comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lofa gena namq ine xx.xi¬
este larice steli dicit euboea na¬
arbore excepta ilice et quertu differenti¬
uitia modo purgat pͥmo. dein pingue¬
facit que sufficere purgationi quib
sit aliqua tabes intus negant durare.
eam edendi ratio etatis quadragenis
dieb acliciunt crimen uiso inbis quȩ
folia mittunt et ipsi decidere contra
inherere nato in et̾na fronde. Omnino
aut̾e satum nullo modo nascitur. nec
nisi ꝑ aluũ auium redditũ maxime pa¬
lumbis ac turdis. Hȩc ÷ͥ natura ut nisi
maturatũ in uentre. autum ñ ꝓueniat.
Altitudo eius ñ excidit cubitalem semꝑ
frutectosi ac uiridis. mas fertilis femi
immaturi. Nam si accessere ẏmbres am¬
plitudine. quicde augent᷑ uisco uͦ mar¬
cescunt. Siccantur deinde et aridi ton¬
dunt᷑ ac conditi in aqua putrescunt.
duodenis fere dieb. unũq hoc rerum
putrescendo gratiam inuenit. Incle in
ꝓfluente rursus a malleo tusi amissis
corticib int̾iore carne lentescunt hoc

Expanded text:
a genera. namque in abiete, larice stelin dicit Euboea naarbore, excepta ilice et quercu, differentivitia modo purgat primo, dein pinguefacit quae suffecere purgationi; quibus sit aliqua tabes intus, negant durare. ea medendi ratio aestatis quadragenis diebus. adiciunt discrimen: visco in iis, quae folia amittant, et ipsi decidere, contra inhaerere nato in aeterna fronde. omnino autem satum nullo modo nascitur nec nisi per alvum avium redditum, maxime palumbis ac turdi. haec est natura, ut nisi maturatum in ventre avium non proveniat. altitudo eius non excedit cubitalem, semper frutectosi ac viridis. mas fertilis, femiinmaturi. nam si accessere imbres, amplitudine quidem augentur, visco vero marcescunt. siccantur deinde et aridi tunduntur ac conditi in aqua putrescunt duodenis fere diebus, unumque hoc rerum putrescendo gratiam invenit. inde in profluente, rursus corticibus interiore carne lentescunt. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
slenon palma deli ab eiusdem dei ȩca¬
te conspictur. Olẏmpie oleast̃ ex quo
pͥmus hercules coronatus ⁊ et nunc
Fustocditur religio.xXU
Ithenis quoq olea durare traditur
incertamine edito a minerua.
x diuerso breuissima
uita ÷ punicis fico malis et ex his p̃co¬
cib breuior quam serotinis dulcib ꝙͣ
acutis et dulcior inpunicis. Item in ui¬
tib p̾cipueq fertilib. Grecinus auctor
est sexagenis annis durasse uites. ui¬
dentur et aquaticȩ celerius interire.
Senescunt quidem uelocit̾ s e radicib
tepullulant laurus mali et punicȩ.
tusculani a gricolȩ qui cornȩ appellat᷑
lucus antiqua religione liane sacratꝰ
alatio uelut arte tonsili coma faginei
tor agrippinȩ matͥmonio et nerone.
priuigno clarior. postea osculari com¬
plectiq eam solitus. ñ modo cubare sub
ambitu caudicis decem arboreĩ mittens
ingulas magnitudinis uisende siluã¬

Expanded text:
nec non palma Deli ab eiusdem dei aetanec non palma Deli ab eiusdem dei aetate conspicitur, Olympiae oleaster, ex quo primus Hercules coronatus est, et nunc custoditur religio . Athenis quoque olea durare traditur in certamine edita a Minerva. Ex diverso brevissima vita est punicis, fico, malis , et ex his praecocibus brevior quam serotinis, dulcibus quam acidis, et dulciori in punicis, item in vitibus, praecipueque fertilioribus. Graecinus auctor est sexagenis annis durasse vites. videntur et aquaticae celerius interire. senescunt quidem velociter, sed e radicibus repullulant laurus et mali et punicae. Tusculani agri colle, qui Corne appellatur, lucus antiqua religione Dianae sacratus a Latio , velut arte tonsili coma fagei netor, Agrippinae matrimonio et Nerone privigno clarior postea, osculari conplectique eam solitus, non modo cubare sub ambitu caudicis, decem arbores emittens singulas magnitudinis visendae silva
Abbreviated transcription (Latin):
dignam fuisse significat. Tiburtes qͦ
originem multo ante urb̾e romã hñt
apud eos extant ilices tres etiam tibur¬
no conditore eoꝵ uetustiores. apud qͣͥs
mauguratus tradit᷑. fuisse autẽ eum
tradunt filium amphirai qui apud
hebas obierit. una etate aute iliacu beli
unt auctores et delc xX¬
phicam platanũ agamennonis manu
satã. et alt̾am in caphie archadiȩ luco.¬
Sunt hodie ex aduerso c xxi¬
iliensum urbis iuxta hellespontũ in
ꝓtesilia in sepulchro arbores quȩ om̃ib
exfebis cum in tantum ad creuere ut
ilium aspiciunt inarescunt. rursusq
urta urbem autẽ quercus in ili tu
mutata argus alligauerit. c x xiiii¬
N ponto cura heroleam are sunt ionuis
rice rege int̾focto clarus eius tumulis
a sup̃mo die lauro tegitur. quã mlana
uocant. qm̃ si quid ex ea decerptũ infte¬
itur᷑: ibi platanus ostendit᷑ ex qua pe¬
pendit marsuas uictus ab appoliue
quȩ etiam tũ magnitudine elctla ÷

Expanded text:
dignam fuisse significant. Tiburtes quoque dignam fuisse significant. Tiburtes quoque originem multo ante urbem Romam habent. apud eos extant ilices tres etiam Tiburno coinditore eorum vetustiores, apud quas inauguratus traditur. fuisse autem eum tradunt filium Amphiarai, qui apud Thebas obierit una aetate ante Iliacum bellum. Sunt auctores et Delphicam platanum Agamemnonis manu satam et alteram in Caphya Arcadiae lsunt hodie ex adverso Iliensium urbis iuxta Hellespontum in Protesilai sepulchro arbores, quae omnibus ex eo aevis, cum in tantum adcrevere, ut Ilium aspiciant, inarescunt rursusque adolescunt. iuxta urbem autem quercus in Ili tummutatam Argus alligaverit. in Ponto citra Heracleam arae sunt Iovis bryce rege interfecto clarus. eius tumulus a supremo die lauro tegitur, quam insanam vocant, quoniam, si quid ex ea decerptum infeitur. ibi platanus ostenditur, ex qua pependerit Marsuas victus ab Apolline, quae iam tum magnitudine electa est.
Abbreviated transcription (Latin):
tdi et saltus maccessos cogitet. e xui¬
erum ex his quas memoria homi¬
nũ custodit. durant in lit̾mino afri¬
cam prious manu sate: oliuȩ. Item eit¬
ue myitus eodem loco conspicue magni¬
tudinis sub⁊ specus in quo manes̃ aus
custodire draco traditur. x ui¬
ome uͦ lotos in lucinȩ area anno qͥ
Unit sine magistratib. ecco lrix ubiede
abeo luco lucina nominet᷑. hes tune
cireit᷑ annũ habet antiquior s iicer¬
ta eius etas quȩ capillata dieit᷑. qm̃ ue
stalium uirginũ capillus ad eam defert᷑.
erũ alt̾ lotos in uulcanali qd̵ rontulis
constituit ex uictoria de cumis. Equeua
urbi intelligitur ut auctor ÷ masurius.
iadices eius in forum usq cesaris fersta¬
tiones municipioꝵ penetrant. fuit cũ
ea cyp̾ssus ȩqualis. cirta suprema nero¬
nis pͥncipis ꝓlapsa atq neglecta.
etustior aut̾e urbe. e x uiiii¬
In uaticano ilex in qua titulus ereis
ltttis etruscis religione arborem iã tum

