comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ uocat. Celsus aũt udicat nõ nr̃a aniministrãciõe
sed ipam rẽ quã aggredim̃ idest argumẽtũ qͦ aliꝗͥ pro¬
baturi sumꝰ & si nõ dũ u̾bis explanatũ: iã tñ mẽte cõcep¬
tũ epicherema dici: aliis uidet᷑ nõ destinatã uł in cohatã
sed ꝑfectã orãtionẽ hoc iñ accipe & ultimã speciẽ Ideoq
propria ciꝰ appellatio & maxime in usu est põita: qͣ sig
uũ qͣnꝗͣ & ille nomẽ hoc duxisse magis a syllogismo uidet᷑.
Nã & statũ syllogisticũ raciocinatiuũ appellat: exẽplis utit᷑
philosophoꝵ. & qm̃i est qͣdã inter syllogisinũ & epicherema ui¬
cinitas põt uideri hoc noĩe xecte abusus dtrodiqio est :¬
eiusdes probatio i deoq apud grometras i parinattai ato¬
Mizcio dicũt᷑. hanc & ab ephicheremate aeciliꝰ putat difterr̃
solo gnre cõclusionis & esse apodixin imꝑfectũ epicherema
& esse partẽ eius cõfirmãtem: utrũq aũt ꝗnꝗͣ diu̾si aucto¬

Expanded text:
inistrationem sed ipsam rem quam aggredimur, id est argumentum, quo aliquid probaturi sumus, etiamsi nondum verbis explanatum, iam tamen mente conceptum, epichirema dici. aliis videtur non destinata vel inchoata, sed perfecta probatio hoc nomen accipere, ultima specie; ideoque propria eius appellatio et maxime in usu est posita, qua sigquanquam et ille nomen hoc duxisse magis a syllogismo videtur. nam et statum syllogisticum ratiocinativum appellat, exemplisque utitur philosophorum. et quoniam est quaedam inter syllogismum et epichirema vicinitas, potest videri hoc nomine recte abusus. Ἀπόδειξις est evidens probatio, ideoque apud Geometras γραμμικαὶ  dicuntur Hanc et ab epichiremate Caecilius putat differre solo genere conclusionis et esse apodixin imperfectum epichiremt esse partem eius confirmantem. utrumque autem qua
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ apuhillos est aliqua hon nominũ differetia & siuiseo¬
dẽ fere tẽdit. Hlã enthinemata ꝙͥ nos cõmẽtũ sane aut
comentationẽ int̾pretem̃ ꝗa alit nõ possumꝰ grecome¬
liusuti unũ intellectũ ht̃: qͦ om̃ĩa mẽte cõãpta signi¬
ficat Sed nũc nõ de eo loꝗm̃. alterũ qͥ sentiã cũ ratione.
tertiũ q certã quadã argrmẽti cõclusione uel ex cõsequẽ¬

Expanded text:
 apud illos est aliqua horum nominum differentia, etiamsi vis eodem fere tendit. nam enthymema quod nos commentum sane aut commentationem interpretemur, quia aliter non possumus, Graeco melius usuri unum intellectum habet, quo omnia mente concepta significat sed nunc non de eo loquimur; alterum, quo sententiam cum ratione; tertium, quo certam quandam argumenti conclusione
Abbreviated transcription (Latin):
q aliud nõ sit ut dies est nox nõ est ułꝗa aliqͥ nõ este
sit nõ est rationabil nec homo est His in uniusũ p̃dictis
partes subieciam:
Mnis ig probatio artificialis cõstat aut signis aue
argumẽtis aut exẽplis: ne ignoro plerisq uĩderi signa
partẽ argumẽtoꝵ: q̃ mihi seperadi ratio hec fiuit Primo
ꝗͣ fũt pene ex illisĩ artificialib cruẽta ti. uestis & damor
& liuor & talia sũt instrumẽta qualia tabule rumies
restes nec inueriũt᷑ ab oratore : sed ad eũ cũ ip̃a cã dͥ¬
fcrũ t᷑ altera qͥ signa siue indubitata sint nõ sũt argu¬
mẽta ꝗa ubi illa sut q̃stio nõ est. Argumẽto aũt nĩsi ĩ

Expanded text:
quid, aliud non sit; ut dies est, nox non est; vel quia est quid, aliud non sit; ut dies est, nox non est; vel quia est sit: Non est rationalis, nec homo est. his in universum praedictis partes subiiciam. omnis igitur probatio artificialis constat aut signis aut argumentis aut exemplis. nec ignoro plerisque videri signa partem argumentorum. quae mihi separandi ratio haec fuit prima, quod sunt paene ex illis inartificialibus; cruenta enim vestis et clamor et livor et talia sunt instrumenta, qualia tabulae, rumores, testes; nec inveniuntur ab oratore, sed ad eum cum ipsa causa deferuntur; altera, quod signa, sive indubitata sunt, non sunt argumenta, quia, ubi ilia
Abbreviated transcription (Latin):
tatione. Multũ us ÷ cõmouẽdis affectib sed hȩc ip̃a plus
ualẽt cũ se didicisse uidex putat. qͥ cõseꝗ nisi argumeta
cione alia q om̃i fide rerũ nõ possumꝰ quoꝵ pusq par
mũia. Nã neq ulla q̃stiõe. q̃ nõ sit aut inre: aut̃ ĩpsoa.
neq esse argumẽtoꝵ loci possũt nisi iniis q̃ reb aut ꝓsonis
accidũt. ea q̃ ut perse inspici solent aut ad aluduefu
Neq ulla cõfirmatio nisi aut ex cõsequẽtib: aut ex repio¬
nãtib & hec necesse est: aut ox p̃terito tẽpor̃. aut ex coiũ¬
cto aut ex sequẽti peter̃ Nec ulla res probari nist exalia
põt: eaq sit oportet aut maior: aut par: aut mino dr
nit aliꝗͥ in ea nõ ex cõmuni ratiõe ductũ: sed eiꝰ iudici
de quo cognoscit propũ. Probationũ p̃terea om̃iũ. alie sũ
neoessarie aliȩ credibiles: aliȩ nõ repugnãtes & ad huc
omiu probationũ quadruplex ratio est ut uel ꝗa est ali¬

Expanded text:
ultum vero in commovendis adfectibus; sed haec ipsa plus valent, cum se didicisse iudex putat, quod consequi nisi argumentatione aliaque omni fide rerum non possumus. quorum priusmunia. nam neque ulla quaestio est, quae non sit aut in re aut in persona; neque esse argumentorum loci possunt nisi in iis, quae rebus aut personis accidunt, eaque aut per se inspici solent aut ad aliud referri; nec ulla confirmation nisi aut ex consequentibus aut ex repugnantibus, et haec necesse est aut ex praeterito tempore aut ex coniuncto aut ex insequenti petere; nec ulla res probari nisi ex alia potest, eaque sit oportet aut maior aut par aut minor. arnitur aliquid in ea non ex communi ratione ductum, sed eius iudicii, de quo cognoscitur, proprium. probationum praeterea omnium aliae sunt necessariae, aliae credibiles, aliae non repugnantes. et adhuc omnium probationum quadruplex ratio est, ut vel quia est ali
Abbreviated transcription (Latin):
me lõge nimiũ nos ducat hec uia. Nãsi est signũ adulte
lauari cũuuris erit & cõniuer̃ cũ adolescentib Demđ ã
tamiliãite alicuiꝰ amicitia uti: aut fortasse corpus uulsũ
fiactũ incessũ uestẽ muliebrẽ dixerĩ moͥlis & parũ uir
signa sic̃ aut signũ id propͥe sit ꝙ ex eo de qͦ q̃rit natũ sub
credũt ut prognostica uẽto rubet aurea phebe & conis
plena pluiua utõcat ĩ proba uoce si cãs ex qualitat celi uet¬
hũt sane ita appellent᷑ Nã si uẽto rub& luna signũ uẽti
est rubor & sicut idẽ pocta coligit: densatꝰ & laxatꝰ aus
fae᷑ ut sit ind ille auiũ cõcentꝰ idẽ sentiemꝰ dũt aui si¬
ona oe parua magnoꝵ ut uł hȩc ip̃a cornix. Nã maiora

