comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trũ uidelic ut̾ilitatib cõsulẽdo tale
tonsiliũ dederat: s ꝙͣtũ expena que
subsecuta ẽ intelligi dcitur. magis
eo intuitu ut ꝑtirentela ipiũs nepo¬
tis sui promotione illustrior reddẽt᷑⁊
ꝙͣ districte sentẽtu pro hoc recitu suo
moriẽs addictus sib: dñs eidẽ succes¬
sori minus camonice adepte digni¬
nitatis demõstrare dignatus ẽ. Erat
nãq in eodẽ moncisterio locus quidã
cuenꝰ et ad refrigerãdũ cõmodus:
ctq in ip̃o loco fons ꝑspituis fluẽtiᷤᷤ
leni murmure scaturiẽs ⁊ qui per
crepidinẽ alueoli sui. luxuriantib
herbis iocũdus: tam uinacita te suĩ
qmͣ etiã herbarũ graciosir uiridita¬
te cuicis et oculos ciccedentiũ mulce¬
bat. Hũc locũ defũctus abbas dũ
uitales aidhuc trperet auras. refri¬
gerandi gracia freip̃tare solebat ⁊
ibiq cũmũ mordenciũ curarũ esti¬
b defatrgatũ relarãs: tãto liberiꝰ
ꝙͣto secretius euaporare sinebat

Expanded text:
elicet utilitatibus consulendo, tale consilium dederat; sed quantum ex poena quae subsecuta est, intelligi datur, magis eo intuitu, ut parentela ipsius nepotis sui promotione illustrior redderetur; quam districtae sententiae pro hoc reatu suo moriens addictus sit, Dominus eidem successori minus canonice adeptae dignitatis de monstrare dignatus est. Erat namque in eodem monasterio locus quidam amoenus, et ad refrigerandum accommodus, atque in ipso loco fons perspicuis fluentis levi murmure scaturiens: qui per crepidinem alveoli sui luxuriantibus herbis jucundus, tam vivacitate sui quam etiam herbarum gratiosa viriditate animas et oculos accedentium mulcebat. Hunc locum defunctus abbas, dum vitales adhuc carperet auras, refrigerandi gratia frequentare solebat, ibique animum mordacium curarum aestibus defatigatum relaxans, tanto liberius, quanto secretius evaporare sinebat.
Abbreviated transcription (Latin):
orũ exploratorẽ ita sibi de prexiõ
ĩin̾e conspicẽt. silenter abcessit:
intelligens nimirũ ac sciens de illo
hoĩe sancto ꝙ uere supra hoiẽm ẽc̃t

Expanded text:
orum exploratorem, ita sibi de proximo imminere conspiceret, silenter abscessit, intelligens nimirum ac sciens de illo homine sancto, quod vere supra hominem esset
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃os infirmos et quants tempore fuerunt
uisi sunt sau et de quo loco sunt ormiidi
Et interrogentur de om̃ib eircũ stancut᷑
Diligruter et circa suigula capitula
fiant ut expedit questiones p̃misse et alie
debite et series testimonii et derba testis curius
in sc̾ptis

Expanded text:
infirmos; & quanto tempore fuerunt si sunt sani; & quo loco sunt oriundi; & interrogentur de omnibus circumstantiis diligenter; & circa singula Capitula fiant, ut expedit, omnes questiones prædictæ; & sic series Testimonii, & verba Testium in Scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
En nomine dei sũmi et amo.
regis superui qui de uirgmeꝰ dignatus nasti ꝓr
Stemmatẽ reguliũ ortus nr̃ĩe Dilao qui enncta despi
terrena modis oĩbus cupiẽs adipisci celestia trudida
de sua ꝑpria Sereditate sancto qne gualoeo spetiatũ
sibsi a Ruictio paretibus / Iuclitis. Caermelentc
menent cuech uuenẽ Caerbrechiou sita in uit ar
pluen enonur  ⁊nou laiun Caercariian hesilm du¬

Expanded text:
n nomine Dei summi et amore regis superni, qui de virgine dignatus nasci prostemate regalium ortus, nomine Diles, qui, cuncta despiciens terrena, modis omnibus cupiens adipisci caelestia, tradidit de sua propria hereditate Sancto Uuingualoeo spetialiter sibi a cunctis parentibus inclitis Caer Meluc, Caer Meneuc, Cnech Uuenuc, Caer Blechion, sita in vicario Plueu Eneuur, Tnou Laian, Caer Carian Hae Sil
Abbreviated transcription (Latin):
Predicatõe cessandum est ut uomer lingneꝭ nr̃e ꝓstindeor
non audent teuram cordio abita. Quousq etemm In firiui
Reeoram camo ostendimus amulttamus Quia et arbusta.
plantata si priuo In terra radirata nõ fudont mauu
racta ctmẜ arescunt aet se souuet uaditem fixerint man
tangit erem̃ nhil officit uenti Impeteni nec tamon

Expanded text:
scindere non audeat terram cordis alieni. Quoadusque enim infirmi ra bona citius ostendimus, amittamus: quia et arbusta plantata, si prius in terra radicata non fuerint, manu tecta citius arescant. At si semel radicem fixerint, manus tangit, nec tamen officit. Venti impellunt, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Sei ninetus occurri Suncto buengnaloeo uidẽs eur
uementem ad se ⁊ seipsum sancto Sei ꝯmendam dud
tradidit coram multisi testibus Et Ibi remansi si
dei tribus diebus rum sait ⁊ ydiuneto loguelatut
eegno celesti Et poslea reuersus est sanctus d
ad lotuu srll tũ q̃niup monathio relligiosis scs
optimis uhiris

Expanded text:
s LB occurrit sancto Uuingualoeo, videns eum venientem ad se, et se ipsum sancto Dei commendavit, id ncto Uuingualoeo tradidit coram multis testibus. Et ibi remansit sanctus Dei tribus diebus cum sancto Ediuneto. Loquebantur de regno caelesti. Et postea reversus est sanctus Dei ad locum suum cum quinque monachis religiosissimis optimis viris
Abbreviated transcription (Latin):
Et adnurabile generis
facinoris fecei mundatum est post Iguitas lingnarur
corustationes de celo emissas. Quibus nomis cr
eudil fonte Imbueretur gimens Ita ut quod Ignio
dochonit ꝯtingerer haptismat unda diluboer Ita
undetim foatribus per ꝓfindũ pelagus. quon sq
cormibiã deuemret Sed statmn ex quo Ices amagilis
uenit sicca xupicpiant Iussa est fundere eidem
daucto fonte unengnaloeo. Ills uers rogunto nõ
modicum fecit mundare. 2ys ⁊ alii ꝟtitibꝰ ema
pluruis factis atq mainfestatio Ibidẽ mita die

Expanded text:
t ammirabile generis facinoris fecce mundatus est, post ignitas linguarum coruscationes de caelo emissas, quibus novus cum rudi fonte imbueretur cuneus, ita ut, quod ignis doctrinae contingeret, baptismatis unda dilueret, ita undecim fratibus per profundum pelagus, quousque Cornubiam deveniret. Sed statim ex quo ille amabilissimus venit, sicca rupis aquae jussa est fundere eidem sancto fontem Guingualoeo. Illo vero rogante non modicum fecit inundare. His et aliis virtutibus ejus plurimis factis, atque manifestatis, ibidem nutu Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uida uie nĩe petͣ quadam nocte secia
eñ accessisser ad Domũ /Suncti ⁊ nengnalosi Sn
sua felmina dor miebat ad audiendũ sermones pdii
sancfi sua femina eingilata exertãte Oyabol
Iuit que sitũ ssuũ maritũ et eũ ꝟleramt In chor
predicti sancti et tam cito tres liber er emsdon
fuiuũt ꝯlusli et mortui /n domo et In crastmna
pee suscitati et reparatł et depost sexus femineut

