comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ora dicenda st̃. er qͥd difficilimũ est diui¬
denda intentio aĩ.ur aliud uoce aliud o¬
culis agatur. Illud nõ penirebit curasse
cũ scribe̾ noia puer quẽ ad̾m moris ẽ cepe
ꝯsequi rẽ postea ꝓpͥũ tp̃s desiteraturã. Et qm
cẽ res ad huc tenues moramũ hii qͦq u̾sus
qui adimitatõe scribendi ꝓponẽtur nõ occi¬

Expanded text:
ora dicenda sunt, et, quod difficillimum est, dividenda intentio animi, ut aliud voce aliud oculis agatur. illud non paenitebit curasse, cum scribere nomina puer quemadmodum moris est coeperconsequi rem postea proprium tempus desideraturam. et quoniam circa res adhuc tenues moramur, ii quoque versus, qui ad imitationem scribendi proponentur, non oti
Abbreviated transcription (Latin):
qua fere hoc hoiu genus ĩtumescit ĩpiosi at¬
q int̾mi senientes stulritiã suã docer. Nec
minus error eor nocer morib. Si ꝗde leoni¬
des alexandri pecdagogus ur ababillonio dy¬
ogene traditur ꝗbusdã eũ uitii ĩbuir q̃ robr¬
stu qͦqr ⁊̃ maxinũ regẽ ab illa institutione
pueili sut psecuta. Si cui multa uideor exige̾
cogiret oratorẽ institui rẽ arduã ⁊ cũ ei fo̾mã¬
do nichil defiuĩt. Pretͥea plura ac difficiliora
supesse. Nam ⁊ studio pperuo/ ⁊ p̾statissimis
p̃cepto̾ib ⁊ plurib disciplus opꝰ ẽ. qua ꝓpt̾
pcipienda sũt optima / q̃ siq granabit᷑ nõ rõi¬
assiduus dicendi nõ ĩꝑitus. Qui siqͣ erunt
abhi s pnte alũpno dcã uitiose/ corrigar ꝓtin
nec ĩsitcͣ illi sinat dii tñ ĩtelligat᷑ ro qd̾ pͥus
plinis qͦq g̾ͥcis prius instruedũ est. Uii et nr̃e
moris est. Hec eĩ accidũt ⁊ oris pliui̾ma uitia
ĩpegrinũ sonũ cõrupti ⁊ ẜmonis cui cu gͥce

Expanded text:
quo fere hoc hominum genus intumescit, imperiosi, atque interim saevientes stultitiam suam perdocent. Nec minus error eorum nocer moribus. Siquidem Leonides, Alexandri Paedagogus, ut a Babylonio Diogene traditur, quibusdam eum vitiis imbuit, quae robustum quoque, et iam maximum regem ab illa instirutione puetili sunt prosecuta. Si cui multa videor exigere, cogitet oratorem institui, rem arduam, etiam cum ei formando nihil defuerit; praeterea plura ac difficiliora superesse. nam et studio perpetuo et praestantissimis praeceptoribus et plurimis disciplinis opus est. quapropter praecipieassiduus loquendi non imperitus, qui, si qua erunt ab his praesente alumno dicta vitiose, corrigat protinus nec insidere illi sinat; dum tamen intelligatur, id, quod prius plinis quoque Graecis prius instituendus est, unde et nostrae moris est. hoc enim accidunt et oris plurima vitia in peregrinum sonum corrupti et sermonis
Abbreviated transcription (Latin):
cisse. Quit melius alioqu faciet ex quo loq
poterunt: faciãt eĩ aliꝗd noc̃e est aur cur boc
ꝙͣ tulũcũꝙ est usq ad septem ãnos lucrũ fa
eras prior maiora tñ aliqua discer puer eo
ip̃o anno quo minora dioicisser. ħ ꝑ singło̾s
progatũ insũma ꝓficit. ⁊ ꝙͣtũ uifantia p̾sỹp¬
tu tpͣris adolescentie acquiritur. Idẽ etiã de
sequẽtib anis p̃ceptũ sit. ne qd̾ cuiq discen¬
dum est sero disce̾ incipiat. Nõ ergo ꝑdam
ius sẽde̾s q̾ tenacissua est. Nõ sũ adeo era¬
tis ĩprudens urt instadũ prorinus teneris
acerbe purẽ exigendãq plane opaz.naz io
ĩprimis caue̾ opportebit ne studia q amare
nõdũ põt oderit.⁊ amaritudue semel per

Expanded text:
s alioqui facient, ex quo loqui poterunt? faciant enim aliquid necesse est. aut cur hoc, quantulumcunque est, usque ad septem annos lucrum fasontulerit aetas prior, maiora tamen aliqua discet puer ipso illo anno, quo minora didicisset. hoc per singulos prorogatum in summam proficit, et quantum in infantia ptemporis, adolescentiae adquiritur. idem etiam de sequentibus annis praeceptum sit, ne, quod cuique discendum est, sero discere incipiat. non ergo perdamus vis, sed etiam tenacissima est. Nec sum adeo aetatum imprudens, ut instandum protinus teneris acerbe putem, exigendamque plenam operam. Nam id in primis cavere oportebit, ne studia qui amare nondum potest, oderit, et amaritudinem semel per
Abbreviated transcription (Latin):
scit. Hec cũ aiaduerrẽitꝰ ꝓspiciat teĩcers qͥ¬
nã mͦ tͣctandꝰ sit discẽtis aius. Sũt qd nisi
ĩstit̾is remissi. Quidã imꝑia ĩdignãt᷑ quoᷤᷤ¬
dã orinet merus. Q uosda debilirar. Alies
otinuatio extñdir. In aliis plus imper̾ fac̾
michi ille der᷑ puer quẽ laus exciret que
gła iuuet. ꝯ uicrus fleat. Hic eĩt alend am¬
bitu. he morcebit obiurgatio. Huc honor ex¬
cirabit. ĩhoc desidiã nũꝙͣ uerebor Pada est
tñ oĩb aliqͣ remissio. Nõ solũ qr nulla res
ẽ q̃ ꝑferre possir ꝯtinuũ labore. Atq ea qͦq.

Expanded text:
ec cum animadverterit, perspiciat deinceps, quonam modo tractandus sit discentis animus. sunt quidam, nisi institeris, remissi, quidam imperia indignantur. quosdam continet metus, quosdam debilitat, alios continuatio extundit, in aliis plus impetus facit. mihi ille detur puer, quem laus excitet, quem gloria iuvet, qui victus fleat. hic erit alendus ambitu, hunc mordebit obiurgatio, hunc honor excitabit, in hoc desidiam nunquam verebor. danda est tamen omnibus aliqua remissio; non solum quia nulla res est, quae perferre possit continu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͥmitur. atq co magis ꝙ minora q̃ facilius
minores ꝑcipiunt. Et ut corpora ad quostã
m̃brorũ flexus formai̾ nisitenera nõ posst.
Sic aĩos qͦq ad płaq duriores robur ip̃m
fac̃. An phylippus macedonũ rex Alexan¬
dro filio suo pͥma lr̃arum elem̃ta tradi ab
Aristotile sumo eiꝰ etatis pho noliuss: dr¬
sumã credidisset: Fingamus igitrur alexͣ da̾i
nob̾ ĩpoirũ gremio dignu cãra cura ĩfanrer
qͣqͣ suus cuiq dignus est pudeat ne me in
ip̃is starĩ elemtis ⁊ breuia docendi mõstrare
ꝯpendia. Neq eĩz mͣ ullus saltẽ placet ꝙ fi¬

