comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uod si in corporibus
senciendis quãius
afficiant ĩstrumenta sen¬
sum formsecus obiecte qͣli¬
tates. Aiq agentis iugo¬
rem passio corporis antece¬
dat que in se actum mẽtis
prouocet. excitetq int̾m qͥes¬
centes intrinsecus formaᷤ
si insenciendis inꝙͣ corpo¬
ribus animꝰ non passioẽ ĩ¬
signitur. S ex suaui sub¬
iectam corpori indicat passi¬
onẽ. quãto magis ea que
cunctis corporum affectio¬
nibus absoluta sunt in
discernendo non obiecta ex¬
trinsetus secuntur. Sed actum
sue mentis expediunt.
¶Hac itaq racione ponit du¬

Expanded text:
uod si in corporibus sentiendis, quamuis afficiant instrumenta sensuum forinsecus obiectae qualitates animique agentis uigorem passio corporis antecedat quae in se actum mentis prouocet excitetque interim quiescentes intrinsecus formas, si in sentiendis, inquam, corporibus animus non passione insignitur, sed ex sua ui subiectam corpori iudicat passionem, quanto magis ea quae cunctis corporum affectionibus absoluta sunt, in discernendo non obiecta extrinsecus sequuntur, sed actum suae mentis expediunt? Hac itaque ratione multiplic
Abbreviated transcription (Latin):
non modo.i.i. tantũmodo ꝓpri¬
¶Quo fit ut ea noticia ce¬
teris prestet. Que suapte:Se
natura non modo ꝓprium
sed ceterarum quoq noticia¬
rum subiecta cognoscit.
Quid igitur si racio. ostendit

Expanded text:
non modo, idest non tantummodo, prQuo fit ut ea notitia ceteris praestet quae suapte natura non modo proprium sed ceterarum quoque notitiarum subiecta cognoscit. Quid igitur, si ratiocinationi
Abbreviated transcription (Latin):
ac itaq racione multi¬
plices cogniciones duiersis
ac differentibus cessere subs¬
tanciis. Sensus enĩ solus
cunctis aliis cognicionibus
destitutis ĩmobilibus aĩan¬
tibus cessit. Quales sunt cõ¬
che maris. Queqz alia saxis
herencia nutuntur. ymagi¬
natio uero mobilibus belui
quibus iã inesse fugiendi
appetendiue aliquis uidet᷑
affectus. Racio uero huma¬
ni geneuis tantum est sicuti
intelligencia sola diuinu
¶Quofit ut ea noticia poiit se

Expanded text:
Hac itaque ratione multiplices cognitiones diuersis ac differentibus cessere substantiis. Sensus enim solus cunctis aliis cognitionibus destitutus immobilibus animantibus cessit quales sunt conchae maris quaeque alia saxis haerentia nutriuntur, imaginatio uero mobilibus beluis quibus iam inesse fugiendi appetendiue aliquis uidetur affectus, ratio uero humani tantum generis est sicut intellegentia sola diuini. Quo fit ut ea notitia cete
Abbreviated transcription (Latin):
cencia diuersificãtur secundu¬
diuersis naturis cognoscenciuz
conueĩat du̾ise cogniciones un¬
de dicit. hac itaq racione .s. qua¬
naturam cognoscentis multipli
ac differentib substanciis et hoc¬
tis aliis cognitionibus. et acci¬

Expanded text:
 secundudiuersis cognoscentibus conuenire diuersas cognitiones. Unde dicit: hac itaque ratione, qunaturam cognoscentis, multipliac differentibus substantiis. ti
Abbreviated transcription (Latin):
sensuum et ymaginacionis in¬
ergo quid igitur si sensus et y¬
maginatio refragentur .i. con¬
tradicant rationi dicentes nich
sibile et ymaginabile est illud

Expanded text:
sensus et imaginationis eergo: quid igitur si sensus et imaginatio refragentur, idest contradicant rationi, dicentes nihil sensibile aut imagina
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et tu quidem de tius inꝯ
ne bonum menitis uera quid̃
sed pro multitudine gestorũ
tibi pauca dixisti de obiectorũ
tibi uel honestate uel falsitate
cunctis nota memorasti desce¬
leribus fraudibusqz delatoꝵ
recte quidem strictim attigen¬
dum putasti ꝙ ea melius u¬
beriusq recognoscentis om¬
nia uulgi ore celebrentur. In¬
crepiusti eciam uebementer
inisti factum senatus. de no¬
stra eciam criminatione dolu¬
isti lese quoqz opinionis dãp¬
na fleuisti. Postremus aduer¬
sus fortunam dolo: incãduit
conquestus qz non equa me¬
ntis premia pensari. In extre
terras quoqz pax regẽt uota
posiusti.¬

Expanded text:
 Et tu quidem de tuis in commune bonum meritis uera quidem, sed pro multitudine gestorum tibi pauca dixisti. De obiectorum tibi uel honestate uel falsitate cunctis nota memorasti. De sceleribus fraudibusque delatorum recte tu quidem strictim attingendum putasti, quod ea melius uberiusque recognoscentis omnia uulgi ore celebrentur. Increpuisti etiam uehementer iniusti factum senatus. De nostra etiam criminatione doluisti, laesae quoque opinionis damna fleuisti. Postremus aduersum fortunam dolor incanduit conquestusque non aequa meritis praemia pensari. In extrem caelum terras quoque pax regeret, uota posuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
meror distrahunt uti nuinc-
mentitus es nondum te uali¬
diora remedia contingunt i¬
taqz leuioribus paulisper u¬
terum. ut que intumoremꝑ
turbacionibus influentibus
induruerunt adacrioris uim
medicaminis recipiendam
tactu blandiore mollescant.

Expanded text:
eror distrahunt, uti nunc mentis es, nondum te ualidiora remedia contingunt. Itaque lenioribus paulisper utemur, ut quae in tumorem perturbationibus influentibus in- duruerunt, ad acrioris uim medicaminis recipiendum tactu blandiore mollescant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Itãqz non tam me loci huiꝰ
quan tua facies mouet nec
bibliothece pocus comptos
ebore ac iitro parietes quaz
tue mentis sedem requiro in
qua non libros sed id quod li¬
bris precium facit librorum
quondam meorum sentẽcia
collocaui.

