comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ed eomnidi gratia et aotidiana gratiacũ ñ sit recte sen¬
tienti uberrimũ disputare. Ana temet ergo ista
quȩ sentit utilliquieius sermonib fuerint p̃eptisq
clapsi Quet andẽ habeat fides ura cognoscant. Paciliusenĩ raio¬
tonus ł hispossit subueniri quosñ suussed hue inagiser¬
iorindux̃ Ne&illis haec medicina pereattuiusisteralẽ
ñ admittit nec postulat curã Oñsuo scustodiat in columesfris Lm¬

Expanded text:
e omni Dei gratia, et quotidiana gratia, cui non sit recte sentienti uberrimum disputare. Anathematizet ergo ista quae sensit, ut illi qui ejus sermonibus fuerant, praeceptisque collapsi, quid tandem habeat fides vera cognoscant. Facilius enim revotenus vel his possit subveniri, quos non suus sed hujus magis error induxit, ne et illis haec medicina pereat, cujus iste talem non admittit, nec postulat curam. Deus vos custodiat incolumes,
Abbreviated transcription (Latin):
deraharia etelis ab& scriptum est. Ambulassa
eos inomnibus uistificationib dñi sine querella
Hocqđ dictumẽ sinequerella. sinepeccato diccum a¬
ceperdnt Nonquidem negantes immo&iã qđ alus
loas in lateris eorum inuexutur pieconfitentes adiu¬
Inis aut tunc sacerdotes necossehabebant exlo
diprimit᷑ propeccatis sus offerresacrifitium De ln
l ꝓpopula Sicutorgonune ꝑ orationis sacrifitium

Expanded text:
de Zacharia et Elisabeth scriptum est, ambulasse de Zacharia et Elisabeth scriptum est, ambulasse eos in omnibus justificationibus Domini sine querela. Hoc quod dictum est, sine querela; sine peccato dictum acceperunt, non quidem negantes, imo etiam, quod aliis locis in litteris eorum invenitur, pie confitentes adjuomnes autem Sacerdotes necesse habebant ex lege Dei primitus pro peccatis suis offerre sacrificium; deinde pro populi. Sicut ergo nunc per orationis sacrificiu
Abbreviated transcription (Latin):
potius credidimus dirigondum
Meluis ui dican¬
tes erpetentes ut eam ei mitcere ipse digneris. sice nĩ
eum logere potius non dedig n abitur magisiu illa
eum quimisit quam qui scripsitad tendens. Illuduero
qđ dicunt posse hominem eẽ sinepe catto & manda¬
tid̃ facilecus todirosiuelit. Quamius cũ hoo ꝑadiu¬
toriũ gyatias quetam̃ p̃ĩ carnationem unigenitieiꝰ
dognitiam id effitiat᷑ In nobis ut sineullo prorsus pec¬
citosimus utrum in acuita quando caro concupiscitad¬
uerss spm̃ Anuero lnuilla cunfieret sermoquisrp¬
tus est. Vbimros uictariatua. Vbi mors aculeus tuus
Aculeus eninmortis s̃ ẽ peccatum. Diligentus ꝑ¬
muctandum propt̃ aliosquosdã quiliiq sensorunt atq
Insius luteris memoriae mandauerunt. Etiam in
hacuitaeẽ posse ho minẽ sinepeocato. Non ablnitio
uatiuitatis suae. sed c̃ uersione a peccatis adiustitĩã
& auiareyba adbonauitam. Sicenim ĩ tollex er qđ¬

Expanded text:
potius credidimus dirigendam melius iudicantes et petentes, ut eam ei mittere ipse digneris; sic enim eam legere potius non dedignabitur magis in illa eum, qui misit, quam qui scripsit, adtendens. Illud uero, quod dicunt posse hominem esse sine peccato et mandata dei facile custodire, si uelit, quamuis, cum hoc per adiutorium gratiae, quae tamen per incarnationem unigeniti eiut quando per eandem gratiam id efficiatur in nobis, ut sine ullo prorsus peccato simus, utrum in hac uita, quando caro concupiscit aduersus spiritum, an uero in illa, cum fiet sermo, qui scriptus est: Ubi est, mors, uictoria tua? ubi est, mors, aculeus tuus? aculeus enim mortis est peccatum, diligentius pertractandum propter alios quosdam, qui inique senserunt atque in suis litteris memoriae mandauerunt etiam in hac uita esse posse hominem sine peccato non ab initio natiuitatis suae sed conuersione a peccatis ad iustitiam et a uita reproba ad bonam uitam. sic enim intellexer
Abbreviated transcription (Latin):
Nofilios genuerint ut ab offitio remoueant᷑
Ec cdasticorum canonũ norina nullies sedebet in cogni¬
ta sacerdotiquia nescirihaecapontifice satis estindecoꝵ
maxi mecum aliticis religiosis uiris et sciatur&c̃ todien
dieẽducatur : Nu ꝑ quidẽmaximilia nusfilius nr̃ a¬
gens in rebus huius modi qualem querella in decule¬
nt libellie iusseriesa dnexadedarat: QVOS¬

Expanded text:
rio filios genuerunt, removeri ab officio debeant. os. Ecclesiasticorum canonum norma nulli esse debet incognita sacemaxime cum a laicis religiosis viris et sciatur, et custodienda esse ducatur. Nuper quidem Maximilianus filius noster agens in rebus hujusmodi qualem querelam detulerit, libelli ejus series adnexa declarat. Q
Abbreviated transcription (Latin):
to ł lagrantibus etiam orationib tius nõsolũ
ut ine t̃num beati uorum etiã et iusti et scĩsint Nla
sua uirtute sed ineademgratiã confisuri Vnde & adipso
talẽ diaconũ ciuẽ aut ipponiensom tã quã purgationis
sus quedam scripta transmisit tuebe atitu dine
potius¬

Expanded text:
tate flagrantibus, etiam orationibus tuis non solum tate flagrantibus, etiam orationibus tuis non solum ut in aeternum beati, verum etiam justi et sancti sint, non in sua virtute, sed in eadem gratia confisuros. Unde et ad ipsum talem diaconum ciuem autem Hipponiensem tamquam purgationis suae quaedam scripta transmisit, tuae beatitudini potiu
Abbreviated transcription (Latin):
am & sinon ꝑ contumatia tam̃ꝑignorantiã dispi¬
tat possibilitatẽ defendendo nature. ad uincendo
peccata et lm plenda mandata. Autsiea
eẽ suanegat autscripturis suis ab Inimicis suis
dic itininissa que sua eẽ negat : an athemete a
tam̃ & dampnet pater naex ortationo et aueto¬
ritate scĩ moniae tuae. siergo uult: onoro sum tib
etꝑnitiosum discat ecđo scandalum auferre
Qđ scandalũ auditores & Inꝑuersum dilecto¬
ros eius usque quaq: spargere non quies cunt
Si enim cognouerint candem librum que millafid
auctoritate & maxime sc̃i tatistuae quã apudoũ ẽẽ
maioris ponderis. minime dubitam ad eoden
ipse anathomatum atqued ampnatum poneo
ulterius destinam ausuros. Loquendo con¬
tragratiam dĩ. hicque reuelata est ꝑ passionẽ
etresurrectionẽ xp̃i. Nec pectora fidelia et
simplicitor xp̃i anatur bare sed potius ad uiuan¬
te miscđa dĩ certante nobis cum caritate etpiera¬

