comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
potui qđ preceperas. certus qđ exccus abit
imperitiȩ nr̃e culpas. p̃cipientis aucto¬
ritas. Sciendum sane est: qđ decimus
erat in rebus gestis. reliquałomĩa in epis¬
coporũ panigericis tractatib nihil ad
scientiã rerum conferentib occupatus .
omissis quȩ uidebant᷑ suꝑflua. historiȩ
si quid habuit nono coniuntximus libro.
& in ipso eusebii narratione dedimus
finẽ:. Detimũ uͦ uel undecimũ librũ
nos conscripsimus. partim ex maiorũ
traditionibus: partĩ exhis quȩ nr̃a ĩa
memoria cõprehenderat. & eos ueluti
duos pisciculos supra scriptis panib: ad¬
didimus. Quos situ uel ꝓbaueris uel
benediaceris. ꝓcerto confidam. qđ suf¬
ficient turbis. Contin& aut̃ omne
opus res in ȩccła gestas: a saluatoris
ascensione & deinceps: Nr̃i uͦ duo li¬
belli atẽporib constantini post ꝑsccu¬
tionẽ: usq ad obitũ theodosii augusti

Expanded text:
potui, quod praeceperas: certus quod excusabit potui, quod praeceperas: certus quod excusabit imperitiae nostrae culpas, praecipientis auctoritas. Sciendum sane est, quod decimus perparum habebat in rebus gestis, per reliqua omnia in Episcoporum panegyricis tractatibus, nihil ad scientiam rerum conferentibus occupatus, omissis quae videbantur superflua, historiae si quid habuit, nono conjunximus libro, et in ipso Eusebii narrationi Al. narrationis dedimus finem. Decimum vero et undecimum librum nos conscripsimus partim ex majorum traditionibus, partim ex his quae nostra jam memoria comprehenderat; et eos velut duos pisciculos supra scriptis panibus addidimus. Quos si tu probaveris, vel benedixeris, pro certo confidam quod sufficient turbis. Continet autem idem omne opus res in Ecclesia gestas a Salvatoris Ascensione, et deinceps. Nostri vero duo libelli a temporibus Constantini post persecutionem, usque ad obitum Theodosii Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
usum latini sermonis amiserim: consi¬
deraui qđ non absq aliquo apłicȩ in¬
stitutionis ordine nob ista p̃ciperes
Nam & cũ dñs aliquando esurientib in
deserto auditorũ turbis diciss&s ad
apłos date eis uos manducare. philippꝰ
unus ex apłis intellegens eomagis splen¬
descere diuinȩ uirtutis insignia si mi¬
nimorũ quorũq ministeriis expleren¬
tur : non ꝓtulit panes aplic& recondi¬
tos pera. sed puerulũ ad esse dicit ha
uerecundȩ excusans ad iecit : Sed hȩc
quid sunt inter tantos: quo magis in
angustis opib & desperatis: clara fier&s
diuina potentia. Sciens gͦ exillis te qͦq
descendere disciplinis. recordatus qđ
philippi fortassis exẽplo ubi pascendi:
tempus turbas uidisti puerulũ subro¬
gaueris : qui panes quidẽ quinq dupli¬
catos sicut acceperat adhiberet. ad
explendũ tamen euuanglicũ sacram̃¬
tũ ꝓprio labore captos adderoe etiã
pisciculos duos: aggressus sum eac sequi ut

Expanded text:
usum Latini sermonis amiserim, consiusum Latini sermonis amiserim, consideravi quod non absque aliquo Apostolicae institutionis ordine nobis ista praeciperes. Nam et cum Dominus aliquando esurientibus in deserto auditorum turbis, dixisset ad Apostolos: Date eis vos manducare: Philippus unus ex Apostolis intelligens, eo magis splendescere divinae virtutis insignia, si minorum quorumque ministeriis explerentur, non protulit panes Apostolicae reconditos perae, sed puerulum adesse dicit, haem verecunde excusans, adjecit: Sed haec quid sunt inter tantos ? quo magis in angustis opibus et desperatis clara fieret divina potentia. Sciens ergo ex illis te quoque descendere disciplinis, recordatus quod Philippi fortassis exemplo, ubi pascendi turbas tempus vidisti, puerulum subrogaveris, qui panes quidem quinque sicut acceperat, duplicatos adhiberet, ad explendum tamen Evangelicum Sacramentum, proprio labore captos adderet etiam pisciculos duos, aggressus sum exsequi, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ERITORUXADIEUNT
esse medicorũ. ubi im¬
minere urbib uel re¬
gionib generales suide¬
rint morbos. ꝓuidere
aliqđ medicamenti. uel
poculi genus: quo premuniti homi¬
nes ab inminenti defendant᷑ exitio
Qđ tu qͦq uenerande pater chro¬
mati medicine exsequens genus:
tẽpr̃ quo difruptis italiȩ claustris
alarico duce gothorũ se pestifer
morbus infudit. & agros. armenta.
uiros. longe lateq uastauit. popłis tibi
ado cõmissis feralis eocitii aliqđ reme¬
dium querens: ꝑ qđ egre mentes ab in¬
gruentis mali contagione subtractę.
meliorib: occupate studiis tenerentur:
in uingis mihi ut ecclesi asticã hystoriã
quã uir eruditissimus eusebius cęsari¬
ensis greco sermone conscripserat in
animus audientiũ uinctus. dũ notia¬
am rerũ gestarũ auidius petit. obli¬
uionẽ quodam modo maloꝵ quȩ gere¬
rentur acciperet. Aquo ego opere
cũ excusare me uellem ut pote infe¬
rior & impar. & qui intam multis annis

Expanded text:
eritorum dicunt esse medicorum, ubi imminere urbibus, vel regionibus generales viderint morbos, providere aliquod medicamenti, vel poculi genus, quo praemuniti homines, ab imminenti defendantur exitio. Quod tu quoque, Venerande Pater Chromati, medicinae exequens genus, tempore quo, diruptis Italiae claustris ab Alarico duce Gothorum, se pestifer morbus infudit, et agros, armenta, viros longe lateque vastavit, populis tibi a Deo commissis feralis exitii aliquod remedium quaerens, per quod aegrae mentes ab ingruentis mali contagione subtractae, melioribus occupatae studiis tenerentur: injungis mihi ut Ecclesiasticam historiam, quam vir eruditissimus Eusebius Caesariensis Graeco sermone conscripsit, in animus audientium vinctus, dum notitiam rerum gestarum avidius petit, oblivionem quodammodo malorum, quae gererentur, acciperet. A quo ego opere cum excusare me vellem, utpote inferior et impar, et qui in tam multis annis
Abbreviated transcription (Latin):
ubi audissent e̾t̃ athanasiũ. Cũq
respondissent uidisse se eũ ñ longe
euntẽ : tota celeritate ꝑtransiens
ꝓperat. inuanũ festinans capere
quẽ ante oculos positũ uidere ñ po¬
tuit. Ille uͦ d̾i uirtute munitus
alex andriã rediit : ibiq tuto late¬
bras usq qͦ ꝑsecutio cessaroe eacegit

