comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
necessario infirmat᷑ hoc pacto Necesseẽ aut inimicitiarũ causci ab hoctẽ¬
occisũ aut metus autspei aut alicuiꝰ camici gratia: Aut si pihil ẽ horum
ab hoc ñ eẽ occisũ Nã sine causa : maleficiũ susceptũ : non potesteẽ : Sineq:
inimicitiȩ fuerunit nec metus ullus. nec spes ex morte illius alicuiꝰ cõmodi
peq ad amicũ huiꝰ aliquẽ mors illius ꝑtinebat. relinqͥturigit᷑ ut ab hoc ñ si toccisis
numeratio quoq: formadictioniis ẽ positt in rationib: necessariis
Verũ in enu meratione multa ponunt᷑ et ex clusis multis . unũ qđ reliquũ
est confirmat᷑. Vtputa si hoc ñ est si illud et illud nonẽ Restatigitur ut istud
sit lit in uerrinis Sineq carbo attigit neq sylla uidit neq in ȩrariũ relatũ
est : restatigit᷑ ut tu uerres peccuniã sustuleris Verũ enumeratio duob:

Expanded text:
NECESSARIO CONFIRMATNECESSARIO CONFIRMAToccisum aut metus aut spei aut alicuius amici gratia aut, si horum nihil est, ab hoc non esse occisum; nam sine causa maleficium susceptum non potest esse; si neque inimicitiae fuerunt nec metus ullus nec spes ex morte illius alicuius commodi neque ad amicum huius aliquem mors illius pertinebat: relinquitur igi- tur, ut ab hoc non sit occisusnumeratio quoque forma dictionis est posita in rationibus necessariis: uerum in enumeratione multa ponuntur, et exclusis multis unum quod reliquum est confirmatur, ut puta: 'si hoc non est, si illud et illud non est, restat igitur ut istud sit'. Ita in Verrinis: si "neque Carbo attigit neque Sylla uidit neque in aerarium relatum est", restat igitur ut tu, Verres, pecuniam sustuleris. Verum enumeratio duobus
Abbreviated transcription (Latin):
mentationẽ dictionascet᷑ Fierutiq necessariũ argum̃tũ docet: Aut ꝓcõ¬
plexionẽ aut ꝑ enumerationẽ . aut ꝑ simplicẽ conclusionẽ. EGPEXIO Ẽ inqͣ̃
utrũ concesseris rep̃hendet᷑. Cõplexio formadictionis ẽ. posita inrationib:
necessariis Verũ cõplexio. duplicilatere constat. Vndequic quid fuerit
electum necesseẽ ut contrariũ sit In cõplexione ittiq duo genera sꝓpo
uendi Nun c simplex nunc ꝑ necessariũ Sĩ plex hoc modo Si hoc ẽ cut illuo
sticis: Sullud ẽ curhoc facis: De inde ꝑ necessariũ sic : Aut hoc concedas
uecesseẽ: aut illud. Itthic exemplũ cõplexionis considertire debemꝰ. ftc¬
tũ ꝑsimplex: Siin prob: inquit curuteris: Si prob: curaccusas  Itetii
uerriniscicero : Aut amicos inquit confitere siculos necesse ẽ. aut in imicos
Siamici sunt credamus testib: Siinimici sunt : inuiti pecunias contulerunt
Numeratio est : inqͣ plurib: reb: expositis. et cȩteris infirmatis. unarelis

Expanded text:
et aut per complexionem aut per enumerationem aut per simplicem conclusionem. COMPLEXIO EST, IN QVA VTRVM CONCESSERIS, REPREHENDETVR. Complexio forma dictionis est posita in rationibus necessariis. Verum complexio duplici latere constat; unde quidquid fuerit electum necesse est ut contrarium sit. In complexione itaque duo genera sunt proponendi, nunc per simplex, nunc per necessarium. Simplex hoc modo: 'si hoc est, cur illud facis? Si illud est, cur hoc facis?', deinde per necessarium sic: 'aut hoc concedas necesse est aut illud'. Ita hic exemplum complexionis considerare debemus factum per simplex: SI IMPROBVS EST, inquit, CVR VTERIS? SI PROBVS, CVR ACCVSAS? Ita et in Verrinis Cicero: "aut amicos", inquit, "confiteare Siculos necesse est aut inimicos; si amici sunt, credamus testibus; si inimici sunt, inuiti pecunias contulerunt". ENVMERATIO EST IN QVA PLVRIBVS REBVS EXPOSITIS ET CETERIS INFIRMATIS VNA RELIQVA
Abbreviated transcription (Latin):
Nabitũ appellamꝰ animi aut corporis constantẽ et absoluit̃ aliqinre ꝑfectionẽ
Absc luita ẽ : ut plena sit Constans ut sẽꝑ eadẽ sit Neq aliquando a serecedat.
et tunc ẽ uerehabitꝰ. De inde aut arti sinquit alicuiꝰ ꝑceptionẽ Vt puta ego
rhechoricã plenequidẽ noui. sed exercerenolo Ittq: licet ñ exerceã in eo tam̃
qđ rhetoricã plene noui habeo oratoris habitũ utti et incȩteris artib: plena
ꝑceptio habitꝰ est : Aut quã uisscientiã
ASCIENTA¬

Expanded text:
HABITVM APPELLAMVS ANIMI AVT CORPORIS CONSTANTEM ET ABSOLVTAM ALIQVA IN RE PERFECTIONEM; HABITVM APPELLAMVS ANIMI AVT CORPORIS CONSTANTEM ET ABSOLVTAM ALIQVA IN RE PERFECTIONEM; absoluta, ut plena sit, constans, ut semper eadem sit neque aliquando a se recedat, et tunc est uere habitus. Deinde AVT ARTTIS, inquit, ALICVIVS PERCEPTIONEM, ut puta: ego rhetoricam plene quidem noui, so sed exercere nolo. Itaque licet non exerceam, in eo tamen quod rhetoricam plene noui, habeo oratoris habitum; ita et in ceteris artibus plena perceptio habitus est. AVT QVAMVIS SCIENTIAM. scient
Abbreviated transcription (Latin):
ABΙTU autẽ hunc apellamꝰ animia ut corporis constantẽ et absolutã aliqͣ¬
inre ꝑfectionẽ Aut uirtutis aut artis alicuiꝰ ꝑceptionẽ. Aut quã uis scientiã:
et itẽ corporis aliquã cõmoditatẽ ñ natura datã sed studio et industria partã¬
abitus inquit iste ẽ: a licuireisi ue in animo siue incorpore. a natura coepta sed
usucorroborata et plena ꝑ fectio Scire enĩ plene aliquid habitꝰ ẽ: iã sud uolue¬
risexercere uictꝰẽ . Videtimittiq habitũ qualẽ eẽdicat᷑. Vt uirtutq inquit. Hic
habitꝰ animi Virtus aut̃ quad ruplex iustitia tẽperantia. fortitudo prudentia
Sedtunchabitꝰ: si uir tutẽ ittiteneamꝰ acceptã ut nũ ꝗ a semel cõparata recedamꝰ
Nãsi frequent̃ sua cuiq: reddamꝰ et aliquando rapiamus. iã iustitiȩ habitũ ꝑ intẽ pe¬
rantiã ñ tenemꝰ Similit̃ & circa reliquas uirtutes. Ittienĩ ẽ habitus definitꝰ

