comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uilicus. cogor eẽ discipulus et operarius :
fodere non ualeo : Om̃a enĩ mandectale¬
gis q̃ t̃rȩ incubabant cerno destructa : et
legẽ et ꝓphetcs usq adio hannẽ baptẽc ẽẽ
finitos: Mendicare erubesco: ut qui doctor¬
fuerã iudȩorũ cogor agentib: et a discipu¬
lo Annania salutis et fideimendicare doctri¬
nam: faciamigitur qđ mihiutile eẽ intelle¬
go ut postqũa ꝓiectus fuero deuilicatione mea
recipiant mexp̃i ani in domos suos : Coepitq¬
eis qui prius uersebantur in lege et sic in xp̃o
crediderant. Et arbi trarentur scinlege
tari instercora: uo cauititaq duos deplu¬
rimis debitorib: primũ quidebebat centũ
cados olei eosuide licet qui fuerant exgen¬
tib: congregatiet magna in digebant mi¬
sericordiadi et decentenarionumeroqui
nariũ qui ꝓprie pȩnitentũ ẽ iuxta iubele¬
uns et illã in etiangelio parabolã inquaab
secđ autẽ uocauit populũ iudȩ orũ quitri¬
ticomandatorũ dĩ nutrituserat. et debe¬

Expanded text:
uilicus, cogor esse disciulus et operarius. fodere non ualeo. omnia enim mandata legis, quae terrae incubabant, cerno destructa et legem et prophetas usque ad Iohannem Baptistam esse finitos. mendicare erubesco, ut, qui doctor-fueram Iudaeorum, cogar a gentibus et a discipulo Annania salutis et fidei mendicare doctrinam. faciam igitur, quod mihi utile esse intellego, ut, postquam proiectus fuero de uilicatione mea, recipiant me Christiani in domos suas. coepitqeis qui prius versabantur in lege, et sic in Christum crediderant, ut arbitrarentur se in lege tari in stercora. uocauit itaque duos de pluribus debitoribus. primum, qui debebat centum batos olei, eos uidelicet, qui fuerant ex gentibus congregati et magna indigebant misericordia dei, et de centenario numero, qunarium, qui proprie paenitentium est iuxta iubeleum et illam in euangelio parabolam, in qua secundum autem uocauit populum Iudaeorum, qui tritico mandatorum dei nutritus erat et debe
Abbreviated transcription (Latin):
portant inmente ecce et enĩ uaccae
bethsamispergunt bethsamis quippe
dicitur domus solis et prophetaait
uobis autem quiti metis dñ mõrietur sol
iustitice sugitur adȩt̃ nisolis habitectio¬
nem tendimus dignum ꝓfecto ẽ ut dĩ

Expanded text:
portant in mente. Ecce enim vaccae Bethsamis pergunt. Bethsamis quippe dicitur Domus solis. Et propheta ait : Vobis autem, qui timetis Deum, orietur sol justitiae. Si igitur ad aeterni solis habitationem tendimus, dignum profecto est, ut d
Abbreviated transcription (Latin):
ceraccusat. teuulgat ꝓducta in publicu
poena ioħ inuriatur: causã custodiae qui
requirit inte inuenit qđ puniat : et in iohan¬
ne qđ doleat Ioħ ubi notus fama uirtute co¬
gnitus. celebratissimus scĩ tate dum a dtra¬
hit adse in qui sitores iniuriae facit ut tus
cunctis in notescat incestus : egit uite habeat
confusio publica quẽ corrigere nonua uit
secreta correptio et priuata herodem. ioł
monitis non accusatione pulsauit ut pote¬
rire sed hȩro des facibus libinisardens
perirem aliut quam redire etuxorẽ fris
inlicite possidere eo placere captiuis crimi¬
us numan nocentiȩ inimicis odiosa fit sẽ ꝑ lib̵¬
tas namurtus contraria uitiosis. sacri legis
exosa scĩtas. In imica castita simpudicis cor¬
ruptis integritas poena luxdriosis aduer¬
ecceunde ioħ offendit ecceunde hȩro des
furit malos quimonet offendit: incurrit
odium qui ar guit criminoscs: dicebat ioħ¬

Expanded text:
cer accusat, te divulgat producta in publicum cer accusat, te divulgat producta in publicum Joannis injuria: causam custodiae qui requirit, invenit in te quod puniat, et in Joanne quod doleat. Joannes orbi notus, fama virtutis cognitus, celebratissimus sanctitate, dum trahit ad se suae inquisitores injuriae, facit ut tuus cunctis innotescat incestus; agit ut te habeat confusio publica, quem corrigere non potuit secreta correctio. Herodem Joannes monitis, non accusatione pulsrire: sed Herodes facibus libidinis ardens perire maluit quam redire, et uxorem fratris illicite possidere. Captivis criminum, innocentiae inimicis odiosa fit semper libertas, virtus contraria vitiosis, sacrilegis exosa sanctitas, inimica castitas impudicis, corruptis integritas poena, luxuriosis adverEcce unde Joannes offendit, ecce unde Herodes furit: malos qui monet, offendit; incurrit odium, qui arguit criminosos. Dicebat Jo
Abbreviated transcription (Latin):
dei qđ discipline ꝑdiđ ec confudit hero¬
des si carius inciues in nobiles latro in so
micida in ꝓprios parricida in ebriansta
eruore insiti sanguinis pmanebat hincẽ qđ ioban¬
nis sanguinẽ piũ inpoculo crudelitatis ab sorburt
histalectio iã loquat᷑ hȩrodes inquit tenuit
iohannẽ et alligauit eũ quiuincula s oluerit peca¬
torũ peccatoris uinculis alligatur ut
uinctecuenia locũ ueniae ñ relinquat Alli¬
gauit eum et posuit in carcerẽ hȩrodes
tuadulteriũ facis et carcerẽ uadit ioħ:
sic iudicat sedens in loco iudicisreus in lo¬
couindicis in nocentiȩ ꝑsecutor: rogo ubi
rerum facies ubi forma ubipudor ubi ex¬
istimatio publici cognitoris ubids̃ ubi homo
ubi fas ublex ubiipsius ura naturȩ simul
omnias hero des teagente. teiudicante
teuiuente confusa: tenuit in quit io hannẽ
et alligans posuit eun. in carcere hȩro¬
destepetit causa te argiht uincla tecar¬

