comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nitebant᷑ eam murare. Ꝙ uidens a¬
bymelech: ascendit in montẽ selmõ.
⁊ p̾cisum ramum ferens. dixit sochs
facite qd ego. Qui tollentes ramos⁊
circundantes p̃sidium. succendersĩt
ild. ⁊ igne ⁊ fumo ꝑierunt in eo mc¬
le uiri. p̃ter mulieres ⁊ paruulos.
⁊ recedens iñ abymelech obsedit opi¬
dum thebes. Erat aũt turris inme¬
dio in qua recepant se thebite. Et
nota. ꝙ a theb̾ egyptioꝵ dicantur
thebei a theb̾ g̾coꝵ thebani. a thebe
iudeoꝵ thebite. Cumq abymelech
gͥo suo. ꝑcute me ne dicar interfectus
a femina. Qui interfecit eum. hanc
pestem dicit iose. accidisse effraitis. es
qd̃ uirgati sunt adu̾sus gedeonem.
Ad aquas iordanis. Incidentia. aco¬
o temꝑe corꝰ inuentꝰ est ing̾cia
quod instrum̃tum dicit strabꝰ.
pellem eẽ cum duab cicutis.ꝑ altam
inspirat᷑ per alt̾am reddit sonum.⁊
scribit᷑ scd̾m quosdam sine aspiratio¬
ne. ꝓ uode autẽ canentium ⁊ m̃sura.
abymelech. nec moueat te phua ⁊

Expanded text:
nire, vel murare. Quod videns Abimelech ascendit in montem Selmum, et praecisum ramum ferens dixit sociis: « Facite quod ego ago. » Qui tollentes ramos, et circumdantes praesidium succenderunt illud, et igne, et fumo perierunt in eo mille viri, praeter mulieres et parvulos. Et recedens inde Abimelech obsedit oppidum Thebes. Erat autem turris in medio in qua receperant se Thebitae. Et nota quod a Thebis Aegyptiorum dicuntur Thebaei: a Thebis Graecorum Thebani; a Thebe Judaeorum Thebitae. Cumque Abimelech gero suo: « Percute me ne dicar interfectus a femina, quia interfecit eum. » Hanc pestem dicit Josephus accidisse Ephraitis, eo quod jurgati sunt adversus Cedeonem ad aquas Jordanis. Incidentia. Eodem tempore chorus inventus est in Graecia quod instrumentum dicit Strabus pellem esse cum duabus cicutis; per alteram inspiratur, per alteram reddit sonum. Et scribitur secundum quosdam sine aspiratione; pro voce autem canentium, et mensura, Abimelech . Nec moveat te Phua, et
Abbreviated transcription (Latin):
in urbem. ⁊ ebul aũt expulit eum
⁊ socios eiꝰ. Seqñti die abymelech ex¬
pugnauit urbemi. int̾fectis habi¬
tatorib elꝰ. eamq destruxit. ita. ut
sal in ea disperg̾et. habitantes uͭ in
turre sichimoꝵ. ing̾ssi sunt phanũ
dei sui. qr locus munitus erat. Iosepħ
tũ dicit ꝓfugos per ꝓuuiciam con

Expanded text:
eum, et socios ejus. « Sequenti die Abimelech expugnavit urbem, interfectis habitatoribus ejus, eamque destruxit ita, ut sal in ea dispergeret. Habitantes vero in turre Sichimorum ingressi sunt fanum Dei sui, quia locus munitus erat. » Josephus tamen dicit profugos per provinciam con
Abbreviated transcription (Latin):
melech de medio. zebul uͦ qũẽ fec̾at
abymelech pͥncipen in ciuitate.
clam nunciauit oĩa abymelech.
Surrexit itaq abymelech cum exͥ¬
citu nocte. ⁊ tetendit insidias uixta
urbem. Egssus q gaal mane ⁊ zebul
cum oo. steterunt in porta. Cumq
ascendisset abymelech cum ex̾citu
dixit gaal ad rebul. Ecce de montib
multitudo descendit. Cui zebul. uin¬
bras montium qiͣ capita hominũ¬

Expanded text:
melech de medio! » Zebul quoque quem fecerat melech de medio! » Zebul quoque quem fecerat Abimelech principem in civitate, clam nuntiavit Abimelech omnia. Surrexit itaque Abimelech cum exercitu nocte, et tetendit insidias juxta urbem. Egressusque est Gaal mane, et Zebul cum eo steterunt in porta. Cumque ascendisset Abimelech cum exercitu, dixit Gaal ad Zebul: Ecce de montibus multitudo descendit. Cui Zebul: Umbras montium vides, quasi hominu
Abbreviated transcription (Latin):
bra mea. auoqͥn eg̾diat᷑ iguis de
ranno ⁊ deuoret cedros libani. Est
autẽ ranuꝰ genꝰ rubi qd̾ uulgo sen¬
ticem appellant asꝑm nimis. ⁊ acu¬
leatum. sicut sentes. Iose. dic̃ hoc int̃
ligna hr̃e natam ignem ꝓferendi.
Tunc exposuit eis ꝑadignia dicens.
Int̾fecistis filios ierobaab⁊ filium
ancille eiꝰ suꝑ uos constitiustis regẽ
si recte egistis cum ierobaal ⁊ domo
ignis de abymelech qui deuoret ip̃m
eis dñs spm malum. adu̾sus eum ⁊
expulert̃ abymelech ab urbe. ⁊ a tri¬
bui. qui ex̾cebat latrocinia suꝑ eo ᷤ.
agens predas ex eis. Temꝑe uͦ uin¬
demiar̃ intrauit gaal cum fr̃ibus
suis in sichem. Quo defendente eos des¬
cenderunt sichimite ad uineas.
uuasq calcau̾nt. ⁊ ing̾ssi phanũ
dei sui: int̾ epulas ⁊ pocula. maledi¬
cebant abymelech. Gaal qͦ dicebat
Quis est abymelech ut seruiamꝰ
ei: sunquid non est filiꝰ ierobaal.
in manu mea. ut auferrem aby¬

Expanded text:
bra mea, alioquin egrediatur ignis de bra mea, alioquin egrediatur ignis de rhamno, et devoret cedros Libani. » Est autem rhamnus genus rubi, quod vulgo senticem appellant, asperum nimis et aculeatum sicut sentes Josephus dicit hoc inter ligna habere naturam ignem proferendi. Tunc exposuit eis paradigma dicens: « Interfecistis filios Jerobaal, et filium ancillae ejus super vos constituistis regem. Signis de Abimelech, qui devoret ipsum, ei Dominus spiritum malum adversus eum, et expulerunt Abimelech ab urbe et a tribu. Qui exercebat latrocinia super eos, agens praedam ex eis. Tempore vero vindemiarum intravit Gaal cum fratribus suis in Sichem. Quo descendente ad eos, descenderunt Sichimitae, vineas uvasque calcaverunt, et ingressi fanum Dei sui inter epulas, et pocula maledicebant Abimelech. Gaal quoque dicebat. « Quis enim est Abimelech, ut serviamus ei? Nunquid non est filius Jerobaal.hic in manu mea, ut auferrem Abi
Abbreviated transcription (Latin):
baal. au ut dominet᷑ unꝰ uir: ⁊
loquuti sunt de eo ad omnẽ ppłm.
⁊ inclinau̾nt cor ppłi pꝰ abymelech
⁊ uirau̾nt ei omĩs in fano baal.
ydolum baal berith. Berith enim
runt ei. Qui conduxit ex eo uiros
mopes ⁊ uagos ⁊ ascendens in ephra
occidit oms frẽs suos suꝑ lapidem
unum excepto ioathan. Tunc õs
sichimite ꝯstituerunt abymelech
regem iuxta quercum in sichem.
num uuiu̾sale. hic aũt tm̃ reg¬
nauit in sichimitis. Qd̾ cum nun¬
tiatum eẽt ioathan: stetit u u̾ti
rant ad diem festum. Audite me
uiri sichem. Iert̃ ligna siluaꝵ. ut
ung̾ent regem supra se. ⁊ dixerũt
oliue. Imꝑa nob̾. Que noluit deser̾e
puguedinem suam qua dii titunt᷑
⁊ homines. Idipm dixerunt ad ficũ.
Que uoluit deserere dulcedinẽ frue¬
tus sui. Io ipm dixerunt ad uitẽ.
Que noluit deserere iuinum. qd̾ le ti¬
ficat dm̃ ⁊ homines. dixerunt q
ad ranuum. Imꝑa suꝑ nos. Qͥ respõ¬
dit. uenite gͦ ⁊ requiescite. sub um¬

