comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sumenda sint. Enniꝰ autẽ inpͥmo aniali in
hoc u̾su nerienẽ mauortis ⁊ herclẽ. si qdꝰ mini.¬
me solet numerũ seruauit. pͥmã silłabã inten¬
dit. terciã corripuit. Ac ne id quidem preter¬
mittendũ puto. cuiꝰ modi ẽ. qd in ꝯm̃tario ser¬
uii claudiĩ scͥptũ inuenimꝰ nerio dictũ. qͣsi nei¬
rio. hoc ẽ sine ira. ⁊ cũ placiditate. ut eo nõie
mitẽ tͣnqͥllũ q. fieri martẽ precem᷑. Nẽ eñi par¬
ticula ait apud g̾tos ita plerũq ĩ latina quo¬
soruis publicꝰ iam pͥuatitqͦ opulentis reb iuillas
suas in excultas ⁊ rudes ne tectorio quid̾ p̃litas
fuisse dicit ad annũ usq etatis sue septua gesim̃.
qͥt qd̾ utar: utor: si ñ ẽ: ego sum cuiq ꝑme uti
atq frui licet. tñ deinde addit. uicio uertunt
qr multa egeo. At ego illis qͥa neq̃unt egere:
hec mera ueritas tusculati hoĩs egere semultis
reb ⁊ nicħ tam̃ cuꝑe dicentis plus hercle ꝓmo¬

Expanded text:
sumenda sint. Ennius autem in primo Annali in sumenda sint. Ennius autem in primo Annali in hoc versu: Nerienem Mavortis et Herem, si, quod minime solet, numerum servavit, primam syllabam intendit, tertiam corripuit. Ac ne id quidem praetermittendum puto, cuiusmodi est, quod in Commentario Servii Claudii scriptum invenimus, Nerio dictum quasi Neirio, hoc est sine ira et cum placiditate, ut eo nomine mitem tranquillumque fieri Martem precemur; ne enim particula, ut apud Graecos, ita plerumque in Latina quosorius, publicis iam privatisque opulentis rebus, villas suas inexcultas et rudes, ne tectorio quidem praelitas fuisse dicit ad annum usque aetatis suae septuagesimum. quit, quod utar, utor; si non est, egeo. Suum cuique per me uti atque frui licet. Tum deinde addit: Vitio vertunt, quia multa egeo; at ego illis, quia nequeunt egere. Haec mera veritas Tusculani hominis, egere se multis rebus et nihil tamen cupere dicentis, plus hercle promo
Abbreviated transcription (Latin):
gellii annalẽ t̾ciũ in qͦ scͥptũ ẽ. hersiliã. cũ apud.
.t. tatiũ u̾ba fac̾et. pacẽq orarẽt ita p̾catã eẽ.
git. ut ĩnos itidꝰ integras raꝑent unde lib̾os sibi
⁊ suiss posteris pat̾e pararent: detui ĩ qͥt ꝯuigis
ꝯsilio martẽ scilicet significans ꝑ qͦd appar ret
ñ ẽẽ id poetice aplauto dictũ s eã quoq tradici¬
onẽ fuisse ut nerio aqͥb dã uxor ẽẽ martis dice¬
retur. In ibi autẽ aduertendũ ẽ qd̃ gesliꝰ neria
dicit. ꝑ a. litt̾ã ñ nerio neq nerienes. pͥt᷑ plau¬
tũ ⁊̃ p̾ter q̃ gelliũ licimus imbrex netꝰ comedi¬
aꝵ scͥptor ĩ fabula q̃ ueara scͥpta ẽ. ita scripsit
nolo ego tieaere te uocent s nerienẽ. Cũ qͥd mar¬
ti es ĩconnbiũ data. Ita autẽ se num̾use u̾sus
tũ ẽ. corripiẽda sit. cuiꝰ sonitus qrͣta apud ue¬
t̾es in differentia sit. nociꝰ ẽ. quã ut pła ĩ id u̾ba

Expanded text:
Gellii Annalem tertium, in quo scriptum est Hersiliam, cum apud Gellii Annalem tertium, in quo scriptum est Hersiliam, cum apud T. Tatium verba faceret pacemque oraret, ita precatam esse: git uti nos itidem integras raperent, unde liberos sibi et suis, posteros patriae pararent. De tui, inquit, coniugis consilio, Martem scilicet significans; per quod apparet, non esse id poetice a Plauto dictum, sed eam quoque traditionem fuisse, ut Nerio a quibusdam uxor esse Martis diceretur. Inibi autem animadvertendum est quod Gellius Neria dicit per a litteram, non Nerio, neque Nerienes. Praeter Plautum etiam praeterque Gellium Licinius Imbrex, vetus comoediarum scriptor, in fabula quae Neaera scripta est, ita scripsit: Nolo égo Neaeram té vocent, set Nérienem, Cum quidém Mavorti es ín conubiúm data. Ita autem se numerus huiusctum est, corripienda sit; cuius sonitus quanta aput veteres indifferentia sit, notius est quam ut plura in id verba
Abbreviated transcription (Latin):
eues mineruã fortuna ac cereĩ ex qͦ noĩandi qͦ
casum euud̃ fieri necessũ ẽ. s nerio auet̾ib sic
declinabitur qͣsi amo nã ꝑuide ut ameneni
nificatur urtus. ⁊ fortitudo. Itaq ex claudiis
qͦs asabinis oruindos accepimꝰ qͥs erat eg̾gia atq
p̃stanti fortitudine nerio appellatꝰ ẽ s id sabi¬
ni accepisse ag̾cis uidentur qͥ uucula. ⁊ firma¬
menta menbroꝵ neura dicunt. unde nos qͦ
latine neruos appellamꝰ. Herio g̾ martis uis ⁊
potencia ⁊ maiestas q̃dam ẽẽ. martis demons¬
t̾ratur. Plautꝰ autẽ intruculento con iugem
ẽẽ nenienẽ martis dicit. adq id sub ꝑsona nu¬
litis in hocu̾su mars ꝑ egre ad ueniens saluta¬
uit nerienẽ uxorẽ suã suꝑ ea re audiui ñ in¬
celebrẽ hoĩem dic̾e nimis cͥomite plautũ in ꝑi¬
to ⁊ ĩ ꝯdito ntuliti falsã nonãq opimonẽ tͥbuis¬
se ut nerienẽ ꝯiuigẽ ẽẽ martis putaret: s id

Expanded text:
et Minérva, Fortuna ác Ceres. Ex quo nominandi quoque casum eundem fieri necessum est. Sed Nerio a veteribus sic declinabatur, quasi Anio; nam perinde ut Anienem, nificatur virtus et fortitudo. Itaque ex Claudiis, quos a Sabinis oriundos accepimus, qui erat egregia atque praestanti fortitudine Nero appellatus est. Sed id Sabini accepisse a Graecis videntur, qui vincula et firmamenta membrorum νεῦρα dicunt, unde nos quoque Latine nervos appellamus. Nerio igitur Martis vis et potentia et maiestas quaedam esse Martis demonstratur. Plautus autem in Truculento coniugem esse Nerienem Martis dicit, atque id sub persona militis, in hoc versu: Márs peregre adveniéns salutat Nérienem uxorém suam. Super ea re audivi non incelebrem hominem dicere, nimis comice Plautum inperito et incondito militi falsam novamque opinionem tribuisse, ut Nerienem coniugem esse Martis putaret. Sed id
Abbreviated transcription (Latin):
nimadu̾t̾e ẽ. pleraq uerboꝵ latinoꝵ .XXU.
er ea significacione dequa nata sunt de¬
factam ẽẽ. consuetudine ⁊ ĩscitia temere dicen¬
tiũ que cuiꝰ mͦi sint ñ didicerutti sicuti qͥd̾ faci¬
⁊ factura.. q̃dam corꝑis tociꝰ afaciendo dicta ut
abaspectu sp̃es. ⁊ afingendo figura. Itaq pacu¬
uius intragedia q̃ mptra scͥb̾utur. faciẽ dix̃
hõmis ꝓcorꝑis longitudine: etate ĩqͥt ĩtegra.

