comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Corripit aeneas ex tẽplo auidusq. refring̃
Cunctantẽ a uatis portat subtecta sybille
Necminus interea misenũ in litore teucri
Tlebant & cineri ingrato sup̃ma ferebant
rincipio pinguẽ tedis& robore secto
Ingentẽ struxere pyrãcui frondib atris
ntexunt latera & feralis ante cupressos
onstituunt decorant ⁊ supsilanitim armus
ascalidoslatices s aena undartiae Esorus
apeaunt corpus q lauant hr cesse u por

Expanded text:
Corripit Aeneas extemplo avidusque refringit Corripit Aeneas extemplo avidusque refringit cunctantem, et vatis portat sub tecta Sibyllae. Nec minus interea Misenum in litore Teucri flebant, et cineri ingrato suprema ferebant. Principio pinguem taedis et robore secto ingentem struxere pyram, cui frondibus atris intexunt latera, et ferales ante cupressos constituunt, decorantque super fulgentibus armis. Pars calidos latices et aëna undantia flammis expediunt, corpusq
Abbreviated transcription (Latin):
Ostendat ne more intanto quando onia uere
S eu nimiũ dete uates missene locita est
S ireo fitis erat geniinae cuforte colu be
psa sub ora uiri catlo uenere uolautes
& uiridi sedere slo cũ maximꝰ heros
Maternas ad gnoscit aues laetusq precatur
Est educes osiqua uia est cursuq. ꝑ auras
Dirigite inlucos ubi pinguem diues opacat
Ranus humũ tuq. odubiis nedefice rebus
Diua paretis sic effatus uestigia pressit
Obseruansq. signa ferans quotendere ꝑ gant
Prascentes illae tantũ ꝓdire uolando
Quantu acie possent oculi seruare sequentũ
Inde ubi uenere ad fauces graue olentis auerdi
Tollunt se celeres liquidũ quaeparaera lapsae
Sedibus optatis genuna suꝑ arbore sidunt
Discolor unde auri ꝑramos aura refulsit
Quale solet siluis brumali frigore uiscũ
Fronde uirere noua qt̃ non suaseminat arbos
&croceo foetu teretis circũdare truncos
Talis erat speties auri frondentis opaca
Ilice sic leni crepitaba ⁊ bracte auento

Expanded text:
ostendat nemore in tanto, quando omnia vere ostendat nemore in tanto, quando omnia vere heu nimium de te vates, Misene, locuta est. Vix ea fatus erat, geminae cum forte columbae ipsa et viridi sedere solo. Tum maximus heros maternas agnoscit aves, laetusque precatur: Este duces, O, si qua via est, cursumque per auras dirigite in lucos, ubi pinguem dives opacat ramus humum. Tuque, O, dubiis ne defice rebus, diva parens. Sic effatus vestigia pressit, observans quae signa ferant, quo tendere pergant. Pascentes illae tantum prodire volando, quantum acie possent oculi servare sequentum. Inde ubi venere ad fauces grave olentis Averni, tollunt se celeres, liquidumque per aëra lapsae sedibus optatis geminae super arbore sidunt, discolor unde auri per ramos aura refulsit. Quale solet silvis brumali frigore viscum fronde virere nova, quod non sua seminat arbos, et croceo fetu teretis circumdare truncos, talis erat species auri frondentis opaca ilice, sic leni crepitabat brattea vento.
Abbreviated transcription (Latin):
& lituo pugnas in signis obibat & hasta
Post qua illi uita uictor spoliauit achilles
Sardino aeneue sese fortisimus heros
adiderit sotiũ non inftriora sequitus
Sedcũ forte cuua dũ ꝑsonat aequera concha
Semens & cantu uocat incer tamina diuos
Aomulus exceptũ tritonsi crede dignuess
Pnt sara uiru spumosa in merserat uhd
E rgo ons magio circu clamore fremebant
Precipue pius aeneas tũ iussa sybillae
H aid mori festionant flentes aramq sepul ehira
Congerere arboribus cadoq educere certant
Itur in antiquã silua stabula alta ferarũ
Procũbunt piceie sonat icta securiba les
Frarineaeq. trabes cuneis & fissile robur
Sciniditur ac uoliunt ingentes montib ornos
Nec non aeneas oꝑa int̃ talia primus
Hortatur sotios paribusq ac cingitur armus
Atq haec ipse suo tristi cũ cerde uolutat
Aspectans silua in mensa & sie forte peues
Siminc se nobis ille aureus arbore ramꝰ

Expanded text:
et lituo pugnas insignis obibat et hasta: et lituo pugnas insignis obibat et hasta: postquam illum vita victor spoliavit Achilles, Dardanio Aeneae sese fortissimus heros addiderat socium, non inferiora secutus. Sed tum, forte cava dum personat aequora concha, demens, et cantu vocat in certamina divos, aemulus exceptum Triton, si credere dignum est, inter saxa virum spumosa inmerserat unda. Ergo omnes magno circum clamore fremebant, praecipue pius Aeneas. Tum iussa Sibyllae, haud mora, festinant flentes, aramque sepulchri congerere arboribus caeloque educere certant. Itur in antiquam silvam, stabula alta ferarum; procumbunt piceae, sonat icta securibus ilex, fraxineaeque trabes cuneis et fissile robur scinditur, advolvunt ingentis montibus ornos. Nec non Aeneas opera inter talia primus hortatur socios, paribusque accingitur armis. Atque haec ipse suo tristi cum corde volutat, aspectans silvam inmensam, et sic voce precatur: Si nunc se nobis ille aureus arbore ramus
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo alte uestiga ocuł & rite reꝑtũ
Carpe manu namque ipse uolens facilisq sequetur
Site fata uocant alit̾ non uirib ullis
Uincere nec duro poteris conuellere ferro
Preterea iacet ex animũ tibi corpus amici
Heu nescis totamq. incestat funere classe
Dum consulta petis nr̃of. in limine pendes
Sedibus hunc refer ante suis & conde sepulchro
Duc nigras pecudes ea prima piacula sunto
Sicdemũ lucos stygios regna inuia uiuis
Aspities dixit pressoq. obmutuit ore
Aeneas maesto defixus lumina uultu
Egreditur linquens antrum caecosq uolutat
Euentus animo secũ cui fidus achates
It comes & paribus curis ueftiga fugie
Multa int̾ sese uario sermone serebant
Quẽ sotiũ exanimũ uates qđ corpus humanđm
Diceret atq. illi misenũ inlitore sicco
Ut uenere uident indigna morte ꝑemptũ
Misenũ aeliden quonon prestantior alter
Aere ciere uiros martemq accendere cantu
Haectoris hic magni fuerat comes haectora circũ