Expanded text:
baal, an ut dominetur unus vir? » Et locuti sunt de eo ad omnem populum, et inclinaverunt cor populi post Abimelech, et juraverunt ei omnes in fano Baal. Idolum Baalberith. Berith enim runt ei. Qui conduxit ex eo viros inopes et vagos, et ascendens in Ephra occidit omnes fratres suos super lapidem unum, excepto uno Joathan. Tunc omnes Sichimitae constituerunt Abimelech regem juxta quercum in Sichem. num universale; hic autem tantum regnavit in Sichimis. Quod cum nuntiatum esset Joathan, stetit in vertrant ad diem festum Baal: Audite me, viri Sichem: « Ierunt ligna silvarum ut ungerent regem supra se, et dixerunt olivae: Impera nobis. » Quae noluit deserere pinguedinem suam, qua dii utuntur, et homines. Idipsum dixerunt ad ficum, quae noluit deserere dulcedinem fructus sui. Id ipsum dixerunt ad vitem, quae noluit deserere vinum, quod laetificat Deum et homines. Dixeruntque ad rhamnum: « Impera super nos. Qui respondit: Venite ergo, et requiescite sub um
Abbreviated transcription (Latin):
ost mortem gedeonis. filii isrł
fornicati sunt cum baalim. ne
fecerunt miãm cum domo ierobaal.
ascendit autẽ abymelech in sy¬
chem. ad omẽm cognatõnem ma¬
⁊ caro ur̃a sum. loquimini ad õs¬

Expanded text:
ost mortem Gedeonis, filii Israel fornicati sunt cum Baalim, nec fecerunt misericordiam cum domo Jerobaal . Ascendit autem Abimelech in Sichem ad omnem cognationem maet caro
Abbreviated transcription (Latin):
actum est post hec suscitauit
clñs malum in domo dd̾ ĩ hũe
nodum. Amon pͥmogenitꝰ eiꝰ dili¬
gebat thamar sororem absalon. ex
utroq parente. ita ut deꝑiret in ea
⁊ egrotaret. huic erat cognatꝰ᷑ ⁊ fa¬
miliaris ionadab filiꝰ semmaa frĩs
Dd̾. prudens ualde quem iose. ionathã
nocat. hunc quidam arbitrant᷑ fuis¬
se nathan. s absit. ut ꝓpħa flagitio¬
sum dederit consilium. ħ ait ad a¬
mon. Quare sic attenuaris macie fili
regis: q.d. qui debes succede regi in
regnum: Et sꝵ amon. Diligo tha¬
mar supͣ modum. Qui R. Sinula
langorem. Cumq uen̾it p̃r tuus
ad te uisitandum: dic ei ueniat mo
thamar soror mea ⁊ faciat mͥ pui¬
mentum ut comedam suauiꝰ de
manu eiꝰ. Cumq uenisset thamar
missa a rege: coxit in ocłis eiꝰ sor
frixas. Et eiecit amon a se uniu̾sos
Cumq intulisset thamar cibos ad
eum in conclaui: apprehendit eam
generi tuo in isrł. s loquere ad regẽ:
⁊ non negabit metͥ. hoc aiebat ut

Expanded text:
actum est post haec suscitavit minus malum in domo David in hunc modum. Amnon primogenitus ejus diligebat Thamar sororem Absalon ex utroque parente, ita ut deperiret in ea, et aegrotaret . Huic erat cognatus, et familiaris Jonadab filius Semmaa, fratris David, prudens valde, quem Josephus Jonathan vocat. Hunc quidam arbitrantur fuisse Nathan: sed absit ut propheta flagitiosum dederit consilium. Hic ait ad Amnon. « Quare sic attenuaris macie, fili regis? » Quasi diceret: qui debes succedere regi in regnum. Et respondit Amnon: « Diligo Thamar supra modum. Cui respondit: Simula languorem. Cumque venerit pater tuus ad te visitandum, dic ei: Veniat, oro, Thamar, soror mea, et faciat mihi pulmentum, ut comedam suavius de manu ejus. Cumque venisset Thamar missa a rege, coxit in oculis ejus sofrixas. Et ejecit a se Amnon universos. Cumque tulisset Thamar cibos ad eum, in conclavi, apprehendit eam, generi tuo in Israel, sed loquere ad regem et non negabit me tibi. « Hoc aiebat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dux̾at eam in uxorem. ⁊ ita tradunt
illos potuisse fi̾ conuiges. Noluit aͥ
acquiesc̾e amon ⁊ opp̃ssit eam. ⁊ statĩ
exosam huit eam mag̃ qmͣ ante
dilex̾at. Et eiecit eã a se rogantem
ut apud eum man̾e̾t ⁊ eẽt ei uxor.
Cumq eiecissent eam piũ amon:
asꝑsit cinerẽ capiti suo. ⁊ rupit tu¬
nicam talarem qua utebant᷑ filie
regis uirgines. qmͣ iose. uocat colo¬
bium manicatum. ⁊ impositis ma¬
nib suꝑ caput: ingressa ẽ ad ab¬
salon frẽm suum. eiulans. Eui fr̃
ait. Tace soror. fr̃ enim nr̃ est et
mansit in domo absalon longo
temꝑe sustinens uiduitatem. de

Expanded text:
dum legem in uxorem, et ita traditur illos potuisse fieri conjuges. « Noluit autem acquiescere Amnon, et oppressit eam, et statim exosam habuit eam, magis quam ante dilexerat. Et ejecit eam a se rogantem ut apud se maneret, et esset ei uxor. Cumque ejecissent eam pueri Amnon, aspersit cinerem capiti suo, et rupit tunicam talarem, qua utebantur filiae regis virgines, quam Josephus vocat colobium manicatum. Et impositis manibus super caput, ingressa est ad Absalon fratrem suum ejulans. Cui frater ait: « Tace; soror, frater enim noster est. » Et mansit in domo Absalon longo tempore sustinens viduitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
nora patrem tuũ. ⁊ matr̃ẽ tuã dup¬
ministrando. In his enĩ que secunt᷑: fe
re in oĩb a parte totũ intłłigit᷑. un. i do¬
muꝰ docens totalit̾ intłłigenda: imple
subtrahes auxiluim in te. cui potes ⁊ debes
dare. Iudex ꝙͥ ñ occidit: s lex. ui¬

Expanded text:
nora patrem et matrem tuam, » duessaria ministrando. In his enim quae sequuntur, fere et in omnibus, a parte totum intelligitur. Unde et Dominus docens totaliter intelligenda, implevubtrahes auxilium vitae, cui potes, et debes dare. Judex quidem non occidit, sed lex.
Abbreviated transcription (Latin):
luee᷑. qi nolo ꝙ cũ instrum̃to effusionis san¬
guinũ: edifices mͥ sc̃m. Iñ ⁊ nos uiuiꝰ lapidis
altare construimꝰ. forte ꝓhibuit ne sr̃ alta¬
re hostie occide̾nt᷑ ⁊ addidit. Non ascendes