Expanded text:
ne longe nimium nos ducat haec via. nam si est signum adulterae ne longe nimium nos ducat haec via. nam si est signum adulterae lavari cum viris, erit et convivere cum adolescentibus, deinde etiam familiariter alicuius amicitia uixerit mollis et parum viri signa, si cui cum signum id proprie sit, quod ex eo, de quo quaeritur, natum sub creduntur, ut prognostica. vento rubet aurea Phoebe et cornix plena pluviam vocat improba voce, si causas ex qualitate caeli trahunt, sane ita appellentur. nam si vento rubet luna, signum venti est rubor. et si, ut idem poeta colligit, densatus et laxatus aer facit, ut sit inde ille avium concentus, idem sentiemus. sunt autem signa etiam parva magnoru
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnꝗͣ id ꝗdã indiciũ ꝗdã uestigiũ nominauerũt:
ꝑ ꝙͥ alia res intelligit᷑ ut ꝑ sanguinẽ cędes aut sanguis
uł ex hostia respersisse ueste põt. uł enarib profluxisse:¬
ac nõ utiq ꝗ uestẽ cruẽtã habuerit homicidiũ fraerit sed
ut ꝑ se nõ sufficit. ita &teris adiutũ testimoni loco ducit
Siinimicus siminatus an. si eodẽ loco fuit ꝗb signũ
cũ utresit efficit Ut q̃ suspecta erãt certa uideantur. ali
oqn sũt q̃dã signa utriq parti cõmũia ut luiores tumo¬
ues: nã uderi possũt. & ueneficii & cruditatis. & ulns
in pectore sua mani. & aliena perisse diaentib ĩ quo t̃
hes ꝑ inde fuma hnt atq extrinsecus adiuuãt᷑ Eoꝵ aut
faciam cadõ iñ ratiõe qua signa tractant᷑ n m udẽtiu
aliud iudicasse ꝗ̃ id signũ esse ꝑniciosissime metis multis¬
qr malo futurȩ si adoliuiss&. Unde spurii meliiaq malis
popularitas sionũ affectati regni est existimatũ sed uerẽo

Expanded text:
quam id quidam indicium quidam vestigium nominaverunt, per quod alia res intellegitur, ut per sanguinem caedes. At sanguis vel ex hostia respersisse uestem potest vel e naribus profluxisse: non utique, qui vestem cruentam habuerit, homicidium fecerit. Sed ut per se non sufficit, ita ceteris adiunctum testimonii loco ducitur, si inimicus, si minatus ante, si eodem in loco fuit; quibus signum cum accessit, efficit ut, quae suspecta erant, certa videantur. a utrique parti communia, ut livores, tumores nam videri possunt et veneficii et cruditatis et vulnus in pectore sua manu et aliena perisse dicentibus, in quo est. haec proinde firma habentur atque extrinsecus adiuvantur. eorum faciamus. eadem tamen ratione qua signa tractantur. nec mihi veruentem, aliud iudicasse quam id signum esse perniciosissimae mentis multisque malo futurae, si adolevisset. unde Spurii Maelii Marcique Manlii popularitas signum adfectati regni est existimatum. Sed vereor,
Abbreviated transcription (Latin):
artis uident᷑. Nã ubi est signũ ĩ solubił ibi neaessitas qđã
est id aũt accidit cũ ꝗ aut̃ necesse est fieri: factũ ue ẽẽ.
aut om̃io nõ põt fieri. uel ẽẽ factũ: qͦ in cãis põito nõ est
lis nisi facti: hoc genus ꝑ omia tẽpora ꝑpendi solet nã &
coisse cã cũ uiro q̃ peperit qͥ est p̃teriti & fluctꝰ esse cũ
magna uis uẽti ĩ mar̃ ĩ cubuit. qͥ cõĩcti: & eũ mori
cũ uis cor est uulneratũ qͥ fucturi necesse est Hec fieri
põt ut ibi mosis sit ubi satũ nõ est: ut ꝗs romę sit cũ est
athenis: ut sit ferro uulneratꝰ ꝗ sine cicatrioe est : sed q̃¬
dã & retrorsũ idẽ ualẽt: ut uiuer̃ hoĩnẽ ꝗ sperat & spi¬

Expanded text:
artis videntur; nam ubi est signum insolubile, ibi ne lis quidem est. id autem accidit, cum quid aut necesse est fieri factumve esse aut omnino non potest fieri vel esse factum; quo in causis posito non est lis facti. hoc genus per omnia tempora perpendi solet. nam et coisse eam cum viro, quae peperit, quod est praeteriti, et fluctus esse, cum magna vis venti in mare incubuit, quod coniuncti, et eum mori, cuius cor est vulneratum, quod futuri, necesse est. nec fieri potest, ut ibi messis sit, ubi satum non est, ut quis Romae sit, cum est Athenis, ut sit ferro vulneratus, qui sine cicatrice est. Sed quaedam et retrorsum idem valent, ut vivere hominem qui spirat
Abbreviated transcription (Latin):
fides cõfirmai aut refelli põt: cũ sit rert eaꝵ ratio diu̾sa
arca ciꝰmodi qͦ instrumẽta firmãda uł destruenda młtũ
ht operis oratio. Siquȩ sũt uoces ꝑ uinũ somnũ demẽtiam
emissae: uel excepta paruuloꝵ indicia: qͦs pars altera ni¬
sti Quis numerauit : ubi: unde: Uenenũ arguis ubiemi:
A quo: q̃ti: ꝑ quẽ dedi: quo conscio: Quȩ fere omia prodi¬
entio ci incrimĩe ueneficii excucitit. Hec đ in artificiali¬
bus ꝗͣ breuissime potui
Ars altera probationũ q̃ est tota in arte constatq reb
ad faciẽdã fidẽ appõitĩois plerũq ut omino neꝗligit᷑.
aut leuissime attingit᷑ ab iis ꝗ argumẽta uelut orrida &

Expanded text:
t, cum sit rerum ipsarum ratio diversa. circa eiusmodi quoque instrumenta firmanda vel destruenda multum habet operis oratio, si quae sint voces per vinum, somnum, dementiam emissae, vel excepta parvulorum indicia, quos pars altera nisti; quis numeravit? ubi? unde? venenum arguis; ubi emi? a quo? quanti? per quem dedi? quo conscio? quae fere omnia pro Cluentio Cicero in crimine veneficii excutit. haec de inartificialibus quam brevissime potui. pars altera probationum, quae est tota in arte constatque rebus ad faciendam fidem appositis, plerumque aut omnino negligitur aut levissime attingitur ab i
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dã inꝗbdã no sũt. & ratio q̃uis ita ex diu̾so eadẽ est. Di¬
uisio & ad probãdũ simił uia ualet: & ad reffellẽdũ pro¬
bationi interĩ satis est unũ haber̃: hoc m̃õ ut si ciuis aut
natꝰ sit oportet aut factus: utrũq tollẽdũ est: nec natus
nͨ factus sit: fit hoc & multiplex iaq srguinẽtoꝵ genꝰ
ex remotiõe quo mõ esticit᷑ totũ falsũ : mõ id qͥ relinꝗtur
uerũ. Iotũ falsũ est hoc mõ: pecuniã credidisse te dicis. aut
habriisti ip̃e: aut ab aliqͦ accipisti. aut inuenisti: aut su¬
rripuist. si neq domi habiusti. neq ab aliqͦ accepisti. &
cetera nõ credidisti: reliquũ fit uerũ: si hic seruus quẽ tibi
uẽdicas aut unatuus est: aut emptꝰ. aut donatꝰ. aut te¬
stam̃to relictꝰ aut ex hoste captus: aut alienꝰ: deinde remo¬
tis porib suꝑerit alienꝰ. Pexiculosũ & cũ cura intuẽdũ genꝰ
ꝗa si ĩ proponẽdo unũ qͥlib& omiserimus cũ risu quoq to

