comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad hominem mihi charum ex pluribus causis me frequentius uenisse.ut scirem
an illum totiens eundem inuenirem. Nunquid cum corporis iuribus minueret᷑
animi uigor qui sic crescebat illi: quomodo mamisestior notari solet agita torum
leticia: cum septimo spatio palme appropinquant: Dicebat enim ille Epicuri prece¬
ptis obsequens: primum sperare se nullum dolorem esse in illo extremo anhelitu si
ramen esset haberet aliquantum in ipsa breuitate solatii.Nullum enim dolorem ẽẽ¬
longum:qui magnus est.Ceterum succursurum sibi: etiam in ipsa distractione ani¬
me corporisq: si cum cruciatu id fieret: post illum dolorem se dolere non posse. Non
dubitare autem se: quin senilis anima in primis labris esset: nec magna ui distrahe¬
retur a corpore. Ignis qui ualentem materiam occupauit:aqua & interdum ruina
extinguendus est. Ille qui alimentis deficit:sua sponte subsidit. Libenter hoc mi

Expanded text:
ad hominem mihi carum ex pluribus me causis frequentius venisse, ut scirem, ad hominem mihi carum ex pluribus me causis frequentius venisse, ut scirem, an illum totiens eundem invenirem, numquid cum corporis viribus minueretur animi vigor. Qui sic crescebat illi, quomodo manifestior notari solet agitatorum laetitia, cum septimo spatio palmae adpropinquant. Dicebat quidem ille Epicuri praeceptis obsequens, primum sperare se nullum dolorem esse in illo extremo anhelitu; si tamen esset, habere aliquantum in ipsa brevitate solacii. Nullum enim dolorem longum esse, qui magnus est. Ceterum succursurum sibi etiam in ipsa distractione animi corporisque, si cum cruciatu id fieret, post illum dolorem se dolere non posse. Non dubitare autem se, quin senilis anima in primis labris esset nec magna vi distraheretur a corpore. " Ignis, qui alentem materiam occupavit, aqua et interdum ruina extinguendus est; ille, qui alimentis deficitur, sua sponte subsidit." Libenter haec, mi
Abbreviated transcription (Latin):
n qua nemo non est:prima autem pars estaquitatis equalitas.sed nunc superi¬
cuum est nature causam agere: que non aliam uoluit legem nostram esse:ꝗͣ suam:
quicquid composuit:resoluit: & quicquid resoluit composuit iterum. Iam uero sicui
contingit: ut illum senectus leuiter emitteret:non repente auulsum uite:sed minu¬
tatim subductum. Nonne ille agere gratias omnibus diis deber:quot satiatus ad
equiem homini necessariam lasso gratam perductus est: Uides quosdam opta¬
tes mortem: et quidem magis quem rogari solet uitia. nescio utros existimem:
maiorem animum nobis dare qui deposcunt mortem:an qui hilares eã quieti¬
q operiuntur: quoniam illud ex rabie interdum ac repentina indignatione sit:
hec ex iudicio certe tranquillitatis est.Uenit aliquis ad mortem iratus mortis
enientem nemo hilaris excipit nisi qui se ad illam diu composuerat. Fateor erş

Expanded text:
in qua nemo non est ? Prima autem pars est aequitatis aequalitas. Sed nunc supervain qua nemo non est ? Prima autem pars est aequitatis aequalitas. Sed nunc supervacuum est naturae causam agere, quae non aliam voluit legem nostram esse quam suam; quicquid conposuit, resolvit, et quicquid resolvit, conponit iterum. Iam vero si cui contigit, ut illum senectus leniter emitteret non repente avolsum vitae, sed minutatim subductum; o ne illum agere gratias dis omnibus decet, quod satiatus ad requiem homini necessariam, lasso gratam perductus est. Vides quosdam optantes mortem, et quidem magis quam rogari solet vita. Nescio utros existimem maiorem nobis animum dare, qui deposcunt mortem an qui hilares eam quietique opperiuntur, quoniam illud ex rabie interdum ac repentina indignatione fit, haec ex iudicio certo tranquillitas est. Venit aliquis ad mortem iratus; mortem venientem nemo hilaris excipit, nisi qui se ad illam diu composuerat. Fateor ergo
Abbreviated transcription (Latin):
est rarior: nec potest nisi a sapiente praestari. Libentissime. itaq illum audiebã qua'¬
si ferentem de morte sententiam: et qualis esset eius natura:uelut propius inspe¬
te iudicantem. Plus ut puto fidei haberet apud te:plus ponderis: siquis reuixis
et in morte nhil mali esse narraret expertus.Accessus mortis: quam perturbati¬
onem afferat:optime tibi hidicent:qui secundum illam steterunt:qui uenientes
et uiderunt & receperunt. Inter hos Bassum licet numeres:qui nos decipi noluit.
saittam stultum esse qui mortem timeat:quem qui senectutem.Nam quen¬
ad modum senectus adolescentiam sequitur:ita mors senectutem.Uiuere noluit:
qui mori non uult. Uita enim cum expectatione mortis data est.Ad hanc itur:
quam ideo timere dementis est:quia certa expectatur: dubiamentiuntur:mors
necessitatem habet equam & inuictam.Quis queri potest in ea conditione se esse

Expanded text:
est rarior nec potest nisi a sapiente praestari. Libentissime itaque illum audiebam quaest rarior nec potest nisi a sapiente praestari. Libentissime itaque illum audiebam quasi ferentem de morte sententiam et qualis esset eius natura velut propius inspectae indicantem. Plus, ut puto, fidei haberet apud te, plus ponderis, si quis revixisset et in morte nihil mali esse narraret expertus; accessus mortis quam perturbationem adferat, optime tibi hi dicent, qui secundum illam steterunt, qui venientem et viderunt et receperunt. Inter hos Bassum licet numeres, qui nos decipi noluit. Is ait tam stultum esse, qui mortem timeat, quam qui senectutem. Nam quemadmodum senectus adulescentiam sequitur, ita mors senectutem. Vivere noluit, qui mori non vult. Vita enim cum exceptione mortis data est; ad hanc itur. Quam ideo timere dementis est, quia certa expectantur, dubia metuuntur ! Mors necessitatem habet aequam et invictam. Quis queri potest in ea condicione se esse,
Abbreviated transcription (Latin):
quem post ipsam:Tam demens autem est qui timet quod non est passurus:quẽ
qui timei quod non est sensurus. An quisquam hoc futurum credit: ut perquã
nihil sentitur: ipsa sentiatur: Ergo inquis mors adeo extra omne malum est
ut sit extra omne malorum metum. Haec ego scio et sepe dicta: & sepe dicenda:
sed neq cum legerem eque mibi profuerunt neq cum audirem his dicentibus
qui negabant timenda a quorum metu aberant. Hic uero plurimum apud meau¬
ctoritaus habuit: cum loqueretur de morte uicina. dicam etiam quid sentiam: Puto
fortiorem eum esse:qui in ipsa morte est: quem qui circa mortem. Mors enim admota
uam iimperitis animum dedit: non euitandi ineuitabilia.Sic gladiator tota pu¬
na timidissimus: iugulum aduersario prestat: & errantem gladium sibattemperat.
At illa que in propinquo est:utiq uentura desiderat letam animi firmitatem: quae

