comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xo nomen accep̃. eo qd̾ ibi recõ¬
dantur libri. siam biblio libroꝵ the
ca repositio interp̾tatur. bibliotecã
uet̾is testam̃ti hesdras scͥba post in¬
censam legem a chasdeis dũ uidei re¬
g̾osi reg̾ssi fuissent in iherłm diui¬
no asflatus spũ reparauit. cuncta
legis ac ꝓpħaꝵ uolumina q̃ fu̾ant¬
que fuerant agentib corrupta ooꝵ¬
rexit totumq uetus testamentũ
in .xxii. libros constituit. ut tot lobͥ
essent in lege ꝙ habeã e᷑ ⁊ litte. ap̃
g̾cos autẽ bibliotecã pͥmꝰ institius¬
se pisistratus ẽditur atheniensiũ ti¬
ranus qmͣ deinceps ab atheniensib
auctã xerxers incensis athenus euex̃
in ꝑsas longo post temꝑe seleuẽ
nicanor rursus ing̾ciam retulit.
hinc studiũ regib urbibq oetis
uatum est comparandi uolumina
diu̾saꝵ gentiũ. ⁊ ꝑ intͥpretes in
g̾ram linguam u̾tendi. De hinc
magnus alexand̾ uł suocessores
eoꝵ instruendis omniũ libroꝵ bi¬
bliotecis animũ intenderũt in axi¬

Expanded text:
o nomen accepit, eo quod ibi recondantur libri. Nam βιβλίων librorum, θήκη repositio interpretatur. Bibliothecam Veteris Testamenti Esdras scriba post incensam Legem a Chaldaeis, dum Iudaei regressi fuissent in Hierusalem, divino afflatus Spiritu reparavit, cunctaque Legis ac Prophetarum volumina quae fuerant a gentibus corrupta correxit, totumque Vetus Testamentum in viginti duos libros constituit, ut tot libri essent in Lege quot habebantur et litterae. Apud Graecos autem bibliothecam primus instituisse Pisistratus creditur, Atheniensium tyrannus, quam deinceps ab Atheniensibus auctam Xerxes, incensis Athenis, evexit in Persas, longoque post tempore Seleucus Nicanor rursus in Graeciam rettulit. Hinc studium regibus urbibusque ceteris natum est conparandi volumina diversarum gentium, et per interpretes in Graecam linguam vertendi. Dehinc magnus Alexander vel successores eius instruendis omnium librorum bibliothecis animum intenderunt; maxi
Abbreviated transcription (Latin):
pturaꝵ labore tam gͥcos qmͣ iatinos ope¬
rum suoꝵ numero sitꝑauit. deniq ihe¬
ronimus. ui milia libroꝵ eius se legisse
fatetur. horum dam̃ omniũ studia
augustinus ingenio uel scientia sua
uicit. Nam tanta scͥpsit ut dieb ac
noctib non solum scͥbe libͦs eiꝰ quisꝙͣ

Expanded text:
ipturarum labore tam Graecos quam Latinos opeipturarum labore tam Graecos quam Latinos operum suorum numero superavit. Denique Hieronymus sex milia librorum eius legisse fatetur. Horum tamen omnium studia Augustinus ingenio vel scientia sua vicit. Nam tanta scripsit ut diebus ac noctibus non solum scribere libros eius quis
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ copiam aduexit. emiliꝰ
paulus ꝑ se macedonũ rege de uic¬
to. de inde lucullus epontica p̾da.
post hos cesar dedit marco uarro¬
ni negociũ causa maxime bibliotece
confittuende. pͥmũ autẽ rome bibli¬
otecas publicauit pollio. hinc gre¬
cas sumul atq latinas additis auc¬
magnificentissimũ instrux̾at. qui
put nos ap̃ nꝯs bidliotecas fec̾ũt
quoq pamphilus martir cuius
uitã eiisebtus cesariensis ep̃s con¬
scͥpsit. pisistratũ in sacre bibliotece
studio pͥmus adequare contendit.
hic enĩ in biblioteca sua ꝓpe .xxx.
uoluminũ milia habuit. Iheroni¬
mus quoq atq gennadiꝰ eccłiasti¬
cos scͥptores in toto orbe querenteꝰ
ordine ꝑsecuti sunt : eoꝵ q studia
in uno uoluminis indiculo. comp̾¬
henderũt. Qͥ młta scͥpserunt.
arcus terentius uarro ap̃ lati
tur laudib qd̃ dandos libros edide¬
rit. quandos quisꝙ nr̃m nullatenꝰ
scribere ꝓpͥa maini iux possit. de
nr̃is quoq ap̃ gͥcos origines in sõ¬

Expanded text:
rum copiam advexit Aemilius Paulus, Perse Macedonum rege devicto; deinde Lucullus e Pontica praeda. Post hos Caesar dedit Marco Varroni negotium quam maximae bibliothecae construendae. Primum autem Romae bibliothecas publicavit Pollio, Graecas simul atque Latinas, additis aucmagnificentissimum instruxerat. § 6 Qui apud nos bibliothecasquoque Pamphilus martyr, cuius vitam Eusebius Caesariensis conscripsit, Pisistratum in sacrae bibliothecae studio primus adaequare contendit. Hic enim in bibliotheca sua prope triginta voluminum milia habuit. Hieronymus quoque atque Gennadius ecclesiasticos scriptores toto orbe quaerentes ordine persecuti sunt, eorumque studia in uno voluminis indiculo conprehenderunt. § 7 Qui multa scripserunt. Marcus Terentius Varro apud Latintur laudibus, quod tantos libros ediderit quantos quisque nostrum alienos scribere propria manu vix possit. De nostris quoque apud Graecos Origenes in scr
Abbreviated transcription (Latin):
odiacus autem cͥculus est qui ex
dore dicta quia alba ẽ. qmͣ aliqͥ dicũt
uiam ẽẽ qmͣ circuit sol splendoris ip¬
Lune minor fert᷑ eẽ qmͣ soł. Nam
dum sol suꝑior sit a luna. ⁊ tñ a nobis
si ꝓpe nos accessiss. multo maior qmͣ
lua ꝓspic̾etur. Sicut autẽ sol for

Expanded text:
Zodiacus autem circulus est, qui ex Zodiacus autem circulus est, qui ex dore dicta, quia alba est, quam aliqui uia circuit sol  splendoris ipae minor fertur esse quam solis. Nam dum sol superior sit a luna, et tamen a nobis si prope nos accessisset, multo major quam luna conspiceretur. Sicut autem fortior
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑie sua incolunttir: q̃dam ĩmanitate fͥ¬
goris. aut caloris inhabitabiles exi¬
pellantur. eo qd̃ in circũductione spe¬
re existunt. qꝵ pͥmus cͥculus id̾o ar¬
ticus appellatur. eo qd intra eũ arc¬
quia in eo circuiens sol. aqͥlonis finib
estatem facit. ⁊ ultra eũ circulũ ñ tnͣ¬
sit. s statim reu̾tit᷑. ⁊ inde tropicꝰ ap¬
pellatur. Tcius cculus eimerinus.
qui a latinis id̾o equinoctiał dr̃. eo ꝙ¬
sol cũ ad eũ orbem ꝑuer̾iit eqͥnoctiũ
facit. Eimerinꝰ eñi latine dies dicit᷑.
atq nox. qͦ cͥculo dimidia spere ꝑs
constituta ꝑspicitur. Quartꝰ oͥculus
antarticus uocatur. eo qd̃ contrariꝰ sit
cͥculo quẽ articon uocamꝰ. Qͥntus cir¬
culus eimerinꝰ tropicꝰ. quia latinis hye¬
malis siue brumalis appellat᷑. ideo
qd̃ sol cum ad eũ circulũ ꝑuen̾it. hie¬
mẽ hiis qui ad aqͥlonẽ st̃ facit. et
estatẽ hiis qui in austri ꝑtib ꝯmo¬
rantur. de zodiaco circulo.

