comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
S onnos dabat herbusaluibres. Po tũq̃q libraeꝰ ã ns. Nmbitis alasima pirꝰ¬
& onduinaris alta secabant. Nec mercib undiq letis. Noualitora udert hosps
Te dassicaseuatacebunt. Oous nt fus acerbis. Cruor horrda tnatat arua
Q uid eñ furor hostic̾alla. Uelle pͥor armamouere. Cũ uulneri seua uiderent
N ec p̃ mia sanguinis ulla. Ntinã mͦ dm̃iredirent. In mores tẽꝑa priscos
S ed scuio ignib et ne. Ftruens amor arde uabendi ł heu pͥmꝰ quis fuit ille
A uriqͥ ponderitee R. Gẽmasq latere uolentes. Prȩtiosaptricula fodit
Iuid aut̃ dedignititib potentiaquȩdi trã quauos uere dignitatis
acpotestaitis inscu geloca equatis: que simimꝓbissimũ quẽq cȩciderint:
quȩflammis aet nȩ eructuantib qđ diluuium tantas strages dede¬
rint : certe utimeminis se te anbrero consulare imperiũ qđ libtatas

Expanded text:
Somnos dabat herba salubres, potum quoque lubricus amnis, umbras altissima pinuSomnos dabat herba salubres, potum quoque lubricus amnis, umbras altissima pinus. Nondum maris alta secabat nec mercibus undique lectis noua litora uiderat hospes. Tunc classica saeua tacebant odiis neque fusus acerbis cruor horrida tinxerat arua. Quid enim furor hosticus ulla uellet prior arma mouere, cum uulnera saeua uiderent nec praemia sanguinis ulla? Vtinam modo nostra redirent in mores tempora priscos! Sed saeuior ignibus Aetnae feruens amor ardet habendi. Heu, primus quis fuit ille auri qui pondera tecti gemmasque latere uolentes pretiosa pericula fodit? Quid autem de dignitatibus potentiaque disseram, qua uos uerae dignitatis ac potestatis inscii caelo exaequatis? Quae si in improbissimum quemque ceciderunt, quae flammis Aetnae eructantibus, quod diluuium tantas strages dederint? Certe, uti meminisse te arbitror, consulare imperium, quod libertatis
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ udicnts. es demuos metipsos urĩ exisimatione sũ mtter
Quod qudẽ haut inmerito cudit humanȩ quippe natur istiaon¬
ditio est. uttũ tantũ ateris reb cumse cognoscit excllut. Ptoe
tam̃ in frabestias redigatur sise nosse desierit n ãçeteris animan¬
tab sese ignorare natureẽ hominib uitiouenit. Quã uero lat
pata or̃ lic error. quiornari possit aliquid ornam̃tis eauistiona¬
us alietis a e id fierinequit Nãsiquid ex appositis lucett
ipsa quidem quȩst̾ apposita laudant᷑ Illid utro histec tũ atq ue¬
letũ in suanibil hominus feditate ꝑ durit : E go utro nego nullũ
cẽ bonũ qđ noceit habenti: Nũ iomentior : minime iiqlos
Atquidiuitie possidentib ꝑsepe nocuer̃ Cũ pessimus quisq coq
aliemi magis auidus. quic quid us quã aurigẽ marũ quȩẽ sesõlũ
aĩ adeptus sueris securus eẽ disistis
ediue numiũ bot setos. Contenti sidelib artus. Nec inert ꝑdetailixa

Expanded text:
e iudicatis eisdem uosmet ipsos uestra existimatione summittitis. Quod quidem haud immerito cadit. Humanae quippe naturae ista condicio est ut tum tantum ceteris rebus cum se cognoscit excellat, eadem tamen infra bestias redigatur si se nosse desierit; nam ceteris animantibus sese ignorare naturae est, hominibus uitio uenit. Quam uero late patet uester hic error, qui ornari posse aliquid ornamentis existimatis alienis! At id fieri nequit; nam si quid ex appositis luceat, ipsa quidem quae sunt apposita laudantur, illud uero his tectum atque uelatum in sua nihilo minus foeditate perdurat. Ego uero nego ullum esse bonum quod noceat habenti. Num id mentior? Minime, inquis. Atqui diuitiae possidentibus persaepe nocuerunt, cum pessimus quisque eoque alieni magis auidus quicquid usquam auri gemmarumque est se solum cum adeptus fueris securus esse desistis! Felix nimium prior aetas contenta fidelibus aruis nec inerti perdita luxu,
Abbreviated transcription (Latin):
Etquã nc̃socia fide. Pulchris motib incitant. Certent soluere machora.
H ic scõpopłos quoq: Iunctos federe contin&. Hic et coniugusacrum
Caftis nectit amorib hic fidis etiam sua. Dictat iuni sodalibus.
Ofelix hominũ genꝰ. Siurõs animos amor. Quocelũ regitur regat

Expanded text:
et quam nunc socia fide pulchris motibus incitant certent soluere machinam. et quam nunc socia fide pulchris motibus incitant certent soluere machinam. Hic sancto populos quoque iunctos foedere continet, hic et coniugii sacrum castis nectit amoribus, hic fidis etiam sua dictat iura sodalibus. O felix hominum genus, si uestros animos amor quo caelum regitur regat
Abbreviated transcription (Latin):
succinetãq & ipsius ad uersitatis exerentitione prudentẽ. Pos¬
irtmo felex auero bono deuios blanditis trahit aduersa plerũꝙ
aduera bona reduces unco rethiuit. An hoc int̾ minima estiman¬
dum putas. qđ amicorũtibi fideliũ mentes. hȩc aspera. hex hor¬
ribilis fortina detexit : Hȩctibi certos sodaliũ uultus ambi¬
guiosq se ereuit. Discedens suos abstulit. tuos reliquit. Spanti
hoc in teger & ut uidebaris tibifortunatꝰ emis ses: desine nẽ
amis sas opes querere: qđ p̃tiosis si mũ diutiarũ genus est ami¬
cos inuenisti
Utquis dutxerit htsperꝰ. Phȩbe noctib impene. Utfluctus audũ mare
C rtosine coherteat. Nit̾ris liceat uagis. Latos tenderet᷑minos.
Hancrerũ seriẽ ligat. Terris acpelagꝰ rogens. Ettelo imperiuns amor.
h icsifrena remiserit. Quicqͥd nõ amat inuicẽ. Bellũ etinuo gene.

