comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
echos soditiosos constat fuisse nobiles eñ gñe. Nanq porcor¬
neliam nepotes scipionis africani fuerunt. Inde iuue¬
nalis. Tolle tuũ precor hannibalem uictiumq siphacem:
ergo scipiones dicit per gracchi genus. Duo aũt fuerut.
maior africanus: ae inylianus minor: qui obsidioue cor¬
thaginis ad italia rouocauit hannibalem: scipiadas hige¬
mini fratres fuerunt: qui cum forcissene dimicarent
in hispania apud carthaginẽ nouam. quoe spartaria di¬
offerentibus romanos nõ aurum hr̃o uelle: sed autum
habentibus imperare. serraue sorontem: Attilius quidam se¬
nator fuit: qui quom agrũ suũ colorg. e uocatus propter
uirtutẽ meruit dictaturam: Serranus aũt a serendo di
uestram trahitis narrationẽ: aut certe fessum tristem. ut
ter fessus ualle resedit. scilieg propter eorum mortẽ: Nam
trecenti s sex fuerunt de familia una: qui coniurati cũ¬
seruis & clientibus suis contra ueientes dimicauerumt.¬
& insidiis apud cremaram fluuium interempti sunt. Unu

Expanded text:
cchos seditiosos constat fuisse, nobiles tamen genere: namque per Corneliam nepotes Scipionis Africani fuerunt, unde Iuvenalis ad eam "tolle tuum precor Hannibalem victumque Syphacem" . ergo Scipiones dicit per 'Gracchi genus'. duo autem fuerunt: maior Africanus, Aemithaginis ab Italia revocavit Hannibalem. SCIPIADAS hi gemini fratres fuerunt. Qui cum fortissime dimicarent in Hispania apud Carthaginem Novam, quae Spartaria diofferentibus, Romanos non aurum habere velle, sed aurum habentibus imperare. serrane serentem Atilius quidam senator fuit, qui cum agrum suum coleret, evocatus propter virtutem meruit dictaturam. Serranus autem a serendo dicvestram trahitis narrationem? aut certe 'fessum' tristem — ut "ter fessus valle resedit" — scilicet propter eorum mortem: nam trecenti sseruis et clientibus suis contra Vihientes dimicarent, insidiis apud Cremeram fluuium interempti sunt. Vnus
Abbreviated transcription (Latin):
inse rouoluit necesse est. aut accinta est instruator ad
uerbera sellitet .i. nocentes flagello quatit ipsa praeparata
agmina sacua sororum: aut impetus ut dedao harpris
dixit aut serpentum agmina. quos pro conus habent
an acternum suplicium. ꝙ est sequutus ordenoi uuis
antiquium. dam post habitain quaestionem ad Tullianãs
adultimum supplicium mittebarit. Nii hoc a poeta ditum
uolunt ut illa loquente intelliganius portom patestactã
unt inio ut fullo imos ut nepos ines ut hospes femini¬
naeꝵse non faciunt. Que aũit inuenimus usipata sunt:
uinde q dissimilia. Nam custos. custodia facit. Q uepossue
cernis hanc q̃ saeua sit ꝙ intus aliae: atris imianis
fuiso dicunt q nõ procedit. Nam cam it inadita leeruius
inferorum ut ac bellua lernae. Quain alii tria uoluit
habuisse capita. Alii nouem. ut simonides dicit quinqua
einta. tartarus uel quia omnia illio turbata sunt

Expanded text:
in se revolvat necesse est; aut ‘accincta’ est instructa, ad in se revolvat necesse est; aut ‘accincta’ est instructa, ad verbera scilicet, id est nocentes flagello quatit ipsa praeparata. AGMINA SAEVA SORORVM aut impetus, ut de Harpyiis dixit; aut serpentum agmina, quos pro comis habent. um supplicium. et est secutus ordinem iuris antiqui: nam post habitam quaestionem in Tullianum ad ultimum supplicium mittebantur. alii hoc a poeta dictum volunt, ut illa loquente intellegamus portam esse patefactam; 'o' exeunt ut 'fullo', in 'os' ut 'nepos', in 'es' ut 'hospes', feminina ex se non faciunt. quae autem invenimus usurpata sunt, unde et dissimilia: nam 'custos' 'cucernis hanc quam saeva sit? Est intus alia «inmanis atris volunt, quod non procedit; nam eam in aditu legimus inferorum ubi dixit «ac belva Lernae». Quam alii tria volunt habuisse capita, alii novem, Simonides quinquaginta dicit. TARTARVS vel quia omnia illic turbata sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
llage ergo est: scelerum facies: speties. ut supra. uisa maris
aeneam uoluisse ꝗdem ingredi. sed qi pium prohibitum:
insistere limen: insisto illam rem dicinius: non illi rei. quod
qui dicunt: decipiunt propter insto illi rei. Sed me: quia
occurrebat: inide ipsa coguouisti: poenas deum docuit. aut
quas dii nocentibus statuerunt. aũt Titanum. quos legis
deos qi exterra progonitos aut reuera. dicit poenas deorũ
fertur nanq ab orpheo ꝗͥ dii peierantes per stygem palii¬
dem nouem millibus anorum puniunt  in tartaro : uñ
att status & styx periuria diuum arguit. xhada mamti
hu q minos & aeacus filii iouis ꝙ europae fuerunt: qui
postea facti sunt apud inferos iudices eorum iustitiae fimo¬
subigit ꝙ fatori. compellit ad confessionem. furto lactatus
sams lafebra non ualde profutura. quippe que fueretopu¬
idemus quia qui longo flagello utitux ut is post egietun

Expanded text:
llage ergo est. SCELERVM FACIES species, ut supra «visa maris llage ergo est. SCELERVM FACIES species, ut supra «visa maris Aenean voluisse quidem ingredi, sed quasi pium prohibitum. INSISTERE LIMEN ‘insisto illam rem’ dicimus, non ‘illi rei’: nam quod qui dicunt decipiuntur propter ‘insto illi rei’. SED ME quia occurrebat: unde ipsa cognovisti? DEVM POENAS DOCVIT aut quas dii nocentibus statuerunt; aut Titanum, quos legimus deos ex Terra progenitos; aut re vera dicit poenas deorum. Fertur namque ab Orpheo quod dii peierantes per Stygem paludem novem milibus annorum spatio puniuntur in Tartaro. Vnde ait Statius «et Styx periuria divum arguit». RHADAMANTHVS Rhadamanthus, Minos, Aeacus filii Iovis et Europae fuerunt: qui postea facti sunt apud inferos iudices. SVBIGITQVE FATERI conpellit ad confessionem. FVRTO LAETATVS INANI latebra non valde profutura, quippe quae fuerat puvidemus, quia qui longo flagello utitur ut id post ictum
Abbreviated transcription (Latin):
.s. comparatione: quia ait sup̃. An quae te fortuna fatipat.¬
ut tristes sine sole domos. aut certe i decus. ꝑ fatis utere
moenialatauidet: tartarum dicit: quem uult eo car¬
cerem inferorum: Qđ aũt ait. lata nocentũ expermiit
multitudinem: triꝑlici circundata uiuro: ualde muni¬
ingens. distinctione etcludendum est uicium de duobus
epithetis. solido q adamante: lapis est durissimus & tantae
soliditatis. ut nec ferro possit infringi. unde
nulla uirũ. uirum non adsexum rectulit: sed ad uirtu¬
tem: hoc est uirorum fortium: ut cicero. uirum ros
illa quaerebat: quom de uiro forti diceret: per hoc
aũt ostendit. nullum de tartaro ad superos posse romę.¬
ait. Pigrae aure eius impediebant uolatum. de illo .N.
locos miulti quaetunt. Quis tantus plangor ad auras. ⁊
pollio dicit aeneae & sibyliae quas secum traxeraut illi
quom constet ee̾ ẽt illic auras hic exandiri: eraudie¬

