comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Primus init bellũ tirrenis asper ab oris
Cõtẽptor diuũ mezentius agminaq armat
Filius huic iuxta lausus. quo pultrior alter
Non fuit excepto laurẽtis corpore turni.
Lausus equũ domitor debellatorq ferarũ
Ducit agillina nequicꝙͣ ex urbe secutos
u ille uiros. digniis patriis qui letior esset
Imperiis et cui pater haud mezentius esset.
P ost hos insignẽ palma ꝑ grimina cũrum
Uictoresq ostentat equos satus hercule pulcro
Pulcher auentinus clipeoq insigne paternũ
Centũ angues cinctãq gerit ẜpentibus hidram
Collis auentini silua quem rea facerdos
Furtiuũ pãtu sub luminis edidit auras¬
u ixta deo mulier postꝙͣ laurentia uictor
S erione extincto tirintius attigit arua
Tirrenoq boues ĩ flumine lauit hiberas.
Pila manu seuosq gerũt ĩ bella dolones
Et tereti pugnant mucrone ueruq sabello.
Ipse pedes tegimen tõquens ĩmane leonis
Terribili ĩpexũ seta cum dentibus albis

Expanded text:
Primus init bellum Tyrrhenis asper ab oris Primus init bellum Tyrrhenis asper ab oris contemptor divom Mezentius agminaque armat. Filius huic iuxta Lausus, quo pulchrior alter non fuit excepto Laurentis corpore Turni, Lausus, equum domitor debellatorque ferarum, ducit Agyllina nequiquam ex urbe secutos mille viros, dignus, patriis qui laetior esset imperiis et cui pater haud Mezentius esset. Post hos insignem palma per gramina currum victoresque ostentat equos satus Hercule pulchro pulcher Aventinus, clipeoque insigne paternum centum angues cinctamque gerit serpentibus hydram; collis Aventini silva quem Rhea sacerdos furtivum partu sub luminis edidit oras, mixta deo mulier, postquam Laurentia victor Geryone extincto Tirynthius attigit arva Tyrrhenoque boves in flumine lavit Hiberas. Pila manu saevosque gerunt in bella dolones et tereti pugnant mucrone veruque Sabello. Ipse pedes, tegumen torquens immane leonis, terribili impexum saeta cum dentibus albis
Abbreviated transcription (Latin):
Aruina pingui. subigũtq ĩ cote secures.
Signaq inferre iuuat sonitusq audire tubarũ.
Quinq a deo magnę positis incudibus urbes
Tela nouãt athina potens tiburq superbũ
Ardea crustumeriq et tũrigere antenne.
Tegiina tuta cauant capitũ flectũtq salignas
Umbonũ crates alii toracas aenos.
Iut leues ocreas lento ducunt argento.
Uomeris huc et falcis honos. huc om̃is aratri
Cessit amor recoquũt patrios fornatibus enses.
Classica iamq sonant. it bello thessera signum.
Hic galeam tectis trepidus rapit. ille frementes
Ad iuga cogit equos. cdipeũq auroq trilicem
Loricam induitur. fidoq accingitur ense.
P andite nũc elicona dee cantusq mouete
Qui bello exciti reges. quȩ quenq secute
Cõplerĩt campos acies. quibus itala iã tũ
Floruerit tera almauiris. ꝗbus arserit armis.
Et meministis enĩ diuȩ et memorare potestis.
Ad nos uix tenuis fame ꝑ labitur aura.

Expanded text:
arvina pingui subiguntque in cote secures; arvina pingui subiguntque in cote secures; signaque ferre iuvat sonitusque audire tubarum. Quinque adeo magnae positis incudibus urbes tela novant, Atina potens Tiburque superbum, Ardea Crustumerique et turrigerae Antemnae. Tegmina tuta cavant capitum flectuntque salignas umbonum cratis; alii thoracas aenos aut levis ocreas lento ducunt argento; vomeris huc et falcis honos, huc omnis aratri cessit amor; recoquunt patrios fornacibus enses. Classica iamque sonant; it bello tessera signum. Hic galeam tectis trepidus rapit, ille frementis ad iuga cogit equos clipeumque auroque trilicem loricam induitur fidoque accingitur ense. Pandite nunc Helicona, deae, cantusque movete, qui bello exciti reges, quae quemque secutae complerint campos acies, quibus Itala iam tum floruerit terra alma viris, quibus arserit armis. Et meministis enim, divae, et memorare potestis: ad nos vix tenuis famae perlabitur aura.
Abbreviated transcription (Latin):
Aurorãq sequi parthosq reposcere signa.
Sũt gemine belli porte sic nomine dicunt
Relligione sacre et sȩui formidine martis
Centũ ęrei claudũt uectes. eternaq ferri
Robora. nec custos absistit limine ianus.
Nas ubi certa sedet patribus sentẽtia pugne
Ipse quirinali trabea cinctuq gabino
Insignis reserat stridentia limina consul.
Ipse uocat pugnas: sequitur tũc cȩtera pubes.
Freaq assensu cõspirant corniua rauco.
Hoc et tũ. eneadis indicere bella latinus
More iubebatur tristisq redudere portas.
Abstinuit tactu pater auersusq refugit
Feda ministeria. et cęcis se condidit antris.
Tũ regina deum celo delapsa morantes
Impulit ip̃a manu portas. et cardine uerso
Belli ferratos rupit saturnia postes.
Ardet ĩ excita ausonia atq ĩmobilis ante
Pars pedes ire parat cãpis. pars arduus altis
Puluerulenitus equis furit. om̃es arma reꝗrũt.
Pars leues clipeos et spicula lucida tergent

Expanded text:
Auroramque sequi Parthosque reposcere signa. Auroramque sequi Parthosque reposcere signa. Sunt geminae belli portae sic nomine dicunt religione sacrae et saevi formidine Martis; centum aerei claudunt vectes aeternaque ferri robora, nec custos absistit limine Ianus: has, ubi certa sedet patribus sententia pugnae, ipse Quirinali trabea cinctuque Gabino insignis reserat stridentia limina consul, ipse vocat pugnas; sequitur tum cetera pubes, aereaque adsensu conspirant cornua rauco. Hoc et tum Aeneadis indicere bella Latinus more iubebatur tristisque recludere portas. Abstinuit tactu pater aversusque refugit foeda ministeria et caecis se condidit umbris. Tum regina deum caelo delapsa morantis impulit ipsa manu portas, et cardine verso belli ferratos rumpit Saturnia postes. Ardet inexcita Ausonia atque immobilis ante; Pars pedes ire parat campis, pars arduus altis pulverulentus equis furit; omnes arma requirunt. Pars levis clipeos et spicula lucida tergent
Abbreviated transcription (Latin):
Ille uelut pelagi rupes ĩmota resistit.
Ut pelagi rupes magrio ueniente frgore
Quȩ se se multis circũ latrantibus undis
u ole tenet. scopuli neꝗcꝙͣ et spumea circũ
Saxa fremũt. lateriq illisa refunditur alga.
Uerũ ubi nulla datur cecũ exuꝑare potestas
Consilium et seue nutu iunonis eunt res
Multa deos aurasq pater testatur inanes
Frangimur heu fatis inꝗt ferimurq procella.
Ipsi has sacrilego pendetis sanguine penas
Cmiseri te tũne nefas te triste manebit
Suppliciũ. uotisq deoꝰ uenerabere sȩris.
N am michi parta quies. om̃isq ĩ limine portus.
F unere felici spolior. nec plura locutus
Sepsit se tectis. rerumq reliquit habenas.
M os erat hesperio ĩ latio quẽ protinus urbes
Albane coluere sacrũ. nũc maxima rerum
R oma colit. cũ prima mouẽt ĩ prelia martem.
S iue gethis ĩferre manu lacrimabile bellũ
Hircanisue arabisq parãt. seu tẽdere ad indos