Expanded text:
succinctamque et ipsius aduersitatis exercitatione prudentem. Possuccinctamque et ipsius aduersitatis exercitatione prudentem. Postremo felix a uero bono deuios blanditiis trahit, aduersa plerumque ad uera bona reduces unco retrahit. An hoc inter minima aestimandum putas quod amicorum tibi fidelium mentes haec aspera, haec horribilis fortuna detexit, haec tibi certos sodalium uultus ambiguosque secreuit, discedens suos abstulit, tuos reliquit? Quanti hoc integer, ut uidebaris tibi fortunatus, emisses! Nunc et amissas opes querere; quod pretiosissimum diuitiarum genus est amicos inuenistiut quas duxerit Hesperos Phoebe noctibus imperet, ut fluctus auidum mare certo fine coherceat, ne terris liceat uagis latos tendere terminos, hanc rerum seriem ligat terras ac pelagus regens et caelo imperitans amor. Hic si frena remiserit, quicquid nunc amat inuicem bellum continuo geret
Abbreviated transcription (Latin):
Nc̃ scire consumptos dat᷑
Lacets ergo prorsus ignorabiles.
Nec fama notos efficit:
Quod siputatis longius uitamthrahi.
Mortalis aura nominis
Cumsera uob rapiet hoc etiam dies.
lamuos scđa mors man&
S ednene in ex oribile contra fortumã gerere bellum putes. estale¬
quando cũ de hominib illa fallax bene mereatur. tuno scilic& eũ se
aperit cũ frontẽ detogit. moresq ꝓfitetur. Nondũ forte quid loquar
intelligis mirum ẽ qđ dicere gestio. eoq sententiã uex uerbis iex¬
plicare quȩo. Et enĩ plus hominib reor aduersã quã ꝓsperam ꝓ¬
desse fortunã. Illa enim semꝑ speciȩ felicitatis cumuidetur blan¬
dam̃titur. Flaec semꝑ utriẽ cũ se instabilẽ mutatione demonstrit
Illa fallit: hȩc instruit. Illa mendatio speciȩ bonorũ mentes fru¬
entiũ ligat: hȩc cognitione fragilis felicitatis absoluit. Itaq
illam uideas uentosam fluentẽ suiq semꝑ ignarã. hane sobriam

Expanded text:
Num scire consumptos datur? Num scire consumptos datur? Iacetis ergo prorsus ignorabiles Nec fama notos efficit. Quod si putatis longius uitam trahi Mortalis aura nominis, Cum sera uobis rapiet hoc etiam dies, Iam uos secunda mors manet. Sed ne me inexorabile contra fortunam gerere bellum putes, est aliquando eum de hominibus illa, fallax illa nihil, bene mereatur, tum scilicet cum se aperit, cum frontem detegit moresque profitetur Nondum forte quid loquar intellegis. Mirum est quod dicere gestio, coque sententiam uerbis explicare uix queo. Etenim plus hominibus reor aduersam quam prosperam prodesse fortunam. Illa enim semper specie felicitatis cum uidetur blanda, mentitur; haec semper uera est, cum se instabilem mutatione demonstrat. Illa fallit, haec instruit, illa mendacium specie bonorum mentes fruentium ligat, haec cognitione fragilis felicitatis absoluit. Itaque illam uideas uentosam, fluentem suique semper ignaram, hanc sobriam
Abbreviated transcription (Latin):
suprȩma corpꝰattintat: Namsiquod nrtẽ reitiones crediuetant tori
moriuntur homines. nulla est om̃inogła cũ is cuiꝰ eaeẽ dicitur
ñ exta om̃ino. Sinuͦ bene sibimens conscia t̃reno cartere resolu¬
ta cȩlum libera petit. non ne om̃e t̾renũ negotiũ sperner&. que se
cȩlo fruens t̾renis gaud& exemptam:
uicũq solam m̃te p̾cipitipett. Summũq credit gloriam
ate patentes atheris cernat plagas. Artũq trarũ situm.
Pudebit aucti nominis
Qud .o. suꝑbi colla mortali iugo. Trustra leuart gesliunt:¬
Trustra leuare gestiunt:
Tic& remotos fama ꝑpopłos means. Diffusa lingnas exeplic&e.
It magnatitulis fulgont claris domꝰ Mlorsspernit altã gloriam.
i uolũ humile parit ⁊ celsũ capuit & equatq simmis insima¬
U binunc fideł ossa fabricumantre
Quid brutꝰ aut rigidus cato:¬
Signat superstes famatenius pauculis.
Inane nomen litteris:
Sed quod decora nouimꝰ uocabula.

Expanded text:
suprema corpus attineat? Nam si, quod nostrae rationes credi uetant, toti suprema corpus attineat? Nam si, quod nostrae rationes credi uetant, toti moriuntur homines, nulla est omnino gloria, cum is cuius ea esse dicitur non exstet omnino. Sin uero bene sibi mens conscia terreno carcere resoluta caelum libera petit, nonne omne terrenum negotium spernat, quae se caelo fruens terrenis gaudet exemptam? Quicumque solam mente praecipiti petit summumque credit gloriam, late patentes aetheris cernat plagas artumque terrarum situm; pudebit aucti nominis. Quid, o superbi, colla mortali iugo frustra leuari gestiuntFrustra, leuare gestiunt? Licet remotos fama per populos means Diffusa linguas explicet Et magna titulis fulgeat claris domus, Mors spernit altam gloriam, Inuoluit humile pariter et celsum caput Aequatque summis infima. Vbi nunc fidelis ossa Fabricii manent, Quid Brutus aut rigidus CatSignat superstes fama tenuis pauculis Inane nomen litteris. Sed quod decora nouimus uocabula,
Abbreviated transcription (Latin):
riquidẽ potest. Et em̃ finitis ad se mmiucẽ fuerit quȩdã infinitaꝰ atq
finti nullaum quã poterit eẽ collatio. Itafte ut quelba funut temprĩs
fama sicũ in ex hausta et̾nitate cogatt᷑. non parua sed plant nulla et̃ uidat᷑
Uos autẽ nisi ad populares auras. in anesq rumores. recte faicere nesctis
Etrelicta conscuentiae uirtutisq prestantia dealienis p̾mia sermancu¬
lis postulatis. Accipe in huius modi arrogantia leuitate. quã fes¬
iurias lenit̾ patient᷑q tolerass&. ille patientiã paulisꝑ assumpsit:
acceptaq contumelia uelut insultans. Iam tandẽ inquid intellegis
meeẽ philosophũ : tũ ille nimiũ mordacit᷑̃ intellex erã inquid sita¬
cuis ses. Quid aut̃ ẽ qđ ad p̾cipuos uiros dehis eni sermo ẽ qui uirtu¬
tegłam petunt. quid inquã ẽ qđ ad hos defama. post resolutũ morte

Expanded text:
ri quidem potest. Etenim finitis ad se inuicem fuerit quaedam, infiniti uero atque ri quidem potest. Etenim finitis ad se inuicem fuerit quaedam, infiniti uero atque finiti nulla umquam poterit esse collatio. Ita fit ut quamlibet prolixi temporis fama, si cum inexhausta aeternitate cogitetur, non parua sed plane nulla esse uideatur. Vos autem nisi ad populares auras inanesque rumores recte facere nescitis et relicta conscientiae uirtutisque praestantia de alienis praemia sermunculis postulatis. Accipe in huius modi arrogantiae leuitate quam fesiurias leniter patienterque tolerasset, ille patientiam paulisper assumpsit acceptaque contumelia uelut insultans: “Iam tandem,” inquit, “intellegis me esse philosophum?” Tum ille nimium mordaciter: “Intellexeram”, inquit, “si tacuisses”. Quid autem est quod ad praecipuos uiros - de his enim sermo est - , qui uirtute gloriam petunt, quid, inquam, est quod ad hos de fama post resolutum morte
Abbreviated transcription (Latin):
aput alios supplicio dignũ iudicetur. Quofit ut siquem fame p̃dicatio
delectat huic in plurimos popłos nom ꝓferre nullomͦ conducat. Erit
igit᷑ ꝑuagata int̃ suos głaquisq contentꝰ. et intra unius gentis t̃minos.
p̃larã illa faimȩ inmortalitas coartabitur. Sed quã multos darissimos
suis temporib: uiros scriptorũ in ops deleuit obliuio. quãquã quid ip¬
sa scranti ꝓficiant. quȩ cũ siuis auctorib p̾mit longior atq obscura&:
uetustas: Uos uͦ in mortalitatẽ uobis ꝓpagare uidemini. cũ futuri
famã tẽporis cogitatis. Qđsi ad et̾nitatis infinita spatia ꝑ tractes. qͥd
habes quod de nominis tui diuturnitate lȩteris : unius etenĩ mora
mom̃ti sidecẽ milib conferatur annis. qm̃utrũq spatiũ definitue.
minimã lic&. hab& tam̃ aliquã portionẽ. Ad hicipse numerꝰ annoꝵ
eiusq qua lib& multiplea ad int̾minabilẽ diut nitatẽ. nec cõpari¬

