comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem q̃yit᷑ quare in azimo pane
consecretur caro xp̃i magis qmͣ
in ferm̃tato uel fecato: cum
sanguis consecret᷑ in uino seu de¬
fecato et puro. seu cum fece et
musto de racemis statim exp̃sso.
Quare igit᷑ fex uł fermentum
in pane refutat᷑. cũ recipiat᷑
in uino quo idem sacramentũ
ferm̃tato pane corpꝰ. xͥ confici
debeat. inter latinos et g̾cos mag¬
istos azimiitas. isti illos ferm̃¬
tarios. quasi cuiuslibet here¬
sis notent uocabulo. cum tñ
ut multis bonis catholicis ui¬
detur. ñ sit contra fidẽ xp̃ianã
seu azimũ seu fermentatum
sacͥficet᷑: tum quia utrũq pa¬
nis est et sicut utrũq uitam
trãsitoriam. sic corpꝰ xͥ. dat et̃nã.
tum quia etiam ꝗͣuis xp̃c de ari¬
mo pane corpus siĩ fecerit. for¬
sitan non quia res que fiebat ħ
exhigebat. s quia cena in qua
ħ factum est panẽ aliũ non ex¬
hibebat. panem tamen ferm̃ta¬
tum ñ ꝓhibuit. Qmͣuis enim
inueteri lege p̃ceptum sit azimũ

Expanded text:
tem quaeritur quare in azymo pane consecretur caro Christi magis quam in fermentato, vel faecato, cum sanguis consecretur in vino seu defaecato et puro, seu cum faece, ut musto de racemis statim expresso? Quare igitur faex vel fermentum in pane refutatur, cum recipiatur in vino quo idem sacramentum fermentato pane corpus Christi confici debeat inter Latinos et Graecos magistos Azymitas, isti illos Fermentarios quasi cujuslibet haeresis notent vocabulo, cum tamen, ut multis bonis catholicis videtur, non sit contra fidem Christianam seu azymum seu fermentatum sacrificetur, tum quia utrumque panis est, et sicut utrumque vitam transitoriam, sic corpus Christi dat aeternam, tum quia etiam quamvis Christus de azymo pane corpus suum fecerit forsitan non quia res quae fiebat hoc exigebat, sed quia coena in qua hoc factum est, panem alium non exhibebat, panem tamen fermentatum non prohibuit. Quamvis enim veteri lege praeceptum sit azymum
Abbreviated transcription (Latin):
est ut quod xp̃c instituit. omnis
autem eccłia p̃ter g̾cam a pͥmor¬
dio sur extraditione pͥncipium
eccłie petͥ scilicet ꝙ pauli celebra¬
uit. indesinent̃ conseruet. donͦ
xp̃c ad iudiciũ ueniat sicut ip̃e
mi. ubi sunt p̃cepta decalogi.
ubi est ordo leuitaꝵ & sac̾docii.
dedicatio altaris et templi: Hec
omnia ab illis ad nos non defi¬
ciendo s ꝓficiendo transierunt.
Encenia. pascha. pentecosten.
quadragesima. quia inueteri
lege instituta sunt celebrare
non desistimus: pontifices. sa¬
cerdotes. leuitas reliquosq eccle¬
siasticos ordines ad exemplum
ueterum instituimus. et cet̾a
quam plura in hunc modũ.
Quod sancti quibuslam suis
auctoritatib uident᷑ astruere
hereticoꝵ sacramenta. ẽẽ. irrita
et noxia.
Quod sacramenta xp̃i ꝓ m̾itis¬

Expanded text:
est ut quod Christus instituit, omnis est ut quod Christus instituit, omnis autem Ecclesia praeter Graecam a primordio sui ex traditione principum Ecclesiae, Petri scilicet et Pauli, celebravit, indesinenter conservet, donec Christus ad judicium veniat, sicut ipse mi, ubi sunt praecepta Decalogi, ubi est ordo levitarum et sacerdotii, dedicatio altaris et templi? Haec omnia ab illis ad nos non deficiendo, sed proficiendo transierunt. Encaenia, Pascha, Pentecosten, Quadragesimam, quia in veteri lege instituta sunt, celebrari non desistimus; pontifices, sacerdotes, levitas, reliquosque ecclesiasticos ordines ad exemplum veterum instituimus, et caetera quamplura in hunc modum. Quod sancti quibusdam suis auctoritatibus videntur astruere, haereticorum sacramenta esse irrita et noxia. quod vera
Abbreviated transcription (Latin):
in azimis sinceritatis ꝙ ueritatis
ammonemꝰ. Cum ergo nos xp̃m ñ
talem fut᷑m ut iudei qui futura fi¬
gurant & expectant. s fuisse pur̃
ut xpĩani significemus. et nos
tales fieri qualis ipse est moneamꝰ
in azimo. frustra nos rep̃hendunt
greci: nisi forte uelint ut quia ue¬
tera transierunt in quib siguraꝵ
umbre neccessarie fuerant. nullis
figuris utant᷑ xp̃iani. Ubi est ergo¬
quod ait apłc. consepulti sumus cũ
xp̃o ꝑ baptismum in morte. si bap¬
tismus non est nobis figura mortis
xp̃i & sepulture: S forte non eis¬
dem nos uti uolunt figuris: quib
illi utunt᷑ in suis cerimoniis. S
siidem uetatꝰ azimnum. quia eo utũ¬
tur indei in ritib suis: itaetiam
eoꝵ uetet᷑ fermentatum. quia
panes fermentatos cum hostia
graciarũ que offert᷑ ꝓ pacificis.
Item ineodem. In pentecoste offe¬
retis panes pͥmitiaꝵ de duabus
decimis simile ferm̃tate. Quia
igitur nulla ratio cogit utazimũ
a xp̃i sacrificio repellat᷑: dignũ

Expanded text:
veritatis admonemus. Cum ergo nos Christum non talem futurum ut Judaei, qui figurant futura et exspectant, sed fuisse purum, ut Christiani significemus, et nos tales fieri qualis ipse est, moneamus: in azymo frustra nos reprehendunt Graeci, nisi forte velint, ut quia vetera transierunt, in quibus futurorum umbrae necessariae erant, nullis figuris utantur Christiani. Ubi est quod ait Apostolus: Consepulti sumus cum Christo per baptismum in mortem , si baptismus non est nobis figura mortis Christi et sepulturae? Sed forte non eisdem nos uti volunt figuris, quibus illi utuntur in suis caeremoniis? Sed si idem vetatur azymum quia eo ututur Judaei in ritibus suis, ita etiam eorum vetetur fermentatum, quia panes fermentatos cum hostia gratiarum, quae offertur pro pacificis . Item in eodem: In Pentecoste offeretis panes primitiarum de duabus decimis similae fermentatae . Quia ergo nulla ratio cogit ut azymum a Christi sacrificio repellatur, dignum
Abbreviated transcription (Latin):
cunt uenerit ad nos in
bello die sabbatorum pu¬
gnemus aduersus eum.
& non moriemur omneᷤᷤ
sicut mortui sunt fratrẽ

Expanded text:
ue uenerit ad nos II bellum die sabbatorum, pugnemus aduersum eum, et non moriemur omnes, sicut mortui sunt fratre
Abbreviated transcription (Latin):
ualeatis. Prebete modo
Regrino xp̃o hopitium
ut uos in iudicio non
quasi peregrinos nesci¬
at: sedut ꝓprios recipi¬
at ad regnum. ipso ad¬
iuuante qui uiuit. ⁊
regnat in secula seculo¬
rum amen.

