comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atheniensis fuit genere iscum años puerilis etatis ex¬
cederet neq adhuo uirum posset implere capulcritu-¬
dine preditus fuisse dicitur ut feminam mentiret᷑
istum cumuna ex ciuibus suis uirgo nobilis adamaf¬
set ip̃e medigribus ortum parentibus quia nuptias
desperabat quod poterat tamen puellam extremam
amoris łinea diligens satis animõ solo pascebat aspectu
cumq nobiles feminȩ cum uirginibus sacra cereris eleu.¬
sina celebrarent subito aduentu piratarum rapte sũt
interquas etiam himenes qui illam amatam fuerat ob.¬
secutus cui puella creditur cum igitur per longinqua
maria predam pirate uexissẽt ad quandã tandem
regionem de uoluti peruenerunt ibiq somno oppressi
ab insequentibus sunt perempti himeneus relictis ibi uirgi¬
suas filias restitiusfet quas ubi prouoto restituti ex opta:¬
tam accepit uxorem quod coniugium quia fęlix fuerat
tibus nati sunt & occisis reliquis soli superfuisse dicũ-¬
tur qui condenti thebas cadmo sotii fuerunt idest

Expanded text:
Atheniensis fuit. Is cum annos puerilis etatis excederet neque adhuc uirum posset implere, ea pulchritudine preditus fuisse dicitur ut feminam mentiretur. Istum cum una ex ciuibus suis nobilis uirgo adamasset, ipse mediocribus ortus parentibus quia nuptias desperabat, quod poterat tamen, puellam extrema amoris linea diligens solo animo suo satis faciebat aspectu. Cumque nobiles femine cum uirginibus sacra Eleusine Cereris celebrarent, subito aduentu pyratarum rapte sunt inter quas etiam Himeneus qui illam amatam fuerat subsecutus eique puella creditur. Cum igitur per longinqua maria predam pirate uexissent, ad quandam regionem tandem deuoluti perueniunt ibique somno oppressi ab insequentibus sunt perempti. Himeneus ibi relictis uirgifilias suas restituisset. Quas ubi pro uoto restituisset, exoptatam accepit utibus nati sunt et occisis reliquis soli superfuisse dicuntur, qui condenti Thebas Cadmo socii fuerunt, id est
Abbreviated transcription (Latin):
uet cicero non timeri sine aliquo timore possumus uis
diu de e achiis tectis idest de argiua ciuitate uictłs
tenebris iuxemi cuisset de ciuitatis arce quȩ larissa
nominatur non uos aut debet confundere quod &
thesalie ciuitas larissa dicitur a qua nune com:
cis accipere debeat ut uirgilius de uexo nterea
proprior fit uesper olimpd deuexa in latere mon-¬
cis posita Larisseus apexr arx ciuitatis argiue ut
est superius annotatum Eillo spe concitlis omni
idest ad illam partem unde postea quam lumen
emicuisse uidit desut timere Glunonia templa pro-¬
sinne prosinna ciuitas est ubi colitur Cluno leuus
habet asinistro latere preteriens hinc erculeo signa.
re signata quasi infamia dimissa si ueramq ramus
hystoriam lercia palus fuit quȩ cum frequenter
siccaretur ac denuo impleretur aquis hercules de-¬
prehendit uenas terrȩ incendio posse precludi atq ideo
postꝗͣ ex aufit eam ignem adhibuit & siqua unda pro-¬

Expanded text:
Vt Cicero: 'non timere sine aliquo timore possumus'. VIdiu de Inachiis tectis id est de Argiua ciuitate uictis tenebris lux emicuisset. De ciuitatis arce, quae Larissa nominatur non nos autem debet confundere, quod et Thessaliae ciuitas Larissa dicitur. Haec enim, quamcis accipere debeas. Vt Vergilius: 'deuexo interea propior fit Vesper Olympo'. DEVEXA in latere montis posita. LARISSAEVS APEX arx ciuitatis Argiuae, ut est superius adnotatum. ILLO SPE CONCITVS OMNI / EVOLAT id est ad illam partem, unde, posteaquam lumen emicuisse uidit, desiit timere. IVNONIA TEMPLA PROSYMNAE Prosymna ciuitas est, ubi colitur Iuno. LAEVVS HABENS sinistro latere praeteriens. HINC HERCVLEO SIGNATASIGNATA signata quasi in famam dimissa. Si ueram quaeramus historiam, Lerna palus fuit, quae cum frequenter siccaretur ac denuo impleretur aquis, Hercules deprehendit uenas terrae incendio posse praecludi atque ideo, postquam exhausit eam, ignem adhibuit, et si qua unda pro
Abbreviated transcription (Latin):
fuit functis hoc est mortuis recedit a nãe maloli¬
uor inuidiȩ ut uirgilius inuidia in foelix furias am-¬
enducm poeta uoluerit ut intelligamus hunc nescio
quem pro morum suorum meritis occidisse & uo-¬
tum cuius male meritis ostendit quod esset & apud
ueteres reseruatum rebusq egrescere laetis idest
aliorum felicitate torqueri nam cum malis pascẽ¬
tur alieni prosperitate tabescebant ut Terentuis ut
malis gaudeãt acq ex incomodis alienis sua ut cõ-¬
parene commoda quoscumq uocaris inusus inque-¬
cumq obsequia uel remedia uocaris excitus furia.¬
ta sacerdos furrore correpta magna qualis descri¬
bitur alucano arcano sepulero pr̾oprio sue infer-¬
no heu interiectio dolentis siue inuidentis alienis
bonis solemq relictam quem moriens reliquisti
uaut certe nos omnes animȩ dum ad inferos ueniemus

Expanded text:
fuit functis. Hoc est: mortuis non recedit, a naturae malo, liuor inuidiae. Vt Vergilius: 'inuidia infelix furias amendum poeta uoluerit, ut intellegamus hunc nescio quem pro morum suorum meritis occidisse, et uotum eius malae mentis ostendit, quod esset etiam apud inferos reseruatum. REBVSQVE AEGRESCERE LAETIS id est de aliorum felicitate torqueri. Nam cum malis pasceretur alienis, prosperitate tabescebat. Terentius: 'ut malis gaudeant atque ex incommodis alienis sua ut comparent commoda'. QVOSCVMQVE VOCARIS IN VSVS in quaecumque obsequia uel remedia uocaris excitus. FVRIATA SACERDOS furore correpta maga, qualis describitur apud Lucanum. ARCANO ... SEPVLCRO proprio siue inferno. HEV interiectio dolentis siue inuidentis alienis bonis. SOLEMQVE RELICTVM quem moriens reliquisti, aut certe nos omnes animae, dum ad inferos ueniremus.
Abbreviated transcription (Latin):
uictus & deductus tartara cuuis iecur uulture tũ¬
dicitur in eternitatem supplicii pullulantibus fibris
uirides sunt aut ueneni plenus thebanaq mater
Nioben dicit tantali filiam amphionis uxorem foe¬
cundam anteq̃ Latonam spernent nam cum Ruii¬