Expanded text:
am etsi non per contumaciam tamen per ignorantiam dispuam etsi non per contumaciam tamen per ignorantiam disputat possibilitatem defendendo naturae ad uincenda peccata et implenda mandata, aut, si ea esse sua negat aut scriptis suis ab inimicis suis dicit inmissa, quae sua esse negat, anathemet ea tamen et damnet paterna exhortatione et auctoritate sanctimoniae tuae. si uult, onerosum sibi et perniciosum discat ecclesiae scandalum auferre, quod scandalum auditores et in peruersum dilectores eius usque quaque spargere non quiescunt. si enim cognouerint eundem librum, quem illius auctoritate, et maxime sanctitatis tuae quam apud eum esse majoris ponderis minime dubitamus, ab eodem esse ipso anathematizatum atque damnatum, non eos ulterius aestimamus ausuros loquendo contra gratiam Dei quae revelata est per passionem et resurrectionem Christi; nec pectora fidelia et simpliciter Christiana turbare, sed potius adjuvante misericordia Dei, certantibus nobiscum pietate et chari
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ dicit manifesta est. Ostendit quia.
& tuncerat. Sed tanquam illa pluuia quã
ge deon impetrauit. tuncuel ut in uelle¬
re occulta nunc aut̃ uel ut in are mani fes¬
ta. Cum ergo lexsine grãt ponmoris
peccati potiusset ẽẽ seduirtus. Sicenim dictum est
Aculeus mortis peccatum uirtus autem peccati
lex. Sicut configiunit multi a facis reg¬
nantis peccati ad gratiam uł ut Inaerem punc
patenitẽ: it apauci ad eam confugi ebanit ł ut inuel¬
lere tunc latentem. haec uero tem porum distribu¬
tio refert̃ ad altitudinẽ diuitiarũ sapientiae et scien¬
tiaedĩ dequadictũ ẽ. Quã scrutabilia sunt iuditiaei
& tempr ipsolegis iustos patres exfideuiuentes nonpo¬
sibilitas nature. In firme & indigne
acuitiate & sub peccato ueniumdati: sed dĩ gratia
perfidem iustificabat. et niunce adom ipa¬
ꝑtum iam ueniens reuelata iustificat.
A nathe motergo pelagius scripta sua ubi contrae¬

Expanded text:
cum dicit \'manifestata est\', ostendit, quia cum dicit \'manifestata est\', ostendit, quia et tunc erat sed tamquam illa pluuia, quam Gedeon impetrauit, tunc uelut in uellere occulta nunc autem uelut in area manifesta. cum ergo lex sine gratia non mors peccati potuisset esse sed uirtus — sic enim dictum est: Aculeus mortis peccatum, uirtus autem peccati lex —, sicut confugiunt multi a facie regnantis peccati ad gratiam uelut in area nunc patentem, M ita pauci ad eam confugiebant uelut in uellere tunc latentem. haec uero temporum distributio refertur ad altitudinem diuitiarum sapientiae et scientiae dei, de qua dictum est: Quam inscrutabiet tempore ipso legis iustos patres ex fide uiuentes non possibilitas naturae infirmae et indiguae ac uitiatae et sub peccato uenundatae sed dei gratia per fidem iustificabat et nunc eadem in apertum iam ueniens reuelata iustificat, anathemet ergo Pelagius scripta sua, ubi contra e
Abbreviated transcription (Latin):
exlego eẽ uis titia. Sed conlusit scriptura omĩa sub
peccato utpro missio exfideihũ xp̃i daretur ereden¬
tib Nonne satis ostenditur hocactum eẽ ꝑlegem
ut pec catum cognosceretur etp̃uaricatione augenet
ubienim lex nonẽ. necp̃uaritatio etsica d uersus uio¬
toriam pec cati addiuinam gratiam que ln ꝓmissi¬
onibus. ẽ. confu geretur at queita lex non eẽc
aduersus promis sadĩ quia idõ ꝑ illam fiteognictio
peccati ut adliberationem querant ꝓmissi oues
Quam etiam nunc quidẽ sic & tune de iudeis dic¬
tum ẽ. ignorantes dĩiustitiam et suam uolentes
constituere iustiaedĩ nonsunt subiecti. Perlegem
quippe. & illiuistificari searbitrant᷑ sufficien¬
tesibi ad eadem constodiendam libero arbitrioho
ẽ uis titia sua prolata exnatura humana non
donata ex gratia diuina propt̃ qđ iustitia dĩdi¬
cit᷑. Vnde tem scriptum est Perlegẽ enun cog¬
nitio pecatq Nuncaut̃ sinelege iuftitiadĩma¬
ni festataẽ testificata ꝑlegom etphetus

Expanded text:
stitia. Sed conclusit Scriptura omnia sub peccato, ut promissio ex fide Jesu Christi daretur credentibus . Nonne satis ostenditur hoc actum esse per legem, ut peccatum agnosceretur, et praevaricatione augeretur: ubi enim lex non est, nec praevaricatio ; et sic adversus victoriam peccati ad divinam gratiam, quae in promissionibus est, confugeretur; atque ita lex non esset adversus promissa Dei. Quia ideo per illam fit cognitio pQuam etiam nunc quidam, sicut et tunc de Judaeis dictum est, ignorantes dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae dei non sunt subiecti. per legem quippe et illi iustificari se arbitrantur sufficiente sibi ad eam custodiendam libero arbitrio, hoc est iustitia sua prolata ex natura humana, non donata ex gratia diuina, propter quod iustitia dei dicitur. unde item scriptum est: Per legem enim cognitio peccati; nunc autem sine lege iustitia dei manifestata est testificata per legem et prophetas.
Abbreviated transcription (Latin):
lli obiectas sicutiestis defensa ꝑ uiderit. It adehis ꝓcul
dubio tuabeatitudo iudicabit. Dabit sane nobis ueniã
suauitatis mnitissima cordistui. qđ prolixiorom epłani for¬
tasso quauelles tuae misimꝰ sõitati. Nonenimriuulum
tirm̃ tuol argo forti augendo refundimꝰ. sod in haenon¬
cõ parua temptationȩ temporis. Vnde nos liberet qui
us exeodem quo diãtuus habundans emanet capiteflu¬
entoram . hocate probare uolum ut insq. rescriptis de
comnuns partitione unius gratiae consolari c̃tuli¬

