comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
signiferi cirta media sui obliquior
stib nexa causis. Namq et ethiopas
uicini sẏderis uapore torreri. adustisq
similes gigni barba et capillo uibra¬
to non ÷ dubium: et aduersa plaga
mundi candida et glaciali cute ẽe
gentes flauis ꝓmissa crinib. truces
uͦ ob celi rigorem has illas mobilitates
habentes. ipsoq crurum argum̾to illis
in supera sucum reuocari natura
uaporis his in inferas partes depelli
humore deciduo. Hic graues feras.
illic uarias effigies animalium ꝓue
hic humoris alimento. medio uͦ t̾re.
salubri utͥmq mixtura fertilis ad
omnes tͣactus. modicus corꝑum habi¬
tus. magna et in colore temꝑie ntus
molles. sensus liquidos. ingenia fy¬
cunda totiusq naturȩ capatia. hisd̃e
imꝑia quȩ nunquam extimescentib
fuerint. sicut ne ille quide his paru¬
erint auulsȩ. ac ꝓ unitate naturȩ ur¬
gentes illas solitarie babilonioꝵ.
placite et t̃rȩmotus hiatusq quȩ

Expanded text:
signiferi circa media sui obliquior signiferi circa media sui obliquior stibus nexa causis. namque et Aethiopas vicini sideris vapore torreri adustisque similes gigni, barba et capillo vibrato, non est dubium, et adversa plaga mundi candida atque glaciali cute esse gentes, flavis promissas crinibus, truces vero ex caeli rigore has, illas mobilitate sapientes, ipsoque crurum argumento illis in supera sucum revocari natura vaporis, his in inferas partes depelli umore deciduo; hic graves feras, illic varias effigies animalium provhic umoris alimento; medio vero terrae salubri utrimque mixtura fertiles ad omnia tractus, modicos corporum habitus magna et in colore temperie, ritus molles, sensus liquidos, ingenia fecunda totiusque naturae capacia, isdem imperia, quae numquam extimis gentibus fuerint, sicut ne illae quidem his paruerint, avolsae ac pro numine naturae urguentis illas solitariae. Babyloniorum placita et motus terrae hiatusque
Abbreviated transcription (Latin):
tes unius horȩ colligat. Alexandrie
Iͦ xiiii. horas. In italia.xu. in britan¬
niia .xuii. ubi ęstate iucidę noctes
haud dubia rẽ ꝓmittunt id qd̾ cogit
ratio credi solstitii dieb. accedente
sole ꝓpius uertice mundi. angusto
lucis ambitu subiecta t̾rę continuos
dies habere senis mensib noctesq¬
in insula tẏlephiteas massilensis
srbit .. dierum nauigatione in
sptentͥonem a britannia distante.
Auidam uͦ ex ininona quȩ distat a
ama loduno britanniȩ oppido. circit̃
sius anan mandri de quo diximus
discipulus pͥmus qui horologiũ qd̃
apellant sciothericon lacedemone
B ab lomii int̾ duos solis exortus:
ithenienses int̾ duos occasus. Umbri
a meridie ad meridiem. uulgus õe
a luce ad tenebras. sacerdotes roma¬
ni. et qui diem ficͥuere ciuilem Itẽ
egyptii et hy parcus a media nocte
in mediã. Omora aut̃ int̾ualla ẽe̾
lucis int̾ ortus solis sift᷑a solstitia ꝙͣ
equinoctia apparer: quia positio

Expanded text:
tes unius horae colligat, Alexandriae tes unius horae colligat, Alexandriae vero XIIII horas, in Italia XV, in Britannia XVII, ubi aestate lucidae noctes haud dubie repromittunt id quod cogit ratio credi, solstitii diebus accedente sole propius verticem mundi, angusto lucis ambitu subjecta terrae continuos dies habere senis mensibus, noctesqin insula Thyle Pytheas Massiliensis scribit, sex dierum navigatione in septentrionem a Britannia distante, quidam vero et in Mona, quae distat a Camaloduno Britanniae oppido circiter,sius, Anaximandri, de quo diximus, discipulus, primusque horologium, quod appellant sciothericon, LacedaemoneBabylonii inter duos solis exortus, Athenienses inter duos occasus, Umbri a meridie ad meridiem, vulgus omne a luce ad tenebras, sacerdotes Romani et qui diem finiere civilem, item Aegyptii et Hipparchus a media nocte in mediam. minora autem intervalla esse lucis inter ortus solis iuxta solstitia quam aequinoctia apparet, quia positio
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ uenatiis conditum ÷ hoc id̾e ante
solstitium quadragenis quinis dieb
totidemq pꝰtea fieri. et p̾t eos. xodi¬
es in meridiẽ umbras iaci. ł xxuii¬
ursus in meroe insula hȩc ẽ capud¬
lib stadiã ꝥasi ene in amne nilo habi¬
tat᷑. bis anno absumi umbras. sole. duo¬
deuicesimã tauri partem. et xiiii leonis
leus nomine. iuxta quẽ umbre estate
in austrum. hyeme in septentͥonẽ iaci
celeb̾rimo portu sol dext̾ ortar umbre
in meridiẽ cadunt. Septentͥonem ibi
alexandro morante annotatũ pͥma
tantũ parte noctis aspici. ^ sicritꝰ dux
eius scripsit quib in locis indiȩ um¬
brȩ ñ sint. septent̾onem ñ conspici
et ea loca appellari scia. Nec horas
dinumerari ibi et tota trogo dyte
um braᷤ bis.xly.qieb in anno era¬
stotenes in contͣrium cad̾e ꝓdit
ic fit ut uario lucis I x X UIIII¬
Añcremento in merden longissi mus
dies .xii. equinoctiales et .uiii. par¬

Expanded text:
torum venatus conditum est, hoc idem ante torum venatus conditum est, hoc idem ante solstitium quadragenis quinis diebus totidemque postea fieri, et post eos XC dies in meridiem umbras jaci. Rursus in Meroe insula, quae caplibus stadiorum a Syene, in amne Nilo habitatur, bis anno absumi umbras, sole devicesimam Tauri partem, et quartam decimlaeus nomine, juxta quem umbrae aestate in Austrum, hyeme ad Septentrionem jaciceleberrimo portu sol dexter oritur, umbrae in meridiem cadunt, Septentrionem ibi Alexandro morante adnotatum, prima tantum parte noctis aspici. Onesicritus dux ejus scripsit, quibus in locis Indiae umbrae non sint, Septentrionem non conspici; ex eo loca appellari Ascia, nec horas dinumerari ibi. Et tota Troglodytice umbras bis XLV diebus in anno Eratosthenes in contrarium cadere prodidit. Sic fit, ut vario lucis incremento in Meroe longissimus dies XII horas aequinoctiales, et VIII par
Abbreviated transcription (Latin):
noctis a tergo ultimia uisos. eiusd̾e
alerandri cursor philonides exsitione ad
helin met .cc. stadia nouem diei
confecit horis. quamuis iñ decliui
itinere t̾tia noctis hora remenoꝰ ÷
sepius. causa qd̾ eunti cum sole it̃ erat
mo die uincunt spatia nocturnȩ
nauigationis ut solem ipsũ comi
fantib semet umbris solis .lxxu
s olis itaq umbilici qu̾e gnomo¬
nẽ appellant umbra in egypto
meridiano temꝑe. equinoctii die pan¬
lo plus quã dimidiam gnomonis men
cona suꝑ ÷ quinta tͥcesima quꝑarte
italiȩ quȩ uenetia appellat᷑ hisdem ho¬
ris umbra gnomoni par fit. lxxui
milib stadionĩ sostitii die medio nul¬
ła umbram iaci. puteumnq eꝰ eiꝑimti
grã factũ totum illuminari ex quo
sim fieri temꝑe eodem onesicritꝰ seri¬
psit. Constatq in berenice urbe tro¬
goditaꝵ  inde stadñs. uũi. dccc xxin
eadem gente ptolomaide oppido qd in
margine rubri maris ad pͥmos elefan¬

