comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
traria fusco aũ pallidoq: contrarium nihilẽ. Claret
ergo contrarium ẽ media contrarium ñ habere
quin etiã qualitas quȩ exforma uel figura consistit
contrarietatis ignara ẽ. Quid enim quad rato
quid trigono quid circulo uel cono uelcily dro
contrarium quis opponat. regulariter ergoten ea¬
mꝰ contrarietatis receptricem qualitatem n ec omnẽ
posse eẽ nec solam.
is qualitatẽ sub eadem cathegoria eẽ alterũ sub
qua aluid inuenitur ut iustitiȩ iniustitia contra¬
ria ẽ qualitasius titia et iniustitia igit᷑ qualitas
qualitas albido nigridin ẽ quaeque qualitates neces¬
se.ẽ. quȩ fit ut regulariter contrariequalitates
nec totius aliud ꝑ scrute mur: Video enimmagis et
minus hoc ẽ mallon cetoninsereciperequalitatẽ
namque magis nigrũ uel magis musicũ uelminus musi cũ
pos sumus dicere uerũid quo quen et in omni qualitatene

Expanded text:
traria; fusco autem pallidoque contrarium nihil est. Claret traria; fusco autem pallidoque contrarium nihil est. Claret ergo contrariorum mcdia contrarium non habere. Quin etiam qualitas quae ex forma uel figura consistit, contrarietatis ignara est; quid enim quadrato, quid trigono, quid circulo uel cono uel cylindro contrarium quis opponat? Regulariter ergo teneamus contrarietatis receptricem qualitatem nec omnem posse esse nec solam. is qualitatum sub eadem categoria esse alterum sub qua aliud inuenitur; ut iustitiae iniustitia contraria est, qualitas iustitia, et iniustitia igitur qualitas; qualitas est albedo, nigredinem quoque esse qualitatem necesse est. Itaque fit ut regulariter contrariae nec totius, aliud perscrutemur. Video enim magis et minus hoc est ma'llon kai; h|tton in se recipere qualitatem; namque 'magis album' uel 'magis nigrum' uel 'magis musicum' uel 'minus musicum' possumus dicere. Verum id quoque nec in omni qualitate nec
Abbreviated transcription (Latin):
enartauimꝰ qualitatib: paronrmas quali a nomi¬
nauit ut leue al euitate adensitate densũ ceteraq
his similia. Sed plerũq accidit licctut qualiñ
os unde apparet qua etiã neclecto plerũque paronimarũ
uid eamus et primũ contrarietatẽ ricipere qualitates
non ulla dubitatio. ẽ : Quis enim dubitat saluti contrariũ
cẽ languorẽ iustitiȩ in iustitiã calorẽ frigorimalo
bonum. Nonerudito litteris eruditũ sed hocñ i n om̃i
qualitaterepperies. Nam pallido uero fusco uel qua¬
erit in commodum regulam quandã dare quaque
qualitates contrarietatẽ non recipiant pos sit aduer¬
ti. entigitur notumdoctis cas qualitates quȩ contra¬
riis medies̃ et eas quȩ ex formis figuris quȩ nascunt᷑
contranetatem penitus excusa repenitus excusare
Contrariis autẽ medias dixiut ẽ fus cumuel pallidũ
haec enimduo de albidine nigridine quȩ nascunt᷑
hacs̃ his medu ipsauero nigrido et albidos sibi con¬

Expanded text:
enumeravimus, qualitatibus παρωνύμως qualia nomienumeravimus, qualitatibus παρωνύμως qualia nominantur, ut lene a lenitate, a densitate densum, caeteraque his similia. Sed plerumque accidit, licet raro, ut i'o". Unde apparet qualia, etiam neglecta plerumque paronymorum uideamus. Et primum contrarietatem recipere qualitates nulla dubitatio est. Quis enim dubitat saluti contrarium esse languorem, iustitiae iniustitiam, calorem frigori, malo bonum, non erudito litteris eruditum? Sed hoc non in omni qualitate reperies; nam pallido uel fusco uel quaerit incommodum regulam quandam dare qua quae qualitates contrarietatem non recipiant possit aduerti. Erit igitur notum doctis eas qualitates quae contrariis mediae sunt et eas quae ex formis figurisque nascuntur contrarietatem penitus excusare. Cap. 129. Contrariis autem medias dixi ut est fuscum uel pallidum; haec enim duo de albedine nigredineque nascuntur ac sunt his media, ipsa uero myredo et albedo sunt sibi con
Abbreviated transcription (Latin):
frequentibus laxior partuimuidet᷑ eẽ coniunc¬
tio quin etiã leue illud. propriauidetur os ten¬
dere in quopositio partiũ ita apte pariliterq diges¬
ta. ẽ ut nulla earũ mensure alterius emineret contra
asperum dis crepantia coniunetarum partiũ facit
as peritatem namq nongignit nisi in ȩqualitas
partium ut si longior una altera inferior. hac
propterea haec quidam uolunt cathegorie alteri
sociare quȩ apud grecos ciste apud nos iacere siue
ut augorius quẽ ego int̃doctssimos ab eouoluit sit
dr̃ : Claret enimunũ quodq eorũ partiũ quã corpꝰ
efficiunt positione constareuerũ tam̃ cũ leueuł
asperũ uel den suuł rarũ dicimꝰ qualia de monstra¬
mꝰ ea que omnia quãdehis superius explicates
ad interp̃tationẽ nouo cabuli sed nature uident̃
potius ꝑtinere quade causa. cogitratio ut hȩc
quoq int̃quali anumeremus ab hisigitur quas

Expanded text:
frequentibus laxior partium uidetur esse coniuncfrequentibus laxior partium uidetur esse coniunctio; quin etiam lene illud proprie uidetur ostendere in quo positio partium ita apte pariliterque digesta est ut nulla earummensurae alterius emineret; contra, 'asperum' discrepantia coniunctarum partium facit asperitatem namque non gignit nisi inaequalitas partium, ut sit longior una, altera inferior. Cap. 125. Ac propterea haec quidam uolunt categoriae alteri sociare, quae apud Graecos kei'sqai, apud nos 'iacere' siue, ut Agorius -- quem ego inter doctissimos habeo -- uoluit, 'situs' dicitur. Claret enim unumquodque earum partium quae corpus efficiunt positione constare; uerumtamen, cum 'lene' uel 'asperum' uel 'densum' uel 'rarum' dicimus, qualia demonstramus eaque omnia quae de his superius explicata sunt ad interpretationem non uocabuli sed naturae uidentur potius pertinere; qua de causa cogit ratio ut haec quoque inter qualia numeremus. Ab his igitur, quas
Abbreviated transcription (Latin):
tius nominamꝰ Nenim quissi ad tẽpusiratꝰ ẽ
t erubunt aut in caluit a ut refrix̃ mox ad
atũ naturȩ iterũ rediturus rubicundis iam
lira cundus uł calidusuł frigidus appella
intpas siuas qualitates et passionesistadis cretia qđ
passiones ad tempus ex orte facile comutantur.
temꝰ inquas forme et figure. sed figurȩ animalib
formeanimalib tribuunt᷑ figura s enim tuncdesin amꝰ
cũuł trigonũ uł tettagonũ uł conũ uel crlindrũ uel r¬
ferũ dicimꝰ formas autẽcũ formosus a sertamꝰaliquos
uł deformein eo dẽ qualitatis generes ciruitas et
rectitudo audemur enim erthytheta cecam¬
tas et raritas ac densitas equib rarũdensũ leue
as perum designamꝰ qualitatum quidẽ numero sociat᷑
sed habent alteram interp̃tationẽ sui siquidem
densuco artationẽ nimiũ coniunctarũ partiũui¬
detur ostendere rarũ contra in quo inualis

