comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
leritparentib: capite plectat᷑. Miratꝰ tẽplũce¬
reris sungressus fuerit. capite puniat᷑ . Intem¬
plũ cereres matriauxiliũ filius tulit. pecitur
ad poenã hic enĩ q̃ rit᷑ ꝑ cõparationẽ secundã quã
legẽ filius facere debuerit. Mixtũ que ammo¬
dũ fit: quando ñ exuno genere materia cõposi
ammodũ fit : ut qͥ dũ ꝓditionis accusabat᷑ exfi¬
liis eius alt̃ fotiter fecit. alt̃ deseruit. pecitpat̃
deuiro forte ut ab olitionẽ iudicii peceret : Ille
in columitatẽ desercoris fris obtauit & reo af¬
fuit patri absolutus pat̃ abdicat filiũ Hic enĩ&
simplicit̃ q̃rit᷑ anc̃ trauo luntatẽ patris p̃mium
ei licuerit petere & cõparationẽ quid magisde¬
buerit obtare. Mixtũ exractionali & legali
quẽ ammodũ fit : ut qͥꝓ ditionis dã natioffuerit
magistratui. det᷑ custodienđ & xxx dies torque¬
cidit reus ẽ c̃scientiȩ . Hic enĩ & rationaleẽ ge¬
nꝰ in qͦquȩrit᷑ anhic c̃scius fuerit. anille a dult̃

Expanded text:
erit, capite plectatur et mas templum Cereris si ingressus fuerit, capite puniatur: in templo Cereris matri auxilium filius tulit; petitur ad poenam’. Hic enim quaeritur per conparationem secundum quam legem filius facere debuerit. Mixtum quem ad modum fit? quando non ex uno genere materia conpositad modum fit? ut: ‘quidam proditionis accusabatur; ex filiis eius alter fortiter fecit, alter deseruit: petit pater de viro forti ut abolitionem iudicii peteret; ille incolumitatem desertoris fratris optavit et reo adfuit patri; absolutus pater abdicat filum’. Hic enim et simpliciter quaeritur, an contra voluntatem patris praemium ei licuerit petere, et per conparationem, quid magis debuerit optare. Mixtum ex rationali et legali quem ad modum fit? ut: ‘qui proditionis damnatus fuerit, magistratui detur custodiendus ecidit: reus est conscientiae’. Hic enim et rationale est genus, in quo quaeritur, an hic conscius fuerit, an ille adulter, et l
Abbreviated transcription (Latin):
lant nequa quã ãplius ad labores trenẽ peregrinationis
rediturs : Circũ dant᷑ itaq auro uectes lignorũ sethim iũ fir¬
missima sa crescripture testimonia ꝑ int̃ p̃tationẽ misticã
his & hui modi sensib: cȩlestib: ac sp̃alib: ꝓbabt̃ eẽ ꝑlucida ::¬
Eterigestaber naculũ iuxta exemplũ
angelicepuritatis & in mortalitati s uitã ad cũ instar huma¬
nam int̃ra conuersationẽ in quantũ morta lib: imita ripos¬
sibilefuit instituere iubebat᷑ ut cũ exemplo ete mutue in
dm̃ dilettione diuine laudationi unanimȩ pacisincertta o¬
taq oeterisq. hũ modiuirtitib: intrauaca rem mere nem¬

Expanded text:
lant, nequaquam amplius ad labores terrenae peregrinationis lant, nequaquam amplius ad labores terrenae peregrinationis redituri. Circumdantur itaque auro vectes lignorum setim, cum firmissima sacrae Scripturae testimonia per interpretationem mysticam his et hujusmodi sensibus coelestibus ac spiEt eriges tabernaculum juxta exemplum, angelicae puritatis et immortalitatis vitam. Ad cujus instar, humanam in terra conversationem, in quantum mortalibus imitari possibDeum dilectioni, divinae laudationi, unanimae paci, sincerae castitati, caeterisque hujusmodi virtutibus in terra vacaremus, mererem
Abbreviated transcription (Latin):
destrictio nepumre : Id eoqi talis lectio instar uectiũ in putri¬
bilium tab̵naculũ dm̃ ctin& : qr m̃tes fideliũ uerbis inficte ueri¬
tatis ab incursu tẽptationũ p̃munt : Verũ q̃s uectes ligneslãminis
uestiunt᷑ aurtis . Cũ hȩc eadẽ lectio ꝑ spã lẽ intellegentiã saoratio¬
rib: plenamysteriis ostendit᷑ cũ archa eccłam catholicã aqua
diluuii baptismũ significare dinoscitur : munda & inmunda
animalia spãles & carnales quoq in eccła: Ligna arceleuigata
& bnuminata : doctores gr̃a di fidei roboratus : Coruus de artha
egressus nec reuersus. eosqͥ p̃baptisma. ada postasi ã decidant
Ramoliue ꝑ colũbã in latꝰ in artã : eos qͥ foris qd ẽ ħ ẽ int̃ hereticos baptiza
atholicã merent᷑ introduci. Colũbade archa egressa neq ultra
reuersa eos qui carne solati ad libera iucẽ patriȩ celestis ꝑuo¬

Expanded text:
districtione punire: ideoque talis lectio, instar vectium imputridistrictione punire: ideoque talis lectio, instar vectium imputribilium, tabernaculum Domini continet, quia mentes fidelium verbis infictae veritatis, ab incursu tentationum praemunit. Verum quasi vectes lignei laminis vestiuntur aureis, cum haec eadem lectio per spiritualem intelligentiam sacratioribus plena mysteriis ostenditur, cum arca Ecclesiam catholicam, aqua diluvii baptismum significare dignoscitur, munda et immunda animalia, spirituales et carnales quosque in Ecclesia, ligna arcae levigata et bituminata, doctores gratiae fidei roboratos. Corvus de arca egressus nec reversus eos qui post baptisma ad apostasiam decidunt; ramus olivae per columbam illatus in arcam, eos qui foris quidem, hoc est inter haereticos bapticatholicam merentur introduci: columba de arca egressa, neque ultra reversa, eos qui carne soluti, ad liberam lucem patriae coelestis pervo
Abbreviated transcription (Latin):
lucem legt̃: & fundes eis inquid amulos aureos: ꝑ quos uectesta¬
bulata contineant : Vectos ꝑ annos aureos tabula ta continent:
cum uerba sa crieloquui ꝑ ꝓmissi onẽ regnicȩlestis statũ scȩ eccłȩ con¬
firmant : ut eominus ꝑtͣbationes munditimeant : quo certius sta¬
bilitatẽ ꝑ p&uȩ remunerationis didicer̃ : beneaũ deeis dẽ uectib:
subditur : Quos operies lãminis aureis : Lãminis qͥppeaureis
uectes operiunt᷑ : cũ uerbis diuine legisq. eẽ iuxta lit tere sensũ
fortia uident᷑ atq adc̃ firmandã uitã fideliũ aptis sima superior
intellectus id ẽ euangłica claritate p̃fulgidus in eẽ monstrabit᷑ :
Vt enim exempligr̃ a unũ testimomũ ponam cũ legimꝰ historiã sc̃i noe
quomꝰ diluuiũ ꝗ impios deleuit mirabi lit̃ cũ suis in archa seruatꝰ
euaserit : pat& om̃ib in eaq ds̃ diligens iustitiã et odio habens
imquita tẽ pios nouerit de tẽptatione eripere impios uero iusta

