comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sus ut uxoris ꝑtinaciã su¬
paret: ꝑ funẽ in aquae pu¬
teũ demisit suffocatuꝵ se di¬
cens: nisi uerbis eiusmodi
abstineret. Mulier ĩstãtius
ꝑseuerabat etiã in aqua mẽ¬
tũ usq cõstituta uerbũ il¬
lud continuans. Tũrur
ne amplius loꝗ posset in
puteũ eã demersit tentãs
si ipsar mortis ꝑiculo a uer¬
boꝵ ꝑtinacia posset auer¬
tere. At illa loquẽdi fa¬
cultate adempta etiã dũ
suffocaretur: qđ loꝗ neꝗ¬
bat: digitis exprimebat᷑.
nã manibus supra caput
erectis atq ungulis utri¬
usq pollicis cõiunc̃tis: sal¬
tẽ qđ potuit gestu pedicu¬
los uiro obiiciebat ungui¬
buis eñ eoꝵ digitoꝵ pedicu¬
li a foeminis eccidi cõsue¬
uerunt.
ꝑierat querẽs aduersus a¬
quã ꝓficiscebatur. Tũ ꝗdã
admiratus cũ deorsũ secũ¬
dũ aquae cursũ illã queri
admoneret: nequaꝗͣ hoc
mõdo repiretut inꝗt. ita
ei dũ iuxit difficilis ac mo¬

Expanded text:
sus, ut uxoris pertinaciam susus, ut uxoris pertinaciam superaret per funem in aquae puteum demisit, suffocaturum se dicens, nisi verbis eiusmodi abstineret. Instantius perseverabat, etiatn in aqua mentum usque constituta, verbum illud continuans. Tum vir, ne amplius loqui posset, in puteum demersit, tentans si eam mortis periculo a verborum pertinacia posset avertere. At illa, loquendi facultate adempta, etiam dum suffocaretur quod loqui nequibat digitis exprimebat: nam manibus super caput erectis, atque ungulis utriusque pollicis coniunctis, saltem quod potuit gestu viro pediculos obiiciebat. Unguibus enim eorum digitorum pediculi a feminis occidi consueverunt”. perierat quaerens, adversus aquam profiscebatur. Tum quidam admiratus cum deorsum secundum aquae cursum illam quaeri admoneret, “Ne quaquam hoc modo reperietur” inquit. “Ita enim, dum vixit, difficilis ac mo
Abbreviated transcription (Latin):
dine qui sibi sunt similes
delectantur
iuniorẽq Canes prandẽti¬
cũ ministri utriusq dedita
oꝑa ante pedes dantis ad eũ
lacessendũ ossa occulte subie¬
cissent: remota mẽsa uer¬
si omnes in solũ Dantẽ mi¬
rabantur cur ante ipsum
solũmõ ossa cõspicerẽtur.
Tum ille ut erat ad respon¬
dẽdũ promptus minime
inquit miꝵi si canes ossa sua
comederunt: ego autẽ nõ
sum canis.g9¬
Olloquebantur aliꝗ de ꝑtina¬
cia mulieꝵ quae ita qũq ꝑ
stant aio indurato: ut seꝰ mo¬
rimalint. ꝗͣ decedere ex snĩa.
Tum unus mulier quaedã
e nostris inꝗt admodũ ui¬
ro cõtraria semꝑ uerbis ob¬
iurgando refragabatur : ꝑ¬
stans in eo qđ ceꝑat: ita ut
suꝑior esse uellet. habitase¬
mel cũ uiro graui alterca¬
tione maritũ pediculosũ¬
uerbũ iad retractaret uxor
uerberibus cõtẽdebat pu¬
gnis cadis et calcibus quo
magis caedebatur: eo plus
illa pediculosũ apgellabat.
Uir tandẽ uerberando las¬

Expanded text:
dine qui sibi sunt similes dine qui sibi sunt similes delectantur.iunioremque Canes prandenticum ministri utriusque, dedita opera, ante pedes Dantis ad eum lacessendum ossa occulte subiecissent, remota mensa, versi omnes in solum Dantem, mirabantur cur ante ipsum solummodo ossa conspicerentur. Tum ille, ut erat ad respondendum promptus, “Minime” inquit “mirum, si Canes ossa sua comederunt: ego autem non sum canisolloquebantur aliquando de pertinacia mulierum, quae ita quandoque perstant animo indurato, ut se mori malint quam cedere ex sententia. Tum unus: “Mulier quaedam e nostris” inquit “admodum viro contraria, semper verbis eius obiurgando refragabatur perstans in eo quod coeperat, ita ut superior esse vellet. Habita semel cum viro gravi altercatione, maritum pediculosverbum id retractaret, uxorem verberibus contendebat, pugnis caedens ac calcibus. Quo magis caedebatur, eo plus illa pediculosum appellabat. Vir tandem verberando las
Abbreviated transcription (Latin):
grauatus sub pondere defi¬
ceret: seusit tandẽ pierus
asellũ ire nõ possẽ. Lũ descẽ¬
dens atq aratrũ supra hume¬
rũ suũ ponens rursus asel¬
lũ ascẽdit inquiens nune
recte ambulare potes: nõ
enĩ tu: sed ego aratrũ fero.
ster florẽtinus aliquãdiu
sustẽtatus est ueronae opibꝰ
Canis ueteris principis de
la scala ad modũ liberalis.
Erat autẽ et alter penes ca¬
nẽ florẽtinus ignobilis in¬
doctus imprudens: nulli
rei preterꝗͣ ad iocũ risumq
aptus. cuius ineptiae ne
dicã facetia Canẽ ꝑpule¬
rant ad se ditandũ. Cũ il¬
destusut aequũ erat. con¬
tẽneret. ꝗd est in ꝗt ille ꝙ
cũ tu habearis sapiens ac t¬
doctissimus: tamẽ pauper
es et egenus : ego autẽ stul¬
tus et ĩgnarus diuitiis prae¬
sto. Tum Dantes qñ ego re¬
milẽ et meis moribus cõ¬
formẽ.: sicuti tu tuis: et
ipse similiter me ditabit.
grauis sapiensq responsio.
semꝑ ei ani eoꝵ cõsuetu¬

Expanded text:
gravatus sub pondere defigravatus sub pondere deficeret, sentit tandem Pierus asellum ire non posse. Tum descendens atque aratrum super humerum ponens, rursus asellum ascendit, inquiens: “Nunc recte ambulare potes, non enim tu, sed ego aratrum fero”.ster Florentinus, aliquamdiu sustentatus est Veronae opibus Canis veteris Principis de la Scala, admodum liberalis. Erat autem et alter penes Canem Florentinus, ignobilis, indoctus, imprudens, nulli rei praeterquam ad iocum risumque aptus, cuius ineptiae, ne dicam facetiae, Canem perpulerant ad se ditandum. Cum ildestus, ut aequum erat, contemneret: “Quid est” inquit ille “quod tu, cum habearis sapiens ac doctissimus, tamen pauper es et egenus, ego autem stultus et ignarus divitiis praesto?”. Tum Dantes: “Quando ego remilem et meis moribus conformem, sicuti tu tuis, et ipse similiter me ditabit”. Gravis sapiensque responsio! Semper enim domini eorum consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
ginũ castrũ asellis uehẽdo
excebatur: quos ille cõplu¬
ris ad uecturã sumebat.
Cũ semel a mercato rediẽs
fessus e uia ascẽdisset asinũ
quẽdã praestãtiorẽ: cõprita¬
tis in uia asinis qui prreibat:
domũ appropĩquans: eo quo
uehebatur minime adnu¬
merato: uisũ ei est unũ de¬
esse. Turbatus igitur ac re¬
liquis asinis uxori quos re¬
stituerat cõmẽdatis: con¬
festim eodẽ quo ferebatur¬
asino ad mercatũ septẽ mi¬
libus passuũ retrocedit.
queresq a singulis obuiis
an asinũ quẽpiã amissum
reꝑissent: Cũ omnes nega
turã asini rediit. Tandem
etiã ab uxore ad monitus
cũ descẽdisset: illũ quẽ tã¬
to studio ac dolore asinũ
quesierat: esse cognouit.
incultus cũ usq ad meridi¬
en arasset: fessis bobus et
ipse labore fatigatus redi¬
turus in opidũ: aratrũ su¬
per asellũ alligat. deinde
asellũ premissis bobis ascẽ¬
dit. qui cũ nimio onere