Expanded text:
aleatis. Praebete modo peregrino Christo hospitium, ut vos in judicio non quasi peregrinos nesciat, sed ut proprios recipiat ad regnum, ipso adjuvante qui vivit et regnat Deus in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
recip̾e uemientem mag¬
na exparte tusarunt.
neq enĩ onines recusa¬
rlint. Alicquim nullus
esset saluus. Nunc autẽ
multi eum ex uteroq po¬
pulo credendo receꝑint.
De quibus eiimgeliͨta
conseqũeter insinuat di¬
cens. Quot quot autem
receꝑunt eum: declit eis
potestatem filios dei fieri
his qui credunt in noĩe
eius. Consid̾emus ergofͤ

Expanded text:
recipere venientem magrecipere venientem magna ex parte recusarunt. Neque enim omnes recusarunt, alioquin nullus esset salvus. Nunc autem multi eum ex utroque populo credendo receperunt, de quibus evangelista consequenter insinuat dicens: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus. Consi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdiuinitatem fecerat:
ꝑ humanitatẽ apparint.
In ꝓpͥa uenit: quia in gẽ¬
te iudea qmͣ sibi p̃ceteris
nationibus spetiali gr̃a
copulauerat incarna¬
ri dignat᷑ est. In mũdo
uenit. In mũdo erat per
dimirtatem: in mũdũ
uenit per incarnatio
cum in mũdo esset per diui¬
nitatem nũduᷤ eum cog
nouit. Dignatus est ueni¬
re in mũdum per huma¬
nitatem: ut uł sic eum
mũclus cognosceret. Sed
uideamus quid sequitur.
Inyropͥa uenit: ⁊ sui esiñ
receperunt. Quem eñi ĩ
potencia deitatis cuncta
creantẽ regentemq nõ
lis choruscantẽ: recipẽ no¬
luerunt. Et qd̾ gͣuius est.
sui eum non receꝑunt.
homines scilicet quos tp̃e
creanit. Indei quos pecu¬
liarem. sibi elegat im
plebem: quibus sue cag¬
nitionis reuelau̾at ar-¬
chamm. Quos ñificis
patrũ glorificauera: ac¬
tis: quibus fue legis doc¬
tͥnam cõtulerat. Exqͥbͣ
se incarnandum ꝓmi¬
serat: et in quibus se
incarnatum ut ꝓmi¬
serat. ostendit. Ip̃i em̃t

Expanded text:
divinitatem fecit, per humanitatem natus apparuit. In propria venit, quia in gente Judaea, quam sibi prae caeteris nationibus speciali gratia copulaverat, incarnari dignatus est. In mundo venit. In mundo erat per divinitatem: in mundum venit per incarnationcum in mundo esset per divinitatem, mundus eum non cognovit, dignatus est venire in mundum per humanitatem, ut vel sic eum mundus cognosceret. Sed videamus quid sequitur In propria venit, et sui eum non receperunt. Quem enim in potentia divinitatis cuncta creantem regentemque coglis coruscantem recipere noluerunt. Et quod gravius est, sui eum non receperunt, homines scilicet, quos ipse creavit; Judaei, quos peculiarem sibi elegerat in plebem, quibus suae cognitionis revelaverat arcanum, quos mirificis patrum glorificaverat actis, quibus suae legis doctrinam contulerat, ex quibus se incarnandum promiserat, et in quibus se incarnatum, ut promiserat, ostendit, ipsi eum
Abbreviated transcription (Latin):
ad nũciaueris iusto ut
non peccet iustus. ⁊ ille
non peceauerit: uiuenͤ
uiuet quia ad munci¬
asti ei.⁊animam tuã
liberasti. Et facta est suꝑ
me manus domini. ꝙ di¬
xitad me. Surgens e¬
gredẽ in campum: et ibi
loquar tecum.
t surgens egressus sũ

Expanded text:
adnuntiaveris iusto ut non peccet iustus et ille non peccaverit vivens vivet quia adnuntiasti ei et tu animam tuam liberasti et facta est super me manus Domini et dixit ad me surgens egredere in campum et ibi loquar tecum et surgens egressus su
Abbreviated transcription (Latin):
uit panem cum luctu
⁊ tremore. memorãs
illum sermonem que
dixit dominus per a¬
mos propham. dies
festi uiri comũtentur
in lamentationẽ ⁊ luc¬
tum. Cum u solocen¬
buisset: abiit ⁊ speli¬
uit eum. Arguebant
centes. Lam huius
rei causa int̾feci ius¬
sus es ⁊ iux effugisti
mortis imperium ⁊
iterum sepelis mortu¬
os. Sed tobias plus ti¬
niens deum qm regẽ
rapiebat corpora ocei¬
sorum et occultabat
in domo sua. ⁊ mediiꝰ
noctibus sepeliebat ea.
Iontigit autẽ
in quadem die fatiga¬
tus a sepultura uenẽs
domum iactasset se
iuxta parietem. ⁊ ob¬
dormisset. Ex nido hy¬
rũdinum dormienti
illi calida stercora insi¬
derent super oculos eiꝰ.
fieret q cecus. Hanc
autem tẽptationem ꝑ
misit dominus eue¬
nire illi. ut posteris da¬
retur exemplum paci¬
encie eius: sicut ⁊ sanc

Expanded text:
it panem cum luctu et tremore, memorans illum sermonem, quem dixit Dominus per Amos prophetam: Dies festi vestri convertentur in lamentationem et luctum. Cum vero sol occubuisset, abiit, et sepelivit eum. Arguebant dicentes iam huius rei causa interfici iussus es et vix effugisti mortis imperium et iterum sepelis mortuos sed Tobias plus timens Deum quam regem rapiebat corpora occisorum et occultabat in domo sua et mediis noctibus sepeliebat ea contigit autem ut quadam die fatigatus a sepultura veniens domum iactasset se iuxta parietem et obdormisset ex nido hirundinum dormienti illi calida stercora insiderent super oculos eius fieretque caecus hanc autem temptationem ideo permisit Dominus evenire illi ut posteris daretur exemplum patientiae eius si
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ interpretatur mis¬
sus. Iam qui sit missus:
agnoscitis. Nisi em̃ ille
fuisset missus: nemo
uestrum esset abiniqui

Expanded text:
d interpretatur Missus. Jam quis sit missus agnoscitis: nisi enim ille fuisset missus, nemo nostrum esset ab iniqui
Abbreviated transcription (Latin):
in ore ip̃orum erat:
⁊ in caudis eorum. Nam
caude eorum similes ser¬
pentibus halentes ca¬
pita ⁊ in his nocent. Et
ceri homines qui nõ sũt
occisi. in his plagis neq
penitenciam ege̾rint de
operibus maninim sua¬
rum ut non adorem de¬
monia ꝙ simulachra
aurea ⁊ argentẽtea: et
erea ⁊ lapidea.⁊lignea
que neq uide possunt

Expanded text:
in ore eorum est, et in caudis eorum. Nam caudae eorum similes serpentibus, habentes capita: et in his nocent. Et caeteri homines, qui non sunt occisi in his plagis, neque poenitentiam egerunt de operibus manuum suarum, ut non adorarent daemonia, et simulacra aurea, argentea, et aerea, et lapidea, et lignea, quae neque videre pos
Abbreviated transcription (Latin):
te.
udi filimi ⁊ susci¬
pe uerba mea. ut
młtiplicentur tͥ an¬
ni uite. Uiam sapi¬
encie monstrabo tibi:
ducam te ꝑ semitas e¬
quitatis. Quas cum
ingressus fueris:
non artabuntur greꝰ¬
sus tui. & currens nõ
habebis offendiculum.
Tene disciplinam ne

Expanded text:
te. Audi, fili mi, et suscipe verba mea, ut multiplicentur tibi anni vitae. Viam sapientiae monstrabo tibi, ducam te per semitas aequitatis: Quas cum ingressus fueris, non arctabuntur gressus tui, et currens non habebis offendiculum. Tene disciplinam, ne
Abbreviated transcription (Latin):
plicareloqui sublimͣi
gloriantes. Recedant
deus scieneiarum do¬
murus est. & ipsi p̃pa¬
rantur cogitationes.
Arcus fortium supe¬
ratus est: & infirmi
accincti sunt robore.

