comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sed cumipsos cibili orta ẽ et operatio .ẽ. postea consecuta
Discernere enim nos oportetoperationis exordium
tunc enimpos sunt aduerterescientuã cum scibilieẽ ꝓ
creatam operationem uero eius apparuis sepostea in da¬
gatione ꝓdentium quib: depulsis optima diffinitio ẽ
ad aliquid relatorũ semꝑ easimuluel extingui uel nas
ci illud sanedebemus memoria continere no n omnia
ad aliquid dicta isdẽ casib: referriad ea quibus iungun¬
tur sed alia genitiuoca sui aliadatiuo pleraque
ab latiuo copͦulari et genitiuo quidẽ ut seruus dñi
duplum simplidatiuo simile similibarbari ablatiuo
uero sensibile sensu sensibi lescientia stibi le et cetera
huius modi quamuarus casibus alterius societatenuc
tuntur: In .ẽ autem huic categoriȩ et soli et omniut
simplicidr̃ et simplumdupli et seruus dñi et dñs serui:

Expanded text:
sed cum ipso scibili orta est, et operatio est postea consecuta. sed cum ipso scibili orta est, et operatio est postea consecuta. Discernere enim nos oportet operationis exordium; tunc enim possumus aduertere scientiam cum scibili esse procreatam, operationem uero eius apparuisse postea indagatione prudentium. Quibus depulsis, optima definitio est ad aliquid relatorum semper ea simul uel extingui uel nasci. Cap. 103. Illud sane debemus memoria continere non omnia 'ad-aliquid' dicta iisdem casibus referri ad ea quibus iunguntur, sed alia genitiuo casui, alia datiuo, pleraque ablatiuo copulari. Et genitiuo quidem ut seruus domini, duplum simpli; datiuo, simile simili, par pari; ablatiuo uero, sensibile sensu sensibile, scibile scientia scibile, et caetera huiusmodi quae uariis casibus alterius societate nectuntur. Cap. 104. Inest autem huic categoriae et soli et omni ut simpli dicitur et simplum dupli, et seruus domini et dominus serui.
Abbreviated transcription (Latin):
geo metricos. antegram me. uel circulus fuit sedeox
scientia a sapientibus postea conp̃hensa. ẽ. propera¬
qua e ante fuis se scibile in quopossit scientiareppe¬
riri. Hii argum ento igitur monstrat multa ẽt
huius cathegori e quibus non ẽ ortus et occisus uae
eẽ communis et sensibilis enimsensus quȩ exempli
ratione constare contendunt. siquidem sensibila
ante fuerint : Elimenta enim quib: omne corpil
onscat inte fuerant quam corpus cabis aliqendi aset dur
inquo sensus existeret. his igitur argumentis ostendunt
uoluerit neculla societa te confundere intellegetad¬
aliquid dictum nom posse eẽ a sine altero cuius eẽ dr̃ sci¬
bili scibili enimsi uecirtulo in ipso ortunaturescientia
sociata ẽ. Simulnamq ut sabile eẽ cepit. habuitscientiã
sui sed nedum energia id. ẽ. operatione monstrata ñ
ergo tunc cepit eẽ scientia eẽ quando cȩpit operari

Expanded text:
geometricos ante γραμμή vel circulus fuit, sed eorum geometricos ante γραμμή vel circulus fuit, sed eorum scientia postea a sapientibus comprehensa est proptereaque ante fuisse scibile in quo possit scientia reperiri. Hoc argumento igitur monstrant multa esse huius categoriae quibus non ortus et occasus videatur esse communis. Et sensibilis enim sensusque exemplum simili ratione constare contendunt, siquidem sensibilia ante fuerint; elementa enim quibus omne corpus stat ante fuerunt quam corpus ex his aliquod nasceretur in quo sensus existeret. His igitur aruoluerit nec ulla societate confundere, intelleget 'ad-aliquid' dictum non posse esse sine altero cuius esse dicitur; scibili enim siue circulo in ipso ortu naturae scientia sociata est; simul namque ut scibile esse coepit, habuit scientiam sui, sed necdum einergeiva id est operatione monstrata‹m›. Non ergo tunc coepit esse scientia eius quando coepit operari,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmanere. similiterque simplũ non sit nec duiplu c̃u
si simplum fuerit et duplum netes sario appirebit
manifestius dinoscat: haecuia ẽ quadebemꝰ aduerem
non generaliter sed specialiter hoc duplumdiemis
ethuius simplici duplum diceinus ac proptercitin
uere ad aliquid cathegoria ẽ. quotiens uerbigt̃is
socratẽ crrsippo dicimus uultueẽ consimilẽceteriꝰ
quo pacto uel quis uel cuisit similis demonstrabm
nisi et quisimilis et cusit similis personalit indic¬
mus sunt quidam qui huic difinicione uelint nat¬
re suꝑfluam questionem asserentes inuenire posse
ad aliquid dictum quod ante sit et posteanascatur qui
deipse debeat nuncupari. Vt etiam uid eanturhico
duo nec ortu nec baca su sibi eẽ coniuncta. acdintexm¬
pla scibilis et scientia asserentes antescibile fuisse
et post eius scientiã consecutam. Verbi gra apud

Expanded text:
permanere; similiterquc si simplum non sit, nec duplum est, permanere; similiterquc si simplum non sit, nec duplum est, at si simplum fuerit, et duplum necessario apparebit.manifestius dinoscatur, haec uia est, qua debemus aduertere non generaliter sed specialiter hoc ʻduplumʼ dicimus, et huius simpli duplum dicimus. Ac propterea tunc vere ad-aliquid categoria est quoties, verbi gratia, Socraten Chrysippo dicimus vultu esse consimilem ceterum quo pacto vel quis vel cui sit similis demonstrabimus nisi et quis similis sit et cui sit similis personaliter indicemus?. Sunt quidam qui huic definitioni velint movere superfluam quaestionem asserentes inveniri posse ʻad-aliquidʼ dictum quod ante sit, et postea nascatur quod de ipso debeat nuncupari, ut iam videantur haec duo nec ortu nec occasu sibi esse coniuncta. Ac dant exempla scibilis et scientiae, asserentes ante scibile fuisse et post eius scientiam consecutam verbi gratia apud
Abbreviated transcription (Latin):
tio et scientia et posicio et sensus similirationenoscuntur.
Nonnos autem turbet quod
quȩdam huius cathegorie ẽẽ narrantur.
quȩ t qualitate uid eantur ẽe coniuncta¬
habitus enim et affectio et scientia et cetera.
quȩ tumhis dictas qualitatiuidentur maxi¬
meconuenire sed differentiã debemꝰaduer¬
tere quȩ due cathegoriȩ id ẽ. qualitas.
scientia
reicuius libet quamsitim cibilis scientia
dr̃ et sensus reicius que sit sensibilis sensus dr̃
Tunc ad aliquid debemus accipere: aut cum scentia uel
disciplina non reicuus libet sed hominis. dr̃ quali¬
tatem debemus agnoscere: Hoc ẽ. interumdi ffe¬
rentialicet proprie hanc cathegoriam quȩ adaliqͥd
dr̃ uolumus difinire utaceteris separetur in hominos
dixeris netes saria egxistet et seruus cuimuro domnitol
seuel interimunt uel ostendunt apparent te emimdis
nascitur simplum duplo perentenet simplumpotent

