comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alicuiꝰ rei. quo pͥmũ sumit erordiũ.¬
idẽ incoatur ut siat. ⁊ẽ auspicium
quod aues uł animalia paganis au lsidor¬
ribus demonstrant. unde futura
noscuntur. sunt gͥ bona auspicĩa
que cogũt res incoare. sunt mala

Expanded text:
alicuius rei, quo primo sumit exordiumid est inchoatur ut fiat. Est autem auspicium, quod aues uel animalia paganis auguribus demonstrant, unde futura noscuntur. Sunt igitur bona auspicia, quae cogunt res inchoare, sunt mala
Abbreviated transcription (Latin):
abauriendo aquas uocatus. unde Aglos
⁊crassũ aerem facit. ⁊ nubila nu¬
trit. hicgrece notus apellatur.
ꝓpt̃ quod interdũ corrũpat aerem. ui¬
Nã pestilentiã que erquorrupto
aere nascitur. auster flans. in re¬
liquas regiones transmittit. Sed placidi. mercator.¬
sic̃ auster pestilentiã gignit. sic aqͥlo

Expanded text:
auriendo aquas vocatus, unde et crassum aerem facit, et nubila nutrit. Hic Graece νότος appellatur, propter quod interdum corrumpat aerem. Nam pestilentiam, quae ex corrupto aere nascitur, Auster flans in reliquas religiones transmittit; sed sicut Auster pestilentiam gignit, sic Aquilo
Abbreviated transcription (Latin):
maturescunt. dũ rursus sol asũmo
celi descendens. Infringit estuũ mag¬
nitudinẽ.⁊paulisꝑ relarato acde¬
posito calore. Erãt tẽperiem sequenti
tẽpestate uentorũ. ⁊ turbine ꝓcel¬
larũ uufulminũ tonitruorũq
sonantiũ. graues morb habet. unde
⁊tunc omĩa folia arborũ defluunt.
ut aũt autũni̾s habundet morbis. isidorꝰ¬
facit hoc cõsiniũ frigoris ⁊caloris.
⁊ con pugnanciũ int̾se c̃trariorũ

Expanded text:
mnus est, dum rursus sol, a summo coeli descendens, infringit aestuum magnitudinem, et, paulisper relaxato ac deposito calore, praestat temperiem, sequente tempestate ventorum, et turbine procellarum, et vi fulminum tonitruuopter quod graves morbos habet. Unde et tunc omnia folia arborum defluunt. Ut autem autumnus abundet morbis, facit hoc confinium frigoris et caloris et compugnantia intra se contrariorum
Abbreviated transcription (Latin):
Armam̃tariũ ẽ. ubi tantũ teli
armoꝵ. ponunt᷑. unde uiuenali
quic quid habet telarũ arm̃tala
celi. dictũ aũt arm̃tariũ abarmi
id est brachis qbꝰ exereetur

Expanded text:
Armamentarium vero, ubi tantum tela armorum. Unde Iuvenalis13, 83: Quidquid habet telorum armamentaria caeli. Dicta autem utraque ab armis, id est brachiis, quibus exercentur
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ instrum̃ta st̃. unde ub
reponunt᷑. armaria dicta sũ
st̃ que mittimus. Nã arma
duplicia st̃. idẽ uelquibꝰ ꝑcu¬
timur. uel qͥbꝰ tegimur. arma
dicunt᷑ idẽ abhumerĩ. Letꝰ hus

Expanded text:
rerum instrumenta sunt: unde et ubi reponuntur, armaria dicta suntsunt, quae emittimus. Nam arma duplicia sunt, id est, vel quibus percutimus, vel quibus tegimur. Arma dicuntur, id est, ab humeris: ut: . .
Abbreviated transcription (Latin):
argiti. grecula uitiꝰ generi albiisidorꝰ.
fertiliꝰ uastã matheriã. ⁊breuem.e ei
ilatũ foliũ miten. uiꝰ fruct̾um
nisi pͥmo tp̃r. colligasse adtram
deicit. aut humore putresc̾it.

Expanded text:
Graecula vitis, generis albi, fertilis, vastam materiam et brevem et latum folium mittens, cuius fructum nisi primo tempore colligas, aut ad terram decidit aut humore putrescit.
Abbreviated transcription (Latin):
anistolocia dicit᷑. qͦd mulieribꝰ
seti. optima sit. nam suꝑ sessã
post partũ. matͥcẽ benefitio ua¬
poris expurgat. huiꝰ erbȩ gene¬
ra sunt duo. quarũ una aristo¬
locia rotunda dicit᷑. ꝓpt̃ qͦd rotun.¬
dam radicem habeat. At̾a aristolo.¬
cum ramis ⁊ folus longioribꝰ quam
dim dactilinuocant. qͦd sit radice
robore digitali i longa. aristolocia

Expanded text:
Aristolochia dicitur, quod mulieribus fetis optima sit. Nam supersessa post partum, matricem beneficio vaporis expurgat. Hujus herbae genera sunt duo: quarum una aristolochia rotunda dicitur, propter quod rotundam radicem habeat; altera aristoloccum ramis et foliis longioribus, quam etiam et dactylitem vocant, quod sit radice robore digitali, et longa. 53.
Abbreviated transcription (Latin):
& fructifera & sterilis dr̃. Arbos enĩ
ñ nisi fructifera. Genere aut̃ feminino
arbores dicimꝰ. poma uͦ neutro. Arboꝵ¬
qͦq nonĩ siue aͤrbarũ ab arbis
inflexũ credit᷑. eo qd̾ t̾̃ris fixis radici¬
herent. utraq aut̃ pene simi
lia similia
st̃ quia ex
uno alterũ gignit᷑.
nã dũ sem̃tẽ int̾rã ieceris. herba pͥᷤ
orit᷑. De hinc confota surgit ĩ arborẽ.
busta suspicis. Creandarũ arboꝵ nat᷑alit̃
tria st̃ genera. Aut enĩ sua sponte nas¬
cunt᷑. aut ex seminibꝰ fortuitu iacenti¬
bꝰ surgt̃. aut exradicibꝰ pullulant.
nã cetera usus inuenit fauente na¬
tura. Omiã poma latine feminini
fere st generis. exceptis paucis. ut
siler. Item hoc buxũ. licet hec bu¬
xus dicatur. Nã suꝑfluam qͥdã uo¬
lunt facere discretionẽ. ut hec buxus.
de arbore dicamꝰ. bunĩ uͦ de ligno cõ¬

