comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cum subito occulta pestis collapsa tremore
Cornipedes moles ruit atq esslauit anhello
Pectore iunonis curis ĩ nubila uitã
Tum uero impatiẽs uestra est haec altera ur̃a
Fraus inquit superi nõ fallius aequore mersus
Tessine scopuli pellagusq auxisset et unde
Anne hic seruabar letomeo signa secuti
Quis pugne auspitium dedimus cedut᷑ et absẽs
Accipio genitus uocesq ac uerba uocantum
Hannibalem quis nostra satis delicta piabit
Tartareus torrens simul haec fundehat & ima
Spectabat dextram ac leti feruebat amore
Tum iuno miserata uiꝵ pastoris i ora
Uectitur ac siluis subito procedit opacis
Atq his alloquii uersantẽ ĩ gloria fala
Qua nam te siluis accedere causa subegit:
Atmatum nr̃is. num dura ad proclia rẽdis
Magnus ubi ausoniae reliquos domat hãnibal arma
Si uelox audex ire et compendia grata
Sunt tibi uicino ĩ medios tetramite duca

Expanded text:
cum subito occultae pestis conlapsa tremore cum subito occultae pestis conlapsa tremore cornipedis moles ruit atque efflauit anhelo pectore Iunonis curis in nubila uitam. tum uero impatiens ‘Vestra est haec altera, uestra fraus,’ inquit ‘superi: non fallitis. aequore mersum texissent scopuli, pelagusque hausisset et undae! anne huic seruabar leto? mea signa secuti, quis pugnae auspicium dedimus, caeduntur, et absens accipio gemitus uocesque ac uerba uocantum Hannibalem. quis nostra satis delicta piabit Tartareus torrens?’ simul haec fundebat et una spectabat dextram ac leti feruebat amore. Tunc Iuno, miserata uirum, pastoris in ora uertitur ac siluis subito procedit opacis atque his adloquitur uersantem ingloria fata: ‘Quaenam te siluis accedere causa subegit armatum nostris? num dura ad proelia tendis, magnus ubi Ausoniae reliquos domat Hannibal armis? si uelox gaudes ire et compendia grata sunt tibi, uicino in medios te tramite ducam.’
Abbreviated transcription (Latin):
Ac uiso letus rectore ante ora latino
Et tandem propius sperãs ingẽtia poenus
Quadrupedi citus imponit uelotia m̃bra
Et iacit aduersam properati turbinis hasta
Dat terga et campo fugiens uolat ales imago
Tramittiq acies tum uero ut uictor & alti
Iam compos uoti ferata calce cruẽtat
Cornipedem et largas pocnus quatit asꝑ habenas
Quo fugis oblitus nostris te cedere regnis
Nulla tibi libica latebra est o scipio terra
Haec ait et stricto sequit᷑ mucrone uolãtẽ
Donec longinquo frustratũ duxit ĩ arua
Diuersa spatio ꝓcul acertamine pugnae
Tum sallax subito simulace ĩ nubila cessit
Flammineus ductor ꝗs nã se lumine ceco
Compostit nobis ĩquit deus aue latei idẽ
Cur mõstro tãtum ne obstat mea gloria diuis
Sed nõ auelles unꝗͣ quicunq secundis
Celicolum stas ausonie nõ aitib hostem
Eripies uera nobis frena ide citatis
Conueruit furibundus equis campuq petehat

Expanded text:
at, uiso laetus rectore ante ora Latino at, uiso laetus rectore ante ora Latino et tandem propius sperans ingentia, Poenus quadrupedi citus imponit uelocia membra et iacit aduersam properati turbinis hastam. dat terga et campo fugiens uolat ales imago tramittitque acies. tum uero, ut uictor et alti iam compos uoti, ferrata calce cruentat cornipedem et largas Poenus quatit asper habenas: ‘Quo fugis, oblitus nostris te cedere regnis? nulla tibi Libyca latebra est, o Scipio, terra.’ haec ait et stricto sequitur mucrone uolantem, donec longinquo frustratum duxit in arua diuersa spatio procul a certamine pugnae. tum fallax subito simulacrum in nubila cessit. fulmineus ductor ‘Quisnam se numine caeco composuit nobis’ inquit ‘deus? aut latet idem cur monstro? tantumne obstat mea gloria diuis? sed non auelles umquam, quicumque secundus caelicolum stas Ausoniae, non artibus hostem eripies uerum nobis.’ frena inde citati conuertit furibundus equi campumque petebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Dum restes nõ si muris carthaginis ignis
Subdatur cesiq cadant exercitꝰ õnis
P rofectu latio cõtra si cõticer unus
Ne qeꝗͣ fore agenoreis cũcta armaꝙ uirosꝙ¬
Illum igitur lustrans circumfert lumina cãpo
Rimaturq ducẽ iuuat ĩ certamina summa
Feͣre gradum cuperet q uiro cõcurre̾ tota
Spectantẽ ausonia celsus clamore seroci
Prouocat increpitans hostẽ et noua proclia poscit
Quas postꝗͣ audiuit uoces cõterrita iuno
Ne libici ducis impauidas ferrẽtura ad aures
Effigiem ĩformat latiam propere q corruscis
Attollit cristis addlit clipeum q iubasq
Romulei ducis atq humeris imponit honore
Tulgentis saguli dat gressum habitusq ciẽtis
Proelia et audacis adlicit sine corpore motus
Tum par effigies fallacis imagine uana
Cornipedis moderanda cito ꝑdeuia passu
Belligere datur ad speciẽ certamis timbra
Sic poeni ducis ante oculos exultat et ultro
Scipio unonẽ simulatus taela cortiscat

Expanded text:
dum restet, non, si muris Carthaginis ignis dum restet, non, si muris Carthaginis ignis subdatur caesique cadant exercitus omnis, profectum Latio. contra, si concidat unus, nequiquam fore Agenoreis cuncta arma uirosqillum igitur lustrans circumfert lumina campo rimaturque ducem. iuuat in certamina summa ferre gradum, cuperetque uiro concurrere, tota spectante Ausonia. celsus clamore feroci prouocat increpitans hostem et noua proelia poscit. Quas postquam audiuit uoces conterrita Iuno, ne Libyci ducis impauidas ferrentur ad aures, effigiem informat Latiam propereque coruscis attollit cristis, addit clipeumque iubasque Romulei ducis atque umeris imponit honorem fulgentis saguli, dat gressum habitusque cientis proelia et audacis adicit sine corpore motus. tum par effigies fallacis imagine uana cornipedis moderanda cito per deuia passu belligerae datur ad speciem certaminis umbrae. sic Poeni ducis ante oculos exultat et ultro Scipio Iunoni simulatus tela coruscat.
Abbreviated transcription (Latin):
Nomina obit ferro cladis spectata ꝑ orbe
Stragibus occumbit late ĩter tela ituẽtꝰ
Qui muros rapuere tuos miserasq nephadi
p rincipium belli fecere sagunti ruinas
Oui sacros trasimenẽ lacus foetõta quiꝙ
Polluerãt tabo stagna ac sidutia tãta
Quos tulit ut suꝑum regi soliumq domosq
Iren direptum mutatur cominus uno
Exitio recdluntq animã temerata ferebat
Oui secreta deum & primo reserasse negatas
Gressib humanis alpis formidis huius
Plena acies propere retro exanimata ruebat¬
N aud secus ac tectis urbis uulcania pestis
Cum se se ĩfudit rapidus q ĩcendia flatus
Uentlat et uolucris spargit ꝑ culmina flamas
Attonitum erumpit subita formidiẽ uulgꝰ
Late q ut capta passim trepidat᷑i urbe
Uerz ubi cunctan tedet dispsa uiror.¬
ꝑ roelia sectãtẽ et leuion marte teneri
Omnes ĩ causam belli autoreq malor
Uertere iam uires tande̾ placet hanibal unꝰ

