comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prehendatur. nec magnopere cura-¬
bo quem mea pungat oracio modo
iusticiam nõ offendat. dum uempe
condicio contra potentes ĩsurgere
p̾sertim caros sed ille u̾itatis est a¬
micus qui eam et amicis et rebus
omnibus aute pouit. Itnqz post po¬
sitis affectibus meis ꝙͣuis michi
carissimos et diu cultos aliemgenas
hos tuminos int̾rogo unde sibi tau¬
tum arrogancie in ube nou sua: mi¬
rantur tres ex uob̃ forte. quartus
enim proculdubio quid loquor ĩtel¬
ligit. Quod si forsan urideant. sperãt¬

Expanded text:
prehendatur, nec magnopere curabo quem mea pungat oratio, modo iustitiam non offendat. Dura nempe conditio contra potentes insurgere, presertim caros; sed ille veritatis est amicus qui eam et amicis et rebus omnibus anteponit. 3 Itaque postpositis affectibus meis, quamvis michi carissimos et diu cultos, alienigenas hos tyrannos interrogo, unde sibi tantum arrogantie in urbe non sua. 4 Mirantur tres ex vobis forte; quartus enim proculdubio quid loquor intelligit. Quod, si forsan irrideant — spera
Abbreviated transcription (Latin):
bitus dum tam euire cathonis sa¬
pientillum licet seins adulante
sententia deleri carthagiem pro¬
hibebat. non ꝙ illam parcius odis¬
set sed ue ut ait florus metu abla¬
to eiule urbis luxunat felicitas
nr̃e urbis inciperet. qui utuiam
consilio ualusset incuisisser ꝑ po

Expanded text:
am enixe Catonis sapientissimi licet senis adversante sententia, deleri Carthaginem prohibebat, non quod illam parcius odisset, sed «ne» ut ait Florus, «metu ablato emule urbis, luxuriari felicitas, nostre urbis inciperet». Qui utinam consilio valuisset mansissetque po
Abbreviated transcription (Latin):
parte uirilit̾ me tangente quia fac¬
ta nõ possum ad anxilium lib̾tatis
saltem u̾ba conferte. loquar ig̃itur
ex fide purissima consciẽtie ẜiẽs
nõ glorie neq id cupiens ut uieus
sermio laudetur sed ne si lencimi re¬
prehendatur. nec magnopere cura¬
bo queni mea pungat oracio modo
iusticiam nõ offendat. dum nempe

Expanded text:
ente, quia facta non possum, ad auxilium libertatis saltem verba conferre. 2 Loquar igitur ex fide purissima, conscientie serviens non glorie, neque id cupiens ut meus sermo laudetur, sed ne silentium reprehendatur, nec magnopere curabo quem mea pungat oratio, modo iustitiam non offendat. D
Abbreviated transcription (Latin):
sencordit̾ ordinante. Ita dispoĩtus
est ytalie tue status adeoqz femẽs
expectatio ut dilacionem ipsam q̃
gloriosis primordiis intercessit ei¬
dem prouidencie ascribam pocius¬
ꝙͣ fortune quo sciluet ĩmen sun
exoptatissimi principis more bre¬
ius ardorem publicum excitaret.
laui u̾o bonorum aimos ardere ain¬
plius non posse tidi ꝑsuadeas ueluu.
uerendum q ne quod natura rerũ
fert incendio senfim tepor obrepat
nisi generosis flaiis quas tirũ
nonien acceudit p̾sencie tue ali¬
menta p̾bueris. Cum itaq quod
uemmem omĩo melius uosse reor
eo res perducta fit ut neq maie¬
stas tua salua gloria cesareũ dif
ferre facit possit aduentina neq
mea deuocio illesa fide ceptii diu¬
cius tenere silentium loquor ecce ite¬
rum ad dominum meum. et insi
piget ad ciuitorũ dominũ loquor
simplicitate quantalibet s fide pu¬
tissima. et loquor nõ nom aliquid
s quod et notissimũ tibi et ab om¬
nib unicis imperii romaui uel cõ¬

Expanded text:
e, ita dispositus est Italie tue status adeoque fervens expectatio, ut dilationem ipsam que gloriosis primordiis intercessit, eidem providentie ascribam potiusquam fortune, quo scilicet immensum exoptatissimi principis mora brevis ardorem publicum excitaret. Iam vero bonorum animos ardere amplius non posse tibi persuadeas velim verendumque ne, quod natura rerum fert, incendio sensim tepor obrepat nisi generosis flammis, quas tuum nomen accendit, presentie tue alimenta prebueris. 5 Cum itaque, quod neminem omnino te melius nosse reor, eo res perducta sit ut neque maiestas tuaferre possit adventum neque mea devotio illesa fide ceptum diutius tenere silentium, loquor ecce iterum ad dominum meum et nisi piget, ad cuntorum dominum, loquor simplicitate quantalibet sed fide purissima; 6 et loquor non novi aliquid sed quod et notissimum tibi et ab omnibus amicis Imperii romani vel con
Abbreviated transcription (Latin):
stinacio uotis tius obstancim frac¬
ta est. Immortale bellum est iut̾ ĩ
minus uirtutum et rex głorie ꝙ eo
duce in pñti c̾tamine uicta parte
deterruma cuius sepe contrarium
uidemus optima pars triumphat.
Ecre nunc. uuita tua cura gloriosis¬
simus siculi regis uerter negatos
honores ĩuno liuore suscipiet. Pecca¬
tores uidebunt et irascentur denti¬
dus suis frement et tabestent. ¶pẽ
autem solito angustior multumq
seremor auito solio residens pulsis
lacio mesticie nubibus atq imbrib

Expanded text:
stinatio votis tuis obstantium fracta est. Immortale bellum est inter inminus virtutum et rex glorie”, quod eo duce in presenti certamine victa parte deterrima, cuius sepe contrarium videmus, optima pars triumphat. 2 Ecce nunc, unica tua cura, gloriosissimus Siculi regis vertex negatos honores invito livore suscipiet; “peccatores videbunt et irascentur, dentibus suis frement et tabescent”; ipse autem solito augustior multumque serenior, avito solio residens, pulsis Latio mestitie nub
Abbreviated transcription (Latin):
sos campestris pugna lassauit. mł¬
tes in adu̾sitatib fortes uiros fortu¬
na prosperior strauit. ħ auibal cãius
uictor. uictus est capue. et ardorẽ
quem trebia glacialis accenderat
tepor bauanus extiurit. Sepe pax
penculosior bello fuit. multis nocu¬

Expanded text:
sos campestris pugna lassavit, multos in adversitatibus fortes viros fortuna prosperior stravit; Hanibal Cannis victor, victus est Capue et ardorem, quem Trebia glacialis accenderat, tepor baianus extinxit; sepe pax periculosior bello fuit, multis nocu
Abbreviated transcription (Latin):
et coĩ opera partum imꝑium pan
regeret maiestate. Que si uera si
apud clarissimos historicos notai at.
quid dubitaus adhuc longe pro¬
udentissim patres aut quid borta¬
torib indigemus. Si romanorum

