comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eundẽ deu p̾stantem salubrib causis o̾o AION
appellant idest sanitatis auctorẽ ut ait Homerus ouat it ra uaat
tũpe Meandrius scribit milesios a nMΩNI ΟUΛΙC
ꝑ salute sua ĩmolare.Geper y dna refert thesea cũ in cre
uariis nomib celebrant. Cũ alios quoq deos ex contrario
in eadẽ re duplici censeri & potestate accipiamꝰ & nomine
ut neptunũ quẽ alias enogigona idest terrã uomentem
alias aopa aicona idest stabilientẽ uocant. Itẽ Mercurius ho¬
minũ mẽtes oculos & excitat & sopit. ut ait poeta tiatto s̃e
solem mõ sospitatẽ mõ pestem significãtib cognominib
adoramꝰ. Cũ tam̃ pestis que ab eo noxiis ĩmittit᷑ aperte hũc
deũ bonis ꝓpugnare significet. Hinc ẽ ꝙ apud pachynum
sicilie ꝑmontoru apollo libystinus eximia religione celebrãt
Nam cũ libyes inuasuri siciliã classem appulissent ad id ꝓmonto¬

Expanded text:
Eundem deum praestantem salubribus causis Οὔλιον appellant, id est sanitatis auctorem, ut ait Homerus: οὖλέ τε καὶ μάλα χαῖρε. Maeandrius scribit Milesios Ἀπόλλωνι Οὐλίῳ pro salute sua immolare. Pherecydes refert Thesea cum in Crevariis nominibus celebrantur, cum alios quoque deos ex contrario in eadem re duplici censeri et potestate accipiamus et nomine, ut Neptunum quem alias Ἐνοσίχθονα, id est terram moventem, alias ἀσφαλίωνα, id est stabilientem, vocant: item Mercurius hominum mentes vel oculos et excitat et sopit, ut ait poeta: Εἴλετο δὲ solem, modo sospitalem modo pestem significantibus cognominibus adoramus, cum tamen pestis quae ab eo noxiis inmittitur aperte hunc deum bonis propugnare significet. Hinc est quod apud Pachynum Siciliae promuntorium Apollo Libystinus eximia religione celebratur. Nam cum Libyes invasuri Siciliam classem adpulissent ad id promunto
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ ab aliis atq aliis locoꝵ declinatioib faciat ortus. Cormficius
arbitratur apollinẽ noĩatum atõ toõ anano atĩn idest
quia intra circuitũ mũdi quẽ greci ΠOAOEI. appellant. ĩpetu la¬
tus ad ortus refert᷑. Alii cognoiatu apollinẽ putant. coo & noa¬
cũ pestẽ intemꝑie caloris ĩmittit. Ut euripides in phoethonte
appellant. Et quia similes sũt solis effectib effectus lune in
uiuando nocẽdoq. Ideo feminas certis adflictas morbis otan¬
apollinis simulacra decorant᷑. ut ꝑ sagittas in telligat᷑ uis emis
ꝑie. S quia ꝑpetuã prestat salubritatẽ. & pestilens ab ipso
casus rarior est. ideo apollims simulatra manu dextra gr̃as
gestant. arcũ cũ sagittis sinistra. qđ ad noxiã sit pignor &
salutẽ dextra mianꝰ ꝓmptior largiat᷑. Hinc ẽq eidẽ attribuit᷑
medẽdi potestas. quia temꝑatꝰ solis calor morboꝵ oũim fuga
antacũ na cognoĩatu putãt. que sentẽtia latim quoq no

Expanded text:
 ab aliis atque aliis locorum declinationibus faciat ortus. Cornificius arbitratur Apollinem nominatum ἀπὸ τοῦ ἀναπολεῖν, id est quia intra circuitum mundi quem Graeci πόλον appellant impetu latus ad ortus refertur. Alii cognominatum Apollinem putant ὡς ἀποcum pestem intemperie caloris inmittit, ut Euripides in Phaethonte:υς appellant: et quia similes sunt solis effectibus effectus lunae in iuvando nocendoque, ideo feminas certis adflictas morbis σελApollinis simulachra decorantur, ut per sagittas intellegatur vis emissperie: sed quia perpetuam praestat salubritatem et pestilens ab ipso casus rarior est, ideo Apollinis simulachra manu dextra Gratias gestant, arcum cum sagittis sinistra: quod ad noxam sit pigrior, et salutem manus promptior largiatur. Hinc est quod eidem attribuitur medendi potestas, quia temperatus solis calor morborum omnium fuga am ἀπέλλωνα cognominatum putant. Quae sententia L
Abbreviated transcription (Latin):
quib tres mẽses tricenũ dieꝵ cõposuerũt. int̾callarent. Id grea fe¬
cerũt. qm̃ erat oposu atq difficile omĩb annis .xi. dies & quadrã¬
tem int̾callare. Itaq maluerũt hunc nũm octies multiplicare.
& nonagĩta dies. qui nascunt᷑ si quadrans cũ dieb xi. octies cõ¬
ponat᷑ inserere ĩ tres mẽsẽs ut diximꝰ distribuẽdos. hos dies unto¬

Expanded text:
quibus tres menses tricenum dierum composuerunt, intercalarent. Id Graeci fequibus tres menses tricenum dierum composuerunt, intercalarent. Id Graeci fecerunt, quoniam operosum erat atque difficile omnibus annis undecim dies et quadrantem intercalare. Itaque maluerunt hunc numerum octies multiplicare et nonaginta dies, qui nascuntur si quadrans cum diebus undecim octies componatur, inserere in tres menses, ut diximus, distribuendos. Hos dies ὑπε
Abbreviated transcription (Latin):
aprilis. uiniꝰ sextilis. septẽber. nouẽter december. Undetricenis
censebant᷑ dieb & qntanas nonas habebãt. ac post idus ĩ oĩb
ad septimũ decimũ hłe cõputabant᷑. Martuis uõ maiꝰ. ꝗnti¬
lis & oc tober dies tricenos singulos possidebãt. None in his sep¬
timane erãt. Similiterq post idus decẽ & septẽ dies in singu¬
lis usq ad seqn̾tes kłas cõputabant᷑. s solus februanꝰ .xx. & octo
retinuit dies. qͣi inferis & deminutio & par nũs ꝯueniret.
Uin ergo romaĩ ex hac distributione pompilii ad lune cur¬
su. sicut greci anu ꝓpriu ꝯputarent. necio & inter calarẽ
mẽse ꝯstituerunt more grecoꝵ. Na & greci eũ aĩadu̾terẽt
ficit deesse anno suo.xi. dies & quadrantẽ: int̾callares stata
rõne cõmenti sũt. ita ut octauo quoq anno nonagĩta dies. ex

