comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum putaretis. Nunc uo̾ cum sit unus. p̾ñ
Pompeus qui nõ modo eor hoĩum qui nũc st¬
głiam s ⁊̃ antiquitatis memoriã ulrtute suꝑ¬
atit que res est que cuiꝰqͣ aĩum ĩbac causa
dubium facere possit: Ego em̃ sic extimo in
sũmo Imꝑatore quatuor has ros messe oportẽ
scĩam rei militaris uirtute/ auitoritate fe¬
lititatem. Quis gͥboe homine scientior uinqͣ
aut fuit aut ẽẽ debuit: qui eludo atq pueri¬
cie disciplina bello maximo atq acerimus ho¬
stibus ad patris ex̾titum atq in milicie discip¬
tinam ꝓfectus est qui extrema puericia miles
ximi ip̃e ex̾citus Impator qui sepus cum bo¬
ste confluat ꝙͣ quisqͣ cum ĩnimico cõcertauit.
plura bella gessit ꝙͣ cet̾i legerunt plures ꝓuinci¬
as confecit ꝙͣ alii concupiuerũt. cuiꝰ adolescen¬
tia adscĩam rei militaris nõ alienis p̾ceptis
s suis impiis nõ offensionib belli s uictoriis

Expanded text:
dum putaretis! nunc vero cum sit unus Cn.Gnaeus dum putaretis! nunc vero cum sit unus Cn.Gnaeus Pompeius qui non modo eorum hominum qui nunc siam antiquitatis memoriam virtute superarit: quae res est, quae cuiusquam animum in hac causa dubium facere possit? Ego enim sic existimo, in summo Imperatore quatuor has res inesse oportere, scientiam rei militaris, virtutem, auctoritatem, felicitatem. quis igitur hoc homine scientior umquam aut fuit aut esse debuit? qui e ludo atque e pueritiae disciplinis bello maximo atque acerrimis hostibus ad patris exercitum atque in militiae disciplinam profectus est, qui extrema pueritia miles ximi ipse exercitus imperator, qui saepius cum hoste conflixit quam quisquam cum inimico concertavit, plura bella gessit quam ceteri legerunt, pluris provincias confecit quam alii concupiverunt, cuius adulescentia ad scientiam rei militaris non alienis praeceptis sed suis imperiis, non offensionibus belli sed victoriis,
Abbreviated transcription (Latin):
res Romanas scribunt p̾terire me ur̃ani
calamirtatem que tanta fuit ut cam ad
mone rumor afferret. Hic in illo ip̃o ma¬
lo grauissima q belli offensiõe .I. luculluᷤᷤ
qui tñ atq aliqua ex ꝑte hiis nicomodis
mederi fortasse potuisset/ nr̃o iussu caactus
ꝙ impii diuturnitati modu statuendur
uet̾i exemplo putauistis ꝑtem militũ qui
iam stipendis confecti erant dimisit ꝑtez
Glabrioni tradidit. Multa p̾tereo cãsulto.
s ea uos comiectura ꝑspicitis ꝙͣtum illudi
bellũ factum putetis qd̾ coniungant regeᷤᷤ
potentissimi renouent agitate nationes
gn̾c ip̃o necessarium magnitudĩe ꝑiculosu.
Restat ut deimꝑatore ad id bellum di¬
ligendo actantis rebr p̾fie̾ndo dicendũ ẽẽ
uideatur. Utinam quirites uirdr fortium¬
atq ĩnocentium copiam tantam haberetis
ut tec nobis delib̾atio difficilis eẽt. quẽ naz
potissime tantis rebus/ ac tanto belo p̾ficiẽ¬

Expanded text:
terire me nostram terire me nostram calamitatem, quae tanta fuit ut eam ad sermone rumor adferret. hic in illo ipso malo gravissimaque belli offensione L. Lucullus, qui tamen aliqua ex parte eis incommodis mederi fortasse potuisset, vestro iussu coactus qui imperi diuturnitati modum statuendum vetere exemplo putavistis, partim militum qui iam stipendiis confectis erant dimisit, partim M'. Glabrioni tradidit. multa praetereo consulto; sed ea vos coniectura perspicite quantum illud bellum factum putetis quod coniungant reges potentissimi, renovent agitatae nationes, e ipso necessarium, magnitudine periculosum. restat ut de imligendo, ac tantis rebus praeficiendo, dicendum esse videatur. Utinam, Quirites, viroratque innocentium copiam tantam haberetis ut haec vobis deliberatio difficilis esset quemnam potissimum tantis rebus ac tanto bello praeficien
Abbreviated transcription (Latin):
bus suis confitmauit. ⁊ afflictum erexitper
lucullus cum excitu uenie plures ⁊̃ gentes
contra Impatorẽ nr̃m concitate sunt. Erat eĩ
das putauit. Erat eciam alia grauis atq ue¬
hemens oppimio que ꝑaĩos gentiũ barbarar
uo quodam terrore ac metu concitabantur.
Noster aũt ex̾citus/. ⁊ si uibem ex Tigranis re¬
gno ceꝑat ⁊ pliis usus erat secundis tñ nimi¬
a longinquitate locor/ ac desiderio suoꝵ cõmo¬
uebatur. Hic iam plura nõ dicam. fuit eñi illd̾
extiemu ut ex hiis locis amilitib m̃is reddi¬
regum afflicte fortune facile multor opes al .¬
liciant ad mificordiam maxĩeq eoꝵ qui a ͭ
tum uictus efficere potuit ꝙͣtum ĩ columis nũ¬
ꝙͣ̃ est ausus optare. Tlam cum se in regnu
suum recepissinõ fuit eo contentus quod
ei p̃ter spem acciderat. ut illam postea ꝙͣ
pulsus erat tr̃am umꝙͣ attinge̾t s incx̾citr̃
nr̃m claꝵ atq uictorẽ impetũ fecit. Sini

Expanded text:
bus suis confirmavit et adflictum erexit perbus suis confirmavit et adflictum erexit perm L.Lucius Lucullus cum exercitu venit, plures etiam gentes contra imperatorem nostrum concitatae sunt. erat enimdas putavit; erat etiam alia gravis atque vehemens opinio quae per animos gentium barbararum que magnae novo quodam terrore ac metu concitabantur. noster autem exercitus, tametsi urbem ex Tigrani regno ceperat et proeliis usus erat secundis, tamen nimia longinquitate locorum ac desiderio suorum commovebatur. hic iam plura non dicam; fuit enim illud extremum ut ex eis locis a militibus nostris rediregum adflictae fortunae facile multorum opes adliciant ad misericordiam, maximeque eorum qui aut e tantum victus efficere potuit quantum incolumis numquam est ausus optare. nam cum se in regnum suum recepisset, non fuit eo contentus quod ei praeter spem acciderat, ut illam postea quam pulsus erat terram umquam attingeret, sed in exercitum nostrum clarum atque victorem impetum fecit. sini
Abbreviated transcription (Latin):
hoc loco eẽ laudatũ. Requurt᷑ fortassẽ mĩe
quẽadmõm cum bita sinit reliquũ possitt
ẽẽ magnu bellum. Cognoscte quirites nõ
enĩ sine causa queri uidetur. pͥmu ex suo re¬
gno sic Mitridates ꝓfugit ut ex codẽ ponto
Medea illa ꝯdam ꝓfugisse dr̃. quã p̃dicant
infuga fratus sui m̃bea inhis locis qua se
parens ꝑsequeret᷑ dissinauisse. ut eor colłot
dispsa merorq patrus celeritatez ꝑsequen¬
di retardaret. sic Mitudates fugiens maria.
uĩ auri atq argenti pulcherimaꝵ q ieꝵ oĩ¬
umquas ⁊ amaiorib accepat. ⁊ ip̃o bello su¬
piore ex tota asia dueptas insuũ regnũ cõge¬
sserat. in ponto oẽm reliquit. Hec dum nr̃it
colligunt om̃a diligentiꝰ rex ip̃e emanib ef¬
fugit. Ita illũ in ꝑsequendi studio merorshost
leticia retatdauit. Hunc ĩ illo timore ⁊ fuga ⁊¬
Tigianes rex aruieniꝰ excepit diffidentẽq ie¬

