comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ez plagã ethiopie accipiamus. Sane ⁊
hec hebenus ⁊ hoc hebenũ dicit᷑. hie nentro
usus est. Incanus uoͣ ait. hebenus mareotica
uastos nõ operit postes. Hebenus autẽ arbor
est que cesa durescit in lapidem ¶Ralsama
Sane balsamũ est arbor ip̃a. opobalsamum
sucus collectus exarbore. Nam oNoc dieitur
sucus xylo balsamũ lignũ ip̃iꝰ arboris. pro¬
batio autẽ opobalsami. Ut dicit plinius bec
est. Si ꝯtra solem ferat᷑. ⁊ corruptũ nõ sit
manũ ferẽtis exurit ¶ Sẽper frondentis a¬
chanti. Arbor in egipto semꝑ frondẽs. Ut oli¬
ua. laurus. Achantos dicta. quia spinis est
plena. habunda̾ns etiã hec in circina ĩ sula
¶ Nelleraq ut folus. d.t.s. Apud ethiopia
indos ⁊ seras. sũt quidã in arborib uermes
qui bonbices appellant᷑. qui in araneaꝵ morẽ
tenuissima fila deducũt unde est sericum.
Nam lanã arboreã nõ possumus accipere que
Lhec eĩ habet arbores magnas que est iuxta

Expanded text:
omnem plagam Aethiopiae accipiamus. sane et omnem plagam Aethiopiae accipiamus. sane et 'haec hebenus' et 'hoc hebenum' dicitur. hic neutro usus est, Lucanus vero ait "hebenus Mareotica vastos non operit postes". hebenus autem arbor est, quae caesa durescit in lapidem. Ad v. 11oelia voce diremit". sane balsamum est arbor ipsa, opobalsamum sucus collectus ex arbore — nam ὀπός dicitur sucus — , xylobalsamum lignum ipsius arboris. probatio autem opobalsami, ut dicit Plinius, haec est, si contra solem feratur et corruptum non sit, manum ferentis exurit. semper frondentis acanthi arbor in Aegypto, semper frondens, ut oliva, laurus; acanthos dicta, quia spinis est plena. abundat hac etiam Cercina insulafoliis d. t. s. apud Aethiopiam, Indos et Seras sunt quidam in arboribus vermes et bombyces appellantur, qui in aranearum morem tenuissima fila deducunt, unde est sericum: nam lanam arboream non possumus accipere, quae haec enim habet arbores magnas, quae est iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
neque quã multe speties nec.M.s. e.n. Seit
apud diuersos lecta ẽẽ in numerabilia uitiũ
genera quib offensus ait colligere tanta ui¬
tium genera nec utile est nec possibile. Qui
eĩ conatur uniuersa cognoscere debet etiã
ĩ possibilia scire. Ut est arenaꝵ uł fluctuum
prodest nosse cũcta uitiũ genera. Nec omĩa
pereant᷑ in oĩbus terris. ¶ Crassis paludib.
posuit ꝓipis arborib sicut salictũ ꝓsalicibus.
Nam myrtetũ est locus. arbor ip̃a mirtus uo¬
catur.¶ Deniq aꝑtos .b. a .c. Hine est ꝙ ui¬
mis.d.c.o. In tuere etiã extremu orbem.
cũ suis cultorib domitũ. Nam sb̾audimus
cum. ⁊ ꝑtransitũ maiestatẽ romani laudat
chaia ⁊ sabeoꝵ gens eadem est. apud quẽ
thus nascit᷑. Ut solis est turea regna sabeis.
Item totaq turiferis panchaia ꝑinguis are¬
nis. Plantus arabico ture ¶Pictosq gelo¬
quero patriam¶ Sola india nigrum fert
hebenũ atqui ⁊ inegipto nascit᷑.s indiam

Expanded text:
neque quam multae species nec n. q. s. scit apud diversos lecta esse innumerabilia vitium genera: quibus offensus ait, colligere tanta vitium genera nec utile est nec possibile. qui enim conatur universa cognoscere, debet etiam inpossibilia scire, ut est harenarum vel fluctuum prodest nosse cuncta vitium genera; nec enim omnia procreantur in omnibus terris. Ad v. 110 crassis paludibus posuit pro ipsis arboribus, sicut salictum pro salicibus: nam myrtetum est locus, arbor ipsa myrtus vocatur. denique apertos b. a. c. hinc est, quod vimis d. c. o. intuere etiam extremum orbem cum suis cultoribus domitum: nam subaudimus 'cum'. et per transitum maiestatem Romani laudat chaia, Sabaeorum gens eadem est, apud quam tus nascitur, ut "solis est turea virga Sabaeis", item "totaque turiferis Panchaia pinguis harenis", Plautus "Arabico ture". pictosque geloquaero patriam". sola india nigrum f. h. atqui et in Aegypto nascitur; sed Indiam
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. uer fuit ¶ Hibernis flatib. asperis.
ex lapidib ad laborẽ. Asibi. Unde hoĩes nati
Ioũc ordinem ꝓpter arebadas tenuit. qui
se ꝓsolenos eẽ asseru̾t Idẽ ante lunã natos.
qd̾ ⁊ eicero infundaniana ꝯ memorat. ⁊¬
statius qui ait. archades astris lunaq prio

Expanded text:
it. Ad v. 339 hibernis flatibus asperis, ex lapidibus ad laborem. Alibi: Vnde homines nati hunc ordinem propter Arcadas tenuit, qui se proselenos esse adserunt, id est ante lunam natos: quod et Cicero in Fundaniana commemorat et Statius, qui ait "Arcades astris lunaque prio
Abbreviated transcription (Latin):
Quis color. que speties. quomodo dicimꝰ.
quo colore ille tractauit. licet breuiter dic
turus sit. etiã decolore terraꝵ ¶ Difficiles
primũ. pene steriles. paꝵ ereantes. ¶ Malĩ¬
gni infecũdi ¶ Tenuis ubi argilla. Sine¬
humore quia est ⁊ pinguis ¶ Caleulus.
lapis breuis. cerre ad mixtus. dictus caleulus
ꝙ si ne molestia sui breuitate calcetur..
¶Biuãcis oline. du niuentis. hinc supra.
tarde crescẽtis oliue. Res enĩ diu duratura
tarde creseat necesse est ¶Tractu. plaga.
est naturalis terre humor. ex ea nũꝙͣ rece¬
dens. Bene autẽ dulci addidit. addiscetiõe
amare. Nliginosus ergo ager est sẽper hu¬
midus. Nam humidꝰ dr̃ qui aliquãdo sicca
lem. Nam fuiminũ limus est noruis.. ⁊¬
¶ Huc illuc. Et filicem euruis inuisam .p.
a. Radices eĩ eiꝰ sibi ĩ uicẽ sũt nexe ⁊ auulse
cibus pandis. aut exꝑatulis. aut extorũ pon¬

