comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obliuiscuntur. Huius tutele & diligentie equalis estillis apernitioso fuga. Pre¬
terea non fiunt timidiora uiuendo.Ex quo quidem apparet non usu illa ad hoc
peruenire sed naturali amore salutis sue. Et tardum est & uarium quod usus
ocet. Quicquid natura tradit & equale est omnibus & statim.Si tamen exxi¬
gis dicam quomodo omne animal pernitiosa intelligere conatur.Sentit se car¬
ne constare. Itaq sentit quid sit quo secari caro quo uti quo obteri possit.Que
sunt animalia armata ad nocendum: horum speciem trahit inimicam & hosti¬
lem. inter se ista cõuincta sunt Simulenim conciliatur saluti sue quicq & que
uuant illa petit. lesura formidat. Naturales a contrariis aspernationes sunt sine
ulla cogitatione quae hoc dicit.Sine consilio fit quicquid natura praecepit.Non

Expanded text:
obliviscuntur huius tutelae et diligentiae; aequalis est illis a pernicioso fuga. Praeobliviscuntur huius tutelae et diligentiae; aequalis est illis a pernicioso fuga. Praeterea non fiunt timidiora vivendo. Ex quo quidem apparet non usu illa in hoc pervenire, sed naturali amore salutis suae. Et tardum est et varium, quod usus docet; quicquid natura tradit, et aequale omnibus est et statim. Si tamen exigis, dicam quomodo omne animal perniciosa intellegere conatur ? Sentit se carne constare; itaque sentit, quid sit, quo secari caro, quo uri, quo opteri possit, quae sint animalia armata ad nocendum; horum speciem trahit inimicam et hostilem. Inter se ista coniuncta sunt; simul enim conciliatur saluti suae quidque et iuvantia petit, laesura formidat. Naturales ad utilia impetus, naturales a contrariis aspernationes sunt; sine ulla cogitatione, quae hoc dictet, sine consilio fit, quidquid natura praecepit. Non
Abbreviated transcription (Latin):
inprioribus epistolis dixi. Tenera quoq animalia & materno utero uel quo¬
quo modo effusa: quid sit infestum ipsis protinus norunt: & mortifera deuitant
umbram quoq transuolentium reformidant obnoxia auibus rapto uiuentib
Nullum animal aduitam prodit sine metu mortis. Quemadmodum inquit
editum aĩal intellectum habere: aut salutaris aut mortifere rei potest.Primus
queritur an intelligat non quemadmodum intelligat. Esse autem illis intelle¬
ctum ex eo apparet quod nihil amplius si intellexerint faciant. Quid ẽ quare
pauonem.: quare anserem gallina refugiat: An tanto minore & ne totũ sibi ꝗ
dem accipitrem. Quare pulli felem timeant: canem non timeant: apparet illis
inesse scientiam nocituri non experimento collectam. Nam anteꝗͣ possint experi¬
ricauent. Deinde ne hoc casu extimes fieri. nec metuunt alia ꝗͣ debent: nec unquã

Expanded text:
ut in prioribus epistulis dixi, tenera quoque animalia et materno utero vel out in prioribus epistulis dixi, tenera quoque animalia et materno utero vel ovo modo effusa, quid sit infestum, ipsa protinus norunt et mortifera devitant. Umbram quoque transvolantium reformidant obnoxia avibus rapto viventibus. Nullum animal ad vitam prodit sine metu mortis. " Quemadmodum," inquit," editum animal intellectum habere aut salutaris aut mortiferae rei potest ? " Primum quaeritur, an intellegat, non quemadmodum intellegat. Esse autem illis intellectum ex eo apparet, quod nihil amplius, si intellexerint, facient. Quid est, quare pavonem, quare anserem gallina non fugiat, at tanto minorem et ne notum quidem sibi accipitrem ? Quare pulli faelem timeant, canem non timeant ? Apparet illis inesse nocituri scientiam non experimento collectam; nam antequam possint experisci, cavent. Deinde ne hoc casu existimes fieri, nec metuunt alia quam debent nec umquam
Abbreviated transcription (Latin):
et insans fui & puer & adolescens.Sic ꝗͣuis alia atq alia cuiq constitutio sit: conci¬
tio constitutionis sue eadem est. Non enim puerum mihi aut iuuenem aut senẽ.
sed me natura commendat. Ergo infans ei constitutioni sue conciliatur quae tunc
infanti est: non que futura iuueni est.Neq enim si aliquid illi maius in quo trã¬
seat restat non hoc quoq in quo nascitur secundum naturam est. primum sibiip¬
sum conciliatur animal.debet enim aliquid esse ad quod alia referantur. Uolup¬
tatem peto: Cui:Nihi. Ergomei curam ago:dolorem refugio.Proquo: Pro me.
Ergo curam ago. Si omna propter curam mei facio: ante omnia est mei cura hec
animalibus inest cunctis: nec inseritur: nec innascitur. producit foctus suos. nõ
abiicit. Et quia tutella certissima ex proximo est sibi quisq commissus est. Itaq

Expanded text:
et infans fui et puer et adulescens. Sic, quamvis alia atque aha cuique constitutio sit, conciet infans fui et puer et adulescens. Sic, quamvis alia atque aha cuique constitutio sit, conciliatio constitutionis suae eadem est. Non enim puerum mihi aut iuvenem aut senem, sed me natura commendat. Ergo infans ei constitutam suae conciliatur, quae tunc infanti est, non quae futura iuveni est. Neque enim, si aliquid illi maius in quod transeat, restat, non hoc quoque in quo nascitur, secundum naturam est. Primum sibi ipsum conciliatur animal, debet enim aliquid esse, ad quod alia referantur, voluptatem peto, cui ? Mihi. Ergo mei curam ago. Dolorem refugio, pro quo ? Pro me. Ergo mei curam ago. Si omnia propter curam mei facio, ante omnia est mei cura. Haec animalibus inest cunctis nec inseritur, sed innascitur. Producit fetus suos natura, non abicit. Et quia tutela certissima ex proximo est, sibi quisque commissus est. Itaque,
Abbreviated transcription (Latin):
q principalis partis sue sensus est: non satis dilucidius non expressus.Dicitis
tanquam animali sed tanꝗͣ rationali. Ea enim parte sibi carus est homo.quia ho¬
mo est. Quomodo ergo infans conciliari animali rationali potest cum rationalis
nondum sit:Unicuiq etati sua constitutio est.Alia infanti alia puero alia seni
Ommnes enim constitutioni conciliantur inqua sunt. Infans sine dentibus est.
Huic constitutioni sue conciliatur.Renati sunt dentes:huic constitutioni con-¬
ciliatur. Nam & illa herba que in segetem frugemq uentura est: aliam constitu¬
tionem habet tenera & uix eminens sulco:aliam cum conualuit & molli quidem
culmo. sed quod ferat bonum suum constitii aliam cum flauescit: & ad arcam
spectat & spica eius induruit: in quam constitutionem cumq uenit eam tuetur in cam
componitur. Alia est etas infantis pueri adolescentis senis. Ego tamen idem sum ꝗ