Expanded text:
ie sua incoluntur, quaedam immanitate fgoris aut caloris inhabitabiles exicircumductione sphaerae existant. Quorum primus circulus ideo arcticos appellatur, eo quod intra eum arcquia in eo circulo sol aquilonis finibus aestatem faciens ultra eum circulum non transit, sed statim revertitur; et inde tropicos appellatur. Tertius circulus hiemerinas, qui a Latinis ideo aequinoctialis sol cum ad eum orbem pervenerit, aequinoctium facit. Hiemerinos enim Latine dies dicitur atque nox, quo circulo dimidia sphaerae pars constituta perspicitur. Quartus circulus antarcticos vocatur, eo quod contrarius sit circulo, quem arcticon nominamus. Quintus circulus cimeronostropicos, qui a Latinis hiemalis sive brumalis appellatur, ideoquia sol cum ad eum circulum pervenerit, hiemem his, qui ad Aquilonem sunt, facit, et aestatem his, qui in Austri partibus conmorantur. De zodiaco circulo .
Abbreviated transcription (Latin):
ol dum igneus sit. p̃ nimio motu¬
conũsionis sue amplius incalesc̃.
Cuius ignẽ dicunt philosophi aqmͣ
nutͥoe. ⁊ ex contͣrio elem̃to. uͥtutem
luminis ⁊ caloris accrꝑe. unde uide¬
mus eũ depius madidũ atq rorã

Expanded text:
ol dum igneus sit, pconversionis suae amplius incalescit. Cuius ignem dicunt philosophi aqua nutriri et e contrario elemento virtutem luminis et caloris accipere, unde videmus eum saepius madidum atque rora
Abbreviated transcription (Latin):
tenitͥonał linea recba que ꝑ
mediam pilam spere tendit: et
dictus axis qd̃ ineo spera ut ro¬
qui currunt ꝑ mcem. hoꝵ alt̾
axium cioli ex usu plaustrorũ.
a poliendo scilioet nominati. S
polus boreus semꝑ uidetur. Au¬
strouothus nũqmͣ qr dextra celi
altiora sunt. p̾ssa austͥ. de cardinib¬

Expanded text:
trionis linea recta, quae per mediam pilam sphaerae tendit; et dicta axis, eo quod in ea sphaera ut roqui currunt per axem. Horum alter axium cycli ex usu plaustrorum a poliendo scilicet nominati, sed polus boreas semper videtur, austronotius nunquam, quia dextra coeli altiora sunt pressa austri. Con
Abbreviated transcription (Latin):
b creator ipse impleuit. de celo
habeat. stellarũ ueluti signa. Nam¬
celatum dr̃. uas qd signis eminen¬
tiorib refulg. Distinxit enĩ eum
d̾s claris luminib ⁊ impleuit sole
scilio ⁊ lume orbe fulgenti ⁊ astroꝵ
nicantiũ splendentib signis ador¬
dendo. eo qd̾ aer ꝑspicuus sit. ⁊ ad spe¬
culandum purior. Celuam audẽ in scͥp¬
turis scĩs ideo firmam̃tũ uocatũ qd
sit cursu siderũ ⁊ ratis legib fixisq sͥ¬
matũ. Int̾dum ⁊ celũ ꝓ aere accipit᷑
ubi uenti ⁊nubes ⁊ ꝓcelle ⁊ turbines
fiunt. luc̾cius. celum qd̾ dr̃ aer. et
psalmus uolucres oeli appellat. cum
manifestũ sit aues in aere uolare. ⁊
nos in consuetudinẽ hc̃ aerẽ celum ap¬
pellamus. Niam cum de sereno uł nubi¬
lo q̃rimꝰ aliquãdo dicimꝰ quał est aer.
aliquando quale est celum.

Expanded text:
bus Creator ipse implevit. CAPUT IVbus Creator ipse implevit. CAPUT IVhabeat stellarum caelatum dicitur vas, quod signis eminentioribus refulget. Distinxit enim illud Deus claris luminaribus et implevit, sole scilicet et luna orbi fulgentibus, et astrorum micantium splendentibus signis adordendo, eo quod aer perspicuus sit et ad speculandum purior. Coelum autem in Scripturis sanctis ideo firmamentum vocatur, quod sit cursu siderum, et ratis legibus fixisque fi110 3. Interdum et coelum pro aere accipitur, ubi venti et nubes, procellae et turbines fiunt. Lucretius: Coelo, qui dicitur aer. Et psalmus volucres coeli appellat, cum manifestum sit aves in aere volare; et nos in consuetudine hunc aerem coelum appellamus; nam cum de sereno vel nubilo quaerimus, aliquando dicimus: Qualis est aer? Aliquando: Quale est coelum
Abbreviated transcription (Latin):
mam reꝵ mat̾iam dñt. nullomͦ
prsus formatam. s omniũ cor¬
poraliũ formaꝵ capacem ex qͣ
uisibilia hec elem̃ta formata fc̃.
Unde ⁊ ex eiꝰ diaiuatione uocabulũ
acceꝑunt. hanc ylen latini mat̾iã
appellau̾nt. ideo dͣmne informe. Un¬
de aliquid faciendꝰ est. semꝑ mat̾ia
nũcupatur. ꝓinde ⁊ eã poete siluã
nominau̾nt. Nec incongrue quia
sibi societatis concordia ⁊ coĩone
qͣdam conueniant. Nam sic ea inter
se naturali qͣdam ratione uniri
dñr. ut mͦ originẽ ab igne repetẽ¬
tes usq ad t̾ram. modo a t̾ra usꝙ
ad ignẽ. ⁊ignis quidẽ in aere desi¬
nat. aer in aquam densedur. aqͣ ĩ
t̾ra diluat᷑ in aquã. aqua rarescat
maerẽ. aer in ignẽ extenuet᷑. Qͣ
ꝓpt̾ omĩa elementa ornĩb dicũt᷑
amplius ht̃ accepisse uocabulũ
Sunt autẽ diuina ꝓuidentia ꝓ¬
priis animantib distributa. Celũ
angłis. aerem uolucͥb. mare pi¬
scib t̾ram hoĩb cet̾isq animãti¬

Expanded text:
mam materiam dicunt, nullo prorsus modo formatam, sed omnium corporalium formarum capacem, ex qua visibilia haec elementa formata sunt; unde, et ex ejus derivatione vocabulum acceperunt. Hanc hylen Latini materiam appellaverunt, ideo quia omne informe, unde aliquid faciendum est, semper materia nuncupatur. Proinde et eam poetae silvam nominaverunt. Nec incongrue, quiasibi societatis concordia et communione quadam conveniant, nam sic ea inter se naturali quadam ratione juncta dicuntur, modo originem ab igne repetentes usque ad terram, modo a terra usque ad ignem, ut ignis quidem in aera desinat, aer in aquam densetur, aqua in terra diluatur in aquam, aqua rarescat in aerem, aer in ignem extenuetur. 3. Quapropter omnia elementa omnibus amplius habet accepisse vocabulum. Sunt autem divina Providentia propriis animantibus distributa, nam coelum angelis; aerem volucribus, mare piscibus, terram hominibus, caeterisque animanti
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ fullonũ familiare. t̾ciũ li¬
quor ẽ. usus eĩ ad lanas sul¬
fuidas. qm̃ candorẽ molliciẽ¬
ꝙ p̾stat. Quartũ ad licinia
maxime conficienda aptum
sulphiuis tandauis ẽ. ut mor¬
bos cõmitiales dep̾hendat n¬
tore suo ĩpositꝰ igluib ardescẽs.
in calice untͥ primaq subdita
circũferuens exardesoentib ue¬
ꝑcusso pallorẽ dicũ uelut de fũc¬
toren effundit . de gleb̾ ex aques
itumien inuidee lacu affal¬
tide en̾git. cuiꝰ glebas suꝑ¬
natantes. naute scaphis apͥ
propĩquãtes collig̃t. In siria
audẽ limus ẽ passim aꝰ t̾ra eꝑ¬
estuans. Spissantur audẽ utͣsp
⁊ densitate ooeunt. ⁊ utͣq greci
spissa affalton appellant. sia¬
tura eiꝰ ardens. ⁊ igniũ cogna¬
ta. ⁊ neq aqͣ neq ferro rũpĩt᷑
nisi solis muliebrib ĩqͥnamẽ¬
tis utił ad cõpages nauiũ. A¬