Expanded text:
noctis a tergo ultimis visos. eiusdem noctis a tergo ultimis visos. eiusdem Alexandri cursor Philonides ex Sicyone Elin mille et ducenta stadia novem diei confecit horis indeque, quamvis declivi itinere, tertia noctis hora remensus est saepius. causa, quod eunti cum sole iter eratmo die, vincunt spatia nocturnae navigationis, ut solem ipsum comittantibus semet umbris solis. solis; itaque umbilici, quem gnomonem appellant, umbra in Aegypto meridiano tempore, aequinoctii die, paulo plus quam dimidiam gnomonis menscona superest quinta tricesima. In parte Italiae, quae Venetia appellatur, iisdem horis umbra gnomoni par fit. Similimillibus stadiorum, solstitii die medio nullam umbram jaci, puteumque ejus experimenti gratia factum, totum illuminari, ex quosim fieri tempore eodem Onesicritus scripsit; constatque in Berenice urbe Troglodytarum, unde stadiis MMMMDCCCXX in eadem Ptolemaide oppido, quod in margine Rubri maris ad primos elephan
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinos ouentis in colȩ ñ sentiunt.
nec matutinos ad occasum habitan¬
hora ÷ ꝑdita. eademq in sicilia ero¬
riens: solis defectũ upiano et fon
diei int̾ septimã et octauam sen¬
iit. corbulo dux in armema int̾ ho¬
ram diei decimam et undecimã ꝓ¬
didit uisum. Cirtuitu globi alia ah¬
is detegente et occultante. Qd̾ si pla¬
na ec̾t t̾ra simul omnia apparerent
cunctis: noctesq non fierent in ȩ¬
quales. Nam alnis quam in medio
ssitis paria .xii. horaꝵ int̾ualla cer¬
nerent᷑. quȩ nunc ñ in om̃i parte si¬
mili mͦ congruunt lxx iiii
d̾oq nec nor diesq quamuiis eade
toto orbe ÷ si mul oppositũ globi.
noctem/ aut ambitu diem a ferente.A
Multis hoc cognitum exꝑimentis.
In affrica hispaniȩ que turrium hani¬
balis. In asia uͦ ꝓpt̃ piraticos t̾rores
simili specul aꝵ prasidio excitato.
inquis p̾nuntiatioesigisis sexta ho¬
ra dici accensns sepe comꝑtum ÷. t̾tia

Expanded text:
pertinos orientis incolae non sepertinos orientis incolae non senec matutinos ad occasum habitanhora est prodita eademque in Sicilia exoriens. solis defectum Vipstano et Fontdiei inter septimam et octavam sensit, Corbulo dux in Armenia inter horam diei decimam et undecimam prodidit visum, circuitu globi alia aliis detegente et occultante. quod si plana esset terra, simul omnia apparerent cunctis noctesque non fierent inaequales; nam aeque aliis quam in medio sitis paria duodecim horarum intervalla cernerentur, quae nunc non in omni parte simili modo congruunt. lxxiii 181 deo nec nox diesque, quamvis eadem, toto orbe simul est, oppositu globi noctem aut ambitu diem adferente. multis hoc cognitum experimentis, in Africa Hispaniaque turrium Hannibalis, in Asia vero propter piraticos terrores simili specularum praesidio excitato, in quis praenuntios ignes sexta hora diei accensos saepe conpertum est tertia
Abbreviated transcription (Latin):
Septentones ñ cernit trogoditicȩ et
confinis egyptus. nec canopum italia.
et quẽ uocant berenicis cͥnem. Itẽ quẽ
sud diuo augusto cognominauere cesa¬
ris tronon. insignos ibi stellas adeoq
manifesto assurgens fastigio ĩcur¬
uatur: ut canopiis .iiiiͦ. fere partem
signi unius supta t̾ram emin̾e ale¬
randriȩ intuentib uideat᷑. eadem a
rhodo t̾ram quodammͦ ipsã stringere.
in ponto omnĩo ñ cernat᷑. ubi maxi¬
me sublimis septentͥo idem a rhodo
ab scondit᷑. iagisq alȩrandriȩ in ara¬
bia nouembri menie pͥma uigilia oc¬
cultus. serunda se ostendit in meroe.
rit̾ cum die cernit᷑. Nauigantium
hȩc marime cursꝰ dep̃hendunt. in
derib. neq enim ut dixere aliqui
mundus hoc polo excelsiore se attol
miora credunt᷑ eademq demersa
longinquis Utq nunc sublimis
in deiectu positis uidet᷑ hnc uerter:
sic in illam t̾rę deueritatem crans¬
gͥssis illa se attollunt. residentib q̃

Expanded text:
septentriones non cernit Trogodytice et septentriones non cernit Trogodytice et confinis Aegyptus, nec canopum Italia et quem vocant Berenices crinem, item quem sub Divo Augusto cognominavere Caesaris thronon, insignes ibi stellas. adeoque manifesto adsurgens fastigium curvatur, ut canopus quartam fere partem signi unius supra terram eminere Alexandriae intuentibus videatur, eadem a Rhodo terrain quodammodo ipsam stringere, in Ponto omnino non cernatur, ubi maxime sublimis septentrio. idem a Rhodo absconditur magisque Alexandriae, in Arabia Novembri mense, prima vigilia occultus, secunda se ostendit, in Meroë riter cum die cernitur. navigantium haec maxime cursus deprehendunt, in deribus. neque enim, ut dixere aliqui, mundus hoc polo excelsiore se attollmiora creduntur eademque demersa longinquis, utque nunc sublimis in deiectu positis videtur hic vertex, sic in illam terrae devexitatem transgressis illa se attollunt, residentibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
qui latissime rura metatꝰ fuerit ult᷑ a¬
quȩ famam exegerit accolas quota
t̾rarum parte gaudeat. uł cum ad
mo equinoctii parib horis. Nam nͥ
in medio ee̾t equales dies noctesq
habere non posset: dep̃hendere᷑ et di¬
optreq̃ uł maxime ut confiriant cũ
et equi noctiali temꝑe ex eadem linea
res autem circuli suꝑra lx xi¬
dictis tonis implen incqualitates tem¬
ꝑum distingunt. Solstitialis aꝑte si¬
gniferi excelsissima nobis ad seꝑten¬
trionalem plagam uersꝰ. contraq ad
aliũ polum brumalis. Itẽ medio ambi¬
tu signifer oibis incedens ȩquinoctialis.
eliquoꝵ quȩ miram᷑. causa in ipsius t̾rę
figura ÷ quam globo simiłe et cũ ea
aquas hisdem intelligit᷑ argumentis.
Sic enĩ fit autd dubie ut nob̾ seꝑtento¬
n alii plagȩ sẏdera nunquã occidant:
contra meridianȩ nunqm᷑ oriantur.
Rursꝰ qr hȩc illis ñ cernant᷑. attollente
se contra medios uisus t̾raꝵ globo.

