comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pondere & bonitate praecipua. Ordeum dictũ quod praeciteris
generibus frumenti antea fiat. aridum. uel quod spica eius ordines
habeat. horum triagenera: Primum exaticum uocatur Eoquod
spica eius sex ordines habeat quod quidam canterinum appellaNt
qm̃ animalia melius quam triticum pascit.: & homines salubrius
quam malum triticum alterum disticum eo quod duos ordines
habeat. hunc plerique calaticum uocant: Tertdium trim̃ se
quia cum cogit necessitas uerno seminatur & celerit̃ colligitur
Scandula adiuisione uocata. duplex est enĩ scanditur que
idest diuditur : Cen tenum appellatum eo quod mnpleris que
locis iactus seminis eius mincrementũ frugis centesimum
renas cantur. hinc & nuliũ amultitudine fructus uocatum:
Panicium dictum quod multis in regionibus ex eopanis in ce
homines sustententur quasi pam ciuium .i. Pistum apasto.
Sisamum. Grecum. nomeN. Farra a farre dicta. est eni

Expanded text:
pondere et bonitate praecipua. Hordeum dictum quod prae ceteris pondere et bonitate praecipua. Hordeum dictum quod prae ceteris generibus frumenti ante fiat aridum, vel quod spica eius ordines habeat. Horum tria genera. Primum hexaticum vocatur eo quod spica eius sex ordines habeat; quod quidam canterinum appellant, quoniam animalia melius quam triticum pascit, et homines salubrius quam malum triticum. Alterum distichon, eo quod duos ordines habeat; hunc plerique Galaticum vocant. Tertium trimestre, quia, cum cogit necessitas, verno seminatur et celeriter colligitur. Scandula a divisione vocata; duplex est enim scanditurque, id est dividitur. Centenum appellatum eo quod in plerisque locis iactus seminis eius in incrementum frugis centesimum renascatur. Hinc et milium a multitudine fructus vocatum. Panicium dictum quod multis in regionibus ex eo panis vice homines sustententur, quasi panivicium. Pistum a pasto. Sisamum Graecum nomen est. Farrago a farre dicta: est enim
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ uel fruges a frumendo hoc ẽ auescendo dictae namfrum en
dicitur summapars guilȩ. Primitiae proprie sunt quae frugibus prae¬
cerpuntur. Inticum uel a tritura dictum quod puris simum horreo
condeatur. uel quia granus eius commolitur & territur : Far. dicitur
eo qđ initio franger&ur. apud antiquos enim molarũ usus nondum
erit. sed frum̃ tũ inpila missum frangebat & hoc erat genus molen¬
di adorreum triticigenus quodidem uulgo semen dicitur cedor
quendam appellatum ab edendo quia eo primo usisunt homines siue
quia in sacrificio ipsius generis panis. adaras offerebatur. : Vnde
& adorrea sacrificia ducuntur: Sili cogenus tritici a serecto dctũ
Uaminpane species eius praccipua ẽ: Trimense triticum ideonincu¬
patum quia satum post tres menses colligitur. Nam ubi propter
aquam aliã uecausam matura satio Omis sa est praesidium ab hoc
p&itur. alica grecum nomen est. Alic astrum simile est alice

Expanded text:
autem vel fruges a frumendo, hoc est a vescendo, dictae; nam frumen autem vel fruges a frumendo, hoc est a vescendo, dictae; nam frumen dicitur summa pars gulae. Primitiae proprie sunt quae frugibus praecerpuntur. Triticum vel a tritura dictum, quo purissimum horreo condeatur, vel quia granum eius conmolitur et teritur. Far dicitur eo quod initio frangeretur; apud antiquos enim molarum usus nondum erat, sed frumentum in pila missum frangebant; et hoc erat genus molendi. Adoreum tritici genus, quod idem vulgo semen dicitur. Ador quondam appellatum ab edendo, quia eo primo usi sunt homines, sive quia in sacrificio ipsius generis panis ad aras offerebatur. Unde et adorea sacrificia dicuntur. Siligo genus tritici a selecto dictum; nam in pane species eius praecipua est. Trimestre triticum ideo nuncupatum quia satum post tres menses colligitur; nam ubi propter aquam aliave causa matura satio omissa est, praesidium ab hoc petitur. Alica Graecum nomen est. Alicastrum simile est alicae,
Abbreviated transcription (Latin):
l&a faciat germanaret dat que arua pingiua & fecunda
Occatio & cum rustici satione factabubus. Dimissis grandes glebas
cedant aclegionibus frangunt: & dicta occatio quasi obcecatio
quodoperiat semina. Oecareigitur est operire terra. Semina
uites uel arbores. Runcatio est a terra herbas uellere nam rus
terra est. sol cusa sole uocatus quod proscissus solem capiat.
Ueractum dictum quasi uere actum idest uerno aratum. Pro scissi o
est aratio prima. Cum ad huc durus ager est. Satio dicta quasi
seminis actio quasi saturum actio: Serere aut̃ uocatum quia
hoc sereno caelofaciendum est non perimbres. hinc est illud uergi
dicta. Seges aut̃ desemine dicta quodiacimus siue a sectione :
meminit ouidius dicens. prima ceres unco.. Glebam dimouit
aratro: Prima dedit fruges alimenta que mitia terris. ⁊ frum̃ta
sunt proprie quae aristas habent fruges aut̃ reliqua. frum̃ ta

Expanded text:
laeta faciat germina reddatque arva pinguia et fecunda. laeta faciat germina reddatque arva pinguia et fecunda. Occatio est cum rustici satione facta bubus dimissis grandes glebas caedunt ac ligonibus frangunt: et dicta occatio quasi obcaecatio, quod operiat semina. Occare igitur est operire terra semina, vites vel arbores. Runcatio est a terra herbas evellere; nam rus terra est. Sulcus a sole vocatus quod proscissus solem capiat. Vervactum dictum quasi vere actum, id est verno aratum. Proscissio est aratio prima, cum adhuc durus ager est. Satio dicta quasi seminis actio, quasi satorum actio. Serere autem vocatum, quia hoc sereno caelo faciendum est, non per imbres. Hinc est et illud Verdicta. Seges autem de semine dicta quod iacimus, sive a sectione. §Metam. 5, 341: Prima Ceres unco glebam dimovit aratro, prima dedit fruges alimentaque mitia terris. Frumenta sunt proprie quae aristas habent, fruges autem reliqua. Frumenta
Abbreviated transcription (Latin):
cuius ara apico dedicata est romae hic plura instrumenta
agricultura repperit primus quae agros firmauit eundem¬
quidam saturnum putauert̃. ut maiorem illi nobilitatem
facerent hoc nomine quo splendidesonar& & dignitatem
titu li conparar& .:
magnolabore quaerintur ab in colendo uocata diutiae enim antiquo rum in his
duobus erant bene pas cere & benearabe.: Cultura agri. cinis. aratio. inter¬
nissio. incensio stipularum. stercoratio. occacio. runcatio. Cinis est enĩ¬
incendium perquod ager mnitilem humorem ex sudat: Aratio dieta.
quia deaere prius terrae culturam ex ercebant antequam ferrifius s&e
usus reppestus duplex ẽ aut̃ aratio uernalis & autum nalis. Inter¬
mis sioẽ qua alt̃nis annis uacuis ager uires recipit: Stercoratio
est l&aminis aspersio: Stercus aut̃ uocatum uel qui asternitur
in agris. uel quia ex tergi. oposteat. quod sordidum ineuita te
idest stercus quodulgo l& amen uocatur. eo quod suo nutrimento