Expanded text:
illi obiecta sunt, sicut gestis defensa peruiderit, ita de his procul illi obiecta sunt, sicut gestis defensa peruiderit, ita de his procul dubio tua beatitudo iudicabit. dabit sane nobis ueniam suauitas mitissima cordis tui, quod prolixiorem epistulam fortassis, quam uelles, tuae misimus sanctitati. non enim riuulum nostrum tuo largo fonti augendo refundimus. sed in hac non parua temptatione temporis, unde nos liberet, cuius ex eodem, quo etiam tuus abundans, emanet capite fluentorum, hoc a te probari uolumus tuisque rescriptis de communi participatione unius gratiae consolari. CL
Abbreviated transcription (Latin):
epsuenda ceritus & ꝑtina ña qudemimnuendae & con¬
summando cupiditas quae tam̃ quã diuc̃ In mombris rãs
legequadam suare pugnat legim̃tis Sod natus exdõ nec
obediens dosidorusoius necexibens membna suaarna
in iquitatis peccito potest dicere iamñ ego openorillud
sed id quod habitet inmepeccatum. Sed quomodo scha¬
beat ist a quostio quietsiñ inuenitur homini acura
sinepcccato id cam̃dr̃ possesieri ꝑ adiutoriũ gratiae
et sp̃s dĩ. Qđ utfiat canendum atq poscondũ ost to¬
lerabilit̃ In id quisq fallit nodi aboli caimpietus eter¬
ror hum anus eẽ. laboranda & optanda adfirmareetĩa¬
siqđ ad firmat ñ possitostendere. id eni credit fieriposso
nem orationis dominicae. Dimit tonobis debita nrã.
etdicat senon habere peccatum. Nescipsum decipiat
et in eo ueruts ñ sit quamuis iamsiqͣuerola uiuto.
Pernonenim qualotumq iam temptationes humanȩ
sod grauepeccatũ ẽ. quod in querellã uenit. Ceteraq

Expanded text:
enda. Charitas pertinet, non ea quae minuenda est et consumenda cupiditas. Quae tamen quandiu est in membris nostris lege quadam sua repugnat legi mentis, sed natus ex Deo, nec obediens desideriis ejus, nec exhibens membra sua arma iniquitatis peccato potest dicere: « Jam non ego operor illud, sed id quod habitat in me peccatum . » Sed quomodo se habeat ista quaestio, quia etsi non invenitur homo in hac vita men dicitur posse fieri per adiutorium gratiae et spiritus dei, quod ut fiat, conandum atque poscendum est, tolerabiliter in id quisque fallitur nec diabolica impietas sed error humanus est elaboranda et optanda adfirmare, etiamsi, quod adfirmat, non possit ostendere; id enim credit fieri possenem orationis dominicae: Dimitte nobis debita nostra. et dicat se non habere peccatum nec se ipsum decipiat et in eo ueritas non sit, quamuis iam sine querela uiuat. non enim qualecumque etiam temptationis humanae sed graue peccatum est, quod in querelam uenit. Cetera, quae
Abbreviated transcription (Latin):
Nirritã fatio gratiãdi. namsi ꝑlegem iustitia ergo
xps gratis mortuus ẽ. dehaoscriptũ ẽ. Euacuatios¬
tis axpõqui in lege iustificamin. agratia excidistis
Dehacs criptũ ẽ. Si aut̃ gratia iam ñ exoperib A
ioquin gratiaiam non est gratia. de hacscrip¬
tumẽ. Tuaut̃ quio perat᷑ merces non inputat᷑ seđm
gratiam sed scđm debitum. Ei aut̃ qͥ no nopera¬
tur crodentiaut᷑ in cum quiiuus tificat impium. depu¬
taturfidos ei adiufectiam. et multa alia que meluis
potest ipsememinis se e dntelle gereprudentius e dn¬
uos tus p̃dicaro. Illã uero gratiam quacreati sumꝰ homi¬
nesetiam sullam apollan dam ñ himerito intellegimꝰ mi

Expanded text:
« Non irritam facio gratiam Dei, nam si per legem justitia, ergo « Non irritam facio gratiam Dei, nam si per legem justitia, ergo Christus gratis mortuus est . De hac scriptum est: Evacuati estis a Christo, qui in lege justificamini, a gratia excidistis . De hac scriptum est: Si autem gratia, jam non ex operibus; alioquin gratia jam non gratia . De hac scriptum est: ei autem qui operatur, merces non imputatur secundum gratiam, sed secundum debitum; ei autem qui non operatur, credenti autem in eum qui justificat impium, deputatur fides ejus ad justitiam . Et multa alia, quae melius potes ipse meminisse, et intelligere prudentius, et illustrius praedicare. Illam vero gratiam qua creati sumus homines, etiamsi ita appellandam non immerito intelligimus, mirum
Abbreviated transcription (Latin):
confiteat᷑ aꝑtissi megram quã doctrinã xp̃ĩ anã demois¬
trat etp̃dicate ẽ ꝓ priam xp̃i anorum. Quenonẽ natu¬
ra sed quas aluatur. Quenaturam non aurib: sonante
doc trina ł aliquo a dium̃to iusibili si c̃plantat᷑ quodam
enĩ quadã ñ in ꝓbanda rationedr̃ gratiadĩ quaerea¬
tisumꝰ ut nonnihil essemꝰ necitaessomꝰ aliudaut
cadauer quod non uiuit aut arbor que nonsentit
autpecus qđ non intellegit: sod homines. Quiut
essom. et uiue remꝰ. et sentiremꝰ et intellegeremꝰ
et de hoctantum benefitio creatorinr̃o gratias a¬
gere ualeamꝰ. Vndemerito etista grã diciporest
ꝗ a non p̃cedentiũ aliquorũ operũ meritis. sed gratuitadĩ
bonitatedonataẽ. Aliaẽ tam̃ qua p̃destinati uocam᷑
abhis quospelagius grauit̃ offendebatatq tͥbabatdi ce¬
batꝰ eo quod eam suis disputationib. obpugnaretqͥb: ad se¬
reret ñsolũ ad saciendũ uerũ etiã ad ꝑfitienda mandata
diuna & liborum arbitrium sibihumanã sufficerena

Expanded text:
tissime gratiam, quam doctrina Christiana demonstrat et praedicat esse propriam Christianorum, quae non est natura, sed qua saluatur iuuatur que natura non auribus sonante doctrina uel aliquo adiumento uisibili, sicut plantatur quodam enim quadam non inprobanda ratione dicitur gratia dei, qua creati sumus, ut non nihil essemus nec ita essemus aliquid ut cadauer, quod non uiuit, et arbor, quae non sentit, aut pecus, quod non intellegit, sed homines, qui, ut essemus, et uiueremus et sentiremus et intellegeremus et de hoc tanto beneficio creatori nostro gratias agere ualeamus, unde merito et ista gratia dici potest, quia non praecedentium aliquorum operum meritis sed gratuita dei bonitate donata est, alia est tamen. qua praedestinati uocamur, ab his, quos Pelagius grauiter offendebat atque turbabat, dicebatur ei, quod eam suis disputationibus oppugnaret, quibus adsereret non solum ad facienda uerum etiam ad perficienda mandata diuina per liberum ar
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuersa et ꝑnitiosa sentiunt eẽ cessuros ut decorrectione
potius eorũ gratulemur qua constristemur interi¬
tudomine beatissime. Quã libos aut̃ ipsie liganit cer¬
te uł alus plurimos quos possunt siabeis dissimulet̃ suis
laque is Implicare cernit uenerabilitastua infiant̃ et ce¬
lerit ꝓudendũ. haecad sc̃itatem tuam de concilio
numidie scripta direximꝰ Imitates carta ginensem
eccłam et cartaginensis prouintiae coepos prõs quos
adsedẽ a postolicam quãbetus inlustras dehaccausi
scripsisse conperimus. Etaliamanumemornr̃i in dñi
gratia augearis. dominebeatissime merito que ue¬
perabilis et inxp̃o onorande scĩssime papa