Expanded text:
nomina obit ferro. claris spectata per orbem nomina obit ferro. claris spectata per orbem stragibus occumbit late inter tela iuuentus: qui muros rapuere tuos miserasque nefandi principium belli fecere, Sagunte, ruinas, qui sacros, Trasimenne, lacus, Phaethontia quique polluerant tabo stagna, ac fiducia tanta quos tulit, ut superum regi soliumque domosque irent direptum: mactantur comminus uno exitio, redduntque animas, temerata ferebant qui secreta deum et primos reserasse negatas gressibus humanis Alpis. formidinis huius plena acies propere retro exanimata ruebat: haud secus ac tectis urbis Vulcania pestis cum sese infudit, rapidusque incendia flatus uentilat et uolucris spargit per culmina flammas, attonitum erumpit subita formidine uulgus, lateque ut capta passim trepidatur in urbe. Verum ubi cunctari taedet dispersa uirorum proelia sectantem et leuiori Marte teneri, omnes in causam belli auctoremque malorum uertere iam uires tandem placet. Hannibal unus
Abbreviated transcription (Latin):
Extendit labens palmas heruiq iacẽtem
Tum lybis inuadit mixte certamina turh&
Conuertitq ruens ꝑ longum hostilia terga
Ut cum fluminils ꝑmixia tonitrua mũdum
Terrisicant summiq labat domus alta parẽtis
Omne hominum terris trepidat genus ip̃aq abhora
Lux atra emicat et presens adstare uiritis
Creditur ĩtento ꝑculsus iuppiter igne
Parte alia ceu sola forẽt discrimina tãto cãpo
Qua miseret agens truculentus scipio martẽ
Aspera pugna nouas uaria sub imagine leu
Dat formas hic ense iacet prostratus ad acto
Is saxo ꝑfracta gemit lacrimabilis ossa
Ast hos turpe pauor fusos proiecit ĩ ora
Horum aduersa dedit gradiuo pectora uint¬
÷ pse suꝑ strages ductor roeteius ĩstat
Qualis apud gelidum currus quatit altiõ ebrũ
Et geticas soluit feruenti sanguine mauors
Ietus sede niues glaciemq aquilonib acta
P errumpit stridens sub ponde̾ belligeraxis
Iamq ardore truci lustrans fortissima quȩq

Expanded text:
extendit labens palmas, Heriumque iacentem extendit labens palmas, Heriumque iacentem tum Libys inuadit mixtae certamina turbae conuertitque ruens per longum hostilia terga, ut cum fulminibus permixta tonitrua mundum terrificant, summique labat domus alta parentis: omne hominum terris trepidat genus, ipsaque ob ora lux atrox micat, et praesens astare uiritim creditur intento perculsis Iuppiter igne. Parte alia, ceu sola forent discrimina campo quo misceret agens truculentum Scipio Martem, aspera pugna nouas uaria sub imagine leti dat formas. hic ense iacet prostratus adacto, hic saxo perfracta gemit lacrimabilis ossa, ast hos, turpe, pauor fusos proiecit in ora, horum aduersa dedit Gradiuo pectora uirtus. ipse super strages ductor Rhoeteius instat, qualis apud gelidum currus quatit altior Hebrum et Geticas soluit feruenti sanguine Mauors laetus caede niues, glaciemque Aquilonibus actam perrumpit stridens sub pondere belliger axis. iamque ardore truci lustrans fortissima quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
Colla pharetonius serpens lateq ꝑ auras
Undantem torquet perfundẽs nubila tabem
Continuo insesta portante̾ cuspide uulnus
Impedit ante uolans herum cui nobile nõm
Mãtutima domus clarumq theante ferebat
Atq illi magnũ nitenti et laudib hostis
Arrepto capuli ad sinẽ manus icita fedit
Querebat q miser moriẽti lumine fratre¬
Cum iuuenis subit & leto stimulatus a cerbo
Fleminius satiu mucronẽ ante ora coruscat
Ac sratrem magno imitatus clamore reposcii
H inc proles barcee germanum redere uero
Si placet haud renuo maneant modo foedẽa nr̃a
hasdrubalem reuocate umbris ego ne aspa pona
Unqͣ in romanos odia aut mansuesce corda
Nostra sinam parcamq uiro que ierra ercarii
I tala dum manco aut inimica sede repellat
Eterna socioq abigat me srater auerno
Sic ait et clipei propulsum pondere toto
Lubrica qua tellus lapsantis sanguine sratris
Falehat nixus prosternit et occupat ense

Expanded text:
colla Paraetonius serpens lateque per auras colla Paraetonius serpens lateque per auras undantem torquet perfundens nubila tabem. continuo infesta portantem cuspide uulnus impedit anteuolans Herium, cui nobile nomen Marrucina domus clarumque Teate ferebat. atque illi magnum nitenti et laudibus hostis arrecto capuli ad finem manus incita sedit, quaerebatque miser morienti lumine fratrecum iuuenis subit et leto stimulatus acerbo Pleminius saeuum mucronem ante ora coruscat ac fratrem magno minitans clamore reposcit. huic proles Barcae: ‘Germanum reddere uero si placet, haud renuo. maneant modo foedera nostra: Hasdrubalem reuocate umbris. egone aspera ponam umquam in Romanos odia, aut mansuescere corda nostra sinam, parcamque uiro quem terra crearit Itala? tum manes inimicos sede repellat aeterna socioque abigat me frater Auerno.’ sic ait et clipei propulsum pondere toto, lubrica qua tellus lapsantis sanguine fratris fallebat nisus, prosternit et occupat ense.
Abbreviated transcription (Latin):
Mantua bibenti genurix dimiserat euo
Ohtruncat samum bellacis dextra calemi
Ad nomen patriae clitium sed gloria pelle
Naud ualuit misero desendere dauma lala
Seuior his latios uastabat bruthia signa
Lelius intrepitans ad eone oenotria tellus
Detestanda fuit quã ꝑ maria asꝑa perq
Insanos tirio fugeretis remige fluctus
Sed fugisse satis fuerit lauone cruore
Insup exteras petitis essunde terras
Hoc dicens silaꝵ meditantẽ ĩ prcelia taelo
Prcuenit hasta uolans imo sub guiture sedit
Et uite uocisq uias simul icita clausit¬
U irgilio caudinus a cerbo sanus amano
Sternitur accendũt iras uultusq uiror
Armor q habitus nou & uox cõsona liquae
Quos uihi mutantis cõspexit hamilcare cretus¬
Hannibal terga fuga state ac nostram ne ꝓdite gẽtẽ
Uociferans suibit et conuerui proclia dextra
Qualis mestiferis garamantum feta ueneno
Attollit campis seruẽti pastus harena

