comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
messẽ iã testẽ iã maturã. & ad metendũ
paratã ostendã
Ecce inquit dico uobis. leuate oculos uestros
& uidete regiones . qr albȩ s̃ iã ad messẽ
rate dm̃ mundo rec̃ciliari. et transacta
hieme infidelitatis ad eẽ fidei calorẽ. iamq
parata eẽ cordagentiũ. ut ex illis messẽ iusti¬
nhoc ÷ enĩ uerbũ uerũ. quia alius : qͥ semi¬
nat. alius quimetit. Ego misi uos metere
qduos Ñ seminastis Alii laborauerunt.
& uos in labores eorum introistis
tere. Dirigunt᷑ enĩ ubi iam alii laborauer̃
seminatũ erat Qđ uͦ seminatũ fuerat. &¬
iam maturũ : falcẽ & triturã quȩrebat
eris noticiã ꝑuenerat. Vnde dicebat:. Scio

Expanded text:
messem jam ortam, jam maturam, et ad metendum messem jam ortam, jam maturam, et ad metendum paratam ostendo. Ecce, inquit, dico vobis: Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam ad messem. rate Deum mundo reconciliari, et transacta hieme infidelitatis, adesse fidei calorem, jamque parata esse corda gentium, ut ex illis messem justiIn hoc enim verbum est verum, quia alius est qui seminat, alius qui metit. Ego misi vos metere quod vos non laborastis. Alii laboraverunt, et vos in labores eorum introistis.tere. Diriguntur enim ubi jam alii laboraverunseminatum erat. Quod vero seminatum erat, jam maturum, falcem et trituram quaerebat.eris notitiam pervenerat. Unde dicebat: Scio
Abbreviated transcription (Latin):
bũ manducare. quẽ uos nescĩtis. DicebaNs
ergo discipuli eiꝰ. Num quid aliquis
adtulit ei manducare.
Quid mirũ simulier samaritana superiꝰ
ñ intellegebat quã aquã ei dñs ꝓmitteret:
Ecce ipsi discipuli nc̃ ñ intellegunt dequa
esca dñs dicat. Seduerus magist̃ instru¬
it eos. ñ sic̃ mulierẽ ꝑ amfract̾. & sermo¬
nũ circuitus. sed aperte ostendens spũa¬
lẽ se nominare cibũ. Rit enim
Ueuscibus : ut faciã uoluntatẽ patrismei
qui incęlisest. ut ꝑficiã opus eius
mei quimisit me. ut credatis incũ quẽ misit
ille: Opus uͦ patris. ꝓuisio erat nr̃ȩ redẽp
humanȩ redemptionis mysteriũ matu¬
rando
Nonne uos dicitis qđ adhuc quatuor
menses s̃. & messis uenit.
Opus illũ urguebat. & quodã feruore ꝓpe¬
randȩ salutis nrȩ ex ardescebat. iãq opera¬
rios. id p̃dicatores inmundũ mittere uo¬
lebat. Uos inquit dicitis qd̾ adhuc quatuoꝵ
menses s̃ & messisuenit. Sed ego uob aliã

Expanded text:
bum manducare quem vos non scitis. Dicebant ergo discipuli ad invicem: Numquid aliquis attulit ei manducare? Quid mirum non intelligebat quam aquam Dominus ei promitteret? ecce ipsi discipuli nunc non intelligunt de qua esca Dominus dicat. Sed verius magister instruit eos, non sicut mulierem per anfractus et sermonum circuitus, sed aperte ostendit spiritualem nominare cibum. Ait enim: Meus cibus est ut faciam voluntatem Patris mei qui in coelis est, ut perficiam opus ejus. ei qui misit me, ut credatis in eum quem misit ille . Opus vero Patris provisio nostrae redempthumanae redemptionis mysterium maturando. Nonne vos dicitis, quia adhuc quatuor menses sunt, et messis venit? Opus illum urgebat, et quodam fervore properandae salutis nostrae exardescebat, jam operarios, id est praedicatores, in mundum mittere volebat. Vos, inquit, dicitis quod adhuc quatuor menses sunt, et messis venit. Sed ego vobis aliam
Abbreviated transcription (Latin):
staerat csuetudinẽ. ut dieb quidẽ intẽplo
qderat iero solimis uerbũ dĩ p̃dicaret. sig¬
ii & miracula ostenderet qͥb: se filiũ di ẽẽ
dedararet. Sero aut̃ reuerteret᷑ inbechaniã
ut ap̃ amicũ suũ lazarũ. sororesq eiꝰ martħa
amariã noctib hospitaret᷑. sicq iterũ di¬
nculorũ intẽplo p̃dicasset : uesperascente
udie sic̃ asserit scs euangelista ꝑrex̃ in mon¬
ĩ oliueti . & inde rursus diluculo ueñintẽ¬
nũ Mrstice monsoliueti sub limitatem
amnice pietatis ac misericordiȩ designat.
uenftrat misericordiȩ đi. Deq̃ psalmista
uis inquit dñs uniũsis. & miserationes

Expanded text:
fecerat consuetudinem, ut in diebus quidem in templo quod Hierosolymis erat verbum Dei praedicaret, signa et miracula ostenderet, quibus se Dei esse Filium declararet: sero autem reverteretur in Bethaniam: et apud amicum suum Lazarum, sororesque ejus Mariam et Martham, noctibus hospitaretur: sicque interdum dinaculorum, in templo praedicasset: vesperante jam die, sicut asserit sanctus evangelista, perrexit in montem Oliveti, et inde rursum diluculo venit in templum. Mystice, mons Oliveti sublimitatem dominicae pietatis ac misericordiae designat, monstrat misericordiae. De qua Psalmista: Suavis Dominus universis, et miserationes
Abbreviated transcription (Latin):
auit: Hydria illa amorẽ scłi figuraliter
exprimebat. qua sibi homines detene¬
brosa inimũ demersa c̃uersatione quasi
de puteo uoluptatẽ hauriebaN. Qua ꝑ¬
cepta iterũ sitiunt. quia expleta uolup¬
tas ñsatiat. sed ad maiorẽ sitĩ mali operis
accendit. Uenite inquit & uidete homi¬
nẽ qui dix̃mihi omã quȩ cũq feci saula¬
tĩ uenit ad p̃dicandũ xpm̃. Primo eum

Expanded text:
avit. Hydria enim illa amorem saeculi figuraliter exprimebat, qua sibi homines de tenebrosa ac in imum demersa conversatione, quasi de puteo, voluptatem hauriebant. Qua percepta iterum sitiunt, quia expleta voluptas non satiat, sed ad majorem sitim mali operis accendit. Venite, inquit, et videte hominem qui dixit mihi omnia quaecunque feci. Paulatim venit ad praedicandu
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ crediderant afferebant rerũ suarũ p̃tia¬
& ponebant ante pedes apłoꝵ. ut expediti
a sarcinis scłi: liberi xpm̃ sequerent᷑. Dehac
messe pauca grana ꝑ orbẽ sparsa: inmerã
messẽ ꝑ totũ mundũ genuer̃ qͦ in fine
scłi colligenda est. Intuendũ uͦ qđ supri
dix̃. ut &qͥ seminat simulgaudeat &qui
metit. Opherȩ enĩ seminatores. & apłi mes¬

