comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
appellauit. quod eo tegatur. s hoc inbrutis
animalib ꝓprium. Pori corporis greco nomi¬
ne appellantur. qui latine ꝓpriȩ spiram̃ta
dicuntur. eo quod ꝑ eos uiuificꝰ sp̃s ext̾ius
ministret᷑. Aruina ÷ pinguedo cuti ad¬
herens.Pulpa est caro sine pinguedine. di¬
cta quod palpitet. Resilit enum sepe. Hane
pleriq & uiscum uocant. ꝓpt̃ qͦd glutinosa
sit. Membra sunt partes corporis. Artus
quib colligantur membra. ab arctando¬
dicti. Nerui greca diriuatione appellati. qͦs
illi neutra uocant. Alii latine uocatos ner¬
uos putant. eo quod arctuum coniunctio¬
nes inuicẽ his inhereant id ÷ͥ ab inherendo.
Maximã autẽ uiriũ substantiã neruos
facere certissimum est. Nam quanto fuerint
densiores. tanto ꝓpensius augescere firmi¬
tatem. Artus dicti. quod colligati inui¬
cem nerus arctentur id est stringantur.
quoꝵ diminutiua sunt articuli. Nam ar¬
tus dicimus m̃bra maiora ut brachia. ar¬

Expanded text:
appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis animalibus proprium. Pori corporis Graeco nomine appellantur, qui Latine proprie spiramenta dicuntur, eo quod per eos vivificus spiritus exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus codicti. 83. Nervi, Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine vocatos nervos putant, eo quod artuum conjunctiones invicem his inhaereant; id est, ab inhaerendo. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. 84. Artus dicti, quod colligati invicem nervis arctentur, id est, stringantur, quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra majora, ut brachia; ar
Abbreviated transcription (Latin):
Papille capita maminiarum sunt: quas
sugentes comprehendunt. & dicte papillȩ.
qͦd eas infantes quasi papant. dum lac su¬
gunt. P roiide mamilla ẽ om̃is eminentia
ubis. papilla uͦ breue illud uncle lac trahit᷑.
Ubera dicta uł quia lacte uberta. uł quod
uituda: humore scilicet lactis in more uua¬
rum plena. Lac uim nominis a colore trahit.
quod sit albus liquor. Leucos eñ greci albũ
dicunt. Cuiꝰ natura ex sanguine commuta¬
tur. Nam pꝰ partũ si quid sanguinis ñdum
fuerit uteri nutrimento consumptũ. natu¬
rali meatu fluit in mammas. & earum uir¬
tute albescens. lactis accipit qualitatẽ. Cu¬
tis ẽquȩ in corpore pͥma ÷ appellata. qͦd ipsa
corpori suꝑposita incisionẽ pͥma patiatur.
Cutis enĩ grece. incisio dr̃. Idem & pellis. qͦd
externas iniurias corporis tegendo pellat.
pluuiasq & uentos solifq ardores ꝑferat.
Dellis autẽ mox detracta. subacta iam cori¬
um dr̃. Corium autẽ ꝑ diuationem caro

Expanded text:
Papillae capita mammarum sunt, quas sugentes conprehendunt. Et dictae papillae, quod eas infantes quasi pappant, dum lac sugunt. Proinde mamilla est omnis eminentia uberis, papilla vero breve illud unde lac trahitur. Ubera dicta, vel quia lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in more uvarum plena. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor: λευκὸς enim Graece album dicunt: cuius natura ex sanguine commutatur. Nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento consumptum, naturali meatu fluit in mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. Cutis est quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita incisionem prima patiatur: κυτις enim Graece incisio dicitur. Idem et pellis, quod externas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro
Abbreviated transcription (Latin):
uultꝰ. Qui ideo erectus cęlũ aspicit. ut dm̃
querat. ñ ut t̾ram intendat. uelut pecora. qͦ
natura ꝓna & uentri obȩdientia finxit. Du
plex ÷ autẽ homo. interior & exterior. Interior
homo anima. exterior homo corpꝰ. Anima
autẽ agentib nom̃ accepit eo qͦd uentus sit:
hentes aerem uiuere uideantur. S aꝑtissime
falsũ ẽ: quia multo priꝰ gignitur anima¬
quã concipi aer ore possit. quȩ iam ingeni¬
tricis utero uiuit. Non ẽ gͥ aer anima. quod
minis. p̃stans sensum motũq corpori. Dp̃s
autẽ ipsiꝰ animȩ ẽ. quȩdam uirtꝰ ac potentia
rationalis. ꝑ quam lege naturȩ prestare ui¬
Potestatẽ habeo ponendi animã meã: & rursꝰ
potestatẽ habeo sumendi eam. De hac quoq
ipsa dñi anima passionis tempore memoratꝰ
capite emisit spm̃. Qurid ÷ enĩ emittere spm̃.
nisi quod animã ponere: S anima dicta ꝓpt̃

Expanded text:
vultus. Qui ideo erectus coelum aspicit, ut Deum vultus. Qui ideo erectus coelum aspicit, ut Deum quaerat, non ut terram intendat, veluti pecora, quae natura prona et ventri obedientia finxit. 6. Duplex est autem homo, interior et exterior. Interior homo, anima; exterior homo, corpus. 7. Anima autem gentilibus nomen accepit, eo quod ventus sit. hentes aerem vivere videamur. Sed apertissime falsum est, quia multo priquam concipi aer ore possit, quia iam in genetricis utero vivit. Non est igitur aer anima, quod minis, praestans sensum motumque corporis: spiritus autem ipsius animae est quaedam vis et potentia rationalis, per quam lege naturae praestare viPotestatem habeo ponendi animam meam , et rursum: Potestatem habeo sumendi eam . De hac quoque ipsa Domini anima, passionis tempore, memoratus capite emisit spiritum'. Quid est enim emittere spiritum nisi quod animam ponere? Sed anima dicta propt
Abbreviated transcription (Latin):
nchẏridion dictũ qd̾ manu adstringa¬
tur: dũ plurima contineat ferram̃¬
ta. Cyron enĩg̾de manꝰ uocat᷑. Fleotomum
uocatũ ab incisione. Nã incisio g̾ce tomũ

Expanded text:
nchiridion dictum quod manu adstringatur, dum plurima contineat ferramta. Cyron enim grece, manus vocatur. Phlebotomum vocatum ab incisione. Nam incisio grece tomu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittit aliqͥd. ut uir fortiᷤᷤ petat p̾miũ: aut
uetat. ut sacrarũ uirginũ nuptiaᷤᷤ nuili pe¬
tere liceat: aut punit. ut qͥ cedẽ fec̾it: capite
imꝓbos innocentia. & in ipsis reꝓbis form¬
dato supplicio refrenet᷑ nocendi facultas. Le¬
gis enĩ p̃mio aut pęna: uita mod̾at᷑ humana.
Erit autẽ lex honesta. iusta. possibilis. scd̾m
nat᷑aͣm. scd̾m consuetudinẽ pat̾ȩ. loco tẽporiq
conuenienꝰ. necessaria. utilis. manifesta qͦ

Expanded text:
permittit aliquid, ut: vir fortis petat praemium; aut vetat, ut: sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat; aut punit, ut: qui caedem fecerit, capite inprobos innocentia, et in ipsis inprobis formidato supplicio refrenetur nocendi facultas. Legis enim praemio aut poena vita moderatur humana. Erit autem lex honesta, iusta, possibilis, secundum naturam, secundum consuetudinem patriae, loco temporique conve
Abbreviated transcription (Latin):
diuinȩ st̃ aut humanȩ. Diuinȩ na-¬
tura. humanȩ morib constant. Ideoq hȩc
discrepant. qm̃ aliȩ aliis gentib placent. Fas.
lex diuina est: uis lex humana. Cransire ꝑ
alienum fas est: ius non est.
Quid differunt
inter se ius legis & mores .iii.