Expanded text:
hoc loco esse laudatum. requiretur fortasse nunc hoc loco esse laudatum. requiretur fortasse nunc quem ad modum, cum haec ita sint, reliquum possit magnum esse bellum. cognoscite, Quirites; non enim hoc sine causa quaeri videtur. primum ex suo regno sic Mithridates profugit ut ex eodem Ponto Medea illa quondam fugisse dicitur, quam praedicant in fuga fratris sui membra in eis locis qua se parens persequeretur dissipavisse, ut eorum conlectio dispersa maerorque patrius celeritatem consequendi retardaret. sic Mithridates fugiens maximam vim auri atque argenti pulcherrimarumque rerum omnium quas et a maioribus acceperat et ipse bello superiore ex tota Asia direptas in suum regnum congesserat in Ponto omnem reliquit. haec dum nostri conligunt omnia diligentius, rex ipse e manibus effugit. ita illum in persequendi studio maeror, hos laetitia tardavit. hunc in illo timore et fuga Tigranes, rex Armenius, excepit diffidentemque re
Abbreviated transcription (Latin):
impartire laudis ꝙͣtum forti uiro ⁊ saꝑiẽti¬
ssimo homini ⁊ magno Imputori debeatur ⁊
dico eius aduen tu maximas. Mitridatis o¬
pias om̃ib reb ornatas atq instructas ur
bemq ãsie clarissimã nob̾q amicissimam
Cizecemor obsessam ce ab ipo rege maxid¬
multitudine ⁊ oppugnatã uehemtissimeiquã
I.lucullus uirtute assiouitate cõsilio sũmis
obsadionis ꝑiculis lib̾auit. Ab eodem impato¬
reclassem magnam ⁊ ornatamiq̃ ducib Ser¬
p̃terea copias multis p̃liis ẽẽ deletas. pa
pematq ãmistum quib in oppidis erant
domicilia irgis om̃ib reb ornata atq re¬
ferta / ceterasq urles ponti. ⁊ capadocie ꝑ¬
mulcas uno additu aduentu ẽẽ clausas. ir¬
gem spoliatu regno patuo atq auito ad
alios se reges atq ad alias gentes supplicez
intelligatis a nullo istor qui huic obtrec¬
tant legi atq cause.L lucullum simiłr ex

Expanded text:
impertire laudis quantum forti viro et sapientimpertire laudis quantum forti viro et sapienti homini et magno imperatori debeatur, dico eius adventu maximas Mithridati copias omnibus rebus ornatas atque instructas fuisse, urbemque Asiae clarissimam nobisque amicissimam Cyzicenorum oppressam esse ab ipso rege maxippugnatam vehementissime; quam L.Lucius Lucullus virtute, adsiduitate, consilio summis obsidionis periculis liberavit. ab eodem imperatore classem magnam et ornatam quae ducibus Serpraeterea copias multis proeliis esse deletas patepen atque Amisum, quibus in oppidis erant domicilia regis omnibus rebus ornata ac referta, ceterasque urbis Ponti et Cappadociae permultas uno aditu adventuque esse captas; regem spoliatum regno patrio atque avito ad alios se reges atque ad alias gentis supplicem  hoc vos intellegatis, a nullo istorum qui huic obtrectant legi atque causae L.Lucium Lucullum similiter ex
Abbreviated transcription (Latin):
recuꝑare. neq hiieem redim̃dis facultas eĩt
ipter cabamitace. neq aliis uoluntas ꝓꝑter
timorez. deinde ꝙ nos cadem asia atq idem
iste Mitrdates. initio belli asiatici docuitidad̾
certe calamitate docti memoria retime̾ debeꝰ.
Nam tum cum in Asia res magnas ꝑmulti
amisant scimus Rome solucione impedita
fidem concidisse. Non em̃ possũt una ĩ cuuta¬
te multi iem ac fortunas amittere ut non
plures secum meande trahant calamitatez.
cum illis pecuniis asiaticis. ⁊ coheret. ruere
illa non possũt. ut ħ non eodẽ labefacta motu
concidant. Quare uidetenũ dubitandũ uob̾
sit om̃i studio ad id bellũ incũbe̾ inquo głia
tudine belli pauca dicam. põt em̃ hoe dici belli
genus eẽ ita necessariũ ut sit gerendum non
eẽ ita magnũ ut sic ꝑtimescendum. ĩ quo max̾
laborandum ẽ ne forte a nob que diligentissi¬
me ꝓuidenda sunt contempnẽda ẽẽ uideant:
Atq ut om̃es intelligant me .I. lucullo tm̃

Expanded text:
isdem redimendi facultas erit propter calamitatem neque aliis voluntas propter timorem. deinde quod nos eadem Asia atque idem iste Mithridates initio belli Asiatici docuit, id quidem certe calamitate docti memoria retinere debemus. nam tum, cum in Asia magnas permulti res amiserunt, scimus Romae solutione impedita fidem concidisse. non enim possunt una in civitate multi rem ac fortunas amittere ut non pluris secum in eandem trahant calamitatem: cum illis pecuniis Asiaticis et cohaeret; ruere illa non possunt ut haec non eodem labefacta motu concidant. qua re videte num dubitandum vobis sit omni studio ad id bellum incumbere in quo glotudine pauca dicam. potest enim hoc dici, belli genus esse ita necessarium ut sit gerendum, non esse ita magnum ut sit pertimescendum. in quo maxime laborandum est ne forte ea vobis quae diligentissime providenda sunt contemnenda esse videantur. atque ut omnes intellegant me L.Lucio Lucullo tantum
Abbreviated transcription (Latin):
dictu. Quirites ꝙͣto ui odio simus apud ex¬
teras naciones ꝓpter eor quos adeas boc ãno
cum imꝑio misimus iniurias ac libidines. qd̾
em̃ fanur putctis ĩ illis tr̃is nr̃is magr̃atibus
religiosum: quam ciuitate sancta: quã do t¬
mu satis clausam ac munita fuisse. Urbes
iam locupletes ⁊ copiose requirunt: quib cã
telli ꝑꝑ diripiendi cupiditate inferatur. Tibẽ