Expanded text:
uid affectio, et scientia et positio et sensus simili ratione noscuntur. uid affectio, et scientia et positio et sensus simili ratione noscuntur. Non nos autem perturbet, quod quaedam hujus categoriae esse narrantur, ae et qualitati videntur esse conjunctaHabitus enim et affectio et scientia et caetera quae cum his dicta sunt, qualitati videntur maxime convenire. Sed differentiam debemus advertere, qua hae duae categoriae, id est qualitas, scientia cujuslibet rei quae sit scibilis, scientia dicitur, et sensus rei ejus, quae sit sensibilis, sensus dicitur; tunc ad aliquid debemus accipere: at cum scientia aut disciplina non rei cujuslibet, sed hominis dicitur, qualitatem debemus agnoscere. Haec est interim differentia, licet si proprie hanc categoriam, quae ad aliquid dicitur volumus definire ut a ceteris separetur in omnes dixeris, necessario exsistet et seruus, cum uero dominumse uel interimunt ucl ostendunt apparente enim duplo nascitur simplum, duplo pereunte nec simplum poterit
Abbreviated transcription (Latin):
netessario tertum uoluit ordinare ut discussis atq
monstritis omnibus que tuiq conuenirent frequens
nibus suis aristo teles sed ab eorum terminis quian¬
tese ad aliquid perperam definirtuoluer̃ ita tantũ
haec debemus audire quasitractaui neces saria. Astute
enimetdat illis auxilium phylosophus et medellam
malepositis terminis squȩrit̃ postea siue ꝓlatione
sententiȩ omnia quamin proprie diffinita sunt
tero sinetuius societate et̃ ñ possit et cuius uisomnius
ex alterius coniunctione descendet. ut duplum
simplici dr̃ duplum maus minoris dr̃ maius simile
similidr̃ simile. Claret igiturad aliquidñ suaui sed
alterius coniunctione consistere. Eodem modo
accipienda sunt cetera quae eius dẽ cathegoriȩ eẽ nos¬
cuntur . ut ẽ habitus affectio dis ciplina posiciosensus
inestes in nominauit et haecnamq: pendent exaltero

Expanded text:
necessario tertiam uoluit ordinare ut, discussis atque necessario tertiam uoluit ordinare ut, discussis atque monstratis omnibus quae cuique conuenirent, frequens n a definitionibus suis Aristoteles, sed ab eorum terminis qui ante se ad-aliquid perperam definire uoluerunt. Ita tamen haec debemus audire quasi tractatui necessaria. Astute enim et dat illis auxilium philosophus et medelam male positis terminis quaerit, postea suae prolatione sententiae omnia quae improprie definita sunt tero sine cuius societate esse non possit et cuius uis omnis ex alterius coninnctione descendit; ut duplum simpli dicitur duplum, maius minoris dicitur maius, simile simili dicitur simile. Claret igitur ad-aliquid non sua ui sed alterius coniunctione consistere. Cap. 96. Eodem modo accipienda sunt caetera quae eiusdem categoriae csse noscuntur, ut est habitus, affestio, disciplina, positio, sensus qevsin, aisqhsin nominauit. Et haec namque pendent ex altero,
Abbreviated transcription (Latin):
autminus tres nominare dementia ẽ. et tempus
non potest eẽ tempore magis autminus: Claret
igitur his expositis magis etminus. inquantum in
quod i n omni et in solo inuenitur illud ẽ ut omnia ci
paria aut in paria dicontur. ut numerus paret
in par non equalis numero sipar ẽ. aut sunpar
Non equalis dicatur. Similiterque cus omnia nec¬
cqualia et in equalia sed paria aut in paria nuncu¬
pantur: Ceam uero quȩ adquantum non ꝑtinent
similia sibipocius quamȩqualia nominam̃ ut albũ
albo aut non similedicatur : hocenim uerbum spe¬
cialiter his quae inquanto s̃ uidetur in fixum
at hegoriarum tertia quod latine adaliquid
greceprosticen set et quidem hane tertim ñ ordo
sedtractatus necessitas fecit. Nampost quantũ
quale sequebatur uerũ qm̃ infine qua nonti quȩdã
eusdẽ generisad aliquid uidebantur pos se
possetrans ferri hanccathegoriã quȩ quarta fuerat

Expanded text:
aut minus tres' nominare dementiae est; et tempus aut minus tres' nominare dementiae est; et tempus non potest esse tempore magis aut minus. Claret igitur his expositis magis et minus in quanto inuequod in omni et in solo inuenitur, illud est, ut omnia eius paria aut imparia dicantur, ut numerus par et impar non aequalis numerus si par est, aut, si impar, noninaequalis dicatur; similiterque eius omnia nontaequalia et inaequalia, sed paria aut imparia nuncupantur . Caetera uero quae ad quantum non pertinent, similia sibi potius quam aequalia nominamus, ut album albo simile aut non simile dicatur. Hoc enim uerbum specialiter iis quae in quanto sunt uidetur infixum. p. 93. Categoriarum tertia est quae latine 'ad-aliquid', graece prov" ti censetur. Et quidem hanc tertiam non ordo, sed tractatus necessitas fecit; nam, post quantum, quale sequebatur; uerum, quoniam in fine quanti quaedam eiusdem generis ‹in› adaliquid uidebantur posse transferri, hanc categoriam, quae quarta fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
uel infradicimus ubialiquid geratur. agnoscitur sed
haec ut diximus uerri gentum sint nos uero in quanto
admixti contrariu moredere non debemus aduerte¬
re interea licet huius occasione tractatus aliud eẽ
suꝑ et subternaturale ẽ aliud uere quod circanos
naturale enim non potest inmutare. Nr̃mautẽ
migracione hominum cum mutatur ut siquis cum
inferioribus fuerit ad superiora conscendat.
aut superioribus uelit adinferiora desaendere
Omnia illi queante fuerant commutantur cumdes¬
cendenti in inferiora quam fuerant suꝑnacernuntur
Illud quoq quanto in ẽ oin omni quidẽ non tantum
in solo ut non recipiat magis et minus quod grece
dictum .ẽ. Mla łon cẽ tonbipedale enim cum dicimꝰ
non pos sunt aliud bipedalemagis uelminus dicere
Simili enim modobipedale secundum ẽquẽ ad modũ
primum quod sialiud alio amplius fuerit iamñ
bi pedales sed alterius mensure suscipit nom̃ nec
numerus magis et minus sustinet quidem. ni magis

