comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uia non essentoma siessent aequalia non
essent multa rerũ genera quib: conficit᷑ aliui
uniuersitas primas & secundas et de inceps
usq adultimas ordinatas habens creatu¬
ras. et hoc est quod dicitur omnia.

Expanded text:
uia non essent omnia, si essent aequalia: non enim essent multa rerum genera, quibus conficitur universitas, primas et secundas, et deinceps usque ad ultimas ordinatas habens creaturas: et hoc est quod dicitur, omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
ex cellit id ẽ ꝑ intelligentiã suã istas ra¬
tiones quarũ uisione fit beatissima. quas
rationes ut dictũ .ẽ. siue id eas siue for¬
mas siue species siuerationes licet uo¬
care & multis concedit̾ appellare qđ
lib& sed paucissimis uidere quod ue¬
rum est.
Ie eo quod scriptum est sexaginta sunt
reginȩ octoginta concubinae & adules¬
centulae quarũ non ẽ numerus Dena¬
rius numerus potest significare uniuer¬
sitatis scientiã quasi ad intoriora & in¬
telligibilia referant᷑ que senarionume¬
ro significant᷑ fit quasi dexies sexies¬
lia que octonarionumero significari
possunt fiunt decies octies quod ẽ lxxx
reginȩ ergo sunt animae regnantes
intelligibilib: & sp̃u alibus concubinae
quae mer cedẽ accipiunt terrenorũ
dequib scriptũ ẽ. Acceperunt merce¬
dẽ suã. Ad olescentule quarum non est
numerus quarum non est de terminata
scientia & diuersis dogmatibus peridita¬

Expanded text:
excellit, id est per intelligentiam suam, istas raexcellit, id est per intelligentiam suam, istas rationes, quarum visione fit beatissima. Quas rationes, ut dictum est, sive ideas, sive formas, sive species, sive rationes licet vocare, et multis conceditur appellare quod libet, sed paucissimis videre quod verum est.De eo quod scriptum est, Sexaginta sunt reginae, octoginta concubinae, et adolescentulae quarum non est numerus . Denarius numerus potest significare universitatis scientiam. Quae si ad interiora et intelligibilia referatur, quae senario numero significantur, fit quasi delia, quae octogenario numero significari possunt, fiunt decies octies, quod est octoginta. Reginae ergo sunt animae, regnantes in intelligibilibus et spiritualibus; concubinae, quae mercedem accipiunt terrenorum, de quibus dictum est: Acceperunt mercedem suam adolescentulae, quarum non est numerus, quarum non est determinata scientia, et diversis dogmatibus periclita
Abbreviated transcription (Latin):
igit᷑ propriis sunt creata rationibus.
has autrationes ubi esse arbitrandũ est
nisi in ipsamente creatoris. Non enim ex¬
tra se quic quã positũ intuebat̃ ut scđm
id constituer et quod constituebat. Nam
hoc opinari sagrilegũ est quod si hae
rerum omnium creandarum creatarũ¬
uerationes diuina mente continentur
neq: in diuina mente quic quã nisi a & nũ
atq: in cõmutabile potest esse. Atq: has
rationes rerũ principales appellat
ide acasplato. non solũ idae ȩ sed ipsȩ uere
sunt quia acernȩ sunt. et eius dẽ modi
atq: in cõmd tabilesmanent quarũ par¬
ticipatione sit ut sit quic quid ẽ. quo modo
est sed anima rationalis inter eas res
quae sunt adõ conditȩ om̃a superat . et
dõ proxima ẽ quando pura est. eiq: in
quantũ caritate cohȩserit intantũ ab
eolumine illo intelligibili ꝑfusa quodã
modo & illustratacernit. non ꝑcorpo¬
reosoculos sed ꝑ ipsũ sui principale quod

Expanded text:
igitur propriis sunt creata rationibus. igitur propriis sunt creata rationibus. Has autem rationes ubi arbitrandum est esse, nisi in ipsa mente Creatoris? Non enim extra se quidquam positum intuebatur, ut secundum id constitueret quod constituebat: nam hoc opinari sacrilegum est. Quod si hae rerum omnium creandarum creatarumve rationes in divina mente continentur, neque in divina mente quidquam nisi aeternum atque incommutabile potest esse; atque has rerum rationes principales appellat ideas Plato: non solum sunt ideae, sed ipsae verae sunt, quia aeternae sunt, et ejusmodi atque incommutabiles manent; quarum participatione fit ut sit quidquid est, quoquomodo est. Sed anima rationalis inter eas res quae sunt a Deo conditae, omnia superat; et Deo proxima est, quando pura est; eique in quantum charitate cohaeserit, in tantum ab eo lumine illo intelligibili perfusa quodam modo et illustrata cernit, non per corporeos oculos, sed per ipsius sui principale, quo
Abbreviated transcription (Latin):
non om̃is & qualib& sed quȩ sc̃a & pura
fuerit hec asserit̾ illiuisioni esseidonea
id ẽ quȩ illũ ipsũ oculũ quo uidentur
ista sanũ & sincerũ et serenũ &similẽ
his rebus quasuidere intendit habue¬
rit quis aũt religiosus & uera religione
imbutus quã uis nondũ hec possit intueri
negaretamen audeat immonon etiã
profitrat᷑ om̃a quae sunt idẽ. quecunq
in suogenere propria quadã natura
continent᷑ ut sint auctoredõ esse procre¬
ata eoq auctore om̃a quȩ uiuunt uiue¬
uiuere atq: uniuersalẽ rerũ incolmita¬
tẽ ordinẽq: ipsũ quo ea que mdtant᷑ suos
tẽporalescursus certo modera mine cele¬
brant sũmi di legibus contineri & guber¬
nari quo constituto atq: concesso quis au¬
de at dicere dm̃ irrationabilitor om̃a
condidisse quod sidicirecte uel credinon
potest restat ut om̃aratione sint condita
nec eadẽ ratione hominũ qua equus hoc
enim absurdũ est existimare : singula