Expanded text:
um fullonum familiare. Tertium liquor est; usus eius ad lanas suffiendas, quoniam candorem mollitiemque praestat. Quartum ad lychnia maxime conficienda aptum. Sulphuris tanta vis est ut morbos comitiales deprehendat nidore suo inpositus ignibus ardescens. In calice vini prunaque subdita circumferens exardescentis repercussu pallorem dirum velut defunctorum effundit. De glebis ex aqua . Bitumen in Iudaeae lacu Asphaltite emergit, cuius glebas supernatantes nautpropinquantes colligunt. In Syria autem limus est passim a terra exaestuans; spissantur autem utraque et densitate coeunt, et utraque Graeci pissasphalton appellant; natura ejus ardens et ignum igni cognata, et neque aqua nec ferro rumpitur: nisi solis muliebribus inquinamentis, utilis ad compages navium.
Abbreviated transcription (Latin):
ex aqͣ ⁊limo. ⁊ estuus solib ma¬
turat᷑. huiꝰ species due sũt. li¬
qͥdum ⁊ spissũ. Sal qͥdam putãt
dictũ. qd̾ in igne exiliat. fugit
eñi ignẽ. dũ sit igneũ. s. natu¬
ram seqͥt᷑. qr ignis ⁊ agia semꝑ
int̾ se inimica st̃. alii. salasalo ⁊
sole uoratũ existimant.: siã aqͥs
maris sponte gignitur. spuma
in extremis lutorib uł scopłis
derelicda ⁊ sole decocda. Sunt ⁊la¬
cus ⁊ flumina ⁊ puter equibus
haurit. de hinc in salmis ĩgestꝰ
sole siccatur . S ⁊ flumina den¬
sant᷑ in sale amne reliqͦ sub ge¬
lu fluente. alibi q detractis ha¬
renis colligitur. c̾scens cun lu¬
ne noctib. Nã ĩ cirinea ãmoniacꝰ
sub harenis uiuenit᷑. St̃ ⁊ mon¬
des natiuis salis. in qͥb ferro ce¬
ditur. ut lapis renascens maius
tante alicubi diuicie ut muros do¬
alibi suauis. alibi saisissimus
cõmune sal in igne oͥpitat. tra¬
gareũ nec crepitat in igne. nec
exilit. agrientinũ sicilie flãmis

Expanded text:
solibus maturatur. Hujus species duae sunt: liquidum et spissum. Sal quidam dictum putant, quod in igne exsiliat: fugit enim ignem, dum sit igneum: sed naturam sequitur, quia ignis et aqua semper inter se inimica sunt. Alii sal a salo et sole vocatum existimant; nam ex aquis maris sponte gignitur, spuma in extremis littoribus vel scopulis derelicta et sole decocta: sunt et lacus, et flumina, et putei, e quibus hauritur, dehinc in salinis ingestus sole siccatur; sed et flumina densantur in salem, amne reliquo sub gelu fluente. Alibi quoque detractis arenis colligitur, crescens cum lunae noctibus. Nam in Cyrenaea ammoniacus sub arenis invenitur. Sunt et montes nativi salis, in quibus ferro caeditur, ut lapis, renascens maius: tantae alicubi duritiae ut muros doalibi suave, alibi salsissimum: commune sal in igne crepitat; Tragasaeum nec crepitat in igne nec exilit; Agrigentinum Siciliae flammis
Abbreviated transcription (Latin):
minutꝰ ⁊acper. qͥ si incid̾it ĩcalci¬
am̃tũ noc. ⁊ molestia ẽ aĩo. Uñ
⁊ animi molestiã scrupulũ dici¬
mꝰ. hinc ⁊ scrupea saxa id estas¬
pera. Cotis nom̃ accepit. qd̾ fͥ¬
rum ad incidend̾ acuat. Cotis
enĩ gͥco sermone incisio noĩat᷑.¬
Ex hiis alie aqͣtie sũt. alie oleo

Expanded text:
minutus et asper, qui si inciderit in calciminutus et asper, qui si inciderit in calciamentum, nocet et molestia est animo; unde et animi molestiam scrupulum dicimus: hinc et scrupea saxa, id est aspera. Cotis nomen accepit quod ferrum ad incidendum acuat; †cotis† enim Graeco sermone incisio nominatuEx his aliae aquariae sunt, aliae oleo
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. lapis mollis ẽ ⁊ spͥarsus sa¬
xa hetent ⁊ a mõtib extidunt᷑. Pe¬
tra g̾cum ẽ. Si lex ẽ burꝰ lapis eo
qd̃ exiliat ignis ab eo dictus. Sto¬
pulꝰ a sapo eminẽti qiͣ ab specłã¬
do dictꝰ. siuie a tegim̃tto nauiũ a¬
lũca latĩe. ẽ aũ rupis cauata. Crep¬
do extremitas saxi ab rupta. uñ
⁊ crepido uocata qd̃ sit ab rupti sa¬
murices petre in littore. similes mu¬
ticib uiuis. acutissime ⁊ nauib ꝑ¬
nittode. Ioon saxũ est qd̃ humane
uocis sonũ. captans. etiã u̾ba la¬
quẽtiũ imitat᷑. Icon aũ g̾ce. latine
ymago uocat᷑. eo qd̾ ad uocem res¬
pondẽs. alieni efficitur ymago ser¬
monis. lic hoc qͥdẽ ⁊ locoꝵ natͣa
euenit. ac płmq comasliũ. Cal¬
cułꝰ ẽ lapalus t̾re amixtꝰ. rotũ¬
dus. Atꝙ ducissimꝰ. ⁊ omĩ purita¬
te lenisirnꝰ̃. Dictus autẽ caiculꝰ. ꝙ
line molestia breuitate sui caloet᷑

Expanded text:
dem: lapis mobilis est et sparsus: sadem: lapis mobilis est et sparsus: saxa haerent et a montibus exciduntur. Petra Graecum est. Silex est durus lapis, eo quod exsiliat ignis ab eo, dictus. Scopulus a saxo eminenti, quasi a speculando, dictus, sive a tegumento navium, aluncae Latine. Est autem rupis cavata. Crepido extremitas saxi abrupta; unde et crepido vocata quod sit abrupti saMurices petrae in litore similes muricis vivis, acutissimae et navibus perniciosae. Icon saxum est, qui humanae vocis sonum captans, etiam verba loquentium imitatur: icon autem Graece, Latine imago vocatur, eo quod ad vocem respondens alieni efficitur imago sermonis; licet hoc quidem et locorum natura evenit, ac plerumque convallium. Calculus est lapillus terrae admixtus, rotundus atque durissimus, et omni puritate lenissimus. Dictus autem calculus quod sine molestia brevitate sui calcetur:
Abbreviated transcription (Latin):
dam ait. Rusticus es nescis. qͥd
g̃do noĩe dicar. Spuma uocor ni¬
tri grecus affronit᷑ es. Colligit᷑
autẽ. in asia in speluncis distil¬
lans dẽ hĩo sicat᷑ sole. optimũ
putatur. si minime fu̾it ponde¬
rosũ. ⁊ maxime fricabile colore
pene purp̃eo. Calecantũ dictũ.
qr calcidis ẽ tuniũ idest flos. Uñ
⁊ ap̃ latuos aeres flos appellat᷑
fit autẽ nũc in młtis regionib
olim ĩ huspanie puteis uł stag¬
nis id genꝰ aque hñtib qñ ooque¬
lapillis extensas qͥb limus in
similitudinẽ uitreis acinio ad he¬
rebat. sicq eiectũ. siocabat᷑ dieb
.xxxͣ. fitautẽ autẽ nc̃ alibi in spelũ¬
cis qͥd liqd̃ collectũ de hunc diffusũ
guctte coalescunt. fit ⁊ salis mͦ ex
tlagrantusimo sole. ad̾o aũ con¬
stricte iurtutis ẽ. ut in leoñ et
utsoꝵ ora sparsũ tantã uim hãt
ad stringend̾ ut ñ uałant mord̾e¬
tamꝙͣ dẽsior etiam uulgo disc̾¬
nit᷑. lapis autẽ dictꝰ qd̾ ledat pe¬