Expanded text:
uel 'infra' dicimus, ubi aliquid geratur agnoscitur; sed haec, ut diximus, garrientium sint; nos uero in quanto admitti contrarium credere non debemus. Cap. 90. Aduertere interea licet huius occsuper et subter naturale, aliud vero quod circa nos; naturale enim non potest immutari, nostrum autem migratione hominum commutatur; ut, si quis, cum in inferioribus fuerit, ad superiora conscendat aut e superioribus velit ad inferiora descendere, omnia quae illi ante fuerant commutantur, cum descendenti inferiora quae fuerant superiora cernuntur. Illud quoque quanto inest - in omni quidem, non tamen in solo - ut non recidictum est ma'llon kai; h|tton. Bipedale enim cum dicimus, non possumus aliud bipedale magis uel minus dicere; simili enim modo bipedalesecundum est quemadmodum et primum; quodsi aliud alio amplius fuerit, iam non bipedalis sed alterius mensurae suscipit nomen. Nec numerus magis et minus sustinet, siquidem tres 'magis
Abbreviated transcription (Latin):
dat autdemat. quod aris toteles cata fasin et
uum quod dixima pofaticonaut falsuc̃ autuerũ
quamobre omisnis illis quattuor que agis ad
gramaticos uel adoratores pertinent huius
apofatici quod philosophos attingitaris toteles habu¬
it mentionem. DIUISIOS UBSTANTIAE. Diuisio¬

Expanded text:
dat aut demat quod Aristoteles kataphasin et dat aut demat quod Aristoteles kataphasin et uum quod diximus apophantikon aut falsum est aut uerum. Quamobrem, omissis illis quattuor quae magis ad grammaticos uel oratores pertinent, huius apophantici -- quod philosophos attingit -- Aristoteles habuit mentionem. DE SUBSTANTIA
Abbreviated transcription (Latin):
sũ nisi coniuncto altero quomaius sit uelminus
propterea ergounum insehabent aliud extrase
Item facere et extra ẽ et intra. ut cederequis q.
dicinon potest nisi alterũ cedatuellegere. nisi
ipse legens aliud sit aliud quod legit . Ita ergo
et in usia hec ẽ. Pati similit ercedienim uel uri
nullus potest nisi abaltero patiatur: Propterea
hoc quoque et inusia ẽ et extra usiam: Hacc
igitur cum singularis nihil ad firmant copula¬
tauero faciunt ex sealiquem sermonẽ uel pstaca¬
a nacleticon id ẽ ut haec quoq latino oremons¬
tremus uelimperatiuũ uel optatiuũ. uel inter¬
rogatiuũ ueluocatiuũ. Haec quoq sermonis
quasi quattuor genera suspensa sunt interim Ideoq
semi plena neque enimum intellegitur uel quid
imperatum sit uel quidoptatũ uel quid interro¬
gatum uel quiduocatũ nisi a cces serit genus
apofaticonid ẽ ꝓnuntiatiũ quod habeatinsequon¬
dim confirmandi sententi ã quã aliquid aut ad¬

Expanded text:
sum nisi coniuncto altero quo maius sit uel minus; sum nisi coniuncto altero quo maius sit uel minus; propterea ergo unum in se habent, aliud extra se. Item facere et extra est et intra ut caedere quisque dici non potest nisi alterum caedat, uel legere nisi ipse legens aliud sit, aliud quod legit ita ergo et in usia est et extra. Pati similiter; caedi enim uel uri nullus potest nisi ab altero patiatur; prohoc quoque et in usia est et extra usian. Haec igitur, cum singularia sunt, nihil affirmant, copulata vero faciunt ex se aliquem sermonem vel ἀνακλητικόν, id est ut haec quoque latino ore monstremus vel imperativum vel optativum vel interrogativum vel vocativum. Haec quoque sermonis quasi quattuor genera suspensa sunt interim, ideoqsemiplena; neque enim iam intellegitur uel quid imperatum sit uel quid optatum uel quid interrogatum uel quid uocatum, nisi accesserit genus aipofantikovn id est pronuntiatiuum quod habeas in se quandam confirmandi sententiam quae aliquid aut ad
Abbreviated transcription (Latin):
inueniri indiuersis aũ generib: hoc p̃uenire ñ posse.
Rursus aristo teles ad ea quam dicuntur reuer¬
titur quã quã superius dixerimus alterum sine
altero tractariñ posse. Nam et quidicit aliquid
deeo dicit quod ẽ et id quod ẽ non potest ab altero
intelliginisidicatur. Corũ ergo qua enulla sui
copulatione dicuntur: Quod cumq singulare
dictum suerit aut usian significat aut quantitatẽ
aut qualitatem aut ad aliquid aut iacere aut face¬
re aut pati aut ubi aut quando aut habere : haec
s cathegorie decimquarum primausia ẽ scilicet
usa alia extra usiã alia et intra et extraqualitas
quantitas et iacere in ipsausias : Moxenimut
usian uel hominẽ uł equũ dixerisnus aduertam̃
neces se ẽbi pedalẽ tripedalẽ aut albũ aut nigrũ
locus enim adusi anñ ꝑtinet et tempus et ur̃iaid
et intra et extra usianad aliquid et facere etpati
adaliquid ut maiusminus utraq: enim diciñ pos¬

Expanded text:
inveniri, in diversis autem generibus hoc provenire non posse. inveniri, in diversis autem generibus hoc provenire non posse. Rursus Aristoteles ad ea quae dicuntur revertitur, quamquam superius dixerimus alterum sine altero tractari non posse nam et qui dicit aliquid, de eo dicit quod est, et id quod est non potest ab altero intellegi nisi dicatur. Eorum ergo quae nulla sui copulatione dicuntur, quodcumque singulare dictum fuerit aut usian significat aut quantitatem aut qualitatem aut ad aliquid aut iacere aut facere aut pati aut ubi aut quando aut habere. Hae sunt categoriae decem, quarum prima usia est - scilicet nt alia in ipsa usia, alia extra usian, alia et intra et extra. Qualitas, quusian uel hominem uel equum dixerimus, aduertamus necesse est bipedalem, tripedalem, aut album aut nigrum, locus enim ad usian non pertinet, et tempus et uestiri et intra et extra usian: ad aliquid et facere et pati; ad aliquid, ut maius et minus utraque enim dici non pos
Abbreviated transcription (Latin):
hoc et enim eorum generũ qui int̃ sediuersa nec diffe¬
rentias easdem posse ẽẽ nec species alii enim et speci¬
es et differentia ẽ dumquęritur quid sit aliadũ
quale sit aliadum quantum sit ut si uelis animalis
dicere differentiã dicas uolatile adipes gressutũ
siuelis speciemdicas hominẽ uel au
dici potest propterea quod genera diuersa sanimal
et disciplina animalenim cathegoria ẽ usiȩdiscipli¬
na categoria qualitatis. Deniq illa genera quȩ alt̃¬
eas demspeties habent ut ẽ. usia huius species .ẽ.
animal sedidem animalgenus .ẽ. ceteris id eo et spe¬
setenent quae aristoteles quoq apallela nominauit
eandem differentia habent ut sidicant ut sidras usian¬
et̃ animal morta lebi pesrisus capax mortalis cadẽ¬
et de homine potest dicere homo ẽ animał mortale
pibes risus capax: Certũ ẽ ergo inuicem sibi con¬
iunctis generib: casdem et species et differentias