Expanded text:
Aprilis Iunius Sextilis September November December undetricenis Aprilis Iunius Sextilis September November December undetricenis censebantur diebus et quintanas Nonas habebant, ac post Idus in omnibus a. d. septimum decimum Kalendas computabatur. Martius vero Maius Quintilis et October dies tricenos singulos possidebant. Nonae in his septimanae erant similiterque post Idus decem septem dies in singulis usque ad sequentes Kalendas putabantur, sed solus Februarius viginti et octo retinuit dies quasi inferis et deminutio et par numerus conveniret. Cum ergo Romani ex hac distributione Pompilii ad lunae cursum sicut Graeci annum proprium computarent, necessario et intercalarem mensem instituerunt more Graecorum. Nam et Graeci, cum animadverterent ficit, deesse anno suo undecim dies et quadrantem, intercalares stata ratione commenti sunt, ita ut octavo quoque anno nonaginta dies, ex
Abbreviated transcription (Latin):
respicientẽ ac ꝓspicientẽ transacti anni finẽ. futariq pͥnci¬
pia. Secũdu dicauit februo deo. qui lustrationũ potens cre¬
ditur. Lustrari autẽ eo mẽse ciuitatẽ necesse erat. quo statuit
ut uista diis manib soluerent᷑. N Umne ordinationẽ finitimi
mox secuti totidẽ dieb totidẽq mẽsib. ut pompilio placuit.
annũ suũ ꝯputare ceꝑunt. S hoc solo discrepabãt. qđ m̃ses
unde tricenũ tricenũq ĩ nũo alt̾nauerũt. paulo post Nu¬
ma ĩ honorẽ imparis nui secretũ hoc & ante pythagorã par¬
turiẽte ña unũ adiecit diẽ. quẽ ianuario dedit. ut tam in
anno ꝗͣ in mẽsib singulis p̾ter unũ februariũ impar mĩs
seruaret᷑. Nam quia.xii. mẽses si singuli aut pari aut im¬
pari nũo putarent᷑. ꝯsumationẽ parem facerent: unꝰ pari
mĩo institutus unu̾sam putationẽ imparẽ fecit. lanuanꝰ igit᷑

Expanded text:
respicientem ac prospicientem transacti anni finem futurique princirespicientem ac prospicientem transacti anni finem futurique principia; secundum dicavit Februo deo, qui lustrationum potens creditur. Lustrari autem eo mense civitatem necesse erat, quo statuit ut iusta dis Manibus solverentur. Numae ordinationem finitimi mox secuti totidem diebus totidemque mensibus ut Pompilio placuit annum suum computare coeperunt; sed hoc solo discrepabant, quod menses undetricenum tricenumque numero alternaverunt. Paulo post Numa in honorem imparis numeri, secretum hoc et ante Pythagoram parturiente natura, unum adiecit diem quem Ianuario dedit, ut tam in anno quam in mensibus singulis praeter unum Februarium impar numerus servaretur. Nam quia pari numero computarentur, consummationem parem facerent, unius pari numero adjectus, universam putationem imparem fecit. Januarius igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
bri usq ad decẽbrem pͥsca noĩa reseruauit. Hec fuit a Romulo
amiua ordinata dimẽsio: qui sicut supͣ iam diximꝰ annũ decẽ
q ita disposuit. ut niiͣ ex his tricenos & singulos. sex uo trice¬
nos hr̃ent dies. S cũ is numerus neq solis cursũ: neq lune
ronib ꝯueĩret. nõ nũq̃ usu ueĩebat: ut frigus anni estiuis men¬
sib & ꝯtra calor hiemalib ꝓueniret. Iuod ubi contigissẽt
tantũ dieꝵ sine ullo mẽsis noie patiebant᷑ absumi. quantũ ad
id anni tẽpus adducẽt. quo celi hĩtus instanti mensi aptus
inueniret᷑. SEd secutus Numa: qͣntu sub celo rudi & seculo
adhuc impolito solo ingenio magrõ comp̾hende̾ potuit. uł
cit alios sex retractos illis sex mẽsib: qui .xxx. habebãt dies.
mẽses pari ratione diuisit. ac de duob pͥorem ianuanũ nũ¬
cupauit. pͥmũq anni esse uoluit tanqͣ bicipitis dei mẽsem

Expanded text:
bri usque ad Decembrem prisca nomina reservavit. Haec fuit a Romulo bri usque ad Decembrem prisca nomina reservavit. Haec fuit a Romulo annua ordinata dimensio, qui, sicut supra iam diximus, annum decem que ita disposuit ut quattuor ex his tricenos singulos, sex vero tricenos haberent dies. Sed cum is numerus neque solis cursui neque lunae rationibus conveniret, nonnumquam usu veniebat ut frigus anni aestivis mensibus et contra calor hiemalibus proveniret, quod ubi contigisset, tantum dierum sine ullo mensis nomine patiebantur absumi quantum ad id anni tempus adduceret quo caeli habitus instanti mensi aptus inveniretur. Sed secutus Numa, quantum saeculo rudi et adhuc impolito solo ingenio magistro comprehendere potuit, vel cit alios sex retractos illis sex mensibus qui triginta habebant dies,  duos novos menses pari ratione divisit. Ac de duobus priorem Ianuarium nuncupavit primumque anni esse voluit, tamquam bicipitis dei mensem,
Abbreviated transcription (Latin):
augustus mẽse sextili: & cõsulatu pͥmu imerit & triũphos
tres in urtẽ intulerit. Et ex ianicalo legiones deduete secute¬
q tint eiꝰ auspicia ac sidẽ. & egyptus hõc mẽsẽ in potestatem
ppłi ro. redacta sit. finisq hoc mẽsẽ bellis ciuilib impositus fuit.
Atq ob has causas hic mẽsis huic imꝑio felicissimꝰ sit ac fuerit.
placere senatui. ut hic mẽsis augustiis appellet᷑ Itẽ plebiscitu
factũ ob eandẽ rem sexto pacubio tribuno pl. regnãte. AEnsis
septẽber pͥncipalẽ sui retinet appellationẽ quẽ gerinanici ap¬
pellatione. Octobrẽ uõ suo noie Domitianꝰ ĩuaserat. s ubi ĩfa¬
ustũ uocabulũ ex oĩ ere uł saxo placuit eradi. Menses quoq
usurpatione tirãnice appellationis exuti sunt. Cantio postea pͥn¬
cipum ceteroꝵ diri ominis infausta uitantiũ mẽsib aseptem¬

Expanded text:
AUGUSTUS MENSE SEXTILI ET PRIMUM CONSULATUM INIERIT. ET TRIUMPHOS AUGUSTUS MENSE SEXTILI ET PRIMUM CONSULATUM INIERIT. ET TRIUMPHOS TRES IN URBEM INTULERIT. ET EX IANICULO LEGIONES DEDUCTAE SECUTAEQUE SINT EIUS AUSPICIA AC FIDEM. SED ET AEGYPTUS HOC MENSE IN POTESTATEM POPULI ROMANI REDACTA SIT. FINISQUE HOC MENSE BELLIS CIVILIBUS INPOSITUS SIT. ATQUE OB HAS CAUSAS HIC MENSIS HUIC IMPERIO FELICISSIMUS SIT AC FUERIT. PLACERE SENATUI UT HIC MENSIS AUGUSTUS APPELLETUR. Item plebiscitum factum ob eandem rem Sexto Pacubio tribuno plebem rogante. Mensis September principalem sui retinet appellationem: quem Germanici appellatione, Octobrem vero suo nomine Domitianus invaserat. Sed ubi infaustum vocabulum ex omni aere vel saxo placuit eradi, menses quoque usurpatione tyrannicae appellationis exuti sunt: cautio postea principum ceterorum diri ominis infausta vitantium mensibus a Septem
Abbreviated transcription (Latin):
ficio cuiꝰ dissimilatione brutus hẽbat idonens emẽdatiom publici
status extitit. hanc deam que uitalib p̾est templo sacrauit.
cui pulte fabacia & larido sacrificat᷑. quod his maxĩe reb uires
corporis roborent̃. Nam & kalende uinie fabarie uulgo uocat.
quia hoc mẽsẽ adulte fabe diuinis reb adhibent᷑. SEquĩt᷑ iuluis
qui cũ secundũ romuli ordinationẽ martio anni tenẽte p̾ncipiũ
ꝗntilis a nũo uocaret᷑. nihilominꝰ tam̃ etiã post p̾positos a ttumma
Lanuariũ acfebtuariũ retinuit nom̃. cũ non uiderẽt ia quitus
esse: sed septimꝰ. Sed postea ĩ honorẽ uilii Cesaris dictatoris legem
ferente. M. Antonio. M filio ꝯsule tulius appellatus ẽ. qđ hoc
mẽse ad quartũ idus qntiles uiluis ꝓcreatus sit. AUgustus
deinde ẽ qui sextilis antea uocabatar. donec honon augusti
darẽt᷑ ex senatuscõsulto. cuiꝰ u̾ba subieci. Cũ imꝑator Cesar