Expanded text:
lucem legunt. Et fundes eis, inquit, annulos aureos, per quos vectes tabulata contineant. Vectes per annulos aureos tabulata continent, cum verba sacri eloquii per promissionem regni coelestis statum sanctae Ecclesiae confirmant, ut eo minus perturbationes mundi timeat, quo certius stabilitatem perpetuae remunerationis didicit. Bene autem de eisdem vectibus subditur: Quos operies laminis aureis. Laminis quippe aureis vectes operiuntur, cum verbis divinae legis quae esse juxta litterae sensum fortia videntur, atque ad confirmandam vitam fidelium aptissima, superior intellectus, id est, evangelica claritate praefulgidus inesse monstrabitur. Ut enim, exempli gratia, unum testimonium ponam: cum legimus historiam sancti Noe, quomodo diluvium, quod impios delevit, mirabiliter cum suis in arca servatus evaserit; patet omnibus in eo quod Deus diligens justitiam, et iniquitatem pios noverit de tentatione eripere, impios vero justa
Abbreviated transcription (Latin):
guntur corporautiq sunt & corda omniũ iustorũ in morta¬
lia &id corectissime auro assimulata inquib: exoptatissi mu
haec inmutatio fi& ut post temporalia ad di beneficia &er¬
napueniant. Deniq apłs quasi emunctoria nob̵ lucernarũ dĩ
& locaubi quȩ e muncta sunt extinguntur aurea p̃b& cũ de
differentia p̃sentiũ & futurorũ bonorũ loquitur dicens
Siuȩ ꝓph&iȩ euacuabuntur siue linguȩ cessabunt si uesci

Expanded text:
guuntur, corpora utique sunt, et corda omnium justorum immortaguuntur, corpora utique sunt, et corda omnium justorum immortalia. Et ideo rectissime auro assimilata, in quibus exoptatissima haec immutatio fiet, ut post temporalia Dei beneficia ad aeterna perveniant. Denique Apostolus emunctoria nobis lucernarum Dei, et loca ubi ea quae emuncta sunt exstinguantur, aurea praebet, cum de differentia praesentium et futurorum bonorum loquitur, dicens: Sive prophetiae evacuabuntur, si
Abbreviated transcription (Latin):
& holo causti ꝓpecatonoliusti necplacita sunt tibi quȩ se¬
cundũ legẽ offeruntur tunedixi ecceuenio ut faciã dsuo
luntatẽtuã aufert primũ ut sequens statuat inquauo¬
luntatosc̃ificatisumus ꝑ oblationẽ corporis xp̃i ihũ
ł munctori a ergo &uasa ubi q̃ e muncta sunt extinguntur fiunt
deauro purissimoquia & diuina sunt uerba quibus cessatio
cerimoniarũ legaliũ p̃dicatur. & dĩgratia sunt inlus trata eorũ
corda inquib eadẽ figurata legis adumbratiofinẽ accipit ut
succedens euangelii ueritas clarius mundo lucer&. Constat
& postascensionẽ dñicã & aduentũ sp̃s sci & poenitus hostiis
tinguebantur. inquib litteralis obseruatio compl&a exordiũ
gratio mundo clarius fulgentis exhibuit. Itẽ quia finita
mortali & succedente uitai mortuli cessabunt maxima ex
ẽẽ testant᷑ emunctoria nimirũ sunt aurea quis pefuturȩ cla¬
ritatis eximia. Vlasa quoq inquib ea quȩ e munctu sunt extin¬

Expanded text:
nec placita sunt tibi, quae secundum legem offeruntur; tunc dixi, Ecce venio, ut faciam, Deus, voluntatem tuam . Aufert primum, ut sequens statuat: in qua voluntate sanctificati sumus per oblationem corporis Christi Jesu. Emunctoria ergo, et vasa ubi quae emuncta sunt exstinguuntur, fiunt de auro purissimo; quia et divina sunt verba, quibus cessatio caeremoniarum legalium praedicatur: et Dei gratia sunt illustrata eorum corda, in quibus eadem figurata legis adumbratio finem accipit, ut succedens Evangelii veritas clarius mundo luceret. Constatscensionem Domini, et adventum Spiritus sancti, penitus hostiis xstinguebantur: in quibus litteralis observatio completa exordium gratiae mundo clarius fulgentis exhibuit. Item quia finita mortali, et succedente vita immortali, cessabunt maxima ex esse testantur, emunctoria nimirum sunt aurea: quia ipse futurae claritatis eximia sunt. Vasa quoque in quibus ea quae emuncta sunt exstin
Abbreviated transcription (Latin):
aber naculũ quod dñ omor̃ses in solitud inefecit sicut
& templũ quod facit salomoꝵ in herusalẽ statũ scẽ eccłȩ

Expanded text:
r? Inspicit enim diligenter exemplar monstratum, et secundum hoc ad inferiora rediens facit, quando ea quae per
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ab initiodatũ est generi huma nodulci cordis memoria
r&inemus diligentes dñi dmn nr̃m extoto corde nr̃o tota
anima tota uirtute diligentes &x ꝓximũ tamquã nos
ipsos & uetera nouis suꝑuenientib proicimus cũtipi¬
calegis mosaice statuta uixta litteram seruare cessamus
sed eadem ipsa gratius intellacta ꝑ sp̃m innouato inspem
regnicaelestis corde custodimus. iuxta illud siquaergo

Expanded text:
quod ab initio datum est generi humano, dulci cordis memoria quod ab initio datum est generi humano, dulci cordis memoria retinemus: diligentes Dominum Deum nostrum ex toto corde nostro, tota anima, tota virtute; diligentes et proximum tanquam nos ipsos. Et vetera novis supervenientibus projicimus, cum typica legis Mosaicae statuta juxta litteram servare cessamus; sed eadem ipsa gratius intellecta per spiritum innovato in spem regni coelestis corde custodimus: juxta illud Apo
Abbreviated transcription (Latin):
lan ut est custodia sabbatiritus hostiarũ. sangus
agni paschał c& eraque huius modiquae suo quidẽ tempore so-¬
lerter cus todita apopulodi quasi lucinia in lucernis cande¬
labri ardebant infus aoleo piȩdeuotionis & incensaigne uerbi
caelestis. Cumuero ab apłis atq a postolicis uiris his p̃dicabat᷑
& huius modi obseruationibus finẽ ad ño impositũ cuncta queea
gebant lucinia candelabri utreparata melius lucerent qr
p̃bebant. De quare paratione lucernarũ tabernaculi
hocẽ scripturarũ diuinarũ intellegentia sublimiore ꝓmit¬
titdm̃s in leuitico suopopulo dicens. Multiplicabimini¬
& firmabo pactũ meũ uobiscũ. Comedetis uetussima
ueterum & u&era nouis superuenientib. proicietis¬
N ultiplicatis quippe filiis srł confirmatũ est cumeis pac¬
tumdi cum &iã gentibus adfidem uocatis nouigratiã
testamenti in cordibus electorũ firma radice plantata
comedimusq uetuffissima ueterũ cummandatũ uetus

