comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pumea senitero sub pectore nuirmurat uuda.
loi lecti proceres ter dens namb ibant
Subũdio troie. ⁊ campes salis ere secabant
Iamq dies celo concesserat: almaq eurru
Noctinago phebe medium pulsabat olympũ
Eneas̃ neq em̃ membris dat cura quieten
Ipse sẽdens elanum q regit uelũ qr ministrat
Atq ili medio in spatio chorus esce suarum
dccurrit comitũ nymphe: quas alua cibele
Numen habere maris. nymphasq e nanib esse
Iuerat: uiabãt pariter fluctus q sẽcabant
uot prius erate steterant ad lictora prore
leuoscunt longe regem: luarantq choreis
Suar que fandi doctislima cymodocea
Rme sequens dertra pnꝑpmi tenet: ipsaq dorso
eminet.⁊. leua tacitis sub rennoat mudisꝰ
Tum sic ignaꝵ alloquit᷑: ingilas ne deu gens
Enea nigila: ⁊ uelis imicte ruddentes.
Nos sumns idee sacro de uertice pimus
NIunc pelagi nymphe . lassis tua ꝑtĩdus ut nos
Precipites ferro rutulus flãmaq premebat

Expanded text:
spumea semifero sub pectore murmurat unda. spumea semifero sub pectore murmurat unda. Tot lecti proceres ter denis navibus ibant subsidio Troiae et campos salis aera secabant. Iamque dies caelo concesserat almaque curru noctivago Phoebe medium pulsabat Olympum: Aeneas neque enim membris dat cura quietem ipse sedens clavumque regit velisque ministrat. Atque illi medio in spatio chorus ecce suarum occurrit comitum: nymphae, quas alma Cybebe numen habere maris nymphasque e navibus esse iusserat, innabant pariter fluctusque secabant, quot prius aeratae steterant ad litora prorae. Agnoscunt longe regem lustrantque choreis, quarum quae fandi doctissima Cymodocea pone sequens dextra puppim tenet ipsaque dorso eminet ac laeva tacitis subremigat undis, tum sic ignarum adloquitur: Vigilasne, deum gens, Aenea? Vigila et velis immitte rudentis. Nos sumus, Idaeae sacro de vertice pinus, nunc pelagi nymphae, classis tua. Perfidus ut nos praecipitis ferro Rutulus flammaque premebat,
Abbreviated transcription (Latin):
Dum canit. ⁊ mestũ iiusa solatꝰ amorem
Canentem molli pluma duxisse senectam
Iniquentem terras ⁊ sidera uoce sequentem.¬
X.
tilius equalis comitatus clasẽ cateruas
ingentem remis centauz promouet ille
Instat aque: sarum q undis numane minat᷑
Arduus. ⁊ longa sulcat maria alta carma
Ille etiam patrris agmen diet ocnus ab oris
fatidice mantos ⁊ tusci filius amnis.
Qu muros matrisq dedit tibi mautua nom̃.
Ilantua diues aius. sed nõ genus omib unũ
Qus illi triplex. populi sub gente quaterm
Ipsa caput populi tuic̃o delangumie iures
Pnic quoq quingentos mse mezentus armat.
Quos patre benaco uelatus armiame glauca
Ancuis intẽsta ducebat in equora puni
It granis aulectes. centenaq arbore fluctũ
Serberat adlurgens: spumant uada marmore ueriõ.
Hunc uehit mimans triton ⁊ cerula conca
Stterrens treta: cui lateꝵ tenus hispida nanti
frons homme prefert. in pictrun desunt aliuis

Expanded text:
dum canit et maestum Musa solatur amorem, dum canit et maestum Musa solatur amorem, canentem molli pluma duxisse senectam, linquentem terras et sidera voce sequentem. Filius, aequalis comitatus classe catervas, ingentem remis Centaurum promovet: ille instat aquae saxumque undis immane minatur arduus et longa sulcat maria alta carina. Ille etiam patriis agmen ciet Ocnus ab oris, fatidicae Mantus et Tusci filius amnis, qui muros matrisque dedit tibi, Mantua, nomen, Mantua, dives avis; sed non genus omnibus unum: gens illi triplex, populi sub gente quaterni, ipsa caput populis, Tusco de sanguine vires. Hinc quoque quingentos in se Mezentius armat, quos patre Benaco velatus harundine glauca Mincius infesta ducebat in aequora pinu. It gravis Aulestes centenaque arbore fluctum verberat adsurgens, spumant vada marmore verso. Hunc vehit immanis Triton et caerula concha exterrens freta, cui laterum tenus hispida nanti frons hominem praefert, in pristim desinit alvus:
Abbreviated transcription (Latin):
Una tormis abas. huic totũ insĩgnib armis
Igmen ⁊ aurato tulgebat apolline puppis.
Rexcentos illi dederat populona mater
Cxpertos belli uuenes: ast ilna trecentos
Inlula in exhauais calibum generosa metallis
Tertius ille hominu diiũq interpres ac̃las
Cui pecudum fibre: cui celi sidera parent
Et ligue uolucrũ ⁊ presagi fulimins ignes
Mille rapit denios acie atq horrentib hastis
Hos parere uibent alphee ab origine pisẽ
Urbs etruic̃a solo. sequit pulcherrimus actur
Actur equo fidens. uersĩ q colorib armis
Tercentũ adricuĩt. mens omib una sequendi
Qui cerite domo qui lunt mimons in armis
Et pirgi ueteres in tempesteqz grauisce
Non ego te ligur ductor tortutnne bello
Trancĩerim cigne ⁊ pancis comitate eupauo
Cuius elorme surgunt de uertice penue
Erimen amor uettrum forme q iuĩgne patern
Namq ferunt luctu cignũ phetontis amati
Populeas inter trondes umbramq sororr

Expanded text:
Una torvus Abas: huic totum insignibus armis Una torvus Abas: huic totum insignibus armis agmen et aurato fulgebat Apolline puppis. Sescentos illi dederat Populonia mater expertos belli iuvenes, ast Ilva trecentos insula inexhaustis Chalybum generosa metallis. Tertius ille hominum divomque interpres Asilas, cui pecudum fibrae, caeli cui sidera parent et linguae volucrum et praesagi fulminis ignes, mille rapit densos acie atque horrentibus hastis. Hos parere iubent Alpheae ab origine Pisae, urbs Etrusca solo. Sequitur pulcherrimus Astur, Astur equo fidens et versicoloribus armis. Tercentum adiciunt mens omnibus una sequendi qui Caerete domo, qui sunt Minionis in arvis, et Pyrgi veteres intempestaeque Graviscae. Non ego te, Ligurum ductor fortissime bello, transierim, Cinyre, et paucis comitate Cupavo, cuius olorinae surgunt de vertice pennae, crimen, Amor, vestrum formaeque insigne paternae. Namque ferunt luctu Cycnum Phaethontis amati, populeas inter frondes umbramque sororum
Abbreviated transcription (Latin):
Regem adit ⁊ regi meniorat nom̃q genus q
md ue petat: quid ue ipse ferat. mezẽtiu. arma
Que sibi conciliet molentaq pectora turm
Edocet. humains que sit fiducia reb
lmonet inimniscesq preces haud fit mora tarcon.
Iungit opes. fedusq tẽric. tum libera fatis
Classeni conscendit ułis getis sydia dnuĩ
Externꝰ cõmiaa duci eneia puppis
Dunma teuet rogtro phrygios subiicta leones
huminee uda suꝑ ꝓtugis gratidłima tentr is
hic maguns sedet eneas: secũ q nolutat
Euentus belli uarios: pallas q simistro
Affixus lateri iam querit ñdera opace
Noctis iter. iam que passns terraq mari q
Pandite ñc elicona dee cantusq monete
Que manus interea tuscis comitetur ab oris
E uean: armetq rates pelasdq nehat᷑
Maslicus erata princeps secat equora tigri
Sub quo mille manus uuenũ ꝯ menia elusi
Quq urbem liquere cosas: quis tela sagute
Coritiq leues humeris ⁊ letiter arcus.