Expanded text:
divine, aut humane. Divine, natura, humane, moribus constant. Ideoque he discrepant, quoniam alie aliis gentibus plex divina est, ius lex humana. Transire per alienum fas est, ius non est. Quid differunt inter se ius, leges et mores . I
Abbreviated transcription (Latin):
termina ÷ habet ciuitates quatuordecim.
Isauria ex situ loci ꝑhibetur cognominata.
qͦd undiq apta aurarum flatib pateat. Me¬
tropolis̃ urbem seleutiam habet. Cilicia aci¬
lice quodam nomen traxit quẽ ortum feni¬
ce dicunt: antiquoremq ioue fuisse assert̃.
Plurima iacet campis. recipiens ab occiduo
lichiam. ameridie mare creticum. a tergo:
montis tauri iuga. Hane cignus a amnis
inter secat. matrẽ urbium habet tharsum.
In ea & coriscus oppidum ÷ unde crocum plu¬
rimum & optimũ uenit. spiramine fraglan¬
tior & colore plus auro. Licia nuncupata.
qͦd ab oriente ad iuncta ciliciȩ sit. Nam hab&
abortu ciliciam. ab occasu & meridie tͣriare.¬
a septentrione cariam. Ibi ÷ mons cymera.
qui nocturnis estibꝰ ignẽ ex halat sicut insi

Expanded text:
termina est, habet ciuitates quattuordecim. termina est, habet ciuitates quattuordecim. Isauria ex situ loci perhibetur cognominata, quod undique aperta aurarum flatibus pateat. Metropolim urbem Seleuciam habet. Cilicia a Cilice quodam nomen traxit, quem ortum Phoenice dicunt, antiquioremque Iove fuisse adserunt. Plurima iacet campis, recipiens ab occiduo Lyciam, a meridie mare Issicum, a tergo montis Tauri iuga. Hanc Cydnus amnis intersecat. Matrem urbium habet Tarsum. In ea et Corycus oppidum est, unde crocum plurimum et optimum venit, spiramine fraglantiori et colore plus aureo. Lycia nuncupata quod ab oriente adiuncta Ciliciae sit. Nam habet ab ortu Ciliciam, ab occasu et meridie mara Septentrione Cariam. Ibi est mons Chimaera, qui nocturnis aestibus ignem exhalat, sicut in Si
Abbreviated transcription (Latin):
liddiam. cariam. pamphiliã. isauriam. li¬
chiam atq ciliciam. Prima asiȩ minoris
bithinia inponti exordio. ad partẽ solis ori¬
entis aduersa traciȩ iacet. multis antea
nominib appellata. Nam prius bibritia
dicta. deinde migdonia. mox abithinio
rege brthinia nuncupata ẽ. Ipsa ⁊ & maior
frigia. Nychomedia urbs in ea est: ubi
hannibal fugiens uenem haustu ani¬
mam ex pirauit. Galathia dicta a priscis
galloꝵ gentib. a quib extitit occupata.
Nam galli i auxilium a rege bithiniȩ
euocati. regnum cum eo patrata uicto
ria diuiserunt. Sicq deinde grecis ad¬
mixti. pͥmũ gallo greci: nunc ex antiquo
galloꝵ nomine galathȩ dicuntur. & eoꝵ¬
regio galatia nuncupatur. Frigia dicta.
afrigia europis filia. Hȩc & dardania
adardano iouis filio. dicta. de quo omerꝰ
Hic enĩ ꝓfectus de chorinto ciuitate. pͥmꝰ
uenit infrigiam. Est autẽ regio troadi
suꝑiecta. ab aquilonis parte galatia ẽ:

Expanded text:
Lydiam, Cariam, Pamphyliam, Isauriam, LyLydiam, Cariam, Pamphyliam, Isauriam, Lyciam atque Ciliciam. Prima Asiae minoris Bithynia in Ponti exordio ad partem solis orientis adversa Thraciae iacet, multis antea nominibus appellata. Nam prius Bebrycia dicta, deinde Mygdonia, mox a Bithyno rege Bithynia nuncupata. Ipsa est et maior Phrygia. Nicomedia urbs in ea est, ubi Hannibal fugiens veneni haustu animam exspiravit. Galatia dicta a priscis Gallorum gentibus, a quibus extitit occupata. Nam Galli in auxilium a rege Bithyniae evoriam diviserunt: sicque deinde Graecis admisti, primum Gallograeci, nunc ex antiquo Gallorum nomine Galatae dicuntur, et eoregio Galatia nuncupatur. Phrygia dicta a Phrygia Europis filia. Haec et Dardania a Dardano Iovis filio dicta. De quo HomeruHic enim profectus de Corytho civitate primus venit in Phrygiam. Est autem regio Troadi superiecta ab Aquilonis parte Galatiae;
Abbreviated transcription (Latin):
& flũmina magna. oscorum. fasidem
atq araxem. Hyrcania dicta a silua hir¬
cania quȩ scithiȩ subiacet. habens abori¬
ente mare caspium. a meridie armeniã.
a septentrione albaniam.ab occasu hibe¬
riam. Est autẽ siluis asꝑa. copiosa im¬
manib feris. tygribꝰ. panteribq & par¬
dis. De qua uirgiliꝰ. Hyrcaneq admort̃
ubera tigres. Albania acolore popłi nun¬
cupata. eoqͦd albo crine nascantur. Hȩx ab
oriente sub mare caspium surgens. ꝑ ora
occeani septentrionalis usiad meotidas
paludes ꝑdeserta & inculta extenditur.
Huic t̾rȩ canes ingentes sunt tanteq feri¬
tatis: ut tauros p̾mant. leones ꝑimant.¬
Armenia uocata ab armeno i asonis thes¬
sali comite. qui amisso rege iasone collecta
multitudine eiꝰ quȩ passim uagabatur
armeniam cepit: & ex suo nomine nuncuipa¬
uit. Dita ẽ autẽ int̾ taurum & caucasum.
acapadocia usq ad caspium mare ꝓtensa.
habens a septentrione ceraunios montes.

Expanded text:
et flumina magna Moschorum, Phasiden, et flumina magna Moschorum, Phasiden, atque Araxen. 33. Hyrcania dicta a silva Hircana, quae Scythiae subjacet, habens ab Oriente mare Caspium, a Meridie Armeniam, a Septentrione Albaniam, ab Occasu Iberiam. Est autem silvis aspera, copiosa immanibus feris, tigribus, pantherisque, ac pardis; de qua Virgil.: Hyrcanaeque admorunt ubera tigres. 34. Albania a colore populi nuncupata, eo quod albo crine nascantur: haec ab Oriente sub mare Caspium surgens, per oram oceani Septentrionalis usque ad Maeotides paludes per deserta et inculta extenditur. Huic terrae canes ingentes sunt, tantaeque feritatis, ut tauros premant, leones Armenia nuncupata ab Armeno Iasonis Thessali comite, qui amisso rege Iasone collecta multitudine eius, quae passim vagabatur, Armeniam cepit, et ex suo nomine nuncupavit. Sita est autem inter Taurum et Caucasum a Cahabens a Septentrione Ceraunios montes,
Abbreviated transcription (Latin):
atterentes pedem. Scithia sicut & gotia
amagog filio iafeth fertur cognomi¬
nata. cuiꝰ t̾ra olim ingens fuit. Nam
ab oriente indiȩ. a septentrione ꝑ palu¬
des meotidas inter danubium & occea¬
num usq ad germaniȩ fines porrige¬
batur. Postea uͦ minor effecta. adextra
orientis parte qua occeanus sericus ten¬
ditur: usq ad mare caspium qͦd ẽ ad oc¬
casum. dehinc ad meridiem usq ad cau¬
casi iugum deducta ẽ: cui subiacet hir¬
cania ab occasu habens pariter gentes
multas ꝓpt̾ t̾rarum infecunditatẽ late
uagantes: ex quib quȩdam agros inco¬
lunt. quȩdam portentuose ac truces
carnib humanis & eoꝵ sanguine
uiuunt. Scithie plures t̃rȩ sunt lo¬
cupletes. inhabitabiles tam̃ plures.
Nam dum implerisq locis auro & gẽ¬
mis affluant. grifoꝵ immanitate acces¬
sus hominũ rarus est. Tmaragdis aut̃
opima hȩc patria est. Cianeus quoq lapis
& cristallus purissimus scithie ÷. Hab&