Expanded text:
quis color quae species, quo modo dicimus 'quo colore ille recitavit': licet breviter sit dicturus etiam de colore terrarum. Ad v. 179 difficiles primum t. paene steriles, parum creantes. maligni infecundi, quia umore, quia est et pinguis. calculus lapis brevis terrae admixtus, dictus calculus, quod sine molestia sui brevitate calcetur. Ad v. 181 vivacis olivae diu viventis. hinc supra "tarde crescentis olivae": res enim diu duratura tarde crescat necesse est. Ad v.est naturalis terrae umor, ex ea numquam recedens. bene autem 'dulci' addidit ad discretionem amarae. uliginosus ergo ager est semper uvidus; nam umidus dicitur, qui aliquando siccatlem: nam fluminum limus est noxius. Ad v. 189 et filicem curvis invisam p. a. radices enim eius sibi in vicem sunt nexae et avulsae cibus pandis aut patulis aut extorum pon
Abbreviated transcription (Latin):
gna uirum. uiroꝵ fortiũ. ⁊ iam ꝯcludit
laudans auiris. a fertilitate reꝵ asaturni
imperio¶ Tibi in gredior. intuã utilitatem
seribo carmen georgicum ¶ Atique autẽ
laudis. Idẽ magne. uel qd̾ apud maiores
in ingenti honore fuerat agri cultura.
Naturis. Tempus est inquit naturã agroꝵ
de scribere. Et multi hoc loco culpant uir¬
giliũ ꝙ in unũ coegit quatuor libroꝵ pro¬
positionẽ. Nam ⁊ de aruo. et de consito. ⁊
de pascuo. et de floro. In isto loco ꝯmemo¬
rat ꝙ ideo nõ est reprebendẽdũ. ꝙ nõ ea
late erequit᷑. s capitatim ⁊ breuiter tran

Expanded text:
gna virum virorum fortium. et iam concludit, laudans a viris, a fertilitate rerum, a Saturni imperio. tibi ingredior in tuam utilitatem scribo carmen georgicum. 'antiquae' autem 'laudis' vel magnae, vel quod apud maiores in ingenti honore fuerat agricultura. Ad v. naturis. tempus est, inquit, naturam agrorum describere. et multi hoc loco culpant Vergilium, quod in unum coegit quattuor librorum propositionem; nam et de arvo et de consito et de pascuo et de floreo in isto loco commemorat: quod ideo non est reprehendendum, quod non ea late exsequitur, sed capitatim et breviter tran
Abbreviated transcription (Latin):
bis.¶Nudus ara. sere nudus adeo sereno
celo ut amittus possis ꝯtẽpnere. Sane ꝗdã
post hoc emistichiũ dicit᷑ subsecutus. habebis
frigore febres ¶Hiems ignaua colono. que¬
tpre possit efficere. Senialis hienis uoluptuo¬
sa ꝯuiualis. Nani quotiens uoluptati operã
damus. indulgere dicimur genio. Unde ⁊
ꝯtrario habenius interentio. suũ defrudans
Aut re uera coronas. aut spiras funiũ accipi
teriuationes exusu magis ꝙͣ exratione ueni¬
entes ut quernas. ficulmis. ilignũ. colurnũ
res. Oratius aliter ait doctũ ⁊ auri funda ⁊ au¬
ritas fidibus canoris ducere quereus. sensuz

Expanded text:
nudus ara sere nudus adeo sereno caelo, ut amictum possis contemnere. sane quidam post hoc hemistichium dicitur subsecutus 'habebis frigore febres'. hiems ignava colono tempore possit efficere. Ad v. 302 genialis hiems voluptuosa, convivalis: nam quotiens voluptati operam damus indulgere dicimur genio, unde e contrario habemus in Terentio "suum defraudans aut re vera coronas, aut spiras funium accipimderivationes ex usu magis quam ex ratione venientes, ut 'quernas', ut ficulnus, ilignum, colurnum res. Horatius aliter ait "doctum et auritas fidibus canoris ducere quercus", sensum
Abbreviated transcription (Latin):
unus bello ytalico alter gallico se deuonerũt
ꝓre publica ¶Marios. marii mulci fuerũt
quoꝵ unus fuit septies ꝯsul. Camillos. abu¬
sine. Nam unus fuit qui Gallis sublata si
ducit a maronidũ ꝓ amazonũ ¶Scipiones
diruit. Hec autẽ oĩa melius in sexto memo

Expanded text:
unus bello Italico, alter Gallico se pro unus bello Italico, alter Gallico se pro re publica devovere. marios Marii multi fuerunt: quorum unus fuit septies consul. camillos abusive: nam unus fuit, qui a Gallis sublata sig"ducit Amazonidum" pro 'Amazonum'. Scipiones diruit. haec autem omnia plenius in sexto memor
Abbreviated transcription (Latin):
nas. Assurgens aute̾ uocatiuus est casus.
Memorẽ et te obenace assurgẽs Idẽ tume¬
scens fremitu marino. Aut certe sit antipto
lucrinoq addita claustra. In baiano sinu
campanie contra puteolauam lacus sunt
duo. auernus ⁊ lucrinus. qui olim ꝓpter co¬
piam pisciũ uectigalia magna prestabant
Sed cũ maris impetus plerũq ĩ rũpens ex¬
inde pisces excluderet.⁊ redẽptores grauia
dãpna paterentur suplicauerũt senatui ⁊
ꝓfectus.g. Iulius cesar ductis brachiis exclu¬
sit partẽ maris que antea infestea ꝯsueuerat¬
ẽẽ. reliquitq breue spatiũ ꝑ auernũ ꝗa ⁊
piscium copia posset intrare. ⁊ fluctus non
ẽẽnt molesti. quod opus uiliũ ductũ est. sed
ambitiose undam uiliam appellauit fremẽtẽ
magnis stridorib equor. Asolita exclusũ licẽ¬
tia. ⁊ indignationem suã stridorib prodens.
Auro plurima fluxit. copiosior fuit in re pre
decios. creauit. Decu autẽ duo fuerũt. quoꝵ

Expanded text:
nas. 'adsurgens' autem vocativus est casus nas. 'adsurgens' autem vocativus est casus 'memorem et te, o Benace adsurgens', id est tumescens fremitu marino: aut certe sit antiptoslucrinoque addita claustra in Baiano sinu Campaniae contra Puteolanam civitatem lacus sunt duo, Avernus et Lucrinus, qui olim propter copiam piscium vectigalia magna praestabant. sed cum maris impetus plerumque inrumpens exinde pisces excluderet et redemptores gravia damna paterentur, supplicaverunt senatui. et profectus C. Iulius Caesar ductis bracchiis exclusit partem maris, quae antea infesta esse consueverat, reliquitque breve spatium per Avernum, qua et piscium copia posset intrare et fluctus non essent molesti: quod opus Iulium dictum est. sed hic ambitiose undam Iuliam appellavit frementem magnis stridoribus aeqvor a solita exclusum licentia et indignationem suam stridoribus prodens. auro plurima fluxit copiosior fuit in rem preest creavit. Decii autem duo fuerunt, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
¶Bis grauide.p. Uerũ est Inde eĩ inbucolicis
est. lac michi nõ estate nouũ nõ figore de¬
lucretii ẜmo. Nam qd̾ ait seua aut cruenta
accipinius. aut re uera seua semina ut dicit
plinius aĩalia hec que sũt eũ acutis unguib
frequẽter parere nõ possunt. Uitiant᷑ eĩ intñ
acomta legentes. Mira arte usus est ut exeu¬
saret rem quã negare nõ potuit. Nam aco¬
nita nascũtur in italia. s nõ ea obesse dicit.
beri. quo tẽpore eũ hercules abin feris traxit
¶Neque tanto squamens in spirã .t.s. e.a..
Sũt quidẽ ẜpentes in ytalia. s nõ tales qua¬
liam aciuitatib. quas ⁊ plures h̾t ⁊ maximã
⁊ oportunissime collocatas. ¶ Tluminaq anti¬
quos .s.l.m. qd̾ laudat etiã cicero in re publi¬
Larius lacus est uicimis alpibus. qui iuxta
catonẽ in originib p.lx. tenditur miliaria.
⁊ laruis lari facit. sicut uilius uili. mercu¬
benace marino. Benacus lacus est ytalie qui
magnitudine sui tẽpestates imitatur mari¬

