comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nuarias colit pͤcat: qm̃ hõi mortuo fert diuinita¬
tis obseqͥum: Iñ ẽ qt̾ ait apłs: Dies obẜuatis et
menses ⁊ tẽpora: ⁊ ãnos: Timeo ne sine causa la
his diebꝰ aut nõ ieiunauit: aut ad eccłam non
ꝓcessit: Obseruauit diẽ. qͥ hest̾na de nõ ꝓcessit
ad eccłãm: ꝓcessit ad cãpũ: Ergo fr̃s oĩ studio gẽ¬
tiliũ festiuitatẽ ⁊ ferias declinemꝰ. ut qñ illi epu¬
lant᷑ ⁊ leti sunt. tũc nos sobrii sumꝰ atq ieiuni:
quo ĩtelligant leticiã suã nr̃a abstinẽtia cõdem
uitare debemꝰ: quoꝵ etiã ⁊ fabłatio ẽ magna
pollutio: Hi etenĩ arte ĩsinuant se hõĩbus. do¬
mos penetrant. ing̾oiũtur p̾toria. aures iudicỹ
⁊ publicas inqͥetãt: ⁊ ideo magis p̾ualẽt. qͦ ma¬
gis sunt impudẽtes: Hoc aũt nõ recẽs ĩ ipsis
s ĩ uet̾atũ ⁊ originariũ malũ malũ ẽ: Nã oħ

Expanded text:
i mortuo defert divinitatis obsequium. Inde est quod ait Apostolus: Dies observatis, et menses, et tempora, et annos; timeo ne sine causa labhis diebus aut non jejunavit, aut ad Ecclesiam non processit. Observavit diem qui hesterna die non processit ad ecclesiam, processit ad campum. Ergo, fratres, omni studio gentilium festivitatem et ferias declinemus, ut quando illi epulantur et laeti sunt, nunc nos simus sobrii, atque jejuni, quo intelligant laetitiam suam nostra abstinentia covitare debemus, quorum etiam confabulatio est magna pollutio. Hi etenim arte insinuant se hominibus, domos penetrant, ingrediuntur praetoria, aures judicum et publicas inquietant; et ideo magis praevalent, quo magis sunt impudentes. Hoc autem non recens in ipsis, sed inveteratum et originarium malum est. Nam olim
Abbreviated transcription (Latin):
loquor qui nobiscũ natalẽ
dñi celebrãtes. gentilium
feriis se dederunt. ⁊ post
illud celeste ⁊ uiuiũ suꝑsti¬
cionis sibi prãdiũ p̃pararũt: ut qͥ antȩ letificati fu¬
erant scĩtate. inebriarent᷑ postea uanitate. igno¬
rantes qd̾ qui uult regnare cũ xͦ nõ possit gaudere
cũ scło: ⁊ qͥ uult ĩuenire iusticiã debeat declina¬
re luxuriã: Alia eñĩ ratio ẽ uitȩ et̾ne: alia desꝑa-¬

Expanded text:
scum natalem Domini celebrantes, gentilium se feriis dederunt, et post illud coeleste convivium supersittionis sibi prandium praepararunt; ut qui ante laetificati fuerant sanctitate, inebriarentur postea vanitate, ignorantes quod qui vult regnare cum Christo, non possit gaudere cum saeculo: et qui vult invenire justitiam, debeat declinare luxuriam. Alia enim ratio est vitae aeternae, alia desper
Abbreviated transcription (Latin):
ñc erige te. dilata auarigã tuã: ꝓ uno forte
solido. nõ decẽ. nõ centũ. nõ mille. nõ t̾ram.
s celũ accepturꝰ es S dares librã eram̃ti. et
acciꝑes argñti. aut librã argñti. ⁊ acciꝑes au¬
ri: felicẽ te gaud̾es: M utab̾r re u̾a qd̾ das:
Nõ aur̃. nõ argñtũ. s uita et̾na tͥ fice: Aluta¬
bitur. qr ⁊ tũ mutab̾is: Qui dedit fioe ãgłs.
qd̾ dedit. fice sedes angłica: K̾m̃i. nõ ẽ qd̾ li¬
beret a morte: nisi elem᷑ sina: Difficile ẽ u¬
tã istã dũcere sine pecc̃is. ciiilib hõi Eroga¬
te gͦ fr̃s mĩ. distribinite res ur̃as: facite ub̾
dite psalmũ: Quanꝗͣ in imagine ãbulet
hõ: uane aũt ꝯturbat᷑: Thesaurizat. et
nescit cui ea colligat: Dat᷑e gͦ ⁊ dab̾r ub:¬

Expanded text:
nunc erige te; dilata avaritiam tuam. Pro uno forte nunc erige te; dilata avaritiam tuam. Pro uno forte solido, non decem, non centum, non mille, non terram, sed coelum accepturus es. Si dares libram aeramenti et acciperes argenti, aut libram argenti et acciperes auri, felicem te gauderes. Mutabitur revera quod das; non aurum, non argentum, sed vita aeterna tibi fiet. Mutabitur, quia tu mutaberis. Qui dedit, fiet angelus. Quod dedit, fiet sedes angelica. Remedium non est quod liberet a morte, nisi eleemosyna. Difficile est vitam istam ducere sine peccatis cuilibet hominum. Erogate ergo, fratres mei, distribuite res vestras: facite vobis dite Psalmum: Quanquam in imagine ambulat homo, vane autem conturbatur; thesaurizat, et nescit cui colligat . Date et dabitu
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse. qͦmodo illuc rem tuã leues: Nolies¬
tuare. ⁊ cogitando scalas aut aliqͣ machina¬
menta qͤrere: S qͦmodo solet seri quibꝰ in ꝑ¬
egre ꝯstitutis. fac trazectiqũ: Q ulti hoc faci
Traiecticũ a tẽ petit. equũ restituet: Qd gͦ du¬
bitas÷ Quare differs dare ÷ Aut nõ ẽ idoneꝰ
redde ÷ Da pauꝑibꝰ nõ ꝑdes: Noli timere: Ipĩ
das: cũ uni ex eiꝰ minimis das Audi eugł̃m¬
Cũ enĩ illi ad dext̾am positi expauescerẽt. enu¬
meratis qͥbꝰtã necessitatibꝰ dicentes qnͦ te ui¬
dimus i his. respondit dñs: Cũ uni ex min¬
mis mĩs fecistis. mͥ fecistis Ego inquã accepi.
qnͦ pauꝑ accep̃: In illo esuriebã: in illo sacra¬
bar. Da securꝰ: Dñs accip̃. dñs petit: ħõ ha¬
beres qd̾ ei dares. nͥ pͥus ab illo acciꝑes Si ho¬
mines fen̾ares. grauares: Non ẽ hic talis qu
fenore grauet᷑. Si uis fen̾ator eẽ. apd̾ me esto
dicit tͥ d̾s: Mͥ da Ego cũ usuris restituo: Iam

Expanded text:
fortasse quomodo illuc rem tuam leves? Noli aestuare, et cogitando scalas aut aliqua machinamenta quaerere. Sed quomodo solet fieri civibus peregre constitutis, fac trajectitium. Multi sane hoc trajectitium a te petit, aequum restituet. Quid ergo dubitas, quare differs dare? aut non est idoneus reddere? Da pauperibus, non perdes, noli timere: ipsi das, cum uni ex minimis ejus das. Audi Evangelium. Cum illi ad dexteram positi expavescerent, enumeratis quibusdam necessitatibus, dicentes, Quando te vidimus in his? respondet Dominus, Cum uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Ego, inquam, accepi, quando pauper accepit: in illo esuriebam, in illo satiabar. Da securus: Dominus accipit, Dominus petit. Non haberes quod ei dares, nisi prius ab illo acciperes. Si homines fenerares, gravares: non est hic talis qui fenore gravetur. Si vis fenerator esse, apud me esto, dicit tibi Deus, mihi da: ego cum usuris restituo. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃am. que solent in scĩs ac fidelibꝰ
uiris ẽẽ coiites ieiunioꝵ: ut nõ
habñti addat᷑. qd̾ hñti detrahit᷑. ut lucro tuo
fraudes ãam tuã. hoc subdicas carmi qd̾ ĩ ce¬
lo ꝯstituas Habesenĩ illic̃ orreũ tuũ. habes
custodẽ tuũ: Nãq uͥ ponãt hoĩes tutissime qd̾
habẽt in t̾ra. ꝯdiicũt sͥ loca munitissima: et
qͣntum possũt satagũt sͥ seruare. qͦ fures nõ
possit᷑ acced̾e Et eis hoc uolentibꝰ. hoc seruan

