comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ee uotueris unũ tibi pectꝰ et una linga ño sufficit. Iugens iuiẜ meles¬
tum negociũ sustepisti suꝑuaciũ in explebile alio de fonte petende
sunt lacrime. Semp neułpe recẽtibꝰ assidueq nascet̃bꝙ doloꝵ cais
Duo fessi iãq exhausti et arentes occłi ꝑaꝵ mesti hamori in¬
pmiderit Quid agis iͥ tui oblite et ꝓpͥa nõ contẽte mufrarac mor¬
bo in que scies uolesq mnaideris nͥ amics isuꝵ uenene pore eds ꝑ¬
licitus medicina. Quid poriꝰ. uł fle solus uł diste morcalie equo
aĩo ferre mortalia. łeq nõ solum neq cũ amias solro s ĩ oĩbo
rays uidẽs iã tanddem iun utilibꝰ que r iinoup modũ pere cerstetaqͥs¬
rapracior natura qui mestos apites posus abiciat aut ioblte r icrn
iisons moraa. Xbi inquiet in malu sian si bulariuliehẽt rm¬

Expanded text:
 unum tibi pectus et una lingua non sufficit; ingens, miser, molestumque negotium suscepisti, supervacuum, inexplebile. Alio de fonte petende sunt lacrime: semper nempe recentibus assidueque nascentibus dolorum causis, duo fessi iamque exhausti et arentes oculi parum mesti humoris infuderint. 7 Quid agis igitur, tui oblite et propria non contente miseria ac morbo, in quem sciens volensque incideris, nisi amicis insuper venenum porrigas, pollicitus medicinam? quin potius, vel fle solus vel disce mortalis equo animo ferre mortalia; teque non solum neque cum amicis solis, sed cum omnibus rapi videns, iantandem inutilibus queriantior natura, qui mestos apices perosus abiciat aut conculcet cum irrisione mordaci: ‘Abi’ inquiet, ‘in malum sidus; an si tu muliebrite
Abbreviated transcription (Latin):
diio uosens comuctas arbito aũaq ad cebu ecigos et prillosi¬
gas sper ancora aquo uno nõ solu caꝑe potes ut sis salua ssnl
om̃es aliꝙͣ accepisti neq diffidas extͣma tua magnifite curat᷑u
qui tanta de p̾mordiis cura gessit Siml ut intligas decere uiro
fortem et fortune p̃liis assuest morbos ac morce et mortalia
eucta dispite supra humanos sese cas aialis accollente qui sepe

Expanded text:
ino volens committas arbitrio animumque ad celum erigas, et in Illo figas spei anchoram a quo uno non solum accipere potes ut sis salvus, sed ut esses aliquid accepisti, neque diffidas extrema tua magnifice curaturum qui tantam de primordiis curam gessit; 6 simulque ut intelligas decere virum fortem et fortune preliis assuefactum morbos ac mortem et mortalia cunta despicere, supra humanos se se casus animi alis attollentem, qui sepe
Abbreviated transcription (Latin):
fauor hominũ ab infandis c̾lucibꝰ mitũ iracundre ur̃e fed¬
me adutet᷑ / uerũ ego predulcis aici/ lat̾mabili iaccues sũp q
dici p̃t amarissime cruciatꝰ młta ubcũ iuri illustres fa¬
miliariter collucuto sumshen feustras hen sero sencio . i. da nũ¬
meu no posse uestitui nõ sĩmile ligius adamatoris yasepatu loqe

Expanded text:
favor hominum ab infandis cervicibus meritum iracundie vestre fulmen avertet. 25 Verum ego, predulcis amici lacrimabili iactura supra quam dici posset amarissime cruciatus, multa vobiscum, viri illustres, familiariter collocutus sum. Heu frustra, heu sero! sentio enim damnuum non posse restitu
Abbreviated transcription (French):
e brot remediũ elegi de re ullo unqͣ atq de ulło hominũ ꝑotari
Qr id xurso mutile et si em lingã frenassem aures nõ obstruxera
ĩta nichil int̾og̃as audiui mltaq nolui et mnorbos et funera et
bit attonita heres et ꝯsideratone uitati disemin gandes ureie
lli gras qui er sopitate tua pasro e terari ne est passa ebres pre

Expanded text:
. Hoc remedium elegi, de re nulla unquam ac de nullo hominum percontari; sed id rursus inutile. Etsi enim linguam frenassem, aures non obstruxeram; ita nichil interrogans audivi multa que nolui et morbos et funera et serit, attonitus hereo et consideratione vitati discriminis gaudens tremo; Illi gratias qui et sospit
Abbreviated transcription (Latin):
ia fesi ͭͥ ͤ ingenii Recelictu se̾bat anneꝰ deca quoꝵ alter ꝑ ml¬
tis int̾prẽtes alter in płibus miãter tus fuit ambo net la¬
tim dutes cloquii sluit utenq tn sic accipio ut qͣsq secu
nõ tñ a ͦ colloquatꝰ ꝓpe sibi ppeq inferior habeatur Abqͥn
et Ciceronis ñsiculos no ineptos et uirgilii oplas orõne
libera nõ mamenas legi Qs in te quoq nũc expita uit¬
iꝯ et si carne ꝓpiũ atq precipinn opus sit et si nõ ne᷑ quẽ¬
dam er nris lingnar pericia insigñe ir secutoaba sẽꝑ

Expanded text:
a felicitate ingenii” derelictum scribat Anneus Seneca, quorum alter in multis interpres, alter in pluribus imitator tuus fuit — ambo autem latini duces eloquii sunt —, utrunque tamen sic accipio ut quisque secum non cum alio collatus, ipse sibi impar seque inferior habeatur; alioquin et Ciceronis versiculos non ineptos et Virgilii epystolas oratione libera non inamenas legi. 4 Quod in te quoque nunc experior, cuius etsi carmen proprium atque precipuum opus sit, etsi Ieronimum, quendam
Abbreviated transcription (Latin):
ignotis faceor ac deinceps tanti mento discipli u̾endis
de ꝑocte ortu ꝙͣ longissime repetito deq uecustissims mu¬
sacũ cultoribꝰ̃ in quibꝰ preter uotos eliconis accolas cadi¬
nũ agenoridẽ et hercule quẽdam nescio an alcidem laexs
gnaconibꝰ iusuꝑ studiosis in phenicĩa atq ẽgipta ubi post
te aliquot seculis peg̾nati slit pħi illustres et picagoras et
Pło et Atheniesui legifer ideoq pieridũ fora cilltorie doctissi
cenex Solon qui tibi que uiues murabatur quoꝵ magna
sibros s nome alidiuerũt tuu ut inclligas quatula e hi fa¬
ma mbrtatis ad qua tanco aulzelitu suspiramo in hiis sa