Expanded text:
peruersa et perniciosa sentiunt, esse cessuros, ut de correctione peruersa et perniciosa sentiunt, esse cessuros, ut de correctione potius eorum congratulemur, quam contristemur interitu, domine beatissime. quodlibet autem ipsi eligant, certe uel aliis, quos plurimos possunt, si ab eis dissimuletur. suis laqueis implicare, cernit uenerabilitas tua instanter et celeriter prouidendum. haec ad sanctitatem tuam de concilio Numidiae scripta direximus imitantes Carthaginensem ecclesiam et Carthaginensis prouinciae coepiscopos nostros, quos ad sedem apostolicam, quam beatus inlustras, de hac causa scripsisse comperimus. Et alia manu: Memor nostri in domini gratia augearis, domine beatissime meritoque uenerabilis et in Christo honorande sancte papa
Abbreviated transcription (Latin):
orda sustineanit nonesse roganidum dm̃
coritite peccati malum atque operandam
itiam sit nrt adiutor. Et nion opitula¬
r paruulis ad consequen dam uitam eterpia.
xp̃i anegratiae sacra mentum haec insiiuantes apos¬
tolico pectorituo nonopus habemus multa dicere et
tantam impietatem orb exagerare cũ pracul dubio
teista ꝓmoueant ut ab eis corrigendis pelatius serpant
multos q contaminent ł potius interimant dũ sub nomi
ne xp̃ĩ gratia penitus alienant᷑ omnimođ simulare non
possis huuis aut. ꝑnitionissimi erroris auteores ẽe
deco ante pauscos annos quid gestum fuerit scitustua de
artaginensi ecła melius instruit. Pelagius uero si
multo plures quieius sensus diligentius indigare
potuerunt aduersus eum pro gratia exp̃i ecdathol¬
cefidei ueritate confligunt sed p̃cipuesos filiustiuis
rantem ex audire dignatur. Auctoritatesci taustuae

Expanded text:
corda sustineant, non esse rogandum deum, corda sustineant, non esse rogandum deum, ut contra peccati malum atque ad operandam iustitiam sit noster adiutor, et non opitulari paruulis ad consequendam uitam aeternam Christianae gratiae sacramentum, haec insinuantes apostolico pectori tuo non opus habemus multa dicere et tantam impietatem uerbis exaggerare, cum procul dubio te ista permoueant, ut ab eis corrigendis, ne latius serpant multosque contaminent uel potius interimant, dum sub nomine Christi a Christi gratia penitus alienant, omnino dissimulare non possis. Huius autem perniciosissimi erroris auctores esse e, de quo ante paucos annos quid gestum fuerit, sanctitas tua de Carthaginensi ecclesia. melius instruitur. Pelagius uero, simulto plures, qui eius sensus diligentius indagare potuerunt, aduersus eum pro gratia Christi et catholicae fidei ueritate confligunt sed praecipue sanctus filiurantem exaudire dignatur, auctoritati sanctitatis
Abbreviated transcription (Latin):
lluduero qđ soquitur pienos insenis intemptatione p̃
alntelle gendum tanquam diuinũ aduitorium pos¬
eredebeamus pie in peccatum temptari de cidam
sed hocinniti eẽ positum potestate et ad hac in plen¬
dum solam suf ficere hominis uoluntatem tãquãfrus¬
ma apłs dixerit nõ uolentis neque currentis. sed mi¬
serendis estdi et si delisds̃ quinonuos ꝑmittat temp
tarisupid qđ potestis sed fatiet cum temptatione
enam exitum ut possitis sustinere. ꝑrus traetiam
dis dixerat a pło petro rogaui prote nedesitiat fideftu¬
a etomnibus suis uigilate & orate . ne lntretis intemp¬
tationem sed hoctotumest potestatis humane. pueros
quoq paruulos. sinullis inbu antur xp̃i anegratiae
sacram̃tis h abituros uitetm eternamne quaqua
Sicut in adam om̃s moriunt᷑. sic & inxpo oms iuui¬
ficabuntur. Ut ergo alia opmittamus que con¬
trascas scripturas plurima disserunt haec in¬
terim duo quibus omninototum qđ xp̃i anis
simis Conantur euertere que fidelia

Expanded text:
llud uero, quod sequitur: Ne nos inferas in temptationem, non ita intellegendum, tamquam diuinum adiutorium poscere debeamus, ne in peccatum temptati decidamus, sed hoc in nostra esse positum potestate et ad hoc implendum solam sufficere hominis uoluntatem, tamquam frustra apostolus dixerit: Non uo-lentis neque currentis sed miserentis estari super id, quod potestis, sed faciet cum temptatione etiam exitum, ut possitis sustinere, frustra etiam dominus dixerit apostolo Petro: Eogaui pro te, ne deficiat fides tua, et omnibus suis: Vigilate et orate, ne intretis in temptationem, si hoc totum est potestatis humanae. pueros quoque paruulos, si nullis inbuantur Christianae gratiae sacramentis, habituros uitam aeternam nequaquamSicut in Adam omnes moriuntur, sic et in Christo omnes uiuificabuntur. Ut ergo alia omittamus, quae contra sanctas scripturas plurima disserunt, haec interim duo, quibus omnino totum, quod Christiani sumus. conantur euertere, quae fidelia
Abbreviated transcription (Latin):
ut fatiat mandatum. Sienim intẽptationẽ Inductus
fuorit hocẽ intemptatione deficerit. si c̃ utiq pec¬
catũ quodõ õ tramandatum. Oratigitur ut non pec
dicons ot amus aut̃ ad dnm neqͥfacietis mali. Vn¬
potestas ñ sub fitiat nisi aduiuet᷑ infirmitas Ipsaigit
oratio ol arissimaẽ gratiae ei testificatio hancillo ẽ¬
fiteatr et cũ gaudebim siuerectum siue correctum
dis tinguendã ẽ lexetgratia lex iubere nouit gra¬
tia luuare. N eclex iuberetnisi ea uoluntas ne
gratia uiuaret sisatis e& uoluntas. lube turli¬