Expanded text:
Hoc etenim eorum generum quae inter se diuerse sunt nec diffeHoc etenim eorum generum quae inter se diuerse sunt nec differentias easdem posse ees et differentia est, dum quaeritur quid sit, alia dum quale sit, alia dum quantum sit: ut si velis animalis dicere differentiam, dicas volatile, bipes, gressutum; si velis speciem, dicas hominem vel avedici potest, propterea quod genera diversa sunt, animal et disciplina? Animal enim categoria est usiae, disciplina categoria qualitatis. Denique illa genera, quae altereasdem species habent, ut est usia, cujus species est animal. Sed idem animal genus est caeteris, ideoque et spese tenent, quae Aristoteles quoque ἐπάλληλα nominavit, easdem differentias habent, ut si dicas usian esse animal mortale, bipeset de homine potes dicere: «homo est animal mortale, bipes, risus capax». Certum est ergo invicem sibi coniunctis generibus easdem et species et differentias
Abbreviated transcription (Latin):
multa et differentia non quid sit sed qualis sit spe¬
cies p̃dicatur ut ẽ animal gres sutum uolatile
a quatilebipes quad rupes. et genus ergo et diffe¬
rentia species igni ficantur. sed genus quod sit
differentia aũ quales sit speciepos s agnosiere
multa et differentiã quod sit numero p̃dicat᷑ aq
cognoscitur. Vt ẽ homo hoc nomen hominescincts
amplectitur et uidetur idem facere quod speaes
de aliquo homine p̃dicatur quinumerũ inscipse
contineat id ẽ hic primꝰ ille secundus illet̃ cus
Genus ẽ animal differentia bipes quad rupes
Spcties homo quus sedit genus nulluc quo d ñ habet dif¬
fetentiam sicnet differentiam intellegere debemꝰ quȩ
speties non habebit ut nigrũ et album ñ habent diffe¬
rentiam Propterea quod ex sespecies ñ emit tunt qua
enimalia species in ueniri potest albi uel nigri:
es separatum .ẽ. Ad aris totelis iamdictaueniamus.

Expanded text:
multa et differentia, non quid sit sed quale sit spemulta et differentia, non quid sit sed quale sit specie praedicatur, ut est animal 'gressutum, uolatile, aquatile, bipes, quadrupes'. Et genus ergo et differentia specie significantur, sed genus quid sit, differentia autem quale sit specie possum agnosci.multa et differentia quid sit numero praedicatur atque agnoscitur, ut est 'homo'. Hoc nomen homines cunctos amplectitur, et uidetur idem facere quod species quae de aliquo homine praedicatur, qui numerum in seipso contineat; id est hic primus, ille secundus, ille tertigenus est animal, differentia bipes, quadrupes, species homo, equus. Sed ut genus nullum est quod non habeas differentiam, sic nec differentiam intellegere debemus quae species non habebit, ut nigrum et album non habent differentiam propterea quod ex se species non emittunt quae enim alia species inueniri potest albi uel nigri?es separatum est, ad Aristotelis iam dicta ueniamus.
Abbreviated transcription (Latin):
homine uel equo. sic ethomo de subiecto aliquo
homine significetur necesse. ẽ : sicero autem¬
et homo ẽ et animal quȩ cumquigitur pdicari dean
ueniri ut sidicas animal ẽ quod eybũ capiat quo do¬
talesit quod sensu moueatur. Animalaũ de sa¬
iec to significatur homine eadẽtam̃ et dehomin
dicinetesse ẽ quȩ deanimalidictas. Deinde quoli
hominedicta fuerint eadem et desocrate : Gerũ
quicquid igitur in bis quȩ de subiecto signifiant
dictũ fuerit idemet de
non potest si de subiecto homine sic homoaddugran
potest nisi de subiecto aliquobominedinoscatur
et differentia locuturus. ẽ. Inspiciendum primnꝰ
uidetur quid sit genus quid species quid differa
ut ẽ usia omniquidem usiandicimus sed hoc con¬
mune nom̃ specieseparatur. Dicimus animal
uel lapidem ita sit ut uno quasi coniunctauo cabib
species separentur. Differentia uero ẽ quȩscđ̃mn

Expanded text:
homine vel equo, sic et homo de subiecto aliquo homine vel equo, sic et homo de subiecto aliquo homine significetur necesse est; Cicero autemt et animal. Quaecumque igitur praedicari de aninveniri; ut, si dicas «animal est quod cibum capiat, quod mortale sit, quod sensu moveatur», animal autem de subiecto significatur homine, eadem tamen et de homine dici necesse est quae de animali dicta sunt. Deinde quae de homine dicta fuerint, eadem et de Socrate; certumQuidquid igitur in iis quae de subiecto significantur dictum fuerit, idem et denon potest nisi de subiecto homine, sic homo aduerti non potest nisi de subiecto aliquo homine dinoscaturet differentia locuturus est, inspiciendum primum uidetur quid sit genus, quid species, quid differeut est usia; omnia quidem 'usian' dicimus, sed hoc commune nomen specie separatur cum dicimus 'animal' uel 'lapidem'; ita fit ut, uno quasi coniuncta uocabulo, specie separentur. Cap. 44. Differentia uero est quae secundum
Abbreviated transcription (Latin):
paulatim generalitate uerborũ ad propriũ de¬
monstrande reicubile tendit accedere sedad pro
positum reuertamur: Tractatus eni de his erat
quaes quẽ ad modũ significentur de quib: qm̃ multa
iam dicta sunt illud regulari tertenendũ nob̵ ẽ:
O mnia chate casta uel anarithmouel a toma uel
esteta id .ẽ. hunc hominem uel hunc equum uel
hanc arborẽ desubi ecto significari non posse:
Sin uero hanc eademdeacadentibus fuerint idẽ
hiccolor. haec disciplina in subecto eẽ possequẽ
ad modum enim superius de monsiratum ẽ omneacci¬
dens sine subiecto non potest eẽ. Docti igitur sumꝰ
quo pacto uel subiectum uel in subi ectopos sumag¬
nos cere:
Ichincnos aris toteles docet et illa qued c̃ subiecto
significantur quaration enos camus: In his aut̃
spetiale illud. ẽ quod eadem in ipso subiecto inue¬
niuntur . quae sunt in eo quod desubi ecto signifi¬
catur: Vt enimanimalde subiecto significatur