Expanded text:
atterentes pedes. 31. Scythia sicut et Gothia atterentes pedes. 31. Scythia sicut et Gothia a Magog filio Japhet fertur cognominata; cujus terra olim ingens fuit, nam ab Oriente India, a Septentrione per paludes Moeotides inter Danubium, et Oceanum, usque ad Germaniae fines porrigebatur. Postea vero minor effecta, a dextra Orientis parte, qua oceanus Sericus tenditur usque ad mare Caspium, quod est ad Occasum; dehinc a Meridie usque ad Caucasi jugum deducta est; cui subjacet Hyrcania, ab Occasu habens pariter gentes multas propter terrarum infecunditatem late vagantes. 32. Ex quibus quaedam agros incolunt, quaedam portentosae ac truces carnibus humanis et eorum sanguine vivunt. Scythiae plures terrae sunt locupletes; inhabitabiles tamen plures, nam dum in plerisque locis auro et gemmis affluant, gryphorum immanitate accessus 151 hominum rarus est. Smaragdis autem optimis haec patria est. Cyaneus quoque lapis et crystallus purissimus Scythiae est. Habet
Abbreviated transcription (Latin):
am habet. a septentrione mare magnum.
ameridie uͦ intror sus recedit. ꝑtendens
usq ad ethiopes: regio cȩli imbrib insueta.
& pluuiarũ ignara. Nilus solus eam
circunfluens irrigat. & inundatione sua
fecundat. Unde & ferax frugib multam
partem t̾rarum frum̃to alit: cȩt̃õꝵ quoq
negotioꝵ adeo copiosa: ut impleat necessa¬
riis mercibꝰ etiam orbem t̾rarum. Fms
egypti canopra. a canope menelai guber¬
natore seputo inea insula: quȩ libiȩ pͥn¬
cipium & ostiũ nili facit. Seres oppidum
orientis. a quo & gen̾s sericum & regio nun¬
cupata est. Hȩc ab scitico occeano & mari
caspio ad occeanum orientalem inflectit᷑.
seres ad usum uestiũ uendunt. Bactriȩ
regioni ꝓprius amnis bactrus uocabu¬
lum dedit. Partes eiꝰ quȩ planȩ sunt ꝓ
panis montis iugis ambiunt᷑. quȩ adu̾sȩ
sunt indi fluuii fontib terminantur.
Reliqua includit occus fluuiꝰ. Mittit
bactria fortissimos camelos. ñ quam

Expanded text:
am habet, a septentrione mare Magnum, am habet, a septentrione mare Magnum, a meridie vero introrsus recedit, pertendens usque ad Aethiopas; regio caeli imbribus insueta et pluviarum ignara. Nilus solus eam circumfluens inrigat, et inundatione sua fecundat; unde et ferax frugibus multam partem terrarum frumento alit; ceterorum quoque negotiorum adeo copiosa ut inpleat necessariis mercibus etiam orbem terrarum. Finis Aegypti Canopea a Canope Menelai gubernatore, sepulto in ea insula quae Libyae principium et ostium Nili facit. Seres oppidum orientis, a quo et genus Sericum et regio nuncupata est. Haec ab Scythico Oceano et mCaspio ad Oceanum Orientalem inflectitur; Seres, ad usum vestium vendunt. 30. Bactriae regioni proprius amnis Bactrus vocabulum dedit. Partes ejus quae pone sunt, Paropamisi jugis ambiuntur; quae adversae sunt, Indi fluvii fontibus terminantur. Reliqua includit Ochus fluvius. Mittit Bactria fortissimos Camelos nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
tapolis regio inconsinio arabiȩ & palesti¬
nȩ sita. dicta aquinq ciuitatib impioꝵ¬
quȩ igne cȩlesti consumptȩ sunt: terra
amplius abhierosolimis olim uberrima.
itunc autẽ deserta atq exusta. Nam ꝓ scele¬
re incolarum decȩlo descendit ignis. qui
regionẽ illam incineres ȩt̃nos dissoluit.
Cuiꝰ umbra quȩdam & species in fauillis¬
& in arborib ipsis: etiam adhuc uidet᷑
Nascuntur enim ibi poma iurentia.¬
sub tanta specie maturitatis ut edendi de¬
sideriũ gignant: quȩ si carpas fatiscunt
ac resoluuntur in cinerem. fumumq exa¬
lant quasi ad huc ardeant. Nabathea regio
a nabeth filio ismahel nuncupata. Iacet
autẽ inter iudeam & arabiam. & surgens
ab eufrata in mare rubrum porrigitur. &
ẽ pars arabie. Egyptus quȩ prius erea
dicebatur. ab egypto danai frẽ postea ibi
regnante nom̃ accepit. Hȩc aboriente syriȩ
ac tubro mari coniuncta. ab occasu lybi¬

Expanded text:
tapolis regio in confinio Arabiae et Palaestitapolis regio in confinio Arabiae et Palaestinae sita, dicta a quinque civitatibus inpiorum quae caelesti igne consumptae sunt. Terra amplius ab Hierosolymis olim uberrima, nunc autem deserta atque exusta; nam pro scelere incolarum de caelo descendit ignis, qui regionem illam in cineres aeternos dissolvit. Cuius umbra quaedam et species in favillis et arboribus ipsis etiam adhuc videtur. Nascuntur enim ibi poma virentiasub tanta specie maturitatis, ut edendi desiderium gignant; si carpas fatiscunt ac resolvuntur in cinerem, fumumque exhalant quasi adhuc ardeant. Nabatha Nabeth filio Ismael nuncupata. Iacet autem inter Iudaeam et Arabiam et surgens ab Eufrate in maest pars Arabiae. Aegyptus, qui prius Aeria dicebatur, ab Aegypto Danai fratre postea ibi regnante nomen accepit. Haec ab oriente Syriae ac Rubro mari coniuncta, ab occasu Liby
Abbreviated transcription (Latin):
lacum extenditur. In medio autẽ iudeȩ ci¬
uitas hierosolimã ẽ: quasi umbilicꝰ regio¬
nis totiꝰ. t̾ra uariarum opum diues. frugi¬
bus fertilis. aquis illustris. opima balsa¬
nus. Unde sccłm elementoꝵ grãm existima¬
uerunt iudei eam ꝓmissam patrib t̃ram
fluentẽ melle & lacte. cum hunc illis ds̃ re¬
furrectionis grãm polliceretur. Samaria
regio palestinȩ. ab oppido quodam nomen
accepit quod uocabatur samaria. ciuitas
quondam regalis in isrł: quȩ nunc ab au¬
gusti nomine sebastia nuncupatur. Hȩc
regio int̾ iudeam & galileam media iacet.
incipiens auico cui nom̃ ÷ eleas: deficienᷤ
int̾ra acrabato. Situs enꝰ natura consimi¬
lis. nec ullo differens aiudea. G alilearegio
palestinȩ. uocata qͦd gignat candidiores
homines quam palestia. Hec autẽ duplex
est suꝑior & inferior. sibi tam̃ conexȩ: sy¬
riȩ & fenici adherentes. Terra earum opi¬
ma & ferax. & fructib satis fecunda. Pen¬

