comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ceca atq tem̾aria dñ atrix aĩ cupiditas
ad se explendum uirib corꝑis abutebat᷑
ineẽt hõium. siqͥs eam poss elic̾e ⁊ p̾cipi¬
endo meliorem redcle ꝗ disꝑsos homin es
atq honescam. pmo pp̃ in solertiam re
osius audientes. ex feris ⁊ inmanib. mi¬
tes redclidit.⁊ mansuetos. ac mͥ quidem
age nõ urbib constitutis ut fidem cołe
elcqñcia ꝑsuad̾e potuissent. ꝓ fecto ne¬
mo nͥ gͥui ac suaui ꝯmotus or̾one cũ iuri¬
bus płimum poss. ad ius uoluiss sñ ui
accedere. ut init̾ quos poss excelłe cũ huis

Expanded text:
caeca ac temeraria domi- natrix animi cupiditas caeca ac temeraria domi- natrix animi cupiditas ad se explendam viribus cor- poris abutebatur, inesset hominum, si quis eam posset elicere et praecipiendo meliorem reddere; qui dispersos homines atque honestam primo propter insolentiam recosius audientes ex feris et inmanibus mites reddidit et mansuetos. ac mihi qui- age vero urbibus constitutis, ut fidem colere eloquentia persuadere po- tuissent? profecto nemo nisi gravi ac suavi commotus oratione, cum viribus plurimum posset, ad ius voluisset sine vi descendere, ut int
Abbreviated transcription (Latin):
Epe ħ mecum cogitaui bo¬
nine au mali plus attułit
hõib. ⁊ ciuitatib copia di
cendi ac sũmũ elcq̃ncie stu¬
deo ꝑ dixẜtissimos hoĩes inuectam ꝑtẽ
nimen tis repet̾e iustituo. mł̾tas urbes
ꝯstitutas. płima bella restincta. firmis¬
simas societates. stissim as anuccias in¬
telligo tũ aĩ rõe. tũ facilius elcqñcia
ꝯꝑatas. At meꝗdem diu cogitantẽ rõ
ut existimem sap̃iam sine eloq̃ncia pa¬
Qrͣe siquis omissis rectissimis atq houeᷤᷤ¬
tissimis studiis rõnis. ⁊ officii: ꝯslumit
om̃ oꝑam in excita cõne dñdi. is inutilis
sese armat eloq̃ncia ut nõ oppugnare cõ¬
moda prĩe. s ꝓhiis pugnare possi t. is
mͥ iux ⁊ suis ⁊ publicis rõnib utilissimꝰ
atq amicissimus cuus fore ur᷑.: ac si
siue studii siue excita cõms cupꝰ dã siue fa¬
dom tp̃c tũ iñ agͣris hoĩes bestiarũ more
corꝑis adminaiscrabant. Non dũ diumne
religionis. ñ humani offõ rõ col ebatur

Expanded text:
 mecum cogitavi, bonine an mali plus attulerit hominibus et civitatibus copia di- cendi ac summum eloquentiae studeo per disertissimos homines in- vectam partem nimentis repetere instituo: multas urbes constitutas, plurima bella restincta, firmissimas societates, sanctissimas amicitias intellego cum animi ra- tione tum facilius eloquentia comparatas. ac me quidem diu cogitantem ratio it, ut existimem sapientiam sine elo- quentia panumquam. quare si quis omissis rectissimis atque honestissimis studiis rationis et officii consumit omnem operam in exercitatione dicendi, is inutilis sese armat eloquentia, ut non oppugnare commoda patriae, sed pro his propugnare possit, is mihi vir et suis et pu- blicis rationibus utilissimus atque amicissimus civis fore videtur. Ac si sive Studii, sive exercitationis cuiusdam, sive fauoddam tempus, cum in agtis homines passim bestiarum more corporis administrabant. Nondum divinae religionis, non humani officii ratio colebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
iam nat᷑e uim optin̾et pp̃ uetustatem.
elcqñcia urͣ. ⁊ it̾um postea maxunis ĩ rebꝰ
pacis. ⁊ belli. cum sũmis hõium utilitati¬
bus eẽ u̾sata. Postqͣm uo ꝯmoditas
officii dñdi copiam ꝯsecuta ẽ. tũ ingenio
freto malicia ꝑu̾t̾e̾ urbes.⁊ uitã hoĩumn
labefactare assueuit. atq huiꝰ quoq
ex ordium mali qm̃ pͥncipium bõi dixiꝰ
explicemus. Xisimilium mͥ ur̃ qͦdam tp̃r

Expanded text:
iam natu- rae vim optineret propter vetustatem. eloquentia videtur et item postea maximis in rebus pacis et belli cum sum- mis hominum utilitatibus esse versata; postquam vero commoditas officii dicendi copiam consecuta est, tum ingenio freta malitia pervertere urbes et vitas hominum labe- factare assuevit. Atque huius quoque exordium mali, quoniam princi- pium boni diximus, explicemus. veri simillimum mihi videtur
Abbreviated transcription (Latin):
tudo ur̃ eẽ honestatis. Huic ꝓxima
incolumitatis. Tcia ac leuusimia cõ¬
moditatis q̃ cum hũs numqͣm pot̾it
duab contendẽ. haꝯce autẽ int̾ se se¬
pe ncc̃e ẽ comꝑari. ut qͣmqmͣ p̾stet ho¬
nestas incolumitati. tm̃ utri potissi¬
um dari posse. Nam qua in re fi̾ pot̾it.
ut cum ĩ crlumitati consułmiꝰ. ꝙ sit
tria recupetur. tñ ĩcolumitatis rõ
uidebit᷑ hñda. Cum ã id nõ potut ho¬
nestatis. Ita in hiꝰ qͦ re. cum ĩcolum.¬

Expanded text:
tur esse honestatis; huic proxima incolumitatis; tertia ac levissima commoditatis; quae cum his num- quam poterit duabus contendere. hasce autem inter se saepe necesse est comparari, ut, quamquam praestet honestas incolumitati, tamen, utri potissium dari posse. nam, qua in re fieri poterit, ut, cum incolumitati consulueri- mus, tria recuperetur, incolumita- tis ratio videbitur habenda; cum autem id non poterit, honestatis. ita in huiusmodi qu
Abbreviated transcription (Latin):
utiliores. ꝑ tim muꝰ utiles. ex carũ
dignitatib. ex tp̃rum oꝑtunita¬
te. ex officiĩs. ex religionib. ex ue¬
tustatib hẽbitur. utile tm̃.¬
posita ẽ. aut in exͣneis reb qͣrum

Expanded text:
utiliores, partim minus utiles, ex causarum dignitatibus, ex temporum opportunitatibus, ex officiis, ex religionibus, ex vetu- statibus habebitur. Utilposita est au
Abbreviated transcription (Latin):
se om̃ib de reb cau̾e quibo uelit.
nauim reliq̃rit. oĩa amittunto. eoꝵ
nanis.⁊ hon̾a siato. qͥ in naue reui¬
anẜint. Duo ꝗdam cũ iam iualton¬
aiugarent. ⁊ cum eoꝵ alt̾ius honus¬

Expanded text:
se om- nibus de rebus cavere, quibus velit. navem reliquerint, omnia amittunto; eorum navis et onera sunto, qui in nave remanserint. Duo quidam, cum iam in alto navigarent, et cum eorum alt
Abbreviated transcription (Latin):
distribucõ ꝓpe dicum. Płimum cũ
locum nocitudinis is in debit᷑ in tur¬
rere. Nai cui simplx erit noc̃itudo.
nͥl erit ꝙ młta dicamus cum eam
nulla ioẽ leuire possimus. Cum ã
ita noc̃e erit. ut aliquid effug̾e aũ
adipisti uelimus tũ aduncto illa
quid hat utilitatis. aut qͥd hones¬
tatis erit consid̾andum. Nam si
uelit attend̾e̾ ita tr̃ ut id q̃ras ꝙ cõ¬
ueni at ad usum ciuitatis. reꝑies
nlłam eẽ rem qͣm fac̾e noc̃e sit. nͥ p̃p