Expanded text:
ram, quae solent in sanctis fidelibus viris esse comites jejuniorum, ut non habenti addatur, quod habenti detrahitur: ut, cum lucro tuo fraudas animam tuam, hoc subducas carni, quod in coelo constituas. Habes enim illic horreum tuum, habes custodem tuum. Namque ubi ponant homines tutissime quod amant in terra, conducunt sibi loca munitissima, et quantum possunt satagunt sibi servare, quo fures non possunt accedere. Et eis hoc volentibus, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
me tange. cũ ascend̾o̾ ad patrẽ: Recolat caritas
ur̃a hest̾nam lectõnem. qnͦ apparuit discphs dñs.
⁊ putau̾unt se sp̃m uidere: Ille aũt uolens eis tol¬
lere hũc errorẽ. p̾buit se tangñtũ: Qͥd dix̃ : he¬
ri lectũ ẽ: Inde ẜmo fuit: Quid turbati estis inqͥt¬
⁊ qͣre cogitatões ascendt̃᷑ in cor ur̃m: uidete ma¬
nus mãs ⁊ pedes mõs: Palpate ⁊ uidete: Hũquid
iam ascẽderat ad patrẽ. qn dicebat palpate ⁊ ui¬
dete: Preboe se tangẽdũ discpłit suis. nõ tangẽ¬
dũ s palpandũ. ut fides fiat uere carnis nr̃i cor¬
poris ut exhib̃atur. etiã tactibꝰ hũams soliditas
u̾itatis. p̾bet gͦ se palp̃adũ manibꝰ discpłoꝵ. et
mulier dicit noh me tang̾e: Nõdum enĩ ascen-
di ad patrẽ meũ. qͥd qͥ uult: uiri nõ potuer̃t eỹ
Qͥd ẽ gͦ tang̾e nͥ c̾dere : fide enĩ tangimꝰ xp̃m:
Et meliꝰ ẽ manu nõ tang̾e ⁊ fide tang̾e: quam
manu palpare. ⁊ fide nõ c̾dere: Nõ magnũ fuit

Expanded text:
ad Patrem. Recolat Charitas vestra hesternam lectionem, quando apparuit discipulis Dominus, et putaverunt se spiritum videre: ille autem volens eis hunc tollere errorem, praebuit se tangendum. Quid dixit? Heri lectum est: inde Sermo fuit. Quid turbati estis, inquit, et cogitationes ascendunt in cor vestrum? Videte manus meas et pedes meos: palpate et videte . Numquid jam ascenderat ad Patrem, quando dicebat, Palpate et videte? Praebet se tangendum discipulis suis, non tangendum, sed palpandum, ut fides fiat verae carnis, veri corporis, ut exhibeatur etiam tactibus humanis soliditas veritatis: praebet ergo se palpandum manibus discipulorum; et mulieri iri non potuerunt eum Quid est ergo tangere, nisi credere? Fide enim tangimus Christum: et melius est manu non tangere, et fide tangere, quam manu palpare, et fide non tangere. Non magnum fuit
Abbreviated transcription (Latin):
furatũ ẽẽ: Qͥd sͥ gͦ uults Soletis ub inde õ anno
loqͥ S lectio ip̃a sollep̃nit̾ legat᷑. ⁊ sermo ip̃e sollẽp¬
ploras: Illa aũ putabat eũ eẽ ortolanũ Et reuera
nimũ ⁊ feruidũ. ⁊ c̾uit ⁊ ascẽdit. ⁊ fec̃ arborẽ tantam.
ut etiã uolucres celi reqͥesc̾e̾nt ĩ ramis eiꝰ: Si hũeritis
ip̃e dict. fidẽ sic̃ granũ sinapis: Modicũ uidet᷑ granũ
sinapis. nichil cõtemptiblꝰ aspectu. nichil fortus gꝰtu.
Qd̃ qͥd ẽ aliud. nͥ maxͥmꝰ aidor ⁊ intma uis fidĩ i eccła:

Expanded text:
obis inde omni anno loqui. Sed lectio ipsa solemniter legitur, et sermo ipse solemploras? Illa autem putabat eum esse hortulanum. Et revera, nimum et fervidum: et crevit et ascendit, et fecit arborem tantam, ut etiam volucres coeli requiescerent in ramis ejus. Si habueritis, ipse dicit, fidem, sicut granum sinapis . Modicum videtur granum sinapis, nihil contemptibilius aspectu; nihil fortius gustu. Quod quid est aliud, nisi ma
Abbreviated transcription (Latin):
it̾rogemꝰ: De uentre mee inqͥt. ds̃ m̃s es tu an¬
te uentrẽ mat̾s mee pat̾ m̃s. de uẽtre matris
mee ds̃ m̃s: Quare gͦ ⁊ ibi distinctio: Puta patrẽ
meũ. ⁊ patrẽ ur̃m: Est distinctõ qͣ alit̾ pat̾ uni¬
geniti filii. alit̾ pat̾ nr̃: Illiꝰ pat̾ ꝑ nat᷑am. nr̃¬

Expanded text:
t, Deus meus es tu . Ante ventrem matris meae Pater meus, de ventre matris meae Deus meus. Quare ergo et ibi distinctio, puta, Patrem meum et Patrem vestrum? Est distinctio, quia aliter Pater unigeniti Filii, aliter Pater noster: illius Pater per naturam, n
Abbreviated transcription (Latin):
ultis mͦdis dñs iħc pꝰ resurrectõnẽ appa¬
ruit fidelibꝰ suis Nõ hũerũt unde scri¬
bere om̃s eugłiste. sic̃ eis mĩstrabat sp̃c
recortatõnes rerũ qͦs scͥberent: Aliꝰ ali¬
ud clixit. aliꝰ aliud: Pret̾mitt̾e alicͥis potuit aliqͥd uerũ.
nõ dicere aliqͥt falsũ: Om̃s itaq computate uerũ di¬

Expanded text:
ultis modis Dominus Jesus post resurrectionem apparuit fidelibus suis: habuerunt unde scriberent omnes Evangelistae, sicut eis subministrabat spiritus recordationis rerum quas scriberent. Alius aliud dixit, alius aliud. Praetermittere aliquis potuit aliquid verum, non dicere aliquid falsum. Omnia ista computate unum di
Abbreviated transcription (Latin):
potuit chic̾e qũe qͤris. qͥd ploras. maria nõ pͦssce dic̾e
nͥ dñs Nor̃e ip̃e applłauit. qͥ ad regnũ celoꝵ uͦcauit.
Hoc nom̃ dixit qd̾ ĩ libro suo ip̃e scͥpserat: Maria:
Et illa: Raboni qd̾ ẽ magist̾. Ipsũ cogn᷑uerat. a quo
ut agnͦsce̾tur illuminabat᷑. Iam qͥ pͥus ortolanꝰ pu

Expanded text:
 non posset dicere nisi Dominus. Nomine ipse appellavit, qui ad regnum coelorum vocavit. Hoc nomen dixit, quod in libro suo ipse scripserat, Maria. Et illa, Rabboni: quod est magister. Ipsum cognoverat, a quo ut cognosceretur illuminabatur: jam qui prius hortulanus pu
Abbreviated transcription (Latin):
distingam᷑ ⁊ moribꝰ. sic distingamur oꝑibꝰ. accen¬
si cartare: qͣm demones nõ hẽbant : Q igne et
illi duo ĩ uia ardebãt: Cognito enĩ xͦ. ⁊ ab eis diᷤ
oedente. dix̾unt apd̾ se: Hõne cor nr̃m ardens
erat ĩ uia. cũ aꝑiret nob̾ scͥpͥturas s ardete. ne
aroeatis igne quo arsuri sũt demones: ardete.
igne caritatis. ut a d̾monibꝰ uos dsc̾natis: Ardor
iste sursũ uos rap̃. fursũ tollit. ⁊̃ celũ leuat: Qͥcꝗd
molestraꝵ passi fueritis in t̾ra. qͣntũcũq xͥ anuoi
oor deorsũ hũiliatũ p̾mat. inimicꝰ. sũma petit
aidor dilectõnis: Simihtudinẽ accipite: Si facu¬
lam teneas ardentẽ. rectã capite sursũ teneas.
lamine crinis surgit ÷̃ celũ Depͥme facłam
fiãma ⁊̃ celũ it/ fac facłam capite deorsũ. nun¬
qͥd ⁊ flãmam depones in t̾rams Quacũq ardẽs
u̾git. flãma aliani uiam nescit. celũ petit. Spi¬