Expanded text:
Ille velut pelagi rupes immota resistit, Ille velut pelagi rupes immota resistit, ut pelagi rupes magno veniente fragore, quae sese multis circum latrantibus undis mole tenet; scopuli nequiquam et spumea circum saxa fremunt laterique inlisa refunditur alga. Verum ubi nulla datur caecum exsuperare potestas consilium et saevae nutu Iunonis eunt res, multa deos aurasque pater testatus inanis: Frangimur heu fatis, inquit, ferimurque procella! Ipsi has sacrilego pendetis sanguine poenas, O miseri. Te, Turne, nefas, te triste manebit supplicium, votisque deos venerabere seris. Nam mihi parta quies, omnisque in limine portus; funere felici spolior. Nec plura locutus saepsit se tectis rerumque reliquit habenas. Mos erat Hesperio in Latio, quem protinus urbes Albanae coluere sacrum nunc maxima rerum Roma colit, cum prima movent in proelia Martem, sive Getis inferre manu lacrimabile bellum Hyrcanisve Arabisve parant seu tendere ad Indos
Abbreviated transcription (Latin):
Urget utrinq latus nemoris. medioq fragosis
Dat sonitũ saxis et torto uertice torrenis.¬
Hic specus horeridum et sęui spiracula ditis
uõstrantur. ruptoq ĩgens acheronte uorago
Pestiferas aperit fauces. quis condita herinis
Inuisum numen terras çelũq leuabat.
Nec minus interea extremã satũnia bello
Imponit regina manũ. ruit om̃is ĩ urbem
Pastorũ ex acie numerus. cesosq reportant
Almonẽ puerũ fedatiq ora galesi.
Iinplorantq deos obtestanturq latinũ.
Turnus adest medioq ĩ crimine cedis et ignis
Terrorem ingeminat. teucrosq ĩ regna uocari
Stirpem admisceri frigiã. se limine pelli.
Tũ quorũ attonite bacho nemora auia matres
Insultant thiasis neq enĩ leue nomen amate
U ndiq collecti coeunt martemq fatigãt.
Ilicet infandũ cuncti cõtra omina bellũ
Contra fata deum ꝓuerso numine poscunt.
Certatim regis circũstant tecta latini.

Expanded text:
urget utrunque latus nemoris, medioque fragosis urget utrunque latus nemoris, medioque fragosis dat sonitum saxis et toto vertice torrenHic specus horrendum et saevi spiracula Ditis monstrantur, ruptoque ingens Acheronte vorago pestiferas aperit fauces, quis condita Erinys, invisum numen, terras caelumque levabat. Nec minus interea extremam Saturnia bello imponit regina manum. Ruit omnis in urbem pastorum ex acie numerus caesosque reportant Almonem puerum foedatique ora Galaesi implorantque deos obtestanturque Latinum. Turnus adest medioque in crimine caedis et igni terrorem ingeminat: Teucros in regna vocari, stirpem admisceri Phrygiam, se limine pelli. Tum quorum attonitae Baccho nemora avia matres insultant thiasis neque enim leve nomen Amatae, undique collecti coeunt Martemque fatigant. Ilicet infandum cuncti contra omina bellum, contra fata deum perverso numine poscunt, certatim regis circumstant tecta Latini.
Abbreviated transcription (Latin):
Dic in amiciciã coeant: et federa iungant:
Quandoꝗdẽ ausonio resꝑsi sanguine teucros.
Noc etiã his addã tua si michi certa uoluntas
Finitimas in bella ferã rumoribus urbes.
Accendãq animos in sani martis amore.
Undiq ut auxilio ueniant. spãgã ãma ꝑ agros.
Tũ contra iino. tẽrorũ et fraudis abunde est.
Stant belli cause pugnatur cominus armis.
Quę fors prima dedit sanguis nouus ĩbuit arma.
Talia coniugia et tales celebrent himencos
Igregium ueneris genus. et rex ip̃e latinus.
Te suꝑ ethereas errare licentius auras
Haud pater ille uelit sũmi regnator olimpi.
Cede locis. ego siqua super fortuna laborum est
Ipsa regã. tales dederat saturnia uoces.
Illa autẽ attollit stridentes anguibus a las
Coccytiq petit sedẽ suꝑ ardua linquens.
Est locus italię medio sub montibus altis
Nobilis et fama multis memoratus ĩ oris
An sancti ualles. dẽsis hũc frondibus atrum

Expanded text:
dic in amicitiam coeant et foedera iungant. dic in amicitiam coeant et foedera iungant. Quando quidem Ausonio respersi sanguine Teucros, hoc etiam his addam, tua si mihi certa voluntas: finitimas in bella feram rumoribus urbes accendamque animos insani Martis amore, undique ut auxilio veniunt; spargam arma per agros. Tum contra Iuno; Terrorum et fraudis abunde est; stant belli causae, pugnatur comminus armis, quae fors prima dedit sanguis novus imbuit arma. Talia coniugia et talis celebrent hymenaeos egregium Veneris genus et rex ipse Latinus. Te super aetherias errare licentius auras haud pater ille velit, summi regnator Olympi: cede locis; ego, siqua super fortuna laborum est, ipsa regam. Talis dederat Saturnia voces. Illa autem attollit stridentis anguibus alas Cocytique petit sedem, supera ardua linquens. Est locus Italinobilis et fama multis memoratus in oris, Ansancti valles; densis hunc frondibus atrum
Abbreviated transcription (Latin):
Nõrescit strictis seges ensibus. eraq fulgent
Sole lacessita. et lucem sub nubila iactant.
Fluctus uti primo cepit cũ albescere uento
Paulatĩ se sẽ tollit mare. et altius undas
F rigit. inde imo cõsurgit ad ethera fundo.
H ic iuuenis primã ante aciẽ stridente sagitta
N atorũ tyri fuerat qui maximus almo
S tẽnitur. hesit enim subgutture uulnus et ude
Uocis iter tenuẽq ĩclusit sanguine uitam.
Corpora multa uirũ circa. seniorq galesus
Dũ paci mediũ se offert iustissimus unus
Qui fuit ausoniisq olim ditissimus arius
Q uinq greges illi balantũ quina redibant
Armenta. et teram cẽtũ uertebat aratris.
Atq ea ꝑ campos. cquo dũ marte geruntur
Promissi dea facta potẽs ubi sanguine bellũ
Imbuit et prime cõmisit funera pugne
Deserit hesperiã et celi cõuexa ꝑ auras
Iunonẽ uictrix affatur uoce superba.
In ꝑfecta tibi bellodiscordia tristi:

Expanded text:
horrescit strictis seges ensibus aeraque fulgent horrescit strictis seges ensibus aeraque fulgent sole lacessita et lucem sub nubila iactant: fluctus uti primo coepit cum albescere vento, paulatim sese tollit mare et altius undas erigit, inde imo consurgit ad aethera fundo. Hic iuvenis primam ante aciem stridente sagitta, natorum Tyrrhi fuerat qui maximus, Almo, sternitur; haesit enim sub gutture volnus et udae vocis iter tenuemque inclusit sanguine vitam. Corpora multa virum circa seniorque Galaesus, dum paci medium se offert, iustissimus unus qui fuit Ausoniisque olim ditissimus arvis: quinque greges illi balantum, quina redibant armenta, et terram centum vertebat aratris. Atque ea per campos aequo dum Marte geruntur, promissi dea facta potens, ubi sanguine bellum imbuit et primae commisit funera pugnae, deserit Hesperiam et caeli convexa per auras Iunonem victrix adfatur voce superba: En, perfecta tibi bello discordia tristi:
Abbreviated transcription (Latin):
Illi pestis enim tacitis latet aspera siluis
Improuisi ad surit. hic torre armatus obusto.
Stipitis hic grauidi nodis. qd̾ cuiq repertum
Rimanti telũ ira facit. uocat agmina tyrus
Q uadrifidã quercũ cuncis ut forte coactis
Scindebat. rapta spirans ĩ mane securi.
At seua e speculis tẽpus dea nacta nocendi
Ardua tecta petit stabuli. et de culmine sũmo
Pastorale canit signũ. cornuq recuruo
Tartareã intendit uocẽ. qua protinus om̃e
Contremuit nenuis. et silue ĩtonuere profunde.
Audut ⁊ triuie lõge lacus. audut amnis
Sulphurea nar albus aqua. fontesq uelini
Et trepide matres pressere ad pectora natos.
Tũ uero ad uocẽ celeres qua buccina signum
Dira dedit raptis cõcuͣrunt undiq telis
Indomiti agricole. nec nõ et troia pubes
Ascanio auxiliũ castris effundit apertis.
Direxere acies non iam ceͬtamine agresti
Stipitibus duris agitur sudibusq preustis.
S ed ferro ancipiti decẽnũt. atraq late

Expanded text:
Olli, pestis enim tacitis latet aspera silvis, Olli, pestis enim tacitis latet aspera silvis, inprovisi adsunt, hic torre armatus obusto, stipitis hic gravidi nodis: quod cuique repertum rimanti, telum ira facit. Vocat agmina Tyrrhus, quadrifidam quercum cuneis ut forte coactis scindebat, rapta spirans immane securi. At saeva e speculis tempus dea nacta nocendi ardua tecta petit stabuli et de culmine summo pastorale canit signum cornuque recurvo Tartaream intendit vocem, qua protinus omne contremuit nemus et silvae insonuere profundae; audiit et Triviae longe lacus, audiit amnis sulfurea Nar albus aqua fontesque Velini, et trepidae matres pressere ad pectora natos. Tum vero ad vocem celeres, qua bucina signum dira dedit, raptis concurrunt undique telis indomiti agricolae; nec non et Troïa pubes Ascanio auxilium castris effundit apertis. Direxere acies. Non iam certamine agresti, stipitibus duris agitur sudibusve praeustis, sed ferro ancipiti decernunt atraque late
Abbreviated transcription (Latin):
Nutribãt. tyͣrusq pater. cui regia parent
Armenta. et late custodia credita campi.
Assuetũ ĩperiis soror om̃i siliua cura
uellibis intexens ornabat cornua sertis.
P ectebatq ferũ puroq ĩfonte lauabat.
Ille manũ patiens mẽseq assuetus herili
Frrabat siluis: rursusq ad limina nota
Ip̃e domũ sera ꝙ̃uis se nocte ferebat.
Hũc procul errantẽ rapidȩ uenantis iuli
Cõmouere canes fluuio cũ forte secundo
Deflueret: ripaq estus uiridãte leuaret.
Ip̃e etiã eximie laudis succẽsus amore
Ascanius. cũuo direxit spicula cornu
Nec dextre erranti deus abfuit. actaq multo
P erq uterũ sonitu ꝑq ilia uenit harundo.
Saucius at quadrupes nota intra tecta refugit.
Successitq gemens stabulis. questuq cruentus
Atq imploranti similis tectũ omne repleuit.
Siluia prima soror palmis percussa la certos
Auxilium uocat. et duros conclamat agrestes.

Expanded text:
nutribant Tyrrhusque pater, cui regia parent nutribant Tyrrhusque pater, cui regia parent armenta et late custodia credita campi. Adsuetum imperiis soror omni Silvia cura mollibus intexens ornabat cornua sertis pectebatque ferum puroque in fonte lavabat. Ille, manum patiens mensaeque adsuetus erili, errabat silvis rursusque ad limina nota ipse domum sera quamvis se nocte ferebat. Hunc procul errantem rabidae venantis Iuli commovere canes, fluvio cum forte secundo deflueret ripaque aestus viridante levaret. Ipse etiam, eximiae laudis succensus amore, Ascanius curvo direxit spicula cornu; nec dextrae erranti deus afuit, actaque multo perque uterum sonitu perque ilia venit harundo. Saucius at quadrupes nota intra tecta refugit successitque gemens stabulis questuque cruentus atque imploranti similis tectum omne replebat. Silvia prima soror, palmis percussa lacertos, auxilium vocat et duros conclamat agrestis.
Abbreviated transcription (Latin):
Fumidus atq alte spumis exuberat amnis.
Nec iã se capit unda. uolat uapor ater ad auras.
Ergo iter ad regẽ polluta pace latinũ
Indicit primis iuuenũ et iubet arma parari.
Tutari italiã. detrudere finibus hostem.
Se satis ambobus teucrisq uenire latinis.
Hec ubi dicta de dit diuosq ĩ uota uocauit.
Certatĩ se se rutuli exhortantur ĩ arma.
Hunc decus egregiu formȩ mouet atq iuuentȩ.
Hunc ataui reges hunc cdaris dextera factis.
Dũ turnus rutulos animis audacibus implet.
Aleto ĩ teutros stigiis se concitat alis.
Arte noua speculata locũ. quo litore pulcher
Insidiis cursuq feras agitabat iulus.
Hic subitã canibus rabiẽ cocithia uirgo
Obicit. et noto nares contingit odore
Ut ceruũ ardentes agerẽt. q̃ prima malorũ
Causa fuit. belloq animos accendit agrestes.
Ceruus erat forma prestãti et cornib ingens
Tyͣride pueri quẽ matris ab ubere raptũ