Expanded text:
potius nominamus. Non enim quis si ad tempus iratus est potius nominamus. Non enim quis si ad tempus iratus est aut erubuit aut incaluit aut refrixit, mox ad statum naturae rediturus iterum, 'rubicundus' iam uel 'iracundus' uel 'calidus' uel 'frigidus' appellari . Erit igitur inter passiuas qualitates et passiones ista discretio quod passiones ad tempus exortae facile commutantur, temus in qua sunt formae et figurae. ITigurae inanimalibus, formae animalibus tribuuntur. Figuras enim tunc designamus cum uel 'trigonum' uel 'tetragonum' uel 'conum' uel 'cylindrum' uel 'sphaeram' dicimus; formas autem cum 'formosos' asserimus aliquos uel 'deformes'. In eodem qualitatis genere sunt curuitas et rectitudo audemus enim euiquvthta kai; kamtas et raritas ac densitas e quibus rarum, densum, lene, asperum designamus qualitatum quidem numero sociantur; sed habent alteram interpretationem sui, siquidem densum coartationem nimium coniunctarum partium uidetur ostendere, rarum contra in quo interuallis
Abbreviated transcription (Latin):
pas sionem. Melnãq ut dulcesit ñ adulcedine
aliquid pas sumẽ. sed dulcemgustantibus effic̃
tur. Albido et nigrido et eorũ media id. ẽ rubor
et pallor: Hȩc enim ñ nisi uł animeuł corpus
passione nascuntur ut enim nigrescat aliquis
uorporis passio .ẽ. ut palles cat uel rubes catanime
quã cũturpitudinis ueretundiã ferreñ quiuerit
iasi adoptentũ sui sanguinis copiam in exteri¬
res partes corporis fundit. Eoq fitut pud ore
imio tubes camꝰ pallor quoq: similiam me
ssi onec̃ sistit cũ ꝑculpam etunimio ad cordis
lteriorac̃ fugit eãq sanguis insequitur ad eo
i desertũ sanguine. Qđ .ẽ. in conspectu corpꝰ
lbes cathaec anime passi oita aphilo sophis
naeẽ firmatur ut etiam si pallorũ rubor in
orporeiugiter ꝑseueret similipassione asse
ualitates pas siuecensent. sinuero adbreuett̃¬
s exaterint it aut cito defedant passiones eas

Expanded text:
passiones mel namque, ut dulce sit, non a dulcedine passiones mel namque, ut dulce sit, non a dulcedine aliquid passum est, sed dulcem gustantibus efficittur albedo et nigredo et eorum media, id est rubor et pallor. Haec enim nonnisi animae uel corporis passione nascuntur; ut enim nigrescat aliquis, corporis passio est, ut pallescat uel rubescat, animae guae, cum turpitudinis uerecundiam ferre non quiuerit, quasi ad obtentum sui, sanguinis copiam in exteriores partes corporis fundit, eoque fit ut pudore nimio rubescamus. Pallor quoque simili animae passione constat, cum perculsa metu nimio ad cordis ulteriora confugit eamque sanguis insequitur adeo ut, desertum sanguine quod est in conspectu, corpus albescat. Haec animae passio ita a philosophis uera esse firmatur ut, etiamsi pallor uel rubor in corpore iugiter perseueret, simili passione assequalitates passiuae censentur; sin uero ad breue tempus exstiterint ita ut cito discedant, 'passiones' eas
Abbreviated transcription (Latin):
pnuntiamur. aliquid defuturo eos quȩdicimusu
cursorios pugillatorios foenum quodiam hac
uel studio teneantur seduideantur posicione
corporis haet facilius impleturi similiter et
salubri et inbetilos dicimus quiaut facile uit
non facile recipiunt egritudinem. Eode modo
namq et in his potentianaturalis aduercitur quã eos
fac̃ uellanguori crebrius subaceriuł retinere ꝑpe¬
tuam sospitatem. Purũ quoq. et mollecũ dr̃ ostendit
potentiã naturalem durumsi quidẽ qđ firmitate
naturȩ correptionẽ sui non facileam mittat. Molle
uͦ in quo ẽ natura luxurior nec ad contraria rep¬
pellenda sufficiens .III. Tertiũ qualitatis genꝰ ẽ.
siue species passiue qualitates et passi ones quȩs̃
huius modi austeritas coloratio etfrigidatio.
sic enim. termo tecta etpicro tecta. placet dicere
etalbido et nigrido quȩ non id crco passiuequa
litates quod patiantur aliquid sed quod faciunt

Expanded text:
promlntiamus aliquid de futuro eosque dicimus uel promlntiamus aliquid de futuro eosque dicimus uel cursores uel pugillatorios fore; non quod iam hac arte uel studio teneantur, sed uideantur positione corporis haec facilius impleturi. Similiter et salubrcs et imbecilles dicimus qui aut facile aut non facile recipiunt aegritudinem. Eodem modo namque et in his potentia naturalis aduertitur quae eos facit uel languori crebrius subiacere uel retinere perpetuam sospitatem. 'Durum' quoque et 'molle' cum dicitur, ostendit potentiam naturalem; durum siquidem quod firmitate naturae corruptionem sui non facile admittit, molle uero in quo est natura laxior nec ad contraria repellenda sufficiens. Cap. 119. Tertium qualitatis genus est siue species, passiuae qualitates et passiones, quae sunt huiusmodi: austeritas, caloratio et frigidatio sic enim qermovthta et yucrovthta placet dicere et albedo et nigredo; quae non idcirco passiuae dicuntur quod patiantur aliquid, sed quod faciant
Abbreviated transcription (Latin):
porepscueras ut ẽ uirtus et disciplina quȩ penos¬
tionesui et perpetuitate temporis estimantur M
forit eas languor aliquis corporis et casuinieti
debilita samput auerit. affectio uero ẽ mutablism¬
tis in pulso uel cupiditas leuis quam breuitemporsu
atur. habitur ergo et affectiouideri potest ubhi
namꝰq incipit et siipsa ꝑmanserit habitus nascotꝰ
affectio authabitus uideri ñ potest sie non adbdũ
peruenerit uocabulum proprium nontenebis
breui tractatudis soluere acdocere quiduirturem
disciplinam quȩ discernat. hoc pro fecto quod dis cpba
in ea parte anime quȩ rationabilis dr̃ tantum modadus¬
satur uirtus uero omnis anime partes amplectitur
omnemq: animam suo imperio gubernat etregit
ut et iracundiam dome et cupiditates amoueat quol
disciplina facere aut quaquam ualet duo potentun
se aliquid facere pernaturam ut uerbigra : llmĩ¬
q: usis corporibus. puerorum et contemplatis aru

