comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pellis. inqua testiculi sunt. Posteriora
uocatt quod retrorsum et auultu uersat
nedũ aluum purgamus: in quinaremus
aspectum. Mecitus inde cppellatus
quod ꝑeum metint idest egeruntur ster¬
cora lemora dicta quodeti parte afemina
sexus uiri discrepet Sunt enĩ ab inguini¬
bus usq ad genua. Femina ciũt ꝑ diriua¬
tionem femorum partesunt quibus in eqͥ¬
tandum tergis equorum inheremus. unde
et p̃lictores olim subfeminis equos amis¬
isse dicebantur. Coxae quasi coniunctȩ
axes. ipsis enimfemora mouentur. quoꝵ
concaua uertebra uoctur quod meis
capita femorum uertuntur. Suffragines
quia subtus franguntur idest flectun¬
tur non supra sicut in brachis. Genua
sunt commissiones femorum et erurum
dicta genua eo quod inutero sint genis op¬
positti. Coherent enimsibi et cognitti sin
oculis lacrimarum indicibus et miseri¬
que conplicatum gigni formariqueha¬
nem. itaut genua sursum sint quibus oq
formantur ut cciui acreconditi fiant.
nius atq genua comprimit artagent la

Expanded text:
pellis in qua testiculi sunt. Posteriora vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus, inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus quod per eum meant, id est egeruntur stercora. Femora dicta, quod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum inhaeremus: unde et olim praeliatores sub feminibus equos amisisse dicebantur. axes; ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero sint genis opposita. Cohaerent enim ibi sibi, et cognata sunt oculis, lacrimarum indicibus et miserique conplicatum in utero gigni formarique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formentur, ut caui ac reconditi fiant. Atque genua conprimit arta gena. Inde
Abbreviated transcription (Latin):
erue sunt equibus sinis tra plus sangiuinẽ
et. Pextera plus sp̃m. Vnde & indextro
no pulsum inspicimus. Praecordia sunł
cordis uicinti. quibus sensus ꝑcipitur.
eta p̃cordia eo quodibi sit principium
dis &cogitationis Pulsus uocatur
od palpitet cuius inditio aut infirmitatẽ

Expanded text:
eriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextra plus spiritum: unde et in dextro brachio pulsum inspicimus. Praecordia sunt cordis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi sit principium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quod palpitet; cuius indicio aut infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uoeata quod retrorsum et auultu auersã.
uedũ aluum purgimus: in quinaremus
aspectum. Meatus inde cippellatus
quod ꝑeum metint id est egeruntur ster¬
corai lemorai dicta quod eti parte a femina

Expanded text:
vero vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus, inquinaremus aspectum. Meatus, inde appellatus, quia per eum meant, id est, egeruntur stercora. 106. Femora dicta sunt, quod ea parte a fem
Abbreviated transcription (Latin):
Anima dũt agentilibus nomen accepit eapt
uentus sit. Vnde & grece uentus animos
dr̃ quod ore trahentes aerem. uiuerc ud¬
amur sed a ꝑtissime falsum est. quia pres
gignitur anima quam concipi uer ort
ossit qui iam ingȩ notricis utero uiuit
Ionẽ igitur aer anima quod putttuerunt
uidam qui nom potuerunt incorporeã eius
ꝓgitare naturam. Sp̃m idem esse quod animã
nangelista pronuntuit dicens. Potestatem¬

Expanded text:
Anima autem a gentilibus nomen accepit, eo quod Anima autem a gentilibus nomen accepit, eo quod ventus sit. Unde et Graece ventus ἄνεμος dicitur, quod ore trahentes aerem vivere videamur: sed apertissime falsum est, quia multo prius gignitur anima quam concipi aer ore possit, quia iam in genetricis utero vivit. Non est igitur aer anima, quod putaverunt quidam qui non potuerunt incorpoream eius cogitare naturam. Spiritum idem esse quod animam Evangelista pronuntiat dicensIo
Abbreviated transcription (Latin):
atura dicto ab eo quod usei aliquid
faciat. Gignendi enim et faciendi
potens est. hancquidam dm̃eẽ dix¬
erunt a quo omĩa creata sunt & existunt
Genus agignendo dictum cui diriuatum
nomen a terra. ex qua omnia gignuntur.
uigorem uel quodim teneat nascendi.
atq crescendi. unde & arbores uttã haben
dicuntur quia gignantur & crescunt. hor
dictus quia ex humo est factus. sicut et ingi
Ab ustue enim pronuntiatur ab utraque
subs tantia. totus homo idest ex societate an¬
mȩ et corporis. nam propriae homo ab hia
Greci aũt̃ hominem ant̾ropum appellauer
eo quod sursum aspectet subleuatus ab hi
ad contẽplationem artificis sui. quiod ouib¬
cums pectexit animalia cetera terram. h
homines sublime dedit cuelumq uidere
Ius sit &erectos ad sidera tollerẽ uultus : Qui
ideo erectus caelum aspicit ut dm̃ quitere
nonut terram intendat ueluti pecora
quaenacura prona & uentris oboedientia fu¬
xit. Duplex est aut̃ homo interior &extr
interior homo. anima. exterior homo capꝰ

Expanded text:
atura dicta eo quod aliquid nasci faciat. Gignendi enim et faciendi potens est. Hanc quidam Deum esse dicebant, a quo omnia creata sunt et existunt. Genus a gignendo dictum; cui quidam derivant nomen a terra, ex qua omnia gignuntur, vigorem, vel quod vim teneat nascendi atque crescendi, unde et arbores vitam habere dicuntur, quia gignunt et crescunt. Homo dictus quia ex humo est factus, sicut in GenesAbusive autem pronuntiatur ab utraque subsimae et corporis. Nam proprie homo ab humo. Graeci autem hominem ἄνθρωπον appellaverunt, eo quod sursum spectet sublevatus ab humo ad contemplationem artificis sui. Quod Ovidicum spectant animalia cetera terram, os homini sublime dedit caelumque videre iussit, et erectos ad sidera tollere vultus. Qui ideo erectus caelum aspicit, ut Deum quaerat, non ut terram intendat veluti pecora, quae natura prona et ventri oboedientia finxit. Duplex est autem homo: interior et exterior. Interior homo anima, et exterior homo corpus.
Abbreviated transcription (Latin):
cura idest frigidus ꝑ quod inutiles accipinꝰ
Stupidas sepius scupens. Suꝑbus dictus quo
suꝑ uult uideri quam est quieni uult suꝑ grad
quod est suꝑbus est. Susurro desono locutio
appellatus quia non infacie alicuius. sedinai¬
re loquitur dealtero detrahendum. Sedito¬
sus quidisensionem animorum facit. et disca¬
dias gignit. quas greci AIACE A CΥI dicurt
Seuerus quasi seuus uerus. tenet enĩ sine pie¬
decipere Simulator dicitur asimulcicͥro.
poest enĩ arena durior. Sacrilegus dr̃ abto
quod saera legit id est furatur. Sicarius uoci¬
tur quiad ꝑpetrandum scelus. telis armatus
est. sica enimgladius a secando uocatus
estenĩ pessuni &crudelissimianimi. Sceu¬

