comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nionis secutur⁊ ex hac re putatis: Utrum tandem finiumi populũ. ro.
esse putant: cuius siqua urbs primũ illum breuissimi tpr̃is sustinuiss&:
impetum nihil deinde timeat an hic sit terror nominis nr̃i: ut exer¬
citum .ro. non tedium longinque oppugnationis. non ius hiemis ab
urbe circũ sessa semel amouere possit. Nec finem ullum alium belli: ꝗͣ
uictoriã mouerit: nec impetu potius bella: ꝗͣ perseuerantia gerat. qͣ
in omni quid gnͣe militiae maxime tñ in obsidendis urbibus neces¬
sania est: quar plerasque munitionib ac naturali situ in expugna¬
biles fame siti que ip̃us ip̃m uincit utque expugnat: sicut ueios ex¬
pugnabit: nisi auxilio hostibus tribuni p. suerint: & romae ĩue¬
nerint praesidia ueientes: quae nequitquã in etruria quaerant
An est quicquã quod ueientib optatum aeque contingere possit
ꝗͣ ut seditionib primũ urbs romana. deinde uelut ex contagi¬

Expanded text:
nionis secuturum ex hac re putatis, utrum tandem finitimi populum Romanum eum nionis secuturum ex hac re putatis, utrum tandem finitimi populum Romanum eum esse putent cuius si qua urbs primum illum breuissimi temporis sustinuerit impetum, nihil deinde timeat, an hic sit terror nominis nostri ut exercitum Romanum non taedium longinquae oppugnationis, non uis hiemis ab urbe circumsessa semel amouere possit, nec finem ullum alium belli quam uictoriam nouerit, nec impetu potius bella quam perseuerantia gerat? quae in omni quidem genere militiae, maxime tamen in obsidendis urbibus necessaria est, quarum plerasque munitionibus ac naturali situ inexpugnabiles fame sitique tempus ipsum uincit atque expugnat,—sicut Ueios expugnabit, nisi auxilio hostibus tribuni plebis fuerint, et Romae inuenerint praesidia Ueientes quae nequiquam in Etruria quaerunt. an est quicquam quod Ueientibus optatum aeque contingere possit quam ut seditionibus primum urbs Romana, deinde uelut ex contagi
Abbreviated transcription (Latin):
tientiam non adhibebimus: quã luduis ac uoluptas elicere sol&: Ade¬
one effeminata corpora militum nr̃or esse putamus adeo molles a¬¬
nimos: ut hiemẽ unam durare in castris abesse a domo non possint:
ut tanꝗͣ nauale bellum tempestatib captandis & obseruando tp̃r ãni
gerant: non aestus non frigora pati possunt: Erubescant profecto si ꝗs
eis hoc obiitiat. contendantque & animis & corporib suis uirilẽ pa¬
tientiam inesse: & se uxta hieme atque aestate bella gerere posse.&
se nec patrociniũ mollitia inertiaeque mandasse tribunis & memisse
hanc ipãm potestatem non in umbra: nec intectis maiores suos creasse:
Naec uirtute militum nr̃orum: haec romano nomine sunt digna. non
ueios tantum nec hoc bellum intueri quod instat: sed famã ad alia bel¬
la & ad taeteros populos in poster quȩxrere. An medioere discrimẽ opi¬

Expanded text:
tientiam non adhibebimus quam uel lusus ac uoluptas elicere solet? adetientiam non adhibebimus quam uel lusus ac uoluptas elicere solet? adeone effeminata corpora militum nostrorum esse putamus, adeo molles animos, ut hiemem unam durare in castris, abesse ab domo non possint? ut, tamquam nauale bellum tempestatibus captandis et obseruando tempore anni gerant, non aestus, non frigora pati possint? erubescant profecto, si quis eis haec obiciat, contendantque et animis et corporibus suis uirilem patientiam inesse, et se iuxta hieme atque aestate bella gerere posse, nec se patrocinium mollitiae inertiaeque mandasse tribunis, et meminisse hanc ipsam potestatem non in umbra nec in tectis maiores suos creasse. haec uirtute militum uestrorum, haec Romano nomine sunt digna, non Ueios tantum nec hoc bellum intueri quod instat, sed famam et ad alia bella et ad ceteros populos in posterum quaerere. an mediocre discrimen opi
Abbreviated transcription (Latin):
Uidete quot res ꝗͣ iutiles sequantur illam uiam consilii iactura
opeꝵ canto labore factor uastatio iminens finium nr̃or erruscũ
bellum pro ueiente concitatum. Nec sunr tribuni consilia ur̃a nõ
hercde dissimilia ac siquis axgro qui curari se fortuer passus: extemplo
conualescere possit cibi gratia praesentis aut potionis. longinquũ & for¬
sitan insanabilem morbum effitiat. Si medius fidius ad hoc bellum ni¬
hil pẽtiuer& ad disciplinã certe militiae plurimũ intereat insuescere
militem nr̃m non solum parta uictoria frui: sed si & res lentior sit pa¬
ti tedium & ꝗuis sera rei exitum expectare. et si non sit aestate ꝑfectũ
bellum hiemẽ operiri. Nec sicut aestiuuas aues statim autũno tecta ac re¬
cessum circũspicere: obsetro uos: uenandi studium ac uoluptas hoĩes
per niues ac prumas in montes siluasq rapit: belli necessitatib eã pa¬

Expanded text:
uidete, quot res, quam inutiles sequantur illam uiam consilii, iactura uidete, quot res, quam inutiles sequantur illam uiam consilii, iactura operum tanto labore factorum, uastatio imminens finium nostrorum, Etruscum bellum pro Ueiente concitatum. haec sunt, tribuni, consilia uestra, non hercule dissimilia ac si quis aegro qui curari se fortiter passus extemplo conualescere possit, cibi gratia praesentis aut potionis longinquum et forsitan insanabilem morbum efficiat. si, mediusfidius, ad hoc bellum nihil pertineret, ad disciplinam certe militiae plurimum intererat, insuescere militem nostrum non solum parata uictoria frui, sed si etiam res lentior sit, pati taedium et quamuis serae spei exitum exspectare et si non sit aestate perfectum bellum, hiemem opperiri nec sicut aestiuas aues statim autumno tecta ac recessum circumspicere. obsecro uos, uenandi studium ac uoluptas homines per niues ac pruinas in montes siluasque rapit: belli necessitatibus eam pa
Abbreviated transcription (Latin):
tem rursus nouus de integro his instuuendis exsudetur labor: Qnio
est minus opera tueri facta & instare & perseuerare defungique tura:
Breuis.ii. profecto res est si uno tp̃re peragitur. Nec ip̃i per iniermissio¬
nes has inieruallaque lentiorem spem nrãm fatimus. loquor de opis
& tpr̃is iactura. Quid pericula quae differendo bello addimiis:
Nunc obliuisci nos. Haec tam crebra aetruriae contilia de mutendis
ueios auxiliis pauuntur: Ut nunc res se hab& irati sunt oderut
negant missuros. Quantũ in illis est capere ueios lic&. Quis estꝗ
spondeat eundem si differatur bellum animũ postea fore: Cũ si laxa¬
mentũ dederits maior frequentiorq legatio itura sit:cum id qđ
nunc offendit etrustos: rex treatus ueiis mutari spatio interposito
possit: uel consensu ciuitatis ut eo reconcilient etruri& animos. uł
ipius uoluntate regis: qui obstare regnum suum saluti ciuiũ nolit

