comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iudices ner qiđ seqͣnt᷑ habituros siab eo qđ scriptũ sit
recedint neq qͦpacto aluis iꝓbare posuint qđ contra
logẽ iudicarint ⁊ ceteros ciues quđ agane gnoraturos
nẽ uencrit ñ ex c̃muni p̃scripto ciuitatis unã quãa
rẽ ad ministribit Postea quȩrere abiudicibi pses q̃re
in alienis decineant᷑ nego cis. curre publigy munare
ĩpediant. cuseri es suis reb⁊ cõmodisseruire possit
curinceita uerla uiren cur certo tẽpore conue¬
niant. cento discedant: Nihil qͥsꝗ afferat causȩ qͦnim
frequent̃ oꝑum rerpublicȩd&. nͥ quȩ cuuli in lege
excepta sit : nselegib obstrictos intantes ndedi i see
equũ censeant aduersarios nros legei negligere
c̃cedant: Deinde itẽ querere aiudicib fieiꝰrei causȩ
ꝓpt̃quã se reus contralogẽ fecisse dicit exceptionẽ ips
inluge esscrbat passurine fut Postea s qđ ficit indigniꝰ

Expanded text:
bituros, si ab eo, quod scriptum sit, recedant, neque, quo pacto aliis probare possint, quod contra legem iudicarint; et ceteros cives, quid agant, ignoraturos,nem venerit, non ex communi praescripto civitatis unam quamque rem administrabit; postea quaerere ab iudicibus ipsis, quare in alienis detineantur negotiis; cur rei publicae munere impediantur, quo setius suis rebus et commo- dis servire possint; cur in certa verba iurent; cur certo tempore conveniant, cur certo discedant, nihil quis- quam afferat causae, quo minus frequenter operam rei publicae det, nisi quae causa in lege excepta sit; an se legibus obstrictos in tantis molestiis esse aequum censeant, adversarios nostros leges neglegere con- cedant; deinde item quaerere ab iudicibus, si eius rei causa, propter quam se reus contra legem fecisse dicat, exceptionem ipse in lege adscribat, passurine sint; postea hoc, quod faciat, indigni
Abbreviated transcription (Latin):
honos haibit sit. Aut nũ necesse fuerit ei facere
id qđ fecerit. Aut nũ eimodi sit factũ. ut nisi
feciss& supplicio dignꝰ ess&. nc̃ qr fecerit p̃nuo
Aut nũ ante tẽ pus p̃miũ petat. & spe ucertã.

Expanded text:
honos habitus sit; aut num necesse fuerit ei facere id, quod fecerit; aut num eiusmodi sit factum, ut, nisi fecisset, supplicio dignus esset, non, quia fecerit, praemio; aut num ante tempus praemium petat
Abbreviated transcription (Latin):
habendae uideant᷑ &ẽ ut ad hostes transire. tpe uidet et at
ñ illo a nimo qͦulixes transut Et pecumã inmare decere
nutilẽ at ñ eo csilio qͦ ar̃ istippfecit Sunt igit᷑ res quaedã extẽ¬
His ex partib ad sententiã dicendã. locos sumio portere arbiram
Honestati ⁊utilitati supra positr. atq t ractate. duas res¬
ñ posst. s sua cogat effesta sine ulla exceptione Dicit et
altam necessitatẽ ubi fieri alit̃ posst cũ aliqiđ amit tit᷑
Postremũ caus e genꝰ demonsratiuũ ẽ qđ adiunga. Dat p̃cepta

Expanded text:
habendae videantur esse; ut ad hostes transire turpe videatur esse, at non illo animo, quo Ulixes transiit; et pe- cuniam in mare deicere inutile, at non eo consilio, quo Aristippus fecit. sunt igitur res quaedam ex temhis ex partibus ad senten- tiam dicendam locos sumi oportere arbitramHonestati et utilitati supra positae atque tractatae duas resnon possit, sed sua cogat effecta sine ulla exceptione; dicit esse alteram necessitatem, ubi fieri aliter possit cum aliquid admittitur. Postremum causae genus demonstratiuum est, quod adiungit. Dat praecepta
Abbreviated transcription (Latin):
Si id desꝑat᷑. ĩ paucis se ex ercebit. ipsi senĩ
c̃tentꝰ erit: nec mirũ cũ ipse p̃cȩptor artis
om̃a penesunũ repꝑire ñ potuerit.
Allatisgͥ exẽplis acatone. a gracchis. alelio.
ascipione. galba. porema crasso. Antonio.
ex isqitẽ sũptis aliis poȩtis ⁊hystoriģrũ
Scriptorib necesse erit eũ qͥdisc& putare
abom̃ib om̃a. ab uno pauca uix potuis se
sumi. Quare s uniꝰ alicuiꝰ. ẽẽ. similẽ satis
ĩ hac ĩciđ& opinionẽ. si abuno exẽpla
Sũpsissent. Nẽ h signi ÷ ipsos artis scriptores
ñ putasse unũ potuisse ĩ om̃ib elocutio¬
nis: partib enitere : qͣmneq sua ꝓtuler̃
neq umꝰ alicuiꝰ aut deniq: duoꝵ s ab om̃ib

Expanded text:
Si id desperarit, in paucis se exercebit; ipsis enim Si id desperarit, in paucis se exercebit; ipsis enim contentus erit, nec mirum, cum ipse praeceptor artis omnia penes unum reperire non potuerit. Allatis igitur exemplis a Catone, a Graccis, a Laelio, a Scipione, Galba Porcina, Crasso Antonio, ceteris, item sumptis aliis a poetis et historiarum scriptoribus necesse erit eum, qui discet, putare ab omnibus omnia, ab uno pauca vix potuisse sumi. CAPUT 8 Quare unius alicuius esse similem satis in hanc incideret opinionem, si ab uno exempla sumpsissent. Nunc hoc signi est ipsos artis scriptores non putasse unum potuisse in omnibus elocutionis partibus enitere, quoniam neque sua protulerunt neque unius alicuius aut deniq
Abbreviated transcription (Latin):
nis peryodes Sqe plane rudis id facere ne¬
crit litterat᷑ Itẽ si exor ationib dut
poȩmatis elegeris ex ẽpla q̃certis signis
artificu notata s̃ qerudis id nemo facere
possit artificiosissime te fecisse putes:
erres ꝓpt̃ea qđ isto signo uidemꝰ te non¬
nichil huiꝰ rei alus signis agr multa
scire ĩ telligemꝰ. Qđsi artifi diciosũ :
ĩtelligere q̃ suł exarte scripta multo
ẽ. artificiosiꝰ ipsũ scribe ex arte. Qenĩ
scribit astificiose. ab aliis potiꝰ eligend
&&iã delinqͦre ꝙ amultis exẽplasumant
de eo qđ postea diximꝰ. antea uideamͦ.
ic̃ cederẽ aliena oportere assumere
ex ẽpla. uinceremuniꝰ o portere. pͥmũ¬
ꝓc̃ciab nuillastar& illoꝵ ratio. lic& em̃ eligereñ
& ꝓbareũ q̃e libae qͥ sibi ĩ om̃s res suppeditaret
ex ẽpla ł poȩtã ł oratorẽ cuiꝰ auctoritate
putd c̃ seqͥ posse. Sienĩ putabit posse om̃a¬
ꝑinũ c̃sidare ipse qͦq̃ a dom̃ ũ nitat facultatẽ

