comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃dicaruinñe eius penitentiã & remissionẽ peccatoꝵ ꝑ om̃s ģentes. incipientib abissbm Nã& ipso
habitus merericus confessio pecato ẽ. Typum quippeiam ecłs gerit thamar ggenib euo catȩ

Expanded text:
et praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccatet praedicari in nomine eius paenitentiam et remissionem peccathabitus meretricis, confessio peccatorum est; typum quippe Ecclesiae gerit Thamar ex gentibus evocatae,
Abbreviated transcription (Latin):
dñm &dm suum quia sicut ipseait. &x plenitudine eius accepit. Qidit omnino & ideo innatis mali¬
ex maior illo non &̧ surrȩcit quia exomnib p̃nuntiantib xp̃m ipseuidit qđ multi uisti & ꝓphi&ȩ
cupierunt uidere & nonuiderunt : salutauit ȩ utero ag nouit ꝑfestus ȩc columba. & ideo tã quam
odollamites uere testimonium ꝑ hibuit inaqua. uenit aũ dñs ad oues tondendas hocẽ ȩ onerand
sarcinas laboriosis &̧ quib edȩ laudatȩ in canticis canti coꝵ dentes eent uelutere deconsoerx
iã thamar habitũ mutet nam & comutans int̃p̃ thamar sed inea ꝓrsus nom̃ amaritudins maneat
Nonillius a maritudius in quadño fel ministrauit sedillius in quaperus amarefleuti. Nã &iuda
latinȩ confessio ẽ. confessioniergo amaritudo misceatur ut uera pententia presign&ur: depenicen¬
tia fecundatur ła inomnib genrab constituta. Opostebat enim x p̃m pati chresurgere testiadie

Expanded text:
deum suum, quia, sicut ipse ait, ex plenitudine eius accepit. uidit omnino et ideo in natis mulierum maior illo non exsurrexit, quia ex omnibus praenuntiantibus Christum ipse uidit, quod multi iusti et prophetae cupierunt uidere et non uiderunt; salutauit ex utero, agnouit perfectius ex columba et ideo tamquam Odollamites uere testimonium perhibuit in aqua. uenit autem dominus ad oues tondendas, hoc est exonerandas sarcinis laboriosis, ex quibus ecclesiae laudatae in canticis canticorum dentes essent uelut Iam Thamar habitum mutet: nam et "commutans" interpretatur Thamar. sed in ea prorsus nomen amaritudinis maneat, non illius amaritudinis, in qua domino fel ministrauit, sed illius, in qua Petrus amare fleuit; nam et Iuda latine "confessio" est. confessioni ergo amaritudo misceatur, ut uera paenitentia praesignetur. hac paenitentia fecundatur ecclesia in omnibus gentibus constituta. oportebat enim Christum pati et resurgere tertia die
Abbreviated transcription (Latin):
aediuis c̃ ꝓp̃r ee macheria & obhanc causamuocauit nomeneius phares. poslea egressus ẽ frater incuis
manu erat coccinũ quẽ appellauit ⁊ ara. Qurpatr iardia iudas ꝓ pri&e nurus post filus ui mostem
legitur ꝙ p&isse concubitũ quo gemino: partus ẽ editus nisi ut figura p̃ceder& ultroq ihudñi testamei
dos quoꝵ posterios incrucisfigno sepe omnem hac munitionẽ populi superioris incider&. hicesti
pulus manuprior ostu posterios uel quia ipsedñs ilis natus &̧ tribuiuda operasua ante p̃misit quam
nobis & uirgine nascer&ur : Siue aliter permanum significantur opera:
Tara qui interpr&atꝰ oriens significauit antiquum issra helititum sublegepopu
ium constitutum qui pri& quasimanum misit quando dictis ꝓph&icis & legalil
sacrificus natiuitatem & passionẽ dnĩ in carneprȩnunciauit sed instante partu manũ sub¬
orax̃ quia adueni ede plenitudine ar Ri tmpoꝵ credere indi filiũ noluit a cũ in prerente dł¬
Mdordinem redit scriptura unde recesse¬

Expanded text:
stea egressus est alter, in cujus manu erat coccinum, quem appellavit Zara. Cur patriarcha Judas propriae nurus post mortem filii sui legitur expetisse concubitum, quo geminorum partus est editus: nisi ut figura praecederet de utroquo Jesu Dominidos, quorum posterior in crucis signo saepe omnem munitionem populi superioris incideret? Hic est populus manu prior, ortu posterior, de quo ipse Dominus Jesus, natus ex tribu Juda, opera sua ante praemisit quam nobis ex Virgine nasceretur. Sive aliter, per manum significantur opera. Zara quippe interpretatur Oriens, significavit antiquum Israeliticum populum, sub lege constitutum, qui prior quasi manum misit, quando dictis propheticis et legalibus sacrificiis nativitatem et passionem Domini in carne pronuntiavit; sed instante partu manum subtraxit: quia, adveniente plenitudine temporum, credere in Dei filium noluit, et eum in praesenti ordinem redit Scriptura, unde recesser
Abbreviated transcription (Latin):
suis & inueniuntur iuginti tres anni quib: a fut ioseii a patre & asi atrib:suis. quo medio tem¬
pore quo modo fieripotuerint. deuxore & filus & nuruudȩ omniaque nasrantꝰ indagare
difficile õ. nisi forte ut credam: & hocenim fieri potuit mox ut adolescere iudas cȩpit eum inci
disse in amorẽ cius. quã duxit uxorem nondũ uendito iosepli. in ery ptẽ &q̃

Expanded text:
suis, et inveniuntur viginti tres anni, quibus abfuit Joseph a patre et fratribus suis. Quo medio temsuis, et inveniuntur viginti tres anni, quibus abfuit Joseph a patre et fratribus suis. Quo medio tempore quomodo fieri potuerint de uxore et filiis et nuru Judae omnia quae narrantur, indagare difficile est: nisi forte ut credamus, et hoc enim fierdisse in amorem eius quam duxit uxorem nondum uendito Ioseph in Aegyptum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sace rosuo seilla subponor&: Quomod oergo haec om̃a intratim paucos annos fieri
potuerint. meritomoue: Visuit fostesol& scriptura ꝑrecipitulactionem aliquos
annos ante uenditum ios eph hoc fiericoepisse intellegiuelit. qm̃ sic positumẽ ut dice¬
io seph quandouenditus ẽ. quot annoꝵ eẽ iudispotuerit quastus filius ia cob qua¬
doquidem ipreprimogenitus ruber ut plurimum fr̃ms uũ ios eph. quinq: aut sexo
nos potuer it aate precedere : euident̃ aũ scripturadicit Nxx annor fuisse
ios eph quando in notuit ficriconi. Cumergo ipseannos exco decimo &atis
suae an nos uenditus fuis secredictur. quittuor decimannos ꝑ egerat ingypt
inotus farduni ados aũ quat tuordeim annos accesserunt s eptẽ anni ubertatis & fastisiĩ
anni uiginti unum hir adduntꝰ duo quia scđo annofamis intrauit ia cobinegy ptum cum filuis

