comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xlix. abhoc: ad solstinum: dies xliix. Inde ad canicule sigmim. di¬
es xxuii. de in ad quinnocnium autum nale. dies lxuii. Ex̾ in aduer¬
iarum occasum : dies.xxxii. abhoc. ad bruman. dies luii. In¬
de adfauonium. dies xu. In primo in teruallo inter fauonium ⁊ eꝗ¬
noctinum uernũ hec fieri oportet. Seminaria omnegenus ut serã
tur.putari in pratis. circum uites abla cuari. radices que insum ma
terra sunt precidi. prata purgari. salicta seri segetes sarire. deges
quod aratum satumẽ. Aruum ꝙ aratum nec dum satũ
ẽ. Noualis: ubisatum fuit ante quam sccđa aratio renouatur. Rursꝰ
terram cum pͥmum arant: ꝓscindere appellant. Lumitĩm offrin¬
gere dicunt. ꝙ pͥma aratio neglebe grandessolent exettan sumare¬
ratuir offrigere uocant. Sercio cum arant iacto semine boues. lirare
dicuntur. idẽ cum tabellis additis aduomerem: simul ⁊ satum fru¬

Expanded text:
XLIV, ab hoc ad solstitium dies XLIIX, inde ad caniculae signum diXLIV, ab hoc ad solstitium dies XLIIX, inde ad caniculae signum dies XXVII, dein ad aequinoctium autumnale dies LXVII, exin ad vergiliarum occasum dies XXXII, ab hoc ad brumam dies LVII, inde ad favonium dies XLV. Primo intervallo inter favonium et aequinoctium vernum haec fieri oportet. Seminaria omne genus ut serantur, putari arbusta, stercorari in pratis, circum vites ablacuari, radices quae in summa terra sunt praecidi, prata purgari, salicta seri, segetes sariri. Seges dicitur quod aratum satum est, arvum quod aratum necdum satum est, novalis, ubi satum fuit, antequam secunda aratione novatur rursus. Terram cum primum arant, proscindere appellant, cum iterum, offringere dicunt, quod prima aratione glaebae grandes solent excitari; cum iteratur, offringere vocant. Tertio cum arant iacto semine, boves lirare dicuntur, id est cum tabellis additis ad vomerem simul et satum fru
Abbreviated transcription (Latin):
relaxatas neq eaminus biis arandum. termelun E state fierimẽ
opertere. autum no siccis tẽpestatib uindemias acsiluas ex col i
com ino dissime.tunc p̃cidi arbores oportere scđm terrã.radices pno
rib imbribus ut effodiantur nequid exiis nasipossit. Hieme. puta¬
ri arbores. dum taxat his teporibus cum gelu cortices eximbribus
careant glaciẽ Dies pͥmus ẽ ueris. iaquario estatis: intauro. autũ¬
ni: in leone. hiemis: inscorpione. Lumunus ciuusq boꝵ .iiii. si¬
gnorum dies tercius ⁊ uicesimus. iiii temporiun sit primus. ⁊ effici¬
addies ciuiles nr̃os quinunc sunt primi uerni tem poris. exa .d.uii.
id febr. estiui. exad.uii. id.mai autum nalis. ex ad.uii. id. sextil. hi
dam sunt ea quemn partes. uiii diuiduntur. Inmum a fauuno ad
qui noctium uernum : dies xł. Hinc aduergiliatum̃ exortum. dies

Expanded text:
relaxatas; neque eam minus binis arandum, ter melius. Aestate fieri messes relaxatas; neque eam minus binis arandum, ter melius. Aestate fieri messes oportere, autumno siccis tempestatibus vindemias, ac silvas excoli commodissime tunc, praecidi arbores oportere secundum terram; radices autem primoribus imbribus ut effodiantur, nequid ex iis nasci possit. Hieme putari arbores dumtaxat his temporibus, cum gelu cortices ex imbribus careant et glacie. Dies primus est veris in aquario, aestatis in tauro, autumni in leone, hiemis in scorpione. Cum unius cuiusque horum IIII signorum dies tertius et vicesimus IIII temporum sit primus et efficiad dies civiles nostros, qui nunc sunt, primi verni temporis ex a. d. VII id. Febr., aestivi ex a. d. VII id. Mai., autumnalis ex a. d. III id. Sextil., hiibus observanda quaedam sunt, eaque in partes VIII dividuntur: primum a favonio ad aequinoctium vernum dies XLV, hinc ad vergiliarum exortum dies
Abbreviated transcription (Latin):
nus quã ndicas patiantur. neq ꝓpt̃ eos uit asserut uites ꝙ int̾se
bec inimica ¶Agrius fundanio. uercor inquid neante cdttimus ue¬
d naa bue: quãhic ad quartum actum. iundemiam enum expcctod
Bonoanimo es inquid sero fa. ac fiscinas expediet urnã. ⁊ qm ip̃ma du u
oz generum sunt : unum annale ꝙ sol cͥeuitu suo fui it altum mñ m¬
stnuum ꝙ luna cͥcumiens comprendit pͥus dicam desole. Quis
cursus annalis. pͥmum fere cireiter ternis mensib ad fructus ẽ di¬
iusus uuma partis. ⁊ idem subtilius ses qui mensib inaix. meii. q¬
diuiditur inuer. etestatẽ ⁊ autumuum. ⁊ hiemeñ Uerestationes
que fiunt t̾ram nudem ꝓsciudere eportet que sunt exea enata pͥus¬
quã exus quio seminis cadat: it sĩt exradicata. ⁊ simul daeius ac sole
ꝑcale factis. aptiores facẽ ad accipiendum imbrem.: adopũfaciliore

Expanded text:
tius quam ridicas patiuntur, neque propter eos ut adserant vites, quod inter se tius quam ridicas patiuntur, neque propter eos ut adserant vites, quod inter se haec inimica. Agrius Fundanio, Vereor, inquit, ne ante aeditumus veniat huc, quam hic ad quartum actum. Vindemiam enim expecto. Bono animo es, inquit Scrofa, ac fiscinas expedi et urnam. XXVII. Et quoniam tempora duorum generum sunt, unum annale, quod sol circuitu suo finit, alterum menstruum, quod luna circumiens comprendit, prius dicam de sole. Eius cursus annalis primum fere circiter ternis mensibus ad fructus est divisus in IIII partis, et idem subtilius sesquimensibus in IIX, in itur in ver et aestatem et autumnum et hiemem. Vere sationes quae fiunt, terram rudem proscindere oportet, quae sunt ex ea enata, priusquam ex iis quid seminis cadat, ut sint exradicata; et simul glaebis ab sole percalefactis aptiores facere ad accipiendum imbrem et ad opus faciliores
Abbreviated transcription (Latin):
sine detruñto ponuntur abseptem trionali plagã parte ꝙ non offiti¬
unt soli. ille ad dicit ab eodem scriptore silocus umectussit.ibi cacu¬
mina popłoꝵ serenda. ⁊ arundinetum. idpͥus bi pallo uerti. ibiocu¬
los harunduus pedes ternos altum ab alioseri aptam ẽẽ uiriq eadem
fere culturam. Salicem grecam. cͥcum harundinetum senoportere.
uti sit quiuitis alligaripossit. Uinea quo inagro serdasit sicobseruã¬
dum. quilocus optimus uiunosit. i ostentus solramuineum minuscu¬
lum.⁊ geminum. eugeneũ helutum minusculum senoportere. ꝙ
locũ crassior sit aut nebulosus. ibi amu neum mauiis. aut murgen¬
tinum. apicium lucanum seri cet̃as uites ⁊ deiis miscellas inaxime.
inomne genu agri conuenire. In omi uinea diligent̃ obẜuant: ut n¬
dicauitis ad septenarionẽ uersus fegatur. ⁊ sienpressos uiuas ꝓndi¬
cis quas inserunt. alternos ordines inponunt. neq eos crescere al¬

