comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sue dei genitricis et uirgĩs ĩexhaus¬
ta paetatis uiscera mẽte reuoluẽs :
nõ tã uerbis qui ĩmẽso rugitu cord̃
titur. ut suã aduerscrriiq sui causam
piissimo iudice filio suo allegaciõĩs
officio fũgi nõ recusaret: nec nisi pi¬
etatis ordine t̾minari posse pia fi¬
ducia p̃sumebat Nec sefellit sim¬
plicitatem fidei eius: magnifitus e
uestigio subsecutus pietatis effcũs
Ette enĩ dũ in multa cõtricioẽ cordis
sui freꝙ̃cius iteraret pie dnẽ miserẽ
pia dña dei genitrir uirgo marit
sucturre misero omni prorsus cõsilio
et cuixilio destituto. et udhuc pii mur¬
muris uerbri corde et ore uolueret: cid¬
ẽ illa spiritalis ptiuꝑm susceptrir et
petuliare miserorũ refugiũ dei geni

Expanded text:
ue Dei genitricis inexhausta pietatis viscera mente revolvens, non tam verbis quam immenso rugitu cordiscitur, ut suam adversariique sui causam piissimo judice filio suo allegationis officio fungi non recusaret, non nisi pietatis ordine terminari posse, pia fiducia praesumebat. Nec fefellit simplicitatem fidei ejus magnificus e vestigio subsecutus pietatis effectus. Ecce enim dum in multa contritione cordis sui frequentius iteraret; « Pie Domine, miserere, pia Domina Dei genitrix, Virgo Maria, succurre misero, omni prorsus consilio et auxilio destituto, » et adhuc pii murmuris verba corde et ore volveret, adest illa spiritualis pauperum susceptrix, et peculiare miserorum
Abbreviated transcription (Latin):
simplicitate deuocionis sue dnõ ali¬
ꝙͣdiu obtulisset ÷ nec tamẽ dolor qui
ob tam ĩfamie notã. quã ĩnocens ĩ¬
turrerct. qmͣ etiã pro ꝑditione fra¬
tris. qui mẽdacii et odii ueneno ĩfec¬
tus peribat. p̃cordia eus deprsce¬
batur. tessaret : contigit ut triliter
affectus. quadã nocte in choro stãs
in ordine suo urgilicirũ solẽpniis in¬
tereẽt. Et eite tid mẽoriã calaimita¬
tis sue simul et fraterni ꝑiuli. cepit
ebullut de intimis cordis eius me-¬
dullis fons lacrimarũ. uere de fon¬
te domus dauid patẽte ĩ ublucionẽ
peccatoris et mẽstrucite uenarũ su¬
sirũ prĩcipic trahẽs : quo sccturiẽte

Expanded text:
simplicitate devotionis suae Domino alisimplicitate devotionis suae Domino aliquandiu obtulisset, nec tamen dolor, qui tam ob infamiae notam, quam innocens incurrerat, quam etiam pro perditione fratris, qui mendacii et odii veneno infectus peribat, praecordia ejus depascebatur, cessaret, contigit ut taliter affectus quadam nocte in choro stans in ordine suo Vigiliarum solemniis interesset. Et ecce ad memoriam calamitatis suae simul et fraterni periculi coepit ebullire de intimis cordis ejus medullis fons lacrymarum, vere de fonte domus David patente in ablutionem peccatoris et menstruatae venarum suarum principia trahens , quo
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterũ cautus sequi cõsiliũ apłi dicẽ¬
tis. noli uinci a malo. s uince ĩ bo¬
no malũ ⁊ timẽs etiã ne forte cõti¬
nuus dolor impaciẽcie stimulis nu-¬
tritus odiũ aduersarii uerteretur.
totã uim grassantis in se doloris ad
negotiũ trãstulit pietatis: tissidius
pro alio emulo suo diuĩ misericordiã
btĩssimeq dei genitritis pietatẽ exo¬
rans : quatenꝰ dĩna grã et se in
taritate confirmaret et ĩ emulo su¬
o magnitudinẽ inailicie cõprimẽt:
et tid tollendũ standali fomitẽ uncti¬
one dulcedinis sue cõpũgeret. Nec
frustra labortuit in gemitu suo neq
pupille oculorũ eius ociose pietatis
aquis fluebãt ÷ ẜ qui consolatur hu¬
miles. tribulatorũ susceptor dñs ex¬
siudiuit uotẽ eius : impletũq ẽ in
eo quod sapiẽtissimꝰ scomõ cut. Cũ
placuerĩt dnõ uie hoĩs : etiã ũmitos
euis cõuertet tid pacẽ. Cũ enĩ sacrifi¬
tiũ cordis cõtriti et spũs hũilicti in

Expanded text:
consilium Apostoli dicentis: Noli vinci a malo, sed vince in bono malum , timens etiam ne forte continuus dolor impatientiae stimulis nutritus in odium adversarii verteretur, totam vim grassantis in se doloris ad negotium transtulit pietatis, assiduis pro aemulo suo, Domini misericordiam, beatissimaeque Dei genitricis pietatem exorans, quatenus divina gratia et se in charitate confirmaret, et in aemulo suo magnitudinem malitiae comprimeret, et ad tollendum scandali fomitem vinctione dulcedinis suae compungeret. Nec frustra laboravit in gemitu suo, neque pupillae oculorum ejus otiosae pietatis aquis fluebant: sed qui consolatur humiles, tribulatorum susceptor Dominus exaudivit vocem ejus, impletumque est in eo quod sapientissimus Salomon ait: Cum placuerint Domino viae hominis, etiam inimicos ejus convertet ad pacem . Cum enim sacrificium cordis contriti et spiritus humiliati in
Abbreviated transcription (Latin):
ti laqueis dyciboli. il quo captiuus
tenebatur ud ipiũs uolũtatẽ. eter¬
ite uite btĩtudinẽ et gloriã recupe¬
raret In ebrictus itaq sincerissiõ
uino caritatis quod letificcit cor ho¬
minis. cuiꝰ dignior ꝓporcio et emi¬
nẽtior laus ẽ diligere ĩ imicos et orci¬
re pro ꝑsequẽtib et ralũpniantib¬
nõ se poterat in medio fratrũ pati ⁊ s
cito secretũ petens. corã uno de altari¬
b ad oraitionẽ prosternitur : quatinꝰ
bullic̃tia urdentissime cõpũctionis a¬
romatai. liberius euciporandi. celosq
sicut uirgula fumi penetrãdi oportu¬
nitatẽ nãcis cerẽtur. Ibi oim̃ mĩai¬

Expanded text:
diaboli, a quo captivus tenebatur ad ipsius voluntatem, aeternae vitae beatitudinem et gloriam recuperaret. Inebriatus itaque sincerissimo vino charitatis, quod laetificat cor hominis, cujus dignior portio et eminentior laus est, diligere inimicos, et orare pro persequentibus et calumniantibnon se poterat in medio fratrum pati, sed cito secretum petens, coram uno de altaribus ad orationem prosternitur, quatenus bullientia ardentissimae compunctionis aromata liberius evaporandi, coelosque sicut virgula fumi penetrandi opportunitatem nancisceretur. Ibi omni
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe. spẽ miserorũ ei quẽ uisitacione
suci dignatti ẽ decebat impendẽ Iam
psalmi quẽ tũc chorus psallẽtiũ aid
lciudẽ decãtabat ultimũ uersũ frẽs
pscllebaint: cũ respiciẽs firiter ille
otulis latruntis stillantib. uidit illcun