Expanded text:
ignotis, fateor, ac deinceps tanti merito discipuli verendis; ignotis, fateor, ac deinceps tanti merito discipuli verendis; 8 de poetice ortu quam longissime repetito deque vetustissimis musarum cultoribus, in quibus, preter notos Eliconis accolas, Cadmum Agenoridem et Herculem quendam, nescio an Alcidem, locasrinationibus insuper studiosis in Pheniciam atque Egiptum, ubi post te aliquot seculis peregrinati sunt philosophi illustres et Pithagoras et Plato et Atheniensium legifer idemque Pyeridum serus cultor, ille doctissimus senex Solon, qui tibi, quem vivens mirabatur, puto post libros sed nomen audiverunt tuum, ut intelligas quantula est hec fama mortalis ad qua
Abbreviated transcription (Latin):
atq io illicc̃õnem ppĩꝰ hic nõ tuũ illu u̾tere s epłe ad
me misse nouu quenda mnͥ quotidianũ tͥut reor in solit᷑
stilu se quor quaꝙͣ quit me uterq nrm loqui dixeri stre¬
pe ẽ quitqͥd ab uño nobis dr̃ ⁊ iimus excellitꝭ supraq ho
eusdistercissimꝰ nuttoribꝰ babulcire Et de srilo quide
hactenꝰ ad rem uenio Querereris de quibusda cu deoibus
ꝓpe ire optimo queri possis na quid in rebus ꝯso horũ
e quod querimoniis iustt̃ na tetur nͥ ꝙ quele ubi pieffita¬
ces ẽo ceperint quodam iuste ee desũt carent .i. ho co qui¬
dem iusticie se effecru qui e ut dapᵈ ͦ prec̾ita p̾ntiba
consiulat futuris ꝙ puideat quia tñ interdũ Iluctas¬
sam anim̃a exonerãt no usq quaq suꝑuatue iuderi de
sentias ubi tedio aduicto s ut ia finiglã qua iusum erit
expediam suꝑ mo supra fidem dllectauis animũ sciendi
discendiq auidum qd scͥpsisti de preceptoribꝰ cius oli mich

Expanded text:
atque ideo illic comunem ipsius, hic non tuum illum veterem sed epystole ad me misse novum quendam et michi quotidianum, tibi ut reor insolitum, stilum sequor. Quanquam quid me utrique vestrum ‘loqui’ dixerim? ‘Strepere’ est quicquid ab ullo vobis dicitucum disertissimis nutritoribus balbutire. Et de stilo quidem hactenus; ad rem venio. 6 Quereris de quibusdam, cum de omnibus prope iure optimo queri possis; nam quid in rebus, queso, hominum est quod querimoniis iustis vacet? Nisi quod querele, ubi inefficaces esse ceperint, quodammodo iuste esse desinunt; carent enim non causa quidem iustitie sed effectu, qui est ut damnando preterita presentibus consulat futurisque provideat. 7 Quia tamen interdum luctuosam animam exhonerant, non usquequaque supervacue videri debsentias, nisi tedio adiuncto. Sed ut iam singula qua visum erit expediam, supra modum supraque fidem delectavit animum sciendi discendique avidum quod scripsisti de preceptoribus tuis, olim michi
Abbreviated transcription (Latin):
Quã te ꝑ pelagi stagna reciꝑci
Proq om̃s scopulos mostr̃aq flucruũ
Terraꝵq sequens lunite ab indico
uidi soł ebruos surgere iitidos
⁊ sor occeano mergier ultuno
Tecu tnsborẽa tͣnsq uotu uagꝰ
iam sen fortuicas ducis ad insulas
Seu me flucti sonũ retralis aciũ
Seu me romuleis artiba inuehis
Totis ingenr gressibꝰ insequor
Sic me grata lire sila trahut tue
Sit mulcer talami dulcis ac̾bitꝭ¬

Expanded text:
Quam te per pelagi stagna reciproci, Quam te per pelagi stagna reciproci, Perque omnes scopulos monstraque fluctuum Terrarumque sequens limite ab indico Vidi Solis equos surgere nitidos, Et serum Occeano mergier ultimo. Tecum trans Boream transque Notum vagus, Iam seu fortuitas ducis ad insulas, Seu me fluctisonum retrahis Antium, Seu me Romuleis arcibus invehis, Totis ingenii gressibus insequor. Sic me grata lyre fila trahunt tue, Sic mulcet calami dulcis acerbit
Abbreviated transcription (Latin):
Per clinũ atq sacra uictor agis miã
Quã põpam ril iulr̃ dum canet isoles
Aut quaq rigidas horrinit aspidã
Ius sccũ hospien dum menioras deles
Pastoris frigni nil uerei iuus iniuis
pacatũ paridi uaticinatibꝰ
dum dane pbuina fallitur aurea
dum uirgo egregiis regia flotibus
Tergo cormgeri fertur adultern
Lecꝯ solicita demqz mestior
Iratusq places dũ dubiũ p̾mis
Riale uariis suspicombus
Aut dum imꝑeas iure ueneficas
Execraris amis uulgus et iustñ
dum tãtas lalagon nidꝰ et aspin
Et solꝰ tacita fronte fungas blpn
infauscũq hueris Efus arbore
flucrusq colio curbine ꝯtitus
oronũ te uiridi cespito fonenu
CCaptate strepita nolucrũ moꝰ
Corpetẽ rigno gͣmĩe flosculos
Nec tetem fali inqm̃e palmites
Tendetem comũ pollice barbiet
ASiscentẽ numos p᷑time candide¬
a dulcẽtem uaria carmie sidera
Ut iudi iniudia mes uaga noͭ
Concepit subito nec peꝑit pͥmꝰ

Expanded text:
Per clivum atque Sacram victor agis Viam, Per clivum atque Sacram victor agis Viam, Quam pompam mulier dum cavet insolens, Haudquaquam rigidas horruit aspidas; Ius fractum hospitii dum memoras dolis Pastoris frigii, nil Nerei minis Pacatum Paridi vaticinantibus, Dum Dane pluvia fallitur aurea; Dum virgo egregiis regia fletibus Tergo cornigeri fertur adulteri? Letus solicitus denique mestior Iratusque places dum dubium premis Rivalem variis suspitionibus; Aut dum vipereas iure venificas Execraris anus, vulgus et inscium; Dum cantas Lalagen, nudus et asperum Et solus tacita fronte fugas lupum; Infaustamque humeris effugis arborem, Fluctusque Eolio turbine concitos. Pronum te viridi cespite, fontium Captantem strepitus et volucrum modos, Carpentem riguo gramine flosculos, Nectentem facili vimine palmites, Tendentem tenui pollice barbiton, Miscentem numeros pectine candido, Mulcentem vario carmine sidera Ut vidi, invidiam mens vaga nobilem Concepit subito, nec peperit prius
Abbreviated transcription (Latin):
Obiectas uecule luxurie grani
Sine urbem et ppłm dñ sceloꝵ reos
Tulpas et gladios et rabiẽ crucẽ
Per ꝑres operu pͥmis et ultimꝰ
Dum caleas neteres et scudiũ repẽs
Uacu magnanimi Ce saris ariba
infers dum̃q felix cariiiiuis hispidi
linam seu cumidi carmine cõficis
Ofuscu ruris opeser mala curbide
urbis curne hoĩm ẜuit eqꝰ ferox
Crispum diuiciis quis color ⁊ doces
Longis uirgllium lucribꝰ abschis
titq ad sericiã uer ubi pandiclr¬
L dortaris placide et sculticia brent
hirpinũ ꝑfugi tpis admones
Corquatũ et parili carmĩe postiͫ
Dũ noctes celeres et uolutres dies
OGrepens tacito dum semiũ gradũ
Aut uite breuitas ad calaͫ redit
tuit mors precipiti q̃ celerat pede
Quis nõ preteroa dulciter audiat
Dum tu sidera sede sestitem
Augustũ scatius du curca suis
Marti nec satis ẽ texe fr̾cam
Acceditq adamas dũ cuncos ducũ
uinclis amplicitas cͬribꝰ aureis

