comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in nocentẽ. sed & pessimo genere mortis occi¬
dere. hoc ÷ crucifigere desidere desiderat
Pendentes .ii. in ligno crucifixi clauib adlig¬
nũ pedib manibusq c̃fixi ꝑducta mortẽ
necabant᷑. & diuuiuebat᷑ incruce ñ qr longior
uita eligebat᷑. sedq morsipsa ꝓtendebatur.
nedolor citius finiret̃. Uerũ ipse demorte
pessima. occidit omnẽ mortẽ pessima enĩ
erat ñ intellegentib iudeis. nã ad nõ electa
erat. ipse enĩ crucẽ signũ habitaturꝰ erat
ipsã crucẽ dediabolo superato tamꝗ tropheũ

Expanded text:
innocentem, sed et pessimo genere mortis occiinnocentem, sed et pessimo genere mortis occidere, hoc est crucifigere desiderant! Pendentes enim in ligno crucifixi, clavis ad lignum pedibus manibusque confixi, producta morte necabantur, et diu vivebantur in cruce, non quia longior vita eligebatur, sed quia mors ipsa protendebatur, ne dolor citius finiretur. Verum ipse de morte pessima occidit omnem mortem. Pessima enim erat, non intelligentibus Judaeis. Nam a Domino electa erat. Ipsam enim crucem suam signum habiturus erat, ip
Abbreviated transcription (Latin):
ñsitutis. afficiamꝰ. Necesse aut̃ habebat di¬
miutre ꝑ diẽ festũ unũ. Necesse aut̃ habe¬
lit ñimperiali legis sanctione. sed annua
gentis cuistalia placere gaudebat c̃suetudi¬
ne deuictus: Exclamauit aut̃ simul uni¬
iersa turba dics̃: Tolle hunc & dimitteno¬
sburraban dͥ erat ꝓpt̃ seditionẽ quandã
sfatã inciuitate & homicidiũ missincarcerẽ
stet iudeis usq hodie sua petitio. quã tanto
abore impetrart. Quia .ni. data sibi optio¬
ne ꝑiħin latronẽ. ꝓsaluatore int̾fectorẽ.
ꝓditdre uite cleger ereptortẽ: merito salutẽ
uitãq ꝑdider̃. & la trociniisse acseditionib
in tantũ submerserunt ut & patriã regnũq
suũ qđ plus xpõ amauere ꝑdiderint. & acten
eam quã uendidere ł animȩ ł corporislibtat
ꝑcipere meruerint. Iterũ aut̃ pilatꝰ locutꝰ ÷
ad illos. uolensiustificare iħm. Atilli subcda¬
mabant dicentes: Crucifige. crucifige eum
Quanta ꝑfidoꝵ crudelitas quȩ ñsolũ occidere

Expanded text:
m. Necesse autem habebat dimittere eis per diem festum unum. Necesse habebat, non imperialis legis sanctione, sed annua gentis, cui per talia placere gaudebat, consuetudine devinctus. Exclamavit autem simul universa turba, dicens: Tolle hunc, et dimitte nobis Barabbam, qui erat propter seditionem quamdam factam in civitate et homicidium, missus in carcerem. Haeret Judaeis usque hodie sua petitio, quam tanto labore impetrarunt. Quia enim data sibi optione, pro Jesu latronem, pro salvatore interfectorem, pro datore vitae, elegerunt ademptorem, merito salutem vitamque perdiderunt, et latrociniis se ac seditionibus in tantum submerserunt, ut et patriam regnumque suum, quod plus Christo amavere, perdiderint, et hactenus eaautem Pilatus locutus est ad illos, volens dimittere Jesum. At illi subclamabant dicentes: Crucifige, Crucifige eum. Quanta perfidorum crudelitas, quae non solum occidere
Abbreviated transcription (Latin):
ctiã beatoꝵ martrrũ ꝑsecutores tenuisse satis
ccde siastica de monstrat hrstoria. Et pilatus
adiudicauit fieri petitionẽ eoꝵ. Dimisit aut̃
Ullis eũ qͥ ꝓpt̃ homicidiũ & seditionẽ miss fue¬
nit incarcerẽ quẽ petebant. ihm uͦ. tradidit
uoluntati eoꝵ. Latro seditiosus. & homicidioꝵ
intenebrarx fuerat carcerẽ miss. atq ideo
iud ei pacẽ habere ñ poss̃ qr seditionũ pͥncipẽ¬
magis quã dñm eligere maluer̃ Quia uero
barrabas filius patris. ł filius magistrieoꝵ int̃¬
p̃tat᷑ : pot ÷ antixp̃i tẏpũ gererẽ. quẽ illi qͥb¬
đr uos ex patre diabolo estis: uero dĩ filio
s prȩlati. Filii aut̃ diaboli antixpĩ. ñ abipso
nascendo sed sic̃iȩteri peccatore sillũ imitando

Expanded text:
etiam beatorum martyrum persecutores tenuisse, satis etiam beatorum martyrum persecutores tenuisse, satis ecclesiastica demonstrat historia. Et Pilatus adjudicavit fieri petitionem eorum. Dimisit autem illis eum qui propter homicidium et seditionem missus fuerat in carcerem, quem petebant. Jesum vero tradidit voluntati eorum. Latro seditiosus et homicidiorum in tenebrarum fuerat carcerem missus, atque ideo Judaei pacem habere non possunt, quia seditionum principem quam Dominum eligere maluerunt. Quia vero Barabbas, filius patris, vel filius magistri, eorum interpretatur, potest Antichristi typum gerere, quem illi q Vos ex patre diabolo estis , vero Dei Filio sunt praelaturi. Filius autem diaboli Antichristus non ab ipso nascendo, sed, sicut caeteri peccatores, illum imitando
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc correptionẽ . qua ppło satis facere neusq
ad crucifigendũ saluatorẽ seuirent sũ mopere
quȩ rebat ñ .mͦ. cũ optulisset rogitando. sed etiã
deridendo & flagellando nefandoꝵ desiderus
ex hbuisse. ut uerba euangłte iohannis. &ipsa
testat̃ colũna cui alligat᷑ ille qͥ soluere cõpeditos
solet. plena đo membra uerberib subdidit.
Quȩ uidelicet colũna in ȩctła montis syon po¬
sita dominici eruoris usq hodie cernentib
uestigia certa de monstrat. Sedhȩc licet agat
pilatus: quid in saciabilis sacrilegoꝵ furor c̃¬
cupiscat audiam. Atilli instabant uocibus
magnis. postulante s ut crucifigeret᷑ Et inua¬
lescebant uoceseoꝵ. Quia totã accusationẽ
quã aduersus dnm̃ detulerant crebra acsol¬
licita pilatiin t̾rogatione uidebant euacuatã
tandẽ tam̃ impudici ad solas se p̃ces c̃uertuns.
ut qđ criminando & qͣsi rationando & uocife
rando ꝑficiant. quẽ exinde ordinẽ seuiendi

