comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in fructu ⁊ uͥ lune iuuarit augm̃tũ quȩ o̾ium clausori maris
aĩaliũ atq concharũ iuuat increm̃to suo m̾bra tͣgere. echini car¬
nes salib condire curabt.ꝙ. solito more ꝯficit᷑. hãc qͦ rẽ ꝑ om̃s
m̃ses bñ faciemꝰ hib̃nos. ꝑnas etiã ⁊ lardũ ꝯficimꝰ. ñ solũ m̃se h
s o̾ĩb qͦs hiemał algor astringit. Tẽꝑe hoc ꝑ humiles siluas ⁊ baciᷤ
fecunda uirgulta: ad tͣdos cet̾asq aues caꝑiendas laqͥos expedire ꝯue¬
niet. hoc usq in martiũ m̃sem tendet᷑ aucupiũ.

Expanded text:
in fructum est, ubi lune fuerit augmentum, que omnium clausorum maris animalium, atque concharum, iubet incremento sua membras turgere et echini carnes salibus condire curabunt, quo solito more conficiuntur: hanc quoque rem per omnes menses bene faciemus hybernos. Pernas etiam et lardum conficimus, non solum mense hoc, sed omnibus quas hyemalis algor astringit. Tempore hoc per humiles sylvas et baccis fecunda virgulta, ad turdos, ceterasque aves capiendas, laqueos expedire conveniet: hoc usque in martium mensem tendetur aucupium.
Abbreviated transcription (Latin):
unc serunt᷑ frum̃ta. tͥticũ. far. hordeũ. qͣuis hordei
satio iã sera sit. & faba circa septimontiũ seri pot̾. Nã pꝰ exactam
rumã male seminat᷑. hoc ⁊̾ m̃se adhuc lini sem̃ sꝑargi pot̾it: usq
unc ad instituendas uites. s pꝰ idus pastina inchoemꝰ efod̾e sic̃
an tͤctatũ ẽ. & mat̾iem bñ ħ m̃se cedemꝰ. Palos qͦ ⁊ corbes faciemꝰ¬
radicas. ⁊ locis frigidis oleũ faciemꝰ ex lauro ⁊ mirti bacas atq lentisci
in olei sui ꝯfectiõe quassabimꝰ. ⁊ uinũ myrtite sic̾ dictũ ÷ an tinguemꝰ.
oc tẽꝑe serenda lactuca ẽ: ut planta eiꝰ februario .iii. de hortis.¬
tͥnsferat᷑. Etiã n̾c alliũ ⁊ ulpicũ ⁊ cepulle ⁊ sinapi ⁊ cunela seri po

Expanded text:
 seruntur frumenta, triticum, far, hordeum, quamvis hordei satio iam sera sit, et faba circa VII iduum seri potest. Nam post exactam brumam male seminatur. Hoc etiam mense adhuc lini semen spargi poterit, usque nstituendas vites: sed post idus, pastina inchoemus effodere, sicut ante tractatum est. Et materiem bene hoc mense cedemus; palos quoque et corbes faciemus et locis frigidis oleum faciemus ex lauro et myrti baccis, atque lentisci: quas in olei sui confectione quassabimus et vinum myrticem sicut dictum est conficiemus. Hoc tempore serenda lactuca est, ut planta eius februario transferatur. Etiam nunc allium et ulpicum et cepule et syn
Abbreviated transcription (Latin):
reci in ꝯficiendi olei p̾ceptis ista iussert̾. Tantũ legendũ. eẽ.
oliue qͣntũ nocte ueniente possimꝰ expͥmere. molã primo
oleo deb̾e leuit eẽ suspensã. ossa enĩ ꝯtracta sordeset̾. Q re de sol
les dem ac nitrũ iubent nouo oleo misceri. ut ħ res spissicudinẽ
oiꝰ absoluat. Dem cũ amurca subsed̾it: oleũ purłi. xre dieb ex¬
actis: inuitrea uasa tͣnsferri. Scd̾m simili disciplina fieri. sea
leum

Expanded text:
reci in conficiendi olei preceptis ista iusserunt: tantum legendum esse olive, quantum nocte veniente possumus exprimere: molam primo oleo debere leviter esse suspendam; ossa enim confracta sordescunt: quare de solis Sal deinde ac nitrum iubent novo oleo misceri, ut hoc spissitudinem eius absolvat. Deinde cum ab amurca subsederit, oleum purum XXX diebus exactis, in vitrea vasa transferri. Secundum, eadem disciplina fieri, sed leum
Abbreviated transcription (Latin):
remꝰ. Inhuiꝰ pͥncipio fabã spargimꝰ q̃ pngͥssimũm łst̾coratũ desid̾atlo¬
cum. ł uallẽ qmͣ succus ueniens asũmitate fecundet. Primo serit᷑ de
inde ꝓscindit᷑. ⁊ tc̃ sulcat᷑. Occanda ẽ large. ut tegi płimũ possit. aliqͥ locis
frigidis dicũt infabe satione glebas ñ ẽẽ frangẽdas. ut ꝑ eas gelicidiaꝵ
tp̃re possit̃ germina obũbrata defendi. Satioẽ eiꝰ gñis sic̃ opinio ht̃ ñ
fecũdat᷑ t̾ra s minꝰ ledit᷑. Nã columella dic̃ agrũ frum̃tis uciliorẽ ꝓba¬
ri qͥ anno suꝑiori uacuus fuerit qͣm qͥ calamos fabaece messis eduxit.
Pingue iugerũ.ui. modii. occupant medioere ampliꝰ. spisso bñ ꝓuenit
Macrũ locũ nebulosũq ñ patit᷑. Curandũ p̃cipue ut luna .xu. serat᷑.
si ad huc solis ictũ reꝑcussa ñ sensit. Ali qͥ dicũt .xiiiiͫ. potiꝰ eligẽd̾a.
Sanguine caponis g̃ci assert̃ fabe semina macerata ħbis ad u̾santi

Expanded text:
remus. In huius principio fabam spargimus, que pinguissimum, vel stercoratum desiderat locum, vel vallem, quam succus veniens a summitate fecundet. Primo seritur et deinde proscindatur et tunc sulcatur: locanda est large, ut tegi plurimum possit. Aliqui locis frigidis dicunt in fabe satione glebas non esse frangendas, ut per eas gelicidiorum tempore possint germina obumbrata defendi. Satione eius generis, sicut opinio habet, non fecundatur terra, sed minus leditur. Nam Columella dicit, agrum frumentis utiliorem probari, qui anno superiori vacuus fuerit, quam qui calamos fabacee messis eduxit. Pingue iugerum sex modii occupant, mediocre amplius, spisso bene provenit. Macrum locum nebulosumque non patitur. Curandum precipue ut luna XV seratur, si adhuc ictum solis repercussa non sensit. Aliqui dicunt XIV potius eligendum. Sanguine caponis greci asserunt fabe semina macerata, herbis adversantibus
Abbreviated transcription (Latin):
fraxinꝰ si siccent᷑ rigescunt. añ curuabiles catenis utiles habent.
Carpinꝰ utilissima cup̾ssus egregia. Pinꝰ nͥ in siccidate ñ durans.
Cui ꝯ celerẽ putredinem cõꝑi in sardinia hoc gen̾e ꝓuidi: ut epcise
t᷑bes eiꝰ aut inpiscina qͣlibet anno doto merse laterẽt. pꝰ oꝑi fute.
aut᷑ ex parte meridiana cedunt᷑ utiliores st̃. q̾ uͦ ex septentrionali:

Expanded text:
fraxinus si siccentur rigescunt. Ante curvabiles catenis utiles habentur. fraxinus si siccentur rigescunt. Ante curvabiles catenis utiles habentur. Caprinus utilima, cypressus egregia. Pinus nisi in siccitate non durans; cui contra celerem putredinem comperi in Sardinia hoc genere provideri, ut excise trabes eius, aut in piscina qualibet, anno toto merse latent, post operi furure; autem ex parte meridiana ceduntur, utiliores sunt. Que vero ex septentrionali,
Abbreviated transcription (Latin):
securib recisas aliqͣndiu stare patieris. ut ꝑ eas partes humor siquiᷤ
inuenis ꝯtinet᷑ excurrat. Utiles st̃ aut̃ maxime he. Abies ꝙͣ. gallicam
uocant nͥ ꝑ pluat᷑: leuis rigida ⁊ in oꝑib siccis ꝑenne durabił. Larȩx
utilissima. ex qͣsi stabulas suffigas teguł in fronte atq ext̾mitate te¬
ctoꝵ: p̃sidium ꝯͣ incendia ꝯtulisti. Neq enĩ flamã recipiunt: aut
carbones possunt ereare. Quercꝰ durabił. si t̾renis oꝑib obruat᷑: &
aliq̃tenꝰ ꝑalis. Esculus: edificiiꝰ ⁊ radicis aꝑta materies. Castanea
mira soliditate ꝑdurat in agͥs ⁊ tectis ⁊ oꝑib ⁊ cet̾is intestinis. cui
solũ poncꝰ inuicio ẽ. Fagus in siceo ucilis. bumore corrũpit᷑. Popło¬
utq salix. ⁊ tilia: insculpturis necessariȩ. Alnꝰ fabrice inutil.s ne
cessaria si humidꝰ locꝰ ad accipienda fundam̃ta paland ẽ. ulmꝰ et

Expanded text:
securibus recisas, aliquandiu stare patieris, ut per eas partes humor, si quis securibus recisas, aliquandiu stare patieris, ut per eas partes humor, si quis in venis continetur, excurrat. Utiles sunt autem maxime hec, abies, quam Gallicam vocant nisi perpluatur lenis, rigida et in operibus siccis perenne durabilis, larex utilissima, ex qua si tabulas suffigas tegulis, in fronte atque extremitate tectorum, presidium contra incendia contulisti. Neque enim flammam recipiunt, aut carbones possunt creare. Quercus durabilis, si terrenis operibus obruatur et aliquatenus palis et edificiis, apta materies. Castanea mira soliditate perdurat in agris et tectis et operibus ceteris et intestinis, cuius solum pondus in trunco est. Ficus in sicco utilis, humore corrumpitur. Popue. Salis et tilia in sculpturis necesssarie. Alnus fabrice inutilis, sed necessaria si humidus sit locus, quia ad accipienda fundamenta palandus est. Ulmus et
Abbreviated transcription (Latin):
unc hyrci admittendi st̃ ut foctũ pͥmi ueris fouere possit exortꝰ.
S caꝑ eligendꝰ cui sub maxilł due uident᷑ pendẽ uerrucule
magni corꝑis. crassis crurib. breui plenaq ceruice. aurib flexis &
grauib. paruo capite. nitido. spisso ⁊ longo capillo ad in eundas
feminas ⁊ añ annicłm ꝯgruus. ñ uͦ durat ultra sexennũ. Capella
similis corꝑis. s magnis ub̃ib ẽ legenda. Nlon tam̃ ita multe ca¬
ꝑre ut oues una statione claudantur. ꝗͣ. luto ⁊ st̾core carere ꝯue¬
niet. hedis supͣ lactis abundantiã edera ⁊ arbusti ⁊ lentisci cacu¬
mina st̾ sepe p̃benda. Trimȩ educare optime posst̃. Ꝙ tenerio¬
res matres generant: tnsigendũ ẽ. d ult̾ octo annos seruande
ñ scͥ mat̾ces. qr genꝰ hoc longiori sterilescit ȩtate  rtãglabib¬
cam cedenda ẽ. cũ luna decrescit.S arbores qͥ cedent᷑ usq ad medullã

Expanded text:
unc Hirci admittendi sunt, ut fetum primum veris fovere possit exordiis. unc Hirci admittendi sunt, ut fetum primum veris fovere possit exordiis. Sed caper eligendus, cui sub maxillis due videntur pendere verrucule, magni corporis, crassis cruribus, brevi plenaque cervice, auribus flexis et gravibus, parvo capite, nitido spisso et longo capillo. Ad ineundas feminas est ante anniculum congruus, non autem durat ultra sexennium. Capella similis corporis, sed magnis uberibus est eligenda: non tamen ita multe capre ut oves una statione claudantur, quam luto et stercore carere conveniet, hedis supra lactis abundantiam, hedera et arbuti et lentisci cacumina, sunt sepe prebenda: trime educare optime possunt. Quod teneriores matres generant, transigendum est. Sed ultra octo annos servande non sunt matres, quia genus hoc largiore sterilescit etate. DE GLANam cedenda est, cum luna decrescit. Sed arbores que cedentur, usque ad medullam
Abbreviated transcription (Latin):
aut arbor umbrosa declinet. Dem̃ uͥ flexo iã die ardor infrĩgit᷑.
n solũ primo ũbre uesꝑtini roris humescit: gregẽ reuocemꝰ ad
ascua. S caniclarib ⁊ estiuis dieb. ita pascende st̾ oues: ut ca¬
pita g̾gis semꝑ au̾tant᷑ a soł obiectu. hieme aut̃ uł uere nͥ reso¬
lutis gelicidiꝰ ad pascua ꝓdire ñ debẽt. Nã pruinosa herba huic ge¬
neri morbos creabit ac t̾c semel aqͣre sufficiet. Grecas oues sic̃ asi¬
anas uł tarentinas moris ẽ stabulo potiꝰ nutrire ꝗͣ. ca̾po ⁊ ꝑtusi¬
stabuł solũ inqͦ claudent᷑ in st̾nere ut sic tuta cubilia ꝓpt̾ in¬
iuriã p̃ciosi uelleris humor reddat elabens. S trib ꝑannũ tot
dieb ap̾co die lotas oues unguere. Oleo oportebit & uino. Ppt̾ ser¬
pendes qui plerũq sũ. p̾sepib latent: cedrũ uł galbanũ uł muli¬
eris capillos aut cerum pornua freq̾nt̾ uramꝰ. De capris.

Expanded text:
aut arbor umbrosa declinet: deinde ubi flexo iam die ardor infringitur aut arbor umbrosa declinet: deinde ubi flexo iam die ardor infringitur et solum primo imbre vespertini roris humescit, gregem revocemus ad pascua. Sed canicularibus et estivis diebus, ita pascende sunt oves, ut capita gregis semper avertantur a solis obiectu. Hyeme autem vel vere, nisi resolutis gelicidiis ad pascua prodire non debent. Nam pruinosa herba, huic generi morbos creabit: at tunc semel adaquare sufficiet. Grecas oves, sicut Asianas, vel Tarentinas, moris est stabulo potius nutrire quam campo; et pertusis tabulis, solum in quo claudentur insternere, ut sint tuta cubila et propter iniuriam pretiosi velleris, humor reddatur elabens. Sed tribus per annum totum diebus, aprico die, lotas oves ungere oleo oportebit et vino: propter serpentes qui plerumque sub presepibus latent, cedrum, vel galbanum, vel mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
grege: matrices miteant᷑ inpascua. Sufficiet aut̃ priꝰqͣm ꝓcedãt matͦs¬
mane: ⁊ cũ sat᷑e reu̾tunt᷑ aduesꝑam. agnis ub̃a haurienda ꝑmittere.
qͥ donec firm̃tur int᷑ stabulũ furfurib uł medica herba uł si ẽ co¬
pia farina hordei pascant᷑ ingesta. donec c̃ceptũ pauł ꝑ robur etatiꝰ
pascuũ matrib possit hr̃e ꝯmune. De Pascendi ordine.
rib excitant᷑. Plaustria uͦ noxia st̃. si luestria dãnosa lanatis. Sa¬
lis dn crebra ꝯsꝑsio uł pascuis mixta uł canalib freq̾nt̾ oblata:
debet pecoris leuare fastidiũ. Nam ꝑhiemẽ si penuria ẽ. fenũ ui
paleẽ uł uicia. uł facilior uictꝰ ulmi seruatis frondib p̾beat᷑ aut
fraxi. Aesfuis m̃sib pascant᷑ sub lucis initio. cũ graminis teneri
suauitatẽ roris mixtura ꝯm̃dat. Qrta hora calescente potꝰ puri
fluminis aut putei p̾beat᷑ aut fontis. Medios soł calores uallis