Expanded text:
sine detrimento ponuntur a septemtrionali parte, quod non officisine detrimento ponuntur a septemtrionali parte, quod non officiunt soli. Ille adicit ab eodem scriptore, si locus umectus sit, ibi cacumina populorum serenda et harundinetum. Id prius bipalio verti, ibi oculos harundinis pedes ternos alium ab alio seri,    aptam esse utrique eandem fere culturam. Salicem Graecam circum harundinetum seri oportere, uti sit qui vitis alligari possit. XXV. Vinea quo in agro serenda sit, sic observandum. Qui locus optimus vino sit et ostentus soli, Aminneum minusculum et geminum eugeneum, helvium minusculum seri oportere. Qui locus crassior sit aut nebulosus, ibi Aminneum maius aut Murgentinum, Apicium, Lucanum seri. Ceteras vites, et de iis miscellas maxime, in omne genus agri convenire. XXVI. In omni vinea diligenter observant ut ridica vitis ad septemtrionem versus tegatur; et si cupressos vivas, pro ridicis quas inserunt, alternos ordines inponunt neque eos crescere al
Abbreviated transcription (Latin):
rem. sallentinam orcitẽ. posseam. sergianã. colininiam. albicerem. quã
earum uiiis lecis optimam dicant eẽ eam maxime serere. Agro oline¬
to conserendo nisi quiinuentum fauonium spectet: ⁊ soliostentussit.
alium bonum nullum ẽẽ. Quiager sugioier ⁊ macrior sit ibi olȩã¬
licuuanam seri oportere. Si in loco erasso aut callido posueris hostũ
nequã fieri ⁊ eifereudo arborem penre.⁊ muscum rubrum molestum eẽ.
hostum uocant ꝙ exuno facto olei reficitur. factum dicunt. ꝙ uno tp̃r
conficiunt quẽ alii. Clx. auint eẽ modiorum. alu ita minus inagnum
ut adi. cxx. descendat. exiude ut uasiolearia quot ⁊ quanta habe¬
ant. quib confitiunt illud. ꝙ cato ait. cͥcum fundum ulmos ⁊ po¬
płos uñ fronꝰ ouib ⁊ bub sit. ⁊ materies senopertere. S hoc. ueq
in om̃ib sundis opusẽ. neq in quib ẽ opus ꝓpt̾ frondem maxime.

Expanded text:
rem, Sallentinam, orcitem, poseam, Sergianam, Colminiam, albicerem, quam rem, Sallentinam, orcitem, poseam, Sergianam, Colminiam, albicerem, quam earum in iis locis optimam dicant esse, eam maxime serere. Agrum oliveto conserendo, nisi qui in ventum favonium spectet et soli ostentus sit, alium bonum nullum esse. Qui ager frigidior et macrior sit, ibi olealicinianam seri oportere. Si in loco crasso aut calido posueris, hostum nequam fieri et ferendo arborem perire et muscum rubrum molestum esse. Hostum vocant quod ex uno facto olei reficitur. Factum dicunt quod uno tempore conficiunt, quem alii CLX aiunt esse modiorum, alii ita minus magnum, ut ad CXX descendat, exinde ut vasa olearia quot et quanta habeant, quibus conficiunt illut. Quod Cato ait circum fundum ulmos et populos, unde frons ovibus et bubus sit et materies, seri oportere sed hoc neque in omnibus fundis opus est neque, in quibus est opus, propter frondem maxime,
Abbreviated transcription (Latin):
segetes frum̃tarias ubi fabam potissimũ seras. Item alia que aridalo¬
ca sccuntur sicut uinbrosis locis alta seras ut cornuida ꝙ ita petitas par¬
agus. aprica ut ibiseras uiolam ⁊ ortos faciam quodea sole nutricant᷑.
Sicalia. ⁊ alio loco serenda ut habeas iumina iuide utendõ l. quid facias.
ut sirpeas. uallus. crates. alio loco ut seras accolas. siluã ceduam. alio
ubi aucupare. sicubi cannabin.linũ. iuncum. spartum. unnectã bo¬
bus. paleas. lineas. restis funes. Quedam loca. eadẽ alia ad serendum
idoneam. nam ⁊ in recentib pomariis. dessitis seminib iordinẽ ꝙ ar¬
busculis positis. Prim as annis ante quã radices longuis ꝓcedere põ
ꝙ scribit desationib. ager & crassus ⁊ letussisit sinear boribus. eum agria
frum̃tarium fieri oporꝰtere. Idẽ agersinebulosus sit. rapa raphanos mi
panicum. In agro erassa ⁊ calsido. oleam conditanea. radium maio¬

Expanded text:
segetes frumentarias, ubi fabam potissimum seras, item alia quae arida losegetes frumentarias, ubi fabam potissimum seras, item alia quae arida loca secuntur: sic ut umbrosis locis alia seras, ut corrudam, quod ita petit asparagus; aprica, ut ibi seras violam et hortos facias, quod ea sole nutricantur, sic alia. Et alio loco virgulta serenda, ut habeas vimina, unde viendo quid facias, ut sirpeas, vallus, crates; alio loco ut seras ac colas silvam caeduam, alio ubi aucupere, sic ubi cannabim, linum, iuncum, spartum, unde nectas bubus soleas, lineas, restis, funes. Quaedam loca eadem alia ad serendum idonea. Nam et in recentibus pomariis dissitis seminibus in ordinemque arbusculis positis primis annis, antequam radices longius procedere possint, to non male, quod scribit de sationibus, ager crassus et laetus si sit sine arboribus, eum agrum frumentarium fieri oportere; idem ager si nebulosus sit, rapa, raphanos, milium, panicum; in agro crasso et calido oleam conditaneam, radium maio
Abbreviated transcription (Latin):
tison.⁊ legumina p̃ter cicer. Hoc enĩ quoq leguinen in ceta quȩ uel¬
luntur etra non subsecantur. Que. ꝙ ita leguntur leg
Inpingui rectius que ibi sunt maioris. ut holus. triticum. siligoli¬
num. quedã etiam serenda: nontam ꝓpt̃ p̃sentẽ fructum quã in
annum ꝓꝑ spicientẽ. quod ibi subsectam atq relictam: terram fa¬
ciunt meliorem. Itaq lupinum cum dñs siliculam cepit.⁊ non ni¬
qua fabalia siad siliquas nonita ꝑuenit ut fabam legere expedi¬
it. siager matͥorẽ ꝓstercore inarare solent. nec minus eadiscri¬
minanda inconserendo. que sunt fructuosa ꝓpt uoluptatẽ. ut
que pomaria acfloralia appellantur. Itẽ ille que ad hominum
uictum ac sensum delectationẽq non ꝑtinent: neq ab agni un¬
e sunt diũcta. Ido neus locus eligendus. ubi facias salictum.⁊
harundinetum. Sic alia. que umidum locum querunt. contra ubi

