comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uisi uulsum pello pepuli pulsum
alo alui alitus uelaltus tollo sustu
sublutum sublaturus. como conis
comptum consturus. demo deris
demptum dempturus. sciendũ. ẽ
quod huius modi positianib: lit ter¬
rum ubiq: interm &tum. p. pone¬
dum ee. uomo uomui. uomitus
pruemo pressi pressum presfus
cano cecini exeo occino: oec inus
accentum succino succentum tempno tempsi.
credo componitur quu sicr&um dolino
unt pene ultimas quod incalus supinis
uel purticipiis qua eap̃teritis. in .ui. ter¬
minantibus non inuenies. ut am̃aui.
amatus. moui motus. cupiui. cupitũ
neui. n&um. tumpo. rupi. ruptum
uerro. uersi ueluerriuesum uersurus
cummis perunum deb& scribi p&o p&ciui
p&itum longa poeneultima tex otexui
cextum nexo necui nexsum furtio fasi
fartum unde furtores sicut asurtio
ansi sursum surtores sentio sensi sen¬
um ptucio pausi rr usum sepio sepsi septũ

Expanded text:
vulsi, vulsum. Pello, pepuli, pulsum. vulsi, vulsum. Pello, pepuli, pulsum. Alo, alui, alitus vel altus. Tollo, sustuli, sublatum, sublaturus. Como, compsi, comptum, compturus. Demo, dempsi, demptum dempturus . Sciendum est tibi quod hujusmodi positionibus litterarum ubique inter m et tum p ponendum est. Vomo, vomui, vomitum. Premo, pressi, pressum, pressurus. Cano, cecini; ex eo, occino, occinui, occentum. Succino, succentum. Temno, tempsi, credo componitur, quasi certum do. Linunt penultimas, quod in aliis supinis et participiis, quae a praeteritis in vi terminantibus non invenies; ut, amavi, amatus; movi, motus; cupivi, cupitum; nevi, netum. Rumpo, rupi, ruptum. Verro, versi vel verri, versum, versurus. cum misi per unum debeat scribi. Peto, petivi, petitum, longa penultima. Texo, texui, textum. Nexo, nexui, nexum. Farcio, farsi, fartum; unde fartores: sicut a sarcio, sarsi, sartum, sartores. Sentio, sensi, sensum. Raucio, rausi, rausum. Sepio, sepsi, septum.
Abbreviated transcription (Latin):
persona syncopam patiuntur utneon eui
uelamurunt. Illa quȩ in praesenti .u. ha¬
bent consonantem non possunt inp̃to srn¬
copum pati ut liuo lauasti nemodicit
lasti uellastis uellarunt icoici ictum
scio. sciui scitum sciturus & exeo scisco
nosco. noui. notus. noturus ignosco.
ignoturus. pasco. paui. pastum pastu¬
rus. disco. discitum disciturus purco
parsu. pursurus. paciscor puctum
pucturus. proficiscor profectum pro¬
nactus nanctum nancturus. absq n.
ungor. puctus pucturus. fingor fictus
ficturus. tungor tactus tacturus.
iugor iunctus iuneturus fungor functus
functurus plungor. plunctus angor.
defectus sit. participium comminiscor
commentum adipiscor adeptum tondoti
uelostensum ostensurus. mergo men
metsu. mersurus tergo tersi tersi
tersurus. pungo pupunxi uel pun
exeo exstins. ango. an ctum anxi¬
rus cogo coego coactum. uehouex
uectum. psullo psclli fucit cuius ne
supinum nec participium legiue

Expanded text:
persona syncopam patiu vel amarunt. Illa vero quae in praesenti v habent consonantem, non possunt in praeterito syncopam pati; ut, lavo, lavasti; nemo dicit, lasti vel lastis, vel larunt. Ico, ici, ictum,Scio, scivi, scitum, sciturus; et ex eo scisco. Nosco, novi, notum, noturus. Ignosco, ignoturus. Pasco, pavi, pastum, pasturus. Disco, discitum, disciturus. Parco, parsu, parsurus. Paciscor, pactum, pacturus. Proficiscor, profectum, pronactus sum, nactum, nacturus, absque n. Pangor, pactus, pacturus. Fingor, fictus, ficturus. Tangor, tactus, tacturus. Jungor, junctus, juncturus. Fungor, functus, functurus. Plangor, planctus. Angor, defectus fit participium. Comminiscor commentum: adipiscor adeptum. Tundo, vel ostensum, ostensurus. Mergo, mersi mersum, mersurus. Tergo, tersi tersum, tersurus. Pungo, pupugi vel punxi, et ex eo exstinguo. Ango, anxi anctum, anxurus. Cogo, coegi, coactum. Veho, vexi, vectum. Psallo, psalli facit, cujus nec supinum nec participium legi. Vello,
Abbreviated transcription (Latin):
tamen it obscuriora. semper pandes S. apate
mixi mictum & mingo mixiinictum neui¬
conpositum. non a soleꝯacareo. cclsusta¬
turꝰ inuenitur. habeo habitum habiturus
cado cecidicassum cassurus cedo cessi
cessurus fodi fossum fossurus dedidatun
credi creditum capio caepi captum coepli
coeptum. Cuiuspraeesens coepio in usu non
.ẽ. sapiui. sapitum. peperi. pcrtum pari¬
tutiuum quusso quasscis. percutio ꝑo¬
cussi. percufsurus perduos .ss. urou
ussi usturus furtio fursi fursum
fursurus surcio sursi sursum sarsuru
id ẽ conuictum arguturus ruo rio
nus fruor fructum. fucit. sicut strus
struetum strueturum caluo id ẽ

Expanded text:
tamen, ut obscuriora semper pandas.--SAXO. A pateo, tamen, ut obscuriora semper pandas.--SAXO. A pateo, mixi, mictum, et, mingo, minxi, mictum, n eucompositum, non a soleo. A careo, cassus, cariturus invenitur. Habeo habui  habitum, habiturus. Cado, cecidi, casum, casurus. Cedo, cessi, cessum, cessurus.  Fodio fodi, fossum fossurus. Dedi, datum; credidi, creditum; capio, cepi, captum; coepi, coeptum, cujus praesens caepio in usu non est; sapivi, sapitum; peperi, partum, paritativum, quasso, quassas. Percutio, percussi, percussurus, per duo s. Uro, ussi, ussurus; farcio, farsi, farsum, farsurus; sarcio, sarsi, sarsum, sarsurus; id est, convictum, arguturus. Ruo ruus. Fruor, fructum facit, sicut, struo, structum, 295 structurus. Caluo, id est
Abbreviated transcription (Latin):
quem inuunt si llabas in p̃to ꝑfecto qđ
semꝑ peneultimas producunt lic&. in p̃¬
senti correptȩ essent F unde fithoc d
ut conpensent temporibus. quodde est.
in sillubis. sero seui. sutum. saturus.
un desertus. sino. siui. situm siturus
pono posui positum positurus lino liui.
litum liturus. Eo .iui. itum iturus. rideo
risi. risum risurus. uideo. uidi. uisũ
uisurus. ardeo arsi. arsumarsurus
mordeo. momiordi morsu. morsurus
pendeo. pependi. pensu. pensurus. ton¬
deo. totondi. tonsutonsurus. spondeo
spopondi sponsu sponsurus. quod .s.
insecunda amittit. sy lluba candeo
fupino cunditũ. studitũ. fronditum:
splenditum lic& rurissime andris
secunde coniug. supinca uel partici¬
piu. inuenius ut a leo tepeo. horreo
opustibi ut qua driformitramite ꝑsin¬
gulu uerba currum posteris exsupi¬
nis. purticipia intellegere uelexpar¬
ticipus eopinet F fucut pluce cit

