comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utiq ciius nõ est et põt pars ẽẽ matutina nõ serotina. ꝑluri¬
ma quize honeste fecimꝰ que tur pissime facoremꝯ Si em̃ dyali¬
noe scolas ꝙ meis pueri lusimus sones rebnquere nestimꝰ eodẽ
sure net par iuipar laudero necharindine treniula eqͥuitati pudeat
nec ruresum cunis infantilibꝰ agitari. Sunt mire uarietates reru
as mostetifico meditata ust. eas nõ putes in anniti creculo sed
suuito matio ĩonga etate rõꝑiri uer floribꝰ ⁊̃ arcbor comibes¬
ras foengitus diues est Sutũpnus poris. hienis iniubꝰ ab̃udat

Expanded text:
terminus non est; et potest pars esse matutina, non serotina. 15 Plurima quidem honeste fecimus, que turpissime faceremus; si enim dyaletice scolas, quod in eis pueri lusimus, senes relinquere nescimus, eodem iure nec “par impar ludere” nec “arundine” tremula “equitare” pudeat nec rursum cunis infantilibus agitari. Sunt mire varietates rerum ssimo artificio meditata est; eas non putes in anni tantum circulo, sed multo magis in longa etate reperiri. 16 Ver floribus et arborum comis, estas frugibus dives est, autumnus pomis, hiems nivibus abunda
Abbreviated transcription (Latin):
maqi sig ieubosis pitatibos otcupato:. Tu ergo sems tui distipusoo
see uerbis eotta noq det̾reis sid hortare. nõ quibe ut ad̃ou¬
ncisue srs ut pram as meliora festment᷑. Sem̃ aut̃ dic nõme
deformus ute susogismos eructare cepit fuge consulor ae
mmartias.
Eo ehsomam messanen de Inuencione et Inge
S d agendũ tibi sit consul is. iñ eo statulmo. aua uon¬
ini quo fere om̃ñs stͣbenciũ turba est. qñ ⁊ sua ciuq nori
ingticilint et uts puset asienis. et int̾m astbenderes¬
sare nõ ssuit ipt recu duldodo insitaq mortaliu añs glio cupas¬

Expanded text:
 ridiculosius in talibus occupato? 18 Tu ergo senis tui discipulos meis verbis excita; neque deterreas, sed hortare, non quidem ut ad dyaleticam, sed ut per eam ad meliora festinent. Seni autem dic non me deformius. Et si sillogismos eructare ceperit, fuge, consulo, ac Martias. 8 Ad Thomam Messanensem, de inventione et ingenio. 1 Quid agendum tibi sit, consulis in eo statu in quo fere omnis scribentium turba est, quando et sua cuique non sufficiunt et uti pudet alienis et interim a scribendo cessare non sinit ipsa rerum dulcedo insitaque mortalium animis glorie cup
Abbreviated transcription (Latin):
eulla etpiore Iatute mosius indies agere indebis amrosres
loqua. siquis forte stulo dignũ se obtulerit.enit sosꝗ ipe aerno¬
ior susta sane seofferẽt. Scribendi em̃ ne  uedi ꝙ eans at

Expanded text:
nullam sperare salutem. Animosius in dies agere videbis, animosius nullam sperare salutem. Animosius in dies agere videbis, animosius loqui; et siquid forte stilo dignum se obtulerit, erit stilus ipse nervosior. Multa sa
Abbreviated transcription (Latin):
aniiui leuitate. quibꝰ legendis delinitus pariter ⁊ offensus tẽ¬
pare michi nõ potui. quominꝰ ita dictante sibi tanꝙͣ coetanco
amnioo familiaritate que mͥ cũ illiꝰ ingemo est quasi temporũ
oblicꝰ scriberem. ⁊ quibꝰ ineo dictis offendere ad monerẽ. que mͥ
cogitatio pͥncipiũ fuit et ut denece tragediã que iuscͥbitur
Octauia post annos relegens parili impetu eidẽ quoq ac de¬
inde uaria occurrẽte materia Uarom Uregilioq / atq aliis sc̃¬
berem e quibꝰ aliquas in extrema parte huiꝗ operis in ẜui que
nisi pͥmonitũ lectorem subita possent admiraciõe ꝑfund̾e. que¬
dam in illo publico incendio ꝑire. Talis ille uir tantus indo¬
loribꝰ suis fuit. talis ego in meis fuerã. H odie ut stias pͥntem¬
anum mei hitum neq en mindiosum fu̾it id mͥtribuere qd upu
ene mefuat qui tosiens cũ morte luctat̾ꝰ sit  dedir a sasins sus

Expanded text:
animi levitate; quibus legendis delinitus pariter et offensus, temanimi levitate; quibus legendis delinitus pariter et offensus, temperare michi non potui quominus, ira dictante, sibi tanquam coetaneo amico, familiaritate que michi cum illius ingenio est, quasi temporum oblitus, scriberem et quibus in eo dictis offenderer admonerem. 43 Que michi cogitatio principium fuit ut et Senece tragediam que inscribitur Octavia, post annos relegens parili impetu eidem quoque, ac deinde, varia occurrente materia, Varroni Virgilioque atque aliis scriberem; e quibus aliquas in extrema parte huius operis inserui, que, nisi premonitum, lectorem subita possent admiratione perfundere; quedam in illo publico incendio periere. 44 Talis ille vir tantus in doloribus suis fuit; talis ego in meis fueram. Hodie, ut scias presanimi mei habitum — neque enim invidiosum fuerit id michi tribuere, quod m metuat, qui totiens cum morte luctatus sit? Una salus victis,
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Ubi hostis uiribꝰ acq impetu labare inͥ pes acq animꝰ ce¬
pit. excidit ꝯfestim ẜmo ille mag̾ficus ⁊ ad hec que modo dis¬
plicent lamta descendi. qua iuro excuset me forsitan amicoꝵ
pictas. quibꝰ salius ad nullũ foxtime nulnꝰ ingeniui. eisdem
mox mia pena om̃ibq̃ rima obrutis ĩ mudo in fuꝑ moriẽte
m humani potius ꝙͣ fortis insum est nõ moueri. Ance hoc
tempꝰ quis me unꝙͣ de exilio/ de morbo de iudicioꝰ de comitiis
di ullis fori curbinibus. quis me de pat̾na domo. de foctu¬
nis ꝑditis de glia ĩ minuca. de ꝑeccuma dilata/ de absoncia ami¬
coꝵ flebiliter agentẽ audiuit. Quibꝰ quidẽ in molesciis tam
mollitur agit Cicero ut qͣntũ scilo delector tm̃i sepe sentencia
offendar. Adte litigiosas eplas ⁊ ad u̾sus clarissimos. atq ab
eodym paulo ante laudatissimos iuirgia ac probra itea cũ