Expanded text:
tisum et legumina praeter cicer; hoc enim quoque legumen, ut cetera quae veltisum et legumina praeter cicer; hoc enim quoque legumen, ut cetera quae velluntur e terra, non subsecantur, quae, quod ita leguntur, legumina dicta. In pingui rectius quae cibi sunt maioris, ut holus, triticum, siligo, linum. Quaedam etiam serenda non tam propter praesentem fructum quam in annum prospicientem, quod ibi subsecta atque relicta terram faciunt meliorem. Itaque lupinum, cum minus siliculam cepit, et non numquam fabalia, si ad siliquas non ita pervenit, ut fabam legere expediat, si ager macrior est, pro stercore inarare solent. Nec minus ea discriminanda in conserendo quae sunt fructuosa, propter voluptatem, ut quae pomaria ac floralia appellantur, item illa quae ad hominum victum ac sensum delectationemque non pertinent neque ab agri utilitate sunt diiuncta. Idoneus locus eligendus, ubi facias salictum et harundinetum, sic alia quae umidum locum quaerunt, contra ubi
Abbreviated transcription (Latin):
tet habere scriptã.in urbe ⁊ nure dum̃ uilieum. contraea rur. omĩa
certo suo quoq loco adiullam ẽẽposita. que non possint eẽ sub
clam: quã maxime facẽ ut sint in conspectu oportet. eo magis ea que
iurariore sunt usuit quib inumdemia utuntur. ⁊ corbubule. ⁊ sic
alias que enim res condie uidentur: minus metuunt furem. Su
ĩ ꝑtita defundo ⁊ deinstrum̃to quocolisolet. detc̃ia parte ex pecto. Sero¬
fa qm̃ fructum inquid aRbitror eẽ fundi eum qui exeo satus nasci¬
tur utilis ad aliquam rem. duo consideran da.que ⁊ quo quidq lo¬
comaxime expediat serere. alia enĩ loca ad posita sunt ad fenum. alia
p. ꝑtinent. in quoestocimum.farãgo. uicia. medica. eytiscum lupinũ.
reque in pingui terra.omĩa seruntur recte. neq in maera nichil. rec¬
tius enim int̾enui ore terra. eaque noninulto indigent suco ut ty¬

Expanded text:
tet habere scriptam in urbe et rure dominum, vilicum contra ea ruri omnia tet habere scriptam in urbe et rure dominum, vilicum contra ea ruri omnia certo suo quoque loco ad villam esse posita; quae non possunt esse sub clavi, quam maxime facere ut sint in conspectu oportet, eo magis ea quae in rariore sunt usu, ut quibus in vindemia utuntur et corbulae, et sic alia. Quae enim res cotidie videntur, minus metuunt furem. XXIquadripertita, de fundo et de instrumento, quo coli solet, de tertia parte expecto. Scrofa, Quoniam fructum, inquit, arbitror esse fundi eum qui ex eo satus nascitur utilis ad aliquam rem, duo consideranda, quae et quo quidque loco maxime expediat serere. Alia enim loca adposita sunt ad faenum, alia abulum quae pertinent, in quo est ocinum, farrago, vicia, medica, cytiscum, lupinum. Neque in pingui terra omnia seruntur recte neque in macra nihil. Rectius enim in tenuiore terra ea quae non multo indigent suco, ut cy
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ ut ferreas octo. sarcula totidem. dimidio minus pala. nẽ alia.
tẽ alteram formulam instrum̃ti fundi uinani fecit. in qua seribit:
sisit .C. iugerum habere oportere: uasa torcularia instrueta trima.
colia cum opereulis culleoꝵ octingentoꝵ. accinaria iuginti. frum̃¬
taria uiginti. Itẽ eius modi alia. queminus multa quidem alii. sed
tantum numerum culleoꝵ scripsise puto. necogeretur ꝗt annis uen¬
oere uinum. uetera enĩ quã noua.⁊ eadẽ alio tẽpore quã alio pluris.
tẽ sicdeferam̃toꝵ uarietate scribit ꝑmulta ⁊ genere ⁊ multitudine.
quafint in falces. palas. rastros. sic alia quoꝵ non nulla genera. specieᷤᷤ
habent plures in falces. nãdicunt᷑ ab eodem seriptore: uineatice o¬
pus eẽ. exisirpieule.u. siluatice .u. arbararie.iii. rustane. x.hie
hec at scrofa instrumentum ⁊ suppelbectilem rustieam omnẽ opor¬

Expanded text:
tudine, ut ferreas octo, sarcula totidem, dimidio minus palas, item alia. tudine, ut ferreas octo, sarcula totidem, dimidio minus palas, item alia. Item alteram formulam instrumenti fundi vinarii fecit, in qua scribit, si sit C iugerum, habere oportere vasa torcularia instructa trina, dolia cum operculis culleorum octingentorum, acinaria viginti, frumentaria viginti, item eius modi alia. Quae minus multa quidem alii, sed tantum numerum culleorum scripsisse puto, ne cogeretur quotannis vendere vinum. Vetera enim quam nova et eadem alio tempore quam alio pluris. Item sic de ferramentorum varietate scribit permulta, et genere et multitudine qua sint, ut falces, palas, rastros, sic alia, quorum non nulla genera species habent plures, ut falces. Nam dicuntur ab eodem scriptore vineaticae opus esse XL, sirpiculae V, silvaticae V, arborariae III, rustariae X. Hic haec. At Scrofa, Instrumentum et supellectilem rusticam omnem opor
Abbreviated transcription (Latin):
esticis poterunt eoꝵ nequid ematur. ut fere sunt que exi
⁊ maña rusticafiunt. ut corbes. fiscine. tribula. malli. rastelli. sic que fuit̃
decanabi. lino. iunco. palma. scirpo. in funes. restes. tegetes. que efundo
sumu non poterunt: ea siempti erunt potus ad utilitatẽ quã obspeci¬
en sũptu fructũ non extenuabunt. eomagis. sinde empta erunt potis¬
in ubiea ⁊ bona.⁊ ꝓxime ⁊ iulissimo emi poterunt. Cuiꝰ
ti uana disenmina acmultitudo agri magnitudine finitur. ꝙ pluta
opussunt: si fines distant late. Itaq stoloiquid ꝓposita magnitudi¬
dine fundi. de cogenere cato senbit. oliuen iugera. cexl. qui coleret
eum instrueret tta oportere. ut faceret uasa olearia. iuga quinq. que¬
m̃bratim enumerat. ut exerea enea urceos nasiternã. Item alia sice
ligno ⁊ ferro. ut plostra maiora tna.aratra cũ uomerib sex. crates ster¬
ectatias quattuor. Item alia sicdeferam̃tis. quesint. ⁊ ꝙ opus multi¬

