentiam vocamus, nervos omnes mentis et corporis frangit. quid non
Abbreviated transcription (Latin):
re priuata quadam ꝑ suassione dissentiant hi duas p̾ripue rões sequi ĩudentur unã
ꝙ morib mag̃ consulant fugiendo tur ben hoĩũ eius etatis quȩ sit ad uitia max᷑
puena. Unde cãs curpum fcõzo sepe extitisse utinam falso iactaretur Alt̾am ꝙ ꝗegs
plures impartiatur. Prior cã prorsus grauis nam si studiis guđ seolas ꝓdesse mori¬
dus aũt nocere constar Re potior mihi ratio uiuendi honeste ꝙ uel optime discendi
uideretur: Sed mea guidem snĩa iuncta ista at indiscreta st̾ Neq .n. ẽẽ oratorẽ
nisi bonũ uirũ indico &fieri &̃ si põt uolo De hac re ig̃ pus corrumpi mores in
scolis pueant Nam et corrum puintut intim s domi qꝰ & stꝰ multa eius rei exempla
tam lese herele ꝙ̃ conseruate. sc̃issime utrobiq opinionis. Natura cuiusq tm̃. cura¬

Expanded text:
more privata quadam persuasione dissentiant. hi duas praecipue rationes sequi videntur: unam, more privata quadam persuasione dissentiant. hi duas praecipue rationes sequi videntur: unam, quod moribus magis consulant fugiendo turbam hominum eius aetatis, quae sit ad vitia maxime prona, unde causas turpium factorum saepe extitisse utinam falso iactaretur; alteram, quodplures partiatur. prior causa prorsus gravis. nam si studiis quidem scholas prodesse, moribus autem nocere constaret, potior mihi ratio vivendi honeste quam vel optime dicendi videretur. sed mea quidem sententia iuncta ista atque indiscreta sunt. neque enim esse oratorem nisi bonum virum iudico, et fieri etiamsi potest nolo. de hac re igitur prius. corrumpi mores in scholis putant; nam et corrumpuntur interim, sed domi quoque, et sunt multa eius rei exempla tam hercule quam conservatae sanctissime utrobique opinionis. natura cuiusque totum cura
Abbreviated transcription (Latin):
curam docentiũ possit. Non alienũ fui̾t exigere ab iis et atib quo sit absolutus os :
expssior sermo ut noĩa quedam uosusq affectate difficuitatis ex plib asperrime
coeuntib int̾ sesillabis catenatos ⁊ uelut confragosos ꝙ̃ atatis sime uoluant
pad eroi grece uocantur res modica deũ qͣ tñ omissa mĩça lingue iuitia nͥ pͥmus
eximuntur annis in emendabili in postum prauitate durantur¬
Eod nobis iam paulatim adecrestere puer et exire de grenio ⁊ discere serco ĩciprat
hoc ig̃ sousinũ toco hactanda q̃ tio est. Utilus ne domi aeginera priuatos¬
parietes studentem continere anfreq̃ntie scolaꝵo ⁊ uelut puolicis p̃ceptorib tradere
& đ quiđ tum iis a quib clarissimaꝵ ciuitatũ mores sR instituti tum eminentissimis
auctoribus uideo placuisse: Non ẽ tñ dissimulandũ esse nõ nullos qui ab hoc ꝓpe pumo

Expanded text:
curam docentium poscuram docentium posexpressior sermo, ut nomina quaedam versusque adfectatae difficultatis ex pluribus et asperrime coëuntibus inter se syllabis catenatos et velut confragosos quam citatissime volvant; χαλινοί Graece vocantur. res modica dictu, qua tamen omissa multa linguae vitia, nisi primis eximuntur annis, inemendabili in posterum pravitate durantured nobis iam paulatim adcrescere puer et exire de gremio et discere serio incipiat. hoc igitur potissimum loco tractanda quaestio est, utiliusne sit domi atque intra privatosparietes studentem continere an frequentiae scholarum et velut publicis praeceptoribus tradere. quod quidem cum iis, a quibus clarissimarum civitatium mores sunt instituti, tum eminentissimis auctoribus video placuisse. non est tamen dissimulandum, esse nonnullos, qui ab hoc prope publico