Expanded text:
tisfacere, ne usque ad crucifigendum Salvatorem saevirent, summopere quaerebat, non modo eum obtulisse rogitando, sed etiam deridendo et flagellando nefandorum desideriis exhibuisse, et verba evangelistae Joannis, et ipsa testatur columna cui alligatur. Ille qui solvere compeditos solet, plena Deo membra verberibus subdidit. Quae videlicet columna in Ecclesia montis Sion posita dominici cruoris usque hodie cernentibus vestigia certa demonstrat. Sed haec licet agat Pilatus, quid insatiabilis sacrilegorum furor concupiscat, attende. At illi instabant vocibus magnis, postulantes ut crufigeretur, et invalescebant voces eorum. Quia totam accusationem quam adversus Dominum detulerant, crebra ac sollicita Pilati interrogatione videbant evacuatam, tandem impudici ad solas se preces convertunt, ut quod criminando et quasi ratiocinando nequiverando perficiant. Quem exinde ordinem saeviendi,
Abbreviated transcription (Latin):
quid morte in xpõ repperisse. sed tantũ
noccidendo. ł illudendo un noxiã. alienȩ
nudelitatis optẽperasse clamorib. sereaqs
gͥ scripta quȩ tanto posttt̃pore contrax pm̃
coposita: ñ illũ apud pilatũ ꝑfidiȩ & falsita¬

Expanded text:
quid morte in Christo reperisse, sed tantum quid morte in Christo reperisse, sed tantum in occidendo vel illudendo innoxio alienae crudelitatis obtemperasse clamoribus. Pereant ergo scripta, quae tanto post tempore contra Christum composita, non illum apud Pilatum magicae art
Abbreviated transcription (Latin):
ũ gerat pilatꝰ adtende. Primo accusond
nitit adherodẽ : ut siuel ipse qͥd ineo scele¬
psinuenire possit. anforte dimittindũ decer¬
nere uelit exploret. Postremo & hiuiꝰ agnita
uoluntate. nec inuento in ibu facinore : etiã
plebis cuiunũ dimittere ꝑpascha consueuerat
sententiã quȩrit. Iterũ qͦq ac tercio dimit¬
tere illũ uolens int̾rogat. Sed quo curiosiuis
auxiliatorẽ dimittendi iħm quẽ ñ repperit
querit : eo criminosiores eos quosun animit̃
timortẽ desiderantes repperit arguit. Optu s¬
listis mͥ hunchominẽ quasi euertentẽ ppłm
tecce ego corã uob in t̾rogans: nullã causam
muenio in homine isto exhis in qͥb eũ accu¬
sistis Hȩc dicendo pilatus ab soluit eum.
scripturȩ: quẽ absoluit uidicio: crucifixus ÷¬
nisterio: Sed neq hero des. Nã remisiuos:
adillũ. & ecce nihil dignũ morte actũ ÷ ei
Iudi ecce iudee. audi crudelis pagane si¬
lit ipse fatet᷑. neq se neq herodẽ dignum

Expanded text:
ium gerat Pilatus, attende. Primo accusantientibus, mittit ad Herodem, ut si vel ille quid in eo sceleris invenire possit, an forte dimittendum decernere velit, exploret. Postremo et ejus agnita voluntate, nec invento in Jesu facinore etiam plebis, cui unum dimittere per Pascha consueverat, sententiam quaerit. Iterum quoque ac tertio dimittere illum volens interrogat. Sed quo curiosius auxiliatorem dimittendi Jesum quem non reperit, quaerit: eo criminosiores eos quos unanimiter ejus mortem desiderantes reperit, arguit: Obtulistis mihi hunc hominem, quasi avertentem populum, et ecce ego coram vobis interrogans nullam causam invenio in homine isto ex his in quibus eum accusatis. Haec dicendo Pilatus, absolvit quideScripturae, quem absolvit judicio, crucifixit mysterio. Sed neque Herodes. Nam remisi vos ad illum, et ecce nihil dignum morte actum est ei. Audi, caece Judaee, audi crudelis pagane. Pilatus ipse fatetur, neque se, neque Herodem dignum
Abbreviated transcription (Latin):
narrat ipsũ dnm̃ sibi bauilasse crucẽ. Unde
intellegit᷑ pͥmꝰ ad nõ crucẽ portatã. ac deinde
symini quẽ forte exeuntes obuiũ habuert̃
impositã Cgruo satis ordine mysteru. quia
ips. passus ÷ ꝓ noł. relinquens nob exẽpłu ut
sequam uestigia eiꝰ. Quibene crucẽ postiħm
portasse describit᷑ iuxta qđ ipse p̃cepit. & tol
ut crucẽ suã & sequat᷑ me. Et qr symoniste
ñ iero solunita sed cyreneus eẽ ꝑhibet᷑: Cyre
e .ii. libi ciuitas ÷ sic̃ inactib apłoꝵ legimus.
ecte ꝑcũ ppłi gentiũ designant᷑ qͥ quondã

Expanded text:
narrat, ipsum Dominum sibi bajulasse crucem. Unde intelligitur primo a Domino crucem portatam, ac deinde Simoni quem forte exeuntes obvium habuerunt impositam, congruo satis ordine mysterii. Quia ipse passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum ut sequamur vestigia ejus . Qui bene crnarrat, ipsum Dominum sibi bajulasse crucem. Unde intelligitur primo a Domino crucem portatam, ac deinde Simoni quem forte exeuntes obvium habuerunt impositam, congruo satis ordine mysterii. Quia ipse passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum ut sequamur vestigia ejus . Qui bene cruc
Abbreviated transcription (Latin):
lo rosas Et factis amici. herodes &plaꝰ
in ipsa die. Nã antea. inimici erant ad
inuicẽ. Hoc nefandissimũ herodis &pili¬
ti fedus qđ in ocadendo xp̃o pepiger̃. actis
eoꝵ uelut hȩreditario uire successore scb

Expanded text:
lo rosas. Et facti sunt amici Herodes et Pilatus lo rosas. Et facti sunt amici Herodes et Pilatus in ipsa die. Nam antea inimici erant ad invicem. Hoc nefandissimum Herodis et Pilati foedus, quod in occidendo Christo pepigerunt, hactenus eorum velut haereditario jure success
Abbreviated transcription (Latin):
in suo silentio ñreus. sed̾mnocens haberet᷑
Ubi enĩ tacebat: quasi agnus toto ꝓgregt
immolandus patientiã prestabat. Vbii.
respondebat: quasi pastorbonus ꝓcredias
sibi ouib contra lupoꝵ latronũq insidas
pugnat. Spreuit aut̃ illũ herodes cũex¬
Fercitu suo. & illu sit indutũ ueste alba &
remisit adpilatũ. Quodueste alba indii
in maculatȩ dat indicia passionis. qm̃agi
dĩ in maculatus totiꝰ mundi sit peccata d¬
laturus. Qui enĩ inueste alba spret̾ael¬
lusus : ipse incapta carne : passus & sepilt̾
A lit̃. Quodhic alba. uixta ũ alios eugłtas
purpura ł coccinea ueste indutꝰ illu ditur.
geminũ martrrui genus. quo ꝑscȩ̃ etd̃e
eiusde dñi ac sponsi sui mortẽ mirata. dit¬
ctus inquit m̃s candidus & rubicundis
Candidus scilicet actione. rubicundus san¬
guine. Et ipsauarus membroꝵ suoꝵ flos¬
culis uernans : in pacelilia gignit. inbd¬