Expanded text:
quam post ipsam. Tam demens autem est, qui timet, quod non est passurus, quam quam post ipsam. Tam demens autem est, qui timet, quod non est passurus, quam qui timet, quod non est sensurus. An quisquam hoc futurum credit, ut per quam nihil sentiatur, ea sentiatur ? " Ergo," inquit, "mors adeo extra omne malum est, ut sit extra omnem malorum metum." Haec ego scio et saepe dicta et saepe dicenda, sed neque cum legerem, aeque mihi profuerunt, neque cum audirem iis dicentibus, qui negabant timenda, a quorum metu aberant; hic vero plurimum apud me auctoritatis habuit, cum loqueretur de morte vicina. Dicam enim quid sentiam: puto fortiorem esse eum, qui in ipsa morte est quam qui circa mortem. Mors enim admota etiam inperitis animum dedit non vitandi inevitabilia. Sic gladiator tota pugna timidissimus iugulum adversario praestat et errantem gladium sibi adtemperat. At illa, quae in propinquo est utique ventura, desiderat lentam animi firmitatem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
uultuq sinem suum spectat: quo alienum spectare nimis securum putares. Ma¬
gna res est Lucili. hec et diu discenda: cum aduentat hora illa ineuitabilis equo
nmo abire. Alia genera mortis:spei mixta sunt:desinit morbus:incendium
extinguitur: ruina quos uidebatur oppressura deposuit: mare quos hauserat ea¬
dem ui qua sorbebat eiecit incolumes: gladium miles ab ipsa perituri ceruice re¬
uocauit.Nihil habet quod speret quem senectus ducit ad mortem:huic uni in¬
terdici non potest. Nullo genere homines mollius moriuntur:sed nec diutius.
assus noster uidebatur mihi prosequi se:& componere & uiuere tanquam sup¬
stes sibi: et sapienter ferre desiderium sui. Nam de morte multa loquitur: et id agit
sedulo: ut nobis persuadeat si quid incommodi: aut metus in hoc negocio est¬
morientis uitium esse:non mortis.non magis in ipsa quicquam esse molestia:

Expanded text:
vultuque finem suum spectat, quo alienum spectare nimis securi putares. Mavultuque finem suum spectat, quo alienum spectare nimis securi putares. Magna res est, Lucili, haec et diu discenda, cum adventat hora illa inevitabilis, aequo animo abire. Alia genera mortis spei mixta sunt: desinit morbus, incendium extinguitur, ruina quos videbatur oppressura deposuit; mare quos hauserat, eadem vi, qua sorbebat, eiecit incolumes; gladium miles ab ipsa perituri cervice revocavit. Nil habet quod speret, quem senectus ducit ad mortem. Huic uni intercedi non potest. Nullo genere homines mollius moriuntur sed nec diutius. Bassus noster videbatur mihi prosequi se et conponere et vivere tamquam superstes sibi et sapienter ferre desiderium sui. Nam de morte multa loquitur et id agit sedulo, ut nobis persuadeat, si quid incommodi aut metus in hoc negotio est, morientis vitium esse, non mortis; non magis in ipsa quicquam esse molestiae
Abbreviated transcription (Latin):
Assum Aufidium uirum optimum uidi quassum:etati oblu¬
ctantem. Sediam plus illum degrauat:quem quot possitattolli.
Magno senectus & uniuerso pondere incubuit. Scis illum sem¬
per infirmi corporis: et exhausti fuisse:diu illud continuit: et
ut uerius dicam: concinnauit:subito defecit:quemadmodum in naui:que sentinã
trahit uni rime: aut alteri obsistitur.Ubi se plurimis locis laxari coepit:& cedere
ccurri non potest nauigio de hiscenti.Ita in senili corpore aliquatenus imbeci¬
litas sustineri & fulciri potest:ubi tanquam inputri aedificio omnis iunctura di¬
ducitur: et dum alia excipitur:alia discinditur. circunspiciendum est: quomodo ex¬
eas.Bassus tamen noster alacri animo est. hoc philosophia prestat in conspectu
ortis hilarem: et in quocunq corporis habitu fortem: letumq: nec deficientem
quãuis deficiatur. Magnus gubernator:& scisso nauigat uelo:et si exarmauerit
tamen reliquias nauigii aptat ad cursum. Hoc facit Bassus noster: et eo animo

Expanded text:
assum Aufidium, virum optimum, vidi quassum, aetati obluctantem. Sed iam plus illum degravat quam quod possit attolli; magno senectus et universo pondere incubuit. Scis illum semper infirmi corporis et exsucti fuisse. Diu illud continuit et, ut verius dicam, continuavit ; subito defecit. Quemadmodum in nave, quae sentinam trahit, uni rimae aut alteri obsistitur, ubi plurimis locis laxari coepit et cedere, succurri non potest navigio dehiscenti; ita in senili corpore aliquatenus inbecillitas sustineri et fulciri potest. Ubi tamquam in putri aedificio omnis unctura diducitur, et dum alia excipitur, alia discinditur, circumspiciendum est, quomodo exeas. Bassus tamen noster alacer animo est. Hoc philosophia praestat, in conspectu mortis hilarem et in quocumque corporis habitu fortem laetumque nec deficientem, quamvis deficiatur. Magnus gubernator et scisso navigat velo, et, si exarmavit, tamen reliquias navigii aptat ad cursum. Hoc facit Bassus noster et eo animo
Abbreviated transcription (Latin):
nic Ego maiorum uirorum imagines habeam incitamenta animi: & natales ce¬
rem. Quidni: Ego illos honoris causa semper appellem.Quam ueneranionẽ
praeceptoribus meis debeo: candem preceptoribus humanis generis a quibus
tantiboni initia fluxerunt.Si consulem uideo: aut praetorem: omnia ꝗbus
honor haberi solet: faciam: equo disiliam: caput adaperiam: semita cedã. Quid
ergo Marcum Catonem Mutiumq & Lelium sapientem: & Socratem cum
tone:& Zenonem: Cleantemq in animum meum signe dignatione summa.¬