Expanded text:
fumidus atque alte spumis exuberat amnis, fumidus atque alte spumis exuberat amnis, nec iam se capit unda, volat vapor ater ad auras. Ergo iter ad regem polluta pace Latinum indicit primis iuvenum et iubet arma parari, tutari Italiam, detrudere finibus hostem: se satis ambobus Teucrisque venire Latinisque. Haec ubi dicta dedit divosque in vota vocavit, certatim sese Rutuli exhortantur in arma: hunc decus egregium formae movet atque iuventae, hunc atavi reges, hunc claris dextera factis. Dum Turnus Rutulos animis audacibus implet, Allecto in Teucros Stygiis se concitat alis, arte nova speculata locum, quo litore pulcher insidiis cursuque feras agitabat Iulus. Hic subitam canibus rabiem Cocytia virgo obicit et noto naris contingit odore, ut cervum ardentes agerent; quae prima laborum causa fuit belloque animos accendit agrestis. Cervus erat forma praestanti et cornibus ingens, Tyrrhidae pueri quem matris ab ubere raptum
Abbreviated transcription (Latin):
Bella uiri pacẽq gerẽt: quis bella gerenda.
Talibus aleto dictis exarsit in iras.
At iuueni oranti subitus tremer occupat artus.
Diriguere oculi tot herinis sibilat idris
Taritaq se facies aperit. tũ flamea torquens
Lumina: cũctantẽ et q̃rentẽ dicere plura
Reppulit et geminos erexit crinibus angues.
U erberaq insonuit. rabidoq hec addidit ore.
En ego uicta situ quã ueri effeta senectus
Arma inter regũ falsa formidine ludit:
Respice ad hȩc. adsu dirarũ a sede sororũ.
Bella manu letũq gero.
Sic effata facẽ iuueni cõietit. et atro
Lumine fumantis fixit sub pectore tedas.
Olli somnũ ĩgens rũpit pauor. ossaq et artus
ꝑ fundit toto proruptus corpore sudor.
Arma amens fremit/ ĩma thoro tectisq reꝗrit.
Seuit amor ferri et scelerata ĩsania belli
Ira suꝑ. magno ueluti cũ flama sonore
Uirgea suggeritur costis undantis aeni
Exultantq estu latices. furit intus aquȩ uis.¬

Expanded text:
bella viri pacemque gerent, quis bella gerenda. bella viri pacemque gerent, quis bella gerenda. Talibus Allecto dictis exarsit in iras, at iuveni oranti subitus tremor occupat artus, deriguere oculi: tot Erinys sibilat hydris tantaque se facies aperit; tum flammea torquens lumina cunctantem et quaerentem dicere plura reppulit et geminos erexit crinibus anguis verberaque insonuit rabidoque haec addidit ore: En ego victa situ, quam veri effeta senectus arma inter regum falsa formidine ludit. Respice ad haec: adsum dirarum ab sede sororum, bella manu letumque gero. Sic effata facem iuveni coniecit et atro lumine fumantis fixit sub pectore taedas. Olli somnum ingens rumpit pavor, ossaque et artus perfundit toto proruptus corpore sudor; arma amens fremit, arma toro tectisque requirit; saevit amor ferri et scelerata insania belli, ira super: magno veluti cum flamma sonore virgea suggeritur costis undantis aëni exsultantque aestu latices, furit intus aquaï
Abbreviated transcription (Latin):
Rex tibi cõiugiũ et quesitas sanguine dotes
Abnegat. extẽnisq ĩ regnũ queritur heres.
Inũc ingratis offer te ĩrise pericdis:
Tirrenas i stene acies. tege pace latinos:
Hec adeo tibi me placida cũ nocte iaceres
Ipsa palã fari om̃ipotẽs saturnia iussit.
Q uare age et armari pubẽ portisq moueri
Letus ĩ arma para. frigios ꝗ flumine pulcro
Consedere duces. pictasq exure carinas.
Celestũ uis magna iubet. rex ip̃e latinus
Nidare cõiugiũ et dicto parere fatetur
Sentiat et tandẽ tũnũ experiatur ĩ armis.
Hic iuuenis uatẽ irridens : sic orsa uicissim
Ore refert. classes ĩuectas tobridis undã
Nõ ut rere meas effugit nuntius auras
Ne tantos michi finge metus. nec regia iuno
Immemor est nostri.
S ed te uicta situ ueriq effeta senectus
Omater curis nec ꝗcꝙͣ exercet. et arma
Regũ inter falsa uatem formidine ludit.
Cura tibi diuũ effigies et templa tueri.

Expanded text:
Rex tibi coniugium et quaesitas sanguine dotes Rex tibi coniugium et quaesitas sanguine dotes abnegat, externusque in regnum quaeritur heres. I nunc, ingratis offer te, inrise, periclis; Tyrrhenas, i, sterne acies; tege pace Latinos. Haec adeo tibi me, placida cum nocte iaceres, ipsa palam fari omnipotens Saturnia iussit. Quare age et armari pubem portisque moveri laetus in arma para, et Phrygios qui flumine pulchro consedere duces pictasque exure carinas. Caelestum vis magna iubet. Rex ipse Latinus, ni dare coniugium et dicto parere fatetur, sentiat et tandem Turnum experiatur in armis. Hic iuvenis vatem inridens sic orsa vicissim ore refert: Classis invectas Thybridis undam non, ut rere, meas effugit nuntius auris. Ne tantos mihi finge metus; nec regia Iuno inmemor est nostri. Sed te victa situ verique effeta senectus, o mater, curis nequiquam exercet et arma regum inter falsa vatem formidine ludit. Cura tibi divom effigies et templa tueri:
Abbreviated transcription (Latin):
Gratia. si iuris materni cura remordet.
Soluite crinales uittas. capite orgia mecũ.
Talem inter siluas inter deserta ferarũ
Reginã aleto stimulis agit undiq bachi.
Postꝙͣ uisa satis primos atuisse furores
Consiliũq om̃emq domũ uertisse latini.
Protinis hĩc fuscis tristis dea tollitur alis
Audacis rutuli admuros quã dicitur urbem
A crisioneis dane fundasse colonis
Precipiti delata notho. locus ardea quondã
Dictus auis et nũc magnũ manet ardea nomen.
Sed fortuna fuit. tectis hic tuͣnus in altis
Iam mediã nigra carpebat nocte quietem.
Aleto toruã faciẽ et furialia membra
Exuit in uultus se se transformat aniles.
Et frontẽ obscenã rugis arat: induit albos
Cũ uicta crines. tũ ramũ ĩnectit oliue.
Fit calibe iunonis anus tẽpliq sacerdos.
Et iuueni ante oculos his se cũ uocibus offert.
Turne tot ĩ cassum fusos patiere labores:
Et tua dardaniis trãscribi sceptra colonis:

Expanded text:
gratia, si iuris materni cura remordet, gratia, si iuris materni cura remordet, solvite crinalis vittas, capite orgia mecum. Talem inter silvas, inter deserta ferarum, reginam Allecto stimulis agit undique Bacchi. Postquam visa satis primos acuisse furores consiliumque omnemque domum vertisse Latini, protinus hinc fuscis tristis dea tollitur alis audacis Rutuli ad muros, quam dicitur urbem Acrisioneis Danae fundasse colonis, praecipiti delata noto. Locus Ardea quondam dictus avis, et nunc magnum manet Ardea nomen, sed fortuna fuit; tectis hic Turnus in altis iam mediam nigra carpebat nocte quietem. Allecto torvam faciem et furialia membra exuit, in vultus sese transformat anilis; et frontem obscenam rugis arat, induit albos cum vitta crinis, tum ramum innectit olivae; fit Calybe Iunonis anus templique sacerdos et iuveni ante oculos his se cum vocibus offert: Turne, tot incassum fusos patiere labores et tua Dardaniis transcribi sceptra colonis?
Abbreviated transcription (Latin):
Impubesq manus mirata uolubile buxũ.
Dant animos plage. nõ cursu segnior illo
ꝑ medias urbes agitur populosq feroces.
Quinetiã in siluas simulato numine bachi¬
u aius adorta nefas. maiorẽq orsa furorẽ
Fuolat. et natã frondosis montibus abdit
Quo thalamũ eripiat teucris: tedasq moretur
Fuhoe bache fremẽs. solũ te uirgine dignũ
Uociferans. et enĩ molles tibi sumere tyrsos
Te lustrare choro sacrũ tibi pascere crinem.
Fama uolat. furusq accensas pectore matres
Idẽ om̃es simul ardor agit noua q̃rere tecta.
Reseruere domos. uẽtis dãt colla comasq.
Ist alie tremulis ululatibus. ethera cõplent.
Pampineasq gerũt ĩcinctȩ pellibus hastas.
Ipsa inter medias flagrantẽ feruida pinũ
Sustinet: et nate tuͣniq canit himeneos
Sanguineã torquẽs aciẽ toruũq repente
Clamat io matres audite ubicũq latinȩ
Siqua piis animis manet ĩfelicis amate

Expanded text:
inpubesque manus, mirata volubile buxum; inpubesque manus, mirata volubile buxum; dant animos plagae: non cursu segnior illo per medias urbes agitur populosque feroces. Quin etiam in silvas, simulato numine Bacchi, maius adorta nefas maioremque orsa furorem evolat et natam frondosis montibus abdit, quo thalamum eripiat Teucris taedasque moretur, Euhoe Bacche, fremens, solum te virgine dignum vociferans, etenim mollis tibi sumere thyrsos, te lustrare choro, sacrum tibi pascere crinem. Fama volat, furiisque accensas pectore matres idem omnis simul ardor agit nova quaerere tecta: deseruere domos, ventis dant colla comasque, ast aliae tremulis ululatibus aethera complent, pampineasque gerunt incinctae pellibus hastas; ipsa inter medias flagrantem fervida pinum sustinet ac natae Turnique canit hymenaeos, sanguineam torquens aciem, torvumque repente clamat: Io matres, audite, ubi quaeque, Latinae: Siqua piis animis manet infelicis Amatae
Abbreviated transcription (Latin):
Perfidus alta petens abducta uirgine predo.
At nõ sic frigius penetrat lacedemona pastor
Ledeamq helenã troianas uexit ad urbes.
Quid tua sancta fides: ꝗͥd cura antiqua tuorũ:
Et cõsanguineo totiens data dextera turno:
Si gener externa petitur de gente latinis
I dq sedet fauniq premũt te iussa parentis.
O ninẽ eꝗdẽ sceptris terrã quȩ libera nostris
Dissidet externas reor. et sic dicere diuos.
Et tuno si prima domus repetatur origo
I nachus a crisiusq patres: medieq micenȩ.
His ubi neꝗcꝙͣ dictis experta latinum
Contra stare uidet. penitus ĩ uistera lapsu
Serpentis furiale malũ totamq ꝑerrat.
T ũ uero infelix ingentibus excita monstris
In mẽsam sine more furit linphita ꝑurbẽ.
Ceu quondã torto uolitans sub uerbere turbo
Quẽ pueri ĩ magno giro uacua atria circũ
Intenti ludo exercent. ille actus habena
Curuatis fertur spatiis. stupet ĩscia supra

Expanded text:
perfidus alta petens abducta virgine praedo? perfidus alta petens abducta virgine praedo? An non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor Ledaeamque Helenam Troianas vexit ad urbes ? Quid tua sancta fides, quid cura antiqua tuorum et consanguineo totiens data dextera Turno? Si gener externa petitur de gente Latinis idque sedet Faunique premunt te iussa parentis, omnem equidem sceptris terram quae libera nostris dissidet, externam reor et sic dicere divos. Et Turno, si prima domus repetatur origo, Inachus Acrisiusque patres mediaeque Mycenae. His ubi nequiquam dictis experta Latinum contra stare videt penitusque in viscera lapsum serpentis furiale malum totamque pererrat, tum vero infelix, ingentibus excita monstris, immensam sine more furit lymphata per urbem. Ceu quondam torto volitans sub verbere turbo, quem pueri magno in gyro vacua atria circum intenti ludo exercent; ille actus habena curvatis fertur spatiis; stupet inscia supra
Abbreviated transcription (Latin):
Exin gorgoneis aleto infecta uenenis
Prĩcipio latiũ et laurentis tecta tiranni
Telsa petit: tacitumq obsedit limen amatȩ.
Q uã suꝑ aduentu teucrũ. tũniq himerieis
Feminee ardentẽ cureq ireq coquebant.
Nuic dea ceruleis unũ de crinibus anguem
Conicit. ĩq sinũ precordia ad ĩtima subdit.
Quo furibunda domũ mõstro ꝑmisceat omnẽ
Ille inter uestes et leuia pectora lapsus
Uoluitur: at tactu nullo fallitq furentẽ
Uipereã inspirans animã. fit tortile collo
Aurũ ingens coluber. fit lõge tenuia uicte.
Innectitq comas: et mẽbris lubricus errat.
Ac dũ prima lues udo sublapsa ueneno
ꝑtentat sensus atq ossibus ĩplicat ignem.
Necdũ animus toto ꝑcepit pectore flamã.
Mollius et solito matrũ de more locuta est.
Multa suꝑnata lacrimãs frigusꝙ himeneis.
Exulibus ne datur ducẽda lauinia teucris:
Ogenitor: nec te miseret nateq tuiq
Nec matris miseret: quã primo a qlone relĩquat