Expanded text:
in suo silentio non reus, sed innocens haberetur. in suo silentio non reus, sed innocens haberetur. Ubi enim tacebat, quasi agnus toto pro grege immolandus patientiam praestabat; ubi vero respondebat, quasi pastor bonus, pro creditis sibi ovibus contra luporum latronumque insidias pugnabat. Sprevit autem illum Herodes cum exercitu suo, et illusit indutum veste alba, et remisit ad Pilatum. Quod veste alba induitur, immaculatae dat indicia passionis, quoniam agnus Dei immaculatus totius mundi sit peccata ablaturus. Qui enim in veste alba spretus et illusus, ipse in casta carne est passus et sepultus. Aliter: quod hic alba, juxta vero alios evangelistas purpurea vel coccinea veste indutus, illuditur, geminum martyrii genus, quo per sanctae Eejusdem Domini ac sponsi sui mortem mirata: Dilectus inquit meus, candidus, et rubicundus . Candidus, scilicet actione, rubicundus sanguine. Et ipse variis membrorum suorum flosculis vernans, in pace lilia gignit, in bel
Abbreviated transcription (Latin):
audiret multadeeo. & sperabat signũ aliqd
uidere ab eo fieri. Int̾rogabat aut illũ mul¬
tis sermonib Atille. nihil ipsi respondebat
Tacuit & nil fecit. qr nec illius crudelitas
merebat̃ uidere diuina. & dñsiactantiã
declinabat. Et fortasse inherode om̃s impii
significant᷑. qui silegi ñ crediderint & ꝓphe¬
tis mirabilia xp̃ĩ opera in euangło qͦq ui¬
derenon possint. Stabant etiã principes
sacerdotũ & scribȩ. constant̃ accusantes
eũ Accusantib se principib sac̃ dotum
& scribis. dñs adpilatũ pauca. apudherodẽ
nulla respondit. ne uidelicet crim̃ diluens
dimit teret᷑ ap̃side. & crucis utilitas differ¬
ret᷑ NTã & iustũ ꝓfecto erat. ut pilato qͥ
inuitꝰ ferebat sententiã aliqua in parte
responderet. hero dẽ ũ eȩterosq iudeorĩ
optimates . qͥ contra legis suȩ decreta imno¬
ũ condẽnabant. indignosꝑomã suo sermo¬
ne ducerit : ꝓpt̃ illa ergo qͥb responden
noluit adhocdata ÷ deagno similitudo. it

Expanded text:
abat signum aliquod videre ab eo fieri. Interrogabat autem illum multis sermonibus, at ipse nihil illi respondebat. Tacuit, et nihil fecit, quia nec illius crudelitas merebatur videre divina, et Dominus jactantiam declinabat. Et fortasse in Herode omnes impii significantur, qui si legi non crediderint et prophetis, mirabilia Christi opera in Evangelio quoque videre non possint. Stabant etiam principes sacerdotum et scribae constanter accusantes eum. Accusantibus se principibus sacerdotum et scribis, Dominus apud Pilatum pauca, apud Herodem nulla respondit, ne videlicet crimen diluens dimitteretur a praeside, et crucis utilitas differretur. Nam et justum profecto erat ut Pilato qui invitus ferebat sententiam, aliqua in parte responderet: Herodem vero caeterosque Judaeorum optimates, quia contra legis suae decreta innoxium condemnabant, indignos per omnia suo sermone duceret. Propter illa ergo, quamvis respondere noluit, ad hoc data est de Agno similitudo, ut
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ÷ uerbũ ꝑ uniuersã uideã. incipiens .it.
agalilea post baptismũ qđ p̃dicauit ioħsiħm¬
gandũ dehocratus siluatorẽ . sed magis nacta
occasione cupit ab eo udicando liberũ abire
Nam sequit᷑. Pilatꝰ aut̃ audiens galileã int̃¬
rogauit sihomogalileus eõ. Etut cognouit
qđ deherodis potestate e&̃ : remisit eũ adhero
dẽ Qui et ipse erat ierosolimis illis dicbus
Pilatꝰ qͥdẽ ne contra cũ quẽ insontẽ. & ppt̃in¬
uidiã traditũ cognouerat. sententiã dare
cogeret᷑: herodicũ misit audiendũ. ut ipse
potiuseũ qͥ eiꝰ patriȩ tetrarches existebat ł ab¬
solueret ł puniret. Uerũ diuina ꝓuiden¬
tia. neq udei excusatimanerent qͣsi ñipsi
sed romani xpm̃ crucifixerint: herodes qͦq
quinatu & religione erat uideus cũ exercitu
suo quid deillo senserit. eẽ: ostentare ꝑmissus
simul & impictas utriusq ꝓuinciȩ. iud eae

Expanded text:
factum est verbum per universam Judaeam. Incipiens enim factum est verbum per universam Judaeam. Incipiens enim a Galilaea post baptismum, gandum de hoc ratus Salvatorem, se magis ipsum nacta occasione, cupit ab eo judicando liberum reddere. Nam sequitur: Pilatus autem audiens Galilaeam, interrogavit si homo Galilaeus esset. Et ut cognovit quod de Herodis potesis diebus. Pilatus quidem, ne contra eum, quem insontem et propter invidiam traditum cognoverat, sententiam dare cogeretur, Herodi eum misit audiendum, ut ipse potius eum qui ejus patriae Tetrarchus existebat, vel absolveret, vel puniret: verum divina Providentia, ne qua Judaeis excusatio remaneret, quasi non ipsi, sed Romani Christum crucifixerint, Herodes quoque, qui natu et religione erat Judaeus, cum exercitu suo quid de illo senserit est ostentare permissus. Simul et impietas utriusque provinciae, Judaeae
Abbreviated transcription (Latin):
solũ hoc qđ nesciebat quȩ situ dignũ dixerit
Ait aut̃ pilat̃ ad principes sacerdotũ & t̾bas
Nihil inuenio causȩ in hoc homine. Hoc ÷ quod
ipse pridie quã pateret̾ int̾alia discipulis ait
soluit in quo nihil causȩ quã dãnaret inue¬
nit : uide quid agunt iuidei. qͥñ equitatis
amore uerũ inuestigare. sed iniuidiȩsti¬
mulo iustũ dãnare satagunt. Atilli inua¬
lescebant dicentes. Cõmouet ppłm docens
ꝑ uniuersã iudeã & incipiensagalilea usq
huc. Hic accusantiũ sermo magis & cum
qui accusat᷑ in noxiũ. & eos quiaccusant
docet cẽ ꝑuersos. Docuisse enĩ ppłm & a
pristini temporis ignauia docendo cõmuni¬
se taliq actu agalilea usq adiudeã. hoc est
totã a fineusq ad finẽ terrã reꝓmissionis per¬
transisse. ñ criminis sed indiciũ constat esse
uirtutis. Potuit nãq aliquis amator dñi. sic̃
etiã fecit eandẽ sententiã laudis loco ponere
dicendo auditoribus bonis. Uosscitis quod

