comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab oĩb istis uera bñficii dandi cupio auocat. ad de¬
tͥmentũ in iecta manut᷑hit. ⁊ utilitates relĩqͥt. ip̃o
faciendi oꝑe letissima.Nqũ qͥd dubiũ ẽ : quin ꝯtra¬
ria sit bñficio in iuria: quomͦ inuiriã fac̾e. ꝑ se ui¬
tanda ac fugienda res ẽ. sic bñficiũ dare. ꝑse expe¬
tenda. Illic turpitudo ꝯt oĩa p̾mia in scelus hortan¬
tia ualet. ad hoc inuita honesti ꝑ se efficax species.
on m̃tiar si direro neminẽ ñ amare bñficia sua.
ueniinẽ ñ ita cõpositũ aĩo. ut libentiꝰ eũ uideat inque
młta congessit. cui ñ causa sit it̾m dandi bñficii. semel de¬
disse. Qd ñ acciderit. nͥ ip̃a nos delectarẽt bñficia. Quã
sepe dicentẽ. audias. ñ sustineo illũ deserere. cui dedi ui¬
tam. quẽ e ꝑicło eripui. Rogat me ut cãm suã ꝯͣt hõĩes
gͣciosos agam. Nolo. S qͥd faciam: iam illi semel utr¬

Expanded text:
Ab omnibus istis vera beneficii dandi cupido avocat, ad deAb omnibus istis vera beneficii dandi cupido avocat, ad detrimentum iniecta manu trahit et utilitates relinquit ipso bene faciendi opere laetissima. Numquid dubium est, quin contraria sit beneficio iniuria ? Quomodo iniuriam facere per se vitanda ac fugienda res est, sic beneficium dare per se expetenda. Illic turpitudo contra omnia praemia in scelus hortantia valet ; ad hoc invitat honesti per se efficax species. Non mentiar, si dixero neminem non amare beneficia sua, neminem non ita compositum animo, ut libentius eum videat, in quem multa congessit, cui non causa sit iterum dandi beneficii semel dedisse. Quod non accideret, nisi ipsa nos delectarent beneficia. Quam saepe dicentem audias : " Non sustineo illum deserere, cui dedi vitam, quem e periculo eripui. Rogat me, ut causam suam contra homines gratiosos agam ; nolo, sed quid faciam ? Iam illi semel, iter
Abbreviated transcription (Latin):
questũ mittit᷑. Hoc dabo.: ⁊ hoc recipiã. auctio. ẽ. xsNo
dicã pudicã. q̃ aut amatorẽ. ut incend̾et reppulit. q̃
aut legẽ aut uirũ timuit. ut ait ouidiꝰ. Que qr ñ
licuit ñ dedit. illa ded̾. NNon in merito ĩ nu̾m peccã¬
tiũ refert᷑. q̃ pudiciciã timori p̃stititit. ñ sibi. E odem
mͦ qͥbñficiũ ut reciꝑet ded̾. ñ dedit. Ergo ⁊ noᷤ bñ¬
ficiũ damꝰ aĩalib. q̃ aut usui. aut alim̃to futura nu¬
tͥmꝰ bñficiũ damꝰ arbustis q̃ colimꝰ. nesiccitate aut
inmoti ⁊ neglecti soli duricia laborent. qͥemo ad
agrũ colendũ. ex equo ⁊ bono uenit. nec ad ullã rẽ cuiꝰ
extra ipsam fuictus ẽ. Ad bñficiũ dandũ ñ adducit
cogitacio auara nec sordida. s huãna lib̾alis cupiens
dare etiã cũ ded̾it. ⁊ aug̾e nouis. ac recentib uetera
ñ habens p̃positũ qͣnto ei cui p̾stat bono fut᷑a sit. Alio¬
Qd magnifici ẽ. se amare. sibi parcere. sibi ad qͥrere:

Expanded text:
tum mittitur. " Hoc dabo et hoc recipiam " auctio est. Non dicam pudicam, quae amatorem ut incenderet reppulit, quae aut legem aut virum timuit ; ut ait Ovidius : Quae, quia non licuit, non dedit, illa dedit. Non immerito in numerum peccantium refertur, quae pudicitiam timori praestitit, non sibi. Eodem modo, qui beneficium ut reciperet dedit, non dedit. Ergo et nos beneficium damus animalibus, quae aut usui aut alimento futura nutrimus ! Beneficium damus arbustis, quae colimus, ne siccitate aut immoti et neclecti soli duritia laborent ! Nemo ad agrum colendum ex aequo et bono venit nec ad ullam rem, cuius extra ipsam fructus est ; ad beneficium dandum non adducit cogitatio avara nec sordida, sed humana, liberalis, cupiens dare, etiam eum dederit, et augere novis ac recentibus vetera, unum habens propositum, quanto ei, cui praestat, bono futura sit ; alioexpedit. Quid magnifici est se amare, sibi parcere, sibi adquirere ?
Abbreviated transcription (Latin):
tere nec un quã em̃dare qd̾ fec̾it. nͨ mutare ꝯsiliũ ẽ.
Non mutat sapiens ꝯsiliũ. oĩb hos manentib q̃ erãt
cũ sum̾et. Iõ nũꝗͣ illũ penitencia subit. qr nicħ meliꝰ illo

Expanded text:
tere nec umquam emendare, quod fecerit, nec mutare consilium," tere nec umquam emendare, quod fecerit, nec mutare consilium," Non mutat sapiens consilium omnibus his manentibus, quae erant, cum sumeret ; ideo numquam illum paenitentia subit, quia nihil meli
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ bonꝰ ꝓmalo displiceat. Fallaces enĩ s̃ rerũ species qͥb
creͣdimꝰ. Quis negat: s nicħ aliud inuenio. ꝑ qd̾ cogi¬
tacionẽ regã. his ueritas mͥ uestigiis sequendaẽ. certi¬
ora ñ habeo. hec ut quã diligentissime estimẽ oꝑam
dabo. nec cito illis assentiar. Sic enĩ inp̃lio pot accid̾e.
ut telũ meũ in cõmilitonẽ manꝰ dirigat. aliqͦ erro¬
re decepta.⁊ host tanquã meo parcã. S hoc ⁊ rato ac¬
cidet. ⁊ ñ uitio meo cuiꝰ ꝓpositũ ẽ hostẽ ferire. ciuẽ de¬
fendere. Si sciam ingͣtum ẽẽ. ñ dabo bñficiũ. At ob¬
repsit. at ĩposuit. Nulla hͥ culpa tribuentis ẽ. qr tã¬
quã gͣto dedi. Si ꝓmiseris inqͥt ͣ daturũ bñficium.
⁊ pꝰea ingͣtũ scieris eẽ. dabis an ñ : si facies sciens pec¬
cas. das enĩ cui ñ debes dare. Si negas. ⁊ ħmͦ peccas. qr
ñ das ei cui ꝓmisisti. Conscĩa ur̃a hoc loco titubat ⁊
illud suꝑbum ꝓmissũ nũꝗͣ sapientem facti sui peni¬

Expanded text:
ecies, quibus credidimus." Quis negat ? Sed nihil aliud invenio, per quod cogitationem regam. His veritas mihi vestigiis sequenda est, certiora non habeo ; haec ut quam diligentissime aestimem, operam dabo nec cito illis adsentiar. Sic enim in proelio potest accidere, ut telum meum in commilitonem manus dirigat aliquo errore decepta et hosti tamquam meo parcam ; sed hoc et raro accidet et non vitio meo, cuius propositum est hostem ferire, civem defendere. Si sciam ingratum esse, non dabo beneficium. At obrepsit, at imposuit : nulla hic culpa tribuentis est, quia tamquam grato dedi. "Si promiseris," inquit, " te daturum beneficium et postea ingratum esse scieris, dabis an non ? Si facis sciens, peccas, das enim, cui non debes dare ; si negas, et hoc modo peccas : non das ei, cui promisisti. Conscientia vestra hoc loco titubat et illud superbum promissum numquam sapientem facti sui paeni
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ĩpediat. Iõ oĩa illi succed̾e dm̃s. ⁊ nicħ contͣ opinionẽ
acced̾e. qr p̃sumit aĩo posse aliqͥd uttuenire qđ destinata
phibeat. Imprudentium ista fiducia est fortunam
sibi spondere. Sapiens ẽ. utrãq partẽ eiꝰ cogitat. Seit qͣntũ
liceat errori. quã incerta sĩt hũana. quã multa ꝯsiliis ob¬
stent. Ancipitẽ rerũ. ac lubricã sortẽ suspensꝰ sequit᷑. ꝯsiliᷤ
dit᷑ ⁊ hic illũ tuet᷑. ẜmisi bñficiũ. nͥ siqͥd incidiss quare
ñ deberem dare. Quid enĩ. siqd̾ illi pollicitꝰ sũ pat̾am sͥ
dare iusserit. si lex lata erit. ne id qͥsquã faciat qd̾ ego
um. Cadem res me defendit. quȩ uetat. Tuc̃ fidem fallam.