Expanded text:
sed quia plane rudis id facere necriter litteratus, item si, cum de orationibus aut poematis elegeris exempla, quae certis signis artificii notata sunt, quia rudis id nemo facere possit, artificiosissime te fecisse putes, erres, propterea quod isto signo videmus te nonnihil scire, aliis signis multa scire intellegemus. Quod si artificiosum est intellegere, quae sint ex arte scripta, multo est artificiosius ipsum scribere ex arte. Qui enim scribit artificiose, aetiam delinquere, quod a multis exempla sumant. Et de eo, quod postea diximus, antea videamus. Si concederem aliena oportere adsumere exempla, vincerem unius oportere, primua nulla staret illorum ratio. Licet enim eligerent et probarent quemlibet, qui sibi in omnes res subpeditaret exempla, vel poetam vel oratorem, cuius auctoritate putet consequi posse. Si enim putabit posse omniunum consistere, ipse quoque ad omnium nitetur facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ uident᷑ sibi ridiculȩ facere. cũ idꝙ aliis
pollicent᷑ ab aliis quȩr̃ : Siqͥs se fontes maxi¬
mos pęnitꝰ absc̃ ditos aꝑuisse dicat. Ihȩc
sitien tũ maximȩ loqͥt᷑ neq habeat qͥsitĩ
sed& ñ rideat᷑ Isticũ ñ mͦ dnosse foniũ
s seipsos fones. ẽẽ. dicant. Iomiũ rigare
debeant ÷̃ genia ñ putant fore ridi culum
si cũ id polliceant᷑ arescant ipsi siccitate:
Chares ablisippostatuas facere ñisto modo
didic̃ ut lisippꝰcapui ostenđa mironius¬
eos qͥh ueliN ̃ discere alia ratiõ doceri posse
exẽpla tã eẽ. accõmodata aͦrtẽ. ꝓpterea qđ
ĩ dic̃do leuit̃ unꝰ qͥsq loc plerũq tangitur.
ne ars appareat: h p̃cipiendo ex p̃sse c̃scriptaꝰ
ponere oport& exẽpla utiiuartis formã
c̃uenire possiÑ. & pͦ ĩ dic̃do nepossit ars
eminere & ib om̃ib uideri. facultate
oratoris occultat᷑. Ergo & iã ut magis ars

Expanded text:
non videntur sibi ridicule facere, cum id, quod aliis non videntur sibi ridicule facere, cum id, quod aliis pollicentur, ab aliis quaerunt? Si qui se fontes maximos penitus absconditos aperuisse dicat, et haec sitiens quommaxime loquatur neque habeat, qui sitim sedet, non rideatur? Isti cum non modo dominos se fontium, sed se ipsos fontes esse dicant et omnium rigare debeant ingenia, non putant fore ridiculum, si, cum id polliceantur, arescant ipsi siccitate? Chares ab Lysippo statuas facere non isto modo didicit, ut Lysippus caput ostenderet Myroniueos, qui haec velint discere, alia ratione doceri posse exempla tam esse artem adcommodata, propterea quod in dicendo leviter unus quisque locus plerumque tangitur, ne ars appareat; in praecipiendo expresse conscripta ponere oportet exempla, uti in artis formam convenire possint: et post in dicendo, ne possit ars eminere et ab omnibus videri, facultate oratoris occultatur. Ergo etiam ut magis ars
Abbreviated transcription (Latin):
artẽ. Idñ ridiculũ ÷ ipsũ scriptoremartis
suo iudicio cõꝓbare: Ergo abuno sum̃da
ñ fuisse sic ĩ telligemꝰ. Pͥmũ om̃iũ ꝙ ab
artis scriptore affert᷑ exemplũ de eiꝰ¬
ł ab alus cõmode scripta
facile intelligerepot̃it:
maxime artificiosũ glio
tẽpore utanturea facul¬
tate. ñ tũ cũ parere
⁊ ipsi gignere ⁊ ꝑferre
debent. Postremo in eo
iũ artificu consumaN
ipsi ac aliis pociꝰ eligendi
quã alioꝵ boni electores
ex istimentur
artificio deb&. ẽẽ ut si qͥs pur purã aut aliud
qͥppiã uendens dicat. sume Ame.S liuiꝰ ex¬
ẽplũ aliunde rogabo. tibi qđostenda. Si mercẽs
ipsi qͥuenditant aliundȩ exẽplũ qͤritaN Aliud
Mercis aceruos se dicund tritiei hibe. ẽoꝵ exẽplũ
pugno ñ hab̵nt ꝙ ostendan. Si treptolemus
nib mutuar&: Aut si ꝑ mecheus cũ mortalib
ignẽ diuiđe uell& ipse auicinis cũ testa
ãbulans carbunculos corrogar&. ridicuh
uiđet᷑. Istimagistri om̃iũ dic̃di p̃ceptorss

Expanded text:
artem, id non ridiculum est ipsum artis scriptorem suo iudicio conprobare? Ergo ab uno sumenda non fuisse sic intellegemus. Primum omnium, quod ab artis scriptore adfertur exemplum, id ei ab aliis ‹commode scripta facile intellegere poteritmaxime artificiosum, alio tempore utantur ea facultate, non tum, cum parere et ipsi gignere et proferre debent. Postremo in eo vim artificii consumant, ut ipsi ab aliis› potius eligendi, quam aliorum boni selectores existimenturartificii debet esse. Ut si quis purpuram aut aliud quippiam vendens dicat: «Sume a me, sed huius exemplum aliunde rogabo tibi quod ostendam», sic mercem ipsi qui venditant, aliunde exemplum quaeritant aliquod mercis, acervos se dicunt tritici habere, eorum exemplum pugno non habent, quod ostendant. Si Triptolemus,nibus mutuaretur, aut si Prometheus, cum mortalibus ignem dividere vellet, ipse a vicinis cum testo ambulans carbunculos corrogaret, ridiculus videretur: isti magistri, omnium dicendi praeceptores,
Abbreviated transcription (Latin):
e& ĩ h libro id nr̃m ñ ess& ꝙ asperiꝰ. ⁊ ĩusitatũ
id ꝓpriȩ nob attribuer& Ergo hano q̃ q̃
ĩ cõmoditat̃e fugimꝰ. his de causis cũ artis¬
cũ artis ĩ uedionẽ grecoꝵ ꝓbassemꝰ exẽploꝵ
rationẽ secuti ñ sumꝰ. Nẽ tẽpꝰ postulat.
ut adelocutionis p̃cepta trarseamꝰ Biꝑtita
gͥ erit nob̵ ȩ locutionis p̃cȩptio. pͥmũdicemꝰ
qͥb ĩ generib eoꝵ sẽꝑ om̃is oratoria elocutu
debeat. ẽẽ. Deinde ostendemꝰ qͣs res semꝑ
VNIGIT TRIAGEHERA q̃ genera nos figuras
appellamꝰ ĩ qͥb om̃is oratio ñ uitiosa
c̃ sumit᷑. Vnã grauẽ alt̾am mediocrem
tam̃ex ĩ firma Iꝑ uulgatissima
ũboꝵ ĩdignitate. At tenuata ÷ q̃ demissi :
usq ad usitatissima puri c̃su& udinẽ
sermonis. GRAUIS FIGURA¬