Expanded text:
que principalis partis suae sensus est non satis dilucidus nec expressus. " Dicitis," que principalis partis suae sensus est non satis dilucidus nec expressus. " Dicitis," tamquam animali, sed tamquam rationali. Ea enim parte sibi carus est homo, qua homo est. Quomodo ergo infans conciliari constitutioni rationali potest, cum rationalis nondum sit ? " Unicuique aetati sua constitutio est, alia infanti, alia puero, alia seni; omnes ei constitutioni conciliantur in qua sunt. Infans sine dentibus est: huic constitutioni suae conciliatur. Enati sunt dentes; huic constitutioni conciliatur. Nam et illa herba, quae in segetem frugemque ventura est, aliam constitutionem habet tenera et vix eminens sulco, aliam, cum convaluit et molli quidem culmo, sed quo ferat onus suum, constitit, aliam cum flavescit et ad aream spectat et spica eius induruit; in quamcumque constitutionem venit, eam tuetur, in eam componitur. Alia est aetas infantis, pueri, adulescentis, senis; ego tamen idem sum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
quod opponis: si ego ab animalibus constitutionis finitionem intelligi dicerẽ.
Nam ipsam constitutionem facilius natura intelligitur ꝗͣ enarratur.Itaq in¬
fans ille quid sit constitutio non nouit. constutionem suam nouit: & quid sitan¬
mal nescit animal esse se sentit. Preterea ipsam constitutionem crasse intelligit:
& summatim: & obscure. Nos quoq animum habere nos scimus. Quid sitanimꝰ
ubi sit:qualis sit & unde: nescimus: qualis ad nos peruenerit animi nostri sensus
qͣuis naturam eius ignoremus:ac sedem talis ad omnia animalia constitutioniss
sue sensus est. Necesse est enim id sentiant per quod animalia quoq sentiunt. Ne¬
cesse est sensum eius habeant: cui parent a quo reguntur.Nemo non ex nobis in¬
telligitesse aliquid quod impetus suos moueat. quid sit illudignorat. Et quod¬
natum sibi esse scit: quid sit:aut unde sit: scit. Sic infantibus quoq animalibus¬

Expanded text:
quod opponis, si ego ab animalibus constitutionis finitionem intellegi dicerem, quod opponis, si ego ab animalibus constitutionis finitionem intellegi dicerem, non ipsam constitutionem. Facilius natura intellegitur quam enarratur; itaque infans ille quid sit constitutio non novit, constitutionem suam novit. Et quid sit animal, nescit, animal esse se sentit. Praeterea ipsam constitutionem suam crasse intellegit et summatim et obscure. Nos quoque animum habere nos scimus; quid sit animus, ubi sit, qualis sit aut unde, nescimus. Qualis ad nos animi nostri sensus, quamvis naturam eius ignoremus ac sedem, talis ad omnia animalia constitutionis suae sensus est. Necesse est enim id sentiant, per quod alia quoque sentiunt, necesse est eius sensum habeant, cui parent, a quo reguntur. Nemo non ex nobis intellegit esse aliquid, quod impetus suos moveat; quid sit illud ignorat. Et conatum sibi esse scit; quis sit aut unde sit, nescit. Sic infantibus quoque animalibus
Abbreviated transcription (Latin):
re meditatur: & ferre assuescit se simul tentare uires suas coepit cadit. & cũ
flectu totiens resurgit. donec se per dolorem ad idl quod natura posset excer¬
cuit. Animalia quedam tergi durioris in usu tandiu se torquent: ac pedes exerunt
et obliquant donec ad locum reponantur. Nullum tormentum sentit supina testu¬
o.Inquieta est tamen desiderio naturalis status:nec ante desinit niti quatere
ꝗͣ in pedes consistat. Ergo omnibus constitutionibus suis sensus est & inde mẽ¬
brorum tamen expedita tractatio: nec ullum maius iudicium habemus cum hac
illa ad uiuendum uenire notitia: ꝗͣ quod nullum animal ad usum sui rude est.
Constitutio est inquit ut uos dicitis principale animi quodãmodo se habens er¬
do infans intelligit. Omma animalia dialectica nasci oporteret:ut istam fini'¬
tionem magnae parti hominum togatorum obseuram intelligant. Uerum erat

Expanded text:
re meditatur et ferre se adsuescit, simul temptare vires suas coepit, cadit et cum re meditatur et ferre se adsuescit, simul temptare vires suas coepit, cadit et cum fletu totiens resurgit, donec se per dolorem ad id, quod natura poscit, exercuit. Animalia quaedam tergi durioris inversa tam diu se torquent ac pedes exerunt et obliquant, donec ad locum reponantur. Nullum tormentum sentit supina tcstudotestudo, inquieta est tamen desiderio naturalis status nec ante desinit quatere se, quam in pedes constitit. Ergo omnibus constitutionis suae sensus est et inde membrorum tam expedita tractatio, nec ullum maius indicium habemus cum hac illa ad vivendum venire notitia, quam quod nullum animal ad usum sui rude est. " Constitutio," inquit, " est, ut vos dicitis, principale animi quodam modo se habens ergdo infans intellegit ? Omnia animalia dialectica nasci oportet, ut istam finitionem magnae parti hominum togatorum obscuram intellegant." Verum erat
Abbreviated transcription (Latin):
tos uariosq ante se posuit celeberrime denotat: & inter caetera opus facile uultu
ac manu commeat. Sic animali nomen usum sui mobilem mirari solemus.Sa¬
tiant peritos quod in omnem significationem reum & affectuum parata il lor
st manus & uerborum uelocitatem gestus assequitur. Quod illis ars prest
his natura. Nemo aegre mollitur actus suos: Nemo in usu hesit. Ad hoc aedita
protinus faciunt. Cum hac scientia prodeunt:instituta nascuntur. Ideo inꝗt
partes suas animalia apte monebunt: quasi aliter mouerint:dolorem sensura
sunt. Ita ut uos dicitis coguntur. Moetusq illa in rectum non uoluntas mo'¬
aet: quod est falsum.Tarda enim sunt que necessitate impelluntur.Agili
spontaneus motus est. Adeo autem non adigitilla ad hoc doloris timor: ut
in naturalem motum etiam dolore prohibente nitantur. Sic infans quista¬