Expanded text:
qui crediderant, afferebant rerum suarum pretia, ponentes ante pedes apostolorum, ut expediti a sarcinis saeculi liberi Christum sequerentur. De hac messe pauca grana per orbem sparsa, innumeram messem per totum mundum genuerunt, quae in fine saeculi colligenda est. Intuendum vero quod supra dixit: Ut et qui seminat simul gaudeat et qui metit. Prophetae enim seminatores, et ap
Abbreviated transcription (Latin):
ued uenientẽ fidelit̃ susce perunt
Iic ei mulier Scio quia messias
uenit. qui dicitur xp̃c̃
ictas catholica satis nouit. qr messiashe
inquit. Acsi diceret. Quid necesse est
euertet. & nos docebit. ut inspũ &ueri¬
tatte adorare noscamus. Sciebatiã haec
mulier aqͦ docenda esset. sed docentem
nagnoscebat. Ideoq digna erat. cui

Expanded text:
el venientem fideliter susceperunt. Dicit illi mulier: Scio quia Messias venit, qui dicitur Christus. Pietas catholica satis novit quia Messias Hinquit, ac si diceret: Quid necesse est evertet, et nos docebit ut in spiritu et veritate adorare noscamus. Sciebat jam haec mulier a quo docenda esset, sed docentem nondum agnoscebat, ideoque digna erat quae
Abbreviated transcription (Latin):
illos. Neciã se ꝓpt̃ hoc dequo mulirꝗ
moniũ ꝑhibuerat secredere dicebun
se ipsos uere cognouisse & scisse. quan
esset saluator mundi Cita credulit
maritanorũ : exaggerat & multũ ag
uat infidelitatẽ iudeorũ. Samaritanq
te nullũ miraculũ uiderant. ñ mortu
resuscitatũ inspexerant. ñ mare trans
dicebat qr dix̃ mihi omã quȩcũq feci lidi
uero innumera cotidie mirabilia cernent
ñ solũ credebant: uerũ etiã suȩ salutis ane¬

Expanded text:
de quo mulier testimonium perhibuerat, credere dicebant, sed seipsos vere cognovisse et scisse quia ipse est Salvator mundi. Cita credulitas Samaritanorum exaggerat multum et aggravat infidelitatem Judaeorum. Samaritani vero certe nullum miraculum viderant, non mortuum resuscitatum inspexerant, non mare pedibdicebat, quia dixit mihi omnia quaecunque feci. Judaei vero, innumera quotidie mirabilia cernentes, non solum non credebant, verum etiam suae salutis pe
Abbreviated transcription (Latin):
ipso templo ad orabant. Ideoq iudeis
tollebant & meliores se illis dicebas
qr dm̃ intẽplo a sapientissi mo homina
edificato colebant. Quib dicelunt s¬
ritani. Quare uos meliores nobet pu¬
tatis quia tẽplũ habetis. qd nos ñ hiben
habebant sed hic ad orabant. ubi a&no
oramus. Vtriq c̃tendebant. Illiit¬

Expanded text:
illo templo adorabant. Ideoque Judaei se extollebant, et meliores se dicebant, qui Deum in templo a sapientissimo hominum aedificato colebant. Quibus dicebant Samaritani: Quare meliores nobis vos esse putatis, quia templum habetis, quod nos non habemus? habebant, sed hic adorabant ubi et nos adoramus. Utrique contendebant, illi
Abbreviated transcription (Latin):
fatigat uenit: infirmitatẽ carnis. qđ
dt humilitatẽ ostendit Patigatus
toresedit. quia & in becillitatẽ carnis
ibis suscep̃ & homo humilis int̃ homi¬
sappiruit. De hac infirmitate carnis

Expanded text:
fatigatus venit, infirmitatem carnis; quod sedit, humilitatem ostendit. Fatigatus ergo resedit, quia et imbecillitatem carnis pro nobis suscepit, et homo humilis inter homines apparuit. De hac infirmitate carnis
Abbreviated transcription (Latin):
uiros. id÷ post tẽ pus quinꝙ sensuũ
corporis. uerbũ accẽperat đi s diaboł¬
cõ plexu ad ulterino illectã obtinebat
huc Qđ ÷ dicere Remoue tẽ abaffectio¬
quodã modo sp̃s hominis qͥ animalẽ effec¬
tionẽ tanꝗ c̃iugẽ regit. Deqͦ apłs dicit¬

Expanded text:
viros, id est post tempus quinque sensuum carnalium, verbum Dei acceperat, sed diabocomplexu adulterino illectam obtinebat, huc, quod est dicere: Remove te ab affectioquodammodo spiritus hominis, qui animalem affectionem tanquam conjugem regit. De quo Ap
Abbreviated transcription (Latin):
qđando ablata om̃i umbra figurari
sed inscĩs mentib habitat
Vos inquit ad oratis qđ nescitis. nosa
Multũ honcrẽ udcis tribuit qͥđi&
nitionẽ habebant. legẽ & ꝓphetas&

Expanded text:
quando, ablata omni umbra figurarum, sed in sanctis mentibus habitat. Vos, inquit, adoratis quod nescitis, nos Multum honorem Judaeis tribuit, qui Dei cognitionem habebant, legem et prophetas
Abbreviated transcription (Latin):
ddic̃ silus exiudeis : qr saluator exillo
pilonatus. ł lonorabat ergo uideos. sed
stos tꝓbabat Ipse .ii. erat lapis angula
qͥ ex gentibꝰ pafietẽ parieti copulaũ¬
s est referendũ. sedadilloꝵ tantũ qͥ sapi¬
outs &ueritatis doctoreserant. quales
ran apł̃i. quales fuer̃ ꝓphetȩ. cȩteriq¬

Expanded text:
it: Salus ex Judaeis est, quia Salvator ex illo populo natus est. Honorabat Judaeos, sed non istos reprobabat. Ipse enim erat lapis angularis qui ex gentibus parietem parieti ex Jus est referendum, sed ad illos tantum qui sapientes et veritatis doctores erant, quales erant apostoli, quales fuerant prophetae caeteriq
Abbreviated transcription (Latin):
qui intellegat dm̃. cũ quo legitimũ pos¬
sis habere c̃uigiũ. sederror diaboli tibi¬
dominat᷑. qͥtẽ aduterina cõmaculatione
corrumpit Et fortasse adhoc ꝑtinet. qđ
hx mulier post quinq carnales responsi¬
prima responsio eiꝰ fuit
Quomado tuiudeus cũ sisame bibere pos
Onẽ neq in quo haurias habes. & pute¬
us altus est. Tercia
Dnẽ. da mihi hanc aquã. ut non sitiam.
neq ueniã huc haurire. Quarta
Non habeo uirũ Quinta¬
Video quia propheta estu. patres no
uirũ suũ uocauerat. sed uicinũ erat ut
error iste tamꝗ adult̃ expelleret᷑. & in¬
tellectus rationalis introduceret᷑. Ait
ergo mulier
Dñe. uideo quia ꝓpheta es tu

Expanded text:
qui intelligat Deum, cum quo legitimum possis habere conjugium: sed error diaboli dominatur, qui te adulterina commaculatione corrumpit. Et fortasse ad hoc pertinet quod haec mulier post quinque carnales responsiprima ejus responsio fuit, Quomodo tu, cum Judaeus sis, bibereneque in quo haurias, habes, et puteus altus est. Tertia: Domine, da mihi hanc aquam, ut neque sitiam, neque veniam huc haurire. Quarta: Non habeo viruVideo quia propheta es tu; patres nosvirum suum vocaverat, sed vicinum erat, ut error iste tanquam adulter expelleretur, et intellectus rationalis introduceretur. Ait ergo mulier: Domine, video quia propheta es tu
Abbreviated transcription (Latin):
pos eẽ cupiens. & ad huc prudentiam
insam plectens: respondit
huc haurire. Ait illi iħo Uade uoca
runtuũ & uenihuc Dic̃ei N habeo
ũ. dicit ei iħc. Benedixisti. qr non
sa loquebat ut paulatĩ eam a carnali
asensuum lateat alta ꝓfunditas. Siergo
uliquid de hoc donođi. id ÷ desp̃uali aqua
ustauimus: spũalit̃ ista tractemꝰ. Et pri¬
no uideam. quid significet qđ hora sexta¬