Expanded text:
 58: Rusticus es? nescis quid Graeco nomine dicar: spuma vocor nitri. Graecus es? aphronitrum. Colligitur autem in Asia in speluncis distillans, dehinc siccatur sole. Optimum putatur si minime fuerit ponderosum et maxime friabile, colore pene purpureo. Chalcantum dictum quia chalcitis est thymum, id est flos; unde et apud Latinos aeris flos appellatur. Fit autem nunc multis in regionibus; olim in Hispaniae puteis vel stagnis id genus aquae habentibus, qualapillis extentas, quibus limus in similitudinem vitreis acinis adhaerebat, sicque eiectum siccabatur diebus triginta. Fit autem nunc alibi in speluncis, quod liquide collectum dehinc diffusum adentes guttae coalescunt: fit et salis modo ex flagrantissimo sole. Adeo autem constrictae virtutis est ut in leonum et ursorum ora sparsum tantam vim habeat adstringendi ut non valeant mordeterra densior etiam vulgo discernuntur. Lapis autem dictus quod laedat pe
Abbreviated transcription (Latin):
tes colore cinereꝰ gustu suauis
s id̾o uocatꝰ ꝙ qͥdam de se lacteũ
altitꝰ dimutrat. Obsius lapis rui¬
ger ẽ mͣslucidꝰ ⁊ uitri habens simi¬
litudinẽ. ponit᷑ in specuł ꝑietum
ꝓpt̃ ymagiñ ũbras reddendas. gẽ¬
mas mlti ex eo faciũt. sascit᷑ in
india ⁊ ĩsamo italie. suitridas lapi
eufratis sole reꝑussus colorib
micat uariis. ethites lapides re¬
ꝑũit᷑ inuidis aquilaꝵ. Aũt bi¬
nos inueniri. marẽ ⁊ feminiã ne
sine hiis parere eiqͥlas. horꝰ mas¬
mineus pussslꝰ ac mallis. alligati
part cełitatẽ faciũt. etiã aliquid
iuilue excidunt. nisi cito ꝑturiẽ¬
padocie duriciã hab marmoris cã¬
didꝰ atq tnͣslucens ex qͦ qͦndã tem¬
plũ constructũ ẽ a qͦdam rege fo¬
intꝰ diuina erat. ebites eboris si¬
milis ui qͦ dauũ conditũ ferunt.
parioq sinuł candore ⁊ duricia.
cites uocatꝰ qd̾ similitudinẽ teste

Expanded text:
tes colore cinereus, gustu suavis; tes colore cinereus, gustu suavis; sed ideo vocatus quod quiddam de se lacteum adtritus dimittat. Obsius lapis niger est translucidus et vitri habens similitudinem. Ponitur in speculis parietum propter imaginum umbras reddendas. Gemmas multi ex eo faciunt: nascitur in India et in Samnio Italiae. Mithridax lapis Euphratis sole repercussus coloribus micat variis. Aetites lapides reperiuntur in nidis aquilarum. Aiunt binos inveniri, marem et feminam, nec sine his parere aquilas: horum masmineus vero pusillus, ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam aliquid vulvae excidunt, nisi cito parturienpadocie duritia marmoris, candidus et translucens, ex quo quoddam templum constructum est a quodam rege, fointus diurna erat. 24. Chernites eboris similis, in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore, et duritia, acites vocatus, quod similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
Igni ãmotꝰ fictilia ex eo scͥpta ñ¬
delentur. Ĩoensꝰ serpentes fu¬
gat. demoniacos ꝓdit. uͥgini¬
tatẽ depͥhendit. mirũ qr accen¬
ditur aqua. oleo restrĩgit᷑. a¬
bescon archadie lapis ferrei
coloris ab igne nom̃ sortit᷑ ẽ
eo qd̾ accensus semel nũqmͣ
extinguit᷑. de qͦ lapide mecha¬
nucũ aliqͥd ars humaria mo¬
lita est qd̃ gentiles capti sacͥ¬
legio mrarent᷑. denios ĩtẽplo
qndã fuisse uen̾is fanũ ibi

Expanded text:
igni admotigni admotdelentur: incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit, mirum quia accenditur aqua, oleo exstinguitur. Asbestos Arcadiae lapis ferrei coloris, ab igne nomen sortitus, eo quod accensus semel nunquam exstinguitur: de quo lapide mechanicum aliquid ars humana molita est, quod gentiles capti sacrilegio mirarentur: denique in templo quodam fuisse Veneris fanum di
Abbreviated transcription (Latin):
tem. c plurimꝰ ignis. Siqͥdẽ Fa¬
aile scuttillas a se emittit. ħte
uentes manũ. si uehem̃tiꝰ p̾ma¬
dur adhurit. ꝓpt̾ ꝙ ab igne no¬
men accepit. ẽ ⁊ aliꝰ pirites
uulgaris quẽ uiuũ lapidem
appeliant. qui ferro uł lapide
ꝑtussus. scintillas emicut q̃
gis uł folus ⁊ dicto cełius p̾¬
bet ignẽ. hũc uulgꝰ focarem¬

Expanded text:
siquidem facile scintillas emittit: hic tenentis manum, si vehementius prematur, adurit, propter quod ab igne nomen accepit. Est alius pyrites vulgaris, quem vivum lapidem appellant, qui ferro vel lapide percussus scintillas emittit, quae gis vel foliis, et dicto celerius praebet ignem. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
mũd̃ est. Uolutabra appellata. qd̾
ibi apri uolutent᷑. Uligo sordes li¬
i̾re genꝰ. Angiia ab argis uocata ap̃
ea uasa confecta sunt. Creta ab
insula creda. ubi melior est nom̃¬
traxit. Creda cimolia caridida ẽ a
cimea italie insula dicta. Quaꝵ
alt̾a uestim̃toꝵ p̾ciosos colores e¬
mollit ⁊ cõtͥcratos sulphure  qdã
nitore exhilarat. alt̾a gẽms ni¬
torẽ p̾stat. Creta argentaria ⁊ ip¬
sa candida appellata. eo qd̾ tutorẽ ar¬
gentto ueddat. t̾ra sama a salto in¬
lula dicta glutinosa ⁊ candida Nĩ¬
gue benis medicam̃tis ⁊̃ uascułꝰ ne¬
ceslana. pulius pitteolanꝰ ĩ puteo¬
lanis ccalie colligit᷑ collib opponit᷑¬
ꝙ ad sustinenda mana fluctꝰꝙ frã¬
gendos. Nam mersus aquis ꝓtiꝰ
lapis fit undisq cotidie fortior
esfectꝰ in saxũ nuitatur. sicut ar¬
guia igͥne in lapidẽ u̾titur. Siph¬
L