Expanded text:
apud alios supplicio dignum iudicetur. Quo fit ut si quem famae praedicatio apud alios supplicio dignum iudicetur. Quo fit ut si quem famae praedicatio delectat, huic in plurimos populos nomen proferre nullo modo conducat. Erit igitur peruagata inter suos gloria quisque contentus et intra unius gentis terminos praeclara illa famae inmortalitas coartabitur. Sed quam multos clarissimos suis temporibus uiros scriptorum inops deleuit obliuio! Quamquam quid ipsa scripta proficiant, quae cum suis auctoribus premit longior atque obscura uetustas? Vos uero inmortalitatem uobis propagare uidemini, cum futuri famam temporis cogitatis. Quod si aeternitatis infinita spatia pertractes, quid habes quod de nominis tui diuturnitate laeteris? Vnius etenim mora momenti, si decem milibus conferatur annis, quoniam utrumque spatium definitum est, minimam, licet, habet tamen aliquam portionem. At hic ipse numerus annorum eiusque quamlibet multiplex ad interminabilem diuturnitatem ne compara
Abbreviated transcription (Latin):
Matris effusomaduit cruore
inclusi. deꝑ uulganda fama. dȩꝓferendo nomine cogntitis: aut quid ha¬
beat amplũ magnificũq gła. tã angustis eociguisq limitib argita :
Adde qđ hoc ipsum breius habitaculis eptũ plures in colunt nationes.
linguamorib totius uitȩ ratione distantes. Atquas tũ difficultate itinerũ
tũ loquendi diuersitate. tũ cõmertii in solentia. ñ mͦ fama hominũ sin¬
gulorũ sedneurbiũ quidẽ ꝑuenire quȩat. Aetate deniq m̃ tullii. sic̃
ipse quondã loco significat. Nondũ caus a sũ montẽ romane reipublicȩ
fama transcenderat. & erattunc ad ulta parthis etiã cȩterisq idboquorũ
gentib formidolosa. Uides ne igit᷑ quã sit angusta quã conpressagła
quã dilatare acꝓpagare laboritis: an ubi romani nominis transire
famanequit . romani hominis fama ꝓgredietur : qui quod diuer sarum
gentiũ mores int̾se. atq instituta dis cordant : ut quod aput alios ludẽ

Expanded text:
matris effuso maduit cruore conclusi de peruulganda fama, de proferendo nomine cogitatis? Aut quid habeat amplum magnificumque gloria tam angustis exiguisque limitibus artata? Adde quod hoc ipsum breuis habitaculi saeptum plures incolunt nationes lingua, moribus, totius uitae ratione distantes, ad quas tum difficultate itinerum tum loquendi diuersitate tum commercii insolentia non modo fama hominum singulorum sed ne urbium quidem peruenire queat. Aetate denique Marci Tullii, sicut ipse quodam loco significat, nondum Caucasum montem Romanae rei publicae fama transcenderat, et erat tunc adulta Parthis etiam ceterisque id locorum gentibus formidolosa. Videsne igitur quam sit angusta, quam compressa gloria quam dilatare ac propagare laboratis? An ubi Romani nominis transire fama nequit, Romani hominis gloria progredietur? Quid quod diuersarum gentium mores inter se atque instituta discordant, ut quod apud alios laude
Abbreviated transcription (Latin):
am cantũ illa finiuerit. cũ me audiendiauidũ stupentemq arrec¬
tis adhuc aurib carminis mulcedo defioxerat. uttiq paulopost.
Oinquã sũ mũ lassorũ. solamen animorũ. quantũ meł sententiarũ
pondere. ł canendi enã uicunditate refouisti. Adeo ut iam me
post hȩc imparẽ fortunȩ ictib: eẽ non arbitrer. utique remedia
quȩ paulo acriona eẽ dicebas. ñ mͦ ñ ꝑhorresco. sed audiendi aui¬
dus uehem̃ter efflagito. Iũ illa. sensi inquit cũ uerba nnae tacitus
attentusq ipiebas. eũq tuȩ m̃tis habitũ. ł eoespecttiui ł quid
est uerius ipsa ꝑfeci. Talia sunt quippe quȩ restant. ut degustata
quidẽ mordeant. interius aut̃ recepta dulcescant. Sed qđ tunte
audiendi cupi dũ dicis. quanto ardore flagrares. si quonate
ducere aggredimur agnosceres : quonã inqua : Ad uerã inqͥt
felicitatem. quãtuus quoq somniat animꝰ. sed occupato adima¬
gines uisu. ipsam illã non potest in tueri. Tum ego. Eacobsecro.

Expanded text:
am cantum illa finiuerat, cum me audiendi auidum stupentemque arrectis adhuc auribus carminis mulcedo defixerat. Itaque paulo post: O, inquam, summum lassorum solamen animorum, quam tu me uel sententiarum pondere uel canendi etiam iucunditate refouisti, adeo ut iam me posthac imparem fortunae ictibus esse non arbitrer! Itaque remedia quae paulo acriora esse dicebas non modo non perhorresco, sed audiendi auidus uehementer efflagito. – Tum illa: Sensi, inquit, cum uerba nostra tacitus attentusque rapiebas, eumque tuae mentis habitum uel exspectaui uel, quod est uerius, ipsa perfeci; talia sunt quippe quae restant ut degustata quidem mordeant, interius autem recepta dulcescant. Sed quod tu te audiendi cupidum dicis, quanto ardore flagrares si quonam te ducere aggrediamur agnosceres! – Quonam? inquam. – Ad ueram, inquit, felicitatem, quam tuus quoque somniat animus, sed occupato ad imagines uisu ipsam illam non potest intueri. – Tum ego: Fac, obsecro,
Abbreviated transcription (Latin):
oatontase sappelleetilis posses siont uidcbat̃ ÷ & alia quidem sus
contente sure uos aut̃ deom̃te consimiles abrebi in fims aclbrt
natis eoruañti aptatis. nec intellegitis quantã conditeriuro fa¬
uetis mnuriã. Ilegenꝰ humanũ t̾renis om̃ib prests t uolut ue

