comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d÷nisse pot̾ officii qd pͥmũ exercuisti ĩ curia: qñ sub rege stephano ⁊ c̃
p̃fato richardo militabas adhuc pene puers olebas eẽ ingenii ꝑspicacis. ⁊
ad om̃e ⁊ oiũ suꝑ om̃s coctaneos tuos ꝓnitꝰ obseqͥum: anteqͣm te gͣmaticoꝵ
in merg̾es turbis. Gͣ que loq̃ris partĩ antiquã institõnẽ redolent. partĩ doc¬
ttinã modernoꝵ. Inde ẽ qdͣ licet antiquã pellẽ mutare ñ possis. te tñ litte̾
faciint insanire. S ut oli scire ꝯsueu̾as. fanꝰ insanis uidetur furiosus. ⁊
ebriis lucerne duplicari: ⁊ freq̃ns ẽ. ut homines bestias pucent. ⁊ ut sui ñ
natura qmͣ mos patͥus ebͥositatẽ ug̃it: ut ÷̃ ienini sobrii ẽẽ ĩ possint. Morib
enĩ chebani estis Sic agaue filiũ ꝑ uitulo immolat: & qͥsꝙ ap̃ uos se ⁊ sua sa¬
eͥficat bacho. Cũ cerere tñ ⁊ bacho lis ẽ: s in cerinsia q̃ ap̃ uos uinc̃ regnat imꝑat¬

Expanded text:
officii quod primum exercuisti in curia quando sub rege Stephano, et cum praefato Ricardo militabas adhuc pene puer. Solebas esse ingenii perspicacis, et ad omne et omnium super omnes coaetaneos tuos promptus obsequium, antequam te grammaticorum immergeres turbis. Ergo quae loqueris partim antiquam institutionem redolent, partim doctrinam modernorum. Inde est quod licet antiquam pellem mutare non possis, te tamen litterae faciunt insanire. Sed ut olim scire consueveras, sanus insanis videtur furiosus, et ebriis lucernae duplicari: et frequens est ut homines bestias putent, et ut sui nonatura quam mos patrius ebriositatem ingerit, ut etiam jejuni sobrii esse non possint. Moribus enim Thebani estis. Sic Agave filium pro vitulo immolat, et quisque apud vos se et sua sacrificat Baccho. Cum Cerere tamen et Baccho lis est. Sed in cervisia quae
Abbreviated transcription (Latin):
gente tua nr̃a .i. francoꝵ cornua times. Nos francos ebriosos putas. ac si lori¬
pes rectũ decideat ethiops albũ. S ħ ⁊ similia ur̃atib licent ĩmo ⁊ decent.
d exilii ⁊ ꝓscͥptionis meȩ cumulũ nicħ acerbiꝰ potuit accessisse.
qmͣ ut m subtrahatur solatiũ lit̾arũ. q̃ p̃eunte gr̾a m̃tẽ purgant a uicus.
noticia u̾itatis illustrant. accendt̾ caritatẽ. ⁊ exercitio sui uirtutes stabiliunt
Iꝯfirmant. Dũ his oꝑam darelicuit sub alis ur̃is ⁊ rotã ĩ medio rotȩ c̃ ꝓpħa
tur eccłiis: michi regis angloꝵ indignatio licet mlta gͣtis abstułit: tñ magñ
uisa ẽ attulisse ꝯpendiũ: ad eo ut fructuosa uidetur eẽ iactura. iocunda lesio
gͣta iniuirta. S cũ auulsus sũ a pedib ur̃is: tc̃ pͥmũ dispendii ⁊ lesionis acule¬

Expanded text:
nostra, id est Francorum cornua times, nos Francos ebriosos putas, ac si loripes rectum derideat, Aethiops album. Sed haec et similia vestratibus licent, imo et decent. Ad exsilii et proscriptionis meae cumulum nihil acerbius potuit accessisse, quam ut mihi subtrahatur solatium litterarum, quae praeeunte gratia mentem purgant a vitiis, notitia veritatis illustrant, accendunt charitatem, ex exercitio sui virtutes stabiliunt et confirmant. Dum his operam dare licuit sub alis vestris, et rotam in medio rotae cum Propheta, tur Ecclesiis, mihi regis Anglorum indignatio licet multa gratis abstulit, tamen magnum visa est attulisse compendium, adeo ut fructuosa videretur esse jactura, jucunda laesio, et grata injuria. Sed cum avulsus sum a pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
possũ gr̃as ago: certꝰ ꝙ ꝯdignas rependet altissimꝰ ⁊ benignissimꝰ recͥbutor.
Statꝰ m̃s auctore dõ iocundꝰ ẽ: s detuo ⁊ amicoꝵ certiorari desiddo. ⁊ secure

Expanded text:
possum gratias ago, certus quod condignas rependet Altissimus, et benignissimus retributor. possum gratias ago, certus quod condignas rependet Altissimus, et benignissimus retributor. Status meus auctore Deo jucundus est, sed de tuo et amicorum certiorari desid
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ alii psules in pardẽ sollicitudinis a sũmo pontifice euocant᷑ ut spũalem
ererreant gladiũ: sic a pͥncipe in ensis mat̾ialis cõmunionẽ comites qͣi adam
mundam uiris p̃sules asciscuntur. Et quid̃ qͥ ħ officii gert᷑ in palacio iuris
auctoritate: palatini st̃. q̃ in ꝓuinciis. ꝓuinciales. Ut̾q uͦ gladiũ portart.
ñ utiꝙ qͦ carnificinas expleant ueterũ cirannoꝵ. s ut diuine pareant legi.
⁊adnormnã eiꝰ utilitati publice serurant: ad uindictã malefcoꝵ laudẽ uͦ bo¬
noꝵ. Tn gͦ qͥa ꝓuincialiũ uices agis. ꝓ ut loci ⁊ nõis index ẽ titulus. utinã
sic exequatis qd̃ exig̃ pͥnceps. ne offendatur is qui aufert sp̃m pͥncipũ t̾ri¬
bilis ap̃ beges t̾re cuiꝰ eccła sponsa ẽ qͥ in sac̾doͣcii sic aĩadu̾tit ꝯtẽptores ⁊ ma¬
lefactores qi pupillã appetierint ocłi sui. Que it. sͥ sapiens optat tͥ dator sapi¬
endie largiatitr. sibi debitor sũ. ⁊ de affectione qm adme ⁊ meos babes qnͣtas

Expanded text:
sicut alii praesules in partem sollicitudinis a summo pontifice evocantur ut spiritualem exerceant gladium, sic a principe in ensis materialis communionem comites quasi quidam mundani juris praesules asciscuntur. Et quidem qui hoc officii gerunt in palatio juris auctoritate, palatini sunt: qui in provinciis provinciales. Utrique vero gladium portant, non utique quo carnificinas expleant veterum tyrannorum, sed ut divinae pareant legi, et ad normam ejus utilitati publicae serviant, ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum. Tu ergo quia provincialium vices agis, prout loci et nominis index est titulus, utinam sic exsequaris quod exigit princeps, ne offendatur is qui aufert spiritum principum, terribilis apud reges terrae, cujus Ecclesia sponsa est, qui in sacerdotii sui sic animadvertit contemptores et malefactores quasi pupillam appetierint oculi sui. Quae enim sibi sapiens optat, tibi dator sapientiae largiatur. Tibi debitor sum, et de affectione quam ad me et meos habes quantas
Abbreviated transcription (Latin):
b sͥ huic colloqͥo int̾suit. ⁊ in oĩ humilitate flexis genib ad regis sui pedeᷤᷤ
accessit ĩ ꝯspectu õiũ. hac forma u̾boꝵ utens. Miseremini mei dñe. qͥa po
timebat suaᷤ posse turbari: successib nouis elatꝰ. ꝓrupit in ꝯcumelrã suꝑ¬
plicantis. ⁊ inpudentia loq̃lidi ꝓ m̾uit. ut qͥ aña minꝰ uetꝰ. nc a francis
h̾atur ⁊ ĩurbanꝰ. Et ut eãm suã qm om̃s iniqͣm nou̾ant. corã scĩssimo rege
⁊ aliis pͥncipib iustisicaret: ꝯtumelias ⁊ fabulas ħ fine ꝯcludit. Hich̃ dñe
mi rex ⁊ uos scĩ uiri ⁊ pͥncipes qui adestis aliud ab archiep̃o peto: nisi ut