Expanded text:
iae, spem miserorum, ei quem visitatione sua dignata est, decebat impendere. Jam psalmi, quem tunc chorus psallentium ad laudem Dei decantabat, ultimum versum fratres psallebant, cum respiciens frater ille, oculis lacrymas stillantibus, vidit illam
Abbreviated transcription (Latin):
suauẽ locũ in quo pro siłitu¬
dine exẽpli cõgruẽter ualde
mẽoria fiat s̃mirãde paciẽtie cuiuis¬
dũ fratris. qui cũ eo qui odercit price
paitificus ẽẽ et scdm dnĩ p̃ceptũ ecia
pro ĩimico orcire satagẽs misertĩte

Expanded text:
suavem locum, in quo pro similitudine exempli congruenter valde memoria fiat admirandae patientiae cujusdam fratris, qui cum eo qui oderat pacem, pacificus esse, et secundum Domini praeceptum, etiam pro inimico orare satagens, mi
Abbreviated transcription (Latin):
demones exiit: ueniẽsq ad ostiũ
armarii quod erat ĩ claustro ma¬
chinamẽtis sius moliebatur fir¬
maturã effringere ac secũ tollere
libros Porro predcũs achardus
celerrime socios excitat: et ꝓpheta¬
tam apostote fugã signis ac nuti¬
b insinuat Itaq recedẽtẽ pariter
insequẽtes: reperiũt illũ pessulũ
ostii cõcutiẽtẽ. Quos ubi malig¬
nus ꝑsensit illico datis saltibus e¬
uolat : et p̃cipiti tursu ꝑ ostia po¬
merii ruẽs murorũ tandẽ septis
retinetur atq redutitur Die ãt
fcõ. cũ malorũ ĩpenitẽs resipistẽ
nollet : quia iã datus erat ĩ rep¬
bũ sensũ. dimissus ẽ tandẽ ut ab¬
iret ĩ locũ suũ Eãdẽ uero die arrep¬
tus a dyabolo demẽtiã ĩcurrit.
et usq ad mortẽ furere nõ cessa¬
uit Confessus ẽ etiã nobis uene¬
rabilis sener achardus ꝙ ĩ p̾mor

Expanded text:
daemones exiit, veniensque ad ostium daemones exiit, veniensque ad ostium armarii quod erat in claustro, machinamentis suis moliebatur firmaturam effringere ac secum tollere libros. Porro praedictus Achardus celerrime socios excitat, et prophetatam apostatae fugam signis et nutibus insinuat. Itaque recedentem pariter insequentes, reperiunt illum pessulum ostii concutientem. Quos ubi malignus ille persensit, illico datis saltibus evolat, et praecipiti cursu per ostia pomerii ruens, murorum tandem septis retinetur atque reducitur. Die autem facto, cum malorum impoenitens resipiscere nollet, quia jam datus erat in reprobum sensum, dimissus est tandem, ut abiret in locum suum. Eadem vero die arreptus a diabolo dementiam incurrit, et usque ad mortem furere non cessavit. Confessus est etiam nobis venerabilis senex Achardus, quod in primor
Abbreviated transcription (Latin):
do. mõ pilos cripitis et barbe uelli¬
cando. mõ manus et faciẽ locitãs
nũc de loco ad locũ deambulãdo
se excitans ÷ tandẽ fallacie sõpnũ
quo premebatur euicit Cũq ꝓpe
eẽt ut signũ ad uigilias pulsaretur
ecce duo quasi gigantei ethyopes
nigerrimis cappis induti : ꝑ ostiũi
domus uisibiliter ingrediũtur .
Is uero qui p̃cedebat. gallinã as¬
satã in spito portabat᷑ Porro in
ip̃o ueru coluber ingͥens ꝑ caput et
caudã infirus erat: eandẽ galli¬
nã hincinde cingebat. Cũ trli i
et gallinã fumãtẽ narib applicãt
dormiẽtis Quo statim experge¬
facto demoẽs egrediũtur. et quid
intus ĩ corde euiꝰ ĩuisibiliter acti¬
tarent horrendo hoc uisibili signo
demõstrarũt. Cũq euugilasset
miser ille. nõ sicut iacob de sõpno
cõtẽplacionis. s sicut apostota ui¬
lis a sõp̃no deceptionis cõtinuo
surrerit et uestimẽtis omistus pꝰ

Expanded text:
do, modo pilos capitis et barbae vellido, modo pilos capitis et barbae vellicando, modo manus et faciem locitans, nunc de loco ad locum deambulando se excitans, tandem fallaciae somnum, quo premebatur, evicit. Cumque prope esset, ut signum ad vigilias pulsaretur, ecce duo quasi gigantei Aethiopes, nigerrimis cappis amicti, per ostium domus visibiliter ingrediuntur. Is vero qui praecedebat, gallinam assatam in spito portabat. Porro in ipso veru coluber ingens per caput et caudam infixus erat, qui eamdem gallinam hinc inde cingebat. Cum tali itet gallinam fumantem naribus applicant dormientis. Quo statim expergefacto daemones egrediuntur: et quid intus in corde ejus invisibiliter actitarent, horrendo hoc visibili signo demonstrarunt. Cumque evigilasset miser ille, non sicut Jacob, de somno contemplationis, sed sicut apostata vilis a somno deceptionis, continuo surrexit, et vestimentis onustus post
Abbreviated transcription (Latin):
aũt sermoẽ. p̃dc̃m achardũ cũ alii ᷤᷤ
duob nouitiis traxit ĩ ꝑtẽ: et p̃¬
monuit eos in spũ ꝓphetico ita lo-¬
quẽs. Futurũ ẽ inquit ut nouiti¬
us ille. designauit aũt unũ ex no¬
m̃e: ante diẽ crastinũ furtuie rece¬
dat. Dos itaq uigilate et estote pa¬
rati: et fugiẽtẽ cũ rapinis eũ effutfẽ
nõ sinatis Et si miser a nob̃ exierit
quia nõ erat ex nobis. spolia tamẽ
dito mirati sũt illi: et cũ silẽtio p̃sto¬
lati sũt eritũ rei. Profũda uero not᷑¬
te duo ex illis cũ fugitiuũ ĩ lcõ fir¬
miter dormiẽtẽ appicerẽt: tũc et
ipĩ dormire ceperũt Erãt eiũ otuli
eorũ grauati. illudẽte utiq eis
spũ erroris. Derũptamẽ achardꝰ
quia certissiẽ credidit uerbũ a sãcto
prẽ prolatũ haut posse irritũ fiei̾.
sompnolẽtie spm̃ qui ei molestissim
erat : uirili constancia repellebat
Nũc enĩ frontẽ nũt timpora fritã¬

