comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dore aeris uocatum sicut aurum. & argentum.
aput antiquos aut̃ pͥor exis. quam ferricognitꝰ
usus. aere quippe pͥmi ꝓscindebant t̾ram. aere
certamina bellig̾abant. Eratq inp̃cio magis es.
aurum uͦ. et argentum. ꝓpt̾ inutilitatẽ reicieba¬
tur. Nũc u̾sa uice iacet es. aurum summo cessit
honore. Sic uoluenda etas cõmutat tempora re-¬
rum. & quod fuit in precio. fit nullo deniq
honore. Usus aeris. postea transiit insimulacͥs.
in uasis. in edificioꝵ structuris. maxune & ad
ꝑpetuitatem monum̃toꝵ etiam publice ineis
constitutiones scͥpte sunt. Eypͥum aes in cy¬
pro insula pͥꝰ reꝑtum. unde & uocatum fact̃
ex lapide eroso. que cathimam uocant. & est
ductile. huic si addatur plumbum colore pur¬
pureo fit. Auricalcum dictum. qđ̃ & splendorẽ
auri. et duritiam eris possideat. Est aut̃ nom̃
compositum ex lingua latina & greca. des enĩ
sermone grecoꝵ calco uocat᷑. fit aut̃ ex aere & ig¬

Expanded text:
dore aeris vocatum, sicut aurum et argentum. Apud antiquos autem prius aeris quam ferri cognitus usus. Aere quippe prius proscindebant terram, aere certamina belli gerebant, eratque in pretio magis aes; aurum vero et argentum propter inutilitatem rejiciebantur. Nunc versa vice jacet aes, aurum in summum cessit honorem; sic volvenda aetas commutat tempora rerum. Et quod fuit in pretio, fit nullo denique honore. Usus aeris postea transiit in simulacris, in vasis, in aedificiorum structuris, maxime et ad perpetuitatem monimentorum etiam publicae in eis constitutiones scriptae sunt. 2. Cyprium aes in Cypro insula prius repertum, unde et vocatum: factum ex lapide eroso, quam Cadmiam vocant, et est ductile; huic si addatur plumbum, colore purpureo fit. 3. Aurichalcum dictum, quod et splendorem auri et duritiam aeris possideat. Est autem nomen compositum ex lingua Latina et Graeca. Aes enim sermone Graecorum χαλκὸς vocatur. Fit autem ex aere et ig
Abbreviated transcription (Latin):
dubitatio. descas tempus. Aetas est cum sol in
septemtͥonem se surrigit. & spacia diurna
ꝓducit. noctes uͦ coartat & astringit. Itaq
quo magis usu assiduo aeri huic copulatur
atq miscetur. eo amplius aerem ip̃m uapo¬
rat᷑. ꝙ humore exsiccato terram fatiscit. in
pulu̾em. &. adolescere facit senuna. ꝙ tanqͣ
succos uirides mature scere facit ponia situa¬
rum. Tunc qr sol estiuus flagrat ardoribꝰ
minores umibras facit in meridianũ. quoex
alto hunc illuminat locũ. Eonstat antẽ es

Expanded text:
uccessio propagetur. 3. Aestas est, cum sol in septentrionem se subrigit, et spatia diurna producit, noctes vero arctat et stringit. Itaque quo magis usu assiduo aeri huic copulatur, atque miscetur, eo amplius aerem ipsum vaporat, et humore exsiccato terra fatiscit in pulverem, et adolescere facit semina, et tanquam succos virides maturescere cogit poma silvarum. Tunc, quia et sol aestivis flagrat ardoribus, minores umbras facit in meridiano, quoniam ex alto hunc illuminat locum. Autumnus es
Abbreviated transcription (Latin):
dum. descarus piscis dictus. eo quod solus es¬
cam ruminare ꝑhibet᷑. Deniq alii pisces non
ruminant. Tradunt aut̃ huic ingenium eẽ.
Namq inclusum nansis. nonfronte erłꝑe. ne in¬
sertis iuminibꝰ caput inserere. szau̾sum caude
ictibꝰ crebs laxare fores. atq ita retrorsum redi¬
re. Quẽ luctatum eius si forte alius escarus
extrinsecus uideat. apprehensa mordicꝰ cau¬
da adiuuat nisus erumpentis. Aesculapius

Expanded text:
uidam piscis dictus, eo quod solus escam ruminare perhibetur, si quidem alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse; namque inclusum nafestis viminibus caput inserere, sed aversum caudae ictibus crebris laxare fores atque ita retrorsum redire; quem luctatum eius si forte alius escarus extrinsecus videat, adprehensa mordicus cauda adiuvare nisus erumpentis. Sparus
Abbreviated transcription (Latin):
Aer est mauitas plurimum hñs admixtum.
raritatis quam cet̾a elementa. de quo nirg̃. lon
ꝑe in. ab eo quod ferat terram. uł ab eo quod
feratur. hic antẽ partim ad terrenam. partim
ad celestem mat̾iam ꝑtinet. Nam ille subtił
ubi uentosi. ac ꝓcellosi motus non possunt existe.
ad celestem ꝑtinet patͥam. uł partẽ. Iste uͦ turbu¬
lentior. quia exalatioĩb humidis corporescit ter¬
re deputat᷑. Quiq ex se multas sp̃es reddit. Nã
cõmotus uentos facit. Uehemeitius concitatꝰ.
ignes & tonitrua. Contractus nubila. conspissa¬
tus. pliuuiam. congelatis nubibꝰ niuemi. Turbu¬
lentis congelantib. densioribꝰ. nubibꝰ. grandinẽ
distentus. serenum efficit. Nam aerem densũ

Expanded text:
Aer est inanitas plurimum habens admixtum raritatis quam cetera elementa. De quo Vergilius αἴρειν, ab eo quod ferat terram, vel ab eo quod feratur. Hic autem partim ad terrenam, partim ad caelestem materiam pertinet; nam ille subtilis, ubi ventosi ac procellosi motus non possunt existere, ad caelestem pertinet partem; iste vero turbulentior, qui exhalationibus humidis corporescit, terrae deputatur; quique ex se multas species reddit. Nam commotus ventos facit; vehementius concitatus ignes et tonitrua; contractus nubila; conspissatus plulentius congelantibus densioribus nubilis, grandinem; distentus, serenum efficit; 113 nam aerem densum
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ prius aerea dicebatur. Abegẏpto danai frẽ. pꝰea
ibi regnante. nom̃ accep̃. ħ ab oriente sirie ac mari
rubro coniuncta. ab occasu libiam ht̃. a septẽtͥone
mare magnum. a meridie uͦ: intͦrsus recedit. ꝑtẽ¬
dens. usq ad ethiopiam regio celi mibribꝰ insueta.
& pluuiarum ignara. Nilus solus eam circum¬
fluens irrigat. & mnundatiõe sua fecundat. Unde
& ferax frugibꝰ multam partẽ t̾rarum frum̃to
alit. Cet̾orum qͦ negotiorum. adeo copiosa ut imple¬
at necessariis mercibꝰ. etiam orbem terrarum fi¬
nis egypti. canopia a canope menelai gubnatore
sepulto in ea insula. que libie pͥncipium & bos¬

Expanded text:
quae prius Aeria dicebatur, ab Aegypto Danai fratre, postea ibi regnante, nomen accepit. Haec ab Oriente Syriae, ac Rubro mari conjuncta, ab Occasu Libyam habet, a Septentrione mare Magnum, a Meridie vero introrsus recedit, pertendens usque ad Aethiopes; regio coeli imbribus insueta, et pluviarum ignara. 28. Nilus solus eam circumfluens irrigat, et inundatione sua fecundat, unde et ferax frugibus, multam partem terrarum frumento alit, caeterorum quoque negotiorum adeo copiosa, ut impleat necessariis mercibus etiam orbem terrarum. Finis Aegypti Canopaea a Canope Menelai gubernatore sepulto in ea insula, quae Libyae principium et os
Abbreviated transcription (Latin):
nis insigniendis formandisq utuntur. hic aut̃¬
dissidet cũ magnete lapide. in tantum ut iux¬
ca positus ferrum non patiatur abstrahi mag¬
netem. at si admotus magnes conp̃hend̃it. ra¬
plat atq auferat. fertur qͦ in electri simili¬
tudie uenena de prehend̾e. metus uanos ex¬
pellere. maleficis resist̾e artib. Genera euis sex.