Expanded text:
ni ego magnorum virorum et imagines habeam incitamenta animi et natales celebni ego magnorum virorum et imagines habeam incitamenta animi et natales celebrem ? Quidni ego illos honoris causa semper appellem ? Quam venerationem praeceptoribus meis debeo, eandem illis praeceptoribus generis humani, a quibus tanti boni initia fluxerunt. Si consulem videro aut praetorem, omnia, quibus honor haberi honori solet, faciam; equo desiliam, caput adaperiam, semita cedam. Quid ergo ? Marcum Catonem utrumque et Laelium Sapientem et Socraten cum Platone et Zenonem Cleanthenq
Abbreviated transcription (Latin):
faciamus ampliora.: que accepimus. maior ista hereditas a me ad posteros iranseai:
Multum ad huc restat operis: multumq restabit. Nec ulli nato post mille secula p̃-¬
cdudenir occasio aliquid ad hec adiiciendi. Sed etiam si omma a ueteribus sunt in
uenta. hoc semper nouum erii usus & inueniorum ab aliis scientia & dispositio. Pu¬
ta rdicta nobis medicamenta. quibus sanarentur oculi. Non opus est mihi aliaØ
querere sed hec tamen modis et temporibus aptanda sunt hoc asperitas oculo¬
rum collenatur. hoc palpebrarum crassitudo temiatur: hoc uis subita et humor
auertitur: hoc acuitur iusus. terras ista oporter et eligas tempus. Adhibeas sin¬
gulis modum. Animi remedia inuenta sunt ab antiquis. Quomodo autem ad¬
hibeantur: aut quando nostri operis est querere. Multum egerunt: qui ante nos
fuerunt sed non peregerunt: suspiciendi tamen sunt. & ritu deorum colendi. Quid¬

Expanded text:
faciamus ampliora, quae accepimus. Maior ista hereditas a me ad posteros transeat. faciamus ampliora, quae accepimus. Maior ista hereditas a me ad posteros transeat. Multum adhuc restat operis multumque restabit, nec ulli nato post mille saecula praecludetur occasio aliquid adhuc adiciendi. Sed etiam si omnia a veteribus inventa sunt, hoc semper novum erit, usus et inventorum ab aliis scientia ac dispositio. Puta relicta nobis medicamenta, quibus sanarentur oculi; non opus est mihi alia quaerere, sed haec tamen morbis et temporibus aptanda sunt. Hoc asperitas oculorum conlevatur; hoc palpebrarum crassitudo tenuatur; hoc vis subita et umor avertitur; hoc acuetur visus; teras ista oportet et eligas tempus, adhibeas singulis modum. Animi remedia inventa sunt ab antiquis; quomodo autem admoveantur aut quando, nostri operis est quaerere. Multum egerunt, qui ante nos fuerunt, sed non peregerunt. Suspiciendi tamen sunt et ritu deorum colendi. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
paratum uides. illius animum induo: qui querit ubi se experiatur: ubi uirtu¬
tem suam ostendat. Spumantemq dari pecora inter inertia uotis. Optat apꝵ¬
aprum aut fuluum descendere monte leonem. libet aliquid habere quod uin¬
cam: cuius patientia exercear. Nam hoc quoq egregium Sextius habet quod
ostendit tibi beate uita magnitudem: nec desperationem eius faciet: scies esse
illam in excelso:sed uolenti penetrabilem. Hoc idemuirtus tibi ipsa dabit. ut il¬
n admireris: et tamensperes.Mihi certe multum auferre temporis solet:cor¬
templatio ipsa sapientie. Non aliter illam intueor obstupefactus:quem ipsum
interim mundum: quem sepe tanquam spectator nouus uideo. Ueneroritaq
inuenta sapientie inuentoresq adire:tanquam multorum hareditatem iuuat.
mibi ista acquisita. mibi ista laborata sunt Sed agamus bonum patrẽ familie

Expanded text:
paratum vides." Illius animum induo, qui quaerit, ubi se experiatur, ubi virtuparatum vides." Illius animum induo, qui quaerit, ubi se experiatur, ubi virtutem suam ostendat, Spumantemque dari pecora inter inertia votis Optat aprum aut fulvum descendere monte leonem. Libet aliquid habere quod vincam, cuius patientia exercear. Nam hoc quoque egregium Sextius habet, quod et ostendet tibi beatae vitae magnitudinem et desperationem eius non faciet; scies esse illam in excelso, sed volenti penetrabilem. Hoc idem virtus tibi ipsa praestabit, ut illam admireris et, tamen speres. Mihi certe multum auferre temporis solet contemplatio ipsa sapientiae; non aliter illam intueor obstupefactus quam ipsum interim mundum, quem saepe tamquam spectator novus video. Veneror itaque inventa sapientiae inventoresque; adire tamquam multorum hereditatem iuvat. Mihi ista adquisita, mihi laborata sunt. Sed agamus bonum patrem familiae;
Abbreviated transcription (Latin):
Uisti heri nobiscum. potest queri:si heri tantum. Ideo adieci no'¬
biscum. mecum enim semper es. Interuenerant quidam amici
propter quos maior fumus fieret:non hic qui erumpere ex lautorum culinis &
terrere uigiles solet. Sed hic modicus:qui hospites uenisse significet. Uarius no¬
bis fuit sermo:ut in conuiuio nullam rem usq ad exitum adducens:sed aliun¬
de alio transiliens.Lectus enim est deinde liber Quinti Sextii patris magn
quid mihi credis:uiri:et licet negent Stoici quantus in illo du boni uigor est
quantum animi.Hoc non in omnibus philosophis inuenies.Quorumdam.
scripta tantum clarum habent nomen:cetera exanguia sunt. Instituunt: dispu¬
tant: cauillantur. non faciunt ammum:quia non habent:Cum legeris Sextiũ
dices uiuit: uiget liber est:supra hominem est:dimittit me planum ingentis
fiducie: in quacumq positione mentis sum. Cum hunc lego: fatebor tibi li¬
bet omnes casus prouocare: libet exclamare. Quid cessas fortuna congredere:

Expanded text:
uisti here nobiscum. Potes queri, si here tantum. Ideo adieci "nobiscum." Mecum enim semper es. Intervenerant quidam amici, propter quos maior fumus fieret, non hic, qui erumpere ex lautorum culinis et terrere vigiles solet, sed hic modicus, qui hospites venisse significet. Varius nobis fuit sermo, ut in convivio, nullam rem usque ad exitum adducens, sed aliunde alio transiliens. Lectus est deinde liber Quinti Sextii patris, magni, si quid mihi credis, viri et, licet neget, Stoici. Quantus in illo, di boni, vigor est, quantum animi! Hoc non in omnibus philosophis invenies; quorundam scripta clarum habentium nomen exanguia sunt. Instituunt, disputant, cavillantur, non faciunt animum, quia non habent; cum legeris Sextium, dices: " Vivit, viget, liber est, supra hominem est, dimittit me plenum ingentis fiduciae." In qua positione mentis sim, cum hunc lego, fatebor tibi: libet omnis casus provocare, libet exclamare: " Quid cessas, fortuna ? Congredere;
Abbreviated transcription (Latin):
turpius nihil iudico impar sibi est. Magnam remputa hominem unum agere:
reter sapientiam autem nemo unam agit.Caeteri multiformes sumus:mõ fri¬
gi tibi uidebimur& graues modo prodigi & uani. Mutamus subinde personam
et contrariam ei sumimus qua exuimur.Hoc ergo ate exige:ut qualem institue¬
ris prestare te talem usq ad exitum serues. Efsiceut possis laudari: siminus ut ag¬
nosci: de aliquo ꝗ uidisti heri merito dici potest. hic quis est:tanta mutatio ẽ. Uale.