Expanded text:
tur observari, ut est custodia sabbati, ut ritus hostiarum, et sanguis agni paschalis, caeteraque hujuscemodi quae suo quidem tempore solerter custodita a populo Dei, quibus ellychnia in lucernis candelabri ardebant, infusa oleo piae devotionis, et incensa igne verbi coelestis. Cum vero ab apostolis atque apostolicis viris praedicatur his et hujusmodi observationibgebantur lucinia candelabri, ut reparata melius lucerent, quia e salutaris praebebant. De qua reparatione lucernarum tabernaculi, hoc est Scripturarum divinarum intelligentia sublimiore promittit in Levitico Dopactum meum vobiscum. Comedetis vetustissima veterum, et vetera novis supervenientibus projicietis. Multiplicatis quippe filiis Israel, confirmatum est cum eis pactum Dei: cum etiam gentibus, ad fidem vocatis, Novi gratia Testamenti in cordibus electorum firma radice plantata est. Comedimusque vetustissima veterum, cum mandatum vetus,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃a noua. & in a pocalypsi & qui sedebat inthronodiẽ
Eccefacio om̃anoua. Emunctoria aut̃ quibus hȩc age¬
bantur ipsa sunt uerba sacrieloquii quib manifeste
designatur lit terã legis in plurimis soluendã & eã
sp̃ituali solum modo sensuc̃e seruandã Equibus estillud
mactib apłorũ: ubi prohibiti sunt credentes exgentibus
cirtũ cidi & absq cȩrimonus hostiarũ legaliũ euangelicȩ
gratie sunt oboedire p̃cepti. & qđia apłs ad hebreos ex po

Expanded text:
or. V. Et in Apocalypsi, Et dixit qui sedebat in throno, Ecce facio omnia nova . Emunctoria autem, quibus haec agebantur, ipsa sunt verba sacri eloquii, quibus manifeste designatur litteram legis in plurimis solvendam, et cum spirituali solummodo sensu esse servandam. E quibus est illud in Actibus apostolorum, ubi prohibiti sunt credentes ex gentibus circumcidi, et absque caeremoniis hostiarum legalium evangelicae gratiae sunt obedi
Abbreviated transcription (Latin):
tunc aut̃ facie ad faciẽ. Omne pondus candelabricũ
uniuersis uasis suis habebit talentũ aurimundis simi.
pus est cũ ipsoca pite nr̃o mediatoredi ⁊ hominũ &uniũ sis
electis eius a sũmis usq ad infimos abhis quib maior int̃
natos mulierũ nemo est usq ad eos dequib: dicit uidete
ne contempnatis unũ depusillis istis qui in mecredunt ⁊rł
&om̃s nimirũ indiuersis lic& gradibus & a&atib sexib &
conditionibus ingeniis temporib unieidemq: auctoriac
dator: ꝑp&uelucis suoquiq tempore acloco quasi can¬
delabro aureo fixaradicem̃tis inhȩrent quo eiusdem
participes lucis fieri possint qđ uidelic& candelabrũ
rectetalentũ aurimundissimi haberedobereme

Expanded text:
ad aeterna perveniant. Omne pondus candelabri cum universis vasis suis, habebit talentum auri mundissimi. pus est, cum ipso capite nostro mediatore Dei et hominum, cum universis electis suis, a summis usque ad infimos, ab his quibus major inter natos mulierum nemo est, usque ad eos de quibus dicit. Videte, ne condemnatis unum de pusillis istis qui in me credunt. omnes, in diversis licet gradibus, aetatibus, sexibus, conditionibus, ingeniis, temporibus, uni eidemque auctori ac datori perpetuae lucis, suo quique tempore ac loco, quasi candelabro aureo fixa radice mentis inhaerent, quo ejusdem participes lucis fieri possint. Quod videlicet candelabrum, recte talentum auri mundissimi habere debere m
Abbreviated transcription (Latin):
bentiũ adurualiquid & adseinuicẽ collectiq secundum
quã significationemromanorum dicitur esugenus:
ab unius scilic& habitudine: dico aut̃ romuli & multi¬
tudinis habentiũ aliquomodo adinuicem eam qub
illo ẽ cognatione: secundũ diuisionẽ ab alus generibus
dictte: Dicit᷑aut̃ & alit rursus genꝰ qd uiniu scui:q
generationis principiũ. uel ab eo quigenuit uel a lo co
in quo quis genitus ẽ : Sic enimor estẽ quidem dicim : qpurte
a tantalo haboregenus. Illum aut abercule : &rursus ite¬
pindarũ quidem thebanũ eẽgenere : platonẽ uero
atheniens ẽ : & enĩ patria principiuẽ unius cui: que sind¬
generationis quẽ ammodũ pater: Hec aut̃ ui decur
ꝓmltissimaeẽ significatio: Romanienĩ qui ex genere quito¬
descenduntromuli : & cecropidȩ : qui ox gonere des¬
cendunt cetropis &horũ ꝓximi & prius quidem a pol¬
latũ ẽ genus unius curq. generationis principiũ deino
etiã mulcitudo eorũ quis ab uno principio. ut a romu¬

Expanded text:
BENTIUM AD UNUM ALIQUID ET AD SE INVICEM COLLECTIO, SECUNDUM QUAM SIGNIFICATIONEM ROMANORUM DICITUR GENUS, AB UNIUS SCILICET HABITUDINE -- DICO AUTEM ROMULI -- ET MULTITUDINIS HABENTIUM ALIQUO MODO AD INVICEM EAM QUAE AB ILLO EST COGNATIONEM SECUNDUM DIVIdictam. Dicitur autem et aliter rursus genus quod est uniuscuiusque generationis principium vel ab eo qui genuit vel a loco in quo quis genitus est. Sic enim Oresten quidem dicimus a Tantalo habere genus, Illum autem ab Hercule, et rursus Pindarum quidem Thebanum esse genere, Platonem vero Atheniensem; et enim patria principium est uniuscuiusque generationis quemadmodum pater. Haec autem videtur promptissima esse significatio; Romani enim qui ex genere descendunt Romuli, et Cecropidae qui ex genere descendunt Cecropis et horum proximi. Et prius quidem appellatum est genus uniuscuiusque generationis principium, dehinc etiam multitudo eorum qui sunt ab uno principio; ut a Romu
Abbreviated transcription (Latin):
nihilint̃ ẽ. sed tantũ ualent auriũ penetralia.
ut pͣ secranseuntes sonos quã sihospitos noto san
ignotos recipiant. arte a ut̃ mouet auditor. cũ
enuntiato sibi uerbo attendit q̃ sit parsoratioñ.
uł siquid aliud in his disciplinis q̃de uerbis tradun¬
tur accopit At uero ex utroq: iđ ex sonsu& arte

