comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iustiora uota sunt. quae te innullam occasionem differunt sed gra¬
tum statim faciunt. Quid enim prohibet referre gram prosperis
rebus. S̃multa sunt per quae quidquid debemus reddere etia
felicibus possumus. fidele consilium assidua conuersatio. sermo
comunis et sine ulla adulatione iocundus aut res si deliberare
uelit cdiligentes tute sic credere conuuctus et familiaritas. Neminem
tamen alte saecula posuerunt ut non illi eo magis amicus desit quia i¬
nihil absit.
Ta tristis est et omni uoto sũmouenda occasio ac procul repel¬
lenda ut gratus ẽẽ possis iratis dus opus est. nec ex hoc quio
peccare te intelligis q melius cum eo agitur cui ingratus es. propo¬
ne anumo tuo carcerem uincula sordes. seruitutem. bellum egest̾¬
tem. hae sunt occasiones uoti tui si quis tecum contraxit per ista i¬
dimittitur quin potius eum potentem ẽẽ uelis. cui plurimum debes

Expanded text:
iustiora vota sunt, quae te in nullam occasionem differunt, sed graiustiora vota sunt, quae te in nullam occasionem differunt, sed gratum statim faciunt! Quid enim prohibet referre gratiam prosperis rebus ? Quam multa sunt, per quae, quidquid debemus, reddere etiam felicibus possumus ! Fidele consilium, adsidua conversatio, sermo comis et sine adulatione iucundus, aures, si deliberari velit, diligentes, tutae, si credere, convictus familiaritas. Neminem tam alte secunda posuerunt, ut non illi eo magis amicus desit, quia nihil absit. Ista tristis et omni voto submovenda occasio ac procul repellenda. Ut gratus esse possis, iratis dis opus est ? Ne ex hoc quidem peccare te intellegis, quod melius cum eo agitur, cui ingratus es ? Propone animo tuo carcerem, vincula, sordes, servitutem, bellum, egestatem ; haec sunt occasiones voti tui. Si quis tecum contraxit, per ista dimittitur! Quin potius eum potentem esse vis, cui plurimum debes,
Abbreviated transcription (Latin):
inde utrunq certum puta. quod nocet prius est. preterea tu cõ¬
dicionem uoti tui nosti. me tempestas occupauit portus ac p̃sidiͥ
et si seruatus fuero trepidasse etiam si absolutus fuero causam di¬
usse: Nullius metus tam gratus est finis ut non gratior sit so¬
lida et inconcussa securitas. Opta ut reddere mihi bñficium poͦ¬
Uanto hoc honestius uotum est opto in eo statu sit XXX.
quo semper bñficia distribuat nunꝗͣ desideret. Sequatur il¬
lum materia qua tam benigne utatur largiendo uiuandoq ut
nunꝗͣ illi sit largiendorum bñficioꝵ inopia. datorum poenitẽ¬
tia. naturam per se pronam ad misericordiam humanitatem ac
clamentiam irritet ac prouoeet turba gratorum. quos illi et hẽ¬
re contingat nec expiri necẽe sit ip̃e nulli implacabilis sit ipsi
nemo placandus. tam xquali meum fortuna in dulgentia ꝑseu̾et
ut nemo in illum possit ẽẽ nisi conscientia gratus. Quanto haei

Expanded text:
inde utrumque certum puta : quod nocet, prius est. Praeterea tu coninde utrumque certum puta : quod nocet, prius est. Praeterea tu condicionem voti tui nosti, me tempestas occupavit portus ac praesidii ? Etiam si servatus fuero, trepidasse ? Etiam si absolutus fuero, causam dixisse ? Nullius metus tam gratus est finis, ut non gratior sit solida et inconcussa securitas. Opta, ut reddere mihi beneficium posse fecisses. Quanto hoc honestius votum est : " Opto, in eo statu sit, quo semper beneficia distribuat, numquam desideret ; sequatur illum materia, qua tam benigne utitur, largiendi iuvandique ; numquam illi sit dandorum beneficiorum inopia, datorum paenitentia ; naturam per se pronam ad misericordiam, humanitatem, clementiam irritet ac provocet turba gratorum, quos illi et habere contingat nec experiri necesse sit ; ipse nulli implacabilis sit, ipsi nemo placandus ; tam aequali in eum fortuna indulgentia perseveret, ut nemo in illum possit esse nisi conscientia gratus." Quanto haec
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ uidicas uota quae nemo tibi minus uolet q̃ is pro quo fuint succe¬
dere. pessime cum eo agis. eui uis a diis noceri a te succuri. Iniq
cum ip̃is dus. illis enim durissimas partes imponis. tibi humanas
ut tu prosis du nocebunt. Si accusatorem sũmitteres quem deiñ
remoueres. Si aliqua illum lite implicares quam subinde discut̾es
nemo de tuo scelere dubitaret. Quid interest utrum istud fraudei
temptetur. an uoto: nisiq potentiores illi aduersarios quęris.Nõ
est quid dieas quomõ enim illi iniuriam facio: uotum tuum aut
supuacuum est aut iniuriosum ĩmo iniuriosum etiam si irritum
quidquid non efficis dei munus est. iniuria uero quidquid optis
satis est tibi non aliter debemus irasci q̃ si profeceris. XUIIII.¬
El uota in quis ualuissent. et in hoc ualuissent ut tutus ẽes pri¬
D mum certum mihi optas piculum sub incerto auxilio. de¬

Expanded text:
esse iudicas vota, quae nemo minus tibi volet, quam is, pro quo fiunt, succeesse iudicas vota, quae nemo minus tibi volet, quam is, pro quo fiunt, succedere ? Pessime cum eo agis, cui vis a dis noceri, a te succurri, inique cum ipsis dis ; illis enim durissimas partes imponis, tibi humanas ; ut tu prosis, di nocebunt. Si accusatorem submitteres, quem deinde removeres, si aliqua illum lite implicares, quam subinde discuteres, nemo de tuo scelere dubitaret. Quid interest, utrum istuc fraude temptetur an voto, nisi quod potentiores illi adversarios quaeris ? Non est, quod dicas : " Quam enim illi iniuriam facio ? " Votum tuum aut supervacuum est aut iniuriosum, immo iniuriosum, etiam si irritum. Quidquid non efficis, dei munus est, iniuria vero, quidquid optas. Sat est ; tibi non aliter debemus irasci, quam si profeceris. " Si vota," inquit, " valuissent, et in hoc valuissent, ut tutus esses." Primum certum mihi optas periculum sub incerto auxilio. De
Abbreviated transcription (Latin):
rat solui: uult non soluere: Ita quod unum in uoto tuo uideĩ po
terat ulud tupe et ingratum est nolle debete. Optas enim non i¬
ut tu facultatem hẽas referenda gratiae: sed ut ille necessitatem rei¬
implorande Supiorem te facis et quod nefas est benemeritu
ad pedes tuos mittis. Quanto id satius est honesta uoluntate
peras minus peccares. nihil enim nisi quod dederat amitte̾t.
Uunc ius illum subiici tbi iactura rerum suarum et status muta¬
tione in id deuocare ut infra bñficia sua iaceat. Gratum te pu¬
tabo coram eo cui prodẽe uis. opta uotum tuum istud uocas
quod intra gratum et inimicum põt diuidi quod non dubite̾
aduersarium et hostem fecisse. Si extrema taceantur hostes qͦ
optauerunt cape quasdam urbes ut seruarent. et uincere quos¬
dam ut ignoscerent. nec ideo non hostilia sunt uota in quibꝰ
quod mitisimum est post erudelitatem uenit. Deniq qualĩ

