comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat quas reges serit qua dignitũsit restitu¬
tuscur ornat eum quodesertiis est ego uero
neque metum desertum puto sed paene de¬
ditum nec quae sint in illacrei .p. flcm ma
gesti contrame neque quomodo neque per
quos patefuciundum mihi esse arbitror si
utile rei p. fuit harire meunum pro omnibus
illam indignissimam cala mitatemẽtiam
hoc utiles quorum id scelere conflatum sit
meoccultare et tacere : illud uero est homi¬
nis ingratitacere itaque libentissime prae¬
dicabo .CΝ. pompeium studio et a uctoritate
ae que unum quem que uestrum opibus conten¬
tione praecibus periculis denique praecipue
prosci lute mea labortisse : hictuis publilen¬
cule cum tunihil aliud dies et noctes nisi de
salute mea cogitares consiliis omnibus inter¬
fuit hictibi grauissimus auctor ad instituen¬
dam : fidelissimussocius ad comparandam
fortissimus adiutor adrem.p. perficien¬
dam fuit: hic municipia coloniasq ad ut

Expanded text:
valeat, quas res gesserit, qua dignitate sit restituvaleat, quas res gesserit, qua dignitate sit restitutus? cur ornat eum a quo desertus est? ego vero neque me tum desertum puto sed paene deditum, nec quae sint in illa rei publicae flamma gesta contra me, neque quo modo, neque per quos, patefaciundum mihi esse arbitror. si utile rei publicae fuit haurire me unum pro omnibus illam indignissimam calamitatem, etiam hoc utile est, quorum id scelere conflatum sit, me occultare et tacere. illud vero est hominis ingrati tacere, itaque libentissime praedicabo Cn. Pompeium studio et auctoritate aeque atque unum quemque vestrum, opibus, contentione, precibus, periculis denique praecipue pro salute mea laborasse. hic tuis, P. Lentule, cum tu nihil aliud dies et noctes nisi de salute mea cogitares, consiliis omnibus interfuit; hic tibi gravissimus auctor ad instituendam, fidelissimus socius ad comparandam, fortissimus adiutor ad rem perficiendam fuit; hic municipia coloniasque adiit;
Abbreviated transcription (Latin):
hanc lucundissimam uitte at que offi¬
ciorum omnium societatem certi bomines
fictis sermonibus et falsis criminibus dire¬
merunt: Cumidem illum ut me me tue¬
ret. mecciueret monerent idem apudie
mihi illumuni esse inimicissimum diceres
ut neque ego ab illo quae mihi petenda es¬
sent satis audaciter petere possem neque
illetot suspicionibus certorum hominum
et scelere exulceratus quae meum tempis
postularet sctis prolixe mihi pollicere¬
tur : Data merces est terroris mei mag¬
na pontifices ut me non solum pigeat stul¬
titiae meae. sed etiam pud ect quicũ me
non repentinum aliquod ieum tempus
sed ueteres multo ante suscepti et prouisi
labores cum uiro fortissimo et clarissimo
coniunxissent : simpassus attli amicitia
distrahi neque intellex erim quibus aut
uta pertis inimicis obsisterem: dutut in¬
sidiosis amicis noncrederem pro indedesi¬
nant aliquando meisdem in flare uerbis
quid sibiiste uolt nescit quantum auctoritate

Expanded text:
hanc iucundissimam vitae atque offihanc iucundissimam vitae atque officiorum omnium societatem certi homines fictis sermonibus et falsis criminibus diremerunt, cum idem illum ut me metueret, me caveret, monerent, idem apud me mihi illum uni esse inimicissimum dicerent, ut neque ego ab illo quae mihi petenda essent satis audaciter petere possem, neque ille, tot suspicionibus certorum hominum et scelere exulceratus, quae meum tempus postularet satis prolixe mihi polliceretur. data merces est erroris mei magna, pontifices, ut me non solum pigeat stultitiae meae sed etiam pudeat, qui, cum me non repentinum aliquod tempus meum, sed veteres multo ante suscepti et provisi labores cum viro fortissimo et clarissimo coniunxissent, sim passus a tali amicitia distrahi me, neque intellexerim quibus aut ut apertis inimicis obsisterem aut ut insidiosis amicis non crederem. proinde desinant aliquando me isdem inflare verbis: quid sibi iste vult? nescit quantum auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
totius itteliae precibus repudiatisoppressa
poscente temporibus rei .p. flagita ntibus
non licuit desa lute populi . &. sententi cmdi¬
cere qua quidem insententicmꝰ sic .Cn. pom¬
peidignitas acta est coniuncta cum utili¬
tate communi certe laudandus espem si
eius dignitati suffragactus uiderer: qui
meae salutiopem et auxilium tulisset Ne¬
sinant desinant homines isdem machinisspe¬
rare me restitutum pesse labe factariquib:
anteca stantem perculerunt : Quodenim
par amicitiae consularis fuit umquam
in hacciuitute coniunctius quam fuimus
inter nosego & Gn. pompeius quis apud po¬
pulum .R. deillius dignitate industrius quis
senatu sccepius dixit quitantus fuit labor
quae simultasquae contentio qua megonon
pro illius dignitatesusceperim: qui ab illo in
me honos quae praedicatio de meti laude
quaere muneratio bene uolentiae praeter¬
missast : hanc nostram coniunctionem
hanc conspirationem in re .p. bene gerenda

Expanded text:
totius Italiae precibus repudiatis, oppressa totius Italiae precibus repudiatis, oppressa poscente, temporibus rei publicae flagitantibus, non licuit de salute populi Romani sententiam dicere? qua quidem in sententia si Cn. Pompei dignitas aucta est coniuncta cum utilitate communi, certe laudandus essem si eius dignitati suffragatus viderer qui meae saluti opem et auxilium tulisset. desinant, desinant homines isdem machinis sperare me restitutum posse labefactari quibus antea stantem perculerunt. quod enim par amicitiae consularis fuit umquam in hac civitate coniunctius quam fuimus inter nos ego et Cn. Pompeius? quis apud populum Romanum de illius dignitate inlustrius, quis in senatu saepius dixit? qui tantus fuit labor, quae simultas, quae contentio, quam ego non pro illius dignitate susceperim? qui ab illo in me honos, quae praedicatio de mea laude, quae remuneratio benivolentiae praetermissa est? hanc nostram coniunctionem, hanc conspirationem in re publica bene gerenda,
Abbreviated transcription (Latin):
enciuit omne frumentum priuatum et publi¬
cum omnes prouintics frumentaria somnes
mancipes omnis horreorum clauis lege tua
tra didisti qua ex sģe primum caritts nata est
dein de inopiac in pediebat fames incendicc
caedes direptio inminebattuus furor omni¬
um fortunis et bonis queritur etiam inpor¬
tuna pestis exore in purissimo sex cloeli rem
frumenturiam esse e reptam summis que
inpericulis eius uiri auxilium inplorasserẽ p
a quo saepese et seruattm etamplificatam
essememinis set : Extra ordinem ferrinihil
placet clodio quid deme quod tulis sete dicis
parricida. fratricida. sororicida non ne
extra ordinem tulisti ande pesteciuis quem
ad modum omnes iaidiatque homines iudi¬
carunt conseruatoris rei .p. quem ad modũ
autem tute ipse confiteris non modo indem¬
nati sed ne accusatiquidem licuit tibi ferre
non legem sed nefacrium. priuilegium lu¬
gente senatum a erentibus bonis omnibus.

