comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
post axl annos aelesicer quas ui tenuere reliquerunt si nodur el patrum
congregatur urbe augusta coduersus macedonicc subdamast romȩ ep̃irse
theodosiur arcadium filiũ suum consortem facit imperii a secundo gratiam
anno ipso secier & theo dosio consulib: theophilur paschalem computum scribit
maximus uir quidem strenuur & prob: atq augusto dignus nisi contra
sacramenti fidem ꝑte rannidem emersiss& in brit tanicem inuitus ꝓpe¬
modum abecercitu imperator creatur ingalliam transit ibiq gratia¬
num s dsꝑgur augustum dolis circumuentum apud lugdunũ occidit¬
Ihi. quimȩed fratrẽq eius ualentinianũ italicc &pulit: qui tamen
ustisimã  ͫ cum matre succ iustina poenam luit &ilii. quae & ipsum
arriana pulluit heresis & eminen sir simã catholice fide: arcem ambro¬
sium ꝑfidec obsidione uexauit nec prius quã ꝓlatis becctorũ gerucsi

Expanded text:
post XL annos Ecclesias quas vi tenuere, reliquerunt. Synodus CL Patrum post XL annos Ecclesias quas vi tenuere, reliquerunt. Synodus CL Patrum congregatur urbe Augusta adversus Macedonium sub Damaso Romae episcopo. Theodosius Arcadium filium suum consortem facit imperii. A secundo Gratiani anno, ipso quinquies et Theodosio coss., Theophilus paschalem computum scribit. Maximus vir quidem strenuus et probus atque Augusto dignus nisi contra sacramenti fidem per tyrannidem emersisset, in Brittania invitus propemodum ab exercitu imperator creatus in Galliam transiit, ibique Gratianum Augustum dolis circumventum apud Lugdunum occidit, fratremque ejus Valentinianum Italia expulit; qui tamen justissimam cum matre sua Justina poenam luit exsilii, quia et ipsum Ariana polluit haeresis, et eminentissimam catholicae fidei arcem Ambrosium perfida obsidione vexavit, nec prius quam prolatis beatorum Gervasii
Abbreviated transcription (Latin):
graticnus ualentini cenifilius tertio eius cenno
ambianis imperator factus ÷ constantinopoli
a postolorũ marte. riumdedicatur: post auxenti sera
mediolami ccmbrosio epis copo constituto omies ted fidem rectam
alens cum gratiano & ualentimano ualentiniani fratris suifili
añ nii uedens legedate ut monachi militacrent nolenter fustib: iusit nter¬
fici. gens hunorũ diu maccess reclusec montib rep̾entinec rabiȩ ꝑcitoc & ar¬
sit in gothos eosq sparsim conturbatur ab antiquis sedib & pulit gothi tran¬
sito danubio fugienter aualente sine armorũ disposi tione suscepti mox ꝑ aua¬
ritiam maximiducis fame cedrebellcendum coactisunt uictuq ualentir
& ercitu ꝑtratiam sesemiscenter simul omnia cedib: incendis rapinisq fuder̃
tor creatus maximar illcer scithicas gentes hoc ÷ halcenos hunor &go¬
thos magnis multisq proelus uicit cuius concor dieem non ferentes arrian

Expanded text:
Gratianus Valentiniani filius tertio ejus anno Gratianus Valentiniani filius tertio ejus anno Ambianis imperator factus est. Constantinopoli Apostolorum martyrium dedicatur. Post Auxentii seram mortem, Mediolani Ambrosio episcopo constituto, omnis ad fidem rectam hr. 381. Valens cum Gratiano et Valentiniano, Valentiniani fratris sui filiis, annis IV. Valens, lege data ut monachi militarent, nolentes fustibus jussit interfici. Gens Hunnorum diu inaccessis reclusa montibus, repentina rabie percita exarsit in Gothos, eosque sparsim conturbatos ab antiquis sedibus expulit. Gothi, transito Danubio, fugientes a Valente sine armorum depositione suscepti, mox per avaritiam Maximi ducis fame ad rebellandum coacti sunt, victoque Valentis exercitu per Thraciam sese miscentes, simul omnia caedibus, incendiis rapinisque fuderutor creatus, maximas illas Scythicas gentes, hoc est, Alanos, Hunos et Gothos magnis multisque praeliis vincit; cujus concordiam non ferentes Ariani,
Abbreviated transcription (Latin):
postere conseruecuit . cuius prescogium sub theodosio principe. ꝑtheophilum
eiusdem urbir epis complaur quid estructo serapis sepulcliro sc̃i iohannis
usio añonoioq recia tomedium inter hȩc homo eousiom macedoni¬
anum dogmec uindicauerunt : Iouianur lccpsu constantii ꝓdeces soris
ad monitur honorifier & officio si mis lit teris a thanasium requirit
cbipso formã fider & ȩclescerum disponendeerum sus cepit modum
sed eius picc l&aq principiacmors inmatura corrupit. iĩi. cce xxuii.
Ialenłi cenus cum fratre ualente cen .xi. ceppollinaris laudicenur
Vep̃is. multi moda nostrȩ relegionis scriptec componit quipostecc
afide deuians heresim sui nominis infertuit: Dac macsus romȩ ep̃is.
fecit basilicam uxta theatrum sco laurentio & ccliam incata cumbas
ubi iacuerunt corporcescã apostolorum pari & pauli in quo loco pla¬
tomã ipsam ubi iacuerunt corpora sca uersib: ador nauit: ualens
ab eudoxio arricnorum ep̃is. baptigactus nostros ꝑsequitur.

Expanded text:
posterae conservavit; cujus praesagium sub Theodosio principe per Theophilum ejusdem urbis episcopum completur, qui, destructo Serapis sepulcro, sancti Joannis usio anomoioque rejecto, medium inter haec omoiousion Macedonianum dogma vindicaverunt. Jovianus, lapsu Constantii praedecessoris admonitus, honorificis et officiosissimis litteris Athanasium requirit, ab ipso formam fidei et Ecclesiarum disponendarum suscepit modum: Sed ejus pia laetaque principia mors immatura corrupit. A. M. 4328.alentinianus cum fratre Valente annis XI. Apollinaris Laodicenus episcopus multimoda nostrae religionis scripta componit, qui postea a fide devians haeresim sui nominis instituit. Damasus, Romae episcopus, fecit basilicam juxta theatrum sancto Laurentio, et aliam in catacumbas ubi jacuerunt corpora sancta apostolorum Petri et Pauli, in quo loco platoniam ipsam ubi jacuerunt corpora sancta versibus adornavit. Valens ab Eudoxio Arianorum episcopo baptizatus nostros persequitur.
Abbreviated transcription (Latin):
in libro septimo n p̃termisit: ultima in quiens omniũ que
memosantur thilainqua solstitio nullas ee nocte sin¬
dicauimus cancri signũ solet srnseunte nullosq con¬
tsir ꝑbrumã dies: hoc quida senis mensib fieriarbitrantꝰ¬

