comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imiano missam ipse atrotioribus
edictis accumulauisset ac postq̃ per
annos decem ex omni genere hoĩm
exhausit prouincias: putrefacto introᷤ¬
sum pectore et uitalibus dissolutis
cum ultra horrorem humane miserie
etiam uermes eructaret: neq medici
ultra iam ferorem ferentes crebro iu¬
ssu eius occiderentur a quodã medi¬
co constantiam ex desperatione su¬
mente increpatus iram dei esse pe¬
ri a medicis edictis Late missis ch¬
ristianos de exiliis reuocauit Ipse
autem cruciatus non sustinens uim
uita sue attulit Ita respublica tunc
sub nouis quatuor principibus fuit
consiantino et maxentio filiis au¬
gusiorum licinio autem et maxiti¬
pacem ecclesie post decem annos
quam a persequutoribus uexaban
tur indulsit Deinde mier cotstã¬
constantinus eum haberet adiuto¬
rem deum in praeliis eminentibus
mente sollicita pertractabat: unde
et signa celitus ei ostensa sunt que
superius memorauimus Igitur ma¬
xentius sepe multis praeliis fatiga¬

Expanded text:
imiano missam ipse atrocioribus imiano missam ipse atrocioribus edictis accuannos decem omni genere hominum exhausit prouincias, putrefacto introrsum pectore et uitalibus dissolutis, cum ultra horrorem humanae miseriae etiam uermes eructaret neque medici ultra iam foetorem ferentes crebro iussu eius occiderentur: a quodam medico constantiam ex desperatione sumente increpitus, iram Dei esse poeri, edictis late missis Christianos de exiliis reuocauit. ipse autem cruciatus non sustinens uim uitae suae adtulit. ita respublica tunc sub nonis quattuor principibus fuit Constantino et Maxentio, filiis Augustorum, Licinio autem et Maximipacem ecclesiis post decem annos quam a persecutoribus utur, indulsit. Deinde inter ConstanConstantinus, quem haberet adjutorem Deum in praeliis imminentibus, mente sollicita pertractabat. Unde et signa coelitus ei ostensa sunt, quae superius memoravimus. Igitur Maxentius saepe multis praeliis fatiga
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes O constantine in hoc uince
Fertur autem et ipsum xp̃m appatuisse
ei signumq crucis monstrasse ac pre¬
cipisse ut figuram similem faceret. et
in praeliis auxilium hoc haberet quo
uictorie iura conquireret Eusebius ãt
pamphili iure iurando ip̃o imperatore
dicente audisse se refettz quia circa
meridiem declinante iam sole crucis
signum ex lumine factum et scrip¬
turam consertam ei dicentem:ĩ hoc
uince uidisset ipse et milites q̃ cum
co tunc essent Tergenti namq aliqͦ
cum exercitu pariter hoc ei inquit
miraculum est ostensum Dumq co¬
gitaret quid esset: nox superuenit Et
dormienti xp̃c apparuit cum signo
quod uidit in caelo iussitq ut fieret
eius signi figuratio que fõret auxi¬
lium in congressionibus prelioru
Igitur in praemissa quadã ex parte¬
et aliquotiens memorata iterum re¬
petamus galerius occiso seuero li¬
cinium imperaiorem creauit Gũq
persequutionem a diocletiano et ma¬

Expanded text:
dicentes: O Constantine, in hoc vince. dicentes: O Constantine, in hoc vince. Fertur autem et ipsum Christum apparuisse ei, signumqcepisse, ut figuram similem faceret, et in praeliis auxilium hoc haberet, quo victoriae jura conquireret. Eusebius itaque Pamphili, cum jurejurando ipso imperatore dicente audisse se refert, quia circa meridiem declinante jam sole crucis signum ex lumine factum et scripturam conservatam ei dicentem, in hoc vince, vidisset ipse et milites qui cum eo tunc essent. Pergenti namque aliquo cum exercitu, per iter hoc in quo ei miraculum est ostensum, dumque cogitaret quid esset, nox supervenit et dormienti Christus apparuit cum signo quod vidit in coelo, jussitque ut fieret ejus signi figuratio, quae foret auxilium in congressibus praeliorum. » Legitur in et aliquoties memorata iterum repetamus, Galerius, occiso Severo, Licinium imperatorem creavit. Cumque persecutionem a Diocletiano et Max
Abbreviated transcription (Latin):
lerius qui cum eis imperauerat. te¬
nens italiam duos caesares fecissei
maximinũ in oriente, et in italia se¬
uerum: tunc constantinus in britã¬
perator primo anno ducentissiẽ
die iulii mensis Rome uero a prae¬
tonanis militibus maxentius max¬
imiani herculii filius instituitur
imperator Hinc eius pater impe¬
randi cupidine uoluit filiũ regno
priuare, quod facere nequiuit Porro
seuerus tome contra maxentium ue¬
niens militum proditione ꝑemptꝰ
est Proinde maxentius rome uelut
tirannus habebatur: adulteria ma¬
tronatum impudenter exercens et
tarum uiros occidens Quem uolẽs¬
constantinus opprimere et romanos a
cladibus liberare cogitabat quem in
bello deum haberet auxilio: sciens
nichil prodesse deos quos dioclecia¬
nus uenerabatur, et quia eius pater po
sceliciter aduixisset In his ergo solliciti¬
dinibus constitutus in sompno uidit
signum crucis celo splendide collocatũ
mirantiq uisionem astiterunt angeli

Expanded text:
lerius, qui cum eis imperaverat, telerius, qui cum eis imperaverat, tenens Italiam duos Caesares fecisset, Maximinum in Oriente, et in Italia Severum, tunc Constantinus in Britanperator primo anno ducentesimae die Julii mensis, Romae vero a praetorianis militibus Maxentius, Maximiani Herculii filius, instituitur imperator. Hic ejus pater imperandi cupiditate noluit filium regno privare, quod facere nequivit. Porro Severus Romae contra Maxentium veniens, militum proditione peremptus est. Proinde Maxentius Romae velut tyrannus habebatur, adulteria a impudenter exercens et earum viros occidens. Quem voleConstantinus opprimere, et Romanos a cladibus liberare, cogitabat quem in bello Deum haberet auxilio: sciens nihil prodesse deos quos Diocletianus venerabatur, et quia potius feliciter advixisset. In his igitur sollicitudinibus constitutus, in somno vidit signum crucis coelo splendide collocatum, mirantique visionem astiterunt angeli
Abbreviated transcription (Latin):
Constantino casaribus atq
alexander, et iherosolimorũ macharis
antiochiae uero que est apud oroncem
post romanum dum quisꝙ̃ fuerat or¬
dinatus: persequutionibus scilicet
prohibentibus non longo posi tẽpore
admirantes eustachium dignum ap¬
probauerint: sede apostolica praesidere
Et cum esset episcopus beroee uicine
cum in antiochiam transtulerunt Tc̃
rantes non praesumebant aperte in ec¬
clesias conuenire cum licinius fauorẽ
quem in eos habuerat permutasset. S
neꝗ per occidentem helladici uel ma¬
cedones et illirici licenter in relligio¬
ne durabant propter constantinũ
qui princeps erat in his partibus ro¬
manorum Huic enim uiro plurima
postea prouenisse percepimus quibo
flexus est xpĩanorum dogina uene¬
rari precipue tamen propter signũ
quod ei diuinitus est ostensum Et
qͣm ad hec uenimus paulo latius
aliquid referamus Cum diocletians
et maximianus herculius priuatã
elegissent uitam et maximinus ga¬

