comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
largius eri habitaculũ : in quo utriusq discipliqui¬
frib instans uigiliis nocturne orationis tẽporbe pre¬
ueniss& ad fenestrã stans & om̃ĩpotentẽ dñm de¬
p̃citns subito incẽpestȩ noccis hora respiciens uidic
fuscĩ lucẽ desuꝑ cunccas noctis tenebras effugus¬
se tantoq splendore clarescere: ut diẽ uncerte
lux illa quȩ inc̃tenebras radiass&. Mira aucẽ res
ualde in hac speculatione secuta.ẽ: quia sicut post
ipse namiruit: om̃is etiã mundus uelut sub uno solis
radio collectꝰ. ante oculos eiꝰ adductꝰ ẽ. Qui uene¬
rabilis pat̃dũ incentã oculoꝵ aciẽ. in hoc splendo¬
it horusce lucis infiger& : uidic germani animam
lu seruandũ dia conẽ iterito bis cerq eiꝰ nom ine
cũ damoris magnitudine uocauit. Cũq ille fu¬
issee in solito tanti uiri clamore turbatus ⁊ scen¬
dit : respexitꝰ pcrtẽq ũ lucis exiguã uidit. Tui
tantũ hoc obstupescenti miraculũ dirdĩ ꝑordi¬

Expanded text:
largius erat habitaculum, in quo utriusque discipuli quionis tempora praevenisset, ad fenestram stans, et omnipotentem Deum deprecans, subito intempesta noctis hora respiciens, vidit fusam lucem desuper cunctas noctis tenebras effugasse, tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa quae inter tenebras radiasset. Mira autem res valde in hac speculatione secuta est: quia, sipse narravit, omnis etiam mundus, velut sub uno solis radio collectus ante oculos ejus adductus erabilis Pater, dum intentam oculorum aciem in hoc splendore coruscae lucis infigeret, vidit Germani Capuanili, Servandum diaconum iterato bis terque ejus nomine, cum clamoris magnitudine vocavit. Cumque ille fuisset insolito tanti viri clamore turbatus, ascendit, respexit, partemque jam lucis exiguum vidit. Cui tantum hoc obstupescenti miraculum, vir Dei per ordi
Abbreviated transcription (Latin):
scrucandus diaconꝰ atq abbas eiꝰ monaisterii quod es
incũpaniȩ partib. aliberio quondã patracio fuerat con¬
structũ : id eũ uisitationis grã ex more conuenerit: eiꝰ
quippe monasteriũ frequentabat : Vt qui Idẽ iuir¬
quoq doctrina grȩ celestis influebat: dulcia sibi inui¬
cẽ uitȩ uerba trans funderent: & suauẽ cibũ cȩle¬
stis patriȩ quia adhuc ꝑfecte guudendo non pote¬
rant. stiltẽ suspirando gustarent. Cũ uero hora iã
quietis eciger& incuiꝰ curris suꝑiorib se uenerabilis
benedictus in eiꝰ qͦq inferiorib se seruandus diaconꝰ

Expanded text:
Servandus diaconus atque abbas ejus monasterii quod in Campaniae partibus a Liberio quondam patricio fuerat constructum, ad eum visitationis gratia ex more convenerat. Ejus quippe monasterium frequentabat; ut quia idem quoque vir doctrina gratiae coelestis influebat, dulcia sibi invicem vitae verba transfunderent, et suavem cibum coelestis patriae, quia adhuc perfecte gaudendo non poterant, saltem suspirando gustarent. Cumque hora jam quietis exigeret, in cujus turris superioribus se venerabilis Benedictus, in ejus quoque infe
Abbreviated transcription (Latin):
lim nosse  bec tinta miricula uirtute semꝑ ori¬
dionis impetrxdut Tan aliquando ctict̃ solo uolun¬
tatis ex hibeibat: nutũGRΩGORꝰ Qui
deuota m̃te dõ adherent : cũ rerũ ncessitas ex¬
poscit exhibere signaumodo utroq solent : ut
mira quȩq aliquando ex p̃ce faciant : aliquan¬
do expotestate. Cũ enĩ ioħs. dicat : quot quot
aut̃ receper̃ eũ dedit eis potestitẽ filios dĩ
fieri. lui filii dei ex potestate sunt : quid mnirũ
si signa facere ex potestato ualent: quia enĩ
ut roqu modo miracula ex hibeint : testitur petrꝰ
ui tabitham mortuã orando suscitauic : anamiã ue
& saffiram m̃tientes morti increpando tpoedidit
eq enĩ orasse in eorum extinctione legitur : sed
solum modo culpam quam perpetrauerant incre¬
asse Constat ergo quia aliquando hȩc ex poce¬
late. aliquando uero exhibent expostulatiore.
lum et istis uitim increpando abstulit. & illi red¬
didit orando: Nam duo quoq fidelis dĩ famuli

Expanded text:
lim nosse, si haec tanta miracula virtute semper orationis impetrabat, an aliquando etiam solo voluntatis exhibebat nutu. Gregor. Qui devota mente Deo adhaerent, cum rerum necessitas exposcit, exhibere signa modo utroque solent, ut mira quaeque aliquando ex prece faciant, aliquando ex potestate. Cum enim Joannes dicat: Quotquot autem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri . Qui filii Dei ex potestate sunt, quid mirum si signa facere ex potestate valeant? Quia enim utroque modo miracula exhibeant, testatur Petrus , qui Thabitham mortuam orando suscitavit, Ananiam vero et Sapphiram mentientes morti increpando tradidit. Neque enim orasse in eorum exstinctione legitur, sed solummodo culpam quam perpetraverant increpasse. Constat ergo quod aliquando haec ex potestate, aliquando vero exhibent ex postulatione, dum et istis vitam increpando abstulit, et illi reddidit orando. Nam duo quoque fidelis famuli Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tenti dõ inhrmnis c&laudib gr̃is reddidit ẽiꝰq obitũ
frib denunticiuit. Quosctiã ꝓcinꝰ misit ut eiꝰ corpus
admonasteriũ deferrent: iq in sepulchro qđ sibi
ipse parauerat ponerent. Iuo facco : contigit ut quo¬
rũ mens una semꝑ indõ fuerat eorũ quoq corportr

Expanded text:
o in hymnis et laudibus gratias reddidit, ejusque obitum fratribus denuntiavit. Quos etiam protinus misit, ut ejus corpus ad monasterium deferrent, atque in sepulcro quod sibi ipse paraverat, ponerent. Quo facto contigit ut quorum mens una semper in Deo fuerat, eorum quoque corpora
Abbreviated transcription (Latin):
riã teneluti aindauio quidemꝰ iubentis uerba. ⁊⁊¬
sed implere distulit Cũq post padilidũ si id quiod
ilis serat elatũ eẽt: in quireret c responditimo¬
Inaebus se mihime dedine : Iuu ħ illud catribd¬
enet oͥnuno nun frib remaneras t̃ uncsi reetus ulus
p̃cepit ut hoc ipsũ uas uitreũ inqͦ parũ uolerre¬
mansisse undebatur ꝑ fenestrã proicereno : ne m
cella aliquid ꝑ in oboedientiã remaner& : fac¬
tũqr ẽ: sub fenestra aut̃ eadẽ ingens p̃aipͥitiũ
patoliit sixorũ molib asꝑum picetũ itaquis
uitreũ : uenit in saxis Sed sic mansit incoluiha :¬
uosi proieetũ minudi fuis s&: ita ut neq frin¬
gi neq: oleũ effundis potuissai Quodum qdñi

