comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti colore dictꝰ s uilis: cuius alterũ genus
sanguineis punctis abhorret. Terciũ distĩc¬
tum uirgulis trib candidis. Berillus in
india nascit᷑. gentis sue lingua nomen
hñs: uiriditate simł smaragdo. s cũ pallo¬
re. Polit᷑ aut̃ ab indis. in sexangulas for¬
mas: ut hebitudo coloris repcussione angu-¬
loꝵ excitet᷑ alit̾ politus nõ ht̃ fulgorẽ.
Gen̾a eius nouem. E risoberillus dictus:
eo ꝙ pallida eius uiriditas in aureum colo¬
rem resplendeat: ⁊ hunc india. mittit.
Crisoprassus indic̾ est colore. porri sucũ re¬
ferens. aureis int̾uenientib guitis. Unde
⁊ nom̃ accepit: quẽ quidam berilloꝵ gñis
iudicauerũt. Iaspis de greco mñ latinũ. ui¬
ridis gemina int̾p̾tat᷑. Ias qͥppe uiride: pina-¬
sin gẽma drͣ. Est aut̃ smaragdo subsimilis:
s crassi coloris. Species eiũs .xuii. uolunt
le ẽẽ gestantib. Quod credere non fidei:

Expanded text:
ti colore dictus, sed vilis. Cujus alterum genus ti colore dictus, sed vilis. Cujus alterum genus sanguineis punctis obhorret. Tertium distinctum virgulis tribus candidis. 5. Berillus in India gignitur, gentis suhabens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur; aliter politus non habet fulgorem. Genera eius novem. Chrysoberyllus dictus eo quod pallida eius viriditas in aureum colorem resplendeat. Et hunc India mittit. Chrysoprasus Indicus est, colore . . ., porri sucum referens, aureis intervenientibus guttis, unde et nomen accepit. Quem quidam beryllorum generi adiudicaverunt. Iaspis de Graeco in Latinum viridis gemma interpretatur; ias quippe viride, pinasin gemma dicitur. Est autem smaragdo subsimilis, sed crassi coloris. Species eius decem et septemlae esse gestantibus, quod credere non fidei,
Abbreviated transcription (Latin):
ritas ⁊ uniones: t̾ciam tͥbuũt dignitatẽ.
Smaragdus a nimia uiriditate dẽs: omne
enim satis uiride amarũ drͣ. Nullus enim
gẽmis uł herbis maior qm huic est austi
tas. Nam herbas uirentes frondesq exsu-¬
ꝑat: inficiens circa se uiriditatẽ reꝑcus¬
sum aerem. Sculpentib quoq gẽmas :¬
nulla gratior oculoꝵ refectio est. Cuiꝰ cor¬
pus si extentũ est sicut speculũ ita yma¬
gines reddit. Quippe nero cesa gladiatoꝵ
pugnas in smaragdo spectabat. Gen̾a
eius .xii. S nobiliores scithici: qui iñ sci¬
thica gente reperiunt᷑. Scdm locũ tenẽt
bactriani. Colligunt᷑ enim in amisẜi
saxoꝵ : flante aquilon. T.anc .n. telł ire
disccoꝑta int̾micant: q hiis uentisͥ ire¬
ne maxime mouent᷑. Terciũ egyptii hĩt.
Reliqͣ n metallis erariis inueni antur: s
uiciosi. Nam aut ere aut puaro uł lapil¬
lam̃tis. uł salis similes notas hñt. Sina¬
ragdi aut̃ mero. ⁊ uiridi ꝓficiunt oleo:

Expanded text:
ritas et uniones tribuunt dignitatem. Smaragdus a nimia viriditate vocatus; omne enim satis viride amarum dicitur. Nullis enim gemmis vel herbis maior huic austeritas est; nam herbas virentes frondesque exsuperat, inficiens circa se viriditate repercussum aerem. Sculpentibus quoque gemmas nulla gratior oculorum refectio est. Cuius corpus si extentum est, sicut speculum ita imagines reddit. Quippe Nero Caesar gladiatorum pugnas in smaragdo spectabat. Genera eius duodecim, sed nobiliores Scythici, qui in Scythica gente reperiuntur. Secundum locum tenent Bactriani: colliguntur enim in commissuris saxorum flante Aquilone; tunc enim tellure deoperta intermicant, quia his ventis arenae maxime moventur. Tertium Aegyptii habent. Reliqui in metallis aerariis inveniuntur, sed vitiosi; nam aut aeri, aut plumbo, vel capillamentis, vel salis similes notas habent. Smaragdi autem mero et viridi proficiunt oleo,
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ gen̾a gẽme sequũt᷑: que mul¬
tum auri decorẽ tribuunt uetustate co¬
loꝵ. Primordia eius a ruꝑe caucaso. Fa¬
bule ferũt prometheũ pͥmũ fragmentũ
saxi eius ferro inclusisse ac digito cirade¬
disse: hiis q initiis cepisse anulũ atq gẽ¬
ꝙ instar gũmi tnͣslucẽt. Pretiosi lapides
ideo dcĩ st̃: qr care ualent. siue ut a ui-¬
lib disc̾ni possint. seu ꝙ rari sint. Om̃e
enim qd̃ rarũ ẽ magnũ ⁊ p̾ciosũ uocat᷑.
sicut ⁊ in samuhelis uolumine legit᷑. ⁊
sermo dñi p̃ciosus erat m iscl̾: hoc ẽ rarꝰ.

Expanded text:
m genera gemmae secuntur, quae multum auri decorem tribuunt venustate colorum. Primordia eius a rupe Caucaso. Fabulae ferunt Prometheum primum fragmentum saxi eius inclusisse ferro ac digito circumdasse, hisque initiis coepisse anulum atque gemquod instar gumi transluceant: pretiosi lapides ideo dicti sunt, quia chare valent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint: omne enim, quod rarum est, magnum et pretiosum vocatur, sicut et in Samuelis volumine legitur: Et sermo Domi
Abbreviated transcription (Latin):
que pro latinis otim᷑. Martyrũ pͥmꝰ in nouo
testamento stephanꝰ fuit: qui hebreo sermone
interp᷑ norma. qd̾ pͥor fu̾at in martyrio ad i¬
mitatõem fideliũ. Idem autẽ ex greco sermõe
in latinũ. u̾tit᷑ coronatꝰ: ⁊ hoc ꝓphence: ut qd̾
sequeret᷑ m̃ se uaticinio quodam futi᷑. prius in
uocabulo resonaret. Passus est enim: ⁊ quod
uocabat᷑ accepit. Stephanꝰ enim coronatꝰ di᷑:
humilit̾ lapidatꝰ. s sublimit̾ coronatꝰ. Duo
st̃ aut̃ martyrii gen̾a: unũ m̃ aperta passione.
alterũ in occulta animi uͥtute. Nam młti ho¬
stis insidias tolerantes. ⁊ cunctis carnalib
desidiis resistentes. ꝑ hoc qd̾ se omnipotenti
deo in corde mactauerũt etiam pacis tẽpore
martyres fcĩ st̃. qui etiam si ꝑsecutõis tempꝰ