Expanded text:
uidam vir nomine Petranus, quadam nocte, secrete eum accessisset ad domum sancti Guengualoei, dum sua femina dormiebat, ad audiendum sermones predicti sancti, sua fernina evigilata, excitante dyabolo, ivit quesitum suum maritum et eum verberavit in choro predicti sancti. Et tam cito tres liberi et ejus domus fuerunt combusti et mortui in domo, et in crastina die resuscitati et reparati, et depost sexus femineus
Abbreviated transcription (Latin):
E C Sestriptio declarat ꝙ sc̃lũs morbretus habuuis
col lognu apus Sanctum ouengualreum cui et seipsum c
bem piciũ quod eñem sancto morbreto dedit Quenus comes
aui dictur est magnuss et oĩa que habut perpetuuate
U̾i Ioru apno deũ haberer Intercessorem ꝯmendauit
fllms nomen Ilis eutus celebre habebatur Qurd benop
appenditiis Cangeños hereditas sẽti haeli qui primuo
post̾ sauctum buengnateeũ abbas fuit Laudeneent
nr̃i Ihũ Christi Epacte .xxu. iuditiones. iii.
Concurrẽtes uii. Terminus paschalis.iiii. Pdus
aprilis in uiiͣ feria pridie Calde aprilis luns
iIII Annus embolisimus.

Expanded text:
ec descriptio declarat, quod sanctus Morbretus habuit colloquium aput Sanctum Uuingualoeum, cui et se ipsum et beneficium, quod eidem sancto Morbreto dedit Evenus comes, qui dictus est magnus, et omnia quae habuit perpetualiter, ut illum aput Deum haberlius nomen illis diebus caelebre habebatur. Quod benefapendiciis : Languenoc, hereditas sancti Uuenhaeli, qui primus post sanctum Uuingualoeum abbas fuit ; Lan Decheuc, Domini nostri Jhesu Christi, epacte XXV, indictiones III, concurrentes VII, terminus paschalis IIIIto idus aprilis, in VIIa feria pridie kal.aprilis, luna IIIIa, annnus embolismus.
Abbreviated transcription (Latin):
u quengnalloeo in ⁊ ecmubitiõe atꝙ /n heueditate
uetua ꝓ stabilitate regni et longenitute uite mas
precibus assidis Et si aliges temerarinos fuecit
hainc scriptionẽ pxangere tentumerit sciar sel aliem̃
d lumsnbus saucte ei eccłie et paro eius cũ dli
et abiron quos terra deglutiunt netno cũ inda. et

Expanded text:
 Uuingualoeo in dicumbitione aeterna in hereditate perpetua pro stabilitate regni et longevitate vitae meaUuingualoei precibus assiduis. Et si aliquis temeratus fuerit, qui hanc scriptionem frangere temptaverit, sciat se alienum fore a liminibus sanctae Dei aecclesiae, et pars ejus cum Dathan et Abyron
Abbreviated transcription (Latin):
enim a parte mimma ud est de ꝯsideratione pancorũ sẽi Ex uis
multorum Immo om̃i subiarẽt facultati uniudosalio est regnta
ꝓp onenda n qua uo raris sine atq a pantissimis obtinẽtur
possibilitatt  cõis ututis excedunt uel supra ꝯditionẽ Suman
fragilitatꝭ naturamq cõcessa a preceptio sune genebalibuo

Expanded text:
enim a parte minima, id est de consideratione paucorum, sed ex his quae multorum, immo omnium subiacent facultati, uniuersalis est regula proponenda. si qua uero rarissime atque a paucissimis obtinentur ac possibilitatem communis uirtutis excedunt, uelut supra condicionem humanae fragilitatis naturamque concessa a praeceptis sunt generalibus
Abbreviated transcription (Latin):
dipotens deus sit In electio suis sua dona dispensut utr
Isti der quõd Iari deuegur ler aeteri mamo quod aerioi
nimis tribuat quatenus du uer Iste habere toeã ꝯspica
quõd Iest non haber uer lel  hunt mauo acripisse sdco
nõd sibi nuinus adesse pensat sona dti altio in aetro
huulretur acter altedi et qͣ uidet habe̾re quod nr̃ haber enm
umino hudicio sibi prelatum puter Cui eogo te sauctis sune

Expanded text:
omnipotens Deus sic in electis suis sua dona dispensat, ut et isti det quod illi denegat, et alteri majus quod alteri minus tribuat, quatenus dum vel iste habere illum conspicit, quod ipse non habet, vel ille hunc majus accepisse coin altero, humilietur alter alteri, et quem videt habere quod non habet, cum divino judicio sibi praelatum putet. Alis ergo suis se
Abbreviated transcription (Latin):
apprehendere conatur et mon ualor huit abertas uotu
tribuitur ut oppressis guibus p ꝓfectionis solatia Impero e
ad deffensionẽ /astitit᷑ libere loquatur : ed tamen ad son
nulta In hoc nundo possides relingulre oĩa unet e
non ualer Illi uero Iam datum est omuia terrena relur
ut mchit Ion hoc mundo cupiar habere sed taineñ adhu
unde hoc mundo tentatur logui ꝯtoa calior libere rstis
nc Ipsam uite sur quetem peẽdãr: Isti uirtus propheti

Expanded text:
apprehendere conatur, et non valet. Huic libertas vocis tribuitur, ut, oppressis quibusque protectionis solatia impendens, ad defensionem justitiae libere loquatur; sed tamen adhuc multa in hoc mundo possidens, relinquere omnia vult, et non valet. Illi vero jaut nihil in hoc mundo cupiat habere, sed tamen adhuc unde in hoc mundo teneatur, loqui contra alios libere recusat, ne ipsam vitae suae quietem
Abbreviated transcription (Latin):
tar bombno Ig̃mos atqz Lampadibus compuratur. Qui s hm
ent̃ carbonem tangia Iucenditur ama qui saucto uiro ad heodt
ex ems assiduntarẽ ulsiono usu locutiotius / exemplo operis
acripir ut accendatur sn amoreꝭ ueritatio. pecratoruã suecũ
teuebras fugiat Iin desideriro luris exarde stat Et̃a luer
anuiore ardeat aui ptius In singuitate tautũ mor tuuo
Quõlius frigidus farebas ⁊ampades uo Eurã saum leguo

Expanded text:
ardentibus atque lampadibus comparatur. Quisquis enim carbonem tangit incenditur, quia qui sancto viro adhaeret, ex ejus assiduitate visionis, usu locutionis, exemplo operis, accipit ut accendatur in amore charitatis, peccatorum suorum tenebras fugiat, in desiderio lucis exardescat, etiam per verum amorem ardeat, qui prius in iniquitate tantum mortuus, q
Abbreviated transcription (Latin):
Ste plebe ros lohen et fusula
quid maetent danthur pateo prigieut liisut de
Suncto Gnẽ gnaloer auando eum liberaut ab Infirms
Sentio sui horrendi. Omꝰ imusis Iusule a mari est ł
ad matee ab ullo unꝓ herede In eteona possessiru¬