Expanded text:
non omnis et quaelibet, sed quae sancta et pura non omnis et quaelibet, sed quae sancta et pura fuerit, haec asseritur illi visioni esse idonea: id est, quae illum ipsum oculum quo videntur ista, sanum, et sincerum, et serenum, et similem his rebus quas videre intendit, habuerit. Quis autem religiosus et vera religione imbutus, quamvis nondum possit haec intueri, negare tamen audeat, imo non etiam profiteatur, omnia quae sunt, id est, quaecumque in suo genere propria quadam natura continentur, ut sint, Deo auctore esse procreata, eoque auctore omnia quae vivunt vivere, atque universalem rerum incolumitatem, ordinemque ipsum quo ea quae mutantur, suos temporales cursus certo moderamine celebrant, summi Dei legibus contineri et gubernari? Quo constituto atque concesso, quis audeat dicere Deum irrationabiliter omnia condidisse? Quod si recte dici vel credi non potest, restat ut omnia ratione sint condita. Nec eadem ratione homo, qua equus: hoc enim absurdum est existimare. Singula
Abbreviated transcription (Latin):
de amus que maxime consideranda atq:
noscenda est inpotestate constitutis
uocabulis ut quod uolet quisq: appellet
rem quã cognouerit. Ida eas g̃celatine
possumus ł formas ł species dicere ut
uerbum e uerbo trans ferre uideamur
si a ũt rationes cas uocemus ab inter pre¬
tandi quidem propriȩtate discedimus.
rationes enim g̃ce logi appellant᷑ non ideae
sed tamenquis quis hoc uocabulo uti uolu¬
erit are ipsa non abhorrebit. sunt nãq
formae tẽporales non sunt ac ꝑhoc a &nȩ
ac sẽꝑ eodẽ modo sesehabentes quediuina
intelligentia continent᷑. et cũ ipsȩ neq
oriant᷑ neq: intoreant secundũ eastamen
formaridicit᷑ omne quodorit᷑ et interire
potest. et omne quodorit᷑ et interit.
anima ueronegat᷑ eas intueri posse nisi
rationalis ea sui parte qua excellit id ẽ
ipsamente atq rationẽ quasi quadã
facie ł oculo suo interiore atq: intelli¬
gibili et ea quidẽ ipsa rationalis anima

Expanded text:
deamus, quae maxime consideranda atque deamus, quae maxime consideranda atque noscenda est, in potestate constitutis vocabulis, ut quod volet quisque, appellet rem quam cognoverit. 2. Ideas igitur latine possumus vel formas vel species dicere, ut verbum e verbo transferre videamur. Si autem rationes eas vocemus, ab interpretandi quidem proprietate discedimus; rationes enim graece λόγοι appellantur, non ideae: sed tamen quisquis hoc vocabulo uti voluerit, a re ipsa non aberrabit. Sunt namque formatae non sunt, ac per hoc aeternae ac semper eodem modo sese habentes, quae in divina intelligentia continentur. Et cum ipsae neque oriantur, neque intereant; secundum eas tamen formari dicitur omne quod oriri et interire potest, et omne quod oritur et interit. Anima vero negatur eas intueri posse, nisi rationalis, ea sui parte qua excellit, id est ipsa mente atque ratione, quasi quadam facie vel oculo suo interiore atque intelligibili. Et ea quidem ipsa rationalis anima
Abbreviated transcription (Latin):
dacas plato primus appellasse ꝑhib&ur
non tamensi hoc nomen ante quã ipse insti¬
tueret non erat ideo ł resipse nonerant
quas idacasuocauit uł anullo erant intel¬
lectȩ sed alio fortassis atq: alio nomine
ab aliis atq aliis nuncupate sunt Licet
enim cuiq rei in cognitȩ que nullũ habe¬
bat usitatũ nomen quod lib& nomen impo¬
nere. nã non est uerisimile sapientes aut
nullos fuisse ante platonẽ aut istas quas
plato ut dictum est idae as uocat quecunq
res sint non intellexisse. si quidem tanta
in eis uis constituit᷑ ut nisi his intellectis
sapiens essenemopossit credibile est etiã¬
fusse preter gretiã in aliis gentib sapi¬
entes quod etiã plato ipse non solum pere¬
grinando sapientiȩ ꝑficiendae causa sa¬
tis testatur. sed etiã in libris suis cõmemo¬
rat. hosergo siqui fuerunt non existi¬
mandum est ida eas ignorare quã uis¬
alii alio fortasse nomine uocitauerint.
Sed de nomine ac tenus dictũ sit rem ui¬

Expanded text:
deas Plato primus appellasse perhibetur: non tamen si hoc nomen antequam ipse institueret, non erat, ideo vel res ipsae non erant, quas ideas vocavit, vel a nullo erant intellectae; sed alio fortasse atque alio nomine ab aliis atque aliis nuncupatae sunt. Licet enim cuique rei incognitae, quae nullum habeat usitatum nomen, quodlibet nomen imponere. Nam non est verisimile, sapientes aut nullos fuisse ante Platonem; aut istas quas Plato, ut dictum est, ideas vocat, quaecumque res sint, non intellexisse: siquidem tanta in eis vis constituitur, ut nisi his intellectis sapiens esse nemo possit. Credibile est etiam praeter Graeciam fuisse in aliis gentibus sapientes: quod etiam Plato ipse non solum peregrinando sapientiae perficiendae gratia satis testatus est, sed etiam in libris suis commemorat. Hos ergo, si qui fuerunt, non existimandum est ideas ignorasse, quamvis alio fortasse eas nomine vocaverint. Sed de nomine hactenus dictum sit: rem vi
Abbreviated transcription (Latin):
Iuacripotest quomodo ab apłopaulo
dictũ sit ante tẽpora a &na sienĩ
tepora quomodo a &na nisi forte ante
oma tẽpora intelligi uoluit. quia sidixis¬
s& ante tẽpora neq ad didisset a &na
poss& accipi antequedã tẽpora que
ante sehaborent alia tẽpora. A& na
aut maluit dicere quã om̃a fortas sẽ
ideo quia tõpus noncepit extẽpore an
te a &na tẽpora a euum significauit.
Inter quod & tẽpus hoo distat quodil¬
lud stabile est tempus aũt motabile

Expanded text:
uaeri potest, quomodo ab apostolo Paulo dictum sit: ante tempora aeterna. si enim tempora, quomodo aeterna? nisi forte ante omnia tempora intellegi uoluit. quia, si dixisset: ante tempora, neque addidisset: aeterna, posset accipi ante quaedam tempora, quae ante se haberent alia tempora. aeterna autem maluit dicere quam omnia fortasse ideo, quia tempus non coepit ex tempore. an aeterna tempora aeuum significauit, inter quod et tempus hoc distat, quod illud stabile est, tempus autem mutabile
Abbreviated transcription (Latin):
asseuerandũ putet᷑. illare sane salubrit̃
custodita. neqm̃ corpus quod lib& ꝑ loca¬
lia spatia por rectũ ẽ. aliquid talecre¬
dat᷑ esse substantia dĩ nã rẽsque in parte
minorẽ quã in toto. nec dignitatianimae
conuenit quan tominus maiestatidĩ.