Expanded text:
ut faciat mandatum. si enim in temptationem inductus ut faciat mandatum. si enim in temptationem inductus fuerit, hoc est in temptatione defecerit, facit utique peccatum, quod est contra mandicens: « Oramus autem ad Dominum ne quid faciatis mali . » Unpotestas non sufficiat, nisi adjuvetur infirmitas. Ipsa igitur oratio clarissima testificatio est: hanc ille confitetur, et eum gaudebimus sive rectum sive correctum. Distinguenda etia juvare. Nec lex juberet, nisi esset voluntas; nec gratia juvaret, si sat esset voluntas. Jubetur
Abbreviated transcription (Latin):
peccandũ uisteq uidendum homines aduiuari. aut
hocipsum cũ eo ꝑlitteras agendum Et cũ inuentus fu¬
erit hancdicere quã doceteođastica etapłi ueritas
tunc sineullos crupulo ecđe & sine latibulo ambigiu¬
gatio negaudendum. Siuernim dixerit gratiam eõ
liberam. arbariũ si uegratiam eẽ legis p̃ aeptum
ad concupiscentiam tẽptationesq uincendas : quẽ dits¬
sime effudit suꝑnos quias condit incolũ. Et captiua¬
uit captiuitatõ dediodonah ominib: Hincen im ore¬
mus ut peccatorum temptationẽ superarepossimus
ut sps̃ dĩ unde pignus accepimus adiuue dnfirmitatẽ
pram̃ Qui aut̃ orat etdic̃nenos inferas intemꝑtati¬
onẽ non utiq: idorat ut homosit quo ẽ naturã idorat
quodh ab eatliberum arbitriũ quodiã accepit cũ cre¬
a retur ips anatura. Neq: id orat remissionẽ peoca¬
torum quia hocsuperius dr̃. dimitte nobis debita
nr̃ã neq oratut accipiat mandatum sed planeorat

Expanded text:
peccandupeccanduhoc ipsum cum eo per litteras agendum. Et cum inventus fuerit hanc dicere quam docet ecclesiastica et apostolica veritas, tunc sine ullo scrupulo Ecclesiae, sine latibulo ambiguigatione gaudendum. Sive enim dixerit gratiam esse eccatorum siue gratiam esse legis praeceptum,ad concupiscentiam temptationesque uincendas, quem ditissime effudit super nos, qui ascendit in caelum et captiuauit captiuitatem, dedit dona hominibus. hinc enim oramus, ut peccatorum temptationem superare possimus, ut spiritus dei, unde pignus accepimus. adiuuet infirmitatem nostram. qui autem orat et dicit: Ne nos inferas in temptationem, non utique id orat. ut homo sit, quod est natura, neque id orat, ut habeat liberum arbitrium, quod iam accepit, cum crearetur ipsa natura, neque orat remissionem peccatorum, quia hoc superius dicitur: Dimitte nobis debita nostra, neque orat, ut accipiat mandatum, sed plane orat,
Abbreviated transcription (Latin):
mitate nõqua creatissumꝰ cũꝓpriauo luntate. Nã si lntel¬
lexissent illi ep̃ eã illũ dicere gratiã quã etiã cũ im pus ha¬
et filiidĩsumꝰ quis oũ pacient̃ catholicorũ saaerdotũ ñdiam̃
au diret sed ante oculos suos ferret qua propt̃ non culpan¬
disuntiudices : quiecđa si astica consuetudine gratiaenam̃
audierunt nescentes quid huius modihomines uł suedoc¬
trine libris ł in suorum solentaurib. spargere. Non a¬
gitur deunopalagio quiaiã fortassecarretus est qđ
utinam itusiti sed tam in ultis qͥbus eloquacit̃ contenden¬
tibus et infirmas atq In eruditas animas ił ut ter uinctas
trahentib firmus aut̃ et infidestabi les : ipsa comtentione
fatigentib usq quaq iamplenastoma. Autergo atu¬
auenoratione accersenđ est romã et diligent᷑ Int̃rogan¬
đ quã dicatgratiã quã fateat sitam̃ iã fateatnõ ad

Expanded text:
mitate, non qua creati sumus cum propria uoluntate. nam si intelmitate, non qua creati sumus cum propria uoluntate. nam si intellexissent illi episcopi eam illum dicere gratiam, quam etiam cum impiis haet filii dei sumus. quis eum patienter catholicorum sacerdotum non dicimus audiret, sed ante oculos suos ferret? quapropter non culpandi sunt iudices, quia ecclesiastica consuetudine gratiae nomen audierunt nescientes, quid huius modi homines uel in suae doctrinae libris uel in suorum solent auribus spargere. Non agitur de uno Pelagio, quia iam fortasse correctus est, quod utinam ita sit, sed tam multis, quibus loquaciter contendentibus et infirmas atque ineruditas animas uelut conuictas trahentibus, firmas autem et in fide stabiles ipsa contentione fatigantibus usque quaque iam plena sunt omnia. aut ergo a tua ueneratione accersendus est Romam et diligenter interrogandus, quam dicat gratiam, qua fateatur. si tamen iam fateatur, ad non
Abbreviated transcription (Latin):
sum et ouidĩ dñsei salustuaegosum. suspenso
corde cumtimore et tremore : adiutorium dñinetiam
ꝑ caritatom tue uenerationis expectat. Audiuim
onim ee in urberoma ubulli diumi uix̃. non nullisq
diuersis eis cusis faueant quidam scilicet qui auosta¬
lia ꝑsuasisse ꝑ hibentur Plure suero quicumtalia
sentiro noncredunt. p̃senti quia non Inoriente ubi
putat eẽ purgatus. Vbi quidem si epĩ eum catholica
pronuntiarunt non ob aliud factum eẽ credendũ ẽ.
isiqͥ a sedix̃ dĩ gratiam confiteri et at posse hominẽ
suolabore acuoluntate ius te uenire ut ad hoo ad iu¬
uaridĩ gratia non negaret. His enim auditis uerbis
catholici antistites Nullam onimdĩ gratiam intolie¬
gere potuorunt pisiquam in libris dĩ legere etpopulis
p̃dicare consuer̃. eam utiq doquadicit apłs nõ ir¬
ritam fatio gratiamdĩ nã si ꝑ legẽ ustitia ergoxp̃s
gratis mortuus ẽ. Sine dubiogritiam quauistisi¬
camur ab iniquitate. et quas aluamur ab infir¬

Expanded text:
 dominus eius: Salus tua ego sum, suspenso corde cum timore et tremore adiutorium domini etiam per caritatem tuae uenerationis expectat. Audiuimus enim esse in urbe Roma, ubi ille diu uixit. nonnullos, qui diuersis causis ei faueant, quidam scilicet, quia uos talia persuasisse perhibentur, plures uero, qui eum talia sentire non credunt, praesertim quia in oriente, ubi putatur esse purgatus. ubi quidem si episcopi eum catholicum pronuntiarunt, non ob aliud factum esse credendum est, nisi quia se dixit dei gratiam confiteri et ait posse hominem suo labore ac uoluntate iuste uiuere, ut ad hoc adiuuari dei gratia non negaret. his enim auditis uerbis catholici antistites nullam aliam dei gratiam intellegere potuerunt, nisi quam in libris dei legere et populis dei praedicare consuerunt, eam utique, de qua dicit apostolus: Non inritam facio gratiam dei; nam si per legem iustitia, ergo Christus gratis mortuus est, sine dubio gratiam, qua iustificamur ab iniquitate et qua saluamur ab infir
Abbreviated transcription (Latin):
omino beatissimome ritoq honorandissimo fr̃i in¬
pocentio pape. aurelius. alippius agustinus euo¬
dius et possidius lnidno salutem. De c̃ciliis duob
prouintiae cartaginensi adq numidie adtuam scitate
an parao epõrum numero subsoripttis literas misimuscon¬
tralnimicos gratiae xp̃i. qui confidunt in uirtutesua & cre¬
atorinrõ quod ã modo dict tunos creasti hommos ustos
aut̃ ipsinos fecimus Quinaturam humana ido dict̃
liberam nequerant liberatore. idõ saluam ut suꝑflui
iudicent saluatorem. Tantum enim dict̃ ualentom
ut suis uirib semel in origine suocreationis acceptis possit
ꝑ liberum arbitrium nihil ulterius adiuuante illius gra¬
tia quicreauit donare et extinguere om̃s cupiditates temp¬
tationesq superare. Multieorum insurgunt aduer¬
sumnos et dicunt animenraẽ non ests alus illi lndõ eiͣ¬