Expanded text:
 fructifera et sterilis; arbos autem non nisi fructifera. Genere autem feminino arbores dicimus; poma vero neutro. Frrum nomen, sive herbarum, ab arvis inflexum creditur, eo quod terris, fixis radicierent. Utraque autem ideo sibi pene similia sunt, quia ex uno alterum gignitur. Nam dum sementem in terram jeceris, herba prius oritur, dehinc confota surgit in arborem, t munda. Creandarum arborum naturaliter tria sunt genera: aut enim sua sponte nascuntur; aut ex seminibus fortuitu iacentibus surgunt; aut ex radicibus pullulant. Nam cetera usus invenit favente natura. Omnia poma Latine feminini fere sunt generis, exceptis paucis, ut hic siler. Item hoc buxum, licet et haec buxus dicatur. Nam superfluam quidam volunt facere discretionem, ut haec buxus de arbore dicamus, buxum vero de ligno con
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃ce areꝰ dicit᷑. cũ homicidũ
crimine reus fieret iudicantibꝰ
duodecĩ dũs in eopago. ser sen¬
tentũ absolutꝰ ẽ. quia ubi pari
numerĩ sententie fuissent. p̃po.¬
ni absolutio cdampnationis sole¬
bat. sed contra istã que multo
ampluiꝰ ẽ celebata opinionem.
aliã quandã deobs curarũ noti¬
cia litterarũ causã nominiᷤ huiꝰ.
conat̾ adtruere. nec areã pagon
atteniensis de nomine martis
⁊ pagi. quasi marti̾. ⁊ pagi nomi¬
nasse credant᷑. Imensĩ dicitur.¬

Expanded text:
Graece Ἄρης dicitur, cum homicidii crimine reus fieret, iudicantibus duodecim dis in eo pago sex sententiis absolutus est quia ubi paris numeri sententiae fuissent, praeponi absolutio damnationi solebat; sed contra istam, quae multo amplius est celebrata, opinionem aliam quandam de obscurarum notitia litterarum causam nominis huius conatur adstruere, ne Areon pagon Athenienses de nomine Martis et pagi quasi Martis pagum nominasse credantur, in iniuri
Abbreviated transcription (Latin):
archangli. greca lingua. summi
nunciai interp̃tant᷑. Qui enĩ par¬
ua uł minima annuntiant angłi.
qui uero summa archangłi nun¬
cupantur.
archangłi dicti. eo qd̾ pͥmatũ tenent
int̾ angłos. Archos enim grece. latine¬
p̃c princeps int̃p̃tat᷑. sunt enĩ duces¬
& principes. sub quoꝵ ordine unicui¬
q angłoꝵ. officia deputata sunt.
nã quia archangłi angłis p̃sunt.
acharias ꝓpħa testatur dicens.
ecce angłs qui loquebat᷑ in me egre¬
diebat᷑᷑ ⁊ angłs alius egrediebat᷑ in
occursũ eꝰ. W dix̃ ad eũ. Curre loque

Expanded text:
Archangeli Graeca lingua summi nuntii interpretantur. Qui enim parva vel minima annuntiant, angeli; qui vero summa, archangeli nuncupantur. Archangeli dicti eo quod primatum teneant inter angelos; archos enim Graece, Latine princeps interpretatur. Sunt enim et duces principes, sub quorum ordine unicuique angelorum officia deputata sunt. Nam quia archangeli angelis praesunt, Zacharias propheta testatur dicens: Ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur: et alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Cur
Abbreviated transcription (Latin):
Archifiniꝰ. agerdictꝰ. qͥa certis lineaꝵ.
mensuris ñ tenet᷑. sed arcent᷑ fines
eius obiectu fluminũ. montiũ. ar¬
boꝵ. unde & in his agris nichil sũp¬
si ciborũ int̾uenit.
tetrametro liucolico. & tribus troce¬
is ut est hoc linea. piscator tibi cõ¬
cidit in profunda porci.
lecto. ut ẽ pulcra fig᷑a crucis sẽꝑ aua¬

Expanded text:
Arcifinius ager dictus est qui a certis linearum mensuris non continetur, sed arcentur fines eius obiectu fluminum, montium, arborum; unde et in his agris nihil subsicivorum intervenit.tetrametro bucolico et tribus trochaeis, ut est hoc: linea, piscator, tibi concidit in profunda ponti. lect
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd arcton .i. elicen ursam
sequit᷑. Eundẽ et boȩten diẽr.
co qͦd plaustro heret. signũ
multi expectabile stellis
int̾ quas arcturus est.

Expanded text:
quod Arcton, id est Helicem Ursam, sequitur. Eundem et Booten dixerunt, eo quod plaustro haeret: signum multis spectabile stellis, inter quas Arcturus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Aranea. genus piscis dictꝰ. qd̾ aure fe¬
nat. ht̃ enĩ stimulos equibꝰ ꝑcutit.
dranea. uermis aeris. ab deris nutri¬
mñto cognominata. quȩ exiguo corpore
longa fila deducit. Et tenla semꝑ in¬
tenta nũꝙ desinit laborem. ꝑpetuũ
sustinens in sua arte suspendium.

Expanded text:
Aranea genus piscis, dictus quod aure feriat; habet enim stimulos e quibus percutit.ranea vermis aeris, ab aeris nutrimento cognominata; quae exiguo corpore longa fila deducit, et telae semper intenta numquam desinit laborare, perpetuum sustinens in sua arte suspendium.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑaerã adtr̃as descendat. hic
uarios colorẽ illa dat res.
quia aqua tenuis. aer lucidũ.
mubẽ caligante̾ in radiata
ista uarios creant colores:¬

Expanded text:
aera ad terras descendat. Hic varios colores illa dat res, quia aqua tenuis, aer lucidus, et nubes caligantes, inradiata ista varios creant colores
Abbreviated transcription (Latin):
archadia. sinus achaiȩ est. ut pla¬
tani folium. inter ionium et
egeum. mare exposita. quã ar¬
chas iouis ⁊ calliste filius. pelagis
indicionẽ redactis ex suo nomine
archadiam nuncupauit. ipsa ẽ¬