Expanded text:
distinguamur et moribus, sic distinguamur et operibus, accendistinguamur et moribus, sic distinguamur et operibus, accensi charitate, quam daemones non habebant. Quo igne et illicedente, dixerunt apud se: Nonne cor nostrum erat ardens in via, cum aperiret nobis Scripturas ? Ardete - ne ardeatis igne quo arsuri sunt daemones . Ardete igne charitatis, ut a daemonibus vos discernatis. Ardor iste sursum vos rapit, sursum tollit, in coelum levat. Quidquid molestiarum passi fueritis in terra, quantumcumque christianum cor deorsum humiliatum premat inimicus; summa petit ardor dilectionis. Similitudinem accipite. Si faculam teneas ardentem, rectam capite sursum teneas; flammae crinis surgit in coelum: deprime faculam, flamma in coelum it: fac faculam capite deorsum, numquid et flammam deponis in terram? Quacumque ardens vergit, flamma aliam viam nescit, coelum petit. Spi
Abbreviated transcription (Latin):
dei uiiuii: hoc demones. hoc petrꝰ. hoc maligni spi¬
ritꝰ. hoc apłs: Et audiũt demones obmutẽscite. au¬
dit petrꝰ. b̾atus es: Quod disc̾nebat illos: hoc discer¬
nat ⁊ nos unde hoc d̾mones clamabãt: T̃mendo:
Unde petrꝰ : diligendo: Eligite. diligite: Ipsa ẽ fides.
que xͥanos a demonibꝰ discernit. fides nõ qͣcũq:
Nam ait apłs iacobꝰ: Tu c̾dis. epła hoc hab⁊ apłi
zacobi. tu c̾dis qͥa unꝰ ẽ deꝰ. bene facis: Et demoneᷤ¬
c̾dunt. ⁊ ꝯtremiscũt: Ip̃e hoc dixit: qͥ in ea epła
scpͥsit Si fidem hãt alicͥs. oꝑa aũt nõ hãt. nũquid
porest fides saluare eũ ẽ Et apłs paulꝰ. discernẽs
ait: ħeq enrũcisio aliqͥd ualet neq p̾pitñ. s
fides que per dilectõnem oꝑatur: Disc̾uimus distin¬
ximus : Immo distincta ĩuenimꝰ. distinctalegimꝰ.
distineta ẽẽ didicimꝰ Qͦ modo distinguim᷑ fide. sic

Expanded text:
Dei vivi. Hoc daemones, hoc Petrus: hoc maligni spiDei vivi. Hoc daemones, hoc Petrus: hoc maligni spiritus, hoc Apostolus. Et audiunt daemones, Obmutescite: audit Petrus, Beatus es . Quod discernebat illos, hoc discernat et nos. Unde hoc daemones clamabant? Timendo. Unde Petrus? Diligendo. Eligite, diligite. Ipsa est fides quae Christianos a daemonibus discernit; fides non quaecumque. Nam ait apostolus Jacobus, Tu credis: Epistola hoc habet apostoli Jacobi: Tu credis quia unus est Decunt . Ipse hoc dixit, qui in eadem Epistola scripsit, Si fidem habeat aliquis, opera autem non habeat, numquid potest fides salvare eum ? Et apostolus Paulus discernens, ait: Neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium; sed fides quae per dilectionem operatur . Discrevimus, distinximus: imo distinctam invenimus, distinctam legimus, distinctam esse didicimus. Quomodo distinguimur fide; sic
Abbreviated transcription (Latin):
fitet᷑ crimen uͥ haboe ⁊ partẽ bibit enĩ qd̾
ei parẽtes su ꝓpmau̾ũt Sangͥs eiꝰ suꝑ nos. ⁊
suꝑ filios nr̃os S qͦre ũ ab illo utrũ resur¬
rexerit a mortuis: Hlegabit. irridebit. accu¬
sabit: Dishncti sumꝰ: Cirdimꝰ enĩ nos xp̃m ex semi¬
ne dauid scd̾m carnẽ resuprexise a mortuis Hrmqͥd
hoc demones nesciert̃. aut ista d̾mones nõ cͥdide
runt. que ⁊ uidert̃ : Adhiic anteqͣm resurrexisoe
clamabant ⁊ dicebãt: Scimꝰ cͥ sis fihus dei Discer¬
nebamꝰ nos a paganis c̾dendo xp̃m resurrexisse.
si aliqͥd possumꝰ a demonibꝰ nos discernamꝰ: Nͥo ẽ
obsecio uos qͥd ẽ. qd̾ dixert̃ demꝰines ÷ Sqmꝰ qͥsis
fihꝰ dĩ Et audiũt obmutesete: Nõne hoc dixe¬
runt qd̾ ⁊ petrꝰ. qnͦ quesiuit ab eis ⁊ dixit. quem
me dicũt hoĩes ẽẽ: Et cũ õpiiones respõdisset᷑
alienas: ad didit ⁊ in̾trogauit dicens: Uos autẽ
qũe me ẽẽ dicitis: Respondit petrꝰ: ĩues xͦ filiꝰ¬

Expanded text:
artem. Bibit enim quod ei parentes sui propinaverunt: Sanguis ejus super nos, et super filios nostros . Sed quaere ab illo, utrum resurrexerit a mortuis: negabit, irridebit, accusabit. Distincti sumus. Credimus enim nos Christum ex semine David secundum carnem resurrexisse a mortuis. Numquid hocrunt, quae et viderunt? Adhuc antequam resurrexisset, clamabant et dicebant: Scimus qui sis, Filius Dei. Discernebamus nos a Paganis, credendo Christum resurrexisse: si aliquid possumus, a daemonibus nos discernamus. Quid est, obsecro vos, quid est quod dixerunt daemones? Scimus qui sis, Filius Dei. Et audiunt, Obmulescite . Nonne hoc dixerunt quod et Petrus, quando quaesivit ab eis et dixit: Quem me dicunt homines esse? Et cum opiniones respondissent alienas, addidit et interrogavit dicens: Vos autem quem me esse dicitis? Respondit Petrus: Tu es Chri
Abbreviated transcription (Latin):
tũ crucifix̾unt. ⁊ ecce t̾cia dies ẽ ex qͦ hec õ¬
nia facta sũt: Nos aũ sꝑabamꝰ: Sꝑabatis
iam nõ sꝑatis: Hic ẽ omĩs discpłatus ur:
In cruce latro uos uicit: uos obhti estis eũ qͥ
docełrit. ule agnouit eũ qͦ pendebat: Nos sꝑaba¬
mus: Qd sꝑabatis : Qͥa ip̃e erat redẽptirꝰ a tł.
Quod sꝑabutis. ⁊ ̃ illo crucifixo ꝑdioistis. hoc latro

Expanded text:
est ex quo haec omnia facta sunt. Nos autem sperabamus. Sperabatis: jam non speratis? Hic est omnis discipulatus vester? In cruce latro vos vicit. Vos obliti estis eum qui docebat: ille agnovit cum quo pendebat. Nos sperabamus. Quid sperabatis? Quia ipse erat redempturus Israel. Quod sperabatis, et illo crucifixo perdidisti
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ĩ uia ambłant. ⁊ qͥbꝰ dñs apparuit ẽẽ melio¬
res: Nos enĩ c̾dimus. qd̾ illi nõdũ c̾debant.
Spem hẽbant ꝑdid̾ant. ⁊ nos nõ dubtamꝰ. un¬
de illi dubitabãt. Crucifixo dño spem ꝑdid̾ant.
hoc apparuit ĩ u̾bis illoꝵ: qͦn eis dix̃ Q̾ sunt
isti ẜmones qͦs hẽtis int̾ uos. ⁊ qͣre tristeᷤ estis:
Et illi: Tu solus ꝑegrinaris ĩ ihrłm. ⁊ nescis qͦ ib
contigert̃: Et respõdit ille: Que : Sciens oĩa
de se ip̃o qͣrebat. qͥa se in ip̃is ẽẽ cupiebat:
Que dixit: Et illi: De ihũ nazareno. qͥ fuit