Expanded text:
in libro septimo non praetermisit: « Ultima, inquiens, omnium quae in libro septimo non praetermisit: « Ultima, inquiens, omnium quae memorantur Thule, in qua solstitio nullas esse noctes indicavimus, Cancri signum sole transeunte, nullosque contra per brumam dies. Hoc quidam senis mensibus fieri arbitrant
Abbreviated transcription (Latin):
xuii. ubi aestu telucidae noc testa ud dubiae reꝓmit¬
tunt idq cogitrauoosedi. solstruidieb accedente sola
ꝓpius uesticemundrangusto lucis ambitu subiectu der¬
rae continuos dies habere senis mensib: noc tes qredi¬
uerso adbrumam femoro quod sieri ininsula tdirleprche¬
as massiliensis scribit. vidierũ nauigatione inseptẽ trio¬
ne adbrittania distante ⁊ Haec delongitudine dispari
solstiualiũ dierũ plinius intexendo eciambrumaliũ derũ
quae sit imparib longitudo sub intellegendum seliquit.
sed& nocus ut sd̃q tempore quȩ sit mensusiratq: clasũ red¬
di qr necerse ÷ cuiusq sint longitudinis diessimul& nox
xxiiii horarũ spatiũ conpleant. sed notandum qr hec de
thile aliter scripsit solinus. Thilģinquit ultima inqua ȩs¬
tiua solstitio sole decancrisidere faciente ⁊ sansitũ nox nul¬
la brumali solstitiõ ꝑinde nullus dies quod plinius quoq:

Expanded text:
XVII, ubi aestate lucidae noctes haud dubie repromitXVII, ubi aestate lucidae noctes haud dubie repromittunt id quod cogit ratio credi, solstitii diebus accedente sole propius verticem mundi, angusto lucis ambitu subjecta terrae continuos dies habere senis mensibus, noctesque e diverso ad brumam remoto. Quod fieri in Insula Thule Pythias Massiliensis scribit, VI dierum navigatione in Septentrionem a Britannia distante. » Haec de longitudine dispari solstitialium dierum Plinius intexendo, etiam brumalium dierum quae sit in partibus longitudo subintelligendum reliquit. Sed et noctis utroque tempore quae sit mensura, aeque clarum reddidit, quia necesse est cujuscunque sint longitudinis dies, simul et nox XXIIII horarum spacium compleant. Sed notandum quod de Thule aliter scripsit Solinus: « Thule, inquit, ultima, in qua aestivo solstitio, solo de cancri sidere faciente transitum, nox nulla; brumali solstitio perinde nullus dies. » Quod Plinius quoque
Abbreviated transcription (Latin):
in meridiem umbras iaciꝰ Rursus inmesse insula haec caput¬
qr gentes acchiopũ v milib stadiũ asrene in amine nilo ha¬
bitatur : bis anno ab sumiumbras. soleduo deuicesi mã
tauri pastem & qua sta decimã leonis obtinente in in diae
gente or&ũ mons ÷ mala eus nomine iuxtuquemumbre
aestute in austrũhieme ad septen trionem laciuntur .xv.
tmͥ noc tib ibiappar& septen trio: in india patulis cele¬
berrimo postu soldexteroritur umbrein meridiem ca¬
dunt : septen trionem ibi alex an dromosante ad notu¬
tũ prima tm̃paste nõ: tȩs aspici : Onesi creus dux eius serip¬
sit: quibi in locis india eumbrae nonsint septen trionem
nͥ conspici ex eoloca appellariascia nechoras de merariibi
& totut rogoditicae umbras bis xldiebus in anno est¬
thostenes in contruriũ cadere ꝓdidit: sic fit ut uariolu¬
cis incremento inmeroe longissimus diesxii horas ae¬
qui noctiales & viii pastes unius horae colligat: Ale¬
xandriae uero xiiii horas. initalia xv. inbrittania

Expanded text:
in meridiem umbras jaci. Rursus in Meroe insula, quae caput gentis Aethiopum, V millibus stadiorum a Syene, in amne Nilo habitatur, bis anno absumi umbras, sole devicesimam Tauri partem, et quartam decimam Leonis obtinente. In Indiae gente Oretum mons est, Malaeus nomine, juxta quem umbrae aestate in Austrum, hyeme ad Septentrionem jaciuntur: XV tantum noctibus ibi apparet Septentrio. In India Patalis celeberrimo portu sol dexter oritur, umbrae in meridiem cadunt, Septentrionem ibi Alexandro morante adnotatum, prima tantum parte noctis aspici. Onesicritus dux ejus scripsit, quibus in locis Indiae umbrae non sint, Septentrionem non conspici; ex eo loca appellari Ascia, nec horas dinumerari ibi. Et tota Troglodytice umbras bis XLV diebus in anno Eratosthenes in contrarium cadere prodidit. Sic fit, ut vario lucis incremento in Meroe longissimus dies XII horas aequinoctiales, et VIII partes unius horae colligat, Alexandriae vero XIIII horas, in Italia XV, in Britannia
Abbreviated transcription (Latin):
truisunc utriq desectos ꝑp̃obliquitatem signiferi. lune¬
congruente si derũ motu. Haec ratio mostals animos subdu¬
cit incaelir acuelud in de contemplantib: triu macimarũ
ferũ naturae pastiũ magnitudinem decegit. Non posse
quippetotus sola dimi t̾ris intescedeteluna : sitetirr
maior ess& qualuna testia exutroq: uastitas solis aperi¬
tur ñ sit ut necesse amplitudinẽ eius oculorua fgumentis
atq: c̃ iectura anniscrituri : in mensu eẽ qui arborũ

Expanded text:
trui sunt utrique defectus, propter obliquitatem signiferi, lunaelis partium congruente siderum motu. Haec ratio mortales animos subducit in coelum, ac velut inde contemplantibus trium maximarum rerum naturae partium magnitudinem detegit; non posset quippe totus sol adimi terris intercedente luna, si terra major esset quam luna. Certior ex utroque vastitas solis aperitur, ut non sit necesse amplitudinem ejus oculorum argumentis atque conjectura animi scrutari immensum esse, qui arboru
Abbreviated transcription (Latin):
lnteras quend& uixisse clii alium xamplius. alius du¬
dam ad quingentos alios ad sexcentos ñ nullos ado etin¬
gentos ecia ꝑuenisse. Hae comnia inscitia tẽporũ accidis¬
searbitratus ÷. aliquippe inquid aestuted &esmina bant
annũ & alterũ hieme : aliiqua driꝑtitis temporib sicit
ascades inquit quorũ anni trimenses suerunt Ad¬
iecit ecia maliquando aegiptios quorũ paruos annos qua¬
ternorũ mensiũ fuisse supra diximus lunae finae limi¬
nc̃ cudere sedq: inaepistula id gantiamico quor¬
dam dixiecia his inserere opusculis placuit. Vbi post
pͥfationem congruã ita subieci sicut in quã saltũ lunae

