comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sui difficultate cognoscit. Quid eñ in hacuita laboriosius quã
terrenis desideris aeftuare : Aut quidhic securius quã huius scłsi
nilil appetere quiem̃ huno mundũ diligunt: tur bulentis eius
curis. otsollicitudimbus conturbantur. Quiaute eũodiunt ne sẽ¬
quuntut intorne quietis tranquilli tate fruentes futura pau
cpuun quã illut ex pestant hic quodũ modo habere lam inchoats
ut solidõ uiuere delectentur. Quantoq ab huius scł conuersa¬
Itiouose subtrahunt. tanto lnterne mentis acie p̃senciũ di etare¬
gelicȩ societatis frequentiũ contẽplantur. Aldorũ tũ prauast
abimquis uteorũ non inuoluantur delictis. Non nulli etsinoncor¬
porali discessu spiritalitamen ab eis intentione recedunt. Qui & si
cõmunessunt conuersatione discreti tamen sunt corde uelo pere
tlicet sepe inmedio carnadium uitã ds̃ ꝓtegat electorũ tamen satis
rarum ẽ ut quis quis intersaeculs uoluntates positus auitiis

Expanded text:
sui difficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? Aut quid hic securius quam hujus saeculi nihil appetere? Qui enim hunc mundum diligunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Qui autem eum odiunt, nec sequuntur, internae quietis tranquillitate fruentes, futurae pacis requiem, quam illi exspectant, hic quodammodo habere jam inchoant. ut soli Deo vivere delectentur; quantoque ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis acie praesentiam Dei, et angelicae societatis frequentiam contemplantur. 2. Malorum tam prava sunt ab iniquis, ut eorum non involvantur delictis. Nonnuli, etsi non corporali discessu, spirituali tamen ab eorum intentione recedunt; qui etsi communes sunt conversatione, discreti tamen sunt corde vel opere. Et licet saepe in medio carnalium vitam Deus protegat electorum, tamen satis rarum est ut quis inter saeculi voluptates positus a vitiis
Abbreviated transcription (Latin):
gationẽ ueri non uulet attingere qui amens eius turbata furore abscru¬
tatione alienatur iustitiȩ Iracundus iudex iudicu exemplu necon tuere
ualet quia caligine furoris non uidet: Quiaute repulso furore discutit
facilius ad contuendũ ueritatẽ mentis serenitate consurgit et sine ulla
ꝓturbatione adequitatis intellegentiũ ꝑuenit IxII¬

Expanded text:
gationem veri non valet attingere: quia mens ejus turbata furore, ab inscrugationem veri non valet attingere: quia mens ejus turbata furore, ab inscrutatione alienatur justitiae. Iracundus judex judicii examen plene contueri non valet: quia caligine furoris non videt. Qui autem repulso furore discutit, facilius ad contuendam veritatem mentis serenitate consurgit: et sine ulla perturbatione, ad aequitatis intelligentiam perveni
Abbreviated transcription (Latin):
ex auriant. Quando enĩ iudicant. non causa sed dona considerant
Etsicut neglegentes st indiscussione causanciũ : sic in eorũ dũpna sollici¬
tisunt. Iudices praui iuxta prophetȩ uerbum quus: lupi uespere nonre¬
linquunit inmane. Hoc ẽ depresentis uitȩ tantũ cõmodis cogntant ride fu¬
turis. Vita enĩ ista uesperũ futura uero mane accipitur Qbene ait
quas i lupi quia luporũ more cuncta diripiunt & uix pauca pauperibus
Ferbosi iudices etelati ut sapientes uideantur nondiscutiut causas
sed asserunt Sic que conturbant iudicuor dinẽ dumnon suo contert:
officio aliena p̃sumunt. Vudũ dũ iuditare incipiunt irascuntur ipsãq
iudicis sententiũ insaniũ uertunt. De quibus recte ꝑ prophecũ dicitus
ui conuertunt infurore iuditium. Quienĩ iratus iudicat infurore iudiciũ
mutat. ante ꝓfert sententiũ quã ugnoscat. furor iniudico inuesti¬

Expanded text:
exhauriant. Quando enim judicant, non causas sed dona desiderant, exhauriant. Quando enim judicant, non causas sed dona desiderant, et sicut negligentes sunt in discussione causantium, sic in eorum damno soliciti sunt. Judices pravi, juxta Prophetae vocem, quasi lupi vespere non relinquunt in mane, hoc est, de praesentis vitae tantum commodis cogitant, non de futuris. Vita enim ista vesperum futura vero mane accipitur. Et bene ait quasi lupi, quia luporum more cuncta diripiunt, et vix pauca pauperibus  elatis. Verbosi judices et elati, ut sapientes videantur, non discutiunt causas, sed asserunt, sicque conturbant judicii ordinem, dum suo non contenti officio, aliena praesumunt, quidam dum judicare incipiunt irascuntur, ipsamque judicii sententiam in insaniam vertunt, de quibus recte per prophetam dicitur, qui convertunt in furorem judicium. Qui iratus judicat, in furorem judicium mutat, et ante profert sententiam quam agnoscat. Furor in judice, investi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑlgnauiã ignorat iustitiã Inꝑrobus ꝑcupiditatẽ corrupit¬
Aiudicibus pauperes quiã gruenitissimis hostibus Nullus enim predo
ta cupidu phaienis quiã sude iniquus in suis. Latrones inaccessis faueib
aclatobrosis latontos insidiuas ponunt. Isti palũ rapacitalis a uaratiũ
seuiunt Nostes in aliorũ sanguinẽ tantũ intendurt lued ce si quaesi
crudelis simi carnifices ciuium obpressionesua subiet oru nopulos
extingunt Quienim destruant: multisunt: Rarisurt quipopulos
leguꝰ moderaming regant i lerũ que etboni ludices sunt sed alini¬
nis tr arocaptoros habent. Horũ figura utatquidã tãquã seillae
pingitur atque desoribitir: Ipsaquidĩ bunana spetios sodcapi¬
tibus caninis accincta et circũ data non aliter quibusda potestatibus
accidit ut ipsorũ humanitatẽ In manitas iniquorũ sociorum ꝑ turb&
epe ludicos prauicupiditatis causa aut differunt aut ꝑ uertunt iudicia
nec finiunt cepta partiũ negotia quousque marsupia eorũ qui causamt