Expanded text:
Constantino Caesaribus atqueAlexander, et Hierosolymorum Macharius; Antiochiae vero, quae est apud Orontem, post Romanum nondum quisquam fuerat ordinatus, persecutionibus scilicet prohibentibus. Non longo post tempore entiam ejus admirantes, Eustachium dignum approbaverunt, qui sedi apostolicae praesideret, et cum esset episcopus vicinae Beroae, eum in Antiochiam transtulerunt. Tunm commorantes, non praesumebant aperte in ecclesias convenire, cum Licinius favorem, quem in eos habuerat, permutasset; sed neque per Occidentem Helladici, vel Macedones, et Illyrici licenter in religione durabant, propter Constantinum qui princeps erat in his partibus Romanorum. Huic enim viro plura postea provenisse percepimus quibus flexus est Christianorum dogma venerari, praecipue tamen propter signum quod ei divinitus est ostensum. Et quoniam ad haec venimus, paulo latius aliquid referamus. Cum Diocletianus et Maximianus Herculius, privatam elegissent vitam, et Maximinus Ga
Abbreviated transcription (Latin):
est de terra Sennaar
que pertinebant ad regnum
nembroth exisse assur & aedifi¬
casse Niniuẽ es alias quas cõ¬
cexuit ciuitates legislator. lõge
postea factum est quod ex occa¬
sione prestrinxit. propter no¬
bilit atem regni assyriorum qͦd
mirabiliter dilatauit Ninus
beli filius: conditor Niniuẽ
ciuitatis magne, cuius cuita¬
tis nomen ex illius nomitne di¬
riuatum est ut a nino niniue
uocaretur Assur autem unde
fuit Noe maximus filius Unde
apparet de progenie Sem ex¬
ortos fuisse qui postea regnũ
gigantis illius obtinerent: ide
procederent. atq alias conderẽt
ciuitates

Expanded text:
est, de terra Sennaar, quae pertinebat ad regnum Nembroth, exisse Assur et aedificasse Niniven, et alias quas contexuit civitates legislator, longe postea factum est. Quod ex hac occasione perstrinxit, propter nobilitatem regni Assyriorum, quod mirabiliter dilatavit Ninus Beli filius, cciuitatis magnae; cuius ciuitatis nomen ex illius nomine driuatum est, ut a Nino Nineue uocaretur. Assur autem, unde fuit Noe maximus filius. Unde apparet de progenie Sem. exortos fuisse, qui postea regnum gigantis illius obtinerent et inde procederent adque alias conderent ciuitates
Abbreviated transcription (Latin):
habitu filium gerens. auidos
dibus gentium excreuit Non
contenta terminis mulier qͦs
a uiro suo tunc solo bellatore
rat. Ethiopiam bello pressam
sanguine interlitam suo im¬
perio adiecit Indis quoq bel¬
lum intulit. quo preter illã
et alexandrum nullus intra¬
uit Quod eo tempore ideo cru¬
delius gxauiusq erat ꝙ̃ nunc
est. persequi et truetdare popu¬
los in pace uiuentes qͥa tunc
apud illos nec foris erant ulla
incendia bellorum. nec domi
tanta exercicia cupiditatum
Nec libiline ardens sanguinẽ
sitiens. inter incessabilia stu¬
pra & homicidia. cum omẽs
quos regie accersitos meretri¬
cte habitos concubitu oblecta¬
sset occideret tanolem filio fla¬
gitiose concepto impie exposito
inceste cogito. pruatam igno¬
miniã publico scelere obtexit
Precepit enim ut inter parẽfes
ac filios nulla delata reuerẽ¬
tia nature de coniugiis appe¬
tendis Ut cuiq libitum esset
Quo regnante usq adeo cum illꝰ
initia et leta tempora fuerunt

Expanded text:
habitu filium gerens, auidosque dibus gentium exercuit. non contenta terminis mulier, quos a uiro suo tunc solo bellatore rat, Aethiopiam bello pressam, sanguine interlitam, imperio adiecit. Indis quoque bellum intulit, quo praeter illam et Alexandrum Magnum nullus intrauit. quod eo tempore ideo crudelius grauiusque erat quam nunc est, persequi et trucidare populos in pace uiuentes, quia tunc apud illos nec foris erant ulla incendia bellorum, nec domi tanta exercitia cupiditatum. haec, libidine ardens, sanguinem sitiens, inter incessabilia et stupra et homicidia, cum omnes quos regie arcessitos, meretricie habitos, concubitu oblectasset occideret, tandem filio flagitiose concepto impie exposito inceste cognito priuatam ignominiam publico scelere obtexit. praecepit enim, ut inter parentes ac filios nulla delata reuerentia naturae de coniugiis adpetendis ut cuique libitum esset Quo regnante usque adeo cum illis mitia et laeta tempora fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tatem Ninũ in regione assyrorũ
etiam propagande dominatioĩs
libidine arma foras extulit: cru¬
entamq uitam quinquaginta an¬
nis per totam Asiam bellis egit
Ameridie atq a rubro mari sur¬
gens sub ultimo septemtrione. eu¬
ximũ pontum uastando perdomu¬
it scitramq barbariem adhuc tc̃
imbellem & innocentem ac torpẽ¬
tem excitare, seuitiae uires suas
nosse, & non lac pecudum et san¬
guinem honimum bibere, acpo¬
stremum uincere dum uincit e¬
docuit: Nouissime Zoroastrem
bactrianonim regem eundemq
magice ut ferunt artis repertorẽ
pugna oppressum interfecit De
quo Roroastre aristoteles scribit
quod uicies centum milta uersus.¬
um ab ip̃o condita indiciis uo¬
lumtrium illius declarentur Eiꝰ
Democritus ampliauit Nmus
autem postꝙͣ deficientem ase opp¬