Expanded text:
asseuerandum putetur, illa re sane salubriter asseuerandum putetur, illa re sane salubriter custodita, ne, quoniam corpus quodlibet per localia spatia porrectum est, aliquid tale credatur esse substantia dei. nam res, quae in parte minor est quam in toto, nec indigenti animae conuenit; quanto minus maiestati
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ dĩ sicuti hominẽ factũ accipimus
sunt etiã qui non frustra intelligunt duo
dicta eẽ ad imaginẽ & similitudinẽ cum
siuna res esset unum nomen sufficere
potuisse asserunt. sed ad imaginẽ mentẽ
factã uolunt que nulla int̃posita substan¬
tia ab ipsaueritate format᷑ qui etiã sp̃s di¬
cit᷑ non ille sp̃s sc̃s qui ẽ eiusdẽ substantiȩ
cuius pater: Filius sed sp̃s hominis: nã ita
ra. scriptũ ẽ enim inpro uerbiis hoc modo
scito qm̃ dñs corda hominũ nouit & qui fin¬
xit spmomnib: ipse scit om̃a. Ergo iste sp̃s
ad imaginẽdĩ nullo dubitante factus acci¬
pit᷑ in quo ẽ intellegentia ueritatis. a e¬
ret enim ueritati nulla int̃posita crea¬
tura. E&era hominis adsimilitudinẽ facta
uideriuolunt. quia om̃is quidẽ imago si¬
milis ẽ non aut̃ omne quod simile ẽ etiã
imago proprie sedforte ab usiue dicipo¬
test: sed cauendũ ẽ. in talibus nequidnimis

Expanded text:
dinem dei, sicut hominem factum accipimus. dinem dei, sicut hominem factum accipimus. sunt etiam qui non frustra intellegant duo dicta esse, ad imaginem et similitudinem, cum, si una res esset, unum nomen sufficere potuisse asserunt. sed ad imaginem mentem factam uolunt, quae nulla interposita substantia ab ipsa ueritate formatur; qui etiam spiritus dicitur, non ille spiritus sanctus, qui est eiusdem substantiae, cuius pater et filius, sed spiritus hominis. nam ita ra. scriptum est enim in Prouerbiis hoc modo: scito, quoniam dominus corda omnium nouit; et qui finxit spiritum omnibus, ipse scit omnia. ergo iste spiritus ad imaginem dei nullo dubitante factus accipitur, in quo est intellegentia ueritatis; haeret enim ueritati nulla interposita creatura. cetera hominis ad similitudinem facta uideri uolunt, quia omnis quidem imago similis est, non autem omne, quod simile est, etiam imago proprie, sed forte abusiue dici potest. sed cauendum in talibus, ne quid nimis
Abbreviated transcription (Latin):
inbestiis apparet sed amplius quod ad
mentẽ conuertit᷑ seregentẽ quã illus¬
trat sapientia quod in besti is non potest
ratione carentibus. Corpus quoq: homi¬
nis quia solũ inter animaliũ terrenorũ
corpora non pronũ inaluũ prostratũ est
cũ sit uisibile et ad intuendũ cęlũ erectũ
quod ẽ principiũ uisibiliũ quanquã non
sua sunt animȩ p̃sentia uiuere cognoscat᷑
tamen non modo quia ẽ. & inquantũ ẽ. uti¬
q: bonũ ẽ sed etiã quia tale ẽ. ut ad contẽ¬
plandũ cȩlũ sitaptius magis in hoc ad ima¬
ginẽ et similitudinẽ dĩ quã cȩtẽra corpora
animaliũ facta iure uideri potest tanquã
homo sineuita non recte appellat᷑ neq cor¬
pus solũ homo exterior neq sola uita que¬
insensuẽ corporis sed utrunq: simul rectius
fortasse intelligat᷑ neq inscite distinguit᷑
quod aliud sit imago & similitudo di qui etiã
filius dicitur aliud adimaginẽ & similitu¬

Expanded text:
in bestiis apparet, sed amplius quod ad in bestiis apparet, sed amplius quod ad mentem conuertitur se regentem, quam inlustrat sapientia, quod in bestiis non potest ratione carentibus. corpus quoque hominis quia solum inter animalium terrenorum corpora non pronum in aluum prostratum est, cum sit uisibile et ad intuendum caelum erectum, quod est/ principium uisibilium, quamquam non sua, sed animae praesentia uiuere cognoscatur, tamen non modo quia est et in quantum est, utique bonum est, sed etiam quia tale est, ut ad contemplandum caelum sit aptius, magis hoc ad imaginem et similitudinem- dei quam cetera corpora animalium facta iure uideri potest. tamen quia homo sinepus solum homo exterior, neqin sensu est corporis, sed utrumque simul rectius fortasse intellegatur. Neque inscite distinguitur, quod aliud sit imago et similitudo dei, qui etiam filius dicitur, aliud ad imaginem et similitu
Abbreviated transcription (Latin):
sermo om̃ abonus a quobona sunt. Oma
uero que uiuunt et non sapiunt paulo am¬
plius participant similitudinẽ quod enĩ
uiuit etiã.ẽ non aut quic quid ẽ. etia uiuit
ã porro que sapiunt ita illi similitudini
sunt proxima ut increaturis nihil sit
propinquius. quod enim participat sapi¬
entiȩ & uiuit et est. quod aũt uiuit neces¬
se ẽ ut sit non necesse ẽ. ut sapiat. Quar ecũ
homo possit particeps esse sapientiȩ scđm
interiorẽ hominẽ scđm ipsũ ita ẽ. ad ima¬
ginẽ nullanatura interposita form&
Et ideo nihil sit dõ coniunctius et sapitenĩ
et uiuit et ẽ quacreatura nihil ẽ melius.
quod siexterior homo uita illa accipit᷑
qua ꝑ corpus sentimus quinq: notissimis
sensibus quos cũ peccorib: habemus cõmu¬
nes nã & ipsa molestis sensibilib: que ꝑse¬
cutionibus ingerunt᷑ corrũpi potest non
immerito et homo particeps dicit᷑ simili¬
tudinis dĩ non solũ qui auiuit quod etiã

Expanded text:
supra omnia bonus a quo bona sunt. Omnia supra omnia bonus a quo bona sunt. Omnia vero quia vivunt et non sapiunt, paulo amplius participant similitudini: quod enim vivit, etiam est, non autem quidquid est etiam vivit. Jam porro quae sapiunt ita illi similisunt proxima, ut in creaturis nihil sit propinquius. quod enim participat sapientiae, et uiuit et est; quod autem uiuit, necesse est ut sit, non necesse est ut sapiat. quare cum homo possit particeps esse sapientiae secundum interiorem hominem, secundum ipsum ita est ad imaginem, ut nulla natura interposita formetur et ideo nihil sit deo coniunctius. et sapit enim et uiuit et est: qua creatura nihil est melius. Quod si exterior homo uita illa accipitur, qua per corpus sentimus quinque notissimis sensibus, quos cum pecoribus habemus communes — nam et ipsa molestiis sensibilibus, quae persecutionibus ingeruntur, corrumpi potest — non immerito et iste homo particeps dicitur similitudinis dei, non solum quia uiuit, quod etiam
Abbreviated transcription (Latin):
minis quia secundũ peccatũ primi hominis
gerit᷑ qui ẽ adam alterũ imaginẽ cȩlestis
hominis quia scđm iustitiã secundi hominis
gerit᷑ que ẽ xp̃c it̃c exterior aut homo
tura ẽ debet lege illa que in para dyso ꝑ
p̃ceptũ data est. Quomodo aũt non sit in¬
congruũ quod dicit᷑ etiã corpus factũ ad
similitudinẽ dĩ facile intelligit. quidiligen¬
ter adtendit quod dictũ . ẽ. & fecit ds̃ om̃a
bona ualde nemoenim dubitat quod sit
ipse primitus bonus multis enimmodis
dicires possunt similes dõ. Aliȩ scđmuirtu¬
tẽ & sapientiã factȩ quia in ipso ẽ uirtus
et sapientia non facta Aliȩ in quantũ so¬
lũ uiuunt quia ille sũmȩ et primitus uiuit
Alie inquantũ sunt quia ille sũmȩ acpri¬
mitus .ẽ. Et ideo que tantũ modo sunt nec
tamenuiuunt aut sapiunt non ꝑfectȩ
sed ex igue sunt ad similitu dinẽ eius. quia
ex ipsabona sunt in or dine suo cũ sit ille