Expanded text:
rat, solvi vult, non solvere. Ita, quod unum in voto tuo honestum vrat, solvi vult, non solvere. Ita, quod unum in voto tuo honestum videri poterat, ipsum turpe et ingratum est, nolle debere; optas enim, non ut tu facultatem habeas referendae gratiae, sed ut ille necessitatem implorandae. Superiorem te facis et, quod nefas est, bene meritum ad pedes tuos mittis. Quanto satius est honesta voluntate peras, minus peccares ; nihil enim, nisi quod dederat, amitteret. Nunc vis illum subici tibi, iactura rerum suarum et status mutatione in id devocari, ut infra beneficia sua iaceat. Gratum te putabo ? Coram eo, cui prodesse vis, opta! Votum tu istud vocas, quod inter gratum et inimicum potest dividi, quod non dubites adversarium et hostem fecisse, si extrema taceantur ? Hostes quoque optaverunt capere quasdam urbes, ut servarent, et vincere quosdam, ut ignoscerent, nec ideo non hostilia vota, in quibus, quod mitissimum est, post crudelitatem venit. Denique qualia
Abbreviated transcription (Latin):
lum et remedium. Hoc dicis non nibil te peccare: sed miniꝰ
ꝗͣ si sine remedio piculum optares. Nequitia est ut extrahas m̾¬
gere euertere ut suscites: ut emutas indudere. Non est bñficiũ
inuiriae finis. nec unꝗͣ id detraxisse meritum est. quod ip̃e qui
detraxit intulerat. Non uulneres me malo q̃ sanes. potes inire
gratiam si quia uulneratus sum sanas non si uulneras ut sanan¬
dus sim. Nunqͣ cicatrix nisi collocata uulnen placuit. quod
ita cousse gaudemus ut non fuisse mallemus. Si hoc ei opta¬
res cuius nullum bñficium hẽres inhumanum erat uotum.
quanto inhumanius ei optas cui bñficium debes. XXUIII.¬
lmul inquit ut possem ferre illi opem p̃cor. primum ut te ĩ
media parte uon tui occupem iam ingratus es. Nondum
audio quid illi uelis p̃stare. scio quid illum uelis pati solitudiẽ
hoc pro t̾e est. non succurrere uis illi sed soluere. Qui sic prope¬

Expanded text:
lum et remedium." Hoc dicis non nihil te peccare sed minus, lum et remedium." Hoc dicis non nihil te peccare sed minus, quam si sine remedio periculum optares. Nequitia est ut extrahas mergere, evertere ut suscites, ut emittas includere. Non est beneficium iniuriae finis, nec umquam id detraxisse meritum est, quod ipse, qui detraxit, intulerat. Non vulneres me malo quam sanes. Potes inire gratiam, si, quia vulneratus sum, sanas, non, si vulneras, ut sanandus sim. Numquam cicatrix nisi conlata vulneri placuit, quod ita coisse gaudemus, ut non fuisse mallemus. Si hoc ei optares, cuius nullum beneficium haberes, inhumanum erat votum ; quanto inhumanius ei optas, cui beneficium debes ! Simul," inquit, " ut possim ferre illi opem, precor." Primum, ut te in media parte voti tui occupem, iam ingratus es ; nondum audio, quid illi velis praestare, scio, quid illum velis pati. Sollicitudinem hoc pro te est. Non succurrere vis illi, sed solvere : qui sic prope
Abbreviated transcription (Latin):
cus optaret amantes uouent. Fere idem est itaq exitus odu
et amons insani. Tale quiddam de his accidit qui amicis in cõ¬
moda optant quae detrahant. et ad bñficium in uitia ueniunt.
cum satius sit uel cessare ꝗͣ per scelus officio locum quaerere. Qd
si gubernator a dus tempestates infestissimas et procellas peta̾
ut gratior ars sua penculo fiat. Quid si impator deos oret ut
magnauis hostium circunfusa castris fossas subito impetu com¬
pleat et uallum trepidante excitu conuellat. et in ip̃is ports con¬
festa signa constituat. quo maiore cum głia rebus lassis prosti¬
gatisq succurrat: Omnes isti bñficia sua detestabili uiadu¬
cunt. qui deos contra eum aduocant cui ip̃i affuturi sunt et
ante illos sterni qͣ erigi uolunt. In humana usta et ꝑuẽsa animi¬
gra animi natuta est conira eum optare cui honeste dec̃e non po̾¬
on nocet inquit illi uotum meum. quia simul opto et picu¬

Expanded text:
cus optaret, amantes vovent. Fere idem itaque exitus est odii cus optaret, amantes vovent. Fere idem itaque exitus est odii et amoris insani. Tale quiddam et his accidit, qui amicis incommoda optant, quae detrahant, et ad beneficium iniuria veniunt, cum satius sit vel cessare, quam per scelus officio locum quaerere. Quid, si gubernator a dis tempestates infestissimas et procellas petat, ut gratior ars sua periculo fiat ? Quid, si imperator deos oret, ut magna vis hostium circumfusa castris fossas subito impetu compleat et vallum trepidante exercitu vellat et in ipsis portis infesta signa constituat, quo maiore cum gloria rebus lassis profligatisque succurrat ? Omnes isti beneficia sua detestabili via ducunt, qui deos contra eum advocant, cui ipsi adfuturi sunt, et ante illos sterni quam erigi volunt. Inhumana ista perversanimi natura est contra eum optare, cui honeste deesse non posNon nocet," inquit, " illi votum meum, quia simul opto et pericu
Abbreviated transcription (Latin):
IOn uides quem ad mõm teneram liberorum infantiam parente̾
Iad salubrium reium patientiam cogant. faentium corpora ac
repugnantium diligenti cura fouent. et ne membra libertas imma¬
tura detorqueat in rectum exitura constringunt. et mox liberalia
studia inculeant adhibito timore nolentibus. adultimum auda¬
cant. Adolescentibus quoq ac iam potentib sui si remedia me¬
tu aut intempantia reiiciunt uis adhibetur. ac seruitus. Itaque
bñficiorum maxima sunt quae a parentib accepimus dum auti
nescimus aut nolumus.
Ils in gratis et repudiantib bñficia non quia nolunt: sedne
debeant. suniles sunt ex diuerso nimis grati: qui aliquia
ciant et pia uoluntate. quaritur: quoꝵ animus simillimus ẽ
prauo amore flagrantib: qui amica sua optant exilium ut de¬
sertam fugientemq comitentꝰ. optant inopiam ut magis desid¬
ranti donent. optant morbum ut assideant. et quidquidimmni¬