Expanded text:
ubi audissent esse Athanasium. Cumque ubi audissent esse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate pertransiens, properat in vanum, festinans capere, quem ante oculos positum videre non potuit. Ille vero Dei virtute monitus Alexandriam redit, ibique tuto latebras usquequo persecutio cessaret, exegit
Abbreviated transcription (Latin):
t ER Ũ mittit᷑ excercitꝰ. iterũ duces.
iterũ obpugnat᷑ eccła. Cũq eũ mesti
& flentes popłi circũ starent: ꝓphe¬
tico apud eos usus sermone ꝑhibetur
Nolite inquit ofilii cont᷑bari. qui a
nubecula ẽ: o cito ꝑtransit. Cũq
discessiss&. & naui ꝑͥnilũ fluuiũ it̃
ager&: comes qui ad hoc ipsũ missus
fuerat cognito eiꝰ itinere instanter
eũ insequi expit. Et cũ forte appli¬
cuiss&e athanasii nauicula ad quenda
locũ: cõperit ap̃tereuntib post ter¬
ꝓspicer& imminere. Conterriti
om̃s qͥsimul aderant socii : heremũ
suadebant ad fugȩ p̃sidiũ petendã.
Tũ ille. Nolite inquit ofilii deterreri:
eamus magis inoccursũ ꝑsecutori nr̃o.
ut sciat quia longẽ maior ẽ qui nos de¬
fendit. quã qͥ ꝑsequit᷑. Et conuersa
nauicula: iter agere obuius ei qui se
insectabat᷑ aggressus ẽ. Iue qui nul¬
lo genere suspicari possit in occursũ
sibi uenire quẽ querer&: tanqͣm
p̃tereuntes aliqͦs interrogare iub&

Expanded text:
terum mittitur exercitus, iterum duces, iterum oppugnatur Ecclesia. Cumque eum moesti et flentes populi circumstarent, prophetico apud eos usus sermone perhibetur: Nolite inquit filii, conturbari, quia nubecula est, et cito pertransit. Cumque discessisset, et navi per Nilum fluvium iter ageret: Comes qui ad hoc ipsum missus fuerat, cognito ejus itinere, instanter eum insequi 260 caepit. Et cum forte applicuisset Athanasii navicula ad quendam lo cum, comperit a praetereuntibus post terprospiceret, imminere. Conterriti omnes qui simul aderant socii, eremum suadebant ad fugae praesidium petendam. Tum ille: Nolite, inquit, o filioli, deterreri: eamus magis in occursum percussori nostro, ut sciat quia louge major est qui nos defendit, quam qui persequitur. Et conversa navicula, iter agere obviam ei qui se insectabatur, adgressus est. Ille qui nullo genere suspicari posset in occursum sibi venire quem quaereret, tanquam praetereuntes aliquos interrogari jubet,
Abbreviated transcription (Latin):
GIT UR quia deuitȩ exxitu petri uel pauli
iã insuperiorib ex planauimus: sed& tem¬
pus ioħis quo uita excessit. exparte ĩa di¬
ximus: nunc etiã de loco quietis eius se¬
cundũ fidẽ polycratis effesii ep̃i docere
conueniens puto. Hic & enĩ polyerates
uictori ep̃o urbis romȩ scribens: & ip¬
sius. & philippi apłi. ac filiarũ eius parit̃
meminit dicens: Sicut ia superius in se¬
rumus : qđ magna luminaria in asiȩ
partibus dormierunt. quȩ resuscitabit
dñs innouissimo die aduentus sui. cũ ue¬
ni& ingła. & requir& om̃s scossuos. Dico
aut̃ dephilippo inquit qui fuit unus eac
apłis: qui dormiuit apud ierapolim
alia eius filia sp̃u scõ repleta. ꝑ mansit
apud effesum. Et ioħs ille qui supͣ pec¬
tus dñi recũbebat. qui fuit sacerdosdi
pontificale petalũ gestans : & martyr
& doctor optimus apud effesum dormiͥt
Hec etiã delocis inquib requiescunt in
somno pacis: ad iecisse sufficiat. Sed &
garus cuius ante mentio facta est: indi¬

Expanded text:
tur quia de vita et exitu Petri vel Pauli in superioribus explanavimus, sed et tempus Joannis, quo vita excessit, ex parte jam diximus, nunc etiam de loco quietus ejus secundum fidem Polycratis, Ephesii episcopi, edocere conveniens puto. Hic enim Polycrates Victori, episcopo urbis Romae, scribens et ipsius Philippi apostoli ac filiarum ejus pariter meminit, dicens: Sicut jam superius inseruimus, quod magna lumina in Asiae partibus dormierunt, quae suscitabit Dominus in novissimo die adventus sui, cum veniet in gloria et requiret omnes sanctos suos. Dico autem de Philippo, inquit, qui fuit unus ex apostolis, qui dormivit apud Hierapolin. pleta permansit apud Ephesum. Et Joannes ille, qui supra pectus Domini recumbebat, qui sacerdos Dei fuit, pontificale petalum gestans, et martyr et doctor optimus, apud Ephesum dormivit. Haec etiam de locis, in quibus requiescunt in somno pacis, adjecisse sufficiat. Sed et Gaius, cujus ante mentio haec facta est in Di
Abbreviated transcription (Latin):
parcha: ihũ saluatori bono qui
apparuit in locis hiero solimorũ
salutẽ. Auditũ mihi est & de te
& de sanitatib quas facis: qđ sine
medicamentis aut ęrbis fiant
uidere. claudos ambulare .& leꝓsos
mundas . & inmundos spiritus ac de¬
monas eicis. & eos qui longis egritudi¬
nibus afflictantꝰ᷑ curas & sanas. mor¬
tuos qͦq suscitas. Quibus om̃ib au¬
ditis de te : statui in animo meo unũ
e̾t̾ eduob aut quia tusis ds̃ & des¬
cenderis de celo ut hȩc facias. aut
qđ filius dĩ sis qui hȩc facis ꝓpterea
escribens rogauerim te. ut digneris
usq ad me fatigari. & egritudinem
meã qua iam diu laboro curare
Nam & illud cõperi qđ iudei murmu¬
rant aduersum te : & uolunt tibi
sufficiat utrisq¬
Exemplar rescripti ab iħu: ꝑ ana¬

Expanded text:
Iesu salvatori bono, qui apparuit in locis Iherosolimorum, salutem. Auditum michi est de te et de sanitatibus, quas facis, quod sine medicamentis aut herbis fiant videre, claudos ambulare et leprosos mundas et inmundos spiritus ac demones eicis et eos qui longis egritudinibus afflictantur curas et sanas, mortuos quoque suscitas. Quibus omnibus auditis de te, statui in animo meo unum esse e duobus: aut quia tu sis deus et descenderis de celo, ut hec facias; aut quod filius dei sis, qui hec facis. Propterea ergo scribens rogavi te, ut digneris usque ad me fatigari et egritudinem meam, qua iam diu laboro, curare. Nam illud comperi, quod Iudei murmurant adversum te et volunt tibi sufficiat utrisqExemplar rescripti ab Iesu
Abbreviated transcription (Latin):
locũ uxaniorũ modo. pura uerbi
di semina maculantibus & arras
apłice doctrinȩ adulterina ad mixetio¬
ne fedantib. ex om̃i parte sacerdotes
dñi uelut uigilantes agricolȩ. ex cute¬
re eoꝵ & expurgare mala semina
nitebant᷑ : & tanquã pastores sollici
ti insidiantes lupos gregib xxp̃i clamo¬
rib simul insectationib:q. repellere
cõmonendo fr̃s. instruendo. scriben¬
do etiã longe positis. ipsosq qͦq in¬
terdd̃ sicubi corã dep̃hendissent in
comminus ꝑurgendo & uerborũ luc¬
ta ac disputationũ certamine pro¬
sternendo: Alii etiã posteris consu¬
lentes: questiones eoꝵ & ꝑuersas
obiectiones editis commentari is con¬