Expanded text:
gignum Castrum asellis vehendo gignum Castrum asellis vehendo exercebatur, quos ille compluries ad vecturam sumebat. Cum ille semel a mercato rediens fessus e via ascendisset asinum quemdam praestantiorem, computatis in via asinis qui praeibant domo appropinquans, eoque quo vehebatur minime annumerato, visum est ei unum deesse. Turbatus igitur ac reliquis asinis uxori quos restitueret commendatis, confestim eodem asino quo ferebatur ad mercatum septem milibus passuum retrocedit quaerensque a singulis obviis an asinum quempiam amissum reperissent, cum omnes negarturam asini rediit. Tandem etiam ab uxore admonitus cum descendisset, illum, quem tanto studio et dolore asinum quaesierat, esse cognovit. incultus, cum usque ad meridiem arasset, fessis bobus et ipse labore fatigatus, rediturus in oppidum, aratrum super asellum alligat, deinde asellum, praemissis bobus, ascendit. Qui cum nimio onere
Abbreviated transcription (Latin):
igne accẽso erat autẽ mẽ¬
sis augusti sese pelliceis ue¬
stibus cooꝑiri in lectulo ⁊¬
iussit. uocatis deinde ora¬
toribis querẽtibusq quonã
morbo laboraret⁊ frigore
respondit qđtam diu in
eoꝵ muris etiã noctu acd
aerẽ discooꝑtus cõtraxissẽt
hoc dicto illoꝵ lusit pictu¬
ram. quae postea ex pacto
deleta est
tra urbẽ excitii causa sagit¬
tando tẽpus terehant. cũ
ꝗspiã sagittã incautius orni¬
sisset adstantẽ ꝓcul Rodul¬
fũ leuiter uulnerauit. cap¬
to illo cũi uariae de poena
inferẽda sentẽtiae diceren¬
tur. et quisq acerrime sẽ¬
tiret. ita se maxime prin¬
cipi gratificatuꝵ putaret.
Unus cẽsuit manũ illi esse
amputãdũ. ne amplius
arcu uteretur. Rodulfus
libeꝵ hominẽ dimitti ius¬
sit: dicens illã futurã fuis¬
se utilẽ snĩa. si id ante ac¬
ceptũ uulnus cõsiliũ dedis¬
set plena prudẽtiae et hu
Inus meus frumẽto ad fi¬

Expanded text:
igne accenso erat autem menigne accenso erat autem mensis Augusti, sese pelliceis vestibus cooperiri in lecto iussit. Vocatis deinde oratoribus, quaerentibus quonam morbo laboraret, frigore, respondit, quod tamdiu in eorum muris etiam nocte ad aerem discoopertus stetisset. Hoc dicto illorum lusit picturam, quae postea ex pacto deleta est.tra urbem exercitii causa sagittando tempus terebant. Cum quispiam sagittam incautius emisisset, astantem procul Redolphum leviter vulneravit. Capto illo, cum variae de poena inferenda sententiae dicerentur et, ut quisque acerrime sentiret, ita se maxime Principi gratificaturum putaret, unus censuit manum illi esse amputandam, ne amplius arcu uteretur. Redolphus liberum hominem dimitti iussit, dicens illam futuram fuisse utilem sententiam, si id ante acceptum vulnus consilium dedisset. Plena prudentiae et humnus meus, frumento ad Fi
Abbreviated transcription (Latin):
ductus est. Interrogauit
ille inter caetera: cur non
egrederetur ad bellũ Ro¬
dolfus eques cũ unã aut
alterã causa attulisset: tã¬
dẽ demissus rediit in ciui¬
tatẽ Iũ Rodulfus scisci¬
tatus ꝗd in castris hostiu
ageretur: et quae uerha
Bernabouis ad eũ fuissent:
cũ intelloxisset respõsionẽ
eꝗtis egressu suũ uarie ex¬
cusantẽ: nõ bene inquit
neq prudẽter respondisti
uade redi dic Bernaboui Ro¬
dulfus ait se ideo urbẽ nõ
egredi: ne tu ĩgredi queas.
Gregorio decimo põtifice
gesserunt: diuersas ꝑtes se¬
cutus nuc uni nuc alteri
haerebat. Interrogatus a quo¬
dã cur adeo nutans ita scepe
se cõmutaret :.qm̃ inquit
in eodẽ latere diutius iacerẽ.
Sonis habitus reus: prblicis
in locis urbis ꝓ proditore de¬
pictus fuit. Cũ uero haud
multo post sentiret mitti
ad se oratores florẽtinos de
pace actures: qua die adse
uẽturi erant. thalamu
ingressus clausis fenestris

Expanded text:
ductus est. Interrogabat ductus est. Interrogabat ille inter caetera cur non egrederetur ad bellum Redolphus. Eques, cum unam ac alteram causam attulisset, tandem dimissus rediit in civitatem. Tum Redolphus sciscitans quid in, castris hostium ageretur et quae verba Bernabovis ad eum fuissent, cum intellexisset responsionem equitis, egressum suum varie excusantem, “Non bene” inquit “neque prudenter respondisti. Vade, redi, dic Bernabovi: “Redolphus ait se ideo urbem non egredi, ne tu ingredi queas”“Gregorio decimo Pontifice gesserunt, diversas partes secutus, nunc uni, nunc alteri haerebat. Interrogatus a quodam cur adeo nutans ita saepe se commutaret, “Quoniam” inquit “in eodem latere diutius iacere noonis habitus reus, publicis in locis urbis, ut proditor, depictus fuit. Cum vero haud multo post sentiret mitti oratores ad se Florentinos de pace acturos, qua die ad se venturi erant, thalamum ingressus, clausis fenestris,
Abbreviated transcription (Latin):
pectũ turris uolatũ homi¬
nis expectãtes. Cũ interu
ille in turris cacumine se¬
ostẽderet. alasq quateret
uolaturo similis: seq deor¬
sũ piectuꝵ fingeret. erat
magna ad haec signa accla¬
matio ppłi patulo ore tur¬
rim respiciẽtes. Tu iustri¬
o post solis tandã accasum
ne rũhil actũ iuderetur
uersis ad eos renibus : culũ
populo ostẽtauit. Ita elusi
omnes media et tedio cõ¬
fecti in urbẽ noctu redie¬
runt. Eodẽ modo noster
inquit post tot ostẽtatio¬
nes tandẽ nobis posterio¬
ra ostẽdẽdo satisfecit.¬
Odulfi camarinẽsis dictũ
prudẽs refertur. obside¬
batur ciuitas bononiensis
a barnaboue ex familia
uicecomitũ dño Mlediola¬
ni. Erat autẽ ad custodiã
ciuitatis dux positus a pon¬
tifice Rodulfus uir bello
et pace egregius: qui se in¬
sui moenia cõtinebat ob ci¬
uitatis tutelã. Leui semel
ꝑ excursores cõmisso proelio
a quo Rodolfus aberat: cap¬
tus eques ad Bernabouem