Expanded text:
tam MCCC Ninus rex Assyriorum ropagandae dominationis libidine arma foras extulit cruentamque uitam quinquaginta annis per totam Asiam bellis egit; a meridie atque a Rubro mari surgens, sub ultimo septentrione Euxinum pontum uastando perdomuit, Scythicamque barbariem, adhuc tunc inbellem et innocentem, torpentem excitare saeuitiam, uires suas nosse, et non lacte iam pecudum sed sanguinem hominum bibere, ad postremum uincere dum uincitur edocuit. nouBactrianorum regem eundemque magicae artis, ut ferunt, repertorem, pugna obpressum, interfecit, de quo Aristotiles scribit , quod vicies centum milia versuum ab ipso condita indiciis voluminum illius declarentur ORODemocritus ampliavit. Ninus autem post expugnatum a se o
Abbreviated transcription (Latin):
Principio rerum gentium na¬
uonumq imperium penes reges
erat: quos ad fastigium huitis
matestatis non ambitio popula¬
ris sed expectata in bonos mode¬
ratio proyehebat Populi nullis
rii tueri magisquam proferre mos
erat Intra suam cuiq patriam
regnum finiebatur Primus om¬
niũ Ninus rex assyriorum uete¬
rem & quasi auitum gentibus
morem noua imperii cupiditate
mut auit Nic primus intulit
bella finitimis et rudes adhuc
resistendum populos: ad termi¬
nos usq Libiae perdomuit Et
paulopost Ninus inquit magr̃¬
tudinem quesitae olominatioĩs
continua possessione firmauit
Domitis gͦ proximis: cum ac¬
cessione uirtum fortior ad alios
transibat es dum proxima q̃q
uictoria instrumentũ sequentis
essei totius orientis populos sub.¬

Expanded text:
Principio rerum gentium nationumque imperium penes reges erat, quos ad fastigium huius maiestatis non ambitio popularis, sed spectata inter bonos moderatio prouehebat. Populi nullis rii tueri magis quam proferre mos erat; intra suam cuique patriam regna finiebantur. Primus omnium Ninus rex Assyriorum ueterem et quasi auitum gentibus morem noua imperii cupiditate mutauit. Hic primus intulit bella finitimis et rudes adhuc ad resistendum populos ad terminos usque Libyae perdomuit.\' Et paulo post: \'Ninus, inquit, magnitudinem quaesitae dominationis continua possessione firmauit. Domitis igitur proximis cum accessione uirium fortior ad alios transiret et proxima quaeque uictoria instrumentum sequentis esset, totius Orientis populos sub
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quis Melchisedech sit rex salẽ
qui ab Abraham decimas ac¬
lus qui non circuncidetur car¬
nem preputii sui octauo die
interibit anima illa de gn̾e
suo quia testamentum meũ
dissi pauit cum hec nulla culpa
sit paruult cuius animam

Expanded text:
Quis Melchisedech sit rex Salem qui ab Abraham decimas aclus qui non circumcidetur carnem praeputii sui octauo die, disperiet anima eius de genere suo, quia testamentum meum dissipauit, cum haec nulla culpa sit paruuli, cuius dixit animam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quomodo intelligendum sit
descendisse dnm̃ et nec desistẽt
a cogitationibus suis donec eas
opere compleant. & qualiter ex
tribus filiis Noe lxxii ꝑterras
¶De Numero annorũ a diluuio
usq ad natiuitatem abrahe, et¬
ꝙ aliter losephus atq septuagĩ¬
ta interpretes siue Fusebius sen¬
tiant ꝙ̃ ut in hebraica ueritate
contineatur ¶AU¬
et Loch et Aram exierit de chal¬
olea. & uenerit in terrã canaan
¶Lost mortem Thare EUI¬
prĩs Abraham quod legitur
dixisse dnm̃ ad Abraliam fxi
de terra tua & de cognatione
tua et cetera olum prius cum
patre egressus sit ex ea et de Na¬
chor fratre abraham et ea quae
ad hanc rationem pertinent

Expanded text:
 Quomodo intelligendum sit descendisse Dominum, et nec desistent a cogitationibus suis donec eas opere compleant, et qualiter ex tribus filiis Noe per terrasDe numero annorum a dituvio usque ad nativitatem Abrahae, quod aliter Josephus atque LXX Interpretes, sive Eusebius sentiant, quam in Hebraica veritate contineaturet Loth et Aram exierit de Chaldaea, et venerit in terram Chanaanost mortem Tharae patris Abraham, quod legitur dixisse Dominum ad Abraham: Exi de terra tua et de cognatione tua, etc., cum prius cum patre egressus sit ex ea, et de Nachor fratre Abrahae, et ea quae ad hanc rationem pertinent
Abbreviated transcription (Latin):
¶De Serli filio Adami R¬
qui placuit deo eiuisq filiis ac
nepotibus qui usq ad septimã
generationem mirabiliter sa¬
pientiam adinuenerunt. & de¬
mũ in columpnis scripserunt
¶De Enoch qui trãslatus ẽAll
qui suas etiam prophetias scri¬
ptas reliquit ¶UII
mam generationem deo dis¬
plicuerunt ¶XIIII

Expanded text:
De Seth filio Adam, qui placuit Deo, ejusque filiis ac nepotibus, qui usque ad septimam generationem mirabiliter sapientiam adinvenerunt, et demum in columnis scripseruntDe Enoch qui translatus est, qui etiam suas prophetias scriptas reliquit. imam generationem Deo displicuerunt. Filii
Abbreviated transcription (Latin):
¶De eo quod scriptum ẽ cogno¬
uit cayn uxorem suam. et pepe¬
rit ei Enoch ex cuius nomine
nuncupauit ciuitatem quam
aedificauerat. es hoc qualiter cõ¬
ueniat. ut tres homines qui
tunc tantummodo erant: cuii¬
tatem adificarent ¶.

Expanded text:
De eo quod scriptum est: Cognovit Cain uxorem suam, et peperit ei Enoch, ex cujus nomine nuncupavit civitatem quam aedificaverat, et hoc qualiter conveniat, ut tres homines, qui tunc tantum erant, civitatem aedificarent.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quomodo ex tribus filiis Noc
omne genus hominũ sit propa¬
gatum. & quas orbis terre par¬
tes obtinuerit ¶II
De eo quod Phaleg diuisio in¬
terpratatur: quia in diebus
eius diuisto linguarum facta
est. & de adificatione turris
& de eius auctore Nembrot seu
quid de ea gentium sapientes
senserint¬

Expanded text:
 Quomodo ex tribus filiis Noe omne genus hominum sit propagatum, et quas orbis terrae partes obtinuerint. FiDe eo quod Falech divisio interpretatur, quia in diebus ejus divisio linguarum facta est, ut de aedificatione turris, et de ejus Nembroth, seu quid de ea gentium sapientes senserint
Abbreviated transcription (Latin):
¶De eo quod dicitur ultio dabi¬
tur de cham septuplum, de
Lamech uero septuagies septies
¶De tra dei & de eo quodi xIl¬
scriptum est in genesi poenitet
nulla sit poenitentia in qͦ certa
est prescientia ¶XUIII¬
norum

