comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta delituit: & regnũ suũ idem se regit. nec ulli dat nͥ animo. Quid sit hoc sine qͣ nicħ ẽ. sc̃re
ñ possumꝰ. Et miram᷑ si qͦs igniculos par nouimꝰ: cũ maxima pars mundi deus lateat. Quam
multa animalia hoc primũ cognouimꝰ seculo. ꝗͣ multa negocia. Ne hoc quił̃. Multa ueni¬
entis eui popłs ignota nob̾ sciet: multa seculis cunc futuris cũ memoria nr̃i eroleuĩt: reser¬
uant᷑. Pusilla res mundus est. ñ ĩ illo qͦd querat omis mundꝰ habeat. Non semel q̃dã sacta
tradunt᷑. Eleusin seruat: qͦd ostendat reuisentib. Rerũ nat᷑a. sac̃ sua ñ semel tradit. Iniciatos
ñ credimꝰ. ĩ uestibulo eiꝰ heremꝰ. Illiꝰ archana ñ ꝓmiscue nec omĩb patent. Reducta & uttiore
sacrio clausa sunt. Ex quibꝰ aliud hec ȩtas: aliud quȩ pꝰ nos subibit aspiciet. Qndo gͥ ista ĩ no

Expanded text:
ta delituit et regnum suum, id est se, regit nec ulli dat aditum nisi animo. Quid sit hoc sine quo nihil est, scire ta delituit et regnum suum, id est se, regit nec ulli dat aditum nisi animo. Quid sit hoc sine quo nihil est, scire non possumus: et miramur si quos igniculos parum nouimus, cum maxima pars mundi, deus, lateat! Quam multa animalia hoc primum cognouimus saeculo, quam multa negotia ne hoc quidem! Multa uenientis aeui populus ignota nobis sciet; multa saeculis tunc futuris, cum memoria nostri exoleuerit, reseruantur: pusilla res mundus est, nisi in illo quod quaerat omnis mundus habeat. Non semel quaedam sacra traduntur: Eleusin seruat quod ostendat reuisentibus. Rerum natura sacra sua non semel tradit; initiatos nos credimus: in uestibulo eius haeremus; illa arcana non promiscue nec omnibus patent: reducta et interiore sacrario clausa sunt, ex quibus aliud haec aetas, aliud quae post nos subibit aspiciet. CAPUT 31 Quando erg
Abbreviated transcription (Latin):
an ȩque om̃is pars auni. edendis cometis satis apta sit: an om̃is celi regio idonea in qͣ creent᷑. anqͣ¬
cunq ire: ibi c&e concipi possint. & cet̾a quȩ uniu̾sa tollunt᷑. cũ dico illos ñ fortiutos eẽ ignes. s inte¬
atos mundo: qͦs ñ frequent̾ educit s in occulto mouet. Quã multa pret̾ hos ꝑ secretũ eunt: nuꝗͥ
humanis ocuł orientia. Neq enĩ omĩa ds homini fecit: qͣta pars oꝑis tanti nob cõmntit᷑. Ipse q
ista tractat. qͥ condidit. qͥ totũ hoc fundauit deditq c̾ca semaioi ẽ pars sui opis ai melior effu¬
git oculos: cogitatione iusendus ẽ. Multa p̃terea cognata numini sũmo & uicinã sortita po¬
tentiam: obscura sunt. aut fortasse qͥd mag̃ mireris: oculos nr̃os & implent & effugiunt. Siue
illis tanta subtilitas ẽ. qͣntã conseqͥ acies humana ñ possit: siue in sanctiore secessu maiestas tai¬

Expanded text:
an aeque omnis pars anni edendis cometis satis apta sit, an omnis caeli regio idonea in qua creentur, an quan aeque omnis pars anni edendis cometis satis apta sit, an omnis caeli regio idonea in qua creentur, an quacumque ire ibi etiam concipi possint, et cetera: quae uniuersa tolluntur, cum dico illos non fortuitos esse ignes, sed intextos mundo, quos non frequenter educit sed in occulto mouet. Quam multa praeter hos per secretum eunt numquam humanis oculis orientia! Neque enim omnia deus homini fecit. Quota pars operis tanti nobis committitur? Ipse, qui ista tractat, qui condidit, qui totum hoc fundauit deditque circa se, maiorque est pars sui operis ac melior, effugit oculos: cogitatione uisendus est. Multa praeterea cognata numini summo et uicinam sortita potentiam obscura sunt aut fortasse, quod magis mireris, oculos nostros et implent et effugiunt, siue illis tanta subtilitas est quantam consequi acies humana non possit, siue in sanctiore secessu maiestas tan
Abbreviated transcription (Latin):
tas ꝑtinentia: aut me. Quȩ an uera sint di scuint: quib ẽ scientia ueri. Noẜ rimari illa: & con¬
iectura ire ĩ occulta tm̃ licet. nec cũ fiducia inueniendi: nec sino spe. Egregie aristoriles ait. nunon
nos uerecundiores eẽ debere : qͣm cũ diis agit᷑. Si intͣmꝰ templa cõposta. si ad sacrificũ acceslua
uultũ submittimꝰ. togam adducimꝰ. si in om̃e argum̃tũ modestiȩ fuiginꝰ. qͣnto hoc mag̃ facere debe¬
mus. cũ de sidib. de stellis. de deoꝵ natura disputamꝰ. ne qͥd temere. ne qͥd imprudent᷑. aut igno¬
rantes affirmemꝰ: aut scientes m̃tiam᷑: Nec mirem̃ tam tarde eriui: quȩ tam alte iacent. pane¬
tio & his qͥ uideri uolunt cometen ñ eẽ ordinariũ sidus. s falsam sidis faciẽ: diligent᷑ eccanqdũ est.

Expanded text:
tas pertinentia aut me: quae an uera sint, dii sciunt, quibus est scientia ueri; nobis rimari illa et contas pertinentia aut me: quae an uera sint, dii sciunt, quibus est scientia ueri; nobis rimari illa et coniectura ire in occulta tantum licet, nec cum fiducia inueniendi nec sine spe. CAPUT 30 Egregie Aristoteles ait numquam nos uerecundiores esse debere quam cum de diis agitur. Si intramus templa compositi, si ad sacrificium accessuri uultum submittimus, togam adducimus, si in omne argumentum modestiae fingimur, quanto hoc magis facere debemus, cum de sideribus de stellis de deorum natura disputamus, ne quid temere, ne quid impudenter aut ignorantes afirmemus aut scientes mentiamur! Nec miremur tam tarde erui quae tam alte iacent. Panaetio et his qui uideri uolunt cometen non esse ordinarium sidus sed falsam sideris faciem, diligenter tractandum est
Abbreviated transcription (Latin):
Quid gͦ ⁊ Stella satni quȩ ex om̃ib it̃ suum lentissime efficit. gͥuis ẽs Atq leuitatis arguintã habet
qͦd supͣ cetãs ẽ. S maiore inqͥs ambitu circũit: nec tardiꝰ it quã cets s iongi. Suecurat r aeͥ abe
de comecis posse dicere. &̃ si signior illiꝰ cursus sit. S m̃daciũ ẽ ire eos tardiꝰ. Nam int᷑ sectũ mse de
midiam partẽ cȩli tͣnscurrit hic ꝑximꝰ. Frior intͣ pauciores m̃ses recepit se. S qa grciues sunt. an¬
feriꝰ deferunt᷑. Primũ ñ defertur qͦd circũfert᷑. Dem hic ꝓximꝰ a septentrions motꝰ sui iicũ
fecit. & ꝑ occidentẽ ĩ meridiana ꝑuenit. erigensq cursũ suũ oblituit. Alt̃ ille laudianꝰ a septẽ¬
trione pͥmũ uisus ñ desit ĩ rectũ assidue celsior ferri: donec excessit. Hȩc q̃ ad alios mouere come¬

