comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anapestos uł ille ꝗuidet᷑ fine aptior peoan sut & se ip̃e seq¬
tur. seruar̃ q̃ piurimos sit meliꝰ ꝗͣ choreo p̃cedente: nõ curpe
ducer&. si ultima breius p̃cedens longa sit. sed fingannis.
s nõ turpe duceres sed hic ẽ ilłđ mane qͥ dixi paulũ ti mo¬
rae dam int ultimũ ac proximũ u̾bũ at turpe illud int̾
finis qs nõ turpe ducer& sic illud ore excipẽr liara siũga
lasciui carmis: sed interpundis ꝗbusdã & trib qͣ uiciis fit
plenũ auctoritatis. Nec eͦ cũ paedentes pedes posui legem
ꝗ sit pentametri finis uł rhithinos qͥ nomẽ ab eo trãsit Nla
tibi libido dominat᷑ inocẽtiȩ leue psidiũ ẽ. ita in synaliphe
facit un ultime sillabe peo una solẽt. meliorfiet p̃aedẽte
spondeo ul labachio: ut si mutes idẽ leue moaentiȩ p̃sidiũ
est. Nõ me capit ut a magnis uiris dissentia poeon ꝙẽ extͥ
buis tͥbus breuibus & longa nã ẽ & ip̃a una plus breui ana¬

Expanded text:
 paean. sed et se ipse sequitur: servare quam plurimos. sic melius quam choreo praecedente, quis non turpe duceret? si ultima brevis pro longa sit; sed fingamus sic, non turpe duceres. sed hic est illud inane, quod dixi: paulum enim morae damus inter ultimum ac proximum verbum et turpe illud interfinis: quis non turpe duceret? sicut illud ore excipere liceret, si iungas, lascivi carminis est; sed interpunctis quibusdam et tribus quasi initiis fit plenum auctoritatis. nec ego, cum praecedentes pedes posui, legem qui sit pentametri finis, vel rhythmos qui nomen ab eo traxit: nam ubi libido dominatur, innocentiae leve praesidium est; nam synaloephe facit, ut duae ultimae syllabae pro una sonent. melior fiet praecedente spondeo vel bacchio, ut si idem mutes leave innocentiae praesidium est. non me capit ut a magnis viris dissentiam paean, qui est ex tribus brevibus et longa. nam est et ipse una plus brevi ana
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sa.na: dissimilẽ cõponẽdi qͦ ratioẽm desiderãt. an simili
rio: Harratio fere tardiores: atq ut sic dixerĩ modestiores
desiderat pedes & nõib max mistos Nã & u̾bis ut sepius¬
pssa est prossa ẽ. ita ĩterĩ insurgit. sed docẽ ac ĩfiger aĩs res
semp cipit: ꝙͥ minime festinãtiũ opus est. At mihi iudt᷑
trta naratio cõstar̃ longiorib mẽbris breuiorib periodis
Argumẽta acria & citatã pedib qͦ adhãt naͣm accomoda¬
tis utẽt᷑. nõ domita ut t̾rocheis: q̃ oleria qdẽ sed sine uiri¬
bus sũt. Uexũ qͣuis sint breuib longisq mixta nõ tñ plures
longas q̃ breues habẽtia illa sullima spaciosas clarasq uoaes
hñt:. amãt ãplitudinẽ a dactili qͦ ac peonis &̃ si maio ex pãte
syllabis breuib. tẽporib tñ satis pleni. aspera contra iãbus ma

Expanded text:
a dissimilem componendi quoque rationem desiderant. An similibrio? narratio fere tardiores atque, ut sic dixerim, modestiores desiderat pedes ex omnibus maxime mixtos. nam et verbis, ut saepius pressa est, ita interim insurgit; sed docere et infigere animis res semper cupit, quod minime festinantium opus est. ac mihi videtur tota narratio constare longioribus membris, brevioribus periodis. argumenta acria et citata pedibus quoque ad hanc naturam commodatis utentur, non tamen ita ut trochaeis quoque celeria quidem, sed sine viribus sint, verum iis, qui sint brevibus longisque mixti, non tamen plures longas quam breves habent. illa sublimia spatiosas clarasque voces habentia amant amplitudinem dactyli quoque ac paeanis, etiamsi maiore ex parte syllabis brevibus, temporibus tamen satis pleni. aspera contra iambis ma
Abbreviated transcription (Latin):
stẽ tenui musã meditaris auena. brues grebreuis facio
m̃ lõgan a pͥore. dat ig illi aliꝗͥ ex suo tẽpor̃ qͥ mõ. nisi ht̃
plus ꝗͣ q̃ becuissima qualis ip̃a esset dereactis consonãtib nũc
unũ tẽpus accomodat pͥori & unũ accipit a sequẽte uadue
naͣ breues poĩtione sũt temporũ quatuor. Miror aũt ĩ hac opi¬
nione doctissimos hoĩes fuisseut alios pedes ita digerẽt. alios
dãnarẽt qiͣ ullus ess& quẽ nõ sit necesse ĩ oratione de phẽdi
lioet igͣ ꝑ iãbũ sequat᷑ ephorꝰ inuetũ a trasimat̾o probatũ ab

Expanded text:
brevis, faciet tamen longam priorem; dat igitur illi aliquid ex suo tempore. quo modo, nisi habet plus quam quae brevissima, qualis ipsa esset detractis consonantibus? nunc unum tempus accommodat priori et unum accipit a sequente; ita duae natura breves positione sunt temporum quattuor. miror autem ut hac opinione doctissimos homines fuisse, ut alios pedes ita eligerent aliosque damnarent, quasi ullus esset, quem non sit necesse ut oratione deprehendi. licet ig
Abbreviated transcription (Latin):
ali om̃es: ut quot᷑ cũq sin tẽporũ qͥ ad orationẽ ꝑtineat peo¬
nas appeliãt. est & dochinꝰ ꝗfit exbachio : & iãbo uł iãbo &
aectico stabilis inclausuilis & seuerus Spondeus qͦ qͦ plurimũ
hensi an utꝙͣ liber sic ei tit torte crĩis cã moole/ archipi¬
rate molliꝰ si rribacus p̃cedat: facultates temeritates ẽ t. qͦ
dã ab ip̃a diuisione uboꝵ latins tr̃pus ut ĩpenitametri medio
spondeo ꝗ nisi alteriꝰ u̾bi fine alterius in iitio cõstet uͥsũ nõ

Expanded text:
orum quod ad rationem pertinet,paeanas appellant. est et dochmius, qui fit ex bacchio et iambo vel ex iambo et cretico, stabilis ut clausulis et severus. spondeus quoque, quo plurimum hensi an uterque liber. Sic enim fit forte criminis casa; molle archipiratae , mollius, si tribrachys praecedat, facilitates, temeritates. est enim quoddam ipsa divisione verborum latens tempus, ut ut pentametri medio spondeo, qui nisi alterius verbi fine, alterius initio constat, versum non
Abbreviated transcription (Latin):
cũ & in oeteris actib uitę nõ idẽ inforo curia campo tho¬
atro domi facer̃ cõueniat & pleraq q̃ nã nõ sũt rephen¬
denda atq ideo interĩ sũt necessaria alibi ꝗͣ mos ꝑmiẜit
turpia habeant᷑. Illud iã diximus ꝗͣto plũs nitoris & cule
demonstratiue mat̾iȩ ut ad delectationẽ audientiũ cõ¬
poĩte ꝗ̃ q sunt in actu & cõtennõe suasoriȩ iudicialesq
ꝓmictãt ħ ad huc audiendũ aliquas &̃e q̃ sunt cgregiȩ
tulerit reũ in discrimĩe capitis p̃cipue ꝗs apud uictore
& pͥncipẽ pro se ip̃e dicat. frequẽti trãslatiõe fictis aut re¬
petitis & uetustate u̾bis cõpoitiõe q̃ sit max̾ auulgaxiusr
remota decurẽtib ꝑiodis qͣ letissimis locis sñiisq dĩaẽtim
nõ ꝑdãt hec om̃ia necessariũ piclitanii solicitudinis colo¬

