comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui amore captum se non neget. quippiam
fecisse: in quo pris houum: deorumq regis
facta imitatus uideatur. Hec tum secum
momus. At alia ex parte dea fortuna uir¬
tuti eam ob rem infensar qđ iampridem con¬
stituendaꝵ rerum apud mortales ꝓuinciã
affectassee: qđue in ea re sibi deam uirtutẽ
platumiri dedignaret᷑: totam se ad emulã
detarbandam apparabat. Ea dere dum
queq apud mortales agerent᷑ obẜuat: sensit
quale interea eẽt terris obortum mmmane mõ¬
strum: cumq uisendis monstris maiorem in
modum delectaretur: & instituisset suas ẽẽ
partes uirtutis dee cepta. quo ad inse eẽt drri¬
mere. leta ad terras applicuit conueniendi fa¬
mam cupiditate : captandeq ad ledendũ ocoasiois
gratia. Sed illico mrem sibi ingratisimã mcidit
nanꝗ herculem quidem acrẽ. assiduumq aduersus
monstra ꝑduellionẽ clauã manu librantem
totoq ĩ nixu famã petentem offendit. Fa de re

Expanded text:
qui, amore captum, se non neget quippiam qui, amore captum, se non neget quippiam fecisse, in quo patris hominum deorumque regis facta imitatus videatur. Haec tum secum Momus. At alia ex parte dea Fortuna, Virtuti ob eam rem infensa, quod iam pridem constituendarum rerum apud mortales provinciam affectasset quodve in ea re sibi deam Virtutem praelatum iri dedignaretur, totam se ad aemulam deturbandam apparabat. Ea de re, dum quaeque apud mortales agerentur observat, sensit quale interea esset terris obortum immane monstrum, cumque visendis monstris maiorem in modum delectaretur, et instituisset suas esse partes Virtutis deae caepta, quoad in se esset, dirimere, laeta ad terras applicuit conveniendi Famam cupiditate captandaeque ad laedendum occasionis gratia. Sed illico in rem sibi gratissimam incidit: namque Herculem quidem, acrem assiduumque adversus monstra perduellionem, clavam manu librantem totoque innixu Famam petentem offendit. Ea de re
Abbreviated transcription (Latin):
reant. grauiter offendant᷑. esseq hominũ
ingenium huius modi meminerat: ut graues
etiam laudatores. atq maturos habeat suspec¬
tos. leuissimis uͦ obtrectatoribus ultͦ credat.
& optimoꝵ egregie facta. minori cum
uoluptate audat. ꝗͣ perditissimoꝵ calumnias.
calumniasq ip̃as pro cognitis exploratissimisq
referat: ueris uͦ laudibus aliquid semꝑ detra.¬
hat: atq imminuat. Addehis. ꝙ totam
hominis mirificam. diuinamq: anii. ĩgenii
morumq pulchritudinẽ: & laudis decus unico
suspecto iutii neuo despiciunt: atq fastidiunt.
Quȩ cum ita eẽnt. de re ip̃a sic statuebat momus
fore: ut quo superũ ferme inuenias neminẽ:
cui non insint domestice alique insignes illu¬
stresq macule turpitudinis . eo non defutur
quin fame rumoribus apud mortales deor
opimoni uehem̃ter officiat᷑. Ceterum pro
uiciata ab se intemplo puella: non difficilẽ
hrẽ se apud iouem causam rebatur eum:

Expanded text:
reant graviter offendantur, esseque hominum reant graviter offendantur, esseque hominum ingenium huiusmodi meminerat, ut graves etiam laudatores atque maturos habeat suspectos, levissimis vero obtrectatoribus ultro credat, et optimorum egregie facta minori cum voluptate audiat quam perditissimorum calumnias, calumniasque ipsas pro cognitis exploratissimisque referat, veris vero laudibus aliquid semper detrahat atque imminuat. Adde his quod totam hominis mirificam divinamque animi, ingenii, morumque pulchritudinem et laudis decus unico suspecto vitii naevo despiciunt atque fastidiunt. Quae cum ita essent, de re ipsa sic statuebat Momus fore ut, quo superum ferme invenias neminem cui non insint domesticae aliquae insignes illustresque maculae turpitudinis, eo non defuturum quin Famae rumoribus apud mortales deorum opinioni vehementer officiatur. Ceterum, pro vitiata ab se in templo puella, non difficilem habere se apud Iovem causam rebatur, eum
Abbreviated transcription (Latin):
tabat: quod ipm fama dea non continuo stru¬
tari. renoscitare. uulgoq propalare. sũma
industria. incredibili iugilantia. intolerabiliq
labore ĩ niteretur. Iam execrabile ex se pro¬
genitum malum intuens momus primo ce¬
perat suspicari. fore ut pessime secum ab
diis ageretur. Redibat imentẽ quale ab
se foret in templo preterdeum hominumq:
iusq fasq cõmissum facinus. Illud etiam
ꝓturbabat ꝙ suoꝵ apud diuos cõmodorum
interpretem deam alienasset ab seraudaci
temerarioq libidinis scelere: & uerebat᷑ ne
maximo istius unius fame preconio magrs
deoꝵ apud homines uis & maiestas in note¬
sceret : atq inde & metuere & enerari deos
credulum uulgus multo assuesceret. Sed alia
ex parte erat. ut se recrearet. ꝙ intelligebat
que improbes alioꝵ gaudere facta recensere.
Et adnotarat mortalium mores. qui quidem
non tam recte. pieq cuiusꝗͣ factis moueant᷑:
ꝗͣ ut ex his. que pro officio minus facta appa¬

Expanded text:
tabat, quod ipsum Fama dea non continuo scrutabat, quod ipsum Fama dea non continuo scrutari, renoscitare, vulgoque propalare summa industria, incredibili vigilantia, intolerabilique labore inniteretur. Tam exsecrabile ex se progenitum malum intuens Momus primum caeperat suspicari fore ut pessime secum a diis ageretur. Redibat in mentem quale ab se foret in templo, praeter deum hominumque ius fasque, commissum facinus. Illud etiam perturbabat, quod suorum apud divos commodorum interpretem deam alienasset ab se audaci temerarioque libidinis scelere, et verebatur ne maximo istius unius Famae praeconio magnorum deorum apud homines ius et maiestas innotesceret, atque inde et metuere et venerari deos credulum vulgus molto assuesceret. Sed alia ex parte erat ut se recrearet quod intelligebat nprimis quae improbes aliorum gaudere facta recensere, et adnotarat mortalium mores, qui quidem non tam recte pieque cuiusquam factis moveantur quam ut ex iis quae pro officio minus facta appa
Abbreviated transcription (Latin):
momus fenestram furtum. ꝑ hanc monstrũ
eiecit. fama idtirco quo primum solutis mẽ¬
bris licuit: eo repente lacertos intentans se
agitare. ac perinde sublimi pendere aere
uolitando institit: quo ad euestigio didicit
euolare tanta pernicitate : ut non radius
& umbra: non oculi acies: non animi ulla
uis. ulla ex parte ad istius unius celeritacem
possit comparari. Ferunt hanc unicotem¬
poris momento campos maratanios: leutricosq
& salaminas: & termopilas. & cãnas. et
trãsimenũ & furculas: & scilleos scopulos
et ciclopea saxa. ydaliasq siluas: & hercu¬
leas gades. & birsem : & thalas . & aclantis
axem: et ubi niueos aurora phebo frenat
equos. & ubi glaciali stridet occeanõ immer¬
sussol: omnia inꝗͣ hec : & pleraq omĩa quę¬
uisalia istiusmodi momento lustrasse famã.
Accessit ꝙ uisendi: auscultandi: referendiq
auiditate. ac studio flagrans. nihil uspiam
tam seclusum: additum: ob inuolutũq lati¬