Expanded text:
 quod asperius et inusitatum, id proprie nobis adtribueretur. Ergo hanc quoque incommoditatem fugimus. His de causis, cum artis inventionem Graecorum probassemus, exemplorum rationem secuti non sumus. Nunc tempus postulat, ut ad elocutionis praecepta transeamus. Bipertita igitur erit nobis elocutionis praeceptio. Primum dicemus, quibus in generibus ferme semper omnis oratoria elocutio debeat esse; deinde ostendemus, quas res semper igitur tria genera, quae genera nos figuras appellamus, in quibus omnis oratio non vitiosa consumitur: unam gravem, alteram mediocrem,tamen ex infuma et pervulgatissima verborum dignitate. Attenuata est, quae demissa est usque ad usitatissimam puri consuetudinem sermonis. In gra
Abbreviated transcription (Latin):
c casio aut e pars ceporis habensinse alicui rei
idoneã faciendi aut ñ faciendi oportunitatẽ
qđ in annis aut in anno. aut in aliqͣ ani parte
spectatur: In occasione : ad spaciũ tẽporis fa¬
ciendi q̃dã oportunitas intellgit᷑ adiuncta :¬
quare cũgnẽ idẽsit. fit aliud parte qͣdã ⁊ specie
ut diximꝰ differt: hȩc distribuit᷑ intriagña
publicũ cõmune. singłare: publicũ ÷ qđ ciui¬
tas uniũsa. aliqͣ decausa freq̃ntat ut ludi
diesfestus bellũ Cõmunẽ qđ accidit om̃ib:
conuiuiũ sãnus ł Modus aut̃ ÷ in qͦquẽ ad mo¬
dũ ⁊ qͦ animo factũ sit querit᷑ ei partess prũ

Expanded text:
ccasio au- tem est pars temporis habens in se alicuius rei idoneam faciendi aut non faciendi opportunitatem.  modo declaratur, quod in annis aut in anno aut in aliqua anni parte spectatur, in occasione ad spatium temporis faciendi quaedam opportunitas intellegitur adiuncta. quare cum genere idem sit, fit aliud, quod parte quadam et specie, ut diximus, differat. haec distribuitur in tria genera: publicum, commune, sin- gulare. publicum est, quod civitas universa aliqua de causa frequentat, ut ludi, dies festus, bellum. commune, quod accidit omnibus convivium, somnus. modus autem est, in quo, quemadmodum et quo animo factum sit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde ipsũ ꝓse fecit dicendo. Dãpnũdatũ eẽ .ax tullio
Concedis uiciunã rẽ. Itẽ ad iunx̃ alterã partẽ inqͣ
confessionẽ doc&. Cũdicit᷑. Ui hominib: armatis
ñ negas. uici alterã. Postqͥd incontro uersia sit ꝓponit.
adibenda partitio ẽ. qued istributio nuncupat᷑.
ubi totiꝰ causȩ mebraponunt᷑ Uerũ h̃ mebra. aut ea
s̃ q̃uere in eodẽ negotio continent ut inuerrinis
dequestura delegatione dep̃t̾aurbana. dept᷑asici¬
liensi Quã quadriꝑtitã distributionẽ cotiꝰ accusatio¬
nis suȩ tullius cedix̃ Itẽ illa distributio defrum̃to
quã fecdicendo. emptũ. decumanũ. estimatii. Aut
si partitio deipsa causa ñ sumit᷑. ea mẽbra ponit
orator q̃ipse ingenio inuenit & sibi ipsadicenda
constituit. ñ ex negoti fatiꝰ ad causã suptis. sed

Expanded text:
Deinde ipsum pro se fecit dicendo: "damnum datum esse M. Tullio Deinde ipsum pro se fecit dicendo: "damnum datum esse M. Tullio concedis; uici unam rem". Item adiunxit alteram partem, in qua confessionem docet, cum dicit: "ui hominibus armatis non negas; uici alteram". Post, quid in controuersia sit proponit, adhibenda partitio est quae distributio nuncupatur, ubi totius causae membra ponuntur. Verum haec membra aut ea sunt quae uere in eodem negotio continentur, ut in Verrinis de quaestura, legatione, praetura urbana, praetura Siciliensi, quam quadripertitam distributionem totius accusationis suae Tullius esse dixit; item illa distributio de frumento, quam fecit dicendo emptum, decumanum, aestimatum. Aut si partitio de ipsa causa non sumitur, ea membra ponit orator, quae ipse ingenio inuenit et sibi dicenda constituit, non ex negotii factis ad causam sumptis sed
Abbreviated transcription (Latin):
innegatione. Alia aut̃ partitio. que distributio
nuncupat᷑. ps pire cantũ ciusã resenu merando:
At cũł uerba iungunt᷑ uł oratio qdicat dehiseedi¬
cendũ tc̃ constituit᷑ controuersia Quȩstor
uerres fuit legatatꝰ p̃torurbanꝰ p̃tor sicidiensis
Hoc solũdicere aꝑiłe causã ÷ sopartitione ꝑ distribu¬
tionẽ. At uͦillud adiungere. quarehȩcerit qͣdri¬
ꝑtita distributio totiꝰ accusationis ineȩ. h÷ cons¬
tituere controuersiã Itaq ut diximꝰ partitio
species hab& duas. Vnã q̃ qͥd cũ aduersariis c̃ueni¬
at doc&. ⁊ qͥd inẽtrouersia sit Alterã quȩ distrutio¬
nẽ hab& mebroꝵ in reliquã orationẽ Illa suꝑior
species. euꝓposuerit qͥd conueniat. id ipsũ ad se in¬
clinat ut ꝓsefaciat id qđ aduersariꝰ confitet᷑ Poste auͦ
subiungit id qd sic in controuersia Fechecero ꝓ
tullio Dicã in qͥt iũ factã a .p. fabu familia Adũsa¬
ri ñ negant hic ꝓposuit . qđ aduersarii fateant᷑:

Expanded text:
in negatione. Alia autem partitio, quae distributio nuncupatur, potest aperire tantum causam res enumerando; at cum uel uerba iunguntur uel oratio quae dicat de his esse dicendum, tunc constituitur controuersia: 'quaestor Verres fuit, legatus, praetor urbanus, praetor Siciliensis'. Hoc solum dicere aperire causam est, sed partitione per distributionem. At uero illud adiungere: "quare haec erit quadripertita distributio totius accusationis meae", hoc est constituere controuersiam. Itaque, ut diximus, partitio species habet duas, unam quae quid cum aduersariis conueniat docet et quid in controuersia sit, alteram quae distributionem habet membrorum in reliquam orationem. Illa superior species cum proposuerit quid conueniat, id ipsum ad se inclinat, ut pro se faciat id quod aduersarius confitetur; postea uero subiungit id quod sit in controuersia. Fecit hoc Cicero pro Tullio: "dicam", inquit, "uim factam a P. Fabii familia; aduersarii non negant". Hic proposuit quod aduersarii fateantur.
Abbreviated transcription (Latin):
pugnat. Alcera est : inqͣrerũ earũ deb: erimis
ut certas animo resteneat audicor. Quib ditis
intelligat fore ꝑoratũ: Nc̃ utroq genere parto¬
nis quẽ ad modũ c̃ueniat uti breuit̃ dicendĩuudi
artitionis duȩ partess : Vna q̃ qͥd cũ adũsariis con¬
ueniat indicat. ⁊ qͥd in c̃ trouersia sit demonstrat
lta q̃dicit᷑ distributio. headẽ duplex. Nã aut ei
mebra contin&. ꝗ̃ in causas aut eaq̃ ingeniofing
orator. Quib dictis intelligat foreꝑoratũ so¬
cipit ut partitione cõpleta nihil ãplius dicam
p̃t̃ concdusionẽ. Quȩ parcitio qͥd conueniat
aut qͥd ñ conueniat ostendit Hȩc deb& illud qd¬
nt̃ fectã matrẽ eẽ. a filio c̃uenit mͥcũ adũ s aris
tẽ contra. int̾festũ eẽ aclite mestra agam̃ nonẽcu
iudicationis ex positione. Quȩquẽ ad modũ inue¬
riꝰ confitet᷑. ad cause nre cõmodũ nosdoc& inclinar
debe Et dat exẽplũ. Sidicat accusator. matre ocss