Expanded text:
sum. Ubi hostis viribus atque impetu labare michi pes atque animus cesum. Ubi hostis viribus atque impetu labare michi pes atque animus cepit, excidit confestim sermo ille magnificus et ad hec que modo displicent, lamenta descendi. 41 Qua in re excuset me forsitan amicorum pietas, quibus salvis ad nullum fortune vulnus ingemui; eisdem mox una pene omnibus ruina obrutis, et mundo insuper moriente, inhumani potius quam fortis visum est non moveri. Ante hoc tempus quis me unquam de exilio, de morbo, de iudicio, de comitiis, de ullis fori turbinibus; quis me de paterna domo, de fortunis perditis, de gloria imminuta, de pecunia dilata, de absentia amicorum, flebiliter agentem audivit? 42 Quibus quidem in molestiis tam molliter agit Cicero, ut quantum stilo delector tantum sepe sententia offendar. Adde litigiosas epystolas et adversus clarissimos atque ab eodem paulo ante laudatissimos viros iurgia ac probra, mira cum
Abbreviated transcription (Latin):
teg̾em. ẜ ingons morbus nõ facile occultat᷑. erupit em̃ ⁊ indias suo
pditur. pudet uite ĩ molliaẽ dilapse. Itre om̃ quod epłap ordo ip̃ẽ
testabitur. pͥmo mͥ tpre ẜmo fortis ac solobeius bñ ualentis in¬
dex am fuerat. adro ut nõ me solũ ẜ sepe alios consolarer. sequẽna
indies fragiliora atq humiliora suc. neq sat uixilibꝰ referta
q̃rimoniis. Illa p̾cipus ut occultare scudẽas p̾cor. quid oñi alii
dic̾ent cũ ip̃e relegens crubestam. ergo ego in adolescocia uir
fuero. ut insonectute puer eciũ infelix et exetranda ꝓu̾sitas
ffuit aĩꝰ uł mucare ordinẽ ul subtrahore tibi penitꝰ ista q̃
damgio. Neutro cͥcũueniri posse uisus eras qui ⁊ flebiliũ exem¬
pla ⁊ omiũz cũ consule dĩe tones. Ad excusacionũ gͥarma
confugio. lassauit me longo ⁊ graui p̾lio forcuna. dum sprei¬
tꝯ. dimiq animꝰ fuit. ⁊̃ ip̃e restiti. ⁊ ad resiscendũ alios cohortat

Expanded text:
tegerem; sed ingens morbus non facile occultatur; erumpit enim et indicio suo proditur. Pudet vite in mollitiem dilapse: ecce enim, quod epystolarum ordo ipse testabitur, primo michi tempore sermo fortis ac sobrius, bene valentis index animi, fuerat, adeo ut non me solum sed sepe alios consolarer; sequentia in dies fragiliora atque humiliora sunt, neque sat virilibus referta querimoniis. Illa precipue ut occultare studeas, precor. 39 Quid enim alii dicerent, cum ipse relegens erubescam? ergo ego in adolescentia vir fuero, ut in senectute puer essem? Infelix et execranda perversitas: fuit animus vel mutare ordinem vel subtrahere tibi penitus ista que damno! Neutro circumveniri posse visus eras, qui et flebilium exempla et omnium cum consule diem tenes. 40 Ad excusationum igitur arma confugio. Lassavit me longo et gravi prelio fortuna. Dum spiritus dumque animus fuit, et ipse restiti et ad resistendum alios cohortatus
Abbreviated transcription (Latin):
nea. S nichil est ꝙ nõ frangat durꝰ ⁊ iugis labõr. Confu¬
sis iraq circũuotꝰ licr̾orũ cuncłis ⁊ inforius papiro obficꝰ.
pͥuũ quidẽ copi iurpetũ. cucc̃a flamis exurere ⁊ laborẽ incilo

Expanded text:
nea. 4 Sed nichil est quod non frangat durus et iugis labor. Confunea. 4 Sed nichil est quod non frangat durus et iugis labor. Confusis itaque circumventus literarum cumulis et informi papiro obsitus, primum quidem cepi impetum cunta f
Abbreviated transcription (Latin):
UIDIEIO AUNMN
agiinꝰ frat. Ecce ia fere om̃ia tenita¬
uiniꝰ et iiusꝙͣ requies. qñ illa expe¬
tamꝰ. ubi eam querĩꝰ. tprã ut aut
rnͣt digitos efluxerũt. Epes ur̃e
uẽtes cum amicis sepulte sunt aiꝰ
nos solos acq inopos fecit. Neq eñ ea nõb abstuli que iudo
aus caspio car pacio ue mari restaurari q̃ant. Irrepas leo st.
unũ ẽ solamẽ. Seque nur ⁊ ipi quos p̃misimꝰ. q̃ quid experacio¬
lacũq̃ saue ẽ. nõ põt ẽe nõ molesta. Sed aque elis salte p
yͥncipis rempondũ est. Tibi frãt quenam tui cura sit. quid de
te çegires ĩgnoro. Ego ian sarauulas cempono et ꝙ igraisi
solẽt. qͥs mecũ deferam. quid iur auuors parciar: quid iguili¬
su pellex dõmi ẽ. sp̃sa quide .2. nechlecta. ꝑ quisun situ Iam
esqualeuies oiculas. ⁊ scrpiãs carie semesas pulueruletꝰ ex¬
plici. Importunꝰ nichi nuis nocuit / arq edacisẜiũ tuiee nul¬
gus. et pallabias res agentẽ inymiea, palladis tur bauit ara¬

Expanded text:
uid vero nunc agimus, frater? Ecce, iam fere omnia tentavimus, et nusquam requies. Quando illam expectamus? ubi eam querimus? Tempora, ut aiunt, inter digitos effluxerunt; spes nostre veteres cum amicis sepulte sunt. 2nos solos atque inopes fecit; neque enim ea nobis abstulit, que Indo aut Caspio Carpathio ve mari restaurari queant: irreparabiles sunt Unum elacunque sane est, non potest esse non molesta. 3 Sed a querelis saltem in principio temperandum est. Tibi, frater, quenam tui cura sit, quid de te ipso cogites, ignoro; ego iam sarcinulas compono, et quod migraturi solent, quid mecum deferam, quid inter amicos partiar, quid ignisupellex domi est, sparsa quidem et neglecta. Perquisivi situ iam squalentes arculas, et scripturas carie semesas pulverulentus explicui. Importunus michi mus nocuit atque edacissimum tinee vulgus; et palladias res agentem inimica Palladis turbavit ara
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd inꝙ̃ ꝓdibet ne lud spe cula fessum longi iine e uratorem
ꝯgesta nullo o diue uersariti nurũ dictuo ꝙͣ diseolor ⁊ quã tur¬
bida reꝵ facies occurreret. Ut q̃dã nõ cãm specie illoꝵ ꝙͣ̃ In¬
cellectꝰ mei acie nuerata iux ip̃e & gnosterem. alia uo non
sie uoluptate quadã retroatu tpr̃ĩs memoriã excirarẽt. et
erat ꝑro soluro gressu libera. ꝑis frenis Somerns astatta
qm y socrancis hem̃s raro utimur. pro alĩte multendis uulgi
aur bꝰ intenta pus .2. ipa legibꝰ utebatur. quod genꝰ apũs
siculos ut famia est nõ mułns aute seculit renatũ Breut por
omnũs ualia ac longi ꝰ manauit. Apud grecot oliu er lan¬

Expanded text:
 ‘prohibet, velut e specula fessum longo itinere viatorem, congesta nullo ordine versanti, mirum dictu quam discolor et quam turbida rerum facies occurreret; ut quedam, non tam specie illorum quam intellectus mei acie mutata, vix ipse cognoscerem; alia vero non sine voluptate quadam retroacti temporis memoriam excitarent. 6 Et erat pars soluto gressu libera, pars frenis homericis astricta, quoniam ysocraticis habenis raro utimur; pars autem, mulcendis vulgi auribus intenta, suis et ipsa legibus utebatur. Quod genus, apud Siculos, ut fama est, non multis ante seculis renatum, brevi per omnem Italiam ac longius manavit, apud Grecorum oli
Abbreviated transcription (Latin):
tumsom caiuttsor recolligo. ⁊ inlibri foxma redugo mis¬
sum finc anicors caritas spondet quibrassidus resporde uo¬
pelłos. meq me imꝙͣ hoc tributo multiꝑlex occupanoerĩs qr¬
rusacio liberat tum demu ⁊ mͥ ĩmunitatẽ huius numeris que¬
sitam ⁊ huic operi positũ fme stito. cũ me defunctotẽ cactis
uits laboriba as solutũ noueris. Interea iter iuceptũ sequdr
oriba pnnediũ comectis dabo oꝑamut sicut pina libri frona
siabo rremiaacies urilib sentencie fiema sitoruel eo ampo
quo uuendo magis ac magis indirriusse udoor contia p¬
qus at niuias fortune. demq quis pat̾ exꝑm̃ta rerũ si