Expanded text:
esticis poterunt, eorum nequid ematur, ut fere sunt quae ex viminibus et materia rustica fiunt, ut corbes, fiscinae, tribula, valli, rastelli; sic quae fiunt de cannabi, lino, iunco, palma, scirpo, ut funes, restes, tegetes. Quae e fundo sumi non poterunt, ea si empta erunt potius ad utilitatem quam ob speciem, sumptu fructum non extenuabunt; eo magis, si inde empta erunt potissimum, ubi ea et bona et proxime et vilissimo emi poterunt. Cuius instrumenti varia discrimina ac multitudo agri magnitudine finitur, quod plura opus sunt, si fines distant late. Itaque, Stolo inquit, proposita magnitudine fundi de eo genere Cato scribit, oliveti iugera CCXL qui coleret, eum instruere ita oportere, ut faceret vasa olearia iuga quinque, quae membratim enumerat, ut ex aere ahenea, urceos, nassiternam, item alia: sic e ligno et ferro, ut plostra maiora tria, aratra cum vomeribus sex, crates stercorarias quattuor, item alia; sic de ferramentis quae sint et qua opus multi
Abbreviated transcription (Latin):
neq serpens req bestia accedere ualla possit. Preterea habere locum
antesequo pastiun exeamdieb apricis. utrumq locum purum eẽ
uolunt heuolucres. Itaq pastorem earum cum uatillo circum ire
oportet. ac stereus tollere. ac conseruare.ꝙ. ⁊ ad agi culturã idoneũẽ
nad substram̃ pullorum. primus hos.&. hortensius. augurali adiera¬
licenia posuisse dicttur ꝙ potius factum: tum luximo se quã seuete
boniuiri laudabant. quã etto seciti multi extulerunt corum pretia.
ita ut oue eorum denariis ueneant quinis. facile ipsi: quinquage¬
insgrepeeurnarius facile quad ragena milia sestercia ut readat. ut
le foras enis puilla. at inuillam. intro inuolant ulumibe. Nagu. me
dia sen bis mule atios inquã experis teno tinopino constitusses: hs
tuo sese pirtutes quanius fere eent. duo enĩ gnã earus imꝓ enis hers¬

Expanded text:
neque serpens neque bestia accedere ulla possit; praeterea habere locum neque serpens neque bestia accedere ulla possit; praeterea habere locum ante se, quo pastum exeant diebus apricis. Utrumque locum purum esse volunt hae volucres. Itaque pastorem earum cum vatillo circumire oportet ac stercus tollere ac conservare, quod et ad agri culturam idoneum est et ad substramen pullorum. Primus hos Q. Hortensius augurali aditiali cena posuisse dicitur, quod potius factum tum luxuriosi quam severi boni viri laudabant. Quem cito secuti multi extulerunt eorum pretia, ita ut ova eorum denariis veneant quinis, ipsi facile quinquagenis, grex centenarius facile quadragena milia sestertia ut reddat, ut lle foras exit e villa. At in villam intro involant columbae, de quibus Merula Axio: Si umquam peristerotrophion constituisses, has tu
Abbreviated transcription (Latin):
epauorubus nr̃a memoria uiquid greges habere cepit. ⁊ uentre ma¬
gno exus : m. aufidius. lyrcho supra sexagita milia numnum ⁊̃
anno dicitut eapte. hi aliquanto pauciores cẽ quam femine si ad
stuctum spectes. siad delectationẽ: contra. formosior enun mas. ł pa¬
scendi greges agrestes trans marini eẽ dicuntur. iuin sulis sami. inlu
lunonis. Item inplanasia. ininsullam pisonis. had greges constitu
putuitu bona etate.⁊ hona forma. huic eium natura forie. euolu¬
enb dedit palmam. ad aduussuram heeminores bime non idone
neciam maiores natu. Pascuntur ome genus. obiecto frumente. ma¬
uiine hordeo itaq seius usdat inmenses singulos: hordei singulo
modiosita ut infetina detubetius. antequam salue uicipiant ihas
apcuratore ternos pullos exigit. eosq cum creuerint: qurnquage¬
nis denatus uendit. ut nulla oius hunc ad sequatur fructum. prete¬
rea oua einit ac supponit gallinis. exquib exus excusos pullos re

Expanded text:
pavonibus nostra memoria, inquit, greges haberi coepti et venire magno. Ex iis M. Aufidius Lurco supra sexagena milia nummum in anno dicitur capere. Ii aliquanto pauciores esse debent mares quam feminae, si ad fructum spectes; si ad delectationem, contra; formosior enim mas. Pascendi greges agrestes. Transmarini esse dicuntur in insulis, Sami in luco Iunonis, item in Planasia insula M. Pisonis. Hi ad greges constituendos parantur bona aetate et bona forma. Huic enim natura formae e volucribus dedit palmam. Ad admissuram haec minores bimae non idoneae nec iam maiores natu. Pascuntur omne genus obiecto frumento, maxime hordeo. Itaque Seius iis dat in menses singulos hordei singulos modios, ita ut in fetura det uberius, antequam salire incipiant. In has a procuratore ternos pullos exigit eosque, cum creverunt, quinquagenis denariis vendit, ut nulla avis hunc assequatur fructum. Praeterea ova emit ac supponit gallinis, ex quibus excusos pullos ref
Abbreviated transcription (Latin):
iło florente.lapeni bub facito. postea uerno arare incipito. ealoca dapi¬
pͥmũ arato: querudecta harenosaque erunt posteati queq grauis¬
sua ⁊ aquosissima erunt itapostremo arato

Expanded text:
iro florente dapem pro bubus facito. Postea verno arare incipito. Ea loca primum arato, quae rudecta harenosaque erunt. Postea uti quaeque gravissima et aquosissima erunt, ita postremo arato.
Abbreviated transcription (French):
oꝑculo labia olema . xiiii. concas maionis .ii. ⁊ minoris .ii. trulla
aheneas.iii.amphoras olearias .ii. urceum aquarium .i. urnam
quinquagruanam.i. sextarium olearium .i. labellũ .i. infidi¬
bula.ii.spongeas .ii. urceos fictlea .ii. urnales .ii. trullas ligne¬
inxeitum.i. ⁊ pondera cetera.

Expanded text:
cula, labra olearia XIIII, concas maioris II et minoris II, trullas aheneas tris, amphoras olearias II, urceum aquarium I, urnam quinquagenariam I, sextarium olearium I, labellum I, infidibula II, spongeas II, urceos fictiles II, urnales II, trullas ligneincertum. I et pondera cetera.
Abbreviated transcription (Latin):
uerno tẽpore hoc inutant. ꝙ priuuia iam exalata ppellunt in pabulum
i pascunt diem totum. acmeridiano tẽpore seniel agere potuanila¬
tis habent. Quod ãpastiones attiuet hee fere sunt. ꝙ afeturam quedi¬
cam. arietes quib sis usurus ad feturam. bi mestri tẽpore ante sc cernẽ¬
dum. s largius p abulo explendum. cum redierunt stabula epastu. hor¬
acum siẽdatum firiiores fiunt ad laborem sustinem duin. tempus op¬
timum ad admittendum/ ab arcturi occasu ad aliquidle occasum ꝙ
q postea concipiunt: fiunt aue grandes atq in hecillr. ouis pregnan
ẽdieb ol. Itaqfit partus exitus autũnali cumaet ẽ modice tẽperatus
at priitus oriturherba imbrib pͥmerib euocata. Quã diu admissu¬
ra fit eadem aqua uti oportet.ꝙ cum inutano.⁊ lanã facit uanam. ⁊ cor
rumpit uterum. cum om̃s mutatio conceperunt: rursus arixtes secernẽ¬