Expanded text:
is insigniendis perforandisque utuntur. Hic auteis insigniendis perforandisque utuntur. Hic autedissidet cum magnete lapide in tantum ut iuxta positus ferrum non patiatur abstrahi magnetem, aut si admotus magnes conprehenderit, rapiat atque auferat. Fertur quoque in electri similitudine venena deprehendere, metus vanos expellere, maleficis resistere artibus. Genera eius sex.
Abbreviated transcription (Latin):
potest preualere. De hoc lapide dicit ꝓpła. Ui¬
xime aurifices insignitoresq gemmnarũ hñt.
qui lapis nec ferro. nec igni. nec alia ui ulla ꝑhi¬
betur. p̃ter yrcino sanguine uinci. Sed qui
eum hñt. atq nouer̃t. non ita mirant᷑ ut hii
qͥbꝰ pͥmũ potentia eius ostenditur. Quibꝰ aut̃
non ostenditur fortasse nec credunt.aut si
si contig̾it exꝑiri: adhuc quidẽ mirantur in¬
solita. s assiduitas exꝑiendi paulatim subtra̾it
lapis est. paruus et indecorus. ferrugineum
hñs colorem.& splendorẽ cͥstalli. ñꝗͣ aut̃ ultͣ mas¬
nitudinẽ nuclei auellane reꝑtus. Hic nulli ce¬
dit mat̾ie. nec ferro quidẽ nec igni. nec unꝗͣ. in¬
calescit. Unde & nom̃ int̾pretatione greca indo¬
mita uis accepit. S dum sit inuictꝰ ferri ignis¬
q contẽptor. yrrino rumpitur sanguine recen¬
ti. et calido macerat᷑. sicq multis ict̾ib ferri cõ¬
fringitur. Cuius fragm̃tis sculptores ꝓ gemi¬

Expanded text:
potest praevalere. De hoc lapide dicit pxime aurifices insignitoresque gemmarum, qui lapis nec ferro nec igni nec alia ui ulla perhibetur praeter hircino sanguine uinci. Sed qui eum habent adque nouerunt, numquid ita mirantur ut hi, quibus primum potentia eius ostenditur? Quibus autem non ostenditur, fortasse nec credunt; aut si si contigerit experiri, adhuc quidem mirantur insolita, sed adsiduitas experiendi paulatim subtrahit lapis parvus et indecorus, ferrugineum habens colorem et splendorem crystalli, numquam autem ultra magnitudinem nuclei Avellani repertus. Hic nulli cedit materiae, nec ferro quidem nec igni, nec umquam incalescit; unde et nomen interpretatione Graeca indomita vis accepit. Sed dum sit invictus ferri ignisque contemptor, hircino rumpitur sanguine recenti et calido maceratus, sicque multis ictibus ferri perfrangitur. Cuius fragmenta sculptores pro gemm
Abbreviated transcription (Latin):
frequentia qua celebrant᷑. Siquidem & om¬
nem cetum. atq concentum. agona dici. Alii
ad cytharam qͦ uł tỹbias incedendi gestus.
De moribꝰ qͦ. de forma. de cantandi modula¬
tione. t̾rest̾risqͦ belli. et nauał p̾lii. ꝑpecien¬
dorumq suppliciorum certamina. agone cer¬

Expanded text:
frequentia qua celebrabantur. Siquidem et omfrequentia qua celebrabantur. Siquidem et omnem coetum atque conventum agona dici; alii ad citharam quoque, vel tibias incedendi gestus; de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris quoque belli, et navalis praelii, perpetiendorumque suppliciorum certamina. 395 C
Abbreviated transcription (Latin):
tũ hoc ideo nomen hr̃e putant. eo qd p̾cet̾is
animantib matrẽ agnoscat. adeo ut etiã si
in magno g̾ge errau̾it. statim balatu recog¬
noscat uocẽ parentis. et cum eam reppire
ñ possit balatu frequenti absentẽ incicat.
ut responsum seu uocem excitet. qͦ euis so¬
no errabunda replicet uestigia. Multis licꝑ
u̾setur in nilib ouium. recognoscit uocẽ
quirit. quamuis cibi desidio et potus deti
neat᷑. tͣncurrit tñ aliena ub̃a grauida licet
humore lact̾is exundẽt. solam matrem reqͥ¬
rit. solius sibi mat̾ni ub̃is pauꝑes succos. sig¬
nificat habundare. Illa qͦ int̾multa agnicłoꝵ
milia solum filium nouit. Unus płimorũ
balatꝰ. eadem spẽs. s illa tñ fetus suum discer¬
nit. a cet̾is. ⁊ solum filium tacito pietatis testi¬
monio recognoscit. Pastor errat in discretiõe
ouium. Agniculus in discretiõe matͥs nescit
errare. Pastor fallit᷑ sp̃e. s ouis pietate non
enĩ latini certamina. greci agonas uocant. a

Expanded text:
autem ideo hoc nomen habere putant, eo quod prae ceteris animantibus matrem agnoscat; adeo ut etiam si in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. non possit, balatu frequenti absentem citat, ut responsurae uocem excitet, quo ad eius sonum errabunda replicet uestigia. multis licet uersetur in milibus ouium, recognoscit uocem quirit. quamuis cibi desiderio teneatur et potus, transcurrit tamen aliena ubera grauida, licet umore lactis exundent, solam matrem requirit, solius sibi materni uberis pauperes sucos significat abundare. illa quoque inter multa agniculorum milia solum filium nouit. unus plurimorum balatus, eadem species: illa tamen fetum num discernit a ceteris et solum filium tacito pietatis testimonio recognoscit. pastor errat in discretione ouium, agniculus in agnitione matris nescit errare. pastor fallitur specie, sed ouis pietate non e Latini certamina, Graeci ἀγῶνας vocant, a
Abbreviated transcription (Latin):
aepule. ab opulentia rerum dicto Epu¬
le autem simplices in duo necessaria
diuidunt᷑. panen & uinum. & in duo
suꝑflua que t̾ra & mari uescendi cau¬
sa exquiritnt᷑ Dapes autẽ regum sunt

Expanded text:
Epulae ab opulentia rerum dictae. Epulae autem simplices in duo necessaria dividuntur, panem et vinum, et duo superflua, quae terra et mari vescendi causa exquirunt. Dapes autem regum sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
co qã u̾bis accidat. ut puta bene legi. bñ adũbi¬
um ẽ. legi u̾bum. Inde gͦ dict̾um. adu̾bium. qđ
semꝑ u̾bo iunctum adimpleatur. u̾bum enim solũ
sensum implet. ut scͥbo. Adu̾bium autẽ sine u̾bo
non ht̃ plenam significationem. ut hodie. Adi¬
cis illi u̾bum. hodie scribo. & iuncto u̾bo imples¬