Expanded text:
dei, quod disciplinae, perdidit et confudit. Herodes sicarius in cives, in nobiles latro, populraneos, in proprios parricida, inebrians cruore terram, in siti sanguinis permanebat. Hinc est quod Joannis sanguinem pium ingenti poculo crudelitatis absorbuit: sed ipsa lectio jam loquatur. Herodes, inquit, tenuit Joannem, et alligavit eum. Qui vincula solverat peccatorum, peccatoris vinculis alligatur, ut vincta venia locum veniae non relinquat. Alligavit eum et posuit in carcere. Herodes, tu adulterium facis, et in carcerem vadit Joannes? Sic judicas sedens in loco judicis reus, in lovindicis innocentiae persecutor? Rogo ubi rerum facies? ubi fama? ubi pudor? ubi existimatio publici cognitoris? certe ubi Deus? ubi homo? ubi fas? ubi lex? ubi ipsius jura naturae? Simul omnia sunt, Herodes, te agente, te judicante, te jubente confusa. Tenuit, inquit, Joannem, et alligavit eum, et posuit in carcere. Herodes, te causa petit, te arguunt vincula, te car
Abbreviated transcription (Latin):
dominicam caenã recusat: qui labori cu¬
rio sitatis insudat : p̃paratauitȩ alimenta
fastidit qui carnalibus desideriis inseruit:
spiritales conuiuii epulas respuiti
Quia ergo uenire superbire nuunt. pau¬
peres eliguntur: Curhoc : quia iuxta
pauliuocem: infirma mundi elegitds̃.
ut confundat forti&: sednotandũ nob̵ẽ
quomodo des cribantur quiad cȩnã uocañ
dicuntur. quiiudicio suoapud semet¬
ipsos infirmi sunt : nã pauperes et quasi for¬
tes sunt qui et positi in paupertate super¬
biint : cacciuero sunt: quinullũ in genu
lumen habent : Claudi quoq: sunt : quirec¬
tos gressus in operatione non habent : sed
dũ morũ uitia in membrorũ debi litate
signantur. profecto liquet quia sicutilli
peccatores fuer̃ qui uocati uenire noluer:
Iltahi quoq peccatores sunt qui inui tant᷑
et ueniunt : sed peccatores suꝑbi respu¬
untur ut peccatores humiles eligant᷑
Hositaq elegit ds̃ qđ despicit mundus:

Expanded text:
Dominicam coenam recusat. Qui labori cuDominicam coenam recusat. Qui labori curiositfastidit; qui carnalibus desideriis inservit, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc? Quia, juxta Pauli vocem, Infirma mundi eligit Deus, ut confundat fortia . Sed notandum est quomodo describantur qui ad coenam vocantur, dicuntur, qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque sunt, qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, ut peccatores humiles eligantur. 7. Hos itaque elegit Deus quos despicit mundus
Abbreviated transcription (Latin):
nisi uo luptascarnis accipitur Nãquã uis
bonũ sit coniugiumatq propagandã
sobolẽ prouidentia diuina constitutu :
non nullitamen nonperhoc fecundi¬
tatem prolis. sed desideria expetunt
uo luptactis : et id circoperrem ius tam̃si¬
gnifi cari potest non in congrue in iusta
Ad cȩnam uos ergo ae terni conuiuisũ¬
mus pat̃ familias inuitat sed dũ alius
a uaritiae. alius curiosi tati. alius uolu¬
ptaticarnis ẽ deditus nimirũ reprobi simul
omnes excusant : dum hunc terrena
cura occupat. illũ alieniactus sagax
cogitatio deuastat. alterius etiãmente
uoluptas carnalis inquinat : fastidio sus
quisq: ad a et̃nȩ uitȩ epulas non festinat :
sequitur : reuersus seruus. nuntiauit
haec domino suo: tunc iratus pat̃ fami li¬
as dix̃ seruo suo: Exicito in plateas et ui¬
cosciuitatis. et pauperes debiles. caecos.
s̃claudos intro duchuc: eccequi terrenae
substantiae: plus iusto incubat ueniread

Expanded text:
nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia dnonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis; et ideo per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam nos ergo aeterni convivii summus paterfamilias invitat; sed dum alius avaritiae, alius curiositati, alius voluptati carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. Et reversus servus, nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus paterfamilias, dixit servo suo: Exi cito in plateas et vicos civitatis, et pauperesclaudos, introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae plus justo incubat, venire ad
Abbreviated transcription (Latin):
eo probare quia uidelicet aliquando
ꝑtinere ꝓbatio adcuriositatẽ solec
sed notandũ quod et is qui propt̃ uillã
et isqui propt̃ probanda iuga boum
acenẽ sui inuitatoris excusat. humil¬
tatis uerba permis cetdicens: rogote
habe me ex cusatũ dũ enĩ dicit rogo
et tamenuenire contẽnit: humilitas
sonat inuoce suꝑbia in actione Et ecce
hoc diiudicat prauusquisq cũ audit.
nec tamen ea q̃: diuidicat a geredesistit¬
Nãdũ cui libet ꝑuerse agentidicimus
conuertere. dm̃ sequere. mundũ relinq:
ubi huncnisi addominicã cȩnã uocamis
sedcũrespondet ora prome quia pec¬
cator sũhoc facere non possũ quidali¬
udagit nisi et rogat et excusatꝰdicens
Nãq peccator sũ: humilitatẽ in sinuat :
subiungens autem conuerti non possũ.
superbiam demonstrat : rogandoigitur
excusat quiet humilitatem suꝑducitin
uoce et suꝑbiam exercet in actionȩ :
Alius autem dix̃ : uxorem duxis etideo
non possum uenire : quid perux orem.