Expanded text:
grege, matres mittantur in pascua. Sufficiet autem priusquam procedant magrege, matres mittantur in pascua. Sufficiet autem priusquam procedant mane et cum sature revertuntur ad vesperam, agnis ubera haurienda permittere; qui donec firmentur, intra stabulum, furfuribus, vel medica herba, vel si est copia, farina hordei pascantur ingesta, donec conceptum paulisper robur etatis, pascua matribus possint habere communia. DE OVIBUS ribus excitantur. Palustria vero noxia sunt, sylvestria damnosa lanatis: salis tamen crebra conspersio, vel pascuis mixta, vel canalibus frequenter oblata, debet pecoris levare fastidium: nam per hyemem, si penuria est, fenum, vel palee, vel vicia, vel facilior victus ulmi, servatis frondibus prebeatur, aut fraxini. Estivis mensibus pascantur sub lucis initio, cum Graminis terreni suavitatem, roris mixtura commendat. Quarta hora calescente, potus puri fluminis, aut putei prebeatur, aut fontis. Medios solis calores, vallis
Abbreviated transcription (Latin):
serues inuite usq adueris initia: circa ipsã uitẽ qͥ fructu ple¬
na ẽ loco umbroso scrobẽ fodies altitudine triũ pedũ latitudine duoꝵ
imittis sabulonẽ ⁊ ibi calamos figis inqͥb retorqͥs assidue sarm̃ta
fructib plena ⁊ illesis botrio̾ib alligab̾. ut solũ ñ ꝯtingant.⁊ cooꝑie
ut ymb̃̾ eo penet᷑re ñ possit. Itẽ grecis docentib uuas uł poma in
uite uł arbore si dui seruare uolueris: uascuł clausa fictilib a
ima parde ꝑtusis diligent̾ a su̾mo tecta suspende. qͣmuis poma:
statĩ natꝰ ub̃ib mat̾nis admouendꝰ ÷ manu. Eriꝰ tli eriguũ
lactis in qͥ spissiorẽ natura mulgendũ. ꝙ pastores colostrã uocãt.
Nãq ħ agnis nͥ auferat᷑ nocebit. Ac pͥmo ꝑ biduũ natꝰ cũ matre
claudat᷑. tc̃ septis obscuris seruet᷑ & calidis. Ita se cluso paruulaꝵ

Expanded text:
usque ad veris initia; circa ipsam vitem, que fructu pleusque ad veris initia; circa ipsam vitem, que fructu plena est, loco umbroso scrobem fodies, altitudine trium pedum, latitudine duorum et immittes sabulonem, ibi calamos figens, in quibus retorques assidue sarmenta fructibus plena et illesis botri finibus alligabis, ut solum non contingant; et cooperies, ut imber eo penetrare non possit. Item grecis docentibus, uvas vel poma in vite aut arbore, si diu servare volueris, vasculis clausa fictilibus ab una parte pertusis, diligenter a summo tecta suspende; quamvis poma statim natus, uberibus maternis admovendus est manu, prius tamen exiguum lactis, in quo spissior est natura, mulgendum, quod pastores colostram vocant: namque hoc agnis nisi auferatur nocebit. Ac primo per biduum natus cum matre claudatur: tunc septis obscuris servetur et calidis; ita secluso parvulorum
Abbreviated transcription (Latin):
ocis calidis ⁊ a pͥcis nites que fructu carent. fronde luxurians. ⁊ paui
ali uł cinere debebimꝰ aggerare. Ꝙdã lapides in sert̾ int̾ fleruosa ra
sterił fu̾it g̾ci ita p̃cipiunt eẽ curandã. Trunco eiꝰ fi̾so lapidẽ assert̾
includendũ: ⁊ ibi urine uet̾is humane. uͦii. guttulas cirea truneũ
deb̾e diffundi. ut ad radices instillatio ip̃a descendat. Tc̃ adiciendum
t̾ra letam̃i ad mixta ⁊ cͥca radices solũ om̃e u̾tendũ. De rosario ex¬
conserenda rosaria: tam̃ locis calidis apͥcis atq maritimis ħ &̃
m̃se pot̾imꝰ instituere roseta. Qͤ si indigꝰ plantarũ uolueris ex paucis
uirguł hr̃e copiosa: qͣternoꝵ digitoꝵ surcłos gẽmantes cũ geniłis
suis debebis excide. ⁊ in modũ ꝓpaginis st̾nere. st̾core. ac rigationib
adiuuare. U̾bi anni etatẽ ꝯpleuerint: pedis spatio int̾ se transferre
disiunctos. atq ita solũ qd̾ huic generi deputab̾ implere.

Expanded text:
ocis calidis et apricis vites que fructu carent et fronde luxuriant, nunc prali vel cinere debebimus aggregare. Quidam lapides inserunt inter flexuosa rasterilis fuerit, Greci ita precipiunt esse curandam: trunco eius fisso, lapidem asserunt includendum et ibi urine veteris humane quatuor cotylos circa truncum debere suffundi, ut ad radices instillatio ipsa descendat: tunc ad iicienda terra letamine mixta et circa radices solum omne vertendum. DE PERSICIS onserenda rosaria, tamen locis calidis apricis atque maritimis. Hoc etiam mense poterimus instituere roseta, que si indiguus plantarum, volueris ex paucis virgultis habere copiosa, quaternorum digitorum surculos gemmantes cum geniculis suis debebis excidere et in modum propaginis sternere; stercore ac rigationibus adiuvare: ubi anni etatem compleverint, pedis spatio inter se transferre disiunctos, atque ita solum, quod huic generi deputabis, implere.
Abbreviated transcription (Latin):
tib uineta occabimꝰ. colligemꝰ uicia fenugcũ resecamꝰ ad pabulum. hoc
ñ se locis frigidis ꝑ agñda ẽ leguminũ messis. Itaq lẽticłam collectã ci ñ
mixtã bñ seruabimꝰ. ł uasis oleariis aut salsam̃tariss repletis statĩq gipsatis
Nc̃ ⁊ faba lirna minuente uellet᷑ añ luc ẽ sane ⁊ añqmͣ luna ꝓ cedat
excussa ⁊ reãr igerata ponat᷑. Itagurguliones ñ paciet᷑ infestos. ħ ñ
lupinꝰ colligitur. ⁊ si placuerit statim seret᷑ exarea. s longe ab humore

Expanded text:
abimus, colligemus viciam, fenum. Grecum resecemus ad pabulum. Hoc mense locis frigidis peragenda est leguminum messis. Itaque lenticulam collectam cineri mixtam bene servabimus, vel vasis oleariis aut salsamentariis repletis, statimque gipsatis. Nunc et faba luna minuente velletur ante lucem; sane et antequam luna procedat excussa et refrigerata ponatur; ita gurguliones non patietur. Hoc mense lupinus colligitur et si placuerit statim seretur ex area. Greci asse
Abbreviated transcription (Latin):
sic posse curari. Albã cerã mundo ⁊ optimo oleo resolutã. ⁊ ad¬
huc liq̾ntẽ mitti in eo iubent. Tunc sales frictos calentes addi. oꝑiri
au gypsari. Sic fieri ut oleũ purget᷑. sapore ⁊ odore mutato. Oleũ
tñ om̃e int̾renis locis eẽ seruandũ. ⁊ eã eiꝰ e̾ẽ nat᷑am ut sole uł igi
purget᷑ uł aqͣ feruenti si simul misceant᷑ in uascło.xxii. De oliui¬