Expanded text:
teras quemdam vixisse CLII, alium decem amplius, alios dudam ad quingentos, alios ad sexcentos, nonnullos ad octingentos etiam pervenisse, haec omnia inscitia temporum accidisse arbitratus est. « Alii quippe, inquit, aestate determinabant annum, et alterum hyeme; alii quadripartitis temporibus, sicut Arcades inquit, quorum anni trimestres fuerunt. » Adjecit etiam aliquando Aegyptios, quorum parvos annos quaternorum mensium fuisse supradiximus, lunae fine liminc cudere, sed quae in epistola roganti amico quondam dixi, etiam iis inserere opusculis placuit, ubi post praefationem congruam ita subjeci. « Sicut, inquam, saltum lunae
Abbreviated transcription (Latin):
Vlongusui sacit exundantia crementilunã aliquoties
maiorem quã putatꝰ uider fadeo ut eciã die tricesima uespe¬
rascome illañ gracilem in calo appare fectingat : e quantos
cisulidecenno uennalis tesminus amplius instat Tantohoo
crebrius patiat: causueris tenẽ ꝑspicua q saltur ille de quolo¬
quimur ia marima t c̃si texparte ꝑfectus : sed innaturalis
÷specialitꝰ segula tenend& ut lunae a &atẽ mucta quosda
ameridiana ł dimȩdia pꝰmeridiem sed aues ꝑtina potius
hora muta se nouerimus : qr nimirũ luna q: ues pesepri¬
mũ mundo exostus uesꝑtinis ex eo semꝑ horis necesse ÷
ali& aliãq sumat aecate singu lasquasqi uicenis & quat nis

Expanded text:
a crementi lunam aliquoties majorem quam putatur videri, adeo ut etiam die tricesima vesperascente illam non gracilem in coelo apparere contingat, et quanto circuli decennovenalis terminus amplius instat, tanto hoc crebrius patiatur causa existente perspicua, quod saltus ille, de quo loquimur, jam maxima tunc sit ex parte perfectus. Sed in naturalis est specialiter regula tenenda, ut lune etatem non iuxta quosdam a meridiana vel dimidia post meridiem, sed a vespertina potius hora immutari noverimus. Quia nimirum luna, que vespere primo mundo exorta est, vespertinis ex eo semper horis necesse est aliam aliamque sumat etatem, singulas quasque vigenis et quaternis
Abbreviated transcription (Latin):
ment quiaenus huius modiin pedimemis cũ pcidentis auni fine
ab soluts nouũ dec&eroannũ libero possint cõpotuingredi:
ureta eempla uidelic& aegiptiorũ q hoc in penultimo anni
suic a libi seceris necesse ÷ ibidem nisallor tres paritꝰ menses
und& ricenorũ c̃puturedierũ: XLII. Quxpelanaca¬
Niquo ues maior qua cõpusacparext.¬

Expanded text:
ment, quatenus hujusmodi impedimentis cum praecedentis anni fine ment, quatenus hujusmodi impedimentis cum praecedentis anni fine absolutis, novum de caetero annum libero possint computo ingredi, juxta exemplum videlicet Aegyptiorum, qui hoc in penultimo anni sive alibi feceris, necesse est ibidem, ni fallor, tres pariter menses undetricenorum computare dierum. CAPUT XLIII. Quare luna aliquoties major quam computat
Abbreviated transcription (Latin):
aepactas id÷ adiectioes lunases x ⁊ VIItc fcinens primo
anno nͥ xiut ine&eris annis ficrisol& sed xuidies ad cõmo¬
dat &qrxxx dierũ fineuoluuntur. pullace paetammpnet¬
pio ipsius cisuliponitur. secunds autẽ annus e pactas xi
suscipit &ideosicui diximus axuluna pas chepͥmicidi¬
dies nos inueniren dubiũ ÷. Huius modies gocoga diuer¬
si tas sex solũ primos cisculi deceyno uennalis annosae¬
quali nobiscũaeiate luna putu reuietoris. Namdeu¬
epsinsesta mutatione saltus una sẽꝑ chema iofem nobis
Amusq dũ ecia nos sinitoeacisculo toto inserimurha¬
berenꝰ cessat : quipfectos altur nalibia ptius quã xuk ale¬
darũa priliũ dieui decur añ nofeddendus: ꝓptoriginem
uidelic& quã p̃ fati sumus editionis siderũ utd una men¬
s ÷ rascii quaceo fridic uicesima nona: dehincuerta t innouani
seo sunt q hoc nobisinluna nouembri mmensisa gendũ magisautu¬

Expanded text:
epactas, id est, adjectiones lunares XVIII tunc retinens, primo epactas, id est, adjectiones lunares XVIII tunc retinens, primo anno non XI, ut in caeteris annis fieri solet, sed XII dies accommodat. Et quia XXX dierum fine volvuntur, nulla epacta in principio ipsius cycli ponuntur. Secundus autem annus epactas XI suscipit. Et ideo, sicut diximus, a quinta decidies nos invenire non dubium est. Hujusmodi ergo cogit diversitas, sex solum primos circuli decennovenalis annos aequali nobiscum aetate lunam putare Victorium. Nam deinceps inserta mutatione saltus, una semper die majorem nobis eam usque dum etiam nos finito eam circulo toto inserimus habere non cessat; qui profecto saltus non alibi aptius quam XII Calendarum Aprilium die videtur anno reddendus, propter originem videlicet quam praefati sumus conditionis siderum, ut luna mensis Martii, quae eo fit die vicesima nona, dehinc vertatur in nonam. Sed sunt qui hoc nobis in luna Novembris mensis agendum magis autu
Abbreviated transcription (Latin):
quideminuerni lune uesdinautũmalis loeq noctii: deniq
anatolius quiuerissime inqͥ notio uesno intu mensquiexcaput
cisculi totius tesminũq decernit. Non ipsehanc incapne
mus ogdo adis mutatione lunae posuit. faciens illa ascen¬
deredeꝰ aeqͥ noctio deoctaua in uicesima : at contsiruicta¬
rius testio ante fine ogdo adis annohanc intꝰserenda censuit
luna nalendarũ ianuariarũ dequasta in sextã decima con¬
uestens. Posx aegipti in quorũ sententiu catholica nõ can¬
sentit aecdesiu eande mutationẽ primoan nocisculide¬
cennouenalis adfigunt facienterepactas iunae annu
ad sit dieli: trecentis quinquaginta trib c̃sumantes: Quod
ecia dionisius inaepistolu tangere uid&ur cuatt axumaluna¬
si cõmans annus : cccliuii dies habebat: siembolis musccclius¬
iiii. qõ siunus dies plusminus uec tigerit euidenserrores
Excepto uidelic& annopͥmo sepedicti decennouenalis cieli