Expanded text:
duxerit. Ait autem Pilatus ad principes sacerdotum et turbas: Nihil invenio causae in hoc homine. Hoc est quod ipse pridie quam pateretur inter alia discipulis ait:solvit, in quo nihil causae quam damnaret invenit, vide quid agant Judaei, qui non aequitatis amore verum investigare, sed invidiae stimulo justum damnare satagunt. At illi invalescebant dicentes: Commovet populum, docens per universam Judaeam, et incipiens a Galilaea usque huc. Hic accusantium sermo magis et eum qui accusatur innoxium, et eos qui. accusant docet esse perversos. Docuisse enim populum, et a pristini temporis ignavia docendo commovisse, talique actu a Galilaea usque ad Judaeam, hoc est totam a fine usque ad finem, terram repromissionis pertransisse, non criminis, sed indicium constat esse virtutis. Potuit namque aliquis amator Domini, sicut etiam fecit, eamdem sententiam laudis loco ponere, dicendo auditoribus bonis: Vos scitis quod
Abbreviated transcription (Latin):
Atuit corpus ihũ. Mlagnȩ quidẽ ioseph
E dignitatis ad scłm. sed maioris apudđm
sriti fuisse laudat᷑. qui ꝑiusticiã meritor
sƿeliendo corpore dominico dominico dig
idem corpus accipere posset. Nonii. qͥlibet
ignot̾ ad p̃sidẽ accedere. & crucifici corpus
poterat impetrare. Et depositũ inuoluit
isindone. & posuit eũ in monumento ex¬
aso. In quo nondũ quisꝗ positus fuerat
Et exsimplici sepultura dni ambitio diuitum
condemnat᷑. qͥ nec intumulis quidẽ poss̃ care¬
re diuitus. Possumus aut̃ iuxta intellegentiã
inuoluat iħm qͥ pura eũ mente susceperit. In
nouo aut̃ ponit᷑ monumento. nepost resurrec¬
tionẽ cȩteris corporib remanentib surrexisse
alius fingeret᷑. Quod bene monum̃tũ de petra
excisũ fuisse memorat᷑. ne si exmultis lapidib
edificatũ e&̃ : suffossis tumuli fundamentis
ablat̃ furto diceret᷑. Alit̃ Solus tumulo dẽs
naturȩ fragilitate discrepauere. specialis &
resurrectio designet᷑. Nã &uerus homo¬

Expanded text:
dem Joseph iste dignitatis ad saeculum, sed majoris apud Deum meriti fuisse laudatur, ut per justitiam meritorum sepeliendo corpore dominico dignidem corpus accipere posset. Non enim quilibet ignotus ad praesidem accedere et crucifixi corpus poterat impetrare. Et depositum involvit sindone, et posuit eum in monumento exciso, in quo nondum quisquam positus fuerat. Et ex simplici sepultura Domini, ambitio divitum condemnatur, qui ne in tumulis quidem possunt carere divitiis. Possumus autem juxta intelligentiam involvat Jesum, qui pura eum mente susceperit. In novo autem ponitur monumento, ne post resurrectionem caeteris corporibus remanentibus, surrexisse alius fingeretur. Quod bene monumentum de petra excisum fuisse memoratur, ne si ex multis lapidibus aedificatum esset, suffossis tumuli fundamentis ablatus furto diceretur. Aliter: solos tumulo Dominus naturae fragilitate discrepavere, specialis et resurrectio designetur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
tradis. quia caro ñ diuinitas cõprehenditur
Illud tamen plus confutat ingratũ qđ eũ tradi¬
derit. qui cũ e&̃ dĩfilius ꝓpt̃ nostam̃ filius
hominis eẽ uoluit: & quasi dicat: ꝓpt̃te
suscepi ingrate. qđ tradis interrogatiue. sꝗ ie
ꝓnunciandũ puto. quasi amantis effectu cr¬
ripiat ꝓditorẽ: Iuda osculo filiũ hominis
tradis: hoc ÷ amoris pignore uulnus in fli¬
gis. & caritatis officio singuinẽ fundis. & pa¬
cis instrum̃to mortẽ irrogas. seruus dnmn.
discipulis ꝓdis magistrũ. electus auc tq̃rem

Expanded text:
tradis, quia caro, non divinitas, comprehenditur. tradis, quia caro, non divinitas, comprehenditur. Illud tamen plus confutat ingratum, quod eum tradiderit, qui cum esset Dei Filius, propter nos tamen Filius hominis esse voluit. Et quasi dicatsuscepi, ingrate, quod tradis. Interrogative sane pronuntiandum puto, quasi amantis affectu corripiat proditorem, Juda, osculo Filium hominis tradis? hoc est, amoris pignore vulnus infligis, et charitatis officio sanguinem fundis, et pacis instrumento mortem irrogas, servus dominum, discipulus prodis magistrum, electus auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
suc fragilitas arguebat suo sanguine purga¬
nt. & quaquidilla scandili de tius mortẽ
ꝓtuilisset: hoc ipsa totũ moriendo deleret.
in mouniuersũ late terrarũ orbẽ peccatis mor¬
liui sua morte innoxia clestẽ resuscitaret
uutã Et cũ surrexisset ab oratione. & ue¬
nisset ad discipulos suos: inuenit cos dormi
ntes pre tristicia. Itait illis Quid dormi¬
I urgite & orate. ne intretis intempta¬
ubnẽ id÷ ne in uos calix meae passionis in¬
imbat. Ubiliquido monstrat. qr & pro
lis oraurrit. quos & ipsos sedulo monet
Sationũ suarũ uigilando. & orando existere¬
participes Adhuceo loquentt ecce turba
eos. & ad ꝓpinquauit iħu. ut oscularet᷑ cum:
Quare aut̃ oscularet᷑. alii euangłtȩ manifes¬
tant. hoc ÷ ut hoc indicio dinoscere possent
ipsũ eẽ quẽ tradebat. Suscipit aut̃ dñs oscu¬
lũ traditoris. non quo simulare nos doceat.
sed neꝓditionẽ fugere uideat̃. simul& illũo

Expanded text:
huc fragilitas arguebat, suo sanguine purgahuc fragilitas arguebat, suo sanguine purgaret; et quidquid illa scandali de ejus morte pertulisset, hoc ipse totum moriendo deleret, imo universum late terrarum orbem peccatis mortuum sua morte innoxia, coelestem resuscitaret ad vitam. Et cum surrexisset ab oratione, et venisset ad discipulos suos, invenit ntes prae tristitia. Et ait illis: Quid dormitis? Surgite, et orate, ne intretis in tentationem. Id est, ne in vos calix meae passionis incumbat. Ubi liquido demonstrat, quia et pro illis oraverit, quos et ipsos sedulo monet, orationum suarum vigilando et orando existereicipes. Adhuc eo loquente, ecce turba, eos, et appropinquavit Jesu, ut oscularetur eum. Quare osculetur alii evangelistae manifestant, hoc est, ut hoc indicio dignoscere possint ipsum esse quem traderet. Suscipit autem Dominus osculum traditoris, non quo simulare nos doceat, sed ne proditionem fugere videatur, simul et illud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓlixius orabat. Quid cũille ꝓse agonia pete¬
ret. qui interris positus cȩlestia cũ potestate
mbuebat. Sed apppinquante morte. nrȩ̃
mentis in secertamen ex pressit. Qui uĩ quan¬
đi terroris ac formidinis patimur. cũ ꝑsoluti¬
onẽ carnis ȩt̃nouidicio ꝓpinquamus. Neq
eni tunc culibet anima in merito terret᷑ qđo
post pusillũ hoc inuenit. quod in ȩternum
mutare ñ possit. Et factꝰ̾÷ sudor ei. sic̃guitȩ
singuinis decurrentis interrã. Nemo sudo¬
rẽ hunc infirmitatẽ dubitet. qr & contra na¬
tura ÷ sudare singuinẽ. neq adheresĩ infir¬
mitatis ꝑtinere ullomodo poterit. qđ ad uer¬
susheresi phantasma mentientẽ ꝓficit ꝑsudo¬
t singuinis ad corporis ueritatẽ. sed potius
uellegat ꝑ inrigatã sacratãq eiꝰ sanguine
unã non sibi qui nouerat. sed nob a perte
dedaratũ. qđ affectũ iã suȩ precis obtineret.
it fidẽ uidelicet discipuloꝵ quã terrena ad¬