Expanded text:
Mantua pubenti genetrix dimiserat aeuo, Mantua pubenti genetrix dimiserat aeuo, obtruncat Samium bellacis dextra Caleni, ad nomen patriae Clytium: sed gloria Pellae haud ualuit misero defendere Daunia tela. Saeuior his Latius uastabat Bruttia signa Laelius increpitans: ‘Adeone Oenotria tellus detestanda fuit, quam per maria aspera perque insanos Tyrio fugeretis remige fluctus? sed fugisse satis fuerit. Latione cruore insuper externas petitis perfundere terras?’ haec dicens Silarum meditantem in proelia telo praeuenit. hasta uolans imo sub gutture sedit et uitae uocisque uias simul incita clausit. Vergilio Caudinus, acerbo Laus Amano sternitur. accendunt iras uultusque uirorum armorumque habitus noti et uox consona linguae. quos ubi nudantis conspexit Hamilcare cretus terga fuga, State ac nostram ne prodite gentem uociferans subit et conuertit proelia dextra: qualis in aestiferis Garamantum feta ueneno attollit campis feruenti pastus harena
Abbreviated transcription (Latin):
Contremue̾ aute rapido uibrãtib hastis
Turbine et horrisicam traxere ꝑ ethera nulẽ
Inde ensis propriorq acies et cominus ora
Admota ac dira flagrãtia lumina flamma
St ernitur ĩ meditim cõtemꝑtrix pugna pericli
Quae primus se precipitem tulit obuia telis
Gentilem ꝙ uidet tellus inuisa cruore
Feruidus ingenti massinissa et feruidꝰ eui
In primas macedum turbas ĩmania mbra
Infert et iaculo cutum uolat aluit. catapos
Cerulus haud aliter cum dimicat ĩ cola ciles
Agmina falcigero cirtuuenit a rota comimo
Sraia falanr patrio densarat more cateruas
Inuitis nulli astabat penetrabilis hastis
Iin memor has patet & post fcedus ĩ arma philippꝰ
Miserat et quasdam refouebat agenoris urbẽ
Rarescit multo lassatus utilne᷑ miles
Atq aperit patulas prostrato corpore late
Inter tela uias irrumpit mole tuinae
Ausonius rogus & periuria graia resignãt
Arte mor rutulus teucrĩ nõbanus & ambo

Expanded text:
Contremuere aurae, rapido uibrantibus hastis Contremuere aurae, rapido uibrantibus hastis turbine, et horrificam traxere per aethera nubem. inde ensis propiorque acies et comminus ora admota ac dira flagrantia lumina flamma. sternitur, in medium contemptrix turba pericli quae primis se praecipitem tulit obuia telis, gentilemque bibit tellus inuita cruorem. feruidus ingenii Masinissa et feruidus aeui in primas Macetum turmas immania membra infert et iaculo circumuolat alite campum. caerulus haud aliter, cum dimicat, incola Thyles agmina falcigero circumuenit arta couinno. Graia phalanx patrio densarat more cateruas iunctisque astabat nulli penetrabilis hastis. immemor has pacti post foedus in arma Philippus miserat et quassam refouebat Agenoris urbem. rarescit multo laxatus uulnere miles atque aperit patulas prostrato corpore late inter tela uias. inrumpit mole ruinae Ausonius globus et periuria Graia resignat. Archemorum Rutilus, Teucrum Norbanus et ambo
Abbreviated transcription (Latin):
Dum statuit fata omnipotes uibiq duciq
Inuadũt acies pugnam et clamore lacessũt
Sidera non alio grauiores tempore uidit
Aut populos tellus aut qui patria arma nouẽrt
Maioris certare duces discriminis alta
In medio merces. quicꝗd tegit undiq celũ
Ibat agenoreus prefulgens ductor i ostro
Excelsumq caput pẽna nutãte leuabat
Crista rubens seuus magno de noĩe terror
Precedit latioq micat bene cognitus ensis
At contra ardenti radiabat scipio cocto
Ferribilem ostentans clipeum quo prĩs et una
Celarat patrui spirantis proelia dira
Effigies flammã ingentem alta uomebat
Subtacita cunctis ui teloꝵq uiraq
Inducib stabat spes et uictoria solis
Qui etiam fauor ut subigit plerosq inetusq
Scipio si libicis esset generatus ĩ horis
S cepira ad agenoreos credũt uẽtura nepores¬
N annibal ausonia genitus si sede fuisset
haud dubitant terras itala iditone fcituraq

Expanded text:
Dum statuit fata Omnipotens urbique ducique, Dum statuit fata Omnipotens urbique ducique, inuadunt acies pugnam et clamore lacessunt sidera. non alio grauiores tempore uidit aut populos tellus aut, qui patria arma mouerent, maioris certare duces. discriminis alta in medio merces, quicquid tegit undique caelum. ibat Agenoreus praefulgens ductor in ostro, excelsumque caput penna nutante leuabat crista rubens. saeuus magno de nomine terror praecedit, Latioque micat bene cognitus ensis. at contra ardenti radiabat Scipio cocco, terribilem ostentans clipeum, quo patris et una caelarat patrui spirantis proelia dira effigies: flammam ingentem frons alta uomebat. sub tanta cunctis ui telorumque uirumque in ducibus stabat spes et uictoria solis. quin etiam, fauor ut subigit plerosque metusue, Scipio si Libycis esset generatus in oris, sceptra ad Agenoreos credunt uentura nepotes, Hannibal Ausonia genitus si sede fuisset, haud dubitant terras Itala in dicione futuras.
Abbreviated transcription (Latin):
Illud te genui ꝑ mutua pignora amoris
Et sorox & conuix oro tranare pericla
Magnanimum pauare ducẽ uitamq remittas¬
N eue sinas captum ausonias ꝑferre cathenas
Stent et contusa malis mea mocnia fracto
N omine sidonia & nostro seruẽt᷑ honori
Sic iuno e contra breuiter sic iuppiter orsꝰ est
Do spatium munis ut uis carthaginis alte
Stent lacrimis precibq tuis. sed ꝑcipe cõiuix
Quatenus ĩdulsisse uacet nõ longa suꝑsunt
Fata urbi uenietq pari sub nomine duccor
Oui nunc seruatas euertat funditus arces
Etherias qͦ un poscis trahat hannibal auras
E reptus pugnae miscere hic sidera ponto
Et terras implere uolet redeuntib armis
N oui feta uir bello p̾cordia sed lex
Muneris haec esto nostri saturnia regna
Ne post haec uideat repetat ne ue amplius ũqͣ
Ausoniam nunc istanti raptum auehe leto
Ne si miscebit latis fera proclia campis
Romulei nequeas iuuenis subduce̾ dextre