Expanded text:
Arcadia sinus Achaiae est, ut platani folium, inter Ionium et egaeum mare exposita, quam Arcas Jovis et Calistae filius, Pelasgis in ditionem redactis, ex suo nomine Arcadiam nuncupavit. Ipsa e
Abbreviated transcription (Latin):
Arietiꝰ nom̃ speciẽ dedit. eo qͦd cũ
impetu impingit parietẽ ĩmodũ
arietũ pugnãtuĩ. ualide enim.
ac nodose arboris caput. ferro uẽ¬
titͥ. eaq suspensa funib̾ multoꝵ
manu inmurũ inpellit᷑. de inde agł¬
retrorsũ ducta maiori impetu
destinat᷑. sicq crebri̾ hictibꝰ con¬
cussũ. muri lat̾ cedit. cauatũq
in rumpit ac fenestrã facit con au¬
tra inpulsũ arietĩ remedium ẽ.
saccũ paleĩ plenũ. ⁊ eo loco di¬
missũ. quo aries ꝑcutit. laro eñi

Expanded text:
Arieti nomen species dedit, eo quod cum impetu impingit murum, in modum arietum pugnantium; valide enim ac nodose arboris caput ferro vestitur, eaque suspensa funibus, multorum manu ad murum impellitur. Deinde retrorsum ducta, maiori impetu destinatur, sicque crebris ictibus concussum, muri latus cedit, cavatumque irrumpit ac fenestram facit. Contra impulsum arietis remedium est saccus paleis plenus et in eum locum demissus quo a
Abbreviated transcription (Latin):
dat mat̾iã inqͥbꝰ inicit᷑. hoc ⁊li¬
quidũ. qr ꝑciurit: inuenit spe.¬
cialit̃ in metalli̾. siue in argen¬
taruꝰ fornacibꝰ gut tarũ congr̃¬
gatione tectiꝰ inhereñ. sepȩ
eciã unstercore utustustissimo
cloacarũ uel pureoꝵ. limo fit
&iã iermineo inposito concu¬
le ferreȩ patena testea suꝑ po¬
sita. cũ circũ lito uasculo cir. E̾glo¬
cũdant᷑ carbone̾. sicq argen¬
tũ uiuũ ermine distillat. sine
hoc neq argentũ. neq aes in¬
aurnri potest: tante aũt uir¬
tutiꝰ ẽ. ut si suꝑ sertariũ arg̃¬
ti uiui. centenariũ sarũ suꝑ.¬
pona̾. honeri statĩ resistit. sin
uͦ auri scrupulũ leuitatẽ eĩ
raptim sinu recipit. Ex qͦ inte¬
lligit᷑ nonponduᷤ set naturam
esse. cui cedit. seruat᷑ autem
meli inuitrei uasculi̾. Nam
cet̾a mat̾iã ꝑforat. potuiãt
darũ int̾ficit ponderi causa
argenti purgam̃ta lẏtargi¬
argentũ. non longe agr̃ca appe¬
llatione. distat. hoc enĩ illi agirũ

Expanded text:
dat materias in quibus inicitur; hoc et liquidum, quia percurrit. Invenitur specialiter in metallis sive in argentariis fornacibus guttarum concretione tectis inhaerens, saepe etiam et in stercore vetustissimo cloacarum vel puteorum limo. Fit etiam et ex mineo inposito conchulae ferreae patena testea superposita; tum circumlito vasculo circumdantur carbones, sicque argentum vivum ex mineo distillat; sine hoc neque argentum neque aes inaurari potest. Tantae autem virtutis est, ut si super sextarium argenti vivi centenarium saxum superponas, oneri statim resistat. Sin vero auri scrupulum, levitatem ejus raptim sinu recipit, ex quo intelligitur, non pondus, sed naturam esse cui cedit. Servatur autem melius in vitreis vasculis, nam caeteras materias perforat. Potui autem datum, interficit ponderis causa. 4. Argenti purgamentaArgentum non longe a Graeca appellatione distat: hoc enim illi argyrum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ septuaginta .x. annis sepultũ eẽ in
agro ephron inspellunca duplici. ĩ cuiꝰ
interiori parte sepultũ fer̃ adã. ĩ ext̾iori
uͦ abrabã. Distat aut̃ hic locꝰ ut iosephus
edocet septimo aburbe stadio ubiq asse¬
rit abrahã ⁊ filios eiꝰ. monum̃tũ hab̾e pul¬
cherrimũ. instructũ marmore ⁊ oꝑe¬
nã arborẽ a constitucione mundi fuisse

Expanded text:
tum septuaginta quinque annos, sepultusque est in agro Ephron, in spelunca duplici in cujus interiori parte sepultum ferunt Adam, in exteriori vero Abraham. Distat autem hic locus, ut Josephus edocet, septimo ab urbe Hebron stadio, ibique asserit Abraham et filios ejus sepulcrum habere pulcherrimo instructum marmore. nam arborem a constitutione 157 mundi fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ticis codicibꝰ non habet᷑. Nom̃ qͦ ciuita¬
tis arboc paulatĩ ascͥbentibꝰ legentibꝰq
corruptũ ẽ. Neq enĩ putandũ .lxx. int̃p̃tes¬
nom̃ cuutatiꝰ hebree barbare. atq cor¬
rupte. ⁊ alit̃ ꝙͣ in suo dr̃ transtulisse.
arboch nichil õĩno significat. s dr̃ arbȩ.

Expanded text:
ticis codicibus non habetur. Nomen quoque civitatis Arboc, paulatim a scribentibus legentibusque corruptum est. Neque enim putandum Septuaginta intenomen civitatis Hebraeae barbare atque corrupte, et aliter quam in suo dicitur transtulisse. Arboc enim nihil omnino significat, sed dicitur Arbee,
Abbreviated transcription (Latin):
arrabona. qd̾ enum dat᷑ ꝓ coniugio.
bene datur. quia coniugiũ bonũ
est. quod enim causa fornicationis.
aut adulterii malũ est. iccirco ar¬
rabon non est.
Arra autẽ dicta. are. ꝓqua tradit᷑.
ẽ autẽ arra. ñ solũ sponsio coniugalis.
Arra ẽ. quȩ pͥmũ ꝓ bono fidĩ conatu
Unde & qui habet arram ñ reddet sic̃
pignus. s desiderat plenitudinẽ. Et
dicta arra are. pro qua tradit᷑. Ara¬