Expanded text:
minis, quia secundum peccatum primi hominis minis, quia secundum peccatum primi hominis geritur, qui est Adam; alterum imaginem coelestis hominis, quia secundum justitiam secundi hominis geritur, qui est Christus. Exterior autem homo, turae debet lege illa quae in paradiso per praeceptum data est. Quomodo autem non sit incongruum quod dicitur etiam corpus factum ad similitudinem Dei, facile intelligit qui diligenter attendivalde bona . Nemo enim dubitat quod sit ipse primitus bonus; multis enim modis dici res possunt similes Deo, aliae secundum virtutem et sapientiam factae, quia in ipso est virtus et sapientia non facta, aliae in quantum solum vivunt, quia ille summe et prime vivit, aliae in quantum sunt, quia ille summe ac primitus est. Et ideo quae tantummodo sunt, nec tamen vivunt aut sapiunt, non perfecte, sed exigue sunt, ad similitudinem ejus, quia et ipsa bona sunt in ordine suo, cum sit ille
Abbreviated transcription (Latin):
homo nr̃t corrũpit᷑ sed interior renouat᷑
dedie indiẽ queri potest utrũ unus horũ
factus adimaginẽ & similitudinẽ dĩ nam
illudquerere stultũ ẽ siunus eorũ quis
dubitat eũ potius quirenouat᷑ quã eũ qui
corrũpitur dicere utrũ aũt ambo magna
questio .ẽ. Nã si exterior homo ẽ adam &
interior xp̃cbene ambo intelliguntur
sed cũ adã sicuti adõ factus ẽbonus non man¬
serit et diligendo carnalia. carnalis effec¬
tus sit non absor deuideripotest hoc ipsũ
ei fuisse cadereimaginẽdĩ & simili tudinẽ
amittere ac propt̃ hoc ipse renouat᷑. et ip
an scđm corpus ut interior sit scđmanimã
et interioris sit resurrectio & renouatio
quȩ nunc fit scđm mortẽ prioris uitȩ id ẽ
peccati scđm regenerationẽ noue uitae¬
id est iuscitiȩ quos itẽ dũos homines sic appel
lat ut unũ ueterẽ quẽ debemus exuere. al¬
terũ nouũ et eũ induendũ cõmemor et quo¬
rũ rursus illũ appellat imaginẽ terreniho¬

Expanded text:
enovatur de die in diem: quaeri potest utrum unus horum factus ad imaginem et similitudinem Dei? Nam illud quaerere stultum est, si unus quis eorum dubitat, eum potius qui renovatur quam eum qui corrumpitur dicere: utrum autem ambo, magna quaestio est. Nam si exterior homo est Adam, et interior Christus, bene ambo intellised cum Adam, sicut a deo factus est, bonus non manserit et diligendo carnalia carnalis effectus sit, non absurde uideri potest hoc ipsum ei fuisse carere imagine dei et similitudinem amittere. ac per hoc ipse renouatur et ipsan secundum corpus, ut interior sit secundum animam et interioris sit resurrectio et renouatio, quae nunc fit secundum mortem prioris uitae, id est peccati, et secundum regenerationem nonae uitaeid est iuslat, ut unum veterem quem debemus exuere, alterum novum, et eum induendum commemoret. Quorum rursus illum appellat imaginem terreni ho
Abbreviated transcription (Latin):
tãquã senescente scło proph&ia illa in no¬
tescere incipit et quinq: mensib: seoccultat
mater eius sicut scriptũ. ẽ. Oc cultauit se
elis abthmensib quinq: sexto aut mense
uisitatur amaria matredñi. et exultauit
infans in utero tanquã primo aduentudm̃
prophetia manifestari incipiat. sed tã quã
inutero id ẽ nondũ tã euident̃ ut om̃s sicut
inluce manifestatũ esse fateant᷑. quod fu¬
turũ credimus scđo aduentu dñi quo inda¬
ritate uenturus . ẽ. cuius aduentus p̃cur sor
sperat̃ helias. sicut huĩ loħs fuit & ideo dicitꝰ
ad ño holias iãuenit & multa ci homines fece¬
quiuenturus ẽ quia in eodẽ spũ et ineadẽ
uirtute tã quã p̃cedentis p̃conis officio &
hic iãuenit et illeuenturus ẽ propterea
mensibu strib: discedit quonumeromihi
uid&ur significari fides trinitatis & bap¬
tisma in nomine patris et filii et sp̃s sc̃ĩ quo

Expanded text:
tanquam senescente saeculo prophetia illa innotanquam senescente saeculo prophetia illa innotescere incipiat; et quinque mensibus se occultat mater ejus, sicut scriptum est, Occultabat se Elisabeth mensibus quinque. Sexto autem mense visitatur a Maria matre Domini; et exsultat infans in utero, tanquam primo adventu Domini  prophetia manifestari incipiat: sed tanquam in utero, id est, nondum tam evidenter, ut omnes sicut in luce manifestam esse fateantur; quod futurum credimus secundo adventu Domini, quo in claritate venturus est; cujus adventus praecursor speratur Elias, sicut hujus Joannes fuit. Et ideo dicitur a Domino: Elias jam venit, et multa ei homines fecequi venturus est . Quia in eodem spiritu et in eadem virtute, tanquam praecedentis praeconis officio et hic jam venit, et ille venturus est. Propterea mensibus tribus, discedit . Quo numero mihi videtur significari fides Trinitatis, et Baptisma in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, quo
Abbreviated transcription (Latin):
et inde usq ad transmigrationẽ in babylo¬
niã et inde usq aduentũ dñi quatuor
denis generationib: figurant septenario
geminato ad eandẽ rationẽ utriusq sexus
cũ quinario qui ẽ insensib: corporis actio
et cognitio addita fuerit. senectus aũt so¬
let etiã tantũ tenere tẽporis quantũ reli¬
quie om̃s a&ates. Nã cũ a sexa gesimo anno
senectus dicatur incipere et possit humana
om̃s a &ates cȩterȩ priores. Aeta sigit᷑ ulti¬
ma generis humani que incipita dñi aduentu
usq: ad finẽ scli quibus cõput & generationib:¬
Essediem dñĩ tã quã furẽ nocte esse uenturũ
sed tamen sexta a& ate uisi tatũ ẽe. genus
humanũ humili dñi aduentu superius dis¬
tinctis generationib edoc&: quia uisitatio¬
ne incipit manifestari proph&ia quȩ supe¬
rioribus quinq: a&atibus latet. Cuius pro¬
phetiȩ ꝑsonã qm̃iohannes gestabat ut supͣ
dictũ ẽ. Ideo et senib: parentib: nascitur