Expanded text:
quidem in verni, lunae vero in autumnalis loco aequinoctii. Denique quidem in verni, lunae vero in autumnalis loco aequinoctii. Denique Anatolius, qui verissime in aequinoctio verno initium mensium, et caput circuli totius, terminumque decernit, non ipse hanc in capimus ogdoadis, mutationem lunae posuit, faciens illam ascendere in aequinoctio de octava in vicesimam. At contra Victorius tertio ad finem ogdoadis anno, hanc interserendam censuit luna in quorum sententiam catholica nunc consentit Ecclesia, eamdem mutationem primo anno circuli decennovenalis adfigunt, facientes epactas lunae annuaadsit, diebus trecentis quinquaginta tribus consummantes. Quod etiam Dionysius in epistola tangere videtur, cusi communis annus est, CCCLIV dies habebit; si embolismus, CCCLXXXIV. Quod si unus dies plus minusve contigerit, evidens error est, excepto videlicet anno primo saepe dicti decennovenalis cycli,
Abbreviated transcription (Latin):
xxiii hab& horas equib cum xuiuii tot ioeincis cuili decenno¬
uenalis distribueris. Iemanent .v. hos ꝑui mulq plica quii
delic& hora ii punctis constat fiunt xx. dasingula san¬
nis singulis & temaner unus. hunc diuide ꝑx e .uiii. exui¬
debis q: ad saltũ lunce cõplendũ ut diximus annuatim hor
& punctus & nona decima pars punetiunius a detercit:
noneigo unis hisdemq: lasticulis temporĩł caelidina
tb: lunae celebratur accensio sed sempaliquantoestius
quã pͥcedente mense ꝓuenerat ut sit undeunus anno nono
decimo t ransiliat dies: diuersisautẽ locis cistuli decenno¬
ualis diuersi quiq: calculatores hunc eandem lunae saltũ in¬
t ponendũ to: mensemlunarem qͥcxeris annis tricenos
dies haberec̃sueuerat. unde xxx dierũ eẽ faciendũ puta¬
uere: &ratio quidem naturalis in prantu ÷ cune tahuius¬
modicsementu ł derimeNa solis & lunae in partib: aequi¬
noctiorũ ubi primoer eatu suNt initiu fineq: sostire. solis

Expanded text:
XXIV habet horas, e quibus cum XIX totidem annis circuli decennovenalis distribueris, remanent V; has per IV multiplica, quia videlicet hora quatuor punctis constat, fiunt XX; da singulos annis singulis, et remanet unus: hunc divide per XIX, et videbis quod ad saltum lunae complendum, ut diximus, annuatim, hora et punctus, et nona decima pars puncti unius adcrescit. Non ergo unis iisdemque vel articulis temporum, vel coeli climatibus lunae celebratur accensio, sed semper aliquanto citius quam praecedenti mense provenerat, ut sit unde unus anno nono decimo transiliatur dies. Diversis autem locis circuli decennovenalis diversi quique calculatores hunc eumdem lunae saltum interponendum, id est, mensem lunarem, qui caeteris annis tricenos dies habere consueverat, unde triginta dierum esse faciendum putavere; et ratio quidem naturalis in promptu est, cuncta hujusmodi crementa, vel detrimenta solis et lunae in partibus aequinoctiorum, ubi primo creata sunt, initium finemque sortiri, solis
Abbreviated transcription (Latin):
horrescat : sicuisane quae designifero & caeli ambitu paucis dixximus
fortehabentur in cognita huicuulgari & fortassis compendiosi¬
ori acmamfestioriratione satis facere curauimus . ut quicaeli
fignis intenderepuerili inscola nondidicit: scltim horo logiilineis:
interrecq n eces sccria quaerit ad prehendet : & hicergo scicet solẽ
morulis suis & tarditate cotidianc quce drantis huius annui disponea¬
te opere crectoris eẽministrũ : quemdiligentior inquisitio deda¬
rat non ade andẽ horo logii lineccm ꝑccc.lxv. pos seꝑlene reduci:
s ed si uerbi gratic p̃senti anno in aequi noctio uernali quod iuxta ad¬
xptios quicalcu lato r̃ palmã tenent x eino ł dar apͥlium die sol&
uenire. a medio orientis surrexerit eodem die postannũ aliquan¬
domferius oriri & testio quarto quintoq: anno ecendẽ diminutio¬
nem intaentũ naturecli suicursus ccugere temperantia ut nisi dies

Expanded text:
horrescat. Si cui sane quae de signifero et coeli ambitu paucis diximus, horrescat. Si cui sane quae de signifero et coeli ambitu paucis diximus, forte habentur incognita, huic vulgari, et fortassis compendiosiori, ac manifestiori ratione satisfacere curavimus, ut qui coeli signis intendere puerili in schola non dedicit, saltem horologii lineis in terra, quae necessaria quaerit apprehendat. Et hic ergo sciat solem morulis suis et tarditate quotidiana quadrantis hujus annui disponente opere Creatoris esse ministrum, quem diligentior inquisitio declarat, non ad eamdem horologii lineam per CCCLXV dies posse plene reduci, sed si, verbi gratia, praesenti anno in aequinoctio vernali, quod juxta Aegyptios, qui calculatorum palmam tenent, XII Calendarum Aprilium die solet venire, a medio orientis surrexerit, eadem die post annum aliquanto inferius oriri, et tertio, quarto, quintoque anno eamdem diminutionem in tantum naturali sui cursus augere temperantia, ut nisi dies
Abbreviated transcription (Latin):
estratio qr solannũ caeliambitũ to ÷ xii signacisculifodiaci
notissima n intecentis lxv dieb sed suꝑ ad ditis uihoris ced¬
imꝑlere cognoscitur unde fitutsi uerbi gnrticcnunc ae qui noetieolẽ caelilo¬
cum mane oriens intrcuerit in hunc annosequente meridiȩ tertioues¬
pere quartomedicnocte . quintorursus in ex ortudiei ut pote conpl&
diertotius circuitur &urrat sicq neces sccrio diem suꝑ fluũ eodmo¬
necct ubilib& in terponendũ cenmiq: qucertiplenitudini ẽẽ copulcenda :
c romemautan duitosđ mãr tiar die und albir sextũ uocant interdulare
consuerunt quodsi quicalolator stcereneglens ͦ Ein sola delxu
dieb omnes fecnnos ecpore debereputecuerit indgoumsibimex piueri&
aunui circuitiȩ occurrir se dispendiũ itaut postaliquot an not̃ uerton¬
tium curricula aestius mensib: uernũ tempus uernis brufeele bru¬
medib: ccutũ nole autumnalib: aestiuũ seoffendisse ꝑciersus conputator