Expanded text:
Exin Gorgoneis Allecto infecta venenis principio Latium et Laurentis tecta tyranni celsa petit tacitumque obsedit limen Amatae, quam super adventu Teucrum Turnique hymenaeis femineae ardentem curaeque iraeque coquebant. Huic dea caeruleis unum de crinibus anguem conicit inque sinum praecordia ad intuma subdit, quo furibunda domum monstro permisceat omnem. Ille inter vestes et levia pectora lapsus volvitur attactu nullo fallitque furentem, vipeream inspirans animam: fit tortile collo aurum ingens coluber, fit longae taenia vittae innectitque comas, et membris lubricus errat. Ac dum prima lues udo sublapsa veneno pertemptat sensus atque ossibus implicat ignem necdum animus toto percepit pectore flammam, mollius et solito matrum de more locuta est, multa super nata lacrimans Phrygiisque hymenaeis: Exsulibusne datur ducenda Lavinia Teucris, O genitor, nec te miseret gnataeque tuique ? Nec matris miseret, quam primo aquilone relinquet
Abbreviated transcription (Latin):
Montibus ĩ nostris solus tibi certeͬt amintas.
Q uid si idẽ certet phebũ superare canendo:
Incipe mopse prior si quos aut phyllidis ignes
Aut alconis habes laudes aut iurgia codri.
Inc̾ipe. pascentes seruabit tytirus ȩdos.
Im̃o hec ĩuiridi nuꝑ quȩ cortice fagi
Carmina descripsi et modulans alterna notaui.
Experiar tu deinde iubeto certet amintas.
Lenta salix quãtũ pallenti cedit oliue:
Puniceis humilis ꝙͣtũ saliunca rosetis.
Iudicio nostro tantũ tibi cedit amintas.
Sed tu desine plura puer. successimꝰ antro.
Extinctũ nĩphe crudeli funere dãpnim
Flebãt uoscorili testes et flumina nĩphys
Cũ cõplexa sui corpus miserabile nati
Atq deos atq astra uocat crudelia mater.
Nõ ulli pastos illis egere diebus
Frigida dãpni boues ad flumina ulla. neq amnẽ
Libauit quadrupes. nec graminis attigit herbã.
Dãpni tuũ perios etiã ĩgemuisse leones

Expanded text:
Montibus in nostris solus tibi certat Amyntas. Montibus in nostris solus tibi certat Amyntas. Quid, si idem certet Phoebum superare canendo? Incipe, Mopse, prior, si quos aut Phyllidis ignes, aut Alconis habes laudes, aut iurgia Codri: incipe, pascentis servabit Tityrus haedos. Immo haec, in viridi nuper quae cortice fagi carmina descripsi et modulans alterna notavi, experiar, tu deinde iubeto ut certet Amyntas. Lenta salix quantum pallenti cedit olivae, puniceis humilis quantum saliunca rosetis, iudicio nostro tantum tibi cedit Amyntas. sed tu desine plura, puer; successimus antro. Extinctum nymphae crudeli funere Daphnim flebant; vos coryli testes et flumina nymphis; cum complexa sui corpus miserabile nati, atque deos atque astra vocat crudelia mater. Non ulli pastos illis egere diebus frigida, Daphni, boves ad flumina; nulla neque amnem libavit quadrupes, nec graminis attigit herbam. Daphni, tuum Poenos etiam ingemuisse leones
Abbreviated transcription (Latin):
A spice conuexo nutãtẽ pondere mundũ
Terrasq et tractusq maris cęlũq profundũ.
A spice uenturo letentur ut omnia sedo.
O michi tũ longę maneat pars ultima uite
S piritus et quãtũ sat erit tua dicere facta
Nõ me carminibus uiricet nec thracius orpheus
Nec linus huic mater ꝙ̃uis atq huic pater ad sit
Orphi caliope lino formosus apollo.
P an etiã archadia mecũ si iudice certet
Pan etiã archadia dicat se iudice uictũ.
Incipe parue puex rasu cognoscere matrẽ.
Matri longa decẽ tulerint fastidia menses.
Incipe parue puer. cui nõ risere parentes
Nec deus hũc mensa dea nec dignata cubili ẽ.
su calamos ĩflare leues ego dicere uersus
Hic corilis mixtas inter consedimus ulmos.
Tu maior tibi me ẽ xquum parere menalca.
Siue sub ĩcertas çephiris motantibus umbras
Siue antro potius succedimus. aspice ut antrũ
Siluestris raris sparsit labrusca racemis.

Expanded text:
Aspice convexo nutantem pondere mundum, Aspice convexo nutantem pondere mundum, terrasque tractusque maris caelumque profundum! Aspice, venturo laetentur ut omnia saeclo! O mihi tam longae maneat pars ultima vitae, spiritus et quantum sat erit tua dicere facta! Non me carminibus vincet nec Thracius Orpheus, nec Linus, huic mater quamvis atque huic pater adsit, Orphei Calliopea, Lino formosus Apollo, Pan etiam, Arcadia mecum si iudice certet, Pan etiam Arcadia dicat se iudice victum. Incipe, parve puer, risu cognoscere matrem, matri longa decem tulerunt fastidia menses. Incipe, parve puer, cui non risere parentes, nec deus hunc mensa, dea nec dignata cubili est.tu calamos inflare levis, ego dicere versus, hic corylis mixtas inter consedimus ulmos? Tu maior; tibi me est aequum parere, Menalca, sive sub incertas zephyris motantibus umbras, sive antro potius succedimus: aspice, ut antrum silvestris raris sparsit labrusca racemis.
Abbreviated transcription (Latin):
Incultisq rubens pendebit sentibus uua.
Et diux quertus sudabũt roscida mella.
Pauca tamen suberũt prisce uestigia fraudis
Que tẽptare thetĩ ratibus q̃ iungere muris
Opida q̃ iubeant telluri ĩfindere sulcos.
Alter erit tũ typhis et altera q̃ uehat argon
Delectos heroas. erũt etiam altera bella.
A tq iterũ ad troiã magnus mittetur achilles.
Hĩc ubi ia firmata uirũ te feterit ȩtas
Cedet et ip̃e mari uector. nec nautica pinus
Nutabit merces. om̃is feret omnia tellus.
Nõ rastros patietur humus: nõ uinea falcẽ.
Robustus qͦ iã tauris iuga soluet arator.
Nec uarios discet mentiri lana colores.
I p̃e sed ĩ pratis aries iam suaue rubenti
Nurice iam croceo mutabit uellera luto.
Spõte sua sandix pascentes uestiet agnos.
Talia secla suis dixerũt currite fusis
Cõcordes stabili fatorũ numine parcȩ.
Aggredere o magnos aderit iã tẽpus honores
Cara deu soboles magnũ iouis incrementũ.