Expanded text:
et inde usque ad transmigrationem in Babyloet inde usque ad transmigrationem in Babyloniam, et inde usque ad adventum Domini, quatuor denis generationibus figurantur; septenario geminato ad eamdem generationem utriusque sexus, cum quinario qui est in sensibus corporis, actio et cognitio addita fuerit. Senectus autem solet etiam tantum tenere temporis, quantum reliquae omnes aetates. Nam cum a sexagesimo anno senectus dicatur incipere, et possit humanaomnes aetates caeterae priores sunt. Aetas igitur ultima generis humani, quae incipit a Domini adventu, usque in finem saeculi, quibus generationibdiem Domini tanquam furem in nocte esse venturum . 3. Sed tamen sexta aetate visitatum esse genus humanum humili Domini adventu, superius distinctis generationibus edocetur. Qua visitatione incoepit manifestari prophetia, quae superioribus quinque aetatibus latuit: cujus prophetiae personam quoniam Joannes gestabat, ut supra dictum est, ideo ex senibus parentibus nascitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dedie indiẽ. inderequies sẽpitna ẽ que
significat᷑ sabbato. Huic rei congruit.
quia homo sextodie factus ẽ adimaginẽ
et similitudinẽ dĩ. nemo aut ignorat ho¬
minũ uitã lã aliquid adminis trantẽ cog¬
nitione & actione fulciri. Nã & actiotẽ¬
poraria ẽ sine cognitione et sine actio¬
ne ignaua cognitio. sed prima uita homi¬
niscũ nulla administratio recte credit᷑
quinq: sensib corporis dedita. ẽ qui sunt
uisus auditus. olfactus. gustus. tactus.
Et ideo duae primȩ a&ates generis hu¬
mani denis generationib: definiuntur.
tanquã infantia et pueritia. quinariosci¬
lic& geminato qm̃ generatio ut roq: sexu
propagatur . sunt ergo generationes
x ab adã usq ad noe et indeusq ad abra¬
hã. Aliae x. quas duas a&ates ucteres in¬
fantiã & pueritiã generis humani esse
diximus. Ad olescentia uero et iuuentus
& grauitas id ẽ ab abra hã usq ad dauid

Expanded text:
de die in diem . Inde requies sempiterna est, quae de die in diem . Inde requies sempiterna est, quae significatur sabbato. Huic rei congruit quod homo sexto die factus est ad imaginem et similitudinem Dei . Nemo autem ignorat hominum vitam jam aliquid administrantem, cognitione et actione fulciri. Nam et actio temeraria est sine cognitione, et sine actione ignava cognitio. Sed prima vita hominis, cui nulla administratio recte creditur, quinque sensibus corporis dedita est; qui sunt visus, auditus, olfactus, gustus, tactus. Et ideo duae primae aetates generis humani denis generationibus definiuntur, tanquam infantia et pueritia; quinario scilicet geminato, quoniam generatio utroque sexu propagatur. Sunt ergo generationes decem ab Adam usque ad Noe, et inde usque ad Abraham aliae decem; quas duas aetates infantiam et pueritiam generis humani esse diximus. Adolescentia vero et juventus et gravitas, id est, ab Abraham usque ad David,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut dñs aiudȩ is ꝑseqntib: apud gentes da¬
rificatus ẽ longũ ẽ singula re cõmemora¬
re cũ ita condudat apłset dicat. Hec aut
infigura contingebant in eis. scripta sunt
aut propt̃ nos inquos finis saeculorũ de¬
tẽ ueteris hominis cũ totũ genus humanũ
tanquã unũ hominẽ constitueris sexta ae¬
tate signat᷑ quadñsuenit. sunt aũt a &a¬
tes sex etiã in uno homine infantia. pueri¬
tia ad olescentia. luuentus grauitas
senectus. primaitaq generis humani
a& as ẽ ab adã usq ad noȩ. seđa a noȩ usq¬
ad abra hã. qui articuli euidentis simi st̃
sic enĩ matheus cugłta partit̃ quarta
ad auidusqa transmigrationẽ in babilo¬
niã. Quinta a trans migrationẽ in babylo¬
niã usq ad aduentũ dñi. Sexta ab aduen¬
tudñiusq ad finẽ scłi speranda ẽ. Qua ex¬
terior homo tanquã senec tute corrũpit᷑
quietia uetus dicit᷑ et interior renouat᷑

Expanded text:
sicut Dominus Judaeis persequentibus, apud Gentes clasicut Dominus Judaeis persequentibus, apud Gentes clarificatus est. Longum est commemorarin figura contingebant in eis; scripta sunt autem propter nos, in quos finis saeculorum obs veteris hominis, cum totum genus humanum tanquam unum hominem constitueris, sexta aetate signatur, qua Dominus venit. Sunt enim aetates sex etiam in uno homine; infantia, pueritia, adolescentia, juventus, gravitas, et senectus. Prima itaque generis humani aetas est ab Adam usque ad Noe. Secunda, a Noe ad Abraham: qui articuli suntsic enim Matthaeus evangelista partitur . Quarta. a David usque ad transmigrationem in Babyloniam. Quinta, a transmigratione in Babyloniam usque ad adventum Domini. Sexta, ab adventu Domini usque in finem saeculi speranda est: qua exterior homo tanquam senectute corrumpitur, qui etiam vetus dicitur, et interior renovatur
Abbreviated transcription (Latin):
tollitur cruce. postquã ergo proph&ia
ipsa in io hanne constituta digito ostendit
p̃sentẽ que uenturũ ab exordio generis
humani cecinerat incipit minui . et inde
crescere p̃dicatio regnidĩ & ideobaptita¬
uit iohis inpęnitentiã. Finitur enimue¬
tus uita usq ad pęnitentiã atq inde inci¬
pit noua. non aut tantũ in his qui proprie
prophetȩ apellati sunt sed in ipsa histori¬
a ueteris testam̃ti prophetia non silere
colligit᷑ ab eis quipia querunt. et ad hec in¬
uestiganda diuinitus adiuuant̃. Maximȩ
tamen illis euidentiorib: rerũ figuris ap¬
paret quod ab el iustus a fratre int̃ ficit᷑
et dñs aiudȩ is quod archanoȩ tanquã in di¬
luuio scđi eccła gubnat̃. quodisac immolat
dõ dicit̃ et aries pro illo insentib tanquã
crucifixus agnoscit quod in duobus abrahe
filiis uno de ancilla altero delibera duotes¬
tamenta intelligunt᷑. quod duo populi inge