Expanded text:
socero suo se illa subponeret. quomodo ergo haec omnia intra tam paucos annos fieri socero suo se illa subponeret. quomodo ergo haec omnia intra tam paucos annos fieri potuerint, merito monet, nisi, ut forte solet, scriptura per recapitulationem aliquot annos ante uenditum Ioseph hoc fieri coepisse intellegi uelit, quoniam sic positum est, ut dice annorum erat Ioseph, quando uenditus est, quot annorum esse ludas potuerit quartus filius Iacob, quandoquidem ipse primogenitus Ruben ut plurimum fratrem suum Ioseph quinque aut sex annos potuerit aetate praecedere. euidenter autem scriptura dicit triginta annorum fuisse Ioseph, quando innotuit Pharaoni. cum ergo ipse anno septimo decimo aetatis suae uenditus fuisse credatur, tredecim annos peregerat in Aegypto ignotus Pharaoni; ad hos autem tredecim annos accesserunt septem anni viginti unus. His adduntur duo, quia secundo anno famis intravit Jacob in Aegyptum cum filiis
Abbreviated transcription (Latin):
te aũ đ dico ream omniã uitutum diuessitate : Nesparserurtaũ tunicam edi saneune
quua falsiseuri testimonus accusantes inimudiam dedipere peccati omnũ peocata donants̃
sernum. Decister naquoq leuatus ille ismaclias. id̃ gentib uenditꝰ. Nxp̃s ꝑꝰ quan deinserio¬
Sredte ab omnib gentib fidei comestio comparatur. Ile puide consilium triguita argen¬
Dehino iacob posteritatissuȩ deplorans dispendia quasi pat silium lugebat amissum quasi
ꝓph&a flebat interitum iudeoꝵ. Deniq scidit uestimeng suum quo dinpassionedñ leimus
pulum & diuisum ostendere regnum
& trabus annis xampost tantum temporis colligitur eos uenis seic deundem
sepheratremiuũ in egyptum cumpatresuo fieri potuerit ut iudas filis ei ui
&atis an nos possent elucene uxores nanithamar nurum suam mortuoprimogi¬
nito suo alteri filio dedit. quo &iammortuo xpestauit ut crescor&testiur & cu
creuiss& nec illieam dedit timens ne& ipsemorer&ur. inde facstum est utidõ

Expanded text:
am omnium virtutum diversitate. Resparserunt autem tunicam haedi sanguine, quia falsis eum testimoniis accusantes, in invidiam deduxere peccati omnium peccata dimitteninfernum. De cisterna quoque levatus ille Ismaelitis, id est gentibus, vendituregreditur, ab omnibus gentibus fidei commercio comparatur. Ille per Judae consilium, triginta argenDehinc Jacob posteritatis suae deplorans dispendia, quasi pater lugebat filium amissum, quasi propheta flebat interitum Judaeorum. Denique scidit vestimentum suum, quod in passione legimus pulum, et divisum ostenderet regnumet duos annos — nam post tantum temporis colligitur eos uenisse ad eundem Ioseph fratrem suum in Aegyptum cum patre suo — fieri potuerit, ut Iudae filii eius aetatis omnes possent ducere uxores? nam Thamar nurum suam mortuo primogenito suo alteri filio dedit: quo etiam mortuo expectauit, ut cresceret tertius; et cum creuisset, nec illi eam dedit timens, ne et ipse moreretur. unde factum est, ut eidem
Abbreviated transcription (Latin):
pl& umẽ. Adorabunt cumomĩs reges ternȩ. om̃s gentes seruient ei. scilic& ꝑsidem fructũ bono
operx afferentes. Ipse ẽ quẽ sol& luna & stellȩ adorant de quosole distum ẽ . .I. audate cũ
sol. & luna . .L. audate cũ om̃s stellȩ. Ipsum enim & cellentia scĩꝵ insolis nomine & ecđȩ la
nunt. Iacobmitat iosepli filiũ suum ut defrĩb sollicitudinẽ gerer&. & ds̃ pat̃ misit silum su
nigenitum utgens humanum peccatis languidum uisitar&. Mit titur ab illo utiq patre
dequo scrirtũ est. Misit dĩ filiũ suum insimilitudinẽ carius peceati ut uidere sirests
renur oues. & dñs ait ii eug̃lio. Nonuemi nis ad ouos ꝑ ditas dom. sth̃ł̃. Inuenit o:
ioscp. fr̃r̃uos indotalim. Dotalum int praatur: defistio. ⁊sere ingian de defestione erait qu

Expanded text:
um, inquit, omnes reges terrae, omnes gentes servient ei , scilicet per fidem fructum bonorum operum offerentes. Ipse est quem sol, et luna, et stellae adorant, de quo sole dictum est: Laudate eum, sol et luna, et omnes stellae . Ipsum enim excellentia sanctorum in solis nomine, et Ecclnunt. 340 Jacob mittit Joseph filium suum, ut de fratribus sollicitudinem gereret. 5. Et Deus Pater misit Filium suum unigenitum, ut genus humanum peccatis languidum visitaret. Mittitur utique ab illo patre, de quo scriptum est: Misit Deus filium suum in similitudinem carnis peccati; ut videret si recte agerentur oves. Et Duos in Dothain, quod interpretatur defectio. Vere in grandi defectione erant, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Queritur quare sindelitas scriptura quib afr̃ib uenditus est iosepli
&iam madianitas uoc&. cum sinael sit deagar filius abrahȩ. Madianitȩ uero decachura. anquia
scriptuira di xerat deibrabam. quod munera dederit concubinaꝵ suare. &gar scilic& a&ce iurȩ a dim¬
sert aos abi saacfiliosuo interramorientis unã gentẽ fecisse intollgendisunt. Sq̃¬
Sol& cẽ magna questio quomodo intellegatur ẽẽ n¬
farnũ ut rumillie malitantũ. An&iã boni mostuidescendere soleant. sier potantum mali quons¬
doiste adsilium suum sedieit lugendo uelle descendere:. Non enimꝰ penis in fernieũ eẽ credit sel
turbati &dolentis uerba sunt mala sua&iam hunc & agerantis .sq̃¬

Expanded text:
Quaeritur quare Ismahelitas Scriptura, quibus a fratribus venditus est Joseph, etiam Madianitas vocet, cum Ismahel sit de Agar filius Abrahae, Madianitae vero de Cethura? An quia Scriptura dixerat de Abraham, quod munera dederit filiis concubinarum suarum, Agar scilicet et Cethurae, et dimiserit eos ab Isaac filio suo in terram Orientis, unam gentem fecisse intelligendi sunt? Smagna quaestio, quomodo intellegatur infernus, utrum illuc mali tantum an etiam boni mortui descendere soleant. si ergo tantum mali, quomodo iste ad filium suum se dicit lugentem uelle descendere? non enim in poenis inferni eum esse credit. an perturbati et dolentis uerba sunt, mala sua etiam hinc exaggerantis
Abbreviated transcription (Latin):
sentur quaeraius moriendo plures alt alterisucgrunt sic &iãcontigit ut aliũ ordiñ sequensr
se meauones uont salonone scutille selp nedin ab abrailũ usq adiospli quin quaguta re
comenoret unllo quppe ordine aubiplures iumer antur citius mortiusunt quanbicubipaucior
oefone nobeat aliquem quod unt reges edom comenoratir balac filur beor & des piletudos
nominis ꝙx isfine ilumeẽ balabias quresstat moys ducent populumis tał scat ilun balasie