Expanded text:
HABITVM AVTEM HVNC APPELLAMVS, ANIMI AVT CORPORIS CONSTANTEHABITVM AVTEM HVNC APPELLAMVS, ANIMI AVT CORPORIS CONSTANTEin re perfectionem, ut virtutis aut artis alicuius perceptionem aut quamvis scientiam et item corporis aliquam commoditatem non natura datam, sed studio et industria partaabitus, inquit, iste est alicuius rei siue in animo siue in corpore a natura coepta, sed usu conroborata et plena perfectio; scire enim plene aliquid habitus est, iam si id uolueris exercere uictus est. Videamus itaque habitum qualem esse dicat; 'ut uirtutem', inquit; hic habitus animi. Virtus autem quadruplex, iustitia, temperantia, fortitudo, prudentia. Sed tunc habitus, si uirtutem ita teneamus acceptam ut numquam a semel comparata recedamus. Nam si frequenter sua cuique reddamus et aliquando rapiamus, iam iustitiae habitum per intemperantiam non tenemus, similiter et circa reliquas uirtutes; ita enim est habitus definitus,
Abbreviated transcription (Latin):
ex fortuna seruisint etiã illos qͥnascunt᷑ ex fortuna seruos eẽ mani festũ ẽ
Ex enĩ excaptiuis primũ seruiftictisunt: Captiuitas bello. in bello non
uisi incerta fortuna. Ittiq seruũ eẽ : fortunȩ est Hoc etiã infortuna
c̃siderandũ pecunio sit antenuis priuatus ancũ potestate Sed quia
ñ unomͦ capimꝰ potestatẽ recte ad didit sicũ potestate iure aniniuria
Iocetia fortunȩ ẽ utuideamꝰ utrũ felix. clarus anc̃tra sit Considenxre
etiã debemꝰ nutrũ liberos habeat. qđ naturȩ ẽ sed quales liberos habeat
ut ẽ illud in uirgilio. Vadeait o felix nati pietate. Non nato felix sed nati
pietate Ittq in eo fortunã inspex̃ Quippe uadeait õfelix inquit facit
enĩ fortuna felicẽ: Qđ simquitis cuiꝰ uictus quȩrit᷑ mortuus erit ñ de
morte sed de mortis eiꝰ genere q̃rȩc᷑ Alioquin mors naturȩ est

Expanded text:
ex fortuna serui sint, etiam illos qui nascuntur ex fortuna seruos esse manifestum est. ex fortuna serui sint, etiam illos qui nascuntur ex fortuna seruos esse manifestum est. Etenim ex captiuis primum serui facti sunt; captiuitas bello; in bello non nisi incerta fortuna; itaque seruum esse fortunae est. Hoc etiam in fortuna considerandum, PECVNIOSVS SIT AN TENVIS, PRIVATVS AN CVM POTESTATE. Sed quia non uno modo capimus potestatem, recte addidit: SI CUM POTESTATE, IVRE AN INIVRIA. Hoc etiam fortunae est, ut uideamus VTRVM FELIX, CLARVS AN CONTRA SIT. Considerare etiam debemus non utrum liberos habeat, quod naturae est, sed QVALIS LIBEROS HABEAT, ut est illud in Vergilio: "uade" ait, "o felix nati pietate". Non 'nato felix', sed 'nati pietate'; itaque in eo fortunam inspexit, quippe 'uade' ait, 'o felix', inquit; facit enim fortuna felicem. Quod si, inquit, is cuius uictus quaeritur mortuus erit, non de morte, sed de mortis eius genere quaeretur; alioqui mors naturae est.
Abbreviated transcription (Latin):
Aut similia. Aut artificiũ ut artẽ scilic& aliquã plene cognitã. Aut exerceas
Aut tradas ut orator ut rhecor etalia huiꝰ modi Alio quin scire aliquid
ꝑfecte et exercerepolle. habitusẽ Deinde aliqͥd ñ plene scire. neq id quod¬
cũq exercere affectio ẽ Verũ unius cuiꝰq rei ethabituse taffectus si exer¬
cectur et in actusit : uictus ẽ Anĩ aduertendũ inquit etiã qͦmͦ rẽ familia¬
rẽ ad ministret qua c̃suecudine domestica sit Exreb: enĩ priuatis edo¬
mesticis quẽ ad modũ quis in .R.P. uiuat sticile possumusagnoscere
potestaite Sicũ potestate iure aniniuria. Elix clarus a nc̃tra. Quales li¬
beros habetit aut side ñ uiuo queret᷑ : etiã quali morte sit ad fectus eritc̃¬
nfortuna quȩrit᷑ Hoc quasinaturȩ magis eẽ uidetur ut  si dercindũ
seruusquis anlibersit Serui enĩ sȩpe nascunt᷑ : Sed ut tacea mnꝰ ut multisȩ pe

Expanded text:
et similia, aut artificium, ut artem scilicet aliquam plene cognitam aut exerceas et similia, aut artificium, ut artem scilicet aliquam plene cognitam aut exerceas aut tradas, ut orator, ut rhetor et alia huiusmodi. Alioqui scire aliquid perfecte et exercere nolle habitus est; deinde aliquid non plene scire neque id quodcumque exercere adfectio est; uerum uniuscuiusque rei et habitus et adfectio si exerceatur et in actu sit, uictus est. Animaduertendum, inquit, etiam QVO MODO REM FAMILIAREM ADMINISTRET, QVA CONSVETVDINE DOMESTICA SIT; ex rebus enim privatis et domesticis quemadmodum quis in re publica uivat facile possumus agnoscere. potestate: si cum potestate, iure an iniuria; felix, clarus an con- tra; quales liberos habeat. ac si de non vivo quaeretur, etiam quali morte sit affectus, eritFORTVNA QVAERITVR. Hoc quasi naturae esse magis uidetur, ut seruus quis an liber sit; serui enim saepe nascuntur. Sed ut taceamus ut multi saepe
Abbreviated transcription (Latin):
qui saciant uirũ bonũ bonũ etqͥfticiant dicendiperitũ ethis duob: ple¬
uũ oratorẽ Recte ergo etiã hoc quȩrendũ quos habuerit artiũ libera¬
liũ magistros. quosuiuendi p̃ceptores Itaq: ñ utrũ habuerit magistros¬
etutrũ uiuendip̃ceptores sed quos habuerit quȩrendũ Deinde etiã hic
anĩ aduertendus ordo ẽ Postquã litteras quis didicerit ettertã uiuen¬
diacceperit disciplinã tuncne cesse ẽ ut habere incipiat amicos Sed
quȩrendũ ẽ : qualib: amicisutat᷑ Amicusenĩ mͥ eẽ ñ potest nisi similis
mei Deindequo negotio questu et artificio sit occupatꝰ quȩrendũ Neces¬
se ẽ enĩ ut inuittanrã aliquidag amus quo nosoccupemꝰ Ethicactus in
uict aliquid a gentiũ triplex ẽ Nc̃ aut negotiũ ẽ ut mercatura. aut¬
militia aut a gricultura etcetrã : Autquestus ẽ utp̃co ut parasitꝰ ut scenicꝰ