Expanded text:
uinctus est et deductus ad Tartara. Cuius iecur a uulture tunuinctus est et deductus ad Tartara. Cuius iecur a uulture tunditur, in aeternitatem supplicii puluirides sunt, aut uiridis ueneni plenus. THEBANAQVE MATER Nioben dicit, Tantali filiam, Amphionis uxorem, fecundam, antequam Latonam sperneret. Namque cu
Abbreviated transcription (Latin):
Los castalis ubi quondam uirgo castalia fuit quam¬
cum apollo amaret & uim uellet inferre infontem sep̃¬¬
bes timbra locus est troie ab herba cognominatus quã
timbreum apollinem philosophi imberbem dixerãt quo¬
niam iꝑse sol est sol autem ignis est qui nunꝗͣ sene
cuuis tantam uult magnitudinem ut umbra sua
egei maris ambitum protegat ipse enim latonam
slsceperat cum adhuc delds erraret & est sensus
site non uiuat esse indeo quȩ ĩstabilitate sua hos¬
pes erat littorum diuersorum ELetandus flecte¬
dus ut uirgilius lẽtandus remus inundam dono
dunt eo quod ipse sit sol sol autem ignis est qui nunquã
senescit & est sensus dono cesẜe etherei parentis
tibi patet placitura ioui idest quia adhuc decreta
mala & si diuersis modis distincta unius tamen pe¬
stilentis anni esse noscuntur tu phrigia submittis
citharȩ marsiam dicit qui uictus sidb missus est
nam apollinis matrem amasse dicitur sed ne sacri.¬
lege libidinis comento impune potiret᷑ ab apoline

Expanded text:
 CASTALIAE ubi quondam uirgo Castalia, quamcum Apollo amaret et uim uellet inferre, in fontem se pralocus est Troiae ab herba cognominatus, quam Thymbraeum Apollinem philosophi imberbem dixerant, quoniam ipse sol est. Sol autem ignis est, qui nunquam senecuius tantam uult esse magnitudinem ut umbra sua Aegaei maris ambitum protegat. Ipse enim Latonam susceperat, cum adhuc Delos erraret. Et est sensus: si te non iuuat esse in Delo, quae instabilitate sua hospes est litorum diuersorum. LENTANDVS flectendus, ut Vergilius: 'lentandus remus in unda'. AEdunt eo, quod ipse sit sol. Sol autem ignis est, qui nunquam senescit. Et est sensus: dono cesserunt aetherei parentes tibi patet. FATVMQVE QVOD VLTRAST id est: quia adhuc decreta mala, etsi diuersis modis distincta sunt, unius tamen pestilentis anni esse noscuntur. TV PHRYGA SVBMITTIS CITHARAE Marsyam dicit, qui uictus submissus est nam, Apollinis matrem, amasse dicitur, sed ne sacrilegae libidinis commento impune potiretur, ab Apolline
Abbreviated transcription (Latin):
linis seruatoremq parentum cum responsum acce¬
pisset thiestes alter malorum remedium inuenir̃
non posse nisi cum pelopeia filia concubusset par-¬
iussecq responsis natus est ex ea egistus clitem¬
nestrȩ adulter agamenonis paricfdasA iam te.
ursa est aduentu enim dici incipiunt sidera septẽ¬

Expanded text:
 SERVATOREMQVE PARENTVM cum responsum accepisset Thyestes aliter malorum remedium inueniri non posse, nisi cum Pelopeia filia concubuisset, paruissetque responsis, natus est ex ea Aegisthus, Clytaemestrae adulter, Agamemnonis parricida. Vrsa est. Aduentu enim diei incipiunt sidera septen
Abbreviated transcription (Latin):
uerbium est E cominis ora ferens cum ob decdi¬
nandam mortem posset corebus se occultare pro:¬
prior tamen se apollini furenti ottulit ꝗđe poena
abundat missus deiectus aut coactus sed sponte
huc ueni non ad suplicium sed magis ad iracundiã

Expanded text:
uerbium est. COMMINVS ORA FERENS cum ob decliuerbium est. COMMINVS ORA FERENS cum ob declinandam mortem posset Coroebus se occulere, propior tamen se Apollini furenti obtulit de poena abundat. MISSVS humilis, deiectus, aut coactus. Sed sponte huc ueni, non ad supplicium, sed magis ad iracundiam
Abbreviated transcription (Latin):
morales idest natum ad molarum usum lapides eo ꝙ
natura sunt asperi uirgilius uastisq molaribus instãt
¶dec ulcare dealto illidere fuit deprimere nequit iram
explere potestas licentia securi aspectus satiari ira nõ
poterat ¶Impaste fugistis aues elegantur impastem
per hi perbolem dix̾it ut etiam exurientes astinui.¬
stis ne saciate adstinusse crederentur hoc ergoaut
propter formam aut ꝑropter fetorem fuisse impa.¬
stas uolucres dixit ¶ inuerticis parnasi quasi in-
ta aedificia ciclopeia ixit antiquitas ¶ Nebula:
lia rupuntur sed adsceiuendum infacinus ferro ex:¬
ecantur tanta festinatio mortis fueratis ut lucanus¬
est in urbe dominatur duo crotopo leuus ignis iniquis¬
ribus uideri pestilens solet nunc sibi animi animi-
spatia uindicaret Cluuenes qui cede potiti idest
qui peremerant monstrum fortundte animi a¬
postrophat ad ip̃m uuenem quod pro patria opi

Expanded text:
 ASPROSQVE MOLARES id est natos ad molarum usum lapides, eo quod  ASPROSQVE MOLARES id est natos ad molarum usum lapides, eo quod natura sint asperi. Vt Vergilius: 'uastisque molaribus instant'. DECVLCARE de alto illidere siue deprimere. NEQVIT IRAM EXPLERE POTESTAS licentia securi aspectus satiari ira non poterat. IMPASTAE FVGISTIS AVES eleganter impastae per hyperbolen dixit, ut 'etiam esurientes abstinuistis', ne satiatae abstinuisse crederentur. Hic ergo aut propter formam aut propter foetorem fugisse impastas uolucres dixit. BIVERTICIS ... / PARNASSI qui in ta aedificia Cyclopea dixit antiquitas. SVPERIECla rumpuntur, sed ad saeuiendum in facinus ferro exsecantur. Tanta festinatio Mortis fuerat. CAest: in urbe dominatur. DVCI Crotopo. LAEVVS / IGNIS iniquisribus uideri pestilens solet, nunc sibi anni spatia uindicaret. IVVENES QVI CAEDE POTITI id est: qui peremerant monstrum. FORTVNATE ANIMI apostropha ad ipsum iuuenem qui pro patria opta
Abbreviated transcription (Latin):
us in iuriam uindicauit siue quod eam ulcisci ma=
luerit quam tueri ¶solatia morti solatia proul:¬
tione posuit ¶Aternum aduerbium est idest semꝑ
tem anguis discriminat quasi a media fronte cõ¬
surgat ut quod facit uicta in crinibus foemanar
hocdimmonstri capite anguis faciat E Nocturnaq
noctu incederet quasi nam infernum monstrum
le est mortem mercari ut uirgilius est hic est ani¬
mus lucis contemptor & istum qui uita bene .c. e
mato obsidam milite fauçes Eraruum proparuo.¬
rum C& iam unca manus uitalibus hęret horũ
uiscera lacerare iam coeperat ꝙ ferranti ungues
pit Ehgre ioui utiq plutoni ut sacra ioui stygio.
nis uteri confectam perproluuiem qua matre
cebidere anime ad superiora respondet idest qua
sui etiam post mortem timeri coeperat aut ꝓallor qui ex
lutu & timore in erat homnibus tantus fuit ut nec post
gaudia se daretur quȩ solẽt immutare hominum uultus