Expanded text:
est ratio, quia sol annuum coeli ambitum, id est, XII signa circuli zodiaci est ratio, quia sol annuum coeli ambitum, id est, XII signa circuli zodiaci notissima, non in CCCLXV diebus, sed superadditis VI horis adimplere cognoscitur; unde fit, ut si, verbi gratia, nunc aequinoctialem coeli locum mane oriens intraverit, in hunc anno sequente meridie, tertio vespere, quarto media nocte, quinto rursus in exortu diei, utpote completo diei totius circuitu recurrat, sicque necessario diem superfluum admoneat ubilibet interponendum, annique quarti plenitudini esse copulandum.  intercalare consuerunt. Quod si quis calculatorum facere negligens CCC solum ac LXV diebus omnes se annos agere debere putaverit, magnum sibi mox inveniet annui circuitus occurrisse dispendium, ita ut post aliquot annorum vertentium curricula, aestivis mensibus vernum tempus, vernis brumale, brumalibus autumnale, autumnalibus aestivum se offendisse perversus computator
Abbreviated transcription (Latin):
quem dicunt locus & hora cruus incensionis eius ꝑx & viii an¬
nos essicit. Itae contrariobis sextũ ñ alia causa qua tarditas
solaris curses generat: suntenĩ nꝰ nulli quifacilitat ec̃putan¬
diabs q labosem c̃ꝑhendant : quantabis sexti orescentis pasti¬
cula ꝑ singulos annos ł menses ł eciã septimanas & dies inces¬
santer adimpleatur. nec t ñ dicere nouerint qualti eadem
pasticula cfescat łq sit causa quae ueratio incrementii ꝑsius
quitue nascere t eroris infesui. siñ ipsedier bissexti suo iux¬
tamore neces sariũ interal&ur inordine :̃ Bis sextus igitꝰ
exqua drantis ratione ꝑqua drienniũ conficitur : Quadran¬
temnamq: solent appellare quasta pastem cuius lib& rei:
Verbi gratia pecuniae temporis. loci: &ideo quasta parsdi¬
ei quix iiiihoris cũsua noete cõpl&ur: id ÷ horae vi quadur iu
consu& e uocatur. Qua drantis aute huiusce ꝑquadrien¬
niũ indiem integrũ colligendi & locosuo inter Nland: hȩc

Expanded text:
quem dicunt, locus et hora citior incensionis ejus per X et IX annos efficit; ita e contrario bissextum non alia causa quam tarditas solaris cursus generat. Sunt enim nonnulli qui facilitate computandi absque labore comprehendant quanta bissexti crescentis particula per singulos annos, vel menses, vel etiam septimanas, et dies incessantes adimpleatur. Nec tamen dicere noverint qualiter eadem particula crescat, vel quae sit causa quaeve ratio crementi ipsius, quidve nasceretur erroris infesti, si non ipse dies bissexti suo juxta morem necessarium intercalaretur in ordine. Bissextus igitur ex quadrantis ratione per quadriennium conficitur. Quadrantem namque solent appellare quartam partem cujuslibet rei, verbi gratia, pecuniae, temporis, loci, et ideo quarta pars diei, qui XXIV horis cum sua nocte completur, id est, horae VI quadrans consuete vocatur. Quadrantis autem hujusce per quadriennium in diem integrum colligendi, et in loco suo intercalandi haec
Abbreviated transcription (Latin):
rem subtus: quanto ꝓ duetiotem supratras cur sũꝑa gen¬
tes unde sit ui mannosolari aructurus orion& canis
sed &c lacteus circulus c&eraq mili t iucali unauice
plus temȩorbem quam solipseciicũeat. Extfrhos sane
cisculos solirt resduos ut robiq cir culos septemtriona¬
lem ponum &australem quorũ septẽ trionalis semper
nris uisib: appatens ñ solis sed areturi &q cisca e& sur
stellarũ ambitu conficitur : & quuc initate car& solis sri¬
gidus eẽ noncessat. cuisimilis ÷ australis &ipseoblon

Expanded text:
rem subtus quanto productiorem supra terras cursum peragenrem subtus quanto productiorem supra terras cursum peragentes. Unde fit ut in anno solari, Arcturus, Orion, et canis, sed et lacteus circulus, caeteraque militia coeli una vice plus terrae orbem quam sol ipse circumeat. Extra hos sane circulos solis tres, duos utrobique circulos, Septentrionalem ponunt et Australem: quorum Septentrionalis semper nostris visibus apparens, non solis, sed Arcturi, et quae circa eum sunt stellarum ambitu conficitur; et quia vicinitate caret solis, frigidus esse non cessat. Cui similis est Australis, et ipse ob lon
Abbreviated transcription (Latin):
tum in solstitio supsir terrȩ edita longo latoq cir cu̾la¬
bitur flexi: similiter aestiuo ide solstitiali decumns
incisculo : tambreuem subaquilonia terraeloca noctusaẽti
digres sũ qua suꝑ meridia na euis loca dieb: hibernis bre¬
uem facit ascensuꝰ: sicut at quaelib& anniuestentis nox.
illam hab& longi tudinem quã ante sex menses habuit
& post sexmense s habitura: dies: Iuomni nocte soltan¬
tũ agititer subtenar quantũ antes ex menses egri. & pos
sexmen ses acturus : suꝑ terra : Tantũ ne noctu adaqui¬
lonem quantũ tc inter diugyrans admeridiem: sed &
stellae omnes expleo sexmensiũ curriculo illa caelipla¬
gam intdiu quã noctuanteu lustrando circũseunt e un¬
demfeplicato t ot idem mensiũ tempose rep&en tes.
solitis noc tut rans igunt excubus: t antolatiofem quoq sub
terris : quanto angustiorem supru: Itemq tantobfeuo¬

Expanded text:
tum in solstitia supra terram edita longo latoque circumlatum in solstitia supra terram edita longo latoque circumlabitur flexu. Similiter aestivo, id est, solstitiali, decurrens in circulo, tam brevem sub aquilonia terrae loca noctu facit digressum quam super meridiana ejus loca diebus hybernis brevem facit ascensum. Sicut enim quaelibet anni vertentis nox illam habet longitudinem quam ante VI menses habuit, et post VI menses habitura est dies, ita omni nocte sol tantum agit iter sub terra, quantum ante VI menses egit, et post VI menses acturus est super terram; et tantum nunc noctu ad Aquilonem, quantum tunc interdiu gyrans ad meridiem. Sed et stellae omnes, expleto VI mensium curriculo, illam coeli plagam interdiu, quam noctu antea lustrando, circumeunt, eandem replicato totidem mensium tempore repetentes, solitis noctu transigunt excubiis, tanto latiorem quaeque sub terris quanto angustiorem supra, itemque tanto brevio
Abbreviated transcription (Latin):
litates temporũ łcursuũ solis annuorũ. his distinguere
uocabulis : ut aequi noctalemuocent ÷ onã ł cisculũ allam
caelifegionem qua solcirca aequino ctia solfutialem qua
cisca solstitiũ brumalem qua in hie memundũ consueuit
ambire cisculi autẽ uelzo naeuo canturs exeo quod ei fcuito
solis efficiuntur : equib aequi noctialis qua̧ media est
dondaequal spadio testirs suꝑ subtusque circũ flectitur:
a solstitialis. tam parũ spatii subterris quã brumalir
agit suꝑ tentus. Itemqi brumalis qui suꝑ teppes angistis
tama hab& amplitudinem circuitus subterra qua mu
solstrualis supratestĩ: quia nimirũ sol inaequi noctio tn
spati noctu subterris quantũ inter dii suꝑ terras exigt:
tamto utq discrimini subboteas pastes occultus quamo
uisus itersuũ deflectens adausttes: porro mbruma
tantũ subteste inseriors longelateq ciscumfestur quan¬