Expanded text:
itjudicibus, quam a cruentissimis hostibus. Nullus enim praedo tam cupidus in alienis, quam judex iniquus in suis. Latrones in accessis faucibus ac latebrosis jacentes insidias ponunt: isti palam rapacitatis avaritia saeviunt. Hostes in aliorum sanguinem tantum intendunt: judices quasi crudelissimi carnifices civium, oppressione sua subjectorum vitam extinguunt. Qui enim destruant multi sunt: rari sunt qui populos legum moderamine regant. Plerunque et boni judices sunt, sed ministros rapaces habent, horum figura, ut ait quidam, tanquam scilla pingitur, atque describitur. Ipsa quidem humana specie, sed capitibus caninis accincta et circundata. Non aliter quibusdam potestatibus accidit, ut ipsorum humanitatem immanitas iniquorum sociorum perturbet. Saepe judices pravi, cupiditatis causa, aut differunt, aut pervertunt judicia, nec finiunt coepta partium negocia, quousque marsupia eorum qui causantur
Abbreviated transcription (Latin):
Dromoribus uero reprobis tolerandus magis quã distringendus aplebe ẽ
furoris disciplinȩ modũ adininanitatẽ crudelitatis conuertunt : Et unde e mero¬
dare subditos poterant: indepotius uulnerant. Ideo sine mensura ulciscitur
culpas p̃positus iracundus quia coreius dispersum inrerũ curis p̃colligitur
inamore unius deitatis Mlensenĩ soluta in diuersis catena caritatis ñastringit᷑¬

Expanded text:
pro moribus vero reprobis tolerandus magis distringendus a plebe espro moribus vero reprobis tolerandus magis distringendus a plebe esndi doctores per rabiem furoris disciplinae modum ad immanitatem crudelitatis convertunt; et unde emendare subditos poterant, inde potius vulnerant. 2. Ideo sine mensura ulciscitur culpas paepositus iracundus, quia cor ejus dispersum in rerum curis non colligitur in amorem unius Deitatis. Meus enim soluta in diversis catena charitatis non astringitu
Abbreviated transcription (Latin):
desiderant nullo terreno obsistente negotio liberius hoc qđ amam
Intendant Non ẽ ltaquȩ iudicundus aplebe rector in ordinatus
dumugis nouerint populisui fuisse meriti ꝑ uersi regimen suscepisse
dauid peccanti ad cõparationẽ pr incipũ qui ex merito plebis p̃uuri¬
cantur. Sententiu dũpnatur chum filio nõe quisuorũ p̃positorũ
culpas inpublico ꝓdunt sicut cham quipatris putenda non operuit
sed deridenda monstrauit. H abituri sem meritũ et iaphecquire¬
uertentor operiunt quȩ patressuos excessisse cognoscunt. sitamen
patrum facta non diligunt: sed tantũ operiant nec imitentur piũst
qui prepositos suos ꝑuerse iudicant dumterrenis studiis eos plus
columbus et nũ mulur iorũ mensas ꝓprio euertit flugello & ꝓiecit
atemplo. Vel&iũ sicut dicit dĩ scetit insynagoga deorũ inine dio
autẽ ds̃ discernit. Qđsi a fide exorta uerit rector Tuncerit arguendus a subditis

Expanded text:
desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc quod amant, desiderant, nullo terreno obsistente negotio, liberius hoc quod amant, intendant. Non est itaque judicandus a plebe rector inordinatus, dum magis noverint populi, sui fuisse meriti, perversi regimen suscepisse  David peccant David peccantis, ad comparationem principum, qui ex merito plebis praevaricantur. Sententia damnantur Cham filii Noe, qui suorum praepositorum culpas in publico produnt, sicut Cham qui patris pudenda non operuit, sed deridenda monstravit. Habituri sunt Sem meritum et Japhet, qui reverenter operiunt quae patres suos excessisse cognoscunt, si tamen patrum facta non diligant, sed tantum operiant, nec imitentur. Nam sunt qui praepositos suos perverse judicant, dum terrenis studiis eos plus columbas et nummulariorum mensas proprio evertit flagello , etlmista: Deus stetit in synagoga deorum, in medio autem deos discernit . 6. Quod si a fide exorbitaverit rector, tunc erit arguendus a subditis;
Abbreviated transcription (Latin):
corrũ punt. Hi qui substantius aliorum prȩdiaq diripiunt tlienĩ
ponea que extranos sed iamen nr̃a sunt que auferunt. Corruptores ueto
morũ pprit nosipsos decipiunt qm̃ diuitiȩ hominũ mores eorum suc¬
Dteniors soctantes. Qtdu tẽpora libus robus se totos impendunt spiria
cutionẽ uitã contẽplantes exerceant qui adura sunt quiete uiuero
uolentiũ sar cinacararũ episcopaliũ. Prouidet sepe dẽ curis deditos secula¬
ribus ad susceptionẽ regiminis. Vt dumhĩ exteriora sine tedioꝓcurat
spiritalos rebus interioribus sine impedimento rerũ torronarĩ deser¬
uiant. Diergo or dinẽ accusant a quo instituuntur quie pos condẽ pnat
dũ minus spiritalia sedmagis terrona sectantur. Ex diuiniem̃ taber
naculsꝰ ds positione obiniurius mundi forendas et turbines quos dam
Institui epos seculuribus curis insistentes ut hi qui interius superua

Expanded text:
corrumpunt, quam illi qui substantias aliorum praediaque diripiunt. Hi enim corrumpunt, quam illi qui substantias aliorum praediaque diripiunt. Hi enim quae extra nos, sed tamen quae nostra sunt, auferunt; corruptores vero morum proprie nos ipsos decipiunt, quoniam divitiae hominum mores eorum suteriora sectantes, ut dum temporalibus rebus se totos impendunt, spiritales tutiorem vitam contemplationis exerceant. Quia durae sunt quiete vivere volentibus sarcinae curarum episcopalium, providet saepe Deus curis deditos saecularibus ad susceptionem regiminis: ut dum hi exteriora sine taedio procurant, spiritales rebus interioribus sine impedimento rerum terrenarum deserviant. Dei ergo ordinem accusant, a quo instituuntur, qui episcopos condemnant, dum minus spiritualia, sed magis terrena sectantur. Ex divina enim constat tabernaculi dispositione, ob injurias mundi ferendas, et turbines quosdam institui episcopos, saecularibus curis insistentes: ut hi qui interius superna
Abbreviated transcription (Latin):
Dopeporquos iustitia docetur peripsos peccati morbos irrepit & nors
addplebes ꝑtransit. Scilicet ueldũ male docepł ueldũ faciunt praua
plerique sacer dotes et dericipra ueuiuentes. formaceteris inmalũ
ex istunt: quibonis exomplũ eẽ debuerunt. Hienim quos cumq exẽplo
mague conuer sationis sue pdunt : deillis rationẽ sine dubio reddituri st̃
Excar naliũ p̃ positorũ exem̃plo plerũ quefit uita deterior subditorũ
etplebis merito fiunt tales sacer dotes quiex emplo deceriori populdm
destruant none dificent. Ex merito enimplebis nonnũ quã ep̃i
de prauantur quatinus ꝓcliuius corruant qui se quuntur. Capite
lunguente cetera corporis membra inficiuntur. VInde et scriptũ ẽ
Omine caput lunguidum et omne cormerens aplanta pedis usque
aduertiuẽ non ẽ ineo sanitas. Cuput enĩ lunguidũ doctor ẽ agen
peccatũ. Quius malũ ad corpus prouehitur dũ eo uel peccante
uel praue docente pestifer lunguor ad plebes subiestas transfertus