Expanded text:
quae pro Latinis utimur. Martyrum primus in Novo quae pro Latinis utimur. Martyrum primus in Novo Testamento Stephanus fuit, qui Hebraeo sermone interpretatur norma, quod prior fuerit in martyrio ad imitationem fidelium. Idem autem ex Graeco sermone in Latinum vertitur coronatus; et hoc prophetice ut, quod sequeretur in re, vaticinio quodam futuri prius in vocabulo resonaret. Passus est enim, et quod vocabatur accepit. Stephanus enim corona dicitur; humiliter lapidatus, sed sublimiter coronatus. Duo sunt autem martyrii genera, unum in aperta passione, alterum in occulta animi virtute. Nam multi hostis insidias tolerantes, et cunctis carnalibus desideriis resistentes per hoc, quod se omnipotenti Deo in corde mactaverunt, etiam pacis tempore martyres facti sunt, qui etiam si persecutionis temp
Abbreviated transcription (Latin):
aria illuminatͥx siue stella głio nõĩb.¬
maris: genuit enĩ lumen mundi. Ser-¬
mone aut̃ sẏro maria dña nuncupat᷑: et
pulchre qr dñm genuit. Elysabet dñi mei
saturitas ł dei mei iuramentũ. magdalene
turris. martha irritans ł prouocans. Sermo-¬
ne aut̃ syro int̾p̾tat᷑ dñans. Nathanael.
zacheus. iustꝰ. sine iustificatꝰ. aut iustifi¬
que enĩ ore suo iustũ ⁊ dempnauit: qm̃ uis
hoc ꝓphetali mist̾io annũtiasset. Pontius
declinans ꝯsiliũ utiq udeoꝵ. Accepta e¬
nim aqͣ lauit manꝰ suas dicens. Innocens ego¬
toris. Barrabas. filiꝰ magr̃i eoꝵ. Absq dubio
uideoꝵ magistri qui ẽ dẏabolus homicidioꝵ¬
qui usq hodie regnat in eis. xi. De marty
artyres greta lingua: latine ribus.¬
testes dicunt᷑. Unde ⁊ testimonia. gre¬
ce martyria uocant᷑. T̃estes aut̃ ideo uocati st̃:
qr ꝓpt̾ testimoniũ xp̃i passiones sustinuerũt.
⁊ usq ad mortẽ pro u̾itate certauerũt. Qd̾

Expanded text:
aria inluminatrix, sive stella maris. Genuit enim lumen mundi. Sermone autem Syro Maria domina nuncupatur; et pulchre; quia Dominum genuit. Elisabeth Dei mei saturitas, vel Dei mei iuramentum. Magdalena turris. Martha inritans, vel provocans. Sermone autem Syro interpretatur dominans. Nathanael dZacchaeus iustus, sive iustificatus, aut iustifique enim ore suo iustum condemnavit, quamvis hoc mysterio prophetali adnuntiasset. Pontius declinans consilium, utique Iudaeorum. Accepta enim aqua lavit manus suas dicens Matth. toris. Barabbas filius magistri eorum, absque dubio Iudaeorum magistri qui est diabolus. Edqui usque hodie regnat in eis. De martyribus . Martyres Graeca lingua, Latine testes dicuntur, unde et testimonia Graece martyria nuncupantur. Testes autem ideo vocati sunt, quia propter testimonium Christi passiones sustinuerunt, et usque ad mortem pro veritate certaverunt. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
st̾ cogitantes. ⁊ in reb tnͣseuntib spem ponẽ¬
tes. tnͣsiliuit canendo. iste qui uocat᷑ tͣnsiliẽs.
Eman. accipiens. ł formido eoꝵ. Ethan robu¬
stus. Barachia. bñdictꝰ dñi. uł bñdictꝰ dñs.
Olda destructio. siue diu̾ticulũ. Iudith. laudãs.

Expanded text:
sunt cogitantes, et in rebus transeuntibus spem ponensunt cogitantes, et in rebus transeuntibus spem ponentes transilivit canendo iste, qui vocatur transiliens. Eman accipiens, vel formido eorum. Ethan robustus. Barachia benedictus Domini, vel benedictus Dominus. Olda districtio, sive diverticulum. Iudith laudans,
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑ ist dñs ppłi sui. iussuq darii reu̾sus est
N dei. ⁊ reedificatũ ẽ sic urbs ⁊ templũ.
Aeus: i.i latinũ festiuus ⁊ letꝰ resonat. De¬
striictũ enim templũ edificandũ ꝓpħ̾at: et
post luctũ captiuitatis. regressionis leticiam
mandata. ita credebant᷑. ⁊ inde ita nomen
eius septuaginta interpretes tnstulerũt dicen¬
tes. assũptio u̾bi dñi suꝑ isrł in manu angłi
sui. Esdras. adiutor. Necmias ꝯsolator a do¬
mino. Quodam enim p̾sagio futi᷑ noĩa ista sor¬
titi st̃. Fuerunt enim in adiutoriũ ⁊ ꝯsolati¬
onem: om̃i illi ppło redeunti ad prĩam. Nam
⁊ templũ dñi idẽ reedificau̾nt: ⁊ muroꝵ
ac turriũ opus ip̃i restaurau̾nt. Ananias gr̃a
dei int̾p᷑. Idem ⁊ sidrac lingua chaldea: qd̾ in¬
t̃p̃tat᷑ decorꝰ m̃s. azarias auxiliũ dñi. Idem ⁊
abdenago: qd̾ in latinũ u̾tit᷑ seriuens taceo
humo. curnatos in t̾ram. ⁊ ea que in imo

Expanded text:
ratus est Dominus populum suum, iussuque Darii reversus estratus est Dominus populum suum, iussuque Darii reversus est et reaedificata est, et Urbs, et templum. 21. Aggeus in Latinum festivus et laetus resonat. Destructum enim templum aedificandum prophetat, et post luctum captivitatis regressionis laetitiam mandata, ita credebantur, et inde ita nomen ejus Septuaginta transtulerunt, dicen1: 'Adsumptio verbi Domini super Israel in manu angeli eius.' Esdras adiutor. Nehemias consolator a Domino. Quodam enim praesagio futuri nomina ista sortiti sunt. Fuerunt enim in adiutorium et consolationem omni illius populo redeunti ad patriam. Nam et templum Domini iidem reaedificaverunt, et murorum ac turrium opus ipsi restauraverunt. Ananias gratia Dei. Idem et Sidrac lingua Chaldaea, quod interpretatur decorus meus. Azarias auxilium Domini. Idem et Abdenago, quod in Latinum vertitur serviens taceo.humo, curvatos in terram, et ea quae in imo
Abbreviated transcription (Latin):
cur in reb humanis ⁊ mũdi istius tanta
rerum u̾set᷑ iniquitas. micheas. qͥs hic. uł
quis iste. Sophonias speculum ł archanũ
dei int̾ptat᷑. Utrũq enĩ ad prophetiam cõ¬
uenit. Ip̃e enim sciuit misteria dei. uñ et
lens: columba pro gemitu qñ iñ uentre ceti
triduo fuit. Dolens aut̃ ł ꝓpt̾ tͥsticiam quã
habuit de salute niniuitaꝵ ł ꝓpt̾ hederam
subito arescentẽ cuiꝰ umbraculo tegebat᷑ contͣ
solis ardorẽ. Ip̃e est et amathi sareptene ui.¬
due filius ut iudei affirmant. quẽ resucita¬
cognoui qm̃ nir dei es tu: et u̾bũ dei in ore
tuo uerũ est. ⁊ ob hanc causam ip̃m pue¬
rũ amathi uocatũ. Amathi enĩ ex hebreo
in latinam linguã u̾itas dr᷑ : ⁊ ex eo ꝙ uerũ
helyas locutus ẽ. ille qui suscitatꝰ ẽ: filius
nuncupatꝰ est u̾itatis. zacharias. memoria do¬
mini. Septuagesimo enim anno desolatõis
templi completo. ⁊acharia p̾dicante memo¬