Expanded text:
autem sermone, praedictum Achardum cum aliis autem sermone, praedictum Achardum cum aliis duobus novitiis traxit in partem, et praemonuit eos in spquens: « Futurum est, inquit, ut Novitius ille designavit autem eum ex nomine ante diem crastinum furtive recedat. Vos igitur vigilate, et estote parati, ut fugientem cum rapinis effugere non sinatis. Et si miser a nobis exierit, quia non erat ex nobis, spolia tamen,dito mirati sunt illi, et cum silentio praestolati sunt exitum rei. Profunda vero nocte duo ex illis cum fugitivum in lecto firmiter dormientem conspicerent, tunc et ipsi dormire coeperunt: erant enim oculi eorum gravati, illudente eisspiritu erroris. Verumtamen Achardus, quia certissime credidit verbum a sancto Patre prolatum haud posse irritum fieri, somnolentiae spiritum, qui ei molestissimus erat, virili constantia repellebat. Nunc enim frontem, nunc tempora frican
Abbreviated transcription (Latin):
e̾nex quidã achardus noĩe¬
nobilis gn̾e. s cõu̾sationis
dignitate nobilior ⁊ nouiti¬
orũ curã ĩ claraualle gerebat: uir
potens ĩ uerbo edificacionis et cõ¬
solationis. qui etiã ĩ iuuẽtutis sue
robore iubẽte simul et nuttente be¬
ato bernardo abbate suo pliu̾mo¬
rũ cenobiorũ ĩiciator et extructor
deuotus extiterrit. Hic iã uetera¬
nus et emerite milicie senex institu¬
endis tyronib deputatus officiũ
suũ strẽnue adimplebat: et ex
hiis que lõgo usu didicerat. rudes
adhuc mẽtes contra tplicẽ funicu¬
lũ. carnis. mũdi. et dycboli. qui dif¬
ficile rũpitur cotidianis exhorta¬
tionib informabatͣ exẽplis etiã
tam ueterib qm recẽtiorib adu ꝯ
uicia cauciores reddebat: uñ et no ᷤ
aliqua sicut exipiũs ore audiuiꝰ
ꝑstringemus. Cũ adhuc nouittꝰ
eẽt isdẽ achardus : uenerabilis ab¬
bas bnardus quadã die intrauit
ad cõsolandos nouicios suos. sicut
freꝙ̃ter facere solebat. Terminato

Expanded text:
enex quidam, Achardus nominenobilis genere, sed conversationis dignitate nobilior, novitiorum curam in Claravalle gerebat, vir potens in verbo aedificationis et consolationis, qui etiam in juventutis suae robore, jubente simul et mittente beato Bernardo abbate suo, plurimorum coenobiorum initiator et exstructor devotus exstiterat. Hic jam veteranus, et emeritae militiae senex, instituendis tironibus deputatus, officium suum strenue adimplebat, et ex iis quae longo usu didicerat, rudes adhuc mentes contra triplicem funiculum, carnis, mundi et diaboli, qui difficile rumpitur, quotidianis exhortationibus informabat; exemplis etiam, tam veteribus quam recentioribus, adversus vitia cautiores reddebat: unde et nos aliqua, sicut ex ipsius ore audivimus, perstringemus. Cum adhuc novitius esset idem Achardus, venerabilis abbas Bernardus quadam die intravit ad consolandos novitios suos, sicut frequenter facere solebat. Terminato
Abbreviated transcription (Latin):
dei seruꝰ pro cõstruẽdo cenobio quod ĩ
territorio treuerorũ sitũ. claustrũ no¬
mĩatur aliqñ morareturͥ celitus cõ¬
cessũ ẽ ei uidere et alloqui hoiẽm scm̃
hoĩem uere diuitẽ magnũ quidẽ so¬
litariũ : q̃ ĩ ꝑtib illis multo tẽpore
ꝑ mõtes et siluas. sine tecto et uesti¬
mẽto pro xp̃i noĩe nuudus obseruãs
herbis agrestib et earũ radicib mo¬
riture carnis uitã sustẽtabat. et es-¬
tatis ardores hyemisq asprimos al¬
gores ĩcredibili pacĩa tolerabat: ita
ut quadã uice cũ brumale tẽpus¬
gelu solito amplius ĩhorruisset. et
nix multa ualde de nubib flueret¬
et ĩpẽ nõ habẽs quo a facie niuis
et frigoris huiꝰ fugeret: ẜ ĩ tm nudꝰ
iricẽs nõ modica spissitudĩe niuis
totus operireturꝰ. nullũ q ĩditiũ cor¬
poris eius illic eẽt ⁊ excepto ꝙ uirgu¬
la fumãtis anhelitus aibore proce¬
dẽs suꝑiectã niuẽ aliqͣntulũ r liqͣbat¬

Expanded text:
od in territorio Treverorum situm Claustrum nominatur, aliquando moraretur, coelitus concessum est ei videre et alloqui hominem sanctum, hominem vere divitem, magnum quidem solitarium, qui in partibus illis multo tempore per montes et silvas sine tecto et vestimento pro Christi nomine nudus oberrans, herbis agrestibus et earum radicibus moriturae carnis vitam sustentabat, aestatis ardores hiemisque asperrimos algores incredibili patientia tolerabat, ita ut quadam vice cum brumale gelu solito amplius inhorruisset, et nix multa valde de nubibus flueret, ipse non habens, quo a facie nivis et frigoris hujus fugeret, sed in terra nudus jacens non modica spissitudine nivis totus operiretur, nullumque indicium corporis ejus illic esset, excepto quod virgula fumantis anhelitus ab ore procedens superjectam nivem aliquantulum reliquabat
Abbreviated transcription (Latin):
bella et młta flagella ꝑtulit: e
multaq eorũ fantasmata uideĩt
Sepiꝰ nã cũ eẽt ĩ eccłia psullens at¬
q orans copiosa corã eo liuãria
quasi cereos et lampades accẽde
bant. Euadã deniq uite appa¬
ruit ei dyabolus gladicitorio cũ
eo conflictu ĩ modũ palestre decer¬
tans: cuui crebros ictus et uulnem
infligebat: ctq ab eo uicissim recipi¬
ebcit. Ad ultum uero demonẽ subac¬
tũ: colliso capite excerebrauit. Quẽ
dũ trriheret ꝑ capillos partẽ capitiᷤ
confracti. cũ carne et ossib euulsã
manu retinuit. moxq ex ea tam
ĩtolembilis putor exalauit: ut pais¬
sibilitatis hũane modũ uideretur
excedere. Quã cũ horrore et erecmi¬
tione lõgius a manu suc ipõ ex¬
cutiẽte. protinꝰ olidũ mõstrũ qd
uidebatur euanuit: uestigia ta¬
mẽ ĩmũdicie sue alcius ĩpressa re¬
liquit Nam ꝑ unius ãm spaciũ
ex eadẽ manu tãtus fetor iugiter
exalauit. ut pre angustia cordis uix

Expanded text:
ta flagella pertulerit, multaque eorum phantasmata viderit. Saepius namque cum esset in ecclesia psallens atque orans, copiosa coram eo luminaria quasi cereos et lampades accendebbant. Quadam denique vice apparuit ei diabolus, gladiatorio cum eo conflictu in modum palestrae decertans, cui crebros ictus et vulnera infligebat, atque ab eo vicissim recipiebat. Ad ultimum vero daemonem subactum colliso capite excerebravit. Quem dum traheret per capillos, partem capitis confracti cum carne et ossibus evulsum manu retinuit, moxque ex ea tam intolerabilis putor exhalavit, ut passibilitatis humanae modum videretur excedere. Quam cum horrore et exsecratione longius a manu sua ipso excutiente, protinus olidum monstrum quod videbatur evanuit, vestigia tamen immunditiae suae altius impressa reliquit. Nam per unius anni spatium ex eadem manu tantus fetor jugiter exhalavit, ut prae angustia cordis vi
Abbreviated transcription (Latin):
lerib se ĩuoluerit: si excitante il¬
lo qui dicit. lazare ueni foras.
eiugilauerit ad circũstrepẽtes
se laqueos mortis. conatusq ad
arcioris uite uias redire trepido
et sollicito seruicio nõ semel sed
pluries ymo toto tꝑe uite sue cõ¬
stiã suã discusserit. et quidꝙͣ ĩ
ea ĩueneritꝰ cõfessus fueritͥ et
insuꝑ tã ea pcca quoꝵ mẽinit
ꝙͣ ea quorũ forte nõ memĩt tũ
suctu et lacrimis penitẽtie deo
in orõe confitẽdo continue se pro
eis huĩliauerit: peĩtẽtie fructu
nõ carebit. Ceterũ sicut apłus
cut. quia qui ignorat ignorabi-¬
tur. ita pro defũcto si quis scd̾m
młtitudinẽ ũquitatũ sucitũ mł¬
titudinẽ miseracionũ dñi q̃ rere
detrectauerit. huiꝰ nõ ĩmierito¬