Expanded text:
se cupiens, et adhuc prudentiam carnis amplectens, respondit: huc haurire. Ait illi Dominus: Vade, voca virum tuum, et veni huc. Dicit ei: Non habeo virum. Dicit ei Jesus: Bene dixisti quia non a loquebatur ut paulatim eam a carnali ea sensuum lateat alta profunditas. Si ergo aliquid jam de hoc dono Dei, et de spirituali aqua gustavimus, spiritualiter ista tractemus. Et primo videamus quid significet quod hora sexta
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat glorificatꝰ. Ostendit ergosebi¬
ñ se talẽ sitire aquã. qualẽ illa inteles
Fidẽ nãq eiꝰ sitiebat. & id circo & sitienis
scm̃ dare uolebat. Haec : aqua. deq
alibi stans intẽplo dicebat. Qui sitt
at & bibat. & deuentre eĩ fluent as
uiuȩ. Qđ exponens euangelista subs
Hoc aut̃ dicebat de spũ scõ quẽ acceptusi¬

Expanded text:
erat glorificatus . Ostendit ergo Dominus se non talem sitire aquam qualem illa intelligebat. Fidem namque ejus sitiebat, et idcirco ei sitienti Spiritum dare volebat. Haec est aqua de qua alibi stans in templo, dicebat: Qui sitit, veniat et bibat, et de ventre ejus fluent aquae vivae . Quod exponens evangelista, subjunxit: Hoc autem dicebat d
Abbreviated transcription (Latin):
une indut̃ uenit ad puteũ. ad tenebrosũ
delicet hui mundi ꝓfunditatẽ. de illa cȩ¬
⁊ sublimitate. ad infimas t̃rȩ partes dig̃¬
atꝰ istendere. Hora ergo sexta dñs adpu¬
tuiuenit. qđ o sol ad inferiorescirculos
simo cȩli centro incip̃ declinare : Quia
oussima scl̃i ut dictũ ÷ etate. filiusdi
trenu laborẽ nrm̃ dignatus : descendere¬

Expanded text:
minem indutus, venit ad puteum, ad tenebrosam videlicet mundi hujus profunditatem: de illa coelorum sublimitate ad infimas terrae partes dignatus est descendere. Hora ergo sexta Dominus ad puteum venit, quando sol ad inferiores circulos a summo coeli centro incoepit declinare: quia novissima saeculi, ut dictum est, aetate, Filius Dei ad terrenum laborem nostrum dignatus es
Abbreviated transcription (Latin):
uel qd dm̃ simul &idola colunt: Vng̃
ꝓmagna contumelia ducebunt. si qui
ritanũ uocassent. Quo nomine xp̃mnq
derit
Si scires inquit donũ di. & quis : qͥdiedo¬

Expanded text:
vel quod Deum simul et idola colant. Unde et pro magna contumelia ducebant, si quem Samaritanum vocassent, quo nomine Christuderit: Si scires, inquit, donum Dei, et quis est qui d
Abbreviated transcription (Latin):
ri audiunt & credunt: qͣsi ꝑfamã mile¬
ris p̃dicantis ad xpm̃ ueniunt. sicq eo a
illos manente : iã robustius ꝑseipsos qͣn
tanos mansit. qr in eorũ cordib. requia
quos geminȩ caritatis lãpade feruere &¬
nouerit. Nec illud omittendũ. qđ nas
noctis. sed solius diei fit m̃tio. Nãqͥ por
eẽ societas luci ad tenebras: Iohs eni dis¬
qr dĩ caritas est. Idẽq alibidic Nluce¬

Expanded text:
ri audiunt et credunt, quasi per famam mulieris praedicantis ad Christum veniunt. Sicque eo apud illos manente, jam robustius per seipsos quanta tanos mansit, quia in eorum cordibus requiescit, quos gemina charitatis lampade fervere cognoverit. Nec illud omittendum quod nulla noctis, sed solius diei fit mentio. Nam quae potest esse societas luci ad tenebras? Joannes enim dicit: Deus charitas est . Idem quoque alibi dic
Abbreviated transcription (Latin):
ritatis intellegentia transibat. Et quia
istos sensus ñ error repperit. sed natura
c̃tribuit : recte uiri quasi legitimi dicuNꝰ
sensib rectorib anima uteret᷑. sed habe¬
ret uirũ. id÷ rationalẽ spm̃. cui illos pri¬
ores uiros. id ÷ quinq sensus in famulatũ

Expanded text:
intelligentia transibat. Et quia intelligentia transibat. Et quia istos sensus non error reperit, sed natura contribuit, recte viri quasi legitimi dicuntusensibus rectoribus anima uteretur, sed haberet virum, id est rationalem spiritum, cui illos priores viros, id est quinque sensus, in famulatum
Abbreviated transcription (Latin):
der hec samaritana: gentiũ ÷ ȩccła
Que bene samaritina uocat᷑. Samaria enim
obtuler̃. in qͦ quondã ipsa potentissima
ciuitas confidebat. Accep̃ & spolia sama¬
riȩ id÷ homines
agere nouerat. quã cirta sȩsulicuras uans
cupiditatib occupari Hoqu. significat᷑
d cũ hy dria adputeũ hec mulier aquã
haurire ueniebat soscebat ab ea dñsbi¬
bere. salutẽ gentiũ sitiens quatenus eas
ab errore erueret. & ad xpĩanȩ fidei reli¬
giont̃ adduceret. Quinq uiri quosha¬
uisus uidelicet: audit̾. gust. odorai &
tactus. It ui su qͥdẽ: alba & nigra. & qͥmo
colorata sint uidem̃. Auditu : rauca & so¬
nora captamꝰ Olfactu: odora. feten¬
tiaq discernine: Gustu : dulcia & a
mara ꝑcipimus Tactu uͦ qͥ ꝑomnia
corporis membra diffundit᷑ : calida &
frigida. mollia & dura. leuia. & asꝑtt
sentimus. Istis .v. sensib ȩcđa gentiũ
ante aduentũ xp̃i subdita erat. & lucẽ
m̃tis ñ habens: carnalẽ uitã absq ulla ue¬

Expanded text:
. Mulier haec Samaritana gentium est Ecclesia, quae bene Samaritana vocatur. Samaria enim obtulerunt, in quo quondam ipsa potentissima civitas confidebat. Accepit spolia Samariae, id est, homines agere noverat quam circa saeculi curas vanis cupiditatibus occupari. Hoc enim significat, quod cum hydria ad puteum haec mulier aquam haurire veniebat. Poscebat Dominus ab ea bibere, salutem gentium sitiens, quatenus eas ab errore erueret, et ad Christianae fidei religionem adduceret. Quinque viri quos haidelicet, auditus, gustus, odoratus et tactus. Et visu quidem alba et nigra quoquo modo colorata videmus. Auditu rauca sonoraque captamus. Olfactu odorifera et fetentia discernimus. Gustu dulcia simul et amara percipimus. Tactu vero, qui per omnia corporis membra diffunditur, calida et frigida, mollia et dura, lenia et aspera sentimus. Istis quinque sensibus Ecclesia gentium ante adventum Christi subdita erat: et lucem mentis non habens, carnalem vitam sine ulla
Abbreviated transcription (Latin):
x hac lectione uera nrĩ redemptoris.
quã ex nob̃ & ꝓnobis assumpsit huma¬
nitas cõmendatur Cũ enĩesset uerus
filius dĩ beate sũmus. & sũme beatus.
bona cuncta tribyens. nulli egens. ꝓpt̃
nos redimendos homo factus: ita sese nrẽ
in se excepto peccato susciperet. Deniq