Expanded text:
prolixius orabat. Quid pro se ille cum agonia peteprolixius orabat. Quid pro se ille cum agonia peteret, qui in terris positus coelestia cum potestate tribuebat? Sed, appropinquante morte, nostrae mentis in se certamen expressit, qui vim quamdam terroris ac formidinis patimur, cum per solutionem carnis aeterno judicio propinquamus. Neque enim tunc cujuslibet anima immerito terretur, quando post pusillum hoc invenit, quod in aeternum mutare non possit. Et factus est sudor ejus sicut guttae sanguinis decurrentis in terram. Nemo sudorem hunc infirmitati deputet, quia et contra naturam est sudare sanguinem. Neque ad haeresim infirmitatis pertinere ullo modo poterit, quod adversus haeresim phantasma mentientem proficit, per sudorem sanguinis ad corporis veritatem. Sed potius intelligat per irrigatam sacratamque ejus sanguine terram, non sibi qui noverat, sed nobis aperte declaratum, quod effectum jam suae precis obtineret, ut fidem videlicet discipulorum quam terrena ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd fieri nolumus : sic ꝑ infirmitatẽ carnis petos
ut ñ fit. quatenus ꝑfortitudinẽ parati simis
ut uoluntas conditoris nr̃i. etiã contranrm
uoluntitẽ fiat. Apparuit aut̃ illi anglide
cdo confortanseum. Alibi legimus q anꝗł
accesser̃ x ministrabant ei. Indocum̃to ergo
utriusq naturȩ. & ei angłos ministrasse. & ti
suꝑ angłos fuit. sed tam̃ ab angłis ut scripti.
humanitate minoratus. ex qua & morti suibi¬
cuit. Et postꝗ mortẽ resurgendo calciut o
manitatẽ suã etiã maiestatib. archangłoꝵ: su¬
posuit: Certe si quid ibi heresis eahecud
ut infirmũ affirmet. cui opus fuerit angeli c̃¬
fortantis auxilio: meminerit creatorc̃ angłor
creature suȩ nonegissc̃ p̃sidio. quia siuellet¬
Iunc deinde necessario eo modo eũ confortan¬
nũ quo & tristem eẽ: Nã si nobis tristis est.
id: ꝓpt̾ nos tristis est: necesse : ut & ꝓpt̃ nos
sit confortatus & nobis Et factꝰ in agonia

Expanded text:
quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus, quod fieri nolumus, sic per infirmitatem petamus, ut non fiat, quatenus per fortitudinem parati simus ut voluntas Conditoris nostri etiam contra nostram voluntatem fiat. Apparuit autem illi angelus de coelo, confortans eum. Alibi legimus quia angeli accesserunt, et ministrabant ei. In documento ergo utriusque naturae, et ei angeli ministrasse, et eum super angelos fuit; sed tamen ab angelis, ut dictum est, humanitate minoratus, ex qua morti subjacuit. At postquam mortem resurgendo calcavit, humanitatem suam etiam majestatibus archangelorum sup blanditur, ut infirmum affirmet cui opus fuerit angeli confortantis auxilio, meminerit Creatorem angelorum creaturae suae non eguisse praesidio. Quippe qTum deinde necessario eo modo eum confortatum, quo et tristem esse. Nam si nobis tristis est, id est, propter nos tristis est, necesse est ut et propter nos sit confortatus et nobis. Et factus in agonia,
Abbreviated transcription (Latin):
adiusticiã omĩcredenti. Pater : siuis transst
calicẽ istũ ame. Uerũ tam̃. non mea uolin¬
tas. sed tua fiat Transferri ase calicẽpos¬
tulat. non quidẽ timore patiendi. sed me¬
meminens prioris populi. ne abilło bibat cali¬
cem propinitũ. Unde & signant̃ non dixit
qđ ex hominis ꝑsona trepidant̃ renuerit. o
di filii potestate confirmat. Uerũ tame
non mea uoluntas. sed tua fiat. Ninqui
hoc fiat ꝗd humano affectuloquor. sed
ꝓpt̃ quod ad terras tua uoluntate descendi
Siergo inquit fieri potest ut sine intenatt
iudeoꝵ credat gentiũ multitudo: paso¬
nem ñ recuso. Sinaut̃ illi excȩcandis ut oñs
gentes uideant : non mea pateruolunta sed
tua fiat. Alit̃. Ad ꝓpinquans passiom silu¬
tor: infirmantiũ in se uocẽ sumpsit dicens
Pat̃ siuis transfer calicẽ istũ ame. eoꝵq timori
ut abstraheret suscepit. & rursus ꝑoboedienti
fortitudinẽ mentis ostendensait. Uerũtanti
non mea uoluntas. sed tua fiat Et cũ immina

Expanded text:
justitiam omni credenti. Pater, si vis, transfer calicem istum a me. Verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat. Transferri a se calicem postulat, non quidem timore patiendi, sed misericordia prioris populi, ne ab illo bibat calicem propinatum. Unde et signanter non dixit quod ex hominis persona trepidanter tenuerat, ex Dei filii potestate confirmat. Verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat. Non inquit hoc fiat, quod humano affectu loquor, sed propter quod ad terras tua voluntate descendi. Si ergo inquit fieri potest, ut sine interitu Judaeorum credat gentium multitudo, passionem recuso. Sin autem illi excaecandi sunt, ut omnes gentes videant, non mea, Pater, voluntas, sed tua fiat. Aliter: Appropinquans passioni Salvator, infirmantium in se vocem sumpsit, dicens: Pater, si vis, transfer calicem istum a me, eorumque timorem ut abstraheretfortitudinem mentis ostendens, ait: Verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat. Ut cum hoc imminet
Abbreviated transcription (Latin):
anõ etiã morituro pret̾atẽ. urtutt̃r docera
ineẽ medicandi. Alter qui nequaꝗ uagina
exemptus. ostenderet cos nec totũ qđ ꝓposu¬
ere ꝓ eius defensione facere ꝓmissos. Et egres¬
sus ibat scđm consuetudinẽ in montẽ oliua¬
rum. Secutis aut̃ illũ & discipuli. Traden¬
dus adiscpulo dñs. consueti secessus locum
quo facillime repperiri possit adut. Ubi s̃
ergo qui eũ timuisse inuitũq contendit eẽ
crucifixũ : Et pulchre sui corporis & sangui¬
nis mysteris incubitos in montẽ oliuarũ disci¬
pulos educit. ut om̃s in morte suabaptiratos
altissimo scĩ sp̃s chrismate confirmandos esse
designet. qui dicere possint cũ psalmista: Sig¬
natũ : suꝑnos lumen uultus tuidnẽ. Et cũ¬