Expanded text:
 Itaque non tam me loci huius quam tua facies mouet nec bibliothecae potius comptos ebore ac nitro parietes quam tuae mentis sedem requiro, in qua non libros sed id quod libris pretium facit, librorum quondam meorum sententias, collocaui.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si enun cuius oriundꝰ
sis patrie reminiscare. Nõ uti
atheniensium quondam mlꝰ¬
citudinis imperio regitur.S
frenis atqz obtemperare iuste¬
cie sumina libertas est.¬

Expanded text:
 Si enim cuius oriundo sis patriae reminiscare, non uti Atheniensium quondam multitudinis imperio regitur, sefrenis atque obtemperare iustitiae summa libertas est
Abbreviated transcription (Latin):
Hon quicquid tagus aure¬
is arenis.
onat aut hermus rutulã¬
te ripa.
Aut indus calido ꝓpĩquuᷤ
orbi. E¬
andidis miscens uirides
lapillos.
Illustrant aciem magis¬
n suos condunt aĩos tene¬
bras.
Ac quitquid placet exci¬
tatqz mentes.
n funis tellus aluit cane¬
Oplendor quo regitur uig¬
itat obscuras anime rui¬
nas
Hanc quisquis poterit uo¬
care lucem.
andidos phebi radios ne¬
gabu. P¬

Expanded text:
on quicquid Tagus aureis harenis donat aut Hermus rutilante ripa aut Indus calido propinquus orbi candidis miscens virides lapillos, inlustrent aciem magisin suas condunt animos tenebras. Hoc, quicquid placet excitatque mentes, infimis tellus aluit cavesplendor, quo regitur vigeitat obscuras animae ruinas; hanc quisquis poterit notare lucem, candidos Phoebi radios negabit.
Abbreviated transcription (Latin):
nite capti.o
uos fallax ligat improbis
cathenis.
Terrenas hĩtans libido mẽ¬
¶ Hec erit nobis requies ostendͤ¬

Expanded text:
nite capti, quos fallax ligat improbis catenis terrenas habitans libido mentes: haec erit uobis requies
Abbreviated transcription (Latin):
flumus rutilante .i. splendente
fluuius a quo dicitur india pro¬
pinquus calido orbi qui uicinus¬
est toruide zone. Indus dico mi¬
scens lapillos urrides cuismodi¬
sunt sinaradi candidis cunismo¬

Expanded text:
uuius rutilante, idest splendente fluuius a quo dicitur India, propinquus calido orbi, quia uicinus torridae zonae, Indus inquam commiscens lapillos uirides, idest smaragdos, candidis
Abbreviated transcription (Latin):
mum sic procedit illud quod fallax
gloria false acquisita unde dicit glo
supple satis tibi patet ꝙ quandoq
sit fallax probat auctoritate cuiusdã
poete greci qui tragedias posuit qͥd

Expanded text:
onem. Illud quod est fallax gloria false acquisita est fallax: igisupple, satis patet. Quod autem sit fallax probat auctoritate cuiusdam poetae qui tragoedias composuit, d
Abbreviated transcription (Latin):
ui se uolet ẽẽ potentem.
Ammes doinz ille feroces.
Nec uicta libidine colla. fedis
submitat habenis. Etenim li¬
cet indica longe. Tellus tua ni¬
ra tremiscat. Et senuat ultima
thile. eamen atras pelle curas
Miseuas q fugare querelas.
Non posse potencia non est.
loria uero quã fallax ꝓsa Gͣ¬

Expanded text:
ui se uolet esse potentem, animos domet ille feroces nec uicta libidine colla foedis summittat habenis; etenim licet Indica longe tellus tua iura tremescat et seruiat ultima Thyle, tamen atras pellere curas miserasque fugare querelas non posse potentia non est. Gloria uero quam fallax sa
Abbreviated transcription (Latin):
inne hoũn genus in terus si¬
mili surgit ab ortu unus eĩ
rerum pater est qui cuncta minis¬
at ¶ Ille de dit phebo radios de¬
tos ¶Mortales ergo cunctos e¬
dit nobile germen.ol
Quidgenus et pauos strepitiᷤ
si ꝑmordia uestra.ͣ
luctoremqz deum spectes nl¬
ius degener extat.
uicus peiora fouens ꝓpͥũ
deserat ortum.

Expanded text:
ne hominum genus in terris simili surgit ab ortu Vnus enim rerum pater est, unus cuncta ministrat. Ille dedit Phoebo radios detos. Mortales igitur cunctos edit nobile germen. Quid genus et proauos strepitis? Si primordia uestra Auctoremque deum spectes, nullus degener exstat, Ni uitiis peiora fouens proprium deserat ortum.
Abbreviated transcription (Latin):
modo factum est ut continua¬
ret uitã eundo.s. de uno ẽẽ ad a¬
luid cuius plenitudinẽ comple¬
¶Tunc enĩ uite ĩmobilis
presentariũ statum infinitꝰ
ille temporalium rerum mo¬
tus imitatur. Cumq eñ ef-¬
fingere atq equare non pos¬
sit ex ĩmobiitate deficit in mo¬
tum. Ex simplicitate presẽcie
decrescit in infinitam futuri-
ac preteriti quantitatem. Et
cum totã parit̾ uite sue plẽi¬
tudinem nequeat possidere
hoc ip̃o ꝙ aliquo modo nunꝙͣ
esse desinit illud quod ĩplere
atqz exprimere non potest au¬
quatenus udetur emulari.
Alligans se ad qualemcũq
presenciã huius exigni uolu¬
crisqz momenti. Que quĩ ma¬
nentis illius presencie quãdã
gestat ymaginem quibuscũ¬
q cõti gerit id prestat ut ẽẽ
uideantur. Qm̃ uero man̾e
non potuit infinitum tempo¬
ris iter acupuit. Eoq modo
factum est ut continuaret
eundo uitam cuius plenitu¬
dinem complecti non ualu¬
it permnanendo.l
¶Itaq si digna rebus ostend ͭ¬

Expanded text:
modo factum est ut continuaret uitam eundo de uno esse in aliud cuius plenitudinemHunc enim vitae inimotiiis praesentarium statum infinitus ille temporalium rerum motus imitatur, cumque eum effingere atque aequare non possit, ex immobilitate deficit in motum, ex simplicitate praesentiae decrescit in infinitam futuri ac praeteriti quantitatem et, cum totam pariter vitae suae plenitudhoc ipso quod aliquo modo numquam esse desinit illud quod implere atque exprimere non potest aliquatenus uidetur aemulari alligans se ad qualemcumque praesentiam huius exigui uolucrisque momenti, quae quoniam manentis illius praesentiae quandam gestat imaginem, quibuscumque contigerit id praestat ut esse uideantur. Quoniam uero manere non potuit, infinitum temporis iter arripuit eoque modo factum est ut continuaret eundo uitam cuius plenitudinem complecti non ualuit permanendo. Itaque si digna rebus nomina
Abbreviated transcription (Latin):
tudinem non habere in quo
illud anmaduertendum ẽ¬
magis nam si eo abieccior ẽ
quo magis a pluribus quis¬
qz contempnitur. cum reue¬
rendos facere nequeat quos
pluribus ostentat despeccio-¬
res improbos dignitas facit ue
rum non impune reddunt nã¬
q improbi parem dignitatibꝰ
uicem quas sua contagione cõ¬
maculant.

