comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hãcsiluam uocant Repetunt dem̃. et
ꝯponũt que effuderant. s uerba eiuẽ¬
dantur. et numeri. Manet in Rebus
teniere congestis que fuit leuitas
prothinus ergo adhibere curã rettiꝰ
erit. atq ab iniciosit opus ducere
ut celandum nõ ex integro faltãd
sit. aliqñ tñ affectus sequeniur. in
quib fere plus calor ꝙͣ diligencia
ualet. satis apparet ex eo ꝙ hanci
strabenciũ negligenciam dampno.
quid de illis dictandi delitiis sen-¬
tiam nam in stillo quid quẽłib¬
et ꝓperato dat aliquã cogitatioĩ
morã nõ consequens celeritatẽ
eius manus. Ille cui dictamꝰ ur-¬
get. atqz interim pudet et. dubi¬
tare. aut Res ist̾e aut mutare
qͣiͣ constium infirmitatis nostre
timentis. Quo fit ut non Rudia
tnñ et fortuita. s impp̾a interim
dum sola est cõnectendi sermonis
cupiditas effluant. Quen. stri¬
bencium curam / nec dicencium
impetum conseꝙͣntur. At idem il¬
le qui excipit si tardior in stribẽdo.

Expanded text:
hanc silvam vocant. repetunt deinde et hanc silvam vocant. repetunt deinde et componunt quae effuderant; sed verba emendantur et numeri, manet in rebus temere congestis quae fuit levitas. protinus ergo adhibere curam rectius erit atque ab initio sic opus ducere, ut caelandum, non ex integro fabricandum sit. aliquando tamen adfectus sequemur, in quibus fere plus calor quam diligentia valet. satis apparet ex eo, quod hanc scribentium negligentiam damno, quid de illis dictandi deliciis sentiam. nam in stilo quidem quamlibet properato dat aliquam cogitationi moram non consequens celeritatem eius manus; ille cui dictamus urget, atque interim pudet etiam dubitare aut resistere aut mutare quasi conscium infirmitatis nostrae timentes. quo fit, ut non rudia tantum et fortuita, sed impropria interim, dum sola est connectendi sermonis cupiditas, effluant, quae nec scribentium curam nec dicentium impetum consequantur. at idem ille, qui excipit, si tardior in scribendo
Abbreviated transcription (Latin):
Ita se res habet curand̃ est . et ꝙͣ optĩe
ditamꝰ. dicẽd̃ tñ ꝓfacultate. ad per¬
fectumem̃ opus est studio nõ indig¬
natione. Ut possimꝰ aũt stribere etꝭ
plura. et celerius nõ excitatio modo
pͣstab̾it in quasine dubio iultũ est.
s etiam ratio sinõ suppini ppectãtesa
tectum. et cogitatiõem nͥmure agi-¬
tantes exptauerimꝰ quid obueniat.
quid res postat. quid ꝑsonã deceat. q
sit ip̃s. qui iudicis aĩius. Intuitu
hũano quodͦ. ad stribend̃ accesserimꝰ.
eit nobis et uicia et que sequunt᷑.
natura ip̃a p̾stribit. Certa sũt em̃
pleraq et insi ꝯmoueamꝰ in occłos
incurrũt. Ideo nec indocti Rustiti diu
querũt unde incipiant. Quo pudẽ¬
dum est magis si difficultatem facit
ẽẽ quod latet inmutestamꝰ. alioquin
si nchil dicend uideatur ansi qd non
qui pͥmo decurr̾e ꝑ materiam stilo
ꝙ̃o uelotissimo uoluit. et sequentes
calorem atq impetũ ex tpẽ sribĩt.

Expanded text:
ita se res habet. curandum est ut quam optime ita se res habet. curandum est ut quam optime dicamus; dicendum tamen pro facultate. ad profectum enim opus est studio non indignatione. ut possimus autem scribere etiam plura et celerius, non exercitatio modo praestabit, in qua sine dubio multum est, sed etiam ratio; si non resupini spectantesque tectum et cogitationem murmure agitantes exspectaverimus quid obveniat; sed quid res poscat, quid personam deceat, quod sit tempus, qui iudicis animus intuiti, humano quodam modo ad scribendum accesserimus. sic nobis et initia et quae sequuntur natura ipsa praescribit. certa sunt enim pleraque et, nisi coniueamus, in oculos incurrunt; ideoque nec indocti nec rustici diu quaerunt, unde incipiant; quo pudendum est magis, si difficultatem facit timum esse quod latet; immutescamus alioqui, si nihil dicendum videatur, nisi quod non qui primo decurrere per materiam stilo quam velocissimo volunt et sequentes calorem atque impetum ex tempore scribunt;
Abbreviated transcription (Latin):
Increduli quid / et de ingenio suo pes-¬
sinme meriti qui diligenciã pictãt
facere sͥ. stribendi difficultatẽ. nec
promptum est dice̾ utros pp̾tare ua¬
lidius putem quib omĩa sua pla-¬
cent. an quib nchil/accidit enim
etiam ingeniosis adolestentibus
freꝙͣnter. ut labore ꝯsumant᷑. et
In silentium usqz destendant nimia
bene dicendi cupiditate. Quade Re
menrim narrasse mͥ.iulium secũdũ
illum eq̃lem meũ. atqr a me uti notũ
est samiliariter amatũ mire facũ¬
die. uirũ tñ infiuite cure. quid eẽt
sibi apatruo suodictũ. Is fuit iulius
quitate. Io cũ srdm̃ stole adhut oꝑatũ.
tristem forte uidisset. Int̾rogauͭ que
causa frontio tamadducte ͥ n ͨ. dissi-¬
mulaint adolestens terciũ iam diem
esse. ꝙ om̃i labore materie ad stͥrẽd
destinate nõ inueneritexordiũ. E.sͥ.¬
nõ pns̃ tñi dolor s etiam desperatio
iposterũ fieret. tum florus arridẽo.

Expanded text:
increduli quidam et de ingenio suo pesincreduli quidam et de ingenio suo pessime meriti, qui diligentiam putant facere sibi scribendi difficultatem. nec promptum est dicere, utros peccare validius putem, quibus omnia sua placent an quibus nihil. accidit enim etiam ifrequenter, ut labore consumantur et in silentium usque descendant nimia bene dicendi cupiditate. Qua de re memini narrasse michi Iulium Secundum illum, equalem meum atque a me, ut notum est, familiariter amatum, mire facundie virum, infinite tamen cure, quid esset sibi a patruo suo dictum. 14 Is fuit Iulius quitate. Is cum Secundum, scole adhuc operatum, tristem forte vidisset, interrogavit que causa frontis tam obducte; nec dissimulavit adolescens tertium iam diem esse, quod omni labore materie ad scribendum destinate non inveniret exordium; ns tantum dolor, sed etiam desperatio in posterum fieret. tum Florus arridens,
Abbreviated transcription (Latin):
sane maĩtestus est etiam ex oꝑe ip̃o
laber. Uirgilium q paucissimos die
cõposinsse uersus. auctor est uarus.
Oratoris quid̃ alia conditio est. Itaq
hanc morã.et solicitudinẽ impero.
paulatim res facilius se ostendent.
uerba qreppondebunt. compõ sequet᷑.
Cucta deuiq u̾t in faimilia bñ insti-¬
tuta in officio erũt. Sũma hec est
rei. Cito stribendũ nõ sit. ut bene
stribatur. bene stribendo fit ut crto.
e tum maxime cũ facultas Illa
cõtigerit reristamꝰ. ut ꝓuideamꝰ.
efferentes equos frems quibusd co¬
herceamꝰ. ꝙ nõ tam moram faciet
ꝙͣ nouos impetus dabit. Neq enimi
rursus eos qui Robur aliquid in stilo
fecerint ad infelitẽ se calũmandi pe¬
nam alligandos puto. Nam quomõ
sufficere officiis cilib possit qͥ sin¬
gulis actionũ prrtib ĩsenestat: St̃
aũt quib nichil sit satis oĩa mu¬
tare. omña ałr dicere ꝙ occuorͭ .ͥ helit.