Expanded text:
pectum turris, volatum homipectum turris, volatum hominis exspectantes. Cum ille interim in turris cacumine ostenderetur alasque quateret volaturo similis seque deorsum proiecturum fingeret, erat magna ad haec signa populi acclamatio, patulo ore turrim aspicientes. Tum histrio, post solis tandem occasum, ne nihil actum videretur, versis ad eos renibus, culum populo ostentavit. Ita illusi omnes, inedia et taedio confecti, in urbem noctu redierunt. Eodem modo Noster” inquit “qui post tot ostentationes tandem nobis posteriore ostendendo satisfecitolphi Camerinensis dictum prudens refertur. Obsidebatur civitas Bononiensis a Bernabove, ex familia Vicecomitum domini Mediolani. Erat autem ad custodiam civitatis dux positus a Pontifice Redolphus, vir bello et pace egregius, qui se intra moenia continebat ob civitatis tutelam. Levi semel per excursores commisso praelio a quo Redolphus aberat, captus eques ad Bernabovem
Abbreviated transcription (Latin):
plurima se factuꝵ pollici¬
tus est: proscismate quod
tunc in eccĩa uigebat tol¬
lẽdo. atq adeo aliꝗbus die¬
biis in eo qđ ꝓmiserat: per¬
mãsit: ut etiã põtificatui
se cessuꝵ si opus esset spõde¬
ret. postmodũ dulcedine
ductus dignitatis iuramẽ¬
ta et ꝓmissiones omnes ir¬
ritasꝰ fecit: nihil seruans
eoꝵ quae antea pollicebatur.
Hloc aegre ferens Cardinalis
burdegalẽsis uir grauis et cõ¬
silii singularis: mecũ de his¬
ce rebus aliqñ loquẽs hic
inꝗt nobis effecit: qđ hystrio
ꝗda bononiensis se asserens
uolatuꝵ. Cũ reserari mihi
fabula rogarẽ. Hystrio fuit
nuꝑ bononiae ait: qui ꝓpo¬
sito palã edicto se uolaturũ
ex turri quada quȩ est uersꝰ
põtẽ sancti rafaelis milia¬
rii extra urhẽ praedixit. Cõ¬
gregato ad diẽ cõstitutũ om¬
ni ferme bononiensi popu¬
lo sole et fame usq ad oe¬
casũ solis homines ludẽ¬
do macerauit sendebat
omnes animi suspẽsi ad as¬

Expanded text:
plurima se facturum polliciplurima se facturum pollicitus est pro schismate, quod tunc in Ecclesia vigebat, atque adeo aliquibus diebus in eo quod promiserat permansit, ut etiam pontificatui se cessurum, si opus esset, sponderet. Postmodum vero dulcedine ductus dignitatis, iuramenta et promissiones omnes irritas fecit, nihil servans eorum quae antea pollicebatur. Hoc aegre ferens cardinalis Burdegalensis, vir gravis et consilii singularis, mecum de hisce rebus aliquando loquens, “Hic” inquit “nobis effecit, quod histrio quidam Bononiensibus se asserens volaturum”. Cum reserari mihi fabulam rogarem, “Histrio fuit nuper Bononiae” ait “qui proposito palam edicto se volaturum ex turri quadam, quae est versus pontem S. Raphaelis miliaamplius extra urbem, praedixit. Congregato ad diem constitutum omni ferme Bononiensi populo, sole et fame, usque ad occasum solis, homines ludendo maceravit. Pendebant omnes animi suspensi ad as
Abbreviated transcription (Latin):
minasti. an nescis capitale
esse si ꝗs de pace loquatur:
abeo inꝗt ne ꝗs me culpie
affinẽ putet. hoc dicto re¬
cedens a nebulonis illius
molestia se exemit.
poena esset statuẽda in ux¬
ores ĩpudicas. Bonifacius
us minatus: se uxorẽ su¬
am affectuꝵ existimabat.
Sciscitãtibus nobis poenam:
magno existimãdus habet
uxorẽ satis liberalẽ: et mi¬
hi qũq obsequẽtẽ. Cũ acces¬
sissemi domũ aliqũ noctu
foris stans audiui eos acri¬
ter collitigantes. Increpa¬
bat enĩ uir uxorẽ accusãs
ĩpudicitiã eius. Illa ut
moris est taliũ negando
se tuebatur. Tu iir ĩter
clamãdũ soanna soanna ait
ego te neq uerberabo neq
ꝑcutiã: sed in tantũ te fũ¬
tuam. quoad plenã domũ
filiis reddã: atq ita solã te
cũ natis relĩquã postmodũ:
et abibo. Risimus omnes ge¬
nus supplicii adeo exꝗsitu:
quo stultus ille ultuꝵ se ux¬
oris flagitia putauit.
conclaui et postea quoq

Expanded text:
minasti? An nescis capitale minasti? An nescis capitale esse, si quis de pace loquatur? Abeo” inquit “ne quis me culpae affinem putet”. Hoc dicto recedens, a nebulonis illius molestia se exemit. poena esset statuenda in uxores impudicas. Bonifacius us minatus est se uxorem suam affecturum, existimabat. Sciscitantibus nobis poenam, magno existimandus habuit uxorem satis liberalem, et mihi quandoque obsequentem. Cum accessissem domum aliquando noctu, foris stans, audivi eos acriter collitigantes: increpabat enim vir uxorem, accusans impudicitiam eius. Illa, ut moris est talium, negando se tuebatur. Tum vir inter clamandum, “Ioanna, Ioanna”, ait “ego te neque verberabo, neque percutiam, sed in tantum refutuam, quoad plenam domum filiis reddam, atque ita solam te cum natis relinquam postmodum, et abibo”“. Risimus omnes genus supplicii adeo exquisitum, quo stultus ille ulturum se uxoris flagitia putavit. Conclavi, et postea quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
rauit cõfessoris suasionẽ.
mulier quaenã causa essẽt.
cur cũ in coitu uoluptatis
ita ꝑticeps esset foemina: si¬
cut et uir: tamẽ hoĩes ci¬
tius appeterent sequeren¬
turq mulieres: ꝗͣ illae iuiros.
Tu illa sũma cũ ratione
hoc institutũ est inꝗt: ut
potius nos reꝗramur a ui¬
ris cõstat enĩ paratas ac
promptas nos ad cõcubitũ
stra igitur uiri peterẽtur
a nobis: cũ essent ĩꝑati. sci¬
ta facetaq respõsio.
Ello qđ primũ florẽtini
cũ diice Me diolani poste¬
riore huerint: lege san¬
ctitũ est capitale ẽsse: siꝗs
de agenda pace uerba fe¬
cisset. Bernardus manetti¬
ciuis facetissimus erat ĩ foro
ueteri nescio ꝗd ep̃turus:
accessit ad eũ frater ꝗd am
ex his mẽdicis circũ forane¬
is qui in triuiis astãtes ali¬
quid sibi a trãseũtibis dari
in necessarios usus petũt. ac
quippiã petiturus primis
uerbis pax tibi inꝗt. Tum
Bernardus ꝗd tu pacẽ no¬