Expanded text:
ritudinem non habere. In quo ritudinem non habere. In quo illud est animadvertendum magis: nam si eo abiectior est, quo magis a pluribus quisque contemnitur, cum reverendos facere nequeat, quos pluribus ostentat, despectiorerum non impune; reddunt namque improbi parem dignitatibus uicem quas sua contagione commaculant.
Abbreviated transcription (Latin):
un uis ea est magistrati¬
bus ut utencium mentibus
uirtutes inserant uicia de
pellant. At qui non fugare
sed illustrare pocius nequiciã
solent. Quo fit ut indigne¬
mur eas sepe nequissimis
hominibus contigisse. ut ca¬
tulus licet in curuli nouruz se¬
dentem strumam tñ appellat
uides ne quantum malis de¬
decus adiciant dignitates at¬
qui minus eorum patebit ĩ¬
dignitas si nullis honoribuᷤ
indarescant. tu quoqz non
tandem tot periculis adduci po¬
tiusti ut cum decorato gerere
magistratum putares tum
in eõ mentem nequissimi
sciuure delatorisqz respiceres.
Non enim possumus obho¬
nores reuerencia dignos iu¬
dicare quos ipĩs honoribus
uidicamus indignos. ¶ At¬
qui si quem sapiencia predi¬
tum uideres nũ posses enui
uel reuerencia uel ca qua est
preditus sapiencia non digͣ.
est enu dignitas propria
uirtuti ꝙͣ protunis in eos qͥ¬
bus fuent adiuncta transfũ¬
dit ꝙ quia populares facere
nequeunt honores liquet
eos ꝓpriam dignitatis pulc̾¬

Expanded text:
um uis ea est magistratibus ut utentium mentibus uirtutes inserant uitia de- pellant? Atqui non fugare sed illustrare potius nequitiam solent; quo fit ut indignemur eas saepe nequissimis hominibus contigisse, unde Catullus licet in curuli Nonium sedentem strumam tamen appellat. Videsne quantum malis dedecus adiciant dignitates? Atqui minus eorum patebit indignitas, si nullis honoribus inclarescant. Tu quoque num tandem tot periculis adduci potuisti ut cum Decorato gerere magistratum putares, cum in eo mentem nequissimi scurrae delatorisque respiceres? Non enim possumus ob honores reuerentia dignos iudicare, quos ipsis honoribus iudicamus indignos. At si quem sapientia praeditum videres, num posses eum --vel reverentia vel ea, qua est praeditus, sapientia non dignum est enim dignitas propria virtuti, quam protinus in eos, quibus fuerit adiuncta, transfundit. Quod quia populares facere nequeunt honores, liquet eos propriam dignitatis pulch
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dedisti nt õpuior uerba for¬
cune. Dum te illa dimulcet dĩt
te ut delicias fouet. munus qd̃
nulli unquam priuato com¬
modauerat abstulisti. uis ne i¬
gitur cum fortunes calculũ po¬
nere. Nunc te primũ liuenti o¬
culo perstruixit si numerum
modumq le torum tustium¬
ne consideres adhuc te felicez ne¬
gare non possis.

Expanded text:
 Dedisti ut opinor uerba fortunae, dum te illa demulcet, dum te ut delicias suas fouet. Munus quod nulli umquam priuato commodauerat abstulisti. Visne igitur cum fortuna calculum ponere? Nunc te primum liuenti oculo praestrinxit. Si numerum modumque laetorum tristiumue consideres, adhuc te felicem negare non possis.
Abbreviated transcription (Latin):
endo quasi diceret nichil refert
rat siue deseratur manifestum
¶An tu in hanc uite scenai
minc primum subitus hos¬
pes qz uenisti. ullam ne hũa¬
nis rebus constanciam reriᷤ
cum ip̃m sepe hominem ue-¬
lox hora dissoluat. Nam et si
rara est fortuitis rebus manẽ¬
di fides ultimus tamen uite
dies mors quedam fortune ẽ
eciam manentis. quid igitur
referre putas tu ne illam mo¬
uendo deseres an illa te fugiẽ¬

Expanded text:
endo? Quasi dicat: nihil refert rat siue deseratur, manifestum An tu in hanc uitae scaenam nunc primum subitus hospesque uenisti? VI Iamne humanis rebus inesse constantiam reris, cum ipsum saepe hominem uelox hora dissoluat? Nam etsi rara est fortuitis manendi fides, ultimus tamen uitae dies mors quaedam fortunae est etiam manentis. Quid igitur referre putas, tune illam moriendo deseras an te illa fugie
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tu regie laudis orator in¬
genu gloriam facundieq me¬
nusti cum incuro duorum me¬
dius consulum curumfulse
młtitudinis expectacionem tͣ¬
umphali largicione saciasti.¬
Sequitur dedisti ut opino:

Expanded text:
 tu regiae laudis orator ingenii gloriam facundiaeque meruisti, cum in circo duorum medius consulum circumfusae multitudinis expectationem triumphali largitione satiasti? Dedisti ut opinor
Abbreviated transcription (Latin):
Uerumptamen ne te exti
litus es taceo desolatum parẽ¬
te summorum te iurorum cu¬
ra suscepit. Delectusq in affi¬
nitatẽ principum ciuitatis
qd̃ preciosissimum ꝓpinquita¬
tis genus est prius carus qmͣ
proximus esse cepisti.
Sequitur quis non te feli¬
cissimũcũ tanto splendore socero¬

Expanded text:
erumtamen ne te existcitatis oblitus es? Taceo quod desolatum parente, summorum te virorum cura suscepit; delectusque in affinitatem principum civitatis, quod pretiosissimum propinquitatis genus est, prius carus, quam proximus esse coepisti. 110 Quis non te felicissimum cum tanto splendore socero
Abbreviated transcription (Latin):
ista inꝙͣ oblitaq rethorice ac mu¬
sice melle dulcedinis que tunc
tantum cum audiuntur oblec¬
tant.sz misens malorum alci-¬
or sensus est. Itaq cum auribz
insonare desierint insitus ani¬
mum meror pregrauat¬

Expanded text:
inquam, oblitaque rhetoricae 5 ac musicae melle dulcedinis; tum tantum, cum audiuntur, oblectant. Sed miseris malorum altior sensus est. Itaque cum haec auribus insonare desierint, insitus animorum moeror praegravat
Abbreviated transcription (Latin):
¶Liquet igitur esse boatitudĩez
statum omnium bonorum con-¬
gregacione perfectum huncuti¬
qz diximus diuerso tramite
mortales omnes cognantur
adipisci. Est enim mentibus
hominum ueri boni naturalr̃
inserta cupiditas. sed ad falsa
deuius error adoucit.¬

Expanded text:
Liquet igitur esse beatitudinem statum bonorum omnium congregatione perfectum. Hunc, uti diximus, diuerso tramite mortales omnes conantur adipisci: est enim mentibus hominum ueri boni naturaliter inserta cupiditas, sed ad falsa deuius error abducit.
Abbreviated transcription (Latin):
relinqueretur extrinsecus quod
posset optan.¬
mnis mortalium cura
quam multiplicium studi¬
orum labor exercet. Diuerso
quidam calle procedit sed
ad unum tamen beatitudi¬
nis finem nititur ꝑuenire
id autem est bonum quo quis
adempto nichil ultenus deside¬
rare queat. Q quid̃ est ommni¬
um summum bonorum
cunctaq intra se et bona con¬
tinens. Cui si quid abforet
sũmum esse non posset quo¬
niam relinq̃retur extrinsecᷤ¬
ꝙ posset optari.t

Expanded text:
elinqueretur extrinsecus quod posset optamnis mortalium cura quam multiplicium studiorum labor exercet diuerso quidem calle procedit, sed ad unum tamen beatitudinis finem nititur pervenire. Id autem est bonum, quo quis adepto nihil ulterius desiderare queat. Quod quidem est omnium summum bonorum cunctaque intra se bona continens, cui si quid aforet, summum esse non posset, quoniam relinqueretur extrinsec posset optari. E
Abbreviated transcription (Latin):
Lam uero corporis bona
promptum est ut ad suꝑiora
referantur. Robur enum mag-¬
nitudo que uidetur prestare ua¬
lenciam pulcritudo atq uelo¬
citas celebritatem salubritas
uoluptatem.