Expanded text:
tem rursus nouus de integro his instituendis exsudetur labor? quanto tem rursus nouus de integro his instituendis exsudetur labor? quanto est minus opera tueri facta et instare ac perseuerare defungique cura? breuis enim profecto res est, si uno tenore peragitur nec ipsi per intermissiones has interuallaque lentiorem spem nostram facimus. loquor de operae et de temporis iactura; quid? periculi, quod differendo bello adimus, num obliuisci nos haec tam crebra Etruriae concilia de mittendis Ueios auxiliis patiuntur? ut nunc res se habet, irati sunt, oderunt, negant missuros; quantum in illis est, capere Ueios licet. quis est qui spondeat eundem, si differtur bellum, animum postea fore, cum si laxamentum dederis, maior frequentiorque legatio itura sit, cum id quod nunc offendit Etruscos, rex creatus Ueiis, mutari spatio interposito possit uel consensu ciuitatis ut eo reconcilient Etruriae animos, uel ipsius uoluntate regis qui obstare regnum suum saluti ciuium nolit?
Abbreviated transcription (Latin):
hostes coertentur. agrum non colunt. & culta euastata sunt hello.Si
reducimus exercitum: quis est qui dubitet illos: non cupiditate solum
ulciscendi: sed & necessitate imposita ex alieno praecdandi. cũ sua amise¬
rint. agrum nr̃m inuasuros: Non differimus igitur bellum isto consilio:
sed intra fines nr̃os accipimus. Quid illud quod proprie ad milites perti¬
net: quib boni tribuni plebis. tum stipendium extorquerere uoluerunt
nune consultum repente uolunt. quale est: Uallum fossamq ingentis
utranque rem operis per tantum spatium duxerunt: castella primo pau¬
ca. postea exertitu aucto creberrima fecerunt. Munitiones non in urbẽ
mõ: sed in etruriam & spectantes: si qua inde auxilia ueniãr opposuere.
Quid turres: quid uieas testudines que & talium oppugnandar urbiũ.
apparatum loquar: Cum tantũ laboris exhaustum sit: & ad finem iam
operis tandem puentum. relinquenda ne haec castra tensetis: ut ad asta

Expanded text:
coercetur hostis; agrum non coluit, et culta euastata sunt bello; si coercetur hostis; agrum non coluit, et culta euastata sunt bello; si reducimus exercitum, quis est qui dubitet illos non a cupiditate solum ulciscendi sed etiam necessitate imposita ex alieno praedandi cum sua amiserint agrum nostrum inuasuros? non differimus igitur bellum isto consilio, sed intra fines nostros accipimus. quid? illud, quod proprie ad milites pertinet, quibus boni tribuni plebis tum stipendium extorquere uoluerunt, nunc consultum repente uolunt, quale est? uallum fossamque, ingentis utrumque operis, per tantum spatii duxerunt; castella primo pauca, postea exercitu aucto creberrima fecerunt; munitiones non in urbem modo sed in Etruriam equid turres, quid vineas testudinesque et alium oppugnandarum urbium apparatum loquar? cum tantum laboris exhaustum sit et ad finem iam operis tandem perventum, relinquendane haec censetis, ut ad a
Abbreviated transcription (Latin):
seuerantiam imponere debuit. Decem quondã annos urbs oppugnata
est ob unam mulierem ab uniuersa graetia: ꝗͣ procul ab domo: qͣt ter¬
ras: quot maria distans: Nobis intra uicesimũ lapidem in conspectu
prope urbis nr̃ae annuam oppugnationem perferre pig&: scilicet ꝗa
leuis causa belli est: nec satis quicquã iusti doloris est: quod nos ad ꝑ¬
seuerandum stimul&. Septies rebellauerunt in pace nunꝗͣ in fide fuert.
agros ur̃os milies populati sunt. Fidenates deficere ab nobis coegerunt
Tolonos nr̃os ibi interfecerunt. Auctores fuere conira ius gentium ce¬
dis impię legatorum nr̃orum. Etruriam omnẽ aduersum nos concita¬
re uoluerunt: hodieque id moliuntur. Nes repetentes legatos nr̃os haud
procul absuit quin iuolarent. Cum his molliter & per lilationem bellũ
geri oportet: Si nos tam iustum odium nihil mou&: ne illa quidẽ uos
oro moueant. operibus ingentibus septa urbs est: quibus intra muros

Expanded text:
erseuerantiam imponere debuit. decem quondam annos urbs oppugnata erseuerantiam imponere debuit. decem quondam annos urbs oppugnata est ob unam mulierem ab uniuersa Graecia, quam procul ab domo? quot terras, quot maria distans? nos intra uicesimum lapidem, in conspectu prope urbis nostrae, annuam oppugnationem perferre piget. scilicet quia leuis causa belli est nec satis quicquam iusti doloris est quod nos ad perseuerandum stimulet. septiens rebellarunt; in pace nunquam fida fuerunt; agros nostros miliens depopulati sunt; Fidenates deficere a nobis coegerunt; colonos nostros ibi interfecerunt; auctores fuere contra ius caedis impiae legatorum nostrorum; Etruriam omnem aduersus nos concitare uoluerunt, hodieque id moliuntur; res repetentes legatos nostros haud procul afuit quin uiolarent. cum his molliter et per dilationes bellum geri oportet? si nos tam iustum odium nihil mouet, ne illa quidem, oro uos, mouent? operibus ingentibus saepta urbs est quibus intra muros
Abbreviated transcription (Latin):
suum colere: quȩrere unde domi militaeque se ac suos tueri poss&. gau¬¬
det nunc fructui sibi rem.p.esse: & laetus stipendium accipit.Aequo
igitur animo patiatur se ab domo re familiari: cui grauis impensa nõ
est. paulo diutius abesse. An si ad caltulos eum res.p. uocet: nõ merito
dicat annua aera habes: annuam operam ede: An tu aequum censes'
militia se mestri solidum te stipendium accipere: In uitus in hac parte
orationis quirites moror.Sic.ii.agere debent: qui mercenario milite
utuntur. At nos tanꝗͣ cum ciuibus agere uolumus: agique tanꝗͣ cũ pa-¬
tria uobiscum aequum censemus. Aut non suscipi bellum oportuit:au
geri pro dignitate populi.ro. & perfici ꝗͣ primum oportet.Perficietur
aut̃ si urgemus obsessos: si non ante abscedimus: ꝗͣ spei nr̃ae finem ca¬¬
ptis ueiis imposuerimus.Si hercule nulla alia causa ipsa indignitas ꝑ¬