Expanded text:
quae minuunt syllabas in praeterito perfecto, quae minuunt syllabas in praeterito perfecto, semper penultimas producunt, licet in praesenti correptae essent. FR. Unde hoc fit?--SAXO. Ut compensent temporibus quod deest in syllabis, ut, sero, sevi, satum, saturus, unde sertus. Sino, sivi, situm, siturus. Pono, posui, positum, positurus. Lino, livi, litum, liturus. Eo, ivi, itum, iturus. Rideo, risi, risum, risurus. Video, vidi, visum, visurus. Ardeo, arsi, arsum, arsurus. Mordeo, momordi, morsum, morsurus. Pendeo, pependi, pensum, pensu pensurus. Tondeo, totondi, tonsum, tonsu tonsurus. Spondeo, spopondi, sponsum, sponsurus: quod s in secunda amittit syllaba. Candeo, supina: canditum, studitum, fronditum, splenditum, licet rarissime a neutris secundae conjugationis supina vel participia invenias; ut caleo, tepeo, horreo, opus tibi ut quadriformi tramite per singula verba curram. Poteris ex supinis participia intelligere vel ex participiis supina. FR. Fac, ut placeat
Abbreviated transcription (Latin):
amatum amatus. necto nectus nexi nexĩ
nexus exeo frequentatiuum nexo &do.
dedidutum daturus abreui ubiq oro orau
oraitum orceturus seco secui. sedtum sectuno
neconecui nestum necturus anecos
quoq: ne catum inuenitur sed necatum ser¬
ro dicitur occisus nectus uero alio quoliba
modo plico & plicaui & plicui ficcit. Ideoa
plicatum. & plicitum inueni&ur ita exeo
conposita explico duplico inplico im
duplicit̃ proferuntur. nam laui& caui
& fuui differentiae causa. a. longum.
In au. mutant. lautu & lautus. cacitu
& cutus. fuutu & ficutus faciunt quis
latum & catum. & futum alias habeno
significationes. sto. stus. stutum stutu¬
riuatis ubique breuiatur: ut status
rus .cio ciui citunt citurũs mouto.
moui motum moturus sedeo. sedi. sessum.
sossurus quod geminaat. Sneduae partes
putentur. foueo foui. fotum foturus facio.
feci fuctum facturus & obseruandum ẽ
tibi ofrance quod pene in omnibus uerbis

Expanded text:
amatum, amatus. Necto, nectis, nexui, nexum, nexus, et ex eo frequentativum nexo. Et do, dedi, datum, daturus, a brevi ubique. Oro, oravi, oratum, oraturus. Seco, secui, sectum, secturus. Neco, necui, nectum, necturus: a neco quoque necatum invenitur, sed necatus, ferro occisus, dicitur; nectus vero alio quolibet modo. Plico et plicavi, et plicui facit: ideo et plicatum et plicitum invenitur; ita et ex eo composita: explico, duplico, implico, dupliciter proferuntur. Nam lavi et cavi et favi differentiae causa a longam in au mutant, ut, lautu et lautus; cautu et cautus; fautu et fautus faciunt, quia latum, et catum et fatum alias habent significationes. Sto, stas, statum, staturivatis ubique brevietur, ut status, rus. Cio, civi, citum, citurus. Moveo, movi, motum, moturus. Sedeo, sedi, sessum, sessurus; quod geminat s, ne duae partes putentur. Foveo, fovi, fotum, foturus. Facio, feci, factum, facturus. Et observandum est tibi, o France, quod pene in omnibus verbis
Abbreviated transcription (Latin):
cut &pius & fortis fuit aentasiora¬
nationem qñ consequentiẽt aliqua¬
run de monstrat rerum ut sicinib¬
lut mor&ur sequitur enim an¬
bulationem motus. E. qt̃ uec edẽ

Expanded text:
 et pius et fortis fuit Aeneas. Ordinationem, quando consequentiam aliquarum demonstrat rerum; ut, si ambulat, movetur; sequitur enim ambulationem motus. FR. Quot accidunt
Abbreviated transcription (Latin):
numero tantum ut duotres: memineris aut
ominiu nomina numeri abunous que ad
tres declincri A quattuor usq udcentũ
minime Aducente susq ad nongentos
Est&iumunum aptotum n eui geñ sẽꝑ
eiusdem nu meri haec pondo. Pr&erea
alia sunt quȩ in singułi numero declinun¬
turgeñ quidem inciscłi. hranea hucarieres
cunis cuses fur furus foril liberi mane sopti

Expanded text:
numero, ut duo tres. memineris autem omnia nomina numerorum ab uno usque ad tres declinari, a quattuor usque ad centum minime, a ducentis usque ad nongentos est etiam unum aptotum neutri generis semper eiusdem numeri, haec pondo. praeter haec alia sunt quae in singulari numero non declinantur, generis quidem masculini. hi antes, hi carceres cani
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ in utroq numero noncdmittunt declinci¬
tonem quorum alico singula riter tuntum . alia
pluralit̃ declinantur. Deorum ꝓpriu nominu
cdementorum: eorum fluminum montium singuł
dunitaxat. dedinantur Int̃ urbium nisinetu

Expanded text:
quae in utroque numero non admittunt declinationem, quorum alia singulariter, alia pluraliter tantum declinantur. deorum propria nomina, elementorum, heroum, fluminum, montium, singulariter dumtaxat declinantur; item urbium, nisi qua
Abbreviated transcription (Latin):
in hishis & abhis magnis accusatiuus in os ũhos
imagnos. Terti at declinationis. gen&iuus inli
breuem exit ut hicrex buir ꝓgis datiuus in .i. up
huic regi accusatiuus in plerisq: inem ut hunc

Expanded text:
in is, ut his et ab his magnis, accusatiuus in os, ut hos in is, ut his et ab his magnis, accusatiuus in os, ut hos magnos. tertiae declinationis genetiuus in is correptam exit, ut hic rex huius regis, datiuus in i, ut huic regi, accusatiuus in plerisque in em, ut hunc
Abbreviated transcription (Latin):
singulariut abhac rearum rerum datiũus
& ablatiuus inbrut his & abhis reb & haec
quidẽ compendii. causc ad instituendos pue¬
ros breuianq sufficiat in p̃senti dixisse. Perspi¬
catiorem aũ tregularem rationẽ tã poe¬
ne ultimairum quam ultimarum syllabar
quae cidomniũ ꝑtinent nominũ declinationũ
inseptem libris. quos de nomine scripsimus.
iligentib: inurni relic& & maxime in sexto
& inseptimolibro quide nominatiuo. & obli¬
quiscasib ẽ positimultorum testimoniis ni¬
tuntur aurtorum. Incipit deproromine
ronomina de quib: nulla dubitatio . ẽ. s. apud
latinos quindecim primitiua quidẽ octo
haec sunt: primae ꝑsonae unũ ego & secun¬
de unũtu. tertio uero sex sude ille ipsehic
isteis. Diriuatiua. septem meus tuus suus
noster. ur̃ nr̃as. uestrus. habent igitur pͥ¬
mitiuci duas declinationes. Diriuaitiuci¬
singularicid ditacrum ꝓfertantur ut abhoc
incegnohorum magnorum datiuus & ablatiuus