Expanded text:
Ergo alte vestiga oculis, et rite repertum carpe manu; namque ipse volens facilisque sequetur, si te fata vocant; aliter non viribus ullis vincere, nec duro poteris convellere ferro. Praeterea iacet exanimum tibi corpus amici— heu nescis—totamque incestat funere classem, dum consulta petis nostroque in limine pendes. Sedibus hunc refer ante suis et conde sepulchro. Duc nigras pecudes; ea prima piacula sunto: sic demum lucos Stygis et regna invia vivis aspicies. Dixit, pressoque obmutuit ore. Aeneas maesto defixus lumina voltu ingreditur, linquens antrum, caecosque volutat eventus animo secum. Cui fidus Achates it comes, et paribus curis vestigia figit. Multa inter sese vario sermone serebant, quem socium exanimem vates, quod corpus humandum diceret. Atque illi Misenum in litore sicco, ut venere, vident indigna morte peremptum, Misenum Aeoliden, quo non praestantior alter aere ciere viros, Martemque accendere cantu. Hectoris hic magni fuerat comes, Hectora circum
Abbreviated transcription (French):
Eres inspes ur ues uuonẽ manrs cneat er deus
Abstrusa muenis aliens paris sens ce flamie¬
eeta rapit siliuis inuentis flamiou monstrat
At ees doneis in. cesquibus alcus aporlo
elus risprit uates apt. futura
Sedalis ie fano et fugiens mninorarega

Expanded text:
cat ardens abstrusa in venis silicis, pars densa ferarum tecta rapit silvas, inventaque flumina monstrat. At pius Aeneas arces, quibus altus Apollo Delius inspirat vates, aperitque futura. Daedal
Abbreviated transcription (Latin):
Idem orans mandata dabat gnatiq. patrisq
Alna p̾cor miserere potes nãq omia nec te
Nequi qua lucis hec hate preferit auernis
Sipotuit manis arcessere coniugis or pheus
hrecia fretus cychara fidibusq canoris

Expanded text:
idem orans mandata dabat. Gnatique patrisque, idem orans mandata dabat. Gnatique patrisque, alma, precor, miserere;—potes namque omnia, nec te nequiquam lucis Hecate praefecit Avernis;— si potuit Manes arcessere coniugis Orpheus, Threïcia fretus cithara fidibusque canoris, si
Abbreviated transcription (Latin):
Ext̾nique iterũ chalami
Iune cede malis sed contra audentior teo
ua tu ate for tuna sinet uia pͥma salutis
Quod minimereris graia pandet᷑ ab urbe
Talibus exadito dictis cymea sybilla
Horrendas canit ambages antroq remugit
Obscuris uera in uoluens ea frena furenti
Concutit &stimulos suppectore uertit apollo
Ut primũ cessit furor & rabida ora qui er̃
Incipit aeneas heros non ulla laborum
Quirgo noua mi faties in opinaue surgit
Omnia ꝑcepi atq. animo mecũ ante ꝑegi
Unũ oro quando hic inferni ianua regis
Dicitur & tenebrosa palus acheronte refuso
Ire ad conspectum cari genitoris & ora
Contingat doceas iter & sacra ostia pandas
Illũ ego ꝑ flãmas & mille sequentia tela
Eripui his humeris mediaq. ex hoste recepi
Ille meũ comitatus it̃ maria omĩa mecũ
Atq. om̃is pelagiq. minas caeliq ferebat
Inualidus uires ultra sortẽq. senecte
Quin ut te supplex peterẽ & tualimina ad irẽ

Expanded text:
externique iterum thalami. externique iterum thalami. Tu ne cede malis, sed contra audentior ito, qua tua te Fortuna sinet. Via prima salutis, quod minime reris, Graia pandetur ab urbe. Talibus ex adyto dictis Cumaea Sibylla horrendas canit ambages antroque remugit, obscuris vera involvens: ea frena furenti concutit, et stimulos sub pectore vertit Apollo. Ut primum cessit furor et rabida ora quierunt, incipit Aeneas heros: Non ulla laborum, O virgo, nova mi facies inopinave surgit; omnia praecepi atque animo mecum ante peregi. Unum oro: quando hic inferni ianua regis dicitur, et tenebrosa palus Acheronte refuso, ire ad conspectum cari genitoris et ora contingat; doceas iter et sacra ostia pandas. Illum ego per flammas et mille sequentia tela eripui his umeris, medioque ex hoste recepi; ille meum comitatus iter, maria omnia mecum atque omnes pelagique minas caelique ferebat, invalidus, vires ultra sortemque senectae. Quin, ut te supplex peterem et tua limina adirem,
Abbreviated transcription (Latin):
Te quoq. magna manent regiis penetralia nr̃is
Hic eg namq tuas sortes arcanas fata
N e turbata uoleait rapidis ludibria uertis¬
I isa canas oro fine dedlit ore loquende
Atphoebi nondũ patiens in manis inantro
Rachiarur uates magnũ si pectore possit
Earcussise dm̃ tanto magis ille facigat
Osrapidũ ferncordi domans fing̃ quep̃mendo
O stu iamq domus patuere ingentia centũ
Eponte sua uatisq ferunt responsa ꝑauras
Qandẽ magnis pelagi defuncte ꝑielis
Sed terra gauiora manent in regia lauini
Dardamdae uenient mitte hano depectore curam
Sed non & uenisse uolent: bella horrida bella
& thibrun multo spumantẽ sanguine t̃no¬
Nonsimo istibi necxhantus neo dorioa castra
Defuerint alius latio iampartꝰ achilles
Matis & ipse dea nec teueris addita iuno
Usquã aberit cũ tu supplex inreb egenuis
Qilas gentis italuĩ aut quas ñ ora ueris urbes
Causa mali tanti coniunx iterũ hos pita teueris

Expanded text:
Te quoque magna manent regnis penetralia nostriTe quoque magna manent regnis penetralia nostrihic ego namque tuas sortes arcanaque fatne turbata volent rapidis ludibria ventis; ipsa canas oro. Finem dedit ore loquendi. At, Phoebi nondum patiens, immanis in antro bacchatur vates, magnum si pectore possit excussisse deum; tanto magis ille fatigat os rabidum, fera corda domans, fingitque premendo. Ostia iamque domus patuere ingentia centum sponte sua, vatisque ferunt responsa per auras: O tandem magnis pelagi defuncte pe/ sed terra graviora manent, in regna Lavini / Dardanide venient, micte hanc de pectore curam, / sed non et venisse volent; bella, orrida bella, / et Tibrim multo spumante sanguine Non Simois tibi, nec Xanthus, nec Dorica castra defuerint; alius Latio iam partus Achilles, natus et ipse dea; nec Teucris addita Iuno usquam aberit; cum tu supplex in rebus egenis quas gentes Italum aut quas non oraveris urbes! Causa mali tanti coniunx iterum hospita Teucris
Abbreviated transcription (Latin):
Etrabie fera corda tument maiorq. uideri
Nec mortale sonans ad flata est numine quando
Iam propiore deo cessas inciota precesq
Trosait aenea cessas neq enĩ ante dehiscent
Attonite magna ora domꝰ & calia fata
Conticuit gelidus teueris ꝑ dura cucurrit
Osia tremor funditq. p̃ces rex pectore abimo
Plicebe grauis trorae seꝑ miserate labores
Dardana qui paridis direx titela manusq
Corpus in eacide magnas obeuntia terras
Tot maria intraui ducete penitusq reportas
Massylũ gentes pretentaq sirab arua
Iam tandẽ italiae fugentis prendimꝰ oras
Hac trorana tenus fuerit fortuna secuta
Uos quoq ꝑ ganieae iam fas est parce regenti
Diq. deaeq omnes quib obstitit iliũ & ingens
Glora dardanide tuque oscissima uates
Prescia uenturi: da non indebita pasco
Rega meis fatis latio considere teucros
Errantisq. deos agitataq. numina troiae
Tum plioebo & criuiae solido demarmore tepla
Instituã festosq dies denomine phoebi