Expanded text:
sane manifestus est etiam ex opere ipso sane manifestus est etiam ex opere ipso labor. vergilium quoque paucissimos die composuisse versus auctor est Varius. oratoris quidem alia condicio est; itaque hanc moram et sollicitudinem initiis impero. paulatim res facilius se ostendent, verba respondebunt, compositio sequetur, cuncta denique ut in familia bene instituta in officio erunt. summa haec est rei: cito scribendo non fit, ut bene scribatur; bene scribendo fit, ut cito. sed tum maxime, cum facultas illa contigerit, resistamus ut provideamus et efferentes equos frenis quibusdam coerceamus; quod non tam moram faciet quam novos impetus dabit. neque enim rursus eos, qui robur aliquod in stilo fecerint, ad infelicem calumniandi se poenam alligandos puto. nam quomodo sufficere officiis civilibus possit, qui singulis actionum partibus insenescat? sunt autem quibus nihil sit satis; omnia mutare, omnia aliter dicere quam occurrit velint;
Abbreviated transcription (Latin):
Rerũ uerborũq agendus est. et pon¬
dera singłor examinanda. Post sub¬
eat ratio collocandi. uersantqͣr oĩmodo
maneri. nõ ut quodq se ꝓferut ubũ
occupet locũ. Quequid ut diligentiꝰ
exequaniur Repetenda sepuis erũt
stptoꝵ ꝓrima. nam p̾ter id quod sit
melius. Iunguait᷑. pͥorib sequencia.
calor qͦq ille cogitatiõĩs q̃ stribendi
mora Refuxit. Recipit ex integro unes.
et uelut. Repetito spatio. sumit. ĩpetũ.
quod in certanuẽ saliendi fiea uidemꝰ
ut conatum longiꝰ petant. et ad rᵈ.
quo contenditur ppaciũ citisu ferãt᷑.
utq in iaculando brachia reducimꝰ
et expulsuri tela neruos Retro ten¬
dimiꝰ interim tñ si feret fl̾atus. dau¬
da sucti uela. dumnos indulgen᷑
Illa non fallat. Omia enĩ nr̃a duen
nastuntur placent. alioquin nec
striberentur/ Sed reddeamꝰ ad iudi¬
cium. et Retracteniꝰ supp̾tam facili ͭ ͤ
sit stpsisse salustium accepimiꝰ. Et

Expanded text:
rerum uerborumque agendus est et ponrerum uerborumque agendus est et pondera singulorum examinanda. post subeat ratio collocandi versenturque omni modo numeri, non ut quodque se proferet verbum occupet locum. quae quidem ut diligentius exsequamur, repetenda saepius erunt scriptorum proxima. nam praeter id quod sic melius iunguntur prioribus sequentia, calor quoque ille cogitationis, qui scribendi mora refrixit, recipit ex integro vires et velut repetito spatio sumit impetum; quod in certamine saliendi fieri videmus, ut conatum longius petant et ad illud, quo contenditur, spatium cursu ferantur; utque in iaculando brachia reducimus et expulsuri tela nervos retro tendimus. interim tamen, si feret flatus, danda sunt vela, dum nos indulgentia illa non fallat. omnia enim nostra, dum nascuntur, placent; alioqui nec scriberentur. sed redeamus ad iudicium et retractemus suspectam facilitate. sic scripsisse Sallustium accepimus, et
Abbreviated transcription (Latin):
dior. fic ꝓfectus nõ a sũmo petitus
studioꝵ fructus effundit uberis et
fidelius cõtinet. Nam sie hac quid
constĩa ip̃a. Illa ex tp̃e dicendi facl̾tas
manem modo loquacitatem dabit.
et uerla in labris nastencia. Illic
Radices. Illic fundamẽta sunt Illic
opes uelicti sanctiore quod erario.
condite. Unde ad subdictos qͦ casus
cum Res exiti ꝓfee ant. Uirce
facianiꝰ ante omĩa q̃ sufficiant la bori
certaminũ. et h̃u nõ exhauriant᷑.
Nichil em̃ Rerum ip̃a natura uoluit
magnũ efici cito pposuitq pulcherxi¬
mo cuiqr oꝑi difficultatem q̃ nastẽdi
qz hant fecerit legem. ut maiora
aĩasia diute uisterib parẽtis conti¬
nerent᷑. Eed cum sit duplex qtĩo. quo ͦ
et que maxime stribi opporteat. Iam
huit ordinẽ sequar. Sit pͥmo ueltar
tardꝰ dũ diligens stillus. Queramꝰ
optima. nec protinꝰ offerentib se gau¬
deamꝰ adhibeatur. iudiciũ intuentis.
dippositio probantis. Delectus enim

Expanded text:
dior fit, sic profectus non a summio petitus dior fit, sic profectus non a summio petitus studiorum fructus effundit uberius et fidelius continet. nam sine hac quidem conscientia ipsa illa ex tempore dicendi facultas inanem modo loquacitatem dabit et verba in labris nascentia. illic radices, illic fundamenta sunt, illic opes velut sanctiore quodam aerario conditae, unde ad subitos quoque casus, cum res exiget, proferantur. vires faciamus ante omnia, quae sufficiant labori certaminum et usu non exhauriantur. nihil enim rerum ipsa natura voluit magnum effici cito praeposuitque pulcherrimo cuique operi difficultatem; quae nascendi quoque hanc fecerit legem, ut maiora animalia diutius visceribus parentis continerentur. sed cum sit duplex quaestio, quomodo et quae maxime scribi oporteat, iam hinc ordinem sequar. sit primo vel tardus dum diligens stilus, quaeramus optima nec protinus offerentibus se gaudeamus, adhibeatur iudicium inventis, dispositio probatis. delectus enim
Abbreviated transcription (Latin):
monendi stiencia. qmͣqz laus ipsa
ppłaris utilitatis gr̃a assumpta.
ue tũ est pulcherrima cum sequi᷑
nõ cũ accersitur. hec si ꝑuiderimꝰ
tum uere Imitabim᷑. Cui uero etiã
ꝓpͥa hus bona adiecerit. ut suppleat
que deerant. arcũcidat. si quid Re¬
dundabit. Is exit quẽ querimꝰ ꝑfec¬
tus orator. Quẽ ñt consũmari
potissimũ opportebat. cũ tanto pla̾
exempla benedicendi suꝑsunt.ꝙͣ illis
rasse. posteros docuisse dicantur.¬
t hec quid auxilia extuͥsecꝰ¬
adhibentur. In hiis aut̃ que
nobis ip̃is parunda sunt. ut laboris
sic utilitatis etiam longe plurimũ
affert stilus. Nec ĩnerito .M. tulliꝰ
hunc optimũ effectorẽ ac magr̃m
dicendi uocat. Cui sentencis ꝑsoãm
.licrassi uocat in disputatiõib que
sunt de oratore/ assiguando Iudiciͫ
sum cũ illius aucce cõiuuxit. Scri¬
bendum ergo ꝙͣ diligentissime. ⁊ ꝙͣ
plurimũ. Nam ut terra alte refossa
generandis alendisq semĩb fecũ¬