Expanded text:
bis gravidae p. verum est: inde enim in bucolicis est "lac mihi non aestate novum, non frigore deLucretii sermo; nam quod ait 'saeva' aut cruenta accipimus: aut re vera 'saeva semina'; ut enim dicit Plinius, animalia haec, quae sunt cum acutis unguibus, frequenter parere non possunt; vitiantur enim intrinseaconita legentes mira arte usus est, ut excusaret rem, quam negare non potuit; nam aconita nascuntur in Italia: sed non ea obesse dicit, beri, quo tempore eum Hercules ab inferis traxit. . 153 neque tanto sqvameus in spiram t. s. c. a. sunt quidem serpentes in Italia, sed non tales, qualiam a civitatibus, quas et plures habet et maximas et oportunissime collocatas. Ad v. 157 fluminaque antiqvos s. l. m. quod laudat etiam Cicero in liLarius lacus est vicinus Alpibus, qui iuxta Catonem in originibus, per lx tenditur milia. et 'Larius' 'Lari' facit, sicut 'Iulius' 'Iuli', 'Mercubenace marino Benacus lacus est Italiae, qui magnitudine sui tempestates imitatur mari
Abbreviated transcription (Latin):
q : Lotos nimpha quedã fuit. quã cũ amatã
priapus ꝓsequeret᷑. Illa deoꝵ miẜatiõe ĩ arborẽ
uersa est. que uulgo faba siriaca dicit¶Hnã
in faciem. ineandẽ similitudinẽ ¶ Orchades. a
gre ethimiologia sed obscena. Idẽ atesticulis.
¶Radi oliue alonginquitate noĩate ¶Amara
pausia. oliua apauendo dicta Idẽ tundendo.
Aliter enĩ erse oleũ facit nõ facit. A mara autẽ
bacca. uiridi. Ut atq apio erines ornatus amaro
Nam de pausia uiride oleũ fit. Unde ꝯtra dulce
fuit. diligens cultor hortoꝵ. Unde ꝑ eiꝰ siluas
arbores pomiferas intelligimus. De quo home¬
Crustumus. crustumia sũt pira exꝑte ruben
uolema abeo qd̾ uolã impleant dicta  sunt.

Expanded text:
uit. quam cum amatam Priapus persequeretur, illa deorum miseratione in arborem versa est, quae vulgo faba Syriaca dicitur. Ad v. 85 unam in faciem in eandem similitudinem. Ad v. 86 orchades a graeca etymologia, sed obscena, id est a testiculis. radii olivae a longinquitate nominatae. amara pausia baca oliva a paviendo dicta, id est tundendo; aliter enim ex se oleum non facit. 'amara' autem 'baca' viridi, ut "atque apio crines ornatus amaro"; nam de pausia viride oleum fit: unde contra dulce fuit diligens cultor hortorum, unde per eius silvas arbores pomiferas intellegimus: de quo HomeCrustuminis'. Crustumia sunt pira ex parte rubentvolema ab eo, quod manum impleant, dicta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
truscie. De quo flumo ut dicit plinius in by¬
storia naturali animalia que potauerint
albos creant ¶Maxima taurus uictima ꝗa
triumpbantes de albis tauris sacrificabant.s
¶ꝑfusi flumine. flumine fluento. ꝑ fusi
autẽ tauzi qui ante triũphantes usq adtẽ¬
pla ducebant᷑. aut certe ꝑfusi greges ĩ telliga¬
mus quod adequos triũphantes potest re¬
ferri ¶ Duxere triũphos. Si equi duxerũt.¬

Expanded text:
Tusciae: de quo fluvio, ut dicit Plinius in hiTusciae: de quo fluvio, ut dicit Plinius in historia naturali, animalia quae potaverint, albos creatriumphantes de albis tauris sacrificabant. Ad v. 147 perfusi flumine 'flumine' fluento. 'perfusi' autem tauri, qui ante triumphantes usque ad templa ducebantur: aut certe 'perfusi greges' intellegamus, quod ad equos triumphales potest referri. Ad v. 148 duxere triumphos si equi, duxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
indie fluuius ꝑquẽ ꝓiuncia signicatur. ¶ Ber¬
mus lydie fluuius arenas aureas trabens.
¶⁊ audibus ytalie certent. figurate. nam cer¬
to tecũ dicimus. ¶ Bactria. regio iuxta assirioᷤ
Unde ⁊ ppłi bactriani ¶ Panchaia. arabia. ut
diximus supͣ. ¶ Nõ tauri spirantes .n .i.s.i.d.¬
u. quales fuerũt ĩ cholehide ciuitate scitbie.
Nam hoc habet fabula. Iason colchos ꝓfectus
adtollendũ uellũ aureũ qd dicauerat marti
frirus medee auxilio ⁊ ꝑuigilem draconẽ
occidit. ⁊ eius dentes seuit uinctis tauris ignẽ
aflantib. Unde nati armati sũt qui primũ
fecerũt impetum in iasonẽ frustra pꝰea mu¬
tuis uulnerib se ꝯciderũt. Has antẽ conditio¬
nes ei aeter rex apposuerat. cii appollo respõ¬
derat tam diu eũ fuisse regnaturũ quãdu
illud uellus fuisset intẽplo ¶Hirum seges¬
Massicus humor binũ cãpanũ a massico
ges. Uocatius est. Clitum nus autẽ fluuius
est ĩmeuania. que pars est umbrie partis

Expanded text:
Indiae fluvius, per quem provincia significatur. hermus Lydiae fluvius, harenas aureas trahens. Ad v. 138 laudibus italiae certent figurate: nam 'certo tecum' dicimus. bactra regio iuxta Assyrios: unde et populi Bactriani. Ad v. 139 panchaia Arabia, ut diximus supra. panh. quales fuerunt in Colchide, civitate Scythiae: nam hoc habet fabula. Iason Colchos profectus ad tollendum vellus aurem, quod dicaverat Marti Phryxus, Medeae auxilio et pervigilem draconem occidit et eius dentes sevit, iunctis tauris ignem efflantibus: unde nati armati sunt, qui primum fecerunt impetum in Iasonem frustra, postea mutuis se vulneribus conciderunt. has autem ei condiciones Aeetes rex proposuerat, cui Apollo responderat, tam diu eum fuisse regnaturum, quam diu illud vellus fuisset in templo. emassicus umor vinum Campanum, a Massico, ges vocativus est 'Clitumne'. Clitumnus autem fluvius est in Mevania, quae pars est Vmbriae, partis
Abbreviated transcription (Latin):
portanerũt ¶ Fagos ornusq ineanuit albo
flore piri. Secũdũ quã distinctionẽ fagos
licet breuis sit. gos. finalitatis tam̃ ratione
ꝓducit᷑. Eagos eĩ incipit grecus ẽẽ noĩatiuuis
singłaris nõ płaris noster accusatius. Alu
neutrũ ꝓbant ⁊ ita accipuit. castanee flore
fagos. pͥiri flore ornus incanuit. Ut simili¬
ter fagos noĩatuus sit grecus. Nec modus
inserere.a.o.i.s. aut nõ est sinpler. aut for¬
tuita ratio. s ea que ingenti labore colligit᷑
quaꝵ reꝵ discretionẽ hoc loco ꝯmemorat
re. ⁊ est mutatio. Ideo nõ ait hic ĩ eludũt
Sic cicero. includunt᷑ in carcerẽ ꝯdẽpnati
utiq quia illuc fuererant aliunde ducti.