Expanded text:
inanimatae supellectilis possessione uideatur? Et alia quidem suis inanimatae supellectilis possessione uideatur? Et alia quidem suis contenta sunt, uos autem deo mente consimiles ab rebus infimis excellentis naturae ornamenta captatis nec intellegitis quantam conditori uestro faciatis iniuriam. Ille genus humanum terrenis omnibus praestare uoluit, uos
Abbreviated transcription (Latin):
dinis: quid÷ quid est ł amissis doleas ł leteris retentis: quod¬
sinatura pulchra st̃ quid idtua resert: Nam hȩc̃ ꝑsetius quoq
opib sequestrata placuis sent. Neq̃ em̃ idcirco sunt p̃tiosa. quod in
tuas uenere diuitias. sed qm̃ ptiosa uidebantur.tiuis ea diuitis annu¬
merare maliusti. Quid aut̃ tanto fortunȩ strepitu desideratis:
Fugart credo indigentiã copia quȩritis. Atqui hoc uobis inan¬
trariũ cȩdit. Plurib quippe amminiculis opus est adtueram p̃¬
tiose supellectilis uarietatem. Nerumq illud est ꝓ multis
eos indigere quiꝑ multa possideant. Contraq mnimũ qui ha¬
bundantiã sua naturȩ neces seate ñ ambitus siꝑ fluitate metiant᷑.
Atane aut̃ nullum est ꝓpriũ uobis. atq in situm bonũ ut in ext̃nis
ac sepositis reb bonaurã quȩratis: sirerum uersa conditio :¬
ut diuiũ merito intionalis anmal. Nonalit̃ sibisplendere nis

Expanded text:
dinis, quid est quod uel amissis doleas uel laeteris retentis? Quoddinis, quid est quod uel amissis doleas uel laeteris retentis? Quodsi natura pulchra sunt, quid id tua refert? Nam haec per se a tuis quoque opibus sequestrata placuissent. Neque enim idcirco sunt pretiosa quod in tuas uenere diuitias, sed quoniam pretiosa uidebantur tuis ea diuitiis annumerare maluisti. Quid autem tanto fortunae strepitu desideratis? Fugare, credo, indigentiam copia quaeritis. Atqui hoc uobis in contrarium cedit; pluribus quippe amminiculis opus est ad tuendam pretiosae supellectilis uarietatem, uerumque illud est permultis eos indigere qui permulta possideant, contraque minimum qui abundantiam suam naturae necessitate non ambitus superfluitate metiantur. Itane autem nullum est proprium uobis atque insitum bonum ut in externis ac sepositis rebus bona uestra quaeratis? Sic rerum uersa condicio ut diuinum merito rationis animal non aliter sibi splendere nisi
Abbreviated transcription (Latin):
fructus intumescit ubtas : quid in anib gaious iuptrio: quid ex¬
tnabon a ponius amplexaris: Num quã tua faciat cẽ fortina
queitte natiut rerũ fec̃ aliena. Terirum quide fruetus amimantũ¬
ꝓcildubio debent᷑ alimento. selsi quod natuȩ sandiẽ replere indi¬
gentiam uidisi nihil est qđ sortionȩ affiutntiam petis. Paueis eñim
minisq natiurti contenta est. Ruiꝰsatetatem sisuꝑ flius irguereuel
aut is ui candũ qd isfudtris fiet autnoxiũ. Lamũ pulhrũ ueriis
sulgere uestib putas : quarũ si grata intuntu speeies est at mate¬
rie natinim aut ingeniũ mirabor aruficis. Anu̾telongus ordo
famulorũ fact tẽ felicem  quisiuitiosi morib sint. ꝑnitiosa
domꝰ sarcina & ipsidomino uehe menter inimica. Sinuero ꝓbi
quonã mͦ intiuis opibus aliena pbitus numenibitur: Ea quib
om̃ibi nihilhorum quȩtu intius computtis bonis tuũ et̃ liquido
bonum monstratur. Quib sinihil inest appetendȩ pulchritu¬

Expanded text:
fructus intumescit ubertas? Quid inanibus gaudiis raperis, quid externa bona pro tuis amplexaris? Numquam tua. faciet esse fortuna, quae a te natura rerum fecit aliena. Terrarum quidem fructus animantuprocul dubio debentur alimentis; sed si, quod naturae satis est, replere indigentiam uelis, nihil est quod fortunae affluentiam petas. Paucis enim minimisque natura contenta est; cuius satietatem si superfluis urguere uelis, aut iniucundum quod infuderis fiet aut noxium. – Iam uero pulchrum uariis fulgere uestibus putas. Quarum si grata intuitu species est, aut materiae naturam aut ingenium mirabor artificis. – An uero te longus ordo famulorum facit esse felicem? Qui si uitiosi moribus sint, perniciosa domus sarcina et ipsi domino uehementer inimica; sin uero probi, quonam modo in tuis opibus aliena probitas numerabitur? Ex quibus omnibus nihil horum quae tu in tuis computas bonis tuum esse bonum liquido monstratur. Quibus si nihil inest appetendae pulchritu
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝰ
alatu eusa libent̃. Sed quetbiciusa notior est cĩprius designart uerbis
utre sifermord conaba ut ta ꝑspecta cũ in comttairũ part̃ fieaxtris ocilos
uere specimen beatitudinis possis agnoseere
Quserra ingenum uol& agrum. Libeee ariua priuis frueticibus
Falce rubos filicemq resetat
Ut noua fruge grauis ceres eat
Dulcior est apum mage labor
Simalus ortiprius sapor edat.
Sratius astra nitent ubi nothus.
Desinit himbriferos dare sonos
Lucifer ut tenebras pepelerit.
Pulchia dies roseos agit aequos¬
Tu quoq falsa tuens bona prius Incipe collauigo retraher¬
Agra dehinc amimũ subierint. AHTIMA ATIHC

Expanded text:
i causa libenter; sed quae tibi causa notior est, eam prius designare uerbis atque informare conabor, ut ea perspecta cum in contrariam partem flexeris oculos uerae specimen beatitudinis possis agnoscere. Qui serere ingenuum uolet agrum liberat arua prius fruticibus, falce rubos filicemque resecat, ut noua fruge grauis Ceres eat. Dulcior est apSi malus ora prius sapor edat. Gratius astra nitent, ubi notus Desinit imbriferos dare sonos. Lucifer ut tenebras pepulerit, Pulchra dies roseos agit equosquoque falsa tuens bona prius, Incipe colla jugo retrahera dehinc animum subierint. 176
Abbreviated transcription (Latin):
que c&eris inminent astib: munimenta constituo
Neq enim fere ulla sic cunctis absolutã pastib
ullius indiga suis tantũ est scientia nixa prȩ¬
idur ut non c&erarũ quoq artiũ ad iumenta de¬
sidera INam in effigiendis mar̃more statuis alius
&cidendȩ molis labor est : alia formandae imagi¬
nis natio: nec eiusdem astificis manus politi operis
nitor xpectat: At picturae manib tabula com¬
missa est. fabrorũcere rustica obseruatione de¬
cerpte colorũ fuci mercatorũ solertia ꝑ quisitrlintea
operosis elabourta tatrinis multiplicẽ materiũ pres¬
tant : Nonne idem quoq: inbellorũ uisitur instru¬
mentis. Hic spicula sagittis & acuit: illĩ ualidus tho¬
naex nigrte gemit incude: astalius crudi umbonis
tegmina proprui laboris orbi infigendu mercat᷑ tã
nultis artibus ars una ꝑficit᷑: at nostrilaboris absolũ¬
tio ¶tonge ad faciliorẽ currit euentũ : Tuenim solus