Expanded text:
Non vides, quemadmodum teneram liberorum infantiam parentes Non vides, quemadmodum teneram liberorum infantiam parentes ad salubrium rerum patientiam cogant ? Flentium corpora ac repugnandum diligens cura fovent et, ne membra libertas immatura detorqueat, in rectum exitura constringunt et mox liberalia studia inculcant adhibito timore nolentibus ; ad ultimum audacant. Adulescentibus quoque ac iam potentibus sui, si remedia metu aut intemperantia reiciunt, vis adhibetur ac severitas. Itaque beneficiorum maxima sunt, quae a parentibus accepimus, dum aut nescimus aut nolumus. is ingratis et repudiantibus beneficia, non quia nolunt, sed ne debeant, similes sunt ex diverso nimis grati, qui aliquid ciant et pia voluntate, quaeritur ; quorum animus simillimus est pravo amore flagrantibus, qui amicae suae optant exilium, ut desertam fugientemque comitentur, optant inopiam, ut magis desiderant donent, optant morbum, ut adsideant, et, quidquid inimi
Abbreviated transcription (Latin):
aut quaerant et mente in altum data diuina comitent᷑. Scies nõ
ẽẽ hominem tumultuarium et incogitatum opus. Inter maxĩai
rerum suarum natura nihil hẽt quo m̾agis głi̾etur. aut certe cui
glietur. Quantus iste furor est controuersiam dus muneris sui
facere: quomõ aduersus eos hic ent gratus quibus gratia refẽri
sine impendio non põt: Quis negatꝰ se ab us accepisse: a quibus
tum maxime accepit: qui et semp̾er datii sunt et nunꝗͣ recepti.
Quanta est autem peruersitas obhoc alicui non debere: qui a etia:
inficianti benignus est et continuationem ip̃am seriemq bñficͥi
arguinentum uocare necessario dantis. Nolo sibi heat quis il¬
lum rogat et omnes alias impudentis anuni uoces his astrue. nõ
ideo de te minus meretur is cuius liberalitas ad te etiam dumne¬
gas puenit. cuiusq bñficiorum uel hoc maximum est quod etiã
quaerenti daturus est.

Expanded text:
aut quaerant et mente in altum elata divina comitentur : scies non aut quaerant et mente in altum elata divina comitentur : scies non esse hominem tumultuarium et incogitatum opus. Inter maxima rerum suarum natura nihil habet, quo magis glorietur, aut certe, cui glorietur. Quantus iste furor est controversiam dis muneris sui facere ! Quomodo adversus eos hic erit gratus, quibus gratia referri sine impendio non potest, qui negat se ab iis accepisse, a quibus cum maxime accepit, qui et semper daturi sunt et numquam recepturi ? Quanta autem perversitas ob hoc alicui non debere, quia etiam infitianti benignus est, et continuationem ipsam sedemque beneficiorum argumentum vocare necessario dantis! "Nolo! Sibi habeat! Quis illum rogat ? " et omnes alias impudentis animi voces his adstrue. Non ideo de te minus meretur is, cuius liberalitas ad te etiam, dum negas, pervenit, cuiusque beneficiorum vel hoc maximum est, quod etiam querenti daturus est.
Abbreviated transcription (Latin):
accipimus accepturos scierunt. et quanꝗͣ maus illis propositum
sit maiorq actus sui fuctus ꝗ seruare mortalia: tamen in nr̃as qͦ¬
q utilitates a p̾ncipio rerum p̃missamens est. et is ordo mundo i¬
cdatus. ut appareat curam nr̃i non inter ultima hĩtam. Debemus
parentibus nr̃is pietatem et multi ut non gignerent coierant. Dui
non possunt uideri nescisse quid effecturi essent cum omnibus ali¬
menta protinus et alia prouiderint. Nec eos per negligentiam ge¬
nuere quibus tam multa generabant. Cogitauit nos ante natua̾
ꝗ̃ fecit. nec tam leue opus suum ut illi potuerimus excidere. Ud
quantum nobis piiserit: q̃ non intra homines humani imperu
condicio sit. Uide in quantum corponbus uagan liceat quae
non coereuit fine t̾rarum: sed in omnem partem sui misit: Uid
anuni quantum audeant. quemadinõm soli aut nouerint deos

Expanded text:
accipimus, accepturos scierunt ; et quamquam maius illis propositum accipimus, accepturos scierunt ; et quamquam maius illis propositum sit maiorque actus sui fructus, quam servare mortalia, tamen in nostras quoque utilitates a principio rerum praemissa mens est et is ordo mundo datus, ut appareat curam nostri non inter ultima habitam. Debemus parentibus nostris pietatem, et multi non, ut gignerent, coierant. Di non possunt videri nescisse, quid effecturi essent, eum omnibus alimenta protinus et auxilia providerint, nec eos per neclegentiam genuere, quibus tam multa generabant. Cogitavit nos ante natura, quam fecit, nec tam leve opus sumus, ut illi potuerimus excidere. Vide, quantum nobis permiserit, quam non intra homines humani imperii condicio sit ; vide, in quantum corporibus vagari liceat, quae non coercuit fine terrarum, sed in omnem partem sui misit ; vide, animi quantum audeant, quemadmodum soli aut noverint deos
Abbreviated transcription (Latin):
lege xterna uoluntas est: statuerint quae non mutarẽt
ltaq nonꝰ possunt uideri facturi aliquid q̃uis noliit: quia ꝗd¬
quid desinire non possint perseuerare noluerunt. Nec unꝙͣ¬
pͥmi consilu deos poenitet sine dubio stare illis et desistere in cõ¬
trarium non licet: sed non ideo quia uis sua illos in propositoi
tenet. nec imbecillitate pinanent: sed quia non licet ab optimiᷤᷤ
aberrare. et sic ire decretum est. In prima autem illa constitutio¬
ne cum unuersa disponerent etiam nr̃a uiderunt. rõnemq ho¬
minis hũerunt. Itaq non possunt uideri sua tantum causa de¬
currere et explicare opus suum. quia pars opis sumus et nos. de¬
bemus ergo et soli et lunae et cęteris cxlestibus bnficium. quia e¬
tiam si potiora illis sunt in quo oriuntur: nos tamen in maiora
itura uuiant. Adiceq ex destinato uiuant. ideoq obligati su¬
mus. qui non in bñficium ignorantium incidimus: sed haec quȩ