Expanded text:
NIMADVERTERE est pleraque verborum Latinorum ex ea significatione de qua nata sunt defactam esse consuetudine et inscitia temere dicentium quae cuimodi sint non didicerint. Sicuti quidam faciet factura quaedam corporis totius, a faciendo dicta, ut ab aspectu species et a fingendo figura. Itaque Pacuvius in tragoedia, quae Niptra inscribitur, faciem dixit hominis pro corporis longitudine: aetate inquit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ questorẽ ppłi .r̃. expreda uendita contracta:
s ꝑ q̃storem autẽ dixi. intelligi. Hc̃ oportet pre¬
fectũ erario significari nã cura erarii aq̃storib
ad p̾fectos trãslata ẽ. Est tñ ñ nusꝙͣ inuenire
ita scͥpsisse quosdam ñ ignobiles scͥptores. ut
aut temere aut in curiose ꝓ̃dã ꝓmanubiis ⁊
manubias ꝓ p̾da posuerint aut tropica qͣdã
figura mutacionẽ uocabuli fecerut. qd fac̾e
ꝯcessũ ẽ scite id perite q̃. faciẽtib. S enĩ qͥ pͥe
atq signate locuti sunt sic̃ hoc ĩ loco. in . tulliꝰ
manubias pecuniã dixerunt: .Xxi.

Expanded text:
per quaestorem populi Romani ex praeda vendita contracta. per quaestorem populi Romani ex praeda vendita contracta. Quod per quaestorem autem dixi, intellegi nunc oportet praefectum aerario significari. Nam cura aerarii a quaestoribus ad praefectos translata est. Est tamen nonnusquam invenire ita scripsisse quosdam non ignobiles scriptores, ut aut temere aut incuriose praedam pro manubiis et manubias pro praeda posuerint, aut tropica quadam figura mutationem vocabuli fecerint, quod facere concessum est scite id periteque facientibus. Sed enim, qui proprie atque signate locuti sunt, sicut hoc in loco M. Tullius, manubias pec
Abbreviated transcription (Latin):
nustatẽ mͦ nu̾is q̃ siuert̃. s figurã simulacionẽq
oris płib simul nocib euerberauerunt. Uultus de¬
niq inqͥt totus. qͥ sermo qͥda tacitꝰ m̃tis e̾. hic in
fraude hoĩes impulit. hic eos qͥb erat ignotus dece¬
pit. fefellit. induxit. Qͥd gͥ sinle ẽ. inquit apud
eundem inpreda et manubus ⁊ nichil nich¬
ꝓfecto istiꝰ modi ẽ. Nam neq ornaciꝰ fit additis
manubiis neis exaggeratiꝰ. modulatiꝰ ue s almo
ta sunt. manubie uͦ appellata& sunt pecunia aq̃sto¬
re ex uenditione p̾de redacta Utr̃q gͦ dixit .m.
tulliꝰ ꝯunulãde ĩ uidie gr̾a decẽ uiros ablaturos.
niã q̃ ex uendicione prede p̾cepta eẽt. Itaq hecĩ¬
scͥptio ꝙͣ uidetis exmanubiis ñ res corꝑa q ap̃a
prede demoristrat. nicħ eñi captum ẽ hoꝵ atrai¬
ano exhostib. s facta ẽẽ. hec conꝑata q̃ ex manu¬
biis id:. expecunua predantia de clarat Ma¬
nubie enĩ sunt siciti iã dixi ñ p̾da s pecunia

Expanded text:
nustatem modo numeris quaesiverunt, sed figuram simulationemque oris pluribus simul vocibus everberaverunt: Vultus denique, inquit, totus, qui sermo quidam tacitus mentis est, hic in fraudem homines impulit, hic eos quibus erat ignotus decepit, fefellit, induxit. Quid igitur? Simile est, inquit, apud eundem in praeda et manubiis? Nihil profecto istiusmodi est. Nam neque ornatius fit additis manubiis neque exaggeratius modulatiusve; sed aliud ta sunt, manubiae vero appellatae sunt pecunia a quaestore ex venditione praedae redacta. Utrumque ergo dixit M. Tullius cumulandae invidiae gratia decemviros ablaturos niam quae ex venditione praedae percepta esset. Itaque haec inscriptio quam videtis: Ex manubiis, non res corporaque ipsa praedae demonstrat, nihil enim captum est horum a Traiano ex hostibus, sed facta esse haec conparataque ex manubiis, id est ex pecunia praedaticia, declarat. Manubiae enim sunt, sicuti iam dixi, non praeda, sed pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
s cũ in iuiuenib głe studio flagrantib ꝑuicaciã
ret. adtrocitatẽ rei ⁊ culpã ꝑseu̾andi bis idem di¬
cendo alio ãq alio u̾bo auxit inculcauitii
duplexq eadem ꝯpellacio admonitionẽ facit in¬
staniciorẽ ᷤᷤ ne illa qͥd̃ significationis eiꝰd̃ repeticio
ignaua ⁊ frigida uideri debet. GR̾. Qd̃ bis id̾. dixe¬

Expanded text:
Sed cum in iuvenibus gloriae studio flagrantibus pervicaciSed cum in iuvenibus gloriae studio flagrantibus pervicaciret, atrocitatem rei et culpam perseverandi bis idem dicendo alio atque alio verbo auxit inculcavitque, duplexque eadem conpellatio admonitionem facit instantiorem. Ne illa quidem significationis eiusdemi repetitio ignava et frigida videri debet:
Abbreviated transcription (Latin):
cato exorigĩi .uii. in oracione quã contra. ser. galbã
dixit cum płib uocabulis suꝑ ead re usus ẽ multa
me dehortata sũt huc ꝓdire.anni etas.uox. uires.
senectꝰ. uerũ enĩ utͦro cũ tantã rẽ ꝑagiet arbitra¬
retur̃ sedante om̃is apud homerũ eiꝰaem rei atqs
sentencie luculenta exaggeratio ẽ. GR̾. Itẽ inalio¬
usu. GR. Nã cũ oĩa ista utrobiq multa ⁊ cognomi¬
na nicħ plus demonstrent. ꝗͣ p̃lĩ. huiꝰ tñ rei uaria
facies delectabilit̾ acdecore multis uariis qt u̾bis
depicta ẽ: neq ñ illa qͦ apud eũd̾ poetam una
induob u̾bis sentencia cũ egregia racione re¬
petita ẽ. tidens eñi cũ int̾ aiacẽ hectorẽ dec̾tan¬
tes armis interced̾et. his ad eos usus ẽ. GR̾. Inqͦ¬
u̾su ñ oportet uideri att̾m u̾bum idẽ qͦd suꝑius
significans supplendi nu̾i causa extrinsecus addi¬
tũ ⁊ ꝯsarcinatũ ẽ eñĩ hoc manẽ ad mod̾ ⁊ futtile.