Expanded text:
Eo probare illa, quia videlicet aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. Sed notandum est quod et is qui propter villam et is qui propter probanda juga boum a coena sui invitatoris excusat, humilitatis verba habe me excusatum. Dum enim dicit rogo, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce hoc dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae diNam dum cuilibet perverse agenti dicimus Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem: Converti non possum, superbiam demonstrat. Rogando ergo excusat, qui et humilitatem superinducit in voce, et superbiam exercet in actione. 5. Alius autem dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
detur quibus libet p̃tiosis uestibus induat᷑
caro quid ẽ aliud nisi caro  noli teergo
Aitendere quid habetis. sed quid estis
uultis audire quid estis prophete indicat
dicens uere fenum ẽ populus sienim fenũ
populus nonẽ : ubi sint illiqui ea quae ho¬
die colimus uobis cũ trans acto annobeati
felicis natalicia cxelebrauer̃ : õquanta
et qualia dep̃sentis uitȩ ꝓmissione cogita¬
bant sed surripiente mortis articulo.
repente in his q̃ p̃uidere nolebant inuen¬
tisunt. et cuncta simul temporalia quae¬
simul congregata qua sis tabiliter tene¬
re uidebantur. amiser̃ : siergo trans¬
actec multq tudo generis humani ꝑna
tiuitatem uiruit in carne. ꝑmortem
aruit in puluere : uidelicetfȩnum fuit
quia igitur momentis suis horȩfugiuNT:
agite fr̃s lemi ut in bonio peris mercede

Expanded text:
detur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur detur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere quid habetis, sed quid estis. Vultis audire quid estis? Propheta indicat, dicens: Vere fenum est populus . Si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suis horae fugiunt, agite, fratres charissimi, ut in boni operis mercede
Abbreviated transcription (Latin):
edesciente enim patrefamilias furdomum ꝑ¬
fodit quiadum a sui custodia sp̃s dormit.
in prouisa mors ueniens carnis nrãe habi¬
ta culum irrumpit . et eumquem dñs domis
inuenerit dormientem. necat quicumuen¬
tura damna sp̃s minime p̃uidet hunc mors
ad supplicium nescientem rapit furi autẽ
resis teret siuigilacret: quia aduentum
iudicis qui occulte animam rapit p̃cauens.
ei paenitendo occurreret neihꝰ paenitens
periret : horã uero ultimam dñs nr̃t idcir¬
conobis uoluit eẽ. in cognitam : ut semper
possit eẽ sus pecta utdũ illã p̃uidere
ñ possumus ad illam si ne in termissione p̃¬
paremur pro inde fr̃smei in conditione
mortalitatis urae mentis oculos figite:
uenientiuos iudici ꝑfletus cotidie et la¬
menta p̃parate. Cumcertamors maneat
omnibus nolite detemporalis uitȩ pro¬
uidentia incerta cogitareꝰ terrenarũ
rerum. uoscura non aggrauet : quantis l¬
betenim auri et argenti molibus circum¬

Expanded text:
Nesciente enim patrefamilias fur domum pNesciente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominum domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidet, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens, ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. 1484 6. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco voluit nobis esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dum illam praevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de temporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circum
Abbreviated transcription (Latin):
secundũ autem duritiã tuã et corimpȩnitens.
thesaurizas tibi iramin dieirae et reue¬
lationis iusti iudicii dĩ hinc psalmista ait:
dsudex iustus fortis : et longanimis di¬
cturus quippe longanimem : p̃mitius tum:¬
ut quem uides peccata delinquentium
diu patienter ferre : scias hunc quandoq
etiam dictricte iudiccre : Hincꝑquendã
dicitur quia peccata hominumet patit᷑
et reddit : nam quos diu ut conuertant᷑
tolerat non conuersos durius damnat :
Ad excuciendã uero mentis nrae desidiã
etiam exteriora damna ꝑ similitudinẽ
ad medium deducunt᷑ ut ꝓhaec animis
ad suacustodiã suscitetur: Namdicitur
hoc autem scitote quia sisciret pat̃ famib¬
as qua hora furueniret: uigi laret utiq et
non sideret ꝑ fodere domum suam : ex qua
p̃missa similitudine : etiam ex hortatio sub in¬
fertur cũdicitur. Et uoses tote parati quia
qua hora non putatis filius hominis ueni&

Expanded text:
Secundum autem duritiam tuam, et cor impoenitens, Secundum autem duritiam tuam, et cor impoenitens, thesaurizas tibi iram in die irae et revelationis justi judicii Dei . Hinc Psalmista ait: Deus judex justus, fortis et longanimis . Dicturus quippe longanimem praemisit jusut quem vides peccata delinquentium diu patiene districte judicare. Hinc per quemdam dicitur, quia peccata hominum et patitur et reddit. Nam quos diu, ut convertantur, tolerat, non conversos durius damnat. Ad excutiendam vero mentis nostrae desidiam, etiam exteriora damna per similitudinem ad medium deducuntur, ut per haec animus ad sui custodiam suscitetur. Nam dicitur: Hoc autem scitote, quia si sciret paterfamilias qua hora fur veniret, vigilaret utique, et non sitio subinfertur, cum dicitur: Et vos estote parati, quia qua hora non putatis Filius hominis veniet.
Abbreviated transcription (Latin):
tia uigilia uenerit et ita inuenerit. beatis
serui illi prima quippe uigilia primȩ uũ
tempus ẽ idẽ pueritia secunda adule¬
accipitur quiergo uigilure in primaui¬
gilia noluit : custodiat uł secundecm: Vt qui
conuerti A prauitatib suis inpueritia
neglexerit : aduias uitȩ saltem intẽpr
iuuentutis euigilet : Et qui euigilare in
secundauigilia noluit : tertiaeuigilia e
remedia non amimittat : Vt qui et iniuuen¬
tute cediuas uitȩ non euigi lat : saltem in
senectute resipiscat: Pensate fr̃s lem̃i quia
quid homo ex cusationis inueniat: ds̃ despi¬
citur et expectat contempnis euidet etre¬
uocat : In iuriam decontemptu suo suscipit.:
ettamenquandoq reuertentibus etiã p̃mia
ꝓmitit : sed nemo hanceius longanimitatẽ
neglegat quia teento districtiorem iustitiã
inuidicio exiget quanto longiorem pati
enticm anteiudicium p̃rogauit hinc et¬
enim paulus dicit : Ignoras q mbeni¬
gnitasdĩ ad paenitentiam te adducit:

Expanded text:
tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt tertia vigilia venerit, et ita invenerit, beati sunt servi illi. Prima quippe vigilia primaevum tempus est, id est pueritia. Secunda, adoleaccipitur. Qui ergo vigilare in prima vigilia noluit custodiat vel secundam, ut qui converti a pravitatibus suis in pueritia neglexit ad vias vitae saltem in tempore juventutis evigilet. Et qui evigilare in secunda vigilia noluit tertiae vigiliae remedia non amittat, ut qui in juventute ad vias vitae non evigilat saltem in senectute resipiscat. Pensate, fratres charissquid homo excusationis inveniat. Deus despicitur, et exspectat; contemni se videt, et revocat; injuriam de contemptu suo suscipit, et tamen quandoque revertentibus etiam praemia promittit. Sed nemo hanc ejus longanimitatem negligat, quia tanto districtiorem justitiam in judicio exiget, quanto loentiam ante judicium praerogavit. Hinc etenim Paulus dicit: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te adducit?
Abbreviated transcription (Latin):
et ia cob: transiens autem iminis trał
quia lucis suae illustratione nos saciat:
transit uero dictũ ẽ cũ deiudicio ad re¬
gnum redit uł certe drũ sipuobis post
iud cuim transit quia ab humanitatis
forma indiuinitatis suae contempolationẽ¬
nos eleuat: et transi re euis ẽ inclaritatis
suae speculationem nos ducere . cum eum
quem in humanitete in iudicio nernimus. etiã
indiuinitate post iudicium uidemus:
Adiudiciũ quippeueniens in formascrui
omnibus appareb: quia scriptũ ẽ uidebut᷑ in
quẽ trans fixer̃ sedcum reprobi in suppli¬
cium corruunt : iusti ad Icritatis eius glo¬
riam ꝑtrahuntur : sicut scriptũ ẽ tollatur
impius neuideat gloriamdi sedquid si
serui in primauigilia neglegentes existañ
Prima qui ppeuigilia p̃rimȩuae a etcctis
custodia ẽ sed neq: sic des perandũ ẽ. et abo¬
no opere cessandũ nam longanimitatissuȩ
patientiam in sinuans dr̃as. subdit:
et siuenerit in secunda uigilia et sunt̃

Expanded text:
et Jacob . Transiens autem Dominus ministrat, quia lucis suae illustratione nos satiat. Transire vero dictum est, cum de judicio ad regnum redit. Vel certe Dominus nobis post judicium transit, quia ab humanitatis forma in divinitatis suae contemplationenos elevat. Et transire ejus est in claritatis suae speculationem nos ducere, cum eum quem in humanitate in judicio cernimus, etiam in divinitate post judicium videmus. Ad judicium quippe 1483 veniens, in forma servi omnibus apparet, quia scriptum est: Videbunt in quem transfixerunt . Sed cum reprobi in supplicium corruunt, justi ad claritatis ejus gloriam pertrahuntur, sicut scriptum est: Tollatur impius, ne videat gloriam Dei . 5. Sed quid si servi in prima vigilia negligentes existunt? Prima quippe vigilia primae aetatis custodia est. Sed neque sic desperandum est, et a bono opere cessandum. Nam longanimitatis suae patientiam insinuans Dominus, subdit: Et si venerit in secunda vigilia, et si in
Abbreviated transcription (Latin):
de generationis ꝓpbeti couigore corriperet.
et auctoritate feruentis insesp̃s scĩ regẽ
intrepiđ increparet errantẽ : maluitq uirbea¬
tis simꝰ sub denuntiatione iustitiȩ furent subcũ¬
beregla dio quã reticere ueritatem qui
mani festaere uenerat auctorem:¬

Expanded text:
e generationis prophetico vigore corriperet, et auctoritate ferventis in se Spiritus sancti regem intrepidus increparet errantem: maluitque vir beatissimus sub denuntiatione justitiae furentis succumbere gladio quam reticere veritatem, qui manifestare venerat auctorem
Abbreviated transcription (Latin):
sententiae nullus mortaliõ ante fert᷑ dicen¬
te dio: Nonsur rexit
in ternatos mulierum: maiorio¬
hanne babtista: Quam pulchre
omnimo dismaior erat iohanne quid euir¬
gine nas cebat̃ hic ẽ etiã quimaluit a rege
pst̃niquã rege ñ increpare peccantẽ : quib:
ꝑspectis : adueraite dilectissimȩ quantũ hu¬
ic reuerentiaȩ quãtũ deuotionis debeamꝰ im¬
pendere quiut honorabilis sit. ascõẽ spũ
et ꝓpetuascẽ mortis gloria c̃secratus : decebat
nãq ut mrsticã natiui tatẽ ei mirabili suitaseq re¬
ecclesia pͥmordia natiuitatis ei letissima festi¬
uitecte c̃caelebratqͥ ȩt̃na mortalib ad eẽgau¬
dia stupenti mundo testis fidelissim reuelauit

Expanded text:
ntiae cunctis mortalibus antefertur, dicente Domino: Non surrexit inter natos mulierum major Joanne Baptista ; quam pulchre omnimodis major erat, qui de virgine nascebatur. Hic est ille etiam, qui maluit a rege prosterni, quam regem non increpare peccantem. Quibus prospectis advertite, dilectissimi; quantam huic reverentiam, 215 quantum devotionis debeamus impendere, qui ut honorabilis sit a sancto est Set perpetua sanctae mortis gloria consecratus. Decebat namque, ut mysticam nativitatem ejus mirabilis vita sequereEcclesia primordia nativitatis ejus laetissima festivitate concelebrat, qui aeterna mortalibus adesse gaudia stupenti mundo testis fidelissimus revelavit
Abbreviated transcription (Latin):
estiuit atem p̃sentis diei fr̃s Rem̃i.
genui natiuitas consecrauit qui
id circo in hoc scł m suꝑ nadispen¬
satione directus ẽ ut non solũ ipse ꝓpheta¬
Nec inꝰ merito illum p̃cipuo nunc honore
ueneramur quispecialiqua dã gratia
ob hoc redemptore mundi nouissimus

Expanded text:
estivitatem praesentis diei, fratres cargenuina nativitas consecravit, qui idcirco in hoc saeculum superna dispensatione directus est, ut non solum ipse prophetaNec immerito illum praecipuo honore nunc veneramur, qui speciali quadam gratia ob hoc Redemptorem mundi novissimus
Abbreviated transcription (Latin):
existis inde sertũ uidere ꝓphetã: dico
uobis et plus quã ꝓphetã : plus reuera ẽ
quã ꝓpheta qm̃ceteri om̃s uenturi ad¬
hucxpĩ fuere p̃cones. hic autẽ ꝓbatis¬
simus uenit dñĩ p̃sentis assertor: plus¬
quã ꝓpheta ẽ c̃uius manib: qđ nulliẽ. p̃¬
stitũ ꝓphetarũ ad baptizandũ sedĩ filiis
inclinauit : plusquã ꝓpheccoẽ cuius tau¬

