comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceterisq discipuloꝵ mentes paliare uetustimis et in no¬
natis tanq̃ propriis ⁊iuis manantibus credentium in¬
telligentias excecare. E ed quid hoꝵ trin discipuloꝵ¬
predictoꝵ sagacitatem oblictauerit archischolari iniun¬
gendum est. Ut uel eis recordationis serie fideliter im¬
primat. uel exarandi diligentia cõmendet ¶ M agnũ
si quidem utilitatis fomentum in his colliget. Ut ad
continuitatis ĩmorandu est. ¶ Recessuq secretiori
species impedientibus. ¶ Honestati nõ consentaneuz
ne detractionis filius magr̃i sedulitatem libros extiah en¬
tem aspiciens quid inquinatum meditaret᷑ utiq. ¶ Si
u̾o pͥmeuo tp̃re magistiantis diligentia copiã discen¬
tium non hũrit idcrico nõ tepescat ne spe deposita e¬
uanescat. s tanto acrius scudiis insistat seq in cõ¬
flicta strenue probet. ut sic licet cum paucis honorez
contingat. paucoꝵ enim consortio multos delinitos
profunditatis studio uigente frequenter et strenue

Expanded text:
etrisque discipulorum mentes palliare, vetustissimis tamen innovatis et tanquam propriis rivis manantibus credentium intelligentias excitare. Si quis vero horum discipulorum sagacitate oblectaverit, archischolari jungendus est, ut vel eis recordationis seriem fideliter imprimat, vel exarandi diligentiam commendet. Magnum siquidem in his utilitatis fomentum colligetur. Ut autem continuitatis immorandum est, recessuque secretiori, spiritus impedientibus. Honestati enim consentaneum ne detractionis filius magistri sedulitatem libros extrahentem aspiciens, quid in quantum utique meditaretur? Si vero primaevo tempore magistrantis diligentia copiam discentium non habuerit, idcirco non tepescat, nec spe deposita evanescat, sed tanto acrius studiis insistat, seque in conflictu strenue praebeat, ut sic licet cum paucis honorem contingat. Paucorum enim consortio multos delinitos, profunditatis studio vigente, frequenter vidimus
Abbreviated transcription (Latin):
Ut iocosa proculi transactio germani festinantis in curia
exemplari debriat eulogio ip̃iusq propinquitatis ãmonitu
cotrigat᷑ uersucia. uel repͥmatꝰ amentia. s G ermane
nubilibus annis asfini q citius obtemꝑandum ne per
in curie uitium iosa pͥmula police carpatur indigno.
daq contrarii cõmissio uultum deturpantis pudoreq
plena pulpe resectio. ¶ Ebtemꝑande germanitatis
Elisee marito nautrasus surreptum simacũ fre suũ
soror insequit Elisea multis ẜuiendo meritoꝵ simu¬
lacio cuncta simaco subministrauit. nam prope catnis
illecebris cum deesset facultas secietius florem expo¬
fedus constantie se uiua dirrũpe nec ab inceptis re¬
tiograda ꝑmansit. quousq incohata fine terminaut
idoneo ¶E en acitatis induscrie rudimento adustioni do
infondat alterius ue rei contlictus casum inferat.
¶Quidꝗei suꝑ his fiat caute conferrendum ne pusilla

Expanded text:
ut jocosa Proculi docet transactio. Germani festivantis incuria ut jocosa Proculi docet transactio. Germani festivantis incuria exemplari mitigetur eulogio, ipsiusque propinquitatis admonitu corrigatur versutia, vel amentia deprimatur. Germanae nubilibus annis affini quanto citius obtemperandum est, ne per incuriae vitium rosa primula pollice carpatur indigno. daque contrarii commissio, veluti vultum deturpantis pudore plena pulpae resecatio! Obtemperandae germanitatis Elisiae marito naufragiis surrepto Symmachum fratrem soror insequebatur. Elisia in multis serviendo, meritorum simulacro cuncta Symmacho ministrabat. Nam propriae carnis illecebris dum deesset facultas, secretius florem expouam fraternae foedus constantiae se viva dirumpere, nec ab incoeptis retrograda permansit, quousque inchoata fine terminavit idoneo. Tenacitatis industriae rudimento adustioni dominfundat, alterius eam vel rei afflictus casum conferat, quidquid sub his fiat, caute conferendum est ne pusilla
Abbreviated transcription (Latin):
scuptitando trituras collendo areas mundando. ad tp̃s
Uoluntarium necessitatis stimulum inhibẽ timendu
eneruet sirenosum ¶Coĩter scubentium prodiga. ⁊ aro¬
q fidelis defraudet adulatio. familiaris sinistra uisu
uel auditu ebibat quicꝗd scabentis dextra permoliat.
Glebrionis nequitia non obstante ꝑentelle gr̃a q̃ntum
discendi in comodum uirtutisq detrimentum contulit sb
herodiano militanti deficiente pleꝵq paterni census.
igniculo more p̃taxato merorem satius duxi mitigadi
seducienti diutius gliari E Ad malum pleꝵq pentis
pionior intentio igne euaporauit intrinsico solitoq pͥ
uit am̃tia p̾cum in nullo profecit instantia post bi¬
matum delatoris notoria tradditio ⁊emansit s non
multa ⁊ecessit ¶ Obsequio interea si nequit confõueri
facultas nimis deroget᷑ tractuq tempestiuo cõminuet᷑

Expanded text:
ndum est scriptitando, trituras colligendo, areas mundando, ad tempundum est scriptitando, trituras colligendo, areas mundando, ad tempuvoluntarium, necessitatis stimulum dignum duximus inenervet Sirenosum communiter scribentium, prodiga raroque fidelis defraudet adulatio, familiarisque sinistra visu vel auditu ebibat quidquid scribentis dextra permollitur. Glebeonis nequitia non obstante, parentelae gratia quantum discendi incommodum virtutumque decrementum mihi contulit sub Herodiano militanti! Deficiente plerumque paterni sensus igniculo, more praetaxato moerorem cautius duximus mitigare, seducenti diutius gloriari. Ad malum plerumque parentis promptior intentio igne evaporavit intrinseco solitoque prvit amentia, precumque in nullo profecit instantia, post bima um delatoris notoria traditio remansit, sed non inulta recessit. Obsequio vitrici si nequeat consolari facultas, minis derogetur, tractuque tempestivo comminuatur
Abbreviated transcription (Latin):
sterem qm̃ pudori consentaneũ est stulte commissa
si alicuiꝰ discipline me inẜerem pͥus diligent̾ inspiceiẽ
eum diligenter audirem cũctaq considerarem. Ut si
bonus licet balbutiens tamen ab eo non recederem
balbutientis fructu licet tedioso deliniri q̃ dulcore
structus annis duob de uiginti athenis conualui qcqd
est autem homo dignus dulcoris acumine. qui amarita¬
dinis nequid infiscari gn̾ame ¶Herodiam a ristotilisq
discipline semꝑ adherens alioꝵq sintilas diligenter
menti commendaui.
E pauptatis facultate pñtis operis derroget simpli¬
asfinium tenacitatem tum eoꝵdem inundantis ꝓcel¬
lis instantiam tum familiaris adustionis uersutiã
gn̾ali scemate ꝑusi dignum duximus consulendum
Parentum detestabilis et adunca tenacitas precu
instantia ꝑ molit tediosis affatis dissoluit᷑ ꝓmissis¬
fallacibus execatꝰ munusculis affectuosis dissoluitur