Expanded text:
enavit, omne frumentum privatum et publienavit, omne frumentum privatum et publicum, omnis provincias frumentarias, omnis mancipes, omnis horreorum clavis lege tua tradidisti; qua ex lege primum caritas nata est, deinde inopia. impendebat fames, incendia, caedes, direptio: imminebat tuus furor omnium fortunis et bonis. queritur etiam importuna pestis ex ore impurissimo Sex. Clodi rem frumentariam esse ereptam, summisque in periculis eius viri auxilium implorasse rem publicam a quo saepe se et servatam et amplificatam esse meminisset! extra ordinem ferri nihil placet Clodio. quid? de me quod tulisse te dicis, patricida, fratricida, sororicida, nonne extra ordinem tulisti? an de peste civis, quem ad modum omnes iam di atque homines iudicarunt, conservatoris rei publicae, quem ad modum autem tute ipse confiteris, non modo indemnati sed ne accusati quidem, licuit tibi ferre non legem sed nefarium privilegium, lugente senatu, maerentibus bonis omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tum a gubernaculis deiecisses. populumȩ
naui ex turbasses ipse a rchpirata cum grae¬
ge praedonum inpurissimo plenissimis uelis
nauigares siquaetum promulgasti cons¬
tituisti promisisti. uendidistiperferre potu¬
isses ed quilocus orbi terrarum uacuis extra¬
ordinariis fascibus atque impeno clodia no
fuisset : Sed excitutus aliquando .cn. pom¬
peidicam ipso audiente quod sensi et sen¬
tio quoquo animomodo auditurus est ex¬
citatus inquam aliquando .cn. pompeiꝰ
nimium diure conditus et paenitus apstru¬
sus animi dolor scibuenit subitore p. ciuitatẽ
que fractam malis. mutatam ac debilitatam
ab iectam metuad aliquam spem libertatis et
prisnae dignitatis erexit: hicuir extra ordine
rei frumenturiae praeficiendus non fuit scili¬
cet tu helluonis purgatissimo praegustatori
libidinum tucrum bomini egentissimo et sa¬
cinerosissimos exclo elio sociotui scanguinis
qui sua lingua etiam sororem tuam ate ab ali¬

Expanded text:
tum a gubernaculis deiecisses, populum e tum a gubernaculis deiecisses, populum e navi exturbasses, ipse archipirata cum grege praedonum impurissimo plenissimis velis navigares—si quae tum promulgasti constituisti promisisti vendidisti perferre potuisses, ecqui locus orbi terrarum vacuus extraordinariis fascibus atque imperio Clodiano fuisset? sed excitatus aliquando Cn. Pompei—dicam ipso audiente quod sensi et sentio, quoquo animo auditurus est— excitatus, inquam, aliquando Cn. Pompei nimium diu reconditus et penitus abstrusus animi dolor subvenit subito rei publicae, civitatemque fractam malis, imminutam ac debilitatam, abiectam metu ad aliquam spem libertatis et pristinae dignitatis erexit. hic vir extra ordinem rei frumentariae praeficiendus non fuit? scilicet tu helluoni spurcatissimo, praegustatori libidinum tuarum, homini egentissimo et facinerosissimo, Sex. Clodio, socio tui sanguinis, qui sua lingua etiam sororem tuam a te abali
Abbreviated transcription (Latin):
crudelissimo falla cissimo omnium scelerũ
libi dinum que maculis notitissimolpisoni
nonne nominatim populos liberos multissena¬
tus consultis etiam recenti lege socerii psius li¬
bera tos uinctos et constrictos tradidisti non ne
cum ab eo mercestui beneficii praetium que
prouinciae meo sanguine tibi esset persolu¬
tum tamenaerarium cumeo partitus es:
It a neuero tupro uintics consularss quas ograc¬
chus quiunus maxime popularis fuit non mo¬
donon apstulita scienatus ed etiam ut necesse
esset quođ annis constitui persenatum decre¬
tulege sanxit ecis leges sempronias persena¬
tum de cretus rescidisti extra ordinem sine
sorte nominatim dedisti non consulibus sed
rei .p. pestibus nos quod nominatim reimaxi¬
mae paenelam desperatȩ summum uirum
sccepe ad extremarei .p. discrimina dilec¬
tum praeficimus a tere praehendemur
Quid tundem siquaetum in illis rei p. tene¬
briscaecisque nubibus et procellis cumsena¬

Expanded text:
crudelissimo, fallacissimo, omnium scelerum crudelissimo, fallacissimo, omnium scelerum libidinumque maculis notatissimo, L. Pisoni, nonne nominatim populos liberos, multis senatus consultis, etiam recenti lege generi ipsius liberatos, vinctos et constrictos tradidisti? nonne, cum ab eo merces tui benefici pretiumque provinciae meo sanguine tibi esset persolutum, tamen aerarium cum eo partitus es? itane vero? tu provincias consularis, quas C. Gracchus, qui unus maxime popularis fuit, non modo non abstulit a senatu, sed etiam ut necesse esset quotannis constitui per senatum lege sanxit, eas lege Sempronia per senatum decretas rescidisti, extra ordinem sine sorte nominatim dedisti non consulibus, sed rei publicae pestibus: nos, quod nominatim rei maximae paene iam desperatae summum virum saepe ad extrema rei publicae discrimina delectum praefecimus, a te reprehendemur? quid tandem? si quae tum in illis rei publicae tenebris caecisque nubibus et procellis, cum sena
Abbreviated transcription (Latin):
tribuna tutuoremouisse sẽt quod idem In
posterum de extra ordinariis potestatibus
libertatem ademisses: Quas aut num quã
tibi ille lit tera smisit aut simisit in conti¬
one recitarꝗ noluit: aut siue illemisit siue
tu fiiscerte consilium tuum decatonis ho¬
nore illarum litterarum recitatione pa¬
testactum est : Sed omitto catonem cuius
eximia uirtus dignitas et ineonegotio quođ
gessit fides et continentia tegere uidere¬
tur in probitao emetlegis et actionistuae:
quod homini post homines natos turpis¬
si mosceleratissimo contaminatissi mo
quis illam opimam fertilem que friam
quis bellum pacatissimis gentibus quis
pecunicam ademendos a gros constituitc̃
ereptim: ex uicaesccris rebus actis q̃uisim¬
perium in finitum dedit cuiquidem cum
ciliticm de disses mutusci pactionem
et cilitiam ad praetorem item extra ordinem
transtulistigabinio praetio amplificatos priã
nominatim de disti : quid homini taeterrimo