Expanded text:
arra bona. Quod enim datur pro coniugio, bene datur, quia coniugium bonum est. Quod vero causa fornicationis aut adulterii, malum est, idcirco arrabo non est. Dicta autem arra a re, pro qua traditur. Est autem arra non solum sponsio coniugalis, ro est que primum pro re bone fidei contractu unde qui habet arram non reddit sicut pignus, sed desiderat plenitudinem. Est dicta arra, a re pro qua traditur
Abbreviated transcription (Latin):
nubibꝰ nũquã aparet arcꝰ. qr er
tipo radiis soliꝰ specie eiꝰ format᷑.
quadri color enĩ ẽ. ⁊ex om̃ibꝰ elem̃¬
tiꝰ inse rapit speciẽ. Decelo enu.
trahit igneũ colorẽ. de aqui pur.¬
pureũ. de aere albũ. deterri̾ colli¬

Expanded text:
nubibus nunquam apparet arcus, quia ex typo radii solis species ejus formatur. » 2. Quadricolor enim est, et ex omnibus elementis in se rapit species. De coelo enim trahit igneum colorem, de aquis purpureum, de aere album, de terris coll
Abbreviated transcription (Latin):
ssido Arbusta. arbor nouella ⁊ tenera. in
qua insertio fieri potest. & dicta
arbusta. quasi arboris asta. alii
arbustũ. locũ in quo arbores sunt
uolunt accipere sicut salictum.¬

Expanded text:
 Arbusta, arbor novella et tenera, in qua insertio fieri potest; et dicta arbusta quasi arboris hasta. Alii arbustum locum in quo arbores sunt volunt accipere, sicut salictum
Abbreviated transcription (Latin):
ab arbitrando rationali ꝯsid̾atione. ł dis¬
cernendo qͥd eligat. qͥd ue recuset puto qd
nom̃ accepit. uł io̾ liberũ dictũ qd̾ ĩsua sit
positũ potestate. hnĩs agendi qd̾ uelit pos¬
sibilitatẽ. qd̾ ẽ uitał. irationał aĩę motꝰ.¬

Expanded text:
ab arbitrando rationali consideratione uel discernendo, quid eligat quidue recuset, puto, quod nomen accipit : ideo liberum dictum, quod in sui sit positum potestate, habens agendi quod uelit possibilitatem, quod est uitalis et rationalis animae mot
Abbreviated transcription (Latin):
nis armemȩ qui ab uno monte cũ eu¬
frata diu̾sa specie orit᷑. Dictus qd̾ rapa¬
citate cuncta ꝓstñit. Unde ⁊ cũ alexan¬
der eũ transgredi uellet ponte fabri¬
cato. tanta ui inundauit. ut pontem
dirueret. hic breuibꝰ int̾ualliꝰ ab eufra¬
tis ostiis caput tollit. ac deinde caspiũ
nr̃is codicibꝰ arbor legit᷑. in qua tres

Expanded text:
nis Armeniae, qui ab uno monte cum Euphrate diversa specie oritur, dictus quod rapacitate cuncta prosternat. Unde et cum Alexander eum transgredi vellet, ponte fabricato, tanta vi inundavit, ut pontem dirueret. Hic brevibus intervallis ab Euphratis ortu caput tollit, ac deinde Caspium nostris codicibus corrupte legitur, in qua tres
Abbreviated transcription (Latin):
õs. foligine plurib modis suꝑ¬
ardentes thedas resina adiec¬
ta lacusculo edificata. que
fumũ retineat. ħiue pictores.
cũ aqua admiscent glutten.
ut inlustrius resplendeat.
parietib atram̃ti. speciẽ red¬
dunt. Sunt ⁊iqui uini fecem
sicatã excoquant adfirmantq
sier bouo iuno fer fuerit indiei
speciẽ id adtram̃tũ p̃bere. s
⁊ sarm̃tũ uue nigre iuno ob¬

Expanded text:
 fuligine pluribus modis suardentes taedas resina adiecta, lacusculo aedificata, quae fumum retineat. Huic pictores cum aqua admiscunt gluten ut inlustrius resplendeat. parietibus atramenti speciem reddunt. Sunt et qui vini faecem siccatam excoquant, adfirmantque, si ex bono vino faex fuerit, Indici speciem id atramentum praebere. Sed et sarmentum uvae nigrae vino o
Abbreviated transcription (Latin):
isidorꝰ Augustus ido apud romanos
nom̃ imꝑiĩ est. eoquod olim au¬
gerent rempublicam ãplifican¬
auxerat t̾ras. Ipsonomine ⁊ti¬
tulo ẽsecraretur. Dũ aũt idem
octauianus iã cesar umꝑator
appellaretur. uł augustus.
Postea uͦ dũ ludos spectaret. ⁊ ꝓ¬
nunciatũ eẽtilli appło utuocare¬
tur ⁊ dñs. statim manu uultuq
auerso indecoras ad olationes
rep̃ssit. ⁊dñi appellacionẽ
ut homo declinauit. atq inse¬
quentidie omne ppłm grauis¬
simo ietu corripuit. Añs se post
hec appellari. Nec aliberis qͥdem
suis ꝑmisit. fuit aũt filus ac

Expanded text:
idae. Augustus ideo apud Romanos nomen imperii est, eo quod olim augerent rempublicam amplificanerras, ipso nomine et titulo consecraretur. Dum autem idem Octavianus iam Caesar et imperator appellaretur, vel Augustus, postea vero dum ludos spectaret, et pronuntiatum esset illi a populo ut vocaretur et Dominus, statim manu vultuque averso indecoras adulationes repressit et Domini appellationem ut homo declinavit, atque insequenti die omnem populum gravissimo edicto corripuit, Dominumque se post haec appellari ne a liberis quidem suis permisit. Fuit
Abbreviated transcription (Latin):
que si aduerse s̃. inhibere dicunt᷑
om̃s aues. pͥora petunt uolantes.
Terciã faciunt speciẽ. augurio¬
rũ. in auib quã cõmunẽ uo¬
cant erutroq ꝑmirtã. idẽ cũ
aues nore ⁊ uolatu. auguriant.
genera uolucrũ bis nascunt᷑.
pͥmũ eñi ouagignunt᷑. Inde
calore mat̃nis corporis forman¬
tur. ⁊ animant᷑.¬
interse differtur.¬