Expanded text:
imum, cum locus necessi- tudinis videbitur incurrere. nam cum simplex erit necessitudo, nihil erit quod multa dicamus, cum eam nulla ratione lenire possimus; cum autem ita necesse erit, si aliquid effugere aut adipisci velimus, tum adiunctio illa quid habeat utilitatis aut quid honestatis, erit considerandum. nam si velis attendere, ita tamen, ut id quaeras, quod conveniat ad usum civitatis, re- perias nullam esse rem, quam facere necesse sit, nisi p
Abbreviated transcription (Latin):
gem ꝯfirmare ꝯͣriam in firmare debe¬
rando utra lex ad maiores. ħ ẽ ad uti¬
liores ad honestiores acmag̾ nctĩas
res ꝑtineat. ex quo ꝯfĩcitur. ut si leges
mas res ꝑ tin̾e uidetur.Denĩ utra lex
pꝰt̾uis lata sit. Nam pꝰtrena qͦ gͣuis¬
sima ẽ. Demde utra lex iuibeat ałiꝗd
sit. pena afficiatur. Aut in utra mai¬
or pena statuatur. Nam max̃ ꝯsid̾an¬
da ẽ ea q̃ diligentissima.⁊ scã ẽ. Denĩ
utralex iubeat. utra uetet. Nani se¬
pe ea q̃ uetat qiͣ exre pc̃one qͣdã corri¬
g̾e̾ui deatur illam q̃ iubet. Dem̃ utra
lex degn̾eoĩ. Utra de ꝑte qͣdam. utra
cõit̾ inpłes. Utra in aliqͣm c̾tam rez
scͥpta iudeatur. Nam q̃ in ꝑtẽ mõ ali¬

Expanded text:
gem confirmare, contrariam infirmare deberando, utra lex ad maiores, hoc est ad utiliores, ad hone- stiores ac magis necessarias res pertineat; ex quo conficitur, ut, si leges mas res pertinere videatur; deinde, utra lex posterius lata sit; nam postrema quaeque gravissima est; deinde, utra lex iubeat aliquid, sit, poena adiciatur aut in utra maior poena statuatur; nam maxime conservanda est ea, quae diligentissime sancta est; deinde, utra lex iubeat, utra vetet; nam saepe ea, quae vetat, quasi exceptione quadam corrigere videatur illam, quae iubet; deinde, utra lex de genere omni, utra de parte quadam; utra communiter in plures, utra in aliquam certam rem scripta videatur; nam quae in partem ali
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. atq aliud tp̃e expectare oportẽbit.¬
atrendatur. digna ne cã uideatur ea
q̃ ad utilitatem ꝑtin ebit. Qrͣe aut de
magnificencia. aut dehonestate qͥd¬
ut ꝓ inde uti q̃q res erit laboremus
⁊ gͣuissimam qm qͣm cãm uehem̃tissi¬
me ncͣciam inducemus. De d̾ffectoe¬

Expanded text:
cere atque aliud tem- pus exspectare oportebadtendatur, di- gnane causa videatur ea, quae ad utilitatem pertine- bit, quare de magnificentia aut de honestate quidut proinde, uti quaeque res erit, elaboremus et gravissimam quamque causam vehementissime necessariam iudicemus.
Abbreviated transcription (Latin):
euñtu. aut adm̃istracõne. aut hõum
studio ꝯmutacõ rerum. ut non tales
auimo quo ulixes tnͣsiit. Et pecum¬
am ĩ mare deicere in utile. at nõ eo
consilio quo aristippus deiecit. St̃¬

Expanded text:
entu aut administratione aut hominum studio commutatio rerum, ut non tales,animo, quo Ulixes transiit; et pe- cuniam in mare deicere inutile, at non eo consilio, quo Aristippus fecit. s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinent ciuitatis.ut agri. portus.
pecuma. classis. naute. milites. so¬
cii quib reb incolumitatem. ac li¬
b̾tatem ietiunent ciitates. alia u̾o
q̃ iam quidelam magis amplum.⁊
gia exornacõ. atq amplitudo. ut q̃
dam excellens petume magnitudo
amiciciarum ac sccietatum młtitu¬
do quib reb nõ illud solum ꝯfic̾it᷑
ut salue ⁊ incolumes. u̾m ⁊̃ ut am¬
pleatq potñtes sint ciuitates. Qrͣe
utilitatis due ꝑtes ẽẽ iudentur. In¬
columitas.⁊ potençia. In columi¬
tas ẽ salutis tuta atq integra cõ¬
ẜuacõ. Potencia ẽ ad sua conẜuan¬
da ⁊ alt̾ius obtinenda ydonea rerũ¬

Expanded text:
pertinent civitatis, ut agri, portus, pecunia, classis, nautae, milites, socii, quibus rebus incolumitatem ac libertatem retinent civitates, aliae vero, quae iam quid- dam magis amplum etgia exornatio atque amplitudo, ut quae- dam excellens pecuniae magnitudo, amicitiarum ac societatum multitudo. quibus rebus non illud solum conficitur, ut salvae et incolumes, verum etiam, ut amplae atque potentes sint civitates. quare utilitatis duae partes videntur esse, incolumitas et potentia. in- columitas est salutis rata atque integra conservatio; potentia est ad sua conservanda et alterius adtenuanda idonear
Abbreviated transcription (Latin):
cium est. sic uni cui q uͥtuti firitimũ
uicium reꝑietur. aut c̾to iam noĩe ap¬
płłatum. ut audacia. q̃ fidencir. ꝑtiuna¬
rum in reb uitan dis reponunt᷑. ac de
ꝑ te pp̃ se petitur satis dcm ẽ. Nunc de
dignitate. tum qͦ ftuctu suo ducũt¬
ad se. Quo ingen̾e ẽ gła. dignitas.
amplicudo.amicicia. Gła ẽ freq̃ñs
de aliquo fama cum laude. Dignitaᷤᷤ
digna auͣctas. amplitudo potũcie.
aut maiestatis. aut aliqͣrum copiaꝵ
magna hundançia. Amicicia ẽ uo¬
luntate. Hic qr deciuilib cãis loqui¬
mur. fructus ad amiciciam adiungi¬
mus ut eoꝵ qͦ cã petenda uideatur᷑.
ne forte qui no de oĩ amicicia dr̃e ex¬
istiiant. rep̾bend̾e̾ incipiant. ꝙͣqmͣ
sint qui pp̃ utilitatem mõ peten dã¬
⁊ utilitatem. Quoꝵ ꝗd u̾issime ꝯsti¬
tuatur alius łccus erit ꝯsi da̾ndꝰ. Nũc
sicħ ad usum oratorium relinqͣtur