Expanded text:
immundum est. Volutabra appellata, quod ibi porci volutentur. Uligo sordes literrae genus. Argilla ab Argis vocata, ea vasa confecta sunt. Creta ab insula Creta, ubi melior est. Creta Cimolia candida est, a Cimea Italiae insula dicta; quarum altera vestimentorum pretiosos colores emollit, et contristatos sulphure quodam nitore exhilarat, altera gemmis nitorem praestat. Creta argentaria, et ipsa candida, appellata eo quod nitorem argento reddat. Terra Samia a Samo insula dicta, glutinosa et candida et linguae lenis, medicamentis et vasculis necessaria. Pulvis Puteolanus in Puteolanis Italiae colligitur collibus, opponiturque ad sustinenda maria fluctusque frangendos. Nam mersus aquis protinus lapis fit, undisque quotidieo fortior effectus in saxum mutatur; sicut argilla igne in lapidem vertitur. Sul
Abbreviated transcription (Latin):
incendit᷑. qͥb sol ignis extĩgui
oleo extinguit᷑. quo sol ignis
accendi. Usus eiꝰ structuris fa¬
bͥce necessariꝰ. Nam lapis lapi¬
di nõ pot᷑ ad herere forciꝰ. nisi
caice conrũctꝰ. Calcis ẽ lapide¬
abo ⁊ asbo ĩ duro melior struc¬
t̾uris. ⁊ ex molle utił tectoriis.
harena ab ariditade dc̃a ñ ab ħende¬
do infabͥcia. ut qͥdã uolũt. huiꝰ
ꝓbatio ẽ. si manu t̃p̃ ssa strideat.
aut inulestẽ catididã. sparsa tn

Expanded text:
incenditur quibus solet ignis extingui, oleo extinguitur quo solet ignis accendi. Usus eius in structuris fabrice necessarius est. Nam lapis lapidi non potest adherere fortius; nisi calce coniunctus. Calcis e lapide albo et duro melior structuris, ex molle utilis tectoriis. Arena ab ariditate dicta, non ab adhaerendo in fabricis, ut quidam volunt. Huius probatio, si manu inpressa stridet, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ebetati resistit. traciꝰ nig̾ ⁊ sonor
nascit in flunune cꝰ nom̃ ẽ pontꝰ
mequitia. frigiꝰ lapis ex loco t̾rax̃
uocabłm. siascit᷑ eñi infrigia co¬
lore pallidꝰ. medioct᷑ gͣuis. ẽ aũ
gleba pricosa. unt᷑ antea uino
ꝑfusus flatusq follib dom̃ ru¬
bescat ac rursus dulci iuitio ex¬
tinguit᷑ tͥnis uicib tĩguẽdis ue

Expanded text:
etati resistit. 8. Thracius niger, et sonorus, nascitur in flumine, cujus nomen est Pontus in Equitia. 9. Phrygius lapis, ex loco traxit vocabulum. Nascitur enim in Phrygia, colore pallidus, mediocriter gravis. Est autem gleba pumicosa. Uritur antea vino perfusus, flatusque follibus donec rubescat, ac rursus dulci vino exstinguitur, trinis vicibus, tingendis tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ulius dictus t̾re¬
tur. Tollitur enĩ
eius flatu nec re¬
sistit nec stare no¬
uit sicut ait ꝓpha.¬
picit uentꝰ a facie t̾re. limꝰ irocatꝰ ꝙ
lens lit. Cenũ ẽ uorago luti. Ei¬
nis est. gleba qd̾ sit glebus: ꝓm̃¬
u̾is enĩ collectione cõpingit᷑. ⁊ in
uno gloniere adumnat᷑. t̾ra autẽ li¬
gada gleba ẽ soluta pulius. labi

Expanded text:
ulvis dictus tur. Tollitur enim eius flatu nec resistit nec stare novit, sicut ait pproicit ventus a facie terrae.' Limus vocatus quod lenis sit. Caenum est vorago luti. Cinis est. Gleba, quod sit globus; pulveris enim collectione conpingitur et in uno glomere adunatur. Terra autem lig
Abbreviated transcription (Latin):
stim retrorsum rediens ita tran¬
silit rete ut uolare pisoẽ uideas.
mela nttꝰ. eo qd̃ nigram caudã
hãt. ⁊ pennas nigras. ⁊ in corꝑe
grũ uocant. Glaucus a colore
dictus qd̃ albꝰ sit. g̾ci eñi albũ
gleucõ uocant. Hic estate raro
apparet. nisi tantũ in nubilo.
Timalus ex flore nom̃ accepit.
Timũ dͥꝑpe flos appellat᷑. Nam
dum sid spe̾ gratus ⁊ sapore iocũdat᷑.
tam̃ sicut flos fraglatus ⁊ corpore
odores aspirat. escarus dictus
eo qd solus escam ruminare ꝑhi¬
betur. deniq alii pisces ñ rumi¬
nat᷑. Tradt̃ autẽ hunc iugeniosũ
ẽẽ. slam indusũ nassis non fronte
laxare fores. atq ita retrorsũ redi¬
re quem luctantẽ int̾ si forte alius
sa mordacitꝰ cauda aduiare ni sꝰ erũ

Expanded text:
stim retrorsum rediens ita transtim retrorsum rediens ita transilit rete ut volare piscem videas. Melanurus, eo quod nigram caudam habeat et pinnas nigras et in corpore grum vocant. Glaucus a colore dictus, quod albus sit; Graeci enim album γλαυκὸν dicunt. Hic aestate raro apparet, nisi tantum in nubilo. Thymallus ex flore nomen accepit: thymum quippe flos appellatur: nam dum sit specie gratus et sapore iucundus, tamen sicut flos fraglat et corpore odores aspirat. Escarus dictus, eo quod solus escam ruminare perhibetur: denique alii pisces non ruminant. Tradunt autem hunc ingeniosum esse; namque inclusum nassis non fronte unc caudae laxare fores ictibus atque ita retrorsum redire, quem luctatum ipsius si forte alius sa mordicus cauda adjuvat nisus eru
Abbreviated transcription (Latin):
mina uices seruant. hunc pisces
quidam serratam habendes cristã.
ten̾a uentͥum desecantes intimũt.
Solus exanimalib suꝑiorẽ ma-¬
xillam mou̾e dr̃. Ippopotamus uo¬
catur. qd̃ sit eqͣ simil̃. dorso iuba ⁊
hĩnitu rostro resupinato apͥnis dẽ¬
fagrum. id̾o nũcupant qd̾ duroꝰ
dentes hãt. ita ut ostreis in mari
alat᷑. dentx ꝓ młtitudine ⁊ gran¬
didate dentiũ dictus. lepꝰ a simi¬
litudine capitis nũcupatus. lu¬
pũ ut dictum est aiuiditas appel¬
lauit. piscem in captura inge¬
niosũ. deniq rete cͥcumdatꝰ fert᷑
harenas arare cauda atꝙ ita con¬
ditus transire rete. Mullus uocatꝰ
qd̃ mollis sit atq tenerrimꝰ cuiꝰ ci¬
bo tradr̃ libidinẽ in hibi. oculoꝵ
autẽ aciem hebetari. homines uo
piscem olent. Mullꝰ inuino necatꝰ.
hii qui inde bib̾int tediũ uini ha¬
bent. Mugił nom̃ hab qd̾ sit
multum agił. slam ubi dispositas
senserit. piscato ꝵ insidias confe¬