Expanded text:
sterem, quoniam pudori consentaneum est stulte commissa si alicujus disciplinae me insererem, prius diligenter inspicerem eum diligenter audirem, cunctaque considerarem, ut si bonus esset, licet balbutiens, non tamen ab eo discederem. balbutientis magistri, licet tedioso fructu deliniri, quam structus, annis duobus de viginti Athenis convalui, quidquid lans. Non enim est dignus dulcoris acumine qui amaritudinis nequivit inviscari gravamine. Herodiani, Aristotelisque disciplinae semper adhaerens, aliorumque scintillulas diligenter menti meae commendavi. Ne paupertatis facultati praesentis operis deroget simplia finium tenacitatem, tum propter eorum inundantis procelam, tum propter familiaris adustionis versutiam, generali stemmate perusi dignum duximus consulendum. Parentum detestabilis adunca tenacitas precum instantia permollitur, taediosisque affatibus fallacibus plerumque excitatur, munusculis affectuosis dissolvitur,
Abbreviated transcription (Latin):
Ceadidit aut oc̃tos Composuuitgg ᵒ c cput¬
Icula nõ. catpsit sensitq nouisima uba
Qus scit un ⁊ fati tempore luesfi fuit
erte lueta fuit ꝗd in. nõ inbote tanta
Eaudeat: E festil nescia cumpꝰ agit
Non rame elisias Indoplirat. at utros¬
Defilit E Mtater sasme moesta quaeri
Non sũ oculi nõdu Comitã iuftlicia cestant
Dracpia aubut gercuta cunsta furente sociãt
Attoniti mussant Lucemq odere sosatos
Inimitasq deos Inpdaes esq uocant
Nec minus Ignoti Lugent al fimera busti
Si soro aut hielie astitit ulla pareas
Arq hostel Capta tangi Bachent᷑ in urbe
Nac iuuenos lachrini noe Caruete sano¬
Uenit & accuso pactore mensta Uenus
straq. sparsa lauei ꝑ. Canbila Colla cpillos
UCeqͦ purpureas ungui notata geriai
Sed smnit subito uolut obriguere polore
Nullaq sus gninitus A da seanta suos
dina dione
Incoepit talos ore Tremãto sotios prosis
e ne ego chare puer te nũt ego parue sacẽta
aspicio an fablit lumias nostra furon

Expanded text:
Condidit aut oculos composuitue caputscula non carpsit sensitque nouissima uerba; Quis scit an et fati tempore laeta fuit? Certe laeta fuit: quid enim non indole tanta Gaudeat et festum nescia tempus agat? Non tamemater, desine maesta queri. Nondum oculi, nondum comitum infelicia cessant Brachia: adhuc gemitu cuncta furente sonant. Attoniti mussant, lucemque odere sodales Immitesque deos implacidosque uocant. Nec minus ignoti lugent ad funera busti Si soror aut si illic astitit ulla parens, Atque hostes capta tamquam bacchentur in urbe, Nec iuuenes lacrimis, nec caruere senuso attuso pectore maesta Venus, Vtraque sparsa leues per candida colla capillos Vtraque purpureas ungue notata genas. Sed primum subito uelut obriguere dolore Nullaque sunt gemitus uerba secuta suos; ma Dione Incepit tales oene ego care puer, te nunc ego, parue, iacentem Aspicio? An fallit lumina nostra furor?
Abbreviated transcription (Latin):
cuidearũ adonin conceder& : quib: calliopen ab iouedatã iu¬
dicem quae musa orphei est mater : Itaq iudi casse uti dimidiã
dignatã ꝗđ ñ sibi ꝓpriũ concessiss&. õbiecs se omnib quae inracia¬
t̃ent mulderib: ut orphea amore inductae : ita sibi qua appetere
ut membra eius discerperent : Cuiꝰ caput in mare demonte ꝑlatũ:¬
fluctib: in in sulã lesbũ est reiectũ. qđ ab his sublictum & sepultur ae
mandatũ: ꝓ quobeneficio ad musicã artem in geniosisuĩmi ex istimas¬
tur ẽẽ : Lyra aut̃ amusis ut ante diximus: int̃ astra constituta :¬

Expanded text:
cui earum Hadonim concederet; quibus Caliopen a Iove datam iudicem, que Musa Orphi est mater, itaque iudicasse uti dimidiam dignatam quod non sibi proprium concessisset, obiecisse omnibus que in Thracia mulieribus ut Orphea amore inducte ita sibi queque appeterent quod membra eius discerperent. Cuius caput in mare de monte perlatum in insulam Lesbum est reiectum; quod ab his sublatum et sepulture mandatum est. Pro quo beneficio ad musicam artem ingeniosissimi existimantur esse. Lyra autem a Musis inter astra constituta
Abbreviated transcription (Latin):
epus hicdicitur orionis canẽ fugere uenantis. Nã cũ ut opor tebat
eũ uenatorem fixis sent uoluerunt &iã significare aliquadetaus a
Iticq leporem ad pedes ciꝰ fugientem fixerunt quem non nulli a mercurio
consticutũ dixer̃. łiqdatũ cẽprete caetera genera quadrupedumut alis¬
parer& alios haberet inuentrȩ. Quiautem ab hac causa des sentiant pegir
r& liudes eã leporũ sanguine gaudere & eos uenari dixiss&. Iticq oriona
cũ ticuro decertantom fecer᷑. Leporis autem hanc historiã memoriae ꝓdider̃
Mpud antiquos in sulac lero Nullũ leporem fuisse sed ex corũ ciuitate ada¬
lescentiũ quendã studiogeneris Inductũ ab exteris finib: leporem feminã pregna

Expanded text:
 Hic dicitur Orionis Canem fugere uenantis. Nam cum, ut apartebat, eum uenatorem finxissent, uoluerunt etiam significare aliqua de causa. Itaque Leporem ei ad pedes fugientem finxerunt, quem nonnulli a Mercurio constitutum dixerunt eique datum praeter cetera lepora animalium, ut alios haberet in uentre. Qui autem ab hac causa dissentiunt, negantret laudes, eum leporino sanguine gaudere et eos uenari dixerit. Itaque Oriona cum Tauro decertantem fecerunt. Leporis autem hanc historiam prodiderunt: apud antiquos in insula Lero nullum leporem fuisse, sed ex eorum ciuitate adulescentulum quendam studio generis ab exteris gentis finibus leporem feminam praegna
Abbreviated transcription (Latin):
pera est species quaedã in rotundo conforma¬
ta omnib: ex partib: aequalis apparens. uqu¬
de reliqui circuli finiuntur : Huius autem neq exitus
neꝗg initiũ potest diffiniri: ideo quod in rotundo
omnes tactus & in iti& exitus significare possunt¬
DICINTRO Centron est cuius ab initio cir