Expanded text:
locum zizaniorum modo pura verbi Dei semina maculantibus et areas apostolicae doctrinae adulterina admistione polluentibus, ex omni parte sacerdotes Domini, velut vigilantes agricolae, excutere et expurgare eorum mala semina nitebantur et tanquam solliciti pastores insidiantes lupos gregibus Christi clamoribus simul insectationibusque repellere, commonendo fratres, instruendo, scribendo etiam longe positis, ipsos, sicubi coram deprehendissent, in communi perurgendo et verborum luctamine ac disputationum certamine prosternendo, alii etiam posteris consulendo, quaestiones eorum et perversas obiectiones editis commentariis con
Abbreviated transcription (Latin):
annũ & octo menses p̃sumpti augusta¬
ad decipiendũ subtilitas & calliditas fuit:
ut etiã infelices uideos uanis spebus
in lectos. ut ipse agitabat᷑ in ludero
Quos pͥmo om̃iũ conuocatos ad se: inter¬
rogat cur ñ sacrificarent. cũ eis leac
sua de sacrificiis imꝑarae. At illi oc¬
casionẽ se inuenissẽ tẽporis rati. ñ
possumꝰ inquiunt nisi in solo ieroso¬
limoꝵ tẽplo. Ita nãq p̃cepit lex.
Et accepta ab eo reparandi tẽpli licen¬
tia. in tantũ insolentie ꝑuenerunt.
ut aliquis eisꝓpħarũ redditꝰ uiderot᷑
git᷑ exc omĩb locis atq ꝓiuntiis conue¬
nere uidei. locũ tẽpli olim igne con¬
sumpti aggredi cȩpere. comite ꝓpe¬
randi operis ab imꝑatore contesso.
Sũptu publico & pͥuato. resomĩ instan¬
tia gerebat᷑. In terra insultare nr̃is.
& uelut reparati sibi regni tẽporib
cõminari acrius. ac seuitiã osteritart.
ꝓrsus inmagno tumore & suꝑbia age

Expanded text:
annum et octo menses praesumti Augustaannum et octo menses praesumti Augustaad decipiendum subtilitas et calliditas fuit, ut etiam infelices Judaeos vanis spebus illectos, ut ipse agitabatur, illuderet. Quos primo omnium convocatos ad se interrogat, cur non sacrificarent, cum eis lex sua de sacrificiis imperaret? At illi occasionem se invenisse temporis 263 rati: Non possumus, inquiunt, nisi in solo Jerosolymorum templo. Ita namque praecipit lex. Et accepta ab eo reparandi templi licentia, in tantum insolentiae pervenerunt, ut aliquis eis prophetarum redditus videretur. Igitur ex omnibus locis atque provinciis convenere Judaei, locum templi olim igne consumti aggredi caepere, Comite properandi operis ab Imperatore concesso: sumtu publico et privato res omni instantia gerebatur. Interea insultare nostris, et velut reparatis sibi regni temporibus, comminari acrius, ac saevitiam ostentare, prorsus in magno tumore et superbia age
Abbreviated transcription (Latin):
salustius p̃fectꝰ eiꝰ ñ ꝓbans. lico
e̾et gentilis: tam̃ uissus excequitur
Et app̃hensũ unũ quendã adolescentẽ
qͥ primꝰ occurrit theodorũ nomine:
cib torsit: ut nulla ȩtas simile factũ
meminerit : cũ tam̃ ille in eculeo
sublimi. & hinc inde laterib instan¬
te tortore nihil aliud facer& nisi
uultu securo & lȩto psalmũ quẽ pͥdie
om̃is ȩccła cecinerat iterar&. Cũq
se om̃i ex pensa epude litate salusti¬
us nihil egisse ꝑspicer&: recepto
in carcerẽ uiuene. abisse fertur ad
monuisse ne tale aliꝗͥd tẽptare uell&
de cetero. alioquin & illis głam &
sibi ignominiã querer&. Hunc theo¬
dorũ ipsi nos post modũ apud antio¬
chiã uidimus. Et cũ reqͥreremꝰ ab eo
si sensũ doloris habuiss& ex integro.
se. astitisse aut̃ quendã uiuenẽ qui
sudanti sibi linteo candidissimo &
qͣndo deponi de eculeo uissus ẽ. Cõmi
dẽ est: sed nullus rediit Ibi nãq incer¬
tũ asiuisne an abhostib confossus. post

Expanded text:
Sallustius Praefectus ejus non probans, licet esset Gentilis, tamen jussus exequitur, et apprehensum unum quendam adolescentem qui primus occurrit, Theodorum nomine, cibus torsit, ut nulla aetas simile factum meminerit. Cum tamen ille in eculeo sublimis, et hinc inde lateribus instante tortore, nihil aliud faceret, nisi quod vultu securo et laeto psalmum, quem pridie omnis Ecclesia cecinerat, iteraret: cumque se, omni expensa crudelitate, Sallustius nihil egisse perspiceret, recepto in carcerem juvene, abiisse fertur ad monuisse ne tale aliquid tentare vellet de caetero, alioquin et illis gloriam et sibi ignominiam quaereret. Hunc Theodorum ipsi nos postmodum apud Antiochiam vidimus. Et cum requireremus ab eo si sensum doloris habuisset ex integro, se, adstitisse autem quendam juvenem, qui sudanti sibi, linteo candidissimo etquando deponi de eculeo jussus est. Commidem est, sed nullus redit. Ibi namque, incertum a suis, an ab hostibus confossus, post
Abbreviated transcription (Latin):
tur & pariuili infantes: eoꝵq exta
uiscerib euulsa ꝑscrutabant᷑. Iugu¬
labant᷑ & leones. &e nefandis quib dã
cõmentis ac p̃cationib demonica ar¬
te cõpositis. bella ꝑ hȩc dicebant᷑ ar¬
ceri. & credebat᷑ ius fasq regni ꝑ
nefas posse seruari. His uͦ malis om¬
nib etiã illud addit᷑ : qđ om̃s qui ꝑ
cȩteras urbes uł agros fuerant ty¬
rannica crudelitate de territi. dũ
nihil sibi aduitã tutũ putant. & re¬
lictis agris ꝑ loca abdita & latebras
eunt : om̃i studio arandi serendiq
cessante. tanta fames urbẽ atq omĩa
loca inuaserat. ut nihil reliqui ad¬
uitȩ subsidiũ fuer&¬

Expanded text:
tur et parvuli infantes, eorumque exta tur et parvuli infantes, eorumque exta visceribus revulsa perscrutabantur. Jugulabantur et leones, et nefandis quibusdam commentis, ac precaminibus daemonica arte compositis, bella per haec dicebantur arcere, et credebantur jus fasque regni per nefas posse servare. His vero malis omnibus etiam illud additur, quod illi qui per caeteras urbes vel agros fuerant tyrannica crudelitate deterriti, dum sibi nihil ad vitam tutum putant, relictis agris, per loca abdita latebris eunt, omnique studio arandi serendique cessante, tanta fames urbem atque omnia loca invaserat, ut nihil reliqui advitae subsidium fier
Abbreviated transcription (Latin):
marcime nobiliũ matronas publice
abstrahi. atq ad suã libidinẽ dedu¬
ci imperabat. & post contaminati¬
onẽ uiris suis reddi uibebat: non tã
exx pleta adulterii libidine. quã in¬
mutata. Tantus uͦ metus patres ple¬
bẽq opp̃sserat : uti ne hoc ipsũ qͥdẽ
qđ in metu erant. palã ostendere
auderent. sed ferebant insuetã ser¬
uitutẽ gementes. & aliꝗͥd ꝓlib̾tate
cogitare metu in hibebantur. cũ ille
non iã ira. sed libidine cȩdis agitaretur.
Deniq quadã die imperat militib suis
exrire ꝑ plateas totius urbis : & om̃s qui
occurrissent cuuiscũq etatis & cuiꝰlib&
sexcus gladiis cȩderent. in numereq
multitudines popłi romani ñ hostiũ
sed ciuiũ telis deiecte sunt. Senatores
uͦ & hi maxcime qui uel honorib: uł opib
clariores incuria uidebant᷑. confictis
criminib: tanqm rei puniti ꝓscriptiq
mis studiis eoccolit. Ad quę ministe¬
ria explenda. ꝑqui rebantꝰ mulieres
sacris. mediȩ scindebant᷑. Rapieban¬