Expanded text:
ltos variosque ante se posuit, celerrime denotat et inter ceram opusque facili vultu ltos variosque ante se posuit, celerrime denotat et inter ceram opusque facili vultu ac manu commeat; sic animal in omnem usum sui mobilest. Mirari solemus saltandi peritos, quod in omnem significationem rerum et adfectuum parata illorum est manus, et verborum velocitatem gestus adsequitur. Quod illis ars praestat, his natura. Nemo aegre molitur artus suos, nemo in usu sui haesitat. Hoc edita protinus faciunt. Cum hac scientia prodeunt; instituta nascuntur. " Ideo," inquit, " partes suas animalia apte movent, quia si aliter moverint, dolorem sensura sunt. Ita, ut vos dicitis, coguntur, metusque illa in rectum, non voluntas movet." Quod est falsum. Tarda enim sunt, quae necessitate inpelluntur, agilitas sponte motis est. Adeo autem non adigit illa ad hoc doloris timor, ut in naturalem motum etiam dolore prohibente nitantur. Sic infans, qui sta
Abbreviated transcription (Latin):
nus timeam. Superstitionem mihi excute.doce leue esse uanumq:: hoc quod fe'¬
icitas dicitur. Unam illis syllabam facillime accedere.Desiderio tuo satisfo¬
am: & uirtutes exhortabor:& uitia conuerberabo:licet aliquis nimium ĩmo¬
deratumq in hac parte me iudicet: non desistam persequi nequitiam & affe'¬
ctus efferatissimos inhibere: & uoluptates ituras in dolorem compescere:&
otis obstrepere.Quid ni: Cum maxima malorum optauerimus:& ex gri¬
latione natum sit quicquid alloquimur. Interim promitte mihi ea que paulo
remotioria uidentur excutere.Queramus an esset omnibus animalibus con¬
stitutionis sue tempus. Sensus autem esse ex eo maxime apparet quod mebra
apte. & expedire mouent:non aliter ꝗͣ in hoc erudita.Nulli non partium sua¬
cum agilitas est. Artifex instrumenta sua tractat ex facili. Rector nauis so
gubernaculum flecti. Pictor colores quos ad reddendam similitudinem mł¬

Expanded text:
nus timeam. Superstitionem mihi excute. Doce leve esse vanumque hoc, quod felnus timeam. Superstitionem mihi excute. Doce leve esse vanumque hoc, quod felicitas dicitur, unam illi syllabam facillime accedere." Desiderio tuo satis faciam, et virtutes exhortabor et vitia converberabo. Licet aliquis nimium inmoderatumque in hac parte me iudicet, non desistam persequi nequitiam et adfectus efferatissimos inhibere et voluptates ituras in dolorem compescere et votis opstrepere. Quidni ? Cum maxima malorum optaverimus, et ex gratulatione natum sit quidquid adloquimur. Interim permitte mihi ea, quae paulo remotiora videntur, excutere. Quaerebamus, an esset omnibus animalibus constitutionis suae sensus ? Esse autem ex eo maxime apparet, quod membra apte et expedite movent non aliter quam in hoc erudita. Nulli non partium suarum agilitas est. Artifex instrumenta sua tractat ex facili, rector navis scite gubernaculum flectit, pictor colores, quos ad reddendam similitudinem mu
Abbreviated transcription (Latin):
Ingabis ego uideo:cum tibi hodiernam questiuculam in qua
satis diu haesimus: exposuero. Interim enim clamabis hoc quod
alios opponam: cum quibus litiges Possidomum & Archidemũ
hi iudicium accipient: deinde dicam. Non quicquid mortale est bonos mores
facit. Aliud ad hominem alendum pertinet:aliud ad exercendum: aliud ad ue¬
stiendum: aliud ad docendum:aliud ad delectandum. Omnia tamen ad hoĩem
pertinent etiam si non omma meliorem eum mores faciunt. Ali aliteraiingut.
Quedam illos corrigunt & ordinant. Quedam naturam eorum & originem scrutã¬
tur cum qua re hominem natura produxerit.Quare praetulerit animalibus caeteris.
onge meiudicas mores reliquisse falsum est.Quomodo enimscies qui haben
sint: nisi quid homini sit optimum inueneris:Nisi naturam eius inspexeris:
Tunc demum intelliges quid faciendum tibi.quid faciendum sit:cum didiceris
quid nature tuae debeas. Ego inquis uolo discere quomodo minus cupiam: mi¬

Expanded text:
igabis, ego video, cum tibi hodiernam quaestiunculam, in qua satis diu haesimus, exposuero. Iterum enim exclamabis: " hoc quid alios opponam, cum quibus litiges, Posidonium et Archidemum; hi iudicium accipient. Deinde dicam: non quicquid morale est, mores bonos facit. Aliud ad hominem alendum pertinet, aliud ad exercendum, aliud ad vestiendum, aliud ad docendum, aliud ad delectandum. Omnia tamen ad hominem pertinent, etiam si non omnia meliorem eum faciunt. Mores aha aliter attingunt: quaedam illos corrigunt et ordinant, quaedam naturam eorum et originem scrutantur. Cum quaero, quare hominem natura produxerit, quare praetulerit animalibus ceteris, longe me iudicas mores reliquisse ? Falsum est. Quomodo enim scies, qui habendi sint, nisi quid homini sit optimum, inveneris, nisi naturam eius inspexeris ? Tunc demum intelleges, quid faciendum tibi, quid vitandum sit, cum didiceris, quid naturae tuae debeas. "Ego," inquis, "volo discere, quomodo minus cupiam, mi
Abbreviated transcription (Latin):
adiectio & nouam illis aliamq:ꝗͣ in qua fuerunt conditionem imprimit. Unꝰ
lapis facit fornicem. Ille qui latera inclinata cornauit. & interuentu suo iun¬
xii summa adiectio: quare plurimum facit: uel exigua: quia non auget: sed
implet. Quaedam processu priorem exuunt formam & in nouam transeunt. u¬
bianimus aliquid diu protulit: & in magnitudinem eius sequendo lassatus ẽ
infinitum coepit uocari quod longe aliud factum est ꝗͣ fuit: cum magnumØ
uideretur. Sed finitum eodemmodo aliquid difficulter secari cogitauimus
nouissime crescente ad difsicultatem in secabile inuentum est. Sic ab eodẽq¬
uix & egre mouebatur: processimus ad immobile. Eadem ratione aliquid secun¬
m naturam fuit:hoc in aliam proprietatem magnitudo sua transtulit.& b¬
num fecit. Uale