Expanded text:
o ex Originum VII., in oratione quam Contra Servium Galbam dixit, conpluribus vocabulis super eadem re usus est: Multa me dehortata sunt huc prodire, anni, aetas, vox, vires, senectus; verum enimvero cum tantam rem peragier arbitrarer Sed ante omnis apud Homerum eiusdem rei atque sententiae luculenta exaggeratio est:  τε. Nam cum omnia ista utrubique multa et cognominata nihil plus demonstrent quam proelium, huius tamen rei varia facies delectabiliter ac decore multis variisque verbis depicta est. Neque non illa quoque aput eundem poetam una in duobus verbis sententia cum egregia ratione repetita est; Idaeus enim, cum inter Aiacem et Hectorem decertantes armis intercederet, his ad eos verbisu non oportet videri alterum verbum, idem quod superius significans, supplendi numeri causa extrinsecus additum et consarcinatum. Est enim hoc inane admodum et futtile.
Abbreviated transcription (Latin):
hendisse uerba hec. Item multa atq uaria de
sese habente sane s qr cũ dignitate orationis
⁊ cũ graui u̾boꝵ copia dn̾r quãꝙͣ ead̾ fere sint
extruendo ille rã tunc.i. cato. antiqͥssimꝰ in
oracionib suis celebrauit. sic̃ in illa q̃ ĩscͥpta ẽ.
de decem hominib cũ tremũ accusauit qd̾
decem liberos homines eod̾ tẽꝑe interferis¬
set. hisce u̾bis eand̾ oĩb rem significantib
usus ẽ: que qm̾ sunt eloquentie latine tunc
pͥmũ exorientis lumine q̃dã sublustria. libitũ
tulas succidias humanas facis tantã trutidatio¬
nẽ facis decẽ funera facis. decẽ capita libera inter¬
ficis decẽ hoĩb uitã eripis indicta causa in uidi¬
catis. ĩ condẽpnatis. Itẽ .ni.cato. in oracionis pͥn¬
cipio quã dixit insenatu pro rhodiensib. cũ
uellet res nimis ꝓsꝑas dicere tͥbꝰ uocabulis ⁊dẽ

Expanded text:
ehendisse? Verba haec item multa atque varia: deehendisse? Verba haec item multa atque varia: desese habent? Sane. Sed quia cum dignitate orationis et cum gravi verborum copia dicuntur, quamquam eadem fere sint et extruendo ille iam tunc M. Cato antiquissimus in orationibus suis celebravit, sicuti in illa, quae inscripta est De Decem Hominibus, cum Thermum accusavit quod decem liberos homines eodem tempore interfecisset, hisce verbis eandem omnibus rem significantibus usus est, quae quoniam sunt eloquentiae Latinae tunc primum exorientis lumina quaedam sublustria, libitum tulas, succidias humanas facis, tantam trucidationem facis, decem funera facis, decem capita libera interficis, decem hominibus vitam eripis, indicta causa, iniudicatis, incondemnatis. Item M. Cato in orationis principio, quam dixit in senatu Pro Rodiensibus, cum vellet res nimis prosperas dicere, tribus vocabulis idem
Abbreviated transcription (Latin):
nꝰ ualet hec repeticio instauracioq eiꝰd̾ rei
subalio nõie ĩ manib ⁊ inpredaenũ or natu tali¬
qui solet oracionẽ ñ eã modulatiorẽ aptiorem¬
que reddit num onerandi ł ex ꝓbrandi crimi¬
nis causa ex aggeneracionẽ aliquã spetiosã fac̃
sic̃ inlibro eiꝰd̾. mtullii qͥde constituendo accusa¬
tore ẽ: una ead̃ q̃. res plurib uerbis uehent
atq atrocit̾ dicitur: Sicilia tota suina uoce
loq̃retur hoc dic̾et. qd̃ auri. qd argenti. qd orna¬
m̃toꝵ mineis urbib. sedͥib. delubris fuit. nam
cũ. ples urbes semel totas dixisset. sedes delubra¬
q̃ addidit q̃ sunt ipsa qͦ murbib Itẽ ĩ eod libro
similimͦi siciliam ĩ qͥt ꝓũĩciam. ci uerres ꝑtrien¬
niũ depopulatꝰ eẽ. si culoꝵ ciuitates uastasse domoᷤ
ex inanisse. fana spoliasse dr: hec qͥd uidetur. cũ
siciliam ꝓuĩciã dixerit. atq insuꝑ ⁊̃ ciuttates
addid̾it. domos etiã ⁊ fana q̃ infra posuit conp̾¬

Expanded text:
 valet haec repetitio instauratioque eiusdem rei sub alio nomine in manubiis et in praeda? Num ornat, ut alioqui solet, orationem? Num eam modulatiorem aptioremque reddit? Num onerandi vel exprobrandi criminis causa exaggerationem aliquam speciosam facit? Sicut in libro eiusdem M. Tulli, qui De Constituendo Accusatore est, una eademque res pluribus verbis vehementer atque atrociter dicitur: Sicilia tota, si una voce loqueretur, hoc diceret: Quod auri, quod argenti, quod ornamentorum in meis urbibus, sedibus, delubris fuit. Nam cum urbes semel totas dixisset, sedes delubraque addidit, quae sunt ipsa quoque in urbibus. Item in eodem libro simili modo: Siciliam, inquit, provinciam C. Verres per triennium depopulatus esse, Siculorum civitates vastasse, domos exinanisse, fana spoliasse dicitur. Ecquid videtur, cum Siciliam provinciam dixerit atque insuper etiam civitates addiderit, domos etiam et fana, quae infra posuit, conpr
Abbreviated transcription (Latin):
ncio pompeio consulatꝰ pͥmus cũ crasso
dignatꝰ ẽ. Eñ magistratũ pompeiꝰ cũ in itu
ꝯsulendiq rerũ expers urbanarũ fuit. m.uar
cenet quid fac̾et dic̾e ꝙ deberet cũ senatũ
consuleret:Tũ librũ ꝯm̃tariũ quẽ suꝑ¬

Expanded text:
NAEO POMPEIO consulatus primus cum M. Crasso designatus est. Eum magistratum Pompeius cum initurconsulendique, rerum expers urbanarum fuit, M. Varceret quid facere dicereque deberet, cum senatum consuleret. Eum librum commentarium, quem sup
Abbreviated transcription (Latin):
Agrammaticoꝵ ad seuerant necessitdetrẽ.
necessitatẽ multa re longe differre q̃ ideo
qd̾ necessitas sit uisq̃ piã pͥmens ⁊ cogens. neces¬
situdo autẽ dicatur ius qoꝰ oam ⁊ uliculũ religi¬
se connictionis. idq unũ solitariũ significet sĩc
autẽ nichil qͥcꝙͣ inter ẽ. suauitudo dicas ansuami¬
tas. sanctitulo an sc̾itas. acerbitudo an acerbitas.
acritudo anqd̾ acciꝰ ĩneoptolemo scͥpsit acritas ita
nicħ racionis dici potest qͥn netessitudo ⁊ necessi¬
tas seꝑentur. Itaq inlibris ue̾t̾ũ uulgo reꝑias
necessitudinẽ dici ꝓ eo qd̾ necessũ ẽ. s necessitas
sane ꝓ iure officioq obseruantie affinitatis u
ĩfrequens ẽ. quãꝙͣ qui obhoc ipsũ uis affuata¬
tis familiaritatusq conuncti necessarii dñr:
repꝑitam̃ inoratione.g. cesaris qua plauciã ro¬
gatione suasit necessitatẽ dictam ꝓnecessitudi¬
de fuisse. hoc ego scͥps de utriusq nocabuli indif¬

Expanded text:
necessitudinem et necessitatem mutare differreque, ideo quod necessitas sit vis quaepiam premens et cogens, necessitudo autem dicatur ius quoddam et vinculum religiosae coniunctionis, idque unum solitarium significet. Sicut autem nihil quicquam interest, suavitudo dicas an suavitas, sanctitudo an sanctitas, acerbitudo an acerbitas, acritudo an, quod Accius in Neoptolemo scripsit, acritas, ita nihil rationis dici potest qui necessitudo et necessitas separentur. Itaque in libris veterum vulgo reperias, necessitudinem dici pro eo quod necessum est. Sed necessitas sane pro iure officioque observantiae adfinitatisve infrequens est, quamquam qui ob hoc ipsum ius adfinitatis familiaritatisque coniuncti sunt necessarii dicuntur. Repperi tamen in oratione C. Caesaris, Qua Plautian Rogationem Suasit, necessitatem dictam pro necessitudidefuisse. Hoc ego scripsi de utriusque vocabuli indif
Abbreviated transcription (Latin):
.m.cicero cũ deuumerosa ⁊ apta oratione disse¬
reret quas aures habeant. aut qͥd inhis hoĩs simi¬
le sit nescio. Illud uͦ cũpmis apud homerũ ue¬
teres grãmatici ad notauert̃: qd̾ cũ dixisset qͦdã
loco ponas. ut rũq feceris sonitu ĩ sudue .xIX.¬
astriciꝰ rethorice discipline doctor qui habu¬
it rome locũ pͥncipem de clamandi ac do¬
cendi. summa uir auctoritate gͣuitatͤq ⁊ adiuo
adriano inmores atq litt̾as ex pectatꝰ cũ me
forte presente. usus enĩ sũ eo magistro discipłos
qͦsdam suos senatores uidisset die feriato tu¬
nicis ⁊ lacernis indutos ⁊ caligis calciatos. eqͥ¬
lem in qͥt maluissem uos togatos cẽ. pigitũ
ẽ cũftos saltẽ ẽẽ ⁊ penulatos s si hic uester ħꝰ