Expanded text:
ovectior recolligo et in libri formam redigo, nullum finem amicorum caritas spondet, quibus assidue respondere compellor; neque me unquam hoc tributo multiplex occupationum excusatio liberat. Tum demum et michi immunitatem huius muneris quesitam et huic operi positum finem scito, cum me defunctum et cuntis vite laboribus absolutum noveris. Interea iter inceptum sequar, oribus in medium coniectis, dabo operam ut sicut prima libri frons, sic extrema acies virilibus sententiis firma sit; velo eo amplius quo vivendo magis ac magis induruisse videor contra impetus atque iniurias fortune. Denique quis inter experimenta rerum sim
Abbreviated transcription (Latin):
Iromacũ. nõ idẽ cibus dĩ ip̃ie delectat. sic id auguiꝰ. nrn
urio sẽmꝑ nurredꝰ stilo ẽ. in gemiius fit labor cogitaro qͥs¬
nam ille sit̾. cui siribere ꝓpositũ ẽ. qualit̾ ns m̃c̃ affecius
cũ ea q̃ scubere iustiturs lecturꝰ ẽ. quibꝰ ego difficultmbꝰ
multũ aure ip̃o differre comi uisus sum. qd ne michi ab
iiii. ptim iu inͥ p̃stit̾io isi clauculũ suppssoq nõie ista
possederis Que si int̃ paucos suꝑstites auicos uccltare
nõ pores. quĩ lpicceos occłos bet̃ amiacia. iulq anucoꝵ
uisu imꝑiũ ẽ: aldiuone ut si qͥd hoꝵ apud eos substitẽt
ꝙͣ pͥmũ abiciãt ne qua In eis reꝵ aut u̾boꝵ uueracione

Expanded text:
omacum non idem cibus omni tempore delectat, sic idem animus non uno semper nutriendus stilo est; ut geminus sit labor: cogitare quisnam ille sit cui scribere propositum est, qualiter ve tunc affectus, cum ea que scribere instituis lecturus est. 30 Quibus ego difficultatibus multum a me ipso differre compulsus sum; quod ne michi ab inui, partim tu michi prestiteris, si clanculum suppressoque nomine ista possederis. Que si inter paucos superstites amicos occultare non potes, quoniam linceos oculos habet amicitia nilque amicorum visui impervium est, admone ut siquid horum apud eos substiterit, quamprimum abiciant, nequa in eis rerum aut verborum mutatione
Abbreviated transcription (Latin):
q̃s arãdĩ in augulo iacencia q̃ ul casu magl. q oo filio ser¬
lata. ũl pride ata iiliaribꝰ trauscripia. curt̃a upnccm̃ seure sese¬
nterant pauca dixi. Uereor us lecron nulir scuptioi aoũs lare
niunia mteat᷑ uiis ecci Indulgenaior sui:mere passus scm
no illo s diguiiau sed labori in eo coniulens nichil eur̃uene

Expanded text:
l casu magis quam consilio servata vel pridem a familiaribus transcripta, cunta vincenti senio restiterant. Pauca, dixi; vereor ne lectori multa, scriptori autem longe nimia videantur. His ego indulgentior fui: vivere passus sum, non illorum dignitati, sed labori meo consulens; nichil enim ne
Abbreviated transcription (Latin):
fgna prorsus ꝯmoris ⁊ inira põtẽçia est quitam ualide tãp
tentiter iussibisi quid̾e ẜ haud qͣꝙͣ pnsensibili nexu mimi¬
mauectit piensis. et quoꝵ nulła paritas pari regit puꝑio
Quidu aũt hoc iuris heat puantus hominũ sensii ⁊ rõne ingentiba
ai certis sederibꝰ surda ⁊ adu̾sa mucẽ elcmeta eoclitinat uio silcomms

Expanded text:
Magna prorsus amoris et mira potentia est, qui tam valide tamque tenaciter, invisibili quidem sed haudquaquam insensibili nexu, minima nectit immensis, et quorum nulla paritas, pari regit imperio. Quidni autem hoc iuris habeat in animis hominum, sensu et ratione vigentibus, qui certis federibus surda
Abbreviated transcription (Latin):
obsuno aaofm lepra puaderet si opportuna mors
⁊ ambigua. Uides igit᷑ it longioris uite cupiditas ceca est. Dona moi
optanda est inqua falli neminẽ posse constat neminẽ penit̾e. Ses
yude liceat oꝑtare eum pꝑlo. an tñ ignauie semita speras as op¬
tatũ ꝓuehi. Large quidẽ falleris. Qͣ multos sa por inmosica
ꝯrpͥssit. quos labor ⁊ iugilie p̾ẜuassent. Qͣ multos ue necauit cra¬

Expanded text:
otinum lepra pervaderet, si oportuna mors n ambigua: vides igitur ut longioris vite cupiditas ceca est; bona mors optanda est, in qua falli neminem posse constat, neminem penitere. 1piscere, liceat optare cum populo; an tamen ignavie semita speras ad optatum provehi? large quidem falleris. Quam multos sopor immodicus oppressit, quos labor et vigilie preservassent; quam multos vel neca
Abbreviated transcription (Latin):
quad riemũ patuerunt Ignosto nartũ meũ omplectorq cũ gaudio inlis
qteris tiuoadme congo ut ita dixim silencii postlummo redemitẽ⁊
uuic illiq płorite mdolis tuefructus uberimos gratissimosq ꝑcipio.
demp equidẽ spam ut tantus detali ad olescento ni fieres sed id fate-¬
de camcuto fielsposse nõ credidi pͥuenits pem meã p̾cox eoq gratior
coretus tua ͭ. Ceters ⁊ ardontissumm ꝓpositi tui memini qd michi nõ
pancis olim u̾bis in ipo amicicie nr̃e ꝓmordio fidentissime reuelasti.
lomud ex hibeas qd optimo pͥncipi pollicitus es ut inonũ fortu¬
na Num ames illiꝰ In hereas ilłũ colas. atq as illu totius arim ꝑntẽ¬
rione susprros. ion impossibilem tibi logẽ statuo quateire inbeoert

Expanded text:
quadriennium patuerunt? 2 Agnosco Marcum meum amplectorque cum gaudio, in his literis tuis, ad me longo, ut ita dixerim, silentii postliminio redeuntem; et nunc illius floride indolis tue fructus uberrimos gratissimosque percipio. Semper equidem speravi ut tantus de tali adolescente vir fieres. 3 Sed id, fateor, tam cito fieri posse non credidi; prevenit spem meam precox, eoque gratior, virtus tua. Ceterum et ardentissimi propositi tui memini, quod michi non paucis olim verbis, in ipso amicitie nostre primordio, fidentissime revelasti, odo michi illud exhibeas quod optimo principio pollicitus es, ut in omni fortuna Deum ames, illi inhereas, illum colas atque ad illum totius animi intentione suspires. 4 Non impossibilem tibi legem statuo; qua te ire iubeo, t
Abbreviated transcription (Latin):
est plres cenã octidere ꝙͣ gladi. Quocũq cibor gen̾e nutritos
ouotũa traꝵ angulo latitantes mors piuemet ÷ tributũ suũ in¬
Quorabis repetet exiget extorq̃bit. frustra et̾giusamur. si ad
norte bio ierimus illa nos sequi. Cogita ergo quid honestius qͥs
poro dicciuis an dclitests ⁊ fug̾e qd enitare nequeas: an occuerer᷑
uementi ⁊ offerre qd debcas atq ultro fortunã sequi/ ne si ⁊ estiteris
netraharis Smifanda enĩ breuissime suauitas more. Quisꝙͣ ne
nid asro uuuendi cupidus ut nõ statim mori malit ꝙͣ unius an¬
usꝙ catio utã cũ dedecore prorogare. p̾tericop om̃iu annoꝵ deco¬
ra coacupens: Quaoitx erit obstemus metu mortis indecorũ aliqͥd
o poss sius ꝑiculo man̾es. Nuc̾ aut̃ nõne uł repentina Rebricula uł
pestiga lesi tuo negas forcassis eripiet. Quecuita suit hortor ata
tiurapiat rm tande capd actollens cͥciuispicias. uidibis minẽsa mõ