Expanded text:
illud te gemini per mutua pignora amoris illud te gemini per mutua pignora amoris et soror et coniunx oro: tranare pericla magnanimum patiare ducem uitamque remittasneue sinas captum Ausonias perferre catenas. stent etiam contusa malis mea moenia, fracto nomine Sidonio, et nostro seruentur honori.’ Sic Iuno, et contra breuiter sic Iuppiter orsus: ‘Do spatium muris, ut uis, Carthaginis altae. stent lacrimis precibusque tuis. sed percipe, coniunx, quatenus indulsisse uacet. non longa supersunt fata urbi, uenietque pari sub nomine ductor, qui nunc seruatas euertat funditus arces. aetherias quoque, uti poscis, trahat Hannibal auras, ereptus pugnae. miscere hic sidera ponto et terras implere uolet redeuntibus armis: noui feta uiri bello praecordia. sed lex muneris haec esto nostri: Saturnia regna ne post haec uideat, repetat neue amplius umquam Ausoniam. nunc instanti raptum auehe leto ne, latis si miscebit fera proelia campis, Romulei nequeas iuuenis subducere dextrae.’
Abbreviated transcription (Latin):
Obtutu uultus sic ore effatus amico est
Qui te mentis edunt morsus da nosce̾ cõuix
N um poeni casus ducis & cartaghinis angit
Cura tue sed enĩ reputa tecum ipse furores
Sidonios gentem cõtra et fatalia regna
Teuerori quis crit quaeso germana rebelli
Fractis focderib populo modus: ip̃a malor
Non plus cartagho tulit exausitq laboris
Q ꝑro cadmea tuleris tu exercita gẽte
T urbasli maria ac terras iuuenemq feroce
Immisti latio tremuent mocnia Romae
ꝑq bis octonos primus fuit hannibal annos
Humani generis tempus componẽ gentẽ
Ad finem uentum et claudenda est ianua belli
Tum supplex iuno neq ego hoc mutare laboras
Ouis est fixa dies pendenti nube resedi
N ec reuocare acies bellum ue extendere quero
Quae donare potes qm̃ mihi gratia languet
Et cecidit iam primus a mornil sila soror
Aduersus posco uertat terga hannibal hosti
Ut placet et cineres troiae canhagine regnẽt

Expanded text:
obtutu uultus, sic ore effatus amico est: obtutu uultus, sic ore effatus amico est: ‘Qui te mentis edunt morsus? da noscere coniunx. num Poeni casus ducis et Carthaginis angit cura tuae? sed enim reputa tecum ipsa furores Sidonios. gentem contra et fatalia regna Teucrorum quis erit, quaeso, germana, rebelli fractis foederibus populo modus? ipsa malorum non plus Carthago tulit exhausitque laboris, quam pro Cadmea subiisti exercita gente. turbasti maria ac terras iuuenemque ferocem immisti Latio. tremuerunt moenia Romae, perque bis octonos primus fuit Hannibal annos humani generis. tempus componere gentes. ad finem uentum, et claudenda est ianua belli.’ Tum supplex Iuno: ‘Neque ego, haec mutare laborans quis est fixa dies, pendenti nube resedi, nec reuocare acies bellumue extendere quaero. quae donare potes, quoniam mihi gratia languet et cecidit iam primus amor, nil fila sororum aduersus posco: uertat terga Hannibal hosti, ut placet, et cineres Troiae Carthagine regnent.
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uideam quoꝵ ferro manib q capaces
Arsere argiripe campi nũ segnior ibis
N unc mihi qui primus torques ĩ mocnia taelu
Dardana nec nr̃ę facilis cõcedere laudi
Te uero te te extimule̾ qui fulmina cõtra
Et nimbos tonitrusq ac sũmi numinis iras
Cum starem ꝑferre sauos ac uana iubehis
N ubila et ante ducem capitolia celsa petehas
Ouis nos quis claro deletũ est marte sagũtũ
Exortes quos nobilitate primordia helli
Ut meq et nobis dignum defẽdite. quaso
Preteritas dexire laudes diuum ip̃e fauore
Uincẽdoq senex patriam post tnna labatem
Lustra & nõ uictos tam longa etate penatis
Ac natum ac fide iampride coiuigis ora
Certatus nobis hodie dominũ accipit orbis
H annibal haec sed nõ patiens remoratia uerba
Ausonius miles quatiens dux corperat ora
Soluere ad essatus signum pugnaq petebat
Haec procul acria speculantẽ nube sorore
Ut uidit diuum genitor mocstosq scibacri

Expanded text:
cum uideam, quorum ferro manibusque capaces cum uideam, quorum ferro manibusque capaces arsere Argyripae campi? num segnior ibis nunc mihi, qui primus torques in moenia telum Dardana, nec nostrae facilis concedere laudi? ten' uero, tene extimulem, qui, fulmina contra et nimbos tonitrusque ac summi numinis iras cum starem, perferre sonos ac uana iubebas nubila et ante ducem Capitolia celsa petebas? quid uos, quis claro deletum est Marte Saguntum, exhorter, quos nobilitant primordia belli? ut meque et uobis dignum, defendite, quaeso, praeteritas dextrae laudes. diuum ipse fauore uincendoque senex patriam post trina labantem lustra et non uisos tam longa aetate penatis ac natum et fidae iam pridem coniugis ora certatus nobis hodie dominum accipit orbis.’ Hannibal haec. sed non patiens remorantia uerba Ausonius miles, quotiens dux coeperat ora soluere ad effatus, signum pugnamque petebant. Haec procul aeria speculantem nube sororem ut uidit diuum genitor maestosque sub acri
Abbreviated transcription (Latin):
tl arcelli gracchuiq cadens tibi proluit ensem
Ecce manus que pulsantem te belliger appi
Moenia sublimis capue de culmine muri
Excelso fusa morbundum ꝓtulit hasta
Ecce aliquid fulmẽ dextre quo nobile nomen
ł uluius excepit non unum pectore uulnus¬
t ue prima te siste acie cui cosul s armis
Crispinus cecidit me tu comuante ꝑ hostis
Qui uobis memini ad cannas laetissimus ire
Seruili sers ora ducis suffissa ueruto
Cerno flagrantis oculos uultumq timẽdum
N on ipio minus ense tuum fortissime pocnuꝰ
Oiuuenis qualẽ uidi cum flumie sauo
Insignis trebie complexum igentib ulnis
Mersisti sundo luctantem uana tribunum
Ai tu qui gelidas ticini primus adundas
Scipiade patris traxisti sanguine ser
Inccepta exequere & nati mihi redle cruore
Horrescam ne ipsos ueniant si ad proclia diuos
Cum stetis turme uidi certamina celo
Quas iuga calcastis sũmas uolitare ꝑ alpis