Expanded text:
era est species quaedam in rotundo conformata, omnibus ex partibus aequalis apparens, unde reliqui circuli finiuntur. Hujus autem neque exitus, neque initium potest definiri, ideo quod in rotundo omnes tactus et initia et exitus significare possunt. Centrum est, cujus ab initio cir
Abbreviated transcription (Latin):
anis : hcdicitur ab ioue costos eu ropae appositus ẽẽ & ad mino
ꝑuenisse quem prochris cephali uxor laborantem dicitur sa nasse & peobene¬
ficio canem muere acepis se qđ illa studiosa fuerit uenationis & qđ cani fuertu
datũ Nculla fera p̃terire cũ poss&. Post en obitũ canis ad cephalũ ꝑuenit qđ ꝓ¬
chris ei fuerit uxor quẽ ille secumducens t hebas ꝑuenit Ibi erat uulpescui datũ
dicebatur ut omnes canes effugere poss&. Itaqicũ in unũ ꝑuenis sent lupit̃
nescius qđ facer& ut sstrius ait utrosq in lapidem conuertit. Nonnulli
hunc canemorionis eẽ dixor̃ & qđ studiosus fuerit uenͣdi cũ eoca nẽ quoq
int̃ astra collocatũ. Ali autẽ icarii canẽ eẽ dixer̃ deqͥuo antediximus¬

Expanded text:
anis dicitur ab Ioue custos Europae positus esse et ad Minoa peruenisse; quem Procris Cephali uxor laborantem dicitur sanasse et pro eo beneficio canem munere accepisse quod illa studiosa fuerit uenationis et quod cani fuerat datum, ne ulla fera praeterire eum posset. Post eius obitum canis ad Cephalum peruenit, cuius uxor fuerat Procris. Quem ille ducens secum, Thebas uenit, ubi erat uulpes, cui datum dicebatur, ut omnes canes effugere posset; itaque cum in unum peruenissent, Iuppiter, nescius quid faceret, ut Istrius ait, utrosque in lapidem conuertit. Nonnulli hunc canem Orionis esse dixerunt et, quod studiosus fuerit uenandi, cum eo canem quoque inter sidera collocatum. Alii autem canem Icari esse dixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
rib: candido colore quẽ lacteũ eẽ ñ nulli dixer̃. hera tostenes enĩ
mer curio dicit inficnti puero in sciã iunonẽ dedisselac. sed postquã
rescierit eũ maiae filiũ eẽ reiecisse eũ abselta lactis ꝓfusi splendorẽ
int̃ sydera apparere. alii dixerunt dormienti iunoni herculẽ subpositũ
& ex ꝑrectuc̃ id qđ supͣ diximꝰ fecisse. ali autem herculem ꝓpt̃ nimiã auiditatẽ¬
lactis multitudinẽ appecisse Neq: in ore continere potuisse qđ ex ore ei ꝓfusu
circulũ significasse. Alii dicunt Quo tempore ops saturnolapidem ꝓpartu at¬
tulit iussis seei lac p̃bere quae cũ pressis s& mãmam ꝓfuso lacte circulũ defor¬

Expanded text:
ribus candido colore, quem lacteum esse nonnulli dixerunt. Eratosthenes autem Mercurio dicit infanti puero inscitam Junonem dedisse lac; sed postquam rescierit eum Maiae filium esse, rejecisse eum a.se. Ita lactis profusi splendorem inter sidera apparere. Alii dixerunt dormienti Junoni Herculem suppositum, et experrectam ei quod supra diximus fecisse. Alii autem Herculem propter nimiam aviditatem, multitudinem lactis appetisse, neque in ore continere potuisse: quod ex ore ejus profusum, circulum signasse. Alii dicunt quo tempore Ops Saturno lapidem pro partu attulit, jussisse ei lac praebere, quae cum pressisset mammam, profuso lacte circulum defor
Abbreviated transcription (Latin):
der̃ quo facto in sania aminerua in iecta dearie atheniensium sep̃a¬
pitauerunt. anguis autem ad mineruae elypeum confugit. & ab eaest

Expanded text:
so angue insania a Minerua iniecta de arce Atheniensium se precipitauerunt, anguis ad Minerue clipeum refugiens ab ea est
Abbreviated transcription (Latin):
dehis reb diximus nunc terraȩ ꝓpositionem de finiemus & mare
dimedia regione collocata omnib: partib: aequadi dissidens IN
orbis alluit fines : Itaq & signa occidentia in eum decidere
altera africa tertia asia uocatur : Europã igit᷑ ab africa diuidie
mare. ab extremis oceanifinib: & herculis columnis: Asiam
uero & libiam cum aegypto disterminatos nili fluminis qđ ca no¬
picon appellat᷑ : Asiã ab europa tani is diuidit bificriã se con¬
ficiens in paludem quae meotis appellatur: Hacigitur de si¬

Expanded text:
s terrae. 1. Nunc terrae positionem definiemus, et mare s terrae. 1. Nunc terrae positionem definiemus, et mare di media regione collocata, omnibus partibus coeli aequali dissidens intorbis alluit fines. Itaque et siderum signa occidentia in eum cadere altera Asia, tertia Africa vocatur. Europam igitur ab Africa dividit mare ab extremis oceani finibus, et Herculi columnis. Asiam autem, et Libyam cum Aegypto disterminat ostium Nili fluvii, quod Canopicum appellatur. Asiam ab Europa Tanais dividit bifariam se conjiciens in paludem, quae Maeotis appellatur. Asia aute
Abbreviated transcription (Latin):
odiacus circulus trib his subictus de quibꝰ supͣ dixim̃ enqua¬
dam parte contingit a estiuum & hiemalem ciruilum. aequinor¬
ticlem autẽ medium diuidit : Itaq sol ꝑ rodiacor circulũ
currens. neq ex tra eum transiens: Necesiario cũ signis his
quib in nixus iter conficere uideur. ꝑuenit adeos quos supͥ
diximus orbes &ita uiii tempora definit: Nic̃ abarie
incipiensuer ostendit & ticurũ & geminos transiens idem sign¬
ficat: sed iã capitib geminoꝵ circulum aestiuum tangere ui¬
dctur & cancrum & leonem transiers. & urgurẽ aestate
eficit : Itrur sum a uirginis x trenia parte. transire ad aequi¬
nocti alemurculuĩ ꝑspictur: Ix librasattem aequino c tui confiait
& autumnũ significare incipit. ab hoc signo transiens. ad scorpiũ
& sagittariũ : Deinde ptinꝰ incurrit in hiemalem circulum & capri¬
corno. a quario piscib: hie mem transigit : Itaq ostenditur nonꝑ ui
ipsos circulos currere sed codia contrtansiens ad eos ꝑuenire : sed qm̃¬