Expanded text:
paulatim generalitate uerborum, ad proprium depaulatim generalitate uerborum, ad proprium demonstrandae rei cubile tendit accedere. Cap. 38. Sed ad propositum reuertamur; tractatus enim de iis erat quae sunt quemadmodum significentur. De quibus quondam multa iam dicta sunt, illud regulariter tenendum nobis est, omnia kaqevkasta uel en aipiqmw'/ uel atoma uel aiisqhtav, id est hunc hominem uel hunc equum uel hanc arborem de subiecto significari non posse; sin uero, haec eadem de accidentibus fuerint, id est hic color, haec discadmodum enim superius demonstratum est, omne accidens sine subiecto esse non potest. Docti igitur sumus quo pacto vel subiectum vel in-subiecto possimus agnoscere. Dehinc nos Aristoteles docet et illa quae de subiecto significantur qua ratione noscamus. In his autem speciale illud est quod eadem in ipso subiecto inveniuntur, quae sunt in eo quod de subiecto significatur. Vt enim animal de subiecto significatur
Abbreviated transcription (Latin):
si ne co in quo ẽ potestũ quã eẽ hgedifinitio ad dita
peterea ẽ quiadicipos set etdigicumu el perler
pore : hoc igitur exdudit cauta diffinitione dicen¬
do id ẽe insubiecto quod pars eius non sit in quo ẽ
Digitum autem uel pedẽ partem et̃ corporis constat.
Dehinc a calum niantibus diciposset aquamuelunũ
in quodam cado quasiinsubiecto et̃ sed id oriri doc
tafinicio non sinit addens id eẽ in subiecto quod
sine subi ecto eẽ nom possit : Vinum autem uel aquã
sin ecade in quofuerit posse et̃ alibi non potest dubi¬
tari. Interea hoclocodebemus aduertere qua arte
difinitio dis ponatur. Primum enim hanc ꝑ inmensũ
tendio portet incipientẽ agenere dehinc paulatim
currendo ꝑ partes ꝑueniredebet adidinquos olũ eẽ id
lapidem dehinc paulatimminuendo et absciden do
suꝑ flua aufermandos uultus et membra per¬
ueniunt sic diffinicio a genere incipiens depulsa

Expanded text:
sine eo in quo est potest umquam esse. Haec definitio addita sine eo in quo est potest umquam esse. Haec definitio addita propterea est, quia dici posset et digitum vel pedem hoc igitur exclusit cauta definitione, dicendo id esse in subiecto quod pars eius non sit in quo est digitum autem vel pedem partem esse corporis constat. Dehinc a calumniantibus dici posset aquam vel vinum in quodam cado quasi in subiecto esse; sed id oriri docta definitio non sinit, addens id esse in subiecto quod sine subiecto esse non possit vinum autem vel aquam sine cado in quo fuerit posse esse alibi non potest dubitari. Interea hoc loco debemus advertere qua arte definitio disponatur. Ptendi oportet, incipientem a genere, dehinc paulatim currendo per parses peruenire debet ad id in quo solum est id m subdeligunt lapidem, dehinc paulatim minuendo et abscidendo superflua ad formandos uultus et membra perueniunt; sic definitio a genere incipiens, depulsa
Abbreviated transcription (Latin):
scientia potest eẽ nisigit anima subiecta qua con¬
tineatur nec significaris cientia possit nisi de subieo¬
to definiendo an grãmaticȩ uel colorquis quã et
possit nisi in subiecto corporenet significari passit
niside sub iecto aliquo coloreita fit ut et in subiecto sint
sed desubiecto nomine significantur ut c̃ haec grã
matice uel hinc albuscolor in subi ecto quid ẽ s ani¬
mouel corpore : de subiecto aũ ñ significantur neq
enim his aliunde uocabulum pendet sed suo et speci¬
ali nominedo signantur. Inhis quoq superius a ccidens
commune nominam in ferius. ubiam certares¬
n aptum preterircaris totdes existimaretur etori¬
undis questiomibus occasionẽ dire de coquod in sabiet¬
to ẽ uoluit tractarediligentius acdifinire quid eẽt
ut calĩ mentib iditus danideretur Difinit ergon
subiecto ee quo dinaltero ẽ aliquo ñ ut pacsit quȩdã nea

Expanded text:
scientia potest esse nisi sit anima subiecta qua conscientia potest esse nisi sit anima subiecta qua contineatur, nec significari scientia possit nisi de subiecta grammatica; uel color quisquam esse possit nisi in subiecto corpore, nec significari possit nisi de subiecto aliquo colore; ita fit ut et in subiecto sint sed de subiecto minime significantur; ut est haec gram matica uel hic albus color, in subiecto quidem sunt animo uel corpore, de subiecto autem non significantur neque enim his aliunde uocabulum pendet, sed suo et speciali nomine designantur. In his quoque superius accidens 'commune' nominamnon apertum praeterire Aristoteles existimaretur et oriundis quaestionibus occasionem dare, de eo quod in subiecto est voluit tractare diligentius ac definire quid esset, ut calumniantibus aditus clauderetur. Definit ergo in subiecto esse quod in altero est aliquo, non ut pars sit quaedam, neque
Abbreviated transcription (Latin):
monstraturus: Ex his igitur quaes alia desubiecto
significantur et in subiecto ñ sunt ut ẽ homo de sub¬
iectoquidem significaturaliquo homine neque enĩ
hoc modo dicipotest nisi eẽt aliquis de quodiceretur
in subiecto aut nullo ẽ cumipsesit usia quam superi¬
us dicimus innullo uinquam subiacenti eẽ quippe cũ
sit ceteris ipsa subietta. Aliauero nec in subiectos
nec de subi ecto significantur . ut ẽ cicero nednsubi eo¬
to ẽ quiausia e necde subi ecto aliquo significantur siqui¬
dem as eortum uocabulũ teneat neque intellegipossit.
nificentur quorũ superius cõenon id .ẽ. commun ein¬
ferius cathe caston. id ẽ propartedr̃ .iii. nunc eaques
ex accedentib: quonĩ modo significentur dicendũ ẽ.s
igitur ex his aliaquae: et in subiectosint et de subiec¬
to significentur ut ẽscientia uelcolor sunt enimin
subiecto aliquo id ẽ in animo uel corpore neq enim