Expanded text:
sic posse curari: albam ceram mundo et optimo oleo resolutam et adhuc liquentem, mitti in eo iubent; tunc sales frictos calentes addi, operari, atque gypsari; sic fieri ut oleum purgetur sapore et odore mutato. Oleum tamen omne in terrenis locis esse servandum et eius esse naturam, ut vel igne purgetur, vel aqua ferventi, si simul misceantur in vasculo hoc eti
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ que ꝑu̾nũ seminib impletus es. alte tͥb pedib pastinare de¬
bebis ⁊ luna decrescente his st̾cus inferre. ħ m̃se ultimo thunũ
seremꝰ. s meliꝰ plãtis nascit᷑ qmͣuis ⁊ semine possit. Agrũ diligit
apͥcũ macrũ maritimũ nũc cͥca eqͥnoctiũ seres organũ. st̾corari
ac rigari donec ꝯualescat amplectit᷑. amat loca asꝑa atq saxos
hisde̾ dieb serit᷑ capparis. late serpit succo suo t̾ris nocet. Serẽdũ
ẽ ergo neꝓcedat ult̾ius cͥcũ ueniente fossato uł luto strictis parie¬
tib solo sicco ⁊ gͣcili herbas sponte ꝑseqͥtur. fioret estate suboocasi
uergiliarũ. capparis arescit. Giddi. ħ m̃se ultimo bñ seritur. ħ m̃se
nasturciũ seremꝰ ⁊ anetũ locis cẽꝑatis ⁊ calidis ⁊ radices. locis siccis
⁊ pastin acas ⁊ cerefoliũ cͥca octobres kł ⁊ lactucas. ⁊ betas ⁊ coriandrũ
⁊ primis diebus rapa ⁊ napos. De pomis. xiiii.¬

Expanded text:
torum que per vernum seminibus impleturus es, alte tribus pedibus pastinare debebis et luna decrescente his stercus inferre. Hoc mense thymum seremus, sed melius plantis nascitur, quamvis possit et semine. Agrum diligit apricum, macrum, maritimum. Nunc circa equinoctium seres origanum; stercorari ac rigari debet donec convalescat. Amplectitur loca aspera atque saxola. Iisdem diebus seritur capparis. Late serpit, succo suo terris nocet. Serendus est ergo ne procedat ulterius, circumveniente fossato, vel luto, strictis parietibus, solo sicco et gracili: herbas sponte persequitur, floret estate, sub occasu vigiliarum capparis marcescit. Gith etiam hoc mense ultimo bene seritur. Hoc mense nasturtium seremus et anetum locis temperatis et calidis; radices siccis: Et pastinacas et cerefolium circa octobres kal et lactucas et betas et coriandrum et primis diebus rapam, napos. DE PRATIS
Abbreviated transcription (Latin):
solidiꝰ: aufert̾. Alũ uͥ iustũ ceꝑit increm̃tum: trimã plantã cũ ip̃is
calicuł t̾nsfert̾. qͥb fractis. in srobe indulgẽt radicib largitatem
t̾ix. Tam̃ eque stercꝰ ad miscent. facientes straturã alt̾no ordine

Expanded text:
solidius est, auferunt, alii ubi iustum ceperit incrementum, trimam plantam cum ipsis solidius est, auferunt, alii ubi iustum ceperit incrementum, trimam plantam cum ipsis caliculis transferunt; quibus fractis in scrobe inducent radicibus largitatem: terre tamen eque stercus admiscerent, facientes straturam alterno ordine
Abbreviated transcription (Latin):
lauso.sinꝰ credit᷑ ꝓdesse o̾ĩb quȩ sub ea serunt᷑. Pinũ seremꝰ nucleis
suis calidis ⁊ siccis regiõib m̃̾se octobri uł nouẽbri: frigidis ⁊ hume¬
stis febix uł marcio. Amat locũ gracilẽ sepe maritimũ. Int̾ monteᷤ
⁊sara uastior ⁊ ꝓcerior inuenit᷑. uentosis ⁊ humidis arboꝵ siunt
increm̃ta letiora. S siue montes ueł c̃serere seu sparcia. qͥcũq
ħ huic generi depitab̾. q̾ alt̾i eẽ utilia ñ posst. Ex arab̃ gͥ ea loca
diligent̾ atq purgab̾. ⁊ frum̃ti more sem asꝑges. ac leui sarculo
curab̾ oꝑire. Nec enĩ plus qͣm palmo debet abscondi. Defendendda:
tenera arbor ã pecore solũ. nec calcet᷑ in ualida. Proficiet si nu¬
cleos aqua an triduũ macerab̾. Aliqͥ dict̾ fructũ pineũ trars¬
latioe micesce̾. S plantas ħ m̃ ꝓcurant. ut priꝰ multa semina
incaliłis t̾ra ⁊ fimo repletis obruant. Qͦ uͥ ꝓcesserĩt. relicto eo qd̾

Expanded text:
lture Pinus creditur prodesse omnibus que sub ea seruntur. Pinum seremus nucleis suis, calidis et siccis regionibus, mense octobri vel novembri; frigidis et humectis februario et martio: amat locum gracilem sive maritimum: inter montes et saxa vastior et procerior invenitur: locis ventosis et humidis, arborum fiunt incrementa letiora; sed sive montes velis conserere, seu spatia quecumque; hec huic generi deputabis que alteri utilia esse non possunt. Exarabis ergo ea loca diligenter, atque purgabis et frumenti more semen asperges ac levi sarculo curabis operire: Nec enim plus quam palmo debent abscondi: defendenda est tenera arbora a pecore, ne calcetur invalida: proficies, si nucleos aqua ante triduum macerabis. Aliqui dicunt fructum pineum translatione nitescere. Sed plantas hoc modo procurant, ut prius multa semina in caliculis, terra et fimo repletis obruant: que ubi processerint, relicto eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ñ st̃ qr seruant᷑ hibno. Eodẽ m̾se sordib lib̾andi st̃. aluei. qr tota
hieme cos mouere aut aꝑire ñ possumꝰ. S hȩc die apͥco tepidoq
facienda st: ut pinnis maxime ainũ iaioꝵ qͥ hñt rigorẽ uł aliquo
simili oĩa int̾iora mundent᷑. quo manꝰ ñ ualebit atting̾e. Tũ rimas
o̾s qͥ stꝰ extrinsecꝰ luto ⁊ fimo bubulo mixtis linamꝰ. ⁊ in suꝑ genesti
uł aliis tegum̃tis similitudinẽ porticꝰ imitet᷑. ut possint a frigore ⁊ tẽ¬

Expanded text:
alvei, quia tota hyeme eos movere non possumus, sed hec, die aprico tepidoque facienda sunt, ut pennis maxime avium maiorum, que habent rigorem, vel aliquo simili, omnia interiora mundentur, quo manus non valebit attingere: tamen rimas omnes que sunt extrinsecus, luto et fimo bubulo mixtis, liniamus; et insuper genestis, vel aliis tegumentis, similitudinem porticus imitemur, ut possint a frigore et tem
Abbreviated transcription (Latin):
Genera eoꝵ ħ st̃. Arbor ardore soł in arescit si freq̾nti aggestione
umulet᷑. Uesꝑtino iuuet᷑ humore. obiectis defendat᷑ umbraculis.
Iuuat mea ⁊ spoliũ serpentis appendi. Nc̃ iam ꝯt̃ priuinas stercꝰ
ba decota ẽ.Si u̾mes ꝑsic̾ patit̃. cinis eos am̃oet mixtꝰ ertinguet. ł bouiᷤ
urina cũ a ceti t̾eia parte ꝯfusa.di poma caduca st̃: nudate radici eiꝰ
uł ⁊runc̃o lentisci aut tereburti cuneus afficit᷑ ł terebrate in medio
palꝰ salicis ĩpͥmat᷑. Si poma rugosa creabit aut putrida circa unũ
truneũ corter recidatur. &cũ inde modicꝰ humor efflux̾it. argilla
uł paleato luto plaga retegat᷑. Magna poma ꝑsiceꝰ affer̾t: si florenti
ꝑtriduũ t̾nos sertarios cap̾m lactis ingesseris. Cont᷑ uicia ꝑsici ꝓficit¬
locis frigidis. nouembri calidis ꝑsicꝰ inserat᷑. maxime circa t̾rã surcłi
pleniorib. ⁊ ꝓpe arborẽ natis. Nam cacumina uł ñ tenebt̾: uł dii du¬