Expanded text:
maxime nobilium, matronas publice abstrahi atque ad suam libidinem deduci imperabat, et post contaminationem viris suis reddi jubebat, non tam expleta adulterii libidine quam immutata. Tantus vero metus Patres plebemque oppresserat, uti nec hoc ipsum quidem, quod in metu erant, palam ostendere auderent. Sed ferebant insuetam servitutem gementes, et aliquid pro libertate cogitare metu inhibebantur, cum ille non jam ira, sed libidine caedis, agitaretur. Denique quadam die imperabat militibus suis exire per plateas totius urbis, et omnes qui occurrissent, cujuscunque aetatis, et cujuslibet sexus, gladiis caederent. Innumeraeque multitudines populi Romani, non hostium, sed civium telis dejectae sunt. Senatores vero, et hi maxime qui vel honoribus, vel opibus, clariores in curia videbantur, confictis criminibus, tanquam rei puniti proscriptique mis studiis excolebat, ad quae ministeria explenda perquirebantur mulieres ae mediae scindebantur, rapieban
Abbreviated transcription (Latin):
iugati sunt. Igit᷑ quia ꝑidẽ tempus
assumere ep̃os eccircũcisione ces¬
satũ ẽ : necessariũ uidet᷑ om̃s apri¬
mo usq ad id tẽporis enumerare pa¬
rit̃ sacerdotes:¬

Expanded text:
ii. Igitur quia sub idem tempus assumi episcopos ex circumcisione cessatum est, necessarium videtur omnes a primo usque ad id tempus enumerare pariter sacerdotes
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s aiuint hebreos antique originis
exctitisse. & scientiã xp̃i fidelit̾ rr¬
cepisse : & idõ incunctanter ab his qui
poterant de fidei merito uidicare.
sacerdotio quoq uisos e̾e̾ dignissimos.
quippe cũ om̃is tunc ȩccła exhebre-¬
is fidelib: coaceruata firmataq ui¬
deret᷑. incipientib ab apłis &e ꝑdu¬

Expanded text:
omnes aiunt Hebraeos antiquae originis exstitisse, et scientiam fideliter recepisse, et ideo incunctanter ab his qui poterant de fidei merito judicare sacerdotio quoque visos esse dignissimos, quippe cum omnis tunc Ecclesia ex Hebraeis fidelibus coacervata firmataque videretur, incipientibus ab apos
Abbreviated transcription (Latin):
pore inualidus erat . successorẽ sibi ipse
delegit. qͦ eccłam gubernante. debilita¬
tis & senectutis ocio frueret᷑. Extant
qͦq utriusq in genii monim̃ta magnifi¬
ca tractatuũ : quos eactẽpr̃ in eccłiis de¬
clamabant. eac quib: nos denas ferme sin¬
guloꝵ oratiunculas tranffudimꝰ in latinũ :
basilii p̃terea instituta monachoꝵ obtan¬
tes si potuerimꝰ & đĩ fauor ad uiuerit . eoꝵ
plura transferre. Euerunt p̃terea
duo fr̃s basilio. gregorius & petrus. quoꝵ
alt̃ in uerbo doctrinȩ. alt̃ in oꝑib fidi
frẽm ita excequabat : ut ut̃q uł basiliũ
uł gregoriũ redderet. Eatant etiã ip¬
sius gregorii unioris aliꝗͣ opuscula lu¬
culenta. Sed de his satis dictũ. In occi¬
dus uͦ partib.: ualentinianꝰ fide religi¬
onis in lesus. uetere romani imperii
censura. rẽ publicã gubernabat A.
De damaso ep̃o: & ursini sub reptione

Expanded text:
pore invalidus erat, successorem sibi ipse delegit, quo Ecclesiam gubernante, debilitatis et senectutis otio frueretur. Exstant quoque utriusque ingenii monimenta magnifica Tractatuum, quos ex tempore in Ecclesiis declamabant. Ex quibus nos denas ferme singulorum Oratiunculas transfudimus in Latinum. Basilii praeterea Instituta monachorum, optantes, si poterimus, et Dei favor adjuverit, eorum plura transferre. Fuerunt praeterea fratres duo Basilio, Gregorius et Petrus. Quorum alter in verbo doctrinae, alter in operibus fidei fratrem ita exaequabat, ut uterque vel Basilium, vel Gregorium redderet. Exstant etiam ipsius Gregorii junioris aliqua Opuscula luculenta. Sed de his satis dictum. In Occiduis vero partibus Valentinianus fide religionis illaesus, veteri Romani imperii censura rempublicam gubernabat. CAPUT X. De Damaso Episcopo, et Ursini subreptione
Abbreviated transcription (Latin):
E UO ipsũ uͦ domitianũ cũ uississ&
quasi essent deposteritate iudę quem
frẽm fuisse saluatoris scđm carnem
tradunt. Quiq duplici urgebantur
inuidia: uelut qui  ea dauid genere.¬

Expanded text:
Apud ipsum vero Domitianum cum jussisset quidam quasi essent de posteritate Judae, quem fratrem fuisse Salvatoris secundum carnem tradunt. Duplicique urgebantur invidia, veluti qui ex genere
Abbreviated transcription (Latin):
nus qui in ierosolimis erat ad paulum
inquẽ udeoꝵ fuerat commota sedi¬
tio dicit: Nonne tues ȩgyptius ille.
qui ante hos dies concitaueras popłm:
& educeras in desertũ ad quattuor
milia homines siccariorum: Sed suffi¬
ciant ista de felice.