Expanded text:
us iniuriam uindicauit, siue quod eam ulcisci magis us iniuriam uindicauit, siue quod eam ulcisci magis uoluerit quam tueri. SOLACIA MORTI solacia pro ultione posuit. AETERNVM aduerbium est, id est 'setem anguis discriminat, quasi a media fronte consurgat, ut, quod facit uitta in crinibus feminarum, hoc in monstri capite anguis faciat. NOCTVRNO ... PASSV quod noctu incederet, nam quasi infernum monstrum le est famam morte mercari. Vt Vergilius: 'est hic, est animus lucis contemptor et istum qui uita bene credatmato obsidam milite fauces'. PARVVM pro 'paruorum'. ET IAM VNCA MANVS VITALIBVS HAERET horum uiscera lacerare iam coeperat. FERRATI ... VNGVEpit. HABERE IOVI utique Plutoni, ut: 'sacra Ioui Stygio'.nis uteri confectam proluuiem. QVA NOSTRAE CECIDERE ANIMAE ad superiora respondet, id est qua sui etiam post mortem timeri coeperat, aut pallor, qui ex luctu et timore inerat omnibus, tantus fuit ut nec post gaudia sedaretur, quae solent immutare hominum uultus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut facilis numini possit esse ab lutio uirgilius tune¬
ille gneas quem dardanio anchise alma uenus phry¬
gii genuit simoentis ad undam ¶Bis quinnos iulto¬
poeta monstrare  egitimȩ ediptum partum puerꝑẽ
custodi huius in historia heleniis nomen inuenitur
& libris & arbuto arbutris ergo proilligeis posuit nam atri¬
butus tegmen non habet & pecori comune solum uto¬
stenderet᷑ pecoris pastoriq domum esse comunem ut ui.¬
uenalis & pecus & dominos comuni clauderet umbra
sed facta nec illum concesisse larem idest facorumne¬
cessitar puerum iuuere neo indigno loco permissit ut
uirgilius ostendent terris hunc tantum fata nec ultra
esse sinent¶temere casu periculose patulo cęlum ore
tui filii dolor exclusit uacuumq ferens uelamine pec.¬
tus idest scissis uestibus nudauerat pectus nec mo-¬
tus uel paterna ad monitione uel luctu Einfandũ
seromemor thebani bene sero quia post mortem ei¬

Expanded text:
ut facilis numini possit esse ablutio. BIS ut facilis numini possit esse ablutio. BIS ille Aeneas, quem Dardanio Anchisae Alma Venus Phrygii genuit Simoentis ad undam Tute igitpoeta monstrare legitime editum partum puerperae CVSTODI huius in historia Helenus nomen inuenitur.ex libris et arbuto. Arbutei ergo pro 'ilignei' posuit, nam arbutus tegimen non habet. ET PECORI COMMVNE SOLVM ut ostenderet pecori pastorique domum esse communem. Vt Iuuenalis: 'et pecus et dominos communis clauderet umbra'. SED FATA NEC ILLVM / CONCESSERE LAREM id est: fatorum necessitas puerum uiuere nec in indigno loco permisit. Vt Vergilius: 'ostendent terris hunc tantum fata nec ultra esse sinent.' TEMERE casu, periculose. PATVLO CAELVM ORE tui filii dolor exclusit. VACVVMQVE FERENS VELAMINE PECTVS id est: scissis uestibus nudauerat pectus. NEC MOTVS uel paterna affectione uel luctu. INFANDVM SERO MEMOR THALAMI bene sero , quia post mortem ei
Abbreviated transcription (Latin):
credo sanctissimi uiuenes unde nobis sĩt sacrorum ista solem¬
nia animos uestros uelle cognoscere ¶ Sinuosa uolumina spa.¬
lium fontem sunt qui imboetia esse dicitur musis con-¬
sacratus ¶ Nigro siciens alimenta ueneno quȩ rensac¬
cipere alimenta ut uenenum augeret ueneno enim
proficit quicquid acceperit serpens bibendum Sulfureas
permiserit anguibus undas ¶Cropoti hic rex ãgriuus fu:¬
it qui apollinem tiphonis cede polutum expiau̾it huia
filia samate cum qua apollo concubuit de quo compressũ
genuit ac mox editum partum ex posuit quod apollo
in dignanter accipiens in uindictam in iuriȩ suȩ iniecit
monstrum quod corebus occidit decore puero ea na
uenienti non fucis aut cara decorato seruabat nata pe.¬
nates samatam dicit crotopi filiam seruabat posside.¬
bat ut uirgilius sola domos & tantas seruabat. filia
numꝙͣ fuisset apolinis perpessa concubitum Ed fiu¬
minis undam morem habent poete ut ex diis genio¬
tos super fluminum ripas memorent esse conceptos

Expanded text:
credo, sanctissimi iuuenes, unde nobis sint sacrorum ista sollemnia, animos uestros uelle cognoscere. SINVOSA VOLVMINA spatlium fontem sunt, qui in Boeotia esse dicitur Musis consecratus. NIGRO SITIENS ALIMENTA VENENO quaerens accipere alimenta ut augeret uenenum. Veneno enim proficit quicquid acceperit serpens bibendum. Vt supra 'sulphureas permiserat anguibus undas.' CROTOPI hic rex Argiuus fuit, qui Apollinem Pythonis caede pollutum expiauit. Huic filia Psamathe fuit, cum qua Apollo concubuit. De quo compressu genuit ac mox editum partum exposuit quod Apollo indignanter accipiens in uindictam iniuriae suae iniecit monstrum quod Coroebus occidit. DECORE SVO ex natura uenienti, non fucis aut cura decorato. SERVABAT NATA PENATES Psamathen dicit, Crotopi filiam. SERVABAT possidebat. Vt Vergilius: 'sola domum et tantos seruabat nata nunquam fuisset Apollinis perpessa concubitus. AD FLVMINIS VNDAM morem habent poetae, ut ex diis genitos super fluminum ripas memorent esse conceptos,
Abbreviated transcription (Latin):
uenit de homero ue tunc demum castris dolonis diome:¬
des ex cedat cum esset admonitus a minerua nam
Uirgilius hunc sensum inisi & euriali personas seruauit
Acceleremus ait nam Lux inimica propinquat caligine
derate sua felicitate utitur fauentes sibi deos fatigat ela:¬
tus enim animus rebus secundus utilia minime respicit
Uirgiluis & seruare modum rebus sublata secundis