Expanded text:
suum colere, quaerere unde domi militiaeque se ac suos tueri posset: gausuum colere, quaerere unde domi militiaeque se ac suos tueri posset: gaudet nunc fructui sibi rem publicam esse, et laetus stipendium accipit; aequo igitur animo patiatur se ab domo ab re familiari, cui grauis impensa non est, paulo diutius abesse. an si ad calculos eum res publica uocet, non merito dicat: 'annua aera habes, annuam operam ede: an tu aequum censes militia semestri solidum te stipendium accipere?' inuitus in hac parte orationis, Quirites, moror; sic enim agere debent qui mercennario milite utuntur; nos tamquam cum ciuibus agere uolumus, agique tamquam cum patria nobiscum aequum censemus. aut non suscipi bellum oportuit, aut geri pro dignitate populi Romani et perfici quam primum oportet. perficietur autem si urgemus obsessos, si non ante abscedimus quam spei nostrae finem captis Ueiis imposuerimus. si hercules nulla alia causa, ipsa indignitas p
Abbreviated transcription (Latin):
cere infecta re: suum a veiss exercitum noluerunt: non utile solum sed
&iã necessarium fuerit: postea disseram: nunc de ip̃a conditione dice
militantium lib&: quã orationem non apud uos solum: sed & ĩ castris
si hẽatur ipso exercitu disceptante equã arbitror uideri posse. In qua
si mihi ipẽ nihil quod dicerem in mentem uenire posset aduersarioꝵ
certe orõnib contentus essem. Negabant nuper danda esse aera militib
quia nunꝗͣ clata essent. quẽ admodum igit̾ nunc indignari possũt: ꝗ¬
bus aliquid noui adiecti cõmodi sit eis laborem & nouum proportione
iungi. Nusꝗͣ nec opera sine emolumento ferme: nec emolumentu sine
impensa oꝑa est. Labor uoluptasque dissimillima natura sotietate qua¬¬
dam inter se naturaliter sunt iuncta. Moleste antea ferebat miles se
suo sũptu operam rei.p. prebere. Gaudebat idem ꝑtem anni se agrum

Expanded text:
cere infecta re a Ueiis exercitum noluerunt, non utile solum sed cere infecta re a Ueiis exercitum noluerunt, non utile solum sed etiam necessarium fuerit, postea disseram: nunc de ipsa condicione dicere militantium libet; quam orationem non apud uos solum sed etiam in castris si habeatur, ipso exercitu disceptante, aequam arbitror uideri posse. in qua si mihi ipsi nihil quod dicerem in mentem uenire posset, aduersariorum certe orationibus contentus essem. negabant nuper danda esse aera militibus, quia nunquam data essent. quonam modo igitur nunc indignari possunt, quibus aliquid noui adiectum commodi sit, eis laborem etiam nouum pro portione iniungi? nusquam nec opera sine emolumento nec emolumentum ferme sine impensa opera est. labor uoluptasque, dissimillima natura, societate quadam inter se naturali sunt iuncta. moleste antea ferebat miles se suo sumptu operam rei publicae praebere; gaudebat idem partem anni se agrum
Abbreviated transcription (Latin):
ab uobis adhibeantur. Utr .ni. defenditis: an impugnatis plebem utꝵ
militantiũ aduersarii estis: an causam agitis: nisi forte hoc dicitis ꝗc¬
quid pres faciunt displicet: siue illud pro plebe siue contra plebem est.
Et quẽ admodũ seruis suis uetant dñi quicꝗd rei tum alienis homĩbus
esse: ꝑiterque in his benefitio ac malefitio abstimeri aequum esse censẽt:
sic uos interdicto patribus cõmertio plebis: ne nos comitate ac munifi¬
centia nr̃a prouocemus plebem: nec plebs nobis dicto audiens atq obe¬¬
diens sit. quanto tandem si quicꝗd in uobis non dico ciuilis. sed huma¬
ni ess& fauere uos magis & quantum in uobis ess&: indulgere ponius co¬
mitati patrum atque obsequio plebis oportuit: Quae si perpetua cõcor¬
dia sit. quis non spondere ausit: maximũ hoc imꝑium inter finitimos
breui futuꝵ esse: Atque ego ꝗͣ hoc consilio collegar meor quo abdu¬

Expanded text:
a uobis adhibeantur. utrum enim defenditis an impugnatis plebem? utrum a uobis adhibeantur. utrum enim defenditis an impugnatis plebem? utrum militantium aduersarii estis an causam agitis? nisi forte hoc dicitis: 'quidquid patres faciunt displicet, siue illud pro plebe siue contra plebem est,' et quemadmodum seruis suis uetant domini quicquam rei cum alienis hominibus esse pariterque in iis beneficio ac maleficio abstineri aequum censent, sic uos interdicitis patribus commercio plebis, ne nos comitate ac munificentia nostra prouocemus plebem, nec plebs nobis dicto audiens atque oboediens sit. quanto tandem, si quicquam in uobis, non dico ciuilis, sed humani esset, fauere uos magis et quantum in uobis esset indulgere potius comitati patrum atque obsequio plebis oportuit? quae si perpetua concordia sit, quis non spondere ausit maximum hoc imperium inter finitimos breui futurum esse? atqui ego, quam hoc consilium collegarum meorum, quo abdu
Abbreviated transcription (Latin):
intercessionem tribunitiae porestatis dissoluendae. Is tum iam nõ ꝓmptus
ingenio tm̃: sed & usu exercitatus talem orationem habuit.Si unꝗͣ du¬
bitatum est quirites utꝵ tribuni plebis ur̃a an sua causa seditionis au¬
ctores semꝑ fuerint: id ego hoc anno desisse dubitari certũ hẽo. & tũ
laetor tandem longi erroris uobis finem factum esse: tum qđ scđis
p.gratulor: an est quisquã qui dubitat: nullis iniuriis ur̃is: si que
forte aliqñ fuerunt: unꝗͣ aque ꝗͣ munere patrum in plebem: cum
era militantib constituta sunt. tribunos plebis offensos ac concitatos
esse. Quid illos aliud aut tum timuisse creditis: aut hodie turbare uel¬
le nisi concordiam ordinũ: ꝗͣ dissoluendae maxime tribunitiae pote¬
stanis rentur esse : Hoc hercule tanꝗͣ artifices improbi opus quaerunt
qui & semper aegri aliquid in re.p. uolunt: ut sit ad cuius curationẽ