Expanded text:
qui faciant uirum bonum et qui faciant dicendi peritum, et his duobus plequi faciant uirum bonum et qui faciant dicendi peritum, et his duobus plenus orator. Recte ergo etiam hoc quaerendum, QVOS HABVERIT ARTIVM LIBERALIVM MAGISTROS, QVOS VIVENDI PRAECEPTORES. Ita non utrum habuerit magistros, utrum uiuendi praeceptores, sed quos habuerit quaerendum. Deinde etiam hic animaduertendus ordo est: postquam litteras quis didicerit et certam uiuendi acceperit disciplinam, tunc necesse est ut habere incipiat amicos, sed quaerendum est QVALIBVS AMICIS VTATVR: amicus enim mihi esse non potest nisi similis mei. Deinde QVO IN NEGOTIO, QVAESTV ET ARTIFICIO SIT OCCVPATVS quaerendum; necesse est enim ut in uita nostra aliquid agamus quo nos occupemus. Et hic actus in uita aliquid agentium triplex est: nam aut negotium est, ut mercatura, utmilitia, ut agricultura et cetera, aut quaestus est, ut praeco, ut parasitus, ut scaenicus
Abbreviated transcription (Latin):
Int̃ est eni inspicere illorũ uitã apud quos educatus sit Ex his enĩ uiuen dipo¬
tuit capere dissiplinã Sedq homines int̃dũ ñ ut uolunt educant aliq neces¬
sitate cõpulsi quippe et seueriores sȩpe dissolutius. et dissolutiores sȩpe
seuerius educant recte quȩrendũ dicit ñ solũ apud quos educatꝰ sit sed etiã
quomore educatꝰ sit: Deinde inquit inspicere debemꝰ ad cuiꝰ arbitriũ sit
educatus iđ patris. patrui : cognati. analienioris : Anĩ aduertamꝰ ittq:
ut uictꝰ a pͥmis annis usq: ȩctites aliasꝓtendat᷑ utdix̃ pͥmo querȩrendũ quẽ¬
ad modũ si educatꝰ Hocquẽ ad modũ intria diuisit. Apud quos qͦmore cuiꝰ
arbitratu Deinde educatus puer solet discendas licteras sortiri easdẽq: libe¬
rales Ittq: quiliberales litteras discit duplices habere debet magistros

Expanded text:
interest enim inspicere illorum uitam apud quos educatus sit; ex his enim uiuendi pointerest enim inspicere illorum uitam apud quos educatus sit; ex his enim uiuendi potuit capere disciplinam. Sed quia homines interdum non ut uolunt educant, aliqua necessitate compulsi - quippe et seueriores saepe dissolutius et dissolutiores saepe seuerius educant - recte quaerendum dicit non solum apud quos educatus sit, sed etiam quo more educatus sit. Deinde, inquit, inspicere debemus ad cuius arbitrium sit educatus, id est patris, patrui, cognati, alienioris. Animaduertamus itaque ut uictus a primis annis usque ad aetates alias protendatur. Dixit primo quaerendum quemadmodum sit educatus; hoc 'quemadmodum' in tria diuisit, apud quos, quo more, cuius arbitratu. Deinde educatus puer solet discendas litteras sortiri easdemque liberales; itaque qui liberales litteras discit duplices habere debet magistros,
Abbreviated transcription (Latin):
corporiss q̃ stcile uidemꝰ sȩpehominib: ex natura. sȩpe ex arte descendere
Deinde inquit debemus inspicere. memora nobliuio sussit. Conis. oiiciosus.
prudens patiens. a nc̃tra Hȩcrursus omiã animi sunt q̃ similit̃ uidem tã ex
natura nobis quã ex arte ꝓuenire Verũ cuncit istt inquit quȩ animiet
corporis sunt. quãꝗ sȩpe ex disciplina uł arte c̃tingant. tam̃ qualia uł quaria
sint ñ nisi in sola natura c̃siderare debemꝰ Eaaut̃ quȩ industria cõparant᷑
In habitu rectius c̃siderabimus. In uictu considera reo portet.¬
apud quos et quomore. etcuiꝰ arbi trati sit educatus Quos habuerit
artiũ libertliũ magistros quosuiuend i p̃ceptores. quib amicis utat᷑
quo ingentiotio quȩstu artificio sit occupatꝰ. Quomͦ rẽ stimiliarẽ administrat
ciausq ad id qđ agituł quod eagit᷑. Itaq considerare debemꝰ ñ apud quos natꝰ
sit qđ naturȩ ẽ sed apud quo seducatus sit unde incipit uictus Apud quo sinqͥd

Expanded text:
corporis sunt, quae facile uidemus saepe hominibus ex natura, saepe ex arte contingere. Deinde, inquit, debemus inspicere MEMOR AN OBLIVIOSVS SIT, COMIS, OFFICIOSVS, PVDENS, PATIENS, AN CONTRA; haec rursus omnia animi sunt, quae similiter uidemus tam ex natura nobis quam ex arte prouenire Verum cuncta ista, inquit, quae animi et corporis sunt, quamquam saepe et ex disciplina uel arte contingant, tamen qualia uel quanta sint, non nisi in sola natura considerare debemus. Ea autem quae industria comparantur in habitu rectius considerabimus. IN apud quem et quo more et cuius arbitratu sit educatus, quos habuerit artium liberalium magistros, quos vivendi praeceptores, quibus amicis utatur, quo in negotio, quaestu, artificio sit occupatus, quo modo rem familiarem administret, tia usque ad id quo agit uel quo de agitur. Itaque considerare debemus non apud quos natus sit, quod naturae est, sed apud quos educatus, unde incipit uictus. 'Apud quos', inquit:
Abbreviated transcription (Latin):
illiidnouũ. ut fiatremotioreinon in bominẽ : sed ab homine. Etexistat
constitutio ab accus atore cum dr̃. Quod fecisti nontufacere debuisti.
xemplum dedit dep̃tore. quicum consules deberent : adarmãpͥo¬
pulum conuocauit. Hic p̃ceptadat. ut ex primamꝰ quidouiusq: sit
potestatis. quidofficii. exutilitatis partib ⁊ honestatis. Etut hoc
ꝓbemus exemplis. de indea diungit locos cõmunes. si qui eẽ possis.

Expanded text:
illud nouum, ut fiat remotio rei non in hominem, sed ab homine, et existat constitutio ab accusatore, cum dicitur 'quod fecisti, non tu facere debuisti'. Exemplum dedit de praetore, qui, cum consules deberent, ad arma populum conuocauit. Hic praecepta dat, uti exprimamus quid cuiusque sit potestatis, quid officii, ex utilitatis partibus et honestatis, et ut hoc probemus exemplis. Deinde adiungit locos communes, si qui esse poss
Abbreviated transcription (Latin):
detrimento sicares abhisquipotestatem habent uindicandi negleo¬
tasit PDefensor autem conuersis omnib: bis partib: poterituta
Marime autem in uoluntate defendenda commorabitur. et ineare adau¬
genda. quȩ uoluntati fuerit impedimento. et seplusquã fecorit facere

Expanded text:
detrimento, si ea res ab iis, qui potestatem habent vindicandi, neglecta sit. Defensor autem conversis omnibus his partibus pot- erit uti; maxime autem in voluntate defendenda com- morabitur et in ea re adaugenda, quae voluntati fuerit inpedimento; et se plus, quam fecerit, facere
Abbreviated transcription (Latin):
tioni Deinded ebemꝰ hoc anĩ aduertere argum̃tũ quod cũq sumimꝰ utrũ
ingenere sit aninspecie . Sungenere sine dubitatione ꝓponere debemꝰ
Deinde approbare et ndẽ ꝓpositionẽ. tertiolocospeciẽ assũ mere
Quartoloco as sũptionẽ speciei multisrationib: approbare
postremo condudere Huius sillo gis mi subiciamus exẽplũ. Ilud ipsũ