Expanded text:
eo quod verbis accidat, ut puta, bene legi. Bene adverbium est, legi verbum. Inde ergo dictum adverbium, quod semper verbo junctum adimpleatur. Verbum enim solum sensum implet, ut scribo. Adverbium autem sine verbo non habet plenam significationem, ut hodie; adjicis illi verbum, hodie scribo, et juncto verbo imples
Abbreviated transcription (Latin):
batur. cum arena alba mollissima. pila mola¬
q terebatur. deinde miscebatur tͥbus partib
nitͥ ponde uł mensura. ac liquata malias forna¬
ces transfundebatuR. Que massa uocabatur¬
ut diximꝰ. ad monitrum. atq hec recocta fie¬
bat uitrum. purum. & candidum. Admonitꝰ¬

Expanded text:
am arena alba mollissima pila molaque terebatur. Dehinc miscebatur tribus partibus, nitri pondere vel mensura, ac liquata in alias fornaces transfundebatur, quae massa vocabatur ammonitrum; atque haec recocta fiebat vitrum purum et candidum. In
Abbreviated transcription (Latin):
acrescere & augere. Adolescens dictus. ab adolen¬
do. atq crescendo. Unde et quidam de agͥ cult᷑i
loquens. maturascentem fructum. adolescentẽ
s minus. ut semorrnagis senex. uͥ comꝑatiuus
gradus minus significat apositiuo. gͦ senior
non satis. sicut iunenior intra iuuenẽ. sicut pan¬

Expanded text:
appellantur. Adulescens autem dictus ab adolendo atque crescendo. Vnde et quidam, de agricultura loquens, maturescentem fructum adulescentem sed minus; ut senior minus senex; ubi comparativus gradus minus significat a positivo. Ergo senior non satis senex, sicut junior intra juvenem, sicut pau
Abbreviated transcription (Latin):
Et ꝓfectus est iacob. et excendit tab̾nacłm
onis. & cetus. qd̾ micheas ꝓpħa testatur di¬
cens. Et tu turris gregis. nebulosa filia syon.
et cetera. illoq tempore iacob trans locum.
uͥ postea templum edificatum est. habuisse
temptoria. S si queramus ordinẽ uie pasto¬
rum. iuxta bethleẽm. locus ẽ. tibi uł angi̾oꝵ
grex. in ortu dñi cecinit. uł iacob peccora sua
pauit. loco nom̃ imponens. uł qd uerius est.
quodam uaticinio fut᷑m. iam tunc mist̾iũ

Expanded text:
Et profectus est Israel: et extendit tabernaculum onis et coetus: quod et Michaeas Propheta testatur, dicens: Et tu turris gregis nebulosa, filia Sion , et caetera: illoque tempore Jacob trans locum, ubi postea templum aedificatum est, habuisse tentoria. Sed si sequamur ordinem viae, pastorum juxta Bethleem locus est, ubi vel Angelorum rex in ortu Domini cecinit: vel Jacob pecora sua pavit, loco nomen imponens: vel quod verius est, quodam vaticinio
Abbreviated transcription (Latin):
oreis. sacͥficiis. Adoreum tͥtici genus. qd̾ uul¬
go semen dr: edor quondam appellatum ab
edendo. quia eo pͥmo usisunt homines. siue
qr in sacͥficio ipsius genis panis adaras offe¬
rebatur. unde et adorea sacͥficia dũr. Adoria.

Expanded text:
s molendi. Adoreum tritici genus, quod idem vulgo semen dicitur. Ador quondam appellatum ab edendo, quia eo primo usi sunt homines, sive quia in sacrificio ipsius generis panis ad aras offerebatur. Unde et adorea sacrificia dicuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
añr modo originẽ ab igne recipientes usq ad t̾rã
modo a terra usq ad ignẽ. ut ignis quidem inae¬
ra desinat. aer inaquam densetur. uł aqua in t̾ra
crassescat. rursusq diluatur t̾ra in aqua. aqua
arescat: un aera. aer inignẽ extenuetur. Quapp̃ os̃a
elem̃ta omĩbꝰ inẽẽ. s unũ qd̃q eorũ ex eo quod am¬
plius ht̃ accepisse uocabulum. sunt aut̃ dunina ꝓ¬
uiaentia ꝓͥis anis mantib distributa. nam celũ
angłis. a erem uolucͥb marẽ piscibꝰ. terram in hõibͤ
cet̾isq animantib distributam creator ipse imple

Expanded text:
a dicuntur, ut modo originem ab igni repetentes usque ad terram, a dicuntur, ut modo originem ab igni repetentes usque ad terram, modo a terra usque ad ignem, ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terram crassescat; rursusque terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aera, aer in ignem extenuetur. Quapropter omnia elementa omnibus inesse, sed unumquodque eorum ex eo quod amplius habet accepisse vocabulum. Sunt autem divina providentia propriis animantibus distributa: nam caelum angelis, aerem volucribus, mare piscibus, terram hominibus ceterisque animantibus Creator ipse inple
Abbreviated transcription (Latin):
sic sibi singula cõmiscentur. Terra enim
cum sit arida & frigida conuingit᷑ aque.
⁊ ꝑ cegnationẽ qualitatis. Frigida rursus
aqua. aeri ꝑ humorẽ. qr humidꝰ ẽ aer. Aqua
uero qiͣ qͥb dam duobꝰ brachiis frigoris.
atq humoris. alt̾õ terram. alt̾o aerem uidet᷑
complecti. frigido quidem terram. aerem
humido. Ipse quoq aer medius int̾ duo cõ¬
pugnantia ꝑ naturam. Hoc ẽ int̾ aqͣm. & ig¬
nem utrũq illud elem̃tum sibi conciliat.
quia aqͥs humore & igni calore coniungit᷑.
Ignis qͦ cum sit calidus. & siccus calore ae¬
ri coniungit᷑. siccitate in cõmuniõe t̾re so¬
ciatur. atq sibi ꝑbunc circuitum. ita. qͣi ꝑ
quandam concordii societatem conueni¬
unt. unde ꝙ grece oẽna dñr. q̃ latine ele¬
Elem̃ta grece. ẏtoicia nuncupant. eo quod sibi soci¬
etatis concordia & cõmunione quadam conuemi¬
ant. Nam sic ea int̾ se nat᷑ali quadam rõne iuncta