Expanded text:
tribunatu tuo removisses, et quod ei dicendi in tribunatu tuo removisses, et quod ei dicendi in posterum de extraordinariis potestatibus libertatem ademisses. quas aut numquam tibi ille litteras misit, aut, si misit, in contione recitari noluit. at, sive ille misit sive tu finxisti, certe consilium tuum de Catonis honore illarum litterarum recitatione patefactum est. sed omitto Catonem, cuius eximia virtus, dignitas, et in eo negotio quod gessit fides et continentia tegere videretur improbitatem et legis et actionis tuae: quid? homini post homines natos turpissimo, sceleratissimo, contaminatissimo quis illam opimam fertilemque Syriam, quis bellum cum pacatissimis gentibus, quis pecuniam ad emendos agros constitutam, ereptam ex visceribus aerari, quis imperium infinitum dedit? cui quidem cum Ciliciam dedisses, mutasti pactionem et Ciliciam ad praetorem item extra ordinem transtulisti: Gabinio pretio amplificato Syriam nominatim dedisti. quid? homini taeterrimo,
Abbreviated transcription (Latin):
tissimum. amicissimum rei .p. uirtute. con¬
silioratione: uitae mirabili ad laudem et
prope singulari sed quid ad te quinegacs
ossougͥrum quem quam allirei .p. ex tra
ordinem praefici. At que in hoc solum in cons¬
tantiam redarguotuam qui in ipsocatone quẽ¬
tu ineꝰ non proillius dignitate produxerass sed
protuo scelere sub duxeras quem tuis sergiis
lolliscitisceterisque caedisst incendiorum
ducibus oblecerasquem carnificem ciuium
quem indem natorum necis principemquẽ
crudelitatis auctorem fuisse dixera sadhu¬
nchonorem et imperium extra ordinem
nominatim rogatione tua detuli strec tan¬
ta fuisti intemperantia utilius tui sceleris
rationem occultare non posses litters in
contione recitasti quastibia q. caesuremis¬
sas diceres caesar. pulchro cum etiames ar¬
gumentatus amoris esse hoc signum cõgno¬
minibus tantum uteretur neque adscribe¬
ret pro consuli aut tribuno plebi deingratu¬

Expanded text:
tissimum, amicissimum rei publicae, virtute, contissimum, amicissimum rei publicae, virtute, consilio, ratione vitae mirabili ad laudem et prope singulari! sed quid ad te, qui negas esse verum quemquam ulli rei publicae extra ordinem praefici? atque in hoc solum inconstantiam redarguo tuam: quem tu in ea re non pro illius dignitate produceres, sed pro tuo scelere subduceres, quem tuis Sergiis, Lolliis, Titiis ceterisque caedis et incendiorum ducibus obieceras, quem carnificem civium, quem indemnatorum necis principem, quem crudelitatis auctorem fuisse dixeras, ad hunc honorem et imperium extra ordinem nominatim rogatione tua detulisti. et tanta fuisti intemperantia ut illius tui sceleris rationem occultare non posses: litteras in contione recitasti quas tibi a C. Caesare missas diceres Caesar Pvlchro, cum etiam es argumentatus amoris esse hoc signum, quod cognominibus tantum uteretur neque adscriberet pro consvle aut tribvno plebi; dein gratu
Abbreviated transcription (Latin):
sit id seprodignitate hominis ornareet tue¬
ri solere: horum ego sententicm ne luudẽ
impedior .Cn. pompe trium phosquibus ille
cumesset extra ordinem ad patriam de¬
fendendam uocatus acuxit nomen populi R
imperium que honestauit constantiam pro¬
bo quam mihi quoque utendum fuit quo
ille auctore extra ordinem bellum cum
mithridatetigra neque gessit : Sed cumil¬
lis possumtamen aliquid disputare tuaiue¬
ro quaetanta inpudentia est ut audeces
dicere extra ordinem darini hil cuiquã
oportere qui cum lege nestcriaptolomae¬
um regemcrprifratrem regis alex andri¬
nieodem iure regnantem causac in cogni¬
ta publiccsses populumque .R. sceleres
obligacsses cum in eius regnum bona fortu¬
naspatrocinium huius imperunmisisses
cuius cum patreauo matribus societies
nobis et amicitia fuissec buius pecumae de¬
portandae et siquis suum defenderet bello
gerendo a catonem prae fecisti. Dicesquẽ
uirum sanctissimum. prudentissimum for¬

Expanded text:
sit, id se pro dignitate hominis ornare et tuesit, id se pro dignitate hominis ornare et tueri solere. Horum ego sententiam ne laudem impedior Cn. Pompei triumphis, quibus ille, cum esset extra ordinem ad patriam defendendam vocatus, auxit nomen populi Romani imperiumque honestavit: constantiam probo, qua mihi quoque utendum fuit, quo ille auctore extra ordinem bellum cum Mithridate Tigraneque gessit. sed cum illis possum tamen aliquid disputare: tua vero quae tanta impudentia est ut audeas dicere extra ordinem dari nihil cuiquam oportere? qui cum lege nefaria Ptolomaeum, regem Cypri, fratrem regis Alexandrini, eodem iure regnantem causa incognita publicasses, populumque Romanum scelere obligasses, cum in eius regnum bona fortunas patrocinium huius imperi inmisisses, cuius cum patre avo maioribus societas nobis et amicitia fuisset, huius pecuniae deportandae et, si ius suum defenderet, bello gerendo M. Catonem praefecisti. dices: quem virum! sanctissimum, prudentissimum, for
Abbreviated transcription (Latin):
tio pΛ praestare debui praesco promitto spon¬
deo nibildicoamplius hoc quod scitis est. huic
tempore dicorem .p. an nonae nomine in iddis¬
crimen quod uocabatur non esse uenturtmꝰ
Numigitur in hoc officio quod fuit praecipuae
meum sententia mea reprebenditur remina¬
ximam potuisse sum mi periculi. non solumea¬
me sed etiam a caede incendiis uastitutene¬
monegat cum ad auiscim caritatis accedo¬
retiste speculutor communium miseria¬
rum qui semper erei .p. malissceleris sui
fa cesin flammnant. Ne geto pacuisse quis¬
quamuni extra ordinem decernq. poniam tibi
sic respondebo utaeteris en. pompeio plurima
periculo sissima maxima mari. terra quebel¬
la extra ordinem esse commissac quarum rerũ
siquẽ paeniteat eum uictoriae populi & pae¬
nitere non itate cum agocumhis haec a me ha¬
beri oratio est qui ita disputunt sesi quares
adunum deferendacsit ad. oNpoperum de¬
laturos potissimum: sed se extra ordinem
nihil cuiquam darescum pompeiodatum