Expanded text:
rium tenebat audivit quidem jubentis verba, rium tenebat audivit quidem jubentis verba, sed implere distulit. Cumque post paululum si id quod jusserat datum esset inquireret, respondit monachus se minime dedisse; quia si illud ei tribueret, omnino nihil fratribus remaneret. Tunc iratus, aliis praecepit ut hoc ipsum vas vitreum in quo parum olei remansisse videbatur, per fenestram projicerent, ne in cella aliquid per inobedientiam remaneret. Factumque est. Sub fenestra autem eadem ingens praecipitium patebat saxorum molibus asperum. Projectum itaque vas vitreum venit in saxis, sed sic mansit incolume ac si projectum minime fuisset: ita ut neque frangi, neque oleum effundi potuisset. Quod vi
Abbreviated transcription (Latin):
uir grauissima aduersarii sui emulatione: l¬
borabat. Cuiꝰ ad hoc usq odiũ ꝓrupit: ut ci nesci¬
enti in potu uenenũ dairet. Iui quã uis uitam
auferre ñ ualuit : cutis tam̃ colorẽ mutauit: ita
ut diffuse incorpore eiꝰ uarictas. leprȩ morem
imitari uiderctur : sed ad dĩ hominẽ deductur
silutẽ pristinã citius recepit: nam mox eũ ut
contigit : omẽm cutis illius uarietitem fuguuit
o quoq tempore quo alim̃torũ in opia cĩpaniã
grauit᷑ affligebat  uir dĩ diuersis indigenti¬
b mondsterii suicuncta tribuerat : ut pene
nib incellario nisi parũ a quid olei inuitreo ua¬
se remanerantunc quidã subdiaconꝰ agapitus
nomine aduenit mtgͥnoꝑe postulans ud sibi ali¬
qũ antulũ olei dari debuis set: Uir aut̃ dm̃i qͥ
cuncta decreuerab int̃raod tmibuere ut inglo om̃a
reseruarte : hoc ipsum pitrũ o qđ rema nsoiat
olel iussit petenai elimi Mon achais uero qͥ cellas¬

Expanded text:
vir gravissima adversarii sui aemulatione lvir gravissima adversarii sui aemulatione laborabat, cujus ad hoc usque odium prorupit, ut ei nescienti in potu venenum daret. Quod quamvis vitam auferre non valuit, cutis tamen colorem mutavit, ita ut diffusa in corpore ejus varietas leprae morem imitari videretur. Sed ad Dei hominem deductus salutem pristinam citius recepit: nam mox ut eum contigit, omnem cutis illius varietatem fugavito quoque tempore quo alimentorum inopia Campaniam graviter affligebat, vir Dei diversis indigentibus monasterii sui cuncta tribuerat, ut pene nihil in cellario nisi parum quid olei in vitreo vase remaneret. Tunc quidam subdiaconus Agapitus nomine advenit, magnopere postulans ut sibi aliquantulum olei dari debuisset. Vir autem Domini, qui cuncta decreverat in terra tribuere, ut in coelo omnia reservaret, hoc ipsum parum quod remanserat olei, jussit petenti dari. Monachus vero qui cella
Abbreviated transcription (Latin):
grinꝰ nomine : narrare consueuerat : Iuia die qua¬
dã fidelis uir qͥdam necessitate debiti cõpulsus unũ
sibi fore remediũ credidit: si ad dĩ famulũ ꝑge¬
ret & quȩ eũ urgeret. debiti neces sitas indicaret:¬
uenit itaq ad monasteriũ : om̃i potentis dĩ stimulũ rep¬
perit . Iui a credicore suo ꝓduo decĩ solidis gracuit̃
affligeretur intimauit. Cui uenerabilis pat̾ nequa¬
quĩ se habere duodecĩ solidos respondit sed tamen
quia de ẽ. hodie qđ tibi debetĩ dare. In ipso aut̃
biduo more suo : in oratione fuit occupatꝰ cũ die
t̃tio isqͥ necessitate debiti affligebat᷑ rediit: suꝑ
archã uero monasterii quȩ erat frum̃to plena.
subito tredecĩ solidi sunt inuenti. Iuos uir dĩ de¬
ferri iussit : & afflicto petitori tribui dicens. ut
duo decĩ redelera&: et unũ in expensis ꝓpruis habe¬
nt : sed ad ei nunc redet̃ quȩ eiꝰ discipłis in li¬
bri huiꝰ exordio p̃dictis referentib: agnoui: Iuidã

Expanded text:
grinus nomine narrare consueverat: quia die quadam fidelis vir quidam necessitate debiti compulsus, unum sibi fore remedium credidit, si ad Dei virum pergeret, et quae eum urgeret debiti necessitas, indicaretVenit itaque ad monasterium, omnipotentis Dei famulum reperit, et quia a creditore suo pro duodecim solidis graviter affligeretur, intimavit. Cui venerabilis Pater nequaquam se habere duodecim solidos respondit, sed tamen quia deest hodie quod tibi debeam dare. In ipso autem biduo more suo in oratione fuit occupatus. Cumque die tertio is qui necessitate debiti affligebatur, rediret, super arcam monasterii, quae erat frumento plena, subito tredecim solidi sunt inventi. Quos vir Dei deferri jussit, et afflicto petitori tribui, dicens, ut duodecim redderet, et unum in expensis propriis haberet. Sed ad ea nunc redeam, quae ejus discipulis in libri hujus exordio praedictis referentibus agnovi. Quidam
Abbreviated transcription (Latin):
incelis Cuiꝰ nunc uicẽ reo ligando et̃ soluons¬
do obtinent ĩ qun lodũ sc̃ ĩ rgaminis fide &b nõ¬
ribitenent : sed utitanti uileat homo de t̃ra
ici largiri dignatꝰ .ẽ. factꝰ pro hominib els̃ caro
Tuia inde surrexit ultra sei infirmitas nr̃a : un¬
de sub se linfirmata đ firmittis dĩ TETRLIS:¬

Expanded text:
in coelis?» Cujus nunc vicem in ligando et solvenin coelis?» Cujus nunc vicem in ligando et solvendo possident quicunque locum sancti regiminis fide et moribus tenent. Sed ut tanta valeat homo de terra, ei largiri dignatus est, factuspro hominibus Deus caro, quia inde surrexit ultra se infirmitas nostra,unde sub se infirmata est firmitas Dei. Igitur c
Abbreviated transcription (Latin):
quippe se commimione priuare dixerit. ñisi mo¬
res suos et uerba conrigerent: Iuno seruo dĩ cũ
graui merore indicatũ . ẽ Iui manu sua protinꝰ
oblationẽ Idedic: dicens : Ite & hanc oblationẽ ꝓ
eis offerri dño facite : & ulterius ex cõmunicatȩ
non er̃. Iuȩ̃ dumꝰ oblatio pro eis fuissae immola¬
ta et adiacono iuxta mortmiclimatũ . ẽ: ut ñ
cõmunicantes ab ȩccła exirent illȩ exire ab
eccła ulterius uisȩ non sunt. Iua exrẽ indubi¬
tant̃ pcituit : quici dũ int̃ eos qui cõmuione
priuati sunt minime recederent : cõmumionẽ
adño ꝑseruum dñi recepissent PETICIS
Mirũ ualde quãiuis uenerabilẽ & scis simũ uirũ
ad huc̃ itam̃ in hac carne corruptibili degentã
potuisst animas soluere. in illo ã in eisibili iudi¬
cio conscicutas. GRE. GORNrs unquidnã
petre in hac adhud carne non ercit : qui auedio¬
bit. qđ cũq ligaieris suꝑ t̾ram̃ erit ligatũ & in