Expanded text:
cuius ara a Pico dedicata est Romae: hic plura instrumenta cuius ara a Pico dedicata est Romae: hic plura instrumenta agriculturae repperit, primusququidam Saturnum putaverunt ut maiorem illi nobilitatem facerent hoc nomine, quo splendide sonaret et dignitatem tituli conpararet. Dmagno labore quaeruntur, ab incolendo vocata. Divitiae enim antiquorum in his duobus erant, bene pascere et bene arare. Cultura agri cinis, aratio, intermissio, incensio stipularum, stercoratio, occatio, runcatio. Cinis est incendium per quod ager inutilem humorem exudat. Aratio dicta quia de aere prius terrae culturam exercebant, antequam ferri fuisset usus repertus. Duplex est autem aratio: vernalis et autumnalis. Intermissio est, qua alternis annis vacuus ager vires recipit. Stercoratio est laetaminis adsparsio. Stercus autem vocatum vel quia sternitur in agris, vel quia extergi oporteat quod sordidum in civitateid est stercus quod vulgo laetamen vocatur, eo quod suo nutrimento
Abbreviated transcription (Latin):
communibus.
DEMIC TORIBUS RERUMRIS TIEAT MN
Rerum rusticarum scribendi solertia apud grecos primus esiodus
ba&ius humanis studuis contulit. Deinde mocritus magnus
quoque hartaginensis inuginti octouoluminib studium agri¬
culationis conscripsit : Apud romanos aut̃ deagri cultura. primus
cato instituit quam de inde marcus terentius expoliuit. mox
uergilius laude carminum extulit: Nec minorem studum.
hauert̃ post modum cornilius celsus & iulius. atticus. Emilianus
siue colo mella insignis orator. qui totum corpus dis ciplinae
eiusdem conplexus est. Primum adararum boues iuncis se
ferunt quendam priuatũ hominem & fulminatum nomine
homo gyrum. quidam aut̃ osirem dicunt esse artis. huius inuer¬
torem. quidam treptolemum. & hic questio ẽ quo modo prima
ceres ferro ingreciam uestere terram instituit: Sed ferro quale¬
cumque ñ specialit̃ uomere aut aratro: Ster corandi. agrirati¬
onem primus induxit. Quidam nomine ster cutus initalia

Expanded text:
. De auctoribus rerum rusticarum. Rerum rusticarum scribendi sollertiam apud Graecos primus Hesiodus Boeotius humanis studiis contulit; deinde Democritus. Mago quoque Carthaginiensis in viginti octo voluminibus studium agricolationis conscripsit. Apud Romanos autem de agricultura primus Cato instituit; quam deinde Marcus Terentius expolivit; mox Vergilius laude carminum extulit. Nec minorem studium habuerunt postmodum Cornelius Celsus et Iulius Atticus, Aemilianus, sive Columella insignis orator, qui totum corpus disciplinae eiusdem conplexus est. Primum ad aratrum boves iunxisse ferunt quendam privatum hominem et fulminatum, nomine Homogirum; quidam autem Osirim dicunt esse artis huius inventorem; quidam Triptolemum. Et hic quaestio est quomodo prima Ceres ferro in Graecia vertere terram instituit, sed ferro qualicumque, non specialiter vomere aut aratro. Stercorandi agri rationem primus induxit quidam nomine Stercutus in Italia,
Abbreviated transcription (Latin):
specialit̃ sibi ad sumpsit quod & mensura perfectimimeri idest
denarii, Modius dictus abeo quod sit suo modo perfectus .
Est aut̃ mensura librarũ quadraginta quattuor iõ sex tariorũ
uigintiduorum. cuius numeri causa ind& racta ess& eoquodin
principio ds uigintiduo operafecerit: Nam prima die septem
opera fecit. id materiam. In formem. angelos. lucem.
Caelos. superiores. terram. aquam. adque .a. e. rem. Secunda die
firmamentũ solum. Tertiadie quattuor. maria. semina. sationes atq

Expanded text:
specialiter sibi adsumsit, quod sit mensura perfecti numeri, id est specialiter sibi adsumsit, quod sit mensura perfecti numeri, id est denarii. Modius dictus ab eo quod sit suo modo perfectus. Est autem mensura librarum quadraginta quattuor, id est sextariorum viginti duorum. Cuius numeri causa inde tracta est, eo quod in principio Deus viginti duo opera fecerit. Nam prima die septem opera fecit: id est materiam informem, angelos, lucem, caelos superiores, terram, aquam atque aerem. Secunda die firmamentum solum. Tertia die quattuor: mar
Abbreviated transcription (Latin):
facit adicesextum congium reddit : Nam congius sex m&itur sexta¬
rus. a quo & sextarii nomen dederunt: Congium aut̃ a congiendo
iđ per augmentum crescendo uocatur: Un de postea pecunia
beneficii gratia daricepta congiarium appellatũ ẽ. unus quisq
enĩ sui temporis imperator faborem populicaptans a diciebat
ut largior uider&ur indonis. Congiarium aut̃ specialit̾ mensura
est liquidorũ. cuius & rem simul & nom̃ a romanis inpositum inue¬
nimus. M&rum est mensura liquidorũ. haec amensura accipit
nom̃ in &ro enĩ mensurã dicunt greci. & inde appellatame tr&a
lic& & urna & anfora. & reliqua huius modi nomen amensuraraĩ.
Sint tamen ista hoc nom̃ adenari numeri perfectionem accipit.
M&rum adomnẽ mensurã pestin& m& rum enĩ grece latinȩ
mensura dicitur. Nam & ciatum mensura est & anforam̃ sura ẽ
& quidquid plus minus uecapit mensuraẽ. sedideo hoc nomen

