comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
carnis quod super frementes undas siccis pedib ambulauit
sed carnis est proprium. quod sputa. palmas. flagella.
sustinuit: unus tamen atq idem xp̃s est: qui & in iurias
totus pertulit. & actus in profundo non mersit: Ex hoc
pacto in mediatore đĩ & hominum in iuria ad sumpti cor¬
poris. ad fectam fateor deitatem: sicut maiestate diuini¬
tatis glorificatam nouimus carnem Ergo ixp̃s mortuus
est: quia resurrexit: Nec ideo tamen utrumq ex uno: sed
ex singulis singulu: In utroq tamen per fectus ipse con¬
pleuit : Dum unus atq insepuralis tum diuersa comple¬
uit: Vno mortem gustauit: Altero mortuos suscitauit
sicq se indm̃ & hominem utriusq uerus mediator
Nec geminatu personu nec substantia confusa mon¬
strauit. Ingressus est uirginis uterum di filius: ut
iterum nasceretur. ante iam genitus: suscepit totum
hominem. qui iam habebat a patre plenissimam deita¬

Expanded text:
carnis, quod super frementes undas siccis pedibus ambulavit: carnis, quod super frementes undas siccis pedibus ambulavit: sed carnis est proprium, quod sputa, palmas, flagella sustinuit. Unus tamen atque idem Christus est, qui et injurias toties pertulit, et actus in profundo non mersit. Ex hoc pacto in Mediatore Dei et hominum, injuria assumpti corporis affectam fatemur deitatem, sicut majestate deitatis glorificatam novimus carnem. Ergo Christus mortuus est, qui et resurrexit: nec ideo tamen utrumque ex uno, sed ex singulis singula, in utroque tamen perfectus ipse complevit, dum unus atque inseparabilis tam diversa complevit: uno mortem gustavit, altero mortuos suscitavit: sicque se Deum et hominem utriusque verus Mediator, nec geminata persona, nec substantia confusa monstravit. Ingressus est virginis uterum Dei Filius, ut iterum nasceretur ante jam genitus: suscepit totum hominem, qui jam habebat a Patre plenissimam deita
Abbreviated transcription (Latin):
idem exitus doceatur erroris :Nos contra sic natiuitatem
utramq defendimus : ut neutrum alterius ad firmatione
tollamus: Nam nec temporalem primae illius perpe¬
tuitate damnamus. Nec aeternam huius temporalis
breuitate concludimus scientes uerbidĩ inseparabilem
prolem & huius uerae prolis postea uerissimam carnem
non tunc fatentes xp̃i diuinitatem coepisse cum uirgo con¬
cepit. Nec tunc coepisse carnem cum in effabili quodam
partu monas illa sine inter capedine medii temporis.
nullo differentem monadem nisi quo monas docetur &
genuit. non infirmitatem uolumariam xp̃i omni potentis
eius maiestas exhorruit. non omnipotentiam infirmi¬
tas corporalis extinxit: scio ad inferos diuinitatem filii
dĩ descendisse proprietate carnis. scio ad caelũ ascen¬
disse carnem merito denatis: Non est deitatis proprium
quod famem sentit : sed di proprium est quod paucis pani¬
bus tot hominum milia saginauit:. Non est proprium

Expanded text:
idem exitus docetur erroris. Nos contra sic nativitatem idem exitus docetur erroris. Nos contra sic nativitatem utramque defendimus, ut neutram alterius affirmatione tollamus: nam nec temporalem primae illius perpetuitate damnamus, nec aeternam hujus temporalis brevitate concludimus; scientes veri Dei inseparabilem prolem, et hujus verae prolis postea verissimam carnem; non tunc fatentes Christi divinitatem coepisse cum virgo concepit; nec tunc coepisse carnem, cum ineffabili quodam partu monas illa, sine intercapedine medii temporis, in nullo differentem monadem, nisi quod monas docetur esse, genuit. Non infirmitatem voluntariam Christi omnipotens ejus majestas exhorruit, non omnipotentiam infirmitas corporalis exstinxit. Scio ad inferos divinitatem Filii Dei descendisse proprietate carnis, scio ad coelum ascendisse carnem merito deitatis. Non est Dei proprium, quod famem sensit: sed Dei proprium est, quod paucis panibus tot millia hominum satiavit. Non est proprium
Abbreviated transcription (Latin):
natum esse contendunt: Non eum creatorem omnium. uon
dm̃ omni potentia patri ac maiestate consimilem didicerunt:
Quomodo enim fecisse putabitur cuncta. Ante cuius ortum
fuisse certum est uniuersa: Aut quomodo eius diuinitas
est probanda. quo nec dum nato facta sunt singula: uel quo¬
modo eius diuinitas credetur esse perpetua. Cum non sem¬
per it patris. sed ex tempore predicatur effecta. Negant
igitur &iam hi quodam modo mediatoris consequentium
rerum necessitate mysterium : quia non dm̃ & hominem.
non ex aeter nitate & ex tempore. Non ex uirtute & ex in¬
firmitate. Non ex patre ante omniu patri similem filium.
ex matre inter omnia uerum non imaginarium hominis
filium in manifesto. Non perueri similitudinem natum
predicant xp̃m quo fit ut ne in carne quidem nos se
putandi sint dm̃ : quia ante ad sumptionem carnis de
patre non putant genitum Uides ergo quo pacto in¬
ter hos lic& discre pantibus modis. idem tamen initium.

Expanded text:
natum esse contendunt, non eum Creatorem omnium, non natum esse contendunt, non eum Creatorem omnium, non Dominum omnipotentia Patri ac majestate consimilem didicerunt. Quomodo enim fecisse putabitur cuncta, ante cujus ortum fuisse certum est universa? Aut quomodo ejus divinitas est profitenda quo necdum nato facta sunt singula? Vel quomodo ejus divinitas creditur esse perpetua, cum non semper ut Patris, sed ex tempore praedicatur effecta? Negant igitur etiam hi quodam modo Mediatoris consequentium rerum necessitate mysterium; quia non Deum et hominem, non ex aeternitate et tempore, non ex virtute et ex infirmitate, non ex Patre ante omnia Patri similem Filium et ex matre inter omnia verum, non imaginarium, hominis filium, in manifesto, non per verisimilitudinem, natum praedicant Christum. Quo fit, ut ne in carne quidem nosse putandi sint Deum, quem ante assumptionem carnis de Patre non putant genitum. Vides igitur quo pacto inter hos, licet discrepantibus mediis, idem tamen initium,
Abbreviated transcription (Latin):
male credulitatis orsi principio. Induo quodam modo
intellegentiae dissimilis deliramenta funduntur:
Est namq utriusq commune unam xp̃i natiuitatem
non duas predicare: sed alii illam principalem. qua
ante omnia ex do natus est ds̃ Alii hanc tantum. qua
ex uirgine processit: hi dñmproprii dogmatis defini¬
tione recipiunt : qui per consequentiam male lacti
seminis insimilis blas phemiae baratrum ceciderunt
Ecce enim qui ex uirgine non credunt natum. omnem
euangeliorum fidem: omnem baptismatis utilitatem.
omnem a postolorum predicationem. & ad sum mam om¬
nem noui testamenti auc̨toritatem ueliit quadam iu¬
daica in credulitatis cecitate subuertunt: &ideo ne in
ipsa maiestate quidem dĩ filium cognouisse putandi sunt.
quia sac ramentum mediatoris. quo eum in notȩscere pa¬
ter gentibus uoluit ab iecerunt: At uero hi qui non ex
patre ante omne initium. sed ex tempore uirginis partu