Expanded text:
sic sibi singula commiscentur. Terra enim, sic sibi singula commiscentur. Terra enim, cum sit arida, et frigida, conjungitur aquae per cognationem qualitatis frigidae. Rursus aqua aeri per humorem, quia humidus est aer. Aqua vero quasi quibusdam duobus brachiis frigoris, atque humoris, altero terram, altero aerem videtur complecti, frigido quidem terram, aerem humido. 3. Ipse quoque aer medius inter duo compugnantia per naturam, hoc est, inter aquam et ignem, utrumque illud elementum sibi conciliat, quia aquae humore et igni calore conjungitur. Ignis quoque, cum sit calidus, et siccus, calore aeri annectitur, siccitate autem in communionem terrae sociatur, atque ita sibi per hunc circuitum, quasi per quemdam chorum concordi societate conveniunt. Unde et Graece elementa στοιχεῖα nuncupant, eo quod sibi societatis concordia et communione quadam conveniant. Nam sic ea inter se naturali quadam ratione iunct
Abbreviated transcription (Latin):
que in omĩb sibi mixta sunt. Siquidem ꝙ
int̾ra ignem reꝑias. qui ex lapidib freqñter
et micans fulgentib stellis. polus aqua eẽ
possit intelligi. que uł supͣ celum est. ił de
illo suꝑiore loco in t̾ram largo freq̃nter ym¬
bre demittitur. Aelem̃ta mundi quatuor st̃.
ignis. aer. aqua. t̾ra. quoꝵ ħ est nata. Ignis
tenuis. acutus. & mobilis. Aer mobił. acutꝰ
& crassus. Aqua crassa. obtunsa. ꝙ mobił.
Terra crassa. obtunsa & immobił. cum aqͣ¬
crassitudine & obtunsitate collidat᷑. Deinde
aqua. aeri crasfitudine. & inobilitate con¬
iungitur. Rursus aer igni cõmumone acu¬
tus q mobił colligat᷑. Terra autem et ignis
a se seꝑantur. s aduobꝰ mediis aqua et ae
elem̃ta ꝑ qualitates quibꝰ sͥ inuicem qua¬
dam nature cõmunione cõmiscent᷑. ita his
u̾bis distinguit. Terra inquit arida & fri¬
gida est. Aqua frigida. atq humida. Aer
calidus est. ꝙ humidus. Ignis calidus est¬
atq sicus. ꝑ has enim iugales qualitates

Expanded text:
quae in omnibus sibi mixta sunt. Siquidem et in terra ignem reperies, qui ex lapidibus et ferro et micans fulgentibus stellis polus, aqua esse possit intelligi, quae vel supra coelum est, vel de illo superiore loco in terram largo frequenter imbre demittitur. Quae ignis, aer, aqua, terra. Quarum haec est natura: ignis tenuis, acutus et mobilis; aer mobilis, acutus et crassus; aqua crassa, obtusa et mobilis; terra crassa, obtusa, immobilis. Qcrassitudine et obtusitate colligatur. Deinde aqua aeri crassitudine et mobilitate conjungitur. Rursus aer igni communione acuti et mobilis colligatur. Terra autem et ignis a se separantur, sed a duobus mediis aqua et aerelementa per qualitates 19 quibus sibi invicem quadam naturae communione commiscentur ita his verbis distinguit: Terra, inquit, arida et frigida est; aqua frigida atque humida; aer calidus atque humidus; ignis calidus atque siccus. Per has enim jugabiles qualitates
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Adam sicut beatus ieronimꝰ tradidit.ħu
siue terrenus. siue t̾ra rubra int̾pretatur. ẜx
terra enim facta est caro. et humꝰ hominis.
faciendi materies fuit. Adamiani heretici uo¬
cati. qd̾ ade imitentur nuditatẽ. Unde ꝙ¬
int̾ se mares femineq conueniunt. Adamãs¬

Expanded text:
. Adam, sicut beatus Hieronymus tradidit, homo seu terrenus, sive terra rubra interpretatur; ex terra enim facta est caro, et humus hominis faciendi materies fuit. Hic figucati, quod Adae imitentur nuditatem; unde inter se mares feminaeque conveniunt. Caia
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Aetas plerumq dr̃. & ꝓ uno anno. ut
de multis scłis instruit᷑. & dicta etas. qͣi euitaᷤ.
liqñ ꝓeterno ponitur. Unde & apud latinoᷤ
tus. aut mundi. cuiꝰ pͥma etas. ab adam usq
d noe. scd̾a a noe usq usq ad abraham. ter¬
cia ab abraham usq ad dauid. quarta ada¬
uid. usq ad trans migrationẽ uide in babiloniã.
quinta deinde usq ad aduẽtum saluatoris in
carne. Sexta que nunic agit᷑. usq quo mundꝰ iste

Expanded text:
. Aetas plerumque dicitur et pro uno anno, ut de multis saeculis instruitur. Et dicta aetas quasi aevitas,  aeterno ponitur. Unde et apud latinos tus: aut mundi, cujus prima aetas est ab Adam usque ad Noe: secunda a Noe usque ad Abraham: tertia ab Abraham usque ad David; quarta a David usque ad transmigrationem Judae in Babyloniam; quinta deinde usque ad adventum Salvatoris in carne; sexta, quae nunc agitur, usque quo mundus iste
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus. unde crassum ab aerem facit.⁊ nubi¬
la nutͥt. Hic grece nothꝰ applłatur. ꝓp qd̾ int̾¬
dum corrũpat aerem. Nam pestilentiã. q̃ excor¬
rupto aere nascitur. Auster flans in reliqͣs
regiones tͣnsmittit. s sicut auster pestilen¬
tiam gignit. sic aquilo repellit. Austera ira¬

Expanded text:
vocatus, unde et crassum aerem facit, et nubila nutrit. Hic Graece νότος appellatur, propter quod interdum corrumpat aerem. Nam pestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas religiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo repellit. Euroauster dict
Abbreviated transcription (Latin):
pleriq sine pedib sunt. nullũ aut̃ auium ge¬
muis pedum offitio caret. qͥa omibꝰ uictus et̾riᷤᷤ.
⁊ ideo pedum munẽ fulciunt᷑. qͥa hui modi
ad escam querendam indigent minist̾io. Quã¬

Expanded text:
plerique sine pedibus sunt; nullum avium geplerique sine pedibus sunt; nullum avium genus pedum officio caret, quia omnibus victus e terris; et ideo pedum munere fulciuntur, quia hujusmodi ad escam quaerendam indigent ministerio. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
tio uidetur auibꝰ istis eẽ. cum ip̃is piscibꝰ. qm̃
natandi cõmunes quedam uidentur ut᷑ͦq ge¬
ñis eẽ consortia. scda qͦ cognatio onu̾̃bꝰ auibꝰ.
et piscibꝰ est. eo qd̾ uolandi usus spẽs sit natã¬
di. Sicut enĩ natando aqͣm piscis incidit. ita
auis aerem uolatu celeri secat atq utͣq gn̾is
similit̾ caude suppetit alarum remigium. ut
pisces ad ꝓpiora se aquis subrigant. atq ad
altiora ꝓcedant. Caude qͦ gub̃nacło. uł quo
uelint se facile conu̾tant. uł impetu quodã.
e regione it̾ suum dirigant. Aues qͦ aeri uola¬
tibꝰ suis uelut aqͥs innatant. ⁊ qiͣ quedam extñ¬
dunt brachia. Cauda qͦ se uł ad suꝑiora subri¬
gunt. uł ad inferiora demergunt. Unde qm̃
i non nullis id̾ est est. usus & spẽs. ideo de a¬
qͥs utͣq gen̾is natiuitas diuina ꝑceptione ꝓ-¬
cessit. Bixit .ii. ds. Educant aque reptilia ani
marum uiuentium. scđm genus. & uolatilia