Expanded text:
inarentur, quia citius moriendo plures alter alteri successerunt. sic etiam contigit, ut alium ordinem sequens inarentur, quia citius moriendo plures alter alteri successerunt. sic etiam contigit, ut alium ordinem sequens ille per Nathan, ab Abraham usque ad Joseph quinquaginta quinque commemoret. In illo quippe ordine, ubi plures numerantur, citius mortui sunt quam hic ubi pauciores. Ne forte autem moveat aliquem quod inter reges Edom commemoratur Balac filius Beor, et de similitudine nominis existimet illum esse Balac, qui restitit Moysi ducent
Abbreviated transcription (Latin):
gu rauit. qued s̃ pat̃ scđm carnẽ natum c&eris fr̃ib & abrahã stir pegenitis p̃aulit. unde ui
dicitꝰ amabat eum ia cob. eo quod insenectute genuiss& eum. senes cente enim mundo inluces crns
filius ꝑ mariȩ uisginis pastum serus aduenit tamquã filius senestutis scđm sacra mentũ
sus copti corporis. quierat ante ꝑ substantiã dĩtaus semꝑcum patre : Tunca uero polinuta q
fecit ei pater. uari&atẽ populoꝵ &omnib gentb: in corporȩxp̃i congregatã significauit. Sori

Expanded text:
 quem Deus Pater, secundum carnem natum, caeteris fratribus ex Abraham stirpe genitis praetulit. Unde et ibi dicitur: Amabat eum Jacob, eo quod in senectute genuisset eum. Senescente enim mundo, illucescens Dei Filius per Mariae Virginis partum, serus advenit, tamquam filius senectutis, secundum sacramentum suscepit corporis, qui erat ante per substantiam Deitatis semper cum Patre. Tunica vero polymita, quam fecit ei pater, varietatem pop
Abbreviated transcription (Latin):
bicueude Apte pistoria paner coeti quid alstid significant: n siquod lexueris cest tanimq Ntes hionan
inuenta astutia sicut impuastuant marcionistue & here&a manihe sed rp̃rsq aue coricate anti¬
scripturam: Unum uero canis trum quod alqus e&eris erat. Nimirum lex intellegenda moras ciest:
pter densiuatẽ mestorirum &umbraticas nynificationer. Ex quocibũ uelutres cuel pupiur duanimae
sc̃ȩ quae ꝑ caeli signisicaneur auor. spiritaliter aluntur: Dũ in legedñ die meditantur & nocte quiporo

Expanded text:
plenitudo? Arte pistoria panes cocti, quid aliud significant, nisi quod lex veteris Testamenti non est humana plenitudo? Arte pistoria panes cocti, quid aliud significant, nisi quod lex veteris Testamenti non est humana inventa astutia, sicut impii astruunt Marcionistae, et haeretici Manichei; sed Spiritus sancti aa; unum enim canistrum, quod altius caeteris erat; nimirum lex intelligenda Mosaica est, propter densitatem mysteriorum et umbraticas significationes: ex quo cibum volucres coeli percipiunt, dum animae sanctae, quae per coeli significantur aves, s
Abbreviated transcription (Latin):
pest ques reror dior pharao mansariiuu & restiau te ingradũ pristino. Dabisqi rica¬
licem iuxta ossid intuum sicut facere antea consueueras. Post trina enim luce dño
ab inferis resurgante & legis obscura ut ios epłi somnia reuelante solutus ẽ a peccatis creden¬
cium populus & do inferii carcere uł potestate demonũ liberatus. redditusq ẽ in minis
Sicut enim inpincerna qui eductur de carcere. & suo reslitutur est
ministerio gendił significatur .ẽ populus Itain principẽ pistorũ sine dubiogens intellegenda iudaica est
ria aanistra supcasituius & in uno conifero qđ eriat exclnus poste re om̃n cibos quisiuint astepistor auesoo mȩdero
hxto Qetl aliua sigmiacat nis tripestitam ps̃gopulo concorrat̃ diuinao lgis elo quia: Iegem i del acs& p
ph&cs atque agiograra qui ominit suꝑ onput postabat. quia mentemillarũ xueserat spirał suentiae

Expanded text:
i, et restituet te in gradum pristinum, dabisque ei calicem juxta officium tuum, sicut facere ante consueveras. Post trinam enim lucem Domino ab inferis resurgente, et Legis obscura, ut Joseph somnia, revelante; solutus est a peccatis credentium populus, et de inferni carcere vel potestate daemonum liberatus, redditusque est in ministerio legis divinae: sicut enim in pincerna, qui eductus de carcere et suo restitutus est ministerio, gentilis significatus est populus: ita in principe pistorum, sine dubio gens intelligenda Judaica est. Tria canistra super caput ejus, et in uno canistro, quod erat excelsius, portare omnes cibos qui fiunt arte pistoria, avesque comedere ex eo, quid aliud significat, nisi tripartita ipsi populo concessa divinae legis eloquia, Legem videlicet, et prophetas, et agiographa, quae omnia super caput portabat, quia mentem illorum excesserat spiritalis scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
figurra si gnifieanrtes  quiconclusi subpeccato ade trans gressione ob noxi
tores sum dõ & ullus & ceptus ẽ quinonillius iuxta apłi distum indigeat ue¬
niã. om̃s enim pecca uerunt & indigent gratiãdĩ. obqđ &iam oñs sũ condici¬
one obnoxu fuerunt debito mortis hoc ipsud apło predicante eũdicit regna¬
uit moss ab adã usq ad moysen &iã in eos qui non peccauerunt insi militud¬
nẽ preuaricationis adȩ. Quideo ut̃q ꝓopulus eunuchi dicuntꝰ uł intelle¬
guntꝰ quia castã acceperant regulã dis ciplinȩ. Eloquia in quid dñ eloquia
deruittq ambo somnium naei ana uuxta int̃piuatione conqtaa sibi. ad
quos cum intro iss& iosh mane & uidiss & eos tristes scissitatus ẽ dicens
Cui. tristior ẽ hodee solito facies arapu res ponderunt somuiũ uidim &

