comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lum intrabo. quiescentẽ feriã
patrem semel. satis erit. Mec
nouerca uigilabit. securus in¬
grediar sciente nullo reũtar.
ota sunt ista: sed oculorũ. Cecꝰ
desꝑar&: etiã sitã multa nox
polliceretur. Hoc loco quȩram
necesse. ẽ quȩ ratio fuerit. ut
uiuenis ad parricidium suo po¬
tissimum gladio uteret᷑. Nimi¬
rum illũ  mentẽ uenit. quia
erat relicturus. Nam si alienũ
& ignotum in uulnere patris
gladiũ reliqͥss& pot̾at de ꝑcus¬
sore dubitari. Hic attulit suũ
ut etiã si euasiss&. tam̃ ferro
suo teneret᷑. Cur gͦ inqͥs gla¬
dium in cubiculo tuo habebaᷤ:
Quia habueram sẽꝑ quia usurus
illo non eram. ferrum ego para.¬
ricidio meo tot ante an̾nos p̃¬
paraui. & scđm illũ quẽ mina
Ego eram ferro ac m̃te paratus.
& tot abiere noctes: Ante
gladium illũ familiarẽ oculiꝰ
tuis feci ante om̃ib seruulis
notum. Pependit in cubiculo
tã quã testis conscientie meę
palam. in medio neglegenter

Expanded text:
lum intrabo, quiescentem feriam lum intrabo, quiescentem feriam patrem, semel satis erit, nec noverca vigilabit; securus egrediar, sciente nullo revertar." Vota sunt ista, sed oculorum; caecus desperaret, etiamsi tam multa nox polliceretur. Hoc loco quaeram necesse est, quae ratio fuerit, ut iuvenis ad parricidium suo potissimum gladio uteretur. Nimirum illud in mentem venit, quia erat relicturus. Nam si alienum et ignotum in vulnere patris gladium reliquisset, potuerat de percussore dubitari. Hic attulit suum, ut, etiamsi evasisset, tamen ferro suo teneretur. "Cur ergo", inquis, "gladium in cubiculo tuo habebas?" Quia habueram semper, quia usurus illo non eram. Ferrum ego parricidio meo tot ante annos praeparavi et secundum illum, quem minabEgo eram ferro ac mente paratus, et tot abiere noctes? Ante gladium illum familiarem oculis tuis feci, ante omnibus servulis notum? Pependit in cubiculo tamquam testis conscientiae meae, palam, in medio, neglegenter,
Abbreviated transcription (Latin):
scire. quẽadmodum dicat expli¬
citum. tam difficile facinꝰ. Qec
parricidium cogitauit. Oũ qͦ:
Quiꝰ se cõmisit oculis: Iturꝰ ꝑ domũ
totam. quẽ ducem elegit᷑. Ille
qui erat incubiculo suo solus.
homine expeditissimo loquit᷑.
Cur enim sotium conscientie quȩ¬
rat. om̃a potest scire. Primum
nox. quanto sit. Deinde ꝓspi¬
cere sollicite. an om̃is familia
dormiat. Eradu suspenso pone¬
re certa uestigia. & in om̃em ti-¬
moris sui partem sollicitum cir¬
cumagere uultum. Oquã pa-¬
rum. ẽ. in metu ipsos etiam ocłos
hab̾e. Ita non iste sibi dixit. oc¬
cidere patrem uolo. sed quem se¬
quẽt᷑ hȩ manus. Mocte solus
egrediar. sed quando ꝑueniam:
Putas nos iunctis habitare li mi.¬
nib Domus int̾ patrẽ filiumq
media. Quantum erroris. quan-¬
tum morę spacium ingens et
uix metiendum. Cecitas in con¬
sulta quid agis: Nox ante de¬
fici&. Quid si deinde ut̾q uigi¬
lauerint: Quid si nouerca

Expanded text:
scire, quemadmodum dicat expliscire, quemadmodum dicat explicitum tam difficile facinus. Caecus parricidium cogitavit? Cum quo? Cuius se commisit oculis? Iturus per domum totam quem ducem elegit? Ille, qui erat in cubiculo suo solus, homine expeditissimo loquitur. Cur enim socium conscientiae quaerat? Omnia potest scire. Primum, nox quando sit. Deinde prospicere sollicite, an omnis familia dormiat, gradu suspenso ponere certa vestigia et in omnem timoris sui partem sollicitum circumagere vultum. o quam parum est in metu ipsos etiam oculos habere! Ita non iste sibi dixit: "occidere quidem patrem volo, sed quem sequentur hae manus? Nocte solus egrediar, sed quando perveniam?" Putes nos iunctis habitare liminibus? Domus inter patrem filiumque media; quantum erroris, quantum morae! Spatium ingens et vix metiendum. Caecitas inconsulta, quid agis? Nox ante deficiet. Quid, si deinde uterque vigilaverint? Quid, si noverca?
Abbreviated transcription (Latin):
amisit oculos. laborat ne me¬
rito ꝑdiderit. Quid aliud ceci:¬
tas discit. quam rogare blan¬
diri:᷑ Odium om̃e adiuuant
oculi. & hunc in pectorib hu¬
manis furorẽ lumina accendt̃.
Nec leuis animis accedit insania.
qͦtiens quẽ execreris aspicias.
Cecus miserior. ẽ: quam ut in uisꝰ
sit. Timidior. ẽ: quam ut ođit.
Pret̾ea nocentib libis frequentis¬
simas ad parricidium causas sug¬
gessit illud uidebant. Uiciis enĩ
nrĩs. in animum ꝑ oculos uia. ẽ.
Auis tradidit in parentũ sangui¬
nem. luxuria. ferium. luxuria
uidentium crimen. aliis mere.¬
triculȩ amor in modica poscen.¬
tis amor. cui renuntiant oculi
Cecꝰ infelix. patrem occidit. De¬
inde cui manum porrig& secu¬
rior. cuiꝰ humeris leuior incumb&:
Quis contumelias seruorum casti¬
gabit seuerus. quis calamita.¬
tẽ tam obnoxiam maiore reue.¬
rentia ꝓtegoe. Int̾ felices. aliꝰ
ẽ. ordo uotorum. Eecꝰ filii optat
suꝑstitem parentem. Uolo nc̃

Expanded text:
amisit oculos, laborat, ne meamisit oculos, laborat, ne merito perdiderit. Quid aliud caecitas discit quam rogare, blandiri? Odium omne adiuvant oculi, et hunc in pectoribus humanis furorem lumina accendunt, nec levis animis accedit insania, quotiens quem execreris, aspicias. Caecus miserior est, quam ut invisus sit, timidior est, quam ut oderit. Praeterea nocentibus liberis frequentissimas ad parricidium causas suggessit illud quod videbant. Vitiis enim nostris in animum per oculos via est. Aliis tradidit in parentum sanguinem luxuria ferrum: luxuria videntium crimen; aliis meretriculae amor inmodica poscentis: amor, cui renuntiant oculi. Caecus infelix patrem occidit? Deinde cui manum porriget securior? Cuius humeris levior incumbet? Quis contumelias servorum castigabit severius? Quis calamitatem tam obnoxiam maiore reverentia proteget? Inter felices alius est ordo votorum; caecus filius optat superstitem patrem. Volo nunc
Abbreviated transcription (Latin):
impie fecerit. ꝑqu̾e se parrici¬
ꝑ gradus certos ab homine disce¬
dit. & ne in maximis trepid&e.
audatia. diu uires in minoribus
colligit. Nemo inde cȩpit. quo
incredibile. ẽ. ꝑuenisse. Dicas ne.¬
cesse. ẽ. quȩ huic cum patre odia
rum infinita nominum pigno¬
ra. crede mulier. etiam tua cau-¬
sa. Nam si facile. ẽ. patrem filio
occidere. facilius. ẽ. uxori mari-¬
tum. Loquar nunc de infirmi¬
tate. miserȩ cecitatis. Temeri¬
tas om̃is animorũ calamitate
corporum frangit᷑. & frigescuNs
impetꝰ mentium. quos non ex¬
plicant ministeria m̃brorum.
Ad solum se alligat destituta
merorem. Sultꝰ ille ꝑpecua
nocte rooꝑtꝰ ac timidus. non
concipit nefas ad qđ ducibus
oculis ꝑuenit᷑. Cogitat semꝑ
errare: & offendere: cogitat eiui¬
di redeundiq difficultatẽ. Mag¬
na innocentie necessitas ẽ. ne¬
minem facilius posse dep̾hendi
Sẽꝑ sibi custodiunt miseri ne
ẽẽ. mirabiles desinant. & qͥsqͥs