Expanded text:
i praestare debui: praesto, promitto, spondeo,—nihil dico amplius, hoc quod satis est huic tempori dico,—rem publicam annonae nomine in id discrimen quo vocabatur non esse venturam. num igitur in hoc officio, quod fuit praecipue meum, sententia mea reprehenditur? rem maximam fuisse summique periculi, non solum a fame, sed etiam a caede incendiis vastitate, nemo negat, cum ad causam caritatis accederet iste speculator communium miseriarum, qui semper ex rei publicae malis sceleris sui faces inflammaret. negat oportuisse quicquam uni extra ordinem decerni. non iam tibi sic respondebo ut ceteris, Cn. Pompeio plurima, periculosissima, maxima mari terraque bella extra ordinem esse commissa: quarum rerum si quem paeniteat, eum victoriae populi Romani paenitere. non ita tecum ago; cum his haec a me haberi oratio potest qui ita disputant, se, si qua res ad unum deferenda sit, ad Cn. Pompeium delaturos potissimum; sed se extra ordinem nihil cuiquam dare; cum Pompeio datum
Abbreviated transcription (Latin):
columen rei .p. diceres intueri: Vestitus aspere
nostra hasc purpura plebeia ac paene fusca
capillo itchorrido ut capuã in qua ipsȩ tum
imaginis ornandae causa duum uiractum ge¬
rebat sepiãsiam sub laurus uidere tur nam
quidem ego de supero illo dicam quod tum
hominibus nõ su percilium sed pignus rei .p.

Expanded text:
diceres intueri. vestitus aspere nostra hac purpura plebeia ac paene fusca, capillo ita horrido ut Capua, in qua ipsa tum imaginis ornandae causa duumviratum gerebat, Seplasiam sublaturus videretur. nam quid ego de supercilio dicam, quod tum hominibus non supercilium, sed pignu
Abbreviated transcription (Latin):
suis propriis periculis terruis set : hanc tae¬
tram immanemq: beluam uin tamauspicus
alligactam more malorum constrictã legum
sacratarum catenis. soluit subito legum curia t¬
consuluebut ego arbitror exoratus uelut non¬
nemoputaret miratus.ignarus quidem certe
et in prudens inpendentium tantorũ scelerum
et malorum : Qui .ł .X .pl. felix in euertenda xp.

Expanded text:
terruisset: hanc tetram immanemque belluam, vinctam auspiciis, alligatam more maiorum, constrictam legum sacratarum catenis, solvit subito legum vinculis Consul, vel ut ego arbitror exornatus, vel, ut nonnemo putaret, mihi iratus, ignarus quidem certe et impendentium tantorum scelerum ac malorum. Qui tribunus plebis felix in evertenda
Abbreviated transcription (Latin):
niamus. De quo quidem tribunatu itadictũa q
hortensio ut eius orationon defensionem modo
xȩnuideretur criminum continere sed etiã
Sed tamen quoniam tribunatus totus psesti
Nichil aliud nisi meum nomen causamq sus¬
tinuit necessacriomichi deisdem rebus essear¬
bitror si non suptilius disputandum. ađ certe
dolentius deplorandum qua in oratione si

Expanded text:
t a Q. Hortensio ut eius oratio non defensionem modo videretur criminum continere, sed etiam sed tamen, quoniam tribunatus totus P. Sesti nihil aliud nisi meum nomen causamque sustinuit, necessario mihi de isdem rebus esse arbitror si non subtilius disputandum, at certe do
Abbreviated transcription (Latin):
incipiam metotum superioris annire .p. naufra¬
gium exponere s in quo collȩ gendo acreficienda
salute communi omnia repperientur .p. sesti
facta dicta consilia uersata Fuerat ille annos
tam inre .p. iudices qum in magnomotu et mul¬
corum timore intentus arcus in meunum

Expanded text:
incipiam, me totum superioris anni rei publicae naufragium exponere, in quo conligendo ac reficienda salute communi omnia reperientur P. Sesti facta, dicta, consilia versata. fuerat ille annus tam in re publica, iudices,† cum in magno motu et multorum timore intentus est arcus in me unum,
Abbreviated transcription (Latin):
pontum et bit hrniam quaestor praemea sa¬
lute neglexit Nihilum quam senatus dep
popillio de creuit numquam in hoc ordine.Q.
metellomentio facta est: tribuncus sunt illi
rogationibus interfectisin imics denique
restituti cum alter eorum senatui paruis set al¬
teruim cuedemque fugisset : Nam .c. quidem
marius qui haet hominũ memoria tertius ante
me consularis cempestate ciuili ex pulsus est
non modo a senatu non est restitutus sed redi¬
cu suo senatum cunctum paene deleuit: Nul¬
la do illis magistratuum consensio nulla ad
rem .p. defendendampopuli A. conuocatio
nullius it aliae motus nulla decreta munici¬
piorum et coloniarum exstiterunt. Quare
cum me uestra auctoritas arcesserit populus .R.
uocarit res p. imploritãtulia cuncta paene suis
eamihi sint restituta quae in potestateme a
non fuerunt ea non habeam quae ipsepraes¬
tare possim praesertim cumilla amissa reci¬