Expanded text:
turpius nihil iudico, impar sibi est. Magnam rem puta unum hominem agere. turpius nihil iudico, impar sibi est. Magnam rem puta unum hominem agere. Praeter sapientem autem nemo unum agit, ceteri multiformes sumus. Modo frugi tibi videbimur et graves, modo prodigi et vani. Mutamus subinde personam et contrariam ei sumimus, quam exuimus. Hoc ergo a te exige, ut, qualem institueris praestare te, talem usque ad exitum serves. Effice ut possis laudari, si minus, ut adgnosci. De aliquo, quem here vidisti, merito dici potest: "hic qui est ? " Tanta mutatio est. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
er Fabricius. parum frugi & contentus uilibus Tubero.Nodo Lucium Crassum d¬
uitiis. Apicium coenis. Meccenatem delitiis prouocat. Maximum indiciũ est malȩ
mala loquens. Modo sit mihi mensa tripes & concha salis puri: togaq defendere
rigus.Quãuis crassa queat:decies centena dedisset.huic parco paucisq contente
quinq diebus nihil erat in oculis.Omnes isti tales sunt:qualem hunc describit
Oratius Flaccus nunquam eundem: nec similem quidem sibi adeo in diuersumØ
aberat. Multos dixi prope est ut omnes sint.Nemo non quotidie: & consiliũ mu¬
tat: & uotum: modo uxorem uult habere: modo amicam: modo regnare uult mõ
id agit: ne quis sit officiosior seruus: modo dilatat se usq ad inuidiam: modo sub¬
sidit & contrahitur infra humilitatem uere iacentium: modo pecuniam spargit. nũc
rapit. Sic maxime coarguitur animus imprudens: alios prodit atꝙ alios. Et quo

Expanded text:
er Fabricius, parum frugi et contentus vilibus Tubero; modo Licinum der Fabricius, parum frugi et contentus vilibus Tubero; modo Licinum divitiis, Apicium cenis, MaeeenatemMaecenatem deliciis provocant. Maximum indicium est malae magna loquens, modo " sit mihi mensa tripes et Concha salis puri, toga quae defendere frigus Quamvis crassa queat "; decies centena dedisses Huic parco, paucis contento; quinque diebus Nil erat. Homines isti tales sunt, qualem hunc describit Horatius Flaccus, numquam eundem, ne similem quidem sibi; adeo in diversum aberrat. Multos dixi ? Prope est, ut omnes sint. Nemo non cotidie et consilium mutat et votum. Modo uxorem vult habere, modo amicam, modo regnare vult, modo id agit, ne quis sit officiosior servus, modo dilatat se usque ad invidiam, modo subsidit et contrahitur infra humilitatem vere iacentium, nunc pecuniam spargit, nunc rapit. Sic maxime coarguitur animus inprudens; alius prodit atque alius et, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Uide in quanta cecitate mens nostra sit. Hoc quod futurum dico nunc maxime
erat anteq̃ uiximus. Erramus autem qui ultimum timemus diem cum tan¬¬
tumdem in mortem singuli conferant. Non ille gradus lassitudinem facit in Ø¬
quo deficimus: sed ille profiretur ad mortem dies extremus peruenit. Accedit
omnis. carpit nos illa non corripit. Ideo magnus animus conscius sibi melioris na¬
ire: dat quidem operam: ut in hac statione ꝗͣ positus est honeste se atq industrie
rat. Ceterum nihil horum que circa sunt suum iudicant: sed ut commodatis unit᷑
peregrinus & properans. Cum aliquem huius uideremus constantie. Quid m sub¬
iret nos species non usitate indolio: Utiq sihanc ut dixi magnitudinem ueram
esse ostendebat. Qualitas uero tenet permanet: falsa nondurant. Quidam aliernis
Uatinii: alternis Catones sunt. Et modo parum illis seuerus est Curius parum pau¬

Expanded text:
vide in quanta caecitate mens nostra sit ! Hoc quod futurum dico, cum maxime vide in quanta caecitate mens nostra sit ! Hoc quod futurum dico, cum maxime us. Erramus autem qui ultimum timemus diem, cum tantumdem in mortem singuli conferant. Non ille gradus lassitudinem facit, in quo deficimus, sed ille profitetur. Ad mortem dies extremus pervenit, accedit omnis. Carpit nos illa, non corripit. Ideo magnus animus conscius sibi melioris naturae dat quidem operam, ut in hac statione qua positus est, honeste se atque industrie gerat, ceterum nihil horum, quae circa sunt, suum iudieatiudicat, sed ut commodatis utitur, peregrinus et properans. Cum aliquem huius videremus constantiae, quidni subiret nos species non usitatae indolis ? Utique si hanc, ut dixi, magnitudinem veram esse ostendebat aequalitas. vero tenor permanet, falsa non durant. Quidam alternis Vatinii, alternis Catones sunt; et modo parum illis severus est Curius, parum paup
Abbreviated transcription (Latin):
deas. Maximum inquam mi Lucilli argumentum estanimi ab altiori uenien¬
tis sede: si hec in quibus uersatur humilia iudicat & anguste.si exire non metu¬
it. Scit enim quo exiturus sit:qui unde uenerit meminit. Non uidemus qͣ mul
nos incommoda excagitent: ꝗͣ male nobis conueniat hoc corpus. Nunc de uen¬
tre. nunc de capite: nune de pectore ac faucibus querimur. Alias nerui nos. alias
pedes uexant. Nunc deiectio. nunc distillatio. Aliquando superest sanguis. Ali¬
no habitantibus. At nos corpus tam turpe sortiti:nihilominus alterna propo¬
imus:& in quantum potest etas humana protendit tantum spe occupamus.
Nulla contenti pecunia: nulla potentia. Quid hac refieri impudentius:quid stul¬
tius potest: Nihil satis est morituris: immo morientibus.Quotidie enim propi¬
us ab ultimo stamus:& illo unde nobis cadendum: hora nos omis impellit.