Expanded text:
Obiectas vetule luxuriem gravi; Obiectas vetule luxuriem gravi; Sive urbem et populum dum scelerum reos Culpas et gladios et rabiem trucem; Per partes operum primus et ultimus; Dum calcas veteres et studium recens Vatum magnanimi Cesaris auribus Infers, dumque Floro carminis hispidi Limam seu tumidi carmine conficis; Fuscum ruris opes et mala turbide Urbis, cur ve homini servit equus ferox, Crispum divitiis quis color edoces; Longis Virgilium luctibus abstrahis Atque ad letitiam, ver ubi panditur, Hortaris placide et stultitiam brevem; Hirpinum profugi temporis admones, Torquatum et parili carmine Postumum; Dum noctes celeres et volucres dies, Obrepens tacito dum senium gradu, Aut vite brevitas ad calamum redit, Aut mors precipiti que celerat pede. Quis non preterea dulciter audiat Dum tu siderea sede superstitem Augustum statuis; dum tunicam suis Marti, nec satis est texere ferream Acceditque adamas; dum cuneos ducum Vinclis implicitos curribus aureis
Abbreviated transcription (Latin):
Qua ripis auo rura secãs runt
Olun g̃ra cibi dũ suꝑos tolis
Uñ ħe tibi mediras nũc tibi cexiu
Nrm flacre decus due ꝑ pihospitas
Siluaꝵ la rebras et gelidũ algidũ
Raiamq si mis stagna tepẽcia
Sabiniq lacus ruraq florea
Socratisq ingn dũ unlibꝰ riget
Duc me brudusiũ tramite domo
Lasrabor minime et uocibꝰ oburis
Congͥssꝰ placidos aspicia libens
Non me ꝓposito tpis aut loti
Deflectet facies ibo ꝑai impetu
Uel dum feca ucep magna ꝑus
Tutũ ul diu res nimis solibꝰ arut
Uel dũ pomifero faste tuint trabes
uel dũ terra gelui segnis inhorruit
isurꝯ uenia littera cicladum
disura traen murmͬa bosphor
Disurꝰ libies amia torride
Nũbosi q ꝓcul frigora cãtasi
Quo te eñq moues qͥtqͥt ais iuuat
deu fidos comittes sedulꝯ excitas
Dirtutẽ m̾itis laudibꝰ eferens
Seu dignis icui morsibꝰ impetis
Ridens stulticiã dente naferlem
Seu tu blandi loques carme amoribꝰ
Dũ ꝯples cen̾is sum acie scili

Expanded text:
s ruit, Olim grata tibi dum superos colis, Unde hec te meditans nunc tibi texui, Nostrum, Flacce, decus; duc per inhospitas Silvarum latebras et gelidum Algidum Baianique sinus stagna tepentia Sabinumque latus ruraque florea Soractisque iugum dum nivibus riget; Duc me Brundusium tramite devio; Lassabor minime et vatibus obviis Congressus placidos aspiciam libens. Non me proposito temporis aut loci Deflectet facies; ibo pari impetu Vel dum feta uterum magna parens tumet, Vel dum ros nimiis solibus aruit, Vel dum pomifero fasce gemunt trabes, Vel dum terra gelu segnis inhorruit; Visurus veniam litora Cycladum, Visurus Trachii murmura Bosphori, Visurus Lybies avia torride, Nimbosique procul frigora Caucasi. Quo te cunque moves, quicquid agis, iuvat: Seu fidos comites sedulus excitas Virtutem meritis laudibus efferens; Seu dignis vitium morsibus impetis, Ridens stultitiam dente vafer levi; Seu tu blandiloquens carmen amoribus Dum comples teneris; sive acie stili
Abbreviated transcription (Latin):
et facere brtu habe unde oibo amieis tui nois qui prari
ausoniis creptimi si qua fors cepto fauerĩt restituet Q
aut fesullana uallis et arin rippe no nͥ trẽ tibi amites tule¬
rint miran desine satis ẽ mulałl est plꝰ e quã sꝑabam Rapra¬
mes Quintũ hiis adderem et metur peneia seu alphea re¬
demito lauro si nescio qualr Transalpina Uabilon illu ns
excuçias u ht uerona duos dulmo uͣ atqr unũ Man¬
tua nͥ illum celum t̾ris abduceret cius nãq de sertis ad
lamo pariru sultans ne senior hispamias puagatur
Tulerut alios urbes alie s oms quol ego nouerar in
comume illam et ecerna urbem er hec mortali donuellie

Expanded text:
et facere certum habe, unde omnibus amicis tui nominis, qui perrari et facere certum habe, unde omnibus amicis tui nominis, qui perrari ausoniis ereptum, siqua fors cepto faverit, restituet. Quod autem fesulana vallis et Arni ripe nonnisi tres tibi amicos tulerint, mirari desine; satis est, multum est, plus est quam sperabam in panies; quintum his adderem et meretur, peneia seu alphea redimitus lauro; sed nescio qualiter transalpina Babilon illum noexcutias, unum habet; Verona duos; Sulmo unum, atque unum Mantua, nisi illum celum terris abduceret; tuis namque desertis ad lamo papirum sulcans, nunc senior Hispanias pervagatur; tuleruntque alios urbes alie, sed omnes quos ego noveram, in comunem illam et eternam urbem ex hoc mortali domicilio
Abbreviated transcription (Latin):
tilrne utus ligunt anies apud antiquos quide at medendo
si qui sunt᷑ in quibꝰ stintilla ul tenius p̾ste pit̾lit qudo
maioratqr sublimior hris ut qui ꝑulcherimã phĩar or¬
natissimo ac temiussimo tegas uelo Quisna apud hec por¬
tenta hominũ habeare tua no int̾est uno no ꝙͣ plurimli
optandumq ne placeas quibꝰ displid̾ere pͥmo ad głiam
gradus ẽ ponnos nõ agnosci pone iam ꝑreco solitudinem
ac merore et ad campos elisios p̾sena illam tua tͥqr debita
ẽdem redi uñ cetliba inepciis pulsum dicis nõ decet aĩ¬
mu sapientis scultor cocumediis frangi alioqͥn quid
ue iocosu penitaq fescinũ in ani ꝯ meis fuit ꝙ tu tn acee¬
rime querebaris a deo quide palaco ac stomaco amaro dl¬
cia ecia amarestunt plos unꝰ ridere ꝑar fuerat ꝙ cois aic̾¬
quetu chesaltum fatis ego bizacinũ rebar te intra flo¬
dentes prie me muros peg̾nari sum ita mats exulare
cogerit hd illum suma fide sumoq tuo amore et fecisse

Expanded text:
 29 Apud antiquos quidem ac modernos, siqui sunt, in quibus scintilla vel tenuis prisce indolmaior atque sublimior haberis, ut qui pulcerrimam philosophiam ornatissimo ac tenuissimo tegas velo. Quisnam apud hec portenta hominum habeare, tua non interest; imo vero quamplurimum, optandumque ne placeas quibus displicere primus ad gloriam gradus est, proximus non agnosci. 30 Pone iam, precor, solicitudinem ac merorem et ad campos Elysios, pristinam illam tuam tibique debitam sedem, redi, unde te talibus ineptiis pulsum dicis. Non decet animum sapientis stultorum contumeliis frangi; alioquin quid ne iocosum penitusque festivum in auribus meis fuit — quod tu tamen acerrime querebaris, adeo quidem palato ac stomaco amaro dulcia etiam amarescunt; fles unde ridere par fuerat —, quod cquem tu thesalum facis ego bizantinum rebar, te intra florentes patrie mee muros peregrinari, sive ita mavis, exulare coegerit; quod illum summa fide, summoque tui amore et fecisse
Abbreviated transcription (Latin):
re puca melioribꝰ aure Ergo adhibe reꝵ succersa diste tuar
Titiꝯ ut tenuẽ semior iam ꝑflat auenã Quad̾ sido culter
tuꝰ ut respłend agelłꝰ ut tuꝰ eneas nuit totuq ꝑ orbent
Et platet et camr tanto quẽ ad sidera iusu Tollẽte comaci
mirs obstitit inuida mag̃ius pͥncipiis miseru euen iam
suma premebunt fata manu iamq ore de tuo damriart
abibat ausutuq iteꝵ pietas Angilsta secundis urmen
flamis quẽ po moriẽtꝭ amua deiecti ionere aninua menite¬
q suppia uicis Lotepsisse precee eno laudaeitheuiesene¬
beto Responsio ad Eplani magna multaq continẽtem
subꝰ Som̃i poetam missam noĩe et apud inferos data. du
ranciscus Homero graie muso pͥncipe salutẽ du¬
dum te seͥpto alloqui mens fuerat et fecissẽ nisi
quia bingue com̃ciũ nõ erat na nc eͦ grecis beis
discendis satis pelix et cũ latinas quibꝰ oli ꝑ sep¬