Expanded text:
leribus se involverit; si excitante illeribus se involverit; si excitante illo qui dicit: Lazare veni foras , evigilaverit ad circumstrepentes se laqueos mortis, conatusque ad arctioris vitae vias redire, trepido et sollicito scrutinio non semel, sed pluries, imo toto tempore vitae suae conscientiam suam discusserit, et quidquid in ea invenerit pure confessus fuerit, et insuper tam ea peccata quorum meminit, quam ea quorum forte non meminit, cum luctu et lacrymis poenitentiae Deo in oratione confitendo, continue se pro eis humiliaverit, poenitentiae fructu non carebit. Caeterum, sicut Apostolus ait, quia qui ignorat, ignorabitur ; ita profecto si quis secundum multitudinem iniquitatum suarum, multitudinem miserationum Domini quaerere detrectaverit; hu
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ ucniã negari. Uere horrẽ¬
dũ ẽ incidere ĩ manus dei uiuẽ¬
tis: qm̃ terribilis deus ĩ cõsiliis
suꝑ filios hoim. Expedit ittiq õĩ
honũ tñ p̃cipue religionẽ profes¬
so p̃teritos ã nos uitẽ sue sedule
recogitare ĩ amaritudiẽ aiẽ sue
atq sine dissimulatioẽ. oris con¬
fessione. cordis contricione. boni
diuidicare: si nõ uult tũ hoc mũ¬
do duĩpnari. Angusta nẽpe uia
que ducit ad uitã eroneratos et
expeditos uix recipit. quia iustꝰ
uir saluabitur: oneratos uero
et dilatatos curis et uoluptatib
seculi prorsus reicit ⁊ nec obest
itinuã uite intrare uolẽti ꝙͣtũ¬
cũq se huĩliet : ẽ aũt horrendũ
malũ. si uel trũsuersõ uniꝰ digi¬
ti plus ꝙͣ suꝑliminare patitur
se erigat. quia mox se impĩget:
et cõquassato cupite corruet Con¬
fidimꝰ aũt in dnõ ih̃u quia si
quis in cidolescẽcia sua laxioris
uite uias secutus. crimĩb et sce¬

Expanded text:
mortem veniam negari? Vere horrenmortem veniam negari? Vere horrendum est incidere in manus Dei viventis ; quoniam terribilis Deus in consiliis super filios hominum. Expedit itaque omni homini, tum praecipue religionem professo, praeteritos annos vitae suae sedule recogitare in amaritudine animae suae, atque sine dissimulatione, oris confessione, cordis contritione, boni dijudicare, si non vult cum hoc mundo damnari. Angusta nempe via quae ducit ad vitam exoneratos et expeditos vix recipit, quia justus vix salvatur; oneratos vero et dilatatos curis et voluptatibus saeculi prorsus rejicit; nec obest januam vitae intrare volenti, quantumcunque se humiliet: est autem horrendum malum, si vel transverso unius digiti plusquam superliminare patitur, se erigat; quia mox impinget, et conquassato capite corruet. Confidimus autem in Domino Jesu quia, si quis in adolescentia sua laxioris vitae vias secutus criminibus et sce
Abbreviated transcription (Latin):
cõscĩs suis temere promittũt. Su¬
pra quo in hoc uoluĩe continet᷑
cõuersũ quẽdã defũctũ alteri cõ¬
uerso uiuenti ꝑ uisũ apparuisse
eiq pcc̃m quod añ duodecĩ ãnos
dũ adhuc scłaris eẽt cõmiserat
quod q mortifera obliuione inc̃õ¬
rie elapsũ fuerat ad mẽoriã redux¬
isse ut ꝙͣtocius cõfiteretur et penite¬
ret cõsuluisse uerbũ cũ tumore et
tremore audiẽdũ promẽs. scilicet
ꝙ pccm̃ añ mortẽ mĩme solutũ
post mortẽ insolubile manecit.
Eruid engo erit de ꝑtũs q̃ rubor cõ¬
fessionis seu tediũ dure penitẽcie
ꝑ tꝑs religiose uite confidẽcia ce¬
lari suadet. si illa dei famula de
pcc̃o ĩ ãnis puilib ꝑpetrato ad
confitẽdũ et penitẽdũ eciã ꝑ reue¬
lacionẽ ãmoneri nccẽ habuit
et iste frater audiuit pccõ c̾mĩcili
quod obliuo celabat. si añ mortẽ
legittime solutũ nõ fuiss post

Expanded text:
conscientiis suis temere promittunt. Suconscientiis suis temere promittunt. Supra quoque in hoc volumine continetur conversum quemdam defunctum alteri converso viventi per visum apparuisse, eique peccatum quod ante duodecim annos, dum adhuc saecularis esset, commiserat, quodque mortifera oblivione memoriae elapsum fuerat, ad memoriam reduxisse, et, ut quantocius confiteretur et poeniteret, consuluisse, verbum cum timore et tremore audiendum promens, scilicet quod peccatum ante mortem minime solutum, post mortem insolubile maneat. Quid ergo erit de peccatis quae rubori confusionis, seu taedium durae poenitentiae, mpus religiosae vitae confidentia celari suadet; si illa Dei famula de peccato in annis puerilibus perpetrato ad confitendum et poenitendum, etiam per revelationem admoneri necesse habuit; et iste frater audivit, peccato criminali, quod oblivio celabat, si ante mortem legitime solutum non fuisset, post
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cõmisit feda ĩpressione signãt᷑.
exceptis dũtaxat hus q̃ confessio¬
nis et penitẽtie officiis ꝑ graciã
dei relaxata fuerĩt Niĩs dictis pri¬
orissa sõpno extutitur ÷ atq de
Merbis que audierat stupẽs. dũ
diligẽtius cogitat et recogitat ĩue¬
uere ĩ infãciti sua tale aliquidse
fecisse recolit. quale ĩ uisu audi¬
uit ⁊ qd tñ ex quo ãnos discrecidĩs
intrauit et habitũ religioĩs sũp¬
sit nũꝙͣ cõscie sue ipiũs aciẽ reis¬
berubat: quia a meoria penitus
extiderat. Itaq gras agens deo
tr̃to sincerius et hũilius cõfessa
ẽ et penituit : ꝙͣto sola largitate
benignitatis dei se hoc assecutã
deõ gaudebat ⁊ tantoq de cetero tnͣ
de p̃teritis q de ĩminẽtib pctĩs sol¬
licitior extitit: quãto diuina hac
reuelatione tertius didicerat deci¬
pi eos qui uł de ignorãcia uł ob¬
liuione sibi blandic̃tes ĩpuĩtatẽ