Expanded text:
Marcelli, Gracchusque cadens tibi proluit ensem. Marcelli, Gracchusque cadens tibi proluit ensem. ecce manus, quae pulsantem te, belliger Appi, moenia sublimis Capuae de culmine muri excelso fusa moribundum perculit hasta. ecce aliud fulmen dextrae, quo nobile nomen Fuluius excepit non unum pectore uulnus. huc prima te siste acie, cui consul in armis Crispinus cecidit. me tu comitare per hostis, qui nobis, memini, ad Cannas laetissimus irae Seruili fers ora ducis suffixa ueruto. cerno flagrantis oculos uultumque timendum non ipso minus ense tuum, fortissime Poenum o iuuenis, qualem uidi, cum flumine saeuo insignis Trebiae complexum ingentibus ulnis mersisti fundo luctantem uana tribunum. at tu, qui gelidas Ticini primus ad undas Scipiadae patris tinxisti sanguine ferrum, incepta exequere et nati mihi redde cruorem. horrescamne ipsos, ueniant si ad proelia, diuos, cum stetis, turmae, uidi contermina caelo quas iuga calcantis summas uolitare per Alpis,
Abbreviated transcription (Latin):
Increpuere ictu pro re tum murice acuto
Dissilieris sonuit rupta compage carina
H ic uaria ante oculos facies nata aequore toto
Arma inter galcasq uira cristasq rubentis
Florentis capua gazas & seposta triumpho
Laurentis preda ducis tripodes mẽseꝙ deor
Cultaq ne quicꝗͣ miscris simulacra latinis
Cum uetrus emon facie conterrita ponti
Talib alloquit᷑ regem maris hoc satis ire
Interea genitor satis ad maiora minaꝵ
Coctera parce precor pellago ne collat accerba
Hoc carthago decus nullo superabile belio
Progenuisse caput nostrosq ĩ funera poeni
Obuia q aduersis propellunt agmina castris
Dux uetus anor citusq accendere corda
Laudib ignifero mẽtes furiabat ĩ iram
Hortatu decorisq urebat pectora flamis
Tu mihi flamminei portas rorantia caeli
Ora ducis nos que dextra tu pͥmus inictus
Ingentis pauli ruis ac deficis ĩ ossa
Mucrone̾ tibi pugnacis gestant᷑ opima

Expanded text:
increpuere ictu prorae. tum murice acuto increpuere ictu prorae. tum murice acuto dissiliens sonuit rupta compage carina. hic uaria ante oculos facies: natat aequore toto arma inter galeasque uirum cristasque rubentis florentis Capuae gaza et seposta triumpho Laurens praeda ducis, tripodes mensaeque deorum cultaque nequiquam miseris simulacra Latinis. tum Venus emoti facie conterrita ponti talibus adloquitur regem maris: ‘Hoc satis irae interea, genitor: satis ad maiora minarum. cetera parce, precor, pelago, ne tollat acerba hoc Carthago decus, nullo superabile bello progenuisse caput, nostrosque in funera Poeni obuiaque aduersis propellunt agmina castris. Dux, uetus armorum scitusque accendere corda laudibus, ignifero mentes furiabat in iram hortatu decorisque urebat pectora flammis: ‘Tu mihi Flaminii portas rorantia caesi ora ducis: nosco dextram. tu primus in ictus ingentis Pauli ruis ac defigis in ossa mucronem. tibi pugnacis gestantur opima
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce intorta notho uenies ꝙ a rupe ꝓcella
Antenne ĩmugit stridorq imite rudẽtũ
Sibilat ac similẽ mõti nigrante profundo
Ductoris frangit suꝑ ora trem̃tia fluctu
Exclamat uoluens oculos celoq fretoq¬
ł oclix ofrater diuisq aquare cadendo
Nasdrubal egregium fortis cui dextera ĩ aris
Pugnanti peperit letum et cui fata dedere
A usoniam extremo tellurẽ apprehede᷑ mõsu
Ao mihi canara campis ubi paulꝰ ubi ille
Egregie occubuere anime dimittere ũit᷑a
N on licitum uel cum ferrẽ in capitolia flamas
Tarpcionouis ad manes descende talo
Talia dum meret diuersis flatib acta
Ingeminũ ruit unda latus puppimq sub atris
Equoris aggerib tenuit ceu turbine mersã
Mox nigris alte pulsa exundãtis harenae
Uerticib ratis ethereas remeauit ad auras
Et fluctus supra uẽto librãte pependit
Et geminas nothus i scopulos atq hõrida saxa
Dura sorte rapit miserandum & triste biremis

Expanded text:
ecce, intorta Noto ueniensque a puppe procella ecce, intorta Noto ueniensque a puppe procella antemnae immugit stridorque immite rudentum sibilat ac similem monti nigrante profundo ductoris frangit super ora trementia fluctum. exclamat uoluens oculos caeloque fretoque: ‘Felix o frater diuisque aequate cadendo, Hasdrubal! egregium fortis cui dextera in armis pugnanti peperit letum, et cui fata dedere Ausoniam extremo tellurem adprendere morsu. at mihi Cannarum campis, ubi Paulus, ubi illae egregiae occubuere animae, dimittere uitam non licitum, uel, cum ferrem in Capitolia flammas, Tarpeio Iouis ad manis descendere telo.’ Talia dum maeret, diuersis flatibus acta in geminum ruit unda latus puppimque sub atris aequoris aggeribus tenuit, ceu turbine mersam. mox nigris alte pulsa exundantis harenae uerticibus ratis aetherias remeauit ad auras et fluctus supra uento librante pependit. at geminas Notus in scopulos atque horrida saxa dura sorte rapit, miserandum et triste, biremis.
Abbreviated transcription (Latin):
Flectite ĩ italiam proras auertite classẽ
Fasso ut uallata reuocetur scipio roma
Talib ardentẽ furiis neptunus ut alio
Prospexit uertiq rates ad littora uidit
Quassans ceruleum genitor caput aquora fũdo
Cruit et tumidum mouet ultra littora poͬtu
Extemplo uentos imbres q: et rupe procellas
Concitat colias ac imbrib aethera cõdut
Tum poenitus taelo molitus regna tridẽti
Inuma ab occasu thetin impellit & ortu
Ac totum occeani turbat caput equora surgiut¬
Spumca et illisu scopulus tremit omnis aquar
Primus se attollens nasamonũ sedib auster
Nudauit syrte correpta nubib unda
Inseꝗt᷑ sublime ferẽs nigrãtib alis
Abruptum boreas põtilatus itonat acer
Discordi flatu et partẽ rapit aquoris eurꝰ
Hinc rupti reboare poli atq hinc crebra micaẽ
Flumina: et in classem ruere implacabile caelũ
Consensere ignes nimbus & fluctus & ira
Uentor noctem q freto imposuere tenebre