Expanded text:
Quocunque ciborum genere nutritos, quocunque terrarum angulo latitantes, mols inveniet et tributum suum inexorabilis repetet, exiget, extorquebit; frustra tergiversamur; si ad mortem non ierimus, illa nos sequitur. 17 Cogita ergo quid honestius, quid viro dignius, an delitescere et fugere quod evitare nequeas, an occurrere venienti et offerre quod debeas atque ultro fortunam sequi, ne, si restiteris, vi traharis. O miseranda enim brevissime suavitas more! quisquam ne usque adeo vivendi cupidus, ut non statim mori malit quam unius anni spatio vitam cum dedecore prorogare, preteritorum omnium annorum decora corrumpens? quanto erit obscenius metu mortis indecorum aliquit  si sine periculo maneres. Nunc autem, nonne vel repentina febricula vel am tibi, quam regi tuo negas, fortassis eripiet? 19 Que cum ita sint, hortor atque obsecro ut iantandem caput attollens, circumspicias: videbis
Abbreviated transcription (Latin):
leticia t̾cius adnoluptate. Quartus ad ebrietatẽ qͥritus ad iram
Sextus ad litigiũ septimꝰ ad furorẽ. Ectauus ad somiiun
uorus as morbũ.Hec nri a larcho bibulo college nõ Iulii Ce¬
saris sed tuo cuiꝰ assidue cũ uciis lascimiaq litigas. si ꝓfutura
credideris mois u̾b̃is dicito. Si forte sibi ierep̾hensibilis indetur
eo ꝙ nõ Sunt ad cbrietatis excrema ꝑuen̾it. stiat plus ẽẽ e sobriẽ¬
eacis ac modestie fastigio uelmodicũ descendisse ꝙͣ ubi semel labi
cepis infmidũ excidere. Gradatim subennt u̾cus ⁊̃ nequicia. Ne
subasoptunus uł pessiniꝰ fit repente. Uale.

Expanded text:
letitiam, tertius ad voluptatem, quartus ad ebrietatem, quintus ad iram, sextus ad litigium, septimus ad furorem, octavus ad somnum, nonus ad morbum. 5 Hec illi Marco Bibulo, college non Iulii Cesaris sed tuo, cuius assidue cum vitiis lasciviaque litigas, si profutura credideris, meis verbis dicito. Si forte sibi irreprehensibilis videtur eo quod nondum ad ebrietatis extrema pervenerit, sciat plus esse e sobrietatis ac modestie fastigio vel modicum descendisse, quam, ubi semel labi ceperis, in fundum excidere. Gradatim subeunt virtus et nequitia; nemo vel optimus vel pessimus fit repente. Vale.
Abbreviated transcription (Latin):
hos sub cab s. ichll asms ꝙr pud̃or obstreꝑet. de bebãs colexrus exꝑ¬
cistelecua bnpronte quo dĩs tet̾is ad estiuũ solem sub galea trau¬
goste detrentibo tu ꝓtus abagime iuroꝵ femineaq cͥcũs tipata alie
bonesite pastus epusio ⁊ mosiueste contecto. u̾bra torpesia otio
dquosabis ut putabo auidus honoris et głie homo potena⁊ uo¬
unno oiio uiuenis ⁊ robustꝰ. Quid oro te ipedit Nundicias a¬
bilio lesuisio cauores. Sed audi fortissimi uiri u̾bũ a silustiorue¬
raes ⁊ es nidicias mulieribꝯ lobore iliris opmenire Sacum metius
si nurꝰ deliossis rid minus fortis iuri dc̃m̃ accipe. Serpens sicis
srdotꝰ arene Suscia metuti gaadet paciencia duris. at mort̾e glo¬
noso forundas. Sed et hic ĩibũ occurrat alt̾iꝰ uiri fortis. Iore̾
destua pena ẽ nec metuenda iuris. Non plus iꝙͣ metuenda ꝙ
ponino autreqesqnid enĩ int̾ mortis ⁊ originio dĩc refert i mouere

Expanded text:
o, si nichil aliud quam pudor obstreperet, debebas celerius expergisci. Qua enim fronte, quo animo, ceteris ad estivum solem sub galea et umbone degentibus, tu, procul ab agmine virorum femineaque circumstipatus acie, conquisitis pastus epulis et molli veste contectus, umbra torpes et otio, homo olim, ut putabam, avidus honoris et glorie, homo potens et nobilis, homo iuvenis et robustus? quid, oro, te impedit? munditias amas? refugis labores? 5 Sed audi fortissimi viri verbum a Salustio relatum: «Munditias mulieribus, laborem viris convenire». Sitim metuis si minus bellicosi, non minus fortis viri dictum accipe: serpens, sitis, ardor, arene Dulcia virtuti: gaudet patientia duris. 6 At mortem gladiosque formidas? sed et hic verbum illud occurrat alterius viri fortis: mors ultima pena est, Nec metuenda viris; non plus, inquam, metuenda quam somnus aut requies. Quid enim inter mortis et originis diem refert? imo vero
Abbreviated transcription (Latin):
Ides silenciu int̾rumpit caxitas loqui cogit. Testor uꝑ̃
soactus ad sebendu uemio. Que si eodẽ onimo lecta fueri
quo scbunt᷑ poterũt ⁊ in apd te beninoleciã augere et tibi
głiam Ri ps grentes uoña eñi modo dissimuilare possir se
ꝯbiqassu panitie nome gero quinte magnis ꝑiculis crecũuei¬
nõ fuls doximsente extite uꝭ cõmone faciã iugilantẽ uides ꝙͣ
gr̃aue bellu pitr Sallu Brictamĩq reges oritur. Nulbpio¬
guasubio tanta tes ab auoꝵ nr̃or temporibꝰ certe nec abacam
pauor in Europe finibꝰ apparuit aut cam latus glorie cam¬
pus portgꝰ uiris oblatꝰ est Quncti reges ac ꝓpli suspẽsi adtã

Expanded text:
ides silentium interrumpit, caritas loqui cogit; testor Cristum, coactus ad scribendum venio, que si eodem animo lecta fuerint quo scribuntur, poterunt et michi apud te benivolentiam augere et tibi gloriam apud gentes. Quonam enim modo dissimulare possum, si non falsum amicitie nomen gero, quin te, magnis periculis circumventum, vel dormientem excitem vel commonefaciam vigilantem? 2 Vides quam grave bellum inter Gallum Britannumque reges oritur; nulla proculdubio tanta res ab avorum nostrorum temporibus, certe nec ab atavis proavorum in Europe finibus apparuit, aut tam latus glorie campus fortibus viris oblatus est. 3 Cunti reges ac populi, suspensi ad tante
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝙ quo pͥiuũ ipre nocus in fu̾eras ista. disisses deffuerit sangrs
atq feruor egregiꝰ quo nulłꝯ sc̃dꝯ̃ uidebaris abdita q̃libes ett
et si qͥs urientalis occeauꝰ het occulaꝰ cupido meciebars iugenio
iam ad exc̾ma Thilẽn ignotꝭ lictoribꝰ lacitãte suspirabas qñ or¬
illu alteꝵ ꝙ̃ si qui sunt autipedes australi claꝵ regiõne suspiciũt
in oblicũ demq solis callem inq fixas et errates stellas infa¬
tigabili studio ꝯstendẽte/ Nũꝙͣ nõ dies longior euertitur qu ita¬
possẽt exiłui poce tuã dicx̾nu ninus tͥ ꝑlus pons parisiensis
inpͥssit nc̃ tescitudim quid̃ sui arcꝰ effigiem in iuis aures trias
subt babentꝭ secane niur mut oblectat. Postino niuiis calteo tuo