Expanded text:
verno tempore hoc mutant, quod pruina iam exhalata propellunt in pabulum verno tempore hoc mutant, quod pruina iam exhalata propellunt in pabulum et pascunt diem totum ac meridiano tempore semel agere potum satis habent. Quod ad pastiones attinet, haec fere sunt; quod ad feturam, quae dicam. Arietes, quibus sis usurus ad feturam, bimestri tempore ante secernendum et largius pabulo explendum. Cum redierunt ad stabula e pastu, hordeum si est datum, firmiores fiunt ad laborem sustinendum. Tempus optimum ad admittendum ab arcturi occasu ad aquilae occasum, quod quae postea concipiuntur, fiunt vegrandes atque imbecillae. Ovis praegnas est diebus CL. Itaque fit partus exitu autumnali, cum aer est modice temperatus et primitus oritur herba imbribus primoribus evocata. Quam diu admissura fit, eadem aqua uti oportet, quod commutatio et lanam facit variam et corumpit uterum. Cum omnes conceperunt, rursus arietes secernen
Abbreviated transcription (Latin):
annum ꝓcedit. nam pͥma ctas om̃is pecoris: extat sterelis. Equat tuor. al¬
tera pars ẽ eogniuo forme unius cuiusq pecudis qualis sit. magni enĩ
uiter ẽ. cuius queq modi queq sit ad fructum. Ita potius bouẽ emunt. cor¬
nib in grantib quã albis caprani amplam qua paruã.sues ꝑcero corpere
tib ut sint parius. Tercia pars quosit seminio quereno¬
mine enimasini arcadi in grecia nobilitati. Initalia reatini usq eo. ut
in ea memoria asinus uenerit sesteruus milib sexanginta. ⁊ une qua¬
drige. rome constuerimt quadringenti milib. Quarta parsẽ. deuare¬
inparando.quẽ ad modum quãq p̾ecudem emi oporteat ciuili iure.
ꝙ enĩ alt̾ĩus fuit: idut fiat meuni necesse ẽ aliquid iutercedere. neq
in om̃ib satis ẽ. stipulatio.aut solutio num morum. ad mutationẽ
dñii Ineptionẽ alias stipulandum statim eẽ. alias esano recore alias
ueutro. Altere partes quattuor sunt cumiam emeres obseruande.

Expanded text:
am prima aetas omnis pecoris et extrema sterilis. E quattuor primis altera pars est cognitio formae unius cuiusque pecudis, qualis sit. Magni enim interest, cuius modi quaeque sit ad fructum. Ita potius bovem emunt cornibus nigrantibus quam albis, capram amplam quam parvam, sues procero corpore, capitibus ut sint parvis. Tertia pars est, quo sit seminio quaerendum. Hoc nomine enim asini Arcadici in Graecia nobilitati, in Italia Reatini, usque eo ut mea memoria asinus venierit sestertiis milibus sexaginta et unae quadrigae Romae constiterint quadringentis milibus. Quarta pars est dein parando, quem ad modum quamque pecudem emi oporteat civili iure. Quod enim alterius fuit, id ut fiat meum, necesse est aliquid intercedere, neque in omnibus satis est stipulatio aut solutio nummorum ad mutationem domini. In emptione alias stipulandum sanum esse, alias e sano pecore, alias neutrum. Alterae partes quattuor sunt, cum iam emeris, observandae,
Abbreviated transcription (Latin):
pediat. Itaq inlnibulo peccore minoris ep̃tisn anniculã ⁊ supra decẽ
annoꝵ ꝙ abima aut trima frucium ferre incipit. longius post decinũ

Expanded text:
expediat. Itaque in bubulo pecore minoris emitur annicula et supra decem expediat. Itaque in bubulo pecore minoris emitur annicula et supra decem annorum, quod a bima aut trima fructum ferre incipit neque longius post decimu
Abbreviated transcription (Latin):
inquid ẽ scientia pecoris parandi ac pascendiuit fructus quã possint maxima
capiantur exea. aquib ipsa perunia nominataẽ. nam om̃is pecunie. pecuꝰ
fudam̃tum. ea partes habet nouẽ. descretas. ter ternas. ut sit uena demino
pecudib cuius genera ina. oues. caprasus. Altã depecore maiore in quosunt
itẽ adtres species. natura discrete. boues. asini. equi tercia pars ẽ in pecua¬
ria: que non parantur ut exiis capiatur fructus. sꝓpt̃eam. aut ȩxisuit.
muli. canes. pastores. hoꝵ unaqueq in segeneralis partis habet hominũ
nouenas. quarum in peccore parando necessane quattuor. altere inpa¬
scendo toudem. p̃terea com muni sunt. ita fiant omium uarie minimũ
oeto gntta ⁊ uma ÷ quidẽ necessate nec parue. Irimum ut bonum pares
perusunũ soire oportet. quactate: quã que pecudem parare habere quę

Expanded text:
gitur, inquit, est scientia pecoris parandi ac pascendi, ut fructus quam possint maximi gitur, inquit, est scientia pecoris parandi ac pascendi, ut fructus quam possint maximi capiantur ex eo, a quibus ipsa pecunia nominata est; nam omnis pecuniae pecus fundamentum. Ea partes habet novem, discretas ter ternas, ut sit una de minoribus pecudibus, cuius genera tria, oves capra sus, altera de pecore maiore, in quo sunt item ad tres species natura discreti, boves asini equi. Tertia pars est in pecuaria quae non parantur, ut ex iis capiatur fructus, sed propter eam aut ex ea sunt, muli canes pastores. Harum una quaeque in se generalis partis habet minimum novenas, quarum in pecore parando necessariae quattuor, alterae in pascendo totidem; praeterea communis una. Ita fiunt omnium partes minimum octoginta et una, et quidem necessariae nec parvae. Primum ut bonum pares pecus, unum scire oportet, qua aetate quamque pecudem parare habereque
Abbreviated transcription (Latin):
cia hippionagros. deniq initalia auitulis ut scribit piso. romanorũ
uõ ppłm apastorib eẽ ortum. quis nondicit. quis faustulum neseit pa¬
storem fuisse nutrttum. quiromulum ⁊ remũ educauit. nom ip̃os qͦ¬
q fuisse pastores obtinebit: ꝙ parilib potissimum condidere urbem.
Nonidem ꝙ multa enamnunc ex uet̃e instituto. bubus ⁊ ouib dicit᷑.
⁊ ꝙ es antiquissimum ꝙ ẽ flatum pecore ẽ nontantum. ⁊ ꝙ urbis. cum
conditaẽ tauro ⁊ uacca quȩ eent muri ⁊ porte definitum. ⁊ ꝙ ppłs ro
manus cũ lustrare tur su oui taurib cͥcumaguntur. uerres. aries. tau¬
nis. ⁊ ꝙ nomina multa habemus abutroq pecore.amaiore ⁊ aminore.
portius. oiunius. caprilius. sicamaiore. equitius. taurius. cognomi na
adsignifican ꝙ dicuntur ut aninica pre. statili tauri. pom poni uitu¬
los sicapecudib alii multi ¶Religum ẽ descientia pastorali. dequaẽ di