Expanded text:
et rabie fera corda tument; maiorque videri, nec mortale sonans, adflata est numine quando iam propiore dei. Cessas in vota precesque, Tros ait Aenea? Cessas? Neque enim ante dehiscent attonitae magna ora domus. Et talia fata conticuit. Gelidus Teucris per dura cucurrit ossa tremor, funditque preces rex pectore ab imo: Phoebe, graves Troiae semper miserate labores, Dardana qui Paridis direxti tela manusque corpus in Aeacidae, magnas obeuntia terras tot maria intravi duce te, penitusque repostas Massylum gentes praetentaque Syrtibus arva, iam tandem Italiae fugientis prendimus oras; hac Troiana tenus fuerit Fortuna secuta. Vos quoque Pergameae iam fas est parcere genti, dique deaeque omnes quibus obstitit Ilium et ingens gloria Dardaniae. Tuque, O sanctissima vates, praescia venturi, da, non indebita posco regna meis fatis, Latio considere Teucros errantisque deos agitataque numina Troiae. Tum Phoebo et Triviae solido de marmore templum instituam, festosque dies de nomine Phoebi.
Abbreviated transcription (Latin):
pumeus atq imonereus cies eauora fundo :
le aua siquos obseura in nocte ꝑubram
udim insidus toraq agtauimꝰ urbe
pparent primidipeos mentitaq tela
gioscunt. atquiẽ ora sono discordia sigiant.
lie & obruim᷑ nuriero primꝰq coro ebus
enelei dextra diuae armi potentis ad ara
no eũbit. eadit & ripheus uistissimꝰ unꝰ
uifuit inteucris a seruantissimꝰ ae qͥ
is alt̃ uisu pereunt in panisq dymasq
Confiri sotus nerte tua plurina panthu
Labante praas nec apolinis iifilla tee
Ilc cineres & flamina extrema eoꝵ
Cestor noccasu ur̃o nec tela nec ullas

Expanded text:
Nereus ciet aequora fundo. Illi etiam, si quos obscura nocte per umbram fudimus insidiis totaque agitavimus urbe, apparent; primi clipeos mentitaque tela adgnoscunt, atque ora sono discordia signant. Ilicet obruimur numero; primusque Coroebus Penelei dextra divae armipotentis ad aram procumbit; cadit et Rhipeus, iustissimus unus qui fuit in Teucris et servantissimus aequi: dis aliter visum; pereunt Hypanisque Dymasque confixi a sociis; nec te tua plurima, Panthu, labentem pietas nec Apollinis infula texit. Iliaci cineres et flamma extrema meorum, testor, in occasu vestro nec tela
Abbreviated transcription (Latin):
Res dura. & regni nouitas metalia cogut
Moliri e late fines cus tode tuen
Aeo tã aduersas cquos tyria soliung̃ ab urbe
Sauios hesperiã magaã sturniaq arua
Siue irꝰ as fines rete qrꝓbiatis aces aenet
Auxilo cutos dimita cp̃ibs uiuabon¬

Expanded text:
Res dura et regni novitas me talia cogunt moliri, et late finis custode tueri. ec tam aversus equos Tyria Sol iungit ab urbe. Seu vos Hesperiam magnam Saturniaque arva, sive Erycis finis regemque optatis Acesten, auxil
Abbreviated transcription (Latin):
Ogenitor nec te miseret natęq tiuq
n ec matris miser&. quã pͥmo aquilone relinqu&
ꝑ fidus alta petens abdusta uirgine p̃do:
At nonsio frygius penetrat lacedȩmo pastor
Ledeamq helenã troianas uexit ad urbese
Quidtua scã fides: quid eura antiqua tuoꝵs
I consanguineo tociens data dextera turno.:
Sigener externa petitur degente latinis
Idq sedet fauniq p̃munt te iussa parentis.
Oninẽ cequidẽ sceptris terrã quȩ libera nr̃is
Dissid& externã reor. ⁊ sic dicere diuos:
&turno. si pͥmadomꝰ repetat᷑ origo.
In achus acrisiusq patres mediȩq mycenȩ
His ubi nequiquã distis expesta latinũ
Conira stare iudet penitusq inuiscera lapsũ
Serpenas furiale malus. tecaraꝙ ꝙiesirust¬

Expanded text:
O genitor, nec te miseret gnataeque tuique ? O genitor, nec te miseret gnataeque tuique ? Nec matris miseret, quam primo aquilone relinquet perfidus alta petens abducta virgine praedo? An non sic Phrygius penetrat Lacedaemona pastor Ledaeamque Helenam Troianas vexit ad urbes ? Quid tua sancta fides, quid cura antiqua tuorum et consanguineo totiens data dextera Turno? Si gener externa petitur de gente Latinis idque sedet Faunique premunt te iussa parentis, omnem equidem sceptris terram quae libera nostris dissidet, externam reor et sic dicere divos. Et Turno, si prima domus repetatur origo, Inachus Acrisiusque patres mediaeque Mycenae. His ubi nequiquam dictis experta Latinum contra stare videt penitusque in viscera lapsum serpentis furiale malum totamque pererrat
Abbreviated transcription (Latin):
Arma uelit poscitq simul rapiatq uiuentꝰ:
e xingorgoneis allecto infecta uenenis
Crincipio latiũ. ⁊ laurentis testa tẏ ranni
Celsa pecit tacitũq obsedit lim̃ amate
Quã suꝑ aduentu teucrũ turniq hiemenis
F emineȩ ardentȩ curȩ irȩq eoquebant¬
N uic a ea ceruleis unũ deeruub anguem
Conicit inque sinũ. p̃ecedia adintima subdẽ.
Quo furibunda domũ monstro ꝑ misceat omnẽ:
Ille inter uestes ⁊ leuia pestora lapsus
Uoluit᷑ at tastu nullo fallitq furentẽ
Uiꝑeam inspirans animã: fit aattile collo
Aurũ ingens coluber: fit longa um uitȩ:
Innestitq comas: ⁊ menibris lubrieus errat:
Acdũ pͥma lues udo sub lapsa ueneno
ꝑ temptat sensus. atq ossib implicat ignẽ.
Necdũ animus toto ꝑcepit pestore flãmã.
Mollius ⁊ solito matrũ demore locuta est:
Multa suꝑ natȩ lacrimans frẏgusq himeneis:
exsulibus nedatur ducenda laumia teueris