Expanded text:
Pontum et Bithyniam quaestor prae mea saPontum et Bithyniam quaestor prae mea salute neglexit. nihil umquam senatus de P. Popilio decrevit, numquam in hoc ordine de Q. Metello mentio facta est: tribuniciis sunt illi rogationibus interfectis inimicis denique restituti, cum alter eorum senatui paruisset, alter vim caedemque fugisset. nam C. quidem Marius, qui hac hominum memoria tertius ante me consularis tempestate civili expulsus est, non modo a senatu non est restitutus, sed reditu suo senatum cunctum paene delevit. nulla de illis magistratuum consensio, nulla ad rem publicam defendendam populi Romani convocatio, nullus Italiae motus, nulla decreta municipiorum et coloniarum exstiterunt. qua re, cum me vestra auctoritas arcessierit, populus Romanus vocarit, res publica implorarit, Italia cuncta paene suis cripti, ut, cum ea mihi sint restituta quae in potestate mea non fuerunt, ea non habeam quae ipse praestare possim, praesertim cum illa amissa reci
Abbreviated transcription (Latin):
ta non ut pro a metello summo et clarissimouiro
spectata iam adulescentia filius non .I. et .c. me¬
telli consula res noneorum liberinon .. metellis
neposquitum consulatum petebat non luculli
seruili iscipiones metellorum filii flentes ac
sordidati populo R suplicauerunt sed unes
frater qui in me pietate filius consilis parens
amoreuterat frater inuentus est squalore
et lacrimis et cotidianis precibus desideriũ
mei nominis renouari etrerum gestarum me¬
moriamusurpari coegit. Quicumstatuis set
nisi peruos reciperasset eandem subire fertu¬
nam atque eidem sibidomicilium et uitae et
mortis de posceret: tamen num quam nec mag¬
nitudinem negotu nec solitudinem suam nec
uiminimicorum actela pertimuit. Alter fuit
propugnator mearum fortunarim et defen¬
sor ad siduus summa uirtute et pietute .c. piso
gener quiminas inimi corum meorum qui ini¬
micitias ad finis mei propinqui sui consulis qui

Expanded text:
ta, non ut pro Q. Metello, summo et clarissimo viro, ta, non ut pro Q. Metello, summo et clarissimo viro, spectata iam adulescentia filius, non L. et C. Metelli, consulares, non eorum liberi, non Q. Metellus Nepos, qui tum consulatum petebat, non Luculli, Servilii, Scipiones, Metellarum filii flentes ac sordidati populo Romano supplicaverunt; sed unus frater, qui in me pietate filius, consiliis parens, amore, ut erat, frater inventus est, squalore et lacrimis et cotidianis precibus desiderium mei nominis renovari et rerum gestarum memoriam usurpari coegit. qui cum statuisset, nisi per vos me reciperasset, eandem subire fortunam atque idem sibi domicilium et vitae et mortis deposcere, tamen numquam nec magnitudinem negoti nec solitudinem suam nec vim inimicorum ac tela pertimuit. alter fuit propugnator mearum fortunarum et defensor adsiduus, summa virtute et pietate, C. Piso gener, qui minas inimicorum meorum, qui inimicitias adfinis mei, propinqui sui, consulis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
crnamentis commodisq depositis cotum suã
quaesturam in mesis tendo et canseruando
conlocauit. Qui simibi quaestor imperatori
suis set in fililo cofuisset nunccerte entinpa¬
ren tis cum suerit quaestor non imperiis sad
p. sumparitercum rep. restitutus non modo
in ea defendenda nihil minuam deliberta te
mea pristina sed etiam ad augebo.
Itñim siecuntam defendebam cummibi aliquid
illa debebat quid nunc mefu.cere oportet cum ego
illiplurimum debo. Nam quid est quod animum
meum frangere aut debilitare possit cuius ipsã
calamitatem non modo nullius delicti sed etiam
diuinorum inrem .p. beneficiorũ testem esseui¬
deatis namimportata est quia desenderam ciui¬
tatem et mea uoluntute susceptuest nea mede¬
fensa res .p. pereundem me extremum indis¬
crimen uocaretur. Prome non ut propublio po¬
pilio nobilissimohomine adulescentes filu non
propinquorum multitudo populum & est depreca¬

Expanded text:
ornamentis commodisque depositis totam suam ornamentis commodisque depositis totam suam quaesturam in me sustentando et conservando conlocavit. qui si mihi quaestor imperatori fuisset, in fili loco fuisset; nunc certe erit in parentis, cum fuerit consors non imperi sed publicam sum pariter cum re publica restitutus, non modo in ea defendenda nihil minuam de libertate mea pristina, sed etiam adaugebo. etenim si eam tum defendebam cum mihi aliquid illa debebat, quid nunc me facere oportet cum ego illi plurimum debeo? nam quid est quod animum meum frangere aut debilitare possit, cuius ipsam calamitatem non modo nullius delicti, sed etiam divinorum in rem publicam beneficiorum testem esse videatis? nam importata est quia defenderam civitatem, et mea voluntate suscepta est, ne a me defensa res publica per eundem me extremum in discrimen vocaretur. pro me non ut pro P. Popilio, nobilissimo homine, adulescentes filii, non propinquorum multitudo populum Romanum est depreca
Abbreviated transcription (Latin):
ros lugere malui meas fortunas quam suis despe¬
rare. Acsi solus essem interfectus mihi turpesi
cum multisrei .p. funestum fore uidebcitur quod
simibi aeternam esse a erumnam propositam ar¬
bitrarer morte meipse potius quamsempiter¬
nodolore multassem. Sed cumuiderem menon
diutius quamipsam rem .p. exhacurbe a futurũ
neque ego illa ex terminata mihi remanendũ
putaui et illa simulatquereuocata mesecum
pariter reportuuit. Mecum leges mecum quaes¬
tiones mecum iura magistratuum mecum sena¬
tus auctoritas. mecum libertas. mecum etiã
frugumubertas. mecum deorum et hominum
sanctitate s omnes etreligiones a fuerunt . Quae
si semper ab essent magis uestras fortunas lu¬
gerem quam desiderarem meas. sinaliquan¬
doreuocarentur intellegebammibi cumil¬
lisuna essere deundum: Cuius mei sensus cer¬
tissimus testis est hic idem quicustos capitis
fuit .cN. plancius quiominibus prouincialib:

Expanded text:
ros lugere malui meas fortunas quam suis desperos lugere malui meas fortunas quam suis desperare; ac, si solus essem interfectus, mihi turpe, si cum multis, rei publicae funestum fore videbatur. quod si mihi aeternam esse aerumnam propositam arbitrarer, morte me ipse potius quam sempiterno dolore multassem. sed cum viderem me non diutius quam ipsam rem publicam ex hac urbe afuturum, neque ego illa exterminata mihi remanendum putavi, et illa, simul atque revocata est, me secum pariter reportavit. mecum leges, mecum quaestiones, mecum iura magistratuum, mecum senatus auctoritas, mecum libertas, mecum etiam frugum ubertas, mecum deorum et hominum sanctitates omnes et religiones afuerunt. quae si semper abessent, magis vestras fortunas lugerem quam desiderarem meas; sin aliquando revocarentur, intellegebam mihi cum illis una esse redeundum. cuius mei sensus certissimus testis est hic idem qui custos capitis fuit, Cn. Plancius, qui omnibus provincialibus
Abbreviated transcription (Latin):
autem mede poscere uidebantur in hoc aux¬
erunt dimicationis metum quodnum quã
infitiando suspitionem hominum curamq:
minuerunt. Quare cum uiderem senatum
ducibus orbatum mea magis tratibus pareim
oppugnatum. partim proditum. partim
derelictum seruos simulatione collegionĩ
nominatim esse conscriptos copias omnisca¬
tilinae paene sdem ducibus ad spemoaedis
et incendiorum esse reuocata sequites ro¬
manos pros criptionis municipia uastitatis
omnis caedis metuesse pormotts potui potui
armis que desender ned mibi ipse ille atpnos
idemin eus uobis non in cognitus defuit seduidebam
siuicissem praesentem aduersarium nimium multos
mihi alios esse uicendos siuictus essem multis bonis et
prome et mecum etiam postmeesse pereundum tri¬
buniciqussanguinis ultores esse praesentis ieae
mortis poenasiuditio et posteritatireseruari. Nolui
cum consul communem salutem sine ferro defendis¬
semmeam priuatus armis defendere bonos queui¬

Expanded text:
autem me deposcere videbantur, in hoc auxautem me deposcere videbantur, in hoc auxerunt dimicationis metum, quod numquam infitiando suspicionem hominum curamque minuerunt. qua re cum viderem senatum ducibus orbatum, me a magistratibus partim oppugnatum, partim proditum, partim derelictum, servos simulatione conlegiorum nominatim esse conscriptos, copias omnis Catilinae paene isdem ducibus ad spem caedis et incendiorum esse revocatas, equites Romanos proscriptionis, municipia vastitatis, omnis caedis metu esse permotos, potui, potuiarmisque defendere, nec mihi ipsi ille animus idem meus vobis non incognitus defuit. sed videbam, si vicissem praesentem adversarium, nimium multos mihi alios esse vincendos; si victus essem, multis bonis et pro me et mecum etiam post me esse pereundum, tribuniciique sanguinis ultores esse praesentis, meae mortis poenas iudicio et posteritati reservari. nolui, cum consul communem salutem sine ferro defendissem, meam privatus armis defendere, bonosque vi
Abbreviated transcription (Latin):
quime a pericula non modo suo praesidio sede¬
tiam uestra de praecatione nudarunt. Quibus
egorebus obiectis cummihi priuato confligendũ
uiderem cum eodem exercituquem consul non ar¬
misseduestra auctorita te superaram inulta me¬
cum ipsere putaui. Dixerat in contione consul
sediui capito lini poenas ab equitibus .A. repetitu¬
rum nominatim alii compellabantur. aliici¬
tabantur. aliirelegabanturaditus tempͥorũ
erant non solum praesidiis et manuuerum eti¬
am demolitione sublatr̃ alter tonsulut me et
rem p. non modo desereret sed etiam hostibus
rei pproderet pactionibus cossuorum prae¬
miorum obligaratĩ erat alius ad portascum
imperio inmultos annos iagnoque exercitu
quemego in imicum mibi fuisse nondi cotacuis¬
secumdiceretures set inimicus scioduae partes
esseinrep. cumputicrentur alter amedeposcere
propterinimictias altera timide desendere
proptersus pitionem caedisputabatur. Qui

Expanded text:
qui mea pericula non modo suo praesidio sed equi mea pericula non modo suo praesidio sed etiam vestra deprecatione nudarunt. quibus ego rebus obiectis, cum mihi privato confligendum viderem cum eodem exercitu quem consul non armis sed vestra auctoritate superaram, multa mecum ipse reputavi. dixerat in contione consul se clivi Capitolini poenas ab equitibus Romanis repetiturum; nominatim alii compellabantur, alii citabantur, alii relegabantur; aditus templorum erant non solum praesidiis et manu verum etiam demolitione sublati. alter consul, ut me et rem publicam non modo desereret sed etiam hostibus rei publicae proderet, pactionibus se suorum praemiorum obligarat. erat alius ad portas cum imperio in multos annos magnoque exercitu, quem ego inimicum mihi fuisse non dico, tacuisse, cum diceretur esse inimicus, scio. duae partes esse in re publica cum putarentur, altera me deposcere propter inimicitias, altera timide defendere propter suspicionem caedis putabatur. qui
Abbreviated transcription (Latin):
torum quae silere nullo modo possunt tumen
huius temporis accimoris mei non est conaricom¬
memorarebeneficia in me singulorum nam dif¬
ficile est non aliquem nefasquem quam praete
lere debeo sedut in ipsis disimmortalis non semper
eosdem atque alias alios solemus et uenerari et
praecari sic in bonoribus de me diuinitus me¬
riti somni serit aeta smmihi ad eorum ergame
merita praedicanda atque recolenda hodier¬
nodutem die nominatim amemagistratibus
statiu graticis esse agenda sẽt depriuatis uni
qui prosalute mea municipia colonias que adis¬
set populum .N. supplex opse crasset sententiã
dixisset eam quam uos secuti mihi dignitatem
meamreddidistis. Vosme florentem semper
ornatis labor antem mutatione uestis et prope
luctu uestro quo ad licuit defendistis nosera¬
memoria senatores nein suis quidem periculis
multa re uestem solebant in meo pericolo senatus
uestemututa fuit quo ad licuit pereorum edicta