Expanded text:
quippe se communione privare dixerat, nisi moquippe se communione privare dixerat, nisi mores suos et verba corrigerent. Tunc servo Dei cum gravi moerore indicatum est, qui manu sua protinus oblationem dedit, dicens: Ite et hanc oblationem pro eis offerri Domino facite, et ulterius excommunicatae non erunt Quae dum oblatio pro eis fuisset immolata, et a diacono juxta morem clamatum est, ut non communicantes ab ecclesia exirent, illae exire ab ecclesia ulterius visae non sunt. Qua ex re indubitanter patuit quia dum inter eos qui communione privati sunt, minime recederent, communionem a Domino per servum Domini recepissent Petr. Mirum valde, quamvis venerabilem et sanctissimum virum, adhuc tamen in hac carne corruptibili degentem, potuisse animas solvere in illo jam invisibili judicio constitutas. Gregor. Numquidnam, Petre, in hac adhuc carne non erat, qui audiebat: Quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in
Abbreviated transcription (Latin):
ad dĩ hominẽ : quaheisq paterctur uerborũ
contumdias encirrauit. Vir aut̃ dĩ bȩc de illiss
aũdiens : eis protinus mandiuit dicens. Corrigite
linguã urãm: quice sĩ non em̃ daueritis ex com¬
munico uose Quã idelica& ex cõminicationis sen¬
tentiã : non proferendo intulit : sed intestando¬
quod .ẽ. cõminando Illȩ aut̃ a pristinis moribus
nihib mutatȩ : inerti paucos dies defunctȩ sunc atq
mȩccłao sepultȩ : Cũq ineidẽ ecclesia missirũ solẽ¬
nia celebrarentun atq: ex morẽ diaconus clamarit.
siquis non communicat det locũ : nutrix earũ quȩ
pro eiss oblationẽ dño deferre consueuerat. eas de
sepulchris suis progredi & exire eccłam uidebat
Quod dũ sȩpius cerner&: quia ad uocẽ diaconi
clamantis exiebant foris atq intra ȩcclesiam.
permanere non poterant: ad memorũ rediit.
quȩ uir dĩ illis ad huc uiuentib mandauit: Cis

Expanded text:
ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum ad Dei hominem, quantasque pateretur verborum contumelias, enarravit. Vir autem Dei haec de illis audiens, eis protinus mandavit, dicens: Corrigite linguam vestram; quia si not emendaveritis, excommunico vos. Quam videlicet excommunicationis sententiam non proferendo intulit, sed minando. Illae autem a pristinis moribus nihil mutatae, intra paucos dies defunctae sunt, atque in ecclesia sepultae. Cumque in eadem ecclesia missarum solemnia celebrarentur, atque ex more diaconus clamaret: Si quis non communicat, de locum, nutrix earum quae pro eis oblationem Domino offerre consueverat, eas de sepulcris suis progredi et exire de ecclesia videbat. Quod dum saepius cerneret, quia ad vocem diaconi clamantis exibant foras, atque intra ecclesiam permanere non poterant, ad memoriam reduxit quae vir Dei illis adhuc viventibus mandavit. Eas
Abbreviated transcription (Latin):
re psto prire cõmiilscius. locatio gapntutis
ent pondet cadceui q̃uercisꝰ cor ses ialte sus¬
poldona nequanũ uerbe de onn ellius . bcasson
cadebant : siquid uero umquã nonum de cernendo
sed minaindo dicer& : tantas uires sermo illius ha¬
bebt : Ac si hoc non dubie itq suspense sedum per
sententũ protulissã : nam non longe ab eius monci¬
sterio duȩ quȩdã sc̃ẽ moniales feminȩ nobiliorige¬
nere exorce in loco proprio conuersaibantur : quib
quidam religiosus uir ad excerioris uitȩ uscim
prebebat obsequiũ: Sed sicut non nullis solet no¬
bilitas generis paree ignobilitatẽ mentis ⁊ut mi¬
nus se in hoc mundo despiciant qui plus ecet¬
ns aliquid fuisse meminer̃ necdũ p̃dicte scg̃¬
moniales seminȩ ꝑfecte linguã sub habitus
sui freno restrimerant : & cundẽ religiosũ uirũ
qui adexteriort ecessaria cis obsequiũ prȩ¬
bebat inaetutis sȩpe sermonib: ad iracundã
prouoccbunt. Iui cũ isti diutoleraret perrexit

Expanded text:
tutis erat pondere vacua: quia cujus cor sese in alta suspenderat, nequaquam verba de ore illius incassum cadebant. Si quid vero unquam non jam decernendo, sed minando diceret, tantas vires sermo illius habebat, ac si hoc non dubie atque suspense, sed jam per sententiam protulisset. Nam non longe ab ejus monasterio duae quaedam sanctimoniales feminae nobiliori genere exortae, in loco proprio conversabantur; quibus quidam religiosus vir ad exterioris vitae usum praebebat obsequium. Sed sicut nonnullis solet nobilitas generis parere ignobilitatem mentis, ut minus se in hoc mundo despiciant, qui plus se caeteris aliquid fuisse meminerunt; necdum praedictae sanctimoniales feminae perfecte linguam suam sub habitus sui freno restrinxerant, et eumdem religiosum virum qui ad exteriora necessaria eis obsequium praebebat, incautis saepe sermonibus ad iracundiam provocabant. Qui dum diu ista toleraret, perrexit
Abbreviated transcription (Latin):
RIC oRius: Quidã aut̃ eius monachꝰ mobili nole¬
tati m̃tẽ dederat: & ꝑmanere in monasteriũ nole ba¬
bat. Cũq eũ uirdĩ assidue cõrriperet & frequent̃
ammoneret : ipse uero nullo modo consentirae in
congregatione ꝑsistere. atq  portunis p̾ecib
ut relaxaretur imminer& : qua dã die udem
uenerabilis pact̃nimietatis eius tedio affectus.
iratꝰ iussit ut disceder& Qui mex ut monasteriũ
exit: contra se adsistere aꝑto ore draconẽ in itinere
inuenit: Cũq eũ sdẽ draco qui apparuerat deuo¬
rare uellet : coepit ipse tremens & palpitans magnis
uocib clamare dicens. Currite currite : quia draco
iste me deuorare uult: Currentes aut̃ fr̃s: draco¬
nachum admonasteriũ reduxer̃. Iui statĩ ꝓmisit
nunquã se eẽ . a monasterio recessurũ : Atq ex hora
cidẽ: in su promissione ꝑmansit: Iuippe qui scĩ ui¬
n orationib: contra. se assistere draconẽ uiderat:
quẽ prius non uidendo sequebatur. Depuero elefem¬