Expanded text:
singulari, ut ab hac re harum rerum, datiuus singulari, ut ab hac re harum rerum, datiuus et ablatiuus in bus, ut his et ab his rebus. et haec quidem compendii causa ad instituendos pueros sufficiat in praesenti dixisse. perspicaciorem autem regularum rationem tam paenultimarum quam ultimarum syllabarum, quae ad omnium pertinent nominum declinationem, in septem libris, quos de nomine scripsimus diligentius, inuenire licet et maxime in sexto et in septimo, qui de nominatiuo et obliquis casibus compositi multorum testimoniis nituntur auctorum. de pronomine pronomina, de quibus nulla dubitatio est, sunt apud Latinos quindecim. primitiua quidem octo haec sunt: primae personae unum, ego, et secundae unum, tu, tertiae uero sex, sui ille ipse hic iste is; deriuatiua septem, meus tuus suus noster uester nostras uestras. habent igitur primitiua duas declinationes, deriuatiusingulari addita rum profertur, ut ab hoc magno horum magnorum, datiuus et ablatiuus
Abbreviated transcription (Latin):
taut cibhomine in quib: damꝑ .i. utãtiberi
tiae declinationis in .es. ꝓducta desinit. ut
inum. non antecedente .i. ł .e. ut ã rege
regum in quib: dum caut̃ i. antecedente
ithorum montium de quib: insextolibro
de nomine docuimus. Datiuus & cibł. inb
ren&nius singuluris. in usꝓduetũ desino
ut hic senatus huꝰ senatus datiuus . in.u.ł
ut huic senatui. Ac cũsatꝰ inum ut bunc sena¬
tum. uocatiuus similis .ẽ. nominatiuo. ut
õsenatus. abłat. in .u. ꝓductũ ut abhoc sena¬
tu. eiusdem declinationis. nominatiuus.
datiuus & abłat. inb: ut his & ubhissenatib: Quin¬
tȩdeclinationis. gen&iuus &dactiuus singula¬
ris in eidiuiscas sp̃llabus ꝓferunt᷑ ut huꝰ & huic
resi. accusat. in .em ut hancrem uocatiuus
similis .ẽ. nominatiuo ut .o. res. Ab łt
in .e. ꝓductam ut abhaere. Nominatiuus &
accusatiuus & uocatiuus pluroelis eius dem de¬
clinationis infxrunt. ꝓduetam ut he & has
& õres genaiuus adiectasy llubecrum ab

Expanded text:
ut ab homine, in quibusdam per i, ut a Tiberi, tiae declinationis in es productam desinit, ut enetiuus plerumque in um non antecedente i, ut a rege regum, in quibusdam autem antecedente i, ut horum montium, de quibus in septimo libro de nomine docuimus; datiuus et ablatiuusgenetiuus singularis in us productam desinit, ut hic senatus huius senatus, datiuus in ui, ut huic senatui, accusatiuus in um, ut hunc senatum; uocatiuus similis est nominatiuo, ut o senatus; ablatiuus in u productam, ut ab hoc senatu. eiusdem declinationis nominatiuus pdatiuus et ablatiuus in bus, ut his et ab his senatibus. quintae declinationis genetiuus et datiuus singularis in ei diuisas proferuntur, ut huius et huic rei, accusatiuus in em, ut hanc rem; uocatiuus similis est nominatiuo, ut o res; ablatiuus in e productam, ut ab hac re, nominatiuus et accusatiuus et uocatiuus pluralis eiusdem declinationis in es exeunt productam, ut hae et has et o res, genetiuus adiecta syllaba rum ablatiuo
Abbreviated transcription (Latin):
adsis .o. tantum idẽ sinunc se nobis illae dae¬
sim. ala congre catiua loci& temporis commu¬
nia ut simuluna in eo dem loco & in eodem
t̃pore aliu discretiua seorsum secus sepatm
secr&o utrimq diuis esingllatim bifucriã
omini fuiricm. alic similitu dinis ut ceu qua
aliciintentiua ut ualdenimium propsus pe¬
nitus omnino. aliu conparatiua ut magis
inus ocius quodagreco diriuatur ocus
ui quid quȩ cibuliis diriucintur primis¬
tiucrum significationem uel quulitit̃¬

Expanded text:
Adsis o tandem. Idem : Si nunc se nobis ille ausim. Alia congregativa, loci et temporis communia, ut, simul, una; in eodem loco et eodem tempore. Alia discretiva, ut, seorsum, secus, separatim, secreto, utrinque divise singillatim, bifariam, omnifariam. Alia, similitudinis, ut, ceu, quAlia intensiva, ut, valde, nimium, prorsus, penitus, omnino. Alia comparativa, ut, magis, minus, ocius, quod a Graeco derivatur ὠκύς. FR. Nunquid, quae ab aliis derivantur, primitivorum significationem vel qualit
Abbreviated transcription (Latin):
uno semeladuobusbis quae solũ in aequo¬
cilei ꝓferuntur. c& eriueronumeriauo¬
cibus suis fuciunt aduerbia atrester
aquiot tuor quutor & sicdecios milies
aliu de monstrutiua en ecce aliu int̃¬
nogutiua ut cur quare quum obrem
qucim ẽ quando due purtes prohis
accipiuntur ut nullo modo nullaten:
Num quidaduerbiaa synonime uel poli on
possuntẽe S. Possunt sunt synonimei¬

Expanded text:
uno semel; a duobus bis, quae sola inaequaliter proferuntur. Caeteri vero numeri a vocibus suis faciunt adverbia, ut, a tres, ter; a quatuor, quater; et sic decies millies . Alia demonstrativa, ut, en, ecce. Alia interrogativa, ut, cur, quare, quamobrem. minime est, quando duae partes pro his accipiuntur, ut, nullo modo, nullatenus. FR. Nunquid adverbia, synonyma vel polyonyma possunt esse?--SAXO. Possunt. Sunt synonym
Abbreviated transcription (Latin):
otuntum in ciliis quo que multis aduer¬
bus inuenies multus significitionesi
unci eardemq uoce quomođ &ium ecor¬
trurio indiuersi suo cibus unum signi¬
ficationom: ut quan deolim dudum¬
uenientius preponintur aduerbia
uel supponuntur .S.Manifestus
aptius preponuntur quomodo adies¬
tiuci nomina ut bonus homo beneas
fortis impercitor. fortiter pugnati
tumen p̃postere in ueniuntur ponis
multa p̃t̃mono syllaba un dũ encis¬