Expanded text:
movendis scientia, quamque laus ipsa popularis utilitatis gratia adsumpta, quae tum est pulcherrima, cum sequitur, non cum arcessitur. haec si perviderimus, tum vere imitabimur. qui vero etiam propria his bona adiecerit, ut suppleat quae deerant, circumcidat, si quid redundabit, is erit, quem quaerimus, perfectus orator; quem nunc consummari potissimum oporteat, cum tanto plura exempla bene dicendi supersint quam illis, rasse, posteros docuisse dicantur.haec quidem auxilia extrinsecuadhibentur; in iis autem quae nobis ipsis paranda sunt, ut laboris sic utilitatis etiam longe plurimum adfert stilus. nec immerito M. Tullius hunc optimum effectorem ac magistrum dicendi vocat; cui sententiae personam L. Crassi in disputationibus quae sunt de oratore adsignando, iudicium suum cum illius auctoritate coniunxit. scribendum ergo quam diligentissime et quam plurimum. nam ut terra alte refossa generandis alendisque seminibus fecun
Abbreviated transcription (Latin):
si possit suũ facere. tum in tanta Rei
difficultate unũ intuentes upo aliqͣ.
parrs sequit᷑. Ideoq cũ totum expͥme̾
quẽ elegeris pene sit homñi mꝯcessũ.
pluriia bona ponaiꝰ añ oculos. Et
aliud ex alio hereat. et quo quidq loco
dicam non sit tñ in uerbis. Illuc in¬
tuenda mens ꝙͣͣtum fuit ilłis uiris
decoris in Reb atq ꝑsonis. quod ꝯsili ͫ

Expanded text:
si possit, suum facere: tum in tanta rei si possit, suum facere: tum in tanta rei difficultate unum intuentes, vix aliqua pars sequitur. Ideoque cum totum exprimere quem elegeris, pene sithomini in concessum: plurium bona ponamus ante oculos, ut aliud ex alio haereat, et quo quidque leco ius idem dicam non sit tantum in verbis. Illac intendenda mens,quantum fuerit illis viris decoris in rebus, atque personis, quod consil
Abbreviated transcription (Latin):
uni alicui generi dediderũt. ut si
aspitas hus placuit alicuiꝰ hanc etiã
in leui ac Remisso cars genere nõ exu¬
ant. Si tenuitas ãt nuditas in aspe¬
uis grambusqz caĩs ponderi Rexum
parũ xpudeant.cũ sit diu̾sa causaꝵ
ꝯmodo int̾. ip̃a conditio. s in singłis
etiam caĩs ꝑtium sintq a. leniter. a ͣ¬
aspere. alia concitate. alia Remisse.
alia docendi. a. mouendi gr̃a dicenda.
quoꝵ oĩm dissimilis atq diuersa.
nit᷑. se Ratio est. Ita nec hoc quid sua¬
sexim uni se alicui ꝓpͥe quẽ ꝑ omña seqͣ̃t᷑.
addicere. Longe ꝑfectissimꝰ grecorũ.
demothenes aliꝙͣ tñ aliquo in loco
satis omĩa sic dicere quoͦ m. tulliꝰ
dixit. Nmͥ. quid satis eẽt. si omĩa ꝯseqͥ
possem. Quid tñ noceret uimi cesaris.
asperitatem celii. diligentiam polliõis.
Iudicium calui quibusd in locis as-¬
sumere: Nam p̾ter id quod prudentis
est. qd in quor. in quoq optimũ est.

Expanded text:
uni alicui generi dediderunt, ut, si uni alicui generi dediderunt, ut, si asperitas iis placuit alicuius, hanc etiam in leni ac remisso causarum genere non exuant; si tenuitas ac iucunditas, in asperis gravibusque causis ponderi rerum parum respondeant: cum sit diversa non causarum modo inter ipsas condicio, sed in singulis etiam causiaspere, alia con citate, alia remisse, alia docendi, alia movendi gratia dicenda: quorum omnium dissimilis atque diversa inter se ratio. 7. Itaque ne hoc quidem suaserim, uni se alicui proprie, quem per omnia sequatur, addicere. Longe perfectissimus Graecorum Demosthenes, aliquid tamen aliquo in loco satis omnia sic dicere quomodo Marcus Tullius dixit? Mihi quidem satis esset, si omnia consequi possem. Quid tamen noceret, vim Caesaris, asperitatem Caelii, diligentiam Pollionis, iudicium Calvi, quibusdam in locis assumere? Nam praeter id quod prudentis est, quod in quoque optimum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseqͣtur. Nichils est em̃ tam indecẽt
ꝙͣ tũ molłia durefiũt. Atq ego Illi
pceptori quẽ institueram in libro
secundo credidi. nõ ea sola docenda
eeiad que quẽ distipłoꝵ natura
cõpoĩtum uideret. nami Is et ad¬
iuuare debet q̃ in quoqz eoꝵ ĩuenit
bona. et ꝙͣtum fieri pt̃ adicere que
desunt. et emẽdare q̃d̃ et mutare .
Rector enĩ est alienoꝵ ingeniorũ
atq formator. difficilius ẽ natãm
suam finge̾. Ced ne ille quid doctor
quẽ qui omĩa que recta sunt uelit
eẽ in suis auditorib ꝙͣ plenissima
in eo tñ cui naturã obstare uiderit
errat.ne in or̃one poetas nobis.¬
et historicos in Illis oꝑib oratores.
aut declamatores imitandos pu¬
tennus. Sua cuiqz ꝓpõ. lex suus de¬
cor est/Met comedia in cortunos as¬
surgit. nec cũ tragedia socto ingred᷑
habet tñ omis eloquentia aliꝙͥ cõe.
Iimitenr᷑. quod cõmũe est. Etiam hoc
solet Incõmodi accidere hus qui se

Expanded text:
persequatur; nihil est enim tam indecens, persequatur; nihil est enim tam indecens, quam cum mollia dure fiunt. atque ego illi praeceptori, quem institueram in libro secundo, credidi non ea sola docenda esse, ad quae quemque discipulorum natura compositum videret; nam is et adiuvare debet, quae in quoque eorum invenit bona, et, quantum fieri potest, adiicere quae desunt et emendare quaedam et mutare; rector enim est alienorum ingeniorum atque formator. difficilius est naturam suam fingere. sed ne ille quidem doctor, quanquam omnia quae recta sunt velit esse in suis auditoribus quam plenissima, in eo tamen, cui naturam obstare viderit, errat, ne in oret Historicos, in illorum operibus Oratores aut de clamatores imitandos putemus. Sua cuique proposita lex, suus decor est Nec Comoedia in cothurnos assurgit, nec contra Tragoedia socco ingreditur. habet tamen omnis eloquentia aliquid commune; id imitemur quod commune est. etiam hoc solet incommodi accidere iis, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuint ꝓ grandib tumidi. presis
exiles. fortibz temerarii. letis cor¬
uupti. cõpositis exultantes. simpli¬
cibus negligentes. Ideoq qͥ. horride
atq incõpoĩte quidlibet iᵈ frigidũ
et iuane extulerũt antiquis se pares
credũt. qui carent cultu. atq sen
lydidem suꝑant. tristes aciei uiri
polionẽ eiulant᷑. occiossi et sup¬
pini. si quid modo longiꝰ crocun¬
duxerũt. iurant ita ciceronem
locuturũ fuisse. Nouerã quosd qͥ.
se pulchre exp̾ssisse genus illud
celestis huiiin dicendo uiri s̾. uide¬
rentur si in clausula posuissent.
imnitaturꝰ est qutisq Intelligat. et
q̃re bonũ sit stiat. Ium ĩ sustipiẽdo
Ronere consultat suas uires. nã
qued sunt Imitabilia quib ãt in¬
strmitas nature nõ sufficiat. aut
diu̾sitas repugnet .nͨ. intenue
ingenũ erit. sola uelit fortia. et
abrupta. qui forte quid̃ s indomi-
tum amore subtilitatis. et uii suã
perdat. et eleganciã quã cupit non