Expanded text:
cur in rebus humanis et mundi istius tanta cur in rebus humanis et mundi istius tanta rerum versatur iniquitas. Micheas, quis hic, vel quis iste? Sophonias speculum, vel arcanum Domini interpretatur. Utrumque ad prophetam convenit; ipsi enim sciunt mysteria Dei. Unde etlens. Columba pro gemitu, quando in ventre ceti triduo fuit. Dolens autem vel propter tristitiam, quam habuit de salute Ninivitarum, vel propter hederam subito arescentem, cuius umbraculo tegebatur contra solis ardorem. Ipse est et Amathi, Sareptanae viduae filius, ut Iudaei adfirmant, quem resuscitacognovi quia vir Dei es tu et verbum Dei in ore t veritatis.' Ob hanc causam ipsum puerum Amathi vocitatum. Amathi enim ex Hebraeo in Latinam linguam veritas dicitur; et ex eo quod verum Helias locutus est, ille, qui suscitatus est, filius nuncupatus est veritatis. Zacharias memoria Domini. Septuagesimo enim anno desolationis templi conpleto, Zacharia praedicante, memo
Abbreviated transcription (Latin):
tie ñ bibit. Osee saluator: siue saluans int̾¬
p̾tat᷑. Dũ enim iram dei in ppłm iscł ob cri-¬
men ydolatrie ꝓph̾asset: domui iude salutẽ
pronũtiauit: ꝓpt̾ quod ⁊ ezechias rex iuda
sublatis ydolis que p̾cedentes reges consetͣ¬
uerunt: templũ dñi purgasse ac purificas¬
se monstrat᷑. Iohel dñs d̾s. siue incipiens
do̾. ł fuit dei: hoc enim eius uocabulũ reso¬
nat ethimologia incerta. Amos ppłs auulsꝰ:
ꝓphia enim eius ad ppł̃m fuit isrł. qui auul¬
sus erat a dño. ⁊ aureis uitulis seruiebat:
sine auulsus de stirpis dauid regno. Naum¬
germen siue ꝯsolator. Increpat enim ciuita¬
tem sanguinũ : ⁊ post eu̾sionem eius ⁊so¬
lat᷑ syon dicens. Ecce suꝑ montes pedes eunͣ¬
gelizantis ⁊ annũtiantis pacẽ. Abacuc am¬
amplexatio: ł ꝙ in certamen cũ deo ꝯgre¬
dit᷑ amplexantis. idest luctantis sortitũ ẽ
nomen. Nullus enĩ tam audaci uoce ausus
est dm̃ ad disceptatõem iusticie prouocare:

Expanded text:
tiae non bibit. Ozec salvator, aut salvans. Dum enim iram Dei in populum Israel ob crimen idolatriae prophetasset, domui Iudae salutem pronuntiavit. Propter quod Ezechias rex Iuda, sublatis idolis, quos praecedentes reges consecraverant, templum Domini purgasse ac purificasse monstratur. Iohel Dominus Deus, sive incipiens Deo, vel fuit Dei. Haec enim eius vocabulum resonat etymologia incerta. Amos populus avulsus. Prophetia enim eius ad populum fuit Israel, quia iam avulsus erat a Domino, et aureis vitulis serviebat, sive avulsus a regno stirpis Dagemens, sive consolator. Increpat enim civitatem sanguinum, et post eversionem illius consolatur Sion dicens: Ecce super montes pedes evangelizantis et annuntiantis pacem . 14. HABACUC amamplexatio, vel quod in certamen cum Deo congreditur, amplexantis, id est luctantis, sortitus est nomen. Nullus enim tam audaci voce ausus est Deum ad disceptationem iustitiae provocare,
Abbreviated transcription (Latin):
quasi p̾fatores: qr porro fant᷑: ⁊ de fut᷑is
u̾a p̃dicunt. Qui aut̃ a nobis ꝓpħ̾e. ĩ ue¬
t̾i testamento uidentes appellabant᷑: qr ui¬
debant ea que cet̾i ñ uidebant: ⁊ ꝓspicie¬
bant que in misterio abscondita erant.

Expanded text:
 de futuris vera praedicunt. Qui autem a nobis prophetae, in Veteri Testamento videntes appellabantur, quia videbant ea quae ceteri non videbant, et praespiciebant quae in mysterio abscondita erant.
Abbreviated transcription (Latin):
multa monstͣnt᷑. Terciũ aut̃ genꝰ uisionis
ẽ qd̾ neq corꝑeis sensib. neq illa parte
aĩe qͣ corporaliũ rerũ ymagines capiunt᷑ :
s per intuitũ mentis quo intellecta ꝯspicit᷑
u̾itas. sicut danyel p̾ditꝰ mente uidit qd̾
baltasar corpore uid̾at: sine quo gen̾e̾ illa

Expanded text:
Tertium autem genus visionis est, quod neque corporeis sensibus, neque illa parte animae qua corporalium rerum imagines capiuntur, sed per intuitum mentis quo intellecta conspicitur veritas sicut Daniel praeditus mente vidit quod Balthasar viderat corpore, sine quo genere illa
Abbreviated transcription (Latin):
Tamen qr hoc nomen ab egyptio ponit᷑: ip̃iꝰ
lingue deb hr̃e rõnẽ. It̾p̾tat᷑ ergo saphanech
raret. Beniamui int̾p̾tat᷑ filiꝰ dext̾e: quod
est uͥtutis. extera enim int̾p᷑ iamin. Mater
quippe eius moriens uocau̾at nomen eius
bennoni. idest filiꝰ doloris mei. Pat̾ hoc mu¬
tauit: filiũ dextere nominans. Manasses dc̃s
ab eo qd̃ sit pat̾ eius oblitꝰ laboꝵ suoꝵ: ita
enim hebraice uocat᷑ obliuio. Effraim eo
ꝙ auxerit eum ds: ⁊ ex hoc uocablo̾ ĩ lin¬
guam nr̃am tnͣffert᷑ augmentũ. De

Expanded text:
Tamen, quia hoc nomen ab Aegyptio ponitur, ipsius Tamen, quia hoc nomen ab Aegyptio ponitur, ipsius linguae debet habere rationem. Interpretatur ergo Zaphanath rarit. Beniamin interpretatur filius dexterae, quod est virtutis. Dextera enim appellatur iamin. Mater quippe eius moriens vocaverat nomen eius Benoni, id est filius doloris mei. Pater hoc mutavit, filium dexterae nominans. Manasses dictus ab eo, quod sit pater eius oblitus laborum suorum. Ita enim Hebraice vocatur oblivio. Ephraim, eo quod auxerit eum Deus; et ex hoc vocabulo in linguam nostram transfertur augmentum. De
Abbreviated transcription (Latin):
qñ eũ peperit lẏa. uocauit eum ruben di¬
cens. Widit ds humilitatẽ meam. Sime¬
on int̾p̾tat᷑ audicio: sic enim lia dixit
qñ peperit eum: qr exaudiuit me ds. Leui
additꝰ: dixit enim lya qñ peꝑit eũ non
ambigens de amore uiri. Nũt mecũ erit
uir meus: qr peperi ei tres filios. Iudas cõ¬
fessio dr᷑ : qñ enĩ peꝑit eũ lia. laudẽ deo
retulit dicens. Nunc suꝑ hunc ꝯfitebor do¬
mino. Et ob id uocatꝰ est iudas. A confes¬
uiri. qui tũc racha debebat᷑ ad se em̾at lỹa.
cedem meam. zabulon int̾p̾tat᷑ habitaclm̃.
Sextũ enim hunc filiũ genu̾at lya. Propt̾¬
ea ⁊̃ secura dixit. Habitabit mecũ uirms:
uñ ⁊ filius euis uocatꝰ ẽ habitadm̃. Nep¬
talim de ꝯu̾satõe siue ꝯparatõe causa no¬
d̾s habitatõe cũ sorore mea. Dan int̾p̾tat᷑
iudiciũ. Hala enim dũ peꝑisset eũ : dixͣ
Hunc pharao saphanech appellauit. qd̃ hebͣ
cura somnia reuelauit ⁊ sterilitatẽ p̾dixit.