Expanded text:
quae commisit, foeda impressione signantur, quae commisit, foeda impressione signantur, exceptis duntaxat iis, quae confessionis et poenitentiae officiis per gratiam Dei relaxata fuerint. » His dictis somno priorissa excutitur, atque de verbis quae audierat stupens, dum diligentius cogitat et recogitat, invevere in infantia sua tale aliquid se fecisse recolit, quale in visu audivit quod tamen ex quo annos discretionis intravit, et habitum religionis sumpsit, nunquam conscientiae ipsius aciem reverberabat, quia a memoria penitus exciderat. Itaque gratias agens Deo, tanto sincerius et humilius confessa est et poenituit, quanto sola largitate benignitatis Dei se hoc assecutam esse gaudebat, tantoque de caetero tam de praeteritis quam de imminentibus peccatis suis sollicitior exstitit quanto divina hac revelatione certius didicerat decipi eos qui, vel de ignorantia vel oblivione sibi blandientes, impunitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tia tua subͥ cura meci posita com¬
misisti ꝑ cõfessiõis et penitẽcie
remedia non dilius: Cũq et qua¬
litatẽ pcã ei intimasset ÷ illa qua¬
si rubore suffusa et qd̾ tanto cm̃
ppetrarat ad meõriã reducẽs: res¬
pondit Nũqd tanti estimabitur
pccm̃ quod infirma et stulta cõmi¬
sit etas nõdũ ꝑ execcitiũ et ĩtre¬
mẽtũ uite ad plenũ explicita raci¬
one ÷ ut hoc tantoꝑe confiteri et
pro co penitere necesse hubeã: Ait
illa. Ergo ne parui ponderis ẽẽ
putas qualecũ pccm̃. qd nõ est
confusionis rubore penitencieq
labore deletũ: Ausculta igitur
diligẽter que dico Stias pro certo
et nullatenus dubites. quiai si¬
tut ĩ cortinis et parietib effigies
certis lineamẽtis expressisq ꝓpri¬
etatib mẽbrorũ depicte cernũt᷑
ita ĩ c̃a oĩs hoĩs qui qualitercũ
ĩ uita sua discrecionẽ boni et ma¬
li habece potuit. pccã eciã mĩma

Expanded text:
tia tua sub cura mea posita comtia tua sub cura mea posita commisisti, per confessionis et poenitentiae remedia non diluis? » Cumque et qualitatem peccati ei intimasset, illa quasi rubore suffusa, et quod tanto ante perpetrarat ad memoriam reducens, respondit: « Nunquid tanti aestimabitur peccatum, quod infirma et stulta commisit aetas, nondum per exercitium et incrementum vitae ad plenum explicita ratione, ut hoc tantopere confiteri, et pro eo poenitere necesse habeam? » At illa: « Ergone parvi ponderis esse putas qualecunque peccatum, quod non est confessionis rubore poenitentiaeque labore deletum? Ausculta igitur diligenter quae dico. Scias pro certo, et nullatenus dubites, quia sicut in cortinis seu parietibus effigies certis lineamentis expressisque proprietatibus membrorum depictae cernuntur, ita in anima omnis hominis qui qualitercunque in vita sua discretionem boni et mali habere potuit, peccata etiam minima
Abbreviated transcription (Latin):
unũ tamẽ erct qd̃ puritati eius
maculã inferebat ꝙͣuis hoc ipsa
in conscĩa sua mĩme deprehẽderet.
Fecercit nãq in infancia sua pecca¬
tũ quoddã. qd̃ puerili hebetudine
neglectũ. longitudine quo tꝑis
tai obliuione absortũ fuerct᷑: ut
nullatenus tale aliquid se fecisse
deuotam sibi famulã pro pccõ qd̃
nequaꝙͣ uerecũdia s obliuio celai¬
bat confũdi ab ũmicis suis ĩ por¬
tri: tali ordine et quid et quãdo
deliquiss ei incũfestare dignatꝰ
ẽ Qucidã nciq nocte eidẽ uene¬
rabili priorisse dormiẽti apparuit
ĩ uisu feĩa quedã que ipã olim
paruulã nutrierat: et ꝙͣtũ tẽne¬
in etas capere poterat. primis
discipline rudimẽtis imbuercit.
Et ꝓprio noĩe eã cõpellãs sicut du¬
dũ infãtẽ cõpellare cõsueuercit
gilla inquit filia meti q̃d agis.
eaons dissimulcĩs negligentia
torpes ⁊ et pccm illud qd̾ in ĩfan¬

Expanded text:
unum tamen erat, quod puritati ipsius unum tamen erat, quod puritati ipsius maculam inferebat; quamvis hoc ipsa in conscientia sua minime deprehenderet. Fecerat namque in infantia sua peccatum quoddam, quod puerili hebetudine neglectum, longitudine quoque temporis ita oblivione absorptum fuerat, ut nullatenus tale aliquid se fecisse devotam sibi famulam, pro peccato, quod nequaquam verecundia, sed oblivio celabat, confundi ab inimicis suis in porta, tali ordine et quid, et quando deliquisset, ei manifestare dignatus est. Quadam namque nocte eidem venerabili priorissae dormienti apparuit in visu femina quaedam, quae ipsam olim parvulam nutrierat, et quantum tenera aetas capere poterat, primis disciplinae rudimentis imbuerat. Et proprio nomine eam compellans, sicut dudum infantem compellare consueverat: « Gilla, inquit, filia mea, quid agis? Quousque dissimulans negligentia torpes, et peccatum illud quod in infan
Abbreviated transcription (Latin):
lã au̾t rugã neq aliud eiusmoĩ.
Ipã nãq scipła et ueritate attestã¬
te didicimꝰ facilius ẽẽ ut celũ et
terra transeãt. ꝙͣ ut unũ iota uel
unus apex de lege grricie ipsus pe¬
rect: id ẽ nut ut minime occtisio¬
nes ꝑ quas eciã ultimi quiq ĩ ppło
dei salutis remediai cõsequũtur.
sic retardẽtur ut nõ effectui mãĩ¬
cipẽtur. Quaꝓpter ꝙͣ subtili occa¬
sioẽ ẽadẽ benigna scipĩa cui ꝑui¬
gil cura ẽ salutis hoĩm cuiusq ocu¬
lis nuda et ciꝑta sũt oiã quãdam
famulã suã de statu consciẽtie ipũs
ãmonuerit. exẽpli gracia noltibimꝰ
quatinus oĩs homo sainũ sapiens
liare sibi sapiẽtis organũ protestãtẽ
delicias suas ẽẽ cũ filiis hoim. Pri¬
orissa cuiusdã monasterii uirgo ec̾t
deo laude deuota: que tã seipsam ꝙͣ
subditas sibi sorores cid districtionẽ
discipline regularis discreta sollici¬
tudine coartabat Et licet placita
deo fuiss sancta cõuersacio eius:

Expanded text:
neque aliquid hujusmodi. Ipsa namque Sapientia et Veritate attestante didicimus, facilius esse, ut coelum et terra transeat, quam ut unum iota, aut unus apex de lege gratiae ipsius pereat , id est ut vel minimae occasiones, per quas etiam ultimi quique in populo Dei salutis remedia consequuntur, sic retardentur, ut non effectui mancipentur. Quapropter quam subtili occasione eadem benigna sapientia, cui pervigil cura est salutis hominum, cujusque oculis nuda et aperta sunt omnia; quamdam famulam suam de statu conscientiae ipsius admonuerit, exempli gratia notabimus, quatenus omnis homo sanum sapiens,liare sibi sapientius organum protestantem delicias suas esse cum filiis hominum . Priorissa cujusdam monasterii virgo erat Deo valde devota: quae tam seipsam quam subditas sibi sorores ad districtionem disciplinae regularis discreta sollicitudine coarctabat. Et licet placita Deo fuisset sancta conversatio ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
pondentẽ sibi et dicẽtẽ. amẽ amen
Quod ubi audiuit totus intremu¬
it. et has uoces ẽẽ aĩarũ pro qui¬
b orabat reputãs. trĩ cõtiguas
eas sibi ĩuisibiliter eẽ miratus ex¬
pauitͥ boneq consuetudinis usũ
quẽ eatenꝰ deuote seriarat tanto
deinceps ꝓpensiori uigilãtia prose¬
cutus ẽ: quãto deuotionis sue ob¬
sequiũ acceptabile deo fideliũq
animab gratũ et fructuosũ exis¬
tere tã ĩnsitati municuli nouitate
letus agnouit Scã ergo et salu