Expanded text:
tioni. Deinde debemus hoc animaduertere, argumentum quodcumque sumimus utrum tioni. Deinde debemus hoc animaduertere, argumentum quodcumque sumimus utrum genere sit an in specie; si in genere, sine dubitatione proponere debemus, deinde adprobare eandem propositionem, tertio loco speciem adsumere, quarto loco adsumptionem speciei multis rationibus adprobare, postremo concludere. Huius syllogismi subiciamus exemplum illud ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
ut id quod longe aquȩ stione ẽ eidẽ quȩ stioni dicendi ratiocinatione c̃iungitt
argum̃ cũ taleẽ Inimicus occidit. Hoc quia generale ẽ. primo disserendũ ẽ
utrũ inimicussẽ ꝑoccidat. Quod postꝗ asserueris ñ statĩ probas hunc occidisse
Sed adhoc profecit utrursus docets huncinimicũ fuisse. Quod postꝗ asse¬
rueris hunc inimicũ fuisse tunc demũ redis adquȩstionẽ . Ergo hic quia
inimicus fuit occidit. Deinde longepetitũ argum̃tũ etiã illic licet anĩ ad¬
uertere ubicicero redarguit hermagorãñ ñ recte subqualitate po¬
suisse deliberationẽ et demonstrationẽ ubi primũ docet genera eẽ causca¬
A uod si genera scausarũ partes generis causȩ eẽ ñ posse Vtsi partes generis
causȩ eẽ ñ possent multo magis partes partiũ eẽñ posse. Postremoredit
ad quȩscionẽ Maleigit᷑ delibertitio et demonstratio subqualitate
ponunt᷑ Itaq: argum̃tũ nunc longe aquȩstione ẽ nunc uicinũ ẽquȩs¬

Expanded text:
ut id quod longe a quaestione est, eidem quaestioni dicendi ratiocinatione coniungantargumentum tale est: 'inimicus occidit'. Hoc quia generale est, primo disserendum est utrum semper inimicus occidat; quod postquam adserueris, non statim probas hunc occidisse, sed ad hoc proficit, ut rursus doceas hunc inimicum fuisse; quod postquam adserueris hunc inimicum fuisse, tunc demum redis ad quaestionem: 'ergo hic, quia inimicus fuit, occidit'. Deinde longe petitum argumentum etiam illic licet animaduertere, ubi Cicero redarguit Hermagoran non recte sub qualitate posuisse deliberationem et demonstrationem, ubi primum docet genera esse causarum; quod si genera sunt causarum, partes generis causae esse non posse; at si partes generis causae esse non possint, multo magis partes partium esse non posse. Postremo redit ad quaestionem: 'male igitur deliberatio et demonstratio sub qualitate ponuntur'. Itaque argumentum nunc longe a quaestione est, nunc uicinum est quaes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. cuius lib& rei consuetudinẽ tollere. hoc difficilius alias &iam uiuendi
ꝑ suadererationes.
geuero urbibus constitutis. ut fidẽ colere. & iustitiã retinerẽ discerent.¬
& aliis parere su a uoluntate c̃suescerent. acñ modo labores excipiendos
cõmunis cõmodi causa. sed &iã uitã amittendã existimarent. qui tan¬
dem fieripotuit. nisi homines ea quȩrati one in uenissent. eloquentia
hunc or dinemfecit. Multas urbes constitutas. plurimabella restincta

Expanded text:
est cuiuslibet rei consuetudinem tollere; hoc difficilius, alias etiam uiuendi est cuiuslibet rei consuetudinem tollere; hoc difficilius, alias etiam uiuendi persuadere rationes. AGE aliis parere sua voluntate consuescerent ac non modo labores excipiendos com- munis commodi causa, sed etiam vitam amittendam existimarent, qui tandem fieri potuit, nisi homines ea, quae ratione invenissent, eloquentia ere instituo, multas urbes constitutas, plurima bella restincta,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝑficerepotuisse. negat in opemdicendi. id quȩuerbis naturalibus ute¬
retur sed illam sapientiã quȩiuncta e&̃ eloquentia e. Ac mihi quidem
uidetur hoc nec tacita. nec in opsdicen di sapientia ꝑficere potuisse: Per¬
ficere inquit: ãliquidplenȩ sapientiae officiũ ẽ inuenire. ut supͣ
Quo temporein quit. quid ã magnus uidelic&uir & sapiens: cognouit
quȩ materies & quanta ad maximas res oportunitas animis in ess&
hominũ siqͥs eã poss& elicere. & p̃cipiendo meliorem reddere. Ergo¬
animũ in hominibus . eẽ sapientia cognouit : VUt congregarent᷑. &in
unã quãq rẽ. utilẽ atq honestã inducerent᷑. sapientia quidẽ sed elo¬
quentia opitulante ꝑfecit. A consuetudine subito conuerter&. & ad
diuersas uiterationes traducer&. Magnauis eloquentiȩ. si subito
conuertit. hoc ẽ quod nom potest sapientia. Alio quin & sapientia ꝑficit. sed
ñ subito. Et qđ ait & addiuersa suitȩrationes traducer&. ut supͣdiximꝰ difficile

Expanded text:
hoc perficere potuisse, negat inopem dicendi, id est, quae uerbis naturalibus uteretur, sed illam sapientiam quae iuncta esset eloquentiae. AC MIHI QVIDEM VIDETVR HOC NEC TACITA NEC INOPS DICENDI SAPIENTIA PERFICERE POTVISSE. 'Perficere', inquit: alioqui plenae sapientiae officium est inuenire, ut supra: 'quo tempore', inquit, 'quidam magnus uidelicet uir et squae materia et quanta ad maximas res opportunitas animis inesset hominum, si quis eam posset elicere et praecipiendo meliorem reddere. ut congregarentur et in unam quamque rem utilem atque honestam inducerentur, sapientia quidem, sed eloquentia opitulante perfecit. A CONSVETVDINE SVBITO CONVERTERET ET AD DIVERSAS VITAE RATIONES TRADVCERET. Magna uis eloquentiae, si subito conuertit, et hoc est quod non potest sapientia; alioquin et sapientia perfacit, sed non subito. Et quod ait 'et ad diuersas uitae rationes traduceret', ut supra diximus, difficile
Abbreviated transcription (Latin):
his honos nimium ꝑuaget᷑. Atq hiceuis qui contra aliquẽ prȩmiũ
postulantemdicet. locuserit cõmunis p̃mia uirtutis et officiisancta
ncasta eẽ oportere . Neq ea ant cumimꝓbis cõmunicare. autininedio¬

Expanded text:
is honos nimium pervul- getur. atque hic eius, qui contra aliquem praemium postulantem dicet, locus erit communis: praemia vir- tutis et officii sancta et casta esse oportere neque ea aut cum inprobis communicari aut in medio
Abbreviated transcription (Latin):
qualitatis relationẽ posuit. Hano definiuit ꝑHNNVMAT IRUN.¬
definitionẽ. Quȩ constitutio tunc ẽ cũ alterius peccato sefecissercus
dicit quicquid amisit. Huius exẽplũ subiecit. deboatios quisororẽ