Expanded text:
M. Cicero, cum de numerosa et apta oratione disseM. Cicero, cum de numerosa et apta oratione dissereret, quas auris habeant aut quid in his hominis simile sit, nescio. Illud vero cumprimis apud Homerum veteres grammatici adnotaverunt, quod, cum dixisset quodam loco ponas, utrumque feceris sonitu insuave. XXASTRICIUS, rhetoricae disciplinae doctor, qui habuit Romae locum principem declamandi ac docendi, summa vir auctoritate gravitateque et a divo Hadriano in mores atque litteras spectatus, cum me forte praesente, usus enim sum eo magistro, discipulos quosdam suos senatores vidisset die feriato tunicis et lacernis indutos et gallicis calciatos, Equidem, inquit, maluissem vos togatos esse; si pigitum est, cinctos saltem esse et paenulatos. Sed si hic vest
Abbreviated transcription (Latin):
dicta sunt: hic qͦ ab legatus ⁊ hic arbitratꝰ par
dixit. ut ĩmanifesto ĩ cesturuet̾es dixert̃ ñ qͥnla¬
tinũ ẽẽt pectato dic̾e s qr ĩ loco isto positñ subti¬
liꝰ ad aurẽ molliꝰq ẽ. Lucreciꝰ eque aurib inser¬
iuens. funẽ feminino gen̾e appellauit in hisce
u̾sib haut opinor enĩ mortalia secla suꝑ ne
aurea de celo demisit funis marua. cũ oid̾e usita¬
tius manẽte numero possetaurens ecelo dini¬
sit fums ĩ arua. Sac̃ dotes qͦ femmas.m. cicero
antistas dicit ñ scd̾mgiãmaticã legem antistite ᷤ
Nã cũ ĩsolentias u̾boꝵ auet̾ib dictoꝵ plerũq
respueret huiꝰ tñ u̾bi mea pͣte sonitu delẽc¬
tatus sac̾dotes inqͥt cet̾is atq illiꝰ famia antis¬
rite. Usq adco ĩ qͥbdã neq racionẽ ñbi neq
ꝯsuetudinẽ s solam aurẽ sicuti sunt suis u̾ba
inodalis pensitantẽ qd̾ qͥ ñ senciũt ĩqͥs id̾ ĩ se

Expanded text:
dicta sunt. Hi quoque adlegatus et hic arbitratus prodicta sunt. Hi quoque adlegatus et hic arbitratus prodixit, ut in manifesto incestu veteres dixerunt, non quin Latinum esset peccato dicere, sed quia in loco isto positum subtilius ad aurem molliusque est. Lucretius aeque auribus inserviens funem feminino genere appellavit in hisce versibus: Haut, ut opinor, enim mortalia saecla superne Aurea de caelo demisit funis in arva, cum dicere usitatius manente numero posset: Aureus e caelo demisit funis in arva. Sacerdotes quoque feminas M. Cicero antistitas dicit, non secundum grammaticam legem antistites. Nam cum insolentias verborum a veteribus dictorum plerumque respueret, huius tamen verbi in ea parte sonitu delectatus: Sacerdotes, inquit, Cereris atque illius fani antistitae. Usque adeo in quibusdam neque rationem verbi neque consuetudinem, sed solam aurem secuti sunt, suis verba modulis pensitantem. Quod qui non sentiunt, inquit idem ipse
Abbreviated transcription (Latin):
s qd̾ hic sonus opinor uocabilior iisis. ⁊ amenior.
sicuti marco etiã ciceroni molliꝰ terecłq uisũ
inqͥuta inuerrẽ fretu scͥbere. ꝗͣ freto. ꝑ angusto
ĩ qͥt fietu diuisa: eratꝰ esũ crassiꝰ iam uetustiꝰq ꝑan¬
gusto freto dicẽ. Itidem ĩscd̾a sumli usus modu¬
lamine. manifesta ĩ qͥt peccatu ñ peccato. hoc eñi
scriptũ ĩ uno atq ĩ alt̾o antiqͥssime fidei libro ty¬
romano repperi. Uerba sunt ciceronis hec. Hemo
ita uiuebat ut nulla eiꝰ uite pars sñmȩ turpitu¬
dinis eẽt expers. Nemo ita ĩ manifesto petcatir
renebatur ut cũ inpudens ẽẽt infacto tũ ĩꝑudẽ¬
tior uideretur si negaret. huiꝰ aute uocis cũ ele¬
gontior hoc ĩ loco sonꝰ est. tũ ratio certa ⁊ ꝓbata
ẽ. hic enĩ pectatꝰ qͣsi pectatio recte latineq dr᷑. sic
hic inceytꝰ ñ qr admisit s qd̾ admissũ ẽ. ⁊ hic
tributus qd̃ tributũ nos dicimꝰ a plerisq uet̾ui

Expanded text:
d hic sonus, opinor, vocabilior visus et amoenior. Sicuti Marco etiam Ciceroni mollius teretiusque visum, in Quinta in Verrem fretu scribere quam freto: Perangusto, inquit, fretu divisa. Erat enim crassius iam vetustiusque, perangusto freto dicere. Itidem in Secunda, simili usus modulamine, manifesto peccatu, inquit, non peccato; hoc enim scriptum in uno atque in altero antiquissimae fidei libro Tironiano repperi. Verba sunt Ciceronis haec: Nemo ita vivebat ut nulla eius vitae pars summac turpitudinis esset expers, nemo ita in manifesto peccatu tenebatur ut cum inpudens fuisset in facto, tum inpudentior videretur, si negaret. Huius autem vocis cum elegantior hoc in loco sonus est, tum ratio certa et probata est. Hic enim peccatus, quasi peccatio, recte Latineque dicitur, sicut hic incestus, non qui admisit, sed quod admissum est, et hic tributus, quod tributum nos dicimus, a plerisque veterum
Abbreviated transcription (Latin):
facile animadu̾tetis ex hac ipsa oratione. cũ eã lege¬
tis. Hec sulpicus aꝑollmaris audientib nob̾ dnt̃
q̃ pꝰ eaita ẽẽ uti dix̾at cognonimꝰ cũ ⁊ laudaciones

Expanded text:
facile animadvertetis ex hac ipsa oratione, cum eam legefacile animadvertetis ex hac ipsa oratione, cum eam legetis. Haec Sulpicius Apollinaris audientibus nobis dixit. Quae postea ita esse, uti dixerat, co
Abbreviated transcription (Latin):
nis censorii. ille autẽ ꝓnepos fuit. ꝓpt̾ea necessũ
ẽ patrem hunc ei furisse. hic eñi nepos cuiꝰ hec mͦ
ꝓlata oratio.ẽ. filiũ quidem maiorem eatonẽ ha¬
buit. s ñ eũ qͥ utice perit s qͥ cũ edilis curulis .⁊ p̃¬
tor fuisset ĩgalliã narbonẽsẽ ꝓfectus ibi uitafanctꝰ
ẽ. Exalt̾ero auttẽ illo censorii filio longe natumi¬
nore quẽ salonianũ eẽ. appellatum dixi duo nati
sunt.L. cato. ⁊ .m. cato. Is .in. cato tribunꝰ plebis
fuit. ⁊ preturam petens mortẽ obiit. ex eo qͥnatꝰ
ẽ .m. cato p̾torius. qui se bello ciuuli utice inter¬
emit: decuꝰ uita laudib q cũ. in.tulliꝰ scͥbe.¬
ret ꝓnepotẽ eum catonis censorii dixit fuisse.
Uidetis gͥ hanc partẽ familie q̃ exminore cato
nus inextrema patͥs etate sicuti dixi natꝰ fuit
pro nati qͦ ab eo aliqnͣto pꝰt̾iores fuerunt ꝙͣ qͥ
amaiore fr̃e eiꝰ genitierant. hanc tẽꝑm differenciã