Expanded text:
Quid ergo? Stella Saturni, quae ex omnibus iter suum lentissime efficit, grauis est? Atqui leuitatis argumentum habet Quid ergo? Stella Saturni, quae ex omnibus iter suum lentissime efficit, grauis est? Atqui leuitatis argumentum habet quod supra ceteras est. Sed maiore, inquis, ambitu circuit nec tardius it quam ceterae sed longius. Succurrat tibi idem me de cometis posse dicere, etiamsi segnior illis midiam partem caeli transcurrit hic proximus, prior intra pauciores menses recepit se. Sed quia graues sunt, inferius deferuntur. Primum non defertur quod circumfertur. Deinde hic proximus a septentrione motus sui initium facit et per occidentem in meridiana peruertit erigensque cursum suum oblituit, alter ille Claudianus, a septentrione primum uisus, non desiit in rectum assidue celsior ferri, donec excessit. Haec sunt quae aut alios mouere ad come
Abbreviated transcription (Latin):
spislta i uo gieutar maris ñ matis In siceo ludun fulie. norase paluats desert
atq altã supͣuolat ardea nubẽ. S sic qͣm ȩqͥnoctium ĩ calorẽ frigusq flectentis anni. qͣm̾ ila
quȩ chaldei canunt. qͥd stella nascentib triste letũue constituat. Hoc ut scias ẽe. ñ staũ cõmetes
ortꝰ: uentos & pluiuas minat᷑ ut aristotiles att. s annũ totũ suspectũ facit. Ex q̃ apparet illũ n&¬
ꝓximo quȩ ĩ ꝓximũ daret signa traxisse. s hab̾e reposita & cõpssa legib mudi. ter hic comeres
qui pat̾culo & uopisco consulibs apparuit: q̃ ab aristorile ⁊ͥ eophrastoq p̃dicta. fuert eni ma¬
ximȩ & continuȩ tẽpestates ubiq. At ĩ achaia macedoniaq urbe t̾rarũ motibꝰ pritȩ sunt.
Tarditas inquit illoꝵ argum̃tũ est grauiores ẽẽ: multũq in se habe t̾reni. ipse p̾terea curs. fer
enĩ cõpellunt᷑ ĩ cardines. Utrũq falsum ẽ. De pͥore dicam priꝰ. qͥa quȩ tardiꝰ ferunt᷑. qrauia sunt

Expanded text:
st saeuituri maris, si "marinae in sicco ludunt fulicae notasque paludes deserit atque altam supra uolat ardea nubem," sed sic quomodo aequinoctium in calorem frigusque flectentis anni, quomodo illa quae Chaldaei a canunt, quid stella nascentibus triste laetumue constituat. Hoc ut scias ita esse, non statim cometas ortus uentos et pluuias minatur, ut Aristoteles ait, sed annum totuproximo quae in proximum daret signa traxisse, sed habere reposita et comprensa legibus mundi. Fecit hic cometes, qui Paterculo et Vopisco consulibus apparuit, quae ab Aristotele Theophrastoque sunt praedicta; fuerunt enim maximae et continuae tempestates ubique, at in Achaia Macedoniaque urbes terrarum motibus prorutae sunt. Tarditas, inquit, illorum argumentum est grauiores esse multumque in se habere terreni. Ipse praeterea cursus: fere enim compelluntur in cardines. Utrumque falsum est. De priore dicam prius: Omnia quae tardius feruntur grauia sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Adeo animo ñ pot̾ liquere. de cet̾is reb ut adhuc ipse sequerat. Quid gͦ miram᷑ cometal
tam rarũ mundi spectaculũ ñdũ teneri legib certis. nec inicia illoꝵs fines notescere. qͦrũ
ex ingentibꝰ int̾uallis recursus ẽ: Nondũ sunt anni mille qͥngenti. ex qͦ grecia stellis nume¬
cur luna deficiat. qͣre obumbret᷑. Hȩc apud nos q̃q nuꝑ ratio ad certũ ꝑdipxit. Ueniet
tempꝰ q̃ sta que nic latent: in luc̃ dies etrabat. & longioris eui dilio an. Aad mastnonẽ
centos s elas una n susicit. ut coto eglo uacet. Quid qͥd tam paucosaunoes ate stundia a cuirtia

Expanded text:
re de ceteris rebus ut adhuc ipse se quaerat. Quid ergo miramur cometas, tam rarum mundi spectaculum, nondum teneri legibus certis nec initia illorum finesque notescere, quorum ex ingentibus interuallis recursus est? Nondum sunt anni mille quingenti, ex quo Graecia "stellis numecur luna deficiat, quare obumbretur: haec apud nos quoque nuper ratio ad certum perduxit. Veniet tempus quo ista quae nunc latent in lucem dies extrahat et longioris aeui diligentia; ad inquisitionem tantorum aetas una non sufficit, ut tota caelo
Abbreviated transcription (Latin):
Et ut iuris consultoꝵs u̾bo utar: de om̃ib quȩ solo continentur. Quomꝰ inquis de t̾rarũ
Quia cũ ꝓpria t̾rȩ ipsius excutimꝰ suo loco: utrũ lata sit & inȩqͣlis. & enormit̾ ꝓiecta: an tota
in formam pilȩ spectet. & ĩ orbem partes suas cogat. Alliget aquas: an aqͥs alliget᷑. Ipsa
animal sit. an mers corpꝰ: & sine sensu. Plenũ quidem sp̃s: s alieni. Et cęc̃a huiꝰmodi
qͦtiens in manꝰ uenĩnt. t̾rã sequent᷑. & in ino collocabunt᷑. At uͥ queret᷑ quis t̾rȩ situs sit.

Expanded text:
et, ut iurisconsultorum uerbo utar, de omnibus quae solo continentur. Quomodo, inquis, de terret, ut iurisconsultorum uerbo utar, de omnibus quae solo continentur. Quomodo, inquis, de terrquia cum propria terrae excutimus suo loco, utrum lata sit, et inaequalis, et enormiter proiecta, an tota in formam pilae spectet, et in orbem partes suas cogat; alliget aquas, an aquis alligetur ipsa; animal sit, an iners corpus et sine sensu, plenum quidem spiritus, sed alieni; et cetera huiusmodi quoties in manus uenerint, terram sequentur, et in imis collocabuntur. At ubi quaeretur, quis
Abbreviated transcription (Latin):
orratꝰ tm̃ causa adhibet᷑. Nulli ñ uitio necessariũ factũ ẽ. ł xplic̃ lib̾ uii. Incip̃ uiii.
mnis de uniu̾so questio: in cȩlestia. sublimia. t̾rena diuidit᷑. Prima pars: naturã side¬
rum scrutatur. & magnitudinẽ. & formã igniũ. quibꝰ mundꝰ includit᷑. Solidum ne
sit celũ: ac firmȩ concretȩq mat̾iȩ. an ex subtili tenuiq nexũ. Agat᷑: an agat. &
infra sese sidera habeat: an ĩ contextu sui fixa. Quemadmodũ auni uices seruet. solẽ ret᷑ fle¬
ctat. Cȩt̾a deinceps his similia. Scd̾a pars tractat. int̾ celũ trasq u̾santia. Hic st̃ nubila.
imbres. niues. & humanas motura tonitrua m̃tes. Quȩcunq aer fac̾: patitur ue. hȩc
sublimia dicimꝰ q̃ editiora unis sunt. Tercia illa pars de aquis. t̾ris. arbustis. satis: q̃rit.