Expanded text:
perseuerans, ut est uirtus et disciplina quae perseueratione sui et perpetuitate temporis aestimantur, nisi forte eas languor aliquis corporis et casu iniecta debilitas amputauerit. Affectio uero est mutabilis mentis impulsio uel cupiditas leuis quae breui tempore deleatur. Habitus ergo et affectio uideri potest ab hac namque incipit et, si ipsa permanserit, habitus nascitur; affectio autem habitus uideri non potest si enim ad habitum peruenerit, uocabulum proprium non tenebitestÑbreui tractatu dissoluere ac docere, quid uirtutem disciplinamque discernat: hoc profecto, quod disciplina in ea parte animae quae rationabilis dicitur tantummodo deuersatur, uirtus uero omnes animae partes amplectitur omnemque animam suo imperio gubernat et regit, ut et iracundiam domet et cupiditates amoueat, quod disciplina facere haudquaquam ualet. Cap. 118. Pose aliquid facere per naturam; ut, uerbi gratia, plerumque uisis corporibus puerorum et contemplatis artubus,
Abbreviated transcription (Latin):
re ad secti cum nobis themessi nr̃a memoria egregi phy¬
los ophimagis terium nondecẽ adutilitatẽ tuã degreco in
latina conuertim. Salicet ut ex his quo quebonã fruge
studia nob̵ ꝓfecti suscipias site nondissimilem nr̃i aliarũ
rerum quam lubricȩatq in anes s̃ cupiditas retenta uerit :
Nomen namque omisimus in hoc libro quod pos set
aut delectare iamdoctos. aut indoctos manifestius
erudire.

Expanded text:
re assecuti, cum nobis Themistii nostra memoria cgregii phire assecuti, cum nobis Themistii nostra memoria cgregii philosophi magisterium non deesset, ad utilitatem tuam de graeco in latinum conuertimus, scilicet ut ex his quoque bonam frugem studii a nobis profecti suscipias si te non, dissimilem nostri, aliarum rerum quae lubricae atque inanes sunt cupiditas retentauerit; nihil namque omisimus in hoc libro quod posset aut delectare iam doctos aut indoctos manifestius erudire.
Abbreviated transcription (Latin):
quam commutationitribuitur eoquea seplurimũ differ̃
aut opereaut utroq. materia si sintanuli similes duo un¬
quisq: sit aureus alter argenteus operesiexauro desimi¬
les anuli fabricentur utroq sianulus sit aureus etstilus
argenteus. Claret igitur has inmutationis species nec
miteria sibi necoperen eutroque conuingi ad eo aut̃ siunc¬
tes ut earum ñ nulle etiã sibi contrari euid eantur quis enĩ
dubitetgenisis sthronam id ẽ . ortui interitũ eẽ contrariũ
iugmento minutionemipsa quoque commutatio siue
qualitatis siuelo cilicet non ex eodem specierũ num ero
tamenhabent quod sibi contrariũ uideatur nã commuta¬
tio qualitatis. ẽ cũ ex albo fit aliquid nigrum uel album
denigroquam sibimanifeste contraria s̃ locũ quoq. mu¬
tito quamtrans gressionem diximus superiorum et in¬
feriorũ contrarietatem. Patitur acꝓpterea eã quoq

Expanded text:
quam commutationi tribuitur, eoque a se plurimum differuquam commutationi tribuitur, eoque a se plurimum differuaut opere aut utroque: materia, si sint anuli similes duo unusque sit aureus alter argenteus; opere, si ex auro dissimiles anuli fabricentur; utroque, si anulus sit aureus et stilus argenteus. Cap. 175. Claret igitur has immutationis species nec materia sibi nec opere nec utroque coniungi; adeo autem seiunctae sunt ut earum nonnullae etiam sibi contrariae uideantur. Quis enim dubitet genevsei fqoravn id est ortui interitum esse contrarium, augmento imminutionem? Ipsa quoque commutatio siue qualitatis siue loci, licet non ex eodem specierum numero, tamen habent quod sibi contrarium uideatur; nam commutatio qualitatis est cum ex albo fit aliquid nigrum uel album de nigro quae sibi manifeste contraria sunt; loci quoque commutatio, quam 'transgressionem' diximus, superiorum et inferiorum contrarietatem patitur, ac propterea eam quoque
Abbreviated transcription (Latin):
minutionẽ qualitas trans gressionẽ locũ haet sexspo¬
cies omnia serationediscretes nisi fortetui quã pariũ
docte intellegenti qualitatis commutatio id ẽ al ns
etiam ceteris existentibus fieriuideatur ut cumna set
aliquid aut imterit aut crescit aut minuit tuncfaca
dicat᷑ etiam commutatio sed id falsũ ratiodocet.
Namq crescunt aut minuuntur quantitate in mu¬
tantur non commutantur qualitate. Commutatio
enim propriequalitatis meminisse autem nos opor¬
tet aliud e ẽ inmutationẽ aliud commutationẽ:
Namq: inmutatiogenus ẽ. commutatio species subam
motui quẽ inmutationis speciem diximus deniqueut
horum sit manifestadis cretiogeometticum ponam̃
exemplum sit etragonũ mauis quod intradepictũ c̃
currentib: permediũ lineis in breuia tetragona
ponitur pluste trago nomaioriquam detraxeras red didisti
id que tantitatis et non qualitatis et in mutationi potius