Expanded text:
intercessionem tribuniciae potestatis dissoluendae. is tum iam non promptus intercessionem tribuniciae potestatis dissoluendae. is tum iam non promptus ingenio tantum, sed usu etiam exercitatus, talem orationem habuit: 'si unquam dubitatum est, Quirites, utrum tribuni plebis uestra an sua causa seditionum semper auctores fuerint, id ego hoc anno desisse dubitari certum habeo; et cum laetor tandem longi erroris uobis finem factum esse, tum, quod secundis os rei publicae gratulor. an est quisquam qui dubitet nullis iniuriis uestris, si quae forte aliquando fuerunt, unquam aeque quam munere patrum in plebem, cum aera militantibus constituta sunt, tribunos plebis offensos ac concitatos esse? quid illos aliud aut tum timuisse creditis aut hodie turbare uelle nisi concordiam ordinum, quam dissoluendae maxime tribuniciae potestatis rentur esse? sic hercule, tamquam artifices improbi, opus quaerunt qui et semper aegri aliquid esse in re publica uolunt, ut sit ad cuius curationem
Abbreviated transcription (Latin):
Quid nã illi consules dictatores ue facturi essent: qui proconsularẽ i magi¬
nem tam saeuam ac trucem feterunt: Sed id accidere haud immeruo nõ
fuisse: ne in octo quid tribunis militum locum ulli plebeio antea trinalo¬
ca cum contentione sũma patritios explere solitos: nunc iam octo iuges
ad imperia obtinenda ire. & ne in turba quidẽ herere plebeium quenqm
Qui si nihil aliud admoneat collegas. liberos: ciues eoꝵ & non seruos mili¬
tare: quos hieme saltem in domos ac tecta reduci oporteat: & aliquo tp̃r
anni parentes liberos que ac cõiuges inuisere & u surpare libertatẽ & cre¬
are magr̃atus. Haec atque alia uociferantes: aduersarium haud ĩparẽ
nacti sunt appium claudium relictum ab collegis ad tribunitias seditio¬
nes comprimendas uiꝵ imbutum iam ab iuuenta certaminib plebeis
quẽ auctorem aliquot annis ante fuisse memoratũ est per collegarum

Expanded text:
quidnam illi consules dictatoresue facturi essent, qui proconsularem imagiquidnam illi consules dictatoresue facturi essent, qui proconsularem imaginem tam saeuam ac trucem fecerint? sed id accidere haud immerito. non fuisse ne in octo quidem tribunis militum locum ulli plebeio. antea trina loca cum contentione summa patricios explere solitos: nunc iam octoiuges ad imperia obtinenda ire, et ne in turba quidem haerere plebeium quemquam qui, si nihil aliud, admoneat collegas, liberos et ciues eorum, non seruos militare, quos hieme saltem in domos ac tecta reduci oporteat et aliquo tempore anni parentes liberosque ac coniuges inuisere et usurpare libertatem et creare magistratus. haec taliaque uociferantes aduersarium haud imparem nacti sunt Ap. Claudium , relictum a collegis ad tribunicias seditiones comprimendas, uirum imbutum iam ab iuuenta certaminibus plebeiis, quem auctorem aliquot annis ante fuisse memoratum est per collegarum
Abbreviated transcription (Latin):
Nec se fefellisse id donum inimicor: uenenũ militum fore: Ueniisse
libertatem plebis.Remotam in perpeiuum & ablegatam ab urbe &
abre.p. iuuenturem. Iam ne hieme quidẽ aut tpri anni cedere. acdo¬
mus & res inuisere suas. Quam putarent continuatae miliuae causa
esse: nullam profecto aliam inuenturos:ꝗͣ ne quid per frequentiã iu¬
uenum eor: in quib uires omnes plebis essent: agi de comodis eorum
poss&. Uexari praeterea & subigi multo acrius ꝗͣ uerentes. Quippe illos
hiemẽ sub tectis suis agere: egregiis muris situ que naturali urbem tu¬
tantes: miluem romanũ in opere ac labore. niuibus pruinisq: obrutũ
sub pellibus durare: ne hiemis quid spatio:quae omĩum bellor: terra
marique sit quies arma deponentem. Hoc neque reges neque ane itibu¬
nitiam potestaiem creatam superbos illos consules: neque triste dictatdis
imꝑium: neque importunos decẽuiros iniunxisse seruituti: ut ꝑhennẽ
militiam facerent: quod tribuni militum in plebe romana regnũ exerterẽt.

Expanded text:
nec se fefellisse id donum inimicorum ueneno inlitum fore. uenisse libertatem plebis; remotam in perpetuum et ablegatam ab urbe et ab re publica iuuentutem iam ne hiemi quidem aut tempori anni cedere ac domos ac res inuisere suas. quam putarent continuatae militiae causam esse? nullam profecto aliam inuenturos quam ne quid per frequentiam iuuenum eorum in quibus uires omnes plebis essent agi de commodis eorum posset. uexari praeterea et subigi multo acrius quam Ueientes; quippe illos hiemem sub tectis suis agere, egregiis muris situque naturali urbem tutantes, militem Romanum in opere ac labore, niuibus pruinisque obrutum, sub pellibus durare, ne hiemis quidem spatio quae omnium bellorum terra marique sit quies arma deponentem. hoc neque reges neque ante tribuniciam potestatem creatam superbos illos consules neque triste dictatoris imperium neque importunos decemuiros iniunxisse seruitutis, ut perennem militiam facerent quod tribuni militum in plebe Romana regnum exercerent.
Abbreviated transcription (Latin):
pace potius cognosci ꝗͣ armis. Mitis legatio ni praeferotes legatos gallis¬
que magis ꝗͣ romanis similes habuiss&. Quibo postꝗͣ mandata edide¬
audiant. tñ credere uiros fortes esse: quoꝵ auxiliũ ab clusinis in re
trepida sit imploratum. Et qm̃ legatione aduersus se maluerint ꝗͣ ar¬
mis tueri sotios: ne se quidẽ pacem quã illi afferant asꝑnari: si gallis
egentib agrum quem latius possiderant ꝗ̃ colant clusini ꝑtera finiũ

Expanded text:
pace potius cognosci quam armis. mitis legatio, ni praeferoces legatos Gallispace potius cognosci quam armis. mitis legatio, ni praeferoces legatos Gallisque magis quam Romanis similes habuisset. quibus postquam mandata edidemanorum, tamen credere uiros fortes esse quorum auxilium a Clusinis in re trepida sit imploratum; et quoniam legatione aduersus se maluerint quam armis tueri socios, ne se quidem pacem quam illi adferant aspernari, si Gallis egentibus agro, quem latius possideant quam colant Clusini, partem finiu
Abbreviated transcription (Latin):
sam fines habuere. Hanc gentem clusium romãq inde uenisse com¬
perio. Id parum certum est solam ne an ab omĩb cis alpinor gallor
populis adiutam. Elusini nouo bello exterriti: cum multitudinẽ cum
formas hominũ inusitas cernerẽt & genus armor. audirentq sepe
ab his cis padum ultraq legiones etruscor fusas ꝗͣꝗͣ aduersus roma¬
nos nullum eis ius sotietatis amicitiae ue erat: nisi quod ueientes cõ¬
sanguineos aduersus populum.ro.non defendissent: legatos romã qui
auxiliũ ab senatu peterent. misere:. De auxilio nihil impetratum. Legati
tres fabii ambusti filii missi: qui senatus populiq ro. nomĩe agerent
cum gallis: ne ab quib nullam inuiriã accepissent: sotios populi ro ip̃i
oppugnarent. romanis & eos quoque bello si res cogat tuendos esse.S
melius uisum bellum ip̃m amoueri si posset: & gallos nouam gentem