Expanded text:
lege aeterna voluntas est. Statuerunt, quae non mutarent lege aeterna voluntas est. Statuerunt, quae non mutarent ; itaque non possunt videri facturi aliquid, quamvis nolint, quia, quidquid desinere non possunt, perseverare voluerunt, nec umi consilii deos paenitet. Sine dubio stare illis et desciscere in contrarium non licet, sed non ob aliud, quam quia vis sua illos in proposito tenet ; nec imbecillitate permanent, sed quia non libet ab optimis aberrare et sic ire decretum est. In prima autem illa constitutione, cum universa disponerent, etiam nostra viderunt rationemque hominis habuerunt; itaque non possunt videri sua tantum causa decurrere et explicare opus suum, quia pars operis et nos sumus. Debemus ergo et soli et lunae et ceteris caelestibus beneficium, quia, etiam si potiora illis sunt, in quae oriuntur, nos tamen in maiora ituri iuvant. Adice, quod ex destinato iuvant, ideoque obligati sumus, quia non in beneficium ignorantium incidimus, sed haec, quae
Abbreviated transcription (Latin):
qui põt statim nolle: is non uidebitur uelle: in cuius natam non
cadit nolle:
Gedum inquit si possunt resistant. Haec dicis omnia ista
ingentib interuallis deducta et in custodiam uniuersam
deposita. stationes suas deserant subita confusione rerum sidea
sideribus incurrant et rupta rerum concordia in ruinam diuina
labantur. contextusq uelocitatis citatissimae in tot saecula ꝓmis¬
sas uices in medio itinere destituat. et quae nunc eunt alternis.
redeuntq opportunis libram̃tis mondum ex xquo tempantia
repentino concrementur incendio et ex tanta uarietate soluã¬
tur atq eant in unum omnia. Ignis cuncta possideat. quae i
deinde pigra nox occupet et profunda uorago tot deos sorbe¬
at: es tanti ut tu coargueres ista concedere possunt tibi etiam ĩ¬
uito. Fruntq ista tua causa. etiam si maior illis alia ac prior i¬
causa est.
Duce nuneq non externa cogunt deos. sed sua. illis ĩ¬

Expanded text:
qui potest statim nolle, is non videbitur velle, in cuius naturam non qui potest statim nolle, is non videbitur velle, in cuius naturam non cadit nolle ? " Agedum," inquit, " si possunt, resistant." Hoc dicis : " Omnia ista ingentibus intervallis diducta et in custodiam universi disposita stationes suas deserant ; subita confusione rerum sidera sideribus incurrant, et rupta rerum concordia in ruinam divina labantur, contextusque velocitatis citatissimae in tot saecula promissas vices in medio itinere destituat, et, quae nunc alternis eunt redeuntque opportunis libramentis mundum ex aequo temperantia, repentino concrementur incendio, et ex tanta varietate solvantur atque eant in unum omnia ; ignis cuncta possideat, quem deinde pigra nox occupet, et profunda vorago tot deos sorbeat." Est tanti, ut tu coarguaris, ista concidere ? Prosunt tibi etiam invito euntque ista tua causa, etiam si maior illis alia ac prior causa est. Adice nunc, quod non externa cogunt deos, sed sua illis i
Abbreviated transcription (Latin):
non ideo minus uult qui non põt nolle. Ergo maximum argumen¬
tum est firmae uoluntatis ne mutari quidem posse: uir bonus non
põt facere quod facit. non enim erit bonus nisi fecerit. ergo nec bonꝰ
uir bñficium dat quia facit quod debet. Non põt autem non fa¬
cere quod debet. Praet̾ea multum interest utrum dicas non potest
hoc non facere quia cogitur an non põt nolle. Nam si necẽe est
illi facere non debeo ĩpi bñficium: sed cogenti. Si necẽe est illi i¬
uelle ob hoc quia nihil hẽt melius quod uelit: ip̃e se cogit. Itaq
quod tanꝗͣ coacto non deberem tanꝗ̃ cogenti debeo. desinant in¬
quid uelle. Hoc loco tibi occurrit. Quis tam demens est ut eam ne¬
get uoluntatem ẽẽ cui non est piculum desinendi uertendiq se
in contrarium: cum ex diuerso nemo &que uideri debeat uelle qͣ
cuius uoluntas usq eo certa est ut xeterna sit. ansi is quoq uult

Expanded text:
Non ideo minus vult, qui non potest nolle ; immo maximum argumenNon ideo minus vult, qui non potest nolle ; immo maximum argumentum est firmae voluntatis ne mutari quidem posse. Vir bonus non potest non facere, quod facit ; non enim erit bonus, nisi fecerit ; ergo nec bonus vir beneficium dat, quia facit, quod debet, non potest autem non facere, quod debet. Praeterea multum interest, utrum dicas : " Non potest hoc non facere," quia cogitur, an : " Non potest nolle." Nam si necesse est illi facere, non debeo ipsi beneficium, sed cogenti; si necesse est illi velle ob hoc, quia nihil habet melius, quod velit, ipse se cogit ; ita, quod tamquam coacto non deberem, tamquam cogenti debeo. " Desinant," inquit, " velle." Hoc loco tibi illud occurrat : Quis tam demens est, ut eam neget voluntatem esse, cui non est periculum desinendi vertendique se in contrarium, cum ex diverso nemo aeque videri debeat velle, quam cuius voluntas usque eo certa est, ut aeterna sit ? An, si is quoque vult,
Abbreviated transcription (Latin):
mihi quidem dedit: sed non pꝑ me et mihi quidem: sed nesci¬
ens an mihi daret. Nihilominus aliquid mihi impendendu
sciam quia ad me quoq circuitu longo peruenit. pꝑme debet
fcm̃ ẽẽ quod me obliget. Isto me inquit mõ nec lunae nec soli ꝗe¬
q̃ debes non enim pꝑ te mouent᷑. S cum in haec moueant ut u¬
niuersa conseruent. et pro me mouent᷑. uniuersorum enim pars
sum. Aduce nunc q nr̃a et horum condicio dissimilis est. na
qui mihi prodest ut pro me prosit et sibi. non dedit mihi bñfi¬
cium qui a me instrum̃tum utilitatis suae fecit. Sol autem et lu¬
na etiam si nobis prosunt sua causa. non in hoc tamen prosũt.
ut per nos prosint sibi. quid enim nos conferre illis possumꝰ:
Ciam inquit solem ac lunam nobis uelle prodeẽ xxii.
si nolle potuerint. illis autem non licet non mouen. ad sũmam consis¬
tant et opus suum intermitant. Hoc uide quot modis refellatur

Expanded text:
mihi quidem dedit sed non propter me, et mihi quidem, sed nescimihi quidem dedit sed non propter me, et mihi quidem, sed nesciens, an mihi daret; nihilo minus aliquid mihi dependendum sciam, quia ad me quoque circumitu longo pervenit. Propter me debet factum esse, quod me obliget. " Isto," inquit, " modo nec lunae nec soli quicquam debes ; non enim propter te moventur." Sed cum in hoc moveantur, ut universa conservent, et pro me moventur ; universorum enim pars sum. Adice nunc, quod nostra et horum condicio dissimilis est ; nam qui mihi prodest, ut per me prosit sibi, non dedit beneficium, quia me instrumentum utilitatis suae fecit; sol autem et luna, etiam si nobis prosunt sua causa, non in hoc tamen prosunt, ut per nos prosint sibi ; quid enim nos conferre illis possumus ? " Sciam," inquit, " solem ac lunam nobis velle prodesse, si nolle potuerint ; illis autem non licet non moveri. Ad summam consistant et opus suum intermittant." Hoc vide quot modis refellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mam ne ip̃e quidem se mihi bñficium uidicat dare sed aut rei . p.
aut uicinixe. aut ambitioni suae p̃stat. et pro hoc aliud quodolam
cominodum expectat. ꝗͣ quod a singulis recepturus est. Quid ergo
inquit si princeps ciuitatem dederit omnib gallis: si unmunita¬
tem hispanus: nihil hoc nomine debebunt:Quid ni debeant:
debebunt autem non tanꝗͣ proprium bñficium. sed tanꝗͣ rei .p. pã¬
tem. Nullam inquit huit cogitationem mei illo tempore. quͦ
uniu̾sis ꝓderat. Noluit mihi proprie ciuitatem dare: nec ĩ me
direxit amimum. Ita quare ei debeam: qui me sibi non substi¬
blica tamen nota comp̃hendit. Deinde ego quoq illi non tanꝙͣ
l quis patri xe mex pecumam credat non dicam me illius de¬
Dbitorem nec hoc as alienum profitebor. aut candidatus a ł
reus. ad exsoluendum tamen hoc portionem meam dabo. Sic
istius muneris: quod uniuersis datur debitorem me nego: qui a