Expanded text:
mutationem qualitatis, transgressionem loci. Hae sex spemutationem qualitatis, transgressionem loci. Hae sex species omni a se ratione discretae sunt: nisi forte cuiquam parum docte intelligenti, qualitatis commutatio, id est ἀλλοίωσις, etiam caeteris existentibus fieri videatur, ut cum nascitur aliquid, aut interit, aut crescit, aut minuitur, tunc facta dicatur etiam commutatio. Sed id falsum ratio docet: nam quae crescunt aut minuuntur, quantitate immutantur, non commutantur qualitate. Commutatio enim proprie est qualitatis. Meminisse autem nos oportet aliud esse immutationem, aliud commutationem. Namque immutatio genus est, commutatio species subjecta motui, quam immutationis speciem diximus. Denique ut horum sit manexemplum: si tetragonum maius, quod intra depictum est currentibus per medium lineis, in breuia tetragona ponitur, plus tetragono maiori quam detraxeras reddidisti; idque quantitatis est, non qualitatis, et immutationi potius
Abbreviated transcription (Latin):
trib aut exsabietto in subiectũ ut c̃ortus uel natuitas
in teritus uel corruptio quam p̃thoran gretidixerint
aut ex subiecto in subiectum ut ẽ motus quigrece
quinessis dr̃ sed et ipse motus tresspeties habet .i.
in crementũ .i. in municionẽ .iIi. commutatione qul¬
tatis siue loci haet agretis. auxes is mõioses al mrusis
si uefora dictas namq commutationẽ circalocũ forin
diciuoluer̃ quamnos quoq trans gressionẽ mallumis
dicere secuti doctores uerum huncordinẽ quẽ nos in p̃¬
sentiquasidis crepantes ab eo libro. qui cathegoriarũ dr
diligenti examinatione digres simꝰ ipsequoque aristota¬
les in naturaliũ libris exposuit in cathegoris autem secati
do cendi compendium spetit̃ ꝓgenereid ẽ modumpin
mutationẽ non dubi tauitas sumere ut motui dicere
quasi generis sex species et̃ subiectas genessis dpfora
latino sermone ortũ diximus in teritũ augmentũ¬

Expanded text:
tribus: aut ex non subiecto in subiectum ut est ortusueluatiuitas tribus: aut ex non subiecto in subiectum ut est ortusueluatiuitas interitus uel corruptio quam fqopavn Graeci dixerunt, aut ex subiecto in subiectum ut est motus qui graece kivnhsi" dicitur. Sed et ipse motus tres species habet, incrementum, imminutionem, commutationem qualitatis siue loci haec a Graecis auxhsi", meivwsi", ailloivwsi" siue forav dicta sunt; namque commutationem circa locum foravn dici uoluerunt, quam nos quoque 'transgressionem' maluimus dicere secuti doctores. Cap. 171. Verum hunc ordinem quem nos in praesenti, quasi discrepantes ab eo libro qui Categoriarum dicitur, diligenti examinatione digessimus, ipse quoque Aristoteles in naturalium libris exposuit, in Categoriis autem, secutus docendi compendium, speciem pro genere, id est motum pro immutatione non dubitauit assumere, ut motui diceret, quasi generi, sex species esse subiectas, gevnesin, fqopalatino sermone 'ortum' diximus, 'interitum', 'augmentu
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ simuls̃ nullũ tam̃ ete p̃stat alteriut uerbi gr̃a simplũ
et duplumponamus netessesimuleẽ naturaliter sed
nequeduplum facit ut simplũ sit neque simplum effic̃
duplum. hoclo co confundinos non oportetnequam cũ
nunc contrasuperius definita tractare omnianãq: ad
aliquid dictadici exaltero disputauimꝰ nec ullus error. ẽ.
Siquis uerborũ nr̃oꝵ pondera diligencius p̃scrutetur.
tertius locus ẽ quotiens exeodem generen arrantia
si muluidentur eẽ natura sed speciedis cernuntur.
nequeuero sibun eo quod dicunt aliquid prestant. ut ẽ
anima id ẽgenus .c̃. sed species longedis cretanec uero
aut aquatile quicquam pedes tritribuit ut sit autuo¬
latilipedestre aut omnino aliud alteri in eo quod ẽ.
ullam substantiã subministtat nullũq alteri aliud
prius c̃ sed simul omnia ab anamali id ẽ ab uno agenero

Expanded text:
liter simul sunt, nullum tamen eorum praestat alteri, ut, uerbi gratia, si simplum liter simul sunt, nullum tamen eorum praestat alteri, ut, uerbi gratia, si simplum et duplum ponamus, necesse est simul esse naturaliter, sed neque duplum facit ut simplum sit neque simplum efficit duplum. Hoc loco confundere nos non oportet ne, quonianunc contra superius definita tractare; omnia namque ad aliquid dicta dici ex altero, non esse ex altero, disputauimus; nec ullus error est si quis uerborum nostrorum pondera diligentius perscrutetur. Cap. 169. Tertius locus est quoties ex eodem genere manantia simul uidentur esse natura, sed specie discernuntur, neque uero sibi, in eo quod dicuntur, aliquid praestant; ut est animal, idem genus est sed species longe discreta. Nec uero aut uolatile quidquam pedestri tribuit ut sit aut uolatili pedestre aut omnino aliud alteri in eo quod est ullam substantiam subministrat, nullumque alteri aliud prius est, sed simul omnia ab animali id est ab uno genere
Abbreviated transcription (Latin):
fortun i meliores uel cauciores priores uulgus ad solet
dicere sed in ea sententiauis huius prioris explosa. ẽ.
Quintus adiungitur quotiens ex duob: que in seinuicem
conuertuntur illud ẽ. potius. quod eẽ alterũ facit ut
exempligrã si ẽ homorecte eũ dicimꝰanimalrationale
mortalerisus capax etsiuerax ẽ. ista hominis definitio cẽ
hominem. uerum itautrumq: inseco nuertitur hoc ẽ.
et hominisu eram diffinitionem. eẽ et definitionis homi
hominis appareret id circo exhis duobus quȩ in semet
conuertidiximꝰ homoprioris locum ten et cuius ex stan¬
tia definitionis suȩ exprimit ueritatẽ
tractatum dehisdis putetur qua simuleẽ firmantur.
simuligitur dicuntur trib: modis cumqualibet simulexis¬
tunt un o tempore uelapparent. it aut neutrũ deduob
uel prius sit uel alterum consequatur sed utriqueortus

Expanded text:
fortuna meliores uel ditiores 'priores' uulgus assolet fortuna meliores uel ditiores 'priores' uulgus assolet dicere. Sed, mea sententia, uis huius prioris explosa est. quintus adiungitur, quoties ex duobus quae in se inuicem conuertuntur illud est prius quod esse alterum facit; ut, exempli gratia, si est homo, recte eum dicimus animal rationale, mortale, risus capax; et, si uera est ista hominis definitio, esse hominem uerum. Ita utrumque in se conuertitur, hoc est et hominis ueram definitionem esse et definitionis hominnatura hominis appareret, idcirco ex his duobus, quae in semet conuerti diximus, homo prioris locum tenet cuius exstantia definitionis suae exprimit ueritatem.tractatum de his disputetur quae simul esse firmantur. Simul igitur dicuntur tribus modis ‹...› cum quaelibet simul exsistunt uno tempore uel apparent ita ut neutrum de duobus uel prius sit uel alterum consequatur, sed utriusque ortus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprictates et diferentias latius et multis modis ex¬
plicauit nos autemgenus et speties posuis sesufficiat¬
neminutioribus occupati fastidium netes saris
afferamus
dicimus aliquem tempores eniorẽ .iI. secds̃ modus ẽ in quo
aliquid nascitur expriore. sed priore ꝑ eunte s cđm perit
nascunturduo ses sineduo ee nom possunt sin eduobus
faat ut indisciplinis et artibus liberalibus in uenimꝰ
namq et ingramatica prius ẽ. singularum discere
formas et nominalitterarum dehincsyllabarũ
coniunctione agnoscere. Tuncuerborumn sumere
notionem postremus nobis eorationis usus a sumendus
propterquem cunctacius quasi ꝑcurrentia mebra cognos¬
cimus et in rethorica prioris locus similitercollo cat᷑
Namprius pemium dicm̃ dehinenarrationẽ postde¬
pulsionem tuncconfirmationẽ pos tremus epilogus
poniturhis ergo exemplis tercium prioris modũ sufficut
babilis et ab ipso aris totele in probatus exponitur uel