Expanded text:
lo quod cum instrumento effusionis sanguinum aedifices mihi sanctum. Inde et nos unius lapidis altare construimus. Forte prohibuit, ne super altare hostiae occiderentur. Et addidit: « Non ascendes
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ te ossa sacerdotum tuoꝵ eruta de
signum ꝙ loquutus sit in me dñs
Eoce altare scindet᷑. ⁊ effundet᷑ obło
que est in eo. Tunc rex extendit manũ
suam: p̃cipiens eũ a pp̃hendi. ⁊ statim
aruit manus eiꝰ cum brachio. Altare
qͦ scissum ẽ: ⁊ effusa sunt om̃ia que e¬
rant in eo. Et tumens rex ad ꝓpħam
regis ad eum. Cumq dixisset ei rex
m̃ dñs. Non comedes panẽ: neq bibes
aquã neq reu̾teris ꝑ uiam qua ince¬
dis. ł gressus itaq de bethel. reu̾teba¬
t in ierłm ꝑ aliam uiam. Erat aũt
in bethel ꝓpħa quidam senex ⁊ iacẽs
in lecto. cuii cum indicassent filii sui
qui uid̾ant ⁊ audierant. dixit eis.
Sternite mͥ asimĩ. ⁊ ascendeus abiit
pꝰ uirum dei ⁊ ait ad eum. Redi mec̃
tecum: ut comedat. ⁊ ita seduxit
eũ. ⁊ reduxit Cumq sed̾ent ad men¬
sam. factus ẽ sermo dñi ad ꝓpħam
qui reduxerat eum. ⁊ ait in sp̃u. qr

Expanded text:
super te ossa sacerdotum tuorum, eruta de signum, quod locutus sit in me Dominus: Ecce altare scindetur, et effundetur oblatio quae est in eo . Tunc rex extendit manum suam, praecipiens eum apprehendi: et statim aruit manus ejus cum brachio. Altare quoque scissum est, et effusa sunt omnia quae erant in eo. Et timens rex ait ad prregis ad eum. Cumque dixisset ei rex: « mihi Dominus: Non comedes panem, neque bibes aquam, neque reverteris per viam qua incedis. » Egressus itaque de Bethel, revertebatur in Jerusalem per aliam viam. Erat autem in Bethel propheta quidam senex, et jacens in lecto. Cui cum indicassent filii ejus quae viderant, et audierant, dixit eis: « Sternite mihi asinum. » Et ascendens abiit post virum Dei, et ait ad eum: « Redi mecum tecum, ut comedat. » Et ita seduxit eum, et reduxit. Cumque sederent ad mensam, factus est sermo Domini ad prophetam, qui reduxerat eum, et ait in spir
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit mulier ad haiam. qui uid̾e
non poterat ꝓ senectute. S p̃instructꝰ
a dño ant. Ingredere uxor ieroboam.
Quare te aliam simulas: uade ⁊ die
ieroboam. ħ dic̃ dñs. Exaltam te de
medio ppłi. Tn autẽ piecisti me post
tergum tuum. ⁊ fecisti tͥ deos alienos
⁊ conflatiles. ⁊ ego ꝑcutiam de iero¬
boam mingentẽ ad parietem. ⁊ clau¬
sum .i. incarceratum. ⁊ nouissimtm
que ꝓ sui uilitate negligenda pu¬
tantur. ⁊ dabo cadau̾a eoꝵ canib et
feris. Tu autẽ reu̾tere. ⁊ in introitu
tuo moriet᷑ puer. qui solus de domo
ieroboam inferet᷑ in sepulchro. ⁊ re¬
diit mulier in thersa. ⁊ mortuus
est puer ⁊ sepelierunt eum. Reliqͣ¬

Expanded text:
t mulier ad Achiam, qui videre non poterat prae senectute, sed praeinstructus a Domino ait: « Ingredere, uxor Jeroboam. Quare te aliam simulas. Vade, et dic Jeroboam: Haec dicit Dominus: Exaltavi te de medio populi, tu autem projecisti me post tergum tuum, fecisti tibi deos alienos, et conflatiles, et ego percutiam de Jeroboam mingentem ad parietem, et clausum, » id est incarceratum, « et novissimum quae pro sui vilitate negligenda putantur, « et dabo cadavera eorum canibus et feris. Tu autem, revertere, et in introitu tuo morietur puer, qui solus de domo Jeroboam inferetur in sepulcro. Et rediit mulier in Thersa, et mortuus est puer, sepelierunt eum. Reliq
Abbreviated transcription (Latin):
quutꝰ ẽ sp̃c. ut ex eod̃ ore ꝓpħa penã
acciꝑet: unde ⁊ culpam acceꝑat. Cũq
rediret uir dei pꝰ prandium. occidit
eum leo in uia. asinꝰ autẽ stabat iuxͣ
illum. ⁊ leo custodiebat cadau̾. nec
asinum tangens nec illud. Quod cũ
cadauer eiꝰ ⁊ posuit illud in sepul¬
cro suo dicens filiis suis. Cum mor¬
tuus fu̾o: ponite ossa mea uixta
ossa eiꝰ. ut parcat᷑ ossib meis ꝓ eo
qñ fiet u̾bum dñi de crematõne osfi¬
um suꝑ altare Ieroboam aũt ñ ẽ
reuersus a uia sua pessima. Nam se¬
nex ille ꝓpħa ꝑsuadebat ei ñ fuisse
ram tpsius ꝓ labore sacrificandi obstu¬
puisse. Et cum requienisset ad na¬
turã ꝓpͥam remeasse. altare uͦ ꝓpter
honꝰ impositoꝵ ruptũ fuisse aiebat.¬
cognoscaris uxor mea.⁊ uade ĩ sylo

Expanded text:
anctus, ut ex eodem ore propheta poenam acciperet, unde et culpam acceperat. Cumque redisset vir Dei post prandium, occidit eum leo in via; asinus autem stabat juxta illum, et leo custodiebat cadaver, nec asinum tangens, nec illud. Quod cum cadaver ejus, et posuit illud in sepulcro suo, dicens filiis suis: « Cum mortuus fuero, ponite ossa mea juxta ossa ejus, » ut parcatur ossibus meis pro eo, quando fiet verbum Domini de crematione ossium super altare. Jeroboam autem non est reversus a via sua pessima. Nam senex ille propheta persuadebat ei non fuisse ram ipsius pro labore sacrificandi obstupuisse, et, cum requievisset, ad naturam propriam remeasse. Altare vero propter onus impositorum ruptum fuisse aiebat.cognoscaris uxor mea, et vade in Silo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt in libro u̾boꝵ uł in libro dieꝵ
reliqua oꝑa salomonis: ueriꝰ putan¬
dun ẽ hũc libr̃ non suꝑẽe. dormi¬
uit q salo cum patͥb sus. ⁊ sepultꝰ
ẽ in ciuitate dd̃. cum regnasset in
fuisse cum modicum ultͣ.l. annos
dicit iose. Mortuus ẽ salo. ualde lon¬

Expanded text:
sunt in libro Verborum, vel in libro Dierum sunt in libro Verborum, vel in libro Dierum reliqua opera Salomonis, verius putandum est hunc librum non superesse. « Dormivitque Salomon cum patribus suis, et sepultus est in civitate David, » cum regnasset in fuisse, cum modicum ultra quinquagdicit Josephus ita. Mortuus est Salomon valde lon
Abbreviated transcription (Latin):
ifrł. suscitauit q ei dñs alium adu̾sa¬
rium ⁊ aron. pͥncipem latronum
regem hoc modo. Salo. edificabat
mello. muros a radice uoraginis
extollens ut coequaret eos ciuitati
dd̾. uidensq salomon ieroboam bo¬
ne idol ⁊ industͥum statuit eũ
p̃fectum oꝑis. ⁊ deinde ꝯstituit eũ
Suꝑ uectigalia uniu̾se dom̃ ioseph.
Quadam die dum egred̾et᷑ ie roboã
de ierłm: inuenit eum in uia achias
ꝓpħa silonites oꝑtus pallio nouo
ꝙ scidit in xii. ꝑtes. ⁊ ait ad iero¬
boam. Tolle tͥ.x. scissuras. ħ enĩ dicit
filio autẽ salomonis dabo unam
ut renianeat lucerua ds corã me
in ierłm. qm elegi ut eẽt nom̃ meñ
ibi. Quo audito ieroboam intumes¬
cens: suadebat ppło ^ recederet a salo¬
mone qmobrem salo. uoluit eum
int̾ficere. Tunc ieroboam fugit in
egyptum ad susac regem egipti usq
ad mortẽ salomonis. Reliquũ u̾boꝵ
salomonis.⁊ omĩa que fecit scripta