Expanded text:
ratio, quamvis sit ex diverso, eadem est. divisio et ad probandum simili via valet et ad refellendum. probationi interim satis est unum habere, hoc modo, ut sit civis, aut natus sit oportet aut factus; utrumque tollendum est, nec natus nec factus est. fit hoc et multiplex, idque est argumentorum genus ex remotione, quo modo efficitur totum falsum, modo id, quod relinquitur, verum. totum falsum est hoc modo, pecuniam credidisse te dicis; aut habuisti ipse aut ab aliquo accepisti aut invenisti aut surripuisti. si neque domi habuisti neque ah aliquo accepisti aut cetera, non credidisti. reliquum fit verum sic, hic servus, quem tibi vindicas, aut vernn tuus est aut emptus aut donatus aut testamento relictus aut ex hoste captus aut alienus; deinde remotis prioribus supererit alienus. periculosum et cum cura intuendum genus, quia, si in propone
Abbreviated transcription (Latin):
le di solent ind testatio hinc testes locus utrinq hȩc dse
pars ĩ reiurãdo illa cõsensu si gnãtiũ tuet. Sepe inter testis
& aroumẽta restiũ est ind̾ sentẽciã ĩ testib & religiõe inge¬
nia esse ĩ argumẽtis dicit᷑. Hlinc testẽ gratia metu pecũia
ira: odio: amicicia ãbitu. fieri. argumeta ex nã duciĩ
his udite s in illis alii creder cõmunia hec plurib cãlis
mltũq iactata sũt sempq tñ iactabũt aliq̃n utruq sũt
testes Et q̃stio seꝗt᷑ exhis utri meliores uiri: ex cãis ut mag̃¬
credibilia dixerĩt: ex litigatorib. utri gratia magis ualu¬
erĩt . his adiicẽ siꝗ uolet ea q̃ diuina testimoĩa uocãt᷑ ex
rspõsis: oraculis: om̃ib: dupliãe sciat esse coꝵ trac̾tatꝰ gnã¬
lẽ alterũ inqͦ int̾ stoicos & epicurii sectã secutos. pugn̾a

Expanded text:
lidi solent inde testatio hinc testes; locus utrinque; haec enim se pars iureiurando, ilia consensa signantium tuetur. saepe inter testes et argumenta quaesitum est. inde scientiam in testibus et religionem, ingenia esse in argumentis dicitur; hinc testem gratia, metu, pecunia, ira, odio, amicitia, ambitu fieri; argumenta ex natura duci, in his iudicem sibi, in illis alii credere. communia haec pluribus causis, multumque iactata sunt et semper tamen iactabuntur. aliquando utrinque sunt testes, ecredibilia dixerint; ex litigatoribus, utri gratia magis valuerint. his adiicere si qui volet ea, quae divina testimonia vocant, ex responsis, oraculis, ominibus, duplicem sciat esse eorum tractatum; generalem alterum, in quo inter Stoicos et Epicuri sectam secuto
Abbreviated transcription (Latin):
detib gradus. ideoq uno ero exͦ cõtentꝰ etꝰ loci qͦ cicero
de oratioe rulli: hec dicit. paua m̃ ꝗ proximi astiterãt
nescio ꝙ illũ de lege agraria uoluisse did̾e̾ su spicabãtur.
& si ad intellectũ referas minutioẽ. si ad obscuritatẽ i¬
coemẽtũ Scio posse uideri ꝗbiaã specĩe ãplificandis hopbo¬

Expanded text:
dentibus gradus. ideoque uno ero exemplo contentus eius loci, quo Cicero dentibus gradus. ideoque uno ero exemplo contentus eius loci, quo Cicero de oratione Rulli haec dicit: pauci tamen qui proximi adstiterant, nescio quid illum de lege agraria voluisse dicere suspicabantur. quod si ad intellectum referas, minutio est, si ad obscuritatem, incrementum. scio posse videri quibusdam speciem amplificationis hyperbo
Abbreviated transcription (Latin):
saltẽ potiuiss& qͣntũ oñdit dicẽdo cõdiilia atis . Cni. p̃opei ꝑ¬
istromatis seruoꝵ ĩ cellis stractos lectos uderes cõduliata
peristromata & crt. pompeii de seruis & allis nihil dici
pot uiltra & necesse est iñ ĩfinito plus ĩ dño cogitar̾ Est
põt ascribi ãplificatiõi cõgeries qͦ u̾boꝵ. ac sententiaꝵ idẽ
uõ qͦda alleuãt. Ꝙd n tuus ille tubero destristꝰ macie pha¬
salica gladius agebat. cuiꝰ latꝰ ille mucro petebat. ꝗ sensus
erat aumoꝵ tuõꝵ: q̃ tua mẽs oculiman: ardorãi qͥ cu¬
piebas ꝗ optabas Simile est hoc figurȩ quã gupas poi
gioꝵ  nocãt sed illic pluriũ reꝵ est cõgeries hic uniꝰ
multiplicatio hec x̃ trescer̃ sol& u̾bis omĩs altius atq
altius ÷ surgẽtib. aderat ianitõ caraeris cãnifex p̃toris mõs
rẽratio minuedi Nlã totidẽ sũt asaẽ dẽtib quot destc̃¬

Expanded text:
saltem potuisset, quantum ostendit dicendo, conchyliatis Cn. Pompeii persaltem potuisset, quantum ostendit dicendo, conchyliatis Cn. Pompeii peristromatis servorum in cellis stratos lectos videres? conchyliata peristromata et Cn. Pompeii terunt servi in cellis: nihil dici potest ultra, et necesse est tamen infinito plus in domino cogitare. est potest adscribi amplificationi congeries quoque verborum ac sentut est: «Quid enim tuus ille, Tubero, destrictus in acie Pharsalica gladius agebat? Cuius latus mucro ille petebat? Qui sensus erat armorum tuorum? Quae tua mens, oculi, manus, ardor animi? Quid cupiebasισμόν vocant; sed illic plurium rerum est congeries, hic unius multiplicatio. haec etiam crescere solet verbis omnibus altius atque altius insurgentibus: aderat ianitor carceris, carnifex praetoris, mors st ratio minuendi. nam totidem sunt ascendentibus quot descen
Abbreviated transcription (Latin):
assidẽtes: uerũ & ip̃e xex decenni bello exhaustus amissis
tot liberis ĩminẽt sũmo discrimĩe cui faciẽ illã ex qua
tot lacmar origo fluxiss& inuisã atq ab hominãdã
esse oportebat. & audit hec & xã filiã appellãs iuxta se locat
ĩ sympõio plato cũ alabiadẽ cõfitentẽ de se qͥ a socrate pati
uolũit narat: ut illũ culpar&. hec tradidisse: sed ut so¬
ratis ĩnicta cõtinẽtiã oñder& q̃ coͬrũpi speciosissimi hoĩs
tã obiuua uolũtate nõ poss& ꝗ ex ĩstrumẽto qͦ heroũ
illoꝵ magͥtudo estimãdo nob̾ dat᷑: ad hoc ꝑtinet dip¬
peus aiacis & palias achillis. qua uͥtute egregie est usus
ĩ clidope ugiliꝰ tiã qͥ illã corpus mete cõcipiã auꝰ trũca
manꝰ piũ regit. qͥ cũ iuix loricã duo multipliaẽ cũnix
humeris ferũt quãtus demole ꝗ indutꝰ ea cursu palantes
troas agebat. Quid M. tułł. de antonii luxuria tm̃ finger