Expanded text:
adiectio et novam illis aliamque quam in qua fuerunt, condicionem inprimit. Unus adiectio et novam illis aliamque quam in qua fuerunt, condicionem inprimit. Unus lapis facit fornicem, ille, qui latera inclinata cuneavit et interventu suo vinxit. Summa adiectio quare plurimum facit vel exigua ? Quia non auget, sed implet. Quaedam processu priorem exuunt formam et in novam transeunt. Ubi aliquid animus diu protulit et magnitudinem eius sequendo lassatus est, infinitum coepit vocari. Quod longe aliud factum est quam fuit, cum magnum videretur, sed finitum. Eodem modo aliquid difficulter secari cogitavimus; novissime crescente hac difficultate insecabile inventum est. Sic ab eo, qvix et aegre movebatur, processimus ad inmobile. Eadem ratione aliquid secundum naturam fuit; hoc in aliam proprietatem magnitudo sua transtulit et bonum fecit. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
naturam esse. Hec esteius proprietas. Fateris & alia secundum naturam qi
esse. sed hona non esse. Quomodo ergo illud bonum est:cum hec non sint: Quoᷤ
ad aliam proprietatem peruenit. cum utriq principuum illud sit secundum o¬
naturam esse: Ipsam .s. magnitudinem. Nec hoc nouum est quedam crescendo
mutari. Infans fuit: factus est pubes. alia eius proprietas sit. Illa irrationabilis
est hec rationabilis. Quedam incremento non tantum in maius exeunt: sed in
aliud. Nonfit inquit aliud quod maius fit. Uerum lagenam andolium imple¬
as uino nhil refert. in utroq proprietas uim est. Et exiguum mellis pondus
ex magno sapore non differt. Diuersa ponis exempla. In istis enim eadem qͣ¬
litas est. quis augeantur manent. Quedam amplificata in suo genere: in sua
proprietate perdurant. Quedam post multa incrementa ultima demũ uertit

Expanded text:
naturam esse; haec eius proprietas est. Fateris et alia secundum naturam quidem naturam esse; haec eius proprietas est. Fateris et alia secundum naturam quidem esse, sed bona non esse. Quomodo ergo illud bonum est, cum haec non sint ? Quomodo ad aliam proprietatem' pervenit, cum utrique praecipuum illud commune sit, secundum naturam esse?" Ipsa scilicet magnitudine. Nec' hoc novum est, quaedam crescendo mutari. Infans fuit; factus est pubes, alia eius proprietas fit. Ille enim inrationalis est, hic rationalis. Quaedam incremento non tantum in maius exeunt, sed in aliud. " Non fit," inquit, " aliud quod maius fit. Utrum lagonam an dolium impleas vino, nihil refert; in utroque proprietas vini est. Et exiguum mellis pondus et magnum sapore non differt." Diversa ponis exempla; in istis enim eadem qualitas est; quamvis augeantur, manet. Quaedam amplificata in suo genere et in sua proprietate perdurant. Quaedam post multa incrementa ultima demum vertit
Abbreviated transcription (Latin):
terest: Honestum est perfectum honum: quo beata uita completur cuius cõtactu
alia quoq bona fiunt. Quod dico tale est. Sunt quedam neq bona neq mala. tã¬
quam militia: legatio: iurisditio. Hec cum honeste ministrata sunt. bona ẽẽ in¬
cipiunt & ex dubio in honum transeunt. Bonum societate honesti fit honestũ
per se honum est.Bonum ex honesto fuit: honestum ex se est. Quod bonum
est malum esse potuit. Quod honestum est nisi bonum esse non potuit. Hãc
quidem sinitionem reddiderunt: Bonum est quod secundum naturam est: etiã
bonum est. Multa quidem nature consentiunt: sed tam pusilla sunt: ut non
conueniat illis boni nomen. Leuia enim sunt contẽnenda. Nullum est mi¬
nimum contẽnendum bonum.Nam quandiu exiguum est: bonum non est.
Cum bonum esse coepit non exiguum est. Unde id eognoscitur bonum si
perfecte secundum naturam est. Fateris inquis quod bonum est secundum

Expanded text:
terest ? Honestum est perfectum bonum, quo beata vita completur, cuius contactu terest ? Honestum est perfectum bonum, quo beata vita completur, cuius contactu alia quoque bona fiunt. Quod dico, talest: sunt quaedam neque bona neque mala, tamquam militia, legatio, iurisdictio. Haec cum honeste administrata sunt, bona esse incipiunt et ex dubio in bonum transeunt. Bonum societate honesti fit, honestum per se bonum est. Bonum ex honesto fluit, honestum ex se est. Quod bonum est, malum esse potuit; quod honestum est, nisi bonum esse non potuit. Hanc quidam finitionem reddiderunt: " bonum est, quod secundum natbonum est. Multa naturae quidem consentiunt, sed tam pusilla sunt, ut non conveniat illis boni nomen. Levia enim sunt, contemnenda. Nullum est minimum contemnendum bonum; nam quamdiu exiguum est, bonum non est; cum bonum esse coepit, non est exiguum. Unde adcognoscitur bonum ? Si perfecte secundum naturam est. " Fateris," inquis, " quod bonum est, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
dam ista finiunt: Bonum est quod inuitat animos: quod ad se uocat. Huic sta¬
tim opponitur.Quid si muitat quidem:sed in perniciem: Scis ꝗͣ multa mala
blanda sint: Uerum & uerisimile inter se differunt. Itaq quod bonum est ue
iungitur. non est enim bonum nisi uerum est.Ad qđ inuitat ad se & alli¬
re facit: uerisimile est:furripit:sollicitat:attrabit.Quidam itaq: finierunt.
Bonum est quod ad petitionem sui mouet: uel quod impetum animi tendentis
ad se mouet. Et huic idem opponitur. Multa enim impetum animi mouent
que petantur petentium malo. Melius estilli qui sic finierunt. Bonum ẽ quod
coepit esse expetendum. Iam & honestum est:hoc enim perfecte est petendum
Locus ipse me admonet:ut quid intersit inter bonum honestumq dicã. Ali¬
quid inter se habet mixtum & inseparabile: nec potest bonum esse nisi cuiØ
aliquid honesti mest. & honestum utiq bonum est Quid ergo inter duo in¬