Expanded text:
nihil interest, sed tantum valent aurium penetralia, nihil interest, sed tantum valent aurium penetralia, utrum per se transeuntes sonos quasi hospites notos an ignotos recipiant. Arte autem movetur auditor, cum enuntiato sibi verbo adtendit, quae sit pars orationis, vel si quid aliud in his dicsiplinis quae de verbis traduntur accepit. At vero ex utroque id est et sensu et arte
Abbreviated transcription (Latin):
sono uerbũ reiquã signisicat c̃gruit ultra đ
reqͥratñ hab& Ct̃ modis auc origo uerborum
corruptione uocũ uarietur. ineptũ est ꝑsequi Nam
& longũ & minꝰ quã illa q̃dictas necessariũ. Nunc¬
uim uerboꝵ quantũ res patec breuiter c̃sideremꝰ
Visuorbiẽ quacognoscit᷑ quantũ ualeat. Valetaut̃
tantũ quantũ mouere audientẽ potest. Porromo¬
uet audiente au secundũse. aut secudmia quod
significat aut exutroq cõmunit̃. sed cũ secđm
semouet. aut ad solũ sensũ ꝑtin& aut ad artem
aut ad utrũq: sensu saut naturamouetur autẽ¬
suecuedine. Naturauitiauit cũ offendit᷑ siquis
nomin& artorxorsonregẽ .ł mulcet᷑ cũ audit eu¬
ryalũ quis enĩ etiã sinihilumꝗ dehis hominib:
audierit quoꝵ ista sint nomina ñ tam̃ & in illo
asperitate maximã & in hoc iudic & lenitatom:
Consuetudine mouet sensus. cũoffendit᷑ cũ audit¬
cotto Nã hic ad sonisua uitatẽ ł in suauitatem

Expanded text:
sono verbum rei, quae significatur, congruit. Ultra quod requirat non habet. Quot modis autem origo verborum corruptione vocum varietur, ineptum est prosequi: nam et longum, et minus quam illa quae dicta sunt, necessarium vim verborum, quantum res patet, breviter consideremus. Vis verbi est, qua cognoscitur quantum valeat. Valet autem tantum quantum movere audientem potest. Porro movet audientem aut secundum se aut secundum id quod significat aut ex utroque communiter. Sed cum secundum se movet, aut ad solum sensum pertinet aut ad artem aut ad utrumque. Sensus aut natura movetur aut consuetudine. Natura iudicabit, cum offenditur, si quis nominet Artaxerxen regem, vel mulcetur, cum audit Euryalum. Quis enim etiamsi nihil umquam de iis hominibus audierit, quorum ista sint nomina, non tamen et in illo asperitatem maximam et in hoc iudicet esse lenitatem? Consuetudine movetur sensus, cum offenditur, siCotta. Nam hic ad soni suavitatem vel insuavitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dexerit si dehisquȩ ꝑcipiuntur fuerat tractaturus
cumliqͣtat nom posfeduo : alaqui dnisi quod perceptum
fucritieꝑcipialiquidnisi quod pos senisi res fuenu

Expanded text:
exerit, si de his quae percipiuntur fuerat tractaturus, cum liqueat non posse dici aliquid nisi quod perceptum fuerit, nec percipi aliquid posse nisi res fue
Abbreviated transcription (Latin):
uerbum quid quis que faciat quiduepatiatur : De hinc
hoc docente debemꝰ aduertere. quo compendio paulatĩ
compeoartata ꝑ gradus. cunctaquaes uno uocabulo

Expanded text:
erbum quid quisque faciat quidve patiatur. Dehinc, hoc docente, debemus advertere quo compendio paulatim oratio, coartata per gradus, cuncta quae sunt uno vocabulo
Abbreviated transcription (Latin):
a gentribus inspeties et definitiones ad sigo ais
quaes ex genere ethuius modi differentus. secundũ
utem eas quaes olum alteratũ faciunt. Alteratio
sola consisttt & aliquomodo schabendi ꝑmutatio¬

Expanded text:
a generibus in species et definitiones adsignantur quae sunt ex genere et huiusmodi differentiis; secundum autem eas quae solum alteratum faciunt, alteratio sola consistit et aliquo modo se habendi permutatio
Abbreviated transcription (Latin):
Vt ꝗđ exterius tipicum in ueste p̃fulgebat : intusin cordeueracit̃
exp̃s sũ choruschar& : Itẽ doctrina & ueritas erant inrationali
posite : ut aꝑtefigurar& qr uestis illa ñ solũ legalẽ induebat
pontificẽ s & eu angelicũ p̃nunciabat uł ipsũui delic& dnm
de quo scriptũ ẽ qr lex ꝑmorsendata : grã aũ & ueritas ꝑ iħim

Expanded text:
ut quod exterius typicum in veste praefulgebat, intus in corde veraciter ut quod exterius typicum in veste praefulgebat, intus in corde veraciter expressum coruscaret. Item doctrina et veritas erant in rationali positae, ut aperte figuraretur quia vestis illa non solum legalem induebant pontificem, sed et Evangelium praenuntiabat, vel ipsum videlicet Dominum, de quo scr
Abbreviated transcription (Latin):
s. ꝑ maxime tunc quandoministraturus corãd ño ad altarea scendit
Vtquo sacracius ÷ ministeriũ : eo solleruus totoseꝑ mundans studio
tota in dustria m̃tis exornans & corporis scõrũ exempla respiciat
heꝵq sedulus imitator ex istens : aptũ sediuinis exhibere cur&
aspectib: Itẽ nomina filiorũ isrł a aror suꝑ pectus suũ memori¬
ale coramnd ñõ portat in &nũ : quando p̃sulqͥsq fidelis nũꝗ eorũ qͥb:
placatus ẽ curã int̃mittit habere. seduitã iugit̃ illorũ & exhortan¬
dño crebris in orationib cõm̃daresatagit : Pones aũ inrational
uidicudo ctrinã & ueritatẽ q̃ er̃ in pectore aaron quando in gredit᷑
coram dño: Id eo doctrina & ueritas in rationaliiudicii siue
litteris & in p̃ssa seu nominis eadẽ ueste indutus meminis s&
nandisq scłarib: negociis ꝑ actũ sa c̃dotiũ fuis se consecratũ :

Expanded text:
sed permaxime tunc, quando ministraturus coram Domino, ad altare ascendit, sed permaxime tunc, quando ministraturus coram Domino, ad altare ascendit, ut quo sacratius est ministerium, eo solertius toto se semper mundans studio, tota industria mentis exornans et corporis, sanctorum exempla respiciat, horumque sedulus imitator existens, aptum se divinis exhibere curet aspectibus. Item nomina filiorum Israel, Aaron super pectus suum memoriale coram Domino portat in aeternum, quando praesul quisque fidelis, nunquam eorum quibus praelatus est, curam intermittit habere, sed vitam jugiter illorum et exhortantandamque Domino crebris in orationibus commendare, satagit. Pones autem in rationali judicii doctrinam et veritatem, quae erunt in pectore Aaron, quando ingredietur coram Domino. Ideo doctrina et veritas in rationali judicii, sive litteris impressa, seu in eadem veste indutus, meminisset isque saecularibus negotiis per acceptum sacerdotium fuisse consecratum;
Abbreviated transcription (Latin):
eis dẽ catenulis in auxiliũ & uit tȩ hr̃acinctine quib: ut̃q sac̃¬
rationali constringt̃ cũ agnitaluce patriȩꝑennis in illã
in effabilẽ głamsus piramͦ : Vtq adhanc intrare meream᷑
concordi semꝑfide & uita opere & ꝓfessione intab̵ naculo p̃¬
sentis ecđȩ dñ o seruire studemnꝰ: qđ aũ suꝑ humeralestric¬
tũ erat baltheo ut insequentib: ubi pontifex indueb at
a ꝑcius indicat᷑ : & de suꝑ hunerale inquit in posuit qđ stringens
baltheo aptauit rationali quis ñ uideat qđ custos bonorũ operũ
fidelissimauirtus ẽ continentia. Dequa dñs in euangło : Sint
t ꝑ continenciã lucerna uero ardentes poperationẽ uirtutũ¬
Portabitq a arox nomina filiorũ isrł in rationabiliuudii su ꝑ pec¬
tus suum : quando ingredit᷑ scũ ariũ memoriale corãd ño in& nũ :¬
Sẽꝑ qͥdemoport& sacerdo tẽ memoria patrũ in pectores uoferre