Expanded text:
De hoc quod dicitur: Ultio dabitur de Cain septuplum; de Lamech vero septuagies septiesDe ira Dei, et de eo quod scriptum est in Genesi: Poenitet nulla sit poenitentia, in quo est certa praescientia. Vinorum,
Abbreviated transcription (Latin):
cax prelium ancipiti spe sĩe fruc¬
tu uictore gesserunt Idemq
thelcises post paululum bello
uicti patrie profugi ignariq re¬
rum credentes quia se penitus
a congressu totius humane ha¬
bitationis abstraherent Rhodũ
insulam que opphuissa antea
pocabatur quasi tutam a posses¬
sione ceperunt Tunc thessalus¬

Expanded text:
asios ancipiti spe sine fructu uictoriae gesserunt. idemque Telchises post paululum bello uicti, patria profugi ignarique rerum, credentes quia se penitus a congressu totius humanae habitationis abstraherent, Rhodum insulam quae Offiussa antea uocabatur quasi tuta possessione ceperunt. Anno a
Abbreviated transcription (Latin):
foroneus in achi filius et niobe
tuit. Quidam huius filiam
niobẽ arbitrantur Horũ tem¬
porum quasi ualde antiquorum
plato in thimeo meminit. et
re in sermones de sermonibus
antiquis que cuiq ciuitati apd̃

Expanded text:
oroneus Inachi filius et Niobes, psit. Quidam hujus filiam Nioben arbitrantur. Horum temporum quasi valde antiquorum Plato in Timaeo meminit, itare in sermones de temporibus antiquorum, quae cuique civitati apud
Abbreviated transcription (Latin):
quo tempore eis regnauerunt
pastores annis ciii. Ergo re¬
ges egiptiorum pastores com¬
cinius nuncupatos propter io¬
seph es fratres eius qui ĩ princi¬
pio pastores descendisse in e¬
giptum comprobantur S̾citi

Expanded text:
quo tempore regnabant Pastores ann. 103. 1 1 Reges Aegyptiorum Pastores conjicimus nuncupatos propter Joseph et fratres ejus, qui in principio Pastores descendisse in Aegyptum comprobantur. Argi
Abbreviated transcription (Latin):
ex paganis etrores pristinos abdican¬
tes ad ueram xp̃ianorum religionẽ
se contulerunt Igitur precedentrbo
libro ubi sub principe constantino
paganorum clausa sunt templa si¬
nem imposuimus Nuic autẽ termi¬
nius sit in destructione deorum sal¬
sorum et subuersione templotum¬

Expanded text:
ex paganis errores pristinos abdicanex paganis errores pristinos abdicantes, ad veram Christianorum religionem se contulerunt. Igitur praecedenti libro, ubi sub principe Constantino paganorum clausa sunt templa, finem imposuimus. Huic autem terminus sit in destructione deorum falsorum et in subversione templorum
Abbreviated transcription (Latin):
conflabantur ad faciendas ollas et a¬
lexandrine ecclesie diuersas utilitaies
cui ab impcratore donati fuerant dii
ad expensas egentium Cum igitur the¬
ophilus omẽs contriuisset deos unũ
tantummodo reliquit simie simula¬
chrum iubens eum publice proponi¬
atq seruari, ne sequenti tempore pa¬
gani negarent se tales adorasse deos
Tamq templum serapis quod ĩ maxĩo
habebatur honore apud alexandriã
euerterant non sine ingenti labore ip¬
sumq serapim deum in frustra conci¬
dentes igni tradiderunt Uerendaq
uus aliorumꝗ deotum risu plena pẽr
plateas deportari iusserunt Quibus
portentis ignomimiosissimis pagãi
confusi alii quidem ad cedes xp̃ia¬
norum orta seditione ruebant ira
etiam cõmon pro aliorum destruc¬
tione templorum et ꝙ nephanda¬
corum deregebantur misteria Dum
metne sacra ubi homicida perpetra¬
bant inter ceteros ritus spurcissimos
publice manifesta fierent alii qͥdẽ

Expanded text:
conflantur ad faciendas ollas, et Aconflantur ad faciendas ollas, et Alexandrinae ecclesiae diversas utilitates: cui ab imperatore donati fuerant dii ad expensas egentium. Cum igitur Theophilus omnes corruisset deos, unum tantummodo reliquit Syrmiae simulacrum, jubens id publice palamque servari, ne sequenti tempore pagani negarent tales adorasse deos. Jamque templum Serapis, quod in maximo habebatur honore apud Alexandrinos, everterant non sine ingenti labore, ipsumque Serapim deum in frusta concidentes igni tradiderunt, verendaque ejus aliorumque deorum risu plena per plateas deportari jusserunt. Quibus portentis ignominiosissimis pagani confusi, alii quidem ad caedes Christianorum, orta seditione, ruebant, ita etiam commoti pro aliorum destructione templorum, et quod nefanda detegantur eorum mysteria, dum Metriae sacra, ubi homicidia perpetrabant, inter caeteros ritus spurcissimos publice manifesta fierent; alii quidem
Abbreviated transcription (Latin):
oeret Et cum hoc semel et secundo se¬
cisset dicens surge hodie tuis labori¬
bus epulemur: et ille penitus nõ sen¬
tiret cognoscens uere mortuum cu¬
cutrit ad epiphanium flens et petẽs
ut eius socium suscitaret At ille cõ¬
solatus est ne ferret grauiter quod
euenerat non tamen defunctum de¬
nuo suscitauit Hoc enim prouide ge¬
stum est. Ut non dei ministii facile
deludantur Quibus diebus in roa¬
na Dama sus prasidebat ecelesia in¬
alexandria theophilus hierosolimis io¬
annes flauianus depulsis arnianorũ
episcopis anuochenam tenebat sedem
consianunopolitanam nectarius
sius decreuerat ut ydolorum
templa subuerterentur dii ligneiiꝗ¬
nibus traderentur: metallum uero cõ¬
Marentur Sed dum hec in diuersis a¬
gerentur locis: in alexandria maxime
ubi idolorum moleuerat supcisticio
Iuuabant theophilum episcopum
prefectus alexandrie et dux ordinis
militaris ad exequendam imperato¬
ris iussionem Idola siquidem deorũ