Expanded text:
tio uidetur auibus istis esse cum piscibus, quoniam natandi communis quaedam uidetur utrique generi esse consortio. et piscibus est eo quod uolantis usus species sit natantis. sicut enim aquam natando piscis incidit, ita auis aerem uolatu celeri secat. atque utrique generi similiter caudae suppetit alarumque remigium, ut pisces ad priora se alis subrigant, atque ad ulteriora procedant, caudae quoque gubernaculo vel quo velint se facile convertant, vel impetu quodam e regione iter suum dirigant. Aves quoque aeri volatibus suis velut aquis innatant, et quasi quaedam extendunt brachia, cauda quoque se vel ad superiora subrigunt vel ad inferiora demergunt. Unde quoniam in nonnullis idem usus et species, ideo de aquis utriusque generis nativitas divina praeceptione processit. Dixit enim Deus: Producant aquae reptilia animarum aliquantum secundum genus et uolatilia
Abbreviated transcription (Latin):
quibdam digitis distantibꝰ seꝑatos. atq di¬
u̾sos. Coruorum qͦ atq pullorũ. alit̾ etiam for¬
matos anatura pedes auiũ. que carne uescũ¬
tur. qͣi incuruos atq insinuatos uelut ad
quadam illos digitos pedum sibi copl̃atos.
atq coniunctos. In quo & mirabilis patet rõ
naturȩ. ut & illa ad uolandum uł ad rapien
dum usu accomodato fulciant᷑. & ista ad natã¬
dum hãnt adium̃ta cõpetentia quo meliꝰ aqͥs
possint suꝑ natare. & qͣiͣ remis quibꝰdam ita
pedib suis m̃brane illius extñsione latioribꝰ
aquarum fluent.a ꝓpulsant. Augures dñt¬
tuq aͦspicium faciunt. ut coruus. cornix. picꝰ.
auguriorum inauibꝰ quã cõmunẽ uocant. ex
utroq ꝑmixtam .i. cũ aues. ⁊ ore. ⁊ uolatu augu¬
riant. s fides inhabitat. Om̃ĩum aut̃ gen̾a uo¬
lucr̃ bis nascuntur. pͥmũ .it. oua gignuntur.
inde calore mat̾ni corꝑis formant᷑. et amman¬
ferunt. Auferimus rem quã dedimꝰ. adimi¬

Expanded text:
quibusdam digitis distantibus separatos atque diuisos, corui quoque atque pullorum aliter etiam fonnatoaformatos a natura pedes, auium quae carne uescuntur quasi incuruos atque illud, uelut ad quadam illos digitos pedum sibi copulatos atque coniunctos. in quo admirabilis patet ratio naturae, ut et illa ad uolandum uel ad rapiendum cibum usu adcommodo fulciantur et ista ad natandum adiumenta habeant conpetentia, quo melius aquis possint supernatare et quasi remis quibusdam ita pedibus suis membranae illius extensione latioribus aquarum fluenta dominaris. cygnus tuque auspicium faciunt; ut corvus, cornix, picus. auguriorum in avibus, quam communem vocant, ex utroque permixtam, id est cum aves ex ore et volatu auguriant. Sed fidem non habet. Omnium autem genera volucrum bis nascuntur. Primum enim ova gignuntur, inde calore materni corporis formantur et animanpere. Auferimus rem quam dedimus, adimi
Abbreviated transcription (Latin):
acerrimum nimis. adeo ut nec uenatores ei
possint appropinqͣre. ht̃ aut̃ longͣ cornua ser¬
re fig᷑am habentia. ita ut possint &̃ arbores se
autem sicierit. uenit ad magnum fluuiũ eu¬
fraten & bibit. & est ibi frutex. qui dr grece
herinice hñs uͥgulta subtilia atq ꝓlixa. Ueni¬
ens autẽ incipit cornibꝰ suis lude ad hericinã
& dum ludit obligat cornua sua ad he ricinã
uͥgultis eius. Cum aut̃ dui pugnans lib̾are
se non possit: exclamat uoce magna. Tunc audi¬
ens uenator uocem eius: uenit & occidit eũ.

Expanded text:
acerrimum nimis, ita ut nec uenator ei possit appropinquare. Habet autem longa cornua serrae figuram habentia, ita ut possit etiam arbores acum sitierit, uenit ad magnum flumen Euphratem, et bibit; est autem ibi frutex qui dicitur graece herecine, habens uirgulta subtilia atque prolixa; ueniens autem incipit ludere cornibus suis ad herecinam; et dum ludit, obligat cornua sua in uirgultis eius. Cum autem diu pugnans liberare se non possit, exclamat uoce magna; audiens autem uenator uocem eius, uenit et occidit eum.
Abbreviated transcription (Latin):
alicuiꝰ rei. quo pͥmum sumit exordium .i. in¬
choatur ut fiat. Et est auspicium. qd̾ aues uł
aĩalia paganis auribꝰ demonstrant. Unde fut᷑a
noscunt᷑. Sunt gͥ bona auspicia. que cogunt res
inchoare. sunt mala que ꝓhibent. Auspiciũ ꝓ¬

Expanded text:
alicuius rei, quo primo sumit exordium, id est inchoatur ut fiat. Est autem auspicium, quod aues uel animalia paganis auguribus demonstrant, unde futura noscuntur. Sunt igitur bona auspicia, quae cogunt res inchoare, sunt mala, quae prohibent. Actae
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ aues ibi fuꝑuolare non possint. Nam
antea siluarum densitate sic ambiebat᷑. ut
exhalantes inde suꝑ angustias aque sulphu¬
re odor grauissimꝰ suꝑ uolantes aues. alitu
suo necaret. Quam rem augustus cesar in
telligens deiectis silius. ex pestilentiis ame¬

Expanded text:
aves ibi supervolare non possent; nam antea silvarum densitate sic ambiebatur ut exhalantis inde per angustias aquae sulphureae odor gravissimus supervolantes aves halitu suo necaret: tellegens, deiectis silvis ex pestilentibus amoe
Abbreviated transcription (Latin):
iõ apud romanos nom̃ imꝑii est. eo qd̾ olim au¬
g̾ent renrpublicam amplificando. qd̾ nom̃ pͥ¬
mum senatus octouiano cesari tradidit. ut qr
aux̾at. t̾ras ipso noĩe. ⁊ titulo consecraret᷑. dum
autẽ idem octouianus iam cesar imꝑator appel¬
laretur. uł augustus post ea uͦ dũ ludos expecta¬
ret. & ꝓnuntiatum eẽt illi apopło. ut uoca¬
retur & dñs. statim manu uultuq au̾so indecoras
adulationes rep̾ssit. & dm̃ appellationẽ ut homo
declinauit. atq inseqñti die omnẽ popłm gͣuis¬

Expanded text:
ideo apud Romanos nomen imperii est, eo quod olim augerent rempublicam amplificando. Quod nomen primo senatus Octaviano Caesari tradidit, ut quia auxerat terras, ipso nomine et titulo consecraretur. 17. Dum autem idem Octavianus jam Caesar et imperator appellaretur, vel Augustus, postea vero dum ludos spectaret, et pronuntiatum esset illi a populo ut vocaretur et Dominus, statim manu vultuque averso, indecoras adulationes repressit, et Domini appellationem, ut omen, declinavit, atque insequenti die omnem populum gravis
Abbreviated transcription (Latin):
mittunt diuisiones. qͦusq uenias ad tanti
temporis punctum.⁊ quandam mom̃ti stellã.
ut ꝑ nullam morulam ꝓduci possit. ⁊ ideo iã
diuidi non pot̾. ħ est athoniꝰ tempoꝵ. In nume¬
ris ut puta octo diuiduntur. in iiiͦiͦ. rursus
iiii. in duos. denide duo inunũ. Unus autẽ
athomus est. qr insecabił est. Sic et litt̾a una.
Orationem diuidis in u̾ba. u̾bum in silłas.
silłam inlitt̾as. Litt̾a pars minima. athonius
ẽ nͨ diuidi pot̾. Athomꝰ gͦ ẽ. qui diuidi non pot̾.
ut in geometͥa. punctus. Nam thomos diuisio