Expanded text:
facit. Adice sextum, congium reddit: nam congius sex metitur sextafacit. Adice sextum, congium reddit: nam congius sex metitur sextariis, a quo et sextarii nomen dederunt. Congium autem a congiendo, id est per augmentum crescendo, vocatur. Unde et postea pecunia beneficii gratia dari coepta congiarium appellatum est: unusquisque enim sui temporis imperator favorem populi captans adiciebat, ut largior videretur in donis. Congiarium autem specialiter mensura est liquidorum, cuius et rem simul et nomen a Romanis inpositum invenimus. Metrum est mensura liquidorum: haec a mensura accepit nomen; μέτρον enim mensuram dicunt Graeci. Et inde appellata metreta, licet et urna et amphora et reliqua huiusmodi nomina mensurarum sunt; tamen ista hoc nomen a denarii numeri perfectione accepit. Metrum ad omnem mensuram pertinet; metrum enim Graece, Latine mensura dicitur. Nam et cyatum mensura est, et amphora mensura est, et quidquid plus minusve capit mensura est. Sed ideo hoc nomen
Abbreviated transcription (Latin):
longitudo & breuitas. Sed & solemistum propriam suiorbis habere m̃ sut
quod geo m&rici praescrutare audent. temporis. ut mensura horarum
& dierum & annorũ. unde & m&ire pedes horarum dicimus hoc est mensu¬
rare. proprieaut̃ mensura uocata quod ea fruges m&iuntur. at que¬
frumentum tõ. ẽ humida & sicca. ut modios urnas. & tnforas.
Nensurarum pars minima coclear quod est dimidia pars dragmȩ appendens
seliquas nouẽ quitriplicatus conculam fac̃: Concula dhragma una & dimi¬
causatus nominatur: Oxifalus fit siquinq hragmae adduntur ad decẽ.
Acitabulus quasta pars eminȩ est. xii dragmas adpendens. Cotula
emina ẽ. habens ciatos sexquae idcirco cotula uocatur quia cote greco
sermone incisio dr̃: & eminasextarii. induo equa inciditur : Emina
duarũ librarũ est. quibis ad sumptus nominatur bilibris. ad sumptus quat̃
fit greco nomine: Cenix quinquies complicatus: quinarem siue gomor¬

Expanded text:
longitudo et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram, longitudo et brevitas. Sed et solem istum propriam sui orbis habere mensuram, quod geometrici perscrutare audent. Temporis, ut mensura horarum et dierum et annorum: unde et metire pedes horarum dicimus, hoc est mensurare. Proprie autem mensurafrumentum, id est humida et sicca, ut Mensurarum pars minima cochlear, quod est dimidia pars drachmae, appendens siliquas novem, quod triplicatum chonculam facit. Choncula drachma una et dimim causatus vel lassatus nominatur. Oxybaphus fit, si quinque drachmae adduntur ad decem. Acetabulum quarta pars heminae est, duodecim drachmas appendens. Cotula hemina est habens cyathos sex, quae idcirco cotula vocatur, quia cote graeco sermone incisio dicitur, et hemina sextarii in duo aequa inciditur, et cotuduarum librarum est, qui bis assumptus nominatur bilibris: assumptus quater fit graeco nomine choenix: quinquies complicatus quinarem si
Abbreviated transcription (Latin):
ponderis genus. quia tot .h. constat uncus quod mensibus annus.
Dic ta aut̃ libra quod sit libera & cuncta intra sepondera praedieta conclu
dat MNa. inponderibus centum draginis appenditur. & est nomen
grecum. Talentum summum esse pondus perhib&ur ingrecis. Nam
nihilest calcominus nihiltalento maius. cuius uarium apud diuersas
gentes pondus hab&ur. apud romanos enĩ talentum ẽ septuaginta
duarum librarum sic ut plaustus ostendit quiait duotalenta essecentũ
quadraginta libras: estaut̃ triplex. idest minor. medius summus.
minor quin quaginta. medius fentuaginta duarum librarum. summus
centum iuginticonstat. Centenarium numeri. nomenẽ eo quod
centum librarum ponderissit. quod pondus propt̃ perfectionem cente¬
narii numeri instituerunt romani.XU. DEMENSURIS
ensuraẽ res aliqua modosuo uel tempore circum inscripta. haec aut
corporis est aut temporis. corporis ut hominum lignorum & columnarũ

Expanded text:
ponderis genus quia tot constat unciis quot mensibus annus. ponderis genus quia tot constat unciis quot mensibus annus. Dicta autem libra quod sit libera, et cuncta intra dat. Mina in ponderibus centum dragmis appenditur, et est nomen grecum. nihil est calco minus, nihil talento maius. Cuius varium apud diversas gentes pondus habetur. Apud Romanos autem talentum esse septuaginta duarum librarum, sicut PlautusMost. 644 ostendit, qui ait duo talenta esse centum quadraginta libras. Est autem triplex; id est minor, medius, summus. Minor quinquaginta, medius septuaginta duarum librarum, summus centum viginti constat. Centenarium numeri nomen est eo quod centum librarum ponderis sit. Quod pondus propter perfectionem centenarii numeri instituerunt Romani. § 26 De mensuris. Mensura est res aliqua modo suo vel tempore circumscripta; haec autem aut corporis est aut temporis. Corporis est, ut hominum, lignorum et columnarum
Abbreviated transcription (Latin):
dens aureos tres unde & uocatur stater quod tribus solidis st&.
haec & semiuncia quia semis hab& deuncia. haeo & semessis quia¬
ponderis semis est quasi semis asis. Quadiantem hebrei similit̃ codrantem
uocant. & uocatur quadrans quodunciae quartam partem adpendeat.
Sicel. qui latino sermone siclus corrupte appellatur. Hebreum nomen ẽ
habens apud eos unciae pondus. apud latinos aut̃ & grecos quastapars
uncie est & stateris medi&as dragmas adpendens duas. undecum in lecteris
diumis legitur. Siclus. unciaẽ . cum uero ingentilium quarta pars unciae ẽ
Unciadicta quodumuersitatem minorum ponderũ suaunitate uniciat
idest conplectat. Constat aut̃ dragmis octo idest scripulis iugintiquat¬
tuor quod pro inde legitimum pondus hab&ur quia numerus scripulorũ
eius. horas liei noctis que m&itur. uel quia libraẽ efficit duodecies con¬
putatus. libra duodecim uncus perficitur. & inde hab&ur perfecti