Expanded text:
 ambulabant, et quibus Dominus apparuit, esse meliores? Nos enim credimus quod illi nondum credebant. Spem perdiderant, et nos non dubitamus, unde illi dubitabant. Crucifixo Domino spem perdiderant: hoc apparuit in verbis illorum, quando eis dixit, Qui sunt isti sermones quos habetis inter vos, et quare tristes estis? Entigerunt? Et respondit ille: Quae? Sciens omnia de se ipso quaerebat: quia se in ipsis esse cupiebat. Quae? dixit. Et illi: De Jesu Nazareno, qui fuit
Abbreviated transcription (Latin):
c̾damꝰ ⁊̃ xp̃m crucifixũ. s eũ qͥ die t̾cio resur¬
rexit: Ip̃a est fides que nos distinguit ab eis. dis¬
tinguit a paganis. distinguit a iudeis. fides qua
cͥdimꝰ xp̃m iħm resurrexisse a mortuis Apłs
dicit timotho: Memor esto xp̃m iħm resurte¬
xisse a mortuis: ex semine dd̾ scd̾m eugłm me

Expanded text:
Christum crucifixum; sed eum qui die tertio resurrexit. Ipsa est fides quae nos distinguit ab eis, distinguit a Paganis, distinguit a Judaeis; fides qua credimus Christum resurrexisse a mortuis. Apostolus dicit Timotheo: Memor esto Christum Jesum resurrexisse a mortuis, ex semine David, secundum e
Abbreviated transcription (Latin):
ham ⁊ ego ⁊ pat̾ unum su-¬
mus. Hon dixit ego ⁊ pat̾
unũ sum: s ego ⁊ pat̾ un-¬
um sumus. Quod chieo u¬
num. audiat arrianus:
qd cheo sumus. audiat
sabellianꝰ. Nõ chuidat ar¬
riamis unum . non dele
Ergo si pat̾ ⁊ fihus unum

Expanded text:
Nam Ego et Pater unum sumus. Non dixit, Ego et Pater unum sum, sed ego et Pater unum sumus. Quod dico unum, audiat Arianus; quod dico sumus, audiat Sabellianus. Non dividat Arianus unum, non deleaErgo si Pater et Filius
Abbreviated transcription (Latin):
ma sit. Bixinus de patre
⁊ filio qd potuimus. ⁊ qua¬
ntum potuimus: si tamẽ
aliqͥd digne potuimꝰ. De
filio diximus : etiam de spũ
scõ diximus. Est enĩ in illis
⁊ cum illis equalis ⁊ imus:
non minor aut t̾eius ds.
Qͥd adhuc cdieam fatigatus
patre ⁊ filio ȩt̾nitate. substan¬
tia uel comunione seꝑat:

Expanded text:
 « Diximus de Patre et Filio quod potuimus, et quantum potuimus, si tamen aliquid digne potuimus, de e et Filio diximus, etiam de Spiritu sancto diximus. Est enim in illis et cum illis aequalis, unus non minor aut tertius Deus. Quid adhuc dicam fatigatus? Patre et Filio, aeternitate, et substant
Abbreviated transcription (Latin):
ex toto: Ip̃m aũt ĩ enigiate. & ex
parte nc̃ ĩ scͥpturis aliquid c̾nere. qd̾
tam̃ sit scd̾m catholicã fidem ex illo
pignore contigit. qd̾ accep̃ uͥgo ec¬
clesia hũili aduẽtu spõsi sui. que il¬
lo ultimo aduentu cũ ueniet ĩ clari¬
tate nupt᷑a ẽ : cũ iam facie ad facẽ
cõtuetur: Dedit enĩ nob̃ sp̃c. pignuᷤ

Expanded text:
o. Ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in Scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit quod accepit virgo Ecclesia, humili adventu sponsi sui, quae illo ultimo adventu, cum veniet in claritate, nuptura est, cum jam facie ad faciem contuebitur. Dedit enim nobis pignus
Abbreviated transcription (Latin):
ut intrẽt ĩ gaudiũ eiꝰ. qui nõ corã dõ
sed ut placerẽt hõibus uisi sunt ali¬
qͥd scd̾m p̾cepta eius oꝑari Atq ita
concludit: Uigilate ergo: qr nesci¬
tis diẽ neq horam: Non mͦ illiꝰ ulti¬
mi tꝑ̃is quo uenturꝰ ẽ sponsꝰ. sed sue

Expanded text:
ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae
Abbreviated transcription (Latin):
sericordia. ⁊ arguit me: ołm autem
peccatoris nõ ĩpinguet capd̾ meũ
Ite gͦ ad uenditores magis. ⁊ emite
ub̃: Id est uideamꝰ ñc̃ quid uos adiu¬
uent. qͥ ub̃ laudes uendere consue¬
runt: ⁊ uos mnerrorẽ dic̾e. ut non corã
dõ s ab honĩibꝰ głam q̃reretis: E¬
untibꝰ aũt ilł emere: uenit sp̃osus.
Id est inclinãtibꝰ se ilł in ea que foriᷤᷤ
sunt. ⁊ solits gaudere q̃rentibꝰ. qͥa
gaudia ĩterna nõ nou̾ant: uenit
ille qui iudicat: Et que parate erãt.
clausa ẽ ianua: Clausa est ianua. id
sus est aditus ad regñ celoꝵ: Non
enĩ post iudicũ patet p̾cum aut
m̾itoꝵ locꝰ. Houissime aũt ueniũt
aꝑi nobis: Nõ dictũ ẽ qd̾ em̾unt
oleũ: ⁊ ideo intlłigende sunt nul¬
ad implorationẽ dĩ S magna eiꝰ
seu̾itas post iudiciũ. cuiꝰ ante iudi
Itaq respõdens ait: Amen dico ub :
nescio uos Ex illa scilic regula qũa
nõ habet ars cłi. hoc ẽ sapientia dei:

Expanded text:
arguit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos adiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non noueranille qui judicat: et quae paratae erant; ur. Et clausa est janua, id sus est aditus ad regnum coelorum. Non enim post judicium patet precum aut meritorum locus. Novissime autem veniunt et i nobis. non dictum est, quod emerint oleum, et ideo intellegendae sunt nulad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicitaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei,
Abbreviated transcription (Latin):
inde qͥd gͥ uult num̾us ĩ utraq parte qͥnari¬
us : Quicqͥd aũt sigͥfic⁊ ołm. mirũ uidet᷑ qͦd
sapiẽtes petẽtibꝰ nõ cõmunicãt: cũ ⁊ ĩuidere
fas nõ sit. eas qͤ ita ꝑfec̃te sũt. ut a sponso re¬
cipiant᷑. qͦ nõie nullo dubitante dñs nr̃ iħc¬
ex eo qd̾ hñt p̾scribente illa sentẽtia eiꝰdem
dñi dicẽtis: oĩ petenti tͥbue Qͥd ẽ aũt qd pͦs¬
sit dando nõ suffic̾e utͥsq hec maxime
augẽt q̃stionis difficłtatẽ: qͣnqũa ⁊ cet̾a di-¬
ligent̾ cõsid̾ata. ut oĩa ĩ unã rationẽ con

Expanded text:
narius? quidquid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quo nomine nullo dubitante dominus Iex eo quod habent, praescribente illa sententia ejusdem Domini dicentis: Omni poscenti tribue. Quid est autem quod possit dando non sufficere utrisque? Haec maxime augent quaestionis difficultatem, quanquam et caetera diligenter considerata
Abbreviated transcription (Latin):
posita ẽ: Et młti qͥdemi hĩc mlt̾a
sensert qͦ nõ sũt pret̾ fidẽ: s qͦmodo par¬
tibꝰ eiꝰ oĩbus ꝯueniat expositio. id elabo¬
randũ ẽ: Legienã ĩ qͣdã scpͥtura ex eaꝵ
gen̾e qͣ apocriphe nõiantur. qͦd nõ sit cõ¬
tñ expositõne tem̾e nichil audeo iudica¬
re. ne forte nõ eiꝰ ꝯueniẽtia mͥ angͦtiã fece¬
rit: s⁊ m̃a tarditas ĩ eiꝰ cõuenientiã non