Expanded text:
scilicet conparatione, quia ait supra «an quae te fortuna fatiscilicet conparatione, quia ait supra «an quae te fortuna fatiut tristes sine sole domos, loca turbida adires?" aut certe 'i decus, et fatis utere 549 Moenia lata videt Tartarum dicit, quem vult esse carcerem inferorum. quod autem ait 'lata', nocentum exprimit multitudinem. triplici muro valde muniingens distinctione excludendum est vitium de duobus epithetis. solidoque adamante lapis est durissimus et tantae soliditatis, ut nec ferro possit infringi. quem la virum 'virum' non ad sexum retulit, sed ad virtutem, hoc est virorum fortium, ut Cicero "virum res illa quaerebat" , cum de viro forti diceret. per hoc autem ostendit nullum de Tartaro ad superos posse remeait: pigrae aurae eius inpediebant volatum. De illo enim loco multi quaerunt «quis tantus clangor ad auras?». Et Pollio dicit Aeneae et Sibyllae, quas illi secum traxerant, cum constet esse etiam illic auras. EXAVDIRI exaudie
Abbreviated transcription (Latin):
expleboiniuuam. Nlam ait ennius. nauibus explebant
se se terrasq replebant. Q nem caper sequutus quemi
de praepositigne ex tractaret hoc exemnium positond¬
nsus eego est inimiam uestrum miĩm. ꝙ reddar tenebris
Nam crrca ueneam & sibyllam. aliquid lucis fuise in¬
telliimus. quippe circa uiuos. Unde paulopostl esto
osse uimbrarum scilicet a quibus excosserati mum du
gationi. ꝓ in corpus recur̃am. ut hoc sit. reddarq tenebris
Hamlegimus. clausas tonebris ⁊ carcere cacco ut sit sensus
irasceris mihi qi homo. non ne ẜ ego. homo futurus sum :
alii dicunt cur irasceris. in his locis sum. ꝗ̃diu uitae per
uim ereptae. expleam tempus post tenebris .i in cis sedib
reddar. Sed haec omnia congrua loco non ee manifestiuñ
est: Non enim ĩtelligere possimiuis: sibylla aliua uolente
.s. ut abscederet. ad alia deiphobum respondisse: i. deciis i
nr̃m. aut i. o decus nr̃m. utere melioribus satis: inferorũ

Expanded text:
est minuam; nam ait Ennius «navibus explebant sese terrasque replebant», quem Caper secutus cum de praepositione ‘ex’ tractaret, hoc exemplum posuit. Sensus ergo est: minuam vestrum numerum et reddar tenebris. Nam circa Aenean et Sibyllam aliquid lucis fuisse intellegimus, quippe circa vivos: unde paulo post «respesse, umbrarum scilicet a quibus discesserat numerumgationi et in corpus recurram, ut hoc sit ‘reddarque tenebris; nam legimus «clausae tenebris et carcere caeco», ut sit sensus: irasceris mihi quasi homo, nonne et ego homo futurus sum? Alii dicunt: cur irasceris? In locis his sum quamdiu vitae per vim ereptae expleam tempus, post ‘tenebris’, id est meis sedibus, reddar. Sed haec omnia congrua loco non esse manifestum est: non enim intellegere possumus Sibylla aliud volente, scilicet ut abscederet, Deiphobum ad aliud respondisse. I DECVS I NOSTRVM aut ‘i, o decus nostrum, utere melioribus fatis’, inferorum
Abbreviated transcription (Latin):
frequenter dientes uult aũt ĩtelligi pracuaricatores.
qui patroni sunt clientũ: quos nunc susceptos uocamus: nec
bus haec enim fuerat apud maiores. donandi iõ. non pro¬
fusa passim. tam hos est uelle inaniter perde. Inde escers ait
alibris leguin. Stipom prohiboo : Nam auget superstitignen
eshaurit donios digniss igiture largiendum est unde cratius
si reueras caesi: Salustium quem nulo deprchensiun sus seeu
habitu nerterauit in adultorio suae uxorslblice seallier

Expanded text:
frequenter clientes. vult autem intellegi praevaricatores, frequenter clientes. vult autem intellegi praevaricatores, qui patroni sunt clientium, quos nunc susceptos vocamus. Ad vbus. haec enim fuerat apud maiores donandi ratio, non profusa passim: nam hoc est velle inaniter perdere. unde Cicero ait in libris legum "stipem prohibeo: nam auget superstitionem et exhaurit domos" . dignis igitur largiendum est, unde Horatius si re vera 'caesi', Sallustium, quem Milo deprehensum sub servi habitu verberavit in adulterio suae uxoris, filiae Sullae.
Abbreviated transcription (Latin):
per hoc aũt auari¬
tia significatur. ut ẽt oratius.ẜ uid rides: nutato nomino
de te fabula naeratur. genialibus ueluti genialibus Nam geni¬
ales proprie sut qui sternunt᷑ puellis inibentibus : dicti c̃ge¬
ut abstineant. quibus inuisi fratres haeo quidem constat
polynicem significare uideatur. Bene aũt dicendo ĩuisi:
parens. item qđ leuius est dixit. parricidii comparations
possumus aũt oedipum accipere. Laii extintorem pris¬
sui. aut fraus inuexa dienti ex lege xii. tabularum uenit :
in quibus scriptum est. Patronus si dienti fraudem fecerit
sacer esto. Si enim clientes. qi colentes sunt: pateo nis qĩ patees
tantidem est clientem. E quaritum filiũ fulle᷑. ꝙ hoc pose
fieri ex oratis dictis intelliginus qui quom loqueretue de
auaris potentibus ait de uicino diente. pellitur paternos
insinu ferens deos. Orbano tñ hoc displicet. ꝙ dicit rarum
hoc ẽẽ. magisq contrarium: quoni magis patconos decipiant

