comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mora que solum significant nu¬
meru. Quanti uirũ iaceant con¬
gestis corpora acerius. Nosse licet
quorũ nomina nulla legas.
exaginta illic deffossas mole
subuna Reliquias memini me
didicisse hominũ. Quoꝵ solus
tpute quos proprie iunxit amiti¬
tiȩ. Hȩc dum iustro oculis & sicu¬
niforte latentes Rerum apices
ucterũ ꝑmonumenta sequor.
sisma nouati Prespiteri attige¬
rat nr̃a sequenda negans.sqr
ad martirii ꝓuectũ insigne tuta¬
lisse Lucida sanguinei premia
supplicii. N ec mirere senẽ ꝑuer¬
si dogmatis olim. Munere dita¬
tum chatholice fidei. Cum iam
uesano uictor raperetur abhoste.
xultante anima carnis ad exitũ.
lebis amore suȩ multis comitin:¬
tibus ibat Consultus que nam¬
secta foret melior. Respondit¬
fugite omiseri execranda no¬
uati Scismata catholicis reddi¬
te uos ppłis. Una fides uigtat¬
prisco que condita templo est¬
Quã paulus retinet quamq çat¬
thedra petri. Quȩ dociu docu¬
isse piget uencrabile martir¬

Expanded text:
mora, quae solum significant numerum. quanta virum iaceant congestis corpora acervis nosse licet, quorum nomina nulla legas, sexaginta illic defsub una, Relliquias memini me didicisse hominum: Quorum solus Utpote quos propriae junxit amitiae. Haec dum lustro oculis, et sicubi forte latentes Rerum apices veterum per monumenta sequor, schisma Novati Presbyteri attigeostra sequenda negans, Usque ad martyrii provectum insigne, tulisse Lucida sanguinei praemia supplicii. Nec mirere senem, perversi dogmatis olim, Munere ditatum catholicae fidei. Cum jam vesano victor raperetur ab hoste, 1166 Exsultante anima carnis ad exitium. Plebis amore suae multis comitantibus ibat: Consultus, quaenamsecta foret melior, RespondiFugite, o miseri, exsecranda Novati Schismata: catholicis reddite vos populis. Una fides vigeatisco quae condita templo estQuam Paulus retinet, quamque cathedra Petri. Quae docui, docuisse piget: venerabile martyr
Abbreviated transcription (Latin):
nnumeros cineres sco romiula
Incisos tumulis titulos & singula
queris. Nomina difficile est utit¬
care quea. antos iustor ppłos¬
furor impis hausit Cũ coleret¬
patrios troia roma deos. Plurima
literulis signata sepulchra loquunt
Martiris aut nomen aut epigram¬
ma aliquod. Sunt & mutta tame¬
tacitas claudentia tumbas. Ma¬

Expanded text:
nnumeros cineres sanctorum RoIncisos tumulis titulos, et singula aeris Nomina? difficile est ut replicare queam. Tantos justorfuror impius hausit, Cum colerepatrios Troja Roma deos. Plurima litterulis signata sepulcra loquuntur 1164 Martyris aut nomen, aut epigramma aliquod. Sunt et muta tametacitas claudentia tumbas Ma
Abbreviated transcription (Latin):
plebem Monstrauitq sequi qua
ua dextra uocat. Seq ducem
recti spretis anfractibus idem.
Prebuit erroris qui prior auctor
erat. Sistitur insano rectori
xp̃icolas tunc Ostia uexanti ꝑ
tyberina uiros. Illonamq
die roma secesserat ipsos. Peste¬
sub urbanos ut quateret npłos.
on contentus humum celsȩ
intra moenia romȩ Lingueren
iustox cedibus assiduis. Laniculũ
neret eluuiȩ sanguinis effluere.¬
Protulerat rabiem tyreni adlitoris
horam Quȩq loca equortus ꝓxima
portus habet. Inter carnifices &
constipata sedebat Officia eastruc

Expanded text:
plebem, Monstravitque sequi qua via dextra vocat, Seque ducem recti, spretis anfractibus, idem 1167 Praebuit, erroris qui prius auctor erat: Sistitur insano rectori, Christicolas tunc Ostia vexanti per Tiberina viros. Illo namque die Roma secesserat, ipsos Pesuburbanos ut quateret populos. Non contentus humum celsae intra moenia Romae Tingere justorum caedibus assiduis. Janiculum neret eluvie sanguinis affluereProtulerat rabiem Tyrrheni ad littoris oram, Quaeque loca aequoreus proxima portus habet. Inter carnifices, et constipata sedebat Officia, exstruc
Abbreviated transcription (Latin):
ua. C rediderĩ generose ali¬
quẽ stirpis. sed eundẽ. Norib
in famẽ cõp̃ssa uirgine ꝑui.
Se dixisse dm̃. ne stuprũ nu¬
minis ullus. O bicere audera
turpi. miserȩq. puelle.
at italos indux̃ auos. uelfa¬
ma uel error. Marcia romu¬
leo celebrarent ut sacra c̃ampo¬
Utq. palatinis caprtolia c̃dita¬
saxis. Signarent titulo paui
iouis atq pelasge. Pallidis &
libica uinonẽ ex arce uocareł
Cognatos de marce deos. ue¬
neris quoq nudũ. Accirenti
ꝓperes crinico uertice signũ¬
Utq deũ mater frigida ue¬
her& ad ida Bachica deuiri¬
di peterent᷑ ut orgia naro
Facta ẽ terrigenȩ domus¬
unica maiestatis. Et tot templa
deũ romȩ. quot in orbe sepulcra
Herouꝰ numerare lica: quos fabula

Expanded text:
a, crediderim generosae aliquem stirpis, sed eundem moribus infamem, conpressa virgine per vim se dixisse deum, ne stuprum numinis ullus obicere auderet turpi miseraeque puellae, haec Italos induxit avos vel fama vel error, Martia Romuleo celebrarent ut sacra campoutque Palatinis Capitolia condisaxis signarent titulo proavi Iovis atque Pelasgae Palladis et Libyca Iunonem ex arce vocarent, cognatos de Marte deos, Veneris quoque nudum accirent proceres Erycino e vertice signuutque deum mater Phrygia veheretur ad Ida, Bacchica de viridi peterentur ut orgia Naxo. facta est terrigenae domuunica maiestatis, et tot templa deum Romae quot in orbe sepulcra heroum numerare licet; quos fabula
Abbreviated transcription (Latin):
factã uideo cũ cordis amici In¬
trauit germana domũ limiq¬
retentis Hospita d ipsa recens
fratna resedit inaula Illa qui¬
est plena dĩ tanto sp̃iramine r

Expanded text:
factam video, cum cordis amici Intravit germana domum, limiqrecentis Hospita, et ipsa recens fraterna sedit in aula. Illa quiest plena Dei, tanto moderamine
Abbreviated transcription (Latin):
to a fide. S edquam culpa fre¬
quens leuem. Uoluat. p̃fraa
naufragũ Sũi plane temeraris
Qui noctis mihi conscius. Quat
uite intenebris ago. Puppẽere¬
dere fluctib Tanti ñ timea ui¬
ri. Quo nemo dissercior. Exultat
fremit. intonat. Uentis eloquis
tum&. Cui mersare facillimũ ẽ
Tractande in docilẽ ratis.se tu
xp̃e potens. manũ. Dextro numi¬
la prima deorũ. Etcausas
quib error hebes conflatus in
orbe ẽ. Diximus. & nr̃o romã iã
credere xp̃o Nunc obiecta legã.
nunc dictis dicta refellã Unde igi¬
tur cepisse ferunt Autexquib .or¬
su. Quo mͣłage scã ducũ corda illi¬
ce flecter& arte.
Quis ita familiaris c̃ barbaris.
ut arã uictoriȩ non requirat
Cauti in posterũ sumus & taliũ osrerũ
tenta uitamꝰ. Ped damus saltĩ no¬
mini honor: qui numini dene¬
gatus c̃. Multa uictoriȩ deb&¬
a cernitas ur̃a & ad huc plura de¬
bebit. Arecante hanc potestatẽ
quib nihil ꝓfuit. Uos amicũ tri¬