Expanded text:
lacum extenditur. In medio autem Iudaeae cilacum extenditur. In medio autem Iudaeae civitas Hierosolyma est, quasi umbilicus regionis totius. Terra variarum opum dives, frugibus fertilis, aquis inlustris, opima balsamis. Unde secundum elementorum gratiam existimaverunt Iudaei eam promissam patribus terram fluentem mel et lac, cum hic illis Deus resurrectionis praerogativam polliceretur. Samaria regio Palaestinae ab oppido quodam nomen accepit qui vocabatur Samaria, civitas quondam regalis in Israel, quae nunc ab Augusti nomine Sebastia nuncupatur. Haec regio inter Iudaeam et Galilaeam media iacet, incipiens a vico cui nomen est Eleas, deficiens in terra Agrabath. Situs eius natura consimili nec ullo differens a Iudaea. Galilaea regio Palaestinae vocata quod gignat candidiores homines quam Palaestina. Haec autem duplex est, superior et inferior, sibi tamen conexae, Syriae et Phoeniciae adhaerentes. Terra earum opima et ferax et fructibus satis fecunda. Pen
Abbreviated transcription (Latin):
egyptioꝵ insyriam ꝓfectus. apud sydo¬
nem regnauit: eam ꝓuinciam ex suo no¬
mine feniceam appellauit. Ipsa ÷ ubi est
tyrꝰ. ad quam ysaias loquitur. Habet
autẽ arabiam aboriente. ameridie ma¬
rȩ rubrum. Palestina ꝓuincia phylistiim
urbem metropolim habuit quȩ nunc
dr̃ ascalon: ex qua ciuitate omĩs circa
eam regio palestina ÷ nuncupata. huiꝰ
aboriente mare rubrum occurrit. ame¬
ridiano latere udea excipitur. asepten¬
trionali plaga tẏrioꝵ sinib el auditur.
ab occasu egyptio lumite terminatur.
Iudea regio palestinȩ ex nomine iude
appellata. ex cuiꝰ tribu reges habuit. Hȩc
prius chanaan dicta afilio cham siue
a decem chananeoꝵ gentibꝰ: quibꝰ ex pul¬
ss eandẽ t̾ram iudei possederunt. Iniciũ
longitudinis eiꝰ a uico arfa usq ad uicum
uiliadem porrigitur. in quo iudeoꝵ parit᷑
ac tyrioꝵ communis habitatio ÷. Latitu¬
do autẽ eiꝰamonte libani usq ad tyberiadiᷤ

Expanded text:
Aegyptiorum in Syriam profectus apud SigoAegyptiorum in Syriam profectus apud Sigonem regnavit, eamque provinciam ex suo nomine Phoeniciam appellavit. Ipsa est urbs ubi est Tyrus, ad quam Esaias loquitur. Habet te Arabiam, a meridie mare Rubrum. Palaestina provincia Philistim urbem metropolim habuit, quae nunc dicitur Ascalon, ex qua civitate omnis circa eam regio Palaestina est nuncupata. Huius ab oriente mare Rubrum occurrit, a meridiano latere Iudaea excipitur, a septentrionali plaga Tyriorum finibus clauditur, ab occasu Aegyptio limite terminatur. Iudaea regio Palaestinae ex nomine Iudae appellata, ex cuius tribu reges habuit. Haec prius Chanaan dicta a filio Cham, sive a decem Chananaeorum gentibus, quibus expulsis eandem terram Iudaei possiderunt. Initium longitudinis eius a vico Arfa usque ad vicum Iuliadem porrigitur, in quo Iudaeorum pariter ac Tyriorum communis habitatio est. Latitudo autem eius a monte Libani usque ad Tiberiadis
Abbreviated transcription (Latin):
citur auis fenix. sardonix gemina. &
hyris. molocidis & pedorata ibi inueni¬
tur. Ipsa ÷ & saba: appellata a filio chus
qui nuncuipatus ÷ saba. Hȩc autẽ ut p̃¬
diximꝰ angusto t̃rȩ tractu ad orientẽ uersa
ad ꝑsicum sinum extenditur. cuiꝰ septen¬
trionalia chaldea claudit: occasum sinus
arabicus. Syriam sẏrus quidã ꝑhibet᷑
indigena a suo uocabulo ñcupasse. Hȩc
aboriente fluuio eufrate. ab occasu mari
nr̃o & egypto terminatur: tangens asep¬
tentrione armeniam & capadociam: ame¬
ridie sinũ arabicum. Situs eiꝰ porrectus
in immensã longitudinẽ. in lato angustior.
& feniciam. & palestinam. cuiꝰ pars est
iudea absq sarracenis & nabatheis.
Commagena prima ꝓuincia syriȩ auo¬
cabulo cominage urbis nuncupata:
quȩ quondã ibi metropolis habebatur.
hiuus ẽ a septentrione armenia. ab ortu
mesopotania. ameridie syria. ab occasu
mare magnũ. Fenix cathini fr̃ de thebis

Expanded text:
citur avis phoenix, sardonyx gemma, et citur avis phoenix, sardonyx gemma, et iris, molochites et paederota ibi invenitur. Ipsa est et Saba, appellata a filio Chus, qui nuncupatus est Saba. Haec autem angusto terrae tractu ad orientem versus ad Persicum sinum extenditur, cuius septentrionalia Chaldaea claudit, occasum sinus Arabicus. Syriam Syrus quidam perhibetur indigena a suo vocabulo nuncupasse. Haec ab oriente fluvio Euphrate, ab occasu mari nostro et Aegypto terminatur, tangens a septentrione Armeniam et Cappadociam, a meridie sinum Arabicum. Situs eius porrectus in inmensam longitudinem, in lato angustior. Phoeniciam et Palaestinam, cuius pars est Iudaea absque Sarracenos et Nabatheos. Commagena prima provincia Syriae a vocabulo Commagae urbis nuncupata, quae quondam ibi metrohujus est a Septentrione Armenia, ab ortu Mesopotamia, a meridie Syria, ab Occasu mare Magnum. Phoenix Cadmi frater de Thebis
Abbreviated transcription (Latin):
eꝰ susa oppidum nobilissimũ. Inꝑsida pͥmũ
orta ÷ ars magica. ad quam nembrot gi¬
gas post confusionẽ. linguarum abiit.
in illis partib solem colunt. qui ipsoꝵ
lingua el dr̃. Mesopotamia grecam ethi¬
mologiam possidet. quod duob fluuiis
ambiatur. Nam aboriente tigrim hab&.
abocciduo eufratem. Incipit autẽ a sep¬
tentrione inter montẽ taurum & cari¬
casum. cuiꝰ ameridie sequitur babylo¬
nia. deinde chaldea. nouissime arabia
eudemon: quȩ int̾ surum ꝑsicum & si¬
num arabicum. angristo t̃re tractu ori¬
entem uersus extenditur. Babyloniȩ
regionis caput babylon urbs ÷: aqua
& nuncupata. tam nobilis ut chaldea
& assyria & mesopotamia in eiꝰ nomen
aliquando transierint. Arabia appella¬
ta id ⁊ sacra. hoc enim significare inter¬
pretatur. eoqͦd sit regio thuriferos odo¬
res creans. Hinc eam greci eudemon. nr̃i
beatam nominauerunt. in ciriꝰ saltibus
& myrra & cẏnnaitium ꝓuenit. Ibi nas¬