Expanded text:
ficio, cuius dissimulatione brutus habebatur, idoneus emendationi publici ficio, cuius dissimulatione brutus habebatur, idoneus emendationi publici status extitit, hanc deam quae vitalibus praeest templo sacravit. Cui pulte fabacia et larido sacrificatur, quod his maxime rebus vires corporis roborentur. Nam et Kalendae Iuniae fabariae vulgo vocantur, quia hoc mense adultae fabae divinis rebus adhibentur. Seqpium Quintilis a numero vocaretur, nihilominus tamen etiam post praepositos a Numa Ianuarium ac Februarium retinuit nomen, cum non videretur iam quintus esse, sed septimus: sed postea in honorem Iulii Caesaris Dictatoris legem ferente M. Antonio M. filio consule Iulius appellatus est, quod hoc mense a.d. quartum Idus Quintiles Iulius procreatus sit. Augustus deinde est qui Sextilis antea vocabatur, donec honori Augusti daretur ex senatusconsulto cuius verba subieci: CUM IMPERATOR CAESAR
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtulissẽ. Iumꝰ Maui sequit᷑. aut ex ꝑte populi: ut supͣ diximus
noĩatus: aut ut Cingiꝰ arbitrat᷑: qđ uinoniꝰ apud latinos ante
uocitatꝰ duiq apud aricinos pnestinosq hac appellatione in fa¬
stos relatus sit. adeo ut sicut nisus ĩ cõmentariis fastoꝵ dicit. Apud
maiores quoq nros hec appellatio mẽsis du maserit. Sed postꝗͣ de¬
tritis quib dã litteris. ex uinonio uinus dictus sit. Na oe. edes
uinoni monete hłis uiniis dedicata ẽ. nõ nulli putauerunt
iuniũ mẽsem a tunio brũto. qui pͥmus rome cõsul factus est.
noiatu ꝙ hoc mẽse idest hłis uinii pulso tarquimo sacrũ carne
dee ĩ celio monte uoti reus fecerit. Hanc deam uitalib huma¬
nis pesse credũt ab ea demq petitur. ut iecinora &e corda.
queq sũt intrilecus iuscera lalua cõseruet. Et quia cordis bene¬

Expanded text:
protulisse! Iunius Maium sequitur aut ex parte populi, ut supra diximus, protulisse! Iunius Maium sequitur aut ex parte populi, ut supra diximus, nominatus aut, ut Cingius arbitratur quod Iunonius apud Latinos ante vocitatus diuque apud Aricinos Praenestinosque hac appellatione in fastos relatus sit, adeo ut sicut Nisus in commentariis fastorum dicit apud maiores quoque nostros haec appellatio mensis diu manserit, sed post detritis quibusdam litteris ex Iunonio Iunius dictus sit. Nam et aedes Iunoni Monetae Kalendis Iuniis dedicata est. Nonnulli putaverunt Iunium mensem a Iunio Bruto qui primus Romae consul factus est nominatum, quod hoc mense, id est Kalendis Iuniis, pulso Tarquinio sacrum Carnae deae in Caelio monte voti reus fecerit. Hanc deam vitalibus humanis praeesse credunt. Ab ea denique petitur ut iecinora et corda quaeque sunt intrinsecus viscera salva conservet: et quia cordis bene
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriã quã ab ingrato uiro lasone ppessã ẽ. hec apud grecos
OEOC RNAIREIA dicit̃. quã Uarro faum filiã tradit. adeo pu¬
dicam ut extra sUNAIRΩnĨTIN nũꝗ̃ sit egressa. nec nom̃ eius
ĩ publico fuerit auditũ. nec uirũ unꝗͣ uident. uł a uiro iisa sit.
ꝓpter qd nec uir templũ enis ingredit᷑. Unde & mulieres ĩ itaba
sacro ħculis nõ licet int̾e̾ssẽ: ꝙ hculi cũ boues geryonis ꝑ agros ita¬
lie ducẽt sitiẽti respõdit mulier. se aquã nõ posse p̾stare. quod
feminaꝵ dee celebrarẽt dies. nec ex eo apparatu uiris gustare
fas esset ꝓpter quod ħules facturus sactũ decestatus ẽ p̃ñtia feĩaꝵ
&e poticio ac pinario sacroꝵ custodib uissit: ne mulierẽ int̾esse ꝑ¬
mitterẽt. Ecce ocasio nõĩs: quo maia esse eandẽ & terrã &
bonã deam essẽ diximꝰ. coegit nos de bona dea quecũq comꝑimꝰ

Expanded text:
iniuriam quam ab ingrato viro Iasone perpessa est. Haec apud Graecos iniuriam quam ab ingrato viro Iasone perpessa est. Haec apud Graecos θεὸς γυναικεία dicitur, quam Varro Fauni filiam tradit adeo pudicam ut extra γυναικωνῖτιν numquam sit egressa, nec nomen eius in publico fuerit auditum, nec virum umquam viderit vel a viro visa sit, propter quod nec vir templum eius ingreditur. Vnde et mulieres in Italia sacro Herculis non licet interesse, quod Herculi, cum boves Geryonis per agros Italiae duceret, sitienti respondit mulier aquam se non posse praestare, quod feminarum deae celebraretur dies, nec ex eo apparatu viris gustare fas esset. Propter quod Hercules facturus sacrum detestatus est praesentiam feminarum et Potitio ac Pinario sacrorum custodibus iussit ne mulierem interesse permitterent. Ecce occasio nominis, quo Maiam eandem esse et terram et Bonam Deam diximus, coegit nos de Bona Dea quaecumque comperimus
Abbreviated transcription (Latin):
porca de pasta est. Alii XDONIAN ERATUN
senielã credũt. nec non eandẽ fauni filiã dicunt. obstitisseq
uolũtati patris ĩ amorẽ suu laplĩ. ut & uirga myitea ab eo
u̾beraret᷑. Cũ desiderio patris. nec uino ab eodẽ pressa cessissẽt.
Tranfigurasse se tam̃ in ẜpentẽ pater credit᷑ & coisse cu filia.
hoꝵe oiu hec ꝓferunt᷑ indicia: ꝙ uirgã myrteã ĩ templo haberi
nefas sit. ꝙ suꝑ caput eius extendãt᷑ uitis. qua maxime eam
pater decipe temptauit. ꝙ uinũ ĩ templu eius non suo noĩe
soleat inferri. S uas i quo uinũ inditũ est. mellariu noĩẽtur.
& uinũ lac nũcupet᷑. ẜpentesq ĩ templo euil nec terrẽtes nec
timẽtes ĩ differenter apparcant. QUidã medeam putant
ꝙ ĩ edem eiꝰ omne genus herbaꝵ fit. ex quib antistites dãt
plerũq medicinas. Et ꝙ templũ eus uirũ introire nõ liceat pꝑ