Expanded text:
tollitur in cruce. Postquam ergo prophetia tollitur in cruce. Postquam ergo prophetia ipsa in Joanne constituta digito ostendit praesentem, quem venturum ab exordio generis humani cecinerat, incipit minui, atque inde crescere praedicatio regni Dei. Et ideo baptizavit Joannes in poenitentiam : finitur enim vetus vita usque ad poenitentiam, atque inde incipit nova. 2. Non autem tantum in iis qui proprie Prophetae appellati sunt, sed in ipsa Veteris Testamenti historia prophetia non silere colligitur ab eis qui pie quaerunt, et ad haec investiganda divinitus adjuvantur. Maxime tamen illis evidentioribus rerum figuris apparet: quod Abel justus a fratre interficitur , et Dominus a Judaeis: quod arca Noe, tanquam in diluvio saeculi Ecclesia gubernatur : quod Isaac immolandus Deo ducitur, et aries pro illo in sentibus tanquam crucifixus agnoscitur : quod in duobus Abrahae filiis, uno de ancilla, altero de libera, duo Testamenta intelliguntur : quod duo populi in gem
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes baptista considerata scriptura que
de illo in eugło legit̃ multis probabilibus
documentis non absurde credit̃ prophe¬
tiȩ gestare ꝑsonã & eo maxime quod de
illo dñs dicit plus quã proph&a. hic si qui¬
dẽ totius prophetiȩ que ab exordio gene¬
ris humaniusq: ad aduentũ dñi dedño facta
est imaginẽ gestat. Est aut euangelii ꝑ¬
sona in ipso dño que ꝑprophetã p̃nuntia¬
bat᷑ cuius aug& p̃dicatio ꝑuniuer sum
orbẽ terrarũ ab ipso dñi aduentu prophe¬
tia aũt minuit̃ posquã id quod p̃nuntia¬
bataduenit Itaq dñs dicit. Lex et prophe¬
te usq: ad iohannẽ baptistã ab hinc regnũ
dĩ p̃dicat᷑ et loħis ipse illũ inquit oportet
crescere meaut minui. quod & dieb qui¬
b: nati sunt & mortib: quib passi sunt figu¬
rati sunt. nascit᷑nanq: loħs ex quo dies incip̃
minui. nascit᷑ dñs ex quodies incipit crescere
capite illeminuit᷑ dũ occidit̃ hic uero at¬

Expanded text:
oannes Baptista, considerata scriptura quae de illo in Evangelio legitur, multis probabilibus documentis non absurde creditur prophetiae gestare personam, et eo maxime quod de illo Dominus dicit, Plus quam propheta . Hic siquidem totius prophetiae, quae ab exordio generis humani usque ad adventum Domini de Domino facta est, imaginem gestat. Est autem Evangelii persona in ipso Domino, quae per prophetiam praenuntiabatur, cujus augetur praedicatio per universum orbem terrarum ab ipso Domini adventu: prophetia autem minuitur postquam id quod praenuntiabat advenit. Itaque Dominus dicit: Lex et Prophetae usque ad Joannem Baptistam; abhinc regnum Dei praedicatur . Et Joannes ipse: Illum, inquit, oportet crescere, me autem minui . Quod et diebus quibus nati sunt, et mortibus quibus passi sunt, figuratum est. Nascitur namque Joannes ex quo dies incipiunt minui: nascitur Dominus ex quo dies incipiunt crescere. Capite ille minuitur, dum occiditur: hic vero at
Abbreviated transcription (Latin):
locutus ẽ hoc quoq dixit. Tunc simile aesti¬
mabitur regnũ cȩlorũ decem uirginibus
quȩ acceperunt lãpadessuas et uenert̃
obuiã sponso Quinq: aũt ex eiserant fa¬
tuȩ et quinq: prudentes. sed quinq facuȩ
acceptis lãpadibus suis non sũpserunt

Expanded text:
locutus est, hoc quoque dixit: Tunc simile aestimabitur regnum coelorum decem virginibus, quae acceperunt lampades suas, et venerunt obviam sponso. Quinque autem ex eis erant fatuae, et quinque prudentes. Sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis, non sump
Abbreviated transcription (Latin):
tib filii ad matrẽ concurrere dicant᷑
Cũ ipsis filiis congregatis constet ea quȩ
dicit᷑ mater nunc enim disponsata est
ecda et uirgo ẽ. adnuptias ꝑducenda
idẽ cũ secontinet a corruptione sae¬
culari . Illo aut tẽ prnubet quo uniuer¬
samortalitate p̃ter eunte immorta¬
li coniunctione fetat᷑. Disponsaui uos
inquit uniuiro uirginẽ castã exhibe¬
re xp̃o. uos inquit uir ginẽ aplurali
ad singularẽ condudens. ideo & uirgi¬
nes dicipos sunt et uirgo Curaut quin¬
q: dictȩ sunt ut mihi uidet᷑ expositũ est
seduidemus nunc in enigmate. tunc aut
facie ad faciẽ et nunc exparte tunc aut̃
ex toto Ipsũ aut̃ inenigmate & exparte
nunc inscripturis aliquidcernore qđ
tameniit scđm catholicã fidẽ ex illo
pignore contiguit quod accipit uirgo
ccđa humili aduentu sponsi sui queillo
utimoaduentu conueniet indaritate
nuptura est cũlã facie ad faciẽ contue¬

Expanded text:
tibus, filii ad matrem concurrere dicantur, tibus, filii ad matrem concurrere dicantur, cum ipsis filiis congregatis constet ea quae dicitur mater. Nunc enim despoecclesia et uirgo est ad nuptias perducenda, id est cum se continet a corruptione saeculari; illo autem tempore nubet, quo uniuersa mortalitate praetereunte immortali conceptione fetatur. desponsaui, inquit, uos uni uiro uirginem castam exhibere, Christo; uos, inquit, uirginem, a plurali ad singularem concludens; ideo et uirgines dici possunt et uirgo. cur autem quinque dictae sunt, ut mihi uidetur, expositum est. sed uidemus nunc in aenigmate, tunc autem facie ad faciem; et nunc ex parte, tunc autem ex toto. ipsum autem in aenigmate et ex parte nunc in scripturis aliquid cernere, quod tamen sit secundum catholicam fidem, ex illo pignore contingit, quod accepit uirgo ecclesia humili aduentu sponsi sui, quae illo ultimo aduentu, cum ueniet in claritate, nuptura est, cum iam facie ad faciem contue
Abbreviated transcription (Latin):
nis afflictibus redire adimplorationem
dĩ sed magna est eius seueritas post iudiciũ
Cui ante ludiciũ ineffabilis misericordia
progata ẽ. Itaq respondens ait. Amen¬
dico uobis quod nesciouos Exilla scilic&
regula quia non hab& arsdĩ hoc ẽ sapien¬
tia dĩ ut intrent ingaudiũ eius qui non co¬
rã dõ sed ut placerent hominibus uisi sunt
aliquid scđm p̃cepta eiꝰ operari. atq: lta
condudit. Vigilate ergo quia nescitis
diem neq: horã. non modo illius ultimi
tẽporis quouenturus ẽ sponsus sed suae
quisq: dormitionis diem ethorã nescit
quis quis aut paratus est usq ad somnũ
id ẽ sisq: ad mortẽ que omnib: deb&ur
paratus inueni& etiã cũ illa uox media
nocte sonuerit qua om̃s euigilaturi sunt.
quod uero sponsodixit. Obuiã uenire uir
gines sic intelligendũ puto ut exipsis uirgi¬
nibus constet eaquȩ dicit᷑ sponsa tanquã
si omnibus xp̃ianis in ecđam concurren¬