Expanded text:
malae credulitatis orsi principio, in duo quodammodo malae credulitatis orsi principio, in duo quodammodo intelligentiae dissimilis deliramenta funduntur. Est namque utrisque commune, unam Christi nativitatem, non duas praedicare. Sed alii illam principalem qua ante omnia ex Deo natus est Deus, alii hanc tantum qua ex Virgine processit hic 344 Dominus, proprii dogmatis definitione recipiunt; qui per consequentiam male jacti seminis, in similis blasphemiae barathrum ceciderunt. Ecce enim qui ex Virgine non credunt natum, omnem Evangeliorum fidem, omnem baptismatis utilitatem, omnem apostolorum praedicationem, et ad summam, omnem Novi Testamenti auctoritatem, velut quadam Judaicae incredulitatis caecitate subvertunt. Et ideo ipsam majestatem quidem Dei Filii cognovisse putandi sunt; quia sacramentum Mediatoris, quo eum innotescere Pater gentibus voluit, abjecerunt. At vero hi qui non ex Patre ante omne initium, sed ex tempore virginis partu
Abbreviated transcription (Latin):
Seruauit propriu: dum non amisit inmensitatem diuinitatis.
& infirmitatem non respuit carnis: Coniunxit propriis
aliena : dum idem atq inseparabilis xp̃s. & proprio carnis
occiditur. & proprio deitatis apud inferos nontenetur
Proprio carnis gustauit uita mortem: proprio deitatis
perpetuam reddidit carnem Non ergo recte dicitur in
filio pater est passus. quoniam in carne quae ei non est cum
patre communis passus est filius: Ituq glorificata est caro
maiestate. dum maiestas humiliata docetur incarne:
sed utrumq non de duobus xp̃is sicut putas. sed deuno atque
eodem ipso. Quem post partum uirginis dm̃ & hominem
nouimus nos certum est predicare
Siergo ex uirginȩ natus est xp̃s. quomodo dõ patri dicitur
De hoc quidem nobis &iam aduersus alios diuersa con¬
tentio est. & ideo ne difficilior sit explanatio uerita¬
tis. Causam primum ponemus erroris : Nam ab uno

Expanded text:
Servavit propria, dum non amisit immensitatem divinitatis, Servavit propria, dum non amisit immensitatem divinitatis, et infirmitatem non respuit carnis. Conjunxit propriis aliena, dum idem atque inseparabilis Christus, et proprio carnis occiditur, et proprio deitatis apud inferos non tenetur. Proprio carnis gustavit vita mortem; et proprio deitatis, perpetuam reddidit carnem. Non ergo recte dicitur in Filio Pater esse passus, quoniam in carne quae ei non est cum Patre communis, passus est Filius. Itaque glorificata est caro majestate, dum majestas humiliata docetur in carne. Sed utrumque non de duobus Christis, sicut putas, sed de uno atque eodem ipso, quem post partum Virginis Deum et hominem novimus, nos certum est praedicare. Si ergo ex Virgine natus est Christus, quomodo Deo Patri dicitur De hoc quidem nobis etiam adversus alios diversa contentio est: et ideo ne difficilior sit explanatio veritatis, causam primum proponamus erroris. Nam ab uno
Abbreviated transcription (Latin):
tus ex uirgine. in passibilis in suo. passus in nostro. Dum
in conprehensibilem maiestatem uelut quodam indumentd̃
carnis uestire est dignatus ex utero: una mediatoris persona
non una substantia.  Vna inquam persona. Nesit non unus
xp̃s non una substantia: Ne mediatoris dispensatione sub¬
mota. Aut đi tantum dicatur. Aut hominis filius. Non ego
in xp̃o susceptam carnem per petuitate diuinae generationis
extendo. Nec inmensam deitatem corporei ortus aetate
concludo: Quia idem indiuinitate auctor est rerum. qui in
carne redemptor est hominumdem in passibilis in se
qui passus in corpore. Dum sic utriusq naturae proprietatem
uere ex utraq gignentis similis natus ex pressit. ut & ueram
carnem suscepisse eum const& exmatre. & in differentem
deitatem hubere constet ex patre: Quibus in unam personam
in conprehensibili mediatoris dispensatione coniunctis. ser¬
uauit singulis propriu: sed coniunxit propriis aliena

Expanded text:
tus ex Virgine. Impassibilis in suo, passus in nostro, dum tus ex Virgine. Impassibilis in suo, passus in nostro, dum incomprehensibilem majestatem 343 velut quodam indumento carnis vestire dignatus est. Ex utroque una mediatoris persona, non una substantia. Una inquam persona, ne sit non unus Christus; non una substantia, ne mediatoris dispensatione submota, aut Dei tantum dicatur, aut hominis Filius. Non ergo in Christo susceptam carnem perpetuitate divinae generationis extendo: nec immensam dietatem corporei ortus aetate concludo; quia idem in divinitate auctor est rerum, qui in carne Redemptor est hominum: idem impassibilis in se, qui passus in corpore; dum sic utriusque naturae proprietatem vere ex utraque gignenti similis natus expressit, ut et veram carnem suscepisse eum constet ex matre, et indifferentem deitatem habere constet ex Patre. Quibus in unam personam incomprehensibili mediatoris dispensatione conjunctis, servavit singulis propria, sed conjunxit propriis aliena.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad patrem tamen non trans mittit in iuriam : nec humiliatus
infilio ds̃ pater passibiliter creditur: Cum non in eadem
ipsa quae utriusq communis est. sed in nostra potius quam
solus ipse suscepit. iudacorum creditur per tulisse perfidi¬
am Ad summam quid precor est quod pendebat incruce.
quid est quod lancea dicitur uulnerasse: caro passibilis.
an substantia deitatis : si maiestatem prophanus in corpo¬
reiꝰ predicator ad sum seris : corruptibilem dm̃ uideris
credere si passibilem carnem. non est communis ista
cipitas : duos ad modum xp̃os non unum predicas. &
non in merito Nam si in eo nihil penitus diuinitas
per tulit: secundum hominem xp̃s alius fuit alioquin:
per affectum communis deitatis &iam ad patrem pus¬
Non itar est ego enim saluatorem nostrum non con¬
fundo non diuido : Non confundo Re aut incorpoream
& imaginariam carnem. Aut carnalem & mortalem
predicem deitatem y. Non separo ne di patris unam se
inito processit ex patre. & secundum tempus nasci est digna¬