Expanded text:
dictu, Quirites, quanto in odio simus apud exdictu, Quirites, quanto in odio simus apud exteras nationes propter eorum quos ad eas per hos annos cum imperio misimus libidines et iniurias. quod enim fanum putatis in illis terris nostris magistratibus religiosum, quam civitatem sanctam, quam domum satis clausam ac munitam fuisse? Vrbes iam locupletes et copiosae requiruntur quibus causa belli propter diripiendi facultatem infe
Abbreviated transcription (Latin):
cto dignitate ab uob̾ comꝓbatam semꝑ ẽe hũr
ab illis de eodem boĩe iuditium ppli.R. qr . R. a¬
auctoritate imꝓban. p̃stim cumiam suo iure
ppłus .ẜ. ĩ bec homine suam auctoritate uł ꝯͣ
om̃s qui dissentiunt possit defendere. ꝓpea q
istis reclamantib uos unu illum ex om̃ibꝰ de¬
ete isti studia ur̃a sis consiliis regere conant᷑.
si nautem uos plus tum in re publica iudistis
uos biis repugnantib ꝑ nos metip̃os dignitatẽ
huic imꝑio salute orbi trͣat attulistis. aliquã¬
toritati parendum ẽẽ fateantur. Atq in
irtus que ẽ mõnĩ. Pompeio singularis s alie
ntur . difficile est masia. Sicilia. Sitiairegnisq
interios naclonuz ita uersari nr̃m Impatorez
ut ich̾ alud ꝙͣ deboste ac delande cogitet. dei¬
de etiamsiqui sunt pudore ac temꝑantia mode¬
ratores tam̃ cos eẽ tales ꝓpter multitudiner
cupitoꝵ hoĩum nemo arbitratur. difficile est

Expanded text:
dignitate a vobis comprobatam semper esse, vestrum dignitate a vobis comprobatam semper esse, vestrum ab illis de eodem homine iudicium populique Romani auctoritatem improbari, praesertim cum iam suo iure populus Romanus in hoc homine suam auctoritatem vel contra omnis qui dissentiunt possit defendere, propterea quod isdem istis reclamantibus vos unum illum ex omnibus decte isti studia vestra suis consiliis regere conantur. sin autem vos plus tum in re publica vidistis, vos eis repugnantibus per vosmet ipsos dignitatem huic imperio, salutem orbi terrarum attulistis, aliquanversi auctoritati parendum esse fateantur. atque in virtus quae est in Cn.Gnaeo Pompeio singularis sed aliantur. difficile est in Asia, Cilicia, Syria regnisque interiorum nationum ita versari nostrum imperatorem ut nihil aliud nisi de hoste ac de laude cogitet. deinde, etiam si qui sunt pudore ac temperantia moderatiores, tamen eos esse talis propter multitudinem cupidorum hominum nemo arbitratur. difficile est
Abbreviated transcription (Latin):
essent / eques .R. ad bellum maximũ formido¬
lissimuq ꝓ consule micteretur: missus ẽ. qͦ
quidem tempeͣ cum ẽẽt nõ nemo insenatu ꝗ
dicc̾t nõ oporte̾ mitti bominẽ priuatu ꝓcon¬
sule . L. Philippus dixisse dicitur nõ se illum
rum consulu munus uniꝰ adolescentis uirtu¬
ti cõmittẽtur. Quid tam singulare.ꝙͣ ut ex. s
c. legibus solutus consul ante fiẽt ꝙͣ ullũ ali¬
um magistiatum ꝑ leges cape̾ licuiss: Quid tã
incredibile ꝙͣ ut iteꝵ eques.R. ex .s.c. triu̾¬
pbaret.que in om̃ib hominib noua post boĩu
memoriam constituta sũt ea tam multa non
sunt ꝙͣ hec que in boc uno bomine uidemus. at¬
q bec tot exempla tanta ac tam nona ꝑfecta
sunt ineundem bominẽ. A. Q. catulo atq a
ceteroꝵ eiusder dignitatis amplissimoꝵ boĩum
auctoritate. Qrͣ uidcant ne sit ꝑmiquu: ⁊ non
ferendum illoꝵ auctoritatez de ũñ. Pompei au¬

Expanded text:
essent, eques Romanus ad bellum maximum formidoessent, eques Romanus ad bellum maximum formidolosissimumque pro consule mitteretur? Missus est. quo quidem tempore cum esset non nemo in senatu qui diceret 'non oportere mitti hominem privatum pro consule,' L.Lucius Philippus dixisse dicitur 'non se illum rum consulum munus unius adulescentis virtuti committeretur. quid tam singulare quam ut ex senatus consulto legibus solutus consul ante fieret quam ullum alium magistratum per leges capere licuisset? quid tam incredibile quam ut iterum eques pharet? quae in omnibus hominibus nova post hominum memoriam constituta sunt, ea tam multa non sunt quam haec quae in hoc uno homine vidimus. atque haec tot exempla tanta ac tam nova profecta sunt in eodem homine a Q.Quinti Catuli atque a ceterorum eiusdem dignitatis amplissimorum hominum auctoritate. qua re videant ne sit periniquum et non ferendum illorum auctoritatem de Cn.Gnaei Pompei
Abbreviated transcription (Latin):
tentissimas que huic imꝑio maxime mi¬
nitabantur Carthagine atq Numantiar
ab eodem Scipione ẽe delctas. Non cõmemo¬
ut in uno.ũ. Mario stes imꝑii poneretur.
ut idem cum. G. Iugurta. ⁊dem cum cimb
idem cum theotonis bellum administraret.
sũmaqr catuli uoluntate constituta recordamini¬
Quid tam nouuz qͣ adolescentulur p̃uatũ
ex̾citum difficili. rei .P. temptͣ conficere:ꝯ
fecit. biuc p̃esse pfuit. rem optine diͥctu suo
gerere: gessit. qd̾ tam p̾ter consuetudinem
ꝙͣ homini ꝑadolescentii uiꝰ asenatoris gradr¬
etas longe abess imꝑiuni atqr ex̾citum ⁊¬
dari. Siciliam ꝑmitti atq affricam bellu
ciis singular ĩnocentia grauitate uirtute be¬
llum in affuca maximu confecit. uictorer
erertitum deportauit. Quid uo tam ĩauditũ
ꝙͣ equitem .R. triumpbares ait eam quoq
dio uisendam putauit. Auid tam ĩusitatu
ꝙͣ cum duo consules clarissimi fortissimiq

Expanded text:
tentissimas quae huic imperio maxime mitentissimas quae huic imperio maxime minitabantur, Carthaginem atque Numantiam, ab eodem Scipione esse deletas, non commemout in uno C.Gaio Mario spes imperi poneretur, ut idem cum Iugurtha, idem cum Cimbris, idem cum Teutonis bellum administraret; summa Q.Quinti Catuli voluntate constituta recordaminiquid tam novum quam adulescentulum privatum exercitum difficili rei publicae tempore conficere? confecit. huic praeesse? praefuit. rem optime ductu suo gerere? gessit. quid tam praeter consuetudinem quam homini peradulescenti cuius aetas a senatorio gradu longe abesset imperium atque exercitum dari, Siciliam permitti atque Africam bellumqciis singulari innocentia, gravitate, virtute, bellum in Africa maximum confecit, victorem exercitum deportavit. quid vero tam inauditum quam equitem Romanum triumphare? at eam quoque ndam putavit. quid tam inusitatum quam ut, cum duo consules clarissimi fortissimique
Abbreviated transcription (Latin):
bellum suscipiend̾ ur̃is suffragiis detutaliͭ
alter delatum susceptumq confecit. Re
bis quereret si in uno. Gñ. pompeio om̃a po¬
neretis si quid de eo factum ẽet inquo spem
essetis habitiri cepit magnũ sue uirtutis fuͣ¬
ctum. ac dignitatis cum om̃s. ꝓpe una uoce
ineo ip̃o uos spem habituros ẽẽ dixistis. Et eͥ
talis est uir ut nulla res tanta sit ac tam di¬
fficilis ꝙͣ ille ño ⁊ consilio regere ⁊ integritate
tueri. ⁊ uirtute confice̾ possit. S in hoc ip̃o ab
eo uelem̃tissime dissentio: ꝙ quominus c̾̃¬
ta est hominu ac minus diuturna uitab̾
debet sũmi hominis uita atq iurtute. At eͣ
noui nicħ̾ fiat contra exempla atq instituta
maior. Non dico hoc loco maioies ñds sẽp
in pace consuetudin ĩ bello utilitati paruis¬
se semp ad nouos casus tempor monor con¬
silior raciones accomodauisse. Non dicam
duo bella maxima punitur ⁊ hyspamiense
ab uno Imꝑatore ee confecta. duas urbes po¬