Expanded text:
nis afflictionibus redire ad implorationem nis afflictionibus redire ad implorationem dei. sed magna est eius seueritas post iudicium cuius ante iudicium ineffabilis misericordia praerogata est. itaque respondens ait: amendico uobis, quod nescio uos: ex illa scilicet regula, quia non habet ars dei, hoc est sapientia dei, ut intrent in gaudium eius qui non coram deo, sed ut placerent hominibus, uisi sunt aliquid secundum praecepta eius operari. atque ita concludit: uigilate ergo, quia nescitis diem neque horam, non modo illius ultimi temporis, qua uenturus est sponsus, sed suae quisque dormitionis diem et horam nescit. quisquis autem paratus est usque ad somnum, id est usque ad mortem, quae omnibus debetur, paratus inueniatur, etiam cum illa uox media nocte sonuerit, qua omnes euigilaturi sunt. Quod uero sponso dixit obuiam uenisse uigines, sic intelligendum puto, ut ex ipsis virginibus constet ea quae dicitur sponsa, tanquam si omnibus Christianis in Ecclesiam concurren
Abbreviated transcription (Latin):
adiuuant qui uobis laudes uendere con¬
suerunt & uos inerror ẽ inducere. ut non
corãdõ sed ab hominib: gloria quȩ rentus.
Euntib illis emore uenit sponsus ld ẽ in¬
clinantibus se illis in ea quȩ foris sunt et
solitis gaudere querentib quia gaudia in¬
terna non nouerant uenit ille qui ludicat.
et quȩ paratȩ erant id ẽ quib: bonũ corãdo
testmoniũ conscientia ꝑhiboat. Intraue¬
runt cũ eo innuptias. Idẽ ubimundianima
sc̃piter nodĩ uerbo fecunda copulatur.
Clausa ẽ. lanua. ld ẽ. receptis illis qui sunt
in angelicã uitã immotati. Omne senim
resur gemus inquit sed nonom̃s immotabi
mur Clausus ẽ aditus ad regnũ cȩlorũ.
non enimpost iudiciũ patet p̃cũ aut meri¬
torũ locus Nouissimȩ aut ueniunt reli¬
quȩ uirgines dicentes oñe dñe aporinobis
Nondictũ ẽ quodemer int oleũ & ideo in¬
tellegendȩ sunt nullo lã remanente de
alienis laudib: gaudio in angusti is et mag¬

Expanded text:
adiuuant qui uobis laudes uendere conadiuuant qui uobis laudes uendere consuerunt et uos in errorem inducere, ut non coram deo, sed ab hominibus gloriam quaereretis. euntibus autem illis uenit sponsus, id est inclinantibus se illis in ea quae foris sunt et solitis gaudere quaerentibus, quia gaudia interna non nouerant, uenit ille qui iudicat. et quae paratae erant, id est quibus bonum coram deo testimonium conscientia perhibebat, intrarunt cum eo in nuptias, id est ubi munda anima sempiterno dei uerbo fecundanda copuletur. clausa est ianua, id est receptis illis qui sunt in angelicam uitam immutati — omnes enim resurgimus, inquit, sed omnes minime immutab i In U r - clausus est aditus ad regnum caelorum. non enim post iudicium patet precum aut meritorum locus. nouissime autem ueniunt et reliquae uirgines dicentes: domine, domine, aperi nobis. non dictum est, quod emerint oleum, et ideo intellegendae sunt nullo iam remanente de alienis laudibus gaudio in angustiis et mag
Abbreviated transcription (Latin):
est ut a uob deiudicer aut ab humanodie
sed neq: meipsũ deiudico. Qua propter
cũ de sequisq aut non omnino aut uix
possit uerã ferre sententiã. quomodo
potest dealio iudicare cũ sciat nemo
quidagat᷑ in homine nini sp̃s hominis
Ite magis aduendenteset emite uobis
Non consiliũ dedisse putandȩ sunt sed
cremencarũ exobliquo cõmemoras se
Vendunt enim oleũ adolatores quisiue
falsa si ue ignorata laudando inerrores
animasmittunt. et eisuana gaudia tan¬
qua fatus concili ando aliquã mercedẽ¬
de hissi uecyborũ siue pecuniȩ siue ho¬
noris siue alicuiꝰ cõmodi tẽporalis acci¬
piunt non intellegentib: quod dictũ ẽ
quiuos felices dicunt inerrorẽ uos
mittunt. Melius ẽ aut obiurgariab
iusto quã a peccatort laudari. etemen¬
dauit inquit meiustus inmisericordia
& arguet me oleũ aũt peccatoris non in¬
ping& caput meũ Ite ergo aduendentes
et emite uob id ẽ uid eamus nunc quid uos

Expanded text:
est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cum sciat nemo, quid agatur in homine, nisi spiritus hominis? ite magis ad uendentes et emite uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in errorem animas mittunt et eis uana gaudia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod dictum est: qui uos felices dicunt, in errorem uos mittunt. melius est autem obiurgari a iusto quam a peccatore laudari. emendauit, inquit, me iustus in misericordia et arguit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum. ite ergo ad uendentes et emite uobis, id est: uideamus, numquid uos
Abbreviated transcription (Latin):
te obuiã ei. In ictu oculi innouissima tuba
om̃sre surgemus. Ergoresurrexerunt
idẽ rationes reddentes operũ suorum.
Oportet enim nos ex hiberi ante tribunal
xp̃i ut illicrecipiat unusquisq quod gessit
incorpore si uebonũ siuemalũ. Et dixe¬
runt stultȩ ad sapientes date nob deoleo
uro quia lapades nr̃ae extinguntur.
quorum enĩ facta alienalaude fulciunt᷑
cadẽ substracta deficiunt & ideo consue¬
tud ine id sẽꝑ inquirit unde gaudere
animussolet Itaq hominũ qui corda nonui¬
dent testimoniũ uolunt habere a pud dm̃
quicordis inspector est. sed quidrespon¬
derunt sapientes non ne forte non suf¬
ficiat nobis unusquisq: enimprose ra¬
tionẽ redd& nec alieno testimonio quis¬
quã adiuuat̃ apud dm̃ cui secreta cor¬
dis apparent. & uix sibi quisq sufficit
ut testimoniũ phibeat conscientia sua
quis enim gloriabitur mundũ sehabere
cor Inde .ẽ. quod apłsdicit mihiminimũ