Expanded text:
sim fines habuere. hanc gentem Clusium Romamque inde uenisse comsim fines habuere. hanc gentem Clusium Romamque inde uenisse comperio: id parum certum est, solamne an ab omnibus Cisalpinorum Gallorum populis adiutam. Clusini nouo bello exterriti, cum multitudinem, cum formas hominum inuisitatas cernerent et genus armorum, audirentque saepe ab iis cis Padum ultraque legiones Etruscorum fusas, quamquam aduersus Romanos nullum eis ius societatis amicitiaeue erat, nisi quod Ueientes consanguineos aduersus populum Romanum non defendissent, legatos Romam qui auxilium ab senatu peterent misere. de auxilio nihil impetratum; legati tres M. Fabi Ambusti filii missi, qui senatus populique Romani nomine agerent cum Gallis ne a quibus nullam iniuriam accepissent socios populi Romani atque amicos oppugnarent. Romanis eos bello quoque si res cogat tuendos esse; sed melius uisum bellum ipsum amoueri si posset, et Gallos nouam gentem
Abbreviated transcription (Latin):
tib siluis cõmunirent. Ipsi per taurinos saltus iuliasque alpes transcen¬¬
derunt.fusisque ate tuscis haud proculticinio flumine:eum in quo cõ¬
sederant agrum in subriũ appellari audissent: cognomine insubribus
pago heduor ibi omen sequentes loci condidere urbem Mediolanũq
appellarunt. Alia subinde manus germanor & Citonio duce uestigia
prior sequuta. eodem saltu. fauente Beloueso, cum transtendissent alpes
ubi nunc Brixia ac uerona urbes sunt locos tenuere. libui considunt
Post hos saliui qui prope antiquam gentem leues ligures incolentes
citra ticinũ amnem. Penini deinde uoii. lingonesq transgressi. Cu
iam inter padum & alpes omnia tenerentur. pado ratib traiecto: nõ
etruscos mõ: sed & umbros agro pellunt. Intra appeninũ tñ sese tenũe
Tum senones recentissimi aduenar ab abutente flumine usq ad hel¬

Expanded text:
tibus Saluis communirent. ipsi per Taurinos saltus <saltum>que Duriae Alpes transcentibus Saluis communirent. ipsi per Taurinos saltus <saltum>que Duriae Alpes transcenderunt; fusisque acie Tuscis haud procul Ticino flumine, cum in quo consederant agrum Insubrium appellari audissent cognominem Insubribus pago Haeduorum, ibi omen sequentes loci condidere urbem; Mediolanium appellarunt. alia subinde manus Cenomanorum Etitouio duce uestigia priorum secuta eodem saltu fauente Belloueso cum transcendisset Alpes, ubi nunc Brixia ac Uerona urbes sunt locos tenuere. Libui considunt post hos Salluuiique, prope antiquam gentem Laeuos Ligures incolentes circa Ticinum amnem. Poenino deinde Boii Lingonesque transgressi cum iam inter Padum atque Alpes omnia tenerentur, Pado ratibus traiecto non Etruscos modo sed etiam Umbros agro pellunt; intra Appenninum tamen sese tenuere. tum Senones, recentissimi aduenarum, ab Utente flumine usque ad Ae
Abbreviated transcription (Latin):
entes possa. Tum Signoueso sortib dati hertinei saltus. Beloueso haud
paulo laetiorem in italiam uiam dii dabant.Is quod ea gens populis abũ¬
dabat bituriges.aruenos.senones.heduos.animbares. carnates. aule¬
tros exciuit. profectus ingentib peditum equitumq copiis: intrãs alpi¬
nas uenit. Alpes inde opposita erant.:quas in exuperabiles uisas haud eꝗ¬
dem miror nulla dum uia quod quidẽ continens ulla memoria sit nisi
ab Nercule si fabulis credere lib& suꝑatas.Sed cum uelut septos montiu
altitudo tener& gallos: circũspectarentque qua nam ꝑiuncta celo iuga
in alium orbem terrar: transirent: religio & tenuit: quod allatum est
aduenas quaerentes agrum a Saliuinior gente oppugnari. Massilien¬
ses erant in nauib ab phoce profecti. Ed galli fortun& suae esse omen
rati. adiuuere ut ꝗͣprimũ interram egressi occupauerunt locum paten¬

Expanded text:
entes posset. tum Segoueso sortibus dati Hercynei saltus; Belloueso haud entes posset. tum Segoueso sortibus dati Hercynei saltus; Belloueso haud paulo laetiorem in Italiam uiam di dabant. is quod eius ex populis abundabat, Bituriges, Aruernos, Senones, Haeduos, Ambarros, Carnutes, Aulercos exciuit. profectus ingentibus peditum equitumque copiis in Tricastinos uenit. Alpes inde oppositae erant; quas inexsuperabiles uisas haud equidem miror, nulladum uia, quod quidem continens memoria sit, nisi de Hercule fabulis credere libet, superatas. ibi cum uelut saeptos montium altitudo teneret Gallos, circumspectarentque quanam per iuncta caelo iuga in alium orbem terrarum transirent, religio etiam tenuit quod allatum est aduenas quaerentes agrum ab Saluum gente oppugnari. Massilienses erant ii, nauibus a Phocaea profecti. id Galli fortunae suae omen rati, adiuuere ut quem primum in terram egressi occupauerant locum patien
Abbreviated transcription (Latin):
trans appenninũ totidem quot capita originis erãt coloniis missis quę
trans pacdum omnia loca excepto enetorum angulo. qui suum cirtũ¬
colunt maris usque ad alpes tenuere.Alpinis quoque ea gentib haud
dubia origo est maxime retiis: quos loca ip̃i efferarunt. nẽ quid ex
antiquo praeter sonum linguae: nec eum incorruptum retinerent:
gnante: celtarum quae pars galliae tertia est penes Bituriges suma im¬
perii fuit. Ni regem celuco dabat. Ambigarus is fuit uirtute fortuna¬
que tum sua tum publita praepollens: quod imperio eiuis gallia adeo
frugum hominũq fertilis fuit: ut abundans multitudo galloꝵ uix
regi iuderetur posse. Hic magno natu ipẽ iam exonerare praegrauante
turba regnum cupiens, Bellouesum & Signouesum sororis filios impi¬
gros iuuenes missur se esse: in quas dii dedissent augurii sedes ostendit
quantũ ipsi uellent numer hominũ excitent: ne quã gens arcere ueni¬