Expanded text:
tium est. Sic unicuique virtuti finitimum vitium reperietur, aut certo jam nomine appellatum, ut audacia quae fidentiae, pertinarum in re- bus vitandis reponentur. Ac de i ex parte propter se petitur, satis dictum est. nunc de s cum dignitate tum quoque fructu suo ducunt; quo in genere est gloria, dignitas, ampli- tudo, amicitia. gloria est frequens de aliquo fama cum laude; dignitas edigna auctoritas; ampli- tudo potentiae aut maiestatis aut aliquarum copiarum magna abundantia; amicitia vo pari voluntate. hic, quia de civilibus causis lo- quimur, fructus ad amicitiam adiungimus, ut eorum quoque causa petenda videatur, ne forte, qui nos de omni amicitia dicere existimant, reprehendere inci- piant. quamquam sunt qui propter utilitatem modo petenet utilitatem. quorum quid verissime constituatur, alius locus erit considerandi. nunc hoc sic ad usum oratorium relinquatur
Abbreviated transcription (Latin):
dicatum. Pactum est ꝙ int̾aliqͦs
conuenit. Par. ꝙ int̾ oñis iudicãbi¬
le est. Iudicatum ẽ alicuiꝰ aut aliqͦ¬
rum iam sñiis constitutum. Lege¬
ut obẜuet ꝯtinebitur. Fortitudo
ꝑpessio. Eius ꝑtes. Magni ficencia. fi¬
dencia. pacĩa. ꝑ seu̾ancia. Magnifi¬
cencia ẽ rerum magnarum. ⁊ excrl¬
sarum c̾um aĩ ampla qͣdam. ⁊ splendi¬
fidencia ẽ ꝑ ꝯtͣa magnis.⁊ honestis inre¬
bus n łtum ip̃e aĩus inse fiducie certa
cum specollocauit. Pacĩa ẽ honesta¬
tis aut utilitatis cã rerum arcluarũ
ac difficilium. uoluntaria ac diutn᷑a
siderata stabił. ⁊ꝑpetua ꝑmansio. Tẽ¬
tos impetus aĩ firma ⁊ mod̾ata dña¬
cõ. Eus ꝑtes q̃. Continencia. Clom̃cia.
modelio Continencia ẽ ꝑ qͣm cupi¬
ditas ꝯsilii gub̾ne cõne regitur: sle¬
mencia ẽ ꝑ qm aĩ teme ĩ odium alicꝰ
inuectõnis ꝯ titati ꝯmitare retinent᷑.
modestia ꝑ qͣm pudor honestus cla
en olum̃ti cetenda q̃. ꝙ ut demonstre¬

Expanded text:
dicatum. Pactum est quod inter aliquos convenit. Par, quod inter omnes equabile est. Iudicatum, de quo alicuius aut aliquorum sententiis iam constitutum eut observet, continetur. Fortitudo perpessio. eius partes magnificentia, fidentia, patientia, perseverantia. magnificentia est rerum ma- gnarum et excelsarum cum animi ampla quadam et splendifidentia est, per quam magnis bus multum ipse animus in se fiduciae certa cum spe collocavit. Patientia est honestatis aut utilitatis causa rerum arduarum, ac difficilium voluntaria ac diuturna siderata stabilis et perpetua permansio. Temtos impetus animi firma et moderata dominatio. Ejus partes, continentia, clementia, modestia. Continentia est per ur; clementia, per quam animi temere in odium alicuius  iniectionis concitati comitate retinentur; modestia, per quam pudor honesti curamemolumenti, petenda sunt. quod ut demonstre
Abbreviated transcription (Latin):
gno. aut sine ullo labore. sumptu.
molestia. qͣm breuissimo tempore
laboris. sumrpꝰtus. molestie. longĩ
quitatis indigeat. atq ut om̃is
aut płimas. aut maximas cãs ht̃
difficultatis. tñ hiis susceptis dif¬
ficultatib ꝯpleri atq ad exitum
hiis reb qͣs hiis attributa ẽẽ dice¬
bamus. ncc̃itudine. ⁊ affectõne per¬

Expanded text:
gno aut sine ullo labore, sumptu, molestia quam brevissimo tempore , quamquam laboris, sumptus, molestiae, longin- quitatis indiget atque aut omnes aut plurimas aut maximas causas habet difficultatis, tamen his suscep- tis difficultatibus confieri atque ad exitum iis rebus, quas his adtributas esse dicebamus, necessitudine et affectione, per
Abbreviated transcription (Latin):
cã assumptuia infertur. qͣm ob reu
scpͥto nõ potu̾it. aut nõ oꝑtu̾it obtẽꝑari.
Si aliud senssisse s cpͣtor. aᵈ̾ scpͥsisse di¬
cetur. is qui sꝙpͥto utetur ħ dicet. Non
oꝑt̾e de euis uoluntate nꝙ argum̃ tari.
qui ne id face possimꝰ uid̾m nob̾ reliq̃¬
rit sue uolunitatis. Młta ĩ ꝯmoda ꝯse¬

Expanded text:
causa assumptiva inferetur, quamob- rem scripto non potuerit aut non oportuerit optem- perari. Si aliud sensisse scriptor, aliud scripsisse dicetur, is, qui scripto utetur, haec dicet: non oportere de eius voluntate nos argumentari, qui, ne id facere possemus, indicium nobis reliquerit suae voluntatis; multa in- commoda conse
Abbreviated transcription (Latin):
duegnͣdes attribute ꝯ̃. nõc̃itudo. ⁊ affec¬
cõ. q̃rum alt̾a ex iu. alt̾a ex re. ⁊ ꝑsonis
consid̾abitur. De utͣq post aꝑcius ꝑ¬
scribemus. Nũc houestatis rõnes pͥmũ
ex plicemus. Quid sit hoẽstum
petitur. honestum nomin ab iuius.

Expanded text:
itudo et affectio; quarum altera ex vi, altera ex re et personis consideratur. de utraque post apertius perscribemus; nunc honestatis rationes pri- mum explicemus. Quod aut totum pe- titur, honestum nominabimus.
Abbreviated transcription (Latin):
remun̾andi uolun tas continetur.
Uindicacõ est ꝑ qͣm ius aut iniuria
aut oĩo õe ꝙ ob futurum ẽ defendẽ¬
do aut ulciscendo ꝓpu satur. Obẜ¬
uancia ẽ ꝑ qm̃ hõĩes aliqͣ dignitate
aũcedentes cultu quodam. ⁊ honore
ea q̃ sunt. aut fu̾nt. aut fu̾t᷑a sunt di¬
ciuit᷑.: Consuetudine uis ẽ ꝙ aut le¬
uit̾ a natura tractum aluit. ⁊ maiꝰ
fecit usus. ut religionem. aut siqͥd¬

Expanded text:
remunerandi voluntas continetur. Vindicatio, per quam jus aut injuria et omnino omne, quod obfuturum est, defendendo aut ulciscendo propulsatur. Observantia, qua homines aliqua dignitate antecedentes cultu quodam et honore ea, quae sunt ante aut fuerunt aut futura sunt, dicuntur. consuetudine ius est, quod aut leviter a natura tractum aluit et maius fecit usus, ut religionem, aut si
Abbreviated transcription (Latin):
expͤtatur. ut amucicia bona existim¬
acõ. atq exhiis horiu ꝯ̃ria facile
taoentib nob̾ intelligẽtur. S ut ex¬
pedicius rõ tradatur. ea q̃ possumus
hreui nõiabunt᷑. Nam ĩ po gn̾e q̃ s̃¬

Expanded text:
expetatur, ut amicitia, bona existimatio. atque ex his horum contraria facile tacentibus nobis intellegentur. sed ut expeditius ratio tradatur, ea, quae posuimus, brevi nominabuntur. nam, in primo genere
Abbreviated transcription (Latin):
ninẽ ad se sustułunt. Pea aliqͣnto
ip̃os qͦ tempestas uehem̃ciꝰ iactare
cepit us a deo ut dñs nauis cum idẽ
gub̾nator ẽẽt inscapham ꝯfug̾e̾t.⁊
ude funiculo qͥ puppi religatus sta¬
pham annexam trahebat naui qͦ¬
ad poss mod̾aretur. Illeã cuiꝰ m̾ceꝯ
erant ingladum in nau ibidem ĩ¬
cumb̾et. ħͥ ille naufragꝰ ad gͥub̾nacu¬
lum accessit.⁊ naui quo ad potuit ẽ o¬
pitulatus. sedatis ã fluctib ⁊ tẽpesta¬
te iam ꝯmutata nauis in portum per¬
uehitur. Ille a̾ qui ingladium incubu¬
erat leuit̾ saucuis facili ex uuln̾e ẽ re¬
creatus. Nauim cum hon̾e horitm tͥum
suam quis ẽẽ dicebat. ħ om̃s scripto
controu̾sia. Nam ⁊ relinq̃re nauim ⁊
reman̾e in naui. Demiq ip̃a quid sit¬