Expanded text:
nis Censorii, ille autem pronepos fuit, propterea necessum nis Censorii, ille autem pronepos fuit, propterea necessum est patrem hunc ei fuisse. Hic enim nepos, cuius haec modo prolata oratio est, filium quidem M. Catonem habuit; sed non eum qui Uticae periit, sed qui, cum aedilis curulis et praetor fuisset, in Galliam Narbonensem profectus, ibi vita functus est. Ex altero autem illo Censorii filio, longe natu minore, quem Salonianum esse appellatum dixi, duo nati sunt L. Cato et M. Cato. Is M. Cato tribunus plebis fuit et praeturam petens mortem obiit ex eoque natus est M. Cato praetorius, qui se bello civili Uticae interemit, de cuius vita laudibusque cum M. Tullius scriberet, pronepotem eum Catonis Censorii dixit fuisse. Videtis igitur banc partem familiae, quae ex minore Catonnus in extrema patris aetate, sicuti dixi, natus fuit, prognati quoque ab eo aliquanto posteriores fuerunt quam qui a maiore fratre eius geniti erant. Hanc temporum differentiam
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ autẽ s conpłes .m. illiꝰ catonis censorii nepoᷤ¬
ces fuert᷑ genitiñead̾ parte: duos eñ .m. ille
cato. q̃ ⁊ orator ⁊ censor furt. filios habuit: ⁊ ma¬
trib du̾sos. etatib longe dispares. Ham iã adoles¬
cente alt̾o matre eiꝰ amissa ipse qͦ iam multũ se¬
nex salonis clientis sui filiã uͥgmẽ dixit ĩmatri¬
moniũ : ex qͣ natus ẽ ei .in. cato solomanꝰ. hoc ⁊t
illi cognom̃tũ fuit asalo no patre marris datũ.
Exmaiore autẽ catonis filio qͥ pͥtor designatus
patre uiuo mortuns ẽ. ⁊ egregios de uiris discipli¬
na libios religͥt. Pascitur hic deqͦ q̃rit᷑.m. cato .m.
filiꝰ.m. nepotes. Is satis uehemens orator fuit mul¬
tas oraciones ad ẽxẽplũ aliis scriptas reliqͥt. ⁊ ꝯsul
ti.m. catonis p̃torii uiri qͥ se eutice occidit. ⁊ quẽ
cicero laudauit. pat̾ fuit: nec qͥa hic nepos cato¬

Expanded text:
unus autem, sed conplures M. illius Catonis Censorii nepounus autem, sed conplures M. illius Catonis Censorii nepotes fuerunt, geniti non eodem patre; duos enim M. ille Cato, qui et orator et censor fuit, filios habuit, et matribus diversos et aetatibus longe dispares. Nam iam adulescente altero, matre eius amissa, ipse quoque iam multum senex, Saloni clientis sui filiam virginem duxit in matrimonium, ex qua natus est ei M. Cato Salonianus; hoc enim illi cognomentum fuit a Salonio, patre matris, datum. Ex maiore autem Catonis filio, qui praetor designatus patre vivo mortuus est, et egregios De luris Disciplina libros reliquit, nascitur hie de quo quaeritur, M. Cato, M. filius, M. nepos. Is satis vehemens orator fuit multasque orationes ad exemplum avi scriptas reliquit et consul ti, M. Catonis, praetorii viri, qui se Uticae occidit it quem Cicero laudavit, pater fuit; nec, quia hic nepos Cato
Abbreviated transcription (Latin):
gm ĩdomꝰ tyberianae biblioteca sederemꝰ eogo
⁊a pollinaris sulpicꝰ: ⁊ qͥdã alii mͥ aut illi fa¬
miliares. ꝓ latꝰ forte liber ẽ ita ĩscͥptus .m. cato¬
nis nepotis tũ q̃ri ceptũ ẽ. qͥs nã is fuiss. m. cato.
nepos. atq iͥ adolescens qͥspiã qd̾ ex eiꝰ sermonib
ꝯiectare potui ñ abhorrens alitt̾is. hic inqͥt ẽ .m.
cato cognom̃ito neposs .m. catonis censorii ex filio
nepos qͥ pat̾ fuit .m. catonis p̃torii uiri qͥbello
ciuili utice necẽ sibi gladio manil sua ꝯscuit decꝰ
quẽ in eodꝰ libro idꝰ cicero pronepotẽ fuisse dicit.m.
catonis censorii. Eius quẽ cicero laudanit pater
hic fuit. i.cato. cuiꝰ oraciones feruntur inscripte
m. catonis nepotis. Tum apollinaris ut mos eiꝰ
ĩ rep̾hendo fuit placidͥe ad modũ lenit̾q laudo ĩ¬
qͥt te mi fili qd̾ uitantula etate ⁊̃ si hunc .m. cato¬
nẽ de quo nc̃ q̃ritur quis fuerit ignoras auditiũ¬
enla cam̃ qͣdã de catonis familia asꝑsus es Uon

Expanded text:
M in domus Tiberianae bibliotheca sederemus ego et Apollinaris Sulpicius et quidam alii mihi aut illi familiares, prolatus forte liber est ita inscriptus: M. Catonis Nepotis. Tum quaeri coeptum est quisnam is fuisset M. Cato Nepos. Atque ibi adulescens quispiam, quod ex eius sermonibus coniectare potui, non abhorrens a litteris, Hic, inquit, est M. Cato, non cognomento Nepos, sed M. Catonis Censorii ex filio nepos, qui pater fuit M. Catonis, praetorii viri, qui bello civili Uticae necem sibi gladio manu sua conscivit, dequem in eodem libro idem Cicero pronepotem fuisse dicit M. Catonis Censorii. Eius igitur quem Cicero laudavit pater hic fuit M. Cato, cuius orationes feruntur inscriptae M. Catonis Nepotis. Tum Apollinaris, ut mos eius in reprehendendo fuit, placide admodum leniterque: Laudo, inquit, te, mi fili, quod in tantula aetate, etiamsi hunc M. Catonem, de quo nunc quaeritur, quis fuerit ignoras, auditiuncula tamen quadam de Catonis familia aspersus es. Non
Abbreviated transcription (Latin):
bam ibi nͦ longũ inter uallũ ẽ. eruditiꝰ clarus qͥ
p̃fectus urbi ⁊ bis ꝯsul fuit. uir moꝵ ⁊ litt̾aꝵ ue
terũ studiosissimꝰ. ad sulpiciũ apollinarẽ scͥpsit hoĩe
memorie nr̃e doctissimũ q̃rere sese ⁊ petere uti
apollinaris nob̾ p̃sentib. nam id tẽꝑis ego adoles¬
cens rome sectabar eũ discẽdi gr̾a rescripsit claro
ut uiro erudito breuissime netus ẽe interos ⁊ of¬
pidis eẽ dicit. qd̾ qͥd̾ nos admodũ miraniur. Ham Gb.¬