Expanded text:
us monachus mobilitati mentem dederat, et permanere in monasterio nolebat. Cumque eum vir Dei assidue corriperet, et frequenter admoneret, ipse vero nullo modo consentiret in congregatione persistere, atque importunis precibus ut relaxaretur immineret, quadam die idem venerabilis Pater, nimietatis ejus taedio affectus, iratus jussit ut discederet. Qui mox ut monasterium exiit, contra se assistere aperto ore draconem in itinere invenit. Cumque eum idem draco qui apparuerat devorare vellet, coepit ipse tremens et palpitans magnis uoce clamare dicens: «Currite, currite, quia draco iste appetit me deuorare». Et currentes fratres draconachum ad monasterium reduxerunt. Qui statim promisit nunquam se de monasterio recessurum. Saeadem in sua promissione permansit: quippe qui sancti viri orationibus contra se assistere draconem viderat, quem prius non videndo sequebatur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
uadã quoq die dũ quidã eiꝰ puerulus mo¬
nichus parentes suos ultra quã debebat
diligons iutq ad corũ habitaculũ uendens sine
benedictĩe de inoncastorio exisses. seodẽ clie
mox ut ad eos ꝑutnit. defunctus ẽ: Cũ qbisce
sepultus tlio altero proiectũ foris cdrpus cius
inuentũ ẽ uod rursus tradere epulturȩ curduer̃
ed sequenti die iterũ prolac tũ exterius. atq in¬
humatũ sicut prrus muener̃ Tuno concite ad
benedicti patris uestigia currentes. cũ magno
fledi pecier̃ ut ei suã grãm largni dignaretur.
Iuib: uir dĩ manu sua ꝓtintis cõmunionẽ dñici
corporis dedio : dicens : Ite atq hoo dominicũ cor¬
pus suꝑ pectꝰ eius cũ magna reuerentia. ponite.
eumq sepudturȩ  tradite Nuod dũ faceũ fuis¬
s& : susceptũ corpus eiꝰ t̾ra tenuit. neo liltra ꝓiecit.

Expanded text:
uadam quoque die dum quidam ejus puerulus monachus parentes suos ultra quam deberet diligens, atque ad eorum habitaculum tendens, sine benedictione de monasterio exiisset, eodem die mox ut ad eos pervenit, defunctus est. Cumque esset sepultus, die altero projectum foras corpus ejus inventum est, quod rursus tradere sepulturae curaverunt. Sed sequenti die iterum projectum exterius atque inhumatum sicut prius invenerunt. Tunc concite ad Benedicti Patris vestigia currentes, cum magno fletu petierunt ut ei suam gratiam largiri dignaretur. Quibus vir Dei manu sua protinus communionem dominici corporis dedit dicens: Ite, atque hoc dominicum corpus super pectus ejus cum magna reverentia ponite, et sic sepulturae eum tradite. Quod dum factum fuisset, susceptum corpus ejus terra tenuit, nec ultra projecit.
Abbreviated transcription (Latin):
monasceru ita construite. Iui hȩciquidientes
uebem̃ter ad miriti ad p̃dictũ p̃ddiũ sunt se¬
uers: & cunlta hubitacula sicut ex reuola¬
tione didicerant constriner̃. PET RI Doctri
uelim: quo fieri ordine potuerat. ut longe iret
responsuim dormientib dicerae quod ipsi ꝑuisionẽ
audirent et recognosserent. GRE GOR Iuid ẽ.
quod ꝑscruitins reigestȩ ordinẽ ambigis petre :
liquit profecto : quiꝰ mobilioris naturȩ ẽ. sp̃s
quã corpus: Et certe scriptũni teste nouimus:
quod propħa exiudȩta subleuatus repende. ẽ
cũ prandio incaldȩa de posicus: Iuouidelidoe
prandio prophetã rest̃eit : seq repeuce in iudȩa
iterũ inuenit: sugitu tã longo. abbacue.po.¬
tuit silb iͥom̃to corponalit̃ me & prondiũ defer¬

Expanded text:
a construite. Qui haec audientes, vehementer admirati, ad praedictum praedium sunt reversi, et cuncta habitacula sicut ex revelatione didicerant construxerunt. Petr. Doceri velim quo fieri ordine potuit ut longe iret, responsum dormientibus diceret, quod ipsi per visionem audirent et recognoscerent. Gregor. Quid est quod perscrutans rei gestae ordinem ambigis, Petre? Liquet profecto, quia mobiliolioris naturae est spiritus quam corpus. Et certe Scriptura teste novimus quod propheta ex-Judaea sublevatus , repente est cum prandio in Chaldaea depositus, quo videlicet prandio prophetam refecit, seque repente in Judaea iterum invenit. Si igitur tam longe Habacuc potuit sub
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Quia sicut de scõ spũ scriptũ ẽ: ubi uult
spirat: ita sciendũ .ẽ. quia & quando uultas pirat
inc ẽ enĩ quod nathan arege requisitus si
construere templũ posset: prius consensit : &:
postmodũ prohibuit ⁊ Hinc est quod heliseus
cũ flentẽ mulierẽ cerner&: causimq nesciret : ad
prohibentẽ hanc puerũ dicit: dimitte cã quia animae
eius in amaritudine ẽ & dñs cȩlauit ame & non in di¬
cauit mihi Iuod om̃ps ds̃ ex magne pietatis lispen¬
satione disposiut : quicidũ prophetiȩ spm̃ aliquan¬
do dat. & aliquando subtrachit: prophetantiũ m̃tes
& eleuat incelsitudine. & custodit in humilitate ::
Vt & accipientes sp̃m inueniant quid de dõ sint : & rur
semet ipsis  ET RUS: Ita hoc cẽ ut asseris ma¬
gna ratio clamit: sed quȩso de uencrabili patre
benedicto quicq̃uid ad huc animo occurrit exet¬

Expanded text:
diat: quia sicut de sancto Spiritu scriptum est: Ubi vult diat: quia sicut de sancto Spiritu scriptum est: Ubi vult spirat ; ita sciendum est, quia et quando vult aspirat. Hinc est enim quod Nathan a rege requisitus si construere templum posset, prius consensit et postmodum prohibuit. Hinc est quod Elisaeus cum flentem mulierem cerneret, causamque nescisset, ad prohibentem hanc puerum dicit: Dimitte eam, quia anima eius in amaritudine est, et Dominus celavit a me, et non indicavit michi’. Quod opusDeus ex magne pietatis dispensatione disponit, quia dum prophetie spiritum aliquando dat et aliquando subtrahit, prophetantium mentes et ellevat in celsitudine et cuut et accipientes spiritum inveniant quid de Deo sint, et rurssemetipsis. Petr. Ita hoc esse, ut asseris, magna ratio clamat. Sed, quaeso, de venerabili Patre Benedicto quidquid adhuc animo occurrit, ex
Abbreviated transcription (Latin):
engus ialigna s que om̃s alim̃ torũ indigentu
d tigustabat: lm qum benedicti moncitro
ti fuerant : ut non plus quã quinq ad refectionis ho¬
ram fratrib inueniri potuissent. Cumq cos uene¬
rabilis pat̃ contristatos cerneret : corũ pusillanimi¬
titẽ studuit mol desta increpatione corrigere⁊
& rursum promissione subleuare: dicens. Quare
de panis in opia ur̃ animus contristatur: hodie
quidem minus ẽ : sed die crastina habundanter
habebitis: sequenti aut̃ die : ducenti furinȩ mo¬
dii ante fores cellȩ in saccis inuenti sunt. Quos
om̃ps ds̃ quib: deferentib transmisis set: nunc
usq manet in cognitũ. Quod cũ fr̃s cernerent:
dño gratus referentes. didicer̃ iam de ab un¬
dantia nec inegestate dubitare.PETRIS
Dic quȩ sote nunquidnam credendũ ẽ huic dĩ
stmulo semꝑ prophetiȩ spm ad esse potunisse:
an ꝑ int̃ualla temporũ eius m̃tem prophetiȩ
sp̃s implebat. GREGORł Prophetiȩ
sp̃s petre : prophetarũ mences non semꝑ irra¬