Expanded text:
arma velit poscatque simul rapiatque inventus. arma velit poscatque simul rapiatque inventus. Exin Gorgoneis Allecto infecta venenis principio Latium et Laurentis tecta tyranni celsa petit tacitumque obsedit limen Amatae, quam super adventu Teucrum Turnique hymenaeis femineae ardentem curaeque iraeque coquebant. Huic dea caeruleis unum de crinibus anguem conicit inque sinum praecordia ad intuma subdit, quo furibunda domum monstro permisceat omnem. Ille inter vestes et levia pectora lapsus volvitur attactu nullo fallitque furentem, vipeream inspirans animam: fit tortile collo aurum ingens coluber, fit longae taenia vittae innectitque comas, et membris lubricus errat. Ac dum prima lues udo sublapsa veneno pertemptat sensus atque ossibus implicat ignem necdum animus toto percepit pectore flammam, mollius et solito matrum de more locuta est, multa super nata lacrimans Phrygiisque hymenaeis: Exsulibusne datur ducenda Lavinia Teucris,
Abbreviated transcription (Latin):
Acgoner atq socer coeant mercede suat
S angune troiano ⁊ rutulo dotabere urgo
& bellona man& teꝓ nuba nec face tantũ
Cisscis pregnans ĩgnis enixa iugalis.
Quin idem ueneri partus suus ⁊ paris alt̃
F un estȩq iterũ recidiua inꝑgama tedę:
H aec ubidista dedit terras horrenda petuut
L ustificã allesto dirarũ absede soroꝵ
nfernisi ci& tenebns: cui tristia bella
Ireq insidieq ⁊ erimina nexia cordi:
Odit upse pat̾ pluton odore sorares
T artareae monstrũ tot sese uerat in ora
Tir seuȩ facies: tot pullulat atra colubrs.
Quae uno his acut uerbis actalia fatur:
F ama loco: neucobiis ambire latinũ
E neadę possint italosue obsidere fines:
Tu potes unanimos armare inp̃lia frẽs
Atq odiis usare domos: tu uerbera teltis
F uertasq inferre faces : tibi n muina millȩ
M ille nocendi arces: fecundũ coneute pestus
D iscite compositã pacẽ : serecrimina belli

Expanded text:
Hac gener atque socer coeant mercede suorum: Hac gener atque socer coeant mercede suorum: sanguine Troiano et Rutulo dotabere, virgo, et Bellona manet te pronuba. Nec face tantum Cisseis praegnans ignis enixa iugalis quin idem Veneri partus suus et Paris alter funestaeque iterum recidiva in Pergama taedae. Haec ubi dicta dedit, terras Horrenda petivit: luctificam Allecto dirarum ab sede dearum infernisque ciet tenebris, cui tristia bella iraeque insidiaeque et crimina noxia cordi. Odit et ipse pater Pluton, odere sorores Tartareae monstrum: tot sese vertit in ora, tam saevae facies, tot pullulat atra colubris. Quam Iuno his acuit verbis ac talia fatur: fama loco, neu conubiis ambire Latinum Aeneadae possint Italosve obsidere finis. Tu potes unanimos armare in proelia fratres atque odiis versare domos, tu verbera tectis funereasque inferre faces, tibi nomina mille, mille nocendi artes. Fecundum concute pectus, disice compositam pacem, sere crimina belli:
Abbreviated transcription (Latin):
roia uiros : medias acies mediosq ꝑignes
Enuenere uiam: at eredo iieanumina tandẽ
Fessa iacent: odiis haut ge saturata quieuu
Qum etiã patria excussos in festa ꝑ undas
Ausa sequi: ⁊ ꝓfugis toto mȩ opponere ponto:
Absũptȩ inteueros uires caeliq marisesa
Quid syrtes : aut scilla mihi .: quuid uasta caribdis
Qfut: optato conduntur thybridis aluco
Setun pelagi: atq mei: mars ꝑdere gentem
In manẽ laphitũ ualuit concessit in ipas
I pse d m̃ antiquã genitor cali donadianȩ:
Quod sedus aut laphitis tantũ aut calidone merente.
Astego magna ioius conux nil linpuere ⁊̃ arsũ
Quae potius infelix quae memet monĩ a uerti
incced ab aentã. quod si mea numina ĩ sunt
lestere si neq̃o suꝑos acherorita mouebo
Nondabitur. esto regnis ꝓ hibere latinis
Atilumota manet fatis laumia coniubere
A itrahere. atq moras tantis licet addere reb:
Atlic& amboeꝵ płos excindere regun

Expanded text:
Troia viros ? Medias acies mediosque per ignis Troia viros ? Medias acies mediosque per ignis invenere viam. At, credo, mea numina tandem fessa iacent odiis aut exsaturata quievi. Quin etiam patria excussos infesta per undas ausa sequi et profugis toto me opponere ponto ! Absumptae in Teucros vires caelique marisque. Quid Syrtes aut Scylla mihi, quid vasta Charybdis profuit? Optato conduntur Thybridis alveo, securi pelagi atque mei. Mars perdere gentem immanem Lapithum valuit, concessit in iras ipse deum antiquam genitor Calydona Dianae, quod scelus aut Lapithis tantum aut Calydona merentem? Ast ego magna Iovis coniunx, nil linquere inausum quae potui infelix, quae memet in omnia verti, vincor ab Aenea. Quod si mea numina non sunt lectere si nequeo superos, Acheronta movebo. Non dabitur regnis, esto, prohibere Latinis, atque immota manet fatis Lavinia coniunx: at trahere atque moras tantis licet addere rebus, at licet amborum populos exscindere regum.
Abbreviated transcription (Latin):
Stabant trecentũ nitidi in p̃sepib altis
mibi eeteplo teucris iub& seidmerduc
instratos ostroali pedes. ꝓnetisq tapeuiso
Lurea pectorib demissa monilia pend enir
Testi auro: fuluũ mandura sabdentib aurũ
Absenti ȩneȩ aurrũ gerumnos qr augales
Somine alretherio spirantis naribingnẽ
uiat degente patri quos deo ala cureȩ
Sub posita dematre nothos furata creauit
Lalibus en ea dȩ donis didtisq latini
ublimes in cequis redeunt pacẽq repostant.
eece aut̾ in achis sese referebat abargis
Seua ioiuis conuinx.: aurasq inuesta tenebat.
& letũ eneã classẽq exȩchere longe
Dardaniã siculo ꝓspexit abusq pachyno
Moliri iã testa uidet iam fidereterre
Desoruisse rates: stetit acrifira dolate:
Tu quassans caput haec effundit pastore dista
H eu fipẽ inuisam ni fatis contraria nrĩs
Fcata frygũ. nił sigaeis occũbere campis.
Nũ capti potuere capi. : nũ uicensa cremauit