Expanded text:
plicare loqui sublimia, gloriantes. Recedant Deus scientiarum Dominus est, et ipsi praeparantur cogitationes. Arcus fortium superatus est, et infirmi acc
Abbreviated transcription (Latin):
factum est: ⁊ dicereᷤ filius
dei homo factus est. ⁊ inter
homines cou̾satus est. No¬
let namq sc̃ptura modo aĩe:
modocarns uocabulo totũ
designare homine.Anime
uidelicet ut scͥptũ est: qͥa
descendit iacob in egyptũ.
in animabus septuagin¬
ta. Carnis uero ut russus
scͥptum est:⁊ uidebit om¬
niis caro salutare dei. Neꝙ
enĩ uł amine sue corpori¬
bus in egiptũ descẽdere. uł
caro sine amina uidere
aliquid potest. Sed ꝑ ani¬
mam totus homo ibi si¬
gnatur ꝑ carnem. Sic gͦ
hoc loco qd̃ dicitur: ⁊ u̾bñ
caro factum est: nichil
aliud debet intelligi. qmͣ
si dicẽtur:et deus homo
factus est. Carnẽ uidelic
induendo et anim̃a. It
unus homo ex carne con¬
stat ⁊ anima: ita unus
abincarnatioiis tempore
et anima constat. Deus
ab eterno in et̾nĩ existẽs
uerus ut erat hominẽ
ex tempore assumens in
unitatem sue ꝑsone. ue¬
rat Sequitur. Et iudi¬
mus glãm eius . glãm
quasi uugeniti a patre
plemĩ gracie ⁊̃ ueritatis.

Expanded text:
 est dicere, et Filius Dei homo factus est, et inter homines conversatus est. Solet namque Scriptura modo animae, modo carnis vocabulo, totum designare hominem; animae videlicet, ut scriptum est: Quia descendit Jacob in Aegyptum, in animabus septuaginta ; carnis vero, ut rursus scriptum est: Et videbit omnis caro salutare Dei . Neque enim vel animae sine corporibus in Aegyptum descendere, vel caro sine anima videre aliquid potest; sed hic per animam, totus homo, ibi signatur per carnem. Sic ergo hoc in loco, quod dicitur: Et Verbum caro factum est, nihil aliud debet intelligi, quam si diceretur: Et Deus homo factus est, carnem videlicet induendo et animam. Ut unus homo ex carne constat et anima, ita unus ab incarnationis tempore et anima constat: Deus ab aeterno in aeternum existens verus, ut erat, hominem ex tempore assumens in unitatem suae perat. Sequitur: Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratiae et veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i posse fieri: Dat exempł
euiimgelista. quia ⁊ ip̃e filiꝰ
dei. homo fieri ⁊ inter ho¬
mines habitare dignatus
est. ut humane particeps

Expanded text:
i posse fieri, dat exemplum evangelista, quia et ipse Filius Dei homo fieri et inter homines habitare dignatus est, ut humanae particeps
Abbreviated transcription (Latin):
eñ personaꝵ acceptor d̃ĩ.
s in omni gente qui ti¬
met euni ⁊ oꝑatur ius¬
ticram: acceptus est illi.
Quo autẽ ordine creden¬
tes filii dei possunt fieri.
⁊ quantũ hec generatio
a carnali distet: subseqͥ¬
tus eruingelista designat.
Qiri ñ ex sangrrinibus
inquit neqꝙ ex uolupta¬
te carnis neq ex uolun¬
tate uiri s ex deo nati
sunt. Carnalis quippe
nr̃a singulorũ generat̃o
ex sanguĩbus idest ex
ne cõplexuꝰ coniugii du¬
xit originem. At uero
spalis sp̃s sanctigracia
mĩstratur.qm a carna¬
li distingnens dñsait.
Nisi quis renatus fuerit
exaqua ⁊ spũ sancto: non
potest introire in regnũ¬

Expanded text:
enim personarum acceptor Deus , sed in omni gente, qui timet Deum, et operatur justitiam, acceptus est illi. Quo autem ordine credentes, filii Dei possent fieri, et quantum haec generatio a carnali distet, subsecutus evangelista designat. Qui non ex sanguinibus inquit neque ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex Deo nati sunt. Carnalis quippe nostra singulorum generatio ex sanguinibus, id est, ex nae, a complexu conjugii duxit originem; at vero spiritalis Spiritus sancti gratia ministratur; quam a carnali distinguens Dominus ait: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non potest introire in regnu
Abbreviated transcription (Latin):
cia inenarrabili et glo¬
rificata: reportantes
finem fidei uͬre salutem
animarum. De qua sa¬
lute exquisierunt atq
scrutati sunt ꝓphete qͥ
defutura in uobis gr̃a ꝓ
phetauerunt. scrut᷑anteᷤ
in quo uł quale tempꝰ
signif caret meis sp̃s¬
eas que in xp̃o sunt ptꝰ¬
siones & posteriores glo¬
rias. Quibus reuesa¬
tum est quia non si¬
biipsis uobis autem
ministrabant ea que
non nũciata sunt uo¬
bis. pe eos qui eumͣge¬
lidauerunt uobis spi¬
ritu sancto misso de ce¬
lo: in que desiderant ã¬
geli ꝓspicere.
ropter quod
succincti lumbo
mentis ur̃e sobrii. per¬
fecti. sperate in eam q̃

Expanded text:
ia inenarrabili et glorificata reportantes finem fidei vestrae salutem animarum de qua salute exquisierunt atque scrutati sunt prophetae qui de futura in vobis gratia prophetaverunt scrutantes uale tempus significaret in eis Spireas, quae in Christo sunt, passiones, et posteriores glorias: quibus revelatum est, quia non sibimetipsis, vobis autem ministrabant ea, quae nunc nuntiata sunt vobis per eos, qui evangelizaverunt vobis, Spiritu sancto misso de coelo, in quem desiderant angeli prospicere. Propter quod succincti lumbos mentis vestrae, sobrii perfecte sperate in eam, q
Abbreviated transcription (Latin):
lata ꝑ girũ in parieti¬
bus domus ꝑ circuitũ
templi ⁊ oraculi ⁊fe¬
cit latera in circuitũ.
Tabulatum quod sub¬
ter erat quiq cubitos
habebat latitudinis.