Expanded text:
um. altera est, in qua rerum earum, de quibus erimus ut certas animo res te- neat auditor, quibus dictis intellegat fore peroratum. Nunc utroque genere partitionis quemadmodum con- veniat uti, breviter dicendum artitionis duae partes sunt, una quae quid cum aduersariis conueniat indicat et quid in controuersia sit demonstrat, altera quae dicitur distributio. Haec eadem duplex; nam aut ea membra continet quae in causa sunt, aut ea quae ingenio fingit orator. QVIBVS DICTIS INTELLEGAT FORE PERORATVM. Praecipit ut partitione completa nihil amplius dicamus praeter conclusionem. QVAE PARTITIO QVID CONVENIAT ET QVID NON CONVENIAT OSTENDIT. nterfectam matrem esse a filio convenit mihi cum adversariis. item contra: interfec- tum esse a Clytaemestra Agamemnonem coiudicationis expositione; quae quemadmodum invearius confitetur ad causae nostrae commodum nos docet inclinare debere. Et dat exemplum, si dicat accusator: 'matrem occisam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ is quistultitia & temeritate alicuiꝰ ad ministrat᷑
E adẽ nagi ratio est Nã nauis optime cursũ ẽficit
ea q̃ scientissimogub̵natore utit᷑ Cũ ꝓpositio sit hoc
pacto apꝓbata & duȩ partes transierint ratiocina¬
tionis ttia in parte aiunt qđ ostende reuelis Id
ro inducunt ad ꝓbationẽ hocmͦ INã & signoꝵ ortꝰ

Expanded text:
 is, qui stultitia et temeritate alicuius admini- stratur. eadem navigii ratio est. nam navis optime cur- sum conficit ea, quae scientissimo gubernatore utitur. cum propositio sit hoc pacto adprobata et duae partes transierint ratiocinationis, tertia in parte aiunt, quod ostendere velis, id ro inducunt adproba- tionem, hoc modo: nam et signorum ort
Abbreviated transcription (Latin):
Adq ħ nalienũ  ꝗd ad mmulta ꝑaneant. ne aut nusꝗ aut
uisq quaqdicat᷑ hc admonere : St̃ causȩ quȩ plures ha¬
bentrationes insiplici c̃steutione Qđ fit cũ id qđ factũ
aut qđ defendit᷑ plurib: decausis. rectũ aut ꝓbabileur¬
deri potest. ut in hacipsa caui a Supponat᷑ p abheredib:
hȩc ratio Vniꝰ emĩ pacuniȩ plures dissi milib: decausis
testam̃to aliꝰ lege heres ẽẽ: In firmatio aũt hec ertu
Non cam a pecunia ꝓpt̃ea qđ al terapipilliiã erat aduenta

Expanded text:
alienum est, quod ad multa pertineat, ne aut nusquam aut usquequaque dicatur, hic ad- monere. sunt causae, quae plures habent rationes in simplici constitutione; quod fit, cum id, quod factum est aut quod defenditur, pluribus de causis rectum aut probabile videri potest, ut in hac ipsa causa. sub- ponatur enim ab heredibus haec ratio: unius enim pe- cuniae plures dissimilibus de causis testamento, alius lege heres esset, infirmatio autem haec erit: non est una pecunia, propterea quod altera pupilli iam erat advent
Abbreviated transcription (Latin):
ne aut cũ obsit narratio. aut cũ nihilꝓsit. tam̃ int̃po
nat᷑ aut ñloco. aut ñquẽ ad modũ causa postul& nar¬
ret᷑. IObẽtũ cũ ipsius reigeste expositio magnã
excipit offensionẽ quã argum̃tando & causa agen¬
do leniri oportebit Iđcũ acederit mẽbratĩ opor¬
tebit partestes reigestȩ disꝑgere incausã. ⁊ adunã
quao: confestĩ rationẽ ac comodare. ut uulnerip̃s¬
to medicam̃tũ sit ⁊ ostiũ statĩ defensiomitiga

Expanded text:
ne, aut cum obsit narratio aut cum nihil prosit, tamen inter- ne, aut cum obsit narratio aut cum nihil prosit, tamen inter- ponatur; aut non loco aut non, quemadmodum causa postulet, narretur. obest tum, cum ipsius rei gestae expositio magnam excipit offensionem, quam argu- mentando et causam agendo leniri oportebit. quod cum accidet, membratim oportebit partes rei gestae disper- gere in causam et ad unam quamque confestim rationem accommodare, ut vulneri praesto medica- mentum sit et odium statim defensio mitig
Abbreviated transcription (Latin):
da breuitatis imitatio ⁊ ñ minꝰ rerũ r̃ necess̃a
narũ ꝗ ũboꝵ multitudine suꝑsedendumestslꝑ caũt
narratio poteriteẽ. Sutqͥdq pͥmũ gestũ ert itapͥmũ¬
e ponetur & rerũ accẽ pr̃m ordo seruabit᷑ ut ica
narrent᷑ ut gestã reser̃ autͣ potiusse geriuidebunt᷑
Hic erit considerandũ neqͥd ꝑturbacẽ neqͥd contorta
dicatur neqi naliã rẽtranseatur. Neabultimorepe
ingeneres conseruanda : Nãse peresparũ intellecta
inẽẽ. eaq̃solent apparere inueritate. si ꝑ sonarũ dig¬
nitates seruabunt᷑ sicausȩ factoꝵ extabunt si fuisse
facultater facͥundi uidebuntur. sitẽpidoneũ sis pa¬
tusatis si locoportunꝰ ad eandem rem qͣdere narrabit᷑
fusse ostenditur sires ⁊ ad eoꝵ dͥagent naturã &
adiulgirumorem. ⁊ ad eoꝵ qui audient opinionem
accõmodabit᷑. Acueriqͥdem similis ex his rationib:
ẽe poterit. IVllud aut̃ p̃tea considerare oportebic

Expanded text:
; et si semel unum quicque dicetur; et si non ab eo, quo in proxime desi- tum erit, deinceps incipietur. ac multos imitatio brevi- tatis decipit, ut, cum se breves putent esse, longissietur, et rerum ac temporum ordo servabitur, ut ita narrentur, ut gestae res erunt aut ut potuisse geri videbuntur. hic erit considerandum, ne quid perturbate, ne quid con- torte dicatur, ne quam in aliam rem transeatur, ne ab ultimo repein ge- nere sunt conservanda. nam saepe res parum est in- tellecta inesse ea, quae solent apparere in veritate; si personarum dignitates servabuntur; si causae factorum exstabunt; si fuisse facultates faciundi videbuntur; si tempus idoneum, si spatii satis, si locus opportunus ad eandem rem, qua de re narrabitur, fuisse ostendetur; si res et ad eorum, qui agent, naturam et ad vulgi morem et ad eorum, qui audient, opinionem accommodabitur. Ac veri quidem similis ex his rationibus esse poterit: illud autem praeterea considerare oportebit,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ abultimo repetet & sicuiꝰrei satiserit sũmã
dixisse : ei partes ñdicentur : Nã sȩpesatis qͥd fa¬
stũ sit dicere ñ ut enarresquẽ ad modũ sicfactũ
Et sinlorgius quã qđ scituopus ÷ in narrando ꝑceda
& sinullĩ inrẽ aliã transibit᷑ & sutadic& ut ñ nũꝗ