Expanded text:
bus sibi huic colloquio interfuit, et in omni humilitate flexis genibus ad regis sui pedes accessit in conspectu omnium, hac forma verborum utens: « Miseremini mei, domine, quia pontimebat suam posse turbari, successibus novis elatus prorupit in contumeliam supplicantis, et impudentia loquendi promeruit, ut qui antea minus verus, nunc a Francis habeatur et inurbanus. Et ut causam suam, quam omnes iniquam noverant, coram sanctissimo rege et aliis principibus justificaret, contumelias et fabulas hoc fine concludit. « Nihil, domine mi rex et vos sancti viri et principes qui adestis, aliud ab archiepiscopo peto, nisi ut
Abbreviated transcription (Latin):
pientiũ u̾b̃ utar accusantiũ fortunã aut defendentiũ. ꝙ ei debeã imputare: q
sic tem̾itati malignantiũ in mei ꝯsoł̃one occurrit gr̃a. ut ꝑ mĩam dĩ. antiquoꝵ¬

Expanded text:
pientium verbis utar, accusantium fortunam aut defendentium, quod ei debeam imputare, quia pientium verbis utar, accusantium fortunam aut defendentium, quod ei debeam imputare, quia sic temeritati malignantium in mei consolatione occurrit gratia, ut per miserico
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlustrassẽ. aut ꝑagrassẽ desertũ. aut tnscendisse montes samarie. ⁊ pꝰ babilo¬
mã captiuitatẽ sine eã redissẽ ad domũ dñi. ñ illã dico manufactã quȩ hircoꝵ
⁊ uituloꝵ sangͥne expiata purgatione umibratili irreꝑabilit̾ excisa ⁊ eu̾sa ẽ
ministio romanoꝵ. s illã in qmͣ apłs intͦducens ⁊ potans me quatuor flumi¬
nib paradisi. docet omnẽ mundi suppellectilẽ ut stercora ꝯtẽpnendã: ut solũ
in qͦ om̃s chesauri expetibiliũ sunt lucͥfaciam xꝑm. Et qͥd̃ ut ad tuos gentiles
tnseam. ñ mͦ stoici. s q̃ epicurei. ⁊ omniũ philosophantiũ secte rerũ mundialiũ
ꝯtẽptũ p̃dicant. ⁊ si eis utendũ ꝑ necĩtate ꝯdicionis ⁊ tẽꝑis ꝓbabilit̾ arbitrent᷑.
Si contͥstari de dormientib eoꝵ dũtaxat ẽ qui sp̃e ñ hñt. ñ ne ꝓbrosũ ẽ xpiano
p̃sertĩ philosophũ ꝓfitenti suꝑ amissione tẽꝑaliũ macerari: Non ẽ tñ ut ĩsi¬

Expanded text:
nscendissem montes Samariae: et post Babyloniam captivitatem sine causa redissem ad domum Domini: non illam dico manufactam quae hircorum et vitulorum sanguine expiata purgatione umbratili irreparabiliter excisa et eversa est ministerio Romanorum: sed illam in quam apostolus introducens, et potans me quatuor fluminibus paradisi docet omnem mundi supellectilem ut stercora contemnendam, ut solum in quo omnes thesauri expetibilium sunt lucrifaciam Christum. Et quidem ut ad tuos gentiles transeam, non modo stoici, sed etiam Epicurei, et omnium philosophantium sectae rerum mundialium contemptum praedicant: et si eis utendum pro necessitate conditionis et temporis probabiliter arbitrentur, si contristari de dormientibus, eorum duntaxat est qui spem non habent, nonne probrosum est Christiano praesertim philosophum profitenti super amissione temporalium macerari? Non est tamen ut insi
Abbreviated transcription (Latin):
functi pͥoris chesauros occupasti: ⁊ ordinẽ plꝰ iusto ⁊ solito resolui ꝑmittis. In
Rofensi ł alii de offitio suo qͥcqm cõmictat: s ⁊ si qͥs se inmiscu̾it. ñ feret patient᷑.
uale pꝰ odonẽ. ⁊ saluta amicos nr̃os. memor mͥ utiłr epłar Ieꝵ. Idem Ricardo
ei tñbra languentia ꝯtabescunt. dolent lat̾a. sqͣme soluunt᷑: ut spiracłm
ꝑ eas possit incede. ⁊ iam ĩ occidente suos iusticie sol radios uibrat. Uñ in b̾ui
pax eccłe sꝑatur affutura. ut possimꝰ amicis solu̾e gr̃ar debitas ationes: Iquid

Expanded text:
functi prioris thesauros occupasti, et ordinem plus justo et solito resolvi promittis, in Roffensi vel alii de officio suo quidquam committat. Sed et si quis se immiscuerit non feret patienter. Vale post Odonem, et saluta amicos nostros memor mihi utiliter epistolarum ei membra languentia contabescunt, dolent latera, squammae solvuntur, ut spiraculum per eas possit incedere. Et jam in occidente suos justitiae sol radios vibrat: unde in brevi pax Ecclesiae speratur adfutura, ut possimus amicis solvere gratiarum debitas actiones. Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
manda sͥ pace francos de oͦꝵ amicitia ꝯfidebat. oꝑosius sollicitaret ⁊ electũ car¬
ut cũ eo uelitis ire ierosolimã: At ille. Hsich unqm feci libentiꝰ. si placu̾it dño meo.
suspicaret᷑ ħ retulit regi francoꝵ Ille aũ respondit qͥa turpe erat tociens deci¬
pi ñ se aliqͣ rone ereditur̃ añ ꝙ ex aĩo locutꝰ sit: qmͣ humerũ eiꝰ cruce uideat in¬
signitũ. Nam cũ ħ antea ei ꝓmiserit ⁊ firmau̾it cautione. q̃ ꝯmissa nemo fi¬
deł ẽ. ⁊ religionis p̾stide p̃uaricator appareat: ait stultũ ẽẽ nudo u̾bo eiꝰ hr̃i
fide̾ ꝓnior tñ fuit exiñ adi ꝯcordiã in eundã. ħc̃ aũ c̃ audisset ꝙ dũ ħ ꝓmit¬

Expanded text:
pace, Francos, de quorum amicitia confidebat, operosius sollicitaret, et electum Carut cum eo velitis ire Hierosolymam? » At ille: « Nihil unquam feci libentius, si placuerit domino meo, suspicaretur, hoc retulit regi Francorum. Ille autem respondit quod turpe erat toties decipi, nec se aliqua ratione crediturum ante, quod ex animo locutus sit, quam humerum ejus cruce videat insignitum. Nam cum hoc antea ei promiserit, et firmaverit cautione qua etsi commissa nemo fidelis est, et religionis praestitae praevaricator appareat, ait stultum esse nudo verbo ejus haberi fidem. Pronior tamen fuit exinde ad concordiam ineundam. Nunc autem cum audisset
Abbreviated transcription (Latin):
citꝰ ꝑ latorẽ p̃sentiũ. qͥd aꝑ̃ te agatur explorare decreui: q̃ ⁊ te de statu meo qͥ
auctore dõ bonꝰ ẽ potĩt redd̾e certiorẽ. ⁊ ꝑ quẽ mͥ qd placiñt potĩs intimare. Ad¬
ice̾m aliqͣ dicenda. ꝓ cua quid̃ utilitate. s uereor ne sub p̃textu ꝓfectꝰ alieni.
ꝓpͥum uiderer captare lucrũ. Nich enĩ ẽ p̃ter caritatẽ: qd̾ ab amicis censeam exi¬
gendũ. qͥ ꝑ grãm dĩ ⁊ ueterũ amicoꝵ satishabundo. ⁊ apłm audro suadentẽ.
Nemini quicqm debeatis nͥ ut inuicẽ diligatis. Dñs cantuar̃. ñ sibi laborat s
aliis. qͥa ꝓfectꝰ eiꝰ: dĩ gła erit. tͥumplꝰ eccłẽ. cleri tociꝰ lib̾atio. Militat quid̃
publicẽ utilitati s adhuc stipendussuis. ĩmo qd̾ nr̃atũ ignominia ẽ: gentis