Expanded text:
to, et fide, Sed quem culpa freto, et fide, Sed quem culpa frequens levem Volvat per freta naufragum. Sum plane temerarius, Qui noctis mihi conscius, 760 Quam vitae in tenebris ago Puppim credere fluctibus Tanti non timeam viri: Quo nunc nemo disertior Exsultat, fremit, intonat, Ventisque eloquii tumet: Cui mersare facillimum est Tractandae indocilem ratis: Ni tu, Christe potens, manum Dextro numiunabala prima deorum, Et causas, quibus error hebes conflatus in orbe est, Diximus, et nostro Romam jam credere Christo. Nunc objecta legam, nunc dictis dicta refellam. Unde igitur coepisse ferunt, aut ex quibus orsum, Quo mage sancta ducum corda illice flecteret arte? Quis ita familiaris est barbaris, ut aram Victoriae non requirat! Cauti in posterum sumus et aliarum rerum ostenta uitamus. Reddatur saltem nomini honor qui numini denegatus est. Multa Victoriae debAeternitas Vestra et adhuc plura debebit: auersentur hanc potestatem, quibus nihil profuit; uos amicum tri
Abbreviated transcription (Latin):
mor nauticus & hr̃a. Plangens
atq ululans ferit. cũ stridore re¬
dentiũ. Nec quic quã suberat spe
Mergendis ꝓpe naufragis cũ
xp̃m ꝓcul aspicit. P allens tarbes
periculis Calcantẽ pedib ma
tAc sic ꝑsolidam uiam. Sic¬
iu lirs obambulat᷑  Hȩc mira¬
cula c&eri. U tctores pauidi stu¬
pent. Solus non intrepidus pe¬
irus. Agnoscit dnm poli. Ter¬
potentia ẽ. P lantis ȩquora sub.¬
dere. Tendit supplicit̃ mand.
itum subsidiũ rogat. Ast ille
placide annuens. Puppi ut
desileat iuib&. Iussis obsequi¬
turp&rus. Sed uestigia fluc¬
nb. Summis tinguere cepe¬
rat. Et lapsante gradu pedes
essum mergere lubricos Mor¬
talem ds̃ increpat. Quod sit
non stabili fide. Nec calcare
fluentia. N ec xp̃m ualeat
sequi. Tũ dextera famulum
leuat. S istitq & doc& in¬
gredi. Tergũ ꝑtimidũ freti.
icme tutapsilentia. Pgres¬
sum dubiis loquax. Infert
lingua periculis. Non ut disci¬
pulum parũ. Fidentẽ a meri¬

Expanded text:
mor nanticus aethera Plangens, mor nanticus aethera Plangens, atque ululans ferit Cum stridore rudentium: Nec quidquam suberat spei 758 Mergendis prope naufragis, Cum Christum procul aspicit Pallens turba periculis, Calcantem pedibus mare, Ac si per solidam viam Siccum littus obambulet. Haec miracula caeteri Vectores pavidi stupent. Solus non trepidus Petrus Agnoscit Dominum poli, Terpotentiae est Plantis aequora subdere. Tendit suppliciter manus, Notum subsidium rogat. Ast ille placide annuens, Puppi ut desiliat, jubet. Jussis obsequitur Petrus: Sed vestigia fluctibus Summis tingere coeperat. Et lapsante gradu pedes Pessum mergere lubricos. 759 Mortalem Deus increpat, Quod sit non stabili fide, Nec calcare fluentia, Nec Christum valeat sequi. Tum dextra famulum levat, Sistitque, et docet ingredi Tergum per tumidum freti. Sic me, tuta silentia Egressum, dubiis loquax Infert lingua periculis: Non ut discipulum Petrum Fidentem et meri
Abbreviated transcription (Latin):
bes inquinat atra. Et p̃ciosa aci¬
es squalenti sord& in aruo. Non
uereor neme nimiũ confidere
quisqũa Arguat. ingenuq put&
luctam̃ in ire . Sum memor ipse
mei satis & mea friucila noui.¬
Non ausi. conferre pedẽ. nec spi¬
cula tantȩ. In docilis fandi con¬
iecta lacescere linguȩ Illesus¬
maneat liber: excellensq uolu
Optineat partã dicendi. fulmine
famã. S ed liceat tectũ serua¬
re Auulnere pectus. Opposita¬
q uolans iaculũ depellere para
Nã si nr̃a fides seclo iã tuta quie¬
to. Uirib infestis. hostiliꝙ arte
petita est. Cur mihi fas non estla¬
teris. sinuamine flexi. Ludere uo¬
tosas iactu ꝑ eunte sagittas Sed
iã tempus iter longi cohibere li¬
belli. Netractũ sine fine ferat fag¬
tidia carmen. Pinit lib pri
forte sub exitu. Cũ uesꝑ croceus
rub& Curuã auulserat Ancho¬
rã. Captans flamina linteis ttr¬
mou& obuiũ. fundo qui mare m¬
ceat. Lactatã quaciat ratẽ sla¬

Expanded text:
bis inquinat atra, Et pretiosa acibis inquinat atra, Et pretiosa acies squalenti sordet in arvo. Non vereor, ne me nimium confidere quisquam Arguat, ingeniique putet luctamen inire. Sum memor ipse mei, satis et mea frivola noNon ausim conferre pedem, nec spicula tantae Indocilis fandi conjecta lacessere linguae. Illaesumaneat liber, excellensque volumen Obtineat partam dicendi fulmine famam: Sed liceat tectum servare a vulnere pectus, Oppositaque volans jaculum depellere parma. Nam si nostra fides, saeclo jam tuta quieto, Viribus infestis, hostilique arte petita est: Cur mihi fas non sit, lateris sinuamine flexi Ludere ventosas jactu pereunte sagittas? Sed jam tempus iter longi cohibere libelli, Ne tractum sine fine ferat fastidia carmen. PRAEFATIO LIBRforte sub exitu, Cum vesper croceus rubet, Curvam avulserat anchoram, Captans flamina linteis, Et trmovet obvium, Fundo qui mare misceat, Jactatam quatiat ratem. Cla
Abbreviated transcription (Latin):
implicitos ꝑdebita culmina mun
dientib obstant Ipse magistra¬
tũ tibi consulis ipse tribunal.
Contulit auratũq toge dona¬
uit amictũ. Cuiꝰ relligio tibi
displic&: o ꝑ euntũ. Assertor di¬
uũ solus qui restituendos. Uul¬
cani martisq dolos uenerisq
ꝑoras. Saturniq senis lapides.
phebiq furores. Iliacȩ matris me¬
galesia bachica nysi. Isidis amis¬
sũ semꝑ plangentis osyrim Mmi¬
ca. ridendaq. suis sollemnia cal¬
uis. Etquascũq solent capitolia
claudere laruas. O linguã miro
uerborũ fonte fluentẽ Romani
decus eloquii. cui cedit & ipse
Tullius. has fundit diues facun¬
dia gẽmas Os dignũ & erno qđ¬
tinctũ
fulgeat auro. Si mall& lauda¬
re dm̃. cui sordida monstra
ꝑtulit a liquida temerauit crimi¬
ne uocẽ. Haud alit̃ quã siras¬
tris quis tempt& eburnis Cȩno¬
sũ uersare solũ limoq madentes
Excolere aurerolissi forte ligoni¬
b uluas. Splendorẽ nitidi scro¬