Expanded text:
cia Hippion Argos? Denique non Italia a vitulis, ut scribit Piso? Romanorum cia Hippion Argos? Denique non Italia a vitulis, ut scribit Piso? Romanorum vero populum a pastoribus esse ortum quis non dicit? Quis Faustulum nescit pastorem fuisse nutricium, qui Romulum et Remum educavit? Non ipsos quoque fuisse pastores obtinebit, quod Parilibus potissimum condidere urbem? Non idem, quod multa etiam nunc ex vetere instituto bubus et ovibus dicitur, et quod aes antiquissimum quod est flatum pecore est notatum, et quod, urbs cum condita est, tauro et vacca qua essent muri et portae definitum, et quomanus cum lustratur suovitaurilibus, circumaguntur verres aries taurus, et quod nomina multa habemus ab utroque pecore, a maiore et a minore — a minore Porcius, Ovinius, Caprilius; sic a maiore Equitius, Taurius, Asinius — et idem cognomina adsignificare quod dicuntur, ut Anni Caprae, Statili Tauri, Pomponi Vituli, sic a pecudibus alia multa? Relicum est de scientia pastorali, de qua est
Abbreviated transcription (Latin):
dem uoce s abalia litt̃a uox earum non me. s be.sonare uidetur. oue
ballare uocẽ efferente. equo. post balare dicunt extrita littã : st in mul¬
tis. ꝙ si ap̃ antiquos non magne dignitatis pecus eẽt. incelo describen¬
do astrologi nonappellassent eoꝵ uocabulis signa que non modo
non dubitarunt ponere. s etiã abiis pͥncipib duodecim signa mul¬
ta numerant abariete ⁊ tauro. cuea p̾ponerent apolliui ⁊ herculi.
ii enim diei ea secuntur. sz appellantur gemini. nec sats putarint
deduodecim signis sextã partẽ pe obunere pecudum nomina iusi
ad iecissent ut quartam teneret caprcornium. Preterea a pecim¬
aris addiderunt capram hedos. canes. annõ etiam. litẽ inmari terraq
abhis regionib note. apecore. in mari ꝙ uominauerunt a capris egrum
pelagiis. adsiriam. inoutem taurum. insabinis. cantherium montẽ unũ
thracium. altum cimerium. Nonne interris multa. ut oppidum ingre¬

Expanded text:
dem voce, sed ab alia littera vox earum non me, sed be sonare uidetur, oves belare vocem efferentes, e quo post balare dicunt extrita littera, ut in multis. Quod si apud antiquos non magnae dignitatis pecus esset, in caelo describendo astrologi non appellassent eorum vocabulis signa, quae non modo non dubitarunt ponere, sed etiam ab iis principibus duodecim signa multi numerant, ab ariete et tauro, cum ea praeponerent Apollini et Herculi. Ii enim dei ea secuntur, sed appellantur Gemini. Nec satis putarunt de duodecim signis sextam partem obtinere pecudum nomina, nisi adiecissent, ut quartam tenerent, capricornum. Praeterea a pecuariis addiderunt capram, haedos, canes. An non etiam item in mari terraque ab his regionibus notae, in mari, quod nominaverunt a capris Aegaeum pelagus, ad Syriam montem Taurum, in Sabinis Cantherium montem, Bosporum unum Thracium, alterum Cimmerium? Nonne in terris multa, ut oppidum in Grae
Abbreviated transcription (Latin):
tera na sei solent. que gallinã con quiesiere non patiuntur. obquã
rem. oua aut in equabiliter maturescunt᷑. Que uelis incub. ne

Expanded text:
tera nasci solent, quae gallinam conquiescere non patiuntur; ob quam rem ova aut inaequabiliter maturescunt aut consenescunt.
Abbreviated transcription (Latin):
introeat. earessanũ sanum faciet cito. Et ad omĩa ulcera
uet̾a ⁊ noua. ronirita cũ melle opponito sanũ faciei ¶ Et si po¬
libus ĩnaso introierit brassicaua erraticam aridam intam
in inalum connitito. ⁊ ad sansũ admoueto. ita fubducito su¬
sũ animã quã pluninũ poteris. intriduo polypus ereioꝵ.
⁊ ubi exeiderit. tam̃ aliꝙ dies idem facito. ut radices polypi
psanas facias. IAurib siparũ audies: tento eumuino brassicam
sucum ex primito in aurẽ uitro tepidũ insillato. ato teurtelle¬
ges plus audire. Depenginis porce brassicam oppontro sanã

Expanded text:
introeat; ea res sanum faciet cito. Et ad omnia ulcera introeat; ea res sanum faciet cito. Et ad omnia ulcera vetera et nova contritam cum melle opponito, sanum faciet. Et si polypus in naso intro erit, brassicam erraticam aridam tritam in manum conicito et ad nasum admoveto, ita subducito susum animam quam plurimum poteris; in triduo polypus excidet. Et ubi exciderit, tamen aliquot dies idem facito, ut radices polypi persanas facias. Auribus si parum audies, terito cum vino brassicam, sucum exprimito, in aurem intro tepidum instillato; cito te intelleges plus audire. Depetigini spurcae brassicam opponito, sanam
Abbreviated transcription (Latin):
mulier adsidat.epento cͥcũuestim̃ta eam datosbrassica erati¬
.ca maximam uim habet. eam arfac̾ẽ ⁊ conterrere oportit be
minutam. siquẽ purgare uoles. pͥdie uecenz. inane ieuinoda¬
to brassicamtritam aque cyathos .iiii. nulla res tambene pur¬
gabit neq eleborum. neq scamonium ⁊ sine periculo. ⁊ sci¬
to salubrem ẽẽ corpori. qͦs difidas isanos facẽ facifs. Qui hac pu¬
gauone. purgatus erit. sic eum curato. sobitione liquida. ho per
diem septẽ dato. ubieẽ uolet carne asuã dato. si eẽ non solet da¬
tobrassicam coctam ⁊ panẽ ⁊ bibat uinum lene. dilutum̃ lau
raro. ut atur untiõe. quisic purgatus erit diutina ualetudiue
utetur. neq ullus morb ueniet nisisua culpa.
Esiqui ulcus tetrum uel recens habebti. harcbrassicam erra¬
U ticã aqua spargito. opponito sanũ facies.⁊ si fistula eru: tu¬
rundam uitro trudito. siturundam non recipiet. diluito.
uidito inuesicam eocalamum alligato. ita premito infiscua

Expanded text:
mulier adsidat, operito, circum vestimenta eam dato. Brassica erratica maximam vim habet. Eam arfacere et conterere oportet bene minutam. Siquem purgare voles, pridie ne cenet, mane ieiuno dato brassicam tritam, aquae cyatos IIII . Nulla res tam bene purgabit, neque elleborum neque scamonium, et sine periculo, et scito salubrem esse corpori. Quos diffidas sanos facere, facies. Qui hac purgatione purgatus erit, sic eum curato. Sorbitione liquida hoc per dies septem dato. Ubi esse volet, carnem assam dato. Si esse non volet, dato brassicam coctam et panem, et bibat vinum lene dilutum, lavet raro, utatur unctione. Qui sic purgatus erit, diutina valetudine utetur, neque ullus morbus veniet nisi sua culpa. Et siquis ulcus taetrum vel recens habebit, hanc brassicam erraticam aqua spargito, opponito; sanum facies. Et si fistula erit, turundam intro trudito. Si turundam non recipiet, diluito, indito in vesicam, eo calamum alligato, ita premito, in fistulam
Abbreviated transcription (Latin):
ci exara cum inat̃ ꝓdi.trans dire possitt. quotiens cumq haras subulcus pur¬
gati tenens harenam inicere oportet aut quid ntẽ ꝙ exfugatumerẽ in singi