Expanded text:
impie fecerit, per quae se parriciimpie fecerit, per quae se parriciper gradus certos ab homine discedit, et, ne in maximis trepidet audacia, diu vires in minoribus colligit. Nemo inde coepit, quo incredibile est pervenisse. Dicas necesse est, quae huic cum patre odia rum infinita nominum pignora, crede, mulier, etiam tua causa: nam si facile est patrem filio occidere, facilius est uxori maritum. Loquar nunc de infirmitate miserae caecitatis. Temeritas omnis animorum calamitate corporum frangitur, et frigescunt impetus mentium, quos non explicant ministeria membrorum; ad solum se alligat destituta maerorem. Vultus ille perpetua nocte coopertus ac timidus non concipit nefas, ad quod ducibus oculis pervenitur. Cogitat semper errare et offendere, cogitat eundi redeundique difficultatem. Magna innocentiae necessitas est neminem facilius posse deprehendi. Semper sibi custodiunt miseri, ne esse miserabiles desinant, et quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde ꝑ totam parietẽ quid ali:¬
ud inscripsisse. quã se parricidã
sanguinem patris usq ad cubicu¬
lum suum ꝑ duxisse. & uia seqͣn.¬
tib reliquisse: Hec fecit aliqͥs
negaturus. Gratulor tͥ adoles¬
cens. si non potuisti parricidiũ
illud admitt̾e. nisi ut relinque¬
res argum̃tum cecitatis. Habu¬
isti innocentie necessicatẽ Cau¬
sam gͥ miserrimi hominis si ap̃d
uos agere ꝓposui. ut pͥmũ ipsũ
defendam: quasi reus tantũ sit.
Deinde ẽẽ. securꝰ de huiꝰ innocentia
cȩꝑo. t̾c ingrediar nouercȩ accu¬
sationem. S pectabitis utrumq
suis morib suis causis. eritq faci¬
lior uia ur̃e religionis. Quamꝙ
duos indicia complexa sint. uos
tam̃ tã quam de singulis cogno¬
ueritis. & pͥmum sic agam: tãq
iuiuenis habeat oculos. tãq. im¬
petꝰ eius nulla corporis debilita¬
te frangant᷑. Int̾rogabo qͥd an¬
te ꝑdicẽ. quid flagitiose. quid

Expanded text:
deinde per totum parietem quid alideinde per totum parietem quid aliud inscripsisse quam se parricidam? Sanguinem patris usque ad cubiculum suum perduxisse et viam sequentibus reliquisse. Haec fecit aliquis negaturus? Gratulor tibi, adulescens; si non potuisti parricidium illud admittere, nisi ut relinqueres argumentum caecitatis, habuisti innocentiae necessitatem.Causam igitur miserrimi adulescentis sic apud vos agere proposui, ut primum ipsum defendam, quasi reus tantum sit, deinde cum esse securus de huius innocentia coepero, tunc ingrediar novercae accusationem. Spectabitis utrumque suis moribus, suis causis; erit facilior via vestrae religionis: quamquam duos indicia complexa sint, vos tamen tamquam de singulis cognoveritis. Et primum sic agam tamquam iuvenis habeat oculos, tamquam impetus eius nulla corporis debilitate frangantur. Interrogabo, quid ante perdite, quid flagitiose, quid
Abbreviated transcription (Latin):
secunt᷑. Nulla gͦ luminũ uirtꝰ
Sed homo ferrũ missurꝰ in casum.
satis felix si ꝑcussiss& quãcumq
corporis partem. in ipsam ꝑtinꝰ
animam incidit. & an morti
satis feciss& intellexit. Officiũ
iũd. oculorum. ẽ. renuntiare
manib quid actum sit. Ceciꝑ.¬
cussoris. una securitas fuerat. se¬
pius ferire. Negat ꝓpt̾ea qͥcꝗ
se ex his nouerca sensisse. cũ iux.¬
ta tacer&: nec explicat unde
illud acciderit maximȩ signũ
trepidationis. Si& pat̾ uno ic.
tuꝑierit. neq ista uigilabat.
numquã gladiũ reliquit ꝑcussor
securꝰ. Reliqua. ũd nimium sus¬
pecta imꝓb& assimula. Spacio¬
sissimus paries. & longissuum
domus latꝰ. habuit notas sangui¬
nis. quas reliquisse uideret᷑ mamꝰ
reuertentis. O quam bene. qͥcqͥd
uolunt imitant᷑ oculi. Stupeo
si qua ẽ. fides. omĩa pͥuignum illa
nocte fecisse. Dicit᷑ ad uotum no¬
uercȩ gladium in uulnere reqͥsis.¬
se. quẽ suum negare non posse.

Expanded text:
sequuntur. Nulla ergo luminum virtus, sequuntur. Nulla ergo luminum virtus, sed homo ferrum missurus in casum, satis felix, si percussisset quamcumque corporis partem, in ipsam protinus animam incidit et, an morti satisfecisset, intellexit? Officium, iudices, oculorum est renuntiare manibus, quid actum sit. Caeci percussoris una securitas fuerat saepius ferire. Negat praeterea quicquam se ex his noverca sensisse, cum iuxta iaceret, nec explicat, unde illud acciderit maximae signum trepidationis, si et pater uno ictu perierit neque ista vigilabat: numquam gladium reliquit percussor securus. Reliqua, iudices, nimium suspecta, inprobe adsimulata: spatiosissimus paries et longissimum domus latus habuit notas sanguinis, quas reliquisse videretur manus revertentis. o quam bene, quicquid volunt, imitantur oculi! Stupeo, si qua est fides. omnia privignus illa nocte fecisse dicitur ad votum novercae: gladium in vulnere reliquisse, quem suum negare non posset,
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾at etiam p̾sente pͥuigno utiq
qđ dubitari non potest. qđ facit
certum sceleris auctorem. Ma¬
uult incede alieno uti quam
suoꝰ. quisqͥs illum relicturꝰ est
Reliqua ũo si fieri possunt facͦ
ta estimate. Dicitur cecꝰ sine
rectore. sine duce. ex illa pena¬
tum parte secreta. & pene ex
alia domo ꝑinane longum ꝑ
tot offensa limina. ꝑ excuban¬
tes seruulos errasse cum ferro
Cubiculum deinde patris ingres¬
sus. in neutram deflexisse par¬
tem. sed recto gradu sicut duce¬
re oculi solent. ad lectulum in¬
cessisse leuit̾. non in thorum in¬
cidisse. non ante ꝑuenisse quã
creder&. Sos. iuo. criminum tu¬
multum & rerum fide ducite.
Dormiens senex. quẽ cecꝰ ꝑcussor
querer&e. excitatꝰ ante ess&e. ꝙ
inueniret᷑. Iungunt his multo
incredibiliora. ut occiderit pa¬
trem peꝑcerit nouercȩ. parrit.¬
cidium aut̃ uno ictu expleue.¬
rit. Qd fere uix etiam his con¬
tingere sol&. qui oculos manu