Expanded text:
regem adit et regi memorat nomenque genusque, regem adit et regi memorat nomenque genusque, quidve petat quidve ipse ferat, Mezentius arma quae sibi conciliet, violentaque pectora Turni edocet, humanis quae sit fiducia rebus admonet immiscetque preces: haud fit mora, Tarchon iungit opes foedusque ferit; tum libera fati classem conscendit iussis gens Lydia divom, externo commissa duci. Aeneia puppis prima tenet, rostroimminet Ida super, profugis gratissima Teucris. Hic magnus sedet Aeneas secumque volutat eventus belli varios, Pallasque sinistro adfixus lateri iam quaerit sidera, opacae noctis iter, iam quae passus terraque marique. Pandite nunc Helicona, deae, cantusque movete, quae manus interea Tuscis comitetur ab oris Aenean armetque rates pelagoque vehatur. Massicus aerata princeps secat aequora tigri: sub quo mille manus iuvenum, qui moenia Clusi quique urbem liquere Cosas, quis tela sagittae gorytique leves umeris et letifer arcus.
Abbreviated transcription (Latin):
tert iugens toto cõmens corpore sarum
Haud partem exiguam montis lyrnesius armon
Nec lycio genitore ranior nec tratre nnecteo
Hi iaculis illi certant detendere saxis
Aloliriq ignen. neruoq aptare sagittas
Ipie inter medios ueneris iustissĩma cura
Dardamus caput ecce puer detetus honestũ
Qualis genuna micat fuliui que diuidit aur
Aut collo decus aut capiti: uł quale per artem
Inclnsum budõ aut orithia terebintho
Lucet ebur: fulos ceruie eu lactea ermes
Accipit. ⁊ molli subnectit circulus auro
Ie quaq inagnaunme inderunt ilmare gentes
Uulnera dirigere ⁊ calamos armare ueneno
Neoma generosẽ domo ein pigina culta
Exercẽt qr uiri pactolusq irrigat auro
Asfuit ⁊ inuecteus quem pulũ prictina turm
Aggere muroꝵ sublimem gloria tollit
Et capis. hinc nomen campane ducit᷑ urbi
Ili inter sese dari certamina belli
Contulerant: media eneas freta note secabat
HIamq ut ab euandro castris moressus etruseis

Expanded text:
Fert ingens toto conixus corpore saxum, Fert ingens toto conixus corpore saxum, haud partem exiguam montis, Lyrnesius Acmon, nec Clytio genitore minor nec fratre Menestheo. Hi iaculis, illi certant defendere saxis molirique ignem nervoque aptare sagittas. Ipse inter medios, Veneris iustissima cura, Dardanius caput ecce puer detectus honestum, qualis gemma micat, fulvum quae dividit aurum, aut collo decus aut capiti; vel quale per artem inclusum buxo aut Oricia terebintho lucet ebur; fusos cervix cui lactea crinis accipit et molli subnectens circulus auro. Te quoque magnanimae viderunt, Ismare, gentes volnera dirigere et calamos armare veneno, Maeonia generose domo, ubi pinguia culta exercentque viri Pactolusque inrigat auro. Adfuit et Mnestheus, quem pulsi pristina Turni aggere moerorum sublimem gloria tollit, et Capys: hinc nomen Campanae ducitur urbi. Illi inter sese duri certamina belli contulerant: media Aeneas freta nocte secabat. Namque ut ab Euandro castris ingressus Etruscis
Abbreviated transcription (Latin):
Dand licitum ect. nec uectra cepit dictordia smẽ
Que cuiq tortima est hodie. quã quisqr sẽcat spe
Tros rutulus ne fuat: nullo discrinnue habeto
Seu fatis italum cactra oblĩdione tenent᷑
Siue errore malo troie monitisq sinistris
Nec rutulos solno. hia cuiq exorsa laborem
Fortimam ne terẽt. rex iuppiter omnib idem
Per pice torrentis atraq noragine ripas
Imunt: ⁊ totum nutu tremetecit olytupũ.
Hic tinis tandi. solio tũ ipiter aureo
Surgit celicole mediũ quẽ ad limina ducunt
Interea rutuli portis circũ orimib inaant
Sternẽ cede uiros. ⁊ mema cinqrͣ flãtmo
At legio eneadum uallis obsessa tenet
Nec spes ulla fuge miseris stant turrib altis
Ne quicꝗͣ ⁊ rata muros cmnxere corona.
Ialius mmibi alides hiccicomuiq timethes
Assaraci q duo. ⁊ senior cum cactore tibus
Prima adcies. hos geruiam sarpedonis ambo¬
Et clarus ethemon lycia connitant᷑ ab alta.

Expanded text:
haud licitum, nec vestra capit discordia finem: haud licitum, nec vestra capit discordia finem: quae cuique est fortuna hodie, quam quisque secat spem, Tros Rutulusne fuat nullo discrimine habebo. Seu fatis Italum castra obsidione tenentur sive errore malo Troiae monitisque sinistris. Nec Rutulos solvo: sua cuique exorsa laborem fortunamque ferent. Rex Iuppiter omnibus idem. per pice torrentis atraque voragine ripas adnuit et totum nutu tremefecit Olympum.Hic finis fandi. Solio tum Iuppiter aureo surgit, caelicolae medium quem ad limina ducunt. Interea Rutuli portis circum omnibus instant sternere caede viros et moenia cingere flammis. At legio Aeneadum vallis obsessa tenetur, nec spes ulla fugae. Miseri stant turribus altis nequiquam et rara muros cinxere corona Asius Imbrasides Hicetaoniusque Thymoetes Assaracique duo et senior cum Castore Thymbris, prima acies; hos germani Sarpedonis amboet Clarus et Thaemon Lycia comitantur ab alta.
Abbreviated transcription (Latin):
Eneas ignarus ab et: iquarus ⁊ absit.
Est paphos idaliũ q tibi sĩnit alta eytherea
Quid gramdam bellis urbeni ⁊ corda asꝑa tẽptai.
Nos ne tibi fluxas phrygie res uertere timdo
Conamur: nos an miseros qui troas achuns
Obiecit. que cauĩa fuit cõsuroere i arma
Europami q aũam qr ⁊ tedera soluere turto
Ne duce dardamus sparcham expugnamt adus
Haud ego tela dedi. fom ne cupidme della
Timi decuit inetuisse tius. nũc sẽta queretis
Haud nistis assurgis. ⁊ irrita iurgia iactas
Talib orabat iino: cinictiq t̾remebant
Celicole assensu uario: cen flamina prima
Cum depressa fremũt spluis: ⁊ ceca nolutant
Ilurmura uentuaros nautis prodentia uentos
Tnm pater ommpotens: reꝵ cui sũma potetas
Intit. eo dicente deimi domus alta ũlescit
Et tremetacta solo tellus: silet ardius ethee
Tum Sephiri posnere. premit placida eqͤra pontus
Accipite ergo animis atq hec mea tigite dicta
Quando quidem ausomos coniungi fede tencri