Expanded text:
am uero corporis bona promptum est ut ad superiora referantur; robur enim magnitudoque uidetur praestare ualentiam, pulchritudo atque uelocitas celebritatem, salubritas uoluptatem.
Abbreviated transcription (Latin):
Ln hus igitur cetensq talibꝰ
humanorum actuum uotoꝵ¬
qz uersatur intencio ueluti no¬
bilitas fauorq popularis quo
uidentur quandam claritudi¬
nem comparare uxor ac liberi
que iocunditatis grã appetun¬
tur amicorum uero quod scĩs¬
simum quid̃ genus est non
infortuna sed in uirtute nu¬
meratur reliquinu uero uł po¬
tentie causa uel delectacionis
assumitur.¬

Expanded text:
In his igitur ceterisque talibus humanorum actuum uotorumque uersatur intentio, ueluti nobilitas fauorque popularis quae uidentur quandam claritudinem comparare, uxor ac liberi quae iucunditatis gratia petuntur; amicorum uero quod sanctissimum quidem genus est non in fortuna sed in uirtute numeratur, reliquum uero uel potentiae causa uel delectationis assumitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sũnt eciam qui horiun fi¬
nes causasq alterutro permu¬
tent ut qui diuicias ob potẽ¬
ciam uoluptates q desiderant
uel potenciam seu pecunie cau¬
sa seu proferendi nominis pe¬
tunt.¬

Expanded text:
Sunt etiam qui horum fines causasque alterutro permutent, ut qui diuitias ob potentiam uoluptatesque desiderant uel qui potentiam seu pecuniae causa seu proferendi nominis petunt.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ca fati series celum ac syde¬
ra mouet elementa in seĩui¬
cem temperat. Et alterna cõ¬
mutacione transformat. Ca¬
dem nascentia occidentiaqz
per sił̾ies fetinum seminum¬
qz renouant progressus. Hͤ
actus eciam fortunas qz ho¬
minum indissolubili cau¬
sarum cõnexione constrĩgit
¶Que cũ ab ĩmobilis quia di

Expanded text:
 Ea series caelum ac sidera mouet, elementa in se inuicem temperat et alterna commutatione transformat, eadem nascentia occidentiaque omnia per similes fetum seminumque renouat progressus. Haec actus etiam fortunasque hominum indissolubili causarum conexione constringit; quae cum ab immobilis proui
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nam ut orbium circa eũ¬
dem cardinem sese uertenti¬
un qui est intimus ad sim¬
plicitatem medietatis acce¬
dit. Ceterorumq extra loca¬
toꝵ ueluti cardo quidã cura
quem cetera uersentur exis¬
tit. Extimus uero maiori
ambitu rotatus quanto
a puncti media ĩdiuidiu¬
tate discedit tanto ampli¬
oribus spacus explicatur.
Si quid uero illi se medio
connectat et societ in sun¬
plicitate cogitur diffundiq
ac diffluere cessat. Sunili
racione quod longus a pͥ¬
ma mente discedit maiori¬
bus fati nexibus implica¬
tur. Ac tanto aliquid fato
liberum est quanto illum
rerum cardinem uicinius pe¬
tit. O si superne mentis hese¬
rit furmitati motu carens fa¬
ti quoq supergreditur neces¬
sitatem.
¶Igitur uti est ad exhuis om¬

Expanded text:
Nam ut orbium circa eundem cardinem sese uertentium qui est intimus ad simplicitatem medietatis accedit ceterorumque extra locatorum ueluti cardo quidam circa quem uersentur exsistit, extimus uero maiore ambitu rotatus quanto a puncti media indiuiduitate discedit tanto amplioribus spatiis explicatur, si quid uero illi se medio conectat et societ in simplicitatem cogitur diffundique ac diffluere cessat: simili ratione quod longius a prima mente discedit maioribus fati nexibus implicatur ac tanto aliquid fato liberum est quanto illum rerum cardinem uicinius petit; quodsi supernae mentis haesserit firmitati, motu carens fati quoque supergreditur necessitatem. Igitur uti est ad i
Abbreviated transcription (Latin):
Que cum ab ĩmobilis ꝓui¬
dens ⁊ profiscatur exordus
i p̃ami quoqz ĩmobilem esse
necesse est.
¶Ita enun res optune ostẽdit

Expanded text:
quae cum ab immobilis prouidentiae proficiscatur exordiis, ipsas quoque immutabiles esse necesse est. Ita enim res optime regunt
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur uti est ad intellectuz
ratiocinatio ad id anosetio
quod gignitur ad eternitatẽ
tempus. ad punctũ medium
cutulus. Ita est fatiseries mo-¬
bilis ad prouidencie stabilẽ fĩ¬
plicitatem.¬

Expanded text:
Igitur uti est ad intellectum ratiocinatio, ad id quod est id quod gignitur, ad aeternitatem tempus, ad punctum medium circulus, ita est fati series mobilis ad prouidentiae stabilem simplicitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
de subdit existitq ueluti quidẽ
cardo .i. axis uel centium cetero¬
rum .s. orbium extra locatorum
quanto discedit ab indiuinita¬
si quid uero illi medio cõnectat
simplicitatẽ: ad ĩmobilitatem¬

Expanded text:
de subdit quod est ueluti quidam cardo, idest centrum ceterorum orbium extra locatorum quanto disceditur a media indiuiduitaSi quid uero illi medio se connectat, simplicitatem, id
Abbreviated transcription (Latin):
Siue igitur famulanti¬
bus quibusdam prouidencie
diunis spiritibus fatũ excer¬
cetur seu anmã seu totã inf¬
uiente natura seu celestibꝰ
syderum motibus seu angeli¬
ca uirtute seu uaria solercia
rum seu omnibus facalis
series texitur. Illud certe ma¬
nifestum est ĩmobilem sim¬
plicemq gerendarum reiũ
formai esse prouideciaz
ffatum uero eorum que diui¬
na simplicitas gerenda dis¬
posuit mobilem nexum at¬
qz ordinem temporalem.
¶Quo fit ut omnia. Condudit¬
ti et prouidencie quantum ad¬

Expanded text:
Siue igitur famulantibus quibusdam prouidentiae diuinis spiritibus fatum exercetur seu anima seu tota inseruiente natura seu caelestibus siderum motibus seu angelica uirtute seu daemonum uaria sollertia rum seu omnibus fatalis series texitur, illud certe manifestum est immobilem simplicemque gerendarum formam rerum esse prouidentiam, fatum uero eorum quae diuina simplicitas gerenda disposuit mobilem nexum atque ordinem temporalem. Quo fit ut omnia quat prouidentiae quoque
Abbreviated transcription (Latin):
Quo fit ut omnia que fa¬
to subsunt prouidencie quoq
subiecta sint cui eciam ip̃m
subiacet fatum. Quedam ne¬
ro que sub prouidencia locata
sunt fati seriem ipectant supe¬
rent. Ea uero sunt que pͥme
propinqua diuinitati stabi¬
liter fira fatalis ordĩez ał. mut¬
bilitatis excedunt.
¶am ut orbium declarat cõcu
sese cura eumdem cardinem.l.
or axi accedit ad simplicitatem¬