Expanded text:
poterat etiam praesente privigno, utique poterat etiam praesente privigno, utique quod dubitari non potest, quod facit certum sceleris auctorem mavult in caede alieno uti quam suo gladio quisquis illum relicturus est. Reliqua, iudices, si fieri possunt, facta aestimate: dicitur caecus sine rectore, sine duce ex illa penatium parte secreta et paene ex alia domo per inane longum, per tot offensa limina, per excubantes servulos errasse cum ferro; cubiculum deinde patris ingressum in neutram deflexisse partem, sed recto gradu, sicut ducere oculi solent, ad lectulum accessisse leviter, non in torum incidisse, non ante pervenisse, quam crederet. Vos, iudices, criminum tumultum ex rerum fide ducite. Dormiens senex, quem caecus percussor quaereret, excitatus ante esset quam inveniretur. Iungunt his multo incredibiliora, ut occiderit patrem, pepercerit novercae, parricidium autem uno ictu explicuerit, quod fere vix etiam his contingere solet, qui oculos manu
Abbreviated transcription (Latin):
gare testam̃tum. Meq ego gͣ¬
uissimũ patrem sup̃ma sua
iuueni iactasse crediderim. ut
heredem filium scrib&. Non. ẽ.
res quȩ imputet᷑. Istam magis
oporta uł aliqͦ indicio. uł sus¬
picionenuliebri archana ma.¬
riti dep̾hendisse. & statĩ om̃ib
nuptiarũ renuntiare pignorib
Nam cum ꝓpt̾ pecuniam a̾mes.
idẽ amoris & speifinis. ẽ. Ha¬
buerat adolescens gladium
in cubiculo suo semꝑ. siue ante¬
quam in hanc fortunam inci
dentium. Certe nũꝗ illũ pat̾
timuerat. nũquã nõuerca ob¬
iecerat. Palam positum. ẽ. sub
oculis om̃ium tota domo no¬
tissimum ferrũ. Scitis quanto
neglegentiꝰ custodiat ferrum
bona conscientia. quã etiã ex¬
tra suspitionem sit ressine usu.
nnocentia facit. ut ferrum sub¬
trahi possit etiam uidenti. Si¬
ue gͥ aliqͥs ex seruulis corruptꝰ
.ẽ. p̃sertim etiam facili occasione
siue ipsi nouercȩ non defuit
audatia ad ferendum. qđ facere

Expanded text:
gare testamentum. Neque ego grgare testamentum. Neque ego gravissimum patrem suprema sua iuveni iactasse crediderim; ut heredem filium scriberet, non est res quae inputetur. Istam magis oportet vel aliquo indicio vel suspicione muliebri arcana mariti deprehendisse et statim omnibus nuptiarum renuntiasse pignoribus. Nam cum propter pecuniam ames, idem amoris et spei finis est. Habuerat adulescens gladium in cubiculo suo semper, sive antequam in hanc fortunam inciddentium. Certe numquam illum pater timuerat, numquam noverca obiecerat; palam positum est, sub oculis omnium tota domo notissimum ferrum. Scitis, quanto neglegentius custodiat ferrum bona conscientia, quam etiam extra suspicionem sit res sine usu. Innocentia facit, ut ferrum subtrahi possit etiam videnti. Sive igitur aliquis ex servulis corruptus est, praesertim etiam facili occasione, sive ipsi novercae non defuit audacia ad ferendum, quod facere
Abbreviated transcription (Latin):
in diu̾sum coacto. occisum eo
ꝓb& patrem qđ non meruerit
occidi. Nos uͦ istud sicrim̃ puta¬
tis. agnoscimus. Iuuenis hic pa-¬
tris sui heres solus. ẽ. Hoc testa.¬
mentum siuiuente adhuc miser.¬
rimo sene notum. ẽẽ. in domo
potuit. scitis quis illi debuerit
irasci. Nam qđ inuisum fuisse
filium patri iactat. crim̃ nouer¬
cȩ erat si confiteremur. Idq ꝓ¬
bari ex hoc putat. qđ secrecum
filius ñ accipit a patre. sed ce¬
citas. Quo loco dissimulare sa¬
tis callide conat᷑ inuidiã suã.
Pat̾ qui filium cęcũ in semota pe¬
natũ parce seposuit. eripuit
nouercȩ oculis uoluptatẽ. Nãq
ista cum inuasisse uacuos pena.¬
tes uidẽt᷑. cum patri filium cecũ
hoc. ẽẽ. credo qđ orbitatẽ. exco¬
gitauit indulgentissimus senex
quẽadmodum hic miser patri
suo in eadem domo essoe. Nouer¬
ce in alia. Accepit secretum.
qͦ erat petit᷑us. Quo sit animo
senis factum. potestis in t̾ro.¬

Expanded text:
in diversum coacto occisum eo in diversum coacto occisum eo probet patrem, quod non meruit occidi. Nos vero istud, si crimen putatis, agnoscimus: iuvenis hic patris sui heres solus est. Hoc testamentum si vivente adhuc miserrimo sene notum esse in domo potuit, scitis, quis illi debuerit irasci. Nam quod invisum fuisse filium patri iactat, crimen novercae erat, si confiteremur; idque probari ex hoc putat, quod secretum non filius accepit a patre, sed caecitas. Quo loco dissimulare satis callide conatur invidiam suam: pater, qui filium caecum in semota penatium parte seposuit, eripuit novercae oculis voluptatem. Namque ista cum invasisse vacuos penates videretur, cum patri filium caecum hoc esse crederet quod orbitatem, excogitavit indulgentissimus senex, quemadmodum hic miser patri suo in eadem domo esset, novercae in alia: accepit secretum quod erat petiturus. Quo sit animo senis factum, potestis interro
Abbreviated transcription (Latin):
cruentato pariete imitata. ẽ
ex pauescimus. Que diligentia
sollicitior fuit. ne dep̾hendet᷑.
Hoc magis indicauit sibi ocłos
non defuisse. Gras agimꝰ. qđ
nimium auide suspicionis in
nram transtulit partem. Mon
ẽẽ. ceci scelus difficilius ꝓbaret᷑.
nisi om̾a sic acta. ẽẽnt ut fecis
suspecta sint uob̾. quȩ tã incon¬
siderate facta sunt contra mise¬
ram cecitatem. Primum qđ spa¬
tium illud ingens domꝰ qđ in
medio fuit. digesto cruore saci¬
atum. ẽ: usq ad cubiculũ miser¬
rimi iuuenis. ta̾quã plane ti¬
muerit parricida ne non de¬
p̾henderetur. Deinde sceleri nox
potissimũ electa. quo tẽpore in¬
ueniri maritꝰ sine uxore non
poss&. tunc cede in qua nemo
ess& nouercȩ relictus. postremo
ꝑ actum uulnere uno scelꝰ qđ
obiceret᷑ manib errantis. Et ta¬
men contra tã multa incredibi.¬
lia solũ aduocat nouerca testa¬
m̃tum. uultq illud. ẽẽ. p̃tium
parricidu. ut rerum intellectu