Expanded text:
et comuni opera partum imperium pari regeret maiestate. 33 Que si vera, si apud clarissimos historicos nota sunt, quid dubitamus adhuc longe, providentissimi patres, aut quid hortatoribus indigemus? Si Romanorum
Abbreviated transcription (Latin):
nobilitatem. sed quid sit u̾a nobili¬
tas nõ parus disputacio est. tum de¬
mum eigo ꝙͣ suit nobiles intelligẽt
cum iitesligẽ ceperint ꝙͣ sunt eciam
uutuo si. au propt̾ diuicias quas nũc
extenuare u̾bis uolo. Illud tantũ
moueo ut non idõ tenmores despi¬
ciant sciantqz illas onño bois mo¬
ribus nil conferre. et quas de fecũ¬
dis ecclĩe matas uberibus suxerũt
eis sobrie et pro transitoriis utant᷑
uł si libet et ad maiora pigriores
aunui non assingunt fruant᷑ eciã
pro eterius modo unum p̾stent ut
quas de cõuium liberalitate perci¬
piunt ini cominuuẽ perinciẽ non cõ¬
uertant. Qͥ si ad publicũ regiuen
priuatas diuicias neccessauas opi¬

Expanded text:
nobilitatem? 20 Sed quid sit vera nobilinobilitatem? 20 Sed quid sit vera nobilitas, non parva disputatio est; tum demum ecum intelligere ceperint quam sint etiam virtuosi. An propter divitias? quas nunc extenuare verbis nolo; illud tantum moneo ut non ideo tenuiores despiciant sciantque illas omnino bonis moribus nil conferre, et quas de fecundis Ecclesie matris uberibus suxerunt, eis sobrie et pro transitoriis utantur, vel si libet — ad maiora pigriores animi non assurgunt — fruantur etiam pro eternis, modo unum prestent ut quas de comuni liberalitate percipiunt, in comunem pernitiem non convertant. 21 Quodsi ad publicum regimen privatas divitias necessa
Abbreviated transcription (Latin):
fice ambiniomi ueniam dare. et unde¬
cũq uenientes caudidatos admitt̾e
at michi credite contrariũ meditãt᷑
ut scilicet de reliquiis sparse urbis
insaciabilem auaricie famem sue
famem uõ tam untigent ꝙͣ accẽdãt.
Uerum et hoc negarc forsitan aude¬
bunt et unus u̾bi ĩpudentia notã
nundo tocius uite seriem occultare.
et romam crues et amantes patrie
dici uoleut. uou ira est. quippe ques
ciues r̃mo quis homines et nõ prin¬
cipes aut domine uocare capitalis
offensa est. Quia u̾o licet sub equis
iudicibus ĩiq̃ retum forte contẽ dimiꝰ
detur concordie gracia quod facilimũ
est negare. et ciies et pacificos aues
esse. Iudigui uemant ad honores. ita
tamen ut diguissimos nõ excludant
ut enun iam ex equo cum romains
erterm litigent et suit om̃s uno no¬
nme Romani quid est cut illi soli
honorari debeant quibe hoc p̾carumi
uomen est. ymo u̾o cur ulla ii resius
contribulibus anteferri au propter

Expanded text:
fice ambitioni veniam dare et undefice ambitioni veniam dare et undecunque venientes candidatos admittere. At michi credite, contrarium meditantur, ut scilicet de reliquiis sparse urbis insatiabilem avaritie sue famem non tam mitigent quam accendant. Verum et hoc negare forsitan audebunt et unius verbi impudentia notam mundo totius vite seriem occultare et romani cives et amantes patrie dici volent. 19 Non ita est; quippe quos cives, imo quos homines et non principes aut dominos vocare, capitalis offensa est. Quia vero, licet sub equis iudicibus, iniqua rerum sorte contendimus, detur concordie gratia quod facillimum est negare, et cives et pacificos cives esse. Indigni veniant ad honores, ita tamen ut dignissimos non excludant. Ut enim iam ex equo cum Romanis externi litigent et sint omnes uno nomine Romani, quid est cur illi soli honorari debeant quibus hoc precarium nomen est, imo vero cur ulla in re suis contribulibus anteferri? An propter
Abbreviated transcription (Latin):
cũq est uisi e saugume populi ⁊ rei¬
publice conflata uisceribus ut ma
menum romaui uenisset legacio
idõ repulsi sunt qui potentie fiducia
numerenti. Profecto enn si urde
potencie senatoria rome dignitas
deberetur nec respectus esset uel
originis uł uictutis poterant et ma¬
cedona tunc temporis et carchago
et nunc alia per orbem magnis uiri¬
dus regna pollentia multum sibi
uras hac in re multumq p̾mineu¬
cie uendicare. Sed duent. et nes
romam sumus et longua uł deten¬
cione magrãtum uel libertatis op¬
pressione romanorum cunũ iura p̃¬
scripsimus. Ego u̾o profecisse me nõ
et nõ uastatores cuuum esse uellet̃
neq tunc illos ab honorum gradib᷑
malliano rigore depellerem. Si per
miserantem res humanas deuni i¬
tissum patres si qua romaui nouũs
miseracione tanginum ꝑcontor uos
an eo ꝓpoĩto capessere illos rem .p.
extrmatis ut cunum penurie ꝓpriis
opibus opem ferant. utinam id in¬
aminũ inducerent. Possem inum¬

Expanded text:
cunque est, nisi e sanguine populi et reipublice conflata visceribus? Ut mamemini, Romam venisset legatio ideo repulsi sunt qui potentie fidutia immerenti. Profecto enim, si nude potentie senatoria Rome dignitas deberetur nec respectus esset vel originis vel virtutis, poterant et Macedonia tunc temporis et Carthago et nunc alia per orbem magnis viribus regna pollentia, multum sibi iuris hac in re multumque preminentie vendicare. 17 Sed dicent: ‘Et nos Romani sumus et longa vel detentione magistratuum vel libertatis oppressione, romanorum civium iura prescripsimus’. Ego vero profecisse me non et non vastatores civium esse vellent, neque tunc illos ab honorum gradibus Manliano rigore depellerem. Sed per miserantem res humanas Deum, mitissimi patres, siqua romani nominis miseratione tangimini, percontor vos an eo proposito capessere illos rempublicam extimatis, ut comuni penurie propriis opibus opem ferant. 18 Utinam id animum inducerent! possem muni
Abbreviated transcription (Latin):
lum. tibi prin¬
ceps inclite. qd̾
fame tue salu¬
tiq publice
conuerre ui¬
sum est Sccip¬
si familiari q̃¬
dam non tam
de igenio meo ꝙͣ de morib tuis sũp¬
ta fiducia. deinde autem mecum
ip̃e reputans difficultates młtas
et uarias comuĩb uotis oppositas
impeno fortune que ut auint om¬
nibus imnꝑar imꝑiis / nec dubium
adu̾so ꝓ te tuum qz consilium fie¬
ri omina que humano consilio fi¬
eri possent et oculis tuis et huic
calanio plusꝙͣ ammas inducias
dedi ꝙͣꝙͣ non sine merore annn
tempus labi cernerem ⁊ trãquilli¬
tatem multorum uiterim ppłorum
prolatando aut pro crastinando
differti. sed difficultatum obice ĩ¬
possibilitati proximo ut dixi tar