Expanded text:
qualitatis relationem posuit. Hanc definiuit per ἐdefinitionem. Quae constitutio tunc est cum alterius peccato se fecisse reus dicit quidquid admisit; huius exemplum subiecit Horati, qui sorore
Abbreviated transcription (Latin):
attis nuerit. Atq hio de monstrandumẽ. rationib: et similib rebs
ꝑmultas ita atroces. et ꝑspicuas res eẽ. utdehis non modo non ne¬
tessesit. sed ne utilequidem. quinmox iudiciumfiat. exspectare.
ocus commimis accusatoris in eum quicumi atguit᷑. dqued negare

Expanded text:
adtinuerit. atque hic demonstran- dum est rationibus et similibus rebus permultas ita atroces et perspicuas res esse, ut de his non modo non necesse sit, sed ne utile quidem, quam mox iu- dicium fiat, exspectare. Locus communis accusatoris in eum, qui, cum id, quod ar
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝓpt̃ beniuolentiã demonstrabit. Aut postea odium eẽ hac re
susceptum. Aut illa oma maleficiis eẽ deleta. autleuiorabeue

Expanded text:
non propter benivolentiam demonstrabit, aut postea odium esse acre susceptum, aut illa omnia maleficiis esse deleta, aut leviora bene
Abbreviated transcription (Latin):
dies instaret. in urbemexagro cepitagere . Tums ubito magnis cõmotis
tempestatib fluuius eurotas is quiꝓpt̃ lacedemonẽ fluit. ita magnus
et uehemens factus est: ut eo traduciuictimȩ nullo modo possent. Re¬
demptor suae uoluntatis ostendendecaus a hostias constituit. omnes in
littore. ut quitrans flumen essent uidere possent. Cu momnes studio

Expanded text:
dies instaret, in urbem ex agro coepit agere. tum subito magnis commotis tempestatibus fluvius Eurotas, is qui praeter Lacedaemonem fluit, ita magnus et vehemens factus est, ut ea traduci victimae nullo modo possent. redemptor suae voluntatis ostendendae causa hostias constituit omnes in litore, ut, qui trans flumen essent, videre possent. cum omnes studio
Abbreviated transcription (Latin):
nem Posteadẽ p̃ter cõmunẽ locũ iđ collatio ipsarũ definitionũ ꝑminora. ma¬
iora paria Nã illiquidẽ cõmunes loci. qui inquacũq parte eẽpossuat.
causa suggerente : expericuli magnitudine ñ excausȩ genere ducunt᷑s negot

Expanded text:
nem. POST EADEM PRAETER COMMVNEM LOCVM. Id est conlatio ipsarum definitionum per minora, manem. POST EADEM PRAETER COMMVNEM LOCVM. Id est conlatio ipsarum definitionum per minora, maiora, paria. NAM ILLI QVIDEM COMMVNES LOCI. Qui in quaecumque parte esse possunt causa suggerente. EX PERICVLI MAGNITVDINE, NON EX CAVSAE GENERE DVCVNTVR. Vt
Abbreviated transcription (Latin):
in orationẽ cũ causȩ ipsius necessitas flagita bit. Similib: exemplis etrationib:
quȩ ad definitionẽ suã poterunt ꝑtinere : Ab illa de finitione separatio Vt sep¬
r&stictũ suũ ab eta definitione quã habuit aduersarius: Perquẽ facti uti¬
litas authonestas adauget᷑. Quomodo accusator ad speciẽ descendit . ut iun¬
gat definitionẽ suã cũ specie. sic defensor descendit ad speciẽ. ut separ&
definitionẽ suã. Aspecie iđ a stccto unde quȩstio ẽ et ut̃q: utet̃ loco cõmuni
Sed accusator ut augeat factũ ꝑ indignationẽ reus utile eẽ doceat ethonestũ
Ommib: locisquos accusatori descripsimꝰ utethic rursus conuertat indefinitionẽ aduer¬
sarũ p̃cepta suꝑiora. idicat eam falsam. turpẽ. in utilẽ Comparet exminore. ma¬
iore. pari. quȩ habet laccusator Nã ethic ꝓpriũ locũ cõmunẽ defineh abebit Nã
etexora finẽ quẽ potest causa suggerere habere potestut̃q: aliũ locũ cõmu¬

Expanded text:
in orationem, cum causae ipsius necessitas flagitabit, similibus exemplis et rationibus quae ad definitionem suam poterunt pertinere. AB ILLA DEFINITIONE SEPARATIO. Vt separaret factum suum ab ea definitione quam habuit aduersarius. PER QVEM FACTI VTILITAS AVT HONESTAS ADAVGETVR. Quo modo accusator descendit ad speciem, ut iungat definitionem suam cum specie, sic defensor descendit ad speciem, ut separet definitionem suam a specie, id est de facto, unde quaestio est. Et uterque utetur loco communi, sed accusator ut augeat factum per indignationem, reus ut utile esse doceat et honestum. OMNIBVS LOCIS QVOS ACCVSATORI PRAESCRIPSIMVS. Vt et hic rursus conuertat in definitionem aduersarii praecepta superiora et dicat eam falsam, turpem, inutilem; comparet ex minore, maiore, pari, quae habet scilicet accusator. Nam et hic proprium locum communem de fine habebit; nam et extra fanem, quem potest causa suggerere, habere potest uterque alium locum commu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ipseal exander thebas diruissec INCONSTANS est quod ab eodẽ deeadẽ
rediuerse dicit᷑. Vt siquicũ dixerit quiuir tutẽ habecit eũ nullius rei
adbeneuiuendũ indigerere negec poste si nebonaualitudine posse
beneui uere. Auit seamico adeẽ propt̃ beniuolentiã sperare em̃ aliqͥdcõ

Expanded text:
cum ipse Alexander Thebas diruisset. in- constans est, quod ab eodem de eadem cum ipse Alexander Thebas diruisset. in- constans est, quod ab eodem de eadem re diverse dicitur: ut, si qui, cum dixerit, qui virtutem habeat, eum nullius rei ad bene vivendum indigere, neget postea sine bona valetudine posse bene vivi: aut, se amico adesse propter benivolentiam, sperare autem aliquid co
Abbreviated transcription (Latin):
quib: ẽ potestas motus superũ atq: inferũ pacẽ in t̃sese c̃ciliant conferunt concor¬
diã PERSΡΙCVVM est dequon est contro uersia Vt siquicũ or estẽ accuset. planũ
faciat ab eo matrẽ eẽ occisam. Non conces suaa est : cũ id quod agit᷑ in controuer¬
sica ẽ Vtsiquicũ ulixẽ accuset in hoc maxime cõmoretur. Indignũeẽ ab homi¬
ne igna uissimouirũ fortissimũ aiacẽ necatũ TVRΡE est quod aut eo loco
inqͦdicet᷑ aut ab homineqͥdicat. aut eotẽpore quodicit᷑ authis qͥ audiunt aut
ec requa detigit᷑ indignũ propt̃ in hone stã rẽ uidet᷑ OFFENSŨ est : quod eorũ
qui audiunt uoluntantẽ lȩdit Vt siquis apudequites .R. cupido siudicandi
caepionis legemiudiciariã laudet : CoNTRARIu est quod c̃ tradicit᷑ atq hi
qui audiunt fecerunt Vt siqui apud alexandrũ macedonẽ dicens contra
aliquẽ urbis expugnatorẽ diceret nihil essecrudelius quẽ urbes diruere:

Expanded text:
quibus est potestas motus superum atque inferum, Pacem inter sese conciliant, conferunt concordiam. perspicuum est, de quo non est controversia: ut si quis, cum Orestem accuset, planum faciat ab eo matrem esse occisam. non concessum est, cum id, quod au- getur, in controversia est, ut si quis, cum Ulixem ac- cuset, in hoc maxime commoretur: indignum esse ab homine ignavissimo virum fortissimum Aiacem ne- catum. turpe est, quod aut eo loco, in quo dicitur, aut eo homine, qui dicit, aut eo tempore, quo dicitur, aut iis, qui audiunt, aut ea re, qua de agitur, indignum propter inhonestam rem videtur. offensum est, quod eorum, qui audiunt, voluntatem laedit: ut, si quis apud equites Romanos cupidos iudicandi Caepionis legem iudiciariam laudet. contrarium est, quod contra dicitur atque ii, qui audiunt, fecerunt: ut si quis apud Alexandrum Macedonem dicens contra aliquem urbis expugnatorem diceret nihil esse crudelius quam urbes diruere,
Abbreviated transcription (Latin):
in baccausã magno ad ꝑsuadendũ momento faeturussit : Etalt᷑ locus
ꝑ quõ magnacum amplificatione beneficii magnitudo exutilitate
authonestate aut facti necessitudine demonstrat᷑. Et tercius ꝑquẽ
res expressa uerbis anteo culos eorũ qui audiunt ponit᷑. ut ipsi sequoq

Expanded text:
in hac causa magno ad persuadendum momento futurus sit; et alter locus, per quem magna cum amplificatione beneficii magnitudo ex utilitate aut honestate aut facti necessitudine demonstratur; et tertius, per quem res expressa verbis ante oculos eorum, qui audiunt, ponitur, ut ipsi se quoq
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ Persi plicẽ c̃dusionẽ CõPlExIo est inqͣutrũ c̃cesseris id c̃trate futurũ ẽ
Hȩcita ut diximꝰ si omi nonecessaria ẽ : non poterit rep̃hendi Sinaut̃ formã neces¬
sariȩ argum̃tationis tenebit. duob modis rep̃hendet᷑: Aut ꝑ conuersionẽ. Aut
ꝑalterius partis in firmationẽ. Q uos modos stcile poteritnus agnoscere : supsc
necessariȩ argum̃tationis forma ponat᷑ Siueret᷑ qͥd accuses qͥ prob est : Siñ
ueret᷑ qͥdaccuses qͥ parui audituȩstimat : hoc ꝑc̃uersionẽ sic rep̃hendimus ut
cancellato uelutirespectu primã ꝓpositionẽ ad scđȩ ꝓpositionis dsmittamꝰ
euentũ Deinde scđam propositionẽ ad primȩ ꝓpositionis subrigamꝰ euentũ
tuctim̃ uteuentib negatio ad iuncta copulet᷑ hocmꝰ Siueret᷑ accuses quia

Expanded text:
tionem, per simplicem conclusionem. Complexio est in qua utrum concesseris, id contra te futurum est. tionem, per simplicem conclusionem. Complexio est in qua utrum concesseris, id contra te futurum est. Haec, ita ut diximus, si omnino necessaria est, non poterit reprehendi; sin autem solam formam necesariae argumentationis tenebit, duobus modis reprehendetur, aut per conuersionem aut per alterius partis infirmationem; quos modos facile poterimus adgnoscere si ipsa necessariae argumentationis forma ponatur: 'si ueretur, quid accuses, qui probus est? si non ueretur, quid accuses, qui id parui auditu aestimat?' Hoc per conuersionem sic reprehendemus, ut cancellato ueluti respectu primam propositionem ad secundae propositionis dimittamus euentum, deinde secundam propositionem ad primae propositionis subrigamus euentum, ita tamen ut euentibus negatio adiuncta copuletur hoc modo: 'si ueretur, accuses, quia
Abbreviated transcription (Latin):
matione Conuersione hocmodo Nã siueret᷑ quid eũ accuses quies pͣrob :
Siinuerecundũ animu ingeniũ possidet qͥd eũ accuses qͥ id parui audituȩ stimet e
hic siue uereri dixerissiueñ uerere : c̃cedendũ hoc putat ut neget eẽ accuscin
dũ Quod cũ sonuersione sic rep̃hendȩt᷑ Immouͦ accusandus ẽ Nã siueret
accuses non enĩ parui auditu ȩstimabit: Sunuerecundũ animungeniũ pos¬
sidet tũ accuses Non enĩ ꝓb est Alterius aut̃ partis infirmatione hoc
modo rep̃hendet᷑ . Verũ siueret᷑. accusatione tua correctus aberratore
RANSIT a probabili ad necessariũ argum̃tũ Qd necessariũ argucedec¬
mentũ sinecessariũ reb: ipsis fuerit nullaratione poterit rep̃hendi Sinaut̃
ñrẽ sed modũ acformã necessariȩ argum̃ tationis habuerit rep̃hendet᷑ Noui¬
mꝰitaq trib modisfierinecessariã argum̃ tationẽ Per cõplexionẽ Perenumert¬

Expanded text:
matione. Conversione hoc modo: 'nam si veretur, quid eum accuses qui est probus? Sin inverecundum animi ingenium possidet, quid eum accuses, qui id parvi auditu aestimet?' Hic dum. quod conver- sione sic reprehendetur: immo vero accusandus est. nam si veretur, accusessidet, tamen accuses; non enim probus est. alterius autem partis infirmatione hoc modo reprehendetur: verum si veretur, accusatione tua correctus ab errato reransit a probabili ad necessarium argumentum: quod necessarium argumentum si necessarium rebus ipsis fuerit, nulla ratione potent reprehendi; sin autem non rem, sed modum ac formam necessariae argumentationis habuerit, reprehendetur. Nouimus itaque tribus modis fieri necessariam argumentationem, per complexionem, per enumera
Abbreviated transcription (Latin):
scriptorib: electa multa & ad unã quã scripsit artẽ . quo pulchrior redderet prȩ
cepta ex multis multa collecta. Huic igit᷑ reip̃stctio illa . ẽ. Teu xinpictorẽ nobi¬
lem helenȩ simula chrũ pinxisse. Sed eũ conductis etinunũ uocatisquinq uirgi¬
nibus quicquid eec̃pulcherrimũ delegisse. Hocut ꝑspicilic& insũma conuerit:

Expanded text:
scriptoribus electa multa et ad unam quam scripsit artem, quo pulchrior redderetur, cepta ex multis multa collecta. Huic igitur rei praefatio illa est, Zeuxin, pictorem nobilem, Helenae simulacrum pinxisse, sed cum conductis et in unum uocatis quinque uirginibus quidquid esset pulcherrimum delegisset. Hoc, ut perspici licet, in summa conuenit
Abbreviated transcription (Latin):
depecunito raciocinari sordidum eẽ. cum degrã referenda deliberet᷑.
isep̃tium non ꝓfacto sed honorẽ. ita ut factitatũ sit ꝓbeneficiopostu