Expanded text:
per haec autem avaritia significatur, ut etiam Horatius "quid rides? mutato nomine de te fabula narratur" . genialibus veluti genialibus: nam geniales proprie sunt qui sternuntur puellis nubentibus, dicti a geut abstineant. Ad v. 608 Invisi fratres haec quidem constat Polynicen significare videatur. bene autem dicendo 'invisiparens item quod levius est dixit parricidii comparatione. possumus autem Oedipum accipere, extinctorem Lai. aut fraus innexa clienti ex lege XII tabularum venit, in quibus scriptum est "patronus si clienti fraudem fecerit, sacer esto" : si enim clientes quasi colentes sunt, patroni quasi patres, tantundem est clientem, quantum filium fallere. et hoc posse fieri ex Horatii dictis intellegimus, qui cum loqueretur de avaris potentibus, ait de vicino cliente "pellitur paternos in sinu ferens deos" . Urbano tamen hoc displicet et dicit rarum esse hoc magisque contrarium, cum magis patronos decipiant
Abbreviated transcription (Latin):
cum in unam concesserit partem duae q̃i tartarum faci-¬
uit. Una a qua discessit:  alterai ad quam uumꝗ̃ acce¬
dit. Quod melius spaeras indicat ratio. hoc aũt dicit. Tarta.¬
rus ipse bis tm̃ inpraeceps patet: ꝑ tondit subumbras. ꝗ̃tus
est suspectus. idest altitudo ad olympum aethereum: sic ꝑ¬
saturnum genuit. gigantes põa contra iouem: ꝗ fuerunt
fabulae Titaues abirata contra deos terra. in eius ultionẽ¬
ab ultione: de his aũt sol abstinuisse naratur ad iniuria
numinum: unde & coelum meruit: aloidas geminos
Aloius iphimediam uxorera habuit: quas comp̃ssa a nep¬
tuno duos peperit. otum. & ephialtem qui digitis nouez
per singulos miensos crescebant: freti itaq altitudine
coelum uoluere subuerte sed confixi funt dianȩ ꝑ apo
apollinis fagite telis. Aloidas aũt sic dixit. ut de herculae :¬

Expanded text:
cum in unam concesserit partem, duae quasi Tartarum faciunt: una, a qua discessit, et altera, ad quam numquam accedit: quod melius sphaerae indicat ratio. hoc autem dicit: Tartarus ipse bis tantum in praeceps patet et tendit sub umbras, quantus est suspectus, id est altitudo, ad Olympum aetherium. Saturnum genuit, Gigantas postea contra Iovem. et ferunt fabulae Titaab ultione. De his autem solus Sol abstinuisse narratur ab iniuria numinum, unde et caelum meruit. ALOIDAS GEMINOS Aloeus Iphimediam uxorem habuit, quae conpressa a Neptuno duos peperit, Otum et Ephialten, qui digitis novem per singulos menses crescebant. Freti itaque altitudine caelum volverunt subvertere, sed confixi sunt Dianae et Apollinis telis. Aloidas autem sic dixit, sicut de Hercule
Abbreviated transcription (Latin):
deant riresus in corpora. Sane sciendum quia cum terrami di¬
cimis haec ops facit. Si nympham dicimus hacc opis. si diuitias
fluminibus sedibus ossa quaerunt: id est priusꝗ corpus in na¬
reputans: cum animo per tractans. sortem animo miseratus
iniquam. iniqua enim sors est puniri propter alterius ne¬
eligentiam. neo enim quis oulpa sua card sepulero bene nũt
animo quasi re pręsago. ut alibi praesaga mali mens: ipse
enim insepultus iacebit ut mediaq inhumatus arena : Do¬

Expanded text:
deat rursus in corpora. sane sciendum quia, cum terram dideat rursus in corpora. sane sciendum quia, cum terram dicimus, haec ops facit; si nympham dicamus, haec Opis; si divitias, Ad v. 328 Sedibus ossa quierunt id est prius quam corpus in nareputans, cum animo pertractans. sortemque animo miseratus iniquam iniqua enim sors est puniri propter alterius neglegentiam; nec enim quis culpa sua caret sepulcro. bene autem 'animo', quasi re praesaga, ut alibi "praesaga mali mens" : ipse enim Aeneas insepultus iacebit, ut "mediaque inhumatus harena"
Abbreviated transcription (Latin):
numen: ut supra diximus: siue propter uictorioe fauorẽ
numen uno anno q nouem nẽsibus uel diebus as ambrosie
nectare prohiberetur: Latio autem est quam diximus
ideo per stygem dei iurant quia tristitia contraria est ae
sepulturam habet: neq i maginariam: inopem onim dicit
sine pulueris iactu: namn ops terra est: inops idest sine
terra: sine humatione: uult aũt ostendere tanturn ua¬
lere inanem. quantum plenam sepulturam: nam edei¬
phobi umbra transuecta est: cui aeueas cocnotaphium
fecit: ut tunc ego niet tumulum roetheo inlittore ina¬
nem. constitui: bene aũt sepultos idest fletos. nam sine
flet sepultura non ẽ: Unde legimius ing inhumata. infle
taq turba facit supradicta flumina trausire. quibus lucti
nomen imposuit: centum aũt annos. ideo dicit: quiahi
sunt legitimi uita bumance: quibus completis potest ani¬
ma trasire ripas i. ad locum purgationis uenire. ut re

Expanded text:
NUMEN ut supra diximus, sive propter Victoriae favorem, NUMEN ut supra diximus, sive propter Victoriae favorem, numen periurio, uno anno et novem diebus ab ambrosia et nectare prohiberetur. ratio autem est quam supra diximus: ideo per Stygem dii iurant, quia tristitia contraria est aetsepulturam habet, neque imaginariam. inopem enim dicit sine pulveris iactu — nam 'ops' terra est — id est sine terra, sine humatione. vult autem ostendere tantum valere inanem, quantum plenam sepulturam: nam et Deiphobi umbra transvecta est, cui Aeneas cenotaphium fecit, ut "tunc egomet tumulum Rhoeteo in litore inanem constitui" . bene autem sepultos, id est fletos — nam sine fletu septaque turba» – facit supradicta flumina transire quibus luctus nomen imposuit. ‘Centum’ autem ‘annos’ ideo dicit quia hi sunt legitimi vitae humanae, quibus completis potest anima transire ripas, id
Abbreviated transcription (Latin):
altos. longoua sacordos. sibyllamn apollo pio amore dilexit
ꝓ ei obtulit poscendi quid uellet arbitrium: illa hausit aro.¬
nam manibus. & tamn longam uitam poposcit: eui apollo¬
popefeit respondit. id posse fieri. si erytheam insulam in
qua habitabat relinqueret: e eam nũꝗͣ uideret. profecto i
cumas tenuit: ꝗ illic defetta corporis uiribus uitam in sola
uoce retinuit: quod cum ciues eius cognouisent: siue inui
dia: siue miseratione commioti ei epistolam miserinit crota
antiquo more signatam: qua uisa: quia erat de cius in¬
sula inauortem est soluta: Unde non nulli bano esse dicũt
quae romana fata conscripsit: quod incenso apolliuis coplo¬
inde romam allati sint: unde haec fuerat: certissima pro¬
les: ex eo quod subire inferos potuit: ideo aũt certissima : qr
multi ad gloriam generis simulant se numinum filios
ut romulus ex marte: aloxander et ioue. hãmone ergo ho
excludit. Sic alibi de hercule: salue uera iouis proles. ꝑ falle