Expanded text:
ravit confessoris suasionem. ravit confessoris suasionem. mulier quaenam causa esset, cur, cum in coitu voluptatis ita particeps esset femina sicut vir, tamen homines citius appeterent sequerenturque mulieres quam illae viros, tum illa: “Summa cum ratione hoc institutum est” inquit “ut potius nos requiramur a viris. Constat enim paratas ac promptas nos ad concubitum stra igitur viri peterentur a nobis, cum essent imparati”. Scita facetaque responsio.ello, quod primum Florentini cum duce Mediolani posteriore habuerunt, sancitum est capitale esse si quis de agenda pace verba fecisset. Bernardus Manecticivis facetissimus, erat in foro veteri, nescio quid empturus. Accessit ad eum Frater quidam ex his mendicis circumforaneis, qui in triviis astantes aliquid sibi a transeuntibus dari in necessarios usus petunt, ac quippiam petiturus primis verbis, “Pax tibi” inquit. Tum Bernardus: “Quid tu pacem no
Abbreviated transcription (Latin):
Redicabat libure frater pa¬
rũ cõsideratus ad populum
aggrauans multis uerbis
ac de testans adulteriũ: dix¬
itq inter caetera adeo esse gra¬
ue peccatũ ut mallet decẽ
uirgines cognoscere qͣ uni¬
cam mulierẽ nuptã. hoc
et multi qui aderant ele¬
gissent.
noui cũ Setiae urbe Cam¬
paniae in quadã contione
luxuriã detestaretur: nõ¬
nullos ad eo lasciuos atq ĩ¬
tẽꝑatos dicebat: ut ad ꝰ eli¬
ciendã maiorẽ ex coicu uo¬
luptatẽ: natibus uxoris
puluinũ subiicerent. hoc
adeo nonullos ꝗid ignora¬
bant: cõmouit: ut paulo
hi post modũ retulit. ꝓfe¬
cta est aliqũ ad cõfitẽdum
peccata sua: pro ut fit tem¬
pore quadragesimae. Cu
inter loquẽdũ se uiro nõ
fessor qui frater erat libidi¬
ne incẽsus protẽto pallio ⁊
priapũ erectũ in manu ad¬
olescẽtulae posuit: suadẽs
ut sui miseretur. Illa rubo¬
re ꝑfusa abiens matri quae
haud ꝓcul erat rogãti ꝗd nã
tantus rubor sibi uellet: nar¬

Expanded text:
edicabat Tibure Frater parum consideratus ad populum, aggravans multis verbis ac detestans adulterium, dixitque inter caetera adeo esse grave peccatum, ut mallet decem irgines cognoscere quam unicam mulierem nuptam. Hoc et multi, qui aderant, elegissent. novi, cum Seciae urbe Campaniae in quadam concione luxuriam detestaretur, nonnullos adeo lascivos atque intemperatos dicebat, ut ad eliciendam maiorem ex coitu voluptatem, natibus uxoris pulvinum subiicerent. Hoc dicto adeo nonnullos qui id ignorabant commovit, ut paulo hi postmodum retulit, profecta est aliquando ad confitendum peccata sua, prout fit tempore quadragesimae. Cum inter loquendum se viro non fessor, qui Frater erat, libidine incensus, protento pallio, priapum erectum in manu adolescentulae posuit, suadens ut sui misereretur. Illa rubore perfusa abiens, matri, quae haud procul erat, roganti quidnam sibi tantus rubor sibi vellet, nar
Abbreviated transcription (Latin):
Ascinus canis dux armoꝵ
oꝑa gibellinae factionis li¬
cinũ ingressus ex cõposi¬
to guelfoꝵ tantũ bona di¬
ripuit. His cõsup̃tis cepit
et gibellinoꝵ domus exua¬
nire tanꝗͣ guelfoꝵ bonis
refertas. Cũ illi apud du¬
cem quererẽtur: se cũ gi¬
belini essent indigne spo¬
liari. Tum fascinuis ueri
dicitis filii mei. gibelini
estis omnes: sed bona sut
guelfa. hoc pacto nullor
factionis discrimine bo¬
na oĩu direpta sunt.

Expanded text:
acinus Canis, dux armorum, opera Ghibellinae factionis, Ticinum ingressus, ex composito Guelforum tantum bona diripuit. His consumptis, coepit et Ghibellinorum domus exinanire, tanquam Guelforum bonis refertas. Dum illi apud ducem quererentur se, cum Ghibellini essent, indigne spoliari, tum Facinus: “Verum dicitis, filii mei, Ghibellini estis omnes, sed bona sunt Guelfa”. Hoc pacto, nullo factionis discrimine, bona omnium direpta sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Os erat in oppido quoda
piceni: ut qui hieme por¬
cũ occidisset: uicinia ad
coena inuitaret. Quida
quo pacto eam impẽsam
nihil tale alio uerẽte claz
nocte porcũ subripuit.
Mlane cõspiciens porcu¬
sibi ablatũ est ad cõpatre
ꝓfectus: et alta uoce que¬
rebatur porcũ sibi furto
subreptũ. Tum alter re
Cũ ille saepius et ꝑ deos om¬
nes uuraret id ueꝵ esse
bene agis respõdebat et se¬
cũdũ cõsiliũ meũ. Cum
ille iuramẽto ite raret
hoc modo te loqui debere
antea monui. respõdebat
et sanũ cõsiliũ dedi tibi.¬
tandẽ elusus abiit.

Expanded text:
os erat in oppido quodam Piceni ut qui hieme porcum occidisset viciniam ad coenam invitaret. Quidam quo pacto eam impensam nihil tale illo verente, clam porcum nocte subripuit. Mane conspiciens sibi porcum ablatum, ad compatrem profectus, alta voce querebatur porcum sibi furto subreptum. Tum alter: “RCum ille saepius et per deos omnes iuraret id verum esse, “Bene agis” respondebat, “et secundum consilium meum”. Cum ille iuramento iteraret, “Hoc modo te loqui debere antea monui” respondebat, “et sanum consilium dedi tibiTandem elusus abiit.
Abbreviated transcription (Latin):
fuit enĩ rapax et uiolẽ¬
tus: ut cui nulla esset
cõsciẽtia. Lum ex astan¬
tibus unus opinor inꝗt
diabolũ iam uorasse et
cacasse eũ saepius obsce¬
lera sua. Alter uir face¬
tissimus adeo mala caro
eius fuit inquit: ut nul¬
lis da mon quãtũuis bo¬
no stomacho illã prae nau¬
sea cõmedere auderet.

Expanded text:
Fuit enim rapax et violenFuit enim rapax et violentus, ut cui nulla esset conscientia. Tum ex astantibus unus: “Opinor” inquit “diabolum iam vorasse et cacasse eum saepius ob scelera sua”. Alter, vir facetissimus: “Adeo mala caro eius fuit” inquit “ut nullus daemon, quantumvis bono stomacho, illam prae nausea comedere auderet
Abbreviated transcription (Latin):
fatuuis qui in inferiori ꝑte
iacebat: plures solito esse in
lecto pedes. tacto uno pede
quesiuit cuiusnã is pes es¬
set suũ esse respondit ar¬
chiepus. eũ alceri deinde
tertiũ ac quartũ tetigisset:
omnes archiepũs respondit
suos esse. Tũ ille surgens
ad fenestrã festinus ꝓdiit ma¬
gna uoce exclamãs. Accur¬
rite omnes ad uidẽdũ no¬
uũ et insuetũ mõstrũ: no¬
ster eĩ archiepũs quadru¬
pes factus est. ita patronit
turpitudinẽ decexit. Insa¬
nior est certe fatuo: qui fa
quĩto orator ducis Mlediola¬
ni nescio ꝗd̾ instãtius: qđ
ille concedere nolebat. Cũ
orator importunius insta¬
ret. sequebatur petẽdo pon¬
tificẽ usq ad cubili fores. Tũ
ille ut scꝰ ab illa molestia ex¬
imeret posita ad genas ⁊¬
manu oh dentes sũme
doleo inquit. relictoq ora¬
tore cubiculũ ingressus est.
Anmabat ꝗdã multis uer¬
bis uitam et mores ange¬
lotti cardinalis defuncti.