Expanded text:
cura, id est, frigidus, per quod inutiles accipimus. 248. cura, id est, frigidus, per quod inutiles accipimus. 248. Stupidus, saepius stupens. Superbus dictus, quia super vult videri quam est; qui enim vult supergredi quod est, superbus est. 249. Susurro, de sono locutionis appellatus, quia non in facie alicujus, sed in aure loquitur de altero detrahendo. 250. Seditiosus, qui dissensionem animorum facit, et discordias gignit: quam Graeci διάστασιν dicunt. Severus quasi saevus verus, tenet enim sine pie251. Simulator, dicitur a simulacro. pus enim est arena durior. Sacrilegus, dicitur ab eo quod sacra legit, id est, furatur. Sicarius vocatur, qui ad perpetrandum scelus telis armatus est. Sica enim gladius est a secando vocatus. Est enim pessimi et crudelis
Abbreviated transcription (Latin):
licitus in arte &utilis. Sollers enĩ apud an¬
tiquos dicebatur quierat omĩ bona arte ins
tructus terrentius adulescentem solertem
dibo. Suꝑsticiosus ait cxcero appellatur
quitoros dies p̃cabatur & immolabat ut sui
sibi liberi suꝑstites essent. Sollieitus quia
solers & citus atq in requietus. Sedulus fa¬
miliare uerbum terrenti hoc est si ne dolo
ilias assiduus. Sodales dicuntur quitid simbo¬
lum conuepire dicuntur consueuerunt quasi
suadentes ipsi et socii dicuntur propter peri¬
culi. aut operis societatem quasimunt calig¬
& inario uestigio manentes. Stultus hebe¬
tior corde sieut quidam ait. ego meesse stulas
exis timo fatuum eẽ. non opinor. idest obtus¬
sis quidem sensibus. nontumen nullis. Sti¬
tus est quipstuporem non mouetur in uru
miniae commouetur dolore. Segnis id ẽ
sineigni ingenio citrens seaut̃ sine signifi¬
cat. ut sedulus sine dolo. Securus quasi sine

Expanded text:
licitus in arte et utilis. Sollers enim apud anlicitus in arte et utilis. Sollers enim apud antiquos dicebatur, qui erat omni bona arte instructus. Terentius: Adolescentem solertem dabo. 244. Superstitiosos ait Cicero appellatos qui totos dies precabantur, 494 et immolabant, ut sibi sui liberi superstites essent. Sollicitus, quia solers, et citus, atque irrequietus. Sedulus, familiare verbum Terentii, hoc est sine dolo, alias assiduus. 245. Sodales dicuntur, qui ad symbolum convenire consueverunsuadentes. Ipsi et socii dicuntur propter periculi aut operis societatem, quasi in una caligam et uno vestigio manentes. 246. Stultus, hebetior corde, sicut quidam ait: Ego me esse stultum existimo, fatuum esse non opinor, id est, obtusis quidem sensibus, non tamen nullis. Stultus est qui per stuporem non movetur injuriaminiae commovetur dolore. 247. Segnis, id est, sine igne, ingenio carens  se autem sine significat, ut se dulus, sine dolo, se curus, quasi sine
Abbreviated transcription (Latin):
Rixosis aritu capino dietus sempenĩ ad contradi¬
cendum paratus est &iurgio delec tritur & p¬
uocat contendentem. Rusticus dictus qđ
ras operetur idest terram.
Si piens dietus asa pore quit sicut gustus
aptus est ad discretionem siporis erborum:
sic sc piens ad diposcentiam rerum atq eiusa¬
rum quounum quodq diposcat atq sensu ute¬
ritatis discernat. Cuicontrarius est insipi¬
ens quodsit sine sapore.: & pec alicuuis discre¬
tionis uelsensus studiosus Sẽis aueteri cor¬
suetudine appellatus eoquod hi quã quipuri
uolebant sanguinem hostiȩ tangebantur
& ex hoc nomen sc̃i acceperunt. S in cerus
quasi sine corruptione ciui contrarius in sip¬
cerus uiciatus corruptus. Supremus sũ¬
nus ab eo quod suꝑemineat. unde & supre¬
mas partes dicimus. Suauis sublimis ab alti¬
tudine honoris uocatus. Nimpropriae sub¬
adsidera cieli S peciosus aspeciae uelas pectu
sicut formosus a forma. Sollers quod sit sol¬

Expanded text:
Rixosus a rictu canino dictus. Semper enim ad contradiRixosus a rictu canino dictus. Semper enim ad contradicendum paratus est, et iurgio delectatur, et provocat contendentem. Rusticus dictus quod rus operetur, id est terram. S Sapiens dictus a sapore; quia sicut gustus aptus est ad discretionem saporis ciborum, sic sapiens ad dinoscentiam rerum atque causarum; quod unumquodque dinoscat, atque sensu veritatis discernat. Cuius contrarius est insipiens, quod sit sine sapore, nec alicuius discretionis vel sensus. Studiosus. Sanctus a veteri consuetudine appellatus eo quod hi, qui purificari volebant, sanguine hostiae tangebantur, et ex hoc sancti nomen acceperunt. Sincerus, quasi sine corruptione, cui contrarius insincerus, vitiatus, corruptus. Supremus, summus, ab eo quod superemineat. Unde et 'Supreme Pater' dicimus. Suavis. Sublimis ab altitudine vocatus honoris. Nam proprie subad sidera caeli. Speciosus, ab specie vel aspectu; sicut formosus a forma. Sollers, quod sit sol
Abbreviated transcription (Latin):
Retracitaitor repetitor. nam retractare est
repetere quod omiserat Resipiscens eo quod
mentem quasi post insciniam recipit: Aut
quid resapit quisapere desierat. Castigat
enĩ scipsum dementiae & confirmũ animũ
suum adrectius uiuendum cauens neiterum
corruat Repentinus arepente: Repensaut̃
& aduerbium . & nomen potest eẽ Robus¬
tus fortis ualidus a fortitudine roboreae ar¬
boris appellatus. Rapidas uelox pedibus.
aptor eoquod corruptor unde & raptit eo quod
corrupta est. Reus are dequa obnoxius est.
& reatum areo est nuncupcitum. Reus ma¬
iestatis primumdictas quiaduersus rempub¬
licam aliquid egisset. Aut quicũq hostib
consensisset. Dietus aut̃ reus mauestatis
quici maius est lȩdere patriam. quc̃unũ
ciuem. Posteti &ito echirei mauies tatis
dictisunt qui ad iersus maiestitem princi¬
pis egisẽ uiderentur ud qui leges in utiles
rei publiaȩ detulerant uelutiles abregitueranł