Expanded text:
citus per latorem praesentium, quid apud te agatur explorare decrevi, qui et te de statu meo qui citus per latorem praesentium, quid apud te agatur explorare decrevi, qui et te de statu meo qui auctore Deo bonus est poterit reddere certiorem: et per quem mihi quod placuerit poteris intimare. Adjicerem aliqua dicenda pro tua quidem utilitate, sed vereor ne sub praetextu profectus alieni, proprium viderer captare lucrum. Nihil enim est praeter charitatem, quod ab amicis censeam exigendum, qui per gratiam Dei et veterum amicorum, satis abundo: et apostolum audio suadentem, nemini quidquam debeatis nisi ut invicem diligatis. Dominus Cantuariensis non sibi laborat, sed aliis, quia profectus ejus Dei gloria erit, triumphus Ecclesiae, cleri totius liberatio. Militat quidem publicae utilitati, sed adhuc stipendiis suis: imo quod nostratum ignominia est, gentis
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnͣtelibet difficultatis articłm si de eo ꝯfidis expediet. qui abrahe filium
obrii moris ẽ ut inualescente strepitu uir grauis silentiũ modetur ⁊ uer¬
ba. ut nͨ uelit occlamare clamosis: nͨ garrientib oggatrire. S ingruen¬
dẽ ꝓcella turbinis int̾ tonitrui choruscationes ⁊ fulgura fabłam recitare de¬
m̃tis ẽ: ⁊ in pͦtuna narrõ instar ẽ musice. in luctu fun̾is ioculariã exercen¬
tis. licet gͦ tẽ dilex̾im ⁊ diligã p̃ consortib fere oĩb quib ꝯmilitabamꝰ ĩ cu¬
ria: tñ inualescente tẽpestate calamũ censui repͥmendũ. qͥ nc̃ detumescente
ꝓcella: in salutõnis ⁊ ꝯgͣtulatõnis alloquiũ solutꝰ ẽ. Eccl̃a nãq ab oriente se¬
renata ẽ. ⁊ aqͥloni iam dix̃ sp̃c ut recedat a t̾ra nr̃a cedens austro. qͥ uͥtutum
ꝓducat flores: ⁊ cacitatis oꝑa ꝑducat ad fructũ. Int̾im dete ⁊ aliis amicis solli¬

Expanded text:
quantaelibet difficultatis articulum, si de eo confidis expediet, qui Abrahae filium quantaelibet difficultatis articulum, si de eo confidis expediet, qui Abrahae filium Sobrii moris est ut invalescente strepitu vir gravis silentium moderetur et verba; ut nec velit acclamare clamosis, nec garrientibus oggarire. Sed ingruente procella turbinis inter tonitrui corruscationes et fulgura fabulam recitare dementis est, et importuna narratio instar est musicae in luctu funeris joculariam exercentis. Licet ergo te dilexerim, et diligam prae consortibus fere omnibus quibus commilitabamus in curia: tamen invalescente tempestate calamum censui reprimendum, qui nunc detumescente procella in salutationis et congratulationis alloquium solutus est. Ecclesia namque ab oriente serenata est; et aquiloni jam dixit Spiritus ut recedat a terra vestra, cedens austro, qui virtutum producat flores, et charitatis opera perducat ad fructum. Interim de te et aliis multis solli
Abbreviated transcription (Latin):
i qͣndã inite societatis. ⁊ deuotionis in ꝓsꝑis accepte. ⁊ bñdictionis exhibi¬
ce in adu̾sis. Et qͥd bñdictionẽ ꝓ bñdictione tͥ dabit altissimꝰ cui familiare
ẽ ꝓ gr̃a sua largiti głam. ⁊ clem̃tie sue dona reputare m̾entib ad coronã.
Non ẽ amice qui bonis eiꝰ gratuitis ñ utatur abutunt᷑ qm plĩmi puenai¬
a gr̾a. p̃cedentẽ sequunt᷑ młti: s electoꝵ paucitas in exitu laboris qd̃ fidelit̃
optauit felicit̾ assequit᷑ ⁊ in calce itii̾s coronatur. Soli enĩ ꝑseu̾antes usq
ĩ finẽ suꝑne uocatõnis bͣuiũ app̃hendt̃. Tu gͦ dilectissime ꝑseuera ĩ eo ꝙ ce¬
pisti. ⁊ qui bñdictꝰ dñi es ⁊ xͥ sacerdos. immo ⁊ xͨ int̾ filios pr̃ĩarchar̃. qͥ suꝑ
montẽ Garran ad bñdicendũ ꝯstituti st̃: exequere qd̃ ordinatꝰ es. bñdicito
freqñt̾. s maxĩe domesticis fidei. ꝯsolare disꝑsos isrł. miserere pauꝑũ. coĩca

Expanded text:
otionis in prosperis acceptae, et benedictionis exhibitae in adversis. Et quidem benedictionem pro benedictione tibi dabit Altissimus, cui familiare est pro gratia sua largiri gloriam: et clementiae suae dona reputare merentibus ad coronam. Non est, amice, qui bonis ejus gratuitis non utatur. Abutuntur quam plurimi praeven, praecedentem sequuntur multi; sed electorum paucitas in exitu laboris quod fideliter optavit, feliciter assequitur, et in calce itineris coronatur. Soli enim perseverantes usque in finem, supernae vocationis bravium apprehendent. Tu ergo, dilectissime, persevera in eo filios patriarcharum qui super montem Garizin ad benedicendum constituti sunt, exsequere quod ordinatus es: benedicito frequenter, sed maxime domesticis fidei, consolare dispersos Israel, miserere pauperum, commu
Abbreviated transcription (Latin):
S forte timetis tegẽ. aut p̃tenditis pauꝑtatẽ. ⁊ oña gentis ur̃e. serte d̾s ẽ hoĩ
p̃cim̃dus. ⁊ sũptꝰ młtos facitis. p̃ter ꝯscĩam regis ⁊ suoꝵ. ĩmo ⁊ familiarium
ur̃oꝵ. Nescio .it. qͥd de ep̃o sentiã. cuiꝰ dext̾a ad pauꝑes ñ extendit᷑ ignorante
sinistra. ⁊ cuiꝰ oĩa oꝑa uulgi p̃conio celebrant᷑. Si uos urget pauꝑies: sane. a¬
micis indigentib subueniunt pauꝑiores. Si ur̃is uos on̾antib uultis eẽ ꝓspe¬
ctũ: date oꝑam ut eis pͦ dies ur̃os amicꝰ aliqͥs reseruet᷑. Ecda ꝑ grãm dĩ ĩ portu

Expanded text:
osterum. Sed forte timetis regem, aut praetenditis paupertatem, et onera gentis vestrae. Certe Deus est homini praetimendus. Et sumptus multos facitis praeter conscientiam regis et suorum, imo et familiarium vestrorum. Nescio enim quid de episcopo sentiam, cujus dextera ad pauperes non extenditur ignorante sinistra, et cujus omnia opera vulgi praeconio celebrantur: si vos urget pauperies, sane amicis indigentibus subveniunt pauperiores: si vestris vos onerantibus vultis esse prospectum, date operam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nosse ꝯsueu̾as. Agegͦ strenue ꝙ cepisti. ⁊ letare ⁊ sꝑa in his q̃ dicta st̃ nob. qͥa auc̃to¬
re do in ꝓximo recipiemꝰ stipendia. ⁊ hostẽ public̃ coniciemꝰ in uincła. aut apate
ꝑserutiõe cessabit. se dedens pͥncipi qui iure ⁊ m̾ito dñat᷑ inumiu̾sa t̾ra. fred̾icũ
intͣ papiã clausimꝰ ⁊ tenemꝰ obsessũ. eiectos a scismaticis ep̃os reduximꝰ in sedes
suas. ⁊ ꝯtͥco capite impioꝵ: m̃bra carniũ cohentia sͥ facile dissoluent᷑. Acuo gͥ