Expanded text:
ndi. Hec arbor ardore solis marcescit: frequenti aggestione cumuletur, vespertino iuvetur humore, obiectis defendatur umbraculis iuvat in ea et spolium serpentis appendi. Nunc iam contra pruinas, stercus ba decocta est, si vermes persicus patitur, cinis eos amurce mixtus extinguet, vel bovis urina cum aceti tertia parte confusa. Si poma caduca sunt, nudate radici eius vel trunco, lentisci aut terebinthi cuneus affigitur, vel terebrate in medio palus salicis imprimitur. Si poma rugosa creabit aut putria, circa imum truncum cortex rescidatur et cum inde modicus humor effluxerit, argilla vel paleato luto plaga retegatur. Magna poma persicus affert, si ante florem per triduum ternos sextarios caprini lactis ingesseris. Mense ianuarilocis frigidis, novembri calidis, persicus inseratur, maxime circa terram surculis plenioribus et prope arborem natis: nam cacumina, vel non tenebunt, vel diu du
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ arboribꝰ maxime uͥ in uitam᷑ tp̃r ꝓuincie ⁊ putãtur oliueta.
⁊ oliua cũ uaria ceꝑit ẽẽ colligit᷑. Exqͣpͥmũ fiet oleũ. Nã cũ tota
nigrescet qͦd spẽi mĩco posterauit. fũdẽdi ub̾tate cõpẽsat. Est utilis
olearũ ꝑutatio cet̾arsq arboꝵs si loci patit᷑ disciplina. ut de cisis
cacuminibꝰ rami fluentis ꝑ lat̾a ꝓnafundãt᷑. Ꝙ si regio insolẽs ⁊ in¬
custodita ꝯtig̾it agñdũ. pͥus toto arboris corꝑe ab inferiore par¬
te purgato ut altitudine aĩaliũ suꝑ gressa modꝰ tnscẽdat᷑ iniur
⁊arbor iam spacio su otuta curuetur.
c̃ ⁊loeis calidis ac siccis regionib oliueta ponunt᷑ glara lolar¬
sicut februario disputatum ẽ. amat hec arbor arduolocou
situ mediocter abhumore suspendi. scalpi assidue letamuus il¬
fate pigueses. feracib uentis elem̃ter agitari. ħ ⁊ m̃se oleis sfi libꝰ
qͣsupͣdicta sc̃ remedia faciemꝰ. Nũc ⁊ corbes ⁊ ꝑ ali⁊ radice bñ fieri

Expanded text:
rovincie: et putantur oliveta et oliva cum varia ceperit esse colligitur; ex qua primum fiet oleum, nam cum tota nigrescit, quod speciei merito posteravit, fundendi ubertate compensat. Est utilis olearum putatio, ceterarumque arborum, si loci patitur disciplina, ut decisis cacuminibus, rami fluentes per latera prona fundantur. Quod si regio insolens et incustodita contigerit, agendum prius, toto arboris corpore ab inferiore parte purgato, ut altitudine animalium supergressam, modus transcendatur iniurie et arbor iam spatio suo tuta curvetur. Nunc etiam locis calidis et siccis regionibus oliveta ponuntur, sicut februario disputatum est. Amat hec arbor, arduo laborum situ, mediocriter ab humore suspendi, scalpi assidue, letaminis ubertate pinguescere, feracibus ventis clementer agitari. Hoc etiam mense, oleis sterilibus que supradicta sunt remedia faciemus et corbes et pali de radice bene fieri
Abbreviated transcription (Latin):
nes iimigitis seꝑata. neq altiꝰ pssa sarełab̾ freq̃nt̃ uide plus eres¬
cet. Si capitatũ fac̃e uolu̾is uͥceꝑit caulisꝓdire ꝓcul calta suceͤ
reu̾tet᷑ adspicas fert᷑ sil una subc̾ris posita serat᷑ it̾ sub t̾rif luna
latẽte uellat᷑. odoris fedicate cariturũ. ł paleis condita allia ł fumo
suspensa durabt̃. Nã ⁊ cepulla seri pot̾ ⁊ carduoꝵ planta disꝑoni.
oe mẽse locis calidis. cet̾is uͭ ianuario ꝑsici ossa in pastinctas areis¬
st᷑ ponẽda binis ase pedib seꝑata ut cũ ibi plande excreuerin
tnsferat᷑ s ossa ponãt᷑ acumine deorsũ u̾so ⁊ũ ampliꝰ qͣm diabe apie

Expanded text:
 digitis separata, neque altius pressa: sarculabis frequenter, inde plurescent: si capitatum facere volueris, vi cepit caulis prodire per culta, ita succus revertetur ad spicas. Fertur si luna sub tertis posita seratur et item sub terris luna latente vellatur, odoris feritate cariturum. Vel paleis condita allia, vel fumo suspensadurabunt. Nunc et cepula seri potest et carduorum planta disponi, oc mense locis calidis, ceteris vero ianuario, perfici ossa in pastinatis sunt ponenda, bimis a se pedibus separata et cum ibi plante excreverint transferentur: sed ossa ponantur acumine deorsum verso et non amplius quam duobus aut
Abbreviated transcription (Latin):
leniꝰ uinũ ẽ ⁊ saporis. humecti in ꝯgiis cẽtũ duos gipsi sextarios
fõlia eitͥ uiridia sporta palmea missa inmusti non dũ feruẽstis
uase deponis ⁊ claudes ⁊ exemptis .xl. dieb melle addito ad modũ
rosati cum placebit uteris. Deuiuis pomoꝵ.xui.
oc m̃se omĩa que locis suis legunt᷑ expomis uina ꝯficies. De yno.¬

Expanded text:
i sextarium i viridia, sporta palmea immissa, in musti nondum ferventis vase depones et claudes; exemptis 40 diebus, melle adito, ad modum rosati, cum placebit uteris. Hoc quoque mense, omnia que locis suis leguntur ex pomis, vina conficies. DE
Abbreviated transcription (Latin):
resti calidis ⁊ siccis regionib ponũt.⁊ cidonea cͥca nouenbres kłdas
⁊ sorbũ ł amigdala inseminariis obruunt ⁊ pini sem̃ asꝑgunt.
ħ m̃se poma ꝯdienda st̃ atq seruãda eo more qͦ insingłoꝵ tituł¬

Expanded text:
rem calidis et siccis regionibus ponunt et cidonea circa novembres calendas rem calidis et siccis regionibus ponunt et cidonea circa novembres calendas et sorbum vel amygdala in seminariis obruunt et pini semen aspergunt. Hoc mense poma condienda sunt atque servanda, eo more quo in singulorum titu
Abbreviated transcription (Latin):
meclullã partis utͥususq ferro curabis abrad̾e ⁊ statim utͣsq partes
in se uincło stͥngis ⁊ oblinis fimo ⁊ sũmã partẽ ⁊ lat̾um diuisuras.
post annũ ei catrix ducta solidat᷑. hanc arborẽ surcłis qͥadhuc fructũ
non atculert̃ inseris. ⁊ ut asserit exhis sine ossib poma nascentur.
Si cerasus ꝯcepto humore putrescit. intrunco foram̃ accipiat. qͦ possi
educi. Si formicas patit᷑. succum portulace debebis infund̾e cũ aceti
media parce ꝑmxtũ. uel uini fecib crũcũ arboris florẽtis ad linere.
siestu canicłariũ fatigat᷑ cũ fontiũ singłos sextarios sumptos post¬
soł occasũ radicib arboris iubeamꝰ influere. Sic ne remediũ luna
dep̃hendat. ł herbã simphoniacã cͥca arboris cruncũ torq̃bimꝰ in
coronã.ł exea uixta imum codicẽ cubile faciemꝰ. serasea ñ ałr qͣm
in sole usq adrugas siccata seruant᷑. Mense octobͥ aliqmali arbo¬