Expanded text:
terae. in aliis quoque multis aduerbiis inuenis diuersas significationes in una eademque uoce, quomodo etiam ex contrario in diuersis uocibus unam significationem, ut quandnvenientius praeponuntur adverbia, vel subponuntur?--SAXO. Manifeste aptius praeponuntur, quomodo adjectiva nomina, ut, bonus homo bene agit; fortis imperator fortiter pugnat. Tamen praepostere inveniuntur poni multa, praeter monosyllaba, ut, n
Abbreviated transcription (Latin):
acuuntur relutiua gruuantur ꝑom̃s
sullabas & sunt eorum differentia e quat
li coniuntione accipitur uergł hu
tibi fubor enim q̃uando haecte curamomor¬
dit quando proqm̃posuit: sed & cilici sunt l¬
calia quat tuor differentius habentica
locũm huc illuc in loco hic illic deloco hinc
illinc inde & exeo conpositu sub inde ꝑ inde
ex inde proinde. quae omnia antepeneul
mẽi acuunt: ꝑ locum. hacc. illuc. suntqu¬
que a uersum. & nomine & pronomine
sursum. sinistrorsum dextrorsum itul
uersum & quorsum. id .ẽ. quouiruersi
alia deortatiuca. ut ne quod ꝓneq: & pri
non & prouclde accipitur. cicero
nediciqui demopus ẽ. proneque dicites¬
ren nedicam dolo pronondicum. Itq
neullaillum hautmouit proualde ille
Aliu confirmatita profecto scilic& qui¬
peui delic& nempe. Inueniuntur que¬
que duae partes prohisponi ut quidni

Expanded text:
acuuntur; relativa gravantur per omnes syllabas: et sunt eorum differentiae quatuoli conjunctione accipitur; Virgil. : Hic tibi, fabor enim, quando haec te cura remordet . Quando pro quoniam posuit. Sed et alia sunt localia quatuor differentias habentia. Ad locum: huc, illuc. In loco, hic illic. De loco: hinc, illinc, inde, et ex eo composita: subinde, perinde, exinde, proinde, quae omnia penultimam acuunt. Per locum: hac, illac. Sunt quoque a versum et nomine et pronomine sursum, sinistrorsum, dextrorsum. Italiam versum. Et quorsum, id est, quo versum. Alia dehortativa, ut, ne, quod pro neque, et pro non, et pro valde accipitur. Cicero: Ne dici quidem opus est, pro, neque dici. Terent. Ne dicam dolo, pro, non dicam. Idem: Ne illa illum haud movit, pro, valde illa. Alia confirmativa: profecto, scilicet, quippe, videlicet, nempe. Inveniuntur quoque duae partes pro his poni, ut, quidni,
Abbreviated transcription (Latin):
bo purco parcius a nomine & uerbo apede
& tempto pedetemtim a pronomine ut ams
extra s. Num quid aduerbium per ꝓq¬
sepositum plenum potest habrresensum S
partos procid uerbiis poni S. possuntnã
nomina perdiuersos casus proaduerbus
proaduerbio ponitur. ut rome ut cicero
subarguta consederat i lidupͥnis E quo¬
modo discernipotest utrum nomine sim
sic posita anaduerbic. S Cum nomii
loco aduerbiorum accipiuntur mane
tis sublime uolanti &&era si ue ron¬

Expanded text:
erbo: a parco, parcius. A nomine et verbo: a pede et tento, pedetentim. A pronomine, ut a mextra. Fr. Nunquid adverbium per se positum plenum potest habere sensum?-partes pro adverbiis poni?--SAXO. Possunt. Nam nomina per diversos casus pro adverbiis enitivus pro adverbio ponitur, ut Romae, ut Cicero: sub arguta consederat ilice Daphnis. FR. Quomodo discerni potest utrum nomina sint sic composita, an adverbia?--SAXO. Cum nomina loco adverbiorum acclantis, sublime uolanti. sic igitur o
Abbreviated transcription (Latin):
p̃positiones ꝓuadde accipiuntur
ut cicero uel magnum bellum. prouc ildemcig¬
diu conpositu ut interdiu. de composita id. ẽ
quȩ ci conpositis diriuantur ut cib in docto. in¬
docte amisericor de misericorditer .s. Signi¬
sunt que presens tuntum tempus significant
ut nunc priresto sunt que preteritum ut he¬
ri hesterno. sunt que futurum. ut crus per¬
endieisunt ale communia diuersorum tem¬
truncus erum ficulnus in utile lignum p̃

Expanded text:
positiones, pro valde accipiuntur, ut Cicero: Vel magnum bellum, pro valde magdiu. Composita, ut, interdiu. De composita, id est, quae a compositis derivantur, ut, ab indocto, indocte, a misericorde, misericorditer. FR. SigniSunt quae praesens tantum tempus significant, ut, nunc, praesto. Sunt, quae praeteritum, ut, heri, hesterno. Sunt, quae futurum, ut cras, perendie. Sunt alia communia diversorum temtruncus eram ficulnus, inutile lignum. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
qđ intunta doctis simorum copiu quiuarige
diligonterq: enendatiser monis precepta tradider¬
gopotissimum cusus simtemerario acpene sucri
conutulibellum dearte coniminisaide

Expanded text:
 in tanta doctissimorum copia, qui uarie diligenterque emendati sermonis praecepta tradiderpotissimum ausus sim temerario ac paene sacrilego conatu libellum de arte comminisci
Abbreviated transcription (Latin):
coepiiuceo ieci. fugio fugi fodio fodioen¬
emi. ꝑcuica pr&ereu eundem cluusulũ
habent nouissima littera presentistem¬
poris. In .i. conuersceiunco uicirumpor¬
ptm̃ mittunt syllubu uerba quȩ in preseis¬
ti .do uel mo syllubis termincn tur.
sisit naturailonge penultima ut ludo lusi ledo
lesi cedo cessis plaudo plausi. trudotrusi ra do
sirsi in lido inlisi ca llido cidlisi promo. prompsi
sumosum psi. demodempsi resumo resumpsi
&prȩmo quamuis correpta sit penultima ineade
syllabaexit & quic quid ex eo conponitur ut p̃mo
pressi. expremo expressi. conpremo conpressi
Etquȩinbo .ũ. in .posrllubis desinunt pt̃m similit̃
insi sr llubum mittunt ut scribo scripsi nubonibs
ꝓterhaec puuca sunt quȩ nonearde n extremitu¬
uss contempno contempsi concutio concussi gero
gessi & siqua ex his in conpositum figunrm trun¬
seunt. In xi. srllaba in pt̃o desinunt uerbu quȩ
in presigo sylluba terminantur ut cingocinexi
rego rexi diligo dilexi intellego intellexi.