Expanded text:
portaverunt — 'fagos ornusque incanuit albo portaverunt — 'fagos ornusque incanuit albo flore piri': secundum quam distinctionem 'fagos', licet brevis sit 'gos', finalitatis tamen ratione producitur; 'fagos' enim incipit graecus esse nominativus singularis, non pluralis noster accusativus. alii neutrum probant et ita accipiunt 'castaneae fagos, piri flore ornus incanuit', ut similiter 'fagos' nominativus sit graecus. inserere atque o. i. s. aut non est simplex et fortuita ratio, sed ea quae ingenti labore colligiturquarum rerum discretionem hoc loco commemorat, re' et est mutatio, ideo non ait 'hic includunt': sic Cicero "includuntur in carcerem condemnati, utique qui illuc fuerant aliunde deducti".
Abbreviated transcription (Latin):
rotici¶ Ardua palma. aut alta aut ad quã
difficile ꝑuenit᷑. ¶ Et casus abies iusura ma¬
rinos. est enĩ abietis spẽs aꝑta nauib quã
sappinũ nulgo nocant. ¶ Eetu nucis arbictus
horrida. Uersus dactilicus. Nam male qui dã
horrens legũt. Horrida autẽ hispida. ⁊ iam
transit adinsicionẽ que duplex. nam aut
insitio dr̃ cũ fisso trunco surculus fecũde ar¬
boris inserit᷑ sterili. Aut oculoꝵ impositio eũ
inciso cortice libro aliene arboris germen ĩ¬
serimus. ¶Steriles platani malos gessere.ii.
Dicit ꝗd inquã arborẽ debeamus inserere. ĩ
arbuto nucem. In platano malũ. Ifago casta¬
neam. In orno pirũ. s castanee fagos eget
expositione. Nõ enĩ incastanea fertili. infe¬
cunda fagus inserit᷑. Unde aut ypallage est
Ut castanee fagos. sit. ꝓ fagi castaneas. Aut ẽ
mutanda distinctio ut sit. ⁊ steriles platani
malos gessere ualente castanee Idẽ infecũ¬
de arbores platami. Fortes ramos castanee

Expanded text:
rotici. ardva palma aut alta, aut ad quam difficile pervenitur. Ad v. 68 casus abies visura marinos est enim abietis species apta navibus, quam sappinum vulgo vocant. Ad v. 69 fetv nucis arbutus horrida versus dactylicus: nam male quidam 'horrens' legunt. 'horrida' autem hispida. et iam transit ad insitionem, quae duplex est: nam aut insitio dicitur, cum, fisso trunco, surculus fecundae arboris sterili inseritur, aut oculorum inpositio, cum, inciso cortice, libro alienae arboris germen inserimus. Ad v. 70 steriles platani malos gessere v. dicit quid in quam arborem debeamus inserere: in arbuto nucem, in platano malum, in fago castaneam, in orno pirum. sed 'castaneae fagos' eget expositione; non enim in castanea fertili infecunda fagus inseritur: unde aut hypallage est, ut 'castaneae fagos' sit pro 'fagi castaneas'; aut est mutanda distinctio, ut sit 'et steriles platani malos gessere valentes castaneae', — id est infecundae arbores platani fortes ramos castaneae
Abbreviated transcription (Latin):
quasi nõ dure. ut paulo post e nodes trunci
Idẽ si ne nodis. ut .e. modo minuẽtis non
augentis babeat significationẽ. Sane corili
ꝓprie dicunt᷑. Nam auellane ab aeuellino cã¬
panie opido ubi habundant noĩate. Hercu¬

Expanded text:
quasi non durae, ut paulo post "enodes trunci", quasi non durae, ut paulo post "enodes trunci", id est sine nodis, ut 'e' modo minuentis, non augentis habeat significationem. sane coryli proprie dicuntur: nam abellanae ab Abellino Campaniae oppido, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
Poma autẽ ãborũ ex semine procreatarum
dicit. quas ꝯstat nisi translate aut insite
fuerint nõ respondere qualitati semini sui.
fructũ ꝓarbore. Sane racemus potrionis est
pars: potrio grecũ est. ⁊ sic hic unã ꝓuite po¬
suit. Sicnt oratius ꝓuino. sic ait. Cecnbu
⁊ prelo domitã ante caleno tu bibes buam
Multa mercede. multo labore. Asequenti
supra ait. trudit᷑ esicco radix oleagina li¬
gno. ⁊ iam redit ad eos modos. quos ĩuenit
industria. Dicendo autẽ meluis. ostendit
etiã alias arbores extruncis posse procreari
Sane olea est arbor ip̃a. unde deriuiatio est
oleũ. oliua nõ fructus ip̾e. Unde oluiũ dicit᷑.
legimus tam̃ oluia ⁊ de arbore. ut inẽmbẽs
de robore myrtus. sieut ⁊ olea. paphie autẽ
uenerie apafo insula in qua uenus colitur
Hic autẽ myrtus ꝯ seerata est. uel qd̾ hec
arbor gaudes lictorib. ⁊ uenus demari dicit᷑
sed adfetũ ip̃aꝵ referens. Alii edure legunt

Expanded text:
'poma' autem arborum ex semine procreatarum 'poma' autem arborum ex semine procreatarum dicit, quas constat, nisi translatae aut insitae fuerint, non respondere qualitati seminis sui.fructum pro arbore. sane racemus botryonis est pars, et botryo graecum est. et sic hic uvam pro vite posuit, sicut Horatius pro vino: nam ait "Caecubum et prelo domitam Caleno tu bibes uvam"multa mercede multo labore: a sequentisupra ait "truditur e sicco radix oleagina ligno". et iam redit ad eos modos, quos invenit industria. dicendo autem 'melius' ostendit etiam alias arbores ex truncis posse procreari. sane olea est arbor ipsa, unde derivatio est oleum; oliva vero fructus ipse, unde olivum dicitur. legimus tamen olivam et de arbore, ut "incumbens de robore myrtus sicut et olea. 'Paphiae' autem Veneriae, a Papho insula, in qua Venus colitur. huic autem myrtus consecrata est, vel quod haec arbor gaudet litoribus et Venus de mari dicitused ad fetum ipsarum referens. alii 'edurae' legunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ad illud qd̾ omiserat redit. et exequit᷑ qua¬
litatem triũ generũ que supͣ memoranerat
tetigit. Nam semen esum salicis dicitur in¬
fecunditatẽ mulierib gignere. ⁊ sup̃ ait. ⁊
glauca canentia fronde salicta ¶Leta ⁊ for¬
diximꝰ naturaliter om̃iu reꝵ mater ẽ terra
⁊ uniuersa intra se ꝯtinet semina. binc ẽ
quippe solo natura subest. Nam natura die¬
ta est abeo qd̾ nasci aliꝗd faciat. Mire autẽ
ait subest. Idest in est latenter. Nam non
apparet unde epicurei dieũt nichil ẽẽ qd̾ nõ
heãt originẽ sui. Nam hoc est gigni de niebi
bes genere dicimus masculino. licet lucanus
dixerit ꝯtra artem. exigua posuit scrobe.. Sil¬
uestrẽ animũ. naturalem asperitatẽ ⁊ infe¬
cũditatem ¶ Noces artis fecũditates exarte ue
mente. ¶ Hoc faciet. erit fecũda si fuerit inde
nõ noceat. Pomaq de generant. Modo de¬
generant. Uertuntur inpeuis. alias in meliꝰ