Expanded text:
deas. Maximum, inquam, mi Lucili, argumentum est animi ab altiore sede veniendeas. Maximum, inquam, mi Lucili, argumentum est animi ab altiore sede venientis, si haec, in quibus versatur, humilia iudicat et angusta, si exire non metuit. Scit enim, quo exiturus sit, qui unde venerit meminit. Non videmus quam multa nos incommoda exagitent, quam male nobis conveniat hoc corpus ? Nunc de capite, nunc ' de ventre, nunc de pectore ac faucibus querimur. Alias nervi nos, alias pedes vexant, nunc deiectio, nunc destillatio, aliquando superest sanguis, alino habitantibus. At nos corpus tam putre sortiti nihilominus aeterna proponimus et in quantum potest aetas humana protendi, tantum spe occupamus, nulla contenti pecunia, nulla potentia. Quid hac re fieri impudcntiusinpudentius, quid stultius potest? Nihil satis est morituris, immo morientibus; cotidie enim propius ab ultimo stamus, et illo, unde nobis cadendum est, hora nos omnis inpellit.
Abbreviated transcription (Latin):
militem crederes labores uelut imperatos subiit.Quicquid inciderat non tan¬
q̃ malum aspernatus est & in se casu delatum sed quasi delegatum sibi hoc q̃le¬
cunq est inquit meum est aspersum est durum est. in ipso habemus operam: ne¬
cessario itaq magis apparuit qui nunꝗͣ malis ingemuit: nunꝗͣ de fato suo questꝰ
est fecit multis intellectum sui. & non aliter ꝗͣ in tenebris lumen effulsit auertit¬
q in se omnium animos cum esset placidus & lenis & humanis diuinisq rebus
pariter equus. habebat perfectum animum ad summam sui adductus.Supra
ꝗ̃ nihil est nisi mens dei. ex qua pars & in hoc pectus mortale defluxit. quod
nunꝗͣ magis diuinum est ꝗͣ ubi mortalitatem suam cogitat: & scit in hoc natum
hominem ut uita defungeretur nec domum esse hoc corpus sed hospitium & ꝗ
dem breuehospitium quod delinquendum est ubi te grauem esse hospitem ui¬

Expanded text:
militem credens labores velut imperatos subiit. Quicquid inciderat, non tammilitem credens labores velut imperatos subiit. Quicquid inciderat, non tamquam malum aspernatus est et in se casu delatum, sed quasi delegatum sibi. Hoc qualecumque est, inquit, meum est; asperum est, durum est, in hoc ipso navemus operam. Necessario itaque magnus apparuit qui numquam malis ingemuit, numquam de fato suo questus est; fecit multis intellectum sui et non aliter quam in tenebris lumen effulsit advertitque in .se omnium animos, cum esset placidus et lenis, humanis divinisque rebus pariter aequus. Habebat perfectum animum et ad summam sui adductum, supra quam nihil est nisi mens dei, ex quo pars et in hoc pectus mortale defluxit. Quod numquam magis divinum est, quam ubi mortalitatem suam cogitat et scit in hoc natum hominem, ut vita defungeretur, nec domum esse hoc corpus, sed hospitium, et quidem breve hospitium, quod relinquendum est, ubi" te gravem esse hospiti vi
Abbreviated transcription (Latin):
corporis animo subleuantem. Praeterea idem erat semper& in omni actu par sibi
iam non consilio bonus: sed more eo perductuis.ut non tantum recte facere posset.
sed nsi recte facere non posset. Intelleximus in illo perfectam esse uirtutem: et in
partes diuisimus. Oportebat cupiditates refrenari metus comprimi. facienda ꝓ.¬
uderi: reddenda distribui. Comprebendimus temperantiam.:fortitudinem. pi¬
dentiam.iustitiam :& suum cuiq dedimus officium. Ex quo ergo uirtutem in¬
telleximus. Ostendit illam nobis ordo eius & decor & constantia: & omnium
inter se actionum: concordie: & magnitudo super omnia afferens sese.hinc i¬
tellecta est illa beata uita secundo defluens cursu arbitrii sui tota.Quomodo er¬
o hoc ipsum nobis apparuit dicam.Nunꝗͣ uir ille perfectus adeptusq uirti¬
tem fortuna maledixit. Nunꝗͣ accidentia istis excepit ciuem esse se unuersi &

Expanded text:
corporis animo sublevantem. Praeterea idem erat semper et in omni actu par sibi, corporis animo sublevantem. Praeterea idem erat semper et in omni actu par sibi, iam non consilio bonus, sed more eo perductus, ut non tantum recte facere posset, sed nisi recte facere non posset. Intelleximus in illo perfectam esse virtutem. Hanc in partes divisimus; oportebat cupiditates refrenari, metus comprimi, facienda provideri, reddenda distribui; conprehendimus temperantiam, fortitudinem, prudentiam, iustitiam et suum cuique dedimus officium. Ex quo ergo virtutem intelleximus ? Ostendit illam nobis ordo eius et decor et constantia et omnium inter se actionum concordia et magnitudo super omnia efferens sese. Hinc intellecta est illa beata vita secundo defluens cursu, arbitrii sui tota. Quomodo ergo hoc ipsum nobis apparuit ? Dicam. Numquam vir ille perfectus adeptusque virtutem fortunae maledixit, numquam accidentia tristis excepit, civem esse se universi et
Abbreviated transcription (Latin):
ucilli: qui non donant:sed proiiciunt.Non uoco ego liberalem pecunie sue irati
Imitatur negligentia facilitatem:temeritas fortitudinem.Hec nos similitudo coe¬
git autendere: & distinguere specie quidem uicina.Re autem plurimum inter se
dissidentia. dum obseruamus eos quos insignes egregium opus fecerat: cepimus¬
annotare quis rem aliquam generoso animo fecisset: & magno impetu. Sed semel
unc uidimus in bello fortem: in foro timidum animose paupertatem ferrenter
humiliter infamiam: factum laudauimus: contempsimus uirum. Alium uidi¬
mus aduersus amicos benignum: aduersus inimicos temperatum:& publica &
priuata: sancte ac religiose administrantem non deesse ei& in his quae toleranda
erant: patientiam:& in his que agenda prudentiam. Uidimus ubi tribuendum
lena manudantem.ubi laborandum pertinacem & obnoxium:& lassitudiner

