comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Sed qnm̃ rursus mese nonerat locoꝰ media sed magis hrpatis accidebat ide i co superbr patas in piton
ud diti ẽ una horda q̃ dict᷑s laba nomenos cibaliquib: aut̃ psmnelodos dicit conũ integrũ disticns ab eaquȩ ẽ
hypate hrpator &ipsaquidem id est pros lamba nomenos a mese occaua est
Resonans cumea dia pasonsimphoniam eademque adlychanos hrpaton: resonat
ditessaron ad qua stam scilic& quae lrchanos hypatonadmesenresonat diapente
simphoniam & estabea quintam. ursus mese a paroe mese distat conumquae eadem
mese adnetendie teugmenon. Quintam fac̃diapente consonantiamq nete diezeugmẽnori
ad n&en in ꝑboleon quastũ fac̃ diates sa ron consanantiã & ꝓslũba nomenos adn&en i ꝑboleon recͥdiditbis dia

Expanded text:
at, idcirco super hypatas hypaton addita est una chorda, quae dicitur proslambanomenos; ab aliquibus autem prosmelodos dicitur, tono integro distans ab ea quae est hypate hypaton. Et ipsa quidem, id est proslambanomenos a mese octava est, resonans cum ea diapason symphoniam, eademque ad lichanon hypaton resonat diatessaron ad quartam, scilicet quae lichanos hypaton ad meson resonat diapente symphoniam, et est ab ea quinta. Rursus mese a paramese distat tono, quae eadem mese ad neten diezeugmenon quintam facit diapente consonantiam. Quae nete diezeugmenon ad neten hyperboleon quartam, facit diatessaron consonan
Abbreviated transcription (Latin):
MMESON
PARAMESEDIETEUEMENON
TRITEDIETEUQME NON¬
Estigitur hicinter parax mesen acmesendisiu netio at quendeo diezeugnenont& echordum hoc
uocatum est quodĩ paitemese aufenctur & sit mese trite papen&e n&e. Iuncconiuncta

Expanded text:
menon, paranete diezeugmenon, nete diezeugmenonEst igitur hic inter paramesen ac mesen disjunctio, atque ideo diezeugmenon tetrachordum hoc vocatum est. Quod si paramese auferatur, et sit mese trite, paranete, nete, tunc conjuncta
Abbreviated transcription (Latin):
enat monium & ditotum quide maliquanto dirius &nat unelus chromauero urn
quis abilla natiul incentiono disdendens &immollius decidens. Euar monunuero
optine at queapte coniunctum cum sintigitur quinquet& iuechorda hi pitonmesou
si nem menon diez eignenon hi perbolaeom In hisomimbus secundam dittonũ cantil e
procedit ueeper semtonum tonum & tonuminunet& raechordo. Nursusi nalio
semitonium tonumactonum a deinceps. Ideo que uocatur diconum quasi quo d pet
tonum acper tonum progredutur chroma auter quod dictur color quasiam
abhuiu simodintentione: oximamutatio cantatu persemitonum semitonium
& tru semitonia totaenim diates saron consonantia duorumtonorum acsemitonii
sed non plenus: E iaectumestautem hocuo cabulum ut dice r& urthroma a suiper ficiebus
Quaecumpermutantur in aliumtiacns eunt colorem. En armoniumuero quodest magis
coaptatumest quo dcantatur inomnibus t& rechordisperdiesin & diesin & d itonum

Expanded text:
on quidem est aliquanto durius et naturalius. Chroma vero, iam quasi ab illa naturali intentione discedens, est mollius decidens. Enarmonium vero optime atque apte coniunctum. Cum sint igitur quinque tetrachorda, hipaitommeson, sineumennon, viezeumenon, hiperboleon. In his omnibus diatonon cantilene vox procedit per semitonium, tonum et tonum, in uno tetrachordo. Rursus in alio per semitonium, tonum, ac tonum, ac deinceps. Ideoque vocatur diatonon quasi que per tonum ac per tonum progrediatur. Chroma autem quod dicitur color, quasi iam ab huiusmodi intentione prima mutatio, cantatur per semitonium, et semitonium, et tria hemitonia. Tota enim diatesseron consonantia est duorum tonotum ac semsed non pleni. Tractum est autem hoc vocabulum ut diceretur chroma a superficiebus, quae cum permutantur, in alium transeunt colorem. Enharmonium vero quod est magis coaptatum, est quod cantatur in omnibus tetrachordis per diesin et diesin et diatonum.
Abbreviated transcription (Latin):
lr chanos hrpaton bypate. A liud uero bypate parhypate lrchanos mese & haec quidem
coniuncta sunt. Sestium gero est parormese trite part n&e nee sed qnm̃inter saperius
Stinter in fimum quodest panx mese trite parg n&e n&e sit positione in mediumt& iechor¬
dum quod esthrpate parhipate lrchanos mese totum hoc mediumt& pchordum
messonuocatumest quasi mediarumuocaturq cumadditamento hoc hrpate mesõn
parhȩ pate mesonlychanos lrchanos meson mese. Qnm̃uero interhoe mesori
t& iechordum & inferius quodest netarum disiunctioest mese scilic& & ꝑa ioe meses
inferiusomne t& iechordum disiunctarum. Id estdie zeugmenon uocatumest

Expanded text:
lichanos hypaton, hypate. Aliud vero hypate, parhypate, lichanos, mese, et haec quidem lichanos hypaton, hypate. Aliud vero hypate, parhypate, lichanos, mese, et haec quidem conjuncta sunt. Tertium vero est paramese, triinter infimum, quod est paramese, trite, paranete, fit positione medium tetrachordum, quod est hypate, parhypate. Lichanos, mese, totum hoc medium tetrachordum meson vocatum est, quasi mediarum, vocaturque cum additamento hoc hypate meson, parhypate meson, lichanos meson, mese. Quoniam vero inter hoc meson tetrachordum, et inferius, quod est netarum, disjunctio est, meses scilicet et parameses, inferius omne tetrachordum disjunctarum, id est diezeugmenon, vocatum est
Abbreviated transcription (Latin):
addita brperby pate est nuncupataq prius quideni dim nouemadchor dirumtant᷑u mesi
erthane hrpet hȩpate uocabitur. Nuncautem rhanos brpatondicitur alis super¬
addit sinquo ordne atque instr uctionem q ñin ad indicn digitumuenit lehia nos appe¬
lata est sedhoc posterius apparebit niuncuero ordo seseennea chordisichab&:
ue romilesius undecimamq qnm̃su perhrpaten atque pat brpatensunt addite bypate
quidem hypaton uocatae sunt quasimaximae magnarum aut gnruissimȩ grocuium
aut excellentes excellentium seduocata est prima interundecim hypate bypatoN
secundauero parhrpate hr patoꝵ qnmuxeta hy paten hy paton conloeita est. Testiaq
dudum in enneachordo hrper hypate uocabatur Erchanos hypatonest nuncupata
Quasta uero hypate antiquumtenuit nomenquinta parhr pate sexta lychanos antiquum
scilic& habensuocabulum septima mese. oetaua par mese nona trite decima paur n&e
undecima u&e. stigitur unumt& uchordum hrpate hrpaton parbe pate hr̃pator