Expanded text:
 ejus Ruben dicens: Quia vidit Deus humilitatem meam. 8. Simeon, interpretatur auditio. Sic enim dixit Lia quando peperit eum: Quia exaudivit me Deus. 9. LEVI, additus. Dixit enim Lia quando peperit eum, non 327 ambigens de amore viri: Nunc mecum erit vir meus, quia peperi ei tres filios. 10. JUDAS confessio dicitur. Quando enim peperit cum Lia, laudem Domino retulit dicens: Nunc super hoc confitebor Domino; et ob id vocatus est Judas. A confesviri, qui Racheli debebatur, ad se emerat Lia: cedem meam. Zabulon interpretatur habitaculum. Sextum enim hunc filium genuerat Lia. Propterea jam secura dixit: Habitabit mecum vir meus. Unde et filius ejus vocatus est habitaculum. Nephtalim. De conversione, sive conparatione causa noDeus habitationem cum sorore mea.' Dan interpretatur iudicium. Bala enim dum eum peperisset, dixit Hunc Pharao Zaphanath appellavit, quod Hebrcura somnia revelavit et sterilitatem praedixit.
Abbreviated transcription (Latin):
est ds̃. Ex hac ergo causa tale pͥus nomen
accepit: pro eo ꝙ per eum postea cognou̾it
ppłs dñm dm̃i. Idem ⁊ fortis dñs int̾pretat᷑:
lisens dñi salus int̾p᷑. Uocabulũ autẽ ⁊
idem ex futi᷑ p̾sagio suscepit. Deniq ⁊ ml¬
tas uirtutes fecit: ⁊ famem pellens ppłm a
morte saluauit. Nathan dedit. siue dantis.
Esaias int̾p̾tat᷑ saluator dñi. Et m̾ito sal¬
uator : saluatorẽ enĩ uniu̾sarũ gentiũ. eiꝰq
sacramenta amplius qmͣ ceteri p̾dicat. Ihe¬
remiãs excelsus dñi: pro eo qd̾ dcm̃ est ei.¬
Constitui te super gentes ⁊ regna. E zechiel for¬
titudo dñi. Daniel iudiciũ dei sũ qr ĩ p̾sbitõ¬
rum uidicio sententiam diuine examinatio¬
nis exhibuit. dũ reperta eoꝵ falsitate susan

Expanded text:
 39. Ex hac igitur causa tale prius nomen accepit, pro eo quod per eum postea cognoverit populus Dominum Deum. Idem et fortis Dominus interpretatur, lisaeus Domini salus interpretatur; vocabulum autem et idem ex futuri praesagio suscepit. Denique et multas virtutes fecit et famem pellens populum a morte salvavit. Nathan dedit, sive dantis. Esaias interpretatur salvator Domini. Et merito; Salvatorem enim universarum gentium eiusque sacramenta amplius quam ceteri praedicat. Ieremias excelsus Domini, pro eo quodConstitui te super gentes et regna . 9. EZECHIEL, fortitudo Dei. DANIEL, judicium Dei, sive quia in presbyterorum judicio sententiam divinae examinationis e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ysaac ex risu nomen accepit. Riserat enĩ
pat̾ qñ ei ꝓmissus est: admirans iñ gau¬
uocati st̃: ysmael. ysaat. salomon. ⁊ iosias. Le¬
ge scͥptas. Iacob supplãtator int̾p̾tat᷑: siue ꝙ
in ortu suo plantam nascentis fr̃is app̾hende
dens deum. Tunc enim hoc nomen accepit:
qñ tota nocte luctatꝰ uicit in certamine an¬
gelũ: ⁊ oriente lucifero benedictꝰ ẽ. Inde pp̃
uisionẽ dei isrł appellatꝰ ẽ : sicut ⁊ ip̃e

Expanded text:
 Isaac ex risu nomen accepit. Riserat enim pater, quando ei promissus est, admirans in gauvocati sunt: Ismahel, Isaac, Salomon et Iosias. Lege Scripturas. Iacob subplantator interpretatur, sive quod in ortu plantam nascentis fratris adprehenderit, dens Deum. Tunc enim hoc nomen accepit, quando tota nocte luctatus vicit in certamine angelum, et oriente lucifero benedictus est. Inde propter visionem Dei Israel appellatus est, sicut et ipse
Abbreviated transcription (Latin):
sol eoꝵ. siue solis fortitudo: fuit enĩ uͥtute
clariis. ⁊ lib̾auit filios isrł de hostib. Da¬
lila pauꝑcula ł situla. Boo⁊ in fortitudi¬
ne: siue in quo ẽ robur. Noemi qͣm int̾p̾ta¬
ri possumꝰ. consolatam: eo ꝙ marito ł lib̾is
ꝑegrine mortuis nurũ moabitidem in cõso
latõe sua continuit. Ruth int̾p̾tat᷑ festiuãs.
alienigena enim erat ex pplõ gentili: que
relicta patria sua. festinauit tnͣsire in t̾rã
tiant pacẽ. Iste ergo discalciatꝰ int̾pretat᷑:
ut eius noĩe uet̾is testamenti sacerdotiũ
opħni. os mutũ int̾pretat᷑: qd̾ significaba
t᷑ sacerdotiĩ uet̾is ⁊ doctrine silentium. Sa¬

Expanded text:
sol eorum, vel solis fortitudo. Fuit enim virtute sol eorum, vel solis fortitudo. Fuit enim virtute clarus, et liberavit Israel de hostibus. Dalila paupercula, vel situla. Booz in fortitudine, sive in quo robur. Noemi, quam interpretare possumus consolatam, eo quod marito et liberis peregre mortuis, nurum Mlationem suam tenuit. 58. Ruth, interpretatur festinans. Alienigena enim erat ex populo gentili, 323 quae relicta patria festinavit transire in terram tiant pacem. Iste ergo discalciatus interpretatur, ut ejus nomine veteris Testamenti sacerdotium Ofni os mutum interpretatur, quo significatur veteris sacerdotii et doctrine silentium.
Abbreviated transcription (Latin):
iste lacessens. ł amaricans: ꝓpͥe enim nom̃
ab amaritudine figuratũ. qd̃ pectando ama-¬
ricau̾it ppłm. Raab latitudo ł fames sũ¬
impetus. Iosue int̾ptatur saluator. Ip̃e enĩ
in fig̾a ⁊p̃i ppłm a deserto saluauit: ⁊ in
t̾ram repromissicnis induxit. Caleph qͣi cor
aut carnis. Othonel. tempꝰ eius dr̃: uł
responsio dei. Aoth. glo̾sus. Barach. fulgurãs.
Dełbora apos. ł loquax: apes qr fuit ad bellũ
promptissima dimicans ad u̾sus sisaram: qͦ
ꝑempto cecinit canticũ. inde loqͣr. Iahel ascẽ.¬
sio. Gedeon exꝑimẽtũ iniquitatis eoꝵ: frequẽ¬
tib enim documentis eoꝵ informatꝰ est. ut¬
qĩ p̾sagio atͣ hostes futuram uictoriam ex¬
pediret. Ex quo fut᷑o exꝑim̃to ethimologi¬
am nõĩs sumpsit. Abimelech pat̾ meus rex.
Thola u̾miculum ł coccinũ. Iair illuminans.
Iepte aꝑiens ł aꝑtus. Esebon cogitatio siue
uinculũ meroris. Ab̾do seruus eiꝰ. Saison

Expanded text:
iste lacessens, vel amaricans. Proprie enim nomen iste lacessens, vel amaricans. Proprie enim nomen ab amaritudine praefiguratum, quod peccando amaricaverit pimpetus. Iosue interpretatur salvator. Ipse enim in figura Christi populum a deserto salvavit, et in terram repromissionis induxit. Caleph quasi cor, aut canis. Othoniel tempus eius Deus, vel responsio Dei. Aoth gloriosus. Barach fulgurans. Debbora apis vel loquax. Apis, quia fuit ad bellum promptissima, dimicans adversus Sisaram, quo perempto cecinit canticum; inde loquax. Iahel ascensio. Gedeon experimentum iniquitatis eorum. Frequentibus enim documentis informatus est quali praesagio contra hostes futuram victoriam expediret, ex quo futuro experimento etymologiam nominis sumpsit. Abimelech pater meus rex. Tola vermiculum, vel coccinum. Iair inluminans. Iephte aperiens, vel apertus. Esebon cogitatio, sive vinculum maeroris. Abdo servus eius. Samson
Abbreviated transcription (Latin):
nominib censeant᷑. Exprimit᷑ aut̃ in lati-¬
nũ pharao denegans eum: utiq deũ siue
dissipator eius. Populi enim dei afflictor¬
fuit. Iamnes marinꝰ: siue ubi ẽ signũ. Ces¬
sit enim ⁊ defecit signũ eius: corã signis
mambres mare pelliciũ: siue mare in capite.
Deniq moyses int̾p̾tat᷑ sumptꝰ ex aqͣ. In¬
uenit eum ad ripam fluminis expositũ.
filia pharaonis: quẽ colligens adoptauit
sibi. uocauit q nom̃ eius moysen: eo quod
de aqͣ sumpsisset eũ. Aaron mons fortitu¬
dinis int̾p̾tat᷑. ꝓpt̾ quod thuribulũ accipi¬
ens m̃ medio suꝑstitũ ⁊ int̾emptoꝵ obui-¬
am stecit. ⁊ ruinam mortis qiͣ quidã mons
fortis exclusit. Elea zar dei adiutoriũ. Ba¬
lac p̾cipitans: siue deuorans. Balaam ua-
nꝰ ppłs. Finees. ori parcens. Tranffixit enĩ
pugione ⁊ambri cũ scorto madianitide:
⁊ dñi furorẽ placauit ut parceret. zãbri