Expanded text:
fatuus, qui in inferiori parte fatuus, qui in inferiori parte iacebat, plures solito esse in lecto pedes. Tacto uno pede, quaesivit cuiusnam is pes esset. Suum esse respondit archiepiscopus. Cum alterum, deinde tertium, quartumque tetigisset, omnes archiepiscopus respondit suos esse. Tum ille festinus surgens ad fenestram prodiit, magna voce exclamans: “Accurrite omnes ad videndum novum et insuetum monstrum. Noster enim archiepiscopus quadrupes factus est!”. Ita patroni turpitudinem detexit. Insanior est certe fatuo, qui fatv orator ducis Mediolani nescio quid instantius, quod ille concedere nolebat. Cum orator importunius instaret, sequebatur petendo Pontificem usque ad cubiculi fores. Tum ille ut se ea molestia eximeret, posita ad genas manu: “Ho! dentes summe doleo” inquit, relictoque oratore cubiculum ingressus est.nabat quidam multis verbis vitam et mores Angelotti cardinalis defuncti.
Abbreviated transcription (Latin):
ex ordine preterunũ si¬
biuideri facta. nullã eĩ
caritatẽ in ea missa esse
seruatã: cũ unus solus re¬
liꝗs esuriẽtibus cõmedis¬
set ac bibisset: nulla por¬
tione cibi ac potus reliꝗs
ens die ueneris ad hospi¬
tiũ diuertit. missoq ser¬
uo ꝗ pisces emeret: non
reꝑiri eos uenales sed du¬
as ꝑdices patrono retulit .
Ille eas enii et simul coqui
ac in mẽsam deferri ius¬
sit. Adiniratus seruusꝗ
cas emptas prodie dnĩco
crederet: quesiuit ab epo
nũ eas osset esurus : cu
tali die carnes essent ꝓhi
inquit utar multo id
magis ad miratiti respõ¬
sum. an nescis ait me sa¬
cerdotẽ esse : ꝗd est ma¬
iiis inquit ex pane corpus
christi facere. an ex ꝑdicibꝰ
pisces: factoq crucis signo
cũ eas in pisces uerti ĩperas¬
set: pro piscibuis usus est.
Rchiepiis coloniensis defũ¬
ctus habebat ĩ delitiis fatu¬
um qui secũ in lecto cuba¬
bat. Cũ aliqñ monialis eo¬
dẽ in lecto iaceret: sensit

Expanded text:
ex ordine praeter unum siex ordine praeter unum sibi videri facta: nullam enim caritatem in ea Missa esse servatam, cum unus solus, reliquis esurientibus, comedisset ac bibisset, nulla portione cibi ac potus reliquiens die Veneris ad hospitium divertit, missoque servo qui pisces emeret, non reperiri eos venales, sed duas perdices patrono retulit. Ille eas emi et simul coqui ac in mensam ferri iussit. Admiratus servus, qui eas emptas pro die Dominico crederet, quaesivit ab episcopo num eas esset esurus, cum tali die carnee essent prohibinquit “utar”. Multo id magis admiranti responsum: “An nescis” ait “me sacerdotem esse? Quid est maius” inquit “ex pane corpus Christi facere, an ex perdicibus pisces?”. Factoque crucis signo, cum eas in pisces verti imperasset, pro piscibus usus est.rchiepiscopus Coloniensis defunctus habebat in deliciis fatuum, qui secum in lecto cubabat. Cum aliquando monialis eodem in lecto iaceret, sensit
Abbreviated transcription (Latin):
tes subigebant: quesiuit
curpotius cũ illis ꝗͣ cũ ali¬
is coirent : uiriocando
cũ petũ facit ouis: inquit:
stati cõprimitur ab ariete.
petiit illa nũod et uiris
id moris esset: cũ uir an¬
nuiss̃et. illa stati petum
dichit uir ioco suo depre¬
hãsus iorẽ cognouit. Cũ
deinde paulit niae ꝓcesis¬
senit itoꝵ mulier pediit:
uir denuo matrimonio
usus es. Cũ iam ad finẽ
nemoris ꝑuanissent. foe¬
mrinaaliludo gaudens
teptio petũ emisit. Iuru
lando fessus nõ si cor ca¬
caresait. te aritlius sub
esset deo arcẽtnius dicere
aut facere : Ille facere cũ
Ualter qui facit patr no¬
quẽda infidelẽ ag ptiũ
quocũ sibi diutinã utta¬
cõsuetudo fuerat: cũ is in
It aliã uenisset: ut semel
interesset in ecclesia: dũ
missa solenis celebratur.
assetitur ille: et missae
interfuit cũ christianis.
Rogatus deinde in cetu
ꝗd sibi de cerimoniis et so¬
lẽnitate offic ii uideretur ⁊
respõdit ominia recte et

Expanded text:
tes subigebant quaesivit tes subigebant quaesivit cur potius cum illis quam cum allis coirent. Vir, iocando: “Quae petum facit ovis” inquit “statim comprimitur ab ariete”. Petiit illa numquid et viris id moris esset. Cum vir annuisset, illa statim petum edidit: vir ioco suo deprehensus uxorem cognovit. Cum deinde paulum viae processissent, iterum mulier pepedit. Vir denuo matrimonio usus est. Cum iam ad finem nemoris pervenissent, femina, tali ludo gaudens, tertio petum emisit. Tunc lando fessus: “Non si cor cacares” ait “te amplius subaesset Deo acceptius, dicere aut facere. Ille “Facere” cum meretur qui facit Pater Noquemdam infidelem Aegyptium, quocum sibi diutina vitaconsuetudo fuerat, cum is in Italiam venisset, ut semel interesset in ecclesia, dum Missa solemnis celebraretur. Assentitur ille, et Missae interfuit cum Christianis. Rogatus deinde in coetu, quid sibi de caerimonis et solemnitate Officii videretur, respondit omnia recte et
Abbreviated transcription (Latin):
culẽta. Idmiratus ange¬
lottus pueri grauitatem
suauitatẽq dicẽdi: ac nõ¬
nulla ꝑconctatus: ad quae
puer scite respõdit. uer¬
sis ad astãtes simili inge¬
nio et ita docti a pueritia
inquit. crescẽtibus annis
decrescunt intellectu:
et stultiores ꝑuecta etate
euadunt. Tum puer ex¬
tẽplo dectissimus eigo
ꝓfecto sapiẽtissimusq pne
caeteris uos in teneris
annis esse debuistis. Ob¬
scupuit subito facetoq re¬
spõso Cardinalis stultit̾iae
ab illo reprehẽsiis: quem
ferme infantẽ uidebat.
scepius domũ redibat simu¬
lans se ibi cõmodius calce¬
ossuere. Orta ex friquẽ¬
ti recessu suspitione i cer¬
do domũ cũ insperatore¬
disset: discipulũ subagł¬
tantẽ uxorẽ decrriꝯẽdit.
in quẽ cõuersus cerdo pro
istiusmodi sutura inꝗuit
nedũ pecunias dem tibi¬
sed habeo gratias malas.
tes ꝓficiscens cũ ꝑ siluã iter
cũ iuiro faceret. cõspectis
nõ nullis ouibus quas arie¬