Expanded text:
ad Patrem tamen non transmittit injuriam: nec humiliatus in Filio Deus Pater passibiliter creditur, cum non in eadem ipsa quae utrisque communis est, sed in nostra potius quam solus ipse suscepit, Judaeorum creditur pertulisse perfidiam. Ad summam, quid precor est quod pendebat in cruce? Quid est quod lancea dicitur vulnerasse? Caro possibilis, an substantia deitatis? Si majestatem profanus incorporei praedicator assumpseris, corruptibilem Deum videris credere. Si passibilem carnem, non est communis ista cipitas, duos admodum Christos, non unum praedicas. Et non immerito; nam si in eo nihil penitus divinitas pertulit, secundum hominem Christus alius fuit; alioquin per affectum communis deitatis, etiam ad Patrem pasNon ita est. Ego enim Salvatorem nostrum non confundo, non divido. Non confundo, ne aut incorpoream, et imaginariam carnem; aut carnalem et mortalem praedicem dietatem. Non separo, ne Dei Patris unam secinitio processit ex Patre, et secundum tempus nasci est digna
Abbreviated transcription (Latin):
noscitur extitisse sed altera. quae non aliud docetur esse
quam prima : dum & communis docetur & propria.
Communis in quam unitate substantiae: propria disere¬
tione per sonae Cum ergo inse extet illa quae nota est

Expanded text:
noscitur exstitisse, sed altera; quae non aliud docetur esse noscitur exstitisse, sed altera; quae non aliud docetur esse quam prima, dum et ccommunis, inquam, unitate substantiae; propria, discretione personae. Cum ergo in se exstet illa quae nata est
Abbreviated transcription (Latin):
tam patris dispensationem ac sociorum salutem rebelli¬
um contum elias sustinere: Numquid quia ad hoc parti¬
cipium regiae potestatis certum est natiuitate decurrere
id circo ad eum qui genuit in iuriam filii non conpatiendi
affectu sed ipsa passionis proprietate certum est perue¬
nire : non ita est : quia non ex filio patrem. sed ex patre
filium certum est natum esse : & propterea totum in¬
ter hos simile dicimuf quod pertinet ad communionem
naturae : illud proprium quod per accidens uni noscitur
euenire personae : Hab& ergo nascendo totum filius
cum patre quod pater est: sed nondefilio pater: quid¬
quid specialiter ipse per pessus est : utriusq commune est
quod ex homine natus est homo: accidensͤ speciale: quod
plerum que sine pre iudicio communis naturae neuter
habere docetur in altero: Vna est patris substantia : una
persona : haec cum genuit: ex hac sine dubio non diuersa

Expanded text:
tam patris dispensationem ac sociorum salutem, rebellitam patris dispensationem ac sociorum salutem, rebellium contumelias sustinere: numquid quia ad hunc participium regiae poteidcirco ad eum qui genuit, injuriam filii non compatiendi affectu, sed ipsa passionis proprietate certum est pervenire? Non ita est, quia non ex filio patrem, sed ex patre filium certum est natum esse. Et propterea totum inter hos simile dicimus quod pertinet ad communionem naturae; illud proprium quod per accidens uni noscitur evenisse personae. Habet ergo nascendo totum Filius cum Patre quod Pater est, sed non de Filio Pater. Quidquid specialiter ipse perpessus est, utrisque commune non est. Quod ex homine natus est homo, accidens speciale est. Quod plerumque sine praejudicio communis naturae neuter habere docetur in altero. Una est Patris substantia, una persona. Haec cum genuit, ex hac sine dubio non diversa
Abbreviated transcription (Latin):
gentia duce perpendimus: demus initium si non negu¬
mus occasum: Alioquin ideo filium non habere dicamus
initium: quia non per gratiam sed pernaturam fatemur
esse per petuum: Ad summam. maior & minor tribus
modis dici potest. idest. Aetate. forma. potentia.
Aetate senior puero. formu longior paruo. potentia
fortior in becillo: Videamus utrum aliquid horum
accidat filio: Nam nec aetate minor est: quem de prin¬
cipio patre constat ex titisse principium : Nec formu:
quem non aliud fas est predicare quam dm̃: Nec poten¬
tia: a quo totum nouimus esse perfectum¬
Scire cupio quo pacto & ad filium transit dignitas pa¬
tris. & ad patrem non recurrit humilitas prolis:
Non secundum naturam ista nunc dici cottidianarum
rerum exempla nos docent : Ecce enim putemus aliquẽ
regem ac regis filium depositis regiae maiestatis insigni¬
bus subiectimilitis indumenta suscipere : & propter cer¬

Expanded text:
gentia duce perpendimus; demus initium, si non negagentia duce perpendimus; demus initium, si non negamus occasum. Alioquin ideo Filium non habere dicamus initium, quia non per gratiam, sed per naturam. fatemur esse pemodis dici potest; id est, aetate, forma, potentia: aetate, senior puero; forma, longior parvo; potentia, fortior imbecillo. Videamus utrum aliquid horum accidat Filio: nam nec aetate minor est, quem de principio Patre constat exstitisse principium; nec forma, quem non aliud fas est praedicare quam Deum; nec potentia, a quo totum novimus esse perfectumScire cupio quo pacto et ad Filium transiit dignitas Patris, et ad Patrem non recurrit humilitas prolis. Non secundum naturam ista nunc dici, quotidianarum rerum exempla nos docent. Ecce enim putemus aliquem regem ac regis filium depositis regiae majestatis insignibus, subjecti militis indumenta suscipere, et propter cer
Abbreviated transcription (Latin):
genuis se credendus est coaeternum: De matre na¬
tus est qui ante iam fuit: De patre qui aliquando non de¬
suit : Hoc fides credat. intellegentiam non requirati
ne aut non in uentum putet in credibile: Aut repper
tum non credat singulare: Ecce enim dematre natus
est xp̃s : nec ideo tamen per contactum uiri matris pu¬
dor est inminutus: Uirgo peperit. quia uirgo concepit
& non reseruato rerum ordine ex integro matris cor¬
pore integrum corpus xp̃s ad sumpsit: Si ergo nouo
more nullo exemplo secundum carnem natus docetur
ex corpore: quid mirum sinon secundum consue tudinẽ
humani partus processit expatre. non minus persub¬
stantiam matris ex sola genitus filius:: & sine dam no
corporis purientis. natum filii nouimus corpus & mi¬
nuisse incorporalem patris substantiam creditur: Cum ex
eodem ipso substantialiter atq incor poraliter est pro¬
latus dicitur genitus: Ergo sinaturam rerum intelle¬