Expanded text:
geret. Et cum hoc semel et secundo fegeret. Et cum hoc semel et secundo fecisset, dicens: Surge, hodie tuis laboribus epulemur, et ille penitus non sentiret, cognoscens vere mortuum, cucurrit ad Epiphanium flens et petens ut ejus socium suscitaret. At ille consolatus est, ne ferret graviter quod evenerat, non tamen defunctum denuo suscitavit. Hoc enim credo proinde gestum, ut non Dei ministri facile deludantur. Quibus diebus in Romana Damasus praesidebat ecclesia,Alexandria Theophilus, Hierosolymis Joannes, Flavianus, depulsis Arianorum episcopis, Antiochenam tenebat sedem, Constantinopolitanam Nectarius.sius decreverat ut idolorum templa subverterentur, dii lignei ignibus traderentur, metallini vero conflarentur. Sed dum haec in diversis agerentur locis, in Alexandria maxime ubi idolorum inoleverat superstitio, juvabant Theophilum episcopum praefectus Alexandriae, et dux ordinis militaris, ad exsequendam imperatoris jussionem. Idola siquidem deorum
Abbreviated transcription (Latin):
demones expellentur Is enim dum
substantiam propriam necessitatẽ
sustinentibus erogasset: et multis qͦq
offerentibus eis pecunias manu largi¬
murmuraret Quo facto assistens qͦ¬
dam in domo qua manebat econoniꝰ
sacculum multatum pecuniarum de¬
dit et ita disparuit: ut nec q̃ misit
neq qui dedit agnosceretur Quod
sactum̃ omnes diuinũ esse iudicarũt
Aliud quoq ciuslibet referre miracu¬
lum Quidam pauperes studentes epi¬
phanium atte deludere: ut eis aliq̃d
daret:dum iter ageret unus eorum su¬
pinum se prostrauit in tertam, alter
stabat quasi mortuum deslens: nec
habens unde eum sepelire potuisset
Epiphanius autem superueniens o¬
rauit ut sub quiete dormiret, et se¬
pulture necessaria prebuit. simulq
consolatus est flentem dicens Quie¬
sce fili a lacrimis, non enim fletu re¬
suscitan poterit Est enimĩeuitabile
quod euenit. Cumꝗ discessisset epipha¬
nius cepit ille pulsate socium ut sur¬

Expanded text:
daemones expelluntur. Is enim dum daemones expelluntur. Is enim dum substantiam propriam necessitatem sustinentibus erogasset, et multis quoque offerentibus ei pecunias manu largiiae murmuraret. Quo facto assistens quidam in domo qua manebat oeconomus, sacculum multarum pecuniarum dedit, et ita disparuit, ut nec quae dedit, nec quae misit, agnosceretur. Quod factum omnes divinum esse judicaverunt. Aliud quoque ejus libet referre miraculum. Quidam pauperes studentes Epiphanium arte deludere, ut eis aliquid daret. Dum iter ageret, unus eorum supinum se prostravit in terram, alter stabat quasi mortuum deflens, nec habens unde eum sepelire potuisset. Epiphanius autem superveniens oravit, ut sub quiete dormiret, et sepulturae necessaria praebuit, simulque consolatus est flentem, dicens: Quiesce a lacrymis, fili, non enim fletu resuscitari poterit, est enim inevitabile quod evenit. Cumque discessisset Epiphanius, coepit ille pulsare socium ut exsur
Abbreviated transcription (Latin):
sophica nutritus cuius uirtutem di¬
ligentes harbari trans histrum ha¬
bitantes deum romanorum hunc
esse predicabant Nam cum aliquo
tempore iter ageret. illius terre bar¬
bati occurrerunt ei Et dum qui erãt
circa eum terrore turbarentur qͣsi cõ¬
tinuo morituri ex equo descendens
orauit Porto barbari neq eum neq¬
sequaces eius nec equos de quibus
descenderant uidentes pertrã sierunt
dum igitur crebro transeuntes sci¬
tas natraliter feroces epulis mune¬
nbusq mansuesceret quidã barbatus
arbitratus eum esse locupletem cepit
insidiari ut eum caperet alligaret
et caperet et traheret Cum hoc iam¬
prepatasset et dexteram ad hoc habe¬
ret extensam ut eum iactu laquearet
manus in aere ligata mox et barbatꝰ
ille inuisibilibus uinculis est ob/¬
strictus Tunc aliis pro eo rogantib
supplicauit deo theotinus ut barba¬
rus solueretur Qui mox precibus
eius solutus est Eo quoq tempore
fuit Epiphanius cipriorum episco¬
pus ad cuius sepulchrum hactenꝰ

Expanded text:
sophia nutritus: cujus virtutem diligentes Barbari trans Histrum habitantes, deum Romanorum hunc esse praedicabant. Nam cum aliquo tempore iter ageret, illius terrae Barbari occurrerunt ei. Et dum qui erant circa eum terrore turbarentur, quasi continuo morituri, ex equo descendens, oravit. Porsequaces ejus, nec equos, de quibus descenderant, videntes, pertransierunt. Dum igitur crebro transeuntes Scythas, naturaliter feroces, epulis muneribusque mansuefaceret, quidam barbarus arbitratus eum esse locupletem, coepit insidiari, ut eum caperet, alligaret et traheretpraeparasset, et dexteram ad hoc haberet extensam, ut eum jactu laquearet, manus aere mox ligata, et Barbarus ille invisilibus vinculis est obstrictus. Tunc aliis pro eo rogantibus supplicavit Deo Thothimus ut Barbarus solveretur, qui mox precibus ejus solutus est. Eo quoque tempore fuit Epiphanius Cypriorum episcopus, ad cujus sepulcrum hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
tẽt hebreos autem uaria opiio
est asserentibus aliis quinto
anno aliis duodecimo ablacta¬
cionis tempus impleri
modo conuenit tante etatis a¬
dolescentem mrĩs sedisse cerui
cibus dum dicitur. Sumpsit
Abraham panes es utrem aque
et dedit agar ponens super hu¬
merum eius et pariuilum et
dimisit eam Omĩs ig̃e filius
sodmñ ydioma lingue hebreorũ.
ad comparanonẽ parentum in¬
fans uocatur et paruulus Et ẽ
sensus Losuit ergo abraham pa¬
nes et utrem super humerum
Agar. & hoc facto dedit puerũ
domo Quood et in sequentibus
declaratur dum dicitur Surge
tolle puerum es tene manum
eius: non uteum de terra uelut
iacentem tolleret sed quasi co¬
mitem manu teneret Quod
autẽ manu parentis tenetur sol¬
licitus monstratur affectus

Expanded text:
ter Hebraeos autem varia opinio est, asserentibus aliis quinto  Ms., quarto anno; aliis duodecimo ablactationis tempus impleri.modo convenit tantae aetatis adocibus dum dicitur: Sumpsit Abraham panes et utrem aquae, et dedit Agar ponens super humerum ejus, et parvulum, et dimisit eam? Omnis igitur filius secundum idioma linguae Hebraeorum ad comparationem parentum infans vocatur et parvulus. Et est sensus: posuit ergo Abraham panes et utrem super humerum Agar, et hoc facto dedit puerum domo; quod in sequentibus declaratur, dum dicitur: Surge, tolle puerum, et tene manum ejus, non ut eum de terra velut jacentem tolleret, sed quasi comitem manu teneret. Quod autem manu parentis tenetur, sollicitus monstratur affectus
Abbreviated transcription (Latin):
secte iam uiros quam mulieres et
habitacula eorum dicens monaste¬
ria Ex quo apparet talem primo
credentium xp̃o fuisse ecclesiam
quales nunc monachi imitantur
et cupiunt ut nichil ciuusꝙ̃ pro¬
pauper Patrimonia egentibus di¬
uiduntur orationi uacantes et
psalmis Doctrine quoq et conti¬
nentie tales eos asseruit, quales et
lucas refert primũ iniherosolima
fuisse credentes
GITURIU DEOS DO