Expanded text:
ci, ex hara cum mater prodit, transilire possint. Quotienscumque haras subulcus purgat, totiens harenam inicere oportet, aut quid item quod exsugat umorem in sing
Abbreviated transcription (Latin):
entim quomẜ uari oportet. laserpitato ⁊ ponito insole postralen¬
c tini oleo p̃sricato sinito arescatita integra seruabitur recte. Olee al

Expanded text:
entim aceto laserpiciato et ponito in sole. Postea lentim oleo perfricato, sinito arescat. Ita integra servabitur recte. Oleae al
Abbreviated transcription (Latin):
muniri. uepres recidi. hortum fodiri. pratum pi
tanta dan nouͦpõtuisse. Ubi cognita equo aĩosint. quaue reliqua oꝑasit̃:
Curare uꝑsiciantur ratioẽs. putare argentanã. frumtariam pabulicau¬
sa: queparata sunt. ratiõem umanã. oliariam. quid uenierit. qd actũ siet.
quid reliquum siz. Quidsir. quodueneat. quesatis accipienda sint. satis ac¬
cipiantur reliqua quesint intconpareant. siꝗd desi annum imparetur.
que suꝑsint. ut ueneant. que opꝰsint. locato locentur. q

Expanded text:
muniri, vepres recidi, hortum fodiri, pratum purtanta dari non oportuisse. Ubi ea cognita aequo animo sint, quae reliqua opera sint curare uti perficiantur: rationes putare argentariam, frumentariam, pabuli causa quae parata sunt; rationem vinariam, oleariam, quid venierit, quid exactum siet, quid reliquum siet, quid siet quod veneat: quae satis accipiunda sint, satis accipiantur: reliqua quae sint uti conpareant. Siquid desit in annum, uti paretur: quae supersint, ut veneant: quae opus sint locato, locentur: q
Abbreviated transcription (Latin):
pirã sicfacito. quantum uoles ꝓratõe itaut placenta fit
eadẽ omĩa facito. nisi alio modo fingito insolotracta eum
melle oblinito bene. indetamquã restim tractes facito ita
in ponito insolosimplicib cõpleto bene arreceta omia qĩ
placentã facias facito coquitoq. Seriblitã sic facito.
Seriblitã sic facito.

Expanded text:
piram sic facito. Quantum voles pro ratione, ita uti placenta fit, eadem omnia facito, nisi alio modo fingito. In solo tracta cum melle oblinito bene. Inde tamquam restim tractes facito, ita inponito in solo, simplicibus conpleto bene arte. Cetera omnia, quasi placentam facias, facito coquitoque. CAPUT 78 Scriblitam sic facito.
Abbreviated transcription (Latin):
.z.to ag̾ere efrum̃to.⁊ aniurca.ꝙ murem ⁊ uerinen nonꝰ patitur eẽ.
ina facit solidiora ac firmiora. Quidam ipsum triti
spargant. cumaddant in cireiter mille modium: quadrante a¬
muree. Item alius aliud ad friat. aut aspargit. ut cal cidicam
aut caricam cretam aut apsenthium. Itẽ huiuis generis alia qui¬
dami granaria habent. sub terris spelũcas quas uocant sirus. cappa¬

Expanded text:
ta acere e frumento et amurca, quod murem et vermem non patitur esse et ta acere e frumento et amurca, quod murem et vermem non patitur esse et grana facit solidiora ac firmiora. Quidam ipsum triticum conspargunt, cum addant in circiter mille modium quadrantal amurcae. Item alius aliut adfriat aut aspargit, ut Chalcidicam aut Caricam cretam aut absenthium, item huius generis alia. Quidam granaria habent sub terris speluncas, quas vocant sirus, ut in Cappa
Abbreviated transcription (Latin):
quod om̃ib notum ⁊ amurea. Cuius iilitatẽ quid ignorant
Spleriq licet uidere e toreulis olearus fluere in agros acnonso¬
lum denigrare terram s multitudine facẽ sterilem. cum his u¬
mor modicus. cum ad multas res ad agnculturã ꝑtineat uehem̃¬
ter.ꝙ cͥcum arboꝵ radices infundisolet. maxime ad oleam.⁊ u
bicumq in agro hecbanocet ¶Agrius iam dudum inquidinuil¬
la sedens expecto cum claui te stolo. dum fructus inuillam refe¬
ras. ille. en quin adsum. uenio in quid adlimen.fores aperi. Iri¬
inum. fenisicie condiutur melius subtecto quam inacenus.
ꝙ ita fit iucundius pabulum : exeo intellegitur ꝙ pecus uttoq
posito libentius ẽ. Nstriticum condi oportet in granaria sublimu
que ꝑflentur uenta ab exortu ac septem tonum regione. ad
que nulla aura humitla. Sppinquis locis adspiret. parietes ⁊ so¬
lum. oꝑe tectono marmorato loricandi. simuius. ex argilla mix¬

Expanded text:
quod omnibus notum, et amurca, cuius utilitatem quod ignorant quod omnibus notum, et amurca, cuius utilitatem quod ignorant plerique, licet videre e torculis oleariis fluere in agros ac non solum denigrare terram, sed multitudine facere sterilem; cum is umor modicus cum ad multas res tum ad agri culturam pertineat vehementer, quod circum arborum radices infundi solet, maxime ad oleam, et ubicumque in agro herba nocet. Agrius, Iamdudum, inquit, in villa sedens expecto cum clavi te, Stolo, dum fructus in villam referas. Ille, Em quin adsum, venio, inquit, ad limen, fores aperi. Primum faenisiciae conduntur melius sub tecto quam in acervis, quod ita fit iucundius pabulum. Ex eo intellegitur, quod pecus utroque posito libentius est. Trquae perflentur vento ab exortu ac septemtrionum regione, ad quae nulla aura umida ex propinquis locis adspiret. Parietes et solum opere tectorio marmorato loricandi; si minus, ex argilla mix
Abbreviated transcription (Latin):
hacam s etiam ramos glubit acrelin quid ad gelicidium aerec tori
quimanutangi non poterunt : ita quati debent ut harundine pon¬
us qua ꝑtica fenantur. grauior enim plaga medicum querde sym
quatinet neaduersam cedat. sepe enim ita ꝑcussa olea secũ defent
deramulo plant ni quo factu fructum amit tunt. posteri anni. ureẽ
he non minima eausa. ꝙ oliueti dicant alter uiꝰ annis nousternufiueni
ner noo mequr i agnos. olea ⁊ intim ꝙidem biluium redet inuillam
alia as ribum ledatur alia ut eliqueseant. aenonsolũ corpus iitus
hor deua fit oleum. congeri solet aceruatim dies singulos intabula¬
sena aduasa olearia. actrapetas queres mole olearie. ⁊ ouro⁊ afpe
lapide. Olea lacta sinimun diufuit in aceru is: cald ore fracescit
⁊ oleum fetidum fit. Itaq sinequeas mature conficere in acer¬
ui siactando uentilare oportet Exolea. fruetus duplex. oleum