Expanded text:
sertum videre? Prophetam? dico vobis, et plus quam prophetam . Plus revera est quam propheta, cum caeteri omnes venturi adhuc Christi fuere praecones; hic autem probatissimus venit Domini praesentis assertor. Plusquam propheta est, cujus manibus, quod nulli est praestitum prophetam, baptizandum se Dei Filius inclinavit
Abbreviated transcription (Latin):
aet̃ne habes et nos credimus et cognoui¬
musquiatues xp̃s filius dĩ huiu sergo fr̃s
mei ꝓmodulo nr̃o exemplũ siimitarisa¬
tagimus et nos cũ illo beatietappellari
et eẽ . ualebimus nobis quoq simonis
hoc ẽ oboedientis x p̃onomen congruet.
nos ꝓpt̃ simplicitatem fidei non fictȩ
acceptecq ad ñõ gratiã uirtutũ filucolũ ul.¬
be uoccbimur congaudenfeq ipse spi¬
ritalibus animȩ nr̃ae ꝓfectibus dicet quã
pulcra es amica mec quã pulcͥra esoculitu
columbarũ sicque fut ut nobis supre petr̃a
fidei aurum argentũ lcopides p̃tiosos hoc¬
ẽ. perfecta uirtutũ o pera construentib:
niltribulationumignis detrimenti affe¬
rat. nulli tem ptactionũ turbines p̃ua¬
leant quinpotius aduersitatib ꝓbatiacci¬
piemus coronã uitȩ quã ille nobis antescła
ꝓmisit . quiuiuit et regnatds cũ patre

Expanded text:
 et nos cognovimus et credidimus quia tu es Christus Filius Dei . Hujus ergo, fratres mei, pro modulo nostro exemplum si imitari satagimus, et nos cum illo beati et appellari et esse valebimus: nobis quoque Simonis, hoc est obedientis Christo, nomen congruet, nosque propter simplicitatem fidei non fictae, acceptamque a Domino gratiam, virtutum filii columbae vocabimur, congaudensque ipse spiritualibus animae nostrae profectibus dicet: Quam pulchra es, amica mea! quam pulchra es, oculi tui columbarum ! Sicque fit ut nobis supra petram fidei, aurum, argentum, lapides pest, perfecta virtutum opera construentibus nihil tribulationum ignis detrimenti afferat, nihil tentationum turbines praevaleant, quia potius adversitatibus probati, accipiemus coronam vitae, quam ille nobis ante saecula promisit, qui vivit et regnat cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
re eamens humana non possit quante
illud putamus eẽ gloriae qđ ꝓdere sibi
asserit ñ licere quid etiã depetroreferã.
cuuis tanta adõ ẽ ad ꝓbataiustitia tantaq
ei potestas at tributa ẽ iudicandi ut in ar¬
bitrio eius poneret᷑ cȩles teiudiciũ per¬
spicite ergo etȩstimate quanto nobis sit pe¬
trus a płs honore reuerenđ cui sententiã
int̃ris platã sẽpit̃ niiudicis equitas ñ
repellit etideo diligent̃ intendite.
qͣ sit eiusgloriae magnitudo. c̃uidũ cla¬
ues regni cõmittunt᷑ etiã celũ illiclau
sio celebrat᷑ horũ hodie concursu lȩcissimo
excolit roma martrriu et quorũ dudũ
impia ꝑsecuta ẽ sangui nẽ eorũ nunc pe¬
culiari deuota patrocinio gloriatur:

Expanded text:
re ea mens humana non possit; quantae illud putamus esse gloriae quod prodere sibi asserit non licere? Quid etiam de Petro referam, cujus tanta a Deo est approbata justitia, tantaque ei potestas attributa judicandi, ut in arbitrio ejus poneretur coeleste judicium? Perspicite ergo, et aestimate quanto nobis sit Petrus apostolus honore reverendus, cujus sententiam in terris prolatam sempiterni judicis aequitas non repellit. Et ideo diligenter intendite quae sit ejus gloriae magnitudo, cui dum claves regni committuntur aeterni, coelum illi clausio celebratur: horum hodie concursu laetissimo excolit Roma martyrium; et quorum dudum impia persecuta est sanguinem, eorum nunc peculiari devota patrocinio gloriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ficiscitur nisi redẽptor nr̃t quiinea carne qũa
assup̃serat abut incaelũ : carnis etiã locus
ꝓprius terra ẽ: quae quasi adperegrina du¬
cit᷑ dũ predep̃torẽ nrm incȩlo collocat᷑ sed
homoiste peregre ꝓficiscens seruis bona sua
tradidit: quia fidelibus suis spiritalia dona
concessit : et uni quidẽ quinq talenta alii¬
uero duo aliuero cõmisit unũ quinq et enĩ s̃.
corporis sensus iude licet uisus auditus

Expanded text:
i Redemptor noster, qui in ea carne quam assumpserat abiit in coelum? Carnis enim locus proprius terra est, quae quasi ad peregrina ducitur, dum per Redemptorem nostrum in coelo collocatur. Sed homo iste peregre proficiscens servis suis bona sua tradidit, quia fidelibus suis spiritalia dona concessit. Et uni quidem quinque talenta, alii duo, alii vero commisit unum. Quinque etenim sunt corporis sensus, videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
plicart lucrum spiritale non quȩrere cor
a terrenis cogitationib: nũ quã leuare sunt
namq non nulli quido nũ intellegentiae ꝑ¬
ceper̃ sed tamensola quaecarnis sunt sapi
turus redit. quia is quinunc pie spirita¬
lia donce tribuit. districte in iudicio meri