Expanded text:
Lucili, qui non donant, sed proiciunt; non voco ego liberalem pecuniae suae iratum. Lucili, qui non donant, sed proiciunt; non voco ego liberalem pecuniae suae iratum. Imitatur neglegentia facilitatem, temeritas fortitudinem. Haec nos similitudo coegit attendere et distinguere specie quidem vicina, re autem plurimum inter se dissidentia, ac dum observamus eos, quos insignes egregium opus fecerat, adnotare, quis rem aliquam generoso animo fecisset et magno impetu, sed semel. Hunc vidimus in bello fortem, in foro timidum, animose paupertatem ferentem, humiliter infamiam; factum laudavimus, contempsimus virum. Alium vidimus adversus amicos benignum, adversus inimicos temperatum, et publica et privata sancte ac religiose administrantem, non deesse ei in iis quae toleranda erant, patientiam, in iis quae agenda, prudentiam, vidimus, ubi tribuendum esset, plena manu dantem, ubi laborandum, pertinacem et obnixum et lassitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
rumpi. Oratius cocles solus impleuit pontis angustias: adimiq atergo sibi re¬
ditum: dum modo inter hosti auferenir tussit: etiam diurestitit prementibus:
donec reuulsa ingenti runa tigna sonuerunt. Postq̃ respexit. & extra periculum
esse patriam periculo suo senfit. Ueniat siquis uult inquit. siceuntem sequis
egitq se in preceps: & non minus solicitus in illo rapido alueo fluminis ut arma¬
tus. ꝗͣ ut saluus exiret. Retento armorum uictrieum decore:tam tutus rediit:ꝗͣ si
onte uenisset. haec & huiusmodi facta imaginem nobis ostendere uirtutis.Ad¬
am quod mirum fortasse uideatur. Mala interdum speciem honesti obtulerunt.
et optimum ex contrario nituit.Sunt enim ut scis:uirtutibus uitia confina: &
perditis quoq ac turpibus recti similitudo est. Sic mentitur prodigus liberalem.
Cum plurimum intersit utrum quis dare sciat:an seruare nesciat.Multi inq̃ sunt

Expanded text:
rumpi." Horatius Cocles solus implevit pontis angustias adimique a tergo sibi rerumpi." Horatius Cocles solus implevit pontis angustias adimique a tergo sibi reditum, dummodo iter hosti auferretur, iussit et tam diu prementibus restitit, donec revulsa ingenti ruina tigna sonuerunt. Postquam respexit et extra periculum esse patriam periculo suo sensit, " veniat, si quis vult," inquit, " sic euntem sequi," iecitque se in praeceps et non minus sollicitus in illo rapido alveo fluminis ut armatus quam ut salvus exiret, retento armorum victricium decore tam tutus rediit, quam si ponte venisset. Haec et eiusmodi facta imaginem nobis ostendere virtutis. Adiciam, quod mirum fortasse videatur: mala interdum speciem honesti optulere et optimum, ex contrario enituit. Sunt enim, ut scis, virtutibus vitia confinia, et perditis quoque ac turpibus recti similitudo est; sic mentitur prodigus liberalem, cum plurimum intersit, utrum quis dare sciat an servare nesciat. Multi, inquam, sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tanꝗͣ perfecta mirari. Suberant illis multa uitia: quae specie alicuius conspicui
la fulgorq celabat. Haec dissimulauimus: quae natura iubet augere laudanda
Nemo non gloriam ultra rectum tulit. Ex his ergo speciem ingentis boni traxi¬
mus. Fabricius Pyrrhi regis aurum reppulit magisq regno iudicauit regias
opes posse contennere. Idem medico Ryrrhi promittente uenenum se Regidatu¬
rum: monuit Pyrrhum. Caueret insidias: Eiusdem animi fuit auro non uinci
ueneno non uincere. Admirati sumus ingentem uirum: quem non Regis. non
contra regem promissa flexissent. om exemplitenacem: quod difficillimum est
in bello m nocentem: qui aliquod esse crederet etiam in hostes nefas. qui in summa
paupertate quam sibi decus fecerat: non aliter resugit diuitias qͣ uenenum. Uiuc
inquit beneficio meo fyrrhe& gaude ꝙ adhuc dolebas fabricium non posse cor¬

Expanded text:
tamquam perfecta mirari. Suberant illis multa vitia, quae species conspicui alicuiustamquam perfecta mirari. Suberant illis multa vitia, quae species conspicui alicuius facti fulgorque celabat; haec dissimulavimus. Natura iubet augere laudanda, nemo non gloriam ultra verum tulit; ex his ergo speciem ingentis boni traximus. Fabricius Pyrrhi regis aurum reppulit maiusque regno iudicavit regias opes posse contemnere. Idem medico Pyrrhi promittente venenum se regi daturum monuit Pyrrhum, caveret insidias. Eiusdem animi fuit auro non vinci, veneno non vincere. Admirati sumus ingentem virum, quem non regis, non contra regem promissa flexissent, boni exempli tenacem, quod difficillimum est, in bello innocentem, qui aliquod esse crederet etiam in hostes nefas, qui in summa paupertate, quam sibi decus fecerat, non aliter refugit divitias quam venenum. " Vive," inquit, " beneficio meo, Pyrrhe, et gaude quod adhuc dolebas, Fabricium non posse cor
Abbreviated transcription (Latin):
ad id reuertor: & quo desideras dici. Quomodo ad nos patria boni honestiq noti¬
cia peruenerit. Hoc nos docere natura non potuit. Semina nobis scĩe dedit: sci'¬
entiam non dedit. Quidam aiunt nos in noticiam incidisse. quod est incredibi¬
le: uirtutis alicui speciem casu occurrisse. Nobis uidetur obseruatio collegisse
et rerum sepe factarum inter se collatio per analogiam: Nostri intellectum& ho¬
nestum: & bonum iudicant. Hoc uerbum cum latini grammatici ciuitate dã
nauerint ego damnandum non puto: inciuitate suum redigendum. Utarergo
illum non tantum tanquam recepto: sed tanquam usitato. Qua sit hec analogia
cam. Noueramus corporis sanitatem: ex hoc cogitauimus esse aliquã & animi.
Noueramus corporis uires: ex his colligimus esse: & animi robur aliqua beni¬
gna facta: aliqua humana: aliqua fortia. Nos obstupefecerant. Hec coepimus

Expanded text:
ad id revertor, de quo desideras dici, quomodo ad nos prima boni honestique notiad id revertor, de quo desideras dici, quomodo ad nos prima boni honestique notitia pervenerit. Hoc nos natura docere non potuit; semina nobis scientiae dedit, scientiam non dedit. Quidam aiunt nos in notitiam incidisse, quod est incredibile, virtutis alicui speciem casu occucurrisse. Nobis videtur observatio collegisse et rerum saepe factarum inter se conlatio, per analogian nostri intellectum et honestum et bonuNAVERINT, EGO DAMNANDUM NON PUTO, NON IN CIVITATEM SUAM REDIGENDUM vel recipiendum. UTAR ERGO illo non tantum tamquam recepto, sed tamquam usitato. Quae sit haec analogia, dicam. Noveramus corporis sanitatem; ex hac cogitavimus esse aliquam et animi. Noveramus vires corporis; ex his collegimus esse et animi robur. Aliqua benigna facta, aliqua humana, aliqua fortia nos obstupefecerant; haec coepimus
Abbreviated transcription (Latin):
PISTOLA TUA PER PIURES QUESTI¬
unculas uagata est: sed in una consistit: & hanc
expediri desiderat.Quomodo ad nos boni hone¬
stiq noticia peruenerit.Haec duo apud alios di¬
uersa sunt:apud nos tantum diuisa.Quicquid sit
hoc dicam: Bonum putant esse aliquid quod utile
est. Itaq hoc de diuitiis:& equo:& uino:& calceo:
nomen imponunt:tanta sit apud illos boni uti¬
litas: & adeo usq ad sordida descendit.Honestum putant cui ratio recti offi'¬
cii constat: tanquam pie curatam patris senectutem adiutam amici paupertatẽ
fortem expeditionem: prudentem moderatamq sententiam. Ista duo quidem fa¬
cimus. sedex uno. Nihil est bonum nisi quod honestum est qued honestum est.
utiq bonum. Superuacuum iulico adiicere quid inter ista diseriminis sit. cum
sepe dixerim: hoc unum dicam. Nihil nobis honum uideri quo quis & male uti
porest. Uides autem diuitiis. nobilitate: uiribus:q̃ multi male utantur. Nunc ergo