Expanded text:
per quos justitia, etc. docetur, per ipsos peccati morbus irrepit, et mors ad plebes pertransit: scilicet vel dum mala docent, vel dum faciunt prava. Plerique sacerdotes et clerici prave viventes, forma caeteris in malum existunt, qui in bonis exemplum esse debuerunt. Hi enim quoscunque exemplo malae conversationis suae perdunt, de illis rationem sine dubio reddituri sunt. Ex carnalium praepositorum exemplo, plerumque fit vita deterior subditorum; et plebis merito fiunt tales sacerdotes, qui exemplo deteriore populum destruant, non aedificent. Ex merito enim plebis nonnunquam episcopi depravantur, quatenus proclivius corruant qui sequuntur. Capite languescente, caetera corporis membra inficiuntur. Unde et scriptum est: Omne caput languidum, et omne cor maerens, a planta pedis usque ad verticem non est in eo sanitas . Caput enim languidum doctor est agens peccatum; cujus malum ad corpus pervenit, dum eo vel peccante, vel prave docente, pestifer languor ad plebes subditas transit.
Abbreviated transcription (Latin):
iudeant sacer dotes efficere ꝑ dostrine ser monẽ potestas hoc impor&
ꝓdisciplineter rorẽ. Sepe ꝑregnũ terrenũ caeleste regnũ ꝓficit Itqui
intra ecdesiũ positi contra fide et disciplinã eccłȩ aguntꝰ Rigore principu
conterantur ipsũque disciplinũ quã ecđȩ utilitus exercere non preuul&
ceruicibus suꝑborũ potestas principalis in ponat. et ut bene ratione mers¬
atur uirtute potestatis inpertiat. Cognoscant principes scł dodebere
serationẽ pro ere ptor. ec desiũ quũ axpõ tuendũ suscipiunt pũ siue
auge atus paxile h̃ et disciplina ecđẽ ꝑfideles principes siue soluatus
lle abeis ratiop exiget quieorũ potestati suã ecdesiã tradidit

Expanded text:
praevalet sacerdos efficere per doctrinae sermonem potestas hoc impleat praevalet sacerdos efficere per doctrinae sermonem potestas hoc impleat per disciplinae terrorem. Saepe per regnum terrenum coeleste regnum proficit, ut qui intra ecclesiam positi contra fidem et disciplinam ecclesiae agunt rigore principum conterantur, ipsamque disciplinam, quam ecclesiae humilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat, et, ut venerationem mereatur, virtutem potestatis impertiat. Cognoscant principes saeculi Deo debere se rationem reddere propter ecclesiam, quam a Christo tuendam suscipiunt. Nam sive augeatur pax et disciplina Ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exiget qui eorum potestati suam Ecclesiam credidit
Abbreviated transcription (Latin):
No delietũ ꝑtinet principũ quipra uos iludicos conta uoluntato di populis
fidelibus pͥferunt pc̃ sicut populi delictum est. quanedo pr incires
fneli sur ł sieprin cipis ẽ percatũ quando ludices hraqur chus taouar¬
Ponus ludex si cut nocore ciuibus neseit Ita ꝓdesse oranibus rorut
Pliserins p̃restat censutã iustitiȩ aluis bonitatẽ iudicu sino ꝑsonarlun
acas ptione suscipit n oninfir mat iustitiũ auaritiȩ flamina nestudor
auferre alters qđ cupiat sibi Poniiudices lestitiũ adsolã obtinendã
alutẽ aeternã suscipiunt nec ã muneribus accoptis distribuunt. Vtdũ
deusto iuditio teporalia lucra non appetunt pͣmio aeterno ditent᷑
Sinnis quiresto iudicat staterã in manugestat inutro que penso lasti¬
tuietmisoricor dia portat. Sedꝑ iustitiã reddit peccati sontentur
ꝓ misoricordic̃ peccati tẽperat poenã ut isto libraminȩ quae dan¬
ꝑ aequitatẽ corrigat quȩdã uero ꝑmiserationẽ indulgeat Quidi

Expanded text:
 pertinet principum, qui pravos judices contra voluntatem Dei populis fidelibus praeferunt. Nam sicut populi delictum est, quando principes mali sunt, sic principis est peccatum, quando judices iniqui existuBonus judex sicut nocere civibus nescit, ita prodesse omnibus novit. Aliis enim praestat censura justitiae, aliis bonitate. Qui judicia sine personarum acceptione suscipit, non infirmat justitiam, avaritiae flamma, nec studet auferre alteri, quod cupiat sibi. Boni judices, justitiam ad solam obtinendam salutem aeternam suscipiunt, nec eam muneribus acceptis distribuunt, ut dum de justo judicio temporalia lucra non appetunt, praemio aeterno ditentur. 4. Omnis qui recte judicat stateram in manu gestat, et in utroque penso justitiam et misericordiam portat. Sed per justitiam reddit peccati sententiam, per misericordiam peccantiper aequitatem corrigat, quaedam vero per miserationem indulgeat. Quod Dei
Abbreviated transcription (Latin):
docentis autꝓ audientis fitmerito ut modo ꝓculpa plebis auforat᷑ serino
doctoris Modo uero ꝓutilibus meritis tribuitur Nũ etbonus docetboni
et inulus malium. et bonus malum etmalus bonum. Qd tamenfit iuxta

Expanded text:
dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo dicentis aut pro audientis fit merito, ut modo pro culpa plebis auferatur sermo doctoris, modo vero pro utilibus meritis tribuatur. Nam et bonus docet bonum, et malus malum, et bonus malum, et malus bonum, quod tamen fit juxta
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpnere quã uenerarimandata caelestia. Aliter ẽ agendũ ergaeos
quinrõ cõmittuntur regimini sioffendunt atque aliter cũ his qui n õb̵ cõmise
nonsunt. Quisi iustisunt uenerandisunt. Siuero delinquunt ꝓsola caritate
utlocus ẽ corripiendisu non tamen cũ seueritate uthi qui nobis regendi
cõmissisunt Prius docendi sunt seniores plebis ut ꝑeos infrapositi facilius
ec alios docere Ingeniũ boni doctoris ẽ incipientes a laudibus eorũ quossa
Inchoat edincrepationibus ꝓbat. Sederant aput chorinthr os quie dude
etincre patione dignies sent. ille uero i discrete sicutraque omnibus
ouromalo merito plebis aufertur doctrina p̃dicationis. Probono
merito audientis tribuitur sermodoctoris inpotestate diuina
cansistit  Quiue dit ds̃ doctrine uerbũ dare uel cui auferre. Ethoc augꝓ