Expanded text:
implicitos per debita culmina mundimplicitos per debita culmina munddientibus obstant. Ipse magistratum tibi consulis, ipse tribunal Contulit, auratumque togae donavit amictum, 754 Cujus relligio tibi displicet, o pereuntum Assertor divum: solus qui restituendos Vulcani, Martisque dolos, Venerisque peroras, Saturnique senis lapides, Phoebique furores: Iliacae matris Megalesia, Bacchica Nisi, Isidis, amissum semper plangentis Osirim, Mimica, ridendaque suis solemnia calvis, Et, quascunque solent Capitolia claudere, larvas O linguam miro verborum fonte fluentem, 755 Romani decus eloquii, cui cedat et ipse Tullius, has fundit dives facundia gemmas! Os dignum, aeterno tinctum quod fulgeat auro, Si mallet laudare Deum: cui sordida monstra Praetulit, et liquidam temeravit crimine vocem. Haud aliter, quam si rastris quis tentet eburnis Coenosum versare solum, limoque madentes Excolere aureolis si forte ligonibus ulvas, Splendorem dentis nitidi scro
Abbreviated transcription (Latin):
iã deficiente caterua. Nec ꝑsona
sita ẽ patriȩ nec curiã constat
Etqđ cumq fou& studii priuata uo¬
luntas. Aciã rara ten&e sed pub¬
lica uota rtclamant. Dissensu ce¬
lebri. trepidũ dãnantia murmur
Sic consulta patrũ consistere con¬
scriptoꝵ Non aliter licitũ prisco
subtẽpore quã si. Tercentũ sensis¬
se senes legerent᷑ in unũ. Serucmꝰ
leges patrias. infirma minoris
ox cedat numeri. paruaq in par¬
Aspice quã pleno sub quit᷑.¬
sellia nr̃a senatu. Decernant in¬
fame iouis puluinar. & om̃e Ido¬
lũ longe purgata exurbe fuga¬
dũ. Qua uocat egregii sententia
principis illuc Libera cũ pedib
tũ corde frequentia transit. Nec
locus inuidiȩ ẽ nullũ uis aspera
terr&: Ante oculos sic uelle pat&
cunctiq ꝓbatũ. Non iussũ sola
capti ratione secunt᷑. Deniq ꝓmͣ
ritis terrestrib: equa repende iͦ
Munera sacricolis sũmos imꝑtit
honores. Dux bonꝰ & certare si¬
nit. cũ laude su& N ec pelago

Expanded text:
am deficiente caterva, Nec persona sita est patriae, nec curia constat, Et quodcunque fovet studii privata voluntas, Hoc jam rara tenet: sed publica vota reclamant, Dissensu celebri trepidum damnantia murmur. Si consulta Patrum subsistere conscriptorum, Non aliter licitum prisco sub tempore, quam si Tercentum sensisse senes legerentur in unum: Servemus leges patrias: infirma minoris Vox cedat numeri, parvaque in parspice, quam pleno subsellia nostra senatu Decernant infame Jovis pulvinar, et omne 753 Idolium longe purgata ex Urbe fugandum. Qua vocat egregii sententia principis, illuc Libera cum pedibus, tum corde frequentia transit. Nec locus invidiae est, nullum vis aspera terret, Ante oculos sic velle patet, cunctique probatum, Non jussum, sola capti ratione sequuntur. Denique pro meritis terrestribus aequa rependens Munera, sacricolis summos impertit honores Dux bonus, et certare sinit cum laude suorum: Nec pago
Abbreviated transcription (Latin):
Adeon securim publicam Mollis
retundit lenitas. Dices liben¬
r oppretum uotiua morse
martiri Est ista uobis nouims
Persuasitinis uanitas. Sed non
uolenti imꝑtiam Prestetur ut

Expanded text:
adeon securem publicam mollis retudit lenitas? dicis, ' libenter oppetam, votiva mors est martyri.' est ista vobis, novimus, persuasionis vanitas. sed non volenti inpertiam praestetur ut
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ N on genitus genitor ge¬
nerauerit unus. s unũ Inte.¬
ger integrũ. ñ conceptũ sed
tam̃ ortũ. Et cõꝑͥtuũ raro
patri. sed patre natũ. S ȩd
nec discissus pat̾ ẽ. ut pars
patris ẽẽt Pilius entendeis

Expanded text:
quem Non genitus genitor generaverit, unus et unum, Integer integrum, non coeptum, sed tamen ortum, Et comperpetuum retro patri, sed patre natum. 428 Sed nec decisus Pater est, ut pars Patris esset Filius: extendens
Abbreviated transcription (Latin):
complectitur: ac reuerendũ Can¬
tiem molli confouet ingremio
Hic humeros truncasq manus
brachia & ulnus Et genua & cra¬
rum fragmina nuda legit. Pal¬
lis aiam bibulȩ siccantur hare
Nequis in intacto puluere rosma¬
neat. Siquis & insudibus recale¬
ti aspergine sanguis in sidet hu
omnẽ spongia pressi rapit. Nec
um densi sacro quicquã decorpo¬
re silua Obtinet aut plenis fiad¬
dat ab excquus. Cumq recenscus¬
constaret partibus ille Corporis
integri qui fuerait numerus. Ned
purgata aliquid deberent inuiato
Ex homines extersis frondibus & sco¬
pulis e ecando eligitur tumulo
locus ostia linquunt Roma placet
scos quȩ teneat cineres. Ei aud pro

Expanded text:
complectitur, ac reverendam 1177 Canitiem molli confovet in gremio. Hic humeros, truncasque manus, et brachia et ulnas, Et genua, et crurum fragmina nuda legit. Palliolis etiam bibulae siccantur arenae, Nequis in infecto pulvere ros maneat. Siquis et in sudibus recalenti aspergine sanguis Insidet, hunc omnem spongia pressa rapit. Nec jam densa sacro quidquam de corpore silva Obtinet, aut plenis fraudat ab exsequiis. Cumque recensconstaret partibus ille Corporis integri qui fuerat numerus: Nec purgata aliquid deberent avia toto 1178 Ex homine, extersis frondibus et scopulis, metando eligitur tumulo locus: ostia linquunt, Roma placet, sanctos quae teneat cineres, haud pro
Abbreviated transcription (Latin):
pendio. Sanguinis sed tale.
damnũ lux rependit longior
Hoc genus mortis decorũ est
hoc ꝓbis dignũ uiris. Membra
morbis exedenda texta uenis
languidis. hostico domare fer¬
ro mortem & hostem uincere.
Pulchrares. ictum sub ense
ꝓsecutoris pati. Nobilis ꝑuulns
amplum porta iustis panditur.
Lotamens infonte rubro sede
cordis exilit. Ñ et lidem crubi
laboris ante uitã duxerant.
Milites quos ad ꝑenne cingulũ
xp̃e uocat. Sueta uirtis bello