Expanded text:
Retractator, repetitor, nam retractare, est Retractator, repetitor, nam retractare, est repetere quod omiseras. 236. Resipiscens, eo quod mentem quasi post insaniam recipit, aut quia resipit qui sapere desierat. Castigat enim seipsum dementiae, et confirmat animum suum ad rectius vivendum, cavens ne iterum corruat. 237. Repentinus, a repente. Repens autem et adverbium et nomen potest esse. Robustus, fortis, validus, a fortitudine roboreae arboris appellatus. Rapidus, velox pedibus. Raptor, eo quod corruptor. Inde et rapta, eo quod corrupta est. 238. Reus, a re de qua obnoxius est, et reatus a reo est nuncupatus. 493 Reus majestatis, primum dictus qui adversus rempublicam aliquconsensisset. Dictus autem reus maiestatis, quia maius est laedere patriam quam civem unum. Postea etiam et ii rei maiestatis dicti sunt qui adversus maiestatem principis egisse viderentur, vel qui leges inutiles reipublicae detulerant, vel utiles abrogaverant.
Abbreviated transcription (Latin):
or apellice idest ameretrice uocatus qua
secbicator. quod nom̃ apud antiquos tantũ
gitiosum significabat. Postea transut
uocabulum in appellationem hominum
uquorum. P rostitutȩ. meretrices a prosedeꝵ¬
dinmeritoriis uel fornitibus. Pellexapud
grecos propriedr̃. alatinis concuba. dicta
tiomentis habet cordis pulsationem: cor¬
orum pominantar Pusillemimis pusillo
animo. Peculcus dictus ab appetendo unde
&iã & meretrices petuleas uocamus Produc
Cquaestuosus. quaerimoniosus Quae
rulus quici quaerelam infert. Quietus quod
sit ipse sibi animo securus. neminẽ tangens
Religiosus ait cicero ad relegendo ap¬
pellitus. quiretraetat. & tamquã relegit
eti quae ad cultum diuinũ ꝑtinetnt hisunt
dicti religiosi exrelegendo ttmquã exeligee¬
do eligentes exdiligendo diligentes. ex intel¬
legendo intellegentes. Ratiocinaoor dictus
uir magnus. quia d eomnibus rebus quas esse
mirabiles constat possit reddere rationem.

Expanded text:
or, a pellice, id est, meretrice vocatus, quasi Pellicator, quod nomen apud antiquos tantum flagitiosum significabat, postea transiit hoc vocabulum in appellationem omnium iniquorum. 229. Prostitutae meretrices, a prosedendo in meritoriis, vel in fornicibus. Pellex, apud Graecos, proprie dicitur a Latinis concuba. Dicta autem tio mentis habet enim cordis pulsationem, corsaxorum nominantur. 492 Pusillanimis, pusillo animo. Petulcus, dictus ab appetendo, unde etiam et meretrices petulcas vocamus. PisinuQuaestuosus, querimoniosus. 233. Querulus, quia querelam infert. Quietus, quod sit ipse sibi animo securus, neminem tangens. R 234. Religiosus, ait Cicero, a relegendo appellatur, qui retractat, et tanquam relegit ea quae ad cultum divinum pertineant. Hi sunt dicti religiosi ex religendo, tanquam ex ELIGENDO eligentes, ex DILIGENDO diligentes ex INTELLIGENDO intelligentes. 235. Rationator dictus, vir magnus, quia de omnibus rebus quas esse mirabiles constat possit reddere rationem.
Abbreviated transcription (Latin):
expensum conferendis erat & innegotiis quoq
bublicis frequens. unde & ꝑ .s. non ꝑd. scriben¬
dussit. Apparitor nominatus quod appareat
& udectur & p̃stosit ad obsequium: Attentus
ut aliquid audiens tenect. At tonitus ueluti
furore quodam instinctus atq stupe factus.
Dicitur autẽ attonitus at tonitruorum strepi¬
tu quasi tonitruo stupe factus & uicino fulgo¬
re aut tactu proximus. Adlectus : quod sit
palamelectus : Abactus quod sit ab acturemo¬
tus Abortiuus eo quod nonariatur sed abori¬
atur & excidat. Ad optiuus quia ẽ. palam
optatus infilium. Ambo ab eo quodest aneqͥco
nomen de greco latinum factum. lit tera ter
appellatur utraq mapu gladium tenens

Expanded text:
expensum conferendis erat, et in negotiis quoque expensum conferendis erat, et in negotiis quoque publicis frequens; unde et per S, non per D scribendus est. Adparitor nominatus, quod appareat et videatur et praesto sit ad obsequium. Adtentus, ut aliquid audiens teneat. Adtonitus, veluti furore quodam instinctus atque stupefactus; dictus autem adtonitus a tonitruum strepitu, quasi tonitru obstupefactus et vicino fulgori aut tactu proximus. Adlectus, quod sit palam electus. Abactus, quod sit ab actu remotus. Abortivus, eo quod non oriatur, sed aboriatur et excidat. Adoptivus, quia est optatus palam in filium. Ambo, ab eo quod est ἄμφω, nomen de Graeco Latinum factum, littera tertiappellatur utraque manu gladium tenens.
Abbreviated transcription (Latin):
tor maritalis pucdoris. eo quod alterius thiorum
polluat Anceps huc &illuc fluctuans acdi¬
bius istud en illud capiat & inquã partẽ de dine
anxius. A trox quod sit tetris morbus : Abste¬
mius atemeto idest uino quodsit abstinens auino
Ablactatus quodsit alicte ab latus. Aeger quoli
agatus in firmitate ueltris ticia adtempus
Aergotis quaedlt aege frequentus licutiraẽ
a iracupdus: Acrumposus ab ierum radictus.
quod ꝑ inopiam miser factus. esuriat & sitiat.
Auspex eoquod iuium aufpitia intendat. sicut
natus. Ae normis. eoquod pormã & mensurã excedat
Abactor est fur ium̃torum & pecorũ. quẽ uulgo
abiquum uocant ab abigendo scilicet. Atramus
&ilbatus ille aueste pugra iste ab alba. Aduena
coquod aliunde adueniat Alieni gena quodalie¬
nȩ regionis sit & noncius ubiest. Item alienigena
qui exalia gente genitus est. & non exea ubiest.
eo quod sequatur aliquem lucri. Assiduus dice¬
batur apud antiquos qui assibus ad icrarium

Expanded text:
tor maritalis pudoris, eo quod alterius thorum tor maritalis pudoris, eo quod alterius thorum polluat. 11. Anceps, huc illucque fluctuans, ac dubius, istud an illud capiat, et in quam partem declinet anxius. Atrox, quod sit tetris moribus. Abstemius, a temeto, id est, vino, quasi abstinens a vino. Ablactatus, quod sit a lacte ablatus. 12. Aeger, quod agatur infirmitate, vel tristitia ad tempus. Aegrotus, quod sit aeger frequentius, sicut iratus et iracundus. 460 Aerumnosus a rumine dictus, quod Auspex, eo quod avium auspicia intendat, sicut natus. Aenormis, eo quod normam et mensuram excedat. Abactor est fur iumentorum et pecorum, quem vulgo abigeium vocant, ab abigendo scilicet. Atratus et albatus: ille a veste nigra, iste ab alba. Advena, eo quod aliunde adveniat. Alienigena, quod alieni generis sit, et non eius ubi est. Item Alienigena, qui ex alia gente genitus est, et non ex ea ubi esteo quod sequatur aliquem lucri causa. Assiduus dicebatur apud antiquos qui assibus ad aerarium
Abbreviated transcription (Latin):
alies. iimicus inuenitur. Aequus st scđm natu¬
ram. iestus dietus ab iequitate ab eoquodst acqui¬
lis unde & iequitis cppellata abequitat quadã
seilie&e. lequeuus ab eo quodsit alteri iequadis aeuo
idest cotapeus. Ar ragtns coquodimultum roge¬
tur &ille fastidiosusse. Acdax propriue pro
arrogante ponitur: Animosus quodsit animis
et uribus plenus Animatus quasi animo auctꝰ
quasi animo firmatus. Aclatus proco quodseip¬
sum suꝑ mensurtm suã eleuet dummagnus.
sibi uidetur et dehis quaeagat. At tollens qđ
seeleuet &erigat. Ambitiosus quod honores
ambit Auidus dietus ab habendo habere onim
cupereest hinc &atiarus. Nam quid est auarã
eẽ progredi ultra quam sufficit. Auarus exco
dictus quod sit auidus auri. Et numquã opibus
explectur. & quantum plus habuerit itntum
plus cuprat. Flacei suꝑhoc. concordante senten¬
eniminsuauis pee nouit quem quã ad consortiam
suum aliqua inuitare dulcedire. Adulter uioli¬