Expanded text:
prius quidem dum novem chordarum tantum esset cythara, hyperhypate vocabatur. Nunc autem lichanos hypaton dicitur aliis superadditis. In quo ordine atque instructione, quoniam ad indicem digitum venit, lichanos appellata est. Sed hoc posterius apparebit. Nunc vero enneachordi ordo sic vero Milesius undecimam. Quae quoniam super hypaten atque parhypaten sunt additae, hypate quidem hypaton vocatae sunt quasi maximae magnarum et gravissimae gravium, aut excellentes excellentium. Sed vocata est prima inter undecim hypate hypaton. Secunda vero parhypate hypaton, quoniam juxta hypaten hypaton collocata est. Tertia quae dudum in enneachordo parhypate vocabatur, lichanos hypaton est nuncupata. Quarta vero hypate antiquum tenuit nomen. Quinta parhypate. Sexta lichanos antiquum scilicet habens vocabulum. Septima mese. Octava paramese. Nona trite. Decima paranete. Undecima nete. Est igitur unum tetrachordum hypate hypaton, parhypate hypaton,
Abbreviated transcription (Latin):
siquando dispositionẽ noturũ grecarũ litterarũ nuncupatione descripsero
lector nulla nouitate turb&lur. grecis enĩ litteris inquã lib& pastem¬
nunc hnminutis nunc &iũ inflexis tota haec notarũ descriptio constituti ẽ
Nos uero cauemꝰ cliquid ab antiquititis auctoritate truns uestere : Erunt
igitur priores ac superiores notulȩ dictionis id ẽ uerborũ secundae uͦ
atq: inferiores ꝑcussiones. proslamba nomeneos qui ad quisitus dici
potest. ⁊ &ti ñ integrũ & t̃e. iacens. E hypate hypaton quae .ẽ. princi¬
pclis pmincipedium giũma conuersũ & grũma rectũ .I.. Parhypate
hypaton id ẽ sub principadis principadiũ. Bẽ ñ integ̃ & gãma sopinum

Expanded text:
si quando dispositionem notarum Graecarum litterarum nuncupatione descripsero, si quando dispositionem notarum Graecarum litterarum nuncupatione descripsero, lector nulla novitate turbetur. Graecis enim litteris fiunt in quamlibet partem imminutis, nunc etiam inflexis, tota haec notarum descriptio constituta est. Nos vero cavemus aliquid ab antiquitatis auctoritate transvertere. Erunt igitur priores ac superiores notulae dictionis, id est verborum, secundae vero atque inferiores percussionis. Proslambanomenos qui acquisitus dici potest Ζ non integrum et tau jacens . Hypate hypaton, quae est principalis principalium, Γ conversum et Γ rectum . Parhypate hypaton, id est subpr
Abbreviated transcription (Latin):
Itatut qm̃sumus scđm p̃dictus consonantius ꝑregulũ diuisuri qm̃q: nece s¬
rios sonos trib: generib: cantilenȩ ex hibebit ista pasticio musicas interĩ notus
apponere utcũ diuisã linec̃ hisdem notulis signauerimꝰ qđ unicuiq nomen¬
sit facillime possit agnosci. u&eres enĩ musici ppt̃ compendiũ scribtionis ne
in tegru semꝑ nomina necesse esse: apponere & cogitire notulus qua sclã
quib: neruorũ uocabula noturent᷑ easq: ꝑ generii modosq diuidere simul&dũ
abreuitite captiuntes ut si quando melos aliqđ musicus uoluisse exscribere
suꝑuersũ rit hinica m&n conpositione distintũ hus soncꝵ notulces ad scribertẽ
itu mio modo repperientes ut nontuntũ carminũ uerba qđ literis explica¬
r&cur. sed melos quoq ipsũ qđ insnotiulis signcar&ur in memoriã posteritutẽq
durar& sed ex his omnib modis unũ interim irdiũ eiq notulas ꝑtria genera
disponiamus. In reliquis modis idem facere intempus cliud. Differentes sane

Expanded text:
um secundum praedictas consonantias per regulam divisuri, quoniamque necessarios sonos tribus generibus cantilenae exhibebit ista partitio, musicas interim notas apponere, ut cum divisam lineam iisdem notulis signaverimus, quod unicuique sit nomen, facillime possit agnosci. Veteres enim musici propter compendium scriptionis, ne integra semper nomina necesse esset apponere, excogitavere notulas quasdam quibus nervorum vocabula notarentur, easque per genera modosque divisere, simul etiam hac brevitate captantes, ut si quando melos aliquod musicus voluisset ascribere, super versum rhythmica metri compositione distentum, has sonorum notulas ascriberet, ita miro modo reperientes, ut non tantum carminum verba, quae litteris explicarentur, sed melos quoque ipsum, quod his notulis signaretur, in memoriam posteritatemque duraret. Sed ex his omnibus modis unum interim Lydium ejusque notulas per tria genera disponamus, in reliquis medis idem facere in tempus aliud differentes. Sane
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ses quiotiaius ẽ & innumeris ses quadterũ quidem int̃ uullũ sit nouenarius
adsenariũ : sesquit̃tiũs uero octonarius ad senariũ nouẽ igit᷑ ad octo sesqui¬
exꝓpostiones sesquioctauȩ maiores sunt uno duplici int̃ uallo. sit enĩ quidũ
numerus .a. huiꝰ aut̃ sit sesquioctauus .B. huiꝰ aut̃ sesquioctuuus c̃. huiꝰ aut̃
sesquioctauus õ. & huiꝰ sesquioetauus p̃. eiꝰq sesqui octauus q̃ atq huiꝰ sesqui

Expanded text:
C sesquioctavus est. Et in numeris sesquialterum quidem intervallum sit novenarius ad senarium, sesquitertium vero octonarius ad senarium. Novem igitur ad octo sesquiSex proportiones sesquioctavae majores sunt uno duplici intervallo. Sit enim quidem numerus A, hujus autem sit sesquioctavus B, hujus sesquioctavus C, et hujus sesquioctavus D, et hujus ses
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ẽ .c̃. ẽ enĩ quadruplus qm̃igit᷑ꝰ hic quadruplus exduplicata Bc. ꝓpostione
generutur ẽc ꝓpostione dimidiũ eius. erit igitur G̃c. propostio duplu
ẽ sed duplum multiplex .ẽ. erit G̃c̃. propostio multiplex :¬
uꝑ pasticularis int̃ualli medius numerus neq unneq plures ꝓpostionalit̃
int̃uenient sit enĩ. GC ꝓpostio suꝑ pasticuluris & in ecdẽ ꝓpostione
ꝓpostionis primi quocirca eosunitus m&i&ur auferut᷑ igitur . c̃. ab. ot. &¬
relinquat᷑. Hic ẽ igit᷑ utroꝵq mensur cõmunis. Haec igit᷑ erit unitas quo circa
incident sed nullus int̃. p̃d. atq c̃. minimus eidẽ ꝓportionis int̃ uenire potest
nullus igit᷑ int̃ .ẽ. atq c̃ ꝓpostionalit̃ cad& & innumeris sitq: lib& suꝑpasti¬
culuris ꝓpostio ut sesquadterr. hic uero sint .x. & .x. ineidẽ uero ꝓpostione¬
qđ ẽ in conueniens quare ne int̃decẽquidem atq quindecĩ quis quã inuenio:

Expanded text:
 est C. Est enim quadruplus. Quoniam igitur quadruplus ex duplicata B C proportione generatur, B C proportio dimidium ejus erit, igitur B C proportio dupla est. Sed duplum multiplex est: erit igitur B C proportio multiplex. Superparticularis intervalli medius numerus, neque unus, neque plures proportionaliter intervenient. Sit enim B C proportio superparticularis, et in eadem proportione proportionis primi. Quo circa eos unitas metietur. Auferatur igitur G ab D F et relinquatur D, hic est igitur utrorumque mensura communis: haec igitur erit unitas. Quocirca incident. Sed nullus inter F D atque G minimos ejusdem proportionis intervenire potest. Nullus igitur inter B atque C proportionaliter cadet, et in numeris sit quaelibet superparticularis proportio, ut sesququod est inconveniens. Quare ne inter 10 quidem atque 15 quisquam invenietur
Abbreviated transcription (Latin):
primũ ideiꝰ qđ ẽ .c̃ multiplex & qm̃ cognitũ .ẽ si int̃uallũ binario multipli¬
catũ sit & multiplex int̃ uallũ creatũ id qđ multiplicatũ .ẽ. bis int̃ uallũ eẽ
multiplex, erit igitur. BC̃ multiplex sed ñ ẽ positũ . Nonigit᷑ erit .õ. eiꝰ
qđ ẽ .c̃. multiplex nec uero ruꝑ pasticulare Nam suꝑ pasticularis ꝓpostion
medius ꝓpostionalit̃ terminus nullus int̃uenit. Int̃ .d. uero & .C̃. ẽ ꝓposti¬
onalit̃ terminꝰ constitutus id ẽ .s. nã ut ẽ .c̃. ad .s̃. ita .s̃. ad .d. In possibile
igit᷑ erit .d. eiꝰ qđ ẽ .c̃ ł multiplicẽ ẽẽ ł suꝑ pasticularẽ qđ opostebat osten¬
dere & innumeris sit ñ multiplex int̃ uallũ .ui. ad .iiii. fiatq ut sunt

Expanded text:
multiplicatum sit, et multiplex intervallum creatum, id quod multiplicatum est bis intervallum esse multiplex. Erit igitur B C multiplex, sed non est positum. Non igitur erit D ejus quod est C multiplex, nec vero superparticulare. Nam superparticularis proportionis medius proportionaliter terminus nullus intervenit. Inter D vero et C est proportionaliter terminus constitutus, id est B. Nam ut est C ad B, ita B ad D; impossibile igitur erit D ejus quod est C, vel multiplicem esse, vel superparticularem, quod oportebat ostendere. Et in numeris
Abbreviated transcription (Latin):
ex composito copulatoq sibim& & ꝑbinariũ multiplicato .B.c̃. int̃uallo
innumeris quoq idem ꝓbat᷑. sit enim .s̃. ad .c̃ duplũ ut binarius ad unitatẽ
& fiat ut .c̃. ad .G̃. ita .ũ. ad .õ. eritigitur .d: quat̃ narius multiplȩx ẽ aut̃
B.ad .c̃. id ẽ. binarius adunitatẽ . multiplexigit᷑ ẽ .d̃. quat̃ narius adic̃¬
unititẽ ẽ enĩ qua druplus quat̃ narius unititis & binario multiplicati
i int̃uallũ binario multiplicatũ multiplȩx efficerit int̃uallũ ipsũ quoq
multiplexerit. Sit int̃uallũ .ũc & fiat ut .c̃. ad .̃. ita .s̃. ad .õ. & .d. sitad .c̃.
multi plex dico quia .s̃. eiꝰ qđ ẽ .c̃. multiplex ẽ. qm̃. enĩ .d. eiꝰ qđ ẽ.c̃. multiplex ẽ¬
ultimo conparat̃ si primũ ultimꝰ fuerit mensus m&i&ur & mediũ .c̃. igitur

Expanded text:
ex composito bis copulatoque sibimet et per binarium multiplicato B C intervallo. In numeris quoque idem probatur. Sit enim B ad C duplum, ut binarius ad unitatem, et fiat ut C ad B, ita B ad D. Erit igitur D quaternarius. Multiplex est autem B ad C, id est binarius ad unitatem. Multiplex est D ad unitatis, et binario multiplicata Si intervallum binario multiplicatum, multiplex effecerit, intervallum ipsum quoque multiplex erit. Sit intervallum B C, et fiat ut C ad B, ita B ad D, et D sit ad C multiplex. Dico quia B ejus quod est C multiplex est. Quoniam enim D ejus quod est C multiplex eultimo comparatus, si primus ultimum fuerit mensus, metietur et medium. C igitur
Abbreviated transcription (Latin):
sinistran legentis primi pros lamba nomenitenent. Dexterauero legentis extremis
daudturneus eritomnibus quidem acutior modus qui in scribitur heꝑ mixolĩdios
omnibus uero grauioris quibrpodorius. Nosuero agra uissimo idẽ hrpodorio incho¬
ontes eoeros quam interse habeint dif ferontiam designabimus Namq in lrpodor
ꝑspiciour siquis ad meseo he pophrigiq ẽ ꝙ eius dem hr pophrigu ũ com¬
pareqẽ brpodori quidem mese ir hypoplirigio autem lichanos meson. pin
atqo ũ tono differunt qđ pagina incerieeta demonstnit. It mese hrpolidii

Expanded text:
sinistram legentis proslambanomeni primi tenent. Dextera vero legentis extremis sinistram legentis proslambanomeni primi tenent. Dextera vero legentis extremis clauditur netis, erit omnibus quidem acutior modis, qui inscribitur hypermixolydius, omnibus vero gravioris qui hypodorius. Nos vero a gravissimo hypodorio inchoantes, caeteros quam inter se habent differentiam designabimus. Namque in hypodoperspicietur, si quis ad mesen hypophrygii, quae est φ ejusdem hypophrygii ω comparet, quae est hypodorii quidem mese, in hypophrygio autem lychanos meson. Nam φ atque ω tono differunt, quod pagina interjecta demonstrat. I
Abbreviated transcription (Latin):
toni intereas sciamus cẽ distantiam Sinuersus notulas ac non pagina chstor¬
guas semitoniꝰ nonig noremus eẽ distintiam. his igituritapremissis siduo ordires
imbis dapison consonantia constitutisibi inucem conparentur ut quiorelo ate
da quae est mese: Duorum enim ordinũ bis diapason consonantiũ cuius me se
fuerit grauior ciusdẽ totus quoq ordo grauiorerit. Nam caerȩ singulae sin¬
A secunda tono differatur. Secunda quoq atertia eo de differat tono. tertia
ad quastam semitonii faci& differentiam hoc modo sint quat tuor mediae a bc
aã ei quȩest .d. comparata seru& ad eanses quitertiã propostionẽq est diates saron hẽ
propostione primaq secunda ac secunditerc a terciaq quasta singulis destiem
tonis quasta ad quinta semitonii faci& differentiã it̃q cũq mediae aliorum
mod orũ pros lamba nomenis accedunt. Haegrauiores modos operanturq uiq
neis lle acutiores efficiunt quimnigtur in superiore pagma describtis inodis pastem