Expanded text:
stabant ter centum nitidi in praesaepibus altis: stabant ter centum nitidi in praesaepibus altis: omnibus extemplo Teucris iubet ordine duci instratos ostro alipedes pictisque tapetis; aurea pectoribus demissa monilia pendent, tecti auro fulvum mandunt sub dentibus aurum; absenti Aeneae currum geminosque iugalis semine ab aetherio, spirantis naribus ignem, illorum de gente, patri quos daedala Circe supposita de matre nothos furata creavit. Talibus Aeneadae donis dictisque Latini sublimes in equis redeunt pacemque reportant. Ecce autem Inachiis sese referebat ab Argis saeva Iovis coniunx aurasque invecta tenebat, et laetum Aenean classemque ex aethere longe Dardaniam Siculo prospexit ab usque Pachyno. moliri iam tecta videt, iam fidere terrae, deseruisse rates: stetit acri fixa dolore. Tum quassans caput haec effundit pectore dicta: Heu stirpem invisam et fatis contraria nostris fata Phrygum ! Num Sigeis occumbere campis, num capti potuere capi, num incensa cremavit
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc illũ fatis externa obsede ꝓfectũ
P oetenti gnr̃m : parib in regna uocari
Auspicus: huic ꝓgeniẽ urtute futurã
egregiã.: ⁊ totũ quę uirib occup& orbẽ.
T andẽ lȩtus: ait dinr̃a incepta secundent
Auguriũq suũ : dabitur troiane quodinpras
Munera nec sꝑno non uobis rege latino
Siuitis uber agri t nȩue opulentia deerit:
I pse mͦ ancas nr̃i sitanta cupido ẽ
Si iungi hospito ꝓꝑat : sociusue uocari
Adueniat: uultus neue exhorreseat amuicos:¬
C ars mihi pacis erit dextrã tecigisse tẏranni:
U oscontra regi mea nunc mandata referte:
est mihi nata: uirogentis quã iungere nr̃ȩ
Non patrio exadito stete: non plurima caelo
M onstra sinunt : gnr̃os externif allfore abous
Noc latio restare canunt : qui sanguine nr̃m
Nom̃ in astra ferant: hunc illũ poscere faia
& reor. ⁊ si quio ueri niens augurat opto:
Haec ęffains: aequos nũo pat̾ eligit om̃i

Expanded text:
hunc illum fatis externa ab sede profectum hunc illum fatis externa ab sede profectum portendi generum paribusque in regna vocari auspiciis, huic progeniem virtute futuram egregiam et totum quae viribus occupet orbem. tandem laetus ait: Di nostra incepta secundent auguriumque suum; dabitur, Troiane, quod optas, munera nec sperno. Non vobis rege Latino divitis uber agri Troiaeve opulentia deerit. Ipse modo Aeneas, nostri si tanta cupido est, si iungi hospitio properat sociusque vocari, adveniat voltus neve exhorrescat amicos: illi pacis erit dextram tetigisse tyranni. vos contra regi mea nunc mandata referte. Est mihi nata, viro gentis quam iungere nostrae non patrio ex adyto sortes, non plurima caelo monstra sinunt: generos externis adfore ab oris, hoc Latio restare canunt, qui sanguine nostrum nomen in astra ferant. Hunc illum poscere fata et reor et, siquid veri mens augurat, opto. haec effatus equos numero pater eligit omni
Abbreviated transcription (Latin):
Fato ꝑ aeneȩ uiro dextramq potenteni
S iue fide. seuiius bello exꝑtus et armis.
U ulti nod ppłi niubu ne tepne quodubtro
C referimus manib uittas acũba p̃ eantia
& petiere sibi ⁊ uoluere ad iungere gentes:
Sednos fata dm̃ ur̃as ex quirere terras
Emnꝑus agere sius: hinc dardanus ortus
H uc repetit iussisq ingentib urg& apollo
⁊ yrrhenũ adihbrim: ⁊ fontis uada saera numei¬
H at tibi p̃terea fottunę parua pͥoris
Munera: relliquias trora ex ardente rexeptas:
Noc pat᷑ anchises auro libabatadaras:
Hoc pͥami gestam̃ qrat cũ iura uocatis
More dur& płis: sceptrũq sacerq aaras
Iliadũq labor uestes:
T alitt ilionci distis defixa litipius
Obtutu ten& ora soloq in mobilis hera
Intentos uoluens oculos: nec purpura regẽ
P ista mou& : nec sceptra mouent priam eia tantũ.
Q uantũ in conubio natȩ thalamoq morat᷑.
Quenis fauni uoluit subpestaee sactẽ.

Expanded text:
Fata per Aeneae iuro dextramque potentem Fata per Aeneae iuro dextramque potentem sive fide seu quis bello est expertus et armis: multi nos populi, multae ne temne, quod ultro praeferimus manibus vittas ac verba precantia et petiere sibi et voluere adiungere gentes; sed nos fata deum vestras exquirere terras imperiis egere suis. Hinc Dardanus ortus; huc repetit iussisque ingentibus urguet Apollo Tyrrhenum ad Thybrim et fontis vada sacra Numici. Dat tibi praeterea fortunae parva prioris munera, reliquias Troia ex ardente receptas. Hoc pater Anchises auro libabat ad aras; hoc Priami gestamen erat, cum iura vocatis more daret populis, sceptrumque sacerque tiaras Iliadumque labor vestes. Talibus Ilionei dictis defixa Latinus obtutu tenet ora soloque immobilis haeret intentos volvens oculos. Nec purpura regem picta movet nec sceptra movent Priameia tantum, quantum in conubio natae thalamoque moratur, et veteris Fauni voluit sub pectore sortem,
Abbreviated transcription (Latin):
Rex genus egreguĩ fauni: nec fluctib astos
Atra sub egit hiems ur̃is succed ere t̾ris.
Nec sidus regionȩ uię litusue fefellit.
Consilio hanc om̃s animusq uolentib urbẽ
Adferimur pulsi regnis: quȩ maxima quondã
e xtremo ueniens sol aspiciebat olẏmpho:
Abioue principiũ gnr̃ĩs: ioue dard ina pubes
Gaud& auos rexipse iouis degente sup̃ma
Troius cencas tuanos ad limina miste:
Quanta ꝑ ideos sȩuis effusa mycenis
Tempestas ierit cãpos: quib actus ut̃
Europe atq asię fatis concurrerit orbis
Audut: isiquẽ tellus getrema refuso
S ub mou& occano ⁊ siquẽ extenta plagarũ
Quattuor inmedio dirimit plagasolis iniqui
Oiliuio gxillo tor uasta ꝑ aequora uesti
O is. sedem exiguam patrus ledisq rogamꝰ
I n nociuũ: ⁊ cunstis undamq auramq patentẽ:
Nonerimus regno in detores: neeur̃a feretur
F ama leuis. tantiue ab olesea gratia fasti
Ueo aroiã ausonios gemino excepisse pigebit:

Expanded text:
Rex, genus egregium Fauni, nec fluctibus actos, Rex, genus egregium Fauni, nec fluctibus actos, atra subegit hiemps vestris succedere terris nec sidus regione viae litusve fefellit: consilio hanc omnes animisque volentibus urbem, adferimur, pulsi regnis, quae maxima quondam extremo veniens Sol aspiciebat Olympo. Ab Iove principium generis, Iove Dardana pubes gaudet avo, rex ipse Iovis de gente suprema, Troius Aeneas, tua nos ad limina misit. Quanta per Idaeos saevis effusa Mycenis tempestas ierit campos, quibus actus uterque Europae atque Asiae fatis concurrerit orbis, audiit et siquem tellus extrema refuso summovet oceano et siquem extenta plagarum quattuor in medio dirimit plaga solis iniqui. Diluvio ex illo tot vasta per aequora vecti dis sedem exiguam patriis litusque rogamus innocuum et cunctis undamque auramque patentem. Non erimus regno indecores, nec vestra feretur fama levis tantique abolescet gratia facti, nec Troiam Ausonios gremio excepisse pigebit.
Abbreviated transcription (Latin):
Tali intud templo diuũ patriaq latinus
Sode sedens: teueros adsese intesta uocauit :
Atq haec in gressis placido pͥor edidit ore:
Bicite dardanidȩ̨: neq enĩ nescimꝰ i urbe
& genis: anditiq aduerittis aquore cursum
Quid petitis. quę causa rates aut euiꝰ egentis
Litus ad ausoniũ tot ꝑuada cerula uexit.
Q ualia multa mari nautę patiunt᷑ in alto
Fluminis intrastis ripas. portuq sedetis
Nefugite hospitiũ: neue ignorate latinaᷤ
S aturni gentẽ haud iundo nec legib aequã
Sponte sua uet̃isq dei se more tenentem:
Atq &e quidẽ memini fama est obseurior annis
Auruncos ita ferre senes his ortus ut agris
Dardanus ideas frigeę penetrauit ad urbes
Treiciamq. samũ quȩ nunc samo trhacia fert᷑:¬
I inc illũ chorithi tyrrhena absede ꝓfestũ
A urea nunc solio stellantis regia caeli
Accipit: ⁊ numerũ diuoꝵ altarib aug&:
Pixerat: ⁊ dicta ilioneus sic uoce secutus