Expanded text:
proprietates et differentias latius et multis modis exproprietates et differentias latius et multis modis explicauit; nos autem genus et spene minutioribus occupati, fastidium necessariis afferamus.dicimus aliquem tempore seniorem. Secundus modus est, in quo aliquid nascitur ex priore; sed priore pereunte secundum perit, nascuntur duo, sed sine uno duo esse non possunt, sine duobus facit, ut in discnamque et in grammatica prius est singularum discere formas et nomina litterarum, dehinc syllabarum coniunctiones agnoscere, tunc uerborum sumere notionem, postremus nobis est orationis usus assumendus propter quem cuncta eius, quasi praecurrentia, membra cognoscimus; et in rhetorica prioris locus similiter collocatur; nam prius prooemium dicimus, dehinc narrationem, post depulsionem, tunc confirmationem, postremus epilogus ponitur. His igitur exemplis tertium prioris modum sufficiatbabilis et ab ipso Aristotele improbatus exponitur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
adfirmatio et negatio idẽ . ẽ quod s̃ sub adfirmatio¬
nẽ negationẽ quȩ cadentia ad firmatio enim siuen egatio
ẽ uerbum confirmans aliquid aut negens alia uero sunt
quȩ subhis inueniuntur ut ẽ socrates disserit socrates
similiter tam̃ omnia sibi habenturopposita. Aliquoties
autẽ malamalis opponuntur quoties contrariorũ me¬
diabona sunt ut estingentia et redundantia quam greci
endiar cerper bolenuocant is enim duobus malis sibi
oppositis mediocritas media repperitur .i. hancrati¬
onemperipatici setutiuir tutes medias eẽ dixer̃ utplus
uisto p̃leonexian mediantomion exĩan dicerent in t̃q:
ma lamediam iustitiam locauerunt: Similiter in teruer
timiditatem et cuidantiam fortitudo. Itaoccultũ quod¬
damgenus oppositorum repperit p̃scrutatio. interdũ
harum quarta specierum quam ex oppositis ueniunt

Expanded text:
. Cap. 159. Nec affirmatio et negatio idem est quod sunt sub affirmatio. Cap. 159. Nec affirmatio et negatio idem est quod sunt sub affirmatione negationeque cadentia. Affirmatio enim siue negatio est uerbum confirmans aliquid aut negans; alia uero sunt quae sub his inueniuntur, ut est: Socrates disserit Non disserit Socrates Cap. 160. Similiter tamen omnia sibi habentur opposita. Aliquoties autem mala malis opponuntur, quoties contrariorum media bona sunt, ut est indigentia et redundantia quod Graeci endeian kai; uIperbolhvn uocant; his enim duobus malis sibi oppositis mediocritas media reperitur. Hanc rationem Peripatetici secuti uirtutes medias esse dixerunt ut plus iusto pleonexivan, minus iusto meionexivan dicerent: inter quae mala mediam iustitiam locauerunt. Simiiter inter uerstimiditatem et audaciam, fortitudo. Ita occultum quoddam genus oppositorum repperit perscrutata ratio, ut interdum harum quattuor specierum quae ex oppositis ueniunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Ii in eodẽ loco .iii. in oportuno tempore in eodẽ nego¬
tios cetitas et uisio inuidendo enim et ñ uidendo
consistunt haec et in eodẽ loco s utriq namque et
cectati et uisioni in oculis locus .ẽ. maxime
amen in his oportunitas temporis quȩritur nemo
enimrectecaluus dr̃ nisi eo tempore quod capillos
haberedebuerit non habebit nec sinedentibus
quẽ nothon gretiuo cant in fantẽ quis quam poterit
dicere eum cuidentes adhucdentes parua dene¬
gauit siquidem priuacioquam grecesteressis dr̃
hanccumtenet ait ostendat quem libethabuisse
nit. aliud eẽ uisionemetcetitatem aliud habereuis io¬
nẽ uel ea et̃ priuatã nesi haec eẽ eadem iudicem̃
confundio ratioindeatur quod siquis hoc dubium
putit aut paruum certum quod quia quirem se¬
quatur aduertat. et enimsicẽt ideincetus et
ocitas deuno utraq dicerentur dicimꝰ autem
homine cetũ sed homodicicecitas non potest

Expanded text:
 in eodem loco, in oportuno tempore. In eodem nego in eodem loco, in oportuno tempore. In eodem negotio sunt caecitas et uisio in uidendo enim et in non uidendo consistunt; haec et in eodem loco sunt utrique namque et caecitati et uisioni in oculis locus est. Cap. 157. Maxime tamen in his oportunitas temporis quaeritur; nemo enim recte caluus dicitur nisi eo tempore quo capillos habere debuerit non habebit; nec sine dentibus quem nwdovn Graeci uocant infantem quisquam poterit dicere eum CUi dentes adhuc aetas parua denegauit; siquidem priuatio quae graece stevrhsi" dicitur hanc uim tenet ut ostendat quemlibet habuisse nit aliud esse uisionem et caecitatem, aliud habere uisionem uel ea esse priuatum, ne, si haec esse eadem iudicemus, confundi ratio uideatur. Quod si quis hoc dubium putat aut parum certum, quid quamque rem seguatur aduertat; etenim, si esset idem caecus et caecitas, de uno utraque dicerentur; dicimus autem hominenm caecum, sed homo dici caecitas non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
nigrum interquequandonas cipotest pallidum fuscũ
mediata hȩc oppositadicta sunt Quȩ uero mediatas
non neces se ẽ unũ deduobus oppositis in corpore
reperiri si enimnigrum ñ fuerit potest eẽ fus cum
aut si albũ defuerit pallidũ poterit inuenire .u
aduero ex hisoppositis quȩ mediata ñ s̃ unum neces¬
se ẽ accedere deduobus ut ẽ salus et egrediendo
horũ medium mhil. ẽ. propter ea quȩ a ut salutẽ
netesse ẽ aut egritudinẽ humana corpora retinere.
A tilla quib: ẽ quidemmedium sed caret nomine nisi
huic oppositorum negationeformetur. Sunthaec
iustus et iniustus ẽ. aliquid inmedios ed nonhab et
nomenatq. ideo utriusq. oppostunegatio ei uocabu¬
lum creat ut nec iustum nec iniustum dicamꝰ idquod
ẽ medium .ii. nunc ea opposita quaeꝑ habitum priuaci¬
onemq fiunt diligentius retractemus in hisnãq
obseruario portet ut sint ut raque .i. in eodẽ negotio.¬