Expanded text:
e plebe Ros Lohen et insula quod Maeluc Dant Hir, pater Pritient Liusuc, dedit sancto Uuingualoeo, quando eum liberavit ab infirmitate dentis sui horrenda, cujus divisio insulae a mare est usque ad mare, absque ullo umquam herede in aeterna possessi
Abbreviated transcription (Latin):
Dec memoria retinet quod
prudic comes cecĩit in Infirintatẽ febriũ ponderes
Iacebat umebatur patiebatur uatde Et Iocirco pros¬
usq oudenemnos adorare sauctu guengnaloeum e
ridem ꝑ uirtutem bt̃i quẽ gualoei accepit sanctate
duas In uicaria eneiure caerbullant / n uicario demen
caernuenhely. Et terũ tradidit alia uite caer iabat
Bi. aurar eternaliter Et qui frangere aur mimuera
uluerit anatgema sit ml dict Iudicii. A menie¬

Expanded text:
ec memoria retinet, quod Budic, comes, caecidit in infirmitatem, febrium pondere jacebat, premebatur, patiebatur valde. Et idcirco puuennoc adorare sanctum Uuingualoeum, et ibidem per virtutem beati Uuingualoei accepit sanitatem, duas in vicario Eneuur, Caer Bullauc, in vicario Demett, Caer Uuenheli. Et iterum tradidit alia vice Caer Dabat.permaneat aeternaliter. Et, qui frangere aut minuere voluerit, anathema sit in die judicii. Amen
Abbreviated transcription (Latin):
Guegun abbar tudo sinhomare filus ehoaon Gormaesõ
filus herneu
ieca  huldeberti cũ oĩ suo debito acceptio Ot
iencio predir ti hospitei seduitore Iis signo tapitas
septem solidis ut Illũ doni sempireui¬

Expanded text:
Guegun, abbatt Tudi ; Guihornarc, filius Ehoarn ; Gormaelon, filius Haerueuvillaque Haldeberti cum omni suo debito, acceptis de Briencio, predicti hospicii servitore, in signo karitatis septem solidis, ut illud donum sempite
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ accepit In ditatiõe .i. enepguerch a uiro siro die
ofilio alfier Et Iocirco etepnaliter sat permaue
quandiu christiana fideo In terra sernabitur e
qui frangere᷑ aut mibmuers uoluerit sciar st alicr
Pores a liiubꝰ sancte ddei ecclĩẽ / et plirs en

Expanded text:
 accepit in ditatione, id est enep guerth, a viro suo Diles, filio Alfrett. Et idcirco aeternaliter hoc permaneat quandiu christiana fides in terra servabitur. Et, qui frangere aut minuere voluerit, sciat se alienum fore a liminibus
Abbreviated transcription (Latin):
et om̃i surorũ uintrũ Arq morteorũ n decimbitit
cterna Qui custodierit hoc doni al deo celi sit
benedictus Qui uuero foungere aui minuiere Uolre
d Seo celi su maledittus in se digna satis facti
emenduuerit Nimen. Smꝰ redl testis est̾i delauus
Srãdlon testis.

Expanded text:
et omnium suorum vivorum ac mortuorum in dicumbitione aeterna. Qui custodierit hoc donum, a Deo caeli sit benedictus ; qui vero frangere aut minuere voluerit, a Deo caeli sit maledictus, nisi digna satisfactione emend; Gradlon, testis.
Abbreviated transcription (Latin):
nt auõd ninine cpeo muus qui hunc scriptione uolueria
omgore aut urolare. Iciatit alienos se fore a cuncdia
Rumuimbus scte dei ecclie. Et sit pars errũ cũ diu
et abyeoꝰ anos terra deglutiput nec nõ cũ Iuda e
qni Sĩm crncifixerunt Cexra sancta cemetiuis eõt
recipiaꝵ. et filii torũ orphani er uxores ercũ uidi
Ii sunt testes qui auditouut er uideoñt hẽc oĩa
Aelotꝰ duꝑ Iudhuel comes Iutonen archiepñs. ha¬

Expanded text:
nt, quod minime credimus, qui hanc scriptionem voluerint frangere aut violare, sciant alienos se fore a cunctis liminibus sanctae Dei aecclesiae, et sit pars eorum cum Dathan et Abiron, quos terra deglutivit, nec non cum Juda eixerunt. Terra sancta eus cymiterii non recipiat et filii eorum orfani et uxores eorum viduae. Hi sunt testes, qui audierunt et viderunt haec omnia : Alan, dux ; Iudhael, comes ; Iuthouen, archi-epis
Abbreviated transcription (Latin):
Restin uice comes prigieur Tuetheurt comes. Amalgo
Amredy chemiar chot unthuon moysen Eti ali
plurimi fideles qmi uiderunt et audreuin test̾imonũ
sicut triptũ est Et qui foangere aut milmeoe ue
ra dti sucurdar suy eũ ler anathema si demey
Dsl obitũ Alam egotam¬

Expanded text:
es, vicecomes ; Pritient, Uuethenoc, Amalgod, Amhedr, Chenmarchoc, Nut, Huon, Moysen, et alii plurimi fideles, qui viderunt et audierunt testimonium, sicut scriptum est. Et qui frangere aut minuere voluerit, ira Dei incurrat super eum et anathema sit. Amen. Post obitum Alani, ego
Abbreviated transcription (Latin):
Sregis superni qui de birgine dignatus. nasti pr
redemptios gentris dhinani Quidã uir nobulie / n¬
clericꝰ moribus ornatus stemnate yegali oreꝰ noio
hepunon filius riuelen aui ruantret Qui cuucta
despicies /terrena modis lonubus yapĩeo adipisti ia

Expanded text:
regis superni, qui de virgine dignatus nasci pro redemptione generis humani. Quidam vir indolis clericus moribus ornatus stemate regalium ortus nomine Hepuuou, filius Riuelen atque Ruantrec, qui cuncta despiciens terrena, modis omnibus cupiens adipisci ca
Abbreviated transcription (Latin):
Sancte trmitatis
et uince deitatis diuina gcedẽte clemẽtia di Lams
dux Britonm uidẽs sanctum corpus que gualoei exut
patoia per egrinatupũ ꝙ In aliena hotuĩ condelutꝰ
xturbatiomo causã Et remiui st es Iob anis enangel

Expanded text:
sanctae Trinitatis et unicae Deitatis. Divina concedente clementia, Alanus, dux Britonum, videns sanctum corpus Uuingualoei exul a patria peregrinaturumque in aliena hostium crudelium perturbationis causa, et reminiscens Johannis evangel
Abbreviated transcription (Latin):
Rego unarhenus uin timẽs deũ ꝯmendo meixsum sc̾to¬
meũ /et cam meam et sp̃um atq heueditate corã
hio testibusi supradictis Ego gradionno Rex Sauc to
euengualoro hoc affirmo In decũbitrõe etirna Amen
Et qui foungiere aui /iuuere uolueuit a der celi
sir maledictus ⁊ danatus. Demet¬

Expanded text:
vir timens Deum commendo me ipsum smeum et animam meam et spiritum atque hereditatem, coram his testibus supradictis. Ego Gradlonus rex sancto Uuingualoeo hoc affirmo in dicumbitione aeterna. Amen. Et qui frangere aut minuere voluerit a Deo caeli sit maledictus et dampnatus. Ame
Abbreviated transcription (Latin):
segnũ foris dat xticulatim somẽ. Sẽus aũt in Ixsib̃ pationi
auimt̃ secretis qra Iomo Intedior uocatus : et qulrendus et
deprectindus est hec emm sua tempta esse uolui An ar
apostolam noy Legisti. nesaitis ge templum dei estio et sp̃i
deil habitat in uobis et Iisteriorem hoiẽm habitare christui
Uet in propheta an aduertistii qui dicitis in cordibus
cum oranius᷑ id est sonantibꝰ xbis inse forte situa saceri
uoha quedum dociut Im quo inẜit aliud uidẽtur feris se. qũ
docuisse quo In oraudo loqui oporterer uoꝰ eut tantã ul