Expanded text:
eisdem catenulis in auxilium et vitae hyacinthinae, quibus uterque sacereisdem catenulis in auxilium et vitae hyacinthinae, quibus uterque sacerrationali constringunt, cum agnita luce patriae perennis, in illam ineffabilem gloriam suspiramus; utique ut hanc intrare mereamur, concordi semper fide et vita, opere et professione, in tabernaculo praesentis Ecclesiae Domino servire studemus. Quod autem superhumerale strictum erat balteo, ut in sequentibus, ubi pontifex induebatur, apertius indicatur; et de superhumerali, inquit, imposuit, quod stringens balteo aptavit rationali; quis non videat, quod custos bonorum operum fidelissima virtus est continentiae? de qua Dominus in Evangelio: Sint, per continentiam; lucernae vero ardentes, per operationem virtutuPortabitque Aaron nomina filiorum Israel in rationali judicii super pectus suum, quando ingreditur sanctuarium, memoriale coram Domino in er quidem oportet sacerdotem memoriam patrum in pectore suo ferre,
Abbreviated transcription (Latin):
exordio cũq bone actionis habeat firmã dõ placendim
tentionẽ que apta sit ꝑ om̃a suscipiende & continende insedi¬
lectionedĩ & ꝓximi. It aut siue secunda seu aduersa q̃ occurre¬
rint. Nũꝗ saluberrima piȩ deuotionis r&inacula lax &
h ẽ nãq sac̃ dotẽ in utroq humero uncinos quicatenulas ra¬
tionalis excipiant habere & im ꝓsperis eũ & in asperis
rerũ euentib: fixũ dõ placen distudiũ gerere : & huius inten¬
tionestudii in ipsius simul & ꝓximiamore firmari: Inser̃
ergo seuncinis suꝑ humeralis catenulis aureis q̃derationa¬
lis sũmitatib: offeraent᷑ cũ ea q̃ mens rationabilit̃ deint̃ na
luce daritatis degustat. mox a lacritas bene operandi
libent̃ ãplexata su scipit nefortecitius habitus rationalis
pulcherrimꝰ a pettore sacerdotis relabat᷑ siñ cũ accelerans
bonioperis uncinus qui contineat ad p̃hendat : Subro gent᷑

Expanded text:
exordio cujusque bonae actionis, habeat firmam Deo placendi exordio cujusque bonae actionis, habeat firmam Deo placendi intentionem, quae apta sit per omnia suscipiendae et continendae in se dilectionis Dei et proximi, ita ut sive secunda seu adversa quaeque occurrerint, nunquam saluberrima piae devotionis retinacula laxet. Hoc est namque sacerdotem in utroque humero uncinos qui catenulas rationalis excipiant, habere; et in prosperis eum, et in asperis rerum eventibus, fixum Deo placendi studium gerere, et hujus intentione studii, in ipsius simul et proximi amore firmari. Inserunt ergo se uncini superhumeralis catenulis aureis, quae de rationalis summitatibus offeruntur; cum ea quae mens rationabiliter de interna luce charitatis degustat, mox alacritas bene operandi libenter amplexata suscipit, ne forte citius habitus rationalis pulcherrimus a pectore sacerdotis relabatur, si non eum perseverans boni operis uncinus, qui contineat, apprehendat. Subrogentur
Abbreviated transcription (Latin):
ollis q̃ recta facere cernit᷑ ꝑ incuriã cordis uirtute
sustodia sordidat uł castitatẽ pure cogitationis
pitas ñ sequit̃ ꝑ fecte actionis s ne hacabinuicẽ
us ab aequitate puri sensus dissentire ꝑmittat¬
s id srat no subsidũ necessitatis ꝑtinent rite or
texitur ita caritas exmultifaria uirtutũ operatione ꝑ ficit᷑
Quas ꝓfecto uirgulas exponens apłs ait: Caritas paciens. ẽ
benigna ẽ caritas ñ emulat᷑ ñ agit ꝑperã ñ inflat᷑ ñ e ã
d& suꝑ iniqͥtatẽ : congaud& aũ ueritat: om̃a suffert
om̃a credit om̃a sperat om̃ e sustin&. habeat & anulos
aureos ȩ quib eadẽtatene pendeant : id ẽ iugẽ memoriã
ꝑp&uȩ & nũ quã finienda claritatis in caelesti patria ex
qua solũ memoria fieri c̃sueuit ut continua nob pos sint
uinala caritatis manere : Habeat duos uncinos suꝑ hume¬
ralis angulis eminentes quib: inserant᷑ catenȩ ħ ÷ hiipso

Expanded text:
il ex illis quae recta facere cernitur per incuriam cordis virtute cordis custodia sordidat, vel castitatem purae cogitationis, integritas non sequitur perfectae actionis. Sed ne haec ab invicem us et linguam ipsius ab aequitate puri sensus dissentire permittat ad fraternae subsidium necessitatis pertinent, rite ortexitur, ita charitas ex multifaria virtutum operatione perficitur. Quas profecto virgulas exponens Apostolus, ait: Charitas patiens est, benigna est: charitas non aemulatur, non agit perperam, non inflatur, non iniquitate, congaudet autem veritati. Omnia suffert, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. Habeat et annulos aureos, e quibus eaedem catenae pendeant, id est, jugem memoriam perpetuae et nunquam finiendae charitatis in coelesti patria, ex qua solum memoria fieri consuevit, ut continua nobis possint vincula charitatis manere. Habeat duos uncinos superhumeralis angulis eminentes, quibus inserantur catenae, hoc est, in ipso
Abbreviated transcription (Latin):
unerile nequeunt separari : N aũ putandũ ẽ utrũq indu¬
nt̃ simul eẽ terminatum : Nã rationale qđ m̃ surã palmi
migebat sic̃ in posteri orib: manifestissime ostendit᷑
d siriptũ ẽ : haec & ante & r&ro itac̃ueniebants ut
iplumerale & rationale mutuo nec terent᷑. stricta ad
ulitũ & anulis forcius cõpulata quos iungebat uitta
nunctina nelaxefluerent & a seinuicẽ mouerent᷑ :¬