Expanded text:
ad illud, quod omiserat, redit et exsequitur quaad illud, quod omiserat, redit et exsequitur qualitatem trium generum, quae supra memoraverat, tetigit: nam semen esum salicis dicitur infecunditatem mulieribus gignere, et supra ait "et glauca canentia fronde salicta". laeta et fordiximus, naturaliter rerum omnium mater est terra et universa intra se continet semina: hinc est 'quippe solo natura subest'. nam natura dicta est ab eo, quod nasci aliquid faciat. mire autem ait 'subest', id est inest latenter; nam non apparet: unde Epicurei dicunt nihil esse, quod non habeat originem sui; nam hoc est "gigni de nihilbes' genere dicimus masculino, licet Lucanus dixerit contra artem "exigua posuit scrobe". Ad v. 51 siluestrem animum naturalem asperitatem et infecunditatem. Ad v. 52 voces artes fecunditates ex arte venientes. Ad v. 54 hoc faciet erit fecunda, si fuerit inde  59 pomaque degenerant modo 'degenerant' vertuntur in peius; alias in melius.
Abbreviated transcription (Latin):
etiã augnsti cesaris gesta descͥpsit. qd̾ testat̃
oratius dicens. Tuq pedes. dicens tribus hi¬
storiis prelia cesaris mecenas meluis ducta
ꝑ uias regũ colla minãtium. Ut boc nũe dicat
scͥbamus. Licet enĩ que tuscribis esse ꝯstet in¬
gentia. meũ autẽ carmen ⁊ breue sit ⁊ totũ
id explicare nõ possim. debes tam̃ fauere mi¬
norib. Ut pelago uolens da uela.p. Ut sit
meis lucretii uersus. s ille enea uox ait non
ticus ẜmo. qui nũc ⁊ adnauigium. ⁊ adlectio¬
nem potest re ferri. Nam hoc dicit. faueto prĩ¬
cipio. ł humilitatis carminis mei ¶In ma¬
nibus terre in facili in prõtu est terraꝵ de¬
scriptio qd̾ greci nopripon dicũt. ¶ Nõ hic te
carmine ficto.atq p.a. et. l.e.t. Idẽ simpli¬
citer uniu̾sa describam. Nec ut in eneide. ali¬
quib figmẽtis. aut ullis utar ambagib ¶ Lon¬
ga autẽ exorsa dicit. proemia longe repetita

Expanded text:
etiam Augusti Caesaris gesta descripsit, quod testatur etiam Augusti Caesaris gesta descripsit, quod testatur Horatius dicens "tuque pedestribus dices historiis proelia Caesaris, Maecenas, melius ductaque per vias regum colla minacium" — , ut hoc nunc dicat:  simul scribamus; licet enim quae tu scribis esse constet ingentia, meum autem carmen et breve sit et totum id explicare non possim, debes tamen favere minoribus: ut 'pelagoque volans da vela patenti' sit meis Lucretii versus; sed ille "aerea vox" ait, nonticus sermo, qui nunc et ad navigium et ad lectionem potest referri; nam hoc dicit: faveto principio vel humilitati carminis mei. Ad v. 45 in manibus terrae in facili, in promptu est terrarum descriptio: quod Graeci πρόχειρον dicunt. non hic te carmine ficto atque p. a. et l. e. t. id est simpliciter universa describam nec, ut in Aeneide, aliquibus figmentis aut ullis utar ambagibus. 'longa' autem 'exorsa' dicit prooemia longe repetita,
Abbreviated transcription (Latin):
aut fabulas ¶Lapidosa corna. dura. Alibi.
Lapidosa corna dant. R¶Proprios genera¬
tim. Generatim est ꝑsingula genera. Genera¬
docet posse industriã etiã loca asꝑima adfertili¬
nus mons camꝑanie ¶Hestire uero implere
Adesto ⁊ inceptũ fauorẽ omĩb libris inpẽdito
ii.ni.i. Oratius. o ⁊ presidium dulce decus
plici generi carminis presta fauorẽ. Ut uela
fauorẽ accipiamus. patens pelagus carminis
facilitatẽ. Hoc aut carmen facile ẽẽ ip̃e sigͥfi¬
cat dicens.⁊ in manib terre. hoc est infacili
⁊ ĩprontũ res posita est. ¶ Et nõ ego cuncta
meis implecti uersib opto Idẽ nõ sũ uniu̾ sa
dicturus. nee enĩ possũ. Quare ⁊ suam uerecũ¬
de extenuat possibilitatem.⁊ mecenatis auri¬
bus ex sui earminis breuitate blandit᷑. ¶Alũ
autẽ accipuĩt. constat mecenatẽ fuisse lictera¬
rum peritũ. ⁊ plura ꝯposuisse carmina. Nã

Expanded text:
aut fabulas. Ad v. 34 lapidosa corna dura: alibi aut fabulas. Ad v. 34 lapidosa corna dura: alibi "lapidosaque corna dant rami". Ad v. 35 proprios generatim 'generatim' est per singula genera, 'generadocet posse industriam etiam loca asperrima ad fertilinus mons Campaniae. vestire vero implere adesto et inceptum favorem omnibus libris inpendito:m. n. Horatius "o et praesidium et dulce decus plici generi carminis praesta favorem, ut 'vela' favorem accipiamus, 'patens pelagus' carminis facilitatem. hoc autem carmen facile esse, ipse significat dicens et 'in manibus terrae', hoc est in facili et in promptu res posita est, et 'non ego cuncta meis amplecti versibus opto', id est non sum universa dicturus; nec enim possum: qua re et suam verecunde extenuat possibilitatem, et Maecenatis auribus ex sui carminis brevitate blanditur. alii aliter accipiunt: constat Maecenatem fuisse litterarum peritum et plura composuisse carmina -nam
Abbreviated transcription (Latin):
Hic plantas. Inter plantas ⁊ plantaria hoc
inter est. Nam plante sũt rapte de arboribus
plantaria nõ que exseminib nata. cũ radici¬
bus ⁊ terra ꝓpria tranfferunt᷑. Ut ⁊ iuiua sua
plantaria terra ¶ Sulcis. fossis. ut ausim uł
Altis deponit ualidiores cũ radicib plantas.
Quadrifidas q sudes. Ita robustas. Ut possint
in quatuor partes diuidi. ⁊ acuto robore pro
acuti roboris accipimꝰ. ⁊ est bis idem dictum
pressos. p. a.e. ꝓ pago precipue uitib ꝯgruit
uiua sua.p.t. Et alie siluaꝵ expectant plan
sectis. ꝓcodicib sicut caulem. ꝓ colem. sauri¬
cem ꝑ soricem dicimus. Eit autẽ hoc de oliua
⁊ mirto quaꝵ sicei stipites secant᷑ usq ad
medullam ⁊ terre infossi ex se arbores creant
qd̾ sine dubio est mirandũ ¶ Truditur. Ar¬
gente natura ꝓereatur exarido ¶Radix olea
sine damno sui. ⁊ loquit᷑ de insitione. Sane
insitas arbores dicimus. insertas uero causas

Expanded text:
hic plantas inter plantas et plantaria hoc interest: nam plantae sunt raptae de arboribus, plantaria vero, quae ex seminibus nata cum radicibus et terra propria transferuntur, ut "et viva sua plantaria terra". Ad v. 24 sulcis fossis, ut "ausim vealtius deponit validiores cum radicibus plantas. Ad v. 25 quadrifidasque sudes ita robustas, ut possint in quattuor partes dividi. et acuto robore pro 'acuti roboris' accipimus. et est bis idem dictum: pressos p. a. e. propago praecipue vitibus congruit: d v. 27 et viva sua p. t. et aliae silvarum expectant plantsectis pro 'codicibus', sicut 'caulem' pro 'colem', 'sauricem' pro 'soricem' dicimus. fit autem hoc de oliva et myrto, quarum sicci stipites secantur usque ad medullam et terrae infossi ex se arbores creant: quod sine dubio est mirandum. Ad v. 31 truditur urgente natura procreatur ex arido. radix oleagidemus sine damno sui. et loquitur de insitione. sane 'insitas' arbores dicimus, 'insertas' vero causas
Abbreviated transcription (Latin):
ietrũ actũ est oliuã terentibus ¶Arbuta. po
Contra illud exilioq domos ⁊ dulcia limina
est ⁊ sic ĩferendũ. festos. Nam boc dicit. om̃es
dies sic h̃t ut festos putes. Alii dicũt festos
dies cũ religione concelebrant ¶Agrestri pa