Expanded text:
genuisse credendus est coaeternum. De matre nagenuisse credendus est coaeternum. De matre natus est qui ante jam fuit; de Patre qui aliquando non defuit. Hoc fides credat, intelligentia non requirat: ne aut non inventum putet incretum non credat singulare. Ecce enim de matre natus est Christus, nec ideo tamen per contactum viri matris pudor est imminutus. Virgo peperit, quia virgo concepit: et non servato rerum ordine, ex integro matris corpore integrum corpus Christus assumpsit. Si ergo novo more, nullo exemplo, secundum carnem natus docetur ex corpore: quid mirum si non secundum consuetudinem humani partus processit ex Patre? Non minuit substantiam matris, ex sola genitus filius, et sine damno corporis parientis, natum filii novimus corpus: et minuisse incorporalem Patris substantiam creditur. cum ex eodem ipso substantialiter atque incorporaliter prolatus, dicitur genitus? Ergo si naturam rerum intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ut pote proprio: a conditione omnium creaturarum
quae perse ipsum factae sunt. non in iuria noscitur
separandus¬
Lic& intellegentiam meam noua rerum subtilitate
per stringus. nescio tamen quopactodicas quod coae¬
ternus patri sit filius : cum & communi loquendi modo
& naturae lege prior gignens uideatur esse quam genitus :
Sinaturae auctorem creaturarum legibus aestimamus
dum anteriorem esse patrem filio predicamus: cur
non eadem naturae lege fortiorem patrefilium per
ad cessum temporis dicimus. Dum nec huic desunt cre¬
menta nascenti. & in becillitatis iniuriam senectus in¬
gerit patri : quod si hoc ratio ipsa non recipit: Omitta¬
mus indo corporalis intellegentiae legem. neo peribus
suis similem dicamus esse factorem : maxime cumeo
quod apud nos euidens est. &iam id quod in occulto est
possimus ostendere : Sicut enim sine exemplo ma.¬
ter genuit auctorem suum: sic in effabiliter pater

Expanded text:
utpote proprio, a conditione omnium creaturarum, utpote proprio, a conditione omnium creaturarum, quae per ipsum factae sunt, non injuria noscitur separandusLicet intelligentiam meam nova rerum subtilitate perstringas; nescio tamen quo pacto dicas, quod coaeternus Patri sit Filius: cum et communi loquendi modo et naturae lege prior gignens videatur esse quam genitus. Si naturae auctorem creaturarum legibus aestimamus, dum anteriorem esse Patrem Filio praedicamus: cur non eadem naturae lege, fortiorem Patre Filium per accessum temporis dicimus; dum nec huic desunt crementa nascenti, et imbecillitatis injuriam senectus ingerit Patri? Quod si hoc ratio ipsa non recipit, omittamus in Deo corporalis intelligentiae legem, ne operibus suis similem dicamus esse factorem: maxime cum ex eo quod apud nos evidens est, etiam id quod in occulto est possimus ostendere. Sicut enim sine exemplo mater genuit auctorem suum; sic ineffabiliter Pater
Abbreviated transcription (Latin):
in id quod est. & propterea quantum ad se adtin& ex eo
quod est in id quod non est. sui ortus conditione reuertitur.
Non uideo quid in archano huius obscuritatis in uoluas
& ideo recte facies: siid quod ate ut meci fert opinio
in con prehensibiliter dictum est intellegibilius explicaris.
Dixi inquam de filio cum eum acreaturae diffinitionȩ
discernerem : quoniam is non exeo quod non est. in id
quod est quod tale est: ac si dicerem. non ex nihilo fac¬
tus est. & propterea num quam in id quod non est.
ex eo quod est. idest numquam innihilum. ex eo ipso
quod est naturae suae proprietate soluendus est:
Creatura uero: ex eo quod non est. in id quod est: Quo os¬
tenditur quia ex nihilo prolata est: & propterea quan¬
tum ad se adtin&: ex eo quod est in id quod non est id est
innihilum. nisi perpetua gratia fecerit naturae suae
quulitate uertenda est. Ergo numquam non erit fili¬
us qui substantialiter docetur esse perpetuus: & hoc

Expanded text:
in id quod est; et propterea quantum ad se attinet, ex eo in id quod est; et propterea quantum ad se attinet, ex eo quod est, in id quNon video quid in arcano hujus obscuritatis involveris: et ideo recte facies, si id quod a te, ut mea fert opinio, incomprehensibiliter dictum est intelligibilius explicaveris. Dixi, inquam, de Filio, cum eum a creaturae definitione discernerem, quoniam is non ex eo quod non est, in id quod est: quod tale est ac si dicerem, non ex nihilo factus est. Et propterea nunquam in id quod non est, ex eo quod est; id est nunquam in nihilum, ex eo ipso quod est, naturae suae proprietate solvendus est. Creatura vero, ex eo quod non est, in id quod est: quo ostenditur, quia ex nihilo prolata est. Et propterea quantum ad se attinet, ex eo quod est, in id quod non est; id est, in nihilum, nisi perpetua gratia fecerit, naturae suae qualitate vertenda est. Ergo nunquam non erit Filius, qui substantialiter docetur esse perpetuus; et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
namque est ex eo quod aut. adhuc non est. Aut aliquan¬
do non fuit rei cuius lib& corruptibilis quantum inse est
per omnipotentis di uoluntatem facta substantia
Haec definitio utrum indi cadat filium uideamus: Nam
filius in eo quod est in differentis naturae ueritate prola¬
tus est : qui ex eo qui est id est ex gignente non dissimilis.
natus est &ideo inter filium & creaturam primum nifal¬
lor ista discretio est : quia ille ex patre substantialiter
gignitur. Creatura non ex substantia facientis. sed ex solu
uoluntate ac potestate perficitur: istu corruptibilis per
naturam nisi fuerit seruata pergratiara: ille in corrup¬
tibilis qui nascendo incorruptibilem ex in cor ruptibili
patre uidetur habere substantiam: filius per omnia si¬
milis patri : dissimilis creaturce factori: ille non ex eo
quod non est in id quod est : & propterea numquam in
id quod non est ex eo quod est: illu ex eo quod non est.