Expanded text:
succedere dicimus et nihil contra opinionem accidere, quia praesumit animo posse aliquid intervenire, quod destinata prohibeat. Imprudentium ista fiducia est fortunam sibi spondere ; sapiens utramque partem eius cogitat ; scit, quantum liceat errori, quam incerta sint humana, quam multa consiliis obstent ; ancipitem rerum ac lubricam sortem suspensus sequitur, consiliis ditur, et hic illum tuetur. Promisi beneficium, nisi si quid incidisset, quare non deberem dare. Quid enim, si, quod illi pollicitus sum, patria sibi dare iusserit ? Si lex lata erit, ne id quisquam faciat, quod ego um ; eadem res me defendit, quae vetat. Tunc fidem fallam,
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ ñ amites: expectare longũ ẽ. nã ut ait platon diffici¬
lis hũani animi ꝯiectura ẽ. ũ expectare temerariũ. Huic
respondebimꝰ nũquã expectare nos certissiiã rerũ ꝯp̃¬
hensionẽ. qm̃ in arduo ẽ ueri exploratio. s ea re qua du¬
cit ueri similitudo. om̃e hac uia ꝓcedit officiũ. Sic se¬
rimꝰ. sic nauigamꝰ. sic militamꝰ. sic uyores ducimꝰ. sic li¬
beros extollimꝰ. Cũ om̃iũ rerũ inc̾tus sit. euentꝰ. ad ea ac¬
cedimꝰ. de qͥb bene sꝑandũ ẽẽ credimꝰ. Quis enĩ pollicet᷑
serenti ꝓuentũ. naiiganti portũ. militanti uictoriã.
maritõ pudicã uxorẽ. patͥ pios liberos : sequim᷑ qͣ rõ ñ
qua ueritas tͣhit. Expecta ut nͥ bñ cessura ñ facias.⁊
nͥ cõꝑta ueritate nicħ moueris. relicta omĩ actu uita
ꝯsistit. Cũ ueri similia me inhoc aut ĩ illud ĩpellant

Expanded text:
tempus non amittes ? Expectare longum est nam, ut ait Platon, difficitempus non amittes ? Expectare longum est nam, ut ait Platon, difficilis humani animi coniectura est, non expectare temerarium est." Huic respondebimus numquam expectare nos certissimam rerum comprehensionem, quoniam in arduo est veri exploratio, sed ea ire, qua ducit veri similitudo. Omne hac via procedit officium. Sic serimus, sic navigamus, sic militamus, sic uxores ducimus, sic liberos tollimus ; cum omnium horum incertus sit eventus, ad ea accedimus, de quibus bene sperandum esse credidimus. Quis enim pollicetur serenti proventum, naviganti portum, militanti victoriam, marito pudicam uxorem, patri pios liberos ? Sequimur, qua ratio, non qua veritas traxit. Expecta, ut nisi bene cessura non facias et nisi comperta veritate nil noveris : relicto omni actu vita consistit. Cum ver
Abbreviated transcription (Latin):
.p. dicauert̃. Regnent hi. quia uir bonꝰ qͥdã añ ꝓauus
eoꝵ fuit. qͥ animũ supͣ fortunã gessit. qͥ in dissensione ci¬
ilili qͣm ita expediebat rͥ. pͨ: uinci quã uinc̾e maluit.
Referri illi grã tam longo spatio ñ potuit uulliꝰ respec¬
tu iste ppło p̃sideat. ñ qr scit. aut potest. s qr aliꝰ ꝓ illo me¬
ruit. hic corꝑe deformis ẽ. aspectu fedus. ⁊ ornam̃ta sua
traducturꝰ.Iam me hoĩes accusabt̃. cecũ ac temera¬
riũ dicent. nescientẽ qͦ loco q̃ sũmis atq excelsissimiᷤᷤ
debent᷑ ponã. At ego scio alio me isld dare. alio olĩ
debitũ solu̾e̾. Uñ isti norunt illũ qͦndam głe seqñtis fu¬
gacissimũ. co uultu ad ꝑicła euntẽ. qͦ alii e ꝑicło redeũt.
toꝵq rationes dispungunt᷑. Ego qͥd cui debeã scio.
aliis ptꝰ longã diẽ repono. aliis in añcessũ. ac ꝓ ut oc
sit angͣtuis expectabis donec scias. andandi bñfieii

Expanded text:
 dicaverunt. Regnent hi, quia vir bonus quidam ante proavus eorum fuit, qui animum supra fortunam gessit, qui in dissensione civili, quoniam ita expediebat rei publicae, vinci quam vincere maluit ; referri gratia illi tam longo spatio non potuit ; in illius respectum iste populo praesideat, non quia scit aut potest, sed quia alius pro illo meruit. Hic corpore deformis est, adspectu foedus et ornamenta sua traducturus ; iam me homines accusabunt, caecum ac temerarium dicent, nescientem, quo loco, quae summis atque excelsissimis debentur, ponam ; at ego scio alii me istud dare, alii olim debitum solvere. Unde isti norunt illum quondam gloriae sequentis fugacissimum, eo voltu ad pericula euntem, quo alii e periculo redeunt, torumque rationes dispunguntur, ego, quid cui debeam, scio. Aliis post longam diem repono, aliis in antecessum ae prout ocsit an gratus, expectabis, donec scias, an dandi beneficii
Abbreviated transcription (Latin):
N pͥorib libris. uidebar ꝯsũmasse ꝓpositũ eũ tractas¬
sem. quẽ admodũ dandũ eẽt bñficiũ. quẽadmod̾ accipi¬
endũ. Ni enĩ st̃ hꝰ officii fines. Qequid ult᷑ moror. ñ
seruio mat̾iȩ s indulgeo. Que qͦ ducit sequenda est.
ñ quo inuitat. Subiñ enĩ nascet᷑. qͦ lacessat aliqͣ dul¬
cedineanimũ. mag̃ ñ suꝑuacuũ. quã necessarium.

Expanded text:
n prioribus libris videbar consummasse propositum, cum tractassem, quemadmodum dandum esset beneficium, quemadmodum accipiendum ; hi enim sunt huius officii fines. Quidquid ultra moror, non servio materiae, sed indulgeo, quae, quo ducit, sequenda est, non quo invitat ; subinde enim nascetur, quo lacessat aliqua dulcedine animum, magis non supervacuum quam necessarium.
Abbreviated transcription (Latin):
se eripuisset ꝑicło. qd̾ se eripuiss latͦnib: nemo sͥ bñfi¬
ciũ dat. ñ mag̃ quã hospiciũ. Nemo sibidonat. ñ ma¬
gis quã credit. Sidat sibi qͥsq bñficiũ. sẽꝑ dat sñ inter¬
Quomͦ enĩ disc̾nere pot̾is utrũ det. sibi bñficiũ. anred¬