Expanded text:
x hac lectione vera nostri Redemptoris, quam ex nobis et pro nobis assumpsit, humanitas commendatur. Cum enim esset verus Filius Dei, beate summus et summe beatus, bona cuncta tribuens, nullius egens, propter nos redimendos homo factus, ita sese nostrin se, excepto peccato, susciperet. Denique
Abbreviated transcription (Latin):
fons Ñħ omnis fons puteus: Q
qͥd ei dñs responderit. superiori uerdis
exponens Rit enim
Imnis quibiberit exaqua hac. siua
rũ. Quiaut̃ biberit ex aqua quaas
bo ei: ñ s̃tiet ineternũ. Sediquas¬

Expanded text:
omnis fons puteus. Ququid ei Dominus responderit, superiora sua verba exponens. Ait enim: Omnis qui biberit ex aqua hac, sitiet iterum: qui autem biberit ex aqua quam ego dabo ei, non sitiet in aeternum. Sed aqua
Abbreviated transcription (Latin):
salutem & fidẽen qualis sit sitis dnĩ
exc̃ sequentib olart bi dic̃ Meuscibus ẽ
ut faciã uolunta t̃ patrismei. Qualis ergo
ꝑficeret Sed carnalis adhuc mulier sitĩ
dnĩ cartialit̃ accipiens respondic
uomodo tu cũ sis iudeus a mebibere poscis
qque sũ mulier samaritata.
c quar e miraret̃. ostendit subinferens

Expanded text:
salutem et fidem. Denique qualis sit sitis Domini ex sequentibus claret, ubi dicit: Meus cibus est, ut faciam voluntatem Patris mei. Qualis ergo rficeret. Sed carnalis adhuc mulier, sitim Domini carnaliter accipiens, respondit: Quomodo tu, cum Judaeus sis, bibere a me poscis, quae sum mulier Samaritana? Hoc quare miretur ost
Abbreviated transcription (Latin):
Depondit ergo eis. Vnũ opus feci. & om̃s
miramini
lisi diceret. Qui tantũ miramini insanati¬
one unius hominis. quantũ miraremini
si oma mea opera uideretis: Vnã enĩrẽ
stirat. Sanauerat insabbato paraliticũ

Expanded text:
spondit ergo eis: Unum opus feci, et omnes miramini. Ac si diceret: Quid tantum miramini in sanatione unius hominis quantum miraremini si omnia opera mea videretis? Unam enim rem fecerat, sanaverat in sabbato paralyticum,
Abbreviated transcription (Latin):
urba inquit sẽꝑ incera & turbata nua
rationis ordine prȩdita
Demoniũ habes: qͥste quȩrit interfiass
scelus in expiabile. õblasphemia ns
in hoc sđo. neq in futuro remittenda
peius sit hoc dicere. quã xpm̃ occider
Tinãq dicebant demoniũ habes qͥsuo
perio demonia expellebat Obturius
eeñ aures adtã scelestẽ contumtdes
us ipsiusdĩ exemplo discerem habere pati¬
mtiã. Neq enĩ afuriosis & turbatis hȩc au¬
dens turbatus est. sedd insua ueritate trin
aullus ꝑmanens ñ reddidit malũ ꝓmalo.
ant maledictũ ꝓmaledicto. Quib si respon¬

Expanded text:
incerta semper et turbata, nullo rationis ordine praedita. Daemonium habes. Quis te quaerit interficere? O scelus inexpiabile! o blasphemia neque in hoc saeculo neque in futuro remittenda! Nam pejus fuit hoc dicere quam Christum occidere, ei namque dicebant: Daemonium habes, qui suo imperio daemonia expellebat. Obturandae essent aures ad tam scelestam contumeliam, nisi ipsius Domini exemplo disceremus habere patientiam. Neque a furiosis et turbatis haec audiens turbatus est, sed in sua veritate tquillus, non reddidit malum pro malo, nec maledictum pro maledicto. Quibus s
Abbreviated transcription (Latin):
ra quę lac tulib infuderunt. Beata
baptismatis contulert̃. Namdiuers
modo dono uno: in lacrimissuis mas¬
ressuosanguine baptizantur. In m¬
trriofilioꝵ : matres passȩ sunt. Nar
gladiusfilioꝵ̃ ꝑ transiens membra: ad
matrũ corda deuenit. Et necesse ẽ : u
onis. Arridebat paruulus occisori
dio a uocabat᷑ infantulus nutricisl
ad tendebat lactans ꝑcussoris homs
nescia lucis atas moritura gaudebat.
fans filius omnẽ hominemꝰ: non hositi
respuit. sed parentẽ. Matres. matri
lerunt : quicquid et angaris exut
& doloris. Et ideo non carebunt mas¬
ris gaudio: marterii lacrin
quȩ fudert̃. Hoc loco ad tendat auo
adcendat ut intellegat martyrium
constare ꝑ meritũ: seduenire ꝑ gram
In paruulis quȩ uoluntus: qued arbio¬

Expanded text:
ubera quae se talibus infuderunt. Beatae ubera quae se talibus infuderunt. Beatae baptismatis contulerunt. Nam diverso modo, dono uno, in lacrymis suis martyres suo sanguine baptizantur, in martyrio filiorum matres passae sunt. Nam gladius filiorum pertransiens membra, ad matrum corda devenit, et ideo necesse esonis. Arridebat parvulus occisori, gladio advocabatur infantulus. Nutricis loco attendebat lactens percussoris horrorem, nescia aetas lucis moritura gaudebat, infans filius omnem hominem non hostem respicit, sed parentem. Matres, matres tulerunt quidquid angoris exstitit et doloris, et ideo non carebunt martyrum gaudio, martyrii lacrymas quae fuderunt. Hoc loco attendat auditor, attendat ut intelligat martyrium non constare per meritum, sed venire per gratiam. In parvulis quae voluntas, quod arbi
Abbreviated transcription (Latin):
lusẽ : unde culpe : sumpserunt mortẽ:
qui uiuere nescierunt. Quib apud herode
solũ quod natist̃: hoc fuit crimen. Quid
xps futuroꝵ̃ praescius. conscius secretorũ.
cogitationum iudex. mentium ꝑscruta¬
tor. quare deseruit quossciebat quęren¬
doseẽ ꝓpt̾ se: & propterse nouerat occi¬
dendos: Natus rex. & rex cęlestis: qua¬
re neglex it milites in nocentię suȩ : coata¬
neum sibi. quare contempsit exercitum :
quare cunubulis suis deputatis ex cubias
sic reliquiđ. ut regemsolum quaesiturus
hostis. totum grassare t̾ inmilitem : Frs̃.
quos fecit capere sine concertatione uic¬
toriam. quos donauit coronis antequã
membris: quos uoluit uirtutib uitia p̃¬
terire. ante cȩlum possidere. quã terrãs:
Praemisit ergo xps suos milites. non amisit:¬
Recepit suus acies: non reliquit. Beatio
natos martẏrio uidemus eẽ. non scło.
Bcatiquil abores inrequiem: in refrigi¬
uentres qui poitauerunt tales. beata