Expanded text:
articulatum sonum: Deus autem in ipsis rationalis animae secretis, qui homo interior vocatur, et quaerendus et deprecandus est; haec enim sua templa esse voluit. An apud Apostolum non legisti, Nescitis quia templum Dei estis, et spiritus Dei habitat in vobis ; et, In interiore homine habitare Christum? . Nec in propheta animadvertisti, Dicite in cordibuscum oramus, id est sonantibus verbis, nisi forte, sicut sacerdotes verba quaedam docuit ; in quo nihil aliud videtur fecisse, quam docuisse quomodo in orando l
Abbreviated transcription (Latin):
est uõ Labiotu eq em̃ xoba depreguntis deus Inuẽder¬
es cõr orantio a spita Qur̃d si tacite cor urer et uox siecar
quanis Sonunibus Lateuir. deo latere nõꝰ por est qui ꝯstient
peesen est melus est am̃ cũ silẽlro oraoe cõnde suc̃ samo
uocis. quam solis ubis sine Iututu mẽtis. Ideo engo eos for

Expanded text:
est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Quod si tacite cor oret, et vox sileat, quamvis hominibus lateat, Deo latere non potest qui conscientiae praesens est. Melius est autem cum silentio 281 orare corde sine sono vocis, quam so
Abbreviated transcription (Latin):
Predicatõe cessandum est ut uomer lingneꝭ nr̃e ꝓstindeor
non audent teuram cordio abita. Quousq etemm In firiui
Nuns ꝯ tiueri nos̃ utra nosmetix ses debemus ne dum lona¬
Reeoram camo ostendimus amulttamus Quia et arbusta.
plantata si priuo In terra radirata nõ fudont mauu
racta ctmẜ arescunt aet se souuet uaditem fixerint man
tangit erem̃ nhil officit uenti Impeteni nec tamon

Expanded text:
scindere non audeat terram cordis alieni. Quousque infirmi sumus, continere nos intra nosmetipsos debemus; ne dum tenera bona citius ostendimus, amittamus: quia et arbusta plantata, si prius in terra radicata non fuerint, manu tacta citius arescunt; ac si semel radicem fixerint, manus tangit, et tamen nil officit: venti impellunt, nec tamen
Abbreviated transcription (French):
ne predicatiomis Rllastoer Qui tamporali potestate iubmixus est
os pressoe amolentis relener Qui ꝑphelit sp̃n plenus est auta
pxmn mata Iinuinẽtia bona suadendo deblmer Et qui gram̃¬
quoq curatiome accepit Intedcessiõe sua saluti Inf̾inã tiu
pie et humiliter sipendat Quia tloremo actibus libeo soli

Expanded text:
estate subnixus est, oppressos a violentiis relevet; qui prophetiae spiritu plenus est, a vita proximi mala imminentia, bona suadendo, declinet; qui gratiam curationis accepit, intercessione sua saluti infirmantium pie et humiliter impendat; qui, a terrenis actibus liber, soli
Abbreviated transcription (Latin):
miueret tempꝰ. pa.¬
ter suus et fr̃ celebs p̃destinatũ
et adoptatũ inchoauerũt iter.
Et tõgruo estatis tempore ꝓmi-¬
pti at parati. sũptibꝰ secũ intesti¬
pendiis. cũ collegarũ toetu comitã¬
ciũ adloca uenerũt destinata. que
lea multa. iuxta illud mertimom.¬
ũ qd̃ dicit᷑ hambich. Et nõ mul-
ta post transacta temporis inter¬
carpedine. nauigio parato. nauta
ille cũ classibus suoq nauctero. nau.¬
lo impenso. tirtio flante. ponte pol¬
lente. remis crepitantibꝰ classibus
clamantibus uelotẽ astenderunt
Cũq transmeatis ĩnaritimis fluc¬
tuũ formidinibꝰ peritulosisq pelagi
pressuris. uastu ꝑ equor citato telo¬
cis cursu ꝓsperis uentis. uelata na.¬

Expanded text:
mineret tempus, pamineret tempus, pater suus et frater celeps predistinatum et adoptatum inchoaverunt iter et congrua estatis tempore prumpti ac parati, sumpturis secum vitaeque stipendiis, cum collegum cetu comitantes ad loca venerunt destinata que l-ea-mutha, iuxta illa mercimonio que dicitur Ham-wih; et non muloris intercapidine et navigio parata, nautus ille cum classis suoque nauclerio, naulo inpenso, circio flante, ponte pollente, remigiis crepitantis, classis clamantibus celocem ascenderunt. Cumque, transmeatis maritimis fluctuum formidinibus periculosisque pelagii pressuris, vastum per aequorum citato celocis cursu, prosperis ventis, velata na
Abbreviated transcription (Latin):
rere patriã. et pat̾ula secũ ꝑeg¬
grinacõis ꝑquirere ruraroga.¬
dis oratulorũ studiis alloquen¬
do inuitaret. ut conitu filiorũ
fungens egregia adiret petri
le pͥmitus illo postulante petitũ
negauerat transitũ. excusando
rũ paruitatẽ et fragilitatẽ. illo ͦ
orbare. et aliems derelinque¬
re. inhonestũ et trudele esse re¬
spondit. Tũt ille belliger xp̃imi¬
les iteratis hortacõnu miratu.¬
lis. magnisq p̃cum ꝑduracõi¬
bus totiens ꝑasperiora rigidi¬
oris uite dõcumenta metu᷑ et in.¬
mis obiurgabat. et totiens blã¬
dis uite eterne sponsioĩbꝰ rane¬
nitate paradisi et amore xp̃im.
ulcendo illũ instigabat. et itaom¬
nibus modis hortando. alloquẽ
q tandẽ omipotentis dei auxilio
petentis et ꝓuocantis ĩualestebat
uoluntas. ita ut ille suus pater et
frater sc̃s bunebaldus adoptatã
et hortatã se inthoare metam pol.¬
ost hec itaq cũ tem¬
porũ interuallo et
annorũ uergente cũ¬
ritulo estatis iã im¬

Expanded text:
et patulas secum peregrinationis perquirere ruras rogadis oraculorum studiis alloquendo invitabat, ut comitatu filiorum eius fungens egregias adiret Petri le adprimitus illo postulante petitum negaverat transitum excussando,rum parvitate et fragilitate illos orbare et alienis derelinquere inhonestum et crudele esse respondit. Tunc ille belliger Christi miles iteratis ortationum oraculis magnisque precuum perdurationibus totiens per asperioras rigidioris vitae documenta metu et minis obiurgabat et totiens placidis vitae aeternae sponsionibus amoenitate paradisi et amore Christi mulciendo illum instigabat. Et ita omnibus modis l. 20 ortando, alloquendm tandem omnipotentis Dei auxilio petentis et provocantis invalescebat voluntas, sic ut ille, suus pater et frater Wynnebaldus adoptatam et ortatam se inchoasse metam polPost haec itaque cumque temporum intervallo et annorum vergente curriculo estatis iam in
Abbreviated transcription (Latin):
q meditacõe tractando. monasteria¬
lia moderatõis instrumẽta. monach.¬
ialisq uite monarchiã in abdita mẽ¬
tis quiete die noctuq sollitite uoluta.¬
bat quomͦ illorũ se copularet caste
monachorũ clientele. aut qualiter
illorũ faustis interfore possit fami¬
liaris uite disciplinis. Cumq istase
duca cuncta cosim istius cõtẽpneret.
siue derelinquere potuisset. et nõ so¬
lũ temporales terrȩ narũ rerũ diuiti¬
as. sed et patriã atq parentes acpĩ
quos deserere. ꝑegrinacõisq tẽpła¬
re tellurẽ. et ignota externorũ req̾¬
rere rurs. Cũq aliquãti temporis¬