Expanded text:
ire puta. Melioribus aurem Ergo adhibe et rerum successus disce tuarum: ire puta. Melioribus aurem Ergo adhibe et rerum successus disce tuarum: Titirus ut te Ut tuus Eneas vivit totumque per orbem Et placet et canitur, tanto quem ad sidera nisu Tollere conanti mors obstitit, invida magnis Principiis. Miserum Eneam iam summa premebant Fata manu iamque ore tuo damnatus abibat Arsurusque iterum; pietas augusta secundis Eripuit flammis, quam non morientis amici Deiecti movere animi, meritoque supremas Contempsisse preces evo laudabitur omnubeto. 12 Responsio ad epystolam magnam multaque continentem sub Homeri poete missam nomine et apud Inferos datam. 1 Franciscus Homero graie muse principi salutem. Dudum te scripto alloqui mens fuerat, et fecissem nisi quia lingue commercium non erat. Nam nec ego grecis literis discendis satis felix, et tu latinas, quibus olim per scrip
Abbreviated transcription (Latin):
poreno ctrina repugla pasimo fregit et herasons cas¬
lenti uibra recens nr̃a ueret tibi forsam abera quis tͥa
cara tibi loca nunc totidẽ bibellos Exitꝰ excipiat uris simul
acerpe uerbis parthenope infelix rapto genu orba robito il¬
torq dies anno sustulit unꝰ ꝓpꝑa mnic dubiis ped plers an¬
xia facis innotuaq prenuĩt pancon cͥmina cerba optia¬
finito queritur sum sine cuntultu Mancua magnanpie
ducibꝰ ꝯflra recusat inueta cerite uigũ tiuilibꝰ usa illa
quide dnis exterin nescia regni hic tibi cõposiu cõposu q¬
ꝑlegis otici uactus Raris amica tun quo nã uago amia
talle fusta sequi quiba in pͥtis errare soleres assidue nrecu
uoluens qua plim fliũs etã. Que curui secreta laca qͣsr
arẜoris uinbras Quas ne moꝵ la rebras collisq sedilia piũ
ambieris cuis fessus seu cespitis her herba p̾sscis aecubitri
re spectatula reddunt/ Que prie fortuna tue pax quata sepul¬
cri audisa Quid Roma parens hec qrere noli he melia nest¬

Expanded text:
ula palmis Fregit et horrisono conlenti Umbra recens nostra veniet tibi forsan ab ora, Quis tria cara tibi loca nunc totidemque libellos Exitus excipiat, nostris simul accipe verbis. Parthenope infelix rapto gemit orba Roberto Multorumque dies annorum substulit unus Prospera, nunc dubiis pendet plebs anxia fatis Innocuafinitimo quatitur sine fine tumultu Mantua, magnanimis ducibus sed fulta recusat Invicta cervice iugum, civilibus usa Illa quidem dominis, externi nescia regni. Hic tibi composui que perlegis, otia nactus Ruris amica tui, quonam vagus avia calle Fusca sequi, quibus in pratis errare soleres Assidue mecum volvens, quam fluminis oram, Que curvi secreta lacus, quas arboris umbras, Quas nemorum latebras collisque sedilia parvi Ambieris, cuius fessus seu cespitis herbam Presseris accubitu, te spectacula reddunt. Que patrie fortuna tue, pax quanta sepulcri Audisti. Quid Roma parens, hoc querere noli, Hoc melius nesc
Abbreviated transcription (Latin):
net oui q sub sole u̾sa li ceca rexit pndust̾ao labores curas¬
q hominłi d tempus brenes ꝑditu Onanitate sobio e¬
qr de mehilo quid suma quid agima quid sꝑamia quis uero qe
lũi fidat ambiguo dums cloqui sol eclipsi patitur quis e
audeat ꝑite sibi aliquid aͦ qͥs om̃o mãsuꝵ sibi qͥtqͣr spondeat
ex omibã studiis sius no ꝑua ex ꝑte homerice ingilie prceut
no tamꝰ nobis nemo i ꝑdit qd non hũĩt ꝙͣ gͣis qͥudqͣ ub¬
in re cederent ignania quoq uram in beĩs suꝑgͥssi homẽi
libros mltõs quidem quasi totide alteris suop lium radios
amisere indigmi quid łos ranta ceci ͭ ͤ fulguriᵈ huisse gleñ¬

Expanded text:
manet omnium que sub sole versabili ceca texit industria! O labores curasque hominum, o tempus breve sed perditum, o vanitatem superbiamque de nichilo! quid sumus, quid agimus, quid speramus, quis vero nunc lumini fidat ambiguo? 12 Summus eloquii sol eclipsim patitur; quis queri audeat perire sibi aliquid aut quis omnino mansurum sibi quicquam spondeat ex omnibus studiis suis? Non parva ex parte homerice vigilie perierunt, non tam nobis — nemo enim perdit quod non habuit — quam in re cederent, ignaviam quoque nostram in literis supergressi, Homeri libros multos quidem quasi totidem alterius suorum luminum radios amisere, indigni qui hac tanta cecitate fulgur illud habuisse gl
Abbreviated transcription (Latin):
orbis teclunde amico mẽt Quod sic eẽ incino et sumili conities
ab exemplo na ut te ille sic̃ illum iluutatꝰ ẽ Staciꝰ pampini
cuiꝯ supra mencio iueidit uir preter ingem laudem insigni
mor urbanitate ꝯspicius nẽ tñ ingenue duce sũn insi in fie
poctice itineris recognouit licet n. alio quoda loco se stiło infe¬
riorem seerecia designasser illic tñ bona fide totũ grati nonde¬
bitu uene m̃ite psoluit enendi Si et hunc mors g preuenisset
ut te uirgilio sio iste Uir giliũ siluisset hita esse ut dito tͥ
ꝑsuadcas uelun Certe.n. mfalor angurio ita e et si forte
aliquid sic in dubiis tñ opreno ẽ ante ponenda benignior Et
ħ quide ꝓ excusatone maior Uirgilii operũ dt̃a sĩt na si ad
eos quos iuueniles ludos nocant pͥma scili adoloscecie sue li¬
ꝑstͥngam discͥptũ te ab iutatoriba tius doles dic opturt nee
pn cotutanti iugenn capar erat indignaris illos cuus pu