Expanded text:
quae si adversae sunt, inebrae dicuntur, quae si adversae sunt, inebrae dicuntur, omnes aves priora petunt volantes. Tertiam faciunt speciem auguriorum in avibus, quam communem vocant, ex utroque permixtam, id est cum aves ex ore et volatu auguriant. genera volucrum bis nascuntur. Primum enim ova gignuntur, inde calore materni corporis formantur et animantsint
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib uictus eterris. Et idõ pedũ
munere fulciuntur. quia huiꝰmo¬
di adescã querendũ indigent mi¬
diuersitatẽ habeant c̃sideremus.
Inuenunꝰ eñi cornices pedes ułut
qulb dã digitis distantib separa¬
tos anatura pedes auiũ que car¬
nes uescũt᷑. quasi incuruos atq
insinuatos ułut adp̃dã paratos
⁊ c̃ suerusinẽ. latos habent pedes
⁊ mẽbrana qͥdã illos digitos pedũ
sibi eopulatos. atq c̃iunctos. In
quo admirabił patet racio natu¬
re. ut ulla. aduolandũ. uładrapi¬
endũ cibũ. usu accomꝰ fulciant᷑ endiffr Ai¬
Et istaad natandũ adium̃ta ha¬
beant cõpetentia. quo melius
remis quib dã. Ita pedib suis.
membra ne illius extensione. agłos¬
latiorib. aquarũ fluenta ꝓ¬
gestui. ⁊ inmotu. ⁊ inuolãtu.⁊ in
uoce auiũ signa ẽẽ ẽstituta.
cantu auspiciũ faciunt. ut
coruus. cornir. picus. alit̃ uo¬
latu ostendere futura uident᷑

Expanded text:
omnibus victus e terris; et ideo pedum omnibus victus e terris; et ideo pedum munere fulciuntur, quia hujusmodi ad escam quaerendam indigent midiuersitatem habeant consideremus. inuenimus enim cornicis pedes uelut quibusdam digitis distantibus separatos a natura pedes, auium quae carne uescuntur quasi incuruos atque illud, uelut ad praedam paratos.et consuetudinem, latos habent pedes et membrana quadam illos digitos pedum sibi copulatos atque coniunctos. in quo admirabilis patet ratio naturae, ut et illa ad uolandum uel ad rapiendum cibum usu adcommodo fulciantur et ista ad natandum adiumenta habeant conpetentia, quo melius remis quibusdam ita pedibus suis membranae illius extensione latioribus aquarum fluenta gestu et in motu et in volatu et in voce avium signa esse constituta. auspicium faciunt; ut corvus, cornix, picus. Alites, quae volatu ostendere futura videntur;
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma cognacio uidetur. auib
istisẽe cũ piscib qm̃ natan¬
di cõmunia quedã uident᷑.
utriusq generis ẽẽ c̃sorcia.
scda quoq cognatio om̃ibus
auib ⁊piscib est. eo quod uo¬
lantis usus species sit natan
ineidit ita auis aerem uolatu
celeri secat. atq utriusq ge¬
neris similit̃ caude suppetit
alarũq reginigiũ. Et psces
pͥora se alis subrigant atq
adulteriora ꝓcedunt. Cauda
quoq gub̾naculo ułquo uecit
sefacile ẽuertũt. uł impetu
quodã aregione. it̃ suũ diri¬
gunt. Aues quoq aeri uolati¬
bus suis ułut aquis innatant.
Et quasi quedã ertendunt bra¬
chia. Cauda quoseuel ad suꝑi¬
ora subrigiuit. Uel adinferi¬
ora demergunt. Unde qm̃ in
ñ nullis idem usus ⁊ species.
Ideo deaquis utrusq gene¬
ris natiuitas diuina p̃cepcio
ꝓcessit. Dixit enĩ dis ꝓdueant
aquȩ reptilia animarũ ui¬
uenciũ seđ̾m genus ⁊ uolati¬
ꝓducitur natandi ꝓpͥetas. utriꝰ¬
auiũ pedũ officio caret. Quia

Expanded text:
prima cognatio uidetur auibus istis esse cum piscibus, quoniam natandi communis quaedam uidetur utrique generi esse consortio. secunda quoque cognatio auibus et piscibus est eo quod uolantis usus species sit natantscis incidit, ita auis aerem uolatu celeri secat. atque utrique generi similiter caudae suppetit alarumque remigium, ut pisces ad priora se freno subrigant atque ad ulteriora procedant, caudae quoque gubernaculo uel quo uelint se facile conuertant uel impetu quodam e regione iter suum dirigant. aues quoque aeri uolatibus suis uelut aquis innatant et quasi quaedam extendunt brachia, cauda quoque se uel ad superiora subrigunt uel ad inferiora demergunt. unde quoniam in nonnullis idem usus et species, ideo de aquis utriusque generis natiuitas diuina praeceptione processit. dixit enim deus: producant aquae reptilia animarum aliquantum secundum genus et uolatiproducitur, natandi i proprietas utrius pedum officio caret, quia
Abbreviated transcription (Latin):
athlans frater pro methei-
fuit ⁊rex africe aquo astrolo¬
giȩ artem prius dicunt ex¬
cogitatam: Ideoq dictus est
sustinuisse cęlum: oberudicio¬
nem igitur discipline ⁊ scien¬
tia celi. nomen eiꝰ in montem
africȩ diriuatum est. qui nu-¬
ne athlans cognominatur.
qui propter altitudinem suã
quasi celi machinam. atq astra
sustentare uidetur.

Expanded text:
Athlans frater Promethei fuit et rex Africae, a quo astrologiae artem prius dicunt excogitatam; ideoque dictus est sustinuisse caelum. Ob eruditionem igitur disciplinae et scientiam caeli nomen eius in montem Africae derivatum est, qui nunc Athlans cognominatur: qui propter altitudinem suam quasi caeli machinam atque astra sustentare videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
cent. Idõ his ungues asꝑicu¬
ruatũ iaccutũ os. uelox uo¬
latus. quõ raptu uiuunt. ut
ꝑũ diuersitates. ut alie
ament in cõmune cõfulere
quã sub rege iuiuere. Alie
sibi quisq ꝓspicere. imꝑiũ
recusare. ⁊ sicapiuntur indig¬
no uelint erigere seruitio. Sed¬
atalia sic genera ita ⁊moribus
innumerabilia. Na uolucrũ
quot genera sint inuenire
penetrare potuit. quiearũ ge¬
nus uł differentias nosset.
uocis constat ẽẽ cõposita. ut
grus. coruus. cignus. pauo.
miluus. ulula. cuculus. gra¬
gulos. ⁊cet̃a. Yarietas enĩ uo¬
cis eorũ docuit homines quid

Expanded text:
dua. ideo his ungues asperi, curuatum atque acutum os, uelox uolatus, quoniam raptu uiuunt, ut operum diuersitates, ut aliae ament in commune consulere quam sub rege uiuere, aliae sibi quisque prospicere, imperium recusare et, si capiantur, indigno uelint exire seruitio. alia sicut genere, ita et moribus innumerabilia; nam volucrum quot genera sint invenire penetrare potuit, qui earum genus vel differentias nosset. vocis constat esse conposita: ut grus, corvus, cygnus, pavo, milvus, ulula, cuculus, graculus et cetera. Varietas enim vocis eorum docuit homines quid
Abbreviated transcription (Latin):
uocatꝰ quod sit auidus auri.
⁊ nũquã opib expleatur. et
quantũ plus habuerit. tantũ¬
plus cupiat. flacci suꝑ hoc
quodneq auaricia ẽ copia.