Expanded text:
te obviam ei. In ictu oculi et in novissima tuba te obviam ei. In ictu oculi et in novissima tuba omnes resurgemus . Ergo surrexerunt id est, rationes reddendas operum suorum. OportChristi, ut illic recipiat unusquisque quod gessit in corpore, siue bonum siue malum. et dixerunt stultae ad sapientes: date nobis de oleo uestro, quia lampades nostrae extinguntur: quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt, et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus solet. itaque hominum, qui corda non uident, testimonium uolunt habere aput deum, qui cordis inspector est. sed quid responderunt sapientes? ne forte non sufficiat nobis et uobis. unusquisque enim pro se rationem reddet nec\' alieno testimonio quisquam adiuuatur apud deum, cui secreta cordis apparent, et uix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. quis enim gloriabitur mundum se habere cor? id est quod apostolus dicit: mihi minimum
Abbreviated transcription (Latin):
diũ tamen non habent dũ non continent̃
uiuunt nisi in laudib: hominũ nonergo
habentoleũ secũ. nã ipsalȩtitiã oleosig¬
nificari arbitror. propterea unxitte
inquit ds̃tuus oleo exultationis qui aũt
non propterea gaudet quia dõ intrinse¬
cus placet non habent oleũ secũ. Pruden¬
tes aut acceperunt oleũ inuasisculapa
et tunc inseipso habebit gloriã & non in al
tero Tardante aut sponsodor mierunt
om̃s. Quia exutroq: genere continentiũ
hominũ siue eorũ quicorã dõ exultant
si ueeor ũ qui in laudib: hominũ ad quies¬
cunt moriuntur. hoc inter uallotẽporis
donec subaduentu dñi fiat resurrectio
mortuor ũ. Media aut nocte idẽ nullo.
sciente aut sperante quippecũ ipsedñs di¬
cat. Dedie aut̃ illa & hora nemoscit & apłs¬
dicit. Die sdñi tanqũa fur innocte itaueniat
ex quo significat penitus latere conuenit
Clamor factus ẽ ecce sponsusuenit surgi¬

Expanded text:
dium tamen non habent, dum continenter dium tamen non habent, dum continenter uiuunt, nisi in laudibus hominum. non ergo habent oleum secum. nam ipsam laetitiam oleo significari arbitror: propterea unxit te deus, deus tuus oleo exsultationis. qui autem non propterea gaudet, quia deo intrinsecus placet, non habet oleum secum. prudentes autem acceperunt oleum secum et tunc in semetipso habebit gloriam, et notero. tardante ergo sponso dormierunt omnes, quia ex utroque genere continentium hominum, siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu dmortuorum. Media autem nocte, id est, nullo sciente aut sperante; quippe cum ipse Dominus dicat, De die autem illa et hora nemo scit ; et Apostolus Dies Domini tanquam fur in nocte, ita veniet : ex quo significatur eum penitus latere, cum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgi
Abbreviated transcription (Latin):
nis illecebris. Continendus enĩ est animi
appetitus a uoluntate oculorũ auolunta¬
te auriũ a uoluntate olfaciendi gustandi
tangendi. sed quia ista continentia par¬
tim corã dõ fit ut illi placeatur . in interi¬
ore gaudio conscientiȩ partim corã homi¬
nib: tantũ ut gloria humana capiatur
quinq dicunt᷑ sapientes & quinq stultȩ
utriq: tamen uir gines quia utraq: con¬
tinentia ẽ quã uis diuerso fomite gau¬
deat. Lã pades aũt suas quia manibus ges¬
tantur opera que scđm istã continentiã
fiunt. Dictũ ẽ aut Luceant opera ur̃a
corã hominib: Om̃s uero acceperunt lã¬
pades suas et uenerunt obuiã sponso
Intelligendũ est orgo xp̃i nomine cen¬
seri dequib: agitur. Non enim possunt
quix p̃iani non sunt sponso ueni re obuiã
Sedquinq: fatuae acceptislãpadib suis
non supserunt oleũ secũ. Multienim quã¬
uis dexp̃ibonitate primũ sperent gau¬

Expanded text:
nis inlecebris. continendus est enim animi nis inlecebris. continendus est enim animi appetitus a uoluntate oculorum, a uoluntate aurium, a uoluntate olfaciendi, gustandi, tangendi. sed quia ista continentia partim coram deo fit, ut illi placeatur interiori gaudio conscientiae, partim coram hominibus, tantum ut gloria humana; capiatur, quinque dicuntur sapientes et quinque stultae, utraeque tamen uirgines, quia utraque continentia est, quamuis diuerso fomite gaudeat. lampades autem sunt, quia manibus gestantur, opera, quae secundum istam continentiam fiunt. dictum est autem: luceant opera uestra coram hominibus. omnes uero acceperunt lampades suas et uenerunt obuiam sponso. intellegendum est ergo Christi nomine censeri de quibus agitur. non enim possunt qui christiani non sunt sponso Christo uenire obuiam. sed quinque fatuae acceptis lampadibus suis non sumserunt oleum secum. multi enim quamuis de Christi bonitate plurimum sperent, gau
Abbreviated transcription (Latin):
nescitis diem neq: horã. Decẽ utiq: uirgi¬
nũ quod quinq: admittunt᷑ quinq: exlu¬
dunt᷑ bonorũ & malorũ discretionẽ sig¬
nificat. Qua propter siuir ginitatis nom̃
honorabile ẽcur receptis exclusisq cõ¬
mune ẽ. De inde quid sibi uultnumerus
inutranq partẽ quinarius. quid aũt sig¬
nificat oleũ mirũ uid& quod sapientes
petentib: non cõmunicant cũ & inuidere
fasnonsit easq: ita ꝑfectȩ sunt ut absponso
recipiant᷑ quo nomine nullo dubitante
esse oporteat adp̃standũ ex eo quod ha¬
bent p̃scribente illa sententia eius dẽ dñi
dicentis. Omni petenti te tribue quid est
quid posset dando non sufficere utrisq
haec maxime augent questionis deficulta¬
tẽ qua quã &c& a diligenter considerata
ut oma in unã rationẽ concurrant. nihil¬
que inuna parte dicat᷑ quod impediat
aliã magna cautio .ẽ. adhibenda. Viden¬
tur itaq: mihi quinq: uirgines significa¬
re quinquies partitã continentiã a car¬

Expanded text:
decem utique uirginum quod quinque admittuntur, quinque excluduntur, bonorum et malorum discretionem significat. quapropter si uirginitatis nomen honorabile est, cur receptis exlusisque commune est? deinde quid sibi uult numerus in utraque parte quinarius? quidquid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quo nomine nullo dubitante esse oporteat ad praestandum ex eo quod habent, praescribente illa sententia eiusdem domini dicentis: omni poscenti te tribue. quid est autem, quod posset dando non sufficere utrisque? haec maxime augent quaestionis difficultatem, quamquam et cetera diligenter considerata, ut omnia in unam rationem concurrant nihilque una parte dicatur, quod impediat aliam, magna cautio est adhibenda. Videtur itaque mihi quinque uirgines significare quinquepertitam continentiam a car