Expanded text:
flectite in Italiam proras, auertite classem: flectite in Italiam proras, auertite classem: faxo ut uallata reuocetur Scipio Roma.’ Talibus ardentem furiis Neptunus ut alto prospexit uertique rates ad litora uidit, quassans caeruleum genitor caput aequora fundo eruit et tumidum mouet ultra litora pontum. extemplo uentos imbresque et rupe procellas concitat Aeolias ac nubibus aethera condit. tum, penitus telo molitus regna tridenti intima, ab occasu Tethyn impellit et ortu ac totum Oceani turbat caput. aequora surguspumea et inlisu scopulus tremit omnis aquarum. primus se attollens Nasamonum sedibus Auster nudauit Syrtim correpta nubilus unda. insequitur sublime ferens nigrantibus alis abruptum Boreas ponti latus. intonat ater discordi flatu et partem rapit aequoris Eurus. hinc rupti reboare poli, atque hinc crebra micare fulmina, et in classem ruere implacabile caelum. consensere ignes nimbique et fluctus et ira uentorum, noctemque freto imposuere tenebrae.
Abbreviated transcription (Latin):
Incẽtos uultus maneiesq ora rigabant
Per tacitum lacrime et suipina crebra ciehat
H aud secus ac patriam pulsus dulcis ꝙ penatis
Linqueret et tristis exul traheret᷑ i oras
Ut uero assusis puppis ꝓcedere uetis
Et sensim cocpere ꝓcul subside̾ mõtes
N ullaq iam experia & nusꝗͣ iam daunia telt
Hic secum ifrendens mẽtis ne ego compos & hoc nũc
Indignus reditum qui memei finib unqͣ
Amorẽ ausoniae flagrasset subdita taedis
Cartagho et potius cecidisset nom elisse
Qui nunc sat compos qui nõ ardẽtia tala
A cannis i templa tuli tarpcia iouẽq
Detraxi solio: sparsissem incẽdia mõitis
Per septem bello uacuos gẽtiq superhe
Iliacum exitium et proauoꝵ fata dedisse
Cui porro haec angant nuc nũc iuadere ferro
Ouis prohibet: rursumq ad mocnia tẽde̾ gressus
Ibo et castror religens monim̾ta meo¬
Et qua uia notat remeabo anienis ad undas

Expanded text:
intentus uultus, manantesque ora rigabant intentus uultus, manantesque ora rigabant per tacitum lacrimae, et suspiria crebra ciebat, haud secus ac patriam pulsus dulcisque penatis linqueret et tristis exul traheretur in oras. Vt uero adfusis puppes procedere uentis et sensim coepere procul subsidere montes, nullaque iam Hesperia et nusquam iam Daunia tellus, hic secum infrendens: ‘Mentisne ego compos et hoc nunc indignus reditu, qui memet finibus umquam amorim Ausoniae? flagrasset subdita taedis Carthago, et potius cecidisset nomen Elissae. quid? tunc sat compos, qui non ardentia tela a Cannis in templa tuli Tarpeia, Iouemque detraxi solio? sparsissem incendia montis per septem bello uacuos gentique superbae Iliacum exitium et proauorum fata dedissem. cur porro haec angant? nunc, nunc inuadere ferro quis prohibet rursumque ad moenia tendere gressus? ibo et, castrorum relegens monumenta meorum, qua uia nota uocat, remeabo Anienis ad undas.
Abbreviated transcription (Latin):
Summisso tirone negant recreate maniplos
Dumq etiam terrere et uictu fraudasse cohoͬtis
Hannoni placet induitur tota africa flãmis
Pulsat agenoreas rhocteia lacea portas
N unc patriae decus et patria nũc hanibal unꝰ
Subsidium nune mostra spes ultima dextra
Uertentur signa ut patres statue simulq
Et patrie muros et te seruabimus hanno
Haec ubi detonuit celsas elittore puppes
Propellit multumq gemens mouet eqͦre classe
Non terga est ausus redeuntum inuadeͬ ꝗsqͣ
Non reuocare uiꝵ cuncti prestare uidentus
Quod sponte abscedat suꝑi tandemq resoluat
Ausoniam uentos optant & littora ab hoste
N uda uidere sat ẽ ceu flamina comp̾mit ausita
Cum fera et abscedens redlit mare nauita parco
Interea uoto nõ auras poscit amicas
Contentus caruisse noto pacemq quietã
Pro facili cursu reputat salis omnis ĩ altum
Sidonius uisus conuertat undiq nubes
Ductor defissos itala tellure tenebat

Expanded text:
summisso tirone negant recreare maniplos, summisso tirone negant recreare maniplos, dumque etiam Cerere et uictu fraudasse cohortis Hannoni placet, induitur tota Africa flammis, pulsat Agenoreas Rhoeteia lancea portas. nunc patriae decus et patriae nunc Hannibal unus subsidium, nunc in nostra spes ultima dextra. uertentur signa, ut patres statuere, simulque et patriae muros et te seruabimus, Hannon.’ Haec ubi detonuit, celsas e litore puppes propellit multumque gemens mouet aequore classem. non terga est ausus cedentum inuadere quisquam, non reuocare uirum: cuncti praestare uidentur, quod sponte abscedat, superi, tandemque resoluat Ausoniam. uentos optant, et litora ab hoste nuda uidere sat est: ceu flamina comprimit Auster cum fera et abscedens reddit mare, nauita parco interea uoto non auras poscit amicas contentus caruisse Noto, pacemque quietam pro facili cursu reputat satis. omnis in altum Sidonius uisus conuerterat undique miles: ductor defixos Itala tellure tenebat
Abbreviated transcription (Latin):
Massila ut ruerĩt arma ut ceruice cathenas
Regnator tulerit lybis letoq negato
Seruetur noua pompa ioui cartagho labor&
Ut trepidi hasdrubalis ꝗ rera agitarit habenas
Non una concusi fuga se triste ꝓfatur
Uidisse arderẽt cumbina ĩ nocte silẽti
Castra et luceret scoeleratis affrica flamis
Praerapidum iuuene minitari brutia seruet
Littora dum penus detractura ignib atris
Inquam se referat patriam suaq icdyta fca
Haec postqͣ dicta et castis metue̾ metusq
Effundunt lacrimas dextrãq ut num adõrat
Audiuit toruo obtuta defissus et egra
Expendit tacite cura secum ipse uolutans
An tanti cartagho foret sic deinde ꝓfatur
Odurum exitium mortalib o nihil unꝗͣ
Crescere nec magnas patieris exurge̾ laudes
Inuidiam euersam iampridẽ excidẽ roma
Atq aequasse solo potui traduceͬ captam
Seruitum gentem latioq imponere leges
Dum sumptus dumq arma duci fessosq secũdis