Expanded text:
bam, ibi vero longum intervallum est. Erucius Clarus, qui bam, ibi vero longum intervallum est. Erucius Clarus, qui praefectus urbi et bis consul fuit, vir morum et litterarum veterum studiosissimus, ad Sulpicium Apollinarem scripsit, hominem memoriae nostrae doctissimum, quaerere sese et petere, uti Apollinaris, nobis praesentibus, nam id temporis ego adulescens Romae sectabar eum discendi gratia, rescripsit Claro ut viro erudito brevissime, vetus esse propidi esse dicit. Quod quidem nos admodum miramur; nam
Abbreviated transcription (Latin):
g̾ci. GR̾. uocant. nos erudicionẽ institucionẽ q̃ qu
bonas artes dicimꝰ: qͥs qͥ sincerit ꝑci pũit adpetũt q:¬
Q hii sunt uł maxue humanissimi. hul eñiscĩ¬
entie cura ⁊ disciplina eximin̾sis animantib uni
homini data ẽ.Idcͥco qhumanitas appellata ẽ. Sic
satis habui unũ ĩ terim exempłũ pomere. Itaꝙ
u̾la posui uarronis elibro rerũ humauarũ pͥmõ
cuiꝰ pͥncipiũ hoc ẽ prarteles qui ꝓpt artificũi gie¬
giũ nemini ẽ paulũ modo humaniori ignotus hu iiii
tam et si rudis litt̾aꝵ sit: hoc ẽnĩ cũ sentencia neqͣquã
ꝯuenit s erudiciori doctori qͣzini praxitele̾m qͥdt
fuerit ⁊ exlibris ⁊ ex historia cognoi̾tit.
racio ẽ .in. catonis censorii de edilib uicio cre¬
atis exea oracione u̾ba hec sũt Nc̃ itaagunt ĩ
segetib ĩ herbis bona frum̃ta eẽ. nolite ibi numi¬
am spem hr̃e: sepe audiui inter os atq offam mul¬
ta intter uenire posse uei ũ u̾o int̾ offã atq her¬

Expanded text:
 vocant, nos eruditionem institutionemque in bonas artes dicimus. Quas qui sinceriter percupiunt adpetuntque, hi sunt vel maxime humanissimi. Huius enim scientiae cura et disciplina ex universis animantibus uni homini data est idcircoque humanitas appellata est. Sicsatis habui unum interim exemplum promere. Itaque verba posui Varronis e libro Rerum Humanarum primo, cuius principium hoc est: Praxiteles, qui propter artificium egregium nemini est paulum modo humaniori ignotus. Humaniortametsi rudis litterarum sit, hoc enim cum sententia nequaquam convenit, sed eruditiori doctiorique, qui Praxitelem, quid fuerit, et ex libris et ex historia cognoverit.RATIO est M. Catonis Censorii De Aedilibus Vitio Creatis. Ex ea oratione verba haec sunt: Nunc ita aiunt, in segetibus, in herbis bona frumenta esse. Nolite ibi nimiam spem habere. Saepe audivi inter os atque offam multa intervenire posse; verumvero inter offam atque her
Abbreviated transcription (Latin):
one ẽ. quã obcausam ex septem urbis monti¬
b cũcetisex intr pomeriũ sint. auentii so¬
lum que pars non longuiqͣ nec ĩ frequens ẽ.
extra pomeriũ sit. neq id seruiꝰ tulliꝰ rex neq
silla qui ꝓfũdi pomerii titulũ q̃stuit. neq p̾ea
diuus iulius. cũ pomeriũ ꝓferret ꝓferret ĩtra
effatos libri fines incluserint: huius reimessa¬
la aliqͦt cansas uideri scͥpsit s pret̾ eas oĩs ipse
unã ꝓbat qd̾ ineo monte remꝰ urbis condende
gr̃a auspicauit. qalies qͥ arritas habuerit suꝑa¬
tus q. in auspicio a romulo sit id curo inqͥt om̃s
qui pomeriũ ꝓtulerunt montẽ istũ exclusert̃.
quasi anib obscenis omninosum. s de auẽtino
mõte pt̾ mittendũ ñ pittaui qd̾ ñ pͥdẽ ego mnely¬
dis grãmatici uet̾is conĩntario offendi in quo
scͥptũ erat auentiñ antea sicuti diximꝰ extra
pomeriũ exclusũ ꝓꝰ actore diuoclandio receptũ

Expanded text:
one est, quam ob causam ex septem urbis montione est, quam ob causam ex septem urbis montibus, cum ceteri sex intra pomerium sint, Aventinus solum, quae pars non longinqua nec infrequens est, extra pomerium sit, neque id Servius Tullius rex neque Sulla, qui proferendi pomerii titulum quaesivit, neque postea divus Iulius, cum pomerium proferret, intra effatos urbi fines incluserint. Huius rei Messala aliquot causas videri scripsit; sed praeter eas omnis ipse unam probat, quod in eo monte Remus urbis condendae gratia auspicaverit avesque inritas habuerit superatusque in auspicio a Romulo sit: Idcirco, inquit, omnes qui pomerium protulerunt montem istum excluserunt, quasi avibus obscenis ominosum. Sed de Aventino monte praetermittendum non putavi quod non pridem ego in Elydis, grammatici veteris, Conmmenlario offendi, in quo scriptum erat Aventinum antea, sicuti diximus, extra pomerium exclusum, post auctore divo Claudio receptum
Abbreviated transcription (Latin):
to ⁊ p̾tore in ius ẽ. eductꝰ. nc̃ stipati seruis publi¬
cis ñ modo prendi non possunt s ⁊̃ ultro sũmo¬
uent populũ hoc uarro inea parte libri de
edilib: supͣ autẽ in eodꝰ libro q̃stores neq uoca¬
cionem neq hr̾e prensionẽ dicit. Utraq gͥ libri
parte retitata in uarronis om̃s sentenciã cũ ces¬
serunt. q̃storq in ius ad p̾torẽ nocatꝰ est. xiii.¬
picis scͥpserunt istiꝰ modi sentencia defini¬
erunt: pomeriũ ẽ. locus intra agrũ effatũ ꝑ
tociꝰ urbis cͥcuitũ pone muros. regionibꝰ cercis
det̾minatꝰ qͥ facit finẽ urbani auspicii. Autiqͥs¬
simũ autẽ pomeriũ qd̾ aromulo ĩstititã ẽ pala¬
tini montis radicib terminabatur. s id pome¬
riũ ꝓ iicrem̃tis rei .p. aliqͦtiens ꝓ latũ ẽ: ⁊ mul¬
tos editos qcoles ccũplexũ ẽ habebat autẽ
ius ꝓferendi pomerii. qͥ populũ .i. agro de hos¬

Expanded text:
to ad praetorem in ius est eductus; nunc stipati servis publito ad praetorem in ius est eductus; nunc stipati servis publicis non modo prendi non possunt, sed etiam ultro submovent populum. Hoc Varro in ea libri parte de aedilibus, supra autem in eodem libro quaestores neque vocationem habere neque prensionem dicit. Utraque igitur libri parte recitata, in Varronis omnes sententiam concesserunt, quaestorque in ius ad praetorem piciis scripserunt istiusmodi sententia definierunt: Pomerium est locus intra agrum effatum per totius urbis circuitum pone muros regionibus certeis determinatus, qui facit finem urbani auspicii. Antiquissimum autem pomerium, quod a Romulo institutum est, Palatini montis radicibus terminabatur. Sed id pomerium pro incrementis reipublicae aliquotiens prolatum est et multos editosque collis circumplexum est. Habebat autem ius proferendi pomerii qui populum Romanum agro de hos
Abbreviated transcription (Latin):
imediũ iã hõiũ ⁊ ĩ lucẽ fori ꝓdissem q̃sitũ
eẽ memini ĩplerisq rome stacionib uis publice
docenciũ aut respondentiũ an q̃stor populi .r.
apretore inius uocari posset. Id añ ñ ex ociosa
qͣstione agitabat᷑ s usus forte natẽ re tta erat
it nocandus ẽẽt in ius q̃stor. Hon paucigͥ existi¬
mabant ius uocacionis mneũ p̃tori ñ ẽẽ qm̃ ma
gistratꝰ ppłi romani ꝓculdubio eẽt. ⁊ neq uoca¬
ri neq siuenire nollet capi atq prendi salua
ipsiꝰ magistratꝰ maiestate posser s ego qͥ tũ as¬
siduus ĩsibris .m. uarronis fui cũ hoc q̃ri du¬
bitari q̃ animadpitissẽ ꝓtuli unũ ⁊ incesimũ re¬
rũ humanarũ ⁊ erũ inqͦ ita scͥptũ fuit. Q poteᷤᷤ¬
tatẽ neq uocacionis ppłi uiritun hñt neq
prensionis. eos magistratꝰ apͥuato in ius qͦ
uatari ẽ potestas.M. leuinus edilis eurilis apͥua¬