Expanded text:
omino beatissimo meritoque honoratissimo fratri INomino beatissimo meritoque honoratissimo fratri INNOCENTIO papae, AURELIUS, ALIPIUS, AUGUSTINUS, ENODIUS et POSSIDIUS, in Domino salutem. De conciliis duobus provinciae Carthaginensis atque Numidiae ad tuam sanctitatem a non parvo episcoporum numero subscriptas litteras misimus contra inimicos gratiae Christi qui confidunt in virtute sua, et Creatori nostro quodammodo dicunt: « Tu nos creasti homines, justos autem ipsi nos fecimus. Qui naturam humanam ideo dicunt liberam, ne quaerant liberatorem, ideo salvam ut judicent superfluum Salvatorem. Tantum enim dicunt valentem. ut suis viribus semel in origine suae creationis acceptis possint per liberum arbitrium, nihil ulterius adjuvante illius gratia qui creavit, domare et exstinguere omnes cupiditates, tentationesque superare. Multi eorum insurgunt adversum nos et dicunt animae nostrae: Non est salus illi in Deo e
Abbreviated transcription (Latin):
cientib Quia non multum Int̾ ẽe arbitror Int̃ com¬
nemis animum et consentientis fauorem. Ad dec
amplius plerumq: dediscit errare : cuinemocon sen
sementia Ab sitatrusdñi careant dũ taxat custo¬
hapostorali neduarum ouium dira contagia sorpant
orsian puulgus Incautera paci que lupi corde lotetꝰ
inrao uilednii. Cumtantas ouium fus as caterdas
duacus todibus simulant h abeturuuln duarum. Pros¬
piuendum ẽ ergone ꝑmitendum lupus merconnarii
magisquam uideamus eẽ pastores. Iubomur sane
morientis tantum utreuertatur etuiuat. Vt siun¬
quam sanum deposito prauidogmats errore resipu¬
enint. dampnauerint quae ea quorum seipsi p̃uari¬
cutione damnarunt eis meditinam solitamides
reaptacidũ suũ ab ȩcđa nonnegari Nedd̾m eos
redeuntes forsitan prohibemꝰ uere ex traouile re
semetipsi Inspiculis maledis putationis armarũ
ai ualore fr̃s. dat̃ ui Κł febr hanorio et constan¬

Expanded text:
cientibus, quia non multum interesse arbitror inter comcientibus, quia non multum interesse arbitror inter committentis animum et consamplius: plerumque dediscit errare, cui nemo consentsententia, absint atriis Domini, careant dudia pastorali, ne duarum ouium dira contagia serpant forsitan per uulgus incautum rapacique lupus corde laetetur intra ouile dominicum tantas ouium fusas cateruas, dum a custodibus dissimulanter habetur uulnus duarum. prospiciendum est ergo, ne permittendo lupos mercennarii magis quam uideamur esse pastores. Iubemus sane,morientis, tantum ut reuertatur et uiuat. ut, si umquam sanum deposito praui dogmatis errore resipuerint damnarintque ea, quorum se ipsi praeuaricatione damnarunt, eis medicinam solitam, id est receptaculum suum ab ecclesia non negari, ne, dum eos redeuntes forsitan prohibemus, uere extra ouile retiantur, quos in semet ipsi in spiculis malae disputationis armarunt. bene ualete, fratres. Dat. VI. KJ. Febr. Honorio et Constan
Abbreviated transcription (Latin):
Si ergonihil uolunt officore non renascifate anturne¬
cesseest necregeneritionis sacra fluenta prodo ẽ
Verumut suꝑ fluorum hominu prauadoctrina cele¬
riueritatis possitratio nedistingui. prodamathoc
ans in euangelio dicens. Si nte in fantes et nolitey
rpelagiuꝰ est celestiumq: idc̃ inuentores uocũ nouarum
que sicut dixit apłs hedificationis nihilum sed magis
uanissimas consuer̃ parare questiones ecđ estica com¬
mumione priuari apłici uigoris aucto ritate censemus
donecresi piscant ad iabolilaqueis a quo captiui tenent᷑
scđ̃m ipsius uoluntatem. Eos que luterim dominico oui¬
li nonrecipi quod ipsi ꝑuers euiae secutriramite
de serere uoluer̃ Abscedendis enim qui noscontur¬
baut etuolunt conuertere euangeliũ xp̃i simulau¬
tem p̃cipimus. ut quicumq ad pertinatia similide¬
fensare uitunt᷑. pare os uindicta constringat. Non¬
solimenim quifatiunt. sed etiam qui consentiunt sa¬

Expanded text:
si ergo nihil uolunt officere, non renasci fateantur nesi ergo nihil uolunt officere, non renasci fateantur necesse est nec regenerationis sacra fluenta prodesse. uerum ut superfluorum hominum praua doctrina celeri ueritatis possit ratione discingi, proclamat hoc dominus in euangelio dicens: Sinite infantes et nolite elestiumque, id est inuentores uocum nonarum, quae, sicut dixit apostolus, aedificationis nihilum sed magis uanissimas consuerunt parare quaestiones, ecclesiastica communione priuari apostolici uigoris auctoritate censemus, donec resipiscant de diaboli laqueis, a quo captiui tenentur secundum ipsius uoluntatem, eosque interim dominico ouili non recipi, quod ipsi peruersae uiae secuti tramitem deserere uoluerunt. abscidendi sunt enim, qui nos conturbant et uolunt conuertere euangelium Christi. simul autem praecipimus, ut, quicumque id pertinacia simili defensare nituntur. par eos uindicta constringat, nonsolum enim qui faciunt sed etiam qui consentiunt fa
Abbreviated transcription (Latin):
temuram ad plenum scripturas om̃s calere diuinas.
Presertim cumurã relatiotantis actalibus testimo¬
nus si trefertam uthis sđis ualeat presens dogma
rescindi opusq noneẽ reconditis cũ hisq facile
uobis occurrentia posuistis: nec audeant obuiare
nec possint. Ergodĩ gratiam conant̾ auferre quã
neces seest etiam restitutum nobis status prist¬
nuis li bertate queramus. Quippene alias adia¬
bolimachi nas nusieadem possumus iuuantȩ
uitare. Illud uobis quod eos urtẽ frat̾nitas ad¬
serit p̃dicare : paruulos oterne uite p̃mus etiã
sine baptis matis gratias posse deui ari perfaciũ
est nisienim manduc auerint carnẽ filii hominis
& luberint sanguinẽti ñ ab ebt̃ uitã insemet ipsis. Qui
aut̃ hanceis sine rege neratione defendunt uident᷑mͥ
ipsum baptismũ uello cassare cũp̃dicapt hõs habero¬
quos in coscredunt noni si baptis mato conferendũ