Expanded text:
mit? atque eo magis, quod minora etiam facilius minores percipiunt, et ut corpora ad quosdam membrorum flexus formari nisi tenera non possunt, sic animos quoque ad pleraque duriores robur ipsum facit. an Philippus Macedonum rex Alexandro filio suo prima litterarum elementa tradi ab Aristotele, summo eius aetatis philossummam credidisset? fingamus igitur Alexandrum dari nobis impositum gremio, dignum tanta cura infantem quamquam suus cuique dignus est pudeatne me in istis statim elementis, etiam brevia docendi monstrare compendia. 2. Neque enim mihi illud saltem placet,
Abbreviated transcription (Latin):
Accidit Itaqz. ut cicatricosa suit.
et exangnia. et cura peiora. Sit
ergo aliqñ quod placeat. ãt certe
quod sufficiat. ut opus poleat
luna nõ exterat. Temꝑis qͦ esse
debet modus. Nam ꝙ cumesiiru¬
am nouẽ annis accepimꝰ st̃ptam.
et panogracũ isaratis qͥ. parcis¬
sime decem ãnis dicũt elaboratũ.
Ad oratorem nichil ꝑtinet. cuius
multum erit si tam tardum fuit

Expanded text:
accidit itaque ut cicatricosa sint accidit itaque ut cicatricosa sint et exsanguis et cura peiora. sit ergo aliquando quod placeat aut certe quod sufficiat, ut opus poliat lima, non exterat. temporis quoque esse debet modus. nam quod Cinnae Zmyrnam novem annis accepimus scriptam, et panegyricum Isocratis, qui parcissime, decem annis dicunt elaboratum, ad oratorem nihil pertinet, cuius nullum erit, si tam tardum fu
Abbreviated transcription (Latin):
equitur emandatio pars
Ostudioꝵ longe utilissima.
neq enĩ sine causa creditum est.
stilum nõ minꝰ agere cũ delet.
huꝰ aũt oꝑis est adicẽ. dethere
mutare. S facilius in hiis simp¬
siciusq iudiciũ. q̃ Replenda. ues
deitienda sunt. premere uero tu¬
mencia. hũilia extollere. luxu¬
riantia adstringe. In ordinata
dixigere. soluta compon̾e. exulan᷑
cohercere. duplis oꝑe. Nai ⁊ dam¬
pnanda sunt q̃ platuerãt. et inue¬
nienda que fugerãt. Nec dubium
est optimũ ẽẽ emendandi gemis
si stripta in aliquod tp̃s reponant᷑.
ut ad ea pt᷑ interuallum uelut no¬
ua atq aliena Redeamiꝰ ne nobis
stpta nos tanꝙͣ Recentes fetus
bere ad pñtis usus ncce est. ⁊ ip̃a
emendatio finem ht̃. Sũt enĩ qui
ad omĩa stpta tanꝙͣ uicia redeãt.
et qiͣ nichilfas sit rectum ẽẽ quod
pͥmũ est meliꝰ existimẽt ꝙꝙͣ est
aliud. Idqr faciant. quotĩẽs librũ
in manibz resumpserr̃t. similes
medicis etiam integra secantib.

Expanded text:
equitur emendatio, pars studiorum longe utilissima. neque enim sine causa creditum est stilum non minus agere, cum delet. huius autem operis est adiicere, detrahere, mutare. sed facilius in iis simpliciusque iudicium, quae replenda vel deiicienda sunt; premere vero tumentia, humilia extollere, luxuriantia adstringere, inordinata digerere, soluta componere, exultantia coercere, duplicis operae. nam et damnanda sunt quae placuerunt et invenienda quae fugerant. nec dubium est optimum esse emendandi genus, si scripta in aliquod tempus reponantur, ut ad ea post intervallum velut nova atque aliena redeamus, ne nobis scripta nostra tanquam recentes fetus bere ad praesentes usus necesse est; et ipsa emendatio finem habeat. sunt enim qui ad omnia scripta tanquam vitiosa redeant et, quasi nihil fas sit rectum esse quod primum est, melius existiment quidquid est aliud, idque faciant, quotiens librum in manus resumpserunt, similes medicis etiam integra secantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
petit. Deñ paulopꝰ. Non enĩ bõa
constĩa s uictoria litigantis est
p̾miũ. Que si uera eẽnt / pessimorũ
morib dare instrumẽta et neqͥciã
p̾ceptis adinuare. S illi ⁊c̃em opĩois
sue uiderint. Nos aũt inq̾ssi for̃are
ꝑfectum oratorem quẽ in pͥmis ẽẽ
ope melius sensũet ren̾tam᷑. Retho

Expanded text:
petit. deinde paulo post: non enim bona petit. deinde paulo post: non enim bona conscientia sed victoria litigantis est praemium. quae si vera essent, pessimorum moribus dare instrumenta et nequitiam praeceptis adiuvare. sed illi rationem opinionis suae viderint. nos autem ingressi formare perfectum oratorem, quem in primis esse op
Abbreviated transcription (Latin):
ut appeat płoni nõ rethoricen uidi
malum. sz eam ueram .nͥ. iusto at bono
nõ ꝯtingere. Adhuc aũt infedro ma¬
gnifestius facit hãt artẽ cõsũmari
cctra iusticie qͦ stĩam non posse. Cui
oppioni nos qͦ accedimꝰ. An alr̾ def¬
fensionẽ socratis et eoꝵ qui ꝓ pat̾a
ceciderant. laudem stpsissent. q̃ certe
sũt oratoris oꝑa: s in illud hõm geꝰ
qd facilitate dicendi male utebatur ÷
inuettꝰ est. Nam et socrates iħõe¬
tam sͥ. credidit orõem quã ei lisias
Res ꝯposuerat. et tum maxĩe stribe̾
litigatorib q̃ illi ꝓse ip̃i dicerent.
Erat moris atq ita iuri quo non
licebat pro altoͬ agere. fraus adhibe¬
batur. Doctiores qͦ enis artis parũ
Idonei platoni uidebant᷑ qͥ. Rethorien
aiusticia seꝑarent. et ueris ediblia
pͥferunt. Nam id qͦ d ͭ in phoedro.
Consensisse aũt illis suꝑioribus
uideri pt etiam corneliꝰ celsus / cꝰ
heci uerba sũt. Orator. sile tñ ueri

Expanded text:
ut appareat, Platoni non rhetoricen videri malum, sed eam veram nisi iusto ac bono non contingere. adhuc autem in Phaedro manifestius facit, hanc artem consummari citra iustitiae quoque scientiam non posse; cui opinioni nos quoque accedimus. an aliter defensionem Socratis et eorum, qui pro patria ceciderant, laudem scripsisset? quae certe sunt oratoris opera. sed in illud hominum genus, quod facilitate dicendi male utebatur, invectus est. nam et Socrates inhonestam sibi credidit orationem, quam ei Lysias reo composuerat; et tum maxime scribere litigatoribus, quae illi pro se ipsi dicerent, erat moris, atque ita iuri, quo non licebat pro altero agere, fraus adhibebatur. doctores quoque eius artis parum idonei Platoni videbantur, qui rhetoricen a iustitia separarent et veris credibilia praeferrent; nam id quoque dicit in Phaedro. consensisse autem illis superioribus videri potest etiam Cornelius Celsus, cuius haec verba sunt: Orator simile tantum veri
Abbreviated transcription (Latin):
partes cmuilitatis corꝑi assignet
meditinam. et quã interpretant᷑.
exertitatricem. duas aniuo segͣlẽ
atq iustitiam adulatiõem aictẽ
medicine uocet cocoꝵ artificũ. et
exercitatricis mangonũ qͥ. colorẽ
fusto et uerum Robur ĩaui sagina
menciant᷑. legalis cauillatritẽ.
iusticie Rethoricen. que sĩa sũt q̃d
stpta inlr libro dictaq a sorate cuiꝰ
ꝑsona uidet᷑. plato sig̾ficare qͥd sensiat.
S aliisunt eiꝰ saones ad arguẽdos
qui ꝯtia disputant. ꝯpoĩti. qͦs. oa el¬
aut̃ seu plato eã quid̃ q̃ cũ exercet̾a᷑.
Rethoriten talem putat. Nam et d ͭ¬