Expanded text:
di et saltus inaccessos cogitet. vdi et saltus inaccessos cogitet. verum ex iis, quas memoria hominum custodit, durant in Liternino Africani prioris manu satae olea, item myrtus eodem loco conspicuae magnitudinis—subest specus, in quo manes eius custodire draco traditur—, Romae vero lotos in Lucinae area, anno, qui fuit sine magistratibus, CCCLXXIX urbis aab eo luco Lucina nominetur. haec nunc D circiter annum habet. antiquior, sed incerta eius aetas, quae capillata dicitur, quoniam Vestalium virginum capillus ad eam defertur. Verum altera lotos in Volcanali, quod Romulus constituit ex victoria de decumis, aequaeva urbi intellegitur , ut auctor est Masurius. radices eius in forum usque Caesaris per stationes municipiorum penetrant. fuit cum ea cupressus aequalis, circa suprema Neronis principis prolapsa atque neglecta. Vetustior autem urbe in Vaticano ilex, in qua titulus aereis litteris Etruscis religione arborem iam turn
Abbreviated transcription (Latin):
os ulmeos fieri iubet. Hẏginis mam¬
bria rusticis carpinea ligna cerrea.
atur alia matcries. p̾cipua sunt cytrꝰ.
terebinthus accriᷤᷤ gen̾a. buxum palma
aquifolium ilex sambuci radix. popuł
Dat et alnus ut dictum ÷ suber secti¬
le sicut cẏtrũ acerq nec aliaꝵ tubera
in p̃tio media partes arboꝵ crispior.
ni p̾tiosiore cortice fieri ut una ar¬
bor sepius ueniret excogitate sunt et
ligni bratee. Nec satis. cepere tingui
animalium cornua. dentes secari. lig̃¬
nũq ebore distingui. mox operiri
placuit deinde mat̾iem. et in mari
queri testudo in hoc secta. nuꝑq por¬
tentosis ingeniis pͥncipatu neronis in¬
uentum. ut pigm̃tis ꝑderet se pluriq
ueniret imitata lignum. Sic lectis pre¬
tia querunt᷑. sio terebinthũ uinci iu¬
uat. sic cytrum p̾ciosius sic acer clecipi
modo luxuria ñ fuerat contenta ligno
iam lignũ enĩ e testudine facit.
imꝰm̃sa credi pot̾ siquis ꝓfunda mun¬

Expanded text:
os, ulmeos fieri iubet, Hyginus manuos, ulmeos fieri iubet, Hyginus manubria rusticis carpinea, iligna, cerrea. atur alia materies, praecipua sunt citrum, terebinthus, aceris genera, buxum, palma, aquifolium, ilex, sabuci radix , populus. dat et alnus, ut dictum est, tuber sectile, sicut citrum acerque. nec aliarum tuber iam in pretio. media pars arborum crispior ni e pretiosiore corticem fieri. ut una arbor saepius veniret, excogitatae sunt et ligni bratteae. nec satis, coepere tingui animalium cornua, dentes secari lignumque ebore distingui, mox operiri. placuit deinde materiem et in mari quaeri. testudo in hoc secta, nuperque portentosis ingeniis principatu Neronis inventum, ut pigmentis perderet se plurisque veniret imitata lignum. sic lectis pretia quaeruntur, sic terebinthum vinci iuvat, sic citrum pretiosius fieri, sic acer decipi. modo luxuria non fuerat contenta ligno, iam lignum et e testudine facit. inmensa credi potest , si quis profunda mun
Abbreviated transcription (Latin):
Obedientissima quocumq inoꝑe. fraxi¬
nus eademq hastis eu̾rulo melior. cormi
leuior. soruo lentior. Gallica uͦ etiam ad
currus flexibili uita emularetur ulmꝰ
nͥ pondus eẽt in culpa. facilis et fagus
quainqua fragilis e tenore eadem ficti¬
lib laninis intenui flexilis capsisq
aut scrinis sola utilis. secat᷑ in lamnas
p̾tenues. Et ilex colore. quoq ñ ingra¬
ta s maxime fida his quȩ terantur ut
rotaꝵ axib ad quos lentore fraxinus :¬
sicut duritia ilex et utroq legit᷑ ulmꝰ.
Sunt uͦ et parui usus fabrilium mini¬
stroꝵ insignes. idoq ꝓditum terobris
uaginas ex oleastro buxo ilice ulmo
fraxino utillissimas fieri. ex eiscłe mal¬
leos maioresq pino et ilice. Et his
aut̾e maior ad firmitat̾e causa tempe¬
stiue cesure qmͣ mature. quippe cũ ex
olea durissimo ligno cardines in forib
dutius munoti plante modo germi¬
nau̾int. Cato uectes aquifolios laure.¬

Expanded text:
Oboedientissima quocumque in opere fraxiOboedientissima quocumque in opere fraxinus, eademque hastis corylo melior, cornu levior, sorbo lentior, Gallica vero etiam ad currus flexili levitate. aemularetur ulmus, ni pondus esset in culpa. facilis et fagus, quamquam fragilis et tenera. eadem sectilibus lamnis in tenui flexilis capsisque ac scrineis sola utilis. secatur in lamnas praetenues et ilex, colore quoque non ingrata, sed maxime fida iis, quae terantur, ut rotarum axibus, ad quos lentore fraxinus sicut duritia ilex et utroque legitur ulmus. sunt vero et parvi usus fabriliium ministeriorum insignes, ideoque proditum, terebris vaginas ex oleastro, buxo, ilice, ulmo, fraxino utilissimas fieri, ex iisdem malleos , maioresque e pinu et ilice. et his autem maior ad firmitatem causa tempestivae caesurae quam inmaturae, quippe cum ex olea, durissimo ligno, cardines in foribus diutius immoti plantae modo germinaverint. Cato vectes aquifolios, laure
Abbreviated transcription (Latin):
fortiores si humor extra qͦ suꝑ sit.
cumq libeat iñtestina oꝑa aptissima
siue greco siue campano siue siculo. fa¬
bricȩ artis gen̾is spectabilis. ram̃toꝵ en
curris maxime sociabili glutino in tan¬
tum ut findat᷑ ante quã solida est.
agna aut̾e et glittinae xiii
tioꝵpt̾ ea quȩ sectilib lammis ac in alio
genere oꝑuntur. staminea in hoc usu
ꝓbant uena̾ et uocant fertile eã. argu¬
mento similitudinis. qm̾ lacunose cri¬
spa in omni gen̾e. et glutinũ abdicat.
Quȩcłã et int̾ se et cum aliis in sociabilia
glutino sicut robur. nec fere coherent
nͥ similia natura. ut siquis lapidem lig
lia omnia quȩ lenta diximꝰ p̾t̾q morus
et cap̾ficus furabilia ac sectilia que mo¬
dice humida arida eĩ latius qmͣ teras
cedunt. Uiridia p̾ter robur et buxũ
ꝑtinatius resistunt. serraꝵq dentes re¬
plente qualitate merti. Quadecausa al¬
terna indinatione. egerunt scobem.