Expanded text:
 Longaeva sacerdos Sibyllam Apollo pio amore dilexit et ei obtulit poscendi quod vellet arbitrium. illa hausit harenam manibus et tam longam vitam poposcit. cui Apollo respondit id posse fieri, si Erythraeam, in qua habitabat, insulam relinqueret et eam numquam videret. profecta igitur Cumas tenuit et illic defecta corporis viribus vitam in sola voce retinuit. quod cum cives eius cognovidia, siue miseratione commoti — incertum est —, ei epistolam miserunt creta antiquo more signatam; qua uisa terra, quia erat de eius insula, in mortem est soluta. Vnde nonnulli hanc esse dicunt, quae Romana fata conscripsit, quod incenso templo Apollinis inde Romam allati sunt libri, unde haec fuerat. LES ex eo quod subire inferos potuit. Ideo autem ‘certissima’, quia multi ad gloriam generis simulant se numinum filios, ut Romulus ex Marte, Alexander ex Iove Ammone. Hoc ergo excludit. Sic alibi de Hercule «salve vera Iovis proles». ET FALLERE
Abbreviated transcription (Latin):
eominos. sui simi-¬
les crudelis poenas sacuas ninuas namꝰ non dicit indi-¬
guas ferentem: quia sacrilegus fuit: saluonea: salmoueus
acoli filius fuit: non repis uentorum: sed cuiusdam apud
elidem ubi regnauit. qui fabricato ponto aereo: super erun
agitabat currus ad imitanda touitrua: & inquem fuisse
iaculatus facern: eum iubedat occidi. hie postea uerum¬
gnatio q in ca ciuitate iouem imitabaturr. in qua spedialiter
uupiter colitue. densa inter nubila: ostendit fulminis causam
Strianem fuealiuina.: idest terrena . Ham aethero usignis
caret fumo. Solo enim plendore uiget. contorsit proibit¬
secinidum alios treras filius fuit: secundum alios ⁊̃ terra

Expanded text:
EMINOS sui similes. CRVDELES POENAS saevas, nimias; nam non dicit indignas ferentem qui sacrilegus fuit. SALMONEA Salmoneus Aeoli filius fuit, non regis ventorum, sed cuiusdam apud Elidem, ubi regnavit. Qui fabricato ponte aereo super eum agitabat currus ad imitanda tonitrua, et in quem fuisseiaculatus facem, eum iubebat occidi. hic postea verumgnatio, quod in ea civitate Iovem imitabatur, in qua specialiter Iuppiter colitur. Ad v. 592 Densa inter nubila ostendit fulminis causam. Ad v. 593 Fumea lumina id est terrena; nam aetherius ignis caret fumo, solo enim splendore viget. Ad v. 595 Nesecundu
Abbreviated transcription (Latin):
seoundum thuscos dioi ortus est : a sexta diei hora. ortus
enimdici habet auroram. Donatus tñ dicit autoram
sacra celebrantur. nor xuit. est ĩminet. si per noctem
finitur flendo. proprie Nam ꝗlanimat Ego nutus
diosius ꝗ si duas diceret poteranius enim et tertom te¬
raro : Sic salustuuis intor secundum atq ultinũ bellũ
ntuis Ne saoui tantoꝑe ⁊ añtique dictum est. Hami

Expanded text:
secundum Tuscos diei ortus est a sexta diei hora; ortus secundum Tuscos diei ortus est a sexta diei hora; ortus enim diei habet auroram. Donatus tamen dicit Auroram sacra celebrantur, 'ruit' est imminet; si per noctem, finitur. flendo proprie: nam et lacrimae et gemitus diosius, quam si 'duas' diceret: poteramus enim etiam tertiam sperare. sic Sallustius "inter secundum atque ultimum bellum ntius "ne saevi tant
Abbreviated transcription (Latin):
sunt inferi: Alii altius intelligunt: qui sub terra ec̃ inferos
& geometras: qui dicunt terram spaeroidem idest¬
esse: quae aqua ꝙaere sustentat: e uodsi est: ad antipodes
potest nauigatione perueniri. qui ꝗtum ad nos spectat:
inferi suut. sicut nos illis. hĩc ẽ qͤ subterea eeꝰ inferos dicimus
ꝗ̃ ꝗͣ illud sit. quia nouẽ cipitur circulis. Tiberimius etiam
inducit epistolam uento allatã ab antipodibus quae habet
superi inferis salutem: qua occasioue tractat reciprocũ
hoc quod dixinius sup. Nam prudentiores etĩã dĩas per
dicunt ad alterius terrae partis corpora
ait lucanus. Regit idem piritus orbe alio longe canitis
non est contrarium solemq suum sua sidera norunt.
tludenim de campis elysiis dicitur. hac uie sermonũ
tium non tenebant unde ueretur sibylla. ne inanib
dicit aurora mediũ arem traiceret.: illud ostendit. qdđ

Expanded text:
sunt inferi. Alii altius intellegunt: qui sub terra esse inferos sunt inferi. Alii altius intellegunt: qui sub terra esse inferos  geometras, qui dicunt terram σφαιροειδῆ esse, quae aqua et aere sustentatur. quod si est, ad antipodes potest navigatione perveniri, qui quantum ad nos spectat, inferi sunt, sicut nos illis. hinc est quod terram esse inferos dicimus, quamquam illud sit, quia novem cingitur circulis. Tiberianus etiam inducit epistolam vento allatam ab antipodibus, quae habet "superi inferis salutem" : qua occasione tractat reciprocum hoc quod diximus supra. nam prudentiores etiam animas per μετεμψύχωσιν dicunt ad alterius climatis corpora e ait Lucanus "regit idem spiritus artus orbe alio: longae, canitis non est contrarium "solemque suum sua sidera norunt" : illud enim de campis Elysiis dicit. Ad v. 535 Hac vice ei spatium non tenebant: unde veretur Sibylla, ne inanibus . quod autem dicit 'aurora medium axem traiecerat', illud ostendit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
circiun ducebat: diuisit in duos uersus unam partem: sed
ideo est: quia est compositum: Lyrici uo ẽt in compositam
partem orationis induos diuidint uersus: confectum
illud ostendie. quodait statius. Stant ueteres ante ora metus
Nam curat ferebant᷑ pro impetu: et pristino bellorum tunu.¬
itu. Aii hanc ipsam curam liodunt: q̃ habebat coniugẽ perni:¬
ciosam maritis. unde sequitur. tnterea egrepia coniunt per
hirouiam: uocat helerbnam: ꝗ liminei ꝑandit : pandit &
uocat. ut subennt luco fluniumg relinquunt. io magnũ
sperans fore munus amanti putauit se uitia praeterita
praesentibus posse otelare. ꝗ̃ etiam seqns indicat uersus.
xes: quia ubiq talis inducitur: Nam antidiae filius est quae
ante laperte niptias elam cum sisypho aeoli filio concu-¬
buit: unde ulixes natus est hoc ei etiam in ouidio aiax obi¬
uis erroribus actus: non ad inferos: sed locum: in quo infe¬
rorum descensus est: idest adauernum. si intra terram