Expanded text:
Aeneas ignarus abest: ignarus et absit. Aeneas ignarus abest: ignarus et absit. Est Paphus Idaliumque tibi, sunt alta Cythera: quid gravidam bellis urbem et corda aspera temptas? Nosne tibi fluxas Phrygiae res vertere fundo conamur, nos, an miseros qui Troas Achivis obiecit? Quae causa fuit, consurgere in arma Europamque Asiamque et foedera solvere furto? Me duce Dardanius Spartam expugnavit adulter, aut ego tela dedi fovive cupidine bella? Tum decuit metuisse tuis: nunc sera querelis haud iustis adsurgis et inrita iurgia iactas. Talibus orabat Iuno, cunctique fremebant caelicolae adsensu vario, ceu flamina prima cum deprensa fremunt silvis et caeca volutant murmura, venturos nautis prodentia ventos. Tum pater omnipotens, rerum cui prima potestas, infit; eo dicente deum domus alta silescit et tremefacta solo tellus, silet arduus aether, tum Zephyri posuere, premit placida aequora pontus: Accipite ergo animis atque haec mea figite dicta. Quandoquidem Ausonios coniungi foedere Teucris
Abbreviated transcription (Latin):
Rumpere. ⁊ obductum uerbis mulgare dolorem
della sequi: aut hoctem regi se int̾erre latino
Italiam petiit fatis auctorib esto
Callan dre impulcus furiis. nũ linquere catra
Nortati sumuus aut uitã cõmictere uentis
Nunc puero sũmã belli. mĩ credere muros
Tyrrenam ue tĩdem aut gentes agitare quietas.
Quis deus in traudem que dura potẽtia noitra
Egit: ubi hic uino deuna.aue nubib nris
Indionũ est italos troian circim dare flamis
Nascentem: ⁊ patria trixnũ considere terra
Cm pilũnus amis: cui diua uenilia mnater
Qud tãce troianos contra iim terre latis
Irua aliena nigo premere atq auertere predas
Quid soceros lẽgere ⁊ grennus abeduce̾ pactas
Pacem orare manu: precĩgere puppib arma:
su potes encã manib subducere grauĩ
Proq uiro nebulã ⁊ uentos obtaandere manes
Et potes in totidem clasem cõuert̾e nymphas.
hos aliquid rutulos contra uiuisse uetandũ est.

Expanded text:
rumpere et obductum verbis volgare dolorem? rumpere et obductum verbis volgare dolorem? bella sequi aut hostem regi se inferre Latino? Italiam petiit fatis auctoribus, esto, Cassandrae inpulsus furiis: num linquere castra hortati sumus aut vitam committere ventis? Num puero summam belli, num credere muros Tyrrhenamque fidem, aut gentis agitare quietas? Quis deus in fraudem, quae dura potentia nostra egit? Ubi hic Iuno demissave nubibus Iris? Indignum est Italos Troiam circumdare flammis nascentem et patria Turnum consistere terra, cui Pilumnus avus, cui diva Venilia mater: quid face Troianos atra vim ferre Latinis, arva aliena iugo premere atque avertere praedas? Quid soceros legere et gremiis abducere pactas, pacem orare manu, praefigere puppibus arma? Tu potes Aenean manibus subducere Graium proque viro nebulam et ventos obtendere inanis, tu potes in totidem classem convertere nymphas: nos aliquid Rutulos contra iuvisse nefandum est?
Abbreviated transcription (Latin):
Si nulla est regio: teucris quã det tua conuue
Dura per enerse genitor tumantia troie
Ercidia: obtestor liceat dmuttere ab armis
Incolumen ascaniũ: liceat superesse nepotem
Eneas sane ignotis iactet᷑ in undis.
Et quancũq mam dederit tõrtuna sẽquat᷑.
Dic tegere ⁊ dire ualeã lubduce̾ pugtie
Et amathos est celsa michi paphos atq cythera
Idalieq donius pouĩtis inglorius armis.
Exigat hic euũ magna ditione iubeto
Carthago preaiat ansomã nichil urbib mae
Obatabit tyrus. quia pectem enadere belli
Iunit. ⁊ argolicos medios tũoiãe per iones
Tot q maris uacte q erhancta pericula terre¬
Dum latium teucri recidiua ꝑgama querunt
N on satius cineres patrie insediciẽ muprenios.
Itq iõlim quo troia fuit ianthũ ⁊ iymoenta
Redde oro nuseris: iter qr reuoluere casus
Sa pater iliacos tencris. tum regia unio
Itta furore gtaui quid me alta silentia cogiõ

Expanded text:
Si nulla est regio, Teucris quam det tua coniunx Si nulla est regio, Teucris quam det tua coniunx dura, per eversae, genitor, fumantia Troiae exscidia obtestor, liceat dimittere ab armis incolumem Ascanium, liceat superesse nepotem. Aeneas sane ignotis iactetur in undis et, quamcumque viam dederit Fortuna, sequatur: hunc tegere et dirae valeam subducere pugnae. Est Amathus, est celsa mihi Paphus atque Cythera Idaliaeque domus: positis inglorius armis exigat hic aevum. Magna dicione iubeto Karthago premat Ausoniam: nihil urbibus inde obstabit Tyriis. Quid pestem evadere belli iuvit et Argolicos medium fugisse per ignes totque maris vastaeque exhausta pericula terradum Latium Teucri recidivaque Pergama quaerunt? Non satius cineres patriae insedisse supremos atque solum, quo Troia fuit? Xanthum et Simoenta redde, oro, miseris iterumque revolvere casus da, pater, Iliacos Teucris. Tum regia Iuno acta furore gravi: Quid me alta silentia cogis
Abbreviated transcription (Latin):
Quin intra portas atq ipĩs prelia nuscent
Irgerib meroꝵ: ⁊ mundant sanginne fossẽ
Eneas ignarus abest. mĩqͣne leuari
Obsĩdione sines. muris iteꝵ ĩnimet hectis
Plascentis troie: nec non erterritus alter
Atq iteꝵ in tencros etholis surgit ab arprs
sitides. equidem credo mea nuluera reitant
Et tua progemes mortalia demoror arma.
Si sine pace tua atqr uiuito numine troes
Italiam petiere lũat peccata: neq illos
Inueris auxilio. sm tot responia lẽenti
Que superi maneiq dabant. cur nũc tua quis q̃
flectere uissa potest: aut cur noua condere tãta
Quia repetã exuctas ericino ĩ litore elasses.
Quia tempestatũ regem uentoiq turentes
Eoli.i excitos : aut actam mnbib irm
⁊Iunc etiam manes hec intemptata manebat
Sors reꝵ mouet ⁊ superis ĩmissa repente
Aletho medias italum bacchata per urbes.
Isil iup imperio moueor. sperauimus ist i
Dum fortuna tuit. unicant quos iunce manu