Expanded text:
cruentato pariete imitata est, cruentato pariete imitata est, expavescimus: quo diligentia sollicitior fuit, ne deprehenderetur, hoc magis indicavit sibi oculos non defuisse. Gratias agimus, quod nimium avide suspiciones in tram transtulit partem: non esse caeci scelus difficilius probaretur, nisi omnia sic acta essent, ut fecisssuspecta sint vobis quae tam inconsiderate ficta sunt contra miseram caecitatem: primum quod spatium illud ingens domus, quod in medio fuit, ita digesto cruore satiatum est usque ad cubiculum miserrimi iuvenis, tamquam plane timuerit parricida, ne non deprehenderetur. Deinde sceleri nox potissimum electa, quo tempore inveniri maritus sine uxore non posset. Tum in caede, in qua nemo esset novercae, relictus. Postremo peractum vulnere uno scelus, quod obiceretur manibus errantis. Et tamen contra tam multa incredibilia solum advocat noverca testamentum, vultque illud esse pretium parricidii, ut rerum intellectu
Abbreviated transcription (Latin):
oculos. Quid adu̾saris infelix
quid repugnas: Scimꝰ te non
rogare ꝓuita sed dura miser.
dura saltem uiuendo uincas
Dec&e te hic qͦq uirtutũ tuarũ
cumulus dec& ut digneris
morit᷑us absolui.
Iiuuenis uinocentissimꝰ
iũd. uti uell& ambitu
tristissime calamitatis. pot̾at
allegare uob amissam cũ ocłis
cogitationum omĩum temeri¬
tatem. Sed cũ ostendẽ in no¬
centiam suam morib malit
quam aduersis. neq pietatis
neq conscientie sue grauem
ferre contumeliã potest. ut
parricidium nos fecisse uidea¬
tur beneficio cecitatis. Quare
non pecit ut illum miser um
putetis. nisi & in nocens fuerit.
Non pecit ut afflictũ alleuetis.
nisi & ꝓbauerit sese infelicio¬
rem qđ patrẽ amisit quani
qđ oculos: Estimate iuuenem
his morib quib uidentẽ esti¬
maretis. uita. pudore. pietate.
Que si onła sibi ut erunt ꝓmis.¬
sa constiterint. nullo t̾rebit᷑
crimine. Ne qđ sceleratissima
feminarum calamitatẽ nr̃am

Expanded text:
oculos. quid aversaris, infelix, oculos. quid aversaris, infelix, quid repugnas? scimus te non rogare pro vita, sed dura, miser, dura; saltem vive, dum vincas. decet te hic quoque virtutium tuarum cumulus, decet, ut digneris moriturus absolvi.iuvenis innocentissimus, iudices, uti vellet ambitu tristissimae calamitatis, poterat allegare vobis amissam cum oculis cogitationum omnium temeritatem; sed, cum ostendere innocentiam suam moribus malit quam adversis, neque pietatis neque conscientiae suae gravem ferre contumeliam potest, ut parricidium non fecisse videatur beneficio caecitatis. Quare igitur non petit, ut illum miserum putetis, nisi et innocens fuerit; non petit, ut adflictum allevetis, nisi et probaverit esse se infeliciorem quod patrem amisit, quam quod oculos. Aestimate iuvenem his moribus, quibus videntem aestimaretis: vita, pudore, pietate. Quae si omnia sibi, ut erant promissa, constiterint, nullo terrebitur crimine. Nec quod sceleratissima feminarum calamitatem nostram
Abbreviated transcription (Latin):
te diei dieq pietatis audatia
ẽ trȩ rursus inflãmas. illo ubi
patrem pene ꝑdideris. Iam ñ
erat illud penates. iam non
erat domus. ubiq tam̃ iuueni
uidebat᷑ ardere mat̾. Iam mi.¬
ser undiq flagrantib mibris
cum discurrentẽ clausiss& ig¬
nis. qđ solum suꝑerat uirium
Rursus infelix. totum tactu ꝑlus¬
trat incendium. & unde ma
uultꝰ. t̾ribilis. minaxq facies.
Hic ẽ iũd qui dicit᷑ tota nocte
discurrisse. hic ille circ̾spectus.
hic ille felix parr ida. Recesse¬
runt cuncta debilitatis officia
& hominis qui circ̃ genua ur̃a
ducendus. ẽ. non. ẽ. qui dirigat
gressus. non seruuli suꝑsunt.
non penates. Respondete ꝑ
fidẽ. respondece mortales. utr̃
hic patrẽ occidit. an ꝑdidit.
Quid agis infelicissime iũuenis:
Rogandum. ẽ neq habes totas
seratio: sed nefas. ẽ. ut reatꝰ iste.
sentiat debilitatis adu̾sa. Nos
humeris. nr̃is manib innicere.
nos tibi p̾ces. nos accõmodamꝰ

Expanded text:
tae, dii deaeque, pietatis audacia tae, dii deaeque, pietatis audacia est ire rursus in flammas, illo ubi patrem paene perdideris! iam non erat illud penates, iam non erat domus, ubique tamen iuveni videbatur ardere mater. iam miser undique flagrantibus membris, cum discurrentem clusisset ignis, quod solum supererat virium rursus infelix totum tactu perlustrat incendium, et, unde maxvultus, terribilis minaxque facies. hic est, iudices, qui dicitur tota nocte discurrisse, hic ille circumspectus, hic ille felix parricida. recesserunt cuncta debilitatis officia, et hominis, qui circa genua vestra ducendus est, non est qui dirigat gressus, non servuli supersunt, non penates. respondete, per fidem, respondete, mortales: utrum hic patrem occidit an perdidit? quid agis, infelicissime iuvenis? rogandum est, neque habes +totas, vestra miseratio! sed nefas est, ut reatus iste sentiat debilitatis adversa: nos humeris, nostris manibus innitere, nos tibi pedes, nos accommodamus
Abbreviated transcription (Latin):
& faciliꝰ ẽ. ut cecitatem imiten.¬
tur oculi gladium cruentatũ
reponent᷑es. Has tantũ causas
hab&e. qui occidit alieno. Sen¬
tio. iud. iã dudum indignari
miserrimũ uiuenẽ. qđ argum¬
tis qđ ꝓbatione defenditur.
Reddenda st̃ maxima uirorum
patrocinia tã piȩ cecitatis. et
agenda reliqua pars cause ad¬
miratione. Intuere mͥ. iũo. ui
deorũ expeditionis illiꝰ incredi¬
bilẽ nouamq faciem. Uadit
rapto patre uiuenis ꝑ ardentes
crescentesq flãmas. Dicturum
me putatis. ut euadat ut fu-¬
giat : Proꝑat miser. ut reuer.¬
tat᷑. En m̾bra contactu strin-¬
gunt᷑ ignium. pat̾ tam̃ toto
coꝑit᷑ amplexii. & ardentibus
tunc qͦq pene luminib texer̃
manus alt̾ius oculos. Hoc nẽ
me putatis stupere mirari. qđ
hiuc iuuenis oneri ꝑ medios ig¬
nium globos & ruentia tecta
sufficit: illud ẽ. cui uix habere
possit mortalitas fidem. uisus
.ẽ. sibi fecisse rem facilem. Quan¬