Expanded text:
nigrum, inter quae quando nasci potest pallidum uel fuscum, nigrum, inter quae quando nasci potest pallidum uel fuscum, mediata haec opposita dicuntur. Quae uero mediata sunt, non necesse est unum de duobus oppositis in corpore reperiri: si enim nigrum non fuerit, potest esse fuscum, aut, si album defuerit, pallidum poterit inueniri. At uero ex his oppositis quae mediata non sunt, unum necesse est accidere de duobus, ut est salus et aegritudo; horum medium nihil est propterea quod aut salutem necesse est aut aegritudinem humana corpora retinere. Cap. 155. At illa quibus est quidem medium sed caret nomine nisi huic oppositorum negatione formetur, sunt haec, iustus et iniustus. Est aliquid in medio, sed non llabet nomen, atque ideo utriusque oppositi negatio ei uocabulum creat, ut 'nec iustum nec iniustum' dicamus id quod est medium. Cap. 156. Nunc ea opposita quae per habitum priuationemque bunt, diligentius retractemus; in his namque obseruari oportet ut sint utraque in eodem negotio,
Abbreviated transcription (Latin):
negamus ut uerbi causa abhis quã ad aliquid dicuntur
ponamus exemplũ .÷. oppositũ uidetur duplũ simplo
uel paterfilio .ii. setundum contrariumuero exem¬
plũ sit malumbono .iii. eorũ quoq perbabitũ etpriua¬
tionedicuntur. Sit cecitas et uisio quattuorillorĩ
etiam in quibus . ẽ. negatio et ad firmatiosit curriñar
ad aliquid dicuntur contemplantib: manifesta
ad aliquid enim dicta desibi oppositis nominamur
simplumnam queo ppositũ dupli ẽ et duplumobiposi¬
tum simplicontraria uero id quod dicuntur exse
habent neque alterius indigent. Quis enimmili
bonidixerit. aut quis bonũ mali. haec ẽ ergohanꝰ
clara discretio. Ipsa uero contraria in .iii. spetes
diuiduntur aut enim mediata ẽ. id. ẽ habent
inters ealiquidm edium .ii. autsinemedio .iii. as
in quibusdã reperit ratio. habentqui dẽ medu
sed eius uocabulũ. napparetnisiutriusꝙ oppostd
negatione consistat .i. meduta ergo sunt hȩcalbumet

Expanded text:
negamus: ut verbi causa, ab iis quae ad aliquid dicuntur, negamus: ut verbi causa, ab iis quae ad aliquid dicuntur, ponamus exemplum. Primum oppositum videtur duplum uel pater filio; contrariorum uero exemplum sit malum bono; eorum quoque quae per habitum et priuationem dicuntur, sit caecitas et uisio; illorum etiam in quibus est negatio et affirmatio, sit 'currit,ad aliquid dicuntur contemplantibus manifesta est; ad aliquid enim dicta de sibi oppositis nominantur simplum namque oppositum dupli est, et duplum oppositum simpli, contraria uero id quod dicuntur ex se habent neque alterius indigent quis enim malum boni dixerit aut quis bonum mali?. Cap. 153. Haec clara discretio. Ipsa uero contraria in tres species diuiduntur: aut enim mediata sunt id est habent inter se aliquid medium, aut sine medio, aut -- ut in quibusdam reperit ratio -- habent quidem medium, sed eius uocabulum non apparet nisi utriusque oppositi negatione consistat. Cap. 154. Mediata ergo sunt haec, album et
Abbreviated transcription (Latin):
uiro eẽ patrem filio eẽ famulis dnmsiquidẽ uerbi
huius uim in hoc ẽ contendunt ut significaren poss
bittor nonin suabiliter doctis satis uero dare uolen
disceres quȩdã restant quȩ calcẽ libribuius nostin¬
retontradicunt. Nam que et in cathegoriis singuss
de contrarie tatem tractatũ ẽ. Cumq reciperei con¬
trarium et quam res pueret diceremus tam̃ quid sans
contrarium nullus ad huctractatus ostendit et as¬
huc quaedam uerba remanent quorũ uis acꝓprieas
debeat explicari quaedetausa ad oppositorũ traca
neces sario transeamus.
aut figuracius cathegoriȩ quã ad aliquid dr̃ .i. auton¬
trariorũ modotres .iii. aut eorum quorũ circanoset at¬
uel habitus uel priuacio habitums anehoclo coexibe¬
do debemus acapere nonut in superiorib definimes
habitum affectionẽ quandamanimi sempiternam
Quarto modo cum aut confirma musa aliquid uel

Expanded text:
uiro esse, patrem filio esse, famulis dominum, siquidem uerbi uiro esse, patrem filio esse, famulis dominum, siquidem uerbi huius uim in hoc esse contendunt ut significare non pout arbitror, non insuasibiliter doctis, satis uero clare uolentibus discere. Sed quacdam restant quae calcem libri huius nos tangere contradicunt; namque et in categoriis singulis de contrarietate tractatum est, cum quae reciperet contrarium et quae respueret diceremus; tamen quid sit ipsum contrarium nullus adbuc tractatus ostendit; et adhuc quaedam uerba remanent quorum uis ac proprietas debeat explicari. Qua de causa ad oppositorum tractatum necessario transeamus. aut figura eius categoriae quae ad-aliquid dicitur; aut contrariorum modo; tertio, aut eorum, quorum circa nos esse dicitur habitus vel privatio habitum sane hoc loco ex habendo debemus accipere, non ut in superioribus definivimus, esse habitum affectionem animi quamdam sempiternam; quarto modo, cum aut confirmamus aliquid, vel
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid habere firmamur ut indigito anullũ in pe¬
de calceos uel coturnos Quintaspecies non in corpo¬
re sed circa corpus haber ealiquid dicimur ut ẽ. ues¬
tisatq indum̃ta omnia. sexta quotiens ipsas partes
corporis haberenarramurut maius pedes caput
autreliqua qua es̃ in compage membrorũ. Septimꝰ
uero locus ẽ. quotiens farueluinum uas aliquod
haberedr̃. Oc tauus habendigradus. ẽ. qui possessi¬
onem nr̃am uel dominium uidetur ostendere tum
extra quam siquis potueritinuenire desidie eanr̃e
culpanonerit. Cumphilosophus ipselibero rũ demise¬
rit in quirentibus saneillud uerbũ multidoctorũ
respuuntatq in ꝓpriȩ ẜferri confirmant : cũmu¬
lierhabere maritum dr̃ ueluir uxorem uel pater
filium uel filius genitorẽ propter ea quid asserant
nisi habere non posse quod habeat habentẽ sed rec¬
tius diciautumant eẽ mulieriuirũ uel uxorem