Expanded text:
Israel. Suscitavitque ei Dominus alium adversaIsrael. Suscitavitque ei Dominus alium adversarium Razon principem latronum  manum suam hoc modo. Salomon aedificavit Mello, muros a radice voraginis extollens, ut coaequaret eos civitati David: vidensque Salomon Jeroboam bonae indolis, et industrium, statuit eum praefectum operis, et deinde constituit eum super vigalia universae domus Joseph. Quadam die dum egrederetur Jeroboam de Jerusalem, invenit eum in via Ahias propheta Silonites, opertus pallio novo, quod scidit in duodecim partes, et ait ad Jeroboam: « Tolle tibi decem scissuras. Haec enim dicitfilio autem Salomonis dabo unam, ut remaneat lucerna David coram me in Jerusalem, quam elegi, ut esset nomen meum ibi. » Quo audito, Jeroboam intumescens suadebat populo, ut recederet a Salomone. Quam ob rem « Salomon voluit eum interficere. Tunc Jeroboam fugit in Aegyptum ad Sesac regem Aegypti, usque ad mortem Salomonis. Reliqua vero verborum Salomonis, et omnia quae fecit, scripta
Abbreviated transcription (Latin):
auerterunt cor eiꝰ. cum iam senex
eẽt: ⁊ sequutꝰ ẽ deos alienos ne deli¬
cias suas contristaret. Et edificauit
in excelsis circa ierłm tͥa fana ydo¬
loꝵ unum haistarehe dee si donioꝵ¬
abitaꝵ. Tercuim moloch ydolo am¬
monitaꝵ cuiꝰ fanũ statuit in mõte
oliueti. e regione templi ꝙ płimũ
deo displicuit. uñ ⁊ postea locus ille
dictus est locus offensionis. uenit
gͦ ad eum ppħa missus a deo nathã
uel alus dicens. ħ dicit dñs Quia
scidisti pactum meum scindam
regnum tuum. ⁊ dabo ild̃ seruo
tͥbum uida: dabo filio tuo ꝓpt̾ ser
ħ in dieb tius. porro cũ uixisset
salo. in sũma ꝑace. c̾ca finem uite
suscitauit dñs ei adu̾sarium adad
idumeũ de semine regio qui ĩ tem¬
pestate illa qñ deseuit ioab in idu¬
meos puer fugit in egyptũ. cui
pꝰea rex egypti dedit uxorem sororẽ
uxoris sue. que peperit ei filium
ienebath. Cumq audisset adad. dd̃
tum: egressus de egypto infestabat

Expanded text:
averterunt cor ejus, cum jam senex esset; et secutus est deos alienos, ne delicias suas contristaret. Et aedificavit in excelsis circa Jerusalem tria fana idolorum: unum Astarthae deae Sidonioabitarum; tertium, Moloch idolo Ammonitarum, cujus fanum statuit in monte Oliveti, e regione templi: quod plurimum Deo displicuit. Unde et postea dictus est locus ille locus Offensionis. Venit ergo ad eum propheta missus a Deo Nathan, vel alius, dicens: « Haec dicit Dominus: Quia scidisti pactum meum, scindam regnum tuum, et dabo illud servo tribum Juda, dabo filio tuo, propterhaec in diebus tuis. » Porro cum vixisset Salomon in summa pace, circa finem vitae suscitavit ei Dominus adversarium Adad Idumaeum de semine regio, qui in tempestate illa, quando desaevit Joab in Idumaeos, puer fugit in Aegyptum: cui postea rex Aegypti dedit uxorem sororem uxoris suae, quae peperit ei filium Genubath. Cumque audisset Adad, David tum, egressus de Aegypto infestabat
Abbreviated transcription (Latin):
salomonis. successit ei roboã.
et erat mat̾ eiꝰ naama amanites.
Porro ieroboam audita morte sa¬
lomonis: reu̾sus de egypto uenit
in sichem ad roboam cum omni
multitudine isrł que uocauat eũ.
Cumq uellent roboam constitũe
regẽ: dixerunt ad eũ. Imminue
paululum de gͣui iugo ꝙ imposuit
nobis pat̾ tuus. ⁊ seruiemꝰ tͥ. Nec
ẽ intelligend̾ de iugo tributi. sed
uectigalium in expensas. Qui sꝵ.
salomonis. Qui dixerunt. Si hodie au¬
dieris eos leuit̾ eis loquens. seruient tͥ
ineternum pꝰ ħ: consuluit adolescẽtes
diem: dixit ad eos. Digitus meus muunꝰ
grossior ẽ hum̾o patris mei. Pat̾ mens
cecidit uos flageit. ego cedam uos scor¬
pionib .q. d. Ego sum potentior patre.
⁊ maiora filiam suꝑ uos. Est aũt scorpio
plumbeas. ꝙ indignatꝰ ppłs ait. ꝯ nob̾¬

Expanded text:
Salomonis successit ei Roboam, et erat mater ejus Naama Ammanites . Porro Jeroboam, audita morte Salomonis, reversus est de Aegypto, et venit in Sichem ad Roboam cum omni multitudine Israel, quae vocaverat eum. Cumque vellent Roboam constituere regem dixerunt ad eum: « Imminue paululum de gravi jugo, quod imposuit nobis pater tuus, et serviemus tibi. » Nec est intelligendum de jugo tributi, sed vectigalium in expensas, quibus pSalomonis. Qui dixerunt: « Si hodie audieris eos, leniter eis loquens, servient tibi in aeternum. » Post haec consuluit adolescentes,diem dixit ad eos: « Digitus meus minimus grossior est humero patris mei. Pater meus cecidit vos flagellis, ego caedam vos scorpionet majora faciam super vos. Est autem scorpio plumbeas. Et indignatus populus ait: «
Abbreviated transcription (Latin):
me enim fcm̃ ẽ uerbum hoc. ꝙ de scisma¬
te regnoꝵ intelligend̾ ẽ. ⁊ quieu̾nt a
p̃lio . Ieroboam aũt dixit in corde suo.
Si ascend̾it ppłs iste in ierłm ter in
anno: conu̾tet᷑ cor eiꝰ ad dñm̃ suum ro¬
boam.⁊ int̾ficient me tunc excogitato
consilio: fecit duos uitulos aureos qͣs

Expanded text:
me enim factum est verbum hoc. » Quod de schismate regnorum intelligendum est. Et quieverunt a praelio. Jeroboam autem dixit in corde suo: « Si ascenderit populus iste in Jerusalem ter in anno, convertetur cor ejus ad Dominum suum Roboam, et interficient me. Tunc excogitato consilio fecit duos vitulos aureos: » quos
Abbreviated transcription (Latin):
Omĩs locus ht̃ dm̃. Non habetis necc̃e
ut ascendatis ad hostium ciuitatẽ: uit
tuam ex uobis sacdotes ⁊ ministros. ue
filiis leui egeatis. Cumq immin̾et sce¬
nophegia: constituit eis diem sollemp¬
tnͣstulit festum de mense .uii. in .uiii.
uł lunato septembris descend̾at ĩ octo¬
brẽ. Tunc ascendit cura ppło in bethel:
ad diem festũ. Dñs aũt misit ꝓpħam

Expanded text:
Omnis locus habet Deum, non habetis necesse ut ascendatis ad hostium vestrorum civittuam ex vobis sacerdotes et ministros, ne filiis Levi egeatis. Cumque immineret Scenopegia, « constituit eis diem solemtranstulit festum de mense septimo in octavum, vel lunatio Septembris descenderat in Octobrem. Tunc ascendit cum populo in Bethel ad diem festum. Dominus misit prophetam
Abbreviated transcription (Latin):
.q.d. Ꝙq tͥb portionem suã h̾editariã
ht̃ a dũo q̃ necõitas ẽ. ut ex una eligat᷑
qui regat alias: Queq tͥbus regat he¬
ditatẽ suam. ⁊ recesserunt .x. tͥb ab eo.
Ip̃e uͦ misit pꝰ eos aduram qͥ erat suꝑ
tͥbuta ⁊ lapidau̾nt eum. Tunc timens
Iudas uero ⁊ beniamin sequute sũt
tͥs sui sͥ reseruatis. dc̃m ẽ ⁊̃ effraim.
qr ieroboam qui de effraim pͥmus eis
bñdictõ suꝑ effraim. alt̾m uͥ regnum
dictum ẽ regnum iuda: ob dignitatem
tͥbus regie. de utroq regno ꝓsequitur
hystoria qͣi mͦ int̾scalari ⁊ incisiue.
Nunc de hoc loquit᷑ nunc de illo. & dili