Expanded text:
lus est, unde culpae sumpserunt mortem, lus est, unde culpae sumpserunt mortem, qui vivere nescierunt? Quibus apud Herodem solum quod nati sunt, hoc fuit crimen. Quid? Christus futurorum praescius, conscius secretorum, cogitationum judex, mentium perscrutator, quare deseruit quos sciebat quaerendos esse propter se, et propter se noverat occidendos? Natus Rex, et Rex coelestis, quare neglexit milites innocentiae suae? Coaetaneum sibi quare contempsit exercitum? Quare cunabulis suis deputatas excubias sic reliquit, ut regem solum quaesiturus hostis, totum grassaretur in militem? Fratrequos fecit capere sine concertatione victoriam, quos donavit coronis antequam membris quos voluit virtutibus vitia praeterire, ante coelum possidere quam terram. Praemisit ergo Christus suos milites, non amisitRecepit suas acies, non reliquit. Beati quos natos martyrio videmus esse, non saeculo. Beati qui labores in requiem, in refrigeriidi. Beati ventres qui portaverunt tales. Beata
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Herodes obsidens cerrenum regnũ:
inpugnat caeleste. Terrenis inians. irru¬
it indiuia: ipsamq pietatem set. i cur.
Audierat natum regem destinatus ad scelus.
ad piaculum promptus. paratus ad crimẽ.
causa sinnocentiȩ non requirit. Ius ab¬
negat: confundit fasꝙ Cui nequitia
ẽ. sodalis. ciu odiosa ÷ &quitus : iniqui¬
tas ÷ semꝑ amica. Quicelib uiuit. qͥ
se munit sanguine: qui crudelitatib se¬
uit. cui detimore stat totum : deamore
nihil constat. Hero des tunc caecus. sic
xpm̃ gladusquęrit: inuestigat cruore.
crudelitate rimat̾:successorem timens.
incessit in auctorẽ. Premit innocentes. uo¬
lens innocentiã deperire. Innocentiscau¬
sam. facit nocentiũ crimen. Munus nati:
natoꝵ uertit in poenã. Auctoris ortũ :¬
õrientium mandat occasum. Negotiũ
saluutoris: saluandoꝵ iubet. eẽ discri¬
men. Quorum lingua tacuit. oculini¬
chil uiderunt: nihil audierunt aures.
manus nichil fecerunt. Et quib actus nul¬

Expanded text:
dens terrenum regnum, impugnat coeleste. Terrenis inhians, irruit in divina, ipsamque pietatem insectatur. Audierat natum regem: destinatus ad scelus, ad piaculum promptus, paratus ad crimen, causas innocentiae non requirit, jus abnegat, confundit fasque nefasque. Cui nequitia est sodalis, cui odiosa est aequitas, iniquitas est semper amica, qui caedibus vivit, qui se munit sanguine, qui crudelitatibus saevit, cui de timore stat totum, de amore nihil constat. Herodes tunc caecus sic Christum gladiis quaerit, investigat cruore, crudelitate rimatur: successorem timens, incessit in auctorem. Premit innocentes, volens innocentiam deperire, innocentis causam facit nocentium crimen. Munus nati natorum vertit in poenam. Auctoris ortum orientium mandat occasum. Negotium salvantis salvandorum jubet esse discrimen. Quorum lingua tacuit, oculi nihil viderunt, nihil audierunt aures, manus nihil fecerunt, et quibus actus nul
Abbreviated transcription (Latin):
in bono opere exercent. Contemplati¬
ua uͦ illis maxime dat᷑. qͥpꝰ longa exer¬
citia monusticę uite. secreta loca he¬
rimi sib ligunt: ubi absq impedi¬
mento hominum. lectioni & orationi
insistere. & soli dõ possint inherere.
Et quantũ humana fragilitaspatit᷑: ali¬
quotiens coctib angloꝵ mentemad¬
iungi. dicentes cũ p̾salmistu. Ecce
dongaui fugiens: & mansi in solitudine:
H oc aut̃ inter̃ actuam & contempla
uitã distat: quia actiua hic incipit.
hic finitur. Contem platiua uͦ hicha
inicium : sed infuturo plenius ꝑficiet᷑
Quisenĩ in illa uita esuricib tribueta
bũ. ubiesurit nemo. cum panis sic ii
uiuus:: quisibi sitienti potũ tribuet.
est fons uiuus : Ex quo quigustauit
numquũ siciet inȩternum Quis ues
nudum. ubi stolu ÷ in mortalitatis
Quisuisitabut infirmũ. ubi qui infirmi
non est : Quissepeliet mortuũ. ubi
ẽ. uiuentiũ ꝰ Vnde sicut diximꝰ.: aq¬

Expanded text:
in bono opere exercent. Contemplatiin bono opere exercent. Contemplativa vero illis maxime datur, qui post longa exercitia monasticae vitae, secreta loca eremi sibi eligunt, ubi absque impedimento hominum, lectioni et orationi insistere et soli Deo possint inhaerere, et quantum humana fragilitas patitur, aliquoties coetibus angelorum mente adjungi, dicentes cum Psalmista: « Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine . » Hoc autem inter activam et contemplativam vitam distat, quia activa hic incipit et hic finitur: contemplativa vero hic habet initium, sed in futuro plenius perficietur. Quis enim in illa vita esurientibus tribuet cibum, ubi esurit nemo, cum panis sit ibi vivus? Quis ibi sitienti potum tribuet, ubi est fons vivus, ex quo qui gustaverit, nunquam sitiet in aeternum? Quis vestiet nudum, ubi stola est immortalitatis? Quis visitabit infirmum, ubi qui infirmetur non est? Quis sepeliet mortuum, ubi regio viventium? Unde, sicut diximus, ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet esurienticybum. sicienti potũ.
nudo tribuere uestimentum. suscipere
hospitẽ. uisitart infirmũ. sepelire mor¬
tuum. errantẽ corrigere. insipientẽ
docere. ꝓueritate & iusticia etiam
sinccessitas fuerit usq ad mortẽ certare:
his aut̃ qͥ in regimine possiti sunt: qua¬
lit̃ subiecti uictũ & uestimentũ habeañ.
intenta sollicitudine p̃uidere. Per io¬
hannẽ uͦ. de qͦ dictũ est: sic eũ uolo
manere donec ueniam: contemplatiuẽ
uite suauitas designat᷑. Ad quã ptinet
remotis omnib curis. & sollicitudinib
lectioni & orationi assidue insistere:
crebraquoq lacrimarum conpuncti¬
one ꝓ peccatoꝵ remissione. & ater¬
ne uitȩ ꝑceptione dulcissime suspirare.
Sed tamenutrũq discipulũ: utraq ui¬
ta nullus ignorat cẽ. ꝑfectũ. Et acci¬
ua quidẽ uita generalit̾ ad om̃s fide¬
les ꝑtinet. quisẽ ab hoc scło inmaculatos
custodientes mentẽ. manũ. linguã.