Expanded text:
incultisque rubens pendebit sentibus uva, incultisque rubens pendebit sentibus uva, et durae quercus sudabunt roscida mella Pauca tamen suberunt priscae vestigia fraudis, quae temptare Thetim ratibus, quae cingere muris oppida, quae iubeant telluri infindere sulcos: alter erit tum Tiphys, et altera quae vehat Argo delectos Heroas; erunt etiam altera bella, atque iterum ad Troiam magnus mittetur Achilles. Hinc, ubi iam firmata virum te fecerit aetas, cedet et ipse mari vector, nec nautica pinus mutabit merces: omnis feret omnia tellus: non rastros patietur humus, non vinea falcem; robustus quoque iam tauris iuga solvet arator; nec varios discet mentiri lana colores: ipse sed in pratis aries iam suave rubenti murice, iam croceo mutabit vellera luto; sponte sua sandyx pascentis vestiet agnos. Talia saecla, suis dixerunt, currite, fusis concordes stabili fatorum numine Parcae. Adgredere o magnos—aderit iam tempus—honores, cara deum suboles, magnum Iovis incrementum!
Abbreviated transcription (Latin):
Iam noua progenies cȩlo dimittitur alto.
Tu modo nascenti puero quo ferrea primũ
Desinet ac toto surget gens aurca mundo
Casta faue lucina tuus iã regnat apollo.
Teq adeo decus hoc eui te consule inibit
Pollio: et ĩcipient magni procedere menses.
Te duce siqua manẽt sceleris uestigia nostri
Irrita perpetua soluent formidine terras.
Ille deu accipiet uitã. diuisq uidebit
ꝑ mixtos hemas. et ip̃e uidebitur illis.
Facatũq reget patriis uirtutibus orbem.
At tibi prima puer nullo munuscula cultu
Frrantes hederas passim cũ bactare tellus
MNixtaq ridenti colocasia fundet achanto.
I p̃e lacte domũ referent distenta capellȩ
Ubera. nec magnos metuent armẽta leones.
I p̃a tibi blandos fundẽt cunabula flores.
Occidet et serpens et fallax herba ueneni
Eccidet. assiriũ uulgo nascetur amomũ.
At simul heroũ laudes et facta parentis
Iam legere et q̃ sit poteris cognoscere uirtus
Molli paulatĩ flauescet campus arista.

Expanded text:
iam nova progenies caelo demittitur alto. Tu modo nascenti puero, quo ferrea primum desinet ac toto surget gens aurea mundo, casta fave Lucina: tuus iam regnat Apollo. Teque adeo decus hoc aevi te consule inibit, Pollio, et incipient magni procedere menses. te duce, si qua manent sceleris vestigia nostri, inrita perpetua solvent formidine terras. ille deum vitam accipiet, divisque videbit permixtos heroas, et ipse videbitur illis, pacatumque reget patriis virtutibus orbem. At tibi prima, puer, nullo munuscula cultu errantis hederas passim cum baccare tellus mixtaque ridenti colocasia fundet acantho. Ipsae lacte domum referent distenta capellae ubera, nec magnos metuent armenta leones; ipsa tibi blandos fundent cunabula flores, occidet et serpens, et fallax herba veneni occidet, Assyrium volgo nascetur amomum. at simul heroum laudes et facta parentis iam legere et quae sit poteris cognoscere virtus, molli paulatim flavescet campus arista,
Abbreviated transcription (Latin):
Fheu ꝗd uolui misero michi. floribus austrũ
ꝑ ditus et liquidis ĩmisi fontibus apros.
Quẽ fugis ah demenis: habitarũt dii qͦ siluas
Dardaniusq paris. pallas quas cõdidit arces
I p̃a colat. nobis placeant ante om̃ia siluę
Forua leena lupũ seꝗtur. lupus ip̃e capellã
Florentẽ cithisũ seꝗtur lasciua capella.

Expanded text:
uid volui misero mihi! Floribus austrum perditus et liquidis inmisi fontibus apros. Quem fugis, ah, demens? Habitarunt di quoque silvas, Dardaniusque Paris. Pallas, quas condidit arces, ipsa colat; nobis placeant ante omnia silvae. Torva leaena lupum sequitur; lupus ipse capellam; florentem cytisum sequitur lasciva capella
Abbreviated transcription (Latin):
Ianiq adeo suꝑ unus erã cũ lũmina ueste
Seruantẽ et tacitã secreta ĩ sede latentem
T indarida aspicio. dant cdara ĩcendia lucem
T rranti passimq oculos ꝑ cuncta ferenti.
Illa sibi infestos euersa ob ꝑgama teutros
Et danaũ penã et deserti coniugis iras
Premetuens troiȩ et patriȩ cõmunis erinis
Abdiderat se se atq aris inuisa sedebat.
Exarsere ignes animo: subit ira cadentem
Ulcisci patriã et sceleratas sumere penas.
S cilicet hec spartã ĩcolumis patriasq micenas
Aspiciet partoqi ibit regina triumpho
Cõiugiũq domũq patres natosq uidebit
Iliadũ turba et frigiis comitata ministris.
Occderit ferro patriã et troia arserit igni:
Dardanudũ totiens sudarit sanguine litus.
N anq etiã et si nullũ memorabile nomen
Feminea ĩ pena est. habet hec uictoria laudẽ
Extinxisse nefas tãtũ et sũpsisse merentis
Laudabor penas animũq explesse iuuabit
ltricis famã et cineres satiasse meorũ.

Expanded text:
Iamque adeo super unus eram, cum limina Vestae seruantem et tacitam secreta in sede latentem Tyndarida aspicio; dant clara incendia lucem erranti passimque oculos per cuncta ferenti. Illa sibi infestos euersa ob Pergama Teucros et Danaum poenam et deserti coniugis iras praemetuens, Troiae et patriae communis Erinys, abdiderat sese atque aris inuisa sedebat. Exarsere ignes animo; subit ira cadentem ulcisci patriam et sceleratas sumere poenas. 'scilicet haec Spartam incolumis patriasque Mycenas aspiciet, partoque ibit regina triumpho, coniugiumque domumque patres natosque uidebit, Iliadum turba et Phrygiis comitata ministris ? Occiderit ferro Priamus? Troia arserit igni? Dardanium totiens sudarit sanguine litus? Non ita. Namque etsi nullum memorabile nomen feminea in poena est, habet haec uictoria laudem. Extinxisse nefas tamen et sumpsisse merentis laudabor poenas, animumque explesse iuuabit ultricis famam et cineres satiasse meorum '.
Abbreviated transcription (Latin):
Insidiȩ. iã deiphebi dedit ampla ruinam
Uulcano superante domus. iã proximus ardet
Ucalegon. sigea igni freta lata relucent.
Exoritur clamorq uirũ clangorq tubarũ.
Arma amens capio nec sat rationis ĩ armis.
S ed glomerare manũ bello et cõcũrere ĩ arcẽ
Cũ socus ardent animi furor iraq mentẽ
Precipitãt. pulcrũq mori suctũrit ĩ armis.
Ecce autẽ telis panthus elapsus achiuũ
Fãthus otriades arcis phebiq sacerdos
Sacra manu uictosq deos pãuũq nepotem