Expanded text:
mittunt divisionem, quousque venias ad tantum mittunt divisionem, quousque venias ad tantum temporis punctum et quandam momenti stillam, ut per nullam morulam produci possit; et ideo iam dividi non potest. Haec est atomus temporis. In numeris, ut puta octo dividuntur in quattuor, rursus quattuor in duo, deinde duo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic et littera: nam orationem dividis in verba, verba in syllabas, syllabam in litteras. Littera, pars minima, atomus est, nec dividi potest. Atomus ergo est quod dividi non potest, ut in geometria punctus. Nam τόμος divisio
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tatur: Athomos philosophi uocant qͣsdam
inmundo corꝑm partes. tam minutissimas.
ut nec usui pateant. nͨ thomũ .i. sectionẽ re¬
cipiant. Unde ⁊ athomi dicti sunt hii ꝑ ia¬
ne totius mundi inreqͥetis motibꝰ uolitari.
huc atq illuc ferri dñr. sicut tenuissimi
pulu̾es. qui infusis ꝑfenestras radiis solis
uidentur. Ex his arbores. ⁊ herbas. ⁊ fruges
om̃s oriri. ex his ignẽ ⁊ aquam. ⁊ uniu̾sa gig¬
ni atq constare quidam philosophi gentiũ
putauer̃t. Sunt aut̃ athomi. aut incorꝑe. aut
in tempore. aut innuni̾o. In corꝑe ut lapis.
Drudis eum in partes. ⁊ partes ipas diuidiᷤ
ingrana. ueluti sunt arene. Rursumq ip¬
sam arenam diuide. inminutissimũ pulu̾em.
donec si possis ꝑuenias. ad aliqͣm minutiã q̃
iam non sit. que diuidi uł secari possit. ħ est
athomꝰ incorꝑibꝰ. Intempore uͦ sic intelłr atho¬
mus. Annĩ u̾bi gr̃a. diuidis in m̃ses. m̃ses in
dies. dies in horas. Adhuc partes horarum ad¬

Expanded text:
 Atomos philosophi vocant quasdam in mundo corporum partes tam minutissimas ut nec visui pateant nec τομήν, id est sectionem, recipiant; unde et ἄτομοι dicti sunt. Hi per inane totius mundi inrequietis motibus volitare et huc atque illuc ferri dicuntur, sicut tenuissimi pulveres qui infusi per fenestras radiis solis videntur. Ex his arbores et herbas et fruges omnes oriri, ex his ignem et aquam et universa gigni atque constare quidam philosophi gentium putaverunt. Sunt autem atomi aut in corpore, aut in tempore, aut in numero. In corpore, ut lapis. Dividis eum in partes et partes ipsas dividis in grana, veluti sunt harenae; rursumque ipharenae grana divide in minutissimum pulverem, donec, si possis, pervenias ad aliquam minutiam, quae iam non sit quae dividi vel secari possit. Haec est atomus in corporibus. In tempore vero sic intellegitur atomus. Annum, verbi gratia, dividis in menses, menses in dies, dies in horas; adhuc partes horarum ad
Abbreviated transcription (Latin):
talla uener̃t. Dum enim qͦcunq casu arden¬
tes silue excoxer̃t terram q̃ calefactis uenis
fudit riuos. cuiꝰcũq structure. siue gͥ es il¬
lud fu̾at. siue aur̃. cum in loco t̾re dep̃ssiore
decurreret. sumpsit figuram inquã illud
ul ꝓfluens riuus uł excipiens. lacuna for¬
mau̾at. Quarum rer̃ splendore capti hoĩes
cum ligatas attolłent massas uidunt in eas
liquefactas ad omẽm formam posse ꝑduci.

Expanded text:
talla ita venerunt: dum enim quacunque causa ardentalla ita venerunt: dum enim quacunque causa ardentes silvae excoquerent terram, ex calefactis venis fudit rivos cujuscunque stricturae, sive aes illud fuerat, sive aurum, cum in loca terrae depressiora decurreret, sumpsit figuram, in quam illud vel profluens rivus, vel excipiens lacuna formaverat: quarum rerum splendore capti homines cum legatas attollerent massas, viderunt in eis liquefactas ad omnem formam posse deduci.
Abbreviated transcription (Latin):
nepat tia. lamina. Iecuna pͣ de pecudibꝰ. & pͥeta¬
tem habelat & nom̃. De corio enim pecudum
numini incidebant᷑. ꝙ signabant᷑. Postea a sat᷑
agentilibꝰ consecratũ est. alii ut suꝑtus dictũ¬
est. peccuniam. a pecudib appellau̾unt. sicut
aniuando ium̃ta sunt dicta. Omne enim pa-¬
tͥmonium aput antiqͦs petulium dicebatur.
mͦ uͦ pecuniosus. Antiqͥssimi nundum auro
argentoq inuento ere utebantur. Nam pͥus
aerea pecunia in usu fuit. pꝰea argentea. dem¬
de aurea subsecuta est. s ab ea que cepit. &
nom̃ retinuit. unde & erarium dictum. qr
auro argentoq ñdum signato. exquoꝵ me¬
tallis. qͣmiuis pꝰea facta furiss peccunia. nomĩ
tñ erarii ꝑmansit ab eo metallo unde initiũ
sũpsit. Tria sunt autẽ gen̾a argenti.⁊ auri. ⁊
eris. signatum factum. infectum. Signatum
est. qd̃ in numinis est. factum: qd̾ inuasis. ⁊
signis. Infectum qd̾ in massis. qd̾ et graue
łr .i. massa. In noticiam autẽ formarum me¬

Expanded text:
 lamina. Pecunia prius de pecudibus et proprietatem habebat et nomen; de corio enim pecudum nummi incidebantur et signabantur. Postea a Satura gentilibus consecratum est. Alii, ut superius, pecuniam a pecudibus appellaverunt, sicut a iuvando iumenta sunt dicta. Omne enim patrimonium apud antiquos peculium dicebatur amodo vero pecuniosus. Antiquissimi nondum auro argentoque invento, aere utebantur. Nam prius aerea pecunia in usu fuit, post argentea, deinde aurea subsecuta est, sed ab ea, qua coepit, et nomen retinuit. Unde et aerarium dictum, quiauro argentoqtallis quamvis postea facta fuisset pecunia, nomen tamen erarii permansit, ab eo metallo unde pecunia initium it. Tria sunt autem genera argenti et auri et aeris: signatum, factum, infectum. Signatum est quod in nummis est; factum, quod in vasis et signis; infectum, qdicitur, id est massa. In notitiam autem formarum me
Abbreviated transcription (Latin):
simplices sunt. ut columbe. alie astute. ut ꝑdix.
ut accipiter. alie reformidant.ut garamantes.
homines domiciliis delectantur. ut yrundo.¬
alie secretam in desertis. uitam diligunt. que
reqͥrendi sibi uictus difficultatẽ lib̾tatis amo¬
re cõpensant. ut turtur. Alie solo semine re¬
perto pascuntur. ut anser. Alie carnes edunt.¬
⁊ rapinis intendunt. ut milis. Alie incurie¬
que semꝑ in locis manent. ut structio. Alie ad¬
uenticie. que ꝓͥpriis tẽporibꝰ reu̾tunt᷑. ut cico¬
nie. ⁊ yrundines. alie congrege .i. gregatim uo¬
lantes. ut sturni. & cornices. alie solmage.i. so
explorandi. ut aqͥla. Refugit enĩ auaritia con
latoriũ p̾ter uigale consortium. Ergo aqͥlis. acci¬
cib tm̃ strepunt. ut yrundo. alie cantus edũt
dulcissimos. ut cygnus. ⁊ merula. alie ex institu
oblocuntur: discͥmine. ut hominẽ putes locu¬
tum cum locuta fu̾it auis. ut psitacus. ⁊ pi¬