Expanded text:
nus qui in Hierosolymis erat ad Paulum, in quem Judaeorum fuerat commota seditio, dicit: Nonne tu es Aegyptius ille, qui ante hos dies concitaveras populum et eduxeras in desertum ad quatuor millia hominum sicariorum? Sed sufficiunt ista de Felice.
Abbreviated transcription (Latin):
mitti. confringiianuas. obpugnare
scã. sac̃dotẽ ꝑtrahi. atq inexciliũ agi
ꝓtinus iubet: Sed tanta fuit ꝑseue¬
rantia fideliũ popłoꝵ: ut animas prius
amittere. quã ep̃m mallent XUI.
XUI.
De beniuoli magiftri memoria & fide

Expanded text:
mittit: confringi januas, oppugnari mittit: confringi januas, oppugnari sancta, Sacerdotem pertrahi, atque in exilium agi, protinus jubet. Sed tanta fuit perseverantia fidelium populorum, ut animas prius amittere, quam Episcopum mallent. CAPUT XVI. De Benevoli Magistri memoriae fide
Abbreviated transcription (Latin):
bare conata sit
Ni ualentinianus initalia degens. fr̃is
nece atq hostis metu ꝑterritus : simula¬
tione oblatã pacẽ amatrimo simulans.
ipse qͦq libent̃ amplectit᷑ cũ interim
iustina mat̾. euisdẽ arrianȩ hereseos
alumpna. impietatis fuȩ uenena quȩ
iuuente uiro supp̃sserat. filio facile
Igitur
apud naetholaniũ posita. contͣbare ȩc¬
clesiarũ statũ. tõminari sacerdotibus
depulsiones &r excilia : nisi ariminen¬
sis concilii decreta quib fides patrũ
temerata fuerat reuotarent. Quo bel¬
lo eccłe murũ eoturrim ualidissi¬
mã pulsabat ambrosiũ : eũq minis.
genere fatigans. pͥmũ sibi aditũ de¬
bellande rimabat᷑ ȩccłe. Sed qͣmuis
illa. iez abel spũ pugnaret armata:
resistebat tam̃ ambrosius heliȩ uir¬
tute repletus & grã. Ipsa aut̃ in eccłiis
garrire. strepere animare & inflãma¬
Unde adolescentulus ꝓcontumelia &
inuidia quã falso conflauerat mat᷑
accensus: armatoꝵ globũ ad eccłam

Expanded text:
rbare conata sit. 286 At Valentinianus in Italia degens, fratris nece, atque hostis metu perterritus, simulatione oblatam pacem a Maximo, simulans ipse quoque libenter amplectitur. Cum interim Justina mater ejusdem, Arianae haereseos alumna, impietatis suae venena, quae, vivente viro, suppresserat, filio facile Igitur apud Mediolanum posita, conturbare Ecclesiarum statum, comminari sacerdotibus depulsiones, exilia, nisi Ariminensis concilii decreta, quibus fides patrum temerata fuerat, revocarent. Quo bello Ecclesiae murum et turrim validissimam pulsabat Ambrosium. Eumque minis, genere fatigans, primum sibi aditum debellandae rimabatur Ecclesiae. Sed quamvis illa Jezabel spiritu pugnaret armata, resistebat tamen Ambrosius, Eliae virtute repletus et gratia. Ipsa autem in Ecclesiis garrire, strepere, animare, et inflammaUnde adolescentulus pro contumeliae invidia, quam falso conflaverat mater, accensus, armatorum globum ad Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
posit trepidabat: Interdũ etiã
manus ꝓtendere. ac totius reliqui
corporis motib & habitu diuerse
inclinati tanqͣm sub leuare lapsantis
animos gestiebant. Conuersi uͦ ad
eos om̃s. & ꝗd desem& ipsis ꝓfiterent᷑
ex eorũ motib agnoscentes : prius pe¬
ne quã in eos uulgus clamorib insi¬
lirte ipsi inmediũ ꝓrũpunt: ac sese¬

Expanded text:
positus trepidabat. Interdum etiam manus protendere, ac totius reliqui corporis motibus et habitu diverse inclinati, tanquam sublevare lapsantis animos gestiebant. Conversi vero ad eos omnes, et quid de semetipsis profiterentur, ex eorum motibus agnoscentes, prius pene quam in eos vulgus clamoribus insiliret, ipsi in medium prorumpunt, ac se C
Abbreviated transcription (Latin):
nãq cũ rem cuiusdã potentis sub
mercede ꝓcuraroe: uibet᷑ ab eo ido¬
lis immolare. Recusans. cogebatꝰ᷑
in uiriis: ꝑsistens. rursũ blandici is¬
mulcebatur. Cũ uͦ utrũq contẽpne¬
r&: p̃acuta sude ualidissima trans¬
guore. latronib: bestiisq. consump¬
tȩ funt qui om̃s imitati electos
đi ꝓphetas. gła martyrii corona¬
ti sunt. Deniq & uenerandus se¬
neac cheremon. ep̃c hic erat urbis
egepti quȩ dicit᷑ i lopolis. cũ ad ara¬
bicũ montẽ una cũ grandeua con¬
iuge discessiss&: nulli ultra apparuit

Expanded text:
namque cum rem cujusdam potentis sub mercede procuraret, jubetur ab eo idolis immolare. Recusans cogebatur injuriis; persistens rursum blandimulcebatur. Cum vero utrumque contemneret, praeacuta sude validissime transguore, latronibus, bestiisque consumpti sunt; qui omnes imitati electos Dei prophetas, gloria martyrii coronati sunt. Inter quos et venerandus senex Chaeremon episcopus hic erat urbis Aegypti quae dicitur Nilopolis cum ad Arabicum montem una cum grandaeva conjuge discessisset, nulli ultra apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur cũ erga supra dictos questio
ħaberetur : alexander quidã gene¬
re fryx. medicus disciplina. uir re¬
ligiosus & prudens. & uitẽ ac morũ
ꝓbitate cunctis carus acceptusq a mo¬
re dĩ concitatus. cũ assister& tribuna¬
li. nutib: hortabat᷑ ad confessionem¬
eos in quos questio agitabat᷑: ita ut
om̃ib qui astabant palam fierae
quid animo gererae. Cumq id popłi
notauissent : indignantes macime

Expanded text:
Igitur cum erga supradictos quaestio haberetur, Alexander quidem genere Phryx, medicus diciplina, VI religiosus, et prudens, et vitae ac morum probitate cunctis charus acceptusque, amore Dei concitatus, cum assisteret tribunali, nutibus hortabatur ad confessionem, in quos quaestio agitabatur; ita ut omnibus qui astabant palam fieret quid animo gereret. Cumque id populi notavissent, indignantes c
Abbreviated transcription (Latin):
& speciali quadam sȩuitia loca eoꝵ
quȩ indiuinis habent supplicationib
consecrata. incipiens ab alexandria
diripi. & contra religionẽ moremq
gentis ꝓfanari iub&. statuis suis &
signis ea atq imaginibus replens.
templũ quoq scẽ ciuitatis qđ solum
manebat totius ꝓfanȩ contagionis
intactũ. & amaioribus ꝑdurauerat
asylum. commutare intẽplũ ꝓprui
nominis ausus est: ut edes iouis nobi¬
lissimi. noui di gaii uocaretur. Sed
& alias innumeras clades & ultra
om̃s tragicos luctus. apud alea andriã
udeis in rogatas e̾t̾ sub gaio: insecun
do operis sui de uirtutib libro uir
memoratus ea sequit᷑. Nec non &

Expanded text:
 speciali quadam saevitia loca eorum quae in divinis habentur supplicationibus consecrata, incipiens ab Alexandria, diripi et contra religionem moresque gentis profanari jubet, statuis suis et signis ea atque imaginibus replens. Templum quoque sanctae civitatis, quod solum manebat totius profanae contagionis intactum, et majoribus perduraverat asylum, commutare in templum proprii nominis ausus est, ut aedis Jovis nobilissimi dei novi Gaii vocaretur. Sed et alias innumeras clades et ultra omnes tragicos luctus, apud Alexandriam Judaeis irrogatas esse sub Gaio, ido operis sui De virtutibus libro vir memoratus exsequitur. Huic autem
Abbreviated transcription (Latin):
iub& ac statui. Qđ ubi dies excortus
est : magnã ꝑturbationẽ uideorum
popłis eaccitauit. stupentib & per¬
turbatis ad nouam faciem rerum.
Coniciebant namq ea hoc qđ sperne¬
rentur. & conculcarentur iam le¬
ges suȩ & omĩa instituta maiorum.
quibus nihil tale haberi intra męnia
urbis illius fas erat. Sed hoc solum ẽ¬
nimirũ in quo eos impiȩ confessionis
suȩ uelox iundicta dampnauit: ꝓ¬

Expanded text:
jubet, ac statui. Quod ubi dies exortus est, magnam perturbationem Judaeorum populis excitavit, stupentibus et perturbatis ad novam faciem rerum. Conjiciebant, namque ex hoc quod spernerentur et conculcarentur jam leges suae, et omnia instituta majorum, quibus nihil tale haberi intra moenia urbis illius fas erat. Sed hoc est nimirum in quo eos impiae possessionis suae velox vindicta damnavit.
Abbreviated transcription (Latin):
legii tempore num quã ab eis sedi¬
tionũ furor. nũ quã bella. mortesq
cessarunt. usquequo ultimũ & exitia¬
bile malum temporibus uespasiani
eos obsidionis inclusit.