Expanded text:
posita est: et multi quidem hinc multa senserunt quae non sunt praeter fidem; sed quomodo partibus ejus omnibus conveniat expositio, id elaborandum est. Legi etiam in quadam scriptura, ex earum genere quae apocryphae nominantur, quod non sit contamen expositione temere nihil audeo iudicare, ne forte non eius inconuenientia mihi angustias fecerit, sed mea tarditas in ea conuenientiam non
Abbreviated transcription (Latin):
debetur: etiã cũ illa uox media noc¬
te sonuerit: qua om̃s eugilat᷑i su¬
mus Qd̾ u̾o sponso dixit obuiam
uenire uͥgines. sic intlłigñdũ pu¬
to: ut ex ip̃is uͥginibꝰ cõstet ea que
dicit᷑ sponsa. tanꝗͣm si om̃ibꝰ xͥaniꝰ

Expanded text:
tur, etiam cum illa uox media nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uirgines, sic intellegendum puto, ut ex ipsis uirginibus constet ea quae dicitur sponsa, tamquam si omnibus christianis
Abbreviated transcription (Latin):
atur. uͤ. dicũtur sapientes. ⁊ .uͤ. stulte: u¬
diu̾so fomite gaudeãt : Lãpades aũt sunt
qr manibꝰ portãtur. oꝑa qͤ scd̾m istã cõtinẽ¬
tiã fiunt: Dictũ est aũt: Luceãt oꝑa ur̃a
corã hõibꝰ: Om̃s uͦ acceꝑunt lãpades suas: ⁊
uen̾unt obuiã sponso: Intlłigñdum ẽ gͦ xp̃i

Expanded text:
uinque dicuntur sapientes et quinque stultae: udiverso fomite gaudeat: lampades autem sunt, quia manibus gestantur opera quae secundum istam continentiam fiunt; dictum est autem: Luceant opera vestra coram hominibus. Omnes vero acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ magi. qr mistica eiꝰ naguitas. sẽpit̾no
gaudio ⁊ t̾ram letificauit &e celũ: hinc
gͦ irgẽ celestiũ hõmũq rectorẽ. sub car¬
nis mist̾o uenientem. iuidus tremit
h̾otes: iudea ĩ fidelis abiurat: Tremit ho¬
hõdes ĩfantẽ regie dignitatis. qr boni¬
tatẽ nascẽtis ignorat : abiurat xp̃m iu
dea qũe p̾dicabat. qr impietatibꝰ suis
metuẽs. iͦt iudicis refugit eqͥtatẽ. et
scelerũ suoꝵ tenebris obcecata. so¬

Expanded text:
nativitas sempiterno gaudio et terram laetificavit et coelum. Hunc ergo regem coelestium hominumque rectorem, sub carnis mysterio venientem, invidus tremit Herodes, Judaea infidelis abjurat. Tremit Herodes infantem regiae dignitatis, quia bonitatem nascentis ignorat: abjurat Christum Judaea, quem praedicat, quia impietatibus suis metuens justi judicis refugit aequitatem; et scelerum suorum obcaecata
Abbreviated transcription (Latin):
cũq uilibꝰ. obscuris. abiectisq hõibus. hec
sunt uł ĩtellecta uł uisa: s a chaldeis. Id
ẽ apd̾ quos suꝑsticionũ regnabat error: In
his ing̾ssus mũdũ .xͦ. pͥmicias fidei saluta¬
ris inuenit. ⁊ factũ ẽ inter iudeos ⁊ gẽti¬
les qd̾dã ꝑfidie fideiq certamẽ Nato enĩ
xp̃o exultabat chaldea. & tota cũ suiᷤ pͥn¬
cipibus ierusohma torquebat᷑. In secta.¬
batur uideꝰ: magus ad orabat: Ho̾des
acuebat gladiũ: caldeus mun̾a p̾para¬
bat: S qͥd mirũ si turba illa iudaica. xp̃i
nõ suscepit ĩfãtiam. que etiã suscitãtem
cõtumacit̾ abiisa contẽpsit : Qͥd mirũ.
si ĩ cunis iacẽtem xp̃m sp̾uere iudei. qũe
cũ cetis uel noua daret lumina uł repara¬
ret amissa. langoresq uarios salutifero
sermone curaret. ad omĩa bñficia dñi.
redimẽtis ĩgrati. mendacis lingue calũm¬
is incusabãt : Qdͥ mirũ. s ĩ eiꝰ naquitatẽ
stelle splendẽtis ĩdicia neglex̾unt. ĩ cuiꝰ

Expanded text:
is abjectisque hominibus haec sunt vel intellecta, vel visa, sed a Chaldaeis, id est, 85 apud quos superstitionum regnabat error. In his ingressus mundum Christus primitias fidei salutaris invenit: et factum est inter Judaeos atque gentiles quoddam perfidiae fideique certamen. Nato enim Christo exsultabat Chaldaea, et tota cum suis principibus Hierosolyma torquebatur. Insectabatur Judaeus, magus adorabat; et Herodes acuebat gladium, Chaldaeus munera praeparabat. Sed quid mirum si turba illa Judaica Christi non suscepit infantiam, quae etiam mortuos suscitantem contumaciter abusa contempsit? Quid mirum si in cunis jacentem Christum sprevere Judaei, quem, cum caecis vel nova daret lumina, vel repararet amissa, languoresque varios salutifero sermone curaret, ad omnia beneficia Domini redimentis ingrati, mendacis linguae 86 calumniis incusabant? Quid mirum si in ejus nativitate lae splendentis indicia neglexerunt, in cujus
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩca.⁊ misti̾a saluatoris
nrĩ. de cuiꝰ natiuitate gaui¬
si sumꝰ: eius manifestatio.¬
ne letem᷑: Quia sicut nascẽ¬
do gloriosus ẽ d̃ filius: ita apparẽto mi¬
ra suscepit: stupendũ nichilominꝰ: qd̾
nouu hũc hõĩnẽ. noua de celo stella pro¬
uagiebat: ⁊ ĩ caldea magoꝵ ocłis inter
sidera coruscabat: Apd̾ iudeos sordebat
ĩ pãnis: apd̾ gñtiles fulgebat ĩ eccła:¬
gloria: Et quidẽ necesse erat. ut celoꝵ
drũm testimoniũ celeste p̾cederet: ⁊ auc¬
torẽ lucis signũ luminis reuelaret: Mag¬
nũ hoc fr̃s tremẽdũq mist̾um: cũ unꝰ
xemq ãnunciat᷑ de patre deus. ⁊ hõ de

Expanded text:
nica et mysteria Salvatoris nostri, de cujus nativitate gavisi sumus, ejus manifestatione laetemur: quia sicut nascendo gloriosus est Dei Filius, ita apparendo mira suscepit; stupendum nihilominus quod novum hunc hominem nova de coelo stella provagiebat; et in Chaldaea magorum oculis inter sidera coruscabat. Apud Judaeos sordebat in pannis; apud gentiles fulgebat in gloria. Et quidem necesse erat ut coelorum Dominum testimonium coeleste praecederet, et auctorem lucis signum lucis revelaret. Magnum hoc, fratres, tremendumque mysterium, cum unus idemque annuntiatur de Patre Deus, et homo de
Abbreviated transcription (Latin):
sacramenti. qnͣteq sit gr̃e. qd̾ ille sug¬
git ubeͤra qͥ pascit oĩa: ⁊ qui uniu̾sis a-¬
nimantibꝰ uiuẽdi substãtiã pr̃at e celo.
ob salutẽ t̾restriũ t̾reno lacte nutͥtur:
Hullꝰ gͦ ambigat. neͤmo cũccetur. qd̾ xͦ¬