Expanded text:
culenta. Admiratus Angeculenta. Admiratus Angelottus pueri gravitatem suavitatemque dicendi, ac nonnulla percunctatus ad quae puer scite respondit, versus ad astantes: “Simili ingenio et ita docti a pueritia” inquit “crescentibus annis decrescunt intellectu, et stultiores provecta aetate evadunt”. Tum puer extemplo: “Doctissimus ergo profecto sapientissimusque prae caeteris vos in teneris annis esse debuistis”. Obstupuit subito faceteque responso cardinalis, stultitiae ab illo reprehensus, quem ferme infantem videbat. saepius domum redibat, simulans se ibi commodius calceos suere. Orta ex frequenti recessu suspicione, cerdo domum cum insperato redisset discipulum subagitantem uxorem deprehendit, in quem conversus cerdo: “Pro istiusmodi sutura” inquit “nedum pecunias dem tibised habeto gratias malas”.tes proficiscens, cum per sylvam iter cum viro faceret, conspectis nonnullis ovibus quas arie
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ: petiit sapius cõcubi¬
tũ euis. Ia deneganti mu¬
lieri. eo ꝙ uereretur ne
cõciperet et deinde poe¬
nã metuẽti pollicitus est
frater se quodda breue
ut appellant illi datuꝵ
qđsi od collũ filo srriceo
suspitu ferret ꝓhiberet
plẽ et eo modo securam
corre cũ quocũq uellet pos¬
se. Credidit uia qđ opta¬
bat. frater mulierẽ sae¬
pius cõpressit. post tres
cõꝑta est. Ia resciscens
frater aufugit. Abbatis¬
sa se delusam cõspiciensbre¬
ue illuid dissoluit aꝑuitq
ut uileret ꝗd intus esset
scriptũ. uerba haet erant
uulgaria A sca inbrasca
nõ facias te supponi et
nõ implebis taschã. opti¬
ma ad ꝓhibẽdã fecudita¬
tẽ incantatio.
Nge lotto Cardinali roma¬
no honiini mordaci et
ad iuigandũ prompto
uerboꝵ satis prudẽtiae
paꝵ inerat. Ad eũ.cum
põtifex Eugenius esset
florr̃tiae accessit uisitan¬
di gratia puer decẽnis ad¬
modũ sc̃itus usus paucis
uerbis oratione satis lu¬

Expanded text:
norum, petiit saepius concubinorum, petiit saepius concubitum eius. Id deneganti mulieri, eo quod vereretur ne conciperet, et exinde poenam metuenti, pollicitus est Frater quoddam “breve”, ut appellant, se illi daturum, quod si ad collum filo sericeo suspensum ferret, prohiberet prolem, et eo modo secura coire cum quocumque vellet posset. Credidit illa quod optabat: Frater mulierem saepius compressit. Post tres comperta est: id resciscens Frater aufugit. Abbatissa se delusam conspiciens, “breve” illud dissolvit aperuitque, ut videret quid intus esset scriptum. Verba haec erant vulgaria: “Asca imbarasca, non facias te supponi, et non implebis tascam”. Optima ad prohibendam fecunditatem incantatio. ngelotto cardinali Romano homini mordaci et ad iurgandum prompto, verborum satis, prudentiae parum erat. Ad eum, cum Pontifex Eugenius esset Florentiae, accessit visitandi gratia puer decennis admodum scitus usus paucis verbis, oratione satis lu
Abbreviated transcription (Latin):
lati admoretir: seu mo¬
lestia sacerdotis tã frequẽ¬
ter monẽtis: seu ĩpietate
motus semel interpellatꝰ
ohe ne me amplius hac
de re obtũdas ait. nã ma¬
iorẽ ꝗ̃ Ciriacis est iã bar
huius seculi nõ curaret.
cupere tamẽ uiꝵ quietũ
puecta aetate. sotieta tispo¬
tius et coĩs uite subsidiiꝗͣ
alterius rei causa: cũ potius
de salute aĩe ꝗͣ corporis las¬
ciuia esset cogitandũ. Illa
inuẽturã se eiusmodi ui¬
rũ pollicita. postridie ad
uiduã redit: et se cõꝑisse ⁊¬
uiꝵ testatur: in quo om¬
nes quas cuꝑet uirtutes in¬
essent. et illud in primis
qđ i psa ootare ideretur:
mancũ iurilibuis esser:
lũ uidua istune inquit
ego uiꝵi nullo pacto uolo.
nũ appellauit gemnitore
desit ꝗs mediator erit¬
pacifice enĩ cũ uiro uiuẽ¬
dũ est. nãsi qnͣ iut fita
tercatio grauior et discor¬
dia inuicẽ oriretur: cõsti¬
tueret inter nes pacem.
ini de urbe quã noui: cũ
amaret frater ordinis mi¬

Expanded text:
lati admoneretur, seu molati admoneretur, seu molestia sacerdotis tam frequenter monentis, seu impietate motus, semel interpellatus: “Ohe! ne me amplius hac de re obtundas” ait “nam maiorem, quam qua Cyriacus est, iam barbhuius saeculi non curaret, cupere tamen virum quietum provecta aetate, societatis potius et communis vitae subsidii, quam alterius rei causa, cum potius de salute animae quam corporis lascivia esset cogitandum: illa inventuram se eiusmodi virum pollicita, postridie ad viduam redit et se comperisse virum testatur, in quo omnes quas cuperet virtutes inessent, et illum imprimis, quod ipsa optare videretur, mancum virilibus esse. Tum vidua: “Istum” inquit “ego virum nullo pacto volo. num appellavit genitorem “desit, quis mediator pacifice enim cum viro vivendum est, si quando, ut fit, altercatio gravior aut discordia invicem oriretur, constitueret inter nos pacem?”rii de Urbe, quam novi, cum amaret Frater ordinis Mi
Abbreviated transcription (Latin):
genitricis uirginis mariae
qua ante obsimilia mua¬
cula insignis erat: uouit
candelã cereã instar mali¬
nauis. Tu sotius cũ uotũ
calparet ut difficillimu
factu: cũ in tota Anglia
tasitũ. certe nõ esse affir¬
imaret: ut talis cãdela pos¬
sae cõfici. oh tace inquit
migister. et quãtũ licet
matri dei pollicear dum¬
modo ꝑicuilũ eiiadamus
sine. nã si saluabimur:
candela parui nũmuli cõ¬
tẽta erit
N eandẽ snĩa anchonita¬
nus ꝗdã mercator in san¬
ctũ Ciriacũ quẽ ciuitas
barba ꝓmissã depictũ pa¬
tronũ colit. iocaniis est.
Iactata magnis aligñ flu¬
ctibus naui mortẽ ueritꝰ
donũ Ciriaco infra certũ
tẽpus sedatuꝵ uouit. eo
lapso id antistiti ecc̃iae per
cõfessionẽ fassus est. Sacer¬
dos Cutile eãz ia sibi fuitiui
erat. ad exoluẽdũ uotu¬
hortatur. Ille se tanto one¬
re exutuꝵ pollicitus cũ sae¬
pius ost: et nõ absq repre¬
hẽsione ꝓmissinimiũ di¬