Expanded text:
dictus, quod sit avidus auri, et nunquam opibus expleatur, et quantum plus habuerit, tantuplus cupiat, Flacci super hoc Quod avaritia neque copi
Abbreviated transcription (Latin):
uocaret᷑ qͦd certe nom̃ aminerua
est. quȩ grecȩ. athenas dicitur.
hanc causam uarro indicat cũ
apparuisset. illic repente oliuȩ
arbor. ⁊alio loco aqua rupisset.
regem ꝓ digia ista mouer̃ ⁊ misit
adcipollinem. delphicum siscitã¬
dum quid intelligendum efft
quid ue faciendum: Ille respon¬
dit quo dolea mineruã signifi¬
caret unda neptunum: et qͦd
inciuium postestate. ex cui pociꝰ
nominȩ duoꝵ deoꝵ. quoꝵ illa
significassent ciuitas uocaretur:
Isto cecrops oraculo accepto. ciuẽ
omnes utriusq serus ad feren¬
dum suffragium conuocauit.
consulta igit᷑ multitudine ma¬
res ꝓneptuno. famninȩ ꝓmineruȩ
tulere sententias. ⁊ quia una plũ
inuenta est. feminarum. miner¬
uauintit Tum neptunus iratꝰ.
marinis fluctibꝰ ex estuantibus
t̃ras athenesium populatu est.
qm̃ spagere latiꝰ quãlibet aquã
difficilȩ demonibꝰ non est c uiꝰ
ut iracundia placaretur triplici
supplicio dicit Idẽ auͤtor. aba¬

Expanded text:
uocarentur, quod certe nomen a Minerua est, quae Graece \'Adijva dicitur, hanc causam Varro indicat. Cum apparuisset illic repeute oliuae arbor et alio loco aqua erupisset, regem prodigia ista mouerunt, et misit ad Apollinem Delphicum sciscitatum quid intellegendum esset quidue faciendum. Ille respondit, quod olea Mineruam significaret, unda Neptunum, et quod esset in ciuium potestate, ex cuius potius nomine duorum deorum, quorum illa signa essent, ciuitas uocaretur. Isto Cecrops oraculo accepto ciues omnes utriusque sexus dum suffragium omnes convocavit. Consulta igitur multitudine, mares pro Neptuno, feminae pro Minerva, tulere sententias. Et quia una plus inventa est feminarum, Minerva vicit. Tunc Neptunus, iratus, marinis fluctibus exaestuantibus terras Atheniensium populatus est, quoniam spargere latius quaslibet aquas difficile daemonibus non est. Cujus ut iracundia placaretur, triplici supplicio dicit idem auctor ab A
Abbreviated transcription (Latin):
astutus. callidũ uafer. u̾sutus.
insisiosus. malitiosus. subtili̾ fictꝰ.
astutus. ab astu uocatus qͦd est
callidi ⁊ cauti nominis. qui possit
sine ꝑiculo fortit facere.¬

Expanded text:
uersutus. callidus. uafer. ueterator. insidiosus. malitiosus. agilis. Astutus ab astu vocatus, quod est callidi et cauti nominis, qui possit sine periculo fortiter
Abbreviated transcription (Latin):
regia ⁊ maioris forine in honorẽ
oc taui augusti appellata.
moris inegypto. augusti ac tyb̾ii
pͥmũ principatu reꝑta st̃.
Differencia eorũ ẽ.ab.e. fi. te. cũ
illud serpentiũ maculis sit simile.
hec maculas diu̾so mͦ colligunt.
Nã augusteũ. undatim icris¬
pans inuertice. tyberiũ sparsa
ñ conuoluta canicie.

Expanded text:
regia, maioris formae in honorem Octaviani Augusti appellata., in Aegypto Augusti ac Tiberii primum principatu reperta. differentia eorum est ab ophite, cumsit illud serpentium haec maculas diverso modo colligunt. Nam Augusteum undatim est crispum in vertices; Tiberium sparsa, non convoluta, canitie.
Abbreviated transcription (Latin):
augures. quia auguria ĩtendũt.
auguress. qui uolatus auiũ
nuoces intendũt in alia quedã.
signa rerũ. uł obseruaciones in¬
ꝓuisas hominib occurrentes.
Idẽ iauspices. nã auspices st̃.
qui tt̃ facientes obseruant.
Dicta sunt aũt auspicia. quasi. dͥgłs¬
auiũ auspicia. ⁊ auguria.
quasi auiũ garria. hoc est
auiũ uoces ⁊ linguas. It au¬
guriũ. quasi aiugeriũ. quod
auesgerant. Duo st̃ aũt genera
auspicioꝵ. unũ adoculos. alt̾ũ
ad aures ꝑtinent. a doculos scili¬
cet uolatus. ad aures uox auiũ.

Expanded text:
t. Augures sunt, qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes inprovisas hominibus occurrentes. Idem et auspices. Nam auspicia sunt quae iter facientes observant. Dicta sunt autem auspicia, quasi avium aspicia, et auguria, quasi avium garria, hoc est avium voces et linguae. Item augurium, quasi avigerium, quod aves gerunt. Duo sunt autem genera auspiciorum: unum ad oculos, alterum ad aures pertinens. Ad oculos scilicet volatus; ad aures vox avium.
Abbreviated transcription (Latin):
ci reddet. ustaq que plurimũ
necessariaẽ. nullo negocio p̃ue¬
nit. nã ⁊ i siglebã silicis bone ig¬
suꝑfuso extinguas madefactas¬
fungra colorẽ purpureũ reddet.
eũ ubi ẽtriueris iustaerit. Omne
colores calcis aomiptio necorrũ¬