Expanded text:
dens aureos tres, unde et vocatur stater, quod tribus solidis stet. dens aureos tres, unde et vocatur stater, quod tribus solidis stet. Hic et semiuncia, quia semis habponderis semis est, quasi semis assis. Quadrantem Hebraei similiter codrantem vocant; et vocatur quadrans quod unciae quartam partem adpendeat. Sicel, qui Latino sermone siclus corrupte appellatur, Hebraeum nomen est, habens apud eos unciae pondus. Apud Latinos autem et Graecos quarta pars unciae est et stateris medietas, dragmas adpendens duas. Unde cum in litteris divinis legatur siclus, uncia est; cum vero in gentilium, quarta pars unciae est. Uncia dicta quod universitatem minorum ponderum sua unitate vinciat, id est conplectat. Constat autem dragmis octo, id est scripulis viginti quattuor. Quod proinde legitimum pondus habetur, quia numerus scripulorum eius horas diei noctisque metitur, vel quia libram efficit duodecies conputatus. Libra duodecim unciis perficitur; et inde habetur perfecti
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ agrecis accipit hoc ẽ sagitta. Scripulus sex se liquarum pondere
constat: hic apud grecos grammauocatur. scripulus aut̃ dictus perdimi¬
nutionem alapillo breui quiscrupus uocatur. Dragma octaua pars
& uiii. seliquis. Denarium aut̃ dictum quia prox. nummis inputatur
solidum nuncupatum quianihil illi seesse uid&ur enim solidum aut̃
u&eres integrum dicebant. & totum. ipse quoque nomis mauocatur
pro eoquod nominibus principum effigiis quegign&ur. ab initio uero
unum nomis ma unus argenteus erit hoc enim ab assiriis cepit.. diciT
aut̃ iuda ei. quod abraham interram caan an primus hanc aduexerit
forma ẽ. Solidum apud latinos alio nomine sex tuladicitur. quodius
sex uncias compleat.. hunc ut diximus uulgus aureumẽ solidum
uocat. Cuius tertiam partem ideodixerunt tremissem eoquod
solidum faciat termissus. Sextulabis. ad sumptat uellam ficit.
Terposita staterem r&dit. Staterem aut̃ medi&as uncieẽ ad pen¬

Expanded text:
men a Graecis accepit, hoc est sagitta. Scripulus sex siliquarum pondere men a Graecis accepit, hoc est sagitta. Scripulus sex siliquarum pondere constat. Hic apud Graecos gramma vocatur. Scripulus autem dictus per diminutionem a lapillo brevi qui scrupus vocatur. Dragma octava pars decem et octo siliquis. Denarium autem dictum quia pro decem nummis inputatur. Solidum nuncupatum, quia nihil illi deesse videtur; solidum enim veteres integrum dicebant et totum. Ipse quoque nomisma vocatur pro eo quod nominibus principum effigiisque signetur. Ab initio vero unum nomisma unus argenteus erat; hoc enim ab Assyriis coepit: dicunt autem Iudaei quod Abraham in terram Chanaan primus hanc advexerit formam. Solidum apud Lsex uncia compleatur. Hunc, ut diximus, vulgus aureum solidum vocat, cujus tertiam partem ideo dixerunt tremissem, eo quod solidum faciat ter missus. 15. Sextula bis assumpta duellam facit, ter posita staterem reddit. 16. Stater autem medietas unciae est, appen
Abbreviated transcription (Latin):
accipit: uibiprimumeius usus reppertus ẽ haccduas lances non hab& sediurgaẽ
signata libris. & uncus & uagopondere mensurata. Ex amenest filium mediũ¬
quotrud inestatera Regitur. & lances equantur. Unde && in lancus
amentũ dicitur. Uniciuque aut̃ ponderi cestus ẽ modus nominibus pro¬
prus designatus: Calcus minma pars ponderis quartapars oboliest
constans lentis. Geminis grans appellaturaut̃ calcus. quod sit paruulus
sicut & lapis calculus quia deo minimus est ut sine molestia sui calc&ur
S. liqua uicensima quartapars solidiest. ab arbore cuius semen ẽ uocabu¬
lũ tenens. Ceratim oboli pars media est. habens si liquam unam semis.
hunc latinitas semiobolum uocat ceratin aut̃ grecelatine seliqua cornuum
interpr&atur. Obolus si liquis tribus appenditur. habens ceratim duo
calcus quattuor. fiebat enimolim exaere adinstar sagittae. unde& no¬

Expanded text:
accepit, ubi primum ejus usus repertus est. Haec duas lances non habet; sed virga est accepit, ubi primum ejus usus repertus est. Haec duas lances non habet; sed virga est signata libris et unciis, et vago pondere mensurata. 298 7. Unicuique auquo trutine statera regitur et lances equantur: unde et in lanceis amentum dicitur. Unicuique autem ponderi certus est modus, nominibus propriis designatus. Calcus minconstans lentis geminis granis. Appellatur autem calcus quod sit parvulus; sicut et lapis calculus, qui adeo minimus est ut sine molestia sui calcetur. Siliqua vicesima quarta pars solidi est, ab arbore, cuius semen est, vocabulum tenens. Ceratin oboli pars media est, habens siliquam unam semis. Hunc Latinitas semiobolum vocat; ceratin autem Graece, Latine siliqua cornulum interpretatur. Obolus siliquis tribus adpenditur, habens ceratin duos, calcos quattuor. Fiebat enim olim ex aere ad instar sagittae. Unde et no
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere modum. Nam ominia corporalia sunt : sicut scriptum ẽ
a summi susq adimam inmensutam. & numero & pondere disposta sunt
at que formata cunctis enim corpore is rebus pondus natura dedit
suum quo quȩ regi & omnia pondus primus moy ses: Primus fidon¬
argiuus ponderum rationem in greciam constituit & lic& aliianti¬
quiores extiterint sediste hac arte experientior fuit pondus
dictum eoquod instatera libiatum pendat: hinc & peasum. abusiue
aut̃ pondus libraunaẽ: unde&iam dipondius dictumẽ qua siduo
pondera quod nomen adhuc inusu ren&ur: Trutina ẽ geminao
ponderum lances equali examme pendens facta propt᷑ talenta
& centenaria adpendenda sicut momentana proparua modica¬
quaepecuna luec & monitauocata idem & statera nomeneee
numero habens quod duobus lancis
& uno in medio stilolibrata equalit̃ st&. Campania aregione italiae nomen¬

Expanded text:
cognoscere modum. Nam omnia corporalia, sicut scriptum est, cognoscere modum. Nam omnia corporalia, sicut scriptum est, a summis usque ad ima in mensura et numero et pondere disposita sunt atque formata; cunctis enim corporeis rebus pondus natura dedit; suum quoque regit omnia pondusCarm. de pond. 3. Primus MoArgivus ponderum rationem in Graecia constituit; et licet alii antiquiores extiterint, sed iste hac arte experientior fuit. Pondus dictum eo quod in statera libratum pendeat; hinc et pensum. Abusive autem pondus libra una est. Unde etiam dipondius dictum est, quasi duo pondera; quod nomen adhuc in usu retinetur. Trutina est gemina ponderum lances aequali examine pendens, facta propter talenta et centenaria adpendenda; sicut momentana pro parva modicaque pecunia. Haec et moneta vocata. Idem et statera nomen ex numero habens, quod duobus lancibus et uno in medio stilo librata, equaliter stet. Examen
Abbreviated transcription (Latin):
& cumsit natura aeris ferrique dirissima si abs que stagno fuert ltetur
Eeremetu. stagnum in litum. Eris uasis. saporem facit gratiorem. & conpescit
uris eruginis specula &iam ex eo temperantur. Cerus saquoque ex eo
sicut explumbo conficitur: xexinOCCOCrSquoqu
lectrum uocatim quoladiadium solis clarius. auro argentoq reluc eat
Solenm a poc&is elector uocatur defecatior est enum hoc m&allum
omiibus maeallis. huius triagenera iium quod expimi arsoribus unt
quod sucinum dicitur. alterum m&allum quod genera lt̃ inuentur
&inprdiobab& ur. tertum quodifuit daribus pertibus aut arangentiuni
quas partes &iam sinaturale soluas inuenies undenibhil inter es senatũ
anfactum. utrumque enim eius dem natuie est elect tum quodest
naturale eius modinatura ẽ ut in conuiuo & acdlumina clarius cimets
nacallis sulgeat. & uenenum prodat rlamsieo infundas uen enu