Expanded text:
trans Appenninum totidem, quot capita originis erant, coloniis missis, quae trans Appenninum totidem, quot capita originis erant, coloniis missis, quae trans Padum omnia loca,—excepto Uenetorum angulo qui sinum circumcolunt maris,— usque ad Alpes tenuere. Alpinis quoque ea gentibus haud dubie origo est, maxime Raetis, quos loca ipsa efferarunt ne quid ex antiquo praeter sonum linguae nec eum incorruptum retinerent. gnante, Celtarum quae pars Galliae tertia est penes Bituriges summa imperii fuit; ii regem Celtico dabant. Ambigatus is fuit, uirtute fortunaque cum sua, tum publica praepollens, quod in imperio eius Gallia adeo frugum hominumque fertilis fuit ut abundans multitudo uix regi uideretur posse. hic magno natu ipse iam exonerare praegrauante turba regnum cupiens, Bellonesum ac Segouesum sororis filios impigros iuuenes missurum se esse in quas di dedissent auguriis sedes ostendit; quantum ipsi uellent numerum hominum excirent ne qua gens arcere adueni
Abbreviated transcription (Latin):
ducem: auctorẽque flusium oppugnandi fuisse. Equid haud abnuerĩ
clusium ab arrunte: seu quo uis alio clusino gallos adductos. sed eos
qui oppugnauerint Elusium non fuisse: qui primũ alpes transierint: saus
constat. Ducentis quippe annis ante ꝗͣ clusium oppugnarent: urbẽq ro¬
mam caperent. in italiam galli transtenderunt. Nec cum iis primũ etru¬
scor: sed multo ante tum iis qui inter appenninũ alpesque incolebant
saepe exertitus gallici pugnare. Tuscor ante romanũ imꝑium late
terra marique opes paniere mari supero inferoque quib italiae in su¬
lae mõ cingitur. quantũ potuerunt nomina sunt argumento. quod
alierum tuscum cõmuni uocabulo gentis: alter adriaticum mare ab
adria tuscor colonia uocauere italica gentis. graeci cadem turenum
atq adriaticum mare uocant. Et in utrinq mare uergentes incoluere
urbibus duodenis terras. prius cis appenninũ t ad inferum mare. Postea

Expanded text:
ducem auctoremque Clusium oppugnandi fuisse. equidem haud abnuerim ducem auctoremque Clusium oppugnandi fuisse. equidem haud abnuerim Clusium Gallos ab Arrunte seu quo alio Clusino adductos; sed eos qui oppugnauerint Clusium non fuisse qui primi Alpes transierint satis constat. ducentis quippe annis ante quam Clusium oppugnarent urbemque Romam caperent, in Italiam Galli transcenderunt; nec cum his primum Etruscorum sed multo ante cum iis qui inter Appenninum Alpesque incolebant saepe exercitus Gallici pugnauere. Tuscorum ante Romanum imperium late terra marique opes patuere. mari supero inferoque quibus Italia insulae modo cingitur, quantum potuerint nomina sunt argumento, quod alterum Tuscum communi uocabulo gentis, alterum Hadriaticum mare ab Hatria, Tuscorum colonia, uocauere Italicae gentes, Graeci eadem Tyrrhenum atque Adriaticum uocant. ei in utrumque mare uergentes incoluere urbibus duodenis terras, prius cis Appenninum ad inferum mare, postea
Abbreviated transcription (Latin):
erat. ꝑ contatus animos eoꝵ responsum tulissẽs se collaturos qnͣti dam¬
natus ess&: absoluere eum non posse: in exilium abiit. Precatus ab diis
ĩmortalib: si innoxio sibi ea iniuria fier& primo ꝙͦ ipr̃e desiderium
sui ciuitati ingratae facerent. Absens ꝗndecim milib grauis aeris dam¬
natur Expulso ciue quo manente si quicqmͣ humanor terti esset
capi romã non poterat: aduentante fatali urbis clade: legati ab clusinis
ueniunt auxilium aduersus gallos petentes. Eam gentem traditur fama
dulceline frugum maximeq uini noua cum uoluptate captam alpesi
transisse: agrosq ante ab etruscis cultos possedisse & inuexisse in galliam
uinum allitienda gentis causa. Auruntem clusinũ ira corrupte uxoris
ab Lucumone: tui tutor is fuerat: ip̃o prapotente iuuene: & ab quo expe¬
ni poenȩ: nisi externa uis petita ess&.nequirent:hunc transeuntib alpes

Expanded text:
erat, percontatus animos eorum responsum tulisset se conlaturos quanti damerat, percontatus animos eorum responsum tulisset se conlaturos quanti damnatus esset, absoluere eum non posse, in exsilium abiit, precatus ab dis immortalibus si innoxio sibi ea iniuria fieret, primo quoque tempore desiderium sui ciuitati ingratae facerent. absens quindecim milibus grauis aeris damnatur. expulso ciue quo manente, si quicquam humanorum certi est, capi Roma non potuerat, aduentante fatali urbi clade legati ab Clusinis ueniunt auxilium aduersus Gallos petentes. eam gentem traditur fama dulcedine frugum maximeque uini noua tum uoluptate captam Alpes transisse agrosque ab Etruscis ante cultos possedisse; et inuexisse in Galliam uinum inliciendae gentis causa Arruntem Clusinum ira corruptae uxoris ab Lucumone cui tutor is fuerat, praepotente iuuene et a quo expeti poenae, nisi externa uis quaesita esset, nequirent; hunc transeuntibus Alpes
Abbreviated transcription (Latin):
Salpinates. Moenib armati se tuebantur. Nomani praedas passim & ex
salpinati agro & uulscinensi: nullo iam uim arcente. egerunt donec uul¬
scinensib fessis bello ea conditione ut res populo.ro.redderẽt: stipẽ diu¬
que eius anni exercitui praestarent. in decem annos indutiae data Eođ
anno m. seditius de plebe nuntiauit tribunis se in noua uia ubi nunc
sacellum est supra aedem ueste: uocem noctis silentio audisse clariorem
humana. quae magr̃atib diti iuber& gallos aduentare. Id ut fit pp
auctoris humilitatem spretum. & quia longinqua eoque ignotior gens
erat. Neque deor mõ monita ingruente fato spreta: sed humanã q: opem
quae una erat.M. turium ab urbe amouere. Qui die dicta ab l. apuleio ir¬
buo plebis ꝑꝑ praedam uerentanam: filio quoq adulestente ꝑ idẽ ipũs
orbatus: cum accitis domũ tribulib & clientib quae magna pars plebs