Expanded text:
bacam, sed etiam ramos glubit ac relinquit ad gelicidium retectos. bacam, sed etiam ramos glubit ac relinquit ad gelicidium retectos. Quae manu tangi non poterunt, ita quati debent, ut harundine potius quam pertica feriantur; gravior enim plaga medicum quaerit. Qui quatiet, ne adversam caedat; saepe enim ita percussa olea secum defert de ramulo plantam, quo facto fructum amittunt posteri anni. Nec haec non minima causa, quod oliveta dicant alternis annis non ferre fructus aut non aeque magnos. Olea ut uva per idem bivium redit in villam, alia ad cibum, alia ut eliquescat ac non solum corpus intus Haec, de qua fit oleum, congeri solet acervatim in dies singulos in tabulaserias ac vasa olearia ad trapetas, quae res molae oleariae ex duro et aspero lapide. Olea lecta si nimium diu fuit in acervis, caldore fracescit et oleum foetidum fit. Itaque si nequeas mature conficere, in acervis iactando ventilare oportet. Ex olea fructus duplex: oleum,
Abbreviated transcription (Latin):
sccretam corbulam. uñ in ollulas addatur. ⁊ indolia plena ui¬
naciorum contrudatur aliaque inpiscinã in amphoram picatã
descendat.alia que inara incarnarium escendat. Quecaleateis
uegrunt carum scopi cum foliculis subiciendi subplerum : itsi¬
qus rnq ua babeat musti ex primatur ineundelacun. sl pr
desiel subplofiuere. quidam ccumcidurt extremod rursias peo¬
munt Atur sus eum expressum ccum cisi ertum appellant. aeseor¬
sum ꝙ exp̃ssunẽ seruant. ꝙ respicit ferrum expressa aemior
folliculi indelia coiciuntur eoꝙ aqua additur. euoelturteauo
Ctuc lora ꝙ acina. ac ꝓumo operariis datur hieniedeoliuetocole¬
am quamanu tangere possis et̾ra acsalis. legere oportet potius
qua quatete ꝙ ea queuapulantt. macessit. nec dar tantum olea
quem anu stncta melior. ea quedigitis nudis. laudabilior. Ar qũa¬
ilarquecum digi tabulis. diuncies enim eoꝵ. ꝙ uonsolum striget

Expanded text:
secretam corbulam, unde in ollulas addatur et in dolia plena visecretam corbulam, unde in ollulas addatur et in dolia plena vinaciorum contrudatur, alia quae in piscinam in amphoram picatam descendat, alia quae in aream in carnarium escendat. Quae calcatae uvae erunt, earum scopi cum folliculis subiciendi sub prelum, ut, siquid reliqui habeant musti, exprimatur in eundem lacum. Cum desiit sub prelo fluere, quidam circumcidunt extrema et rursus premunt et, rursus cum expressum, circumsicium appellant ac seorsum quod expressum est servant, quod resipit ferrum. Expressi acinorum folliculi in dolia coiciuntur, eoque aqua additur; ea vocatur lora, quod lota acina, ac pro vino operariis datur hieme. De oliveto oleam, quam manu tangere possis e terra ac scalis, legere oportet potius quam quatere, quod ea quae vapulavit macescit nec dat tantum olei. Quae manu stricta, melior ea quae digitis nudis, quam illa quae cum digitabulis, durities enim eorum quod non solum stringit
Abbreviated transcription (Latin):
na aut exasib dentantis cum orbiculis ꝙ uocant plo stellam peniceũ.
in eo quisedeat adque agitet que trahant ium̃ta. ut inspaniacite¬
riore. ⁊ aliis locis faciunt. apudalios exteritur grege ium̃toꝵ in¬
acto ⁊ ibi agitato ꝑtieis ꝙ ungulis espica exteruntur grana. iiso
portet eterra subiectari uallis aut uentilabris: conuentus spirat
lenis. ita fit: ut ꝙ leiussimum ẽ in eo atq appellatur acus. euã
nuatur feras extra aream ac frum̃tum ꝙ ẽ ponderosum puru
sum ma enim spectanda. ne in ea resũptus fructum superet.
niunetis uua cum erit matura: undemiã ita fieri oportet ait ui¬
deas aco genere uuarum. ⁊ a quo loco uiueti incipias legere. nã
p̃eox ⁊ miscella quã uocant nigram. multo ante coquitur quopͥ¬
or legenda ⁊ que pars arbusti aciunee magis aprica pͥus debet̾
tur ad bibendum eligitur ad esum. Itaq leetius defertur ĩ
forum iuniariam unde in dolium. ina neueniat. electa in

Expanded text:
na; aut ex axibus dentatis cum orbiculis, quod vocant plostellum poenicum; in eo quis sedeat atque agitet quae trahant iumenta, ut in Hispania citeriore et aliis locis faciunt. Apud alios exteritur grege iumentorum inacto et ibi agitato perticis, quod ungulis e spica exteruntur grana. Iis tritis oportet e terra subiectari vallis aut ventilabris, cum ventus spirat lenis. Ita fit ut quod levissimum est in eo atque appellatur acus ac palea evannatur foras extra aream ac frumentum, quod est ponderosum, puruasci. Summa enim spectanda, ne in ea re sumptus fructum superet. LIV. In vinetis uva cum erit matura, vindemiam ita fieri oportet, ut videas, a quo genere uvarum et a quo loco vineti incipias legere. Nam et praecox et miscella, quam vocant nigram, multo ante coquitur, quo prior legenda, et quae pars arbusti ac vineae magis aprica, prius debet dtur ad bibendum, eligitur ad edendum. Itaque lecta defertur in forum vinarium, unde in dolium inane veniat; electa in
Abbreviated transcription (Latin):
c.ustodis ⁊ capulatoris offitia. ẜu diligent̃ cellam ⁊ torcularium offi¬
⁊ cib quãminunum intorcularium ⁊ incellam introeatur. quam a.¬
mundissime puissimeq fiat uasohaeneo neq nucleis adoleum
neutatur. nãsiuitetur. oleum malesapiet. Cortiã plumbeam in
lacum piutto: quo oleum fluat. ubi factores uectib p̃ment. cõ¬
.ctinuo capulator conca oleum quã diligentisime poñt tollat ne
cess ⁊ amnurcã caueat netollat. Oleum in labrum pͥmum indito. iñ¬
.f. inaltum dolium indito. deiis labris fraces amurcamq semꝑ subtra
ito. cumoleum sustuleris decortina amureã deerito.

Expanded text:
66 Custodis et capulatoris officia. Servet diligenter cellam et torcularium66 Custodis et capulatoris officia. Servet diligenter cellam et torculariumCaveat quam minimum in torcularium et in cellam introeatur. Quam mundissime purissimeque fiat. Vaso aheneo neque nucleis ad oleum ne utatur. Nam si utetur, oleum male sapiet. Cortinam plumbeam in lacum ponito, quo oleum fluat. Ubi factores vectibus prement, continuo capulator conca oleum, quam diligentissime poterit, tollat, ne cesset. Amurcam caveat ne tollat. Oleum in labrum primum indito, inde in altito. Cum oleum sustuleris de cortina, amurcam deorito.