Expanded text:
Momus fenestram furtum, per hanc monstrum Momus fenestram furtum, per hanc monstrum eiecit. Fama idcirco, quo primum solutis membris licuit, eo repente lacertos intentans se agitare ac perinde sublimi pendere aere volitando institit, quoad e vestigio didicit evolare tanta pernicitate ut non radius et umbra, non oculi acies, non animi ulla vis ulla ex parte ad unius istius celeritatem possit comparari. Ferunt hanc unico temporis momento campos Marathonios Leutricosque et Salaminas et Thermopylas et Cannas et Trasimenum et Furculas et Scylleos scopulos et cyclopea saxa Idaliasque silvas et Herculeas Gades et Byrsen et Thalas et Atlantis axem et ubi niveos Aurora Phoebo frenat equos et ubi glaciali stridet oceano immersus Sol, omnia, inquam, haec et pleraque omnia quaevis alia istiusmodi momento lustrasse Famam. Accessit quod visendi, auscultandi referendique aviditate ac studio flagrans, nihil uspiam tam seclusum, abditum obinvolutumque lati
Abbreviated transcription (Latin):
uti assoles intriuiis ad pueros. fessosq uectores
tete ostentans. signis mutoꝵ more ganniens
restitas. Ad debat & laudem oculo eẽ inde¬
center lippam. tum & posteritatẽ pedibus
retrouersis egre pergere affirmabat: & ad uir¬
tutem deam uersus: cum tibi inquit laus capil.¬
lum pectit ad frontem: pectus germiũq tuũ
multo conspergitur sordium feditate. Mostri
istius modi cõmota procacitate uintus dea aio
reperebat: ꝗͣ ferme oiũm dicacissimoꝵ sit naͣ
& ingenium. ut facile queant uetera negligere
mõ noua ad obloquendum suppeditent. Et
eosdem meminerat recentibus in horas unde¬
uis captis rumoribus gaudere: spretisq uul¬
gatis historiis semꝑ aliquid recentis fabule cap¬
tare. Quȩ cum ita eẽnt. bene confulta dea:
abi tumquit malam mrem fama. qñ ꝗdem
fari non desmas: aliasq tibi. quas recites fabulas
alibi comperito: atq hec dicens ꝑ quam fecisset

Expanded text:
uti assoles, in triviis ad pueros fessosque vectores uti assoles, in triviis ad pueros fessosque vectores tete ostentans signis, mutorum more ganniens, restitas?" Addebat et Laudem oculo esse indecenter lippam, tum et Posteritatem pedibus retroversis aegre pergere affirmabat. Et ad Virtutem deam versum "Cum tibi" inquit "Laus capillum pectit ad frontem, pectus gremiumque tuum multa conspergitur sordium foeditate". Monstri istiusmodi commota procacitate Virtus dea animo repetebat quam ferme omnium dicacissimorum sit natura et ingenium ut facile queant vetera negligere, modo nova ad obloquendum suppeditent, et eosdem meminerat recentibus in horas undevis captis rumoribus gaudere, spretisque vulgatis historiis semper aliquid recentis fabulae captare. Quae cum ita essent, bene consulta dea "Abi tu" inquit "malam in rem, Fama, quandoquidem fari non desinis, aliasque tibi quas recites fabulas alibi comperito", atque haec dicens, per quam fecisset
Abbreviated transcription (Latin):
tum istic puella intrudere monstrum iteꝵ
atq iterum mitebat᷑ : quo saltim si minꝰ
posset necare a suoꝵ oculis abderet atq
exponeret. In eo exequendo opere iam
tum animis neruisq defecerat : Tantis
ig casibus confectam puellam dea mater
dudum conspicata ingenuit. ergo ut
puelle tanto in discrimine opem afferret.
quasi tum primu a somno expergefacta
adstitit. ac desine inquit. ip̃a expediam:
graduq citato properanss dextero pede uo¬
lutantis monstri colla compressit. Mostrum
uͦ etsi quasi irretitum nequicꝗ hisceret:
uerbonim tam̃ petulantia insblescebat
Queq enim illic conspicarentur. decantare
minime intermittebat. quin & que audisset
uidissetq nunꝗͣ uera falsis miscens referebat
Tropheum enim. eriumphumq non iurtute
natos. sed casus fortuneq filios. & eoruim
alterum eẽ stolidum: alterũ dementẽ adui¬
rabat.: hosq irridens. yo trophee. yotrium¬
phe uocifenabat. Tuq heus trophee quid ni

Expanded text:
tum istic puella intrudere monstrum iterum tum istic puella intrudere monstrum iterum atque iterum innitebatur, quo saltem, si minus posset necare, a suorum oculis obderet atque exponeret. In eo exequendo opere iam tum animis viribusque defecerat. Tantis igitur casibus confectam puellam dea mater dudum conspicata ingemuit. Ergo ut puellae tanto in discrimine opem afferret, quasi tum primum a somno expergefacta adstitit, ac "Desine" inquit "ipsa expediam", graduque citato properans dextro pede volutantis monstri colla compressit. Monstrum vero, etsi quasi irretitum nequicquam hisceret, verborum tamen petulantia insolescebat quaeque enim illic conspicarentur decantare minime intermittebat, quin et quae audisset vidissetque, nonnunquam vera falsis miscens, referebat. Triumphum enim Trophaeumque non Virtute natos, sed Casus Fortunaeque filios, et eorum alterum esse stolidum, alterum dementem adiurabat, hosque irridens "Io Throphee, io Triumphe!" vociferabat "tuque heus, Trophaee, quidni,
Abbreviated transcription (Latin):
animi ferebat solicitudinẽ : & curiositatẽ
curtũ spectandi: omnesq motus excipiendi:
qua interuitiandum parens agitabatur.
ludq uehementius perturbabat ꝙ mira
& nimiũ intempestiua eẽt loquautate
preditũ nanq uel nascendo quidem conari
uerba ceperat. Tantum ex se natum malũ
puella non odisse non poterat. ea dereid
opprimere om̃ibus aggressa est modis. sed
frustra. Deo enim deaq progenitũ animãs
morti nequicꝗͣ obnoxium uigebat. sed hinc
huc. illac. e matris manibus resuleitare:
suffugitare : rursus repere ꝑ sinus. per
uestesq interlabi non cessabat. Quin&
plagis ictibusq: collisũ. uoce. corpore. ac
iuribus excrescebat. Aderat illic propter
ex leuconicis plumis puluinar: quo solaicita
puella uolutabile inquietissimũq id mon¬
strum suppresfans opprimere mnitebat
At monstrum miris modis reluctans unguib
dentibusq ita puluinar collacerauit: ut
medias inter plumas inserperet. Enim