Expanded text:
Zodiacus circulus tribus his subjectus, de quibus supra diximus, ex quadam parte contingit aestivum et hiemalem, aequinoctialem autem medium dividit. Itaque sol per zodiacum circulum currens, neque extra eum transiens, necessario cum signis his, quibus innixus iter conficere videtur, pervenit ad eos quos supra diximus orbes, et ita quatuor tempora definit. Nam ab Ariete incipiens, ver ostendit, et Taurum, et Geminos transiens, idem significat; sed jam capitibus Geminorum circulum aestivum tangere videtur. Et per Cancrum et Leonem tra siens et Virginem, aestatem efficit. Et rursus a Virginis extrema parte transire ad aequinoctialem circulum perspicitur. In Libra autem aequinoctium conficit, et autumnum significare incipit. Ab hoc signo transiens ad Scorpionem et Sagittarium; deinde protinus incurrit in hiemalem circulum, et Capricorno, Aquario, Piscibus hiemem transigit. Itaque ostenditur non per tres ipsos circulos currere, sed zodiacum transiens ad eos pervenire. Item
Abbreviated transcription (Latin):
partes XIi. & ita exeorũ punctis linãe ꝑducantur
quae circulos significent factos in quib: xii signa descri¬
bantur : Sed a non nullis imperitiorib: quaeritur. quare
ñ aequis partib: circuli finiantur: hoc est ut dexex
partibus quinȩ partes diuidantur. & ita circuli pari ratione
ducantur: id facillime defendi posse confidimus : Cumenĩ me¬
dia sperti diuisa est eius circuli. Nullus potest aequalis cẽ : Qui
quã uis ꝓxime eum accedat. tamen minor eẽ uideatur. Itaq qui
primu spercim fecer̃ cũ uellent omniũ circulorum aequas ratio¬
nes eẽ ꝓrata parte uoluerunt significare. ut quantoragis a polo
disceder&ur hocminorẽ numerũ partiũ sumerent incirculis
m&iendis: quo necesse his erat maiorem circulum de finire :
Quod &iam & ipsa sperti lic& intellegere: quanto magis a polo
discedes hocmaiores circulos fieri & hacre.minorem nume
rum duci ut par es eorum uideantur effectus : Et siñ inabe

Expanded text:
partes XII, et ita ex eorum punctis lineae perducantur, partes XII, et ita ex eorum punctis lineae perducantur, quae circulos significent factos, in quibus signa XII describantur. Sed a nonnullis imperitioribus quaeritur quare non aequis partibus circuli finiantur, hoc est, ut de triginta partibus quinae partes dividantur, et ita circuli pari ratione ducantur, id facillime defendi posse confidimus. Cum enim media sphaera divisa est, circulorum nullus potest aequalis esse; qui quamvis proxime cum accedat, tamen minor esse videatur. Ita que qui primum sphaeram fecerunt, cum vellent omnium circulorum aequas rationes esse, pro rata parte voluerunt significare, ut quanto magis a polo discederetur, hoc minorem numerum partium sumerent in circulis metiendis, quo necesse his erat majorem circulum definire. Quod etiam ex ipsa sphaera licet intelligere, quanto magis a polo discedes, hoc majores circulos fieri, et hac re minorem duci numerum, ut pares eorum videantur effectus; et si n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit hiemem efficit his quia da quilonem expeltao
Restatem autem his qui in austri partibi domicilia aous¬
ti tuerunt ⁊ quanto enĩ ab ese longius ab his qui inaquilo¬
nis habitant finib hoc hie me maiore conflictantun
Aestatem autembis quib sol appositus ꝑuid&ur: Itaq
&hiopes subutroq orbe necessario fiunt ab hoc circulo
ad ȩ qui noctialem circulum reliquae fiunt par tes iiii ita
uti sol ꝑ onii partes sperae currere uideatur: odiac̃
autem circulus sic uel optime di siniri poterit. ut signis
factis sicut postea dicemus ex ordine circulus ꝑducatur:
Qui autem lacteus uocatur : contrarius aequi noctiali ibi
re uideat᷑ semel in eoloco ubi a quila copstituitur: Iterũ
autem ad eius signi regionẽ qđ ꝓchion uocatur : Nu
signorũ partes sic diuiduntur. Ucrculi dequib: supͣ
dicimus ita finiunt᷑ ut unus quisq eorũ diuidatur In

Expanded text:
pervenit, hiemem efficit his qui ad Aquilonem exspectant, pervenit, hiemem efficit his qui ad Aquilonem exspectant, aestatem autem his qui in Austri partibus domicilia constituerunt. Quando autem abest longius ab his qui in Aquilonis habitant finibus, hoc majore hieme conflictantur, aestatem autem hi quibus sol appositus pervidetur. Itaque Aethiopes sub utroque orbe necessario fiunt. Ab hoc circulo ad Aequinoctialem circulum reliquae fiunt partes quatuor, ita uti sol per octo partes sphaerae currere videatur. Zodiacus autem circulus sic vel optime definiri poterit, ut signis factis, sicut postea dicemus, ex ordine circulus perducatur. Qui autem Lactens vocatur, contrarius aequinoctiali, vel re videatur, semel in eo loco, ubi Aquilo constituitur; iterum autem ad ejus signi regionem quod Procion vocatur. Duodecim signorum partes sic dividentur. Quinque circuli, de quibus supra diximus, ita finiuntur, ut unusquisque eorum dividatur in
Abbreviated transcription (Latin):
ũs iherinois stropicos appellatur. Ideo qđ solcum ad eum
circulum ꝑuenit aestatem efficit eis qui Raqulonis
finib s̃.  Hiemem autem eis. quos austri flatib op¬
positos ante diximꝰ: Praeterea qđ ultra cum circulum
sol non transit sed statim reuertitur tropicos est appel¬
lactus: Ab hac circuli significatione quatuor dereliquis
pantib sumꝑtis. ducitur circulus aequi noctialis A grecis
hisene eposiappellactus: ideo qđ sol cum eum orbem ꝑuenit
aequi noctiũ conficit : Hoc circulo facto dimidia sperae paers
constituta ꝑspicitur : Ccontrario item simili riactionȩ A nodio
polo ui partib suptis ut supra deboreo diximus: circulas
doctus antarcticos uocatur. qđ contrarius est. uir culo quem
arcticon supra diffiniuimus : hac diffiuitione sperae centro¬
q polo quinothus dicitur & ꝑartib sumptis coreueus elui¬
merinus tropicos instituitur : a nobis hemalas anonnials
Mia brumalis appellactus ideo qđ solcum adeumcirculũ