Expanded text:
bellum suscipiendum vestris suffragiis detulit, alter delatum susceptumque confecit. relbis quaereret, si in uno Cn.Gnaeo Pompeio omnia poneretis, si quid eo factum esset, in quo spem essetis habituri, cepit magnum suae virtutis fructum ac dignitatis, cum omnes una prope voce in eo ipso vos spem habituros esse dixistis. etenim talis est vir ut nulla res tanta sit ac tam difficilis quam ille non et consilio regere et integritate tueri et virtute conficere possit. sed in hoc ipso ab eo vehementissime dissentio, quod quo minus certa est hominum ac minus diuturna vita, hdebet summi viri vita atque virtute. at enim ne quid novi fiat contra exempla atque instituta maiorum. non dicam hoc loco maiores nostros semper in pace consuetudini, in bello utilitati paruisse, semper ad novos casus temporum novorum consiliorum rationes accommodasse, non dicam duo bella maxima, Punicum atque Hispaniense, ab uno imperatore esse confecta duasque urbis po
Abbreviated transcription (Latin):
datus est ubi sua studia erga fortes ⁊ bonoᷤᷤ
tiues que uultu et u̾bis seꝑe significassẽt
re ⁊ sũis declamarẽt boc ꝓfecto tpe eam po¬
testatem om̃e nos babetis. tt statuatis u¬
tium nos qui semꝑ uĩt auctoritati dediti
aut fuigi potest: qui spe amplissimoꝵ p̃mi
supplicior carere nõ possumꝰ. Et quide ce¬
teras tempestates ⁊ ꝓcellas ĩ illis dunitax¬
at fluctib concionu sẽ ꝓputaui anloni
senserat. Iniudicio uero ⁊ ineo consilio ĩ qͦ¬
ex cunctis ordinib amplissimi uini iudica¬
rent numꝙͣ existimaui spem ullar esse ha

Expanded text:
datus est ut sua studia erga fortis et bonos datus est ut sua studia erga fortis et bonos civis, quae voltu et verbis saepe significassent, re et sententiis declararent, hoc profecto tempore eam potestatem omnem vos habetis ut statuatis utrum nos qui semper vestrae auctoritati dediti aut fingi potest, qui spe amplissimorum prasuppliciorum carere non possumus? equidem ceteras tempestates et procellas in illis dumtaxat fluctibus contionum semper putavi Miloni senserat, in iudicio vero et in eo consilio in qunctis ordinibus amplissimi viri iudicarent numquam existimavi spem ullam esse ha
Abbreviated transcription (Latin):
mus hortantur. neq auxilium modo de¬
fensiomi mec ueꝵ eciam silenti policẽ¬
tur. Reliqua uers multitudo que quidez
est cuiu tola nr̃a est neq eoꝵ quisquã
quos undiqr intuentes unde aliqua ꝑs
tum dese de libris suis de patria de fortuni
bodierno die decertari putat. Unum genꝰ
est aduersum infestuq nob̾ eor quos . P.
elodii furor rapins ⁊ incendiis ⁊ om̃ib
exitiis publicis pauit. qui externa ⁊̃ con¬
tione incitati sunt ut nob̾ uoce p̃irent ꝗd
iudicaretis. quoꝵ clamorsiquis forte fue¬
rit admonere uos debebit ut eum ciuemi
retincatis qui semꝑ genus illud hoĩ clão¬
resq maximos ꝓuĩa salute neglexit. Auã
obrem adeste animis Iudices ⁊ timorẽ si
quem habetis deponite. nam siumꝙͣ de boĩs
⁊ fortib uiris si umꝙͣ debñ meritis ciuibu
potestas nob̾ iudicandi fuit. si demq umꝙͣ
locus amplissimor ordinum dilectis uiris

Expanded text:
mus hortantur, nec auxilium modo demus hortantur, nec auxilium modo defensioni meae verum etiam silentium pollicentur. reliqua vero multitudo, quae quidem est civium, tota nostra est, nec eorum quisquam quos undique intuentis, unde aliqua fori tum de se, de liberis suis, de patria, de fortunis hodierno die decertari putat. unum genus est adversum infestumque nobis eorum quos P. Clodi furor rapinis et incendiis et omnibus exitiis publicis pavit; qui hesterna etiam contione incitati sunt ut vobis voce praeirent quid iudicaretis. quorum clamor si qui forte fuerit, admonere vos debebit ut eum civem retineatis qui semper genus illud hominum clamoresque maximos prae vestra salute neglexit. quam ob rem adeste animis, iudices, et timorem, si quem habetis, deponite. nam si umquam de bonis et fortibus viris, si umquam de bene meritis civibus potestas vobis iudicandi fuit, si denique umquam locus amplissimorum ordinum delectis viris
Abbreviated transcription (Latin):
Tsi uereor iudices ne turpe sit ꝓ
t. Anuiꝰ ip̃e magis de rei . P. salute qͣ desua
ꝑturbetur me adeius causam parem ani¬
mi magnitudiner afferie non posse/ tamẽ
bec noui noua forma terret oculos. q
na consessus uester cinctus est ut solebat.
nõ usitata foequentia stipati sumus. Nam
illa p̾sidia que ꝓtemplis om̃ib cormtis
si contia uim collata sunt nõ afferunt cã
oratori aliquid ut inforo ⁊ inudicio ꝙͣꝙͣ
Que si opposita miloni putarem cederez
tempi udices. nec inter tantam uim a¬
moꝵ extimarem oratori locum c̾e. S me
recieat ⁊ reficit. ũni. Pompeni sapientissimi
⁊ illustrissimi unri consiliu. qui ꝓfecto nec
iusticie sue putaret ẽẽ quem reum sniis
uidic u tradidiss eunde telis militũ de¬
tere  nec sapĩe temeritate ꝯcitate multi¬
tudinis auctoritate publica armare. Quã
obrem uia arma centuriones cohortes ñ
piculum nob̾ s p̃sidium denuntiant ne.¬
Q solum ut quieto s ut ⁊̃ magno aĩo si¬