Expanded text:
CIRCVM DVCEBAT divisit in duos versus unam partem, sed ideo quia est composita. Lyrici vero etiam incompositam partem orationis in duos dividunt versus. CONFECTVM illud ostendit quod ait Statius «stant veteres ante ora metus»; nam curae ferebantur suo impetu ex pristino bellorum tumultu. Alii hanc ipsam curam volunt, quod habebat coniugem perniciosam maritis: unde sequitur ‘egregia interea coniunx’ per ironiam. VOCAT MENELAVM ET LIMINA PANDIT pandit et vocat, ut «subeunt luco fluviumque relinquunt». ID MAGNVM SPERANS FORE MVNVS AMANTI putavit se vitia praeterita praesentibus posse celare; quod etiam sequens indicat versus.xes, qui ubique talis inducitur; nam Anticliae filius est, quae ante Laertae nuptias clam cum Sisypho, Aeoli filio, concubuit, unde Vlixes natus est. Hoc ei et in Ovidio Aiax obiNIS ERRORIBVS ACTVS? non ad inferos, sed ad locum, in quo inferorum descensus est, id est ad Avernum, si intra terram
Abbreviated transcription (Latin):
religatus ad rotam/ circumfusam serpentibus: perithoumꝗ
piendam proserpinam: ad sinulis: ad uacat. E a maio.¬
ribus ad ornatum adhibebatur. oratius. qua populus aasit̾¬
a certis limitibus uicina refugit iurgia: lucent genialibus
altis aliua est. Tantalus rex corinthiorum. amicus iimi
nibus fuit qui quom frequenter eos susciperot : ꝙ quodam
ꝙ diis epulandum ꝓpo suit tune abstinentibus cunctiss ceres
humerum eius er edit. & quom eum dii. per mercurium .¬
reuocare ad superos uellent: eburneus est eĩ humerusre-¬
stitutus. sicut sup̃. humeroq pelops insignis eburno. Ideo aũt
sola ceros dicitue coniesse quia ipsa est terra. quae corpus
soluit. per mercurium aũt/ ob hoc fiugit᷑ oe̾ reuocatus :
qipso est deus prudentiae. per quam philosophi deprehende
eridauo ĩferorum stans: neo undis praesentibus neo
uicinis eius pomariis perfruatur. e uemadmodum ꝙ ho¬

Expanded text:
religatus ad rotam circumfusam serpentibus. PIRITHOVM et religatus ad rotam circumfusam serpentibus. PIRITHOVM et piendam Proserpinam. ADSIMILIS ‘ad’ vacat, et a maioribus ad ornatum adhibebatur, Horatius «qua populus adsita certis limitibus vicina refugit iurgia». LVCENT GENIALIBVS ALTIS aliud est. nibus fuit, que cum frequenter susciperet et quodam et diis epulandum adposuit. tunc abstinentibus cunctis, Ceres umerum eius exedit, et cum eum dii per Mercurium revocare ad superos vellent, eburneus ei est umerus restitutus, ut "umeroque Pelops insignis eburno" . ideo autem sola Ceres dicitur comesse, quia ipsa est terra, quae corpus resolvit. per Mercurium autem ob hoc fingitur esse revocatus, quod ipse est deus prudentiae, per quam philosophi deprehenderEridano inferorum stans nec undis praesentibus nec vicinis eius pomariis perfruatur. per h
Abbreviated transcription (Latin):
bidini non satisfit. re senel peracta. sed recrudescit semiꝑ
indo ait oratius. Incontinentis aut tityi iecur. ipse et buacr¬
tiuis dicit per & cos super quos casureus iimet lapis supersti¬
ciosos significari qui maniter semper uerentur de disil
coelo q lo cis superioribus/ male opi nantur.Nam eeliero uouit
quuisper rouerentiam timent. per eos aũt qui saxum eiehãt¬
uoluunt. ambitum uult ⁊ repulsam significari: quia seniel
repulsi petitores. ambire non desinunt. per rotam autez
ostendit negotiatores. qui semper tempestatibus turbinibus¬
q uoluuntur. foecunda q poenis. foccinida in poenam :
rimatur: pascitur. ut Rimantur prata caystri: fibris: fi¬
brae sut eminentiae iecoris: quid ueniorem laꝑithas: hi
populi thessaliae fuerunt: quibus imperabat trion : amii.¬
bis coitum ficte informam iunonis. quom se de ciisstu¬
pro iactaret. ab irato ioue. ad inferos trusus est. & illio

Expanded text:
bidini non satis fit re semel peracta, sed recrudescit semper, bidini non satis fit re semel peracta, sed recrudescit semper, unde ait Horatius «incontinentis aut Tityi iecur». Ipse etiam Lucretius dicit per eos, super quos iamiam casurus inminet lapis, superstitiosos significari, qui inaniter semper verentur et de diis et caelo superioribus male opinantur; nam religiosi sunt qui per reverentiam timent. Per eos autem qui saxum volvunt ambitum vult et repulsam significari, quia semel repulsi petitores ambire non desinunt. Per rotam autem ostendit negotiatores, qui semper tempestatibus turbinibusque volvuntur. FECVNDAQVE POENIS fecunda in poenam. RIMATVR pascitur, ut «rimantur prata Caystri». FIBRIS fibrae sunt eminentiae iecoris. QVID MEMOREM LAPITHAS hi populi Thessaliae fuerunt, quibus imperabat Ixion amibis coitum fictae in formam Iunonis, cum se de eius stupro iactaret, ab irato Iove ad inferos trusus est et illic
Abbreviated transcription (Latin):
nftaus est. Damnatus est aũt haclego . apudinferos ut
eius iecur uultur exedat: ꝗ̃ ꝙ̃ honierus uicissim dieat duo
uultures sibi in enis poenam succe ds unde haee dicit de¬
uultur. licet cicero Uuituriꝰ dixexit. ⁊ plautus in curcu-
uam. Ennius. Tulturis insilius uuserti mandabat homo¬
nom. Declinatur aũt hic tityos huius tityi.: ut delos deli
pero rota nouem cui iugera corꝑus porigitur: q̃tium ad
publicam faciem magnitudinem ostendit corporis sed
illud significat. ꝗ quia de ainatore loquit᷑ : libidinem late patẽ¬
rei ut uit supra. Noc procul hyne partem fusi monsrant in
ouinem iugentos campi. Sme de his ommbus rebus nure red¬
didit rationem lucrctius: ꝓ confirmat in nostra ee uita
emnia quas fingunt̾ de inferis. dicit enim lityon amo¬
xom ese hos est libidinem quae secundum physicos & medico
in iecoro est: ut risus inpleue: tracondia infelle. Unde etiam
eresum a uulture. dicitur in poenam ronasci. et onirli¬