Expanded text:
et quum sit natura aeris ferrique durissima, si absque stagno fuerit, uritur et quum sit natura aeris ferrique durissima, si absque stagno fuerit, uritur et crematur. Stagnum inlitum aereis vasis saporem facit gratiorem et conpescit virus aeruginis. Specula etiam ex eo temperantur. Cerussa quoque ex eo, sicut ex plumbo, conficitur. § 24 De electro. Electrum vocatum quod ad radium solis clarius auro argentoque reluceat; sol enim a poetis Elector vocatur. Defaecatius est enim hoc metallum omnibus metallis. Huius tria genera: unum, quod ex pini arboribus fluit, quod sucinum dicitur; alterum metallum, quod naturaliter invenitur et in pretio habetur; tertium, quod fit de tribus partibus auri et argenti una. Quas partes, etiam si naturale solvas, invenies. Unde nihil interesse natum an factum; utrumque enim eiusdem naturae esse. Electrum, quod est naturale, eiusmodi naturae est ut in convivio et ad lumina clarius cunctis metallis fulgeat, et venenum prodat. Nam si eo infundas venenum,
Abbreviated transcription (Latin):
aquamissa : calculi nigri & graues. & dumaurum collegitur cum
coremanent. Post ea separati conflantur & in plumbum album resol
uuntur inde & eadem grauitas plumbi. quae auro. Nigrumblũbũ
circa cantabriam habundat. cuius origo duplexẽ. aut enim solus
ex suauena prodit: aut cum argento nascitur. mixtis que uenis
conflatur. huius primus in fornacibus liquor stagrum est secundus
argentum quod reman&. Superaddita uena rursus que conflata
fit nigrum plumbum. India. neque. aes. neque plumbum hab&
genimis tantum & margaritis haec per mutit. Nigro plum bo fistulas
lamminasque utimur laboriosus inspania & gallia. eruitur plumbum.
Uam inbrittana summo teriae coreo: AXII. DESTAGNO
Stagni a& himologia. AΠo XΩ. pizon idẽ separans. & secernens.
Me taemm & adulterata interse perignem m& alla dissociat . & ab auro
& argento. aes plumbumq secernit. Alia quo que m &alla abigne detend

Expanded text:
aqua missa, calculi nigri et graves, et dum aurum colligitur, cum aqua missa, calculi nigri et graves, et dum aurum colligitur, cum eo remanent: postevuntur. Inde et eadem gravitas plumbi quae auro. Nigrum plumbum circa Cantabria abundat. Cuius origo duplex est; aut enim solus ex sua vena prodit, aut cum argento nascitur mixtisque venis conflatur. Huius primus in fornacibus liquor stagnum est, secundus argentum; quod remanet, superaddita vena rursusque conflata, fit nigrum plumbum. India neque aes neque plumbum habet; gemmis tantum et margaritis haec permutat. Nigro plumbo fistulas lamminasque utimur. Laboriosius in Hispania et Gallia eruitur plumbum, nam in Brittania summo terrae corio. § 23 De stagno. Stagni etymologia ἀποχωρίζων, id est separans et secernens. Mixta enim et adulterata inter se per ignem metalla dissociat, et ab auro et argento aes plumbumque secernit; alia quoque metalla ab igne defendit,
Abbreviated transcription (Latin):
sodems ferrum uel segites quasirodigo. mutata una littera. haec
& nugso ab enodendo Fiam erucouiciũ ẽ ferriaberodendo dieta non
ab eramento. S i coria uero purgimenta & sordes sunt quacigne ex que¬
custure & dictiscoria quia deferro ex cutitur. Rubigine autem
cuni fertũ sicerus sa e ypto & lique dapice perunguitur. Item rubigo
ferramenta nonuitiat si eadem medulla ceriuna uelcerussa mixta
rosaeio unguitutae hed sep lec t o. ꝑ lumbumndictum quod
exeoprinum pylis factis maris altitudo temtataẽ hiuus duo genera
sunit nigrum & candidum. scc meluis candidum quod prius in in sulis
atnalantici maris muentũ ẽ. Si quidẽ & inlusitania & ingalliciagignitur
S ummaterra arenosa & coloris nigri. & pondere grais interuenunt
& miniti calculi maxime &orrentibus siccatis labant eas. arenas& qđ
subdit quo quunt in fornacib inuenuntur. & in aurariis m&allis

Expanded text:
rodens ferrum, vel segetes, quasi rodigo mutata una littera; haec rodens ferrum, vel segetes, quasi rodigo mutata una littera; haec et aerugo ab erodendo; nam aerugo vitium est ferri ab erodendo dicta, non ab aeramento. Scoria vero purgamenta et sordes sunt quae igne exquoquuntur: et dicta scoria quia de ferro excutitur. Rubigine autem caret ferrum, si cerussa et gypso et liquida pice perunguitur. Item rubigo ferramenta non vitiat, si eadem medulla cervina vel cerussa mixta rosaceo unguitur. § 22 De plumbo. Plumbum dictum quod ex eo primum pilis factis maris altitudo temptata est. Huius duo genera sunt, nigrum et candidum; sed melius candidum, quod prius in insulis Atlantici maris inventum est. Siquidem et in Lusitania et in Gallecia gignitur, summa terra arenosa et coloris nigri et pondere gravis. Interveniunt et minuti calculi, maxime e torrentibus siccatis; lavant eas arenas, et quod subsidit, coquunt in fornacibus. Inveniuntur et in aureis metallis,
Abbreviated transcription (Latin):
omnes quod non in aliis m&allis ad stringenda. apta euo cabulo in po¬
sito. a quarum uero summa differentia ẽ quibus ferrum candens¬
inmergitur quo utilior fiat sicut birbilis inspania & thirrassona
comus initalia in acuendo ferro. oleo delectatiorfit acies. unde
& tenuiora fertimenta oleo restingui. mos est. nea qua in fragilitate ẽ
durentur. a ferro sanguis humanus sese ulcis citur. contactum namq
celerius rubiginem trahit. cum ferro magnis lapis concordiam hab&
Sola enim haec materiaum. ab hoc lapide accipit r&in&q longo
tẽpore
ex eodem lapide aret tectus quidum alex andriae templum concameraurt¬
ien de mi eo simusarrum fertomaere pendere uider& ur: Ferrum accensũ
one msedumua itibus contumpitur. Rubens nonẽ abile ad conderdũ
nequolist trquam albis cere incipiat. Ac& ouel alumi ne inltum ferrũ
nto ueris simuler Purgamenta ferrirubigo & scoria. Rubigo est uitiũ