Expanded text:
metrum aptum est olivam terentibus. et metrum aptum est olivam terentibus. et contra illud "exilioque domos et dulcia limina et sic inferendum 'festos': nam hoc dicit, omnes dies sic habet, ut festos putes. alii dicunt, festos dies cum religione concelebrat. et a
Abbreviated transcription (Latin):
giosum. Ubi actus publici ꝯtinent᷑. Signifi¬
cat autẽ tẽplũ saturni ĩ quo erariũ fuerat¬
⁊ reponebant᷑ acta q̃ susceptis liberis facie¬
bant parentes. Iuuenalis. Tolis eĩ ⁊ titulis
ictoꝵ aspargere gaudes argumenta uiri
¶ Ceca freta. subito ĩtẽpestatem surgẽtia.
satelliciũ. Limina autẽ ait. interiorẽ fami¬
liaritatẽ. Turnus sic stirꝑem admisceri
in meo poculo. Nõ gẽmato ¶Sarrano
ostro. Tyria purpura. Que enĩ nũc tyros
dicit᷑. olim sarra uocabat᷑ apisce quodã ꝗ
illic babũdant quẽ lingua sua sara appellãt
stris. silicet ut ꝯcionet᷑. Corripuit eĩ bũc gẽ¬
minatus per cuneos plausus. ⁊ blebis ⁊ patrũ¬
anni labor Ex agricultura b̃t̃ totius anni sub¬
gite culmi. Mampulos spicoꝵ mergites di¬
aciuitate laconice sycione ubi habundant
olea. Trapetis autẽ molis oliuarib. ⁊ decli¬
natur trapetũ sicut tẽplũ. Terentianus. quo
suꝑ in sidens trapetos signa giris tẽperat. qd̾

Expanded text:
ia ubi actus publici continentur. significat autem templum Saturni, in quo et aerarium fuerat et reponebantur acta, quae susceptis liberis faciebant parentes: Iuvenalis "tollis enim et titulis actorum spargere gaudes argumenta viri caeca freta subito in tempestatem surgentia. satellitium. 'limina' autem ait interiorem familiaritatem: Turnus sic "stirpem admisceri mmeo poculo, non gemmato. sarrano ostro Tyria purpura: quae enim nunc Tyros dicitur, olim Sarra vocabatur a pisce quodam, qui illic abundat, quem lingua sua sar appellant: stris scilicet ut contionetur: corripuit enim hunc geminatus per cuneos plausus, et plebis et patru514 hinc anni labor ex agricultura habet totius anni subgite c. manipulos spicorum mergites dia civitate Laconicas Sicyone, ubi abundat olea. 'trapetis' autem molis olivaribus. et declinatur 'trapetum' sicut 'templum': Terentianus "quo supersidens trapeto signa gyris temperat"; quod
Abbreviated transcription (Latin):
infinitũ erũpit ꝯtempta lege riparũ ad quaᷤᷤ
rursus recurrit. cuiꝰ rei opiniones lucanus
pelagus sic axe uolutet destituatq ferens an
sidere mota sed̾o tethios unda uoge uage
lunarib extuet oris flammiger antitan ut
alentes hauriat undas erigat occcanũ.F. q¬
a .s.t ¶ Quid tantũ occeno.p. s. t.s. h. Circu¬
loꝵ hoc efficit ratio. Ut etiã in eneide diximꝰ.
Tardis autẽ noctib. tarde uenientib. Idest
stultos ẽẽ hõies frigidioris sanguinis. prudẽ¬
tes calidi. Unde ⁊ senes ĩ quib iam friget ⁊
pueri quib nec dũ calet minus sapiũt.⁊
NInglorius. ꝯparatione philosopbie. sic in
eneide. ⁊ mutas agitare ingloruis artes. Nõ
quoniã nulla gła medicine est. s ꝙ minor
ꝙͣ diui nitatis. ⁊ augurandi. que ei appollo
optulerat munera. Ut auguriũ cytharamq
dedit celeres q sagittas .u.d ¶ Sperchuis q.¬

Expanded text:
infinitum erumpit, contempta lege riparum, ad quas infinitum erumpit, contempta lege riparum, ad quas rursus recurrit: cuius rei opiniones Lucanus pelagus sic axe volutet destituatque ferens, an sidere mota secundo Tethyos unda vagae lunaribus aestuat horis, flammiger an Titan, ut alentes hauriat undas, erigat Oceanum v. 481 quid tantum oceano properent s. t. s. h. circulorum hoc efficit ratio, ut etiam in Aeneide diximus. tardis autem noctibus tarde venientibus, id esstultos esse homines frigidioris sanguinis, prudentes calidi. unde et senes, in quibus iam friget, et pueri, in quibus necdum calet, minus sapiunt. Ad v. 486 inglorius comparatione philosophiae: sic in Aeneide "et mutas agitare inglorius artes", non quod nulla gloria medicinae est, sed quod minor, quam divinitatis et augurandi, quae ei Apollo obtulerat munera, ut "augurium citharamque dedit celeresque sagittas". Ad v. 487 sperchiusq
Abbreviated transcription (Latin):
de fectus qui ꝯtingũt lune. quotiens t̾re
altitudo interneniens radiis solis eam il¬
luminari nõ patitur. aquib dicit᷑ lumen
mones. Alii dicũt uentũ eẽ in con cauis
terre. qui motus etiã terrã mouet. Salustiꝰ
uenti ꝑ caua terre citatu. Lucanus querẽ¬
tẽ erũpere uetũ credidit. Alii dicũt aquã
dicũt genitalem subterris moueri ⁊ eas
simul ꝯcutere sieut uas aque. ut dicit lucre¬
tius. Alii fungoiden terra uolũt. Cuius
plerũq latentes ruine supposita cuncta cõ¬
cuint ¶ Qua ui maria alta tumescant ob¬
icibus ruptis. Alii sic accipuit corruptis ob¬
icibus. Idẽ calpe ⁊ acthlante montib bispa¬
nie ⁊ maritanie occenus ep erupit. ⁊ ista
fecerit maria qd̾ nõ procedit. Si enĩ hoc
ẽet nõ diceret tumescant. s tumuerint. cũ
erũperũt occeani maria. Unde estuaria occe¬
ani accipimus. qui ꝑbispanias ⁊ gallias in

Expanded text:
defectus, qui contingunt lunae, quotiens terrae defectus, qui contingunt lunae, quotiens terrae altitudo interveniens radiis solis eam inluminari non patitur, a quibus dicitur lumen iones. alii dicunt ventum esse in concavis terrae, qui motus etiam terram movet: Sallustius "venti per cava terrae citati", Lucanus "quaerentem erumpere ventum credidit". alii aquam dicunt genitalem sub terris moveri et eas simul concutere, sicut vas aquae, ut dicit Lucretius. alii σπογγοειδῆ terram volunt, cuius plerumque latentes ruinae superposita cuncta concutiunt. qua vi maria alta tumescant obicibus r. alii sic accipiunt, quod ruptis obicibus, id est Calpe et Atlante montibus Hispaniae et Mauretaniae, Oceanus eruperit et ista fecerit maria. quod non procedit: si enim hoc esset, non diceret 'tumescant', sed 'tumuerint', cum eruperunt Oceani maria. unde aestuaria Oceani accipimus, qui per Hispanias et Gallias in
Abbreviated transcription (Latin):
Iusticiam primo ⁊ in urbib. postea tantum
mnagris fuisse ubi eam inducit loquẽtẽ. cur
Unde nũc dicit primã ẽẽ pbilosophiam.
post ip̃am rusticam uitã. Suã autẽ ꝑsonã
ꝓquocũꝙ ponit. Sic paulo post. Rurã michi
ꝓcuilib. sic inpͥmo. Nõ illa quisꝙͣ me noc¬
te ꝑ altum ire. Intertio. Nec michi tune
molles subdiuo carpere somnos. Et boc est
qd̾ dicit oratius in arte poetica. hoc amet.
hoc spernat spernat promissi carminis auctor
¶Quaꝵ sacra fero. Pocta eĩ quasi musarum
ni germana niã. aut certe circulos quibus
qui uno modo tantũ sol deficere ui detur
stiterit radiis. ⁊ eos nobis fecerit nõ uideri
Unde uarios accipimus defectus. nõ quia
uaria ratione ꝯtingũt. Nã ratio una est
ut diximus. s quia uł uariis tẽporib fiunt
uł uarie inter dũ eis duob. interdũ quatu¬
or interdũ plurib de ficit digitis ¶Lune
q labores uł errores uł nõ recta in cedit uł