Expanded text:
qui latissime rura metatus fuerit ultraqui latissime rura metatus fuerit ultraque famam exegerit adcolas, quota terrarum parte gaudeat vel, cum ad mo aequinocti paribus horis. nam nisi in medio esset, aequales dies noctesque habere non posse deprehendere est dioptraeque vel maxime confirmant , cum aequinoctiali tempore ex eadem linia Tres autem circuli supra dictis zonis inplexi inaequalitates temporum distingunt: solstitialis a parte signiferi excelsissima nobis ad septentrionalem plagam versus , contraque ad alium polum brumalis, item medio ambitu signiferi orbis incedens aequinoctialis. Reliquorum quae miramur causa in ipsius terrae figura est, quam globo similem et cum ea aquas isdem intellegitur argumentis. sic enim fit haut dubie, ut nobis septentrionalis plagae sidera numquam occidant, contra meridianae numquam oriantur, rursusque haec illis non cernantur, attollente se contra medios visus terrarum globo.
Abbreviated transcription (Latin):
occeani rapina in incerto ⁊ s et reli
am in maiore dampno sit. Idem iiqui¬
dem ocreanus infusus in multos ut
dicemus sinus adeo uicino accessu.
int̾ maria act latrat. ut centũ quin
liro a pontico. Inlem int̾fusꝰ intͣt ꝑ
tota maria quib africam. europam.
asiam dispescit quantũ t̾raꝵ occupet.¬
minũ. tantaꝵ paludum. addant᷑ et
lacus. stagnałiam elata in celũ. et ar¬
dua aspectusiuga iam siluȩ uallesq
p̾ruptȩ et solitudines ac mille causis¬
casis deserta detrabant᷑. Hec tot por¬
tiones t̾rȩ immo uͦ ut pluros tradid̾e
mundi punctꝰ neq enĩ aliud ÷ t̾ra
in uniuerso. Hȩc ÷ materia głe nr̃e
hȩc sedes. hic honores gerimꝰ. hic ex¬
ercemus imꝑia. hic opes cupimꝰ. hic
bella etiam ciuilia. mutuisq cedib
laxiorem facimꝰ t̾ram. Et ut publi¬
cos gentium furores cranseam hȩr
in qua cont̾minos pellimꝰ furtoq
uicini cespitẽ nr̃o solo ad fodimꝰ. ut

Expanded text:
oceani rapina in incerto est. sed et relioceani rapina in incerto est. sed et reliam in maiore damno sit, idem siquidem oceanus infusus in multos, ut dicemus, sinus adeo vicino accessu interna maria adlatrat, ut centum quindLXXV a Pontico, idem interfusus intrat per tot maria, quibus Africam, Europam, Asiam dispescit, ut quantum terrarum occupetminum , tantarum paludium, addantur et lacus, stagna, iam elata in caelum et ardua aspectu quoque iuga, iam silvae vallesque praeruptae et solitudines ac mille causis deserta; detrahantur hae tot portiones terrae, immo vero, ut plures tradidere, mundi puncto neque enim aliud est terra in universo: haec est materia gloria nostrae, haec sedes. hic honores gerimus, hic exercemus imperia, hic opes cupimus, hicbella etiam civilia mutuisque caedibus laxiorem facimus terram! et, ut publicos gentiumfurores transeam, haec, in qua conterminos pellimus furtoque vicini caespitem nostro solo adfodimus, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
college. s tum gallię ꝓconsul in¬
q diuiduo globo partem orbis aute¬
runt. nobis neq inde hoc. neq hͥnc
illo ꝑuio tractu quę contemplatio
apta detegendę mortalium uanita¬
ti poscere uidet᷑. ut totũ hoc quicqͥd
⁊ in quo singulis nichil satis ⁊ ceu
uidetiur. tamquã nulla portio ipsi
cipiensq aquas. et quicqͥd exit in
nubes. aut iydera ipsa tota tante
magnitudinis pascens. quo tande
amplitudinis spatio rredet᷑ habita¬
ri. imꝓba et infinita debet e̾e tam
uastę molis possessio. age qd̾ ex relicto
plus abstulit cęlum. Nlam cũ sint
enis quinq partes quas uocant zo
mit᷑ omne quicqͥd ÷ subiectum duab
num septem uocat᷑. eumq qui adu̾s
illi austrinus appellatur ꝑpetua cali
aspectu maligna ac pruina tantum
comminus uapore torrer᷑ enta duȩ
tantum. Int̾ enistam et rigentes tem¬
ꝓpt̾ incendium sẏderum. lx uiiii¬
ta trerrestros partes abstulit crłu

Expanded text:
collegae, sed tum Galliae proconsuli, Incollegae, sed tum Galliae proconsuli, Inque dividuo globo partem orbis auferunt nobis, nec inde huc nec hinc illo pervio tractu. quae contemplatio apta detegendae mortalium vanitati poscere videtur, ut totum hoc, quicquid est, in quo singulis nihil satis est, ceu videtur, tamquam nulla portio ipsi cipiensque aquas et quicquid exit in nubes ac sidera ipsa tot ac tantae magnitudinis pascens, quo tandem amplitudinis spatio credetur habitare? inproba et infinita debet esse tam vastae molis possessio. 172 adde quod ex relicto plus abstulit caelum. nam cum sint eius quinque partes, quas vocant zomitur omne, quicquid est subiectum duabusnum septem vocatur, eumque, qui adversus illi austrinus appellatur. perpetua calidspectu maligna ac pruina tantum comminus vapore torretur. circa duae tantum inter exustam et rigentes tempropter incendium siderum, 173 ita terrae tres partes abstulit caelum;
Abbreviated transcription (Latin):
linquat ingens argum̾tum paludis
meotiȩ. siue ea illius occeam sinus ÷
ut multos aduerto credidisse siue
angusto discreti situs ÷ agnatio.
Alio latere gadium. ab eodem occiden¬
te magna pars meridiani sinus am¬
bitus mauritanię nauigat᷑. hodie
maiorẽ quidem eius partẽ et orien.
tes uictoriȩ magni alexandri lustra¬
uere. usq in arabicum sinu̾. in quo
res agente cesare augusti filio signa
nauium ex hispaniensib naufragiis
ferunt᷑ agnita. et anno carthaginis
potentia florente. crrtum uectꝰ a gadi¬
b ad finẽ arabiȩ nauigation̾ẽ ean
ꝓdidit scripto. sicut ad extera curo¬
pȩ noscenda missus. Codem temꝑe
himilco pt̾ea nepos cornelius autor
÷. eudoriũ quondam sua ętate cũ
lathyrũ regem fug̾e̾t. arabico sinu
egͥsium gades usq ꝑuectũ. multoq
ante rum cęlius antipat᷑ uidisse
sequi nauigasset ex hispania in ęchi¬
to metello celii afrani in consulatu

Expanded text:
linquat ingens argumentum paludis linquat ingens argumentum paludis Maeoticae, sive ea illius oceani sinus est, ut multos adverto credidisse, sive angusto discreti situ restagnatio. alio latere Gadium ab eodem occidente magna pars meridiani sinus ambitu Mauretaniae navigatur hodie. maiorem qtis victoriae Magni Alexandri lustravere usque in Arabicum sinum, in quo res gerente C. Caesare Augusti filio signa navium ex Hispaniensibus naufragiis feruntur agnita. 169 et Hanno Carthaginis potentia florente circumvectus a Gadibus ad finem Arabiae navigationem eam prodidit scripto, sicut ad extera Europae noscenda missus eodem tempore Himilco. praeterea Nepos Cornelius auctor est Eudoxum quendam sua aetate, cum Lathyrum regum fugeret, Arabico sinu egressum Gades usque pervectum, multoque ante eum Caelius Antipater vidisse se qui navigasset ex Hispania in Aethito Metello Celeri, Afrani in consulatu
Abbreviated transcription (Latin):
lo sociali  deleuit qd̾ nunc in uillam
hũit int̾dicit ibi et taurania sunt
morientes calini reliquiȩ p̾terea au¬
ctor ⁊ antias oppidum latinoꝵ a
Aiurrentino ad silerum amn̾e .xix.
m .p. acerpicentinus fuit tuscoꝵ tem¬
plo iunonis arͣtiȩ ab iasone condito
canus brutiusq incipit. nec ibi cla¬
ra incolaꝵ mutatione: tenuerunt eũ
pelargu. enotri. itali. morgentes. si
da prestum gͥgis possidonia appella¬
tũ. sinus prestanus. oppidum elea ꝗ̃
men melpes. oppiłu buxentum gͥtię
Pyxuis laus amnis fuit et oppidũ¬