Expanded text:
se fuisset auxilio ? Quod se eripuisset latronibus ? Nemo sibi benefise fuisset auxilio ? Quod se eripuisset latronibus ? Nemo sibi beneficium dat, non magis quam hospitium ; nemo sibi donat, non magis quam credit. Si dat sibi quisque beneficium, semper dat, sine interQuomodo enim discernere poteris, utrum det sibi beneficiu
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ hoc exempleũ huic ꝓposite q̃stioni: dicã. Futa te in¬
gͣtum ẽe. ñ ꝑibit bñficiũ. ht̃ ilłd. qͥ dedit. Puta te reciꝑe
nolle. apud te ẽ anteꝗͣ. reddit᷑. Non potes qͥoꝗͣ amitt̾e.¬
qr qd̾ decͣhit᷑. nicħ ominꝰ t ad qͥrit᷑. Int te ip̃m orbis a¬
git᷑. acciplendo das. dando accipis. Beneficiũ in qͥt.
sibi dare oportet. gͦ ⁊ referre gr̃am oportet. Primũ
illud falsũ ẽ. ex qͦpendent seqñtia. Nemo enĩ sibi bñ¬
ficiũ dat. s nat᷑ȩ suȩ paret. a qua ad caritatẽ sui
cõpositus ẽ. Uñ illi sũma cura ẽ. nocitura utardi ꝓfut᷑a
appetendi. Itaq nec lib̾alis ẽ. qͥ sibi donat. nͨ clemens qͥ dͥ
ignoscit. nec misericors qͥ malis suis tangit᷑. Qd aliis p̃sta¬
re lib̾alitas ẽ. clem̃tia. misoda. sibi p̃stare nat᷑a ẽ. Bñfici¬
ũ. resuoluntaria ẽ. at ꝓdẽẽ sibi ipse fuisszauxilio. qd̾

Expanded text:
" hoc exemplum habet huic propositae quaestioni ? " Dicam. Puta te in" hoc exemplum habet huic propositae quaestioni ? " Dicam. Puta te ingratum esse : non perit beneficium, habet illud, qui dedit. Puta te recipere nolle : apud te est, antequam redditur. Non potes quicquam amittequod detrahitur, nihilo minus tibi adquiritur. Intra te ipsum orbis agitur ; accipiendo das, dando accipis. " Beneficium," inquit, " sibi dare oportet ; ergo et referre gratiam oportet." Primum illud falsum est, ex quo pendent sequentia ; nemo enim sibi beneficium dat, sed naturae suae paret, a qua ad caritatem sui compositus est, unde summa illi cura est nocitura vitandi, profutura appetendi. Itaque nec liberalis est, qui sibi donat, nec clemens, qui sibi ignoscit, nec misericors, qui malis suis tangitur. Quod aliis praestare liberalitas est, clementia, misericordia, sibi praestare natura est. Beneficium res volunta
Abbreviated transcription (Latin):
referat. ut ꝯcedã aliquẽ a se accipe bñsiciũ. dũ accipit¬
reddit. Domi qd̾ aiunt uorsura fit. ⁊ uelut lusoriũ no¬
m̃ statim tͣnsit. neq enĩ aliꝰ dat. quã qui accipit. sed
unꝰ atq idem. hoc u̾bũ deb̾e. ñ habet. nͥ int̃ duos lo¬
cũ. Quomꝰ gͦ in uno ꝯsistit. qͥse obligando lib̾at: ut in
or̾e ac pila nicħ unũ ẽ. nichil sũmũ. nicħ extremũ in¬
chil. pͥmũ. qr motu ordo mutat᷑. ⁊ q̃ seqñbant᷑ p̃cedũt.
⁊ q̃ occidebant oriunt᷑. oĩa quomͦcũq ierint. in idẽ
reu̾tunt᷑. ita in hoĩe existima fieri. Cũ illũ in multa
mutaueris. unꝰ ẽ. Cecidit se. in iuriaꝵ cũ qͦ agat ñ ht̃.
Alligauit ⁊ clusit. de ui ñ tenet᷑. Bñficiũ sibi ded̾. dan¬
ti ptinꝰ reddidit. Rerũ nat᷑a. nicħ dr̃ ꝑd̾e. qr qͥcqͥd illi
auellit᷑. ad illã redit. Nec ꝑire quicꝗͣ põt. qd̾ qͦ ex¬

Expanded text:
referat. Ut concedam aliquem dare sibi beneficium, dum referat. Ut concedam aliquem dare sibi beneficium, dum reddit. Domi, quod aiunt, versura fit et velut lusorium nomen statim transit ; neque enim alius dat quam accipit, sed unus atque idem. Hoc verbum " debere " non habet nisi inter duos locum ; quomodo ergo in uno consistet, qui se obligando liberat ? Ut in orbe ac pila nihil imum est, nihil summum, nihil extremum, nihil primum, quia motu ordo mutatur et quae sequebantur praecedunt et quae occidebant oriuntur, omnia, quomodocumque ierunt, in idem revertuntur, ita in homine existima fieri ; cum illum in multa mutaveris, unus est. Cecidit se : iniuriarum cum quo agat, non habet ; adligavit et clusit : de vi non tenetur ; beneficium sibi dedit : danti protinus red ad illam redit, nec perire quicquam potest, quod, quo ex
Abbreviated transcription (Latin):
quare soctates ñ agat. qd ip̃e se docuit : m. cato
ait. Qd tͥ deerit. ate ip̃o mutuare. Quare donare
mͥ ñ possũ. si cõmodare possũ : in num̾abilia st̃. ĩ qͥb
ꝯsuetudo noᷤᷤ diuidit. Dice̾ solemꝰ. Sinẽ loqͣr mecũ.¬
⁊ egom̾ aurẽ ꝑuellã. Quȩ siuera st̃. quead modum
aliqͥs sibi irasci debet. sic ⁊ gr̃as agere. quomͦ obiurgare se
sic ⁊ laudare. qͦmͦ dãpno sibi eẽ. sic ⁊ lucro pot̾. Inuria et
bñficiũ ꝯtraria s̃. Si de aliqͦ dicimꝰ inuiriã sͥ fec̃. poteri
mꝰ dic̾e̾ ⁊ bñficiũ sibi dedit. Natura sibi dedit. Natura¬
bꝰ ẽ. ut quis debeat. deiñ ut grãm referat. Debit̃or ñ ẽ
sine cteditore ñ mag̃ quã maritꝰ. sine uxore. aut sñ fi¬
lia pat̾. Aliqͥs dare debet. ut aliqͥs accipiat. Nonẽ dare
noc acciꝑe. in dext̾am manũ. de sinistra transferre. Quo¬
mͦ nemo se portat. quãuis corpꝰ suũ moueat. ⁊ transferat.

Expanded text:
quare Socrates sibi non agat, quod ipse se docuit ? M. Cato quare Socrates sibi non agat, quod ipse se docuit ? M. Cato ait : ' Quod tibi deerit, a te ipso mutuare.' Quare donare mihi non possim, si commodare possum ? Innumerabilia sunt, in quibus consuetudo nos dividit ; dicere solem Ego mihi aurem pervellam.' Quae si vera sunt, quemadmodum aliquis sibi irasci debet, sic et gratias agere ; quomodo obiurgare se, sic et laudare se ; quomodo damno sibi esse, sic et lucro potest. Iniuria et beneficium contraria sunt ; si de aliqmus dicere et : ' Beneficium sibi dedit.' " Natura prius est, ut quis debeat, deinde, ut gratiam referat ; debitor non est sine creditore, non magis quam maritus sine uxore aut sine filio pater ; aliquis dare debet, ut aliquis accipiat. Non est dare nec accipere in dexteram manum ex sinistra transferre. Quomodo nemo se portat, quamvis corpus suum moveat et transferat,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq de se tanꝗͣ de alt̾o loqͥt᷑. Si noc̾e̾ in qͥt michi pos¬
sũ. quare ñ ⁊ bñficiũ mͥdare possim: p̃te̾a q̃ si ĩ aliũ
ꝯtulissem. bñficia uocarent᷑. quare si in me ꝯtuli nõ
sint : qd̾ si ab alt̾o accepissem deberem. quare si m̾ip
sȩ dedi ñ debeam : qͣte sũ adu̾sus me ingͣtus: qd̾ non
minꝰ turpe ẽ. quã in se sordidũ ẽẽ.⁊ in se durũ ac se¬
uũ.⁊ sui negligentẽ. Tã alieni corporis lȩno mala sua¬
audit quã sui. Nem̾pe rep̃hendit᷑ assentator.⁊ alie¬
na subseqñs u̾ba paratꝰ. ad falsa laudator. ñ miꝰpla¬
cens sibi ⁊ se suspiciens assentator suꝰ. Uitia ñ tm̃ eũ
foris peccant. in ussa s̃. s cũ in se retorquent᷑. Qũẽ ma¬
gis ãmiraberis. quã qui ĩꝑat sibi. quã qͥ se ht̃ in po¬
testate: gentes faciliꝰ ẽ barbaras impatientesq ali¬
eni arbitrii reg̾e̾. quã animũ suũ ꝯtin̾e ⁊ trad̾e
sibi. Platon in qͥt agit socrati gr̃as. qd̾ ab illodidĩ.