Expanded text:
Domino etiam morituro pietatem virtutemque doceret Domino etiam morituro pietatem virtutemque doceret inesse medicandi. Aliter qui nequaquam vagina exemptus ostenderet eos nec totum quod potuere pro ejus defensione facere permissos. Et egressus, ibat secundum consuetudinem in montem Olivarum. Secuti sunt autem illum et discipuli. Tradendus a discipulo Dominus, consueti secessus locum quo facillime reperiri possit, adit. Ubi sunt ergo qui eum mortem timuisse, invitumque contendunt esse crucifixum? Et pulchre sui corporis et sanguinis mysteriis imbutos in montem Olivarum discipulos educit, ut omnes in morte sua baptizatos altissimo sancti Spiritus chrismate confirmandos esse designet, qui dicere possint cum Psalmista: Signatum est super nos lumen vultus tui,
Abbreviated transcription (Latin):
tis suscipere admoneret. Dico enĩ uobis qm̃
adhuc choc qd̾ scriptũ ÷ oportet impleri in me
Et qđ cũ iniustis deputatus ÷. Et enĩ ea quȩ s̃
deme finem habent. Eccequare discipuli
sacculũ. perã. & gladiũ tollere monentur.
uidelicet quia dñscũ iniustis deputandus. qd̃
passionẽ eius describent inter cȩtera ponit
esuas. uellatrones utiq inquoꝵ medio cru¬
cifigendus. ł inferos ad quos ꝑmortẽ erat
discensurus insinuans: Ettunc enĩ deputatꝰ :
cũ miustis. cũ descendit ad inferos. & qs suos
ibi repperit: reuocait adsuꝑnos. iuxta qđ
idem alius ꝓpheta decantat. Tu quoq in
singuine testamentitui emisisti uinctostuos
delacu inquo non ÷ aqua. Atilli dixerunt
Dñe. ecce glidi duohie: Atille dix̃cis: Sitis:
Duo gladũ sufficiunt. ad testimoniũ spontẽ
ꝓdño certandi & euulsa ictu cius auricula

Expanded text:
tis suscipere mallent, admoneret. Dico enim vobis quoniam tis suscipere mallent, admoneret. Dico enim vobis quoniam adhuc hoc quod scriptum est oportet impleri in me: « Et cum injustis deputatus est. » Etenim ea quae sunt de me finem habent. Ecce quare discipuli sacculum, peram et gladium tollere monentur, videlicet quia Dominus cum injustis erat deputandus, quod passionem ejus describens inter caetera ponit Isaias , vel latrones utique, in quorum medio crucifigendus, vel inferos ad quos per mortem erat descensurus, insinuans. Et tunc enim deputatus est cum injustis, cum descendit ad inferos, et quos suos ibi reperit, revocavit ad superos. Juxta quod eidem alius propheta decantat: Tu quoque in sanguine testamenti tui emisisti vinctos tuos de lacu, in quo non est aqua . At illi dixerunt: Domine, ecce gladii duo hic. At ille dixit eis: Satis est. Duo gladii sufficiunt ad testimonium sponte piam pro Domino certandi, et evulsa ictu ejus auricula,
Abbreviated transcription (Latin):
cunt. deeuangło uiuant. Mortis uero
instante periculo: & tota simul gente pastorẽ
pariter gregemq ꝑsequente. congruam
tempori regulã decernit peccuniã scilicet
uictui necessariã donec sopita ꝑ secutorũ in¬
sinia tempus euangeliz andiredeat tollere
ꝑmittendo. Ubi nob quoq dat exemplũ.
iusta nonnumꝗ causa instante quȩđa denr̃is
ꝓposuit rigore posse si neculpa intermitti.
U erbi grã cum in hospitales porro regionis iter
agimus. plura uiatici causa quam domi habe¬
amus licere portari. gladium quoq ł habitũ
sumere. uel ñ habitũ emere iubet. ut sciant
legentes non facultatẽ resistendi e de esse dis¬
cipulis. sed magistro amorẽ potius in ee. pa¬
tiendi ubi & sinulla eõ alia causa eua¬
ginandi gladii sufficeret. ut amputata¬
a seruo auricula tactudnĩ sanaret᷑. & benefi¬
cauirtus siluatoris etiam ꝑcussoressuos. ne
iram ꝑcussi sustinerent. sed fidẽ resurgen¬

Expanded text:
tiant, de Evangelio vivant. Mortis vero tiant, de Evangelio vivant. Mortis vero instante periculo, et tota simul gente, pastorem pariter gregemque persequente, congruam tempori regulam decernit, pecuniam, scilicet victui necessariam, donec, sopita persecutorum insania, tempus evangelizandi redeat, tollere permittendo. Ubi nobis quoque dat exemplum justa nonnunquam causa instante, quaedam de nostri propositi rigore posse sine culpa intermitti. Verbi gratia, cum per inhospitales porro regiones iter agimus, plura viatici causa, quam domi habebamus, licere portare. Gladium quoque vel habitum sumere, vel non habitum jubet emere, ut sciant legentes non facultatem resistendi deesse discipulis, sed magistro amorem potius inesse patiendi. Ubi et si nulla esset alia causa evaginandi gladii, suffecerat illa, ut amputata servo auricula, tactu Domini sanaretur, et beneficia virtus Salvatoris, etiam percussores suos, ne iram percussi sustinere, sed fidem resurgen
Abbreviated transcription (Latin):
quihibet saculũ tollat. similit̃ & perami
It qui non habet. uendat tunicã suã &emat
glidium. Quã iuste discretionẽ matrem
qui non eodẽ uiuendi regula ꝑsecutionis
quȩ pacis tempore discipulos informat.
Iunt namq uirtutes quȩ sẽꝑ obnoxȩ quȩ
discretione mutandȩ: Quis eteni nesciat
uscera misericordiȩ benignitatẽ. humili¬
titẽ. patientiã. modestiã. caritatẽ. fidẽ . spem
ustitatẽ. & hissimilia sine ulla tẽporũ int̃¬
upidine fidelibus eẽ seruanda : At uero
fimnẽ sitĩ. uigilias. nuditatẽ. lectionẽ. psil¬
udã. orationẽ. laborẽ operandi. doctri¬
ũ. silentiũ. & cet̃ hui modi siquis semper
Requenda putauerit. non modo. sedhor
suctu priuabit. Sed & notandũ indiscrete
ostinationis. immo stulticiȩ ꝑuicacis incur¬
sit Magister itaq dñs uirtutũ. & modũ
Ascretionis insinuat missis ad p̃dicandum
scipulis nequid tollerent inuia precepit.
udlicet ordinins. ut qͥ cuangłm annun¬