Expanded text:
assidentes. verum et ipse rex decennii bello exhaustus, amissis assidentes. verum et ipse rex decennii bello exhaustus, amissis tot liberis, imminente summo discrimine, cui faciem illam, ex qua tot lacrimarum origo fluxisset, invisam atque abominandam esse oportebat, et audit haec et eam filiam appellans iuxta se locat in Symposio Plato, cum Alcibiadem confitentem de se, quid a Socrate pati voluerit, narrat, ut illum culparet, haec tradidisse, sed ut Socratis invictam continentiam ostenderet, quae corrumpi speciosissimi hominis tam obvia voluntate non posset. quin ex instrumento quoque heroum illorum magnitudo aestimanda nobis datur. huc pertinet clipeus Aiacis et Pelias Achillis. qua virtute egregie est usus in Cyclope Vergilius. nam quod illud corpus mente concipiam, cuius trunca manum pinus regit? Quid? cum vix loricam duo multiplicem connixi humeris ferunt, quantus Demoleos, qui indutus ea cursu palantes Troas agebat? Quid? M. Tullius de M. Antonii luxuria tantum fingere
Abbreviated transcription (Latin):
uuara eleuam cõsulto qͥ graiuora iuideat q̃ se cutura suis
ut a citerone factũ ecũ illo dicer& leuia sũt hedi hoc
reo metũ ugaꝵ nauardiꝰ nobilissime auitanis ꝓcioxat¬
mit llumanũ esta aliꝰ ne securi feriect pecanã dedit
msitatu oiione usus t̃ atõe qua collgeret audientes
qͥntũ illud ess& qͥ ⁊ ferebat᷑ cu cõparata hec uiderõtur
qumana atq usitata Sic qͦ solet ex alio aliuid auieni
ut cũ hanibalis bellicis laudib apliat utus scipionis
& fortitu dinẽ galloꝵ germanoꝵqrmanuꝰ sitoxi¬
tostns eloriax illas q est or e latioe aa aliq qͥ nõ euis
rei gratia dictũ uidert᷑ ãplificatiõis genꝰ nõ putat ĩ di¬
gnũ troiãi pͥncipes gaues troianosq p̃ꝑ helenȩ spẽm tot
mala tãto tẽporis spacio substinere. Que nã ig illa for¬
ma credẽda est: Nõ .i. hoc dic̃ paris ꝗeã capuit: nõ aliss
iuuc̃is: aut unꝰ : ułgo sed senes & prudẽtissimi & pͥamo

Expanded text:
vidiam elevamus consulto, quo graviora videantur quae secutura sunt, ut a Cicerone factum est, cum illa diceret, levia sunt haec in hoc reo. metum virgarum nauarchus nobilissimae ciuitatis pretio redemnit: humanum est. alias , ne securi feriretur, pecuniam dedione, qua colligerent audientes, quantum illud esset quod inferebatur, cui comparata haec viderentur humana atque usitata? sic quoque solet ex alio aliud augeri: ut cum Hannibalis bellicis laudibus ampliatur virtus Scipionis, et fortitudinem Gallorum Germanorumque mi non eius rei gratia dictum videtur, amplificationis genus. non putant indignum Troiani principes, Graios Troianosque propter Helenae speciem tot mala tanto temporis spatio sustinere: quaenam igitur illa forma credenda est? non enim hoc dicit Paris, qui rapuit, non aliquis iuvenis aut unus e vulgo, sed senes et prudentissimi et Priamo
Abbreviated transcription (Latin):
mia nũdũ ex tulisti filiũ &̃ ossa legisti Ad hoc pleriq mi¬
nimis &̃ iuuẽtiũ oculis gaudẽt q̃ ex cãe risũ hñt. ĩ uẽtȩ
facie ingenii baãdiũt᷑. Re eo ꝙ naufragus & añ agroꝵ
sterilitate uexatus ĩ scholis fingit᷑ se suspẽdisse quẽ n
tr̃a recipit nͦ max̃ pẽdea Nuic simił ĩ illo do qͦ s̃ dixi
cui parte sua mẽbra la cerãti uenenũ dedit ꝗ hec edit de¬
simulase dicit᷑. necte laqueũ: habes qͦ fautib tius irascaris
sume uenenũ decet luxuriosũ bibẽdo mori Alia und. sus¬
dendis purmuratis ut alexãdrũ babilonis ÷ ẽdio sepelliat
aley segallio hoc qsq̃ spectabit a testo. Quasi uo id siture
tota daionissimũ alianimia ut degermaicis dicẽtẽ queda
audius capud nescio abi i poitũ & de uiro forti bellfiñ¬
Sen popellit Sed finis nõ erit si singulas cõruptoꝵ fõmas¬

Expanded text:
mina, nondum extulisti filium et iam ossa legisti. ad hoc plerique mimina, nondum extulisti filium et iam ossa legisti. ad hoc plerique minimis etiam inventiunculis gaudent, quae excussae risum habent, inventae facie ingenii blandiuntur. De eo, qui naufragus et ante agrorum sterilitate vexatus in scholis fingitur se suspendisse: quem neque terra recipit nec mare, pendeat. huic simile in illo, de quo supra dixi, cui pater sua membra laceranti venenum dedit: qui haec edit, desimulasse dicitur: necte laqueum, habes, quod faucibus tuis irascaris; sume venenum, decet luxuriosum bibendo mori. alia vana, ut suadentis purpuratis, ut Alexandrum Babylonis incendio sepeliant, Alexandrum sepelio; hoc quisquam spectabit a tecto? quasi vero id sit in re tota indignissimum. alia nimia ut de Germanis dicentem quendam audivi, caput nescio ubi impositum; et de viro forti, bella umbone propellit. sed finis non erit, si singulas corruptorum per
Abbreviated transcription (Latin):
qđ uero ad senatũ misit occisa matre cũ se periclitatũ ui¬
deri uełet saluũ me esse adhue n credonͨ gaudeo melio
cũ ex cõtrarii ualet: habeo quẽ fugĩa. quẽ sequar nõ habeo
cherima cũ aliqua cõparatione claxelcit trachalus cõtra
spatalẽ placet hoc ergo leges diligẽtissime pudoris custodes
de cimas uxerib daxi: quãtas meretricib Sed hoꝵ ꝗd ẽ¬
tres cõscripti sicti ĩcipiẽdũ est mihi ut memineitis parũ
eius adhuc qͦ magis falsũ est & longuis petitũ. Contra ea¬
de sororẽ oladiatoris cuiꝰ mõ feci mẽcionẽ addigitũ m pi¬
gna᷑ est &̃ gnris eiusdẽ nescio an uitiosissimũ quocĩẽ su̾o¬
orũ abiguitas cũ reꝵ falsa quadã similitudine iũgitur.
clarũ auctorẽ inuenis audiui cũ lecta ĩ capite cui dã
ossa sentẽtie gratia tenẽda matri dediss& ĩ foclicissima fe¬