Expanded text:
quae caeteris imminent artibus munimenta constituo. quae caeteris imminent artibus munimenta constituo. Neque enim fere ulla, sic cunctis absoluta partibus, nullius indiga, suis tantum est scientia nixa praesidiis, ut non caeterarum quoque artium adjumenta desideret. Nam in effigiandis marmore statuis, alius excidendae molis labor est, alia formandae imaginis ratio. Nec ejusdem artificis manus, politi operis nitor exspectat. Ac depingendae manibus tabulae commissae fabrorum, caerae rustica observatione decerptae, colorum fuci mercatorum solertia perquisiti, lintea operosis elaborata textrinis, multiplicem materiam praestant. Nonne idem quoque in bellorum visitur instrumentis? Hic spicula sagittis exacuit, illi validus thorax nigra gemit incude. Ast alius crudi umbonis tegmina, proprii laboris orbi infigenda mercatur, tam multis artibus ars una perficitur. Ast nostri laboris absolutio longe ad faciliorem currit eventum. Tu enim solus
Abbreviated transcription (Latin):
uinte. li qurdo coristabit nec ab soc aliud qu odsibeir¬
tur sfern& inuentũ nec ab illo umquã quodiucur¬
lius Veniuolentia conplectar&ur accepti Haecipie
dius Onins attuli non ignaua opũ pondent : quibur
facinus nibil instructus e cũ habendi stts incanduit ad
mee dĩ nibil uilius cũ eã sibi uictor animꝰ calcata subieet
ed eaque & grcarũ opulentia litterarũ in romane orctio¬
nis thieraurũ. sumpta cou&imꝰ : Ita enim mei quoque ope¬
ris mibi raetio constabit : siquȩ  sapientie doc trinir
elicur sapientissimi iudicio conpbenturs Nides igitu
ut tam magni laboris effectus tuũ tantũ spect&
& amen nec in aures prodire publicas nisi doctȩ senten¬
tiȩ adstipulatione nitatun : in quo nibil mirũ uideri
deb& cũ id opus quod sapientiȩ inuenta ꝑsequit᷑ non
auctoris sed alieno incumbit arbitrio : suis quippo
instrumentis res rationis xpendit᷑ cũ iudiciũ co¬
git᷑ subire prudentii ¶sed huic munusculo non eadẽ

Expanded text:
tur, si liquido constabit, nec ab hoc aliud quod liberalius afferret inventum, nec ab illo unquam, quod jucundius benevolentia complecteretur acceptum. Haec ipse considerans, attuli non ignava opum pondera, quibus ad facinus nihil instructius est, cum habendi sitis incanduit. Ad meritum nihil vilius, cum ea sibi victor animus calcata subjecit, sed ea quae ex Graecarum opulentia litterarum, in Romanae orationis thesaurum sumpta conveximus. Ita enim mei quoque operis mihi ratio constabit, si quae ex sapientiae doctrinis elicui, sapientissimi judicio comprobentur. Vides igitur ut tam magni laboris effectus, tuum tantum exspectet examen, nec in aures prodire publicas, nisi doctae sententiae astipulatione nitatur. In quo nihil mirum videri debet, cum id opus quod sapientiae inventa persequitur, non auctoris sed alieno incumbit arbitrio. Suis quippe instrumentis res rationis expenditur, cum judicium cogitur subire prudentis. Sed huic munusculo, non eadem
Abbreviated transcription (Latin):
tabit alios ergo si respicias uel qui alios mensi sunt᷑ :¬
uel qui ipsi abaluis m&iunt᷑ inuenies omniũ sinist
communẽ mensunt esse non posse: neq ut omnes
quem quĩ aliũ simul numerent: quoslam autẽ &his
abalio posse m&iri itaut ab uno tantũ numereni
alios uero ut &iã aplurib: quosdam aut̃ ut pm&er
unitatẽ eorũ nulla mensura sit: quiergo nullã men¬
surã pra&erunitatẽ recipiunt᷑. Hos primos & in con¬
positos iudicamꝰ. quiuero aliquã mensurae prae&er
unitatẽ uelalienigenȩ pastis uocabulũ sostiuntꝰ eos
ꝓnunciem secundos atq conpositos: testiũ uero illud
genꝰ ꝑse secundi& compositi primi uero & inconposio
ad alterutrũ conparaeti ha cinquisitor netione rep¬
peries sienim quos lib& illos numeros secundũ niẽ
insema ipsos multiplices quantitatẽ qui ꝓcreant᷑ad alteru¬
trũ conpantti nulla menssinte communione iunguntꝰ
Tresequim resiaoułtiplices .ii testio uiui faciuint S qur¬

Expanded text:
tabit. Alios ergo si respicias, vel qui alios mensi sunt, vel qui ipsi ab aliis metiuntur, invenies omnium simul communem mensuram esse non posse, neque ut omnes quemquam alium simul numerent, quosdam autem ex his ab alio posse metiri, ita ut ab uno tantum numerentur, alios vero ut etiam a pluribus, quosdam autem ut praeter unitatem eorum nulla mensura sit. Qui ergo nullam mensuram praeter unitatem recipiunt, hos primos et incompositos judicamus, qui vero aliquam mensuram praeter unitatem, vel alienigenae partis vocabulum sortiuntur, eos pronuntiemus secundos atque compositos. Tertium vero illud genus per se secundi et compositi, primi vero et incompositi ad alterutrum comparati, hac inquisitor ratione reperiet. Si enim quoslibet illos numeros secundum suam in semetipsos multiplices quantitatem, qui procreantur ad alterutrum comparati, nulla mensura communione junguntur. Tres enim et 5 si multiplices, tres tertio 9 faciunt, et qui
Abbreviated transcription (Latin):
Etdulciueniam prȩce
Umbrarũ dominos rogat. Stup& tͥ geminus nouo
Captꝰ carmine ianitor.
Q uȩ sontes agitant mitu. Ultrices scelerũ dete. La meste lacrimis madent¬
Lã mestȩlacrimis madent
onixionium caput. Uelox p̾cipitat rota. Et longasiti perditus¬
Sꝑnit flumina tantailus. Uult᷑ dũ sat᷑. ẽ. modis. Nontrxit tẏtii iecur
Tandẽ uincim arbiter. Umbrarũ miserins ait. Donamꝰ comitem uiro
Emptĩ carmine c̃iugem. Sealex dona coherceat. Nedũ tartara liquerit
Fassit lumina flectere. Qiuis leged& amantib: Maior lex amor est sibi.
heunoctis ꝓpetͣminos. Orpheus euridicensuã. Uidit. ꝑdidit. occidit
Uos he falula respicit. Quicũq insuperũ die Mlent̃ ducere quȩrits¬

Expanded text:
et dulci ueniam prece umbrarum dominos rogat. Stupet tergeminus nouo captus carmine ianitor; quae sontes agitant metu ultrices scelerum deae iam maestae lacrimis madent; non Ixionium caput uelox praecipitat rota et longa site perditusnit flumina Tantalus; uultur dum satur est modis non traxit Tityi iecur. Tandem “Vincimur” arbiter umbrarum miserans ait. “Donamus comitem uiro emptam carmine coniugem; sed lex dona coherceat, ne dum Tartara liquerit fas sit lumina flectere”. Quis legem det amantibus? Maior lex amor est sibi. Heu, noctis prope terminos Orpheus Eurydicen suam uidit, perdidit, occidit. Vos haec fabula respicit quicumque in superum diem mentem ducere quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
rion quartũ moris quid habeat iucanditatis ignoro. Tnists utt uolipti¬
tum eetas qus quis reminisei libdmũ suarũ uol& intelligt. Qirsi
bertos eaplieart possunt inchil cuisaẽ qun pecudes quoq bett c̃e diint
Qurũ om̃is ad ea plendã corporilem lacurã festiat intentio. Honius¬
sira quidem coniugis fone liberorumq iucunoitas sedininis en detitra
auetur do Descio quen filios inuenis se tortores quorũ qu st no dce
quetũq condito ̃ neq alias ea ꝑtunte. neq nc̃ ancreiũ netes set lono¬
ere ln qua corpidis mei sententiã phoqui curentẽ liberis infertieno¬