Expanded text:
partes civilitatis corpori adsignet, partes civilitatis corpori adsignet, medicinam et quam interpretantur exercitatricem, duas animo, legalem atque iustitiam; adulationem autem medicinae vocet cocorum artificium, exercitatricis mangonum, qui colorem fuco et verum robur inani sagina mentiantur, legalis cavillatricem, iustitiae rhetoricen. quae omnia sunt quidem scripta in hoc libro dictaque a Socrate, cuius persona videtur Plato significare quid sentiat; sed alii sunt eius sermones ad coarguendos, qui contra disputant, compositi, quos ἐλautem seu Plato eam quidem, quae tum exercebatur, rhetoricen talem putat, nam et d
Abbreviated transcription (Latin):
estsethorite pars tercia / cantius
t heodorus gadareus ut Iam ad eos
ueniamꝰ qui artem quid̃ ẽẽ eam
s non urrtutem putaueꝵͭ. Ita enĩ
S  ut ip̃is eoꝵ uerbis utar. qui ħ
exgreco tnͣstulexunt ars ĩuentx
q cornelius celsus quisinẽ Retho ͭ ͤ
at dicere ꝑsuasibiliter in dubia¬
et ciuili materia quib st̃ dͥissilẽs
qui ab aliis tradunt᷑. qualis est¬
et ille uix uidendi et loquendi de
Rebus cumlib subiectis .s̾. cũ qͣs
ꝑsuasione / et quod corꝑis habitu.
et eoꝵ que dicet ꝓmĩciatiõe. Mille
abia si aut eadem aut ex hid apo ͭ ͣ
panca ex gorgia platonis a p̾orib
imꝑite excerpta lege̾ contenti. Neq
hot totũ neq aͦ. enis uoluĩa euoliũt.
ĩ maximũ errorem inciderũt. cre¬
duntq eum in haci ẽẽ opĩone. uni
Rethoricen nõ artem s ꝑiciã quãd
gr̃e ac uoluptatis existimet. et a ͦ
loco cilitatis ꝑticule simulatrũ.
et qtͣtam partẽ adulatioĩs ꝙ duas

Expanded text:
est rhetorices pars tertia. cautius est rhetorices pars tertia. cautius Theodorus Gadareus, ut iam ad eos veniamus, qui artem quidem esse eam sed non virtutem putaverunt. ita enim dicit ut ipsis eorum verbis utar, qui haec ex Graeco transtulerunt, Ars inventrix que Cornelius Celsus, qui finem rhetorices ait dicere persuasibiliter in dubia civili materia. quibus sunt non dissimiles, qui ab aliis traduntur; qualis est ille, vis videndi et eloquendi de rebus civilibus subiectis sibi cum quadam persuasione et quodam corporis habitu et eorum, quae dicet, pronuntiatione. mille alia, sed aut eadem aut ex eisdem composita; pauca ex Gorgia Platonis a prioribus imperite excerpta legere contenti neque hoc totum neque alia eius volumina evolvunt, in maximum errorem inciderunt, creduntque eum in hac esse opinione, ut rhetoricen non artem sed peritiam quandam gratiae ac voluptatiloco civilitatis particulae simulacrum et quartam partem adulationis, quod duas
Abbreviated transcription (Latin):
adiciendo in om̃i or̃one magis ꝙͣ
srĩores ꝯcedit.stelera q suadẽtib
pulcherrime rei nomen gorgias
apud platonem suadendi se arti¬
ficem in iudiciis et aliis cetib eẽ
ait. de iustis qͦ et ĩistis tͣctare.
Cui sociates ꝑsuadendi nõ docẽdi
cõcedit facultatem. Qui bero nõ
omĩa subiciebant oratori solliti¬
tius ac uerbosius ut nccͣe exat
adhibuerunt distrimĩa qͦro fuit
Ariston crrtolai pipatetiti diiri¬
pusus. cuiꝰ is finis est stĩa uidẽdi
et agendi. in ꝯtiõnib cuulib per
orõem ꝓpłaris ꝑsuasionis. ħic stĩa
qua ꝑipatetitꝰ est non ut stoiti uiͭ ͥ ᷤᷤ
soco pont. ppłarem autẽ ꝯphedẽdo
ꝑsuasionẽ ctiam cõtueliosꝰ est
adu̾sus artem orandi quã nichl
putat doctis ꝑsua suram. Illud de
om̃ib qui cirta ciuules deinũ ꝯtiões
oratorẽ iudicãt uersari dictum sit:
extludi abhiis psima oratoris offi ͣ
Illam certe laudatinã totai que

Expanded text:
adiiciendo in omni oratione magis quam adiiciendo in omni oratione magis quam superiores concedit scelera quoque suadentibus pulcherrimae rei nomen. Gorgias apud Platonem suadendi se artificem in iudiciis et aliis coetibus esse ait, de iustis quoque et iniustis tractare; cui Socrates persuadendi, non docendi concedit facultatem. qui vero non omnia subiiciebant oratori, sollicitius ac verbosius, ut necesse erat, adhibuerunt discrimina; quorum fuit Ariston, Critolai Peripatetici discipulus, cuius hic finis est, scientia videndi et agendi in quaestionibus civilibus per orationem popularis persuasionis. hic scientiam, quia Peripateticus est, non, ut Stoici, virtutis loco ponit; popularem autem comprehendendo persuasionem etiam contumeliosus est adversus artem orandi, quam nihil putat doctis persuasuram. illud de omnibus, qui circa civiles demum quaestiones oratorem iudicant versari, dictum sit, excludi ab his plurima oratoris officia, illam certe laudativam totam, quae
Abbreviated transcription (Latin):
et insuꝑ qd̵ nichil nisl m̃entiõe
ꝯͦplectitur. q̃ sine elocutiõe nõ est.
Oratio hermagore qui sinẽ eiꝰ
ẽẽ ait ꝑsuabliter dice̾ et aliis qͥ.
eand snĩam non hisdem tm̃ ubis
explicant, ac finẽ ẽẽ demonstrãt.¬
Sic̾e̾ q̃ opporteat / omĩa ad ꝑsuadedi
satis rpnsum est: cũ ꝑsuadere nõ
tñi oratoris ẽẽ cõnicimꝰ addita
sunt hiis aͣ. uarie. Quid̃ enĩ cͥca
res omẽs/ quid̃ circa cuiles m ͦ
uersari Rethoricen putauer̃. qͦre
ꝓprius est dicam. Omĩa subietisse
oratori uidet᷑.aristotiles cum dͭ¬
uiin ẽẽ dicendi/ quid in qͣq Re possit
Idem ostendit. Uim em̃ uotat Inue-¬
niendi quod sit in orõe ꝑsuabile.
Qui fines / et ip̃i solam ꝯplectũt᷑.
ñentiõẽm. Quod uiciũ fugiens
eierdorus uimputat mẽiendi
et eloquendi cũ ornatu credibłia
in omni or̃one s cũ eod modo cͥdibłiã
qͦ ꝑsua sibl̃a etiam nõ orator m̃eĩatꝑꝑ.