Expanded text:
que de se tamquam de altero loquitur. " Si nocere," inquit, " mihi possum, quare non et beneficium mihi dare possim ? Praeterea quae, si in alium contulissem, beneficia vocarentur, quare, si in me contuli, non sint ? Quod, si ab altero accepissem, deberem, quare, si mihi ipse dedi, non debeam ? Quare sim adversus me ingratus, quod non minus turpe est quam in se sordidum esse et in se durum ae saevum et sui neclegentem ? Tam alieni corporis leno male audit quam sui. Nempe reprenditur adsentator et aliena subsequens verba, paratus ad falsa laudator ; non minus placens sibi et se suspiciens, ut ita dicam, adsentator suus. Vitia non tantum, cum foris peceant, invisa sunt, sed cum in se retorquentur. Quem magis admiraberis, quam qui imperat sibi, quam qui se habet in potestate ? Gentes facilius est barbaras impatientesque arbitrii alieni regere, quam animum suum continere et tradere sibi. Platon, inquit, agit Socrati gratias, quod ab illo didicit ;
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa in singłis excant. hunc nat᷑a ad auariciã ĩpellit.
hic uitio. hic libidini deditꝰ ẽ. aut siñdũ deditꝰ ita for¬
matꝰ. ut in hoc illũ mores sui ferant. Itaq ut ad pposi¬
tũ reu̾tar. nemo ñ ingͣtus ẽ. qui malꝰ. habet enĩ oĩa
u̾git. Huic gͦ bñficiũ ñ dabo. Quomͦ male filiȩ suȩ
ꝯsulit. qͥ illã ꝯtumelioso ⁊ sepe repudiato collocauit:
Malꝰ pat̃ familiȩ habebit᷑. qͥ tegocioꝵ gestoꝵ dãp¬
nato patͥmonii sui curã mandau̾it. Quomͦ dem̃tis¬
sime testabit᷑. qui tutorẽ filio reliq̃rit. pupilloꝵ spo¬
liatorẽ. sic pessime bñficia dare dicet᷑. qͥcũq ĩgͣcos
eligit in qͦs peritura ꝯferat. Dii quoq inqͥt muita ĩ¬
gratis tͥbuunt. s illa bonis parauert̃ ꝯtingũt aũt ⁊¬

Expanded text:
omnia in singulis extant. Hunc natura ad avaritiam impellit ; hic vino, hic libidini deditus est aut, si nondum deditus, ita formatus, ut in hoc illum mores sui ferant. Itaque, ut ad propositum revertar, nemo non ingratus est, qui malus : habet enim omnia vergit. Huic ergo beneficium non dabo. Quomodo male filiae suae consulet, qui illam contumeliose et saepe repudiate collocavit, malus pater familiae habebitur, qui negotiorum gestorum damnato patrimonii sui curam mandaverit, quomodo dementissime testabitur, qui tutorem filio reliquerit pupillorum spoliatorem, sic pessime beneficia dare dicetur, quicumque ingratos eligit, in quos peritura conferat. " Di quoque," inquit, " multa ingratis tribuunt." Sed illa bonis paraverunt; contingunt au
Abbreviated transcription (Latin):
ti uoluntariũ. qd necesse ẽ ille multis dedit. etiã qͥb
dedisse se nessit. In qͦ ꝯsortiũ ht̃. in qͦ spectauit legem
iustitutis lib̾alib ꝓfeci. ipsos tñ qui tradiderũt illa:
transcendimꝰ. utiq eos qui pͥma elem̃ta docuert: ⁊ ꝗͣ
ius sine illis nemo qͥcꝗͣ. assequi poss. ñ tñ qͣntũcũq
qͥs assecutꝰ ẽ. intͣ illos ẽ. Multũ int̾ pͥma ac maxĩa

Expanded text:
ti voluptarium, quod necesse est ille multis dederit, etiam quibus ti voluptarium, quod necesse est ille multis dederit, etiam quibus dedisse se nescit, in quo consortem habet, in quo spectavit legem,institutis liberalibus profeci; ipsos tamen, qui tradiderunt illa, transcendimus, utique eos, qui prima elementa docuerunt, et quamvis sine illis nemo quicquam adsequi posset, non tamen, quantumcumque quis adsecutus est, infra illos est. Multum inter prima ac maxima
Abbreviated transcription (Latin):
terũ illi ꝯsulatũ ac t̃ciũ. aliosq honores. etiã ꝯsularib
ꝯcupsscendos ꝯgerat. ut pauꝑi raptas belli uire opes tra¬
dat.⁊ qd̾ ẽ militarib uiris speciosissimũ diuitẽ illum
spoliis etiã hostilib faciat. Si adhuc parũ ẽ adice. ut ꝓ¬
uintias ⁊ extra ordinaria ĩꝑia ꝯtinuet. adice ut diru¬
tis maximis urbib romani ĩꝑii sine emulo ad ortuᷤ oc¬
susq uent᷑i. defensor. ⁊ ꝯditor. maiorẽ nobilitatẽ nobi¬
li uiro adiciat. Dic scipionis patrẽ dubiũ ẽ qͥn gen̾an¬
di uulgare bñficiũ uicerat. eximia pietas ⁊ uͥtus. ip¬
si urbi. nescio utrũ maiꝰ p̃sidiũ afferens andecꝰ. deĩn
sihoc parũ ẽ. finge aliquẽ torm̃ta patͥs discussisse. fin¬
ge in se transtulisse. lic tibi in qͣntũ uelis extend̾e bñ¬
ficia filii. cũ pat̃nũ munꝰ.⁊ simplex sit. ⁊ facile. s dan¬

Expanded text:
lterum illi consulatum ac tertium aliosque honores etiam consularibus lterum illi consulatum ac tertium aliosque honores etiam consularibus concupiscendos congerat, ut pauperi raptas belli iure opes tradat et, quod est militaribus viris speciosissimum, divitem illum spoliis etiam hostilibus faciat. Si adhuc parum est, adice, ut provincias et extraordinaria imperia continuet, adice, ut dirutis maximis urbibus Romani imperii sine aemulo ad ortus occasusque venturi defensor et conditor maiorem nobilitatem nobili viro adiciat, dici Scipionis patrem ! Dubium est, quin generandi vulgare beneficium vicerit eximia pietas et virtus ipsi urbi nescio utrum maius praesidium adferens an decus ? Deinde, si hoc parum est, finge aliquem tormenta patris discussisse, finge in se transtulisse. Licet tibi, in quantum velis, extendere beneficia filii, cum paternum munus et simplex sit et facile et dan
Abbreviated transcription (Latin):
quos iã ꝯsũpsiss obliuio. nͥ illos filioꝵ gła ⁊ tenebris
eruiss. ⁊ ad huc in luce retineret: dem̃ cũ q̃ramꝰ ñe
q̃at filiꝰ patͥ maiora redð̾e. etiã si quȩ retuli erempla
ñdũ satisfaciũt. nec bñficia parentiũ suoꝵ suꝑ inci¬
unt. capit tñ hoc nat᷑a. qd̾ ñdũ ulla etas tulit. Si sin¬
gła pat̃noꝵ meritoꝵ magnitudinẽ exsuꝑare ñ pꝰst̃.
plura in unũ ꝯgesta suꝑab̃t̃. Seruauit ĩ p̃lio patrẽ
scipio. ⁊ p̃textatꝰ in bostes equũ ꝯcitat. Patũ ẽ qd̾ ut
ꝑueniret ad patrẽ. tot ꝑicła maximos duces cũ ma¬
xime p̃mentia ꝯtẽpsit. tot ꝯpositas diffucultates. qd̾
ad pͥmã pugnã exiturꝰ tyro ꝑ ueteranoꝵ corꝑa cucͣ¬
rit. qd annos suos tͣnsihuit. Adice ut idẽ patrẽ reũ
defendat. ⁊ ꝯspirationi inimicoꝵ potentiũ eripiat. ut a¬