Expanded text:
 Quarum motus quid habeat iucunditatis ignoro; tristes uero esse uoluptatum exitus, quisquis reminisci libidinum suarum uolet intelleget. Quae si beatos explicare possunt, nihil causae est quin pecudes quoque beatae esse dicantur, quarum omnis ad explendam corporalem lacunam festinat intentio. Honestissima quidem coniugis foret liberorumque iucunditas; sed nimis e natura dictum est nescio quem filios inuenisse tortores. Quorum quam sit mordax quaecumque condicio neque alias expertum te neque nunc anxium necesse est ammonere. In qu
Abbreviated transcription (Latin):
ris ualentiae sit in hac p̃sidio necessee̾ egeat alieno. Ita est inquã
gitur sufficientiae potentiaeq una est eadẽq natura: sic uidet᷑
Q dũ huius modisit spernendũ neesse censes : Ancontrarerum
omiũ ueneratione dignissimũ: Ad hoc inquã nedubitari qui¬
dem potest. Ad damꝰ igit᷑ sufficientiae potentiaeq reuerentiã
ut hȩc tria unũ eẽ iudicemꝰ Addamus siquidem uera uolumꝰ
qđ potis simũ qđ honore dignissimũ eẽ concessumẽ. egere
dertadinet quam sibi prestrt nonposset. atq obid aliqua eo parte uide at¬
abicetus: Nonpossũ inquã quin hoc utie. ita etiam celeberrimũ et̃
con fittar. Consequens igitur ẽ. ut daritudinem saperioribus trib
nihil diferre fatenmur. Consequitur in quã. qđ igitur nullius
egeat alieni. qđ suis cuncta uirib possit qđ sit darum atq reuerto

Expanded text:
ris ualentiae sit, in hac praesidio necesse est egeat alieno. Ita est, inquam. ris ualentiae sit, in hac praesidio necesse est egeat alieno. Ita est, inquam. Igitur sufficientiae potentiaeque una est eademque natura. Sic uidetur. Quod uero huiusmodi sit, spernendumne esse censes an contra rerum omnium ueneratione dignissimum? At hoc, inquam, ne dubitari quidem potest. – Addamus igitur sufficientiae potentiaeque reuerentiam, ut haec tria unum esse iudicemus. – Addamus, si quidem uera uolumus quod potentissimum, quod honore dignissimum esse concessum est, egere claritudine, quam sibi praestare non possitabiectius. Non possum, inquam, quin hoc uti est ita etiam celeberrimum esse confitear. Consequens igitur est ut claritudinem superioribus tribus nihil differre fateamur. Consequitur, inquam. Quod igitur nullius egeat alieni, quod suis cuncta uiribus possit, quod sit clarum atque reuer
Abbreviated transcription (Latin):
Sedqm̃ lateat quod cupiunt bonũ. Nescire cȩci sustinent
Et quod stelliferum trans abuit polũ Tellure demersi petunt
Quid dignũ stolidis m̃tib imp̃cer: Opes honores ambiant
Et cum falsa graui mole parauerint Tumuera cognoscant bona.
Bactenꝰ m̃ dacis formã felicitatis ostendisse sufficerit. quã siꝑspiai¬
cit᷑ intueris ordo ẽ deinceps quȩsit uera monstrire. Atqui uideo inquã
nec opib sufficientiã. nec regnis potentiã. nec reuerentiã digni¬
tatib necçȩlebritatẽ gła. nec lȩtitiam uoluptatib: posse contingere
Anetiã causas cur iditasit dep̃hendisti : tenui qui dẽ ueluti rimula
tissima ratio ẽ. qđ enim simplex est in diuisũq: natura. iderror
humanus separat. & auero atq ꝑfecto. ad falsum ꝑfectumq tra¬
ducit. Antu arbitrtiris qđ nichilo indigeat egere potentia. mini¬
me inquã. Recte tuquidem. nãsiquid est qđ inullare inbecillio¬

Expanded text:
Sed quonam lateat quod cupiunt bonum, Nescire caeci sustinent, Sed quonam lateat quod cupiunt bonum, Nescire caeci sustinent, Et quod stelliferum trans abiit polum, Tellure demersi petunt. Quid dignum stolidis mentibus inprecer? Opes honores ambiant; Et cum falsa graui mole parauerint, Tum uera cognoscant bona. Hactenus mendacis formam felicitatis ostendisse suffecerit, quam si perspicaciter intueris, ordo est deinceps quae sit uera monstrare. Atqui uideo, inquam, nec opibus sufficicntiam nec regnis potentiam nec reuerentiam dignitatibus nec celebritatem gloria nec laetitiam uoluntatibus posse contingere. An etiam causas, cur id ita sit, deprehendisti? Tenui quidem ueluti rimula tissima ratio est. Quod enim simplex est indiuisumque natura, id error humanus separat et a uero atque perfecto ad falsum imperfectumque traducit. An tu arbitraris quod nihilo indigeat egere potentia? Minime, inquam. Recte tu quidem. Nam si quid est quod in ulla re inbecillio
Abbreviated transcription (Latin):
mirindũ. Formȩ uͦnitor ut mpidus ẽ ut uelax. et uernaliũ florum
motabilrate fugacior. Qđ siut aristoteles ait linceis oculis homines
uterent᷑. ut eorum uisus obstantia penetr&. Nonne introspectis
uisceri bus illud alcibiadis suꝑ ficie pulcherrimũ corpus turpissimũ
uidereturs Igitur tepulchrũ uideri. nontua natura sed oculorũ
spectantiũ red dit infirmitas. sed estimate quã uultis nimio corporis
bona. dũsciatis hoc qđ cumq miramini triduane febris igniculo pos¬
tare quȩ pollicentur bona possunt. nec om̃ium bonorũ congregatio¬
ne ꝑfectasunt. Panet adbeatitudinẽ quasi quidã calles ferunt.
nec beatos ipsa ꝑ ficiunt.
Ne heu quȩmiseros tramite deuio.
Ipsos quinitiam fiuetib abditos. Norunt recessus ȩquoris
Curgeminis niuris unda feratior. Vel quȩ rubentis purpurȩ
Nec non quȩ tenero pisce ł asperis. Prestent echinis lntora