Expanded text:
ui therinos tropicos appellatur, ideo quod sol cum ad eum circulum pervenit, aestatem efficit eis qui in Aquilonis finibus sunt, hiemem autem eis quos Austri flatibus oppositos ante diximus. Propterea quod ultra eum circulum sol non transit, sed statim revertitur, tropicus est appellatus. Ab hac circuli significatione quatuor de reliquis partibus sumptis, ducitur circulus aequinoctialis a Graecis isemerinos appellatus, ideo quod sol cum ad eum orbem pervenit, aequinoctium conficit. Hoc circulo facto, dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. E contrario item simili ratione a Noto polo sex partibus sumptis, ut supra de Boreo diximus, circulus ductus Antarcticus vocatur, quod contrarius est circulo quem Arcticon supra definivimus. Hac definitione sphaerae, centroque polo, qui Notus dicitur, quinque partibus sumptis, circulus imerinos tropicos instituitur, a nobis hiemalis, a nonnullis etiam brumalis appellatur, ideo quod sol cum ad eum circulum
Abbreviated transcription (Latin):
usus eo sacrificante missus ad fontem a quã purã p&itum uidit arbores quaĩ¬
plures ficorũ inmaturas : eas & pectins dũ matures cerent in arbore quad
erũ consedit Itcq post aliquot dies coctis ficis & acoruo complurib: earũ
comesis expectans a pollo coruum uidit cũ cratere pleno festinantem
Proquo admis sceius dicitur qđ diumoratius sit. Apollodolatus mora corui
alic aqua est usus Hac ig ignominia eũ affecct ut quã diu ficicoquerent̃
coruus biberex̃ posst ideo qđ guttur habeat ꝑtusum ills dieb Itiqicũuella

Expanded text:
usus, eo sacrificante missus a fonte aquam puram petitum, uidit arbores complures ficorum immaturas; eas expectans dum maturescerent, in arbore quadam earum consedit. Itaque post aliquot dies coctis ficis et ea coruo pluribus earum comesis, expectans Apollo coruum uidit cum cratere pleno uolare festinantem. Pro quo admisso eius dicitur, quod diu moratus sit, Apollinem, qui coactus mora corui alia aqua est usus, hac ignominia eum affecisse, ut quamdiu fici coquerentur, coruus bibere non posset; ideo quod guttur habeat pertusum illis diebus. Istrius a
Abbreviated transcription (Latin):
disse : Museus autem dicit iouem ndtritũ atͥemyde & amaltea nimpha
quib: eum mater ops tradidisse existimatur : Amalteã autem ha¬
buis se caprtt̃ quandã . ut indeliciis quae iouem dicitur aluisse :
tantẽ cui contrarius pulchritudinis horribilis aspectus extabat
quotitanes ꝑterriti petier̃ a terra ut eius corpus obscurar&:
Quã terra specu quodã celas sedicit᷑. in insula creta quae postea iouis
fuis senutrix ut ante ostendimus demonstraetur : sed cuim iupit̃ fiden
adulescentia bellũ contratitanes apparar& responsum est ei si
uincere uell& ut egos pelletectus & capite gergonis. bellum ad¬
ministrar&. quã aegida greci appellauer̃ : Itaq facto eo quo supͣ
declarauims. iupitertitanas superans. regnum est ad eptus
& reliqua ossa aegos caprina pelle contecta: anima donauit &¬
stellis figuratã memoriae comm̃dauit & postȩa quib ipseuice¬

Expanded text:
it: «Museus autem dicit» Iovis nutrices Themidem et Amaltheam nympham; «quibus eum mater Ops tradidisse existimatur. Amaltheam autem habuisse capram quandam ut in delitiis, que Iovem dicitur aluisse. Ntantem, cui contrarius pulcritudinis horribilis aspectus existebat. Quo Titanes perterriti petierunt a Terra ut eius corpus obscuraret; quam Terra specu quodam celasse dicitur in insula Crete. Que postea Iupitris fuisse nutrix, ut ante ostendimus, demonstratur. Sed cum Iupiter fidens adolescentia bellum contra Titanas appararet, responsum est ei, si vincere vellet, ut aegos pelle tectus et capite Gorgonis bellum administraret, quam egida Greci appellaverunt. Itaque facto eo, quod supra declaravimus, Iupiter Titanas superans regnum est adeptus, et reliqua ossa egos caprina pelle contecta anima donavit et stellis figuratam memorie commendavit; et post ea quibus ipse vice
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iupit titienas oppugnar& primꝰ obiecisse hostib: timorem qui sanis cos
sacer does & ninillidicunt poetae cũ complures de aegypto conuenissent repente
ꝑuenis se eo dem typhona a cerrimũ giganti & maxime dor hostem quotimore
ꝑ motos in alias figuras se conuchis se. Mercuriũ factum ẽẽ ibim. a pollinẽ aut̃
quaetreia auis uocatur dianã merulo simulicttũ quib: decausis aegyptios ea genero
uioliri ñ sin ere demonstrant qđ eorũ imagines dicantur Edem tempore pana dicũł
influm̃ se deiecisse & posteriorem partem piscis esfigiem. Alterc̃ atem hyrci

Expanded text:
tur quod, cum Iupiter Titanas oppugnaret, primus obiecisse hostibus timorem, qui paniscos asacerdotes et nonnulli dicunt poete quod, cum complures dii in Egipto convenissent, repente pervenisse eodem Tiphona, acerrimum Gigantem et maxime deorum inimicum. Quo timore permotos deos in alias figuras se convertisse; Mercurium factum esse ibim, Apollinem autem que Treicia avis dicitur, Dyanam simulatam. Quibus de causis Egiptios ea genera violari non sinere demonstrant, quod eorum imagines dicantur. Eodem tempore dicunt Pana in flumen se deiecisse et posteriorem partem corporis effigiem piscis, alte
Abbreviated transcription (Latin):
agittic inter duos circulos aestiuum & aequi¬
noctialẽ signo a quilice suꝑ positic diuidit̃ ab eo circulo quiutroq polo subiectꝰ
ad cancrũ & capriconnũ ꝑuenit huiꝰ acumen ad equi pedũ regionẽ spec¬
tat altera paers adumeros opluucitendit. Haecoccidit uirginis ortu
Oriturꝰ cũ scorpione : hab& omninostellas .uii. Quarũ .i in principio
materiae. Alterti in medio Oua erelique in eoloco quoferrũ sol& affigi diuer¬
seuidentur

Expanded text:
agitta inter duos circulos aestivum et aequinoctialem, signo Aquilae superposita, dividitur ab eo circulo, qui, utroque polo subjectus, ad Cancrum et Capricornum pervenit. Hujus cacumen ad equipedum regionem spectat, altera pars ad humeros Ophiuchi tendit. Haec occidit Virginis ortu. Oritur autem cum Scorpione. Habet omnino stellas quatuor, quarum una in principio materiae, altera in medio, duae in loco quo ferrum solet affigi, diversae videntur
Abbreviated transcription (Latin):
uinctũ : Lyrei inter syderti constituta est. hac ut heratos¬
thenes ait decausa : quod initio a mercurio facta de testudine
orpheo ÷ tradita qui callio pes & oagri filius eiꝰ rei maxime
studiosus : Itaq: existimat᷑ suo artificio feras &iã ad se audien¬
dũ allicuisse : Qui quȩrens uxoris euridices mortẽ descendis
se ad inferos existimatur & ibidoꝵ ꝓgeniẽ suo carmine licudas se
P̃t̃ liberũ patrem: hunc enĩ obliuioneductus p̃tmisit Vt oertus It
sa crificiodianã : Posteaigitur horpheus ut complures dixer̃ in o¬
limpomonte qui macedoniã diuidit atracia. sed ut eratos tenes ait
in panca eo sedens cũ cantu delectar&ur : dicit᷑ ei lib̵ obietis sebaccas.
quae corpus eius discerperent int̃fecti : sed ali dicunt qđ in itia liberi
sit speculictus idei accidis se : Mus as autem collecta menbra : sepul¬
turae mandasse & lyrã que maxime potuerat beneficio illius memo ł potit fuerat