Expanded text:
Quo fit ut omnia quae fato subsunt prouidentiae quoque subiecta sint, cui ipsum etiam subiacet fatum, quaedam uero quae sub prouidentia locata sunt fati seriem superent; ea uero sunt quae primae propinqua diuinitati stabiliter fixa fatalis ordinem mobilitatis excedunt. Nam ut orbium circa euse circa eumdem cardinem, idor axi accedit ad simplicitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dit. quedam uero que locata sunt
sub prouidencia superent seriem
mediate ad ministrãtur sicut
creacio rerum et glorificatio cre¬
aturarum racionabiliũ unde¬
subdit ea uero que propinqua
prime diuinitati stabiliter fira

Expanded text:
quia quaedam quae locata sunt sub prouidentia superant seriem per Deum administrantur sicut creatio rerum, et glorificatio creaturarum rationalium; ea uero quae sunt propinqua primae diuinitati stabiliter fixa
Abbreviated transcription (Latin):
i quantas rapidis flati¬
bus iicitus ponthus u̾¬
sat harenas aut quod stelli¬
feus edita noctib celo sydera fl¬
gent. ¶ Tantas fundat opes
nec retrahat manum pleno co¬
pia cornilz ¶Humanum
miseras haud ideo genus¬
set flere querelas. ¶Quamn¬
uis uota libens excipiat deus
multi prodigus auit. Et cla¬
uis auides ornet honoribus
uil iam parta uidentur. ¶¬
¶ ed quesita uorans seua ra¬
pacitas alios paudit hyatus.
¶Que ian precipitem fre¬
na cupidinem certo fine recẽ¬
ent. ¶Largis cum pocius
nuineribus fiuens sitis arde¬
scit habendi. ¶Numquam
diues agit qui trepidus ge-¬
mens sese credit egentem.

Expanded text:
i quantas rapidis flatibus incitus pontus uersat harenas aut quot stellifegent; Tantas fundat opes, nec retrahat manum Pleno copia cornu: 106 Humanum miseras haud ideo genus Cesset flere querelas. Quamuis uota libens excipiat deus multi prodigus auri et claris auidos ornet honoribus, nil iam parta uidentur, sed quaesita uorans saeua rapacitas alios pandit hiatus. Quae iam praecipitem frena cupidinem certo fine retentent, largis cum potius muneribus fluens sitis ardescit habendi? Numquam diues agit qui trepidus gemens sese credit egentem.
Abbreviated transcription (Latin):
ci uilꝰ naturaliter requirat medi
berent uidere de die ꝙͣ de nocte ꝯtra¬
tis auibus uel propter debilitatẽ
naturalem iusus sicut de noctu¬
dore solis iusus illius habeatur
uel per consuetudinem ad tene
tas ideo de die incanerius latitat
sed alus auibus quiescentibus
ꝓpter neccessitatem uictus ĩ nocte

Expanded text:
d quia natura uisus requirit mediuberent uidere in die quam in nocte: cudit eis, uel propter debilitatem naturalem uisus, sicut in noctudore solis uisus noctuae hebetatur: uel propter consuetudinem ad tenebsibi inimicas, ideo de die in cauernis latitat, et aliis auibus quiescentibus propter necessitatem uictus de nocte
Abbreviated transcription (Latin):
hoies qui bellicis motibz ex odio
re uniat .i. solicite exquiere fatũ
la utilitas est in hoc et racio est qr
si mortem petitis .i. desideratis
siue ur̃am siue aliorũ ꝓpinquat¬
te nec remoratur .i. retardat uo¬
lucres .i. ueloces equos isti equi
dicuntur partiales dispõnes ꝑ y¬
diodi per quas homo ad mortẽ

Expanded text:
homines qui bellicis motibus ex odiore, idest sollicite exquirere fatum, la est utilitas. Est autem ratio haec: quia si mortem petitis, idest desideratis, siue uestram siue aliorum, propinquat nec remoratur, idest retardat, uolucres, idest ueloces equos. Milliguntur partiales dispositiones periodi per quas homo ad mortem
Abbreviated transcription (Latin):
¶t̃ ꝓpria facum sollicitare¬
manu.
i mortem petitis propin¬
quat ip̃a.¬
ponte sua celeres nec remo¬
ratur equos
uos serpens leo tygris urs
Dente petunt iidem se ma¬
gis ense petunt.
An distant quia dissident¬
q mores.
Inustas acies et fera bel¬
la mouent
Alteriusq nolunt perire te¬
Hon est iusta satis senicie
racio
Is apertam mentis uicẽ
refeur
Dilige iu rebonos et mise¬
resce malis.

Expanded text:
propria fatum sollicimanu? Si mortem petitis, propinquat ipponte sua, volucres nec remoratur equos, 286 Quos serpens, leo, tigris, ursus, Dente petunt, iidem se tamen ense petunt. An distant quia, dissidentque mores, Injustas acies, et fera bella movent, Alternisque volunt perire teNon est justa satis saevitiae ratio. Vis aptam meritis vicem referre? Dilige jure bonos, et miseresce malis.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quo fit ut apud sapiẽtes
nullus prorsus odio locus re¬
liquetur. Nam bonos nisi
quis stultissimus oderit.
malos uero odisse racione
caret. Nam si uti corporuz
langor ita uiciositas qui¬
dam est quasi morbus aĩ¬
morum. Cum egros corpo¬
re minime dignos odiosz
pocius miseracione indice¬
mus. Multo magis non ĩꝑ¬
sequendi sed miserandi sut
quorum mentes omni lã¬
gore atrocior urget ĩpbitas

Expanded text:
Quo fit, ut apud sapientes nullus prorsus odio locus relinquatur. Nam bonos quis nisi stultissimus oderit? malos vero odisse ratione caret. Nam si, uti corporum languor, ita vitiositas quidam est quasi morbus animorum; cum aegros corpore minime dignos odio, sed potius miseratione judicemus, multo magis 30 non insequendi, sed miserandi sunt, quorum mentes omni languore atrocior urget improbitas
Abbreviated transcription (Latin):
Sed punii improbos ius¬
tum est. impunitos uero ela-
quisquam negabit bonum-
esse omne quod iustum est.
Contraqz ꝙ nuustum est ma¬
lum liquere respondi.
¶Tum ego ista quidem. Soluit¬

Expanded text:
Sed puniri improbos iustum, impunitos vero elabiquisquam \' negabit bonum esse omne, quod iustum est, contraque, quod iniustum est, malum. — Liquere respondi. Tum ego: Ista quidem co
Abbreviated transcription (Latin):
ra corrigendus itaqz est qui pec¬
cat et ãmoĩtõe et ii molitur ⁊
aspere melior que tam sibi ꝙͣ sͥ
aliis faciendus non sine casti¬
gacione sed sine ira tolleratur¬
iora que contingunt que uno
modo possunt designari esse¬
mali .s. hoc sine odio quid enĩ
est cur oderim eũ cui causat ma¬
xime prorsum cum sibi illud
eripis nam quis mẽbra sua o
derit cum obscindit non est wa