Expanded text:
t et damnatus hac lege apud inferos, ut eius iecur vultur exedat: quamquam Homerus vicissim dicat duos vultures sibi in eius poenam succedere. sane in vultur', licet Cicero 'vulturius' dixerit, quod quidem vum; Ennius «vulturus in campo miserum mandebat homonem». Declinatur autem ‘hic Tityos huius Tityi’, sicut ‘Delos Deli’. PER TOTA NOVEM CVI IVGERA CORPVS quantum ad publicam faciem, magnitudinem ostendit corporis; sed illud significat, quia de amatore loquitur, libidinem late patere, ut ait supra «nec procul hinc partem fusi monstrantur in omnem lugentes campi». Sane de his omnibus rebus mire reddit rationem Lucretius et confirmat in nostra vita esse omnia quae finguntur de inferis. Dicit namque Tityon amorem esse, hoc est libidinem, quae secundum physicos et medicos in iecore est, sicut risus in splene, iracundia in felle; unde etiam exesum a vulture dicitur in poenam renasci, et enim li
Abbreviated transcription (Latin):
ex uuiae non inferiora secutus ubiq ȩneam hecteri compa¬
rat. ut ambo inimis. ambo insignes praestantibus arutis
caua dum ꝑsonat aequora. aut ꝑsonare facit aut hrsonis¬
logia est dum poer cnia aequora sonat denieus impeo uidis
qui non considerauit ꝓ deos in omulationem posce descende.
puiulus modo eiusdem rei studiosus alias inimicus inuenit᷑:
orceptiam: oppressum insidiis. quo sermone ostendit oum tantoe
fuisse uirtutis: ut ne a numine quidem nisi insidiis opprime¬
retur: tryton. penultima accentum habe: nam tritouis fa¬
cit. si enim ultima habeat: tritontis facit: quod non procedit :
ut deniophon de nophontis. ergo: aut quia talis perierat:
aut quia sic fuerat interemptus. prȩcipue pius aencas: ubiq
aencam auto ommes inducit mortem cuius libet dolere: ut
nune amyci casum geruit: Item casuq animũ concussus

Expanded text:
exuviae. NON INFERIORA SECVTVS ubique Aenean Hectori comparat, ut «ambo animis, ambo insignes praestantibus armis». CAVA DVM PERSONAT AEQVORA CONCHA aut personare facit, aut hysterologia est, dum per cava aequora sonat. DEMENS improvidus, qui non consideravit etiam deos in aemulationem posse descendere. AEMVLVS modo ‘eiusdem rei studiosus’, alias ‘inimicus’ invenitur. EXCEPTVM oppressum insidiis: quo sermone ostendit eum tantae fuisse virtutis ut ne a numine quidem nisi insidiis opprimeretur. TRITON paenultima accentum habet; nam Tritonis facit; si enim ultima habeat, Tritontis facit, quod non procedit, ut Demophoon, Demophoontis. ERGO aut quia talis perierat, aut quia sic fuerat interemptus. PRAECIPVE PIVS AENEAS ubique Aenean supra ceteros inducit mortem cuiuslibet dolere, ut «nunc Amyci casum gemit», item «casuque animum concussus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽc dicũtur: quos nũc exequit᷑: nam pͥmũ dicit circulũ auintas
infantum tenere: secundum uero: qui sibi per simplicitatõ
adee nequierunt. Tertium uõ eorum quiuitantes erumnas
se uecauerunt. Quartũ eorũ qui amore ꝑierũt: Quintum
niroꝵꝭ fortium e̾e dicit: Sextum nocẽtes tenent: qui puniũt
a iudicibus in septino auima purgant᷑: in octauo sunt aui¬
poetice dixit: Sañe ploratus tãtum lacrimarũ ẽ: Plactus tm̃
uocũ: fletus ad utrimq ꝑtinet. quae plerunq confundunt
poetae in liuine pͥmo. quia hi. prima surepti sunt uita &or¬

Expanded text:
esse dicuntur, quos nunc exequitur. nam primum dicit animas esse dicuntur, quos nunc exequitur. nam primum dicit animas infantuadesse nequiuerunt, tertius eorum qui deuitantes erumnas se necarunt, quartum eorum qui amarunt; quintum virorum fortium esse dicit, sextum nocentes tenent qui puniuntur a iudicibus, in septimo animae purgantur, in octavo sunt anipoetice dixit. sane ploratus tantum lacrimarum est, planctus tantum vocum, fletus ad utrumque pertinet: quae plerumque confundunt poetae. in limine primo quia de prima hi subrepti sunt vita
Abbreviated transcription (Latin):
gon uult per suadere. quia sit manes nulla re flestis
Ursuirent si ignoscere mnanes pietatis iaeoe pietostoeu
periphrasim dicta. ut uis here ulea. idest hercules aperit nu¬
lat ut aperire procul montes ae uoluere fuamenue nee po¬
urahis noc est aliquia ulterius dictim a sibylla uel q c̃hato¬
nte post nanium insum. fatalis iureceut sequanit epo¬
iuocant lougo post: aut aduerbium est antopore¬
multituidine enim remota quasi laxqutur spatiaerabito
pumiinas sedicet. ꝙ per synaeresini aluo sesi tum̃ oferdat¬
pp paluois magnitudinẽ: aut ꝑꝑ ceni densitatem pora
malibus dicturus est / be ne facit ante cerbari conuncono¬
rationem consumptoris corporum. Iucanus qui ustera
colin colubris fingit᷑ enim propilis habere serpentesi ꝑ est
bỹ ppallage in collo eius horrebant colubei. oftrai huimu
hoc magtudo eius ostendit᷑: sicut ait in tertio de poliphemo. occu
ꝑat aneas aditum: raptim ingreditur. sepulto: dormiente si

Expanded text:
te vult persuadere, quia scit manes nulla re flecti, te vult persuadere, quia scit manes nulla re flecti, ut «scirent si ignoscere manes». PIETATIS IMAGO pietas: per periphrasin dicta, ut ‘vis Herculea’, id est Hercules. APERIT nudat, ut «aperire procul montes ac volvere fumum». NEC PLVRA HIS nec est aliquid ulterius dictum vel a Sibylla, vel a Charonte post post aut adverbium est, aut pr: multitudine enim remota quasi laxantur spatia. alveo fluminis scilicet. et per synaeresin 'alvo' facit. Adpropter paludis magnitudinem: aut propter caeni densitatem. Ad vanimabus dicturus est, bene facit ante Cerberi commemorationem, consumptoris corporum: Lucanus "qui visceridens iam colla colubris fingitur enim pro saetis habere serpentes. et est hypallage: in collo eius horrebant colubrae. Ad v. 420 Ofantro per hoc magnitudo eius ostenditur, sicut ait in tertio de Polyphemo. Ad v. 424 Occupat Aeneas aditum raptim ingreditur. sepulto dormiente sin
Abbreviated transcription (Latin):
diuinitater a ioue irato admeti regis pauit armenta: ideo
quia occiderat cy dopas fabricatores fulminum: quibus eso¬
ulapius extinctus est apollinis filius : quia hippolitum ab in¬
feris herbarum potentia reuocauerat: Nem uim tela fe-¬
runt ac si diceret tantum ferunt tantum repellu¬
nt: licet: fas est: & est concedentis aduerbium: sicut
subauditur bis actornum. latraus aetornũ terreat᷑
tos seruabat filia sedes. Teo uis aeneas idestr dirxixu¬
nem duceos pietato insignis ꝙ armis. propterutu paur
quos anquus amauit iupiteri aut redens euexit ad asthera
uirtus herebi herebus proprie est pars inferorum. inqua
hi qui bene uixerunt morantur: Nam ad elysium nor miu¬
i purgati perueniunt. Uñ ꝙ pauci laota aeua tenenius
Nino fit ut quaeratur an anite de elysio in corpora por¬
sunt redire. & deprehensiun est non redire quia per pur¬
satio nem carent cupiditate. si te nulla mouet necesita¬