Expanded text:
porca depasta est. Alii Χθονίαν Ἑκάτην,porca depasta est. Alii Χθονίαν Ἑκάτην, Boeoti Semelam credunt. Nec non eandem Fauni filiam dicunt obsititisseque voluntati patris in amorem suum lapsi, ut et virga myrtea ab eo verberaretur cum desiderio patris nec vino ab eodem pressa cessisset. Transfigurasse se tamen in serpentem pater creditur et coisse cum filia. Horum omnium haec proferuntur indicia: quod virgam myrteam in templo haberi nefas sit; quod super caput eius extendatur vitis qua maxime eam pater decipere temptavit; quod vinum in templum eius non suo nomine soleat inferri sed vas in quo vinum inditum est mellarium nominetur et vinum lac nuncupetur; serpentesque in templo eius nec terrentes nec timentes indifferenter appareant. Quidam Medeam putant, quod in aede eius omne genus herbarum sit ex quibus antistites dant plerumque medicinas, et quod templum eius virum introire non liceat propter
Abbreviated transcription (Latin):
In hoc mõte parnaso bacchanalia alternis annis agunt᷑. ubi
& satyroꝵ ut adfirmãt freqñs cernit̾ coetus. Et plerũq uo¬
ces ꝓprie exaudiunt. Itẽq eymbaloꝵ crepitus ad aures ho¬
minũ sepe pueĩunt. Et ne quis opinetur diu̾sis dis parna¬
sum montẽ dicatũ. Idem Eurpides in licymnio apollinem
liberũq unũ eundẽq deum esse significans scribit. seõroła

Expanded text:
In hoc monte Parnaso Bacchanalia alternis annis aguntur: ubi et Satyrorum, ut adfirmant, frequens cernitur coetus et plerumque voces propriae exaudiuntur, itemque cymbalorum crepitus ad aures hominum saepe perveniunt. Et, ne quis opinetur diversis dis Parnasum montem dicatum, idem Euripides in Licymnio Apollinem Liberumque unum eundemque deum esse significans scribit: Ad ea
Abbreviated transcription (Latin):
uertit. ex quo digressus ẽ. unde annus u̾tens nocat᷑. Et ha¬
betur magnꝰ. cũ lune annus brenis putet᷑. Noꝵ Uirgilius
utrũq cõplexus ẽ. Int̾ea magnũ sol circũuoluit᷑ ãnu. Hinc

Expanded text:
vertit ex quo digressus est, unde annus vertens vocatur et havertit ex quo digressus est, unde annus vertens vocatur et habetur magnus, cum lunae annus brevis putetur. Horum Vergilius utrumque complexus est: Interea magnum sol circumvolvi
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑstitionẽ int̾calatio oĩs omissa ẽ. Non nũꝗͣ uõ ꝑ grãm sacerdotũ.
qui publicams ꝓferri uł ĩminui cõsulto anmi dies uolebat. mõ auc¬
tio mõ retractio dieꝵ ꝓueĩebant & sub sp̃e obẜuationis emergebat
maior cõsusionis occasiõ. S postea gauis cesar omnẽ hane incõstan¬
tiam tẽpoꝵ uagã adhuc & icertam in ordinẽ statute definitionis
coegit. Adintẽte sibi Marco flauio scriba: qui scriptos dies singulos
ita ad dictatorẽ rectulit. ut & ordo eoꝵ in ueĩri facillime pos¬
set: & inuento cortus status ꝑseueraret. Ergo gauis cesar exor¬
dium noue ordinatioĩs initurus: dies omnes qui adhuc confu¬
egyptios solos diuinaꝵ reꝵ oĩum ꝯscios: ad nũm solis: qui di
Na sicut lunaris annus mẽsis est : quia luna paulo minꝰ qͣ
mẽsem ĩ Zodiaci circuitione ꝯsumit. ita solis annus hoc di¬
eꝵ nũo colligẽdus ẽ. quẽ ꝑagit dũ ad id signũ se de mio

Expanded text:
 per gratiam sacerdotum, qui publicanis proferri vel imminui consulto anni dies volebant, modo auctio, modo retractio dierum proveniebat et sub specie observationis emergebat maior confusionis occasio. Sed postea C. Caesar omnem hanc inconstantiam temporum vagam adhuc et incertam in ordinem statae definitionis coegit, adnitente sibi M. Flavio scriba, qui scriptos dies singulos ita ad dictatorem retulit ut et ordo eorum inveniri facillime posset et invento certus status perseveraret. Ergo C. Caesar exordium novae ordinationis initurus dies omnes qui adhuc confuAegyptios, solos divinarum rerum omnium conscios, ad numerum solis, qui die dirigere contendit. Nam sicut lunaris annus mensis est, quia luna paulo minus quam mensem in zodiaci circumitione consumit, ita solis annus hoc dierum numero colligendus est quem peragit dum ad id signum se denuo
Abbreviated transcription (Latin):
nagintaq̃i supfundẽdos grecoꝵ exemplo cõputabant dies.
Alterinsq annis binos & uicenos alt̾nis ternos iuicenosq
int̾callantes expẽsabant ant̾callationib .iiiiᵒ. S octauo quoq
anno inf̾callares octo affluebãt dies ex singulis. quib uer¬
tentis anni nũm apud romanos sũꝑ grecu ab undasse ia
diximꝰ. Hoc quoq errore ia cognito hec spes emẽdationis
inducta ẽ. Tertio quoq octẽnio ita int̾calandos dispẽsabant

Expanded text:
naginta quasi superfundendos Graecorum exemplo, conputabant dies, alternisque annis binos et vicenos, alternis ternos vicenosque intercalantes expensabant intercalationibus quattuor. Sed octavo quoque anno intercalares octo affluebant dies ex singulis quibus vertentis anni numerum apud Romanos super Graecum abundasse iam diximus. Hoc quoque errore iam cognito haec species emendationis inducta est. Tertio quoque octennio ita intercalandos dispensabant
Abbreviated transcription (Latin):
gida lingua misa erudieẽ aĩa fugiente uocabat. Erudice
toto referebãt flumiẽ ripe. Et illud te dulcis ꝯuinx te sõ¬
lo ĩ litrore secũ te ueĩente die te decedente canebat. Et
illud te nemus angicie uitrea te fucimis unda. te liqui¬
di fleuere pacus. Epitimesis que ẽ obiurgatio. ht̃ & ip̃a
pathos idest cũ obiecta hisdẽ u̾bis refutamꝰ. Eneas igna¬
rus abest ignarus & absit.