Expanded text:
pendio, sanguinis, sed tale damnum lux rependit longior. hoc genus mortis decorum est, hoc probis dignum viris, membra morbis exedenda, texta venis languidis, hostico donare ferro, morte et hostem vincere. pulchra res ictum sub ense persecutoris pati. nobilis per vulnus amplum porta iustis panditur: lota mens in fonte rubro sede cordis exilit. nec rudem crudi laboris ante vitam duxerant milites quos ad perenne cingulum Christus vocat, sueta virtus bello
Abbreviated transcription (Latin):
faucibus siccis fugit. Vnge abim
usq ad capillum salua reddit
om̃a. Confidens ardere sese nã
gehenne est incola. Quid loquar
purgata longis alba morbis cor¬
pora.: Alligidas cũ de coloros hor¬
ror artus concutit. Hic timor
uultum relinquit hic color uers
redit. Hoc bonũ saluator ipse
quo fruamur prestitit. Marty¬
rum cũ membra nr̃o consecrauit
oppido. Sospitantq nunc colo¬
nos quos hiberus aluit. State
nunc ymnite matres ꝓrecep̃us
pariuilis. Coniugũ salute leta
uox maritarũ strepat. Sit dies
hȩc festa nobis. sit sacratum gau

Expanded text:
faucibus siccis fugit, ungue ab imo faucibus siccis fugit, ungue ab imo usque ad capillum salva reddit omnia, confitens ardere sese; nam gehennae est incola. quid loquar purgata longis alba morbis corpora, algidus cum decoloros horror artus concutit, hic tumor vultum relinquit, hic color verus redit? hoc bonum Salvator ipse, quo fruamur, praestitit, martyrum cum membra nostro consecravit oppido, sospitant quae nunc colonos quos Hiberus alluit. state nunc, hymnite, matres, pro receptis parvulis, coniugum salute laeta vox maritarum strepat: sit dies haec festa nobis, sit sacratum gau
Abbreviated transcription (Latin):
diu uisum sequacẽ textilis can¬
dor fugit. Subuchuntur usq
inastra nec uidentur amplis.
idit hoc conuentus astans
ipse uidit carnifex. Et manũ
repressit herens acstupore obpal¬
luit. Sed tamen ꝑegit ictum ne
periret gła. I amne credis bru¬
ta quondã uasconũ gentilitas.
Quam sacrũ crudedis error immo¬
laret sanguinẽ: Credis in dm̃
relatos hostiarũ sp̃s. Cernt
quã palam feroces hic dominan¬
tur demones. Qui lupino capita
rictu deuorant precordii. Stran¬
gulant mentes & ipsas sto iniscent
sensibᷤ. unc suo iam plenus
hoste sistitur furens homo.
Spumeas efflans saliuas. crgoac
torquens lumina. Expiandus
questione non su& criminum.
udias nec tortor astat hetulats
flebiles. Scinditur ꝑflagra corps
nec flagellum cernitur Crescit
& suspensus ipse uinculis latentidi
His modis spurcũ latronẽ mar¬
tirum uirtus quatit. Hȩc cocret
torquet urit. hec catenas incutit
Predo uexatuf relictis se medullis
exuit. Linquit illesam rapina

Expanded text:
diu visum sequacem textilis candor fugit; subvehuntur usque in astra nec videntur amplius. vidit hoc conventus adstans, ipse vidit carnifex et manum repressit haerens ac stupore obpalluit: sed tamen peregit ictum, ne periret gloria. iamne credis, bruta quondam Vasconum gentilitas, quam sacrum crudelis error immolant sanguinem? credis in Deum relatos hostiarum spiritus? cerne quam palam feroces hic domantur daemones, qui lupino capta ritu 1 devorant praecordia, strangulant mentes et ipsas seque miscent sensibus. tunc suo iam plenus hoste sistitur furens homo spumeas efflans salivas, cruda torquens lumina, expiandus quaestione non suorum criminum. audias, nec tortor adstat, eiulatus flebiles, scinditur per flagra corpus, nec flagellum cernitur, crescit et suspensus ipse vinculis latentibus. his modis spurcum latronem martyrum virtus quatit, haec coercet, torquet, urit, haec catenas incutit; praedo vexatus relictis se medullis exuit. linquit inlaesam rapinam,
Abbreviated transcription (Latin):
Coruis apollineus. penna ł guttu¬
reuiuit. Sed tam̃ hoc coruycur
defuit exitiali . Forte die in¬
faustas. tegerent cũ funere can¬
nas Opper&q suꝑ congesta ca¬
dauera consul Cur cremere in

Expanded text:
Corvus Apollineus penna, vel gutture juvit? Sed tamen hic corvus cur defuit exitiali Forte die, infaustas tegerent cum funera Can, Oppeteretque super congesta cadavera consul? Cur Cremerae in
Abbreviated transcription (Latin):
Est eruor effusus. fluxerat &
inde latex. Ibitꝰ hinc ut quis¬
ꝑuectus gladiis alt̃ & alt̃ aquis
omant xp̃i fortis asser¬
tor dĩ Flingus oris organũ¬
fautor moue. Largire cõp¬
tũ carmen in fantissimo
Fac ut tuarũ mira laudũ con¬
cinã Nã scis & ipse posse mu¬
tum eloqui Plectrũ palati¬
& fauciũ seuus tibi Tortor
reuulsit nec tamen silentiũ
Indixit ori quo fatebaris dm̃
Nex ueritatis testis extingiũ
nequit Etsi recisis palpita
meatib Sio nr̃ herens ser¬
mo lingua debili Balbut¬
tit & modis laborat abso¬
nis. Sed si suꝑno rore respergas
iecur. Et spiritali lacte pectus
irrigas. Nox impeditos rauca
laxabit sonos. Euangelista scrip¬
sit ipsum talia Precepta mes

Expanded text:
Hinc cruor effusus fluxit, et Hinc cruor effusus fluxit, et inde latex. Ibitis hinc, ut quisExectus gladiis alter, et alter aquissti fortis assertor Dei, 1063 Elinguis oris orgafautor move: Largire comptum carmen infantissimo: 1064 Fac ut tuarum mira laudum concinam: Nam scis et ipse posse mutos eloqui. Plectrum palatt faucium saevus tibi Tortor revulsit, nec tamen silentium indixit ori quo fatebaris Deum. vox veritatis testis extingui nequit, nec si recisis palpitet meatibus. sic noster haerens sermo lingua debili balbutit et modis laborat absonis, sed si superno rore respergas iecur et spiritali lacte pectus inriges, vox inpeditos rauca laxabit sonos. evangelista scripsit ipsum talia praecepta Mes
Abbreviated transcription (Latin):
Natusꝰq reddit quas uidit ꝓba¬
biles Pareo cõplector tumu¬
lũ lacrimas quoq: fundo Attar
te pescit ore saxũ pectore
Tunc arcana mei ꝑcenseo cunc¬
ta laboris Tunc qđ petebã qđ
timebã murmuro Et post
terga domũ dubia subsorte.
relictã Et spẽ futuri sorte nutan¬
tẽ borii. Audior urbẽ ad eo. dex¬
tris suocessib utor. Domũ reuer¬
tor. cassianũ p̃dico. DENOCO UUΙ
locus ẽ ubi corda ꝓ¬
bata ł rouchat adcęlũ sangui¬
ne purgaet e tic duo purpureũ
dnõ ꝓnomine cesi Martyriũ
pulchra morte tulere uiri ic
siã liquido fluit. indulgentia
forte Ac ueteres maculas di¬
luit amne nouo Q ui cupit
ꝗernũ cęli conscendere regnũ
Hur ueniat siciens erce parata
uia ẽ. Ante coronati scandeb ais
ardua testes Atria nuno lotȩ
tus descendere lapsu. Vt dede¬
rat palmã sic tribuit ueniã
Eterra sacros aut fonte. aut
sanguine rores Exundat q
suo iugit̃ unda do. E pse loci
dñs ẽ. lateris cui uulnere utroq