Expanded text:
sus hic de Homero uenit, ut tunc demum castris Dolonis Diomesus hic de Homero uenit, ut tunc demum castris Dolonis Diomedes excedat, cum esset admonitus a Minerua. Nam Vergilius hunc sensum in Nisi et Euryali personis seruauit: 'acceleremus, ait, nam lux inimica propinquat'. MVLTAQVE derate sua felicitate utitur, fauentes sibi deos fatigat. Elatus enim animus rebus secundis utilia minime respicit. Vergilius: 'et seruare modum rebus lassata secundis'.
Abbreviated transcription (Latin):
tus quibus apollinem prouocare ausus aquo uictus
temeritatis sue poenas dedit marsias enim celeneus
fuit ut ipse imfra & illustres satyro perdente cele¬
ne foeda prelia strupã ut uirgilius at non inuene.¬
rem seges nocturnaq bella: hio alie cedes non pari¬
cidales contra illos quas matres intulisse dicuntur
& hic increpat pauciq in comperationem uirtutis
mee hoc intonat quippe plenus furore uirtutis nec
substinet umbo hic umbonem prohumero posuit aut
promanu mutatũ spoliis choronis scilicet cuius di-¬
peum cum profodisset acceperat aut certe muta.¬
tum spolus infectum sanguine sotiorum itaq per.
cruorem suum iam mutauerat colorem ut lu.¬
canus perdiderat uultum rabies roboris cruentus
aspersionibus ut lucanus sanguineis stilauit ro.¬
ueris fector Lucanis Nongusq in carcere pedor & humor
qui destilans cadaueribus cortumpit terram ut Uirgilic¬

Expanded text:
tus, quibus Apollinem prouocare ausus est. A quo uictus tus, quibus Apollinem prouocare ausus est. A quo uictus temeritatis suae poenas exsoluit. Marsyas enim Celaenaeus fuit. Vt ipse infra: 'et illustres Satyro pendente Celaenae'. FOEDA ... PROELIA stupra. Vt Vergilius: 'at non in Venerem segnes nocturnaque bella'. HIC ALIAE CAEDES non parricidales. Contra illas quas matres intulisse dicuntur et hic increpat. PAVCIQVE in comparationem uirtutis meae. HAEC INTONAT quippe plenus furore uirtutis. NEC SVSTINET VMBO hic umbonem pro 'humero' posuit aut pro 'manu'. MVTATVM SPOLIIS Theronis scilicet, cuius clipeum, cum eum perfodisset, acceperat. Aut certe mutatum spoliis infectum sanguine sociorum. Itaque per cruorem suum mutauerat iam colorem. Vt Lucanus: 'perdiderat uultum rabies'. CRVENTIS / RORIBVS cruentis aspersionibus. Vt Lucanus: 'sanguineis stillauit roueris foetor — Lucanus: 'longusque in carcere foetor' — et humor, qui destillans cadaueribus corrumpit terram. Vnde Vergili
Abbreviated transcription (Latin):
euasurum in hac autem parte siconsideres prouisũ
ri supplicio bella monent Hlicanis non hęo ciuilia
sum tellum neog enim poterat gladium uagina re.¬
enim ea nocte tideum thebas intrasse qua libero
celebrari sicut olimpiaci iouis sacrum redit ĩter:¬
misso quinquenio scelerare parentes crudelitate¬
sua scelestes facere quia bacchę insaniunt usq adeo ut
crudelis bacchus in illarum furore uideatur quia aga -¬
ue omicidium nesia perpetrauit & ideo hoc deo potius
ascribitur quam furori. Nebridas pelles damarum quȩ
grȩte nebri appellantur ac per hoc bacharum indumẽta
significat quibui sacrificiorum tempore uti consueue.¬
runt ut uirgilius pellibus immorem cincti imbellem
ad sonitum timpanis & saltationis baccharum imbel.¬
les maribusq in cognita ueris incomparationẽ theba.¬
suetudine fuerint effeminati celenea celenea mãs¬
sic ciuitas ubi primum dicitur tibiarum usus inuen¬

Expanded text:
euasurum. In hac autem parte si consideres, prouisum euasurum. In hac autem parte si consideres, prouisum ris. BELLA MANENT Lucanus: 'non hoc ciuilia sum telum. Neque enim poterat gladium uagina reenim ea nocte Tydeum Thebas intrasse qua Libero celebrari, sicut Olympiaci Iouis sacrum redit intermisso quinquenniosua scelestum facere, quia Bacchae insaniunt usque adeo ut crudelis Bacchus in illarum furore uideatur. Quia Agaue homicidium nescia perpetrauit. Et ideo hoc deo potius ascribitur quam furori. NEBRIDAS pelles dammarum, quae Graece νεβρίδες appellantur. Ac per hoc Baccharum indumenta significat quibus sacrificiorum tempore uti consuerunt. Vt Vergilius: 'pellibus in morem cincti'. IMBELLEM AD SONITVM tympani et saltationis Baccharum imbellis. MARIBVSQVE INCOGNITA VERIS in comparatione Thebasuetudine fuerint effeminati. CELAENAEA Celaenae Marsyae ciuitas, ubi primum dicitur tibiarum usus inuen
Abbreviated transcription (Latin):
sub ac significatione ponendum est ut uirgilius tur-¬
batis distractus equis quam uis cicero imphilipicis de
uaronis rem ullam esse distractam sed etiam illic ĩ-¬
genio legentis diuisam possumus accipere distrac:¬
tus ergo hic ait ex tensum manibus ut rogaret ni.¬
tentem conantem abeo quod est nitor niteris inter-¬
Labentibus umbras sensusq umbre sunt eo tempo.¬
re quo stelle labuntur noctemq tuqm hoc est quę
tibi fauet quam tu effecisti uincendo uulgi pauen¬
cis dum tua facta refero perculsi contento te re.¬
ge canam idest uirtutis tue facta referam quae
aures etheodis satis ostendunt nil uultum muta¬
cus nimirum quia qui ignoscentis animum gerũt
primo frontis suȩ nubilum disserenãt ut Ruca.
cgsar facilis uulcu menteq serenus quid timide
sequeris compendia uite iocunde consolatur & ter-¬
ret namq hoc pollicetur nullum sibella uenirẽt

Expanded text:
sub hac significatione ponendum est, ut Vergilius: 'tursub hac significatione ponendum est, ut Vergilius: 'turbatis distractus equis', quamuis Cicero in Philippicis: 'de Varronis bonis rem ullam distractam'. Sed etiam illic ingenio legentes possumus 'diuisam' accipere. Distractus ergo hic ait extensis manibus, ut rogaret. NITENTEM conantem, ab eo quod est 'nitor niteris'. HAS STELLIS INTERLABENTIBVS VMBRAS sensus: quae umbrae sunt eo tempore, quo stellae labuntur. NOCTEMQVE TVAM hoc est: quae tibi fauet, quam tu tuam effecisti uincendo. VVLGI ... PAVENTIS dum tua facta refero perculsi. CONTEMPTO TE REGE CANAM id est: uirtutis tuae facta referam, quae aures Eteoclis satis offendant. NIL VVLTVM MVTATVS nimirum quia, qui ignoscentis animum gerunt, primo frontis suae nubilum disserenant. Vt Lucanus: 'at Caesar facilis uultu menteque serenus'. QVID TIMIDE SEQVERIS COMPENDIA VITAE iucunde consolatur et terret. Namque hoc pollicetur nullum, si bella uenerint,
Abbreviated transcription (Latin):
bat armatq uirum nam ipsa in hostes torquet quis
aliorum telorum impetus reteunditur cum intela
repingitur Lucanus toteq uiro dant tela rune nec
furore gemitum nõ dolore dum enim driope mat
eius pregnans fluore bachatur reluctantem taurum cor¬
nibus transit dicit ergo hunc non nascendi ordine sta¬
procreatum sed conatu nimio utero matris expulsũ
ciderint theumesia cornus thebana quasi quod te
uauerim honora fama idest honesta honorificata indole
clarius illa indolem corporis dixit pietatem animi singul.
tur Latus haurit concauum facit idest uacuat nec uĩ¬
go perctissus ese & hostili gladio corpori fratrii affisus¬
ulneratus aperuit ut in utraq monte fratrum ami¬
bo lugerent se inuicem morientes uoto mortis uotũ
inique mortis quia &e uno telo & gemini & eodem
momento periere idem ultro cepit iam ipse ultro hostes
insequi aquibus ante appetebatur uestigia retro seu
proprie in equali dixit distractus extensus hic uero