Expanded text:
ornatus tantum causa adhibetur? Nulli non uitio necessarium factum est. Liber II CAPUT 1 ornatus tantum causa adhibetur? Nulli non uitio necessarium factum est. Liber II CAPUT 1 Omnis de uniuerso quaestio in caelestia, sublimia, et terreae diuiditur. Prima pars naturam siderum scrutatur, et magnitudinem, et formam ignium, quibus mundus includitur: solidumne sit coelum, ac firmae concretaeque materiae, an ex subtili tenuique nexum; agatur, an agat; et infra se sidera habeat, an in contextu sui fixa; quemadmodum sol anni uices seruet; an retro flectat: cetera deinceps his similia. Secunda pars tractat inter coelum terramque uersantia. Haec sont nubila, imbres, niues, et « humanas motura tonitrua mentes; » quaecumque aer facit patiturue. Haec sublimia dicimus, quia editiora imis sunt. Tertia illa pars de agris, terris, arbustis, satis, quaerit,
Abbreviated transcription (Latin):
constitit. quã antiquar dos fuit. Ñ illa quȩ publice dabat᷑: imꝑatoꝵ pauꝑũ lib̃is. An tu exꝰ¬
istimas auro inditũ habuisse scipionis filias speculũ. cũ illis dos fuisset es graue: O felix
pauꝑtas. q̃ tanto titulo locũ fecit. N fecisset illa dotẽ: si habuissent. At qͥsqͥs ille erat. cui
soceri loco senat᷑ꝰ fuit: intellexit accepisse se dotẽ. ꝗͣ fas ñ cẽt redałe. Iã lib̃tinoꝵ uͥguncuł ĩ unũ
speculũ ñ suffic̃ illa dos. ꝗͣ dedit ꝓ animo se. Ecessit enĩ paulatĩ in deciꝰ. opibꝰ ipsis inuitata
luturia. & increm̃tũ ĩgens uitia ceꝑunt. Adeoq omĩa indiscreta sit sunt: diu̾sissimis artib
ut qͥcquid mundiꝰ muliebris uocabat᷑. sarcinȩ iuriles sint. om̃s dico &̃ militares. Iã speculũ

Expanded text:
constitit, quam antiquarum dos fuit illa, quae publice dabatur imperatorum pauperum liberis. An tu exconstitit, quam antiquarum dos fuit illa, quae publice dabatur imperatorum pauperum liberis. An tu existimas auro inditum habuisse Scipionis filias speculum, cum illis dos fuisset aes graue? O felix paupertas, quae tanto titulo locum fecit! Non dedisset illis dotem, si habuissent. At quisquis ille erat, cui soceri loco senatus fuit, intellexit accepisse se dotem, quam fas non esset reddere. Iam libertinorum uirgunculis in unum speculum non sufficit illa dos, quam dedit p Ro animose. Processit enim paulatim in deterius opibus ipsis inritata luxuria, et incrementum ingens uitia ceperunt, adeoque omnia indiscreta sunt diuersissimis artibus, ut quicquid mundus muliebris uocabatur, sarcinae uiriles sint: omnes dico, etiam militares. Iam speculum
Abbreviated transcription (Latin):
detĩor ppłs ipsas subit t̾ras esfossurꝰ obruenda: ferrũ pͥmũ in usu fuit. Et id impune hoĩes erue¬
rant: si solũ eruissent. Ic dem̃ alia t̾re mala. qͦr leuitas aliud agentibꝰ sp̃ẽm suam obtulit. Quã
hic in poculo. ille ĩ aere. ad aliqͦs us cõꝑato uidit. Et mox huic ꝓp̾e ministerio: p̃paratꝰ est crbis.
Nondũ argenti nitor. ẜ fragilis uilisq mat̾ia. Tc̃ qͦq cũ antiqͥ illi uiri incondite uiuerent.
sans nitidi: si squalorẽ oꝑe collectũ adu̾so flumine eluerant: cura comere capillã fuit. ac ꝓ
crinis ille quẽ esfundẽ olim mos uiris fuit: attrectabat᷑. S illũs ipsi sine ullo artifice formosi
qͣtiebant. ñ alit̾ quã iubã. generosa animalia. Postea iã rer̃ potiente luxuria. specula totis
parra corꝑibꝰ. auro argentoq celata sunt. gẽmis dem̃ adornata. Et pluris unũ ex his femine

Expanded text:
quam deterior populus ipsas subiit terras effossurus obruenda, ferrum primum in usu fuit et id impune homines eruequam deterior populus ipsas subiit terras effossurus obruenda, ferrum primum in usu fuit et id impune homines eruerant, si solum eruissent, tunc deinde alia terre mala, quorum leuitas aliud agentibus speciem suam obtulit, quam hic in poculo ille in aere ad alios usus comparato uidit; et mox huic proprie ministerio praeparatus est orbis nondum argenti nitor sed fraglis uilisque materia. Tunc satis nitidi, si squalorem opere collectum aduerso flumine eluerant, cura comere capillum fuit ac procrinis ille, quem effundere olim mos uiris fuit, attrectabatur, sed illum sibi ipsi sine ullo artifice formosi quatiebant, non aliter quam iubam generosa animalia. Postea, iam rerum potiente luxuria, specula totis paria corporibus auro argentoque caelata sunt, gemmis deinde adornata; et pluris unum ex his feminae
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib qͥ cqͥd corꝑi deẽet. Iuuenis: ut flore ȩtatis admoneret᷑ illud tempꝰ ẽẽ discendi. & fortia
audendi. Senex: ut indecora canis deponeret. ut de morte aliqͥd cogitaret. Ad ħ rer̃ natura
facultatẽ nob dedit: nosmet ipsos uidendi. fons cuiq ꝑlucidꝰ aut leue saxũ: imaginẽ reddit. lup
me ĩ litore uidi. cũ placidũ uentis staret mare. Qualẽ fuisse cultũ pitas. ad hoc se speculum co¬
mentiũ : Etas illa simplicior & fortuitis contenta: ñdũ in uitium bnficia detorquebat: nec ĩ¬
uenta nate in libidinẽ luxũq rapiebat. Primo faciẽ suã cuiq casus ostendit. qeiñ cũ insitꝰ su
mor talibꝰ amor dulcẽ aspectũ formȩ suȩ faceret: scpiꝰ ea despexere. in q̃b effigies suas uid̾ant. ł ꝙͣ

Expanded text:
uirtutibus quicquid corpori deesset; iuuenis, ut flore aetatis admoneretur illud tempus esse discendi et fortia uirtutibus quicquid corpori deesset; iuuenis, ut flore aetatis admoneretur illud tempus esse discendi et fortia audendi; senex, ut indecora canis deponeret, ut de morte aliquid cogitaret. Ad haec rerum natura facultatem nobis dedit nosmet ipsos uidendi Fons cuique perlucidus aut leue saxum imagi– nera reddit: "nuper me in litore uidi, cum placidum uentis staret mare." Qualem fuisse cultum putas ad hoc se speculum comentium? Aetas illa simplicior et fortuitis contenta nondum in uitium beneficia detorquebat nec inuenta naturae in libidinem luxumque rapiebat. Primo faciem suam cuique casus ostendit. Deinde cum insitus sui mortalibus amor dulcem aspectum formae suae faceret, saepius ea despexere, in quibus effigies suas uiderant. Post
Abbreviated transcription (Latin):
ut ad speculũ barbã uelleremꝰ. aut ut faciẽ uiri poliremꝰ. In nulla re illa lixxuriȩ negociũ con¬
cessit. S pͥmũ om̃iũ qͥa ĩbecilli oculi ad cõminꝰ solẽ sustinendum cominꝰ solẽ. ignoraturi e¬
rant fermã eiꝰ hebetato illud lumine ostendit. Quãuis enĩ orientẽ occidentẽq eũ contẽpla¬
ri liceat: tam̃ habitũ eiꝰ ipsũ qͥ uerꝰ ẽ. ñ rubentis s candida luce fulgentis nesciremꝰ nͥ ĩ aliqͦ
nob̾ bumore lenior & aspici facilior occurrẽt. Pretẽa duoꝵ sidđm occursũ qͦ int̾polari dies
solet. ñ uid̾emꝰ nec scire possemꝰ q̃d eẽt. nͥ lib̾ius humi solis luneq unagines uidemꝰ. Inuenta
sunt specula: ut homo ipse se nosset. Multa ex hoc consequunt᷑. Primũ sui noticiam:
dem̃ ad quȩdã consiliũ. seimosꝰ ut uitaret infamiã. defornis ut sciret redimendum cẽ