Expanded text:
 meditatione tractando monasteria meditatione tractando monasteriale moderationis instrumenta monachicalisque vitae monarchiam in abditu mentis quietudine die noctuque sollicite volutabat, quomodo illorum se intercopularet casta monachorum clientello, aut qualiter illorum faustis interfore possit familiaris vitae disciplinis. Cumque ista seduca cuncta cosmi istius contemnere sive derelinquere quaeret et non solum temporales terrenarum divitias, sed et patriam et parentes atque propinquos deserere peregrinationisque temptare telluram et ignotas externarum requirere ruras. Cumque aliquanto tempor
Abbreviated transcription (Latin):
seulicñtiã dabant. sueq uoluntatis
arbtrio hec oĩa fasfore dicebãt. at
ceptũq illũ otius. inter tenobiale ui-¬
te eorũ tõso rciũ iungendo sociabãt.
ost hec itaq cũ ꝓtinus pu¬
er iste puditus seu ꝑfeitꝰ
sacris litterurũ studys mmi¬
butus atq eruditus. sacͣs
dauitici carminis paginas sollertimẽ¬
tis intentione ꝑagrãns. s et eciã a¬
indagabit. et tamẽ nõ ad huc pluri¬
morũ etate annorũ grandenus. sed
sicut diuina semꝑ suꝑe pietatis cle¬
mencia agere solet. scdm ꝓphetitu¬
ꝓphãrũ uaticimũ. exore infancium
seulactentiũ ꝑfitere sibi dignatus ẽ¬
annorũ etas. mentisq sagacitas. di.¬
uine dispensatõis moderamine pullu¬
lare ceperat. et multomagis meo iã
tũc diuina sp̃s sct̃i gr̃a qmͣ corporis
magnitudo creuerat. aut menbrorũ
ualitudo. Cotusq iã ille indei amo¬
rẽ cõuersus. magna mentis diurna.¬

Expanded text:
seu licentiam dabant, 792 suae voluntatis seu licentiam dabant, 792 suae voluntatis arbitrio hceptumque illum oceo inter cenol. 15biale vitae eorum consortio iungendo sociabant. ost haec itaque cumque protinus puer iste pudicus seu perfectus sacris litterarum studiis inbutus atque eruditus, sacras Davitici carminis paginas sollerte mentis intentione peragrans, sed et etiam aindagabat, et tamen non adhuc l. 20 plurimorum etate annorum grandevus, sed, sicut divina semper supernae pietatis clementia agere solet, ut secuarum vaticinio ex ore infantium ceu lactantium perficere sibi solet annorum aetas mentisque sagacitas divinae dispensationis moderamine pululare ceperat, et multo magis in eo iam tunc divina Spiritus sancti gratia quam corporis magnitudo creverat aut meml. 25brorum valitudo, totusque iam ille in Dei amore conversus, magna mentis diuturna
Abbreviated transcription (Latin):
tiua desideriorum implere ꝓperu.¬
bant ꝓmissa. atq illustrẽ quanto¬
cius cum ꝯsultu aiitorũ. carnaliũ¬
q ꝓpinquorũ consilio. ad satre teno¬
bialis uite instrumẽta p̃parare. at¬
q ꝑficere festinabant. Confestim¬
q illum uenerando fidelissimoq
uiro theodredo cõmendabant. sua.
q ꝓuidentia eũ ad tenobiũ ducere.
omĩaq prudenter de sua causa dis¬
pensare disponereq rogabant. Cũ.¬
q ꝑrexissẽt et illũ ducerẽt ad mo¬
nasteriũ qd occt᷑ Walthemi. ue¬
nerando abbi illius monisteri qui¬
uocat᷑ egbalt offerebãt. et illũ sue ꝯ.¬
ditionis iure iuniorẽ. seuobediendo
discipulũ suo subdiderũt imperio.
Btatimq ille abbas monastern¬
scdm regularis uite disciplina
declarabat ista sue ꝯgregacõi. su¬
q ut cũ eorũ cõsiliosiue licntia hoc
foret ille flagitabat. Cui ꝓtinus om¬
nis illa cõuentio frm̃ simul respõsuz

Expanded text:
votiva desideriorum implere properavotiva desideriorum implere properabant promissa atque illum lustrum quantotius cum conl. 5sultu amicorum carnaliumque propinquorum consilio ad sacre cenobialis vitae instrumenta preparare atque perficere festinabant. Confestimque illum venerando fidelissimoque viro Theodredo commendabant, sua providentia eum ad cenobia ducere omniaque prudenter de sua causa dispensare disponereque rogabant. Cumque perrexerunt et illum ducebant ad monasterium, quae vocatur Waldheim venerando10 Egwald offerebant, ast illum sui condicionis iure iuniorem seu oboediendo discipulum suo subdiderunt imperio. Statimqsecundum regularis vitae disciplinam declarabat ista suae congregationis, sicque, ut cum eorum consilio sive licentia hoc foret, ille flagitabat, cui protinus illa conventio fratrum simulque responsum
Abbreviated transcription (Latin):
nullis nobiliũ bõnorũq homin.¬
um p̃diũ nõ eccłam. sed sc̃ẽ cru¬
cis signũ dño dicatũ cũ magno
honõre slmũ ĩalto erectũ. adcõ¬
modã diurne oratois sedulieta.¬
tẽ habere solent. Illic ponẽtes
illũ corã crute. dominũ deũ õ¬
num plasmatorẽ.illos ꝯsolari.
sospitẽq suũ seruare natũ. suis
uirtutibꝰ obnxe flagitabãt. sic¬
q intentissimis illorũ p̃cibus se
uitẽ reddere spondebãt dño. ut
si pristina illiꝰ infatis restitu.¬
ta foret sanitas. exemplo illũ
sub sacri ordinis pͥmordio tonsu¬
rã accipere. sub coenobialis uite
disciplina. sub diuie legis mode.¬
ramine militando. xp̃i fumulatui
illi uotu uouerũt. uerba cõsũmaue¬
rũt. filiũq suũ celesti cõmẽdauer̃t
regi militare ꝯfestim grãm. et p̃¬
terea adño petitionũ ꝯsequebãt᷑
effectũ. p̃stinaq puero post ea re
fancia ad quinquenni¬
ũ usq peruenisset. ast
sapĩe uirgultũ: Itaq p̾arentes uo-