Expanded text:
uit enim: «Lyra inter astra constituta est hac, uti Eratostenes ait, de causa, quod initio a Mercurio facta de testudine Orpheo est tradita, qui Caliopes et Oeagri filius, eius rei maxime studiosus fuit. Itaque existimatur suo artificio feras etiam ad se audiendum allicuisse. Qui querens uxoris Euridicis mortem ad inferos descendisse existimatur, et ibi deorum progeniem suo carmine laudasse, preter Liberum patrem. Hunc enim oblivione ductus pretermisit, sicut Oeneus in sacrificio Dyanam. Postea igitur Orpheus, ut complures dixerunlympo monte, qui Macedoniam dividit a Thracia, sed, ut Eratostenes ait, in Pangeo sedens, cum cantu delectaretur, dicitur ei Liber Bachas obiecisse que corpus eius discerperent interfecti. Sed alii dicunt, quod initia Liberi sit speculatus, id ei accidisse; Musas autem collecta membra sepulture mandasse, et lyram quo maximo potuerant beneficio illius memorie causa figurat
Abbreviated transcription (Latin):
ille uidere poterit. & quanto longius abeo disesse¬
Et postirit hoc magis illi omnia poter̃ apparere. Simi¬
retione cũ luna ad solis locũ ꝑuenit tunc¬
Cum autem luna ab eo loco discesserit. tunc sollum̃ eicit & ita prci¬
si quid d irectũ traieteris contingere possit solem subterrã . Luna uutem supͣ ter

Expanded text:
illa videri poterit; quanto autem procul discesserit, eo magis illi omnia potuerunt apparere. ratione cum ad solis locum vel linCum autem luna ab eo loco discesserit, tunc sol lumen ejicit, et si quid directum trajiciatur, contingere possit solem sub terram, lunam autem supra ter
Abbreviated transcription (Latin):
riae causa figuratũ stellis. int̃siderei constituisse apollinis &iouis
uoluntate quorũ orpheus a pollinem maxime licudar& iupit̃
filia ebeneficio concessit : Alii autem dicunt mercuriũ cũ primũ lorã
fecis s& incylla nomonte arcadiae septẽ cordas institiusse ex athlaniti¬
dim numero qđ maia una exillarum numero eẽt quae mercurii est ma¬
ter : Deinde postea cũ apollinis boues ab egiss&. dep̃hensus ab eo quo
mercuriuscũ ꝓficiscer&ur in arcadiã & uidisseł duostra cones interse¬

Expanded text:
rie causa figuratam stellis inter sidera constituisse Apollinis et Iovis voluntate, quod Orpheus Apollinem maxime laudaret, Iupiter vero filio beneficium concessisset. Alii autem dicunt Mercurium, cum primum lyram fecisset in Cylleno monte Archadie, septem cordas instituisse ad Athlantidum numerum, quod Maia una ex illarum numero esset, que Mercurii est mater. Deinde postea cum Apollinis Mercurius cum proficisceretur in Archadiam et uidisset duos dracones implici
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ad ꝓpositum reuertamur : A pollo lyra accepta dicit᷑ orphea
docuisse & postquã ipse cytharã inuenerit : illi lyrã concessisse :

Expanded text:
eo ad propositum rediens ait: «Apollo lyram acceptam dicitur Orphea docuisse, et postquam ipse citharam invenerit, illi lyram concessisse. N
Abbreviated transcription (Latin):
pellatur qđ intra eum arturi simulaacra ut inclusc ꝑ¬
spiciuntur : Quae signa anr̃is ursarum specie fictic septem¬
triones appellantur: Ab hoc circulo dereliquis partibU
sũptis. eodem centro quosupra diximꝰ circulus ducit᷑: Qui

Expanded text:
pellatur, quod intra eum arcturum simulacra ut inclusa ppellatur, quod intra eum arcturum simulacra ut inclusa perspiciuntur. Quae signa a nostris ursarum specie ficta, Septentriones appellantur. Ab hoc circulo de reliquis partibus quinque sumptis, eodem centro, quo supra diximus, circulus ducitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sicedicit᷑. Eac est inboreo polo finita. ut omnia edextris
partib exoriri In sinistris occidere uideantur : Exortus
est enĩ subitit quaedã species obiecta pr̃o conspectui
Occasus autem pari decausa ut ereptic ab ocuilisiuisa: Nflni¬
tione mundi circuli sunt paralleloe .U. In quib. totic
satiossperae consestis : Pre&er eũqui ⁊odiacus appellatur
qui qđ nũ ut ca&eri arculi certa dimensione finitur &¬
inclinatior aliis uidetur. Loxoc agrecis est dictus : Uaut̃
quos supret diximus sic in spert m&iuntur: initio supto
a polo qui boreus appellictur. ad eum qui nothus & cen¬
tarticos uocatur in xxx. partes unum qđq hemispe¬
rium diuiditur ita ut dimensio significariuideatur ix
toti spera Ix purtes factas : De inde ab eodẽ principio
boreo sex partibus exutraq finitione sumptis circulus
ducitur : Cuius centron. Ipse polus : finit circulus arcticos ap¬

Expanded text:
sice dicitur, ea esse in Boreo polo finita, ut omnia e dextris sice dicitur, ea esse in Boreo polo finita, ut omnia e dextris partibus exoriri, in sinistris occidere videantur. Exortus est enim subita quaedam species objecta nostro conspectui. Occasus autem pari de causa, ut erepta ab oculis visa in finitione mundi. Circuli sunt paralleli quinque, in quibus tota ratio sphaerae consistat, praeter eum qui zodiacus appellatur. Qui quod non ut caeteri circuli certa dimensione finitur, einclinatione aliis videtur, loxos a Graecis est dictus. Quinque autem, quos supra diximus, sic in sphaera metiuntur. Initio supremo a polo, qui Boreus appellatur, ad eum qui Notus et Antarcticus vocatur, in triginta partes unumquodque hemisphaerium dividitur, ita uti dimensio significari videatur, in tota sphaera LX partes factas. Deinde ab eodem principio Boreo sex partibus ex utraque finitione sumptis, circulus ducitur, cujus centrum ipse polus finitur. Circulus Arcticus ap
Abbreviated transcription (Latin):
cum ductio sperie terminat᷑ ac terrae positio cons¬
imensio quac totius ostenditur sperdẽ cum exutrisꝗ
partibus eius ad extremã circumductionẽ recte aut uirgulae ꝑ¬
ducuntur quae dimensio a complurib axis est appellata:
Huius autem cacumina quibus maxime spere xititur.
poli a ppellantur : Quorum alter ad aquilonẽ spectans
a pͥpellantur : equib: paralleloe dicuntur quia deun¬
dem polum constituti finiuntur: Maximi aut̃ s: qui
eodem centro quospena continentur: It
appellactur. Is qui terminat eaquae perspici aut r̃ ui
deri possunt : Hic aut̃ incerta rcitione definitur. qđ
modo poloqe subiectus &circulis ins qui paralleloe dicũr
modo duobus sex tremis & aequali iRus. modo aliis partb
adiectus terrae ꝑuid&ur ita ut cumꝗꝗ fuerit spera collo cata¬
Depolo Molus is quiboreus appellatur. ꝑ uideripot
semꝑ: INothus autem retione dissimili seꝑest
a conspectu remotus : Naturidis autẽmundi statio phi¬