Expanded text:
 ARMANTQVE VIRVM nam ipsa in hostes retorquet. CLIPEO quo alienorum telorum impetus retunditur, cum in tela impingit. Lucanus: 'totaeque uiro dant tela ruinae'. furore genitum, non dolore. Dum enim Dryope, mater eius, praegnans furore bacchatur, reluctantem taurum cornibus traxit. Dicit ergo hunc non nascendi ordine procreatum, sed conatu nimio utero matris expulsum.ciderit. TEVMESIA CORNVS Thebana. Teuauerim? HONORA ... FAMA id est honesta, honorifica. NIL INDOLE CLARIVS ILLA / NEC PIETATE FVIT indolem corporis dixit, pietatem animi. SINGVLTtur latus. EXHAVRIT concauum facit id est uacuat. NEC VINCgo percussus est et hostili telo corpori fratris affixuulneratusbo lugerent se inuicem morientes. MISERABILE VOTVM / MORTIS uotum iniquae mortis, quia et uno telo et gemini et eodem momento periere. PROTINVS IDEM VLTRO coepit iam ipse ultro hostes insequi, a quibus ante appetebatur. TREPIDIS VESTIGIproprie 'inaequali' dixit. DISTRACTVS extensus. Hoc uero
Abbreviated transcription (Latin):
Elta usus in auras ad probationem rei tamquã
bat absoisa septorom ad admirationem finxit & sensũ
uiuo fuluo quoꝗ uiui colorem habebat quod pallidus mõ¬
tui habet colorem admiratur autem quod cum mui:¬
uo sit picta mortis tamen pallore torpescat Chinc

Expanded text:
TA VISVS IN AVRAS ad probationem rei, tamquam bat abscisa sectorem. Ad admirationem ueri finxit et sensum. VIVO fuluo, quod uiui colorem habeat. PALLESCIT quod pallidus mortui habet colorem. Admiratur autem quod, cum in uiuo sit picta, mortis tamen pallore torpescat. HINC
Abbreviated transcription (Latin):
tus quia subito demare siccus fit locus ¶ Restitu
pietas ab errauit hoc propter tantalum dicit scele
ribus nec suos quidem cariusse maiores ¶tu mõ
difsimilis ut tu non sis criminosus mereare ẜis sẽ¬

Expanded text:
TES quia subito de mari siccus fit locus. SYRTES ἀπTES quia subito de mari siccus fit locus. SYRTES ἀπpietas aberrauit. 694 SEribus ne suos quidem caruisse maiores. TV MODO DISSIMILIS ut tu non sis criminosus. REBVS ME
Abbreviated transcription (Latin):
uersus tu qui sis indica qui adargis ueneris di certus¬
paricidium & matris in cestus in dolem uenerandi
pudoris agnoscit erubescit crimen familie nesimi¬
lif iudicetur ismenius heros polinices a fluuio the
quando nec esse erat ut dedecus generis sui agnoscẽt
si tantus amor casus cognoscere nostros Cadmus ori¬
go patrum elegante patrem propter infamiaro ta¬
duit auum significasse contentus ut est ledrum¬
bermonẽ Qtellus mauortia thebȩ mauortiã dixit
aut propter hermionem matiset ueneris filiam aut for¬
tem significat ut si patrii quid martis habes aut ad
terrigenas referendum est quoi constat draconis de¬
tibus genitos qui fuerit in tutella martisEtum mo
tus ad rastus motus affectu quo quis circa hospites
ita nobis sol auersum uoluit inter ut ea quȩ longe
constituti compererint nos finitimi ne sciamus uirgi
nec tam aduersus eoquos tyria sol uingit ab urbe
ret propter nimium frigushoc est siqui subseptẽ¬
trionali plaga sunt constituti E gangem fł in die

Expanded text:
tu quis sis, indica, qui ad Argos uenerisparricidium et matris incestum. Indolem uenerandi pudoris agnoscit, et erubescit crimen familiae, ne similis iudicetur. ISMENIVS HEROS Polynices a fluuio Thebquoniam necesse erat, ut dedecus generis sui inimicus asi tantus amor casus cognoscere nostros'. CADMVS ORIGO PATRVM eleganter patrem propter infamiam tacuit, auum significasse contentus. TELLVS MAVORTIA THEBE Mauortiam dixit aut propter Harmoniam Martis et Veneris filiam aut 'fortem' significat, ut 'si patrii quid Martis habes'. Aut ad terrigenas referendum est, quos constat draconis dentibus genitos qui fuerit in tutela Martis. TVM MOTVS ADRASTVS / HOSPITIIS motus affectu, quo quis circa hospites ita a nobis fama auersum uoluit iter, ut ea, quae longe constituti compererint, nos finitimi nesciamus. Vergilius: 'nec tam auersus equos Tyria Sol iungit ab urbe'ret propter nimium frigus. Hoc est: siqui sub septentrionali plaga sunt constituti. GANGEN fluuius Indiae.
Abbreviated transcription (Latin):
eligit penam ¶ sonoros grauiter sonantes Sonorus
entim quod grauiter sterpit sonat quod leuiter
confessio quȩ habet quandam correptionem si ĩ-¬
fortuna nam cum peratus uenisset mortem: apollinisfa¬
uore est seruatus quȩ non merebatur occidissar
quia inuistum uirum non sine pudoris sui iactura
ter accipit stupefacti uirtutis tuȩ admirantis aũ
datiam E Exoratus adorare est preces fundem exo¬
rare est prȩces merusse ue terentius orator ad
uos uenio sinite exorator ut fiem ltem ergo poeta
hic uult intelligi uutum corebum precibus cusium
a mortis discessisse proposito stata sacra constituta.
quae differri nephas est stata abeo quod stent neq
mutentur neo differri possint ut uirgilius añua
quȩ differre nephas est Eforte in iustis aras duce