Expanded text:
pondentem sibi, et dicentem: « Amen, amen. pondentem sibi, et dicentem: « Amen, amen. » Quod ubi audivit, totus intremuit: et has voces esse animarum pro quibus orabat, reputans, tam contiguas eas sibi invisibiliter esse, miratus expavit, bonaeque consuetudinis usum, quem eatenus devote servarat, tanto deinceps propensiori vigilantia persecutus est, quanto devotionis suae obsequium acceptabile Deo, fideliumque animabus gratum et fructuosum existere tam inusitati miraculi novitate laetus agnovit. Sancta ergo
Abbreviated transcription (Latin):
cordis offerre posset ⁊ capellulã quã¬
dũ in honore sancti alexii consecpti¬
taĩ et ab oratorio eiusdẽ loci. cimite¬
rio tantũ intericcẽte remotuĩ cau¬
sa dicende misse frequẽtare sole¬
bat: uñ et ip̃m cuniteriũ recipro¬
cato itinere assidue tere̾ necesse
habebat . Id sacrã uero edem ua¬
dẽs aut inde rediẽs manũ deuote
oracionis absq tedio ydẽptitatis
porrigebat fidelib defũctis ⁊ et
quo se trãsactis dieb suis ĩcine¬
randũ fore recogitabat : eo ĩcinera¬
torũ ꝑicula pie pensãs. eorũ sup¬
pliciai mitigari suppliciter p̃caba¬
tur Etm̃ ẽ cũt in una dierã dũ
celebratis sacris misteriis rediret
et pignus sancte oronis hiis qui¬
bus eũ debitorẽ pietas effecerat
ĩpigre sicut solebat ꝑsolueret ⁊
cõpletaiq orõne ĩ conciusioẽ subiũ¬
geret. requiescãt ĩ pace: audiuit
maĩfeste multitudinis turbã res¬

Expanded text:
cordis offerre posset, capellulam quamcordis offerre posset, capellulam quamdam in honore sancti Alexii consecratam, et ab oratorio ejusdem loci coemeterio tantum interjacente remotam, causa dicendae missae frequentare solebat: unde et ipsum coemeterium reciprocato itinere assidue terere necesse habebat. Ad sacram vero aedem vadens aut inde rediens, manum devotae orationis absque taedio identitatis porrigebat fidelibus defunctis: et quo se transactis diebus suis incinerandum fore recogitabat, incineratorum piacula pie pensans, eorum supplicia mitigari suppliciter precabatur. Factum est autem in una dierum, dum celebratis sacris mysteriis rediret, et pignus sanctae orationis iis quibus eum debitorem pietas effecerat, impigre, sicut solebat, persolveret, completaque oratione in conclusione subjungeret: « Requiescant in pace, » audivit manifeste magnae multitudinis turbam res
Abbreviated transcription (Latin):
per se ultra. oꝑari nil uale¬
unt tñ pro se laborãtib mi-¬
ro acq locũdo dei oĩpotentis dono
tollaborare et quodãmõ cõgratula¬
ri qñq dep̃henduĩtur ÷ sicut ante
multos cinnos ciudã religiose cõuer¬
saicioĩs monacho acridisse certissĩa
seniorũ relacioẽ didicimꝰ : etiã et
scripto ad posterorũ meõriã signatũ
scimus ⁊ Ipud promĩtitĩ que germa¬
nia tix̃s renũ dicitur que uulgo
saxoniti dicitur. in cenobio quod de
ordine clunicicensi infra muros ci
titulaitũ ẽ. fuit priscis tꝑib dũ
adhuc clumiacensis ordo in statu
suo uigeret. monaichus quidã se¬
cũdũ nomẽ suũ xpm amas : ncm
cimo naturali noiẽ uocabatur
Hic cũ eẽt saicerdotali honore p̃dituᷤ
officiũ scinctũ morib scĩs cidorna¬
re curabat: et diuina misteric de¬
uotione qua sꝑibalem ministrũ
decebat celebrabat Ut ciũt tanto
deuocius qnͣto secrecius ĩcõtami¬
ncitũ secrificiũ in cucchia contriti

Expanded text:
per se ultra operari nil valeant, pro se tamen laborantibus miro atque jucundo Dei omnipotentis dono collaborare, et quodammodo congratulari quandoque deprehenduntnr, sicut ante multos annos cuidam religiosae conversationis monacho accidisse certissima seniorum relatione audivimus, etiam et scripto ad posterorum memoriam signatum scimus. Apud provinciam, quae Germania trans Rhenum dicitur, quae vulgo Saxonia vocatur, in coenobio, quod de Ordine Cluniacensi infra muros Partitulatum est, fuit priscis temporibus, dum adhuc Cluniacensis Ordo in statu suo vigeret, monachus quidam, secundum nomen suum Christum amans, nam Amo naturali nomine vocabatur. Hic cum esset sacerdotali honore praeditus, officium sanctum moribus sanctis adornare curabat, et divina mysteria devotione, qua spiritualem ministrum decebat, celebrabat. Ut autem tanto devotius quanto secretius incontaminatum sacrificium in arca contriti
Abbreviated transcription (Latin):
quo bto iob oĩpotẽtie sue oꝑa ĩ¬
numerando. cõtentũ cut celi dor¬
mire quis faciet: Mortali enĩ
nature ĩpossibile ẽ nosse quãte
dulcedinis qmͣq integre suauita¬
tis armonia mulcet et delectat
sublimes illas btõrũ spirituũ po¬

Expanded text:
que, beato Job omnipotentiae suae opera dinumerando: Concentum, ait, coeli dormire quis faciet? Mortali etenim naturae impossibile est nosse quantae dulcedinis, quamque intimae suavitatis harmonia mulcet et delectat sublimes illas beatorum spirituum po
Abbreviated transcription (Latin):
missarũq celebracionib deuotiꝰ
satisfactionẽ pro ptcĩs eius offerẽs
miserã et reã eterne mortis suppli¬
tiis subduxit : mortalisq btĩtudi¬
nis ut pie credunꝰ ꝑ graciã dei ꝑti-¬
cipẽ effecit ÷ sicq quod ĩpossibile
erat apud hoĩes: uiolẽtia sancte
turitatis cui eciã ĩpossibilia cedũt.
apud deũ possibile ẽẽ ostendit
De priorissa quadã q̃ ꝑ reuelatioẽ
ad confitendũ ãmonĩta ẽ. tr. ix.¬
Postolus more suo de alti¬
tudine misteriorũ dei loqñs:
ut ĩnotescat ĩquit ꝑ eccla
p̾rincip̃atib et ptãtib in celes