Expanded text:
que tribus portionem suam haereditariam habet a Domino, quae necessitas est, ut ex una eligatur qui regat alias. Quaeque tribus regat haereditatem suam. Et recesserunt decem tribus ab eo. Ipse vero misit post eos Aduram, qui erat super tributa, et lapidaverunt eum. Tunc timens Judas vero, et Benjamin secuti sunt tris sui sibi reservans. Dictum est et Ephraim, quia Jeroboam, qui de Ephraim primus eis benedictio super Ephraim. Alterum vero regnum dictum est regnum Juda, ob dignitatem tribus regiae. De utroque regno prosequitur historia quasi modo interscalari, et incisive nunc de hoc loquitur, nunc de illo. Quod di
Abbreviated transcription (Latin):
.uii. diaconoꝵ. Tercia de legalib qͣ statutũ
est ad fidẽ ꝯu̾sis exgentib ñ ẽẽ imponend̾
onꝰ legalisi. qñ ascender̃t paulus ⁊ barna¬
bas de antiochia in ierł. Qrͣtã: de qͣ hͥ agit᷑
qua statutũ est nõ ꝓhib̾e̾ iudeos a legalibꝰ

Expanded text:
septem diaconorum; tertiam de legalibus qua statutum s ad fidem ex gentibus, non esse imponendum onus, quando ascenderunt Paulus et Barnabas de Antiochia in Jerusalem. Quartam de qua hic agitur, qua statutum est non prohiberi Judaeos a legalibus
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi ⁊ app̃hendentes paulũ. tͣxert̃ extͣ teni¬
plum. ⁊ clauser̃t ianuas ne fug̾et ĩ tem¬
plum ⁊⁊ q̃rentib eũ occid̾e nuntiatũ est
tͥbuno cohortis .s. claudio lysie. qͥ missus
fu̾at a felice p̃side. Et assũptis militib et
cent̾ionib occurriss uidentes eum desi¬
nis duab. donec de cã eiꝰ cognouiss Et cũ
ñ poss audire p̃tumłtu. Iussit eũ luci ĩ
castra .s. in tͣrim regiam. Et cũ uenisset
mͥ loqͥ aliqͥs ad te: ad quẽ tͥbunꝰ Nosti g̾cã
liugũa: ait Nor. Locutꝰ ẽ eiũ tͥbunꝰ grece
ne uidei intlłig̾ent. Nunqͥd tu es egyptiꝰ¬

Expanded text:
populi. Et apprehendentes Paulum, traxerunt extra templum, et clauserunt januas, ne fugeret in templum, et quaerentibus eum occidere, nuntiatum est tribuno cohortis, scilicet Claudio Lisiae, qui missus fuerat a Felice praeside. Et cum assumptis militibus et centurionibus occurrisset, videntes eum desi donec de causa ejus cognovisset. Et cum non posset audire prae tumultu, jussit eum duci in castra, scilicet in turrim regiam. Et cum venisset mihi loqui aliquid ad te. Ad quem tribunus: Nosti Graecam linguam? Ait: Novi. » Locutus est enim tribunus Graece, ne
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dixũnt paulo. uides fr̃ qͦt milia sunt
in iudeis qͥ credid̾unt. Om̃s tñ adħ sunt
emłatores legis. uolentes parit̾ c̃ fide
suscepta obseruare legilia. ⁊ audiert̃ de
te ꝙ p̃dices abolitionem legis. ⁊ eis odibi¬
lis factꝰ es. qi destructor legis moysi. Con¬
ueniet gͦ młtitudo audientes te sr̃uenis¬
se. Uñ ꝯsulimꝰ tͥ ut sacͥfices scd̾n legem.
Cum quatuor qͥ hũt uocũ suꝑ se ut sic
appareat falsa oppinio q̃ uic̾buit de te.
⁊ statuert̃ de eiꝰ ꝯsensu ut iudeis ñ ꝓhib̾e

Expanded text:
t millia sunt in Judaeis, qui crediderunt. Omnes tamen adhuc sunt aemulatores legis, » volentes pariter cum fide suscepta observare legalia, et audierunt de te, quod praedices abolitiones legis, et odibilis factus es, quasi destructor legis Moysi. Convenit ergo multitudo, audiens te supervenisse. Unde consulimus tibi, ut sanctifices te secundum legem, cum quatuor qui habent votum super se, ut sic appareat falsa opinio, quae increbuit de te. Et statuerunt de ejus consensu, ut Judaeis ad fide
Abbreviated transcription (Latin):
sepulcht̃ eet̾is fuerũt eicã pietatis
qr coluit dñi. Ip̃i enim sic ꝯmendat᷑
ui libro regum. Non fuit sunst ei neq
ante eum ne post de cunctis regib
iuda. In hoc excipit᷑ dd̾. qr nondũ
eret sub eo regnum iuda. Si queri¬
E de iosia dicimusqr iosias melior
fuit eo. s iste p̃ponit᷑ ei in hoc quod
magnificatꝰ est. p̃claris belloꝵ ticu¬
lis ⁊ ꝙ tͥa maudita fecit dñs ꝓ eo
reg̾ssum soł. ad ditõnem annoꝵ eta¬
gem hostium ꝑ angłm. Incidenti
N dieb ezechie siracusa et catina
in sicidlia condite sunt. Romulus
milites ex ppło sumpsit qͣ ex male
unum.cures qui sub stacio rege
sabinoꝵ. romulo fauebant quirites
appellauit. centum eleg̃ senes quos
appellauit piẽs. Romulus ap̃ palu¬
dem capͤe nusqnͣ comparint. ⁊ suadẽ¬
te lucio quirini noĩe consecratus ẽ
Post romulum senes predicti singli
ꝑ quinos dies rem publicam rexert̃
ꝑ annum fere ⁊ dimidium. ꝙ reg¬

Expanded text:
sepulcrum caeteris fecerunt ei causa pietatis, quia coluit Deum. Ipse enim sic commendatur in libro Regum: « Non fuit similis ei, neque ante eum, neque post eum de cunctis regibus Juda . » In hoc excipitur David, quia nondum erat sub eo regnum Juda. Si quaeritur de Josia, dicimus quod Josias melior fuit eo; sed iste praeponitur ei in hoc, quod magnificatus est praeclaris bellorum titulis, et quod tria inaudita fecit Dominus pro eo, regressum solis, additionem annorum, stragem hostium per angelum. Incidentia. In diebus Ezechiae Syracusa et Cathina in Sicilia conditae sunt. Romulus milites ex populo sumpsit quasi ex mille unum. Cures, qui sub Statio rege Sabinorum, Romulo favebant, quirites appellavit, centum elegit senes, quos appellavit patres. Romulus apud paludem Capreae nusquam comparuit, et, suadente Lucio, Quirini nomine consecratus est. Post Romulum senes praedicti, singuli per quinos dies, rem publicam rexerunt per annum fere et dimidium. Quod reg
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sociis eiꝰ qui cum ioachĩ filio iosie cap̃¬
ti sunt. s ueriꝰ credit᷑ eos eunuchos fu
Bonus est Sermo dñi. sit pax ⁊ u̾itas
in dieb meis. ⁊ dorminit erechias cũ
patrib suis. ⁊ celebrauit exequias¬