Expanded text:
atasque reddit quas videt probabiles. Pareo, complector tumulum, lacrymas quoque fundo: Altar tepescit ore, saxum pectore. Tunc arcana mei percenseo cuncta laboris: Tunc, quod petebam, timebam, murmuro, Et post terga domum dubia sub sorte relictam, Et spem futuri forte nutantem boni. 1062 Audior, Urbem adeo, dextris successibus utar: Domum revertor, Cassianum praedico. X HYMNUS. locus est ubi corda probata 1048 Provehat ad coelum sanguine, purget aqua. Hic duo purpureum, Domini pro nomine caesi, Martyrium pulchra morte tulere viri. 1049 Hic etiam liquido fluit indulgentia fonte, Ac veteres maculas diluit amne novo. Qui cupit aeternum coeli conscendere regnum, Huc veniat sitiens: ecce parata via est. Ante coronati scandebant ardua testes Atria, nunc lotae tus descendere lapsu, Ut dederat palmam, sic tribuit veniam. Haurit terra sacros aut fonte, aut sanguine rores, Exundatque suo jugiter uda Deo. Ipse loci est dominus, laterum cui vulnere utroque
Abbreviated transcription (Latin):
Amplum ꝑ equor auferas. Sed
complicatũ sparteus. Claudat
cadauerculleus. Quem fine
conerus lapis Preceps in altum
deprimat. At tu ꝑundas emi¬
ces Rorante preceps palmula

Expanded text:
Amplum per aequor auferas. Sed complicatum sparteus Claudat cadaver culleus. Quem fune connexus lapis Praeceps in altum deprimat. At tu per undas emices Rorante praepes palmula
Abbreviated transcription (Latin):
excipit imperium. Federa tristia iussa pati. Au̾tor &
ipse doli coluber. Plectit imꝓb ut mulier. Colla tri linguia.
calce terat. Sic coluber muliebre solum. Suspicit atq uirum
mulier. His ducib uiciosa dehinc. Posteritas ruit infacins
Dumq rudes imitatur auos. Fasq: nefasq: simul glomerans.
Impia crimia morte luit. Ecce uenit noua ꝓgenies. Re¬
there ꝓͥditus alter homo. Non luteus uelut ille prius. Sedi
ds̃ ipse gerens homine. Corporeisq: carens uiciis. Fit caro

Expanded text:
excipit imperium, foedera tristia iussa pati. auctor et ipse doli coluber plectitur inprobus, ut mulier colla trilinguia calce terat; sic coluber muliebre solum suspicit atque virum mulier. his ducibus vitiosa dehinc posteritas ruit in facinus, dumque rudes imitatur avos, fasque nefasque simul glomerans, inpia crimina morte luit. ecce venit nova progenies, aethere proditus alter homo, non luteus velut ille prius, sed Deus ipse gerens hominem, corporeisque carens vitiis. fit caro
Abbreviated transcription (Latin):
Aegipto dederat. clangebat bu¬
cina contra. Instar erant tenu¬
is cimbȩ fragilisq faseli. In ter¬
turritas mẽphitica rostra libur

Expanded text:
Aegypto dederat, clangebat bucina contra. institerant tenues cumbae fragilesque phaseli interturritas Memphitica rostra Libur
Abbreviated transcription (Latin):
que gignit᷑ imꝓba mundo. Cur ñ
xp̃i colũ tantũ populat᷑ agellos. Per
quos uirginib ur̃is hec dona neganł
Utimur. & ruris reditũ. & ratione cõ¬
lendi. Exercere manus ñ penit& &¬
lapis illic. Si stait. antiquus quẽ
cingere sueuerat error: Easeibils¬
uel galline pulmone rogare.P ran¬
git᷑ & nullis uiolat᷑ termsns ertis¬
Etque fumificas arbor uittata lu¬
cernas. Seruabat. cadit ultria
succisa bipenni. Non tam̃ idcir¬
cominor ẽ. aut fructỹ agelli
Aut tempestatis clem̃tia laa sere¬
nȩ. Temper&. aut pluuus. qui
culta noualia uentus. S ed nec
magno opus ẽ fugi uiuentib &¬
cũ. Marima ꝓueniunt. ñ amplo
ingaudia sensu. Soluim. inq
lucrũ studio exultamꝰ auaronã
quib aternũ spes informat᷑ inę¬
uũ. O m̃e bonũ tenue ẽ qđ p̃¬
sens ingerit aetas.
felix nimiũ sapiens &rus¬
ticus iđẽ. Qui terras animi¬
q colens. inpendit utrisꝙ. Cu¬
rã ꝑuigilẽ. quales quos inbuit

Expanded text:
quae gignitur inproba mundo, . cur non Christicolum tantum populatur agellos, per quos virginibus vestris stata dona negantur? utimur et ruris reditu et ratione colendi, exercere manum non paenitet: et lapis illic si stetit, antiquus quem cingere sueverat error fasvel gallinae pulmone rogare, frangitur et nullis violatur Termiet quae fumificas arbor vittata lucernas servabat, cadit ultrici succisa bipenni. nec tamen idcirco minor est aut fructus agelli aut tempestatis clementia laeta serenae, temperet aut pluvius qui culta novalia ventus. sed nec magno opus est frugi viventibueum maxima proveniunt non amplo in gaudia censu solvimur inque lucrum studio exultamus avaro. nam quibus aeternum spes informatur in aevum, omne bonum tenue est quod praesens ingerit aetas. o felix nimium, sapiens et rusticus idem, qui terras animumque colens inpendit utrisque curam pervigilem, quales quos inbuit
Abbreviated transcription (Latin):
His genus humanũ ꝑdissona tẽ¬
pora flux̃ Curriculis ȩuũ mu¬
tabile. sic hebes inter Primitias
mersũq solo cͦui quad ruples egit¬
Mox tenerũ docili ingenio ĩa¬
q arcib aptũ. Noscendis uaria
rerũ nouitate politũ ẽ. Inde
tum ens uicus calidos ad oleuit
in annos. Donec de cocto solida¬
r& robore uires. Temp̾ ad est
ut iã sapiat diuina serenȩ Men¬
tis consilio uiuaciis abdita sollers.
Q uerere. & xterne tandẽ inui¬
gilare saluti Quanquã si tan¬
tus amor ẽ & cura u&ustino
ris. & aprisco plac& haud dis

Expanded text:
His genus humanum per dissona tempora duxit Curriculis aevum mutabile: sic hebes inter Primitias, mersumque solo, ceu quadrupes, egMox tenerum docili ingenio, jamque artibus aptum Noscendis, varia rerum novitate politum est. Inde tumens vitiis, calidos adolevit in annos, Donec decocto solidaret robore vires. Tempus adest, ut jam sapiat divina serenae Mentis consilio, vivacius abdita solers Quaerere, et aeternae tandem invigilare saluti. Quanquam si tantus amor est, et cura vetusti 792 Moris, et a prisco placet haud dis
Abbreviated transcription (Latin):
cedere ritu. Extat in antiquis
exemplũ nobile libris. Iã tunc
diluuii sub tẽpore uel priis uni.
nseruisse đo gentẽ. que prima
recentes. In coluit terras uacuo¬
q habitauit in orbe Vnde ge¬
tirpis. & indigenȩ pi&atis iura
reformat. S eđ quia romanis
loquimur. decultib: ipsũ San¬
guinis hectorei populũ ꝓbotẽ¬
pore longo Non multos coltus¬
sedeos rarisq sacellis. Conten¬
tũ. paucas posuisse in collib aras
innumeros post deinde deos.
uirtute sub actis. Urbib excla¬
ris peperit sibi roma triumphis¬
cbbit̃ sumantes tẽploꝵ armata rui¬
nas. Dextera uictoris. simula¬
chra hostilia accepit. Etcapti¬
ua domũ uenerans ceu numina
uexit. hoc signũ rapuit bima¬
ris destrage corinthi. Illud ab
incensis in p̃dã sumpsit athenis
Quasdã uicta dedit capitis cleopa¬
tra canini. Effigies quasdã do