Expanded text:
a aliquanto ipsos quoque tempestas vehementius iactare coepit, usque adeo, ut dominus navis, cum idem gubernator esset, in scapham confugeret et inde funiculo, qui a puppi religatus scapham adnexam tra- hebat, navi, quod posset, moderaretur, ille autem, cuius merces erant, in gladium in navi ibidem icumberet. hic ille naufragus ad gubernaculum ac- cessit et navi, quod potuit, est opitulatus. sedatis autem fluctibus et tempestate iam commutata navis in portum pervehitur. ille autem, qui in gladium in- cubuerat, leviter saucius facile ex vulnere est recrea- tus. navem cum onere horum trium suam quisque esse dicit. Hic omnes scripto controversia. nam et relinquere navem et remanere in navi, deniq
Abbreviated transcription (Latin):
tos ẽẽ accusatores iudicib ꝑ suad̾e af
finem ẽẽ alicuiꝰ culpe eum qui accusa¬
retur. cãm ꝓferre ꝗ eũ eum ad pͤcand̾
inpuliss. Nũc ip̃m reum cãm affer¬
re qrͣdeliq̃rit. Dem̃ hñc induc̾e ꝑticãn¬

Expanded text:
tos esse accusatores iudicibus persuadere, ad- finem esse alicuius culpae eum, qui accusaretur, cau- sam proferre, quae eum ad peccandum impulisset;— nunc ipsum reum causam afferre, quare deliquerit. deinde hanc inducere pa
Abbreviated transcription (Latin):
uti suꝑ familia petimi aq sua. lega¬
u̾it ita iux esto. Et lex si pr̃fam̃. in¬
testatus moritur. faimlia petuna¬
iudicatus ẽ ꝑentem occidisse. ⁊ statĩ ꝙ
effugiendi põttas nõ fuit ligneeso¬
dum culleus in q̃m ꝯiectus in ꝓfluẽ¬
tem deferretur ꝯparetur. Int̾e a ꝗdã
eiꝰ familiares in carc̾em tabłas affu̾t.
⁊ testes adclucidat. ħrdes quos ip̃e iubet
scribunt.tabule obsignant᷑. Int̾ eq¬

Expanded text:
uti super familia, pecuniaque sua legaverit, ita ius esto. Et lex, si paterfamilias intestatus moritur, pecuniudicatus est pa- rentem occidisse et statim, quod effugiendi potestas non fuit, ligneae sodum culleus, in quem coniectus in profluentem deferretur, compararetur. interea quidam eius familiares in carcerem tabulas af- ferunt et testes adducunt; heredes, quos ipse iubet, scribunt; tabulae obsignantur. de
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas scͥtoris oñditur qͥ in cẽ
tp̃o. ⁊ in om̃e fcm̃ idem ualeat. S ex
quodam fcd̃. aut euũtu ad tp̃c int̾p̾tã¬
dr̾. ea exꝑtib iliridiciał assumꝓtiue
maẽ sustinet᷑. Nam tũ inducit᷑ ꝯꝑacõ
ut in eum qui cum lex aꝑm portas
noctu netaret. aꝑuit quodã in bello
⁊ auxilia ꝙ dam inopidum recepit.
ne ab hostib oppͥm̾ent᷑ si foris eẽnt.
ꝙ ꝓpe niuns hostes castra hr̃ent. Tũ
lex õm hoĩem cocid̾e uetaret. tͥbu¬
mis mulitẽ suũ qͥ iim qͥ afferce con¬
aretur eccidit. Tum remocõ cͥnins.
ut in eo qui cum lex quib dieb ĩ
sumptũ qͣstor nõ dedit ꝓsecutus ñ
est. Tum ꝯcessio ꝑ pͣgacõm ĩ prudẽ¬

Expanded text:
voluntas scriptoris ostenditur, quae in omne tempus et in omne factum idem valeat, sed ex quodam fr. ea par- tibus iuridicialis assumptivae maxime sustinetur. nam tum inducitur comparatio, ut in eo, qui, cum lex ape- riri portas noctu vetaret, aperuit quodam in bello et auxilia quaedam in oppidum recepit, ne ab hostibus opprimerentur, si foris essent, quod prope muros hostes castra haberent; tum lex omnium hominem occi- dere vetaret, tribunum militum suum, qui vim sibi afferre conaretur, occidit; tum remotio criminis, ut in eo, qui, cum lex, quibus diebus in sumptum quaestor non dedit, profectus non est; tum
Abbreviated transcription (Latin):
aut ncc̃itudo sit c̾tissima. tũ ne acc̃are¬
tis. atq ħ lex nusq̃m excepit. Non ergo
ticis recte posse admĩstraresi unusqͥs
uelit u̾ba expͦtare ⁊ nõ aduoluntatẽ
eius qui ea u̾ba hu̾it acced̾e. Demnde ex¬

Expanded text:
aut necessitudo certissima: tamenne ac- cusareaut necessitudo certissima: tamenne ac- cusaretis? atqui lex nusquam excepit; non ergo ticis recte posse administrari, si unus quisque velit verba spectare et non ad voluntatem eius, qui ea verba habuerit, accede
Abbreviated transcription (Latin):
stõnib st̾m coarguet᷑. Contra scͥptum¬
Ontra sꝙͥtum autem quidicet. pͥmũ
inducet eum locum ꝑ q̃m equitas cãe
demrãt᷑. aut oñdet quo aĩo. quo ꝯsilio.
assum pc̃onis ꝑtibo se defendet. de quibꝰ
añ dc̃m ẽ. atq in ħ loco cum diuciꝰ ꝯmo
eẽ legem q̃ aliqͣm rem ĩutilem aut iui¬
qͣm fi̾ uelit. Omĩa supplicia q̃ a legib
ꝓficiscant᷑ culpe ac in alicie iudicande
stm̃ ħ ꝓ bat᷑m. ⁊ idem ip̃m si ei talis res
accidiss facturum fuisse. Et ea re le¬
gis scͥpͥtorem c̾to ex ordine iudices e
scpͥtum suũ recitarent ꝙ quis puer
fac̾e possit. s qui cogita cõn e assequi
possent. ⁊ uoluntatem int̾p̾tari. De¬
inde illum stpͥtorem si scͥpta sua stul¬
tis hõib. ⁊ barbaris iudicibꝰ ꝯmutt̾et.
omĩa sũma diligñcia ꝑ scripturum
dicaturi ẽẽnt. id cͥo eum q̃ ꝑspicuas
ti sui recitatores. s uoluntatis uit̃p̾tes
fore putauit. Pꝰea querere abadu̾sa¬

Expanded text:
onibus factum coarguetur. Contra scriptum autem qui dicet, primum inducet eum locum, per quem aequitas causae demonstretur; aut ostendet, quo animo, quo consilio, assumptio- nis partibus se defendet, de quibus ante dictum est. atque in hoc loco cum diutius comesse legem, quae aliquam rem inutilem aut iniquam fieri velit; omnia supplicia, quae ab legibus proficiscantur, culpae ac malitiae vin- dicandae m et idem ipsum, si ei talis res accidisset, facturum fuisse; ea re legis scriptorem certo ex ordine iudices cescriptum suum recitarent, quod quivis puer facere posset, sed qui cogitatione assequi possent et voluntatem interpre- tari; deinde illum scriptorem, si scripta sua stultis hominibus et barbaris iudicibus committeret, omnia summa diligentia perscripturum iudicaturi essent, idcirco eum, quae perspicua ti sui recitatores, sed vo- luntatis interpretes fore putavit; postea quaerere ab adversa
Abbreviated transcription (Latin):
dissimilia demonstrari. locictẽs.
ex eo ꝙ stpͥtum sit. ad id ꝙ nõ sit scrip¬
tum ꝑuerre. ⁊ neminem posse om̃s
res ꝑ scpͥturam am plecti. s eum ꝯmo¬
dissime stribet qui cilret. ut q̃ dam ex