Expanded text:
animi ferebat sollicitudinem et curiositatem animi ferebat sollicitudinem et curiositatem circumspectandi omnesque motus excipiendi qua inter vitiandum parens agitabatur, illudque vehementius perturbabat, quod mira et nimium intempestiva esset loquacitate praeditum: namque vel nascendo quidem conari verba caeperat. Tantum ex se natum malum puella non odisse non poterat: ea de re id opprimere omnibus aggressa est modis, sed frustra. Deo enim deaque progenitum animans, morti nequicquam obnoxium, vigebat, sed hinc, huc, illac e matris manibus resultitare, suffugitare, rursus repere per sinus per vestesque interlabi non cessabat: quin et plagis ictibusque collisum voce, corpore ac viribus excrescebat. Aderat illic prope ex leuconicis plumis pulvinar, quo sollicita puella volutabile inquietissimumque id monstrum suppressans opprimere innitebatur. At monstrum miris modis reluctans unguibus dentibusque ita pulvinar collaceravit ut medias inter plumas inserperet. Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
suam suorumq notam: et ignominiã promul¬
gare. atq comittere fortassis clamitando ut
ad unius filie acceptam contumeliam. noue
ẽt uindicandi mimicitie in suos redundature
cõmodius ducit quasi ꝑ somnũ dissimulãdo
& obaudiendo quo ad tempus ferat rei atro¬
citatem leuare. Ergo prona despectat. tacitap¬
expectat qualem sibi res ip̃a exitum adducat¬
ꝑ uella uͦ insperato momi scelere extemta.
uxdum animos. ormesq collegerat. cum
se factam compressu grauidam & partui ma¬
turam sentit. Codemq fermne tp̃ris mom̃ẽto
mirum dictu sponte sua fetum erupisse aĩad¬
uertit  Fost id: quod ex se natum eẽt. colli¬
gens monstrũ horrendum teterimumq
demirans stupuit atq uehementꝰ indoluit
Monstro preter cetera feda & obscena illud
aderat longe incredibile: ꝙ totidem oculis.
totidem auribus: totidem micabat linguis.
quot &t ip̃e modo parens edera confertus fue¬
rat foliis. Accedebat ꝙ prese eam ipsam

Expanded text:
suam suorumque notam et ignominiam promulsuam suorumque notam et ignominiam promulgare atque committere fortassis clamitando, ut ad unius filiae acceptam contumeliam novae etiam inimicitiae in suos redundaturae iniquitate commodius ducit quasi per somnum dissimulando et obaudiendo quoad tempus ferat rei atrocitatem levare. Ergo prona despectat, tacitaqexspectat qualem sibi res ipsa exitum adducat. Puella vero, insperato Momi scelere exterrita, vixdum animos crinesque collegerat, cum se factam compressu gravidam et partui maturam sentit, eodemque ferme temporis momento mirum dictu sponte sua foetum erupisse animadvertit; post id, quod ex se natum esset colligens monstrum horrendum teterrimumque demirans stupuit atque vehementer indoluit. Monstro praeter cetera foeda et obscena illud aderat longe incredibile, quod totidem oculis, totidem auribus, totidem micabat linguis quot et ipse parens hederae consertus fuerat foliis. Accedebat quod prae se eam ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
uilissimi sturre: ꝙ nullos neq deos. neq hõĩes
uereri: id demum inuita optimũ cõmodissimũq
deputent. ꝑ ederam istam ipam conscendebãt
stuprandi profanandiq templi gr̃a . p̃hensisq
hinc: etq illinc ramusculi multa ui innixi
in fenestram euadere elaborabant. Qua ex
re effectum est. ut momus non secus. atq per
capillos distractus. cum parte puerentis uetu¬
state muri corruere coactus sit. Eam iniuria
momus egre tulit. Id circo in torrentẽ uersꝰ
impudentes ip̃os stumas. fetidam per cloacam
traxit atq submersit. At uirtus dea primo
reluctantis filie strepitu excita: ut erat ingenio
acutissimo: & consilio presenti optimũ opor¬
tunissimũq ex tempore consilium miuit.
Quod quidem doctissimi prudentissimiq rerũ
agendaꝵ in hanc usq diem tunti tomproba¬
uere. Quamenim rem ne facta eet. poterat
ope nulla consequi :: eam noluit ad pñtem

Expanded text:
vilissimi scurrae, quod nullos neque deos neque homines vilissimi scurrae, quod nullos neque deos neque homines vereri, id demum in vita optimum commodissimumque deputent, per hederam istam ipsam conscendebant stuprandi profanandique templi gratia, prehensisque hinc atque illinc ramusculis multa vi innixi in fenestram evadere elaborabant. Qua ex re effectum est ut Momus, non secus ac per capillos distractus, cum parte putrentis vetustate muri corruere coactus sit. Eam iniuriam Momus aegre tulit: idcirco in torrentem versus impudentes ipsos scurras foetidam per cloacam traxit atque submersit. At Virtus dea, primo reluctantis filiae strepitu excita, ut erat ingenio acutissimo et consilio praesenti, optimum opportunissimumque ex tempore consilium inivit, quod quidem doctissimi prudentissimique rerum agendarum in hanc usque diem cuncti comprobavere. Quam enim rem ne facta esset poterat ope nulla consequi, eam noluit ad praesentem
Abbreviated transcription (Latin):
rursus item se se leuissima quauis oborta suspi¬
tione reuocabat: atq continebat. Iterato ad
tementatẽ excitabat᷑ iterato inter audendu
hresitabat. Ac ad omnesanimi intanto facino¬
re concitatos metus. nequibat totis frondibus
non titubare. Puella dea commotaꝵ frõdiu
leui tum primũ illecta sonitu: oculos eo deflexe¬
rat. Moxubi pendentis ramos edere: & quasi
plausu gestientes frondes conspicata. paulalu
& crinis in nodandis destitisset. sue non oblita
leuitatis. uindanti ex palmite sibi coronam
facere aggrediebatur. Quid hic momi auda¬
ciam referum: Enim sese attrectantẽ puellã
totis lacertis complexus oppressit. atq omnem
in partẽ nedus a somno excitis. male qđ
temptasset. uerteret. oculos atq aures intentas
atq arrectas porrigens peruicit. Alox se in
fenestre limite retraxit. & illic paululũ suas
inde amores uictor. securusq spectans tõstitit.
Sed uide quid faciat improbitas. plebei aliqui