Expanded text:
litates temporum, vel cursuum solis annuorum, iis distinguere litates temporum, vel cursuum solis annuorum, iis distinguere vocabulis, ut aequinoctialem vocent zonam, vel circulum, illam coeli regionem, qua sol circa aequinoctia; solstitialem, qua circa solstitium; brumalem, qua in hyeme mundum consuevit ambire. Circuli autem vel zonae vocantur ex eo quod circuitu solis efficiuntur, e quibus aequinoctialis, quae media est zona, aequali spatio terras super subtusque circumflectitur, at solstitialis tam parum spatii sub terris quam brumalis, agit super terras. Itemque brumalis, qui super terras angustus est, tantam habet amplitudinem circuitus sub terra, quantam solstitialis supra terram, quia nimirum sol in aequinoctio tantum spatii noctu sub terris quantum interdiu super terras exigit, tanto utique discrimine sub Boreas partes occultus quanto visus iter suum deflectens ad Austros. Porro in bruma tantum sub terrae inferiora longe lateque circumfertur quan
Abbreviated transcription (Latin):
antiquorũ exactacelebrauimus: sequentiũ diligen¬
tissime qđ suꝑ ÷ terrarũ supsirtrib ad signauere
horis thenen: atq: i ꝑdacos pastẽq: gesmaniae
gallias octni litoima plexi quodess& horarũ xui. alte¬
rũ ꝑhiꝑboreos & brittania horarũ xuii. postremũ
stit usũ. aripheis iugis inthilen in quodies continuafentꝰ¬
ut diximus noctesq ꝑuices: idemeante principiu quae
fecimus possuere cisculos duos: primũ ꝑinsula mesden
&ptholaꝰ maidem in rubro mari adelephantorũ
uenatus condita ulilongissimus dies xihorarũ esse
dime diahora amplior : secundũ ꝑsiemen aegipii euntẽ
quess& horarũ xiii: Haec deplinus ecundi scriptis ex¬
cerptahunc in nostris opusculis habeant locum:
Raueosi de Rumo. meatu:
aue quõde tẽ porib loquen des uecces se
habuimus aliquoties aequinotialis ł solstitialis ł bru¬
malis meminis secisculi uel ⁊ onae. & dehis paulo lati¬
us dicendũ putuuimus. solent enimphilo sophi inae qua¬

Expanded text:
antiquorum exacta celebravimus. sequentium diligentissimi quod superest terrarum supra tribus adsignavere Borysthenen atque ita per Dacos partemque Germaniae , Gallias oceani litora amplexi, quod esset horarum XVI, alterum per Hyperboreos et Britanniam horarum XVII, postremum Scythicum a Ripaeis iugis in Thut diximus, noctesque per vices. Iidem et ante principia quae fecimus, posuere circulos duos. Primum per insulam Meroen, et Ptolemaidem, in Rubro mari ad elephantorum venatus conditam, ubi longissimus dies XII horarum esset, dimidia hora amplior; secundum per Syenen Aegypti euntem, qui esset horarum XIII. » Haec de Plinii Secundi scriptis excerpta hunc in nostris opusculis habeant locum. raneo siderum meatu. Sane quoniam de temporibus loquentes necesse habuimus aliquoties aequinoctialis, vel solstitialis, vel brumalis, meminisse circuli, vel zonae, de iis paulo latius dicendum putavimus. Solent enim philosophi inaequa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cũ negaturus nonstatim pꝰlxduasebtło mudas sed i
plurccrelaturus. Nam & xp̃rinilla crucifixus & apopu¬
lo ꝑfido ñ modo in pasione uerũ cominuo & quo a iohanne
& pͦfinebelli stata desolatio Nonad hax ebdomudar ꝑti¬
n& p̃dictum it fuerat ꝙͣ ipse ebdomadis ad xp̃iusq ducatu
ꝑtingerent. sed scriptura p̃dicto aduentu & passione ip¬
sius quid&iam posthanc populo qͥeũ recipere nolla
ess& euenturũ ostendit : Ducem it uenturu̾titum dicit
qͥ xlgisimo anno dominice passionis itacũpopuloro¬
mano & ciuitatem & scuariũ dissipabit ut non rema¬
ner& lapis suꝑlapidem. ueru his ꝑ anticipationẽ
p̃libatis mox adexponendum ebdomude quã omi¬
serat rediit .e iuentũ : confirmauit aute pactum
multis ebdomadisi una hac ÷ ipsa nouissima inqua ł
iohanne bab ł diir & a postoli p̃dicando multos ccdfidem¬
conuesterunt & indimedio ebtioma dirdefici& hostia &
hostiarũ purificatio fidelib paulatim uilescere caepitꝰ

Expanded text:
 eum negaturus est. Non statim post LX duas hebdomadas, sed in plura relaturus: nam et Christus in illa crucifixus, et a populo perfido non modo in passione, verum continuo ex quo a Joanne et post finem belli statuta desolatio ; non ad LXX hebdomadas net. Praedictum enim fuerat, quod ipsae hebdomades ad Christi usque ducatum pertingerent. Sed Scriptura praedicto adventu et passione ipsius, quid etiam post hanc populo qui eum recipere nollet, esset eventurum ostendit. Ducem enim venturum, Titum dicit, qui quadragesimo anno Dominicae passionis ita cum populo Romano civitatem et sanctuarium dissipabit, ut non remaneret lapis super lapidem . Verum his per anticipationem praelibatis mox ad exponendum hebdomadae quam omiserat rediit eventum. « Confirmabit autem pactum multis hebdomas una. » Hoc est ipsa novissima, in qua vel Joannes Baconverterunt. « Et in dimidio hebdomadis deficiet hostia et hostiarum purificatio fidelibus paulatim vilescere, coepit.
Abbreviated transcription (Latin):
& historia i u&erũ & nostrorũ hodieq temporũ
testatꝰ euentus: Totũ ideo ꝓfaxe testimonui ponenter
quantũ facultas supp&ebat exposuimus q hoc & aple¬
risq: lectorib: ignora ri & specialegenus ebdoma¬
de flagitare cognouimus. falluntꝰ it qͥ putan hebreos
annis talib: usos. alio quintota u&eris instrumenti se¬
ries acillat. nec ullius aestas tanta quanta scripta ÷ de¬
b& intellegi sed adlunae cursum stringi & grecos qͥdn
u&eres legimur trecentis liiii. dieb: annũ ad lunae
cur sum putantes: Oc tauo semꝑ anno xcdies qͥna scun
tricenarũ dierũ distributos iudeos aute num quam
re alter oł testio an nomensẽ luite testiũ decimũ quem
embolis mũ uocitamus inserere solitas sicut notissi mec¬