Expanded text:
quin intra portas atque ipsis proelia miscent quin intra portas atque ipsis proelia miscent aggeribus moerorum et inundant sanguine fossas. Aeneas ignarus abest. Numquamne levari obsidione sines? Muris iterum imminet hostis nascentis Troiae nec non exercitus alter; atque iterum in Teucros Aetolis surgit ab Arpis Tydides. Equidem credo, mea volnera restant et tua progenies mortalia demoror arma. Si sine pace tua atque invito numine Troes Italiam petiere, luant peccata neque illos iuveris auxilio; sin tot responsa secuti, quae superi manesque dabant: cur nunc tua quisquam vertere iussa potest aut cur nova condere fata? Quid repetem exustas Erycino in litore classes, quid tempestatum regem ventosque furentis Aeolia excitos aut actam nubibus Irim? Nunc etiam manis, haec intemptata manebat sors rerum, movet et superis immissa repente Allecto, medias Italum bacchata per urbes. Nil super imperio moveor: speravimus ista, dum fortuna fuit; vincant quos vincere mavis.
Abbreviated transcription (Latin):
Anditur interea domus
onimpotentis olympi.
Couciliumq uocat amũ
pater atq hominũ rex
Sideream ni sẽdem: terras
unde arduns õs. Castraq
Aardamdũ aspectat pplosq latiuos
Coniaunt tectis bipatentib incipit iple
Celicole magn quia na sententia nobis
Uersa retro: tantumq amims certatis miquis
Abnueram bello italiam concurrere tencris.
Que contra netitũ diccordia : quis metus aut hos
Aut hos arma iequi ferruĩq lacessere suasit
Idueniet inctum puone ne arcessite tempus.
Cum fera carthago romanis arcib oli
Exitiũ magnũ atq alpes iimittet apertas
sum certare ꝯdiis. tũ res rapuisse licebit
Nunc sinite: ⁊ leti placiclum cõponite tedus
Iupiter hec pancis. at nõ uenus aurea contra
Pauca retert
Opater o hominui dinũq eterna potectas
Namq aliud quid sit qđ iã ĩplorare queamui
Cermis ut iiultent rutuli: turiiq ferat᷑
Der medios mũgnis equis tumidusq secun do
Marte ruat non clansa tegunt iã mema teucro

Expanded text:
anditur interea domus omnipotentis Olympi, conciliumque vocat divom pater atque hominum rex sideream in sedem, terras unde arduus omnis castraque Dardanidum adspectat populosque Latinos. Considunt tectis bipatentibus, incipit ipse: Caelicolae magni, quianam sententia vobis versa retro tantumque animis certatis iniquis? Abnueram bello Italiam concurrere Teucris. Quae contra vetitum discordia? Quis metus aut hos aut hos arma sequi ferrumque lacessere suasit? Adveniet iustum pugnae, ne arcessite, tempus, cum fera Karthago Romanis arcibus olim exitium magnum atque Alpes immittet apertas: tum certare odiis, tum res rapuisse licebit. Nunc sinite et placitum laeti componite foedus. Iuppiter haec paucis; at non Venus aurea contra pauca refert: O pater, O hominum rerumque aeterna potestas! Namque aliud quid sit, quod iam implorare queamus? Cernis ut insultent Rutulli Turnusque feratur per medios insignis equis tumidusque secundo Marte ruat? Non clausa tegunt iam moenia Teucros:
Abbreviated transcription (Latin):
Concurrant tyrrene acies atq om̃ib una
Ii cclnsq niro telisq frequentib ingtant
Ni nebuat rupes: nactũ que prahit ĩ eqnor
Uim cuntani atq minas perfert celiq mari q
Ipa inimora manens: prolem delicaomis ebrũ
ꝑtent humi cum quo latagum paliũq fugacẽ
del latagũ saxo atq ingenti tragnie montis
Secupat ot faciemq adnersam poplite palinũ
Succiso uolui segnẽ binit. armaq lancõ
Dnat babere humeris. ⁊ uertice figere cristas
lec non enathne̾ phrpgui paridisq immanta
fqualem comitemq una: quẽ nocte ̃ heanã
in lucẽ ormtori annid dedit: ⁊ tãce pregnans
Ciseis reoma parem creat urbe paterna
Cxcupat. ionaꝵ laurens habet ora uumanta
Ac uelut ille canũ morsu de mõtib altis
Actus aper: multos nesulus quẽ punt᷑er annos
Detendit. multoiq palus laurentia i ma
Pactus arundinea: postq̃ intra retia uentũ ẽ
Suctitit: int̾remuitq feror ⁊ ĩhorrint armos.

Expanded text:
Concurrunt Tyrrhenae acies atque omnibus uni, Concurrunt Tyrrhenae acies atque omnibus uni, uni odiisque viro telisque freque velut rupes, vastum quae prodit in aequor, vim cunctam atque minas perfert caelique marisque, ipsa immota manens, prolem Dolichaonis Hebrum sternit humi, cum quo Latagum Palmumque fugacem, sed Latagum saxo atque ingenti fragmine montis occupat os faciemque adversam, poplite Palmum succiso volvi segnem sinit, armaque Lauso donat habere umeris et vertice figere cristas. Nec non Euanthen Phrygium Paridisque Mimanta aequalem comitemque, una quem nocte Theano in lucem genitori Amyco dedit et face praegnans Cisseis regina Parin creat: urbe paterna occubat, ignarum Laurens habet ora Mimanta. Ac velut ille canum morsu de montibus altis actus aper, multos Vesulus quem pinifer annos defendit multosve palus Laurentia, silva pastus harundinea, postquam inter retia ventum est, substitit infremuitque ferox et inhorruit armos,
Abbreviated transcription (Latin):
Lanrentir ne iteꝵ muros ant castra indebo¬
Quid manus illa inꝵ. qui me mea q arma secati
Quoi ue netas onmies netanda ni morte reliqui
Et nũc palantes indeo gemitũ q cadentũ
Iccipio quid ago: aut que iam satis mia dehiscat
Terra michi uos o potius miserescite uenti
In rupes in sara uolens nos turmis adoro
fferte ratem: semsq nadis ummttite h̃rtes.
Auo neq me rutrli nec consc̃ia tãma sequat
Hec memorans anmo mĩc huc mĩc fluanat isluc
An se sẽ mucrone obtantũ dedecus amens
Induat. ⁊ crudũ ꝑ costas exigat ensem
sfluctib an iaciat medus ⁊ lictora nando
Curua petat tencrii q iteꝵ se credat ĩ arma
ser conatus utrãq mam ter marima uino
Continuit: nuenemq anmi inic̃ata repͥssĩt.
Labit᷑ alta sẽcans flnctu q estuq sẽreno
Et patris antiquã dauin detert᷑ ad urbem
It ioins interea montis mezencius ardeus
Duccedit pugne: teutrosq niadit ouantes