Expanded text:
cio feci, fugio fugi, fodio fodi. pauca praeterea eandem clausulam habent nouissima littera praesentis temporis in i conuersa, uinco uici, rumpo rutum mittunt illa uerba, quae in praesenti do uel mo syllabis terminantur, si sit natura longa paenultima, ut ludo lusi, laedo laesi, cedo cessi, plaudo plausi, trudo trusi, rado rasi, inlido inlisi, adlido adlisi, promo prompsi, sumo sumpsi, demo dempsi, resumo resumpsi. et premo, quamuis correpta sit paenultima, in eandem syllabam exit, et quicquid ex eo componitur, ut premo pressi, exprimo expressi, comprimo compressi. et quae in bo uel in po syllabas desinunt, praeteritum similiter in si syllabam mittunt, ut scribo scripsi, nubo nupeter haec pauca sunt, quae non eadem extremitaussi, contemno contempsi, concutio concussi, gero gessi, et siqua ex his in compositam figuram transeunt. in xi syllabam in praeterito desinunt uerba quae in praesenti go syllaba terminantur, ut cingo cinxi, rego rexi, diligo dilexi, intellego intellexi.
Abbreviated transcription (Latin):
Pauca p̃terea in ecdem ex tremitetemittunt
pt̃mquam quam pre sens simisũ perioribus. ha¬
beant ut tremor temui. gemogemui fremo
necto nexui. stercostertui pecto pexuitexo
texui senesco senui. gigno. genui. Q quue
ex his componuntur: ui syllcba terminant
Inpreterito haecsolu sperno spreuistern
stncui cerno creui sero serui teroterui pasco
paui quȩro quȩ siui leno leui quies co qui eui
cupio cupiui consue sco consurui p&o p&un
sapio sapui. In i. prȩposita consonunte in
pt̃o desinunt quȩ in prȩsentido silluba ter¬
nantur precedente n. lit tera ut scundo
descendo cendi offendo offendipuindo pand
prendo prendimandomundi triu.n
in pt̃o amittunt fundo fudilinquo liqui
scindoscidi sic lucu nꝰã itscidit & medicisfe¬
cit sibi littora terras. & quȩ minus unc

Expanded text:
pauca praeterea in eandem extremitatem mittunt praeteritum, quamquam praesens dissimile superioribus habeant, tremo tremui, gemo gemui, fremo necto nexui, sterto stertui, pecto pexui, texo texui, senesco senui, gigno genui, et siqua ex his componuntur. ui syllaba terminantur in praeterito haec sola: sperno spreui, sterno straui, cerno creui, sero seui, tero triui, pasco paui, quaero quaesiui, lino leui, quiesco quieui, cupio cupiui, consuesco consueui, peto petiui, sapio sapiui. in i praeposita consonante in praeterito desinunt, quae in praesenti do syllaba terminantur praecedente n littera, ut scando cendi, offendo offendi, pando pandi, prendo prendi, mando mandi; tria n in praeterito amittunt, fundo fudi, findo fidi, scindo scidi: sic Lucanus aut scidit et medias fecit sibi litora terras Lucanus 3,61
Abbreviated transcription (Latin):
cereꝰ. Haec quoque in płinumero declinant᷑
ꝯcuca sunt quecum in singulurinum̃o nonde¬
siciunt. Inpłitrestuntum cassus banbent. Deqͥ¬
bus paulo superius diximus harciut i hiura

Expanded text:
cere: haec quoque in plurali numero declinantur. pauca sunt quae, cum in singulari numero non deficiant, in plurali tres tantum casus habent, de quibus paulo superius diximus, haec iura
Abbreviated transcription (Latin):
iuut & ÷ grecimenim longa in pocmox in
at ptimemert quas aetriq in primo uersu
odictus .e. quod q̃si marorum gressus in ce¬
laat Aliterdictus ẽ pes hoc quod q̃si pedali
regulã aduoi sum utimur mensurendum: M&i

Expanded text:
um: est enim longa in hoc, nox ruit et hephthemimere, quas utrasque in primo uersu pes dictus est, quo quasi metrorum gressus incedat. aliter dictus est pes, quod hoc quasi pedali regula ad uersum utimur mensurandum. m
Abbreviated transcription (Latin):
fimdis laus laudis efe Parcis. arsartis mon¬
NCipi montis. Quarta declinatio terminationes
norum uł femininorum. in .u. uero neutro¬
rum. ut hicuultus. huiꝰ uultus haecma¬
nus huiman: ho genubuiꝰgenu sedinius.
terminatorum regulas. superius tractaui¬
mus quando desecunda docebuimus decli¬
natione. In .u. uero desinentia neutra in¬
ueniuntur in declinabilici. in singularinu¬
mero inpluradiuero secundũ quartã dedi¬
nationem flectuntur. Quinta declina¬
tio unam hab& terminationẽ. in .es ꝓdutã
dequa superius ostendim: quando deter
tia declinatione disserabam: uthicme

Expanded text:
dis laus laudis arx arcis ars artis mons montis. quarta declinatio terminationes norum et femininorum, in u uero neutrorum, ut hic uultus huius uultus haec manus huius manus hoc genu huius genu. sed in us terminatorum regulam superius tractauimus, quando de secunda docebamus declinatione; in u uero desinentia neutra inueniuntur indeclinabilia in singulari numero, in plurali uero secundum quartam declinationem flectuntur. quinta declinatio unam habet terminationem in es productam, de qua superius ostendimus, quando de tertia disserebamus, ut hic me
Abbreviated transcription (Latin):
nubis hic & haecheres huiꝰ beredis. locũples
plebei. qđ & plebs plebis dicitir. In isomã
haẽcne apolis huiꝰ ne apolis -lis litis. hic &
baec utilis huꝰutilis disditis. In oscor reptũ
om̃a latina. & inos ꝓduetcm. ł in .o ysgreca
tertiae sunt. declinationis ut hic flos floris
neposne potis. haecdos hic & baec custos custo¬
nium insexto libro de nomine lactius inue

Expanded text:
nubis hic et haec heres huius heredis locuples loplebei, quod et plebs plebis dicitur. in is omnihaec Neapolis huius Neapolis lis litis hic et haec utilis huius utilis dis ditis. in os quoque omnia Latina et in os productam uel in υς Graeca tertiae sunt declinationis ut hic flos floris nepos nepotis haec dos hic et haec custos custonium in sexto libro de nomine latius inue
Abbreviated transcription (Latin):
tia ⁊tiae sunt declinationis ut hic paterhui
patris haec mulier huius mulieris hic& haec
pauꝑ. huius pauperis. hoc tub huius tube¬
ris. excipiuntur puer puerigener gene¬
ri. socer soceri faberfabri. cancercan

Expanded text:
tia tertiae sunt declinationis, ut hic pater huius patris haec mulier huius mulieris hic et haec pauper huius pauperis hoc tuber huius tuberis. excipiuntur puer pueri gener generi socer soceri fiber fibri cancer can
Abbreviated transcription (Latin):
dit Minthesis ẽ. ubi ex omni parte confussunt
torco siuobis ccudendi extrema cupido a ceotase¬
qui quarsi trebus fortunci ui d&is excessereomnes
ciditis : Aris ꝙ relictis diiquibus imperium hoeste¬
teret suc curritis urbe. in censȩ morimur &in
medici arincerutmus. ordotalis ẽ iuuenesse¬
tis sim ci pectore frustrea. suc curritis enbidocr¬
se quiad exces seruntdu. Vndesiuobis cupido cen¬
fiqui mesequi cuuidemem extremeder dnus
inmedici armc amoricimur Pperbolden du¬
cohsituus fidem e xcedens ultraquam eireden duoe
rit Hocenimmodo ultra fidem caliquid auexe¬
tur nectum atrcimit signisic ande ueritectis
ut ueluneus loquentis nonfillentis cappatetat
bello puniea significantun & inbocolicis uria n¬
Suibus poristorum : huiustropi pluros sant spcties
Se quibus eminent septem. Ironies antifntsis enigma
Caruantismos. ꝓuro emici sarcas mosrastastnos¬
s rouici ẽ sententic perpronunticitionem contra¬
numi biaebens intellestum hoc enim tropocallidt