Expanded text:
monstraturus. Ex his igitur quae sunt, alia de subiecto monstraturus. Ex his igitur quae sunt, alia de subiecto significantur et in subiecto non sunt; ut est homo, de subiecto quidem significatur aliquo homine neque enim 'homo' dici posset nisi esset aliquis de quo diceretur, in subiecto autem nullo est, cum ipse sit usia quam superius diximus in nullo umquam subiacenti esse quippe cum sit caeteris ipsa subiecta. Alia uero nec in subiecto sunt nec de subiecto significantur; ut est Cicero nec in subiecto est, quia usia est, nec de subiecto aliquo significatur, siquidem a se ortum uocabulum teneat neque intellegi possit anificentur, quorum superius koinovn id est commune, inferius kaqevkaston id est pro parte dicitur. Nunc ea quae sunt ex accidentibus, quonam modo significentur dicendum est. Cap. 33. Sunt igitur ex iis alia quae et in subiecto sint et de subiecto significentur, ut est scientia uel color sunt enim in subiecto aliquo, id est in animo uel corpore; neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
nuncioueregres summodo angicuris modo securoͦs
pectore conquiescere. sanitatealias frui : alias dolorẽ
ꝑpeti. exnigro albũ nigrũ ex albo colorẽmutare.
peritum ex inperito : ex indo ctodoctum. exman sueto¬
quȩs̃ alia s ensibus. aliamentib: colliganturs eparari.
hact pro prus nominibus. homines eruditim allue¬
r̃ et id quod dinoscitursensib: iam dici illudaut
quod animitractatu collegitur acsae pemutatur.
srmbebicos iđ accidens nominari uoluerunt et qm̃
inpermanenteusia ea quaeaccedunt in ẽẽ noscuntur
ipsã usram i pocinemo id ẽ. subiacens et non in subiecto
appellariuoluerunt. Illa uero quae accedunt. ensro
illudo portet a nobagnosciut pociorẽ usiam acce¬
dentib: dicimꝰ sic pocis attomon. uel caste cas ton.
id .ẽ. hunc hominẽ uel hunc leonemhis que fuerint
communia uel communi uocata animalium nome
iudicare . Rursus ad ea quȩ significantura ris toteles
regres sus .ẽ quod modis. caquae s̃ significariad solerꝰ¬

Expanded text:
nunc mouere gressum, modo angi curis modo securo pectore conquiescere, sanitate alias frui alias dolorem perpeti, ex nigro album, nigrum ex albo colorem mutare, peritum ex imperito, ex indocto doctum, ex mansuer, in iis quae sunt, alia sensibus, alia mentibus colligantur, separari haec propriis nominibus homines eruditi maluerunt, et id quod dinoscitur sensibus 'usian' dici, illud autem quod animi tractatu colligitur ac saepe mutatur sumbebhkov" id est 'accidens' nominari uoluerunt. Et quoniam in permanente usia ea quae accidunt inesse noscuntur, ipsam usian uIpokeivmenon id est 'subiacens' et 'non-in-subiecto' appellari uoluerunt, illa uero quae accidunt, ein uIillud oportet a nobis agnosci, ut potiorem usian accidentibus dicimus, sic potius atomon uel kaqevkaston, id est hunc hominem uel hunc leonem, iis quae fuerint communia uel communi uocata 'animalium'nomine iudicare. Cap. 31. Rursus ad ea quae significantur Aristoteles regressus est, quot modis ea quae sunt significari assole
Abbreviated transcription (Latin):
Siergo omissa latitudine solamquis longitudin ẽ
uoluerit emetiri longitudosine latitudin em̃ sure
subiecta grã medr̃ non quos it longitudo aliqua
quȩ creat latitudine sed quod solũ quis metiens
ficiunt quod tam̃ ñ ita accipimꝰ quẽ ad modũ solem¬
in quo aliquid constitutũ ẽ tẽpus quoq mensure
subiaciatur nãcummouetur aliquid ipsomotu
neces seẽ et temporis haberemensurã cũ dicimꝰ¬
iiii.iii. anno ꝑuenit uel mense ueldie uelhora uel
momento hoc modo igitur quantũ sit quid que colle¬
gitur ipsias autẽ quanti aliud ẽ coherens aliud sepa¬
ratum coherens ẽ. gramme
Epifania corpus locus et tepus
in his enim singularum partiũ
terminans non potest
gens quas certum mensure
terminum dederis utrarũq
pirtiũ qua e diuisa gram me
factes si terminus ille
communis ut incertũ sit cui pa
tifixus t̃minus uideatur adeo
sibi pars ut aq. coheret . atq
coniuncta est

Expanded text:
72. Si ergo, omissa latitudine, solam quis longitudinem 72. Si ergo, omissa latitudine, solam quis longitudinem uoluerit emetiri, longitudo sine latitudine mensurae subiecta grammhv dicitur; non quod sit longitudo aliqua quae careat latitudine, sed quod solam erficiunt; quod tamen non ita accipimus quemadmodum solemin quo aliquid constitutum est. Tempus quoque mensurae subicitur; nam, cum mouetur aliquid, ipso motu necesse est et temporis habere mensuram cum dicimio anno peruenit', et 'mense' uel 'die' uel 'hora' uel 'momento'. Cap. 74. Hoc modo igitur quantum sit quidque colligitur; ipsius autem quanti aliud est cohaerens, aliud separatum. Cohaerens est gramme, epiphania, corpus, locus et tempus; in his enim singularum partium terminos non potest gens quasi certum mensurae terminum dederis, utrarumque partium quae, diuisa gramme, factae sunt, fit terminus ille communis, ut incertum sit cui parti affixus terminus uideatur; adeo sibi pars utraque cohaeret atque coniuncta est
Abbreviated transcription (Latin):
accidentib: non debetnumerariatq: ideo aristote¬
les cã significationẽ quidẽ mixtã dix̃ eẽ: Vir¬
tuteaũ int̃usias habendã de treuit. eadem enim
in hac inueniri pronuntiat quaeet inceteris sub¬
stantis reperiuntur id ẽcum subi ecto posseet
nomen etratione habere consimilẽ: Cum enim
gres sutum hominẽ dicimꝰ in subiecto id ẽ et uocabu¬
lum et eius tationẽ eandẽ possumus inuenire :
Socrates enim et homo ẽ et gres sutus
Similit̃ sequitur cetera argum̃ tando uariata de¬
monstrans quȩdã in eẽ usiȩ quȩ sola et omnis
uisum ẽ aperiremaxime cum hic sermoñtrans¬
ferre omnia quȩ aphilo sophos scripta decreuerit
sed ea planius ennarreq rudibus uideantur obscura.
necessariis ordo ad pascebat quorum primũ ẽquantũ
nec sine causa. Namcuius aliquiduiderimus id neces¬
se ẽ quantum sit estimare quantum uero sit inueniri
n potest nisi fuerit adhibita mensura collectum :