Expanded text:
figuram significantes, qui conclusi sub peccato, Adae transgressione obnoxii tores sunt Deo, et nullus exceptus est, qui non illius, juxta Apostoli dictum, indigeat gratia: Omnes enim peccaverunt, et egent gratia Dei: ob quod etiam omnes sancti conditione obnoxii fuerunt debito mortis, hoc ipsum Apostolo praedicante, cum dicit: Regnavit mors ab Adam usque Moysen, etiam in eos qui non peccaverunt, in similitudinem praevaricationis Adae . Qui ideo uterque populus eunuchi dicuntur, vel intelliguntur, quia castam acceperant regulam disciplinae. Eloquia, inquit, Domini eloquia deruntque ambo somnium nocte una juxta interpretationem congruam sibi: ad quos cum introisset Joseph mane, et vidisset eos tristes, sciscitatus est eos dicens: Cur tristior est hodie solito facies
Abbreviated transcription (Latin):
Ires uero dies aut dominicȩ passionis & resur¬
rectionis accipiendum c̃ tompi in quo animȩ scõꝵ eductȩ ab inferis leguntꝰ ad ño
aut certe tria intellegenda s unt tempora. antelege & sublege & sub euglica gratia
nprimo enim temporȩ clausȩ fuerunt gemȩ quia ut de habel a s&h. epos
& enodi Acnoȩ atq melchis & ech legitꝰ qui ali fuerint dõplacentes scriptura mi¬
nimȩ refert. In secundo uero tempore idsł sublege flores eruperunt sc̃gi. quia
qui sublege dõplacere studuerunt sacris uoluminib ostenduntꝰ. Testio uero tẽpore
sub cũgłiea quodam modo psxdicatione uuȩ id maturitatẽ ꝑuenerunt. quando ere¬
dentiũ in xp̃ofides ꝓficiendo intant roborata ẽ ut ꝓdiumi nominis confenione eru¬
orem suum effundi a ꝑersecutorib: minimȩ de tractauerint. ait certȩ pxp̃i amore
seuera castigatione memmbra sii corporis cruci figunt cũ utus a soncupiscentus cas¬

Expanded text:
res vero dies aut Dominicae passionis et resurrectionis accipiendum est tempus, in quo animae sanctorum eductae ab inferis leguntur a Domino: aut certe tria intelligenda sunt tempora, ante Legem, et sub Lege, sub evangelica gratia. In primo enim tempore clausae fuerunt gemmae, quia ut de Abel, Seth, Enos, et Enoch, ac Noe, atque Melchisedech legitur, qui alii fuerint Deo placentes, Scriptura minime refert. In secundo vero tempore, id est, sub Lege, flores eruperunt sanctorum: quia qui sub Lege Deo placuerunt, sacris voluminibus ostenduntur. Tertio vero tempore sub evangelica quodammodo praedicatione, uvae ad maturitatem pervenerunt, quando credentium in Christo fides proficiendo in tantum roborata est, ut pro divini nominis confessione cruorem suum effundi a persecutoribus minime detrectaverint, aut certe pro Christi amore, saeva castigatione membra sui corporis crucifigunt cum vitiis et concupiscentiis, cas
Abbreviated transcription (Latin):
pore traditis dñi uolebat prebore consensu ut sabbati otiũ custodiri consir¬
torem eũ quodammodo conclamantes & secundũ lerem dbere puniri eo qđ se
di filium dicera & equalẽ patri pnuntiare a quib abiestionib: pilato tradit̃s
curcerimostis ẽ sedillum non carcer tesruit. non inferna ten uerunt cum
&iam ubi uel uti puni endus descenderat inde alios liberauit. Sq̃.¬

Expanded text:
pore traditis, Dominum volebat praebere consensum, ut sabbati otium custodiri confirpore traditis, Dominum volebat praebere consensum, ut sabbati otium custodiri confirtorem eum quodammodo proclamantes, et secundum legem debere puniri: eo quod se Filium Dei diceret, et aequalem Patri pronuntiaret, a quibus objectionibus Pilato traditus uit, quem non carcer terruit. non inferna tenuerunt. quin etiam quo ueluti puniendus descenderat, inde alios liberauit:
Abbreviated transcription (Latin):
pexit remansit. & insalem conuerra omnib quoddã presticit condimentũ. quosapiant
aliquid undeillud caueatur ȩemplũi sq̃. Abrahiã uero consurs pens mane abis au

Expanded text:
pexit, remansipexit, remansialiquid unde illud caveatur exemplum. Sequitur: Abraham vero mane consurgens u
Abbreviated transcription (Latin):
Vur sulphureo gne puniebantur. nisiut puti dissim: libidinis ardor putidissimo fla¬
maix ardore punire itur ut ueniente imbreoione decelo tota illargio incinerẽ uerterecur
ubi stupra in masculos intantã consueudinẽ conualuerant quanta iam nr̃o tẽpore licent̃¬
uidem: ꝑ petrare: uerx & hoceox suppliciũ. specim̃ futuri iudicudiuini fuit. Queri&iã potest
quaredieb: noȩ pec catũ mandi aqua ulciscitur. hoc uero sodomitarxigne punitur nisi quia
illut naturale libidinis cũ feminis peccatum quasi leuiori elemento dãnatur. hoc uero contia
naturã cũ uiris libidinis peccatũ. Acrioris dementi uindicatur incendio: & illio tesra aquis
alluta reui rescit. hic flãmis cremata. &na sterelitate arescit: quon ꝑhibiti sunt qui liberan¬
au al angilis re tro respicere. scilus quia nonc̃ animo redeundim ad uesere uitã. qua ꝑ grãm
regeneratus &uitur siultimum euadere udicium cositamus : Demq uxor lodi abires¬

Expanded text:
ur sulphureo igne puniebantur, nisi ut putidissimus libidinis ardor putidissimo flammarum ardore puniretur? ut veniente imbreo igne de coelo, tota illa regio in cinerem verteretur, ubi stupra in masculos in tantem consuetudinem convaluerant, quanta jam nostro tempore gentvidemus perpetrare. Verum et hoc eorum supplicium, specimen futuri judicii divini fuit. Quaeri etiam potest quare diebus Noe peccatum mundi aqua ulciscitur, hoc vero Sodomitarum igne punitur, nisi quia illud naturale libidinis cum feminis peccatum quasi leviori elemento damnatur; hoc vero contra naturam cum viris libidinis peccatum acrioris elementi vindicatur incendio; et illic terra aquis abluta revirescit, hic flammis cremata aeterna sterilitate arescit. Quod prohibiti sunt qui liberantur ab angelis retro respicere, scilicet quia non est animo redeundum ad veterem vitam, qua per gratiam regeneratus exuitur, si ultimum evadere judicium cogitamus. Denique uxor Loth ubi res
Abbreviated transcription (Latin):
Nammerito mou& quo modo potuerunt deficere querendo ostium sitali erant
cecitate ꝑ cussi ut omninonihil uiderent hocenim modo suacalamitate turbati ulterius ostium
non requirerent. Hac aurasia. & illiꝑ cussisunt quiquerebant helisseum sq̃ Ouerune aua¬
Quod querit & locutus ẽ ad generossuos qui acceperant filias eius qui positaduȩ
filiȩ lothi uir gines fuissedicuntus. dequib: &ipsedudũ ad sodomenos dicerat. Eccedue fili̧ mee qu
non cognoueruntiurx. &nune scriptura comemorat eum ab uis segineros. Non nulli arbitrantui
illas quȩ uiros abue insodomis remansisse & eas gissecum patre quȩ uirgines suerunt . quod cum
scriptura nondicat hebrea ueritas & ponendaẽ inqua scribitus. Egressus :̃ Iodi & locutus est ad
sponsos qui accepturierant filias eius necdũ ego uisgines filiȩ matrimo nio fuerant copulate s̃q¬