Expanded text:
in medium iam hominum et in lucem fori prodissem, quaesitum in medium iam hominum et in lucem fori prodissem, quaesitum esse memini in plerisque Romae stationibus ius publice docentium aut respondentium, an quaestor populi Romani a praetore in ius vocari posset. Id autem non ex otiosa quaestione agitabatur, sed usus forte natae rei ita erat, ut vocandus esset in ius quaestor. Non pauci igitur existimabant ius vocationis in eum praetori non esse, quoniam magistratus populi Romani procul dubio esset et neque vocari neque, si venire nollet, capi atque prendi, salva ipsius magistratus maiestate, posset. Sed ego, qui tum adsiduus in libris M. Varronis fui, cum hoc quaeri dubitarique animadvertissem, protuli unum et vicesimum Rerum Humanarum, in quo ita scriptum fuit: Qui potestatem neque vocationis populi viritim habent neque prensionis, eos magistratus a privato in ius quoque vocari est potestas. M. Laevinus, aedilis curulis, a priva
Abbreviated transcription (Latin):
nem hñt nullã neq minꝰ multi imꝑii. ꝓinde acq
sulem ĩ rostra uocari iussert̃ Ego triũuirũ uocatꝰ
aportio tͥbuno plebis ñ tu actoris pͥncipib
⁊ uetusins tenuite tͥbunis. cñ cẽm uocari nemi¬
nẽ iussi. nec uocatũ acollega parere inuitũ
huiꝰ ego uiris. qd .m. uarro tradit labeonẽ ar¬
litror uana tũc fiducia cũ pͥuatꝰ eẽt uocatum
atribunis non isse q̃ malũ autẽ racio fuit uocã¬
tib nolle obsequi quos confecear ius hr̃e prẽ¬
dendi. nam qͥ uire prendi pot̾ ⁊ ĩ uincula du¬
a pot̾ s q̃rentib nob̾ quã obcansã tribuni
qui hr̃ent sũmã cohercendi potestatẽ. uis uo¬
candi ñ habrert̃. qd̾ tribuni plebis antiqͥtꝰ creati
uidentur ñ iuridicundo nec causis q̃relis ꝗ de
qͥb p̃sens fuisset ut in uiria q̃ corã fieret arce¬
retur ac ꝓpt̾ea iis aduocandi ademptũ. qm̃ ut
uim fieri uerarent assiduitate eoꝵ ⁊ p̾sentiũ
ocłis opus erat. xii.¬

Expanded text:
minus multi imperiti, proinde atque consulem, in rostra vocari iusserunt. Ego triumvirum, vocatus a Porcio, tribuno plebis, non ivi, auctoribus principibus, et vetus ius tenui. Item tribunus cum essem, vocari neminem iussi, nec vocatum a conlega parere invitum. Huius ego iuris quod M. Varro tradit Labeonem arbitror vana tunc fiducia, cum privatus esset, vocatum a tribunis non isse. Quae, malum, autem ratio fuit vocantibus nolle obsequi quos confiteare ius habere prendendi? Nam qui iure prendi potest et in vincula duci potest. Sed quaerentibus nobis quam ob causam tribuni, qui haberent summam coercendi potestatem, ius vocandi non habuerint ..., quod tribuni plebis antiquitus creati videntur non iuri dicundo nec causis querelisque de s quibus usus praesens fuisset, ut iniuria quae coram fieret arceretur; ac propterea ius abnoctandi ademptum, quoniam, ut vim fieri vetarent, adsiduitate eorum et praesentium oculis opus erat. XII
Abbreviated transcription (Latin):
ita scͥpsit. ꝯsullabꝰ oĩb magistratib ⁊ comiciatũ
Iri concionẽ a uocare pet p̾tor. ⁊ comitatũ ⁊ cõcionẽ
eoꝵ pͥmꝰ uocat adcomiciatũ is recte agit q bifariã
cũ ppło agi ñ pot̾ nec cau̾e ałius alii posset si ꝯcio¬
nẽ hr̃e uolunt uti ne cũ ppło agant. ꝯuis multi
magistratus finul ꝯcionẽ hr̃e possunt. Ex his u̾ł
messale manifectũ ẽ. Aliud ẽẽ cũ ppło agere alino

Expanded text:
comitiatum et contionem avocare potest. Praetor et comitiatum et contionem eorum primus vocat ad comitiatum, is recte agit, quia bifariam cum populo agi non potest nec avocare alius alii potest. Set, si contionem habere volunt uti ne cum populo agant, quamvis multi magistratus simul contionem habere possunt. Ex his verbis Messalae manifestum est, aliud esse cum populo agere, al
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt ea maxime sunt bellita q̃ mellita non st̃.¬
GRe. sogetas infida qd̾ uarro hoc in loco dixit bel¬
lars an e quis forte in ista uoce hereat: signifi¬
dixerunt ea uet̾es nr̃i bellaria appellauerunt.
Sn̾aqͦ dulciora ẽ ĩuenire ĩ comediis antiqͥorib
hoc noĩe appellata dictaq eẽ ea liberi bellaria
labeonẽ antistiũ legũ atq moꝵ ppłi romani
iurisq ciuilis doctũ adpͥme fuisse. s agitabat
ĩ qͥt hominẽ lib̾tas q̃dã nimia atq necor st̃ q̃
eoꝵ diuo augusto iam pͥncipe ⁊ rẽ.p. obtinẽte ratũ

Expanded text:
inquit, ea maxime mellita sunt, quae mellita non s societas infida. Quod Varro hoc in loco dixit bellaria, ne quis forte in ista voce haereat, signifidixerunt, ea veteres nostri bellaria appellaverunt. Vina quoque dulciora est invenire in comoediis antiquioribus hoc nomine appellata dictaque esse ea Liberi bellaria. Labeonem Antistium legum atque morum populi Romani iurisque civilis doctum adprime fuisse. Sed agitabat, inquit, hominem libertas quaedam nimia atque vecors usque eo
Abbreviated transcription (Latin):
sit scͥptũ ex uet̾e forma ꝑpetua neqͥs magistrat᷑
minor decelo seruasse uelit: q̃ri gͥ solet qͥ sint
magistratꝰ minores. suꝑ hac re eis u̾bis mlopus
fuit. qm̃ liber.m. messale auguris de anspiciis
pͥmus cũ hoc scb̾emꝰ forte adͥfuit: ꝓpt̾ea ex eo libꝰ
uerba ipsiꝰ messale subscͥpsimꝰ: petricioꝵ auspi¬
cia iuduaᷤ sunt diuisa potestates maxime
ꝯsulũ st̃: Ideo neq ꝯsules aut p̾tores censoribꝰ.
neq cẽsores ꝯsulib aut p̾torib turbant ant re¬
tinent auspicia. aut censores int̾ se rursus p̾¬
tores ꝯsulesq int̾ se et uiti aut ⁊ obtinent. pͥtor
⁊ si collega consulis ẽ. neq p̾torẽ neq ꝯsulẽ uite
rogare pot̃. Ut qͥd nos a suꝑiorib accepimꝰ aut ante

Expanded text:
stratus minor de caelo servasse velit. Quaeri igitur solet qui sint magistratus minores. Super hac re meis verbis nil opus fuit, quoniam liber M. Messalae auguris De Auspiciis primus, cum hoc scriberemus, forte adfuit. Propterea ex eo libro verba ipsius Messalae subscripsimus: Patriciorum auspicia in duas sunt divisa potestsulum sunt. Ideo neque consules aut praetores censorious neque censores consulibus aut praetoribus turbant aut retinent auspicia; at censores inter se, rursus praetores consulesque inter se, et vitiant et obtinent. Praetor, etsi conlega consulis est, neque praetorem neque consulem iure rogare potest, ut quidem nos a superiorib
Abbreviated transcription (Latin):
creante. uet̾ũ auctoritatẽ sumꝰ secuti neq his co¬
miciis ĩausꝑicio fuimꝰ censores atq ñ eod̾ rogãt᷑
auspicio atq ꝯsules ⁊p̾tores reliquoꝵ magistratuũ
minora funt auspicia. Id eo illi minores hi ma¬
iores magistratꝰ appellantur: minorib creatis ma¬
gistratib tributis comitiis magistratꝰ s f̾ͥtus
turiata datur lege. matores centuriatis comit̾ us
fiunt: Et his om̃ib uerbis messale manifestũ
fit. ⁊ qui sint magistratꝰ minores ⁊ ꝙͣ obrẽ mi¬
nores appellentur: s ⁊ collegã eẽ pretorẽ consu¬
li docet. qd̾ eodꝰ auspicio ereantur: maiora autẽ