Expanded text:
est Susa oppidum nobilissimum: in Perside primum est Susa oppidum nobilissimum: in Perside primum orta est ars magica, ad quam Nembroth gigas post confusionem linguarum abiit, in illis partibus Solem colunt, qui ipsorum lingua El dicitur. 13. Mesopotamia Graecam etymologiam possidet, quod duobus fluviis ambiatur. Nam ab Oriente Tigrim habet, ab Occiduo Euphratem; incipit autem a Septentrione inter montem Taurum et Caucasum, cui ad meridiem succedit Babilonia, deinde Chaldaea, novissime Arabia Eudemon, quae inter sinum Persicum et sinum Arabicum, angusto terrae tractu, orientem versus extenditur. 22 In regionis caput Babylon urbs est, a qua et nuncupata, tam nobilis ut Chaldaea et Assyria et Mesopotamia in eius nomen aliquando transierint. Arabia appellata, id est sacra; hoc enim significare interpretatur; eo quod sit regio turifera, odores creans: hinc eam Graeci εὐδαίμων, nostri beatam nominaverunt. In cuius saltibus et myrrha et cinnamum provenit: ibi nas
Abbreviated transcription (Latin):
genus herbe est: de qua tinguitur uestiꝰ.
dicta quia mentit᷑ alienũ colorem. Un
alliget pedes quia crassa ẽ: foliis aquã
ex parte suꝑantibꝰ. Ulgua & tipus her
be circa fontes & paludes. stagnisq nas¬
cuntur: ex quib ulgua id ÷ alga mollis
& quodãmͦ fungus dicta ab uligine.
tipus uͦ quia se ab aqua inflat: unde
etiam ambitiosoꝵ & sibi placentium ho¬
minũ tumor tipus dr̃. Carix herba
acuta & durissima. sparto similis: deqͣ
frutex uirgosus sine foliis. ab asꝑitate
uocatꝰ. Uobamina enĩ funium quȩ ex
eo fiunt. asꝑa sunt. G ramen a situ potiꝰ
dictum qd plurimus agroꝵ sit: unde
et eũ greci agrestem uocauerunt. licet
omĩs herba gramen uocet᷑ ab eo qd̃ ger¬
minet᷑. sic̃ robur omĩs ligni cutis & speci¬
es abeo qd̾ sit firmissima. Filix a singulari¬
tate folii dicta. Deniq ex una uirgula
altitudine cubitali una scisfĩ folia gignitur.
res implicata uelut penna. Quena herba.

Expanded text:
genus herbae est de qua tinguitur vestis, dicta quia mentitur alienum colorem. Undalliget pedes, quia crassa est, foliis aquam ex parte superantibus. Ulva et typhus herbae quae circa fontes et paludes stagnisque nascuntur. Ex quibus ulva, id est alga mollis et quodammodo fungus, dicta ab uligine. Typhus vero, quae se ab aqua inflat. Unde etiam ambitiosorum et sibi placentum hominum tumor typhus dicitur. Carex herba acuta et durissima, sparto similis. De qufrutex virgosus sine foliis, ab asperitate vocatus. Volumina enim funium, quae ex eo fiunt, aspera sunt. Gramen a situ potius dictum, quod plurimis agrorum sit: unde et eum Graeci ἄγρωστιν vocaverunt. Licet omnis herba gramen vocetur, ab eo quod germinetur; sicut robur omnis ligni cutis et species, ab eo quod sit firmissima. Filix a singularitate folii dicta. Denique ex una virgula altitudine cubitali una scissa folia gignitur, res inplicata velut pinna. Avena.
Abbreviated transcription (Latin):
quam poetȩ semꝑ infelix lolium dicunt.
qd̾ inutile sit & infecundum. Foentim
dictũ: qd̾ eo flamma nutritur. Ios enim
flãma ẽ. Manipulum dicimꝰ fascem feni.
& dictum manipulum eoqͦd manu ca¬

Expanded text:
quod poetae semper infelix lolium dicunt, quod sit inutile, et infecundum. Fenum dictum, quod eo flamma nutritur, φῶς enim flamma est. Manipulum dicimus fascem feni. Et dictus manipulus quod manu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑsica. punica. maciana. cidonia. &
cȩt̾a. Amiglala grecum nom̃. quȩ latine
nux longa uocatur. Hanc alii nuciclam
uocant. quasi minorem nucem. De qua
Uirgiliꝰ. Cum se nux plurima silius indu¬
et inflorem. Cunctis enĩ arborib prior
se flore conuectit. & ad in ferenda poma ar¬
busta sequentia p̾uenit. Ex his aliȩ sunt¬
medicari feruntur. ut ex amaris dulces
quã gc̃i pichen. nos piceam dicimꝰ. Quo
facto: suci amaritudo deponitur.
Abellanȩ ab abellano campaniȩ oppp¬
do ubi habundant cognominate st̃. Hȩ
ag̃cis ponticȩ appellant᷑. eo qͦd circa ponti¬
cum mare habundent. Castaneã latini
ag̃co appellant uocabulo. Hanc enĩ gci
ni in modũ testiculoꝵ intra folliculum
reconditi sint: qui dũ eitiunt᷑ quasi
castrant᷑. Hȩc arbor simul ut excisa fu¬
erit. tanquã silua expullulare consue¬

Expanded text:
ut Persica, Punica, Matiana, Cydonia, et ut Persica, Punica, Matiana, Cydonia, et cetera. Amygdala Graecum nomen, quae Latine nux longa vocatur. Hanc alii nuciclam vocant, quasi minorem nucem. De qua VergiliusGeorg. 1, 187: Cum se nux plurima silvis induet florem. Cunctis enim arboribus prior se flore convestit, et ad inferenda poma arbusta sequentia praevenit. Abellanae medicari feruntur agricolae, ut ei amaris dulces quam Graeci πεύκην, nos piceam dicimus, quo facto suci amaritudo deponitur.Abellanae ab Abellano Campaniae oppido, ubi abundant, cognominatae sunt. Haec a Graecis Ponticae appellantur, eo quod circa Ponticum mare abundant. Castaneam Latini a Graeco appellant vocabulo. Hanc enim Graeci ni in modum testiculorum intra folliculum reconditi sunt, qui dum eiciuntur quasi castrantur. Haec arbor simul ut excisa fuerit, tamquam silva expullulare consue
Abbreviated transcription (Latin):
eo qͦd fructus uł uirgultum eiꝰ rubet. Est
enĩ morus siluestres fructus afferens. quibꝰ
indeserto pastoꝵ fames ac penuria confo¬
uetur. Huiꝰ folia suꝑiecta serpenti. ferun
foliaᷤ similis moro. Hanc latini celsam ap¬
pellant ab altitudine. qͥa ñ ẽ breuis ut morꝰ.
Nux appellata. qđ umbra uł stalicidium
folioꝵ eiꝰ ꝓximis arborib noceat. Hane
alio nomine latini uiglandem uocant. qͦsi
iouis glandem. fuit enĩ hȩc arbor conse¬
crata ioui. Cuiꝰ pomũ tantam ium habet.
ut missum int̾ suspectos herbarum uel
fungoꝵ cibos. quicqͥd in eis uirulentum
⁊ excudat. rapiat. atq extinguat. Nuces
autẽ generalit̾ dicunt᷑ omĩa poma tecta
corio duriori. ut pineȩ nuces. auellanȩ.
glandes. castaneȩ. anugdalȩ. Hinc & nu¬
clei dicti. qͦd sint duro corio tecti. At contͣ
poma omĩa mollia mala dicta. s cum ad¬
ieclione t̾rarum in qͥb antea nata sunt:

Expanded text:
eo quod fructus ejus velut virgulti rubent. Est eo quod fructus ejus velut virgulti rubent. Est enim morus silvestris fructus afferens, quibus in deserto pastovetur. Huius folia superiactata serpenti, ferturfolia similis moro. Hanc Latini celsam appellant ab altitudine, quia non est brevis, ut morus. Nux appellata quod umbra vel stillicidium foliorum eius proximis arboribus noceat. Hanc alio nomine Latini iuglandem vocant, quasi Iovis glandem; fuit enim haec arbor consecrata Iovi. Cuius pomum tantam vim habet ut missum inter suspectos herbarum vel fungorum cibos, quidquid in eis virulentum est, excudat, rapiat atque extinguat. Nuces autem generaliter dicuntur omnia poma tecta corio duriore; ut pineae nuces, Abellanae, glandes, castaneae, amygdalae. Hinc et nuclei dicti, quod sint duro corio tecti. At contra poma omnia mollia mala dicta, sed cum adiectione terrarum in quibus antea nata sunt:
Abbreviated transcription (Latin):
gnari huiꝰ remedii. grossos arboris agrestis
alligant ad illam feracem arborẽ. & ita me¬
dentur eiꝰ infirmitati. ut possit frucdus
ꝓprios seruare. Ficus ȩgyptia fecundior¬
fertur. cuiꝰ ligirum in aqua missum ilico
mergitur. & cũ in limo aliquandiu iacue¬
rit denide insuꝑ ficiem extollitur uersa
uice naturȩ. quando madefactum debuit
humoris pondere residere. Antea athletȩ
ficis alebãtur. priꝰquã eos pytagoras exer¬
citatior ad carnis usum qui fortior cibuꝰ
ẽ transtulisset. Asenib in eibo sepiꝰ sump¬
ta ficus. rugas eoꝵ fertur distendere. Cau¬
ros qͦ ferocissimos ad fici arborem colligatoᷤ:
repente mansuescere dicunt. Caprificus
appellata. eoqͦd parietes quibꝰ innascitur
carpit. Rumpit euĩ & ꝓdit ex latebris qͥbꝰ
concepta est. Alii capͥsicum putant dictam.
qͦd ficꝰ arbor eiꝰ remedio fecundetur. Morꝰ
ag̃cis uocata. quam latini rubũ appellant.

Expanded text:
gnari huius remedii grossis arboris agrestis gnari huius remedii grossis arboris agrestis alligatis ad illam feracem arborem medentur eius infirmitati, ut possit fructus proprios reseruare ifertur, cuius lignum in aquam missum ilico mergitur, et cum in limo aliquandiu iacuerit, deinde in superficiem sustollitur versa vice naturae, quando madefactum debuit humoris pondere residere. Antea athletae ficis alebantur, priusquam eos Pythagoras exercitator ad carnis usum, qui fortior cibus est, transtulisset. A senibus in cibo saepius sumptae ficus rugas eorum fertur distendere. Tauros quoque ferocissimos ad fici arborem conligatos repente mansuescere dicunt. Cappellata eo, quod parietes, quibus innascitur, carpat: rumpit enim et prodit ex latebris, quibus concepta est. Alii caprificum putant dictum, quod ficus arbor ejus remedio fecundetur. Morus a Graecis vocata, quam Latini rubum appellant,
Abbreviated transcription (Latin):
lo hauserit. lib̾rs careat. Sed & feminas
infecundas efficit. Popłs autẽ & salix et
tilium mollis materiȩ sunt. & ad scalptu¬
ram apte. Uimen uocari. eo qͦd ium habe¬
at muttam uiroris. Nlatura enĩ eiꝰ talis ẽ:
ut etiam arefacta abluat᷑ & uirescat. de¬
inde excisa atq in humo fixa radicibus
sese ipsa dimergat. Mirice quã latini tra¬
mariciam uocatit. ex amaritudine nomi¬
nata: gustus enĩ eiꝰ numis amarꝰ ÷. Hȩc
arbor insolitudine & saxosa humo nascitur.
ex qua etiam arbore malesicis artib iiiii

Expanded text:
lo hauserit, liberis careat; sed et feminas lo hauserit, liberis careat; sed et feminas infecundas efficit. Populus autem et salix et tilium mollis materiae sunt et ad sculpturam aptae. Vimen vocari eo quod vim habeat multam viroris. Natura enim eius talis est ut etiam arefacta abluatur, virescat, deinde excisa atque in humo fixa, radicibus sese ipsa demergat. Myrice, quam Latini tamaricum vocant, ex amaritudine nominata; gustus enim eius nimis amarus est. Haec arbor in solitudine et saxosa humo nascitur; ex qua etiam arbore maleficis artib
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd uliginosis locis & humidis meliꝰ ꝓficit.¬
Nam inmontanis & asꝑis minꝰ leta ẽ. La¬
rex cui hoc nom̃ a castello larit᷑ino inditũ ÷:
ex qua tabulȩ tegulis affixȩ flaminã repel¬
lunt. neq ex se carbonẽ ambustȩ efficiunt.
Populus dicta. qͦd ex eiꝰ calce multitudo nas¬
catur: cuiꝰ genꝰ duplex ẽ. Nam alt̾a ÷ alba.
altera nigra. Alba autẽ popłs dicta. quia
folia eiꝰ una parte sunt alba. alt̾a uiridia.
hȩc gͦ bicolor. habens quasi noctis & diei
notas: quȩ tempora ortu solis occasiu con¬
stant. Generat etiam resinam quȩ elecbrũ¬
appellatur circa eridanum flicuium. uł
ut alii memorant infinib sẏriȩ. Cilium
dicunt uocatam. eoqͦd utilis sit ad usum te¬
loꝵ. nitore & leuitate iacunilandi. Est enĩ¬
ram utilis. Salix dicta qͦd celeriter saliat
id ÷ uelociter crescat. arborlenta. rutib¬
cunt eẽ naturam. ut si quis illud in pocu¬