Expanded text:
umerale nequeant separari. Non autem putandum est, utrumque indumentum simul esse terminatum. Nam rationale quod mensuram palmi pertingebat, sicut in posterioribus manifestissime ostenditur,  eminebant haec et ante et retro ita conveniebant sibi ut superumerale et rationale mutuo necterentur stricta ad balteum et anulis fortius copulata quos iungebat vitta hyacinthina ne laxe fluerent et a se invicem moverent
Abbreviated transcription (Latin):
mandat filiis i srł q ꝑ gratia ꝓpitiationis di faccũ est ut homi¬
nib pͥculpã p̃uaricationis apparere & eis uĩa ueritatis post
errorẽ demonstrare dignatus est. demedio cherubim loqͥtur
quia ꝑ angelicã uisionẽ & non in sua substantia ds̃ apparuit
quia peruerba utriusq testam̃ti consonanos uoce ad fidẽ ueri¬
tatis erudit ł certe demedio cherubim loquitur. quia ꝑuni¬
genitũ suũ qui in medio duorũ testam̃torũ in carneapparuit
huma nogenerids̃ pat̃ uoluntatẽ suã manifestare dignatus ẽ
quosensu &iã illud potest accipi qđ iait abbacuc inmedio

Expanded text:
gratiam propitiationis Dei factum est, ut hominibus post culpam praevaricationis apparere, et eis viam veritatis post errorem demonstrare dignatus sit. De medio Cherubim loquitur; quia per angelicam visionem, et non in sua substantia Deus apparuitquia per verba utriusque testamenti consona nos voce ad fidem veritatis erudit. Vel certe de medio Cherubim loquitur, quia per Unigenitum suum, qui in medio duorum Testamentorum in carne apparuit, humano generi Deus Pater voluntatem suam manifestare dignatus est. Quo sensu etiam illud potest accipi, quod ait Habacuc: In medi
Abbreviated transcription (Latin):
reliquid finẽ oratoris officiꝑsuadere. quate n c̃ditio
rerũ ꝑsonarũ q̃ patit alia subinde ex oodẽ uerba ꝑsua¬
dendi calũnanascit᷑ inuentasane a platone tracta
miltũ ingorgia s post hȩc multũ inpudentius aqdã
thanitis obtreccantib: ermagoriȩ frequantata negant:
bernarios fabros & si quihuis modi possedeeo qđ a gan
go nee in tegrũ fine qͥsola cõmunitatẽ habeat care¬
Huic quoq aluniȩ hermagoras ꝑcomo de obseitit Dic̃
enĩ eẽ oratoris officiũ ꝑsuadere. quate nreru & ꝑsona¬
rũ conditio patit᷑ dũtaxat inciuilis questionib: Nã
medicoꝵ &philosophoꝵ &ceterȩ hui: modiquȩstio¬

Expanded text:
reliquit, finem esse oratoris officii persuadere, quatenus condicio reliquit, finem esse oratoris officii persuadere, quatenus condicio rerum personarumque patitur. Alia subinde ex eodem verbo persuadendi calumnia nascitur, inventa sane a Platone et tractata multum in Gorgia, sed posthac multo inpudentius a quibusdam technicis, obtrectatoribus Hermagorae, frequentata. Negant qbernarios fabros et si qui huius modi sunt posse de eo quod aggo non esse integrum finem, qui solam communitatem habeat, careHuic quoque calumniae Hermagoras percommode obstitit. Dicit enim esse oratoris officium persuadere, quatenusrum conditio patitur, duntaxat in civilibus quaestionibus: nam medicorum et philosophorum et caeterae hujusmodi quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
ł pͥma ł sola q̃ c̃sistit : duob: motu corporis sonoq uocis
hȩc quantũ sũ matĩ totigisse satis ẽ q̃ soratoris officia
reliquũ ẽ uidere quissit finis. finis ẽ ut opinor in omi¬
bus reb: adquẽ cunta referunt᷑ cui: causa fiunt reliqͥ
omiã a grecis telus dicit᷑ qđ etiẽ in philos ophoȩ pene om̃i¬
b: disputationib: q̃rit᷑ quissit̃ finis beneuiuendiuirt. an
uoluptas &cet. finẽ igit᷑ ꝓpͥũ oratoris officii alius aliũ
ꝓbauer quib:dã enĩuisũ ẽ suma oratoris officia inbe¬
nedicendo eẽ qͥbidã in rectedicendo qͥb: dã inueredice¬
do qͥb: dã in ꝑsuadendo csistere. quin etiẽ illi qͥbene autue¬
redicere fine officui orattuisputauer : ñ abnuunt tam̃ip
dicere finis benedicendi ꝑsuadere. Ergo qͣsi c̃sensuom¬
suadereñ possit facultatẽ & nom̃ oratoris amittit ad¬
didie hermagoras qđ calũnia effuger& & ita scriptũ

Expanded text:
vel prima vel sola, quae consistit duobus, motu corporis et sono vocis. Haec quantum summatim tetigisse satis est, quae sunt oratoris officia. Reliquum est videre qui sit finis. Finis est, ut opinor, in omnibus rebus, ad quem cuncta referuntur, cuius causa fiunt reliqua omnia: a Graecis τέλος dicitur; quod etiam in philosophorum paene omnibus disputationibus quaeritur, quis sit finis bene vivendi, virtus an voluptas, et cetera. Finem igitur proprium oratoris officii alius alium probaverunt. Quibusdam enim visum est summam oratoris officii in bene dicendo esse, quibusdam in recte dicendo, quibusdam in vere dicendo, quibusdam in persuadendo consistere. Quin etiam illi, qui bene aut vere dicere finem officii oratoris putaverunt, non abnuunt tamen hdicere, finis bene dicendi persuadere. Ergo quasi consensu omersuadere non possit, facultatem et nomen oratoris amittit addidit Hermagoras, quo calumniam effugeret, et ita scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ uocauer̃ ueriq: sanerationẽ secuti q rep̃hensio¬
nedixer eoscilic& qđ cũ maxime inducat᷑ iniudiciũ
casa rep̃henditur & qͣsi recrahit᷑. Quitrans latio¬
ne qđ reus ñ omnino excluditactionẽ sed in p̃sentẽ
conditionẽ actionis aexcus& in aliud iudicugen trans¬
ferat uł habitũ iãfuturũ. Sunt itẽ aliȩ quȩstiones

Expanded text:
onem vocaverunt, utrique sane rationem secuti. Qui reprehensioonem vocaverunt, utrique sane rationem secuti. Qui reprehensionem dixerunt, eo scilicet, quod cum maxime inducatur in iudicium causa, reprehenditur et quasi retrahitur: qui translationem, quod reus non omnino excludat actionem, sed, ut praesentem condicionem actionis excuset, in aliut genus iudicii transferat, vel habitum
Abbreviated transcription (Latin):
t̃tã ratione lã quȩstionẽ una nomine om̃s qualitatũ
uocant de quarta magna contentio e quã supra
de inducen do iudicio diximꝰ pleriq: eninegant eeca
quando idagant neres possit uenire in quȩstionib:
& interom̃s hermagor ꝓpcollit actoritas. qui&
quȩstionẽ putat in pͥmis necessariã. &agitacrunso¬
ro multam & adhibendã inceteris etiã statibus
pͥmostatim c̃gressu. si causȩ conditio patiat᷑. Nihil
enim statuotã inte ẽ eoꝵ quib: iudiciũ intenditur.
quã declinare iudiciũ porro ipsa declinationem
iudicu habereñ nulla iudicii speciẽ Nãsuitares
agerecur. ut quotiens noll& aliquis causã induci
eet hocinipsius potestate nulla erat quȩstio. Nunc
cũ seꝑ existant quuimpediant. ipsa illa ẽtentio qua
alt̃ iniudiciũ uocat. alt̃ recus at iudiciũ facit quȩs¬
tione qđ contro uersiȩ genꝰ hermagoras metalem sim
apellat nr̃ã paucire p̃hensionẽ . pleriq trans lati