Expanded text:
um indigentia coangustabat. Jamque in Benedicti monasterio ti fuerant, ut non plus quam quinque ad refectionis horam fratribus inveniri potuissent. Cumque eos venerabilis Pater contristatos cerneret, eorum pusillanimitatem studuit modesta increpatione corrigere, et rursum promissione sublevare, dicens: Quare de panis inopia vester animus contristatur? Hodie quidem minus est, sed die crastina abundanter habebitis. Sequenti autem die ducenti farinae modii ante fores cellae in saccis inventi sunt, quos omnipotens Deus quibus deferentibus transmisisset, nunc usque manet incognitum. Quod cum fratres cernerent, Domino gratias referentes, didicerunt jam de abundantia nec in egestate dubitare. Petr. Dic, quaeso te: nunquid non credendum est huic Dei famulo semper prophetiae spiritum adesse potuisse? an per intervalla temporum ejus mentem prophetiae spiritus implebat? Gregor. Prophetiae spiritus, Petre, prophetarum mentes non semper irra
Abbreviated transcription (Latin):
lio quoq tempore  quodĩ fideli uiro fuer̾ait roga¬
tus ut in eius prȩdio iuxta terracinensem ur¬
Abcm missis discipulis suis construere moriste¬
num debuisset. Iui roginti consentiens ddepucats
fribus patrem consticunit : & quis ci secundus en&
ordinquit Iuib cuntib: s̃popondic dicons Ite a
die illo ego uenio : et ostendo uobis inquo loco orã¬
toriũ in quo refectoriũ frm inquo susceptionẽ
hospitũ uel quȩq sunc necessaria acdificgre de¬
becitis. Iui benedictione ꝑcepta ilico perrexerunt¬
ce constitutũ diem magnopere p̃stolantes puarauer̃
omnu quȩ bis quicũ tanto putre uenire potius¬
sent uidelantur cẽ nctessaru Nocte uero ci¬

Expanded text:
lio quoque tempore a quodam fideli viro fuerat rogatus ut in ejus praedio juxta Tarracinensem urbem missis discipulis suis construere monasterium debuisset. Qui roganti consentiens, deputatis fratribus Patrem constituit, et quis ei secundus esset ordinavit. Quibus euntibus spopondit dicens: Ite, et die illo ego venio, et ostendo vobis in quo loco oratorium, in quo refectorium fratrum, in quo susceptionem hospitum, vel quaeque sunt necessaria, aedificare debeatis. Qui benedictione percepta illico perrexeruntet constitutum diem magnopere praestolantes, paraverunt omnia quae his qui cum tanto Patre venire potuissent, videbantur esse necessaria. Nocte vero
Abbreviated transcription (Latin):
uadam quoq die dũ uenerabilis pat̃ uer¬
pertina iam hora corporis alim̃ta ꝑciperet:
eius mbnachus cuiusdim desensoris filius fu¬
erat: qui erante m̃scim lucernã tenebat Cũq uin
dẽ ederet : ipse aut̃ cũ lucernȩ ministerio I asti¬
r& : doepit per superbiȩ sp̃m inm̃te sua tacitus
uoluere & per cogitationẽ dicere : Iuis ẽ hic cui
go mcinducanti assisto: lucernã teneo serui¬
tium impendo Quis sũ ggo ut isti serina ÷ Vd
quẽ uir dĩ statĩ conuersus uehem̃ter coepit cũ
p̃cepit ei lucernã demanib tolli ipsũ uero
iussit aministerio recedore t sibi hore qidẽ
quictũ seodere Qui ne quisicus a frib: quid ha¬

Expanded text:
Quadam quoque die dum venerabilis Pater vesQuadam quoque die dum venerabilis Pater vespertina jam hora corporis alimenta perciperet, ejus monachus cujusdam defensoris filius fuerat, qui ei ante mensam lucernam tenebat. Cumque vir Dei ederet, ipse autem cum lucernae ministerio astaret, coepit per superbiae spiritum in mente sua tacitus volvere, et per cogitationem dicere: Quis est hic cui ego manducanti assisto, lucernam teneo, servitium impendo? Quis sum ego, ut isti serviam? Ad quem vir Dei statim conversus, vehementer coepit eum praecepit ei lucernam de manibus tolli, ipsum vero jussit a ministerio recedere, et sibi hora eadem quietum sedere. Qui requisitus a fratribus quid ha
Abbreviated transcription (Latin):
Non longe aut̃ amonasterio uicus erat: in quo non¬
I minima multitudo hominũ ad fidem dĩ
ab idolorũ cultũ. benedicti fuerat exhortatione
conuersc Ibe quoq quȩdã sc̃ẽ moniales feminȩ
in erant. & crebro il luc ꝓ exhortandis animab:
fr̃s suos mittere benedictus dĩ famulus curabat
Qucidã uero die misit exmore : sed his qui missus
fuerat monachus post adimonitionẽ ftctã: a sc̃p¬
monialib feminis rogatus mappulas accepit : si¬
biq: eas abscondit insinu. Iui mox ut reuersus ẽ
eũ uir dĩ uehem̃tissima a maritudine coepit in¬
crepre dicens Quomodo ingressi ÷ iniquitas in si¬
nu tuo At ille obstupuit. & quid gisset oblitꝰ.
unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: nun¬
quid ego illic p̃sens non erã quandoab an¬
cillis dĩ mappulas accepisti. tibiq eas insinu mi¬
sisti:: qui mox eius uestigiis prouolutus. stulte
sẽ gisse penituit : et eas quas in sinu abscon¬
derat: map uuli pulas proiecit. DeSUEBΑ¬

Expanded text:
Non longe autem a monasterio vicus erat in quo non minima multitudo hominum ad fidem Dei ab idolorum cultu Benedicti fuerat exhortatione conversa. Ibi quoque quaedam sanctimoniales feminae inerant, et crebro illuc pro exhortandis animabus fratres suos mittere Benedictus Dei famulus curabat. Quadam vero die misit ex more; sed is qui missus fuerat monachus, post admonitionem factam, a sanctimonialibus feminis rogatus mappulas accepit. sibique eas abscondit in sinu. Qui mox ut reversus est, eum vir Dei vehementissima amaritudine coepit increpare, dicens: Quomodo ingressa est iniquitas in sinum tuum? At ille obstupuit, et quid egisset oblitus, unde corripiebatur ignorabat. Cui ait: Nunquid ego illic praesens non eram quando ab ancillis Dei mappulas accepisti, tibique eas in sinum misisti? Qui mox ejus vestigiis provolutus, stulte se egisse poenituit, et eas quas in sinu absconderat, mappulas projecit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
nec unũ quidem hominẽ illic tenere potuer̃ : sed im¬
pleuit omĩps ds̃ quod fideli stimulo beneditto promi¬
serat : ut ss resgentib traderet : animas custodinet : Sua
mue pciuli uicẽ iuideo tenuisse benedictũ cuius dũ
ominiũ qui cũ commitabuntur accepit DΕ FT ACone¬