Expanded text:
insidiae. Iam Deiphobi dedit ampla ruinam insidiae. Iam Deiphobi dedit ampla ruinam Volcano superante domus; iam proxumus ardet Ucalegon; Sigea igni freta lata relucent. Exoritur clamorque virum clangorque tubarum. Arma amens capio; nec sat rationis in armis, sed glomerare manum bello et concurrere in arcem cum sociis ardent animi; furor iraque mentem praecipitant, pulchrumque mori succurrit in armis. Ecce autem telis Panthus elapsus Achivom, Panthus Othryades, arcis Phoebique sacerdos, sacra manu victosque deos parvumque nepotem
Abbreviated transcription (Latin):
Hostis habet muros. ruit alto a culmine troia.
Sat patriȩ priamoq datũ est. si pergama dextra
Defendi possent etiã hac defensa fuissent.
Sacra tuosq tibi cõmendat troia penates.
Nos cape fatorũ comites his menia quere
Magna ꝑerrato statues q̃ deniq ponto.
Sic ait et manibus uictas uestãq potẽtem
E ternũq aditis effert penetralibus igriẽ.
Diuerso interea miscentur męnia luctu
Et magis atq magis ꝙͣꝙͣ secreta parentis
Anchise domus arboribusq obtecta recessit
Clarescũt sonitus armorũq ĩgruit hõror
Excutior somno et sũmi fastigia tecti
Ascensu supero. atq ãrectis auribus asto.
In segetẽ ueluti cũ flama furẽtib autris
Incidit aut rapidus mõtano flumine torens
S ternit agros stẽnit sata leta boũq labres
Precipitesq trahit siluas stupet ĩscius aito
Accipiens sonitũ saxi deuertice pastor.
Tũ uero manifesta fides. danaũq patescũt

Expanded text:
Hostis habet muros; ruit alto a culmine Troia. Hostis habet muros; ruit alto a culmine Troia. Sat patriae Priamoque datum: si Pergama dextra defendi possent, etiam hac defensa fuissent. Sacra suosque tibi commendat Troia penatis: hos cape fatorum comites, his moenia quaere magna, pererrato statues quae denique ponto. Sic ait, et manibus vittas Vestamque potentem aeternumque adytis effert penetralibus ignem. Diverso interea miscentur moenia luctu, et magis atque magis, quamquam secreta parentis Anchisae domus arboribusque obtecta recessit, clarescunt sonitus, armorumque ingruit horror. Excutior somno, et summi fastigia tecti ascensu supero, atque arrectis auribus adsto: in segetem veluti cum flamma furentibus austris incidit, aut rapidus montano flumine torrens sternit agros, sternit sata laeta boumque labores, praecipitisque trahit silvas, stupet inscius alto accipiens sonitum saxi de vertice pastor. Tum vero manifesta fides, Danaumque patescunt
Abbreviated transcription (Latin):
In somnis ecte ãnt̾eculos mestissimus hector
Uisus adesse michi latgosq effundere fletus
Raptatus bigis ut quondã aterq cruento
Puluere ꝑq pedes ⁊raiectus lora tumentes.
Hei michi qualis erat quantũ mutatus ab illo
Hectore qui redit exuuias indutus achillis:
Uuel danaũ frigios iaculatus puppib ignes:
S qualentẽ barbã et cõcretos sanguine criues
Uulneraq illa gerens q̃ circũ plurima muros
Acgepit patrios. ultro flens ip̃e uidebar
Cõpellare uirũ et mestas expromere uoces.
O lux dardaniȩ spes o fidissima theucrũ
Q ue tante tenuere morȩ: quib hector ab oris
Expectate uenis ut te pest multa tuorũ
F unera post uarios hoĩuq urbisq labores
Defessi aspicimus : quȩ causa ĩdigna serenos
F edauit uultus: aut cur hec uulnera cernio:
Ille nichil. nec me quęrentẽ uana moratur.
Sed grauiter gemitus imo de pectore ducens
Neu fuge nate dea teq his ait eripe flamis.

Expanded text:
In somnis, ecce, ante oculos maestissimus Hector In somnis, ecce, ante oculos maestissimus Hector visus adesse mihi, largosque effundere fletus, raptatus bigis, ut quondam, aterque cruento pulvere, perque pedes traiectus lora tumentis. Ei mihi, qualis erat, quantum mutatus ab illo Hectore, qui redit exuvias indutus Achilli, vel Danaum Phrygios iaculatus puppibus ignis, squalentem barbam et concretos sanguine crinis volneraque illa gerens, quae circum plurima muros accepit patrios. Ultro flens ipse videbar Compellare virum et maestas expromere voces: O lux Dardaniae, spes O fidissima Teucrum, quae tantae tenuere morae? Quibus Hector ab oris exspectate venis? Ut te post multa tuorum funera, post varios hominumque urbisque labores defessi aspicimus! Quae causa indigna serenos foedavit voltus? Aut cur haec volnera cerno? Ille nihil, nec me quaerentem vana moratur, sed graviter gemitus imo de pectore ducens, Heu fuge, nate dea, teque his, ait, eripe flammis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ille dies festa uelamus fronde ꝑ urbem.
Uertitur ĩterea celũ et ruit occeano nox
Inuolueris umbra magna tẽramq polũq¬
a irmidonũq dolos. fusi ꝑ menia teucri
Conticuere. sopor fessos complectitur artus.
Et iam argiua phalanx instructis nauibus ibat
A tenedo tacite ꝑ amica silentia lurȩ
Litora nota petens. flamas cũ rȩgia puppis
Extulerat. fatisq deũ defensus iniquis
Inclusos utero danaos et pinea furtim
Laxat claustra sinon. illos intefactus ad auras
Reddit equus. lȩtiq cauo se robore promũt
Thessandrus stelenusq duces et dirus ulixes
Dimissum lapsi ꝑ funẽ achamasq thoasq
Pelidesq neoptolemus primusq machaon
Et menelaus et ip̃e doli fabricator epeus
Inuadũt urbẽ somno uinoq sepultam.
Ceduntur uigiles. portisq patentibus om̃es
Accipiunt socios. ata agmiria cõscia iungũt.
Tẽpus crat quo prima quies mortalibus egris
Iricipit. et dono ciuũ gratissima serpit.

Expanded text:
ille dies, festa velamus fronde per urbem. ille dies, festa velamus fronde per urbem. Vertitur interea caelum et ruit oceano nox, involvens umbra magna terramque polumque Myrmidonumque dolos; fusi per moenia Teucri conticuere, sopor fessos complectitur artus: et iam Argiva phalanx instructis navibus ibat a Tenedo tacitae per amica silentia lunae litora nota petens, flammas cum regia puppis extulerat, fatisque deum defensus iniquis inclusos utero Danaos et pinea furtim laxat claustra Sinon. Illos patefactus ad auras reddit equus, laetique cavo se robore promunt Thessandrus Sthenelusque duces, et dirus Ulixes, demissum lapsi per funem, Acamasque, Thoasque, Pelidesque Neoptolemus, primusque Machaon, et Menelaus, et ipse doli fabricator Epeos. Invadunt urbem somno vinoque sepultam; caeduntur vigiles, portisque patentibus omnis accipiunt socios atque agmina conscia iungunt. Tempus erat, quo prima quies mortalibus aegris incipit, et dono divom gratissima serpit.