Expanded text:
tiam rationalem quaestionem uno nomine omnes qualitatem vocant. De quarta, magna contentio est, quam supra de inducendo judicio diximus. Plerique enim negant esse eam, quando id agant, ne res possit venire in quaestionibus. Sed inter omnes Hermagorae praecellit auctoritas, qui et quaestionem putatro multum et adhibendam etiam in ceteris statibus primo statim congressu, si causae condicio patiatur. Nihil enim statuo tam interesse eorum, quibus iudicium intenditur, quam declinare iudicium. Porro ipsam declinationem iudicii habere nonnullam iudicii speciem. Nam si ita res ageretur, ut quotiens nollet aliquis causam induci, esset hoc in ipsius potestate, nulla erat quaestio: nunc cum semper existant qui impediant, ipsa illa contentio, qua alter in iudicium vocat, alter recusat iudicium, facit quaestionem, quod controversiae genus Hermagoras μετάληψιν appellat. Nostrorum pauci reprehensione
Abbreviated transcription (Latin):
logo s int̃ dũ uerbũ signific& int̃dũ rationẽ lgitꝰ
rationales seulogice quȩstiones fiunt modis iii
hec eniminillis q̃runt᷑ ansit. quid sit qualesit
induciiniudiciũ debeat. Vbi q̃rit᷑ ansit s genia
questionis hermagoras stoxas monuocat nos
c̃iecturã possum dicere Idem teo docus. sepi ter

Expanded text:
 interdum verbum significet, interdum rationem. Igitur  interdum verbum significet, interdum rationem. Igitur rationales seu logicae quaestiones fiunt modis quattuor. Haec enim in illis quaeruntur: an sit, quid sit, quale sit, an induci in iudicium debeat. Vbi quaeritur an sit, genus id quaestionis Hermagoras στοχασμόν vocat, nos coniecturam possumus dicere: idem Theod
Abbreviated transcription (Latin):
anin pacis tẽpore. in seditione an in concor dia in
libertate anindominatione & siqͣ in eunde mo¬
dũ cadereposs: Vbi locisignificationẽ hab& ue¬
lut inciuitate anexera insacro loco. in ꝓfano in
mari int̾ra Cursignificat causã faciendi uł di¬
cendi uł gogitandirẽ ut mea fert opinio. ad coꝰ¬
stituendã quȩstionẽ in pͥmis necessariã que am
modũ significationẽ hab& exfacto uł qd fiat su
uai. quas nos a dminicula dicim demontrationẽ
habent earũ rerũ ꝑquas factũ e õ aliquiddicatur
ut ẽlaq̃us gladius uenenũ litterȩ int̃nuntius
mandatio seruus c̃scius siccarius. horũ articulo¬
rũ ut supͣ dixi aut omniũ aut plurimo rationalis
cursur faci& ciuilẽ quȩstionẽ.
Nationales ciuiles quȩstiones quas hermagoras
lagicas uocat melius enĩ putat sic eas cognomina¬
re quã uerbiales qr logicȩ ñ ex uerbis sed exratio¬
nis significatione appellatȩ s̃ a teghnicis cũ¬

Expanded text:
an in pacis tempore, in seditione an in concordia, in an in pacis tempore, in seditione an in concordia, in libertate an in dominatione, et si qua in eundem modum cadere possunt. Vbi loci significationem habet, velut in civitate an extra, in sacro loco in profano, in mari in terra. Cur significat causam faciendi vel dicendi vel cogitandi, rem, ut mea fert opinio, ad constituendam quaestionem in primis necessariam. Quem ad modum significationem habet ex facti vel quod fiaμαὶ, quas nos adminiscula dicimus, demonstrationem habent earum rerum per quas factum esse aliquid dicatur; ut est laqueus, gladius, venenum, litterae, internuntius, mandata, servus, conscius, sicarius. Horum articulorum, ut supra dixi, aut omnium aut plurimorum rationales concursus faciet civilem quaestionem. Rationales quaestiones sunt, quas Hermagoras logicas vocat. Melius enim putant sic eas cognominari quam verbales, quia logicae non ex verbi, sed ex rationis significatione appellatae sunt a technicis, cu
Abbreviated transcription (Latin):
tione quȩstiones fiant ꝑ inde atq. exc̃iuntione litce¬
rarũ nomina & uerba fieriuedem sed siue sto echia
siue mioria rectius dicunt᷑ nos omissa controuer¬
sia nominis q̃ sintio sadicamꝰ Sigit᷑ hȩc quis quid qͣn¬
oo & ubi. cur quẽ ã modũ quib: adminiculis quasgr̃
eta sex pͥmendacẽ. quis signisicantiã hab& ꝑsonȩ quȩ
spectatꝰ duobimodis ex nomine et qualitate. Ex nomi¬
minib: infinita in qͣlitatitt ꝑsonarũ ꝑfectio quãdo
in apellationẽ nilp̃ t̃ nom̃ cadit inqͣlitatẽ & sortuna
quid significantiã hab&rei q̃factu ab aliquo ł dic tas
ł cogituta fieridici cagitari futura eẽdic̃ uiri. cagi¬
tatio uiri uideat᷑bonauł mala. honesta ł in hone¬
sta iusta ł in iusta utilis uł c̃tra necessaria par
ua ł magna parũ usitata ł noua Quando tẽpor
significatione habet uelut interdũ die ac noctu
sacro anin religiosodie. etiã ex accidentib: q̃ int̃¬
dũdant tẽporis uãqͣlititẽ uelut in bellitepore

Expanded text:
 ex conjunctione litterarum, nomina et verba fieri videmus. Sed sive στοιχεῖα sive μόρια rectius dicantur, nos omissa controversia nominis, quae sint ipsa dicamus. Sunt igitur haec, quis, quid, quando, ubi, cur, quemadmodum, quibus adminiculis: quas Grietas exprimenda est. Quis significantiam habet personae, quae spectatur duobus modis, ex nomine et qualitate. Ex nomiminibus, infinita in qualitatibus personarum perspectio, quando in appellationem nihil praeter nomen cadit, in qualitatem et fortuna Quid significantiam habet rei, quae facta ab aliquo vel dicta vel cogitata, fieri dici cogitari, futura esse dictum iri cogitatum iri videatur, bona vel mala, honesta vel inhonesta, iusta vel iniusta, utilis vel contra, necessaria vel parum, magna vel parva, usitata vel nova. Quando temporis significationem habet, velut ‘interdiu an noctu, sacro an inreligioso die’. Etiam ex accidentibus, quae interdum dant tempori suam qualitatem, velut: in belli tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ccomplent : Eẽ aut̃
unicuiq. unumet idem neq intentionẽ neq remissio a¬
nem suscipiens ẽ. Aquilũ aũ ce uł simũ uelcoloratũ
aliquomodo & intenditur etremitatur cum igitur
tres speties differentiȩ considerantur & cum he quidẽ