Expanded text:
toni inter eas sciamus esse distantiam. Sin versus notulas, ac non pagina distinguit, semitonii non ignoremus esse distantiam. His igitur ita praemissis, si duo ordines in bis diapason consonantia constituti sibi invicem comparentur, ut qui ordo sit diam quae est mese. Duorum enim ordinum bis diapason consonantium cujus mese fuerit gravior, ejusdem totus ordo quoque gravior erit. Nam caeterae singulae sina secunda tono differat, secunda quoque a tertia eodem differat tono, tertia ad quartam semitonii faciet differentiam hoc modo: sint 4 mediae A B C D, et A ei quae est D comparata servet ad eam sesquitertiam proportionem, quae est diatessaron. Item aque a quinta, singulis disteterint tonis, tertia ad quartam semitonii faciet differentiam. Item quaecunque mediae aliorum modorum proslambanomenos accedunt hae graviores modos operantur. Quae netis, illae acutiores efficiunt. Quoniam igitur in superiore pagina descriptis modis partem
Abbreviated transcription (Latin):
ei qđ ẽ c̃ & in numeris sit sesqualt̃ iii ad .ii. sesquit̃tius ui .iii.ad ni.ergo .iiii.ad .ii.
duplicess̃
Txdu plici int̃ uullo atq sex qualtero triplex nascit᷑ int̃uallũ. sit eni ã eiꝰ qđ ẽ
õ duplex .s̃. aut̃ eiꝰ qđ ẽ. c̃ sesqualter dico qm̃ ã eiꝰ qd ẽ c̃triplex ẽ. Nã
qm̃ .ã eiꝰ qđ ẽ s̃ duplex ẽ. ã igitur equus ẽ duob ẽ. rursusqm̃ .s̃. eiꝰqđ ẽ .c̃
sesquidt̃ .ẽ u igit᷑ hab& inse totũ .c̃ & qus dimidiã pastẽ. Duo igit᷑ .B. aequi
sunt trib c̃ sed duo s̃ equi erunt uni .ã & unusigit᷑ ã equus ẽ trib: c̃. Igitꝰ
ã uno c̃ triplex ẽ & innumeris sit duplex quidem senarius ternario
ses qualt̃ uero ternarius binario senarius igitur triplex ẽ. binario¬
es qualtero int̃ uallo sesquittiũ¬

Expanded text:
C, et in numeris. Sit enim sesquialter 12 ad 8, sesquitertius vero 8 ad 6: ergo 12 ad 6 duplices sunt. Ex duplici intervallo atque sesquialtero triplex nascitur intervallum. Sit enim A ejus quod est B duplex, B autem ejus quod est C sesquialter. Dico quoniam A ejus quod est C triplex est. Nam quoniam A ejus quod est B duplex est, A igitur aequus est duobus B. Rurigitur B aequi sunt tribus C. Sed duo B aequi erant uni A, et unus igitur A aequus est tribus C; igitur A uno C triplex est. Et in numeris sit duplex quidem senarius ternario, sesquialter vero ternarius, binario. Senarius igitur triplex est binarioesquialtero intervallo sesquitertiu
Abbreviated transcription (Latin):
ia pasonigitur consonantia seruat .ã adid qđ ẽ .Ñ oeto enim uocibus
contin&ur primaigitur diximus essespeciem di apason eaqẽ ari secundam
uero Bi terciam dc quastam dl quintã em̃ sextã fnxi septimam go
relinquitur igitur extroc hp̃ q: ut totus ordo impler&ur adiesta est
atq hic ẽ ostauus modus quemptolae meus

Expanded text:
iapason igitur consonantiam servat A ad id quod est H, octo enim vocibus continetur: primam igitur dicimus esse speciem diapason ea quae est A H, secundam vero B I, tertiam C K, quartam D L, quintam E M, sextam F N, septimam G O. Relinquitur igitur extra H P, quae ut totus ordo impleatur adjecta est, atque hic est octavus modus, quem Ptolemaeus
Abbreviated transcription (Latin):
mne sonquae adcuius lib&modi mesen diatessaron consonantiam seruat.
item mesedorii idest. Ñ. adeam mesenq: ẽ hrꝑmixolrdiiq: ẽ F. diapente con¬
sonantiam seruat eaenim meseq: ẽdori id est.  in ordine brpermixo lrdii
lichanos hypatonẽ Ischanos autem hrpaton ad mesen indiatoni cogenere
in quoli b& modo siconpartur diapente consonantiam distat. Curautem octa¬
uus modus qui est hrꝑmixo lrdios adiectus ẽ. hinc pat& sitbis diapason
consonantia haec

Expanded text:
meson, quae ad cujuslibet modi mesen diatessaron consonantiam servat. meson, quae ad cujuslibet modi mesen diatessaron consonantiam servat. Item mese dorii, id est π, ad eam mesen quae est hypermixolydii quae est r diapente consonantiam servat. Ea enim mese quae est dorii, id est π, in ordine hypermixolydii lychanos hypaton est; lychanos autem hypaton ad mesen in diatonico genere in quolibet modo si comparetur, diapente consonantia distat. Cur autem octavus modus, qui est hypermixolydius, adjectus est, hic patet. Sit bis diapason consonantia haec
Abbreviated transcription (Latin):
ordinem in sursum prodeuntem eius meses qẽ dori. unus uersiculus non pagi¬
nadestinguit quosit ut ne sehi podorii ab ea meseq ẽ dori integrac diates saron coñ¬
sonantia ust& idq probatur hocmodonamq: ẽmese .ũ. in hi podorio eadem
uo indorio hc pate meson ab eaq: ẽ mese in quouis modo: uel genere diates¬
saron consonantiam differens. Item mese doriiq est Tt. ab ea meseq ẽ phrigio
idẽ cõ. distat tono namq est mese indorio. tt̃ eadem in phrigio lichanos meson
tin& mesen eiordini quirectus mixolidii. mesenhab& comparatus non pagmula
seduersu disiungitur ea quoq: meseq: ẽ mixoly dii idest. Namadeam mesen
q: est hrpermixo lydi idẽ. t̃. toni differentiam facit. id circoqnm̃ .N.
quem mixo lrdio meseẽ eadem ẽ. in hrꝑmixolidios lichanos meson undesit
umes edorii ab eames eq ẽ mixolydii diatessaron consonantiam dist& id probatur
hoemodo nam meseq: ẽ dorii idẽ f. eadem est mixo lrdi idest t̃. hrpate

Expanded text:
, atque eum ordinem in sursum prodeuntem ejus meses quae est dorii, unus versiculus, non pagina distinguit. Quo fit ut mese hypodorii ab ea mese quae est dorii, integra diatessaron consonantia distet, idque probatur hoc modo: nam quae est mese ω inest ω in dorio; hypate meson est ab ea quae est mese, in quovis modo vel genere diatessaron consonantia differens. Item mese dorii quae est π ab ea mese quae est phrygii, id est M, distat tono. Nam quae est mese in dorio, π eadem in phrygio lychanos meson. tinet mesen ei ordini qui rectus mixolydii mesen habet comparatus, non paginula, sed versu disjungitur. Ea quoque mese quae est myxolydii Η ad eam mesen quae est hypermyxolydii, id est Γ toni differentiam facit; idcirco quoniam Η quae in mixolydio mese est, eadem in hypermixolydio lychanos meson est. Unde fit ut mese dorii ab ea mese quae est mixolydii diatessaron consonantia distet. Id probatur hoc modo: nam meson quae est dorii, id est π, eadem est mixolydii, id est π hypate
Abbreviated transcription (Latin):
one cõmittit᷑. Sonorũ igitur coniunctio ꝓpostionib constituta .ẽ. Pro¬
postiones aut̃ principalit̃ innumeris considerant᷑. Proportio uero simplex
numeroꝵ ł in multiplicib ł in suꝑ pasticularib: ł in suꝑ pastientib: inuenitur :
Secundũ multiplices uero ꝓpostiones ł suꝑ pasticulares consonȩ ł dissonȩ uoces
exaudiuntur. Consonȩ quidem sunt quae simulpulsȩ suauẽ ꝑmixtũq
int̃se coniungunt sonũ. Dissonȩ uero quae simulpulsae non reddunt
suauẽ neq ꝑmixtũ sonũ his igitur ita p̃dictis deꝓpostionib: paucadicã¬