Expanded text:
Tali intus templo divom patriaque Latinus Tali intus templo divom patriaque Latinus sede sedens Teucros ad sese in tecta vocavit, atque haec ingressis placido prior edidit ore: Dicite, Dardanidae neque enim nescimus et urbem et genus, auditique advertitis aequore cursum, quid petitis ? Quae causa rates aut cuius egentis litus ad Ausonium tot per vada caerula vexit? qualia multa mari nautae patiuntur in alto, fluminis intrastis ripas portuque sedetis, ne fugite hospitium neve ignorate Latinos Saturni gentem, haud vinclo nec legibus aequam, sponte sua veterisque dei se more tenentem. Atque equidem memini fama est obscurior annis Auruncos ita ferre senes, his ortus ut agris Dardanus Idaeas Phrygiae penetravit ad urbes Threiciamque Samum, quae nunc Samothracia fertur. Hinc illum, Corythi Tyrrhena ab sede profectum, aurea nunc solio stellantis regia caeli accipit et numerum divorum altaribus auget. Dixerat, et dicta Ilioneus sic voce secutus:
Abbreviated transcription (Latin):
Urbe fuit sũma laurentis regia pier.
Horrend̾ ũ silius: ⁊ religione parentum
Hinc sceptra acciꝑe ⁊ pͥmos attollere fasces
R egibus emer eret. s̃ chocilis curia templũ.
He saeris sedes ꝙulis. hic ariete ceso
Epetius soliti patres considere mensis:
Q uinetiã ueterũ esfigiens exordine auoꝵs
Antiqua cȩdro. i talusq paterq. sabitꝰ
Sti sate curua seruans subimagne faleem
Saturnusq senex . ianiq biftontis umago
estibuulo ustabant: aluq abeuigine regeso
Martia qui obpatriam pugnando uulnera passi.
Aultoq p̃terea sacris in postib armai
Captiu pendent currus: curuȩq secures
&eristȩ capitum .: ⁊ portarũ ingentia elaustra.
Spiculaq dy peiq ereptaq rostra carinis:
Ipse quirinali lituo paruaq Nebat
Succinstus trabea: lȩuaq ancile gerebat
Picusequũ domitor. quẽ capta cupidine c̃ux
Aurea ꝑ cussũ uirga ũ sumq uenenis
Eccit auẽ circȩ: sparsitq colorib alas

Expanded text:
urbe fuit summa, Laurentis regia Pici, urbe fuit summa, Laurentis regia Pici, horrendum silvis et religione parentum. Hic sceptra accipere et primos attollere fasces regibus omen erat, hoc illis curia templum, hae sacris sedes epulis, hic ariete caeso perpetuis soliti patres considere mensis. Quin etiam veterum effigies ex ordine avorum antiqua e cedro, Italusque paterque Sabinus vitisator, curvam servans sub imagine falcem, Saturnusque senex Ianique bifrontis imago vestibulo astabant, aliique ab origine reges Martiaque ob patriam pugnando volnera passi. Multaque praeterea sacris in postibus arma, captivi pendent currus curvaeque secures et cristae capitum et portarum ingentia claustra spiculaque clipeique ereptaque rostra carinis. Ipse Quirinali lituo parvaque sedebat succinctus trabea laevaque ancile gerebat Picus, equum domitor; quem capta cupidine coniunx aurea percussum virga versumque venenis fecit avem Circe sparsitque coloribus alas.
Abbreviated transcription (Latin):
Hunctẏbrĩ. fluuũ: hic fortis habitare latinos.
T ũ satus anchisa delestos ordine ab om̃i
Centũ oratores augusta ad moenia regis
Ire iubet : ramis uelatos palladis om̃is.
Donaq̃ ferre uiro: pacẽq exposcere teueris:
Haud mora festinant iussi rapidisq ferunt᷑
eassibus: ipse humili designat moenia fossa.
Moliturq locum: pͥmasq inlitore sedes
Castrors inmorem. pinnis atq aggere cingit:
Tamq iter emonsi turris ac tecta latinoꝵ
Ardua cernebant iuuenes: muroq subibant:
Ante urbẽ pueri : i pͥmeuo flore iuuentꝰ
Exercentur equis: domitantq inpuluere currꝰ.
Aut acris tendunt areus: aut lenta lacertis
Spicula contorquent: cursuq istuq lacessunt.
Cum p̃uestus ȩquo longeui regis adauris
N untius ingentis ignota inueste reportat
A duenisse uiros ille intra testa uocari
Imꝑat: ⁊ solio medius consedit auito:
Tocũ augustũ ingens. centũ sublime colũnis

Expanded text:
hunc Thybrim fluvium, hic fortis habitare Latinos. hunc Thybrim fluvium, hic fortis habitare Latinos. Tum satus Anchisa delectos ordine ab omni centum oratores augusta ad moenia regis ire iubet, ramis velatos Palladis omnis, donaque ferre viro pacemque exposcere Teucris. Haud mora, festinant iussi rapidisque feruntur passibus. Ipse humili designat moenia fossa moliturque locum primasque in litore sedes castrorum in morem pinnis atque aggere cingit. Iamque iter emensi turris ac tecta Latinorum ardua cernebant iuvenes muroque subibant. Ante urbem pueri et primaevo flore iuventus exercentur equis domitantque in pulvere currus aut acris tendunt arcus aut lenta lacertis spicula contorquent cursuque ictuque lacessunt: cum praevectus equo longaevi regis ad auris nuntius ingentis ignota in veste reportat advenisse viros. Ille intra tecta vocari imperat et solio medius consedit avito. Tectum augustum ingens. centum sublime columnis,
Abbreviated transcription (Latin):
Qiub laca ł quiuehalrart homines : ubi mȩnia gentis
Uesfigenũs: ⁊ aporui diũsa p̃etamꝰ:¬
M lino mater has libate ioui. pcibusq cio cate
& nohisen genitor ẽ: iuina reponite mensis:
S ic deinde effatus frondenti tempora ramo
Immplicat : igeniumq loci: pͥmãq deoꝵ
T ollurem: nimphasq iad huc igõnota p̃catur
ꝑlamina: tum noctem noctisq orientia signa
Tacumq iouẽ: phrẏgiãq exordine matrem
Inuocat. ⁊ duplicis gloq ereboq parentis:
N ic pater ommipotens ter cȩlo clarus abalto
I monut: radusq ardentẽ lucis ⁊ aupsꝰ
Ipse manit quatiens ostendit ab echere nube
D editur hic subito troiana ꝑ agmina rumor.
A duenisse dieni: quodebita moenia conden
aiatim uin staurant epulas atq omine magno
Crateras lȩti statuant ⁊una coronant
Posteracũ pͥma lustrabat lãpade t̃ras
Q itadies: urbem ifines ⁊ litora genais.
Duĩsi expletant: baecfontis stagna numia.