Expanded text:
alias inimicus invenitur. Aequus, est secundum natualias inimicus invenitur. Aequus, est secundum naturam justus dictus, ab aequalitatelis; unde et aequitas appellata, ab aequalitate quadam scilicet. Aequaevus, ab eo quod sit alteri aequalis aevo, id est coaetaneus. Adrogans, eo quod multum rogetur, et ille fastidiosus sit. Audax proprie pro adrogante ponitur. Animosus, quod sit animis et viribus plenus. Animatus, quasi animo auctus, quasi animo firmatus. Aelatus, pro eo quod se ipsum super mensuram suam elevet, dum magnus sibi videtur de his quae agit. Adtollens, quod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod honores ambiat. 9. Avidus dictus ab avendo, avere enim cupere est. Hinc et avarus. Nam quid est avarum esse? progredi ultra quam sufficit. Avarus ex eo dictus, quod sit avidus auri, et nunquam opibus expleatur, et quantum plus habuerit, tantum plus cupiat, Flacci super hoc concordante sentenenim insuavis, nec novit quemquam ad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, viola
Abbreviated transcription (Latin):
appellatus homo ex quibus exempligratia
quȩdã in hoc opert posumus Aerosuir for¬
tis et sapiens. Auctor ab augendodictus.
Auctorẽ aũt feminino genere dici non posse
tus. licet et quialit & quialitur alinus dicipotese
idest ecquinutrit & quinatrtar sedmclius tam̃
qui putrit A micus ꝑdiriuationem quasi¬
amicitiae custos. Dictus aũt proprue amicus
abimo idest acitena caritatis unde et hamiqđ
teneant AAmator turpitudins quamore tonquẽ
libidinis Amabilis aũt quod sit amore dignus
Amasius eo quodsit propius ad amorẽ. Astutis
abistu uocatus quodes t cillidi et cuuti hominis
qui possit sinepericulo fortiter aliquid facere
Argutus quit ir guñ tum citoinuenit in loquendo
Acer inunã quamque formam uegitus acnmius
Alacer aueloc itate xcursuquasi diceret iliger.
aba gendo iliquid cuelerter sicut docilis Aemalas
euisdem reistudiosus quasi imnitator &imabilis.

Expanded text:
appellatus. Ex quibus exempli gratia appellatus. Ex quibus exempli gratia quaedam in hoc opere posuimus. A 2. Aeros, vir fortis et sapiens. Auctor ab augendo dictus. Auctorem autem feminino genere dici non posse tus: licet et qui alit et qui alitur, alumnus dici potest, id est, et qui nutrit, et qui nutritur, sed melius tamen qui nutrit. animi custos; dictus autem proprie amicus ab hamo, id est, catena charitatis; unde et hami, quod teneant. 5. Amator turpitudinis, quia amore torquentur libidinis. Amabilis autem, quod sit amore dignus. Amasius, eo quod sit pronus ad amorem. 6. Astutus ab astu vocatus, quod est callidi et cauti hominis, qui possit sine periculo fortiter aliquid facere. Argutus, quia argumentum cito invenit in loquendo Acer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. Alacer, a velocitate, et cursu, quasi diceret aliger. ab agendo aliquid celeriter, sicut docilis. 7. Aemulus, ejusdem rei studiosus, quasi imitator et amabilis;
Abbreviated transcription (Latin):
tis quȩ bella ex hausta canebat. Genere :
credo equidem nec uanafides genus eẽ. deoꝵ.
Item ineligenda uxore quat tuor res inpellun
Nunc aũt ille quaeruntur quas aut diuitiae
aut forma nonquas probittis morũ commeꝵ¬
dat Ideo aũt feminae subiuiri potestate
consistunt quialeuitate animi plerumq
decipiuntur unde & iequum erat eas uiri
auctoritate reprimi proinde & ueteres
uoluerunt feminas innuptas quãuis
ꝑfectȩ aetatis essent propter ipsamanimi
leuitatem in tutela consistere. Incipi⁊¬
RIGO QUORUNDAAI NOAINIAI
id est unde ueniant ponpoene
mnibus patet. Froindequȩdã
poscandi gra. huic operi inter iecimus
Dequibus dtm uocabulis hominum ꝑdepio
minationem: Licet origo nominum unde
ueniat aphilosophis eam teneat rationem.
sapiens ascipientia nominetur quic prius
sapientu deindesipiens : Li mendare alia
specialis morigine quorundam nominum
ciusa sicut homo ab humo unde proprue. ẽ.

Expanded text:
tis! Quae bella exhausta canebat! genere: tis! Quae bella exhausta canebat! genere: Credo equidem nec vana fides genus esse deorum. Item in eligenda uxore quatuor res impellunt Nunc autem illae quaeruntur, quas aut divitiae aut formae non quas probitas morum commendat. Ideo autem feminae sub viri potestate consistunt, quia levitate animi plerumque decipiuntur. Unde et aequum erat eas viri auctoritate reprimi. Proinde et veteres voluerunt feminas innuptas, quamvis perfectae aetatis essent, propter ipsam animi levitatem in tutela consistere. Mystirigo quorundam nominum, id est unde veniant, non pene omnibus patet. Proinde quaedam noscendi gratia huic operi interiecimus. De quibusdam vocabulis hominum. HABETUM. 1. Licet origo nominum unde veniat a philosophis, eam teneat rationem, SAPIENS a sapientia nominetur, quia prius sapientia, deinde sapiens, tamen claret alia specialis in origine quorumdam nominum causa, sicut homo ab humo, unde proprie homo est
Abbreviated transcription (Latin):
quod subtestimonio testium uel p̃senti uel
absenti mittitur. Diuortium ẽ. quotiens¬
cumq dissoluto matrimonio alter eorum
alter eorum nuptias sequitur. Diuortium
aũt dictum aflexuuiarum hoc est uias in
diuersa tendentes. Fribolum ẽ cũeo animo
separantur ut rursum ad seinuicem reuer¬
tantur. Nam fribolus est uelut ut cassue
m̃tis &effuxae necstabilis. Propriae autẽ fri¬
bolti uocantur fictilia uasa inutilia. Tribus aũt
ecausis ducitur uxor primaest causa prolis
dequa legitur ingenesi & benedixit eis ds̃ di¬
cens crescite & multiplicamini. Secunda
nubat. Ineligendo marito quat tuor expec¬
itiri solent. Virctis genus pulchritudo sa
pientia ex his potentior sapientia est ad
amoris affectum. Refert haec quattuor.
Virgilius deȩnea quode xhisdido inpulsci
est in amorem eius. Pulcritudine quameẽ
ore ferenf. uirtute. quam forti pectore & ar¬
mis. Oratione heu quibus ille iaictttus fa¬