Expanded text:
nam merito mouet quomodo potuerunt deficere quaerendo ostium, si tali erant caecitate percussi, ut omnino nihil uiderent; hoc enim modo sua calamitate turbati ulterius ostium non requirerent. hac aopadq. et illi percussi sunt, qui quaerebant Helisaeum. hanc quod quaerit. Et locutus est ad generos suos, qui acceperant filias ejus. Quia postea duae filiae Lot virgines fuisse dicuntur de quibus et ipse dudum ad Sodomaeos dixerat: Ecce duae filiae meae, quae non cognoverunt virum , et nunc Scriptura commemorat eum habuisse generos; nonnulli arbitrantur illas, quae viros habuerunt, in Sodomis remansisse, et eas exisse cum patre, quae virgines fuerunt. Quod cum Scriptura non dicat, Hebraea veritas exponenda est, in qua scribitur: Egressus est Lot, et locutus est ad sponsos, qui accepturi erant filias ejus. Necdum igitur virgines filiae matrimonio fuerant copulat
Abbreviated transcription (Latin):
asnalit̃ non adhorere: Sed quia multi sunt quiscolera quidẽ carnus deserunt nec tam̃ in con¬
iugio posit usu solũ modo debiti ura conseruant. & ut quidẽ lo disodomã sed tam̃ ad montana
non ꝑuenit quia iã damnauilis aita relinquitur sed adhuc celsitido coniugalis continentiȩ sub¬
tilĩ nonten&ur : estue uinmedio segorciuitas quȩ fugientẽ salu& infirmũ quia uidelic&
cumsibi ꝑ incontinentiã miscentur coniuges & lapsus scelere fugiant. & tamen pueniã saluantur
quasi paruã quippe ciuitatem inuenunt inqua abignib defendantur: quia coniugalis hoxuta

Expanded text:
carnis deserunt, nec tamen in conjugio positi, usus solummodo debiti jura conservant; exiit quidem Loth Sodoma, sed tamen mox ad montana non pervenit, quia jam damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo conjugalis continentiae subtiliter non tenetur. Est vero in medio Segor civitas quae fugientem salvet et infirmum, quia videlicet cum sibi per incontinentiam miscentur conjuges, lapsus scelerum fugiunt, et tamen venia salvantur. Quasi parvam quippe civitatem inveniunt, in qua ab ignibus de
Abbreviated transcription (Latin):
tribus & lorhi induobus uiris dñm agnoscebant. cũiꝑ singularẽ numera lo queb antur &iã cũ cos
homines ẽẽ arbitrarentur Neque enĩ alia obeausã siceos sus ceperunt ut tãquã mortalib
& humana refestione indisentib ministrarent sederat ꝓfesto aliquid. quo ita ȩ cellebant lice
tã quã homines ut ineis ẽe hominũ sicut ẽẽ assol& iꝓph&is. huquios pitali tatẽ illis glubebant
Angelos autẽ fuisse scriptura testatur. Nonsolũ in hoo genesis libro ubi hȩc gesta narrantur
uex &iã & in epła ad hiebreos ubicum ospitalitas laudaretur ꝑhanc inquit &iã quidã nesciente
temptata ẽ& caritas lodi ꝓbata eiremunerata. & it ostender&ur quantũ ẽẽ hos pitalitatis
bonũ. Hospitalẽ domũ angeli inoresii sunt adliberandũ hospitẽ sium : Clausas uero domos
hospitib ignis ineis est ingressus ad ꝑdendos peccatores. &idcirco hosptes nonsunt aeuitandi sed
ultro inuitandi. sq¬

Expanded text:
 singularem numerum loquebantur, etiam cum eos homines esse arbitrarentur. Neque enim aliam ob causam sic eos susceperunt, ut tanquam mortalibus, et humana refectione indigentibus, ministrarent; sed erat profecto aliquid quo ita excellebant, licet tanquam homines, ut in eis esse Dominum sicut esse assolet in prophetis, hi qui hospitalitatem illis exhibebant Angelos autem fuisse Scriptura testatur, non solum in hoc Genesis libro, ubi hverum et in Epistola ad Hebraeos, ubi cum hospitalitas laudaretur. Per hanc, inquit, etiam quidam nescientes, a et remunerata: et ut ostenderetur quantum esset hospitalitatis bonum. Hospitalem vero domum angeli ingressi sunt ad liberandum hospitem suum: clausas autem hospitibus domos ignis ingressus est ad perdendos peccatores in eis. Idcirco hospites non sunt evitandi, sed ultro invitandi.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ numero psalmũ scrpst pȩnitentiȩ: ꝓ indequando aspicit ds delinquentiũ uitã nequaquã us¬
lereuerti adpenitentiã. quã quinqua genarius numerus figurat confestinar dore ĩoder ar

Expanded text:
rum numero psalmum scripsit poenitentiae. Proinde quando aspicit Deus delinquentium vitam nequaquam verum numero psalmum scripsit poenitentiae. Proinde quando aspicit Deus delinquentium vitam nequaquam velle reverti ad poenitentiam, quam quinquagenarius numerus figurat, confestim ardorem immodera
Abbreviated transcription (Latin):
puluerem dixit ẽo & cinerem dum tantas ꝓmissiones accipit adõ. Nusi ut sublimnitate ꝓ misio¬
num. humilitatis tẽperar& subiestione. Aꝑte eñĩ intelligitur in quo locoseposuerat qupulue¬
rẽ seac cinerem. &iã dum cuindõ loquer&ur ȩstimabat : Si igitur seita des piciens quiusq
ad hionorẽ diuinȩ conloqutionis ascendit sollicita intentione pensandum est quapena illi se¬
riendisunt quiad sũ mumi non ꝓficiunt & tam̃ demininis ȩxtolluntur:  Sel quid s̃gnis¬
cat quoda quinquagiita uistis usq ad decem sunuenirentur insodomis dhxeritdñs arbõ ẽõ sal¬
uanda. Numex quippe quin quageniariũ ꝓp̃r penitentiȩ s̃gnũ posutt. Si forte conueste tuo
ĩs alua sentur.: Num quagenarius enim numerus senꝑ adpenitentiã refertur unde & đd ineo¬