Expanded text:
et sociis ejus, qui cum Joacim filio Josiae capet sociis ejus, qui cum Joacim filio Josiae capti sunt. Sed verius creditur eos eunuchos fuiBonus est sermo Domini. Sit pax et veritas in diebus meis. Et dormivit Ezechias cum patribus suis. » Et celebra
Abbreviated transcription (Latin):
plo dñi. In quod induc̾e gentiles nefas
erat. Scdm epiphanium uͦ domus
erat longissima quã fecit salomon
iuxta descͥptionem patris sui. ce orien¬
tem syon. ⁊ fecit occulti aditus com¬
põnem longe a ciuuitate que deprehen
rex aur̃ ⁊ aromata q̃ adnecta eranti
de ethiopia. In ea post sepulchra re¬
gum erant sepulchra pontificum.
⁊ postoemo sepulchra propħaꝵ. hoc
secretum d i salomonis ezechias
gentib denudauit. ⁊ ossa pat̾na ꝯta¬
minauit ex presentia ꝓphanoꝵ. et
ab ipso die stilis fc̃s est. Porro cum
abiissẽt legati uenit ysaias ad regẽ
⁊ ait. Quid dyxerunt uiri isti ⁊ isn
uenerunt ad te: Oui cum indicas¬
set ei ꝙ quesierant: dixit ysaias. h
dicit dñs. Ecce dies ueniunt:⁊ aufe¬
rent᷑ in babilonem omĩa q̃ sunt ĩ
domo tua ⁊ que abscond̾ant patres¬
tui. s. ⁊ de filiis tins erunt ennuchi
in palatio regis babilonis. hoc ĩple¬
tum eẽ fabulant᷑ hebrei in daniele.

Expanded text:
plo Domini, in quam inducere gentiles nefas plo Domini, in quam inducere gentiles nefas erat; secundum Epiphanium vero, domus erat longissima, quam fecit Salomon, juxta descriptionem patris sui, contra orientem Sion, et fecit occulti aditus compositionem longe a civitate, qua deprehendaurum, et aromata, quae adducta erant de Aethiopia. In ea post sepulcra regum, erant sepulcra pontificum, et postremo sepulcra prophetarum, hoc secretum David et Salomonis, Ezechias gentibus denudavit, et ossa paterna contaminavit ex praesentia profanorum. Et ab ipso die sterilis factus est. Porro cum abiissent legati, venit Isaias ad regem, et ait: « Quid dixerunt viri isti, et unde venerunt ad te. » Qui cum indicasset ei, quod quaesierant, dixit Isaias: « Haec dicit Dominus: Ecce dies venient, et auferentur in Babylonem omnia quae in domo tua tui. Sed et de filiis tuis erunt eunuchi in palatio regis Babylonis. » Hoc impletum esse fabulantur Hebraei in Daniele,
Abbreviated transcription (Latin):
ex isrłitis confugert̃ in regnũ uida.
multi absconderunt se in abditis.
latuerunt in gentib cͥcumstanti¬
b qui post regressum regis assyrioꝵ
redierunt ad ꝓpͥa. ⁊ habitau̾nt cũ
N allo temꝑe misit merodach bala¬
dam filius baladam rex babilonis
litt̾as ⁊ mun̾a ad ezechiam petens
ꝑe rex medoꝵ. ꝙ rex babilonioꝵ reces¬
serant a monarchia assirioꝵ. sub
assaradoch. ne eent sub eo. precipua
tũ causa legatõnis huiꝰ credit᷑ ħ fuisse.
Caldei iugebant in astrouomia. nec
poterant inuenire scd̾m artem suã
qͣre dies fere in duplum ꝓtensa fũat.
scicitarent᷑ rei u̾itatem. Prof̾ea caldei
adorabant solem. ⁊ miserunt regi
mun̾a. ut honorarent hominẽ. qũe
honorau̾at d̾s eoꝵ. ⁊ letatꝰ ẽ ezechias
in aduentu eoꝵ. ⁊ it̾m elatusẽ in aĩs
suo nec fuit in domo sua. nec in om̃i
potestate sua. ꝙ non ostend̾e̾t eis. ⁊̃
domum aromatum. qmͣ quidam tͣ¬
dunt fuisse cellam. a romatum ĩ tem¬

Expanded text:
ex Israelitis confugerunt in regnum Juda, et multi absconderunt se in abditis, et latuerunt in gentibus circumstantibus. Qui post regressum regis Assyriorum redierunt ad propria, et habitaverunt cum n illo tempore misit Merodach, filius Baladan, rex Babylonis, litteras et munera ad Ezechiam, » petepore rex Medorum et rex Babyloniorum recesserant a monarchia Assyriorum sub Assarodach, ne essent sub eo; praecipua tamen causa legationis hujus creditur haec fuisse. Chaldaei vigebant in astronomia, nec poterant invenire, secundum artem suam, quare dies fere in duplum protensa fuerat, sciscitarentur rei veritatem. Praeterea Chaldaei adorabant solem, et miserunt regi munera, ut honorarent hominem, quem honoraverat Deus eorum. Et laetatus est Ezechias in adventu eorum, et iterum elatus est in animo suo; nec fuit in domo sua, nec in omni potestate sua, quod non ostenderet eis, etiam domum aromatum; » quam quidam tradunt, fuisse cellam aromatum in tem
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cum uenissent in terram isrł.
immisit dñs in eos leones. ⁊ int̾ficiebãt
eos: i nuntiatum ẽ regi assyrioꝵ. ꝙ ꝑi¬
rent coloni eiꝰ qi ignorabant legitima
dei terre ⁊ misit eis unum de sacerdo¬
tib isrł .⁊ legem moysi inscͥptã uttłs
antiquiorib. ⁊ habitabat sacerdos in
bethel. ⁊ susceꝑunt cͥcuncisionẽ ⁊ le¬
gitima dei isrł. nichłominꝰ tñ dos
cum uero male: dicebant nicħ ẽẽ
sibi cum isrł. Migrauerunt autem

Expanded text:
Qui cum venissent in terram Israel, Qui cum venissent in terram Israel, immisit Dominus in eos leones, et interficiebant eos, et nuntiatum est regi Assyriorum, quod perirent coloni ejus, quia ignorabant legitima Dei Israel, et misit eis unum de sacerdotibus Israel, et legem Moysi inscriptam litteris antiquioribus. Et habitabat sacerdos in Bethel, et susceperunt circumcisionem, et legitima Dei Israel, nihilominus tamen deos cum vero male, dicebant nihil sibi esse cum Israel. Migraverunt autem
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq dephendisset rex assyriorñ.
ꝙ osee rebellare nit̾et᷑. ꝑ sua regeni
egypti cui munera miserat: obsedit
eum. ⁊ uinctum misit in carcerem.¬
in niniue. ⁊ obsedit samariã t̾b ã tuy.
⁊ cepit eam nono anno osee .⁊ ui.
ezechie. ⁊ isrł in assirios trãstulit¬
.s.uii. tͥbꝰ que remanserant. ⁊ posu¬
it eos uixta fluuium goram. ultra
fuisse tobias. ⁊ mansit in niniue. uł
forte cum rege osee ductꝰ ẽ in niniue
cꝰ hẏstoria ꝯsũmata ẽ sub manasse
filio ezechie. s nos eam tractabimꝰ
post finem libri regum. Porro assy¬
rioꝵ. rex de diuersis regionib addu¬
xit colonos in samariam paticos pͥ¬
gio suum. ⁊ om̃s pͥus uocati sunt cu¬
thei. a quibdam potiorib iit̾ eos
qui uenerant de regione ꝑsida. que
dc̃a est cutha uł a quodam flumine.
Greci uero dixerunt eos samaritas.
qui ⁊ in euugłio samaritam dñr.
hebrei uocau̾nt eos iacobitas. quia
subplantau̾nt isrłitas a finib suis.