Expanded text:
one committitur. Sonorum igitur conjunctio proportionibus constituta est. Proone committitur. Sonorum igitur conjunctio proportionibus constituta est. Proportiones autem principaliter in numeris considerantur, proportio vero simplex numerorum vel in multiplicibus, vel in superparticularibus, vel in superpartientibus invenitur. Secundum vero multiplices proportiones, vel superparticulares, consonae vel dissonae voces exaudiuntur. Consonae quidem sunt quae simul pulsae suavem permixtumque inter se conjungunt sonum; dissonae vero quae simul pulsae non reddunt suavem neque permixtum sonum. His igitur ita praedictis, de proportionibus pauca dica
Abbreviated transcription (Latin):
uocum diFferENTAS IN QUAUTITATE CONSISTERE
SIOMNIA QUAE DEMONSTRAA
erunt superioris libri tractatione digessimus
non penit& tumen rursus eudem breuiter memo¬
riae recolligenda p̃sturẽ. Cum quidam diuer¬
situte tractatus ut his rursus ad memoriam deutłib:
ad regulȩ diuisionẽ quo totatendit intentioueniamꝰ.
Si for& rerũ omniũ quies nullus auditũ sonus
ut igitur situox pulsu. ẽ opus sed ut sit pulsus motus necesse . ẽ. ante¬
cedat. ut ergo siuox motũ ẽẽ necesse .ẽ. sed omnis motus hab&
in setum uelocittem tũ &um tarditatẽ : Sugitur sit tardus inpellen¬
do motus grauior redditursonus. Namut tarditus prexima stationi ẽ
ita grauitus contigua taciturnitati. Velox uero motus acutã uoculã
p̃stiat. Pra&erea quȩ grauis ẽ. intentione crescit ad mediũ quȩ uero¬
acuta remisione decrescit ad mediũ. Vnde fit ut omnis sonꝰ quasi exquib:¬
dã pastib conposit̾ ẽẽ uideat᷑. Omnis autẽ pastiũ coniunctio quadã ꝓposti¬

Expanded text:
ocum differentias in quantitate consistere. Etsi omnia quae demonstranda erunt superioris libri tractatione digessimus, non poenitet tamen rursus eadem breviter memoriae recolligenda praestare, cum quadam diversitate tractatus, ut his rursus ad memoriam redeuntibus ad regulae divisionem, quo tota tendit intentio, veniamus. Si foret rerum omnium quies, nullus auditum sonus ut igitur sit vox, pulsu est opus. Sed ut sit pulsus, motus necesse est antecedat. Ut ergo sit vox, motum esse necesse est. Sed omnis motus habet in se tum velocitatem, tum etiam tarditatem. Si igitur sit tardus in pellendo motus, gravior redditur sonus. Nam ut tarditas proxima stationi est, ita gravitas contigua taciturnitati. Velox vero motus acutam voculam ti. Preterea que gravis est, intentione crescit ad medium, que acuta, remissione decrescit ad medium; unde fit ut omnis sonsdam partibus compositus esse videatur. Omnis autem partium conjunctio quadam proporti
Abbreviated transcription (Latin):
& lef plestio adhibito pellantur diatessaron distantia consonabit
Sinuero simul utrasq: ꝑcussero diatessaron consonantia nosco quod
sidia pente efficere uolumus quinq: partibus totam diuido ac tresuni
postioni. Dua suero reliquiedabo atq: itaposito semis pherio secundum
superius distum modũ consonantias dissonantiasq perpendo. It̃
sidia pason consonantiam temptare uoluero. Totamtribus pastibus
seco atq in unam duos que distribuens easdẽ simul uelalterutnrmpulsans
quid conson& uel quid dis son& utraq: cognosco. Triplauero quȩ ex
ꝑmixtis consonantus nascitur ita redditur ut si totam quat cuor¬
pastiũ diuisionibus pastiamur atq intres &unam tota nerui
prolixitas diuidatur itaq semis pherium tribus appositum
triplae propostionis dissonantiam & consonantiam redd&¬

Expanded text:
et K. F. plectro adhibito pellantur, diatessaron distantia consonabit, et K. F. plectro adhibito pellantur, diatessaron distantia consonabit, sin vero simul utrasque percussero, diatessaron consonantiam nosco. Quod si diapente efficere volumus, quinque partibus totam divido, ac tres uni portioni, duas vero reliquae dabo, atque posito ita semisphaerio secundum superius dictum modum consonantias dissonantiasque perpendo. Item si diapason consonantiam tentare voluero, totam tribus partibus seco, atque in unam duasque distribuens, easdem simul vel alterutram pulsans, quid consonet vel quid dissonet utraque cognosco. Tripla vero quae ex mistis consonantiis nascitur, ita redditur ut, si totam IIII partium divisionibus partiamur, atque in tres et unam tota nervi prolixitas dividatur; itaque semisphaerium tribus appositum, triplae proportionis dissonantiam et consonantiam redd
Abbreviated transcription (Latin):
CORSOUANTIAE UELIUDICANI POSSINT
uero indubitanter consonantiarũ ratio colligatur tali breuis simo
acsimplicieffici poterit instrumento sit regula diligenter.
Aextensa aõ cui duo semipheria quas magnadas greciuo cant
insuꝑ apponantur ita ut ab eaq ẽ curuatur adid qđẽ .B. deducta linca
restos circũ se angulos efficiat it̃ abeaq: ẽ p̃ curuatura adidqđ est
Cpunetũ deduta linea rectos circumse angulos reddat. Sint uero
hae aequaliter undiq ꝑ politae & ad eos dẽ usus sunt eisdem. aliac aequ¬
les panrtae suꝑ has intendatur neruus aequalis undiq: isq: ẽ. ae fo
sugitur diatessaron consonantiam qualis sit repperire ł uero hocmodo
faciam ab. ẽ. punctoq neruus semis pheriũ tangitusq: ad f̃. punctum
qđẽ ef. pastib septem & ad pastem quattuor septimarũ appono punctum
qđẽ .Κ. eigitur ełe adeam q: ẽ. Iẽ ꝑ. ses quitestia sugitur ad io ae quũ
superioribus semis pheriis apposuero atq: alter irtrx uicissim ele