Expanded text:
cum etiam in ceteris actibus vitae non idem in foro, curia, campo, thecum etiam in ceteris actibus vitae non idem in foro, curia, campo, theatro, domi facere conveniat; et pleraque, quae natura non sunt reprehendenda atque adeo interim sunt necessaria, alibi quam mos permiserit turpia habeantur. illud iam diximus, quanto plus nitoris et cultus demonstrativae materiae, ut ad delectationem audientium cooriae iudicialesque permittant. hoc adhuc adiiciendum aliquas etiam, quae sunt egregiae n quisquam tulerit reum in discrimine capitis, praecipueque si apud victorem et principem pro se ipse dicat, frequenti translatione, fictis aut repetitis ex vetustate verbis, composition quae sit maxime a vulgari usu remote, decurrentibus periodis, quam laetissimis locis sententiisque dicentem? non perdant haec omnia necessarium periclitanti sollicitudinis colo
Abbreviated transcription (Latin):
ex om̃es ad ãplificãdũ oronẽ q̃i machinę ita ĩparius
reb uidicibq una sunt eã derideat᷑q merito ꝗ apud di¬
sceptatorẽ de re leuissima sedẽs dicturus: utatur illa cioe¬
ronis cõfessione nõ m̃o se dio comoueri sed & corpore
ip̃o ꝑ hõrestẽo. Quis uõ nesciat ꝗͣto aliud dicendi gnuis po¬
scat grauitas senatoria. aliud aura popularis: cũ & sin¬
gulis udicantib nõ idẽ apud grauis uirosꝙ leuioris.
non idẽ apud eruditũ ꝙ milit̾are ac rusticũ deceat: sic¬
q nõ nũꝗ̃ submitẽda & cõtrahentia or̃o nec iudex eã
nel intelligẽr ł caꝑe nõ possit. Tempus qͦ ac locus egene
ob siuatiõe pͥa tla & tẽpus tu triste tũ lectũ tũ liberũ
tũ angustũ est. Atq ad hec omia cõponẽdus orator. &
loco publico pͥuatioe celebri an secrto aliena ciuitate¬
an tua ĩ castris deniq an foro dictis interest plurimũ. ac
siuã ꝗͥq formã & propũ quẽdã modũ cloquentie potest:

Expanded text:
ad amplificandam orationem quasi machinae, ita in parvis rebus iudiciisque vana sint eadem, rideaturque merito, qui apud disceptatorem de re levissima sedens dicturus utatur illa Ciceronis confessione, non modo se animo commoveri, sed etiam corpore ipso perhorrescere. quis vero nesciat, quanto aliud dicendi genus poscat gravitas senatoria, aliud aura popularis? cum etiam singulis iudicantibus non idem apud graves viros quod leviores, non idem apud eruditum quod militarem ac rusticum deceat, sitque nonnunquam summittenda et contrahenda oratio, ne iudex eam veltempus tum triste, tum laetum, tum liberum, tum angustum est, atque ad haec omnia componendus orator; et loco publico privatone, celebri an secreto, aliena civitatean tua, in castris denique an foro dicas, interest plurimum, ac suam quidque formam et proprium quendam modum eloquentiae poscit:
Abbreviated transcription (Latin):
sumit᷑ tm̃i ex ultimo proroget᷑: ut donẽc ꝑueniamus
ad finẽ nõ iinꝰ prospectu procedamꝰ ꝗͣ gradu si nõ in¬
tersistentes: offensantesq breuia illa atq cõcissa singul¬
tatiu mõ eiecturi sumꝰ. Est iꝙͣ usus qđã irratonabilis:
quẽ greci aoroꝵ tpibup uocãt quamanꝰ inscribẽdo
decurrit. qua oculi totos simł in lestione u̾sut flexusq
coꝵ & transitus in tuẽt᷑: & añ seqͣntia uidẽt ꝗͣ pͥora di¬
xerĩt: qͦ constant miracula illa ĩ scenis pilarioꝵ ac uĩ¬
tilatoꝵ: ut ea q̃ miserĩt ultro ueniẽ ĩmanus credas.
& qua iubent᷑ decurrẽs: sed hic usus ita proderit: si ca
de qua locuti sumus ars añ cesserit ut ip̃m illud qͥ in
se rationẽ nõ ht̃ ĩ ratiõẽ u̾set᷑ Nãmͥ ne dice̾ ꝗdẽ uiat᷑
nisi ꝗ dispõĩti. ornate: copiose dicit flec tumultuarii
nec fortuiti sermõis cõtextũ mirabor ũꝗͣ quẽ iũgãtib

Expanded text:
sumitur, tantum ex ultimo prorogetur; ut, donec perveniamus sumitur, tantum ex ultimo prorogetur; ut, donec perveniamus ad finem, non minus prospectu procedamus quam gradu, si non intersistentes offensantesque brevia illa atque concisa singultantium modo eiecturi sumus. est igitur usus quidam irrationalis, quem Graeci ἄλογον τριβήν vocant, qua manus in scribendo decurrit, qua oculi totos simul in lectione versus flexusque eorum et transitus intuentur, et ante sequentia vident quam priora dixerunt. quo constant miracula illa in scenis pilariorum ac ventilatorum, ut ea quae emiserint ultro venire in manus credas et qua iubentur decurrere. sed hic usus ita proderit, si ea de qua locuti sumus ars antecesserit, ut ipsum illud, quod in se rationem non habet, in ratione versetur. nam mihi ne dicere quidem videtur nisi qui disposite, ornate, copiose dicit, sed tumultuari. nec fortuiti sermonis contextum mirabor unquam, quem iurgantibus
Abbreviated transcription (Latin):
seruãt: dde ina̾ qͥ qͦ loco q̃rãt.: icient nec arcũipestabũt
nee offerentib se aliund sensib turbant᷑. nec cõfundẽt exdi¬
u̾sis orationẽ uelut salientes huc illuc: nec usꝗͣ insistẽtes
postremo habebũt modũ & finẽ ꝗ r̃ẽ citra diuisionẽ nul¬
lus põt. explenis pro facultate om̃ib q̃ proposuerũt ꝑuẽis¬
se se adultimũ sentient. & hec qdẽ ox arte illa uo & stui¬
dio ue copiã sermõis optimi quẽ ad modũ p̃ceptũ est cõpare¬
mus multo ac fideli stilo. Sic formet᷑ oratio ut scriptorũ
colorẽ & qͣ subito effusa sint redãt: &tũ multa scripseri¬
mus &̃ ꝗͣ multa dicamꝰ. Nã consuetudo & ex̾citatio faci
ta cogitatio excipiat. Uix m̃ aut naͣ aut ratio ĩ tam mł¬
tiplex officiũ deducer̃ aimũ q̃at ut ĩuẽtioni dispositi¬
nũtiatiõis gestus obseruatiõe una sufficiat. Longe.łł p̃de¬
dat oportẽt intẽtio ac prę se resagat ꝗͣtũq dicẽdo cõ¬