Expanded text:
mam ne ipse quidem se mihi beneficium iudicat dare, sed aut rei publicae mam ne ipse quidem se mihi beneficium iudicat dare, sed aut rei publicae aut viciniae aut ambitioni suae praestat et pro hoc aliud quoddam commodum expectat, quam quod a singulis recepturus est. " Quid ergo ? " inquit, " si princeps civitatem dederit omnibus Gallis, si immunitatem Hispanis, nihil hoc nomine singuli debebunt ? " Quidni debeant ? debebunt autem non tamquam proprium beneficium, sed tamquam publici partem. " Nullam," inquit, " habuit cogitationem illo tempore mei, quo universis proderat ; noluit mihi civitatem proprie dare nec in me direxit animum ; ita quare ei debeam, qui me sibi non substiblica tamen nota comprendit. Deinde ego quoque illi non tamquam Si quis patriae meae pecuniam credat, non dicam me illius debitorem nec hoc aes alienum profitebor aut candidatus aut reus ; ad exsolvendum tamen hoc dabo portionem meam. Sic istius muneris, quod universis datur, debitorem me nego, quia
Abbreviated transcription (Latin):
uitam aut conseruant aut excolunt. qui nihil se plus existiãt
debere ꝗͣ pepigit ingratus est. Aduce ꝙ talium studiorum
traditio miscet animos. Hoc cum fc̃m est tam medico q̃ prae¬
ceptori p̃cium oꝑe soluitur: animi debetur.
Pl ato cum flumen naue transisset. nec ab illo quicqua
portitor exegisset. honori hoc suo datum credens: dixit
positum ẽẽ illi apud platonem officium. Deinde paulo post
negauit illi iam apud platonem positum officium. dicens. na
ut tibi debeam aliquid pro eo quod p̃stas debes non tantum
mihi p̃stare: sed tanq̃ mihi. Non potes ob id quenq̃ appellaẽ
quod spargis in ppłm. Quid ergo: nihil tibi debetur pro hoc
tanqͣ ab un̾o: nihil eum omnib soluam ꝙ tibi cum omnib
Egas inquit ullum dare bñficium eum qui me gratuta na¬
ue per flumen padum tulit. nego. aliquidd boni facit. bene¬
ficium non dat. facit enim sua causa: aut utiq non mea. ad sũ¬

Expanded text:
vitam aut conservant aut excolunt, qui nihil se plus existimat vitam aut conservant aut excolunt, qui nihil se plus existimat debere, quam pepigit, ingratus est. Adice, quod talium studiorum traditio miscet animos ; hoc cum factum est, tam medico quam praeceptori pretium operae solvitur, animi debetur. Platon cum flumen nave transisset nec ab illo quicquam portitor exegisset, honori hoc suo datum credens dixit positum illi esse apud Platonem officium; deinde paulo post, negavit illi iam apud Platonem positum officium. Nam ut tibi debeam aliquid pro eo, quod praestas, debes non tantum mihi praestare, sed tamquam mihi ; non potes ob id quemquam appellare, quod spargis in populum. Quid ergo ? Nihil tibi debebitur pro hoc ? Tamquam ab uno nihil; cum omnibus solvam, quod cum omnibus egas," inquit, " ullum dare beneficium eum, qui me gratuita nave per flumen Padum tulit ? " Nego. Aliquid boni facit, beneficium non dat ; facit enim aut sua causa aut utique non mea ; ad sum
Abbreviated transcription (Latin):
turba multoꝵ inuocantium. ego illi potentissima curatio fui. tã¬
tum aliis uacauit. quantum m̾ea ualitudo ꝑmiserat. Huic ego
non tanq̃ medico: sed tanꝗ̃ amico obligatus sum. Alter rursus¬
in docendo et laborem et tedium tulit preter illa qua a ꝑcip̃¬
entib in cõmune dicuntur. Aliqua instillauit. ac tradidit. hor¬
tando bonam indolem erexit. et mõ laudibus affecit animum
mõ admonitionib discussit desidiam. Tum ingenium latens
et pigrum iniecta ut ita dicam manu extraxit. nec qua sciebat
maligne dispensauit. quo diutius ẽẽt necessanus sed cupiit. si
posset uniuersa transfundere. Ingratus sum nisi illum inter gra¬
tissimas necessitudines diligo.¬
D Ordidissimoꝵ quoq artificioꝵ institoribus supra con¬
Ostitutum aliquid adiecimus si nobis oꝑa illorum enixi¬
or uisa est et gubernatori et opifici uillissima mercis et in diẽ

Expanded text:
turba multorum invocantem ego illi potissima curatio fui ; tanturba multorum invocantem ego illi potissima curatio fui ; tantum aliis vacavit, quantum mea valetudo permiserat : huic ego non tamquam medico sed tamquam amico obligatus sum. Alter rursus docendo et laborem et taedium tulit ; praeter illa, quae a praecipientibus in commune dicuntur, aliqua instillavit ac tradidit, hortando bonam indolem erexit et modo laudibus fecit animum, modo admonitionibus discussit desidiam ; tum ingenium latens et pigrum iniecta, ut ita dicam, manu extraxit ; nec, quae sciebat, maligne dispensavit, quo diutius esset necessarius, sed cupit, si posset, universa transfundere : ingratus sum, nisi illum inter gratissimas necessitudines diligo.Sordidissimorum quoque artificiorum institoribus supra constitutum aliquid adiecimus, si nobis illorum opera enixior visa est ; et gubernatori et opifici vilissimae mercis et in diem
Abbreviated transcription (Latin):
q medico qui nihil amplius ꝗͣ manum tangit. et me inter eos qͦs
perambulat ponit sine ullo affectu facienda uitandaue p̃cipiensi
nihil amplus debeo: quia non me tanꝗͣ amicum uidit sed tanqͣ
imꝑatorem. Ne p̃ceptorem quidem hẽo eur uenerer. si me ĩ gre¬
ge discipulorum huit si non putauit dignum propria et peculi¬
an cura. si nunq̃ in me duxit animum. etꝰ cum in medium effunde¬
ret qua sciebat non didici sed excepi. Quid ergo est quare istis¬
debeatur multum: non quia pluris est ꝙ uaendiderunt qͥ emimus
sed quia nobis ip̃is aliquid p̾stiterunt. Ille magis pependit ꝗͣ
medico necẽe est pro me non pro fama artis extimuit. Non fuit
contentus remeclia monstrare: sed admonuit. Interea sollicitus
assedit. ad suspecta tempora accurrit. nullum ministerium oneĩ
illi. nullum fastidio fuit. Gemitus meos non secunus audiuit. ĩ