Expanded text:
n ab ultimo repetetur; et si, cujus rei satis erit summam dixisse, ejus partes non dicentur. Nam saepe satis est, quid factum sit dicere, ut ne narres quemadmodum sit factum; et si non longius quam opus est in narrando procedetur; et si nullam in rem aliam tran
Abbreviated transcription (Latin):
nte oculos ponendi negotii ectuse sumet᷑. similitudo dicet᷑ pela
ronce itagnis fulgentib gẽmis. inlumipeta. eithiarã teneas exor¬
pittissimã. Auro ⁊ ebore distinctã. ipse p̃tereẽ formͣ ⁊ spetie sit¬
istitur᷑ adposite. addignitatẽ. sicũ magiã popłs c̃mouerit
sird expettitionẽ repente silentio facto uoce mttat acerbis¬
simũ c̃t̃pissimo coipis motu. qͦ meliꝰ oipetus ⁊ itugis fuerit excep
aclocupletib copiis c̃ locgtꝰ. fortune munerib n p̃tẽ cõmodis

Expanded text:
Ante oculos ponendi negotii causa sumetur similitudo - dicetur peona aurea, magnis fulgentibus gemmis inluminata, citharam tenens exotissimam auro et ebore distinctam, ipse pet statura adposita ad dignitatem: si, cum magnam populo commorit iis rebus expectationem, repente, silentio facto, vocem mittat acerbissimam cum turpissimo corporis motu, quo melius ornatus et magis fuerit expectac locupletibus copiis conlocatus fortunae muneribus et naturae commodis
Abbreviated transcription (Latin):
lucido ac dȩꝓximo petito sermone debemus
robabilis erit narratio siinea uidebunt᷑ inẽẽ. eaq̃soleñ
si causȩ factoꝵ ex stabunt si fuisse facultates facien¬
di uidebunt᷑ si cẽpus idoneũ sispaciisatis : locoportunꝰ
ad eandẽ rẽ qͣde re narrabit᷑ fuisse ostendet᷑ sires &
ad eoꝵ qͥagent naturã. ⁊ aduulgi rumorẽ. ⁊ ad eoꝵ
qͥ audient opinionẽ ac cõmodabit᷑. Ac ueri qͥdẽ similis
pꝰquã debreui& aꝑta narratione tractauit. nc̃ inciptt
denarratione ꝓbabili disputare Probabilis inqt erto
narratio siin ea fuerint illa om̃ia qͥb sol& ueritas in

Expanded text:
lucido ac de proximo petito sermone debemus. lucido ac de proximo petito sermone debemus. PROBABILIS ERIT NARRATIO, SI IN EA VIDEBVNTVR INESSE EA QVAE SOLENT si causae factorum exstabunt; si fuisse facultates faciundi videbuntur; si tempus idoneum, si spatii satis, si locus opportunus ad eandem rem, qua de re narrabitur, fuisse ostendetur; si res et ad eorum, qui agent, naturam et ad vulgi morem et ad eorum, qui audient, opinionem accommodabitur. Ac veri quidem similis postquam de breui et aperta narratione tractauit, nunc incipit de narratione probabili disputare. Probabilis, inquit, erit narratio, si in ea fuerint illa omnia, quibus solet ueritas in
Abbreviated transcription (Latin):
id sirerũ actẽpoꝵ innarratione ordomutet᷑. Deinde
inqͥt neqͥd contorte. idcũ inẽdũ ñ facilis transitꝰ ac di¬
restus sy obscurus Neꝙ in aliã rẽtranseat᷑. Ne omissis
reb ad p̃sens negotiũ ꝑtinentib: ñ narranda atq ali¬
ena narremꝰ. Hoc p̃ceptũ &iã debreui narratione
initiũ sumet᷑ ne ab ultimo repetet᷑. Uerũh p̃ceptũ
&iã hic deinitio narrationis est. Nead extremũ ꝓdeat᷑
ea ut su pͣdebreui narratione : Et si n longiꝰ ꝙ qđ¬
scituopus narrando ꝓcedit᷑. Uerũ hi p̃ceptũ &ia hic
si abultimo repetat᷑ Iinis aut̃ siad extremũ ꝓdeat᷑
Deinde concludit. Illa in qͥt omia debreui narratione
p̃cepta &iã in aꝑta nob sertandas Nã ut a ꝑ ta ñpos¬
sit eẽ narratio ñ intelligit᷑ iđ aꝑta ne longitudine
magis quã obscuritate. Ergo utaꝑta sit narratio.
⁊ ut intelligat᷑ minime longa iđ breuis eed ebebit
Pretea inqͥt ut aptã hab eamꝰ narrationẽ. uti in qͥt di¬

Expanded text:
i rerum ac temporum in narratione ordo mutetur. Deinde 'ne quid contorte', id est cum interdum non facilis transitus ac directus existat obscurus. NE QVAM IN ALIAM REM TRANSEATVR. Ne omissis rebus ad praesens negotium pertinentibus non narranda atque aliena narremus. Hoc praeceptum etiam de breui narratione initium sumet, non ab ultimo repetetur'. Verum hoc praeceptum etiam hic de initio narrationis est. NE AD EXTREMVM PRODEATVR. Ita ut supra de breui narratione: 'et si non longius, qscitu opus est, narrando procedetur'. Verum hoc praeceptum etiam hic si ab ultimo repetatur, finis autem si ad extremum prodeatur. Deinde concludit: illa, inquit, omnia de breui narratione praecepta etiam in aperta nobis seruanda sunt. Nam ut aperta possit esse narramagis quam obscuritate. Ergo ut aperta sit narratio et ut intellegatur, minime longa, id est breuis esse debebit. Praeterea, quit, ut apertam habeamus narrationem, uti, inquit, di
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb causã dice nlicuiss& reducerent᷑. ide
posteriꝰ imutata uoluntate. Cũ eande legẽ
ferr& aliã referre di cereͦ  ꝓpt̃ nominũ
cõmutationt. Nã ñ ex ules. s ui eiectos se
reducere diebat. Finde qͣsi id fuiss& in con¬
troũsia quo illi nomine apellarent᷑ ap̃r
ules appellent᷑. Verũ illi fortasse igno¬
scmꝰ sicũ causa fec̃. nos tam̃ intelligamꝰ
uitiosũ. ẽẽ intendẽ c̃troũsiã ꝓpt̃ nominõ
Ex ẽplũ uitiosũ ÷. siaut falsũ ÷ ut rep̃hendatur
aut ĩ ꝓbũ ut ñ sit imitandũ. aut maiꝰaut minus
qa respostulat. Res iudicata uitiose ꝓfer& ur
aut magis idonȩȩ resiudicate ab ad ũ sarisgo¬
ferripossũ. Ite uitiosũ ÷ idꝙ ad ũsaru factũ¬

Expanded text:
quibus causam dicere non licuisset, reducerentur, idem quibus causam dicere non licuisset, reducerentur, idem posterius inmutata voluntate, cum eandem legem ferret, alio se ferre dicebat propter nominum commutationem: nam non exules, sed vi eiectos se reducere aiebat. Proinde quasi id fuisset in controversia, quo illi nomine appellarentur, ules appellentur. Verum illi fortasse ignoscimus, si cum causa fecit; nos tamen intellegamus vitiosum esse intendere controversiam propter nominum Exemplum vitiosum est, si aut falsum est, ut reprehendatur, aut inprobum, ut non sit imitandum, aut maius aut minus, quam res postulat. Res iudicata vitiose proferetur, aut magis idoneae res iudicatae ab adversariis proferri possint. Item vitiosum est id, quod a
Abbreviated transcription (Latin):
uitiosũ ÷ ĩ cõparandis reb alt̃amrẽ esfeture
dere altã m̃tionẽ ñ facere. aut negleg̃tiꝰ
disputare. ut sicũ cõpar& utrũ satiꝰ sit po¬
płm frum̃tũ acciꝑe anñ acciꝑe. q̃ cõmoda
sinł ĩ alta reuera cur& enumerar q in alt̾a
ĩ cõmoda fen:⁊ qa uelud dep̃ssa p̃tereat. Aut
ea q̃ minima siđ dicat. Itẽ uitiosũ ÷ ĩ reb
cõparandis necesse putari alterã rẽ uitu.¬
ꝑari cũ alt̾am laudes. Vđ genꝰ. Si qͥratur
utrismaior honor habendus sit albersib
anue̾stinis. pennersib quorei pͦ popr̃. ꝓ¬
fuerit eiͥs qͥ dicaN alt̃os lȩdat. Nenĩ ne¬
cesse ÷ si alt̃os p̃ponas. altos uituꝑare.
Fieri enĩ potest ut qͣꝗͣ alt̃os magis lau¬
dares. aliqã alt̾is partẽ laudis attri¬
buas ne cupide pugnasse c̃tͣ ueritatẽ
puteris. Itẽ uitiosu ÷. de nomine ⁊ uocabulo ẽtro¬
ũsiã struere qa rẽ c̃ su&udo optime potest
iudicare. Uelut sulpiciꝰ qͥint̃ cesserat neexule