Expanded text:
pertinet esurienti cibum, sitienti potum, pertinet esurienti cibum, sitienti potum, nudo tribuere vestimentum, suscipere hospitem, visitare infirmum, sepelire mortuum, errantem corrigere, insipientem docere, pro veritate et justitia etiam, si necessitas fuerit, usque ad mortem certare. His autem qui in regimine positi sunt, qualiter subjecti victum et vestitum habeant, intenta sollicitudine praevidere. Per Joannem vero, de quo dictum est: « Sic eum volo manere donec veniam, » contemplativae vitae suavitas designatur, ad quam pertinet, remotis omnibus curis et sollicitudinibus, lectioni et orationi assidue insistere. Crebra quoque lacrymarum compunctione, pro peccatorum remissione et aeternae vitae perceptione, dulcissime suspirare. Sed tamen utrumque discipulum, utraque vita nullus ignorat esse perfectum, et activa quidem vita generaliter ad omnes fideles pertinet, qui, se ab hoc saeculo immaculatos custodientes, mentem, manum, linguam
Abbreviated transcription (Latin):
niuit. acde inde uale dicens fr̃ĩb descen¬
dit inde fossũ sepulture suȩ locum: quẽ
sibi p̃parauerat: & quasi in lectulo.
ita collegit se insepulchio. atq orati¬
one expleta: uidentib discipulis ad¬
posit̾ ẽ ad patressuos. tam extraneus
adolore corporis. quã alienus fuerat a
corruptione carnis. Quo in loco terra
sensim ab imo dicit᷑ ebullire: ita ut ñ
te uitam finiuit: ideo ad no dictum est.
Siceũuolo manere donec ueniam. Quãd
÷ dicere. Nolo eũ ꝑ uiolentiũ ꝑsecuto¬
ris uitã finire p̃sentẽ: sed sic eum uoloma¬
nere. quo adusq ueniens aduitã eum
ducamꝑennem. ctȩterna remuneratio¬
nc eum clarificem. Spĩcalit̃ aut̃ ꝑhos
duos discipulos. duas fideliũ uitas inqͥb
eccła constat. accipere possum. actiuã
scilicet & contemplatiuã. Quarum
una: in labore ẽ: altera in requie. Per
petrumenĩ cui dictumest sequere me:
actiuȩ uitȩ labor exprimit᷑: ad quã

Expanded text:
it. Ac deinde valedicens fratribus, descenit. Ac deinde valedicens fratribus, descendit in defossum sepulturae suae locum quem sibi praeparaverat, et quasi in lectulo, ita collegit se in sepulcro, atque oratione expleta, videntibus discipulis, appositus est ad patres suos, tam extraneus a dolore corporis quam alienus fuerat a corruptione carnis. Quo in loco terra sensim ab imo dicitur ebullire, ita ut nonte vitam finivit, ideo a Domino dictum est: « Sic eum volo manere donec veniam. » Quod est dicere: Nolo eum per violentiam persecutoris vitam finire praesentem, sed sic eum volo manere, quoadusque veniens ad vitam eum ducam perennem, et aeterna remuneratione eum clarificem. Spiritualiter autem per hos duos discipulos, duas fidelium vitas, in quibus Ecclesia constat, accipere possimus, activam scilicet et contemplativam. Quarum una in labore est, altera in requie. Per Petrum enim, cui dictum est: « Sequere me, » activae vitae labor exprimitur, ad quam
Abbreviated transcription (Latin):
t nondix̃ ei ihs̃ non morit᷑: sed siceum
uolomanere donecueniam
Mortẽ enĩ corporis. ueracit̃ mortuus :
iohannes: quia exeo die qͦ primo homini
dictumẽ. quocũq die comederis delig¬
no scientie boni & mali morte morieris.
Demq & si helias & enoch ad huc iuuieẽ.
credunt᷑: tamensciendũ ÷ qr ad temp̃
mortẽ corporis distulert̃. non poenitꝰ
euuserunt : qr temporib anti xp̃i in¬
terficiendi sunt. Et si dñs informu
humanitatis mortem suscepit: nullus
ẽ qͥ mortẽ corporis euadere possit. ssal¬
mista testante quiait. Quis ẽ homo
qͥuiuet. & non uidebit mortem: Sub¬
audit̾ nullus. Demq sicut inpatrũ
luterisinuenimꝰ. cum longo affectus se
geret. sciens diem mortissue imminere.
iussit sibi p̃parare sepulchrũ. & domi¬
nica die p̾celebrationẽ missarũ & am¬
monitionẽ factã discipuloꝵ. ꝑceptio¬
ne corporis & sangainis danĩ seipsũ mu¬

Expanded text:
Et non dixit Jesus Non moritur, sed, Sic eum Et non dixit Jesus Non moritur, sed, Sic eum volo manere donec veniam. » Morte enim corporis veraciter mortuus est Joannes, quia ex eo die quo primo homini dictum est: « Quocunque die comederis de ligno scientiae boni et mali, morte morieris ,Denique, etsi Elias et Enoch adhuc vivi esse creduntur, tamen sciendum est quia ad tempus mortem corporis distulerunt, non penitus evaserunt, quia temporibus Antichristi interficiendi sunt. Etsi Dominus in forma humanitatis mortem suscepit, nullus est qui mortem corporis evadere possit, Psalmista testante, qui ait: « Quis est homo qui vivet, et non videbit mortem? » subauditur nullus. Denique sicut in Patrum litteris invenimus, cum longo affectus sengeret, sciens diem mortis suae imminere, jussit sibi praeparari sepulcrum, et dominica die, post celebrationem missarum, et admonitionem factam discipulorum, perceptione corporis et sanguinis Domi
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Nam in historia ecclesiastica legi¬
mus. eũ ueneno eẽ. potatũ: & nihil
mali passũ. Impletũ ÷ in co qđ ad ño
dictum fuerat. Et simortiferum ꝗid
biberint : noneis nocebit. Postea uero
ꝓp̃t insuperabilẽ constantiã euange¬
liz andi: ab eodem principe in path¬
mos insula ex ilio ÷ religatus. Ubi
consortio destitutus humano. consola¬
tionẽ ꝓmeruit angeloꝵ. Ibi enĩ pro¬
pria manu a pocal ipsin scripsit. quã
ei dns reuelure dignatus ẽ : ꝓstratu
eccłȩ. p̃sentis scilicet & fuiture. Et ideo
cum dnsdix̃. siceũ uolo manere donec
ueniã. non negauit eũ corpore morit¬
rũ. sed ppassionẽ martyrii noneẽ. c̃¬
summatidum p̃dixit. Sed sermo¬
nẽ sic manendi. itaquidem discipuli
codem tempore tracture coepert̃.
quasi iohannes iam ñ eõmonturꝰ.
xut ergo sermo int̃ fr̃s : qđ discipulus
ille non morit᷑.
ed hunccoꝵ errorem idem iohannes
corrigerecurauit: cum subiuncxit.