Expanded text:
mirandum. Formae uero nitor ut rapidus est, ut uelox et uernalium florum mirandum. Formae uero nitor ut rapidus est, ut uelox et uernalium florum mutabilitate fugacior! Quodsi, ut Aristoteles ait, Lyncei oculis homines uterentur, ut eorum uisus obstantia penetraret, nonne introspectis uisceribus illud Alcibiadis superficie pulcherrimum corpus turpissimum uideretur? Igitur te pulchrum uideri non tua natura, sed oculorum spectantium reddit infirmitas. Sed aestimate quam uultis nimio corporis bona, dum sciatis hoc quodcumque miramini triduanae febris igniculo posae nec praestare quae pollicentur bona possunt nec omnium bonorum congregatione perfecta sunt, ea nec ad beatitudinem quasi quidam calles ferunt nec beatos ipsa perficiunt. Eheu, quae miseros tramite deuios Ipsos quin etiam fluctibus abditos Norunt recessus aequoris, Quae gemmis niueis unda feracior Vel quae rubentis purpurae Nec non quae tenero pisce uel asperis Praestent echinis litora.
Abbreviated transcription (Latin):
Aibil igi tar dubium ẽ quinbe adbtattudre uie deria queda biet sa
pouere que quã eo ualetur. ad quose ꝑ duetumos te ꝓ mitunteut¬
tis ũ im plicitȩ malis sint. breuissime monstrabo. Quid enĩ pecum ã ue
congregare conabaris: sideripies habenti. dignitatib fulgere uelis.
dinti supplicabis. Et quip̃ire cȩteros honore cupis. poscendi humilita¬
it uiles ces. Potentiã ne desideras: sub iectorum insidus obnaxius peri¬
culis subiacebis. Gloriam peias: sed ꝑ aspera queq distractus securus
eẽ desisti. Uoluptariã uitã degas: sedquis ñspernat atq abiciat
uilis simȩ frigilissimeq: reicorporis seruum: Iamuͦꝰ qui bon a p̃sȩ corpo¬
risftrunt. quã exigua quã fragili possessionenitunt᷑. Nũ enĩ elephan¬
tos mole. tauros robore superare poteritas: ñtigres uelocnate p̃ibitis :
Respicite gȩlispatium firmitudinẽ cȩleritatẽ. & aliquando desinite uilia
mirari. Qđ qͥdem cȩlũ non his potius ẽ. quã sua qua regitur ratione

Expanded text:
deuia quaedam sint nec perducere quemquam eo ualeant ad quod se perducturas esse promittunt. Quantis uero implicitae malis sint breuissime monstrabo. Quid enim? Pecuniamne congregare conaberis? Sed eripies habenti. Dignitatibus fulgere uelis? Danti supplicabis et qui praeire ceteros honore cupis poscendi humilitate uilesces. Potentiamne desideras? Subiectorum insidiis obnoxius periculis subiacebis. Gloriam petas? Sed per aspera quaeque distractus securus esse desistis. Voluptariam uitam degas? Sed quis non spernat atque abiciat uilissimae fragilissimaeque rei, corporis, seruum? Iam uero qui bona prae se corporis ferunt, quam exigua, quam fragili possessione nituntur! Num enim elephantos mole, tauros robore superare poteritis, num tigres uelocitate praeibitis? Respicite caeli spatium, firmitudinem, celeritatem et aliquando desinite uilia mirari. Quod quidem caelum non his potius est quam sua qua regitur ratione
Abbreviated transcription (Latin):
Orane homnum gerus artrres simili sargt abertu
Uius enam rerum pater est. unis cionetamms ent
lle dedi phebomidios. dedit etcor nua lu ne
Allehomines etiam terris dedit & sidemi clo
Hie dausit menbris animos celsa sede petrtos
M ortales igitur cunctos edit nobile germen.
Quud genus et ꝑ auos strepitis. siprimordia uestra.
Auetoremq dm̃ speedes nullus degener extit.
A iuitis peiora fouens proprium deserit ortum.
Qerocaetem Acorperis uoliptatib loquir. quarũ ꝓ petentuqͥdt̃ pleri

Expanded text:
Omne hominum genus in terris simili surgit ab ortu. Vnus enim rerum pater est, unus cuncta ministrat. Ille dedit Phoebo radios, dedit et cornua lunae, ille homines etiam terris dedit ut sidera caelo; hic clausit membris animos celsa sede petitos; mortales igitur cunctos edit nobile germen. Quid genus et proauos strepitis? Si primordia uestra auctoremque deum spectes, nullus degener exstat ni uitiis peiora fouens proprium deserat ortum. Quid autem de corporis uoluptatibus loquar, quarum appetentia quidem plena
Abbreviated transcription (Latin):
ferre beatitu dinẽ potest. quin omẽ mortaliũ genꝰ inmiseriã
mortis fine labatur. Qđ simultos scimꝰ bectitudinis fructũ.
ñ morte solũ uerũ etiã dolorib supplicusq quesisse. quonã
modo p̃sens. facere¬

Expanded text:
ferre beatitudinem potest, quin omne mortalium genus in miseriam mortis fine labatur. Quodsi multos scimus beatitudinis fructum non morte solum, verum etiam doloribus suppliciisque quaesisse, quonam modo praesens facere
Abbreviated transcription (Latin):
fecips̃ multiplicata sese ipsi conseruat: sed qm̃ de ea quan¬
titate que ꝑsefit dictũ ẽ operis sequentiã ad illa que re¬
festur ad aliquid transferamꝰ:
Oneenim aut ȩquale ẽ aut in ȩquale quicquid alt̾er:¬
us conparttiom&it᷑ : & equale quidem ẽ quod ad aliquid
conpartũ nequ minore summa infra ẽ neq maiore
tirens gredit᷑: ut denarius denario uelternarius terna¬
rio ues cubitũ cubito uel pespedi & his similia haecaut̃
pars relate ad aliquid quantitatis id ẽ ȩqualitas natunt¬
liter indiusa ẽ: nullus enimdicere potest: quod ȩ quali¬
tatis. hoc quidem tale ẽ. Illud uero huius modi omnis
enim ȩqualitas : unã seruat in ꝓpria moderatione men¬
suraẽ illud &iã qđ quȩ ei quantitas conparaet᷑ non alio
uocabulo atq: ipsa cui conparart edicit᷑ . Nãquẽ ad modũ
amicus amico amicus.ẽ. uicinꝰ que uicino itadicit᷑ a equalis
equali in ȩqualis uero quantitatis gemina diuisio ẽ se¬

Expanded text:
conservat. Sed quoniam de ea quantitate quae per se sit dictum est, operis sequentiam ad illam quae refertur ad aliquid transferamus.ne enim, aut aequale est, aut inaequale, quidquid alterius comparatione metitur. Et aequale quidem est, quod ad aliquid comparatum, neque minore summa infra est, neque majore transgreditur, ut denarius denario, vel ternarius ternario, vel cubitum cubito, vel pes pedi, et his similia. Haec autem pars relatae ad aliquid quantitatis, id est, aequalitas, naturaliter indivisa est. Nullus enim dicere potest quod aequalitatis hoc quidem tale est, illud vero hujusmodi. Omnis enim aequalitas unam servat in propria moderatione mensuram. Illud etiam quod quae ei quantitas comparatur, non alio vocabulo atque ipsa cui comparatur edicitur. Nam quemadmodum amicus amico amicus est, vicinusque vicino, ita dicitur aequalis aequali. Inaequalis vero quantitatis gemina divisio est. Se
Abbreviated transcription (Latin):
iI Deprixcipalitate unitatis
ubim& dispositione iunctorũ madias e &qui supduort
sin dictus numerus media postio ẽs& rursis ilioruqu
sunt suꝑ secundo loco iunctos cũ ipsi quo qnint conpos itu
priorbis numerus medi&atis loco ẽ: & hocerituso dũ
occurrens unitas terminũ ponat sũt siponatquis qui¬
rartũ numerũ al trinsecus circa ipsũ sunt suꝑ iii. infe