Expanded text:
ec circumspectabunt nec offerentibus se aliunde sensibus turbabuntur nec confundent ex diversis orationem velut salientes huc illuc nec usquam insistentes. postremo habebunt modum et fine, qui esse citra divisionem nullus potest. expletis pro facultate omnibus quae proposuerint, pervenisse se ad ultimum sentient. et haec quidem ex arte, illa vero ex studio: ut copiam sermonis optimi, quemadmodum praeceptum est, comparemus: multo ac fideli stilo sic formetur oratio, ut scriptorum colorem etiam quae subito effusa sint reddant, ut, cum multa scripserimus, etiam multa dicamus. nam consuetudo et exercitatio facilta cogitatio excipiat, vix tamen aut natura aut ratio in tam multiplex officium diducere animum queat, ut inventioni, dispositinuntiationis, gestus observatione, una sufficiat. longe enim praecedat oportet intentio ac prae se res agat, quantumque dicendo con
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗq in sidias uirtute suꝑasset. deniq nõ m̃o ꝙ in causa toti¬
dem ĩ prosopopeia sunt uarictates sed hec & plures ꝗ in his
affectiis ꝗbiis om̃ib debetur suus ditor. eadẽ in his proꝗb
agemus obseruanda sunt. Alter .n. pro alio sepe dicendũ est
ut qsq honcstus. humilis inuidiosus fauorabilis cĩt. ad¬
iecta propoĩtoꝵ qͦ & an acte uite differentia locũdissi¬
ma uo in oratore humanitas. facilitas. moderatio. bñ¬
uolẽtia. Sed illa qͦ diu̾sa bonũ uirũ decet malos odisse.
publica uooe cõmoueri uultũ ire soelera & ĩiurias or̃a ut
i uitio dixi honesta. nec tm̃ quis & pro qͦ sed & apud quẽ
dicas int̾ ẽ facit n. & fortuna discrimẽ & potestas. nec
cadẽ apud pͥncipẽ magistratũ pͥuatũ senatorẽ tm̃ liberĩ¬

Expanded text:
quique insidias virtute superasset? denique non modo quot in causa totidem in prosopopoeia sunt varietates, sed hoc etiam plures, quod in his adfectus, quibus omnibus debetur suus decor. eadem in iis, pro quibus agemus, observanda sunt; aliter enim pro alio saepe dicendum est, ut quisque honestus, humilis, invidiosus, favorabilis erit, adiecta propositorum quoque et anteactae vitae differentia. iucundissima vero in oratore humanitas, facilitas, moderatio, benivolentia. sed illa quoque diversa bonum virum decent: malos odisse, publica vice commoveri, ultum ire scelera et iniurias, et omnia, ut initio dixi, honesta. nec tantum, quis et pro quo sed etiam apud quem dicas, interest. facit enim et fortuna discrimen et potestas, nec eadem apud principem, magistratum, senatorem, pri
Abbreviated transcription (Latin):
croꝵ ppłi romani socii & ęquales nõ cõueniãt barbe illi
atq tristicie. aut uir ciuilis uereq sapiẽs ꝗ se nõ oci¬
dũ or̃one ꝙ ꝓposuerit ualẽt: libent adhibebit. cũ pͥus
qͥ honestũ sit efficer̃ in aĩo suo cõstituc̾it. ẽ qͥ pͥnaps de¬
deat aliis nõ cõcessei̾s. Imꝑatoꝵ ac triũphalĩe seperata
cũ aliqua exꝑte ratio eloquẽtiȩ sicut põpeius abũ¬
de distus rarã suaꝵ narator &hic ꝗbello cuuli se ĩt¬
fecit cato eloquẽs senator fuit. Idẽ dictũ sȩpe ĩ alio fu¬
uiosũ ĩ alio suꝑbũ est. Uerba adu̾siis agamenonẽ ało¬
sice hĩta ritẽt᷑. At illa diomedi alii u̾e cui par ma¬
gnũ ãimĩ ferre p̃se iudebũt. Ego te ĩꝗt cũsulẽ putẽ
L crassus philippo cũ tu me nõ putes senatorẽ. uox ho¬
nestissime: libertatis. nõ eñ ferres quẽcũq dicẽtẽ Negat
se magnif̾aceẽ aliꝗs portaꝵ utrũ cȩsar ader an albus

Expanded text:
ociae et aequales, non conveniant barbae illi atque tristitiae. at vir civilis vereque sapiens, qui se non otient, libenter adhibebit, cum prius quid honestum sit efficere in animo suo constituerit. est quod principes deceat, aliis non concesseris. imperatorum ac triumphalium separata est aliqua ex parte ratio eloquentiae, sicut Pompeius abunde disertus rerum suarum narrator, et hic, qui bello civili se interfecit, Cato eloquens senator fuit. idem dictum saepe in alio riosum, in alio superbum est. verba adversus Agamemnonem a Thersite habita ridentur; da illa Diomedi aliive cui pari: magnum animum ferre prae se videbuntur. ego te consulem putem, inquit L. Crassus Philippo, cum tu me non putes senatorem? uox honestissimae libertatis; non tamen ferres quemcumque dicentem. negat se magni facere aliquis poetarum, utrum Caesar ater an albus
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse uideat. Atꝗ sunt q̃dã actiões in satiffaciõe depre¬
catiõe : o fessione positẽ smmoł. ne flendũ erit apiphone¬
bit. Aoe si de morte filii sui ł iniuria q̃ morte sit grauioi
dicendũ patri fuĩt aut ĩ narãdo gram illã expõitiõis que
continget ex sermõe puro atq dilucido q̃ret beruiter

Expanded text:
 sunt quaedam actiones in satisfactione, deprecatione, confessione positae: sententiolisne flendum erit? epiphonebit? age , si de morte filii sui vel iniuria, quae morte sit gravior, dicendum patri fuerit, aut in narrando gratiam illam expositionis, quae continget ex sermone puro atque dilucido, quaeret, breviter
Abbreviated transcription (Latin):
sintatus udiciis cõtinuo agẽdi quaꝵ̃ siqua nõ dico anꝰqͦ
mnocẽtiũ ciuiũ sed amicoꝵ ac proyͥnquoꝵ aliau cuene¬
mi st abit ne mucus: & ut salutarẽ petẽtib uocẽ statĩq
si nõ sucurat᷑ perituris moras & secaessũ & silc̃tiũ q̃ratdã
ulla uba fabriaent᷑ & memoie nisi dãt & uox ac latus
ret᷑ caũs &d eũ adulario respondendũ erit ifiet Na
sepe ea q̃ opinatisumꝰ & concra q̃ sccipsimꝰ fallũt. ac tota
subito causa mutat᷑. Aeq ut gubeonatori ad cursus tẽ¬
pestatũ sic agẽti a uarietate cãꝵ. ratio mutanda est.
÷ porro muitus stilus & adsidua lectio & longa studicꝵꝵ
ctas facie si man& cadẽ q̃ fuit ĩcipictib difficultas
periise profecto cõfitẽdũ est p̃teritũ laborẽ curi sempide
laborãdũ est. Neq ego hoc ago ut ex tẽpor dicer malit
sed ut possit. id aũt mayx hoc mõ cõseq̃mͣ. nota sic pͥs
dicẽdi uia: neq ti pͥus continger̃ cursus pot ꝗͣ saicrimꝰ¬