Expanded text:
 veterum auctoritatem sumus secuti neque his comitiis in auspicio fuimus. Censores aeque non eodem rogantur auspicio atque consules et praetores. Reliquorum magistratuum minora sunt auspicia. Ideo illi minores, hi maiores magistratus appellantur. Minoribus creatis magistratibus, tributis comitiis magistratus, sed iustus curiata datur lege; maiores centuriatis comitiis fiunt. Ex his omnibus verbis Messalae manifestum fit, et qui sint magistratus minores et quamobrem minores appellentur. Sed et conlegam esse praetorem consuli docet, quod eodem auspicio creantur. Maiora autem
Abbreviated transcription (Latin):
atq argute reꝑta sicuti hoc ẽ qd̾ in qͣrto adedictũ
lbro scͥptũ legimꝰ. Sorror ĩqͥt appellata ẽ. qd
qͣsi seorsum nascitur seꝑatur ⁊ abea domo ĩqua
nata ẽ.: ⁊ ĩ aliã familiã transgreoitur: fratris aũ
uocabulũ pnigidius homo ĩpense doctus ñ minꝰ antu¬
to subtiliq gsł. int̾p̾tat᷑. ft̾ in qͥt ẽ. duchus qͣsi ferealtꝰ¬
Depidissimꝰ liber ẽ .m. uarronis ex satyris A¬
menippe is qͥ inscͥbitur. nescis qͥd uesper serus uehat
In qͦ disserit de apto conuiuarũ mimero deq iꝑsiꝰ
ꝯniuii habitu cultuq. Dicit autẽ ꝯuiuitr. iumer
inciꝑe oportere agraciarũ num̾o ⁊ pragred admusi¬
rum id ÷ ꝓfitisci atrib ⁊ confitere ĩ nouẽ ut cũ
paucissimi ꝯuiue sunt ñ panciores s̃ ꝙͣtres cũ płi¬

Expanded text:
atque argute reperta. Sicuti hoc est quod in quarto Ad Edictum atque argute reperta. Sicuti hoc est quod in quarto Ad Edictum libro scriptum legimus: Soror, inquit, appellata est, quod quasi seorsum nascitur separaturque ab ea domo in qua nata est et in aliam familiam transgreditur. Fratris autem vocabulum P. Nigidius, homo inpense doctus, non minus arguto subtilique ἐτύμῳ interpretatur: Frater, inquit, est dictus quasi fere altEPIDISSIMUS liber est M. Varronis ex Satiris Menippeis, qui inscribitur Nescis Quid Vesper Serus Vehat, in quo disserit de apto convivarum numero deque ipsius convivii habitu cultuque. Dicit autem, convivarum numerum incipere oportere a Gratiarum numero et progredi ad Musarum, id est proficisci a tribus et consistere in novem, ut, cum paucissimi
Abbreviated transcription (Latin):
latine que litte cognationẽ somnꝰ sic qd̾ ab
illis. GRꝰ. a nobis pͥmo syndos. de inde sucule appel¬
late. stelle autẽ iste ñ ĩ capite tauri sunt ut tyro
dicit᷑ nullũ eñi uidetur p̃tereas stellas tturi ca¬
pud s he tra acurulo qui todiaꝰ dr̃. sit e locateꝗ
sunt ut greaꝵ positu species q̃da ⁊ simulacrũ
ẽe uideatur tauri capitis. sicuti cet̾e partes. ⁊ re¬
liqua imago tauri conformata. ⁊ qͣsi depicta ẽ .1
ci uilis disciplinã pͥncipali studio exercuit ⁊ ꝯsu¬
lentib de iuire publice responsit᷑auit : cet̾aꝵ qͣ.
atq dialecticam littas ꝙantiqͥores alcioresq pe¬
netrauerat: latinan q: uocũ origines racionesq
ꝑcaluerat. eaq p̾cipue scientia ad enodandos ple¬
rosq iuris laqueos utebatur. sunt adeo libri pꝰ
mortẽ eiꝰ editi qui pꝰteriores inscͥbuntut qͦꝵ li¬
linguã latinã conoucentiũ p̾terea ĩ libͥs qͦs a
ptoris edictũ scͥpsit multa posuit partim lepide

Expanded text:
Latinaeque o litterae cognationem somnus: sic quod ab illis ὑάδες, a nobis primo syades, deinde suculae appellatae. Stellae autem istae non in capite tauri sunt, ut Tiro dicit, nullum enim videtur praeter eas stellas tauri caput, set hae ita circulo qui zodiacus dicitur sitae locataeque sunt, ut ex earum positu species quaedam et simulacrum esse videatur tauri capitis, sicuti ceterae partes et reliqua imago tauri conformata et quasi depicta est civilis disciplinam principali studio exercuit et consulentibus de iure publice responsitavit; ceterarum quoatque dialecticam litterasque antiquiores altioresque penetraverat Latinarumque vocum origines rationesque percalluerat, eaque praecipue scientia ad enodandos plerosque iuris laqueos utebatur. Sunt adeo libri post mortem eius editi, qui Posteriores inscribuntur, quorum lilinguam Latinam conducentium. Praeterea in libris quos Ad Praetoris Edictum scripsit multa posuit, partim lepide
Abbreviated transcription (Latin):
quid̃ constat. s ⁊ athenisanis quã cubat. Ipsũ
de inde conuiuiũ constat inqͥt ex rebus qͣtuor
⁊ tñ deniq oĩb siis uumeris ab solutũ ẽ. si uelli
homũculi collecti sunt si electus locꝰ. si tẽpus
lectũ si apparatus ñ neglectꝰ. Hec loqͣtes autẽ
inqͥt ꝯuiuas nec mutos leg̾e oporteti qͥa elo¬
quentia inforo ⁊ apud subsellia. silentiũ uͦ
ñ ĩ ꝯuiuio s ĩcubitule ẽe debet. sermonesgͥ
Id remꝑis habendos censet non suꝑ reb anoriis
aut tortuosis. s iocundos atq inuitabiles ⁊ cũ qͣ¬
dam ⁊ inlecebra uoluptate utiles: ex qͥb ingeniũ
nr̃m uenustiꝰfiat ⁊ ameniꝰ qd̾ ꝓfecto inquit eue¬
niet side id genꝰ reb ad ꝯmunẽ uite usũ ꝑtinẽti¬
b confabulemur dequib inforo atq ĩ negociis
agendi non ẽ. ociũ. dñm autẽ in qͥt conuiuii eẽ opor¬
tet ñ tamlautũ ꝗͣ sine sordib ⁊ inconuiuio legi
ñ om̃ia debent. s ea potissimũ q̃ sumul sint. s R.

Expanded text:
nusquam autem cubat. Ipsum deinde convivium constat, inquit, ex rebus quattuor et tum denique omnibus suis numeris absolutum est, si belli homunculi conlecti sunt, si electus locus, si tempus lectum, si apparatus non neglectus. Nec loquaces autem, inquit, convivas nec mutos legere oportet, quia eloquentia in foro et aput subsellia, silentium vero non in convivio, set in cubiculo esse debet. Sermones igitur id temporis habendos censet non super rebus anxiis aut tortuosis, sed iucundos atque invitabiles et cum quadam inlecebra et voluptate utiles, ex quibus ingenium nostrum venustius fiat et amoenius. Quod profecto, inquit, eveniet, si de id genus rebus ad communem vitae usum pertinentibus confabulemur, de quibus in foro atque in negotiis agendi non est otium. Dominum autem, inquit, convivii esse oportet non tam lautum, quam sine sordibus, et: In convivio legi n