Expanded text:
nis. Nam in historia Ecclesiastica leginis. Nam in historia Ecclesiastica legimus eum veneno esse potatum, et nihil mali passum, impleto in eo quod a Domino dictum fuerat: Et si mortiferum quid biberint, non eis nocebit. Postea vero propter insuperabilem constantiam evangelizandi, ab eodem principe in Pathmos insulam exsilio est relegatus, ubi, consortio destitutus humano, consolationem promeruit angelorum. Ibi enim propria manu Apocalypsim scripsit, quam ei Dominus revelare dignatus est, pro statu Ecclesiae, praesentis scilicet et futurae. Eus dixit: « Sic eum volo manere donec veniam, » non negavit eum corpore moriturum, sed per passionem martyrii non esse consummandum praedixit. Sed sermonem sic manendi, ita quidem discipuli eodem tempore tractare coeperunt, quasi Joannes jam non esset moriturus. Exiit ergoille non moritur. » Sed hunc eorum errorem idem Joannes corrigere curavit, cum subjunxit: «
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe. hicaut̃ quid:
uia enm petrus a płs in extensiones
Inuum incinctione alterius. induo
quo nollet suam passionem intellexos
significatam : uoluit scire de fratreo
condiscipulo quamorte & ipse trans¬
rus esset ad uitã. Et uidens eũ sequo¬
tem : ait.Dare hicaut̃ quid: Dicis
iceum uolo manere donec ueniam
Quid adte : Tume sequere.
Ic sidiceret. Nolo eũ ꝑ passionẽ mus¬
rii p̃sentis uite cursum cõsũmare.
sic eũ uolomanere . donec ecdesi astis
pͥacem firmatã. transitu nacuralisia¬
as ꝑpetuam cumducã aduitũ. Ubi
putandũ nonc̃ quod negauerit dns̃ iohan¬
nẽ ꝓsua fide multus tribulationes ec̃ pas¬
surum. sed p̃dixit cũ ꝑmartyrium p̃¬
sentẽ uitum̃ noneẽ comsummaturum.
tũ concilii gaudentes. qm̃ digni abiti
sunt ꝓ nomine ihũ contuineliũ pati.
tadomiciano impussimo cȩsare infer¬
uentis olei doliummissus legit: ex qͦ
antũ liber ex ut adolore corporis.
quantũ alienus erat acorruptione car¬

Expanded text:
ine, hic autem quid? » Quia enim Petrus apostolus in extensione manuum, in cinctione alterius, in ductu quo nollet, suam passionem intellexerat significatam, voluit scire de fratre et condiscipulo qua morte et ipse transiturus esset ad vitam. Et videns eum sequentem, ait: « Domine, hic autem quid? Dicit Sic eum volo manere, donec veniam, quid ad te? tu me sequere. » Ac si diceret: Nolo eum per passionem martyrii praesentis vitae cursum consummare, sed sic eum volo manere donec, ecclesiastica pace firmata, transitu naturalis mortis, perpetuam eum ducam ad vitam. Ubi putandum non est quod negaverit Dominus Joannem pro sua fide multas tribulationes esse passurum, sed praedixit eum per martyrium praesentem vitam non esse consummaturum. tu concilii gaudentes, quoniam digni habiti erant pro nomine Jesu contumelias pati . Et a Domitiano impiissimo Caesare in ferventis olei dolium missus legitur, ex quo tantum liber exiit a dolore corporis, quantum alienus erat a corruptione car
Abbreviated transcription (Latin):
discipulũ quem diligebat ihs̃ sequen¬
tem: tacite innuit. quia mox ut dix̃
dñs petro sequereme. surrex̃: & aloco
coniuuii abire coepit. Cuius iussionẽ
petrus &iam ad literã implere deside¬
rins. secutus ÷ illum corporali gressu.
Secutus: aut̃ dnm & petrũ ille disci

Expanded text:
discipulum quem diligebat Jesus, sequendiscipulum quem diligebat Jesus, sequentem, » tacite innuit quia mox ut Dominus dixit Petro, « Sequere me, » surrexit a loco convivii et abire coepit. Cujus jussionem Petrus etiam ad litteram implere desiderans, secutus est illum corporali gressu. Sec
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc aut̃ dicebat. ait euangelistu: signisi¬
cans quamorte. cet̃ clarificatuirus dm̃.
Et nedura & intolerabilis petro uideret᷑
passio crucis. hanc suo exemplo pius
magister. linire curauit dicens. Seque¬
reme. id ÷ meimitare. Ac si diceret
dñs. Tanto ergotolerabilius crucispas¬
sionem sustinebis. quanto in ei sufferentia
mea te sequi uestigia recorduberis.
Ut sicut ego ꝓtua salute crucis patibulũ
sustinere nõ distuli: ita quoq & tu ꝓc̃
fessione nominis mer pati debere memen¬
to. Quia cogloriosiprẽ palmã martr¬
ru consequeris. quo ad hanc ꝓmerendã
artius iter magistri sequeris. Sẽqui
nere non distulit. sicut & ipse dñs ꝓre
demptione generis humaniamplecti
dignatus ẽ : implensillud qđ iohan¬
nes ait apłs. Qui dicit se in xpõ mane¬
re : debet sicut ipse ambulauit. &
ille ambulare. lam uero p̾haec quid
dñs & petrus fecerint : manifeste euan¬
gelista non declarat. Ia men exco
quodait. conuersus petrus uidit illũ

Expanded text:
autem dicebat, ait evangelista, significans qua morte esset clarificaturus Deum. » Et ne dura et intolerabilis Petro videretur passio crucis, hanc suo exemplo pius magister lenire curavit, dicens: « Sequere me, » id est imitare me. Ac si diceret Dominus: Tanto ergo tolerabilius crucis passionem sustinebis, quanto in ejus sufferentia mea te sequi vestigia recordaberis: ut sicut pro tua salute crucis patibulum sustinere non distuli, ita quoque et tu pro confessione nominis mei pati te debere memento. Quia eo gloriosorem palmam martyrii consequeris, quo ad hanc promerendam arctius iter magistri sequeris. Sequi enere non distulit, sicut et ipse Dominus pro redemptione generis humani amplecti dignatus est, implens illud quodicit se in Christo manere, debet sicut ille ambulavit, et ipse ambulare . » Jam vero post haec quid Dominus et Petrus fecerint, manifeste evangelista non declarat; tamen ex eo quod ait: « Conversus Petrus, vidit illum
Abbreviated transcription (Latin):
escriptionẽ eugłii : cum sub iungit
c ÷ discipulus ille qͥ testimoniũ ꝑ hibeg
ichis & scripsit hac
ed ut exordia huius lectionis plenius
Intellegere ualeamꝰ. libet superiora pa¬
umꝑ ad tendere. Supra enim retulit
dem iohannes cuangelista. quia disci¬
uli s pꝰresurrectionẽ dnũ in conclaui
esidentib dix̃ eissymonpetrus. Va¬
lo piscari. Dicunt ei alidiscipuli.
mimus & nostecũ. Ascendit ergo sy¬
non petrus. & thomas qͥdicit᷑ didimus
e nathanahel qͥ erat achana galileae :¬
x filii i zebẽdei. & alii ex discipuliseĩ
luo. Illis aut̃ frustia tota nocte in
piscando laborantib manȩ stetit i hs̃
nlictort. eorũq rete copiosa mul¬
atudine piscium repleuit. E gressisq
lis ad terrã. ait. Vemiie pran̾dete
ꝓ quo prandio. dnspetrũ. ter anse
imaret in terrogauit. Cui p̃trinam
negationẽ tertio confitenti suum amo¬
em tertio suas ouesei commendauit
licens. Sidiligisme pasce ouesmeas.
iue agnosmeos. Post commendationẽ