Expanded text:
quod sub testimonio testium vel praesenti vel quod sub testimonio testium vel praesenti vel absenti mittitur. Divortium est quotienscumque dissoluto matrimonio alter eorum alteras nuptias sequitur. Divortium autem dictum a flexu viarum, hoc est, viae in diversa tendentes. Frivolum est cum eo animo separantur, ut rursum ad se invicem revertantur. Nam frivolus est velut quassae mentis et fluxae, nec stabilis. Proprie autem frivola vocantur fictilia vasa inutilia. Tribus autem ob causis ducitur uxor: prima est causa prolis, de qua legitur in Genesi1, 28: 'Et benedixit eos,' dicens: 'Crescite et multiplicamini': secundanubat.' In eligendo marito quattuor spectari solent: virtus, genus, pulchritudo, sapientia. Ex his sapientia potentior est. Ad amoris effectum refert haec quatuor Virgilius de Aenea, quod his Dido impulsa est in amorem ejus: pulchritudine: Quem sese ore ferens!. . . virtute: . . . Quam forti pectore et armis! oratione: . . . . . Heu quibus ille Jactatus fa
Abbreviated transcription (Latin):
cus todiat iura Pritris uxor fratrissa uocat᷑¬
Ad arii frater leuir dr̃ Duorum interse fra¬
trum uxores icnitrices uocantur quasi tam¬
andem ianuam terentes uelꝑeandem ianuã
ter habentes. Uiri soror galus appellatur.
Sororis uir speciale nom̃enĩ habet pec uxo¬
pobilium & conditio. Coniugid̾ est legitima¬
rum ꝑsonarum interse coeundi & copulandi
pẽptiae. Coniugium dictum quiaconiune¬
tisunt uelaiugo quo in nuptus copulantur.
neresolui aut separari possint. Conubium
uĩt ñ apuptti sed anubendo formatum.
Dicitur aũt conubiũ cũ aequales innuptias
coeunt: ut putti ciues romani pari utique
dignitate. Conabium aũt nonest cũ cuies
romanus cum latina iungitur. quotiens aũt
conubium honẽ. filii patris non sequuntur.
Imuneus dr̃ aquodam hẏmineo qui primus
Contubernium est ad tempus coeundi con¬
uentio Vnde &ttibernciculum quod inodo
hue modo illuc p̃figitur. Repudium est

Expanded text:
custodiat. Fratris uxor fratrissa vocatucustodiat. Fratris uxor fratrissa vocatur. Mariti frater levir dicitur. Duorum inter se fratrum uxores ianetrices vocantur, quasi eandem ianuam terentes, vel per eandem ianuam iter habentes. Viri soror galos appellatur. Sororis vir speciale nomen non habet, nec uxoet condicio. Coniugium est legitimarum personarum inter se coeundi et copulandi nuptiae: coniugium dictum quia coniuncti sunt, vel a iugo quo in nuptiis copulantur, ne resolvi aut separari possint. Conubium autem non a nupta, sed a nubendo formatum. Dicitur autem conubium, cum aequales in nuptias coeunt, ut puta cives Romani, pari utique dignitate. Conubium autem non est, cum civis Romanus cum Latina iungitur. Quotiens autem conubium non est, filii patrem non sequuntur. Hymenaeus dicitur a quodam Hymenaeo, qui primus Contubernium est ad tempus coeundi conventio; unde et tabernaculum, quod modo huc, modo illuc praefigitur. Repudium est
Abbreviated transcription (Latin):
adlim̃ mariti & postes ancequam ingrederentur
ornarent laneis uittis &oleo unguerent & in¬
de uxores dietȩ quasi unxiores quote ideo ueta¬
bantur limina calcare quodille ianucie & coe¬
ant et separentur. Alatrona est quaeiam
nupsit. & dictt matrona quasi maternati.
uelquia iam mater fieri potest. Vnde et mi¬
trimonium dictum. Distinquitur aũt inter
quid iam inmatrimonium conuenerunt.
Alaitres quid genuerunt. Alatres familiae
quia ꝑ quandam iuris sollẽpnitatem in fac¬
milim mariti transierunt. Monogtimus
dictus quia unius tantum nupsit.: Vlonos
enĩ apud grecos unũ dr̃ ga mos nuptiae
interp̃tantur . Digamus aut̃ &trigitmus¬
anumero uxorum nocatus quais iduabus uel
tribus maritis. Vidua uocata quodcum uiro
uno fuerit Nec circa consortium alterius uiri
post mortem coniugis p̃mia deserit. Namque
alteri post mortem prioris uiri pupserint.
Uiducepiondicuntur Item uiduci diet quod
solasiu peccirea consortium uiri coniugelica

Expanded text:
ad limen mariti, et postes antequam ingrederentur ad limen mariti, et postes antequam ingrederentur ornarent laneis vittis, et oleo ungerent. Et inde uxores dictae, quasi unxores, quae ideo vetabantur limina calcare, quod illic januae et coeant et separentur. 13. Matrona est quae jam nupsit, et dicta matrona, quasi mater nati, 454 vel quia jam mater fieri potest, unde et matrimonium dictum. Distinguitur autem inter quia jam in matrimonium convenerunt; matres, quia genuerunt; matresfamiliae, quia jam per quamdam juris solemnitatem in familiam mariti transierunt. 14. Monogamus dictus, quia uni tantum nupsit. Μόνον enim apud Graecos unum dicitur, γάμος nuptiae interpa numero uxorum vocatus, quasi duabus, vel tribus maritus. Vidua vocata, quod cum viro duo non fuerit, nec circa consortium alterius viri post mortem coniugis primi adhaeserit. Nam quae aviduae non dicuntur. Item vidua dicta, quod sola sit, nec circa consortium viri coniugalia iura
Abbreviated transcription (Latin):
diciti eo quod aubentibus p̃est quaeq nuben¬
tem uiro coniungit ipsaest et para nimpha
Namnimpha sponsa innuptus et nimpha
prolautionis officio quod ad nomen nubentis
ablluditur. Conuges appellati propter
iugum quod inponitur matrimonio coniun
gendis. Iugo enim nubentes subici solent
ꝓpter futuram concordiam neseparentur.
Conuges catem uerius appellantur. ai prima
disponsationis fide quamuus cdhuc inter cos
ignoretur coniugalis concubitas. Sieut ma¬
ria ioseph coniux uocatur incer quos pecfu¬
erat nec futura erat carnis ulla cõmixtio
Nuptȩ dictȩ quodiultus suos uelent trans¬
latum nomen anubibus quibus tegitur ce¬
lum. Vnde & nuptiae dicuntur quodibi primũ
nubentium capitti uelentur obnubere enim
cooperirees t cuius contraria innuba hoc est
innupta quaetidhuc uultum suum non uelat
Vlxores uocatȩ quasi uxiores moris enĩerat
antiquitus ut pubentes puellȩ simul uenirent