Expanded text:
fortiores, si umor extra quoque supersfortiores, si umor extra quoque superscumque libeat intestina opera aptissima sive Graeco sive Campano sive Siculo fabricae artis genere , spectabilis ramentorum ccunctis maxime sociabilis glutino in tantum, ut findatur ante, qua solida est. Magna autem et glutinatio propter ea, quae sectilibus laminis aut alio genere operiuntur. stamineam in hoc usu probant venam, et vocant ferulaceam argumento similitudinis, quoniam lacunosa et crispa in omni genere glutinum abdicant. quaedam et inter se et cum aliis insociabilia glutino, sicut robur, nec fere cohaerent nisi similia natura, ut si quis lapidem lignilia omnia, quae lenta diximus, praeterque morus et caprificus. forabilia ac sec- tilia, quae modice umida. arida enim latius quam teras cedunt, viridia praeter robur et buxum pertinacius resistunt serrarumque dentes replent aequalitate inerti. qua de causa alterna inclinatione egerunt scobem.
Abbreviated transcription (Latin):
ex quib naues fierent: quas ducentis
annis durantes inuentas. et si merge¬
rentur incorruptas. In eadem eͥe fruti¬
cem baculis tantũ idoneȩ crassitudinis.
uarium tygrium maculis ponderosũ.
et cum in spissiora decidat cytͥ mͦ fragiłe.
pud nos materiȩc xi¬
tinduntur aliquȩ sponte. Sbid archi¬
tecti eas fimo illitas siccari iubent ut
ad flatus ñ noceant. Pondus sustin̾e̾
ualide abies larix etiam in trausuersũ.
unt. Et palme arboꝵ ualida indiu̾ou̾
enĩ curuatur. et populus contra om̃ia
inferiora pandunt᷑. Palma ex contrario
fornicatim. pͥmus et cyp̾ssus adu̾sus ca¬
riem tinasq firmissimȩ. Facile panda¬
tur uiglans. fiunt enim et ex ea trabes
frangi se p̾nuntiat crepitu. qd̃ et in an-¬
dro accidit cum e balmeis t̾riti sono.
ꝓ fugerunt. Pͥmus picee alni ad aquaꝵ
ductus in tobos cauantur. obruta t̾ra
plurimis durant annis. eadem si ñ inte¬
gant᷑ cito senescunt. Mirũ in modum

Expanded text:
ex quibus naves fierent; quas ducentis ex quibus naves fierent; quas ducentis annis durantes inventas, etsi mergerentur, incorruptas. in eadem esse fruticem baculis tantum idoneae crassitudinis, varium tigrium maculis, ponderosum et, cum in spissiora decidat, vitri modo fragilem. Apud nos materiae finduntur aliquae sponte, ob id architecti eas fimo inlitas siccari iubent, ut adflatus ne noceant. pondus sustinere validae abies, larix, etiam in traversum unt. et palmae arbor valida; in diversum enim curvatur, et populus cetera omnia in inferiora pandantur, palma ex contrario fornicatim . pinus et cupressus adversus cariem tiniasque firmissimae . facile pandatur iuglans, fiunt enim et ex ea trabes. frangi se praenuntiat crepitu, quod et in Antandro accidit, cum e balineis territi sono profugerunt. pinus , piceae, alni ad aquarum ductus in tubos cavantur; obrutae terra plurimis duraturae annis eaedem, si non integantur, cito senescunt, mirum in modum
Abbreviated transcription (Latin):
les. Item iuniperus. Eadem et subdialib¬
cunt. Esculus qͦ humoris pͣatiens contra
adacta in t̾ram. In palustrib alnus ȩt̾na:
onerisq quantilibet patiens cerasus firma.
ulinus et fraxinus lente s facile pandunt᷑¬
obnoxiam teredini tradunt. omnaq p̾t̾¬
quã oleastrum et oleam. Quȩtła enim in
rodunt dentib. hee tantum in mari sen¬
tiuntur. Nec aliam putant teredinẽ ꝓprie
dici. terrestres tinias. uocant. culicib uͦ
similes thripas. Quaꝵ est et e uermiculoꝵ
gen̾e et eorum alii putrescente suco ipsa
materie. alii pariunt᷑ ini arborib ex eo
qui cerastes uocantur. Cum tantũ erosit
ut circũagat se gen̾at alium. Hȩc nasci
ꝓhibet in aliis amaritudo ut cyp̾sso. in
aliis durtia ut buxo. Tradunt et abie.¬
tem cira germinationes decorticatã
qua diximus luna aquis ñ corrumpi
Alexandri magni comites ꝓdiderunt
in tylo rubri maris insula arbores ẽẽ.

Expanded text:
les, item iuniperus, eadem et subdialibles, item iuniperus, eadem et subdialibcunt. aesculus quoque umoris inpatiens. contra adacta in terram in palustribus alnus aeterna onerisque quantilibet patiens. cerasus firma, ulmus et fraxinus lentae, sed facile pandantuobnoxiam teredini tradunt, omniaque praeterquam oleastrum et oleam. quaedam enim in rodunt dentibus. hae tantum in mari sentiuntur, nec aliam putant teredinem proprie dici. terrestres tinias vocant, culicibus vero similes thripas. quartum est et e vermiculorum genere, et eorum alii putrescente suco ipsa materie, alii pariuntur sicut in arboribus ex eo, qui cerastes vocatur. cum tantum erosit , ut circumagat se, generat alium. haec nasci prohibet in aliis amaritudo, ut cupresso, in aliis duritia, ut buxo. tradunt et abietem circa germinationes decorticatam qua diximus luna aquis non corrumpi. Alexandri Magni comites prodiderunt in Tylo Rubri maris insula arbores esse,
Abbreviated transcription (Latin):
apolliis ubi cedro numidica trabes du¬
rant ita ut posite fuere pͥma urbis eiꝰ
origine annis .m. cl xxxuiiii. Et in hy¬
spania sagunti tempłu ciane a rachin¬
tro aduecte cum conditorib annis . cc.
ante exridiũ troiȩ ut auctor erat bocchus
infra ipsũ oppidum id habens cui peꝑcit
religione inductus hannibal. Iuniperi tra¬
ante troianu̾ bellum exedificata. qm̃ gen̾e
mat̾ie scientia oblitterata in plenum
dici potest. ut quȩq odore p̾cellant ea.
s et̾nitate p̾staro p̃dittis. Morus ꝓxime
laudatur: que etiam uetustate nigrescit.
Et quȩła tam̃ in aliis duturniora sunt
isib quam alia. Ulmꝰ in p̾fatu firma.
robur defossum et in aquis. quercꝰ obruta
Eadem suꝑ t̾ram rimosa facit oꝑa tor¬
quendo sese. Larix in humore p̾cipua et
alnus. Nigra robur marina aqua corrũpit᷑.
Non imꝓbatur et fagus in aqua et iuglans.
heȩ quide in his quȩ defodiunt᷑ uł pͥncipa¬