Expanded text:
nominibus censeantur. Exprimitur autem in Latinominibus censeantur. Exprimitur autem in Latino Pharao denegans eum, utique Deum, sive dissipator eius. Populi enim Dei fuit afflictor. Iannes marinus, sive ubi est signum. Cessit enim et defecit signum eius coram signis ic digitus Dei est.' Mambres mare pellicium sive mare in capite. Denique Moyses interpretatur sumptus ex aqua. Invenit eum ad ripam fluminis expositum filia Pharaonis, quem colligens adoptavit sibi; vocavitque nomen eius Moysen, de aqua sumpsisset eum. 47. AARON mons fortitudinis interpretatur, propter quod thuribulum accipiens in medio superstitum et interemptorum obviam stetit, et ruinam mortis quasi quidam mons fortis exclusit. 48. ELEAZAR, Dei adjutorium. BALAC, praecipitans, sive devorans. BALAAM, vanus populus. 49. PHINEES, ori parcens, transfixit enim pugione Zambri, cum scorto Madianitide, et Domini furorem placavit, ut parceret. 50. ZAMBRI,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̾tat᷑ ouis dei: pro ea enim iacob oues
laban pauit. zelpha. os. siciens. bala ĩuete¬
rata. Dina tnͣffert᷑ in causam. Iurgii enim:
in sichimis causa extitit. Thamar amaritu¬
do ꝓ uiris mortuis: et eadem ꝯmutans.
mutauit enim in habitũ meretricis: qñ cũ¬
socero suo ꝯcubuit. Phares diuisio eo ꝙ di¬
uiserit membranulam fecundarũ diuisoris:
inde ⁊ phares sortitꝰ ẽ nom̃. Inde pharisei. qͥ
se qͣĩ iustos a ppło̾ separabant: diuisi appella¬
bant᷑. zara fr̃ in cuiꝰ manu erat coccinũ int̾
płimi iusti ex eo nati st̃. ut in libro para¬
li pomenon ꝯtinet᷑. zara idest oriens appel¬
latꝰ ẽ. Iob mñ latinũ u̾tit᷑ dolens: ⁊ recte
dolens ꝓpt̾ ꝑcussionẽ carnis ⁊ passiones
doloꝵ. Calamitatẽ enim suã nõis ethi¬
mologiam p̾figurauit. Pharao nomen ẽ
ñ hõis s honoris: Apud sicut ⁊ apd̾
nos augusti appellabant᷑ reges cũ propriis

Expanded text:
interpretatur ovis. Pro ea enim Iacob pavit oves interpretatur ovis. Pro ea enim Iacob pavit oves Laban. Zelpha os hians. Bala inveterata. Dina transfertur in causam. Iurgii enim in Sichimis causa extitit. Thamar amaritudo pro viris mortuis. Item et commutans. Mutavit enim se in habitu meretricis, quando cusocero suo concubuit. Phares divisio, ab eo quod diviserit membranula secundarum, divisoris, id est phares, sortitus est nomen. Unde et Pharisaei, qui se quasi iustos a populo separabant, divisi appellabantur. Zara frater eo iusti nati sunt, ut in libro Paralipomenon continetur, Zara, id est oriens, appellatus est. Iob in Latinum vertitur dolens; et recte dolens, propter percussionem carnis et passiones dolorum. Calamitates enim suas nominis etymologia praefiguravit. Pharao nomen est non hominis, sed honoris, sicut et apud nos Augusti appellantur reges, cum propriis
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e sit sermo. animi enim a quo dc̃i st̾ am¬
monite uocat᷑ ppls̃ meus. Sarrai int̾p̾tat᷑
familias. Postea causa nõis ĩmutata. abla
Om̃ium qr gentiũ futura pͥnceps erat: sic̃
sarra filiũ et beneditam ei: et erit in gentes.¬
s et reges pplo̾ꝵ erunt ex eo. Agar aduena
ma. Ismahel int̾p̾tat᷑ auditio dei. Sic enĩ scͥp
causis uarie nuncupatꝰ ẽ. Dr enim esau idest
rufus. ob coctionẽ scilicet rufe lẽtis ita ap¬
pellatꝰ : cuiꝰ edulio pͥmogenita perdidit. Edom
aut̃ ob ruborẽ corporis indictꝰ est. qd̾ latine
sanguineus dr᷑. Seir u̾o qd̾ fu̾it hispidꝰ et¬
pilosus: qñ enĩ natꝰ ẽ totꝰ sicut pellis pilosꝰ
erat. atq ideo tͥb noĩb appellat᷑: esau .i.
habuit lenitatẽ. Rebecca idest patientia:
siue q̃ multũ acceꝑit. Lia idest laboriosia
utiq gen̾ando: plurimos enim dolores qmͣ
rachel fecunditate pariendi exꝑtaͤ. Rachel

Expanded text:
ipse sit sermo. Ammi enim, a quo dicti sunt Amipse sit sermo. Ammi enim, a quo dicti sunt Ammonitae, vocatur populus meus. Sarai interpretatur omus materfamilias. Postea causa nominis inmutata, ablatOmnium quippe gentium futura princeps erat, sicutSara filium, et benedicam ei, et erit in gentes, et reges populorum erunt ex ea.' Agar advena, ma. Ismahel interpretatur auditio Dei; sic enim scripcausis varie nuncupatur. Dicitur enim Esau, id est rufus, ob coctionem scilicet rufae lentis ita appellatus, cuius edulio primogenita perdidit. Edom autem ob ruborem corporis dictus est, quod Latine sanguineus dicitur. Seir vero, quod fuerit hispidpilosus; quando enim natus est, totus, sicut pellis, pilosus erat. 34. Atque ideo tribus nominibus appellatur, ESAU, id habuit lenitatem. 35. REBECCA patientia, sive, quae multum acceperit. 36. LIA laboriosa, utique generando. Plurimos enim dolores qRachel fecunditate pariendi experta est. Rachel
Abbreviated transcription (Latin):
nidem. ⁊ ip̃e aggressus est adu̾sus dm̃. impi¬
etatis edificare turrim. Heber tnsitꝰ. Ethimo
logia eius mistica ẽ qd̃ ab eius iam stirpe tͣnͣ¬
siret d̾s̃. nec perseu̾aret in hiis. tnͣslata in gẽ¬
tib gr̃a: ex ip̃o .n. st̾ orti hebrei. Fares diui.¬
sio: cui pat̾ ꝓpt̾ea tale nom̃ ĩposuit qr tunc
natꝰ ẽ qͣndo t̾ra ꝑ linguas diuisa ẽ. Thara ex¬
ploratio ascensionis. Melchisedech: rex iustꝰ.
Rex quia ip̃e postea ĩꝑauit salem: iustꝰ ꝓ
eo ꝙ discernens sacramenta legis ⁊ eunͣgłii
ñ petudũ uictimas. s oblationẽ panis ⁊ calicis
in sacrificium obtulit. Loth declinans. Factis
enim. sodomoꝵ ñ ꝯsensit: s eoꝵ illicita car¬
nis incendia declinauit. Moab. ex patre: ⁊
totũ nom̃ ethimologiam ht̃. Concepit enĩ
eum: pͥmogenita filia de pre. Ammon cuiꝰ
causa reddit᷑ nomen filius ppłi mei. sic de¬
riuat᷑: ut ex patre sensus nois. ex patre