Expanded text:
CONSONANTIAE JUDICARI POSSINT. Ut vero indubitanter consonantiarum ratio colligatur, tali brevissimo ac simplici effici poterit instrumento. Sit regula diligenter extensa Cui duo semisphaeria, quas magadas Graeci vocant, insuper apponantur, ita ut ab ea quae E est, curvatura ad id quod est B diducta linea rectos circum se angulos efficiat. Item ab ea quae est F curvatura ad id quod est C. punctum diducta linea rectos circum se angulos reddat. Sint vero hae aequaliter undique perpolitae, et ad eosdem usus sint eisdem aliae aequales paratae. Super has intendatur nervus aequalis undique is qui est E. A. F. D. Si igitur diatessaron consonantiam, qualis sit, reperire voluero, hoc modo faciam. Ab E puncto, quo nervus semisphaerium tangit, usque ad F punctum, F E. partibus VII. Et ad partem IIII. septimarum appono punctum quod est k. Est igitur k. ab ea quae est K. F. sesquitertia. Si igitur ad k. aequum superioribus semisphaeriis apposuero, atque alterutra vicissim E. K.
Abbreviated transcription (Latin):
spatiũ minus estspitio diapente consonantiae uno comimate qđ facillime diligens lecto intellegit
S eclqm̃ paululum de comimatis ratione prtelximus nonest defugiendu & inqual iꝓposione
idemipium commi continettur ostendre. est enimn comma qđ ultimũ conphendere possit auditos
Dicendumqut semitonũ minus ac semi tonum muius quantis ingulatim cominatibus constite u dlp¬
demonoruatio archite superparticuliapẽ
inaequa diuidi noposde eiusque Reprehensio
iduero posterius firmiter demonstrebitur: quã enim demonstrationẽ ponit architas
pimũ flixa est. Haecuero est huuis modist inqut suꝑ pasticuliris ꝓpostio. at

Expanded text:
spatium minus est spatio diapente consonantiae uno commate. Quod facillime diligens lector intelliget. spatium minus est spatio diapente consonantiae uno commate. Quod facillime diligens lector intelliget. Sed quoniam paululum de commatis ratione praediximus, non est diffugiendum et in quali proportione idem ipsum comma contineatur ostendere. Est enim comma quod ultimum comprehendere possit auditus, dicendumque Demonstratio, Architae superparticularem in aequa dividi non posse, ejusque reprehensio.Id vero posterius firmiter demonstrabitur. Quam enim demonstrationem ponit Architas, nimium fluxa est. Haec vero est hujusmodi: Sit, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
Igtcur minus est ap̃ quod subtuarctis duob tonis Fd. GΟ AB . AD. datesironspatio
relinquitur Rursus remit todiatesarop ac̃ intendo diapente cħ erttigitur aħ.
tonus sederut AF semi toniũ eritigitur tħ a potome nursus remitto diatessaron h.
intendo intendo diapente IcL tonus igitur est hãc erat autem tonus hã semitoniũigitur
minus est. łB sederat tonus ds̃ erit igitur. lõ. ipotome gursis intendodatessoo
FM̃. senitoniumigitur est gmm. Remitto diatenaron Ln. semitoniũ igitur est pã.
ꝑconsonantiã igitur sumpta st̃circa. Ad diates saron duo semitonia dmn. quidem ad
acutum. nã uero ad grauem pastẽ totumq oñu. minus est quã diapente constatenim
exquinq semitoniis & a potome geminata exribus igitur tonis ex tribus semitoniis mino¬
ribus & qm̃ duo semitonia upũ tonũ implere uequeunt sedrelinquitur comma tonum onp̃i

Expanded text:
igitur minus est A F, quod, subtractis duobus tonis F D, B D ab A B diatessaron spatio igitur minus est A F, quod, subtractis duobus tonis F D, B D ab A B diatessaron spatio relinquitur. Rursus remitto diatessaron A G intendo diapente G H. Erit igitur A H tonus. Sed erat A F semitonium. Erit igitur F H apotome. Rursus remitto diatessaron H K, intendo diapente K L: tonus igitur est H L. Erat autem tonus H A. Semitonium igitur minus est L B. Sed erat tonus B D. Erit igitur I D apotome. Rursus intendo diatessaron F M. Semitonium igitur est B M. Remitto diatessaron L N; semitonium igitur est N A. Per consonantiam igitur sumpta sunt circa A B diatessaron, duo semitonia, B M quidem ad acutum; N A vero ad gravem partem totumque; M N minus est quam diapente. Constat enim ex quinque semitoniis, et apotome geminata ex duobus igitur tonis et tribus semitoniis minoribus, et quoniam duo semitonia unum tonum implere nequeunt. Sed relinquitur comma, totum M N
Abbreviated transcription (Latin):
IIII. REGULA SEMIIONII SUMENDI
post& uero hasomnes consonantias rite esse animo atq aurib: notas frustra enim
haec ratione & scientia colliguntur nisi fuerint . usuatq exercitatione notissima
ut uero id qđ institutione musicȩ adorsisumus nonmax aurib: quodiam ꝓueltorum
in musica est sed ratione interimcenseatur. unũ dabimus ex emplum inueniendi
spatui qđ uid&ur essepaulo difficilius. Scilic& semitomi minori sut inut romq
pastẽ acutã scilic& atq gracuẽ. pato possit ordine repperiri. seddiatessaron.
ãs̃ opost& igitur cura ad̃ consonantiã minus semitoniũ ad gatuiorẽ pastem¬
acutioreq diduere. Intendo igitur p̃c diatessarouremitto. Rurus dapente cq̃g
erit igitur tonus Go. datessarouenim consonantia ad iapente consonantia tono supe¬
ratur. & cõ. ipatium dc̃ spatio p̃o spatio aitnscenditur pursus indendo diatessa rou
Dẽ . Remitio autemdiapente eꝑ̃ tonus estigitur dE sed & ds̃ tonus erat semitoniũ

Expanded text:
. Regula sumendi semitonii. Oportet vero has omnes consonantias rite esse animo atque auribus notas; frustra enim haec ratione et scientia colliguntur, nisi fuerint usu atque exercitatione notissima. Ut vero id quod institutione musicae adorsi sumus non mox auribus, quod jam provectorum in musica est, sed ratione interim censeatur. Unum dabimus exemplum inveniendi spatii, quod videtur esse paulo difficilius, scilicet semitonii minoris, ut in utramque partem, acutam scilicet atque gravem, rato possit ordine reperiri. Sit diatessaron A B: oportet igitur circa A B consonam minus semitonium ad graviorem partacutioremque deducere. Intendo igitur B C diatessaron. Remitto rursus diapente C D. Erit igitur tonus B D; diatessaron enim consonantia a diapente consonantia tono superatur, et C B spatium ab C D spatio B D spatio transcenditur. Rursus intendo diatessaron D E, remitto autem diapente E F. Tonus est igitur D F. Sed D B tonus erat. Semitonium
Abbreviated transcription (Latin):
Sugitur est pumerum .ã. numero apponamus fi& .õ. Siuero .s̃ numero eundem n¬
e. a pronanus fie t̃. Sed õ numerus septuagies quinquies auctus est ꝑ .c̃. seilic&
nuietiplicatũ p̃. autẽ septuagies quater multiplicato . c̃. creauit optinent igitur
interie ꝓoostionẽ d̃. atq t̃ quã habent bocu. adbxciiii : ged õ atq : f̃sunt
ã atq s. upo cis addito ẽ. mauioremigitur pecenst est ꝓ postionem contineri