Expanded text:
et insuper quod nihil nisi inventionem et insuper quod nihil nisi inventionem complectitur, quae sine elocutione non est oratio. Hermagorae , qui finem eius esse ait persuasibiliter dicere, et aliis, qui eandem sententiam non iisdem tantum verbis explica oporteat omnia ad persuadendum, satis responsum est, cum persuadere non tantum oratoris esse convicimus. addita sunt his alia varie. quidam enim circa res omnes, quidam circa civiles modo versari rhetoricen putaverunt; quorum stionis proprius est, dicam. omnia subiecisse oratori videtur Aristoteles, cum dixit vim esse videndi, quid in quaque re possit idem ostendit; vim enim vocat inveniendi, quod sit in oratione persuasibile; qui fines et ipsi solam complectuntur inventionem. quod vitium fugiens Theodorus vim putat inveniendi et eloquendi cum ornatu credibilia in omni oratione. sed cum eodem modo credibilia quo persuasibilia etiam non orator inveniat,
Abbreviated transcription (Latin):
gorgias in eodem de qͦ. supͣdiximꝰ
libro uelut coattꝰ a socrate facͭ. aq ͦ
nõ dissentit ⁊ heodectes si be̾ ĩp̃nis
hot opus est qd de Rethorice noĩe
enis instribit. siue Et creditum
ẽ aristotilis in quo est sinẽ ẽẽ re-¬
thorites duce̾ hoĩes dicendo in id
quod auttor uelit. Sz ne ħ qͥd satꝭ
est comphensum. Persuadẽt em̃
ditendo. uel ducũt in id qd uolũt.
Alii qͦ ut meretrites. adulatores.
corruptores. At ꝯtra nõ ꝑsuadet
semꝑ orator ut interim nõ sit ꝓpͥiꝰ
hit finis eiꝰ interim sit cõis. cũ
huis qui ab oratore ꝓcul absũt.
ati qui nõ multũ ab ħ fine abest
appollodorus dicens. Iudicialis
orois pͥmũ et suꝑ omia ẽẽ ꝑsuade̾
Iudici. et sentenciã eiꝰ duce̾ in
id quod uelit. Nam et ip̃e oratorẽ
fortue subicit. Ut si nõ ꝑsuaszit.
nomen suũ Retine nõ possit. Qͥd
Recessep ͭ ab euẽtu. sicͭ. aristotiles
in or̃one ꝑsuadiblĩa. Qui finis

Expanded text:
Gorgias in eodem, de quo supra diximus, Gorgias in eodem, de quo supra diximus, libro, velut coactus a Socrate facit; a quo non dissentit Theodectes, sive ipsius id opus est, quod de rhetorice nomine eius inscribitur, sive, ut creditum est, Aristotelis, in quo est, finem esse rhetorices ducere homines dicendo in id, quod actor velit. sed ne hoc quidem satis est comprehensum; persuadent enim dicendo vel ducunt in id quod volunt alii quoque, ut meretrices, adulatores, corruptores. at contra non persuadet semper orator; ut interim non sit proprius hic finis eius, interim sit communis cum iis, qui ab oratore procul absunt. atqui non multum ab hoc fine abest Apollodorus, dicens iudicialis orationis primum et super omnia esse persuadere iudici et sententiam eius ducere in id, quod velit; nam et ipse oratorem fortunae subiicit, ut, si non persuaserit, nomen suum retinere non possit. quidam recesserunt ab eventu, sicut Aristoteles in oratione persuasibilia. qui finis
Abbreviated transcription (Latin):
critudo sentenciã dictat. Nam
et.m. aquiliũ deffendẽs ãtomiꝰ
cũ stissa ueste cicatrices quas
Is ꝓ pat̾a pectore adu̾so suste¬
pisset ostendit. non or̃ois huit
fiduciam s occłis ppłi .x. uiiii
actulit: quẽ illo appectu max ͨ.
motum. In hoc ut absoluet Reũ
creditum est. Seruium quid gal¬
bani miseratiõe sola qͣ. nõ suos
modo liberos perinisos in cõctiõe
ꝓduxerat. s galli etiam sulpicii
filiũ suis ip̃e manib circũtulãt
elapsum ẽẽ. tũ alioꝵ momimẽtis
tũ cathonis or̃oe testatum ẽ. Et
phyonen nõ yperidis attione.
ꝙͣ ꝙͣ admirabili s consp̾tu corꝑis
qd illa specõsissimũ aliarn didut¬
ta nudauerat tunica. putãt ꝑi¬
culo liberatam. Que si omĩa ꝑsuadẽt
nõ ẽ hic de quo locuti sumꝰ ꝓdoneꝰ
sinis. Ideoq diligentiores sunt
uisi sͥ. qui cũ de Rethorice idem
sentirent. existimauerͭ eã uim
dicendo ꝑsuadendi. Quem finem

Expanded text:
chritudo sententiam dictat. nam chritudo sententiam dictat. nam et Manium Aquilium defendens Antonius, cum scissa veste cicatrices, quas is pro patria pectore adverso suscepisset, ostendit, non orationis habuit fiduciam sed oculis populi Romani vim attulit, quem illo ipso aspectu maxime motum in hoc, ut absolveret reum, creditum est. servium quidem Galbam miseratione sola, qua non suos modo liberos parvulos in contione produxerat, sed Galli etiam Sulpicii filium suis ipse manibus circumtulerat, elapsum esse, cum aliorum monumentis tum Catonis oratione testatum est. et Phrynen non Hyperidis actione, quanquam admirabili, sed conspectu corporis, quod illa speciosissimum alioqui diducta nudaverat tunica, putant periculo liberatam. quae si omnia persuadent, non est hic, de quo locuti sumus, idoneus finis. ideoque diligentiores sibi sunt visi, qui, cum de rhetorice idem sentirent, existimaverunt eam vim dicendo persuadendi. quem finem
Abbreviated transcription (Latin):
pt̃ ał eo ꝙͦ qui uir bonꝰ nõ sit
Est ig. freꝙ̃ tissimꝰ finis retho ͭ ͤͫ
eẽ uel uim ꝑsuandẽdi. Qd ego
facultatẽ uocant. Que Res ne
quid afferat ambiguitatis.
originẽ a soerate ilet tñ re uera
ars q̃ c̾cũferet᷑. eiꝰ est. duxit.
qͥ. cũ sit longe a uolũtate ĩfamã¬
cium oratoris officia finem
artis tenere ꝯprehendit dicẽs.
ẽẽ Rethoriten ꝑsuadendi opifi¬
uti declamatiõe qͣ lnmꝰ in cethe¬
gum sua dẽ medullã uocat.
Aput płonem qͦ gorgias in lib ͦ
qui noĩe eiꝰ instriptus .÷. idem
fere dͭ s hãt plato illiꝰ opĩoem
uult accipi suam non. Cicero
pli̾b locis st̾psit officiũ oratoris
ẽẽ. dice̾ apposite ad ꝑsuadend.
In Rethoricis etiam que sine
dubio ip̃e nõ ꝓbat sinẽ facit
ꝑsuadere. uerũ et pecuma per¬
suadet. et gr̃a. et auctͣiͣtas dicẽtꝭ
et dignitas. Postremo aspertus
etiam ip̃e sine uoce. qͦ. uel Recor¬
edatio mexitoꝵ cuiꝰq. Uel facies
aliqͣ. miserabłis uel forẽ pul¬