Expanded text:
tinuo agendi. quarum si qua, non dico cuicunque innocentium civium sed amicorum ac propinquorum alicui evenerit, stabitne mutus et salutarem petentibus uocem statimque, si non succurratur, perituris, moras et secessum et silentium quaeret, dum illa verba fabricentur et memoriae insidant et vox ac latus ndo casus Quid, cum adversario respondendum erit, fiet? nam saepe ea, quae opinati sumus et contra quae scripsimus, fallunt, ac tota subito causa mutatur; atque ut gubernatori ad incursus tempestatum, sic agenti ad varietatem causarum ratio mutando est. quid porro multus stilus et adsidua lectio et longa studiorum aetas facit, si manet eadem quae fuit incipientibus difficultas? perisse profecto confitendum est praeteritum laborem, cui semper idem laborandum est. neque ego hoc ago ut ex tempore dicere malit, sed ut possit. id autem maxime hoc modo consequemur. nota sit primum dicendi via. neque enim prius contingere cursus potes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗb ciiã pͥaeps ĩ re pu exceri solebat. tis cõfinis ẽ destrr¬
ctio & cõfirmatio sentẽtiaꝵ: trã cũ sit sentẽtia decretũ
quoddã atq p̃aptũ qͥ de reo idẽ de uudicio rei q̃ri pẽt
sum loci cõmunes quos &̃ scriptos ab oratorib samus. Nã
ꝗ hec recta tm̃i & ĩ nullos flexus recedẽtia copiose tras¬
tauerit utiq ĩ illis plures xcuesus r̃cipiẽtib magis abũ¬
dabit eritq ĩ om̃is cãs gratus om̃es .ti. generalib q̃stiõi¬
b conitant. Nlã qine est cornelius tribaniꝰ plebis qͥ codiõẽ
legerit reus sit : an q̃rat᷑ uolet᷑ ne maiestas. si magistra¬
tis rogationẽ suã populo ipe r̃citarit. Milo elodiũ recte¬
ne octiderit ueniat ĩ iudiciũ. an oportrat nꝰ ne ĩ sidia
cato martiã hon est ne tradiderit hortẽtio: an couẽ¬
at nenes talis bono uiro : đ ꝑsonis udicat sed de rebus
contẽdẽit. Declamationes uõ qualis ĩ scholis rhetoꝵ ca¬

Expanded text:
 princeps in re publica exerceri solebat. his confinis est destructio et confirmatio sententiarum. nam cum sit sententia decretum quoddam atque praeceptum, quod de re idem de iudicio rei quaeri potest. tum loci communes, quos etiam scriptos ab oratoribus scimus. nam qui haec recta tantum et in nullos flexus recedentia copiose tractaverit, utique in illis plures excursus recipientibus magis abundabit eritque in omnes causas paratus. omnes enim generalibus quaestionibus constant. nam quid interest, Cornelius tribunus plebis quod codicem legerit, reus sit, an quaeramus, violeturne maiestas, si magistratus rogationem suam populo ipse recitaverit; Milo Clodium rectene occiderit, veniat in iudicium, Cato Marciam honestene tradiderit Hortensio, an, conveniatne res talis bono viro? de personis iudicatur, sed de rebus contenditur. declamationes vero, quales in scholis rhetorum di
Abbreviated transcription (Latin):
bi cõueniẽtẽ iudicauisset. Quo ł solo pater nõ ꝑsuadẽdi s
bñdiãdi finẽ in oratore scruãdã. cũ interĩ ꝑsuader deforme
sit. nõ fuit hoc utile absolutiõi. sed q̾ est maius hõi fuit &
tis regulã diuisione hac utimur. ut ab eo qͥ decet utilitatẽ seꝑe¬
mus nisi forte pͥor ille affricanus ꝗ prĩa aeder̃ ꝗͣ cũ tribuno pulo
humillimo cõtendẽr in nocẽtia sua maluit in ueilit̾ sibi ui¬
det cũfidiusse. Aut .p. xutilius. ł cũ illo pene socratieo gm
defensiõis est usus ł cũ reuocante do̾ .p. silla manẽ ĩ exilio
maluit: ꝗͥ sibi max̾ conduceret nesciebat. hi uo parua illa
que obiectissimus ꝗsq añis utilia credit si tũ uͥtute cõferã¬
tur despicienda udicauerũt. iõq perpetua scculorĩt ad¬
miratiõe &lebrãt᷑: neq nos simus tũ humiles ut q̃ lauda¬
mus in utilia credamus. S qualetũq discrimẽ raro admo¬
Minora uõ q̃ sũt ex mediis plura sunt talia ut aliis sit cõ¬

Expanded text:
isset. quo vel solo patet non persuadendi sed bene dicendi finem in oratore servandum, cum interim persuadere deforme sit. non fuit hoc utile absolutioni, sed, quod est maius, homini fuit. et eo, quod deceat, utilitatem separemus; nisi forte prior ille Africanus, qui patria cedere quam cum tribuno plebis humillimo contendere de innocentia sua maluit, inutiliter sibi videtur consuluisse; aut P. Rutilius, vel cum illo paene Socratico genere defensionis est usus, vel cum revocante eum P. Sulla manere in exilio maluit, quid sibi maxime conduceret, nesciebat. hi vero parva illa, quae abiectissimus quisque animus utilia credit, si cum virtute conferantur despicienda iudicaverunt, ideoque perpetua saeculorum admiratione celebrantur. neque nos simus tam humiles, ut quae laudamus inutilia credamus. sed hoc qualecunque discrimen raro admominora vero quaeque sunt ex mediis plerumque sunt talia, ut aliis sint con
Abbreviated transcription (Latin):
serat. Uecũ eloquẽtie ut ĩdecora iactatio nõ nũꝗͥ cõae¬
denda fidutia c̃. Nã ꝗs rep̃ndat hoc ꝗͥ ꝑutẽ cõtẽptũ ne
me no uideo nec ĩuita ns ingratia: nec in reb gestis .n
i hac mea mediocritate ingenii ꝗͥ despicer̃ possit Antõi.
& paulo post aptui. An dectar̃ metũ uoluit cõtenciõs
dicẽdi hoc ꝗdẽ ẽbñficiũ ꝗ enĩ pleniꝰ ꝗuberiꝰ qͣ m prome

Expanded text:
serat. verum eloquentiae ut indecora iactatio, ita nonnunquam concedenda fiducia est. nam quis reprehendat haec: quid putem? contemptumne me? non video nec in vita nec in gratia nec in rebus gestis nec in hac mea mediocritate ingenii, quid despicere possit Antonius? et paulo post apertius: An decertare mecum voluit contentione dicendi? hoc quidem est beneficium. quid enim ple
Abbreviated transcription (Latin):
liis laudabinrur deaet. Neq hoc dico nõ aliqñ de rebus
q cõtia inimicos atq obtrectatores plus uindicat sibi.
erãt n intuenda cũ obiicerẽt᷑ ĩ carmĩb ut ꝑꝑcisset q̃¬