Expanded text:
quam quo primum tempore notus michi fueras, ista dixisses. Defervuit sanguis atque ardor egregius, quo nulli secundus videbaris, abdita quelibet et et siquid orientalis occeanus habet occultius, cupido metiebaris ingenio; iam ad extremaillum alterum quem siqui sunt antipodes, australi clarum regione suspiciunt, in obliquum denique solis callem inque fixas et errantes stellas infatigabili studio conscendentis? Nunc quid non dies longior evertit? 10 Eis impressit nec testudinei quidem sui arcus effigiem; nimis aures tuas subterlabentis Secane murmur oblectat; postremo nimis calceo tuo
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat᷑ om̃ii segaçionis sue platoꝵ solenme confilĩ ctrurꝯ lcqs
⁊ueriꝯ fegĩ Cturras. dici posset si Ciulis ꝑñ concordia ño abiit
Ita ꝑ lugũstiaiun sinũ quo nillꝰ acrior ꝓcedi nos ãt palmiferos
alts ꝓ edoriffer atq indissonũ lirus ad Italie fine ueniẽt In Gal¬
cunditas senciatur/ et gẽnosa nens pluriforiũin reꝵ recreetur as
et memorabłiã uidisse et ubiq clarissinũ nõme suũ Illa q̃ iñpnu¬
re famã solet auxisse ꝓfencia ht̃ et quo letetur Italia q̃ iut p̃nt
as Iucio reꝵe ut ĩpe nõ ig̾noras om̃i uuto ⁊ restimonio lauda

Expanded text:
cogitat, omnium hic legationis sue prelatorum solemne concilium acturus; atque verius regum civitas dici posset, si civilis inde concordia non abesset; ita per Ligusticum sinum, quo nullus apricior, per cedrinos ac palmiferos saltus, per odoriferum atque undisonum litus ad Italie finem veniet in Galcunditas sentiatur et generosa mens pluriformium rerum recreetur aspet memorabilia vidisse, et ubique preclarissimum nomen suum illa que minuere famam solet, auxisse presentia; habet et quo letetur Italia, que inter pab initio rerum, ut ipse non ignoras, omnium auctorum testimonio laudat
Abbreviated transcription (Latin):
ui ni consopit̃ exerta Iuclinatũq aupuũ actolle uidebis quãta
oppioui mbe uulgraqũ teners dũ ilłe nbi uoces excilent quas ut̃
mo legissen. Noñ est exiliu qd tu puras s diuio reꝵe Sonestai
laudabile gloriosũ ⁊ labore breni fame mar̾ia sempitne Bos e
delectabile suspicar ⁊ ex illas Agelli tus glebulas quibꝰ aupiuũ
ads iduistie Cum uo ad te ip̃e redieris ⁊ uulgo excluso te consules
qͣ redere ceꝑis bñ de te spare nõ desinam Redde nocollocutorẽ
tren s cũ alto nestio quo philipo tui Soste confliccario. pastai
decet ut quadã ad Cuerone ẽpla breuit aĩt Aduersus ignora¬
y urbes Iralicas incedẽtẽ cerũes ppłoꝵe oc pͥncipũ concursum suius
Illũ honore ꝑsequecĩ audires undiq plaudeciũ atq faucciũ le¬
tas uoces eueruaci ꝑuderet elogii neq exule s pacis et quietꝭ auc¬
torem ac sospicatore r .p. nũcupatores uerio re uocabło Cum Q̃i¬

Expanded text:
tolle. Videbis quanta opinionum nube vulgarium tenereris, dum ille tibi voces exciderent, quas utinam non legissem. Non est exilium quod tu putas, sed diversorium honestum laudabile gloriosum et labore brevi fame materia sempiternedelectabile suspicaris et extra illas agelli tui glebulas, quibus animum addixisti. 15 Cum vero ad te ipse redieris et vulgo excluso te consulere tibi credere ceperis, bene de te sperare non desinam. Redde michi collocutorem ed cum altero nescio quo Philippo tui hoste conflictatio michi ista decet» ut quadam ad Ciceronem epystola Brutus ait, «adversus ignoraper urbes italicas incedentem; cerneres populorum ac principum concursum summo illum honore prosequentium; audires undique plaudentium atque faventium letas voces; enervati puderet elogii, neque exulem sed pacis et quietis auctorem ac sospitatorem reipublice nuncupares veriore vocabu
Abbreviated transcription (Latin):
dixi ut ex quo semil hue more sum amplexꝰ nlła me uł seml
ab incepto occuipac̃o diurna distxerit et id eiadem media nocte
surgebo ad ꝯfitendũ tibi ut coridie l illo ora nestio ꝙ ad exci¬
tandũ me uenire secia qui gui l sõno pͥssũ dormire ꝓhibeat¬

Expanded text:
dixi tibi», ut ex quo semel hunc morem sum amplexus, nulla me vel semel dixi tibi», ut ex quo semel hunc morem sum amplexus, nulla me vel semel ab incepto occupatio diurna distraxerit; et illud eiusdem: «Media nocte surgebam ad confitendum tibi», ut quotidie illa hora nescio quem ad excitandum me venire sentiam, qui g
Abbreviated transcription (Latin):
aspere n aũsi ad łiuc in portũ ꝯfirgisse feci ãt qd naute solũt qͦs
inacto tepestas inuasit Insule ut ĩ dixẽre ciuopĩa unũ ka¬
cuq me inplexe nou̾is q̃ mandasti et ut ꝯsumaciꝰ inpłea su¬
mis indies urribo eniti qd non glicm mẽa qui aduc mitꝭ pa
mał at miẜiis u̾sorc̾ mltꝭ et de pret᷑ito delor et de presenti labor
et de futo metꝰ ẽ s ad gaudii tui p̾ͥmicias narro sume ut qd me¬
liꝯ de me spare cepis eo ferneçiꝰ ꝑine incipias orare sut aut t̾a
h in qͥbo t ꝑut rlam et in p̃s adõditas sccleꝵ mõꝵ sordes q fa¬
nesta segͥcie longoq scilencio putruerãt in aꝑt̃a mombo luci¬
fere ꝯfessionis elicu idqr sepio facere atq itaq omipoteti me
pager cõde sollicitate sĩs sum ut lis ẽc brenissimis noctibꝰ qͣr¬
tał serocina fatigatu iugilia nuqͣ me uiꝰ sopitũ uł tatitu au¬
rona repiat uł michi placuit iᵈ psalmiste sepcies in die laude