Expanded text:
que medico, si nihil amplius quam manum tangit et me inter eos, quos que medico, si nihil amplius quam manum tangit et me inter eos, quos perambulat, ponit sine ullo adfectu facienda aut vitanda praecipiens, nihil amplius debeo, quia me non tamquam amicum videt, sed tamquam imperatorem. Ne praeceptorem quidem habeo cur venerer, si me in grege discipulorum habuit, si non putavit dignum propria et peculiari cura, si numquam in me derexit animum, et, cum in medium effunderet, quae sciebat, non didici, sed excepi. Quid ergo est, quare istisdebeamus ? Non quia pluris est, quod vendiderunt, quam emimus, sed quia nobis ipsis aliquid praestiterunt. Ille magis pependit, quam medico necesse est ; pro me, non pro fama artis extimuit ; non fuit contentus remedia monstrare : et admovit ; inter sollicitos adsedit, ad suspecta tempora occurrit ; nullum ministerium illi oneri, nullum fastidio fuit ; gemitus meos non securus audivit; in
Abbreviated transcription (Latin):
impetum stare. Huic tamen tanta rei p̃mium uectura ꝑsoluam.i
quanti aestimas in solitudine hospitium in imbre tectum. in frigõe
balneum aut ignem: Scio tamen quanti ista consecuturus diuer¬
sorium subeam quantum nobis p̃stat notum est. qui labentem do¬
mum suscipit et agentem ex imo runas insulam incredibili arte
suspendit. certo tamen et leui p̃cio fultura subducitur. Murusi
nos ab hostibus tutos et a subitis latronum incursionib p̃stat. no¬
tum est tamen illas turres pro securitate publica propugnacula
hĩturas quas exercitaturus faber quid in diem mereat paciscit᷑.¬
Nfinitum erit si latius exempla conquiram quibus appare¬
at paruo magna constare. Quid ergo: quare non medico et
p̃cepton plus quiddam debeo nec aduersus illos mercede defungõ
quia ex medico ac p̃ceptore in amicum transeunt et nos non aite ⁊
quam uaendunt obligant: sed benigna ac familiari uoluntate. lti¬

Expanded text:
impetum stare ? Huic tamen tantae rei praemium vectura persolvit ! impetum stare ? Huic tamen tantae rei praemium vectura persolvit ! Quanti aestimas in solitudine hospitium, in imbre tectum, in frigore balneum aut ignem ? Scio tamen, quanti ista consecuturus deversorium subeam! Quantum nobis praestat, qui labentem domum suscipit et agentem ex imo rimas insulam incredibili arte suspendit ! Certo tamen et levi pretio fultura conducitur. Murus nos ab hostibus tutos et a subitis latronum incursionibus praestat ; notum est tamen, illas turres pro securitate publica propugnacula habituras excitaturus faber quid in diem mereat. Infinitum erit, si latius exempla conquiram, quibus appareat parvo magna constare. Quid ergo ? Quare et medico et praeceptori plus quiddam debeo nec adversus illos mercede defungor ? Quia ex medico et praeceptore in amicum transeunt et nos non arte, quam vendunt, obligant, sed benigna et familiari voluntate. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
Uecdam inquit pluris sunt qͣ ueniȩrunt. et ob hoc aliquid m̃
extra pro illis quamuis empta sint debes. Pumum quid
interest quanti sint cum de p̃cio inter ementem uaendentemq cõ¬
uenerit. Deinde non emi illud suo p̃cio sed tuo. pluris est inquiꝰ
qͣ uenit: sed pluris uenire non potuit. p̃cium aũt cuiusq rei pro tẽ¬
pore est. Cum bñ ista laudaius. tanti sunt quanti pluris uenire
non possunt. praeterea nihil uenditor deb qui bene emit. Deind̃
ctiam si pluris ista sunt non tamen tuum ullum istie munus est
ut non ex usu effectu ue: sed ex consuetudine et annona aestime¬
tur. Qđ tu p̃cium ponis traucienti maria et per medios fluctus
cum a terre conspectu recessit certam sicanti uiam et prospicientii
futuras tempestates et securis omnib subito iubenti uel astringi ar¬
mamenta et cdimitti paratos ad incuisum procellae et repentinu

Expanded text:
aedam," inquit," pluris sunt, quam venierunt, et ob hoc aliquid mihi aedam," inquit," pluris sunt, quam venierunt, et ob hoc aliquid mihi extra pro illis quamvis empta sunt, debes." Primum quid interest, quanti sint, cum de pretio inter ementem vendentemque convenerit ? Deinde non emi illud suo pretio, sed tuo. " Pluris est," inquis, " quam venit" ; sed pluris venire non potuit. Pretium autem rei cuiusque pro tempore est ; eum bene ista laudaveris, tanti sunt, quanto pluris venire non possunt ; propterea nihil venditori debet, qui bene emit. Deinde, etiam si pluris ista sunt, non tamen ullum istic tuum munus est, ut non ex usu effectuve, sed ex consuetudine et annona aestimetur. Quod tu pretium ponis traicienti maria et per medios fluctus, cum terra e conspectu recessit, certam secanti viam et prospiciens futuras tempestates et securis omnibus subito iubenti vela substringi, armamenta demitti, paratos ad incursum procellae et repentinum
Abbreviated transcription (Latin):
tam quia eini: nec ꝗͣ necessarium fuerit astimo sine quo uicturꝰ
non fui: sed ꝗ̃ ingratum mihi q non huissem nisi emissem. in quͦ
inuehendo mercator non cogitauit quantum auxilii allaturus
eẽt mihii: sed quantum lucri sibi quod non debeo. XU.¬
Sto mõ inquit nec medico quicq̃ debere te nisi mercedulam
dicis. nec p̃ceptori quia aliquid numeraueris. Atq oĩuz
horum apud nos magna caritas magna reu̾entia est. Aduersũ
hoc respondetur. quaedam pluris ẽẽ qͣ emuntur. Finis a medico
rem in aestimabilem uitam: ac ualitudinem bonam. abon arum
artium p̃ceptore studia liberalia et animi cultum: Itaq his nõ
rei p̃cium: sed operx soluitur. Ꝙ desuiunt q a rebus suis aduo¬
cati nobis uacant. mercedem non meriti s occupationis sua fert.
Aliud tamen dici põt uerius. quod statun ponam si prius quo
istud refelli possit ostendero:

Expanded text:
tam, quia emi. Nec, quam necessarium fuerit, aestimo, sine quo victurus tam, quia emi. Nec, quam necessarium fuerit, aestimo, sine quo victurus non fui, sed quam ingratum, quod non habuissem, nisi emissem, in quo invehendo mercator non cogitavit, quantum auxilii adlaturus esset mihi, sed quantum lucri sibi. Quod emi, non debeo. " Isto modo," inquit, " nec medico quicquam debere te nisi mercedulam dicis nec praeceptori, quia aliquid numeraveris. Atqui omnium horum apud nos magna caritas, magna reverentia est." Adversus hoc respondetur quaedam pluris esse, quam emuntur. Emis a medico rem inaestimabilem, vitam ac bonam valetudinem, a bonarum artium praeceptore studia liberalia et animi cultum ; itaque his non rei pretium, sed operae solvitur, quod deserviunt, quod a rebus suis avocati nobis vacant ; mercedem non meriti, sed occupationis suae ferunt. Aliud tamen dici potest verius, quod statim ponam, si prius, quomodo istud refelli possit, ostendero.
Abbreviated transcription (Latin):
captiuoꝵ redemptio decem autem soli captiui c̃ẽmus nemo tibi ꝗc
ꝗͣ deberet ex nobis: quia nihil hẽres quod cuiꝗͣ imputares atua u¬
tilitate seductum. Non sum iniquus bñficu interp̃s nec desidẽo
illud mihi t̃m dan: sed tibi¬
Uid ergo inquit si in sortem nomina ur̃a conuei ussissem et
tuum nomen inter redimendos exiss nihil deberes mihi:
ĩmo deberem. sed exiguum quid sit hoc dicam. Aliquid meai
causa facisq me ad fortunam redemptionis admittis q nomẽ
meum exit sorti debeo:ꝙ exire potuit tibi. aditum mihi et b̃nfici¬
um tuum dedisti cuius maiorem partem fortuna debeo. sed hoc
ip̃m tibi. ꝙ fortuna debere potui. Illos ex toto p̃teribo quorum
mercenarium bñficium est. ꝙ qui dat non computat cui: sed qͣn¬
ti daturus sit: quod undiq in se conuersum est. Uendit mihi ali¬
quis sium̃tum uiuere non possum nisi emero sed non debeo ui¬

Expanded text:
captivorum redemptio, decem autem soli captivi essemus, nemo quicquam captivorum redemptio, decem autem soli captivi essemus, nemo quicquam tibi deberet ex nobis, quia nihil haberes, quod cuiquam imputares, a tua utilitate seductum. Non sum invidus beneficii interpres nec desidero illud mihi tantum dari, sed et miQuid ergo ? " inquit ; " si in sortem nomina vestra coici iussissem, et tuum nomen inter redimendos exisset, nihil deberes mihi ? " Immo deberem, sed exiguum ; quid sit hoc, dicam. Aliquid istic mea causa facis, quod me ad fortunam redemptionis admittis ; quod nomen meum exit, sorti debeo, quod exire potuit, tibi. Aditum mihi ad beneficium tuum dedisti, cuius maiorem partem fortunae debeo, sed hoc ipsum tibi, quod fortunae debere potui. Illos ex toto praeteribo, quorum mercennarium beneficium est, quod qui dat, non computat, cui sed quanti daturus sit, quod undique in se conversum est. Vendit mihi aliquis frumentum ; vivere non possum, nisi emero ; sed non debeo vi
Abbreviated transcription (Latin):
dederit. et inter mẽ seq diuiserit. licet id ip̃e ex maiore parte o¬
possideat si mõ me in consortium admisit. si duos cogitauit ingͥ¬
tus sum non solum iniustũs nisi gaudeo illi profiusse. quod pro¬
derat mihi. Summȩ malignitatis est. non uocare bñficium nisi
me tibi. Puta inquit aliter fieri non posse me magratum. ꝗͣ si dece
captos ciues ex magno captiuoꝵ numero redemero. Nihil debe¬
bis mihi cum te seruitte ac uinculis liberauero. Atqui mea cã
tua ꝙ redimis. tibi enim ad utilitatem tuam satis est quoslib redẽis¬
se. Itaq debeo non q redimis me: sed q eligis. poteras enimn et al¬
terius redemptione idem consequi quod mea. Utilitatem rei parti¬
ris mecum et me in bñficium recipis duob profuturum p̃fers me
alus. hoc totum mea causa facis. Itaq si p̃torem te factura eẽt dece

Expanded text:
dederit et inter me seque diviserit. Licet id ipse ex maiore parte dederit et inter me seque diviserit. Licet id ipse ex maiore parte possideat, si modo me in consortium admisit, si duos cogitavit, ingratus sum, non solum iniustus, nisi gaudeo hoc illi profuisse, quod proderat mihi. Summae malignitatis est non vocare beneficium, nisi me tibi ? " " Puta," inquit, " aliter fieri non posse me magistratum, quam si decem captos cives ex magno captivorum numero redemero ; nihil debebis mihi, cum te servitute ac vinculis liberavero ? Atqui mea id tua, quod redimis, mea, quod me redimis ; tibi enim ad utilitatem tuam satis est quoslibet redemisse. Itaque debeo, non quod redimis me, sed quod eligis ; poteras enim et alterius redemptione idem consequi, quod mea. Utilitatem rei partiris mecum et me in beneficium recipis duobus profuturum. Praefers me aliis ; hoc totum mea causa facis. Itaque, si praetorem te factura esset decem
Abbreviated transcription (Latin):
qua homines sibi p̃stant. aliis imputant. Dicam mi liberalis: sed
prius istam quaestiunculam diuidam et rem aqualem ab unqua
separabo. Multum enim interest utrum aliquis bñficium nobis
det sua causa. an nr̃a: an sua et nr̃a. Ille qui totus ad se spectat et
nobis prodest. quia aliter prodẽe sibi non põt eo loco mihi est. qͦ
qui pecori suo hybernum et aestuium pabulum prospicit: eo loco
quo qui captiuos suos ut cõmodius ueneant pascit. et opimos
boues saginat. ac defricat: quo lanista. qui familiam suam sũma
cura exercet. atq ornat. Multum ut ait eleantes a bñficio distat
negociacio.
Uisus non sum tam iniquus. ut nihil ei debeam: qui cum n¬
Amihi utilis ẽẽt fuit et sibi. Non enim exigo ut sine respe¬
ctu sui mihi consulat. ĩmo etiam opto ut bñficium mihi datu
uel magis danti profuerit dum mõ is qui dabat duos intuens