Expanded text:
Corrigendus est itaque, qui peccat, et admonitione et vi, et molliter et aspere, meliorque tam sibi quam aliis faciendus non sine castigatione, sed sine ira; quiora quae contingunt, et quo uno modo possunt desinant mali esse, sed hoc sine odio. Quid enim est, cur oderim eum, cui tum maxime prosum, cum illum sibi eripio ? Num quis membra sua tunc odit, cum abscidit ? Non e
Abbreviated transcription (Latin):
esceret ꝙ equeualidis racio¬
num intitur firmamentis.
Infeliciores eos esse qui faci¬
unt ꝙͣ qui paciuntur innu¬
audire racones. Omnem ĩ¬
quit improbum non suppli¬
cio dignum negas. Mini¬
me inquanr infelices uero
esse qui f int improbi mul¬
tipliciter liquet. Ita inꝙͣ. Qͥ
igitur supplicio digni sunt
miseros esse non dubitas.
Conuenit inꝙͣ. Si igitur
cognitor ait resideres cui su¬
pplicium inferendum pu¬
tares ei ne qui fecisset an¬
ei qui pertulissz iniuriam.
Nec ambigo inꝙͣ quin per¬
pesso satifacerem dolore faci¬
Consequitur inꝙͣ.N
¶ Hac igitur alusqz. Condu

Expanded text:
escent quod aeque ualidis rationum nititur firmamentis, infeliciores eos esse qui faciant quam qui patiantur iniuaudire rationes. – Omnem, inquit, improbum num supplicio dignum negas? – Minime. – Infelices uero esse qui sint improbi multipliciter liquet. – Ita, inquam. – Qui igitur supplicio digni sunt miseros esse non dubitas. – Conuenit, inquam. – Si igitur cognitor, ait, resideres, cui supplicium inferendum putares, eine qui fecisset an qui pertulisset iniuriam? – Nec ambigo, inquam, quin perpesso satisfacerem dolore faciConsequitur, inquam. – Hac igitur aliisque cau
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cum ego. Cum tuas in¬
ꝙͣ raciones considero nich
dici uerius puto. At si ad ho¬
minum iudicia reuertar
quis ille est cui non credẽda
modo sed saltim audienda
uideantur. Ita est eit inquit
illa. Nequeunt enim oculos
tenebris assuetos ad lucem
perspicue ueritatis actollere
Similesqz auibus sunt qͣ¬
ium intuitum nox illuiat
dies cecat: Dum enim non
rerum ordinem. sed suos in¬
tuentur affectus uel licenci¬
am. uł ĩpunitatẽ sceleium
putant esse felicẽ: Uide
autem quid eterna lex san¬
ciat. Melioribus aĩmum
confi ⁊maueris nichil opꝰ
esse iudice p̾mium differẽ¬
te. Tu te ip̃e excellenciorib
a doisti. Studium ad peiora de¬
flexens extra ne quesieris ulte¬
rem. Tu te ip̃e indeteriora tru¬
si sti ueluti si uicibus sordi¬
dam humũ celumqz respici¬
as. Cunctis extra cesantib
ip̃a cernendi racione nunc
ceno nunc syderibus int̾esse
uidearis at nulgus ista nõ
respicit.

Expanded text:
um ego: Cum tuas, inquam, rationes considero, nihil dici uerius puto; at si ad hominum iudicia reuertar, quis ille est cui haec non credenda modo sed saltem audienda uideantur? – Ita est, inquit illa. Nequeunt enim oculos tenebris assuetos ad lucem perspicuae ueritatis attollere similesque auibus sunt quarum intuitum nox inluminat, dies caecat; dum enim non rerum ordinem sed suos intuentur affectus, uel licentiam uel impunitatem scelerum putant esse felicem. Vide autem quid aeterna lex sanciat. Melioribus animum conformaueris: nihil opus est iudice praemium deferente, tu te ipse excellentioribus addidisti; studium ad peiora deflexeris: extra ne quaesieris ultorem, tu te ipse in deteriora trusisti– ueluti, si uicibus sordidam humum caelumque respicias, cunctis extra cessantibus ipsa cernendi ratione nunc caeno nunc sideribus interesse uidearis. At uulgus ista non respicit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hac igitur alusqz de cau¬
sis ea radice intentibus ꝙ
turpido suapte natura mi¬
seros faciat apparet illa tam
ciulz iniuriam non accipi¬
entis sed inferentis esse mi¬
seriam.
¶Atqui nunc ait contra poĩt¬

Expanded text:
Hac igitur aliisque de causis ea radice nitentibus, quod turpitudo suapte natura miseros faciat, apparet, illatam cuilibet injuriam non accipientis, sed inferentis esse miseriam. Atqui nunc, ait, contra
Abbreviated transcription (Latin):
ui ego fateor inꝙͣ.
uiciolos tam et si humani
corporis speciem seruent m
beluas tñ aĩonum qualitate
mutan. S quorum atror
scelerataqz mens bonorum ꝑ¬
uicie seuit idip̃m eis licere no¬
luissem.¬
¶ Neclicet inquit. ponitur con

Expanded text:
um ego Fateor, inquam, vitiosos, tametsi humani corporis speciem servent, in belluas tamen animorum qualitate mutari. Sed quorum atrox scelerataque mens bonorum pernicie saevit, idipsum eis licere noluissem. Nec licet, inquit, 5 uti con
Abbreviated transcription (Latin):
bos iniusta punitate dimissos
quã punitos iusta ulcione cui¬
sine consequens est ut cum cre¬
dimur esse impuniti cum de¬
mũ uirgeantur grauioribus
¶d uero hactenus egunus
ut que indignissima uide¬
batur malorum potestas eã
nullam esse cognosceres quo¬
qz impunitos querchare u¬
deres. Nunꝙͣ improbatis su-¬
e carere supplicus. Licenciam
quam cito finiri precabaris
nec longain esse disceres in¬
felicioremqz fore si duitur¬
nior. Infelicissimã uero si es¬
set eterna. Post hoc miserio¬
res esse improbos iniusta ĩ¬
punitate demissos ꝙͣ iusta
ulcione punitos. Cui sentẽ¬
cie consequens est ut tũ de¬
mũ gramoribus supplicus
urgeatur cum impuniti eẽ
creduntur.
¶ Tum ego cũ tuas. Ostendit¬

Expanded text:
tos iniusta impunitate: quam punitos iusta ultione. Cui consequens est, cum creduntur esse impuniti urgeantur grauibus Id vero hactenus egimus, ut, quae indignissima tibi \' videbatur malorum potestas, eam nullam esse cognosceres, quosque impunitos querebare, videres numquam improbitatis suae carere suppliciis, licentiam, quam cito finiri precabaris, nec longam esse disceres infelicioremque fore, si diuturnior, infelicissimam vero, si esset aeterna; post haec miseriores esse improbos iniusta impunitate dimissos quam iusta ultione punitos. Cui sententiae consequens est, ut tum demum gravioribus suppliciis urgueantur, cum impuniti esse creduntur. — Tum ego: Cum tuas.
Abbreviated transcription (Latin):
post mortem pena eterna secun¬
logoꝵ ad magnã iusticiam indi¬
cantis pertinet ut mnquam
caret supplicio qui nũꝙͣ uoliit
naliter s tñ quia ad iusticiam
dei pertinet ut nullum malum