Expanded text:
quod Nero ad senatum misit occisa matre, cum se periclitatum viquod Nero ad senatum misit occisa matre, cum se periclitatum videri vellet: salvum me esse adhuc nec credo nec gaudeo. melior , cum ex contrariis valet: habeo quem fugiam; quem sequar non habeo.cherrima, cum aliqua comparatione clarescit. Trachalus contra Spatalen: placet hoc ergo, leges, diligentissimae pudoris custodes, decimas uxoribus dari, quartas meretricibus? sed horum tres conscripti, sic enim incipiendum est mihi, ut memineritis patrum. peius adhuc, quo magis falsum est et longius petitum, contra eandem sororem gladiatoris, cuius modo feci mentionem, ad digitum pugnavi. est etiam generis eiusdem, nescio an vitiosissimum, quotiens verborum ambiguitas cum rerum falsa quadam similitudine iungitur. clarum actorem iuvenis audivi, cum lecta in capite cuiusdam ossa sententiae gratia tenenda matri dedisset: infelicissima fe
Abbreviated transcription (Latin):
& eͣ pẽ petiti: neq n possũt tã multe bonȩ sentẽtie ẽẽ
qͥ necesse est multe sũt clauisule lã hȩc magis nona sen¬
tenciaꝵ onr̃a ex ĩopinato ut dixit uibiꝰ erispꝰ ĩ eũ ꝗai
loricatꝰ ĩ foro ãbular& p̃tẽdebat id se metu face. Quil
tibi sic timẽr pmissit & ĩ signit fcicanꝰ ap̃ neronẽ dm̃o¬
te mr̃is eogat te oesar ꝯallie tue o foeliçitatẽ tuã fortite
feras sũt ae alio relate ut aser domitiꝰ cũ eloãtilla dtẽdra
cui obiestu xrimẽ q uirũ ꝗ int̾ rebellantes fuerat sepelliss& remi¬
secat cladiusi epilogo filios cuiꝰ alloquẽtes matẽe tñ inꝗt pue¬
ri sepellitote & aliua petita idẽ ĩ aliũ locũ ex alio translata:
prospatale crispus ꝗ̃ haeredẽ amator ĩsatuerat decessit cũ ha¬
ber& ãnos duos d iuginti hõĩem diuinũ qs indulsit fac̃
quasda sertẽcias sola geminacio qualis est senece ĩ eo scripto

Expanded text:
et extra rem petiti; neque enim possunt tam multae bonae sententiae esse, et extra rem petiti; neque enim possunt tam multae bonae sententiae esse, quam necesse est multae sint clausulae. iam haec magis nova sententiarum genera. ex inopinato: ut dixit Vibius Crispus in eum, qui, cum loricatus in foro ambularet, praetendebat id se metu facere, quis tibi sic timere permisit? Et insigniter Africanus apud Neronem de morte matris, rogant te, Caesar, Galliae tuae, ut felicitatem eras. sunt etalio relata: ut Afer Domitius, cum Cloatillam defenderet, cui obiectum crimen, quod virum qui inter rebellantes fuerat sepelisset, remiserat Claudius, in epilogo filios eius adloquens, matrem tamen, inquit, pueri sepelitote. Et aliunde petita, id est in alium locum ex alio translata. pro Spatale Crispus, quam qui heredem amator instituerat decessit, cum haberet annos duodeviginti, hominem divinum, qui sibi indulsit. facit quasdam sententias sola geminatio, qualis est Senecae in eo scripto,
Abbreviated transcription (Latin):
ret e sec tũ erat & addita clausiila est cpiphenematis
hoc mo nõtã probatio q̃ extrema qi ĩ sultatio. Est .ti epi¬
phonemarei narate uł probate sũma acclamatio Tunte
molis erat iomanã conder gentẽ : fa&  prob adole¬
saens periculose ꝗͣ ꝑpeti turpit maluit est & ꝙ appellat᷑
anouis nocma qua uoce om̃is intellectus accepi polu
sea hoc nõĩe donarũt caq nõ dicũt᷑ uert intellioi uolũt
ut icũ quẽ sepius aludo redemerat soror agetẽ cũ ea
taliois ꝓui policẽ dormiẽti retidissa eras digneutua¬
beres integrã manũ sic .t. audit᷑ ut depugnares locãt
aliq ex clausula q̃ si est qͥ cõclusione dicim & recta se
qbuisid ⁊̃ partib necessaria est: quãrt pͥus de ur̃o facio fa¬
team̃i necesse it ꝗͣ ligarii culpã ullã r̃prehẽdatis dead
aurẽ turpe ac prope nefas ducũt r̃spirat̃ ullo loco ꝗa
crlamationẽ nõ petierit in de minuti corruptiq sensiculi

Expanded text:
rat. Et addita in clausula est epiphoaematis modo, non tam probatio, quam extrema quasi insultatio. Est enim Epiphonema rei narratae, vel probatae summa acclamatio. Tantae molis erat Romanam condere gentem. Facere enim probus adolescsns periculose, quam perpeti turpiter maluit. Est et quod appeliatur a novis 'Νόημα, qua voce omnis intellectus accipi potest: sed hoc nomine donarunt ea quae non dicunt, uerum intelligi volunt: ut in eum, quem saepius a ludo redemerat soror, agentem cum ea talionis, quod ei pollicem dormienti recidisset, eras dignus, ut haberes integram manum, sic enim auditur ut depugnares. vocatur aliquid et clausula; quae, si est quod conclusionem dicimus, et recta et quibusdam in partibus necessaria est: quare prius de vestro facto fateamini necesse est, quam Ligarii culpam ullam reprehendatis. sed aurem. turpe autem ac prope nefas ducunt, respirare ullo loco, qui acclamationem non petierit. inde minuti corruptique sensiculi
Abbreviated transcription (Latin):
Sislingũt ne ũbre ĩ corpara cadãt facit res candescõ¬
asa qs erationẽ subsistit  om̃is sentẽcia ldeoq posioia
utiq aliude iniciũ: und̾ soluta fere oratio & e singri¬
lis ño mebris sea frustris collata siructura carat dipl
rotũda at undiq axcũ cisa ĩ sister ĩ uicẽ neq̃ant. Prei
hoc & color ip̃e dicẽdi qͣ libet claxis multis tuac uariis¬

Expanded text:
res eadem concisam quoque orationem. Subsistit enim omnis sententia: ideoque post eam utique aliud est initium. Vade soluta fere oratio, et e singulis non membris sed frustis collata, structura caret; cum illa rotunda, et undique circumcisa insistere invicem nequeant. Praeter hoc etiam color ipse dicendi q
Abbreviated transcription (Latin):
xexa esse de tropis. quos motus clarissimi nr̃oꝵ auaores
uocãt Horũ teadẽs ycepta & gramatici solẽt: Sed a me
cũ de illoꝵ officio loquerẽ dilata hec pars e: ꝗa de ornatu
aliã cũ u̾tute mutatio. Circa quẽ ĩ explicabilis & grã¬
maticis ĩt̃ ip̃os & philosophis pugna ẽ: q̃ sint genera: q̃ spẽs
oratorẽ ꝑtinẽt cauilatioĩb. necessarios mox atq ĩ usum
receptos exeq̃mur. Nlec mõ ĩ his annotasse cõtenti quosda
eratia significanois. quosdã decoris assumi a ẽẽ aliosi ubis
propruis alios ĩ translatis: utq formas no uboꝵ año seds
sensũ & cõpõitiõis. Quar mihi uidẽt᷑ errasse ꝗ nõ alios
ugnioro ÷ sdẽ fere q significadi gratia adhibcret eienor
Q ue ꝗdẽ cũ ita est ab ip̃a nobis cõcessa nã ut ĩ docti qͦes
ac nõ sentiẽtes ea frequet ut ant᷑ cũ ita uicũda atq nitids¬