Expanded text:
 homines sibi praestant, aliis imputant." Dicam, mi Liberalis ; sed  homines sibi praestant, aliis imputant." Dicam, mi Liberalis ; sed prius istam quaestiunculam dividam et rem aequam ab iniqua separabo. Multum enim interest, utrum aliquis beneficium nobis det sua causa an et sua. Ille, qui totus ad se spectat et nobis prodest, quia aliter prodesse sibi non potest, eo mihi loco est, quo, qui pecori suo hibernum et aestivum pabulum prospicit; eo loco est, quo, qui captivos suos, ut commodius veneant, pascit et ut opimos boves saginat ac defricat, quo lanista, qui familiam summa cura exercet atque ornat. Multum, ut ait Cleanthes, a beneficio distat negotiatio. Rursus non sum tam iniquus, ut ei nihil debeam, qui, cum mihi utilis esset, fuit et sibi; non enim exigo, ut mihi sine respectu sui consulat, immo etiam opto, ut beneficium mihi datum vel magis danti profuerit, dum modo id, qui dabat duos intuens
Abbreviated transcription (Latin):
ter inertem castigabimus. Uoluntas est. quae apud nos ponit o¬
officium. cuius uide quae condicio sit ut me debito obstringat.i
parum est illi uelle. nisi profuit: parum est profuisse nisi uoluit.
Puta enim aliquem donare uolusse. nec donasse. animum quidem
eius hẽo. sed bñficium non hẽo quod consumat et res et animus.
Quemad mõm ei qui uoluit mihi quidem pecuniam credere: sed ñ
dedit. nihil debeo. ita ei qui uoluit mihi bñficium dare. sed non potu¬
it amicus quidem ero: sed non obligatus. et uolo illi aliquid p̃stare. nã
et ille uoluit mihi. Ceterum si benigniore fortuna usus p̃stitero bene¬
sicium dedero. non gratiam retulero. Ille mihi gratiam debebit re¬
ferre. hinc initium fiet a me gratiae:
Ntelligo iam quid uelis quare non opus est terrore. uultus tu¬
us loquitur. Si quis sua causa nobis profuit. ei ne inquis de¬
betur aliquid: hoc enim sape te conquerentem audio ꝙ quaedam¬

Expanded text:
ter inertem castigabimus." Voluntas est, quae apud nos ponit ter inertem castigabimus." Voluntas est, quae apud nos ponit officium ; cuius vide quae condicio sit, ut me debito obstringat. Parum est illi velle, nisi profuit ; parum est profuisse, nisi voluit. Puta enim aliquem donare voluisse nec donasse ; animum quidem eius habeo, sed beneficium non habeo, quod consummat et res et animus. Quemadmodum ei, qui voluit mihi quidem pecuniam credere, sed non dedit, nihil debeo, ita ei, qui voluit mihi beneficium dare, sed non potuit, amicus quidem ero sed non obligatus ; et volam illi aliquid praestare nam et ille voluit mihi, ceterum, si benigniore usus fortuna praestitero, beneficium dedero, non gratiam rettulero. Ille mihi gratiam referre debebit ; hinc initium fiet, a me numerabitur. Intellego iam, quid velis quaerere ; non opus est te dicere ; vultus tuus loquitur. " Si quis sua nobis causa profuit, eine," inquis, " debetur aliquid ? Hoc enim saepe te conquerentem audio, quod quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
ficium delapsus est. ut b̃nficium tibi debeam. parum est uoluis¬
se te cdare. ut non debeam satis est noluisse: Bñficium enim uolũ¬
tas nuda non efficit: sed quod bñficium non ẽẽt. si optime ac plę¬
nissime uoluntati fortuna deẽẽt. id &que bñficium non est. nisi
fortunam uoluntas antecessit. Non enim profuisse te mihi opor¬
tet ut obhoc tibi obliger sed ex destinato profuisse.XI¬
Lcantes huiusmõi exemplo utitur. ad quarendum inquit⁊.
Caccersendum ex academia platonem duos pueros misi. al¬
ter totam porticum ꝑserutatus est. alia quoq loca in quibus illu
inueniri posse sꝑabat ꝑcucurrit. et domus non minus lassus ꝗͣ ir¬
ritus rediit. Alter apud proximum circulatorem resedit et dum
uagus atq erroneus uernaculus congregatur. et ludit. transeuntẽ
platonem quem non quaesierat inuenit. Illum inquit laud abimꝰ
puerum. qui quantum in se erat quod uissus est fecit. Hunc felici¬

Expanded text:
ficium delapsus est ? Ut beneficium tibi debeam, parum est voluisficium delapsus est ? Ut beneficium tibi debeam, parum est voluisse te dare ; ut non debeam, satis est noluisse. Beneficium enim voluntas nuda non efficit, sed, quod beneficium non esset, si optimae ac plenissimae voluntati fortuna defuisset, id aeque beneficium non est, nisi fortunam voluntas antecessit. Non enim profuisse te mihi oportet, ut ob hoc tibi obliger, sed ex destinato profuisse. Cleanthes exemplo eiusmodi utitur : " Ad quaerendum," inquit, " et accersendum ex Academia Platonem duos pueros misi. Alter totam porticum perscrutatus est, alia quoque loca, in quibus illum inveniri posse sperabat, percucurrit et domum non minus lassus quam irritus redit ; alter apud proximum circulatorem resedit et, dum vagus atque erro vernaculis congregatur et ludit, transeuntem Platonem, quem non quaesierat, invenit. Illum, inquit, laudabimus puerum, qui, quantum in se erat, quod iussus est, fecit; hunc felici
Abbreviated transcription (Latin):
in re sit iniuria. quam ex animo constat nescisse quid faceret. Ea¬
dem res efficit. ne hic bñficium dederit. ne ille iniuriam fecerit. ⁊
amicum et inimicum uoluntas facit. Ꝙͣ multos militiae morb
erpuit: quosdam ne ad nunam domus suae occurrerent et inĩcꝰ
uadimonio tenuit ne in pirrhatarum manus ꝑuenirent quidã
naufragio consecuti sunt. Nec his tamen bñficium debemus ꝗa
extra sensum officii casus est. nec inimico cuius nos lis exercuit dũ
uexat ac detinet. Non est bñsicium nisi quod a bona uoluntate
proficiscitur: nisi illud quod agnoscit qui dedit. profuit aliquis
mihi dum nescit: nihil illi debeo. profuit cum uellet nocere: uni¬
tabor ip̃m.
Dpͥmum illud reuertamur. ut gram referam alicui. uis cu
seamus. uis me huic gratiam referre: ut quod a nolente accepi uo¬
lens redelam. Nani quid de tertio loquar qui ab iniuria in bene¬

Expanded text:
in re sit iniuria, quam nescisse, quid faceret ? Eain re sit iniuria, quam nescisse, quid faceret ? Eadem res efficit, ne hic beneficium dederit, ne ille iniuriam fecerit ; et amicum et inimicum voluntas facit. Quam multos militiae morbus eripuit ! Quosdam, ne ad ruinam domus suae occurrerent, inimicus vadimonio tenuit ; ne in piratarum manus pervenirent, quidam naufragio consecuti sunt ; nec his tamen beneficium debemus, quia extra sensum officii casus est, nec inimico, cuius nos lis servavit, dum vexat ac detinet. Non est beneficium, nisi quod a bona voluntate proficiscitur, nisi illud adcognoscit, qui dedit. Profuit aliquis mihi, dum nescit: nihil illi debeo. Profuit, cum vellet nocere : imitabor ipsum. Ad primum illum revertamur. Ut gratiam referam, aliquid facere seamus, vis me huic gratiam referre, ut, quod a nolente accepi, volens reddam ? Nam quid de tertio loquar, qui ab iniuria in bene