Expanded text:
namque est, ex eo quod adhuc non est, aut aliquannamque est, ex eo quod adhuc non est, aut aliquando non fuit, rei cujuslibet corruptibilis, quantum in se est, per omnipotentis Dei voluntatem facta substantia. Haec definitio utrum in Dei cadat Filium videamus. Nam Filius in eo quod est, indifferentis naturae veritate prolatus est; qui ex eo qui est, id est ex gignente, non dissimilis natus est. Et ideo inter Filium et creaturam primum, ni fallor, ista discretio est: quia ille ex Patre substantialiter gignitur; creatura non ex substantia facientis, sed ex sola voluntate ac potestate perficitur. Ista corruptibilis per naturam, nisi fuerit servata per gratiam; ille incorruptibilis, qui nascendo incorruptibilem ex incorruptibili Patre videtur habere substantiam. Filius per omnia similis Patri; dissimilis creatura factori. Ille non ex eo quod non est, in id quod est; et propterea nunquam in id quod non est, ex eo quod est: illa ex eo quod non est,
Abbreviated transcription (Latin):
testate m qua posse subiac& dño. FELICIANUS DIXIT
Ergo ad ex tantiam filii potestas paterna non sufficit:
Quasi ego de potestate patris & non de ipsa paternitatis
ueritate contendam: aneisedici maluit patrem quem
non sibi sed creaturis uoluit esse consimilem : &ideo
fatendum tibi est ex substantia patris extitisse filium.
si & natus & ds̃est : Aut filium pariter & dm̃ negare.
si non ex paterna sub stantia sed ex nulla operante tan¬
tum. sicut &iam in aliis creaturis patris uoluntate
& potestate creatus est.FELICIANUS DIXIT
Quoniam me ad eius modi confessionem necessitate con¬
pellis : id quod amaiorib: nostris dici ad sol& nontace¬
bo: Aiunt enim creaturam esse filium: sed per fectam
& quae dominari possit omnibus creaturis:
Caudeo quidem quod in religiose predicationis initio
uirus manifesta confessione prodideris: nihil tamen
quod credulitate dignum uideatur obponis: Creatura

Expanded text:
testatem qua posse subjacet Domino. FEL. testatem qua posse subjacet Domino. FEL. Ergo ad exstantiam Filii potestas paterna non sufficit? Quasi ego de potestate Patris, et non de ipsa paternitatis veritate contendam. An ei se dici maluit Patrem, quem non sibi, sed creaturis voluit esse consimilem? Et ideo fatendum tibi est, ex substantia Patris exstitisse Filium, si et natus et Deus est; aut Filium pariter et Deum negare, si non ex paterna substantia, sed ex nulla, operante tantum, sicut etiam in aliis creaturis, Patris voluntate et potestate creatus est. CAPUT VII. FEL. Quoniam me ad ejusmodi confessionem necessitate compellis, id quod a majoribus nostris dici assolet, non tacebo. Aiunt enim, creaturam esse Filium, sed perfectam, et quae dominari possit omnibus creaturis. Gaudeo quidem quod irreligiosae praedicationis intimum virus manifesta confessione prodideris: nihil tamen quod credulitate dignum videatur, opponis. Creatura
Abbreviated transcription (Latin):
nec de his preter euidentem blas phemiam tria predicari
penitus possunt: restat ut substantialiter depatre sit
genitus : quia ut diximus nec inueniri quintus. nec pre¬
ter primum dehis doceri potest aliquis modus: ut pote
cum nec creatura nec alterius patris filius. nec ut pater
dicatur in genitus:FELICIANUS DIXI¬
Iuasi uero ego ut preter haec quintum aut de his tribus
aliquid predicarim : qui sic non ex substantia patris ex¬
titisse filium dico : ut tamen ex eius uoluntate non ne¬
gem genitum:
nunum desupra dictis consequentia ipsa detruderis:
Cum enim de filii substantia requiramus quem tu ex patre
substantialiter genitum non fateris. sine dubio inter alia
ex nibilo factum es sc̃ contendis : Quando nec corruptibiles
quidem creaturas dicimus substitisse. nisi ut has dm̃ &
uoluisse per ineffabilem dispensationem. & potuis se
per singulurem potentiam dicamus efficere. Dum
& uoluntatem fuisse nouimus qua placure đõ. & po¬

Expanded text:
nec de his propter evidentem blasphemiam tria praedicari nec de his propter evidentem blasphemiam tria praedicari penitus possunt: restat ut substantialiter de Patre sit genitus: quia, ut diximus, nec inveniri quintus, nec praeter primum de his doceri potest aliquis modus: ut pote cum nec creatura, nec alterius patris filius, nec ut Pater dicatur ingenitus. CAPUT VIIsi vero ego aut praeter haec quintum, aut de his tribus aliquid praedicarim: qui sic non ex substantia Patris exstitisse dico filium, ut tamen ex ejus voluntate non negem genitum. n unum de supradictis consequentia ipsa detruderis. Cum enim de Filii substantia requirimus, quem tu ex Patre substantialiter genitum non fateris, sine dubio inter alia ex nihilo factum esse contendis: quandoquidem nec corruptibiles quidem crvoluisse per ineffabilem dispensationem, et potuisse per singularem potentiam dicamus efficere; dum et volutatem fuisse novimus qua placuit Deo, et po
Abbreviated transcription (Latin):
substantia paterna diuiditur : si ex solo patre substantia¬
liter filius generatur: hoc quam stultum sit : &iam uisibi¬
lia ipsu nos docent: Quis enim um quam uel carnalium pa¬
trͣm gignendo diuisus est: quod si nec inconditionem cor¬
poris cadit ipsa diuisio: Nemo sic genuit filium ut se per¬
deret medium: Ut sine integritate patris non potuisse
nasci dicitis filium: sẽd quid pluramñatiuitatem filii dĩ
ortum que rimantibus haec nifallor occurrunt. id est
ut aut ex patre sit. aut ex nihilo: Aut ex altero. Aut ex
se ipso : Horum quaeso consequentia uideamus Si ex se¬
ipso non recte filius dicitur. Qui non natus sed in genitus
predicatur: Si ex nihilo: creatura cum cȩteris. non cre¬
aturae auctor ostenditur: si ex altero. non eius eui cre¬
dimus sed nescio cuius in cogniti patris filius predicatur :
quod si preter quat tuor haec in ueniri non potest quirum.