Expanded text:
o nichil. 25 Quod sic esse, vicino et simili conicies ab exemplo: nam ut te ille sic illum imitatus est Statius Pampinius, cuius supra mentio incidit, vir preter ingenii laudem insigni morum urbanitate conspicuus; nec tamen ingenue ducem suum nisi in fine poetici itineris recognovit; licet enim alio quodam loco se stilo “inferiorem” secretius designasset, illic tamen bona fide totum grati animi debitum benemerite persolvit Eneydi. 26 Si et hunc mors igitur prevenisset, ut te Virgilius sic iste Virgilium siluisset. Hec ita esse ut dico, tibi persuadeas velim. Certe enim, ni fallor augurio, ita est, et si forte aliter sit, in dubiis tamen opinio est anteponenda benignior. Et hec quidem pro excusatione maiorum Virgilii operum dicta sint; nam si ad eos quos Iuveniles ludos vocant, primos scilicet adolescentie sue liperstringam. Discerptum te ab imitatoribus tuis doles: sic oportuit; nemo in totum tant
Abbreviated transcription (Latin):
nestis quãta eciam apud nos huiꝰ g̃is rariras semꝑ
fuit nra ar etate nͥ falior a mica hic ur iam cota inGre¬
çia solo ẽ Erat alter mo preceptor ma qui cũ iocundes¬
imĩa me in spem ererisset in spm̃ scudior lacte destituit
moriens ꝙuis iam ance desticuisset ad crut epalem cũ¬
ram mi qui describar adiunãte plusqͥ ͥ ͫͥ ꝙͣ metip̃n
uisse. panci olum mĩc pancissu mox ut augurõr
ulli erunt quilꝰ in precio suit ba nesta studiã Cum

Expanded text:
nescis quanta etiam apud vos huius generis raritas semper fuit? Nostra enim etate, nisi fallor, amicus hic noster iam tota in Grecia solus est. 36 Erat alter modo preceptor meus, qui cum iocundissimam me in spem erexisset, in ipso studiorum lacte destituit moriens; quamvis iam ante destituisset, ad epyscopalem curam, me qui deserebar adiuvante plusque illum quam me ipsum visses. Pauci olim, nunc paucissimi, mox ut auguror nulli erunt, quibus in
Abbreviated transcription (Latin):
rei familiaris .re militaris de lande phys de consolaco¬
ni de glia ꝙͣuis de hiis ultimis spes in magis dubia ꝙ
suꝑat duces nros non excincros mõ s trucos quoq ne.
ꝑditos sic lugere h̃t .n. et in aliis młtis s pi tuuis marime
oratoriis atq achademitor et legum libris patuur qui
ira trucati fedatiq euaserut ut ꝑpe meliꝰ fuerit prisse
reliquũ ẽ ut urbis Rome ac romiane rei p. statu audies
uelis quo prõe façies q̃ ciuiñ ꝯcödia ad ques rero suma ꝑue¬
nerit quibalmanibꝰ qͣntoq consilio frena traceer ͣ inron
hister ne ganges hibetus llilus ⁊ et rgna ys limitos ñoi sinc
anuere quisqͣr surrererit impiũ occeano famaq t̾minet
ast̾s ut se et garamãtas et iudo ꝑferar imꝑiũ / ut amitꝰ i

Expanded text:
rei familiaris, rei militaris, de laude philosophie, de consolatiorei familiaris, rei militaris, de laude philosophie, de consolatione, de gloria, quamvis de his ultimis spes michi magis dubia, quam superatis, duces nostros non extinctos modo sed truncos quoque vel perditos sit lugere. Hoc enim et in aliis multis, sed in tuis maxime oratoriis atque achademicorum et legum libris patimur, qui ita truncati fedatique evaserunt, ut prope melius fuerit periisse. 15 Reliquum est ut urbis Rome ac romane reipublice statum audire velis, que patrie facies, que civium concordia, ad quos rerum summa pervenerit, quibus manibus quantoque consilio frena tractentur imperii; Hister ne et Ganges, Hiberus, Nilus et Tanais limites nostri sint, an vero quisquam surrexerit Imperium Occeano, famam qui terminet astris, aut super et Garamantas et Indos Proferat imperium, ut amicus i
Abbreviated transcription (Latin):
Romani seprores/ cedice grai nestio quid maiꝯ nascitie y¬
lade h de alcero lacino duce facunde magneos Rome spe
altera nue ad ce ren̾tor Qaud de uita quid de ingenie tuo sen-¬
iam audisti erpeetas audux de libris tius q̃nam illos ex cepit
forcuna qua seu uulgo seu doccoriba ꝓbentur extant equide
preciara nolumina que nedicã plegiere s nec ennare sussi¬
cima cuar fama rer celeberrima acqi iugens et sonor no¬
men prari aũt studiosi s tpm̃ adũsitas/ seu ingenioꝵ he¬
becudo ant segncies sen qd magis arbictor/ alio cogens ani
iniria neq ir satis in ame uisum est ingenia nr̃a neg¬
ligere ne q̃d infrucruosum pciper sequens ẽtas nͥ laboris ẽcꝭ
nr̃i fructu creduli ꝑesus et intolleranda corruspissemꝰ in¬
curia ꝑfro namq qd in tius coqueror et in mltis iuror
Illustrlu libris accidit tuop sane quia de hiis mͥ mic ser¬
me erat qu ⁊ insignior iactuira ẽ / hec sunt noĩa rei .p.

Expanded text:
romani scriptores, cedite graii; Nescio quid maius nascitur Yliade. Hec de altero latine duce facundie magneque Rome spe altera; nunc ad te revertor. 11 Quid de vita, quid de ingenio tuo sentiam, audisti. Expectas audire de libris tuis, quenam illos exceperit fortuna, quam seu vulgo seu doctioribus probentur? Extant equidem preclara volumina, que ne dicam perlegere, sed nec enumerare sufficimus. Fama rerum tuarum celeberrima atque ingens et sonorum nomen; perrari autem studiosi, seu temporum adversitas seu ingeniorum hebetudo ac segnities seu, quod magis arbitror, alio cogens animiniuria. Neque enim satis infame visum est ingenia nostra negligere nequid inde fructuosum perciperet sequens etas, nisi laboris etiam vestri fructum crudeli prorsus et intoleranda corrupissemus incuria; profecto namque quod in tuis conqueror, et in multis virorum illustrium libris accidit. 13 Tuorum sane, quia de his michi nunc sermo erat, quorum insignior iactura est, hec sunt nomina: reipublice,
Abbreviated transcription (Latin):
cotemplato ͬ  altissime ꝯsopitũ expirasse s ad te iñu sorte¬
q tua redeo Eua copiosse ad mor et grauiter deplorasti So¬
lare aut queso animiu faciesq certus sum si discussis pa
tis mlta de iudoctis insultatoribꝰ questus es iuste quide
in omibꝰ si solus h patereris neq huana qͥn et cerca mar
homines cent q te prenuit bene fit ut ꝯgͥestere debeas fai¬
mo in ħs numero fateor s no una iam uero de putatone
quid dicu debiusti presagiem du tam alte abrio arte sons¬
pcatua cerneres nũꝙ cibi de fricuris imitatores siaudet
uers tlem te tumucti silos fieri uellut siuo inulti posfit¬

Expanded text:
onis altissime consopitum expirasse. Sed ad te unum sortemque tuam redeo, quam copiose admodum et graviter deplorasti. Solare autem queso animum, faciesque — certus sum —, si discussis pastis, multa de indoctis insultatoribus questus es; iuste quidem in omnibus, si solus hec patereris, neque humana, quin et trita inter homines essent que te premunt; unde fit ut conquiescere debeas, summus in hoc numero, fateor, sed non unus. Iam vero de imitatione quid dicam? Debuisti presagire, dum tam alte alis animi te sublatum cerneres, nunquam tibi defuturos imitatores; gaudendum vero talem te cui multi similes fieri velint sed non multi possi
Abbreviated transcription (Latin):
fuit amotass tibi um cui mnłco ampliꝯ debebat no fortuna si cer¬
tum certoq consilio destinatũ reẜuabitur lotu et que reris nisi
empeciorem cuctis atq ꝯspecc̃orem fine gͥ preclarissum opis ex¬
pectabat ibi te suũ ducem tuñq nom̃e altisonis u̾siba laruro
as sidera ubi .i. q̃so digino ꝙͣ in fine medux landanda multum