Expanded text:
quos iam consumpsisset oblivio, nisi illos filiorum gloria e tenebris quos iam consumpsisset oblivio, nisi illos filiorum gloria e tenebris eruisset et adhuc in luce retineret ? Deinde, cum quaeramus, non quis filius panondum satis faciunt nec beneficia parentium suorum superiaciunt, capit tamen hoc natura, quod nondum ulla aetas tulit. Si singula paternorum meritorum magnitudinem exsuperare non possunt, plura in unum congesta superabunt. Servavit in proelio patrem Scipio et praetextatus in hostes ecum concitavit. Parum est, quod, ut perveniret ad patrem, tot pericula maximos duces eum maxime prementia contempsit, tot oppositas difficultates, quod ad primam pugnam exiturus tiro per veteranorum corpora cucurrit, quod annos suos transiluit ? Adice, ut idem patrem reum defendat et conspirationi inimicorum potentium eripiat, ut a
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ut aut eloqñtia ꝑ gĩs notesceret. aut iusticia aut
bellicis reb ⁊ patͥ qͦ ingentẽ. cͥcũfund̾et. famã. tenebraᷤᷤ¬
q nataliũ suoꝵ clara luce discit̾et. ñ in estimabile in
parentes suos bñficiũ ꝯtulit : an qͥsꝗͣ aristonẽ. ⁊ Crillũ.
nͥ ꝓpt̃ renofontẽ ac Platonẽ filios noss: Sophroniscũ.
Socrates exspirare ñ patit᷑. Ceteros enu̾are longũ est.
uͥtus tradid̾ posti̾s. Utrũ maiꝰ bñficiũ ded̾. m. agrippe.
pat̃. ne pꝰ agrippã qͥd̃ notus. an patͥ ded̾ agͥppa naua¬
li corona insignis. unicũ ad eptus int̃ dona militaria
augustꝰ quãuis illũ umbra ad optiui patͥs absꝯdit:
quantã cep̃issuoluptatẽ. si illũ pꝰ debellata arma ciui¬
lia uidiss secure paci p̃sidentẽ. ñ agnoscens bonun
suũ. nec satis credens quociens respexiss adse. potius¬
se illũ uirũ in domosua nasci: quid nc̃ cet̾os ꝓseqͣr.

Expanded text:
sit, ut aut eloquentia per gentes notesceret aut iustitia aut sit, ut aut eloquentia per gentes notesceret aut iustitia aut bellicis rebus et patri quoque ingentem circumfunderet famam tenebrasque natalium suorum clara luce discuteret, non inaestimabile in parentes suos beneficium contulit ? An quisquam Aristonem et Gryllum nisi propter Xenophontem ac Platonem filios nosset ? Sophroniscum Socrates expirare non patitur. Ceteros enumerare longum est, virtus tradidit posteris. Utrum maius beneficium dedit M. Agrippae pater ne post Agrippam quidem notus, an patri dedit Agrippa navali corona insignis, unicum adeptus inter dona militaria Augustus, quamvis illum umbra adoptivi patris abscondit ? Quantam cepisset voluptatem, si illum post debellata arma civilia vidisset securae paci praesidentem, non adgnoscens bonum suum nec satis credens, quotiens ad se respexisset, potuisse illum virum in domo sua nasci ! Quid nunc ceteros prosequar,
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uitã dedi tͥ. ꝯsũmatã ꝑfectã. tu me expertem
rationis genuisti. honꝰ alienũ. uis scire. quã ñ sit
magnũ bñficiũ: uitã sic dare. exposuisse ẽ. Nẽpe
iniuria erat genuisse. qͥcqͥd colligo minimũ ẽẽ bñ¬
ficium ẽ. patͥs matͥsq ꝯcubitũ. nͥ accesserint alia. qͣ
ꝑsequerent᷑ hoc initiũ mun̾is. ⁊ aliis officiis ratũ fa¬
cerent. Non ẽ bonũ uiu̾e. s bñ uiu̾e. At bene ui¬
uo. s potui ⁊ male. Ita hoc tm ẽ tuũ qd̾ uiuo. Si uitã
ĩputas mͥ ꝑse nudã. egentẽ ꝯsilii.⁊ id ut magnũ boñ
iactas. cogita te mͥ ĩputare muscarũ. ac u̾miũ bonũ.
demn ut nicħ aliud dicã. quã bonis artib me studu¬
isse. ut cursũ ad rectũ it̃ uite dirigerẽ. ĩ ip̃o bñficio
tuo maiꝰ quã qd̾ ded̾as recepisti. Tuenĩ me mͥrudẽ imꝑitũ
dedisti. ego tibi filiũ qͣlem genuisse gaud̾es. Aluit me pat̃
s id̾ p̃sto. plꝰ reddo. qr ñ tm̃ alusse. s a filio ali gaudet:⁊ ma¬

Expanded text:
 vitam dedi consummatam, perfectam, tu me expertem rationis genuisti, onus alienum. Vis scire, quam non sit magnum beneficium vitam sic dare ? Exposuisses ; nempe iniuria erat genuisse ! Quo quid colligo ? Minimum esse beneficium patris matrisque concubitum, nisi accesserunt alia, quae prosequerentur hoc initium muneris et aliis officiis ratum facerent. Non est bonum vivere, sed bene vivere. At bene vivo. Sed potui et male ; ita hoc tantum est tuum, quod vivo. Si vitam imputas mihi per se, nudam, egentem consilii, et id ut magnum bonum iactas, cogita te mihi imputare muscarum ac vermium bonum. Deinde, ut nihil aliud dicam, quam bonis artibus me studuisse et cursum ad rectum iter vitae direxisse, in ipso beneficio tuo maius, quam quod dederas, recepisti; tu enim me mihi rudem, imperitum dedisti, ego tibi filium, qualem genuisse gauderes. Aluit me pater. Si idem praesto, plus reddo, quia non tantum ali se, sed a filio ali gaudet et ma
Abbreviated transcription (Latin):
tacendos saeculis dedert̃. NNulla ui u̾boꝵ. nulla in¬
genti facultate expͥmi pot̃. qͣntũ opꝰ sit. quã lauda¬
bile. qͣmq nuiꝗͣ a memoria hõiũ eriturũ. posse hoc dic̾e.
Parentib meis parui. cessi ĩꝑio eoꝵ. siue equũ. siue ini¬
hoc unũ ꝯtumax fui ne bñficiis uĩcerer. Certate ob¬
secro uos. ⁊ fessi quoq restituite aciẽ. felices qͥuice
rĩt. felices qui uincent᷑. Qdͥ eo fortunatiꝰ sene. qui¬
oĩbe uͥq p̃dicabit. a filio suo se bñficiis uictũ: Qd̾
aut̃ ẽ felicius qua m ibi ce deRe:¬