Expanded text:
dissimilia demonstrari. Loci communex eo, quod scriptum sit, ad id, quod non sit scriptum, pervenire; et neminem posse omnes res per scripturam amplecti, sed eum commodissime scribere, qui curet, ut quaedam ex
Abbreviated transcription (Latin):
ñ accedit ꝙgenꝰ ut hoĩes mortales
ncc̃e est int̾ire sũ adiunctõne. ũ ci¬
bo utant᷑ nõ noc̃e ẽ nͥ cum illa exce¬
pcõne extra qua si uolunit fome ꝑi¬
re. Ergo ut dixi illud ꝙ adumgitur
semꝑ cuiꝰmodi sit erit considandũ.
Nam oĩ tp̃r id ꝑtinebit. ut aut ad
honestatem ħ mõ exponenda ncr̃i¬
tudo sit. Noc̃e ẽ si honeste uolumus¬
si incolum es uolumus eẽ adin cõ¬

Expanded text:
accedit; quod genus ut homines mortales necesse est interire, sine ad- iunctione; ut cibo utantur, non necesse est nisi cum illa exceptione extra quam si nolint fame perire. ergo, ut dico, illud, quod adiungitur, semper, cuius- modi sit, erit considerandum. nam omni tempore id pertinebit, ut aut ad honestatem hoc modo expo- nenda necessitudo sit: nece“si incolumes volumus esse”;
Abbreviated transcription (Latin):
ondit᷑ cãm ex sepͥtum accipi ñ oꝑt̾e. Scdã
ꝑs eius ẽ in qua ẽ oñdendum si in cet̾is
legibo oꝑteat in hac nõ oꝑte. ħ demon¬
strabitur. si lex aut ad res maximas
utilissumas. honestissimas. religiosissi¬
mas uidebit᷑ ꝑtin̾e. aut ĩutile. aut tpe
aut nephas eẽ tali ĩ e nõ diligñtissime
legi obtemꝑare. aut ita lex diligent
si conueniat cãm ꝯ̃ scͥptum accipi eam
Quilocus idcirco ẽ huic ncͣcͣuis ꝙ sꝑis
o. Nam sũma inp̾dencia sit eum quiꝯͣ.
ꝙͣ scͥptum sit aliquid ꝓbare uelit. non
equitatis p̾siclio id fac̾e conari. Siquid
gͥ ex hac ip̃a quippiam accꝰator deroget
õib ꝑtib. iustiꝰ. ⁊ ꝓbabilius accare ui¬
deatur. Nam suꝑior or̃o ħ oĩs faciebat.
ñ ẽẽ in eo qui comꝑacõne. aut remo¬
cõne. aut relacõne cͥminis. aut ꝯcessi¬
ouis ꝑtib se defendet. Dequibꝰ añ ut
potuimus diligñt̾ ꝑscͥpͥsumus. de his
locis qͦs res postulabit. ad cãm adu̾¬

Expanded text:
nditur causam extra scriptum accipi non oportere. Secunda pars est, in qua est ostendendum, si in cete- ris legibus oporteat, in hac non oportere. hoc de- monstrabitur, si lex aut ad res maximas, utilissimas, honestissimas, religiosissimas videbitur pertinere; aut inutile aut turpe aut nefas esse tali in re non diligen- tissime legi optemperare; aut ita lex diligentesi conveniat causam contra scriptum accipi, eamqui locus id- circo est huic necessarius, . nam summa inpudentia sit eum, qui contra quam scriptum sit aliquid probare velit, non aequitatis praesidio id facere conari. si quid igitur ex hac ipsa quippiam ac- cusator derogat, omnibus partibus iustius et probabi- lius accusare videatur. nam superior oratio hoc omnis faciebat, esse in eo, qui comparatione aut remotione aut relatione criminis aut concessionis partibus se defendet—de quibus ante, ut potuimus, diligenter perscripsimus—, si de iis locis, quae res postulabit, ad causam adve
Abbreviated transcription (Latin):
rem u̾bo. ⁊ lr̃ĩs mutare nõ pꝰ sint. eam re
aut aliq̃ ex ꝑte ꝯmutari. cũ ppło oognos¬
cendi. ⁊ ꝓ̃bandi. aut in ꝓbandi põctas
nulla fiat. ħ ip̃is uiditib ĩndiosissi¬
mũ futurum. Non hunc locum ẽẽ. neq
uelle se scire qui lator sit. qui sint ac¬
cepturi. Se actõnes uid̾e ⁊ dissuad̾e uel¬
le. ꝙ si ħ cũ sũme ĩ utilia tũ młto turpis¬
uari auidicib. P̾ea si displiceat a ppło
corrigi ꝯuenux. Deiñ siscͥptum ñ extar¬

Expanded text:
rem verbo et litteris mutare non possint, eam re aut aliqua ex parte com- mutari, cum populo cognoscendi et probandi aut in- probandi potestas nulla fiat; hoc ipsis iudicibus in- vidiosissimum futurum; non hunc locum esse neque odsi nunc id agant, velle se scire, qui lator sit, qui sint accepturi; se factiones videre et dissuadere velle; quodsi haec cum summe inutilia tum multo turpisrvari ab iudicibus, post, si displiceat, a populo corrigi convenire; deinde, si sc
Abbreviated transcription (Latin):
uim roei quał. ⁊ qnͣta sit cognosta¬
mus. uri posse flamina ligneam
quo temꝑe int̾ire ucce esti atq ita
noc̃e ut uis postu at ea qͣm modo
describamus nc̃citudinis. cui nulla¬
rõnes incidẽt recte nõcitudines app¬
ellabuntur. sin res aliq̃ incident
difficiles in illa suꝑiori possit ne

Expanded text:
im rei, qualis et quanta sit, cognoscamus. uri posse flamma ligneam quo tempore interire necesse est; atque ita necesse, ut vis postulat ea, quam modo describebamus, ne- cessitudinis. huiurationes incident, recte necessitudines appella- buntur; sin aliquae res accident difficiles, in illa su- periore, possitne
Abbreviated transcription (Latin):
recedant. n qͦ pcõ aliis inꝓbare possit
ꝗ oͣc legem uidicarent. ⁊ cͥet̾es cuies quid
agant ignorat᷑qͣ. si ex suo quis ꝯsilio
⁊ ex ea iõne q̃ ĩ mentẽ aut ĩ libidinem
uen̾it. ñ ex cõi p̾scpͥto ciuitatis unãqͣm¬

Expanded text:
recedant, neque, quo pacto aliis probare possint, recedant, neque, quo pacto aliis probare possint, quod contra legem iudicarint; et ceteros cives, quid agant, ignoraturos, si ex suo quisque consilio et ex ea ratione, quae in mentem aut in libidinem venerit, non ex communi praescripto civitatis una
Abbreviated transcription (Latin):
argõnes. Primũ nlła in lege ullam
cãm cͣcͣ scͥptum accipi ꝯuenire. Deinde
cipi minii oꝑt̾e. Pro scͥptore¬
Numa ꝑs hiis fe̾ locis ꝯfirmabit᷑s cͥ¬
tori n ingenium. n oꝑam. n ullam
facultatem defuisse. qͦ minꝰ aꝑte poss
cõnib uti Deinde o recitare leges cũ ex¬
ip̃a lege q̃ de agitur sit excepcõ aliqͦ i
capie. aut ap erndem legis scptore
quo mag̾ ꝓbet᷑ eum fuisse excepturũ
siqͥd excipiend̾ putaret.⁊ oñde̾ cãm ex¬
mł cã consid̾etur nͥl attineat eam ex le¬
ge ꝯñdera .x. quippe q̃ inlege scͥta ñ siti
ꝙ si sit institutum ab om̃ib dari cãm ⁊
põitatem pcandi cũ intellex̾int nos ix
ingemo eius qui ꝯͣ legem feci̾t. ñ ex le¬
ge in qua uirati sitis rẽ nudicare. Deĩ ⁊
ip̃i ꝯ uidicib udicandi. ⁊ cet̾is cuub
irendi rõnes ꝑturbatum iri si semel
a legib recessumm sit. Nam ⁊ iudices n
qͥd reqntur hĩtums. si ab eo ꝙ scͥpͥtũ sit