Expanded text:
torum, quae sileri nullo modo possunt, tamen torum, quae sileri nullo modo possunt, tamen huius temporis ac timoris mei non est conari commemorare beneficia in me singulorum; nam difficile est non aliquem, nefas quemquam praeterilere debeo. sed ut in ipsis dis immortalibus non semper eosdem atque alias alios solemus et venerari et precari, sic in hominibus de me divinitus meritis: omnis erit aetas mihi ad eorum erga me merita praedicanda atque recolenda, hodierno autem die nominatim a me magistratibus statui gratias esse agendas, et de privatis uni, qui pro salute mea municipia coloniasque adisset, populum Romanum supplex obsecrasset, sententiam dixisset eam quam vos secuti mihi dignitatem meam reddidistis. vos me florentem semper ornastis, laborantem mutatione vestis et prope luctu vestro, quoad licuit, defendistis. nostramemoria senatores ne in suis quidem periculis mutare vestem solebant: in meo periculo senatus veste mutata fuit, quoad licuit per eorum edicta
Abbreviated transcription (Latin):
tribunis petient ut desalutemea et promulgarent
et referrent qui in colonia nuperconstituta cumipse
gereret magistratum inquanemoeratemptus inter¬
cessoruim et crudelitutem priui legi auctoritate
honestissimorum hominum et publicis litteris con¬
signauit princepsque ituliae cotius praesidium
ad meam salutem in plorandum putauit. Quicũ
ipsemihi semper amicissimus fuisset etium ut suos
necessarios mihi amicosredderet elaborauit. Qui¬
bus autemofficuis .÷. annii beneficiare munerabor
cuius omnisratio cogitatio totus denique tribuna¬
tus nibil aliud suit nisi constan perpetua fortis
inuicta desensio salutis ieae. Quidde psescigo¬
quar qui sua merga mebenebolentia met sidẽ
non solum animi dolore sed etiam corporis uul¬
neribus ostendit. Vobis uero pc. singulis e tegi
et agam gratia suni uersi segr initioquantũ
potui satis ornate agere nullo modo possumet
quam quam sunt inme praecipua merittimul¬

Expanded text:
tribunis petierit ut de salute mea et promulgarent tribunis petierit ut de salute mea et promulgarent et referrent; qui in colonia nuper constituta cum ipse gereret magistratum, in qua nemo erat emptus intercessor, vim et crudelitatem privilegi auctoritate honestissimorum hominum et publicis litteris consignarit, princepsque Italiae totius praesidium ad meam salutem implorandum putarit; qui cum ipse mihi semper amicissimus fuisset, etiam ut suos necessarios mihi amicos redderet elaborarit. quibus autem officiis T. Anni beneficia remunerabor? cuius omnis ratio, cogitatio, totus denique tribunatus nihil aliud fuit nisi constans perpetua fortis invicta defensio salutis meae. quid de P. Sestio loquar? qui suam erga me benivolentiam et fidem non solum animi dolore sed etiam corporis vulneribus ostendit. vobis vero, patres conscripti, singulis et egi et agam gratias: universis egi initio, quantum potui, satis ornate agere nullo modo possum. et quamquam sunt in me praecipua merita mul
Abbreviated transcription (Latin):
tate aut ualetudine esset non sede salute mea
sententiam ferre. quando cuntam frequenciam
incam potantum splendoremitaliae totius ordi¬
numque omnium quando illa dignitaterogatores
diriuitores custodesque uidistis itaqueplentulibe¬
ne ficio excellenti atque diuino non reducti sumus
in patriam non nulliclarissimiciues sedequis in sig¬
nibus et curru duratoreportati. Possum egosatis
in .gxi. pompeiumum quam gratus uideriqui non
solum apuduos qui omnesidem sentiebatis sed etiã
apud uniuersum populum salutem populi .R. et con¬
seruatam perme et coniunctum essedixerit cũ mea
dixerit. Quicausam meam prudentibus commenda¬
rit imperitos ed docuerit eodemque tempore implas
auctoritate sua compresserit bonos excittrit
Quipopulum .&. prome tamquam prosratre. aut
proparente non solum hortatus sicuerum etiam
opsecrarit . Qui ipse propter metum dimicationis
et sanguinis domos et eneret lam superioribus

Expanded text:
tate aut valetudine esset, non se de salute mea tate aut valetudine esset, non se de salute mea sententiam ferre? quando tantam frequentiam in campo, tantum splendorem Italiae totius ordinumque omnium, quando illa dignitate rogatores diribitores custodesque vidistis? itaque P. Lentuli beneficio excellenti atque divino non reducti sumus in patriam sicut non nulli clarissimi cives, sed equis insignibus et curru aurato reportati. possum ego satis in Cn. Pompeium umquam gratus videri? qui non solum apud vos, qui omnes idem sentiebatis, sed etiam apud universum populum salutem populi Romani et conservatam per me et coniunctam esse cum mea dixerit; qui causam meam prudentibus commendarit, imperitos edocuerit, eodemque tempore improbos auctoritate sua compresserit, bonos excitarit; qui populum Romanum pro me tamquam pro fratre aut pro parente non solum hortatus sit, verum etiam obsecrarit; qui cum ipse propter metum dimicationis et sanguinis domo se teneret, iam a superioribus
Abbreviated transcription (Latin):
Adhaec non modo adiumenta salutis sedetiamorna¬
menta dignitatis ineae reliqua cosidem ad didiitis
de creuistis nequi sulla ratione remimpediret quid
impedisset grafiter molesteq: laturos illos contra
rem p. salutemq: bonorum concordiamq: ciuium
facturum et ut a duos eostatim referretur me quae
etiam sidiutius calumniarentur reddire iussiscis
qui ut agerercur gratiae quie municipus uenis¬
sent quiut adillam diem rescum tedissent rogaren¬
tur ut paristudio conuenirent quiddemque illodie
quemrem .p. lentulus mibi fratrique meo liberisque
nostris natalem constituit non modo ad nostrimuerũ
etiamad sempiterni memoriam temporis quodie
nos comitiiscenturiatis quae maxime maiores comi¬
tia iusta dicibaberique uoluerunt arcessiuit in pa¬
triam ut eaedem centuriae quae me consulem fece¬
rant consulatum meum comprobarent. Quodie
quisciuis fuit qui fasseputaret qua cumque aut ae¬