Expanded text:
Laurentisne iterum muros aut castra videboLaurentisne iterum muros aut castra videboQuid manus illa virum, qui me meaque arma secuti? Quosne nefas omnis infanda in morte reliqui et nunc palantis video gemitumque cadentum accipio! Quid ago? Aut quae iam satis ima dehiscat terra mihi? Vos O potius miserescite venti: in rupes, in saxa, volens vos Turnus adoro ferte ratem saevisque vadis immittite Syrtis, quo neque me Rutuli nec conscia fama sequatur. Haec memorans animo nunc huc, nunc fluctuat illuc, an sese mucrone ob tantum dedecus amens induat et crudum per costas exigat ensem, fluctibus an iaciat mediis et litora nando curva petat Teucrumque iterum se reddat in arma. Ter conatus utramque viam, ter maxima Iuno continuit iuvenemque animi miserata repressit. Labitur alta secans fluctuque aestuque secundo et patris antiquam Dauni defertur ad urbem. At Iovis interea monitis Mezentius ardens succedit pugnae Teucrosque invadit ovantis.
Abbreviated transcription (Latin):
Dac dabit᷑ dextra tellus quesita ꝑ undas
Falia uociterans sẽquit᷑. strictũq coruscat
Nucronem: nec ferre uidet sua gaudia uentos
Forte ratis celsi ⁊ uicta crepidmne saxi
Expoñtis frabat ic̃alis ⁊ ponte parato
Qua rex chusins ad dnctus osimus oris
Nuc se se enee trepida fugientis mrago
Comicit in lacebras: nec turaius seomor instat
Exuperatq moras ⁊ pontes transilit altos
Uix proram actigerat tupit saturma fimẽ
Amilsamq rapit teuoluta ꝑ equora nauẽ
Illum aus eneas absenteni in prelia poscit
Obma m̾ulta ins demictit corpora morti
sum leias haud ultra latebras iam q̃rit mag
Ded sublime nolans mĩchi s̃e ĩmiscuit atre.
sum turnũ medio interea fert equore turbo
Res̃picit ignatus reꝵ ingratusq salutis.
Et anplices cum uoce manus ad sidera tendit
Onmpotens genitor tantoud crimine dignii
Duxisti⁊ tales noliusti expendere penas.
A uo feror: mide abn. que me tuga quẽ ue redu

Expanded text:
hac dabitur dextra tellus quaesita per undas. hac dabitur dextra tellus quaesita per undas. Talia vociferans sequitur strictumque coruscat mucronem nec ferre videt sua gaudia ventos. Forte ratis celsi coniuncta crepidine saxi expositis stabat scalis et ponte parato, qua rex Clusinis advectus Osinius oris. Huc sese trepida Aeneae fugientis imago conicit in latebras; nec Turnus segnior instat exsuperatque moras et pontis transilit altos. Vix proram attigerat: rumpit Saturnia funem avolsamque rapit revoluta per aequora navem. Illum autem Aeneas absentem in praelia poscit; obvia multa virum demittit corpora morti: tum levis haud ultra latebras iam quaerit imago, sed sublime volans nubi se immiscuit atrae. Cum Turnum medio interea fert aequore turbo. Respicit ignarus rerum ingratusque salutis et duplicis cum voce manus ad sidera tendit: Omnipotens genitor, tanton me crimine dignum duxisti et talis voluisti expendere poenas? Quo feror? Unde abii? Quae me fuga quemve reducit?
Abbreviated transcription (Latin):
Mente dares: atq hec turno rata inta maneret.
Nunc manet miontem grans exitus. aut ego ueri
ana feror: qđ ut autͤ potius formdine falia
Indar. ⁊ in meluis tua qui potes ersa retlectas
Hec ubi dicta dedit. celo se protinus alto
Iisit agens hiemem nnmbo luccinta ꝑ auras
Illacamq aciem ⁊ laurentia castra petunt
Tum dea nube caua tennẽ sine irib umbram
In faciẽ enee uitu mirabile monstrum
Dardamus ornat telis clipeum qr ibasq
Diuini assimilat capitis. dat inama uerba
Dat sme mente somĩ grectusq ectingit euntis
Morte obita qualis fama eit uolitare tĩguras
Aut que iõpitos deludunt somnia sensus.
At primas leta añ acies exultat nnago.
Irritatq uirũ telis ⁊ uoce lacestĩt
Inctat cui turmis: aridentem q enninis hactã
Comicit: illa dato uertit uesticia tergo
Tum uero enean aduersum ut cedere turmis
Credidit: atq animo spem turbidus hausit manẽ
Quo tngis enea. thalamos ne desere pactos

Expanded text:
mente dares atque haec Turno rata vita maneret? mente dares atque haec Turno rata vita maneret? Nunc manet insontem gravis exitus, aut ego veri vana feror. Quod ut O potius formidine falsa ludar et in melius tua, qui potes, orsa reflectas! Haec ubi dicta dedit, caelo se protinus alto misit, agens hiemem nimbo succincta per auras, Iliacamque aciem et Laurentia castra petivit. Tum dea nube cava tenuem sine viribus umbram in faciem Aeneae, visu mirabile monstrum, Dardaniis ornat telis clipeumque iubasque divini adsimulat capitis, dat inania verba, dat sine mente sonum gressusque effingit euntis, morte obita qualis fama est volitare figuras aut quae sopitos deludunt somnia sensus. At primas laeta ante acies exsultat imago inritatque virum telis et voce lacessit. Instat cui Turnus stridentemque eminus hastam conicit: illa dato vertit vestigia tergo. Tum vero Aenean aversum ut cedere Turnus credidit atque animo spem turbidus hausit inanem, Quo fugis, Aenea? Thalamos ne desere pactos;
Abbreviated transcription (Latin):
Ut rebare uenus. nec te sententia t̾allic
sroianas suctentat opes: non nuida bello
Textra uiris ammiuiq teror patienĩq perieli
Cui nino sũmissa: quid o pulcherrimie conunx
Bolicitas egram ⁊ triaia dicta timentẽ
Si michi que quondã fuerat: quamq essẽ decebat
Uis in amore foret nõ hec michi namq negares
Onmpotens: quin ⁊ pugne iubauce̾ turnũ.
Et dauno pollem in colinnem sernare parenti.
Nunc pereat: tencrũqz pio det languine penat
Ille tam nostra dedncit origine nomen.
Pilumnisq illi quartus pater.: ⁊ tua larga
expe manu: multilqz oueranit limina doms
Cui rer etherei breniter sic fatus olympi
Si mora presentis leti tempnĩqz caduco
Orat᷑ iuuem: meqz hoc ita ponere sentis
Tolle tuga turnũ atq inctantib eripe fatis
Hactens indulũs̾e uacat. sin altior ut̃is
Hub precib uenia ulla latet: totũq moueri
Nutari ue putas bellũ: spes paccs manes
Et io illachrimans. quid ũ qđ mẽte grauarii