Expanded text:
Apollinis, ubi cedro Numidica trabes duApollinis, ubi cedro Numidica trabes durant ita, ut positae fuere prima urbis eius origine annis MCLXXVIII, et in Hispania Sagunti templum Dianae a Zacyntho advectae cum conditoribus annis CC ante excidium Troiae, ut auctor est Bocchus; infra ipsum oppidum id habent — pepercit religione inductus Hannibal — iuniperi traante Troianum bellum exaedificata, quonam genere materiae, scientia oblitterata. in plenum dici potest utique quae odore praecellant, eas et aeternitate praestare. a praedictis morus proxume laudatur, quae vetustate etiam nigrescit . et quaedam tamen in aliis diuturniora sunt usibus quam alia: ulmus in perflatu firma, robur defossum et in aquis quercus obruta. eadem supra terram rimosa facit opera torquendo sese. larix in umore praecipua et alnus nigra. robur marina aqua conrumpitur. non inprobatur et fagus in aqua et iuglans, hae quidem in iis quae defodiuntur vel principa
Abbreviated transcription (Latin):
uniperus oleast̾ olea. e reliquis tardis¬
sime. larix robur suber castanea uiglais.
cecc. annis ꝑactũ sit conuenit tectũ
eius ẽe e cedrinis trabib. De simula¬
chro ipso deo ambigit᷑. cet̾i ex hebeno &ͥ
tradunt. Mutianus .iii. cons̾. ex his
qui ꝓxime uiso eo scripsere uitigineu̾¬
et nunquã mutatum septies restituto
templo. hanc materiẽ elegisse eancdem.¬
conetiã nom̃ artificis nuncupans. qd̾
ñ smͦ libero patre uetustate̾ ei tribuat.
adicit multis foraminib nardi rigari.
ut medicatꝰ humor alat teneatq iun¬
cturas quas et ipsas ẽe modico ad mo¬
dum iniror. Ualuas e̾t e cyp̾sso etiam.
ccce. ꝓpe alinis durarr inat̾iem om̃em
nouȩ smulem. Id quoq notandu naluas
in glutinis compage quadriennio fuis¬
se. cyp̾ssus in eas electa. qm̾ p̾ter cct̾a in u¬
no gen̾e mat̾iȩ nitor maxime ualcat
et̾nus. Nonne simulatr̾u iouis in ar¬
ce e cypresso cturat a condita. d lxi anno
dicatum: Memorabile et utice templum

Expanded text:
uniperus, oleaster, olea, e reliquis tardissime larix, robur, suber, castanea, iuglans. cxx annis peractum sit. convenit tectum eius esse e cedrinis trabibus. de simulacro ipso deae ambigitur. ceteri ex hebeno esse tradunt, Mucianus III cos. ex iis, qui et numquam mutatum septies restituto templo, 214 hanc materiam elegisse Endoeon, etiam nomen artificis nuncupans, quod modo Libero patre, vetustatem ei tribuat. adicit multis foraminibus nardo rigari, ut medicatus umor alat teneatque iuncturas—quas et ipsas esse modico admodum miror—, valvas esse e cupresso et iam CCCC prope annis durare materiem omnem novae similem. id quoque notandum, valvas in glutinis compage quadriennio fuisse. cupressus in eas electa, quoniam praeter cetera in uno genere materiae nitor maxime valeat aeternus. non et simulacrum Veiovis in arce e cupresso durat a condita urbe DLXI anno dicatum? memorabile et Utic
Abbreviated transcription (Latin):
Iem quida et in uisco tam et si tarcdio¬
rẽ iniuriam eaꝵ arbitrant᷑. namq et
boe p̾ter fructus agnoscitur ñ in nouis¬
sinis mirabile. Quȩlam enim in terra
gigni ñ possunt et in arborib nascunt᷑
namq cum suam sedem ñ habeant in
aliena uiuunt sicut uiscum. c xxx.¬
t in syria herba quȩ uocatur castas
ñ tintum arborib s ipsis etiam spinis
cirinuoluens sese. Item cirra templi
etessalica quȩ polypodion uocat᷑ et
que dolicos ac serpillũ. Oleastro qͦ de
pitato quod gignat᷑ uocant phaunos.

Expanded text:
em quidam et in visco, tametsi tardiorem, iniuriam earum arbitrantur . namque et hoc praeter fructus adgnascitur, non in novissimis mirabile. quaedam enim in terra gigni non possunt et in arboribus nascuntur. namque cum suam sedem non habeant, in aliena vivunt, sicut viscum et in Syria herba quae vocatur cadytas, non tantum arboribus, sed ipsis etiam spinis circumvolvens sese, item circa Tempe Thessalica quae polypodion vocatur et quae dolichos ac serpyllum. oleastro quoque deputato quod gignatur , vocant phaunos;
Abbreviated transcription (Latin):
i som ꝑ̃ oeisio ÷. T̃eritur gͦ lignũ
ino e guemq concipit attritu exti¬
pente uateriȩ aridi fomitis fungi.
quȩ terat ꝓbatur et uitis et siluestri¬
b alia quam labrusca et ipsa hedere
modo arborem scandens. frigidissima
quęcumq aquatica lentissima aute̾ et
ideo scutis faciendis aptissima. quoꝵ
plaga contrahit se ꝓtinus cluditq
suu̾ uulnus. et ob id contumatiꝰ trans¬
mittit ferrum. In quo sunt genere
fici frutex salix tilia butulla sambucꝰ
populus utraq leuissima ex his sicut¬
et salix ideoq utilissime. Smnes aut̾
ad cistas quȩcumq flexili crate cam¬
testa hñt et candorem rigore̾q et in
sculpturis facilitatem. Est leticia plata
sior. Rigorem fortissime seruat ulmꝰ.
ob id cardinib crassam̃tisq portaꝵ uti¬
lissima. qm̾ minime torquet᷑. ꝑmutan
et suberies materies spisse et malus
pirusq necnon acer. s fragile. et que¬
nͥ quo in gen̾e mares ferunt. sicut cy¬

Expanded text:
io est. teritur ergo lignum ligno ignemque concipit adtritu, excipiente materie aridi fomitis, fungi quae terat. probatur et vitis e silvestribus —alia quam labrusca—, et ipsa hederae modo arborem scandens. frigidissima quaecumque aquatica, lentissima autem et ideo scutis faciendis aptissima quorum plaga contrahit se protinus cluditque suum vulnus et ob id contumacius tramittit ferrum, in quo sunt genere vitis, vitex, salix, tilia, betulla, sabucus, populus utraque. levissimae ex his vitex, salix ideoque utilissimae; omnes autem ad cistas quaeque flexili crate constent. habent et candorem, rigorem et in sculpturis facilitatem. est len- titia plasior. rigorem fortissime servat ulmus, ob id cardinibus coassamentisque portarum utilissima, quoniam minime torquetur, permutet suberis materies, spissae et malus pirusque, nec non acer, sed fragile, et quaenisi quo in genere mares ferunt, sicut c
Abbreviated transcription (Latin):
betium genus rigiam rubentem
filli ligni cortice: liuido de scabro.⁊
dor ali generis ꝓprii ẽe malunt et laꝰ
ber utrumq arboris eius bruscum
olluscum simplicius sparsũ et si ma¬
gnitudine̾ mensaꝵ caꝑet. haud du¬
bie p̾ferretur citro nunc inter pugil¬
lares lectoꝵq silicios aut lamnas raro
usu spectatur. Ebrusco fiunt et m̾sȩ
nigrescentes. Reꝑitur et in
alni tubere. tanto deterius quanto ab
acere alnus ipsa distat. Acerũ mares
prius florent etiãnum in siccis natȩ
re cõmendabilis. in ipsa uͦ arbore to¬
piario oꝑe. Tria eius genera. Galli¬
cum qd̃ in metas emittit᷑ amplitudi¬
nemq ꝓcerior̾e. Oleastrum in omni
usu dampnatum graue̾ p̾fert odor̾e.
Tertium genus nostratis uocant. e
siluestri ut credo mitigatum satu dif¬
fusius et densitate parietum uireis