Expanded text:
tibi, princeps inclite, quod fame tue salutique publice convenire visum est, scripsi familiari quadam non tam de ingenio meo quam de moribus tuis sumpta fidutia; 2 deinde autem mecum ipse reputans difficultates multas et varias comunibus votis oppositas imperio fortune, que, ut aiunt, omnibus imperat imperiis, nec dubius ab adverso per te tuumque consilium fieri omnia que humano consilio fieri possent, 3 et oculis tuis et huic calamo plusquam annuas indutias dedi, quanquam non sine merore animi tempus labi cernerem et tranquillitatem multorum interim populorum prolatando ac procrastinando differri; sed difficultatum obice impossibi
Abbreviated transcription (Latin):
nucus qui eaui et amicis et rebus
omnibus aute pouit. Itnqz post po¬
sitis affectibus meis ꝙͣuis michi
carissimos et diu cultos alieigenas
hos tutmnuos int̾rego unde sibi tan¬
tum arrogancie in urbe nou sua: mi
rntur tres ex uob̾ forte. quartus
enim proculdubio quid loquor ĩtel¬
ligit. Quod si forsan irideant. sperãt
enim utriusq gentis origniem in
obliuionem tractu temporis abiisse

Expanded text:
us omnibus anteponit. 3 Itaque postpositis affectibus meis, quamvis michi carissimos et diu cultos, alienigenas hos tyrannos interrogo, unde sibi tantum arrogantie in urbe non sua. 4 Mirantur tres ex vobis forte; quartus enim proculdubio quid loquor intelligit. Quod, si forsan irrideant — sperant enim utriusque gentis originem in oblivionem tractu temporis abiisse
Abbreviated transcription (Latin):
stiuabat .uiiiͦ. kaleũ. decembris.
lim. tibi prin¬
ceps inclite. qd
fame tue sa lu¬
tiq publice
conuenre ui¬
sum est Scrip
de ingenio meo ꝙͣ de morib tuis sũp¬
ta fiducia. deinde autem mecum

Expanded text:
ris. lim tibi, princeps inclite, quod fame tue salutique publice convenire visum est, scripsam non tam de ingenio meo quam de moribus tuis sumpta fidutia; 2 deinde autem mecum
Abbreviated transcription (Latin):
langundum expeninur et sub toga
plus ausiurrum ꝙͣ sub galea. ut ce¬
teras gentes sileau. Nomanos uel¬
lo indountos et oĩum gencium uic¬
tores par tranquilla ꝑdomuit. et
ut quidam illius eui scriptores ele

Expanded text:
dum experimur et sub toga plus ausurum quam sub galea. Ut ceteras gentes sileam, Romanos bello indomitos et omnium gentium victores pax tranquilla perdomuit, et ut quidam illius
Abbreviated transcription (Latin):
rem ut fecisti hactenus mundo no¬
tissimũ tuum illud ostendes ingem¬
um eoq uigilancius quo maions
est laudis iuste modesteq regnum
regere ꝙͣ felicit̃ adipisci ¶Nunc si qͥ¬
dem tempus est ut ounies auniiu
tui uires colligas atq ingentibus
negociis accigaris. Nichil est ac¬
tum si quid cesurei moris habes cũ
et multu suꝑsuit. ⁊ supremaui tua
celedbris gloria manum poscat. ui
dimius te adũse fortune muguificẽ

Expanded text:
do notissimum tuum illud ostendes ingenium, eoque vigilantius quo maioris est laudis iuste modesteque regnum regere quam feliciter adipisci. Nunc siquidem tempus est ut omnes animi tui vires colligas atque ingentibus negotiis accingaris; nichil est actum, siquid Cesarei moris habes, cum et multa supersint et supremam tua celebris gloria manum poscat. 4 Vidimus t
Abbreviated transcription (Latin):
tumina est bonuin sponte su a uirtu¬
tem colere uicia deserere. prorimũ
uel coacte. Cegite igitur uł ĩuitos.
pestiferam q̃ uuinidem licet rela¬
mantib extorquete. neq solum ro¬
manam plebem in partem publici
honoris adictite. s pessume semꝑ
adiustratũ senatus officium
possessoribus iudignis eripite. qui
si ciues et si bom essent nou tameu
usi pro dimidia ius hẽrent. Nuuc
autem ista se gerunt ut cuitate
quam destrinuit et conuictu cunũ
quos opprimunt ne dum sũnus ho¬
noribus sint indigni. Sane ꝙͣ fci¬
uola sit nobilitatis diuiciaꝵq iac¬
tancia quibus fisi sine ullo uirtu

Expanded text:
 est homini sponte sua virtutem colere, vitia deserere; proximum, vel coacte. 7 Cogite igitur vel invitos pestiferamque tyrannidem licet reclamantibus extorquete, neque solum romanam plebem in partem publici honoris admittite, sed pessime semper administratum senatus officium possessoribus indignis eripite, qui si cives et si boni essent, non tamen nisi pro dimidia ius haberent; nunc autem ita se gerunt ut civitate quam destruunt et convictu civium quos opprimunt, nedum summis honoribus, sint indigni. 8 Sane quam frivola sit nobilitatis divitiarumque iactantia, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tribunal tremendi iudicis uos ap¬
pellat. hoc xpũs iubet. qui dumi cõ¬
sultabitis in medio uestrum erit.
ut quos elegit a principio eorum
usq in finem se prebeat spectatorẽ¬
hoc apli pettus et paulus flagitãti
qui romano pontifia ut nõ alteri.
ꝙͣ uobis ista cõmitteret inspirarũt
quorum tautas et int̾uas preces

Expanded text:
os appellat; hoc Cristus iubet, qui dum consultabitis, in medio vestrum erit, ut quos elegit a principio, eorum usque in finem se prebeat spectatotoli Petrus et Paulus flagitant, qui Romano Pontifici ut non alteri quam vobis ista committeret inspirarunt; quorum tacitas et
Abbreviated transcription (Latin):
ltinat oratio. boc nosse sufficiat ꝙ
cum plebs romana sũmi eciam loci
partem posceret idq nobilitati sũ¬
mu dedecus uide̾tur sũma ui od¬
stitit. ad extremũ ut in reliquis uic¬
ta luccubuit. multisq hinc iude cõ¬
tentionib agitaus. Primo quidẽ
ad id deuentum est ut nõ consules
s consulaci potãte ꝑuretimi tribu¬
ni nulitum quatuor crearentur.
cumqz ue hic etiam plebis amu
quiescerent quod duu tinuore sr̃ bie
uegutum erat iusticie uicib est
obtentum ut plebenis consul urxta
patricurm sederet et cõmunẽ patriã¬
et coĩ orema partum imꝑium pan
regeret inuestate. Que si uera si
apud clarissimos historicos uota st.
quid dubitamus adhuc longe pro¬
indentissum patres aut quid borta¬
torib indigemus. Si romanorum
calauntatũ miserenũ si pios hu-¬
meros ĩmense ruine subicere decre¬
iustis enis temporis exempla sequi¬
mim quo urbs illa de nichilo surte¬
xit ad sidera. non huius quo de tã¬