Expanded text:
ue pro grandibus tumidi, pressis exiles, fortibus temerarii, laetis comupti, compositis exsultantes, simplicibus negligentes. Ideoque qui horride atque incomposite qui dlibet frigidum illud, et inane extulerunt, antiquis se pares credunt: qui carent cultu atque sentcyd dem superaut: tristes ac ieiuni Pollionem aemulantur otio si et supini, si quid modo longius circumduxerunt, iurant ita Ciceronem locuturum fuisse. noveram quosdam, qui se pulchre expressisse genus illud caelestis huius in dicendo viri sibi viderentur, si in clausula posuissent imitaturus est quisque intelligat: et quare bonum sit, lciar. 5. Tum in suscipiendo onere consulat suas vires. Nam quaedam sunt inimitabilia, quibus aut infirmitas naturae non sufficiat, ant diversitas repugner. Nec cui tenue ingenium erit, sola velit fortia et abrupta: cu: forre quidem, tum, amore subtilitatis et vim suam perdat et elegantiam quam cupit non
Abbreviated transcription (Latin):
x hus ceterisq lectiõe digs
banctorib et berboꝵ sumẽda
copia est. et huietas figurarũ.
et ꝯponendi Ratio. Tum ad exem
cõtinectur imitatõe. nam ut pͥͫ¬
sit cõstat. ut que ꝓbamꝰ in alus / fa¬
cere ip̃i uesimꝰ. Sit sicteraꝵ duttꝰ
ut stribendifiat usuo pin sequũt᷑.
Sit imusici uocem docenciũ. pittores
opa pͥorum. Ristici ꝓbatam gxperi¬
mento culturam in exempło intu¬
entur. Omĩs deniq distipline inicia
ad ꝓpoĩtum sͥ. p̾ssptum formari
didemꝰ. Et hercule nt̾e est. at siłes.
aut dissimiles bonis simꝰ. Simile¬
Iuictatis. S hoc ip̃m ꝙ tanto faci¬
siorem nobis Rationẽ rexũ om̃
facit ꝙ fint huis qui nichil quod
sequerent᷑. hũerunt. insi cante
et cũ iuditio apphendit᷑. nocz. atute
onña igritur imitatio ꝑse ip̃a non

Expanded text:
Xhis ceterisque lectione dignis auctoribus et verborum sumenda copia est, et varietas figurarum, et componendi ratio: tum ad exempcontineatur imitatione. Nam ut insic constat, ut quae probamus in aliis facere ipsi velimus. sic litterarum ductus, ut scribendi fiat usus, pueri sequuntur, sic musici vocem docentium, pictores opera priorum, rustici probatam experimento culturam in exemplum intuentur; omnis denique disciplinae initia ad propositum sibi praescriptum formari videmus. et hercule necesse est aut similes aut dissimiles bonis sirus. simileimitatio. sed hoc ipsum, quod tanto faciliorem nobis rationem rerum omnium facit quam fuit iis, qui nihil quod sequerentur habuerunt, nisi caute et cum iudicio apprehenditur, nocet. ante omnia igitur imitatio per se ipsa non
Abbreviated transcription (Latin):
Iuntem᷑. nam sunt plurimi qͥ. siłi¬
tudinẽ pessimi cuiꝰ q et corrupt ͫ
cõcupierint. Tum in ip̃is quos ele¬
gerimꝰ quid sit quod nos efficiend̃
ꝯparemus. Nam ĩ magnis qͣ aucto¬
rib incidũt aͥqua uiciosa et adoctis
inter ip̃os etiã mutuo reprehensa.
Atq utinã tam bona imitantes
dicerent melius ꝙͣ mala perꝰ dicãt.
Nec uero saltem hus quibz ad euitan¬
da uicia iudicii satis fuit sufficiat
ymaginem uirtutis effingere. hoc¬
aũt hus acaidit qui nõ int̾spectis
penitus uirtutib ad pͥmũ se uelut
aspectũ or̃onis aptarũt. Et cũ hus
feligissime cessit imitatio uerbis atz
nuu̾is sunt / nõ mlłtum differentes
uĩ cͥendi. atq inuẽtionis nõ asse¬
quũtur: s plm̾q declinãt in peiꝰ.

Expanded text:
imitemur; nam sunt plurimi, qui simiimitemur; nam sunt plurimi, qui similitudinem pessimi cuiusque et corruptissimi concupierunt; tum in ipsis, quos elegerimus, quid sit, ad quod nos efficiendum comparemus. nam in magnis quoque auctoribus incidunt aliqua vitiosa et a doctis, inter ipsos etiam mutuo reprehensa; atque utinam tam bona imitantes dicerent melius quam mala peius dicunt. nec vero saltem iis, quibus ad evitanda vitia iudicii satis fuit, sufficiat imaginem virtutis effingere autem his accidit, qui non introspectis penitus virtutibus ad primum se velut aspectum orationis aptarunt; et cum iis felicissime cessit imitatio, verbis atque numeris sunt non multum differentes, vim dicendi atque inventionis non adsequuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
Dist̾mine aliquo disternant᷑. adde
quod quid eo ꝙ pria alteri simlẽ
est nctẽ est minꝰ sit eo qd̾ imitat᷑.
ut umbra corꝑe. et ymago facie.
et actus histrionũ ueris affectib.
et uera uis/ contra. omĩs imitatio
fitta est. et ad alienũ ꝓpõitũ ꝯmẽ¬
datur. Quo fit. ut minꝰ sanguis
ac uiriũ declamatiões hẽant ꝙͣ
orones. quod in illis bera in hns
assimilata materia est. adde ꝙ
eamqz in oratore maxĩe sunt
imitabilia. nõ sunt. Ingenium.
Inuentio. uis. facilitas. et quidꝙ̾
arte nõ tradit᷑. Ideoq płiq cũ uba
qued̃ ex or̃onib excerpseꝵͭ. aut
aliques cõpositiõĩs certos pedes
mire se qͣ elegerũt effingi arbitã:¬
et cũ uerba intercidant Inualestãt¬
qz tr̃ib. ut quoꝵ certissima sit
Regula in consuetudine. ea q̃ non
sua natura sint bona. ãt mala.
Nam ꝑse somi tr̃i sunt. s ꝓut oppor¬
timẽ ꝓprieq at secu collotata
examinãda sunt omĩa. pͥmũ quos