Expanded text:
lo sociali id delevit, quod nunc in villaim abiit. intercidit ibi et Taurania. sunt morientes Casilini reliquiae. praeterea auctor est Antias oppidum latinorum a Surrentino ad Silerum amnem XXX m. p. ager Picentinus fuit Tuscorum, templo iunonis Argivae ab Iasone condito canus Bruttiusque incipit, nec ibi rara incolarum mutatione. tenuerunt eum Pelasgi, Oenotri, Itali, Morgetes, Sicudum Paestum, Graecis Posidonia appellatum, sinus Paestanus, oppidum Elea quae men Melpes, oppidum Buxentum, Graeciae Pyxus, Laus amnis. fuit et oppidu
Abbreviated transcription (Latin):
nomine eboroaliis in locis usur¬
pantur. p̃ter eas egouia et noua
augusta. termes. ipsaq clunia cel¬
tiberia& finis: ad occeanum reliqua
uergunt. uardiuliq ex p̃dictis et
cantabri iuingunt᷑ usastrurum.
.xxii. ppłi diuisi in augustanos au
ci gurripesi cillancienses roelenum¬
erus omnis multitudinis adiccx
liberoꝵ capitum. L ucensis con
ferme. clxui. simili modo braccaꝵ
.xxiiii. ciuitates. cclxxu. capitum ex
quib p̾ter ipsosbracoios iuballico¬
ni citra fastiͦum nominent᷑. Longi¬
tudo cit̾ioris hispaniȩ ⁊ ad finem ca¬
stulonis a pẏreneo. de uii. et oia
paulo amplius. latitudo ab terraco¬
tie ad litus larsonis. ccc uii.e radi¬
cib pẏrenei ubici meatur angustus
int̾ duo maria paulatim Deinde
se pandens qua contigit u̾lt̾iorẽ
hispaniam tantundem et amplius
latitudinem adicit. Metallis. plum¬
bi. ferri .eris. argenti. auri. tota fer¬
me hispania scatet cit̾ior. et specu¬

Expanded text:
nomina crebro aliis in locis usurnomina crebro aliis in locis usurpantur, praeterea Segovia et Nova Augusta, Termes ipsaque Clunia, Celtiberiae finis. ad oceanum reliqua vergunt Vardulique ex praedictis et Cantabri. 28 Iunguntur iis Asturum XXII populi divisi in Augustanos et Gigurri, Paesici, Lancienses, Zoelae. numerus omnis multitudinis ad CCXL liberorum capitum. Lucensis convferme CLXVI. Simili modo Bracarum XXIIII civitates CCLXXXV capitum, ex quibus praeter ipsos Bracaros Bibalini citra fastidium nominentur. 29 Longitudo citerioris Hispaniae est ad finem Castulonis a Pyrenaeo DCVII p. et ora paulo amplius, latitudo a Tarracone ad litus Oiarsonis CCCVII, e radicibus Pyrenaei, ubi cuneatur angustiis inter duo maria; paulatim deinde se pandens, qua contingit ulteriorem Hispaniam, tantundem et amplius latitudini adicit. metallis plumbi, ferri, aeris, argenti, auri tota ferme Hispania scatet, citerior et specu
Abbreviated transcription (Latin):
gurritanos. qui nasici cognominan¬
tur. leridensi. surdaonum iuxta¬
curitanos. tarragenses: stipendia¬
nantur. complutenses. carenses. cin
segiensos. Cartaginem conueni¬
unt ppłi .lxu. exceptis insulaꝵ in¬
colis. ex colonia accitancagem gem¬
mellenses. et libiso sona cognomi¬
ne. foro augustana. quib duab ius
italiȩ datum ex colonia salararien¬
se oppida nilati uet̾is castulonensos.
qui cesari uenales appellantur. seta¬
bitani qui augustani ualerienses.
nitani. mensani. qui et oritani. men
tasaͤni. qui et bastuli. oretani qui
et germani cognominant᷑. caputq
conuentum carietes et uenne siu
ciuitatib uadunt quaꝵ sunt uelei¬
enses eodem pelleo deones celtiberĩ
.IIII. ꝓopulis quoꝵ numantini fue¬
re clari. sicut in uaccȩoꝵꝵ. XUIii. ciui¬
tatib int̾ catinienses paulatim.
la cobrigenses. rauanses. Nam in
cantabris.iiii. ppłis iulio brica solo
uI. oppida. raguntia et ibixama qͥ

Expanded text:
gurritanos qui Nasici cognominangurritanos qui Nasici cognominantur, Ilerdenses Surdaonum gentderatos Tarracenses; stipendianantur, Conplutenses, Carenses, CincSegienses. Carthaginem conveniunt populi LXV exceptis insularum incolis ex colonia Accitana Gemellense, ex Libisosana cognomine Foroaugustana, quibus duabus ius Italiae datum, ex colonia Salariense, oppidani Lati veteris Castulonenses qui CaesariiIuvenales appellantur, Saetabitani qui Augustani, Valerienses. nitani, Mentesani qui et Bastuli, Oretani qui et Germani cognominantur, caputquconventum Carietes et Vennenses V civitatibus vadunt, quarum sunt Velienses. eodem Pelendones Celtiberum IIII populis, quorum Numantini fuere clari, sicut in Vaccaeorum XVII civitatibus Intercatienses, Palantini, Lacobrigenses, Caucenses. 27 nam in Cantabricis VIIII populis Iuliobriga sola VI oppida, Secontia et Uxama, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ad celtiberos recedens ualentia colo¬
nia .iii.p. a mari remota. flum̃ turi
um tantũ de mamaris saguntũ ciui¬
um romanoꝵ oppidum. fide nobile
flum̃. udiua regio ilergaonum hibe¬
rus amnis nauigabilis commertio di¬
ues. oitus in cantabris aut ꝓcul oppi¬
do iulio bricaber. ccccl .p. fluens na
appellauere hiberiam. regio cessetania
flum subicolonia tarraco scipionũ
quo dicet᷑ oidine intus recedentes ta¬
dice pẏrenei ausetani. itani. lacetani.
ꝑq pyreneum ceretani. dem uasco¬
nes. in ora autẽ colonia barcinea
ꝑe geminũ hoc uet̾um incolaꝵ et
grecoꝵ qui phocensium fuere sobo¬
tur insignia p̾ter supradicta t̾raco¬
nedis certant ppłi. xliii. quoꝵ cele
et qui augustani ac detani geru¬
denses. gessorienses. teariq uilienses
fusa oppidum ubi antea uocabat᷑
salduuia regionis redetaniȩ rere¬
pit ppłs . ĩ l. Ex his ciuium romanoꝵ
bellitanos celreses ex colonia gala¬