Expanded text:
tsi vereor, iudices, ne turpe sit prT. Annius ipse magis de rei publicae salute quam de sua perturbetur, me ad eius causam parem animi magnitudinem adferre non posse, tamen haec novi iudici nova forma terret oculos quina consessus vester cinctus est, ut solebat; non usitata frequentia stipati sumus; non illa praesidia quae pro templis omnibus cernitis, etsi contra vim conlocata sunt, non adferunt tamen oratorquae si opposita Miloni putarem, cederem tempori, iudices, nec enim inter tantam vim armorum existimarem esse orationi locum. sed me recreat et reficit Cn. Pompei, sapientissimi et iustissimi viri, consilium, qui profecto nec iustitiae suae putaret esse, quem reum sententiis iudicum tradidisset, eundem telis militum dedere, nec sapientiae temeritatem concitatae multitudinis auctoritate publica armare. quam ob rem illa arma, centuriones, cohortes non periculum nobis, sed praesidium denuntiant, neque solum ut quieto, sed etiam ut magno animo si
Abbreviated transcription (Latin):
br illor oroni qui dissenciunt respondeie pos¬
se uideamur. Que cum ita sint. C. maui
siñam laudo uebem̃tissimeq conꝓpbo deuide te
de cum tantã multitudinẽ cum tanto studio
de ꝑficiendi facultate d̾ibitemus. Ego aũt qui
⁊ marinie eo qui huic loco temploq p̾sidẽt

Expanded text:
bus illorum orationi qui dissentiunt respondere posbus illorum orationi qui dissentiunt respondere posse videamur. quae cum ita sint, C.Gaiiam laudo vehementissimeque comprobo; deinde te de, cum tantam multitudinem tanto cum studio de perficiendi facultate dubitemus? ego autem, quet eos maxime qui huic loco temploque praesident
Abbreviated transcription (Latin):
quib condicõnib ꝓficiscantur ignorant uide¬
licet isti qui ad unu defcrenda esse om̃a nõ ar¬
tutib tum eciam alii alienis incuis magnu
esse uide amus. Qrͣ nolite dubitare quin biuc
uni credatis om̃aiqui int̾ annos totiunus ĩuẽ¬
tus sit quẽ socq murbes suas cum ex̃atu ⁊ Si¬
sse gaudeant. D si auctoritatib banc causam
Quirtes confirmãdam putatis. Est uob̾ auc¬
tor uir belloꝵ oĩum maximaꝵq rer ꝑitissima
P. Seruilius. cuiꝰ tante res geste tr̃a mariq
extiterunt ut cum de bello delib̾aretis auctor⁊
uob̾ grauior ẽẽ nemo debeat. Est .C. curio sum¬
mus uestris beneficus maximisq rebus gests
sũmo ingemo ⁊ prudentia p̃ditus. Est. Gñ. lẽ¬
tulus in quo om̃s ꝓamplissimis uestris honori¬
bisumu consiliũ sũma grauitate esse cogno¬
stitis. Est .C. cassuis integntate uirtute ꝯsta¬
tia singulari. Quare uidete ut bor auctoritati¬

Expanded text:
quibusque condicionibus proficiscantur ignorant videquibusque condicionibus proficiscantur ignorant videlicet isti qui ad unum deferenda omnia esse non arrtutibus tum etiam alienis vitiis magnum esse videamus. qua re nolite dubitare quin huic uni credatis omnia qui inter tot annos unus inventus est quem socii in urbis suas cum exercitu venisse gauderent. quod si auctoritatibus hanQuirites, confirmandam putatis, est vobis auctor vir bellorum omnium maximarumque rerum peritissimus P. Servilius, cuius tante res geste terra marique extiterunt, ut cum de bello deliberaretis auctor vobis nemo gravior esse debeat. Est C. Curio, summis vestris beneficiis maximisque rebus gestis, summo ingenio et prudentia preditus. Est C. Lentulus, in quo omnes pro amplissimis vestris honoribus summum consilium summamque gravitatem esse cognostis, est C.Gaius Cassius, integritate, veritate, constantia singulari. qua re videte ut horum auctoritati
Abbreviated transcription (Latin):
disputarez sũnus ⁊ clarissimis uiris. Nouerũt
eñi socior uulnera uident eor calamitates q̃¬
rimonias andiunt: ꝓsociis uos contra bostes
excitum mittere putatis. an bostui simula¬
cc̃e contra socios atqr amicos. Que ciuitas ẽ
inasia que nõ modo imꝑatoris aut legati s⁊
uniꝰ tribum militum aĩos ac spem capere po¬
ssit: Qrͣ eciam siquer habetis ꝗ collatis signiᷤ
ex̾cĩtus regios suꝑare posse udeatur. tñ insi
erit idem qui sc apecuniis socior qui ab eor
manus oculos animu cobibe̾ possit nõ erit
ydoncus qui ad bellum. asiaticum reguimiq
mittatur. Et quam putatis ciuitate pacata
fuisse que locuplex sit: ⁊ quam ẽe locupletẽ que
istis pacata ẽe indeatur. Ora maritima Gñ.
ꝑ .R. locupletari quot annis pecuna publica p̾¬
ter paucos neq cos quicqͣ aliud assequi classi¬
um nomine nisi ut detrim̃tis accipiendis ma¬
iori affici turpitudine uiderem̃. Nunc qua cu¬
piditate bominos ĩpuintias. quib iacturis ⁊¬

Expanded text:
t enim sociorum volnera, vident eorum calamitates, querimonias audiunt. pro sociis vos contra hostis exercitus mittere putatis an hostium simulatione contra socios atque amicos? quae civitas est in Asia quae non modo imperatoris aut legati sed unius tribuni militum animos ac spiritus capere possit? qua re, etiam si quem habetis qui conlatis signis exercitus regios superare posse videatur, tamen, nisi erit idem qui a pecuniis sociorum, qui ab emanus, oculos, animum cohibere possit, non erit idoneus qui ad bellum Asiaticum regiumque mittatur. ecquam putatis civitatem pacatam fuisse quae locuples sit, ecquam esse locupletem quae istis pacata esse videatur? Ora maritima, Quirpraetores locupletari quotannis pecunia publica praeter paucos, neque nos quicquam aliud adsequi classium nomine nisi ut detrimentis accipiendis maiore adfici turpitudine videremur. nunc qua cupiditate homines in provincias, quibus iacturis
Abbreviated transcription (Latin):
no sunt tam diligentes. qui in boc bello qud̃
lege Cubmia geritur inboc ĩmpatore atqr
ex̾citu quem ꝑse ip̃e constituit ⁊ p̾cipuo iure
ẽc deberet. dequo legando consules spero ad
senatum relaturos. qui si dubitabunt aut gͣ¬
uabunt᷑. ego me ꝓficeor relaturum. neq me
defendam: neq p̾ter intercessionẽ quicꝙͣ au¬
deam dequa ut arbitoͣr isti ip̃i qui minani

Expanded text:
nio sunt tam diligentes qui in hoc bello quod nio sunt tam diligentes qui in hoc bello quod lege Gabinia geritur, in hoc imperatore atque exercitu quem per vos ipse constituit, etiam praecipuo iure esse debebat? de quo legando consules spero ad senatum relaturos. qui si dubitabunt aut gravabuntur, ego me profiteor relaturum; neque me defendam, neque praeter intercessionem quicquam audiam, de qua, ut ego arbitror, isti ipsi qui mini
Abbreviated transcription (Latin):
coi idem ppłus romanꝰ dolori suo maluit gͣ
auctoritati uĩe obtemꝑare. Itaq una lex u
unus uir unus aĩus nõ modo uos illa mi¬
ẜia ac turpitudine lib̾auit s ⁊̃ effecit ut ali
quãdo ue uideremͣ om̃ib gentib ac natioĩ¬
b tra mariq imꝑare. Quo michi ⁊̃ indigͥ¬
us uidetur obtrectatum ecẽ adhuc Gubini¬
o dican anne pompeio an utriq ⁊dquodẽ
peio expetenti ac postulanti. Utrum ille qui
postulat legatum ad tantu bellum. quẽ ue¬
lit ydoneus nõ est qui impetret. cum ceteri
ad expilantos socios diripiendasq ꝓiũcias
quos uoluerũt legatos eduxerint. An ip̃e
ciunꝰ lege salus ac dignitas pplo.R. atqz oĩ¬
bus gentib consticuta est expers ẽẽ debeti¬
głie eius imꝑatoris atq eius ex̾citus qui
mienses. Gñ lẽtulus quos om̃s honoris cã
nomino cum tribuni plebis fuissent ãno
ꝓximo legati esse potuerunt inboc uno Gabi¬