Expanded text:
nidem, et ipse adgressus est adversus Deum impinidem, et ipse adgressus est adversus Deum impietatis aedificare turrem. Heber transitus. Elogia ejus mystica est, quod ab ejus stirpe transiret Deus, nec perseveraret in eis translata in gentibus gratia. Ex ipso enim sunt exorti Hebraei. 24. PHALEG divisio, cui pater propterea tale nomen imposuit, quia tunc natus est, quando per linguas terra divisa est. THARA Exploratio asceRex, quia ipse postea imperavit Salem. Iustus, pro eo quod discernens sacramenta Legis et Evangelii, non pecudum victimas, sed oblationem panis et calicis in sacrificio obtulit. Loth declinans. Factis enim Sodomorum non consensit, sed eorum inlicita carnis incendia declinavit. Moab ex patre. Et totum nomen etymologiam habet. Concepit enim eum primogenita filia de patre. Ammon, cuius causa nomen redditur filius populi mei, sic derivatur, ut ex parte sensus nominis, ex parte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sub illo omi retro oꝑa quieuerũt ꝑ diluuiũ.
Uñ ⁊ pat̾ eius uocans nom̃ eius noe : dixit.
steritatis accepit. Ex ip̃o enim patͥ arche
xp̃c : cuiꝰ ab ortu. solis usq ad occasũ magnũ
est nom̃ eius in gentib. kam calidus: et
iste ex p̾sagio futi᷑ cognominatꝰ ẽ. Post̾i̾tas
enĩ eiꝰ eam t̾re partẽ possedit: que uiciniore
sole calentior est. Inde ⁊ egyptiis usq hodie
egyptioꝵ lingua kam dr̃. Iafeth. latitudo: ex
eo enim ppls gentiũ nascit᷑: ⁊ qr lata est ex
gentib multitudo credentiũ. ab eadem latitu¬
dine iafeth dictus est. Chanaan filius kam:
int̾p̾tatur motus eoꝵ. Qd̃ quid ẽ aliud nͥ opus
eoꝵ: Pro motu enim. patris. idest pro oꝑe eiꝰ:
maledictꝰ est. Arfaxath. sanans depopulatõem.
Chus hebraice: ethiops int̾p̾tat᷑. Apostitate
sui gen̾is nomen sortitus est. Ab ip̃o enĩ sunt
geniti ethiopes. Nembroth int̾p̾tat᷑ tyrannꝰ:
ip̃e enim pͥor arripuit insuetam iñ ppłis tyran¬

Expanded text:
 sub illo omnia retro opera quieverunt per diluvium. Unde et pater eius vocans nomen eius Noe dixit Gesteritatis accepit. Ex ipso enim patriarchaeChristus, cuius ab ortu solis usque ad occasum magnum est nomen in gentibus. Chain calidipse ex praesagio futuri cognominatus. Posteritas enim eius eam terrae partem possedit, quae vicino sole calentior est. Unde et Aegyptus usque hodie Aegyptiorum lingua Kam dicitur. Iapheth latitudo. Ex eo enim populus gentium nascitur; et quia lata est ex gentibus multitudo credentium, ab eadem latitudine Iapheth dictus est. Canaan filius Cham interpretatur motus eorum. Quod quid est aliud nisi opus eorum? Pro motu enim patris, id est pro opere eius, maledictus est. Arfaxat sanans depopulationem. Chus Hebraice Aethiops interpretatur; a posteritate sui generis nomen sortitus. Ab ipso enim sunt progeniti Aethiopes. Nembroth interpretatur tyrannus. Iste enim prior arripuit insuetam in populo tyran
Abbreviated transcription (Latin):
at firmam̃tũ. Et uocatũ ẽ firmam̃tũ ce¬
lũ: in mitũ ostendens ꝙ post ruinam ange¬
su euersi. nulla suꝑbia cadentes. s firmit̾ in dei
amore et ꝯtemplatõe manentes. nichil. aliud
dulce habent. nͥ eũ a quo creati. st̃. Quod autẽ
duo seraphin in ysaia legunt᷑: figuralit̾ ue¬
teris ⁊ noui testam̃ti significatõem ostendũt.
ante mũdũ. ⁊ futura post mundũ scire nõ
possumꝰ: sed media tm̃ eoꝵ testimoniõ ꝯtem¬
plamͣ. Singuli senas alas hñt: qr de fabͥca
tm̃ mundi q̃ in sex dieb fc̃a sunt ẽẽ in pre-¬
senti sclõ nouimꝰ. Quod clamat ter sanctus

Expanded text:
at firmamentum, et vocatum est firmamentum coeat firmamentum, et vocatum est firmamentum coelum . 31. Nimirum ostendens, quod post ruinam ange jam lapsu aversi, nulla superbia cadentes, sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes, nihil aliud dulce habent, nisi eum a quo creati sunt. 32. Quod autem duo seraphim in Isaia leguntur, figuraliter veteris, et novi Tesante mundum et futura post mundum scire non possumus, sed media tantum eorum testimonio contemplamur. Singuli senas alas habent, quia de fabrica tantum mundi, quae in sex diebus facta sunt, in praesenti saeculo novimus. Quod clam
Abbreviated transcription (Latin):
głi consistunt: ⁊ ideo qnͣto uitiniꝰ corã eo
minis inflãmant᷑. Sñ ⁊ ip̃i uelant faciẽ
⁊ pedes sedentis in throno dei : ⁊ idcirco ce¬
tera angłoꝵ turba uid̾e̾ eẽntiam dei plene
ñ ualet : qm̃ cherubin eam tegit.
specialia ordinũ singłoꝵ: ut tñ sint ex ꝑte
ꝯmunia om̃ium. Nam dũ throni sedes dei
tis nõib appellant᷑: qr hoc ip̃m officium
in ꝓprio ordine plenius acceꝑunt. Et cũ
sint om̃ib ⁊munia: ꝓprie tñ hec nomina
suis ordinib deputant᷑. Unicuiq enim sicut
p̾dictũ ẽ ppͥa officia. st̃ iniuncta: que prome¬
ruisse eos in mũdi ꝯstat exordio Nã qi an
restitit mͥ. Uñ apparet: nullũ locũ ẽẽ cui
angłi ñ p̾sint. Presunt enim ⁊ auspiciis
est ordo ł distinctio angłoꝵ: qui post lapsũ
maloꝵ in celesti uigore steterunt. Nã post¬
qmͣ apostate angłi ceciderunt: hiĩ ꝑseue¬
rantia eterne beatitudinis solidati st̃. Uñ

Expanded text:
geli consistunt; et ideo quanto vicinius coram eo geli consistunt; et ideo quanto vicinius coram eo divini inflammantur. Unde et ipsi velant faciem et pedes sedentis in throno Dei; et idcirco cetera angelorum turba videre Dei essentiam plene non valent, quoniam Cherubin eam tegit. specialia ordinum singulorum, ut tamen sint ex parte communia omnium. Nam dum throni sedes Dei tis nominibus appellantur, quia hoc ipsum officium in proprio ordine plenius acceperunt. Et cum sint omnibus communia, propria tamen haec nomina suis ordinibus deputantur. 28. Unicuique enim, sicut praedictum est, propria officia sunt injuncta, quae promeruisse eos in mundi constat exordio. Nam quia restitit mihi . 29. Unde apparet nullum esse locum cui angeli non praesint. Praesunt enim et auspiciis est ordo vel distinctio angelorum, qui post lapsum malorum in caelesti vigore steterunt. Nam postquam apostatae angeli ceciderunt, hi perseverantia aeternae beatitudinis solidati sunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tib et potestatib et pͥncipatib p̾minent: ⁊ i
pro eo qd̃ cet̾is angłoꝵ agmiinub dñant᷑:. do¬
minatões uocãt᷑. Throni st̃ agmina angłoꝵ. qui
latino eloquio sedes dicunt᷑: et uocati throni
qr illis ꝯditor p̾sidet ⁊ ꝑ eos iudicia sua di¬
sponit. Cherubin aut̃ ⁊ ip̃i sublimes celoꝵ
potestates.⁊ angłica ministeria perhibent᷑
qui ex hebreo in linguam nrãm int̾p̾tant᷑
scientie multitudo. Sunt enim sublimiora
agmina angłoꝵ. qui pro eo ꝙ uiciniꝰ positi.
diuina scĩa cet̾is amplius st̃ pleni. cherubin
idest plenitudo scientie appellant᷑. Ip̃a sunt¬
stͥ illa duo animalia super propiciatorium
arche ficta ex metallo ꝓpt̾ significandam
angłoꝵ p̾sentiam: in quoꝵ medio ostendit᷑
d̃s. Seraphin quoq similit̾ młtitudo est
angłoꝵ : qui ex hebreo in latinũ ardentes
uel incendentes int̾p̾tant᷑. Qui iccirco ardẽ¬
tes uocant᷑: quia int̾ eos ⁊ dm̃ nulli alii an¬