Expanded text:
scriptionem Evangelii, cum subjungit: « Hic est discipulus ille, qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. » Sed ut exordia hujus lectionis plenius intelligere valeamus, libet superiora parumper attendere. Supra enim retulit idem Joannes evangelista quia discipulis post resurrectionem Domini in conclavi residentibus, dixit ei Simon Petrus: Vado piscari. Dicunt ei alii discipuli: Venimus et nos tecum. Ascendit ergo Simon Petrus, et Thomas qui dicitur Didymus, et Nathanael, qui erat a Cana Galilaeae, et filii Zebedaei, et alii ex discipulis ejus duo. Illis frustra tota nocte in piscando laborantibus, mane stetit Jesus in littore, eorumque rete copiosa multitudine piscium replevit. Egressisque illis ad terram, ait: Venite, prandete. In quo prandio Dominus Petrum ter an se amaret interrogavit. Cui, post trinam negationem, tertio confitenti suum amorem, tertio suas oves ei commendavit, dicens: Si diligis me, pasce oves meas, sive agnos meos. Post commendationem
Abbreviated transcription (Latin):
uob metraditurus ÷ cõtristatison¬
bus inniuente sibi petro. interro ga
eos reddidit dicens. Qui intingitm¬
num mecum in parabside. hic metr¬
det. Quod aut̃ discipulus ille supras
tus magistri recubuit: non solump¬
tis dilectionis indiciũ fuit: sed &iam
turi mysterii signum. Quia enĩ inꝗ
tore ihũ sunt oms thesauri sapients
& scientie absconditi. merito ille sun
pectus magistri recubuisse dicit᷑ : qu

Expanded text:
 me traditurus est, contristatis omnibus, innuente sibi Petro, interrogavit eos reddidit, dicens: « Qui intingit manum mecum in paropside, hic me tradet. » Quod autem discipulus ille supra pectus magistri recubuit, non solum praesentis dilectionis indicium fuit, sed etiam futuri mysterii signum. Quia enim in pectore Jesu sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi, merito ille supra pectus magistri recubuisse dicitur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
m̃te raperetͥ : & de aeterne uite purissi¬
mo fonte potaret. qđ nobsitientib pro¬
ordium. In principioerat᷑ uerbum & uer¬
bumerit apud dm̃: & ds̃erat uerbum.
t sic ꝑ totã eugł ii sui textũ pauca dehu

Expanded text:
mente raperetur, et de aeternae vitae purissimo fonte potaret, quod nobis sitientibus proordium: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, » et sic per totum Evangelii sui textum, pa
Abbreviated transcription (Latin):
meae contemplationis debria ueros
cii apparente. cumȩternu remund¬
tione defide transeant adspeciem
amenĩ descriptionem sui eugłu. bu
iohannes nob̾ cõmendit. cũ dicit.
ic est discipulus ille qͥ testimoniũs

Expanded text:
meae contemplationis inebriavero, cii apparente, cum aeterna remuneratione de fide transeant ad speciem. Jam enim descriptionem sui Evangelii beatus Joannes nobis commendat, cum dicit: « Hic est discipulus ill
Abbreviated transcription (Latin):
mendat. Priuilegium scilic& amoris dñi
ergase. & resolutionem sui corporis atq
descriptum eugłii. Priui legiĩ amoris
sui nob̵ cõmendãt. cũ dicit.
onuersus petrus. uidit illum discipulũ
quem diligebat ihs̃ sequentem

Expanded text:
mendat, privilegium scilicet amoris Domini erga se, resolutionem sui corporis atque descriptionem Evangelii. Privilegium amoris sui nobis commendat, cum dicit: « Conversus Petrus, vidit illum discipulum quem diligebat Jesus, sequentem
Abbreviated transcription (Latin):
rat. sp̃itali dilectiont eũ fecetit eẽ dig¬
morem. In eo aut̃ qđ ait. uidit illum¬
discipulũ quẽ dilegebat ihs̃ sequentẽ :
morem scoꝵ beatũs iohannes cuangelis¬
ta scruuuit. cũ ꝓprium nomen tacens.
alio indicio suamꝑsonã de monstrauit.
Hancem̃ cõsuetudinem habent scĩ uiri: ut
quotiens dese mira & magna locunt᷑.
suꝑ om̃s homines qui morabant᷑ in terra.¬
Similit̃ & beatus iob dicturus. et erat uir
ille simplex & rectus actimens dm̃: dese
quasi de alio pręmisit dicens. Dir erat
interra hus. nomine iob H ancergo
humilitatem scruans beatus iohannes:
in tota serie sui eugłu ꝓprium nomen
ponere noluit. Dat aut̃ & aliud indiciũ
suȩ cognitionis beatꝰ ibhannes euan¬
gelista: cum subiungit.
Su et recubuit incenu suꝑ pectusa

Expanded text:
rat, spirituali dilectione eum fecerat esse digrat, spirituali dilectione eum fecerat esse digniorem. In eo autem quod ait: « Vidit illum quem diligebat Jesus, sequentem, » morem sanctorum beatus Joannes evangelista servavit, cum proprium nomen tacens, alio indicio suam personam demonstravit. Hanc enim consuetudinem habent sancti viri, ut quoties de se mira et magna loquuntur, super omnes qui morabantur in terra» Similiter et beatus Job dicturus: « Et erat vir ille simplex et rectus, ac timens Deum, » de se quasi de alio praemisit, dicens: « Vir erat in terra Hus, nomine Job. . « Hanc ergo humilitatem servans beatus Joannes, in tota serie sui Evangelii proprium nomen ponere voluit. Dat autem et aliud indicium suae cognitionis beatus Joannes evangelista, cum subjungit: « Qui et recubuit in coena super pectus
Abbreviated transcription (Latin):
Ncq enĩ ac̃spectu illiusse indign̾um
aestimauit: cũ &iam maioris dilectionis
gła p̃ceteris ad nõ amplexatum se noue¬
rat. Nec in credibile ẽ qđ petrus & io¬
hannes uestigio corporali dnm̃ sint secuti.
quia necdum adhuc intellegebant. quid
spiritalit̃ significaret hoc quod daĩs petro
dixerat. sequereme. Sed quia beatus io¬
hannes ꝑsonũ suã ex nomine in notesce¬
re noluit. designauit ex merito cũ dix̃.
Uidit illũ discipulũ quẽ diligebat ihs.
iligebat enĩ eũ ihs̃. non ex ceptis ceteris
singulu riter solũ. sed speciulit̃ inter
ceteros unũ. Oms̃ enĩ sediligere conꝑ¬
bauit. qͥb ante passionẽ loquebat᷑ di¬
cens. Sicut dilexit me pater. & ego dilexi
uos. manete in dilectionemea. Sẽd huno
p̃ceteris diligebat. quem integritas iuir¬
ginulis maioridilectione fecerat dignũ.
Iradunt namq historiae: quod eũ uolen¬
tem nubere denuptus uocauit. Et ꝓpte¬
rea qđ a conplexu carnuali eũ subtraxe¬

Expanded text:
Neque enim a consectatu illius se indignum aestimavit, cum etiam majoris dilectionis gloria prae caeteris a Domino amplexatum se noverat. Nec incredibile est quod Petrus et Joannes vestigio corporali Dominum sint secuti, quia necdum adhuc intelligebant quid spiritualiter significaret hoc quod Dominus Petro dixerat, « Sequere me. » Sed quia beatus Joannes personam suam ex nomine innotescere noluit, designavit ex merito, cum dixit: « Vidit illum discipulum, quem diligebat Jesus. » Diligebat enim eum Jesus, non exceptis caeteris singulariter solum, sed specialiter inter caeteros unum. Omnes enim se diligere cobavit, quibus ante suam passionem loquebatur, dicens: « Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos, manete in dilectione mea . » Sed hunc prae caeteris diligebat, quem integritas virginalis majori dilectione fecerat dignum. Tradunt namque historiae quod eum volentem nubere, de nuptiis vocavit, et propterea quod a complexu carnali eum subtraxe