Expanded text:
ut ad speculum barbam uelleremus aut ut faciem uiri poliremus in nul– la re illa luxuriae negotium conut ad speculum barbam uelleremus aut ut faciem uiri poliremus in nul– la re illa luxuriae negotium concessit; sed primum omnium, quia imbecilli oculi ad sustinendum comminus solem ignoraturi erant formam eius, hebetato illum lumine ostendit. Quamuis enim orientem occidentemque eum contemplari liceat, tamen habitum eius ipsum, qui uerus est, non rubentis sed candida luce fulgentis nesciremus, nisi in aliquo nobis umore lenior et aspici facilior occurreret. Praeterea duorum siderum occursum, quo interpolari dies solet, non uideremus nec scire possemus, quid esset, nisi liberius humi solis lunaeque imagines uideremus. Inuenta sunt specula, ut homo ipse se nosset, multa ex hoc consecuturus, primum sui notitiam, deinde ad quaedam consilium: formosus, ut uitaret infamiam; deformis, ut sciret redimendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ libidini ministi̾a tã maligna dedit. qͦd alioꝵ animaliũ concubitꝰ meliꝰ instrutit. Iueniã
q̃ad modũ morbo meo & ĩponã & satisfaciã. Qͦ neqͥtiã meã. si ad nat᷑ȩ modũ pecco: Iogenꝰ
speculoꝵ cͥcũponã m. qͦd ĩcredibilẽ magnitudinẽ imagnũ reddat. Si liceret mͥ ad uer̃ ista
ꝑducem. Quia ñ licet: m̃datio pascar. Obscenitas mea ꝗͣ plusqͣ capit uideat. & patientiã suã
ipsamiret᷑. facinꝰ indignũ. Hic fortasse cito. & anteꝗͣ uid̾et occis ẽ. Ad speculũ suũ ĩmolãdꝰ fuit.
Derideant᷑ nc̃ phylosophi. qͦd de speculi nat᷑a disserant. qͦ inqͥrant. qͥd ita facies nr̃a nobis.
aspiciuoluit. Quors ꝑtinũt hãc cõꝑare mat̾iã excipiendar̃ imaginũ potentẽ. Non ĩ hoc scilicet

Expanded text:
ae libidini ministeria tam maligna dedit, quod aliorum animalium concubitus melius instruxit: inueniam, ae libidini ministeria tam maligna dedit, quod aliorum animalium concubitus melius instruxit: inueniam, quemadmodum morbo meo et imponam et satisfaciaspeculorum circumponam mihi, quod incredibilem magnitudinem imaginum reddat. Si liceret mi– hi, ad uerum ista perducerem: quia non licet, mendacio pascar. Obscenitas mea plus quam capit uideat et patientiam suam ipsa miretur". Facinus indignum! Hic fortasse cito et antequam uideret occisus est: ad speculum suum immolandus fuit. Derideantur nunc philosophi, quod de speculi natura disserant; quod inquirant, quid ita facies nostra nobisaspici uoluit; quorsus pertinuerit hanc comparare materiam excipiendarum imaginum potentem: non in hoc scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
nebris faceret: non ꝑtimuit diẽ. s illos concubitꝰ portentuosos s̃ ipse ostendit. sipse approbauit.
Quẽ nũ pites in ipso habitu pingi uoluisse: Est aliqͣ &̃ ꝓstitutis modestia. Et illa corꝑa publi¬
co obiecta ludibrio. aliqͥd qͦ infelix patientia lateat: obtendunt. Adeo in q̃dã lupanar quoq
uẽcundũ ẽ. At illud monstrũ. obscenitatẽ suã: spectaculũ fecerat. Et ea sibi ostentabat: quib
abscondendis nulla satis alta nox ẽ. Simul inqͥt & uirũ & feminã. patior. Nichilominꝰ illa
qͦq suꝑuacua m̃ parte alicuiꝰ contumelia marẽ exerceo. Omĩa m̃bra stupris occupata sunt.
Oculi qͥꝙ ĩ partẽ libidinis ueniant. & testes eiꝰ exactoresq sint. Etiã ea q̃ a conspectu corporis
nr̃i positio submouit: arte uisant᷑. ne qͥs me putet nescire qͥd faciã. Nil eg̃ nat᷑a qͦd huma-¬

Expanded text:
nebris faceret? Non pertimuit diem, sed illos concubitus portentuosos sibi ipse ostendit, sibi ipse approbauit: nebris faceret? Non pertimuit diem, sed illos concubitus portentuosos sibi ipse ostendit, sibi ipse approbauit: quem non putes in ipso habitu pingi noluisse? Est aliqua etiam prostitutis modestia et illa corpora publico obiecta ludibrio aliquid, quo infelix patientia lateat obtendunt; adeo in quaedam lupanar quoque uerecundum est. At illud monstrum obscenitatem suam spectaculum fecerat et ea sibi ostentabat, quibus abscondendis nulla satis alta nox est. "Simul, inquit, et uirum et feminam patior; nihilominus illa quoque superuacua mihi parte alicuius contumelia marem exerceo; omnia membra stupris occupata sunt: oculi quoque in partem libidinis ueniant et testes eius exactoresque sint; etiam ea, quae a conspectu corporis nostri positio submouit, arte uisantur, ne quis me putet nescire, quid faciam. Nil egit natura, quod human
Abbreviated transcription (Latin):
q̃q ac s qͥsq fecisse se negat: ñ in os tm̃ s ĩ oculos suos ingereret. At hercules. scelera conspectũ sui
reformidant: in ꝑditis qͦq & ad om̃e dedetꝰ expositis. Tenerrima ẽ oculoꝵ u̾ẽcundia. Ille qͣsi par̃
eẽt maudita & incognita pati: oculos suos ad illa aduocauit. Nec qͣntũ peccabat uidẽ contentꝰ:
specula s̃ ꝑ quȩ flagicia sua duudet. disponẽtt: cͥcũdedit. Et qͥa ñ tã diligent᷑ intueri pot̾at cum
caput merserat. inguinibq alienis obheserat: opꝰ s̃ suũ ꝑ imagines offerebat. Spectabat illã li¬
bidinẽ oris sui: spectabat admissos s̃ parit̾ in omĩa uiros. Non nunꝗͣ int̾ marẽ ac feminã distri¬
butꝰ. & toto corꝑe patientiȩ expositꝰ. spectabat nefanda. Quid nã homo impurꝰ reliquit. qͦd ĩ te¬

Expanded text:
quaeque sibi quisque fecisse se negat, non in os tantum sed in oculos suos ingereret. At hercule scelera conspectum sui quaeque sibi quisque fecisse se negat, non in os tantum sed in oculos suos ingereret. At hercule scelera conspectum sui reformidant. In perditis quoque et ad omne dedecus expositis tenerrima est oculorum uerecundia. Ille, quasi parum esset inaudita et incognita pati, oculos suos ad illa aduocauit nec quantum peccabat uidere contentus, specula sibi per quae flagitia sua diuideret disponeretque circumdedit; et quia non tam diligenter intueri poterat, cum caput merserat inguinibusque alienis obhaeserat, opus sibi suum per imagines offerebat. Spectabat illam libidinem oris sui, spectabat admissos sibi pariter in omnia uiros; nonnumquam inter marem et feminam distributus et toto corpore patientiae expositus spectabat nefanda: quidnam homo impurus reliquit, quod in te
Abbreviated transcription (Latin):
feminarĩ auidꝰ fuit. fecitq spetula huiꝰ notȩ: cuiꝰ mͦ retuli. imagines longe maiores reddentia:
in qbꝰ digit᷑ brachii mensurã & ẽssitudinẽ excedet. Hȩc aũ ita disponebat. ut cũ uirũ ipse pate¬
retur auers: om̃s admissarii sui motꝰ ĩ speculo uid̾et. ac dein falsa magnitudine ipsiꝰ membri.
canqͣ uera gaudebat᷑. In om̃ibꝰ quid̃ balineis agebat ille dilectum: & aꝑta m̃sura legebat uiros.
S nichilominꝰ iñdacũs q̃q insauabile malũ oblectabat. I nunc & dic speculũ mundiciar̃ causa
reptĩ. feta diccu sunt. q̃ portentũ illud ore suo lancinandũ dixerit. feceritq cũ illi specula ab
om̃i parte opponent᷑. ut ipse flagicioꝵ suoꝵ spectator eẽt. Et quȩ secreta qͦꝙ conscientiã p̾munt.