Expanded text:
orumque hominum predibus non aecclesia, sed sancte crucis signum Deo dicatum cum magno honore almum in alto erectum l. 35 ad commoda diurni orationis sedulitate habere solent. Illic ponentes illum coram cruce, dominum Deum, omnium plasmatorem, illis consulare sospemque suum servare natum suis virtutibus obnixe flagitabant. Sicque intentissimis illorum precibus se vicem reddere spopondebant Domino, ut, si pristina illius infanti restituta foret sanitas, extimplo illum sub sacre ordinis primordio tonsuram accipere, sub cenobialis vitae disciplina, sub divine legis l. 40 moderamine militando Christi famulatu rba consummaverunt filiumque suum caeleste commendaverunt Rege militare, confestim gratas postea a Domino petitionum consequebantur effectum, pristinaque puero postea restnfantia ad quinquennium usque perveniens, ast sapientie virgultus. Oceo itaque parentes eius
Abbreviated transcription (Latin):
ria fixerũt ĩripa fluminis qd̾ nim.¬
cupat᷑ sigona. iuxta urbem q̃ uoca¬
t̾ rotũ. ibi eciã fuit mertimoniuz.
Et illic aliqu̾antis dierũ curriculis
requiescentes. iterũ pͥgere ceperũt.
et sic młta scõrũ illic oratoria que
illis cõmoda fuerũt orando pecie¬
rũt. Et sic ĩante gorthonitu gra¬
datim ex parte ꝑagrãtes suꝑuene¬

Expanded text:
t in ripa fluminis, que nuncupatur Sigone, iuxta urbe que vocatur Rotum. Ibi fuit mercimonia. Et illic aliquantos dierum curriculis requiescentes, iterum pergere ceperunt et multa sanctorum illic oratoria, que illis in commodu fuerunt, orando petiverunt, et sic inante Gorthonicum gradatim ex parte peragrantes supervene
Abbreviated transcription (Latin):
do. tantaq ẽ arreptꝰ torporis mo¬
lestia. ut exigue menbrorũ str̃ĩ
rent pater et mater editũ suũ egrͦ.¬
tantẽ. iumq usq pene seminetẽ
timidi extasi. nouaq mentis me¬
stitia ualde retenti. auxiari tepe¬
rũt. qd̾ sobolem suã sibi genitã
retenti lue lassatã. exitialiq dis¬
trimine exinpuisa morte irreti.¬
tã fore iderũt. et illũ quẽ priꝰ
depͥmordialis infuntie timabu
trienniũ nutriebant illisq suꝑ.
iam exummem seu extinctũgle.¬
buii cooꝑtũ dolore timebãt. B
omp̃s deus. mũdi fabricator . te¬
li terreq limator. seruũ suũ in.¬
fantẽ et ad huc moletũ. exilibꝰ¬
q menbrorũ cõpagibus tene¬
rũ hominibusq intertũ. detor¬
poris ergastulo adhuc edutere
nolebat. s ut magis postea ꝑ or¬
bemi sua norma neophitis. p̃atu¬
pristinã nũt redecimꝰ iterũ p̃fa¬
ti uiri infantiã. Lñs parentes
eius magno mẽtis excessu suspẽ¬

Expanded text:
do, tantaque arreptus est corporis modo, tantaque arreptus est corporis molestia, ut exigua membrorum stringed cernebant pater et mater, editum suum egrtantem iamque usque pene seminecem, timidi et extasi novaque mentis mestitia valde retenti, angere ceperunt, quod sobolem suum sibi genitum recente lue lassatum sitialeque discrimine ex inproviso morte inretitum fore viderunt, et illum, quem prius de primordialis infantiae cunabultriennium nutriebant l. 25 illisiam quasi exanimem seu extinctum glebaque coopertum dolere timebant. Sed omnipotens Deus, mundi fabricator, caeli terreque limator, servum suum infantem et adhuc inolevitum exilisque membrorum conpagibus tenerum hominibusque incertum illum de corporis ergastulo adhuc edocere nolebat, sed ut multis postea per orbem sua norma neophitis patupristina nunc redeamus iterum prefati viri infantia. Cumque parentes eius magna mentis excessu suspen
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ igit̾ uenera¬
bilis suminiq dei
sacerdotis atq põ.¬
tificis primordiũ.
uiteqz illius uene¬
randi uiri sctĩbilli.¬
baldi sublimitatẽ. qui solerter
subsatre legis moderamine cil¬
me priorũ exempla storũ militan¬
do seruiendo mente et moribꝰ sectã
do inherebat. huiꝰ itaq uite exordi¬
ũ. et in ante iuuẽtutis medietatẽ.
ad illiꝰ usq senectutẽ ꝓcessu et sit¬
tenus usq decrepitã etatẽ intimã¬
do gracilemopusculi huiꝰ cõiectu.¬
rã glomerando ordiri decreuerã.
ordinãdoq texere. Cũ ille inpro¬
hennio sue infanciae cunaculis. a.¬
mabilis. atq delectabilis. blãdis¬
tudinis ꝓuidentia turã geren¬
ciũ confõtus atq eniritus. ad
triemnũ usq peruenit. transactiᷤ
itaq tunc tribus annorũ curritũ¬
lis. cũ paruus ille seu delicatuis.
fragili euo. infantiali etate. teneri
corporis ad huc gereret caetus. su¬
bito euenit ut illũ triennio gra¬
uis corporis aggre uret egritu¬

Expanded text:
rimum igitur venerabilem summique Dei sacerdotis atque pontificis primordium viteque illius venerandi viri Willibaldi sublimitatem, qui sollerter sub sacre legis moderamine alma priorum exempla sanctorum militando, serviendo, mente et moribus sectando l. 10 inherebat: huius itaque vitae exordium et inante iuventutis medietatem ast illius usque ad senectutem processum et actenus usque decrepitatis etatem intimando, gracilem opusculi huius coniecturam glomerando ordire decrevero ordinandoque texere. Cum ille primum in prochemio suae infantiae conabulis amabilis atque dilectabilis blandistudinis providentia curam gerentium confotus atque enutritus ad triennium usque pervenit, transactis itaque tunc tribus annorum curriculis, cumque parvus ille seu dilicatus fragili evo infantiali sexui tenera corporis adhuc gerebat artus, subito evenit, ut illum triennium grave corporis opprimebat egritu
Abbreviated transcription (Latin):
lecebrosas luxuriose etatis petulã¬
cias ꝑindefessam atq ineffabilem
diuine dispensacõis gr̃am. adla¬
nuginẽ et pubertatis adolestentiã
cabat. ita ut amore et honore inter
utiꝰ diurne sollicitudinis tura. et¬
diuinis litterarũ studiis inherẽdo
titudinis rigore mẽtem edomaret.
ut de die ĩdiem ad meliora celestis
milicie ĩstrumenta ꝓficeret.
tens xp̃ĩ uernaculus
sicut supra diximus
ignotas ꝑegrinacio¬
uolebat. atq externas termino¬
rũ tellures adire spetulariq opta¬
discrinare de creuisset equora.
statĩ ille ista cordis sui clandes.¬
tina cũctis occulta carnalisuo pͣ¬
tri r euelauit. atq illũ obntixis
uoluptatibus. a mũdi delicis.
a temporalis uite falsis diuitia¬
rũ ꝓsperis suggerendo segrega.¬