Expanded text:
eligit poenam. SONOROS grauiter sonantes. Sonat eligit poenam. SONOROS grauiter sonantes. Sonat enim quod leuiter strepit, sonorat, quod grauiterconcessio quae habet quandam correctionem. Si infortuna. Nam cum paratus uenisset ad mortem, Apollinis fauore seruatus est, quia non merebatur occidi. ARDquia iustum uirum non sine pudoris sui iactura ter accepit. Tdaciam. EXORATVS 'orare' est preces fundere, 'exorare' orata meruisse. Vt Terentius: 'orator ad uos ueni... sinite exorator siem'. Ergo poeta hoc uult intellegi: inuitum Coroebum precibus ciuium a mortis discessisse proposito. STATA SACRA constituta, quae differri nefas est. STATA ab eo quod stent nec mutentur neque differri possint. Vt Vergilius: 'annua, quae differre nefas'. HAS FORTE INVISITIS ARAS duce
Abbreviated transcription (Latin):
pietatem posuit quia ciues suos ab im temperatione monstri
serua uerat uirtus uirtutem posuit quia non timebat ĩ¬
territum aut quia uirtute monstrum occiderat ¶ mos¬
talem nephas eleganter ostendit se culpua uacare
peccati si quid nil factum uolauerit cum constat
nes perire quan monstra ¶Inclementia iracundia
agri clir pro aliena culpa punis innoxios ¶me me
dtuum oprimere pro salute ciuium se ottulit pu-¬
niendum ut uirgilius me me ad sum qui steci ĩme
conuerticem fertum Ediuum optime per ironiam
dictum non enim conuenit ut quem supra iniqũ
dixerat nuno preconio laudis efferret CLene
magis cordi i ocundum idest sit tibi magis cordi
sunt monstri quam homines qui desolata domo
pene in ania ELucet ager scilicet ex rogis¶e¬
pectant matres ut morbus auium meo fematur
interitu Esatis est merui ne parcere uelles hoc
est suficit mihi ꝙ talibus te prouacaui conuitiis
ut dignus uenię tuȩ esse non debeam proinde
moue pharetras mouetur reus ueniam cum sibi

Expanded text:
pietatem posuit, quia ciues suos internecione monstri seruauerat, uirtutem, quia non timebat interitum aut quia uirtute monstrum occiderat. MORTALE NEFAS ostendit se culpa carere peccati, siquidem nil sanctum uiolauerit, cum constetnes perire quam monstra. INCLEMENTIA iracundia. QVID MERVERE ARGI cur pro aliena culpa punis innoxios? ME ME DIVVM OPTIME pro salute ciuium se obtulit puniendum. Vt Vergilius: 'me, me, adsum, qui feci, in me conuertite ferrum'. DIVVM OPTIME per ironiam dictum. Non enim conueniebat ut, quem supra iniquum dixerat, nunc praeconio laudis efferret. AN ILLVD / LENE MAGIS CORDI iucundum est, si tibi cordi sunt magis monstra quam homines. QVOD DESOLATA DOMORpaene inania. LVCET AGER scilicet ex rogis. EXSPECTANT MATRES ut morbus ciuium meo finiatur interitu. SATIS EST MERVI NE PARCERE VELLES hoc est: sufficit mihi, quod talibus te prouocaui conuiciis, ut dignus ueniae tuae esse non debeam. PROINDE MOVE PHARETRAS meretur reus ueniam cum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
annorum idest uiuentute firmissima uirgilius atq
integer eui ascanius Emaior in exiguo regnabat or
ti natura non concessit ut paruo corpori ingensro¬
bur infunderetstelorum aut grandinis instar te
quoa assiduȩ ripheȩ idest scythie Ripheus mons
scythiȩ in quo semper nimie tempestates sunt ut
uirgilius Ripheo tunditur euro fleroq genu dupli-¬
na est hic ubi agon inhonorem olimpici iouisce¬
lebratur finito quinquennio ECrudis sudori¬
bus duris aut magnis siue uehementibus ¶te
sit fauencum studia EExcluseq er pectant prȩ¬
mia matres sacrorum lege prohibitum est olim.¬
picum certamẽ syectare mulieres ¶Nulaq cupi-
certabant sed Laudis auidi solius erat uirtutis
intentio ¶ Intima uultus genetiuus est singularis
Cluuenis thebanȩ apostropha ad polenicem ¶Aagis
guinis nimium quietus senectus capit ordo cui magnis pẽ.
Qnuosa luce cum multis lampadibus E Extremi iuiuenes

Expanded text:
ANNORVM id est iuuentute firmissima. Vergilius: 'atque ANNORVM id est iuuentute firmissima. Vergilius: 'atque integer aeui Ascanius'. MAIOR IN EXIGVO REGNABAT CORem natura non cessit, ut paruo corpori ingens robur infunderet. TELORVM AVT GRANDINIS INSTAR / Rquod assidue. RIPHAEAE id est Scythicae. Riphaeus mons Scythiae, in quo semper nimiae tempestates sunt. Vt Vergilius: 'Riphaeo tunditur Euro'. FLEXOQVE GENV duplina est, hoc est: ubi agon in honorem Olympici Iouis celebratur finito quinquennio. CRVDIS ... SVDORIBVS duris aut magnis siue uehementibus. TENsit fauentum studia. EXCLVSAEQVE EXPECTANT PRAEMIA MATRES sacrorum lege prohibitum est Olympicum certamen spectare mulieres. ALACRES ODIOcertabant, nec laudis auidi; solius erat uirtutis contentio. INTIMA VVLTVS genetiuus est singularis. IVVENIS THEBANE apostropha ad Polynicen. MAGNIS guinis minimum quietis senectus capit. Ordo: cui magnis curis A LVCE cum multis lampadi
Abbreviated transcription (Latin):
rentis idest egritudinem inducit ut uirgilius e¬
grescitq medendo hoc est responsi quiđd nesciebat
euentum cura autem torquebatur ancipiti¶ Eo:¬
ce autem antiquam fato calidonare Linquens
lidonium mõ pleurenium hic autem tideus fra.¬
trem suum interemit moris autem fuit antiquis
sicut & homerus dicit ut reus homicidii ex ula¬
ret ergo tideus conscius dimisit paternum re¬
gnum & casu eadem nocte usdem consectus im.¬
bribus quidem polinites argos uenit calidonam uoͬ¬
etiam urbem et holie uirgilius loquitur dicen¬
do quod scelus aut laphitis aut calidoname
uncalum suum thoas saltem matris fratrem
uel ut quidam uolunt afarea manifestius tam̃
sequitur ¶ eadem sub nocte pari tempestate uexatus
u. a. r.o. ¶Lĩquentia distilantia¶ uno tegmine tecti .s.
¶Orertare inudare ut ex traq manus uesana ce¬
thes ¶Nudam sine ferro ¶Celsior ille gradu poli
nices pedibus longior & membris decories Giñteger