Expanded text:
feminarum auidus fuit, fecitque specula huius notae, cuius modo rettuli, imagines longe maiores reddentia, feminarum auidus fuit, fecitque specula huius notae, cuius modo rettuli, imagines longe maiores reddentia, in quibus digitus brachii mensuram et crassitudinem excederet. Haec autem ita disponebat, ut cum uirum ipse pateretur, auersus omnes admissarii sui motus in speculo uideret ac deinde falsa magnitudine ipsius membri tamquam uera gaudebat. In omnibus quidem balneis agebat ille dilectum et aperta mensura legebat uiros, sed nihilominus mendaciis quoque insatiabile malum oblectabat. I nunc et dic speculum munditiarum causa repertum. Foeda dictu sunt, quae portentum illud ore suo lancinandum dixerit feceritque, cum illi specula ab omni parte opponerentur, ut ipse flagitiorum suorum spectator esset et, quae secreta quoque conscientiam premunt
Abbreviated transcription (Latin):
arcu aut corona subeẽ aliqͥd corꝑis certi. s illã iudicamꝰ ppłis eẽ fallaciã: alienũ corpꝰ nich̾
aliud ꝗͣ m̃tientis. Non ẽ enĩ ĩ speculo qͦd ostendit᷑. Alioqͥn ñ exiret. nec alia ꝑtinꝰ imagine
obduceret᷑. Nec ĩnum̾abiles mͦ int̾irent. mͦ eriꝑent᷑ formȩ. Quid gͦ : simulac᷑ ista sunt.
& inqͥnis ueroꝵs corꝑum imitatio. Quȩ ipsa a qͥb̾dã ita cõpositis. ut hoc posint detorqͣnt᷑
in prauum. Nlam ut dixi sunt specula: q̃ faciẽ ꝑspicientiũ obliquent. St̃ quȩ in infinitũ au-¬
belam it intelligas quã nulũ instrum̃tũ irritandȩ uoluptatis libido cont̃pnat. & ĩgeno¬
sasit ad incitancũ furorẽ suũ. Hostiꝰ fuio quadra obscenttatis. in scenã usq ꝑducte. hc diu¬
tẽ auar sestercii milies seruũ: quius augustꝰ indignũ uindicta iudicauit. cũ a seruis occis ect.

Expanded text:
arcu aut corona subesse aliquid corporis certi, sed illam iudicamus speculi esse fallaciam alienum corpus nihil arcu aut corona subesse aliquid corporis certi, sed illam iudicamus speculi esse fallaciam alienum corpus nihil aliud quam mentientis. Non est enim quod in speculo ostenditur. Alioquin non exiret nec alia protinus imagine obduceretur, nec innumerabiles modo interirent modo exciperentur formae. Quid ergo? Simulacra ista sunt et inanis uerorum corporum imitatio, quae ipsa a quibusdam ita compositis, ut hoc possint, detorquentur in prauum. Nam, ut dixi, sunt specula, quae faciem prospicientium obliquent, sunt quae in infinitum aubellam, ut intellegas, quam nullum instrumentum irritandae uoluptatis libido contemnat et ingeniosa sit ad incitandum furorem suum. Hostius fuit Quadra, obscenitatis in scaenam usque productae. Hunc diuitem auarum, sestertii milies seruum, diuus Augustus indignum uindicta iudicauit, cum a seruis occisus ess
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵs ignis in exitu spars ẽ. Dubiũ an int̾ hos ponant᷑ trabes. & pithiȩ: raro uisi. Multa enĩ
conglobatione igniũ: indigent. cũ ingens illoꝵ orb̃: aliqͣntũ matutini amplitudinẽ solis
exsuꝑet. Int̾ ħ licet ponas. & qͦd freqnt̾ ĩ hystus legimꝰ celũ ardere uisũ. Cuius ñ nunꝗͣ tam
sublimis ardor ẽ: ut int̾ sid̾a ipsa uideat᷑. Non ñꝗͣtã humił: ut spẽm longinqͥ incendii p̃beat.
Sub tib̾io cescir cohortes ĩ auxiliũ hostiensis coloniȩ cucurrert̃. tanꝗͣ conflagrantis cum cȩli
ardor fuiss ꝑ magnã partẽ noctis: par̃ lucidus. cͣssi fumidiq ignis. Dehis nemo dubitat
qͥn hãnt flãmã ꝗͣ ostendt̃. Certa illis substantia ẽ. De pͥoribꝰ querit᷑. de arcu dico & coro¬
nis. decipiant aciẽ & m̃datio constent. an ĩ illis qͦq uer̃ sit qͦd apparet. Nob̃ ñ placet in

Expanded text:
quorum ignis in exitu sparsus est; dubium, an inter hos ponantur trabes et pithiae raro uisi: multa enim quorum ignis in exitu sparsus est; dubium, an inter hos ponantur trabes et pithiae raro uisi: multa enim conglobatione ignium indigent, cum ingens illorum orbis aliquantum matutini amplitudinem solis exuperet. Inter haec licet ponas et quod frequenter in historiis legimus caelum ardere uisum, cuius nonnumquam tam sublimis ardor est, ut inter sidera ipsa uideatur, nonnumquam tam humilis, ut speciem longinqui incendii praebeat. Sub Tiberio Caesare cohortes in auxilium Ostiensis coloniae cucurrerunt tamquam conflagrantis, cum caeli ardor fuisset per magnam partem noctis parum lucidus, crassi fumidique ignis. De his nemo dubitat, quin habeant flammam, quam ostendunt: certa illis substantia est. De prioribus quaeritur de arcu dico et coronis, decipiant aciem et mendacio constent an in illis quoque uerum sit, quod apparet. Nobis non placet in
Abbreviated transcription (Latin):
nent. & tm̃ lucis emittunt. ut fugent tenebras. ac diẽ rep̃sentent. donec consũpto alim̃to pͥmũ
obscuriora sint: dein flãmȩ mͦ q̃ in se cadit. ꝑ assiduã reminutionẽ redigant᷑ ad nichilũ. Ex his
quȩdã in nubibꝰ apparent. quȩdã supͣ nubes. cũ aer spiss ĩgnẽ quẽ ꝓpior t̾ris diu pauerat. usq in
sidera exp̃ssit. Hoꝵ aliq̃ ñ patiunt᷑ morã. s tͣuscurrunt aut extinguunt᷑ subiñ: ꝗ reluxerant. Hec
fulgores dicunt᷑. qͥa breuis illoꝵs facies & caduca ẽ: nec sine in iuria decidens. Sepe enĩ fulminũ
noxas edid̾unt. Ab his tͣctacta nos dicimꝰ icta sine fulmine. q̃ asꝑoplecta greci uocant. At qͥbꝰ
longior mora ẽ. & ignis fortior: motũq cęli sequens. aut &̃ ꝓpͥoscurs agunt: cometas nr̃i
putant. de quibꝰ dictũ ẽ. Hors genera sunt: pogoniȩ. & citharissie. & lampades. & alia oĩa:

Expanded text:
nent et tantum lucis emittunt, ut fugent tenebras ac diem repraesentent, donec consumpto alimento primum nent et tantum lucis emittunt, ut fugent tenebras ac diem repraesentent, donec consumpto alimento primum obscuriora sint, deinde flammae modo, quae in se cadit, per assiduam deminutionem redigantur ad nihilum. Ex his quaedam in nubibus apparent, quaedam supra nubes, cum aer spissus ignem, quem propior terris diu pauerat, usque in sidera expressit. Horum aliqua non patiuntur moram sed transcurrunt aut extinguntur subinde, qua reluxerant: haec fulgura dicuntur, quia breuis illorum facies et caduca est nec sine iniuria decidens; saepe enim fulminum noxas ediderunt. Ab his tacta nos dicimus icta sine fulmine, quae G–asteroplekta Graeci uocant. At quibus longior mora est et ignis fortior motumque caeli sequens aut etiam proprios cursus agunt, cometas nostri putant, de quibus dictum est. Horum genera sunt pogoniae et cyparissiae et lampades et alia omnia,
Abbreviated transcription (Latin):
nascitur. Multa enĩ st̃ ĩ sublimi sicca: calida. t̾rena. int̾ quȩ orit᷑ & pabulũ suũ subsequenᷤ
defluit. ideoq uelocit̾ rapit᷑. At qͣre color diu̾sus ẽ: qͥa refert qͣle sit id qͦd incendit᷑. qͣntũ &¬
uehemens qͦ incendit᷑. Uentũ aũ significant eiusmodi lapsus. & qͥdem ab ea parte qͣ erũ
punt. fulgores inqͥs qͦmͦ fiunt. qͦs greci sela appellant e Multis ut auint modis. Pot̃ illõ uen¬
toꝵ uis edere. pot̾ suꝑioris celi feruor. Nã cũ late fusus sit ignis. inferiora aliq̃n si sunt idonea
accendi: corripit. Pot̃ stellarũ motꝰ cursu suo excitare ignem & ĩ subiecta tͣnsmittere. Qd por¬
ro: ñ pot̾ fieri ut aer uim igneã usq in ȩthera elidat. & ex qͣ fulgor ardorue sit. uel stellȩ
simił excurs: Ex his fulgoribꝰ q̃dã p̃ceps eunt. similia psilientib stellis. q̃dã certo loco ꝑma¬

Expanded text:
nascitur: multa enim sunt in sublimi sicca calida terrena, inter quae oritur et pabulum suum subsequens nascitur: multa enim sunt in sublimi sicca calida terrena, inter quae oritur et pabulum suum subsequens defluit ideoque uelociter rapitur. At quale color diuersus est? Quia refert quale sit id, quod incenditur, quantum uehemens, quo incenditur. Ventum autem significant eiusmodi lapsus et quidem ab ea parte, qua erumpunt. CAPUT 15 «Fulgores', inquis, «quomodo fiunt, quos Graeci G–sela appellent?' Multis, ut aiunt, modis: potest illos uentorum uis edere, potest superioris caeli feruor nam cum late fusus sit ignis, inferiora aliquando, si sunt idonea accendi, corripit; potest stellarum motus cursu suo excitare ignem et in subiecta transmittere. Quid porro? Non potest fieri, ut aer uim igneam usque in aethera elidat, ex qua fulgor ardorue sit uel stellae similis excursus? Ex his fulgoribus quaedam praeceps eunt similia prosilientibus stellis, quaedam certo loco perma
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtũq cucurrert̾. id totũ igneũ credat. Tanta ẽ enĩ uelocitas motꝰ. ut partes eiꝰ ñ despiciantur.
sũma prendant᷑. Intelligimꝰ mag̃ q̃ ꝑit stella: ꝗͣ qͣ eat. Itaq uelut igne continuo totũ it̾ signat:
qͥa uisus nr̃i tarditas ñ subsequit᷑ mom̃ta currentis. s uidet simul & uñ exiluerit: & quo
ꝑuenĩt. Quod st in fulmine. Longꝰ nob̾ uidet᷑ ignis eiꝰ: qͥa cito spatiũ sursum tͣnstulit. &
ocuł nris occurrit uniu̾sum: ꝑ qͦd deiectꝰ ẽ. At ille ñ ẽ extincti corꝑis ꝑ om̃e qͣ uenit. Neq enĩ
tã longa & extenuata: in impetũ ualent. Qmͦ gͦ ꝓsiliunt: Attritu aeris ignis incensꝰ uento
p̃ceps impellit᷑. Non semꝑ tam̃ uento attritu ue fit. Non nunꝗͣ & aliqͣ oportunitate aeris

Expanded text:
quacumque cucurrerunt, id totum igneum credat. Tanta est enim uelocitas motus, ut partes eius non dispiciantur, quacumque cucurrerunt, id totum igneum credat. Tanta est enim uelocitas motus, ut partes eius non dispiciantur, summa prendatur: intellegimus magis qua ierit stella quam qua eat. Itaque uelut igne continuo totum iter signat, quia uisus nostri tarditas non subsequitur momenta currentis, sed uidet simul et unde exiluerit et quo peruenerit. Quod fit in fulmine: longus nobis uidetur ignis eius, quia cito spatium suum transilit, et oculis nostris occurrit uniuersum per quod deiectus est; at ille non est extenti corporis per omne, qua uenit. Neque enim tam longa praeceps impellitur; non semper tamen uento attrituue fit, nonnumquam et aliqua opportunitate aeris
Abbreviated transcription (Latin):
si arato eredimꝰ surgit. ¶ Tempꝰ ẽ alios qͦq ignes ꝑcurrere: quoꝵs diu̾sȩ figurȩ sc̃. Aliqͣndo
emicat stella: aliqñ ardores sunt. Hii ñuñꝗͣ fixi & herentes: ñ nunꝗ̃ uolubiles. Hoꝵs plura
genã conspiciunt᷑. St̃ ut ei cũ uelut corona cingente intrors igneꝰ cęli recessus ẽ. simił effos¬
sȩ in orbem specus. St̃ phiciȩ: cũ magnitudo uasti rotundiq ignis. dolio simił: uel fert᷑. uel
uno loco flagrat. St̃ casmata. cũ aliqͦd spaciũ celi desedit. & flãmã uelut dehiscens ĩ abdito
ostentat. Colores qͦq hoꝵs om̃iũ: pluruni st̃. Quidã ruboris acerrimi. q̃dã euanide ac leuis
flãme. qͥda candidȩ lucis. quidã micantes. qͥdam ȩqͣlit̾ & sine eruptionibs aut radiis fuliu.
Uidemꝰ gͦ stellar longos a t̾go albescere tͣctus. Hȩ uelut stelle exiliunt & tͣnsuolant. uiden¬
turq longũ ignẽ porrigere: ꝓpt̾ imm̃sã celeritatem. cũ acies nr̃a ñ discernat tͣnsitũ eoꝵ: sed