Expanded text:
sectae, tam viros quam et mulieres et sectae, tam viros quam et mulieres et habitacula eorum, dicens monasteria. Ex quo apparet talem primo credentium Christo fuisse Ecclesiam, quales nunc monachi imitantur et cupiunt: ut nihil cuiquam propauper; patrimonia egentibus dividuntur; orationi vacantes et psalmis, doctrinae quoque et continentiae. Tales eos asseruit quales et Lucas refert primum Hierosolymae fuisse credentes. Igitur Judaeos
Abbreviated transcription (Latin):
deis deculit ad urbem romã deser¬
ibit et ꝙ perorans apud gaium
pro patriis legibus nichil amplius
ꝙ irrisionem tetulerit domum
immo et pene periculum mortis
incurrerit Sed et Iosephus memi¬
nit horum in xuiiiꝰ antiquitatũ¬
libro Inter cetera dicit ilico e cõ¬
spectu gaii eum cum in iuria esse
eiectum Egressus autem philo
ait ad tudeos qui sibi adstabãt
Bono animo nos esse oportet qͥbꝰ
iratus est ganis. quia necesse ẽ
adesse diuinũ ubi humanum
cessat auxilium Euidenter enim
in udeos diuinam pro piaculis q̃
aduersum xp̃m ausi nephario cõ¬
miserant manifestat ultionem Isn.
deferens in eadem urbe loquutum
esse cum petro apostolo eiusq ha¬
biusse amicitias tradunt. et ob
hanc causam ecclesiam marci disci¬
puli petri alexandriam apud or¬
nasse laudibus sius Qui etiã lib'¬
rum de conuersatione et uita no¬
strorum scribit ubi non solum in
alexandria sed in multis quoq
prouinciis esse memorans, huius

Expanded text:
daeis detulit ad urbem Romam, descrdaeis detulit ad urbem Romam, describit, et quod perorans apud Gaium pro patriis legibus, nihil amplius quam irrisionem retulerit domum, imo et pene periculum mortis incurrerit. Sed et Josephus meminit horum in libro XVIII Antiquitatum. Inter caetera dicit, illico e conspectu Gaii cum injuria esse ejectum. Egressus autem Philo ait ad Judaeos, qui sibi astabant: Bono animo nos esse oportet; quibus iratus est Gaius, quia necesse est adesse divinum, ubi humanum cessat auxilium. Evidenter enim in Judaeos divinam pro piaculis quae adversum Christum ausu nefario commiserant manifestat ultionem. Ipsudeferens, in eadem urbe locutum esse cum Petro apostolo, ejusque habuisse amicitias, tradunt; et ob hanc causam ecclesiam Marci discipuli Petri apud Alexandriam ornasse orñasse laudibus suis. Qui etiam librum de conversatione et vita nostrorum scribit. Ubi non solum in Alexandria, sed in multis quoque provinciis esse memorans hujus
Abbreviated transcription (Latin):
Philo insignissimus scrip¬
torum florebat qui non solum ĩ
nostra uerum et in grecorum phi¬
losophia, primus inter primos ha¬
bebatur Hic aũ genere quidẽ a
proauis hebreus apud alexandriã
uiro in omibus claris et nobilib
uiris clarior ac nobilior erat In
diuinis autem legibus et patriis
institutis quantus qualisq fuerit
ex his que nobis librorum suorũ
tradidit monimentis omnibus
clarum est Quis n. digne ualeat
explicare quanta eius in liberalib
litteris fuerit institutio, quãta
in philosophiis. quantusq maxi¬
me in platonicis et pytagoricis
fuerit disciplinis ut omnes qui
secum floruerant pene et qui pra¬
cesserant superaret Hic igitur
ipse temporibus gaii quanta ui¬
deis acciderant mala quinq uo¬
luminibus exponit. sed de euisđ
gati mentis insania cõmemorat
ꝗͥd intantum superbie elatus sit
Ut Deum se uoluerit apellati In
ipsis autem iudaeorum cladibus
refert suam quoq legationem
quam pro contribulibus sius iu¬

Expanded text:
Philo insignissimus scriptorum florebat, qui non solum in nostra, verum et in Graecorum philosophia primus inter primos habebatur. Hic autem genere quidem a proavis Hebraeis, apud Alexandriam vero omnibus claris et nobilibus viris clarior ac nobilior erat. In divinis autem legibus et patriis institutis quantus qualisque fuerit, ex his quae nobis liberorum suorum tradidit monumentis, omnibus clarum est. Quis enim digne valeat explicare quanta ei in liberalibus litteris fuerit institutio, quanta in philosophicis, quantusque maxime in Platonicis et Pythagoricis fuerit disciplinis, ut omnes qui secum floruerant, pene et qui praecesserant, superaret. Hic igitur ipse temporibus Gaii quanta Judaeis acciderint mala, quinque voluminibus exponit; sed et de ejusdem Gaii mentis insania commemorat, quod in tantum superbiae elatus sit, ut Deum se voluerit appellari: In ipsis autem ubi de Judaeorum cladibus refert, suam quoque legationem, quam pro contribulibus suis Ju
Abbreviated transcription (Latin):
nosco primogenitum diaboli Postea
uero regnante marco antonio et lucio
aurelio commodo quaria post nero¬
nem persequutione smirne sedente pre¬
consule et uniuerso populo in amphi¬
tcatro aduersum eum personante quod
ipse esset quasi xp̃ianotum pater: et
illius secte maximus doctor deorũq
subuersor ille per gloniosam confes¬
sionem igni traditus est Cumꝗ flã¬
ma ingens reluxisset et in modum
camere curuata spetie: quasi nauis
uelum uento sinuatum supra corp
martiris stenisset uidentes scelerum
ministri igni corpus non posse cõsu¬
mi iusserunt propius accedere cõfec¬
torem, et corpus cui ignis cesserat:

Expanded text:
nosco primogenitum diaboli. Postea nosco primogenitum diaboli. Postea vero regnante Marco Antonino, et Lucio Aurelio Commodo, quarta post Neronem persecutione, Smyrnae sedente proconsule et universo populo in amphitheatro adversum eum personante, quod ipse esset quasi Christianorum pater et illius sectae maximus doctor deorumque subversor. Ille autem per gloriosam confessionem igni traditus est. Cumque flamma ingens reluxisset, et in modum camerae curvata specie, quasi veli navis vento sinuati supra corpus martyris stetisset, videntes scelerum ministri igni corpus non posse consumi, jusserunt propius accedere confectorem, et corpus cui ignis cesserat
Abbreviated transcription (Latin):
nuos menses uenditio habia est
Post uictoriam tamen emptorbus
praetia restituit qui reddere comper¬
ta uoluerunt molestus nulli fuit qͦ
maluit semel empta retinere. Qui
tamen errore deceptus multa sue ho¬
nestatis bona fcedauit dũ quariam
post neronem in xp̃ianos persequuti¬
onem suo mouit edicto Unde libet
sub breuitatt perstringere qui co ĩ¬
perante in nostro maxime floruer̃t
doginate uel ex notioribus marty¬
rio coronati sunt
GITUR POLICAR¬
pus ioannis apostoli disci¬
pulus et ab eo simine ep̃e ordiãtus¬
totius asie princeps fuit Quippe qui
nonnullos apostolorum et eorum qͥ
dominum uiderunt magistros habu¬
erit et uiderit Hic p̃p quasdam supꝑ
die pasche questiones sub imperato¬
re antonino pio eccla̾m in urbe regẽ¬
te a niceto romam uenit ubi pluri¬
mos credentium martionis et ualen¬
tini persuasione deceptos reduxit al
sidem Cumꝗ obuius fuisset marciõ
et diceret agnosce nos respondit. ag¬