Expanded text:
Cumque deprehendisset rex Assyriorum quod Osee rebellare niteretur, per Susac regem Aegypti, cui munera miserat, obsedit eum, et vinctum misit in carcerem Ninive, et obsedit Samariam tribus annis, et cepit eam anno nono Osee, et sexto Ezechiseptem tribus quae remanserant, « et posuit eos juxta fluvium Gozan ultra r captivatus fuisse Tobias, et mansit in Ninive, vel forte cum rege Osee ductus est in Ninive, cujus historia consummata est sub Manasse filio Ezechiae. Sed nos tractabimus eam post finem libri Regum. Porro rex Assyriorum de diversis regionibus adduxit colonos in Samariam paucos prgio suum. Et omnes prius vocati sunt Chutaei, a quibusdam potioribus inter eos, qui venerant de regione Persida, quae dicta est Chuta, a quodam flumine. Graeci vero dixerunt eos Samaritas, qui et in Evangelio Samaritani dicuntur. Hebraei vocaverunt eos Jacobitas, quia supplantaverant Israelitas finibus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
ambiguum an iste fu̾it phul an
aluis ⁊ uastauit omnẽ regionem
tnsiordanem. ⁊ captiuas duxit duas
tͥbus ⁊ dimidiam. uastans qͦ galile¬
am: de t̾bu ⁊ abulon ⁊ neptalim mł¬
tos transtulit secum in assyrios qͥ
possent dimidie tribu comꝑari.
uñ sepe legit᷑. ꝙ tͤs tͥbus isrł capti¬
uauerint. ⁊ hoc fuit initium cap¬
tiuitatis .x. tͥbuum. Porro osee fili
hela int̾fecit phacee regem ifrł.
ierłm . xx.u. annoꝵ erat cũ regna¬
re cepisset. ⁊ .xui. anuis regnauit.
Nom̃ mrĩs eiꝰ ierusa filia sadoch.
⁊ fecit bonum coram dño. uerumtũ
excelsa ñ abstulit. Ip̃e edificauit por¬
tam domꝰ dñi: sublimissimam. qm
quidam putant turrim gͣgis. ħ est
hebreis: porta ioathan. ħ sola remã¬
sit in eu̾sione fc̃a ꝑ caldeos. ħ deuicit
amonitas. ⁊ unposuit eis annuum
rasim rex syrie. ⁊ phacee rex isrł.
ceꝑtint infestare regnum tuda. sub
ioathan exorsus est ꝓpħare naum

Expanded text:
ambiguum an iste fuerit Phul, vel alius, et vastavit omnem regionem trans Jordanem, et captivas duxit duas tribus et dimidiam, vastansque Galilaeam, de tribu Zabulon et Nephthalim, multos transtulit secum in Assyrios, qui possent dimidiae tribui comparari. Unde saepe legitur quod tres tribus Israel captivaverit, et hoc fuit initium captivitatis decem tribuum. « Porro Osee filius Hela interfecit Phacee regem Israel, ue annorum erat cum regnare coepisset, et sedecim annis regnavit. Nomen matris ejus Jerusa, filia Sadoc. Et fecit bonum coram Domino, verumtamen excelsa non abstulit. Ipse aedificavit portam domus Domini sublimissimam , » quam quidam putant turrim gregis. Haec est r porta Joathan. Haec sola remansit in eversione facta per Chaldaeos. Hic devicit Ammonitas, et imposuit eis annuum Rasin rex Syriae, et Phacee rex Israel, coeperunt infestare regnum Juda. Sub Joathan exortus est
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ambulauit in uiis ierobram. In di¬
eb eiꝰ ascendit phul rex assyrioꝵ in
thersam. ⁊ dedit ei manahẽ. M. talen¬
ta argñti. ut reced̾et ab eo. ⁊ ĩ eẽt
ei in auxiluim. Sumpsit aũt ma¬
uahẽ .l. siclos argñti a potentib et
diuitib terre ꝑ singłos. Intͣ ħ mu¬
uitulos aureos. qui erant in dan.i
in bechel. s ñ ueros. Sacerdotes enim
sustulerunt dolo aureos uitulos. ⁊
absconderunt eos. ⁊ fecerunt ereos
deauratos similes illł. quos misit ma¬
nahem regi assyrioꝵ. Qua fraude
postea p̃cepta: reges assyrioꝵ ꝓlu¬
rimũ exarserunt contra ifrł.i mor¬
tuns est manahem. ⁊ regnauit ꝓ

Expanded text:
 ambulavit in viis Jeroboam. In diebus ejus ascendit Phul rex Assyriorum in Thapsam, et dedit ei Manahen mille talenta argenti, ut recederet ab eo, et etiam esset ei in auxilium. Sumpsit autemotentatibus, et divitibus terrae per singulos. » Inter haec muvitulos aureos, qui erant in Dan et Bethel, sed non est verum. Sacerdotes enim dolo sustulerunt aureos vitulos, et absconderunt eos, et fecerunt aereos deauratos similes illis, quos misit Manahen regi Assyriorum. Qua fraude postea percepta, reges Assyriorum plurimum exarserunt contra Israel. « Et mortuus est Manahen, et regnavit pro
Abbreviated transcription (Latin):
cogitaui in dimidio dieꝵ meoꝵ ua¬
dam ad portas inferi .i. nond̾ suscep¬
ta sobole qm expectabam descendã
ad inferos ⁊ dum ħ cogitarem q̃si¬
mutunt. lxx. titulum talem. or̃o ere¬
chie regis uide. S meliꝰ est in ysaia:
scͥptã erechie regis uide. Nam ĩ hoc
cantico narrauit tm̃ que cogitau̾at

Expanded text:
cogitavi: « In dimidio dierum meorum vacogitavi: « In dimidio dierum meorum vadam ad portas inferi , » id est nondum suscepta sobole quam exspectabam, descendam ad inferos; et dum hoc cogitarem, « quaesiittunt LXX titulum talem: « Oratio Ezechiae regis Judae, » sed melius est in Isaia: « Scriptura Ezechiae regis Judae. » Nam in hoc cantico nar
Abbreviated transcription (Latin):
su umbre. uerumtñ suꝑ libr̃ regũ
sic exponit᷑. His ut ascendat umbͣ
.x. lineis ꝓcedente sole suꝑ terram
ꝑ boreales plagas uersus orientẽ
sicut cotidie ꝑ noctem sub terra ꝓpe¬
dere solet: ⁊ sic completis .x. horis sta¬
tumn redeat ad locum. uͥ nunc ẽ. ⁊ ꝑfi¬
ciat diem istum: ⁊ eleg rex ut redi¬
ret sol ad orientẽ. Si enim staret
alicui cãe nat᷑aͣl posset ascͥbi. ł forte
qr iam alio temꝑe fcm fũat sicut
sub iosue. signum inauditum eleg.
⁊ statim sol stans in oriente: reu̾sus
est it̾m ꝑ .x. lineas ꝑ quas iant des¬
cend̾at. T̃unc fecit ysaias afferri
massam ficuum ⁊ cata plasmauer̃t̃
suꝑ ultꝰ eiꝰ. quidam suspicant᷑ fuisse
apostema cuiꝰ sames in cutis suꝑficiẽ
ꝓuocat᷑ sicciorib ficis contusis. Porro
aqͥla symachꝰ ⁊ theodocia regium
cum ꝑ res noxias sanitas ẽ restitu
ta. ⁊ conualuit ezechiasei t̾cia die
ascendens in templum ait. Ego di