Expanded text:
rursus item sese levissima quavis oborta suspirursus item sese levissima quavis oborta suspicione revocabat atque continebat, iterato ad temeritatem excitabatur, iterato inter audendum haesitabat ac ad omnes animi intento facinore concitatos metus nequiebat totis frondibus non titubare. Puella dea, commotarum frondium levi tum primum allecta sonitu, oculos eo defixerat. Mox ubi pendentis ramos hederae et quasi plausu gestientes frondes conspicata paululum a crinibus innodandis destitisset, suae non oblita levitatis viridanti sibi ex palmite coronam facere aggrediebatur. Quid hic Momi audaciam referam? Etenim sese attrectantem puellam totis lacertis complexus oppressit, atque omnem in partem, ne diis a somno excitatis male quod tentasset verteret, oculos atque aures intentas atque arrectas porrigens pervicit. Mox se in fenestrae limitem retraxit et illic paululum suos inde amores victor securusque spectans constitit. Sed vide quid faciat improbitas. Plebei aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
ad murum templi uetustate asperum adhe¬
rescere: et brachia multo sursum uersus ten¬
dere umguesq: barbamq inter lapidum iic̃¬
turas infigere: totis manibus: totisq contẽdit
pedibus quo ad in ederamuersus ip̃am ꝑfene¬
stram arduus nrepsit. Illinc ubi aspexit
solam fortassis laudem, matre fribusq conso¬
pitis in suis conc̃inandis capillis ad tersum
tempdi lapidem: quasi ad speculum adiugilare
preamoris furore male sui compos & aĩo
in omnẽ audaciam percitus. quo se uertat.
quid captet consilii non muenit. preterid.
ut pronus. tacieusq amatorii furti oceasionẽ
prestolet᷑ Idcirco muro sensim diffluens in¬
tensis brachiis animo suspensus dependebat
quom statu atq expectatione positus. difficile
dictu est. ꝗͣ & more. et sui esset impatiens
Ad puellam enimfactus propior. aerius flagrabat
amoris ftacibus: alia ex parte multa ueritus
refrigescebat. Rursus omnia potenit aggredi

Expanded text:
ad murum templi vetustate asperum adhaead murum templi vetustate asperum adhaerescere et brachia multo sursum versus tendere, unguesque barbamque inter lapidum iuncturas infigere totis manibus totisque contendit pedibus, quoad in hederam versus ipsam per fenestram arduus irrepsit. Illinc ubi aspexit solam fortassis Laudem, matre fratribusque consopitis, in suis concinnandis capillis ad tersum templi lapidem quasi ad speculum advigilare, prae amoris furore male sui compos et animo in omnem audaciam percitus, quo se vertat, quid captet consilii non invenit praeter id, ut pronus tacitusque amatorii furti occasionem praestoletur. Idcirco muro sensim diffluens intensis brachiis animo suspensus dependebat; quo in statu atque exspectatione positus difficile dictu est quam et morae et sui esset impatiens. Ad puellam enim factus propior acrius flagrabat amoris facibus, alia ex parte, multa veritus, refrigescebat atque contremiscebat. Rursus omnia poterat aggredi,
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑtẽptãs. Sed cum omines eius hr̃i frustra
conatus obiectis firmatisq templi partis intelligeret:
pedem animũq inde: quasi iam tum ceptam
obsidionẽ dissoluens auerterat: sed cum intꝰ
discedendum iterato ad templum uersus con¬
stitisset. & suspirans rutsus huo atq illuc
suspexisset. forte neglectam posticam fenestrã
aĩaduertit. ꝑ ipam hanc seu furtim. seu ui
suos sibi fore petendos amores instituit. Sealas
eo admouere loco & publicto & hoium frequẽtia
cntilfesto. cum difficile. atꝙ aroliuis. tum &
prore agenda erat haud quaꝗͣ tutissimum
Ergo istic oculis ab fenestra ip̃a pendens : hinc
uͦ animũ in omnes partes concitans. plura
deliberabat. multa audebat: cuncta metue¬
bat. furoreq libidnis agitatus inter spem:
atq metum extuabat. At cum sese colle¬
gisset. & memoria repetisset quid uelo ab
dea uirtute suscepto posset. illico se se hortatꝰ

Expanded text:
atque pertentans; sed cum omnes eius haberi fustra atque pertentans; sed cum omnes eius haberi fustra conatus obiectis firmatisque templi portis intelligeret, pedem animumque inde quasi iam tum caeptam obsidionem dissolvens averterat. Sed cum inter discedendum iterato ad templum versus constitisset et suspirans rursus huc atque illuc suspexisset, forte neglectam posticam fenestram animadvertit: per ipsam hanc, seu furtim seu vi, suos sibi fore petendos amores instituit. Scalas eo admovere loco et publico et hominum frequentia circunsepto cum difficile atque arduum, tum et pro re agenda erat haudquaquam tutissimum. Ergo isthinc oculis ab fenestra ipsa pendens, hinc vero animum in omnes partes concitans plura deliberabat, multa audebat, cuncta metuebat, furoreque libidinis agitatus inter spem atque metum aestuabat. At cum sese collegisset et memoria repetisset quid velo ab dea Virtute suscepto posset, illico sese hortatus
Abbreviated transcription (Latin):
fide illoꝵ maiestati contulisse. quantũ inge¬
mo. & simplici prudentia ualui. Et bene
mihi quidem quo ad in me fuit merito in¬
speratum rei euentum ad culpam esse non
detorquendum. Postremo & quid illud: nũ¬
nam qui incultus a grestesq potuit puellas
deperisse iupiter. factas ꝑ me uenustiores
non ardebit : Uale iuno. Dum hec secum
cõmentaretur momus inudit inmentẽ : ut
tetrm aliud adomretur facinus. dus superis
et diis inferis: et hominũ gni inuisum. infe¬
stum. & detestabile. Digna res memonaeu. leui
re si id ita licet dicere. tam exitiosum exetra¬
bileq malum ẽẽ exortum. Tum & ip̃m flagitiũ
ob inuenti nouitatt̃ habet in se quippiam: quod
afferat. Momũ diximus laudemunam ututis
filiam cepisse adamare. Laude igit᷑ ut potiret᷑
animo destinarat : nihil rerum oiim p̃t̾mutere
Ea de re ad obelusum templum circũ adstabat. lu¬
strans omnes aditus. undiq repetens omnia:

Expanded text:
fide illorum maiestati consuluisse quantum ingefide illorum maiestati consuluisse quantum ingenio et simplici prudentia valui, et bene mihi quidem, quod in me fuit merito, insperatum rei eventum ad culpam esse non detorquendum. Postremo et quid illud? Num qui incultas agrestesque potuit puellas deperisse Iuppiter, factas per me venustiores non ardebit? Vale, Iuno!". Dum haec secum commentaretur Momus, incidit in mentem ut tetrum aliud adoriretur facinus, diis superis et diis inferis et hominum generi invisum, infestum et detestabile. Digna res memoratu levi re, si id ita licet dicere, tam exitiosum execrabileque malum esse exortum. Tum et ipsum flagitium ob inventi novitatem habet in se quippiam quod afferat. Momum diximus Laudem, unam Virtutis filiam, caepisse adamare. Laude igitur ut potiretur animo destinarat nihil rerum omnium praetermittere. Ea de re ad obclusum templum circum astabat, lustrans omnes aditus, undique repetens omnia
Abbreviated transcription (Latin):
dies extrescet desidiosis mertibusq labor. Sm
hec negligent desidia. et fastidio actu est
nulli sunt. Tolle qui pareant. frustra ĩperes
Non habeant dii qui ad sui numinis uenerationẽ
animos subigant. quanti tu putes eẽte suꝑũ:
Accedit huc. ꝙ sunt quidẽ dii ip̃i plus satis am¬
bitiosi. & popularis submissionis. assentatio.¬
nisq: maioreminmodum auidi. Sunt alia
ex parte supini ignaui desides. quo fiet
ut nectare atq ambrosia immersi & obruti
noua. et insperata huiusmodire: quasi a
somno exciti quid quisq sibi priuatim con¬
silioꝵ captet non heãt. et cõmuni in re
quid statuisse conferat non inueniat. Di¬
sputabunt altercationibus magis ꝗͣ sẽtentiis.
Illic nr̃e aderit opere pretiũ non mediocre.
Namme nieoꝵ mores. et consuetudo fallit
futurum profecto uideo ut contentionis stu¬
diis aliquid irarum et odii inter eos excitet᷑ :
neq dubito quin mme multa ex parte illaꝵ

Expanded text:
dies excrescet desidiosis inertibusque labor. Sin dies excrescet desidiosis inertibusque labor. Sin haec negligent desidia et fastidio, actum est, nulli sunt: tolle qui pareant, frustra imperes. Non habeant dii qui ad sui numinis venerationem animos subigant, quanti tu putes esse te superum? Accedit huc, quod sunt quidem dii ipsi plus satis ambitiosi et popularis submissionis assentationisque maiorem in modum avidi; sunt alia ex parte supini, ignavi, desides, quo fiet ut, nectare atque ambrosia immersi et obruti, nova et insperata huiusmodi re quasi a somno exciti, quid quisque privatim sibi consiliorum captet non habeat et communi in re quid statuisse conferat non inveniat. Disputabunt altercationibus magis quam sententiis. Illic nostrae aderit operae pretium non mediocre. Nam, me ni eorum mores et consuetudo fallit, futurum profecto video, ut in contentionis studiis aliquid irarum et odii inter eos excitetur. Neque dubito quin in me multa ex parte illarum
Abbreviated transcription (Latin):
& modus comparatur. Uel quis meũ hoc uti
par est satis laudarit uindicandi cõmentũ.
ne uͦ non me architectum elegantem om̃is malicie
prebui: hoc nimirum meo facto iduentuꝵ
sentio. superos discet mortalis uoto icessere
noui eius petulantiam: noni procacitatem.
arrogantiam temeritatẽ Nihil sibi rerum
optimarũ : atq diuinaꝵ non deberi deputat.
quid erit quod uotis non aggrediatur. Sulte
appetet. temere affectabit. proteris exposcet
nihil sibi negandum: nihil non ultro confe¬
rendum ducet. deniq quiuis unus homũculoꝵ
cunctos deos sua insolentia expostulando defa¬
tigabit. Illi uõdelitiosi. qui quidem laueta
interceli domicilia omne euum ꝑ ocium
et incuriam ducere instituere : siquid has
res uotoꝵ curarint conferant ad res agẽdas
manum. animumq oportet. ac desment
quidem suo cum ganimede: sua cũ uenere
et cupidine desipiscere uoluptatibus. Adde ꝙ
si de mortalibus benemereri occeperint : m

Expanded text:
et modus comparatur. Vel quis meum hoc, uti et modus comparatur. Vel quis meum hoc, uti par est, satis laudarit vindicandi commentum? Ne vero non me architectum elegantem omnis malitiae praebui? Hoc nimirum meo facto id venturum sentio: superos discet mortalis voto incessere, novi eius petulantiam, novi procacitatem, arrogantiam, temeritatem. Nihil sibi rerum optimarum atque divinarum non deberi deputat. Quid erit quod votis non aggrediatur? Stulte appetet, temere affectabit, proterve exposcet, nihil sibi negandum, nihil non ultro conferendum ducet. Denique quivis unus humunculorum cunctos deos sua insolentia expostulando defatigabit. Illi vero delitiosi, qui quidem lauta inter caeli domicilia omne aevum per otium et incuriam ducere instituere, si quid has res votorum curarint, conferant ad res agendas manum animumque oportet, ac desinant quidem suo cum Ganimede, sua cum Venere et Cupidine desipiscere voluptatibus. Adde quod, si de mortalibus bene mereri occeperint, in
Abbreviated transcription (Latin):
uelis astu ꝑfidiaq callere. Hui quale bipedũ
gñs homines: appage. At qui hoc mii ex
a cerbo exilio obtigisse uoluptati est. ꝙ uafre
et gnauiter uersi pellẽ atq tergiuersatorem
prebere me simulando ac dissimulando per¬
doctus. peritissimusq euaserim. Quas prostõ
artes commodas et usui pernecessarias in illo
apud superos otio: & luxurie illecebris cõstitutꝰ
nunꝗͣ fuissem assecutus. Nunc his meis uexa¬
tus. exagitatusq cãibus . quid est ꝙ te fraus
uerear: o me felicẽ si pristina illa in rerũ
affluentia quid possent indies noua in cõmoda
tenuissem. Non me fedifraga fraus tuis
proditoriis artibus extermmasses: ꝙ si ad
superos rediero. Sed dehis alias. Hoc scio
momum fallet nemo : qñ quidem om̃es fore
improbos pridem ꝑdidicit momus. Ad rem
redeo. Sic seres habet. hic apud homines¬
hic ferendo tolerandoq: dura et aduersa
ad grandes preclarasq resprospere agendas rõ