Expanded text:
orum hodie temporum testatur eventus. Totum ideo prophetae testimonium ponentes, quantum facultas suppetebat, exposuimus, quia hoc et a plerisque lectoribus ignorari, et speciale genus hebdomadae flagitare cognovimus. Falluntur enim qui putant Hebraeos annis talibus usos, alioquin tota Veteris Instrumenti series vacillat, nec ullius aetas tanta quanta scripta est debet intelligi, sed ad lunae cursum stringi. Et Graecos quidem veteres legimus CCCLIV diebus, annum ad lunae cursum computantes, octavo semper anno nonagintricenarum dierum distributos. Judaeos autem nunquam, sed altero vel tertio anno mensem lunae tertiumdecimum, quem embolismum vocitamus, inserere solitos, sicut notissim
Abbreviated transcription (French):
utautem alitꝰannũ t c̃suis sec pinatũ n seti inc fedibile. adi¬
ciunt q ł ipud plerosq scriptores historiae fepperitur
aegiptios habuisse annũ .iiii. mensiũ. a carnanas uimen¬

Expanded text:
Ut autem aliter annum tunc fuisse conputatum non sit incredibile, adiUt autem aliter annum tunc fuisse conputatum non sit incredibile, adiciunt quod aput plerosque scriptores historiae reperitur, Aegyptios habuisse annum quattuor mensum, Acarnanas sex men
Abbreviated transcription (Latin):
bantur .io ÷ astrologia & geom&rica diseis amplius uiuendi
spatia condonauit : q: nchaud ediscerepotuis sent nisis.x¬
centis uiuerentannis. Pestot enimannorũ curricula mag¬
nus tinnus implecur: Annũ autecunlem io ÷ solafem he¬
brei. ab aequi noctio ueino a solstruo greci. aegipti abautũ¬
no. abruma incipiunt somani : xxxui. dedis pa¬
risus Mruquorum atis:
ec decitins suurt dictanaturalib ceterũcu¬
liquos diuersarũ genuiu populos diuer se mnobserualione
annali auero deuias sebeatus agustinus edoc&: Quicuni
inxumo deciuitatedĩ libro etrueos ager& quieciam scm scrip¬
tur& putubant aliterprimis sđi temporibiannos c̃pũtas¬
se .io : tantae breuitatis ut unus annus nr̃ xillos habuisse
efedatur dicen tes. Cumaudieritquisq llegerit nongen¬
tosannos que uicisse. deb& intellegere noncignta :x quip¬

Expanded text:
bantur, id est, astrologiam et geometriam, Deus eis amplius vivendi bantur, id est, astrologiam et geometriam, Deus eis amplius vivendi spatia condonavit, quae nunc haud ediscere potuissent, nisi sexcentis viverent annis, per tot enim annorum curricula magnus annus impletur. Annum autem civilem, id est, solarem, Hebraei ab aequinoctio verno, a solstitio Graeci, Aegyptii ab autumno, a bruma incipiunt Romani. » CAPUT XXXVII. De disparibus antiquorum annis. Haec de annis sint dicta naturalibus, caeterum antiquos diversarum gentium populos diverse in observatione annali a vero deviasse etiam beatus Augustinus edocet, qui cum, duodecimo de civitate Dei libro, contra eos ageret qui etiam sanctam Scripturam putabant aliter primis saeculi temporibus annos computasse, id est, tantae brevitatis, ut unus annus noster decem illos habuisse credatur, dicentes: Cum audierit quisque vel legerit nongentos annos quemque vixisse, debet intelligere nonaginta, decem quip
Abbreviated transcription (Latin):
unodie ꝓlixior : quoc fecto solad cuncta signorũ loca eisdem die
rũ nocuũq qbi ante quadrienniũ reuestit᷑horis. annus emxi¬
tsuͭstellarũ e quoillarũ qq nodiaciambitũ ꝑlustrrt dequo
supra diximus : annus magnus ÷ cũ omnia simulemrntia
sidera adsuaꝙͣq loca qrͣ simul habuere fecununt. de quo
iose pus in primo anti quitatũ libro cum longae ui ta tempri¬
morũ hominũ deseriber& ita meminit Nullus aute mad
uita moderna &annor ũbfeui tatem quibi nuc uuimus urtuã
compasirns antiquorũ put& falsa quae deillis dictã & eo q nõ
uita tantoñducatur temporeoredat neqillos aduitacilli¬
us longitudinem ꝑuenisse : Illinamq cũessent felegiosi &ab
ipsodõ facti cũq pabula o postuniora ad manuis tempus existe¬
rent pͥparatu tantorũ annorũ curriculis rite uiuebant:
deindeꝓptꝰ uistutes & gloriosas ut ilitates qua siugit ꝑscritu¬

Expanded text:
uno die prolixior, quo confecto sol ad cuncta signorum uno die prolixior, quo confecto sol ad cuncta signorum rum noctiumque quibus ante quadriennium revertitur horis. Annus errantium stellarum est quo illarum quaeque zodiaci ambitum perlustrat, de quo supra diximus. Annus magnus est, cum omnia simul errantia sidera ad sua quaeque loca, quae simul habuere, recurrunt. De quo Josephus, in primo Antiquitatum libro, cap. 4, cum longaevitatem primorum hominum describeret, ita meminit: « Nullus autem ad vitam modernam, et annorum brevitatem, quibus nunc vivimus, vitam comparans antiquorum, putet falsa quae de illis sunt dicta, et eo quod nunc vita tanto non ducatur tempore, credat neque illos ad vitae illius longitudinem pervenisse. Illi namque cum essent religiosi, et ab ipso Deo facti, cumque eis pabula opportuniora ad majus tempus existerent praeparata, tantorum annorum curriculis rite vivebant; deinde propter virtutes, et gloriosas utilitates, quas jugiter perscruta
Abbreviated transcription (Latin):
ralior din&ransierant łaciscurtu temporis nom accipit qr
ueeres annũ ꝓciscũ ponere solebant ut catodt̃ in originibi oratoruĩs
annus lunaris estesolaris. estecemtentiũ discrecus stellarũ: est
comniũ planearũ unus que magnũ specialiter mnincupant
sedlumaris annis qua drifarie accipitur: Primist naq cũlu
diebi cexihoris exactis iam defectu fep&eit : Testius qui xuimen¬
sib huius modi io ÷ dieb cccliii explecur &uoea t coͥmonis : eoqđ
duo sepissimae tales paruꝰ cuitent: Quastus quiem bolismus
gecedicitꝰ io ÷ suꝑaugmentũ & hab& xiii menses id  dies ecc¬
Ixxxiii. quiutꝰq apud hebreos a principio mensis pa schalis inee¬
pit ibidemq finitur : apuduero symanos ab incipiente luna
mensis ianuari scmit in itiuꝰ ibiq terminatur : Itemsolis ÷ a
poni diemunũ q romanibis sextũ uocant ut adeundem ciscuitũ
sedeatur: quastus solaris grriannus bissextilis ÷ c&eris trib