Expanded text:
plicare, lucrum spirituale non quaerere, cor plicare, lucrum spirituale non quaerere, cor a terrenis cogitationibus nunquam levare. Sunt namque nonnulli qui donum intelligentiae perceperunt, sed tamen sola quae carnis sunt sapiuturus redit; quia is qui nunc pie spiritualia bona tribuit, districte in judicio meri
Abbreviated transcription (Latin):
et operatio designat᷑ : sedis qui quinq talen¬
ta acceperat alia quinq lucratus ẽ  quia
s̃. ñ nulli qui et sint̃na acmistica penetra¬
re nesciunt. pintentione tam̃ suꝑnȩpa¬
triae docent recte quosposs. deipsis exte¬
riorib: q̃ acceper̃: dũq: sea carnalis petu¬
lentia a t̃renarũ rerũ ambitũ atq: auisi¬
bilium uoluptacte custodiunt. Ab his etiã
alios a dmonendo cõpescunty e ts̃ ñ nulliqͥui
qua siduobus talentis ditati intellectũ atq
operationẽ ꝑcipiunt suptilia de int̃nis
intellegunt. mirade ex teriorib: operant᷑:
Cũq: intellegendo et opercndo aliis p̃di¬
cant. qua si duplica tũ denegotio lucrum
reportant: bene aute alia quinq ułalia
duo inlucrum uenisse referuntur quiadũ
utriq sexui p̃dicatio impendit᷑ qua si
accepta talenta geminant᷑ sed is quiunũ
ted ntũ acceperat abiens foditintra etabs¬
condit pecuniã dñi sui talentũ in terra abscon¬
dere ẽ. acceptũ in geniumint̃ renis actibus im¬

Expanded text:
tantummodo designatur. Sed is qui quinque talenta acceperat alia quinque lucratus est, quia sunt nonnulli qui, etsi interna ac mystica penetrare nesciunt, pro intentione tamen supernae patriae docent recta quos possunt de ipsis exterioribus quae acceperunt; dumque se a carnis petulantia, a terrenarum rerum ambitu, atque visibilium voluptate custodiunt, ab his etiam alios admonendo compescunt. Et sunt nonnulli qui quasi duobus talentis ditati intellectum atque operationem percipiunt, subtilia de internis intelligunt, mira in exterioribus operantur. Cumque et intelligendo et operando aliis praedicant, quasi duplicatum de negotio lucrum reportant. Bene autem alia quinque, vel alia duo in lucrum venisse referuntur: quia dum utrique sexui praedicatio impenditur, quasi accepta talenta geminantur. Sed is qui unum talentum acceperat, abiens fodit in terram, et abscondit pecuniam domini sui. Talentum in terra abscondere, est acceptum ingenium in terrenis actibus im
Abbreviated transcription (Latin):
tecre : A micũ non propt̃ mundũ sel ꝓpt̃
dm̃ diligere inimicum etiama mando tole¬
rare nulli qđ patinonuis facere. nulli
currere : sed prodẽe etiã ultra uires uelle:
quid ergo isto holo causto locupletius quan
doꝑhocqđ dõimmolat in aracordis ani¬
ma sem et ipsam mactit : sed hoc bonȩ uo¬
luntatis sacri ficium nũ quã plene ꝑsoluit᷑
nisimundi huius cupiditas ꝑfecte descrait
Namquicquid in eo concupiscimus. hocꝓ
culdubio ꝓximis inuidemus uidetur
et enim quia nobis desit quod alt̃ asse¬
quitur: et quia semper inuidia abona
uo luntate discordat : mox ut haec mentẽ
ceperit illa discedit : unde p̃dicatores
scĩ ut possit proxi mos diligere studuer̃

Expanded text:
tare, amicum non propter mundum, sed propter tare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli currere, sed prodesse etiam ultra vires velle. Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concupiscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuer
Abbreviated transcription (Latin):
cum possideturꝰ sed fortasse neccalix aq̃
fridȩ suppetit qui indigenti p̃becct᷑
etiam tunc securitatẽ nobis ꝓmittit ser¬
modiuinus redemptore et enimnato :
cȩliciues ostensi sunt quiclamarent glo¬
ria in excelsis dõ : et interrapax homini¬
bus bonȩuo luntatis : Antedinãq oculos
num quam ẽ uacua manus amunere si ar¬
ca cordis repletco ẽ bonauo luntate: hinc
et enim psalmistadicit : In me sunt ds̃ uota
tua quȩ reddã laudationes tibi: Acsia ꝑte
dicat: et siex terius munera offenda non
habeo in tramem et ipsum ta men inuenio:
quod in aratuae laudis in pono. quia qui
nr̃a datione non pasceris. oblationecor¬
dis melius placaris : nilquippeoffert᷑
dõ ditius uoluntate bonc: uo luntas enĩ
bonaẽ sic aduersa alterius sicut nr̃a
ꝑtimescere sic de prosperitacte ꝓximi si¬
cut denr̃o ꝓfectu gratulari : Aliena dã na
nr̃a credere aliena lucra nra depu¬

Expanded text:
cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In me sunt, Deus, vota tua quae reddam, laudationes tibi . Ac si aperte dicat: Etsi exterius munera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra depu
Abbreviated transcription (Latin):
piscentiis renunciauit: A sequentibus ergo
tanta dimis sasunt quanta a non sequen¬
tibus concupisci potuer̃ : Nemoigitur etiã
cũ quosdã conspicit multa reliquisse.
apud semet ipsum dicat. imitac rehuius muns¬
di conteprȩres uolo sed quod re linquã
non habeo: multa frs relinquitis.: sidesi¬
deriis terrenis renuntiatis: exteriora enĩ
nr̃a dño quã libet parua sufficiunt : cor
namq: et non substaentiã pensat : Nec ꝓpen¬
dit quantũ in eius sacrificio sed ex quanto
ꝓferatur : Nam si ex teriorem substantiuã
ppendamus eccescĩ negociatores nr̃i
ꝑpetuã angelorum uitam datis retibis
et naue mercati sunt: Aestimationem
tiae quia dimidium aliud ad hoc quod in¬
iuste abstulit restituendũ inquadruplũ
reseruauit: ualuit petro et andreae dimis¬
sis retibus et naui: ualuit uiduae. duobis
minutis: ualuit altericalice a quae fri¬
gidiae : regnumitaq dĩut diximus tanti
ualet quantum babes : Pensa te igitur
frs quiduilius cũ emitur quid carius

Expanded text:
piscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. 1451 Exteriora etenim nostra Domino quamlibet parva sufficiunt. Cor namque, et non substantiam pensat; nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. Nam si exteriorem substantia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem tiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigidae . Regnum itaque Dei, ut diximus, tantum valet quantum habes. 3. Pensate igitur, fratres, quid vilius cum emitur, quid charius
Abbreviated transcription (Latin):
interitũ ẽ : qͥd ẽ qđ muto patre principe
uidelicet tunc sacerdotũ ortus ẽ p̃cursor
dñi nisiquia ipso apparente dño lingua
iã sacer dotii ueteris magna ex parte.
ad octrina sensus spiritalis obmutuerat
solam littere custodiam curantibus ac
docentib: scribis et legis peritis immo
et ipsã litterã pleriq: in locis ꝑsuccstra¬
ditiones corrũ pentibus iuxta qđ eis dñs¬