Expanded text:
ad Celtiberos recedens. Valentia coload Celtiberos recedens. Valentia colonia III p. a mari remota, flumen Turium, et tantundem a mari Saguntum civium Romanorum, oppidum fide nobile, flumen Udiva. 21 regio Ilergaonum, Hiberus amnis, navigabili commercio dives, ortus in Cantabris haut procul oppido Iuliobrica, per CCCCL p. fluens, navappellavere Hiberiam. regio Cessetania, flumen Subi, colonia Tarracon, Scipionum quo dicetur ordine intus recedentes radice Pyrenaei Ausetani Fitani, Iacetani perque Pyrenaeum Ceretani, dein Vascones. in ora autem colonia Barcino cae, geminum hoc veterum incolarum et Graecorum, qui Phocaeensium fuere subotur insignia praeter supra dicta. Tarracone disceptant populi XLII, quorum celebet qui Augustani, Edetani, Gerundenses, Iessonienses, Teari qui Iulienses; fusa, ubi oppidum antea vocabatur Salduba, regionis Edetaniae, recipit populos LV: ex his civium Romanorum Bilbilitanos, Celsenses ex colonia, Cala
Abbreviated transcription (Latin):
iteriores hispanie sicut compluri¬
mum ꝓuintiaꝵ aliquantũ uetus for.¬
ma mutata ⁊: ut pote cũ pompeius
magnus tropheis statuebat in pẏre
uniuersa ꝓuintia diuidit᷑ in conuentꝰ
UII. cartaginensem. t̾raconensẽ. cesar
crensem. bracarũ: accedunt insulȩ
quaꝵ mentiõe seposita ciuitates pro¬
uintia ipsa p̾ter contͥbutas aliis. ec¬
xcini. continet. Oppida . clxxxiiii. In
his colonias .xii. oppida ciuium roma¬
noꝵ .xiii. latinoꝵ uet̾um . xuiii. fede¬
ratoꝵ unum. stipendiaria .cxxxu.
pͥmi norabas tuli pꝰt eos. quo da
ordine intus recedentes mente samo¬
re tani et ad tagum carpentani. nix¬
ta eos uaccei. uetones. et celtibera
arebaci oppida ore ꝓxima urti adscri¬
ptumq bęticȩ barea regio maui¬
ream mauritaniȩ urbem. clxxxuiip.
traiectus reliqua mora flumenta ad¬
er coloniam in mundi silici uñ ilicita.¬
pendiarium sucro fluuius. et quon¬
da oppidum contestaniȩ finis dppiciu
editania ameno p̾tendentes stagno.

Expanded text:
iterioris Hispaniae sicut conplurium provinciarum aliquantum vetus forma mutata est, utpote cum Pompeius Magnus tropaeis suis, quae statuebat in Pyrenauniversa provincia dividitur in conventus VII, Carthaginiensem, Tarraconensem, Caesarcensem, Bracarum. accedunt insulae, quarum mentione seposita civitates provincia ipsa praeter contributas aliis CCXCIII continet, oppida CLXXVIIII, in iis colonias XII, oppida civium Romanorum XIII, Latinorum veterum XVIII, foederatorum unum, stipendiaria CXXXV. Primi in ora Bastuli, post eos quo dicetur ordine intus recedentes Mentesani, Oretani et ad Tagum Carpetani, iuxta eos Vaccaei, Vettones et Celtiberi Arevaci. oppida orae proxima Vrci adscriptumque Baeticae Baria, regio Bastiream Mauretaniae urbem CLXXXXVII p. traiectus. reliqua er, colonia inmunis Ilici, unde Ilicita Dianium stipendiarium, Sucro fluvius et quondam oppidum, Contestaniae finis. regio Edetania, amoeno praetendente se stagno,
Abbreviated transcription (Latin):
Pret̾ea aristotilos nullũ animal nͥ
ȩstu recedente expirare obseruatũ ud
multũ in gallico occeano et dum ta¬
sẏdus lunam existimari hoc eẽ qd̃
mento eius augeri conchilia et ma¬
xime sꝑm sentire quib sanguis n̾
sit. s et sanguinẽ hominu̾ etiam
cũ lumine eius augeri ac minui
nquor. et hoc e̾e masculum sẏdus
accepimus. torrens cuncta sorbensq
Ic mari late patentie iiii
saporem incoqui salis aut quia ex¬
hausto inde tenuiq dulci qd̾ facilli¬
me trahat uis ignea omne asꝑius
crassiusq liquatur. Ido summã c̃quoꝵ
aquam dulcioiẽ ꝑfunda. hanc ee ue¬
riorẽ causam asꝑi saporis quam qr
et alio misceat᷑ illi uapor aut quia
t̾rȩ natura sicut medicatas aquas
siciliȩ tyramno. compulsus ÷ ea po¬
tentia accidisse ꝓdigium ut uno die
ferunt lunȩ̨ femininum ac molle sydꝰ
raꝵ occisa corꝑa in tabem uisu suo
resoluat. somnoq hospitis corporẽ
contractũ in caput reuocet. glaciem

Expanded text:
praeteream — Aristoteles nullum animal nisi praeteream — Aristoteles nullum animal nisi aestu recedente expirare. observatum id multis in Gallico oceano et dumtasidus lunam existimari; hoc esse quod mento eius augeri conchylia et maxime spiritum sentire quibus sanguis non sit, sed et sanguinem, hominum etiam, cum lumine eius augeri ac minui,ore siccatur liquor, et hoc esse masculum sidus accepimus, torrens cuncta sorbensque. civ sic mari late patenti saporem incoqui salis, aut quia exhausto inde dulci tenuique, quod facillime trahat vis ignea, omne asperius crassiusque linquatur — ideo summam aequorum aquam dulciorem profunda; hanc esse veriorem causam asperi saporis quam quoex arido misceatur illi vapor aut quia terrae natura sicut medicatas aquasSiciliae tyranno, cum pulsus est ea potentia, accidisse prodigium, ut uno die ferunt lunae femineum ac molle sidusrarum occisa corpora in tabem visu suo resolvat somnoque sopitis torporem contractum in caput revocet, glaciem
Abbreviated transcription (Latin):
halatione tenuilenti futura p̾cinant.
ut delphis nobillissimo oraculo: quib
in reb quid possit aliud causȩ afferre
mortalium quispiã. quam diffusȩ ꝑ
omne nature subinde alit̾ atq alit̾ nu
nꝰ ꝓcul urbe roma iugera ferme . &e.
equitantiũ cursꝰ. similit̾ in reatino
quedam insulȩ semꝑ fluctuant᷑. sic̃
in agro cecuboe eode reatino mul¬
tinensi. stationensi in uadimoniis
lacii. et ad cutilias aquas opaca silsa
mine: ñ uentis solum s etiam con¬
tis quolibeat impulsȩ. multoꝵ ciui¬
um mitridatieo bello salus. Sunt
et in nympheo paruę saltatares di¬
te qnĩ in sẏmphoniȩ tantu ad
ictum modulantiũ pedum mouent᷑
In tarquiniensi lacu magno italiȩ
duo nemora circumferunt᷑. ñc tri¬
quetrã figuram edentes nunc ro
ht ueneris phafos. in cuius quand̾a
aream ñ implurt. Item in ea oppido
troadis. cirea simulacrũ mineruȩ.
tresct. Iuxta harpasa oppidum asiȩ
cautex stat horrenda. uno digito mo¬