Expanded text:
DE PRINCIPALITATE UNITATIS sibimet dispositione iunctorum, medietas est. Et qui super duos psorum supradictus numerus media portio est. Et rursus illorum qui sunt super secundo loco iunctos, cum ipsi quoque sint compositi, prior his numerus medietatis loco est; et hoc erit usque dum occurrens unitas, terminum ponat, ut si ponat quis quinarium numerum, altrinsecus circa ipsum sunt quatuor infe
Abbreviated transcription (Latin):
&anĩ utreceln utreqipostione paster in par es eetiterunt S
nutet ipse uel alius numerus par diuidat᷑ inaequaler ut octo
inauui im illa quuidem diuisione ut req pastes pares facte suns
inbat. utreqiio pases atiterunt neqium quã fiers potefs
utcũ una pare diuisionis parfuerit alia inpar inueniri queat
nurceruna iapar sit̃ alitoar ponit intelreaerqu¬
numerus ẽ quiad quã lib&illã diuisionẽ ꝑ inequalia scmo
diuidit̃ ut utresq species numers sompostendag enceelia squĩ
al tenesine al temi sit seduna pars paritat in paritatiali depu¬
tdurat ui i sidiuidas in iu & iin. altent postio par altearider

Expanded text:
in utraque portione partes, impares exstiterunt. Si autem ipse vel alius numerus par dividatur in aequales, ut ocin 3, in illa quidem divisione utraeque partes pares factae sunt, et in hac utraeque impares exstiterunt. Neque unquam fieri potest, ut cum una pars divisionis par fuerit, alia impar inveniri queat, aut cum una impar sit, alia par possit intel inaequalia semper dividitur, ut utrasque species numeri semper ostendat, nec unquam altera sine altera sit, sed una pars paritati, imparitati alia deputatur, ut 7 si dividas in 3 et in 4, altera portio par, altera impar
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sup̃tast: aequȩ ẽ neces sarũ Quidnã inquã : feliciores inquit
cẽ imꝓbos supplicialuentes: quãsi eos nulla iustitiae pȩnacoherceat.
N eq id nunc molior. qđ cuiuis ueniat inm̃tẽ corrigiultione prauos
mores & a drectũ suppliciit̃ pore deduci. Cȩteris qͦq exẽplũ ee
culpanda fugiendi: Sed alio quo dãmͦ infeliciores eẽ imꝓbos arbitror
inpunitos. tã etsi nulla ratio correctionis. nullus respectꝰ habeatur
eocẽpli: Etqͥs erit inquã pͣt̃ hos. alius aodus : ulla bonos inquit eẽfelicts.
malos uͦmiseros ñ ne c̃cessimꝰ: Itaẽ inquã. Iugit᷑ in quit miseriae
cuius piã bonũ aliqͥuod addat᷑. ñne felicior.ẽ. eo cuiꝰ pura acsolitaria

Expanded text:
quae sumpta sunt aeque est necessarium. – Quidnam? inquam. – Feliciores, inquit, esse improbos supplicia luentes quam si eos nulla iustitiae poena coherceat. Neque id nunc molior quod cuiuis ueniat in mentem, corrigi ultione prauos mores et ad rectum supplicii terrore deduci, ceteris quoque exemplum esse culpanda fugiendi; sed alio quodam modo infeliciores esse improbos arbitror impunitos, tametsi nulla ratio correctionis, nullus respectus habeatur exempli. – Et quis erit, inquam, praeter hos alius modus? – Et illa: Bonos, inquit, esse felices, malos uero miseros nonne concessimus? – Ita est, inquam. – Si igitur, inquit, miseriae cuiuspiam bonum aliquid addatur, nonne felicior est eo cuius pura ac solitaria
Abbreviated transcription (Latin):
maius ẽ : & minꝰ maiore minꝰ ẽ: & utraq: non eisdem uoca.¬
bulis quẽ ad modũ secundũ ȩqualitatẽ dictũ ẽ: sed diuer¬
sis distantib: que signata sunt: ad modũ discentis scilic& uel
docentis. uel cedentis uel uapulantis uel quaecũq ad aliquid
relata alit̃ de nominatis contrariis conparantur. :
XIII. DESPECIEBUS NMIORIS QUAUTITATIS ET MINORIS
aioris uero in ȩqualitatis .u. pastes sunt: est enimuna: quȩ¬
A uocat᷑ multipl&̧ alia suꝑ particularis : tertia suꝑ pastiens:
quasta multipl&x suꝑ pasticularis: quinta multipl& suꝑ parti¬
ens: his igit᷑ u maioris pastib: oppositȩ sunt. aliȩ quinqi par¬

Expanded text:
 et utraque non eisdem vocabulis, quemadmodum secundum aequalitatem dictum est, sed diversis distantibusque signata sunt, ad modum discentis scilicet, vel docentis, vel caedentis, vel vapulantis, vel quaecunque ad aliquid relata, aliter denominatis contrariis comparantur. CAPUT XXII. De speciebus majoris inaequalitatis et minoris. Majoris vero inaequalitatis quinque partes sunt. Est enim una quae vocatur multiplex, alia superparticularis, tertia superpartiens, quarta multiplex superparticularis, quinta multiplex superpartiens. His igitur quinque majoris partibus, oppositae sunt aliae quinque par
Abbreviated transcription (Latin):
it quẽ conpanrtꝰ ẽ. habeat plus quã
. mei ꝗ primũ innatura clis numeri. dispositione conueni&:
vãq adunũ cuncti qui sequunt᷑ omniũ ordine multip̾liciũ
sequentias uari&ates que custodiunt: ad primũ enim id.ẽ
unitatẽ .ii. duplus : ui. triplus : iiii. quadruplus : atq: ita in
ordinẽ ꝓgredientes omnes tecunt᷑ multi plices quanti¬
tates: quod aut̃ dictũ ẽ. plus quã semel ab inario numero

Expanded text:
a quem comparatus est, habeat plus quam semel. Quod primum in naturalis numeri dispositione conveniet, namque ad unum cuncti qui sequuntur, omnium ordine multiplicium sequentias varietatesque custodiunt. Ad primum enim, id est unitatem, 2 duplus, 3 triplus, 4 quadruplus, atque ita in ordinem progredientes, omnes texuntur multiplices quantitates. Quod autem dictum est, plus quam semel, id a binario numero
Abbreviated transcription (Latin):
hic quoq: uti .iiii. intermittat: item siseptinarius qui testius.
ẽ locũ suũ duplic& s& creabit: bisenim iii senariũ iungun:
hic ergo in ordinẽ VI. relinquat quastus quoq si locũ su¬
ũ duplic& uiii. succrescent: illequoq: octo transiliat atq
hoc quidem᷑ in c&eris perspiciendũ modũ autẽ men̾sio¬
nis secundũ ordinẽ collocatorũ : ipsa series dabit: uam
primus primũ quẽ numeraet. secundũ primũ nũme¬
nrt idẽ secundũ se: & secundũ primus quẽ nume

Expanded text:
hic quoque 4 intermittat. Item si septenarius, qui tertius est, locum suum duplicet, sex creabit: bis enim 3 senarium jungunt; hic ergo in ordinem sex relinquat. Quartus quoque si locum suum duplicet, 8 succrescent: ille quoque 8 transiliat; atque hoc quidem in caeteris perspiciendum. Modum autem mensionis secundum ordinem collocatorum ipsa series dabit. Nam primus, primum quem numerat, secundum primum numerat, id est secundum se, et secundum primus quem nume