Expanded text:
complent, esse autem unicuique unum et idem neque intentionem neque remissionem suscipiens est, aquilum autem esse vel simum vel coloratum aliquo modo et intenditur et remittitur. Cum igitur tres species differentiae considerentur, et cum hae quid
Abbreviated transcription (Latin):
donauit qđ debebant ab eoplus dilectus ẽ cu plus
donauit & de homini qui habebat duos filios
Maiorẽ in agrosibi ꝓpinquantẽ : Min orẽ in longin¬
quo luxuri antẽ & innum erabilia huius modi: De his
enim quantum similia s̃ ducit᷑ intellectus eiꝰ rei cui
si istud quanto magis et illud. ut ille quiñ ꝓpt̃ amicitiã
sed ut tedio careret. iamdormi ens excitatur: ut
tres panes accomodet: Si enim illemolestia conpul¬
sus dedit quanto magis ds̃ quisuos seruos diligens.
iniquitatis quifalsitatis crrographis ꝓuidebat sibi
& laudatus ẽ. ad ominosuo . hoc argumento conclu
faciebat quanto amplius placeant dño dõ qui p̃cepta
tatis qui int̃pellabatur auidua conparationẽ duxit
aduidicem dm̃cuinulla exparte iudex iniquus
conferendus. ẽ¬
Periermoeniȩ dicuntur
rerum̃ significatur ut homo ꝑ uerbũ actio uel pas¬
sio cui libet reiostenditur. ut homocurrit homo

Expanded text:
donavit quod debebant, ab eo plus dilectus est, cui plus donavit quod debebant, ab eo plus dilectus est, cui plus donavit. Et de homine qui habebat duos filios, majorem in agro sibi propinquantem; minorem in longinquo luxuriantem, et innumerabilia hujusmodi. De his enim, quantum similia sunt, ducitur intellectus ejus rei, cui Si istud, quanto magis et illud. Ut ille, qui non propter amicitiam, sed ut taedio careret, jam dormiens excitatur, ut tres panes accommodet amico suo. Si enim ille molestia compulsus dedit, quanto magis Deus, qui suos servos diligens icus, qui falsatis chirographis providebat sibi et laudatus est a domino suo; hoc argumento concludfaciebat, quanto ampitatis, qui interpellabatur a uidua, comparationem duxit ad iudicem deum, cui nulla ex parte iudex iniquus conferendus ePerihermeniae dicuntur, rerum significatur, ut, homo. Per verbum actio vel passio cujuslibet rei ostenditur, ut, homo currit; homo
Abbreviated transcription (Latin):
aminori a pari Amaiori hocmodo ut in uirgilioti
potes unanimus armareim p̃lia fr̃s. Er go qui in fia
hoc potes quanto magis in aliis: Ite mamaiore siud¬
ulterum occiderelicent & loris cedere: Animorõ
peccareñ dubitauit quid cumillimaius ẽ ꝓpeset
lucrumaer tenon abstinuit aparium conparatione ut uir¬
gilius Tupones aeneamanibus subducere graium: Nos ali¬
ei nihil inter eẽ utrum auctorquis fuis set cedis anip¬
seꝑ cus serit quia exutroq in eundem exgitium scelus ue¬
dicuntur quȩda a contraria. Qua euero apari his uerb
uingiposs sicut stud sic et illud. Sicut deseruo qui
dimis sus ad ominosuum suffocauit conseruũ: Dici
potest sicut dominus hui serue nequã non dimitten¬
di conseruo suo fec̃. sic paterur caelestis faciet uobis
& rełq. Item defeneratore quicũ duob: debitorib

Expanded text:
a minore, a pari. A majore hoc modo; ut Virgilius : Tu a minore, a pari. A majore hoc modo; ut Virgilius : Tu potes unanimes armare in praelia fratres. Ergo qui in fratribus hoc potes, quanto magis in aliis. Item a majore: Si adulterum occidere licet, licet et loris caedere. A minorum peccare non dubitabit, quid cum illi majus esset propositum lucrum? Certe non abstinuit  Al., non abstineret. A parium comparatione, ut Virgilius : Tu potes Aeneam manibus subducere Grajum: Nos aliei nihil interesse, utrum auctor quis fuerit caedis an ipse percusserit, quoniam ex utroque in eundem exitum scelus vedicuntur, quaedam a contrario. Quae vero a paribus, his verbis jungi possunt: Sicut istud, sic et illud. Sicut de servo, qui dimissus a Domino suum suffocavit conservum, dici potest: Sicut Dominus huic servo nequam non dimittenti conservo suo fecit; sic pater vester coelestis faciet vobis. Et reliqua. Item de feneratore qui, cum duobus debitoribus
Abbreviated transcription (Latin):
faciendi causauenit in tẽplũ sacrilegus ẽ. non enimras
maleficiũ facit sed causa faciendi. nex̧ extatuis edquo¬
natumale factã existimantur: Ab effectis argumen¬
tũ e cũ exbis quae factas aliquid ad probatur. ut uirgilis
degeneres animos timor ostendit. Namtimor. ẽ causi
ut degener sic animus quod timoris affectiuũ ẽ effia¬
entia s̃ quae uel suauialiquid conficuint. ut ignis incen¬
diumuł sinequib: effici ñ potest aliquares unaues sine
trabib: efficientia alia s̃ necessaria alia non. huiceffi¬
cientia causarũ uintis locus. ẽ effectus. ec ausis idẽ
euentus ut enim causa quid sit effectum indicat. su
effectus qui fuerit causa demonstrat ut fumus agnẽ a
m̃tũ ducitur. quando ꝑcollationẽ ꝑsonarũ siue
causarũ sententiae ratio confirmatur & soꝑ augei¬
de rei stud et compapatio sitq trib: modisamauon

Expanded text:
faciendi causa venit in templum, sacrilegus est. Non enim res faciendi causa venit in templum, sacrilegus est. Non enim res maleficium facit, sed causa faciendi; nec exitu, sed conatu malefacta existimantur. Ab effectis. Ab effectis argumentum est, cum ex his quae facta sunt, aliquid approbatur, ut Virgilius : Degeneres animos timor arguit. . . . . Nam timor est causa, ut degener sit animus; quod timoris est effectivum. Efficientia sunt, quae vel vi sua aliquid conficiunt, ut ignis incendium; vel sine quibus effici non potest aliqua res, ut naves sine trabibus. Efficientia alia sunt necessaria, alia non. Huic loco efficientium causarum junctus locus est, effectus a causis, id est, eventus; ut enim causa, quid sit effectum, indicat; sic effectus, quae fuerit causa, demonstrat, ut fumus ignem. Et mentum ducitur, quando per collationem personarum sive causarum sententiae ratio confirmatur. Et semper augendae rei studet comparatio; fitque tribus modis; a majore,