Expanded text:
pulverem dixit esse et cinerem, dum tantas promissiones accepit a Deo, nisi ut sublimitatem promissiopulverem dixit esse et cinerem, dum tantas promissiones accepit a Deo, nisi ut sublimitatem promissionum humilitatis temperaret subjectione? Aperte enim intelligitur in quo loco se posuerat, qui pulverem se ac cinerem, etiam dum cum Deo loqueretur, aestimabat. Si igitur ita se despexit, qui usque ad honorem divinae collocutionis ascendit, sollicita intentione pensandum est, qua poena illi feriendi sunt qui ad summum non proficiunt, et tamen de minimis extolluntur. Sed quid significat quod a quinquaginta justis usque ad decem, si invenirentur in Sodomis, dixit Dominus urbem esse salvandam? Numerum quippe quinquagenarium propter poenitentiae signum posuit, si forte converterentur et salvarentur; quinquagenarius enim numerus, semper ad poenitentiam refertur. Unde et David in eo
Abbreviated transcription (Latin):
Querisol& quod desodomis dixit dr̃. Nonseꝑde¬
relocum. sunuenirenturillic uł decem iusti speciali quadã sententia deillaciuitatȩ. Andeom¬
nib intellegendũ sit generalit̃ parceredm̃ loco in quo uł decemiusti fuerint: inquaquestione n
est quidẽ necesse ho cdeo mni loco accipere conpellamur: uq cam̃ desodomis potuit sicdici quia
sciebat ds̃ ibinoneẽ ułdecẽ. &ideo sic respondebatur abrahȩ ut significareur nec torbiibiposse
inueniri. ad eagerationẽ iniquitatis illoꝵ: Nonenĩ necesse eratdõ tams coleratis hominib pa¬
cere Neccũ illis ꝑdere iustos cũposs& iustis in deliberatis reddere impiis digna supplicia sed
lixia dostendendã malignitatẽ multitudinis illoꝵ dixit sidecẽ ibiinuenero parcã uniuersȩ
ciuitati : Tam quã sidicere cestepossum nec. pios cumimpiis ꝑdere. Nec tam̃ ppt̃ ea impus
pascere quiliberatis &sꝗparatis indepus. possum impils digna rependere: Quare abraliã se

Expanded text:
utrum, quod de Sodomis dixit deus non se perdere locum, si inuenirentur illic uel decem iusti, speciali quadam sententia de illa ciuitate an de omnibus intellegendum sit generaliter, parcere deum loco, in quocumque uel decem iusti fuerint. in qua quaestione non est quidem necesse ut hoc de omni loco accipere compellamur, uerum tamen de Sodomis potuit et sic dici, quia sciebat deus ibi non esse uel decem. et ideo sic respondebatur Abrahae, ut significaretur nec tot ibi posse inueniri, ad exaggerationem iniquitatis illorum. non enim necesse erat deo tam sceleratis hominibus parcere, ne cum illis perderet iustos, cum posset iustis inde liberatis reddere impiis digna supplicia. seddixi, ad ostendendam malignitatem multitudinis illorum, dixit, Si decem ibi invenero, parcam universae civitati - tamquam si diceret, Certe possum nec pios cum impiis perdere, nec tamen propterea impiis parcere, quia liberatis et separatis inde piis, possum impiis digna rependere. Quare Abraham se
Abbreviated transcription (Latin):
sereo naeꝑ hibuit mundi quasi hpanẽ uertendos lapides ostendit e
tam miediatorisdi & hominũ temptatione quas saren onuclurt
enim dignatus ẽ hacc exsterius cunc taa suscipere : ut tam̃ eius mes
terius dunitatisuȩ inherens inconcussa ꝑ maner& : qui d qͥueou
trbatus spũ infremuis sedicitur ipsediuinitus disponebat quor
ipsehumanitus turbar&ur : & respondit adillum ib s scrip
est quia nonin panesolo uiuit homo sed in omini uerboor
deo sic respondit dñs : quitpropositumeierat humilitate dic oli uin¬
nonfsaind potentic: simulq animaduer tendum qđ nisi ieura

Expanded text:
 perhibuit, si quasi in panem vertendos lapides ostendit, mentem tamen Mediatoris Dei et hominum tentatione quassare non valuit. Sic enim dignatus est haec exterius cuncta suscipere, ut tamen ejus mens interius divinitati suae inhaerens inconcussa permaneret. Qui et si quando turbatus spiritu infremuisse dicitur, ipse divinitus disponebat, quantum ipse humanitus turbaretur. Et respondit ad illum Jesus: Scriptum est quia non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei. Ideo sic respondit Dominus, quia propositum ei erat humilitate diabolum vincere, non potentia. Simulque animadvertendum quod nisi jejunare
Abbreviated transcription (Latin):
nero utiq impl&ce: quia sicut ille p̃ dixerat & magna faciebuta
quã quod sefuisse quilocutus ẽ in proph&is propria uocesigni
remouens sacrlegia ꝑfidorũ qui alium dm̃ dicunt ueteris ta
aliũ noui. uelque butium xp̃i dicunt eẽ deurgine : quo modota
coepit eliungine quiante uirginẽ loquebatur .  & on¬
moniũ illid abant & mirabantur in uerbis gratie quaepra¬
debant deore illius:T estimonum illid abant at testanes
lũ uereut dix erat eumesse de quo cecinere pro h&e uereipis
tos illius peromã in digere muneribus : & dicebant non ne hiq
quorũ tam̃ error salus nrã ẽ & her&icorũ condempnatio: Intanio
enim cerneb ant hominem ih̃mxp̃m: ut huncfiliũ ioseph & uretu ali
cuuangelistas fabrũuel fabri lam arentfilium: Interq bituendt¬

Expanded text:
eo utique impleta, quia, sicut illa praedixerat: Et magna faciebat, mus testimonium, quam quod se fuisse, qui locutus est in prophetis, propria voce signavit? remoueret sacrilegia perfidorum, qui alium deum dicunt ueteris testamenti, alium noui uel qui initium Christi dicunt esse de uirgine; quomodo enim coepit ex uirgine qui ante uirginem loquebatur: testimonium illi dabant, et mirabantur in verbis gratiae quae procedebant de ore illius. Testimonium illi dabant, attestando illum vere, ut dixerat eum esse de quo cecinere prophetae, vere Stos, illius per omnia indigere muneribus. Et dicebant: Nonne hic Quorum tamen error salus nostra est, et haereticorum condemnatio. In tantum enim cernebant hominem Jesum Christum, ut hunc filium Joseph, et juxta alios evangelistas fabrum, vel fabri clamarent filium. Inter quae intuend
Abbreviated transcription (Latin):
differente irepotuerint : Ideoq: beatã mariã uelioseph
cis simputas sepuerũ iħm quemisecũ comitari non cernebant:
maltero parente reuersum: & factum est post triduũ lre¬
nerunt illum intemplosedentem inmedio doctorũ audi¬
iem illos & interrogantem : Qu sifons sapientiȩ doctorũ
edius sed& : s& quasi exemplar humilitatis audireprius
& interrogaredoctores quam instruere quaerit indoctos Ne
&enim pariuli asenioribus erubescant discere : & ipseob&atis hu¬
mane congruenticm : hominibus auscultare nonerubescit ds̃:
ueinfirmus docere quis audecit : & illepuerdoceri interrogando
uoluit : quiꝑ diuinitatis potentiã uerbum scientiȩ ipsis suis docto¬
ribus minis trauit: stupebant autem omnes quieũ audiebant
suꝑ prudentia & responsis eius & uidentes ad mirati sunt:
otu distinctionẽ uerborũ & tuaes aluationis acfidei misteric