Expanded text:
dam ita finiunt: " bonum est quod invitat animos, quod ad se vocat." Huic stadam ita finiunt: " bonum est quod invitat animos, quod ad se vocat." Huic statim opponitur: quid, si invitat quidem, sed in perniciem ? Scis, quam multa mala blanda sint. verum et veri simile inter se differunt; ita quod bonum est, vero iungitur; non est enim bonum nisi verum est. At quod invitat ad se et adlicefacit, veri simile est; subripit, sollicitat, adtrahit. Quidam ita finierunt: " bonum est, quod petitionem sui movet, vel quod impetum animi tendentis ad se movet." Et huic idem opponitur; multa enim impetum animi movent, quae petantur petentium malo. Melius illi, qui ita finierunt: " bonum est, quod coepit esse expetendum," Iam et honestum est; hoc enim est perfecte petendum. Locus ipse me admonet, ut quid intersit inter bonum honestumque dicam. Aliquid inter se mixtum habent et inseparabile: nec potest bonum esse, nisi cui aliquid honesti inest, et honestum utique bonum est. Quid ergo inter duo in
Abbreviated transcription (Latin):
egerere materiam.Circunspicientibus tot milia hominum inquieta.qui ut a¬
liquid pestiferi: consequatur: per mala nituntur in malum: petuntq mox fu¬
gienda. aut etiam fastidienda. Cui enim assecuto satis fuit:quod optandi nimi'¬
um uidebatur. Non estut estimant homines:auida foelicitas: sed pusilla. Ita
eminem sciat. Tũ ista eredis excelsa: quia longe ab illis iaces. Ei uero qui ad
illa peruenit: humilia sunt. Menor nisi adhuc quaerit ascendere.Istud quod tu
summum putas gradus est. Omnes autem male habet ignorantia ueri tanquã
ad bona feruntur decepti rumoribus.Deinde mala esse:aut inania: aut minora
ꝗͣ sperauerint adepti ac multa passi uident: maiorq pars miratur ex interuallo
llentia: & uulgo bona pro magnis sunt.Hoc ne nobis quoq: euenit.Queram
quid sit bonum. Uaria eius interpretatio fuit.Alius illud aliter expressit. Qui¬

Expanded text:
egerere materiam circumspicientibus tot milia hominum inquieta, qui ut aegerere materiam circumspicientibus tot milia hominum inquieta, qui ut aliquid pestiferi consequantur, per mala nituntur in malum petuntque mox fugienda aut etiam fastidienda. Cui enim adsccutoadsecuto satis fuit, quod optanti nimium videbatur ? Non est, ut existimant homines, avida felicitas, sed pusilla; itaque neminem satiat. Tu ista credis excelsa, quia longe ab illis iaces; ei vero, qui ad illa pervenit, humilia sunt. Mentior, nisi adhuc quaerit escendere; istud, quod tu summum putas, gradus est. Omnes autem male habet ignorantia veri; tamquam ad bona feruntur decepti rumoribus, deinde mala esse aut inania aut minora quam speraverint, adepti ac multa passi vident. Maiorque pars miratur ex intervallo fallentia, et vulgo bona pro magnis sunt. Hoc ne nobis quoque eveniat, quaeramus, quid sit bonum, varia eius interpretatio fuit, alius illud aliter expressit. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
plis suis pendeant: & alius nummos pronunciet: alius per sequestrem agat.
alius eorum manus osculis conterat. Quibus designatus contingendã ma¬
num negaturus est. Omnes. Attoniti uocem preconis expectant. Stare ocio¬
sum & spectare illas nundinas: nec ementem quicq: nec uendentem. Quãto
hic maiore gaudio fruitur: qui non pretoria aut consularia comitia securus intue¬
ir. Sed magna illa in quibus alii honores anniuersarios petunt:alii perpetua
potestates: alii bellorum euentus prosperos triumphosq:alii diuitias: alii matri'¬
monia ac liberos. alii salutem suam suorumq. Quanti animi res est:solum nhil
petere:nulli supplicare:& dicere nihil mihi tecum fortuna: non facio mei tibi
copiam. Scio apud te Catones repelli. Uatinios fieri.Nihil rogo:hoc est priua¬
tim facere fortunam. Licet ergo haec inuicem scribere. & hanc integram semꝑ¬

Expanded text:
plis suis pendeant et alius nummos pronuntiet, alius per sequestrem agat, plis suis pendeant et alius nummos pronuntiet, alius per sequestrem agat, alius eorum manus osculis conterat, quibus designatus contingendam manum negaturus est, omnes attoniti vocem praeconis exspectent, stare otiosum et spectare illas nundinas nec ementem quicquam nec vendentem ? Quanto hic maiore gaudio fruitur, qui non praetoria aut consularia comitia securus intuetur, sed magna illa, in quibus alii honores anniversarios petunt, alii perpetuas potestates, alii bellorum eventus prosperos triumphosque, alii divitias, alii matrimonia ac liberos, alii salutem suam suorumque ! Quanti animi res est solum nihil petere, nulli supplicare, et dicere: " Nihil mihi tecum, fortuna. Non facio mei tibi copiam. Scio apud te Catones repelli, Vatinios fieri. Nihil rogo." Hoc est privatam facere fortunam. Licet ergo haec in vicem scribere et hanc semper integram
Abbreviated transcription (Latin):
Eigis me srequentiores epistolas. Rationes conferamus: soluẽdo¬
bar non eris. Conuenerat quidem ut tua priora essent:ut scribe¬
res ego rescriberem. Sed non ero difficilis: bene credi tibi scio ita¬
q in antecessum dabo. Nec faciam quid Cicero uir disertissimus
facere Atticum iubet:ut etiam si rem nullam habebit: quod in buccam uenerit
scribat. Nunquam potest deesse quod seribam. Ut omnia illa que Giceromisim¬
plent epistolas transeam. Quis candidatus laboret: Quis alienis: quis suis ui¬
ribus pugnet: Quis consulet fiducia Cesaris: Quis Pompei: Quis apte peret
quem durus sit foenerator Cecilius:a quo minoris centesimis propinqui nũ¬
mum moueri non possunt: Sua satius est mala ꝗͣ aliena tractare. se excutere.
& uidere qui multarum rerum candidatus sit: & non suffragari. Hoc est mi Lu¬
illi egregium: hoc securum ac liberum: ihil petere: & tota fortune comitia
transire. Quam putas esse iucundum tribubus uocatis: cum candidati in tẽ¬

Expanded text:
igis a me frequentiores epistulas. Rationes conferamus; solvendo non eris. Convenerat quidem, ut tua priora essent, tu scriberes, ego rescriberem. Sed non ero difficilis; bene credi tibi scio. Itaque in anticessum dabo nec faciam, quod Cicero, vir disertissimus, facere Atticum iubet, ut etiam " si rem nullam habebit, quod in buccam venerit, scribat." Numquam potest deesse, quod scribam, ut omnia illa, quae Ciceronis implent epistulas, transeam: quis candidatus laboret; quis alienis, quis suis viribus pugnet; quis consulatum fiducia Caesaris, quis Pompei, quis arcae petat; quam durus sit faenerator Caecilius, a quo minoris centesimis propinqui nummum movere non possint. Sua satius est mala quam aliena tractare, se excutere et videre, quam multarum rerum candidatus sit, et non suffragari. Hoc est, mi Lucili, egregium, hoc securum ac liberum, nihil petere et tota fortunae comitia transire. Quam putas esse iucundum tribubus vocatis, eum candidati in tem
Abbreviated transcription (Latin):
nas timet:ullas ne timebit post mortem minas eorum quibus usq ad mor¬
tem timeri parum est.Non conteret inquit me: nec uncus: nec proiecti ad
contumeliam cadaueris: laceratio faeda uisurus. Neminem de supremo ofsi¬
cio rogo. Nulli reliquias meas commendo. Ne quis insepultus esser rerum na¬
tura prospicit. quem seuitia proiecerit: dies condet. Diserte Moccenasait. Nec
tumulum curo: sepelit natura relictos. Alte cinctum putes dixisse. Habuit enĩ
ingemum & grande. & uirile: nisi illud secundis cinxisser. Uale