Expanded text:
discrimine aliquo discernantur. Adde discrimine aliquo discernantur. Adde quod quidquid alteri simile est, necesse est minus sit eo quod imitatur, ut umbra corpore et imago facie, et actus histrionum veris affectibus.et vera vis: contra omnis imitatio ficta est, et ad alienum propositum commodatur. Quo sic, ut minus sanguinis ac virium declamationes habeant: quam orationes: quod in illis vera, in his assimulata materia est. Adde quod ea, quae in oratore maxima sunt, imitabilia non sunt, ingenium, inventio, vis, facilitas, et quidquid arte non traditur. ideoque plerique, cum verba quaedam ex orationibus excerpserunt aut aliquos compositionis certos pedes, mire a se, quae legerunt, effingi arbitrantur; cum et verba intercidant invalescantque temporibus, ut quorum certissima sit regula in consuetudine, eaque non sua natura sint bona aut mala nam per se soni tantum sunt, sed prout opportune proprieque aut secus collocata examinanda sunt omnia. primum , quos
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑa i sole fecissent cͥcũstriberet.
At si omĩa ꝑcenseas. milla sit ars
qͣlis tuuenta est. nec intͣ. Iniciũ¬
stetit .nͥ. forte nr̃a potissimũ tp̃a
dampuam huiꝰ infelicitatis. Ut
nũt demũ nichil crestat. Nichil
aũt crestit sola Imitatiõe. E si
porib a dicerem fas non est. quoͦ
sperare possumꝰ pllum oratorem
perfectũ. cũ in hus quos maximos
adħut nouimꝰ nemo sit inuentꝰ
In quo nichil. at desideietur. aut
Rephendat᷑. S etiam qui sũmam
nõ appetunt. concedere potiꝰ ꝙͣ seq̾.
Debent. Nam ut qui pͥor sit forsitã
etiã si nõ transierit eq̃bitur. Enũ
uero nemo p̃t equare / cuiꝰ uestignis
sibi utiq Insistendũ putat. Neccͣe
est enĩ semꝑ sit posterior qͥ. sequit᷑.
adde qd psm̃q quod faciliꝰ est plus
facere ꝙͣ idem. Tantam enĩ habet¬
difficultatem similitudo ut ne ꝓp̃a
quid̃ natura in hoc ita eualuerit.
ut nõ res que sinuilime uideant ͬ

Expanded text:
corpora in sole fecissent, circumscriberet. corpora in sole fecissent, circumscriberet. ac si omnia percenseas, nulla mansit ars, qualis rte nostra potissimum tempora damnamus huius infelicitatis, ut nunc demum nihil crescat: nihil enium crescit sola imitatione. 3. Quod si prioribus adiic ere fas non est, quomodo sperare possumus ullum Oratorem perfectum? cum in iis, quos maximos adhuc novimus, nemo sit inventus, in quo nihil aut desi deretur, aut reprehendatur. Sed etiam qui summa non appetunt, contendere potius, quam sequi debent. Nam qui agit, ut prior sit, forsitan etiam, si non transierit, aequabit. Eum vero nemo potest aequare, cuius vestigiis sibi utique insistendum putat, necesse est enim semper sit posterior, qui sequitur. Adde quod plerumque facilius est plus facere, quam idem. Tantam enim difficultatem haber similitudo, ut ne ipsa quidem natura in hoc ita evaluerit, ut non res quae simillimae videantur,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sme eoemplo fuez . si hor̃es nichil
insi quod rain cognouissent faciẽd
e aut cogitandũ putassẽt. nampe
nichil fuisset Inuentũ. Cur igit᷑.
nefas est xeꝑiri aliquid a nobis
quos ante non fuit. ałn illi Rudes
sola montis natitra ductisũt in ħ.
ue tam multa generarẽt : Nos ad
querendũ nõ eo ip̃o cẽcitennur. ꝙ
terte tiiꝰ ĩuenisse eos qui q̃sierũt:
Et cum ilłi qui nullũ cuiꝰ ꝙͣ Rei ha¬
buerñt magr̃n. plima in posteros
tradidexinit nobis ũsus aliaꝵ Rex
ad erudiendis alias. non proderit.
S nchi hubebim nͥ. Beneficii ali
tudent. ut destribere tablas mar¬
suris/ ac sineis stiant. Turpe etꝭ
illud est contẽptum ẽẽ Id consequi
quod iunteris. nam Rursus quid
erat fiitiruũ. si nemo plus effecis¬
set eo quẽ sequebat᷑: Nichilmpoetis
Nip. lintum andronicũ. nichil in
historns supͣ. pontificũ annales
hale̾mus. Ratib adhuc nauiga¬
renius. nom eẽt pictura nisi que
lineas modo extiemas umbre ꝙͣ

Expanded text:
o fuerunt, si homines nihil, nisi quod iam cognovissent, faciendum sibi aut cogitandum putassent? nempe nihil fuisset inventum. cur igitur nefas est reperiri aliquid a nobis, quod ante non fuerit? An illi rudes sola mentis natura ducti sunt in hoc ut tam multa generarent, nos ad quaerendum non eo ipso concitemur, quod certe scimus invenisse eos qui quaesierunt? et cum illi, qui nullum cuiusquam rei habuerunt magistrum, plurima in posteros tradiderunt, nobis usus aliarum rerum ad eruendas alias non proderit, sed nihil habebimus nisi beneficii aliestudent, ut describere tabulas mensuris ac lineis sciant. turpe etiam illud est, contentum esse id consequi quod imiteris. nam rursus quid erat futurum, si nemo plus effecisset eo quem sequebatur? nihil in poetis supra Livium Andronicum, nihil in historiis supra Pontificum annales haberemus; ratibus adhuc navigaremus; non esset pictura, nisi quae lineas modo extremas umbrae, quam
Abbreviated transcription (Latin):
breuitatem sires petat. Sepe etiã
Rem dicendo subici et ocuͣs sepe supͣ.
feret ꝙͣ fieri possit. sipͥficatio eoit sepe
maior ꝙͣ Ratio sepe hilaritas. sepẽ dite
naturaꝵq imitatio. Hoc in genere.¬
nam qiͣ siluam uides om̃is eluceat.
opportet eloquencie magnitudo.

Expanded text:
brevitatem, si res petet; saepe etiam brevitatem, si res petet; saepe etiam rem dicendo subiciet oculis; saepe supra feret quam fieri possit; significatio saepe erit maior quam oratio; saepe hilaritas, saepe vitae naturarumque imitatio. hoc in genere—nam quasi silvam vides—omnis eluceat oportet eloquentiae magnitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
Ratione concludat ut int̾rogando
urgeat. ut Rursus qiͣ ad int̾rogata
si bi ip̃esxpudeat. ut contͣ. et dicat.
accipiet sentiri uelit. ict aut dubitet
ut añ p̾muniat. ut in eo ip̃o in quo
Rephendatur culpam in adil̾sariũ
conferat. ut sepe cum hus qui audiũt
nõnũꝙͣ etiam cũ adu̾sario qͣi delibet᷑.
ut hõmi mores hmonesqz destͥbat.
ut muta qued loquentia inducat.
ut ab eo quod agitur auertat aĩos.
ut sepe in hilaritatem Risum ue. cõ-¬
uertat. ut añ occupet qd uideat op¬
poni. ut comꝑet siłĩtudines. utatur
exemplis. ut aliud alii tribuens
Sippartiat. Ut interpellatorẽ colc̾eat.
ut aliqͥd Reticere se dicat. ut demĩciet
quid caueat. ut liberius ꝙͥ audeat.
ut Irastatur etiam ut obiurget alñ.
ut deprecetur. ut supplicet. Ut mede¬
atur. ut a ꝓposito declinet. aliquãtũ.
ut optet. Ut execretur. ut fiat huis
ap̃ quos dicit᷑ famiharis. Atq ali¬
as etiam dicendi birtutes sequet᷑.