Expanded text:
Si igitur A numero eumdem E apponamus, fiet D. Si vero B numero eumdem Si igitur A numero eumdem E apponamus, fiet D. Si vero B numero eumdem E apponamus, fiet F. Sed D numerus septuagies quinquies auctus est, per C scilicet multiplicatum. F autem septuagies quater multiplicato C crevit; obtinent igitur inter se proportionem D atque F quam habent 75 ad 74. Sed D atque F sunt A atque B uno eis addito E, majorem igitur necessarie est proportionem contineri
Abbreviated transcription (Latin):
dm alitor ex plicandũ illoprius psumpto quedicui propostionippria numerorum differq̃ua
aequaliter augeatur minor intereos qui post addicionem fiunt ꝓpostio continebitur
quan interpriores quiante ad dictionẽ ullat̃ quadam ꝓpostione distaibant ut sex & quat tuor
sesquitestia ses qualte rt ꝓpostione. Iocigitur ita prcedicto disponantur superiores
numeriquip postionem commatis continebant. Idest drõoci. cecenli & sit cã sit &iam ã¬
dacc̃ii. clxouii. horum differentia sit cuĩi. clii igicur pumerusmaiorem pimerũ
quest ã septuagies quinquies m&iatur. Siergo .c̃ numerum septuagies quimquies in ulti¬
quiest ẽ. ante cedit id est .ũ xoc iii. pursus c̃ numerus eumqu est s̃. m&atur sepcu¬
agis quater multiplic&ur qr de fi&igitur numerus F drõc iñi eccxciiiꝰ qui ẽ
eo quiest .B. minor est eodemest numero qui est u rocc.iiii ergo d numerus eumqui est.
ãt tionscendit numero. E autem numerus ab eo qđ est .x̃. uincitur eodemest umero

Expanded text:
m aliter explicandum, illo prius praesumpto, quod si cui proportioni propria numerorum differentia aequaliter augeatur, minor inter eos qui post additionem fiunt proportio continebitur quam inter priores qui ante additionem illam quadam proportione distabant. Ut sex et quatuor sesquitertia sesquialtera proportione; hoc igitur ita praedicto, disponantur superiores numeri qui proportionem commatis continebant, id est 531441, et sit A. Sit etiam B 524288; horum differentia sit C 7153: C igitur numerus majorem numerum eo qui est A septuagies quinquies metiatur. Si igitur C numerum A septuagies quinquies multiqui est E antecedit, id est 5034. Rursus C numerus cum qui est B metiatur septuagies quater multipliceturque, fiet igitur numerus F 529322. Qui F eo qui est B major est eodem E numero qui est 5034. Ergo D numerus eum qui est A transcendit E numero, B autem numerus ab eo qui est F vincitur eodem E numero.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ relinquitur d. in .uii. cłniꝰ unitatib conlocatus qui d̃. numerus maior quidem est
quã ut sit septuagen sima tertia pars .s̃. nimeri maioa uero quã ut eiusdẽ septuagensim
quastasit namsi cundem .d. numerũ quiest in .viii. clii septuagies termulti plicem
fitmihi est numerus in dxõci. choo vIIi. untatib consitatus sicũ septuagies quat̃ multi

Expanded text:
C, et relinquit D in 7153 unitatibus collocatus. Quid numerus minor D est C, et relinquit D in 7153 unitatibus collocatus. Quid numerus minor D est quam sit septuagesima tertia pars B numeri, major vero est quam septuagesima quarta sit. Nam si eumdem D numerum, qui est in 7153, septuagies ter multiplicem, fiet mihi E numerus in 522169 unitatibus constitutus. Si eum septuagies quater multi
Abbreviated transcription (Latin):
antur . cumplures uideamus esse multiplices pre&ercos quiin utedicibus conlocatisunt
interquos medius terminus scindens aequaliter eandem ꝓpostionẽ possit aptari:
Sed haec quiarith mn&i cosuor̃s diligentes inspexerit facilius intellegit ad dandum
uero est it ita uenire in architas putat in sola suꝑ particulari ꝓpostione. non autẽ¬
Drimumigitur dicoqnm hii numeri qui comma continent. maiorem int̃se u&inent
bitur ac primo quidem illud reminis cendũ est quod sex tonidiapasoꝵ commate ditens¬
cendunt sitigitur a quidẽ celxit exliii. p̃. autemdia pasonadeũ continens consonantiã
indupliciscilic& constituta dxoxiiii. cclxxcuiii . c̃. uero sextonis ab ã. numero dis calit
& sit dx̃oci ccccxli. quae omnia ex secundi uoluminif tonox dispositione s t̃colligenda est
gitur t̃ int̃ atq .c̃. commatis ꝓpostio contin&ur auferoigitur .B. uumerũ denumero

Expanded text:
antur. Cum plures videamus esse multiplices praeter eos qui in radicibus collocati sunt, antur. Cum plures videamus esse multiplices praeter eos qui in radicibus collocati sunt, inter quos medius terminus scindens aequaliter eamdem proportionem possit aptari. Sed haec qui arithmeticos nostros diligenter inspexerit, facilius intelliget. Addendum vero est id ita evenire, ut Architas putat, in sola superparticulari proportione. Non auteontinent majorem inter se retinent bitur: ac primo quidem illud reminiscendum est, quod sex toni diapason commate transcendunt. Sit igitur A quidem 262144, B autem diapason ad eum contineat consonantiam in duplici scilicet constituta 524288, C vero sex tonis ab A numero discedat et sit 531441. Quae omnia ex secundi voluminis tonorum dispositione sunt colligenda. Inter B igitur atque C commatis proportio continetur. Aufero igitur B numerum de numero
Abbreviated transcription (Latin):
hiec d̃ dicoqm̃ .d. nonerit numerus sedunitas. Sienim est numerus d̃ & pars est eius qui est
dẽ mittitur .d̾. nuimerus de numerus quocirta& est pumerus meti&ur. quo fit ut c̃ quoq m&iatꝰ
utrus qr igitur c̃. & dẽ numerus maiatur dẽ numerus quot est in possibile quienim sunt min imi
in eadẽ ꝓpostione quibus lib& alis numeris hiprim adieinuicem sunt & solã differentiã x&inent
unitatem unita sigitur est .d̃. ic igitur. dẽ numerus .c. numerus unitate tracnscendit quocir ca
nullus incidit medius numerus quieam ꝓpostionẽ aequaliter sindait quo fit ut nec inter eos qui
eandem his ꝓpostionem tenent medius possit numerus conlocari quiendem ꝓportionem ie qualit̃
scindat: & secundum archite quidem yationẽ idcirco insuper particulari pullus medius
terminus cidit caditq qualiter dicuidit ꝓpostionem qm minime in eade ꝓpostione sela diferunt
unitate quasi uero pon&ũ in multiplici ꝓportiomi minimi eindem unitatis differentiã sosti¬