Expanded text:
lata per gyrum in parietibus domus per circuitum templi et oraculi et fecit latera in circuitu tabulatum quod subter erat quinque cubitos habebat latitudinis
Abbreviated transcription (Latin):
uabat fuscimila tolle¬
bat sacerdos sibi. Sic
faciebant uniu̾so israhe¬
liuenientium in silo.
Etiam anteqmͣ adolerent
ad ipem: ueniebat puer
molanti. Datu carnẽ
ut coquam sac̾doti. Nso
enim accipiau a te ca¬
nem cottam. sed crudã.
& eps: & tolle tibi qnͣtũ¬
cumq desiderat ansma
lua. Qui respondens:
aiebat ei. Neguaquã.
Nunc enim dabis: ali¬
ouim tollam ui.
rat autem
peccatum puero¬
rum grande nimis co¬
ram domitio: quia de¬
trahebant homines
sacrifficio conini. Sa¬
iuel autem minis
suo. ut immolurit
hostiam sollempn¬
braẽdixit n heli hel¬
chane et uou eius.
tibi semeu de muliere
hac ꝓ fenore quod com¬
modasti dominio. Et
uin. Disitauit go
dominus annara. et
concepit ⁊ peperit trẽ
Filios et duas filias.
et magnificatus est
puer semuel apud do¬
minutir.
eli autem erat se¬
nex ualde: et auui

Expanded text:
abat fuscinula, tollebat sacerdos sibi: sic quoque faciebat universo Israeli venientium in Silo. Etiam antequam adolerent adipem, veniebat puer immolanti: Da mihi carnem; ut coquam sacerdoti: non enim accipiam a te carnem coctam, sed crudam. eps, et tolle tibi quantum desiderat anima tua. Qui respondens ajebat ei: Nequaquam: sic enim dabis, alioquin tollam vi. Erat autem peccatum puerorum grande nimis coram Domino: quia retrahebant homines a sacrificio Domini. Samuel autem ministsuo, ut immolarent hostiam solemnBenedixit Heli Helchanae et uxori eius et Dominus semen de muliere hac pro foenore, quod commodasti Domino', git: Visitavit ergo Dominus Annam, et concepit, et peperit tres fet magnificatus est puer Samuel apud Dominum. Heli autem erat senex valde, et audi
Abbreviated transcription (Latin):
lica quã modo audi¬
uimus: duo nobis mi¬
ratula recitata sunt. U¬
nũ imitũbiliter peran¬
gelicam aministratione
paratum: alterũ ꝑ domi¬
nicam p̾sentiam uisibi¬
liter exhibitum. Ergo
utͥusq nobis sunt breui¬
ter exponenda misteria.
Erat inquit eurͣngelista
dies festus indeorum: ⁊
ascendit ih̃c ihosolimã.
Quia enimdeus ꝓ hõi¬
nibus homo factus e¬
rat. cum hominibus
sollempnitates dei lege

Expanded text:
 quam modo audivimus, duo nobis miracula recitata sunt: unum invisibiliter per angelicam administrationem patratum, alterum per Dominicam praesentiam visibiliter exhibitum. Ergo utriusque nobis sunt breviter exponenda mysteria. Erat, inquit evangelista, dies festus Judaeorum, et ascendit Jesus Hierosolymam. Quia enim Deus pro hominibus homo factus erat, cum hominibus solemnitates Dei lege
Abbreviated transcription (Latin):
tione requiesceret. i¬
tinam ergo mͥ contĩ¬
gat amphorani porta¬
re:contingat lagenam
aque urtare. quam par̾
familias portat. Habens
in suꝑioribus stratum
magnum. Quid est enim
amphora nͥ mñsura ꝑfecti¬
or non mediocrem mẽsu¬
Mẽsurã inquit bonam
confertam super effluen¬
tem: dabunt nobis. Nam
de aqua quid lqquar fu¬
per quam ante ipõs mũ¬
di natoles sanctus ut
legis spc̃ ferebatur. O ac̃
qũe hmario aspersu san¬
guinc ut p̃sentium laua¬
ccorum figura p̃coderet or¬
lem terrarum lanasti: O
aqua q̃ sacram̃tum xp̃i
esse meruisti: que lauas
omina. nec laueris. Tu
incipis prima: tu com¬
pleĩ perfecta misteria. A
te pͥncipium inte finis:
uł potius tu facis ut
finem nesciamus.

Expanded text:
tione l\'equiesceret. utinam ergo mihi contingat amphoram aquae portare, contingat lagunam aquae portare, quam portat pater familias habens in superioribus stratum magnum. quid est enim amphora nisi mensura perfectior non mediocrem mensumensuram inquit bonam conmotam super effluentem dabunt uobis. nam de aqua quid loquar? super aquam ante ipsos mundi natales sanctus, ut legitis, spiritus ferebatur.s o aqua, quae humano aspersum sanguine, ut praesentium lauacrorum figura praecederet. orbem terrarum lauisti!s o aqua, quae sacramentum Christi esse meruisti, quae lanas omnia nec lauaris! tu incipis prima, tu conples perfecta mysteria. a te principium, in te finis, uel potius tu facis ut finem nesciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
iusto utq ad ultunũ elec¬
tũ qui in fine mũdi naꝰ¬
citurus est. quot sanctos
ꝓtuli: quasi tot palititteᷤ
misit. Hic itaq paterfã¬
milias ad excolendã uiue¬
am suam. mane hora t̾¬
cia. sexta. nona. ⁊ undeci¬
ina: operarios cõchicit.
quia a mũdi initio us¬
q in fiũe ad erudiẽdam
plebem fidcliũ p̃clicato¬
res congregare nõ desti¬
tit. Mane ⁊ enĩ frut ab
adan usq ad noe. hora
uero t̾cia. a noe usq ad
abraham. Sexta quoq
ab abͣham usq ad moy¬
sem. Nona aut̃e a moy¬
se usq ad auentũ dñi
Undecima uͦ ab aue̾tu do¬
mini:usq in finem
mundi. In qua p̾dicato.

Expanded text:
justo usque ad ultimum electum qui in fine mundi nasciturus est, quot sanctos protulit, quasi tot palmites misit. Hic itaque paterfamilias ad excolendam vineam suam mane, hora tertia, sexta, nona, et undecima operarios conducit, quia a mundi hujus initio usque in finem ad erudiendam plebem fidelium praedicatores congregare non destitit. Mane etenim mundi fuit ab Adam usque ad Noe, hora vero tertia a Noe usque ad Abraham, sexta quoque ab Abraham usqsem. Nona autem a Moyse usque ad adventum Domini. Undecima vero ab adventu Domini usque ad finem mundi. In qua praedicato
Abbreviated transcription (Latin):
sent trepidi ⁊angelus re¬
cessisset abeis: diperunt sd
inuicem. Eamus bethleẽ
⁊ uideamus factũ qd̃ dñs
ostendit nobis. Henerũt
et inuenerunt parulum.
super hoc. Et de simeone
scribitur quod rumorem
auxerit: et miraculi uł
magna pars fuerit. Te¬
nuit enĩ puerum in bra
culmen suꝑ his que iac¬
illius mirabantur: sermo¬
illiꝰ symeonis fuit. sionẽni
susfecit ei tenere parirũ:
Sed beneclixit patri illuiꝰ
positus est in ruinam:
⁊ resurretronẽ młtorũ
in ifrł. et insignũ curi ꝯ¬
tradicetur. Tiram quoq¬
ipiꝰ amim̃a pertransibit
gladius: ut reuelent᷑
ex młtis cordibus cogi¬
tationes. Quid sibi iut
le in eussgeno secũdum