Expanded text:
indifferenter ire potuerint. Ideoque beatam Mariam vel Joseph indifferenter ire potuerint. Ideoque beatam Mariam vel Joseph vicissim putasse puerum Jesum, quem se comitari non cernebant, cum altero parente reversum. Et factum est post triduum, invenerunt illum in templo, sedentem in medio doctorum, audientem illos, et interrogantem. Quasi fons sapientiae doctorum medius sedet, sed quasi exemplar humilitatis, audire prius et interrogare doctores, quam instruere quaerit indoctos. Ne etenim parvuli a senioribus erubescant discere, et ipse ob aetatis humanae congruentiam, hominibus auscultare non erubescit Deus. Ne infirmus docere quis audeat, et ille puer doceri interrogando voluit, qui per divinitatis potentiam, verbum scientiae ipsis suis doctoribus ministravit. Stupebant autem omnes qui eum audiebant, super prudentia et responsis ejus, et videntes admirati sunt. Nota disti
Abbreviated transcription (Latin):
interse inuicem septen ariis partibus constat. uel rerũ uel tẽporĩ¬
piuersitas acperfectio design&ur : atqueideo quo omnialoca
el tempora doceat occuptri. recte aduo decimo numero iubar
umat exordium: nonigitur ociose suorum ex t&isse inmemor
pecuitate pocius ac templodi quasi paterno iure residere
dectat : & non cognouerunt parentes eius existimantes
item illu eese in comitatu uenerunt iterdiei & requirebam
im hitercognatos & notos & non inuenientes regres si sunt
hierus alem requirentes eum : QNuaerit aliquis quomodo
filius tantta parentum cura nutritus : his ab euntib: potuerit
liuiscendo relinqui : cuires pondendum quicfiliis isrł moris fu¬
it ut temporibus festis uel hierosolima confluentes. uel ad pro¬
iccredeuntes : seor sumuiri seorsum autem femine choros du¬
ntes incederent : infantesq: uel ꝓueri cumꝰ quo lib& parente

Expanded text:
inter se invicem septenarii partibus constat, vel rerum vel temporuinter se invicem septenarii partibus constat, vel rerum vel temporuniversitas ac perfectio designetur. Atque ideo quo omnia loca vel tempora deceat occupari, recte a duodecimo numero jubar sumat exordium. Non igitur otiose suorum perhibetur immemor ipse est, in civitate potius ac templo Dei, quasi paterno jure residere delectatur. Et non cognoverunt parentes ejus. Existimantes autem illum esse in comitatu, venerunt iter diei, et requirebant eum inter cognatos et notos, et non invenientes, regressi sunt in Jerusalem requirentes eum. Quaeret aliquis quomodo Dei Filius tanta parentum cura nutritus, his abeuntibus potuerit obliviscendo relinqui. Cui respondendum, quia filiis Israel moris fuerit, ut temporibus festis vel Jerosolyma confluentes, vel ad propria redeuntes, seorsum viri, seorsum autem feminae choros ducentes incederent, infantesque vel pueri, cum quolibet parente
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ templi sistit in atriis : Mariã moxdño concepto hiero sole
illo singulis annis cũparentib: ducit : & duodenem in templo aols¬
rũ choris inserit: ubi interaia sapientib: stupendadicit : quia
fuiss& annorumxii. ascendentibus illis in hiero solima scđ
consu&udinẽ dieifesti: Consumatisq: diebus cum redirem
Remansit pueriħs in hierusalem: Quianatiuitate imno
conceptionehumana manifestis mira Aculorum qui ads
sit est ad probatus indiciis ipse &iam mox ubi tempus adatiso¬
gruebat ut ramq suam reuerenter pander ecoepit atq ape¬
rire substantictm & quid ui delic& patri uixtaueritatom du¬
nem aiestatis: iet quidiuxta adsumptionis humane fragilitat
debeatmatri : nec absq prouidentia duodenis primasuaefi¬
erat reuelanda & elucidanda ꝑ orbem : Possumus & hoc dicere
quia sicut septenario sio & duo denarionumero quimultiplicatis

Expanded text:
itudinem templi sistit in atriis, Mariam mox Domino concepto Jerosolyma itudinem templi sistit in atriis, Mariam mox Domino concepto Jerosolyma illo singulis annis cum parentibus ducit, et duodenem in templo doctorum choris inserit. Ubi inter alia sapientibus stupenda dicit: Quia ifuisset annorum duodecim, ascendentibus illis in Hierosolyma secundum consuetudinem diei festi, consummatisque diebus cum redirent, remansit puer Jesus in Jerusalem. Qui a nativitate, imo a conceptione humana manifestis miraculorum quia Deus sit, est approbatus indiciis, ipse etiam mox ubi tempus aetatis congruebat, utramque suam reverenter pandere coepit atque aperire substantiam, et quid videlicet Patri juxta veritatem divinae majestatis, et quid juxta assumptionis humanae fragilitatem debeat matri. Nec absque providentia duodenis prima suae fierat revelanda et elucidanda per orbem. Possumus et hoc dicere, quia sicut septenario, sic et duodenario numero, qui multiplicatis
Abbreviated transcription (Latin):
er erat idest habitũ huma¬
nefragilitatis induerat: crescere & confortaribabebat : in eo
uero quod &icm uerbumdĩ & ds̃ a&ernus erat : nec confortari
indigebat. nec ab ebat augeri : unde rectissime plenus sapien¬
i pͥhib&ur & grata Sapientia quidem quia in ipsohabitat
omnis plenitud ͦ diuinitatis corporaliter : gratia autem.
quia eidẽ mediatoridĩ & hominum homiini ihũxp̃o magnagra¬
tia donatun est : ut ex quo homofieri coepiss& perfectus essa as
Cuisimileest quo diohannes scribit eumplenum graticc& u era
eande mnipse diuunitatis excellentiam̃ ueritatis quam lucas sapi¬
entiae nomine cõmendans : & ibant parentes eius ꝑomnes iui¬
nos inhierusalem in diesollempnipasche: Vides huncou¬
gelistton intor animalia quattuor ñ frustra uitulo cõpan¬
tum : quiquasi animed deputatum hostiis circatemplũ maton
& hierosolimã narrationis suȩ diuersatur in cessu: Si quide
in principiis sacerdotẽ collocat ad aram : orantẽ populi mult¬