Expanded text:
haec D. Dico quoniam D non erit numerus, sed unitas. Si enim est numerus D et pars ejus est qui est E, metietur D numerus E numerum. Quocirca et E numerum metietur. Quo fit ut C quoque metiatur, utrumque igitur C et E numeros metietur D numerus, quod est impossibile. Qui enim sunt minimi in eadem proportione quibuslibet aliis numeris, hi primi ad se invicem sunt, et solam differentiam retinent unitatem; unitas igitur est D: igitur E numerus C numerum unitate transcendit. Quocirca nullus incidet medius numerus, qui eam proportionem aequaliter scindat. Quo fit ut nec inter eos qui eamdem his proportionem tenent, medius possit numerus collocari, qui eamdem proportionem aequaliter scindat. Et secundum Architae quidem rationem idcirco in superparticulari nullus medius terminus cadit, qui aequaliter dividat proportionem, quoniam minimi in eadem proportione sola differunt unitate. Quasi vero non etiam in multiplici proportione minimi eamdem unitatis differentiam sorti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ doctor quia
nt̾ruro audito¬
res. agrum ec
habet quoq
culture iue
fructum. et
in fructu ele¬
ctum aliquẽ
ed p̃cipuũ quẽ
qͣi pͥmitias of¬
ferat. et aliũ
ꝓ pͥmogenitis.
aliũ ꝓ decuis.¬
cen. Habet for¬
te aliquos pͥmo¬
genites et inte¬
riores. quoi ue
s ꝓ decumis pos¬
sit offerre.

Expanded text:
 doctor, quia instruit auditores, agrum EccHabet quoque culturae suae fructum, et in fructu electum aliquem et praecipuum, quem quasi primitias offerat, et alium pro primogenitis, alium pro decimis. Habet forte aliquis primogenitos et inferiores, quos neque sed pro decimis possit offerre.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sid. L ic̃ est columpna quia
rectus et firmus et fulciens
infrrmitatẽ nrc̃m ꝑ noctem
lucens ꝑ diem non lucens. ut
qͥ ñ uident uideant. et qͥ uident
ceci fiant. Xp̃i qͦ sacramentũ
tanquam indie manifestumẽ
in carne uelut uiꝰube. In uidici¬
o uero tanquam interrore no¬
cturno. qr
magna

Expanded text:
s nubes et columna, quia rectus, et firmus, et fulciens infirmitatem nostram; quia nocte lucens, per diem non lucens, ut qui non vident, videant; et qui vident, caeci fiant . Christi quoque sacramentum tanquam in die manifestum est in carne velut in nube: in judicio vero tanquam in terrore nocturno; quia magna
Abbreviated transcription (Latin):
occidit hominem uel
occisum tetig̃it: lustia¬
de omni p̃da siue ueti¬
mentum fuerit suie
uas. et aliqͥd in utenii
lia p̃ꝑatum. de caprar

Expanded text:
occiderit hominem vel occisum tetigerit lustrade omni praeda sive vestimentum fuerit sive vas et aliquid in utensilia praeparatum de caprar
Abbreviated transcription (Latin):
lam ꝓ pecc̃o suo. Et
cerdos quod inscia
impetrabitq ei ue¬
niam et dimittet᷑
illi. Tam indigeniᷤᷤ
quam aduenis: u¬
na lex erit omniũ

Expanded text:
lam pro peccato suo, et cerdos, quod inscia petrabitque ei veniam, et dimittetur illi. Tam indigenis quam advenis una lex erit omniu
Abbreviated transcription (Latin):
nde ueñunt in montem se¬
pher. qd tubicinatio dr᷑. duba
tubam p̃ꝑare se possit ad bellũ.
Inde uen̾unt ad maceloth. qd̾
enim qui ad ꝑfectionem tend̾

Expanded text:
nde venitur in montem Sepher, quod tubicinatio dicitur. Tuba tubam, praeparare se possit ad bellum.Inde venitur ad Maceloth, quodenim qui ad perfectionem tend
Abbreviated transcription (Latin):
se miscuerant.
taret dño duces
popłi contra solẽ
uississe crucifi¬
gi. ut ħ sit often¬
tare eos dño con¬
in conspicuo huiꝰ
set: exempla. qr¬

Expanded text:
e miscuerant, taret Domino duces populi contra solem. jussos esse crucifigi, ut hoc sit, Ostenta eos Domino conin conspicuo lucisset, Exempla; q
Abbreviated transcription (Latin):
tizatꝰ. statim a spũ ductus ẽ i
desertum. ut tempta. a diab.
Itaq isr ł post familiarem
cum d̾o sermonem. postꝗͣ uis
aontem syndi commoratus est annou¬
No ⁊ dieb iͦiͭ. nura dupositione castroꝵ
ꝯresuis ẽ in solitudinem pharan. que¬

Expanded text:
tizatus, statim a Spiritu deductus est in desertum, et tentabatur a diabolo . Itaque Israel post familiarem cum Deo sermonem, postquam juxta montem Sinai commoratus est, anno uno et diebus quatuor, mira dispositione castrorum egressus est in solitudinem Pharan, qu
Abbreviated transcription (Latin):
menti archam dnm̃ consulit. exẽ
ambigunt quid disponant: ad
in qͥb dubitant apud se intꝰ sa
xͦ in monte or̃oni inheret. mira¬
tunt: necessitatib tñ infirman¬
tium cõpatiendo misceant᷑. qͥa
tunc eo alta caritas mirabiłr
surgit: cum ad ima ꝓximoꝵ mi
descendit cid infima: ualent̾ re¬
currit ad sũma.

Expanded text:
menti arca Dominum consulit; exempambigunt quid disponant, ad in quibus dubitant apud semetipsos  in monte orationi inhaeret, miratunt, necessitatibus tamen infirmantium compatiendo misceantur, quia tunc ad alta charitas mirabiliter surgit, cum ad ima proximorumdescendit ad infima, eo valenter recurrit ad summa.
Abbreviated transcription (Latin):
dum erit electrar sa¬
cendos consulet dñm.¬
et ad ũbum eiꝰ egredi¬
etur et ingrediet᷑ ip̃e
ꝓpinquis agroꝵ et p̃di¬
orum relinquatur he¬
reditas. gub̾natio popłi

Expanded text:
dum erit, Eleazar sacerdos consulet Dominum: ad verbum ejus egredietur, et ingredietur ipsepinquis agrorum et praediorum relinquatur haereditas. Gubernatio pop
Abbreviated transcription (Latin):
est sp̃c dlei. et pone
manum tuam suꝑ
eum. Qui stabit corã
eleazaro sacerdote. et
omni multitudine.
et dabis ei p̃cepta cun¬
ctis uidentib. et par¬
tem głe tue. ut audi¬
at eum omnis syna¬
goga filiorum isrł.¬

Expanded text:
tus Dei, et pone manum tuam super eum. Qui stabit coram Eleazaro sacerdote, et omni multitudine, et dabis ei praecepta cunctis videntibus, et partem gloriae tuae, et audiat eum omnis synagoga filiorum Isr
Abbreviated transcription (Latin):
tum dñs dyxto cd moy sen Scͥbe hec ad memoriam
inlibio. et da in aurib iħu. quia delens delebo me¬
monam amalech: desub celo. Et edtficauit moy¬
les altare. et nominduit nom̃ eꝰi: dñs refugium
neum. Et att. quia in manu orculta dũs expugnat

Expanded text:
us dixerit ad Moysen: Conscribe haec ad memoriam in libro; et da in auribus Jesu, quia delens delebo memoriam Amalec de sub coelo. Et aedificavit Moyses altare: et nominavit nomen ejus, Dominus refugium meum, et ait: Quia in manu occulta, hoc est