Expanded text:
simplices sunt, ut columbae; aliae astutae, ut perdix; ut accipiter; aliae reformidant, ut garamantes; homines domiciliis delectantur, aliae secretam in desertis uitam diligunt, quae requirendi sibi uictus difScultatemdiffi diligunt, ut turtur: aliae solo semine reperto pascuntur, ut anser: aliae carnes edunt et rapinis intendunt, ut milvus: aliae incuri in locis semper, ut struthio; aliae adventiciae, quae propriis temporibus revertuntur, ut ciconiae, hirundines; aliae congregae, id est gregatim volantes, ut sturni et coturnices; aliae solivagae, id est eclinant sui copulam. Refugit enim avaritia conslatorium praeter jugale consortium. Ergo aquilis accicibus strepunt, ut hirundo; aliae cantus edunt dulcissimos, ut cygnus et merula; aliae verba et oblocuntur discrimina, ut hominem putes locutum, cum locuta sit auis. quam dulcis
Abbreviated transcription (Latin):
tent. Inde his ungues asꝑe. curuatũ.⁊ acutũ
os uelox uolatus. qm̃ raptu inuunt. ut possit
auibꝰ & oꝑm diu̾sitates. ut alie ament incõmu¬
ne consulere. ⁊ collatis uirib uelut qͣndam cu¬
rare rem publicam. & tanꝗͣ sub rege uiuere.
alie sibi qͥsq ꝓspicere imꝑium recusare. & si
capiantur indigno ueliit exig̾e̾ seruitio. s¬

Expanded text:
uidua. ideo his ungues asperi, curuatum atque acutum os, uelox uolatus, quoniam raptu uiuunt, ut possintauibus et operum diuersitates, ut aliae ament in commune consulere et conlatis uihbusuiribus uelut quandam curare rem publicam et tamquam sub rege uiuere, aliae sibi quisque prospicere, imperium recusare et, si capiantur, indigno uelint exire seruitio.
Abbreviated transcription (Latin):
plius. qͣm oportet ꝓpt̾ excellentiã suam.
⁊ quendam ꝓͥe rei amorẽ. cui sapient̾
lingͣ latina nomĩ indidit. cũ applłauit. pͥuatim
qd̾ potius a detͥmento. qͣm ab increm̃to dictum e¬
lucet. Om̃is enĩ pͥuatio minuit. Unde itaq uult
eminẽ suꝑbia. inde angustias. egestatẽq conlu¬
ditur. cum a cõmuni ad ꝓprium dampnoso sui
amore redigitur. Specialis autem auaritia est.
que usitatius appellatur amor peccunie cuiꝰ noĩe
ritiam uoluit intelligi dicendo radix omĩum ma¬
lorum ẽ auaritia. Prohac enĩ. ꝙ diabolus cecidit.
qu utiq non amaint peccuniam. s ꝓͥam potesta¬

Expanded text:
am suam, et quemdam propriae rei amorem: cui sapienter nomen latina lingua indidit, cum appellavit privatum, quod potius a detrimento quam ab incremento dictum elucet. Omnis enim privatio minuit. Unde itaque vult eminere superbia inde in angustias egestatemque contruditur, cum ex communi ad proprium damnoso sui amore redigitur. Specialis est autem avaritia, quae usitatius appellatur amor pecuniae. Cujus nomiritiam volebat intelligi dicendo, Radix omnium malorum est avaritia. Hac enim et diabolus cecidit, qui utique non amavit pecuniam, s
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ nus ẽ dum rursus sol a sũmo celo descendens
infringit estiuũ multitudiem. & paulisꝑ pro
relaxato ac deposito calore p̃stat temꝑiem. se¬
quente tempestate uentorum. & turbine ꝓ¬
cellarum. & ui fulminũ tonitruoꝵq sono. Au
tunnus autẽ graues morbos ht̃. unde & tunc
omĩa folia arborum. defluunt. Ut autẽ autunnꝰ
habundet. morb̃ facit hoc ꝯfiniũ caloris. & fri¬
goris. & cõpugnantia int̾ se contͣrioꝵ estuum.

Expanded text:
mnus est, dum rursus sol, a summo coeli descendens, infringit aestuum magnitudinem, et, paulisper relaxato ac deposito calore, praestat temperiem, sequente tempestate ventorum, et turbine procellarum, et vi fulminum tonitruumque sonantiuter quod graves morbos habet. Unde et tunc omnia folia arborum defluunt. Ut autem autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris et compugnantia intra se contrariorum
Abbreviated transcription (Latin):
resina adiect̃a locusculo edificata. que fumũ
retineat. huic pictores cum aqͣ admiscent glu¬
ten. ut illustꝰ respbendeat. Ad festinationẽ
aut̃ oꝑis etiam sarm̃toꝵ uet̾um carbones cũ
glutino triti inducendis parietibꝰ atͣm̃ti spẽm
reddunt. Sunt & qui uini fecem siccatam ex¬
coquiut. affirmant. qd̾ si ex bono uino fex
fuĩt. indici spẽm id atram̃tum p̾bere. S et sar¬
m̃tum uue nigre uino optimo tinctum. pꝰ¬
ea qͣm siccitate aruerit. si exuras.⁊ conteras
adiecto glutine nitorẽ indici reddet usta.
Que płimum necessaria ẽ. nullo negotio ꝓ¬
uenit. Nam si ꝙ glebam salicis bone igne
excoquas. & aceto asꝑrimo suꝑfuso madefactam
uͥ contͥueris usta erit. Om̃e aut̃ atram̃tum sole
ꝑficitur. Onĩs colores calcis admixtione corrũ¬

Expanded text:
resina adiecta, lacusculo aedificata, quae fumum retineat. Huic pictores cum aqua admiscunt gluten ut inlustrius resplendeat. Ad festinationem autem operis etiam sarmentorum veterum carbones cum glutino triti inducendis parietibus atramenti speciem reddunt. Sunt et qui vini faecem siccatam excoquant, adfirmantque, si ex bono vino faex fuerit, Indici speciem id atramentum praebere. Sed et sarmentum uvae nigrae vino optimo tinctum posteaquam siccitate aruerint, si exuras et conteras adiecto gluten, nitorem Indici reddet. Usta, quae plurimum necessaria est, nullo negotio provenit. Nam si et glebam silicis bonae igne excoquas, et aceto acerrimo superfusam ubi contriveris usta erit. Omne autem atramentum sole perficitur: omnes colores calcis admixtione conrum
Abbreviated transcription (Latin):
magnus fuisse astrologus dr. Uñ occasionẽ
fabłosa inuenit. ut eumcelũ portare confin¬
g̾et. qͣmiuis mons enis noĩe nũcupetur. cuiꝰ
altituqłie potius celi portatio inopinionẽ iuil¬
gi uenisse uideatur. Athas ille magnus. astͦ¬
maioris. cuiꝰ nepos fuit tͥmegistus. Iste
africe a quo astrologie artẽ pͥꝰ dicunt excogi¬
tatam. Ideoq dicunt sustinuisse celũ. Oberu¬
ditionẽ gͥ discipline. ⁊ scĩam celi. nom̃ eiꝰ i
montẽ affrice deriuatum est. qui nc̃ athlas¬