Expanded text:
abis abradere et statim utrasque partes in se vinculo stringes et oblinies fimo et summam partem et laterum divisuras. Post annum cicatrix ducta solidatur hanc arborem surculis, qui adhuc fructum non tulerunt inseres et, ut asserit, ex his sine ossibus poma nascentur. Si cerasus concepto humore putrescit, in trunco foramen accipiat quo possit educi. Si formicas patitur, succum portulace debebis infundere, cum aceti media parte permixtum, vel vini fecibus truncum arboris florentis illinire. Si estu canicularium fatigatur, trium fontium singulos sextarios post solis occasum radicibus arboris iubebimus influere, sic ne remedium luna deprehendat. Vel herbam symphytum circa arboris truncum torquebimus in coronam, vel ex ea iuxta imum codicem cubile faciemus. Cerasa non aliter quam in sole usque ad rugas siccata servantur. DE HORTI
Abbreviated transcription (Latin):
popło.amiat scobes. altas spatia. largiora assidu as fossiones. Pu¬
ari mea p̃utria ⁊ sicca debebunt. ł que densius arcata ꝓtulerit iut rares¬
cat fimũ ñ amat atq iñ degñat. Cerasi ut sine osse uascant᷑ siera mar

Expanded text:
populo amat scrobes altas, spatia largiora, assiduas fossiones, pupopulo amat scrobes altas, spatia largiora, assiduas fossiones, putari in ea putria et sicca debebunt, vel que densius arctata protulerit; ut rarescat: fimum non amat, atque inde degenerat. Cerasa ut sine osse nascantur fieri Mar
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃. serasus amat celi statũ frigidũ solũ uͦ positioĩs humecte. Inte¬
pidis regioĩb parua ꝓuenit. calidũ ñ pot̃ sustin̾e. mõtania łi
collib ꝯstituta regione letat᷑. Cerasiplantã siluestr̃e tͣnsferre debe¬
mꝰ m̃se o ctobri ł nouenbri. ⁊ eam pͥmo ianuario cũ cõp̃hẽdit insero
piantaria uͦ creari possunt si p̾dictis m̃sib spargant᷑. poma. q̃ sũm
facilitate nascẽtur. Ego sic huius arboris felicitatẽ ꝓbaui ut uirgis¬
ta ex ceraso ꝓ ad minicłis ꝑ uineam posita in arborẽ ꝓsiluisse ꝯfirme
nanuario m̃se seri pot̃. Inserit᷑ m̃se nouẽb̾ meliꝰ.ł si necẽe̾ sit extre¬
mo ianuario. Alii ⁊ octobͥ it serendã ẽẽ dixert̃. Marcialis intrũ co
inseri iubet. mͥ int̾oortic̃ẽ ⁊ lignũ felicit̾ semꝑ euenit. Qui in truns
consert̃ sic̃ marcialis dic̃. omnẽ lanuginẽ que cͥca ẽ auferre. debe¬
bunt. qmͣ si remanserit in sitis noc̾e manifestat. Incerasis ħ ser¬

Expanded text:
re Cerasus amat celi statum frigidum, solum vero positionis humecte: in tepidis regionibus parva proveniunt, calidum non potest sustinere: montana, vel in collibus constituta regione letatur. Cerasi plantam sylvestrem transferre debemus mense octobri vel novembri et eam primo ianuario cum comprehendit inserere. Plantaria vero creari possunt, si predictis mensibus spargantur poma, que summa facilitate nascentur. Ego sic huius arboris facilitatem probavi, ut virgulta ex ceraso pro adminiculis per vineam posita, in arborem prosiluisse confirmem. Ianuario mense seri potest, inseritur mense novembri melius, ve si necesse sit extremo ianuario. Alii et octobri serendam esse dixerunt. Martialis in trunco inseri iubet. Mihi inter corticem et lignum feliciter semper evenit. Qui in trunco inserunt sicut Martialis dicit omnem lanuginem que circa est auferre debebunt; quia si remanserit, insitis nocere manifestat. In cerasis hoc ser
Abbreviated transcription (Latin):
auoꝵ corruptas uł pullos hñtes recidemꝰ. nã malo sapore sapore mel¬
la corrũpũt. Mel recens paucis dieb aꝑtis uascłis hñdũ ẽ atq insumi¬

Expanded text:
favorum corruptas, vel pullos habentes, recidamus: nam malo sapore melfavorum corruptas, vel pullos habentes, recidamus: nam malo sapore mella corrumpunt. Mel recens, paucis diebus apertis vasculis habendum est, atque in sum
Abbreviated transcription (Latin):
nis płib instruem᷑. primũ si plena st̃ apũ subtile mͦm᷑ audimꝰ. N.
uacue sed es fauoꝵ uelut ꝯcaua edificia uoces qͣs accipiũt. in mas
extollũt. Quare cũ murmuris sonꝰ magnꝰ ⁊ raucus ẽ agnoscimꝰ ñ e
idoneas ad metẽdũ crates fauoꝵ. It̾ cũ fucos a sedib suis qͥst̾ apes ma¬
iores gͣnͣdi intẽtio ẽ deturbãt. mat᷑a mella testant᷑. sastrabũtur aũ
aluearia matutinis horis cũ torpẽt apes. nec calorib asꝑant᷑. fui
admonet᷑ ex galbano ⁊ arido fimo bubulo quẽ inpultario fcĩs carbo¬
nib ꝯuenit excitare. Qd̃ uas ita figuratũ sit ut uelud inu̾si in fid ubli
angusto ore fumũ possit emitt̾e atq ita cedẽtib apib mella recid̾e
Fad examinis pabulũ hoc tp̃r pars fauoꝵ debet qͥnta dimitti. Sane
putres ac uiciosi faui dealuearib auferãt᷑. Nc̃ mella ꝯficimus ꝯgestis in
nũdissimũ sabanũ fauis acdiligñt̃ exp̃ssis. S añqm̃ p̃mamꝰ partes

Expanded text:
nis pluribus instruimur: primum si plena sunt, apum subtile murmur audimus: nam vacue sedes favorum, velut concava edificia, voces quas ceperint in maius extollunt: quare cum murmuris sonus magnus et raucus est, agnoscimus non esse idoneas ad metendum crates favorum. Item cum fucos a sedibus suis, que sunt apes maiores, grandi intentione deturbant, matura mella testantur. Castrabuntur autem alvearia matutinis horis, cum torpent aves, nec caloribus asperantur, fumus admovetur ex galbano et arido simo bubulo, quem in pultario factis cerbonibus convenit excitare: quod vas ita figuratum sit, ut velut inversi infundibuli angusto ore fimum possit emittere: atque ita cedentibus apibus mella recidentur ad examinis pabulum, hoc tempore pars favorum debet quinta dimitti. Sane putres ac vitiosi favi de alvearibus auferantur. Nunc mella conficimus, congestis in mundissimum sabanum favis ac diligenter expressis. Sed antequam premamus, partes
Abbreviated transcription (Latin):
ũc ⁊̃ locis calidis ⁊ apͥcis oliueta instituemꝰ. more ł ordine quẽ fe¬
bruariꝰ m̃sis ostendit. Seminaria qͦq olearũ locis talib faciemꝰ
ħ tẽpore. ⁊ omnia que ad oleã ꝑtinebũt. Oliuas qͦ albas ꝯdiemus
orib ac tepidis ut ita eis asuꝑiori parte humor possit induci. dm¬
nẽ sobolẽ conuelli columella p̃cepit. Michi uidet᷑ paucas dimitti
semꝑ acsolidas. ex qͥb uł inuetustate matͥs loca dilecta succedat. u
melius nutͥta ⁊ ad geste t̾re bñficio ⁊̃ suas hñs radices ad oliuetũ fa¬
ciendũ sine cura seminarii tͣnsferat᷑. arbuscła. Nunc si suppetit intͥ¬
misso tͥennio st̃corãda st̃ oliueta. locis maxime frigidis. Capͥ ni st̾c¬