Expanded text:
habet sacculum, tollat similiter et peram, et qui non habet, vendat tunicam et emat gladium. Quam juste discretionem matrem qui non eadem vivendi regula persecutionis qua pacis tempore discipulos informat. Sunt namque virtutes quae semper obnixeque discrcordiae, benignitatem, humilitatem, patientiam, modestiam, castitatem, fidem, spem, charitatem, et his similia, sine ulla temporum intercapedine fidelibus esse servanda? At vero famem, sitim, vigilias, nuditatem, lectionem, psalmodiam, orationem, laborem operandi, doctrinam, silentium, et caetera hujusmodi, si qui semper exsequenda putaverit, non modo se horum fructu privabit, sed et notam indiscretae obstinationis, imo stultitiae pervicacis incurret. Magister itaque Dominusque virtutum ut modum discretionis insinuet, missis ad praedicandum discipulis, ne quid tollerent in via praecipit, videlicet, ordinans ut qui Evangelium annun
Abbreviated transcription (Latin):
ut petrus hortat᷑. Xpõ in cirne pisso. &us
cadẽ cogitationẽ armamini. Heretici auti
uel iudei usꝙ hodie qui iħm dm̃ negant
mali catholici. quicũ reꝓbis actib exathi¬
tes uideri ab illo suas cogitationes & operia
nebrarũ non autumant : quasi ei illudere
conuener̃ seniores plebis. & principessicdo
& scribȩ. & duxerunt illũ in conciliũ suũ a¬
tes. Situes xp̃c: dic nobis. Non ueritatti
defiderabant. sed calumniã p̃perabant: Si

Expanded text:
n carne passo, nos eadem cogitatione armemur. Et haeretici autem, vel Judaei usque hodie qui Jesum Deum negant, et mali catholici, qui, eum reprobis actibus exacerbantes, videri ab illo suas cogitationes et opera tenebrarum non autumant, quasi ei illudenteconvenerunt seniores plebis, et principes sacerdotum, et scribae, et duxerunt illum in conciliutes: Si tu es Christus dic nobis. Non veritatem desiderabant, sed calumniam praeparabant. Si
Abbreviated transcription (Latin):
regiã potestatẽ. Etait illis. Si uobis docm
ñ crecditis mihi. Saut̃ & int̾roga uero ĩ
respondebitis mͥ. neq dimittetis. Sepele
quȩ ego facio in nomine patris mei. hȩcio¬
timoniũ ꝑhebent deme. sed uos ñ credis¬

Expanded text:
tem. Et ait illis: Si vobis dixero, non credetis mihi. Si autem et interrogavero, non respondebitis mihi, neque dimittetis. Saepe iquae ego facio in nomine Patris mei, haec testimonium perhibent de me, sed vos non credi
Abbreviated transcription (Latin):
petrus inmedio eorũ Est dilectionis ignis.
est &cupiditatis. Dehoc đr̃. Ignẽ ueni
mitere in terrã. & quod uolo. nisi ut arde¬
i : Deillo. Ecce uos om̃s accendente s ignẽ.
accincti flammis. ambulate in medio ignis
uri. & in flammis quas succendistis. Iste suꝑ
gedentes incȩnaculo syon descendens: uari¬
is linguis laudare dm̃ docuit. Ille terrena
materie cayphȩ focos in atrio flãmis negandi
dnm turbas accendit. hoc moyses aureum
bli caput. illo sedechias ieremiȩ ꝓphetan¬
isscripta consumpsit. Qui cũꝙ̃ uiciosum
noxiumq in se extinguit incendiũ: potest
dõ cantare. Quia factussũ sicut uter in.
pruma. iustificationes tuas non sũ oblitus:
ltqui flãmã uirtutũ ꝑdidit: auditadnõ. qm̃¬

Expanded text:
onis ignis, est et cupiditatis. De hoc dicitur: Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut ardeat ? De illo: Ecce vos omnes accendentes ignem accincti flammis, ambulate in lumine ignis vestri et flammis quas succendistis . Iste super credentes in coenaculo Sion de coelo descendens, variis linguis Deum laudare docuit. Ille terrena materia Caiphae fotus in atrio, flammis negandi Dominum turbas accendit. Hoc Moyses aureum idoli caput, illo Sedechias Jeremiae prophetantis scripta consumpsit. Quicunque vitiosum noxiumque in se exstinguit incendium, potest Domino cantare: Quia factus sum sicut uter in pruina, justificationes tuas non sum oblitus . At qui flammam virtutum perdidit, audit a Dom
Abbreviated transcription (Latin):
di patris. Dixer̃aut̃ om̃s. Tuergo esfilius¬
đ Quiait. Uos dicitis. qr ego sũ Ita re¬
sponsionẽ temperat suã ut uerũ dicat. & ser¬
mo eius calũniȩ ñpateat. Maluit enĩ se xpm
filiũ di ꝓlure quã dicere. ut condem nandi
causa tolleret᷑ his qui qđ obiciunt. hoc ipsi
fatent᷑. Atilli dixer̃. Quid adhuc desidera¬
mus testimoniũ : Ipsienĩ audiuimus deore
di dixerit : in eo acceper̃ qđ ait. Erit filius
hominis sedens ad eatris uirtuti sđi. It in t̃ro¬
gantib Tuergo esfiliuisđĩ : Respondit Vos
diutis quia egosum. Sua se ergo senten¬
ua condemnant. qui eũ morti tradunt.
quẽ & oris & operis sui testimonio dm̃ esse
iognoscunt Condemnat & arrianos. qui
uerba diuinȩ maiestatis nuncia clarificato
ũ post mortẽ dnõ nolunt intellegere quȩ
couincto adhuc flagellatoq & irrisi qui
irucificuri erant intellegere carnifices

Expanded text:
i . Dixerunt autem omnes: Tu ergo es Filius Dei? Vos dicitis quia ego sum. Ita responsionem temperat suam, ut et verum dicat, et sermone ejus calumniae non pateat. Maluit enim se Christum Filium Dei probare, quam dicere, ut condemnandi causa tolleretur his qui quod objiciunt, hoc ipsi fatentur. At illi dixerunt: Quid adhuc desideramus testimonium? Ipsi enim audivimus de ore um dixerit Dei, in eo acceperunt quod ait: Erit Filius hominis sedens a dextris virtutis Dei. Et interrogantibus: Tu ergo es Filius Dei? Respondit: Vos dicitis quia ego sum. Sua se ergo sententia condemnant, qui eum morti tradunt, quem et oris et operis sui testimonio Deum esse cognoscunt. Condemnant et Arianos, qui verba divinae majestatis nuntia, clarificato jam post mortem Domino, nolunt intelligere, quae, eo vincto adhuc flagellatoque, et irriso, ipsi qui crucifixuri erant intellexere carnifices
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ferant. & cũ prauoꝵ culpa exigit. potestatem
ꝓtinus sui prioratus agnoscant. neius p̾sidentis
animus adclationẽ potestatis suȩ dilectione ra¬
piat᷑. recte ꝑquendã sipientẽ dđr. Ducẽ te c̃
stituer̃. noli extolli. sed esto in illis quasi unus
ex eis. Hincetiã petrus ait Non dominantes
inclero. sed forma facta gregis. Et tamennũꝗ
grauius delinquit᷑. sed inter ꝑuersos plus ȩqua¬
litas quã disciplina custoditur. Quia enim
falsi pietate superatus ferire heli delinquentes
filios noluit : apud districtũ iuidicẽ semetip¬
sũ cũ filiis crudeli damnatione ꝑcussit. Unde
necesse ÷ ut rectorẽ subditis & matrẽ pietas.
& patrẽ exhibeat disciplina. atq in t̾hȩc sollici