Expanded text:
communi idem populus Romanus dolori suo maluit quam communi idem populus Romanus dolori suo maluit quam auctoritati vestrae obtemperare. itaque una lex, unus vir, unus annus non modo vos illa miseria ac tuquando vere videremini omnibus gentibus ac nationibus terra marique imperare. quo mihi etiam indignius videtur obtrectatum esse adhuc, Gabinio dicam anne Pompeio an utrique, id quod est peio expetenti ac postulanti. Vtrum ille qui postulat ad tantum bellum legatum quem velit idoneus non est qui impetret, cum ceteri ad expilandos socios diripiendasque provincias quos voluerunt legatos eduxerint, an ipse cuius lege salus ac dignitas populo Romano atque omnibus gentibus constituta est expers esse debet eius imperatoris atque eius exercitus qui niensis, Cn. Lentulus, quos omnis honoris causa nomino, cum tribuni plebi fuissent, anno proximo legati esse potuerunt; in uno Gabi
Abbreviated transcription (Latin):
moriam nom̃ ĩuictum ĩnaualib pugnis/
ꝑmansat magna ac multo maxima ꝑte nõ
modo utilitatis s dignitatis atq impii ca¬
ruit. Nos quoꝵ maiores Anthiochum irgt̃
classe ꝑ sẽqr suparunt onũb qr naualib pu¬
gnis l artbagnenses homies inmaritimis
reb ex̾citatissimos paratissimosq incerũt.
Hii nullo in loco iam p̾comb pares eẽ potẽã¬
mus. Nos quoq qui antea nõ modo ytaliã
tutam habebamus/ s om̃s socios ĩultimis
oris auctoritate nr̃i imꝑii saluos p̃stare po¬
teramꝰ tum cum ĩsula delos tum ꝓcul anob̾
inegeo mar posita quo om̃s undiq cũ mer¬
cib atq honerib cõmeabant referta diuiciiᷤ
parua sine muro nich̾ timebat. hiidem non
modo ꝓiuncus atq oris ytalie maritimis
ac poitibus nr̃is s ⁊̃ appia iam uia careba
ticis ⁊ classium spoliis ornatum reliquissẽt.
⁊ ceteros qui erant in eadem smña dicere eri¬
stimauit ea que sentiebatis. s tam̃ ĩ salute

Expanded text:
moriam nomen invictum in navalibus pugnis permanserit, magna ac multo maxima parte non modo utilitatis sed etiam dignitatis atque imperi caruit. nos quorum maiores Antiochum regem classe Persenque superarunt omnibusque navalibus pugnis Carthaginiensis, homines in maritimis rebus exercitatissimos paratissimosque, vicerunt, ei nullo in loco iam praedonibus pares esse poteramus. nos qui antea non modo Italiam tutam habebamus sed omnis socios in ultimis oris auctoritate nostri imperi salvos praestare poteramus, tum cum insula Delus tam procul a nobis in Aegaeo mari posita, quo omnes undique cum mercibus atque oneribus commeabant, referta divitiis, parva, sine muro nihil timebat, idem non modo provinciis atque oris Italiae maritimis ac portibus nostris sed etiam Appia iam via carebamticis et classium spoliis ornatum reliquissent! ulus Romanus et ceteros qui erant in eadem sententia dicere existimavit et ea quae sentiebatis; sed tamen in salute
Abbreviated transcription (Latin):
nemini põt. Dicendũ est em̃i de Gñ. Pon¬
per singulari eximiaq uirtute Huiꝰ aũts
or̃o nis difficilius ẽ exitum ꝙͣ pͥntipium
in uenire. Ita michi nõ tant copia ꝙͣ mo¬
dus indicendo querendus ẽ. Atqr ut
inde or̃o m̃a ꝓficiscat᷑ unde hec om̃is
ducit᷑. Bellum graue ⁊ ꝑiculosũ nostris
uectig alibus. atq sociis aduob potẽtis¬
ne quor alter relictus/ alter lacessitus oc¬
casionem sibi ad occupandã Asiam obla¬
tam ẽẽ arbitratur. Equitib .R. honestissi¬
mis uiris afferunt᷑ ex Asia cotidie litere
quor magne res agunt᷑ in uestris uectiga¬
lib excercendis occupate. qui ad me ꝓne
cessitudine que mͥ est cum illo ordine cã

Expanded text:
nemini possit. dicendum est enim de Cn. Pomnemini possit. dicendum est enim de Cn. Pompei singulari eximiaque virtute; huius autem orationis difficilius est exitum quam principium invenire. ita mihi non tam copia quam modus in dicendo quaerendus est. atque ut inde oratio mea proficiscatur unde haec omnis causa ducitur, bellum grave et periculosum vestris vectigalibus atque sociis a duobus potentisne, quorum alter relictus, alter lacessitus occasionem sibi ad occupandam Asiam oblatam esse arbitratur. equitibus Romanis, honestissimis viris, adferuntur ex Asia cotidie litterae, quorum magnae res aguntur in vestris vectigalibus exercendis occupatae; qui ad me pro necessitudine quae mihi est cum illo ordine causa
Abbreviated transcription (Latin):
meũ tp̃us amicoꝵ tp̃orib transmittẽdũ
putaui. Ita neq hic locus uacuus unꝙͣ
abhiis qui uestra cãm defenderent: et
meus labor inpriuatoꝵ ꝑiculis caste in¬
tegreq uersatus ex ur̃o iuditio fructum
est amplissimũ consecutus. Namciun
ꝓpter dilatiõem comitioꝵ ter p̾tor primꝰ
enturiis cunctis renũtiatus sum facile
intellexi. Quir ⁊ quid d̾me iudicaretis ⁊
quid aliis p̃scriberetis. Aunc cũ ⁊ auctorit¬
tatis ĩme tantũ sit/. ꝙͣtum uos honoribus
mandandu ẽc̃ noluistis ⁊ ad agendũ fa¬
cultatis tantũ ꝙͣtum homini uigilanti ⁊¬
ex forensi usu ꝓpe cotidiana dicendi ercc¬
titatio potuit afferre. Certe ⁊ siquid ⁊̃ dicẽ¬
do consequi possum hiis ostendam potissi¬
mũ ꝗ ei quoq rei fructum suo uiditio tͥ¬
buẽndum ẽẽ censuerunt. Atq illud in
primis mͥ letandũ inre c̃ẽ uideo ꝙ ĩ bac
insolita michi ex hoc loco ratione dicen¬
di causa talis oblata estiinqua or̃o deeẽ