Expanded text:
halatione temulenti futura praecinant, halatione temulenti futura praecinant, ut Delphis nobilissimo oraculo. quibus in rebus quid possit aliud causae adferre mortalium quispiam quam diffusae per omne naturae subinde aliter atque aliter non procul urbe Roma iugera ferme ducenta equitantium cursu; similiter in Reatino. quaedam insulae semper fluctuantur, sicut in agro Caecubo et eodem Reatino, Mutinensi, Statoniensi, in Vadimonis lacu, ad Cutilias aquas opaca silva,minae, non ventis solum, sed etiam contis quo libeat inpulsae, multorum civium Mithridatico bello salus. sunt et in Nymphaeo parvae, Saliares dictae, quoniam in symphoniae cantu ad ictus modulantium pedum moventur. in Tarquiniensi lacu magno Italiae duae nemora circumferunt, nunc triquetram figuram edentes, nunc roet Veneris Paphos, in cuius quandam aream non inpluit, item in Nea, oppido Troadis, circa simulacrum Minervae; t. xcviii 211iuxta Harpasa oppidum Asiae cautes stat horrenda, uno digito mo
Abbreviated transcription (Latin):
gũ excelsissimũ. tanquam: infida gras
et burã sinus corinthius quaꝵ in as¬
to uestigia apparent. Ex insula coȩ
to cũ plurimis mortaliũ rapuit. et in
siciliam dimidiã cyndarida urbem
ac qͥeqͥd ab italia de÷ similit̾ in boȩtia leuba¬
extant. simul ut t̾rȩ mira cula potꝰ
dicamus quam scelera naturȩ. et her¬
cules ñ cȩlesti ȩnarratu difficiliora fu¬
erint metalloꝵ opulentia tam uariee
to populent᷑ ignes. ruinȩ naufragia
bella. fraudes. tantum uͦ iuxoria et
tot mortales conterant. gemmaꝵ pi
cuius p̾ter lucem omnia excludens.
medicatoꝵ fontiũ uis. igniu̾ tot locis
emicantium. ꝑpetua tot scłis incen¬
dia. sꝑc lecales: alibi. aut scrobib
emissi. aut ipso loci situ mortiferi.
alibi uolucrib tantum ut socrate
runeas crobes mortiferũ sꝑm exalan¬
tis. Item in hirpinis ampsancti ad
mefitis ȩdem locũ: quẽ qui intͣuere
xium. Alibi fatidici specus quoꝵ ex¬

Expanded text:
ugum excelsissimum, tamquam non infida grassugum excelsissimum, tamquam non infida grasset Buram sinus Corinthius, quarum in alto vestigia apparent. ex insula Cea ato cum plurimis mortalium rapuit et in Sicilia dimidiam Tyndarida urbem ac quicquid ab Italia deest, similiter in Boeotia Eleuexstant, simul ut terrae miracula potius dicamus quam scelera naturae. et, Hercules, non caelestia enarratu difficiliora fuerint. metallorum opulentia tam varia, to populentur ignes, ruinae, naufragia, bella, fraudes, tantum vero luxuria et tot mortales conterant; gemmarum pcuius praeter lucem omnia excludens; medicatorum fontium vis; ignium tot locis emicantium perpetua tot saeculis incendia; spiritus letales aliubi aut scrobibus emissi aut ipso loci situ mortiferi, aliubi volucribus tantum, ut Soracte ronea, scrobes mortiferum spiritum exhalantes, item in Hirpinis Ampsancti ad Mephitis aedem locum, quem qui intravere xium. aliubi fatidici specus, quorum ex
Abbreviated transcription (Latin):
eubotam beotiȩ. euboeȩ a talantẽ.
et marriam berbicum bytiniȩ. leu¬
cosiam syrenum ꝓmonturio
Dursꝰ abstulit insulas mari xcii¬
rium. alicarnas seu cusan. myndro.
domiscon. et ꝑnen milechon.Arthe¬
cusam parthenio ꝓmontorio. ho¬
banda quonła insula ioniȩ ducen¬
tis nunc a mari ab÷ stadiis sẏrien
ephesus in mediot̾raneo ht̃ derasi¬
las et saphoniam uicinã ei. magnę¬
siȩpidaurus et oricũ insulȩ ẽẽ desiert᷑.¬
n totum abstulit t̾ras xe iii¬
pͥmum om̃ium ubi atlanticũ mare
⁊ si platoni credimus imm̾so spatio
mox internoI uidimꝰ hodie mersam
carnaniã ambracio sinui. achaiam
corinthio. europã asiamq ꝓpontide.
et. ponto ad hoc ꝑrupit mare leu¬
cada antipyrrum. hellespontũ. bospho¬
ros duos. atq ut sinus et stagna p̾t̾¬
eam ipsa secum ⁊ t̾ra deuorauit cibo¬
cũ altissimũ montem. cũ oppido ca¬
rite sẏphilum in magnesia.
galanes et galames urbiũ in fenice
agros cum ipsis fegium ȩchiopiȩ n¬

Expanded text:
Euboeam Boeotiae, Euboeae Atalanten et Macrian, Besbicum Bithyniae , Leucosiam Sirenum promunturio. rursus abstulit insulas mari irium Halicarnaso, Aethusan Myndo, Dromiscon et Pernen Mileto, Narthecusam Parthenio promunturio. Hybanda, quondam insula Ioniae, ducentis nunc a mari abest stadiis, Syrien Ephesus in mediterraneo habet, Derasidas et Sapphoniam vicina ei Magnesia. Epidaurus et Oricum insulae esse desiern totum abstulit terras primum omnium ubi Atlanticum mare est, si Platoni credimus, inmenso spatio, mox interno quoque: videmus hodie mersam Acarnaniam Ambracio sinu, Achaiam Corinthio, Europam Asiamque Propontide et Ponto. ad hoc perrupit mare Leucada, Antirrhium, Hellespontum, Bosporos duos. xciii Atque ut sinus et stagna praeteream, ipsa se comest terra. devoravit Cibotum altissimum montem cum oppido Cariae, Sipylum in Magnesia eGalenes et Gamales urbium in Phoenice agros cum ipsis, Phegium, Aethiopiae i
Abbreviated transcription (Latin):
ferunt oitas. mox in his mont̾e epo¬
pon cum repente flammȩ ex eo emi¬
cuissent campestͥȩ quantũ planicie
in eadem et opꝑidu haustum ꝓfundo
alioq motu t̾rȩ stagnum emersisso:
et alio ꝓuolutis montib insulam

Expanded text:
ferunt ortas, mox in his montem Epoferunt ortas, mox in his montem Epopon, cum repente flamma ex eo emicuisset, campestri aequatum planitiei. in eadem et oppidum haustum profundo, alioque motu terrae stagnum emersisse, et alio provolutis montibus insulam
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nec fluminu̾ tantum inuectu sic̃
echinades insulȩ ab aceloo amne con¬
gestȩ maiorq pars egẏpti a nilo in
quam a faro insula noctis et diei cur
sum homero credimus. nec recessu ma¬
ris sicut idem cerceis qd̃ accidisse et
in umbracię portu. decem miliũ pas ꝯa¬
suum int̾uallo et atheniensiam.
aliquo mari emergunt. uelut paria
secum faciente natura. quȩq hause¬
rit Hiatus alio loco reddente: clatẽ
iam pͥdem insulȩ delos et rodos me¬
moriȩ ꝓdunt᷑. et natę pꝰtea minores
eademq t tomate. et ab ea duob¬
nio si lano marco cęlio balbo conõs
ad.uiii. idus uilii. thia añte nos et iũ¬
xta italiam int̾ eolias insulas. Item
iurta cretam emersit. omd. passiũ
una cũ calidis fontib. alt̾a olimpia:¬
dis .clxiii. anno t̾tio in tusco sinu
flagrans hȩc cum iuolento flatu ꝓdi s¬
turq inomoriȩ. magna circa eam mul
titudine piscium fluitante confestĩ