Expanded text:
ationes: primum, nulla in lege ullam causam contra scriptum accipi con- venire; deinde,cipi minime oportere. Prima pars his fere locis confirmabitur: scriptori neque ingenium neque operam neque ullam faculta- tem defuisse, quo minus aperte posset tionibus uti. deinde oportet recitare leges cum exipsa lege, qua de agatur, sit exceptio ali- quo in capite aut apud eundem legis scriptorem, quo magis probetur eum fuisse excepturum, si quid exci- piendum putaret; et ostemel causa consideretur, nihil attineat eam ex lege con- siderare, quippe quae in lege scripta non sit. quod si sit institutum, omnibus dari causam et potestatem peccandi, cum intellexerint vos ex ingenio eius, qui contra legem fecerit, non ex lege, in quam iurati sitis, rem iudicare; deinde et ipsis iudicibus iudicandi et ceteris civibus vivendi rationes perturbatum iri, si semel ab legibus recessum sit; nam et iudices neque, quid sequantur, habituros, si ab eo, quod scriptum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
acõm. De inde eius rei qua deq̃rit. cu
eodem quo ꝯstet collacõm eiusmodi
illud neget. ꝙ aut equus. aut eod̃
sit ingen̾e. Dem̃ idcuto de hac re nͥl
ẽẽ scͥpͥtum. ꝙ cum de illa ẽẽt scͥptum
de hac isqui stribebat dubitaturum
nenunem arbitͣtus sit. pꝰea młtis in
equitas rei demr̃anda ẽ. ut in iuricli¬
Ontra ã qui dicet siłitudinem in fir¬
mare debebit. & faciet si denim̃bit a

Expanded text:
m; deinde eius rei, qua de quaeratur, cum eo, de quo constet, collationem eiusmodi,illud neget, quod aut aequius aut eodem sit in genere; deinde idcirco de hac re nihil esse scriptum, quod, cum de illa esset scriptum, de hac is, qui scribebat, dubita- turum neminem arbitratus sit; postea multis in aequitas rei demon- stranda est, ut in iuridiutem qui dicet, similitudinem infirmare de- bebit; quod faciet, si demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
tus uorato. Alexandrum qui ap̃ phe¬
rio ĩ thesa lia tyraunidẽ acuparat
uxor sua cui nom̃ thebe fuit noctu ẽ
simul cubaret acidit. ħ filiũ suũ q̃m
ex tyrãno hẽbat sͥ inp̾mi loco depos¬
cit. Sũt qui ex lege occidi puͣm dicãt

Expanded text:
tus necato. Alexan- drum, qui apud Pheraeos in Thessalia tyrannidem occu- parat, uxor sua, cui Thebe nomen fuit, noctu, cum si- mul cubaret, occidit. haec filium suum, quem ex ty- ranno habebat, sibi in praemii loco deposcit. sunt qui ex lege occidi puerum dicant
Abbreviated transcription (Latin):
sus dr̃e siti dicitũm. si nentrũ neget.
⁊ oͣc tñ dicat. nͥl ẽe quo hoĩem inpudẽ¬
cõrem quisqͣm se insurum arbitret᷑.
stm adu̾sarii ꝯfligendo. atq int̾clũ
indicem dubitare oꝑt̾e. si aut siͥptũ
sit obsture. aut neget aͥd adu̾sarius.
siteat᷑. Cum uidices legi ꝑere. ñ in t̾p̾

Expanded text:
esiturum. si neu- trum neget et contra tamen dicat: nihil esse quo hominem inpudentiorem quisquam se visurum arbi- tretufactum adversarii confligendo atque interdum iudicem dubitare oportere, si aut scriptum sit obscure aut neget aliquid adversarius; fiteatur, tum iudicem legi parere, non in
Abbreviated transcription (Latin):
tunari.Drinde qͣ insm̃a sipͥtor fu̾it.
ex cet̾is eiꝰ scͥtis. ⁊ fc̾is. dictis. aĩs atq
uita eiꝰ si.i oꝑtebiti ⁊ cam ip̃am sipͥ¬
re. si quid aut ad id appositum sit qd̾
gat adu̾setu : Nam facile qd u̾ siłe gͭ

Expanded text:
iptor fuerit, ex ceteris eius scriptis et ex factis, dic- tis, animo atque vita eius sumi oportebit et eam ipsam scripre, si quid aut ad id appositum sit, quod egat, adversetur. nam facile, quid veri simile
Abbreviated transcription (Latin):
cuniarũ inp̾miũ postulat᷑. in qͦ utrũ
copia sit agri.uectigatium. petume
an pemria sit conside̾tur. Loci cc̃s.
cuma rõcinari sordidum ẽ. cum de
gr̃a refe̾nda delib̾etur.⁊ se ñ p̾cium ꝓ¬

Expanded text:
postulatur; in quo, utrum copiane sit agri, vectigalium, pecuniae an penuria, conside- ratur. Loci communes: cunia ratiocinari sordidum esse, cum de gratia referunda deliberetur; et, se pretium
Abbreviated transcription (Latin):
Unc dehiis controu̾siis to u̾santur.
in stpͥto u̾satur controu̾sia cum ex
scͥcõnis rõne aliquid dubii nascit᷑
cat ad hũc mod̾. Pr̾fam̃. cum filiũ suũ¬
centum uyori sue slc legauit. ħ̾rs m̃s
uxori ia et uasoꝵ argũteoꝵ pondo cen
tum q̃ uolet dato post mortẽ eiꝰ uosa
magnifica. ⁊ p̾cõse celat potit a filio
mr̃. Ille ste q̃ ip̃ẽ uellet debẽdicit  ̃¬

Expanded text:
nunc de iis controversiis, quae In scripto versatur controversia, cum ex scriptio- nis ratione aliquid dubii nascitur. cat, ad ndo uxori suae sic legavit: heres meus uxori meae vasorum argenteorum pondo cen- tum, quae volet, dato. post mortem eius vasa ma- gnifica et pretiose caelata petit a filio mater. ille se, quae ipse vellet, debere dicit. p
Abbreviated transcription (Latin):
chi filius genitus unꝰ płes ue is mi¬
ch ihres esto. deĩ q̃ assolent. pꝰea si
flius aña moritur qͣm intutelam
natus nõ ẽ amibigunt agnati cum
eo qui ẽ hrꝯ.si filus añqͣm urtutelã

Expanded text:
hi filius genitur unus pluresve, is mihi heres esto. deinde quae assolent. postea: si filius ante moritur, quam in tutelam natus non est. ambigunt adgnati cum eo, qui est heres, si filius ante, quam in tutelam
Abbreviated transcription (Latin):
aut p̾ea odium ẽẽ acre susceptũ. aut
illa oĩa maleficiis ẽẽ deleta. aut le¬
uiora bñficia qm ialeficia. aut cũ
bñficiis honꝙ hĩtus sit ꝓu alefituis
penam sumi oꝑt̾e. Deinde turpe eẽ. aut
inutile ignosti. Deinde de quo ut põt¬
tas ẽc̃t sepe oꝑt̾uit. ĩ eum põttate nõ
uti sĩmã eẽ stultitiam. ⁊ oogitare oꝑ¬

Expanded text:
aut postea odium esse acre susceptum, aut illa omnia maleficiis esse deleta, aut leviora beneficia quam male- ficia, aut, cum beneficiis honos habitus sit, pro male- ficio poenam sumi oportere. deinde turpe esse aut inutile ignosci. deinde, de quo ut potestas esset saepe optarint, in eum  ob potestatem non uti summam esse stultitiam; cogitare op
Abbreviated transcription (Latin):
facuem dẽ. ⁊ in cõi nͥl in eẽ. Ac dili¬
gent᷑ illud qͦ aitend̾e oꝑtebit. nũ a¬
mus Nem̃ si in lege erit ex ambig¬
uo controu̾siꝗ dare oꝑam oꝑtebit.
Ut de eoꝙ adu̾sarius intelligat a¬
lia in lege cautum ẽẽ doeat᷑. ꝑ młsũ¬