Expanded text:
Sappinates; moenibus armati se tutabantur. Romani praedas passim et ex Sappinates; moenibus armati se tutabantur. Romani praedas passim et ex Sappinati agro et ex Uolsiniensi, nullo eam uim arcente, egerunt; donec Uolsiniensibus fessis bello, ea condicione ut res populo Romano redderent stipendiumque eius anni exercitui praestarent, in uiginti annos indutiae datae. eodem anno M. Caedicius de plebe nuntiauit tribunis se in Noua uia, ubi nunc sacellum est supra aedem Uestae, uocem noctis silentio audisse clariorem humana, quae magistratibus dici iuberet Gallos aduentare. id ut fit propter auctoris humilitatem spretum et quod longinqua eoque ignotior gens erat. neque deorum modo monita ingruente fato spreta, sed humanam quoque opem, quae una erat, M. Furium ab urbe amouere. qui die dicta ab L. Apuleio tribuno plebis propter praedam Ueientanam, filio quoque adulescente per idem tempus orbatus, cum accitis domum tribulibus clientibusque quae magna pars plebis
Abbreviated transcription (Latin):
per interregnũ renouari auspitia. Itaq cum ex senatus con. consules
magratu se abdicassent: inteerex creatur M. furius tamillus: qui ꝑ
Forneliũ scpionem: Is deiñ Lualeriũ potitum interregẽ prodidit.Ab
eo creati sex tribuni militũ consulari potestate: ut & si cui eoꝵ incõmoda
ualitudo fuiss&: copia magr̃atuum rei .p. ess&. Ralendis quĩtilib ma-¬
gistratũ accepere L.lucretius. Seruilius sulpitius .M. Mamilius . l. furius
uedulinus septimo. agrippa furius. C. Emilius iteꝵ. Ex his llucretio
& t. Emilio uulscinensis prouincia euenit. Salpinates agrippae furio &
seruilio sulpitio. Prius cum uulscinensib pugnatũ est. Bellũ nũo
hostiũ ingens. certamine haud sane asper fuit. Fusa concursu primo
ates. in fuga octo milia armator ab equitib interclusa: positis armis
niededitionẽ uenerunt. Eiuis belli fama effecit: ne se pugna cõmitterent

Expanded text:
per interregnum renouari auspicia. itaque cum ex senatus consulto consules per interregnum renouari auspicia. itaque cum ex senatus consulto consules magistratu se abdicassent, interrex creatur M. Furius Camillus , qui P. Cornelium Scipionem , is deinde L. Ualerium Potitum interregem prodidit. ab eo creati sex tribuni militum consulari potestate ut etiamsi cui eorum incommoda ualetudo fuisset, copia magistratuum rei publicae esset. kalendis Quintilibus magistratum occepere L. Lucretius Ser. Sulpicius M. Aemilius L. Furius Medullinus septimum Agrippa Furius C. Aemilius iterum. ex his L. Lucretio et C. Aemilio Uolsinienses prouincia euenit, Sappinates Agrippae Furio et Ser. Sulpicio . prius cum Uolsiniensibus pugnatum est. bellum numero hostium ingens, certamine haud sane asperum fuit. fusa concursu primo acies; in fuga milia octo armatorum ab equitibus interclusa positis armis in deditionem uenerunt. eius belli fama effecit ne se pugnae committerent
Abbreviated transcription (Latin):
reginae ab eodem dictatore: eodẽq bello uota: dedicatur. Celebratã¬
que dedicationẽ ingenti matronar studio tradunt. Bellũ in algido
cum equis gestũ haud memorabile: fusis hostib prius pene ꝗͣ manꝰ
consererent. Ualerio quod ꝑseueranter in cedendis in fuga fuit tri¬
umphus: Mamilio ut ouans ingrederet᷑ urbẽ decretũ est. Eode
anno nouũ bellum cum uulsciniensib exortũ: quo ꝑꝑ famẽ pestilẽtiã¬
que in agro romano ex siccitate caloribq nimiis ortam exercitus du-¬
ci nequit. Ob quae uulscinienses salpinatib adiunctis superbia elati:
ultro agros romanos incursauere. Bellũ deinde duob populis ĩdictũ¬
est. E. lulius censor decessit: in eius locũ M. tornelius suffectus. quȩ res
postea religiõi fuit: quia eo lustro roma est capta. Nec demnde unquã
in locum mortui tensor sufficitur. Consulibq morbo implicitis. placuit

Expanded text:
reginae ab eodem dictatore eodemque bello uota dedicatur, celebratamreginae ab eodem dictatore eodemque bello uota dedicatur, celebratamque dedicationem ingenti matronarum studio tradunt. bellum haud memorabile in Algido cum Aequis gestum est, fusis hostibus prius paene quam manus consererent. Ualerio quod perseuerantior cedentes <insequi> in fuga fuit, triumphus, Manlio ut ouans ingrederetur urbem decretum est. eodem anno nouum bellum cum Uolsiniensibus exortum; quo propter famem pestilentiamque in agro Romano ex siccitate caloribusque nimiis ortam exercitus duci nequiuit. ob quae Uolsinienses Sappinatibus adiunctis superbia inflati ultro agros Romanos incursauere; bellum inde duobus populis indictum. C. Iulius censor decessit; in eius locum M. Cornelius suffectus;—quae res postea religioni fuit quia eo lustro Roma est capta; nec deinde unquam in demortui locum censor sufficitur;—consulibusque morbo implicitis, placuit
Abbreviated transcription (Latin):
obtestantes. ne exulem ne extorrem populũ ro. ab solo patrio acdiis
penatib in hostium urbem agerent: eoq rem adducerent: ut melius
fuerit non capi ueios ne roma deseretur.Quia non uiagebant: setł
precib: & inter preces multa deoꝵ mentio erat: religiosũ ꝑtu maxĩe
fuit: & legem unam plures tribus antiquari uisserunt. Adeoque ea
uictoria laeta uictorib patrib fuit: ut postero die referentib consu¬
libus senatus con. fier&.: ut agri ueientiũ septena iugera plebi diui¬
derentur. nec patrib familiae tm̃: sed ex omniũ in domo liberor
capitũ ratio hr̃etur: uellentq in eam spem liberos tollere. Eo mune¬
re delinita plebe nihil certatũ est quo minus consularia comitia ha¬
berentur. Ereati consules l. ualerius ponnis M. Mamilius: cui ca-¬
pitolino postea fuit cognomen. Hi consules magnos ludos fecere.: qͦs
n furius dictator uouerat ueienti bello. Fodem anno aedes iunoĩs