Expanded text:
e, quod ille sugit ubera, qui pascit omnia, et qui universis animantibus vivendi substantiam praestat e coelo, ob salutem terrestrium terreno 84 lacte nutritur? Nullus ergo ambigat, nemo cunctetur, q
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾e aliqͥd ne ĩdigere. ideo plus ht̃. ne mi¬
t fac enĩ miẜicordẽ aliqũe ĩuenisse thes
tas pegͥnis. alunt᷑ famelici. nud uestunt᷑.
in opes adiuuãtur. captius redimũtur. cõs¬
truunt᷑ eccłe. refiqunt᷑ lassi. pacant᷑ liti¬
giosi. reparant᷑ naufragi. curant᷑ egroti. cor¬
porales opes disꝑtiunt᷑ in t̾ra. spĩtales recon¬
duntur ĩ celo: Qͥs hec facit: Miẜcors et
bons: Unde facit : De auro oꝵ argñto:
Cu seruiens hec facits Ei qͥ dixit meũ est
aurũ. ⁊ meu̾ ẽ argñtũ Uidetis iam ut

Expanded text:
habere aliquid ne indigeret, ideo plus habet ne mihabere aliquid ne indigeret, ideo plus habet ne miti. Fac enim misericordem aliquem invenisse thesatas peregrinis, aluntur famelici, nudi vestiuntur, inopes adjuvantur, captivi redimuntur, construuntur ecclesiae, reficiuntur lassi, pacantur litigiosi, reparantur naufragi, curantur aegroti, corporales opes dispertiuntur in terra, spirituales reconduntur in coelo? Quis haec facit? Misericors et bonus. Unde facit? De auro et argento. Cui serviens haec facit? Ei qui dixit, Meum est aurum, et meum est argentum. Videtis jam
Abbreviated transcription (Latin):
uitie. qr qͥsꝗs eas habuerit. nõ egebit: Iste
aurũ ⁊ argñtũ. s qr ñustũ ẽ eas putare di¬
uicas: que nõ aufert̃ egestatẽ: Tanto enĩ
magis qͥsq ardebit egestate auarzcze. qnͣto
magis eas diligñs. maiores hũerit: Quoos
gͦ sũt diuicie. qͥbꝰ crescentibꝰ crescit mopia.
qͤ amatoribus suis qͣnto fuerĩt amphoreᷤ
nõ affert̃ sacietatẽ. s ĩflamant cuprdtatẽ e
Duitẽ tu putas qͥ minꝰ egeret. si minꝰ hẽret :
Nã uiidimꝰ qͦsdam cũ hẽrent paruã pecuniã.
parins lucris fuisse letatos S pꝰquã cũ cepe
rint habundare. uerũ qͥdem corpꝰ auri ⁊ ar¬
genti. s tñ false diuicie: cũ parua obtulis
iã recusãt Ciedas eos iã eẽ saqatos. s falsũ
est: Nã mazor pecunia fauces auaritie non
claudit. s extñdit: Non irrigat s accẽdit:
Poculũ respuĩt. qr fliuiũ sigunt: Y trum
g dĩtior an egñtior dicendꝰ ẽ. qͥ cũ ido uoluit

Expanded text:
non egebit. Istae aurum et argentum; sed quia injustum est eas putare divitias, quae non auferunt egestatem. Tanto enim magis quisque ardebit egestate, quanto magis eas diligens majores habuerit. Quomodo ergo sunt divitiae, quibus crescentibus crescit inopia: quae amatoribus suis quanto fuerint ampliores, non afferunt satietatem, sed inflammant cupiditatem? Divitem tu putas, qui minus egeret, si minus haberet? Nam videmus quosdam, cum haberent parvam pecuniam, parvis lucris fuisse laetatos: sed posteaquam coepit eis abundare, verum quidem corpus auri et argenti, sed tamen falsae divitiae, cum parva obtuleris, jam recusant. Credis eos jam esse satiatos: sed falsum est. Nam major pecunia fauces avaritiae non claudit, sed extendit; non irrigat, sed accendit. Poculum respuunt, quia fluvium sitiunt. Utrum ergo ditior, an egentior dicendus est, qui cum ideo voluit
Abbreviated transcription (Latin):
atorẽ uł tanꝙͣ eiꝰ aliqͣm partẽ. colere atq ad¬
orare nõ desinũt: Cur gͦ ip̃m nõ uituꝑant.
cũ plerũq hoĩes de usu solis ⁊ liure minis.
ĩ edificis suis lites miꝰtissmas cõcitãt. ⁊ ut fe¬
nestͥs suis radii hb̃ores aliqͣnto langiꝰ infun¬
dicãt. inimiciciis ac̾bissimis insectant᷑: Si
qũe gͥ infirmoꝵ. potentior alicͥis iniͦte ac ne¬
farie ꝓpt̾ usũ solis opp̾sserit. dnpuerit. ĩ exi¬
hũ etiã mortemue cõpulerit. solis ẽ crimen.
qͦ ille abũdantiꝰ uti d̾sderat. an male utẽtis
iiqͥtas. qͥ dũ cupit corpͦeis ocłis tẽporale lu

Expanded text:
 ejus aliquam partem colere atque adorare non desinunt. Cur ergo ipsum non vituperant, cum plerumque homines de usu solis et luminis in aedificiis suis lites injustissimas concitant; et ut fenestris suis radii liberiores aliquanto largius infundicant, inimicitiis acerbissimis insectantur? Si quem igitur infirmorum potentior aliquis injuste ac nefarie propter usum solis oppresserit, diripuerit, in exsilium etiam mortemve compulerit, solis est crimen, quo ille abundantius uti desiderat, an potius male utentis iniquitas, qui dum cupit corporis oculis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ aꝑit eqͥtatis : Ex qͦ isti intlłigãt: aut au¬
rũ ⁊ argñtũ se accusareͫ oportere. quauis de
auro ⁊ argñto sepe hoĩes cupidissim dimicẽt.
aut accusatõnes suas de t̾ra ĩ celũ. ⁊ de metal¬
lis fulgñtibꝰ in sidera atq ip̃m solem debere
transferre. qñ iniqͥ hoĩes in expiabili sepe
discordia. de possidenda solis luce ꝯfsigunt:
Simł etã discãt. qͥd intersit int̾ hãc lucem

Expanded text:
t, intelligant, aut aurum et argentum se accusare non oportere, quamvis de auro et argento saepe homines cupidissimi dimicent; aut accusationes suas de terra in coelum, et de metallis fulgentibus in sidera, atque in ipsum solem se debere transferre; quando iniqui homines inexpiabili saepe discordia de possidenda solis luce confligunt. Simul etiam discant quid intersit inter hanc lucem
Abbreviated transcription (Latin):
crimen male utentiũ trãsferat᷑ Nã si ꝓpt̾ea
uituꝑat᷑ aurũ ⁊ argñtũ. qr hoĩes auariera
deprauati. neglectis p̾ceptis õĩpotentisimi c̾a¬
toris. ĩ ea que ꝯdidit detestabili cuprditate ra¬
tolus dix̃. ꝑu̾si qͥdã hoĩes coluert̃ ⁊ ẜuierũt

Expanded text:
crimen male utentium transferatur. Nam si propterea vituperatur aurum et argentum, quia homines avaritia depravati, neglectis praeceptis omnipotentissimi Creatoris, in ea quae condidit detestabili cupiditate ratolus dicit, perversi quidam homines col
Abbreviated transcription (Latin):
piditate ocupau̾it. s qd̾ prudentissima potes¬
taste ⁊ iꝰtissima mod̾atõne tractau̾it. qnͣtoina¬
gis d̾s uere ac ꝓpͥe suũ ẽẽ dicit aurũ ⁊ angñtũ.
qd̵ ⁊ largissima bonitate condidit. ⁊ iustissimo
administrat imꝑio. ut sine ipsiꝰ nutu atq
sit: distribuere atq ordinare nõ possunt: Si au¬
tũ: recte putaret᷑ magnũ aliqͦd bonũ Rursus
s solis mals deeẽt. uid̾etur magna pena pau-¬
pertas: S aũt solis bonis deeẽt. uid̾etur sũma
bãtitudo pauꝑtas: Nũc u̾o si scire uis aurũ pos¬
se bñ haberi. hñt ⁊ boni: Si scire uis nõ eos ꝑ
aurũ bonosẽẽ. hñt ⁊ mal: Itẽ si scire ͥ qũa non
peres miseri: Ita gͦ aur̃ ⁊ argñtũ distribuit hõinz¬
bus: conditor rerũ ⁊ administrator deꝰ. ut ip̃m
ꝑ se natũ. ⁊ g̾ne suo bonũ sit: qũauis nõ sũmũ
⁊ magnũ bonũ. ⁊ ꝓgradu su ordinis lauda¬
bilem ꝯditorẽ iniu̾sitatis ostñdat. copra u̾o