Expanded text:
et facilius est, ut caecitatem imitenet facilius est, ut caecitatem imitentur oculi. gladium cruentatum reponendi hic tantum causas habet, qui occidit alieno. Sentio, iudices, iamdudum indignari miserrimum iuvenem, quod argumentis, quod probatione defenditur. reddenda sunt maximo virorum patrocinia tam piae caecitatis, et agenda reliqua pars causae admiratione. intueri mihi, iudices, videor expeditionis illius incredibilem novamque faciem: vadit rapto patre iuvenis per ardentes crescentesque flammas, dicturum me putatis, ut evadat, ut fugiat? properat miser, ut revertatur? en membra contactu stringuntur ignium, pater tamen toto cooperitur amplexu, et ardentibus tunc quoque paene luminibus texerunt manus alterius oculos. hoc nunc me putatis stupere, mirari, quod huic iuvenis oneri per medios ignium globos et ruentia tecta sufficit? illud est, cui vix habere possit mortalitas fidem: visus est sibi fecisse rem facilem. quan
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. steti donec mͥ nuntiare.¬
ris occisus: E in illa discurren¬
tium trepidatione. tenui mi¬
ser occisum timoris. Osinumen
aliqͦd paulisꝑ ac cõmodasset
oculos. pͥmum in cubiculum in¬
trassem patris. inuenissẽ fortas.¬
sis adhuc aliqua u̾ba morientis.
loqui & int̾rogare potuissem.
Tarda & trepida sunt officia ser¬
uorum. Ego te dep̾hendissẽ no¬
uerca uigilantẽ. Sed inquit.
parricidio referre gladium:
& homo cuiꝰ paulo ante exqͥsiti
sunt sinus. non referr& in cu.¬
bicalulum suũ ferrum. qđ non
tegere poss&. non abscondere.
& tam cruentatum sciat. Quis
hanc. iũb. impudentiam ferat :
Legat ceco surripi potuisse gla-¬
dium mulier. quȩ se quiete de¬
fendit. Et quanto facilius. ẽ.
sõnos deciꝑe miserorum: Corauior
ẽ. quies. quib ex lassitudine ca¬
lamitatum uenit. Oeco uͦ facile
.ẽ. etiam uigilanti subriꝑe gla.¬
dium. Quemadmodum autẽ¬
parat᷑ argum̃tum: Quȩdã fa¬
cere non potest neglegentia.

Expanded text:
tatis; steti, donec mihi nuntiaretatis; steti, donec mihi nuntiareris occisus, et in illa discurrentium trepidatione tenui miser otium timoris. o, si numen aliquod paulisper accommodasset oculos! primus in cubiculum intrassem patris, invenissem fortassis adhuc aliqua verba morientis, loqui, interrogare potuissem. tarda et trepida sunt officia servorum; ego te deprehendissem, noverca, vigilantem.' 'Sed,' inquit, parricidio referre gladium, et homo, cuius paulo ante exquisiti sunt sinus, non referret in cubiculum suum ferrum, quod non tegere posset, non abscondere, et tamen cruentatum sciat. quis hanc iudices, inpudentiam ferat? negat caeco surripi potuisse gladium mulier, quae se quiete defendit; et quanto facilius est somnos decipere miserorum? gravior est quies quibus ex lassitudine calamitatium venit. caeco vero facile est etiam vigilanti subripere gladium. +quemadmodum paratur argumentum. quaedam facere non potest neglegentia,
Abbreviated transcription (Latin):
suũ patrisq cubiculum facile
discurrit. quid adhuc inlimine
facit: Quasit. effugit. gladiũ
iam reposuit. & quanto faciliꝰ
.ẽ. cecosimulare sõnos. uultum
quietis imitari: Qđ ꝑ fidẽ ma¬
ius subitȩ confusionis argumen¬
tum .ẽ. quam qđ cecꝰ exiliuit¬
& stetit: Grauius necesse est
expauescant quib de sollicitu-¬
dine non renuntiant ocũli:
Et conclusus animꝰ non exit i
uisus. non hab&e unde timori
suo par sit. Dep̾hensus. ẽ uiue.¬
nis. ubi illum destituerat impe¬
tus timoris. Potest neglegere
cecitas in cubiculo suo ducẽ in
quo dies om̃s cunctasq noc
didicit errorib. Extra lim̾ ceci¬
tas. ẽ. Inde error: ac tenebre.
Nichil ẽ. innocentis ceci. quinec
in scelere dep̾hensus. ẽ: nec in
dissimulatione. Proclamat hoc
loco iuuenis. ut pͥmum in qͥt
mi pat fragor domꝰ & uelut
tui confundere gemitꝰ. iterũ
tãquam te rapturus exiliui tc̃
pͥmum. miser sensi facinus ceci¬

Expanded text:
suum patrisque cubiculum facile suum patrisque cubiculum facile discurrit, quid adhuc in limine facit? evasit, effugit, gladium iam reposuit. et quanto facilius est caeco simulare somnos, vultum quietis imitari! quod, per fidem, maius subitae confusionis argumentum est, quam quod caecus exiluit et stetit! gravius necesse est expavescant, quibus de sollicitudine sua non renuntiant oculi, et, cum clusus animus non exit in visus, non habet, unde timori suo par sit. deprehensus est iuvenis, ubi illum destituerat impetus timoris. potest neglegere caecitas in cubiculo suo ducem, in quo dies omnes cunctasque noctdidicit erroribus: extra limen caecitas est, inde error ac tenebrae. nihil est innocentius caeco, qui nec in scelere deprehensus est, nec in dissimulatione. Proclamat hoc loco iuvenis: 'ut primum,' inquit, 'me, pater, fragor domus et velut tui confudere gemitus, iterum tamquam te rapturus exilui. tunc primum miser sensi facinus caeci
Abbreviated transcription (Latin):
cubiculi ur̃i fores. trepidȩ festi¬
nationis effringunt᷑ impulsu.
en lum̾ suꝑ lectulum miser unt
multe manus. & ad ꝓstratorũ
corporũ similitudinem. cubicu.¬
lum gemitu. uociferatione cõ¬
plet᷑. Tu iaces. & in cadaueris
similitudinẽ usq resoluta es.
quo prudentie strepitum. quẽ
in cubiculum senis fuisse confessi
sunt. qui illo potissimũ concur.¬
rerint. utrum putetis factum
conluctationẽ morientis. an ꝑ
acta cede referentis gladium
mulier is fuisse discursum. an hoc
qͦq int̾ artes nouerce. ut om̃ib
sceleris sui partib sensim qͥete
dispositis ipsa ad excitandam
familiam fecerit strepitum.
Qui hoc solum suꝑerat ut sic in¬
ueniret᷑. Fragor qđ familia ex¬
citata. ẽ. si redeuntis ceci fuit.
dep̾hensus uiuenis ẽ&. anteq
gladium referroe. Et sciatis iũd
ille confuderit. cecꝰ qͦq ille in¬
uentꝰ.ẽ. in limine. sic̃ solꝰ & ultro
citoq cõmeare iuuenis. Siint̃

Expanded text:
cubiculi vestri fores trepidae festicubiculi vestri fores trepidae festinationis effringuntur inpulsu, en lumen super lectulum ingerunt multae manus, et ad prostratorum corporum +similitudinem+ cubiculum gemitu, vociferatione completur: tu iaces et in cadaveris similitudinem usque resoluta es. quo prudentiae strepitum, quem in cubiculo senis fuisse confessi sunt, qui illo potissimum concurrerunt, utrum putetis factum conluctatione morientis, an a peracta caede referentis gladium mulieris fuisse discursum, an hoc quoque inter artes novercae, ut omnibus sceleris sui partibus sensim quieteque dispositis ipsa ad excitandam familiam fecerit strepitum, cui hoc solum supererat, ut sic inveniretur. fragor, quo familia excitata est, si redeuntis caeci fuit, deprehensus iuvenis esset, antequam gladium referret. Ut sciatis, iudiille confuderit, caecus quoque inventus in limine est, sicut solet ultro citroque commeare. iuvenis, si inter
Abbreviated transcription (Latin):
to facilius simulare rẽ cuiꝰ mu-¬
tationi sufficit clausisse lumi¬
na. laxasse m̃bra. dedisse suspi¬
rus modum. & anhelitꝰ negle¬
gent̾ egisse. Int̾ dormientem
simulantẽq non. ẽ. nisi consci-¬
entia. Nam qđ ad tot uestigia
tot manus. tot ꝓclamationes.
in eodẽ tenore durauit. nolite
mirari. facilies excites dormi¬
natura rerum. ne quid duitius
ꝑferas. quam qđ imitaris. Simu¬
lare sõnum hab& & hanc faci¬
litatem. qđ uidet᷑ similis exci.¬
tato qui dep̾hensus. ẽ. Quid
hoc. ẽẽ. uis mulier. qđ te non ex¬
cita res qua domꝰ tota turbat᷑:
Iilam seruilis neglegentie qͥetẽ.
illos sine curis. sine affectib sõnoᷤ.
illos qui non statim pͥmo timorẽ
ꝓsiliunt. fragor noctis agitauit.
Quantꝰ deinde fremitꝰ discurren¬
tium tota domo: Prima sunt
euigilantium p̾sidia. clamores.
nec potest quieta res eẽ nortis
auxilium. Minore strepitu cõ¬
mota es: cum excitareris. Ecce