Expanded text:
dit'. Synthesis est, ubi ex omni parte confusa suntora, si vobis audendi extrema cupido est certa sequi, quae sit rebus fortuna videtis. Excessere omnes aditis arisque relictis dii, quibus inperium hoc steterat; succurritis urbi incensae; moriamur et in media arma ruamus. Ordo talis est: 'Iuvenes fortissima pectora, frustra succurritis urbi incensae, quia excesserunt dii. Unde si vobis cupido certa est me sequi audentem extrema, ruamus in media arma et moriamur'. Hyperbole est excelsitas fidem excedens ultra quam credendum esrit. Hoc enim modo ultra fidem aliquid augetur, nec tamen a tramite significandae veritatis ut voluntas loquentis, non fallentis appareat. bella Punica significantur. Et in Bucolicis3,  pastorum. Huius tropi plures sunt species, ex quibus eminent septem: ironia, antiphrasis, aenigma, charientismos, paroemia, sarcasmos, astysmos. Ironia est sententia per pronuntiationem contrarium habens intellectum. Hoc enim tropo callide
Abbreviated transcription (Latin):
dine motictut uut posquam cltos taigit fluctus see
ae quordiuenit  antraenim ad aequareauens se sien¬
ngit sluctus parembesis ubu inter ponimus senten¬
tim nostramqua ex medio remota inteise snsino
imentempcas suscimor rtpidum cadnciues p̃mittat
arhattn .E. enim ordo aenecs repidum premibeni
achaten. ncmillu din mediopei rendiesis.ee sbere¬
sise sec tiounius nominis ꝑinter positionem uerber

Expanded text:
n. 3, 662: Postquam altos tetigit fluctus, et ad aequora venit. Antea enim ad aequora venit, et sic tetigit fluctus. Parenthesis, ubi interponimus sententiam nostram, qua ex medio remota integer sermo pmentem passus amor rapidum ad naves praemittit Achaten. Est enim ordo: Aeneas rapidum praemittit Achaten. Nam illud in medio parenthesis est. Tmesis est sectio unius nominis per interpositionem verbor
Abbreviated transcription (Latin):
lumine terras tithonicroceum linques aurora
cubile uultenim dicere iamldcis cebet aut
Nocenim circuitue uitat obscenitatem &de¬
center ostendit concubitum. Y perbacton
era nscensio cum uerbumouut sententia ordite cnpeurent
iuius speuesi quinq: cinaas trophessteropeot groeprus erridis¬

Expanded text:
lumine terras Tithoni croceum linquens Aurora cubile. Vult enim dicere: 'iam luciscebat', aut: Hoc enim circuitu evitat obscenitatem et decenter ostendit concubitum. Hyperbaton transcensio, cum verbum aut sententia ordine commutatur. Huius species quinque: anastrophe, hysteron proter
Abbreviated transcription (Latin):
auferre uelebit quidigitur o mortades
extra p&itis dum intra hab&is quod quȩ¬
ritis .D. felicitatem quȩrimus .
bene quȩritis simanentem quȩritis & ñ

Expanded text:
auferre valebit. Quid igitur, o mortales, extra petitis, dum intra habetis quod quaeritis? DIS. Felicitatem quaerimus.--MAG. Bene quaeritis, si manentem quaeritis,
Abbreviated transcription (Latin):
sexus. Similiter quartesunt declinationis
qua e ex his componuntur ut hicsenatus a seni¬
bus natubiuꝰ senatus & quae cognominatim

Expanded text:
sexus. similiter quartae sunt declinationis quae ex his componuntur, ut hic senatus a senibus et natu huius senatus, et quae cognominatim
Abbreviated transcription (Latin):
deđ consulis exsulspsuls umsellabu terminatȩo
cielum cacliibellum bellirenum regnꝰi scieum ti
inhuc extrrauitate nulla sibi locũ ambiguisus uissi

Expanded text:
sulis. um syllaba terminata caelum caeli, bellum belli, regnum regni, fatum fati. in hac extremitate nulla sibi locum ambiguitas uindi
Abbreviated transcription (Latin):
surobustior adculmina sc̃arum scriptũ¬
parum ꝑ ueniat. quatenus hinc indear¬
mutiuẽ rȩfidei defensores. & uerita it is uo¬
sertor esomnimodis in eum cibiles effico
saxo quinuꝑrime spine & cagrũ¬
macticȩ densitcctis inruperunt. Qu appa
regulas memoriae causa ꝑ interrogatio¬
nes & res ponsiones excerpere. at prior
illorum franco dixit scxoni eiaxo
meinter rogunte : Responde quiatum¬
iorises aacitis. Ego xiiii. annorum tu
utreor .xu. Ad haec SAxoRsoneu¬
DII. PATIam. Itatumen ut si qsindosibi
tius sit interrogandum uel exphiloso¬
phica disciplina proferendum at liceat
mugistnum interrogure. Adhaco
inagis ĩ. Pluc& filii pͦpbsitio ur̃a

Expanded text:
su robustior ad culmina sanctarum Scriptusu robustior ad culmina sanctarum Scripturarum perveniat. Quatenus hinc inde armati verae fidei defensores et veritatis assertores omnimodis invincibiles efficiaSaxo, qui nuperrime spineta grammaticae densitatis irruperunt. Quapropter regulas memoriae causa per interrogationes et responsiones excerpere. At prior illorum Franco dixit Saxoni: Eia, Saxo, me interrogante responde, quia tu majoris es aetatis. Ego XIV annorum; tu ut reor XV. Ad haec Saxo respondit: Faciam; ita tamen, ut si quid tius sit interrogandum, vel ex philosphica disciplina proferendum, liceat magistrum interrogare. Ad haec magister: Placet, filii, propositio
Abbreviated transcription (Latin):
uidendum ostendero septem philo sophae građ
pereosdem quedõ donante & uitu comite
pronostrarum portione uiriũ penes tẽporis
autis oportunitatem ad sublimiora specu¬
latiuȩ scientiae deduxero Duc &ium duc
& tundem eliquando denidulo ignauiȩ:
inru mostibi adõ dute scpientiae compone
unde aili quod ueritatis lumencernereua¬
leumus & quostotius promi sisti septenos
itm ardentes sitis semꝑ ad acscendendũ
quũ curiosi modoestis aduiden dumgrũ¬
ꝑ hosenim philosophi suca contriuerunt oticias
negoti: hi snumq: consulib clariore sefstq
his regibus caelebriores hi suidelica a& na
memoria laudubi le shis quoq: sci & chatholi¬
cinr̃a fidei doctores & defensore s omnib: hero¬
si archis in contentionibus publicis sem ꝑ supd¬
riores extiterunt. ꝑ hasuero filii carisimi se¬
mitus uestra cotidie currat ado lescen¬
diun don eo ꝑfectior a&us & aninus sen¬