Expanded text:
velis astu perfidiaque callere. Hui quale bipedum velis astu perfidiaque callere. Hui quale bipedum genus homines! Appage! Atqui hoc mihi ex acerbo exilio obtigisse voluptati est, quod vafre et gnaviter versipellem atque tergiversatorem praebere me simulando ac dissimulando perdoctus peritissimusque evaserim. Quas profecto artes commodas et usui pernecessarias in illo apud superos otio et luxuriae illecebris constitutus nunquam fuissem assecutus. Nunc his meis vexatus exagitatusque casibus, quid est quod te, Fraus, verear? O me felicem, si illa pristina in rerum affluentia quid possent in dies nova incommoda tenuissem: non me, fedifraga Fraus, tuis proditoriis artibus exterminasses! Quod si ad superos rediero... Sed de his alias. Hoc scio, Momum fallet nemo, quandoquidem omnes fore improbos perdidicit Momus. Ad rem redeo. Sic se res habet: hic apud homines ferendo tolerandoque dura et adversa ad grandes praeclarasque res prospere agendas ratio
Abbreviated transcription (Latin):
arte instructas plerasq omnes reddidit .Neꝵ
petiit in abdito facere id consuesterent: ne ꝗs¬
sibi una uiri tantas delitias usurparent: neue
morose domi: & causatrices nouere rescirẽt.
hec momus. atq abiit. ita secum acta sua re¬
putans ut preletitia prope insaniret. Enim
aiebat profecto uti aiint : rerum oiũm uicissi.¬
tudo est. Quis tantam tamq uariã tp̃oꝵ
meoꝵ cõmutationẽ conuersionẽq factam
uspiam potuisset suspicari. Nuper exul
miseriis oberitus diisqu atq hõibus odio et
ludibrio qui fueram: nunc repente ex affue¬
tis perditisq rebus. in tanta hec mea tractus
gaudia nimiruĩ exulto letitia. Sed nõdum
apud me constat. inprimis ne congiatuler ꝙ
ab exilio restitutus pristinam dignitatẽ recu¬
peraturus: an ꝙ hec mihi upidicandi mei rõ
inmentẽ incderit : qua inueniri nulla possit
festiuior. Et profecto hic apud homines uer¬
sari oportet: si quid ad dolum. & fraudem

Expanded text:
arte instructas plerasque omnes reddidit. Verum arte instructas plerasque omnes reddidit. Verum petiit in abdito facere id consuescerent, ne viri quoque sibi una tantas delitias usurparent, neve domi morosae et causatrices novercae resciscerent. Haec Momus, atque abiit ita acta sua secum reputans, ut prae laetitia prope insaniret. "Etenim" aiebat "profecto, uti aiunt, rerum omnium vicissitudo est. Quis tantam tamque variam temporum meorum commutationem conversionemque factam uspiam potuisset suspicari? Nuper exul, miseriis obrutus, diis atque hominibus odio et ludibrio qui fueram, nunc repente ex afflictis perditisque rebus in tanta haec mea tractus gaudia nimirum exulto laetitia. Sed nondum apud me constat inprimis ne congratuler quod ab exilio restitutus pristinam dignitatem recuperaturus sim, an quod haec mihi vindicandi mei ratio in mentem inciderit, qua inveniri nulla possit festivior: et profecto hic apud homines versari oportet, si quid ad dolum et fraudem
Abbreviated transcription (Latin):
unam atq alteram spectans ꝑ ꝗͣ bellulo gestu
ceptos sermones prosecuta. hec mea mꝗt
dixerat nutrx. At ego experrecta pronis
manibus quanta dabotur animi fide ex in¬
somnio uoui. credin. Illico me bona spe
factam firmiorẽ sensi QQuid multa iterato
consopitam me aurora dea  ꝑsomnũ qua
ante resina cenisaq pingerem & pumice
fingerẽ: et craco nitroq crme trgeren
edocuit. Qua exrenos puellasbis felices
arbieror. & ꝙ diuinos aurore uultus his
artibus quoad lubeat. liceat muitar. &
superos deos immortales consulendos. placan¬
dosq uiam heãmus. Hac pacem opemq posce¬
re superum hac dus uolentibus & annuentib
quasi quodam rerum agendaꝵ cõmertio iugi
superis facili leuiq negotio possumus. Ite ea
dere posthac puelle: atq a diis audete uotis
queque collibuerint petereHis fabulis
recitatis momus puellam unam atq: altera
bellissime adornauit: atq sese qua pingerẽt

Expanded text:
unam atque alteram spectans, perquam bellulo gestu unam atque alteram spectans, perquam bellulo gestu caeptos sermones prosecuta, "Haec mea" inquit "dixerat nutrix. At ego experrecta pronis manibus quanta dabatur animi fide ex insomnio vovi. Credin? Illico me bona spe factam firmiorem sensi. Quid multa? Iterato consopitam me Aurora dea per somnium qua arte resina cerusaque pingerem et pumice fingerem et croco nitroque crinem tingerem edocuit. Qua ex re nos puellas bis felices arbitror et quod divinos Aurorae vultus his artibus, quoad lubeat, liceat imitari, esuperos deos immortales consulendos placandosque viam habeamus. Hac pacem opemque poscere superum, hac, diis volentibus et annuentibus, quasi quodam rerum agendarum commercio iungi superis facili levique negotio possumus. Ite ea de re posthac puellae, atque a diis audete votis quaeque collibuerint petere". His fabulis recitatis, Momus puellam unam atque alteram bellissime adornavit atque sese qua pingerent
Abbreviated transcription (Latin):
Nocturna se quidem uigilia fessam. curisq
animi fractam atq defacigatam ruri
mane diluculo obdormiuisse. Et in soniis
uisam sibi curas easdem sua cum defuncta
nutrice repetere. Id erat suam se uehem̃t᷑
sortẽ accusare ꝙ alioquin non oĩo repudi¬
andam ob ingenii dotes puellam uideret.
se nullis fore non ingratam. atq una
presertim re coloris obscenieate haberi a tũctis
mortalibus spretam aeq reiectam. At uetulã
nuenem uisam dicere desine animemi
te hisce fletibus cõmacerare. dabo quopacto
fias formosissima. Ito uoueto superis et ue¬
ner et bacho atq aurore diis tecoronas
tua manu illibatis floribus consertas &d
aram illoꝵ simulachris ad moturã modo
aliquid dent ad te honestandam opis nãq
obsequĩ memores & gratissimi dii que que
potieris prestabunt hac nuericis oratiõe
recitanda momus iam tum aĩos puella z
spe atq cupiditate maiorẽ in modum ot¬
oppleuerat . quas cumita affectas in tueret