Expanded text:
interitum est. Quid quod muto patre, principe interitum est. Quid quod muto patre, principe videlicet tunc sacerdotum, ortus est praecursor Domini, nisi quia, ipso apparente Domino, lingua jam sacerdotii veteris magna ex parte a doctrina sensus spiritualis obmutuerat, solam litterae custodiam curantibus ac docentibus scribis et legisperitis, imo et ipsam litteram plerisque in locis per suas traditiones corrumpentibus, juxta quod eis D
Abbreviated transcription (Latin):
iohanne lux diurna minorari incipit cuius
luminis red it quia ille nimirũ apparuit
dec ethoc ex parte habebat cunctis genti¬
b: aperiret succe calorẽ dilectionis in totã
mundi latitudinẽ diffunderet : Notandũ
autẽ qđ hccec eccdẽ beati iohannis natiui¬
tas ñ nullã habet simitudinẽ aduentus
dominici et gratiae. quã p̃dicare uenieba t
Nã et congruum ualde ẽ ut cui om̃s ꝓpħ
priores et patriarchȩ ułnascendo uł mo¬
riendo uł uiuendo uł p̃dicando testimo¬
nium ꝓhibuer. Hunc multo amplius p̃¬
cursor siuis quiplus quã ꝓpheta extitit.
ñ tantum inuita et passione sedinipsa quo¬
q suc natiuitate designet quidẽ enĩqđ
ueteranis parentib natus ẽ ioħ nisiquia
illius mox secutura natiuitas signcebat᷑.
qui spiritalia nouitestamenti ꝓferens
arcana carnalẽ legis et sacerdo cii uete¬
ris obseruantiã iam t̃mincondã eẽ docẽ¬
ret qđ enim anti quat᷑ et senescit ꝓpe

Expanded text:
Joanne lux diurna minorari incipit, cujus luminis redit  Al., rediit, quia ille nimirum apparuit  Al., sola Judaea, et hoc ex parte habebat, cunctis gentibus aperiret, suae calorem dilectionis in totam mundi latitudinem diffunderet. Notandum autem quod haec eadem beati Joannis nativitas nonnullam habet similitudinem adventus Dominici, et gratiae quam praedicare veniebat. Nam et congruum valde est ut cui omnes prophetae priores et patriarchae, vel nascendo, vel moriendo, vel vivendo, vel praedicando testimonium perhibuerunt, hunc multo amplius praecursor suus, qui plus quam propheta exstitit, non tantum in vita et passione, sed in ipsa quoque sua nativitate designet. Quid est enim quod veteranis parentibus natus est Joannes, nisi quia illius mox secutura nativitas signabatur, qui spiritualia Novi Testamenti proferens arcana, carnalem legis et sacerdotii veteris observantiam jam terminandam esse doceret? Quod enim antiquatur et senescit, prope
Abbreviated transcription (Latin):
mnũ gloriae dõ canendo qui dilla ꝑ orbẽ eẽt
actura priores ipsi decȩlis admonebant :
rectegitur natiuitas caelebratur illius.
quitalis potentia magnitudinis dominicis
ꝓpinquabat operib: recteortus illius solle¬
mnites colitur.: cuius tantac ẽ uitece sublimi¬
tas ut quicquid illo sublimius ẽ. hoc iam ho¬
minis naturã transcendere dubiũ ñ sit:
si quidẽ dns cũ maiorẽ eo neminẽ innatis
mulierũ eẽ dixisset: mox subdiciit dicens
qui autẽ minor ẽ in regnocȩlorũ maior
ẽ illo se ipsũ uide licet insinuans qui hu¬
mananatiuitate posterior iohanne¬

Expanded text:
mnum gloriae Deo canendo quid illa per orbem esset actura, priores ipsi de coelis admonebant. Recte igitur nativitas celebratur illius qui talis potentia magnitudinis Dominicis propinquabat operibus. Recte ortus illius solemnitas colitur, cujus tanta est vitae sublimitas, ut quidquid illo sublimius est, hoc jam hominis naturam transcendere dubium non sit. Siquidem Dominus cum majorem eo neminem in natis mulierum esse dixisset, mox subdidit dicens, Qui autem minor est in regno coelorum, major est illo, seipsum videlicet insinuans, qui humana nativitate posterior Joanne
Abbreviated transcription (Latin):
nosuisp̃s sedẽ sibi uteriuir ginalis in quo
carnẽ susciperet ipse consecrauit : Istemul¬
tos filiorũ isrł ad dnm̃ suo tẽprp̃dicando
c̃uertit. ille multos cotidie deuniuersis ꝑ or¬
bẽnationib: ad suã fidẽ et caritatẽ interius
i Vlustrando conuertere ñ desistit hic inspũ
et ueritate helice p̃cessit ante illũ ut ple¬
bẽ eia quabaptizans ad suscipiendũ eũ
ubia ppareret doceret eẽ ꝑfectã huit
successit ille inspũ et uirtate dĩ patris.
ut plebẽsuã spũscõ etigni baptitans adui¬
dendã faciem patris suido naret eẽ ꝑfectã
lo hannenatoi congratulabantur uicini et
cognati genetriiillius quia magnificauit