Expanded text:
nuo menses venditio habita est. nuo menses venditio habita est. Post victoriam tamen emptoribus pretia restituit, qui reddere comparata voluerunt: molestus nulli fuit, qui maluit semel empta retinere. Qui tamen, errore deceptus, multa suae honestatis bona foedavit, dum quartam post Neronem in Christianos persecutionem suo movit edicto: unde libet sub brevitate perstringere, qui eo imperante in nostro maxime floruerunt dogmate, vel ex notioribus martyrio coronati suntgitur Polycarpus Joannis apostoli discipulus, et ab eo Smyrnae episcopus ordinatustotius Asiae princeps fuit: quippe qui nonnullos apostolorum et eorum qui Dominum viderant, magistros habuerit et viderit. Hic propter quasdam super die Paschae quaestiones, sub imperatore Antonino Pio, Ecclesiam in Urbe regente, a Neceto Romam venit, ubi plurimos credentium Marcionis et Valentini persuasione deceptos, reduxit ad fidem. Cumque ei obvius fuisset Marcion, et diceret: Agnosce nos; respondit: Ag
Abbreviated transcription (Latin):
su ruissent omnia status romani
impeni qui quasi defensor obiedꝰ
est publicis erumpnis: quippe ab
armis quies nunꝙͣerat per omnẽꝙ
orieniem illiricum italiam galliamꝰ¬
ꝗ bella feruebant terremotus non
sine intenitu ciuitatum mundaões
fluminum lues crebre. Iocustarum
speties agris infeste prorsus ut pro¬
pe nichi quo sumiis angonibus¬
atteri mortales solent dici seu cogr¬
tari queant quod non illo imperan¬
te seierit Itaꝗa principio uita trã¬
quillissimus adeo ut ab infancia
uultum nec ex gaudio nec ex merore
ris clarioribus ut conuiura eodẽ cul¬
tu quo ip̃e et ministris similibus ex¬
hiberent Hic cum eratio exhausto
largitiones quas militibus impende¬
ret non haberet neꝗ indicere proũ¬
tialibus aut senatui aliquid uellet
instrumentum regii cultus facta in
foro traiani sectione distraxit Ua¬
sa aurea pocula cristallina et mitri¬
na uxoriam ac suam sericã et aurcã
menta uendidii ac per duos cori¬

Expanded text:
su ruissent omnia status Romani su ruissent omnia status Romani imperii, qui quasi defensor objectus est publicis aerumnis. Quippe ab armis quies nusquam erat, perque omnem Orientem, Illiricum, Italiam, Galliamque bella fervebant, terraemotus non sine interitu civitatum, inundationes fluminum, lues crebrae, locustarum species agris infestae prorsus, at prope nihil, quo summis angoribusatteri mortales solent, dici seu cogitari queat quod non illo imperante saevierit. Itaque a principio vitae tranquillissimus, adeo ut ab infantia vultum nec ex gaudio nec ex moerore ris clarioribus, ut convivia eodem cultu, quo ipse et ministris similibus, exhiberent. Hic cum aerario exhausto largitiones, quas militibus impenderet, non haberet, neque indicere provincialibus aut senatui aliquid vellet, instrumentum regii cultus facta in foro Trajani sectione distraxit. Vasa aurea, pocula crystallina et murrina, uxoriam ac suam sericam et auream m vendidit, ac per duos conti
Abbreviated transcription (Latin):
uis pluuie effusa est ut romanos
quidem largissime ac sine iniuria
refecerit: harbaros autem crebris
sulminum ictibus perterritos pre¬
sertim cum plurimi eorum occide¬
untur in fugam corgerit Quotum
terga romani usꝗ ad internitionem
cedentes gloriosissimam uictoria
ex omnibus pene antiquorum ti¬
tulis praferendam rudi paruoq
militum numero sed potentissimõ
xp̃i auxilio reportarunt. exstare
minis xp̃i per milites xpĩanos et
sitima illam depulsam et collatam
satetur fuisse uictoriam Idemꝗ an¬
tonius commodum filium suu̾m
assumpsit in regnum preteriti etiã
temporis per omnes prouincias tri¬
buta donauit omĩaꝗ simul fisca¬
lia negotiorum calumꝰpniosa mo¬
numenta comgesta in foro iussit ĩ cẽ¬
di seuerioresq leges noiuis consti¬
tutionibus temꝰ perauit Postremo
in parmonia constitutus repenti¬
no morbo diem obiit
GITUR ANNAINUT¬
scriptores imperatorum fe¬
runt de eodem nisi ad illa tempora
natus esset profecto quasi uno lap¬

Expanded text:
uis pluuiae effusa est, ut Romanos quidem largissime ac sine iniuria refecerit, barbaros autem crebris fulminum ictibus perterritos, praesertim cum plurimi eorum occiderentur, in fugam coegerit. quorum terga Romani usque ad internecionem caedentes gloriosissimam uictoriam et omnibus paene antiquorum titulis praeferendam rudi paruoque militum numero sed potentissimo Christi auxilio reportarunt. exstare minis Christi per milites Christianos et sitim illam depulsam et conlatam fatetur fuisse uictoriam. idemque Antoninus Commodum filium suum adsumpsit in regnum; praeteriti etiam temporis per omnes prouincias tributa donauit omniaque simul fiscalium negotiorum calumniosa monumenta congesta in foro iussit incendi seuerioresque leges nonis constitutionibus temperauit. postremo in Pannonia constitutus repentino morbo diem obiitIgitur annaliuscriptores de eodem imperatore ferunt, quod nisi ad illa tempora natus esset, profecto quasi uno lap
Abbreviated transcription (Latin):
ta uastauit. Ut passim uille agri atq
oppida sine cultore atq habitato¬
te deseria in ruinas siluasꝗ concesse¬
tunt Exercitum uero romãtium ci¬
uitasꝗ legiones per longinqua late
hiberna dispositas ita consumptas
firunt ut barco gmanicum bellum
quod continuo ex ortum est nõ cusi
nouo delectu militum quẽ triẽnio
igiter apud carnutium marcus an¬
tomus habuit gestum fuisse refera¬
tur Hoc quidem bellum prouiden¬
ta der administratum esse cũ plu¬
timis argumentis constat. tunc pre¬
cipue epistola grauissimi imperato
texissent gentes immanitate barba¬
te multitudinie innumerabiles hoc
est marco magni quadi uuãdali
sarmate. sueui atq omnis pene ger¬
mania. et in quadorum usq fines
progressus exercitus circumuentusq
ab hostibus propter aquarum presẽ
magna fidei constantia quidã mili¬
tes effusi in preces palam fecerunt