Expanded text:
mina vices servant. Hunc pisces mina vices servant. Hunc pisces quidam serratam habentes cristam tenera ventrium desecantes interimunt. Solus ex animalibus superiorem maxillam movere dicitur. Hippopotamus vocatus, quod sit equo similis dorso, iuba et hinnitu, rostro resupinato, aprinis denφάγρον ideo nuncupant quod duros dentes habeat, ita ut ostreis in mari alatur. Dentix pro multitudine et granditate dentium dictus. Lepus a similitudine capitis nuncupatus. Lupum, ut dictum est, aviditas appellavit, piscem in captura ingeniosum: denique rete circumdatus fertur arenas arare cauda, atque ita conditus transire rete. Mullus vocatus, quod mollis sit atque tenerrimus. Cuius cibo tradunt libidinem inhibere, oculorum autem aciem hebetari: homines vero, piscem olent. Mullus in vino necatus, hi, qui inde biberint, taedium vini habent. Mugilis nomen habet quod sit multum agilis. Nam ubi dispositas senserit piscatorum insidias, confe
Abbreviated transcription (Latin):
pectore suaq uece ꝓditi capiuitt᷑.
tinni g̾cuni nom̃ hñt. Hii ingre¬
diunt ueris tp̃r intnͣt dext᷑ lat̾e
leuo exeunt. hoc inde credunt᷑ qd̃
dextͥs oculis acutiꝰ uideant qmͣ sini¬
stris. Gladius dr̃ eo qd̃ rostro mu¬
rinato sit. ⁊ ab hoc naues ꝑfossas
m̾git. Serra nuncupata. qr serra¬
tam cstam hab ⁊ subt̾nataris na¬
uem secat. Scorpio dictus qr ledit
dum manu tollitur. tradt̃ decem
crancris cum ocimi manipło al¬
ligatis. om̃es qui ibi sũt scorpio¬
nes ad eum locũ cong̾gari. aranea
genus piscis dictus qd̃ aure fen¬
at. hab eñĩstimulos equib per¬
cutit. Cocodrillus a croceo coloredic¬
tus. gignitur in nilo animal qua¬
drupes int̾ra ⁊̃ in aquis uallens
longitudine płmq uiginti cubitoꝵ
dentium ⁊ uriguiũ ĩ manitate arma¬
tũ tandaq cutis duricia ut qmͣuis
fortium ictus lapidũ t̾go reꝑcuti¬
et. Nocte inaqiuis die in humo qͥe¬
scit. oua in t̾ra fouet. masculꝰ ⁊ fe¬

Expanded text:
uaque voce proditi capiuntur. Thynni Graecum nomen habent. Hi ingrediuntur veris tempore, intrant dextro latere, laevo exeunt. Hoc inde creduntur quod dextris oculis acutius videant quam sinistris. Gladius dicitur eo quod rostro mucronato sit: ob hoc naves perfossas mergit. Serra nuncupata, quia serratam cristam habet, et subternatans navem secat. Scorpio dictus, quia laedit dum manu tollitur. Tradunt decem cancris cum ocimi manipulo alligatis omnes qui ibi sunt scorpiones ad eum locum congregari. Aranea genus piscis, dictus quod aure feriat; habet enim stimulos e quibus percutit. Crocodillus, a croceo colore dictus, gignitur in Nilo, animal quadrupes in terra et aquis valens, longitudine plerumque viginti cubitorum, dentium et unguium inmanitate armatum, tantaque cutis duritia ut quamvis fortium ictus lapidum tergo repercutiat. Nocte in aquis, die humi quiescit. Ova in terra fovet: masculus et fe
Abbreviated transcription (Latin):
uo nom̃ de sono uocis hab cuius
oaro tam dura est ut putredinẽ
uix sentiat. nec facile coqͣtur deqͦ
tes hc̃ seuo trad̾e dura coco. fasia¬
nus afaside insula g̾cce. unde pͥ¬
mũ asportatus est appellatꝰ. testa¬
mͥ notum. nil nͥ fasis exat. Galrꝰ
a castratione uocat᷑. Int̾ cet̾as enĩ
aues huic soli testiculi adimunt᷑.
uet̾es enim abscisos gallos uocab¬
ant. Sicut enim a leone leena.¬
⁊ dracone dracena. ita a gallo gal¬
lina. cuiꝰ mbra ferũt qͥdam. si au¬
ro liquescenti misceant᷑ consumi.
anans ab assidiutate natandi ap¬
tũ nom̃ accepit. ex qͦ gen̾e q̃ dã
g̾mane dñr. qd̃ plus oet̾is nutͥ¬
ant. Mriseris nom̃ anans dedit ꝑ
diriuationẽ. uł a sim ilitudine. ⁊
qd̃ ip̃a natandi freqũtiam hab̾at.
Ista uigilias noctis assiduitate dã¬
goris testatur. Nullũ autẽ aĩal.
ita odorem homĩs. sentit ut ãser.
Unde ⁊ clangore eiꝰ galloꝵ asoẽ.¬

Expanded text:
vo nomen de sono vocis habet; cuius vo nomen de sono vocis habet; cuius caro tam dura est ut putredinem vix sentiat, nec facile coquatur. De quo tes hunc saevo tradere, dure, coco. Phasianus a Phaside insula Graeciae, unde primum asportatus est, appellatus. Testamihi notum nil nisi Phasis erat. Gallus a castratione vocatus; inter ceteras enim aves huic solo testiculi adimuntur. Veteres enim abscisos gallos vocabant. Sicut autem a leone leaena et a dracone dracaena, ita a gallo gallina. Cuius membra, ut ferunt quidam, si auro liquescenti misceantur, consumi. Ans ab assiduitate natandi aptum nomen accepit. Ex quo genere quaedam germanae dicuntur, quod plus ceteris nutriant. Anseri nomen ans dedit per derivationem, vel a similitudine, vel quod et ipsa natandi frequentiam habeat. Iste vigilias noctis assiduitate clangoris testatur. Nullum autem animal ita odorem hominis sentit ut anser; unde et clangore eius Gallorum ascen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hec cred̾e ut d̾s consilia sua cor¬
nicib mand. huic int̾ multa
cornix plena. pliuuã uocat im¬
ꝓba uoce. Graculos agarrulida¬
te nuncupatos. non ut quidã
uolunt. ꝓ eo qd̃ gregatim uolãt
cum sit manifestũ ex uoce eos
nuncupari. Est enĩ loqͣcissimũ ge¬
nus ⁊ uocib importimũ. pioe quasi
poetice qd̾̃ u̾ba indiscͥmine uocis ex¬
pͥmant ut homo. ꝑ ramos enĩ pen¬
dule arboꝵ importuna garrulita¬
te conantes. ⁊ silinguas in sermo¬
ne nequeunt explicare. sonũ tam̃
humane uocis imitantur. de qua
ta dñm. te uoce saluto. Si me ñ ui¬
deas eẽ negabis auem. picꝰ apico sa¬
t᷑ni filio nomẽ sumpsit. eo qd̾ ea in
auspiciis utebatur. Nam ferũt hãc
quidam hab̾e diuinũ. illo indicio. qd̃
in quacũꝙ arbore nidificau̾it. da¬
uus uł quicqͥd aliud fixum diu
herere non potest.quin statim exci¬
dat. ubi ea insederit. Iste est pitͣ
marcius. Nam alia est pica. pa¬