Expanded text:
tertium genus zygian rubentem, tertium genus zygian rubentem, fissili ligno, cortice livido, scabro. hoc alii generisber utrumque arboris eius, bruscum intortius crispum, molluscum simplicius sparsum et, si magnitudinem mensarum caperet, haud dubie praeferretur citro; nunc intra pugillares lectorumque solidos aut lamnas raro usu spectatur. e brusco fiunt et mensae nigrescentes. reperitur et in alno tuber, tanto deterius, quantum ab acere alnus ipsa distat. aceris mares prius florent. etiamnum in siccis natae re commendabilis, ipsa vero arbor et topiario opere. tria eius genera: Gallicum, quod in metas emittitur amplitudinemque proceriorem. oleastrum, in omni usu damnatum, gravem praefert odorem. tertium genus nostratis vocant, e silvestri, ut credo, mitigatum satu, diffusius et densitate parietum, virens
Abbreviated transcription (Latin):
Ntilia mas et femina differunt.
ominimodo. Namq et materies inari
dura rufiorq ac nodosa et odorati.¬
or. cortex quoq crassior. ac detractus
inflexibilis nec semen fert aut flo¬
rem ut femina quȩ crassior arborẽ.
materie candida p̾cellensq. Est mi¬
rum in hac arbore fructum a nullo
animalium attingi. folioꝵ corticisq
succum e̾cͥ dulcem. int̾ corticem ac
lignum teniles tunicas multiplici
membranȩ quib uincula tiliȩ uocan¬
tur. Tenuissimũ corium phylire. coro¬
naꝵ lemniscis celebres antiquoꝵ hono¬
tudinis oꝑum elegantia ac subtilita¬
de eato secundum. Pluta eius genera
albim qb̵ p̃cipi candoris uocatur gal¬
licum in transpaclana transq alpes
nalens Alt̾mn genus crispo maculaꝵ
dicirsu qui cum excellentior fuit a
nere crasiuenium uocat᷑. Greci situ
dscernunt: campestre eñi candidũ
ee nec crispum alinon uocant. Mon¬
canui uͦ crispius duriusq etiã nunc
t mascula crispius ad laudatiora oꝑi.

Expanded text:
n tilia mas et femina differunt n tilia mas et femina differunt omni modo. namque et materies maris dura rufiorque ac nodosa et odoratior, cortex quoque crassior ac detractus inflexibilis. nec semen fert aut florem ut femina, quae crassior arbore, materie candida praecellensque est. mirum in hac arbore fructum a nullo animalium adtingi, foliorum corticisque sucum esse dulcem. inter corticem ac lignum tenues tunicae multiplici membrana, e quibus vincula tiliae vocantur tenuissimumque eorum philyrae, coronarum lemniscis celebres antiquorum honotudinis, operum elegantia ac subtilitate citro secundum. plura eius genera: album, quod praecipui candoris, vocatur Gallicum in transpadana Italia transque Alpes nascens. alterum genus crispo macularum discursu, qui cum excellentior fuit, anere crassivenium vocatur . Graeci situ discernunt, campestre enim candidum esse nec crispum—quod glinon vocant—, montanum vero crispius duriusque, etiamnunc e mascula crispius ad lautiora opera,
Abbreviated transcription (Latin):
fraxinum ꝓcera hȩc ac teres pinnasa
et ipsa folio multumq homeri p̃cons
et achillis hasta nobilitata materie⁊
add plurima utilis ea quidem quȩ st ia
icda troatis in tantũ cedio s̃imibs it
ementes fallat cortice ablato.
Greci duo gen̾a enis fecere longall
tissimainq Alii situ diuisere. campe¬
strem eñĩ e̾ẽ crispam. montanã spis¬
ũm. Flolia eaꝵ ium̾̃tis mortifera: ce¬
teris ruminantium in nocua greci
ꝓdidere. In italia nec ium̃tis nocet
contra seria emintes uero suco exp̃s¬
so ad potum et imposita ulteriori
opifera. ac nichil eque reꝑiunt᷑. Tan¬
taq est uis ut ne matutinas quidẽ
occidentesue umbras quã sunt lon¬
gissimȩ serpens arboris eius attingat.
si fronde ea gyroq circuinclaudat᷑
ignis et serpens. in ignes potius quã
in fraxinum fugere: serpentem. Mira
nature benignitas. priusquam heȩ
ꝓdeant florere fraxinun: nec ante
condita. folia dimittere. x xx¬

Expanded text:
fraxinum. procera haec ac teres, pinnata fraxinum. procera haec ac teres, pinnata et ipsa folio, multumque Homeri praeconio et Achillis hasta nobilitata. materies est ad plurima utilis; ea quidem, quae fit in Ida Troadis, in tantum cedro similis, ut ementes fallat cortice ablato. Graeci duo genera eius fecere: longam tissimamque. alii situ divisere, campestrem enim esse crispam, montanam spissam. folia earum iumentis mortifera, ceteris ruminantium innocua Graeci prodidere ; in Italia nec iumentis nocent. contra serpentes vero suco expresso ad potum et inposita ulceri opifera, ut nihil aeque, reperiuntur, tantaque est vis, ut ne matutinas quidem occidentesve umbras, cum sunt longissimae, serpens arboris eius adtingat, si fronde ea circumcludantur ignis et serpens, in ignes potius quam in fraxinum fugere serpentem . mira naturae benignitas, prius quam hae prodeant , florere fraxinum nec ante conditas folia demittere. I
Abbreviated transcription (Latin):
resina dampnetur ex his partib. In ma¬
psit in apollonia tarum agro picem
fossilem ñ det̾iorem macedonica mur¬
niri. Pix optima ubiq ex apricis aqui¬
lonis situ ex opacis horrictior inriusꝙ
p̾ferens frigida hieme. det̾ior ac mmnꝰ
copiosa et decolor. Quidam arbitrant᷑
in montuosis copia p̾stantiorem ac co-¬
lore et dulciorem fieri ocdorem oͦ
gratiorem dum resina sit. decocta in¬
tem minus picis reddere qm̃ in serĩ
habeat tenuioresq eͥc ipsas arbores
quam in planis s has et illas serenta¬
te steriliores fructum quȩatia ꝓximo
anno ab incisura largiuntur. Alia scł̃o
hac arbore non coit. Inter hes genet
ꝓpriam quidam fecere. sapinum qũ
ex cognatione haium ieritur qualis d
partes tedas uocant cum sit illa arte.
nil aliud quam picea feritatis paula
mitigate satu. Sapina antem matefi¬
es cesare genere fit sicuti docebunus.
ateriȩ enrm causa reliquas xxxiii¬
Arbores natura genuit copiosissimas