Expanded text:
gida lingua, a! Miseram Eurydicen anima fugiente vocabat. Eurydicen gida lingua, a! Miseram Eurydicen anima fugiente vocabat. Eurydicen toto referebant flumine ripae, et illud: te dulcis coniunx, te solo in litore secum, te veniente die, te decedente canebat, et illud: te nemus Angitiae, vitrea te Fucinus unda, te liquidi flevere lacus. Ἐπιτίμησις, quae est obiurgatio, habet et ipsa pathos, id est cum obiecta isdem verbis refutamus: "Aeneas ignarus abest": ignarus et absit.
Abbreviated transcription (Latin):
generiq resuent. Et di talia grais instaurate. pio si pe¬
nas ore reposco. Et di talẽ terris auertite pestẽ. Contra¬
ria huic figure aposiopesis. quod ẽ taciturnitas. Na ut illic.
aliqua exclamado dicimus. ita hic aliqua tacendo subdu¬
cimꝰ que tam̃ intellige̾ possit auditor. hoc autẽ p̾cipue
trascẽtib ꝯuenit. ut neptunꝰ. quos ego s motos prestat
cõponere. fluctus. Et innesteus nec uincere certo. qͣ qͣ
o sed supent quib hoc neptune dedisti. Et tumus. qͣ qͣ
osi solite quicꝗͣ uirtutis adessẽt. Et ĩbucolicis nouimus
& qui te trãsuersã tuentib hyrcis. Et quo sed faciles
nomphe risere sacello. S &e miseratio ex hac figura mo¬
ta est asinone. donec calcante mistro. sed quid ego: hec
petitione quã greci epanaforã uocant cũ & sentẽtie ab
hildẽ noĩb incipiũt. hinc uirgilius. Erudicẽ nox ip̃a & fur¬

Expanded text:
generique reservent! Et di, talia Grais instaurate, pio si poegenerique reservent! Et di, talia Grais instaurate, pio si poenas ore reposco! et di talem terris avertite pestem! Contraria huic figurae ἀποσιώπησις, quod est taciturnitas. Nam ut illic aliqua exclamando adicimus, ita hic aliqua tacendo subducimus, quae tamen intellegere possit auditor. Hoc autem praecipue irascentibus convenit, ut Neptunus, quos ego —sed motos praestat componere fluctus, et Mnestheus, nec vincere certo, quamquam o —sed superent quibus hoc, Neptune, dedisti, et Turnus, quamquam o si solitae quicquam virtutis adesset! Et in Bucolicis, novimus et qui te transversa tuentibus hircis, et quo —sed faciles Nymphae risere— sacello. Sed et miseratio ex hac figura mota est a Sinone: donec Calchante m vocant, cum sententiae ab isdem nominibus incipiunt. Hinc Vergilius: Eurydicen vox ipsa et fri
Abbreviated transcription (Latin):
ullam . &. reliqua. Et ut nemo dubitet hoe de citreo dixis¬
seuirgilium. accipite que opius in libro de siluestrib an¬
borib dicat. Citrea idest malus & psica altera generatux
in italia ce ĩ media altera. Et paulo post de Sitiro loq̃ns
ait. Est autẽ odoratissimũ ex quo int̾iectu uesti tineas
necait. fertur etia uenenis contrariũ quod tritone ru tur¬
no purgatione unũ suaꝵ bibentes seruat. Se uenpatuir
alia interi maturescunt. Uides hic oe cicteu nouor are
M onia signa pomi. que de eo uirgileis dixit. licet no¬
men catreglle no dixent. Na cebomerus qu citredim

Expanded text:
ullum, et reliqua. Et ut nemo dubitet haec de citreo dixisullum, et reliqua. Et ut nemo dubitet haec de citreo dixisse Vergilium, accipite quae Oppius in libro de silvestribus arboribus dicat: "citrea item malus et Persica, altera generatur in Italia et in Media altera." Et paulo post de citreo loquens ait: est autem odoratissimum, ex quo interiectum vesti tineas necat. Fertur etiam venenis contrarium, quod tritum cum vino purgatione virium suarum bibentes servat. Generantur aualia interim maturescunt. Vides hic et citreum nominari et omnia signa poni quae de eo Vergilius dixit, licet nomen citrei ille non dixerit. Nam et Homerus, qui citreum
Abbreviated transcription (Latin):
cant omne pomũ quod foris duro tegat᷑ & intus ha¬
beat quod esui est. malũ uo quod foris. habeat qđ ẽ esui.
&e durũ intus includat. Scd̾m hanc definitionẽ ꝑsicũ qđ
Sueuis poeta suꝑius inter nuces numerat. magis erit int̾
mala numerãdu. his p̾missis maloꝵ enu̾anda lũt geneni
que Cloatiꝰ ordinatoꝵ grecoꝵ libro quarto ita diligenter
enumerat. Sũt aut̃ genera malor. amerinũ. cotonii. citreũ
coccimellũ. conditiuu. epimilis. musteũ. mattianũ. orbi
culatũ. ogracianũ. precox. pãnucen punicũ. psitu. qui¬
rianũ. prosuũ. rubru. scandianũ. siluestre. strutiu. scan¬
tianũ. tiburuerianũ. Uides ꝑsicu a Cloatio inter mala
nũãtu. quod nom̃ originis sue tenuit. licet iadudu no¬
stri soli germen sit. Qu̾od aut̾ ait ide Cloatiꝰ citreu ce ip̃
psicu m̾alu est scd uirgiliu. Felicis mali quo nõ p̾stantiꝰ¬

Expanded text:
cant omne pomum quod foris duro tegatur et intus hacant omne pomum quod foris duro tegatur et intus habeat quod esui est, malum vero quod foris habeat quod est esui et durum intus includat. Secundum hanc definitionem Persicum, quod Suevius poeta superius inter nuces numerat, magis erit inter mala numerandum. His praemissis malorum enumeranda sunt genera, quae Cloatius in Ordinatorum Graecorum libro quarto ita diligenter enumerat: Sunt autem genera malorum: Amerinum cotonium citreum coccymelum conditivum ἐπιμηλὶς musteum Mattiulatum ogratianum praecox pannuceum Punicum Persicum Quirinianum prosivum rubrum Scaudianum silvestre struthium Scantianum tubur Verianum. Vides Persicum a Cloatio inter mala numeratum, quod nomen originis suae tenuit, licet iam dudum nostri soli germen sit. Quod autem ait idem Cloatius citreum, et ipsum Persicum malum est secundum Vergilium: felicis mali, quo non praestanti
Abbreviated transcription (Latin):
Proptea ꝙ qui quondã cu rege potenti
Nomiẽ alexandro magno fera prelia bello.
In persas te tulere suo post inde reuentu
Hoc genus arboris in prelatis fĩnib grais.
Desetuere nouos fructus mortalib dantes.
Mollusca hec nux est ne quis forte inscius etret.
Nux terentina dicit᷑ que ita mollis ẽ ut iuix idtrectata
frangat᷑. de qua in libro fauorini sic repperit. Itẽ ꝙ quida
terentinas oues uł nuces dicũt que sunt terentine a te¬
nero: quod ẽ sabinoꝵ lingua molle. unde terentinos qͦ
dictos putat uarro ad libonẽ pͥmo. quã in culpã etiã hora¬
tius potest uideri incidere. qui ait.m molle tarentum
Nux pinea hos nobis qui ad positi sunt nucleos dedit. Plau¬
tus in cistellaria. qui e nuce nudeos esse uult. frangat nuce.
Et quia mala iudemꝰ ad mixta bellariis. post nuces de
maloꝵ generib disserendũ est. Sũt de agricultura
scriptores. qui nuces & mala sic diuidũt. ut nuces di¬