Expanded text:
cumductio sphaerae terminatur, ac terrae positio consimensio quo totius ostenditur sphaerae, cum ex utrisque partibus ejus ad extremam circumductionem rectae ac virgulae perducuntur, quae dimensio a compluribus est axis appellata. Hujus autem cacumina, quibus maxime sphaera nititur, poli appellantur. Quorum alter ad Aquilonem spectans, appellantur, e quibus parallelos dicuntur, qui ad eumdem polum constituti finiuntur. Maximi autem sunt, qui eodem centro quo sphaera continentur. Horizon appellatur is, qui terminat ea quae perspici aut videri non possunt. Hic autem incerta ratione definitur, quod modo polo subjectus et circulis his qui paralleli dicuntur, modo duobus extremis et aequalibus nixus, modo aliis partibus adjectus terrae pervidetur, ita utcunque fuerit sphaera collocata. Polus, is qui Boreus appellatur, pervideri potest semper; Notus autem ratione dissimilis semper est a conspectu remotus. Naturalis mundi statio phy
Abbreviated transcription (Latin):
uiderentur anulos lapide & ferro conclusos habere coeper̃ : Non nalli
&iã coronã habuis se dixer̃. ut seuic torẽ impune peccas sedicena : Itcq
homines in maximala&titia uictoriisq: coronas habere institueruns

Expanded text:
viderentur, annulos lapide et ferro conclusos habere ceperunt. Nonnulli viderentur, annulos lapide et ferro conclusos habere ceperunt. Nonnulli etiam coronam habuisse dixerunt, ut se victorem impune peccasse diceret. Itaque homines in maxima leticia victoriisque coronas habere instituerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mor talib parem gratia referens. malierem tradidit his quã auulcano
fact& doꝵ uoluntius omni munere donauit : Itaq pandora est appellata
Premehea autem in monto scithi ae nomine caucaso ferreacatena uimei:
Qoe aligitũ ad e xxmilia annorũ aes chielus traguediarum scriptor dic̃
P radtereo admisit eiaquilã quae as sidue nocturenas centia locinera eesses
tlancaut aquilaẽ n nulli ex chio pͥone & echronapatĩ : Aluextra& tartaro
patria fore licude dariorem: qđ ꝓmehieus ñuoluntate sed neces si tato
iigilaens ãuditĩ iouinuntiaut: qui ueritus id qđ ipse saturno petri seassa
in simliciusa nepatris regno priuatus coger ecur: destiat techin uelle
ducere uxorem & ꝓmetheo ꝓbͣficiomeritã r&ulit gratiã eumq uin¬
culis liberauit : Neq id qđ fuerat iuratus remisit uaciũ omini alligatior
futurũ : sed memoriae causi &utrtiq re hoc est lapide & serro digitũ
sibi uincere iussit : Qua consu&udine homines ussi quo satis facere ꝓmedieo

Expanded text:
mortalibus parem gratiam referens mulierem tradidit, quam a Vulcano factam deorum voluntas omni munere donavit. Itaque Pandora est appellata. Prometheum autem in monte Scithie nomine Caucaso ferrea cathena vinxit; quem alligatum ad treginta milia annorum Eschilus, tragediarum scriptor, dicit. Preterea admisit ei aquilam que assidue noctu renascentia iocinora exesset. Hanc autem aquilam nonnulli ex Tiphone et Echiona natam, alii ex Terra patria fore laude clariorem. Quod Prometheus non voluntate sed necessitudine vigilans auditum Iupitri nuntiavit. Qui veritus ne id quod ipse Saturno patri fecisset in simili causa, ne patris regno privatus cogeretur, destitit Thetim velle ducere uxorem et Prometheo pro beneficio meritam retulit gratiam eumque vinculis liberavit. Neque quod illi fuerat iuratus remisit, vacuum omni alligatione futurum; sed memorie causa ex utraque re, hoc est ex lapide et ferro, digitum sibi vincire iussit. Qua consuetudine homines usi, quo satisfacere Prometheo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ utile uidetur : Antiquicũ maxim& caerimonia deoꝵ it mortaliũ¬
sacrifia adm̃inistrarent soliti s̃ totis hostias in sacrorui consũmere
flãma Iticq cũ p̃p̃sumptus magnitudinẽ sacrificia pauperib a
finxis se existimatur recusatione dicit᷑ abioue imp&ras seut partẽ
hostue ngat aoiceten parte in suo ionsan eediemee a e

Expanded text:
 inquiens: «Antiqui cum maxima cerimonia deorum immortalium administrarent, soliti sunt totas hostias in sacrorum consumere flama. Itaque cum propter sumptus magnitudinem sacrificia pauperibus non finxisse existimatur, dicitur ab Iove impetrasse ut partem hostie in ignem connicerent, partem in suo consumere
Abbreviated transcription (Latin):
custodisse & ab hercule interfectus ab iunone Inter
si deric collocatꝰ quod illius opera hercules ad eum ꝓfectus
qui ortũ iunonis tueri solitus existimatur : Ait enĩ pbere
cides iunonem cumducer& iupiter uxorem. terrã inuenis¬
se ferentem aureamala cum rumis quae iunonem ad¬
miratã p&isse a terrci ut in suis hortis serer& quierant
usq: ad athlantem montem: cuius filiae cumsepius de
arborib: mala decerperens: iunodicit᷑ huncibi custodẽ¬
dra conem bertulis si mulacrũ ostenditur ut herti tostenes
draconem dici : Non nulli &iã dixerunt hunc draconẽ agigin¬
tib: mineruae obiectum. eẽ cum eos oppugnar& : Mineruã

Expanded text:
utem ab Hercule interfectum Iuno inter sidera retulit «quod illius opera Hercules ad eum est profectus, qui ortum Iunonis tueri solitus existimatur». Hoc etiam rt: «Iunonem cum duceret Iupiter uxorem, Terram venisse ferentem aurea poma cum ramis. Inde Iunonem admiratam petisse a Terra ut in suis ortis sereret, qui erant iuxta Athlantem montem. Cuius cum filie sepius de arboribus mala decerperent, Iuno dicitur» sedraconem Herculis simulacrum ostenditur, ut Heratostenes atus fuisse. Nonnulli tamen dicunt hunc draconem a Gigantibus Minervae obiectum esse cum eos oppugnaret; Minervam
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ quõ stulto nulla re opus est
nulla enĩ re uti scit sed õĩb in
tam supne illi metus ẽ ꝙͣ̃ ĩfra
utrũq crepidat latus secuntur
ꝑicda et occuirũt ad omĩa pau¬