Expanded text:
resina damnetur ex his partibus. in Maresina damnetur ex his partibus. in Mapsit in Apolloniatarum agro picem fossilem, non deteriorem Macedonica, inveniri. pix optima ubique ex apricis aquilonis situ, ex opacis horridior virusque praeferens, frigida hieme deterior ac minus copiosa et decolor. quidam arbitrantur in montuosis copia praestantiorem ac colore et dulciorem fieri, odore quoque gratiorem, dum resina sit, decoctam autem minus picis reddere, quoniam in serum abeat, tenuioresque esse ipsas arbores quam in planis, sed has et illas serenitate steriliores. fructum quaedam proximo anno ab incisu largiuntur , aliae secuhac arbore non coit. Inter haec genera propriam quidam fecere sappinum, quoniam ex cognatione harum seritur, qualis dpartes taedas vocant, cum sit illa arbor nil aliud quam picea feritatis paulum mitigatae satu, sappinus autem materies caesurae genere fiat, sicuti docebimus. Materiae enim causa reliquas arbores natura genuit copiosissimamque
Abbreviated transcription (Latin):
ris aut si aluei non sint strois conge¬
us decoquatur quȩ rufo colore lente¬
scit ac stillaticia uocatur. Seponunt᷑
autem ad id fere uitia resinae cortexq
breuiq auulsus conciditur ad cribri
minuta. dem feruenti aqua donec
ueniens medicis. Resine albe congi¬
um in duob aquȩ pluuiȩ cog̾unt
alii utilius putant sine aqua coquere
mis picem cum cetera nichil ñ eiꝑien¬
te uita multoq efficatiorem aci omto
quib pices resmȩq ꝓsunt iudeliat
adiecto salis callo. aꝑitur. Picex̧ parte
solari non plaga sz uulnere ablati ce¬
ticis cum plurimũ bipedali hatu it
a t̾ra cubito cũ minimum ad sit ner e.¬
ꝑi ipsi partitur ut in cetis qm̃ astili
in fructu ⁊ Uerum hȩc ꝓxima lan¬
tur altior amaritadin̾e affirt
p̾tea humor omnis e tota consa¬
it in ulcus item in teda cum id mi¬
nare desut simili modo ex alia parte
aꝑitur ac deinde alia pꝰtea tota arbor
ibi quidem et eramis ac radicib cum

Expanded text:
ris aut, si alvei non sint, struiscongeris aut, si alvei non sint, struiscongeus decoquatur coleturque, rufo colore lentescit ac stillaticia vocatur. seponuntur autem ad id fere vitia resinae cortexquebrevique avulsus conciditur ad cribrum minuta. dein ferventi aqua, done veniens medicis. resinae albae congium in II aquae pluviae cocunt . alii utilius putant sine aqua coquere mis picem cum cera, nihil non experiente vita, multoque efficaciorem ad omnia, quibus pices resinaeque prosunt, videlicet adiecto salis callo. Aperitur picea e parte solari, non plaga, sed vulnere ablati corticis, cum plurimuin bipedali hiatu, ut a terra cubito cum minimum absit. nec corpori ipsi parcitur, ut in ceteris, quoniam astula in fructu est. verum haec proxima laudatur, altior amaritudinem adfert. postea umor omnis e tota confluit in ulcus. item in taeda. cum id manare desiit, simili modo ex alia parte aperitur ac deinde alia. postea tota arbor ibi quidem et e ramis ac radicibus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
co ex omnib sola bacis ferg ramos
noxio fructu. letale quippe bacis in
hispania p̾cipue uenenum in÷ ua
sa etiam uiatoria ex ea uinis in gallia
facta mortifera fuisse comꝑtum
hanc sextius milacem a gͥcis uocari
dicit et e̾e in archadia tam p̾sentis
ueneni ut qui obdoriniant sub ea
cibum ue capiant moriantur. Sunt
qui et taxica hinc appellata dicant
uenena quȩ nunc toxica dicimus qͥb
sagittae tinguantur reꝑto innoxiã
ad usus. lignum enis concisum furnis
undiq igni extra circuindata fero¬
et pͥmus sudor aquę modo fluit ca¬
uis ÷ ut in egypto corꝑa hommnum
defunctorum ꝑfusa eo seruentur.
Scquens liquor crassior iã pic̾e fundit.
Iec rursus in cortinas xxuii¬
ȩreas coniecta aceto spissatur ut coa¬
gulo et bruttie cognomen accepit
doleis dumtaxat uasisq cet̾is utilis
lentor fabalia pice differens. item co¬
lore rutilante. et qd̾ pinguior ÷ reliqua
illa omni fit e pice resina feruentibꝰ
coacta lapidib in alueis ualidi robo¬

Expanded text:
co, ex omnibus sola bacifera. mas noxio fructu; letale quippe bacis in Hispania praecipue venenum inest, vasa etiam viatoria ex ea vinis in Gallia facta mortifera fuisse compertum est. 51 hanc Sextius milacem a Graecis vocari dicit et esse in Arcadia tam praesentis veneni, ut qui obdormiant sub ea cibumve capiant moriantur. sunt qui et taxica hinc appellata dicant venena — quae nunc toxica dicimus —, quibus sagittae tinguantur. repertum innoxiam ad usus. lignum eius concisum furnis undique igni extra circumdato fervet. primus sudor aquae modo fluit caest, ut in Aegypto corpora hominum defunctorum perfusa eo serventur. Sequens liquor crassior iam picem fundit. haec rursus in cortinas aereas coniecta aceto spissatur ut coagulo et Bruttiae cognomen accepit, doliis dumtaxat vasisque ceteris utilis, lentore ab alia pice differens, item colore rutilante et quod pinguior est reliqua omni. illa fit e piceae resina ferventibus coacta lapidibus in alveis validi robo
Abbreviated transcription (Latin):
es robur castaneȩ tilia ilex cornus.
Aquosis montib gaudent acer fraxi¬
nus soruus tilia cerasus. Non teme
nie: oleastri iuglans morus sabuci.
escendunt et in planaxxxuiii
cornus corilus quercus ornus acer fra¬
xinus fagus carpinus. Subeunt et
immontuosa. ulmus malus pyrus.
laurus myrtus. sanguinei frutices
ilex tinguendisq uestib nascentis
geniste. Gaudet frigidis soruus. s ma
gis etiam betulla gallica. Hȩc arbor mi¬
rabili candore atq tenuitate terri¬
bilis magistratuũ uirgis eadem circu¬
lis flexilis. Item coruium corticis bitu
cib auspicatissima. qm inde fecerint
pastores qui rapuerunt sabinas ut au¬
ctor ⁊ masurius nunc facib carpinus
corulus familiarissimȩ.xxxuiiii
qua sudore cyp̃ssi iuglandes castance.
laburnum alpina. Et hec arbor nec uul¬
go nota dura ac candida materie cuiꝰ
florem cubitalem longitudine apes non
attingunt. Odit et quȩ appellatur iouis