Expanded text:
tacendos saeculis dederint. Nulla vi verborum, nulla intacendos saeculis dederint. Nulla vi verborum, nulla ingenii facultate exprimi potest, quantum opus sit, quam laudabile quamque numquam memoria hominum exiturum, posse hoc dicere : ' Parentibus meis parui, cessi imperio eorum, sive aecum sive inihoc unum contumax fui, ne beneficiis vincerer. ' Certate, obsecro vos, et fessi quoque restituite aciem. Felices, qui vincent, felices, qui vincentur omnibus ubique praedicabit a filio se suo beneficiis victum ? Quid autem est felicius quam ibi cedere
Abbreviated transcription (Latin):
ingñti p̃lio suꝑass hostẽ. p̃miũ belli ad patrẽ tran¬
stulit. uĩꝑium illi cypri tradidit. Hoc ẽ regnũ nolle
regnare cũ possis. Uic̃ patrẽ ĩꝑiosum qͥdẽ Manlius.
quicũ añ ad tẽpus relegatꝰ eẽt apatre. ob ad olescenti
torẽ parentis inuiti. ⁊ bene meruisse se de iiuene
credebat. cuiꝰ exiliũ ꝓgͣuissimo cͥmine int̃ alia. Mã¬
lio obiciebat. nactus adolescens secretũ stringit
occultatũ sinu ferrũ. ⁊ nisi uiras in qͥt te diẽ pat̾ re¬
missurũ. hoc te gladio tͣnsfodiã. In tua potestate ẽ. utrũ
pat̃ m̃s accusatorẽ ñ habeat. Iurauit tribunꝰ nͨ fefellit
⁊ cãm actionis emisse ꝯtioni reddid̾. Nulli alii licuit
ĩpune tͥbunũ in ordinẽ redig̾e. Alia exaliis exempla
sũt eoꝵ qͥ parentes suos ꝑicłis eripuert̃. qͥ exinfirmo
ad sũma ꝓtulert̃. ⁊ eplebe a ceruoq ignobili. nũquã

Expanded text:
ingenti proelio superasset hostem, praemium belli ad patrem traningenti proelio superasset hostem, praemium belli ad patrem transtulit et imperium illi Cypri tradidit. Hoc est regnum nolle regnare, cum possis. " Vicit patrem imperiosum quidem Manlius, qui, eum ante ad tempus relegatus esset a patre ob adulescentiatorem parentis invisi, et bene meruisse se de iuvene credebat, cuius exilium pro gravissimo crimine inter alia Manlio obiciebat, nanctus adulescens secretum stringit occultatum sinu ferrum et : ' Nisi iuras,' inquit, ' te diem patri remissuruin, hoc te gladio transfodiam. In tua potestate est, utro modo pater meus accusatorem non habeat.' Iuravit tribunus nec fefellit et causam actionis omissae contioni reddidit. Nulli alii licuit impune tribunum in ordinem redigere. Alia ex aliis exempla sunt eorum, qui parentes suos periculis eripuerint, qui ex infimo ad summum protulerint et e plebe acervoque ignobili numquam
Abbreviated transcription (Latin):
decet. ⁊ defic̾e nolite. ut uincatis optantes. Nec
desũt tam pulchro cortamini duces. qͥ ad similia
uos cohortent᷑. ac ꝑ uestigia sua.ire ad uictoriã
sepe lã paratã exparentib iubeant. uicit ęneas
patrẽ. ip̃e eiꝰ infantia leue tutũq gestam̃: grauẽ
senio ꝑmedi hostiũ agmina. ⁊ ꝑcadentis dͥea se urbis
ruinas ferens. cũ cõplexꝰ sacͣ ac penates deos religiosus
senex ñ simplici uadentẽ sarcina p̃meret. Tulit illũ ꝑ
ignes. Et qͥd ñ pietas põt : ꝑtulit colendũq int̃ ꝯdito¬
res romani ĩꝑii posuit. Uicere siculi uuenes cũ eth¬
na maiore ui ꝑagitata. inurbes. in agros. in magnã
insule partẽ effudiss incendiũ. uexert̃ parentes suoᷤ.
discessisse creditũ ẽ ignes ⁊ utrĩ q fłãma recedente
limitẽ ad aꝑtũ ꝑ quẽ transcurre̾nt iuuenes dignissi¬
mi qui magna tuto auderent. uicit antigonꝰ. qͥ eũ

Expanded text:
decet, et deficere nolite : vincetis optantes. Nec decet, et deficere nolite : vincetis optantes. Nec desunt tam pulchro certamini duces, qui ad similia vos cohortentur ac per vestigia sua ire ad victoriam saepe iam partam ex parentibus iubeant. " Vicit Aeneas patrem, ipse eius in infantia leve tutumque gestamen, gravem senio per media hostium agmina et per cadentis circa se urbis ruinas ferens, cum complexus sacra ac penates deos religiosus senex non simplici vadentem sarcina premeret ; tulit illum per ignes et quid non pietas potest ? pertulit colendumque inter conditores Romani imperii posuit. " Vicere Siculi iuvenes : cum Aetna maiore vi peragitata in urbes, in agros, in magnam insulae partem effudisset incendium, vexerunt parentes suos ; discessisse creditum est ignes et utrimque flamma recedente limitem adapertum, per quem transcurrerent iuvenes dignissimi, qui magna tuto auderent. " Vicit Antigonus, qui, cum
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑. Filiꝰ patͥ si dedit uitã. dedit eã q̃ nulliꝰ desid̾aret
auxiliũ. in hoc ut ꝑman̾et. Ergo maiꝰ bñficiũ accep̃
a filio pãt. qui uitã accepit. quã ipse illi dedit. Hecͣ de¬
struunt parentiũ uen̾ationẽ. nec det̾iores illis lib̾os
faciunt. ummo etiã meliores. Nat᷑a enĩ głosa uirtꝰ
ẽ. ⁊ añire pͥores cupit. Alacͥor erit pietas. si ad redden¬
da bñficia cũ uincendis a seuen̾it. ipsis paͥb id uolẽ¬
no uincim᷑. Uñ certam̃ tam optabile. uñ tantã feli¬
citatẽ parentib. ut fateant᷑ se ipsos lib̾oꝵ bñficiis im¬
pares : nisi hoc ita uidicamꝰ. Excusationẽ damꝰ lib̾is
⁊ illos segniores ad referendã grãm facimꝰ. Quibꝰ sti¬
mulos adic̾e̾ debemꝰ ⁊ dicere. Hoc agite optimi
iuuenes. ꝓposita ẽ int parentes ac liberos honesta
ꝯtencio. dedint maiora an receꝑint. Non ĩo iu¬
cerunt. qr occũ pauert̃. Sumite mͦ animũ qͣlem

Expanded text:
aret auxilium in hoc, ut permaneret ; ergo maius beneficium accepit a filio pater, qui vitam accepit, quam ipse illi dedit. Haec non destruunt parentium venerationem nec deteriores illis liberos faciunt, immo etiam meliores ; natura enim gloriosa virtus est et anteire priores cupit. Alacrior erit pietas, si ad reddenda beneficia eum vincendi spe venerit. Ipsis patribus id volenno vincimur. Unde certamen tam optabile ? Unde tantam felicitatem parentibus, ut fateantur ipsos liberorum beneficiis impares ? Nisi hoc ita iudicamus, excusationem damus liberis et illos segniores ad referendam gratiam facimus, quibus stimulos adicere debemus et dicere : " Hoc agite, optimi iuvenes ! Proposita est inter parentes ac liberos honesta contentio, dederint maiora an receperint. Non ideo vicerunt, quia occupaverunt. Sumite modo animum, qualem
Abbreviated transcription (Latin):
ut ait salustiꝰ cũ cura dicend̾. quã qd̾ in
manib ẽ. auͣt bñficiũ dare.⁊ ĩuicẽ gr̃am
referre. ꝑ se res expetende sint. Inuenũt᷑
qui honesta in mercedẽ colant. qͥb q ñ placeat uirtus
gͣtuita. q̃ nicħ ht̃ in se magnificũ. si qͥoquã uenale. Qdͥ
enĩ ẽ turpiꝰ quã aliquẽ ꝯputare qͣnti uir bonꝰ sit: cũ
uirtus nec lucrũ inuitet. nec absterreat dãpno. adeo¬
q neminẽ spe ac pollicitacione corrũpat. ut ꝯt un
pend̾e inseuibeat. ⁊ sepiꝰ inultro tͥbutis sit: calcatiᷤᷤ uti¬
sine respectu rei familiaris int̃dũ etiã sine ulla sangͥ¬
nis sui parsimonia uadendũ. nͨ unquã imꝑiũ eiꝰ de
qd feceris. XNicħ tibi extra ꝓmittit᷑. si qͥd forte obuenerit