Expanded text:
er erat, id est, habitum humanae fragilitatis induerat, crescere et confortari habebat. In eo vero quod etiam verbum Dei et Deus aeternus erat, nec confortari indigebat, nec habebat augeri. Unde rectissime plenus sapientia perhibetur et gratia. Sapientia quidem, quia in ipso habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter. Gratia autem, quia eidem mediator Dei et hominum, homini Jesu Christo magna gratia donatum est, ut ex quo homo fieri coepisset, perfectus esset et Deus. Cui simile est, quod Joannes scribit, eum plenum gratia et veritate, eamdem ipse divinitatis excellentiam veritatis, quam Lucas sapientiae nomine commendans. Et ibant parentes ejus per omnes annos in Jerusalem, in die solemni Paschae. Vides hunc evangelistam inter animalia quatuor non frustra vitulo comparatum, qui, quasi hostiis deputatum animal, circa templum maxime et Jerosolyma narrationis suae diversatur incessu. Siquidem in principiis sacerdotem collocat ad aram orantem, populi mult
Abbreviated transcription (Latin):
em & ueritatẽ dictorum : deesse tamenuidit aliqua: & ea maxime
ueprimo p̃dicationis suae tempore dñs gesserat: cer tionest
mn quod insuperioribus tribus euuangelistis haec uidentur sola
tineri quae bieo gestasunt anno quo iohannes baptista uelin¬
sus est bn carcerẽ uel punitus: denique si obserues statim hnni¬
s narratianũ posteaquam refoe tmatheus de .x dierum¬
unio & de temptatione euis continuo subiecitdicens: Audiens
tẽ quia iohannes baptista traditus ẽ secessit aiudȩc &uenit
igalileam: sed & marcus similiter postea quam inquit traditus :
ibhis haec uid ebantur omis sec iogatus dientur iohannes apostolus
uted is aepterierant priores ante traditionem iobanns
uatoo s gesta describere. & ideo dicit ineuua gelio: baces¬

Expanded text:
fidem et veritatem dictorum, deesse tamen vidit aliqua, et ea maxime fidem et veritatem dictorum, deesse tamen vidit aliqua, et ea maxime quae, primo praedicationis suae tempore, Dominus gesserat. Certum est enim quod in superioribus tribus Evangelistis haec videntur sola contineri, quae in eo gesta sunt anno quo Joannes Baptista vel inclusus est in carcerem, vel punitus. Denique si observes, statim in initiis narrationum, posteaquam refert Matthaeus de quadrjejunio, et de tentatione ejus, continuo subjecit, dicens: Audiens autem quia Joannes Baptista traditus est, secessit a Judaea, et venit in Galilaeam . Sed et Marcus similiter: Posteaquam inquit traditus ab his haec videbantur omissa, rogatus dicitur Joannes apostolus ut ea quae praeterierant priores ante traditionem Joannis Salvatoris gesta describeret. Et ideo dicit in Evangelio: Hae
Abbreviated transcription (Latin):
saniadiutes quosq quos aꝑta facinort demonoplenos agnosan
ex tollat : ut quasi inurrtutũ culmine positos ulterius seiã cado
non posse p̃sumant : & hocplanecuriosis oculis dmñtepeo cest : dese
quempicõ meritis gloriari contrahoc quodipsefidem discipulis
ancora hominib: facicmus in eiusdem definicione ieuupi i tantũ
emsarm edefensionis obpomons ut ietunio concupiscentiacrnis
mosmis autritia pcibus iactantia pellaton meseduus sesui
aedeprincipiis euuangeliste dispensationis uno libello chais sesus¬
imure cordio: nescio quo enĩmodo ut augustinus ait. itce dlibis
mino reficitur lectoris intentio sicut labor uiatoris hospitio:
cclesiastica narrat historie beatissimũ iohannemusq
adultimũ pene uitaesue tempus absq ullius scriptunuie
inditiis euuangeliũ p̃dicas se: Sedcũ trium inquit uuon¬
iorum &icm ad ipsũ notiticꝑueni r r& probas sequidem dicitur

Expanded text:
insania, divites quosque quos per aperta facinora daemone plenos agnoscunt, insania, divites quosque quos per aperta facinora daemone plenos agnoscunt, extollat, ut quasi in virtutum culmine positos ulterius se jam cadere non posse praesumant. Et hoc plane curiosis oculis Deum tentare est, de suis quempiam meritis gloriari. Contra hoc quod ipse fidem discipulis nostram coram hominibus faciamus, in ejusdem definitione jejunium tantum, tidem arma defensionis opponens, ut jejunio concupiscentia carnis, eleemosynis avaritia, precibus jactantia pellatur meritorum. Haec de principiis evangelicae dispensationis uno libello dixisse sufintueamur exordio. Nescio quo enim modo, ut Augustinus ait, ita libri termino reficitur lectoris intentio, sicut labor viatoris hospitio. Ecclesiastica narrat hiad ultimum pene vitae suae tempus, absque ullius Scripturae indiciis Evangelium praedicasse. Sed cum trium, inquit, Evangeliorum, etiam ad ipsum notitia pervenisset, probasse quidem dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
uxonomi diitia toeon onpossũ uerere : uxoris quippe app&ntis s
poraliũ rerum curio sitas quae est uanagloria ad con cupiscents .
tur oe ularũ: pẽ poculos maxͥme curiosnts p̃uale& : & his quidens¬
mpasitor tior facie ad faciem temptatur: nosuero cum & ipsi ꝑieton
rsmate gratiasp̃s heremũ uirtutũ adimus : cũ ie iugniũ qlipidno¬
continere disponimus ueltacitis appesimur insidus uel celiq
&sicem prox imiore pulsamur: quicumblandiens dicit homo forti
manducia & bibe & similis mae uidendum est nen obis serpents
naui pescius uenence propin& : dicendumq non in panesolo uu¬
mo sed inomni uerbo d̃: uerum multi concupiscenticcarnis de uiitis
auceritia pulsantur : & cliquoties &ic̃ superantur : adeo itt ꝓ as
nuineribus dicibolũ adorare non meuant : quorũ ubiplirimie
nentic̃ laudant maiores &ic̃ ꝑsone honorant donatr ibuiont fis
uoluptatũ inctores filargiria uincantur : & crescente ꝓ tempis

Expanded text:
Uxorem duxi, ideo non possum venire. Uxoris quippe appetitus, corporalium rerum curiositas, quae est vana gloria, ad concupiscentiam refertur oculorum. Nam per oculos maxime curiositas praevalet, et his quideasi fortior facie ad faciem tentatur. Nos vero cum ipsi, percepto baptismate gratia spiritus, eremum virtutum adimus, cum jejunium quadragetrae tempore continere disponimus, vel tacitis appetimur insidiis, vel aliquando etiam proximiore pulsamur. Qui cum blandiens dicit: Homo fortis es, manduca et bibe, et similis mane, videndum est, ne nobis serpentis antiqui nescius venena propinet. Dicendumque: Non in solo mo, sed in omni verbo Dei. Verum multi, concupiscentia carnis devicta, mox avaritia pulsantur, et aliquoties etiam superantur, adeo ut pro oblatis muneribus diabolum adorare non metuant. Quorum ubi plurimi continentiam laudant, majores etiam personae honorant, dona tribuunt, fit ut voluptatum victores philargyria vincantur, et crescente per tempus
Abbreviated transcription (Latin):
desputo liniuitq super odiloseius & dixitei uade & licutob
itatoriȩ siloȩ quod int̃p̃tatur missus: abiitergo & luuit
uenit iuidens: agnosce igit᷑ magnemodũ medicine &ga ude

Expanded text:
de sputo, linivitque super oculos ejus, et dixit ei: Vade, et lava in de sputo, linivitque super oculos ejus, et dixit ei: Vade, et lava in natatoria Siloe, quod interpretatur missus. Abiit ergo et lavit, et venit videns . » Agnosce igitur magnae modum medicinae, et gaude,