Expanded text:
e, qui vir bonus non sit. est igitur frequentissimus finis, rhetoricen esse vim persuadendi. quod ego facultatem vocant; quae res ne quid adferat ambiguitatis, originem ab Isocrate si tamen re vera Ars, quae circumfertur, eius est duxit. qui , cum longe sit a voluntate infamantium oratoris officia, finem artis temere comprehendit, dicens esse rhetoricen persuadendi opifiuti declinatione, qua Ennius M. Cethegum suadae medullam vocat. apud Platonem quoque Gorgias in libro, qui nomine eius inscriptus est, idem fere dicit; sed hanc Plato illius opinionem vult accipi non suam. Cicero pluribus locis scripsit, officium oratoris esse dicere apposite ad persuadendum. in rhetoricis etiam, quos sine dubio ipse non probat, finem facit persuadere. verum et pecunia persuadet et gratia et auctoritas dicentis et dignitas, postremo aspectus etiam ipse sine voce, quo vel recordatio meritorum cuiusque vel facies aliqua miserabilis vel formae pul
Abbreviated transcription (Latin):
ee bene dicendistĩam. nam et orõis
omes uirtictes simil ꝯplectit᷑. et
bene dic̾e non possit nisi bonꝰ. Idem
ualet crisippi finis Ille ductꝰ a cle
siom̃ uirtutẽ oronis exclud ũt a
Rethorice malos. et Illi qui stiãm
cimiliũ officõꝵ eam putauerͭ. si
stĩam uirtutem iudicãt. S ãguste
in utͣq uiles qñones cohercent.
Albutius nõ oosturus ꝓfessor atq
auttor stĩam bñ dicendi ẽẽ ꝯsẽsit.
s exceptiõib pͨtat adiciendo circa
et illi uolintatis qui r̾te sentire
et dite̾ Rethorices putaneꝵͭ. Hni
sunt fere fines illustres, et de quibz
pͨcipue. dippictat᷑. Nam omes qͥd̾
ꝑsequi neq actinet neq possum.
cũ prauũ quoda ut arbitror studi ͫ
cirta st̾ptores arciũ extiterit. n
eisd uerois q̃ p̾or aͥquis occupass
fimiendo q̃ ambitio ꝓtulaber.a me.
Dicam enĩ non utiq q̃ m̾enero
s que placebũt. sicut ħ. Rethoritẽ¬

Expanded text:
am. nam et orationis omnes virtutes semel complectitur et bene dicere non possit nisi bonus. idem valet Chrysippi finis ille ductus a Clesecundum virtutem orationis. excludunt a rhetorice malos et illi, qui scientiam civilium officiorum eam putaverunt, si scientiam virtutem iudicant; sed anguste intra civiles quaestiones coercent. Albucius , non obscurus professor atque auctor, scientiam bene dicendi esse consentit, sed exceptionibus peccat adiiciendo circa et illi voluntatis, qui recte sentire et dicere rhetorices putaverunt. hi sunt fere fines maxime illustres et de quibus praecipue disputatur. nam omnes quidem persequi neque attinet neque possum, cum pravum quoddam, ut arbitror, studium circa scriptores artium extiterit, nihil eisdem verbis, quae prior aliquis occupasset, finiendi, quae ambitio procul aberit a me. dicam enim non utique quae invenero sed quae placebunt, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ut̃ parum tͣtum imꝓbet opꝰ nõne
as intllu artis alfuerit in qͣ. uel
pͥtipue laudabłis est iip̃a illa noui-¬
tas ac difficullas. Quãquid gr̃a
et delectationẽ afferũt sigurẽ/ q̃q
in sensib queq in uerbis sunt.
mutant etiã aͥquid at̾to atq hãc
Sulgari recesserpͭ. hab in pictã
spẽm tota facies. appelles tñ yͥgiẽ.
antigoni latere tm̃ alti ostendit
ut amissi ocłi deformitas lateret.
Quid non ĩorõe oꝑienda sũt q̃d̾
sine ostendi nõ debẽt. sine expͥmi
ꝓ dignitate nõ pñt. ut fecͭ timã¬
thes opinor cytimus in ea tabła
qͣ colotẽteium uicit. Nam cũ in
yffigenie ĩmolatiõe pinxiss t̾stẽ
calthantem. tͥstiorem ulixẽ. addidi

Expanded text:
ut parum rectum, improbet opus, nonne ut parum rectum, improbet opus, nonne ab intellectu artis abfuerit, in qua vel praecipue laudabilis est ipsa illa novitas ac difficultas? quam quidem gratiam et delectationem adferunt figurae, quaeque in sensibus quaeque in verbis sunt; mutant enim aliquid a recto atque hanc vulgari recesserunt. habet in pictura speciem tota facies; Apelles tamen imaginem Antigoni latere tantum altero ostendit, ut amissi oculi deformitas lateret. quid ? non in oratione operienda sunt quaedam, sive ostendi non debent sive exprimi pro dignitate non possunt? ut fecit Timanthes, opinor, Cythnius in ea tabula, qua Coloten Teium vicit. nam cum in Iphigeniae immolatione pinxisset tristem Calchante
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ri freꝙͣter expediat. Neq enim
Rogatioĩb pleris uestitis stã sũt.
ista p̾cepta. s hoc ꝙꝙͥ est utilitas
excogitauit. Non negabo autẽ
sit ũtilem ẽẽ płmq Alioqͥn nͣ. stri¬
Rerem. Uerum slead illa nos. aᵈ
suadebit utilitas. hãt relictis
iterũ itm̾q moneo. Res duas
in omuĩ actu sptet orator. qͥd deceat.
quid expediat. Expedit aũt sepe
mutare ex ilło constituto. traditoq
ordine. aliqͣ. Et it̾m decet. ut in
statuis atq picturis uidemꝰ uari¬
ari hĩtus uultus status Nam
brachia / et uincti pedes et a sũmis
ad imia rigens opꝰ. flexus ille.
et ut fic dixerim motꝰ dat actum
quẽd̃ et factum. iõ neci ad unũ mod̾
forate manꝰ et in uultu nlle spẽs.
Cursum hñt qued et impetũ. sedẽt¬
alia. uel incũbũt. nuidah᷑. illa ue-¬
sata sũt. qued mixta ex utͦq. Qͥd
tam distortum et elaboratũ ꝙͣ est
ille distobolos myronis : si quis tñ

Expanded text:
quaeri frequenter expediat. neque enim quaeri frequenter expediat. neque enim rogationibus plebisve scitis sancta sunt ista praecepta, sed hoc quidquid est utilitas excogitavit. non negabo autem sic utile esse plerumque, alioqui nec scriberem; verum, si eadem illa nobis aliud suadebit utilitas, hanc relictis iterumque iterumque monebo: res duas in omni actu spectet orator, quid deceat et quid expediat. expedit autem saepe mutare ex illo constituto traditoque ordine aliqua et interim decet, ut in statuis atque picturis videmus variari habitus, vultus, status. nambrachia et iuncti pedes et a summis ad ima rigens opus. flexus ille et, ut sic dixerim, motus dat actum quendam et adfectum. ideo nec ad unum modum formatae manus et in vultu mille species. cursum halia vel incumbunt; nuda haec, illa velata sunt, quaedam mixta ex utroque. quid tam distortum et elaboratum quam est ille discobolos Myronis? si quis tamen,
Abbreviated transcription (Latin):
huit narratio. q̃ lex dẽm nar¬
randi ꝓpositio. pꝰ hanc uelut
quibusd placuit excursio. tunc
si alit᷑ facere fas nõ sit quid tãꝙͣ
iussi seq̃rent: Erat eñ rethoͣᵉ.
Res prorsus facilis acꝑua. si
uno et brem p̾se̾pto ꝯtineret᷑
⁊ occasione nccͣcͣtate. Atq iõ res
in oratore pͤcipua cõsilium est.
qr uarie et ad Rerũmomenta
cõuertit. Quid si eñ p̾cipias
impatori qͦtiens aciem instruet. di¬
rigat frontem/ cornua utͥnq ꝓui¬
licebit. s mutabit᷑. natira loci
si mons occirroet. si flumẽ chitabͭ
collis siluis appitate aͣ. phibebit᷑
acie directa / nũt cuneis nĩt auxi¬
sus. nũt legione pugnabr̃. Non¬
nuĩꝙͣ terga etiam dedisse. simulata
ad iudicem om̃i de sermone. dirto.
An aliqñ auerso ꝑ aͥquã figuram
dicend sit. Constricta. an lateꝰ fusa
narratio. cõtinua ac diuisa. rca
an ordine ꝑmutato cãt docebut.
Itemq de qtĩonũ ordine cũ in ead
cõtrouersia aliud alii parti prius