Expanded text:
Propterea quod qui quondam cum rege potenti, Propterea quod qui quondam cum rege potenti, Nomine Alexandro Magno, fera praelia bello In Persas tetulere, suo post inde reventu Hoc genus arboris in praelatis finibus Graiis Disseruere novos fructus mortalibus dantes. Mollusca haec nux est, ne quis forte inscius erret. Nux terentina dicitur quae ita mollis est ut vix adtrectata frangatur. De qua in libro Favorini sic reperitur: Item quod quidam Tarentinas oves vel nuces dicunt, quae sunt terentinae a tereno, quod est Sabinorum lingua molle: unde Terentios quoque dictos putat Varro ad Libonem primo. Quam in culpam etiam Horatius potest videri incidere, qui ait et: molle Tarentum Nux pinea hos nobis qui adpositi sunt nucleos dedit. Plautus in Cistellaria: Qui e nuce nucleos esse vult frangit nucem. Et, quia mala videmus admixta bellariis, post nuces de malorum generibus disserendum est. Sunt de agricultura scriptores qui nuces et mala sic dividunt ut nuces di
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑. S & tasia eadẽ nux uocatur. Testis est Cloatius
mordinatoꝵ grecoꝵ libro quarto. cu sic ait. Nux gre¬
ca amigdale Atta uõ in supplicatione nucẽ grecam in¬
quit fabũq adde quãtulibet. Nucẽ mollusca licet hiemis
nobis tẽpus inuideat. tam̃ quia de nucib loquimur in¬
dictam nõ relinquemꝰ plautus in calceolo sie eius mmea¬
minit mollusea nucẽ suꝑ eius dixit impendẽ regulas.
Eece plautus noĩat quidẽ. S que sit mollusca nux ñon
expͥmit. Est autẽ psicu quod uulgo uocat᷑. Et mollusca
nux dicit᷑. scilicet q ceteris omntib nucib mollior sit. huiꝰ
rei idoneus adsertor est sucus uir longe doctissimꝰ. in dylio
quod insc̾tibit᷑ moretũ. Na cũ loquit᷑ de hortulano faciente
morecũ inter cetera que eo mittit. Et hoc pomũ mitti ait
his uerbis.
Ad misce tu aca basilicis hec mĩc ptim.
Parti ꝑsica quod nom̃ sĩc deniq fertur.

Expanded text:
citur: sed et "Thasia" eadem nux vocatur. Testis est Cloatius citur: sed et "Thasia" eadem nux vocatur. Testis est Cloatius in ordinatorum Graecorum libro quarto, cum sic ait: "nux Graeca amygdale." Atta vero in Supplicatione, "nucem Thasiam", inquit, favumque adde quantum libet. Nucem molluscam licet hiemis nobis tempus invideat, tamen quia de nucibus loquimur, indictam non relinquemus. Plautus in Calceolo sic eius meminit: molluscam nucem super eius dixit impendere tegulas. Ecce Plautus nominat quidem sed quae sit nux mollusca non exprimit. Est autem Persicum quod vulgo vocatur: et mollusca nux dicitur scilicet, quod ceteris omnibus nucibus mollior sit. Huius rei idoneus adsertor est Suevius, vir longe doctissimus, in idyllio quod inscribitur Moretum. Nam cum loquitur de hortulano faciente moretum, inter cetera quae eo mittit et hoc pomum mitti ait his verbis: Admiscet missa in cava silicis haec nunc partim, Partim Persica: quod nomen sic denique fertur
Abbreviated transcription (Latin):
uta oꝑcoN Cuiꝰ rei memint Uarto ĩ logistorico. qͥn
inicribit᷑ Maruis de fortuna. In de scilicet p̾nestine nu¬
ces. Est & illud apud Neuiũ in fabula anolo. Quis
heri apud te p̾nestini & lanuini hospites suapte utrosq
decuit acceptos cibo. alteris ĩ auem bulbã madida dari.
Alteris nuces in procliui ꝓfundere. hanc autẽ nucem
greci ponticã uocant. du una queq natio indit hiue
mici nom̃ ex loco in quo nascit᷑ copiosior. Nux castanea
Na uir doctus oppius in libro quẽ fẽcit de siluestribus
arborib sĩc ait. heracleotica hec nux: qua quidam ca¬
staneam nõĩant. Itẽq ponuca nix. atq etiã que dicũt
basiliee iuglandes. germina atq flores agunt. Similiter
hisde temporib quib grece nuces. Nuc dicendu est. que
sit greca nux. ac simul hoc dicens amigdala de lanee
tulit᷑ de oñdit. mix greca hec est. que ce amigdale di¬

Expanded text:
καρύων, cuius rei meminit Varro in logistorico qui καρύων, cuius rei meminit Varro in logistorico qui inscribitur Marius de fortuna: inde scilicet Praenestinae nuces. Est et illud apud Naevium in fabula Hariolo: — quis heri apud te? — Praenestini et Lanuvini hospites. — Suopte utrosque decuit acceptos cibo, alteris inanem vulvam madidam dari, alteris nuces in proclivi profundier. Hanc autem nucem Graeci "Ponticam" vocant, dum una quaeque natio indit huic nuci nomen ex loco in quo nascitur copiosior. Nux castanea, cleotica". Nam vir doctus Oppius in libro quem fecit de silvestribus arboribus sic ait: Heracleotica haec nux, quam quidam "castaneam" nominant, itemque Pontica nux atque etiam quae dicuntur "basilicae iuglandes", germina atque flores agunt similiter isdem temporibus quibus Graecae nuces. Nunc dicendum est quae sit Graeca nux.» Ac simul hoc dicens amygdalam de lance tulit et ostendit. «Nux Graeca haec est quae et "amygdale" di
Abbreviated transcription (Latin):
lectionis oecurrunt. Et Seruiꝰ nux ista iugulani secũdu
nõnulloꝵ opiõnem a uiuando &e glande dicta existi¬
mat᷑. Gabius ũo bussũs in libro de significatione uerboꝵ
hec refert. Iuglans arbor ꝓide dicta est ꝑ inde ac ioiuis
glans. Nam id arboris genus nuces habet. que sunt sua¬
uore sapore. ꝗ̃ glani est. Huc fructũ antiqui illi qui egre¬
gium glandiq similẽ. ip̃amq arborẽ deo digna eximabas
souis glandẽ appellauerũt. que nũc litteris interlisis uglans
noi attur. Cloatius autẽ uerus in libro agrecis tructoꝵe ita me¬
morat. Iuglans de p̾termissus est. quasi diuglans id est Niõo
hinc greci etiã basilicam uorant. Nux hec auellana seu pre¬
nestina que ẽ eadem. ex arbore est. que corilus dicitur.
de qua Uirgilius dicit. Corilũ sere. Est autẽ natio hoĩu
uixta agrum p̾nestinũ qui carlitani uocant᷑ a io rõp

Expanded text:
lectionis occurrunt.» Et Servius: «nux ista iuglans secundum lectionis occurrunt.» Et Servius: «nux ista iuglans secundum nonnullorum opinionem a iuvando et a glande dicta existimatur. Gavius vero Bassus in libro de significatione verborum hoc refert: iuglans arbor proinde dicta est ac "Iovis glans". Nam quia id arboris genus nuces habet quae sunt suaviore sapore quam glans est, hunc fructum antiqui illi, qui egregium glandique similem ipsamque arborem deo dignam existimabant, "Iovis glandem" appellaverunt, quae nunc litteris interlisis iuglans nominatur. Cloatius autem Verus in libro a Graecis tractorum ita memorat: iuglans —D praetermissum est— quasi "diuglans" id est Διὸς Hanc Graeci etiam "basilicam" vocant. Nux haec Abellana seu Praenestina, quae est eadem, ex arbore est quae dicitur "corylus", de qua Vergilius dicit "corylum sere." Est autem natio hominum iuxta agrum Praenestinum qui Carsitani vocantur ἀπὸ τῶν
Abbreviated transcription (Latin):
cui ip̃a margarita centies sextertiu sine cõtentione
enabisset. manu tam̃ & ad alteriꝰ uonis autẽ simi¬
liter admouit. Nisi Munatiꝰ plancus iudex seue¬
rissimꝰ suꝑatum Antoniu mature ꝓnũtiasset. Ip̃o
autẽ unio cuiꝰ magnitudinis fuerit. in de colligi
poterat. ꝙ qui supfuit postea uicta regina ce capta¬
egypto romam delatus dissectusq ẽ.Et facte ex
una margarita due impositeq simulacro ueneus
ut mõstruose magnitudinis in templo quod pan¬
theon dicit᷑. Adhuc dicente furio secunde mense
in lata bellaria nouo ẜmoni pͥncipiu dederunt.
Simmachus eĩm adtrectans manu nuces. uel¬
lem ĩquit ex te audre serui tanta nucib noĩa
que causa uł origo uariauerit. aut unde tot ma¬
la cũ hac una appellatione uocitent᷑. fuint tamen
seorsu diu̾sa ta uocabulo q̃ sapore. Ac prins de
micib absoluas uolo. que tibi me memoria crebre