Expanded text:
fuit annotasset, tibi uni, cui multo amplius debebat, non fortuitum sed certum certoque consilio destinatum reservabat locum. Et quem reris, nisi eminentiorem cuntis atque conspectiorem? Finem ergo preclarissimi operis expectabat, ibi te suum ducem tuumque nomen altisonis versibus laturus ad sidera. Ubi enim, queso, dignius quam in fine vie dux lauda
Abbreviated transcription (Latin):
seu fama et titulos hclis inꝑbi
incestiq alia ꝑgenie iouis
Marte sub guloa palladis egida
Late gorgoneis cͥmbꝰ horridam
Le deos iuuenes anicͥa fidera
Tutela raciũ fluctibꝰ obrutos
Argutu chichare m̾curui patre
Uerbis auriconiũ ptis apollinẽ
Et xauto nitida cesarĩe laiis
Germana pharetia ꝯspicua et pheris
Infesta aut coreas pieridũ scieus
Sculpũt q rigido mormare duriꝰ
Heroas ueteres si ꝙ forẽt uenes
Eternã m̾itis et mẽmõre notã
Affixã calamo nequa p̾matdies
dic natũ scudiis sola fauẽtibꝰ
Dirtus ꝑꝑetuas linquit ymagines
Quap presideo semudeos duces
drusu et scipiade iuuere ceruima
Nec nõ et reliquos iuelita getiba
Per quos edomitis Roma iugũ dedui
In quis prandias liue miuido
Ut soł elupunt cesareũ genꝰ
Hec du tu modulas me cuppidũ
Preis duc aꝰ reminolo si lz equore

Expanded text:
Seu famam et titulos Herculis improbi, Seu famam et titulos Herculis improbi, Incestique aliam progeniem Iovis, Martem sub galea, Palladis egida Late gorgoneis crinibus horridam, Ledeos iuvenes, mitia sidera, Tutelam ratium, fluctibus obrutos, Argutum cithare Mercurium patrem; Verbis auricomum pectis Apollinem, Et Xantho nitidam cesariem lavis, Germanam pharetra conspicuam et feris Infestam, aut choreas Pyeridum sacras: Sculpunt que rigido marmore durius Heroas veteres sique forent, novos, Eternam meritis et memorem notam Affixam calamo, nequa premat dies. Sic vatum studiis sola faventibus Virtus perpetuas linquit imagines, Quarum presidio semideos duces Drusum et Scipiadam vivere cernimus, Nec non et reliquos inclita gentibus Per quos edomitis Roma iugum dedit, In quis preradians lumine vivido Ut sol eminuit Cesareum genus. Hec dum tu modulans me cupidum pr
Abbreviated transcription (Latin):
ac honnana supbia ditm suꝑ id qd est opicnba falsis artos¬
Ritiu rfra i qd cssi porerãt uero iudicio deiecra redigit
uos huc forte luuor inpulit ꝙͣuis utrobiq et tioris et
nõ liuoris s odii in te nulla odii cansam scio et aliq̃to¬
iu tani altũ iugeniũ hiũ sꝑe solitã iͥnuidia asceredispe
Etnu uali et ex grais isotrare domeschene er eschue
ex nr̃is oratoribũs crassum et antonuu saluere ide
Corrunũ quoq messalam et hortesu si modo edarire¬
moria qua ẜieimo anteqͣ hinic migͣcet apiiserat est¬
riuo faste depoice restituta huic aeceri no crepta est
apud mediolanũ i subrrũ lxlus sextilibꝰ Anno etatꝭ ultime¬
egem celirra carminis ytalus orbis que memorat ꝑ¬
lact̾ lesbia ueriꝰ cur triblut inusa senatibus
Tolles purpureos prata iurecia
Algetesq lacus autra q rostida
Deu famu gregibꝰ conalias nagis
ffulnaz pãpineo siue dẽa deo
Almbor nouere sen caĩs indiga
deu inphas qrulas et sa cyroꝰ leues
Et nudas roses corpore gracias

Expanded text:
At humana superbia, dum supra id quod est opinionibus falsis attollitur, infra id quod esse poterat vero iudicio deiecta redigituisere. Quodsi vos huc forte livor impulit, quamvis utrobique et tumoris et non livoris sed odii, in te nullam odii causam scio, et aliquanin tam altum ingenium, humi serpere soliernum vale, et ex graiis Ysocratem Demosthenem et Eschinem, ex nostris oratoribus Crassum et Antonium salvere iube, Corvinum quoque Messalam et Hortensium, si modo illi “memoria”, quam “biennio” antequam hinc migraret “amiserat”, carnis fasce deposito restituetatis ultimeegem te lyrici carminis italus Orbis quem memorat, plectraque lesbia Nervis cui tribuit Musa sonantibus, Colles purpureos, prata virentia Algentesque lacus antraque roscida; Seu faunum gregibus concilias vagis, Fulvam pampineo sive deam deo Amborum Venerem seu canis indigam, Seu nimphas querulas et satyros leves Et nudas roseo corpore Gratias,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽmisti a deo diligenter ab illo initruetꝰ oratbra te comptꝰ
ornatꝰq ẽ ut mlta ab illo nł neglocta uł nõ aiadu̾sa iudcamꝰ
atq ita singlatim oĩa colligis duci deo elapsa ut qũatu in¬
ci eloquis tm̃i diligencia uĩcere recto nͥ fallor iudicio dici possis
ille .n. suũ oratore ꝑ ardua cars ac sũmos eloquecie uertices
agit et iudicialibꝰ bellis adiutoria format tu longiis repe¬
tẽns oratore tuũ ꝑ om̃s longe iuir flexus ac larebras ab pp̃is
incuabilis ad suppma eloqui arce ducis placet delecrat et
mirari cogit eo nãq aspirãtibꝰ ⁊ nicħ utilio Ciceromana
claritas ꝓuectos illumiat et celsum ualidis iter signat
tua se dubitas pposquoq fouet inualidos et optima nut̾x
de arte loqua mlto maximũ ex arte discere dicere Nor
tn ut illa ymagore de quo agebat / sie ego tͥ hor alted co¬
cedo ałtep eripis utrũq ꝯcessenm s hoc medioc̾ter Ites
exime atq a Roeo excellenter ut ux quitqr adic ia tn

Expanded text:
ator a te comptus ornatusque est, ut multa ab illo vel neglecta vel non animadversa videantur, atque ita singulatim omnia colligis duci tuo elapsa, ut quantum vinci eloquio tantum diligentia vincere recto ni fallor iudicio dici possis. 4 Ille enim suum oratorem per ardua causarum ac summos eloquentie vertices agit et iudicialibus bellis ad victoriam format; tu longius repetens, oratorem tuum per omnes longe vie flexus ac latebras ab ipsis incunabulis ad supremam eloquii arcem ducis; placet, delectat et mirari cogit; eo namque aspirantibus nichil utilius. Ciceroniana claritas provectos illuminat et celsum validis iter signat, tua sedulitas ipsos quoque fovet invalidos et optima nutrix de arte loqui, multo maximum ex arte dicere»; non tamen ut ille Hermagore de quo agebat, sic ego tibi horum alterum concedo, alterum eripio; utrunque concesserim, sed hoc mediocriter illud eximie, atque adeo excellenter ut vix quicquam adici iam
Abbreviated transcription (Latin):
tati lamici sr̃aliuꝰ itul ambignũ et rapti ubras seii. fllie¬
tuãtis tome apict intuebat latimi ncħ obtigerat nͥ de¬
niq ꝑꝑabatur lbi ee touimꝰ tõtem plarer na libello ille
urlg̃e qui tuꝰ fertur et si cuiꝰ sit no ꝯstet tibi exteritꝰ
reddet et sam cepit ut nͨ mo diuoꝵ feutra opũ exi¬