Expanded text:
divinitate a Iove irato Admeti regis pavit armenta ideo, divinitate a Iove irato Admeti regis pavit armenta ideo, quia occiderat Cyclopas, fabricatores fulminum, quibus Aesculapius extinctus est, Apollinis filius, quia Hippolytum ab feris herbarum potentia revocaverat. Ad v. 400 Nec vim tela ferunt ac si diceret, tantum repellunt. licet fas est: et est concedentis adverbium, sicut stas servabat filia sedes». TROIVS AENEAS id est a diis originem ducens. PIETATE INSIGNIS quos aequus amavit Iuppiter aut ardens evexit ad aethera virtus». EREBI Erebus proprie est pars inferorum in qua hi qui bene vixerunt, morantur. Nam ad Elysium non nisi purgati perveniunt; unde est «et pauci laeta arva tenemus». Hinc fit ut quaeratur an animae de Elysio in corpora possint redire. Et deprehensum est non redire, quia per purgationem carent cupiditate. SI TE NVLLA MOVET necessita
Abbreviated transcription (Latin):
citur. adeo ut duodecim eius labores refferri possint ad ali¬
quid Nam cum plura fecerit duodecim ei tamen assignãts
propter duodecim signa: Quod autem dicitur traxi
sse ab inferis cerbarum:. hace. ratio ẽ: quia omnes cupiditatis
Q cuncta uicia terrena contempsit: E doniuit: nam cor¬
barus terra ẽ: quae consumptrix est corporum Unde ꝗcer
terra consurit. ipsius a solio regis. atqui cerbarus statim
post flumina ẽ. Ut terbarus hace ingons latratu regna tri
fauci: nam illic quasi est aditus inferorbin: Solium autem plu¬
tonis interius est: ergo aut ad naturam caniun referendum
est: qui territi ad dominos confugiunt: aut solium pro imperio
accipiendum est iut alibi arces pro imperio posuit: ut imbellẽ
auertis romanis arcibus indum. quum indi. usq ad primos ue¬
sia uates idest apolliuea: E est longe petitum epitheton: nam
amphrysius fluuuius est thessalice: circa quem apollo spoliatus

Expanded text:
citur, adeo ut duodecim eius labores referri possint ad alicitur, adeo ut duodecim eius labores referri possint ad aliquid; nam cum plura fecerit, duodecim tantum ei adsignantur propter agnita duodecim signa. Quod autem dsse ab inferis Cerberum, hec ratio est quia omnes cupiditates et cuncta vitia terrena contempsit et domuit. Nam Cerberus terra est, que consumptrix est corporum. Unde et Cterra consumit. Ad v. 396 Ipsius a solio regis atqui Cerberus statim post flumina est, ut "Cerberus haec ingens latratu regna trifauci personat" : nam illic quasi est aditus inferorum, solium autem Plutonis interius est. ergo aut ad naturam canum referendum est, qui territi ad dominos confugiunt: aut solium pro imperio accipiendum est, ut alibi arces pro imperio posuit, ut "inbellem avertis Romanis arcibus Indum" , cum Indi usque ad primos vesia vates Apollinea: et est longe petitum epitheton. nam Amphrysus fluvius est Thessaliae, circa quem Apollo spoliatus
Abbreviated transcription (Latin):
aut solum. nit ipsi taciti. aggreditur dictis. hoc sermone eñ¬
dit ratui quis quis es armatus bene a praeseriptioe
at sidiceret nuihił pium molitue. armatus quid uenias. eur
nani aduerbium ẽ: iam istis. a loco in quo es corpora ui¬
uar quia ut supra dixenius sunt corpora stiamenor¬
mocum quat tantam uidentur idest umbrae: nee suri¬
laetatus eluite m accepisse lacum. lecum est in orpheo qđ
statim eum suscepit: os quam rem anno integeo in compe¬
dibus fuit: igitur non laetatus propter supplicium suum. S
ue alcidem uolunt quidam dictum
idest a uirtute: quod non procedit: quia a prima actate
hoc nomen habuit: ab alteo patre amphito yonis: Amphitoi
a patre eiusdem amphitryonis. ꝗ scimus agnomina ab acci¬
dentibus dari. q̃ ꝙͣz ac si diceret hoc nundum into probaui sc¬
licet per dissimulationem . nam nouerat: in uinda petiuit
hercules a prudentioribus magis mente ꝗ̃ corpore fortis indu¬

Expanded text:
aut solum; aut ipsos tacitos. ADGREDITVR DICTIS hoc sermone ostenaut solum; aut ipsos tacitos. ADGREDITVR DICTIS hoc sermone ostendit iratum. QVISQVIS ES ARMATVS bene a praescriptione; ac si diceret: nihil pium molitur armatus. QVID VENIAS cur; nam adverbium est. IAM ISTINC a loco in quo es. CORPORA VIVA quia, ut supra diximus, sunt corpora etiam mortuorum quae tantum videntur, id est umbrae. MElaetatus evntem lectum est et in Orpheo quod, statim suscepit: ob quam rem anno integro in compedibus fuit. ideo ergo 'non laetatus', scilicet propter supplicium suum. sane Alciden volunt quidam ἀπὸ τῆς ἀλκῆς dictum, id est a virtute: quod non procedit, quia a prima aetate hoc nomen habuit ab Alcaeo, patre Amphitryonis. et scimus  patre Amphitryonis. Et scimus agnomina ab accidentibus dari. QVAMQVAM ac si diceret, hoc in te nondum probavi; scilicet per simulationem, nam noverat. IN VINCLA PETIVIT Hercules a prudentioribus mente magis, quam corpore fortis indu
Abbreviated transcription (Latin):
diinius q ꝗ̃ alii adibis logunt. desine faita deum flede sperare
precando fãta qua somies decreuerunt. & locutus est se cundũ
opicureos qui dicunt. nec bene pro meritis carpitur nectan¬
bem de historia hoc traxit. lucanis enrm postilentia la borantidu
pespendit eraculum manes palinuri es placandos ob quumrore
solar nundum pracsens acceperat benosterum Unde
bene dictum est panlisper quasi ab eo magna modoratione
hit ꝙ haet cognoninis. nam in planto lestamestũs fnt¬
uinam de batchidibus dicerot. illa me cegnorinis fuit
anod uitem a conuuur genero iniei missit ablatiuum
netri necessitas facit. nauita. epenthesis. ut mauorsi inde
Sygia prospexit ab unda: ut siculo prospexit abusq pachinore
ꝓhinc ostenditur quod dixinuis iuncta esse hacc tria ache¬
ionta. Stigem : cocytum. dohis aũt nascuntur alia Nñ¬
est & nouies siya interfusa cohercet. per tacitu neniuso