Expanded text:
contemnere quam venerari mandata coelestia. Aliter est agendum circa eos contemnere quam venerari mandata coelestia. Aliter est agendum circa eos qui nostro committuntur regimini, si sed offendunt, atque aliter cum his qui nobis commissi non sunt. Qui si justi sunt, venerandi sunt; si vero delinquunt, pro sola charitate, ut locus est, corripiendi sunt, non tamen cum severitate, sicut hi qui nobis regendi sunt commissi. Prius docendi sunt seniores plebis, ut per eos infra positi facilius  qui idonei sunt et alios docere . Ingenium boni doctoris est incipere a inchoat, et increpationibus probat. Sed erant apud Corinthios, qui et laude et increpatione digni essent. Ille vero indiscrete loquitur, qui sic utraque omnibus silentio doctorum. 1. Pro malo merito plebis aufertur doctrina praedicationis. Pro bono merito audientis tribuitur sermo doctori. 2. In potestate divina consistit cui velit Deus doctrinae verbum dare vel cui auferre: et hoc aut pro
Abbreviated transcription (Latin):
ne inmnensicate doctrine opprimantur potius quã erudiantur. Vnde
et paulus apłs ait Non potui uobuis loqui Quusi spiritalibus sed quusi
carnalibus tãquũ paruulis in xp̃o lac uobis potũ dedi non ȩscum. Car
nulibus quoque animis nec altaninis decaelestibus nec cerrena conuenit
p̃dicare sed mediocriter ut initiaeorũ moresque desiderent edocere
oruus dũ suos pullos uiderit albi coloris nullis orbis eos alit. Sed tantu¬
dem attendit donec paterno colore nigrescant. et sic illos frequenti
cyboreficit. Ita et ecđȩ doctor strennuus nisieos quos docet uiderit
ad suã similitudinẽ penitentiȩ confessione nigrescere & nitore saecu¬
lari deposito lamentationis habitũ depeccati recordatione Induere
ut pote adhuc exterio rIbus hoc ẽ carna libus nonaperit intellegentiȩ
spiritalis ꝓfundiora misteriora nedũ audita non capiunt prius incipiant

Expanded text:
ne immensitate doctrinae opprimantur potius quam erudiantur. Unde ne immensitate doctrinae opprimantur potius quam erudiantur. Unde et Paulus apostolus ait: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus quippe animis, nec alta nimis de coelestibus, nec terrena convenit praedicare: sed mediocriter, ut initia eorum moresque desiderant, edoceri. Corvus dum suos pullos viderit albi coloris, nullis eos cibis alit: sed tantumdem attendit, donec paterno colore nigrescant, et sic illos frequenti cibo reficit. Ita et Ecclesiae doctor strenuus, nisi eos quos docet viderit ad suam similitudinem poenitentiae confessione nigrescere, et nitore saeculari deposito, lamentationis habitum de peccati recordatione induere, ut pote adhuc exterioribus, hoc est carnalibus, non aperit intelligentiae spiritalis profundiora mysteria: ne, dum audita non capiunt, prius incipiant
Abbreviated transcription (Latin):
su ditorũ iudicantur a nobis nr̃a uero ds̃ iudicat. Agnoscateps seruũ sec &ł T̃
Xlilleõ plebi: põ dominũ. Uerũ haec caritas non conditio exigit DEDOCIRS
diuersaexortatio erit doctorũ Nã quosdã increpatio dura quos dã
uero ehortatio corrigit blunda. Sicut periti medici aduurioscorporis
morbos diuerso medicamine seruiunt Ita iuxta uulnerũ uarietates medi¬
cina diuersasio: Sic et doctor ecđȩ singulis quibusq congruũ doctrin
remediũ ad hibebit et quid cuique oporteat proaetate .p. sexu aeꝓfes¬
sione aniiunciabit Nonomnibus eaquȩ sunt clausa aperienda sunt
Multisuntenĩ quicapere nonpossunt Quibus si indiscrete munifestentus
statim aut detrahunt aut neglegunt. Prima quippe prudentiȩ uirtus
eã quũ docers oporteat existimare ꝑ sonũ. Rudibus populis seucurna¬
libus plana atque comunia non sũma atque ardua p̃dicanda sunt

Expanded text:
subditorum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. 3. Agnoscat episcopus servum se subditorum judicantur a nobis, nostra vero Deus judicat. 3. Agnoscat episcopus servum se esse plebis, non dominum; verum hoc charitas, non conditio exigit. CAPUT XLdiversa exhortatio erit doctorum. Nam quosdam 330 increpatio dura, quosdam vero exhortatio corrigit blanda. 2. Sicut periti medici ad varios corporis morbos diverso medicamine serviunt, ita ut juxta vulnerum varietates medicina diversa sit, sic et doctor Ecclesiae singulis quibusque congruum doctrinae remedium adhibebit, et quid cuique oporteat, pro aetate, pro sexu ac professione annuntiabit. 3. Non omnibus ea quae clausa sunt aperienda sunt. Multi sunt enim qui capere non possunt, quibus si indiscrete manifestentur, statim aut detrahunt, aut negligunt. 4. Prima quippe prudentiae virtus est, eam quam docere oporteat aestimare personam. Rudibus populis, seu carnalibus, plana atque communia, non summa atque ardua praedicanda sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
excordis dilestione ethumil conscientia facit Ceterũ quidelin quentẽ
supbo uelo dioso animo corripit none mendat sed ꝑcutit. Quic quideni
proteruus uel indignatus animus protulerit obiurgantis furorete
se ddebet ut non solũ austoritate uerum &ium humilitate clarescat
ed tamenitaerit in eo uirtus humilitatis ⁊iedissoluatur uita subd¬
tarũ lriuitus Atquelta austoritas aderit potestatis faeꝑtumorẽ cordis
seueritas existat inmoderatiunis. Haec ẽ indi sacer dotibus uera discre¬
tio qua neo ꝑ libertatẽ suꝑb Nec ꝑhumilitatẽ remis si sint : Hlinc ẽ quod sc̃ĩ
cũmultarũ constantia redarguerent &iũ principũ uitia inquibus cũsũmna
cã humilitas locatamen necessario libere transgressores iustitiȩ increpa¬
bant Aliquundo &iũ subditis nos oportet animo eẽ humi liores quo fasta