Expanded text:
legii tempore nunquam ab eis seditionum furor, nunquam bella mortesque cessaverunt, usquequo ultimum et exitiale malum, temporibus Vespasiani eos obsidione inclusit.
Abbreviated transcription (Latin):
discordes. innullo usu lectionis habeantur:
quia habint semina falsitatũ. Nonsolũ aut̃
hec int̾dicenda sunt: sed etiã penitus aufe¬
renda. atq ignib coneremanda: quia quã¬¬
iis sint in illis quedã quȩ uideant᷑ habere
speciem pietatis. nũ qͣm tam̃ uacua sunt
uenenis. & ꝑfabularũ illecebras hoc latent̃
eos libros qͥ ab hereticis uiciati sunt in ȩccła
ꝑmiserit legi. hereticũ se nouerit uidican¬
dum : qm̃ qͥ alias aberrore ñ reuocat. se ip¬
sũ errare demonstrat. Uractatꝰ aut̃ scĩ lero¬

Expanded text:
 a sincera veritate discordes in nullo usu lectionis habeantur, quia habent semina falsitatum. Non solum autem haec interdicenda sunt, sed etiam penitus auferenda atque ignibus concremanda; quia quamvis sint in illis quaedam quae videantur habere speciem pietatis, nunquam tamen vacua sunt venenis: et per fabularum illecebras hoc latentereos libros qui ab haereticis vitiati sunt in ecclesia permiserit legi, haereticum se noverit judicandum; quoniam qui alios ab errore non revocat, seipsum errare demonstrat. Tractatus autem sancti Hiero
Abbreviated transcription (Latin):
risse herodis exertitũ. qđ in eum satis
iuste ultio diuina cõmota est ꝓundic¬
ta ioħis qui uocabatur baptista. quẽ
puniuit herodes. uirũ ualde bonum.
qui p̃cipiebat udeis uirtuti operã dare.
iustitiã interse inuicẽ custodire. &
indño seruare pietatẽ. ꝑbaptismũ in
unũ coire. Hoc enĩ pacto baptismum
acceptabile fore: si non solum ad ab¬
luenda peccata sumatur. uerũ &e ad
castimoniã corporis atq ad animȩ ius¬
titiã purificationẽq seruetur. om̃iũq
pariter uirtutũ uelut signaculũ &
custodia quedã fidelis habrat᷑. Cũq.
ab eodem ꝑ p̃cepta huiuscemodi doce¬
rentur. atq ad audiendũ eũ ꝑplurima
multitudo concurrer&: ueritus hero¬
des neforte doctrinȩ eius ꝑ suasione
popłi eum a suo regno deicerent: ui¬
debat enĩ qđ p̃ceptis eius ac monitis obȩ¬
dire in om̃ib plebs esse parata : melius
credidit priusquã noui aliquid fier&
anticipare hominẽ nece. quã post mo-¬

Expanded text:
risse Herodis exercitum, quod in eo satis iuste ultio divina commota sit pro vindicta Iohannis, qui vocabatur baptista, quem punivit Herodes, virum valde bonum, qui precipiebat Iudeis virtuti operam dare, iusticiam inter se invicem custodire et in Deum servare pietatem, per baptismum in unum coire. Hoc enim pacto baptismum acceptabilem fore, si non solum ad abluenda peccata sumatur, verum et ad castimoniam corporis atque ad animae iusticiam purificationemque servetur omniumque pariter virtutum velud signaculum et custodia quaedam fidelis habeatur. Quae cum ab eo per precepta huiuscemodi docerentur, atque ad audiendum eum perplurima multitudo concurreret, veritus Herodes, ne forte doctrinae eius persuasione populi a suo regno discederent – videbat enim, quod preceptis eius ac monitis obedire in omnibus plebs esset parata –, melius credidit, priusquam novi aliquid fieret, anticipari hominem nece quam postmo
Abbreviated transcription (Latin):
tribunal ascendens. p̃parari sibi
uidea txp̃ianos & introduci ad suppli¬
cioꝵ pompã p̃bendam cunctis qui
ad erant iub&. Rursũ itaq cruces.
rursum penȩ. rursum tormenta re¬

Expanded text:
tribunal ascendens, praesentari sibi judex Christianos, et introduci ad suppliciorum pompam praebendam cunctis qui aderant, jubet. Rursum itaque cruces, rursum poenae, rursum tormenta re
Abbreviated transcription (Latin):
dexxtris uidebant᷑ Cũq & supplici¬
orum genera & spc taculoꝵ pęne iam
tempus fuiss& ab sumptũ. nec moueri
ullatenus a sententia ualuissent. cũ
etiã sellȩ ferree suꝑpositi consumptã
uerberib: carnẽ ignis subter ministra¬
tus exurer&: adultimũ infatigabi¬
les martyrũ sp̃c ferro cesis ceruicib
stipitem atq incrucis modũ distenta :
bestiis pabulũ p̃parabat᷑. Quȩ̃ tamen

Expanded text:
ris videbantur. Cumque et suppliciorum genera, et spectaculorum pene jam tempus esset assumptum, nec moveri ullatenus a sententia potuissent, cum etiam sellae ferreae superpositi, consumptam verberibus carnem ignis subter ministratus exureret, ad ultimum infatigabiles martyrum spiritus, ferro caesis cervicibus stipitem, atque in crucis modum distenta, bestiis pabulum praeparatur. Quam cum n
Abbreviated transcription (Latin):
dieb innumeris milib gentiũ diuer¬
sarũ adspectaculũ congregatis: sta¬
tuunt᷑ in medio harene: Et rursum
tu fuiss&. ad omĩa tormentoꝵ & uer¬
berũ genera renouant᷑: certantibus
omimodis aduersariis. quatinus eoꝵ
pacientiã frangerent: & ab ipso ut
ita dicã uertice coronas eorum

Expanded text:
diebus, innumeris millibus gentium diversarum ad spectaculum congregatis, statuuntur in medio arenae. Et rursum si fuissent, ad omnia tormentorum genera renovantur. Certantibus omnimodis adversariis, quatenus eorum patientiam frangerent, et ab ipso ut ita dicam vertice coronas eorum
Abbreviated transcription (Latin):
postulatur. Erat enĩ ualde nobilis:
&e qđ cunctis nobilius est iur optimȩ
conscientiȩ. & infide xxp̃i ꝑomĩa exerci¬
cia semꝑ martyr. Cumq circũ actus
fuiss& in amphyteatro titulo se p̃ce¬
dente. in quo scriptũ erat attalus xp̃i¬
anus: fremere in eum uulgi insamen¬
tis furor uehementius cepit. Sedcũ
presidi indicatũ fuiss& e̾t̾ cum roma¬
nȩ ciuitatis uirum. uib& eum cũ cȩte¬
ris in carcerẽ recipi: simul & ad cȩsa¬
rem refert. eiusq sententiã quid de
eo iuber& ex pectat. Uerum inter