Expanded text:
quamquam alii ‘adibis’ legant. DESINE FATA DEVM FLECTI SPERARE quamquam alii ‘adibis’ legant. DESINE FATA DEVM FLECTI SPERARE PRECANDO fata quae semel decreverunt. Et locutus est secundum Epicureos, qui dicunt «nec bene promeritis capitur nec tanlateque per urbes de historia hoc traxit. Lucanis enim pestilentia laborantibus respondit oraculum manes Palinuri esse placandos: ob quam rem solam, non praesens acceperat beneficium. unde bene dictum est, quasi ab eo magna moderatione 'hic' et 'haec cognouna de Bacchidibus diceret «illa mea cognominis fuit». Quod autem communi genere in ‘e’ misit ablativum tas fecit. Ad v. 385 Navita epenthesis, ut 'Mavors'. inde ut stygia prospexit ab unda ut "Siculo prospexit ab usque Pachyno" . et hinc ostenditur quod diximus, iuncta esse haec tria: Acherontaest «et novies Styx interfusa coercet». PER TACITVM NEMVS
Abbreviated transcription (Latin):
coeli iucundum iumen: bene iucundum addidit: est .n. etiam
apud inferos: sed non iucundum: his inuicte malis: qui inferos
subire potuisti: his aũt. ac si liceret. quae cernis: terram i niite
bene autem maius petit: ut hoc impetraret: terrae autẽ
iniectio secundum pontificaler cum poterat fieri. e circa cnda¬
uera ꝗ circa absentiũ corpora quibusdam solennibus sacris: nã¬
q potes quia eum ubiq diuinarum rerũ inducit peritum. si qua
uia ẽ si est ulla ratio. diua creatrix rerum omnium genera¬
liter innare. nauigaremore suo. da dextram. presta auxliũ
umbra enim nungram tenetur. ut por feustra compresa manas
aibus placidis ꝙ bone quia nautue semper uagant᷑ ͤ Iam diraci¬
pras eupiditas et deorum ira ueniens aut certe magna ut sua
cinq deus fit dira cupido: Seuerum. tristem. ꝙ hace reciproco
sunt: ut contra uidex tristis ꝗ integer ĩdest seuerus: eumeni
diae riꝑam ue inuisus abibis

Expanded text:
CAELI IVCVNDVM LVMEN bene ‘iucundum’ addidit; est enim etiam apud inferos, sed non iucundum. HIS INVICTE MALIS qui inferos subire potuisti. ‘His’ autem ac si diceret ‘quae cernis’. TERRAM INICE bene ante maius petiit ut vel hoc impetraret. Terrae autem iniectio secundum pontificalem ritum poterat fieri et circa cadaver et circa absentium corpora quibusdam sollemnibus sacris. NAMQVE POTES quia ubique eum rerum divinarum inducit peritum. SI QVA VIA EST si est ulla ratio. DIVA CREATRIX rerum omnium generaliter. INNARE navigare; more suo. DA DEXTRAM praesta auxilium; umbra enim numquam tenetur, ut «ter frustra compressa manus dibus placidis. Et bene, quia nautae semper vagantur. TAM DIRA CVPIDO cupiditas ex deorum ira veniens; aut certe magna, ut «an sua cuique deus fit dira cupido?». SEVERVM tristem: et haec reciproca sunt, ut contra «iudex tristis et integer», id est severus. EVMENIDVM e. RIPAMVE INIVSSVS ABIBIS
Abbreviated transcription (Latin):
ausisot a eustico ainare au cum aurorã quam ĩuocare cõsuent
antde iluas pro frota est ꝙ in fenctitis latuit ad dephedendura
maritisqui cũ more solito aurora ĩuocaret prochis esgredi epie¬
ons frnicteroi cõ mouit speranuis cephalus feram hastam ineuutabilẽ
uiarai angntis argiui uxor fuit q latẽtembello hebano mara¬
uiai po ssopuor ẜ rogiait monile aecepto / quod añ uxori dederat
ꝗ ductus ad p̃liũ hiatu tẽrae periit cuiꝰ filius ale menon postea mattem
necauit. & ẽ ut horestes furore correptus: Uituperat᷑ sane uirgilius q maestã
euõanẽq uxor capanei fuit qu&e se in ardẽtem
mariti rogum p̃cipitauit: ꝙ pasiphen: hace ut supͣ diximus tauri amore
flagrauit. Claudomia: uxor prothesilai fuit quę cum maritum pͥmũ¬
ĩ bello tnano perisse cogniouisset: optauit ut eius ubrã uider: quare cõ¬
fuit dinuulnerabilis. quae pugando pro laphitis ꝗ acẽtauris cre¬
bris ictibus fustium paulatim fixus int̾ra ẽ: post mortẽ tũ insexũ

Expanded text:
audisset a rustico amare eum Auroram, quam invocare consueverat, ad silvas profecta est et in frutectis latuit ad deprehendendum maritum. Qui cum more solito auram vocaret, Procris egredi cupiens frutecta commovit. Sperans Cephalus feram hastam inevitabilem phiarai, auguris Argivi, uxor fuit: quae latentem bello Thebano maritum Polynici prodidit monili accepto quod ante uxori dederat. i ductus ad proelium hiatu terrae periit. Cuius filius Alcmaeon postea matrem necavit et est, ut Orestes, furore correptus. Vituperatur sane Vergilius quod maestam a, uxor Capanei fuit, quae se in ardentem mariti rogum praecipitavit. et pasiphaen haec, ut supra diximus, tauri amore flagravit. laodamia uxor Protesilai fuit. quae cum maritum in bello Troiano primum perisse cognovisset, optavit ut eius umbram videret: qua re confuit etiam invulnerabilis. qui pugnando pro Lapithis contra Centauros crebris ictibus fustium paulatim fixus in terra est, post mortem tamen
Abbreviated transcription (Latin):
cererisacrum: sacratum. nomen proparticipio idacũg
quem aurigam leginus prianus. et . adhuc. ut quat
timentem tegentem tegere uolentem. Nam teonicatis ma¬
nibus quid tegebat: tepere aũt est celare. ut e contra
Nudare est indicare: ut tractaq pectora ferro undauit:
notis uocibus anicabilibus oꝑtauit siit: elegit eut
sumeret: de te in te. xhocteo inlittore. ubi erat asplinñ
niacis. Sicut in sygaeo achillis. ꝙ bene illic: quasi ubitutus
esse potueram. Sanc rhoctium de. & facit rhoeteum. sicut
funereis um̃bris: sepulturae meae umbris: Nam fumis illic
eẽ non potuit: ubi nec cadauer quidem fuerat. fata ruea
& scelus latenae: hehelenae: secundum mathe maticos qui
dicunt etiam inimicitias et fato descendõ: Unde ista con¬
iunxit fatum ꝓ scelus holenae per quat sidi moricontar

Expanded text:
CERERI SACRVM sacratum: nomen pro participio. IDAEVMQVE CERERI SACRVM sacratum: nomen pro participio. IDAEVMQVE quem aurigam legimus Priami. ETIAM adhuc, ut «quae timentem. TEGENTEM tegere volentem, nam truncatis manibus quid tegebat? ‘Tegere’ autem est celare, ut e contra ‘nudare’ est indicare, ut «traiectaque pectora ferro nudavit». NOTIS VOCIBVS amicalibus. OPTAVIT SVMERE elegit ut sumeret. DE TE pro ‘in te’. RHOETEO IN LITORE ubi erat asylum Aiacis, sicut in Sigeo Achillis. Et bene illic, quasi ubi tutus esse potueram. Sane Rhoeteum dicitur, et fecit Rhoeteum, sicut FVNERIS VMBRIS sepulturae meae umbris; nam funus illic esse non potuit, ubi ne cadaver quidem fuerat. FATA MEA ET SCELVS EXITIALE LACAENAE secundum mathematicos qui dicunt etiam inimicitias ex fato descendere; unde ista coniunxit, fatum et scelus Helenae per quam i