Expanded text:
unm, ad magnam iustitiam iudicantis Dei pertinet ut nunquam careant supplicio qui nunquam carertem: sed quia ad iustitiam Dei pertinet ut nullum peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Et illa bonos inquit esse feli¬
ces malos uero miseros nonne
concessimus. Ita est inꝙͣ. Si
igitur inquit miserie cuiuspi¬
am bonũ aliquod addatur nõ-¬
ne felicior est co cuius pura ac-
solitaria sine cuiusqͣ boni ad¬
muixtione miseria est. Sic in¬
ꝙͣ uidetur. Q si eidem misero
qui cunctis careat bonis pre¬
ter ea quibus maser est ma¬
lum aliud fuerit annexum
none multo infelicior esse cẽ¬
sendus est cuius infortum¬
um bont participacõe releua¬
tur. Quidui inꝙͣ. habent igi¬
tur improbi cum pununt᷑
quidẽ boi aliquid annexũ
penam ipãm scilicet que ra¬
cione iustĩe uona est. Iidem¬
q cum supplicio carent mẽ
eis aliquidultenus mali¬
iquitatis merito maluz
esse confessus es. Negare nõ
possum. Multo igitur infeu¬
ciores sunt improbi minsta ĩ¬
punitate dampnati ꝙͣ iuista
ulcione puniti.  p¬
Sed puniri im probos declarat

Expanded text:
 Et illa: Bonos, inquit, esse felices, malos uero miseros nonne concessimus? – Ita est, inquam. – Si igitur, inquit, miseriae cuiuspiam bonum aliquid addatur, nonne felicior est eo cuius pura ac solitaria sine cuiusquam boni ammixtione miseria est? – Sic, inquam, uidetur. – Quid si eidem misero, qui cunctis careat bonis, praeter ea quibus mlum aliud fuerit annexum, nonne multo infelicior eo censendus est, cujus infortunium boni participatione relevatur? Quid ni? inquam. Habent igitur improbi, cum puniuntur, boni quidem aliquid annexum, 5 poenam ipsam scilicet, quae ratione justitiae bona est: iidemque cum supplicio carent, inest eis aliquid ulterius mainiquitatis merito malum esse confessus es. Negare non possum. Multo igitur infeliciores improbi sunt injusta impunitate donati, quam justa ultione puniti. Sed puniri improbos, just
Abbreviated transcription (Latin):
¶ At qui nunc arrontra fa¬
cuint oratores:. prous eniz
qui graue quid acceñq ꝑ
pessi sunt miseracioien iu¬
dicum excitare conanir.
Cum magis ãmittennz
iustior miseracio debeati.
Quos non ab. Inuehit co¬

Expanded text:
 Atqui nunc, ait, contra faciunt oratores; pro his enim qui graue quid acerbumque perpessi sunt miserationem iudicum excitare conantur, cum magis admittentibus iustior miseratio debeatur; quos non ab iratis
Abbreviated transcription (Latin):
puniuntur quidem aliꝙͥ bomi
annerum scilz penam ipam que
racione iustĩc bona est cũqz idẽ. s¬
improbi carent supplicio in est eiᷤ
possum. conludit igitur phĩa¬

Expanded text:
puniuntur habent aliquid boni annexum, scilicet poenam, quae ratione iustitiae bona est: et cum iidem improbi carent supplicio, idest poenpossum. Igitur concludit phi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tum ego nura quidem
inquam et concessa difficil
us concessa sunt nimium:
uenire cognosco. recte inquit
extimas. Sed qui condusi¬
omi accedere durum putat
equum est ul̃ falsum aliqd̃
precesisse demonstret uel col¬
lectionẽ ꝓposicionum non
esse efficacem nccͣie condusi¬
oni ostendat. a lioquin cõces¬
sis precedentibus uil prorsꝰ
est quod illacione causetur.

Expanded text:
Tum ego: Mira quidem, inquam, et concessu difficilis ius concessa sunt nimium conuenire cognosco. – Recte, inquit, aestimas, sed qui conclusioni accedere durum putat aequum est uel falsum aliquid praecessisse demonstret uel collocationem propositionum non esse efficacem necessariae conclusionis ostendat; alioquin concessis praecedentibus nihil prorsus est quod de inlatione causetur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quod quidem illis mise¬
ue modum statuit. Nam si
nequicia miseros facit mise
nor neccesse est diuturmor
neꝙͣ. Quos infelicissimos ẽe
iudicare si non eorum mali¬
tiã saltem mors extrema fi¬
niret. et enĩ si de prauitati
infortunio uera condusimꝰ
infinitam liquet esse mise¬
riam quam esse constat eter¬
nam.

Expanded text:
quod quidem illis miseriae modum statuit. Nam si nequitia miseros facit, miserior sit necesse est diuturnior nequam; quos infelicissimos esse iudicarem, si non eorum malitiam saltem mors extrema finiret. .Etenim si de prauitatis infortunio uera conclusimus, infinitam liquet esse miseriam quam esse constat aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quid ergo hus ne acceda¬
mus quos beluis siles esse
monstrauimus. Quid si
q sibi ad hũanam perfecti-¬
onem deesse arbitraretur.
Num uidentes ea dem cecoᷤ¬
esse putaremus.¬

Expanded text:
Quid igitur? Hisne accedamus quos beluis similes esse monstrauimus? Quid si que sibi ad humanam perfectionem deesse arbitraretur, num uidentes eadem caecos putaremus
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis extra cesantibus ipã
di rsicione unde uel male asse¬
quitur homo premium uel
supplicium diuina iustĩa hoc
ordinante actam̃ uulgus is¬
ta non respicit scilz ꝓpter cau¬

Expanded text:
cunctis extra cessantibus ipsa di bene uel male assequeris praemium uel supplicium diuina iustitia hoc ordinante: sed uulgus ista non respicit propter
Abbreviated transcription (Latin):
cuius probacõ est. Nam si mise¬
rum est uoluisse praua miserius
est potuisse sine quo .l. posse langue¬
ret .i. perficeret in se effectus mi¬
serie uoluntatis iudetur malũ¬

Expanded text:
cuius probatio est. Nam si miserum est uoluisse praua, miserius est potuisse, sine quo, scilicet posse, langueret, idest deficeret effectus miseriae uoluntatis. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
perficiatur in exteriori opere sic
se langueret uoluntas effectus
idest non perficeretur opus extra
sicut ante modo dictum est peuis
est perficere malum ꝙͣ posse ita
le et perficere aliquid mali addit

Expanded text:
perficiatur in exteriori opere, sic se langueret uoluntatis effectus, idest non perficeretur opus eius extra. Sicut autem dicto modo peius est perficere malum quam posse: im, uelle posse, perficere, aliquid mali addit
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et magna quidem inqͥt.
Quorum alia penali acerbi¬
tate alia ueropurgatoria
demencia excerceri puto.
Sed nunc de hus disserere cõ¬
silnun non est.
Id uero hac tenus ponit qd dã¬