Expanded text:
rali ordine transierant, vel a circuitu temporis nomen accepit, quia rali ordine transierant, vel a circuitu temporis nomen accepit, quia veteres am pro circum ponere solebant, ut Cato dicit in Originibus, oratorum mire. Est autem annus lunaris, est et solaris, est et errantium discretus stellarum, est et omnium planetarum unus, quem magnum specialiter nuncupant. Sed lunaris annus quadrifarie accipitur: primus est namque, diebus et XII horis exactis jam defecta repetit. Tertius, qui XII mensibus hujusmduo saepissime tales pariter currant. Quartus qui embolismus Graece dicitur, id est, superaugmentum, et habet XIII menses, id est, dies CCCXXXIV. Qui uterque apud Hebraeos a principio mensis paschalis incipit, ibidemque finitur: apud Romanos vero ab incipiente luna mensis Januarii sumit initium, ibique terminatur. Item solis est rponi unum diem: quem Romani bissextum vocant, ut ad eumdem circuitum redeatur. Quartus solaris gyri annus bissextilis est, caeteris tribus
Abbreviated transcription (Latin):
exeo q eruditssimus corũ antestis ꝓterius ait. Illudecia oposta
adtendere quod epsent nimiũ quiprimimensi sinitiũ lumariscurꝰ¬
eo quod ic̃ initiũ uerni temporis ab his quihoc inuenire uoluerunt
cumomni diligentia pͥeumee uideatur : Vocatur autemuer qđ in
eocuneta uernent hoc ÷ urescant : Aestas ab aestu qinea miturandis
srucubidatur : Autũ nus deautu ñatione fructuũ qui neo colligun¬
tur. posss hienis adoctoribi frigus int᷑p̃tur &esterelitas & hnec quidem
nr̃is pastib temporũ uocabula congruunt : Veruindos ubialia ce¬
lifacies ali sunt ostus siderũ binas aestates in annobinas habere ꝑhiben
menꝰses. Media int̾illas hieme & &esiarũ flatumostrauero bruma¬
lilenes ibi auras & mare nauigabile narrant : sed& cegiptus nra
hieme media maxime campos herbis floreos & siluas festur
habere pomis onustas: XXXU. DeANISYXTIRA

Expanded text:
ex eo quod eruditissimus eorum antistes Protereus ait: Illud etiam oportet ex eo quod eruditissimus eorum antistes Protereus ait: Illud etiam oportet attendere, quod errent nimium, qui primi mensis initium lunaris cureo quod tunc initium verni temporis ab iis qui hoc invenire voluerunt cum omni diligentia praefixum esse videatur. Vocatur autem ver, quod in eo cuncta vernent, hoc est virescant. Aestas ab aestu qui in ea maturandis fructibus datur. Autumnus, de autumatione fructuum, qui in eo colliguntur. Porro hiems a doctoribus frigus interpretatur, et sterilitas. Et haec quidem nostris partibus temporum vocabula congruunt. Verum Indos, ubi alia coeli facies, alii sunt ortus siderum, binas aestates in anno binas habere perhibent messes, media inter illos hieme Etesiarum flatu, nostra vero brumali lenes ibi auras et mare navigabile narrant. Sed et Aegyptus nostra hieme media, maxime campos herbis floreos, et sylvas fertur habere pomis onustas. CAPUT XXXVI.
Abbreviated transcription (Latin):
cosmogefiorũ iuthenticis ac nobilis hus. ita eadem tempor
adlineam distincta repperimus : ad notato eciã ostuues gilia¬
rũ .viii id mãd occa sũ quoq earũdem .vii it noue br̃ : &plinius
sccundus in libro secundo naturalis historie eodem modo dis¬
tinguenda iudicauit : seo & homo aecclesioe: scs anatolius ino¬
peresuo paschali cũ de aequi noctiis & solstruis deqhoraruiac
momentorũ crementis subtilissime disputus eu itadis pu¬
tationem suã si mul&ipsũ libellũ tesminauit: Hoc autemñ
ignores qł psu iiiqr p̃diximus temporũ efinia lic& mensiũ
sequentiũ hđ dis ad p̃mentur : unũꝙͣq in mediũ temporũ
io ⁊ uerni &aestutis. autũni& hiemis teneat: & n exinde te¬
porũ principia inchoantur unde mensiũ halenda ini¬
uantur. sed iia unũ q qr tempus inchoandum ÷ uta prima
q÷ pcipit dicens. Obseruamen sem nouarũ frugũ & uerniprimũ
temporis & facies phased ño dõtuo: quem secuticẽ acgxipi i uidentur

Expanded text:
cosmographorum authenticis ac nobilissimis, ita eadem tempora ad lineam distincta reperimus, adnotato etiam ortu Vergiliarum VII, Id. Maii, occasu quoque eorumdem VII Id. Novemb. Et Plinius Secundus, in libro secundo naturalis Historiae, eodem modo distinguenda judicavit. Sed et homo Ecclesiae sanctus Anatolius, in opere suo paschali, cum de aequinoctiis et solsticiis, deque horarum ac momentorum incrementis subtilissime disputasset, ita disputationem suam simul et ipsum libellum terminavit: « Hoc mensium sequentium Calendis approximentur, unumquodque tamen medium temporum, id est, verni et aestatis, autumni et hiemis teneat, et non exinde temporum principia inchoentur, unde mensium Calendae initiantur, sed ita unumquodque tempus inchoandum est, ut a prima quae praecepit dicens: Observa mensem novarum frugum, et verni primum temporis, et facies Phase Domino Deo tuo. Quem secuti esse Aegyptii videntur,
Abbreviated transcription (Latin):
lo post Cestũ ÷ inquid solis defec tũ nnisinouis sima pri¬
ma uesieriluna quocant codum . lunae autẽ ñ nisi plena
semꝑq citru quã ꝓximae fuerit: omnib auteman si¬
nis sieri utriusq sideris defectus statiru s dieb: horis

Expanded text:
 occultari; sed solis defectum non nisi novissima primave fieri luna, quod vocant coitum, lunae autem semperque citra quam proxime fuerint; omnibus autem annis fieri utriusque sideris defectus statis diebus horis
Abbreviated transcription (Latin):
tes ambrosius in libro quasto exa meron ita cõmemorat. si¬
milia delunae rationec ueniunt quaede consosteeius aefsu¬
trememorauimus si quidem in id seinduit ministerium in
quod & fr̃ ut in lumin& tenebras foueat semin& augeat fruc¬
tus hab& &iampleraq a fratredistineta. ut quẽ toradie
calorumorem terrae siccauerit eundem exigue noctis teni¬
pore rosreponat : Nam&ipsalunalas gicroris adseritur:
sublumine suis sent lunae : eoplus umoris seca pite collegis¬
sesenserunt : Vnde & incanticis : drexp̃s adaecdesi& : qui
caput meũ fepl&ũ ÷ rore . & crinis meigittis noctis : Tũ

Expanded text:
tes Ambrosius in libro quarto Hexameron ita commemorat: « Similia de lunae ratione conveniunt, quae de consorte ejus ac fratre memoravimus, siquidem in id se induit ministerium in quod et frater, ut illuminet tenebras, foveat semina, augeat fructibus. Habet etiam pleraque a fratre distincta, ut quem tota die calor humorem terrae siccaverit, eumdem exiguae noctis tempore ros reponat. Nam et ipsa luna larga roris adseritur. sub lumine fuissent lunae, eo plus humoris se capite collegisse senserunt. Unde et in Canticis dicit Christus ad Ecclesiam: Quoniam caput meum repletum est rore, et crines mei guttis