Expanded text:
ut rebare, Venus, nec te sententia fallit, ut rebare, Venus, nec te sententia fallit, Troianas sustentat opes, non vivida bello dextra viris animusque ferox patiensque pericli. Cui Iuno summissa Quid, o pulcherrime coniunx, sollicitas aegram et tua tristia dicta timentem? Si mihi, quae quondam fuerat quamque esse decebat, vis in amore foret, non hoc mihi namque negares, omnipotens, quin et pugnae subducere Turnum et Dauno possem incolumem servare parenti. Nunc pereat Teucrisque pio det sanguine poenas. Ille tamen nostra deducit origine nomen Pilumnusque illi quartus pater et tua larga saepe manu multisque oneravit limina donis. Cui rex aetherii breviter sic fatur Olympi: Si mora praesentis leti tempusque caduco oratur iuveni meque hoc ita ponere sentis, tolle fuga Turnum atque instantibus eripe fatis hactenus indulsisse vacat. Sin altior istis sub precibus venia ulla latet totumque moveri mutarive putas bellum, spes pascis inanis. Et Iuno adlacrimans: Quid si, quae voce gravaris,
Abbreviated transcription (Latin):
Admonuit bnugos proiecto dini pede leuo
Aptet se pugne subit oras hacta ꝑ mias
Iulgentis clipei. tum lenũ ꝑtorat inguen
Excullus arern moribunlns uoluitur aruis
Quem puis eneas adictis affat᷑ amaris.
Lucage milla tuos currus fuga segnis eqnor
Prodidit: aut uane uenere ex hostib umbre
Ipie rotis saliens niga desoris. hec ita fãtus
Arripuit biingos. frater tendebat merines
Infelix palmas currui delapsus eodem.
Per te per qui te talem gennere parentes
Uir troiane: sine hanc ammã: ⁊ miserere precantis
Plurib oranti eneas: haud talia dudũ
Dicta dabas morere: ⁊ frem̃ ne desere trater
lum latebras anme pectus mucrone recdudit
Falia per campos edebat fimera ductor
Dardamus torroutis aque uł turbus atri
Mlore furens: tandem erumpinit ⁊ castra relitquut
Iscamus puer ⁊ ne quicꝗͣ obsessa inuentus.
lunonẽ interea compellat iupiter ultro
O germana michi atq eadem gratissima cõuinx

Expanded text:
admonuit biiugos, proiecto dum pede laevo admonuit biiugos, proiecto dum pede laevo aptet se pugnae, subit oras hasta per imas fulgentis clipei, tum laevum perforat inguen: excussus curru moribundus volvitur arvis. Quem pius Aeneas dictis adfatur amaris: Lucage, nulla tuos currus fuga segnis equorum prodidit aut vanae vertere ex hostibus umbrae: ipse rotis saliens iuga deseris. Haec ita fatus arripuit biiugos; frater tendebat inertis infelix palmas, curru delapsus eodem: Per te, per qui te talem genuere parentes, vir Troiane, sine hanc animam et miserere precantis. Pluribus oranti Aeneas: Haud talia dudum dicta dabas. Morere et fratrem ne desere frater. Tum latebras animae pectus mucrone recludit. Talia per campos edebat funera ductor Dardanius, torrentis aquae vel turbinis atri more furens. Tandem erumpunt et castra relinquunt Ascanius puer et nequiquam obsessa iuventus. Iunonem interea compellat Iuppiter ultro: O germana mihi atque eadem gratissima coniunx,
Abbreviated transcription (Latin):
Egeon qualis centũ cui brachia dicunt
Dentenasq manus quinguagnnta orib ignẽ
Pectoribq arsiae ionis cũ fulunna contia
Tot parib streperet clipeis tot atrmgeret eniẽs
Hie toto eneas desenit in equore inctor
Ut sẽmel intepuit mucro. quin ecce inphei
Quadri nigos in equos a duersa q pectora tendir
Atq illi longe grachientem ⁊ dira fremente
Ut indere metu uerli retroqz ruentes
Effimdunt qz aucem: rapnineq ad lictora curras
Interea bnugis inf̾ert sẽ iucagus albis
In medios: trater q liger: sed frater habenis
Itlectit equos. strictum rotat acer lucagus ensẽ
Daud uilit eneas tanto feruore furentes
Irruit. aduersa q mgens apparuit hacta
Cui liger.
Non diomedis equos nec currns cerns achillis
Aut phrygie campar. nec belli finis ⁊̃ eru
His dabit᷑ terris: uesano talia late
Dicta uolant ligeri: sed nõ ⁊ trouis heros
Dicta parat contra: iaculũ iam torquet ĩ hoctes
Incagus: ut promis pendens ĩ uerbera telo

Expanded text:
nt centenasque manus, quinquaginta oribus ignem pectoribusque arsisse, Iovis cum fulmina contra tot paribus streperet clipeis, tot stringeret enses: sic toto Aeneas desaevit in aequore victor, ut semel intepuit mucro. Quin ecce Niphaei quadriiugis in equos adversaque pectora tendit. Atque illi longe gradientem et dira frementem ut videre, metu versi retroque ruentes effunduntque ducem rapiuntque ad litora currus. Interea biiugis infert se Lucagus albis in medios fraterque Liger; sed frater habenis flectit equos, strictum rotat acer Lucagus ensem. Haud tulit Aeneas tanto fervore furentis: inruit adversaque ingens apparuit hasta. Cui Liger: Non Diomedis equos nec currum cernis Achillis aut Phrygiae campos: nunc belli finis et aevi his dabitur terris. Vesano talia late dicta volant Ligeri. Sed non et Troïus heros dicta parat contra: iaculum nam torquet in hostem. Lucagus ut pronus pendens in verbera telo
Abbreviated transcription (Latin):
Dicere detrirbat terre. truncũq repente
pronoluens suꝑ hoc inimico pectore tãt
Itie mĩc metuende iace. nõ te optima mater
Condet huim patrio uc onerabit mẽb sẽpulch
Alitib liquere feris. aut gurgite merlimi
Unda feret. puc̃es impacti nulnera lambent
Protimus antheũ. ⁊ lycã pͥma a gima turm
Persequit᷑᷑ fortemq numam fuluũq camertẽ
Nagnaninio uolscente satũ ditissimus agri

Expanded text:
dicere deturbat terrae truncumque tepentem dicere deturbat terrae truncumque tepentem provolvens super haec inimico pectore fatur: Istic nunc, metuende, iace. Non te optima mater condet humi patrioque onerabit membra sepulchro: alitibus linquere feris aut gurgite mersum unda feret piscesque impasti volnera lambent. Protinus Antaeum et Lucam, prima agmina Turni, persequitur fortemque Numam fulvumque Camertem, magnanimo Volc
Abbreviated transcription (Latin):
Bie latuas talea letia tenet atꝙ reflera
Ceruice orantis capulo tenus abdidit ensem
Nec procul emonides phebi truneq sacerdos
Intula cui sacra rediibat tempora nicta
Iotus collucens uecte atq mũgnib armis
Quem congrelus acit campo. lapĩq iuꝑitãs̃
Imolat. ingentiq imibra tegit. arma sereitus
Lecta refert humeris tibi rex gradine tropheñ
Instaurant acies milcam stupe creatus
Cectluis: ⁊ uemens marsoꝵ montib umbro
Dardamdes contra furit auiũrns̃ ense siistrã
Et totũ clipei ferro deiecerat orbẽ
Dierat ille aliquid magnũ. imq affore uerbo
Crediderai: celoq anmũ fortasse fẽrebat
Camtiem q ñbi ⁊ lonods ꝓnuserat annos
Tarquitus exultans contra tũlgẽtib arms.
Syluicole fanno dryope quẽ nympha crearat
Obius ardenti sesẽ obtulit. ille reclugã
Loricam clipei q ingenũ omis impedit hacta
sum caput orantis ne quicꝗͣ ⁊ multa parantis