Expanded text:
huic narratio, quae lex deinde narrandi, propositio post hanc vel, ut quibusdam placuit, excursio, tum csi aliter facere fas non sit, quidam tanquam iussi sequuntur. erat enim rhetorice res prorsus facilis ac parva, si uno et brevi praescripto contineretur; , occasione, necessitate. atque ideo res in oratore praecipua consilium est, quia varie et ad rerum momenta convertitur. quid si enim praecipias imperatori, quotiens aciem instruat, derigat frontem, cornua utrinque prolicebit; sed mutabitur natura loci, si mons occurret, si flumen obstabit, collibus, silvis, asperitate alia prohibebitur; acie directa nunc cuneis, Nunc auxiliis nunc legione pugnabitur, nonnunquam terga etiam dedisse simulata n longius, ad iudicem omni sermone derecto an aliquando averso per aliquam figuram dicendum sit, constricta an latius fusa narratio, continua an divisa, recta an ordine permutato, causae docebunt. itemque de quaestionum ordine, cum in eadem controversia aliud alii parti prius
Abbreviated transcription (Latin):
tum oratoriam. tũ orat̾cem
nõĩaueꝵ. Quos equid̃ nõ frauda¬
uerim debita laude ꝙ copiam Rõam
sermonis augere temptauerint.
s nõ om̃a nos ducẽtes agreco se¬
quũtur.situt ne illos q̃d quotiẽs
siris utiqi uerbis signare nostra
uolueꝵͭ. Et h ͨ int̾pretaͦ. nõ minꝰ
Sura est. ꝙͣ illa plaitti eenĩa. et q̃¬
entia. et ne ꝓpͥa quid̃. Nam orato¬
ria sit efferetur ut elocutoria ͭ orat̾x.
ut elocutrix. Illa aũt de ꝯͣ. loqͥmur
Retho ͭ ͤ tlis est qͣłis eloꝙͣtia Neci du¬

Expanded text:
tum oratoriam, tum oratricem tum oratoriam, tum oratricem nominaverunt. quos equidem non fraudaverim debita laude, quod copiam Romani sermonis augere temptarint. sed non omnia nos ducentes ex Graeco sequuntur sicut ne illos quidem, quotiens utique suis verbis signare nostra voluerunt. et haec interpretatio non minus dura est quam illa Plauti essentia atque queentia, sed ne propria quidem; nam oratoria sic effertur ut elocutoria, oratrix ut elocutrix; illa autem de qua loquimur rhetorice talis est qualis eloquentia, nec du
Abbreviated transcription (Latin):
id est ut dicamꝰ quoͦ possumꝰ uni¬
uers a ͣ uel ꝑpetualia. Raro enĩ Reꝑit᷑.
hot genꝰ. ut nõ labefactari parte
ãqͣ. et subrui possit. Sz de hus ple¬
mꝰ suo quidq loco tͣctabimꝰ Intim̃
nolo se iuuenes satis instruttos si
quẽ exhuis qui breues plin̾q cͥcũferet
artiolibellum edidicepĩt. et uelut
decretis techincoꝵ tutos putent.
exercitatiõe. pli̾is exꝑimẽtis. altiͫͥ
prudencia. p̃ntissimo ꝯsilio constatꝰ.
ars dicendi. s adiuuat᷑ hiis qͦ si
tñ srectam uiam / nõ unã orbitam
monstiet / qua declinare qui credidit
nefas patiat᷑. nccͣe estrillam per
sunes ingͣdienciũ tarditatẽ. Itaq:
et stiatum militari labore Iter sepe
deseximꝰ ꝯpendio ducti. et si Rectũ
simitem rupti et torrentib pontes
incideꝵ. circũ ire cogem᷑. Et Mana
tenebit᷑. incendio per parietẽ exi¬
bimꝰ. Late fusum opus est ⁊ młnd
ex hus optimũ et si qͣ mutari. adici
ethoritem in latinũ tnffentes.

Expanded text:
id est ut dicamus quomodo possumus universalia vel perpetualia. raro enim reperitur hoc genus, ut non labefactari parte aliqua et subrui possit. sed de his plenius suo quidque loco tractabimus. interim nolo se iuvenes satis instructos, si quem ex his, qui breves plerumque circumferuntur, artis libellum edidicerint, et velut decretis technicorum tutos putent. exercitatione, plurimis experimentis, altissima prudentia, praesentissimo consilio constat ars dicendi. sed adiuvatur his quoque, si tamen rectam viam, non unam orbitam monstrent; a qua declinare qui crediderit nefas, patiatur necesse est illam per funes ingredientium tarditatem. itaque et stratum militari labore iter saepe deserimus compendio ducti; et, si rectum limitem rupti torrentibus pontes inciderint, circumire cogemur, et, si ianua tenebitur incendio, per parietem exibimus. late fusum opus est et multex his optimum, et si qua mutari, adiici, rhetoricen in Latinum transferentes
Abbreviated transcription (Latin):
capitis furentes. Iam collidere
manꝰ. terre pedem incut̾e̾. fem:
pectus. frontem cede̾. mire ap
pellatum cͥculum facit. cum ille
eruditꝰ. ut in orone multa sus¬
mittere uariare. dippone̾. Ita
etiam ĩ ꝓmuĩciando suũ cuiq eoꝵ
q̃dicet colori accõmodare actũ
stiat. Et si quid ꝑpetua obserua.
Dignũ modestĩs. et eẽ. ⁊ uidi
malit. At illi hanc uim appellãt.
q̃ est potiꝰ uiolencia Cũ interim
nõ actores modo aliqͦs menias
s qd est turpiꝰ p̾ceptores. etiã.
qui breuẽ dicendi exercitanẽ
cõsecuti omissa rõne. ut tulit
simpetꝰ passim tumltuẽtur. eos¬
q qui plus honoris sr̃is eͥ̾buer ͭ
imeptos et reninos et trepidos
et infirmos. ut qꝯcũq uerbũ
ꝯtumeliosum occuroͭ. appellant.
Serũ illis qͥd gͣtulem᷑. sñ labore.
sine rõne sinẽ distipłia disertis
nos qñ et p̾cipiendi munꝰ etiã
pͥdem depͥcati sumꝰ. et inforo qͦ
Dicendi. qz hoẽstum finẽpicta¬