Expanded text:
tem uestram ad plenum scripturas omnes callere diuinas, tem uestram ad plenum scripturas omnes callere diuinas, praesertim cum uestra relatio tantis ae talibus testimoniis sit referta, ut his solis ualeat praesens dogma rescindi, opusque non esse reconditis, cum his, quae facile nobis occurrentia posuistis, nec audeant obuiare nec possint. ergo dei gratiam conantur auferre, quam necesse est etiam restituta nobis status pristini libertate quaeramus; quippe nec alias diaboli machinas nisi eadem possumus iuuante uitare. Illud uero, quod eos uestra fraternitas adserit praedicare, paruulos aeternae uitae praemiis etiam sine baptismatis gratia posse donari, perfatuum est. nisi enim manducauerint carnem filii hominis et biberint sanguinem eius, non habebunt uitam in semet ipsis. qui autem hanc eis sine regeneratione defendunt, uidentur mihi ipsum baptismum uelle cassare, cum praedicant hos habquod in eos credunt non sibi baptismate conferendum.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsed ecepit. utdum indulgentius frenis eius utatur
In preuaricationis p̃sumptionẽ conciderit. Nec
hac potuit erui nisi eꝓ uidefitia regenerationis
statutum prist inelibertatis xpi dmꝰ reformassot
aduentus audeatđd dicentem. Adiutorium prm
In nomine dni. Et aductoris esconede relinquas
me neque dispitias me ds̃ salutaris ms. que incassu
dixerit sitantum In eius erat positum uoluntate
quod ad no flobili sermone poscebat. que cumita
sint cum i nomnib diuinis paginisuoluntate libero
nonnisi adiutoriũ dĩ legamꝰ ee nectendum eaq ni¬
hil posso celestib: p̃sidus destitutam. Quimodo huie
solipossibilitatem hancꝑtinatter ut ad seritis de¬
fendentes sibimet imono quodem dignius dolort
commoni Nam plurimis pelagius celestiusq sua¬
dent : multi fariis sequidem ad instruendum tale
magis terium ut ipossimus exemplis nisi scremus scita¬

Expanded text:
ipsa decepit, ut, dum indulgentius frenis eius utitur, ipsa decepit, ut, dum indulgentius frenis eius utitur, in praeuaricationis praesumptione conciderit, nec ex hac potuit erui, nisi ei prouidentia regenerationis statum pristinae libertatis Christi domini reformasset aduentus. audiat Dauid dicentem: Adiutorium nostrum in nomine domini et: Adiutor meus esto; ne derelinquas me neque despicias me, deus salutaris meus, quae incassum dixerit, si tantum in eius erat positum uoluntate, quod a domino flebili sermone poscebat. Quae cum ita sint, cum in omnibus diuinis paginis uoluntati liberae nonnisi adiutorium dei legamus esse nectendum eamque nihil posse caelestibus praesidiis destitutam, quonam modo huic soli possibilitatem hanc pertinaciter, ut adseritis, defendentes sibimet, immo, quod est dignius dolore communi, iam plurimis Pelagius Caelestiusque persuadent? multifariis equidem ad instruendum tale magisterium uti possemus exemplis. nisi sciremus sanctita
Abbreviated transcription (Latin):
desiasticam communione seuinctos. Gemino igit᷑
bono caritas urã fungecur. Nametranonum poti¬
omini gratia seruatorũ et benefitio ur̃o totꝰ orb̃
utetur. Quis enim catholicorum uirorum cũ ad¬
uersariis xp̃iuelit ulterius miscere sermonem
quis saltim ipsam uitȩlucem cõmunione partir
noua hereseos  Nimirum fugiantur auctoros quid
enĩ aceruius in dnm̃ fingere potuerunt quam cũ
ad iuto ria diuina cascasarent causã que cotidia p̃dictt¬
aniis auferreNt Hoc est dicere cũ mihi
opus do morito in hosdicat ymnidicit
ecce homines qui non posuerunt dmꝰ ad iutore sibi
Negantes ergoauxilium dĩ in quiunt hominẽ sibi
posse sufficere Negratia hunc egerediuna quapri¬
uatur nocesse est diaboli laqueis In retitus obcum¬
bat. Dum ab omnia uitȩ ꝑficiendamandata sa¬
lutant . tantum modo liberate contendat
Oprauissim arum mentium ꝑuersa doctrina dum¬
tentandem quod primum hominomita libertas

Expanded text:
clesiastica communione seiunctos. Gemino igitur clesiastica communione seiunctos. Gemino igitur bono caritas uestra fungetur. nam et canonum potiemini gratia seruatorum et beneficio uestro totus orbis utetur. quis enim catholicorum uirorum cum aduersariis Christi uelit ulterius miscere sermonem? quis saltem ipsam lucem uitae communione partiri? nouae haereseos nimirum fugiantur auctores. quid enim acerbius in dominum fingere potuerunt, quam cum adiutoria diuina cassarent causamque cotidianae precationis auferrent? hoc est dicere: Quo mihi opus deo? merito in hos dicat hymnidicus: Ecce homines, qui non posuerunt deum adiutorem sibi! negantes ergo auxilium dei inquiunt hominem sibi posse sufficere nec gratia hunc egere diuina, qua priuatus necesse est diaboli laqueis inretitus occumbat, dum ad omnia uitae perficienda mandata sola tantum modo libertate contendat. o prauissimarum mentium . peruersa doctrina! aduerte tandem, quod primum hominem ita libertas
Abbreviated transcription (Latin):
colerari possit errantẽ aut non recipere corrigen¬
tem Nam aut durum arbitror cohibentia p̃beropec¬
cantib itecut impiu iudico manũ negare conuersis. Dili¬
gentergo et congru eapłiciconsulitis honores archani.ho¬
noris inquaillius quam p̃ter illa quos intrinsecus sollici¬
tudomanet omniũ ecłarum duꝑ anxus reb quesit tenenda
sententia. antiq scilicet regule formã socuti quã totoseꝑ
ab orbemecum nostis essescruatum. Verum & missufatio
Neque enim hocuram credolatere prudentiã quididetiã
accionẽ firmastis fusiscientes quod ꝑ om̃sꝓuinti us dea¬
pos tolicofonte petentib responsa semꝑ omanent
uł honoris auttore referre debere uł ut nuncre tulet
urã dilectio quođ ꝑ totum mundum possit ecłi somni¬
b. In commune prodeẽ Fi antenim noces se est cau¬
tiores cum inuentores in alorum adduplices relatio¬
nem synodi sententiaenrȩ statutis uiderint adec¬