Expanded text:
postulatur. Erat enim valde nobilis, et quod cunctis nobilius est, vir optimae conscientiae, et in fide Christi per omnia exercitia semper martyr. Cumque circumactus fuisset in amphitheatro, titulo se praecedente, in quo scriptum erat, Attalus Christianus: fremere in eum vulgi insanientis furor vehementius coepit. Sed cum praesidi indicatum fuisset, esse eum Romanae civitatis virum, jubet eum cum caeteris in carcerem recipi. Simul et ad Caesarem refert, ejusque sententiam, quid de eo juberet, exspectat. Ex utr
Abbreviated transcription (Latin):
euidentius & familiarius abrahȩ atq
eus familiȩ quantũ fas erat dm̃ homi¬
nib in notuisse de scribitur: & uelut¬
ds abrahȩ tanqũã cõmunis aliquis
homo. sedenti ad rlicẽ mamre. At
ille ex surgens cũ hominẽ uidera. ad¬
orauit ut dm̃. & ueneratur ut dñm:
sed & ꝓpriȩ uocis ꝓfessione p̃sentiam se
testatur nonignorare diuinam dicens
posterioris incarne ratio dispensationis

Expanded text:
evidentius et familiarius Abrahae atque ejus familiae, quantum fas erat. Deum hominibus innotuisse describitur, quia aahae tanquam communis aliquis homo sedenti ad ilicem Mambre. At ille exsurgens cum hominem videret, adorat ut Deum et veneratur ut Deum. Sed et propriae vocis professione praesentiam se testatur non ignorare divinam dicens: posterioris incarnatio dispensationis
Abbreviated transcription (Latin):
remũ secreta & solitaria habitatione
dispsos: obpugnare parit̃ aggredit᷑
Mittit armatã equitũ ac peditũ manũ.
tribunos. p̃positos & belloꝵ duces
tanqͣm ad uersũ barbaros pugnatu¬
rus elegit. Qui cũ uenissent:. nouã
belli speciem uident. hostes suos ob
aluid dicere. nisi amice ad qđ ue¬
nisti¬
lib scõꝵ qui fuerunt in egypto.

Expanded text:
remum secreta 271 et solitaria habitatione remum secreta 271 et solitaria habitatione dispersos oppugnare pariter aggreditur. Mittit armatam equitum ac peditum manum: Tribunos, Praepositos, et bellorum duces, tanquam adversum Barbaros pugnaturus elegit. Qui cum venissent, novam belli speciem vident, hostes suos glaaliud dicere, nisi: Amice, ad quid venistilibus sanctorum qui fuerunt in Aegypto.
Abbreviated transcription (Latin):
nasii. & ꝑsecutionibus lucii heretici.¬
GI T UR ea tempestate cũ quadrage¬
simo & sexeto anno sacerdoti i sui a¬
thanasius post multos agones mul¬
tasq patientie maxime coronas
qui euiss& in pace. sciscitatus de suc¬
cessore. petrũ tribulationũ suarũ
participẽ & sociũ delegit. Sed luci¬
us arriane partis ep̃s : continuo
tanqmͣ adouẽ ad uolat lupus Et
petrus qͥdẽ naiĩ ꝓtinꝰ conseendens:
adurbẽ romã ꝓfugit : Lucius uero
tanqm materia sibi crudelitatis ab¬
lata. seuior erga cȩteros efficiebatur
Et ita ibat insanguinẽ : ut nec speciẽ
quidẽ aliqm religionis seruare ui¬
deret᷑. Cuiꝰ pͥmo ingressu tanta &
tam tꝰpia in uirgines & continentes
eccłe gesta sunt : quȩ nec in ꝑserutio¬
nib gentiliũ memorant᷑. Inde post
fugas ciuiũ & excilia. post cedes &
torm̃ta. flãmasq qͥb: innumeros
sui arma conuertit. Uastat here¬
mũ : & bella qͥescentib indicit. Tria
milia aut eo amplius uiros ꝑtotã he¬

Expanded text:
nasii, et persecutionibus Lucii haeretici. Igitur ea tempestate, cum quadragesimo et sexto anno sacerdotii sui Athanasius, post multos agones multasque patientiae coronas quievisset in pace, sciscitatus de successore, Petrum tribulationum suarum participem et socium delegit. Sed Lucius Arianae partis Episcopus, continuo tanquam 270 ad ovem advolat lupus. Et Petrus quidem navem protinus conscendens, ad urbem Romam profugit. Lucius vero tanquam materia sibi crudelitatis oblata, saevior erga caeteros efficiebatur. Et ita ibat in sanguinem, ut ne speciem quidem aliquam religionis servare videretur, cujus primo ingressu tanta et tam turpia in virgines et continentes Ecclesiae gesta sunt, quae nec in persecutionibus Gentilium memorantur. Inde post fugas civium et exilia, post caedes et tormenta, flammasque quibus innumeros sui arma convertit. Vastat eremum, et bella quiescentibus indicit. Tria millia simul, aut eo amplius, viros per totam e
Abbreviated transcription (Latin):
etiã sinulla ex trinsecus mali causasit:¬
eo ipso qđ genus hominũ ferox. sedi¬
tiosũ. & semꝑ inquietũ ẽ. ciuiles inter
se motus &e bella ñ uirtutis merito neq
ob defensionẽ sed obnecẽ atq interitũ

Expanded text:
vero nulla extrinsecus mali causa , sed quod genus hominum ferox, seditiosum, semper inquietum est, civile inter se motum est bellum; non virtutis merito, neque ob defensionem, sed ob necem atque interitum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc modo refert. Non ex p̃cepto
sũpsit exordiũ : sed anno integro
principalia p̃uenit edita minister
demonũ qui dicebat᷑ inciuitate nr̃a

Expanded text:
opus refert, non ex praecepto sumpsit exordium, sed anno, inquit, integro principalia praevenit edicta minister daemonum qui dicebatur in civitate n
Abbreviated transcription (Latin):
inanima collocant. & ita demum
reliquas suꝑ hanc ꝑgunt edificare
uirtutes. Erbũ potũq nullus eoꝵ
capit ante solis occasum. uidelica
tempus lucis cũ phylosophiȩ studus.
curam uͦ corporis cũ nocte sociantes:
Nonnulli aut̃ etiã post triduũ incom¬
mimionẽ ueniunt cybi: quos scilic&
edacior studiorum fames ꝑurg&. Lam
uͦ hi qui ineruditionib sapientiȩ & in
ꝓfundiore intellegentia sacroꝵ uolu¬
minũ conuersantur : tanquã copiosis
dapib inhiantes expleri nequeunt.¬
& contuendo acrius inflammantur:
ita ut nec quarto iam nec quinto. sed
sexcto demum die nontam desidera¬
tũ quã necessariũ corpori indulge¬