Expanded text:
omnes, quod non in aliis metallis, ab stringendo apte vocabulo inpoomnes, quod non in aliis metallis, ab stringendo apte vocabulo inposito. Aquarum vero summa differentia einmergitur quo utilior fiat, sicut Bilbilis in Hispania et Tirassona, Comus in Italia. In acuendo ferro oleo delectatior fit acies; unde et tenuiora ferramenta oleo restingui mos est, ne aqua in fragilitatem durentur. A ferro sanguis humanus sese ulciscitur; contactum namque celerius rubiginem trahit. Cum ferro magnes lapis concordiam habet; sola enim haec materia vim ab hoc lapide accipit retinetque longo tempore. Ex eodem lapide architectus quidam Alexandriae templum concameravit, ut in eo simulacrum ferro in aere pendere videretur. Ferrum accensum igni, nisi duretur ictibus, conrumpitur: rubens non est habile ad tundendum neque antequam albescere incipiat: aceto vel alumine inlitum ferrum fit aeris simile. Purgamenta ferri, rubigo et scoria. Robigo est vitium
Abbreviated transcription (Latin):
terrae condeat idest & calips. acalibe. flumine ubi ferrum optima acie
calips: Ferri usus postaliam & alla reppestus est cuius postea uersa
in opproprium species: Nam unde pridem tellus tractabatur. inde
modo cruor effunditur. Nullum aut̃ corpus tamdensis in terse coheren¬
tibus & inplicitis elimentis. quam ferrum unde mestilli duritia cum
frigore. ferriaut̃ m&allum pene ubique repperitur s& ex omnibus
geribribus palma serico ferrodatur. Seres enim hoc cum uestibus suis
pellibus quemittunt secunda partico: Neque liagenera ferri ex mera
acie temperatur. C&eris enim ad misc&ur mollior complexus
Differentia ferri plurima uxta terraegenus. Namaliud molle plumbo¬
que uicinom rotarum & clauorum usibus aptum. aliud fragile & erosũ
culture terrae conueniens. aliud breuitate solaplac& clauisque
caligaruis. aliud rubiginem celerius sentit.: Stricturae uocantur

Expanded text:
terrae condeat. Idem et chalybs a Chalybe flumine, ubi ferrum optima acie terrae condeat. Idem et chalybs a Chalybe flumine, ubi ferrum optima acie chalybs. Ferri usus post alia metalla repertus est. Cuius postea versa in opprobrium species. Nam unde pridem tellus tractabatur, inde modo cruor effunditur. Nullum autem corpus tam densis inter se cohaerentibus et inplicitis elementis quam ferrum; unde inest illi duritia cum frigore. Ferri autem metallum pene ubique reperitur, sed ex omnibus generibus palma Serico ferro datur. Seres enim hoc cum vestibus suis pellibusque mittunt. Secunda Parthico; neque alia genera ferri ex mera acie temperantur; ceteris enim admiscetur mollior conplexus. Differentia ferri plurima iuxta terrae genus. Nam aliud molle plumboque vicinum, rotarum ut clavorum usibus aptum; aliud fragile et aerosum, culturae terrae conveniens; aliud brevitate sola placet clavisque caligariis; aliud rubiginem celerius sentit. Stricturae vocantur hae
Abbreviated transcription (Latin):
Es. omine frigore magno melius funditur. Es. rubiginem celerius
trahit. nisioleo perungatur. Seruari aut̃ idoptime &iam inliquida
pice tradunt interomnia m& alla aes uocalissimum ẽ & maxime
potestatis. ideo & aenea limina. unde & uirgilius in foribus cardo¬
& aeris flos. Cat mia gignitur in m& allorum eris atque argenti fornacibus in si¬
dente nidore. Namque ut ipselapis ex quofit aes catmiauocatur . Sicrursus
infornacibus existit & nominis suoriginem recipit.. Eris flos fit seugignitur
conflationibus resoluto atque reliquato aere superfusa frigida repentina
enim densatione tamquã desputo reparatur flos. Erugineẽ quoque ȩs
creat nam lamminã aereae superuas a c&i asperrimi sarmentis superpositae
adqueita distillantibus quodexeo caecidit in ipsum ac&um teritur
& cribratur. DEFERRO Ferrum dictum quod farta iõ semina frugũ

Expanded text:
Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius Aes omne frigore magno melius funditur. Aes rubiginem celerius trahit nisi oleo perunguatur; servari autem id optime etiam in liquida pice tradunt. Inter omnia metalla aes vocalissimum est et maximae potestatis. Ideo et aenea limina; unde et VergiliusAen. 1, 449: In foribus t aeris flos. Cadmia gignitur in metallorum aeris atque argenti fornacibus insidente nidore. Namque ut ipse lapis, ex quo fit aes, cadmia vocatur, sic rursus in fornacibus existit et nominis sui originem recipit. Aeris flos fit seu gignitur conflationibus, resoluto atque reliquato aere, superfusa frigida. Repentina enim densatione tamquam de sputo reparatur flos. Aeruginem quoque aes creat. Nam lamminae aereae super vas aceti asperrimi sarmentis superpositis atque ita distillantibus, quod ex eo cecidit in ipsum acetum teritur et cribratur. De ferro . Ferrum dictum quod farra, id est semina frugum,
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur. huius triagenera candidumẽ unum ad ar gentinitorem. Ac¬
cidens: Alterũ inquo ipsuis auri fulua natura ẽ. Tertium in quoe qualis
cunctorũ temperies. coronarium exductile aere tenuatur. in laniminas
taurorum que felle tinctum specie ẽ auri ineoronis strionum preb&
unde & appellatum: Pirropuẽ ignius color. uocauit. Namque in singulas
uncias aeris additis auri scripulis senis pra&enui brattea ignescit flammas¬
que imitatur. unde & propumdicitur. Regulare es dicitur quod ab aliis
ductile appellatur quale omne ciprumẽ. Ductile aut̃ dicitur eo quod
malleo producatur. Sicut contrafusile quitantum funditur hoc & cal¬
darium quod tantum funditur. Nammalleis fragileẽ. si quidem omne
es diligentius purgatis igneus uicuis ex coctis queregulare efficitur
Cam panum quoque intergenera aeris uocatur acampania scilic& ꝓuinc
quae est initalia e partibus utensilibus & uasis omnibus probatis simum