Expanded text:
accidentibus non debet numerari. Atque ideo Aristoteaccidentibus non debet numerari. Atque ideo Aristoteles eam significatione quidem mixtam dixit esse, virtute autem inter usias habendam decrevit; eadem enim in hac inveniri pronuntiat quae et in ceteris substantiis reperiuntur, id est cum subiecto posse et nomen et rationem habere consimilem cum enim ʻgressutum hominemʼ dicimus, in subiecto idem et vocabulum et eius rationem eandem possumus invenire; Socrates enim et homo est et gressutus. Similiter prosequitur cetera argumentando variata, demonstrans quaedam inesse usiae quae sola et omnis uisum est aperire, maxime cum hic sermo non transferre omnia quae a philosopho sunt scripta decreuerit, sed ea planius enarrare quae rudibus uidebantur obscura. necessarius ordo poscebat. Quorum primum est quantum, nec sine causa; nam, cum aliquid uiderirnus, id necesse est quantum sit aestimare. Quantum uero sit inueniri non potest, nisi fuerit adhibita mensura collectum. Cap.
Abbreviated transcription (Latin):
cuide monstrat et̃ secundus usias quas id circo secundas
dicit eẽ quia inhis inueniri poterit quod prim̾deniq
dicit commune hoc ẽẽ aius libet usiȩ ut in subiectoñ
sit: Cumigitur necgenus nec speties in subiecto in
ueniuntur mani festum ẽ. hȩc setunda susias debere
nominari. deindehinc quoq. ostendit genus et speciẽ.
sctundas usias eẽ quod omniaquȩs̃ cũhis quȩ sibi subiec¬
ta in terdum solum nomen ñ tantum etrationẽ poss
habere communẽ genus autem et species cũ in subi ec¬
tis iđ cum aliquo homine. uel cumcerta et rationis
usius. id ẽ genere etspetie differentia sola res tabat
quȩ consideranti diligentius quasiaccidens uid et᷑ eẽ
siquidem bi pes uel mortale uel rationale cũ animal
dr̃ ñ quod sit sed qualesit potius demonstratur
Id eoq uidetur uim tenere qualitatis uerum quando age¬
reprima oritur differentia et sics equitur species in

Expanded text:
cum demonstrat esse secundas usias, quas idcirco secundas cum demonstrat esse secundas usias, quas idcirco secundas dicit esse, quia id in his inveniri poterit, quod in primis. Denique dicit commune hoc esse cuilibet usiae, ut in subjecto non sit. Cumueniantur, manifestum est haec 'secundas usias' debere nominari. Deinde hinc quoque ostendit genus et speciem secundas usias esse, quod omnia quae sunt cum iis quae sibi subiecta sunt interdum solum nomen, non tamen et rationem possum habere communem; genus autem et species cum subiectis id est cum aliquo homine certam et rationis rgo secundis usiis, id est genere et specie, differentia sola restabat quae, consideranti diligentius, quasi accidens uidetur esse; siquidem 'bipes' uel 'mortale' uel 'rationale' cum animal dicitur, non quid sit sed quale sit potius demonstratur, ideoque uidetur uim tenere qualitatis. Verum quando a genere prima oritur diffe
Abbreviated transcription (Latin):
unt et fere currunt nec in solo nec in omniẽ. siqus
in hominis difinitioneid ẽedicit hominẽ quod albũ
ẽ nec in solo nec in omniẽ. Neq enim aut homo
solus candidus inuenitur et nonbos et equus ait
omnis homo albus . ẽ. Duo ergos qua ea dinuesti
gandũ aliquamuiã monstrant et duoq certũ alique
ex hoc pos s̃ agnoscere. siquid ẽ generale ẽ altrã
in omniñ insolo ñ habet differentiã propterea¬
quȩ similit̃ respuendũ ẽ duos̃ reliqua quȩ certis
signis id in quafuerint poter de monstrare ide
in solo et in omni dubitarienim non potest quincũi nue¬
neris pronunties quid sit id in quo in ẽẽ cognoscitur
alterũ ẽ in solo nonin omni non quid euirtutis eius dem
uerũ tintũ quod ad definiendum renetes sario quȩ ren¬
dũsit si primum ñ in poterit inueniri. Nunc igitur ut
desinet usian ab in omni non in solo argum̃taru ncipit

Expanded text:
iunt et ferae spirant. Nec in solo, nec in omni; ut si quis iunt et ferae spirant. Nec in solo, nec in omni; ut si quis in hominis diffinitione id esse dicat hominem, quod album est; nec in solo nec in omni est, neque enim aut homo solus candidus invenitur et non bos aut equus; aut omnis homo albus est. C. Quae ex istigandum aliquam viam monstrant et duo, quae certum aliex hoc possumus agnoscere; siquidem generale est. Alterum in omni, non in solo, non habet differentiam; proptereaque similiter respuendum est. Duo sunt reliqua; quae certis signis, id in quo fuerint, poterunt demonstrare, id est in solo et in omni. Dubitari enim non potest, quin cum inveneris, pronunties quid sit id, in quo inesse cognoscitur. Alterum est in solo, non in omni, non quidem virtutis ejusdem, verumtamen quod ad definiendam rem necessario quaerendum sit, si primum non potuerit inveniri. Nunc igitur ut designet usian, ab in omni, non in solo argumentari incipit,
Abbreviated transcription (Latin):
cies .es. Cuius enum sint homo et equus speties mans¬
tesunt piscs autem et auis et genera et specios
enimuna c̃ forma auiũ uel piscium. propterea eres
et speties et genera nominantur: Illeaũ quȩ spedo
et alio modo camuo luit difinire si os tendereteaq
neces se ẽ in eanatura lit̃ inueniri: Ea enimquȩ insꝰ
cuique aut in solo et in omnib: .II. aut in solo etñ nm
III. aut in omni et non insolo IIII. aut non in solo ner
in omni. Hȩc gretiuocant. enmono. cẽpanti
risus capacem . eẽ. Hoc et in solo ẽ et in omni solis
namq homoridet et cunctis riderenaturale. ẽ
insolo et non in omni . Ii. ut difiniens hominẽ capiet̃
disciplinedicat et̃ non tantũ in omni neq enimons
disciplinas aliquas didicer̃ in omni et non in solo. ut
siquis hominẽ difiniens dicat id eẽ hominẽ quod¬
ambulat quod crbũ capit hoc in omni quidẽ ẽ
homine ñ tantũ insolomanet pocedes crhum cap¬