Expanded text:
enim, nec fluminum tantum invectu, sicut enim, nec fluminum tantum invectu, sicut Echinades insulae ab Acheloo amne congestae maiorque pars Aegypti a Nilo, in quam a Pharo insula noctis et diei cursum fuisse Homero credimus, nec recessu maris, sicuti olim Cerceis. quod accidisse et in Ambraciae portu decem milium passuum intervallo et Atheniensium qaliquo mari emergunt, velut paria secum faciente natura quaeque hauserit hiatus alio loco reddente. lxxxiv Clarae iam pridem insulae Delos et Rhodos memoriae produntur; et natae postea minores, eademque Automate, et ab ea duobnio Silano Valerio Balbo cos. a. d. VIII idus Iulias Thia. ante nos et iuxta Italiam inter Aeolias insulas, item iuxta Cretam emersit MM.D passuum una cum calidis fontibus, altera Olympiadis CLXIII anno tertio in Tusco sinu, flagrans haec violento cum flatu, proditurque memorititudine piscium fluitante confestim
Abbreviated transcription (Latin):
equitũ romanoꝵ familiaꝵq et uia¬
toꝵ multitudine. eo eursu uillȩ om̃s
elisş. animalia ꝑmulta quȩ intͣ fue¬
rãt. exanimata sunt. anno ante so¬
ciale bellum qd̃ haud scio an funestiꝰ
t̾rȩ ipũ italiȩ fuerit quam ciuilia
Non minꝰ mirũ ostentum et nr̃a co¬
gnouit ętas. anno neronis pͥncipis
supp̾mo sicut in reb ens exposuimus.
pratis oleisq int̾cedente plublica
uia. in contrarias sedis transg̾ssis.
t̾rȩ memoria mortaliũ extitit motus
cyberii cęsaris pͥncipatu .xii. urbib
asiȩ una nocte ꝓstratis. creb̾rimus pu¬
nico bello intra cundem annũ septios
ac quin quagies mĩtiatꝰ romam. quo
quide anno ad transymnenũ lacum.
dimicantes. maximũ motũ nec pęni
sensere nec romani. nec uͦ simplex
malũ aut in ipso tantũ motu ꝑicłm
÷ s par aut maius ostento. Nunqͣm
urbs roma tremuit: ut ñ futuri e¬
t̾raꝵ ÷ : cũ idem ille sꝑc attollendo
pot̾ solo ñ ualuit crumꝑe. Nascunt᷑

Expanded text:
familiarumque et viatorum multitudine. eo concursu villae omnes elisae, animalia permulta, quae intra fuerant, exanimata sunt, anno ante sociale bellum, quod haud scio an funestius terrae ipsi Italiae fuerit quam civilia. non minus mirum ostentum et nostra cognovit aetas anno Neronis principis supremo, sicut in rebus eius exposuimus, pratis oleisque intercedente publica via in contrarias sedes transgressis terrae memoria mortalium exstitit motus Tiberii Caesaris principatu, XII urbibus Asiae una nocte prostratis; creberrimus Punico bello intra eundem annum septies ac quinquagies nuntiatus Romam, quo quidem anno ad Trasimenum lacum dimicantes maximum motum neque Poeni sensere nec Romani. nec vero simplex malum aut in ipso tantum motu periculum est, sed par aut maius ostento. numquam urbs Roma tremuit, ut non futuri eest, cum idem ille spiritus adtollendo potens solo non valuit erumpere. nascuntur
Abbreviated transcription (Latin):
infesta ÷: aut cũ in unam partẽ to¬
tus se motus impellit. Desmunt aut̃
tremores cũ uentus se mersit. Sin
equid̾e̾ in etruscȩ disciplinȩ uolumi¬
nib inuenio ingens t̾raꝵ porten¬
Itum martio serto lucio consule.
in agro mutinense. Namq montes
duo int̾ se concurrerunt. crepitu ma

Expanded text:
infesta est aut cum in unam partem toinfesta est aut cum in unam partem totus se motus inpellit. desinunt autem tremores, cum ventus emersit; sinequidem Etrusce discipline voluminibus inveni ingens terrarum portentum, L. Martio Sex. Iulio consulibus, in agro Mutinensi: nanque montes duo inter se concurrerunt crepitu ma
Abbreviated transcription (Latin):
mescente. fluctu subito. aut quatiente
ictu. intremunt uͦ et in nauib posita
ȩque quam in ȩdificiis crepituq pro.¬
nuntiant. quin et uolucres ñ impa¬
uide seclentes. et in celo signũ p̾ceditq
motus futuro. aut int̾diu aut paulo
pꝰt occasum sereno tenuis ceu lincę
nube in longum porrecta spatiũ. et
inputeis turbidior aqua nec sine
odoris tedi o sicut in hisdem. et :¬
remedium quale et crebris pecus
p̾bent. conceptum eni sꝑni eralant
qd̾ in totis notatur oppidis. minus
quatiunt᷑ crebris ad illuuiem cuni¬
culis cauata. multoq sunt tutiora
in hisdem illis quȩ pendent sicut¬
in neapoli in italia intelligit᷑. parte
anguli qͦ parietum postesq alt̾uo
ipso gen̾e motus. Ilurib si quide̾
modis quatitur. Tutissimum ÷ cum
uibrat crispante ȩdificioꝵ cripitu. et
cum intumescit ad surgens alt̾no mo¬
tu residit in nonũ. et cum concurren¬
tia tecta contrario ictu arietant.
qm̃ alt̾ motus alt̾i renitit᷑ undan

Expanded text:
mescente fluctu subito aut quatiente ictu. intremunt vero et in navibus postes aeque quam in aedificiis crepituque praenuntiant. quin et volucres non inpavidae sedent. est et in caelo signum praeceditque motu futuro aut interdiu aut paulo post occasum sereno tenuis ceu lineae nube in longum porrecta spatium. lxxxiv 197 Est et in puteis turbidior aqua nec sine odoris taedio, sicut in isdem et remedium, quale et crebri specus praebent; conceptum enim spiritum exhalant. quod in totis notatur oppidis: minus quatiuntur crebris ad eluviem cuniculis cavata, multoque sunt tutiora in isdem illis quae pendent, sicuti Neapoli in Italia intellegitur, parteanguli quoque parietum postesque, alterno ipso genere motus, pluribus siquidem modis quatitur. tutissimum est cum vibrat crispante aedificiorum crepitu et cum intumescit adsurgens alternoque motu residit; innoxium et cum concurrentia tecta contrario ictu arietant, quoniam alter motus alteri renititur. undan
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ dimidia circuli forma nec noctu.
quanuis arntotiles ꝓdat aliquando
insum. Qd̃ tam̃ fatet᷑ idem non nͥ tͥce
maxime ab equinoctio autum nali die
de crescente. Quo risꝰ crescente ab equi¬
ctio uerno ũ existunt: nec circa sol¬
stitium longissimis dieb. Bruma uͦ
id÷ breuissimis dieb frequentes.
Ideni sublimes humili sole: humilesq
ridie exiles : uerum ambitꝰ maioris.
Estateꝰ ꝑ meridiem ñ cernunt᷑. pͥost
autumin equinoctiũ : quacumnq hora.
tera eiꝰdem nat᷑e ñ multis lubia ẽe uideo
randinem conglatiatol x¬
ymbre gigni. et niuem eode humo¬
ir mollius coacto. Pruinam antẽ ex
Idiu sepius quam nocti. et multo ce¬
lerius resolui quã uiues. Nebulas nec
estate nec iaximo frigore enstere.
Rores neq gelu neq ardorib neq
uentis. nec nͥ serena nocte gelando li¬
quorem minuere. Solutaq glatie ñ¬