Expanded text:
lis laudabimur, decet. neque hoc dico, non aliquando de rebus lis laudabimur, decet. neque hoc dico, non aliquando de rebus at. plerumque contra inimicos atque obtrectatores plus vindicat sibi. erant enim illa tuenda, cum obiicerentur. in carminibus utinam
Abbreviated transcription (Latin):
criter cicero ꝗꝗ̃ is qdẽ reiꝑase gestaꝵ maio ꝗͣ eloquẽtie
fuit ĩ oratiõib utiq iac̾tator ac plerũq illucd qͦ nõ sine
aliꝗͥ rõne fecit. aut .n. tuebat᷑ cos ꝗb erat adiutoribus
usus ĩ oppͥmẽda cõuiratiõe aũt r̃ndebat iniuidię autũ
nõ fuit par seruate patrie poenã passus exiliũ ut illoꝵ
diu̾se partis aduocatis cõaederet: sibi nũꝗͣ magendo mo¬
dict a rogauit. illiuis sunt .n. si uidiaes ingenii mei q̃ sẽtio
ꝗͣ sit exiguũ : & quod ingenio minus posst̃ subsidiũ nli
diligentia cõparaui Qum &̃ contra q̃ Q aciliũ de accusa¬
tor ĩ uerrẽ cõstituẽdo quis multũ ẽẽt in hoc qͦ memẽ
ti ut ad agĩdũ magis idoneus ueniret diõẽdi tñ facul¬
tatẽ magis illi detraxit ꝗͣ arogauit sioi: seq cõsequitũ.
sed omia fecuse ut posset &̃ cõseq dixit. ĩ epistolit aliqͣn
magis tollerabile : ł ip̃a iutũ ħ simplicitate qͣ illa iactioe¬

Expanded text:
gestarum maior quam eloquentiae fuit in orationibus utique iactator. et plerumque illud quoque non sine aliqua ratione fecit. aut enim tuebatur eos, quibus erat adiutoribus usus in opprimenda coniuratione, aut respondebat invidiae cui tamen non fuit par, servatae patriae poenam passus exilium, ut illodiversae partis advocatis concederet, sibi nunquam in agendo immodice adrogauit. illius sunt enim: si quid est ingenii in me, quod sentio quam sit exiguum, et, quo ingenio minus possum, subsidium mihi diligentia comparavi . quin etiam contra Q. Caecilium de accusatore in Verrem constituti, uter ad agendum magis idoneus veniret, dicendi tamen facultatem magis illi detraxit quam adrogauit sibi, seque non consecutum, sed omnia fecisse, ut posset eam consequi, dixit. in epistolis aliquando magis tolerabile vel ipsa vitii huius simplicitate, quam illa iactat
Abbreviated transcription (Latin):
cõtra aũt eñ uacue tabule .̃ ꝗb libera adiiciẽdisit excur¬
sio Nã interĩ pigricia emendandi angustię facũĩt aut
certe nouoꝵ ĩ t̾põitione pͥora cõfundãt. Ne latas ꝗdẽ ul¬
tra modũ ẽẽ cxas uelĩ expertus inuenẽ studiosũ: aliogu

Expanded text:
contra erunt vacuae tabellae, in quibus libera adiiciendo sit excurcontra erunt vacuae tabellae, in quibus libera adiiciendo sit excursio. nam interim pigritiam emendandi angustiae faciunt aut certe novorum interpositione priora confundant. ne latas quidem ultra modum esse ceras
Abbreviated transcription (Latin):
uitatio p̃stat: ut obuios nõ uideamus & itiner̃ dexremus
nõ cõ sequem᷑ ide  uoluerimꝰ: nõ ẽ indulgendũ cãis de¬
sidie nã si nõ nisi iefecti nõ nisi ͥilares nõ nisi õmib aliis
to ip̃a secretũ: ꝗ alioꝗu fiet eũ ĩ medio foro tot arcũstan¬
tib iudicis uigiis fortuitis & clamorib erit subito cõtinua¬
oatione diadũ : si particulas quas aris madamꝰ nisi ĩ solitu¬
aine reperir nõ possimus: ꝑꝑ qͣ idẽ ille tantus amor secreti
demosthenes ĩ litor̃ ĩ quo si maximo cũ sono fluctus illide¬
ret meditãs cõsuescebat cõtinuã fremitus nõ xpauesa. Ella
qͦ minora. sed nihil ĩ studiis parũ ẽ/ nõ sũt trascunda: sccibi
ortime ceris ĩ ꝗb facillima est ratio delendi: nisi forte uiso
ĩ firmior mẽbranaꝵ potiꝰ usũ exiget q̃ ut iuuãt aciẽ ita
ebra r̃ latiõe quoadintingũt᷑ calami morãt᷑ manũ &
cogitatiõis impctũ feanoũt Relinq̃nle aũt ĩ utroliba gñe

Expanded text:
at, ut obvios non videamus, et ita, ne deerremus, non consequemur idem, si et voluerimus? Non est indulgendum causis desidie. Nam si nonnisi refecti, nonnisi hilares, nonnisi omnibus tio ipsa secretum. quid alioqui fiet, cum in medio foro, tot circumstantibus iudiciis, iurgiis, fortuitis etiam clamoribus, erit subito continuaratione dicendum, si particulas quas ceris mandamus nisi in solitudine reperire non possumus? propter quae idem ille tantus amator secreti Demosthenes in litore, in quo se maximo cum sono fluctus illideret, meditans consuescebat contionum fremitus non expavescere. illa quoque minora sed nihil in studiis parvum est non sunt transeunda: scribi optime ceris, in quibus facillima est ratio delendi, nisi forte visus infirmior membranarum potius usum exiget, quae ut iuvant aciem, ita crebra relatione, quoad intinguntur, calami morantur manum et cogitationis impetum frangunt. relinquendae autem in utrolibet genere
Abbreviated transcription (Latin):
oĩo conabatur ex cuter̃ sed potiorib p̃fere nõ sinebã : quos ille
nõ ꝙͥstiterat incessire : c̃ diu̾si sibi cõscius generis placer̃ sc ĩdi¬
ando posse ĩ ꝗb illi placerẽt diffideret. amabãt aũt eũ ma¬
gis ꝗͣ imitabant tantũq ab cͥo defliubãt : ꝗͣntũ ille ab antiꝗs
de sauerat foret .N. optandũ pares ac saltẽ proxmos illi uiro fi¬
exi. Sed placibat py sola uicia & ad ea se ꝗsq dirigebat estin¬
genda q̃ poterat : deinde cõse iactar& eode mõ dicer seneca

Expanded text:
idem conabar omnino excutere, sed potioribus praeferri non sinebam, quos ille idem conabar omnino excutere, sed potioribus praeferri non sinebam, quos ille non destiterat incessere, cum diversi sibi conscius generis, placere se in dicendo posse, in quibus illi placerent, diffideret. Amabant eum magis quam imitabantur, tantumque ab illo defluebant, quantum ille ab antiquis descenderat. Foret enim optandum, pares ac saltem proximos illi viro fieri. Sed placebat propter sola vitia, et ad ea se quisque dirigebat effingenda, quae po
Abbreviated transcription (Latin):
igẽt materiã uere laudãdi sũt N. sũma hodie ꝗb illastra¬
tur forũ ingenia: naq & cõsumati ia patroni uetrrib em.¬
lant & cos iuuenũ ad optima tendentiũ imitat᷑ ac seꝗt᷑
simos ad huc eloquẽtes litter̃ xomane tulerũt. laẽ igͣ .M.¬
tułł ꝗ & ubiq &̃ & ĩ hoc oꝑe platonis emulus extitit: egregi
uero multoq ĩ oratiõib p̾stantior brutus sufficit ponatri
reꝵ: scias eũ sentĩr̃ q̃ dicit. Sicxipsit nõ par multa corneli
alsus sextios secutus nõ sine cultu ac nitor: plãtus in stoiais
cogniciõi utilis. In epicuris leuis ꝗdẽ sed nõ ĩ uicũdꝰ eñ auc¬
tor õcatius. Ex ĩdustria seneca ĩ om̃ gn̾e eloquẽtie distuli
pe uulgata falso de me opini onẽ ga dãnar̃ eũ & inuisum
tũ dicendi genꝰ reuocara ad seueriora udicia cõtendo. Iũ
aũt solus hic fere ĩ manib adolescentiũ fuit quẽ nõ eqdẽ¬