Expanded text:
quod in uliginosis locis et humidis meliquod in uliginosis locis et humidis melinam in montanis et asperis minus laeta est. Larex, cui hoc nomen a castello Laricino inditum est, ex qua tabulae tegulis adfixae flammam repellunt, neque ex se carbonem ambustae efficiunt. Populus dicta quod ex eius calce multitudo nascatur. Cuius genus duplex est: nam altera est alba, altera nigra. Alba autem populus dicta quia folia eius una parte sunt alba, altera viridia. Haec ergo bicolor, habens quasi noctis et diei notas, quae tempora ortu solis occasuque constant. Generat etiam resinam ciram circa Eridanum fluvium, vel, ut alii memorant, in finibus Syriae. 46. Tiliam dicunt vocatam, eo quod utilis sit ad usum telorum nitore et levitate jaculandi. Est en47. Salix dicta, quod celeriter saliat, hoc est, velociter crescat, arbor lenta, vitibcunt esse naturam ut si quis illud in pocu
Abbreviated transcription (Latin):
multum annosa. sic̃ legitur de quercu
mambre sub qua habritauit abrahã: quȩ
fertur usq ad constantis regis imꝑium
ꝑ multa scła ꝑdurasse. Huiꝰ fructus galla
appellatur. Ex quibꝰ una agrestis onfatiteᷤ
dicta. parua forma. s firmo corpore atq:
nodoso. quȩ medicaminibꝰ & in caustis ad¬
hibetur. altera balanis lenis ac leuis &
nimiũ ꝑforata: lucernarum tantum
usib necessaria. fraxinus uocari fertur.
eoqͦd magis inasꝑa loca montanaq fraga
nascatur. Hinc ꝑ dĩuationẽ fraxmꝰ. sicut
nus utilis hastis. Taxus uenenata arbor:
unde & toxica uenena expͥmuntur. Ex
Stereos autẽ dicit parchicos. Acer lignũ¬
colorib impar. Robur autẽ generaliter
dicitur ex omĩ materia quicqͥd ÷ firmissimũ.
Alnus uocatur. qͦd alatur amne. Proximo
enĩ aquȩ nascitur. nec facile extra uncdas
uiuit. Hinc & tenera & mollis. quia in hu¬
mecto loco nutritur. Ulinus nom̃ acepit.

Expanded text:
multum annosa; sicut legitur de quercu multum annosa; sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantis regis imperium per multa saecula perdurasse. Huius fructus galla appellatur. Ex quibus una agrestis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustis adhibetur; altera βάλανος, lenis ac levis et nimium perforata, lucernarum tantum usibus necessaria. Fraxinus vocari fertur quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus, sicut nus utilis hastis. Taxus venenata arbor, unde et toxica venena exprimuntur. Ex Ityraeos autem dicit Parthicos. Acer coloribus inpar. Robur autem generaliter dicitur ex omni materia quidquid est firmissimum. Alnus vocatur quod alatur amne; proxime enim aquae nascitur, nec facile extra undas vivit; haec est tenera et mollis, quia in humecto loco nutritur. Ulmus nomen accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
pullulat. Iumperꝰ grece dicta. siue quod
ab amplo in angustum finit ut ignis: siue
qͦd conceptum diu teneat ignẽ. adeo ut si
prunȩ ex eiꝰ cinere fuerint oꝑtȩ: usq ad
annum ꝑueniant. Piro enĩ apud grecos igniᷤ
in india & ethiopia nascitur. qui cesus dure¬
cit in lapidem. cuiꝰ lignũ nigrum est: et
cortex leuis ut lauri. Sed indicum macu¬
losum est in paruulis deistinctionib albis
ac fuluis. ethiopicum uͦ qͦd p̾stantiꝰ accipit᷑
in uullo ẽ maculatũ. s ẽ nigrum. lene &
corneum. Est autẽ mareotica palus inindia.
unde ebenꝰ uenit. Lucanꝰ. Ebenus mareo¬
tiea linquit. Ebenꝰ autẽ crepundiis illigat᷑.
ut infantum uisus nigra non t̾reanit. Pla¬
tanus a latitudine folioꝵ dicta. uł qͦd ipsa
arbor patula sit & ampla. Nam platos g̃¬
ci latum uocant. Ex p̃ssit huiꝰ arboris scrip
mis foliis ac mollib. & uitiũ similis. Quer¬
cus siue quernꝰ. qͦd ea soliti erant dii gen¬
tium querentibꝰ responsa precinere. arbor

Expanded text:
ae. Juniperus Graece dicta, sive quod ab amplo in angustum finit, ut ignis, sive quod conceptum diu teneat ignem, adeo ut si prunae ex ejus cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant: pyr enim apud Graecos ignis in India et Aethiopia nascitur, quae caesa durescit in lapidem, cujus lignum nigrum est, et cortex lelosum est in parvulis distinctionibus albis ac fulvis: Aethiopicum vero, quod praestantius accipitur, in nullo est maculatum, sed est nigrum, lene et corneum. Est autem Mareotica palus in India, unde ebenus venit. Lucanus10, 117: Ebenus Mareotica, inquit. Ebenus autem crepundiis inligatur ut infantem visu nigra non terreant. Platanus a latitudine foliarum dicta, vel quod ipsa arbor patula sit et ampla; nam πλατύς Graeci latum vocant. Expressit huius arboris Scriptmis foliis ac mollibus et vitium similis. Quercus, sive quernus, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus responsa praecanere, arbor
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ. Ilex ab electo uocata. Huiꝰ enim
arboris fructum homines primũ
ad uictũ sibi elegerunt. Unde & poeta.
Mortales pͥmi ructabant gutture glan¬
dem. Priꝰ eũ quã frumenti usꝰ eẽt̃. anti¬
qui homines glande uixerunt. Sube¬
ries arbor. ex qua ualidissimꝰ cortex ne¬
catorrus ex trahitur. & ideo appellata
suberies. eo qͦd fructus eiꝰ sues edunt.
Porcoꝵ enĩ sunt alimenta ñ hominũ.
Ꝙ dicta suberies. quasi subedies. Fagus
& esculus arbores glaridifere ideo uoca¬
te creduntur qͦd earum fructibꝰ olim
homines uxerint cibumq sumpserint.
ȩscamq habuerint. Nam esculus ab esca
cis tale nom̃ accepit: eo qͦd ligni eiꝰ fru¬
ctus sit dulcis. Xilo quippe dicunt lig¬
num. licon dulce. Huiꝰ arboris pomo
sucus exp̃ssus. acacia ag̃cis dr̃. Pistacia.
qͦd cortex pomi eiꝰ nardi pistici odorẽ

Expanded text:
it. Ilex ab electo vocata; huius enim arboris fructum homines primum ad victum sibi elegerunt. Unde et poeta: Mortales primi ructabant gutture glandem. Prius enim quam frumenti usus esset, antiqui homines glande vixerunt. Suberies arbor, ex qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Et ideo appellata suberies, eo quod fructus eius sues edunt. Porcorum enim sunt alimenta, non hominum; et dicta suberies, quasi subedies. Fagus et esculus arbores glandiferae ideo vocatae creduntur, quod earum fructibus olim homines vixerunt cibumque sumpserunt escamque habuerunt. Nam esculus ab esca cis tale nomen accepit, eo quod ligni eius fructus sit dulcis. Χύλον quippe dicunt lignum, γλυκὺ dulce. Huius arboris pomo sucus expressus acacia a Graecis dicitur. Pistacia, quod cortex pomi eius nardi pistici odorum
Abbreviated transcription (Latin):
li soliditate ñ ꝙͣ oneri cedit: si ea qua in pͥn¬
cipio fuerit firmitate ꝑseuerat. Antiqui
ramos cy pressi ꝓpe rogũ constituere sole¬
bant. ut odorem cadauerum dũ ureren¬
tur oppͥmerent iocunditate odoris sui.