Expanded text:
si Arato credimus, surgit. Tempus est alios quoque ignes percurrere, quorum diuersae figurae sunt. Aliquando emicat stella, aliquando ardores sunt, hi nonnumquam fixi et haerentes nonnumquam uolubiles. Horum plura genera conspiciuntur: sunt bothyni, cum uelut corona cingente introrsus ingens caeli recessus est similis effossae in orbem specus; sunt pithiae, cum magnitudo uasti rotundique ignis dolio similis uel fertur uel uno loco flagrat; sunt chasmata, cum aliquod spatium caeli desedit et flammam uelut dehiscens in abdito ostentat. Colores quoque horum omnium plurimi sunt: quidam ruboris acerrimi, quidam euanidae ac leuis flammae, quidam candidae lucis, quidam micantes, quidam aequaliter et sine eruptionibus aut radiis fului; uidemus ergo "stellarum longos a tergo albescere tractus". Hae uelut stellae exiliunt et transuolant uidenturque longum ignem porrigere propter immensam celeritatem, cum acies nostra non discernat transitum eorum, sed,
Abbreviated transcription (Latin):
tisti. ħinc in nr̃o pectore memoria. laus in ore u̾satur. Nec in p̃sentia mͦ flor&
mo. qd &̃ nc̃ ꝯpeteret nͥ uererer ne simul totũ uidear expendisse qd̾ debeo. Inpac¬
tiens e accepti beneficis. qui nexu ꝓꝑat lib̾ari. nec uidetur mutuã oꝑã qͣsi ami¬
cus acciꝑe si erubescit ad moram gre. alia mei ingenis roẽ. pecunie fenꝰ accele¬
uirtutis. & scio ẽẽ uirtuti cognatũ pudorem. Desicdaui tñ in litt̾is celsitudinistue
copiam marimarũ rerũ głe ꝯgruentem. pͥmo qd anucitia postulabat ut apud
eut᷑ es meritũ cuũ uoci publice credidisti. ꝯtentꝰ u̾itate ꝓ laude. T ua gͥ ꝑalma¬

Expanded text:
tisti. hinc in nostro pectore memoria, laus in ore versatur, nec in praesentia modo flmo etiam nunc conpeteret, ni vererer, ne simul totum videar expendisse, quod debeo. inpatiens est accepti beneficii, qui nexu properat liberari, nec videtur mutuam operam quasi amicus accipere, si erubescit ad moram gratiae. alia mei ingenii ratio est: pecuniae fenus acceledesideravi tamen in litteris celsitudinis tuae copiam maximarum rerum gloriae congruentem; primo quod amicitia postulabat, ut apud securus es, meritum tuum voci publicae credidisti contentus veritate pro laude, ergo A
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝗͣ iudicabis ꝯtumeliam tͥ fieri. De inimico dices. ñ nocuit michi. s ani¬
mũ nocendi habuit. & cũ illt̃ in potestate tua uideris: undictã putabis um¬
minena susurro appetas. neminem suffodias. Palam egredẽ. N on geres ꝯflic¬
tũ: nͥ indixeris. Nam fraudes & doli: inbecillũ decent. Gris magnanimꝰ:
si ꝑicła ñ appetas ut temerariꝰ. nec formides: ut timidꝰ. Nam timidũ ñ de¬
facit animum: nͥ reprehe. isibilis uitę ꝯscientra: ¶ Continentiã u̾si

Expanded text:
uam judicabis tibi contumeliam fieri. De inimico dices: Non nocuit mihi, sed aniuam judicabis tibi contumeliam fieri. De inimico dices: Non nocuit mihi, sed animum nocendi habuit; et cum illum in potestate tua videris, vindictam putabis, viminem susurro appetas, neminem suffodias, palam aggredere. Non geres, conflictum nisi indixeris; nam fraudes et doli imbecillum decent. Eris magnanimus, si pericula nec appetas, ut temerarius, nec formides, ut timidus; nam nil timidum facit animum, nisi reprehensibilis vitae conscientia. Mensura ergo
Abbreviated transcription (Latin):
& mala. ut ista sustin̾e possis. illa mod̾ari. Non semꝑ in actu sis. s int̾dũ ani¬
mo tuo requiem dato. & requies ipsa plena sit sapientie studiis. & cogitationib
bonis. Prudens enĩ nũꝗͣ ocio marcet. aliqñ animũ remissum hab&. nũꝗͣ so
obcura estimat. ex paruulis magna. ex ꝓximis remota. ex partib tota. Nonte
moueat dicendi auc̃toritas. nec quis. s quid dicat intendito. Nec ꝗͣ multis s qͣlib
placeas cogita. ld quere qd̾ potes inuenire. id disce: qd̾ potes scire. id opta qd̾ op¬
tari coram bonis potes. Nec altiori rei ce ĩponas in ꝗͣ statim tremenda descen¬
denti tͥ cauendum sit̃. Tc̃ ꝯsilia tͥ salutaria aduoca. cũ tibi alludit uite ꝓsꝑi
ues. liber. increpidus. alacer. Magnũ animi humani bonum est: ñ reti¬
iere s ꝯstare sibi. & finem uite intrepidũ expectare. Si magnanimꝰ fueriᷤᷤ:¬

Expanded text:
et bona ut illa sustinere possis et ista moderari. Non semper in actu sis, sed interdum aniet bona ut illa sustinere possis et ista moderari. Non semper in actu sis, sed interdum animo tuo requiem dato: et requies ipsa plena sit sapientiae studiis, et cogitationibus i. Prudens numquam otio marcet; aliquando animum remissum habet, solutum rtis obscura aestimat, ex parvulis magna, ex proximis remota, ex partibus tota. Non te moveat dicentis auctoritas, nec quis, sed quid dicat, intendito. Nec quam multis, sed qualibus placeat, cogita. Id quaere quod invenire possis. Id disce, quod potes scire. Id opta, quod optari coram bonis potest. Nec altiori te rei imponas, in qua tibi stanti tremendum, ascendenti cadendum sit. Consilia tibi salutifera advoca. Cum tibi alludit vitae prosves liber, intrepidus, alacer. Magni animi hominis bonum est non vacillare, constare sibi, et finem vitae intrepidus exspectare. Nil a
Abbreviated transcription (Latin):
um oblectaueris. cũ omĩa disposueris tͥstis remanebis. S cogitatio tua stabilis
& certa sit siue delib̾et. siue querat siue ꝯtẽplet᷑ : ñ recedat a uero. Sermo qͦq tu¬
us ñ sit inanis. s aut suadeat aut moneat. aut ꝯsolet᷑ aut p̾cipiat. Lauda par¬
ce. uituꝑa partius. Similit̾ enĩ rep̾hensibilis ẽ nuia laudatio: ut inmod̾ata
uituꝑatio. Illa siꝗͣ adulatione. ista malignitate suspecta ẽ. Testimoniũ ueri¬
tati. ñ amicitie reddas. Cũ ꝯsid̾atione ꝓmitte.pleniꝰ ꝗͣ ꝓmiseris presta. Si
prudens es: animꝰ tuus tͥb tẽꝑib dispenset᷑. presentia ordina. futuia ꝓuide. pre¬
terita recordare. Nã qͥ nichil de pret̾ito cogitat: uitã ꝑdit. qͥ nichil de fu¬
turo p̾meditat᷑ in omnia incautꝰ incidit. ꝓpone gͦ in animo tuo & bona fut᷑a