Expanded text:
ad haec non modo adiumenta salutis sed etiam ornaad haec non modo adiumenta salutis sed etiam ornamenta dignitatis meae reliqua vos idem addidistis: decrevistis ne quis ulla ratione rem impediret; qui impedisset, graviter molesteque laturos—illum contra rem publicam salutemque bonorum concordiamque civium facturum, et ut ad vos de eo statim referretur; meque etiam, si diutius calumniarentur, redire iussistis. quid? ut agerentur gratiae, qui e municipiis venissent? quid? ut ad illam diem, res cum redissent, rogarentur ut pari studio convenirent? quid? denique illo die, quem P. Lentulus mihi fratrique meo liberisque nostris natalem constituit, non modo ad nostram verum etiam ad sempiterni memoriam temporis, quo die nos comitiis centuriatis, quae maxime maiores comitia iusta dici haberique voluerunt, arcessivit in patriam, ut eaedem centuriae quae me consulem fecerant consulatum meum comprobarent— eo die quis civis fuit qui fas esse putaret, quacumque aut ae
Abbreviated transcription (Latin):
neris communisque sanguinis facta uirtutes que
reuocauit ut haberet in consilio et fratrem ab in¬
feris socium rerum mearum et omnis metellos
praestantissi mosciuis paene ex acheronte exci¬
tato sinquibus numidi cumillum metellumciuus
quõdam de patria discessus honestis omnibusin
modo salutem defensor qui ante hocunum beni¬
sicium sueramꝰ inimicus uerum etiam adscrip¬
tor dignitatis meae. Quo quidem diecum qua¬
drigenti decem iatem essecis magistratus autem
omnes adessent dissensit unusis quisua lege con¬
iuratosetiam abinferis excit ndosputant. Ađ¬
que illo die quod remp. meis consilis conseruataũ
grauissimis uerbis et plurimis iudicassetis idem
consulcurauit ut eadem a principibus ciuitatis
in contione postero die dicerentur . Cum quidẽ
ipse egit ornatissime meam causamperfecit¬
que a stante atque audiente italia tot aut ne¬
mocuiusquam conducti aut perditi uocẽ
aceruam atque in imicam bonis posset audirȩ

Expanded text:
neris communisque sanguinis facta virtutesque neris communisque sanguinis facta virtutesque revocavit, ut haberet in consilio et fratrem ab inferis, socium rerum mearum, et omnis Metellos, praestantissimos civis, paene ex Acheronte excitatos, in quibus Numidicum illum Metellum , cuius quondam de patria discessus honestus omnibus, sed modo salutis defensor, qui ante hoc unum beneficium fuerat inimicus, verum etiam adscriptor dignitatis meae. quo quidem die cum quadringenti decem septem essetis, magistratus autem omnes adessent, dissensit unus, is qui sua lege coniuratos etiam ab inferis excitandos putarat. atque illo die cum rem publicam meis consiliis conservatam gravissimis verbis et plurimis iudicassetis, idem consul curavit ut eadem a principibus civitatis in contione postero die dicerentur; cum quidem ipse egit ornatissime meam causam, perfecitque astante atque audiente Italia tota ut nemo cuiusquam conducti aut perditi vocem acerbam atque inimicam bonis posset audire.
Abbreviated transcription (Latin):
post romam conditum consulu susess&¬
Et pro uniuersa re .p. apud eossolum qui
eius uocem exaudirepossent cadem uoce
senatus omnibus agris atque oppidisciuis
cotam quontliam adunius salutom desen¬
dendam ex citaret. Quid ego doriosus meis posteris
potui re linquere quam hoc senatum iudicasse quici¬
uis me non defendisset eum rem .p. saluam noluisse.
It aque tantum uestra auccorita stantum eximia con¬
silis diuta sualuit ut deus flagicium se committere
putaret siqui non ueneret. Idem que consul cumilla
incredibilis multitudo romam et paeneitulia ipsa
uenis se tuos frequentissi mosincapitolium conuoca¬
uit quotem pore quantamuimnaturae bonitas ha¬
beret utuera nobilita sintellegere potuistis. Nãq
metellus et inimicus et frater inimici perspecta
uestra uoluntate omnia priuata odia de posuit
quemp seruiliu s uircumdarissimustum
uero optimus mihi que amicissimus tum uero op¬
rationissuae diuina quadam grauitate ad suige¬

Expanded text:
post Romam conditam consul usus esspost Romam conditam consul usus esset pro universa re publica apud eos solum qui eius vocem exaudire possent, eadem voce senatus omnis ex omnibus agris atque oppidis civis totamque Italiam ad unius salutem defendendam excitaret. quid ego gloriosius meis posteris potui relinquere quam hoc, senatum iudicasse, qui civis me non defendisset, eum rem publicam salvam noluisse? itaque tantum vestra auctoritas, tantum eximia consulis dignitas valuit ut dedecus et flagitium se committere putaret, si qui non veniret. idemque consul, cum illa incredibilis multitudo Romam et paene Italia ipsa venisset, vos frequentissimos in Capitolium convocavit. quo tempore quantam vim naturae bonitas haberet et vera nobilitas, intellegere potuistis. nam Q. Metellus, et inimicus et frater inimici, perspecta vestra voluntate omnia privata odia deposuit: quem P. Servilius, vir cum clarissimus tum vero optimus mihique amicissimurationis suae divina quadam gravitate ad sui ge
Abbreviated transcription (Latin):
Quod simibi nullum aliud esset officium i nomni
uita reliquum nisi ut erga ducesipsos et principes
atque actores salutis meae satis gratusiudicarer
tamen exiguum reliquaeuitae tempus non modo
ad referendamuerum etiam ad commemoran¬
dam graticm mihi relictum putarem. Quando
enim egohuic homini a cliberiscius quande omnes
meigratia mreserent quae memoria quaeuis inge¬
mi quae magnitudo obseruantiae toctantisq
benesicusres pondere poterit quimibi primus
adslicto etiacenti consula remfidem dextram¬
que porrexit quimea morte aduitam adespe¬
ratione ad spemabexitio ad salutem uocauit
Qui anto amore in mestudio inrem .p. suitut ex¬
cogitiret quem ad modum calamitaitem me¬
am non modo leuaret sedeticm honestaret
Quid enim magnificencius quid praedarius
mihi accidere potuit quam quod illorenteuos
tum et prpediss patum restuendum et desen¬
dendum uenirent. Vt qua uoce teromanino

Expanded text:
quod si mihi nullum aliud esset officium in omni quod si mihi nullum aliud esset officium in omni vita reliquum nisi ut erga duces ipsos et principes atque auctores salutis meae satis gratus iudicarer, tamen exiguum reliquae vitae tempus non modo ad referendam verum etiam ad commemorandam gratiam mihi relictum putarem. quando enim ego huic homini ac liberis eius, quando omnes mei gratiam referent? quae memoria, quae vis ingeni, quae magnitudo observantiae tot tantisque beneficiis respondere poterit? qui mihi primus adflicto et iacenti consularem fidem dextramque porrexit, qui me a morte ad vitam, a desperatione ad spem, ab exitio ad salutem vocavit, qui tanto amore in me, studio in rem publicam fuit ut excogitaret quem ad modum calamitatem meam non modo levaret sed etiam honestaret. quid enim magnificentius, quid praeclarius mihi accidere potuit quam quod illo referenttum et prope dissipatum, restituendum et defendendum venirent? ut, qua voce ter omnino