Expanded text:
ati amici supercilium procul ambiguum et raptim vibrans seu fluctuantis come apicem intuebar, latini nichil obtigerat, nichil denique sperabatur ubi te cominus contemplarer; nam libellus ille vulgo qui tuus fertur, etsi cuius sit non constet, tibi excerptus redd
Abbreviated transcription (Latin):
liciores coꝵ ingilias fuisse ꝙ̃ tulis Eternũ uale rep głs¬
tar memorie consultor optĩme apud suꝑos in ca ꝑte ita¬
lie et in ea urbe in qua natꝰ et sepultꝰ es in uestibulo
iustime uirginis ee ante ꝓpm̃ sepule̾ tui slapidẽ uii holus¬
a Sarcis Anno aliꝯ ortu q̃ paulo ãplis tibi iluiẽdum e¬
rãtiscꝰ asiuio pollioni saltꝭ dũ uenisset in aĩ
ut pamuiłiaribꝰ epłis aliquot ꝑcul abrentes clo¬
qu buces et rara queda linge irale orua᷑ ꝯplet¬
terer siles tuũ nome obruere uo lui qd̃ malgnoꝵ
testimono suppͥmis quoq noiba par iudcbam¬

Expanded text:
liciores eorum vigilias fuisse quam tuas. Eternum vale, rerum gesliciores eorum vigilias fuisse quam tuas. Eternum vale, rerum gestarum memorie consultor optime. Apud superos, in ea parte Italie et in ea urbe in qua natus et sepultus es, in vestibulo Iustine virginis et ante ipsum sepulcri tui lapidem, VIII Kalendas Martias, anno ab Illius ortu quem paulo amplius tibi vivendum eranciscus Asinio Pollioni salutem. Dum venisset in animum ut familiaribus epystolis aliquot procul absentes eloquii duces et rara quedam lingue itale ornamenta complecterer, silentio tuum nomen obruere nolui, quod magnorum testimonio supremis quoq
Abbreviated transcription (Latin):
pncium malir scl̃io me felico ribo inseris ut iuber
legendũ saltem cũ corneliis Scipioniba affricarus celiis
fabuns maxĩs metellis beutis deciis catonibꝰ regłis c uio¬
ribꝰ tͥquatis ualeriis corunus Salinato ribo claudnis mar¬
cells neronibꝰ omiliis fuluis plaminuis atiliis qͥna
ac camillis et nõ ciu his exteenus fuñb inter quos adũs
sidere natus sum michi iudear ecatẽ agere et o si toto mi do
tingeres quibꝰ aliis cuctisq noib̾ꝰ et inte solaciũ et iuqui
tp̃is obliuo quereretur et qmi simul apud te nequeo apud
alios spsĩ lego preserti in co libro ubi te coͣ s in angustias
sit coactũ iudere ut libroꝵ num̃o nͥ rebus ppĩs infinitũ de
fit tu ueli de antiquioribꝰ polibiũ et qͣntu clauidiũ et ua
leriũ auciatẽ reliquosq quoꝵ głie splendor tuꝰ efficit
d̾ noiis aũt pliuiũ rn ueronẽsem uiçinũ tuũ atq omb
quoq tũu cͥspũ Salustiũ salutes quibꝰ nũcia nchilo fe¬

Expanded text:
ntium malorum seculis me felicioribus inseris, ut inter legendum saltem cum Cornelius, Scipionibus Africanis, Leliis, Fabiis Maximis, Metellis, Brutis, Deciis, Catonibus, Regulis, Cursoribus, Torquatis, Valeriis Corvinis, Salinatoribus, Claudiis Marcellis, Neronibus, Emiliis, Fulviis, Flaminiis, Atiliis, Quintiis ac Camillis, et non cum his extremis furibus, inter quos adverso sidere natus sum, michi videar etatem agere. 5 Et o si totus michi contingeres, quibus aliis quantisque nominibus et vite solatium et iniqui temporis oblivio quereretur! Que quoniam simul apud te nequeo, apud alios sparsim lego, presertim in eo libro ubi te totum sed in angustias sic coactum video ut librorum numero nichil, rebus ipsis infinitum desit. 6 Tu velim deus officit; de novis autem Plinium Secundum veronensem vicinum tuum, atque emulum quondam tuum Crispum Salustium salutes, quibus nuntia nichilo fe
Abbreviated transcription (Latin):
talle comutibꝰ sepe me solu circuspectas non sine gemiti¬
bus ad hunc diem uemi hoc inter me et coeque nes meos
michi erat exigimu atq ambiguu indebatur deq trebri
sermones et iuuenilis alterãtio in qua senũ pponderabat
auetoritus et ego ꝓpr iam amentie suspecto eram nanẽ
qd iu animo erat expͥme e nouera et si nossem nouaecas
noua oppimo paꝵ fidei morebantur itaq fundi iuctꝰ
marcem sileam confugera Tacitis tũ exaetibꝰ q̃ nam eent

Expanded text:
calle comitibus, sepe me solum circumspectans, non sine gemiticalle comitibus, sepe me solum circumspectans, non sine gemitibus ad hunc diem veni. 16 Hoc inter me et coequevos meos,michi, ut erat, exiguum atque ambiguum videbatur; deque hoc crebri sermones et iuvenilis altercatio, in qua senum preponderabat autoritas, et ego prope iam amentie suspectus eram. Nam nec quod in animo erat exprimere noveram, et si nossem, nova etas, nova opinio parum fidei merebantur; itaque fando victus in arcem silentii confugeram; tacitis tamen e
Abbreviated transcription (Latin):
qdem ut auguros nuc dum tecu loquor agitir nota stu
teni ꝯfistentt dicũt Nnos qui huie corpusculota lta
ꝑmittitis ut lib̾et᷑ in reliquis unu hec nolite ꝑmitte ins¬
tabilis rei statũ chrare fideliter solitite ꝑuidenter pres¬
tare qͥd in nobis id pellite morbos euestigio reusuros difer¬
re senui qd auferri ubi mortis ope nõ p̃t obstate morti
mox uenture frenate uitidem etatẽ s frena morsurã
interq manꝰ frcnatiuũ abiturã Cauete ne qñ frare
illam extimetis Si .n. uita brenis c̃ qui p̾ͥma nr̃e ꝑfes
nis ẽ nox quo mõ uite ꝑtos longe sunt eeñt longe ater/
si consisterent fugit aũt rapitur etas ulla consistit
occłos uidctis quis n. nõ uideat uite cursum pͥntt ex¬
quo nir me diu transiuit certe ego tuc me cidosum:¬
me in ante dum taxat intendeba occłos ininimũ retro
erat qd restabat plustulũ ut res docuit s meritũ et expositũ
infiitis cassibus inter quos fessis et itinere ac dimisis medio