Expanded text:
substantia paterna dividitur, si ex solo Patre substantiasubstantia paterna dividitur, si ex solo Patre substantialiter Filius generatur. Hoc quam stultum sit, etiam visibilia ipsa nos docent. Quis enim unquam vel carnalium patrum gignendo divisus est? Quod si nec in conditionem corporis cadit ipsa divisio, et nemo sic genuit filium ut se perderet medium; salva integritate Patris non potuisse nasci dicitis Filium? Sed quid plura? Nativitatem Filii Dei, ortumque rimantibus, haec, ni fallor, occurrunt; id est, ut aut ex Patre sit, aut ex nihilo, aut ex altero, aut ex seipso. Horum quaeso consequentiam videamus. 338 Si ex seipso; non recte Filius dicitur, qui non natus, sed ingenitus praedicatur. Si ex nihilo; creatura cum caeteris, non creaturae auctor ostenditur. Si ex altero; non ejus cui credimus, sed nescio cujus incogniti patris filius praedicatur. Quod si praeter quatuor haec, inveniri non potest quintum;
Abbreviated transcription (Latin):
onem ridere sic solebat dicens: si non ex trinsecus sed ex eo¬
dem ipso prolatus est filius. induos quodam modo diuisus
estunus quando quidem non aliud gignens dicitur esse
lecticorum luqueos uideris confugisse: sed nos fidei ue¬
ritate confisos. nequaquam possunt ista terrere: Quid
igitur dicis ex substantia patris credo nascifilium nequiuis¬
se. Ne ingenitum patrem. filii uideamur generatione di¬
uidere: quod siita est: male creditur filius qui non ex pa¬
tre. idest non ex eodem ipso genitus. sed ex trinsecus fac¬
tus inter alia predicatur: quod ut sit intellectu facilius
idipsum posse explicari: filiorum namq adoptiui alii. na¬
turales alii sunt hi quia geniti ab initio filii semper ac pro¬
prii illi primo alieni post filit cumper adoptionem in fami¬
lia uidentur ad scisci: Quib ergo conparandus est filius dĩ:
si adoptiuis: erit apud patrem similis nobis: si propriis : ex
substantia extitisse dicendus est genitoris: sed induo inquis

Expanded text:
onem ridere sic solebat, dicens: Si non extrinsecus, sed ex eodem ipso prolatus est Filius, in duos quodammodo divisus est unus, quandoquidem non aliud gignens dicitur esse lecticorum laqueos videris confugisse. Sed nos fidei veritate confisos nequaquam possunt ista terrere. Quid igitur dicis? ex substantia credo Patris nasci Filium nequivisse; ne ingenitum Patrem, Filii videamur generatione dividere. Quod si ita est, male creditur Filius qui non ex Patre, id est non ex eodem ipso genitus, sed extrinsecus factus inter alia praedicatur. Quod ut sit intellectu facilius, id ipsum pro posse explicabo. Filiorum namque adoptivi alii, naturales alii sunt. Ii qui geniti, ab initio filii semper ac proprii: illi primo alieni, post filii, cum per adoptionem in familiam videntur ascisci. Quibus ergo comparandus est Filius Dei? Si adoptivis, erit apud Patrem similis nobis. Si propriis, ex substantia substitisse dicendus est genitoris. Sed in duo, inquis,
Abbreviated transcription (Latin):
mineredulitate om̃nes dñs: ut omnes indigerent miseri¬
cordia saluatoris : Cuius diuini consilu sacramenta
perstringens & maiestatis mrsterium quem quanaus
magnitudine reuelationum nouerat tamen pro humana
in firmitate sub cum bens eciam ille qui proper secutionib
& blas p̃hemus uas clectionis meruit nominari: miratus
exclamat  Galtitudo diuitiarum sapientiae & scientias
di: & inscrutabiles uiae cius & inscrutabilia confitensdi
esse iudicia : Cum illo ergo quando detalibus queritur
ad miremur & manente sententia quod non sit iniquitas
& intellectus nostri non dignatur angustias. In illa
iustitiae. miseri cordiae. praescientiaeq diuinae pleni¬
tudine permanere in concussa aequitate fateamur
Ne superioribus diuinae uoluntatis arcanis. Alius quam
modus condicionis nostrae patitur disputantes dĩ iusti¬
tiam relinquamus: & nostram statuere cupientes. inima
contumacie uoragine decidamus.

Expanded text:
in incredulitate omnes Dominus, ut omnes indigerent miseriin incredulitate omnes Dominus, ut omnes indigerent misericordia Salvatoris? Cujus divini consilii sacramenta perstringens, et majestatis mysterium, quae quamvis magnitudine revelationum noverat, tamen pro humana infirmitate succumbens, etiam ille qui pro persecutionibus et blasphemiis Vas electionis meruit nominari, miratus exclamat: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei ! et inscrutabiles vias ejus, et inscrutabilia confitens Dei esse judicia. Cum illo ergo, quando de talibus quaeritur, admiremur, et manente sententia quod non sit iniquitas et intellectus nostri non dignatur angustias, in illa justitiae, misericordiae, praescientiaeque divinae plenitudine permanere inconcussa aequitate fateamur. Ne de superioribus divinae voluntatis arcanis aliter quam modus conditionis nostrae patitur disputantes, Dei justitiam relinquamus, et nostram statuere cupientes, in imam contumaciae voraginem decidamus.
Abbreviated transcription (Latin):
caelum caeli. tersa & omnia quae sunt in ea: Verum¬
tamen patres uestros elegit dñs diligere eos. & elegit
semen eorum post ipsos uos prae omnibus gentibus: &
ad iecit: Circum cidimini ergo aduritia cordis uestri.
& ceruicem uestram ne induretis amplius. Sed hanc
in cis mansisse duritiam cordis sicut supra iam diximus
beatus stephanus cum iudeos increparet ostendit : In ac¬
tibus enim apostolorum ipse sic dicit : Dura ceruice
& in circumcisi corde & auribus. uos semper spũi sco
restitistis: unde dura cerurx ineo populo qui ex omni
mundo clectus est: qui de seruitute decem miraculis me¬
ruit liberari Cui lex data cuius salutiora propbeta¬
rum omnium militarunt. ex quibus factus secundum
carnem & ad quos missus est xp̃s. nisi quia cecitas ex
purie is rahel facta est donec israhel ad optatus exple¬
nitudine gentium intraret in regnum & condusit