Expanded text:
dicuntur. Huius tria genera: candidum unum, ad argenti nitorem acdicuntur. Huius tria genera: candidum unum, ad argenti nitorem accedens; alterum, in quo ipsius auri fulva natura est; tertium, in quo aequalis cunctorum temperies. Coronarium ex ductile aere tenuatur in lamminas, taurorumque felle tinctum speciem auri in coronis histrionum praebet; unde et appellatum. Pyropum igneus color vocavit. Namque in singulas uncias aeris additis auri scripulis senis praetenui brattea ignescit flammasque imitatur; unde et pyropum dicitur. Regulare aes dicitur quod ab aliis ductile appellatur, quale omne Cyprium est. Ductile autem dicitur eo quod malleo producatur, sicut contra fusile qui tantum funditur. Hoc et caldarium quod tantum funditur. Nam malleis fragile est. Siquidem omne aes diligentius purgatis igne vitiis excoctisque regulare efficitur. Campanum quoque inter genera aeris vocatur a Campania scilicet provincia quae est in Italiae partibus, utensilibus et vasis omnibus probatissimum.
Abbreviated transcription (Latin):
ineis constitutiones scribtae sunt.
Cipio umȩs. incipro insula prius reppestum. undec& uocatum factũ ex lapi de
Erosoquẽ cad miam uocant & est ductile huesiaddatur plunibũ colore
purpureofit. auricalcum dictum quod& splendorẽ auri & duritiam earis
possideat. est aut̃ nom̃ compositũ exlingua latina & greca. aes enim¬
nomen sermone. grecorum. calcouocatur: fit aut̃ exaere & ignemulto
acmedicaminibus perducitur. adaureum colorem. corinteum ẽ conmye¬
tio omniũ m&allorum quod casus primum mis cuit corinto cum caper&ur
incensa. Nã dum hane ciuitatem annibalcepis s& omnes statuas aene as
& aureas. &argenteas inunum rogum congessit & eas incendit ita ex hac
conmxtione fabri sustulerunt. &fecerunt parapsides sic corintea nata ft̃
ex omnib: in unum: nec hoc nec illud. unde &usquem hodiernumndiem
siue exipso siue eximitatione eius aes corinteum uel corintea uasa

Expanded text:
in eis constitutiones scriptae sunt. 2. in eis constitutiones scriptae sunt. 2. Cyprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum: factum ex lapide eroso, quam Cadmiam vocant, et est ductile; huic si addatur plumbum, colore purpureo fit. 3. Aurichalcum dictum, quod et splendorem auri et duritiam aeris possideat. Est autem nomen compositum ex lingua Latina et Graeca. Aes enim sermone Graecorum χάλκος vocatur. Fit autem ex aere et igne multo, ac medicaminibus perducitur ad aureum colorem. 4. Corinthium est commistio omnium metallorum, quod casus primum miscuit Corintho, cum capererur incensa. Nam dum hanc civitatem Annibal cepisset, omnes statuas aereas, 291 et aureas, et argenteas in unum rogum congessit, et eas inccommixtione fabri sustulerunt et fecerunt parapsides. Sic Corinthea nata sunt ex omnibus in unum, nec hoc nec illud. Unde et usque in hodiernum diem sive ex ipso sive ex imitatione eius aes Corintheum vel Corinthea vasa
Abbreviated transcription (Latin):
sinuero auri scripulum leuitatem eius raptim sinurecipit exquo
intellegitur non pondus sed naturam esse cuiced&. seruatur aut̃
melius inutreis uasculis: nam e&eras materias perforat potis
aua nil atum iten ficit ponderis causa. argentipur gamentili targi
quami nos ipsum a margenti appellamus. fit enim exargento &
plumbo ita. XUII.DEHAERT
Laet absplendo re deris uocatum sicut aurum & argentum. a pud
urtiquo senem prior aeris quam ferri cagnitus usus dere quippe
primi ꝓ rsein debant terrim. Ereces tamina belligerabant
Int que iupt exio magis es. aurum uero & ar gentum p ropter
sun mig cesm peieiebantur. Nuncuersa uice iac& es aurum¬
summo cesit honore. Sic uoluenda a&as commutatꝰ dempora
rerum & quod fuit in pra&io. fitnullo. deniquehonortenpor
deris postrateinsit in simula eris inuasis. in aedificiorum instru¬
turis uoad ime de ne per pclutatt᷑ monumentorum ierin⁊ ustcore

Expanded text:
Sin vero auri scripulum, levitatem eius raptim sinu recipit; ex quo Sin vero auri scripulum, levitatem eius raptim sinu recipit; ex quo intellegitur non pondus, sed naturam esse cui cedit. Servatur autem melius in vitreis vasculis; nam ceteras materias perforat. Potui autem datum interficit ponderis causa. Argenti purgamenta λιθάργυρος, quam nos spumam argenti appellamus. Fit enim ex argento et plumbo ita. § 20 De aere. Aes ab splendore aeris vocatum, sicut aurum et argentum. Apud antiquos autem prior aeris quam ferri cognitus usus. Aere quippe primi proscindebant terram, aere certamina belli gerebant, eratque in pretio magis aes; aurum vero et argentum propter inutilitatem reiciebantur. Nuncin summum cessit honorem; sic volvenda aetas commutat tempora rerum. Et quod fuit in pretio, fit nullo denique honore. Usus aeris postea transiit in simulacris, in vasis, in aedificiorum structuris, maxime et ad perpetuitatem monimentorum etiam publicae
Abbreviated transcription (Latin):
bacuuam. formauerit. quarũ rerumẽ splendore capitihomines cum legatas at¬
tolerent massas uiderunt meaterae uestigia figurata inquae ex cogita
liqueststas adomnem formum possede duci UII DexiqeSTO¬
gentum ñ longẽ agreea appellatione cdistit hoc enim illi argirim
uoent etumirum inmodum illud ut dum candidũsit in pressus corpt
lneas uiguis redit. Argentum iuuum dictũ qđ ex cidat matenas
inquibus inieitur hoc & alio quidam qui apercurrit: inuenttunes
specialiter inm& allis si uein argentaris fornacibus guttasum con¬
ersione teetis inherens sepe&iam & instercore u&ustissimd elodr
uelpiteorum limo. fit &iam & exmineo in posito conerlas faeneasas
paten a testea superpositatum cir cum uas culo circundantur carbor
se que ae: eitum uiuum exiineo distillat sinehoc nequeargcitumn
neque aeis inaurari potest tantiaut̃ ius tutis est ut si supei sextariu
argentiuui. centẽ narium saxum superponas oneris statim resisit

Expanded text:
lacuna formaverat: quarum rerum splendore capti homines cum legatas attollerent massas, viderunt in eis terrae vestigia figurata, hinc quae excogitaverunt liquefactas ad omnem formam posse deduci. CAPUTgentum non longe a Graeca appellatione distat; hoc enim illi ἄργυρον vocant. Cui mirum in modum illud ut, dum candidum sit, inpressum corpori lineas nigras reddat. Argentum vivum dictum quod excidat materias in quibus inicitur; hoc et liquidum, quia percurrit. Invenitur specialiter in metallis sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens, saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum vel puteorum limo. Fit etiam et ex mineo inposito conchulae ferreae patena testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex mineo distillat; sine hoc neque argentum neque aes inaurari potest. Tantae autem virtutis est ut, si super sextarium argenti vivi centenarium saxum superponas oneris, statim resistit.
Abbreviated transcription (Latin):
matrom nebor. Eecima miniti a cimi & cdume cutis auas habca nobna¬
uoce amineaort plauitur fecunditate precicit quam pro nide tche
locant quo dplis quã casere feces afferit. Apianae innum iuei
faciute quas ma eitolegas plunis & uensedis & megxuim ea pitui u¬
Infestartur quarum dep̃datione apianat es gnominate pibus.
gunde ao catu ⁊ Bituricae argione nomenisorii ustt un bnt¬
eni s liuua set calores sortis sime sustinens in coin imaera t esta dite¬