Expanded text:
sueveras. Age ergo strenue quod coepisti, et laetare et spera in his quae dicta sunt nobis, quia auctore Deo in proximo recipiemus stipendia, et hostem publicum conjiciemus in vincula, aut a patriae persecutione cessabit se dedens principi qui vivit et merito dominatur in universa terra. Fredericum intra Papiam clausimus et tenemus obsessum: ejectos a schismaticis episcopos reduximus in sedes suas, et contrito capite impiorum membra carnium cohaerentia sibi facile dissolventur. A tuo igitur
Abbreviated transcription (Latin):
bñficioꝵ q̃ t̾ ꝯtulit pat̾ eiꝰ nc historiã cexere. qͥa aũ sani capitis fu̾is. nũqm
exeident a memoria cua.Ctrurgicos qͥd̾ duriores⁊ inhumanos audierã s also
medicoꝵ genꝰ mansuetos ⁊ mites humanitati oꝑam date. Nonhumaitati
dico gn̾andoꝵ carnalit̾ hominũ: s qͣ mollꝰ t̾ctant᷑ eg. qͣ ꝯpatiunt᷑ infic¬
mis. qͣ osuetũ ẽ hoĩes indigentib subuenire. P hilo sophi namq diffini¬
chi si qͥd forte pet̾em. ⁊ si magnũ eẽt credo daturꝰ eras. huic gͦ q̃so facias
unde tͥ ⁊ mͥ debeat gͣtulari:⁊ ego mͥ ꝑsonalit̾ inpensũ młtiplicit᷑ ÷ ad
grãm reputabo. Nec te tantis p̃cib onerarẽ: nͥ ex anteuisis ꝯfid̾em te
oꝑam tuã ⁊ inpensã utilit̾ collocare. Ei aliqͣ demandato meo g̾encla ft̃.
quȩ tͥ cõmminicabit. in qͥb p̾cor qͦ fiant cõmodiꝰ eũ adiuues exeq̃ndis. si
ꝑsonã tuã inalidꝰ uid̃is necesariã q̃ tenꝰ tutũ fuit adesto negociis. uał.

Expanded text:
bi contulit pater ejus nunc historiam texere, quia dum sani capitis fueris, nunquam excident a memoria tua. Chirurgicos quidem duriores et inhumanos audieram. Sed aliud medicorum genus mansuetos et mites humanitati operam dare: non humanitati dico generandorum carnaliter hominum; sed qua mollius tractantur aegri, qui compatiuntur infirmis, qua consuetum est hominesuid forte peterem, et si magnum esset, credo daturus eras. Huic ergo, quaeso, facias unde tibi et mihi debeat gratulari: et ego mihi personaliter impensum multipliciter tibi ad gratiam reputabo. Nec te tantis precibus onerarem, nisi ex ante visis confiderem te operam tuam et impensam utiliter collocare. Ei aliqua de mandato meo gerenda sunt quae tibi communicabit. In quibus precor quo fiant commodius eum adjuves exsequendis. Et, si personam tuam in aliquo videris necessariam, quate
Abbreviated transcription (Latin):
ex qͦ fiunt. ñ ex sensu quẽ faciunt. Quã si secutꝰ fim̾s: mea int̾pretabis exea¬
ritate. qͥa si loqndo insipiens factus sũ. caritas me co egit. Potuerã enĩ siłe. qui
breras palã ꝯmunicare. ⁊ uͥ cłici ad redẽptionẽ ꝯpellunt᷑: adhibe ꝯsensum
ł dissimułonẽ. ⁊ qd̾ gͣuiꝰ ẽ. ad participiũ ñ cam lucri qm scełis. Neq enĩ abso¬
coꝵ tuoꝵ dato ꝯsilio obstitisset. Que si a ce moleste accepta ẽẽ cognou̾o: de
te ap̃ illũ ⁊ ap̃ te de cet̾o silebo. Non longas credas soł regib eẽ manꝰ. st̃ enĩ
⁊ pontificib longiores. Dñs cant̃ sic̃ ꝓ sua ita ꝓ cua ⁊ tociꝰ ecdẽ dimicat li¬

Expanded text:
 faciunt: quam si secutus fueris, mea interpretaberis ex charitate. Quia si loquendo insipiens factus sum, charitas me coegit. Potueram enim silere qui bueras, palam communicare, et ubi clerici ad redemptionem compelluntur, adhibere quod gravius est, ad participium non tam lucri quam sceleris. Neque enim absocorum tuorum dato consilio obstitisset. Quae si a te moleste accepta esse cognovero, de te apud illum et apud te de caetero silebo. Non longas, credas, solis regibus esse manus: sunt enim et pontificibus longiores. Dominus Cantuar. sicut pro sua, ita pro tua et totius E
Abbreviated transcription (Latin):
dotũ eis qui xꝑm dñi ꝑsequunt᷑: an ex spectare nob̾cũ. catholice eccłe filiis di¬
co: regnũ dĩ. Ex qͦ aũ mͥ de sincĩtate tua ꝯstitit: te ꝑ illos qͦꝵ mͥ fides in ño
fuerat explorata. ñ distuli salutare. paratꝰ hr̃e tecũ ꝓ ut decreuis u̾bi obsequii¬
ꝙ cõm̃tiũ. Ham ab apło didici. qͥa u̾bũ dñi ñ ẽ alligatũ. Certe nͨ caritas. qm̃ for¬
tis ẽ ut mors. ⁊ sicubi ñ simulatoria s u̾a ẽ. ab exhibitione officii cohib̃i ñ poẽ¬
tua q̃ qm ad eccł̃am habes ex eo ꝑspicua ẽ: qd ip̃am oꝑose ⁊ efficacit̾ excusasti
ex ꝯtingentib quatenꝰ cause genꝰ admittebat nicħ omictens. S ur̃ ille maneriꝰ
cui forte inde ꝯgruũ nom̃ ꝙ mane ruens in p̾cipiciũ tendit datũ ẽ nͦ ap̃ nos nec
ap̃ postõs habebitur excusatꝰ. qͥ siluis ⁊ saltib ꝑagͣcis. sũmo surgens diluculo
curialiũ uenaticã exercuit in prẽm ⁊ dñm ĩnocentẽ: cũ tñ pelle ceruina ñ dũ

Expanded text:
istum Domini persequuntur, an exspectare nobiscum, Catholicae Ecclesiae filiis dico regnum Dei. Ex quo autem mihi de sinceritate tua constitit, te per illos quorum mihi fides in Domino fuerat explorata, non distuli salutare, paratus habere tecum prout decreveris verbi obsequiique commercium. Nam ab Apostolo didici, quia verbum Domini non est alligatum. Certe nec charitas, quoniam fortis etua quidem, quam ad Ecclesiam habes, ex eo perspicua est, quod ipsum operose et efficaciter excusasti, ex contingentibus, quatenus causae genus admittebat, nihil omittens. Sed vester ille Manerius, cui forte inde congruum nomen, quod mane ruens in praecipitium tendit, datum est, nec apud nos, nec apud posteros habebitur excusatus, qui silvis et saltibus peragratis, summo surgens diluculo curialium venaticam exercuit in Patrem et dominum innocentem, cum tamen pelle cervina nondum
Abbreviated transcription (Latin):
cantuarieñ. aut monachꝰ. Quał fabula ẽ nc̃ in partib cismarinis de p̾dicto
manerio. cuiꝰ nom̃ celebre ẽ ex cã cͥminis: qd̾ uirtute ñ potuerat ꝓmereri: Od̾
si ei falso imponit᷑. ñ me s cardinales accuset qui de ipsiꝰ appelłone scͥpsert᷑. ual
sseris ut ex lit̾is qͣs magistro tadłfo misisti Idem Willo britoni.¬
conicio. qd̃ rep̃hensio mea ł declamatio facile pot̾it ꝯsutari: qͥa factũ
p arguebã ñ eo qͦ exꝑositũ fu̾at ꝓcessit mͦ. ⁊ utinã ego poriꝰ errau̾im ĩ fcõ expo¬
nendo: qm eccła ĩ cõmittendo. Sitis gͥ ꝓbabiłr excusati. dũ tñ ĩnocentia de m̃itiᷤᷤ
habebit excufatos. nͥ uos accusent oꝑa ur̃ã. Scio it qnͣtũ licet hõi de hoĩe iudica¬
re qd̵ uniu̾sitatisut̃e ꝓfectũ dilig̃ ⁊ honorẽ. ⁊ affectione maiori singłos amplecte