Expanded text:
tra stulto nulla re opus est, nulla enim re uti scit, sed omnibus Tam superne illi metus est quam infra. Utrumque trepidat latus. Secuntur pericula et occurrunt. Ad omnia pa
Abbreviated transcription (Latin):
Subite nob̾ hodie alexãdrine na¬
ues apparuerũt. q̃ p̾mitti solent
et nũciare sequture classis aduẽ¬
tũ. Tabellarias uocãt Gratꝰ illa¬
rũ cãpanie aspectus ẽ. Oĩs in pi¬
lis puceoloꝵ turba cõsistit. ⁊ ex ip¬
so genere ueloꝵ. alexãdrinas ꝙ̃¬
ĩmagna turba naniũ intelligit.
Solis eĩ licet sipparũ intende qd̃
in alto h̾nt om̃s naues. Nulla el
res eq adiuuat cursum ꝙͣ sum¬
ma pars ueli. Illĩc maxĩe nauis
urgetur. Itaq quotiẽs uentꝰ in¬
cumbit. maiorq ẽ ꝙͣ expedit. an¬
tẽna submittitur. minꝰ ħc uiniũ
flatus. Et ex hũili cũ intrau̾e ca¬
preas et ꝓmantoriũ ex quo alta
ꝓcelloso speculatur u̾tice pallas.
Cet̾e uelo inbẽtur ẽẽ ꝯtente. si pa¬
rũ alexandrinarũ insigne iudici¬
um ẽ. In hoc eĩ om̃iũ discursu ꝓpe¬
rantium ad litus magnã ex p̾igͥ¬
cia mea sensi uoluptatẽ.⁊ epłas¬

Expanded text:
Subito nobis hodie Alexandrinae naves apparuerunt, quae praemitti solent et nuntiare secuturae classis adventum; tabellarias vocant. Gratus illarum Campaniae aspectus est; omnis in pilis Puteolorum turba consistit et ex ipso genere velorum Alexandrinas quin magna turba navium intellegit. Solis enim licet siparum intendere, quod in alto omnes habent naves. Nulla enim res aeque adiuvat cursum quam summa pars veli; illinc maxime navis urgetur. Itaque quotiens ventus increbruit maiorque est quam expedit, antemna summittitur; minus habet virium flatus ex humili. Cum intravere Capreas et promunturium, ex quo Alta procelloso speculatur vertice Pallas, ceterae velo iubentur esse contentae; siparum Alexandrinarum insigne est. In hoc omnium discursu properandum ad litus magnam ex pigritia mea sensi voluptatem,
Abbreviated transcription (Latin):
Preẜtim cum eã uiã sumꝰ ingre¬
si. ꝙ̃ ꝑagere. nõ ẽ ncc̾e. Iter in ꝑfec¬
tũ erit. si in media parte aut citͣ
ꝑ totũ locũ stet̾is. Uita nõ ẽ ĩpfc̃a.
si honesta ẽ. ubicũq desmnes. si bñ
desines tota ẽ. Sepe at̾ ⁊ fortit̾ de¬
sinendũ ẽ.⁊ nõ ex maxĩs causis.
Nã nec ⁊ maxĩe sũt q̃ nos tenent.

Expanded text:
praesertim cum eam viam simus ingressi, quam peragere non est necesse. Iter inperfectum erit, si in media parte aut citra petitum locum steteris; vita non est inperfecta, si honesta est. Ubicumque desines, si bene desines, tota est. Saepe autem et fortiter desinendum est et non ex maximis causis; nam nec eae maximae sunt, quae nos tenent.
Abbreviated transcription (Latin):
to opus ẽ ut satis: animo. eodẽ¬
Itẽ longa est uita si plena ẽ. iin¬
pletur aũt. cũ annis sibi bonũ
suum reddit et ad se põtatẽ sui
sed in uita moratus ẽ nec sero
reꝵ sic uita nr̃a nõ multũ pate¬
at sed muitũ pendeat actu illã

Expanded text:
to opus est, ut satis, animo Longa est vita, si plena est; impletur autem, cum animus sibi bonum suum reddidit et ad se potestatem sui sed in vita moratus est, nec sero rerum sic vita nostra non multum pateat, sed multum pendeat. Actu illam
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ sani erimus et modica con
ip̃e contentus ẽ si confidit sibi
si scit oĩa uota mortaliũ gĩa
bñfitia que dantur petũfq
nullũ in bãta uita hẽre mo¬

Expanded text:
 Sani erimus et modica concipso contentus est, si confidit sibi, si scit omnia vota mortalium, omnia beneficia quae dantur petunturque, nullum in beata vita habere mo
Abbreviated transcription (Latin):
bet. Du illũ p̾mi putas. malis uti¬
tur. Nõ ex ebore tm̃ phidias scieba
fac̾e simłcra: faciebat ex eir. Si
marmor illi. fi adhuc iuiliorẽ mat̾i¬
am obtulisses: fecisset qͣle ex uia
fieri optimũ posset. Sic sapiẽs uir¬
tutẽ si licebit in diuiciis explica¬
bit. si minꝰ in pauptate. Si pot̾it
in patria. Si mmꝰ in erilio. Si po¬
t̾it imꝑator. si minus miles. Si po¬
memoriale efficiet. Certi st̃ domi¬
tores ferarũ qui seuissiã aĩalia ⁊
pati nigũ. nec asꝑitatẽ ercussisse
cõtenti. usq ĩ cõtub̾rmũ mitigãt.
Lconibꝯ magist̾ manũ inẜ̾tat. Os¬
culãtur cigres suos custodes. Ele¬
phantẽ mĩmus ethiops iubet sb¬
sidere in genua. ⁊ ambulare ꝑ fu¬
nẽ. Sic sapiẽs artifer ẽ domãdi
mala. dolor. egestas. ignominia.
carcer. exiliũ ubiq horrenda. cũ
ad hunc puenere mãsueta sunt.

Expanded text:
bet. Tu illum premi putas malis ? Utibet. Tu illum premi putas malis ? Utitur. Non ex ebore tantum Phidias sciebat facere simulacra; faciebat ex aere. Si marmor illi, si adhuc viliorem materiam obtulisses, fecisset, quale ex illa fieri optimum posset. Sic sapiens virtutem, si licebit, in divitiis explicabit, si minus, in paupertate; si poterit, in patria, si minus, in exilio; si poterit, imperator, si minusmemorabile efficiet. Certi sunt domitores ferarum, qui saevissima animalia et pati subigunt nec asperitatem excussisse contenti usque in contubernium mitigant. Leonibus magister manum insertat, osculatur tigrim suus custos, elephantum minimus Aethiops iubet subsidere in genua et ambulare per funem. Sic sapiens artifex est domandi mala. Dolor, egestas, ignominia, carcer, exilium ubique horrenda, cum ad hunc pervenere, mansueta sunt.