Expanded text:
dem, ut auguror, nunc dum tecum loquor agitur. 13 Vettem consistentem dicunt. O vos qui huic corpusculo tam multa promittitis, utlibet in reliquis; unum hoc nolite promittere, instabilis rei statum. Curate fideliter solicite providenter, prestate quod in vobis est, pellite morbos e vestigio reversuros, differte senium quod auferri nisi mortis ope non potest, obstate morti mox venture, frenate viridem etatem sed frena morsuram interque manus frenantium abituram; cavete nequando stare illam extimetis. 14 Si enim vita “brevis est”, que prima vesnis est vox, quomodo vite partes longe sunt? essent longe autem si consisterent; fugit ac rapitur etas omnis, nulla consistit; oculos, videtis. Quis enim non videat vite cursum, presertiquo vie medium transivit? Certe ego tunc — memini — ante duntaxat intendebam oculos; minimum retro erat; quod restabat plusculum, ut res docuit, sed incertum et expositum infinitis casibus, inter quos, fessis itinere ac dimissis medio
Abbreviated transcription (Latin):
cendis ac scͥbendis dedita q̃ meliꝰ nescirẽtur opus hec he-
tridit diu cuis in rebus erranera errori fine aduenisse gra¬
tulor iudi formosi corporis artus efusos admiraco anima
dolorq ꝯcussit Et forcarre nũc apud alique totꝰ es et apud ta¬
lem forsita qui suũ hospitẽ licet in cogĩtu qsq̃s in te reꝑĩe¬
do fortunatior fuerit sciat se rem mãgni p̃ci possidere qua¬
q si nouerit pͥmas inter diuicias locet Tu quide in his lls̃s
qui quot factu inpossibile iuidicaba post tanti iurrl uestigĩa

Expanded text:
 ediscendis ac scribendis dedita que melius nescirentur, opus hoc habereattulit; diu tuis in rebus erraveram; errori finem advenisse gratulor. Vidi formosi corporis artus effusos; admiratio animum dolorque concussit; et fortasse nunc apud aliquem totus es, et apud talem forsitan qui suum hospitem habet incognitum. Quisquis in te reperiendo fortunatior fuit, sciat se rem magni precii possidere, quamque si noverit, primas inter divitias locet. 3 Tu quidem in his libris, qui quot sint
Abbreviated transcription (Latin):
de fat famibiare ceim dngusto quid n. brute tuo enselpo est
si quidem inquis oetamia tibi platet non dum fugisse s atu¬
corem dum quesisse uideberis hoc restabar infeloꝵ dbret
erat esmũ Cicess ut huit spi cãm laudato mulediceres
qui t̾ibi nõn dicam malẽfecetis s malefacientiba no obsta¬
tet dosco uicem tua amit et eeroꝵ pudet ac miseret lam¬
qr cũ eodem bto hiis arcibo nnchil tribuo quibꝰ te pistridassi¬
niũ fuisse scio/ imieu quid .n. inuat alios decere quid orna¬
tissins ncebis semꝑ de uirtutibꝰ loqui ꝑ̃dest si te interi ꝓpi
non audios aliquato sanciꝰ fuerat pħs preserti in tͣnqlło
rure senusse de ꝓpetua ilła ut sꝑe quodã scbis loco ño de hãc
iam exigna uta cogitatem nullos habuisse fasces / nullis
tͥumphis inhiasse / millos iflasse ⁊ aiũ cacilinas/ S hoc qͥ¬
dem frustra eternũ uale mi Cicero apus suꝑos ad dextera

Expanded text:
tam familiare cum Augusto? Quid enim Bruto tuo responsurus es? «Siquidem» inquit, «Octavius tibi placet, non dominum fugisse sed amiciorem dominum quesisse videberis». 6 Hoc restabat, infelix, et hoc erat extremum, Cicero, ut huic ipsi tam laudato malidiceres, qui tibi non dicam malifaceret, sed malifacientibus non obstaret. Doleo vicem tuam, amice, et errorum pudet ac miseret, iamque cum eodem Bruto «his artibus nichil tribuo, quibus te instructissimum fuisse scio». Nimirum quid enim iuvat alios docere, quid ornatissimis verbis semper de virtutibus loqui prodest, si te interim ipse non audias? 7 Ah quanto satius fuerat philosopho presertim in tranquillo rure senuisse, de “perpetua illa”, ut ipse quodam scribis loco, “non de hac iam exigua vita cogitantem”, nullos habuisse fasces, nullis triumphis inhiasse, nullos inflasse tibi animum Catilinas. Sed hec quidem frustra. Eternum vale, mi Cicero. Apud superos, ad dexteram
Abbreviated transcription (Latin):
timo et scudis. scudioro ac urtutis am̃acissimo pͥnci¬
pe seniusti extima torẽ rep uaccꝰ ydoneñ q̃ felix qui
adhuc in columi angusto iusta uiuẽdi iñẜia assecut᷑
octuagei ͦ etat̃ anno in custulao ruc p̃clarã mta tͣn¬
quillo claudens exituleuasisti ciuicas ciberii manꝰ
in quas ascunꝰ Galla orator incidit infausta ꝓgeni
mors affuit q̃ occlos mos saltem tam st̾ti spietaculo
mes as speccator fieres cino euentu sint qubed. sapetibꝰ

Expanded text:
timo et studiorum ac virtutum amantissimo principe senuisti, extimatorem rerum nactus ydoneum. 3 O felix qui adhuc incolumi Augusto iustam vivendi mensuram assecutus, “octuagesimo etatis anno in Tusculano” rure preclaram vitam tranquillo claudens exitu, evasisti cruentas Tiberii manus, in quas Asinius Gallus orator incidit, infausta progeniemors affuit, que oculos tuos saltem tam tristi spectaculomes aut spectator fieres; cuius eventu, si, ut quibusdam sapientibus
Abbreviated transcription (Latin):
unaniis tecũ spaciatur homemꝰ doliuagiꝙ camut ph¬
bũ ꝑ p̃capocte Orpheꝰ ac reliqui nͥ quos moleta releger
Mors ꝓpla cõseita manu seĩq mistri obsequio qual lu¬
canũ il fãta uolẽtem inpulit arterias medico ddic ioe
to Suppsien gͣriore metu mortis q ꝑude de sua luc̾ciri

Expanded text:
unanimis tecum spatiatur Homerus Solivagique canunt Phebum per prata poete, Orpheus ac reliqui, nisi quos violenta relegat Mors propria conscita manu sevique ministri Obsequio, qualis Lucanum in fata volentem Impulit — arterias medico dedit ille cruento Supplicii graviore metu mortisque pudende —; Sic
Abbreviated transcription (Latin):
indi mi sumu genꝰ ẽ intelligere poteras morte tua et fructu quol
et glia cariturã/ uenetas o n uis abilis senex in hois mana qui qtqͣs
uellet porst uil pessimũ uelle possent sopno iam a pͥma ciꝰ fa¬
uuliaritate det̾itus iugilans de in multiplicibꝰ argumet fi¬
deus turbide quietis acceperar Quidg cũ tibi hiis laudibꝰ tadu
grord cu ꝓi huan cruetoq discipius quid cu dis mulo coitatu Rn

Expanded text:
ndi miserrimum genus est — intelligere poteras mortem tuam et fructu quolibet et gloria carituram. 10 Veneras, o miserabilis senex, in hominis manus qui quicquid vellet posset, nil nisi pessimum velle posset. Somnio iam a prima eius familiaritate deterritus, vigilans deinde multiplicibus argumentis fidem turbide quietis acceperas; quid igitur tibi cum his laribus tandiu, quid cum inhumano cruentoque discipulo, quid cum dissimillimo comitatu? R