Expanded text:
de pecunia ratiocinari sordidum esse, cum de gratia referunda deliberetur; et, se pretium non pro facto, sed honorem ita, ut factitatum sit, pro beneficio postu
Abbreviated transcription (Latin):
erunt aliquȩ turpitudines laborandumẽ. ut falsa eẽ dicamus. in imi¬
corum criminatione collecta. uleo uitiomentis admissa quo facilius
ueniamꝓmeremur. Neglegentia. necessitate: ad olescentia. uł quo¬
libet alio affectu animi non ꝑnitioso amore. uł aliquo huus generis:
Postremo laborandumẽ. ut turpitudines uitae p̃teritae uł indissimi¬
li genere uitiorum. eẽ doceantur. ut quoniam in nocentem ꝓbare
non possumus. ab hoctantam facinore. quod in uidicio ẽ. remotumeẽ
doceamus. S inuero ẽ uitaturpissimca : nullo genere defensionis.
s upra posito purganda : locus communis induci debet. uitam p̃teritã
spectari non debere. Neq demoribus hoc orimen quod intenditur
comprobari:
nogotui. ex omnib partib ꝑtemptabitur : Atq hȩ suspitione spartĩ

Expanded text:
erunt aliquae turpitudines, laborandum est ut falsa esse dicamus, inimicorum criminatione collectas, uel eo uitio mentis admissas quo facilius ueniam promeremur, neglegentia, necessitate, adulescentia uel quolibet alio adfectu animi non pernicioso, ut amore uel aliquo huius generis. Postremo laborandum est ut turpitudines uitae preteritae uel in dissimili genere uitiorum esse doceantur, ut quoniam innocentem probare non possumus, ab hoc tanto facinore quod in iudicio est remotum esse doceamus. Sin uero est uita turpissima nullo genere defensionis supra posito purganda; locus communis induci debet, uitam praeteritam spectari non debere neque de moribus hoc crimen quod intenditur comprobari. negotii ex omnibus partibus per- temptabitur; atque eae suspiciones parti
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatũ confirmat᷑. hisdẽ c̃uersis infirmat᷑ iđ ut iudices uituperes. utne¬
gotiorũ dissimilitudinẽ docetis. ut rep̃hensũ illud iudiciũ demonstres. et
ut illudiudiciũ minꝰ ac sticile. hoc uͦ difficile ac maiusostendas. Deindedoce
as q̃uitia in aduersa rio ꝑscrutari atq: inuenire debeamus. iđ ne forte illud
iudicatũ qđ affert᷑ huic negotionihil prosit. Etne illud ꝓferat᷑ iudiciũ in qͦiudi¬
cescontraxisse c̃stet offensã : Tertio illud c̃siderandũ. necũ ꝓ nobis similiasits
mulitu iudicia: ab aduersario unũ aliqđ dissimilȩ ꝓferat᷑. Scatĩq frangeͦ.¬

Expanded text:
iudicatum confirmatur, isdem conuersis infirmatur, id est ut iudices uituperes, ut neiudicatum confirmatur, isdem conuersis infirmatur, id est ut iudices uituperes, ut negotiorum dissimilitudinem doceas, ut reprehensum illud iudicium demonstres et ut illud iudicium minus ac facile, hoc uero difficile ac maius ostendas. Deinde docet, quae uitia in aduersario perscrutari atque inuenire debeamus, id est ne forte illud iudicatum quod adfertur huic negotio nihil prosit, et ne illud proferatur iudicium in quo iudices contraxisse constet offensam. Tertio illud considerandum, ne cum pro nobis similia sint multa iudicia, ab aduersario unum aliquod dissimile proferatur, statimque franget
Abbreviated transcription (Latin):
catũ quod ciffertit᷑ quã id qđ instet Cũ enĩ afferimꝰ iudicatũ ut id nr̃e cauisȩ
ꝓsit nec es seẽprimo alaudeeorũ qͥiudicr id quo diudicatũ ꝓferimꝰ ordiam᷑
Feriudicantiũ enĩ auctoritatẽ : iudicatia uccoritas c̃firmat᷑ Deinde ut id qđ
iudicatũ ꝓferimus simileei qͦdea git᷑ eẽ monstremꝰ: Tũ enĩ nosiudicatũ a diu¬
utibit si huic simile demonstreẽ . Verũ hȩc similitudo octo illis similis partib:
fticienda ẽ hoc est genere. natura .ui. Magnitudine. Loco ꝑsona tẽpore :
opinione: Et omĩ no hociã teneredebemꝰ. quã cũq: similitudinẽ his nobis par¬
tib eẽ fciciendã . Dein t̃tiomͦ iudicatũ c̃firmamꝰ si ostendamꝰ ipsũ iudicatũ
ñ eẽ rep̃hensũ etñ mͦ ñ rephensũ . sed etiã ab omib apꝓbatũ. uthiiudicesde
hoc negotiosimilia spera recogunt᷑. Extremũ illud sidificilius et maius
faceredubitabit id quodiã iudicatũ in maiore ꝑspexerit: Hisittiq locis

Expanded text:
um quod adferatur, quam id quod instet. Cum enim adferimus iudicatum ut id nostrae causae prosit, necesse est primo a laude eorum qui iudicarunt id quod iudicatum proferimus ordiamur; per iudicantium enim auctoritatem iudicati auctoritas confirmatur. Deinde ut id quod iudicatum proferimus simile ei quo de agitur esse monstremus; tum enim nos iudicatum adiuuabit, si huic simile demonstretur. Verum haec similitudo octo illis similis partibus facienda est, hoc est genere, natura, ui, magnitudine, loco, persona, tempore, opinione; et omnino hoc iam tenere debemus, quamcumque similitudinem his nobis partibus esse faciendam. Dein tertio modo iudicatum confirmamus, si ostendamus ipsum iudicatum non esse reprehensum, et non modo non reprehensum, sed etiam ab omnibus adprobatum, ut hi iudices de hoc negotio similia sperare cogantur. Extremum illud, si difficilius et maius facere dubitabit id quod iam iudicatum in maiore perspexerit. His itaque locis
Abbreviated transcription (Latin):
litariũ aliquod autrarũ iudicatũ afferat᷑. Nã hisreb: auctoritas ma
xime potest in firmari tq eciqͥdẽ q̃ quasi ꝓbabilia sument᷑ ad hunc modũ
T Noc nihilominus confirmandũ . ipse nobis indicat. Itẽptarioportebit:
confirmationẽ : Nã quatuor modis dicit c̃firmandũ nobis eẽ iudicatũ qͥb:
utiq sublatis infirmaripossedeclarat. Hoc ẽlaude eorũ qͥ uidicar̃. similitu¬
dinees reiqͣ detigit᷑ ad ect̃rẽ q̃d eiudicatũ ẽ : et ñ modo ñ eẽ rep̃hensũ iu

Expanded text:
arum iudicatum afferatur. nam sic his rebus auctoritas iudicati maxime potest infirmari. atque ea quidem, quae quasi probabilia sumentur, ad hunc modum t hoc nihilo minus confirmandum ipse nobis indicat in firmatione. Nam quattuor modis dicit firmandum nobis esse iudicatum, quibus utique sublatis infirmari posse declarat, hoc est laude eorum qui iudicarunt, similitudine eius rei qua de agitur ad eam rem qua de iu
Abbreviated transcription (Latin):
rctaigitur est. aproposicione approbatio Ostendet᷑ aut̃ id quod polliciti
sumꝰ hocmͦ. Quȩ propositio in sequiddã continet ꝑspicuũ. et quod sitare int̃
om̃s necesseẽ hanc uelle approbare et confirmare. nihil attinec: Ca
est hui modi Siquodie istacȩdes romȩ factaẽ. ego athenis eo die fui: in
cȩde inteẽ ñ potui hocquia ꝑspicue uerũ ẽ. nihil attinet approbari
indigetapprobationis. Quainductar. c̃plexio c̃seq̃tur Estigit
q̃dã propositio q̃ ñ indigecit approbationẽ: Nã eẽ quidẽ quandã
q̃ in digetit quid at tinetosteridere: Quod cuiuis sticile ꝑspicuũẽ
Quod sueti ẽ ex hoc et ex eo quod pro posueramus hocc̃ficit᷑ separatã ẽẽ quidẽ apro po¬
sitione approbationẽ Sinaut̃ ittiẽ : stlsũ ẽ ñ eẽplusquã triꝑtitã argum̃ tationẽ