Expanded text:
et coelum coeli, terra et omnia quae sunt in ea: verumet coelum coeli, terra et omnia quae sunt in ea: verumtamen patres vestros elegit Dominus diligere eos, et semen eorum elegit post ipsos vos prae omnibus gentibus. Et adjecit, Circumcidimini ergo a duritia cordis vestri, et cervicem vestram ne induretis amplius . Sed hanc in eis mansisse duritiam cordis, sicut supra jam diximus, beatus Stephanus, cum Judaeos increparet, ostendit. In Actibus enim apostolorum, sicut ipse dicit, Dura cervice et incircumcisi corde et auribus, vos semper Spiritui sancto resistitis . Unde dura cervix in illo populo, qui ex omni mundo electus est, qui de servitute decem miraculis meruit liberari, cui lex data est, cujus saluti ora prophetarum omnium militarunt, ex quo factus secundum carnem, et ad quos missus est Christus, nisi quia caecitas ex parte in Israel facta est, donec Israel adoptatus ex plenitudine gentium intraret in regnum ; et conclusit
Abbreviated transcription (Latin):
sic alium uero sic si humanum genus quia ereatum
primitus constat ex nibilo Non cum debito mor tis oepercati
origine nasceretur. & tamen ex eis creator omnipo¬
tens in aeternum non nullos damnare uellet interiat.
qui omnipotenti creatori diceret. quare fecisti sic.
qui enim cum non essent esse donauerat: quo fine esser
habuit potestatem nec dicerem ceteri. Cur paribus
omnium meritis diuinum discreparet arbitrium.:
quia potes tatem hab& figulus luti ex eadem massa
facere aliud quidem uas inhonorẽ. aliud uero in con¬
tumeliam: Nunc autem cum damnatis poena iusta
reddatur. saluatis autem gratia donetur indebita:
qui usq ad eo humanae condicionis oblitus diuini sen¬
sus archana discutiat. ut cum ipse poenam merito fu¬
erit consecutus. Quaeratur cur alius gratiam quae ei¬
non debebatur acceperit: Hanc itaq diuinam electio¬
nem non meritis reddi sed sola uoluntatis munificentia
donari hominibus: morses cum iam tunc quam uis car¬

Expanded text:
sic, alium vero sic? Si humanum genus, quod creatum sic, alium vero sic? Si humanum genus, quod creatum primitus constat ex nihilo, non cum debita mortis et peccati origine nasceretur, et tamen ex eis Creator omnipotens in aeternum nonnullos damnare vellet interitum, quis omnipotenti Creatori diceret, Quare fecisti sic? Qui enim cum non essent, esse donaverat, quo fine essent habuit potestatem; nec dicerent caeteri, cur paribus omnium meritis divinum discreparet arbitrium, quia potestatem habet figulus luti ex eadem massa facere, aliud quidem vas in honorem, aliud vero in contumeliam . Nunc autem cum damnatis poena justa reddatur, salvatis autem gratia donetur indebita, quis usque adeo humanae conditionis oblitus, divini sensus arcana discutiat, ut cum ipse poenam merito fuerit consecutus, quaerat cur alius gratiam, quae non debebatur ei, acceperit? Hanc itaque divinam electionem, non meritis reddi, sed sola voluntatis munifi centia donari hominibus, Moyses cum jam tunc, quamvis car
Abbreviated transcription (Latin):
uersitas: Rursus hanc prȩsumptionem ille confutet¬
& dicat : Ohomo tuquises qui respondeus dõ. maxime
que ad illam humanorum actuum conparationem
rursus intentio conuersa respondet in iustitiae non posse
argui creditorem qui de duobus debitoribus tale uoluerit
habere iudicium. & uni donet. ab alio exigat quod ab
utrisque debetur: & certe in omnibus humanae con¬
uersationis actibus Atq contractibus ad discernendum
aliquid ad di iudicandum hanc qua uidemur aliquam
probare iustitiam ex illa in effabili diuinac iustitiae
plenitudine in humilitatis nos trae corda manere ma¬
nifestum est: beato iohanne hoc in euangelio confitente
Quoniam omnes de plenitudine eius accepimus: quo dsi
iu est qua tandem inpudentia homo dedo. lutum de
figulo iudicabit. non solum dicens quid me fecisti sic
sed etiam de aliis dam nabili curiositate per serutans
et dicens quare de cadem massa fecisti alium quidem

Expanded text:
versitas? Rursus hanc praesumptionem ille confutet, etversitas? Rursus hanc praesumptionem ille confutet, et dicat, O homo, tu quis es qui respondeas Deo ? Maxime quia ad illam humanorum actuum comparationem rursus intentio conversa respondet, injustitiae non posse argui creditorem, qui de duobus debitoribus tale voluerit habere judicium, ut uni donet, ab alio exigat, quod ab utrisque debetur. Et certe in omnibus humanae conversationis actibus atque contractibus ad discaliquid, ad dijudicandum hanc, qua videmur aliquam probare justitiam, ex ineffabili divinae justitiae plenitudine in humilitatis nostrae corda manare manifestum est, beato Joanne hoc in Evangelio suo confirmante, quoniam omnes de plenitudine ejus accepimus . Quod si ita est, qua tandem impudentia homo de Deo, lutum de figulo judicabit, non solum dicens, Quid me fecisti sic? sed etiam de aliis damnabili curiositate perscrutans et dicens, Quare de eadem massa fecisti alium quidem
Abbreviated transcription (Latin):
rerum ipsarum fines indi uoluntate constituens dixit
apostolus. Cui uult miseretur & quem uult indurat
Dicente etiam dño sine me nihil potestis facere: Intelli¬
gat ita omnia uel adiuuante do perfici uel deserente
per mitti. ut nouerit tamen nolente eo nihil prorsus
admitti: Sed reditur ad paruulos. reditur ad geminos.
parum est quod dixi: reditur ad nec dum natos. qui & eo¬
dem concubitu seminati & eodem momento inlucem
fuerant proferendi: eis discrepans diuersumq iudicium
diuinae uoluntatis apparens sensus hominum deuolun¬
tate di superbe nimium disputantes magnitudo questi¬
onis obturbat: Ex alta iam uiribus uocem tuam Oiuste
mali ille commisit: & respondeo tibi. Non ego sed pau¬
lus apostolus: Nihil quidem ambo meruerunt.
Sed habet potestatem figulus luti ex eadem massa face¬
re aliud quidem uas in honore Aliud uero in contumelia:
Dicturus es: quare queso est iudicu huius tam confusa di¬