Expanded text:
ci reddet. Usta, quae plurimum necessaria est, nullo negotio provenit. Nam si et glebam silicis bonae igsuperfusam extinguas, madefacta spongia colorem purpureum reddet. Eam ubi contriveris usta erit. Omne colores calcis admixtione conru
Abbreviated transcription (Latin):
alie simplices sunt ut colũbe.
alie astute ut ꝑdir. Alie ad
mulcentur ut accipit̃. Alie
formidant ut garamantes.
Alie hominũ c̃uersatione
atq hisdem quibus homine̾
domicilũs delectantur ut
tis uitã diligunt. que reqͥren¬
disibi uictus difficultatẽ¬
ut turtur. Alie solo semine
repꝑta pascunt᷑. ut anser.
alie carnes edunt. ⁊ rapinis
intendunt. ut miluus. alie
incũrieq manent in locis
semꝑ. ut structio. alie ad¬
uenticie que ꝓpͥis tẽporibus
rundines. alie cõgrege. idẽ
gregatĩ uolantes. ut sturni.
icornices. Alie siluage.idẽ
di. Refugit eñi auariciam
auib nichilẽ cõpulatoriũ. p̃t
uigale ẽsorciũ. Ergo aquilis
accipitribq hic usus ẽ uite.¬

Expanded text:
aliae simplices sunt, ut columbae; aliae astutae, ut perdix; aliae ad nt, ut accipiter; aliae reformidant, ut garamantes; aliae hominum conversationeae isdem quibus homines domiciliis delectantur, tis uitam diligunt, quae requirendi sibi uictus difScultateut turtur; aliae solo semine reperto pascuntur, ut anser; aliae carnes edunt et rapinis intendunt, ut milvus; aliae enchoriae, quae manent in locis semper, ut struthio; aliae adventiciae, quae propriis temporibus rundines; aliae congregae, id est gregatim volantes, ut sturni et coturnices; aliae solivagae, id est — refugit enim auaritia cauibus nihil est copulatorium praeter iugale consortium. ergo aquilis accipitribusque hic usus est uit
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ fabula inuenit ut eũ celũ
portare con fingeret: quã ius
non eiꝰ nomine nuncupetur. cuiꝰ
altitudinẽ potiͦ celi portatio
inop ionione uulgi uenisse uideat:¬
Athlans ille magnus astrologus ꝓ¬
methei frater maternus. auus
mercurii maioris. cuius nepõ
fuit trimegistus. iste mercu

Expanded text:
onem fabula inuenit, ut eum caelum portare confingeret; quamuis mons eius nomine nuncupetur, cuius altitudine potius caeli portatio in opinionem uulgi uenisse uideatAtlans ille magnus astrologus, Promethei frater, maternus auus Mercurii maioris, cuius nepos fuit Trismegistus iste Mercu
Abbreviated transcription (Latin):
inquatuor. rursũ quatuor in
duo. deinde duo inunũ. unꝰ
aũt athomꝰ ẽ. quia sec abilis ẽ. sie
ilitterã una Oracionẽ diudis in
uerba. uerbũ insyllabas. syllabã
inliteras. littera pars minima uugł. tori ueteratũ. Carbones eũ¬

Expanded text:
in quatuor, rursum quatuor in in quatuor, rursum quatuor in duo, deinde duo in unum. Unus autem atomus est, quia insecabilis est. Sic et in littera; nam orationem dividis in verba, verba autem in syllabas, syllabam autem in litteras. Littera pars minima atomus est, nec
Abbreviated transcription (Latin):
isideiꝰ Athos. philosophi uocant quã¬
dam inmundo corporum par¬
tes. tamminutissimas. ut nec
uisui pateant. nec tomem
idest sectionem recipiant.
unde ⁊athomi dicti sunt.
hũ per inanȩ tocuis mundi
in requietis motibꝰ uolitari
et illuc atq uc femi dicuntur.
sicut tenussimi pulueres.
qui infusis per fenestras ra¬
diis solis uidentur. etx is ar¬
bores. ⁊ erbas i fruges om¬
nes oriri. exhis ignem ⁊ aq¬
uam ⁊ uniuersa gigni. atq
constrare quidam philosophi
gentium putauerunt. Sunt
autem athomi aut incorpore
aut intempore aut innume¬
ro. Incorpore ut lapis. diui¬
dis eum inpartes. ⁊ partes
aliquã muuciã que iã ñ sit
que aiuidi uł secari possit. hec
Dies in horas. ad̾uc partes horaͬ¬
rũ admittunt diuisionẽ. euo¬
usq uenias ad tantũ tẽporis uirg¬
punctũ ⁊ quandã mom̃tis
stillã. ut ꝑnullã morulã ꝓdu¬
ci possit. Et idõ iã diuidi ñ potest.
hec ẽ athomus tẽporis. Innu. dgło¬
meris ut puta. Octo diuidunt᷑

Expanded text:
is . Atomos philosophi vocant quasdam in mundo corporum partes tam minutissimas ut nec visui pateant nec τομήν, id est sectionem, recipiant; unde et ἄτομοι dicti sunt. Hi per inane totius mundi inrequietis motibus volitare et huc atque illuc ferri dicuntur, sicut tenuissimi pulveres qui infusi per fenestras radiis solis videntur. Ex his arbores et herbas et fruges omnes oriri, ex his ignem et aquam et universa gigni atque constare quidam philosophi gentium putaverunt. Sunt autem atomi aut in corpore, aut in tempore, aut in numero. In corpore, ut lapis. Dividis eum in partes et partes aliquam minutiam, quae iam non sit quae dividi vel secari possit. Haec dies in horas; adhuc partes horarum admittunt divisionem, quousque venias ad tantum temporis punctum et quandam momenti stillam, ut per nullam morulam produci possit; et ideo iam dHaec est atomus temporis. 4. In numeris, ut puta octo dividuntur
Abbreviated transcription (Latin):
lacus uocatur. quod aues ibi
suꝑ uolare ñ possunt. nã an¬
tea siluarũ dẽsitate. sic ãbie¬
batur. ut eraltantis inde suꝑ
angustias. aque sulphure
odor grauissimꝰ. suꝑ uolanteᷤ
aues. alitus uonecaret. quã
rem augustus cesar intelli¬
gens. deiectis siluis. expesti¬
lentib amoena reddidit¬

Expanded text:
lacus vocatus, quia aves ibi supervolare non possent. Nam antea silvarum densitate sic ambiebatur, ut exhalantis inde per angustias aquae sulphureae fetor gravissimus supervolantes aves halitu suo necaret. Quam rem Augustus Caesar intelligens, dejectis silvis, ex pestilentibus amoena reddidit
Abbreviated transcription (Latin):
nimia ꝑncitate currentes.
s tam̃ cũ adiectione. ut puta
uoluerẽ equũ. uoluerẽ tigri¬
dem. ut ẽ illud pacuun uolu¬
eri curit ersequadriga. nã et