Expanded text:
to facilius simulare rem, cuius imito facilius simulare rem, cuius imitationi sufficit clusisse lumina, laxasse membra, dedisse suspiriis modum et anhelitus neglegenter egisse! inter dormientem simulantemque non est nisi conscientia. nam quod ad tot vestigia, tot manus, tot proclamationes in eodem tenore duravit, nolite mirari: facilius excites dorminatura rerum, ne quid diutius perferas quam quod imitaris. simulare somnum habet et hanc facilitatem, quod videtur similis excitato, qui deprehensus est. quid hoc esse vis, mulier, quod te non excitat res, qua domus tota turbatur? illam servilis neglegentiae quietem, illos sine curis, sine adfectibus somnos, illos, qui non statim promo timore prosiliunt, fragor noctis agitavit. quantus deinde fremitus discurrentium tota domo! prima sunt evigilantium praesidia clamores, nec potest quieta res esse noctis auxilium. minore strepitu commota es, cum excitareris. ecce
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃mam uocẽ. hab& undiq
palpitationes. hab& motus.
& quicqͥd totꝰ lectulus sciat
Et quando mulier seni tuoblan.¬
dius implicita iacuisti: Sicci¬
ne dormis que modo turbasti
totã domum̃. cuiꝰ pͥuignus par.¬
ricida miser ẽ. maritꝰ Ecce ui¬
talib ruptis in amplexus tuoꝰ
effundit᷑ cruor. & fugiens ꝑuul¬
nus anima. agitante se anhe¬
litu agit crebra suspiria. En
iterum largus ille sanguis cir.¬
ca tuos durat artꝰ. stringeris
deficientium rigore m̃brorum.
Non moueris. non expauescis. sed
dormis ꝑ tot diu̾sitates. Non
relinquit᷑ quid aliud simulare
possit mulier. cuius necesse. ẽ.
iuxta eum inueniri quẽ occidit.
Mon ẽ. iũo. qđ incredibile pute¬
tis. ut quis ꝑferat dormientis
simulationem. Mihil .ẽ. qđ faci-¬
lius humana calliditas possit
imitari. Sic quidam cadauerũ
ex p̃ssere pallorẽ. & contra uer¬
bera & exꝑim̃ta telorum. mor.¬
tium ꝑtulere pacientiam. Quã¬

Expanded text:
supremam vocem, habet utique supremam vocem, habet utique palpitationes, habet motus et quicquid totus lectulus sciat. ecquando, mulier, seni tuo blandius inplicita iacuisti? sicine dormis, quae modo turbasti totam domum, cuius privignus parricida, miser est maritus? en ecce vitalibus ruptis in amplexus tuos effunditur cruor, et fugiens per vulnus anima agit ante se anhelitus, agit crebra suspiria. en iterum largus ille sanguis circa tuos duratur artus, stringeris deficientium rigore membrorum; non moveris, non expavescis, sed dormis per tot diversitates? non relinquitur, quid aliud simulare possit mulier, cui necesse est iuxta eum inveniri, quem occidit. non est, iudices, quod incredibile putetis, ut quis perferat dormientis simulationem; nihil est, quod facilius humana calliditas possit imitari. sic quidam cadaverum expressere pallorem, et contra verbera, experimenta telorum mortium pertulere patientiam. quan
Abbreviated transcription (Latin):
si nec uenire nec reũti sine stre¬
pitu potest. neq sic occidere
potuit ut deciꝑ& nouercam.
Te hoc loco mulier in t̾rogo. que
tã grauis quies. ut te mors tam
uicina non excit&: paruulis
noctium turbam᷑ offensis. ex¬
citant nos exigui plerũq motꝰ
uox incerta longinqua & ali¬
quando ipsum silentiũ. Illorũ
sane uixta te sup̾ma non sen¬
tias. quos senectus languoreq
dissoluunt᷑: Hominis qui fer¬
ro occidit᷑. tumultuat᷑ exitus
ossimilis. ẽ. repugnanti. Quid
qđ necesse: ẽ. nulla mors inqͥe¬
tior.ẽ. quã q statim tota est:
Nam qđ dormiens occisus. ẽ: non
.ẽ. qđ sic estimetis. tãquã ꝑ illã
quietem transierit in mortẽ.
Sit aliquid necesse. ẽ. int̾ soporẽ
mortẽq medium. nec iungi
tanta diu̾sitas. cum sit sõnus
ipse pars uite. Non multũ int̾¬
est. quietẽ nr̃am ratio uite rũ¬
pat: an mortis. Hominẽ qui
dormiens occidit᷑. ipsa mors
excitat: sane non habuerit

Expanded text:
si nec venire nec reverti sine stresi nec venire nec reverti sine strepitu potest, neque sic occidere potuit, ut deciperet novercam. Te, te hoc loco, mulier, interrogo: quae tam gravis quies, ut te mors tam vicina non excitet? parvulis noctium turbamur offensis, excitant nos exigui plerumque motus, vox incerta, longinqua, et aliquando ipsum silentium. illorum sane iuxta te suprema non sentias, quos senectus languoresque dissolvunt; hominis, qui ferro occiditur, tumultuatur exitus et similis est repugnanti. quid, quod necesse est nulla mors inquietior sit, quam quae statim tota est? nam quod dormiens occisus est, non est, quod sic aestimetis, tamquam per illam quietem transierit in mortem; sit aliquid necesse est inter soporem mortemque medium, nec potest iungi tanta diversitas, cum sit somnus ipse pars vitae. non multum interest, quietem nostram ratio vitae rumpat an mortis: hominem, qui dormiens occiditur, ipsa mors excitat. sane non habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. Exploret᷑ necesse .ẽ. par it̾ ia¬
centum pͥma diu̾sitas. uultus.
ora tractent᷑. detrahant᷑ uela.¬
menta corporib querat᷑ uulne.¬
ri locꝰ. Ita ex duob neutrũ ex¬
citat. grauior sẽꝑ dext̃ę tracta¬
tus errantis: Paulatim dein¬
de admouendus ẽ. peccatori
mucro. & ne qua confundat᷑
ignorantia. nunium lib̾ ictus:
p̾cedat oportoe gladium manꝰ.
nde tantum uiriõ ceco. ut in
uno statim ictu mors tota per¬
agat᷑. Incertum uulnꝰ sit neces¬
se. ẽ: cuiꝰ impetum non regitis
oculi. Nec possis custodireꝰ des¬
tiuatum ferro locum. dum ad
colligendum uulneris pondꝰ
dexcere redire ꝑmictit᷑. Utrũ
deinde iuuenis pꝰuulnꝰ unũ
continuo fugit: Et quẽadmo¬
dum srit an facinus expleuerit.
an potius ex pleuerit expectat
ut de parricidio cadaueri ere.¬
dat: Ecce iterum ꝑ eadem in¬
certa redeundum. ẽ. om̃a rursꝰ
ꝑiculose tẽptanda ueniendi.
argum̃tum criminis ñri. Cecꝰ