Expanded text:
ta vastavit, ut passim villae, agri atque ta vastavit, ut passim villae, agri atque oppida sine cultore atque habitatore deserta, in ruinas silvasque concesserint. Exercitum vero Romanum cunctasque legiones per longinqua late hiberna dispositas, ita consumptas ferunt, ut Marcomannicum bellum, quod continuo exortum est, non nisi novo delectu militum, quem triennio jugiter apud Carnutium Marcus Antoninus habuit gestum fuisse referatur. Hoc quidem bellum providentia Dei administratum esse, cum plurimis argumentis constat, tum praecipue epistola gravissimi ac modest Nam cum insurrexissent gentes immanitate barbara, multitudine innumerabiles, hoc est, Marcomanni, Quadi, Wandali, Sarmatae, Suevi atque omnis pene Germania, et in Quadorum usque fines progressus exab hostibus propter aquarum penuriamagna fidei constantia quidam milites effusi in preces palam fecerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ARCUSANTONTUO
uerus quartus decimus ab au¬
gusto regnum cum aurelio cõmodo
iure tutati sunt bellum deinde cõ¬
tra parthos admirabili uirtute et fe¬
licitate gesserunt Narcus antonius
uerus ad id bellum profcctus est Uo¬
lagesus enim rex parthorum graui¬
eruptione armeniam capadociam:
siriamꝗ uastabat. sed antonius per¬
strennuosissimos duces magnis rebus
gestis seleutiam assiriae urbem super
ydaspem fluuium sitam cum quadr̃¬
gentis milibus hominum ccepit. et
cum fratre de uictoria parthica triũ¬
phauit ac non multo postmodum cũ
fratre in uehiculo sedens causã morbi
quem apoplexin greci uocant: suffo¬
catus interiit Eo defuncto marcus ã¬
tonius solus reipublice prafuit Sed
in diebus parthici belli persequutio¬
nes xpĩanorum quarta iam post nero¬
nem uice in asia: in gallia. graues
praecepto eius extiterunt multiꝗ sãc¬
torum martirio coronati sunt Sequ¬
uta est lues plurimis infusa prouin¬
ciis et totam italiam pestilentia tan¬

Expanded text:
arcus Antoninus Verus, quartus decimus ab Augusto, regnum cum Aurelio Commodo jure tutati sunt, bellum deinde contra Parthos admirabili virtute et felicitate gesserunt. Lucius Antoninus Verus ad id bellum profectus est. Vologaesus enimeruptione Armeniam, Cappadociam Siriamstrenuissimos duces magnis rebus gestis, Seleuciam Assyriae urbem super Hydaspen fluuium sitam cum quadringentis milibus hominum cepit et cum fratre de uictoria Parthica triumphauit; ac non multo post, dum cum fratre in uquem apoplexin Graeci vocant, suffocatus interiit. Eo defuncto Marcus Antoninus solus reipublicae praefuit. Sed in diebus Parthici belli persecutiones Christianorum quarta jam post Neronem vice, in Assyria et in Gallia graves praecepto ejus exstiterunt, multique sanctorum martyrio coronati sunt. Secuta est lues plurimis infusa provinciis, totamque Italiam pestilentia tan
Abbreviated transcription (Latin):
in aera clamans Uicisti galilee uicisti
misericors deus impia consilia impii mo¬
rte dissoluit, quia deum auctorem om¬
nium sponte deseruit nephatiis confii¬
sus artibus magicis sue leuiratis petulã¬
tia quasi omnibus audatior anterret¬
cunctos meritas luit penas Non enim
decet imperatorem audacia se aliis pre¬
ferre Sed moderatio et salubribus con¬
siliis Cuius salus proptia cum semper
ad securitatem oim in bello maxime cõ¬
seruanda est

Expanded text:
in aera clamavit: Vicisti, Galilaee, vicisti!in aera clamavit: Vicisti, Galilaee, vicisti!misericors Deus impia consilia impii morte dissolvit, quia Deum auctorem omnium sponte deseruit, nefariis confisus artibus magicis suae levitatis petulantia, quasi omnibus audacior cunctos anteierit, meritas luit poenas. Non enim decet imperatorem audacia aliis praeferri, sed moderatione et salubribus consiliis. Cujus salus propria cum semper ad securitatem omnium, in bello maxime conservanda est
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis per romanum orbem disposita.
nimis glotie cupidus illum eni uaĩtas
flagrantior peruicerat: bellum adũsus
parthos parans cum romanas ures con¬
tractas undiq ad destinatam secum
traheret perditionem xp̃ianorum san¬
ꝯuinem diis suis uouit: palam perseqy¬
uturus ecclesias si uidtoriam potuisset
adipisci Nam et amphiteatrum ihe¬
rosolimis exstrui iussit in quo reuersus
a parthis episcopos monachos omẽsq
cius loci sanctos bestiis etiam arte
quadam seuioribus obiiceret expecta¬
ret q laniandos Itaq postꝙ̃ a thesifon¬
te castra mouit doło cuiusdam trãs¬
suge in deserta perductus cum uisitis
et ardore solis atꝗ insuper labore are¬
narum confectus periret exercitus
imperator tanto rerum periculo anxiꝰ
dum per uasta deserti incautius euaga¬
tus a suorum erraret agminibus ab
obuio quodam hostium equite conto
ilia ictus interiit Qui accepto letali
uulnere sanguinem proprium sparsit

Expanded text:
ditatis per Romanum orbem disposita, ditatis per Romanum orbem disposita, nimis gloriae cupidus illum enim vanitas flagrantior pervicerat bellum adversum Parthos parans, cum Romanas vires contractas undique ad destinatam secum traheret traditionem, Christianorum sanguinem diis suis vovit, palam persecuturus Ecclesias, si victoriam potuisset adipisci. Nam et amphitheatrum Hierosolymis exstrui jussit, in quo reversus a Parthis, episcopos, monachos omnesque ejus loci sanctos, bestiis etiam arte quadam saevioribus objiceret, spectaretque laniandos. Itaque postquam a Thesiphonte castra movit, dolo cujusdam transfugae in deserta perductus, cum vi sitis et ardore solis, atque insuper labore arenarum, confectus periret exercitus, imperator tanto rerum periculo anxius, dum per vasta deserti incautius evagatus a suorum erraret agminibus, ab obvio quodam hostium equite, conto ilia ictus, interiit. Qui accepto lethali vulnere, sanguinem proprium spargens