Expanded text:
capitis furentes. iam collidere capitis furentes. iam collidere manus, terrae pedem incutere, femur, pectus, frontem caedere, mire ad pullatum circulum facit; cum ille eruditus, ut in oratione multa summittere, variare, disponere, ita etiam in pronuntiando suum cuique eorum, quae dicet, colori accommodare actum sciat, et, si quid sit perpetua observatione dignum, modestus et esse et videri malit. at illi hanc vim appellant, quae est potius violentia; cum interim non actores modo aliquos invenias sed, quod est turpius, praeceptores etiam, qui brevem dicendi exercitationem consecuti omissa ratione ut tulit impetus, passim tumultuentur eosque, qui plus honoris litteris tribuerunt, ineptos et ieiunos et trepidos et infirmos, ut quodque verbum contumeliosissimum occurrit, appellent. verum illis quidem gratulemur sine labor, sine ratione, sine disciplina disertis; nos, quando et praecipiendi munus iam pridem deprecati sumus et in foro quoque dicendi, quia honestissimum finem puta
Abbreviated transcription (Latin):
int̾dum uident᷑. indocti copiam
hr̃e maiorẽ. qd̾ dicũt oĩa. Dottis
ẽ electio/ et modꝰ hiis actid ͭ ꝙ a
cura dicendi qd intenderĩt / recedt̃.
Itaq illud qtĩonũ. et argumẽtor
aput corrupta iudicia frigus
euitant: nichilq aliud ꝙͣ q ͦ. uel
pͣuis uoluptatib aures assistẽtiũ
nent. cũ oĩa cirta illas sordida
et abiecta sũt. ut limã nõ int̾
unib̾ras ꝙͣadmnodũ cicerõ dicit.
s plane int᷑. tenebras clariora
sunt. Itaq ingeiosi uocãt᷑. ut
libetedum tñ constet ꝯtũeliose
sic laudari disertũ. Nichłominꝰ
cõfiterd est. etiam detħere doct̾nã.
aliquid. ut limã rudib. et cotes
hebetib. et uino uetustatẽ. s bitia
detrahit. Atq eosolo minꝰ ẽ qd¬
kẽ ꝓpolierũt. ꝯͣ meliꝰ. Uerũ hii
pininciatiõe qͦ famã dicendi
fortiꝰ q̃runt. Nam et clamant
ub̾iq et oĩa seuata. ut ip̃i uotãt
manu emugiñt. młto distursu.
anhelitu. Iactatiõe gestu. smotu

Expanded text:
interdum videntur indocti copiam habere maiorem, quod dicunt omnia; doctis est et electio et modus. his accedit, quod a cura docendi quod intenderunt recedunt. itaque illud quaestionum et argumentorum apud corrupta iudicia frigus evitant nihilque aliud, quam quod vel pravis voluptatibus aures assistentium nent, cum omnia circa illas sordida et abiecta sunt; ut lumina non inter umbras, quemadmodum Cicero dicit, sed plane in tenebris clariora sunt. itaque ingeniosi vocentur, ut libet, dum tamen constet contumeliose sic laudari disertum. nihilominus confitendum est etiam detrahere doctrinam aliquid, ut limam rudibus et cotes hebetibus et vino vetustatem, sed vitia detrahit, atque eo solo minus perpolierunt, quo melius. verum hi pronuntiatione quoque famam dicendi fortius quaerunt. nam et clamant ubique et omnia levata, ut ipsi vocant, manu emugiunt, multo discursu, anhelitu, iactatione gestus, motu
Abbreviated transcription (Latin):
malos q uiros posse oratores dici
putant. Alii qͦꝵ nos sentencie
accedimiꝰ nom̃ h̃ artẽq de qͣ soqͥm
bonis quidem tͥbui uolũt. Eoꝵ aut̃
qui dicendi facultatem a maiore
ac magis expetenda uite laude
secernũt quid Rethoricem uimi tñ.
quid stĩam s non uirtutẽ. quid
bsum. quid̃ artem quid̃ s astiã¬

Expanded text:
malos quoque viros posse oratores dici malos quoque viros posse oratores dici putant; alii, quorum nos sententiae accedimus, nomen hoc artemque, de qua loquimur, bonis demum tribui volunt. eorum autem, qui dicendi facultatem a maiore ac magis expetenda vitae laude secernunt, quidam rhetoricen vim tantum, quidam scientiam sed non virtutem, quidam usum, quidam artem quidem sed a sci
Abbreviated transcription (Latin):
toria. Uerum Rethorice noͣn sit.
si phlos et musicos, et geometras
dicam nec uim afferam nõib
hiis indecora in latinũ sermonẽ
mutatio est. Deñ. cũ .m. tullius
etꝭ ip̃is libroꝵ qͦs hac de Re p.
stͥpserat titulis grẽco noie uta᷑.
ꝓfecto nõ est uerend̃ ne temere
uideam᷑. or atori maximo de noĩe
artis sue cre didisse Ig. rethorice
iam enĩ sine metu cauillationis
uteni᷑. hac appellatiõe: sit᷑. opinor
optime didet᷑ ut de arte. de ar¬
tifice. de oꝑe dicamꝰ Ars exit que¬
⁊ distiplia percipi d. ea ẽ. bñdicẽdi
stiencia. Artifex est qui ꝑtẽpͣit hãc
artem id est orator. cuiꝰ ẽ sũma
benedice. Opus quod effur̃ ab ar-¬
tifice. id est bõa or̃o.h. omĩa rursꝰ
diducũt᷑. in spẽs. s illa sequentia
suo loco. Nunt q̃ de pͣ. parte trac¬
tanda sunt ordiar. Quid sit¬
ute omĩa quid sit Retho ᶜ ͤ
q̃ finitur quid̃ barie. sed
ip̃ius Rei. at de ꝯphensiõe uerboꝵ
dissentio est. Primia atz pcipua

Expanded text:
toria; verum id in rhetorice non fit. et philosophos et musicos et geometras dicam, nec vim adferam nominibus his indecora in Latinum sermonem mutatione. denique cum M. Tullius etiam in ipsis librorum, quos hac de re primum scripserat, titulis Graeco nomine utatur, profecto non est verendum, ne temere videamur oratori maximo de nomine artis suae credidisse. igitur rhetorice iam enim sine metu cavillationis utemur hac appellatione sic, ut opinor, optime dividetur, ut de arte, de artifice, de opere dicamus. Ars erit, quae disciplina percipi debet; ea est bene dicendi scientia. artifex est, qui percepit hanc artem, id est, orator, cuius est summa bene dicere; opus, quod efficitur ab artifice, id est, bona oratio. haec omnia rursus diducuntur in species; sed illa sequentia suo loco, nunc quae de prima parte tractanda sunt, ordiar. nte omnia, quid sit rhetorice. quae finitur quidem varie, sed ipsius rei aut de comprehensione verborum dissensio est. prima atque praecipua
Abbreviated transcription (Latin):
deserut. Et ad a. deinceps atq
In a . nõ minꝰ coĩa at nota de¬
uertunt. Qui plimũgident᷑. hr̃e
rõis. non in tãs tñ laborẽ sit̃
s in locos intendũt. atq in hñs
nõ corꝑis ꝓspiciũt s abrupta q̃d̾
ut forte ad manũ uenere iacu¬
lant᷑ uñ fit ut dissoluta et ex
diu̾sis congesta or̃o tohere̾ non
possit. siłisꝙ sit cõmẽtariis puoꝵ
in quos ea q̃ aliis declamãtibus
laudata sũt Regerũt. Magnas
głari solenti / elidũt. Nam barba¬
ri et serui et si hoc sat est nłła