Expanded text:
est! exploretur necesse es pariter iaest! exploretur necesse es pariter iacentium prima diversitas, vultus, ora tractentur, detrahantur velamenta corporibus, quaeratur vulneri locus: ita ex duobus neutrum excitat? gravior semper dexterae tractatus errantis. paulatim deinde admovendus est pectori mucro, et, ne qua confundatur ignorantia nimium liber ictus, praecedat oportet gladium manus; unde tantum virium caeco, ut in uno statim ictu mors tota peragatur? incertum vulnus sit necesse est, cuius impetum non regitis, oculi, nec possis custodire destinatum ferro locum, dum ad colligendum vulneris pondus dexterae redire permittitur. utrum deinde iuvenis post vulnus unum continuo fugit et quemadmodum scit, an facinus expleverit?, an potius expectat, ut de parricidio cadaveri credat? ecce iterum per eadem incerta redeundum est, omnia rursus periculose temptanda quae venienti. argumentum criminis nostri: caecus
Abbreviated transcription (Latin):
rursus incerta tẽptanda sunt.
Tibi restat ut statim m̾bra cõpo¬
nas. ut quiescas. Non sufficiuNT
facinus facturo sole cogitatio¬
nẽs & uixta multa parit̾ scire¬
tis oculi. ꝑfidem iũd. ab utroq
credibilius. ẽ occisum senem. a
nouerca que ꝓspexit ut & aliꝰ
possit. eẽ. sus pectus ana uiue.¬
ne cuiꝰ inuidia ꝑiturꝰ ẽ. etiam
ut illũ alius occidat: Intuemi
Quos non ista uestigia frangant
rũpantq sõnos: Testigia plura
semꝑ errantium. que non ua-¬
lent suspensis ꝑtẽptatisq gres.¬
sib liberare corpꝰ. E quia diu st̃
nocturni silentii quies. qđ am
p̾mictunt᷑. explorant. & ad eẽ
se nuntiant. Illa ꝑ quã cõplex¬
us ueniunt non sit in pocesta¬
te ceci. qua toto se fateat᷑ stre¬
pitu. Quicqͥd occurrit nequa¬
quã pocest euitare cecitas.
nisi offensa. Et ambulare. ut
ingredi nocte possimus. dies
facit: quam multa deinde suꝑ¬
sunt. pꝰ quam ad patrẽ ꝑuentũ

Expanded text:
reditus incerta temptanda sunt; reditus incerta temptanda sunt; tibi restat, ut statim membra conponas, ut quiescas. non sufficiunt facinus facturo solae cogitationes, et vix tam multa pariter sciretis, oculi. per fidem, iudices, ab utro credibilius est occisum senem, a noverca, quae prospexit, ut et alius possit esse suspectus, an a iuvene, cuius invidia periturus est, etiam ut illum alius occidat? Intueminquos non ista vestigia frangant rumpantque somnos! vestigia dura semper errantium, quae non valent suspensis praetemptatisque gressibus librare corpus, et quia diu sunt nocturni silentii quies! quid, praemittuntur, explorant, et adesse se nuntiant +illa per quae complexus veniunt.+ non sit in potestate caeci, quin tanto se fateatur strepitu: quicquid occurrit, nequaquam potest evitare caecitas nisi offensa. ut ambulare, ut ingredi nocte possimus, dies facit. Quam multa deinde supersunt, postquam ad patrem perventum
Abbreviated transcription (Latin):
ficilius quam differre gaudi¬
um. qđ scias te mereri. Qͦ filio
se. ẽẽ. p̾latam. non .ẽ. longa ꝑsu.¬
asio. Expectat nunc ut iuue.¬
ias agat causam postero die
ut credulum senem ꝓpinqui.
ut ciuitas uniũsa cãstig&. et
se nouerca sensit uniꝰ tantũmͦ
noctis heredem. Non creditur
testam̃to hominis. qui eadẽ
nocte qua filium ex hereda¬
uit occidit᷑. Trac temus nunc
iũd. ipsius sceleris cõparationẽ.
Cecus ignorat ubi iaceat senex:
an iam quiescat. & quã diffi¬
cile . ẽ. ut credat illum qui mͦ
de parricidio suspicatꝰ est. dor¬
mire patrem. Tu sentis. quan¬
do sene uicerit lassitudo cura¬
rum. Ceco quis renuntiat qđ
diei noctisue secretum: Scis
parit̃. animꝰ᷑ quiescentiũ fores
fortassis ad aliud lum̃ errandũ
.ẽ. Tibi hoc solum restat ut fe¬
rias. Cecus necesse . ẽ. quietem
patris ipsa corporum electione
confundat. Tu iugulum. tu
potes ꝑtractare corpꝰ dum am¬
plecteris. Nob̾ iter̃m casus redit.

Expanded text:
ficilius quam differre gaudificilius quam differre gaudium, quod scias te non mereri, et filio se esse praelatam non est longa persuasio; expectat nunc, ut iuvenis agat causam postero die, ut credulum senem propinqui, ut civitas universa castiget, et se noverca sensit unius tantum noctis heredem. non creditur testamento hominis, qui eadem nocte, qua filium exheredavit, occiditur. Tractemus nunc, iudices, ipsius sceleris comparationem. caecus ignorat, ubi iaceat senex, an iam quiescat; et quam difficile est, ut credat illum, qui modo de parricidio suspicatus est, dormire patrem! tu sentis, quando senem vicerit lassitudo curarum. caeco quis renuntiat +quod diei noctisve secretum aut sitis+ pariter, an una quiescentium fores fortassis ad aliud limen errandum est, tibi hoc solum restat, ut ferias. caecus necesse est quietem patris ipsa corporum electione confundat, tu iugulum, tu potes pertractare pectus, dum amplecteris. nobis iterum casus, rursus
Abbreviated transcription (Latin):
ne non potest fieri idẽ post¬
ero die: Grauiꝰ hoc faci& pat̾.
si non p̾stiterit uxori. Quid
qđ hoc ipsum tam placide tã
quiete. facit. quasi capto
imponere: Quid dictis mise¬
rorum parentum affectꝰ: Ex¬
heredaturꝰ filium pat̾. non ad.¬
uocat ꝓpinqͦs. non contrahit
amicos. nullis lacrimis tabule.
nulla uociferatione cõplent᷑.
Nescis senex quanta tͥ opussit
ratione tabularum. Exhereda
miserabilem parricidam. Non
ẽ. iũd. qđ putetis ideo nullũ
adiectum adheredationem.
iuuenis elogium. quia de sce¬
lere constar&. Nemo uiquã
ideo non obiecit filio parrici.¬
dium. quia crederet᷑. Per fidẽ.
iũd. duorum int̾ quos de sce¬
lere querit᷑ estimemus. mu¬
tato testam̃to ꝑximã noctẽ.
uuenis seu innocens seu parri¬
cida. ẽ. adhuc in suo silentio
stup&. nec facile dixerim un¬
de maior trepidatio. si alienũ
tenuit annum suum uenenũ
Nouerca rem int̾ manus habce
anxiam. trepidum. Nihil. ẽ. dif¬