Expanded text:
Cantuar. aut monachus. » Qualibus fabula est nunc in partibus cismarinis de praedicto Manerio, cujus nomen celebre est ex causa criminis, quod virtute non potuerat promereri? Quod si ei falso imponitur, non me, sed cardinales accuset, qui de ipsius appellatione scripserunt. Valsseris, ut ex litteris, quas magistro Radulpho misisti, conjicio, quod reprehensio mea vel declamatio facile poterit confutari, quia factum, quod arguebam, non eo quo expositum fuerat processit modo: et utinam ego potius erraverim in facto exponendo, quam Ecclesia in committendo. Sitis igitur probabiliter excusati, dum tamen innocentia de meritis habebit excusatos, nisi vos accusent opera vestra. Scio enim quantum licet homini de homine judicare quod universitatis vestrae profectum diligit et honor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝯsulens ut ei dimittẽt ĩuiriã suã.⁊ ip̃m a suspensionis sententia relaxãs
in grãm reciꝑet ⁊ amorẽ. si tñ ei in ꝓpͥa ꝑsona de sacisfactione sufficientẽ
p̃sticerit cautionẽ. aut duos de maiorib cłicis eccł̃e sue excepto decano tnͣs¬

Expanded text:
riberet rogans et consulens ut ei dimitteret injuriam suam, et ipsum a suspensionis sententia relaxans riberet rogans et consulens ut ei dimitteret injuriam suam, et ipsum a suspensionis sententia relaxans in gratiam reciperet et amorem, si tamen ei in propria persona de satisfactione sufficientem praestiterit cautionem, aut duos de majoribus clericis ecclesiae suae, excepto decano trans
Abbreviated transcription (Latin):
tuit blandimñtis. eis qi duas ꝓponens uias. alt̾am uite. alt̾am mortis: respondit
eos ut ceꝑant facile posse ꝯtẽpta grã ⁊ patientia dĩ ꝑeuntiũ p̾elige̾ tnã. s sedño
uia ꝯtͣ iusticia ñ posse ꝓfic̾e: mnisert̃ ĩ siciliã nuntios ⁊ litt̾as regis sui qͥb mu¬
niti uen̾ant. ut ope siculi tegis ⁊ regine possent aliqͥd a dño. ppͣ. adu̾s ecclam
impet̾re. S xꝑranissimꝰ rex francoꝵ p̾sagiens hanc u̾suciã malignantiũ. pa
normitano electo cãm eccłe ⁊ dñi cant̾ ꝯm̃dauit ut ꝓpͥam. Qs alt̾utͥus legatio.¬
nis ꝓfectꝰ sit: hactenꝰ ignorat᷑. Suꝑuenert̃ int̾im nuntii legatoꝵ. qͦs rex angł
impetͣit̾at minime coarantes. nã qͥcqͥd cecin̾at aliꝰ: aliꝰ in curia decantabat.
S nͨ de istis ceitũ ẽ qͥd sint ad dñossuos relaturi. Supplicatũ ẽ ex parte regis

Expanded text:
tuit blandimentis, eisque duas proponens vias, alteram vitae, alteram mortis, respondit tuit blandimentis, eisque duas proponens vias, alteram vitae, alteram mortis, respondit eos ut coeperant facile posse contempta gratia et patientia Dei, pereuntium praeeligere viam; sed se, Dovia contra justitiam non posse proficere, miserunt in Siciliam nuntios et litteras regis sui, quibus muniti venerant, ut ope Siculi regis et reginae possent aliquid a domino papa adversus Ecclesiam impetrare. Sed Christianissimus rex Francorum pransis commendavit ut propriam. Quis alterutrius legationis profectus sit, hactenus ignoratur. Supervenerunt interim nuntii legatorum, quos rex Angliae impetraverat, minime coarantes. Nam quidquid cecinerat alius, in curia decantabat: sed nec de istis certum est quid sint ad dominos suos relaturi. Supplicatum est ex parte regis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩalemanniã misert᷑ nuntios imꝑatori. denuntiantes qd̃ nͥ redierit ⁊ opẽ tułit:
nulla rõne potũnt diutiꝰ resiftẽ ciuitatib heresiarcha crem̾sis rome ẽ ap̃ scm
petrũ uͥ eũ romani morari patiunt᷑: inito cõm̃cio de reddendis captiuis suis. s
tñ ut aiunt reced̾e ñ pat̾entur. Ep̃c albaneñ dm̃. p̃p. uices agit in urbe. ⁊ si lũbar¬
di papiã ceꝑint: spes ẽ Guidonẽ crem̃ captũ iri. ⁊ qd ñ mͦ romani om̃s s ⁊ tuscia
tota scismaticos inpugnabit. Ad huc aũ incertũ ẽ an dñs pp lũbardoꝵ uelit au¬
recepti st̃. s regaliũ sic̃ iusticia minor. sic pompa ⁊ diuitiar̃ ostentatio maior.
Cũ aũ dñm papã blandiciis ⁊ ꝓmissis deicẽ ñ p̾uałent: ad minas ꝯu̾si ft̃. m̃ti¬
entes ꝙ rex eoꝵ noradini citiꝰ seq̃ret᷑ errores. ⁊ ꝓphane religionis iniret ꝯsortiũ:

Expanded text:
in Alemanniam miserunt nuntios imperatori, denuntiantes quod nisi redierit et opem tulerit, in Alemanniam miserunt nuntios imperatori, denuntiantes quod nisi redierit et opem tulerit, nulla ratione poterunt diutius resistere civitatibus. Haeresiarcha Cremensis Romae est apud sanctum Petrum, ubi eum Romani morari patiuntur inito commercio de reddendis captivis suis: sed tamen, ut aiunt, recedere non paterentur. Episcopus Albanensis domini papae vices agit in urbe: et si Lombardi Papiam ceperint, spes est Guidonem Cremensem captum iri, et quod non modo Romani omnes, sed et Tuscia tota schismaticos impugnabit. Adhuc autem incertum est an dominus papa Lombardorum velit aurecepti sunt; sed regalium sicut justitia minor, sic pompa et divitiarum ostentatio major. Cum autem dominum papam blanditiis et promissis dejicere non praevalerent, ad minas conversi sunt, mentientes quod rex eorum Noradini citius sequeretur errores, et profanae religionis iniret consortium
Abbreviated transcription (Latin):
curaret hospicia eũ aliisx seruientib noctu eg̃ssus ẽ. letꝰ qd ei fata ꝯcesse¬
rant italtã ꝑd̾e. qͣmͣ demeruerat duitiꝰ retin̾e. Iñ tnͣsiens erisopoli. suã turba¬
uit burgundiã. ꝓcerib ĩtentans minas. ⁊ ꝓg̾diens: alemanniã ⁊ saxoniã sup̃
modũ tͣbatas repꝑit. ⁊ frẽm suũ sentit p̃ cet̾is inimicũ: cũ tñ ei płimi adu̾sent᷑
Porro lũbardi ꝑͦ eg̃ssum eiꝰ blandratũ diruert᷑. excͣctis iñ obsidib qͥ ibi relica e¬
rant. ⁊ int̾fectis teutonicis fere om̃ib qͦs ad custodiã castͥ deseruerat imꝑator. De¬
cẽ aũ nobilissimos ⁊ ditissimos alemanuos dedert̃ ĩ solatiũ mariti uxori illiꝰ
brixieñ. quẽ supͣ ꝓpe secusiã suspensũ retuli: ut illa ꝓ utlibiuĩt eosaut suspen¬
dat aut ꝑpetue subiciat seruituti ł redẽptionẽ acciptat. Exin dãpna młta mar¬
chioni dñr intulisse. ⁊ nc̃ rumor ẽ eos obsid̾e papiã. ⁊ certũ ẽ qd papienses iã