Expanded text:
os clarissimi nostrorum auctores vocant. horum tradere praecepta et grammatici solent. sed a me, cum de illorum officio loquerer, dilata pars haec est, quia de ornatu aliam cum virtute mutatio. circa quem inexplicabilis et grammaticis inter ipsos et philosophis pugna est, quae sint genera, quae specoratorem pertinent, cauillationibus, necessarios maxime atque id usum receptos exsequemur, haec modo id his adnotasse contenti, quosdam gratia significationis quosdam decoris assumi, et esse alios id verbis propriis alios id tralatis, vertique formas non verborum modo sed et sensuum et compositiignoro, id iisdem fere, qui significandi gratia adhibentur, esse quae quidem cum ita est ab ipsa nobis concessa natura, ut indocti quoque ac non sentientes ea frequenter utantur, tum ita iucunda atq
Abbreviated transcription (Latin):
& pirpure ⁊ loco ĩ serte ita cte neminẽ deceat us tento
pluri notis uestis qua licet hec eniter & aliquatinu
itat̃ uideant᷑ tamẽ &lumina illa nõ flãme sed scui¬
tillis int̾ fumũ emicatib similia dixeris q̃ nõ aprareati
ꝗde ubi tota lueet oratio Ut ĩ sole sidera ip̃a idesmũt dem¬

Expanded text:
minem deceat intertexta pluribus notis vestis. quare , licet haec et nitere et aliquatenus exstare videantur, tamen et lumina illa non flammae, sed scintillis inter fumum emicantibus similia dixeris quae ne apparent quidem, ubi tota lucet oratio, ut in sole sidera ipsa desinunt ce
Abbreviated transcription (Latin):
co acceperũt ꝙ similes sũt cõsiliis aut decritis Est aũt
hec uox uniu̾salis q̃ &̃ citra cõplexũ cãe possit esse lau¬
dabilis: imterĩ ad rẽ tm̃ relata ut nihil ẽ tã popular̃
qͣbonitas: in terĩ ad ꝑsonã qͦle est afridomiti pͥ naps q
uult oĩa sare necesse ht̃ multa ignoscer̃. Hanc ꝗdẽ
pãtẽ enihimematis ꝗdã iniaũ aut̃ clausulã epichere¬
matis esse dixerũt & si aliq̃n nõ tñ semꝑ ilłd ueriꝰ esse
eam aliq̃n simpliae ut ea q̃ supͣ dixi aliq̃n ratioẽ subie¬
cta. Nã ĩ om̃i certamie ꝗ opulẽtior ẽ &̃ &si accipit᷑ ĩui¬

Expanded text:
eo acceperunt, quod similes sunt consiliis aut decretis. est autem haec vox universalis, quae etiam citra complexum causae possit esse laudabilis, interim ad rem tantum relata, ut nihil est tam populare quam bonitas, interim ad personam, quale est Afri Domitii, princeps, qui vult omnia scire, necesse habet multa ignoscere. hanc quidam partem enthymematis, quidam initium aut clausulam epichirematis esse dixerunt; et est aliquando, non tamen semper. illud verius esse eam aliquando simplicem, ut ea, quae supra dixi, aliquando ratione subiecta: nam in omni certamine, qui opulentior est,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi ĩ olubitatũ pronũtiãt & ne passim & a qͥcũq dicatur
mag̃ ti decit eos in ꝗb est auctoritas ut reipũdus &̃
ꝑsona cõfirm& Q s.n. ferat puerũ aut adolescẽtẽ aut
&ẽ ignobilẽ si uidiat ĩ dicẽdo & qͦdã mõ p̾cipiat. Enthi
retia e cõtrariis: propterea ꝙ eminer int̾ aeteras uidis¬

Expanded text:
i indubitatum pronuntiant et ne passim et a quocumque dicantur Magis enim docent eos in quibus est auctoritas ut rei pondus etiam persona confirmet. Quis enim ferat puerum aut adolescentulum, aut etiam ignobilem, si iudicet in dicendo, et quodammodo praecipiat? Enthymia ex contrariis, propterea quod eminere inter ceteras vid
Abbreviated transcription (Latin):
modi pomẽs de figuras tractari põt illud notabile ex
diu̾sis mors misera nõ est. aditus ad mortẽ est miser.
nõ est & trãslatione a cõmũi ad propũ: nã cũ sit pectũ
nocẽ facile est prodesse difficile uehemẽtius apud eui¬
diũ medea dixit. seruar potui: perder̃ an possim rogas
utit ad ꝑsonã cicero Nihil ht̃ cesar nͨ fortũa tua maiꝰ
q̃ ut possis nͨ naͣ meliꝰ q̃ ut uelis secuat̃ ꝗͣ plurimos ied

Expanded text:
er omnes enim figuras tractari potest. illud notabile ex diversis: mors misera non est, aditus ad mortem est miser. non est. Et translatione a communi ad proprium; nam, cum sit rectum, nocere facile est, prodesse difficile, vehementius apud Ovidium Medea dicit, servare potui; perdere an possim, rogas? Vertit ad personam Cicero: nihil habet, Caesar, nec fortuna tua maius quam ut possis, nec natura melius quam ut velis servare quam plurimos. ita
Abbreviated transcription (Latin):
qistis fauciby istis laterio ista gladiatoria toti corpois
fremitate ꝗͥ fauces & latera ad ebrictatẽ minimebuu
ocios&Hã respicic̃tes ad hȩc possumꝰ estimat̃ qͥntũ ille uini
siippiae nuptiis ex auserit quod fere & qͦ q̃re nõ posso t
La corporis oladiatoria firmitare ergo si en alio collgis
aliud mec ÷ propũ n ĩ usitatũ nome est ratiotinatioriss
at qͣ ex eode ca ⁊ t̃ statꝰ qͦ habemꝰ sic ex ĩ sequẽtibapl¬

Expanded text:
istis faucibus, istis lateribus, ista gladiatoria totius corporis firmitate. quid fauces et latera ad ebrietatem? minime sunt otiosa; nam respicientes ad haec possumus aestimare, quantum ille vini in Hippiae nuptiis exhauserit, quod ferre et concoquere non posset illa corporis gladiatoria firmitate. ergo , si ex alio colligitur aliud, nec improprium nec inusitatum nomen est ratiocinationis, ut quod ex e
Abbreviated transcription (Latin):
& medioceis labefactatio cedis & ĩ aendiis & uastaciõi &
puatꝰ cõsulib cõparat᷑ Quȩ siꝗs dilatar̃ uelit plenos sin¬
ꝯula loco hñt Quas dixi ꝑ raciocinationẽ fieri: aplificati¬
ones iudeamꝰ an satis prepo ubo significaueri uͦ sa ĩ hoc
sollicitus dũ res ip̃a uoletib discer̃ appareat. Hoc sũ tñ seci¬
tus. q liec ãplificatio alibi põita est alibi ualer &ut alid

Expanded text:
 mediocris labefactatio caedi et incendiis et vastationi et privatus consulibus comparatur; quae si quis dilatare velit, plenos singula locos habent. quas dixi per ratiocinationem fieri amplificationes, viderimus an satis proprio verbo significaverim. nec sum in hoc sollicitus, dum res ipsa volentibus discere appareat. hoc sum tamen secutus, quod haec amplificatio alibi posita est alibi valet; ut aliud
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥ insensib laudãdũ ꝗ in ubis ubi copia probabilis ubi modus.
hig accedet enarratio historiarũ. diligens ꝗdẽ illa: nõ tam̃ usq