Expanded text:
non timet ullas post mortem minas eorum, quibus usque ad mornon timet ullas post mortem minas eorum, quibus usque ad mortem timeri parum est. Non conferret, inquit, me nec uncus nec proiecti ai contumeliam cadaveris laceratio foeda visuris. Neminem de supremo officio rogo. nulli reliquias meas commendo. Ne quis insepultus esset, rerum natura prospexit. Quem saevitia proiecerit, die; condet. Diserte Maecenas ait: Nec tumulum curo. Sepelit natura relictos. Alte cinctum putes dixisse. Habuit enim ingenium et grande et virile, ruri illud secundis discinxisset. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
nium rerum licet.Hunc in possessionem rerum naturae inducere:ut suarum
possessionum orientis occidentisq terminus fiat.Deorumq ritu cuncta pos¬
sideat cum opibus suis diuites super ne despiciat.Quorum nemo tam le
tus est suo:quem tristis alieno:cum se in hanc sublimitatem tulit.Corp
quoq uel oneris necessarii non amator: sed procurator est. Nec se illi cui im¬
positus est subiicit. Nemo liber est qui corpori seruit.Nam ut aliquos domi¬
nos: quos nimia pro illo solicitudo inuenit transeas: ipsius morosum impe¬
rium delicatumq est.Ab hoc modo aequo animo exit:modo magno ꝓsilit:
ne quis deinde reliquiis eius futurus sit exitus querit.Sed ut ex barba
capillos detonsa negligimus.Ita ille diuinus animus egressurus hominem
an terra contegat: non magis ad se iudicat pertinere:quem secundas ad editũ
infantem:utrum proiectum aues differat:an consumatur cambus data p̃da

Expanded text:
erum omnium licet, hunc in possessionem rerum naturae inducere, ut erum omnium licet, hunc in possessionem rerum naturae inducere, ut sua orientis occidentisque terminis finiat deorumque ritu cuncta possideat. cum opibus suis divites superne despiciat. quorum nemo tam suo laetus est quid cristis alieno. Cum se in hanc sublimitatem edit. corporis quoque ut oneris necessarii non amator, sed procurator est nec se illi, cui inpositus est, subicit. Nemo liber est, qui corpori servit. Nam ut alios dominos, quos nimia pro illo sollicitudo invenit; transeas, ipsius morosum imperium delicatumque est. Ab hoc modo aequo animo exit, modo nihilo prosilit, nec quis deinde relicti eius futurus sic exitus quaerit. Sed ut ex barba capilloque tonsa neglegimus, ita ille divinus animus egressurus hominem. ant. non magis ad se iudicat pertinere quam secundas ad editum infantem. Utrum proiectum aves differant. an consumatur Canibus data praeda
Abbreviated transcription (Latin):
in eo diuini aliquid existere qui dei pars est. Totum hoc quo continemur:&
unum est: et deus: & socii cius sumus & membra. Capax est noster animus
fertur illo si uitia non deprimant. Quemadmodum corporum nostrorumØ
habitus erigitur: & spectat in celum.Ita animus cui inquantum uult licet
porrigi. In hoc natura rerum formatus est ut paria diis uelit: & sic utatur suis
uiribus ac se in spatium suum extendat. Non aliena ui ad summa nititur
Magnus erat labor ire in celum.Redit enim eum hoc iter nactus est. Ua
audacter & contemptor omnium nec ad pecuniam respicit:aurum argentũ¬
q illis in quibus iacuere tenebris dignissima. Non ad hoc estimat splendorẽ
quo imperitiores uerberant oculos & auerterunt a celo:ex quo illa se creuit
cupiditas nostra & effodit. Scit inquam alicubi positas esse diuitias quo con¬
eruntur:animum impleri dedere non arcam.Huic imponere domino om¬

Expanded text:
in eo divini aliquid existere, qui dei pars est ? Totum hoc, quo continemur, et in eo divini aliquid existere, qui dei pars est ? Totum hoc, quo continemur, et unum est et deus; et socii sumus eius et membra. Capax est noster animus, perfertur illo, si vitia non deprimant. Quemadmodum corporum nostrorum habitus erigitur et spectat in caelum, ita animus, cui in quantum vult licet porrigi, in hoc a natura rerum formatus est, ut paria dis vellet. Et si utatur suis viribus ac se in spatium suum extendat, non aliena via ad summa nititur. Magnus erat labor ire in caelum; redit. Cum hoc iter nactus est, vadit audaciter contemptor omnium nec ad pecuniam respicit aurumque et argentum illis, in quibus iacuere, tenebris dignissima, non ab hoc aestimat splendore, quo inperitorum verberant oculos, sed a vetere caeno, ex quo illa secrevit cupiditas nostra et effodit. Scit, inquam, aliubi positas esse divitias quam quo congeruntur; animum impleri debere, non arcam. Hunc inponere dominio r
Abbreviated transcription (Latin):
rum & similitudo. Accedimus ad illam non peruenimus. Ratio uerodiis
hominibusq communis est.Haec in illis consumata est: in nobis cons¬
mabilis. Sed ad desperationem nos uitia nostra perducunt.Nam ille alter
secundus est:ut aliquis parum constans: ad custodienda optima cuius iu¬
dicium labat. Etiam nunc & incertum est:desideret oculorum atq: auriũ
sensum banam ualitudinem et non fcedum aspectum corporis: & habitu
manente suo:xtatis praeterea longius spatium. Per hane potest non poen¬
da agitare ut in perfecto uiro:Huic malitie uis quaedam inest:quia aĩmũ
habet mobilem at praua illa agit arens malitia: & ea agitata abest. De bo¬
no non est adhuc bonus:sed in bonum fingitur.Cuicunq autem deest
aliquid ad bonum malum est. Sed sicui uirtus animusq in corpore pre¬
ens: hic deos equat. Illo tendit originis sue memor. Nemo improbe e
conatur ascendere unde descenderat. Quid est autem: cur non existimes