Expanded text:
nisi dimidia circuli forma nec noctu, nisi dimidia circuli forma nec noctu, quamvis Aristoteles prodat aliquando visum, quod tamen fatetur idem non nisi maxime ab aequinoctio autumnali die decrescente. quo rursus crescente ab aequinoctio verno non exsistunt, nec circa solstitium longissimis diebus, bruma vero id est brevissimis frequenter, iidem sublimes humili sole humilesque ridie exiles, verum ambitus maioris. aestate autem per meridiem non cernuntur, post autumni aequinoctium quacumque horatera eiusdem naturae non multis dubia esse video: grandinem conglaciato imbre gigni et nivem eodem umore mollius coacto, pruinam autem ex rdiu saepius quam noctu, et multo celerius resolvi quam nives; nebulas nec aestate nec maximo frigore exsistere, rores neque gelu neque ardoribus neque ventis nec nisi serena nocte; gelando liquorem minui, resolutaque glacie n
Abbreviated transcription (Latin):
secundo anno p̾dixisse celestium litte
raꝵ scientiam Quib dieb saxũ casurũ
eẽt ex sole. Idq factum int̾diu in chia.¬
ciȩ parte ad egos flumen. Qui lapis¬
teatur necesse ÷ maioris miraculi
diumitatẽ anaragore fuisse Soluiq
rerum naturę intellectũ et confundi
omnia. si aut ipse sol lapis eẽt ant
unquã lapidem in eo fuisse credatur.
decid̾e tamen crebro ñ erit dubium
in abędi gynnasio. ex ea causa colit̾
hodieq modicus quise s quẽ in me¬
dia t̾raꝵ casurum idem anaxagoras
p̾dixisse narratur. Colitur et cansan
deducta. Ego ipse uidi in uocontioꝵ
agro paulo ante delatum l UIIII¬
rcus uocamus extra miracusu fre.¬
quentes et extra ostentum. Ilam ne
pluuios quid̾e aut serenos dies cum
fide portendunt. Manifestum ÷ radiũ
solis immissũ caue nubi repulsa acie
in solem refringi Coloꝵq uarietatẽ
mixtura nubium igniu̾ aeris fieri.
Certe nͥ sole adu̾so non fiunt. Nec unꝗͣ.

Expanded text:
secundo anno praedixisse csecundo anno praedixisse crarum sciencia, quibus diebus saxum casurum esset e Sole, idque factum interdiu in Thracia parte ad Egos flumine, qui eciteatur necesse est, maioris miraculi divinitatem Anaxagorae fuisse solvique rerum naturae intellectum et confundi omnia, si aut ipse sol lapis esse aut umquam lapidem in eo fuisse credatur. decidere tamen crebro non erit dubium. 150 in Abydi gymnasio ex ea causa colitur hodieque modicus quidem, sed quem in media terrarum casurum idem Anaxagoras praedixisse narretur. colitur et Cassanddeducta. ego ipse vidi in Vocontiorum agro paulo ante delatum. lx Arcus vocamus extra miraculum frequentes et extra ostentum. nam ne pluvios quidem aut serenos dies cum fide portendunt. manifestum est radium solis inmissum cavae nubi repulsa acie in solem refringi, colorumque varietatem mixtura nubium, ignium, aëris fieri. certe nisi sole adverso non fiunt nec umquam
Abbreviated transcription (Latin):
quas uitulos appellant. qm̃ hoc so
In italia int̾ tarracinam et ędem fe:¬
roniȩ turres bellicis temꝑtb desie
in monim̃to ÷ lacte et sangui¬
ne pluusr. m̃. atilio . c portio cons̃s
sent aues. Itemq ferro in lucanis an¬
no antequã .m. crassus in parthis
int̾emptus ÷. Om̃iq cum eo luca
in exercitii erat. Etfigies quȩ pluit
ĩpongiaꝵ ferri similis fuit. haruspi¬
ces p̾monuerunt suꝑna uuln̾a .l. aũt
paulo .c. marcellono cons̃s: lana
pluit circa castellum carisanũ. iux¬
ta qd̃ pꝰt annum titꝰ annius milo
occisus ÷. Eodem causã dicente la¬
terib coctis pluisse: in acta cius
tubȩ sontis auditos ȩ cęlo. eymbricis
bellis accepimus. Creboq et pͥus
et p̾tea t̾tio uero conos mariĩ a
mamnertinis et tudertib spectata
arma cȩlestia. ab ortu occasuq int̾
se concurrentia. pulsisq quȩ ab oc¬
casu erant. Ipsum ard̾e celum nu¬
nime mirũ ÷ sepius iusũ. maiore

Expanded text:
quas vitulos appellant, quoniam hoc solquas vitulos appellant, quoniam hoc solin Italia inter Tarracinam et aedem Feroniae turres belli Civilis temporibus desiein monumenta est lacte et sanguine pluisse M' . Acilio C. Porcio cos. sent aves, item ferro in Lucanis anno ante quam M. Crassus a Parthis interemptus est omnesque cum eo Lucain exercitu erat.effigies quo pluit ferri spongiarum similis fuit. haruspices praemonuerunt superna volnera. L. autem Paulo C. Marcello cos. lana pluit circa castellum Carissanum, iuxta quod post annum T. Annius Milo occisus est. eodem causam dicente lateribus coctis pluisse in acta eius tubae sonitus auditos e caelo Cimbricis bellis accepimus, crebroque et prius et postea. tertio vero consulatu Mari ab Amerinis et Tudertibus spectata arma caelestia ab ortu occasuque inter se concurrentia, pulsis quae ab occasu erant. ipsum ardere caelum minime mirum est et saepius visum maiore
Abbreviated transcription (Latin):
uere dextras. Ex his maximȩ dirȩq
septentones ab occasu attingunt
Itaq plurimum refert: unde uene¬
rint fulmina et quo concesserint.
Dꝑtiniũ ÷ in eroitiuas redire partes
do cum a pͥma celi parte uenint et
i eandẽ concesserint summa felicitaᷤ
pitenatt᷑: quale sills dictactori osten¬
tũ datum accepimus. Cet̾a mundi
spit indicent᷑ aut parenti. MNagna
nas obseruationis uanitas. tatta ni¬
nonis ede roniȩ dep̾sensa ÷ scauro
consule qui mox pͥnceps fuit. sloctu
semꝑ extinguit fec̾a illico. Hunc
uidelicet natura tͥbuente honorem.
Cum tot beluȩ uirib p̾stent: omĩia
contrarias incubant partes. Homo
nͥ conl̾itatur in ꝑ cussas non respirat.
suꝑne icti considunt. Sigilans ictꝰ:
coniuentib oculis dormiens paten¬
tib reꝑitur. Hominẽ ita exanitua.
fulminatoꝵ frigidiora sunt reliqͦ
conꝑe. Ex his quȩ t̾ra gignunt᷑: lau¬
atant. aut tab̾nacula pellib beluaꝵ

Expanded text:
vere dextras. ex ivere dextras. ex iseptemtriones ab occasu attingunt. itaque plurimum refert unde venerint fulmina et quo concesserint. optimum est in exortivas redire partes. 144 ideo cum a prima caeli parte venerint et in eandem concesserint, summa felicitas portendetur, quale Sullae dictatori ostentum datum accepimus. cetera ad ipspiti indicentur aut parenti. magna huius observationis vanitas tacta Iunonis aede Romae deprehensa est Scauro consule, qui mox princeps fuit. noctu er exstinguit, cetera ilico, hunc videlicet natura tribuente honorem, cum tot beluae viribus praestent. omnia contrarias incubant partes. homo, nisi convertatur in percussas, non respirat. superne icti considunt. vigilans ictus coniventibus oculis, dormiens patentibus reperitur. hominem ita exanimatufulminatorum frigidiora sunt reliquo corpore. ex iis, quae terra gignuntur, lautant aut tabernacula pellibus beluarum,