Expanded text:
s amicorum temporibus transmittendum putavi. ita neque hic locus vacuus fuit umquam ab eis qui vestram causam defenderent et meus labor in privatorum periculis caste integreque versatus ex vestro iudicio fructum est amplissimum consecutus. nam cum propter dilationem comitiorum ter praetor primus centuriis cunctis renuntiatus sum, facile intellexi, Quirites, et quid de me iudicaretis et quid aliis praescriberetis. nunc cum et auctoritatis in me tantum sit quantum vos honoribus mandandis esse voluistis, et ad agendum facultatis tantum quantum homini vigilanti ex forensi usu prope cotidiana dicendi exercitatio potuit adferre, certe et, si quid aucdo consequi possum, eis ostendam potissimum qui ei quoque rei fructum suo iudicio tribuendum esse duxerunt. atque illud in primis mihi laetandum iure esse video quod in hac insolita mihi ex hoc loco ratione dicendi causa talis oblata est in qua oratio deesse
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ m ego extremũ ꝓposueram cum eẽmd̾ be¬
ili gñe dicturus. quod ad multor bona ciui
ni homines ⁊ honestissimi ⁊ ornatissimi su¬
as rones ⁊ copias m illa. ꝓnitiam ꝯtulerũt
quor ipor ꝑseres ⁊ fortune nob̾ cure ẽe de¬
bent. et enĩ si uectigalia neruos esste iei .p.
semꝑ diximus enm certe ordinem qui ex̾cet :¬
ulla firmam̃tum cet̾oꝵ ordinum recte esset
dicem uosdeinde cetis ex ordinib homĩes
gnaui ⁊ industrii partim in Asia negocian¬
tur. quib uos absentibꝰ consulẽ debetis ꝑtĩ
eorlinea ꝓuintia pecunias magnas collataᷤ
halent. Etit gͥ humanitatis uĩe magnũ eor
ciuiũ numeꝵ calamitate ꝓbibẽ. sapieruidere¬

Expanded text:
quod mihi ego extremum proposueram, cum essem de bequod mihi ego extremum proposueram, cum essem de belli genere dicturus, quod ad multorum bona civni, homines honestissimi atque ornatissimi, suas rationes et copias in illam provinciam contulerunt, quorum ipsorum per se res et fortunae vobis curae esse debent. etenim, si vectigalia nervos esse rei publicae semper duximus, eum certe ordinem qui exercet illa firmamentum ceterorum ordinum recte esse dicemus. deinde ex ceteris ordinibus homines gnavi atque industrii partim ipsi in Asia negotiantur, quibus vos absentibus consulere debetis, partim eorum in ea provincia pecunias magnas conlocatas habent. est igitur humanitatis vestrae magnum numerum civium calamitate prohibere, sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
aduentus mali s ⁊̃ metus ip̃e affert calam¬
tatem Tlam cum bostium copie nõ longe
absunt ⁊̃ si irruptio nuilla facta sit tũ peco¬
ra relingunt᷑ agricultura deseritur merca¬
toꝵ nauigacio conquiescit. ⁊ta neq exporty.
neq ex decimis. neq ex scriptura uectigal
conẜuari pot̃. quare sepe tocius anni fructo
uno rumore piculi atq uno belli teriore ã¬
eos qui uectigalia nob̾ pensitant aut eos
qui exͥcent atq exigunt: cum duo reges
cum maximis copiis ꝓpe assunt. cum una
excursio equitatus ꝑbreui tpe̾ tocius anni
uectigal auferre possit. cum puplicani fãmilias
maximas quas in salinis habent/ quas ĩ
agris. quas in portibus atq custodiis magͦ
piculo se halẽ arbitrent᷑: Putatis ne uos uł
Dis frui possesnisi eos qui nob̾ fructuosi
sunt conẜuaueritis snõ solum ut antedixi
cqlamitate s ⁊̃ calamitatis formidine lib̾¬
atos Qe ne illud quidẽ uob negligendũ est

Expanded text:
adventus mali sed etiam metus ipse adfert calamadventus mali sed etiam metus ipse adfert calamitatem. nam cum hostium copiae non longe absunt, etiam si inruptio nulla facta est, tamen pecua relinquuntur, agri cultura deseritur, mercatorum navigatio conquiescit. ita neque ex portu neque ex decumis neque ex scriptura vectigal conservari potest; qua re saepe totius anni fructus uno rumore periculi atque uno belli terrore aeos qui vectigalia nobis pensitant, aut eos qui exercent atque exigunt, cum duo reges cum maximis copiis propter adsint, cum una excursio equitatus perbrevi tempore totius anni vectigal auferre possit, cum publicani familias maximas quas in salinis habent, quas in agris, quas in portibus atque in custodiis magno periculo se habere arbitrentur? putatisne vos illis rebus frui posse, nisi eos qui vobis fructui sunt conservaveritis non solum, ut ante dixi, calamitate sed etiam calamitatis formidine liberatos? ac ne illud quidem vobis neglegendum est
Abbreviated transcription (Latin):
hii beatissimi ẽẽ uideant᷑ apud quos ille
diutissime cõmoratur. Quare si ꝑꝑ socios/
nulla ip̃i iniuria lacessiti maiores uestri
cumi Anthioco cum philippo cum etholis.
tum penis bella gesserũt ꝙ̈to uos studio
conuenit in uiriis ꝓuocatos/ socioꝵ salute
una cum inipii ur̃i dignitate defendere:
p̾ẜtim cum demaximis uestris uectigali¬
galia quirites tanta sũt ut hiis ad ip̃as
puintias tutandas uix contenti ẽẽ pos¬
simus. Asia nẽo tam opima ẽ ⁊ fertił ut
iubertate agror/ ⁊ uarietate fructuũ ⁊ ma¬
gnitudine pastionis uł pactionis ⁊ multitu¬
dine ear ror que exportentur fatile om̃ib
teriis antecellat. Itaq ħ uobis ꝓuincia ꝗ¬
rites si ⁊ belli utilitate ⁊ patis dignitatem
sustinere uultis nõmodo acalamitate. s ⁊̃
a metu calamitatis ẽ defentenda. Nam in
cen̾is rebꝰ cum uenit calamitas tum detri¬
ñtum accipitur at ĩuectigalib nõ solum

Expanded text:
ei beatissimi esse videantur apud quos ille ei beatissimi esse videantur apud quos ille diutissime commoretur. qua re si propter socios nulla ipsi iniuria lacessiti maiores nostri cum Antiocho, cum Philippo, cum Aetolis, cum Poenis bella gesserunt, quanto vos studiosius convenit iniuriis provocatos sociorum salutem una cum imperi vestri dignitate defendere, praesertim cum de maximis vestris vectigaligalia, Quirites, tanta sunt ut eis ad ipsas provincias tuendas vix contenti esse possimus, Asia vero tam opima est ac fertilis ut et ubertate agrorum et varietate fructuum et magnitudine pastionis et multitudine earum rerum quae exportentur facile omnibus terris antecellat. itaque haec vobis provincia, Quirites, si et belli utilitatem et pacis dignitatem retinere voltis, non modo a calamitate sed etiam a metu calamitatis est defendenda. nam in ceteris rebus cum venit calamitas, tum detrimentum accipitur; at in vectigalibus non solum
Abbreviated transcription (Latin):
turpissimũ sit id quod accepistis tueri ⁊ cõ
qr amicus. Imminẽt duo reges toti Asie.
atqr amiciis. Ciuitates aũt om̃es cuncta
Asia atq grtia ur̃m auxilul expectare ꝑꝑ
piculi magnitudinẽ coguntur. Imꝑatore
a uob̾ cͥtum deposce̾ cum p̾ẜtim uos alium
miẜitis neq audent neq se id face̾ sũmo
sine piculo posse arbitrantur. Uidentri sen¬
tiunt bec idem qd̾ uos. unũ uix ẽẽ ĩ quo
egnius cuiꝰ aduenctu ip̃o atq noĩe tam ⁊¬
si ille a̾mantiũ bellum uenĩt tñ impetum
hostium repssds ẽẽ intelligunt atq irtarda¬
tos. Hii uos qm̃ libere loqui nõ licet tatite
cos dignos existimetis quoꝵ salutẽ tali ui¬
ro comendetis. atq boc ⁊̃ magie ꝙͣ ceteros eiꝰ
ut ⁊ si abboste defendant tñ ip̃or ad uẽtus in¬
urbe socior nõ multũ ab hostili expugti¬
one differant. Hunc audiebant antea/
nũc p̃sentẽ uident tanta temꝑantia tã¬
ta mansuctudine tanta humilitate ut