Expanded text:
ne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed imne unum quidem hominem illic tenere potuerunt: sed implevit omnipotens Deus quod fideli famulo Benedicto promiserat, ut si res gentibus traderet, animas custodiret. Qua in re Pauli vicem video tenuisse Benedictum, cujus dumomnium qui eum comitabantur, accepit. C
Abbreviated transcription (Latin):
benedicti patris fuerat ad monitione conuersus
qui ꝓuice suȩ merito magnã apud eũ fimilunta¬
tis fidutiã habebat. Hic cũ quadĩ die eius cellulã
fuis set ingressus : hunc amarissime flentẽ reppe¬
rit. Cũq diu subsistera: eiusq ñ finiri lacrimas ui¬
deret : nec tam̃ ut uirdĩ consueuerat orando plcin¬
gert sed merendo : quȩ nt̃ ciusa tanti luctus ex¬
ister& inquisiuit. Cui uir dĩ ilico respondit. Omne
hoc monasteriũ quod construxt: et cuncta quȩ frĩb
p̃paraui: om̃i potentis dĩ iudicio gentib tradita sun
Clix autẽ obtinere potui. ⁊it mihi. ex hoc loco ani¬
mȩ conceerentur . Cuius uocẽ tunc theo probus
audiuit : Nos aut̃ cernimꝰ: qui destructũ modo a lan¬
gobirdorũ gente eius monusteriũ scimus: Noccur¬
no enĩ tempore. quiescentib fratrib nuper il¬
lic langoburdi ingressi sunc : qui diripientes omnia

Expanded text:
Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, Benedicti Patris fuerat admonitione conversus, qui pro vitae suae merito magnam apud eum familiaritatis fiduciam habebat. Hic cum quadam die ejus cellam fuisset ingressus, hunc amarissime flentem reperit. Cumque diu subsisteret, ejusque non finiri lacrymas videret, nec tamen ut vir Dei consueverat orando plangeret, sed moerendo, quaenam causa tanti luctus existeret, inquisivit. Cui vir Dei illico respondit: Omne hoc monasterium quod construxi, et cuncta quae fratribus praeparavi, omnipotentis Dei judicio gentibus tradita sunt. Vix autem obtinere potui ut mihi ex hoc loco animae concederentur. Cujus vocem tunc Theoprobus audivit, nos autem cernimus, qui destructum modo a Langobardorum gente ejus monasterium scimus. Nocturno enim tempore et quiescentibus fratribus, nuper illic Langobardi ingressi sunt; qui diripientes omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
crȩ scripturȩ eloquiis uel occultis reuelationib:
inquantũ accipiunt agnoscunt: hȩc & norunt et
pnuntiant. Iudicia igitur quȩ ds̃ tac& nesciunt¬
& que ds̃ loquitur sciunt. Vnde et diuid ꝓpħa
cũ dixisset in labis meis pronunciaui omnia
iudicia  protinus addidit -oris tui Acsi aper¬
te dicat. Illa ego iudicia et nosse et pronum¬
tire potui : quȩ te dixisse cognoui Nam
eniut ipe non loqueris nr̃is procul dubio co¬
gnitionib abscondis Concordat ergo prophe¬
tico a poscoliciq sententia : quia et in co pre¬
hensibilic sunt dĩ iudicia et tim̃ quȩ de ore
cius prolata fuerint humanis libiis ꝓnund¬
anturꝰ qm̃ sciri ab hominib et prolata ꝑ dm̃ possunt.
& uccultata non possunt. PETRV. In obiectione
meȩ quȩstiunculȩ : patuit causa rationis: sed que so
te siqua sunt ad huc de huius uiri uirtute : sub
ir quidã nobilis theõ probus nomine : eiusdem

Expanded text:
cris Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus cris Scripturae eloquiis vel occultis revelationibus inquantum accipiunt agnoscunt, et noverunt haec et pronuntiant. Judicia itaque quae Deus tacet nesciunt, quae Deus loquitur sciunt. Unde et David propheta cum dixisset: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia , protinus addidit, oris tui, ac si aperte dicat: Illa ego judicia et nosse et pronuntiasse potui, quae te dixisse cognovi. Nam ea quae ipse non loqueris, nostris procul dubio cognitionibus abscondis. Concordat ergo prophetica apostolicaque sententia: quia et incomprehensibilia sunt Dei judicia, et tamen quae de ore ejus prolata fuerint, humanis labiis pronuntiantur: quoniam sciri ab hominibus et prolata per Deum possunt, et occulta non possunt. Petr. In objectione meae quaestiunculae patuit causa rationis. Sed quaeso te, si qua sunt adhuc de hujus viri virtutibus, subVir quidam nobilis Theoprobus nomine, ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
scientie dlĩ quã in conprehensibilia sunt iudi¬
cu ciũs et in uestigabiles uiȩ caust sedrursũ
mibi hec dicenti: alia suboritur questio nas
diuid propheta dño loquitur dicens : in labis
meis ꝓnunticũ ommia iudicia oristii. It cũ
minus sit nosse quã etiam pronunture : quid
ẽ quod pcculus in co p̃hensibilia esse dĩ iudi¬
cu as serit : dauid aut̃ bec se omnia non solum
nosse. sed etiam in labiis pronuntiasse testa¬
tur GREGORd utriq hec cibi
superius sub breuitate respondi dicens: quod scĩ
uiri inquantũ cũ dño unũ sunt sensum dñi non
ignortant . Om̃s enĩ qui deuote dñm sequuntur :⁊
etiam deuotione cũ dõ sunt : & ad huc cirniscor¬
Occulta itaq dĩ iudicia inquantũ dõ coniuncti si
sc̃iunt : inquantũ disiuncti sunt nesciunt. Quia
enĩ secreta cius ad huc ꝑfecce non penetrant:
in cõnprehensibilia eius iudicu. cẽ testantur
Quia uero ei m̃te inhęrentꝰ atq in herendo uel scc¬