Expanded text:
cedere ritu, exstat in antiquis exemplum nobile libris, iam tunc diluvii sub tempore vel prius uni inservisse Deo gentem quae prima recentes incoluit terras vacuoque habitavit in orbe; unde gestirpis et indigenae pietatis iura reformat, sed quia Romanis loquimur de cultibus, ipsum sanguinis Hectorei populum probo tempore longo non multos coluisse deos rarisque sacellis contentum paucas posuisse in collibus aras. innumeros post deinde deos virtute subactis urbibus et claris peperit sibi Roma triumphis; inter fumantes templorum armata ruinas dextera victoris simulacra hostilia cepit et captiva domum venerans ceu numina vexit, hoc signum rapuit bimaris de strage Corinthi, illud ab incensis in praedam sumpsit Athenis, quasdam victa dedit capitis Cleopatra canini effigies, quasdam do
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃icolis Seruit. & om̃a sumpeditat. Absit enĩ ꝓcul illa fames.
Cedib ut peccudum libeat. Sanguineas lacerare dapes:

Expanded text:
icolis servit et omnia subpeditat. absit enim procul illa fames, caedibus ut pecudum libeat sanguineas lacerare dapes
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc ee signũ prescu. Uorunt reꝓmissȩ spei. Quã nos sopoͦ¬
ris liberi. Speramꝰ aduentũ dei. Que uis sit huiꝰ alitis
Saluator ostendit petro. Ter anta quã gallus canati Se se
negandum p̃dicans. Fit namq peccatũ pris. Qua prȩco
lucis ꝓximȩ. In lustr& bumanũ genus. Fineq pecandi
ferat. E leuit negator deniq: Exore ꝓlapsum nefas. Cum
mens maner& in nocens. Aninusq: seruar& fidem. Nec
tale quicquã postea. Lingua locutus lubrica ẽ. Cantuq
galli cognito. Peccare iustus destitit. Inde ẽ quod omnes
credimus. Illo quietis tempore. Quo gallus exultans canit.
Xp̃m redisse ex inferis. Tunc mortis oppressus uigor. Tunc
lex sub acta ẽ tartar:. Tunc uis dei fortior. Noctẽ coegit cedere
am iam quiescant im ꝓba. lam culpa furũa obdormiat.
am noxa loetalis suum. Perpessa somnũ marceat: U igil

Expanded text:
hoc esse signum praescii norunt repromissae spei, qua nos sopohoc esse signum praescii norunt repromissae spei, qua nos soporis liberi speramus adventum Dei. quae vis sit huius alitis, Salvator ostendit Petro, ter antequam gallus canat sese negandum praedicans. fit namque peccatum prius quam praeco lucis proximae inlustret humanum genus finemque peccandi ferat. flevit negator denique ex ore prolapsum nefas, cum mens maneret innocens animusque servaret fidem. nec tale quidquam postea linguae locutus lubrico est, cantuque galli cognito peccare iustus destitit. inde est quod omnes credimus illo quietis tempore quo gallus exultans canit Christum redisse ex inferis. tunc mortis oppressus vigor, tunc lex subacta est Tartari, tunc vis diei fortior noctem coegit cedere. iam iam quiescant inproba, iam culpa furva obdormiat, iam noxa letalis suum perpessa somnum marceat. vigil
Abbreviated transcription (Latin):
ac sobrui. Nigilate iam sum ꝓximus. Post solis ortum fulgidi
Serum ẽ cubile spernere. Ni parte noctis addita. Tempus la¬
bori ad ieceris. Uex ista qua streþunt aues. Stantes sub ipso
culmine. Paulo ante quam lux emic&. Nr̃i figura ẽ iudicis.
ectos tenebris horridis. Stratisq: opertos segnib:. Suad&
quieem linquere. Iam iamq: uenturo die. Ut cum corrus¬
cis flatib. Aurora cȩlum sparserit. Omnes labore exerci¬
tos.
Confirm& ad spem luminis. Hic somnus ad tempus dats.
Est forma mortis ꝑpetis. Pecata ceu nex horrida. Cogunt
iacere ac stertere Sed uox ab alto culmine. Xp̃i docen¬
tis p̃mon&. Ad ee iam lucẽ ꝓpe. Nemens sopore seruiat
Ne somnus usq ad terminos. Uitȩ sõcordis opprimat. Pects
sepultũ crimine. Et lucis oblitum suaȩ. Peruint uagantes
demones. Laetos tenebris noctiũ. Gallo canente ex territos.
Sparsim timere &cedere. Inuisa nã uicinitas. Lucis. salu¬
ns. numinis. Ruꝑto tenebrarũ sitũ. Noctis fugat satellites.

Expanded text:
ac sobrii vigilate, iam sum proximus.’ post solis ortum fulgidi serum est cubile spernere, ni parte noctis addita tempus labori adieceris. vox ista qua strepunt aves stantes sub ipso culmine, paulo ante quam lux emicet, nostri figura est iudicis. tectos tenebris horridis stratisque opertos segnibus suadet quietem linquere iam iamque venturo die, ut, cum coruscis flatibus aurora caelum sparserit, omnes labore exercitos confirmet ad spem luminis. hic somnus ad tempus datus est forma mortis perpetis: peccata, ceu nox horrida, cogunt iacere ac stertere. sed vox ab alto culmine Christi docentis praemonet adesse iam lucem prope, ne mens sopori serviat, ne somnus usque ad terminos vitae socordis opprimat pectus sepultum crimine et lucis oblitum suae. ferunt vagantes daemonas laetos tenebris noctium gallo canente exterritos sparsim timere et cedere. invisa nam vicinitas lucis, salutis, numinis, rupto tenebrarum situ noctis fugat satellites.
Abbreviated transcription (French):
tant iugera messes. Exstirpam
eni nr̃o depectore uepres. Neuici¬
osa necent germ̃ uitale flagella.
le frugẽ scgeteꝙ anime spino¬
sa maloꝵ. Impediat sentis scelerũ pec¬
camine crebro. Glarea ner tenuis ieui

Expanded text:
tant iugera messes. extirpamus enim sentos de pectore vepres, ne vitiosa necent germen vitale flagella, ne frugem segetemque animae spinosa malorum inpediat sentix scelerum peccamine crebro, glarea ne tenuis iei
Abbreviated transcription (Latin):
fiat: matris
Non dispar̃ nr̃e conceptus m̃¬
N aborts Uipereo infusu. sic çõ¬
bibit ille uenenũ. Coniuge be¬
liade. sic oscula deuorat haustu.