Expanded text:
RENTIS aegritudinem indicat. Vt Vergilius: 'aegrescitque medendo'. Hoc est: responsi quidem nesciebat euentum, cura autem torquebatur ancipiti. ECCE AVTEM ANTIQVAM FATO CALYDONA RELINQVENS lydonium. Modo Pleuronium. Hic autem Tydeus fratrem suum Toxeum interemit. Moris autem fuit antiqui, sicut etiam Homerus dicit, ut reus homicidii exsularet. Ergo Tydeus conscius parricidii dimisit paternum regnum et casu eadem nocte iisdem confectus imbribus, quibus Polynices, Argos uenit. Calydonam uero urbem esse Aetoliae Vergilius loquitur dicendo: 'quod scelus aut Lapithis tantum aut Calydona meunculum suum Thoantem, Althaeae matris fratrem, uel, ut quidam uolunt, Apharea. Manifestius tamen sequitur. EADEM SVB NOCTE pari tempestate uexatus. a. LIQVENTIA distillantia. VNO TEGMINE tecti scilicet, EXSERTARE nudare. Vt: 'exserta manus uesana Cethegi'. NVDAM sine ferro. CELSIOR ILLE GRADV PROCERA IN MEMBRA Polynices pedibus longior et membris decorus. INTEGER
Abbreviated transcription (Latin):
Uirgilius qui fallere posset amantem: Numꝗͣ impace
sopor idest dormiens semper inquietaris caris aut hoc
dicit quia noctu solent homines inquiete esse tu ꝑ
iugilas non ad mittis soporem pace enim hic proprie noc¬
turnam quietem asẜuit Latrantia pettora ex magnis
curis tumultuantia ad mota de prehendo manu lachry¬
mas tantum aut pectoris motus & pulsus nihil foe.
se conteñ est Uirgilius nil super imperio moueor¬
euenire timebat ortabatur uirgilius idest sequere ita¬
liam uentis & non iam coniuglum antiquum quod
dum temporis Longinquitate fumutus ergo talis est
nuptias calefactus est thorus mariti nec temporis
prolixioris accessibus feruescit adeo pauci dies sunt

Expanded text:
Vergilius: 'quis fallere possit amantem?' NVNQVAM IN PACE Vergilius: 'quis fallere possit amantem?' NVNQVAM IN PACE SOPOR id est: dormiens semper inquietaris curis. Aut hoc dicit, quod noctu, cum solent homines in quiete esse, tu per uigilias non admittis soporem. Pacem enim hic proprie nocturnam quietem asseruit. MAGNAS LATRANTIA PECTORA CVRAS ex magnis curis tumultuantia. ADMOTA DEPREHENDO MANV lacrimas tantum an pectoris motus et pulsus? NIL FOEDEse contemnere? Vergilius: 'nil super imperio moueoreuenire timebat, hortabatur, ut Vergilius: 'i, sequere Italiam uentis' et: 'non iam coniugium antiquum, quod dum temporis longinquitate firmatus. Ergo talis ordnuptias calefactus est torus mariti nec temporis prolixioris accessibus deferuescit. Adeo pauci dies sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat discessu suo qui gauisi sint & qui doluerint
tum & quos sibi profugo gen usse prospexerat ergo si
aliquibus potuit exilium di plicere reuertentẽ tã.¬
qua nulla grauior mortalibus cura est salutem ani.¬
mo cupienti nihil satis festinare cicero eripis etiã
spem quȩ sola homines in miseriis consolatur hanc
enim curarum omnium constat esse postremã gra-¬
ue enim tormentum est spes quę longa expectatione
differtur Terencius spem pretio non emo nubem cogitati.
dit dircem fontem thebanum per quem boetiam debemus
accipere cadmi aut domos thebas debemus accipere re-¬
ceptos sangiune recepta uirtute Lu canus dum sangiunis ine-¬
soit ab inimico uictore mente acuit exercuit maiorem
rabiem concitauit fida proprium uxoris epitheton senserat
argia dispositionem mariti senserat prima exorta auro.¬
ra complexa uirum pallorem dixit colorem creceum pa¬
mo enim aurora cum luciferi candore pallore pallescit
de inde fulgore rosei solis afflatur nihil tñsit amantes

Expanded text:
cogitat, discessu suo qui gauisi sint, qui doluerint.tum et quos sibi profugo gemuisse prospexerat. Ergo si aliquibus potuit exilium displicere, reuertentem tanqua nulla grauior mortalibus cura est. Sallustius: 'animo cupienti nihil satis festinare'. Cicero: 'eripis etiam spem, quae sola homines in miseriis consolatur'. Hanc enim curarum omnium constat esse postremam. Graue enim tormentum est spes quae longa exspectatione differtur. Terentius: 'spem pretio non emo'. TALEM SVB PECdit. DIRCEN fontem Thebanum, per quem Boeotiam debemus accipere. Cadmi autem domos Thebas dicit. RECEPTO / SANGVINE id est recepta uirtute. Lucanus: 'dum sanguis ineCAPTA ARMENTA REPOSCIT ab inimico uictore. MENTE ACVIT exercuit uel in maiorem rabiem concitauit. FIDA proprium uxoris epitheton. VIAS Argia dispositionem mariti senserat, prima exorta aurora complexa uirum. Pallorem dixit colorem croceum. Primo enim aurora cum Luciferi candore pallescit, deinde fulgore rosei solis afflatur. NIL TRANSIT AMANTES
Abbreviated transcription (Latin):
dat ad eum cęli locum niũa conuenisse quia iuxta
sunt omnia idest unde sic uideantur omnia tanquã
iuxta ergo medium cęli Locum dixit Primeq oc
de medium quem adlimina ducunt E Celicole ueniã¬
idest doneo iuppiter ꝑtenta manu ortaretur ueniam se.¬
tales nec superi sunt & sũmis cognati nubibus amnes lu¬
cretium secundum qui dicit ex sudore terrȩ nebulas ori-¬
uri ex nebulis nubes & nubibus pluuias ẽ quibus amines
augentur hio uirgilius caelo gratissimus amnis dicit enimoo:¬
culto tractu aquas in cęlum reuerti & inde in nubibus imbrẽ
esse¶ Et compressa metu seruantes murmura uenti ut
fata sequntur quasi quicquid dixerit iuppiter fata sĩt
ut Lucanus siue canit fatum seu quȩ homines delique.¬
deliquerunt diris furus unde & furiȩ dire sunt appel¬
late quȩritur ergo iuppiter de hominum peccatis quos
dicit superasse se malis nam fortiores illos dicit ad co=¬

Expanded text:
dat ad eum caeli locum numina conuenisse, cui iuxta dat ad eum caeli locum numina conuenisse, cui iuxta sunt omnia, id est unde sic uideantur omnia tamquam iuxta. Ergo medium caeli locum dixit. PRIMAEQVEae medium quem ad limina ducunt'. NEC est: donec Iuppiter protenta manu hortaretur. VENIAM ... SEtales nec superi sunt. ET SVMMIS COGNATI NVBIBVS AMNES secundum Lucretium, qui dicit ex sudore terrae nebulas oriri, ex nebulis nubes, ex nubibus pluuias, e quibus amnes augentur. Hinc Vergilius: 'caelo gratissimus amnis'. Dicit enim occulto tractu aquas in caelum reuerti et inde in nubibus imbrem esse. ET COMPRESSA METV SERVANTES MVRMVRA VENTI ut FATA SECVNTVR quasi, quicquid dixerit Iuppiter, fata sint. Vt Lucanus: 'siue canit fatum, seu, quod iubet illedeliquerunt. DIRIS Furiis, unde et Furiae Dirae sunt appellatae. Queritur ergo Iuppiter de hominum peccatis, quos dicit superasse se malis. Nam fortiores illos dicit esse ad com
Abbreviated transcription (Latin):
ingelidos optima comperatio ignote rei descriptio persimi:¬
Litudinem note & egregiȩ rem .p. naui iactate tempestati.¬
Nõr nauis referrent immare nouiter fluctus etiam ita
& iste facit comperationem contra artem poeticam nã
comperatio a persona poete debet induci sił uentos fra¬
tribus comꝑerauit Nauim rei.p. cum bellis ciuilibus turba.¬
retur Chic imperat ille minatur idest imperat etheooles
quia fidem fregit minatur polinices quia im perium ami.
sit & necesse est populis thebanorum sub unius imperio
duorum teñere sceuitiam quoniam alter speratur ue¬
nire aut generaliter explicuit minat᷑ modo hic modoil:
bit rapidi autem uolubilis ut uirgilius rapidi ue potẽ:¬
tia solis CAtria celi potentiae ut est domus omnipoten.¬
tis olimpi¶Interiore polo idest secretiore ut uirgili.
tu & occasu uenturis niuũbus spatiorum esset equa di¬
stantia quasi ad quoddam cęli secretum numinũ or-¬
do conueniat ¶Spatiis hinc omnia uixta ut osten¬