Expanded text:
stinat oratio. 32 Hoc nosse sufficiat, quod stinat oratio. 32 Hoc nosse sufficiat, quod cum plebs romana summi etiam loci partem posceret, idque nobilitati summum dedecus videretur, summa vi obstitit; ad extremum ut in reliquis victa succubuit; multisque hinc inde contentionibus agitatis, primo quidem ad id deventum est ut non consules sed consulari potestate permixtim tribuni militum quattuor crearentur; cumque ne hic etiam plebis animi quiescerent, quod diu tumore superbie negatum erat, iustitie viribus est obtentum, ut plebeius consul iuxta patritium sederet et comunem patriaet comuni opera partum imperium pari regeret maiestate. 33 Que si vera, si apud clarilonge, providentissimi patres, aut quid hortatoribus indigemus? Si Romanorum calamitatum miseremini, si pios humeros immense ruine subiecere decrevistis, eius temporis exempla seguimini quo urbs illa de nichilo surrexit ad sidera, non huius, quo de tan
Abbreviated transcription (Latin):
nssimum arguinentum a titolino
relatum. Gueus flamus scribe filiꝰ
humilime uir fortuue ceterum uaf¬
fer cic disectus edilis curulus fac¬
tus erat. ea res nobilibus nouitatẽ
eius uortentibus tantum stoniatũ
excitarat ut in illius bonore uelut
in luctu ꝓprio plutum ex eis auules
aurecs et omnamenta depouerent.
Contra. Ille nichil motus adũsus
eorum insolentiam lib̾runami cõ
ti uodiles iuuenes qui cum forte
aderant unannm contemptu nõ
assirgerent coufestim se. lamn cu¬
tulem nssit afferti. Atq ita suoꝵ
uobilium cõtemptorum cõten ꝙp¬
tor ip̃e nobilior illos ĩuidia ta belcẽ¬
tes non de priuato scanno sed puͨ ͤ
modo sed consulatus eciam honore
lulum successisse. ut enimi hic ht̾
Sit illie finem babuit magr̃atus.
Senatorur potestus t̾imũ non
habebat. de lre igitur consulatu q ͦ¬
ciens et quanta cum indignatione
c̃tatum sit si reterere incipiam e¬
longabor ab epłe fine ad quem fe¬

Expanded text:
tissimum argumentum a Tito Livio tissimum argumentum a Tito Livio relatum. 29 Gneus Flavius, scribe filius, humillime vir fortune, ceterum vafer ac disertus, edilis curulis factus erat. Ea res nobilibus novitatem eius horrentibus tantum stomacum excitarat ut in illius honore, velut in luctu proprio, plurimi ex eis anulos aureos et ornamenta deponerent; contra ille, nichil motus, adversus eorum insolentiam liberrimam contti nobiles iuvenes, qui tum forte aderant, unanimi contemptu non assurgerent, confestim sellam curulem iussit afferri, atque ita suorum nobilium contemptorum contemptor ipse nobilior illos invidia tabescentes non de privato scamno sed publicmodo, sed consulatus etiam honore sulum successisse. Ut enim hic habet, sic ille finem habuit magistratus; senatorum potestas terminum non habebat. De hoc igitur consulatu quotiens et quanta cum indignatione certatum sit, si retexere incipiam, elongabor ab epystole fine, ad quem fe
Abbreviated transcription (Latin):
scebat. acri nobilitas adu̾sata luc¬
tamme. hunc in sacrum montem
prima secessio. uicit tandem super¬
biam nobilium plebeia iusticia. et
reclamantib nequicꝙͣ patriciis tũc
prinũ calcar unicum ac frenum
quoq plebs uictrix appio caudiõ
uiro licet acerrimo pertinatius ob¬
luctante. ¶Noua de hinc orta cõ¬
tencio primorib su‸ ꝓlebo fastidio
uegantib int̾ plebem pritios q
matruonia et sic abrupto sanctis¬
luno unculo geneas humam in du¬
as iteruu partes scindentib cruita¬
tem. Indignata ꝑlebs restitit. sic in¬
nitis adũsariis lege lata promiscua
sunt ymissa comugia. decẽniratus
sacrorum causci questura curulis
edilitas non insi patritie gentis e¬
rant. Animadũtit plebs se ludibrio
haberi. enxa est. euiritq ut harũ
quoq particeps dignitatum fieret.
Qua ni re uou est si lencio suppͥmẽ¬
dum parium illud per se sed sr̃bie
nobilium et ꝑlebeie libertatis eidẽ¬

Expanded text:
scebat; acri nobilitas adversata lucscebat; acri nobilitas adversata luctamine; hinc in Sacrum Montem prima secessio; vicit tandem superbiam nobilium plebeia iustitia et reclamantibus nequaquam patritiis, tunc primum calcar unicum ac frenum quoque plebs victrix, Appio Claudio, viro licet acerrimo, pertinacius obluctante. Nova dehinc orta contentio, primoribus superbo fastidio negantibus inter plebem patritiosque matrimonia, et sic abrupto sanctissimo vinculo generis humani, in duas iterum partes scindentibus civitatem. Indignata plebs restitit: sic invitis adversariis, lege lata, promiscua sunt permissa coniugia. 28 Decemviratus sacrorum causa, questura, curulis edilitas nonnisi patritie gentis erant. Animadvertit plebs se ludibrio haberi; annisa est evicitque ut harum quoque particeps dignitatum fieret; qua in re non est silentio supprimendum parvum illud per se, sed superbie nobilium et plebeie libertatis eviden
Abbreviated transcription (Latin):
na subiitrasse flagitia. Ita qd̾ ma¬
eune nocet rectoribus ciuitatu id
isti maxine profututũ putant. siue
quod pocius reor putore se simulãt
reliquum est ut u̾iorem causam p̾¬
sidendi cupidinis inquiramꝰ. Ea u̾o
nõ alte fodientibus p̾sto esti onuito
auaticiam que et si iragnis iudicis
suspecta sit ꝓpt̾ honestatem quãdã
nomimari in hoc sermone michi qui¬
dem uidetur iudigna eoꝙ ĩ aumus
nobilib turpissime hĩtat ỹmo u̾o
prccul inde crulat. sed lequor nunc
de nobilitate uulgari. Suꝑbiam gͥ
lum. ut salustius ait . 2 ion utiq
nouam pestem in republica. Si qͥ¬
dem et ueres illes et ueteres rõuos
actigit int̾q uirtutes maximas li¬
uidus timidr odrepsit. Semper tamẽ
humilitatis grauitate compressus.
uro eciami muic ut spero gliosissum
patres arbitno cõprimendus. Eg̾e
uidetur res eremplo. Iam ab mcio
affecta suos magistratus et lib̾tatis
ambigue patroncs ac uiudices po¬