Expanded text:
cum ipsa margarita centies sestertium sine contentione cum ipsa margarita centies sestertium sine contentione evaluisset, manum tamen et ad alterius unionem auris similiter admovit, nisi Munatius Plancus iudex severissimus superatum Antonium mature pronuntiasset. Ipse autem unio cuius fuerit magnitudinis inde colligi poterit, quod qui superfuit postea victa regina et capta Aegypto Romam delatus dissectusque est et factae ex una margarita duae impositaeque simulacro Veneris ut monstruosae magnitudinis in templo quod Pantheum dicitur.» Adhuc dicente Rufio secundae mensae inlata bellaria novo sermoni principium dederunt. Symmachus enim attrectans manu nuces, «vellem», inquit, «ex te audire, Servi, tanta nucibus nomina quae causa vel origo variaverit aut unde, tot mala cum hac una appellatione vocitentur, fiunt tamen seorsum diversa tam vocabulo quam sapore. Ac prius de nucibus absolvas volo quae tibi memoria crebrae
Abbreviated transcription (Latin):
aut terre aut etiã celo gigneret᷑ ad satianda ĩgluines
suam natũ existimans faucib acdentib suis subderet.
Eaq re captus de romano imꝑio facere uellet egypti¬
um regnu Cleopatra uxor. que uinci a romanie
nec luxuria dignaret᷑ sponsione ꝓnocauit insũmete
se in unã cenam sextertiu centies. id mitũ Aancomo ui¬
sum nec moratus sponsione contendit. dignus sculma
munatio planco. qui ta honesti certaminis arbiter elec¬
tus est. Altera die Cleo patra ꝑtemptans Antonium
pollucibilẽ sãne cenã parauit. s qua non miraret᷑ An¬
tonius. Qiuꝑpe qui omnia que opponebant᷑ ex qͦt¬
ldianis opib agnosceret. Tunc regina arridens
fialam poposcit. cui aceti non mnhil acus infudit. Atq il¬
luc unionẽ demptũ ex aure altera festinabũda demi¬
sit. eumq mature dissolutũ uti natura est euis lapidis
ab sorbint. Et q̃uis eo facto sponsione icisset. quippe.

Expanded text:
aut terra aut etiam caelo gigneretur ad satiandam ingluviem aut terra aut etiam caelo gigneretur ad satiandam ingluviem suam natum existimans faucibus ac dentibus suis subderet eaque re captus de Romano imperio facere vellet Aegyptium regnum, Cleopatra uxor, quae vinci a Romanis nec luxuria dignaretur, sponsione provocavit insumere se posse in unam cenam sestertium centies. Id mirum Antonio visum, nec moratus sponsione contendit, dignus sculna Munatio Planco, qui tam honesti certaminis arbiter electus est. Altera die Cleopatra pertemptans Antonium pollucibilem sane cenam paravit, sed quam non miraretur Antonius, quippe qui omnia quae apponebantur ex cotidianis opibus agnosceret. Tunc regina adridens fialam poposcit, cui aceti nonnihil acris infudit, atque illuc unionem demptum ex aure altera festinabunda demisit eumque mature dissolutum, uti natura est eius lapidis, absorbuit. Et quamvis eo facto sponsione vicisset, quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ut pleraq haꝵ reꝵ que syllana lege ut uulgo no¬
ta comp̾hendunt᷑ nemo nostru uł fando comperit.
Sylla mortuo lepidui cõsul legẽ tulit &e ip̃e cibaria.
Cato eĩ sum ptuarias leges cibarias appellat dehinc
pancis int̾iectis annis alia lex ꝑuenit ad populũ ferẽ¬
te Antio restione. Quã legem ꝗͣnis esset optima.¬
obstinatio tam̃ luxurie & uitioꝵ firma concordia
nullo abrogante inritã fecit. Ilud tam̃ memorabile
de Restione latore ip̃is legis fertur. eu quo ad
uixit foris postea non recenasse ne testis fieret cõ¬
tempte legis. quã ip̃e bono publico ꝑtulisset.His legib
adnumerarem edictũ de sumptib ab Antonio ꝓpositu
qui postea trũtur fuit.ni indignũ crederẽ inter cobibetes
sumptũ. Anconio locu facere. cuiꝰ expense in cenã solite
conferti. sola unionis a Cleopatra uxore cõsumpti exti¬
matione suꝑate sunt. Nam cu Antoniꝰ quicꝗd mani

Expanded text:
ut pleraque harum rerum quae Syllana lege ut vulgo nout pleraque harum rerum quae Syllana lege ut vulgo nota conprehenduntur nemo nostrum vel fando compererit. Sylla mortuo Lepidus consul legem tulit et ipse cibariam: Cato enim sumptuarias leges cibarias appellat. Dein paucis interiectis annis alia lex pervenit ad populum ferente Antio Restione: quam legemobstinatio tamen luxuriae et vitiorum firma concordia nullo abrogante irritam fecit. Illud tamen memorabile de Restione latore ipsius legis fertur, eum quoad vixit foris postea non cenasse ne testis fieret contemptae legis quam ipse bono publico pertulisset. His legibus adnumerarem edictum de sumptibus ab Antonio propositum, qui postea triumvir fuit, ni indignum crederem inter cohibentes sumptum Antonio locum facere, cuius expensae in cenam solitae conferri sola unionis a Cleopatra uxore consumpti aestimatione superatae sunt. Nam cum Antonius quicquid mari
Abbreviated transcription (Latin):
Nam leges sum ptuarie asingulis ferebant᷑ que ci¬
uitatis totius uitia corrigerent. Ac insi pessimis ef¬
fusissimisq morib uiueret᷑ ꝓfecto opus fẽrundis
legib non fuisset. Uetus u̾bum est. leges inꝗt bone
ex malis morib ꝓcreant᷑: Has sequitur lex corne¬
lia ce ip̃a sumptuaria quã tulit Cornelius Sylla
dictator in qua nõ cõuiuioꝵ magnificẽtia ꝓhibita
est. Nec gulle modus factus uer minora precia
ne in cognitis generib delitiaꝵ: quos illic pisces. quasq
offulas noiat. Et tam precia uluis inmora cõstituit.
Ausim dicere ut uilitas eduliũ aĩos hoĩ ad parãdas
obsonioꝵ copias incitaret. Et gulle seruire etiã qui
paruis essent facultatib possent. dicam plane quod
sentio. Ad pme luxuriosus mͥ iudetur &e prodigus.
cui hec tanta in epulis uł gratuita ponant᷑. Itaq tan¬
to hoc seculum ad omnẽ continentia promptius ⁊