Expanded text:
Asserere non ausim adhuc me in portum confugisse; feci autem quod naute solent quos in alto tempestas invasit, insule, ut ita dixerim, cuiuspiam unum lacunque me implesse noveris que mandasti, et ut consummatius impleam summis in dies viribus eniti; quod non ad gloriam meam, qui adhuc multis in malis ac miseriis versor, cui multus et de preterito dolor et de presenti labor et de futuro metus est, sed ad gaudii tui primitias narro, simul ut quo melius de me sperare ceperis, eo ferventius pro me incipias orare. 27 Sunt aibi parui. Nam et in primis abditas scelerum meorum sordes, que funesta segnitie longoque silentio putruerant, in apertum manibus salutifere confessionis elicui, idque sepius facere atque ita omnipotenti medpiger eodem solicitante factus sum, ut his etiam brevissimis noctibus quantalibet serotina fatigatum vigilia, nunquam me vel sopitum vel tacitum aurora reperiat. Ita michi placuit illud Psalmiste: «Septies in die laudem
Abbreviated transcription (Latin):
ror nus nõ laboꝵ fuga nõ occupacionũ mole q̃ ĩis illa se¬
pe absit dec aut iꝙ̃ desit deuiũ nõ aliã ob cãm nͥ semĩl
assupr̃o dolorẽ inpetu frigestat fortasse aũis qui taun᷑ a¬
uici memoria ⁊ indeficiet̃ lacrĩmaꝵ mac̾ia delectatur ex¬
aurire occłos metuit condiẽq s ad reẜuat O. felite̾ ꝑfiͭ¬
moniã q̃d de illo loquatur q̃d meniuĩt q̃s dẽploret pstru
ci ꝓpositũ ẽ illiꝰ uiri faciẽ ac mores illiꝰ uirtũte ac firⁱᵒs
gis nubes sub pedib ccruñt᷑ Uideo quã Sic reꝵ caligiue¬
qua erro ꝵ nube circũdan quãtis Iurenebus ambułeꝰ uidõ nͣ qͦ¬

Expanded text:
tor tuis, non laborum fuga, non occupationum mole, 8 quamvis illa sepe assit, hec autem nunquam desit, demum non aliam ob causam nisi ne semel absumpto doloris impetu, frigescat fortasse animus, qui tanti amici memoria et indeficienti lacrimarum materia delectatur, exhaurire ocmoniam — quod de illo loquatur, quod meminerit, quod deploret; postremo cui propositum est illius viri faciem ac mores, illius virtutem ac fortunam gis nubes sub pedibus cernuntur, video qua hic rerum caliginequa errorum nube circumdati, quantis in tenebris ambu
Abbreviated transcription (Latin):
ned aliquot usitulos reddidi festinãte quid calamo nõ alã
os ca inẜi me lamẽtũ tuũ nec lexisse me crederes eosbeq̃¬
qui uix ad exitũ ꝓdiutos pit̃ ꝯfusos siripturaꝵ cumiloꝵ
ꝑdidi qui s sepe nõ seg studio hsin nuꝙ̃ ꝑostra sus oclos
mios redient sĩe tͣ subito p̃t spem sese agen aᵈ Iugesserat

Expanded text:
nc aliquot versiculos reddidi, festinante quidem calamo, non aliam ob causam nisi ne lamentum tuum neglexisse me crederes, eosdemque vix ad exitum perductos inter confusos scripturarum cumulos perdidi; qui licet sepe non segni studio quesiti nunquam postea sub oculos meos redierint, nunc tamen subito preter spem se se agenti aliud ingesserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ułgari iudicio ueneẽe Innoni pretulit ac a din̾ue et preciũ
indici dignũ fuit noluptas bamda sed breras dulce pͥncipĩu
amari exitꝰ Et de pͥmis quide ducibꝰ uiris nͥ nͥ est qd̾ mirer
dec̾cia nõ mirari nequeo inter ees ppos qui nuia tenet iam
eaq tam certa et in ia pp̃a uno cognomine gloriatur dñxq
ꝙ et iuniis młte sũt et a a. uarõne oc post eũ ab Augustino
ac rideat qd ca młtis p̃it imo mosteadit  exepło Soc̃tes
ribõ abdiici inter hones hĩtare de honisine moribꝰ ac rebꝰ dissere¬
⁊ mercenariu ec̃a moralia negiciateur dieit et deña nichil ac ne

Expanded text:
vulgari iudicio, Venerem Iunoni pretulit ac Minerve, et precium vulgari iudicio, Venerem Iunoni pretulit ac Minerve, et precium iudice dignum fuit, voluptas blanda sed brevis, dulce principium amari exitus. Et de primis quidem duabus viis nichil est quod mirer; de tertia non mirari nequeo inter eos ipsos qui unam tenent viam eamque tam certam et in ea ipsa uno cognomine gloriantur dicuntquod et nimis multe sunt et a Marco Varrone ac post eum ab Augustino ac rideat, quod cum multis possit, uno monstrabitur exemplo. Socrates deribus abductam inter homines habitare deque hominum “moribus ac rebus” dissere mercennarium “circa moralia negotiantem” dicit “et de natura nichil”. Ac ne
Abbreviated transcription (Latin):
flostulis alii coloribaq inr hĩat alii ꝯclusur clas medicant᷑ Et
eueso ałn numeẽat Nueros aln somis iugũr i Terr̃a abi metuit
abi no nͥ cclũ atq astra suspiciũt felites si celi pociꝰ intueret᷑ a̾u¬
torem Hesunt quas liberals uocant Accedũt alie Estar et que
salute spondeat egrotanciũ aĩoꝵ arciũ utilissima .s. ad pͥstandũ qd
ꝓmttit eleo spet aud auxilui sine quo posse se n intlligar qd oĩ¬
qui aĩs medentᷤ quida uniꝰ hõis quida familie quida.B. p.
et ulut aptũ eũtates umbris gaudẽat neq se fauari et inmia
famibaritate ꝯtem si iuderi a paucis et studio queri uelit liii.
funt poeie nr̃a presextim etate raꝵ geriꝰ qn quibꝰ ipis non
omieꝰ ide finis nõ eadem ina utn quinito cũ irile hoc et ma¬
gnificũ nãtu genꝰ magnosemꝑ in p̾cio fuerit iᵈ humiliꝯ sti
as samosissimas ꝑ quas humana curiositas ai̾ter atq alter
młtũq diuersis passibꝰ incedit in quibꝰ oĩu scudior eminet

Expanded text:
as meditantur et rursus alii numerant, numeros alii sonis iungunt, terram alii metiuntur, alii nonnisi celum atque astra suspiciunt, felices si celi potius intuerentur auctorem. 10 He sunt quas liberales vocant; accedunt alie. Est enim et que salutem spondeat egrotantium animorum, artium utilissima si ad prestandum quod promittit, e celo speret auxilium, sine quo posse se nichil intelligat, quod omnqui animis medentur, quidam unius hominis, quidam familie, quidam reipet velut apertum evitantes umbris gaudeant, neque se profanari et nimia familiaritate contemni, sed videri a paucis et studio queri velint. Hi sunt poete, nostra presertim etate rarum genus, in quibus ipsis non omnibus idem finis, non eadem via, ut non immerito cum virile hoc et magnificum vatum genus magno semper in precio fuerit, illud humiliusas famosissimas per quas humana curiositas aliter atque aliter multumque diversis passibus incedit, in quibus omnibus studiorum eminet
Abbreviated transcription (Latin):
Patano ad nemoriã reuocassent rogatũ me̾ ut ꝙ sine ꝑre¬
nibꝯ debeo illi caro ⁊ amato cineri ad epigrama subseribere
s dĩc u die rreabente nechlexisse dolui mecũ ⁊ erubui ꝙ̃¬
petũ si quo miͦ posse addẽ subitũ calcar musis ꝑfeccꝰ q cũ
pantis sũ ad sepuliri locũ q̃i licẽtiã quiã anũete consue¬
uoram ab exaĩ ꝑcepturꝰ/ Incenpestina. Sora drey erat ob
uissis expetare coicr̃ibꝰ accesẜ solꝰ ad tuiulu sediq iuxra
⁊ nõ responsunis ossibꝰ młta dixi Illics gͦ ꝓ ip̃re breuis¬
simã morã mihẽs nõ sui lacrquiis is elegos dictani ardor
magꝭ ai ꝙ studio aut idne artꝭ adiutꝰ iradidiq ex pec¬
ramibꝰ auiicꝭ iux ad exitũ ꝓduccos acq alii ortatus ut
se i aut illis aut in inrerĩ iueliꝰ occur riss ex uis siquid
place̾t eligent arbitratuo suo Intidedũ marnori ad qͥd poliedu Iusigu
nẽ urtisicũ defudat industria Eos ũsiculoe neqͥd ñmꝵ suuĩ ferio sũit