Expanded text:
dicta eoque nubentibus praeest, quaeque nubendicta eoque nubentibus praeest, quaeque nubentem viro conjungit, ipsa est et paranympha. Nam nympha sponsa in nuptiis, et nympha prolabationis officio, quod et ad nomen nubentis alludit. Conjuges appellati propter jugum, quod imponitur matrimogendis. Iugo enim nubentes subici solent, propter futuram concordiam, ne separentur. Coniuges autem verius appellantur a prima desponsationis fide, quamvis adhuc inter eos ignoretur coniugalis concubitus; sicut Maria Ioseph coniux vocatur, inter quos nec fuerat nec futNuptae dictae, quod vultus suos velent: translatum nomen a nubibus quibus tegitur coelum. Unde, et nuptiae dicuntur, quod ibi primum nubentium capita velantur. Obnubere enim cooperire est. 11. Cui contraria Innuba, hoc est, innupta, quae adhuc vultum suum non velat. 12. Uxores vocatae, quasi unxores. Moris enim erat antiquitus ut nubentes puellae simul venirent
Abbreviated transcription (Latin):
adieceris uir eius. Maritus uero &iam sine
adiectione coniugem sonat & amaremari¬
tus quasi mas. Est enim nomen prime posi¬
tionis quod facit indemimutione masculus
in diriuatione maritus. Sponsus absponden¬
do uocatus. Nam ante usum tabellarum
matrimorni cautiones sibi iniucememit¬
tebant inquibus spondebant sẽmuicem
consentire in iura matrimonii et fide iussõ¬
res dabant. Vnde ad missumest uesponsũ
dicamus urum abspondendo &sponsam
similiter. Cȩterum propriaespondere
uelleest ergosponsus nonquia promittit
sed quii spondet asponsores dat. Arrabo dieti
quasi arrabona quodenĩ datur proconiugio
benedatur quia coniugumbonum quoduero
causci fornicationis aut adulterii malum est
ideirco arrabo non est Dictaaut arra arepro
quatraditur. Est autem arra non solum sponsio
coniugailis sed& iam proqualibet promisscire
aiut ditur aut compleatur. Procipuptiarũ
petitores ap̃cando & petendo dicti. Fronuba

Expanded text:
adieceris vir eius. Maritus vero etiam sine adiectione coniugem sonat; et a mare maritus, quasi mas. Est enim nomen primae positionis, quod facit in diminutione masculus, in derivatione maritus. Sponsus ab spondendo vocatus. Nam ante usum tabellarum matrimonii cautiones sibi invicem emittebant, in quibus spondebant se invicem consentire in iura matrimonii, et fideiussores dabant. Unde admissum est ut sponsum dicamus virum, ab spondendo, et sponsam similiter. Ceterum proprie spondere velle est. Ergo sponsus non quia promittitur, sed quia spondet et sponsores dat. Arrabo dicta, quasi arra bona. Quod enim datur pro coniugio, bene datur, quia coniugium bonum est. Quod vero causa fornicationis aut adulterii, malum est, idcirco arrabo non est. Dicta autem arra a re, pro qua traditur. Est autem arra non solum sponsio coniugalis, sed etiam pro qualibet promissa re, ut aut reddatur aut conpleatur. Proci nuptiarum petitores, a procando et petendo dicti. Pronuba
Abbreviated transcription (Latin):
minores sicut & maiores dicimus post
dum desunt filii. Quiideo prius ipe
gente agnoscuntur quia ueniunt ꝑuirilis
sexus ꝑsonas. ueluti fr̃ eodẽ patre patus:
uel fratris filius. nepos uł exeo : itẽ patru
us Cognati dictiquia sunt & ipsi propin¬
quitaite cognationis coniuneti: qui inde
postagnatos habentur quia ꝑfemipi¬
ni sexus ꝑsonas ueniunt: nec sunt agna¬
ti sedalics naturali iure cognati. Proxi¬
mus propter proximitatem sanguinis
cippellatus. Consanguinei uocati eo
quod exuno sanguinȩ idest exuro pa¬

Expanded text:
minores, sicut et majores dicimus post minores, sicut et majores dicimus post dum desunt filii. Qui ideo prius in gente agnoscuntur quia veniunt per virilis sexus personas, veluti frater eodem patre natus, vel fratris filius, neposve ex eo, item patruus. 2. Cognati dicti, quia sunt et ipsi propinquitate cognationis conjuncti. Qui inde post agnatos habentur, quia per feminini sexus personas veniunt, nec sunt agnati, sed alias naturali jure cognati. 3. Proximus propter proximitatem sanguinis appellatus. 444 4. Consanguinei vocati, eo quod ex uno sanguine, id est, ex uno pa
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ repos quasi natus post. Primũ enim
filius pascitur. deinde nepos. Gradus enĩ
substitutionis esi: hinc et posteritas
quasi postera aetas. Nepos aũt utrius que
sexusest. Namu neptis dicamus in iure
est ꝓpt̃ discretionem successionis ad missu
Pronepos est quiex nepote conceptus natꝰ¬
queest. ftdietus pronepos quasi patus
porro post. Exhoc quoq gra cipit
es quia ponest ines longi posteitas
Sĩ autem inferius longe editi pregenies
dicuntur: itai superius prociui at taui
qui et progenitores appellantur quasi
porro generantes. Propepos dictus quasi
prope nepotem Abnepos quse iungitur
apepote: est enĩ inter illũ & epotẽ prone¬
pos. Abrepos abnepotis filius. Irinepos
adnepotis filius quia post pepotem quar¬
tur mordine ẽ quasi tetra nepos. Alinores
aut̃ pondicimus pusi quotiens deficit geci¬
duum nomen. ut puta filius pepos proue¬
pos cibrepos ad nepos trinepos. Vbi isti
gradus defecerint merito icmdicimus

Expanded text:
autem nepos quasi natus post. Primum enim autem nepos quasi natus post. Primum enim filius nascitur, deinde nepos. Gradus enim substitutionis est. Hinc et posteritas, quasi postera aetas. Nepos autem utriusque sexus est. Nam ut neptis dicamus in iure est propter discretionem successionis admissum. Pronepos est, qui ex nepote conceptus natusque est. Et dictus pronepos, quasi natus porro post. Ex hoc quoque gradu incipit es, quia non est in eis longa posteritas. Sicut autem inferius longe editi progenies dicuntur, ita superius proavi, atavi qui et progenitores appellantur, quasi porro generantes. Pronepos dictus, quia prope nepotem. Abnepos, quia seiungitur a nepote. Est enim inter illum et nepotem pronepos. Adneadnepotis filius, quia post nepotem quartus in ordine est, quasi tetranepos. 31. Minores autem non dicimus, nisi quoties graduum deficit nomen, ut puta filius, nepos, pronepos, abnepos, adnepos, trinepos. Ubi isti gradus defecerint, merito jam dicimus
Abbreviated transcription (Latin):
sur ecauden srac audest excodem semiae
nati Germapui uero decadem genitriog ma¬
nantes: nonut multidicunt decodem ger¬
ne queontũ sr̃s dicuntur Ergosrares ex
codem srus tu germqu execdem genari¬