Expanded text:
quid in sensibus laudandum, quid in verbis, ubi copia probabilis, ubi modus. his accedet enarratio historiarum, diligens quidem illa non tamen usq
Abbreviated transcription (Latin):
toria cõpoitiõe desiderĩt᷑. De prehendatq q̃ barbara q̃ ĩ propa q̃
ontra legẽ Ioquẽdi sint cõpõita. Non ut ꝙ his utiq ĩ probentur
pocte  qͥbꝰ ꝗa plerũq seruire meto cogũt᷑ adeo ignoscit᷑ ut uicia
ip̃a aliss in carminie appellatiõib nõient̃ metha plasmꝰ tl & sohe¬
macismus & schemata ut dixi uocamꝰ & laudẽ uͥtutis neaes¬
sitati daniꝰ. sed ut cõmoneat artificialiũ & memoriã agitit.
Iđ q int̃ pͥma pudimẽta nõ ĩ util demostrare. quot q̃q uba mo¬
dis intelligẽda sũt. circa glossornata õ idest uoces minus usita¬
tas. nõ inultima eiꝰ protessionis diligetia est. Enĩ uõ iã maiõre
cura dociat tropos om̃es ꝗb p̃ cipue nõ poema m̃o sed &̃ oratio
ornat᷑: schemata utraq id est figuras. q̃q lexeos q̃q dianoias¬

Expanded text:
eprehendat , quae barbara, quae impropria, quae contra leges loquendi sint posita; non ut ex iis utique improbentur poetae quibus, quia plerumque servire metro coguntur, adeo ignoscitur, ut vitia ipsa allis in carmine appellationibus nominentur; metaplasmos enim et schematismos et schemata, ut dixi, vocamus, et laudem virtutis necessitati damus, sed ut commoneat artificialium et memoriam agitet. id quoque inter prima rudimenta non inutile demonstrare, quot quaeque verba modis intelligenda sint. circa glossemata etiam, id est voces minus usitatas, non ultima eius professionis diligentia est. enimvero iam maiore cura doceat tropos omnes, quibus praecipue non poema modo sed etiam oratio ornatur; schemata utraque, id est figuras, quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
qn foͥrdcũ fedusq pro aspiration uł ut simili litera utẽtos
Na contra grȩti aspirare pͥ solent. ut pro fundanio e testẽ
bello ausi ꝗ sclotũ sclitesq ꝗ ł luterȩ cũ d. quedã cognatio
Quare minꝰ mirũ si uetustis oꝑibus urbis nr̃e & celebribus
templis legant᷑. Alexanter & cassantia Quido atq v. per¬
mutate inuicẽ ut ecobo & notrix: cuichides & pulixena scri

Expanded text:
n fordeum faedosque pro aspiratione F velut simili littera utentes; nam contra Graeci aspirare F ut φ solent, ut pro Fundanio Cicero testem, bellios ausi. quid stlocum stlitesque? quid T litterae cum D quaedam cognatio? quare minus mirum, si in vetustis operibus urbis nostrae et celebribus templis legantur alexanter et cassantra . quid O atque V permutatae invicem, ut hecoba et notrix, Culchidis et pulixena scri
Abbreviated transcription (Latin):
Lumẽ ondit/ nõ inutiles fore libti uidebantur. quos ab ip̃is dicen¬
di uelut ĩ cunabulis ꝑ õnes quȩ modo aliꝗͥ oratori futuro c̃ofgrãt
artes ad sũmã eius oꝑis ꝑdicẽ destinabamus. Atq eo magis quã
duo iã sub nõie meo libri ferebant᷑ artis rhetorioe neq ȩditi
a me neq ĩ hoc cõparati. Hãq alteꝵ sermone ꝑ biduũ habito
pueri ꝗbuis id p̃stabat᷑ ex ceperãt. Altert plurib sane licbus ꝗͣr
notando cõsequi potuerãt in t̾teptũ boniꝰ iuuenes sed nimiu ama¬
tes mei temerario edictionis honore uulgauerãt. Quar̃ ĩ his
quoq libris erãt eadẽ aliqua multa mutata plurima adiecta somĩa
uero cõpositiora & ꝗͣ nos poterimus elaborata. pratorẽ aũt istittumꝰ¬

Expanded text:
lumen ostendit, non inutiles fore libri videbantur, quos ab ipsis dicenlumen ostendit, non inutiles fore libri videbantur, quos ab ipsis dicendi velut incunabulis, per omnes, quae modo aliquid oratori futuro conferant, artis ad summam eius operis perducere destinabamus; atque eo magis, quod duo iam sub nomine meo libri ferebantur artis rhetoricae neque editi a me neque in hoc comparati. namque alterum sermonem per biduum habitum pueri, quibus id praestabatur, exceperant; alterum pluribus sane diebus, quantum notando consequi potucrant, interceptum boni iuvenes, sed nimium amantes mei, temerario editionis honore vulgaverant. quare in his quoque libris erunt eadem aliqua, multa mutata, plurima adiecta, omnia vero compositiora et, quantum nos poterimus, elaborata. oratorem autem institu
Abbreviated transcription (Latin):
sũmã eloquẽtiȩ manũ ĩponerẽt. siue cõtẽnentes tanꝗͣ parua quȩ
pͥus discimus studia. Siue nõ ad suũ ꝑtinẽr officiũ opinati quãdo
diuuisȩ profexionũ uices essent: seu quod proximũ uero nullã in¬
genii sperantes gratiã circa res & iã si necissarias procul tñ ab ostẽ¬
tatiõe positas ut operũ fastigia spectant᷑. lat̾ent fundamẽta Ego
cũ nihil existimemarti oratoriȩ alienũ sine quo fieri posse orã¬
torẽ nõ fatendũ est Nec ad ullius rei sũmã nisi p̃cedentibus ini¬
cus perueniri adminora illa Sed quȩ si negligas nõ sit maiõibi
Locus demitere me nõ retusabo nec alitẽ ꝗͣsi mihi tradat᷑ edula¬
dus orator Studia cius formare ab infantia ĩ cipiam Quod opus
simũ hoc mutue int̾nos caritatis pignore iudicabimꝰ. ded quod
erudiendo nato tuo cuius pͥma ȩtas manifestũ iter ad ingenii

Expanded text:
summam in eloquentia manum imponerent, sive contemnentes tanquam parva, quae summam in eloquentia manum imponerent, sive contemnentes tanquam parva, quae prius discimus, studia, sive non ad suum pertinere officium opinati, quando divisae professionum vices essent, seu, quod proximum vero, nullam ingenii sperantes gratiam circa res etiamsi necessarias procul tamen ab ostentatione positas; ut operum fastigia spectantur, latent fundamenta. ego , cum existimem nihil arti oratoriae alienum, sine quo fieri non posse oratorem fatendum est, nec ad ullius rei summam nisi praecedentibus initiis perveniri, ad minora illa, sed quae si negligas, non sit maioribus locus, demittere me non recusabo; nec aliter, quam si mihi tradatur educandus orator, studia eius formare ab infantia incipiam. Quod opus, simum hoc mutuae inter nos caritatis pignore iudicabamus; sed quod erudiendo Getae tuo, cuius prima aetas manifestum iam ingenii
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ de ratiõe dicẽdi cõponerẽ. diu sũ eꝗdẽ re¬
listatꝰ Quod auctores utͥusq linque claris¬
simos nõ ignorabã multa quȩ ad hoc opus
ꝑtinẽt diligentissime socipta posteris reli¬
quisse. Sed qua ego ex causa faciliorẽ mͥ ueniã meȩ deprȩtatiõis
arbitrabat fore Hlac accendebã t̃ illi magis  ine diũsas opiniõe
porũ & quasdã & interse contrarias difficilis ess& electio It mihi si
nõ inueniẽdi noua at cert udicadi de ueteribus ĩ iu̾gere laborẽ
nõ ĩ iuste uiderent᷑ Quis aũt nõ tam me uinteret p̾standi qđ
exigebat᷑ fiducia ꝗͣ negandi ueretandia latius se tñ aperienie⁊
materia plus ꝗͣ ĩponebat᷑ oneris sponte suscepi. Simul ut pleniõi
obseꝗo demererer amantissimos mei Simul ne uulgarẽ uĩa ĩꝯres¬
sus alienis demũ uestigiis ĩ siterẽ. Nam cacteri fere ꝗ artẽ orãdi
luteris tradiderũt: ita sũt exorsi qͣi perfectis õni alio gne do atriẽ