Expanded text:
na subintrasse flagitia. Ita quod mana subintrasse flagitia. Ita quod maxime nocet rectoribus civitatum, id isti maxime profuturum putant sive, quod potius reor, putare se simulant. 24 Reliquum est ut veriorem causam presidendi cupidinis inquiramus. Ea vero non alte fodientibus presto est. Omitto avaritiam, que etsi magnis indiciis suspecta sit, propter honestatem quandam nominari in hoc sermone michi quidem videtur indigna, eo quod in animis nobilibus turpissime habitat, imo vero procul inde exulat; sed loquor nunc de nobilitate vulgari. 25 Superblum», ut Salustius ait, non utique novam pestem in republica, siquidem et veros illos et veteres Romanos attigit interque virtutes maximas lividus tumor obrepsit, semper tamen humilitatis gravitate compressus, vestro etiam nunc, ut spero, gloriosissimi patres, arbitrio comprimendus. Egere videtur res exemplo. 26 Iam ab affecta, suos magistratus et libertatis ambigue patronos ac vindices po
Abbreviated transcription (Latin):
adiutor bruti sr̃dos reges eiceret dũ
primo consulatu de tusciis. Tercio
de sabuus uir sepeliendus e publi¬
co triumpharet. ꝙͣ diues inenenius
agrippa dumi discordem scissam q
rem .p. sacco conglutinaret eloquio
ꝙͣ diues. Qunitus cuiciuatus dum
deserto rure ĩopi romaui metu et
odsidione consulem romanũ atq
excitum liberaret. ꝙͣ diues curius.
ꝙͣ diues fabricius dum pirrhi regis
ac Sanmitium signa prost̾uerẽt.
ꝙͣ diues acilius regulus duui car¬
thagmensium funderet legiones.
ꝙͣ diues appius claudius dum lu¬
nunibus captus rem publitam cõ¬
silio gub̾uaret. O posum est omĩa
gloriose paupeitatis exempla col¬
ligere. Audeo antem affirmare licet
obscrepat multitudo. nil mag̾ ꝙͣ sr̃¬
uatuas diuitias obesse uirtutib
et ue c̾tas nationes a radicata me¬
dullitus opimione conuellam qd̃
int̾ scciptores rerum coustat. Romã
uictricem genonm uicere diuicie. uec
dubium est una eademqz uia ⁊ pau¬
ꝑtatem romauam exiuisse et ꝑegri¬

Expanded text:
adiutor Bruti superbos reges eiceret, dum primo consulatu de Tuscis, tertio de Sabinis, vir sepeliendus e publico, triumpharet; 22 quam dives Menenius Agrippa dum discordem scissamque rempublicam sacro conglutinaret eloquio; quam dives Quintius Cincinnatus dum deserto rure inopi Romam metu et obsidione consulem romanum atque exercitum liberaret; quam dives Curius, quam dives Fabritius dum Pyrri regis ac Samnitium signa prosternerent; quam dives Atilius Regulus dum Carthaginiensium funderet legiones; quam dives Appius Claudius dum luminibus captus rempublicam consilio gubernaret. Operosum est omnia gloriose paupertatis exempla colligere. 23 Audeo autem affirmare, licet obstrepat multitudo, nil magis quam supervacuas divitias obesse virtutibus; et ne ceteras nationes a radicata medullitus opinione convellam, quod inter scriptores rerum constat, Romam victricem gentium vicere divitie, nec dubium est una eademque via et paupertatem romanam exivisse et peregri
Abbreviated transcription (Latin):
nam pacto romam ueteres quib
singularis et exuia uirtus fuit
plebem tamen ab honorib exclude̾
nequiuerũt u̾borum plurium opꝰ
est longus q fiam si hoc loco particu

Expanded text:
Romani veteres, quibus singularis et eximia virtus fuit, plebem tamen ab honoribus excludere nequiverunt, verborum plurium opus est longusque fiam si hoc loco particu
Abbreviated transcription (Latin):
cdudendos nõ tãtum quos iuisuit
louginqua tr̃aꝵ sed latinos eciam
gentem proruam atq conuguã
rouianis et penc cum eis unmi
corpus. neq illos solum u̾bo uł ca¬
lamo sed si fieri possit eciam gladio
detrendos eremplo aulii mauli tor¬
quati Qui cum latin quondam pe¬
terent ut ex eis alt̾ consciliũ et se¬
natus pars dimidia legeretur tãta
indignauione pingtus est ut iura¬
ret se in curiami cutuim gladro
rẽturum et li quen ibi latiris nĩ¬

Expanded text:
cludendos, non tantum quos miserint cludendos, non tantum quos miserint longinqua terrarum, sed Latinos etiam, gentem proximam atque contiguam Romanis et pene cum eis unum corpus, neque illos solum verbo vel calamo sed si fieri possit, etiam gladio deterrendos; 14 exemplo Auli Manlii Torquati, qui cum Latini quondam peterent ut ex eis alter consulum et senatus pars dimidia legeretur, tanta indignatione permotus est ut iuraret se in curiam “cinctum gladio venturum” et siquem ibi Lati
Abbreviated transcription (Latin):
didit multani uullos admutere
reges sed cun serire suo. et an huic
ĩurie eccurrendũ sit ambigitur Il¬
lud autem omittitur qued aute oĩa
quesitu dignum erat quibus seu
ꝙͣ exquisitis suppliciorũ geund pre¬
dones puhliti puniendi aut saltẽ
ui libera mutate lib̾tatis hostes qͣ
precul a unmerib publicis sunt ar¬
cendi. Id nnum q̃ritur stupendum
debeat libertati ut in capitolio suo
unde senonum flãmas atq arma
sumumouit ubi reges captos aute
truphales curtus iudit ubi lega¬
tis genicium supplices audiuit im¬
tem ullam publice adinstraci¬
gencrum hĩtamus aspicis ista sal¬
uator auit quonam piaculis irr̃is¬
las abstrige dedecoris. huc ie igitͦ
uicatio et coram apłorum sucresso¬
ribus quereretur licet ue romanũ
tuor celi cardin labor ñugilet. c̾¬
certe ego si consular respondere nõ
dubitem romano more senatu
romanuui nõ uisi ex romanis ciui¬
bus constare et ert̾u̾es a luuine se¬

Expanded text:
didit malorum: nullos admittere didit malorum: nullos admittere reges Sed civi servire suo. Et an huic iniurie occurrendum sit, ambigitur; illud autem omittitur, quod ante omnia quesitu dignum erat, quibus seu quam exquisitis suppliciorum generibus predones publici puniendi, aut saltem in libera civitate libertatis hostes quam procul a muneribus publicis sint arcendi. 11 Id unum queritur, stupendum debea libertati ut in Capitolio suo, unde Senonum flammas atque arma submovit, ubi reges captos ante triumphales currus vidit, ubi legatos gentium supplices audivit, untem ullam publice administratigentium habitamus? aspicis ista, Salvator, aut quonam piaculis noslas absterge dedecoris. Hucne igitur vicario et coram Apostolorum successoribus quereretur liceat ne romanum tuor celi cardinum labor invigilet. Certe ego, si consular, respondere non dubitem romano more senatum romanum nonnisi ex romanis civibus constare et externos a limine se
Abbreviated transcription (Latin):
lauce librantibus nuuume graue
pondus ũũgeret e quib tres pret̾
profundissimam sapiẽciam ub̃n¬
mamq doctrinam romanaꝵ qͦ re
rum uociciam experiencia docuiss.
Quartus u̾o nõ modo romane eẽt
orignus s genus eciam ut quidã
putant ex altissuma ac uetustissĩa
traberet geute coruelia. et tamen
o uera pietas. o pacrie dulcis amor
adu̾sus suꝑbami uobilitatem achle¬
ta forcissimꝰ idefense cõm plebis
ageret et oppresse patrocunũ lib̾ta¬
tis. piam igitur ad causam. a deo iu
titur atq utinaui prisce superbie
uens cuicta uobilitas hunulitate
captos et sub ugum missos. ignonu
ẜuatum nũꝙ̃ alias fando auditũ
quodam semꝑ obseqinio coluisse uissia
carior roma. curior ĩ talia. carior bo
tus labor paniꝰ sc fixtuna ut ecc̃e
et unperii copui esset nõ ut regnũ
gerais orgie icensen .a. uota res
eli et rom uallibus et poͥ etinis eti¬
ami decnatata pastoribus Ita do¬
uima gẽmm in omnes lapsa mi-