Expanded text:
ntiae Dei! quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investigabiles viae ejus ! Sed rursum mihi haec dicenti alia suboritur quaestio. Nam David propheta Domino loquitur, dicens: In labiis meis pronuntiavi omnia judicia oris tui . Et cum minus sit nosse quam etiam pronuntiare, quid est quod Paulus incomprehensibilia esse Dei judicia asserit, David autem haec se omnia non solum nosse, sed etiam in labiis pronuntiasse testatur? Gregor. Ad utraque haec tibi superius sub brevitate respondi, dicens, quod sancti viri inquantum cum Domino unum sunt, sensum Domini non ignorant. Ometiam devotione cum Deo sunt, et adhuc carnis corOcculta itaque Dei judicia inquantum conjuncti sunt, sciunt; inquantum disjuncti sunt, nesciunt. Quia enim secreta ejus adhuc perfecte non penetrant, incomprehensibilia ejus judicia esse testantur: quia vero mente ei inhaerent, atque inhaerendo, vel sa
Abbreviated transcription (Latin):
laritus nr̃ quẽ ipse conuersum nostitrtins¬
mis sus adño suo fuerat ut dĩ uiro in monasceriũ
uio plena duo lignei uascula quȩ uulgo flasco¬
nes uoccintur deferret. Iui unũ detulit alcerum
uero pgens inritinere abscondit : Vir aut̃ dñi quẽ
fict absentu latere non poterant : unũ cũ gratio¬
rũ actione suscepit : & discedentẽ puerũ monuit
dicens uide filide illo flascone quẽ ab sconcdisti¬
iam non bibas : sed mnclina illũ caute & inue¬
nes quid intus habet Iui confusus ucildo : adi ho¬
mine exiut : &e reuersus uolens ad huc probare
quod udierat: cũ flaconẽ inclinass&: deco
protinus serpens egressus q̃: Tunc predictus exbi¬
laritus puer: per hoc quod in uino repperit: &¬
pciuit malum quod fecit De MAPPULIS¬

Expanded text:
laratus noster, quem ipse conversum nosti, tranmissus a domino suo fuerat, ut Dei viro in monasterium vino plena duo lignea vascula quae vulgo flascones vocantur, deferret: qui unum detulit, alterum vero pergens in itinere abscondit. Vir autem Domini, quem facta absentia latere non poterant, unum cum gratiarum actione suscepit, et discedentem puerum monuit, dicens: Vide, fili, ne de illo flascone quem abscondisti bibas, sed inclina illum caute, et invenies quid intus habet. Qui confusus valde a Dei homine exivit. Et reversus volens adhuc probare quod audierat, cum flasconem inclinasset, de eo protinus serpens egressus est. Tunc praedictus Exhilaratus puer, per hoc quod in vino reperit, expavit malum quod fecit. CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ poni inscicris ordinib cerneret: uerba uiri dĩ
quasi ex longo tempore oblitus post posuit : atq ad
sacrũ ordinẽ accessit. Iuẽ mox is qui reliquerit
dubolus tenuit: eumq uexaare quo usq animã eiꝰ
excuteret non cessciuic. PE RU. Iste uir
dĩ diuinitatis ut uideo etiam secreta penetrauit:
qui ꝑ spexit hunc clericũ idcirco diabols traditũ.
ne ad sacrũ ordinẽ accedere auder&. GREGGR
Iucre diuinitatis secreta non nosset. qui diuinica¬
tis p̃cepta seruaret: Cũ scriptũ sit. qui adhȩr&
dño unus sp̃s est PETRS: Si unus fit
isdẽ egregius p̃dicitor dicit quis nouit sensũ dñi
aut quis consiliarius eius fuit: ualde enim esse
in conuoniens uidetur : eius sensum cũ quo unus
fictus fuerit ignortr. GREGORIEI
Sc̃i uiri inquantũ cũ dño unũ sunt : sensum dñi non

Expanded text:
superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei superponi in sacris ordinibus cerneret, verba viri Dei quasi ex longo tempore oblitus postposuit, atque ad sacrum ordinem accessit: quem mox is qui reliquerat diabolus tenuit, eumque vexare quousque animam ejus excuteret, non cessavit. Petr. Iste vir Dei Divinitatis, ut video, etiam secreta penetravit, quia perspexit hunc clericum idcirco diabolo traditum, ne ad sacrum ordinem auderet accedere. Gregor. Quare Divinitatis secreta non nosset, qui Divinitatis praecepta servavit, cum scriptum sit: Qui adhaeret Domino, unus spiritus est ? Petr. Si unus fit idem egregius praedicator dicit: Quis novit sensum Domini, aut quis consiliarius ejus fuit ? Valde enim esse inconveniens videtur ejus sensum cum quo unus factus fuerit, ignorare. Gregor. Sancti viri in quantum cum Deo unum sunt, sensum Domin
Abbreviated transcription (Latin):
Nodẽ quoq tẽpore. quidim aquinensis ȩcclesiae
clericus ade momio uexabatur : qui ã uenerabili
uiro constantio ecclesiȩ eius antiscie. per multi
fuerat mairtrrũ loca transinissus. ut sanari potu¬
isset sed scĩ dĩ martrres: noluer̃ ei sanitatis donũ
tribuere.⁊ut quanta esset in benedicco gracia de¬
monscrarent̃. Ductus itiq ẽ ad omnipocentis dĩ fa¬
mulũ benedictũ : qui itĩu xso dño p̃ces fundens
antiquũ hostẽ de obsesso homine proius expu¬
lit Cui sanato prȩcepit : dicens: Ciade & post hec
carnẽ non cõmedas:: Ad sacrũ uero ordinẽ nunquam ac¬
cedere p̃sumas. Quacũq auc̃ die sacrũ ordinẽ teme¬
rare p̃sumpseris : statĩ iuri diaboli iterũ manciparis
Discessit igitur dericus senus: Et̃ sicut terrere solet
animũ poena recens: ea quȩ uir dĩ p̃ceperat interĩ
custodiuit : Cũ uero post annos multos om̃s priores
illius de hac luce migrissent: & minores suos sibima

Expanded text:
Eodem quoque tempore quidam Aquinensis Ecclesiae clericus daemonio vexabatur, qui a venerabili viro Constantio ejusdem Ecclesiae antistite per multa fuerat martyrum loca transmissus, ut sanari potuisset. Sed sancti Dei martyres noluerunt ei sanitatis donum tribuere, ut quanta esset in Benedicto gratia demonstrarent. Ductus itaque est ad omnipotentis Dei famulum Benedictum: qui Jesu Christo Domino preces fundens, antiquum hostem de obsesso homine protinus expulit. Cui sanato praecepit, dicens: Vade, et posthac carnem non comedas; et ad sacrum ordinem nunquam accedere praesumas; quacunque autem die sacrum ordinem temerare praesumpseris statim juri diaboli iterum mancipaberis. Discessit igitur clericus sanus, et sicut terrere solet animum poena recens, ea quae vir Dei praeceperat, interim custodivit. Cum vero post annos multos omnes priores illius de hac luce migrassent, et minores suos sibimet
Abbreviated transcription (Latin):
pocuit: ad tertio ꝑsuaisit: & te ad hoc quod uoluit
superauit: Tunc ille reitũ infirmȩ suȩ m̃tis agnoscens ÷
cius pedib: ꝓuolutus. tintomegis coepit culpã de¬
flere & erubescere : quanto se cognouit etiãm ab¬
sentẽ in benedict patris oculis deliquisse. PETRUIS
Ego scĩ uiri p̃cordiis. hęlisei sp̃m uideo in esse : qui
absenti discipulo prȩsens fuit. DE SIMULATIOMEREGIS TOTIE¬
mcuiora agnoscis:  dthorũ namq tẽporib
cũ rex corũ totila scm̃ uirũ prophetiȩ habere sp̃m
audissee : ad eius moncisceniũ ꝑgens piulo longius
subscicit . eiq se uenturũ esse nunciauit. Cuidum
protinus nanditũ de monisterio fuisso ut uenirae :
ipse sicut ꝑpfidȩ im̃tis fut in uirdi ꝓphetie