Expanded text:
ne non potest fieri idem postne non potest fieri idem postero die? gravius hoc faciet pater, si non praestiterit uxori. quid, quod hoc ipsum tam placide, tam quiete facit, quasi captet imponere? quid dicitis, miserorum parentum affectus? exheredaturus filium pater non advocat propinquos, non contrahit amicos, nullis lacrimis tabulae, nulla vociferatione complentur? nescis, senex, quanta tibi opus sit ratione tabularum: exheredas miserabilem parricidam. non est, iudices, quod putetis ideo nullum adiectum ad exheredationem iuvenis elogium, quia de scelere constaret: nemo umquam ideo non obiecit filio parricidium, quia crederetur. Per fidem, iudices, duorum, inter quos de scelere quaeritur, aestimemus mutato testamento proximam noctem. iuvenis, seu innocens, seu parricida est, adhuc in suo silentio stupet, nec facile dixerim, unde maior trepidatio, si alienum tenuit an suum venenum. noverca rem inter manus habet anxiam. trepidam. nihil est dif
Abbreviated transcription (Latin):
Uenenum qđ ten& cetꝰ ipsius ẽ.
si illud excus&e. Sed inquit ex
care consilium. Eontra iuue¬
nem tam̃ ẽẽ. non deb&. etiam
ut de parricidio crediderit
nouerce. Motum hoc iũd. ac
uulgare facinus. ẽ. qđ plerũq
contra libos amant᷑ uxores. &
sequentium matrimoniorum
non aliunde quam de dãp-¬
no pietatis affectꝰ. ẽ. Genus
infirmissime seruitutis. ẽ: senex
maritꝰ. & uxorie caritatis ar.¬
dorem. flagrantiꝰ frigidis conci¬
pimus affectib. Quid qđ ne¬
cesse. ẽ. impacienties am& ma.¬
ritꝰ uxorem qui sibi uidet᷑ filiũ
iam ꝑdidisse : Facillimum . ẽ.
de ceco parricidium credere
cum huc usq erraueris ut in¬
quireres. Uolo scire. uid. quid
fecerit homo senex. qui par¬
ricidam filium sciat. Noncul¬
leum parrat. non illud porri¬
git uenenum. non saltem ab¬
dicatione dimittit. Testam̃tũ
tantũmͦ mutat. & parricida
sola pauꝑtate punit᷑. Rogo
quis p̃cipiat urget᷑ : Ad eo¬

Expanded text:
venenum, quod tenet caecus, ipsius est, venenum, quod tenet caecus, ipsius est, si illud excuset. 'Sed,' inquit, 'ecare consilium; contra iuvenem tamen esse non debet, etiam ut de parricidio crediderit novercae. notum hoc, iudices, ac vulgare facinus est, quod plerumque contra liberos amantur uxores, et sequentium matrimoniorum non aliunde quam de damno pietatis affectus est. genus infirmissimae servitutis est senex maritus, et uxoriae caritatis ardorem flagrantius frigidis concipimus adfectibus. quid, quod necesse est inpatientius amet maritus uxorem, qui sibi videtur filium iam perdidisse? facillimum est de caeco parricidium credere, cum hucusque erraveris, ut inquireres. volo scire, iudices, quid fecerit homo senex, qui parricidam filium sciat. non culleum parat, non illud porrigit venenum, non saltem abdicatione dimittit; testamentum tantummodo mutat, et parricida sola paupertate punitur. rogo, quis praecipitat, urget? adeo
Abbreviated transcription (Latin):
gum̃to potest innocentia ce¬
citatis intelligi. quam qđ ui.¬
det᷑ dep̾hensus uiuenis. Sipar.¬
ricida ẽ. & exquirit᷑. hanc saltẽ
sibi p̾stabit dissimulationem.
ne teneat uenenum. Neminẽ
iũp credo mirari. qđ iuuenis
in t̾rogatus cui parass&. uerba
non habuit. Non fuit illud pa¬
tris indignatio. non fuit do.¬
lor. Uenenum uillenis expa.¬
uit. Auferunt nob uocem.
que fieri posse non credimus
& silentium: ẽ. ad mirario subita
miserorum. Mescit tacere de¬
p̾hensorum scelerum trepida.¬
tio & statim respond& illa. eũ
suo sibi scelere parata defensio
Tacere facilius. ẽ. deceptis. quã
dep̾hensis. Quid ꝑ fidem face¬
re uultis. iuuenem quẽ de par¬
ricidio consulit pat̾ ille serua.¬
tus: Miror hercͣle non dixisse.
Uolui. sum uenefus. sum parrici.¬
da. & inuidiam putarem si con.¬
fessus ess&. Bene qđ nescit ui.¬
uenis. quemad modum parri¬
cidium negor. neq hab&e illa
dep̾hensorum multa uerba.

Expanded text:
gumento potest innocentia caegumento potest innocentia caecitatis intellegi, quam quod videtur deprehensus iuvenis: si parricida est et exquiritur, hanc saltem sibi praestabit dissimulationem, ne teneat venenum. Neminem, iudices, credo mirari, quod iuvenis interrogatus, cui parasset, verba non habuit. non fuit illud patris indignatio, non fuit dolor; venenum iuvenis expavit. auferunt nobis vocem quae fieri posse non credimus, et silentium est admiratio subita miserorum. nescit tacere deprehensorum scelerum trepidatio, et statim respondet illa cum suo sibi scelere parata defensio: tacere facilius est deceptis quam deprehensis. quid, per fidem, facere vultis iuvenem, quem de parricidio consulit pater ille servatus? miror hercule non dixisse: 'volui, sum veneficus, sum parricida.' et invidiam putarem, si confessus esset. bene quod nescit iuvenis, quemadmodum parricidium neget neque habet illa deprehensorum multa verba.
Abbreviated transcription (Latin):
sermonib ur̃is. int̃pone testes.
Pac coram seruis loquat᷑. fac int̾¬
sint amici. fac audiat pat̾.
Facillimum. ẽ. ceci deciꝑe secretũ.
Utere mulier homine qui se cõmi¬
sit oculis tuis Utere uerb. quȩ
regis manib que moues. Uolo
uenenum ipse ꝓferat. ipse por¬
rigat. Uolo te rursus in facinꝰ
hortet᷑. uolo plura ꝓmittat. Par¬
ricidium cecide p̾hendi potest.
dum tͥ fatet᷑. Sed inquit in¬
uentum. ẽ. tenens uenenum.
de magna feccilitate fecisti:
nem. ad om̃e ludibrium. quem
tactꝰ. quem ꝑxima quȩq de¬
cipiunt. quid refert. quid in si-¬
nu habeat. ille dep̾hendere pos.¬
sis qualem relinquis: Aquomͦ
nouerca digressa. ẽ. cuiꝰ ordina¬
uit uestes. tetigit sinus. m̃bra
cõposuit. uenenum potest in¬
ciat pocest sicut aliud putet:
si me hercule uolueris: tenebit
te palam. Si iusseris: accipiet
coram seruulis. coram amicis.
Et si uenenum non dices: hau¬
ri& bib&. Nullo magis iũd. ar¬

Expanded text:
sermonibus vestris interpone testes, sermonibus vestris interpone testes, fac coram servis loquatur, fac intersint amici, fac audiat pater; facillimum est caeci decipere secretum: utere, mulier, homine, qui se commisit oculis tuis, utere membris, quae regis, manibus, quas moves. volo venenum ipse proferat, ipse porrigat, volo te rursus in facinus hortetur, volo plura promittat: parricidium caeci deprehendi potest, dum tibi fatetur. 'sed,' inquit, 'inventus est tenens venenum.' de magna facilitate fecisti: nem, ad omne ludibrium, quem tactus, quem proxima quaeque decipiunt, quid refert, quid in sinu habeat, ille, quem deprehendere possis qualem relinquas, a quo modo noverca digressa est, cuius ordinavit vestes, tetigit sinus, membra composuit? venenum potest ciat, potest sic, ut aliud putet. si mehercule volueris, tenebit et palam, si iusseris, accipiet coram servulis, coram amicis; et, si venenum non dices, hauriet, bibet. nullo magis, iudices, ar