Expanded text:
pistula tua per plures quaestiunculas vagata est, sed in una constitit et hanc expediri desiderat, quomodo ad nos boni honestique notitia pervenerit. Haec duo apud alios diversa sunt, apud nos tantum divisa. Quid sit hoc dicam. Bonum putant esse aliqui id, quod utile est; itaque hoc et divitiis et equo et vino et calceo nomen inponunt; tanta fit apud illos boni vilitas et adeo in sordida usque descendit. Honestum putant, cui ratio recti officii constat, tamquam pie curatam patris senectutem, adiutam amici paupertatem, fortem expeditionem, prudentem moderatamque sententiam. Nos ista duo quidem facimus, sed ex uno. Nihil est bonum, nisi quod honestum est. Quod honestum, est utique bonum. Supervacuum iudico adicere, quid inter ista discriminis sit, cum saepe dixerim. Hoc unum dicam, nihil bonum nobis videri, quo quis et male uti potest. Vides autem divitiis, nobilitate, viribus quam multi male utantur. Nunc ergo
Abbreviated transcription (Latin):
quantum in horreis iaceat:quantum piscat:aut foeneretur:si alieno imminer:si nõ
acquisita: sed acquirenda computat: Quis sit diuitiarum modus queris.Primus
habere quod necesse est: proximus quod sai est. Uale. seea¬

Expanded text:
quantum in horreis iaceat, quantum pascat aut feneret, si alieno inminet, si non quantum in horreis iaceat, quantum pascat aut feneret, si alieno inminet, si non adquisita sed adquirenda computat ? Quis sit divitiarum modus, quaeris ? Primus habere quod necesse est, proximus quod sat est. VALE. Se
Abbreviated transcription (Latin):
quantum habueris:sat est habere quantum legas. Sed modo inquis hunc librum
euoluere uolo. modo illum fastidientis stomachi est multa degustare: que ubi ua¬
ria sunt & diuersa coiquinant: non alunt. Probatos itaq semper lege & si quan¬
do ad alios diuerti libuerit:ad priores redi. Aliquid quotidie aduersus pauperta¬
tem:aliquid aduersus mortem auxilii compara: nec minus aduersus ceteras pe
Et cum multa percurreris: unum excerpe: quod illo die concoquas. Hoc ipse quoq
facio: ex pluribus que lego aliquid apprehendo hodiernum hoc est: quod apud Epi¬
curum nactus sum. Soleo enim & in aliena castra transire:non tanquam transfu¬
ga sed tanquam explorator. Honesta inquit res est: leta paupertas. Illa uero non est
paupertas: si leta est.Qui enim cum paupertate bene conuenit: diues est. Non c¬
parum habet: sed qui plus cupit: pauper est. Quidenim refert quantum illi m arca¬

Expanded text:
quantum habueris, satis est habere, quantum legas. " Sed modo," inquis, " hunc librum quantum habueris, satis est habere, quantum legas. " Sed modo," inquis, " hunc librum evolvere volo, modo illum." Fastidientis stomachi est multa degustare; quae ubi varia, sunt et diversa, inquinant, non alunt. Probatos itaque semper lege, et si quando ad alios deverti libuerit, ad priores redi. Aliquid cotidie adversus paupertatem, aliquid adversus mortem auxilii compara, nec minus adversus ceteras pestes; et cum multa percurrens, unum excerpe, quod illo die concoquas. Hoc ipse quoque facio; ex pluribus, quae legi, aliquid adprehendo Hodiernum hoc est, quod apud Epicurum nanctus sum; soleo enim et in aliena castra transire, non tamquam transfuaberet . Epicurus Honesta res est leta paupertas. Illa vero non est paupertas, si leta non est. Si cui parum habet, sed qui plus cupit, pauper est. Quid enim refert quantum in
Abbreviated transcription (Latin):
xhis que mihi scribis:& ex his que audio. bonam spem de te
concipio. non discurris nec locorum mutationibus inquietaris
egri animi iactatio ista est. Primum argumentum bene com¬
posite mentis existimo posse consistere:& secum morari Illud
autem uide: neista lectio multorum auctorum & omnis generis uoluminum:ha¬
beat aliquid uagum & instabile. Certis ingeniis immorari et innutriri oportet:si
uelis aliquid trahere: quod in animo fideliter sedeat. Nusquam est qui ubiq c̃ In
amicitias. Idem accidat necesse est eis qui nullius se ingemo familiariter applicãt
sed omnia cursum et properanter transmittunt. Non prodest cibus nec corpori ac¬¬
cedit: qui statim sumptus emittitur. Nihil eque sanitatem impedit ꝗͣ remediorũ
crebra mutatio.non uenit uulnus ad cicatricem: in quo medicamenta tentantur.
conualescit planta quae sepius transfertur: nhil tam unle est:quod in tran¬
situ prosit. Distrahit animum librorum multitudo. Itaq cum legere non possis

Expanded text:
is quae mihi scribis, et ex iis quae audio, bonam spem de te concipio; non discurris nec locorum mutationibus inquietaris. Aegri animi ista iactatio est. Primum argumentum conpositae mentis existimo posse consistere et secum morari. Illud autem vide, ne ista lectio auctorum multorum et omnis generis voluminum habeat aliquid vagum et instabile. Certis ingeniis inmorari et innutriri oportet, si velis aliquid trahere, quod in animo fideliter sedeat. Nusquam est, qui ubique est.amicitias. Idem accidat necesse est iis, qui nullius se ingenio familiariter applicant, sed omnia cursim et properantes transmittunt. Non prodest cibus nec corpori accedit, qui statim sumptus emittitur; nihil aeque sanitatem impedit quam remediorum crebra mutatio; non venit vulnus ad cicatricem, in quo medicamenta temptantur; non convalescit planta, quae saepe transfertur. Nihil tam utile est, ut in transitu prosit. Distringit librorum multitudo. Itaque cum legere non possis,
Abbreviated transcription (Latin):
& in promptu delitiis omnia misere ac solicite operantur. Utamur ergo hoc na¬
ture beneficio inter magna numerando & cogitemus nullo noĩe melius illã me¬