Expanded text:
vitiosum est in conparandis rebus alteram rem efferre, de re altera mentionem non facere aut neglegentius disputare: ut si cum conparetur, utrum satius sit populum frumentum accipere an non accipere, quae commoda sint in altera re vera, curet, enumeret; quae in altera incommoda sint et quae velit depressa, praetereat aut ea, quae minima sint, dicat. Item vitiosum est in rebus conparandis necesse putari alteram rem vituperari, cum alteram laudes: quod genus, si quaeratur, utris maior honor habendus sit, Albensibus an Vestinis Pennensibus, quo rei publicae fuerint, et is, qui dicat, alteros laedat. Non enim necesse est, si alteros praeponas, alteros vituperare: fieri enim potest, ut, quom alteros magis laudaris, aliquam alteris partem laudis adtribuas, ne cupide depugnasse contra veritatem puteris. Item vitiosum est de nomine et vocabulo controsiam struere, quam rem consuetudo optime potest iudicare; velut Sulpicius, qui intercesserat, ne exulis,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥs illicaros habñt lȩdant᷑ aut aliqͦ eiꝰ modi
uitio lȩdit᷑ auditoris uoluntas. Itẽ uitiosũ ÷.
ñ om̃s res c̃firmare. qͣs pollicitꝰ sis in expo¬
sitiõ. Itẽ uerendũ ÷ ne dealiare dicatur.
cũ alia dłrec̃troũsia sit. inq ei modiuitio
c̃sidan du ÷. ne aut adrẽ addat᷑ qͥd. Aut
qͥppiã dere d& rahat᷑. aut tota causa
ũsia  demusica ĩducta÷ dispositione.¬

Expanded text:
 eiusmodi vitio laeditur auditoris voluntas. Item vitiosum est non omnis res confirmare, quas pollicitus sis in expositione. Item verendum est, ne de alia re dicatur, cum alia de re controversia sit; inque eiusmodi vitio considerandum est, ne aut ad rem addatur quid aut quippiam de re detrahatur, aut tota causa versia de musica inducta disputatione
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sipiendiȩ rationẽ ⁊ uirtutis utilitatem
ẽsumit᷑ Itẽ c̃ siđ andũ ÷ ne aliud accusatoris
criminatio c̃tinere. aliud defensoris pur¬
gatio purg&. qđ sepe c̃sulto multi abreo
faciũ angͥtus causȩ coacti. Vtiqͥs cũ accur¬
s&̾ habitu magistratũ p&isse. ab imp̃rib
sepe numero ap̃ exercicũ donatũ essẽ.
Hoc sidligent̃ ĩ oratiõ adũsarioꝵ obserua¬
uerimꝰ. sepȩ dep̃hendemꝰ eos de ea re qđ

Expanded text:
in sapientiae rationem et virtutis utilitatem consumitur. Item considerandum est, ne aliud accusatoris criminatio contineat, aliud defensoris purgatio purget, quod saepe consulto multi ab reo faciunt angustiis causae coacti; ut si quis, cum accusetur ambitu magistratum petisse, ab imperatoribus saepe numero apud exercitum  donatum esse. Hoc si diligenter in oratione adversariorum observaverimus, saepe deprehendemus eos de ea re quod
Abbreviated transcription (Latin):
gerer& uider&e. Hinc nimirũ ñ iniuria. cũ ad gub̵¬
nacula rei .s. temerairii atq audaces homines Ae¬
cesserant: maxima ac miserrima fieba naufragia

Expanded text:
eret, videretur. hinc nimirum non iniuria, cum ad gubernacula rei publicae temerarii atque audaces homines accesserant, maxima ac miserrima naufragia
Abbreviated transcription (Latin):
.spientes homines solitos eẽ uersari. nec uͦ ad pͥua¬
tas cauias magnos Acdisertos homines accedere. socũ
a fũmis inris matimȩ res ad ministrarent᷑ arbitror
Alios fuisse ñ incallidos homines qͥ ad paruas c̃trouer¬
si caspͥuatoꝵ accederent Quib in c̃tiouersis. cũ sȩpe
m̃datio etra uerũ stare homines csuescerent dicendi
assicluitas aluit audaciã. ut necessario suꝑiores
illi ꝓpt̃ iniurias ciui uiƿe sistere Aud cib & opitula¬
risuis quisq: necessarus cogen& : Iaq cĩ indicendo

Expanded text:
pientes homines solitos esse versari nec vero ad privatas causas magnos ac disertos homines accedere, sed cum a summis viris maximae res admini- strarentur, arbitror alios fuisse non incallidos homines, qui ad parvas controversias privatorum accederent. quibus in controversiis cum saepe a mendacio contra verassiduitas aluit audaciam: ut necessario superiores illi propter iniurias civium resistere audacibus, et opitulari suis quisque necessariis cogeretur. Itaque cum in dicendo
Abbreviated transcription (Latin):
publicanda. At in auro publicando. & ad mi¬
nistrationem. ⁊ exitum facilem esse. ⁊ in com¬
modi nihil inesse. Ac diligenter illud quoq
attendere oportebit. Num illo ꝓbato. quod

Expanded text:
publicanda, at in auro publicando et admini- strationem et exitum facilem esse et incommodi nihil inesse. ac diligenter illud quoque adtendere oportebit, num illo probato, quod
Abbreviated transcription (Latin):
& q̃in quã pargum̃tationes conueniant singillatĩ
mixte disꝑsimꝰ: Post descripte & deste. ingenꝰ qđ q cau¬
sȩ qđ cuiq: c̃ueniat e hac copia digeremꝰ Tatq nue¬
niri qͥde om̃is exhis locis argum̃tatio poterit : Inuen¬
tã ex ornari. & certasin partes distinqui. & suauis¬
simũ & sũme necessariũ & ab artis scriptorib: ma¬
xime neglestũ Quare & deea p̃ceptione nob̵. ⁊ ihoc loco
dicendũ uisũ ÷ ut ad inuentionẽ argum̃ tandi ad iungeret

Expanded text:
 quamque argumentationes conve- niant, singillatim ermixtim dispersimus; post discripte et electe in genus quodque causae, quid cuique conveniat, ex hac copia digeremus. Atque inveniri quidem omnis ex his locis argu- mentatio poterit: inventam exornari et certas in partes distingui et suavissimum est et summe necessarium et ab artis scriptoribus maxime neglectum. quare et de ea praeceptione nobis et in hoc loco dicendum visum est, ut ad inventionem argumentandi ratio adiun- geret
Abbreviated transcription (Latin):
c̃spiciendã ⁊ neqt᷑pitudinẽ: ẽẽ ne lut
hust riones aut oꝑarii uideam᷑ ẽẽ. Ad
casdẽ gͥ pastes ĩqͥs uox÷ distributa motꝰ
Maberit sermo cũ dignitate. st aułłs ir
nestigio leuidextere motu loqͥopostebit
H ylaritate tristicu mediocritite uultus
id sermonis seenias accõmodata
Suer it er demonstratiõ sec mo. qiululũ
corpꝰ aceruibib demittemꝰ Manatã¬
sermo de ioos potit idoneus eeꝰ q paulo
uult demonstrabat ĩ dngnitate Puilo c atiõ¬