Expanded text:
Nocturna se quidem vigilia fessam curisque Nocturna se quidem vigilia fessam curisque animi fractam atque defatigatam ruri mane diluculo obdormivisse et in somnis visam sibi curas easdem sua cum defuncta nutrice repetere. Id erat suam se vehementer sortem accusare quod alioquin non omnino repudiandam ob ingenii dotes puellam videret se nullis fore non ingratam atque una praesertim re, coloris obscenitate, haberi a cunctis mortalibus spretam atque reiectam. At vetulam nutricem visam dicere: "Desine, anime mi, te hisce fletibus commacerare, dabo quo pacto fias formosissima. Ito, voveto superis et Veneri et Baccho atque Aurorae diis te coronas tua manu illibatis floribus consertas ad aram illorum simulacris admoturam, modo aliquid dent ad te honestandam opis. Namque obsequii memores et gratissimi dii quaeque petieris praestabunt". Hac nutricis oratione recitata, Momus iam tum animos puellarum spe atque cupiditate maiorem in modum oppleverat. Quas cum ita affectas intueretur,
Abbreviated transcription (Latin):
dines mee puelle animoq si id uacat: at¬
u̾tite. que uobis utillima & gratiefissia dic¬
tura sum. Discetis enim a me quo pacto &
uos huiusmodi uultu ornatissimo prodeatis
At qui eritis quidem tanto ꝗͣ ip̃a sim. ornatiores
formesior. atq decentior. Quod mita ut
facerem tam mirificidomi largitores dii
imperassent meum apud uos sit fas ꝓfiten
peccatum fortassis poteram tacendo meo
cum animo metum hoc nr̃o solo potiri gau¬
dio: proprioqi hoc inter puellas triumpho
gloriari. Sed superis diis sponte aclubens
pareo. Tuuenus. tu bathe tuq aurea au-¬
rora adeste. faueteq: : dum sancto pioq uro
pro imperio tantitamq: diuini muneris
meas hasce amantissimas carissimasq pu¬
ellas participes facio. his momi dictis pu-¬
elle non facile dici potest. ꝗͣ sese audiendi
discendiq auidas presticerit. Tum momꝰ
cõmentitiam fabulam ordiri grandi uerboꝵ
apparatu cepit in hanc ferme sententiã.

Expanded text:
dines, meae puellae, animoque, si id vacat, addines, meae puellae, animoque, si id vacat, advertite quae vobis utilissima et gratissima dictura sum. Discetis enim a me quo pacto etiam vos huiusmodi vultu ornatissimo prodeatis. Atqui eritis quidem tanto quam ipsa sim ornatiores,formosior atque decentior. Quod ni ita ut facerem tam mirifici doni largitores dii imperassent meum apud vos sit fas profiteri peccatum fortassis poteram tacendo meo cum animo mecum hoc nostro solo potiri gaudio, proprioque hoc inter puellas triumpho gloriari: sed superis diis sponte ac lubens pareo. Tu Venus, tu Bacche, tuque aurea Aurora adeste faveteque, dum sancto pioque vestro pro imperio tanti tamque divini muneris meas hasce amantissimas carissimasque puellas participes facio". His Momi dictis puellae facile non dici potest quam sese audiendi discendique avidas praestiterint. Tum Momus commentitiam fabulam ordiri grandi verborum apparatu caepit in hanc ferme sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
gitationesq suas : ut aliquod se dignum facinꝰ
aggrederetur. intenderat. Ergo nauam
atq mauditam ledendi rationẽ adinuenit
qua ubi nefarie misceret omnia: illic pie
et prohe fecisse uideretur. Et pro malom
uento ab his: qui miunam accepissent. grẽ
haberent᷑. Puellaꝵ enim una erat tersitis
soror in primis ob egregiam deformitatem
urbe tota cognita. Hec ꝙ regio langueret
morbo nis ualitudinis gratia petierat. In
hanc conuersus momus ceteras inter puellas
que tuno forte intriuiis. atq angiportibus
congruerant . inmiscet. uultusq suos nõ
ut antea pallentes: & squalidos sed nouo
quasi miraculo factos roseos: et miro uenu¬
statis splendore a menos ostentans : manuq
sibi insuetos aureos capillos demulcens bellis¬
sime inflectebat. Ad minintibus multoq:¬
muidentibus puellis atq postentibus unde
una hec tersitea oiũm incuriosissima puella
tam repente cõnituerit. Momus composito

Expanded text:
gitationesque suas ut aliquod se dignum facinus gitationesque suas ut aliquod se dignum facinus aggrederetur intenderat. Ergo novam atque inauditam laedendi rationem adinvenit, qua ubi nefarie misceret omnia, illic pie et probe fecisse videretur, et pro malo invento ab iis qui iniuriam accepissent gratiae haberentur. Puellarum enim una erat, Tersitis soror, inprimis ob egregiam deformitatem urbe tota cognita. Haec, quod regio langueret morbo, rus valitudinis gratia petierat. In hanc conversus Momus se ceteras inter puellas, quae tunc forte in triviis atque angiportibus congruerant, immiscet vultusque suos non ut antea pallentes et squalidos sed novo quasi miraculo factos roseos et miro venustatis splendore amoenos ostentans, manuque sibi insuetos aureos capillos demulcens, bellissime inflectebat. Invidentibus puellis atque poscentibus unde una haec Tersitea omnium incuriosissima puella tam repente connituerit, Momus, composito
Abbreviated transcription (Latin):
mimite huiusmodi: & nefarium perpetraret᷑
uerita. uelũ: quo eẽt accinta instar apicis.
quod e celo in puteũ corruens amisisset ad
momi caput aduoluit. Ac tumnquit quas
uoles uarias in facies uersus infestam in te
insidiaꝵ manũ effugies. Quod si pro tuo
officio. que ad deoꝵ rem ꝑtineant. exequere :
id mihi assũmodete ut bñmerito bñfactũ
congratuleris. Post hec ad proceres cõuersa
dea sese nisi in templo a libi pernoctare insti¬
tuisse negat. sed postridie mane si redieriat
habere quippiam : quod cum illis sit maximis
de rebus actura. Demumubi salutatores mis¬
sos faterat euestigio ȩneas graues ualuas ob¬
ducit templo : quo ab impurissimoꝵ audaciuq
contumeliis sit obclusis foribus tutior. Alomꝰ
postꝗ. que neꝗͣ & improbo temptasset. tam
preter spem atq expectacionẽ bens uertere
aĩaduertit: suis ab successibus animos. at
spiritus pristinos resumens omnescuras co¬