Expanded text:
es, robur, castaneae, tilia, ilex, cornus. es, robur, castaneae, tilia, ilex, cornus. aquosis montibus gaudent acer, fraxinus, sorbus, tilia, cerasus. non temerunicae, oleastri, iuglans, mori, sabuci. descendunt et in plana cornus, corylus, quercus, ornus, acer, fraxinus, fagus, carpinus. subeunt et in montuosa ulmus, mains, pirus, laurus, myrtus, sanguinei frutices, ilex tinguendisque vestibus nascentes genistae. gaudet frigidis sorbus, sed mgis etiam betulla. 75 Gallica haec arbor mirabili candore atque tenuitate, terribilis magistratuum virgis, eadem circulis flexilis, item corbium costis. bitumecibus auspicatissima, quoniam inde fecerint pastores qui rapuerunt Sabinas, ut auctor est Masurius. nunc facibus carpinus, corylus familiarissimae. xxxi 76 Aquas odere cupressi, iuglandes, castaneae, laburnum. Alpina et haec arbor, nec vulgo nota, dura ac candida materie, cuius florem cubitalem longitudine apes non adtingunt. odit et quae appellatur Iovis
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ causa amaritudinis sem̃ mellis
cuntis animantib inuisum. nec in
olẏmpo macedonis gracilior. s bre¬
uis amat frigida aprica ligni qͦ
duricia que ferro. nec flamma nec
tiums amicitia accipit᷑ ulmus.
Gieci duo genera eius nouere. Mon¬
tuosam quȩ sit amplior: campestrem
quę fructicosa. Italia atinias uocant
excelsissimas et exhis siccanas p̾feit
quȩ ñ sint rigue Alt̾m genus galli¬
cas. t̾tium nr̃ates. densiores folio et
ab eodem pediculo numerosiore. Quar¬
tum siluestre. ratinie ñ ferunt sa¬
maram ita uocat᷑ ulmi semen. om̃sq
radicũ plantis ꝓueniunt reliqͣ semine.
unc celeberrimisx xxuii¬
apboꝵ dictis: quedam in uniuersum
decunctis indicanda sunt. Montes
amant. cedrus laris teda et ceterȩ
e quib resina gignitur. Item aquifo¬
lia buxs ilex iumꝑus terebintus po.¬
pulus ornus carpinus. Est et in appen¬
nino frutex qui uocatur cotinus ad
lignamenta modo concylii colore in¬
signis. Montes et ualles diligit abi¬

Expanded text:
quae causa amaritudinis mellis. semen cunctis animantibus invisum. nec in Olympo Macedoniae gracilior, sed brevis. amat frigida, aprica. in igni quoque duritia quae ferro, nec flamma nec tiumque amicitia accipitur ulmus. Graeci duo genera eius novere: montanam quae sit amplior, campestrem quae fruticosa. Italia Atinias vocat excelsissimas et ex iis siccan eas praefert, quae non sint riguae, alterum genus Gallicas, tertium nostrates, densiore folio et ab eodem pediculo numerosiore, quartum silvestre. Atiniae non ferunt samaram —ita vocatur ulmi semen—, omnesque radicum plantis proveniunt, reliquae semine. Nunc celeberrimis arborum dictis quaedam in universum de cunctis indicanda sunt. montes amant cedrus, larix, taeda et ceterae, e quibus resina gignitur, item aquifolia, buxus, ilex, iuniperus, terebinthus, populus, ornus, carpinus. est in Appennino et frutex, qui vocatur cotinus, ad linamenta modo conchylii colore insignis. montes et valles diligit abi
Abbreviated transcription (Latin):
cernimus iudicio. abies e cunctis am¬
plissima ÷ et femina etiam ꝓlixior.
ñ transmittat atq hylarior in tutu¬
meramis gen̾um horum panicularum
modo nunc amenta squamatim com
cleos hñt non item feminȩ. Picea uͦ
totis paniculis minorib graciliorbꝰq
minimos ac nigros ꝓpt̾ qd̾ gͥci pthiro¬
poroneam appellant in eadem nucam̃ta
marib comp̾ssiora sunt ac minus re

Expanded text:
cernimus iudicio. abies e cunctis amcernimus iudicio. abies e cunctis amplissima est et femina etiam prolixiornon tramittat, atque hilarior in totum. e ramis generum horum panicularum modo nucamenta squamatim compcleos habent, non item feminae. piceae vero totis paniculis, minoribus gracilioribusque, minimos ac nigros, propter quod Graeci phthiropoeon eam appellant. in eadem nucamenta maribus compressiora sunt ac minus re
Abbreviated transcription (Latin):
tur in fronde etiam aꝑtis tanta nata¬
lium mixtura ÷ S picea minus alta
lius flexo ac pice rariora siccioraq fo¬
lia et tenuiora ac magis algentia to¬
taq horridior et ꝑfusa resma lignu̾
abietis similius. Larix ustis radicib ñ
repullulat ut in lesbo accidit incenso
nemore pirrheo. Alia etiam minc ge¬
nerib ipsis in sexu differentia mas bre¬
inor et durior femina ꝓcerior pingui¬
orib foliis et simplicib atq ñ rigen¬
tib. lignum marib durum et in fa¬
brili oꝑe contortum. Fẽminȩ mollus
publico discrimine micturib heȩ in
quocumq genere dep̃hendunt marẽ
quippe respuuntur et fragosins sidunt
egrus reuelantur ipsa materies retor¬
rida et nigrior marib radicis. Circa
idem in troade et alia differentia.
montanȩ maritimeq. Nam in mace¬
donia et archadia circaq elim ꝑmutañ
nomina nec constat auctorib qd̃ cuiq
gen̾i attribuant. Nos ista romano de¬

Expanded text:
tur in fronde etiam a peritis; tanta natatur in fronde etiam a peritis; tanta natalium mixtura est. sed picea minus alta lius flexo; at piceae rariora siccioraque folia et tenuiora ac magis algentia, totaque horridior et perfusa resina, lignum abieti similius. larix ustis radicibus non repullulat, picea re- pullulat, ut in Lesbo accidit incenso nemore Pyrrhaeo. alia etiamnunc generibus ipsis in sexu differentia. mas brevior et durior, femina procerior, pinguioribus foliis et simplicibus atque non rigentibus. lignum maribus durum et in fabrili opere contortum, feminae mollius, publico discrimine in securibus. hae in quocumque genere deprehendunt marem, quippe respuuntur et fragosius sidunt, aegrius revelluntur. ipsa materies retorrida et nigrior maribus. laricis circa Idam in Troade et alia differentia, montanae maritimaeque. nam in Macedonia et Arcadia circaque Elim permutant nomina, nec constat auctoribus, quod cuique generi adtribuant. nos ista Romano dis
Abbreviated transcription (Latin):
tim ab radice modici uelut brachia la
nec fdrma alia materies uͦ p̃cipua tra¬
bib et plurimis uite oꝑib. resinȩ uiti¬
um unde fructus picee exiguumq su¬
dat aliquando contactu solis e diuer¬
sis materiis quȩ abieti pulcerrima piceȩ
ad fissiles scandulas cupasq et alia
ge incorruptȩ uisi maiori contumax
rubens p̾terea et odore acrior pluscu¬
lum huic erumpit li quoris melleo colo
patq lentiore nunquani durescentis.
ꝓprie dicta habundantior suco quam
reliqua parcior liquidiorq quam picea
flaminis ac lumini agroꝵ etiam grata.
heç mares dutaxat ferunt et eã quã
gͥti sẏcen uocant odoris grauissimi la¬
rices morbus ÷ ut teda fiat. Omina
autem hȩc gen̾a accensa fuligine
immodica carbon̾e repente expuunt
cum cruptione crepitu ^ iaculant᷑q
longe excepta larice quȩ nec arlet
nec carbonem facit nec alio mocdo ig¬
nis ui consumitur quam lapides. Oĩa
ea ꝑpetuo uirent nec facile discernun¬