Expanded text:
quae loca, quive habeant homines, ubi moenia gentis, quae loca, quive habeant homines, ubi moenia gentis, vestigemus et a portu diversa petamus. Nunc pateras libate Iovi precibusque vocate Anchisen genitorem, et vina reponite mensis. Sic deinde effatus frondenti tempora ramo implicat et geniumque loci primamque deorum Tellurem nymphasque et adhuc ignota precatur flumina, tum Noctem Noctisque orientia signa Idaeumque Iovem Phrygiamque ex ordine matrem invocat et duplicis caeloque ereboque parentis. Hic pater omnipotens ter caelo clarus ab alto intonuit radiisque ardentem lucis et auro ipse manu quatiens ostendit ab aethere nubem. Diditur hic subito Troiana per agmina rumor advenisse diem, quo debita moenia condant. Certatim instaurant epulas atque omine magno crateras laeti statuunt et vina coronant. Postera cum prima lustrabat lampade terras orta dies, urbem et finis et litora gentis diversi explorant: haec fontis stagna Numici,
Abbreviated transcription (Latin):
Ecipora sib ramis deponut arboris rbas
Institauntq dapes: ⁊adorea liba pnerbias
D ubicuint ẽpulis sic uppt̃ ipsẽ monebat.
Ccereale solũ pomis agrestib augent
Consuptis bic forte alis ut uertere morsius
Caigna in cererẽ penunia adegie edendi
& uolare manu malisq audacib orbet
⁊ uialis crusti: patulis nec parcere quadris.
H eus etiã mensas consumimꝰ inquit iulis
Nec plura adludens.: cauox audita labers
U rma tulit finem: pͥmãq loquentis aliore
e ripuit pat̾: acstupe fastus nunune pssit
Continuo: salue fatis muibi debita tellud
Uosq ait ofiditroiȩ saluete penates
Hic domus haec patria ẽ genitor mihi talia nã qͥ
Cum tenate fames ignota adliira uestum
Accisis cog& dapib consumere mensas.
umsperare domod defessꝰ ibiq mem̃to
rina locare manu molirq: aggere. testa
F eorenti illa fames ⁊ hiȩce nos supma in anebat
titus positura modũ
Euares positior a pmsos seticũ lumine solis

Expanded text:
corpora sub ramis deponunt arboris altae corpora sub ramis deponunt arboris altae instituuntque dapes et adorea liba per herbam subiciunt epulis sic Iuppiter ipse monebat et Cereale solum pomis agrestibus augent. Consumptis hic forte aliis ut vertere morsus exiguam in Cererem penuria adegit edendi et violare manu malisque audacibus orbem fatalis crusti patulis nec parcere quadris: Heus ! etiam mensas consumimus, inquit Iulus, nec plura adludens. Ea vox audita laborum prima tulit finem, primamque loquentis ab ore eripuit pater ac stupefactus numine pressit. Continuo: Salve fatis mihi debita tellus vosque, ait, O fidi Troiae salvete penates: hic domus, haec patria est. Genitor mihi talia namque cum te, nate, fames ignota ad litora vectum accisis coget dapibus consumere mensas, tum sperare domos defessus ibique memento prima locare manu molirique aggere tecta. Haec erat illa fames; haec nos suprema manebat, exiliis positura modum. Quare agite et primo laeti cum lumine solis
Abbreviated transcription (Latin):
Cumtulit ⁊ cȩsarũ ouiũ subnocte silenti
P allibus incubuit stratis somnosq petiuitt.
M ulta modis simulagũ iudet uolitantia miris.
& uarias audit uoces: fruiturq deors
Conloquio ⁊ atq unis acheronta ad fatur auer¬
⁊t ic ntum pat̾ ipse petens responsa latinus
Centũ lanigeras mastabat rite bidentis:
Atq harũ effultus tergo stratisq iacebat
U elleribus: subita ex alto uox reddita luco est
Ne pere conubus natam sociare latnis
omea ꝓgenes. thalamis neu crede paratis:
Eaterni ueniunt gnri qui sanguine nr̃m
Nom̃ iastraferant quoꝵq astirpe nepotes
Omnia sub pedib qua sol utrumq rerurrens
A spieit occanũ. uertiq regiq undebunt :¬
Qeo responsa patris fauni: monctuso: Aenui
Noste datos nonipse suo p̾mit ore latinus.
Sederdẽ late uolitans iam fama ꝑurbes
Lu sonias tilerit cã laomedontes pulies
numinco rpȩ̃ peligauit aba gigete dassen
Aeneas pniq duces ⁊ qulcher ulus

Expanded text:
cum tulit et caesarum ovium sub nocte silenti cum tulit et caesarum ovium sub nocte silenti pellibus incubuit stratis somnosque petivit, multa modis simulacra videt volitantia miris et varias audit voces fruiturque deorum conloquio atque imis Acheronta adfatur Avernis. Hic et tum pater ipse petens responsa Latinus centum lanigeras mactabat rite bidentis atque harum effultus tergo stratisque iacebat velleribus: subita ex alto vox reddita luco est: Ne pete conubiis natam sociare Latinis, O mea progenies, thalamis neu crede paratis: externi venient generi, qui sanguine nostrum nomen in astra ferant quorumque a stirpe nepotes omnia sub pedibus, qua Sol utrumque recurrens aspicit Oceanum, vertique regique videbunt. Haec responsa patris Fauni monitusque silenti nocte datos non ipse suo premit ore Latinus, sed circum late volitans iam Fama per urbes Ausonias tulerat, cum Laomedontia pubes gramineo ripae religavit ab aggere classem. Aeneas primique duces et pulcher Iulus
Abbreviated transcription (Latin):
Obsedere apicẽ. ⁊ pedibus ꝑmutua neri
e xamen subitũ ramo frondente pependit:
Continuo uates. ex ternũ ceriumꝰ inquit
Aduentare iurũ⁊ i partes petere agnen ea sdẽ
Partibus exisde. ⁊ sũma dominarier arte:
e reterea castis ad olet dũ altaria tedis
& iuxta genitor ẽ astat lauinia iurgo¬
U isa nefas longis conp̃hendere erinib ignem
Atq omnẽ cunatũ flãma erepitante seiuasi
Regilisq accensa comas: accensa coronam
In sigiẽ gẽmis tũ fumida lumine fullo
I nuoliui: actoris uulcanũ spargere testis
d uͦ horrendũ ac uisu mirabile ferri.
amq fore inlustrẽ fama fatisq canebant
psam: s pło magnũ portendere bellũ:
trec sollictus monsris. eracala fauni
Fidia genitris adit: lucosq sibalta
onsilit albunca: nemoꝵq maxima sacro
E ante sonat : seuamq exalato paca mefitim
Nme ita lę gentes. om̃isq oenotriatellus
Indubus responsa pecunt: huedona sacerdos