Expanded text:
 de ratione dicendi componerem, diu sum equidem reluctatus, quod auctores utriusque linguae clarissimos non ignorabam multa, quae ad hoc opus pertinerent, diligentissime scripta posteris reliquisse. sed qua ego ex causa faciliorem mihi veniam meae deprecationis arbitrabar fore, hac accendebantur illi magis, quod inter diversas opiniones priorum et quasdam etiam inter se contrarias difficilis esset electio; ut mihi si non inveniendi nova at certe iudicandi de veteribus iniungre lablorem non iniuste viderentur. quamvis autem non tam me vinceret praestaudi, quod exigebatur, fiducia quam negandi verecundia, latius se tamen aperiente materia plus quam imponebatur oneris sponte suscepi, simul ut pleniore obsequio demererer amantissimos mei, simul ne vulgarem viam ingressus alienis demum vestigiis insisterem. nam ceteri fere, qui artem orandi litteris tradiderunt, ita sunt exorsi, quasi pe
Abbreviated transcription (Latin):
m ꝑꝑ quã uetam̃. Et demostenes aũt ad eschinẽ
orationẽ ĩ prohemio cõu̾tit. & M. tull. cũ piro alis
ꝗbdã ad quos ei uisũ est tũ proligario ad tuberonẽ.
uã erat multo futura langiudior̾. si esset alit̾ figu¬
rata qͥ faciliꝰ cognosaet siꝗs illã totã partẽ uehemẽti¬
ssimã leget. cuiꝰ hec forma est .habes ig̃ tubero qͥ est ac

Expanded text:
eschinen orationem in prooemio convertit, et M. Tullius, cum pro aliis quibusdam, ad quos ei visum est, tum pro Ligario ad Tuberonem; nam erat multo futura languidior, si esset aliter figurata. quod facilius cognoscet, si quis totam illam partem vehementissimam, cuius haec forma es
Abbreviated transcription (Latin):
eNe de ꝗb diximus p̃parãdi iudiais partes sed multas
species inumerãt: ut ex morib iudicis ex opinionib
ad iãm ext̃ ptinẽtib: ex opinione de ip̃a cã ad cãm q̃¬
sũt prope infinite cũ hisex ꝗb om̃s cõtrou̾sie costãt plo¬
nis: factis dictis cauus. tẽporib locis octasionib cȩnris
quas ueras esse reor sed in haet gnr̃a rxcider̃. plã si uidi¬
am beniuolũ ateentũ: docilẽ habco ꝗ ampliꝰ debrã optãr
Nõ reperio cũ metus ip̃e ꝗ max̾ uidet᷑ eẽ exͣ hee & actetũ
uidiã faciat & aadu̾so fauere de terreat. Uerũ qm nõ
dicturꝰ intucat᷑ ꝗ apud quẽ pro quo cõtra quẽ quo
sẽpore. qͦ loco quo rerũ statu. qua uulgi fama dicendũ
sit. qd udicẽ sentire ceedibile est: añ q̃ incipimꝰ tũ ꝗd

Expanded text:
 supra diximus, praeparandi iudicis partes; sed multas species enumerant, ut ex moribus iudicis, ex opinionibus ad causam extra pertinentibus, ex opinione de ipsa causa, quae sunt prope infinitae, tum iis, ex quibus omnes controversiae constant, personis, factis, dictis, causis, temporibus, locis, occasionibus, ceteris. quas veras esse fateor, sed in haec genera recidere. nam si iudicem benevolum, attentum, docilem habeo, quid amplius debeam optare, non renon dicturus intueatur, quid, apud quem, pro quo, contra quem, quo tempore, quo loco, quo rerum statu, qua vulgi fama dicendum sit, quid iudicem sentire credibile sit, antequam incipimus,
Abbreviated transcription (Latin):
dociłẽ. in humili: actẽtũ paxar̃ debem. Nã honestũ ꝙ¬
dẽ ad cõciliationẽ satis ꝑ se ualet.ĩ adm iabili & tũpite¬
mediis opus est. & co ꝗdẽ exõdiũ ĩduas duudit᷑ partes
pͥncipiũ. & ̃sinuationẽ. at sit in principio recta beĩuo¬
lẽtiȩ & aitetiõis postulatio. q̃ ꝗa esse ĩ nrri cãȩ gmar
nõ possit insinuatio subrepat aĩos max̾ ubi trons cãẽ
nõ satis honesta est: uelqa hellitũproba: uel ꝗa ab ho¬
mĩb parũ probet᷑ aut si faciȩ q ipa pmit᷑ uel ĩ iudiosa
cõsistentis ex diu̾so patroni aut pẽis uł miscrabilis se¬
cictionũ ꝑsecũt᷑. sed hec cũ oriãt᷑ ix cãis quaꝵ species
cõseꝗ om̃es nõ possumus: nisi qn̾ał cõprehẽdãt᷑ inim¬

Expanded text:
attentum parare debemus. nam honestum quidem ad conciliationem satis per se valet, admirabili et turpi remediis opus est. eo quidam exordium in duas dividunt partes, principium et insinuationem, ut sit in principiis recta benevolentiae et attentionis postulatio; quae quia esse in turpi causae genere non possit, insinuatio surrepat animis, maxime ubi frons causae non satis honesta est, vel quia res sit improba vel quia hibus parum probetur, aut si facie quoque ipsa premitur vel invidiosa consistentis ex diverso patroni aut patris vel miserabili seactionum persequuntur; sed hae cum oriantur ex causis, quarum species conse
Abbreviated transcription (Latin):
asperi: lȩnes uicũdi. gxaues duri. remissi exũtaut as¬
sumere ĩ cãm naturas eoꝵ qua cõpetat. aut mitigare¬
qs repugnabũt oportebit. Accedit aũt inter̃ĩ hoc qͣ aut
nobis inimicus aut adu̾sario sit amicꝰ ꝗ uadicat Que
res utͥq parti tractãda est: ac nesio an & ei magis in
q̃ uidet propesiõ. Est .i. nõ nũꝗ praus hi abitus adus
amicos aut pro his ꝗ cũ simułates gerãt Pronũciãdi fa¬
rerũ iudices nã & ĩ libris obẜuationũ a septimimo
editis ad fuisse ciceronẽ tali caẽ ĩ uenio: & ego pro regĩa
herenite apud ip̃a cãm dixi: similis hec qͦs suꝑioribus
ratio est adũsariꝰ a fiduciã partis sue iactat panconꝰ¬

Expanded text:
asperi, lenes, iucundi, graves, duri, remissi erunt, aut adasperi, lenes, iucundi, graves, duri, remissi erunt, aut adsumere in causam naturas eorum, qua competent, aut mitigar repugnabunt, oportebit. accidit autem interim hoc quoque, ut nobis inimicus aut adversariis sit amicus qui iudicat; quae res utrique parti tractanda est ac nescio an etiam ei magis, in quam videatur propensior. est enim nonnunquam pravis hic ambitus adversus amicos aut pro iis, quibuscum simultates gerrum iudices. nam et in libris Observationum a Septimio editis adfuisse Ciceronem tali causae invenio, et ego pro regina Berenice apud ipsam eam causam dixi. similis hic quoque superioribus ratio est. adversarius enim fiduciam partis suae iactat, patron