Expanded text:
sent, et angelus recessisset ab eis, dixerunt ad invicem: Eamus Bethleem, et videamus factum quod Dominus ostendit nobis. Venerunt et invenerunt parvulum. admirabantur super hoc. Et de Simeone scribitur, quod rumorem auxerit miraculi, vel magna pars fuerit, tenuitque puerum in bracculmen super his quae jacillius mirabantur, sermo Simeonis fuit. Non enim sufficit ei tenere parvulum,sed benedixit patri illius positus est in ruinam et resurrectionem multorum in Israel, et in signum cui contradicetur. Tuam quoqipsius animam pertransibit gladius, ut revelentur ex multis cordibus cogitationes. Quid sibi vultle in Evangelio secundum
Abbreviated transcription (Latin):
ne diuini sermonis e¬
cloctos uni u̾sas kaslen¬
darum susuemientium
uq uitaies declinare pe¬
nitus et horere: ad per¬
fectioris tamen em̃datio¬
nis angmentũ non me
piguit usitatum nr̃is
auribus inferre sermo¬
nem Sicut ait beatissi¬
mus paulus. fr̃s eadẽ
nobis scribere michi qͥ¬
dem non pigeum uob̃
autem uetessarium.
superflinm reor si ꝓ
cõmonitione sancta
dudum habita p̃cedẽ¬
tium patrum nobis re¬
ppetantur alloguia.
fastidii. quid oneris ht̃

Expanded text:
e divini sermonis edoctos universas calendarum supervenientium vanitates declinare penitus et horrere: ad perfectioris tamen emendationis argumentum non me piguit usitatum vestris auribus inferre sermonem, sicut ait beatissimus Paulus: Fratres, eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium. superfluum reor, si pro commonitione sancta dudum habita, praecedentium Patrum vobis repetantur alloquia. fastidii, quid oneris h
Abbreviated transcription (Latin):
in me manet & ego in ipso. Unde
augustinus insermone uicesimo sep¬
cauit et bibit hoc est. Simanet et
manet᷑. si habitat ⁊ inhabitat᷑: si heret
ut non deserat᷑. Hoc ergo nos docuit
et admonuit misticis uerbis ut simꝰ
in eius corpore sub ip̃o capite in mem¬
bris eius edentes carnem eius non relin¬
quentes unitatem eius.
Ue unitas uera dei dilectione ser¬
uatur: si corpus suũ corpori suo
idẽ. nobis uniat᷑. Unde augustinus in
sermone de sacramentis fideliũ ferie se¬
cunde pasche. Quia passus est ꝓ nobis
comm̃dauit in isto sacram̃to corpus
et sanguinẽ suũ quod etiam fecit nos
ipsos. Nam et nos corpus ipsuis facti
mus nos sumus.
uia igitur corpus xp̃i sumus qui
corpus xp̃i accipimus: non soli ca¬
piti ꝑ dilectionem. s etiam cum mem¬
bris nr̃is inuicem uniri debemus. Un¬
nis de celo descendens. ut siquis man¬
ducau̾it ex ipso non moriat᷑. sed qd̃
ꝑtinet ad uirtutẽ sacram̃ti. ñ quod
ꝑtinet ad usibile sacram̃tum: qui

Expanded text:
in me manet, et ego in eo . Unde S. Augustinus in sermone 27 supcavit et bibit, hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret et non deseritur. » Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Quae unitas vera Dei dilectione servatur, ut corpus suum corpori suo, id est nobis uniatur. Unde Augustinus in sermone 229 De sacramentis fidelium feria UM. Quia passus est pro nobis, commendavit nobis in isto Sacramento corpus et sanguinem suum; quod etiam fecit et nos ipsos. Nam et nos corpus ipsius facti mus, nos sumus. uia igitur corpus Christi sumus qui corpus Christi accipimus, non solum capiti per dilectionem, sed etiam cum membris nostris invicem uniri debemus. Unnis de coelo descendens, ut si quis manducaverit ex ipso, non moriatur. Sed quod pertinet ad virtutem Sacramenti, non quod pertinet ad visibile Sacramentum: qui
Abbreviated transcription (Latin):
crescit: non solum frã¬
gi predicatio non debet.
sed etiam augeri. Qd
suo dominus exemplo
nos anmonet. qui post¬
quam hale̾ demonium

Expanded text:
crescit, non solum frangi praedicatio non debet, sed etiam augeri. Quod suo Dominus exemplo nos admonet, qui postquam habere daemonium
Abbreviated transcription (Latin):
am infletibus cõpungã¬
tur. sed post latͥmarum
tempus ad imguitatẽ
redeunt. Hii profecto
u̾ba dei non audiunt:
quia hec ex̾cere in oꝑe
contempnũt. unt¬
itam ergo urãm
fratres kamĩ ante
mentis oculos reuocate:
⁊ alta consideratione ꝑ¬
timescite. Hoc qd̃ ex ore
ueritatis sonat: ꝓpt̾ea
uos non auditis quia
ex deo non estis. Sed hor
quod de reprobis ueritaᷤᷤ
lcquitur. ip̃i hoc de se¬
met ip̃is reꝓbis suis
oꝑibus ostendunt.

Expanded text:
am in fletibus compunganam in fletibus compungantur, sed post lacrymarum tempus ad iniquitatem redeunt. Hi profecto verba Dei non audiunt, qui haec exercere opere contemnunt. Vitam ergo vestram, fratres charissimi, ante mentis oculos revocate, et alta consideratione pertimescite hoc quod ex ore Veritatis sonat: Propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Sed hoc quod de reprobis Veritas loquitur, ipsi hoc de semtipsis reprobi suis operibus ostendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dicebat. Quis ex uobis ar¬
guet me de peccato. Non
declignatur ex ratione
ostendere se peccatorem
non esse: qui ex u̾tute
diuinitatis poterat pec¬
catores iustificare. Sed
terribibe est ualde qd̃
subditlit. Qui est deo:
u̾ba dei audit. Propte¬
rea uos non auditis:
quia ex deo non estis.
Si enim ip̃e u̾ba dei au¬
clire u̾ba eius nonpo¬
test quisquis ex illo ñ
est. Interroget se unus-¬
quisq si u̾ba dei inaure
cordis percipit.⁊ intel¬
ligit unde sit. Celestem
patriam. desiderare ueri¬
tas iubet carnis deside¬
rra conteri a mũcli głã
declinare. aliena non ap¬
petere:ppria largiri.Pẽ¬
set ergo apud se uinis¬
quisq ur̃m si hec uox
dei incordis eius aure¬
conualuit.⁊quia iam
ex deo sit agnoscit. Nã
sunt nomuilli qui p̾cep¬
tadei nec aure corporis
percipere dignantur:
⁊ sunt non nulli qui
hec quidem corporis au¬
re percipuit: sednul¬
lo en mentis desiderio
complectuntꝰ. Et sunt
nonmisti qui libent̾ u̾
ba suscipiunt. ita ut eti¬

Expanded text:
dicebat: Quis ex vobis arguet me de peccato? Non dedignatur ex ratione ostendere se peccatorem non esse, qui ex virtute divinitatis poterat peccatores justificare. Sed terribile est valde quod subditur: Qui ex Deo est verba Dei audit; propterea vos non auditis, quia ex Deo non estis. Si enim ipse verba Dei audire verba ejus non potest quisquis ex illo non est, interroget se unusquisque si verba Dei in aure cordis percipit, et intelliget unde sit. Coelestem patriam desiderare Veritas jubet, carnis desideria conteri, mundi gloriam declinare, aliena non appetere, propria largiri. Penset ergo apud se unusquisque que vestrum si haec vox Dei in cordis ejus aureconvaluit, et quia jam ex Deo sit agnoscit. Nam sunt nonnulli qui praecepta Dei nec aure corporis percipere dignantur. Et sunt nonnulli qui haec quidem corporis aure percipiunt, sed nullo ea mentis desiderio complectuntur. Et sunt nonnulli qui libenter verba Dei suscipiunt, ita ut eti
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ: & ille.Si inue¬
ni inquit grãm corã
te da michi signũ qd̾
tu sis qui logueris ad
me. Ne recedas hinc
tans sacͥficrũ ⁊ offerẽs
tibi. Qͥ respondit.