Expanded text:
iustitiam primo et in urbibus, postea tantum iustitiam primo et in urbibus, postea tantum in agris fuisse, ubi eam inducit loquentem, cur unde nunc dicit primam esse philosophiam, post ipsam rusticam vitam. suam autem personam pro quocumque ponit: sic paulo post "rura mihi" pro 'cuilibet', sic in primo "non illa quisquam me nocte per altum ire", in tertio "nec mihi tunc molles sub divo carpere somnos". et hoc est, quod dicit Horatius in arte poetica "hoc amet, hoc spernat promissi carminis auctorum sacra fero poeta enim quasi musarum ni germana viam": aut certe circulos, quibus qui uno modo tantum sol deficere nobis vidstiterit radiis et eos nobis fecerit non videri: unde varios accipimus defectus, non quia varia ratione contingunt — nam ratio una est, ut diximus — , sed quia vel variis temporibus fiunt vel varie; interdum enim duobus, interdum quattuor, interdum pluribus deficit digitis. e labores vel errores, quia non recta incedit: vel
Abbreviated transcription (Latin):
rem¶Pulera testudine. Idẽ indica ut põ¬
stes ornabant᷑. uł lectuli. Iucanus foribus
testudinis. inde terga sedent fuluo maculas
Male autẽ quidã in clusas legũt¶Ephirea¬
q aera. corinthia que laudat. ⁊ cicero
lana ueneno. Asyrii ppli sũt adiacentes syrie
apud quos primũ ĩuentus est usus purpure
ueneno colore ¶Nec casia liquidi .c. ii.o.
Casia berba est dequa fit unguẽtũ. Mire
autẽ ait usus oliui corrũpitur. Nam oletũ
generalẽ nsũ b̃t. qd̾ eũ unguẽtum fuerit
corruptũ uni rei tantũ aptũ ẽẽ incipit.
¶ Et nescia fallera uita. aut quia in nocentes sũt.
aut qm̃ ĩ mobilis est factus uite eoꝵ. Urbanoꝵ
bus labore quesita. Unde Iuuenalis. et spe¬
luncas dissimiles ueris ¶ Prigida tempe. ꝓprie
NI. Illic saltus. uenationes que penitꝰ in ur¬
bibus nõ su̾t¶Lustra feraꝵ. Bene feraꝵ addi¬
dit qm̃ sũt in urbib lustra meretricũ ¶ Par¬
uoq asueta iũ. nõ ut urbana que est segnis

Expanded text:
pulchra testudine id est Indica, unde postes ornabantur vel lectuli: Lucanus "foribus testudinis Indae terga sedent fulvo maculas male autem quidam 'inclusas' legunt. ephyreiaque aera Corinthia, quae laudat et Cicero:lana veneno Assyrii populi sunt adiacentes Syriae, apud quos primum usus inventus est purpurae. veneno colore. Ad v. 466 nec casia liqvidi c. v. o. casia herba est, de qua fit unguentum. mire autem ait 'usus olivi corrumpitur'. nam oleum generalem usum habet: quod cum in unguentum fuerit corruptum, uni rei tantum aptum esse incipit. Ad v. 467 et nescia fallere vita aut quia innocentes sunt, aut quoniam inmobilis est status vitae eorum: urbanorum bus, labore quaesita: unde Iuvenalis "et speluncas dissimiles veris". frigida tempe Tempe sPNOI. Ad v. 471 illic saltus venationes, quae penitus in urbibus non sunt. lustra ferarum bene 'ferarum' addidit, quoniam sunt in urbibus lustra meretricum. parvoque adsueta non ut urbana, quae est segnis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sic hoĩes eiꝰ misteriis purgabant᷑. sicut uan¬
nis frumenta purgantur. Hi ne est qd̃ dr̃
osiridis menbra atyphone dilaniata isis
cribro suꝑ posuisse. Nam idem est liber pa¬
ter in cuiꝰ misteriis uannus est. quia ut
diximus aĩas purgat. Un de ⁊ liber abeo ꝙ
liberet dictus est. quẽ orpheus agigantibus
si. Boo coypa. quod sit ĩsimilitudinem
sulcus efficit᷑. Uuplici aptant᷑ dentilia dorso
Uentale est lignũ in quo nomer inducit᷑
Duplici autẽ dorso. aut lato. ut ait duplex
agit᷑ ꝑlumbos spina. aut re uera duplici. cuiꝰ
utrũq eminet latus. Nam fere huiꝰ modi
scauriana. Stiua ip̃a mecũ hoĩes loqueban
tur. ⁊ Currus autẽ dixit. ꝓpter morẽ ꝓuĩcie
Explorat robora fumus. Probate eĩ solidi¬
tatis sũt si infumo minime rimas effece¬
rint. Totus autẽ hic locus de aratro esiodi
dro. ⁊.ui.m. Istero proteron posuit. Primũ

Expanded text:
et sic homines eius mysteriis purgabantur, sicut vanet sic homines eius mysteriis purgabantur, sicut vannis frumenta purgantur. hinc est quod dicitur Osiridis membra a Typhone dilaniati Isis cribro superposuisse: nam idem est Liber pater — in cuius mysteriis vannus est, quia, ut diximus, animas purgat, unde et Liber ab eo, quod liberet, dictus est — , quem Orpheus a gigantibus si bosoyra, quod sit in similitudinem sulcus efficitur. duplici aptantur dentalia d. dentale est lignum, in quo vomer inducitur. 'duplici' autem 'dorso' aut lato, ut "at duplex agitur per lumbos spina": aut re vera duplici, cuius utrumque eminet latus: nam fere huius modi Scauriana a "stiva ipsa mecum homines loqueban- tur". 'currus' autem dixit propter morem provinciae ur. Ad v. 175 explorat robora fumus probatae enim soliditatis sunt, si in fumo minime rimas effecerint. totus autem hic locus de aratro Hesiodi dro et v. m. hysteroproteron posuit: prius
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ positũ ꝓ totũ orbẽ misit adusũ frumento¬
riũ hoĩbus indicandũ. Ergo dicit hoc. pla¬
ustra uolubilia matris eleusine. Idẽ qualia
ostendit ceres eleusin. aut certe qualib mat̾
deũ colitur. Nam ip̃a est etiã ceres. ¶Tribula
uita. Traba autẽ uebiculũ est. atrabendo
dictũ. Nam nõ habet rotas. Ini quo pondere
rastri. Iniqui ponderis. Idẽ magni. silicet
Ut sine labore rustici possint glebas infrin
Idẽ uasa de uimine. qualia ceres celo aliqn
monstrauit. Ut qualos. corbes ⁊ cetera. sane¬
messoria se corbe ꝯtexit. Sane supellex ust
usurpatuiũ est. Nam arcis est. hec supellecti¬
lis. Genituuis eĩ aut par debet ẽẽ nomĩatiuo
aut una sillaba maior. ut musa musae. doc¬
tor dectoris. Si duabus maiorẽ ĩ uenerimus
ꝯtra artẽ id ẽẽ manifestũ est. Ut anceps ⁊
ficat. Mistica autẽ iachi ideo ait. qd̾ liberi
patris sacra adpurgationẽ aĩe pertinebant