Expanded text:
Nam leges sumptuariae a singulis ferebantur quae ciNam leges sumptuariae a singulis ferebantur quae civitatis totius vitia corrigerent: ac nisi pessimis effusissimisque moribus viveretur, profecto opus ferundis legibus non fuisset. Vetus verbum est: Leges, inquit, bonae ex malis moribus procreantur. Has sequitur lex Cornelia et ipsa sumptuaria, quam tulit Cornelius Sylla dictator: in qua non conviviorum magnificentia prohibita est nec gulae modus factus, verum minora pretia ne incognitis generibus deliciarum! quos ille pisces, quasque offulas nominat, et tamen pretia illis minora constituit! Ausim dicere, ut vilitas edulium animos hominum ad parandas obsoniorum copias incitaret, et gulae servire etiam qui parvis essent facultatibus possent. Dicam plane quod sentio. Adprime luxuriosus mihi videtur et prodigus cui haec tanta in epulis vel gratuita ponantur. Itaque tanto hoc seculum ad omnem continentiam promptius,
Abbreviated transcription (Latin):
sum est.ut cõsulto senatus iuberet᷑. ut ea tantu modo
ꝑmulgata priusꝗͣ trinũdino ꝯfirmaret᷑. ita ab oĩb
obẜuaret᷑ quasi iam populi sentẽtia comprobata.
Lex uõ hec paucis mutatii in plerisq cu fannia
congruit. In ea eiz ferenda quesita ẽ noue legie
anctoritas exolescente metu legis antiquioris. Ita her¬
cules ut de ip̃is xii. tabulis factum ẽ: quaꝵ ubi cõ¬
temni antiquitas cepit. eadẽ illa que illis legibus
cauebant᷑ i alia latoꝵ nomina transierũt. Sed
legis licinie sũma uł hłis nonis nundimi roma¬
nis cuiq in dies singulos . xxx. dũtaxat assẽs edũ¬
di causa cõsumere liceret. Ceteris uõ dieb qui ex¬
cepti non essent. ne amplius apponeret᷑ ꝗͣ carmi
ex terra uite arbore ue natum sit. Uideo quid re¬
mordeat. Ergo indiciũ sobrii seculi est. ubi tali pͥ¬
scripto legũ cohercet᷑ expensa cenaꝵ. Non ita est

Expanded text:
sum est, ut consulto senatus iuberetur, ut ea tantummodo sum est, ut consulto senatus iuberetur, ut ea tantummodo promulgata, priusquam trinundino confirmaretur, ita ab omnibus observaretur quasi iam populi sententia conprobata. Lex vero haec paucis mutatis in plerisque cum Fannia congruit. In ea enim ferenda quaesita est novae legis auctoritas exolescente metu legis antiquioris ita, Hercules, ut de ipsis duodecim tabulis factum est: quarum ubi contemni antiquitas coepit, eadem illa quae illius legibus cavebantur in alia latorum nomina transierunt. Sed legis Liciniae summa: ut Kalendis Nonis nundinis Romanis cuique in dies singulos triginta dumtaxat asses edundi causa consumere liceret, ceteris vero diebus, qui excepti non essent, ne amplius daretur adponeretur ex terra vite arboreve sit natum. Video quid remordeat. Ergo indicium sobrii seculi est ubi tali praescripto legum coercetur expensa coenarum? Non ita est.
Abbreviated transcription (Latin):
te cõsulerent. hec sam monicus. fanme etia legiss
seueritas in eo sũꝑabat orchiam legẽ. ꝙ in supiore
numerus tantã mõ cenantiu cohibebat᷑. licebatq se¬
cundũ eam unicinq bona sua inter paucos consũ¬
mere. fannia autẽ etiã sumptib modũ fẽcit. Assib
centũ. Unde al uailio poeta festiuitatis sue more
centussis uocat᷑. Fanniã legẽ post annos decẽ & octo.
lex didia consecuta est. Eiis ferunde duplex fuĩt
causa. pͥma & potissĩma ut uniu̾sa italia nõ sola
urbs lege sum ptuaria teneret᷑. italicis existimãtib
fanniã legẽ non in se s in solos urbanos cuies esse con¬
scriptã. deinde ut non soli qui prandia cenasue maio¬
re sumptu fecissent. S etia qui ad eas nocitati essent.
atq oĩo int̾tuissent. penis legis tenerent᷑. Post didiã
licina lex lata est. a p. Licimo Crasso dite. cuius
ferunde ꝓbandeq tantũ studiu ab oꝑtimatib ĩpen¬

Expanded text:
te consulerent. Haec Sammonicus. Fanniae autem legis te consulerent. Haec Sammonicus. Fanniae autem legis severitas in eo superabat Orchiam legem, quod in superiore numerus tantummodo coenantium cohibebatur, licebatque secundum eam unicuique bona sua inter paucos consumere, Fannia autem etiam sumptibus modum fecit assibus centum: unde a Lucilio poeta festivitatis suae more centussis vocatur. Fanniam legem post annos decem et octo lex Didia consecuta est. Eius ferundae duplex fuit causa: prima et potissima, ut universa Italia, non sola urbs, lege sumptuaria teneretur, Italicis existimantibus Fanniam legem non in se sed in solos urbanos cives esse conscriptam: deinde ut non soli qui prandia coenasve maiore sumptu fecissent, sed etiam qui ad ea vocitati essent atque omnino interfuissent, poenis legis tenerentur. Post Didiam Licinia lex lata est a P. Licinio Crasso Divite, cuius ferundae probandaeque tantum studium ab optimatibus inpen
Abbreviated transcription (Latin):
oiiide ceni lex ad populu orchia puenit. qua tulit .C.
Orchius tribunis plebis. de senatus sentẽtia. tertio a ño
q̃ Cato censorfuerat. Cuiꝰ u̾ba quia prolixa sunt. pret̾e̾o.
Sũma autẽ euis p̾scribebat nũm cõiuuaꝵ. Et hec est lex
orchia: de qua Cato mox oronib suis uociferabat᷑. ꝙ plures
ꝗ̃ prescipto eius cauebat᷑. tu ad cenã uocarent᷑. Cumq
anctoritatẽ noue legis aucta necessitas imploraret.
post annũ uicesimu scđm legis orchie. faunia lex la¬
ta est. anno post romã conditã secundũ gellii opini
serenus ita retert. Lex fauma sanctissima Augusti
ingenti oiũm ordinũ consensũ ꝑuenit ad populu.
Neq eam p̾tores aut tribum. ut plerasq alias. Sed
in lecti pleriq ingenui pueri pudicitiã & libertatẽ
suam uenditarent. Pleriq ex plebe romana uino
madidi ĩ comitiu uenirent. & ebrii de rei. p. salu¬

Expanded text:
omnium de coenis lex ad populum Orchia pervenit, quam tulit C. omnium de coenis lex ad populum Orchia pervenit, quam tulit C. Orchius tribunus plebi de senatus sententia tertio anno quam Cato censor fuerat. Cuius verba, quia sunt prolixa, praetereo: summa autem eius praescribebat numerum convivarum. Et haec est lex Orchia de qua Cato mox orationibus suis vociferabatur, quod plures quam praescripto eius cavebatur ad coenam vocarentur. Cumque auctoritatem novae legis aucta necessitas imploraret, post annum vicesimum secundum legis Orchiae Fannia lex data est, anno post Romam conditam secundum Gelli opinionSerenus ita refert: Lex Fannia, sanctissimi Augusti, ingenti omnium ordinum consensu pervenit ad populum: neque eam praetores aut tribuni, ut plerasque alias, sed inlecti plerique ingenui pueri pudicitiam et libertatem suam venditarent, plerique ex plebe Romana vino madidi in comitium venirent, et ebrii de rei publicae salu