Expanded text:
spiciendam nec turpitudinem inesse, ne aut histriones aut operarii uideamur esse. Ad easdem igitur partes, in quas uox distributa est, motus sse. Nam si erit sermo cum dignitate, stantes in uestigio leui dextre motu loqui oportebit, hilaritate, tristicia, mediocritate uultus ad sermonis sententias accomodata. – Si erit in demonstratione sermo, paululum corpus a ceruicibus dimittemus; nasermo, idem motus poterit idoneus esse, qui paulo ante demonstrabatur in dignitate. Sin in io
Abbreviated transcription (Latin):
ctinuationẽ brachio cȩleri mobili uultu
acra aspectu utem̃. Sin c̃tinuatio fia
ꝑ distributionẽ : porrectione ꝓ celeri
braednõ ĩambulatiõ pedis dexteri rara
sub plausione acra Ioefixo respectuuti
oposta Sinutem̃ a plificatiõ ꝑ cohostationẽ
paulo tardiore Ic̃ sideratiore gestu con¬
ueni& uti simili c&is reb atq ĩ c̃teqio
femimis plangore Icapitis ictu. ñ numq i
sedato ⁊ est auigestu mesto Iet̃lato t
uultu opostebit. Nsu nesciꝰ qͥnͣtũ susceꝑĩ
negotii qͥ motꝰ corporis ex pͥmere uerb̵
⁊imitari script᷑a conatꝰ si uocȩs. Verũ
neb c̃fis sũ posse fieri ut dehis rebus
satis cõmode scribi poss&. Nec si id fieri
s̃uensor. atq ad om̃nũ pastiũ rethori
custode memoriã traiseamꝰ. DE MEMONIA¬

Expanded text:
continuationem, brachio celeri, mobili vultu, acri aspectu utemur. Sin contentio fiet per distributionem, porrectione perceleri brachii, inambulatione, pedis dexteri rara subplusione, acri et defixo aspectu uti oportet. Sin utemur amplificatione per cohortationem, paulo tardiore et consideratiore gestu conveniet uti, similibus ceteris rebus atque in fremendo plangore et capitis ictu, non<n>umquam sedato et constanti gestu, mesto et contuti oportebit. Non sum nescius, quantum susceperim negotii, qui motus corporis exprimere verbis et imitari scriptura conatus sim voces. Verum nec hoc confisus sum posse fieri, ut de his rebus satis commode scribi posset, nec, si id fieriinventorum atque ad omnium partium rhetoricae custodem, memoriam, transeamus. MEMORIA
Abbreviated transcription (Latin):
de monstrandũ ÷ rationib: ⁊ similib reb: ꝑmultas
ita a troces ⁊ ꝑfpicuas reseẽ ut dehis ñmͦ. ñ neces¬
sesit syue utile qͥdẽ qͥn mox iudiciũ fiat expestare
LLocꝰ cõmunis accusatoris i neũ qͥcũ id qđ arguit᷑ ne¬
gare ñ possit. Tam̃ aliqͥd sibi spei cõpar& exiudicioꝵ
ꝑ tͥbatione : Atq hic utilitatis iudicioꝵ de monstratio
ideeo c̃q̃stio qͥ suppliciũ dederit indẽnatꝰ. In ei aut̃q

Expanded text:
demonstran- dum est rationibus et similibus rebus permultas demonstran- dum est rationibus et similibus rebus permultas ita atroces et perspicuas res esse, ut de his non modo non necesse sit, sed ne utile quidem, quam mox iu- dicium fiat, exspectare. Locus communis accusatoris in eum, qui, cum id, quod arguitur, negare non possit, tamen aliquid sibi spei conparet ex iudiciorum perturbatione. atque hic utilitatis iudiciorum demonstratio et de eo conquestio, qui suppli
Abbreviated transcription (Latin):
retũ punitũ quã sit ille ꝓmeritꝰ & suũ suppliciũ
cũ illiꝰ iniuria conferendo. TDe inde oportebit eos
locosqͥitaer̃ ab accusator etrastati. ut refelli. &
c̃trariã in partẽ c̃uerti possint. qͦ ingertres tres¬
extremi ctrariis rationib: ĩ firmare ¶Illa aut̃
a cerrima accusatoꝵ criminatio. ꝑquã ꝑtͥbationẽ
for om̃iũ iudicioꝵ demonstrant. Side indẽnato
supplicii sum̃di potestas datasic lauabit᷑ . Primũ sieiꝰ
modi demonstrabit᷑ inuira . ut ñmͦ ui robono. uerũ
omĩno homini lio uideat᷑ ñ fuisse coleranda. Deide
ita ꝑspicua: ut neabipso qͥdẽ qͥ feciss& indubiũ nocara
De inde eiꝰ modi ut in eã ismax ime debuerit anĩadũtẽ¬
qͥ animũ adũt̃it ut ñ cãrectũ. ñ tã fuerit honestũ. in
iudiciũ illã rẽꝑuenire : quã eomͦ. atq ab eo uindicari.
qͦmͦ. ⁊ ab qͦsit uindicata. Postea sicrẽ fuisse a ꝑtã:
ut iudiciũ deeare fieri nihil attinuerit: Atq hic

Expanded text:
e poenitum, quam sit illius promeritum, et suum supplicium cum illius iniuria conferendo. deinde oportebit eos locos, qui ita erunt ab accusatore trac- tati, ut refelli et contrariam in partem converti pos- sint, quo in genere sextremi, contrariis ratio- nibus infirmare. illa autem acerrima accusatorum criminatio, per quam perturbationem fore omnium iu- diciorum demonstrant, si de indamnato supplicii su- mendi potestas data sit, levabitur, primum si eius- modi demonstrabitur iniuria, ut non modo viro bono, verum omnino homini libero videatur non fuisse tole- randa; deinde ita perspicua, ut ne ab ipso quidem, qui fecisset, in dubium vocaretur; deinde eiusmodi, ut in eam is maxime debuerit animufuerit ho- nestum in iudicium illam rem pervenire, quam eo modo atque ab eo vindicari, quo modo et ab quo sit vindicata; postea sic rem fuisse apertam, ut iudicium de ea re fieri nihil adtinuerit. atque hic
Abbreviated transcription (Latin):
in cõpatione assuptio iudicationis ⁊ de ea paplifica¬
tionẽ exdelibationis p̃ceptis dictio Defensor aut
quȩ palias c̃stititiones inducent ex his locis qͥ tra¬
ditis in firmabit ipsa auẽ relationẽ cõꝓbabit pͥmũ
augendo eiꝰ inquẽ refer& crim̃ cułpã ⁊audiciã
& quã maxime pindignationẽ si resfer&iunta cũ¬

Expanded text:
in comparatione, assumptio iudicationis et de ea per amplificationem ex delibera- tionis praeceptis dictio. Defensor autem, quae per alias constitutiones indu- centur, ex iis locis, qui traditi sunt, infirmabit; ipsam autem relationem comprobabit, primum augendo eius, in quem referet crimen, culpam et audaciam et quam maxime p
Abbreviated transcription (Latin):
positꝰ ꝓpt̃ qđ correctaseiꝰ fabula s incertamen
deferre posteriorib poetis athenienses ꝑ misere
Suntq eomͦ multi coronati. S longe clariꝰ illustra¬
uer̃ hoc opus sophocles atq: eurtpides quorum
in dispari dicendi uia ut̃ sit porta melior int̾
plurimos quȩrit᷑ Idq: ego sane qm̃ ad p̃sentẽ
materiã nihil ꝑtin& iniudicatũ relinqͦ Illud
qͥdẽ nemo ñ fateat᷑ necesse ẽ. isqͥse ad agendi