Expanded text:
aliquid habere firmamur, ut in digito anulum, in pealiquid habere firmamur, ut in digito anulum, in pede calceos uel cothurnos. Quinta species est cum non in corpore sed circa corpus habere aliquid dicimur, ut est uestis atque indumenta omnia. Sexta quoties ipsas partes corporis habere narramur, ut manus, pedes, caput, aut reliqua quae sunt in compage membrorum. Septimus uero locus est quoties far uel uinum uas aliquod habere dicitur. Octauus habendi gradus est qui possessionem nostram uel dominium uidetur ostendere, cum extra quem si quis potuerit inuenire desidiae nostrae culpa non erit, cum philosophus ipse liberum arbitrium dimiserit inquirentibus. Sane illud uerbum multi doctorum respuunt atque improprie proferri confirmant, cum mulier habere maritum dicitur uel uir uxorem uel pater filium uel filius genitorem, propterea quod asserunt nihil haberi posse quod habeat habentem; sed rectius dici autumant esse mulieri uirum uel uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
equitur ut deiacere quidã
Oputant quem ad cathegorum adiliquid rebeis
umuidctur ee contracta si ginde quoducet positũ
ucet positumuero posicionis ẽ et posicio positi
quadeciusa ut ipsequoqueins toteles que sequim̃
horam tertũ postiensem martiũ hȩcut dixim in locos
et nullius tractatus ingrediarcathegoras aris coteles
quoque trans gressus c̃. quod nos etiam faciemus de
tempore enim et deloco intersum mosphrlosophos
uctus et magna questio ẽ equib: damuolentib: hact
dicimur quantum enimtractando collegim sub hoc
uerbo octos quasi quaedã spetes. Prima ẽ quotiens
animo habemus aliquidut iustitiã castitatẽ uel in¬
iuftiti ã uellibi dinẽ : Secunda quotiens in corpore
habere aliquid utius titiã ut albi dinẽ nigridin ẽ
uarietatem uel cetera quã ꝑ qualitatẽ corporis in¬
sidunt: Terua de quantitate discendit quotiens.
iiii. uel quinque pedũ habere dicimur longitudinẽ.
Quarta cum non toto corpore sedin parte corporis

Expanded text:
idam putant quae categoria in ad aliquid relatis iam uidetur esse tractata; siquidem quod iacet positum iacet, positum uero positionis est et positio positi. Qua de causa, ut ipse quoque Aristoteles -- quem sequimur horam tertiam, post mensem martium. Haec, ut diximus, in loco sunt et nullius tractatus indigas categorias, Aristoteles quoque transgressus est; quod nos etiam faciemus: de tempore enimet loco inter summos philosophos uetus et magna quaestio est, quibusdam uolentibus haec dicimur; quantum enim tractando collegimus, sub hoc uerbo octo sunt quasi quaedam species. Prima est quoties animo habemus aliquid, ut iustitiam, castitatem, uel iniustitiam uel libidinem. Secunda quoties in corpore habere aliquid dicimur, ut albedinem, nigredinem, uarietatem, uel caetera quae per qualitatem corpori insidunt. Tertia de quantitate descendit, quoties quattuor uel quingue pedum habere dicimur longitudinem. Quarta cum non in toto corpore sed in parte corporis
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ nãq dicimus dulcedin em austeritatem albidinem
nigridine qua leuero intellegitur quoties album ali¬
quid dulce ues austerũ uel nigrũ dicimus : Licetaristo¬
teles indeferenter et proqualitate qualeposuerit
iet qualitatẽ ꝓquali propterea quȩ etiam noseundẽ
propterea ctteris deficilorem uolunt quia faciebant
quã cȩtere.¬
pater obtimus filius in faceredure saltat in patifert
fortiter uulnera in loco obscurus locus intempore
calidusmensis aut frigidus in iacerepronus ai
supinus ucit in habitare detenter armituri¬
nom pirue prudenterqualitatem cum ceteris peneono
mentis uiuacitate secerneret Huius s̃ spetiesiumisl
quas aris toteles progeneribus posuit scalicetp roptr

Expanded text:
tem' namque dicimus dulcedinem, austeritatem, albedinem, tem' namque dicimus dulcedinem, austeritatem, albedinem, nigredinem; 'quale' uero intellegitur quoties album aliquid uel dulce uel austerum uel nigrum dicimus licet Aristoteles indifferenter et pro 'qualitate' 'quale' posuerit et 'qualitatem' pro 'quali', proptereaque etiam nos eundem propterea caeteris difficiliorem uolunt, quia facilius quam caeterpater', 'optimus filius'; in facere 'dure saltat'; in pati 'fert fortiter uulnera'; in loco 'obscurus locus'; in tempore 'calidus mensis' aut 'frigidus'; in iacere 'pronus aut supinus iacet'; in habere 'decenter armatunon parvae prudentiae qualitatem cum ceteris paene confusam mentis vivacitate secernere. Huius sunt species numero quattuor, quas Aristoteles pro generibus posuit, scilicet propterea
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ non omnisquidem nec solauidetur possesus cipe¬
re simile enimcuilibet et magissimile et minus
simile poss̃ dicere. sed hoc nonin omnib: in dixi quȩ
s̃ ad aliquid poterit inueniri. Nam que nec magis
paternecminus paterdicipotest nec minus filius.
aut maius filius necminus duplumaut magis duplũ:
Nonnos autem fallat ut putemꝰ ad aliquid ẽe quoties
uerbi grã dicimus cuius equus uel cuius lignum uel
cuius fundus. haet enim dominũ uel possidentis ꝑ¬
Quȩdetatd egoria quantum potuimus explanauimus:
Licet tanta huic cumceteris uideatur eẽ ꝑmixtio ut ipse
quoque aris toteles huius discretionem aut facilereppe¬
riri cuius etiam longadiuturna nonsit in decens retrac
unc dequalitate tractemus secundum quam ea
quȩs̃ qualia nuncupantur multiaũ quȩr̃ quidsitquali¬
tas et quid quale quorũ facilis separatio ẽ qualita¬