Expanded text:
rum et similitudo. Accedimus ad illa, non pervenimus." Ratio vero dis rum et similitudo. Accedimus ad illa, non pervenimus." Ratio vero dis hominibusque communis est; haec in illis consummata est, in nobis consummabilis. Sed ad desperationem nos vitia nostra perducunt; nam ille alter secundus est ut aliquis parum constans ad custodienda optima, cuius iudicium bibat etiamnunc et incertum est. Desideret oculorum atque aurium sensum, bonam valitudinem et non foedum aspectum corporis et habitu manente suo aetatis praeterea longius spatium. Per hanc potest non paenitenda agi vita, at inperfecto viro huic malitiae vis quaedam inest, quia animum habet mobilem ad prava. Illa apparens malitia et exagitata abest ; non est adhuc bonus, sed in bonum fingitur. Cuicumque autem deest aliquid ad bonum, malus est. Sed Si cui virtus animusque in corpore praesens, hic deos aequat, illo tendit originis suae memor Nemo inprobe eo conatur ascendere, unde descenderat. Quid est autem cur non existimes
Abbreviated transcription (Latin):
in summis cruciatibus positum: dicere beatus sum.Atq hec uox in ipsa
officina uoluptatis est audita. Beatissimum inquit hunc & ultimũ diem
ago Epicurus:cum illum hinc urine difficultas torqueret:hinc insanabilis
exulcerati dolor uentris. Quare ergo incredibilia sunt ista apud eos qui uir¬
tutem colunt:cum apud eos quoq reperiantur:apud quos uoluptas impe¬
uit: Hiquoq degeneres & humilimae mentis aiunt:in summis doloribus:
in summis calamitatibus: sapientem nec miserum futurum nec beatum.
Atqui hoc quoq incredibile est immo incredibilius. Non uideo enim quo¬
modo in infimtum agatur e fastigio suo:deiecta uirtus.Aut heatum pre¬
re deber.Aut si ab hoc depulsa est: non prohibebit fieri miserum.Stans nõ
potest uinci:aut uincatur oportet:aut uincat.Diis inquit immortalibus
solis: & uirtus & beata uita contingit.Nobis umbra quaedam illorum bono¬

Expanded text:
in summis cruciatibus positum dicere " beatus sum" ? Atqui haec vox in ipsa in summis cruciatibus positum dicere " beatus sum" ? Atqui haec vox in ipsa officina voluptatis audita est. " Beatissimum," inquit, " hunc et hunc diem ago" Epicurus, cum illum hinc urinae difficultas torqueret, hinc insanabilis exulcerati dolor ventris. Quare ergo incredibilia ista sint aput eos, qui virtutem colunt, quom aput eos quoque reperiantur, aput quos voluptas imperavit ? Hi quoque degeneres et humillimae mentis aiunt in summis doloribus, in summis calamitatibus sapientem nec miserum futurum nec beatum. Atqui hoc quoque incredibile est, immo incredibiles. Non video enim, quomodo non in infimum agatur e fastigio suo deiecta virtus. Aut beatum praestare debet, aut si ab hoc depulsa est, non prohibebit fieri miserum. Stans non potest mitti; aut vincatur oportet aut vincat. "Dis," inquit, "inmortalibus solis et virtus et beata vita contigit, nobis umbra quaedam illorum bono
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens: non est beatior qui diutius uixerit:quem nullus aduocauit d
quem ille qui cum mala fortuna sepe luctatus est.Responde mihi.Nun¬
quid & melior est: & honestior: Si haec non sunt: ne beatior est. Rectius iu¬
uat oportet. ut beatus uiuat. si rectius non potest: ne beatius quidem. Nõ
intenditur uirtus. ergo nec beata quidem uita: quae ex uirtute est. Uirtus.n.
tantum bonum est: ut istas accessiones minutas non sentiat. Breuitatem
eui. & dolorum & corporum uarias offensiones.Nam uoluptas non est digna
ad quam respiciat. Quid est in uirtute praecipuum: Futuro non indigere:
dies suos computare:in quantolibet tempore bona aeterna consumat.In¬
credibilia nobis hac uidentur:et supra humanam naturam excurrẽtia.
Maiestatem enim eius ex nostra imbecillitate metimur:& uitiis nostris no'¬
men uirtutis imponimus.Quid porro eque incredibile uidetur.Aliquem

Expanded text:
" inquit, " sapiens non est beatior, qui diutius vixit, quem nullus avocavit dolor, " inquit, " sapiens non est beatior, qui diutius vixit, quem nullus avocavit dolor, quam ille, qui cum mala fortuna semper luctatus est ?" Responde mihi: numquid et melior est et honestior ? Si haec non sunt, ne beatior quidem est. Rectius vivat oportet, ut beatius vivat; si rectius non potest, ne beatius quidem. Non intenditur virtus, ergo ne beata quidem vita, quae ex virtute est. Virtus enim tantum bonum est, ut istas accessiones minutas non sentiat, brevitatem aevi et dolorem et corporum varias offensiones. Nam voluptas non est digna, ad quam respiciat. Quid est in virtute praecipuum ? Futuro non indigere nec dies suos computare; in quantulo libet tempore bona aeterna consummat. Incredibilia nobis haec videntur et supra humanam naturam excurrentia. Maiestatem enim eius ex nostra inbecillitate metimur et vitiis nostris nomen virtutis inponimus. Quid porro ? Non aeque incredibile videtur aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
repidum est. Sic aliquis beatus est:aliquis miser:aliquis nec miser nec beatus.
Uolo hanc contra nos positam imaginem excutere.Si tepido illi plus frigidi ĩ¬
gessero fiet frigidum: si plus calidi affudero fiet nouissime calidum. At huic
nec misero: nec heato:quantumcunq ad miserias adiecero: miser erit quemad¬
modum dicitis. Ergo imago ista dissimilis est.Demde trado tibi hominem:
res continuos et graues:miser nonfit.Quem tam multa mala in miseram
uitam non transferunt nec ad beata quidem educunt. Si non potest ut d¬
tis sapiens ex beato: inmiserum decidere: non potest in non beatum. Quare
enim qui illa coepit: alicubi subsistat. Quae res non patitur illum ad imũ
deuolui:retiet in summo.Quid ni: non possit beata uita rescindi nec remi¬
ti quidem potest: & ideo uirtus ad illam per seipsa satis est. Quidergo inꝗt