Expanded text:
pecies esse? cum enim sint homo et equus, species manifespecies esse? cum enim sint homo et equus, species manifestae sunt; piscis autem et avis, genera et species non enim una forma est avium et piscium: propterea ergo et species et genera nominantur. Illae autem quae soet alio modo voluit eam definire, si ostenderet ea, quae necesse est in ea naturaliter inveniri. Ea enim quae insunt cuique, aut in solo et in omni, aut in solo et non in omni, aut in omni et non in solo, aut nec in solo nec in omni. Haec Graeci vocant, ἐν 'risus capacem esse'; hoc et in solo est et in omni solus namque homo riclet et cunctis ridere naturale est. In solo et non in omni; ut ‹si quis› definiens hominem 'capacem nveniri potest, non tamen in omni: neque enim omnes disciplinas aliquas didicerunt. Tertio, in omni et non in solo, ut si quis hominem dspirat, quod cibum capiat, hoc in omni quidem est homine, non tamen in solo; nam et pecudes cibum cap
Abbreviated transcription (Latin):
tes agnoscitur aliud autẽ sidicit uel currit uelam¬
ut homo de subiecto significatur aliquo homine sed
non solum nom̃uerum etiã rationẽ eandẽ in subiecto
inuenies quam in eo quãd esubiecto significatur pote
ẽ. species genere magis enimꝓxima ẽ species prime
usiȩ quamgenus. sienim quisque uelit ostendere quid
sit prima usia facilius monstrabit sidixerit speciem
qua sidixer̃genus ut siquis ocraten uolens dicere omis¬
solus nomine maius eum significet si hominẽ dixerit
qua si animal. animal enim et equũ et aquilã posr̃
agnoscere de in deut prime s ubstantiȩ subiectes
omnibus ethis omnia continentur itaetiã species pou
atq id eomagis usia istaquam cetera. Videndũ e edi
nequams petiem solamputamus candem sit et genas
siquis anim al dixerit dixit genus dehinc sidica la¬
nem equum piscem auem pnuntiemus omnusoliss¬

Expanded text:
tes agnoscitur; aliud autem si dicat, uel currit uel amtes agnoscitur; aliud autem si dicat, uel currit uel ambere communem; ut 'homo' de subiecto significatur aliquo homine, sed non solum nomen, uerum etiam rationem eandem in subiecto inuenies quam in eo quod de subiecto significatur poterm potior est species genere; magis enim proxima est species primac usiae quam genus. Si enim quis uelit ostendersit prima usia, facilius monstrabit si dixerit speciem, quam si dixerit genus. Ut si quis Socratem volens dicere omisso ejus nomine, magis eum significet si hominem dixerit, quam si animal. Animal enim et equum et aquilam possumus agnoscere. Deinde ut primae substantiae subjectae sunt omnibus, et his omnia sustinentur; ita etiam species generi, atque ideo magis usia ista, quam caetera. Videndum est etiam, ne quam speciem solam putamus, eadem sit et genus: ut si quis animal dixerit, dixit et genus. Deinde si dicat hominem, equum, piscem, avem, pronuntiemusne omnia solas s
Abbreviated transcription (Latin):
Expositis ergo omnib quȩ disputaturis necessaria
uidebantur singulas cathegorias oportuit definiri.
sed usia qm̃ secundum artem de finiri ñ poterat quo
p̃cipit ut definicio quo possit tendilatius a genere
sumat exordium. Ipsa aute musuagenus ñhabet cũ
omnia ista sustineat. Perpartes eam uoluit defini¬
re ut quid sit non solum eius definitio uerũ partiũ
quoq. cogitatione noscatur: Est igitur usia ꝓ¬
prie et principali terdicta quȩ neq insubiecto ẽ
neq de subiecto significat ut ẽ hic homo uel hic
equus secundo dicuntur usiȩgenus et species id.ẽ.
animal et homo hȩc ergo setundas substanties
nominaridicit propterea quodilla sit pocior quȩ
neque in subi ecto ẽ neque de subi et top̃dicatur.
secundũ aũ substantiȩ id circo dictes genus et species
quod soleindicent primamut siquis nollit uelnes¬
ciat dicere. sacratendicat animal uel hominẽ.
id ẽ. genus uel speciem his uero dictis quidsit socra¬

Expanded text:
Expositis ergo omnibus quae disputaturis necessaria videbantur, singulas categorias oportuit definiri. Sed usian, quoniam secundum artem definiri non poterat - quae praecipit ut definitio, quo possit tendi latius, a genere sumat exordium, ipsa autem usia genus non habet cum omnia ipsa sustineat - per partes eam voluit definire, ut quid sit, non solum eius definitione, verum partium quoque cognitione noscatur. Est igitur usia proprie et principaliter dicta quae neque in subiecto est neque de subiecto significatur, ut est hic homo vel hic equus. Secundae dicuntur usiae genus et species, id est animal et homo. Has ergo ʻsecundas substantiasʼ nominari dicit propterea quod illa sit potior quae neque in subiecto est neque de subiecto praedicatur. ʻSecundaeʼ autem ʻsubstantiaeʼ idcirco diquod solae indicent primam; ut, si quis nolit uel nesciat dicere Socraten, dicat animal uel hominem, id est genus uel speciem. His uero dictis, quid sit Socra
Abbreviated transcription (Latin):
ria ẽ id ẽ illud suꝑ hȩc deorsum quod amnia quae
pondera grauiasnaturaliter feruntur ad terram :
Ad cȩlũ uero leuarinecesse .ẽ. quȩ uidentur ẽe leuio¬
ra: hinc igitur cȩlum terramq conttaria sibieẽ
dixerunt quod hanc de orsum illud uero superius
naturalis neces sitas collocauit: Ex hacigiturrati¬
one uidetur contrariorũ omniũ difinicio constitu¬
ta . Dicuntur enim illa eẽ contraria quaetum sint
exuno edem que genere multo temporeas espacio
separantur. sed haet quias serunt habentaduer¬
tere adaliquid dicta pocius debereconiungi
Si quidem supradicinon potest . nisinisi et infta
fuerit designatum. uod si calomniari quibusdã
libec supra et in fra et in fracategoria magis
quamubi dr̃ uideri potest. Cum enim suprauel

Expanded text:
ria est id est illud super, haec deorsum quod omnia quae ria est id est illud super, haec deorsum quod omnia quae pondere grauia sunt naturaliter feruntur ad terram, ad coelum uero leuari necesse est quae uidentur esse leuiora. Hinc igitur coelum terramque contraria sibi esse dixerunt quod hanc deorsum, illud uero superius naturalis necessitas collocauit. Ex hac igitur ratione uidetur contrariorum omnium definitio constituta: dicuntur enim illa esse contraria quae, cum sint ex uno eodemque genere, multo tamen a se spatio separantur. Cap. 89. Sed haec qui asserunt habent aduertere ad aliquid dictis potius debere coniungi, siquidem 'supra' dici non potest nisi et 'infra' fuerit designatum. Quod si calumniari quibusdam libet, 'supra'et 'infra' categoria magis quae 'ubi' dicitur uideri potest cum enim 'supra' uel