Expanded text:
vigent, materiam vere laudandi. sunt enim summa hodie, quibus illustravigent, materiam vere laudandi. sunt enim summa hodie, quibus illustratur forum, ingenia. namque et consummati iam patroni veteribus aemulantur et eos iuvenum ad optima tendentium imitatur ac sequisimos adhuc eloquentes litterae Romanae tulerunt. idem igus, qui ubique, etiam in hoc opere Platonis aemulus exstitit. egregius vero multoque quam in orationibus praestantior Brutus suffecit ponderi rerum; scias eum sentire quae dicit. scripsit non parum multa Cornelius Celsus, Sextios secutus, non sine cultu ac nitore. Plautus in Stoicis rerum cognitioni utilis. in Epicureis levis quidem, sed non iniucundus tamen auctor est Catius. ex industria Senecam in omni genere eloquentiae distuli propter vulgatam falso de me opinionem, qua damnare eum et invisum tum dicendi genus, revocare ad severiora judicia contendo, cum jam solus hic fere in manibus adolescentum fuerit. Quem non equ
Abbreviated transcription (Latin):
ut onerari se lobor ille nõ sentiat: augẽda ie su & exer¬
citaciõe multa cõtinẽda ẽ: q̃ ꝗdẽ maxͣ ex parte memo¬
ria cõstat. Ideoq aliqua m in illũ locũ diferẽdda sũt:
eo tñ ꝑuenit at nis cui nõ refraget᷑ ingeniũ acri studio
aduitus m̃i cõsequat᷑. ut eã &̃ qͣ cogit᷑arit: q scripserit
atq edidicerit in dicẽdo fidẽ seruẽt. Cicero certe gręcoꝵ
metrodoꝵ saiptimũ & eniphilũ rhodiũ nr̃oꝵ. Q hõtẽsiũ
tradidit. q̃ cogitauerãt adu̾bii in agẽdo retulisse. Sed si
forte aliqs int̾ dicẽdũ effluxerit. extẽporalis color nõ suꝑ¬
q̃ subito nata sũt ĩ serãt᷑. laeoq totũ hoc excitaciõis ge¬
nus initituẽdũ est ut digredi ex eo & r̃dir̃ in id faci¬
le possimꝰ. Nã & pͥmũ est domo affer̃ paratã dicẽdi co¬
piã & certa ita r̃futura tẽporis munera longe stultiti¬

Expanded text:
ut onerari se labor ille non sentiat, augenda vis et exerut onerari se labor ille non sentiat, augenda vis et exercitatione multa continenda est, quae quidem maxima ex parte memoria constat. ideoque aliqua mihi in illum locum differenda sunt. eo tandem pervenit, ut is, cui non refragetur ingenium, acri studio adiutus tantum consequatur, ut ei tam quae cogitarit quam quae scripserit atque edidicerit in dicendo fidem servent. Cicero certe Graecorum Metrodorum Scepsium et Empylum Rhodium nostrorumque Hortensium tradidit, quae cogitaverant, ad verbum in agendo retulisse. sed si forte aliquis inter dicendum effulserit extemporalis color, non sup scriptis ea quae subito nata sunt inserantur. ideoque totum hoc exercitationis genus ita instituendum est, ut et digredi ex eo et redire in id facile possimus. nam ut primum est domo adferre paratam dicendi copiam et certam, ita refutare temporis munera longe stultissi
Abbreviated transcription (Latin):
dia q̃dõ  nescio an usiis frequẽtissimꝰ. Nlã scriber̃ nec
ubiq n semin poslumꝰ cogitatiõi tẽpori ac loci plurimũ
t. Nec paricis ad modũ horis magnas &̃ cãs cõplectit᷑ hec
quoties int̾missus est sõmiis ip̃is noctis tenebris adiuuat᷑
hec int̃ medios ret astus aliqͥ inuenit uacui nͨ ociũ patit᷑:
neq uert̃ rerũ ordinẽ mõ qͥ ip̃m satis erat ĩtrase ip̃a dispo¬
nit sed uba &̃ coppulat totãq ita cõtexit orationẽ ut
ei nihil ꝑter manũ desit Nã memõiȩ qͦ plerũq ĩ hexet.
fideliꝰ q nulla sexibẽdi securitate laxat᷑ Sea ne ad hanc
ꝗdẽ uin cogit᷑adi ꝑ ueniri põt: aut subito. auit ato: nã
piniõ faciẽda stilo forma est: q̃ nos ã cogitatis sequatur
m assumẽdus usus paulatĩ ut pauea pͥmũ cõplectamꝰ
aĩo q̃ redndi fidelit̾ possint mox ꝑ in cremẽta tã modica

Expanded text:
dia quaedam et nescio an usus frequentissimi. nam scribere non dia quaedam et nescio an usus frequentissimi. nam scribere non ubique nec semper possumus; cogitationi temporis ac loci plurimum est. haec paucis admodum horis magnas etiam causas complectitur; haec, quotiens intermissus est somnus, ipsis noctis tenebris adiuvatur; haec inter medios rerum actus aliquid invenit vacui nec otium patitur. neque vero rerum ordinem modo, quod ipsum satis erat, intra se ipsa disponit, sed verba etiam copulat totamque ita contexit orationem, ut ei nihil praeter manum desit. nam memoriae quoque plerumque inhaerent fidelius, quae nulla scribendi securitate laxantur. sed ne ad hanc quidem vim cogitandi perveniri potest aut subito aut cito. nam primum facienda multo stilo forma est, quae nos etiam cogitantes sequatur; tum adsumendus usus paulatim, ut pauca primum complectamur animo, quae reddi fideliter possint; mox per incrementa tam modica,
Abbreviated transcription (Latin):
ueterib oratiõib ut fecit sexti contra Ci iratorẽ habita
pro codẽ: cũ alterã partẽ satis nosfe nõ poss& ex sola de¬
fensione: Citius aũt si idoneꝰ erit iuiuenis quẽ p̃ceptor
coegerit ĩ declamiado qͣ simillimũ eẽ ueritati. & ꝑtotasire
materias. quaꝵ. nuc facilima & max fauorabiue ucer¬
pũt. obstat huic q̃ secũdo loco posui tere tirba discpulor
& cõsuetudo classiũ iertis dieb audiẽdaꝵ: nõ nihil &
suasio patrũ numerãtiũ potius declama tiões ꝗͣ estima¬
tiũ. Sea qͥ dixi pͥmo ut arbiteor libro nec ille se bonus
qi deguitatȩ : Proptex ꝙ accidit: ut nec suo loco ꝗeqͣ po¬
nat᷑: nec illa q̃ pͥma sũt scruẽt suã legẽ uiuenib flo¬
sculos om̃iũ ptiũ in ea q̃ sũt dicturi cõgerẽtib quo fit
ut timẽtes ne siquẽtia ꝑdãt pͥora cõfũdant
Roxima stilo cogitatio ẽ q̃ & ip̃a uires ab hoc act¬
pit & ẽ int̾ scribendi laborẽ extẽporalẽq fortuna me¬