Expanded text:
turpissimum sit id quod accepistis tueri et conatque amicus; imminent duo reges toti Asiae atque amicis; civitates autem omnes cuncta Asia atque Graecia vestrum auxilium exspectare propter periculi magnitudinem coguntur; imperatorem a vobis certum deposcere, cum praesertim vos alium miseritis, neque audent neque id se facere sine summo periculo posse arbitrantur. vident enim et sentiunt hoc idem quod vos, unum virum esse in quo tque nomine, tametsi ille ad maritimum bellum venerit, tamen impetus hostium repressos esse intellegunt ac retardatos. hi vos, quoniam libere loqui non licet, taciti s existimetis quorum salutem tali viro commendetis, atque hoc etiam magis quod ceteras in ut, etiam si ab hoste defendant, tamen ipsorum adventus inurbis sociorum non multum ab hostili expugnatione differant, hunc audiebant antea, nunc praesentem vident tanta temperantia, tanta mansuetudine, tanta humanitate ut
Abbreviated transcription (Latin):
unosius tractatis bella gesserunt. Uos toc
pore necatis quo tandẽ animo ẽe debetis:Te¬
gati erant ꝙ applłati suꝑbius. C orinthum
patres ur̃itocius gretie lum̾ extinctũ ẽẽ uolu¬
nunt. Uos cum regem ĩ ultum eẽ patieniĩ
qui legatum ppłi R. consularẽ iuncłis ac
uerterib atq om̃i supplitio excrutiatũ ne¬
cauit : Iui libertatẽ ciuium . R. ĩminutam¬

Expanded text:
 nostris iniuriosius tractatis bella gesserunt; vos tot  nostris iniuriosius tractatis bella gesserunt; vos tot  uno tempore necatis quo tandem animo esse debetis? legati quod erant appellati superbius, Corinthum patres vestri totius Graeciae lumen exstinctum esse voluerunt; vos eum regem inultum esse patiemini qui legatum populi Romani consularem vinculis ac verberibus atque omni supplicio excruciatum necavit? illi libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
sius bellum inferre simularet usq ĩ hyspani¬
am legatos electanis ⁊ aisit ad eos duces qui¬
b cum tũ bellum gerebamus. ut cum duobꝰ
in locie disuntssimis maximeq diu̾sissuno
cõsilio ib unis lostium copuis uellum tr̃a ma¬
riq gereretur uos ancipiti contentione di¬
stricti de impio dimicaretis. S tñ alt̾ius ꝑ¬
tis piculum Sertoriane atq hyspaniensis
que multo plus fumam̃ti ac robolis habelir
Snͣ. Pompen diuino consilio ac singulari ũ¬
tute depulsum c̃. In alt̾a ꝑte ita res . A.I. lu¬
culio sũmo uiro est administrata ut inici¬
a ila gestar rex magna atq p̾clara nõ fe¬
lititati eius s urtuti.¶ Hec aut extrema q̃
nuꝑ acciderũt nõ culpe s fortune tribuẽda
ẽẽ uideantur. S de lucullo dicamialio loco
⁊ita dicam quintes ut neq nera laus ei de
est exorsus or̃onis meesuidi᷑te quem uob̾ aĩ¬
mu suscipiendum putetis. Maiores ue

Expanded text:
suis, bellum inferre simularet, usque in Hispanisuis, bellum inferre simularet, usque in Hispaniam legatos ac litteras misit ad eos duces quibuscum tum bellum gerebamus, ut, cum duobus in locis disiunctissimis maximeque diversis uno consilio a binis hostium copiis bellum terra marique gereretur, vos ancipiti contentione districti de imperio dimicaretis. sed tamen alterius partis periculum, Sertorianae atque Hispaniensis, quae multo plus firmamenti ac roboris habebat, Cn.Gnaei Pompei divino consilio ac singulari virtute depulsum est; in altera parte ita res ab L.Lucio Lucullo, summo viro, est administrata ut initia illa rerum gestarum magna atque praeclara non felicitati eius sed virtuti, haec autem extrema quae nuper acciderunt non culpae sed fortunae tribuenda esse videantur. sed de Lucullo dicam alio loco, et ita dicam, Quirites, ut neque vera laus ei detest exorsus orationis meae, videte quem vobis animum suscipiendum putetis. maiores nos
Abbreviated transcription (Latin):
uno nuncio atq una significatiõe lit̾taꝵ ciueᷤᷤ
R. necandos tũçidandos qr denotauit mõ mo¬
do adhric penã nulła suo dignã scelere suscep̃
s ab illo tp̃e annũ iam tertium ⁊ uicesimu
regnat ⁊ ita regnat ut se nõ ponto neq Ca¬
padotie latebris occultare uelit. s emergere
ẽ in asic luce u̾sari. Etem̃ adhunͣo ita ur̃ cũ
illo rege contenderunt Imꝑatores ut abillo
insignia uiotorie nõ uictoriã reportarẽt. Tu¬
umphauit. L. Sylla. triumphauit. T aure¬
na de antridate. duo fortissimi ⁊ sũmi imꝑa
tusq regnairt. uerũtam̃ illis Imꝑatorib la
liam res .p. Murenã sylla reuocauit. Mitͥ¬
dates aũt om̃e reliquũ q̃s nõ ad obliuionẽ
uet̾is belli s ad comꝑatioem noui contulit.
qui postea ꝙͣ maximas edificass ornassetq
classes. excitusq ꝑ magnos quibcumq ex gẽ¬
tibus potuiss comparass bosforanis finitimiᷤ

Expanded text:
uno nuntio atque una significatione omnis civis uno nuntio atque una significatione omnis civis Romanos necandos trucidandosque curavit, non modo adhuc poenam nullam suo dignam scelere suscepit sed ab illo tempore annum iam tertium et vicesimum regnat, et ita regnat ut se non Ponti neque Cappadociae latebris occultare velit sed emergere in Asiae luce, versari. etenim adhuc ita nostri cum illo rege contenderunt imperatores ut ab illo insignia victoriae, non victoriam reportarent. triumphavit L.ucius Sulla, triumphavit L.ucius Murena de Mithridate, dutusque regnaret. verum tamen illis imperatoribus lauliam res publica, Murenam Sulla revocavit. Mithridates autem omne reliquum tempus non ad oblivionem veteris belli sed ad comparationem novi contulit. qui postea, cum maximas aedificasset ornassetque classis exercitusque permagnos quibuscumque ex gentibus potuisset comparasset et se Bosphoranis, finitimis