Expanded text:
unum. Et ille: Si inveni, inquit, gratiam coram te, da michi signum ut tu sis qui loqueris ad me, ne recedas hinc tans sacrificium et offerens tibi. Qui respondit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ progenies tua qua¬
si h̾ba terre. Lingredi¬
eris in habundãcia se.¬
pulehrum: sicut inf¬
tur acerinis intempo¬
re suo. Ecce hoc inues

Expanded text:
 progenies tua quasi herba terrae. Ingredieris in abundantia sepulcrum, sicut infertur acervus in tempore suo. Ecce, hoc, u
Abbreviated transcription (Latin):
mo. a planta pedis usꝙ
ad uerticem eius. Qi
testa sanem detradebat.
sedens in st̾quilinio:
Dixit autem illi uxor
sua. Adhuc tu perina¬
nes in simplicitate tuꝰ.
Benedie domino ⁊ mo¬
rere. Qui ait ad illã
Quasi una de stultis

Expanded text:
mo a planta pedis usque ad verticem eius qui testa saniem deradebat sedens in sterquilinio dixit autem illi uxor sua adhuc tu permanes in simplicitate tua benedic Deo et morere qui ait ad illam quasi una de stultis
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾tetur: ibiq renas¬
cens girat ꝑ meridĩe
& flectitur ad aquilo¬
nem. Lustrans uniu¬
sa. in circuitu pergit
spͣc: ⁊ in circulo suo re¬
uertitur. Omnia flu¬
urira intrant in ma
re:⁊mare non redũ¬
dat .¬
d locum unde exi¬
unt flumina. re¬
uertuntur : ⁊ iterum

Expanded text:
revertitur ibique renascens gyrat per meridiem et flectitur ad aquilonem lustrans universa circuitu pergit spiritus et in circulos suos regreditur omnia flumina intrant mare et mare non redundat ad locum unde exeunt flumina revertuntur ut iter
Abbreviated transcription (Latin):
nomen: q cristnate dic¬
tum est. Crismaautem
grece:: latine unctio no¬
imatur. Ideo autem
nos unxit quia lucta¬
tores contra diabolum fe¬
cit. Et diluculo iterum
uenrt in templum.⁊ õiꝰ
populus uenit ad eum:
et sedens docebat eos. ⁊
non tenebatur: quia ñ

Expanded text:
nomen a chrismate dictum est: χρίσμα autem graece, latine unctio nuncupatur. Ideo autem nos unxit, quia luctatores contra diabolum fecit. Et diluculo iterum venit in templum, et omnis populus venit ad eum, et sedens docebat eos. Et non tenebatur, q
Abbreviated transcription (Latin):
excelsi. Dixit ꝙ dñs ad
gedeon. Multus tecum
est. populus nec tͣdetur
madiaꝵ in manirꝰ eiꝰ.
nec glorietur contra
me isrł. ꝙ dicat meis
uiribus liberatus sũ.
Loqu̾e ad populum. ꝙ
cunctis audientibus p̃¬
dica. Qui formidolosus
⁊ timidus est: reu̾tat᷑.
Recesserunt ꝙ de mon¬
te galaad: & reu̾sa sunt
ex populo .xxͥ. & duo mi

Expanded text:
Excelsi dixitque Dominus ad Gedeon multus tecum est populus nec tradetur Madian in manus eius ne glorietur contra me Israhel et dicat meis viribus liberatus sum loquere ad populum et cunctis audientibus praedica qui formidolosus et timidus est revertatur recesseruntque de monte Galaad et reversa sunt ex populo viginti duo mi
Abbreviated transcription (Latin):
de maximus in quadam omelia epi¬
phanie. Mistica eius natiuitas. sempi¬
t̃no gaudio et terram letificauit et
celum. hunc ergo regem celestium
hominũq rectorem : sub carnis mistiᷤ¬
o uenientem impius tremuit hero¬
des.
ec solum modo sacram̃tum ꝓ
alterutro. id est. uł ꝓ signo.
uel ꝓ signato accipit᷑ inuenitur
utroq sicut cum dicit᷑ uerbum ca¬
ro factum est. caro ꝓ carne et a¬
nua: itemq omnis anima pote¬
statibus sublimioribus subdita sit.
anima ꝓ carne et anima accipit᷑.
Nec mirum si sacram̃tum ꝓ sacra¬
mento et re sacramenti sepuis
ponit᷑ : quia et corpus xp̃i ꝓ sacra¬
mento et corpore xp̃i inuenit᷑.
augustinus de sacram̃tis altaris.
Corpus xp̃i et ueritas ⁊ figura est
Ueritas dum corpus et sanguis .xͥ.
uirtiute sp̃c in u̾bo ip̃ius ex panis
uiniq substancia efficitur: figura

Expanded text:
de Maximus in quadam homilia Epide Maximus in quadam homilia Epiphaniae : « Mystica ejus nativitas sempiterno gaudio et terram laetificavit et coelum. Hunc ergo regem coelestium, hominumque rectorem sub carnis mysterio venientem, impius tremit Herodes. » Nec solummodo sacramentum pro alterutro, id est, vel pro signo vel pro signato invenitur Verbum caro factum est , caro pro carne et anima. Itemque: Omnis anima potestatibus sublimioribus subdita sit : anima pro carne et anima accipitur. Nec mirum, si sacramentum pro sacramento et re sacramenti saepius ponitur; quia et corpus Christi pro sacramento et corpore Christi invenitur. Augustinus, De sacramentis altaris: « Corpus Christi, et veritas et figura est. Veritas, dum corpus Christi et sanguis, virtute Spiritus in verbo ipsius, ex panis vinique substantia efficitur. Figura
Abbreviated transcription (Latin):
uia igitur hoc suo sacramento
et concorꝑat. de ueritate euis et uirtu¬
te. quasi de re mesfabili qnͣtum deus
dederit disseramꝰ: si tñ pͥus quid sa¬
cram̃tum sit discutientes. quomodo
figura a ueritate rei quam significat
discernenda sit ostenderimꝰ. Augusti¬
nus in decimo libro de ciuitate dei.
Sacrifioium uisibile. inuisibilis sa¬
crificii sacramentum idẽ sacrum sig¬
num est. Item augustinus in sccło de
doctrina xp̃iana. Signum est res
p̃ter sp̃em qmͣ ingerit sensibus: aliud
aliquid ex se faciens incognitõnẽ ue¬
nire. Item alibi. Sacramentum inui¬
sibilis gr̃e: uisibilis forma. Sciendũ¬
est autem quod sacramentum et mi¬
steriũ in hoc differunt: quia sacra¬
m̃tum signum est uisibile aliquid
significans. nist̾ium uero aliquid
occultum ab eo significatũ. Alterum
tam̃ ꝓ altero ponitur ut suꝑuis dic¬
tum est. misterium ur̃m accipitis:
ut sit mist̾ium occultans ⁊ occultũ.
⁊ sacram̃tũ signans ⁊ signatum. Un¬