Expanded text:
lance librantibus minime grave, lance librantibus minime grave, pondus iniungeret; et quibus tres preter profundissimam sapientiam uberrimamque doctrinam, romanarum quoque rerum notitiam experientia docuisset; quartus vero non modo romane esset originis sed genus etiam, ut quidam putant, ex altissima ac vetustissima traheret gente Cornelia, et tamen — o vera pietas, o patrie dulcis amor! — adversus superbam nobilitatem athleta fortissimus indefense causam plebis ageret et oppresse patrocinium libertatis. Piam igitur ad causam a Deo iudititur atque utinam prisce superbie nens cunta nobilitas humilitate captos et sub iugum missos, ignominservatum, nunquam alias fando auditum quodam semper obsequio coluisse, nullamlica, carior Roma, carior Italia, carior bontus labor pariter ac fortuna, ut Ecclesie et Imperii caput esset, non ut regnum gentis origine recensenda; nota res est et Rheni vallibus et Spoletinis etiam decantata pastoribus. 10 Ita domina gentium, in omnes lapsa mise
Abbreviated transcription (Latin):
nenti elogio defendatur. Magna
res fateor et coran magius agitͦ
et ad marimiũ referenda. Ego u̾o
parincatis in ee mchi sum cõscius
si ad loqueudum aunuos dat ĩna¬
ta deuotio. Itaq patres optum qui¬
bus huuisce rei cura maudata est
animis est adiissa pias oro de hunic
aures fidelibus adhibete sermomibꝰ
nõ quis ego sed quenam intentiõ
tanta matĩa dici potest miseticor
rei nomen esse sonantius ꝙͣ rei puͣ.¬
nulla gens. uulla barbanes uega¬
dẽ ouimpoteus tot tautis q p̾ͥrgn¬
tue teuiporalis ac spũalis iusigii¬
bus adornasset penes quaui et u̾e
fidei basimi et ecclĩe fundamẽta et
suprenti tocius orbis impis̃ statu¬
isset. ⁊ unc u̾o ut plus aliquid ꝙͣ
nonien ronia est et unde uł spari
posse̾t aliquid uł tuuer Illud ex
ordine cogitantib occurins nõ fru¬
stra nec tem̾e s diuinitus factum
esse ut nob̃ potissimũ ex oum satͦ
collegio romianus pontifer glorio¬
sum hoc et m̾icornum ꝙͣuis equa

Expanded text:
nenti elogio defendatur. 3 Magna nenti elogio defendatur. 3 Magna res, fateor, et coram magnis agitur et ad maximum referenda. Ego vero parvitatis mee michi sum conscius, sed ad loquendum animos dat innata devotio; itaque, patres optimi, quibus huiusce rei cura mandata est,animis est admissa, pias, oro, dehinc aures fidelibus adhibete sermonibus, non quis ego sed quenam intentio mtanta materia dici potest, misericorrei nomen esse sonantius quam Reipunulla gens, nulla barbaries negaDeus omnipotens tot tantisque prerogative temporalis ac spiritualis insignibus adornasset, penes quam et vere fidei basim et Ecclesie fundamenta et supremum totius orbis imperium statuisset. Nunc vero et plus aliquid quam nomen Roma est et unde vel sperari possit aliquid vel timeri. 6 Illud ex ordine cogitantibus occurrat non frustra nec temere sed divinitus factum esse ut vobis potissimum ex omni sacro collegio Romanus Pontifex gloriosum hoc et meritorium, quamvis equa
Abbreviated transcription (Latin):
rei puͫ statui deputato s
kagilibus huinetis grande
onus nuponitur ab illo et
pro illa quibus negate iuil
potui. nequid ergo reicereui Iussit
aume domnus amor mee boĩs
patrie et parentis publice salus ĩ
ambigno u̾titur non est filius quẽ
pie matas uõ tangit ĩuitia Accedit
ad hiuinaui geueris uniu̾sale debi¬
tum snigulare quoddaui erga iue
meritum urbis come que et suum
me uisigni priulegio cinem uocat.
et fortasse non oltunũ hoc tempo¬
re nouinus sui et fame p̾sidium
senescentis in me repoĩcum arbitra¬
tur demqz sic semper de me meruit.
ut ubi de statu enis q̃ntur non mͦ
tupe silennum ineum sit. sed in¬
humanum eciam et ingratum hec
idcuto p̾fari libuit ne quis me ĩ¬
sanum aut mei ipsius oblitum pu¬
tet qui maiora uiribus meis sim
aggressus contraqz consiluni sa¬
pientis altiora me quesierim ⁊ for¬
ciora me scrutatus fuerim. seu in¬
dignant̾ audicit ꝙ romaua liber¬
tas pio quidem s humili prorsus ⁊
subito ac pedestri et forsan imꝑti¬

Expanded text:
e statui deputatos. 1 Fragilibus humeris grande honus imponitur ab illo et pro illa quibus negare nil potui; nequid ergo reicerem, iussit anime dominus amor mee. Comunis patrie et parentis publice salus in ambiguo vertitur; non est filius quem pie matris non tangit iniuria. Accedit ad humani generis universale debitum singulare quoddam erga me meritum urbis Rome, que et suum me insigni privilegio civem vocat et fortasse non ultimum hoc tempore nominis sui et fame presidium senescentis in me repositum arbitratur. 2 Denique sic semper de me meruit, ut ubi de statu eius queritur, non modo turpe silentium meum sit sed inhumanum etiam et ingratum. Hec idcirco prefari libuit nequis me insanum aut mei ipsius oblitum putet, qui maiora viribus meis sim aggressus contraque consilium Sapientis “altiora me quesierim et fortiora me scrutatus fuerim”; seu indignanter audiat quod romana libertas pio quidem sed humili prorsus et subito ac pedestri et forsan imperti
Abbreviated transcription (Latin):
rulatum ominũ compareas pro¬
curator. Et de querelis hactenus.
ad id u̾o qd micti taiu obuire gras
agis quasi fortuuatun tuarun pro¬
pugnatori uinco. quia ueq ineum
meritum u̾bis actollere. neq depͥ¬
mere fidem uelun. iul aluso dicã.
uisi tercentianum illud ĩ audria.
Gande si tibi quid feci aut facio qd̵
placeat. et id gratum fuisse adũ¬
sum te liabeo graciam uiue ⁊ uale
uostri memor.
Ad Ĩohãnem olimicieñ canzellariũ
Cesaris familiariter.