Expanded text:
magnus fuisse astrologus dicitur; unde occasionem fabula inuenit, ut eum caelum portare confingeret; quamuis mons eius nomine nuncupetur, cuius altitudine potius caeli portatio in opinionem uulgi uenisse uideatur. MAIORIS, cuius nepos fuit TRIMEGISTUS iste Africae, a quo astrologiae artem prius dicunt excogitatam, ideoque dictus est sustinuisse coelum. Ab eruditione igitur disciplinae, et scientia coeli nomen ejus in montem Afric
Abbreviated transcription (Latin):
sunt qui uolatus auium. & uoces intendt̃. Alia¬
q signa rerum. uł obseruationes imꝓuisas. hõibꝰ
occurrentes idem & auspices. Nam auspicia sunt
que it̾ facientes obseruant. Dicta sunt aut̃ aus¬
picia. qͣi auium spicia. & auguria qͣi aium
garria. hoc est auium uocem. & linguã. Item
augurium. qͣi auigerium. qd̾ aues gerunt. Duo
sunt aut̃ gn̾a auspicioꝵ. unũ ad ocłos. alt̾m ad
aures ꝑtinens. Ad ocłos scł uolatus. ad aures uox

Expanded text:
avium et voces intendunt, aliaque signa rerum, vel observationes improvise hominibus occurrentes: iidem et auspices. Nam auspicia sunt, quae iter facientes observant. Dicta autem sunt auspicia, quasi avium aspicia, et auguria, quasi avium garria, hoc est, avium voces et linguae. Item augurium, quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo sunt autem genera auspiciorum: unum ad oculos, aliud ad aures pertinens. Ad oculos scilicet volatus: ad aures vox
Abbreviated transcription (Latin):
cecrops condidit. & ex suo nomine cecropiam
nominauit. hanc adfixionides. qͥ ing̾cia t̾ciꝰ
pꝰ cecropem regnarit. minerue sacrauit.⁊ nom̃
ciuitati athenas dedit. Nam minerua g̾ce athe
nas dr. unde & mineruã greci inuentͥcem mul¬
tar᷑ arcium asserunt. qi et litt̾as. ⁊ artes diu̾soꝵ
studdioꝵ. et ipsa pbilosophia ueluti templum

Expanded text:
iam nominavit. Hanc Amphictyon, idem qui in Graecia tertius post Cecropem regnavit, Minervae sacravit et nomen civitati Athenas dedit; nam Minerva Graece Ἀθήνη dicitur. Unde et Minervam Graeci inventricem multarum artium asserunt, quia et litterae et artes diversorum studiorum et ipsa philosophia veluti templum
Abbreviated transcription (Latin):
illic repente arbor oliue. ⁊ alio loco aqͣ erupifs
regem ꝓdigra ista mouer̃t. & misit ad apollinẽ
neruam significaret. Unde neptumuĩ. ⁊ eẽt in po
significassent ciuitas uocaretur. Tunc iste
cecrops oracło accepto ciues om̃s utͣq sexus.¬
ad ferend̾ suffragium cõuocauit. Consulta gͥ
multitudie. mares ꝓ neptuno. femine ꝓ mi¬
nerua tulere sententias. Et qr una plus inuẽ¬
ta ẽ feminar̃: minerua dicit. Tunc neptunus
iratus marinis fluctibꝰ ex estuantibꝰ. terras a¬
theniensium popłatus ẽ. qm̃ sparge̾ qͣs libet
die placarentur. tͥplici supplicio dicit idem auctor
ab atheniensibꝰ affectas eẽ mulieres. ut nulla ał¬
tius ferrent suffragia. ut nullus nascentĩ nom̃
tas mater aut nutͥc lib̃alium doctrinar̃. ⁊ tot tan¬
terumq philosophoꝵ. qua nicħ habuit. g̾ciada¬
rius. atq nobilius. ludificantibꝰ d̾emonibꝰ de li¬
te deorum suoꝵ maris. ⁊ femine. ⁊ uictoria ꝑ fe¬
minas femine. athenas nom̃ accepit. Athenas¬

Expanded text:
illic repeute oliuae arbor et alio loco aqua erupisset, regem prodigia ista mouerunt, et misit ad Apollinem neruam significaret, unda Neptunum, et quod ssent, ciuitas uocaretur. Isto Cecrops oraculo accepto ciues omnes utriusque sexusad ferendum suffragium conuocauit. Consulta igitur multitudine mares pro Neptuno, feminae pro Minerua tulere sententias, et quia una plus inuenta est feminarum, Minerua uicit. Tunc Neptunus iratus marinis fluctibus exaestuantibus terras Atheniensium populatus est; quoniam spargere lat, triplici supplicio dicit idem auctor ab Atheniensibus affectas esse mulieres, ut nulla ulterius ferrent suffragia, ut nullus nascentium matetas, mater aut nutrix liberalium doctrinarum et tot tantorumque philosophorum, qua nihil habuit Graecia clarius atque nobilius, ludificantibus daemonibus de lite deorum suorum, maris et feminae, et de victoria per feminas, feminae Athenas nomen accepit. Areop
Abbreviated transcription (Latin):
aera leuibꝰ uolant pennis. uolucres aut̃ non
solum aues uocamꝰ. s etiã qͣdrupedes. nimia
ꝑ nicitate currentes. s tñ cum adiectione. Ut
puta. uolucrẽ equum. uolucrẽ tigͥdem. Ut est¬
est illud. paculuii uolucri currit ex qͣd riga.
Nam ꝙ sagitte uolucres dñr. qd̾ hispenne ad¬

Expanded text:
aera leuibus uolitant pennis, uolucres autem non solum aues uocamus, sed etiam quadrupedes nimia pernicitate currentes; sed tantum cum adiectione, ut puta uolucrem equum, uolucrem tigridem. Vt est illud Pacuuii: «Volucri currit axe quadriga»; nam et sagittae uolucres dicuntur quod his pennae ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicti. eo qd̾ agrestes sint. qͦs quotopitas uocãt.
Bonosiace heresis hñtes. doctrinã. hii amore
martirii semet ipos ꝑtmnunt. ut iuolent̾
de hac uita discedentes mr̃es nominent᷑. sir
euntes ꝓuincias. nusꝗͣ missi. nusꝗͣ fixi. nus¬
ꝗͣ stantes. nusꝗͣ sedentes. In omib malis de
tenti. Alii quẽ non uid̾unt confingt̃ opim¬
ria sua magnificant. gloriã captantes ab
hominibꝰ. Alii cͥniti incedt̃. ne uilior habe¬
atur tonsa sc̃itas. ꝗͣ comata. ut uidł qͥ eos
iud̾int antiqͦs illos qͦs legimꝰ cogitet. sa¬
inuelem & heliam. ⁊ cet̾os. Alii ⁊ honores
qͦs non acceꝑunt. hr̃e se ꝓtestant᷑. Alii pa¬
hensi fuĩnt. uł qͦ quomͦ innotuerint: sub
gn̾ale nom̃ monachoꝵ ꝓpositũ blasphema

Expanded text:
dicti, eo quod agrestes sunt, quos Cotopitas vocant, supradictae haeresis habentes doctrinam. Hi amore martyrii semetipsos perimunt, ut violenter de hac vita discedentes martyres nominentureuntes prouincias, nusquam missos, nusquam fixos, nusquam stantes, nusquam sedentes. alii medentes. Alii, quae non viderunt, confingunt, opinria sua magnificant, gloriam captantes ab hominibus. Alii criniti incedunt, ne vilior habeatur tonsa sanctitas quam comata, ut videlicet qui eos viderit, antiquos illos, quos legimus, cogitet Samuelem, Eliam, et caeteros. Alii honores, quos non acceperunt, habere se protestantur. Alii paehensi fuerint, vel quomodo innotuerint, sub generali nomine monachorum propositum blasphema