Expanded text:
et in promptu, deliciis omnia misere ac sollicite conparantur. Utamur ergo hoc naet in promptu, deliciis omnia misere ac sollicite conparantur. Utamur ergo hoc naturae beneficio inter magna numerando et cogitemus nullo nomine melius illam me
Abbreviated transcription (Latin):
preter cibum natura desiderat. Num cum tibi fauces:urit sitis:aurea queris pocu¬
la: Num esuriens fastidis omna: preter pauonem rhombũq : Ambitiosa non
est fames: contenta desinere est:Quo desinat non nimis curat.Infcelicis luxu¬
rie ista tormenta sunt.Queris quemadmodum post saturitatem quoq esuriat:
quemadmodum non impleat uentrem: sed farciat: quemadmodum sitim inØ¬
patria potione sedatam reuocet. Egregie itaq Oratius negat ad sitim pertine.¬
re: quo poculo aqua:aut ꝗͣ eleganti mani ministretur.Nam si pertinere ad te
iudicas: ꝗͣ crinitus puer:& ꝗͣ perlucidum tibi poculum porrigat: non sitis.Inter
sit. Recipiunt superuacua dilectum uel delicatum hoc parum decens.Illud lau'¬
datum oculos meos ledit.Id actum est ab illo mundi conditore:qui nobis uiuẽ
iura descripsit:ut salui essemus: & non delicati ad salutem omnia parata s

Expanded text:
praeter cibum natura desiderat. Num tibi, cum fauces urit sitis, aurea quaeris Pocupraeter cibum natura desiderat. Num tibi, cum fauces urit sitis, aurea quaeris Pocula ? Num esuriens fastidis omnia praeter Pavonem rhombumque ? Ambitiosa non est fames, contenta desinere est; quo desinat, non nimis curat. Infelicis luxuriae ista tormenta sunt; quaerit, quemadmodum post saturitatem quoque esuriat, quemadmodum non impleat ventrem, sed farciat, quemadmodum sitim prima potione sedatam revocet. Egregie itaque Horatius negat ad sitim pertinere, quo poculo aqua aut quam eleganti manu ministretur. Nam si pertinere ad te iudicas, quam crinitus puer et quam perlucidum tibi poculum porrigat, non sitis. Inter sit. Recipiunt supervacua dilectum: hoc parum decens, illud parum laudatum, oculos hoc meos laedit. Id actum est ab illo mundi conditore, qui nobis vivendi iura discripsit, ut salvi essemus, non ut delicati. Ad salutem omnia parata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
At excecant populum:& in se conuertunt opes:si numerati multum ex aliꝗͣ
lomo effertur:si multum auri:tecto quoq: eius illinitur:si familia aut ci¬
poribus electa: aut spectabilis cultu est. Omnium istorum foelicitas inpubli'¬
cum spectat: ille quem nos & populo & fortune subduximus:beatus intror¬
sum est.Nam quod ad illos pertinet:apud quos falso diuitiarum nomen in¬
uasit occupata paupertas.Sic diuitias habent quõ habere dicimur febrem
um illa nos habeat. Econtrario dicere solemus:febris illum tenet.Eodem n¬
do dicendum est:diuitiae illum tenent.Nihil ergo monuisse te malim:ꝗͣ hoc
ꝙ nemo monetur satis.Ut omnia naturalibus desideriis metiaris:quibus aut
gratio satis fiat. aut paruo tantum miscere uitia desideriis nolo.Queris qͣlis
mensa: quali argento:quem paribus ministeriis & leuibus afferatur cibus:Nihil

Expanded text:
At excaecant populum et in se convertunt opes, si numerati multum ex aliqua At excaecant populum et in se convertunt opes, si numerati multum ex aliqua domo effertur, si multum auri tecto quoque eius inlinitur, si familia aut corporibus electa aut spectabilis cultu est. Omnium istorum felicitas in publicum spectat; ille, quem nos et populo et fortunae subduximus, beatus introsum est. Nam quod ad illos pertinet, apud quos falso divitiarum nomen invasit occupata paupertas, sic divitias habent, quomodo habere dicimur febrem, cum illa nos habeat. E contrario dicere solemus: febris illum tenet. Eodem modo dicendum est: divitiae illum tenent. Nihil ergo monuisse te malim quam hoc, quod nemo monetur satis, ut omnia naturalibus desideriis metiaris, quibus aut gratis satis fiat aut parvo; tantum miscere vitia desideriis noli. Quaeris, quali mensa, quali argento, quam paribus ministeriis et levibus adferatur cibus ? Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
post omnia. Tanta est cecitas mentium:& tanta initiorum suorum:unicuiq: cũ
processit obliuio.Ile modo ignobilis anguli non sine controuersia dominus:tan¬
ofine terrarum persuum rediturus orbem tristis.Neminem pecunia diuite
fecit. Immo contra: nulli non maiorem sui cupiditatem incussit.Queris que sit
huius rei causa: Plus incipit habere posse qui plus habet.Adsumam quam uo¬
les: mihi ex his quorum nomina cum Creso Licinioq numerantur:in medium
licet prothras afferat censum:& quicquid habet:& quicquid sperat simulcõpu¬
et. Este mihi credis: pauper est:si tibi potest esse. Athic qui se ad quod natura
igit composuit:non tantum extra sensum est paupertatis:sed extra moctum.S
ut scias quem difficile sit res suas ad naturalem modum coartare. hicipse quem
circa naturam dicimus quem tu uocas pauperem:habet aliquid & suꝑuacui.

Expanded text:
post omnia; tanta est caecitas mentium et tanta initiorum suorum unicuique, cum post omnia; tanta est caecitas mentium et tanta initiorum suorum unicuique, cum processit, oblivio. Ille modo ignobilis anguli non sine controversia dominus tacto fine terrarum per suum rediturus orbem tristis est. Neminem pecunia divitem fecit, immo contra nulli non maiorem sui cupidinem incussit. Quaeris, quae sit huius rei causa ? Plus incipit habere posse, qui plus habet. Ad summam, quem voles mihi ex his, quorum nomina cum Crasso Licinoque numerantur, in medium licet protrahas. Adferat censum, et quicquid habet et quicquid sperat, simul computet; iste, si mihi credis, pauper est, si tibi, potest esse. At hic, qui se ad id, quod exigit natura, composuit, non tantum extra sensum est paupertatis, sed extra metum. Sed ut scias, quam difficile sit res suas ad naturalem modum coartare, hic ipse, quem circa dicimus, quem tu vocas pauperem, habet aliquid et supervacui.