Expanded text:
ria, non omnis quidem nec sola, uidetur posse susciperia, non omnis quidem nec sola, uidetur posse suscipere; simile enim cuilibet et magis simile et minus simile possumus dicere. Sed hoc non in omnibus, ut dixi, quae sunt ad-aliquid poterit inueniri; namque nec magis pater nec minus pater dici potest, nec minus filius aut magis filius, nec minus duplum aut magis duplum. Cap. 111. Non nos autem fallat ut putemus ad-aliquid esse quoties, uerbi gratia, dicimus 'cuius equus' uel 'cuius lignum' uel 'cuius fundus'; haec enim, dominum uel possidentis p Cap. 112. Qua de categoria, quantum potuimus explanauimus; licet tanta huic cum caeteris uideatur esse permixtio ut ipse quoque Aristoteles huius discretionem haud facile reppererit, cuius etiam longa ac diuturna non sit indecens retractATE Cap. 113. Nunc de qualitate tractemus secundum quam ea quae sunt qualia nuncupantur. Multi autem quaerunt quid sit qualitas et quid quale, quorum facilis separatio est; 'qualita
Abbreviated transcription (Latin):
etiam confusionis ex similitud miexorte discretio
reperiri. Codem pacto poss̃ hinc erthegonam et ib
appositorum similitudine separartes uo cit qu¬
apposita quam anticimena aris toteles uocitq uan¬
dumnhuius cathegoriȩ similitudine readduro siqun¬
dem calidum et frigidumuidentur sibs orposcuio¬
nas sodictan coniunctase d cilidum non frigi dicalidõ
sed frigido ob positumdi cimus atiustumn nonin usti
ius tunis ediniuset cantrarium nominamus arestoti
forma perti uercuid eantur uolens de consequentib rep̃¬
hendercuitia ceterorum qui banc secus definire uoluer
denique et uirtutem malicitie et scientiȩ ignoran¬
tim. quaesi ad aliquid posuit posuit ea quaedix̃
reciperepos secontrarium non quo itares postulet
sed ut indocte descrentiumuiciaposse ostendere:
Hex namq ut superius explicauimus opposita potius
quam ad aliquid dicta iudicanda sunt. Mihiuero ut et
ipsi aris toteli placet magis et minus. Haec cathego¬

Expanded text:
etiam confusionis ex similitudine exortae discretio etiam confusionis ex similitudine exortae discretio reperiri. Cap. 108. Eodem pacto possumus hanc categoriam et ah oppositorum similitudine separare; nam et opposita quae aintikeivmena Aristoteles uocat quandam huius categoriae similitudinem reddunt, siquidem calidum et frigidum uidentur sibi oppositionis societate coniuncta; sed calidum non frigidi calidum sed frigido oppositum dicimus; et iustum non iniusti iustum sed iniusto contrarium nominamus. Cap. 109forma pertinere uideantur, uolens de consequentibus reprehendere uitia caeterorum qui hanc secus definire uoluerunt. Denique et uirtutem malitiae et scientiae ignorantiam quasi ad-aliquid posuit eaque dixit posse recipere contrarium, non quo ita res postulet sed ut indocte disserentium uitia posset ostendere; haec namque, ut superius explicauimus, opposita potius quam ad-aliquid dicta iudicanda sunt. Cap. 110. Mihi uero -- ut et ipsi Aristoteli placet -- magis et minus haec catego
Abbreviated transcription (Latin):
quo pacto etuere et proprie ad aliquid difinitũ sit
ita enim secius difinitio habet utidicatur ad aliquid
cuius id quod ẽ pendet. exaltero cuiq necesse sit
singulariter id ẽ cithe castonuicaria in semet mu¬
tatione conuerti hocquis considerato repperiet
net pinnati pinnã nec capitati capud recte posse
adaliquid nominari. Nonenimut pinnati pinna
dicimus sicpos sunt dicipinne pinnatũ cuid capitis
apitum idnamq quidixerit in ridebitur. esse
enimpinnato non expinnadescendit nequepinne
expinnato constat: Similiterque capita tum non
constat excipite neq caput uidetur ex capitato
potest ut superius diximus dominus setui dominus
et seruus dominiseruus etrursus subtracto seruo
dominus non ẽ remoto dño nec seruus apparet
P innatumuero cẽ poterit etum pinna peunte
et rursum pinna potest ẽe ꝑeunte pinnato: Con¬
si deratt ergo difinitione huius cathegorie potenit

Expanded text:
quo pacto et uere et proprie ad-aliquid definitum sit. quo pacto et uere et proprie ad-aliquid definitum sit. Ita enim se eius definitio habet ut dicatur 'ad-aliquid' cuius id quod est pendet ex altero cuique necesse sit singulariter id est kq i e{kaston uicaria in semet mutatione conuerti. Hoc quis considerato reperiet nec pennati pennam nec capitati caput recte posse 'ad-aliquid' nominari; non enim, ut pennati permam dicimus, sic possumus dicere pennae pennatum uel capitis capitatum id namque qui dixerit irridebitur. Esse enim pennato non ex penna descendit, neque penna ex pennato constat. Similiterque capitatum non constat ex capite, neque caput uidetur ex capitato potest, ut superius diximus, dominus serui dominus et seruus domini seruus; et rursus, subtracto seruo, dominus non est, remoto domino, nec seruus apparet; pennatum uero esse poterit etiam penna pereunte, et rursum penna potest esse pereunte pennato. Considerata ergo definitione huius categoriae, poterit
Abbreviated transcription (Latin):
Apparetergo hȩc copulata ui caria in semetreplicati¬
one con uerti si ta menscienter et prudenter fiatista
conuersio : Nam siunperite hȩcuocabula conuertan¬
tur oriturmagna confusio ut siquis inperitedixerit.
aug spinnam stulta conuersio ẽ. Non enim pinna
omnis auis ẽ. Si quidẽ sunt quaedam pinnȩ quam non
sint auium ut cicadarum. muscarum ceterorũq. ani¬
malium quam simili ternatura formauit quod siquis
pinnam pinati pinnã dixerit quasi recta conuersio ẽ
Hoc loco libitum ẽ quasdam tenebras que emergere
ex cathegoriarum similitudine adsolent aperire
si quidem cum dicimus piina pinnati et caput
capitatiuideatur usi e partes in accidentib: ponere
Pinna enim sine dubio parsusie est uel capud uel
manus quȩ si ad aliquid referentur interusias et
aliquid uidebitur nulla ẽẽ discreto: Vtigitur a mo¬
ueatur uniuersa confusio aduerterenosoportet

Expanded text:
Apparet ergo haec copulata uicaria in semet replicatiApparet ergo haec copulata uicaria in semet replicatione conuerti, si tamen scienter et prudenter fiat ista conuersio; nam, si imperite haec uocabula conuertantur, oritur magna confusio, ut, si quis imperite dixerit 'auis pennam' stulta conuersio est non enim penna omnis auis est, siquidem sunt quaedam pennae quae non sunt auium, ut cicadarum, muscarum caeterorumque animalium quae similiter natura formauit; quod si quis 'pennam pennati pennam' dixerit, quasi recta conuersio est. Cap. 105. Hoc loco libitum est quasdam tenebras, quae emergere ex categoriarum similitudine assolent, aperirc; siquidem, cum dicimus 'pennam pennati' et 'caput capitati', uidemur usiae partes in accidentibus ponere penna enim sine dubio pars usiae est uel caput uel manus, quae, si ad aliquid referantur, inter usias et adaliquid uidebitur nulla esse discretio. Cap. 106. Ut igitur amoueatur uniuersa confusio, aduertere nos oportet