Expanded text:
tim ab radice modici velut bracchia latim ab radice modici velut bracchia lanec forma alia. materies vero praecipua est trabibus et plurimis vitae operibus. resina in ea vitium, unde fructus piceae, exiguumque sudat aliquando contactu solis. e diverso materies, quae abieti pulcherrima, piceae ad fissiles scandulas cupasque et paucge, incorrupta aevis, umori contumax, rubens praeterea et odore acrior. plusculum huic erumpit liquoris melleo colore atque lentore , numquam durescentis. oprie dicta, abundantior suco quam reliqua, parcior liquidiorque quam picea, flammis ac lumini sacrorum etiam grata. hae, mares dumtaxat , ferunt et eam, quam Graeci sycen vocant, odoris gravissimi. laricis morbus est ut taeda fiat. Omnia autem haec genera accensa fuligine inmodica carbonem repente exspuunt cum eruptionis crepitu eiaculanturque longe, excepta larice, quae nec ardet nec carbonem facit nec alio modo ignis vi consumitur quam lapides . omnia ea perpetuo virent nec facile discernun
Abbreviated transcription (Latin):
cregrinȩ tum uidebantur qm̃ ñ erant
cognoscat᷑ quȩ ferrent in asia aut ou¬
ente p̾dictis picem. In europa sex gen̾a
cognataꝵ arborum ferunt ex his pmꝰ
atq pinastri folium hñt capillamenti
modo p̾tenue longumq et mucrone.
aculeatum. Pinus fert minimum resinȩ.
int̾dum et nucib ipsis de quib dictũ ÷¬
siluestris minor altitudine. et a medio ra¬
mosa sicut pinus in uertice copiosiorem
dat hec resinam quo dicemus modo gig¬
nit᷑ et in planis. Easdem arbores alio no¬
mine ẽe ꝑ ora italiȩ quas tibulos uocant¬
pleriq arbitrantur s graciles succinctio¬
resq et enodes liburnicarum ad usus
arbor et funebri indicio ad fores posita
ac rogis uirens iam tamen et in domos
recepta tonsili facilitate. hȩc plurimã
fundit int̾uenite cancdida geminatã
simili thuris ut mixta a uisu discerni
ñ queat unde fraus seprasic. Om̃ibꝰ his
generib folia breui sȩta et crassiore dtu¬
raq ceu cypressis. Picee rami pęne sta¬

Expanded text:
regrinae tum videbantur, quoniam non erant cognoscatur, quae ferunt in Asia aut oriente praedictis. Picem in Europa sex genera cognatarum arborum ferunt. ex his pinus atque pinaster folium habent capillamenti modo praetenue longumque et mucrone aculeatum. pinus fert minimum resinae, interdum et nucibus ipsis, de quibus dictum silvestris minor altitudine et a medio ramosa, sicut pinus in vertice . copiosiorem dat haec resinam quo dicemus modo. gignitur et in planis. easdem arbores alio nomine esse per oram Italiae quas tibulos vocant,plerique arbitrantur, sed graciles succinctioresque et enodes liburnicarum ad usus,arbor et funebri indicio ad fores posita ac rogis virens, iam tamen et in domos recepta tonsili facilitate. haec plurimam fundit interveniente candida gemma, tam simili turis, ut mixta visu discerni non queat; unde fraus Seplasiae. omnibus his generibus folia brevia, sed crassiora duraque ceu cupressis. piceae rami paene sta
Abbreviated transcription (Latin):
Sce ipio fert pomum et ramis cum in cras¬
s̃tudinẽ ad oleuere. s hȩc germine nutis
sine ullis foliis radici dimilis ppło foliũ
gẽminat s grossus eius ñ maturescit nͥ
incisurȩ ininso lacte suauitas et int̾iora
Et quam iones cerainua uocant trunco
et ipsa frrtilis s pomum silique ob id
quidam egyptram ficum dixere errore.
manifcito. n enim in egypto nascitar
s in sẏria ioniaq et cura cnidum atq
in rhodo semꝑ comantib foliis. flore can¬
dido. cum uchementia odoris plantigerat
imis partib ideo suꝑficie fauescens
sucum auferente sobole: pomo antece.¬
dentis anni circa canis ortum detracto
itatim placuit alt̾m parit pꝰtea flore.
ꝑactͣum hieme fetus eius nutͥente

Expanded text:
ce ipso fert pomum et ramis, cum in crasce ipso fert pomum et ramis, cum in crassitudinem adolevere, sed haec germen emittit sine ullis foliis radici simile. caudex arborgerminat, sed grossus eius non maturescit nisi incisura emisso lacte. suavitas et interiora  Similis et quam Iones cerauniam vocant, trunco et ipsa fertilis — pomum siliqua —; ob id quidam Aegyptiam ficum dixere, errore manifesto: non enim in Aegypto nascitur, sed in Syria Ioniaque et circa Cnidum atque in Rhodo, semper comantibus foliis, flore candido cum vehementia odoris, plantigera imis partibus et ideo superficie flavescens, sucum auferente subole. pomo antecedentis anni circa canis ortu detracto statim alterum parit, postea floret per arcturum, hieme fetus eius nutriente
Abbreviated transcription (Latin):
magna materies eius ad modum len¬
ta ac fidelis ad uetustatem. nigris splen¬
dorib flos racemosus oluȩ mͦ s ru¬
bens folia densa fert et folliculos
emittens quędam animalia ceti culix.
piloso. foliorum iemꝑ inter se contra¬
riis pediculis gracili breuiq ramo pel¬
les candidȩ conficiuntur. his semen¬
lenti simile cum una rubescit. qd̾ uoca
ptia cognominata. arbor moro simihs.
folio magnitudine aspectũ pomum
fert ñ ramis s caudice. idq ipse ficus ÷
p̃dultis sine grauis int̾iorib ꝑ quam
secundo ꝓuentu calpendo tantum fer¬
⁊ quarto die demetitur alio subnascen¬
te se septeno ita numerosa partu ꝑ sin¬
gulas etates multo iactu habundantes
subnascitur etiam si non scalpat᷑ fetus
quat᷑ state: pͥoremq expellit in mat᷑um
materis ꝓpͥi gen̾is int̾ ntilissimas cesa
statim stagnis mergitur hoc ÷ euis sic
uic similis quȩdam tem quȩ uocatur
cypria ficus in cretanam. et in illa caudi¬

Expanded text:
magna. materies ei admodum lenmagna. materies ei admodum lenta ac fidelis ad vetustatem, nigri splendoris ; flos racemosus olivae modo, sed rubens, folia densa. fert et folliculos emittentes quaedam animalia ceu culices piloso, foliorum semper inter se contrariis pediculis , gracili brevique ramo. pelles candidae conficiuntur lenti simile cum uva rubescit, quod vocaptia cognominata. arbor moro similis folio, magnitudine, aspectu; pomum fert non ramis, sed caudice ipso, idque ficus est praedulcis sine granis interioribus , perquam fecundo proventu scalpendo tantum fercum hoc factum est, quarto die demetitur alio subnascente, septeno ita numerosa partu per singulas aestates , multo lacte abundante. subnascitur , etiamsi non scalpatur, fetus quater aestate prioremque expellit inmaturum. maleries proprii generis inter utilissimas . caesa statim stagnis mergitur — hoc est eius sicuic similis quadamtenus quae vocatur Cypria ficus in Creta. nam et ipsa caudi