Expanded text:
ratione concludat; ut interrogando ratione concludat; ut interrogando urgeat; ut rursus quasi ad interrogata sibi ipse respondeat; ut contra ac dicat accipi et sentiri velit; ut addubitet ut ante praemuniat; ut in eo ipso, in quo reprehendatur, culpam in adversarium conferat; ut saepe cum iis qui audiunt, non numquam etiam cum adversario quasi deliberet; ut hominum sermones moresque describat; ut muta quaedam loquentia inducat; ut ab eo quod agitur avertat animos; ut saepe in hilaritatem risumve convertat; ut ante occupet quod videatur opponi; ut comparet similitudines; ut utatur exemplis; ut aliud alii tribuens dispertiat; ut interpellatorem coerceat; ut aliquid reticere se dicat; ut denuntiet quid caveant; ut liberius quid audeat; ut irascatur etiam, ut obiurget aliquando; ut deprecetur, ut supplicet, ut medeatur; ut a proposito declinet aliquantum; ut optet, ut exsecretur; ut fiat eis apud quos dicet familiaris. atque alias etiam dicendi quasi virtutes sequetur:
Abbreviated transcription (Latin):
ptereuntes cur id faciamꝰ ostendimꝰ
ut corriginiꝰ nos metip̃os qͣi Rephen¬
denteo. aut si est aliqua eglamatio.
uel admiratiõis. uel ꝯtĩonis. aut cũ
Sñaꝵ omamenta maiora sũt qͥb
qr freꝙ tissime demostenes utatur/
sunt qui putant. Idciro eiꝰ eloꝙͣͣ
maxime ẽe laudabilem. Et uero
mllus fere ab eoloxus sine quad
conformatione sententie dicit᷑
nec quidꝙͣ est aliud dicere .nͥ. oẽs
aut certe plerqͥqz aliquaspẽ illu¬
minare fentencias. Quas cum
optime brute teneas. quid actinz
nomĩb utiaut exemplis: tm̃ modo
notetur locus. Sit igitur dicz ille
quem expetimꝰ ut uerset sepe que
multis modis eadem / et in una Re
hereat in eadq cõmoret᷑. sentencia.
Sepe etiam ut extenuet aniquid. sepe
it Iprideat. ut declinet a ꝓpoĩto. de¬
flectat sentenciam. ut ꝓponat quid
dicturus sit. ut tum tnsgerit. Iam
aliquid diffimat. ut se ipẽ reuocet.
ut quod dixerit. Iteret. cit argum̃tũ

Expanded text:
praetereuntes, cur id faciamus, ostendimus: praetereuntes, cur id faciamus, ostendimus: aut cum corrigimus nosmetipsos quasi reprehendentes: aut si est aliqua exclamatio, vel admiratiarum ornamenta maiora sunt; quibus quia frequentissime Demosthenes utatur, sunt qui patent, idcirco eius eloquentiam maxime esse laudabilem. Et vere nullus fere ab eo locus sine quadam conformatione sententiae dicitur, nec quicquam est aliud dicere nisi omnes aut certe plerasque aliqua specie illuminare sententias. quas cum tu optime, Brute, teneas, quid attinet nominibus uti aut exemplis? tantummodo notetur locus. sic igitur dicet ille, quem expetimus, ut verset saepe mullis modis eadem et in una re haereat in eademque commoretur sententia. saepe etiam ut extenuet aliquid; saepe ut irrideat; ut declinet a proposito deflectatque sententiam; ut proponat quid dicturus sit; ut, cum transegerit iam aliquid, definiat; ut se ipse revocet, ut quod dixerit iteret; ut argumentum
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ẽẽ pñt que sentencuis or̃onẽ
uerkoꝵqr confirmatiõib illuminẽt.
Cadem sunt in oratore plurima. nõ
omña tñ et a paulo magis distncta.
quend subiecit locum ad alias ut
ip̃e ait qiͣ u̾irtutes dicendi ꝑtinẽtẽ.
et reliqua ex collatiõe uerboꝵ. que
sumũtur ꝙͣ lũa/ magnũ affereͥ
ornatum or̃omi. Sunt eñ simlia ill̃.
que in amplo ornatu stene. ãt fori
appellantur insignia. Non quia
sola ornent .s ꝙ extellant. Ead rõ
est hor que sunt or̃onis lumĩã. et
quod ꝰ insiia. at̃ cum duplicant:¬
or̃o. aut in Idem conicitur. ãt utrilq.
aut adiungitur idem Iteratum. at
Idem ad extremũ refertur. ãt ꝯtiuẽt᷑.
unum uerdum non ead̃ sentencia pouit᷑.
at cum similiter. uoł cadunt ul desinũt.
aut multis moĩs cont̾riis Relata ꝯtͣ¬
ria. ãt cuigradatim sirrsum bersũ
Reditur. aut tum demptis cõmĩctiõib
dissolute plura dicunt: Aut cũ aͥquid

Expanded text:
etiam esse possunt, quae sententiis orationem etiam esse possunt, quae sententiis orationem verborumque conformationibus inluminent.eadem sunt in Oratore plurima non omnia tamen et paulo magis distincta, quendam subiecit locum ad alias, ut ipse ait, quasi virtutes dicendi pertinentem: Et reliqua, ex conlocatione verborum quae sumuntur quasi lumina, magnum adferunt ornatum orationi. sunt enim similia illis quae in amplo ornatu scenae aut fori appellantur insignia, non quia sola ornent, sed quod excellant. eadem ratio est horum quae sunt orationis lumina et quodam modo insignia, cum aut duplicantoratio, aut in idem conicitur, aut in utrumque, aut adiungitur idem iteratum, aut idem ad extremum refertur, aut continenter idem verbum, non in eadem fententia, ponitur: aut cum similiter vel cadunt verba, vel desinunt: aut multis modis contrariis relata contraria: aut cum gradatim sursum versus tenditur: aut cum demptis convictionibus dissolute plura dicuntur; aut cum aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
tum in extremũ cõuersio. et in eadi
u̾ba ĩpelꝰ et concursio. et adimictio. et
pidgresio et enid uerbi crebriꝰ poĩti
qued distinctio. et Reuocatio uerbi. et
Illa que similiter desinent. ãt que
cadunt similiter. aut que ꝑib paria
referuntur. auct que sunt inter se
similia. est etiam gradatio quedẽ
et tõuersio. et uerboꝵ contimua tñs¬
gressio. et contͣrnm et dissolictum.
et declmatio. Rephensio. et exclama᷑
et Imininictio. et quod ĩ młꝭ cãrib
ponitur. et quod de singłis Rebus
ꝓpositis ductum Refertur ad snigla.
et ad ꝓpoĩtum subiecta ratio. et itẽ
in distribitis suppoĩta ratio ⁊ per¬
missio. et rirosus alia dubitatio.
et improuisum quidd̃. et dinimato.
et alia correctio. et dipputatio. ⁊ ꝯti¬
nuatum et int̾ruptum. et ymago.
et sibi ip̃i Responsio. et ĩnuitatio.
et disrnctio. et ordo. et relatio. et
digressio. et crrcũstriptio. hec enim
sunt fere atq hoꝵ sumlia. uel plã

Expanded text:
tum in extremum conversio et in eadem tum in extremum conversio et in eadem verba impetus et concursio et adiunctio et progressio et eiusdem verbi crebrius positi quaedam distinctio et revocatio verbi et illa, quae similiter desinunt aut quae cadunt similiter aut quae paribus paria referuntur aut quae sunt inter se similia. Est etiam gradatio quaedam et conversio et verborum concinna transgressio et contrarium et dissolutum et declinatio et reprehensio et exclamatio et imminutio et quod in multis casibus ponitur et quod de singulis rebus propositis ductum refertur ad singula et ad propositum subiecta ratio et item in distributis supposita ratio et permissio et rursum alia dubitatio et improvisum quiddam et dinumeratio et alia correctio et dissipatio et continuatum et interruptum et imago et sibi ipsi responsio et immutatio et diiunctio et ordo et relatio et digressio et circumscriptio. Haec enim sunt fere atque horum similia vel plura
Abbreviated transcription (Latin):
Imitatio uel inꝑsonis. uelsine Illis
magnũ quodd ornamentũ or̃onis
et aptum ad aĩos contiliandos uł
maxime. Sepe aũt etiam ad ꝯmodũ
personar fitta induttio uel q¬
sien augendi destciptio errorio Ind¬
tio ad hilaritatem impulsio. ante¬
occupatio. tum duo illa q̃ maxime
mouent similitudo exemplum dige¬
stio. Interpellatio. contentio. rẽti¬
cencia. cõmendatio. Sox qued libã
atq etiam effrenatior agendi causa.
iracundia obiurgatio. promissio.
epretatio. cbseratio. declinatio. brĩs
a ꝓposito. non ut suꝑior illa digͤs¬
sio. purgatio. conciliatio. lesio. opta ͦ
atq execratio. hus fere lum̃b illu¬
strant᷑ orõnem sentencie. Oratiõis
aũt ipr̃s tanq̃i armoꝵ est uelad
usum cõminatio et quasi petitio.
uel ad uenustatem ip̃a tractatio.
Nam et geminatio rerboꝵ h int̾dũ
uimi leporem ało et paululum ini¬
mitatum uerbum atq deflexum.
et eniss crebra tum a pͥmo Repetitio.