Expanded text:
missarumque celebrationibus devotis, missarumque celebrationibus devotis, satisfactionem pro peccatis ejus offerens Deo, miseram et ream aeternae mortis suppliciis subduxit, immortalisque beatitudinis, ut pie credimus, per gratiam Dei participem effecit, sicque, quod impossibile erat apud homines, violentia sanctae charitatis, cui etiam impossibilia cedunt, apud Deum possibile esse ostendit. CAPUT IX. De priorissa quadam per revelationem ad confitendum admonita. Apostolus more suo de altitudine mysteriorum Dei loquens: Ut innotescat, inquit, per Ecclesiam principatibus et potestatibus in c
Abbreviated transcription (Latin):
ret uanã nõ ẽẽ uisionẽ inteller¬
it. Ut uero totius dubietatis scru¬
pulus de corde ipsũs tolleretur ÷¬
mẽtia. quod spiritalis substãcia
spiritaliter gessisse uisa fucrat:
materiali exꝑimẽto in assertioẽ
uere uisionis ei probare contessũ
ẽ. Nẽpe dũ locũ in quo penitens
aĩa penitẽtie lac̾mcs fundẽs ꝓ¬
cubuerat manu tãgẽdo palparet.
itai optoriũ quo tegebatur inci¬
defrictũ repperit: ac si spũs qui
rat liquidi elemẽti humorẽ in
se habuisset. S in hiis similib¬
q diuine potẽtie mirabilib. si
racionis consulatur sentẽtier q̃
dicũtur ĩcipiũt eẽ incredibilici
sin uero uirtus agnoscritur dĩna
desinũt ẽẽ mirabiliai Itaq reue¬
rendus abbas ex hoc iã nichil
hesitãs. aĩa quã sibi ad succur¬
rendũ xp̃i diũ clemẽcia destina¬
rat. in capło fratrũ absoluens.
et tã sius ꝙͣ fratrũ suorũ orõib

Expanded text:
ret, vanam non esse visionem intellexret, vanam non esse visionem intellexit. Ut vero totius dubietatis scrupulus de corde ipsius tolleretur mentia, quod spiritualis substantia spiritualiter gessisse visa fuerat, materiali experimento in assertionem verae visionis ei probare concessum est. Nempe, dum locum in quo poenitens anima poenitentiae lacrymas fundens procubuerat, manu tangendo palparet, ita opertorium quo tegebatur, madefactum repetit, ac si spiritus, qui rat, liquidi elementi humorem in se habuisset. Sed in his similibusque divinae potentiae mirabilibus, si rationis consulatur sententia, quae dicuntur, incipiunt esse incredibilia; sin vero virtus agnoscatur divina, desinunt esse mirabilia. Itaque reverendus abbas ex hoc jam nihil haesitans, animam, quam sibi ad succurrendum Christi Domini clementia destinarat, in capitulo fratrum absolvens, et tam suis quam fratrum suorum orationibus,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ flens et eiulãs fecit inter q̃
in nõnillis eciã cm̃ĩalib se teci¬
disse cũ tantis suspiriis. trĩq lar¬
go lacruarũ profluuio fassus ẽ:
ut uix ⁊̃ piuẽte aliquo. tante cõ¬
tricionis et cõpũctionis amãi¬
tudo possit ĩueniri. Cõfessione
aũt facta. profũdiores adhuc
cordis suppliciter p̃cabatur ut sui
misereretur: sibiq suꝑnũ iudice
iustis mitẽ. pccõrib teraibilẽ. ẜ pe¬
nitẽtib ueniã ꝓmittẽtẽ suis scĩs
oracionib placatũ reddere dignai¬
retur. Interĩ uero religiosus ab¬
bas ad tante cõpũctionis lac̾iã
et suspiria ꝑ cõpassiones pietatẽ
totus in sem̃etipõ liquescebat ⁊ et
dũ miserie angustiis ꝑ miseratio¬
nis latitudinẽ respondere cona¬
tur euigilcit : secũq quod uiderat
et aiudierat mẽte ꝑtractãs. dũ se
ad cõpcissionẽ defuncti intimis
quibusdcim stimuł urgeri senti¬

Expanded text:
nem flens et ejulans fecit: inter quae nem flens et ejulans fecit: inter quae in nonnullis etiam criminalibus se cecidisse, cum tantis suspiriis tamque largo lacrymarum profluvio fassus est, ut vix in vivente aliquo tantae contritionis et compunctionis amaritudo possit inveniri. Confessione autem facta profundiores adhuc cordis suppliciter precabatur ut sui misereretur, sibique supernum Judicem justis mitem, peccatoribus terribilem, sed poenitentibus veniam promittentem, suis sanctis orationibus placatum reddere dignaretur. Interim vero religiosus abbas ad tantae compunctionis lacrymas et suspiria per compassionis pietatem totus in semetipso liquescebat; et dum miseri angustiis per miserationis latitudinem respondere conatur, evigilat, secumque quod viderat et audierat mente pertractans, dum se ad compassionem defuncti intimis quibusdam stimulis urgeri senti
Abbreviated transcription (Latin):
tus nõ fuerit ignoramꝰ ⁊ tñ qd̃ab
hiis a quib tam moriẽs ꝙͣ defũc¬
tus iiuari debuerat minꝰ ꝙͣ tali
adolescentulo. uni itaq ex pusillis
diũ expediret procuraretur: cõfes¬
sionis pꝰ mortem carnus facte mi¬
rrbilis probat euẽtus Supradicto
nẽpe uenerabili abbate hugone
quadã nocte in stratu suo quiescẽ¬
te. isoem adolescens iã defũctus
in uisu apparuit: merẽtis ctq ĩ
angustia constituti supplicẽ pul
tũ et hcibitũ pretendẽs Deniq
tũ multa reuerẽtia accedẽs et ge¬
nuci sua suꝑ genua scĩ abbatis
decẽter cõponẽs. manꝰ quor sup¬
plices contra pectus ipius protẽ¬
dẽs ⁊ supra uenerabiles iacẽtis
artus sit quasi ad orõnẽ procubu¬
it ⁊ atq ut confessionẽ suã reciꝑe
dignaretur lacrimosa prete roga¬
uit Dehinc distinctis prorsus
tauscirũ euẽtuũq articuł in qui¬
bus se peccusse dicebat. confessio¬

Expanded text:
tus non fuerit, ignoramus: tamen quod ab tus non fuerit, ignoramus: tamen quod ab iis, a quibus tam moriens quam defunctus juvari debuerat, minus quam tali adolescentulo, uni utique ex pusillis Domini expediret procuraretur, confessionis post mortem carnis factae mirabilis probat eventus. Supradicto nempe venerabili abbati Hugoni quadam nocte in stratu suo quiescenti idem adolescens jam defunctus in visu apparuit, moerentis atque in angustia constituti suppltum et habitum praetendens. Denique, cum multa reverentia accedens, et genua sua super genua sancti abbatis decenter componens, manus quoque supplices contra pectus ipsius protendens, supra venerabiles jacentis artus sic quasi ad orationem procubuit, atque ut confessionem suam recipere dignaretur, lacrymosa prece rogavit. Dehinc distinctis prorsus causarum eventuumque articulis in quibus se peccasse dicebat, confessio
Abbreviated transcription (Latin):
spũs et carnis subiret diuorcilĩ.
direq mortis q̃ nec etciti nec cõdici¬
oni parcit. crudele uectigal soluere
cogeret᷑. Orciui nãq repente cor.¬
ꝑis ĩualitudine correptus dũ florẽ¬
tis iiuẽtutis sue uigorẽ cotidianis
defectib marcescere gemẽt: exꝑi¬
mento didicit. qmͣ ueraciter sapiẽs
dicat. qm̃ adolescencia et uoluptas
desperãs. cepit de future uite statu
ꝙtũ pondꝰ egritudinis paciebat ᷑.
uel pocius prout puis dñs ĩspira¬
re dignatus ẽ. pruida mẽte cogita¬
re ͤͥ seq lubrice etatis ĩpulsu cõtra
deũ ac crecitorẽ suũ multa deliquis¬
se: mestus et lacruãs cõfessionis
remediũ uelut unicã tabulã in
huiꝰ seculi magno et sꝑacioso maĩ
naufragãtiũ querere S utrũ sur¬
ripiente mortis articulo quod pie
desiderabat mĩme consecutus sit.
an confessus cõfessoris sui simplici¬
tate uł negligẽtia canonice absolu¬