Expanded text:
Massyla ut ruerint arma, ut ceruice catenas Massyla ut ruerint arma, ut ceruice catenas regnator tulerit Libyae, letoque negato seruetur noua pompa Ioui, Carthago laboret ut trepidi Hasdrubalis, qui rerum agitarit habenas, non una concussa fuga. se, triste profatu, uidisse, arderent cum bina in nocte silenti castra, et luceret sceleratis Africa flammis. praerapidum iuuenem minitari, Bruttia seruet litora dum Poenus, detracturum ignibus atris, in quam se referat, patriam suaque inclita facta. haec postquam dicta, et casus patuere metusque, effundunt lacrimas dextramque ut numen adorant. Audiuit toruo obtutu defixus et aegra expendit tacite cura secum ipse uolutans an tanti Carthago foret. sic deinde profatur: ‘O dirum exitium mortalibus! o nihil umquam crescere nec magnas patiens exurgere laudes inuidia! euersam iam pridem excindere Romam atque aequasse solo potui, traducere captam seruitum gentem Latioque imponere leges. dum sumptus dumque arma duci fessosque secundis
Abbreviated transcription (Latin):
Hannibal absenti retnebat nomine molẽ
Id reliquum fessos opis auxiliiq ciere
Rerum extrema iubẽt huc cõfuge̾ pauẽtes
Postꝗͣ se superum desertos numine cetnũt¬
N ec mora propulsa sulcant uada salsa carina
Oui reuocent patriaeq ferãt madata monẽtes
N ec lentus nullas uideat cartaghinis arces
Quarta aurora ratẽ dauni deuexerat oras
Et fera ductoris turbabãt somnia mẽtẽ
Nanq grauis curis carpit dum nocte quiẽtẽ
Cernere flamminium grachumq et cene̾ pãulu
Uisus erat simul aduersos mucronib in se
Destrictis ruere atq italia depelleͬ terra
Omnisq acannis thrasimeniq: omnis abudis
In pontum impellens umbrar exercitꝰ ibat
Ipse fugam cupiens notas euadere ad alpes
Quaerebat terreq ulnis amplexus utrisq
Nerebat late donec uis saeua profundo
Truderet et rapidis daret asportare ꝓcellis
His egrum uisis adeunt madata ferẽtes
Legan patriaeq extrema ꝑicula pandũt

Expanded text:
Hannibal absenti retinebat nomine molem. Hannibal absenti retinebat nomine molem. id relicum fessos opis auxiliique ciere rerum extrema iubent, huc confugere pauentes, postquam se superum desertos numine cernuntnec mora: propulsa sulcant uada salsa carina, qui reuocent patriaeque ferant mandata monentis, ne lentus nullas uideat Carthaginis arces. Quarta Aurora ratem Dauni deuexerat oras, et fera ductoris turbabant somnia mentem. namque grauis curis carpit dum nocte quietem, cernere Flaminium Gracchumque et cernere Paulum uisus erat simul aduersos mucronibus in se destrictis ruere atque Itala depellere terra, omnisque a Cannis Trasimennique omnis ab undis in pontum impellens umbrarum exercitus ibat. ipse fugam cupiens notas euadere ad Alpes quaerebat terraeque ulnis amplexus utrisque haerebat Latiae, donec uis saeua profundo truderet et rapidis daret asportare procellis. His aegrum uisis adeunt mandata ferentes legati patriaeque extrema pericula pandunt:
Abbreviated transcription (Latin):
Fao nostrum hocmea dextra decus uiolauit & aras
Celi colum. et casti ductoris foedera rupit
Sit satis huc castris semel effugisse crematis
Sic secum taciti et certatiꝰ spicula fundũt
Prima in cornipedis sedit spiratib igne̾
N arib hastam uolans erexit q ore cruẽto
Quadrupedem elatis pulsantẽ calcib auras
Corruit asꝑ equus cõfixaq cuspide mẽbra
Huc illuc iactans rectorem perdidit hosti
Inuadunt uanamq fugam atq attole̾ fessos
Corripiunt tunc uincla uiro manice ꝙ pudẽda
Adlita et exemplum nõ unꝗͣ fidere ietis
Sceptriferas arta palmas iunxere caterua
Ducitur ex alto deiectas culmine regni
Qui modo sub pedib terras & sceptra patenso
Littora occeani sub nutu uiderat aquor
Prostratis opib regni phoenissa metunt᷑
Agmina & inuisus marti notusꝗ fugar
Uertit terga citus clamãtis hasdrubas ausis
Stabat cartagho truncatis undiq mẽbris
Uni nixa uiro tantoq fragore ruẽtẽ

Expanded text:
fac nostrum hoc, mea dextra, decus. uiolauit et aras fac nostrum hoc, mea dextra, decus. uiolauit et aras caelicolum et casti ductoris foedera rupit. sit satis hunc castris semel effugisse crematis.’ sic secum taciti et certatim spicula fundunt. prima in cornipedis sedit spirantibus ignem naribus hasta uolans erexitque ore cruento quadrupedem elatis pulsantem calcibus auras. corruit asper ecus confixaque cuspide membra huc illuc iactans rectorem prodidit hosti. inuadunt uanumque fugae atque attollere fessos corripiunt, tum uincla uiro manicaeque, pudendum, addita, et, exemplum non umquam fidere laetis, sceptriferas arta palmas uinxere catena. ducitur ex alto deiectus culmine regni, qui modo sub pedibus terras et sceptra patensque litora ad Oceani sub nutu uiderat aequor. prostratis opibus regni Phoenissa metuntur agmina, et inuisus Marti notusque fugarum uertit terga citus damnatis Hasdrubal ausis. Stabat Carthago, truncatis undique membris, uni innixa uiro, tantoque fragore ruentem
Abbreviated transcription (Latin):
Et somno ac stratis rapuisset multa p̾cãtẽ
Ueri. ubi mox iuncto sociarat aggere uires
Massilus tiriusq duces accitaq regno
Lenierat pubes infausta uulnera nocuis
Ira pudorq dabant & coniux tertius ignis
Immanis animos afflataq harbarus ora
Castror slammis et se uelamine nullo
Uix inter trepidas ereptum ex hoste cateruas
Frendebat minitans sed enĩ nõ lucc siphacẽ
N ec claro potuisse die nec sole tuete
Aquoqͣ uinci iactarat talia uecors
Sed iam claudehat slatus nec plura sinchat
Antropos et tumide properarat stamina ligua
Nanq ubi presiluit castris ceu turbid̃ amnis
Qui siluas ac saxa trahens ꝑ deuia preceps
Uoluitur et ripas spumanti gurgite laxat
Ante omnis pͥucctus equo it̾ahĩt agmine pͥma
Contra uana manus retuli celsusq ruebat
Uiso rege procul raptis exterritus armis
Ac sibi quisq uides. ne uides ut agmine pͥmo
Massilus uolitet deposcens proelia rector