Expanded text:
 locis calidis et apricis oliveta instituemus, more vel ordine quem februario mensis ostendit. Seminaria quoque olearum locis talibus faciemus hoc tempore et omnia que ad oleam pertinebunt. Olivas quoque albas condiemus, oribus ac tepidis, ita ut eis a superiori parte humor possit induci. Omnem sobolem convelli Columella precepit; mihi videtur paucas dimitti semper ac solidas; ex quibus vel in vetustate, matris loco delecta succedat, vel melius nutrita et aggeste terre beneficio, etiam suas habens radices, ad olivetum faciendum, sine cura seminarii tranferatur arbustula. Nunc si suppetit, intermisso triennio, stercoranda sunt oliveta, locis maxime frigidis. Nunc et
Abbreviated transcription (Latin):
dactiloꝵ ñ uet̾um s nouor ac pinguiũ recentia ossa debebit
obruere. t̾re cin̾em miscẽ. s plãtã uelit ponẽda ẽ apͥli m̃seł mai
locis delectat᷑ apͥcis ⁊ calidis fouẽda ẽ ut crescat humore. Terrã so¬
lutã ł sabulonẽ reqͥrit. ita tñ ut qnplanta disponit᷑. eͥca eã ł sube
pingͥs t̾ra fundat᷑. annicła tͣnsferat᷑ aut bima. Iuluo m̃se incipient

Expanded text:
dactilorum non veterum, sed novorum et pinguium, recentia ossa debebit dactilorum non veterum, sed novorum et pinguium, recentia ossa debebit obruere, terre cinerem miscere. Si plantam velit, ponenda est aprili mense, vel maio. Locis delectatur apricis et calidis: fovenda est ut crescat humore; terram solutam vel sabulonem requirit, ita tamen ut quando planta disponitur, circa eam vel sub eam, pinguis terra f
Abbreviated transcription (Latin):
fatetur. ħ m̃se malua serenda ẽ. q̃ occur su yemis ab increm̃ti lon-¬
gitudine repͥmet᷑. loco pingͥ delectat᷑. ⁊ humido gaudet letamine. Trãl¬
eiꝰ plãta que tena ẽ. Maior enĩ tͣnslata languebit. Sapor illius melior
ẽ siñ tͣnsferaut᷑. s ne scito erigant᷑ in caulẽ. in medi eat glebulas¬
ꝯstitues aut lapillos. Rara ponẽda ẽ sarcło delectat᷑ assiduo. Sic
lib̾ande st̃ herbis ne motũ sentiant in radice. Si tnͣsferẽdis plan¬
ganũ. ⁊ cappar m̃sis inicio. It̃ betã locis sicciorib nec ñ armora¬
fanꝰ. Nc̃ porrum u̾no satũ tͣnsferre debemꝰ. ut crescat incapite.
sane sarcłis cͥcũfodiat᷑ assidue. ⁊ cõphens a porri planta uelut te¬
iacib alleuet᷑ ut manitas spatii q̃ radicib suberit increm̃to ca¬
pitis suppleat᷑. Ocimũ qͦ ĩ nũc seremꝰ. qͦd ciciꝰ nasci fertur hoc ꝙ̃r
ui placet curas ag̾ẽ scłoꝵ de palmis cogitet ꝯserẽdis. ħ gͥ m̃se

Expanded text:
e mense malua serenda est, que occursu hyemis ab incrementi longitudine reprimetur: loco pingui delectatur et humido gaudet letamine. potest congestitiam, quamvis ubicumque nascatur. Sarculari debet assidue, ut respergatur pulvere quo fovetur: non nimis gaudet humore. De quo semen legere disponis, suo loco esse patietis: quod ad escam parabis, robustius facies transferendo. In sinapi vero vetus semen inutile est, vel sationi, vel usui, quod denganum et caparis mensis initio. Item betam locis siccioribus serrum verno satum transferre debebis, ut crescat in capite. Sane sarculis circumfodiatur assidue et comprehensa porri planta, velut tenacibus allevetur, ut manitas sparii que radicibus suberit, incremento capitis suppleatur. Ocimum quoque etiam nunc seremus, quod citius nasci fertur hoc tempore, ui placet curas agere seculorum, de palmis cogitet conserendis. Hoc igitur mense,
Abbreviated transcription (Latin):
Reci iubent si uuã nimius imber infund̾it. postea qmͣ mustũ
eius pͥmo ardore feruebit. ut ad alia uascła tnͣsferat᷑. Ita ꝓpt̾ na¬
t᷑e gͣuitatẽ remanens aqͣ subsidet. ⁊ tͣnslatũ uinũ pure seruabitꝰ
relicto qͥsqͥd se illi eximbre miscuerat. De oleo uiridi faciendo ⁊ lau
censitam cũ uaria ẽ colligis. ⁊ si dieb ali qͦt colleg̾is. ex pandis
e calefiat. Si qͣ ibi putͥs aut sicca ẽ. remoues. ubi uͦ cõpleueris in¬
dum factoriĩ sales tͥtos ł ñ tͥtos qͦd est meliꝰ ioliuã eande mittis ꝑx.
modios cressał ⁊ molis pͥmo ⁊ sic sallicã in noiis canistͥs ẽc̃ patieris.
ut ꝑ noctet cũ salib ⁊ ducat in se eosdẽ sapores. ac mane p̃mi incipiat.
Diei meliorẽ fiuxum reddit asalis sapore cõcepto. sauales sane ⁊ om¬
nia receptacła olei calida aqͣ pͥus lauabis. ut nichil deanni p̃t̃ita
rancore custodiãt. focos ⁊̃ ñ ꝓpius ad mouebis. ne ołi sap orẽ fumꝰ in

Expanded text:
reci iubent, si uvam nimius imber infuderit posteaquam mustum eius primo ardore fervebat, ut ad alia vascula transferatur: ita propter nature gravitatem remanens aqua subsidet et translatum vinum pure servabitur, relicto quicquid se illi ex imbre miscuerat. Mustum quoque quod per plutissimam cum varia est colligis et si diebus aliquot collegeris, expandis ne calefiat. Si qua ibi putris aut sicca est, removes: ubi vero compleveris modum factorii, sales tritos, vel non tritos quod est melius in olivam mittes, per X modios, tres salis; et molis primo et sic salitam in novis canistris esse patieris, ut pernoctet cum salibus et ducat in se eosdem sapores: at mane premi incipiat, olei meliorem fluxum redditura, salis sapore concepto. Canales sane et omnia receptacula olei, calida aqua prius lavabis, ut nihil de anni preteriti rancore custodiant: focos etiam non propius amovebis, ne olei faporem fumus inf
Abbreviated transcription (Latin):
limo germ̃ extinguat. Cui placet pot̾ castaneȩ in ꝓpaginẽ duc̾ere
ima uirgulta q̃ in radice nascunt᷑. Nouũ castanetũ circũ fodi debet
assidue. Mense marcio ⁊ septẽbri increm̾tũ maiꝰ adqͥrit. si putatioib
adiuuet᷑. Castanea in serit᷑ sic̾ ꝓbaui ipse sub cortice m̾se marcio uł
apͥli. tam gn̾e utͦq respondet. pot̾ in ocłari. Inserit᷑ in se ⁊ insalice.s
ex salice dardiꝰ maturat ⁊ fit asꝑior in sapore. Castanee seruant᷑ ut
incratib disposite uł intͣ sabulonẽ ne inuicẽ tangant᷑ in mersȩ. uł
inuascłis fictilib nouis ꝯdite ⁊ loco sicciore defosse. uł incluse iurgeiᷤᷤ
ex fago receptacłis ⁊ lutate ut spiracła ñ relinqͦs. uł hordei paleis¬
n minutissimis obrute. uł palustri ulua figuratis densiorib sporais