Expanded text:
ex eodem fructu, id est ex eodem semine nati. Germani vero de eadem genetrice manantes; non, ut multi dicunt, de eodem germine, qui tantum fratres vocantur. Ergo fratres ex eodem fructu, germani ex eadem genetri
Abbreviated transcription (Latin):
tus intulisset. ꝓsarumenĩ linguat thesaurun
gaza nominatur. filis tum urbem cond¬
derum allophili. ipsa est ascalon dequa
superius memorauimus. nuncupata ex
nomine cesloim qui fuit reposc ham. e
filius mesraum. Dor urbs fuit quondas
potentissima & uersa iuice stratonis cus¬
ris postet abherodȩ rege udeae inquo
honorem caesiris augusti. caesarta pur

Expanded text:
tiis intulisset; Persarum enim lingua thesaurum tiis intulisset; Persarum enim lingua thesaurum 'gaza' nominatur. Philistim urbem condiderunt Allophyli; ipsa est Ascalon, de qua superius memoravimus, nuncupata ex nomine Cesloim, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim. Dor urbs fuit quondam potentissima; et versa vice Stratonis turris, postea ab Herode, rege Iudaeae, in honorem Caesari
Abbreviated transcription (Latin):
dictaest. Phila delfiam urbem arabiã
condiderunt raphaim gens antiquis¬
sima: quam inter fecerunt filii loth
Seleucus upus expueris alexandri postmor¬
tem eiusdemalexindri occupato regno
orientis urbem insiria condidit. eamque
exantiochi patrissui nomine antiochiam
nuncupauit. & siriae caput instituit. Ip¬
sequoq laoditiam & seleutiam apamiã
& edissam urbem construxit. Damascũ
siriae conditim et nuncupattim ad a¬
masco dispensatoris abrahae filio. haec
antea inomĩ siria tenuit principatum.
nec dumenĩ florebant antiochit lao¬
dicia &a pama. quis urbes post alex¬
andrum constructts ẽẽ. cognoscimus
Hic est damascus quẽ abraham futurũ
sibi heredem dixerat antequã eẽt.
illi ꝓmissus isaac. Coaran oppidum
palestine condiderunt euei. inqua
habittiuerunt cappadoces pristinis
cultoribus interfectis. Uocata autem
gtita eo qđ ibi cambisses rex persarũ
thes auros suos posiut cũ bellum aegr p¬

Expanded text:
Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae Seleucia. Philadelphiam urbem Arabiae condidit Raphaim, gens antiquissima, quam interfecerunt filii Loth. Seleucus, unus ex posteris Alexandri, post mortem eiusdem Alexandri occupato regno orientis urbem in Syria condidit, eamque ex Antiochi patris sui nomine Antiochiam nuncupavit, et Syriae caput instituit. Ipse quoque Laudiciam et Seleuciam, ipse Apamiam et Edessam urbem construxit. Damascum Syriae conditam et nuncupatam a Damasco dispensatoris Abrahae filio. Haec antea in omni Syria tenuit principatum; necdum enim florebant ibi Antiochia, Laudicia et Apamia, quas urbes post Alexandrum constructas esse cognoscimus. Hic est Damascus quem Abraham futurum sibi heredem dixerat, antequam esset illi promissus Isaac. Gazam oppidum Palaestinae condiderunt Evei, in qua habitaverunt Cappadoces pristinis cultoribus interfectis. Vocata autem Gaza eo quod ibi Cambyses rex Persarum thensauros suos posuit, cum bellum Aegyp
Abbreviated transcription (Latin):
filius condidit ftimosissimam confer¬
tissimamque opibus : a quo et ꝑsida
dicttest. Haec thesi fortem quoque
parti apud partiam condiderunt.
in aemulatione baby loniae urbis.
Susis oppidum ꝑsidȩ aiunt memino¬
nis fratrem constituisse. Dictus aũt
susis quod inimineat susae fluuio.
lbiest regia cirilapide candido & ua¬
rio columnis aureis & lacunaribus
gemiisque distineta continens &ũ
simulaerum caelistellis micantibus
p̃signatum & caetera humanis mentibꝰ
incredibilia: Bactrum oppidum bac¬
triani condiderunt exproprio amnȩ
eum cognominantes quibactrus uocat᷑
Carraciuittis mesopotamice. trans
edissam. conditã a partis ubi quondã
romanus est cȩsus exercitus. & crassus
cduxcaptus. Edissã urbẽ mesopotamiae
condidit nebrod filius chus postquã
debabylone migrauit. inqua et regnauit
quaeanteti lare cognominataest ipse
construxit & calannȩ quaeposteci
uerso nomine a seleuco rege. seleutia

Expanded text:
filius condidit famosissimam conferfilius condidit famosissimam confertissimamque opibus; a quo et Persida dicta est. Ctesiphontem quoque Parthi apud Parthiam condiderunt in aemulationem Babyloniae urbis. Susis oppidum Persidae aiunt Memnonis fratrem constituisse. Dicta autem Susis quod inmineat Susae fluvio. Ibi est regia Cyri, lapide candido et vario cum columnis aureis et lacunaribus gemmisque distincta, continens etiam simulacrum caeli stellis micantibus praesignatum, et cetera humanis mentibus incredibilia. Bactrum oppidum Bactriani condiderunt, ex proprio amne eum cognominantes, qui Bactros vocatur. Carra civitas Mesopotamiae trans Edessam condita a Parthis, ubi quondam Romanus est caesus exercitus, et Crassus dux captus. Edessam urbem Mesopotamiae condidit Nembroth, filius Chus, postquam de Babylone migravit, in qua et regnavit; quae antea Arach cognominata est. Ipse construxit et Chalannen, quae postea verso nomine a Seleuco rege dicta est
Abbreviated transcription (Latin):
linguae aedificantium turraem. Iudȩi
erunt senifilius noe quemdicunt me¬
sedech primũ post diluuium insiria
ididisse urbem sclem. inqua regnum
t eiuislem mechi sedehe. hanc posteci
uerunt iebusaei exquibus & sortita
cabuldꝰ est iebus. sicque duobus nomi¬
pus copulatis iebus et salem uocatt.ẽ.¬
susalem quae pos tet as a lomone hie¬
rosolyma quasi hiero solimonia dicctiẽ.
Haec & corruptȩ a poetis solima nuncu¬
pata. & post modũ abhelio adriano helia
uocataest. In ipsa est & sion quaehebra¬
icȩ interp̃tatur speculatio. eoquod in
sublimi construciti sit. & delonge
uenientia contẽpletur. Hierusalẽ aũt
pacifica in nr̃o sermone trans fertur.
Oppida cũt nobilia. quiuel quaecons¬
tituerunt. Dionisius quiet liber pat̃
cũindiam iuctor ꝑambulasset nisam
urbem exsuo nomine iuxta indũ flu
mediam construxit. unde et regio eius
medicie nom̃ sortutiest. Per sepolun
urbem caput ꝑsici regni ꝑsȩus adanȩ