Expanded text:
praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem praeferant, et cum pravorum culpa exigit, potestatem protinus sui prioratus agnoscant. Ne enim praesidentis animus ad elationem potestatis suae delectatione rapiatur, recte per quemdam sap sed esto in illis quasi unus ex illis . Hinc etiam Petrus: Non dominantes in clero, sed forma facti gregis . Et tamen nonnunquam gravius delinquitur, si inter perversos plus aequalitas quam disciplina teneatur. Quia enim falsa pietate superatus, ferire Eli delinquentes filios noluit , apud districtum judicem seipsum cum filiis crudeli damnatione percussit. Unde necesse est ut rectorem subditis et matrem pietas, et patrem exhibeat disciplina, atque sollici
Abbreviated transcription (Latin):
neognita. Neq enĩ incredibile ÷ quia iuxta
qlilibi p̃cipit̾ contendite intrare ꝑ angustã
portã: honore inuicẽ se p̃ueniendo certaren
itũ qualibet excausa contenderent. nos potiꝰ
non carnales adhuc discipuli quid gesserint.
edspualis magist̃ quid gesserit audiamus:
Itet aut̃ eis  Reges gentiũ dominant̃ eoꝵ¬
aqu potestatẽ habent suꝑ cos. benefici uo¬
unt᷑: Uos aut̃ nonita. Sed qui muor est in
aobis. fut sicut iunior. It qui prȩfessor ::
a ministrator. Certantib de prioratu.
dscpulis. pius magister cos non contentionis
eguit. sed formã quã sequant᷑ humilitatis
abeis gaudeant suꝑuacius laudibus attolli
se ad exemplũ regis eterni. quasi iuniores eis qͥb
regendis p̃sunt efficiant᷑ ministrari. qr nimirũ
necesse est ut sicbene agentibus ꝑhumilitatem
sunt socii. quatenus contra delinquentiũ uicia
ꝑzelũ iusticiȩ sint erecti. ut &bonis innullo se

Expanded text:
incognita. Neque enim credibile est quia juxtaincognita. Neque enim credibile est quia juxtalibi praecipitur: Contendite intrare per angustam portam , honore se invicem praeveniendo certarint . Verum qualibet ex causa contenderint, nos potius non carnales adhuc discipuli quid gesserint, sed spiritalis Magister quid jusserit, videamus. Dixit autem eis: Reges gentium dominantur eoci vocantur. Vos autem non sic; sed qui major est in vobis fiat sicut junior, et qui praecessor est, sicut ministrator. Certantibus de prioratu discipulis, pius Magister eos non initae contentionis arguit, sed formam quam sequantur humilitatis ab eis gaudeant supervacuis laudibus attolli, sed, ad exemplum Regis aeterni, quasi juniores eis quibus regendis praesunt efficiantur ac ministri. Quia nimirum necesse est ut sic bene agentibus per humilitatem sint socii, quatenus contra delinquentium vitia per zelum justitiae sint erecti, ut et bonis in nullo se
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitatẽ sua: tristes quȩ runt de pes¬
au conscientiã non habebant: Quęritre iudas
impudens. sicut matheus marcusq commemo¬
rant. ut audacia bonã conscientiã mentiretur
factiest aut̃ & contentio inter eos. quiseorum
luderet᷑. eẽ. maior. Sicut bonis eẽ moris solet
inscripturis semꝑ exempla patrũ prȩcedentiũ
quib ad meliora ꝓficiunt. quib. agnitis desuis
actibus humilit̃ inquirere : sic e contrario rȩꝓbi
siqđ forte inelect̾is rep̃hensibile repperiunt. qͣsi
sus exeonequicias obtecturi. aut ꝓiusto de¬
sinsuri libentissime solent amplecti: Ideoq
nulto ardentius legunt qđ facta ÷ contentio
int̃ discipulos xp̃i. quis eoꝵ uideretꝰ eẽ maior.
quã quod multitudinis credentiũ erat cor
xinima una. Multo recolunt tenacius qđ
nouis infirmitas scoꝵ imitanda ꝓponitur.
a non illud potius quia conualuer̃ de infirmi¬
ute. fortes factisunt inbello. Hoc maxime
nloco. ubi & ipsa contentionis eoꝵ causa nob:

Expanded text:
ragilitatem suam, tristes quaerunt de peus conscientiam non habebant. Quaerit et Judas impudens, sicut Matthaeus Marcusque commemorant, ut audacia bonam conscientiam mentiretur. Facta est autem et contentio inter eos, quis eorum videretur esse major. Sicut bonis esse moris solet in Scripturis semper exempla Patrum praecedentium, quibus ad meliora proficiant, quibus agnitis, de suis actibus humilientur, inquirere, sic e contrario reprobi, si quid forte in electis reprehensibile reperiunt, quasi suas ex eo nequitias obtecturi, aut pro justo defensuri, libentissime solent amplecti. Ideoque multo ardentius legunt quod facta est contentio inter discipulos Christi quis eorum videretur esse major, quam quod multitudinis credunum, et anima una . Multo recolunt tenacius quod nobis infirmitas sanctorum imitanda proponatur, et non illud potius quia convaluerunt de infirmitate, fortes facti sunt in bello , hoc maxime in loco, ubi et ipsa contentionis eorum causa est nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sponderet . ñ defacto petri quidudicaue¬
rit matheus solus dicit. ubi etiã non dixit
Et cũ tetigisset auriculã ciꝰ: sanauit eũ. Nũꝗ
pietatissuȩ dñs obliuiscit᷑. qui etiã hostessuos
rĩpatit᷑ uulnerari. Illi iusto mortẽ inferuni.
ille ꝑsecutoꝵ uulnera sanat. mystice docets
& ipsos si conuertant᷑ posse sanareͥ qui in suȩ s̃
mortis consensione uulnerati. Iuxta allego
dorũ indebito mancipat̾ obsequio. adeo ut
illoꝵ suasio barraban dimitti. iħm .uͦ. quem
paulo ante osanna c̃iuncentes filiũ đđ regẽq
clamabant peterent crucifigi. qui in dni pas¬
sione dextrã auricuła. id ÷ spũałe legis intel¬
legentix ꝑdidit. sinistra tantũ. hoc ÷ uili¬
tate literȩ: c̃tinente. Quȩ uidelicet auris
petri gladio deicit᷑. non qđ ille sensũ intelle¬
gendi audientib tollat. sed diuino ablatũ
iudicio neglegentib pandat. Ueru eadem
dextera auris in his qui ex eodẽ ppło credere

Expanded text:
sponderet. Nam de facto Petri quid judicavesponderet. Nam de facto Petri quid judicaverit, Matthaeus solus dicit. Ubi etiam non dixit set auriculam ejus, sanavit eum. Nunquam pietatis suae Dominus obliviscitur, qui etiam hostes suos non patitur vulnerari. Illi justo mortem inferunt, ille persecutorum vulnera sanat: mystice docens et ipsos si convertantur posse sanari, qui in suae sunt mortis consensione vulnerati. Juxta allegorbus sacerdotum indebito mancipatus obsequio, adeo ut illorum suasu Barabbam dimitti, Jesum vero quem paulo ante hosanna concinentes filium David regemque clamabant, peterent crucifigi. Qui in Domini passione dexteram auriculam, id est, spiritalem legis intelligentiam perdidit, sinistra tantum, hoc est, utilitate litterae contentus. Quae videlicet auris Petri gladio deciditur, non quod ille sensum intelligendi audientibus tollat, sed divino ablatum judicio negligentibus pandat. Verum eadem dextera auris in iis qui ex eodem populo credere