Expanded text:
ex cordis dilectione et humili conscientia facit. Caeterum qui delinquentem ex cordis dilectione et humili conscientia facit. Caeterum qui delinquentem superbo vel odioso animo corripit, non emendat, sed percutit. Quidquid enim protervus, vel indignatus animus protulerit, objurgantis furor estse debet, ut non solum auctoritate, verum etiam humilitate clarescat. Sed tamen ita erit in eo virtus humilitatis, ne dissolvatur vita subditorum in vitiis; atque ita auctoritas aderit potestatis, ne per tumorem cordis severitas existat immoderationis. Haec est enim in Dei sacerdotibus vera discretio, qua nec per libertatem superbi, nec per humilitatem remissi sunt. Hinc est quod sancti cum multa constantia redarguerunt etiam principum vitia, in quibus cum summa esset humilitas, loco tamen necessario libere transgressores justitiae increpabant. 2. Aliquando etiam subditis nos oportet animo esse humiliores, quoniam facta
Abbreviated transcription (Latin):
Ponus rector est quiet ꝑhumilitatẽ seruat disciplina et ꝑ disciplinã ̃ incurr it
suꝑbiã Elatiaut̃ pastores plebestrrannicȩ p̃munt p̃ regunt quique ũ di
sedsuã gloriã subditis exgunt. Multisunt qui ln uerbo dostrinȩ p̃humile
sed arrogantes existunt. Quique ipsa resta quȩ p̃dicatit nonstudio
correstionis seduitio elationis annunciaN Multi sunt qui non ex consultu
aedificandi sedextumore suꝑbiendi docent Ntecut prosint sapientes sur
sed ut sapientes uideantur docerestudent. Estimatio praua arrogantiu
sacer dotũ ꝑquã imitantur scõs rigor ẽ disciplinȩ Etsi quineg legͥunt
caritatis affettione uideri uolunt rigidi seueritate et forma humil¬
tatis prestare nequeunt ut mnagis terribiles quũ mites aspiciantur¬
upbi doctores uulnerare quã emendare nouerunt Salomone testante
Inorestulti uirga suꝑbiȩ. Quia increpando rigide feriunt et conpati
humiliter nesciunt: Benealiena peccata curancla uitia suscipit quihor

Expanded text:
onus rector est qui in humilitate disciplinam, et per disciplinam non incurrit superbiam. Elati autem pastores plebes tyrannice premunt, non regunt quia non Dei sed suam gloriam a subditis exigunt. Multi sunt qui verbo doctrinae non humiles sed arrogantes existunt, quique ipsa recta quae praedicant, non studio correctionis, sed vitio elationis annuntiant. Multi sunt qui non ex consultu aedificandi, sed ex tumore superbiendi docent: nec ut prosint sapientes sunt, sed ut sapientes videantur docere student. Aestimatio prava arrogantium sacerdotum per quam imitantur sanctos rigore disciplinae, et sequi negligunt charitatis affectionem, videri appetunt rigidi severitate, et formam humilitatis praesentare nequeunt, ut m6. Superbi doctores vulnerare potius quam emendare norunt, 329 Salomone attestante: In ore stulti virga superbiae , quia increpando rigide feriunt, et compati humiliter nesciunt. 7. Bene alieni peccati curanda vitia suscipit, qui hoc
Abbreviated transcription (Latin):
niquẽ anis delinquimus & inmaltis erroribi s libimur Queni innris
deltis cenientos sumus in lienopeccato rigore tenere Nequaquiã
debemus. Multi aliorũ uitia cernunt. sua non aspiciunt. Et cum ips
maximis criminibis ob noxii teneantur minor peciata fratribus pidi¬
mittunt. Hy pocrite trabẽ inocalo sub consistente non sentiunt & he¬
rentẽ festuc in lumine fratris intendunt facilius rephetidimus pitu
alieni quanra N. sepe quepers inalus indicamus innobis nocibilia
minus sentimus Ꝙqđ in liis reshendimus agoreissi none rubescm

Expanded text:
imus Jacob III, et in multis erroribus labimur. Qui enim in nostris delictis clementes sumus, in alieno peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt, et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minus sentimus: et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescimus.
Abbreviated transcription (Latin):
i it de du liui ininis subditori peccitis soncerrimos prestart maores
nilis artosibi sul ditos facint ac sollicitos Sicut ine dici morbos limi¬
nences uui ibi ius cipurt furos uero nein repant medicine abesto quide
pscientia uinte edunt Itaeedoctores boni sicea quemale actasunt eso
Cuinde lor eni ibscidend sont quoleniter sanari non possant. uiadino¬
nos sit d lidui apt cosiur ratione sanintur. hn quieos imitando delii¬
ue rart cortigantur Dumunus curripitur plurimi emenduntur
escor⁊ pitur ex postulat silus Qđ sopise aliquã meditum enti
itẽ uerbi increpationis spergere lenitatẽ tamen cordecpus est reti¬
nere Doctoresuq adurius ferint increpationibus subditos
liter fieri putitur prauis Et qui non discernant recto culo qđ a
lons restofit m notandi ab mni pontifice uehementer attanto

Expanded text:
: ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi subditos, ac sollicitos faciant. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objectu quadam praescientia antecedunt: ita et doctores boni sic ea, quae male acta sunt, reCum dolore enim abscindenda sunt, quae leniter sanari non possunt. Admonocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, liter fieri putatur a pravis: quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. Notandum ab omni pontifice vehemen
Abbreviated transcription (Latin):
ommos iniquitatos uras Quẽ enĩ diligitdñs corre pr re sasti gdi¬
flagella tautẽ omne animã quẽ recipt Valde prie uet sũ ut or
pussatur denur tutibus non superbiat: Dũ uero autanima due caris
uo sareratceritur amundi amore retrabatur: Tẽptari aũt oporae¬

Expanded text:
omnes iniquitates vestras. Quem enim diligit Dominus corripit, omnes iniquitates vestras. Quem enim diligit Dominus corripit, flagelliis pulsatur, de virtutibus non superbiat: dum vero aut animi aut carnis dolore atteritur, a mundi amore retrahitur. Durius cir
Abbreviated transcription (Latin):
Vlingua nagis trorũ docent iũ bene : & uiuentiũ male Et ideo quasi
experuerso arcu sagittã emittunt . dũ suã prauã uitã ꝓprie linguȩ iltu
confodiunt. Quibene docet et male uiuit. tã quã aes aut crm balũ sonat
facit aliis ipsetibitai sibi manet inserisualis. Quibene docet & male uiut
qđ dicit bene uiuentibus ꝓficit. qđ uero male uiuit seipsũ occidit
acerdos digne agens ut sacer dotẽ decet me nisteriũ eius & ipsi & aliis
ut ilis ẽ Indigne aũt uiuens alis quidẽ utilis ẽ loquendo : seautẽ lnter¬
ficit praue uiuendo ac ꝑ hoc qđ inillo mortuũ ẽ ꝓpriũ eius ẽ Iduero
uiuit ineo idẽ sacrũ misteriũ qđ ẽ uitȩ alienũ ẽ. Quibene doc& & male
uiuit uidetur ut cereus aliis dũbonũ exponit lucẽ prestare seuero iima¬
lis suis consumere atque extinguere : Quibene docet et male uiuit