Expanded text:
Patavo ad memoriam revocassem rogatum me ut — quod sine precibus debeo — illi caro et amato cineri aliquod epygramma subscriberem, sed diem de die trahentem neglexisse, dolui mecum et erubui qupetum, si quomodo possem, addere subitum calcar musis, profectusque cum paucis sum ad sepulcri locum, quasi licentiam quam a vivente consueveram ab exanimi perceptiussis expectare comitibus, accessi solus ad tumulum sedique iuxta et non responsuris ossibus multa dixi. Illic ergo pro tempore brevissimam moram trahens, non sine lacrimis sedecim elegos dictavi, ardore magis animi quam studio aut ratione artis adiutus, tradidique expectantibus amicis vix ad exitum perductos, atque abii hortatus ut si nichil aut illis aut michi interim melius occurrisset, ex his siquid placeret, eligerent arbitratu suo incidendum marmori, ad quod poliendum insignis nunc artificum desudat industr
Abbreviated transcription (Latin):
pen ꝓua quid res.s. suꝑficierenꝰ metiare suñi alt̾i̾ꝰ federis
oꝑosior forte ꝙ putas q̃ni ⁊ p̃ageritũ iuri uirtꝰ ⁊ mors exi¬
git nagediã p̃claussiam duo p̃oerici laboris opai latã icgitur
atq uberẽ didi mñ affers s in qua diẜtũ fieri reꝵ pociꝰ ꝙ̃ sIuge¬
mi laus sit Quid em̃ illi de fuit ꝙ claro p̃como dig ꝙ dolo

Expanded text:
Parva quidem res, si superficietenus metiare; sin altius foderis, operosior forte quam putas, quoniam et pangericum viri virtus et mors exigit tragediam, preclarissima duo poetici laboris opera. Latam igitur atque uberem dicendi materiam affers, sed in qua disertum fieri rerum potius quam ingenii laus s
Abbreviated transcription (Latin):
rcłis actendit᷑ ꝓnũ opus de illo r ad re scriberẽ 2. eduabꝰ irãdi
stili metꝭ alterã nõ tuũe ne qͥd nimis qͥn eciã plaudẽte Italia.
ꝯcord tstimonio bonoꝵ ne obstrepẽnbꝰ qͥd malis apud auii¬
cas aures laudare q̃ Diligas Accedit indigne atq insolie᷑
genꝰ mortꝭ 2. in qua fides aꝑussiã nuligato illi ꝓũbio queret

Expanded text:
itandis stili metis alteram non timere, “nequid nimis”, quin etiam plaudente Italia, concordi testimonio bonorum, ne obstrepentibus quidem malis, apud amicas aures laudare quem diligas. 4 Accedit indigne atque insolite genus mortis et in qua fides apertissima vulgato illi proverbio quereretur,
Abbreviated transcription (Latin):
Suu̾ibs admonẽ nõ nium. Sec micͦỹ ne Oũsta quis satan
⁊ noiussima ꝑegrinacio Romana ẽ tãto ce̾tis felicior ꝙ̃to ge
talis gliã Talia cogitantẽ ⁊ ꝙͣius in silentio dõ gras agẽte̾
religiosi illiꝰ eꝯ̃ suꝑͣ mẽcione feci ut grandem abate equus
qui michi loco quide siuister ibat s nulto suusterior euctũ eq̃u
nieũ ut aiut ferire uoles me qͣ tibie poples iugitur canta ui
ꝓcussit ut Ingens uelut fraccoꝵ sonus essiũ młtos eciã qui
aberãt ad specraculu euocaret dolore tatrꝰ Incredibili subsistẽ

Expanded text:
non timui. Hec michi nunc quinta — quis scit an te novissima? — peregrinatio romana est, tanto ceteris felicior quanto gentalis gloria. 7 Talia cogitantem et quamvis in silentio Deo gratias agentem, religiosi illius cuius supra mentionem feci, et grandevi abbatis equus, qui michi loco quidem sinister ibat, sed multo sinistrior eventu, equum meum, ut aiunt, ferire volens, me qua tibie poples iungitur tanta vi percussit, ut ingens velut fractorum sonus ossium multos etiam qui aberant, ad spectaculum evocaret. 8 Dolore tactus incredibil
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ mag̃nifice iuẜes ur milĩoqis staeus defiderũ ac stuuulos.
tꝰ et luteꝰ cantor facit semp in hoc exilio susꝑamo quid nucdica
duas g̃nilacõnes e qd doleam q̃d lugia qd querar Cosdem paretes
nõ ĩd̾e sida fuisse nascentibꝰ ninue dissimiles suma frater nmis
Inꝑes ꝑrꝰ eade alua effudit ut intlligi p̃r nõ mortaliu pentũ sed

Expanded text:
gnifice visus es et melioris status desiderium ac stimulos cus et luteus carcer facit, semper in hoc exilio suspiramus. Quid nunc dicam? duas gratulationes est quod doleam, quod lugeam quod querar: eosdem parentes, non idem sidus fuisse nascentibus. Nimis dissimiles sumus, frater, nimis impares partus eadem alvus effudit, ut intelligi possit non mortalium parentum sed
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ ãt etate ꝓueccior Somes acagi Is eĩ qui Somerꝰ
uulgo dicitur olt̾iꝰ nestro cuiꝰ stolastier opustuła scias ł
ab homerica yliade sub breuiloquio dec̃ptũ ꝑegriuis autẽ
nec nr̃o murmure cane eñ dixi ut qui grece canat genosi sane p̾¬
tetis Epiteũ iure occuꝑat qͦd eñ uł liga uł Iugenio genero¬
suim syonieri Nestio at qua de ualle idõ ẽ addicũ qr de loco
orgiũis eiꝰ opiones uaxie sunt quas loci iste nõ caꝑit pos
montes quos ugratur .s. nõ sequi dulcediñe canenũ uulg
Incultũ ẽ et pͥncipes eminẽtes Destensꝰ emontꝭ ũtice ad
ymas uilles ⁊ ab quiis uallibꝰ astensuy In montes ꝙͣ de¬

Expanded text:
ectior Homerum attigi; is enim qui Homerus vulgo dicitur, alterius nescio cuius scolastici opusculum scias, licet ab homerica Yliade sub breviloquio decerptum. 26 ”Peregri“nec nostro murmure canere” eum dixi, ut qui grece canat. “Generosi” sane “pastoris” epythetum iure occupat; quid enim vel lingua vel ingenio generosius Homeri? “nescio” autem “qua de valle” ideo est additum quia de loco originis eius opiniones varie sunt, quas locus iste non capit; postmontes” quos “miratur” Silvius non sequi dulcedinem canentium, vulgus incultum est et principes eminentes. Descensus “e montis vertice ad imas valles” et ab i
Abbreviated transcription (Latin):
democto didiçi et mandare laq̃umn minaci et mediu ungñe in¬
dietnant᷑ ostendere rẽtetat illa me tu artibꝰ sit et aquo sepe sub anis
tenorioribꝰ uicta e c̃u iuce medicat᷑ etate Iam solida et t̾nquer ia
pegno efficeres aliquos mͥ me cõites ilegera quoꝵ natu gͣndior re¬
Rigione senectutꝭ ootetu alter scia. facundieq nebicło ccbi expienaa
aig bilios infidesi obsequio leniti᷑ ome iter kasprinu idebo at es