Expanded text:
Et magna quidem, inquit, quorum alia poenali acerbitate, alia uero purgatoria clementia exerceri puto; sed nunc de his disserere consilium non est. Id uero hactenus egimus
Abbreviated transcription (Latin):
Tum ego ista quidem con¬
sequencia sunt eis que pau¬
lo ante condusa sunt. Sed q̃
supplicia post defunctum mor¬
te corpus relinquis:
Et magna quidem. Soluit p̾

Expanded text:
Tum ego: Ista quidem consequentia sunt eis quae paulo ante conclusa sunt. Sed quaanimarum supplicia post defunctum morte corpus 15 relinquis? Et magna quidem, inquit:
Abbreviated transcription (Latin):
gum ibi id uo hactenus. Cuta¬
dusionem quam probare inten¬
dos probacionis quibus ista con¬
dusio probari posset ibi. Neqz id¬
nunc. secundo aliũ modum pro¬
bacionis ab illis ponit ibi. Et qͥs¬

Expanded text:
 ibi, id vero hactenus. lusionem quam probare intendos probationis quibus conclusio probari posset. Secundo ponit alium modum probationis ab istis, ibi, et
Abbreviated transcription (Latin):
¶eqz id nunc melior quod
cuius ueniat in mentem cor¬
rigi ulcione prauos mores ⁊
ad rectum suplicu terrore de¬
duci. Ceteris exemplum qͦ¬
ese culpanda fugiendi. Sed
alio quodam modo infelicio¬
res esse improbos arbitror
impunitos tam et si nulla
racio correctionis nullus
respectꝰ adhibeatur exempli

Expanded text:
Neque id nunc molior quod cuiuis ueniat in mentem, corrigi ultione prauos mores et ad rectum supplicii terrore deduci, ceteris quoque exemplum esse culpanda fugiendi; sed alio quodam modo infeliciores esse improbos arbitror impunitos, tametsi nulla ratio correctionis, nullus respectus habeatur exempli.
Abbreviated transcription (Latin):
Hec licet inquit uti cõuei¬
enti monstrabitur loco. Sed
tamen su dip̃m quod eis lic̃e
creditur auferatur magna
ex parte sceleratorum hoĩm
pena releuatur. Et enĩ quod
incredibile cuiꝙͣ forte ude¬
atur infeliciores esse ncc̃e est
malos cum cupita perfece¬
rint ꝙͣ si ea que cupuint ĩple¬
re non possunt. Naisi mise¬
rum est uoluisse praua. potu¬
isse misenus est. sine quo uo¬
luntatis miser elanguet
effectus. Itaq cũ sua singłis
miseria sit. triplici infortiuo
ncc̃e est urgeãtur quos uide
as uelle posse perficere acce¬
do inꝙͣ s uti hoc infortuĩo ci¬
to careant patrandi sceleris
possibilitate deserti uehemẽt
exopto. Carebunt inquit o¬
aus uel quam tu forsitan ue
uel illi sese extiment cantu¬
ros. Neqz enum est aliquid in
tam breuibus uite metisi¬
ta serum quod expectare lon¬
gum ĩmortalis presertu
animus putet. Quorũ ma¬
gna spes et excelsa facinorũ
machina repentino atq ĩ¬
spato sepe fine destruitur.

Expanded text:
ec licet, inquit, uti convenienti monstrabitur loco, sed tamen, si id ipsum, quod eis licere creditur, auferatur, magna ex parte sceleratorum hominum poena relevetur. Etenim quod incredibile cuiquam forte videatur, inleiiciores esse necesse est malos, cum cupita. perfecerint, quam si ea, quae cupiunt, implere non possint. Nam. m si miserum est voluisse prava,, potuisse miserius est, sine quo Voluntatis misere langueret effectus. Itaque cum sua singuliS miseria sit, triplici infortunio necesse est urgueantur, quos viaeas scelus velle posse perficere. — Accedo, inquam, sed, uti hoc infortunio cito careant patrandi sceleris possibilitate deserti, vehementer exopto. — Carebunt, inquit, ocius, quam vel tu forsitan velis vel illi sese aestiment esse carituros; neque enim est aliquid in tam brevibus vitae metis ita serum, quod exspectare longum immortalis praesertim animus putet. Quorum magna spes et excelsa. facinorum machina. repentino atque insperato saepe fine destruitur,
Abbreviated transcription (Latin):
aginacione uel sensu s racõ¬
nali concepcione consid̾at
ymaginatio quoq tã et si
ex sensib uisendi formãdi¬
q figuras sumpsit exordiũ
sensu tamen absente sensi¬
bilia queqz collustrat nõ sen¬
sibili s ymaginana raciõe
nidicandi.
¶Dides ne igitur ut cõcludit ex

Expanded text:
imaginatione uel sensu sed in ratioimaginatione uel sensu sed in rationali conceptione considerat. Imaginatio quoque, tametsi ex sensibus uisendi formandique figuras sumpsit exordium, sensu tamen absente sensibilia quaeque collustrat non sensibili sed imaginaria ratione iudicandi. Videsne igitur ut i
Abbreviated transcription (Latin):
¶In quo illud iaxie conside¬
randum est. Nam superiors
prehendẽuis ampleccitur in¬
feriorem. Inferior uero ad su¬
periorem nullo modo consur¬
sus extra materiam ualet
uel uniuersales species yma¬
ginacio contuetur uel racio
capit simplicem formam:
S intelligencia quasi desr̃
spectans concepta forma que
subsunt eciam cuncta diui-¬
dicat. S eo mõ quo formã
ipãm que alii nota esse pote¬
ra tcomprehendit. Nam et
racionis uniuersitatẽ et yma¬
ginationis figurã et mate¬
nale sen sibile cognoscit. Nec
racione utens nec ymagĩa¬
cione nec sensibus. Sed il¬
lo uno yctu mentis forma¬
liter ut ita dicam cuncta ꝓ¬
spiciens: racio quoq cũ quid
unmersale respicit nec yma¬
ginacione nec sensibus u¬
tens ymaginabilia uel sẽ¬
sibilia comprehendit hec enĩ
est que concepcoĩs sue natu¬
re ule ita diffinit homo est
aĩal bipes racionale. Que
cum ułis notio sit ymagĩa¬
bilem sensibilemqz eẽ rem
nullus ignorat. Q illa ym

Expanded text:
In quo illud maxime considerandum est: nam superior comprehendendi uis amplectitur inferiorem, inferior uero ad superiorem nullo modo consurquid extra materiam ualet uel uniuersales species imaginatio contuetur uel ratio capit simplicem formam, sed intellegentia quasi desuper spectans concepta forma quae subsunt etiam cuncta diiudicat, sed eo modo quo formam ipsam, quae nulli alii nota esse poterat, comprehendit. Nam et rationis uniuersum et imaginationis figuram et materiale sensibile cognoscit nec ratione utens nec imaginatione nec sensibus, sed illo uno ictu mentis formaliter, ut ita dicam, cuncta prospiciens. Ratio quoque cum quid uniuersale respicit, nec imaginatione nee sensibus utens imaginabilia uel sensibilia comprehendit. Haec est enim quae conceptionis suae uniuersale ita definit: homo est animal bipes rationale. Quae cum uniuersalis notio sit, tum imaginabilem sensibilemque esse rem nullus ignorat quod illa non