Expanded text:
spiritus ac carnis subire divortium, spiritus ac carnis subire divortium, duraeque mortis, quae nec aetati nec conditioni parcit, crudele vectigal solvere cogeretur. Gravi namque repente corporis invaletudine correptus, dum florentis juventutis suae vigorem quotidianis defectibus marcessere gemeret, experimento didicit quam veraciter Sapiens dicat, quoniam adolescentia et voluptas desperans, coepit de futurae vitae statu, quantum pondus aegritudinis patiebatur, vel potius, prout pius Dominus inspirare dignatus est, pavida mente cogitare, seque lubricae aetatis impulsu contra Deum ac Creatorem suum multa deliquisse moestus illacrymans, confessionis remedium velut unicam tabulam in hujus saeculi magno et spatioso mari naufragantium quaerere. Sed utrum subripiente mortis articulo, quod pie desiderabat minime consecutus sit, an confessus confessoris sui simplicitate vel negligentia canonice absolu
Abbreviated transcription (Latin):
ni ex pusillis tiuis ꝙͣtomagis in¬
debite. tantomagis pie cõcessisse
probaris: et qd̾ infirmitas huma¬
ne nature presumẽ nõ auderet
ut fieret. hoc ĩmẽso pietatis tue
munẽ factũ. merito inter ingxiã
laudis tue p̃conia deputãda mun¬
tur. Obsecro aũt eos qui hec lectu¬
ri sũt ne hiis quasi falso cõscrip¬
tis derogare ueluit: quia nostr
lam memoria res acta ẽ sicut ho
itaq memorie dõnus hugo bone¬
uallis abbas ꝙͣta spiritaliũ caris¬
matũ gracia decoratus fuerit: cũc¬
tis qui tãtũ uirũ nosse uel famã
uirtutũ euis ꝑciꝑe potuerũt liquet.
Hic ĩ obsequio suo puerũ quẽdã¬
tursorẽ habebat ÷ qui uiuatitate
et cigilitate seruicii ad itineris cõ¬
moda ꝑnecessarius excitit: ideo¬
q tam ip̃i ubbati ꝙͣ ceteris exterio¬
in negotia curãtib carus et accep¬
tus erat Contigit uero ut ĩ dimi¬
dio dierũ adolescencie sue. horrẽdũ

Expanded text:
ni ex pusillis tuis, quanto magis, inni ex pusillis tuis, quanto magis, indebite, tanto magis pie concessisse probaris; et quod infirmitatis humanae naturae praesumere non auderet, ut fieret, hoc immenso pietatis tuae munere factum merito inter maxima laudis tuae praeconia deputando miratur. Obsecro autem eos, qui haec lecturi sunt, ne iis quasi falso conscriptis derogare velint, quia nostra jam memoria res acta est, sicut hitaque memoriae D. Hugo Bonaevallis abbas, quanta spiritualium charismatum gratia decoratus fuerit, cunctis qui tantum virum nosse, vel famam virtutum ejus percipere potuerunt, liquet. Hic in obsequio suo puerum cursorem habebat, qui vivacitate et agilitate servitii sui ad itineris commoda pernecessarius exstitit: ideoque tam ipsi abbati quam caeteris exteriora negotia curantibus charus et acceptus erat. Contigit vero, ut in dimidio dierum adolescentiae suae horrendum
Abbreviated transcription (Latin):
dicis mĩa mea nõ deficiẽt᷑. et mi¬
serebor tuiꝰ misereri uoluero quid
amplius quid excellẽtius quid dł¬
cius de tua piissima benignita
scilic ut miserabili nimis et solũ
oĩpotẽtie tue possibili cõmercio int̾
mortuos et uiuẽtes discurrẽte illi
quidẽ culpas et negligẽcias suas
quas carnẽ uegetantes minus cor¬
rexerũt uiuẽtib prodant. et scẽ ora¬
cionis subsidiũ ꝓpensius querrat:
isti uero aiãs in t̾remẽdo iã exaimie
tuo constitutas. date sibi ptãtis a¬
cuictoritate aibsoluere presumant:
singularis quo sacrificii deuotai
oblaicione cũ sancte precis assidu¬
itate ad gnudia ꝑadisi subleuare
p̃ualeant: S ecc̃e o benignissime
misericordissime fili dei uiui et fi
dulçius nobis de mellifluci petra
dulceduus tue profluxit ⁊ dũ sa¬
tramẽtũ uidelic confessionis pro¬
fũdos et ĩenarrabiles gemitus cõ¬
taiti cordis baptismũ quo amaĩs¬
simarũ penitentie lacrimarũ u¬

Expanded text:
icordia mea non deficiet, et miserebor cujus misereri voluero . Quid amplius, quid excellentius, quid dulcius de tua piissima benignitatscilicet ut mirabili nimis, et solum omnipotentiae tuae possibili commercio inter mortuos et viventes discurrente, illi quidem culpas et negligentias suas, quas carnem vegetantes minus correxerant, viventibus prodant; et sanctae orationis subsidium propensius quaerant; isti vero animas in tremendo jam examine tuo constitutas, datae sibi potestatis auctoritate absolvere praesumant; singularis quoque sacrificii devota oblatione cum sanctae precis assiduitate, ad gaudia paradisi sublevare praevaleant? Sed ecce, o benignissime, o misericordissime Fili Dei vivi, et fidulcius nobis de melliflua petra dulcedinis tuae profluxit, dum sacramentum videlicet confessionis, profundos et inenarrabiles gemitus contriti cordis, baptismum quoque amarissimarum poenitentiae lacrymarum u
Abbreviated transcription (Latin):
cellerariꝰ cui ex p̃cepto regule pau¬
perũ et infirmorũ cura ĩcũbebat:
nil ad manũ habebat unde pau-¬
peri et inficmo abbati suo qualit᷑¬
cũq laucius edulũr p̃ꝑarae Et
sincera caritate abbatẽ suũ diligẽs
discurrebat si forte alicubi aliquid
ĩueniret : unde caritatẽ que intus
ardebat eciã foris ostenderet Cũ
ecce grandis quedã aius aduolat
nõ mediocris ꝙͣtitatis pisce̾ un¬
guibus ferẽs quẽ cõtinuo corã
mirãciũ fratrũ oculis ꝓiecit. et
recessit: copiosã predã cellerario
relinquẽs unde abbatis sui mi¬
nucioni sufficiẽter ꝓuide̾t uapł¬
solẽpnitas pẽthecostes : et ĩ

Expanded text:
cellerarius, cui ex praecepto Regulae pauperum et infirmorum cura incumbebat, nil ad manum habebat unde pauperi et infirmo abbati suo qualitercunque lautius edulium praepararet. Et sincera charitate abbatem suum diligens discurrebat, si forte alicubi aliquid inveniret unde charitatem, quae intus ardebat, etiam foris ostenderet; cum ecce grandis quaedam avis advolat, non mediocris quantitatis piscem unguibus ferens: quem continuo coram mirantium fratrum oculis projecit et recessit; copiosam praedam cellerario relinquens, unde abbatis sui minutioni sufficienter provideret. Isolemnitas Pentecostes, et