Expanded text:
lingua magistrorum docentium bene, et viventium male: et ideo quasi lingua magistrorum docentium bene, et viventium male: et ideo quasi ex perverso arcu sagittam emittunt, dum suam pravam vitam propriae linguae ictu confodiunt. Qui bene docet, et male vivit, tanquam aes, aut cymbalum, sonitum facit aliis, ipse tamen sibi manet insensualis. Qui bene docet, et male vivit, quod docet, bene viventibus proficit: qudotem decet, ministerium ejus et ipsi et aliis utile est, indigne autem vivens, aliis quidem utilis est loquendo, se autem interficit prave vivendo; ac per hoc quod in illo mortuum est, proprium ejus est; quod vero vivit in eo, id est, sacrum ministerium, quod est vitae, alienum est. 6. Qui bene docet, et male vivit, videtur, ut cereus, aliis, dum bona exponit, lucem praestare; se vero in malis suis consumere atque exstinguere. 7. Qui bene docet et male vivit,
Abbreviated transcription (Latin):
Adoftrina quũ uita clurere debet ecdesiasticus doctos nãdos trina
Lera ẽ enĩ illa doctrina quũ uiuendi sequitur forma. Nũ nihil turpius ẽ
quũ sibonũ qđ quisque pͣdicat explerȩ opere neglegat. Tuncenĩ p̃dicatia
utiliter ꝓfertur quando efficaciter adimpleturꝰ Vnus quisque doltor
etbone actionis etbone p̃dicationis habere debec etopere. Nũ alterum
ine altero non facit ꝓfectum. Sed debec iustus bene agere. ut sequem
possit bene docere Sicut in nomisma mecullũ et figura et pondus
Inaquiritur. Ita in omni doctore ecdesiastico quid sequatur quid do¬
ceat quomodo uiuat. Perquulitatẽ igitur metulli doltrina Pfi
gurã similicudo patrum perpondus humilitus designatur . Ti
ergo ab his tribus discre paluerit non metalli. sed terraerit +
Nterdũ doctoris uit io. & iam ipsa uerax doctrina uilescit. Etqui ñ uiuit sic̃
docet ipsa quũ p̃dicat. ueritatẽ contẽ ptibilẽ facit Arcus ꝑuersus eft

Expanded text:
doctrina quam vita clarere debet ecclesiasticus doctor; nam doctrinaIlla est vera doctrina, quam vivendi bene sequitur forma; nam nihil turpius est quam si bonum quod quisque praedicat, explere opere negligat; tunc enim praedicatio utiliter profertur, quando efficaciter a proferente adimpleturet bonae actionis et bonae praedicationis habere debet studium; nam alterum sine altero non facit perfectum: sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur; ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli, doctrina; per figuram, similitudo patrum; per pondus, humilitas designatur. Qui ergo ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed terra erit. Interdum doctoris vita etiam ipsa verax doctrina vilescit; et qui non vivit sicut docet, ipsam, quam praedicat, veritatem contemptibilem facit. Arcus perversus est
Abbreviated transcription (Latin):
paucisunt quitales orationes habeant. Etlicet in quibus dã sint
disficili tamen ut semper sint. Mlensque ante orationẽ uacansdo
inlicitis cogitationibus occupatur : dũ in orationẽ uenerit c̃festĩ
illi imagines rerũ quas nuꝑ cogitauit occurrunt. Aditum quippe
p̃cis obstruunt ne semens libera ad celeste desideriũ erigat
urgandus c̃ Itaque primũ animus atque ad tõporaliumrerum
cogitationibus segregandus ut pura acies cordis ad dm̃ uere
etsim plicitor dirigatur Nã reuera tunc in petrandũ diuina
munera credimus quando simplici affectu ad sistimus cũ oramit
Multis modis interrũpitur orationis intentio dumsemꝑ incuriã
uana mundi ingorunt In cuiusque grantis animo Tunc aui magis
daia lus cog itatoones curarũ sdeculariũ humanis mentibusingori
quundos eations aspexorit. Quobuis modis oratio linps diadsu

Expanded text:
pauci sunt, qui tales orationes habeant. Et licet in quibusdam sint, pauci sunt, qui tales orationes habeant. Et licet in quibusdam sint, difficile tamen est ut semper sint. 9. Mens quae ante orationem vacans a Deo in illicitis cogitationibus occupatur, dum in orationem venerit, confestim illi imagines rerum quas nuper cogitavit occurrunt, aditumque precis obstruunt, ne se mens libera ad coeleste desiderium erigat. 10. Purgandus est itaque primum animus, atque a temporalium rerum cogitationibus segregandus, ut pura acies cordis ad Deum vere et simpliciter dirigatur. Nam revera tunc impetranda divina munera credimus, quando simplici affectu assistimus cum oramus. 11. Multis modis interrumpitur orationis intentio, dum se per incuriam vana mundi ingerunt in cujuscunque orantis animo. Tunc autem magis diabolus cogitationes curarum saecularium humanis mentibus ingerit, quando orantem aspexerit. 12. Duobus modis oratio impeditu
Abbreviated transcription (Latin):
merorẽ gignit. Oũ enĩ oramus ad memoriũ culpã reducims
etmagis reos tunonos eẽ agnoscimus. Ideoq cũ dõ adsis¬
timus gemere et flegere debemus : Rȩminiscentos quũ gra
uia sunt scelora que cõmissimus quũ que dura inferni suppͥli¬
cia que timemius Mens qualẽ sel norationẽ offert talem
postorationẽ conseruet. Nãnhil proficit oratio. sidenuo cõmittit᷑
un de uonia postuletur. Ille eni precis desiderat offestũ sine dubio
ꝑcipit qui qđorando ab lui postolat delinquendo noniterat: Mens¬
hra celestis .s̃. ectunc orando benȩdm̃ contẽ platur quandonulls
terreniscuris auterroribus impeditur apta ẽ adbonũ insua
natura in aliena uero turbatur. Pura ẽ oratio quã in suo tẽpore
saeculs noninterueniunt curȩ. Longe autẽ adũ est animus quiin
oratione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tuncergo
ueracitor oramus quando aliunde noncogitamus. Sed ualde