Expanded text:
haec credere ut Deus consilia sua corhaec credere ut Deus consilia sua cornicibus mandet. Huius inter multa cornix plena pluviam vocat inproba voce. Graculus a garrulitate nuncupatus; non, ut quidam volunt, pro eo ut gregatim volent; cum sit manifestum ex voce eos nuncupari. Est enim loquacissimum genus et vocibus inportunum. Picae quasi poeticae, quod verba in discrimine vocis exprimat, ut homo. Per ramos enim arborum pendulae inportuna garrulitate sonantes, et si linguas in sermone nequeunt explicare, sonum tamen humanae vocis imitantur. De qua ta dominum te voce saluto: si me non videas, esse negabis avem. Picus a Pico Saturni filio nomen sumpsit, eo quod eam in auspiciis utebatur. Nam ferunt hanc avem quiddam habere divinum, illo indicio quod in quacumque arbore nidificaverit, clavum, vel quidquid aliud fixum, diu haerere non potest quin statim excidat, ubi ea insederit. Iste est picus Martius; nam alia est pica. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
hebetatur. Hano autẽ insula cre¬
tensis non hab. ⁊ si ueniat ali¬
unde statum morit᷑. Noctua autẽ
non est bubo. nam bubo maior ẽ.
Nocticorax ipsa est ⁊ notua. quia
noctem amcit. Est enĩ auis luci¬
fuga ⁊ solem uide non patitur.
ꝯtrix nocturna auis. habens no¬
men de sond uocis. Qñ enĩ cda¬
mat stridet. de qua lucanus. Ꝙ
runt᷑. hec auis uulgo anima dr̃.
ab amando ꝑuulos. unde ⁊ lac p̾¬
b̾e fertur nasoertib. Cormꝰ siue
corax nom̃ a sono gutturis ht̃
qd̾ uoce crocitz. Fertur hec aius
qd̃ editis ꝓullis escam nõ plene
nigrediniem similitudinẽ ꝓpͥi co¬
loris agnoscat. postqmͣ uͦ eoste¬
tros. plumis aspexerit. ⁊ in toto
agnitos habundantiꝰ pascit. Hic
prior in cadau̾ib ocłm petit. Cor¬
nx annosa auis ap̃ latinos gͥ¬
co nomĩe appellat᷑. quã au̾it au¬
gures hominũ curas significati¬
onib ag̾e insidiaꝵ uias monst᷑¬
re fictura p̾dic̾e. Magnũ nefas

Expanded text:
hebetatur. Hanc autem insula Crehebetatur. Hanc autem insula Cretensis non habet; et si veniat aliunde, statim moritur. Noctua autem non est bubo; nam bubo maior est. Nycticorax ipsa est noctua, quia noctem amat. Est enim avis lucifuga, et solem videre non patitur. Strix nocturna avis, habens nomen de sono vocis; quando enim clamat stridet. De qua Lucanus6, 6runtur. Haec avis vulgo amma dicitur, ab amando parvulos; unde et lac praebere fertur nascentibus. Corvus, sive corax, nomen a sono gutturis habet, quod voce coracinet. Fertur haec avis quod editis pullis escam plene nigredinem similitudinem proprii coloris agnoscat; postquam vero eos tetros plumis aspexerit, in toto agnitos abundantius pascit. Hic prior in cadaveribus oculum petit. Cornix, annosa avis, apud Latinos Graeco nomine appellatur; quam aiunt augures hominum curas significationibus agere, insidiarum vias monstrare, futura praedicere. Magnum nefas
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Cic̃o ꝓ uałio flacco. Non plus au
lat. p̾cipiti motu acta ⁊ tenuissimis
brachioꝵ m̃branis suspensa animal
mtiũ simile. non tam uoce resonãs
qm stridore spẽ quoq uolatilis simiad
⁊ quadrupes qd̃ in aliis auib reppe¬
riri nõ sol. luscinia auis in de nomẽ
sumpsit. qr cantu significare solet
diei surgentis exortũ qͣsi lucinia.
Eadẽ ⁊ acredula. de qua cic̃o in ꝓgno¬
sticis ⁊ matutinos exercet a credula
cdamat. aud fletum mutat᷑ aut gẽ¬
nomen hab. auis ferał. onusta qͥ¬
dem plumes. s gͣuis semꝑ detenta
pigritie in sepulons die noctuq u̾sa¬
tur. ⁊ semꝑ cõmorans incau̾ns. de
qua ouidius. fedaq fit uolucͥs uen¬
turi nuntia luctus. Ignauus bubo.
dirũ mortalib omen. Senuo apud
augures malũ portende fertur. Nã
cũ mnurbe uisa fu̾it solitudinẽ signi¬
circumuolz ⁊ die non possit ud̾i. Nã
exorto splendore solis uisus illius

Expanded text:
tat. Cic., pro Valer. Flac.: Non plus aurtat. Cic., pro Valer. Flac.: Non plus aurlat, praecipiti motu acta, et tenuissimis brachiotum membranis suspensa: animal murium simile, non tam voce resonans, quam stridore; specie quoque volatilis, simul et quadrupes, quod in aliis avibus reperiri non solet. 37. Luscinia avis inde nomen sumpsit, quod cantu suo significare solet diei surgentis exortum, quasi lucinia. Eadem et acredula, de qua Cicer., in Prognosticis: Et matutinos exercet acredula clamat, aut fletu mimitatur, aut gemnomen habet, avis feralis, onusta quidem plumis, sed gravi semper detenta pigritie; in sepulcris die noctuque versatur, et semper commorans in cavernis; de qua Ovidius: Foedaque fit volucris venturi nuntia luctus, Ignavus bubo dirum mortalibus omen. Denique apud augures malum portendere fertur; nam cum in urbe visa fuerit, solitudinem signicircumvolat et per diem non possit videre; nam exorto splendore solis, visus illius
Abbreviated transcription (Latin):
t̾itum. Nam diomedes ab illiriis ĩ¬
teremptus est. hec autẽ aues. lati
cat̾uatim aduolare dñr ex egipto
ad iliũ iuxta m̃nonis sepulcrũ.
⁊ ꝓuide eas hilienses nĩnonias uo¬
cant. Quito autẽ amio ad hiliũ ue¬
niunt ⁊ cũ biduo cͥcũuolau̾int. ter¬
cio die. ĩ euntes pugnã. uicissim
se iniguib roatrisq dilac̾ant.
frcinee aues dicte ab hercino saltu
gͥmanie ubi nascunt᷑. quarum penne
ad̾o ꝑ obscura emicant. ut qmͣiuis nox
obdenta dersis tenebͥs sit ad p̾siditĩ iti¬
n̾is dirigendi iacte int̃luceant. cursus¬
q uie pateat indicio plumaꝵ sulgẽ¬
longo. Ibis auis nili fluminis que se¬
metipsam purgat rostro manũ aquã
fiuidens. hec serpentiũ oua. ł ouis
suis depordans. Meropes. eosq ⁊gau¬
los qui ꝑentes suos recond̾e atq ałe
dñr. Coredulus genus uolatile quasi
coredens. Monedula auis quasi mone¬
tula que cũ aurũ inuenit. auft̾ ⁊ occl¬

Expanded text:
teritum. Nam Diomedes ab Illyriis interitum. Nam Diomedes ab Illyriis interemptus est. Haec autem aves Latincatervatim advolare dicuntur ex Aegypto ad Ilium iuxta Memnonis sepulchrum, et proinde eas Ilienses Memnonias vocant. Quinto autem anno ad Ilium veniunt, et cum biduo circumvolaverint, tertia die ineuntes pugnam vicissim se unguibus, rostrisque dilacerant. 31. Hercyniae aves dictae ab Hercynio saltu Germaniae ubi nascuntur, quarum pennae adeo per obscurum emicant, ut quamvis nox obtenta densis tenebris sit, ad praesidium itineris dirigendi praejactae interluceant, cursusque viae pateat indicio plumarum fulgen. Ibis, avis Nili fluminis, quae semetipsam purgat, rostro in anum aqua fundens. Haec serpentium ovis suis deportans. 34. Meropes, eosdem, et Gaulos, qui parentes suos recondere atque alere dicuntur. Coredulus, genus volatile, quasi cor edens. 35. Monedula, quasi monetula, quae cum aurum invenit, aufert et occul
Abbreviated transcription (Latin):
sequiũ ipsa rerum natura p̾b̾e. pelli¬
canus aiuis egyptia habitans insoli¬
tudine nili fluminis. Unde ⁊ nom̃ sũ¬
psit. Nam canapos egiptꝰ dr̃. fertur
si uierum sit eam occide̾ natos suos eoꝰ¬
q ꝑ tͥduũ lug̃e. deinde seipsam uulue¬
bare ⁊ asꝑsione sui sanguins iuui¬
ficare filios. Strunfalide aues abstͦ¬
fadib insulis appellate. ubi płimũ
habundant. adu̾sus qͣs hercules sa¬
gitis est usus. Sunt pelagi uoluẽs
iinsults habitantes. Oromedias
aues a sociis diomedis appellatas
qͥs fer̃t fabule in easdẽ uolucres fu¬
isse conu̾sos. Forma fulioe similes
magnitudine signoꝵ colore candido.
duris ⁊ grandib uostris. Sũt cͥca a¬
puleiam in insula diomedia inter
scapulos lutoꝵͥ saxa uolidantes.
Iudicant int̃ suos ⁊̃ aduenas. Nã¬
alienigena morsu ĩpugnant ⁊ iuil¬
u̾ant lacͥmosis quasi dolentes uo¬
cib uł suã mut ationẽ uł regis in¬