Expanded text:
li soliditate numquam oneri cedit, sed ea qua in prinli soliditate numquam oneri cedit, sed ea qua in principio fuerit firmitate perseverat. Antiqui cypressi ramos prope rogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimerent iucunditate odoris sui.
Abbreviated transcription (Latin):
dicta qͦd p̃ cȩt̾is arborib longe eat: et
in excelsum ꝓmineat. Cuiꝰ natura ex¬
ꝑs ÷ t̾reni humoris. ac ꝑ inde habilis
atq leuis habetur. De qua uirgilius
ea naues fiunt. Hanc quidã gallicum
uocant. ꝓpt̃ candorẽ. Est autẽ sine nodo
arclentis. cuiꝰ folia ad cẏpssi similitudinẽ
respondent. lignum uͦ iocundi ÷ odoris
& diu durans. nec atinea unꝗͣ extermi¬
natur. De qua ꝑsius. Et cedro digna locu¬
tus ẽ. Scilicet ꝓpt̾ durabilem ꝑpetuitatẽ.
Unde & in templis ꝓpt̾ diuturnitatẽ ex
hoc ligno lacunaria furat. Huiꝰ ligni resi¬
na cedria dr̃. quȩ in conseruandis libris
adeo ÷ utilis. ut ꝑliniti ex ea nec tineas pa¬
tiantur. nec tempore consenescant. Nasei¬
tur increta. africa. atq: sẏria. Cypressus
grece dr. qͦd caput eiꝰ a rotunditate in acu¬
menerigitur. unde & conon uocatur. id
÷ alta rotunditas. Hinc & fructus eiꝰ conus.
num cedro pene ꝓxiniã habet uirtutem.
Temploꝵ qͦ trabibꝰ aptum im penetrabi¬

Expanded text:
dicta quod prae ceteris arboribus longe eat et in excelsum promineat. Cuius natura exers est terreni humoris, ac proinde habilis atque levis habetur. De qua VergiliusGea naves fiunt. Hanc quidam Gallicum vocant propter candorem. Est autem sine nodo.ardentis, cuius folia ad cypressi similitudinem respondent. Lignum vero iucundi odoris est et diu durans, nec a tinea umquam exterminatur. De qua Persius1, 42: Et cedro digna locutus; scilicet propter durabilem perpetuitatem: unde et in templis propter diuturnitatem ex hoc ligno lacunaria fiunt. Huius ligni resina cedria dicitur, quae in conservandis libris adeo est utilis ut perliniti ex ea nec tineas patiantur nec tempore consenescant. Nascitur in Creta, Africa atque Syria. Cyparissus Graece dicitur quod caput eius a rotunditate in acumen erigitur. Unde et κῶνος vocatur, id est alta rotunditas. Hinc et fructus eius conus, num cedro pene proximam habet virtutem; templorum quoque trabibus aptum, inpenetrabi
Abbreviated transcription (Latin):
ab acumine folioꝵ uocata. Pmũ enĩ
antiqui acutũ nominabant. Pinum au-¬
tem aliam pitin: aliam g̾ci peucen uo¬
cant. quã nos piceam dicimꝰ : eoquod
desudet picem. Nam & specie differunt.
Ingermaniȩ autẽ insulis Huiꝰ arboris
lacrima electrum gignit. Gutta enim
defluens rigore uł tempore insolidita¬
tem durescit & geminã facit: de qualita¬
te sua & nom̃ accipiens. id ẽ sucinum:
eoqͦd sucꝰ sit arboris. Pinus creditur ꝓ¬
desse cunctis quȩ subea serunt᷑. sicut

Expanded text:
ab acumine foliorum vocata: pinum enim antiqui acutum nominabant. Pinum autem aliam pitin, aliam Graeci peuken vocant, quam nos piceam dicimus, eo quod desudet picem: nam et specie differunt. In Germaniae autem insulis hujus arboris lacryma electrum gignit: gutta enim defluens rigore vel tepore in soliditatem durescit, et gemmam facit, de qualitate sua et nomen accipiens, id est, succinum, eo quod succus sit arboris. Pinus creditur prodesse cunctis, quae sub ea seruntur, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
fiant: uitrum enĩ grece hialin dr̃. Patere phi¬
alȩ sunt dicte. uł qͦd ipsis potare solemꝰ: uł
qd̃ patentes st̃ dispansisq labris. Cratera¬
poculoꝵ sunt genera: ex quib cimbia po¬
cula dicta sunt. ex similitudine cimbe na¬
uis. E mistis species poculi. quȩ ductim
id ÷ uno spũ bibitur. Bacea pͥmũ abaco
qd̃ ÷ uinũ nominata. postea inusib aqͦͥriis
transiit. Calices. & calati. & scalȩ. poculoꝵ
genera antea ex ligno facta: unde & uoca¬
ta. Greci enĩ omẽ lignum cala dicebant.
Ampulla quasi ampla bulla. Similis :
eñi rotunditate bullis quȩ ex spumis aqͦ¬
rum fiunt: atq ita inflantur uento. De
uasis uinariis & aquariis.ui.

Expanded text:
fiant. Vitrum enim grece hyalin dicitur. Patere phiale sunt dicte, vel quod in ipsis potare solemus, vel quod patentes sunt, dispansisqpoculorum sunt genera. Ex quibus cymbia pocula dicta sunt ex similitudine cymbae navis. Amystis species poculi qua ductim, id est uno spiritu, bibitur. Baccea primum a Baccho, quod est vinum, nominata, postea in usibus aquariis transiit. Calices et calathi et scalae poculorum genera, antea ex ligno facta, inde et vocata; Graeci enim omne lignum κᾶλα dicebant. Ampulla quasi ampla bulla: similis est enim rotunditate bullis quae ex spumis aquarum fiunt atque ita inflantur vento. § 6 De vasis vinariis et aquariis.
Abbreviated transcription (Latin):
Naturalis: dũ ex sequitur solis & lunȩ
cursus uł stellarũ certasq tempoꝵ stati¬
ones. Suꝑsticiosa uͦẽ illa quã mathema¬
tici sequnt᷑. qͥ in stellis auguriant᷑: quiq
Fetiam duodecim cȩli signa ꝑsingula am-¬
me uł corporis mbra disponunt. syde¬
Druinq cursu natiuitates hominũ &
mores p̃dicare conant᷑.
de astrononne in

Expanded text:
Naturalis, dum exequitur solis et lunae cursus, vel stellarum certas temporum stationes. Superstitiosa vero est illa quam mathematici sequuntur, qui in stellis auguriantur, quique etiam duodecim caeli signa per singula animae vel corporis membra disponunt, siderumque cursu nativitates hominum et mores praedicare conantur. § 28 De Astronomi
Abbreviated transcription (Latin):
agitta a sagaci iactu id ÷ ueloci ictu
uocata. Pennis enĩ fertur quasi auis
ut celeriter mors ꝑcurrat ad hominẽ. His
⁊ pͥmũ cretenses usi sunt: quib pennȩ ut dipͥimꝰ
ideo ad glutinant᷑. ut ueloces sint & p̃uolent.
gittȩ uł lanceȩ breues. ab spicarum specie
nuncupate. Scorpio ẽ sagitta uenenata. ar-¬
eu uł tormentis excussa. quȩ dum ad homi¬
nem uenerit. uirus qͦd figit infundit: un¬
de & scorpio nomen accepit.

Expanded text:
agitta a sagaci jactu, id est, veloci ictu vocata. Pennis enim fertur, quasi avis, ut celeriter mors percurrat ad hominem. His primum Cretenses usi sunt, quibus pennae ut diximus ideo agglutinantur, ut leves sint et pervolent gittae, vel lanceae breves, a spicarum specie nuncupatae. 4. Scorpio est sagitta venenata arcu, vel tormentis excussa. Quae dum ad hominem venerit, virus, qua figit, infundit; unde et scorpio nomen accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
luna tricesima ad eandẽ lineam qͣ
sol uehitur ꝑuenit. eiq se obiciens solem
obseurat. Nam desicere nobis sol uidet᷑.
dum illi orbis lunȩ opponit᷑.¬

Expanded text:
luna tricesima ad eamdem lineam, qua sol vehitur pervenit, eisque se objiciens solem obscurat. Nam deficere nobis sol videtur, dum illi orbis lunae opponitu