Expanded text:
moerorem gignit. Dum enim oramus, ad memoriam culpam reducimus, moerorem gignit. Dum enim oramus, ad memoriam culpam reducimus, et magis reos tunc nos esse cognoscimus. Ideoque cum Deo assistimus, gemere et flere via sint scelera quae commisimus, quamque dira inferni supplicia, quae timemus. Mens qualem se in oratione offert, talem post orationem conservet. Nam nihil proficit oratio, si denuo committitur, unde jam venia postulatur. Ille enim precis desideratum effectum sine dubio percipit, qui quod orando ablui postnostra coelestis est, et tunc orando Deum bene contemplatur, quando nullis terrenis curis aut erroribus impeditur. Apta est enim ad bonum in sua natura, in aliena vero turbatur. 8. Pura est oratio quam in suo tempore saeculi non interveniunt 282 curae; longe autem est a Deo animus qui in oratione cogitationibus saeculi fuerit occupatus. Tunc ergo veraciter oramus, quando aliunde non cogitamus. Sed valde
Abbreviated transcription (Latin):
sepersenciat Inquinatũ tamen ut hoc tẽptaretur culpȩ sue
tribuat suamque inmunditiũ statim fletib tergat. DERATIOR̃
ties quolibet tangitur uitio toties adorationẽ sesubdat ua¬
epons desideriorũ carnaliũ suggestiones quȩ nr̃is obstrepunt sensib
furtis sima dntentione superemus. Actam diu insistere quous que
ꝑsistendo uincamus Na neglegentes orationes nec ab ipsohominȩ
que sementibus humanis inmergunt p̃sentiũ eius ferre psusti¬
uentes effugiunt. Oratio cordis ẽ non labiorũ neque enim
uerba dep̃cantis ds̃ intendit : sedorantis coraspicit. Qd sitacito
uor oret᷑ etuox sileat quã ius hominibus lateat dõ latere ripo¬
test quicon scientiae presens e. Melius ẽ autẽ cumsilentio
drare cordae sine sono uocis quã solis uerbis sine intuitu mentis
Iũquã ẽ sine gemitu orandom. Nã peccatorũ recordacio

Expanded text:
sese persentiat inquinatum, tamen hoc, ut tentaretur, culpae suae sese persentiat inquinatum, tamen hoc, ut tentaretur, culpae suae tribuat, suamque immunditiam statim fletibus tergat. CAPUT VIIties quolibet tangitur vitio, toties ad orationem se subdat. Quitunas desideriorum carnalium suggestiones, quae nostris obstrfortissima intentione superemus; ac tandiu insistere, quousque persistendo vincamus. Nam negligentes orationes nec ab ipso homine moniorum quae se mentibus 280 humanis immergunt, praesentiam ejus ferre non sustinentes, effugiunt. 4. Oratio cordis est, non labiorum. Neque enim verba deprecantis Deus intendit, sed orantis cor aspicit. Quod si tacite cor oret, et vox sileat, quamvis hominibus lateat, Deo latere non potest qui conscientiae praesens est. Melius est autem cum silentio 281 orare corde sine sono vocis, quam solis verbis sine intuitu mentis. 5. Nunquam est sine gemitu orandum; nam peccatorum recordatio
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi recolendo imaginamus. Huius modimentis imaginationes
aut de p̃teritis admissis aut de futuris suppliciis in memoria uigi¬
lantibus fiunt et poruersiones somnia que occurrunt. & cogiꝰ¬
tantiũ mentes concutiunt. Nã una ui memorie fiunt. utraque
siue uigilantibus siue dormientibus nobis. Talienim animi muti¬
one horribili pauore &iũ ꝓquietẽ concutimur. Etquũ grauia st̃
que cõmisimus etquũ dura que pertimescimus Mentis
aspectu &iam insomnia contẽ plamus : Non eepeccatũ quando
nolontes imagi nbus nocturnis illudimur sedd tunc ẽo peccatum
sidete qua illudamur cogitationos affestibus p̃uenimur Laxirie
quippcuaagines quas inueritatogessimus sepedormientibus leianimo
apparent Sed innoxie sinon cancupiscendo occurrunt Quinostirna
iluisione polluitur quã uis siextra memoria turpiũ cogitationũ

Expanded text:
ipsis recolendo imaginamur. Hujusmodi mentis imaginationes, quae ipsis recolendo imaginamur. Hujusmodi mentis imaginationes, quae aut de praeteritis admissis, aut de futuri supplicii memoria vigilantibus fiunt, et per visiones somniaque occurrunt, et cogitationum mentes 279 concutiunt. Nam una VI memoriae fiunt utraque, sive vigilantibus, sive dormientibus nobis. 12. Tali enim animi motione horribili pavore etiam per quietem concutimur; et quam gravia sunt quae commisimus, et quam dura quae pertimescimus, mentis aspectu etiam in somnio contemplamur. 13. Non esse peccatum, quando nolentes imaginibus nocturnis illudimur; sed tunc esse peccatum, si, antequam illudamur, cogitationum affectibus praeveniamur. Luxuriae quippe imagines, quas in veritate gessimus, saepe dormientibus in animo apparent, sed innoxie, si non concupiscendo occurrant. 14. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis etsi extra memoriam turpium cogitationum
Abbreviated transcription (Latin):
helo dicente :. Iuinquit rex cogitare coepisti instratutuo quides set
futurũ posthaec Sed quire uelat mrsteria ostendit tibi que uentu¬
rasunt. Eenim sepe ea inquibus cogitationũ nr̃arũ sensũ porri¬
gimus quodũ mentis excessu reuelanturdũ requiescimus. Quũ uis
nonnulla uera sint somnia facile camen credieis nonopus ẽ quia
diuersis imaginationũ qualitatibus oriaintur. &unde uenians
rare considerantur. Ta facileigitur somniis fides habenda non ẽ
neforce satanas h. angelum lucis setrans formans quẽ libet in cautũ
fallat et aliqua erroris fraude decipiat. Nonnũ quã interdum
daemones deceptoria fraude ita quosdũ curiosos obseruantesq
illuduitȩdũ somnia non aliter eueniant quã ostenduntur
Etenĩ inmultis fallant. in terdũ etuera ꝓnunciant. Sed quã uis
memoriã admentẽ reducimus ꝑ haec gehennȩ uindictã in nob̵