Expanded text:
sequium ipsa rerum natura praebere. Pelisequium ipsa rerum natura praebere. Pelicanus avis Aegyptia habitans in solitudine Nili fluminis, unde et nomen sumpsit; nam Canopos Aegyptus dicitur. Fertur, si verum sit, eam occidere natos suos, eosque per triduum lugere, deinde se ipsam vulnerare et aspersione sui sanguinis vivificare filios. Stymphalidae aves ab Stymphadibus insulis appellatae, ubi plurimum abundant; adversus quas Hercules sagittis est usus. Sunt enim pelagi volucres in insulis habitantes. Diomedias aves a sociis Diomedis appellatas, quos ferunt fabulae in easdem volucres fuisse conversos; forma fulicae similes, magnitudine cygnorum, colore candido, duris et grandibus rostris. Sunt autem circa Apuliam in insula Diomedia inter scopulos litorum et saxa volitantes; iudicant inter suos et advenas. Naalienigena, morsu inpugnant et vulnerant, lacrimosis quasi vocibus dolentes vel suam mutationem vel regis in
Abbreviated transcription (Latin):
sicq iterum de cinerib suisresũ¬
git. Cinomolgus ⁊ ipsa arabie a¬
uis. ꝓuide ita uocata qd̃ in excelsis
nemorib texit indos ex fructicib
cinami. ⁊ qm̃ ñ possunt ibi homĩes
conscend̾e ꝓpt̾ ramoꝵ altitdinẽ
⁊ fragilitatem eosdẽ indos plumbati
appetunt ⁊ iaculis ac sic cumama
illa deponũt ⁊ p̾ciis amplioribus
uendũt eo qd̃ cunnamũ illud mag̃
qmͣ alia m̾catores ꝓbẽt. Psitacꝰ min¬
die littorib gignitur colore utiridi.
ore punicero gnͣdi lingua. ⁊ cet̾is
auib latiore. Unde ⁊ articłata u̾ba
expͥmit. tra ut sieam ñ iud̾is homi¬
nem loqui putes. Ex natura audẽ
dici ꝑ me dioere cesar aue. Altion pe¬
lagi uolucris dicta quasi ales cianea.
eo qd̾ hyeme instagnis occeam indos
facit. pullosq educat. Qua excubante
fertur extento equore pelagus silenti¬
b uentis. continua septẽ dierũ tnͣqͥili¬
tate mitesc̾e. ⁊ eius fetib educandis᷑ ob¬

Expanded text:
sicque iterum de cineribus suis resursicque iterum de cineribus suis resurgit. Cinnamolgus et ipsa Arabiae avis, proinde ita vocata quod in excelsis nemoribus texit nidos ex fruticibus cinnami: et quoniam non possunt ibi homines conscendere propter ramorum altitudinem et fragilitatem, eosdem nidos plumbatis appetunt iaculis, ac sic cinnama illa deponunt, et pretiis amplioribus vendunt; eo quod cinnamum magis quam alia mercatores probent. Psittacus Indiae litoribus gignitur, colore viridi, torque puniceo, grandi lingua et ceteris avibus latiore. Unde et articulata verba exprimit, ita ut si eam non videris, hominem loqui putes. Ex natura autem dici per me dicere: 'Caesar have.' Alcyon pelagi volucris dicta, quasi ales oceanea, eo quod hieme in stagnis oceani nidos facit pullosque educit: qua excubante fertur extento aequore pelagus silentibus ventis continua septem dierum tranquillitate mitescere, et eius fetibus educandis ob
Abbreviated transcription (Latin):
dulationes. Fertur inhiꝑboreis ꝑtib
mos aduolare aptqͣ ad modum cõ¬
cin̾e. Olores autem latinũ est. Nam
ait. Cignus in auspiciis semꝑ letis
simus ales. hx̃ opͥdant naute. qr
se ñ mergit in undas. Strutio gͥre¬
co nomine dr̃ qd̾ animal in simi¬
litudine auis pennas hab̾e uidet᷑.
tam̃ de t̾ra altius non eleuatur.
Qua sua foti̾e negligit. s ꝓiecta tã¬
tũmodo fotu puliu̾s animantur. Ar¬
dea tocata quasi ardua ꝓpt̾ altus
lare ardea. formidat eium imbres.
⁊ supra nubes euolat ut ꝓcellas nu¬
bium sentire non possit. Cũ aũ
aitius uolau̾it significat tempesta¬
tem. hanc multi tantalũ nominãt.
fenix arabie aiuis dicta qd̃ colorẽ
feniioeũ hãt. uł qd̃ sit in toto orbe
singularis ⁊ unica. Nam arabes sĩ¬
hec qͥngentis ultra annis uuens.
dum se uid̾it senuisse collectis aro¬
⁊ conu̾sa ad radiũ solis alaꝵ plau¬
su uoluntariũ sibi incendiũ nuiͥt.

Expanded text:
dulationes. Ferunt in Hyperboreis partibus dulationes. Ferunt in Hyperboreis partibus mos advolare, apteque admodum concinere. Olores autem Latinum nomen estait: Cygnus in auspiciis semper laetisimus ales; hunc optant nautae, quia se non mergit in undas. Struthio Graeco nomine dicitur, quod animal in similitudine avis pinnas habere videtur; tamen de terra altius non elevatur. Ova sua fovere neglegit; sed proiecta tantummodo fotu pulveris animantur. Ardea vocata quasi ardua, id est prolare Ardea. Formidat enim imbres, et supra nubes evolat, ut procellas nubium sentire non possit. Cum autem altius volaverit, significat tempestatem. Hanc multi Tantalum nominant. Phoenix Arabiae avis, dicta quod colorem phoeniceum habeat, vel quod sit in toto orbe singularis et unica. Nam Arabes sinHaec quingentis ultra annis vivens, dum se viderit senuisse, collectis aroet conversa ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit,
Abbreviated transcription (Latin):
Quiꝰ atram̃ti tanta uis est ut luc̾ne
adaito ethiopas ud̾i ablato priore
lumine quidã tradt̃. lulligo wadt̃
in ccceano mauritanie. nõ ꝓcul ali¬
xo flumine tantã multitudinẽ lul¬
ligitiũ euolare exaqͣ ut etiam naue̾
dunigere possint. Conce ⁊ coclee hac
causa uocate qr deficiente luna ca
crem̃to lie m̃bra turgescunt. de¬
fectu euacuant᷑. luna enĩ cum in
augmento fu̾it aug humorẽ. cũ
li indefectũ uen̾it. humores minu¬
initur. hoc enuim phisici dñt. Conce

Expanded text:
Cujus atramenti tanta vis est, ut lucernae Cujus atramenti tanta vis est, ut lucernae addito Aethiopes videri, ablato priori lumine, quidam tradant. 47. Lulligo, tradunt in Oceano Mauritaniae non procul a Lixo flumine tantam multitudinem lulliginum evolare ex aqua, ut etiam naves demergere possint. 48. Conchae, et cochleae hac ex causa vocatae, quia deficiente luna cavcremento lunae membra turgescunt, defectu evacuantur. Luna enim cum in augmento fuerit, auget humorem; cum vero in defectum venerit, humores minuuntur; hoc enim physici dicunt. Con