Expanded text:
linguae aedificantium turrem. Iudaei linguae aedificantium turrem. Iudaei asserunt Sem, filium Noe, quem dicunt Melchisedech, primum post diluvium in Syria condidisse urbem Salem, in qua regnum fuit eiusdem Melchisedech. Hanc postea tenuerunt Iebusaei, ex quibus et sortita vocabulum est Iebus; sicque duobus nominibus copulatis Iebus et Salem vocata eHierusalem, quae postea a Salomone Hierosolyma, quasi Hierosalomonia dicta est. Haec et corrupte a poetis olim nuncupata, et postmodum ab Helio Adriano vocata est Helia; in ipsa est et Sion, quae Hebraice interpretatur speculatio, esublimi constructa sit, et de longe venientia contempletur. Hierusalem autem pacifica in nostro sermone transfertur. Oppida nobilia qui, vel quae consticum Indiam victor perambulasset, Nysam urbem ex suo nomine iuxta Indum fluvMediam construxit; unde et regio eius Mediae nomen sortita est. Persepolim urbem caput Persici regni Perseus †Adeae†
Abbreviated transcription (Latin):
pit urbem romam sicuti ego accepi conde
itq habutire inicio troiani & cũ his ab¬
gine. Aliidicunt ab euandro scđm quod
cgilius. tunc rexeuandrus romanȩ cor¬
tor arcis. Alii aromulo uten huius natȩ
spiciis illa incluti roma. Sugitur
nte ciuitatis ceria rationon apparet.
nmirum si in aliarum opinione dubi¬
ur unde rec historicos nec commtores
ria dicentes. inperite condẽpnare debe¬
us. quia antiquictis ipsi creauit errorem.
ne quasdã dequibus aut scãe scripturȩ
thistoriae gentium certam originẽ¬
ferunt. paucis ad modum uerbis re¬
cere oportet. Rimus ante diluuium
inciuitatẽ. enoch ex nomine filii sui
indici condidit quã urbẽ solã multi¬
diesuȩ posteritatis impleuit. Primꝰ¬
si diluuium nebrodigigans babylo¬
nurbem mesopottimiae fundauit. hanc
niramis reginat assyriorum ampliauit.
uramq urbis bitumine & cocco latere
it. Vocabulum aut̃ sumpsit a confusio
eoquod ibi confuscie sint atq ꝑmix

Expanded text:
it: Urbem Romam, sicuti ego accepi, condidere, atque habuere initio Trojani, et cum iis Aborigines. Alii dicunt ab Evandro, secundum quod Virgilius: Tunc rex Evandrus Romanae conditor arcis. Alii a Romulo, ut: En hujus, nate, auspiciis illa inclyta Roma 2. Si igitur tantae civitatis certa ratio non apparet, non mirum si in aliarum opinione dubitatur. Unde nec historicos, nec commentatores varia dicentes imperitiae condemnare debemus, quia antiquitas ipsa creavit errorem. Sane quasdam, de quibus aut sanctae Scripturae, aut historiae gentium certam originem referunt, paucis admodum verbis retexere oportet. 3. Primus ante diluvium Cain civitatem Enoch ex nomine filii sui, in India condidit, quam urbem sola multitudine sue posteritatis implevit. Cipost diluvium Nembroth gigans Babylonem urbem Mesopotamiae fundavit. Hanc Semiramis regina Assyriorum ampliavit, murumque urbis bitumine et cocto latere fecit. Vocabulum autem sumpsit a confusione, eo quod ibi confusae sint atque permixtae
Abbreviated transcription (Latin):
exeo fecere reges Marmora aũt quae
in officinis rupibusq gignuntur exqui¬
bus itasius ditiersi colous maculis dis¬
tirictus cuiꝰ primũ usũ in sulȩ ciclade deder̃
lesbius libidior ẽ. paulo huic sedet ipse et¬
diuersi coloris maculcis habens. Corin¬
teus ammonicae guttȩ similis. cũuarieta¬
te diuersocum colorum corinto primum
reptus ex eocolumnȩ ingentes liminaq
funt actrabes. Caristeũ uiride opti¬
mũ nom̃ abaspectu habens. eo qđ gratus
sit his quigẽmãs sculfiunt. Euis enĩ uiri¬
dicas reficit oculos. Humidicus mar¬
mor pumidiamittit. ad cutẽ sucũ dimit¬
tit crocosimilem unde & nom̃ accepit.
Noncrustis sedin massa & liminũ usu
aptum est. luculleũ marmor pascitur
intheo insula. cuiꝰ lucullus consulpom̃
dedit. quidelectatus illo primus romã
inuexit. Solũq pene hoc marmor aba¬
matore nom̃ accepit. Est et liniensis.
lefragian appellatus a colore cineris.
cuiꝰ lapidis alligatio contraserpentes

Expanded text:
eo fecere reges. Marmora autem, quae in officinis rupibusque gignuntur: ex quibus Thasius diversi coloris maculis distinctus, cuius primum usum insulae Cyclades dederunt. Lesbius lividior est paulo huic, sed et ipse diversi coloris maculas habens. Corintheus ammoniacae guttae similis cum varietate diversorum colorum. Corintho primum repertus. Ex eo columnae ingentes liminaque fiunt ac trabes. Caristeum viride, optimum; nomen ab aspectu habens, eo quod gratus sit his qui gemmas sculpunt; eius enim viriditas reficit oculos. Numidicum marmor Numidia mittit: ad cutem sucum dimittit croco similem, unde et nomen accepit; non crustis, sed in massa et liminum usu aptum. Luculleum marmor nascitur in Melo insula; cui Lucullus consul nomen dedit, qui delectatus illo primus Romam invexit; solumque pene hoc marmor ab amatore nomen accepit. Est et Lunensis. Tephrias appellatus a colore cineris, cuius lapidis alligatio contra serpentes
Abbreviated transcription (Latin):
digent in acuendo. sed oleum lene
aquite aciem acerrimam reddunt.
Rumex uocatus. eo qđ spumȩ densiitite
concretus fit. et ẽ aridus candore par¬
uus. ttintãq naturam refrigerandi ha¬
bens ut inuaso missus musta deferue¬
re designant. Rudos artifices appel¬
lant lapides contusos et calce ad mix
sum cognatũ calci.ẽ. & est grecum
nomen. plura eiꝰ genera omĩũ autem
optimum lapidispeculari. Estenim
signis aedificiorum & coronis gratissi¬
mum. Caleis uiuadicta quia dũ sit trie¬
tufrigida intus occultũ continet ignẽ¬

Expanded text:
digent in acuendo, sed oleum lenem; digent in acuendo, sed oleum lenem; aquae aciem acerrimam reddunt. Pumex vocatur eo quod spumae densitate concretus fiat; et est aridus, candore parvus, tantamque naturam refrigerandi habens ut in vas missus musta fervere desinant. Rudus artifices appellant lapides contusos et calce admsum cognatum calci est et est grecum nomen; plura sunt eius genera, omnium autem optimum lapis specularis, est enim insigniis edificiorum et coronis gratissi. Calx viva dicta, quia dum sit tactu frigida, intus occultum continet igne