Expanded text:
imitatio vel in personis vel sine illis, imitatio vel in personis vel sine illis, magnum quoddam ornamentum orationis et aptum ad animos conciliandos vel maxime, saepe autem etiam ad commovendos; personarum ficta inductio vel lumen augendi; descriptio, erroris inductio, ad hilaritatem impulsio, anteoccupatio; tum duo illa, quae maxime movent, similitudo et exemplum; digestio, interpellatio, contentio, reticentia, commendatio; vox quaedam libera atque etiam effrenatio augendi causa; iracundia, obiurgatio, promissio, deprecatio, obsecratio, declinatio brevis a proposito, non ut superior illa digressio, purgatio, conciliatio, laesio, optatio atque exsecratio. His fere luminibus inlustrant orationem sententiae. Orationis autem ipsius tamquam armorum est vel ad usum comminatio et quasi petitio vel ad venustatem ipsam tractatio. Nam et geminatio verborum habet interdum vim, leporem alias, et paulum immutatum verbum atque deflexum et eiusdem verbi crebra tum a primo repetitio,
Abbreviated transcription (Latin):
et distincte concisa breuitas ⁊ exte¬
nuatio. et huit adr̃cta illusio. a
pceptis cesaris non aborrens. et ab
re digressio. In qua cũ fui̾t delectaͦ
tum Rredditꝰ ad Rem aptus et ꝯcimiẽs
eẽ debebit ꝓpositioq quid sis dicturꝰ
et abeo qd eit dictum seninitio ⁊ Reditꝰ
ad ꝓpõitum. et Iteratio et Rõnis apta
conclusio tum augendi minuendi¬
ue causa ueritatis supͣlatio. at t̾iettio.
et Rogatio. atq huic finitima quasi
ꝑcuitatio expositioq sentencie sue.
tum illa que maxime qͣiͣ porepͭ. in
lxĩm mentes alia dicentis ac signi¬
ficantis dissimulatio q̃ est periocũda
cũ in or̃onis nõ contentiõe s ẜmone
tractatur. deñ dubitatio. tum distri¬
butio. tum correptio. uel aute uel
pꝰꝙͣ dixeris. ueltum aliquid a tespõ
reicias pͥmrenitio etlest ad id quod
aggrediare. et traiectio in alrum.
.cõicatio que est qͣ cũ ip̃is aput qͦs
dicas deliberatio. Morum ac uite

Expanded text:
et distincte concisa brevitas et exteet distincte concisa brevitas et extenuatio, et huic adiuncta illusio; a praeceptis Caesaris non abhorrens, et ab re digressio, in qua cum fuerit delectatio, tum reditas ad rem aptus et concinnus esse debebit; propositioque, quid sis dicturus, et ab eo quod est dictum seiunctio, et reditus ad propositum et iteratio et rationis apta conclusio; tum augendi minuendive causa veritatis superlatio atque traiectio, et rogatio atque huic finitima quasi percontatio expositioque sententiae suae; tum illa, quae maxime quasi irrepit in hominum mentes, alia dicentis ac significantis dissimulatio, quae est periucunda, cum in oratione non contentione sed sermone tractatur; deinde dubitatio, tum distributio, tum correctio, vel ante vel post quam dixeris vel cum aliquid a te ipso reicias. praemunitio etiam est ad id quod aggcommunicatio, quae est quasi cum eis ipsis, apud quos dicas, deliberatio; morum ac vitae
Abbreviated transcription (Latin):
omĩa oronis lumina in hũc laũ
congerit. mediam quãd ut ar-¬
bitror secutus uiam. ut neqz oĩs
sermo sthema iudicaret᷑ neqz ea
sola q̃ haberent aliqͣm Remotã
ab usu cõmunifictiõem. Sz que
eẽnt clarissima et ad mouẽd̃
auditorem ualerẽt plirium
Quem duob ab eo libris tͣctatũ
locum ad lr̃am subieci ne frauda¬
rem legentes iudicio maximi
auctoris. In tercio de oratore ita
st̾ptum est. In ꝑpetua aũt or̃one
cum et cõnenctioni leuitatem ex
ni̾oꝵ quam dixi ratiõe tenue¬
rimus tum est qiͣ lumĩb distin¬
ratio una in Re permłtum mouet.
et Illustris explanatio Rerũq qͣsi
gerantur sub appectum pene sbiecto.
que et in exponend̾a Re plunũ bal.
ad plustrand id quod exponit᷑. et
ad amplificand ut hus qui audient
illud quod augebimꝰ ꝙͣtum efficere
oratio poterit tm̃ ẽẽ uideat᷑: Et huit
cõtraria sepe ꝑcussio est. et plus ad
intelligend ꝙͣ duxeris significatio

Expanded text:
omnia orationis lumina in hunc locum omnia orationis lumina in hunc locum congerit, mediam quandam, ut arbitror, secutus viam: ut neque omnis sermo schema iudicaretur neque ea sola, quae haberent aliquam remotam ab usu communi fictionem, sed quae essent clarissima et ad movendum auditorem valerent plurimum; quem duobus ab eo libris tractatum locum ad litteras subieci, ne fraudarem legentes iudicio maximi auctoris. In tertio de Oratore ita scriptum est: In perpetua autem oratione, cum et coniunctionis levitatem et numerorum, quam dixi, rationem tenuerimus, tum est quasi luminibus distinratio una in re permultum movet et illustris explanation rerumque, quasi gerantur, sub aspectum paene subiectio, quae et in exponenda re plurimum valet et ad illustrandum id quod exponitur et ad amplificandum, ut iis qui audient illud quod augebimus, quantum efficere oratio poterit, tantum esse videatur; et huic contraria saepe percursio est et plus ad intelligendum quam dixeris significatio
Abbreviated transcription (Latin):
ad senand uarietate studmũ. sine
ad qua ẜes decentiꝰ indicanda. del
cõueniat ostendo. dicend̃ est. neqͣꝙͣ.
eẽ tam multas ꝙͣ sint a quibusa
constitute. Neq enĩ me mouẽt noiã
Ilea que fing̾e utiq grecis prompti¬
sstnmĩ est. Ante omĩa ig. illi qͥ totid
figuras putant quot affectꝰ repu¬
diandi on qi affertus nõ sitͥ q̃d
qualitas mentis. s quia figura
Quapp̃. Indicendo. Nrasti. dolere.
misereri. timere. confidere. ꝯtem¬
puere non sunt figure. nõ mag
ꝙͣ suadere.minari. Rogare. excu¬
sare. Oz fallit parum diligent̾.
figuras. et eoꝵ exempla ex orõi¬
bus excerpũt. Neq em̃ pars uila
dicendi est. que nõ reciꝑe eas
possit. Sed aliud est admictere
figurã. aliud figurã ẽẽ. Neq em̃
uẽrebor explicande rei gr̃a fre¬
ꝙͣtiorem eiusd nomĩs Repetitiõe.
Quare dabũt mͥ. aͥquã ĩ prastẽte᷑
dep̾cante. miserante figurã stio.
si non ideo Irasti misereri dep¬
cari figura erit. Cicero quid