Expanded text:
 prudentissima potestate et justissima moderatione tractaverit; quanto magis Deus vere ac proprie suum esse dicit aurum et argentum, quod et largissima bonitate condidit, et justissimo administrat imperio; ut sine ipsius nutu atque sit, distribuere atque ordinare, non possunt. 5. Au recte putaretur magnum aliquod bonum. Rursus si solis malis deesset, videretur magna poena paupertas: si autem solis bonis deesset, videretur summa beatitudo paupertas. Nunc vero si scire vis aurum posse bene haberi, habent et boni: si scire vis non eos per aurum bonos esse, habent et mali. Item si scire vis quam non peres miseri. Ita ergo aurum et argentum distribuit hominibus conditor rerum et administrator Deus, ut ipsum per se natura et genere suo bonum sit, quamvis non summum et magnum bonum, et pro gradu sui ordinis laudabilem Conditorem universitatis ostendat; copia vero
Abbreviated transcription (Latin):
sessor effectꝰ ẽ: Ham ⁊ qui nõ hñt possũt ista cõ¬
tẽpnere. s utrũ figant an uere contẽpnãt. ds̃
uidet qui cordis inspector ẽ: Ab hõibriᷤᷤ aũt ut imii¬
tari possint. cogitatõ ꝯtẽpnentis nõ nͥ ÷̃ manibꝰ ero¬
gantis inspicit᷑: Cũ aũ malis hõibꝰ d̾s ista ꝯcedit.
ostñdit in eis qͦmodo ⁊ in ip̃is bonis que d̾s largit᷑
crucietur aĩmus. cui tanta largit᷑. Bonis enĩ sub¬
ministrat occasiones bñficioꝵ: malos torquet ti¬
more dãpnoꝵ Et idõ s amiitãt utriq aurũ ⁊
argñtũ. isti celestes chuicias leto corde regnebũt:
ilhs aũ ⁊ bonis tẽporalibꝰ inans domꝰ. ⁊ bomis et̾¬
nis mnanior ꝯsgentia remanebit: Illius ẽ gͦ aurũ¬

Expanded text:
effectus est. Nam et qui non habent, possunt ista contemnere: sed utrum fingant, an vere contemnant, Deus videt qui cordis inspector est; hominibus autem, ut imitari possint, cogitatio contemnentis nonnisi in manibus erogantis inspicitur. Cum autem malis hominibus Deus ista concedit, ostendit in eis quomodo et in ipsis bonis quae Deus largitur, crucietur animus, cui viluit qui tanta largitur. Bonis enim subministrat occasiones beneficiorum: malos torquet timore damnorum. Et ideo si amittant utrique aurum et argentum, isti coelestes divitias laeto corde retinebunt; illis autem et bonis temporalibus inanis domus, et bonis aeternis inanior conscientia remanebit.
Abbreviated transcription (Latin):
cepta mĩe: intlħigat dm nõ de re ilhꝰ cui iub.
s de rẽ sua iubere donare: ⁊ ille qͥ aliqͥd porrigit
pauꝑr. nõ se arbitret᷑ de suo fac̾e. ne forte non
tate: Meũ ẽ inqͥt aurũ ⁊ meũ ẽ argñtũ: non
uestrũ o chuites t̾re: Qd gͦ dubitatis pauꝑi dare
de mõ. aut qͥd extollimin cũ datis de meo Et ui¬

Expanded text:
cordiae, intelligat Deum non de re illius cui jubet, sed de re sua jubere donari; et ille qui aliquid porrigit pauperi, non se arbitretur de suo facere, ne forte non tate? Meum est, inquit, aurum, et meum est argentum, non vestrum, o divites terrae. Quid ergo dubitatis pauperi dare de meo, aut quid extollimini cum datis de meo? CAPU
Abbreviated transcription (Latin):
tenda:. Cũ dixisset dñs petro. seqͣre me. respex̃ perrꝰ
ad discpłm qũe diligebat iħc. id ẽ ip̃m ioħm qui
eugłm scͥpsit. ⁊ ait dño: Dñe iste qͥd: Scio qr di¬
ligis eũ: Qͦmodo ego seqrͣ. ⁊ ip̃e nõ seqͤtur: ait do¬
minꝰ:. Sic illũ uolo manere. donec ueniã : tum᷑ se¬
quere. Ip̃e uͦ euglista. ip̃e qͥ sepͥsit. de quo dictũ est
hoc. sic illũ uolo manere donec ueniã. secutꝰ adiũ¬
tolleret istã dpinionẽ: adiũxit: Hõ aũt nõ dixit
dñs nõ eũ fuisse moriturũ. s tantũ dix̃. sic eũ uo

Expanded text:
tenda. Cum dixisset Dominus Petro, Sequere me: respexit Petrus ad discipulum quem diligebat Jesus, id est, ad i scripsit; et ait Domino, Domine, iste quid? Scio quia diligis eum, quomodo ego sequor, et ipse non sequitur? Ait Dominus: Sic eum volo manere, donec veniam: tu me sequere. Ipse vero Evangelista, ipse qui scripsit, de quo dictum est hoc, Sic eum volo manere, donec veniam; secutus adjuntolleret istam opinionem adjunxit: Non autem dixit, eum non fuisse moriturum: sed tantum dixit, Sic eum vo
Abbreviated transcription (Latin):
ĩa uiuus morte deuieta. ⁊ dicebat: Symõ ioħis.
sic enĩ appłłabat᷑ pettꝰ. amas me⁊ Respõdebat il¬
le. qd̾ erat ĩ corde ipsius Si petrꝰ respõdebat qd̵
ĩ corde habebat. dñs quare reqͥrebat qͥ corde uide¬
bat: Deniq etã petrꝰ iam mirabat᷑.⁊ cũ qͦdam te-¬
dio audzebat qͣrentẽ qũe nou̾at scientẽ: Semel
Ĩterroget tẽ dñs: Medicꝰ est qͥ te int̾rogat:. Aosa¬
nitatẽ ꝑtinet. qd̾ int̾iogat: holi tẽdio affici Ex¬
pecta Impleat᷑ num̾us dilectõnis. ut deleat nun̾iuo
gatõnis sue. dñs respõdenti amorẽ cõmẽtat agnͦs su¬
os. ⁊ dic̃ Pasce agnos mõs. pace oues mãs Tanqͣm di¬
cerae Qͥd mͥ reͥbuis qr diligis me: Dilectõnem tuã
tͥ p̾stiti unde dilig̾es me: S dlectõem tuã erga me:
habes uͥ ostẽdas. habes uͥ exc̾ceas: Pasce agnos mõs:¬

Expanded text:
icta, et dicebat: Simon Joannis sic enim appellabatur Petrus, amas me? Respondebat ille quod erat in corde ipsius. Si Petrus respondebat quod in corde habebat; Dominus quare quaerebat, qui cor videbat? Denique ipse etiam Petrus mirabatur, et cum quodam taedio audiebat quaerentem, quem noverat scientem. Semel interroget te Dominus: medicus est qui te interrogat, ad sanitatem pertinet quod interrogat. Noli taedio affici. Expecta, impleatur numerus dilectionis, ut deleat numerum commendat agnos suos, et dicit, Pasce agnos meos, pasce oves meas: tanquam diceret, Quid mihi retribuis, quia diligis me? Dilectionem tuam tibi praestiti, ut diligeres me? Sed dilectionem tuam erga me, habes ubi ostendas, habes ubi exerceas: pasce agnos meos
Abbreviated transcription (Latin):
dix̾at aĩam m̃am ꝓte pono: Nõdũ acceꝑat uires.
qͥbus implerae ꝓmissũ oͦ rã ut poisit hoc facere.
implet᷑ caritate: Idõ ei dr̃ amas me Et respõdet
amo. qr hoc̃ nõ implet nͥ caritas Qͥd ẽ gͦ petre: Qñ¬
do negasti. qͥd timuisti: Totũ qd̾ gnmisti hoc erat mͦ¬
ri Uiuus tecũ loqͥtur. qũe mortuũ uidisti Noli zam
gmere mortẽ: In illo uicta ẽ quẽ tynebas niori se¬
pendit ⁊̃ cruce. ꝯfixus ẽ clauis. sp̃m reddidit. lancea
ꝑcussꝰ ẽ.i sepulcro positꝰ. Hoc trmuisti qnͦ negasti:
He hoc patereris timuisti. ⁊ mortẽ gm̃do uitã ne¬
gasti Modo intlłige. Qnͦ timuisti mori. tũc es m᷑¬
riturꝰ: tuus Mortuꝰ ẽ enĩ negando. ⁊ resurrex̃ plo¬