Expanded text:
in anima collocant; et ita demum reliquas super hanc pergunt aedificare virtutes. Cibum potumque nullus eorum capit ante solis occasum; videlicet tempus lucis cum philosophiae studiis, curam vero corporis cum nocte sociantes. Nonnulli autem etiam post triduum in communionem veniunt cibi, quos scilicet edacior studiorum fames perurget. Jam vero hi qui in eruditionibus sapientiae, et in profundiore intelligentia sacrorum voluminum conversantur, tanquam copiosis dapibus inhiantes, expleri nequeunt, et contuendo acrius inflammantur, ita ut nec quarto jam, nec quinto, sed sexto die demum, non tam desideratum quam necessarium corpori indulge
Abbreviated transcription (Latin):
uiris istis uidet᷑ animali ẽẽ similis.
qđ corpus quidem habeat ipsam lit¬
teram. & ea quȩ scđm litterã desig¬
nantur : animã uͦ occultũ inlittera spiri¬
talem & inuisibilẽ sensum quem illi
ab auctorib suis edocti. sublimuis & no¬
bilius uelut inspicientes ꝑ speculũ con¬
templantur : Ex ipsis etiam nominib:
ammirandas quasdam species intellȩ¬
his opus est : etiam deconuentib eoꝵ¬
quȩ conscripsit: & ut seorsum quidẽ
uiri. seorsum etiã ineisdem locis femi¬
nȩ congregentur: & ut uigilias sicut
apud nos fieri moris est ꝑagant. &¬

Expanded text:
ri illis videtur animali similis, quod corpus quidem habeat ipsam literam, et ea quae secundum literam designantur, animam vero, occultum in litera spiritualem et invisibilem sensum, quem illi ab autoribus suis edocti sublimius et nobilius velut inspicientes, per speculum contemplantur, ex ipsis etiam nominibus admirandas quasdam species intellihilone: « Etiam de conventibus eorum scribit, ut seorsum quidem viri, seorsum etiam in eisdem locis feminae congregentur, et ut vigilias, sicut apud nos fieri mos est, peragant.
Abbreviated transcription (Latin):
edocetur. Post pauca rursum etiã
deeo qđ ꝑsalmos faciant nouos: ita
scribit Itaq non solum subtilius
intellegunt ymnos ueterũ : sed & ip¬
si faciunt nouos in dm̃. om̃ib cos&
metris & sonis honesta satis & suaui
compage modulantes. Multa qui¬

Expanded text:
ecit. « Post pauca rursum etiam de eo quod psalmos faciant novos, ita scripsit: « Itaque non solum subtilium intelligunt ymnos veterum, sed ipsi faciunt novos in Deum, omnibus eos et metris et sonis honesta satis et suavi compage modulantes. » Hau
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ appellatur sennion uel monas¬
significare potest honestoꝵ conuen¬
ticulũ. in quo secedentes inquit ho¬
nesta & casta uite misteria celebrant.
Nihil illuc prorsus qđ ad erbũ potũq
ꝑtin& inferentes. uel ad reliqua hu¬
mani corporis ministeria : sed legis tan¬
tum libros. & uolumina ꝓpħarũ. hym¬
nos qͦq indm̃. cȩteraq his similia. in
quoꝵ disciplinis atq excercici is insti¬
tuti. ad ꝑfectam beatãq uitã studus
iugibus coalescant. &post aliquan
usq aduesperam ome eis spacium
instudioꝵ excercitiis ducitur : quib
ad diuinã phylosophiã ꝑsacras lit¬
teras inbuunt᷑ : patrũ leges in allego¬
ricã intellegentiã deducentes. ꝗm̃¬
quidem formas e̾e̾ & imagines ea
quȩ in legis littera scripta sunt opi¬
nantur. latentis intrinsecus ꝓfundi. aliꝗd¬
cuusdam diuiniq mẏsteris. Habent

Expanded text:
quae appellatur semnion, vel monassignificare potest honestorum conventiculum, in quod secedentes honesta et casta vitae mysteria celebrant. Nihil illuc prorsus quod ad cibum potumque pertinet inferentes, vel reliqua humani corporis ministeria, sed legis tantum libros, et volumina prophetarum, hymnos quoque in Deum, caeteraque his similia. In quorum disciplinis et exercitiis instituti, ad perfectam beatamque vitam studiis jugibus coalescant. Ab ortu  vesperam omne eis spatium studiorum exercitiis ducitur: quibus ad divinam philosophiam per sacras litteras imbuuntur; Patrum leges in allegoricam intelligentiam deducentes; quoniam formas esse et imagines ea quae in legis littera scripta sunt, opinantur, latentis intrinsecus profundi cujusdam divinique mysterii. » Et
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ uiris aut̃ quos dicimus sunt & fę¬
minȩ : inquibus plures iam grande-¬
uȩ sunt uirgines. integritatẽ casti
corporis non necessitate aliqua sed
deuotione seruantes : dũ sapientiȩ
studiis semet gestiunt non solũ ani¬
mo sed & corpore conserrant᷑. indig¬
nũ ducentes libidini mancipare uas
ad capiendã sapientiã p̃paratũ. &
edere mortalem partum eas. aquib
diuini uerbi concubitus sacro sc̃s &
immortalis ecpetitur. exc quo poste¬
ritas relinquatur nequaquã cõrrup¬
telȩ mortalitatis ob noxia: Qđsi ad¬

Expanded text:
Cum viris autem, quos dicimus, sunt et feminae, in quibus plures jam grandevae sunt virgines, integritatem ac castitatem corporis non necessitate aliqua, sed devotione servantes; dum sapientiae studiis semet gestiunt non solum anima, sed etiam corpore consecrare, indignum ducentes libidini mancipare vas ad capiendam sapientiam praeparatum, et edere mortalem partum eas, a quibus divini verbi concubitus sacrosanctus et immortalis expetitur, ex quo posteritas relinquatur nequaquam corruptelae mortalitatis obnoxia. »
Abbreviated transcription (Latin):
philippi filiȩ: cuius sepulcrũ ex tat
apud ierapolim asiȩ urbẽ. una cũ fili¬
abus suis: Dehis aut̃ &lucas in actibus
apłoꝵ meminit : cũ ad huc apudee sartã
degerent. Dicit gͦ ita. Uenimus gͦ inquit
cȩsareã : & ingressi indomũ philippi
eũ głiste qui erat ea septẽ. mansimus
apud eũ. Huic aut̃ erant uirginesfiliȩ

Expanded text:
Philippi filiae, cujus sepulcrum exstat apud Hierapolin, Asiae urbem, una cum filiabus suis. De his autem et Lucas in Actibus apostolorum meminit, cum adhuc apud Caesaream degerent; dicit ergo ita: Venimus, “Cesaream et ingressi domum Philippi euangeliste, qui erat unus ex septem, mansimus apud eum. Huic erant uirgines filie
Abbreviated transcription (Latin):
UIt autem hisdem temporib iħc sa¬
piens uir : sitamen uirum eũ fas est¬
nominari. Erat enĩ mirabilium operũ
effector. doctorq hominũ. eorũ qui
libenter que uera sunt audiunt. Et
multos quidẽ iudeoꝵ : multos etiam.
exgentibus sibi ad uinocit. Ap̃c hie
erat. Hunc accusatione primorum
nrẽ gentis uirorũ cum pilatus incru¬
cem agendum e̾e̾ decreuiss&: non
deseruerunt. hi qui abinitio eũ dile

Expanded text:
isdem temporibus Jesus sapiens vir, si tamen virum eum appellare fas est. Erat enim mirabilium operum effector, doctorque hominum eorum, qui libenter quae vera sunt audiunt, et multos quidem Judaeorum, multos etiam ex gentibus sibi adjunxit. » Christus hic erat. Hunc accusatione primorum nostrae gentis virorum, cum Pilatus in crucem agendum esse decrevisset, non deseruerunt eum hi, qui ab initio eum dile