Expanded text:
ncipatibus praeeminent, qui pro eo, quod ceteris angelorum agminibus dominantur, Dominationes vocantur. Throni sunt agmina angelorum, qui Latino eloquio sedes dicuntur; et vocati Throni quia illis conditor praesidet, et per eos iudicia sua disponit. Cherubin autem et ipsi sublimes caelorum potestates et angelica ministeria perhibentur; qui ex Hebraeo in linguam nostram interpretantur scientiae multitudo. Sunt enim sublimiora agmina angelorum, qui pro eo, quod vicinius positi divina scientia ceteris amplius pleni sunt, Cherubin, id est plenitudo scientiae, appellantur. Ipsa sunt illa duo animalia super propitiatorium arcae ficta ex metallo, propter significandam angelorum praesentiam, in quorum medio ostenditur Deus. Seraphin quoque similiter multitudo est angelorum, qui ex Hebraeo in Latinum ardentes vel incendentes interpretantur. Qui idcirco ardentes vocantur, quia inter eos et Deum nulli an
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e est ł ẽ. Iotha robustꝰ. zelła umbra eius
ł petitio. Manaem ꝯ solans. Faceas aperiens.
Nabugodonosor ꝓphetia laguncule anguste.
siue ꝓphetans istiꝰ modi signũ. ꝑ sompnium
scilicet futuroꝵ qd̾ uidisse narrat᷑. Et da¬
nyel int̾p̾tatꝰ ẽ sĩne sessio iñ agnitõe angꝰ¬
tie. ꝓ hiis qͥ ab eo in captiuitatẽ ducti st̃. Zoro¬
babel : iste magr̃ babylonie. In babylone enĩ
ortꝰ est. ubi ⁊ pͥnceps uidee gentis extitit.Uii¬

Expanded text:
ipse, vel est. Ioatha robustus. Sella umbra eius, ipse, vel est. Ioatha robustus. Sella umbra eius, vel petitio. Manahem consolans. Paceas aperiens. Nabuchodonosor prophetia lagunculae angustae, sive prophetans istiusmodi signum, pro somnio scilicet futurorum quod vidisse narratur, et Daniel interpretatus est; sive sessio in agnitione angustiae, pro his qui in captivitatem ab eo ducti sunt. Zorobabel, iste magister de Babilone, in Babilone enim ortus est ubi et princeps iudee gentis extitit.
Abbreviated transcription (Latin):
azarias duplici noĩe. Iste ẽ qui illicitũ sͥ sac̃¬
dotiũ uendicare conatꝰ lepra in fronte per¬
cussus est. Ioathan est ꝑfectus. Pulchͣ echi-¬
mologia nõis: fecit enĩ rectũ in ꝯspc̃u dñi. et
portam templi edificauit excelsam. Acha
apprehendens. Ezechias fortis dñs. manasses
obliuiosus. Per multa enim scelera ⁊ sacrile¬
ethimologia nõis: iste ẽ enĩ qui simulacͣ ꝯbus-¬
sit. Ioachaz. robustꝰ. Ioachim ubi ẽ p̾paratio.
Elyachim dñi resurrectio. Iechonias p̾paratio
dñi. Sedechias iustus dñi. Iheroboam iudica¬
tio siue causa pplĩ. ł ut quidam aiunt diuisi
Diuisionis enim ppłi causa extitit iste. Tam¬
bri psalmꝰ ł canticũ. nr̃m. Ambri crispans
m̃s. Achab fr̃ pr̃is. Iezabel fluxꝰ sanguinis.
ulꝰ fluens sanguinẽ: s melius est ubi est
sterquiliniũ. Precipitata enim deorsũ. come
faciem fre. Ochosias apprehendẽs deũ. Ieu

Expanded text:
Azarias duplici nomine. Iste est qui, inlicitum sibi saceAzarias duplici nomine. Iste est qui, inlicitum sibi sacerdotium vindicare conatus, lepra in fronte percussus est. Ioatham est perfectus. Pulchram etymologiam nominis. Fecit enim rectum in conspectu Domini, et portam templi aedificavit excelsam. Achaz adprehendens. Ezechias fortis Dominus. Manasse obliviosus. Per multa enim scelera et sacrileetymologia nominis. Iste est enim qui simulacra conbussit. Ioachaz robustus. Ioachim, ubi est praeparatio. Eliachim Dei resurrectio. Ieconias praeparatio Domini. Sedechias iustus Domini. Ieroboam iudicatio sive causa populi, vel, ut quidam aiunt, divisiDivisionis enim populi causa iste extitit. Zambri psalmus vel canticum meum. Omri crispans meus. Achab frater patris. Iezabel fluxus sanguinis, vel fluens sanguinem: sed melius, ubi est sterquilinium. Praecipitata enim deorsum comedefaciem terrae.' Ochozias adprehendens Deum. Iehu
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ suam. Dauid fortis manu: utiq qͥa
fortissimꝰ in p̾liis fuit. Ip̃e ⁊ desid̾abił ĩ stir¬
no eius pax fu̾it. Scdm nom̃ edida: eo ꝙ
fu̾it dilectus ⁊ amabilis dño. Terciũ uo¬
cabulum eius coeleth. qd̃ grece ecclastes
appellat᷑: latine concionator qd̾ ad ppłm
loqueret᷑. Ionathan colũbe donũ. Absalon
pat̾s pax per antifrasin: eo ꝙ bellũ adu̾sꝰ
pr̃em gessisset. siue qd̾ in illo bello dauid
placatũ fuisse filio legit᷑. adeo ut ⁊̃ mag¬
no cũ dolore extinctũ plang̾e̾t. Roboam la¬
titudo ppłi. ⁊ ip̃m per antifrasin. qd̾ decẽ
tribub ab eo separatis: due tantũ ei reli¬
cte st̃. Abia pat̾ dñs. uł pat̾ fuit. Asa. dolẽs
siue sustollens. Iosaphat dĩ iudiciũ. Ioram.
qui ẽ excelsus. Achasias app̾hendens deum.
Athalia. tempꝰ dñi. Ioas. spirans ł dñi. robur:
Amasias ppłm tollens. Orias fortitudo dñi.
Marias auxiliũ dñi. Ozias aut̃ ip̃e ẽ. qui

Expanded text:
tatem. 64. DAVID, fortis manu, utique, quia fortissimus in praeliis fuit. Ipse et desiderabilis, in stirno ejus pax fuerit. Secundum nomen Idida, eo quod fuerit dilectus, et amabilis Domino. Tertium vocabuastes, Latine concionator, quod ad populum loqueretur. 66. JONATHAS, columbae donum. 67. ABSALOM, patris pax per antiphrasin, eo quod bellum adversus rem gessisset, sive quod in ipso bello David pacatum fuisse legitur filio, adeo ut etiam magno cum dolore extinctum plangeret. Roboam latitudo populi, et ipsud per antiphrasin, quod decem tribubus ab eo separatis, duae tantum ei relictae sint. Abia pater Dominus, vel pater fuit. Asa tollens, sive sustollens. Iosaphat Domini iudicium. Ioram, qui est excelsus. Achazias adprehendens Dominum. Athalia tempus Domini. Ioas spirans, vel Domini robur. Amasias populum tollens. Ozias fortitudo Domini. Azarias auxilium Domini. Ozias autem ipse est qui
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ relatiue dr᷑: qr ẽ ei filius. Sic et filiꝰ re¬
latiue dr᷑: qr est ei pat̾. Sic et sp̃e sanctꝰ:¬
qr prĩs filiiq sp̃c. Hiis enim appellatõĩb
hoc significat᷑ ꝙ ad se inuicem referuntur.
ñ ip̃a sb̾stantia q̃ unũ st̃. Proinde trinitas
in relatiuis ꝑsonarũ noib ẽ. Deitas nõ tri¬
plicat᷑ s in singularitate ẽ. Quod si tripli¬
cat᷑: deoꝵ dicimꝰ pluralitatẽ. Nomen autẽ
deoꝵ in angłis et scĩs hominib ido plura łr¬