Expanded text:
a matris, non dispar nostrae conceptus mentis: ab ore vipereo infusum sic cobibit illa venenum coniuge Beliade, sic oscula devorat haustu
Abbreviated transcription (Latin):
adoratũ gremiũ face sẏderis an¬
dens Ipsa dm̃ uirtus factoꝵ đm
ra loquant. In sanos subito uis¬
mitescere uentos Cũ iubeat xp̃
uideo luctantia magnis. Dequo¬
ra turbinib tranquillo marmo¬
re tendi. Imperio xp̃i uideo ca¬
tos eundẽ Cũ patit̾ gurges ters¬
solidante liquore Ipse suꝑ flus
das plantis nitentib undas Aan¬
bulat. ac presso firmat uestigia
fluctu. Increpat ipse nothos &
flatib otia mandat Quis iube¬
it seius aquilonib ite silete.
arcerib ur̃is. amploq facessite¬
ponto Sit nisi cȩli potens aqui¬
lonũ conditor idẽ: N inguids
agnoscit boreas atq imbrifer
curus Nimborũ dominũ tẽpesta¬
tũq potentẽ Excitatãq hie mẽ
uerrunt ridente sereno Quis

Expanded text:
adoratum gremium, face sideris aradoratum gremium, face sideris ardens. Ipsa Deum virtus factorum, et mira loquantur. Insanos video smitescere ventos, Cum jubeat Christus: video luctantia magnis Aequora turbinibus tranquillo marmore tendi Imperio Christi; video, calcatus eumdem Cum patitur gurges, tersolidante liquore. Ipse super das plantis nitentibus undas Ambulat, ac presso firmat vestigia fluctu. Increpat ipse notos, et flatibus otia mandat. Quis jubeaevis aquilonibus: Ite, silete arceribus vestris, amploque facessitponto, Sit nisi coelipotens, aquilonum conditor idem? 461 Ninguidus agnoscit boreas, atque imbrifer eurus Nimborum Dominum, tempestatumque potentem, Excitamque hiemem verrunt ridente sereno. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
đ ercidui sentit. iã iãq futurũ¬
Seq dic medio uelandũ tegmi¬
ne glauco S plendorẽq poli
periturũ nocte diurna Orbe
repentinis caput obnubente
tenebris. Hunc ergo ñ cumu¬
lẽ myrreq: & thuris auri
Austerib scio quẽ uideã que
dona rependã. H uno ego ñ
uenerer qͥ cȩlo uisus humiq
Inuentꝰ rex atq ds̃. moderat᷑
utrũq Naturȩ specim̃ tumu¬
loq infernã restringens Reg¬
na resurgens secũ iubet ire
sepultos. Cȩlũ habitat terrist.
int̃ucnit. adita rũpit Tartari
uera fides ẽ ds̃ qͥ totus ubiq ẽ.
umꝗd uana uiros aut meris aut
lingua fefellit. Nũꝗd fortuitu
frustrantia dona deder̃ Casib¬
aut cȩxo uotũ sub honore dicꝗs¬
Que porro causa aut ratio subn¬
tere colla Ante pedes mariȩ
pueriq crepundia parui Siti¬
tũ mortał erat. nec summa potes¬
tas Implebat teneros diuinis fle¬
bus artus: Sed iã tolle magos a
aurũ mỹrrea dona. Que uerum
docucre dm̃. pͣsepia pannos Nis

Expanded text:
 excidium sentit iam iamque futuruue die medio velandum 1 tegmine glauco, splendoremque poli periturum nocte diurna orbe repentinis caput obnubente enebris. hunc ego non cumulem myrrhaeque et turis et auri muneribus? scio quem videam, quae dona rependam. hunc ego non venerer, qui caelo visus humique inventus rex atque Deus moderatur utrumque naturae specimen, tumu inferna refringens regna insurgentes secum iubet ire sepultos? caelum habitat, terris intervenit, abdita rumpit Tartara, vera fides; Deus est, qui totus ubique est. numquid vana viros aut mens alingua fefellit? 460 Nunquid fortuitis frustrantia dona dederunt Casibaut caeco votum sub honore dicarQuae porro causa, aut ratio subtere colla Ante pedes Mariae, puerique crepundia parvi, Si tantum mortalis erat, nec summa potestas Implebat teneros divinis flatibus artus? Sed jam tolle magos, thus, aurum, myrrhea dona, Quae verum docuere Deum; praesepia, pannos, Matris
Abbreviated transcription (Latin):
quina libido Intulit italiȩ tu¬
scis nãq ille puellis Primus ad¬
hinnuit simulato mechus ndmine
ox patre deterior siluosi habi¬
tor olympi luppit̃ incestas spur¬
ruit labe lacenas. Nunc boue
subiectã rapiens ad crim̃ amata
ferret amorẽ Nunc florib: surdis.
sera quias pessulus artis Firmarat
cuneis ꝑtectũ diues amator Im¬
bricibus ruptis undantis de super
auri Enfundens pluuiã gremio
excipientis amicȩ Armigero mͦ
sordidũ cursinte rapinã Comp̃s¬
sũ in mundo miserũ afficiens ca¬
tamitũ Pellice iã puero magis
indignante sorore. Hec causa ẽ¬
aurea finx̃. Qđq. nouo ingre¬
mio uersutus iuppit̃ arstus.
Multiplices uariosq. dolos te¬
xebat ut illũ Uertere cũ uel¬
l& pellẽ faciẽq pitarent.
Ee bouẽ p̃dari aquilã c̃cum¬
bere cignũ. Etiiũ mos serere¬
& gremiũ penetrare puellę
Nã quid rusticitas ñ crede¬
r& in domitoꝵ S tulta uirũ
pecudes. in territusq ferinos
Dedere sueta animũ diue ra¬

Expanded text:
quina libido intulit Italiae: Tuscis namque ille puellis primus adhinnivit simulato numine mox patre deterior silvosi habitator Olympi Iuppiter incesta spurcavit labe Lacaenas, nunc bove subvectam rapiens ad crimen amatam, ferret amorem, nunc foribus surdis, sera quas vel pessulus artis firmarat cuneis, per tectum dives amator imbricibus ruptis undantis desuper auri infundens pluviam gremio excipientis amicae, armigero modo sordidulam curante rapinam conpressu inmundo miserum adficiens catamitum, pelice iam puero magis indignante sorore, haec causa eaurea finxit, quodque novo ingenio versutus Iuppiter astus multiplices variosque dolos texebat, ut illum, vertere cum vellet pellem faciemque, putarent esse bovem, praedari aquilam, concumbere cycnum, et nummos fieri et gremium penetrare puellae, nam quid rusticitas non crederet indomitorum stulta virum, pecudes inter ritusque ferinos dedere sueta animum diae ra
Abbreviated transcription (Latin):
det uenerarier umbras Etpla¬
cet eẽ deos sceptris socialib ȩ¬
quos Dic age quis ternis ditio¬
nis sorte retentet Quis regat
equortas derna lege ꝓcellas
E de coheredũ distinctũ uis domi¬
norũ Unus ais tristi residet sub¬
limis in arce Auctor nequiciȩ
scelerũ ds̃ asꝑ iniquus Qui qđ¬
cumq malũ uicioso ferues in
orbe Seuit ã anguino medicas¬
noua semina suco Rerũ prin¬
cipiꝰ mortis de fomite traxit Ips¬
opifex mundi terrã mare sẏde¬
ra fecit Condidit ipse hominẽ
lutulenta d meribra coegit¬
Essigiaris qđ morb edat qđ cri