Expanded text:
no sui Spiritus sedem sibi uteri virginalis in quo no sui Spiritus sedem sibi uteri virginalis in quo carnem susciperet, ipse consecravit. Iste multos filiorum Israel ad Dominum suo tempore praedicando convertit; ille multos quotidie de universis per orbem nationibus ad suam fidem et charitatem interius illustrando convertere non desistit. Hic in spiritu et virtute Eliae praecessit ante illum, ut plebem ejus aqua baptizans ad suscipiendum eum, ubi appareret, doceret esse perfectam; huic successit ille in spiritu et virtute Dei Patris, ut plebem suam Spiritu sancto et igni baptizans ad videndam faciem Patris sui donaret esse perfectam. Joanne nato congratulabantur vicini et cognati genitrici illius, quia magnificavit
Abbreviated transcription (Latin):
etudinem uenisse credũ ẽ : seda Itentius
animore condendũ quia sicut nato dño pco¬
storibus apparens angelus ait . ecce eu¬
angelizo uobis gaudium magnũ quod erit
omnipulo quia natus ẽ uobis hodie salua¬
tor qui ẽ xp̃s dñs : Ita etiã angelus nasci¬
turũ ⁊ achariae p̃dicansio hannẽ Erit
in quit gaudium tibi et exultatio. et mul¬
tiinnatiuitate eius gaudebunt: Erit enĩ
magnus corã dño : iureigitur. utriusq na¬
tiuitas festa deuotione celebra t᷑: sed
toris mundi tã quã infiliidi omni potentis
tã quã insolis iustitiae natiui tate. omni
populo gaudium euangelizatur: inhu¬
ius autem tã quã in p̃cursoris dñi in ser¬
uidĩ eximu in lucernȩ ardentis et lucen¬
ꝓphetatestatur. qm̃ magnus dñs et lauda¬
bilisnimis et magnitudinis eius ñ ẽ finis
Istepeccatorũ consortia declinans ab om
peccatores conuersatus. peccatiomnis
Iinmunis ꝑmansit. hic adhuc exuteroma

Expanded text:
etudinem venisse credendum est: sed attentius etudinem venisse credendum est: sed attentius animo recondendum quia sicut nato Domino pastoribus apparens angelus ait: Ecce evangelizo vobis gaudium magnum, quod erit omni populo, quia natus est vobis hodie Salvator, qui eturum Zachariae praedicans Joannem, Et erit, inquit, gaudium tibi et exsultatio, et multi in nativitate ejus gaudebunt. Erit enim magnus coram Domino. Jure igitur utriusque nativitas festa devotione celebratur, sed  Salvatoris mundi, tanquam in Filii Dei omnipotentis, tanquam in solis justitiae nativitate, omni populo gaudium evangelizatur. In hujus autem tanquam in praecursoris Domini, in servi Dei eximii, in lucernae ardentis et lucenPropheta testatur: Quoniam magnus Dominus et laudabilis nimis, et magnitudinis ejus non erit finis . Iste, peccatorum consortia declinans, ab ompeccatores conversatus peccati omnis immunis permansit. Hic adhuc ex utero m
Abbreviated transcription (Latin):
raecursoris dñinatiuitas sicut
sacratissima lectionis euange¬
licȩ ꝓdit historia multami¬
raculorũ sublimitate reful¬
get quianimirũ decebat ut illequoma¬
ior internatos mulierũ nemosurrex̃ maior
p̃ceteris scis in ipsomox ortuuirtutũ iuba¬
reclaresceret: senes acdiu in fecundi pa¬
rentes dono nobilissimȩ ꝓlis exultant:
ipsi patriquem in credulitas mutr̃ reddi¬
derat : Ad salutandũ nouȩ p̃conẽ gratiae.
os et lingua reseratur : Nec solũ facultas.
dm̃ benedicendi restituitur: sed de eo etiã
ꝓphetaendiuirtus augetur Excitati fama
facti omnes uicini admiratione acmetu
ꝑcellunt᷑ omnium qui audiere circũ quaq:
ad aduentũ noui ꝓphetecorda p̃parant᷑
Vnde merito scã ꝑ orbem ecclesia quaetot XII¬
beatorum martrrũ uictorias quib: ingres¬
sũ regnicaeles meruere frequentat: hui
tantũ modo post dñm eticmnatiuitatis
diem caelebrare consueuit quod nullate¬
nus sine euangelica auctoritate. in consu¬

Expanded text:
nativitas sicut sacratissima lectionis evangelicae prodit historia, multa miraculorum sublimitate refulget: quia nimirum decebat ut ille quo major inter natos mulierum nemo surrexit, majore prae caeteris sanctis in ipso mox ortu virtutum jubare claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo etiam prophetandi virtus augetur. Excitati fama facti omnes vicini admiratione ac metu percelluntur, omnium qui audiere, circumquaque ad adventum novi prophetae corda praeparantur. Unde merito sancta per orbem Ecclesia, quae tot beatorum martyrum victorias, quibus ingressum regni coelestis meruere frequentat, hujus tantummodo post Dominum etiam nativitatis diem celebrare consuevit. Quod nullatenus sine evangelica auctoritate in consu
Abbreviated transcription (Latin):
ficare curauit: uisitauit quasi medicus
ȩgrotos : quiut inueteratdm superbia e
nostrae languorem sanaret. nouum no¬
bis suae humilitatis exemplum adhibu¬
it fecitre demptionem plebis suae: qui
nos uenundatos sub peccato et antiqui
hostis seruitio ad dictos dato sui sangui¬
nis prnetio liberauit : Vnde benignenos
hortatur a posto lusdicens Emptienim
estis p̃tiomagno. glorificate et portate
dm̃ incorpore ur̃o plebi autem suaedic̃
nonutiq: quamueniens plebemsuã reppe¬
rit . sed quamui sitando et redimendo suã
fecit uultis etenim audire fris mei qualẽ
inuenerit eam qualem reddiderit᷑ finis
canticihuius quodo bnotitiam simul et
prolixitatem sui totum caritati urae re¬
cessere et ex planare longumduximus
a pertedenuntiat dicens Vi sitacuidori¬
ens ex alto. Illum in arehis qui intene¬
bris et in umbra mortissedent ad dirigen¬
dos pedes nros inuia pacis inueni Tergo
nos sedentes in tenebris etum bra mortis.

Expanded text:
ficare curavit. Visitavit quasi medicus ficare curavit. Visitavit quasi medicus aegrotos, qui ut inveteratum superbiae nostrae languorem sanaret, novum nobis suae humilitatis exemplum adhibuit. Fecit redemptionem plebis suae, qui nos venundatos sub peccato, et antiqui hostis servitio addictos, dato sui sanguinis pretio liberavit. Unde benigne nos hortatur Apostolus, dicens: Empti estis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore vestro . Plebis autem suae dicit, non utique quam veniens plebem suam reperit, sed quam visitando et redimendo suam fecit. Vultis etenim audire, fratres mei, qualem invenerit eam, qualem reddiderit. Finis cantici hujus, quod ob notitiam simul et prolixitatem sui totum charitati vestrae recensere et explanare longum duximus, aperte denuntiat, dicens: Visitavit nos oriens ex alto, illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent, ad dirigendos pedes nostros in viam pacis. Invenit ergo nos sedentes in tenebris et in umbra mortis,