Expanded text:
 quinque servientibus noctu egressus est, laetus quod ei fata concesserant Italiam perdere, quam demeruerat divitus retinere. Inde transiens Chrysopolim suam turbavit Burgundiam, proceribus intentans minas: et progrediens, Alemanniam et Saxoniam supra modum turbatas reperit, et fratrem suum sentit prae caeteris inimicum, cum tamen ei plurimi aorro Lombardi post egressum ejus Blandratum diruerunt, extractis inde obsidibus qui ibi relicti erant, et interfectis Teutonicis fere omnibus quos ad custodiam castri deseruerat imperator. Decem autem nobilissimos et ditissimos Alemannos dederunt, in solatium mariti, uxori illius Brixiensis quem supra prope Secusiam suspensum retuli, ut illa, prout libuerit, eos aut suspendat, aut perpetuae subjiciat servituti, vel redemptionem accipiat. Exinde damna multa marchioni dicuntur intulisse: et nunc rumor est eos obsidere Papiam. Et certum est quod Papienses jam
Abbreviated transcription (Latin):
negligentia. qm patͥb familias seꝑe ingĩt genꝰ demonii. qd ñ eicitur nͥ in
orõne ⁊ ieiunio. su cũ dec̃iu̾s adu̾sus ħ potis ierunare. s sine int̾missione
mͥ falłẽ. da scm̃ iustũq uidi. s eu̾głicis qͥb ad ꝑatrẽ usꝰ ẽ filiꝰ dicens. Non
excellentissimã oui uiã fr̃nam dic̃ ⁊ docet apłs caritatẽ. qͣ te ꝯuinc̃ ĩ ced̾e
uod hactenus tͥ ñ scpsi: ratio ex cã duplici si tñ ĩtueri placeat: ĩ ab¬
soluto ẽ. Ptimo ꝙ ignorabã an reu̾entie tue plac̾et paruitatis meȩ

Expanded text:
onii, quod non ejicitur nisi in oratione et jejunio. Tu cum decreveris adversus hoc poteris jejunare, sed sine intermissione mihi fallere, da sanctum justumque videri: sed evangelicis quibus ad Patrem usus est Filius dicens: Non xcellentissimam omnium viam, fraternam dicit et docet Apostolus charitatem, qua te convincit incedere uod hactenus tibi non scripsi, ratio ex causa duplici, si tamen intueri placeat, in absoluto est. Primo quod ignorabam an reverentiae tuae placeret parvitatis meae
Abbreviated transcription (Latin):
batitudinis d̾abit᷑ ꝯsolatio. ħ utiq ꝓbabiliꝰ. qͣmͣ ut celũ ⁊ t̾ra tnͣseant qͥa em¬
dentior assistit rõ eqͥtatis: s ñ ueriᷤ. qͥa utrũq aĩ decretũ ẽ ⁊ integͥtas fid̾i. Uał.¬
s gr̃a dĩ ẽ quȩ maxima largiri ꝯsueuit. Sine ea nicħ pot̾ humana fra¬
gilitas. ⁊ ꝑ eam que uis ĩfirmitas ad qntłilibet gnͣdia ꝯualesc̾ ut exigente ne¬
cessitate ł utilitate saliat sic̃ ceruus claudꝰ. ⁊ eloqͤns sit lingͣ mutoꝵ. In eã gͦ
ce ꝓicias cotũ. ⁊ ut optineas ꝑfectũ ĩ illa studiosiꝰ elabora. Nam sic̃ ĩdigenteᷤ
p̃uenire. sic negligentes deser̾e ꝯsueuit. Ñ ẽ fr̃ dãpnũ dispendiosiꝰ. qm si qͥs
a gra excidar. ⁊ ut nosti. iactura turpissima ẽ: q̃ ꝑ negligentiã fit. Os ethici
tam nr̃i qm ethici negligentiã conant᷑ excut̾e. ut ⁊ cato. qͥ a ten̾is medul¬
lis ebibitur. qͣtinꝰ aĩo firmiꝰ hereat. filio dixĩt. Custodi rẽtuam. ⁊ salamon p̃ce¬

Expanded text:
beatitudinis dabitur consolatio. Hoc utique probabilius, quam ut coelum et terra transeant, quia evidentior assistit ratio aequitatis, sed non verius, quia utrumque Dei decretum est, et integritas fidei. Vai est quae maxima largiri consuevit: sine ea nihil potest humana fragilitas, et per eam quaevis infirmitas ad quantumlibet grandia convalescit, ut, exigente necessitate vel utilitate, saliat sicut cervus claudus, et eloquens sit lingua mutorum. In eam ergo te projicias totum, et ut obtineas profectum in illa studiosius elabora. Nam sicut indigentes praevenire, sic negligentes deserere consuevit. Non est, frater, damnum dispendiosius quam si quis a gratia excidat: et ut nosti jactura turpissima est quae per negligentiam fit. Omnes ethici tam nostri quam ethnici negligentiam conantur excutere, ut et Cato, qui a teneris medullis ebibitur, quatenus animo firmius cohaereat, filio dixit: « Custodi rem tuam. » Et Salomon praece
Abbreviated transcription (Latin):
rierit auit distułit imũ qualecũꝙ sit adimpłe mancdatũ. ła aut̃ est moda¬
tio p̾cũ ⁊ sobtietas mardatoꝵ ut ei qd̃ꝙ necesse sit obiuati Quarre fũ ma
consilii mei ẽ: ut adhibita diligentia ⁊ tota m̃tis sollicitudine semꝑ te¬
neatur amicꝰ dũ fĩ pot̾ incolumi religione. Si uͦ ꝯtingat articulus. ut
integritas. Nec fi̾ mala debent ut ꝓueniant bona. nec offensis placauda
ꝓ nob̃quis cont᷑ nosꝰ. Itaꝙ si ratihabitionẽ exegi̾nt si petieriit subscͥptionẽ: m
uidr salua reu̾e̾ntia ꝯsilii potioris. qd dilatio peti pot̾. doñ ep̃c eccłam suam¬

Expanded text:
m qualecunque sit adimplere mandatum. Ea autem est moderatio precum et sobrietas mandatorum, ut ei quandoque necesse sit obviari. Quare summa consilii mei est ut, adhibita diligentia, et tota mentis sollicitudine semper teneatur amicus dum fieri potest incolumi religione: si vero contingat articulus ut tiae servetur integritas. Nec fieri mala debent ut proveniant bona: nec offensis placanda pro nobis, quis contra nos? Itaque si ratihabitionem exegerint, si petierint subscriptionem, mihi videtur, salva reverentia consilii potioris, quod dilatio peti potest, donec epis
Abbreviated transcription (Latin):
obsia̾es. qd ñ ĩ itu. nͨ mora. nͥ reditu ip̃e ł sui aliqm eis inferet lesionẽ. ⁊ iam
certũ ẽ ꝙ si salua honestate poti̾it a ꝯditionib resilire: opͦtunitate tẽporis
stinere. ut his pacẽ ⁊ castra c̃ cet̾is ablatis restituere ꝯpellat᷑. qui int̾fecert᷑ ꝓ¬
utetur ad p̾sens. ⁊ accepto tꝑr de inimicis optatã expetet ulcionẽ S qͥe qͥd fa¬
ciant reges ñ credr qd̃ pictauenses c̃ eo ineant pacẽ. eo qd̃ desꝑant se posse fi¬
dẽ repꝑire in hoĩe. a qͦ se ⁊̃ innocentes ꝯtͣ fidẽ lesos ẽẽ q̃runtur. U̾m suꝑuaca