Expanded text:
rerum ipsarum fines in Dei voluntate constituens, dixit rerum ipsarum fines in Dei voluntate constituens, dixit Apostolus, Cujus vult miseretur, et quem vult indurat : dicente Domino, Sine me nihil potestis facere : intelligat illa omnia, vel adjuvante Domino perfici, vel deserente permitti; ut noverit tamen nolente Domino nihil prorsus admitti. CAPUT XVI. 18. Sed reditur ad parvulos, reditur ad geminos: parum est quod dixi, reditur ad necdum natos, qui et eodem concubitu seminati, et eodem momento in lucem fuerant proferendi. Eis discrepans diversumque judicium divinae voluntatis apparens, sensus hominum de voluntate Dei superbe nimium disputantes, magnitudo quaestionis obturbat. Exalta jam viribus vocem tuam, o injut? Et respondet tibi, non ego, sed Paulus apostolus, Nihil quidem ambo meruerunt, sed habet potestatem figulus luti, ex eadem massa facere aliud quidem vas in honorem, aliud vero in contumeliam. Dicturus es, Quare? quae est judicii hujus tam confusa di
Abbreviated transcription (Latin):
tuitꝰ. & regnum quod perdiderat rursus accepit pha¬
rao autem ipsis est flagellis durior effectus & periit
Hic mihi rationem reddat qui diuinum consilium mi¬
mium altu sapienti corde diiudicat. Cur medicamen¬
tum unius medici confectum alii ad interitum. Ali
ualuerit ad salutem. nisi quia xp̃i bonus odor. Aliis
est odor uitae inuitam. Aliis odor mortis in mortem
quantum ad naturam ambo homines erant. quantum
ad dignitatem ambo reges. quantum ad causam ambo
captiuum di populum possidentes. quantum ad poenam¬
ambo flagellis clementer admoniti: quidergo fines
eorum fecit esse diuersos. Nisi quod unus dĩ manum
sentiens in recordatione propriae iniquitatis ingemuit
Alter libero contru di misericor dissimam ueritatem
pugnabit arbitrio : Hic qui cumq respondec illi ut mu¬
taretur ad fuisse diuinum. huic ut induraretur de fuis¬
se presidium. & hoc contendit in iustum. Propter quod

Expanded text:
tuit, et regnum quod perdiderat, rursus accepit? Phatuit, et regnum quod perdiderat, rursus accepit? Pharao autem ipsis flagellis est durior effectus, et periit . Hic mihi rationem reddat, qui divinum consilium nimium altum sapienti corde dijudicat, cur medicamentum unius medici confectum, alii ad interitum, alii valuerit ad salutem: nisi quia Christi bonus odor, aliis est odor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem ? Quantum ad naturam, ambo homines erant: quantum ad dignitatem, ambo reges: quantum ad causam, ambo captivum populum Dei possidentes: quantum ad poenamambo flagellis clementer admoniti. Quid ergo fines eorum fecit esse diversos, nisi quod unus manum Dei sentiens, in recordatione propriae iniquitatis ingemuit, alter libero contra Dei misericordissimam veritatem pugnavit arbitrio? Hic quicumque respondet, illi ut mutaretur adfuisse divinum, huic ut induraretur defuisse praesidium, et hoc contendit injustum; propter quod
Abbreviated transcription (Latin):
ualere ei debuit ad salutem: qua differens iustum
meritumq supplicium miraculorum uerbera crebra
densabant: Num quid non potuit sicut flugellis cedens
ex pulit populumta miraculis credens dm̃ tantae
uir tutis agnoscere. Sed dicitur iam pharaonem
non potuisse mutari : qui eum pręscierat ds̃ non esse
mutandum: respondetur di pręscientiam non cogere
hominem ut talis sit qualem prȩsciuit ds̃. sed pre¬
scire talem futurum qualis futurus est. quam uis
cum non sic fecerit ds̃: quoniam si cogit esse. hoc utiq
cogit quod non est: porro si hoc pręscierat futurum
esse quod non est: prescientia non est: quod dedo quam
impie dicatur aduertit quisq qui peccatis suis in de
blanditur. quod ds̃ eum peccatorem futurum esse
minus idoneam ad salutem uiam. si nulla intrinsecus
uocatione pulsatus Tantum quispiam flagelletur
unde nabu codonosor paenitentiam meruit fructuo¬
sam: nonne post ir. numeras impietates flagellatus peni¬

Expanded text:
valere ei debuit ad salutem, qua differens justum valere ei debuit ad salutem, qua differens justum meritumque supplicium, miraculorum verbera crebra densabat. Numquid non potuit, sicut flagellis cedens expulit populum, ita miraculis credens Deum tantae virtutis agnoscere? Si dicitur jam Pharaonem non potuisse mutari, quia eum praesciverat Deus non esse mutandum: respondetur, Dei praescientiam non cogere hominem ut talis sit, qualem praescivit Deus; sed praescire talem futurum, qualis futurus est, quamvis cum non sic fecerit Deus. Quem si cogeret esse, hoc utique cogeret quod non est. Porro si hoc praescierat futurum esse quod non est, praescientia non est. Quod de Deo quam impie dicatur, advertit quisque qui peccatis suis inde blanditur, quod Deus eum peccatorem futurum esse minus idoneam ad salutem viam, si nulla intrinsecus vocatione pulsatus, tantum quispiam flagelletur. Unde Nabuchodonosor poenitentiam meruit fructuosam ? Nonne post innumeras impietates flagellatus poeni
Abbreviated transcription (Latin):
dum iniquitates nostras retribuit nobis: Dic quicum¬
que damnaris iustus es dñe in omnibus quae fecisti
nobis. & omnia iudicia tua uera quia in ueritate
& iudicio super in duxisti omnia haec propter
peccata nostru. & noli ulterius iustitiae dĩ culpam
tuae indurationis asscribere. quia omnes uiae dñi
misericordia & ueritas: ut nec hi qui misericordiam
fuerint consecuti iudicio ueritatis meritis suis ali¬
quid glorientur. Nec hi qui indurati atq damna¬
tisunt. ex cusutione culpae ex hoc habere posse se
credant. quod nullam qua conuerterentur sint
misericordiam consecuti. Hanc ergo pharao miseri¬
cordiam non accepit: & ideo ei adpereundum liberũ
sufficit arbitrium. Quem quidem nullus itu igna¬
rus diuinarum scripturarum erit: qui audeat dicere
illa omnia in iuste esse perpessum: An forte sipie
de dõ sicut ex pedit sentiamus: Etiam pharaoni da¬
tam miseri cordiam repperimus: Patientia enimđi

Expanded text:
dum iniquitates nostras retribuit nobis . Dic, quicumdum iniquitates nostras retribuit nobis . Dic, quicumque damnaris: Justus es, Domine, in omnibus quae fecisti nobis, et omnia judicia tua vera, quia in veritate t judicio superinduxisti omnia haec, propter peccata nostra : et noli injustitiae Dei culpam tuae indurationis adscribere. Quia omnes viae Domini misericordia et veritas : ut nec hi qui misericordiam fuerint consecuti a Deo, judicio veritatis de meritis suis aliquid glorientur; nec hi qui indurati atque damnati sunt, excusationem culpae ex hoc habere posse se credant, quod nullam qua converterentur, sint misericordiam consecuti. Hanc ergo Pharao misericordiam non accepit, et ideo ei ad pereundum liberum suffecit arbitrium: quem quidem nullus ita ignarus divinarum Scripturarum erit, qui audeat dicere illa omnia injuste esse perpessum. An forte si pie de Deo sicut expedit sentiamus, etiam Pharaoni datam misericordiam reperiemus? Patientia enim Dei