Expanded text:
superpositum per totum orbem misit ad usum frumentosuperpositum per totum orbem misit ad usum frumentorum hominibus indicandum. ergo hoc dicit: plaustra volubilia matris Eleusinae, id est qualia ostendit Ceres apud Eleusin: aut certe qualibus mater deum colitur; nam ipsa est etiam Ceres. Romavita'. traha autem vehiculum est a trahendo dictum; nam non habet rotas. traheaerastri iniqui ponderis, id est magni: scilicet ut sine labore rustici possint glaebas infringid est vasa de vimine, qualia Ceres Celeo aliquando monstravit, ut qualos, corbes et cetera. ait in Sestiana "messoria se corbe contexit". sane 'supellex' usurpativum est, nam artis est 'haec supel- lectilis': genetivus enim aut par debet esse nominativo aut una syllaba maior, ut 'musa musae', 'doctor doctoris'; si duabus maiorem invenerimus, contra artem id esse manifestum est, ut 'anceps' ficat. 'mystica' autem 'Iacchi' ideo ait, quod Liberi patris sacra ad purgationem animae pertinebant,
Abbreviated transcription (Latin):
chil improbus anser strimoniẽq grues. nisi
falce amputaueris ramos. ꝓpter: aut umbra
nocet. nisi uotis inuocaueris pluuias. propter
humida solstitia atq hiemes orate serenas.
Sine essa ingentes frumenti alieni aceruos
ꝯspicies ꝑ qd̾ ostendit rusticum sua inbertia
famem noti anni uitio sustinere ¶ Premes
re ac si diceret. nec glandibus ꝗdẽ satiaberis.¬
agrestibus arma. Idẽ instrumenta. Ut cerealia
Nam uomis usurpatũ est. rarũ eĩ est ut in.
is. exeuntia.r. in obliquis recipiant. ut cinis
puluis. Talis est ⁊ in grecis ratio. Nam actin
⁊ actis dicũt. Delfin. ⁊ delfis. eleusin ⁊ eleusis.
delfinos. Graue rubor robur ꝓpter sulcos altiꝰ
athenis In qua cũ regnaret celeus. ⁊ cererem
querẽtẽ filiam liberalissime suscepisset ho¬
spicio. Illa ꝓ remuneratione ostendit ei om¬
ne genus agriculture. filiũ etiã eius triptole¬
niũ recens natũ ꝑ noctẽ igne fouit. ꝑ diem
diuino lacte nutriuit. ⁊ eũ alatis serpentib

Expanded text:
hil inprobus anser Strymoniaeque grues'; nisi falce amputaveris ramos, propter 'aut umbra nocet'; nisi votis invocaveris pluvias, propter 'umida solstitia atque hiemes orate serenas': sine causa ingentes frumenti alieni acervos aspicies. per quod ostendit rusticum sua inertia famem, non anni vitio sustinere. re ac si diceret: ne glandibus quidem satiaberisagrestibus arma id est instrumenta, ut "Cerealianam 'vomis' usurpatum est: rarum enim est, ut in 'is' exeuntia 'r' in obliquis recipiant, ut 'cinis, pulvis'. talis est et in graecis ratio; nam 'actin' et 'actis' dicunt, 'delphin' et 'delphis', 'Eleusin' et 'Eleusis': delphinos'. grave robur a. propter sulcos altius Athenis, in qua cum quaerentem filiam, liberalissime suscepisset hospitio, illa pro remuneratione ostendit ei omne genus agriculturae, filium etiam eius Triptolemum recens natum per noctem igne fovit, per diem divino lacte nutrivit, et eum alatis serpentibus
Abbreviated transcription (Latin):
suã nutricẽ ne unꝙͣ eas pateret᷑ occidere. A¬
Unde nũc metuẽtes dixit. silicet nutricem
uinonis. ¶ Ut ꝑhibent. poetice. Nani ĩ reb
dubiis suã de negat fidem ¶ Intempesta. al¬
ta. crassa. qualis est intẽpesta. Posse autẽ hoc
fieri inaliqua parte mundi. ut pene sibi
totũ uindicet nox ꝓbat britannia que lu¬
cis diues. uix quodam spatium noctibus
ꝯelusio est. Nam boc dicit. nõ sine causa ĩ¬
tuenur siderũ ortus ⁊ occasus. Hinc enĩ¬

Expanded text:
suam nutricem, ne umquam eas pateretur occidere. suam nutricem, ne umquam eas pateretur occidere. unde nunc 'metueuro axe. ut perhibent poetice: nam in rebus dubiis suam denegat fidem. intempesta alta, crassa, qualis est intempesta. posse autem hoc fieri in aliqua parte mundi, ut paene sibi totum vindicet nox, probat Britannia, quae lucis dives, vix quoddam spatium noctibus conclusio. Nam hoc dicit: non sine causa intuemur siderum ortus et occasus, hinc
Abbreviated transcription (Latin):
pedib stix atra uidet.m.q.p. Axẽnotion. Idẽ
australẽ. qui a nobis nũꝙͣ uidet᷑ sic̃ g̾ce bore¬
os Idẽ septẽtrionał semꝑ uidet᷑. ⁊ sic̃ uarie
philosophoꝵ oppiniones sũt. ita ⁊ hic uarie
loquitur. Nam alii dicũt anobis ascẽdẽtez
solẽ ire adantipodas. alii negant ⁊ uolũt
illic tenebras ẽẽ perpetuas. ODire autẽ ait.
dentes hinc animas. illic alia corpora sortiri
Unde ⁊ lucanus ait. Regit idem sp̃s artus
orbe alio. Qd̾ ueri simile ẽ quia dicunt᷑ aĩe
aut igni. aut uento aut aqua purgari.
Qd̾ ut fiat necesse est. ut dum aut ꝑ frigidas
plagas aut igneã transeant. ⁊ licet boc auir¬
gilio dictũ ꝑ poeticam licentiam uelint. tñ
sciendũ est eũ poetice scientie in seruisse phy
hoc refert᷑ ad fabulã. Nam hee due pesices
iu nonis fuisse dicunt. Quas postꝙͣ iupiter
insiderũ retulit numeꝵ. uino rogauit thetui

Expanded text:
pedibus styx atra videt m. q. p. axem notion, id est pedibus styx atra videt m. q. p. axem notion, id est australem, qui a nobis numquam videtur, sicut borios, id est septentrionalis, semper videtur. et sicut variae philosophorum opiniones sunt, ita et hic varie loquitur: nam alii dicunt a nobis abscedentem solem ire ad antipodas, alii negant et volunt illic tenebras esse perpetuas. mire autem ait dentes hinc animas illic alia corpora sortiri: unde et Lucanus ait "regit idem spiritus artus orbe alio": quod verisimile est, quia dicuntur animae aut igni aut vento aut aqua purgari, quod ut fiat necesse est, dum aut per frigidas plagas aut igneam transeunt. et licet alii hoc a Vergilio dictum per poeticam licentiam velint, tamen sciendum est, eum poeticae licentiae inseruisse philhoc refertur ad fabulam. nam hae duae paelices Iunonis fuisse dicuntur: quas postquam Iuppiter in siderum rettulit numerum, Iuno rogavit Tethyn,