Expanded text:
d nec in itu, nec mora, nec reditu ipse vel sui aliquam eis inferret laesionem. Etiam certum est quod si salva honestate potuerit a conditionibus resilire, opportunitate temporistinere, ut his pacem et castra cum caeteris ablatis restituere compellatur: qui interfecerunt putetur ad praesens, et accepto tempore de inimicis optatam expetet ultionem. Sed quidquid faciant reges, non creditur quod Pictavienses cum eo ineant pacem, eo quod desperant se posse fidem reperire in homine, a quo se etiam innocentes contra fidem laesos esse qu
Abbreviated transcription (Latin):
richardo destinato duci aquitañ in matͥmoniũ collocare. hoc tñ de tolosa ex¬
p̃ssũ ẽ. qd si richardꝰ de comite scĩ egidii sͥ petierit iusticiã ex hibi: rex cãm
tͣctabit iudicio curie sue. Que cũ regi francoꝵ relata fuissent ex ordine. ꝯsen¬
sit ut c̃ rege angloꝵ loquat᷑ añica ꝑxima pͦ ascensionẽ: ⁊ scd̃m p̃dictas ꝯdicio¬
nes fatiat pacẽ. S pictauenses ei postea ꝯq̃sti st̃ qd̾ rex angł eos tñsmisso exer¬
citu expugnabat. dũ u̾ba ꝯcordie tͣcͣtarent᷑. Exercitũ tñ ꝯfẽc̾ant. ⁊ ducẽ eius
comitẽ patͥciũ int̾fec̾ant s inuiti. uñ rex francꝰ płimũ motꝰ ẽ. s anħ impe

Expanded text:
Ricardo destinato duci Aquitaniae in matrimonium collocare. Hoc tamen de Tolosa exRicardo destinato duci Aquitaniae in matrimonium collocare. Hoc tamen de Tolosa expressum est, quod, si Ricardus de comite Sancti Aegidii sibi petierit justitiam exhiberi, rex causam tractabit rege Anglorum loquatur Dominica proxima post Ascensionem, et secundum praedictas conditiones faciat pacem. Sed Pictavienses ei postea conquesti sunt, quod rex Angliae eos transmisso exercitu expugnabat, dum verba concordiae tractarentur: exercitum tamen confecerant, et ducem ejus comitem Patricium interfecerant,
Abbreviated transcription (Latin):
ei restituant᷑ ablata. Itãto itaq s diligentiꝰ ꝑ antedictos comites. Campanũ⁊
flandr̃ egit rex angł. ut alt̾ius reg̃ hr̃et colloqͥũ: ⁊ pacẽ ꝓ forma in qm ꝯue¬
ñant reformaret. Et q̃ in ocauis pasche collo qͥũ optinuit optimatũ franc̃.
s fatiem regis uid̾ẽ ñ m̾uit: nͥ ante securitatẽ p̾stiai̾t ꝙ pictauensib ⁊ õĩb
qͥ regi adhesert᷑ pacẽ⁊ uniu̾sa ablata c̃ integͥtate restituet. excepto ꝙ ñ te¬
netur pictauensib sic̃ nͨ ei pictauenses. mortuos suscitare. ł casas reedificare
ꝯbustas. hanc gͦ fide corꝑałr data p̾stitit cautionẽ. ⁊ qd alios articłos paciᷤ ap̃
suessionẽ disposite fidelit̾ obsu̾abit ħ ip̃m simili mͦ cautũ ẽ a ꝑcib eiꝰ. ꝓcẽs
aũ franc̃ ei se fide obligauert᷑ qd rex franc̾ si qͥ pacta suꝑiꝰ posita ⁊ suis serua¬
ta fu̾int: p̃monstratã pacis obsu̾abit ꝯdicionẽ. excepto ꝙ filiã suã ñ ꝯsentit

Expanded text:
eis restituantur ablata. Iterato itaque sed diligentius, per ante dictos comites Campanum et Flandrensem egit rex Angliae, ut alterius regis haberet colloquium: et pacem pro forma, in quam convenerant, reformaret. Et quidem in Octavis Paschae colloquium obtinuit optimatum Francorum, sed faciem regis videre non meruit, nisi ante securitatem praestiterit quod Pictaviensibus, et omnibus qui regi adhaeserunt, pacem et universa ablata cum integritate restituet: excepto quod non teneatur Pictaviensibus, sicut nec ei Pictavienses, mortuos suscitare, vel casas reaedificare combustas. Hanc ergo fide corporaliter data praestitit cautionem, et quod alios articulos pacis apud Suessionem dispositae fidelsuis servata fuerint, praemonstratam pacis observabit conditionem, excepto quod filiam suam non consentit
Abbreviated transcription (Latin):
cessutꝰ qrͣ uiaticũ itin̾is ⁊ naulũ scli ꝯtulit. ꝯfido qͦs in exilio ⁊ ꝓscͥptione rep¬
ꝑi ꝓuenire successus. Hã ⁊ ip̃e fere moriens ut ei nc̃ qd̃ ĩspector ⁊ iidex cor¬
diu uouit. ficticiũ nicħ inponã. me ꝯsolari nisus ẽ: exhortans qͣtinꝰ ut cepis.¬
se uidebar ĩ cultu honestatis ⁊ uͥtucis ꝑseu̾arẽ.⁊ capiti meo manũ impo¬
nens: data bñdictione me p̾cep̃ hr̃e fiduciã ꝓmittens qd̃ si ꝑseu̾auero: ea¬
tenꝰ mͥ ꝑdit bñdictio. ut nũqm opͦtunitatib meis desit gr̃ã di. Ego aũ qͣi de
collata heditate securꝰ ⁊ de tanti patͥs ꝯfidens m̃itis: adhuc sꝑo ⁊ iugit̃ sꝑa
michi ꝑut iustũ ẽ fidẽ habeatis. Nam ĩ fide qmͣ fr̃i ur̃o debeo: ex aĩ ꝯscĩa fi¬

Expanded text:
cessurus quasi viaticum itineris et naulum saeculi contulit, confido quos in exsilio et proscriptione reperi, provenire successus. Nam et ipse fere moriens, ut ei nunc quod inspector et judex cordium novit, fictitium nihil imponam, me consolari nisus est exhortans quatenus, ut coepisse videbar, in cultu honestatis et virtutis perseverarem, et capiti meo manum imponens, data benedictione me praecepit habere fiduciam, promittens quod si perseveravero, eatenus mihi proderit benedictio, ut nunquam opportunitatibus meis desit gratia Dei. Ego autem quasi de collata haereditate securus, et de tanti Patris confidens meritis, adhuc spero et jugiter mihi prout justum est, fidem habeatis. Nam in fide quam fratri vestro debeo, ex animi conscientia fi
Abbreviated transcription (Latin):
care ꝯuen̾ant ⁊ munire. Cãm uͦ quã c̃ francis tͣctabat. cõmisit archiep̃o ro¬
thomageñ. ⁊ richardo dehumar. ⁊ .R. de luci. finiendã uice sua. quoꝵ iuram̃ta
ꝯtͣ uoluntatẽ dñi sui. franci nr̃i ñ appciant᷑ uł obolũ. Uñ rex francꝰ ratꝰ sede¬
lusũ eẽ dolo parcis altiꝰ bituricas indignans ꝑfectꝰ ẽ. ibi q a ꝓcib pictauoꝵ
uiram̃ta recepit ⁊ obsides. qd nullã sine ꝯsilio ⁊ uoluntate eiꝰ c̃ rege angł faci

Expanded text:
care convenerant et munire. Causam vero, quam cum Francis tractabat, commisit archiepiscopo Rocare convenerant et munire. Causam vero, quam cum Francis tractabat, commisit archiepiscopo Rothomagensi et Ricardo de Humaz et Ricardo de Luci finiendam vice sua: quorum juramenta contra voluntatem domini sui Franci nostri non appretiantur vel obolum. Unde rex Francus, ratus se delusum esse dolo partis alterius, Bituricas indignans profectus est: ibique a proceribus Pictavorum juramenta recepit et obsides, quod nullam sine consilio et voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
cerũ ad memoratos honores ꝑtinentiũ. ced̾e cenebat᷑ dño henrico filio suo qui
in de hominiũ ⁊ fidelitatẽ regi trancoꝵ ꝯtͣ om̃s hoĩes facturꝰ erat. nͦ aliqͥd debi
turꝰ pacͥ ł fcĩb. ñ qd̾ exigit ratio m̾iti ł nature. Ducatũ uͦ aqͥtane lege siłi
rex francꝰ richardo filio reg̾ angł ꝯcedebat. dans ei ĩ matͥmoniũ filiã suam
s sine dote. q̃ tñ erat ꝓ libitu parentis: donationẽ ꝓpt̃ nuptias acceptura. De
tolosa nͨ m̃tio habita ẽ. Milites qͥ alt̾nsecꝰ capti erant: debebant lib̾ari. ⁊ sic ꝯ¬
solidari pax ⁊ ꝯcordia regũ. Cũ uͦ rex angł uoti cõpos audiret comitẽ henr̃
ad se uenire. ut ħ ineunde ꝯcordie forma ꝯfirmaret᷑: demandauit ei ne ꝓg̾¬
deret᷑ ꝓficiscens in pictauiã. ut liziniacũ castrũ auferret ꝓc̾ib. qͥ illd̾ reedifi¬