Expanded text:
deserunt et ad alia deinceps atque deserunt et ad alia deinceps atque inde alia non minus communia ac nota devertunt. qui plurimum videntur habere rationis, non in causas tamen laborem suum sed in locos intendunt, atque in iis non corpori prospiciunt sed abrupta quaedam, ut forte ad manum venere, iaculantur. unde fit, ut dissoluta et ex diversis congesta oratio cohaerere non possit similisque sit commentariis puerorum, in quos ea, quae aliis declamantibus laudata sunt, regerunt. magnas gloriari solent, elidunt; nam et barbari et servi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtineret. ẽẽ in sua declamaͬ res¬
pondebit. Alius ꝑcũctanti theo¬
doreus an appollodoreus ẽẽti. ego
inquit. parmulariꝰ et sane
potuit brbaniꝰ ex ꝯfessiõe insicie
sue elabi. Porro hñ qr et bñfi ᵒ
ingenii p̾stantes siẽt hĩti ⁊ młta
etiam mẽoria digna epclama¬
uerũt. plim̾os hñt sumiles. neg¬
ligencie sue. paucissimos nate.
Ig᷑ impetu dice̾ se et uirib uti
ati dispõne in rebus fictis. S
cuiꝰ rei gr̃a plenũ sit auditorũ
sentenciis grandib qͣꝵ optima
q̃ que a piculo petatur. Euetiã
in cogitando. milla rõe adhibita.
ãt tectum intuentes. magnũ
ad qd ultro se offerat plib seye
dieb expectant. ãt murimure
ĩcerto uelut classico instincti
ꝯcitatissimũ corꝑis motũ non
emĩtiandis s q̃rendis uerbis
accõmodant. Nõmilli ẽta s̾. ñcia
p̾usꝙͣ sensum ĩuenerĩt destinant.
quib ãquiddiserti subiũgend sit.
eaq diu secũ ipi clareq medi¬
tati despata conectendi facultate

Expanded text:
pertineret, esse in sua declamatione respondit. alius percontanti, Theodoreus an Apollodoreus esset? ego , inquit, parmularius sum. nec sane potuit urbanius ex confessione inscitiae suae elabi. porro hi, quia et beneficio ingenii praestantes sunt habiti et multa etiam memoria digna exclamaverunt, plurimos habent similes negligentiae suae, paucissimos naturae. igitur impetu dicere se et viribus uti aut dispositione in rebus fictis, sed, cuius rei gratia plenum sit auditorium, sententiis grandibus, quarum optima quaeque a periculo petatur. quin etiam in cogitando, nulla ratione adhibita aut tectum intuentes magnum aliquid, quod ultro se offerat, pluribus saepe diebus expectant, aut murmure incerto velut classico instincti concitatissimum corporis motum non enuntiandis sed quaerendis verbis accommodant. nonnulli certa sibi initia, priusquam sensum invenerint, destinant, quibus aliquid diserti subiungendum sit, eaque diu secum ipsi clareque meditati desperata conectendi facultate
Abbreviated transcription (Latin):
assune̾. qd faciũt actores comici.
qui neq ita prorsus ut nos uulgo
loqͥm᷑ ꝓnũciant quodeẽt sine arte.
neq ꝓcul tñ a natura recedũt
quo uicio ꝑiret imitatio s morẽ
coĩs huiꝰ ẜmonis detore qͦd stheico
ex hiis qͣs finxerimꝰ materns ꝯse¬
Relinquũtur incerta q̃ sumimius
ut uident᷑. et̾ates. facultates. lilos.
mores. aliaq hiis simmilia. Quin
a nobis destinati eospectet ut or¬
ator instituat᷑. tñ ne quid studio¬
si Requirãt etiam si quid erit qd

Expanded text:
assumere. quod faciunt actores comici, qui neque ita prorsus, ut nos vulgo loquimur, pronuntiant, quod esset sine arte, neque procul tamen a natura recedunt, quo vitio periret imitatio; sed morem communis huius sermonis decore quodam scenico ex iis, quas finxerimus, materiis conserelinquuntur incerta, quae sumimus ut videtur, aetates, facultates, liberi, mores, alia his similia; quin a nobis destinati eo spectet, ut orator instituatur, tamen, ne quid studiosi requirant, etiam si quid erit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
in usu cothidiano poĩta minitrine¬
remiꝰ. et iocos inserere moris esset.
uero in ostentationẽ comꝑet᷑. decla¬
matio sane paululĩ ad ĩc lamare
ad uoluntatẽ audienciũ debennus.
namet huis actiõib q̃ in aͥqͣ. sine
dubio ueritate uersant᷑. s sũt ad¬
ppłarem aptate delectane qͣles
leginꝰ panagioicos. totũq hoc
demõstratinũ genꝰ ꝑmittit᷑. adhilẽ
plus cultus omẽmq artẽ q̃ lat̾e
plmq in iudicus d. nõ confiti mõ.
s ostentare etiam hoĩb in l aduo¬
catis. Quare declamatio qm̃ est

Expanded text:
in usu cotidiano posita minus timeremus, et iocos inserere moris esset; vero in ostentationem comparetur declamatio, sane paulum aliquid inclinare ad voluptatem audientium debemus. nam et in iis actionibus, quae in aliqua sine dubio popularem aptatae delectationem, quales legimus panegyricos, totumque hoc demonstrativum genus, permittitur adhibere plus cultus omnemque artem, quae latere plerumque in iudiciis debet, non confiteri modo sed ostentare etiam hominibus in hoc advocatis. quare declamatio, quoniam est
Abbreviated transcription (Latin):
iuuẽib tractare ꝑmittemꝰ. ut
expatient᷑ et gaudeãt materia.
et qͣiͣ in corpꝰ eant / erat optimũ.
s certe sint grandia et tumida
nõ stulta etiam et acͥorib ocłis
intuenti Ridicula. ut si iã cedend̃
est. impleat se declarator alii dum
stiat. ut qͣdrupede̾cũ urridi pabulo
distente sunt sanguĩs detractione᷑
curant᷑. et sic ad cibos urrib ꝯẜua ⁊¬
dis ydoneos redeut. Ita sibi qͦ temi¬
andos adipes/ et ꝙͥꝙͥ hũoris corru¬
ꝓti ꝯtraxerit emittend. sieẽ sanꝰ ac
Robustus uolet. Alioquin tumor Ille
ĩanis pͥmo tinꝰcũq ueri oꝑis conatu
dephendet᷑. Totum aut̃ de clamandi
opus qui duõsum õiodo a forẽsib
caĩs existimãtr ꝓfecto ne rõem quid
qͣ ista exercitatio inuenta sit ꝑuidẽt.
Niam si foro nõ p̾parat at furiose uoci-¬
limũ est. Quid eñ actinet iudicem
ꝓpare qui nuillꝰ est . Rarrare quod
omẽe stiant flm̃: ꝓba̾nes adhibere

Expanded text:
iuvenibus tractare permittamus, ut iuvenibus tractare permittamus, ut exspatientur et gaudeant materia et quasi in corpus eant? erit optimum; sed certe sint grandia et tumida, non stulta etiam et acrioribus oculis intuenti ridicula: ut, si iam cedendum est, impleat se declamator aliquando, dum sciat, ut quadrupedes, cum viridi pabulo distentae sunt, sanguinis detractione curantur et sic ad cibos viribus conservandis idoneos redeunt, ita sibi quoque tenuandas adipes, et quidquid humoris corrupti contraxerit, emittendum, si esse sanus ac robustus volet. alioqui tumor ille inanis primo cuiusque veri operis conatu deprehendetur. totum autem declamandi opus qui diversum omni modo a forensibus causis existimant, ii profecto ne rationem quidem, qua ista exercitatio inventa sit, pervident. nam si foro non praeparat, aut scenicae ostllimum est. quid enim attinet iudicem praeparare, qui nullus est; narrare, quod omnes sciant falsum; probationes adhibere