Expanded text:
positus; propter quod correctas eius fabulas in certamen positus; propter quod correctas eius fabulas in certamen deferre posterioribus poetis Athenienses permiserunt, suntque eo modo multi coronati. sed longe clarius illustraverunt hoc opus Sophocles atque Euripides, quorum in dispari dicendi via uter sit poeta melior, inter plurimos quaeritur; idque ego sane, quoniam ad praesentem materiam nihil pertinet, iniudicatum relinquo. illud q
Abbreviated transcription (Latin):
plerunq orationis similis. Sed& iusit & in amores
descendit Maiorib tam̃ altior simonides. tenuis
Aliꝰ qui sermone ꝓpͥo uiocunditate quadã cõm̃¬
dari potest. Prcuipue tam̃ eĩ in comouenda
miseratione uirtꝰ. ut quidã inhac eũ parte om̃ib
riꝰdẽ oꝑis auctorib pferant Antiqua comoedia
cũ sincerã illã sermonis attici grãm ꝓpe solare dn&
tũ facundissimȩ lib̾tatis & si ẽ in sẽctandisuits
p̃cipua. plurimũ tam̃ uiriũ &iã incȩteris partis
hab&: Nã & grandis & eligans ⁊uenuista. & nescio
anulla pꝰ homerũ tam̃ quẽ ut achillẽ seꝑexcpi
par ẽ. dut similior sit oratorib aut ad oratores
faciendos aptior. Plures eiꝰ auctores: & aristo¬
pbanes tam̃ & eupolis cratinesq p̃cipur Ragoedis
pͥmꝰ inlucẽ xschił ꝓtulit sublimis & grauis & gron¬
dilocꝰ sepe usq adutiũ sed rudis in plerisq & in cõ¬

Expanded text:
plerumque oratori similis; sed et lusit et in amores plerumque oratori similis; sed et lusit et in amores descendit, maioribus tamen aptior. Simonides , tenuis alioqui, sermone proprio et iucunditate quadam commendari potest; praecipua tamen eius in commovenda miseratione virtus, ut quidam in hac eum parte omnibus eius operis auctoribus praeferant. antiqua comoedia cum sinceram illam sermonis Attici gratiam prope sola retinet, tum facundissimae libertatis est et in insectandis vitiis praecipua, plurimum tamen virium etiam in ceteris partibus habet. nam et grandis et elegans et venusta, et nescio an ulla, post Homerum tamen, quem ut Achillem semper excipi par est, aut similior sit oratoribus aut ad oratores faciendos aptior. plures eius auctores; Aristophanes tamen et Eupolis Cratinusque praecipui. tragoedias primus in lucem Aeschylus protulit, sublimis et gravis et grandiloquus saepe usque ad vitium, sed rudis in plerisque et incom
Abbreviated transcription (Latin):
lochus Sũ ina in hoc uiselocutionis cũ ualida tũ
breues ubrantesq sententia. plurimũ sanguis
minor ẽ. materiae ee ñ ingeniiuitiũ. Houẽ uͦ
Iyricoꝵ longe pindarꝰ princeps. spiritu. magni¬
ficentia sententus figuris beatissima rerum
uerboꝵq copia & uelut quodã eloquentiȩ flu¬
munẽ. Ept̃ quȩ horatiꝰ eũ nemini credit imitabilẽ¬
STesictiorꝰ quã sit ingenioualid materia quoq
osteudit. maximȩ bella & clarissimos canentẽ
duces. ⁊ epici carminis onera. lira sustinente nr
Red dit Npsonis in agendo simul loquendoq debi¬
tã dignitatẽ. Ac si teniuss& modũ. uidet᷑ ȩ mulari
ꝓximꝰ homerũ potiusse. Sed redundatatq effu¬
ndit᷑. Id ut ẽ rephendendũ. ita copiȩ uitiũ est.
Alcxus in parte oꝑis aureo plectro merito donat᷑
qua trrannos insectatꝰ multũ &iã morib confert
Ineloquendo qͦq breuis & magnificꝰ & diligens. &

Expanded text:
lochus. summa in hoc vis elocutionis, cum validae tum lochus. summa in hoc vis elocutionis, cum validae tum breves vibrantesque sententiae, plurimum sanguinis minor est, materiae esse non ingenii vitium. novem vero Lyricorum longe Pindarus princeps spiritus magnificentia, sententiis, figuris, beatissima rerum verborumque copia et velut quodam eloquentiae flumine; propter quae Horatius eum merito crediStesichorus quam sit ingenio validus, materiae quoque ostendunt, maxima bella et clarissimos canentem duces et epici carminis onera lyra sustinentem. reddit enim personis in agendo simul loquendoque debitam dignitatem, ac si tenuisset modum, videtur aemulari proximus Homerum potuisse; sed redundat atque effunditur, quod ut est reprehendendum, ita copiae vitium est. alcaeus in parte operis aureo plectro merito donatur, qua tyrannos insectatus multum etiam moribus confert in eloquendo quoque brevis et magnificus et dicendi vi
Abbreviated transcription (Latin):
feciss& inbucdicis m̃tionẽ : Iid oratiꝰ frustra
tħtheũ homero subiungit : Nec sane qͥsquã
est tã ꝓcul a cognitione eoꝵ remotꝰ. ut nom
indicẽ certe & bibliotheca sũptũ. transferre
in libros suos pessit Netignoro gͥqͣstranseo:
necutiq dãno ut qͥ dexerĩ eẽ in om̃ib utilitatis
aliqͥđ sed ad illo si ꝑfectis constitutisq uirib
reũtemur. qdđ incenis grandib sȩpe facimꝰ. ut cũ
optimis satiatisumꝰ. uarietas tam̃ nob ex uiliorib
gratasit. Ic̃ & elegiã uacabit in manꝰ sumere
cuiꝰ pͥnceps habet᷑ callunachus. Scđas confes¬
sione plurimoꝵ philatas occupauit. Sed dũ
ad sequimur illã firmã ut doxi facilitatẽ opti¬
mis ad suescendũ ẽ. & multo magis. quia
multoꝵ lectione formandus & ducendus color
Itaq ex trib receptis aristarthi iudicio scripto¬
rib iãboꝵ. ad eximaxime ꝑtinebit unꝰ archi¬

Expanded text:
fecisset in Bucolicis mentionem. quid ? Horatius frustra fecisset in Bucolicis mentionem. quid ? Horatius frustra Tyrtaeum Homero subiungit? nec sane quisquam est tam procul a cognitione eorum remotus, ut non indicem certe ex bibliotheca sumptum transferre in libros suos possit. nec ignoro igitur quos transeo nec utique damno, ut qui dixerim esse in omnibus utilitatis aliquid. sed ad illos iam perfectis constitutisque viribus revertemur; quod in cenis grandibus saepe facimus ut, cum optimis satiati sumus, varietas tamen nobis ex vilioribus grata sit. tunc et elegiam vacabit in manus sumere, cuius princeps habetur Callimachus, secundas confessione plurimorum Philetas occupavit. sed dum adsequamur illam firmam, ut dixi, facilitatem, optimis adsuescendum est et multa magis quam multorum lectione formanda mens et ducendus color. itaque ex tribus receptis Aristarchi iudicio scriptoribus iamborum ad ἕξιν maxime pertinebit unus Archi