Expanded text:
uia igitur hoc suo sacramento et concorporat, de veritate ejus et virtute, quasi de re ineffabili, quantum Deus dederit disseramus: si tamen prius quid sacramentum sit discutientes, quomodo figura a veritate rei quam significat, discernenda sit ostenderimus. Augustinus in libro X De civitate Dei : « Sacramentum visibile, invisibilis rei sacramentum est, id est sacrum signum. » Item Augustinus in lib. II . De doctrina Christiana: « Signum est res praeter speciem quam ingerit sensibus, aliud aliquid ex se faciens in cognitionem venire. » Item alibi : « Sacramentum est invisibilis gratiae visibilis forma. » Sciendum autem quod sacramentum et mysterium in hoc differunt, quia sacramentum signum est visibile aliquid significans, mysterium vero aliquid occultum ab eo significatum. Alterum tamen pro altero ponitur, ut superius dictum est: mysterium vestrum accipitis, ut sit mysterium occultans et occultum, et sacramentum signans et signatum. Un
Abbreviated transcription (Latin):
magna facta est in
mari: ita ut nauicula
operiretur fluctibus. Cũ
enim młta magna et mi¬
randa ostendisset interra:
transiit ã mare et ibi¬
dem adhuc excellentiora
demostraret. quatinus
terre maris q dnmn se ẽẽ.¬
demostraret. Ingressus gͦ
nauiculam: fecit turba¬
ri mare.cõmouit uen¬
tos. concitauit fluctus.
Cur hoc: Ideo ut discipu
los mittẽt in timore. et
suũ auxiliũ postularent.
suamq potẽtiam rogan¬
tibus manifestaret. Illa
tempestas non ex sese ob¬
orta eit: s potestati appa-¬
ruit imperantis eius qui
eclucit uinctos de thesau

Expanded text:
magna facta est in mari, ita ut navicula operiretur fluctibus. Cum enim multa magna et miranda ostendisset in terra, transiit ad mare, ut et ibidem adhuc excellentiora opera demonstraret, quatenus terrae marisque Dominum se ederet. Ingressus ergo naviculam, fecit turbari mare, commovit ventos, concitavit fluctus. Cur hoc? Ideo ut discipulos suos mitteret in timorem, et suum auxilium postularent, suamque potentiam rogantibus manifestaret. Illa tempestas non ex sese oborta est, sed potestati paruit imperantis, ejus qui educit ventos de thesau
Abbreviated transcription (Latin):
tur sicut ip̃eait. Neq
enim pater iudicat
quẽqͣm: s omne iudici¬
um decdit filio. Quod
autem dicit. Biuiser̃t
sibi uestimenta mea.⁊
suꝑ uestimentũ meum
miserunt sortem. Hoc
fattum in euuangelio
reperimus: qd̾ milites

Expanded text:
tur, sicut ipse ait: Neque enim Pater judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Quod autem dicit: Diviserunt sibi vestimenta mea, et super vestimentum meum miserunt sortem : hoc factum in Evangelio reperimus, quod milites
Abbreviated transcription (Latin):
salutem respiciant pe¬
timus: sed ip̃i male iu¬
uendo auditum a no¬
bis iusti iudicis aũti¬
mus incidentes. in

Expanded text:
salutem respiciant petimus, sed ipsi male vivendo auditum a nobis justi Judicis avertimus, incidentes in
Abbreviated transcription (Latin):
lie mi. cur uenitis mecũ:
Num ultra habeo filios
in utero meo ut uiros
ex me sperare possitis.
eu̾timini

Expanded text:
e, cur venitis mecum? num ultra habeo filios in utero meo, ut viros ex me sperare possitis? Revertimini
Abbreviated transcription (Latin):
tera die. ecce dagon ia¬
iebat ꝓnus in terra
ante arcam dñi. et
tulerunt dagon⁊ res¬
tituerunt eum in lo¬
co suo. Rursumq ma¬
ne die altero surgenteᷤ
inuenerunt dagon ia¬
centem super faciem
suam in t̾ra coram arca
domini. Capud autem
dagon ⁊due palme ma¬
nini eius abscise e
rant super limen. Por¬
ro dagoꝵ truncus solꝰ
renianserat in loco suo.
Propter hanc causam
non calcant sacdotes
dagoa: et omnes qui
ingredintur templũ e¬
ius super limendagõ
inaroto usq in hodi¬
ermu diem. Adgͣua¬
ta est autem manus
domur. super adrotoᷤᷤ
⁊ demolitus est eos. Et
gri in medio regionis
illius.⁊ nati suͣt mu¬
res. et facta est confu¬
sio mortis magna in
ciuitate. & percussit in
secretiori parte natiuͣ

Expanded text:
tera die, ecce Dagon jacebat pronus in terra ante arcam Domini, et tulerunt Dagon, et restituerunt eum in loco suo. Rursumque mane die alio consurgentes, invenerunt Dagon jacentem super faciem suam in terra coram arca Domini: caput autem Dagon, et duae palmae manuum ejus abscissae erant super limen: porro Dagon truncus solus remanserat in loco suo. Propter hanc causam non calcant sacerdotes Dagon, et omnes qui ingrediuntur templum ejus, super limen Dagon in Azoto, usque in hodiernum diem. Aggravata est autem manus Domini super Azotios, et demolitus est eos, etgri in medio regionis illius, et nati sunt mures et facta est confusio mortis magnae in civitate, et percussit in secretiori parte natium
Abbreviated transcription (Latin):
ao champnatõnẽ tuam fa¬
ceres inimicus
de te faceres tͥumphare.
Te ergo ꝑmisit ad nequi¬
ciam: illos ꝑduxit ad pal¬
mam. Unus enĩ idemq ẽ.
dñs omĩpotens quiparu¬
ulus uagĩes unus idẽq
est qui tua credulitatẽ dig¬
natus est fugere. cuius
maiestatem non potes
effugere. Fugut eñi non
formidine humana: fed
dispensarõe diuina.fugiit
non necissitate: sec potestate. Neo audẽ
dignatus est in egỹptum fugere: ut
post ea crucem dignaretur ascendere.
Et illa porestare pue latuit in egip¬
r to: qua potestate iuuenis pepen¬
dit in ligno. Inus enĩ idemꝙ est
mortis susceptor: uiteꝙ largitor.
nus idemꝙ mortalis ex
patre: mortalis ex matre.p o¬
pria potestate moriens: ꝓpria pot¬
tate resurgens. Iste itaꝙ puer qui ue¬
tus est: ideo ñ inuenitur in numo

Expanded text:
ad damnationem tuam faceres inimicus.de te faceret triumphare. Te ergo permisit ad nequitiam, illos perduxit ad palmam. Unus enim idemque est Dominus omnipotens, qui parvulus vagiens; unus idemque est, qui tuam crudelitatem dignatus est fugere, cujus majestatem non potes effugere. Fugit enim non formidine humana, sed dispensatione divina; fugit non necessitate, sed potestate. Ideo autem dignatus est in Aegyptum fugere, ut postea crucem dignaretur ascendere; et illa potestate puer latuit in Aegypto, qua potestate juvenis pependit in ligno. Unus enim idemque est mortis susceptor, vitaeque largitor: unus idemque immortalis ex Patre, mortalis ex matre; propria potestate moriens, propria potestate resurgens. 7. Iste itaque puer qui natus est ideo non inven
Abbreviated transcription (Latin):
tio tͥuitatis impleuit.
Neq eñi alic ĩ opera¬
tione u̾tam abesse
sibi uit. Potest ant
iaqͣm sepãi i ab in¬
uicem poterit qd̃ decta¬
de est iudiuisum. De¬
niq cum baptiraret᷑
saluator nõ se deesse
umgenito pater in
lũba. Non ergo mirei᷑
frs quibus infide est
tͥnitas si tria uũ dĩe¬
nobis misteria cõsecra¬
runt hodie itaq ut
diximus magus per st̾l¬
iam repperit. quod iudeus
credere noluit per ꝓ¬
phethas.