Expanded text:
tolerare possit errantem, aut non recipere corrigentolerare possit errantem, aut non recipere corrigentem? Nam ut durum arbitror conniventiam praebere peccantibus, ita impium judico manum negare conversis. Diligenter ergo et congrue apnoris, inquam, illius, quem praeter illa, quae sunt extrinsecus, sollicitudo manet omnium ecclesiarum, super anxiis rebus quae sit tenenda sententia, antiquae scilicet regulae formam secuti, quam toto semper ab orbe mecum nostis esse seruatam. uerum haec missa facio; neque enim hoc uestram credo latere prudentiam. quid id etiam actione firmastis nisi scientes, quod per omnes prouincias de apostolico fonte petentibus responsa semper emanent? et honoris auctorem referre debere, uelut nunc rettulit uestra dilectio, quod per totum mundum possit ecclesiis omnibus in commune prodesse. fiant enim necesse est cautiores, cum inuentores malorum ad duplicis relationem synodi sententiae nostrae statutis uiderint ab ec
Abbreviated transcription (Latin):
pnocentius silua noseni ualentino et coteris qui
imme libitana synodo interfuerunt dilcctissimis
fratrib Indño siłt : interccteras ecđe romanȩ curus
et apłicae sedisoccupationes quib diuersorũ consultu
iulius dilectionis uncẽ bittoras quas ex me libitano nrã¬
auecoritatt contilio cura fidei propensio remis sistis iuli
In opinanter ingressit carta ginensis etiam sinodi quae¬
relle parili scripta subiungenis. Nomirum dũ exulta¬
te ecđe tantum sollicitudine cõmissis gregib exhi¬
berepastores Vt non solum neminẽ exhis paueant erro¬
res. sed siquas magis ouium sca aeue dilectionis erbas¬
edux. acsi inerrore ꝑmanserint aut segregare peni¬
t uelint aut Inliciter dudum petrauitantes custodi¬
eprisrine circum inspeccione tutari In utraq parte
uide licet consulentes neuł suspiti endo tales similicete
reducant exemplo uł suꝑnendo redeuntes luporũ morsib:
uideantur Ingeste. Prudens ammodum et catholicae
fidei plena consultationis uoluntas. Quienim aut

Expanded text:
NOCENTIUS SILVANO SENI, VALENTINO ET CETERIS QVI IN MILEVITANA SVNODO INTERFUERUNT DILECTISSIMIS FRATRIBUS IN DOMINO SALUTEM. Inter ceteras ecclesiae Romanae curas et apostolicae sedis occupationes, quibus diuersorum consulta opus noster Iulius dilectionis uestrae litteras, quas ex Mileuitano concilio cura fidei propensiore misistis, mihi inopinanter ingessit Carthaginensis etiam synodi querelae parilis scripta subiungens. nimirum exulta-fc ecclesia tantam sollicitudinem commissis gregibus exhibere pastores, ut non solum neminem ei his patiantur errare. sed, si quas. magis ouium scaeuae delectationis herba seduxit ac si in errore permanserint. aut segregari penitus uelint aut inlicenter dudum petita uitantes custodiae pristinae circumspectione tutari in utraque parte uidelirae ducantur exemplo, vel spernendo redeuntes luporum morsibus videantur ingestae. Prudens admodum et catholicae fidei plena consultationis voluntas. Quis enim aut
Abbreviated transcription (Latin):
quicũ eodẽ errore tandem aliqu ando ꝑ qualom q¬
q: operaniram̃ d nõ inspirante caruissent  pro¬
tuler̃ eundem librum pelagii eẽ dicentos. etuȩ
ei responderetur. impendio rogauerunt ł ac¬
tũ est ad eosdum rescriptaẽ ipsa responsio. Agen¬
tes gratias rescripserunt Vtrũq misimꝰ etcuires¬
ponsũ ẽ. et quo responsum ẽ Et ne nimiũ essem o
uerosi signa fecimꝰ his locis petimꝰ inspicore non
graueris quẽ ad modumsibi obieota ques tioneqũ
gratiam dĩ negaret it arespondit ut eam eõ
ũdiceret nsi naturam Inquanos condidit dĩ
siaut̃ hunoeẽ suum librum negat. auteador¬

Expanded text:
qui cum eodem errore tandem aliquando per qualemcuqui cum eodem errore tandem aliquando per qualemcumque operam nostram domino inspirante caruissent, protulerunt eundem librum Pelagii esse dicentes et, ut ei responderetur, impendio rogauerunt. factum est; ad eosdem rescripta est ipsa responsio; agentes gratias rescripserunt. utrumque misimus. et cui responsum est et quod responsum est, et, ne nimium essemus onerosi, signa fecimus his locis. ubi petimus inspicere non graueris, quem ad modum sibi obiecta quaestione, quod gratiam dei negaret, ita respondit, ut eam esse non diceret nisi naturam, in qua nos condidit deus. Si autem hunc esse suum librum negat aut ead
Abbreviated transcription (Latin):
h abeam continentiam ubidr̃. Cum saret qui ani¬
mopotesteẽ continens ñisids̃ det et hoc ipsum erat
sapientiaes arecuiuse ẽt hodonum Adii dnñ
& dep̃ catussum illum Postre mone nimium long̃
sit cunctaꝑ curere. iubet᷑ ut ñ fuciam ubi dr̃. De¬
clinaamalo & tam en orat᷑ ut non patiamͣ malu
ubi dr̃. Oramus aut̃ ad dmn nequid facietis m¬
li. Iubetur ut faciam bonum: ubidr̃. Dedina
amalo & facbonum ec tam̃ orat᷑ ut faciamꝰ bonũ
ubidr̃ Non cessam ꝓ uob orantes et postula mes
atq int̃ eetera q illis orat. dic̃ ut ambuletis digne
dõ Inomne placitum In omni opere ecsermonebo¬
no. sicut ergo agnoscimꝰ uoluntatẽ cũ hae cp̃apiun¬
tur sic & ipse agnoscat gratiam cum petuntur
giosi ethonesti adhulescentes soruidĩ quorun
&iam nomina nontacomꝰ Na timasius etia¬
cob. uocant᷑. Quisicut auduumꝰ etiã nos sedigne¬
ris ipsius pelagii exortatione spẽ quã habebanto
sđo reliquer̃. et nunc continentes dõ seruiunt

Expanded text:
Cum scirem quia nemo potest esse continens, 153 nisi Deus det, et hoc ipsum erat sapientiae scire cujus esset hoc donum; adii Dominum, et deprecatus sum illum . Postremo ne nimium longum sit cuncta percurrere, jubetur ut non faciamus clina a malo, et tamen oratur, ut non faciamus malum, ubi dicitur: Oramus autem ad dominum, ne quid faciatis mali. iubetur, ut faciamus bonum, ubi dicitur: Declina a malo et fac bonum, et tamen oratur, ut faciamus bonum, ubi dicitur: Non cessamus pro uobis orantes et postulantes; atque inter cetera, quae illis orat, dicit: Ut ambuletis digne deo in omne placitum, in omni opere et sermone bono. sicut ergo agnoscimus uoluntatem. cum haec praecipiuntur, sic et ipse agnoscat gratiam, cum petuntur. giosi et honesti adulescentes serui dei, quorum etiam nomina non tacemus; nam Timasius\' et Iacobus uocantur, qui — sicut audiuimus, etiam nosse dignaris — ipsius Pelagii exhortatione spem. quam habebant in saeculo, reliquerunt et nunc continentes deo seruiunt.