Expanded text:
rulorum omnium compareas prorulorum omnium compareas procurator. Et de querelis hactenus. 6 Ad id vero quod michi tam obnixe gratias agis, quasi fortunarum tuarum propugnatori unico, quia neque meum meritum verbis attollere neque deprimere fidem velim, nil aliud dicam nisi terrentianum illud in Andria: 7 Gaudeo Si tibi quid feci aut facio quod placeat.... Et id gratum fuisse adversum te habeo gratiam. Vive et vale, nostri memor. 14 Ad Iohannem Olmutiensem, cancellarium Ces
Abbreviated transcription (Latin):
iopi atq egeno. Alt̾ gẽuias legit.
Alt̾ius digiti radiant squalente ge¬
unario. Alt̾a in labore filium parit.
altera in grndio illi nubit. deserta¬
q illum matce suum facit. dies au¬
te deficiet qmͣ erempla rerum tali¬
um. Niam quid aliud queritur decͣsti¬
cou illud maroneum. Sic uos nõ
nobis iudificatis aues. Notti sunt
reliqua uetus et populare p̾terea
u̾bum est. Qui plura ingera uinee
foderit pauciores eum uu sextari¬
os bibere. Neq de nichilo est quod
propheta idemq rex ait. labores ma¬
uuum tuarum quia mauducabis
beatus es et bene tibi etit Que se¬
cutus filius. omnus houio iuquit
qui comedit et bibit et udet bonũ
de labore suo. hoc donuin dei est. Ra
rum iuq̃z et insigne donui. Sic eĩ
ut intelligi datur et pata et filio
iuisum erat. qd̾ cui obtigit ille grãs
agat. cui uegatur ille sorte ille se
publica consoletur. Neq ulla sin
ercidat. Nami cum alius laboret ait
fortunam accusare uoles pͥmum

Expanded text:
inopi atque egeno; alter gemmas legit, inopi atque egeno; alter gemmas legit, alterius digiti radiant, squalente gemmario; altera in labore filium parit, altera in gaudio illi nubit, desertaque illum matre suum facit. 3 Dies ante deficiet quam exempla rerum talium; nam quid aliud queritur tetrasticon illud maroneum: Sic vos non vobis nidificatis aves? nota sunt reliqua. Vetus et populare preterea verbum est: qui plura vinee iugera foderit, pauciores eum vini sextarios bibere; neque de nichilo est quod propheta idemque rex ait: «Labores manuum tuarum quia manducabis, beatus es, et bene tibi erit»; que secutus filius: «Omnis homo» inquit, «qui comedit et bibit et videt bonum de labore suo, hoc donum Dei est». 4 Rarum, inquam, et insigne donum; sic enim ut intelligi datur, et patri et filio visum erat; quod cui obtigit ille gratias agat, cui negatur forte ille se publica consoletur, neque ulla sinexcidat: «Nam cum alius laboret» aitfortunam accusare voles, primu
Abbreviated transcription (Latin):
maite tullii uir insignis. s infelre
pater quanto studio laborasti ut ex
te alterum marcum tullium expͥ¬
uieres. O ꝙͣ sepe maxumorum arti¬
ficum falluntur ingenia. Marciun
bibulum exp̾ssisti. Hactenus quasi
presens cum cicerone defleu̾u ⁊ id
te pater et ad propoĩtum reuertor.
Si quidem ut dicebam tautoꝵ ho¬
uinu studici sepe ils mefficcitia
quibus iustituebantur. Sepe alus
post annorum muilia profuerunt
proderintq in quibus fortassis et
nes sunnus. Si forte igitur ut me
tantis ĩmi sceam epła illa mea siue
sum. uale medioł.kl. decemibi.
ircupit. Pone indignacõnẽ
et admracionem pone. hus plena
um. Iacent sub eriguo labore mar¬
more fundatores uibauru maxĩtix
quibus adueue impitant domũ
alt̾ edificat. ⁊nt uhĩttit. architec
tit. sator esurit. Alter nauigat. Alt̾
equoreis mercibus oruatur nam
pugunt. alter occupat uictorie pre¬
mia inhonorato uictore. Alt̾ pugt᷑
aurum fodit. Alter expendit. fossore

Expanded text:
Marce Tulli, vir insignis sed infelix Marce Tulli, vir insignis sed infelix pater, quanto studio laborasti ut ex te alterum Marcum Tullium exprimeres! O quam sepe maximorum artificum falluntur ingenia! Marcum Bibulum expressisti. Hactenus quasi presens cum Cicerone defleverim; ad te, pater, et ad propositum revertor. 36 Siquidem, ut dicebam, tantorum hominum studia sepe illis inefficacia quibus instituebantur, sepe aliis post annorum milia profuerunt proderuntque, in quibus fortassis et nos sumus; si forte igitur, ut me tantis immisceam, epystola illa mea sive sum. Vale. Mediolani, Kal. Decembris. irruperit. Pone indignationem et admirationem pone: his plena 2 Iacent sub exiguo marmore fundatores urbium maximarum, quibus advene imperitant; domum alter edificat, alter inhabitat, architectit, sator esurit; alter navigat, alter equoreis mercibus ornatur, navpugnat, alter occupat victorie premia, inhonorato victore; alter aurum fodit, alter expendit, fossore
Abbreviated transcription (Latin):
scutis. tranquilla turbidis. adu̾sa
felicibus. Et in magno aceruo re¬
rum humanaꝵ si ad cribrũ ueni¬
at. bom miminũ. mali płimim
depreliendetur. Tibi un cicero bom
multum glorie ĩmensum uatus
degener uere tibi ut ait helius spar¬
cianus melius fuerat liberos nõ
habere. habinsti em qui cutẽp¬
tis officus q̃ in eis quos dixi librs
legerat que ut credi debet sepius
ut undii uidetur ⁊ senete uisum ẽ
uia inqmͣ uoce paterm oris audi¬
erat nou uiuendi s bibendi nobili¬
tatus officio duos uini congios imo
impetu hqutiret. Egregns tanti
patris filius et p̾clarus uinder qͥ
interfectori eius antonio non iu¬
tam non potenciam. non opes. s qd̃
ille in libro quem de sui ipsius scpͥ¬
sit ebrietate conq̃ritur bibendi glo¬
niam et famam ebrietatis eripu̾it.
O portentum seuo sidere editum. O
nature uarietatem incredibilem.
Talem tanta de luce caligniem. heu