Expanded text:
rata igitur est a propositione approbatio. Ostendetur autem id, quod polliciti sumus, hoc modo: quae propo- sitio in se quiddam continet perspicuum et quod stare inter omnes necesse est, hanc velle approbare et firmare nihil attinet. ea est huiusmodi: si, quo die ista caedes Romae facta est, ego Athenis eo die fui, in caede in- teresse non potui. hoc quia perspicue verum est, nihil attinet approbari. indiget approbationis; qua inducta complexio conse- quitur. est igitur quaedam propositio, quae non indiget approbatione. nam esse quidem quandam, quae indi- geat, quid attinet ostendere, quod cuivis facile perspi- cuum est? quodsi ita est, ex hoc et ex eo, quod propo- sueramus, hoc conficitur, separatum esse quiddam a propositione approbationem. sin autem ita est, falsum est non esse plus qu
Abbreviated transcription (Latin):
nbil im prudent̃ factunis ederuddit̃ ⁊ in imice om̃a lepsum inmsericordẽ.
immitẽ. supbũ inimicũ semꝑfuisse: Amicum numquã futurũ . Et sibenefi¬
citi ꝓtulerit illequiuemampetit : is qui contradicit docere debebit: causa
&iqua. non beniuolentia prestitum. Aut aliud mauis postea copsecitum:
Et boumalo benefiaa sũperiora deletã. Audeniona bepeficia maleficis
Aut uthonor babitis ostbenefactis: ꝓmaleficio pena sumat. Deinde ut ꝑ
locum communẽ dicat. turperẽ ⁊ in utile ignasci. Deinde optatũ fiusse.
utreus aliquando fieret. inunc non uindicari Postremo cagitare debere.
quali animo circa eum fuerint et quali odio. Loci communeseius erunt.
indignatio maleficu. Etalt̃ ut eorum miserealis quifortuna non malitia
peccauerunt . IN ametinsenatu desyphace diudeliberatum ẽ. Itabic
docet postulatam. eẽ ueniã ꝑdep̃cationẽ. Nam semꝑ animobano inpo¬
pulum fuisse nontã facilepbio. cum coniecturali constitutione utent᷑

Expanded text:
il imprudenter factum, crudeliter et inimice omnia; ipsum inmisericordem, inmitem, superbum, inimicum semper fuisse, amicum numquam futurum; et si beneficia protulerit ille qui ueniam petit, is qui contra dicit docere debebit causa aliqua, non beniuolentia praestita, aut aliud maius postea consecutum, aut hoc malo beneficia superiora deleta, aut leuiora beneficia maleficiis, aut, ut honor habitus est benefactis, pro maleficio poena sumatur; deinde ut per locum communem dicat turpe esse et inutile ignosci; deinde optatum fuisse ut reus aliquando fieret et nunc non uindicari; postremo cogitare debere girali animo circa eum fuerint et quali odio. Loci communes eius erunt, indignatio maleficii et alter, ut eorum misereatur qui fortuna, non malitia peccauerunt. NAM ET IN SENATV DE SYPHACE DIV DELIBERATVM EST. Ita hic docet postulatam esse ueniam per deprecationem. NAM SEMPER ANIMO BONO SE IN POPVLVM FVISSE NON TAM FACILE PROBABAT, CVM CONIECTVRALI
Abbreviated transcription (Latin):
trabit : Etquẽ ad modũ eidicebamꝰ. qui abscripto dicer&. ħfo¬
re utilissimũ si quid deaequitate eaquae cũ adũsariostar&
derogass& : sic huic qui contra scriptũ dic& plurimũ ꝓderit.
ex ipsa scriptura aliquid ad suã causã c̃uertere & ambigue a¬
liqđ scriptũ ostendere deinde exillo ambiguo eã parte quae
sib ꝓsit. defendere. autũbi diffinitionẽ inducere . & illius uer¬
biuĩ que urgeri. udeat᷑ adsuȩ causae cõmodũ traducere.
aut exscripto u̾scriptũ aliꝗd inducere ꝑ ratiotination̾e.
dequa p̾dicemꝰ. Quacũq aut̃ inre. quãuis leuit̃᷑ ꝓbabiliscrip¬
to ipso sedefenderit: &iã cũ ȩquitate causa habundabit. ne¬
cessario multũ ꝓfici&. Idõ quia sid quonitit᷑ aduersarioꝵ
causa subduxerit: omemeiꝰ illã ui. & acrimoniã lemerit
ac diluerit.

Expanded text:
trabit. et quemadmodum ei dice- bamus, qui ab scripto diceret, hoc fore utilissimum, si quid de aequitate ea, quae cum adversario staret, derogasset, sic huic, qui contra scriptum dicet, pluri- mum proderit, ex ipsa scriptura aliquid ad suam cau- sam convertere aut ambigue aliquid scriptum osten- dere; deinde ex illo ambiguo eam partem, quae sibi prosit, defendere aut verbi definitionem inducere et illius verbi vim, quo urger scriptum aliquid inducere per ratiocinationem, de qua post di- cemus. quacumque autem in re, quamvis leviter probabili, scripto ipso se defenderit, cum aequitate causa abundabit, necessario multum proficiet, ideo quod, si id, quo nititur adversariorum causa, subduxe- rit, omnem eius illam vim et acrimoniam lenierit ac diluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
tatione ciuili : habet inse sententiȩ dictumẽ. Ergo cumagitur
insenatu dehomine ꝓbando uł in ꝓbando : non deliberatiua
ex indedicenda ẽ. quia habetsententiȩ dictionẽ sediudicialis
causa magis: Quia dehomineꝓbando in ꝓbandoq tractatur.
VNE de prȩmius consideremius. L. Licinius crassus consul.¬
quosdamin citeriorae galli&. nullo in lustri. neq certo duce.
peq eo nomine. neq numero p̃ditos ut digni eeñt qui hostes
puinciã redderent. consectatꝰ ẽ. et c onfecit. Romamredit. Trium pbũ
absenatupostulat. Hic et inde pcatione nibilad nosattinet. ratio

Expanded text:
TATIONE CIVILI HABET IN SE SENTENTIAE DICTIONEM. Ergo cum agitur TATIONE CIVILI HABET IN SE SENTENTIAE DICTIONEM. Ergo cum agitur in senatu de homine probando uel improbando, non deliberativa exinde dicenda est, quia habet sententiae dictionem, sed iudicialis causa magis, quia de homine probando improbandoque tractatur. NVNC DE PRAEMIIS CONSIDEREMquosdam in citeriore Gallia nullo inlustri neque certo duce neque eo nomine neque numero praeditos, uti digni essent, qui hostes provinciam redderent, consectatus est et confecit. Ro- mam redit: triumphum ab senatu postulat. hic et in deprecatione nihil ad nos attinet ratio