Expanded text:
d in manibus est : an beneficium dare et in vicem gratiam referre per se res expetendae sint. Inveniuntur, qui honesta in mercedem colant quibusque non placeat virtus gratuita ; quae nihil habet in se magnificum, si quicquam venale. Quid enim est turpius, quam aliquem computare, quanti vir bonus sit, cum virtus nec lucro invitet nec absterreat damno adeoque neminem spe ac pollicitatione corrumpam ut contra impendere in se iubeat et saepius in ultro tributis sit ? Calcatis ad isine respectu rei familiaris, interdum etiam sine ulla sanguinis sui parsimonia vadendum nec umquam imperium eius Quod feceris ; nihil tibi extra promittitur. Si quid commodi fort
Abbreviated transcription (Latin):
se. cui obrepsit obliuio. Deniq ad reddendã grãm.
⁊ uͥtute opꝰ ẽ.⁊ tẽpore ⁊ facultate. ⁊ aspirante fortu¬
na. Qͥ meminit. sine ĩpendio gͣtus ẽ. hoc qd̾ ñ oꝑã
exigit. ñ opes ñ felicitatẽ. qͥ ñ p̃stat. nullũ ht̃. qͦ la¬
teat patͦciiũ. Nũquã enĩ uoluit gratꝰ ẽẽ. qͥ bene¬
ficiũ tã longe. piecit. ut extra ꝯspectũ suũ. poneret.
Quẽad modũ que inusu .s̾.⁊ manũ cotidie tactũq
sordes ipsas colligt̃ uetustate. ita qͥqͥd frequẽs cogi¬
tacio exercet ac renouat. illȩ memorie nũꝗͣ subdu¬
eitur. que nich ꝑdit. nͥ ad qd ñ sepe respexit. Prẽt
hanc causã alie qͦq s̃. que nob̃ m̾ita nonnũꝗͣ. maxima
uelant. Prima õĩũ ac potentissima qd̾ nouis sẽꝑ cupi¬
ditatib occupati. ñ qͥd habeamꝰ. s spetamꝰ. in id qd̾ ẽ¬

Expanded text:
se, cui obrepsit oblivio. Denique ad reddendam gratiam se, cui obrepsit oblivio. Denique ad reddendam gratiam et virtute opus est et tempore et facultate et adspirante fortuna ; qui meminit, sat sine impendio gratus est. Hoc, quod non operam exigit, non opes, non felicitatem, qui non pteat, patrocinium ; numquam enim voluit gratus esse, qui beneficium tam longe proiecit, ut extra conspectum suum poneret. Quemadmodum, quae in usu sunt et manum cotidie tactumque sordes ipsa colligunt vetustate, ita, quidquid frequens cogitatio exercet ac renovat, memoriae numquam subducitur, quae nihil perdit, nisi ad quod non saepe respexit. Praeter hanc causam aliae quoque sunt, quae nobis merita non numquam maxima evellant. Prima omnium ac potentissima, quod novis semper cupiditatibus occupati non, quid habeamus, sed quid
Abbreviated transcription (Latin):
rietas magna. Ingͣtus ẽ. qͥ dissimulat. Ingͥtus. qͥñ red¬
dit. Ingͣtissimꝰ om̃iũ qͥ oblitus ẽ. Illi enĩ siñ soluunt tñ
debent ⁊extat apud illos uestigiũ certe meritorũ.
int malã ꝯscĩam inclusoꝵ. Ali qñ ad ferendã grãm
ꝯu̾ti exaliqͣ causa posst̃. si illos pudor ãmonuerit. si su¬
bita honeste rei cupiditas quał solet ad tẽpꝰ. etiã ĩma¬
lis pectorib exsurge. si inuitauerit facił occasio. Hic
nũ quã fierigͣtus pot̃. cui bñficiũ totũ elapsũ ẽ. Et
utrũ tu peiorẽ uocas. apud quẽ grã bñficii int̃cidit.
an apud quẽ etiã memoria: uitiosi ocłi st̃. qͥ lucem
reformidãt. ceci qͥ ñ uident. Et parentes suos nõ a¬
mare ĩpietas ẽ. ñ agnosc̾e insania. ¶s tam ingͣc᷑
ẽ. quã qui qd̾ in pͥma parte animi posicũ. eẽ debuit.
⁊ sẽꝑ occurr̾e. ita se posuit. ⁊ abiecit ut in ignoranti¬
am u̾ȩteret. apparet illũ ñ sepe dereddendo cogitas¬

Expanded text:
issimulat; ingratus, qui non reddit, ingratissimus omnium, qui oblitus est. Illi enim si non solvunt, tamen debent, et extat apud illos vestigium certe meritorum intra malam conscientiam inclusorum ; aliquando ad referendam gratiam converti ex aliqua causa possunt, si illos pudor admonuerit, si subita honestae rei cupiditas, qualis solet ad tempus etiam in malis pectoribus exsurgere, si invitaverit facilis occasio ; hic numquam fieri gratus potest, cui beneficium totum elapsum est. Et utrum tu peiorem vocas, apud quem gratia beneficii intercidit, an apud quem etiam memoria ? Vitiosi oculi sunt, qui lucem reformidant, caeci, qui non vident ; et parentes suos non amare impietas est, non adgnoscere insania ! Quis tam ingratus est, quam qui, quod in prima parte animi positum esse debuit et semper occurrere, ita seposuit et abiecit, ut in ignorantiam verteret ? Apparet illum non saepe de reddendo cogitas
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. S si ad bñ iuuendũ. minima porcio ẽ uiu̾e: ⁊ id tͥbuisti
qd̾ cũ feris mͥ. ⁊ animalib qͥbdam minimis. qͥbdã etiã
fedissimis cõmune ẽ. noli tibi asserere. qd̾ ñ extuis b̾n¬
ens me cdare. cũ uitã tibi ñ uoluptatis mee causa. aũ
certe ꝑuoluptatẽ dederim. cũ tanto maiꝰ sit retin̾e

Expanded text:
; sed si ad bene vivendum minima portio est vivere et id tribuisti, quod cum feris mihi et animalibus quibusdam minimis, quibusdam etiam foedissimis commune est, noli tibi adserere, quod non ex tuis beneens me dare, cum vitam tibi non voluptatis meae causa aut certe per voluptatem dederim, cum
Abbreviated transcription (Latin):
trem meũ. ⁊ ad sũmã ꝓuexi dignitatẽ. ⁊ pͥncipẽ urbis
suȩ feci. nec tm̃ reb a me gestis nobilitaui. s ip̃i qͦq
gerendaꝵ ingentẽ. ac facilem. nec tutã minus quam
głosam dedi mat̾iã. honores opes quicqͥd humanos ad
se animos rapit ꝯgessi. ⁊ cũ supͣ om̃s sta̾ntẽ infra illũ
steti. Dic nũc. hoc ip̃m qd̾ ista potiusti. patͥs munꝰ est:

Expanded text:
trem meum et ad summam provexi dignitatem et principem urbis trem meum et ad summam provexi dignitatem et principem urbis suae feci nec tantum rebus a me gestis nobilitavi, sed ipsi quoque gerendarum ingentem ac facilem nec tutam minus quam gloriosam dedi materiam ; honores, opes, quidquid humanos ad se animos rapit, congessi, et eum supra omnes starem, infra illum steti. Die nunc : " Hoc ipsum, quod ista potuisti, patris mu
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ ẽ. cũ eque sñ patͥs bñficio. quã sine nittͥcis ñ potue¬
rit adult̾iora ꝓcede̾ : qd̾ si inicio meo. qͥcqͥd iam possũ
debeo. cogita ñ ẽẽ initiũ mei patrẽ. ue auũ quid̃. Sẽ ꝑ
enĩ erit ult̾iꝰ aliqͥd. ex quo orighnis ꝓrime origo des¬
cendat. At qui nemo dicit me plꝰ debere ignotis.⁊
ultͣ memoriã positis maiorib quã patͥ. Nlus aũt de¬
beo si hoc ipm̃ qd̾ genuit me pat m̃s maiorib debet.
Qe quid p̃stitisti patͥ. etiã simagnũ ẽ. infra estimatio¬
nem pat̃ni mun̾is ẽ. qr ñ eẽm si ñ genuiss. Isto mͦ etiã siqͥs
patrẽ meũ egrũ. ac moriturũ sanau̾it. nicħ p̃stare ei pote¬
ro. qd̾ ñ bñficio eiꝰ minꝰ sit. Non eñĩ genuiss me pat̃. nͥ na¬
tus eẽt. S uide ne illud uerius sit estimari. an id qd̾ potu¬
it. ⁊ id qd̾ fecit meu̾ sit. meaꝵ uiriũ. mee uoluntatis. Il¬
lud qd natus sũ. ꝑ se intuere quale sit. Animadu̾tis exi