Expanded text:
tate fastidium sive ad quaedam vel decentius indicanda vel conveniat, ostendo, dicendum est nequaquam eas esse tam multas quam sint a quibusdam constitutae. neque enim me movent nomina illa, quae fingere utique Graecis promptissimum est. ante omnia igitur illi, qui totidem figuras putant quot adfectus, repudiandi, non quia adfectus non sit quaedam qualitas mentis, sed quia figura,quapropter in dicendo irasci, dolere, misereri, timere, confidere, contemnere non sunt figurae, non magis quam suadere, minari, rogare, excusare. sed fallit parum diligenter figuras et earum exempla ex orationibus excerpunt. neque enim pars ulla dicendi est, quae non recipere eas possit. sed aliud est admittere figuram, aliud figuram esse. neque enim verebor explicandae rei gratia frequentiorem eiusdem nominis repetitionem. quare dabunt mihi aliquam in irascente, deprecante, miserante figuram, scio; sed non ideo irasci, misereri, deprecari figura erit. Cicero quidem
Abbreviated transcription (Latin):
icła que ciceio int̾ sumã resuit
sentenciaꝵ chulta a. et Ideuilu¬
uotat. tr̃ plurra arginuẽta ad unũ
affectum deducut᷑. ꝯsequens ilie
argumentis diximꝰ Collectionem
non rectum est . nͥ. cũ aliquã exhiis
de quib locuti sumꝰ figurã accipͭ.
Preter het excludere. asseuerure.
detrattare. excitare Iudicem ꝓuer¬
bnis uti et uersib et ioco. et imiidia.
et inuocatiõe. Intendere crimen
fastidire. ad mon̾e. satifface. p̾cari.
corriꝑe. fugguras putat. Partitioe
qͦ et ꝓpositionẽ et diuisionẽ ⁊ Reꝵ
duaꝵ cognitionẽ. qd est ut idem
ualeant. Que uident᷑ eẽ diu̾sa. ut
non in hus demũ sit uenesiciis qͥ.
uitam abstulit/ data potiõe s etiã
qui mentem quod est in ꝑte finitiõis
Rutilius siue gorgias anar bauo
ꝙͣꝙͣ paucissimas faciat figuras
et rationẽ appellans et cixipa¬
aia inter has h. quoquid Recipͭ¬

Expanded text:
 quae Cicero inter lumina posuit sententiarum, multa alia et idem Ruvocat, cum plura argumenta ad unum effectum deducuntur; consequens, ille argumentis diximus; collectionem, non rectum est, nisi cum aliquam ex iis, de quibus locuti sumus, figuram accipit. praeter haec Celsus excludere, asseverare, detrectare, excitare iudicem, proverbiis uti, et versibus et ioco et invidia et invocatione intendere crimen fastidire, admonere, satisfacere, precari, corripere, figuras putat. partitionem quoque et propositionem et divisionem et rerum duarum cognationem, quod est, ut idem valeant quae videntur esse diversa, ut non is demum sit veneficus, qui vitam abstulit data potione, sed etiam qui mentem; quod est in parte finitionis. Rutilius sive Gorgias, ἀναγκαῖονs , quanquam paucissimas faciat figuras, et, rationem appellans, ἐπιχείρημα inter eas habet. quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ tuiꝰ ꝙ m̃uicam putauerunt.
ꝯpationẽ equid uideo figurã nõ
ee tum sit interim ꝓbatioĩe qntu̾m
etiam cãe genꝰ. eti si talis eius
formaiq̃lis est pro murena ui¬
quod nõ uinu̾sa uniuersis. s sin¬
guila singłis oppom̃t᷑ Et celsas
met no ue ligens auctor Ansel¬
sius inhac eam ꝑte posuerũt Au¬
tisnis quid supus i utroq gene

Expanded text:
runt. comparationem equidem video figuram quoque esse, cum sit interim probationis, interim etiam causae genus, et sit talis eius forma, qualis est pro Murena, viquod non universa universis, sed singula singulis opponuntur. Et Celsus tamen et non negligens auctor Visellius in hac eam parte posuerunt, Rutilius quidem Lupus in utroque gene
Abbreviated transcription (Latin):
merus arginũ occidit. ãt cont᷑. sed
instius alto iiccipiens sonitũ saxi
de uertice pastor. Precipueq ex hiis
oritur mira sublimitas que audaci
et ꝓxime ꝑiculũ tnͣsłatiõe tollũt᷑.
cũ Reb sẜͬ carentib accum quẽd
et añnos damus. qͣlis est. pontẽ

Expanded text:
moerus Argivom occidit? aut contra: sedet moerus Argivom occidit? aut contra: sedet inscius alto accipiens sonitum saxi de uertice pastor. Praecipueque ex his oritur mira sublimitas, quae audaci et proxime periculum translatione tolluntur, cum rebus sensu carentibus actum quendam et animos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ acersitis magis ꝓpͥum erit.
Iła ad hornatũ lumen or̃onii.
et generis claritatem et cõtiomũ
procellas et eloquencie flumĩa.
ut cicero ꝓ milone clodiñ fontẽ
głie enis uocat. et alio loco sege¬
tem ac materiem. Qued̾ etiã
parum spetiosa dittu per hãt go¬
plitantur. hoc faciũt ni mione.
luon obtusior usus sit genitali
aruo: et sultos oblimet mertes.
In totũ aũt methaphora breuior
est stimilitudo. eoq distat. ꝙ illa
comꝑat᷑. Rei quã uolumꝰ expͥm̾e.
her pro ip̃ã Re dicr̃. Comꝑatio est
cum dico. secisse quid hõĩem ut leo¬
nem. Eranslatio. cum dico de hoĩe
leo est. Ruiꝰ ẜis omĩs qͣdruplex.
maxie uidetur.cum ĩ Reb aĩa¬
lib. aliud proalio ponit᷑. ut de
aritatore gubernator magna
contorsit ẽqum uia. ui limꝰ stipionẽ
a cathone ad latrari solitum Refert.
In anima ꝓ aliis gemis eiusd̃ sumũt:
ut. Classiq ñnictit habenas. Aut ꝓ
Reb aĩalib in añuaferro anfato

Expanded text:
 arcessitis magis proprium erit. illa ad ornatum, lumen orationis et generis claritatem et contionum procellas et eloquentiae fulmina, ut Cicero pro Milone Clodium fontem gloriae eius vocat et alio loco segetem ac materiem. quaedam etiam parum speciosa dictu per hanc explicantur: hoc faciunt, nimio ne luxu obtunsior usus sit genitali arvo et sulcos oblimet inertes. | totum autem metaphora brevior est similitudo, eoque distat, quod illa comparatur rei quam volumus exprimere, haec pro ipsa re dicitur. comparatio est, cum dico fecisse quid hominem ut leonem; translatio, cum dico de homine, leo est. huius vis omnis quadruplex maxime videtur: cum id rebus animalibus aliud pro alio ponitur, ut de agitatore, gubernator magna contorsit equum vi; aut ut Livius Scipionem a Catone adlatrari solitum refert. inanima pro aliis generis eiusdem sumuntur, ut: classique immittit habenas; aut pro rebus animalibus inanima, ferron an fato