Expanded text:
Genitricis Virginis Mariae, Genitricis Virginis Mariae, quae ante ob similia miracula insignis erat, vovit candelam ceream instar navis. Tum socius cum votum culparet ut difficillimum factu, cum in tota Anglia tantum cerae non esse affirmaret ut talis candela possit confici: “Oho! tace” inquit magister, “et quantumlibet Matri Dei pollicear, dummodo periculum evadamus, sine. Nam si salvabimur, candela parvi nummuli contenta eritn eamdem sententiam Anconitanus quidam mercator in Sanctum Cyriacum quem civitas barba promissa depictum patronum colit iocatus est. Iactata magnis aliquando fluctibus navi, mortem veritus domum Cyriaco infra certum tempus se daturum vovit. Eo elapso, id Antistiti ecclesiae per confessionem fassus est. Sacerdos utile enim id sibi futurum erat ad exsolvendum votuhortatur. Ille se tanto onere exsoluturum pollicitus, cum saepius et non absque reprehensione promissi nimium di
Abbreviated transcription (Latin):
cũ graeci ꝑmulti tũ popu¬
lus uniuersus fere expe¬
ctãtes poenã. sacerdotes t¬
quoq aderant parati cu
crucibus ueluti eis datũ¬
iri cadauera mortuoꝵ. Iũ
praetor silẽtio per prietonẽ
facto oĩbus maleficiĩ reis
culũ radi fecit. asserẽs ge¬
nuẽses barbã nõ infacie
sed circa nates ferre. Ita ra¬
sura et faciei et culi aequa¬
ta maleficii poena fuit.
leguminũ genera quae uir¬
tutes appellant: simul coqũt.
mane eduntq. franciscus
lauegius mediolanẽsisꝑ
iocũ cũ is mos recitaretur
inter sotios nequaq̃ miri
est inquit romanos a su-¬
ꝑioribus degenerasse : cũ
singulis annis eoꝵ uirtu¬
tes edẽdo absuimũt
Um essem in anglio audi¬
ui facetũ dictũ ciuuisda
magr̃i onerarianaris ꝗ¬
erat hibernicus. Iactaba¬
tur magnis in mari fluc¬
tibus nauis: et tẽpestate
quassabãtur adeo ut salutẽ
omnes desꝑarent. Magis¬
ter si salua nauis euacleret
tẽpestatẽ. cuidã eccĩe dei

Expanded text:
tum Graeci permulti, tum poputum Graeci permulti, tum populus universus Perae exspectantes poenam, sacerdotesque aderant parati cum crucibus, veluti elaturi cadavere mortuorum. Tum praetor, silentio per praeconem facto, omnibus maleficii reis culum radi fecit, asserens Ianuenses barbam non in facie, sed circa nates ferre. Ita rasura et faciei et culi aequata maleficii poena est. 2leguminum genera, quae “virtutes” appellant, simul coquunt mane eduntque. Franciscus Lavegnis Mediolanensis, per iocum, cum is mos recitaretur inter socios: “Nequaquam mirum est” inquit “Romanos a superioribus degenerasse, cum singulis annis eorum “virtutes” edendo absumantum essem in Anglia audivi facetum dictum cuiusdam magistri onerariae navis, qerat Hibernicus. Iactabatur magnis in mari fluctibus navis et tempestate quassabatur, adeo ut salutem omnes desperarent. Magister, si salva navis evaderet tempestatem, cuidam ecclesiae Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ea est genuẽsiũ ci¬
uĩtas ꝓpe Cõstãtinopolã.
cũ negociandi causa Con¬
stãtinopolĩ cdiuercissint :
orta inter eos ac graecos
discordia ꝑtĩ ex eis inter¬
fecti ꝑtĩ uulnerati sunt.
Cũ peteretur ab ĩꝑatore iu¬
scitiã de homicidis fieri :
ille ꝓmpte id se facturũ
pollicitus: barbã graecis
in poenã sceleris radi ius¬
sit: quae multũ apud eos
ignominiosa habetur. fre¬
tor genuẽsiũ qui erat se¬
ne se delusu putãs: cõsan¬
gumeis genuẽsiũ ꝑmisit.
ut ipsimet suas iniurias
ulciscerẽtur. Sũp̃to itaq
tẽpore Cõstãtinopolĩ ingres¬
si nõ nullos graecos occiđe¬
rũt ac uulnerauerũt. In¬
gens querela statĩ ad praeto¬
rẽ serae ab imꝑatore defer¬
tur poenã maleficii postu¬
lante. Ille se punituꝵ ma¬
leficos libere asserẽs. die
ad poenã prestituta: captos
homicidas reliquosq int
publicũ ꝓduci iussit᷑ tãꝗͣ
illos capite multaturus.
Cõuenerant ad famã rei

Expanded text:
ea est Ianuensium civitas prope Constantinopolim cum, negotiandi causa, Constantinopolim divertissent, orta inter eos ac Graecos discordia, partim ex eis interfecti, partim vulnerati sunt. Cum peteretur ab Imperatore iustitiam de homicidis fieri, ille prompte se id facturum pollicitus, barbam Graecis in poenam sceleris radi iussit, quae mulcta apud eos ignominiosa habetur. Praetor Ianuensium, qui erat Perae, se delusum putans, consanguineis Ianuensium promisit ut ipsemet suas iniurias ulcisceretur. Sumpto itaque tempore, Constantinopolim ingressi nonnullos Graecos occiderunt ac vulneraverunt. Ingens querela statim ad praetorem Perae ab Imperatore defertur, poenam maleficii postulante. Ille se puniturum maleficos libere asserens, die ad poenam praestituta, captos homicidas reliquosque in publicum produci iussit, tanquam illos capite mulctaturus. Convenerant ad famam rei
Abbreviated transcription (Latin):
tulatus est apud priores
obrestitutã eis. florẽtino¬
rũ ope libertatẽ: multisq
uerbis in põtificẽ suosq
ministros pracipue con¬
tra dnõs omnes et tiran¬
nos inuectus est malu
cor regimẽ ꝯtsacinora
detestãtus nulloq habi¬
to respectu rodolsi dnĩ
camarini. qui tũ duyflo¬
rẽtinoꝵ aderat: cũ euis¬
modi legati audirẽtur.
diutiusq uarsatus ust in
eoꝵ detractione. Tũro¬
dulfus petens ab oratore
illo cuiris facultatis aut
artis esset. Cũ ille docto¬
rẽ iuris ciuilis se diceret:
quesiuit quãtũ tẽporis
legibus oꝑa dedisset. cũ
ille amplius decẽnio re¬
spõdisset: qͣuellẽ in quit
ut saltẽ ãnũ diseretioĩs
studio uacasses. stuleã i¬
lũ iudicans qui tã multa
se praesente contra domi¬
nos effudisset.

Expanded text:
tulatus est apud Priores tulatus est apud Priores ob restitutam eis Florentinorum ope libertatem, multisque verbis in Pontificem suosque ministros et praecipue contra dominos omnes et tyrannos invectus est, malum eorum regimen et facinora detestatus, nulloque adhibito respectu Redolphi domini Camerini, qui tum dux Florentinorum aderat cum eiusmodi legati audirentur, diutius versatus est in eorum detractione. Tum Redolphus petens ab oratore illo cuius facultatis aut artis esset, cum ille doctorem iuris civilis se diceret, quaesivit quantum tempus legibus operam dedisset. Cum ille amplius decennio respondisset: “Quam vellem” inquit “ut saltem annum discretionis studio vacasses!”. Stultum illum iudicans qui tam multa, se praesente, contra dominos effudisset.
Abbreviated transcription (Latin):
esse diceret : caput bouis
ait. Hic genuẽsis nõ est
opris certamine aliquo in¬
quit. nã hoc qđ porto nõ
bouis sed uaccae est caput.
faceto dicto inanis gallici
iactãtia est elusq.
infirmi urina mittatur
ad medicũ cũ uno aut du¬
obiis argẽteis nũmis ut
cõsulat sanitati. Quidã
medicus quẽ ipse noui :
uaria nocte remedia mor¬
bis scribebat in cadulis quas
receptas uocant. eas omnes¬
in sacculũ gonebat. ma¬
ne cũ urina ad eũ defer¬
rerc̃tu postulato remedio
ille manĩ ponebat a sac¬
culũ casu quat in manus
moiderat supturus dicẽs
intercapiõ lũ petẽti uuł¬
garibus uerbis priegha
idio che te lamandibuo¬
na. hoc est roga deũ ut sor¬
tiaris bonã misera ecrũ
condicio. ꝗbis nõ ratio sed
fortuna opitulabatur.
Ello qđ inter põtificẽ Gre¬
tinos est gestũ ficenũ et
õnes ferme eccĩe romanae
ꝓuĩciae a pontifice desciue¬
runt. orator rachagna¬
tẽsiu florẽtiã missũs gra¬