Expanded text:
det venerarier umbras, Et placet, esse duos sceptris socialibus aequos, Dic age, quis terras ditionis sorte retentet? Quis regat aequoreas aeterna lege procellas? Ede cohaeredum distinctum jus dominorum. Unus, ais, tristi residet sublimis in arce, Auctor nequitiae, scelerum Deus, asper, iniquus: Qui, quodcunque malum vitioso fervet in orbe, Sevit, et anguino medicanova semino succo, Rerum pr mortis de fomite traxit. Ipsopifex mundi terram, mare, sidera fecit: Condidit ipse hominem, lutulenta et membra coegEffigians, quod morbus edat, quod cri
Abbreviated transcription (Latin):
ra kara domꝰ. pperabat sede re¬
licta. Nubib urbi cremis. sub du¬
cere. sulphure cũ iã. Nimbos ig¬
Necomsictũs celũ subtexer& aer. Flaꝰ¬
scientio granteq. diẽ crepitans. incende¬
r& ymber. Angłs hanc hospes.
legẽ p̃scripserat ollis. Emisss uir¬
tute dĩ. sub imagine dupłan¬
ut eportis ir& domy. atq in apii
Diriger& constans oculos. nec pone

Expanded text:
ra cara domus properabat, sede rera cara domus properabat, sede relicta nubibus urbicremis subducere, sulpure cum iam nimboso ignitus coelum subtexeret aër flagrantemque diem crepitans incendeet imber, angelus hanc hospes legem praescripserat ollis emissus virtute Dei sub imagine dupla,ut e portis iret domus atque in apertum dirigeret constans oculos, nec pone
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ iusti. comes ẽ mors horrida ini¬
qui. E lige rẽ uitȩ. tua uirtus te¬
n& tua culpa uicissi. Prest& &
ilterutrã ꝑmissa licentia sortẽ
acpidate uigens. & tanto mu¬
uere habundans. Transit ꝓposi¬
tũ fas. & letalia prudens. Eligit
anguis. ł suasit certe hortatu.
ñ inpulit acri. Imperio
lier rea criminis exꝑbranti. Res¬
pondit dño. suadelis se male fa¬
bris. llectã suasisse uiro uir &
ipse libenter Congensit licuit¬
ne hortantẽ spernere recti. Li¬
bertate animi. licuit. nãq & ds̃
ante. S uaserat. ut meliora uolens
sequer&: atille. S pernens con¬
siliũ. seuo plus credidit hosti.
Nunc interuitȩ dñm. mortis ꝙ ma¬
gistrũ. Consistit meduis. uocat
hinc ds inde trranny. Ambigu¬
ũ. atq suis se motib alternantẽ.
ccipe gestarũ monimta in sig¬
nia rerũ. ꝓrelusit. quib historia
spectabile signũ. Loth fugiens so¬
domis ardentib: om̃a secũ: P igno¬

Expanded text:
est justi, comes est mors horrida inest justi, comes est mors horrida inqui; Elige rem vitae, tua virtus tenet culpa vicissim, Praestet lterutram permissa licentia sortem. Hac pietate vagus, et tanto munere abundans, 554 Transit propositum fas, et lethalia prudens Eligit, anguis. Persuasit certe hortatu, non impulit acri Imperio. lier rea criminis exprobranti ResDomino: suadelis se malefaIllectam, suasisse viro: vir et ipse libenter Consensit. Licuitne hortantem spernere recti Libertate animi? licuit: namque et Deus ante Suaserat, ut meliora volens sequeretur: at ille Spernens consilium, saevo plus credidit hosti. inter vitae Dominum, mortisque magistrum Consistit medius: vocat hinc Deus, inde tyrannus Ambiguum, atque suis se motibus alternantem. ccipe gestarum monumenta insignia rerum, 555 Praelusit quibus historia spectabile signum. Loth fugiens Sodomis ardentibus, omnia secum Pigno
Abbreviated transcription (Latin):
l& ut indigno libertateꝙ nega¬
r&. Qualeꝰ erat electus magni¬
rex orbis ut eet. Non rex ipse sui¬
curto fedati honore. Nã qͥuis do¬
honos
hominis
miniẽ. cuiꝰ mens libera non est.
Una sed inpositȩ seruit sentintu¬
legi Que laus porro hominis
uel qđ meritũ sine certo. Inter
utrãq uiã discrimine uiuere
iuste. N onsit sponte bonus cu
non ẽ ꝓmpta potestas. Uelle ali¬
ud flexosq animi c̃uertere sen¬
sus. Atqui nec bonus ẽ. nec colas¬
dabilis ille. Qui ñ spontt bonis
qm̃ pbitate coacta E ła nulla
uenit. sord&q ingła uirtus.
Nec tam̃ est uirtus ni deteriora
refutans. Emic& & meliore
ait ipse parens. opifexq & con¬
ditor adȩ. Uade homo &as
flatu nr̃i p̃nobilis oris. Insub
iecta potens. rerũ arbit̃ arbi¬
ter idẽ Etiudex m̃tis ꝓpriȩ
mihi sub dere soli. S ponte tua.
quo fit sub iectio. & ipsa soluto.
Libera iudicio. nec cogo. nec
rigo pium. Sedmoneo. iniustũ fu¬
gus iustũq sequaris. Lux comͦ

Expanded text:
 ut indigno libertatemque negaret? quale erat electus magnirex orbis ut esset non rex ipse suicurto foedatus honore? nam quis honos domini est, cuius mens libera non est, una sed inpositae servit sententlegi? quae laus porro hominis um, sine certo inter utramque viam discrimine vivere iuste? non fit sponte bonus, cui non est prompta potestas velle alud flexosque animi convertere sensus, atqui nec bonus est nec conladabilis ille qui non sponte bonus, probitate coacta gloria nulla venit sordetque ingloria virtus; nec tamen est virtus, ni deteriora refutans emicet et meliore ait ipse parens, opifexque, et conditor Adae: Vade, homo, et afflatu nostri praenobilis oris, 553 ecta potens, rerum arbiter, arbiter idem, Et judex mentis propriae, mihi subdere soli Sponte tua, sit subjectio et ipsa soluto Libera judicio; non cogo, nec exigo per vim: Sed moneo, injustum fus, justumque sequaris: Lux comes
Abbreviated transcription (Latin):
Et mulceat artus. Addit & nequ
uelit inuenusto. Sordidus dul¬
tu lacerare frontẽ. Sed decus
uultus capitis pexũ. Comat honori
Terge ieiunans ait om̃e corpus. Ne¬
ue subducto facie rubore.
Luteus tinguat color aut notet᷑¬
P allor inbre. Rectiuꝰ lo cegimꝰ
pudore. Quicꝗd adcultũ pain
ex hibrmꝰ. Sernit occultum ds̃¬
& latentem. Munere donat.
Ille ouẽ morbo reside gregt̃q
Perditam sano. male dissipantem
Uellus affixis ueprib ꝑhirta. De¬
ua siluȩ. Impiger pastor reuo¬
it. lupisq Restat exclusis hume¬
os grauatos. Inde purgatam re¬
ehens aprico. Readdit ouili.
dait & pratis uiridiq cãpo. U ibrat
mpatis ubi nulla lappis. S pina:
iec germen sudib ꝑ armat᷑. Cardu

Expanded text:
t Mulceat artus. 330 Addit et, ne quis velit invenusto Sordidus cultu lacerare frontem: Sed decus vultus, capitisque pexum Comat honorem. Terge jejunans, ait, omne corpus, Neve subducto faciem rubore Luteus tingat color, aut notetPallor in ore. Rectius laeto pudore, Quidquid ad cultum Patris exhibemus. Cernit occultum D latentem Munere donat. 331 Ille ovem morbo residem, gregique Perditam sano, male dissipantemVellus affixis vopribus per hirtae Devia silvae, Impiger pastor revocat, lupisque Gestat exclusis, humeros gravatus Inde purgatam revehens aprico Reddit ovili. Reddit et pratis, viridique campo, Vibrat impexis ubi nulla lappis Spina, nec germen sudibus perarmat Cardu