Expanded text:
materia rubet. Faecinia minuti acini et durae cutis uvas habet; nobilitate amineam sequitur, fecunditate praecedit. Quam proinde faeciniam vocant quod plus quam ceterae faeces afferat. Apianae vinum dulce faciunt; quas nisi cito legas, pluviis et ventis et maxime apibus infestantur; quarum depraedatione apianae cognominatae sunt. ndem vocant. 22. Biturica a regione nomen sortita est, turbines, et pluvias, et calores fortissime sustinens, nec in macra terra defici
Abbreviated transcription (Latin):
Bestias. pecodes reptilia terrae . & hominem: & facta sunt omnia
uigintiduo genera indiebus sex. & uiginti duae generatio nes sunt
abadamus que adia cob. Ex cuius semine nascitur omnis gens isrł
&iuiginti duo libri u&eris testamentius que adester. & iuginti
.ii. duo lit terarũ sunt elimenta quibus constat diuinae legis

Expanded text:
facta sunt omnia viginti duo genera in diebus sex. Et viginti duae generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine nascitur omnis gens Israel; et viginti duo libri Veteris Testamenti usque ad Hester; et viginti duarum litterarum sunt elementa, quibus constat
Abbreviated transcription (Latin):
lingua abolearia mola quae apud eos uelbata nominatur capiens
quin quaguntasextaria. quaem ensura una. moleuice proteritu
Anfora uocata quod hine & inde leu&ur haec grece a figura sui dicta
dicitur: Quod eius ansae geminatae. uideantur aures imitari.
Recipit aut̃ umni uel a quaepedem quadiatum frumenti uero

Expanded text:
eos, vel batha nominatur, capiens quinquaginta sextarios, quae mensura una molae vice proteritur. 13. Amphora vocata, quod hinc et inde levetur. Haec Graece 306 a figura sui dicta dicitur, quod ejus ansae geminatae videantur aures imitari. Recipit autem vini, vel aquae pedem quadrat
Abbreviated transcription (Latin):
dicunto latinꝰ ausum quodumnetũ sonat repositum aurim cura tianuotũ
huebaet abatro. dributalero eo quod anter pertabus singulus e cigebantur.
sicuiaunoꝑ singula territona sic ait̃ intres partes diusu fuois
somanum populum constat ut ea quae erant insingulis partibris
toibuni dlice sentur. uindec&iam sumptus quos dabant populi tebdiuan
nominarunt  ec tigalia sunt Eribita auehendo dietap estipendium
absirp ependenda: nominatũ antiqui enim ad pendere pecuniuum
sositieratt magis quam acnumerari. Ulon&a appellataẽ quamo n&
ne qua fraus in maallo uelin pondere fiat. Nomis ma ẽ solidus aureus
Fargenteus Niue aereus : Quiideo nomis ma dicitur quia nominibus
principum effigus quae signatur. priusnummus argenirus nuneu¬
babatur quia qua plurimum ex argento percutiebatur iummidit̃
anuria romanorum re geuo cati sunt᷑ qui eos primum apudlaetinos
imugin bomotauut e tttulo nominisui praeserbit. Folles dicuntur

Expanded text:
dicunt, Latini aurum, quod iunctum sonat repositum aurum. Auraria nomen habet ab auro. Tributa vero, eo quod antea per tribus singulas exigebantur, sicuti nunc per singula territoria. Sic autem in tres partes divisum fuisse Romanum populum constat, ut etiam qui praeerant in singulis partibus tribuni dicerentur: unde etiam sumptus, quos dabant populi, tributa nominarunt. Vectigalia sunt tributa, a vehendo dicta. Stipendium ab stipe pendenda nominatum; antiqui enim adpendere pecuniam soliti erant magis quam adnumerare. Moneta appellata est quia monet ne qua fraus in metallo vel in pondere fiat. Nomisma est solidus aureus vel argenteus sive aereus, qui ideo nomisma dicitur quia nominibus principum effigiisque signatur. Prius nummus ἄργυρος nuncupabatur, quia quam plurimum ex argento percutiebatur. Nummi autem a Numa Romanorum rege vocati sunt, qui eos primum apud Latinos imaginibus notavit et titulo nominis sui praescripsit. Folles dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
lucemn soleni que car& quasin eque illic uaporessunt qui ex
solis lucegignuntur nequeflatus qui eiusdem montib in¬
citatur s& perp&uus stupor. tartarizin enim horrere
& tremer& apud grecos legitur illic enim fl&us & stridor
dentium. gehenna est locus ignis & sulforis quem appel
lari putant aualle idolis consecrata quae est iuxta murũ
hierusalem repl&a olim cadaueribus mostuorum ibienĩ
hebrȩi filiossuos immolabant daemonib: & appellabatur
locus ipse gehennon. futuri ergo supplicu locus ubi pecca¬
tores cruciandi sunt. huius lociuocabulo de signatur
duplicem aut̃ esse gehennam & ignis & frigoris: Inferus
appellatur eoquod infrasit sicut aut̃ secundum corpus
siponderis sui ordinem teneant inferiora sunt omnia
grauiora. Ita secundum spm̃ inferiora sunt omnia
tristiora unde & ingreca lingua origo nominis quo appellatur
inferus exeo quod nihil suaue habeat resonare perhi b&ur sicut aut̃

Expanded text:
luce soleque earet: nam neque illic vapores sunt, qui ex luce soleque earet: nam neque illic vapores sunt, qui ex solis luce gignuntur; neque flatus, qui ejusdem motibus incitantur: sed perpetuus stupor. Tartarizein enim horrere et tremere apud Graecos legitur. Illic enim fletus est et stridor dentium lari putant a valle idolis consecrata, quae est iuxta murum Hierusalem, repleta olim cadaveribus mortuorum; ibi enim Hebraei filios suos inmolabant daemonibus, et appellabatur locus ipse Gehennon. Futuri ergo supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, huius loci vocabulo designatur. Duplicem autem esse Gehennam et ignis et frigoris. Inferus appellatur eo quod infra sit. Sicut autem secundum corpus, si ponderis sui ordinem teneant, inferiora sunt omnia graviora, ita secundum spiritum inferiora sunt omnia tristiora; unde et in Graeca lingua origo nominis, quo appellatur inferus, ex eo quod nihil suave habeat resonare perhibetur. Sicut autem