Expanded text:
ionibus, ut fecit Cestius contra Ciceronis actionem habitam pro eodem, cum alteram partem satis nosse non posset ex sola defensione. citius autem idoneus erit iuvenis, quem praeceptor coegerit in declamando quam simillimum esse veritati et per totas ire materias, quarum nunc facillima et maxime favorabilia decerpunt. obstant huic, quod secundo loco posui, fere turba discipulorum et consuetudo classium certis diebus audiendarum, nonnihil etiam persuasio patrum numerantium potius declamationes quam aestimantium. sed , quod dixi primo, ut arbitror, libro, nec ille se bonus quasi degustatae. propter quod accidit, ut nec suo loco quidque ponatur, nec illa quae prima sunt servent suam legem, iuvenibus flosculos omnium partium in ea quae sunt dicturi congerentibus; quo fit, ut timentes, ne sequentia perdant, priora confundant. proxima stilo cogitatio est, quae et ipsa vires ab hoc accipit, estque inter scribendi laborem extemporalemque fortunam me
Abbreviated transcription (Latin):
da neq humile atq cotidianũ sermõis gñus & cõpoitiõe
ip̃a dissolutũ epilogis dabimus nͨ iocis lacximis ubi opus
exit miseratiõe siccabimus Nã ornatus om̃is nõ tã sua
q̃ rei cui adhibet᷑ conditiõe cõstat nec plus refert ꝗ dicas
q̃ qͦ loco sed totũ hoc apte dicete nõ eloquutiõis tm̃ gnre
cõstat. S ẽ cũ inuẽtiõe cõe. Nã si tm̃ hẽant & u̾ba moni¬

Expanded text:
da, neque humile atque cotidianum sermonis genus et compositione da, neque humile atque cotidianum sermonis genus et compositione ipsa dissolutum epilogis dabimus, nec iocis lacrimas, ubi opus erit miseratione, siccabimus. nam ornatus omnis non tam sua quam rei, cui adhibetur, condicione constat; nec plus refert, quid dicas quam quo loco. sed totum hoc apte dicere non elocutionis tantum genere constat, sed est cum inventione commune. nam si tant
Abbreviated transcription (Latin):
ueste longa q̃ sunt ornamẽta feminaꝵ deforment᷑ niri. nͨ
hit̃us reuiphalis qͦ nihil excogitari p̃ot angustiis feminas deceat
neq personi neq tẽpori cõgruere oratiõ.s unũ genus nec fere
plurib÷ oratõr cadem Sed illit l. crassus cũ apud sumos ora¬
tores hoiesq cruditissimosdicat. satis ht̃ partẽ hanc uelut
notare ĩt agnosoẽtis. Et hic caro alloquẽs brutũ testatur
ẽẽ hec u notã. ĩoq breuitisasedi ꝗͣ quod sit fusus locus taaet᷑
sed &̃ discc̃tib tradimus adeoq paulo plurib uerbis debet
hr̃i uenia. Quar notũ sit nobis an omĩa. ꝗ cõciliãdo doce¬
do monẽdo udici cõueniat Ꝙd qͦ parte orois petamus
lta nec uetera aut trãslata aut ficta. uba ĩcipiendo na¬
rando argumẽtando eractabimus. neq decũrẽtis cõtexto
nitore axcuitus ubi uidẽda ẽit cã & ĩpartis suas dirigẽ¬

Expanded text:
veste longa, quae sunt ornamenta feminarum, deformentur viri, nec veste longa, quae sunt ornamenta feminarum, deformentur viri, nec habitus triumphalis, quo nihil excogitari potest augustius, feminas deceat.neque personae neque tempori congruere orationis unum genus. nec fere pluribus in Oratore eadem. sed illic L. Crassus, cum apud summos oratores hominesque eruditissimos dicat, satis habet partem hanc velut notare inter agnoscentes; et hic Cicero adloquens Brutum testatur esse haec ei nota ideoque brevius a se dici, quanquam sit fusus locus tractetsed etiam discentibus tradimus, ideoque paulo pluribus verbis debet haberi venia. quare notum sit nobis ante omnia, quid conciliando, docendo, movendo iudici conveniat, quid quaque parte orationis petamus. ita nec vetera aut translata aut ficta verba in incipiendo, narrando, argumentando tractabimus neque decurrentes contexto nitore circuitus, ubi dividenda erit causa et in partes suas digeren
Abbreviated transcription (Latin):
hic qͦ accidit ut reuocet nos cogitatio adilla elaborala:
nec sinat p̃ntem formã expiri: sic anceps in t̾utrũq au̾is
extuat. cũ scripta ꝑdidit &. nõ q̃rit noua. Sed de me¬
moria destinatus ẽ libro proximo locus. neç huic parti sub¬
iũgendus ꝗa sũt alia prius nobis ditenda :¬
ARATA sicut suꝑiore libro continet fa¬
poscet orandi proxima ẽ cura ut dicamus
apte. quã uͥtutẽ quãtã clocuciõis ciaero de¬
Nã cũ sit ornatus oronis uarius & multples
cõueniatq alius alii nͥ fuĩt accomodatus reb atq ꝑsonis
nõ mõ nõ illustrabit eã sed &̃. destruet ꝙamirerũ ĩ con¬
trariũ u̾tet. ꝗͥ n prodest ẽẽ u̾ba & lanna & significãtia.
&̃ duci formariq uolimus consentiant. si genus sublime
dicẽdi paruis ĩ causis paxũ limatũq grandib letũ tristibas
lene asperis minaꝵ suplicib sumissũ cõcitans trux atq ui¬
olentũ iocũdis ad hibeamus ut monilib & margaritis ac

Expanded text:
hic quoque accidit, ut revocet nos cogitatio ad illa elaborata nec sinat praesentem fortunam experiri. sic anceps inter utrumque animus aestuat, cum et scripta perdidit et non quaerit nova. sed de memoria destinatus est libro proximo locus nec huic parti subiungendus, quia sunt alia prius nobis dicendaarata, sicut superior libro continetur, faposcet, orandi, proxima est cura, ut dicamus apte; quam virtutem quartam elocutionis Cicero denam cum sit ornatus orationis varius et multiplex conveniatque alius alii, nisi fuerit accommodatus rebus atque personis, non modo non illustrabit eam, sed etiam destruet et vim rerum in contrarium vertet. quid enim prodest, esse verba et Latina et significantia cem duci formarique volumus, consentiant, si genus sublime dicendi parvis in causis, parvum limatumque grandibus, laetum tristibus, lene asperis, minax supplicibus, summissum concitatis, trux atque violentum iucundis adhibeamus? ut monilibus et margaritis ac
Abbreviated transcription (Latin):
&s amputẽt. que illã ĩ sumũ solũ dudc̃t ut ĩferiores
penitus desandendo firmẽt᷑ Ac nescio an utrriq cũ cura
& studio feceim inui&̃ ꝓsit. ut socibendo dicamus diligẽ¬
tuis dicẽdo scribam faciliꝰ Scribẽdũ gͦ qͦciẽs licebit si id
neq depensũs orator neq litigator destitutus ee uideat᷑
Plerũq aũt multa agentib accidit ut maxͤ necessaria
&utiq inicia scribãt. Cartera q̃ domo afferũt cogita¬
nõe cõplectat᷑ subitis ex tẽpoẽ occurãt qđ fecisse A ł cõ¬
ut cos dicturus ꝗsq cr̃posuerat & ĩ libros de gesti ut caꝵ
q̃ sũt acte a seriuo sulpicio cuius tres oratioes extant
Sed hii de ꝗb loquor cõmẽtarii ita sũt ex acti ut ab ip̃o
mihi ĩ memoriã posteritatis uideant᷑ eẽ cõpositi. lam
ciaronis adpñis mõ ep̃s aptatos libactus tieo cõrraxit¬
Quos nõ ideo excuso ꝗa nõ probẽ sed ut sint magis admirabiles.