Expanded text:
Democrito didici et “mandare laqueum minaci et medium unguem” indignanter “ostendere”. Retentat illa me tamen artibus suis et a quo sepe sub annis tenerioribus victa est, eum vincere meditatur etate iam solida et tranquilla, peregrinus afficerer, aliquot michi vie comites elegeram, quorum natu grandior religiose senectutis obtentu, alter scientia “facundieque vehiculo”, ceteri experientia agibilium et fideli obsequio lenituri omne iter, licet as
Abbreviated transcription (Latin):
tten tauiẽ nestus nc̃ inficior s erecrꝰ s plt̾inis eoq securior
ꝓiux aliñ iͥam tale uulu expecto de inteps mõstra illud¬
drrdũ ⁊ orrificũ odeio semꝑ execraborq nc̃ niuebo uale
Parani uiiͦ idh Ianuorii xapñ stiuiulate nũcio
Iohanne arecinũ Mantue dominoꝵ causã calbariũ de
OGAS Iño debin nũ admones ut hmꝰ Inuions Ia¬
cobi de carraria uiri opñ. oꝑtr̃s de nõb meriti huia¬

Expanded text:
tus quidem, non infitior, sed erectus sed interritus eoque securior quod vix ullum iam tale vulnus expecto; deinceps monstrum illud horrificum odero semper execraborque nec timebo. Vale. Patavi, VII Idus Ianuarias, raptim, stimulante nuntio. 3 Ad Iohannem Aretinum, Mantue dominorum cancellarium, de ogas, imo vero debiti mei admones ut huius iunioris Iacobi de Carraria, viri optimi optimeque de nobis meriti, hui
Abbreviated transcription (Latin):
ras quiba inter se disfident mertales ut nec cona spes ercte nẽ
onũ geno homo cũ hoĩe iudiat ͣ Omissis gͦ q̃ ꝑ stͥngi nẽqut̃ to¬
totibꝰ adicio q̃ inges et in extimabilis turba ẽ In quibo deꝰ bo¬
qp sectates horq alios bello pate alios hos leis hes pelago qͦsdam
mami ño ulłos aũt Ingenio fectos ad optatũ niti et lic quoq
R mĩltaꝵ labõre arcũi qͣ uarie reꝵ fortune qͣ distincta sedulnas

Expanded text:
t mortales, ut nec una species, certe, nec unum genus homo cum homine videatur? 6 Omissis ergo que perstringi nequeunt, totatibus deditos, que ingens et inextimabilis turba est; in quibus, Deus boque sectantes; horumque alios bello, pace alios, hos terris, hos pelago, quosdam manu, nonnullos autem ingenio fretos ad optatum niti, et hic quoque quam multarum labor artium, quam varie rerum forme, quam distincta sedulitas!
Abbreviated transcription (Latin):
equis uiribꝰi ꝯgͣssum et uelut in acie laborãte tbe ostpirer
uae ħi sie spe magͣ uictorie / iã me aut dubie uictõre  fellor
tes songior fecit muedo didici uire bella tracrar le forgĩa
ieriba nõ samẽta nõ geiuitꝰ ut ꝯdã s callũ durati ĩ obicis
nenbare solit ini mobilis ia consisto Itaq indigũas illarsls

Expanded text:
equis viribus congressum et velut in acie laborantem tibi offeret, non tamen sine spe magna victorie; iam me hauddubie victorem, nisi fallor, dies longior fecit. Vivendo didici vite bella tractare; iam fortune ictibus non lamenta non gemitus ut quondam, sed callum durati animi obicio et titubare solitus i
Abbreviated transcription (Latin):
dit anditũ intlligi rĩo p̃t ne te ruitibr̃ fatiges pͥmo quid dicam
de in quid intenda breuibꝰ explicabo duo pastores post̾io .n. ẽ¬
monĩtu sołũ et inuidioso etio felice inderis sb autͦ quodã qͥescen¬
tem alloquitͣ que forͣ ͣ illiꝰ admirãs et suam deflers ꝙ ille gre¬
ge ac rure p̾ hĩto reqm̃e interuenerit Ipe u̾io apꝑos colles młto
cũ labore t̾cũeat q̃d eo mãg mirat᷑ tantã diuersitate forͣ ͤ qm̃

Expanded text:
dit auditum, intelligi non possit, ne te inutiliter fatiges, primo quid dicam, deinde quid intendam brevibus explicabo. 13 Duo pastores indMonicum solum et invidioso otio felicem videns sub antro quodam quiescentem, alloquitur quasi fortunam illius admirans et suam deflens, quod ille grege ac rure posthabito requiem invenerit, ipse vero asperos colles multo cum labore circumeat; quod eo magis miratur, ta
Abbreviated transcription (Latin):
p̾mo quide m errore deapit᷑ sunt nigris 2. eufratr̃e non
aurs armenie. fflunꝰ ãt uiy gemino de fonte ior danpe
⁊iudee qd multi suut autores int quos Ieronimꝰ illaꝵ
pciũ sedulꝰ ⁊ duiturnꝰ Incola Nome fonciũ Iordanis¬
L dañ equib Iordanp ut flume sic ip̃m nõme efficitur¬

Expanded text:
Monicus errore decipitur, sunt Tigris et Eufrates, noti amnes Armenie; fluvius autem “unus gemino de fonte”, Iordanis est Iudee, quod multi sunt auctores, inter quos Ieronimus, illarum partium sedulus et diuturnus incola. Nomina fontium Ior et Dan, e quibus Iordanis ut flumen sic ip
Abbreviated transcription (Latin):
uisuĩe tristis aut uuẜa censeda erat alt̾nacio Grãs ei qui i
spcͣ restituit te in pioxino recto simł aĩo et corport̾ reuidẽdũ¬
botulo ño iacens scribo nõ ut deleas S nb accdisse s ut gande
cobi de carraria iunioris querimonia. Epła
AGMAI tempus efluxit ex quo carm̃e tuũ Sonistũ
qr imoinis ad me uenĩt cq̃ quãtũ meniiuisse uało sum̃a
erat ꝙ cũ iur̃ uulgares ꝓfanosq eciã creba oci mñ

Expanded text:
minime tristis aut misera censenda erat alternatio, gratias Ei qui michi spem restituit te in proximo recto simul animo ac corpore revidendbatulo meo iacens scribo, non ut doleas hec nobis accidisse, sed ut gaudeas cobi de Carraria iunioris querimonia. 1 Magnum tempus effluxit ex quo carmen tuum honustum querimoniis ad me venit, cuius, quantum meminisse valeo, summa erat quod cum iter vulgares
Abbreviated transcription (Latin):
pociasis fita facle l nos peater uit seml ebpedia di duutibo¬
mopes fecit uot uno certe qͥd dirgni muneris fuisse recognoscio
de occupatissimis ocios et de inpeditissimis expeditos Accesseris ꝙ
ons qui se spoliis nris onerauerat brer quide sp̃is fortue ma¬
mls excussos uł gͣmi morte ꝯsũptos ul mopia extrema et mi¬
sera senectute laguetes indiꝰ nec puũ iiurie solamie ulcio ẽ
ꝑosuade abais q̃ prcter morte g̃uissima iudicatsa ccꝑtuu quo¬

Expanded text:
sio furem facit». Hec nos, frater, ut semel expediam, de divitibnopes fecit; imo certe, quod divini muneris fuisse recognoscimus, de occupatissimis otiosos et de impeditissimis expeditos. 38 Accessit quod omnes qui se spoliis nostris honeraverant, brevi quidem ipsius fortune manibus excussos et vel gravi morte consumptos vel inopia extrema et misera senectute languentes vidimus; nec parvum iniurie solamen ultio est, quid de aliis, que preter mortem gravissima iudicantu