Expanded text:
Sic fatus galeam laeva tenet atque reflexa Sic fatus galeam laeva tenet atque reflexa cervice orantis capulo tenus applicat ensem. Nec procul Haemonides, Phoebi Triviaeque sacerdos, infula cui sacra redimibat tempora vitta, totus conlucens veste atque insignibus armis. Quem congressus agit campo lapsumque superstans immolat ingentique umbra tegit; arma Serestus lecta refert umeris, tibi, rex Gradive, tropaeum. Instaurant acies Volcani stirpe creatus Caeculus et veniens Marsorum montibus Umbro: Dardanides contra furit. Anxuris ense sinistram et totum clipei ferro deiecerat orbem; dixerat ille aliquid magnum vimque adfore verbo crediderat caeloque animum fortasse ferebat canitiemque sibi et longos promiserat annos: Tarquitus exultans contra fulgentibus armis, silvicolae Fauno Dryope quem nympha crearat, obvius ardenti sese obtulit. Ille reducta loricam clipeique ingens onus impedit hasta; tum caput orantis nequiquam et multa parantis
Abbreviated transcription (Latin):
Ardens lumtem agit ferro. te turne mnꝑbum
Cede nona querens. pallas. enander in ipt̃s
Ouna ñnt ꝯuilis mense quas aduena primus
sime adnt. dextre q date. sulone creatas
Quatuor hic nuenes tondẽ quos educat ufens
Uiuentes rapit inferias quos inolet imibris
Captuoq rogi pertimdat sanguine flãmas
Inde mago piocul infensã tetenderat hactã
Ille actu subit. ac tremebuncda suꝑuolat hacta
Et genua amplectens affãt᷑ talia iuppler
Per patrios manes. ⁊ ipes surgentis iuli
Te precor hanc aimam serues guatoq patriq
Ea domus alta. iacenit penitus detosla talent.
Celati argenti. sunt auri pondera facti
Infecti q michi. nõ hie ucoria tencrum
Uertit᷑ hand anima una dabit discrmña tãta.
Dixerat. eneas contra cui talia reddit
Argenti atq auri memoras que młta talenta
Gnatis parce tuis. belli cõmerna turmis
Ductulit ilta prior iam tũ pallante ꝑempto
Tur patris anchise manes: hoc sentit ilus.

Expanded text:
ardens limitem agit ferro, te, Turne, superbum ardens limitem agit ferro, te, Turne, superbum caede nova quaerens. Pallas, Euander, in ipsis omnia sunt oculis, mensae, quas advena primas tunc adiit, dextraeque datae. Sulmone creatos quattuor hic iuvenes, totidem, quos educat Ufens, viventis rapit, inferias quos immolet umbris captivoque rogi perfundat sanguine flammas. Inde Mago procul infensam contenderat hastam. Ille astu subit ac tremibunda supervolat hasta, et genua amplectens effatur talia supplex: Per patrios manis et spes surgentis Iuli te precor, hanc animam serves natoque patrique. Est domus alta, iacent penitus defossa talenta caelati argenti, sunt auri pondera facti infectique mihi. Non hic victoria Teucrum vertitur aut anima una dabit discrimina tanta. Dixerat. Aeneas contra cui talia reddit: Argenti atque auri memoras quae multa talenta, natis parce tuis. Belli commercia Turnus sustulit ista prior iam tum Pallante perempto. Hoc patris Anchisae manes, hoc sentit Iulus.
Abbreviated transcription (Latin):
Sinsquis hon& tumuli quicquia iolaniẽ humãdi ẽ
Laroior. hana illi stabunt eneia parno
Pospita: ⁊ leuo pressit pede talia tãtus
Exammen rapiens̃ ĩmana pondera balchei
Impressim q netas una mb nocte ius alr
Sesa manus uincitũ tede. thabanmq duenti
Qem bonus eurychides multe celanerat auro
Nuo mĩe turnus ouat spolio gandesqr potitus
tlesua mẽns houiũ tati soctis qtutiue¬
Et seruare modum reb sũblata secundis.
surno tempus erit: magno cũ optanerit emptũ
Intactum pallanta: ⁊ cum spolia ista diem q
Oderit. at socu multo gemitu lachriũq
Impolitum icrito reterunt pallanta trequentes
O dolor atq decus magnũ rediture parenti
Hec te prima dies bello dedit hec eadẽ autert
Cum tamen ingentes rutuloꝵ linquis acernos
Nec iam fama mali tanti: sed certior auctor
Aduolat enee tenni discrimiie leti
Asse suos tempus uersis succurrere teutris
Proxtina queq metit gladio. latũq ꝑ agmen

Expanded text:
Quisquis honos tumuli, quidquid solamen humandi est, Quisquis honos tumuli, quidquid solamen humandi est, largior. Haud illi stabunt Aeneia parvo hospitia. Et laevo pressit pede talia fatus exanimem, rapiens immania pondera baltei impressumque nefas, una sub nocte iugali caesa manus iuvenum foede thalamique cruenti, quae Clonus Eurytides multo caelaverat auro; quo nunc Turnus ovat spolio gaudetque potitus. Nescia mens hominum fati sortisque futet servare modum, rebus sublata secundis! Turno tempus erit, magno cum optaverit emptum intactum Pallanta et cum spolia ista diemque oderit. At socii multo gemitu lacrimisque impositum scuto referunt Pallanta frequentes. O dolor atque decus magnum rediture parenti haec te prima dies bello dedit, haec eadem aufert, cum tamen ingentis Rutulorum linquis acervos. Nec iam fama mali tanti, sed certior auctor advolat Aeneae, tenui discrimine leti esse suos, versis tempus succurrere Teucris. Proxima quaeque metit gladio latumque per agmen
Abbreviated transcription (Latin):
Tor gnati cecidere deum. quin occidit ima
Satpedon mea progemes. etiam sua turun
tata uocant: metasq dati puenit ad em
eie ait atq ceulos rutuloꝵ rencit arins
At pallas magnis enuttit inrib hastam
Uagma q caua tulgentẽ diripit ensẽm
lla uolans humeris urgunt qua tegnima sũnia
Incidit: atq inam clipei molita perꝰ oras
Iandem etiam magno armrit de corpore turm
Hic turmnis terro pretixum robur acuto
In pallanta diu librans iacit: atq ita fat̾
Aspice mĩ mage ũt noctrũ penetrabile telũ
direrat. at lipeũ tot terri teroa tot eris
Cum pellis totiens obeat circinidata tauri
Sibranti euspis medinm transuerberat utu
Lorice ꝙ moras ⁊ pectus ptõrat moxns
Ile rapit calidum truara cle iniluere telum
Corrint i milaus sontũ suꝑ arma dedere
Es certum hostilem moriens semel &e moniordit.
Quiem turmis inper adãtens̃
Arehades hec ingint memores mea dicta reterte
Enanadro qualem menui pallanta renucto