Expanded text:
dixerat, Animam meam pro te ponam. Nondum acceperat vires, quibus impleret promissum. Modo jam ut possit hoc facere, impletur charitate. Ideo ei dicitur, Amas me? Et respondet, Amo: quia hoc non implet nisi charitas. Quid est ergo, Petre? quando negasti, quid timuisti? Totum quod timuisti, hoc erat, mori. Vivus tecum loquitur, quem mortuum vidisti: noli jam timere mortem; in illo victa est, quam timebas. Pependit in cruce, confixus est clavis, spiritum reddidit, lancea percussus est, in sepulcro positus. Hoc timuisti, quando negasti; ne hoc patereris, timuisti; et mortem timendo, vitam negasti. Modo intellige: quando timuisti mori, tunc es mortuus. Mortuus est enim negando: sed resurrexit plo
Abbreviated transcription (Latin):
pus qͥcqͣm iudicare: Id ẽ ne temere iudicetis qd̾
nõ uidetis. qͦ corde qͥd fiat: Si aliqͥd fit qd̾ ⁊ bono
corde fieri potest. nol rep̾hend̾e. noli tͥ amphus
qͣm hũanitas exigit usurpare: Cor uidere dĩ ẽ:
Hõmum aũt nõ ẽ. nͥ de his que maĩfesta sunt iu¬

Expanded text:
quam judicare: id est, Ne temere judicetis, quod non videtis quo corde quis faciat. Si aliquid fit, quod et bono corde fieri potest, noli reprehendere: noli tibi amplius quam humanitas exigit usurpare. Cor videre, Dei est: hominum autem non est, nisi de his quae manifesta sunt ju
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. horrent potiꝰ qͣm diligant᷑. Qͥs enĩ nouit qͣm¬
admodũ sibi inuicẽ conexa sint m̃bra. ⁊ qͥbꝰ nim̾is
coaptata: Unde uocat᷑ uocat᷑ etiã armonia: Qͦod uer¬
bũ ductũ ẽ de musica: uͥ uidemꝰ certe ĩ cita̾ra neruoᷤ
distentos Si om̃s netͥuiͥ simłr sonẽt. nulla ẽ canti¬
lena: Diu̾sa distinctõ. diu̾sos edit sonos: Diu̾si soni
nitõni cõiuncti: pariũt nõ uidentibꝰ płctudinẽ. s au¬
dientibꝰ suauitatẽ: Istã rõnem qͥscͥs in m̃bras huma¬
nis chidic̾it : tͥantũ delectat᷑. ut oi uisibili pulcͥtudie

Expanded text:
horrentur potius quam diliguntur. Quis enim novit quemadmodum sibi invicem connexa sint membra, et quibus numeris coaptata? Unde vocatur etiam harmonia; quod verbum dictum est de musica: ubi videmus certe in cithara nervos distentos. Si omnes nervi similiter sonent, nulla est cantilena. Diversa distensio diversos edit sonos; sed diversi soni ratione conjuncti, pariunt, non videntibus pulchritudinem, sed audientibus suavitatem. Istam rationem quisquis in membris humanis di
Abbreviated transcription (Latin):
tenebras. ꝯsequẽtibꝰ u̾bis euident̾ ostendit: Illu¬
minet inqͥt absꝯdita tenebraꝵ: Qͥd ẽ hoc s audi
tid̵ seqͥtur: Et maĩfestabit ꝯsiha cordiũ: Hoc est
illumiare abscõdita tenebraꝵ. maĩfestas facere
cogita tõnes cordis: Modo gͦ cognatões m̃e nobis
teneb̾s sũt. qͥa nõ uidẽt eas: Ibi qd̾ nosti te cogitare. et
alter sciturꝰ est: Qd times: Modo iis abscondẽ. mͦ times
publicare. cogitatões tuas: forte enĩ aliqͥd mali aliqñ co¬
gitas. forte aliqͥd turpe. forte aliqͥd uanũ: Ilichil ibi nͥ
ip̃a cognitõ. nõne oĩum nr̃m erit: Putatis qͥa mẽ cog¬
nituri estis. i dõ qr me nostis. ⁊ patrem meũ nõ estiscog¬
nituri. qͦm nõ nostis : Annescio qm ep̃m. qͥ ante int̾¬

Expanded text:
Illuminet, inquit, abscondita tenebrarum. Quid est hoc? Audi quod sequitur: Et manifestabit cogitationes cordis . Hoc est illuminare abscondita tenebrarum, manifestas facere cogitationes cordis. Modo ergo cogitationes nostrae nobis tenebris sunt, quia non vident eas. Ibi quod nosti te cogitare, et alter sciturus est. Quid times? Modo vis abscondere, modo times publicari cogitationes tuas: forte enim aliquid mali aliquando cogitas, forte aliquid turpe, forte aliquid vanum. Nihil ibi nisi ipsa agnitio nonne omnium nostrum erit? Putatis quia me cognituri estis, ideo quia me nostis, et patrem meum non estis cognituri, quem non nostis, aut nescio quem episcopum, qui ante mul
Abbreviated transcription (Latin):
recedimꝰ: ut corꝑa reficamꝰ: Quare reficim᷑. nͥ qr defic¬
mus: Deinde tanta ẽ infixinitas camis. tante huiꝰ uite
molestie. ut quelib res magna ueniat ĩ fastidiũ: Quo¬
mͦ desid̾amꝰ istos ches. ad ãnum uẽturo ᷤᷤ. cũ mͦ abierint.
⁊ qͣnta auiditate ad illos uenimꝰ ꝑ tẽꝑis int̾uallũ: Si di¬
ceret᷑ sine cessatõne dicite alła. excusaremꝰ: Qͣre excu¬
saremꝰ: Qͥa lassi nõ possemꝰ. qͥa ⁊ ad ip̃m bonũ fastido
fatigarem᷑ : Ibi nulluꝰ defectꝰ. nulla fastidra: Sstate. lau¬
date qͥ statis ĩ domͦ dn. ĩ atriis domꝰ dĩ nr̃i Qd qͦͣris. quid
ibi facturꝰ sis: Bãti ait qͥ habitãt ĩ domͦ tua: in scła scłoꝵ¬

Expanded text:
recedimus, ut corpora reficiamus. Quare reficimus, nisi quia deficimus? Deinde tanta est infirmitas carnis, tanta hujus vitae molestia, ut quaelibet magna res veniat in fastidium. Quomodo desideravimus istos dies ad annum venturos, cum modo abirent; et quanta aviditate ad illos venimus per temporis intervallum? Si diceretur nobis, Sine cessatione dicite Alleluia, excusaremus. Quare excusaremus? Quia lassi non possemus, quia et ad ipsum bonum fastidio fatigaremur. Ibi nullus defectus, nulla fastidia. State, laudate, qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri . Quid quaeris, quid ibi facturus sis? Beati, ait, qui habitant in domo tua, Do
Abbreviated transcription (Latin):
res ad audzendũ. nares ad olfaciẽtum. lingã ad loqñ¬
dũ. dentes at mãducandũ. guitur ad uorandũ. sto¬
machũ ad suscipiẽdũ. ⁊ coquendũ. ĩtestina ad tra¬
iciendos cibos ad ima. ⁊ illa qͤ pudenda applłantur.
uel ad egestionẽ. uł ad gen̾atõnem: Ad oꝑandũ

Expanded text:
ad loquendum, dentes ad mandendum, guttur ad vorandum, stomachum ad suscipiendum et coquendum, intestina ad trajiciendos cibos ad ima, et illa quae pudenda appellantur, vel ad egestionem, vel ad generationem: ad operandum