Expanded text:
ecebrosas lubrice etatis petulantias, per indefessam atque ineffabilem divinae dispensationis gratiam ad lanugine et pubertatis adolescentia cabat, ita ut amore et honore inter utius diurne sollicitudinis cura elucubris, litterarum studiis inherendo  et rectitudinis rigore mentem edomaret et de die in die ad meliora caelestis militie instrumenta proficeret. cens Christi vernaculus, sicut supra diximus, ignotas peregrinatiovolebat atque externas terminarum telluras adire speculareque optadiscriminare decreverat aequoras, statimque ille ista cordis sui l. 5 clandestina, cunctis occulta, carnale suo revelavit patre, ast illum obnixis voluptatibus, a mundi diliciis, a temporalis vitae falsis divitiarum prosperis suggerendo segrega
Abbreviated transcription (Latin):
cũillis ducebant. Btatĩq ibi subi¬
tanea p̃uentꝰ est corporis ĩfirmi-¬
tate. ut p̃teritis tẽporũ int̾carpe¬
dinibus. ꝓpe ẽ iã instaret exitus sui
dies. Et inualestente meo egritu.¬
dinis grauitate. fessa at frigida
poris. et sic ultimũ uite sue exha¬
lauit sp̃m. Statimq illi germa.
terra tumulauerũt. et ĩurbe lus¬
ca ad scm̃ frigdiañ. ibi requiescit
corpus patris eorũ. Confestimq
illi ꝑgentes usq dũ ꝑuastus italie
tellures ꝑmiciter ꝑcontaua ualliu.
ꝑ abrupta monciũ. ꝑ plana tam.¬
pestriũ. ad arduas alpiũ arces.
pedestrẽ scandendo gressũ diri-¬
gebant maltũ. Cũq lustratis
alpiũ catuminibꝰ. glatialiq in¬
uiũ nebulosarũ turbine. alimi dei
adminitulo. scõrũq sustentacu¬
lo. tũ tunctorũ ꝯtribuliũ cliente

Expanded text:
subitaneo preventus est corporis infirmitate, ut preteritis temporum intercapidinis prope iam instaret exitus sui dies. Et invalescente in eo egritudinis gravitate, fessa ac frigida artus, et sic ultimum vitae suae exalabat spiritum. Statimque illi germaniterra tumaverunt, et in urbe Luca ad Sanctum Pricianum ibi requiescit corpus patris eorum. Confestimque illi pergentes usque dum per vastam Italie telluram perniciter, per concava vallium, per abrupta montium, per plana campestrium ad ardua Alpium arces pedestrim scandendo gressum dirigebant in altum. Cumque, lustratis Alpium l. 25 cacuminis glacialique nivium nebulosa turbidine almi Dei adminiculo sanctorumque sustentaculo
Abbreviated transcription (Latin):
tim. usq ad aliud sollẽpnitatis
pascha. Et ĩterim dũ illa frigida
rugalisq hiemps transiendo
p̃teriit. uernaleq iã intũben¬
do instaret germ̃. et pastha

Expanded text:
tini usque ad aliam sollemnitatis pascham. Et interim, dum ille gelidus frugalisque hiemps transiendo preteriit, hibernaliaque iam incumbendo instaret germen, l. 5 et pascha
Abbreviated transcription (Latin):
lis miꝰ et hiops cũ duobꝰ camelio. et
tno mulo. qui ducebat mulierem ꝑ
siluã. Cũqr̃ ꝑrexissent. obuiauit illis
imiꝰ leo. qui aꝑto ore rugiẽs ratusq
eos rapere at deuorare cupiẽs. tal
de minaibat᷑ illis. Tũt ille ethiops di¬
xit ad illos. Nolite timere uos. s ꝑ¬
gamꝰ mante. Btatĩq illi ꝑgentes:
appropinqualieẽt ad illũ. Alst ille
cito oĩporentis altithroni dei admi-¬
inculo in aliã partẽ diuertit: et
lantes uener̃t̃ ad caput libani: ubi
ille mous in mare uadit. et ẽ ꝓmun¬
ctoriũ. Ibi est turris libam. Et
qui illuc uenerit nõ habẽs chari¬
tam nõ ꝑtnͣsit locũ. qr in custodi¬
a est ille lotꝰ et est claustrum.
rũ. Ille mons est int̾ tyrũ et
chalamarthã. Et tũc ueĩt it̾m

Expanded text:
lis et uno mulo ducebat unam mulierem per silvam. Cumque perrexerunt, obviavit illis unus leo, qui, aperto ore rugiens rancusque eos rapere ac devorare cupiens, l. 25 valde minavit illis. Tunc ille Ethiops dixit ad illos: «Nolite timere vos, sed pergamus inante». Statimque illi pergentes, adpropinquaverunt ad illo; ast ille cito omnipotentis altithroni Dei adminiculo in aliam partem divertit et llantes, venerunt ad caput Libani, ubi ille mons in mare vadit et est promontorium; ibi est turris Libani. Et qui illic venit non habens cartam, non pertransiret locum, qui in custodia est ille locus et est claustrum; ro. Illa mons est inter Tyro et Thalamaitha. Et tunc venit iterum
Abbreviated transcription (Latin):
antiphone crepitãt. inde lectio¬
nes resultãt. inde nũc clara cre
miracula: et celeberrima cõdi¬
toris gratulabundi gareulãt
p̃conia Ouid dicã nũc d̾ sc̃o¬
ixillibaldo meo tng̃ro et uestro
alũno: Quis illo pietate p̃stã¬
tio. hũilitate excellentio pati¬
entia puriõ continẽtia rigidi¬
or. mansuetudine maio̾: Cui
ille unqm in tristiũ solatio pos¬
terio̾. et cui ille in pauꝑm opi¬
tulatione inferioꝰ. aut in nudo¬
rũ habitu tardioꝰ. Ista oĩa nõ
ad iactantiã dicta: sed sĩc ridi

Expanded text:
antephonas crepitant, inde lectioantephonas crepitant, inde lectiones resultant, inde nunc clara credti l. 20 miracula et celeberrima Conditoris gratulabundi garrulant preconia. Quid dicam nunc de Willibaldo, meo magistro et vestro alumno? Quis illo pietate prestantior, humilitate excellentior, patientia punior, continentia rigidior, mansuetudine maior? Cui ille umquam hic in tristium solacio posterior, et cui ille in pauperum opitulatione inferior aut in nudium habitu tardior? Ista omnia non ad iactantia dicta, sed sicut vidi
Abbreviated transcription (Latin):
fetꝰ: ita et ille pat̾ sc̃s ioillibal¬
dꝰ et mat̾ eccłe plures ꝑ euũ sue
pietatis parma ꝓtegendo dño de¬
ferebat adoptiuos natos. Et quẽ¬
admodũ alummꝰ suos ale̾ solet
infantes: ita et ille enutriendo
diuineq pietatis lacte lemter
lactando pascebat.usq dũ illi cõ¬
foti et de infantia eruditi elegã¬
terq edocti ad iuuemilẽ pulchre
indolis pubertatẽ ꝑuener̃t. Et
nũc scd̾m magistri p̃cedẽtis ex¬
emplũ scã sectãtes dogmatum
eiꝯ dona: multis micãt admum¬
culis. En ille sc̃s willibaldꝰ qui
cũ pancis adprimitꝰ satellitũ
subsidiis scẽ cõuersationis incho¬
auerat exercitiũ: tandẽ cũ innu¬
meris aulatiũ magistratibus
multiformitꝰ militãdo dño dignũ
acq̾siuit ppłm. Et late ille ꝑ uas¬
tã baioariorũ ꝓuinciã aratra
crudẽdo sata serendo messẽ me¬
tendo cũ multis messorũ oꝑariis
digna dño delibat dona. Inde nũc