Expanded text:
su umbrae . Verumtamen super librum Regum su umbrae . Verumtamen super librum Regum sic exponitur. Vis ut ascendat umbra decem lineis procedente sole super terram per boreales plagas versus Orientem, sicut quotidie per noctem sub terra procedere solet, et sic completis decem horis, statim redeat ad locum, ubi nunc est, et perficiet diem istum? Et elegit rex, ut rediret sol ad Orientem. Si enim staret, alicui causae naturali posset ascribi, vel forte quia jam alio tempore factum fuerat, sicut sub Josue, signum inauditum elegit. Et statim sol stans in oriente, reversus est iterum per decem lineas, per quas jam descenderat. Tunc fecit Isaias afferri massam ficuum, et cataplasmaverunt « s ejus. » Quidam suspicantur fuisse apostema, cujus sanies in cutis superficiem provocatur siccioribus ficis contusis. Porro Aquila, Symmachus et Theodotion regium cum per res noxias sanitas restituta est. Et convaluit Ezechias, et tertia die ascendens in templum, ait: « Ego
Abbreviated transcription (Latin):
parce. ne peant ap̃te: que feci corã te.
porro anti qm egrederet᷑ ysaias medi¬
am ꝑtem atrii: dixit ai eum dñs.
cio ascendis in templum. dieb tuis.
addam .xii. annos. de manu regis assy¬
rioꝵ cuiꝰ reditum times lib̾abo te ⁊
neum ħ apparet qi manasses ñdũ
natus erat. qui pꝰ morte̾ patͥs cũ regͥ¬
nare cepisset .xii. annoꝵ erat. Et
ait erechias. stood erit signũ qr dũs
sanabit me: Tu ysaias. Nis ut ascen¬
dat umbra .x. lineis in horologio.
an ut reuertat᷑ totid̾ gradib: Erat
enun hora diei .xͦ. ⁊ umbra gnomo¬
nis descend̾at ꝑ .x. lineas. Sedit gͦ
regi optionem signi utr̃ uellet ꝙ
sol staret ꝑ spatium .x. horaꝵ ĩmo¬
bił: uł rediret ad orientem: ⁊ iterũ
inchoaret diem. Quod libet autem
istoꝵ fieret: add̾ent᷑ .xii. horis diei
.x. horez huie sensui consonat hebreᷤ
dicens uis ut stet umbra .x. liueis
an ut reu̾tat᷑ : In ysaia qͦ de reditu
solis ad ortum tm̃ agit᷑. ⁊ ñ de ascen¬

Expanded text:
parce, ne pereant apud te quae feci coram te. Porro antequam egrederetur Isaias mediam partem atrii, dixit ad eum Dominutio ascendes in templum. Diebus tuis addam quindecim annos; de manu regis Assyriorum, cujus reditum times, liberabo te, et  apparet quia Manasses nondum natus erat, qui post mortem patris, cum regnare coepisset, duodecim annorum erat. Et ait Ezechias: « Quod erit signum, quod Dominus sanabit me? Cui Isaias: Vis ut ascendat umbra decem lineis in horologio, an ut revertatur totidem gradibus? » Erat enim hora diei decima, et umbra gnomonis descendebat per decem lineas. Dedit ergo regi optionem signi, utrum vellet, quod sol staret per spatium decem horarum immobilis, vel rediret ad orientem, et iterum inchoaret diem; quodlibet autem istorum, si fieret, adderentur duodecim horis diei decem horae. Huic sensui consonat Hebraeus dicens: « Vis ut stet umbra decem lineis, an ut revertatur? » In Isaia quoque de reditu solis ad ortum tantum agitur, et non de ascen
Abbreviated transcription (Latin):
regum istł. Nam ⁊ unum de filiissius
consecrauit ydolo. tͣhitiens eum ꝑ ignẽ
topheth in ualle beẽnõ iuxta achelde¬
⁊ phacee rex isrł in ierłm. ⁊ obseder̃t
eam pͥmo ut ait iose. ⁊ congressuscũ¬

Expanded text:
m Israel. Nam et unum de filiis suis consecravit idolo » trajiciens eum per ignem tophet in valle Beennon, juxta Acheldeet Phacee rex Israel in Jerusalem, et obsederunt eam primo, » ut ait Josephus. Et congressus
Abbreviated transcription (Latin):
adoraret in templo. nesrach dñin
ad ramelech ⁊ serasar. filii eiꝰ ꝑcusse¬
runt eñ gladio.⁊ fugerunt in ararath.
ꝑtem armenie campestr̃e. ⁊ uberem
ad radicẽ montis tauri. ꝑ ꝙͣ fluit a
regem. eo ꝙ mag̃ diliget matre illiꝰ
ꝙͣ ip̃or. In hoe autẽ ostensus ẽ senna¬
cherib neqͥor¬
cidio filioꝵ re¬
seruatꝰ ẽ. Porro¬
ierosolumite¬
uidentes stragẽ

Expanded text:
adoraret in templo Nesroch deum suum, Adramelech et Sarasar filii ejus, percusserunt eum in gladio, et fugerunt in Ararath partem Armeniae campestrem, et uberem ad radicem montis Tauri, per quem fluiregem, eo quod magis diligeret matrem illius, quam ipsorum. In hoc autem ostensus est Sennacherib neqcidio filiorservatus. PorroJerosolymividentes
Abbreviated transcription (Latin):
mo uida mitet radicẽ deor sum ⁊ faciet
fructũ fursum. ꝑ similẽ arboris loqͥt᷑.
que qnͣto ꝓfundius fugit radicẽ. tanto
coposius ⁊ altiꝰ facit fructũ ⁊ ẽ sensus.
Multitudo ppłi que fugl̃ de iuidea. ante
faciem hostium. ⁊ recepit se in ierłm.
ut saluaret᷑. fugato hoste redibit in
terram suã. ⁊ ppładit eam. hoc audito
extra urbem. ⁊ exitꝰ aquaꝵ in udea.
ne redeuntes assyrii inuenirent aqͣꝵ
hũndantiã. ẽunc opturauit ezechias
suꝑiorẽ fontẽ aqͣrũ gyon. ⁊ au̾tit eas
subt̾ ad occidentẽ urbis dd̾. ut influe
rent piscinam int̾iorem. fecit ⁊̃ ante
montẽ syloe. qͦi stagnũ in quo collig̾e̾n¬
t᷑ aque. ⁊ reseruarent᷑ ciuib in usum
de fonte syloe. hoc aũ stagnũ uocat᷑
in euͣngłio natatoria syloe. de fuga

Expanded text:
mo Juda mittet radicem deorsum, faciet fructum sursum. » Per simile arboris loquitur, quae quanto profundius fudit radicem tanto copiosius et altius facit fructum. Et est sensus: Multitudo populi, quae fugit de Judaea ante faciem hostium et recepit se in Jerusalem, ut servaretur, fugato hoste, redibit in terram suam, et populabit eam. Hoc audito extra urbem, et exitus aquarum in Judaea, ne redeuntes Assyrii invenirent aquarum abundantiam. Tunc obturavit Ezechias superiorem fontem aquarum Gehon, et avertit eas subtinferiorem. Fecit etiam ante fontem Siloe, quasi stagnum in quo colligerentur aquae, et reservarentur civibus in usum de fonte Siloe. Hoc autem stagnum vocatur in Evangelio Natatoria Siloe . CA
Abbreviated transcription (Latin):
tem.⁊ uenĩ ad eum ysaias ⁊ ait. hec
dicit dñs. lispone domui tue. qr mo¬
rieris tu ⁊ ñ uiues. Contͥstatꝰ ezechias
parietem fleuit amare. forte ut secre¬
cuis oraret. ⁊ ne astantes lacͥmas eius
uid̾ent. uł forte ad parietem porticus
templi uxta qm cubabat. uł qr in
porticum ascend̾e ñ pot̾at ad orandũ
saltẽ ad faciem ełꝰ orauit dicens. Obse

Expanded text:
enit ad eum Isaias, et ait. Haec dicit Dominus: Dispone domui tuae, quia morieris tu, et non vives . Contristatus Ezechias,parietem flevit amare, forte ut secretius oraret, et ne adstantes lacrymas ejus viderent, vel forte ad parietem porticus templi erat, juxta quam cubabat, et quia in porticum ascendere non poterat ad orandum, saltem ad faciem ejus ora
Abbreviated transcription (Latin):
dixit que fc̃ã ẽ in hunc mod̾. Patus
que cͥcumdabat eam: suꝑ mundauit
eam. fc̃o ꝑit̾ t̾remotu ⁊ igne de sub¬
nocentẽ. tñ libr̃ suũ scͥpsit post capti¬
uitatem. x. tribuum. sub ezechia: d̾
in consolatõne gentis sue qui tand̾e
mortuus ẽ in terra sua. in ꝑace ⁊ se¬
pultus. sub ioathan uidit ysaias dñm

Expanded text:
 quae facta est in hunc modum: Palus, quae circumdabat eam, superinundavit eam, facto pariter terrae motu, et igne de subnocentem. » Tamen librum suum scripsit post captivitatem decem tribuum sub Ezechia, dumin consolationem gentis suae. Qui tandem mortuus est in terra sua in pace, et sepultus. Sub Joathan