Expanded text:
ele dicente: Tu, inquit, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset ele dicente: Tu, inquit, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendit tibi quae futura sunt . Etenim saepe ea in quibus cogitationum nostrarum sensum porrigimus, quodam mentis excessu revelantur, dum requiescimus. 8. Quamvis nonnulla vera sint somnia, facile tamen eis credi 278 non opus est, quia diversis imaginationum qualitatibus oriuntur, et unde veniant raro consideratur. Tam facile igitur somniis fides adhibenda non est, ne forte Satanas, in angelum lucis se transformans, quemlibet incautum fallat, et aliqua erroris fraude decipiat. 9. Nonnunquam daemones deceptoria fraude ita quosdam curiosos observant, eisque illudunt, ut quaedam somnia non aliter eveniant quam ostenduntur. Ut enim in multis fallant, interdum et vera pronuntiant. Sed quamvis imemoriam ad mentem reducuntur, per haec gehennae vindictam in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ceresinat. Nonnumquã &iũ electorũmentes horrendis imagini
uitiis tẽptant. nec superant. acriter dormientes inpugnant. Sc̃iaui
etsi ad momentũ huius modi uisionibus cõmoueantur: moxtamen
euigilantes illusionũ uanitates despiciunt. Intentionẽ nãque suũ
protinus addm̃ conuertunt. Diuersa aequalitates sut soniorum
Quaedũ enĩ exsaturitate seu inanitione occurrunt quaeda &iũ
tamus in noctibus recognoscimus Nonnullȩ autẽ uisiones spirituũ
in mundorũ fiunt illusione. salomone ꝓbante. Multos inquit
orrare fecerunt sõma: et illusiones uane. Porroquȩ dã iusto fiurs
modo id ẽ supernere uelationis misterio sicut legitur in loge deiose ph
filio iacob quis omnia fratribus p̃forendus p̃dicitur. Velsicut hne uas¬
gelio deio seph sponsomatiȩ. quiut fugoret cũ puero in aegrptosonio
tione simul et illusione. Atque id ẽ cogitatione etreuelationẽ dani¬

Expanded text:
cere sinat. 4. Nonnunquam etiam electorum mentes horrendis imaginibcere sinat. 4. Nonnunquam etiam electorum mentes horrendis imaginibvitiis tentant, nec superant, acriter dormientes impugnant. 5. Sancti autem etsi ad momentum hujusmodi visionibus commoveantur, mox tamen evigilantes illusionum vanitates despiciunt, intentionemque suam protinus ad Deum convertunt. 6. Diversae qualitates sunt somniorum. Quaedam enim ex saturitate, seu inanitione occurrunt, quae etiam tamus, in noctibus recognoscimus. 7. Nonnullae autem visiones spirituum immundorum fiunt illusione, Salomone probante: Multos, inquit, errare fecerunt somnia, et illusiones vanae. Porro quaedam justo fiunt modo, id est, supernae revelationis mysterio, sicut legitur in lege de Joseph filio Jacob, qui somnio fratribus praeferendus praedicitur . Vel sicut in Evangelio de Joseph sponso Mariae, qui ut fugeret cum puero in Aegyptum somnst, cogitatione simul et illusione, atque item cogitatione et revelatione, Dani
Abbreviated transcription (Latin):
tente malorum fitaduindictã iustorũ adtolerantiȩ gloriam
lerũq in mundisp̃s eos quos incũbere insaeculi amore conspiciunt
dormientes quadã uana spei prosperitate illudunt. Quos dãuero¬
quos formidare aliqua aduersa ꝑsentiunt dormientes in ani
terrore concutiunt. Sicque misororũ corda uarus illusionibus inter¬
tantes modo uacua prosperitate demulcent. modo uana formi¬
dine terrent quia ut nullis autraris conscii sunt delistis. Aut nũ qua
aut raro terroribus fatigantur nocturnis. sed placato somno quies¬
centes interdũ etiã ꝑ soporẽ quaedã archana et mystica contuent᷑
atuident. Quiuero corda sua graui oribus uitiis pollueruint consci¬
entie pauore illusi: speties tremendas aspiciunt: Puillx dnum
imago mentes miserorũ diuersis eludit imaginibus & quos iugi¬
lantes inuitia trax̃ dormientes fatigat. ut nũ quã securos requies¬

Expanded text:
tente, malorum fit ad vindictam, justorum vero ad tolerantiam et gloriam. tente, malorum fit ad vindictam, justorum vero ad tolerantiam et gloriam. Plerumque immundi spiritus eos quos incumbere in saeculi amore conspiciunt, dormientes quadam quos formidare aliqua adversa praesentiunt, dormientes inani terrore concutiunt. Sicque miserorum corda variis illusionibus intentantes, modo vacua prosperitate demulcent, modo vana formidine terrent. 3. Qui aut nullis, aut raris conscii sunt delictis, aut nunquam, aut raro terroribus fatigantur nocturnis; sed placato somno quiescentes, interdum etiam per soporem quaedam arcana et mystica contuentur ac vident. Qui vero corda sua gravioribus vitiis polluerunt, conscientiae pavore illusi species tremendas aspiciunt. Fallax enim imago mentes miserorum diversis illudit imaginibus; et quos vigilantes in vita traxit, dormientes fatigat, ut nunquam securos requies
Abbreviated transcription (Latin):
ibona suscepimus demanudni mala quare non suscipiamus iste
non separatur adõ sed coniungitur quã libet atroci angustia
torqueatur. Multa iustus aduersa in anima patitur. instigation
daemonũ. Sed talibus tẽptamentis perire auita aeterna ñpo¬
tost quia pius dñs ad dũ pnationẽ culpae non reputat qđ desuȩ
maiestatis ꝑmisso nolens quipatitur portat. Nãibi peccamus
ubi cupiditate uel uoluntate deflectimus ubi uero uiolenter addi¬
cimur et si facinus autflagitiũ non ẽ miseria tamen ꝓflugitio
et facinore ẽ. Sed quidm̃ proirrogata laudat miseria cõmissa
pculdubio caret facinora UI DI TENIG TAMATISSOMNORORXT
lerũq daemones in noctibus occurrentes huma nossensus ꝑ uisiones
conturbant ut formidolosos et timidos faciant. Quoties et despe¬
ratione peccatorũ mentẽ conuersi ꝑ soporẽ condrbant. horrendaq¬
et gehenne suppliciaminant. Nonnũ quã autẽ et aperta in pugna¬

Expanded text:
Si bona suscepimus de manu Domini, mala quare non suscipiamus ? iste Si bona suscepimus de manu Domini, mala quare non suscipiamus ? iste non separatur a Deo, sed conjungitur, quamlibet atroci angustia torqueatur. 37. Multa justus adversa in anima patitur instigatione daemonum, sed talibus tentamentis perire vitae aeternae non potest, quia pius Dominus ad damnationem culpae non reputat quod de suae majestatis permissu nolens qui patitur portat. Nam ibi peccamus ubi cupiditate vel voluntate deflectimus. Ubi vero violenter addicimur, etsi facinus aut flagitium non est, miseria tamen pro flagitio et facinore est. Sed qui Deum pro irrogata laudat miseria, commisso procul dubio caret facinore. CAPUT VI. De tentamentis somniorum. 1. Plerumque daemones in noctibus occurrentes humanos sensus per visiones conturbant, ut formidolosos et timidos faciant. Aliquoties etiam ex desperatione peccatorum mentem conversi per soporem conturbant, horridaque gehenn