Expanded text:
potuit, at tertio suasit, et te ad hoc quod voluit potuit, at tertio suasit, et te ad hoc quod voluit superavit? Tunc ille reatum infirmae suae mentis agnoscens, ejus pedibus provolutus, tanto magis coepit culpam deflere et erubescere, quanto se cognovit etiam absentem in Benedicti Patris oculis deliquisse. Petr. Ego sancti viri praecordiis Elisaei spiritum video inesse, qui absenti discipulo praesens exstitimajora cognoscas. Gothorum namque temporibus, cum rex eorum Totila sanctum virum prophetiae habere spiritum audisset, ad eius monasterium pergens, paulo longius substetit, eique se venturum esse nuntiavit. Cui dum protinus mandatum de monasterio fuisset, ut veniret, ipse, sicut perfidae mentis fuit, an vir Domini
Abbreviated transcription (Latin):
cũ post hȩc aliquantulũ itineris spaciũ ggissent:
rursus ad monuit ut manducarent. Consentire
noluit : qui ieiunus ꝑ uenire decreuerat. Tacuit
quidẽ qui ad manducandũ inuitauerat: & cũ eo ie¬
iunus ad huc ꝑgere ad modicũ consensit. Cũq ĩ ter
longius agerent & cos turdior hori fatigarit:
ambulantes in uener̃ in itinere pratũ & fontem
& quȩq poterant ad reficiendũ corpus delecta¬
bilia uideri. Tunc conuiator ait. Ecce aqua ec¬
cepratũ. ecce a moenus locus in quo possumus
refici & pairũ quiescere ut ualeimus iter nr̃m
postmodũ incolumes geplere : Cũ igitur et uerbat au
rib: & loca oculis blandirentur  hac tertu ad moni¬
tione ꝑsuasus consensit. & comedit. Vesꝑtina uero ho¬
ri ꝑuenit ad cellã: presentatus aut̃ uenerabili be¬
nedicto patri sibi orationẽ petiit. Sed mox ei uir
locutꝰ ẽ semel tibi ꝑsuadere non pouit : secundo ñ

Expanded text:
cum post hoc aliquantulum itineris spatium egissent, cum post hoc aliquantulum itineris spatium egissent, rursus admonuit ut manducarent. Noluit consentire qui jejunus pervenire decreverat. Tacuit quidem qui ad manducandum invitaverat, et cum eo jejunus adhuc pergere ad modicum consensit. Cumque iter longius agerent, et eos tardior hora fatigaret ambulantes, invenerunt in itinere pratum et fontem, et quaeque poterant ad reficiendum corpus delectabilia videri. Tunc conviator ait: Ecce aqua, ecce pratum, ecce amoenus locus, in quo possumus refici et parum quiescere, ut valeamus iter nostrum postmodum incolumes explere. Cum igitur et verba haec auribus, et loca oculis blandirentur, tertia admonitione persuasus, consensit et comedit: vespertina vero hora pervenit ad cellam. Praesentatus autem venerabili Benedicto Patri, sibi orationem dari petiit: sed mox ei vir locutus est, semel tibi persuadere non potuit, secundo non
Abbreviated transcription (Latin):
cta quȩ gerine adcius pedes tremo facti co¬
cider se deliquisse confessi sunc : Ipse aute
protinus culpã peꝑcit ꝑpendens quod in ci
absentit ultna non faccreno: quẽ prȩsence
sibi cẽ in pũ scirene. der ã e⁊ ialintinian mo¬
ĩrater quoq ualentianum eius monachi. cuius su¬
perius memoriã feci: uir erat laicus. sed religio¬
sus. Iui ut serui dĩ orcitionẽ ꝑciper&. et germanũ
fratrẽ uider& : annis singulis de loco suo ad cellã
ieiunus uenire consueuerat. Quadã igitur die
dũ it̃ ad monasteriũ facer&: sese illi alter uic¬
tor adiunxit: qui sum̃dos in itinere portabat cibos
Cũq um hora tardior excreuisset: dixit. uenifr̃. su¬
mamus cibũ : ne lassemur inuia. Cui ille respondit.
Absit fr̃ : Non faccio : quia ad uenerabilẽ patrẽ bene¬
dictũ ieiunus semꝑ peruenire consueui. Iuore¬
sponsoacepto: ad horam conuiator conticuit: sed

Expanded text:
cta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti cecta quae egerant, ad ejus pedes tremefacti ceciderunt, et se deliquisse confessi sunt. Ipse autem protinus culpam pepercit, perpendens quod in ejus absentia ultra non facerent, quem praesentem sibi esse in spiritu scirent. Frater quoque Valentiniani ejus monachi, cujus superius memoriam feci, vir erat laicus, sed religiosus. Qui ut servi Dei orationem perciperet, et germanum fratrem videret, annis singulis de loco suo ad cellam ejus jejunus venire consueverat. Quadam igitur die dum iter ad monasterium faceret, sese illi alter viator adjunxit, qui sumendos cibos in itinere portabat. Cumque jam hora tardior excrevisset, dixit: Veni frater, sumamus cibum, ne lassemur in via. Cui ille respondit: Absit, frater, hoc non faciam, quia ad venerabilem Patrem Benedictum jejunus semper pervenire consuevi. Quo responso percepto, ad horam conviator tacuit. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
hunc in columem. atq ut prius ualentẽ ad
eundẽ iterũ laborẽ misit: ut ipse quoq
parietẽ cũ fr̃ib perficer&: de cuius se in¬
teritu antiquus hostis benedicto insultare
ad reponsum aliquod egrederentur frr : ũpser
cibũ potũq extra cellam minime sumerent:
tardiori cõpuls̃ sunt hora demoriri. Iui manere
iuxta religiosam feminã nouerant: cuius in¬
gressi habitaculũ sumpser̃ cibũ : cũq ũ tardius
ad cellã redissenc : benedictionẽ patris ex
more petier̃. Quos ille procinus ꝑcontatus. ẽ.
dicens Vbi come distis e qui respondor̃ dicentes
Nusquat̃. Quib: ilbe ait : quare ita m̃ timini : nun¬
quid illius talis feminȩ habitactilũ non intris¬
tis nunquid hos atq illos cibos non accepistis ⁊
n unquid tot cilices non bibistis : Gũq eis ueno¬
ribilis pat̃ & hospiciũ mulicris & generatiborũ
& numerũ pocionũ dicer& rccognoscente scim¬

Expanded text:
hunc incolumem, atque ut prius valentem ad hunc incolumem, atque ut prius valentem ad eumdem iterum laborem misit, ut ipse quoque parietem cum fratribus perficeret, de cujus se interitu antiquus hostis Benedicto insultare ad responsum aliquod egrederentur fratres, cibucibum potumque extra cellam minime sumerent. tardiori compulsi sunt hora demorari. Qui manere juxta religiosam feminam noverant, cujus ingressi habitaculum sumpserunt cibum. Cumque jam tardius ad cellam rediissent, benedictionem Patris ex more petierunt. Quos ille protinus percontatus est, dicens: Ubi comedistis? Qui responderunt: Nusquam. Quibus ille ait: Quare ita mentimini? Nunquid illius talis feminae habitaculum non intrastis? nunquid hos atque illos cibos non accepistis? nunquid tot calices non bibistis? Cumque eis venerabilis Pater et hospitium mulieris, et genera ciborum, et numerum potionum diceret, recognoscentes cun