Expanded text:
tis implevit. Neque enim aliquando in operatione virtutum abesse sibi unitas potest, aut unquam separari ab invicem poterit, quod deitate est indivisum. Denique, cum baptizaretur Salvator, non se deesse Unigenito Pater in lumba. Non ergo miremur, fratres, quibus in fide est Trinitas, si tria unum nobis diem mysteria consecrarunt. Hodie itaque, ut diximus, magus per stellam reperit quod Judaeus credere noluit per prophetas.
Abbreviated transcription (Latin):
um plura fratres atq diuersa fes¬
tiuitas p̃sentis diei salutariũ myͣ¬
steriorum sacramenta młtiplicat:
nam sicut posteritat sue fidelis mã-¬
dauit antiquitas. hodie saluator hu¬
mani generis celestibus ostensus in¬
diciis a chadeis est adoratus. Hodie
xp̃c beati ioh̃ñ mirsterio fluenta ior¬
danis benedictione ꝓprii baptũmatis
consecrauit. Hodie etiam inuitatꝰ
ad nuptias diuinita¬
tis sue potent am ma¬
nifestans aques u̾tit¬
sanc ificauit in baptis¬
uo nobilitauit in

Expanded text:
 fratres, atque diversa festivitas praesentis diei salutarium mysteriorum sacramenta multiplicat. Nam, sicut posteritati suae fidelis mandavit antiquitas, hodie Salvator humani generis coelestibus ostensus indiciis, a Chaldaeis est adoratus . Hodie Christus beati Joannis ministerio fluenta Jordanis benedictione proprii baptismatis consecravit . Hodie etiam invitatus ad nuptias divinitatis suae potentiam manifestans aquas sanctificavit in baptismo, nobilitavit in
Abbreviated transcription (Latin):
pit eicere uendentes in
illo ⁊ em̃tes. Inter om
nia miraculã que domi¬
nus in mundo corporali¬
ter gessit: hoc p̃cellentisli¬
mum et maximum est.
p̾lire enim fuit dicit bea¬
tus ih̾onimus. hoc quod
unus homo inhermisz
mlta milia armatorũ
de templo eiecit: qm qd̃
lazarum quatͥduanũ ⁊
mortiris suscitanit. ful¬
nitatis resplẽdebat in as¬
pectui humanitatis: at¬
ꝙ ideo uidentes insoli¬
tam claritatem in ho¬

Expanded text:
pit ejicere vendentes in pit ejicere vendentes in illo, et ementes, et mnia miracula quae Dominus in mundo corporaliter gessit, hoc praecellentissimum et maximum est. Plus enim fuit, ut dicit beatus Hieronymus, hoc quod unus homo inermis multa millia armatorum de templo ejecit, quam quod Lazarum quatriduanum a mortuis suscitavit. Fulnitatis resplendebat in aspectu humanitatis; atque ideo videntes insolitam claritatem in fa
Abbreviated transcription (Latin):
p̾stolabatur horam qua
ꝓ mũdi salute deo patri
se modorem suauitati
hostiam osterret. Popu¬
liautem dicebant. Hie
est Ihc̃ a nadareth ꝓphã.
Suꝑbis iudas quisirã
esset qui cum tanta głã
ciuitate intrabat inter¬
rogantibus simplextur¬
ba qd̾ nouerat fatelatur.
Hic est inquiens ihũs ꝓ¬
ꝓhã Prophãm appellabãt
quia errabant: et quid di¬
cerent ignorabant. Nes¬
ciebant enim eũ deum
aut dei filium appellare:
s error eorum ꝓfacta
scientia plemis exat
Nam moyses de eodixat
Prop h̾am uobis suscita¬
bit deus de fratribus ues¬
quitur. Non capit ꝑire
ꝓphetan. extra iheruslẽ.
Ita uero accipiendus est
ꝓphetarum ficut est rex
regum & dominus domi¬
nantium. Et intrauit
ihẽ intemplum. Quod
dominus citate nigres.¬
sus pͥmo templum adiit:
formam nobis religio
onis deo sit consecrata in¬
gredimur: pͥusad illam
festinare debemus. Et p̾¬
sicut demũ ad ea que ne¬
ceffitas fragilis uite exi¬
git peragenda negotia qm¬
totrus atcedamus. Et ce¬

Expanded text:
stolabatur horam qua pro mundi salute Deo Patri se in odorem suavitatis hostiam offerret. Populi autem dicebant: Hic est Jesus a Nazareth propheta. Superbis Judaeis quisnam esset, qui cum tanta gloria civitatem intrabat, interrogantibus, simplex turba quod noverat, fatebatur. Hic est, inquit, Jesus propheta. Prophetam appellabant, quia errabant, et quid dicerent ignorabant. Nesciebant enim eum Deum aut Dei Filium appellare, sed error eorum perfecta scientia plenus erat. Nam Moyses de eo dixerat: Prophetam vobis suscitabit Dominus de fratribus vespit perire prophetam extra Hierusalem Ita vero accipiendus est prophetarum, sicut est rex regum, et Dominus dominantium. Et intravit Jesus in templum. Quod Dominus in civitatem ingressus, primo templum adiit, foonis Deo sit consecrata, ingredimur, prius ad illam festinare debemus, ubi orsic demum ad ea quae necessitas fragilis vitae exigit, peragenda negotia protinus accedamus. Et coe
Abbreviated transcription (Latin):
enri hanc ꝓeius amore
uigili celebramus ⁊
re mea dormire ĩ mor¬
te. ac de morte uoluit
excitari. Nam sicut apo¬
stolus ait. Mortuus est
ꝓpter delicta nostra: ⁊ re¬
surrexit ꝓpter iustifica¬
tionem nr̃ãm. usu¬
ud ipso quoq stat u

Expanded text:
enim hanc pro ejus amore vigiliis celebramus et ore in ea dormire in mortem, ac de morte voluit excitari; nam sicut Apostolus ait: Mortuus est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem nostram . Quod ipso quoque statu
Abbreviated transcription (Latin):
fieret aliud quam quod semel factus
est homo. scilicet ad nr̃am salutem.
cum nichil aliud oꝑetur in sacramento
quam quod semel oꝑatus est nobis in
se ipso incruce scilicet & altari nr̃am
redemptõem. ad quam semꝑ digne
suscipiendam semꝑ signo sue p̃sen¬
cie nr̃am uoluit excitare deuotionem
ꝑ tanti sibeneficii presentis ⁊ pre¬
igneis sine unitate ꝑsone apparuis¬
se credit᷑: sic xp̃o in sacramento pa¬
nis & uini corꝑaliter qͥd̾ confici. s

Expanded text:
fieret aliud quam quod semel factus fieret aliud quam quod semel factus est, homo scilicet ad nostram salutem: cum nihil aliud operetur in sacramento, quam quod semel operatus est nobis in seipso, in cruce scilicet et altari, nostram redemptionem: ad quam semper digne suscipiendam, semper signo suae praesentiae nostram voluit excitare devotionem, per tanti sui beneficii praesentis et praeigneis sine unitate personae apparuisse creditur, sic Christus in sacramento panis et vini corporaliter confici