Expanded text:
limo, germen extinguat. Cui placet potest castanee in propaginem ducere limo, germen extinguat. Cui placet potest castanee in propaginem ducere ima virgulta que in radice nascuntur. Novum castaneum circunfodi debet assidue, mense martio et septembri; incrementum maius acquirit, si putationibus adiuvetur. Castanea inseritur, sicut probavi ipse, sub cortice, mense martio vel aprili, tamen genere utroque respondet: potest et inoculari. Inseritur in se et in salice; sed ex salice tardius, maturat et fit asperior in sapore. Castanee servantur vel in cratibus disposite, vel intra sabulonem, ne invicem tangantur immerse; vel in vasculis fictilibus condite et loco sicciore defosse, vel incluse virgeis ex fago receptaculis et lutatis, ut spiracula non relinquas; vel hordei paleis minutissimis obrute, vel palustri ulva figuratis densioribus sportis
Abbreviated transcription (Latin):
le ⁊ solutũ. non t̾n harenosũ. Insabulone ꝓueniunt. s humecto. Nigͣ t̾ra
ilł apta ẽ. ⁊ carbuncłs ⁊ tofus diligent̾ infractꝰ. inspisso agro ⁊ rubrica
uix ꝓuenit. In argilla ⁊ glarea ñ potest. Diligit çeli statũ frigidũ. s
⁊ tepidũ ñ recusat si humor assenserit. delectat᷑ cliuis ⁊ opacis regi¬
destinat᷑ arbusto altitudine pedis uniꝰ semis uł duoꝵ. uł totꝰ aut sulcis
in ordinẽ destinatis aut certe aratris resolui hinc inde findentib. qui
fimo satiatꝰ ac redactꝰ in puluerẽ. castanearũ sem̃ accipiat. ñ ampliꝰ
pedis dodrante demersum. Unicuiq semini ꝓpt̾ notã surculꝰ debet as¬
figi. Ipsa semina singłis locis simul t̾na uł quina ponant᷑. ⁊ int̾ se .iiiiʳ.
pedũ spacios separent᷑. Qͥb tͣnfferre placuerit: bimas plantas tͣnsfer¬
e debebt̾. Locus t̾n de ductoria liquoris accipiat. ne humor insides.

Expanded text:
le et solutum, non tamen arenosum, in sabulone proveniunt sed humecto, nigra terra le et solutum, non tamen arenosum, in sabulone proveniunt sed humecto, nigra terra illis apta est: et carbunculus et tofus diligenter infractus, in spisso agro et rubrica vix provenit, in argilla et glarea non potest nasci: diligit celi statum frigidum, sed et tepidum non recusat, si humor assenserit. Delectatur clivis et opacis regidestinatur arbusto, altitudine pedis unius semis vel duorum, vel totius; aut sulcis in ordinem destinatis, aut certe aratris resolui hincinde findentibus qui fimo satiatus ac redactus in pulverem. Castanearum semen accipiant, non amplius pedis dodrante demersum: unicuique semini propter notam surculus debet infigi. Ipsa semina singulis locis simul trina vel quina ponantur et inter se quatuor pedum spatio separentur; quibus transferre placuerit, bimas plantas transferre debebunt. Locus tamen deductoria liquoris accipiat, ne humor insidens
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sponte nascant᷑ ⁊ semine. s que plantis serit᷑ ita egra ẽ ut bienn
de eiꝰ uita sepe dubitet᷑. Serenda ÷ gͦ ip̃is castaneis hoc ÷ seminib
suis: m̃se nouẽbri ⁊ decembri. Itẽ februario eligende st castanee
ad ponendũ recentes. gndes mature. Quai si nouembri m̃se ponamꝰ
facilẽ se p̃sentia fructꝰ ipsius p̃stat. Si uͦ februario ponamus:
ut usq t̃e duret ita faciendũ est. Inumbra castanee siccent er¬
panse. t̾e in augustũ ⁊ siccũ locũ translate cumulũ facient iea
om̃s fluiuiał harena diligent᷑ oꝑiat. Post dies .xix. eas remota
diapnaninsaqͣnł frigidq̃nittis. Que sane st̃ mergunt᷑. suꝑnatat que¬
cũq uerata ẽ. Item qͣs ꝓbasti similit̾ obrues. & pꝰ .xir. dies eq̾ ꝓbas.
hoc cũ t̾cio feceris usq adueris initium serere debebis qͥ manserint
illibate. Aliqͥ inuascłis seruant harena parit̾ missa. Amant solũ mol¬

Expanded text:
que sponte nascuntur et semine; sed que plantis seritur ita egra est, ut biennio que sponte nascuntur et semine; sed que plantis seritur ita egra est, ut biennio de eius vita sepe dubitetur. Serenda est ergo ipsis castaneis, hoc est seminibus suis, mense novembri, item februario. Eligende sunt castanee ad ponendum recentes, grandes, mature, quas mense Novembri ponamus; facilem se presentia fructus ipsius prestat. Si vero februario ponemus, ut usque tunc durent, ita faciendum est. In umbra castanee siccentur expanse: tunc in angustum et siccum locum translate, cumulum faciant et eas omnes fluvialis arena diligenter operiat, post dies XXX eas remota arena in aquam frigidam mittes; que sane sunt merguntur, supernatat quecumque vexata est: item quas probasti similiter obrues et post XXX dies eque probabis. Hoc cum tertio feceris, ad veris initium serere debebis, que manserint illibate. Aliqui in vasculis servant arena pariter immissa. Amant solum mol
Abbreviated transcription (Latin):
tẽperata radicib deb in fundi. uł bubulũ lociũ solũ uł humanũ ue¬
cũ duab aq̾ partib mixtũ uł cineres ex forno aut maxime samen¬
tore. di poma decrant᷑: oleastri epirũ terebrate infige radici u̾mes
eius atq formicas rubrica cũ pice liqͥda si allinat᷑ extinguet. d mo¬
destiꝰ ꝓpt̾ arboris noxã ne idem faciat remediũ d. uenenũ iuuat
freqͥnti humore ⁊ assidua fossione. Mense marcio extremo pruuꝰ m¬
seritur meliꝰ trunco fisso qͣm cortice. uł m̾se ianuario andeꝗͣ. incu¬
at gũmine lacͥmari. Inserit᷑ inse. ⁊ ꝑsicũ recipit uł amygdalũ. uł ma¬
lum. s eã degenerẽ reddit ⁊ paruam. Pruna siccant᷑ in sole ꝑerates
loco sicciore disposita.ħ st̾ q̃ damascena dͥn̾r. Alii in aqͣ marina uel¬
in muria feruente recens lecta pruna demergt̾. & inde sublata aut

Expanded text:
temperata radicibus debet infundi, vel bubulum lotium solum, vel humanum vetemperata radicibus debet infundi, vel bubulum lotium solum, vel humanum vetus, duabus aque partibus mixtum, vel cineres ex fimo, aut maxime sarmentorum. Si poma decurrant, oleastri epigrum terebrate infige radici. Vermes eius atque formicas, rubrica cum pice si allinatur extinguet, sed modestius propter arboris noxam, ne idem faciat remedium quod venenum. Iuvatur frequenti humore et assidua fossione, mense martio extremo. Prunus inseritur melius trunco fisso quam cortice: vel mense ianuario, antequam incipiat gummi lachrymari. Inseritur in se et persicum, vel amygdalum, vel malum, sed eam degenerem reddit et parvam. Pruna siccantur in sole per crates, loco sicciore disposita, hec sunt que damascena dicuntur. Alii in aqua marina, vel muria fervente, recens lecta pruna demergunt et inde sublata, aut