Expanded text:
ostentantes; ne exsulem, extorrem populum Romanum ab solo patrio ac dis ostentantes; ne exsulem, extorrem populum Romanum ab solo patrio ac dis penatibus in hostium urbem agerent, eoque rem adducerent ut melius fuerit non capi Ueios, ne Roma desereretur. quia non ui agebant sed precibus, et inter preces multa deorum mentio erat, religiosum parti maximae fuit, et legem una plures tribus antiquarunt quam iusserunt. adeoque ea uictoria laeta patribus fuit, ut postero die referentibus consulibus senatus consultum fieret ut agri Ueientani septena iugera plebi diuiderentur, nec patribus familiae tantum, sed ut omnium in domo liberorum capitum ratio haberetur, uellentque in eam spem liberos tollere. eo munere delenita plebe nihil certatum est quo minus consularia comitia haberentur. creati consules L. Ualerius Potitus M. Manlius , cui Capitolino postea fuit cognomen. hi consules magnos ludos fecere, quos M. Furius dictator uouerat Ueienti bello. eodem anno aedes Iunonis
Abbreviated transcription (Latin):
iras hominũ. Senatum uõ incitare aduersus legem haud desistebat:ne
aliter descenderent in foꝵ: cum dies ferenda legis uenissẽt sibi ꝓ ari
Nam quod ad se priuatĩ attineat:si suae gloriae sibi inter dimicationes
meminisse patriae sit: fas sibi amplum quoq esse urbem ab se captam
frequentari. quotidie se frui monimento gloriae suae. & ante oculos su¬
os hr̃e urbem latam in triumpho suo. insistere omnes uestigiis laudũ
suaꝵ: sed nefas ducere desertam ac relictam ab liis ĩmortalib inco¬
li urbem: & in captiuo solo habitare populũ ro. & uictricem patriam¬
in uictam mutari. His adhortationib patres concitati principes se¬¬
nes iuuenesq cum ferretur lex agmine facto in foꝵ uenerunt. dissi:¬
patiq per tribus suos quisq tribules prensantes orare cum lacrimis
sent: desererent. tapitoliũ. aedem uestȩ. caetera circa templa deorum

Expanded text:
iras hominum: senatum uero incitare aduersus legem haud desistebat: ne iras hominum: senatum uero incitare aduersus legem haud desistebat: ne aliter descenderent in forum, cum dies ferendae legis uenisset, quam ut quinam quod ad se priuatim attineat, si suae gloriae sibi inter dimicationem patriae meminisse sit fas, sibi amplum quoque esse urbem ab se captam frequentari, cottidie se frui monumento gloriae suae et ante oculos habere urbem latam in triumpho suo, insistere omnes uestigiis laudum suarum; sed nefas ducere desertam ac relictam ab dis immortalibus incoli urbem, et in captiuo solo habitare populum Romanum et uictrice patria uictam mutari. his adhortationibus principes concitati patres senes iuuenesque cum ferretur lex agmine facto in forum uenerunt, dissipatique per tribus, suos quisque tribules prensantes, orare cum lacrimis sent desererent, Capitolium, aedem Uestae, cetera circa templa deorum
Abbreviated transcription (Latin):
consensu ad fidem senatus ꝑtinebat.Neque.n.eos, aut uitae ullo crimi
ne: aut gesti magistratus quisquã arguebat. praeterꝗͣ qđ gratifican¬
tes patrib rogationi tribunitiae intercessissent. Uicit tñ gram senatus
plebis ira: & pessimo exemplo.innoxii denis milib grauis aeris damna¬¬
ti sunt. Ied aegre passi patres. Camillus palam sceleris plebem arguere
quae iam in suos uersa non intelliger& se prauo iuditio de tribunis
intercessionẽ sustulisse: & intercessione sublata tribunitiã potestatem
euertisse.Nam quod illi sperarent effrenatã licentiã eius magistratus
patres laturos falli eos: si tribunina uis. tribunitio auxilio repelli neqͥat
aliud telum patres inuenturos esse. Consulesq: increpabat: quod fide
publica decipi tribunos eos taciti tulissent: qui senatus auctoritatẽ se¬
cuti essent. Haec pro palam contionabundus in dies: magis augebat

Expanded text:
consensu ad fidem senatus pertinebat; neque enim eos aut uitae ullo crimine consensu ad fidem senatus pertinebat; neque enim eos aut uitae ullo crimine alio aut gesti magistratus quisquam arguebat praeterquam quod gratificantes patribus rogationi tribuniciae intercessissent. uicit tamen gratiam senatus plebis ira et pessimo exemplo innoxii denis milibus grauis aeris condemnati sunt. id aegre passi patres; Camillus palam sceleris plebem arguere quae iam in suos uersa non intellegeret se prauo iudicio de tribunis intercessionem sustulisse, intercessione sublata tribuniciam potestatem euertisse; nam quod illi sperarent effrenatam licentiam eius magistratus patres laturos, falli eos. si tribunicia uis tribunicio auxilio repelli nequeat, aliud telum patres inuenturos esse; consulesque increpabat quod fide publica decipi tribunos eos taciti tulissent qui senatus auctoritatem secuti essent. haec propalam contionabundus in dies magis augebat
Abbreviated transcription (Latin):
plebes ualuit. Quẽ dolorem patres ulti sunt:senatus con.facto: ut cõ¬
sules inuisus plebi magr̃atus crearentur. Annũ post ꝗntum decimũ
creati consules lucrenus Flauius Sergius Sulpitius tamerinus. Prĩ¬
cipio huius anni ferociter: quia nemo ex collegio intercessurus erat.
coortis ad perferendam legem tribunis plebis.Nec segnius ob id ip̃m con¬
sulib resistentib: omĩq ciuitate in unam eam curam conuersa. Uiteliã
coloniam romanã in suo agro quã equi expugnauerũt colonorꝵq ꝑs
maxima incolumis. quia nocte proditione oppidũ captum: liberã ꝑ ad
uersa urbis fugam dederat: romã ꝑfugere. L. lucretio consuli ea pro¬
umtia euenit. Is cum exercitu profectus: atie hostes uitit. Uictorq ro¬
mam ad maius aliquãto certamẽ redit.Dies dicta erat tribunis plebrs
biennii superioris A. uirginio & &: pomponio:quos defendi patrum

Expanded text:
plebs ualuit; quem dolorem ulti patres sunt senatus consulto facto ut conplebs ualuit; quem dolorem ulti patres sunt senatus consulto facto ut consules, inuisus plebi magistratus, crearentur. annum post quintum decimum creati consules L. Lucretius Flauus Ser. Sulpicius Camerinus . principio huius anni ferociter quia nemo ex collegio intercessurus erat coortis ad perferendam legem tribunis plebis nec segnius ob id ipsum consulibus resistentibus omnique ciuitate in unam eam curam conuersa, Uitelliam coloniam Romanam in suo agro Aequi expugnant. colonorum pars maxima incolumis, quia nocte proditione oppidum captum liberam per auersa urbis fugam dederat, Romam perfugere. L. Lucretio consuli ea prouincia euenit. is cum exercitu profectus acie hostes uicit, uictorque Romam ad maius aliquanto certamen redit. dies dicta erat tribunis plebis biennii superioris A. Uerginio et Q. Pomponio , quos defendi patrum