Expanded text:
fetos, ita ille pater Willibalfetos, ita ille pater Willibaldus et mater aecclesia plures per aevum suae pie ̨tatis parma protegendo Domino deferebant adoptivos natos, et quemadmodum alumnus suos alere solet infantes, ita et ille l. 10 enutriendo divinae piętatis lacte leniter lactando pascebat, usque dum illi confoti et de infantia eruditi, eliganter edocti, usque ad iuvenalem pulchre indolis pubertatem perventi sunt, et nunc secundum magistri precedentis exemplum sancta sectantes dogmatum eius dona, multis micant adminicula. En ille Willibaldus, qui cum paucis adprimitus satellitum subsidiis sanctae conversationis inchoaverat exercitium, et tandem cum innumeris aulacium l. 15 magistratu multiformiter militando Domino dignum adquisibit populum, et late ille per vastam Baguariorum provinciam aratram trudendo, satam serendo, messem metendo cum multis messorum operariidignas Domino delibat dona. Inde nunc
Abbreviated transcription (Latin):
diuimi segetis campũ sacra suꝑni
uerbi sata serendo usq ad messẽ
ꝑducebat. Et sic̃ apes prudẽtissiã
que ꝑ purpurea uiolarũ uirecta.
et ꝑ fuluos frondiũ flosculos. et ꝑ
olida holerũ florida letalẽ liquã¬
tes toxicã et suauissimũ sorbẽtes
sucũ nectaris. et sic cruribꝰ et to¬
to corpore referta ad aluearia ges¬
tando ꝓperat: sic et ille bt̃s pari
trando ꝓpriis cernebat lumimibꝰ
optima eligendo arripiebat. arri¬
piendoq oĩbꝰ sibi subditoꝵ phalã¬
gibꝰ recte cõuersatiõĩs studiũ bñ
uiuendo. in uerbo in uitioꝵ obstacu¬
lis in bonitate. in patientia in ab.¬
stinẽtia peritꝰ ꝓlatã p̃bebat nor¬
mã. Ast cito postqmͣ ille stremiꝰ
almmi dei acleta monasterialem
mansionis locũ in habitare cepit.
statim undiq de illis regionũ ꝓ
sapĩe dogna cõflue̾ ceper̃t. Qͦs
ille qd̾ãmõ oes ut gallina q̃ sub
alis solet suos tegendo enutrire

Expanded text:
divini segetis campum sacro superni divini segetis campum sacro superni verbis sato serendo usque ad messem perducebat; et sic apis prudentissima, que per purpura violarium virecta et per fulvas frondosorum flosculos et per olida holerum florida loetalem liquantes toxicam et suavissimum sorbentes sucum nectaris, et sic cruribus et toto corpore referta ad alveariis gestando properat: sic et ille beatus bartrando propriis cernebat luminis, optima elegendo arripiebat arripiendoque omnibus sibi subditorum falangis recte conversationis studium bene vivendo in verbo, in vitiorum obstaculis, in pietate, in patientia, in abstinentia periter prolata prebebat normam. Ast cito postquam ille strenuus almi Dei anthletus monasterialem mansionis locum inhabitare l. 5 coepit, statim undique de illis regionum prsapientiae dogmam confluere ceperunt. Quos ille quodammodo omnes ut gallina, que sub alis solet tegendo suos enutrire
Abbreviated transcription (Latin):
Transacto atq t̾minato ꝓlixo iti¬
neris meatu sc̃i ruillibaldi quẽ ille
sagax in septẽ annoꝵ induciis lus-¬
trando adibat.illa nũc reꝑta et
ex ritu rimata explanare intima
tata ꝑscripsimꝰ in monasterio hei-¬
denheim: testibꝰ mihi diaconis eiꝯ
et aliis nõnullis iumoribꝰ eiꝰ. ¶deo
dico hoc: ut nlłꝯ dicat it̾m hoc fri¬
uolũ fuisse. Mostqm ille de ro¬
ma in istã ueniebat ꝓuintiã cum
et uniꝰ annoꝵ etate iã gnarus et
grandeuꝯ sacri episcopatꝰ gradũ
accepit. et in loco qui diͭ eystet
monasteriũ construe̾ incipiebat
atq ibidẽ sacrã monasterialis ui¬
te disciplinã in usũ prioris uite qd̾
uidendo ad sc̃m bñdc̃m. et nõ solũ
ibi: sed et in multis monachoꝵ mã¬
sionbꝰ q̈s ip̃e sol ers et sophyrus
uasta ꝑ rura rimãdo explorabat
illoꝵ catanormã uenerande uite
cõuersationẽ in semetip̃o ostẽden-¬
do exercebat. et cũ paucis adhuc
ibidẽ operariis latũ atq spaciosũ

Expanded text:
Transacto atque terminato prolixa iteneris meatu Willibaldi, quam ille sagax in 7 annorum indutia lustrando adiebat, illa nunc reperta et ex ritu rimata explanare intimartata perscripsimus in monasterio Heidanheim, testibus mihi diaconis eius et aliis nonnullis iunioris eius. Ideo dico hoc, ut nullus iterum dicat frivolum fuisse. Postquam ille de Roma in istam veniebat provinciam cum et unius annorum aetate, iam gnarus et grandevus, sacri episcopatus gradum acl. 20cepit, et in loco que dicitur Eihstat monasterium construere incipiebat atque oceo ibidem sacram monasterialis vitae disciplinam in usum prioris vitae, quod videndo ad Sanctum Benedictum, et non solum ibi, sed in aliis multis monachorum mansionibus, quas ipse solers et sophyrus vaste per ruras rimando explorabat, ast illorum cata normam venerandis vitae conversationem in semet ipso ostendendo exercebat et cum paucis adhuc l. 25 ibidem operariis latam atque spatiosam
Abbreviated transcription (Latin):
Et post qm uinꝰ anni tnͣsibat cir¬
culꝰ. sc̃s bonifaciꝰ p̃cepit illi ut in
thuringiã ad se ueniret. Btatĩq
uenerandꝰ ille uir dei irillibaldꝮ¬
p̃m iussionẽ sc̃i bonifacii in thurin¬
giã ueniebat. et in domo frĩs sui
wunebaldi hospitalitatis mãsionẽ
habebat. qr illũ iã priꝯ octo an¬
noꝵ spatio et nono dimudio ab eo
ꝙ de roma ꝑgebat nõ uidit. Et iã
tũc uidendo gaudebãt: et de sua¬
cõuentione gratulabãt᷑ ambo.
Illud fuit autuminale ani tp̃s. qñ
sc̃s̃ willibaldꝰ uemebat in thuri¬
giã. Btatĩq posteaqm illuc ueni¬
ebat: sc̃s bonifaciꝰ archiep̃s atq
scs̃ burchardꝰ et moizo sacre epis¬
copatꝰ auctoritati illũ ordinãdi
cõsecrauer̃t. Ast ibidẽ tũt cũ sũmo
sacerdotalis infule ditatꝰ erat ho¬
nore: unã ebdomadã erat. et pos¬
tea it̾m ad p̃destinatũ mansionis
sue locũ remeabat. St̃s irillibaldꝰ¬

Expanded text:
Et postquam unius anni transibat circulus sanctus Bonifacius praecepit illi ut in Thuringiam ad se veniret; statimque venerandus ille vir Dei sam iussionem sancti viri in Thyringeam veniebat et in domo fratris sui sancti Wynnebaldi hospitalitatis mansionem habebat, qui illum iam prius 8 annorum spatio et nono dimedio, ab eo quod de Roma pergebat, non vidit. Et iam tunc videndo gaudebant et conventione gratulabantur ambos. Isanctus Willibaldus veniebat in Thuringeam. Statimque posteaquam illic veniebat, sanctus Bonefatius archiepiscopus atque Burchhardus et Wizo sacre episcopatus auctoritate illum ordinando consecraverunt. Ast ibidem tunc cumque summa sacerdotalis infule ditatus erat honore, unam erat ebdomadam, et postea iterum ad predistinatam mansionis suae locum remeabat. Ille Willibald