Expanded text:
il inesse. ac diligenter illud quoque adtendere oportebit, num imus. deinde si in lege erit ex amb- iguo controversia, dare operam oportebit, ut de eo, quod adversarius intellegat, alia in re lege cautum esse doceatur. permu
Abbreviated transcription (Latin):
ea ꝙ alt̾a pupilli erat iam adũticia cuiꝰ
hrs nõ illo intemꝑe in testõ quisqͣm stͥptꝰ
erat. si quid pupillo accidiss. Et de alt̾a
pr̃is ⁊̃ mĩc mortui uoluntas płimũ ua¬
lebat. q̃ mortuo pupillo suis hrdib ꝯce¬
debat. Iudicacõ ẽ. Una nepeciua fu̾it.
aut si hac usi erut infumacõne possep¬
lures eẽ h̾rdes pecume uiuiꝰ dissiłibus de

Expanded text:
 altera pupilli iam erat adventicia, cuius heres non illo in testamento quisquam scriptus erat, si quid pupillo accidisset; et de altera patris etiamnunc mortui vo- luntas plurimum valebat, quae iam mortuo pupillo suis heredibus concedebat. iudicatio est: unane pe- cunia fuerit; aut, si hac erunt usi infirmatione: posse plures esse unius heredes pecuniae dissimilibus de
Abbreviated transcription (Latin):
redẽptor ad fec̾it. Qua ĩ re scudio eius ib¬
ita fln. uris obstet̾it magnitudo sup¬
plicõ ne dignꝰ est. Ncc̃itudo a̾ infert᷑ cum
uiqͣdã reus id ꝙ fet̾it. fecisse defenditur.
ħ mõ. lex ẽ ap̃ thodig.ut si qua rostra¬
ta in portu nauis dep̾hñsa sit publice¬
tur. Cummagna ini alto tempestas es¬
set .iiii. uñtoꝵ ĩuitis riautis in rhodioꝵ
portũ nauimi coegit. o uestornaui po¬
puli uocat. Nauis dñs negat publicari¬

Expanded text:
redemptor aliquid fecerit, qua in re studio eius subita fluminis obstiterit magnitudo, supplicio dignusne sit? Necessitudo autem infertur, cum vi quadam reus id, quod fecerit, fecisse defenditur, hoc modo: lex est apud Rhodios, ut, si qua rostrata in portu navis depre- hensa sit, publicetur. cum magna in alto tempestas esset, vis ventorum invitis nautis in Rhodiorum por- tum navem coe+git. quaestor navem populi vocat, na- vis dominus negat opor
Abbreviated transcription (Latin):
in bñficia. ĩ hoĩe. In p̾mui genꝰ. Iu fa¬
facilia. an difficilia singłia sint. an
uulgaria. an uͣa. an falsa. q̃ dam ex¬
lent op itulari. aut si cum spẽs deẜiuis¬
raodi cã. si eo consilio fecit oĩa utħ ꝯ
fic̾e posset. Ex dãu siñ fortuna s in¬
dusria fcm̃ uidebitur. aut si induste
aut laboris ꝯsũpẜuit. ⁊ siquid aliqñ
tãl feu̾t. Num alienum laboris. aut
⁊ orum honitatis p̾mium qͥ postulit.

Expanded text:
in beneficia, in hominem, in praemii genus, in fafacilia an difficilia, singu- laria sint an vulgaria, vera an falsa quadam exlent opi- tulari, si tum, cum spes deseruismmodi causa, si eo consilio fecit omnia, ut hoc conficere posset; ex casu, si non fortuna, sed indu- stria factum videbitur aut si industriae aut laboris insumpserit; ecquid aliquando tale fecerit; num alieni laboris aut deorum bonitatis praemium sibi postu
Abbreviated transcription (Latin):
deri. ⁊ t̾tius si existant qͥ ap̃ maiores
nr̃os ob eg̾giam uͥtutem tali honore
dignati sunt. Nonne de sua gła cum
pari p̾mio tales hoĩes affici uideãt
delibari putent. Et eoꝵ enum̃acio
q̃ p̾mio affecti q̃. cum suis fcĩs ꝯtẽcio.
Deinde oet̾os auͥtutis studie repulsu
rum iri. si ip̃e p̾mio nõ ũt affectus.

Expanded text:
videri; et tertius: si exsistant, qui apud maiores nostros ob egregiam virtutem tali ho- nore dignati sunt, nonne de sua gloria, cum pari prae- mio tales homines affici videant, delibari putent? et eorum enumeratqui praemio affecti sunt, cum suis factis contentio. deinde ceteros a virtutis studio repul- sum
Abbreviated transcription (Latin):
titi ẽẽnt. Q do̾ qui ib cẽt se intuiũ ĩ no¬
latires. Caũ erat in eo portu fanũ dia¬
ne eiꝰ cui uitulum ĩmolare ñ licẽdat.
Imp̾dentes legis cum exissent urtri tũ
ĩnio lau̾nt. Acõantur. intentõ ẽ u. tu¬
lum ĩ molastis eo d̾o̾cui ñ licebit. Depł
plicõ dignꝰ. Caus ã infe̾tur ĩ couess oc̃
cum demr̃abitur aliqͣ fortun c uis uolũ¬
tatiobsatisse. ut inhac. cum lacedemo¬
niis lex eẽt. ut hostias hiis qͥ redem erat.¬

Expanded text:
titi essent, ei deo, qui ibi esset, se vitulum immolaturos. casu erat in eo portu fanum Dianae eius, cui vitulum immolare non licebat. in- prudentes legis, cum exissent, vitulum immolaverunt. accusantur. intentio est: vitulum immolastis ei deo, cui non licebat. depplicio dignus? Casus autem inferetur in concessionem, cum demon- stratur aliqua fortunae vis voluntati obstitisse, ut in hac: cum Lacedaemoniis lex esset, ut, hostias nisi ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
possis uti dep̾cacõne. uti tñ ad hunc
suo temꝑe młtoꝵ suoꝵ recte fcõꝵ cã
uni delicto ut ignost̾etis postularet.
tara dignum ur̃a mansuetudine qͣm
uirtute hꝰ eẽt iudices an ob̾ hãcrem
ħ pꝰtulante impetͣri. De ide aug̾e bñ¬
ficia licebit. ⁊ uidices ꝑ locum cõẽm
ad ignostendi uoluntatẽ deducetur.
Qrͣ ħ genus qmqͣm inuidiciis ñ u̾set᷑
da ñ mĩqͣm ẽ ei in senatu.⁊ in ꝯsilio
sepe oĩ ingen̾e tcͣtanda in id qͦ p̾cep¬
ta ponemus. Nam ĩ senatu ⁊ ĩ ꝯsilio
de siphace du delib̾atum ẽ.⁊ deqnͥto¬
mnitorio pullo. ap̃ luciũ opunũ
⁊ eiꝰ ꝯsilium diu ductum ẽ. ⁊ mag̾ in
ħ ꝗ dem ignostencli qͣm oegnostendi
postul acõ ualuit. Nam sꝑ aĩo bono
dep̾cacõnis ꝑtes ad iung̾et. Oꝑtebit gͥ
eum qͥ sͥ ut ignostatur postulabit.
ꝯmemorare si qͣ sua pot̾it bñficia. ⁊