Expanded text:
rocerum ad memoratos honores pertinentium, cedere tenebatur domino Henrico filio suo, qui rocerum ad memoratos honores pertinentium, cedere tenebatur domino Henrico filio suo, qui inde hominium et fidelitatem regi Francorum contra omnes homines facturus erat, nec aliquid debitribus, nisi quod exigit ratio meriti vel naturae. Ducatum vero Aquitaniae lege simili rex Francus Ricardo filio regis Angliae concedebat, dans ei in matrimonium filiam suam, sed sine dote, quae tamen erat pro libitu parentis donationem propter nuptias acceptura. De Tolosa nec mentio habita est. Milites cui altrinsecus capti erant, debebant liberari, et sic consolidari pax et concordia regum. Cum vero rex Angliae voti compos audiret comitem Henricum ad se venire, ut haec ineundae concordiae forma confirmaretur, demandavit ei ne fi
Abbreviated transcription (Latin):
cisfaciet. Ex qͦ ꝓbabiłr colligi pot᷑ ꝙ dñs ꝓp sñam legatoꝵ qͣ iam dictũ ep̾m
absoluert᷑. autꝰ ignorauit aut ratã habendã ẽẽ ñ credidit. Optinuerat aũ idẽ
ep̃c añ lit̾as fere ꝯsimiles. q̃ tñ ip̃m ⁊ suos ñ onerabant aliqͦ iuram̃to: s eis
ñdũ usus ẽ ł qͥa regi displicuert᷑ ł qr minoris efficatie reputate st̃. Quẽ uͦ cal¬
culũ reportaturi sint alt̾ut᷑. nesciebat᷑ adhuc. qñ reu̾sus ẽ p̃dictar̃ portitor litt̃a¬
Illustres uiri henre campanoꝵ ⁊ philippꝰ flandrensiũ comites ꝓcurauert᷑ in
morati regis angloꝵ in hanc formã pacis decursũ ẽ. Rex angł debebat redire
ĩ hominiũ reg̃ franc̃. ⁊ fide corꝑalit̾ ⁊ publice data corã om̃ib ꝓfit̾i. qd̾ ei tan¬
qm dño suo de ducatu normannie seruiet: sic̃ pcessores sui auces ꝯsueuert ser¬
uire francoꝵ regib. Comitatũ uͦ andegauensẽ ⁊ cenomanensẽ ⁊ fidelitates ꝓ¬

Expanded text:
am legatorum, qua jam dictum episcopum absolverunt, aut ignoravit, aut ratam habendam esse non credidit. Obtinuerat autem idem episcopus ante litteras fere consimiles, quae tamen ipsum et suos non onerabant aliquo juramento: sed eis nondum usus est, vel quia regi displicuerunt, vel quia minoris efficaciae reputatae sunt. Quem vero calculum reportaturi sint alterutri, nesciebatur adhuc quando reversus est praedictarum portitor litteraIllustres viri Henricus Campanorum et Philippus Flandrensium comites procuraverunt in xta preces memorati regis Anglorum in hanc formam pacis decursum est. Rex Angliae debebat redire in hominium regis Franciae, et fide corporaliter et publice data coram omnibus profiteri quod ei tanquam domino suo de ducatu Normanniae serviet, sicut praedecessores sui duces consueverunt servire Francorum regibus. Comitatum vero Andegavensem et Cenomanensem, et fidelitatem p
Abbreviated transcription (Latin):
stix auimꝰ responde.  spero qd̾ ꝑ grãm dĩ nob̃ in bui dabit᷑ o pͨtunitas inui¬
cẽ obseqũdi qr iam ꝯt̾itur caput scismatis. ⁊ que ei cobesert᷑ ĩmo in stercore
suo ꝯpucruert̃ m̃bra necẽe ẽ cõꝑire. Nam qͦ mag̃ insanunt. eo ruinã sũa
certꝰ ⁊ uicinꝰ indicant inmin̾e. Morb cũ ĩ su̾mo ẽ: ꝓꝑat ĩ defectũ. ⁊ si ꝑiꝰ
b nt̃is ⁊ uulu̾a sanat nc̃ caut̾io nc fom̃tis: miscuit pocionẽ que ꝓpiabitur
filiis babilonis ut in ebrient᷑ ⁊ corruant. ⁊ uasa cnͣsmigͣtionis redire patiant᷑
ad cultũ di sui. Nec moueamini ad desołonẽ. si puplici languoris impet pi¬
uocabili. ⁊ cõpedib unciat pedes. si eũ semel quoc̃q dĩ bñficio ꝯtingat lib̃a¬

Expanded text:
us respondere. Et spero quod, per gratiam Dei, nobis in brevi dabitur opportunitas invicem obsequendi, quia jam conteritur caput schismatis, et quae ei cohaeserunt, imo in stercore suo computruerunt membra, necesse est comperire. Nam quo magis insaniunt, eo ruinam suam citius et vicinius indicant imminere. Morbus cum in summo est, properat in defectum, et, si bus nostris, et vulnera sanat nunc cauterio, nunc fomentis, miscuit potionem, quae propinabitur filius Babylonis, ut inebrientur et corruant, et vasa transmigrationis redire patiantur ad cultum Dei sui. Nec moveamini ad desolationem, si publici languoris impetus Pivocabili, et compedibus vinciat pedes, si eum semel quocunque beneficio Dei contingat lib
Abbreviated transcription (Latin):
serit nũmi. Et qͥd̾ de alt̾o nemo miratur. cuiꝰ fides ad dm̃ ⁊ eccłam ab ea die
ĩnotuisse debuit. qͣ in ħeticoꝵ ꝯcilio papieñ. u octouianꝰ ħ esiarcha receptꝰ
ẽ: fredĩco mutꝰ assedit. ⁊ si plures opinent᷑ eũ exp̃ssũ dedisse ꝯsensũ. Nonne
palliabit. Cet̾m francoꝵ ꝓu̾bio in ip̃m luditur. qͥa malł corꝑis oꝑim̃ta coaꝑ¬
tat: cui uerecunda ⁊ nates patent. Ottonis aũ fama uidebatur hilarior. idõ¬
ꝙ mt̃ti mirantur ⁊ ꝯpatiunt᷑ ei. qd̾ tã facile recessit a uia dñi. nec satis suf¬
fic̾ent a dmirari: nͥ qͥa celebre ẽ qͥa a ꝯuictu mores formant᷑. qͥ tang̃ picẽ in¬
qͥnat᷑ ab ea uuia ꝙ ꝯspecta liuorẽ duc̃ ab uua. Cet̾a posita st in ore latoris¬
tiũ. erit ꝙ diligentie ur̃e rescbere qͦtiens fuĩt opꝰͦtunũ qd credid̾itis expedire.

Expanded text:
serit nummi. Et quidem de altero nemo miratur, cujus fides ad Deum et Ecclesiam ab ea die serit nummi. Et quidem de altero nemo miratur, cujus fides ad Deum et Ecclesiam ab ea die innotuisse debuit, qua in haereticorum concilio Papiensi, ubi Octavianus haeresiarcha receptus est: Frederico mutus assedit: et si plures opinentur cum expressum dedisse consensum. Nonne palliabit. Caeterum Francorum proverbio in ipsum luditur, quia mala corporis operimenta coaptat, cui verecunda et nates patent. Othonis autem fama videbatur hilarior, ideoque multi mirantur et compatiuntur ei quod tam facile recessit a via Domini: nec satis sufficerent admirari, nisi quia celebre est, quia a convictu mores formantur: Qui tangit picem inquinatur ab ea , Uvaque conspecta litium: eritque diligentiae vestrae rescribere quoties fuerit opportunum quod credideritis expedire.