Expanded text:
Filium relative dicitur, quia est ei filius: sic et Filius reFilium relative dicitur, quia est ei filius: sic et Filius relative dicitur, quia est ei pater: sic et Spiritus sanctris Filiique spiritus. His enim appellationibus hoc significatur, quod ad se invicem referuntur, non ipsa substantia qua unum sunt. Proinde Trinitas in relativis personarum nominibus est; deitas non triplicatur, sed in singularitate est; quia si triplicatur, deorum inducimus pluralitatem. Nomen autem deorum in angelis et sanctis hominibus ideo plura
Abbreviated transcription (Latin):
fiat totũ onũ ex quibdam tribus
qͣi triunitas: ut memoria. intelligentia. et
uoluntas: in quib mens habet in se qndã
ymaginem diuine trinitatis. Nam dum
t᷑a sint unũ st̃: qr ⁊ singula in se manent.
⁊ oĩa in om̃ib. Pat̾ gͥ ⁊ filius et sp̃c sanctꝰ:
trinitas ⁊ unitas. Idem enim onum: idẽ tͥa.
In natura unũ: iñ ꝑsonis tͥa. Unũ ꝓpter ma-¬
iestatis ꝯmunionem: tria ꝓpt̾ personarum
ꝓprietatẽ. Nlam alius pater. aliiis filiꝰ. aliꝰ
sp̃c sanctꝰ. S alius quidẽ ñ aliud: qr parit̾¬
simplex. parit̾q in ꝯmutabile bonũ et
coet̾nũ. Pat̃ solus ñ est de alio: ideo solus
appellat᷑ ingenitꝰ. Filius solus de pr̃e ẽ natꝰ.
alia ꝓpria. Propria st̃ eentialia: ut dñs d̾s
qr ip̃a substantiã significant qr unũ sunt.
nitꝰ. ⁊ genitꝰ. ⁊ ꝓcedens. Eadem ⁊ relatiua:
qr ad se inuicẽ referunt᷑. Cũ enim drͣ d̾s es¬
uicem referũt᷑. Nam pat̾ ñ ad seip̃m sed ad

Expanded text:
fiat unum totum ex quibusdam tribus i Triunitas; ut memoria, intellegentia et voluntas, in quibus mens habet in se quandam imaginem divinae Trinitatis. Nam dum tria sint, unum sunt, quia et singula in se manent et omnia in omnibus. Pater igitur et Filius et Spiritus sanctus trinitas et unitas. Idem enim unum, idem et tria. In natura unum, in personis tria. Unum propter maiestatis communionem, tria propter personarum proprietatem. Nam alius Pater, alius Filius, alius Spiritus sanctus: sed alius quidem nsimplex, pariterque incommutabile bonum et coaeternum. 4. Pater solus, non est de alio, ideo solus appellatur ingenitus. Filius solus de Patre est natus, alia propria sunt. Propria sunt essentialia, ut Deus, Domquia ipsam substantiam significant, qua unum sunt. nitus et Genitus et Procedens. Eadem et relativa, quia ad se invicem referuntur. Cum enim dicitur Deus, esvicem referuntur. Nam Pater non ad se ipsum, sed ad
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ p̾ceptũ ẽ. Throni aut̃ ⁊ dñatões ⁊ prin¬
cipatꝰ ac potestates. ⁊ uirtutes quib uniũ
sam celestem societatẽ apłs ꝯplectit᷑ ordines
angłoꝵ ⁊ dignitates intelligunt᷑. ⁊ pro hac
ip̃a distributõe officioꝵ. alii throni. alii do¬
minatões. alii pͥncipatꝰ. alii potestates dicunt᷑.
pro certis dignitatib quib inuicem distin¬
habe̾re ꝑhibent᷑: per quas signa ⁊ miracula
in mundo fiunt: proppt̾ quod ⁊ uirtutes di¬
cũt᷑. Potestates sunt quib uirtutes adu̾se
subiecte sunt: ⁊ inde potestatũ. noie nũcu¬
pant᷑. qr maligni sp̃c eoꝵ potestate coher¬
tent᷑ : ne tm̃ mundo noceant qͣntũ cupiũt.
Principatꝰ sunt hii qui angłoꝵ agminib p̾st̾:
qui pro eo qd̃ subditos angłos ad explendũ
ministeriũ diuinũ disponunt: pͥncipatus
alii qui assistunt sicut per damelẽ . li

Expanded text:
quod praeceptum est. Throni autem et dominationes et prinquod praeceptum est. Throni autem et dominationes et principatus et pot complectitur, ordines angelorum et dignitates intelliguntur. Et pro hac ipsa distributione officiorum, alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates dicuntur, pro certis dignitatibus quibus invicem distinperhibentur, per quas signa et miracula in mundo fiunt, propter quod et virtutes dicuntur. Potestates sunt quibus virtutes adversae subjectae sunt, et inde 315 potestatum nomine nuncupantur, quia maligni spiritus eorum potestate coercentur, ne tantum mundo noceant quantum cupiunt. 19. Principatus sunt hi qui angelorum agminibus praesunt. Qui pro eo quod subditos angelos ad explendum ministerium divinum disponunt, principatus alii qui assistunt, sicut per Danielem di
Abbreviated transcription (Latin):
diuina ł fortiti do iei demon. gabryel
mittit᷑. Uñ ⁊ eo tempore quo eiat dñs na¬
sciturus ⁊ triumphaturꝰ de mũdo gabͥel
mittit᷑ ad mariam: ut illũ annũtiaret qui
ad debellandas aerias potestates humilis ue-¬
nire dignatꝰ est. Michael int̾p̾tat᷑: qͥs sicut
d̃s. Qñ enim aliquid in mundo fit mire uirtu
tis. hic archangelus mittit᷑. et ex ip̃o opere no¬
men ẽ eius: qr nemo ualet fac̾e̾. qd̾ fac̾e po¬
test d̾s. Raphael int̾p̃tat᷑ curatio ł medici¬
na dei. Ubicũq enim curandi ⁊ medendi o¬
pus necessariũ ẽ: hic archangłs a deo mitti¬
tur. Inde ⁊ medicina dei uocat᷑. Unde et ad
tobiam idem archangelus missus oculis eius
curationẽ adhibuit: ⁊ cecitate detersa uisũ
ei restituit. Nominis enim ꝑ int̾p̾tatõnem
⁊ angłi officiũ designat᷑. Uriel int̾p̾tatur
ignis dei: sicut legimꝰ apparuisse ignẽ in
rubo. Legimꝰ ⁊̃ ignẽ missũ desuꝑ: ⁊ ĩplesse

Expanded text:
Gabriel mittitur. Unde et eo tempore quo erat Dominus nasciturus et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum annuntiaret, qui ad debellandas aerias potestates humilis venire dignatus est. Michael interpretatur quis sicut Deus. Quando enim aliquid in mundo mirae virtutis fit, hic archangelus mittitur. Et ex ipso opere nomen est eius, quia nemo valet facere quod facere potest Deus. Raphael interpretatur curatio vel medicina Dei. Ubicumque enim curandi et medendi opus necessarium est, hic archangelus a Deo mittitur; et inde medicina Dei vocatur. Unde et ad Tobiam idem archangelus missus oculis eius curationem adhibuit, et caecitate detersa visum ei restituit. Nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. Uriel interpretatur ignis Dei, sicut legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper, et inplesse