Expanded text:
non uti deprecatione, uti tamen, ad hunc suo tempore multorum suorum recte factorum causa uni delicto ut ignosce- retis postularet, tamen dignum vestra mansuetudine, dignum virtute huius esset, iudices, a vobis hanc rem hoc postulante impetrari. deinde augere beneficia licebit et iudices per locum communem ad ignoscendi voluntatem ducere. qda nonnumquam est et in senatu aut in consilio saepe omni in genere tractanda, in id quoque praecepta ponemus. nam in senatu aut in consilio de Syphace diu deliberatum est, et de Q. Numitorio Pullo apud L. Opimium et eius consilium diu dictum est, et magis in hoc qui- dem ignoscendi quam cognoscendi postulatio valuit. nam semper animo bono deprecationis partes ad- iungeret. Oportebit igitur eum, qui sibi ut ignoscatur, postu- labit, commemorare, si qua sua poterit beneficia et,
Abbreviated transcription (Latin):
siderabit tũ il.i ip̃i ĩmedium ꝯ ẜuati lo¬
ci poedent. deꝗbr añ dcr̃a esti ⁊ tũ ex sin¬
gulis. tũ ꝯuinctis ex argum̃ta c̾ta nas
q̃re ad succãe ꝯmod̾ debebit. Nam ⁊ ex
q̃one suspicõnes.⁊ extestĩo. ⁊ ex rumore
duci oꝑtebit. Qrͣ nob̾ ⁊ hii unr errare ꝗ ħ¬

Expanded text:
medium coacervati loci procedent, de quibus ante dictum est; et tum ex singulis, tum ex coniunctis argumenta certa nascquere ad suae causae commodum debebit. nam et ex quae- stione suspiciones et ex testimonio et ex rumore duci oportebit. Quare nobis et ii videntur errare,
Abbreviated transcription (Latin):
t̃clitur. Nam in hiis om̃ib pͥmũ si
quid res ip̃a dabit facultatis ꝯiectu¬
ram indua ab acc̾atore oꝑtebit. Ut
aut imprudencie. ⁊ exͫ ad eam diffõ
nem adung̾e̾. in quib ĩ prudencia
tuisse uideatur: aut caꝰ. aut nccitudo¬
eiꝰ nõ ignorabile. nõ fortuitum. nõ
aut illud fecisset. ac nͨ sic feciss p̃ca

Expanded text:
traditur. nam in his omnibus primum, si quid res ipsa dabit facultatis, coniecturam induci ab accusatore oportebit, ut aut inprudentiae et exempla ad eam defini- tionem adiungere, in quibus inprudentia fuisse videatur aut casus aut necessitudoius non ignorabile, non fortuitum, non aut illud fe- cisset, aut, nisi fecisset, pra
Abbreviated transcription (Latin):
implificacõm redarguentẽ demñare
quid uis ꝑpeti mori demq sanus fu¬
re. atq tum exhiis locis dequib m̃e.¬
gociali ꝑte dc̃m ẽ uitis. ⁊ equitatis ua¬
turam oꝑtebit querere ⁊ q̃ in absolũ¬
taniridiciali ꝑ se ħ ip̃m a reb oĩb

Expanded text:
inplicationem redarguentem demonstrare quid- vis perpeti, mori denique satius fure. atque tum ex iis locis, de quibus in negotiali parte dictum est, iuris et aequitatis naturam oportebit quaerere et quasi in absoluta iuridic
Abbreviated transcription (Latin):
noru ꝙ accator qͦ sepe ex remocõne
cͥminacõm ꝯficitiut siqͥ eũ accuset qui
cum p̾tor ẽẽt in expelicõne ad amia
ppłm necaret cũ ꝯsules adẽent. Nam ut
fcm̃ remouñdo hac iparc̃e ꝯfirmat ac¬
exͥs. signis. rõcinando. ꝗd cuiꝰq officii.
iuris. põit̃atis. sitr q̃ri oꝑtebit. ⁊ fu̾it ne
ei quode agit᷑. id uiris. officii. põtatis.
attͥbutum. nͨ ne: Locis a̾ cc̃es exip̃a re

Expanded text:
od accusator quoque saepe ex remo- tione criminationem conficit, ut si quis eum accuset, qui, cum praetor esset, in expeditionem ad arma populum vocarit, cum consules essent. nam ut factum remo- vendo hac ipsa ratione confirmat acplis, signis, ratiocinando, quid cuiusque officii, iuris, potestatis sit, quaeri opor- tebit et fueritne ei, quo de agetur, id iuris, officii, potestatis attributum necne. Locos autem communes ex ipsa re,
Abbreviated transcription (Latin):
eius in q̃m ꝓfẽt cͥmen. culpam ⁊ audaci¬
am ⁊ qͣm iax̃ ꝑ in dignacõm si res feret.
uicta cum q̃oe añ cculos ponendo. Pca
ꝓm̃itus. ⁊ suũ supplicium cũ illiꝰ iniuria
ꝯfe̾ndo. Deiide oꝑtebit eꝙ loco qui
ita erunt ab acc᷑atore tractati. ut refel

Expanded text:
eius, in quem referet crimen, culpam et audaciam et quam maxime per indignationem, si res feret, iuncta con- questione ante oculos ponendo; postea promeritum, et suum supplicium cum illius iniuria conferendo. deinde oportebit eos locos, qui ita erunt ab accusatore trac- tati, ut refell
Abbreviated transcription (Latin):
Eĩtus ã tũ fallit cũ alit̾ accidit. atq
catur alium acidisse. ac si uolu̾it. ꝙ
aut siłitudine. aut suspicõe. aut demõ¬
stracõne falsa deceptꝰ sit. aut eũ necas
quo aĩo ꝗd quis faciat. ñ qͦ cãn utatur
ris. si demr̃are pot̾it alii nẽi tãm fuisse
fatũdi. S cd̾arium si tantam. aut tam
ydoneam nemini. Sin fuisse aliis qͦ cã
faciendi uidebr᷑. aut põtas defuisse ali¬
is demrãnda ẽ. aut facultas. aut uolũ¬
tas. poĩtas si aut nestisse. aut ñ affus¬
se. aut confic̾e aͥd ñ potuisse dicet᷑. Fa¬
cultas si rõ adiutores. ad ium̃ta. cet̾aq
q̃ ad rẽ ꝑtinebunt defuisse alicui demõ¬
strabunt᷑. uoluntas si aĩus a talibus
sor ã ex ccͣrio pͥmũ ĩpulsiẽm. aut nłłam
fuisse dicet. aut si fuisse ꝯcedet. extenu¬
abit. ⁊ ꝑuulam qnͣdam fuisse demr̃abit.
docebit. quo erit in loco demr̃an d̾ q̃ ius
reus ꝯmusisse dicetur. ĩ quo. ⁊ exͣ. ⁊ siłi¬

Expanded text:
tus autem tum fallit, cum aliter accidit, atque catur alium occidisse ac voluerit, quod aut similitudine aut suspicione aut demonstratione falsa deceptus sit; aut eum necassquo animo quid quisque faciat, non quo casu utatur,ris, si de- monstrare poterit alii nemini causam fuisse faciendi; secundarium, si tantam aut tam idoneam nemini. sin fuisse aliis quoque causa faciendi videbitur, aut po- testas defuisse aliis demonstranda est aut facultas aut voluntas. potestas, si aut nescisse aut non adfuisse aut conficere aliquid non potuisse dicentur. facultas, si ratio, adiutores, adiumenta ceteraque, quae ad rem pertinebunt, defuisse alicui demonstrabuntur. volun- tas, si animus a talibus sor autem ex contrario primum inpulsionem aut nullam fuisse dicet aut, si fuisse concedet, extenuabit et parvulam quandam fuisse demonstrabit docebit. quo erit in loco demonstrandum, quareus commisisse dicetur; in quo et exempla et simi
Abbreviated transcription (Latin):
sororem occidisti. Depulsio ẽ. Iure cin
enĩ hostium mortẽ lugebat. frum
dempnatam necari oꝑ tuit exqͦ uidi¬
neglig̾et. hostium lugẽt. fr̾is.⁊ p .R.¬
uictoriam ñ gaud̾et. o ꝑt̾i̾t ue eam
a fte indempnatã necari: ħ in gen̾e
constõm illum inq̃m crimen tñffert᷑

Expanded text:
sororem occidisti. depulsio est: iure occsororem occidisti. depulsio est: iure occ: illa enim hostium mortem lugebat, fratrdamnatam necari non oportuit. ex quo iudineglegeret, hostium lugeret, fratris ictoria non gauderet, oportueritne eam a fratre indamnatam necari? Hoc in genere constitutionem illum, in quem crimen transferetur,