Expanded text:
scuris, tranquilla turbidis, adversa scuris, tranquilla turbidis, adversa felicibus, et in magno acervo rerum humanarum, si ad cribrum veniat, boni minimum mali plurimum deprehendetur. 34 Tibi, mi Cicero, boni multum, glorie immensum, natus degener; vere tibi, ut ait Elius Spartianus, «melius fuerat liberos non habere». Habuisti enim qui contemptis officiis, que in eis quos dixi libris legerat, que, ut credi debet, sepius ut michi videtur et Senece visum est — viva, inquam, voce paterni oris audierat, non vivendi sed bibendi nobilitatus officio, duos vini “congios” uno impetu “hauriret”. 35 Egregius tanti patris filius et preclarus vindex, qui “interfectori” eius “Antonio” non vitam non potentiam non opes, sed quod ille in libro quem de sui ipsius scripsit “ebrietate” conqueritur, bibendi gloriam et famam ebrietatis eripuerit. O portentum levo sidere editum, o nature varietatem incredibilem, talem tanta de luce caliginem! Heu,
Abbreviated transcription (Latin):
grauissimos scripsit Nunquid oro
silus obtiuit ut alcius emerget
ut miaturius loqueretur. ut prospe¬
ritate leuemi auimũ iactantem
cousisteret. longun est ire ꝑ sin¬
gulos. ¶ Ad supreuũ transeo. ci¬
cero tantus uir ciceroni fri suauẽ
atq artificiosami exhortacionem
scripsit Niunquid illius aminum
ab ea in quam naturaliter prouꝰ
erat iracundia retraxit aut motus
la pars operis stumulis uacat qui¬
bus excitet unuemlem aminum
⁊ accendat ad iuntandum salcẽ
domestice glorie claritateur. Qͥd
erpectas. Qui nuliui cesarẽ studio
partium infestum et elatum nito¬
tiis et offensionibus irritatum
mollire quiuit et flectere. Qui in¬
dices. Qui populum. Qui senatũ
faudo tociens moint Quem sarca
moturum uote diceres. dissimilli¬
mũ patri iuuenem mouere nõ
potuit. hac una iaenne re inife¬
lix et impar ceteris quib abunde
darus ubertunq felre fu̾at in
uita. S non omina ui data sa
anscentur leta tristibus. dara ob¬

Expanded text:
gravissimos scripsit; nunquid, oro, gravissimos scripsit; nunquid, oro, siliis obtinuit ut altius cingeretur, ut maturius loqueretur, ut, prosperitate levem animum iactante, consisteret? Longum est ire per singulos; ad supremum transeo. 32 Cicero, tantus vir, Ciceroni fratri suavem atque artificiosam exhortationem scripsit; nunquid illius animum ab ea, in quam naturaliter pronus erat, iracundia retraxit aut motus la pars operis stimulis vacat quibus excitet iuvenilem animum et accendat ad imitandum saltem domestice glorie claritatem. 33 Quid expectas? Qui Iulium Cesarem studio partium infestum et elatum victoriis et offensionibus irritatum mollire quivit et flectere, qui iudices qui populum qui senatum fando totiens movit, quem saxa moturum voce diceres, dissimillimum patri iuvenem movere non potuit, hac una maxime re infelix et impar ceteris, quibus abunde clarus ubertimque felix fuerat in vita. Sed non omnia uni data sunt; miscentur leta tristibus, clara ob
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus obscurum nomen qđ̃ uec a¬
nstotiles illustrauit Scripsit ad
neronem seneca et qd mireuiur de
cdemencia. Qui liber quantum illi
cui inscribitur profuerit toto orbe
notissimum est. Scripsit Eustachio
filio macrobius in ticeronem com¬
mentarios et saturualium libros
operosa uolumina. In alterius pͥ¬
mordio quicquid ipse per totani
uitani legisset totum filio ẽẽ uult
doctrine suppellectilem et lrãrum
penir Quid us ingenium. scĩam
elcquentiam labores suos illi cou¬
secrat successoremq illum sibi qͣi
testamentariu facit non pariu cẽ¬
sus aut arigusti predii. s anum bo¬
norum omimiii preclara hr̃ditas.
s obscurus heres et insi patris elo¬
gio nommaretur incognitus. Scͥ
sit uirgilius mecheuati Georgico¬
num libros ingemosimi et iocundũ
opus. Quo an agricolam effecĩt
intertum. Certe constantem islũ
ac modestum uirum uon fecit. bo¬
racius qui eidem utilissimas ⁊ suci
pleuissimas epłas sermones qr

Expanded text:
prorsus obscurum nomen, quod nec Aprorsus obscurum nomen, quod nec Aristotiles illustrarit. 29 Scripsit ad Neronem Seneca et quod miremur, de clementia; qui liber quantum illi cui inscribitur profuerit, toto orbe notissimum est. 30 Scripsit Eustachio filio Macrobius in Ciceronem commentarios et Saturnalium libros, operosa volumina. In alterius primordio, quicquid ipse per omnem vitam legisset, totum filio esse vult doctrine “supellectilem” et “literarum penu”. Quid vis? Ingenium scientiam eloquentiam labores suos illi consecrat, successoremque illum sibi quasi testamentarium facit non parvi census aut angusti predii sed animi bonorum omnium; preclara hereditas sed obscurus heres, et nisi patris elogio nominaretur, incognitus. 31 Scripsit Virgilius Mecenati Georgicorum libros, ingeniosum et iocundum opus, quo an agricolam effecerit incertum; certe constantem illum ac modestum virum non fecit Horatius, qui eidem utilissimas et suci plenissimas epystolas sermonesque
Abbreviated transcription (Latin):
tibi tedio esse solet i res eremplo e¬
get insistam. Nec attigani illes
qui rei .p. aut unlicie disciplinam
filus ingerentes omnibus profue¬
tunt preterqmͣ quibus aute alios
prodesse decreuerant quod in literis
quoq uel crebrius euenisse uideo.
ubi illud monstri iustar ꝙ praro
sumini uirri filius sũmus enciserit.
sit natura uices alternante ut qͥ sor
quod fi̾nt dõ debett. non pacri. ¶ pos¬
sem duces reges ⁊ cesares in testĩo¬
mum adducere. Sed uon uacat. ad
illa ueio que literis comprchensa
et in ouine euum multis utilia ĩ
hiis ipsis quibus sccipta erant pa¬
rum iusa sunt uirium babuisse.
Scripsit aristotiles etlice lidros ad
uichoniacũ quenidaui siue ille scri¬
bentis pat̾ ut quidam uolunt. siue
is filius siue amncus fuit. Adeo enĩ
nichil fuit ut quid fu̾it nunc eciã
dubitetur uiter multos ꝙͣuis cicero
filium iudubitant̾ affirmet nul¬
la re alia qmͣ alieua notus indu¬
stria ymo uero ne sit quid̃ notus

Expanded text:
tibi tedio esse solet, et res exemplo etibi tedio esse solet, et res exemplo eget, insistam. 27 Nec attingam illos qui reipublice aut militie disciplinam filiis ingerentes, omnibus profuerunt preterquam quibus ante alios prodesse decreverant; quod in literis quoque vel crebrius evenisse video, ubi illud monstri instar quod perraro summi viri filius summus evaserit, sic natura vices alternante ut quisque quod fuerit, Deo debeat non patri. Possem duces reges et cesares in testimonium adducere sed non vacat; ad illa venio que literis comprehensa et in omne evum multis utilia, in his ipsis quibus scripta erant, parum visa sunt virium habuisse. 28 Scripsit Aristotiles Ethice libros ad Nicomachum quendam, sive ille scribentis pater, ut quidam volunt, sive is filius sive amicus fuit; adeo enim nichil fuit, ut quid fuerit nunc etiam dubitetur inter multos, quamvis Cicero filium indubitanter affirmet; nulla re alia quam aliena notus industria, imo vero ne sic quidem notus;