Expanded text:
esse diceret: “Caput bovis” esse diceret: “Caput bovis” ait. Hic Ianuensis: “Non est opus certamine aliquo” inquit “nam hoc, quod porto, non bovis sed vaccae est caput”. Faceto dicto inanis Gallici iactantia est elusa. infirmi urina mittatur ad medicum, cum uno aut duobus argenteis nummis, ut consulat sanitati. Quidam medicus, quem ipse novi, varia nocte remedia morbis scribebat in scedulis quas “receptas” vocant. Eas omnesin sacculum ponebat. Mane, cum urinae ad eum referrentur. postulato remedio, ille manum ponebat ad sacculum, casu quae in manus incideret sumpturus, dicens inter capiendum petenti vulgaribus verbis: “Prega Dio te la mandi buona” id est: “Roga Deum ut sortiaris bonam”. Misera eorum conditio, quibus non ratio sed fortuna opitulabatur.ello quod inter Pontificem Gretinos est gestum, Piceni, et omnes ferme Ecclesiae Romanae provinciae a Pontifice desciverunt. Orator Racanatensium, Florentiam missus, gra
Abbreviated transcription (Latin):
Dolescens ꝗdã ueronẽsis
praestanti forma adolescẽ¬
tulã uxorẽ duxit. Iscu
plus ae quo indulgeret ma¬
trimonio. pallorẽ iilt
maties et debilitas corpo¬
ris secuta est. Mater fi¬
lio sollicita ac deteriorẽ
morbũ uerita filiũ rus
longe ab uxore ablegat.
Illa c̃uri moerens desiderio
coeuntis passeres cõspicata
abite inꝗt: ne si uos socrus
cõspiciat᷑: et uos alioin+
uersa distrahat loca.
trorius qui in Gallia con¬
ductus a rege aduersus
quo bouis caput depictũ
erat. Cõspicatus hũc gal¬
licus nobilis et illud armo¬
rũ insigne sibi uẽdicaret.
orta altercatione gallicus
genuẽsem ad certamen
ꝓuocauit. Genuẽsis accep¬
ta ꝓuocatione in cãpũ ad
certamẽ nullo apparatu
descẽdit. Alter multis ĩ¬
pẽsis ornatissimus in cam¬
pũ cõstitutũ ueĩt.Ium
genuẽsis qd est inꝗt ꝓpter
quod certaturi ꝯodue i¬
uicẽ sumus: Ille assero in¬
ꝗe tua insignia mea meo¬
rũq prius ꝗͣ tuoꝵ fuisse.
cũ genuẽsis quiena sua

Expanded text:
dolescens quidam Veronensis praestanti forma adolescentulam uxorem duxit. Is cum plus aequo indulgeret matrimonio, pallorem vultus macies ac debilitas corporis secuta est. Mater filio sollicita ac deteriorem morbum verita, filium rus longe ab uxore ablegabat. Illa, viri maerens desiderio, coeuntes passeres conspicata: “Abite” inquit “ne si vos socrus conspiciat, et vos alio in diversa distrahat loca”.tronus, qui in Gallia conductus a rege adversus quo bovis caput depictum erat. Conspicatus hunc Gallicus nobilis, cum illud armorum insigne sibi vindicaret, orta altercatione, Gallicus Ianuensem ad certamen provocavit. Ianuensis, accepta provocatione, in campum ad certamen nullo apparatu descendit: alter multis impensis ornatissimis in campum constitutum venit. Tum Ianuensis: “Quid est” inquit “propter quod certaturi hodie invicem sumus?”. Ille: “Assero” inquit “tua insignia mea meorumque prius quam tuorum fuisse”. Cum Ianuensis quaenam sua
Abbreviated transcription (Latin):
lũ ꝓpinquũ. ubi cũ cõstitis¬
set quesitis post egestionẽ
ad tergẽdã anũ herbis in¬
uenit inuolucrũ lineum
refertũ lapidibus pretiosis.
quare ditior factus adhibi¬
tis medicis cõualuit: atq
domo empta et possessi oĩbꝰ
uixit post modũ in sũma
reꝵ opulẽtia. Cũ ergo dice¬
retur ab oĩbus: ecce nõne
uoꝵ praediximus tibi deũ
cẽtuplũ reddituꝵ: reddi¬
dit inquit ille: sed tamẽ
prius ut usq ad interitu
cacarẽ sanglimẽ: ꝑmisit.
dictũ contra eos qui tardi
in beneficio dando aut red¬
dẽdo existunt.

Expanded text:
lum propinquum: ubi cum constitislum propinquum: ubi cum constitisset, quaesitis post egestionem ad tergendum anum herbis, invenit involutum linteum refertum lapidibus pretiosis. Quare ditior factus, adhibitis medicis convaluit, atque domo empta et possessionibus vixit postmodum in summa rerum opulentia. Cum ergo diceretur ab omnibus: “Ecce, nonne verum praediximus tibi Deum centuplum redditurum?”, “Reddidit” inquit ille “sed tamen prius ut usque ad interitum cacarem sanguinem permisit”. Dictum contra eos qui tardi in beneficio dando et reddendo existunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Udeũ cũ multi hortarẽt᷑
ad christifidẽ. aegre ille bo¬
na sua dimittebat: suade¬
bant cõplures ut ea laret
pauꝑibiis: quoniã secũdũ
euãgelicã srũa quae esset
uerissima: cent. plũ esset
recepturus ꝑsuasus tãdẽ
ad fidẽ cõuersus est: distri¬
butis inter pauperes ege¬
nos et mẽdicos beniis. In¬
de ꝑ mẽsem fere hospitioi
exceptus est honorifice a
diuersis christianis.
ei omries blandirẽtur et
laudaront factũ: ille ta¬
mẽ qui precario iuueret.
expectabat in diẽ cẽtupli
ꝓmissionẽ. Et cũ multos
satietas cibãdi hoĩs cepisset:
iãq rarus inuitator reꝑire¬
tur: cepit homo ad modu
egere: ita ut ei necesse esset
diuertere ad hospitale quod¬
dam. in quo morbo correp¬
tus ad extremũ uitae deue¬
nit. Cũ sanguis ꝑ posterio¬
ra efflueret: desperans ita¬
q salutẽ et simul diffisus¬
pollicitationis cẽtupli: ex
anxietate quaclã aerẽ que¬
rens: egressus est lectulum
ad secessũ uẽtris in pratu¬

Expanded text:
udaeum cum multi hortarentur ad Christi fidem, aegre ille bona sua dimittebat. Suadebant complures ut ea daret pauperibus, quoniam, secundum Evangelicam sententiam, quae esset verissima, centuplum esset accepturus. Persuasus tandem ad fidem conversus est, distributis inter pauperes, egenos et mendicos bonis. Inde per mensem fere hospitio exceptus est honorifice a diversis Christianis, cum ei omnes blandirentur et laudarent factum. Ille tamen, qui precario viveret, exspectabat in dies centupli promissionem; et cum multos satietas cibandi hominis cepisset, iamque rarus invitator reperiretur, coepit homo admodum egere, ita ut ei necesse esset divertere ad hospitale quoddam, in quo morbo correptus ad extremum vitae devenit, cum sanguis per posteriora efflueret. Desperans itaque salutem, et simul pollicitationis diffisus centupli, ex anxietate quadam aerem quaerens, egressus est lectulum ad secessum ventris inpratu