Expanded text:
immite huiusmodi et nefarium perpetraretur immite huiusmodi et nefarium perpetraretur verita, velum quo esset accincta, instar apicis quod e caelo in puteum corruens amisisset, ad Momi caput advolvit. "At tu" inquit "quas voles varias in facies versus infestam in te insidiarum manum aufugies, quod si pro tuo officio quae ad deorum rem pertineant exequere, id mihi assumo de te, ut benemerito benefactum congratuleris". Post haec ad proceres conversa dea sese nisi in templo alibi pernoctare instituisse negat, sed postridie mane, si redierint, habere quippiam quod cum illis sit maximis de rebus actura. Demum, ubi salutatores missos fecit, e vestigio aeneas graves valvas obducit templo, quo ab impurissimorum audaciumque contumeliis sit obclusis foribus tutior. Momus, postquam quae nequam et improbe tentasset tam praeter spem atque exspectationem bene vertere animadvertit, suis ab successibus animos atque spiritus pristinos resumens, omnes curas co
Abbreviated transcription (Latin):
apud mortales fueris promertus. profecto ef¬
ficiam: ut nulla ex parte officii tui peniteat.
At qui est quidem: ut de te omnia mihi pollicear.
noui ingenium tuum mome: & de te sic statuo.
dum ita instituas aliquid & tibi salutare : &
diis gratum uelle experiri profecto ex sententia
ꝑficies. Tumõ ĩdpara. & te pristina deoꝵ
gratia dignum presta. Mlaiora longe a nobis
rependent᷑: ꝗͣ promiserimus Momus ad hec
quid aut de se statueret. aut benigne ad mo¬
nenti referret preter la chrimas non hẽbat.
Illud cõmouit deam: ꝙ uetula quedam incur¬
ua cum senio. tum d metu pñtium rerum
pene cõfecto properans. tremitãs. hanelitãs
uoce submissa. hoe homo hoe inquit. ne tu
quãtis inpericulis uersere non intelligis. fuge
hinc miser. teq ab paratis aduersumte ĩsidus¬
empe. Accinatẽ uidi seruo ab latere procerẽ
tradere. ac iubere uti ꝗ ꝓrimũ te rerũ oiũm
ꝑturbatorẽ confoderet. Dea nequid coram

Expanded text:
apud mortales fueris promeritus, profecto efapud mortales fueris promeritus, profecto efficiam ut nulla ex parte officii tui poeniteat. Atqui est quidem ut de te mihi omnia pollicear: novi ingenium tuum, Mome, et de te sic statuo, dum ita instituas aliquid et tibi salutare et diis gratum velle experiri, profecto ex sententia perficies. Tu modo id para et te pristina deorum gratia dignum praesta: maiora longe a nobis rependentur quam promiserimus". Momus ad haec quid aut de se statueret, aut benigne admonenti referret praeter lacrimas non habebat. Illud commovit deam, quod vetula quaedam incurva cum senio, tum et metu praesentium rerum pene confecta, properans, tremitans, anhelitans, voce submissa "Hoe, homo, hoe" inquit "ne tu quantis in periculis versere non intelligis! Fuge hinc, miser, teque ab paratis adversum te insidieripe. Acinacem vidi servo ab latere procerem tradere, ac iubere uti quam primum te rerum omnium perturbatorem confoderet". Dea, ne quid coram
Abbreviated transcription (Latin):
tumultum circũs trepentis plebis sedauit: frontis
& manus gestu regia quadam cum maiestate
ĩnuens. Et ad momũ conuersa. nũ tu hoc
inquit pacto mome que modo apud me polli
dias interpericula faciũ. ferri. armoꝵq consti.¬
tueres ut mutilatoꝵ cadentiũq nr̃a inter
gremia truore asperse diue ad superos rediremꝰ :
Sancore eẽ momũ posthac mente opeamus. Ego
uͦ inquit momus desperatis meis in rebus tantis
lesus in cõmodoꝵ & horum istoꝵ mortalium
iniuriis possum ipsum me non cohibere: quin
mea mala sentiens paululum cedam dolori
Tuum ent uirtus hoc prouidere. uerum miu¬
ria nobis sempiterne magis. ꝗͣ bñficiis certan¬
dum siet. Adsis inquit dea hoc uelim de
me tibi ꝑsuadeas tuis me commodis curãdis
minime defuturam. Et quo firmiori spe.
atq expectatione. que tue sunt partes exeqre
da manum. hoc tibi spondeo. Tu ꝗđẽ siquid
uti mea dete fert opinio. bñ de gne deorum

Expanded text:
tumultum circumstrepentis plebis sedavit frontis tumultum circumstrepentis plebis sedavit frontis et manus gestu, regia quadam cum maiestate innuens, et ad Momum conversa "Num tu hoc" inquit "pacto, Mome, quae modo apud me pollicdias inter pericula facium, ferrique, armorum constitueres, ut mutilatorum cadentiumque nostra inter gremia cruore aspersae divae ad superos rediremus? Saniore esse Momum posthac mente optamus". "Ego vero" inquit Momus "desperatus meis in rebus, tantis laesus incommodorum et horum istorum mortalium iniuriis, non possum ipsum me cohibere quin mea mala sentiens paululum cedam dolori. Tuum erit, Virtus, hoc providere: utrum iniuria nobis sempiterna magis quam beneficiis certandum est?". "Adsis" inquit dea "hoc velim de me tibi persuadeas, tuis me commodis curandis minime defuturam; et quo firmiori spe atque exspectatione quae tuae sint partes exequare, da manum, hoc tibi spondeo: tu quidem, si quid, uti mea de te fert opinio, bene de genere deorum
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am dignitacem tam atroci miuria laces.¬
siti uirtute non tuebimur: Nos insignẽ
paucoꝵ audaciam tam multi uno consensu
et conspiratione nunꝗͣ refellemus: pu¬
deat fede seruitutis. huc ciues. liberos eẽ
nos ostendite. Adeste uiri fortes: tyrãnos
nequire diutius ꝑferre ostendite. Ius ur̃m
tueri. libertatem defendere: ac deniq uitã
seruituti postponere olim posse ostendite. Adeste
ciues Vi temeritas cohercenda. Sequatur
libertatis uindicẽ: qui se ciuem. libertateq dignũ
putat. Arma arma uiri  hec monus. At
ciues qui aderant ut est uulgi uitium & natura
sponte quosq rerum nouaꝵ auctores sequi: &
precipites in ostentatos seditionum fluctus ruere.
iamtum irrtatis animis fremebant. &e passim
indignum facinus procerum accusantes undiq
ad cumultum insurgebant. Id cum aĩ aduer¬
tus et dea ad templi uestibulum se conserens per¬
turbationũ auctore momo accito facile surgẽtez

Expanded text:
nostram dignitatem, tam atroci iniuria lacesnostram dignitatem, tam atroci iniuria lacessiti, virtute non tuebimur? Nos insignem paucorum audaciam tam multi uno consensu et conspiratione nunquam refellemus? Pudeat foedae servitutis! Hic cives liberos esse nos ostendite. Adeste viri fortes, tyrannos nequire diutius perferre ostendite. Ius vestrum tueri, libertatem defendere ac denique vitam servituti postponere olim posse ostendite. Adeste cives, vi temeritas coercenda: sequatur libertatis vindicem qui se civem libertateque dignum putat. Arma, arma, viri!". Haec Momus. At cives qui aderant, ut est vulgi vitium et natura sponte quosque rerum novarum auctores sequi et praecipites in ostentatos seditionum fluctus ruere, iam tum irritatis animis fremebant et passim indignum facinus procerum accusantes undique ad tumultum insurgebant. Id cum animadvertisset dea, ad templi vestibulum se conferens, perturbationum auctore Momo accito, facile surgentem