Expanded text:
tot nati cecidere deum; quin occidit una tot nati cecidere deum; quin occidit una Sarpedon, mea progenies. Etiam sua Turnum fata vocant, metasque dati pervenit ad aevi. Sic ait atque oculos Rutulorum reicit arvis. At Pallas magnis emittit viribus hastam vaginaque cava fulgentem deripit ensem. Illa volans umeri surgunt qua tegmina summa incidit atque viam clipei molita per oras tandem etiam magno strinxit de corpore Turni. Hic Turnus ferro praefixum robur acuto in Pallanta diu librans iacit atque ita fatur: Adspice, num mage sit nostrum penetrabile telum. Dixerat; at clipeum, tot ferri terga, tot aeris, quem pellis totiens obeat circumdata tauri, vibranti cuspis medium transverberat ictu loricaeque moras et pectus perforat ingens. Ille Corruit in volnus, sonitum super arma dedere et terram hostilem moriens petit ore cruento. Quem Turnus super adsistens, Arcades, haec, inquit, memores mea dicta referte Euandro; qualem meruit, Pallanta remitto.
Abbreviated transcription (Latin):
Aut leco mũgin: sorti pater equus utriq est
Tolle minas. fatus mediĩ procedit in equor
trigidus archadib coit in p̾cordia sangins
Deuluit turnus biuizis pedes apparat ire
Comnius. Ut q leꝯ s̃pecula cum indit ab alta
Etare procul campis meditanteni prelia tan
Aduolat. haud alia est turm uenientis unago
Dunt ubi contiguũ nude fore credi dit hacte
Ire prior pallas. si qua tõis adumet animm
Urrib imꝑarib: magnũ q ita ad etheca tãt᷑
Per patris hoipitiũ ⁊ nienłas quas aduena adut
se precor alcide ceptis ingentib adñs.
Cernat semmeci sibi me rapere arma cruenta
Uictoremq ferant morientia lumina turm
Audiit alcides niuenẽ: magnũq ũb imio
Corde preunt gemitũ. lach̾rimasq ectudit maue
sum genitor natum dictis actat᷑ amicis
Star sũa cuiq dies. brene ⁊ irreparabile temipui
Omnib est uite. sed fama extendere factis
Hoc uirtutis opus. troie sub menib altis

Expanded text:
aut leto insigni: sorti pater aequus utrique est. aut leto insigni: sorti pater aequus utrique est. Tolle minas. Fatus medium procedit in aequor. Frigidus Arcadibus coit in praecordia sanguis. Desiluit Turnus biiugis, pedes apparat ire comminus; utque leo, specula cum vidit ab alta stare procul campis meditantem in proelia taurum, advolat: haud alia est Turni venientis imago. Hunc ubi contiguum missae fore credidit hastae, ire prior Pallas, siqua fors adiuvet ausum viribus imparibus, magnumque ita ad aethera fatur: Per patris hospitium et mensas, quas advena adisti, te precor, Alcide, coeptis ingentibus adsis. Cernat semineci sibi me rapere arma cruenta victoremque ferant morientia lumina Turni. Audiit Alcides iuvenem magnumque sub imo corde premit gemitum lacrimasque effundit inanis. Tum Genitor natum dictis adfatur amicis: Stat sua cuique dies, breve et inreparabile tempus omnibus est vitae: sed famam extendere factis, hoc virtutis opus. Troiae sub moenibus altis
Abbreviated transcription (Latin):
Dirs tigent belli sut agmina pͥmꝰ ab ãtem
Sppoiuꝰ interiunt pugne nodũ q inora q
Eteruit᷑ archadic proles. sternũt᷑ etrisa
Sauas ogrus imperdita corpora teucri
Lomna concurrant ducib q ⁊ uirib equis
fertienanaa denstnc acies nec turba meneri
Hinc contra lauius. nec multum discrepat etas
Egreon forma: sed quis fortuna negarat
In patriam reditus. ipsos concurrere pacsus
Haud tamen inter se magni regnatos olympi
Nox illos sua tata manent maiore sũb boite
Interca soror alina monet succedere lauso
surnũ: qui uolucri curru mediũ secat agmen
It iudit socios tempus desiaere pugne
Solus ego in pallanta feror soror michi pallas
Debet᷑. cuperem ipe parens s̃pectator adclłec
Hec ait: ⁊ socu cesserunt equore iudõ.
At rutulũ abscellũ uiuenis tum maa sũperba
.Miratus stupet ni turno: corpusq per nigens
Lumina uoluit obitq truci ꝓeul oĩa misũ
Talib ⁊ dictis it contia dicta tyrdimi
Anit ĩpolus egd iam raptis Iaudabor opimis

Expanded text:
s ingens belli, sinit agmina: primus Abantem oppositum interimit, pugnae nodumque moramque. Sternitur Arcadiae proles, sternuntur Etrusci et vos, O Grais imperdita corpora, Teucri. Agmina concurrunt ducibusque et viribus aequis. Extremi addensent acies nec turba moveri hinc contra Lausus, nec multum discrepat aetas: egregii forma, sed quis Fortuna negarat in patriam reditus. Ipsos concurrere passus haud tamen inter se magni regnator Olympi: mox illos sua fata manent maiore sub hoste. Interea soror alma monet succedere Lauso Turnum, qui volucri curru medium secat agmen. Ut vidit socios: Tempus desistere pugnae; solus ego in Pallanta feror, soli mihi Pallas debetur; cuperem ipse parens spectator adesset. Haec ait, et socii cesserunt aequore iusso. At Rutulum abscessu iuvenis tum iussa superba miratus stupet in Turno corpusque per ingens lumina volvit obitque truci procul omnia visu talibus et dictis it contra dicta tyranni: Aut spoliis ego iam raptis laudabor opimis
Abbreviated transcription (Latin):
Sud puis eueas tanta dabit indole dignu
Arma quib letatus habe tna teq parentũ
Nembnt emeri si qua est ea cura ramicto
Nc tam̃ iifela miseram solabere mortemi
Enee magin dextra cadis increpat ultro
unctantes socios ⁊ terra sublenat ipsum
Intugenie turpantẽ comptos de more capillos
Interea genitor tiberim add gurgitis undã
Sumera sĩcrabat hymphis corpusq lenabat
lrboris acclius trunco procul erea ramis
Depen det galea. ⁊ pratograma drma qescimt
Sant leti cucũ uuenes. ip̃e eger anhelans
Colla fonet fusus perpera in pectore baisam
Nulta iop lanso rogitat. nultosq rennitit
qnireuoterit meti ꝙ terant mandata parẽti
It lansum sõcu erainmem sup arma tereuint
Flentes ingentẽ atq ingenti uulu̾e inctũ
Agnouit longe gemitũ presaga mali mens
Cainciem multo deformat pulue̾: ⁊ ambas
Ad celum tendit palmas. ⁊ corpori adheret
Tanta ne me tenut uinendi nate uolupt.ss

Expanded text:
quid pius Aeneas tanta dabit indole dignum? quid pius Aeneas tanta dabit indole dignum? Arma, quibus laetatus, habe tua, teque parentum manibus et cineri, siqua est ea cura, remitto. Hoc tamen infelix miseram solabere mortem: Aeneae magni dextra cadis. Increpat ultro cunctantis socios et terra sublevat ipsum, sanguine turpantem comptos de more capillos. Interea genitor Tiberini ad fluminis undam volnera siccabat lymphis corpusque levabat arboris adclinis trunco. Procul aerea ramis dependet galea et prato gravia arma quiescunt. Stant lecti circum iuvenes: ipse aeger anhelans colla fovet, fusus propexam in pectore barbam; multa super Lauso rogitat multumque remittit qui revocent maestique ferant mandata parentis. At Lausum socii exanimem super arma ferebant flentes, ingentem atque ingenti volnere victum. Agnovit longe gemitum praesaga mali mens: canitiem multo deformat pulvere et ambas ad caelum tendit palmas et corpore inhaeret. Tantane me tenuit vivendi, nate, voluptas,