Expanded text:
EAS optima comparatio: ignotae rei descriptio per similitudinem notae. Et egregie rempublicam naui iactatae tempestati' et Horatius: 'o nauis, referent in mare te noui fluctus?' etiam ita et iste facit comparationem contra artem poeticam. Nam comparatio a persona Boreae debet induci. Similes uentos fratribus comparauit, nauim reipublicae, cum bellis ciuilibus turbaretur. HIC IMPERAT ILLE MINATVR id est imperat Eteocles, quia fidem fregit, minatur Polynices, quia amisit imperium. Et necesse est populis Thebanorum sub unius imperio duorum timere saeuitiam, quoniam alter speratur uenire. Aut generaliter explicuit: modo hic, modo ilbit. Rapidi autem caeli uolubilis, ut Vergilius: 'rapidiue potentia solis'. ATRIA CAELI poetice, ut est: 'domus omnipotentis Olympi'. INTERIORE POLO id est secretiore, ut Vergilius: tu et occasu conuenturis numinibus spatiorum esset aequa distantia, quasi ad quoddam caeli secretum numinum ordo conueniat. SPATIIS HINC OMNIA IVXTA ut osten
Abbreviated transcription (Latin):
silentia terribilia ut uirgilius nune ipsa silentia.
ius solius timet insidias aut cuius iniudet regno
haurit ergo accipit idest terribile inter oculis au¬
ribus & omni percipit sensu & ubiq sic terretur
catilina timeri Chiberno ponto uel tempestuoso
ut uirgilius emissamq hiemem sensit neptumnus idest
tempestãtem Ecui nea temo pigei pigrum temonem septem¬
trionem est dixit qui nunquam emergitur ut uirgilius
antros oceani metuentes equore tingi ¶Malignis la.¬
tentibus siue dubiis ut uirgilius sublace maligna¶tã.
gnitie uir fortis ingressum inter emetiebatur ¶Uasto

Expanded text:
NIGRA SILENTIA ius solius timet insidias aut cuius inuidet regno. Haurit ergo accipit, id est: terribile iter oculis, auribus, et omni percipit sensu et ubique sic terretur,Catilinam timeri'. HIBERNO PONTO tempestuoso. Vt Vergilius: 'emissamque hiemem sensit Neptunus' id est tempestatem. CVI NEQVE TEMO PIGER pigrum Temonem septentrionem dixit, qui nunquam mergitur. Vt Vergilius: 'Arctos oceani metuentes aequore tingi'. MALIGNIS latentibus siue dubiis. Vt Vergilius: 'sub luce maligna'. TALISgnitie uir fortis ingressum iter emetiebatur. VASTO
Abbreviated transcription (Latin):
lit ut uirgilius capulo tenus ab dicit ensem Et primas fu
riarum idest exordium furoris filii pater pertulit pͥ¬¬
mus in fluxus per quod intelligi uult quę secuca sũt
postea fuerint multo peiora iocastx con cubitus edip¬
pi caecitas medica firmat uestigea caduceum oñt
insigne mercurii quod illi medeatur qui nequeat am¬
Uirgilius & ferrugine subuectat corpora cimba mi-
lis pateat de esse ip̃m inter de redeuntibus ut uirgilius
facilis descensus auerni sed reuocare gradum .s. ꝙ.c.¬

Expanded text:
lit. Vt Vergilius: 'capulo tenus abdidit ensem'. ET PRIMAS Flit. Vt Vergilius: 'capulo tenus abdidit ensem'. ET PRIMAS FVRIARVM PERTVLIT IRAS id est exordium furoris filii pater pertulit mus inflixit. Per quod intellegi uult: quae secuta sunt postea, fuerunt multo peiora, Iocastae concubitus, Oedipi caecitas. MEDICA FIRMAT VESTIGIA VIRGA caduceum ostendit insigne Mercurii, quod illi medeatur, qui nequeat amVergilius: 'ferruginea subuectat corpora cimba'. MIlis pateat, non deesse ipsum iter et redeuntibus. Vt Vergilius: 'facilis descensus Auerni: ... sed reuocare gradum s
Abbreviated transcription (Latin):
circum flua remeais niũs impediebat regressum im
primo enim Libro iuppiter mihi curio ut ad in¬
fero suadat imperauit euocaretq umbram laii
qua imitente ne potibus belli furor incresceret geli¬
dis umbris bene gelidis quia calor inuita est fri¬¬
gis in morte uñ uirgilius dilaps calor acq inuẽ.¬
tos uita recessit nec ⁊ ephyri Zephyros pro õib
posuit sunt uenti uixta grȩcorum uoluntatem na
ti ex astreo de aurora unde titanes duce atlã¬
te originem trahunt quos iuno causa epaphi erio-¬
ue nati contra iouem excitauit arma sastoliem
unde uicti penas dederunt aduiuantibus diis &
atlanti cęli onus imposuit unde uirgilius tanta ne
uos generis tenuit fiduçia uestri bi autem appella¬
tur diuersis nominibus tam ã grecis quam a no
remeabat propter casũ aerem & sine uento &
propter stygis impedimenta & fluiuos ardentia fluentia ud¬
totus ensis mersus est inuulnere lai quod ei edippus intu-¬

Expanded text:
circumflua remeantis numinis impediebat regressum. In circumflua remeantis numinis impediebat regressum. In primo enim libro Iuppiter Mercurio ut inferos peteret imperauit euocaretque umbram Laii, qua innitente nepotibus belli furor incresceret. GELIDIS ... VMBRIS bene gelidis, quia color in uita est, frigus in morte. Vnde Vergilius: 'dilapsus calor, atque in uentos uita recessit'. NEC ZEPHYRI zephyros pro omnibus posuit. Sunt uenti iuxta Grti ex Astraeo et Aurora; unde Tytantes duce Atalante originem trahunt. Quos Iuno causa Epaphi, ex Ioue nati, contra Iouem excitauit arma sustollere; unde uicti poenas dedere adiuuantibus diis; et Atlanti caeli onus imposuit. Vnde Virgilius: Tantane uos generis tenuit fiducia uestri? Hii autem appellantur diuersis nomremeabat propter crassum aerem et sine uento et propter Stygis impedimenta et fluuios ardentia fluenta uoltotus ensis mersus est in uulnere Laii quod ei Oedipus intu