Expanded text:
beneficio quam sine nutricis non potuerim ad ulteriora procedere ? Quod si initio meo, quidquid iam possum, debeo, cogita non esse initium mei patrem, ne avum quidem ; semper enim erit ulterius aliquid, ex quo originis proximae origo descendat. Atqui nemo dicet me plus debere ignotis et ultra memoriam positis maioribus quam patri; plus autem debeo, si hoc ipsum, quod genuit me pater meus, maioribus debet. " Quidquid praestiti patri, etiam si magnum est, infra aestimationem paterni muneris est, quia non esset, si non genuisset." Isto modo etiam, si quis patrem meum aegrum ac moriturum sanaverit, nihil praestare ei potero, quod non beneficio eius minus sit ; non enim genuisset me pater, nisi sanatus esset. Sed vide, ne illud verius sit aestimari, an id, quod potui, et id, quod feci, meum sit, mearum virium, meae voluntatis. Illud, quod natus sum, per se intu
Abbreviated transcription (Latin):
officia. q̃dã minist̾i̾a. Bñficiũ ẽẽ. qd alienꝰ det. alienꝰ aũ
ẽ. qͥ potuit sñ rep̃hensione cessare. officiũ ẽẽ. filii uxoris
eaꝵ ꝑsonaꝵ quas necessitudo suscitat. ⁊ ferre opẽ iubet.
Mmist̾ium ẽẽ serui. quẽ ꝯditio sua eoloco posuit. ut
dare aliqñ dño beneficiũ. ignarus ẽ uiris humani. Re
sa uͥtus ẽ. om̃ib patet. om̃s amittit. om̃s inuitat. inge¬
nuos lib̾tinos. seruos. reges ⁊ exules. Non elig̾ dñm.
nec censũ. nudo hoĩe ꝯtenta ẽ. Qd enĩ erat tuti adu̾¬
sus repentina : quid animꝰ magnũ ꝓmitt̾et. si certã¬

Expanded text:
officia, quaedam ministeria ; beneficium esse, quod alienus det alienus officia, quaedam ministeria ; beneficium esse, quod alienus det alienus est, qui potuit sine reprehensione cessare ; officium esse filii, uxoris, earum personarum, quas necessitudo suscitat et ferre opem iubet ; ministerium esse servi, quem condicio sua eo loco posuit, ut dare aliquando domino beneficium, ignarus est iuris humani ; resa virtus est ; omnibus patet, omnes admittit, omnes invitat, et ingenuos et libertinos et servos et reges et exules ; non eligit domum nec censum, nudo homine contenta est. Quid enim erat tuti adversus repentina, quid animus magnum promitteret si
Abbreviated transcription (Latin):
accepisse. equali ꝑpetuaq uoluptate fruit᷑. ⁊ animũ eiꝰ a
qͦ accip̃. ñ rem intuens gaudet. Gratũ hoĩem sẽꝑ bñfici¬
um delectat. ingͣcũ semel. Comparari aũt põt utriꝰq
uita. cũ alit̃ tͥstis sit ⁊ sollicitꝰ. quał ẽẽ inficiator ac frau¬
dulentꝰ solet. ap̃ quẽ ñ parentiũ qͥ debet honor ẽ. ñ e¬
ducatoris. ñ p̃ceptoꝵ. Alt̾ letus hylaris. occasionẽ refe¬
rende gr̃e expetens. ⁊ ex hoc ipso affectu gaudiũ gran¬
de ꝑcipiens. nec q̃rens. quomͦ decoquat. s q̃ ad modũ
pleniꝰ uberiꝰq respondeat. ñ solũ parentib. ⁊ amicis. s
humiliorib qͦ ꝑsonis. Nam ⁊̃ si aseruo suo bñficium
accipit. estimat ñ a qͦ s quid acceꝑit. Quã quã q̃rit. aqͥb¬
dam sic̃ ab hecatone. an bñficiũ date. seruus dño possit.
Sũt enĩ qui ita distinguant. q̃dã beneficia eẽ. quȩdam

Expanded text:
accepisse, aequali perpetuaque voluptate fruitur et animum eius, a accepisse, aequali perpetuaque voluptate fruitur et animum eius, a quo accepit, non rem intuens gaudet. Gratum hominem semper beneficium delectat, ingratum semel. Comparari autem potest utriusque vita, cum alter tristis sit et sollicitus, qualis esse infitiator ac fraudulentus solet, apud quem non parentium, qui debet, honor est, non educatoris, non praeceptorum, alter laetus, hilaris, occasionem referendae gratiae expectans et ex hoc ipso adfectu gaudium grande percipiens nec quaerens, quomodo decoquat, sed quemadmodum plenius uberiusque respondeat non solum parentibus et amicis, s si a servo suo beneficium accepit, aestimat, non a quo, sed quid acceperit. Quamquam quaeritur a quibusdam, sicut ab Hecatone, an beneficium dare servus domino possit. Sunt enim, qui ita distinguant, quaedam beneficia esse, quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
hoꝵ delictoꝵ iam euanuit. pudor. pꝰquã res latiꝰ eua¬
gata ẽ. ita ingratos plures effictes.⁊ auctores. si nu̾a¬
re seceperĩt. Qd gͦ. impunitꝰ erit ingͣtus : Quid gͦ.
Impunitꝰ ẽ impiꝰ : quid malignꝰ qͥd auarꝰ. quid ĩpotẽs.
quid crudelis : impunita tu credis eẽ q̃ inuisas̃. aut
ullũ suppliciũ grauiꝰ existimas publico odio : pena ẽ. qd̾
ñ audet ab iͣllo bñficiũ acciꝑe. qd̾ ñ audet ulli date. qd̾
om̃iũ designat᷑ ocłis. aut designari se uidicat. qd̾ in¬
tellectũ optimȩ rei ac dulcissime amisit. Antu ĩ fe¬
licem uocas qͥ caruit acie ocłoꝵ. cuiꝰ aures morbꝰ ob¬
struxit : ñ uocas miserũ eũ qͥ sensũ beneficioꝵ amisit
testes ingͣtoꝵ onĩũ deos metuit: urit illũ ⁊ angit
int̃cepti bñficii ꝯscĩa. Deniq satis ħ ip̃a pena magna ẽ. qd̾
rei ut dicebã iocundissime fructũ ñ ꝑcipit. At quẽ uiuat

Expanded text:
horum delictorum iam evanuit pudor, postquam res latius evahorum delictorum iam evanuit pudor, postquam res latius evagata est, ita ingratos plures efficies et auctiores, si numerare se coeperint. "Quid ergo? impunitus erit ingratus?" Quid ergo, impunitus erit impius ? Quid malignus ? Quid avarus ? Quid impotens ? Quid crudelis ? Impunita tu credis esse, quae invisa sunt, aut ullum supplicium gravius existimas publico odio ? Poena est, quod non audet ab ullo beneficium accipere, quod non audet ulli dare, quod omnium designatur oculis aut designari se iudicat, quod intellectum rei optimae ac dulcissimae amisit. An tu infelicem vocas, qui caruit acie, cuius aures morbus obstruxit, non vocas miserum eum, qui sensum beneficiorum amisit ? Testes ingratorum omnium deos metuit, urit illum et angit intercepti beneficii conscientia. Denique satis haec ipsa poena magna est, quod rei, ut dicebam, iucundissimae fructum non percipit. At quem iuvat