Expanded text:
e somno ac stratis rapuisset inulta precantem. e somno ac stratis rapuisset inulta precantem. Verum ubi mox iuncto sociarant aggere uires Massylus Tyriusque duces, accitaque regno lenierat pubes infaustae uulnera noctis, ira pudorque dabant et coniunx, tertius ignis, immanis animos, adflataque barbarus ora castrorum flammis et se uelamine nullo uix inter trepidas ereptum ex hoste cateruas frendebat minitans: sed enim non luce Syphacem nec claro potuisse die nec sole tuente a quoquam uinci. iactarat talia uecors, sed iam claudebat flatus nec plura sinebat Atropos et tumidae properabat stamina linguae. namque, ubi prosiluit castris, ceu turbidus amnis, qui siluas ac saxa trahens per deuia praeceps uoluitur et ripas spumanti gurgite laxat, ante omnis praeuectus equo trahit agmina uoce. contra naua manus Rutuli celsusque ruebat uiso rege procul raptis exercitus armis, ac sibi quisque: ‘Videsne? uidesne, ut in agmine primo Massylus uolitet deposcens proelia rector?
Abbreviated transcription (Latin):
Testatus uaria martẽ mouet spinge̾ arte
Castra leui calamo carinaq ĩtecta palustri
Qualia maurus amat dispersa mapalia pastor
Aꝗgreditur furtum armoꝵ itentib umbris
Ac tacita spargit celata ĩcendia nocte
Inde ubi collecti rapidam dissundere pestẽ
Cocꝑunt ignes et se ꝑ piguia magno
ꝑ abula fer̾e sono clare expatiatur i auras
Et srenos uolucri propellunt lumine slama¬
It totis inimica leuis cum turbine castris
Atq alimẽta uolant strepitu uulcanus anhelo
Arida & ex omni manat incendia tecto
Sentitur plaerisq prius ꝗͣ cemitur ignis
Excitis somno multoꝵ ꝗ ora uocantũ
Auxilium iuadunt flamme fluit undiq uictor
Mulciber e rapidis ampleximus arma uitosq
Corripit exundat pestis semiusta q castra
Albent uolitant ꝑnubila suma fauilla
Ipsius ingenti regis tentoria saltu
Iugubre ĩcrepitans late circuuolat ardor
H ausissetq uir trepidus ĩ clade satelles

Expanded text:
testatus uaria Martem mouet impiger arte. testatus uaria Martem mouet impiger arte. castra, leui calamo cannaque intecta palustri, qualia Maurus amat dispersa mapalia pastor, adgreditur, furtum armorum tutantibus umbris, ac tacita spargit celata incendia nocte. inde, ubi collecti rapidam diffundere pestem coeperunt ignes et se per pinguia magno pabula ferre sono, clare expatiantur in auras et fumos uolucri propellunt lumine flammit totis inimica lues cum turbine castris, atque alimenta uorat strepitu Vulcanus anhelo arida, et ex omni manant incendia tecto. sentitur plerisque prius, quam cernitur, ignis excitis somno, multorumque ora uocantum auxilium inuadunt flammae. fluit undique uictor Mulciber et rapidis amplexibus arma uirosque corripit: exundat pestis, semustaque castra albenti uolitant per nubila summa fauilla. ipsius ingenti regis tentoria saltu lugubre increpitans late circumuolat ardor, hausissetque uirum, trepidus ni clade satelles
Abbreviated transcription (Latin):
Condebant iaculis stridẽtib aethera nubes
Immemor hic dextreq date ĩiunctisq ꝑ aras
Foederis et mensas testis atq hospira iura
Phasq sidemq simul paruo mutatus amore
Ruperat atq thoros regni mercede pararat
Uirgo erat eximia specie claroq parẽte
Hasdrubalis proles thalamis quã coepit ui altis
Ceu face succensis prima teda ꝗ iugali
Uertit opes gener ad poenos latie ꝙ soluto
Foedere amicitie dotalia trastulit arma
Sed nõ ausonio curar extrema siphace̾
Ductari monuisse fuit missiq minẽt
Stet regno reputet superos pacta hospita seruet
Longa coniugia ac longe tirios himeneos
Inter dardanias acies sore sãguie quippe
Strenuat blando nimiũq facili q marito
Statura obsequia et thalami flagrãtis amores
Sic latius ꝑmixta minis et cassa monebat
Ductor nam surdas cõiunx obstrxerat aures
Ergo asper monitis frustra nitentih enses
Aduocat et castas polluti foederis aras

Expanded text:
condebant iaculis stridentibus aethera nubes. condebant iaculis stridentibus aethera nubes. immemor hic dextraeque datae iunctique per aras foederis, et mensas testis atque hospita iura fasque fidemque simul, prauo mutatus amore, ruperat atque toros regni mercede pararat. uirgo erat eximia specie claroque parente, Hasdrubalis proles, thalamis quam cepit ut altis, ceu face succensus prima taedaque iugali, uertit opes gener ad Poenos, Latiaeque soluto foedere amicitiae dotalia transtulit arma. Sed non Ausonio curarum extrema Syphacem ductori monuisse fuit, missique minantur: stet regno, reputet superos, pacta hospita seruet: longe coniugia ac longe Tyrios hymenaeos inter Dardanias acies fore. sanguine quippe, si renuat, blando nimium facilique marito statura obsequia et thalami flagrantis amores. Sic Latius permixta minis, sed cassa monebat ductor. nam surdas coniunx obstruxerat aures. ergo, asper monitis frustra nitentibus, enses aduocat et castas polluti foederis aras
Abbreviated transcription (Latin):
Contraq aduersas ducẽte̾ p̾uenit undas
Extemplo maior cunctis spes pectora mulcet
Fine̾ armis tandem finẽq uenire periclis
Ipse alacer sicula discedens scipio terra
Abscondit late proptlsis puppib &quor
Cui numẽ pellagi. placauerat hostia tatirus
lactaq ceruleis iuuabant fluctibo exta
Tunc a sede deum purꝵ ꝗ ꝑ aethera laxe
Armigere iouis ante oculos ocepere uolueres
Equoreas mõstrare uias ac ducere classem
Augurium clangor letum dabat. inde secuti
Tantum progressos liquida sub nube uolatꝰ
Ouantum nõ frustra speculatu lumina seruãt
Littora agenoreae tenuerũt ꝑsida terre
Nec segnis tanta ĩ semet ueniẽte ꝓcella
Affnice terribilem magno sub nomine molẽ
Regis opes cõtra et massila parauerat arma
Spesq siphax lybicis una & laurentib unts
Terror etat campos pariter uallesq refusas
Littora q ĩ plerat nullo decorare tapete
Comnipedem nomas assuctus denseq ꝑ auras

Expanded text:
contraque aduersas ducentem praeuenit undas. contraque aduersas ducentem praeuenit undas. extemplo maior cunctis spes pectora mulcet finem armis tandem finemque uenire periclis. Ipse alacer Sicula discedens Scipio terra abscondit late propulsis puppibus aequor, cui numen pelagi placauerat hostia taurus, iactaque caeruleis innabant fluctibus exta. tunc a sede deum purumque per aethera lapsae armigerae Iouis ante oculos coepere uolucres aequoreas monstrare uias ac ducere classem. augurium clangor laetum dabat. inde secuti tantum praegressos liquida sub nube uolatus quantum non frustra speculantum lumina seruant, litora Agenoreae tenuerunt perfida terrae. Nec segnis tanta in semet ueniente procella Africa terribilem magno sub nomine molem regis opes contra et Massyla parauerat arma, spesque Syphax Libycis una et Laurentibus unus terror erat. campos pariter uallesque refusas litoraque implerat nullo decorare tapete cornipedem Nomas adsuetus, densaeque per auras