Expanded text:
lam in summum solum ducunt, ut inferiores penitus descendendo firmentur. ac nescio an, si utrumque cum cura et studio fecerimus, invicem prosit, ut scribendo dicamus diligentius, dicendo scribamus facilius. scribendum ergo, quotiens licebit; si iddicere, ut neque deprehensus orator neque litigator destitutus esse videatur. plerumque autem multa agentibus accidit, ut maxime necessaria et utique initia scribant, cetera quae domo adferunt cogitatione complectantur, subitis ex tempore occurrant; quod fecisse M. Tullium comti forte, ut eos dicturus quisque composuerat, et in libros digesti, ut causarum quae sunt actae a Ser. Sulpicio , cuius tres orationes extant; sed hi de quibus loquor commentarii ita sunt exacti, ut ab ipso mihi in memoriam posteritatis videantur esse compositi. nam Ciceronis ad praesens modo tempus aptatos libertus Tiro contraxitquos non ideo excuso, quia non probem, sed ut sint magis admirabiles.
Abbreviated transcription (Latin):
ab illa  qua prope cõsuerũt ũbras uera discrimina uelut
quẽdã sclã reformident. Quod accidisse &̃ portio latrõi
ꝗ pͥmus dari nõis professor fuit cradit᷑ ut cũ ei sũma ĩ scho¬
iis opinionẽ optinẽti c̃a ĩ foro ẽẽt orãda impẽse petierit
uti subsellia ĩ basilica tr̃asferent᷑ ita illi cęlii nouũ fuit.
ut om̃is eius cloquẽtia cõtineri tecto ac parietib uider̃t᷑.
Quar iuuenis ꝗ eationẽ inueniẽdi eloquẽdiq ap̃atoril
diligent accepe̾it ꝙͥ nõ est finiti operis si docer̃ sciãt xiui¬
lut :xcitacionẽ qͦ modicã fu̾it cõsecutus oratorẽ sibi alio¬
uẽ ꝙ apud maiores fieri solebat diligat quẽ sequat᷑. quẽ
ntet᷑ udiciis ĩ t̾sit ꝗ̃ plurimis & sit certamis cui desti¬
nat᷑ frequẽs spectator: tũ cãs uel easdẽ quas agi audie̾it
stilo & ip̃e cõponat: uł &̃ alias uerassmõ & utrũq trac¬

Expanded text:
ab illa, in qua prope consenuerunt, umbra vera discrimina velut ab illa, in qua prope consenuerunt, umbra vera discrimina velut quendam solem reformident. quod accidisse etiam M. Porcio Latroni, qui primus clari nominis professor fuit, traditur, ut, cum ei summam in scholis opinionem obtinenti causa in foro esset oranda, impense petierit, uti subsellia in basilicam transferrentur. ita illi caelum novum fuit, ut omnis eius eloquentia contineri tecto ac parietibus videretur. quare iuvenis, qui rationem inveniendi eloquendique a praeceptoribus diligenter acceperit quod non est infiniti operis, si docere sciant et velint, exercitationem quoque modicam fuerit consecutus, oratorem sibi aliquem, quod apud maiores fieri solebat, deligat, quem sequatur, quem imitetur; iudiciis intersit quam plurimis et sit certaminis, cui destinatur, frequens spectator. tum causas vel easdem, quas agi audierit, stilo et ipse componat, vel etiam alias veras modo et utrinque trac
Abbreviated transcription (Latin):
pabulo letior facũdia : & ausidua cõtentionũ aspitate fa¬
tigata t̃ nouat᷑. Qua ꝑꝑ historiȩ nõ nũqͣ ubertas ĩ aliqua
axece di stili parte ponẽda: & dic logon ⁊ libertate gestiẽdi¬
ne carmĩe ꝗdẽ luder̃ cõtrariũ fu̾it: sicut atletȩ remissa
ꝗb dã tẽporib ciboꝵ atq ex̾citationũ certa necessitate¬
& ocio & uicũdiorib epulis r̃ficiũt᷑. Ideoq in uidet᷑ N.
culł tantũ ĩ tulisse eloquẽtiȩ lumẽ: ꝙ in hoc qͦ studioꝵ
secessus excuirerit: Nã si nobis sola mͬa fuit exlitib neaesse
ẽ deterat᷑ fulgo & dur̃scat articulus & ille ip̃e mucro
mgenii quotidiana pugna retũdat᷑. Seo quẽ ad modĩ
forẽsib certamĩo oxcitatos & qͣi militantis reficit ac re¬
parat hec uelut sagina dicẽdi sic adolisoẽtes nõ debẽt
nimũi ĩ talsa rerũ imagine detineri & ĩ nanib simula¬
cris usq adeo ut difficilis ab his digressus sit assue facer nͨ

Expanded text:
sidua contentionum asperitate fatigata renovatur. quapropter historiae nonnunquam ubertas in aliqua exercendi stili parte ponenda et dialogorum libertate gestiendne carmine quidem ludere contrarium fuerit, sicut athletae, remissa quibusdam temporibus cibo, otio et iucundioribus epulis reficiuntur. ideoque mihi videtur M. Tullius tantum intulisse eloquentiae lumen, quod in hos quoque studiorum secessus excurrit. nam si nobis sola materia fuerit ex litibus, necesse est deteratur fulgor et durescat articulus et ipse ille mucro ingenii cotidiana pugna retundatur. sed quemadmodum forensibus certaminibus exercitatos et quasi militantes reficit ac reparat haec velut sagina dicendi, sic adolescentes non debent nimium in falsa rerum imagine detineri et inanibus simulacris usque adeo, ut difficilis ab his digressus sit, assuescere, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗuelẽt auferẽdus. sed nõ minor̃ studio continet᷑ hec fa
cultas ꝗͣ parat᷑. Ars .n. semel p̃cepta nõ capit᷑. Stilus qͦ inter¬
missione paulũ ad modũ deceleritate deꝑdit. Promptũ
hoc & ĩ expedito põitũ exercitatiõe sola cõtinet᷑. hac uti si
optimũ ẽ ut quotidie dicamus audientib plurib mag
de qͦt sumus iudicio atq opinione sollici. Rarũ est eũ
air satis se ꝗsq uereat᷑ ꝑ solita ĩ dicamꝰ potius qͣ nõ om̃io
dicamus est alia exerctatio cogitandi totasq mateias
inqua cõtextũ diccdi intermitter uerem᷑ Rursus in alia pł
prior confert uocis firmitatẽ oris facilitatẽ. motũ corporis
qͥ ãt ip̃e ut dixi excitat oratorẽ & iactatiõ e manus pedis
Suplosiõẽ Sic caudã leones facer̃ dñr hortatur studendũ
& ĩ tabernatulo solebat hac uti excitatiõe dicendi ne id ꝗdẽ

Expanded text:
quo volent auferendum. sed non minoquo volent auferendum. sed non minocepta non labitur, stilus quoque intermissione paulum admodum de celeritate deperdit; promptum hoc et in expedito positum exercitatione sola continetur. hac uti sic optimum est, ut cotidie dicamus audientibus pluribus, maxime de quorum simus iudicio atque opinione solliciti; rarum est enim ut satis se quisque vereatur. vel soli tamen dicamus potius quam omnino non dicamus. est et illa exercitatio cogitandi totasque materiain qua contextum dicendi intermittere veremur. rursus in alia plus prior confert, vocis firmitatem, oris facilitatem, motum corporis, qui et ipse, ut dixi, excitat oratorem et iactatione manus, pedis supplosione, sicut cauda leones facere dicuntur, hortatur. studendumetiam in tabernaculo solebat hac uti exercitatione dicendi. ne id quidem