Expanded text:
videndum ostendam  Ms., ostendero septem philosophiae gradus, videndum ostendam  Ms., ostendero septem philosophiae gradus, per eosdemque Deo donante et vita comite pro nostrarum portione virium penes temporis et aetatis opportunitatem ad sublimiora speculativae scientiae deduxero. DIS. Duc etiam, duc et tandem aliquando de nidulo ignaviae in ramos tibi a Deo datae sapientiae compone; unde aliquod veritatis lumen cernere valeamus: et quos toties promisisti, septenostam ardentes sitis semper ad ascendendum , quam curiosi modo estis ad videndum: gramPer hos enim philosophi sua contriverunt otia atque negotia. Iis namque consulibus clariores effecti, iis regibus celebriores, iis videlicet aeterna memoria laudabiles: iis quoque sancti et catholici nostrae fidei doctores et defensores omnibus haeresiarchis in contentionibus publicis semper superiores exstiterunt. Per has vero, filii charissimi, semitas vestra quotidie currat adolescentia, donec perfectior aetas et animus sen
Abbreviated transcription (Latin):
teut ciudiuimus a& cite ꝑduxit. & si po&i¬
cis lic& aures accõmodure fubulis nobi sñ
in congruum uid&ur quod adserunt epi¬
lus deorum eẽ rutiones .Muerius
filii dicipotest poctiones eẽ cingelorũ cibũ
animarum decorem quam epulȩ de orũ
D quo quo modo haec dicideberent. primosp¬
cumur nobis sapientiae ostendere graađ
ut dõdonante & teducente ab in feribus
Legimus salo mone dicente. ꝑ quem ipsua
inutero uirgina lidomum. id. ẽ. corpus ae¬
dificauit hunc & septem donis scĩ sp̃s confir¬
mauit uelec desium quȩ .ẽ. domusdĩ eisdẽ
donis inluminauit tam̃sa pientia liberc¬
lium littercrum septẽ columnis confirma¬
tus nec aliter cidꝑ fectum quem lib& deducit
scienticm. nisi his septem columnis uel&iã
gradibus exalt&ur. D. tandem aliquun¬
do punde quod promisisti & ꝓpt̃ frugilitatẽ
nostrȩ a&utisnos mollioribus incipe luctu

Expanded text:
te, ut audivimus, aetate perduxit; et si poetite, ut audivimus, aetate perduxit; et si poeticis licet aures accommodare fabulis, nobis non incongruum videtur, quod asserunt, epulas deorum esse rationes.--MAG. Verius, o filii! dicere potestis, rationes esse angelorum cibum, animarum decorem, quam epulas deorum. DIS. Quoquo modo haec dici debeant, primos precamur nobis sapientiae ostendi gradus, ut Deo donante et te edocente ab inferioribumus.--MAG. Legimus, Salomone dicente, per quem ipsa in utero virginali domum, id est corpus, aedificavit, hanc et septem donis sancti Spiritus confirmavit: vel Ecclesiam, quae est domus Dei, eisdem donis illuminavit; tamen sapientia 268 liberalium litterarum septem columnis confirmatur; nec aliter ad perfectam quemlibet deducit scientiam, nisi his septem columnis vel etiam gradibus exaltetur. DIS. Tandem aliquando pande quod promisisti, et propter fragilitatem nostrae aetatis nos mollioribus incipe lactar
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ extructum mugistri lectulum cucurrit
adserere doctori quem diagenis baculo
ferireminabat. Cuipuer inclina¬
tocapite respondit nullus. ẽ. tãduns
baculu quime aetuose gregire possit la
flu gruris caelestis uero quaecaduitum
ducit ꝑpauum Ignurus sic ardenter
magistrum sequiꝑ sistebat. quacutoris
nos. eia mugister ingredetm uł egre¬
dientem uestigia sequi debemus quinon
tum itinere ducere nostisi &iam melid¬
sundere poteris. cti. diuinanos p̃cedat.
ratio & inthe sauro spiritat deducat sapientia
eẽ ducendos recedo nec penneuirtutum pa¬
luum idcrescant quibus cadaltiorcipuria
acheris spectamine uoluntes dicereucalo¬
atis introduxitnos rex incellarica suct ex¬
ultebimus & l& abimur in eis. Ddadexi
& ingrudus sophiae nostecum constitu
in quibus teex morum dignitate ex uerbo¬
num ueritate sepius consistere agnouim:
quote rerum ractio pulcherim a ab in cus¬

Expanded text:
super exstructum magistri lectulum cucurrit super exstructum magistri lectulum cucurrit assidere doctori, quem Diogenes baculo ferire minitabatur; cui puer inclinato capite respondit: Nullus est tam durus baculus, qui me a tuo segregare possit latflagrans, coelestis vero, quae ad vitam ducit perpetuam, ignarus, sic ardenter magistrum sequi persistebat, quanto magis nos tua, magister, ingredientem vel egredientem vestigia sequi debemus, qui non rum itinere ducere nosti, sed etiam meliopandere poteris?--MAG. Divina nos praecedat gratia, et in thesauros spiritalis deducat sapientiae, superiora esse ducendos reor, donec pennae virtutum paulatim accrescant, quibus ad altiora puri aetheris spectamina volantes dicere valeatis: Introduxit nos rex in cellaria sua, exsultabimus et laetabimur in eis . DIS. Daet in gradus sophiae nos tecum constitue, in quibus te ex morum dignitate, ex verborum veritate saepius consistere agnovimus, quo te rerum ratio pulcherrima ab ineun
Abbreviated transcription (Latin):
si nescpientica. D. quod corpus silenimio
salo mone dicente: qued ꝓsunt diuitiaestu¬
todum sapientiũ emere non potest. m
Nonnehaec .e. quȩ humilem exultut &¬
erigit destercore pauperem ut sedeut cũ
principibus & soliũ gloriae teneatd
G. equidem soquum speciosi in habendo
tum laboriosu in adquirendo quis
mmiles sinecertamine coronabitur
quis agricola sinelabore abundectpa¬
pibus non neu&us ꝓuerbiũ. ẽ. Radices litte¬
amm t̃e aimaris. fructus a ut̃ dulces. Igit᷑
& noster orctor inepistola adhebreosidem
obiat. Omnis quidem disciplina in p̃senti uidet᷑¬
n eẽ guudii sed meroris. Postec paca¬
tissimum fructum exercitatis in ecadfert.
iustitiae. D. du cage quolibeat sequimut
libenter. quicspes prȩmii sola luborẽ rele¬
uure. Omnis quippe qui arat inspearat
ꝑsipiendi fructus: fertur it aq: dũdia genis
magnu sille philoso phu somnes suos aseex¬
pulit discipulos dicens. Ite quęrite uobis