Expanded text:
tepidum est; sic aliquis beatus est, aliquis miser, aliquis nec beatus nec miser." tepidum est; sic aliquis beatus est, aliquis miser, aliquis nec beatus nec miser." Volo hanc contra nos positam imaginem excutere. Si tepido illi plus frigidi ingessero, fiet frigidum. Si plus calidi adfudero, fiet novissime calidum. At huic nec misero nec beato quantumcumque ad miserias adiecero, miser non erit, quemadmodum dicitis; ergo imago ista dissimilis est. Deinde trado tibi hominem res continuos et graves; miser non fit. Quem tam multa mala in miseram vitam non transferunt, ne ex beata quidem educunt. Si non potest, ut dicitis, sapiens ex beato in miserum decidere, non potest in non beatum. Quare enim qui labi coepit, alicubi subsistat ? Quae res illum non patitur ad imum devolvi, retinet in summo. Quidni non possit beata vita rescindi ? Ne remitti quidem potest, et ideo virtus ad illam per se ipsa satis est. " Quid ergo ?
Abbreviated transcription (Latin):
in fortuita uirtutibus: et tantumdem tribuit uirtutibus quantum honesta
carentibus. Quid autem foedius: quid indignius quem comparare ueneran¬
da contemptis: Ueneranda enim sunt fides: iusticia pietas: fortitudo: prudẽ¬
tia: Econtrario uilia sunt: quae semper contingunt plemora uilissimis. Crus
solidum: & lacertus: & dentes: & horum sanitas: firmitasq. Deinde si sapi¬
ens cui corpus molestum est: nec miser habebitur: nec beatus. sed medi
linquetur. Uita quoq eius nec appetenda nec fugienda. Quid autem tam
absurdum quem sapientis uitam appetendam non esse:Aut quid tam extra
fidem quem esse aliquam uitam: nec appetendam: nec fugiendam: Deinde
si damna corporis iiserum non faciunt: beatum esse patiuntur. Nam qui¬
bus potentia non est in peiorem transigendi statum: nec interpellandi q¬
dem optimum. Frigidum inquit aliquid & calidum nouimus. Inter utruꝙ

Expanded text:
im fortuita virtutibus et tantundem tribuit honestis quantum honestate im fortuita virtutibus et tantundem tribuit honestis quantum honestate carentibus. Quid autem foedius, quid indignius quam comparari veneranda contemptis ? Veneranda enim sunt iustitia, pietas, fides, fortitudo, prudentia; e contrario vilia sunt, quae saepe contingunt pleniora vilissimis, crus solidum et lacertus et dentes et tororum sanitas firmitasque. Deinde si sapiens, cui corpus molestum est, nec miser habebitur nec beatus, sed in medio relinquetur, vita quoque eius nec adpetenda erit nec fugienda. Quid autem tam absurdum quam sapientis vitam adpetendam non esse ? Aut quid tam extra fidem quam esse aliquam vitam nec adpetendam nec fugiendam ? Deinde si damna corporis miserum non faciunt, beatum esse patiuntur. Nam quibus potentia non est in peiorem transferendi statum, ne interpellandi quidem optimum. " Frigidum," inquit, " aliquid et calidum novimus, inter utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
cita beatissimo. Sed tamen sine commodis beatissimus est:ꝗͣ non est sub i¬
commodis miser. Aut potest illi eripi bonum suum: si potest minui.Paulo an¬
te dicebam: igniculum nihil conferre lumini solis.Claritate enim eius quic¬
est: etiam inter opposita: & quãuis aliud interiaceat: quod nos prohibeat eius
aspectum: in opere est:cursu suo fertur.Quotiens inter nubila luxit:no
est sereno minor: nec tardior quidem. Quoniam multum interest:utrum ali¬
quid obstet tantum: an impediat. Eodem modo uirtuti opposita nihil detra'¬
hunt. non est minor:sed minus fulget: nobis forsitan non eque apparet ac ni¬
tet.Sibi eadem est:& more solis obscuri in occulto uim suam exercet.Ho
itaq aduersus uirtutem possunt calamitates et damna: & iniurie quod ad¬
uersus solem porest nebula. Inuenitur qui dicat sapientem corpore parum
prospero usum nec miserum esse nec beatum. Hic quoq fallitur. Exequat ea¬

Expanded text:
citur a beatissimo, sed tam sine commodis beatissimus est, quam non est sub incitur a beatissimo, sed tam sine commodis beatissimus est, quam non est sub incommodis miser; aut potest illi eripi bonum suum, si potest minui. Paulo ante dicebam igniculum nihil conferre lumini solis. Claritate enim eius quic." At sol integer est etiam inter opposita, et quamvis aliquid interiacet, quod nos prohibeat eius aspectu, in opere est, cursu suo fertur. Quotiens inter nubila eluxit, non est sereno minor, ne tardior quidem, quoniam multum interest, utrum aliquid obstet tantum, an inpediat. Eodem modo virtuti opposita nihil detrahunt; non est minor, sed minus fulget. Nobis forsitan non aeque apparet ac nitet, sibi eadem est et more solis obscuri in occulto vim suam exercet. Hoc itaque adversus virtutem possunt calamitates et damna et iniuriae, quod adversus solem potest nebula. Invenitur, qui dicat sapientem corpore parum prospero usum nec miserum esse nec beatum. Hic quoque fallitur, exaequat en
Abbreviated transcription (Latin):
tem habet non potest.Beatissimus autem non est:qui naturalibus honis de¬
stituitur: ut ualitudine & membrorum integritate. Quod incredibilius uide¬
tur id concedis:aliquem in maximis et continuis doloribus:non esse mise¬
rum etiam beatum.Quid leuius est: negas beatissimum esse. Atqui se p¬
test uirtus efficere: ne miser aliquis sit:facilius efficier ut heatissimus sit. Mi¬
nus enim interualli abeato ad beatissimum restat:quem a misero ad beatũ.
An quae res tantum ualet ut exceptum calamitatibus inter beatos Iocet Nõ
porest adiicere quod superest: ut beatissimum faciat in summo deficit cliuo.
Commoda sunt in uita & incommoda utraq extra nos. Si non est miser uir
bonus:quãuis omnibus praematur incommodis: quomodo non heatissimus
si aliquibus commodis deficitur. Nam quemadmodum in commodorum Ø¬
onere usq ad miserum non deprimitur:sic commodorum iopia non dedu¬

Expanded text:
tem habet, non potest, beatissimus autem non est, qui naturalibus bonis detem habet, non potest, beatissimus autem non est, qui naturalibus bonis destituitur ut valitudine, ut membrorum integritate." Quod incredibilius videtur, id concedis, aliquem in maximis et continuis doloribus non esse miserum, esse etiam beatum; quod levius est, negas, beatissimum esse. Atqui si potest virtus efficere, ne miser aliquis sit, facilius efficiet, ut beatissimus sit. Minus enim intervalli a beato ad beatissimum restat quam a misero ad beatum. An quae res tantum valet, ut ereptum calamitatibus inter beatos locet, non potest adicere quod superest, ut beatissimum faciat ? In summo deficit clivo? Commoda sunt in vita et incommoda, utraque extra nos. Si non est miser vir bonus, quamvis omnibus prematur incommodis, quomodo non est beatissimus, si aliquibus commodis deficitur ? Nam quemadmodum incommodorum onere usque ad miserum non deprimitur, sic commodorum inopia non dedu