Expanded text:
obsedere apicem, ex pedibus per mutua nexis obsedere apicem, ex pedibus per mutua nexis examen subitum ramo frondente pependit. Continuo vates: Externum cernimus, inquit, adventare virum et partis petere agmen easdem partibus ex isdem et summa dominarier arce. Praeterea, castis adolet dum altaria taedis et iuxta genitorem adstat Lavinia virgo, visa nefas longis comprendere crinibus ignem, atque omnem ornatum flamma crepitante cremari regalisque accensa comas, accensa coronam insignem gemmis, tum fumida lumine fulvo involvi ac totis Volcanum spargere tectis. Id vero horrendum ac visu mirabile ferri: namque fore inlustrem fama fatisque canebant ipsam, sed populo magnum portendere bellum. At rex sollicitus monstris oracula Fauni, fatidici genitoris, adit lucosque sub alta consulit Albunea, nemorum quae maxima sacro fonte sonat saevamque exhalat opaca mephitim. Hinc Italae gentes omnisque Oenotria tellus in dubiis responsa petunt; huc dona sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
SSrpiiiamq monũ: torimq sibarna coastã
Aauus apis moneo. rex arna latinus orbes
Pansenor longa placidas in pure regebat¬
N anc fauno ⁊ unpha gentũ laurente merica
Acapimꝰ: faunopicus pat̃: sq parertũ
Ie saturnȩ refert. tu sangunis altinꝰ austor
Eilius huic faco diuiũ: ꝓlesq uirilis
L iua suet  pͥmiq ouiens crepta uuenta est:
Sola domũ ntantas seruabat filia sedes
San matura inro: iampleuis nubilis an ꝯus.
M usti nre magno clauo totaqi pine anũ
Aisoniai petitante alios pulehertimnꝰ om̃is
Turnus. auis ataiuisq potens quẽ regia coniunx.
Ad ungi generũ miro ꝓperabat amore:
Sed uariis portenta dm̃ terrorib obstant:
Laurus erat testi medio inpenetralibus altis
Sacri coma : multosq metu seruata ꝑ annos.
Quam pater inuentã pͥmas cũ conder& arces
Ipse ferebatur phoebo saerasse latinus.
Iaurentis abea nom̃ posuisse collonis¬
N uius apes summũ dense murabilodistu
S eridore ingenti liquidũ trans chera uelte

Expanded text:
rma coactam maius opus moveo.Rex arva Latinus et urbes iam senior longa placidas in pace regebat. Hunc Fauno et nympha genitum Laurente Marica accipimus, Fauno Picus pater isque parentem te, Saturne, refert, tu sanguinis ultimus auctor. filius huic fato divom prolesque virilis nulla fuit primaque oriens erepta iuventa est. Sola domum et tantas servabat filia sedes, iam matura viro, iam plenis nubilis annis. Multi illam magno e Latio totaque petebant Ausonia. Petit ante alios pulcherrimus omnis Turnus, avis atavisque potens, quem regia coniunx adiungi generum miro properabat amore; sed variis portenta deum terroribus obstant. Laurus erat tecti medio in penetralibus altis, sacra comam multosque metu servata per annos, quam pater inventam, primas cum conderet arces, ipse ferebatur Phoebo sacrasse Latinus Laurentisque ab ea nomen posuisse colonis. Huius apes summum densae mirabile dictu, stridore ingenti liquidum trans aethera vectae,
Abbreviated transcription (Latin):
Nacrt el ysiũ nobis: at leua malorum.
Exercet poenas: & adimpia tartara mictit
Deiphobus contra: ne sȩ iu magna sacerdos.
Discedã. explebo niuerũ reddarq. tenebris:
Idecus .i. nostrũ: meliorib utere fatis
antum esfatus:: & in uerbo uestigiator sic:
Respicit aencas subito: & sub rupe si nistra
Moenia leuid& triplici circũdita muro:
Querapidus flam nlas ãbit torrentib anis
Fartareus fleg&hon: cor qu&q sonantiasaxa:
Peorta aduersa: ingens: solidoq ad amante colũnȩ
Uis ut nulla uirũ: non ipsi & cinbere ferro.
aeli colȩ ualeant : stat ferrea turris adduras.
is. phioneq sed ens padla succineta cruenta.

Expanded text:
r Elysium nobis; at laeva malorum exercet poenas, et ad impia Tartara mittit. Deiphobus contra: Ne saevi, magna sacerdos; discedam, explebo numerum, reddarque tenebris. I decus, i, nostrum; melioribus utere fatis! Tantum effatus, et in verbo vestigia torsit. Respicit Aeneas subito, et sub rupe sinistra moenia lata videt, triplici circumdata muro, quae rapidus flammis ambit torrentibus amnis, Tartareus Phlegethon, torquetque sonantia saxa. Porta adversa ingens, solidoque adamante columnae, vis ut nulla virum, non ipsi exscindere bello caelicolae valeant; stat ferrea turris ad auras, Tisiphoneque sedens, palla succincta cruenta,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lonibos insidant uaruf ⁊ candida circũ
Iila fundunt: srepit omĩs murmure cãpꝰ:
Hor resert infu subito causasq requirit
In scius eneas: quȩ sunt ea flumina porro
Qniue uratanto complerint agmine ripas.
Tũ pat anchises: aniniȩ quib altera fato
Corpora debent᷑. lethei ad fluminis undã
Securas latices ⁊ longa obliua potant:

Expanded text:
et candida circum lilia funduntur—strepit omnis murmure campus. Horrescit visu subito, causasque requirit inscius Aeneas, quae sint ea flumina porro, quive viri tanto complerint agmine ripas. Tum pater Anchises: Animae, quibus altera fato corpora debentur, Lethaei ad fluminis undam securos latic
Abbreviated transcription (Latin):
S unt geminę somne portȩ. quarũ altã fert
Cornei qua ueris facilis datur exitus ũbris
A lt acandenti ꝑfestanitens elephanto:
S ed falsa ad celũ mittunt in sõnia maues.
is ibitum natũ anchises unaq sibillam ua¬
sequitur distis: portaq emittit eburna ⁊¬
lle uiã secat adnauis sociosq reuist:  ãt at¬
um se ad caietȩ resto fertalitore portũ re¬
nchora chepra iacit᷑. astant littre. pupp̃es¬

Expanded text:
Sunt geminae Somni portae, quarum altera fertur Sunt geminae Somni portae, quarum altera fertur cornea, qua veris facilis datur exitus umbris; altera candenti perfecta nitens elephanto, sed falsa ad caelum mittunt insomnia Manes. is ubi tum natum Anchises unaque Sibyllam prosequitur dictis, portaque emittit eburna, ille viam secat ad naves sociosque revisit: tum se ad Caietae recto fert litore portum. Ancora de prora iacitur, stant litore puppes