Expanded text:
se oblectaverit, cum omnia disposueris, tristis remanebis: sed cogitatio tua stabilis, se oblectaverit, cum omnia disposueris, tristis remanebis: sed cogitatio tua stabilis, et certa sit; sive deliberet, sive quaerat, sive contempletur, non recedat a vero. Sermo quoque tuus non sit inanis, sed aut suadeat, aut moneat, aut consoletur, aut praecipiat. Lauda parce, vitupera parcius. Nam similiter reprehensibilis est nimia laudatio, ut immoderata vituperatio. Illa siquidem adulatione, ista malignitate suspecta est. Testimonium veritati, non amicitiae reddes. Cum consideratione promitte plenius quae promiseris praesta. Si prudens est animus tuus, tribus temporibus dispensetur. Praesentia ordina, futura praevide, praeterita recordare. Nam qui nil de praeterito cogitat, perdit vitam, qui nil de futuro praemeditatur, in omnia incautus incidit. Proponas in animo tuo futura mala
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ uirũ faciunt sQ uisquis gͦ prudentiam sequi desid̾as: tunc ꝑ ronem
recte uiues si omnia pri estimes & ꝑpenses. & dignitatẽ reb ñ ex opinione
multoꝵs ex earu natura constituas. Nam scire debes. quia sunt quȩ ui
habercãl aliena seruabis s. ꝓ te tan. quã tua & dispenses. & utaris. Si pru¬
denciam amplecteris: ubiq idem eris. & ꝓut rerum ac temꝑis uarietas ex
gti in acomedes temipoai. nec te ipp asi quib mutes s pociꝰ aptes Sicut
dentis ẽ: examinare consilia. & ñ cito facili credulitate ad falsa ꝓlabi de du
est. Crebro siꝗͣ faciem mendacii: ueritas retinet. crebro mendacium sp̃e u̾itatis
occulit᷑. Nam sicut aliqñ tͥstem frontẽ amicꝰ & blandam adulator ostendit: sic
futura ꝓspectũ intende. & que possint conting̾e animo tuo cuncta ꝓpone. Nli¬
chil tͥ subditũ sit: s totũ ante ꝓspicies. Nam qui prudens ẽ: ñ dicit. ñ putaui

Expanded text:
 prudentia. Quisquis prudentiam sequi desideras, tunc per rationem recte vives, si omnia prius existimes et perpenses, et dignitatem rebus non ex opinione multorum, sed ex earum natura constituas. Nam scire debes quia sunt quae videhabes tanquam aliena servabis, sed pro te tanquam tua dispenses et utaris. Si prudentiam amplecteris, ubique idem eris; et prout rerum ac temporum varietas exigit, ita te accommodes tempori; nec te in aliquibus mutes, sed potius aptes: sicut udentis proprium est examinare consilia, et non cito facili credulitate ad falsa prolabi. De dubest. Crebro siquidem faciem mendacii veritas retinet. Crebro mendacium specie veritatis occulitur. Nam sicut aliquando tristem frontem amicus, et blandam adulator ostendit; sic futurum, prospectum intende; et quae possunt contingere, animo tuo cuncta propone. Nihil tibi subitum sit, sed per otium ante conspicies. Nam qui prudens est, non dicit: Non puta
Abbreviated transcription (Latin):
laudationoꝵ qͥdrigas quas tua deploret electio. ad me opto deduci. Cũ pͥmũ naui¬
qã ħ responde ñ debui. qͥa fides amicitie fingͦfam ñ requirit. Credo mireris cur ñ
de gregib tuis postulem. qͥ potissimos hiberoꝵ nobilitate p̾c̾tunt. Fastidium pa¬
titur uniformis spectaculi ciuitas nr̃a. cuiꝰ sacietas mͥ uarietate iuncenda ẽ. T̃uȩ
mͦ diligentie sit adhib̾e udicium. & ex alienis stabulis adequare laudem tuoꝵ. Nam cũ
res amici agit᷑ hos qͦq ꝓpͥos debes putare qͦs eligis: Ual
ta colo. sermone ꝯmendo. &lie& ille ꝓpositi boni p̾mium ñ reqͥrat. nos cñ ei honestã
uicem de tua amicitia optamꝰ exsolu̾e fãcies rem tã mee uoluntati acceptã q tuis mo¬
deculisse. Uar¬
nore apenseni. A d suꝑẽ itiñis sꝑo p̃fata dei uenia ꝑagendũ muinꝰ enum molesta st̃¬

Expanded text:
Laudicianorum quadrigas, quas tua defloret electio, ad me opto deduci, cum primum maLaudicianorum quadrigas, quas tua defloret electio, ad me opto deduci, cum primum maQuamquam hoc spondere non debui, quia fides amicitiae syngrapham non requirit. Credo mireris, cur non potius de gregibus tuis postulem, qui potissimos Hiberorum nobilitate praeuertunt. Fastidium patitur uniformis spectaculi ciuitas nostra cuius satietas mihi uarietate uincenda est. Tuae modo diligentiae sit adhibere iudicium et ex alienis stabulis aequare laudem tuorum. Nam cum res amici agitur, hos quoque proprios debes putare, quos eligis. Valte colo, sermone commendo. Et licet ille boni propositi praemium non requirat, nos tamen ei honestam uicem de tua amicitia optamus exsoluere. Feceris rem tam meae uoluntati acceptam quam tuis modetulisse. Vanore conpensem. quod superest itin
Abbreviated transcription (Latin):
ppectare ñ debui lict̾as tuas quib indicium michi face̾s honoris accepti. haꝵ
uec̃dram tuam gͥtulatione p̃uenio. & opto ut augeat gadũ mitis tuis iure de¬
latũ ꝯcinuata felicitas. Restat ut stili assiduitate acuas int̾ nos amicitie diligenti
quẽ sublimitas parti honoris inclinat. Uab. In cassum dissimulationis &
tacicurnitatis accusor. cũ debitã diligentiã dõ teste ñ deserã.s neqͥtia meoꝵ ar¬
bitror accidisse. ut missa ad te scͥpta resid̾ent. Queso gͥne ex sreqñtia lict̾arũ.¬
mearũ meus inte animꝰ estimetur. Nã plerq officiis simulat᷑ affectio. Amii¬
cie aũ sinceritas pectoris magis postulat: ꝗ̃ delinimenta sermonis iuali n¬

Expanded text:
pectare non debui litteras tuas, quibus indicium mihi faceres honoris accepti. itaque verecundiam tuam gratulatione praevenio et opto, ut augeat gradum meritis tuis iure delatum continuata felicitas. restat, ut stili adsiduitate acuas inter nos amicitiae diligentquem sublimitas parti honoris inclinat. vale. LXXXXII LXXXVII. In cassum dissimulationis et taciturnitatis accusor, cum debitam diligentiam Iove teste non deseram; sed nequitia meorum arbitror accidisse. ut missa ad te scripta residerent. quaeso igitur, ne ex infrequentia litterarum meus in te animus aestimetur. nam plerumque officiis simulatur adfectio, amicitiae autem sinceritas pectoris magis fidem postulat quam delenimenta sermonis. val
Abbreviated transcription (Latin):
ellem sedatam egͥtudinem nuntiare. s nicbil ꝓsunt figmenta sollicitis. Audeo tñ sꝑareme¬
liora. Inminutio enĩ febrium deo auctore adfiduciam sanitatis cepit accede. t̃ ue ꝓno
bis sollicitudini gr̃ãs ago. & celestem p̾cor maiestatem. ut tuo cͥca amicos animo ꝓsꝑoꝵ om¬
nium uicissitudo respondeat. Uał. Dui sanitati parit̾ acuenustati lict̾arũ tuarũ
mediocͥs eloquii ascius respond̾e dubitaui. s relligione rupi timorem. Malui enĩ stalot̾
ꝗͣ suꝑbia displicere. uał. Assiduitatem scͥptoꝵ meoꝵ t̾ honeri ẽẽ ꝓpe asserit raricas
ꝑsonam parentis arrogo. tu ius affinis exerces. mͥ ex uoluntaria spontione p̾sentiam

Expanded text:
ellem sedatam filii mei aegritudinem nuntiare, sed nihil prosunt figmenta sollicitis. Audeo tamen sperare meliora. Inminutio enim febrium deo auctore ad fiduciam sanitatis coepit accedere. Tuae pro nobis sollicitudini gratias ago et caelestem conprecor potestatem, ut tuo circa amicos animo prosperorum omnium uicissitudo respondeat. Vale. mediocris eloquii conscius respondere dubitavi: sed religio rupit timorem. Malui enim stylo, quam superbia displicere. Quipersonam parentis adrogo, tu ius adfinis exerces; mihi ex voluntaria sponsione praesentiam