Expanded text:
sine sapientia? DIS. Quod corpus sine anima, Salomone dicente: Quid prosunt divitiae stulto, cum sapientiam emere non possit ?--MAG. Nonne haec est, quae humilem exaltat, et erigit de stercore pauperem, ut sedeat cum principibus, et solium gloriae teneat? DIS. Est quidem, sed quam speciosa in habendo, tam laboriosa in acquirendo.--MAG. Quis miles sine certamine coronabitur? Quis agricola sine labore abundat panibus? Nonne vetus proverbium, radices litterarum esse amaras, fructus autem dulces? Igitur et noster orator in Epist. ad Hebr. idem probat. Omnis quidem disciplina in praesenti non videtur esse gaudii sed moeroris; postea vero pacatissimum fructum exercitatis in ea affert justitiae. DIS. Duc, age, quo libeat, sequimur libenter, quia spes praemii solet laborem relevare. Omnis quippe qui arat, in spe arat percipiendi fructus. Fertur itaque, dum Diogenes magnus ille philosophus omnes suos a se expulit discipulos dicens: Ite, quaerite vobis
Abbreviated transcription (Latin):
dem p̃tere declinationis quae c̃um sint. fi¬
dem fylluba ante .⁊ posita ut hic fluet
huiꝰ fluctus. hicquestus huiꝰ questus kferie

Expanded text:
dem praeterea declinationis sunt quae, cum sint fidem syllaba ante t posita, ut hic fluctus huius fluctus hic quaestus huius quaestus hi
Abbreviated transcription (Latin):
priun soniunctionis. ẽ cumomnibus par¬
tibus modo preposita modo postposita uin¬
gi & coniungerepartes: ꝑprium preposi¬
tionis ẽ. ante poni casualibus semper sepa¬
natim DEΝOMne. F. Eia age saxo
ingrediumur disputationem nominisꝑ
ordinem & primum dic. quidsit nomen.¬
.S. Nomen .ẽ. parsorationis secundum grã¬
maticos que uni ciuque corpori uel roieõ¬
munem uel propriam qualitutem distri¬
buit &. ẽagiomendictum quasi notumen
eo qđ hoc notamus singulus substantics uł
res communes ut. homo dis erplaua.
Proprices: ut uercilius. aribmela. In¬
terro grmus tamen õ france magistrum
philo sophicam definitionem nominis.M.

Expanded text:
prium conjunctionis est cum omnibus parprium conjunctionis est cum omnibus partibus modo praeposita, modo postposita jungi et conjungere partes. Proprium praepositionis est anteponi casualibus semper separatim. DE NOMINE. FR. Eia age, Saxo, ingrediamur disputationem nominis per ordinem, et primum dic, quid sit nomen?--SAXO. Nomen est pars orationis, secundum grammaticos, quae unicuique corpori vel rei communem vel propriam qualitatem distribuit; et est nomen dictum quasi notamen, eo quod hoc notamus singulas substantias vel res, communes, ut: Homo, disciplina; vel proprias, ut: Virgilius, arithmetica. Interrogemus tamen, o Franco, magistrum philosophicam definitionem nominis.
Abbreviated transcription (Latin):
tulo quutio ubsquem &ro ueluersu conposi¬
tu: Maert uocuta sunt quia certis pedũ
mensuris terminantur: fubulae res fictȩ
iudendicausu uelcuius lib& signi ficctionis:
bistorica ẽ ncr ratio regigestae .M.ec¬
cehuab&is deffinitiones breues singulurum
specierum nuncadpartes conuertiteuos
fuciemus ut iubes atitamen singulurũ par¬
tu propria &atis prius breuiter ut pun¬
dus nobis flugitamus . Vestracurio¬
sitts modum non hab& ideoque modum
manualis libelli excedere uultis proprium nõ¬
minis ẽ substtintium uel qua litatem uelquan¬
ti tatrm significur&: & proprium ẽ ꝓ nomins
pnomine poni ꝓprio & certus significare ꝑso
nas Nierbi uero proprium ẽ. accionem uel
pcissienem siue utrumq cum modis & tempo¬
ribus signifucere : Proprium aduerbii ẽ
cum uerbo poni & sine eo ꝑfectum significa¬
tionem non habere: ut bene lego : Par¬
anicipii proprium ẽ tempus habert & casus
Ideo aquidum uerbum casua ledicitur: pro¬

Expanded text:
ta locutio absque metro et versu composita locutio absque metro et versu composita. Metra vocata sunt, quia certis pedum mensuris terminantur. Fabulae res sunt fictae ludendi causa vel cujuslibet significationis. Historia est narratio rei gestae. Ecce habetis definitiones breves singularum specierum. Nunc ad partes convertite vos. DIS. Faciemus ut jubes. Attamen singularum partium proprietates prius breviter ut pandas nobis, flagitamus.--MAG. Vestra curiositas modum non habet. Ideoque modum manualis libelli excedere vultis. Proprium nominis est substantiam vel qualitatem vel quantitatem significare: et proprium est pronominis pnas. Verbi vero proprium est actionem vel passionem sive utrumque cum modis et temporibus significare. Proprium adverbii est cum verbo poni, et sine eo perfectam significationem non habere, ut: bene lego. Participii proprium est tempus habere et casus; ideo a quibusdam verbum casuale dicitur. Pro
Abbreviated transcription (Latin):
lamꝰ sellubam : positurȩ sunt punctiad
distinguendos sensus : Notȩ sunt figurae
quaedum uel adbreiuanda uerba in uen¬
tȩꝰ ut inscriptura scart obelus uel x.
asteriscus: Ortographia ẽ reetu seri¬
tur& ut putaa adp̃positio. d accipitiat
coniunetio t: unologila ẽ similium conpara¬
tio ut incerta certis probenturt : & himo logia t̃
origo anrtio uocubulorum ut aregendo rex
x abhumo homodicitur: Closu ẽ. unius uerbi
tus ẽ trrannus quia crudelis ẽ : Barbaris¬
mus ẽuna pars uitio sedietequulgure puer¬
bium ẽ : male arboris nodomulus cuncus qua̧¬
rendus ẽ : Soloccismus ẽ oratio uitiost con¬
posita: Uitia sunt que ineloquiis cauerede¬
bemus. & sunt XII: M&aplusmus ẽ m&rica
licentia uelnec es sitate in mutata regula
loquutionis : Scemata sunt ornamente . elo¬
quu & habitus quibus sententiae uestiuitur:
nophus.ẽ dictio trans lata aꝓpria signifi¬
catione ad non pro priam similitudineni
ornatus nec essitatisuȩ causa : psa erec¬

Expanded text:
am syllabam. Positurae sunt puncti ad distinguendos sensus. Notae sunt figurae quaedam, vel ad brevianda verba, vee, ut in Scriptura sacra obelus ÷, vel asteriscus . Orthographia est recta scriptura, ut puta ad praepositio d accipiat;  at conjunctio t. Analogia est similium comparatio, ut incerta certis probentur. Etymologia est origo et ratio vocabulorum, ut: a regendo rex, et ab humo homo dicitur. Glossa est unius verbitus est; tyrannus, quia crudelis est. Barbarismus est una pars vitiose dicta, ut vulgare proverbium est: malae arboris nodo malus cuneus quaerendus est. Soloecismus est oratio vitiose composita. Vitia sunt, quae in eloquiis cavere debemus et sunt VII. Metaplasmus est metrica licentia, vel necessitate immutata regula locutionis. Schemata sunt ornamenta eloquii et habitus, quibus sententiae vestiuntur. Tropus est dictio translata a propria significatione ad non propriam similitudinem, ornatus necessitatisve causa. Prosa est rec