Expanded text:
nimia pernicitate currentes, sed tamen cum adjectione, ut puta volucrem equum, volucrem tigridem. Ut est illud Pacuvii: Volucri currit axe quadriga. Nam  A
Abbreviated transcription (Latin):
bendũ. At couinctio om̃ib
casibus p̃ponitur. idẽ nomina¬
at furiacimens ethera. datiuo
at tibi ꝓscellere erclamat. dgło
Acusatiuo at metũ seuus cir¬
cũ stetit horror. uocatiuo at
tudictis aluanemaneres.
ablatiuo atparte er alia.
appetit aliquid ãplius quã
oportet ꝓpt̃ ercellentiã sũa.
⁊ quendã ꝓprie rei amorem
cuisapient᷑ nom̃ lingua latina
indidit. cũ apellauit pͥuatũ.
quod pociꝰ adetrim̃to. quã ab
increm̃to dictũ elucet. Om̃is
enĩ pͥuatiominuit. unde itaq
uult eminere suꝑbia. inde in
angustias egestatẽ c̃cluditur.
Cũ acomuni ad ꝓpriũ. dãpno¬
so sui amore rdigitur. Speciał
aũt auaricia ẽ. que usitaciꝰ
radix om̃ium malorũ e autori¬
cia. hac eñi udiabolus cecidit.
Quiutiq ñ amauit pecuniã.

Expanded text:
e. at coniunctio omnibus casibus praeponitur: nomina«at furiis Caci mens effera», datiuo, «at tibi pro scelere exclamat», accusatiuo, «at me tum saeuus circumstetit horror», uocatiuo, «at tu dictis, Albane, maneres», ablatiuo, «at parte ex alia, appetit aliquid amplius quam oportet propter excellentiam suam et quendam propriae rei amorem. cui sapienter nomen latina lingua indidit, cum appellauit priuatam, quod potius a detrimento quam ab incremento dictum elucet; omnis enim priuatio minuit. unde itaque uult eminere superbia, inde in angustias et in egestatem contruditur, cum a communi ad proprium damnoso sui amore redigitur. specialis est autem auaritia, quae usitatius radix omnium malorum est auaritia. hac enim et diabolus cecidit, qui utique non amauit pecuniam,
Abbreviated transcription (Latin):
in celusti fodit intr̃a. ⁊ ibi ponit
oua sua ⁊co oꝑit ea desabulone
inheremo cũ aũt abscesserit
deloco illo statĩ obluuscit᷑ ion
redit adoua sua. est eni hoc
iobruit illã sub arenã ut qͦdilli
factura erat: edens suꝑ oua sua auguta
ut fetu suo educeret pullos suõ.
hoc eitẽpori tranquillita ⁊ aeri.
temperie p̃stare uideat᷑. ut esta¬
te cale facta arena excoquatoua.
⁊ex cludat pullo illiũ. Qiiagͦ
asida agnoscit tempꝰ suũ. iele¬
uat oculos suõ incelũ hieremiã¬

Expanded text:
in caelo, fodit in terra et ibi ponit in caelo, fodit in terra et ibi ponit oua sua et cooperit ea de sabulone in eremo; cum autem ascenderit de loco illo, statim obliuiscitur et non redit ad oua sua. Est enim hocet obruit illa de arena ut, quod illa factura esset, sedens super oua sua et ex fetu suo, eduxeret pullos suos: hoc ei temporis tranquillitas et aeris temperies praestare uidetur, ut aestate calefacta arena excoquat oua et excludat pullos illos. Si ergo asida agnoscit tempus suum et eleuat oculos suos in caelum
Abbreviated transcription (Latin):
minor aboriente. cappadocia
cingit᷑. abaliis partibꝰ undiq
mare cirͣclat᷑. nam aseptentͥone
pontũ eusinũ habet. Et abocea¬
su ꝓpontidẽ. ameridiȩ egyptiũ
mare. habet ꝓuintiã bitiniã.
frigiã. galatiã. lidiã. cariam.
phãfiliã. isauriã. lidiã atq ciliciã.¬
qͦd greci structu camelon. latini
structionẽ dicunt. phisiologus¬
uoluntariũ esse. habet quidem
pennã. sed non uolat. sic̃ cetere
aue̾. pede̾ uero habet similes
camelo. et ideo grecȩ structu ca¬
melon cdicit᷑. hoc uͦ animal cum
uenerit illi tempu̾ suũ ut oua
pariat. eleuat oculos suos incelũ.
iuidet stellã illam que diectͥ uir¬
giliagã ascendit. non enĩponit
oua sua intr̃a ante quã stella il¬
la oriatur incelo: dequa stella
dicit iob qui facit uirgilia ⁊der
tuaria austri. tempore estuio orit᷑
uirgilia stella incelo. idẽ tunc
quando iam messe floreunt. at
esta̾ est. circa mensem uinium.
tunc asida cũ uderit
uirgiliã ascendissȩ

Expanded text:
minor ab oriente Cappadocia cingitur: ab aliis partibus undique mari circumdatur. Nam a septentrione pontum Euxinum habet, ab occasu Propontidem, a meridie Aegyptium mare. Habet provincias: BithyniaPhrygia, Galatia, Lidia, Caria, Pamphilia, Isauria, Licia, Cilicia strutiucamelon, Latini strutionem dicunt; et Ascida queuolturium esse; habet quidem pennas sed non uolat sicut caeterae aues; pedes uero habet similes camelo, et ideo graece structocamelon dicitur. Hoc ergo animal, cum uenerit tempus suum ut oua pariat, eleuat oculos suos in caelum et uidet si stella illa quae dicitur Virgilia ascendit; non enim ponit oua sua in terra nisi quando stella illa oritur in caelo. De qua stella dicit Hiob: Qui facit Virgiliam et stuaria austri. Tempore enim suo oritur Virgilia stella in caelo, id est quando messes florent et aestas est, circa mensem iunium; tunc asida, cum uiderit Virgiliam ascendisse
Abbreviated transcription (Latin):
mine cecropiã nominauit. hac
ad difixionides qui in grecia
t̃cius post cicropem regnauit
mineruȩ sacrauit. ⁊ nom̃ ciuita¬
tis athenas dedit. nã minerua
grece athenas dicit᷑. Unde imi-¬
neruã greci inuentricem mul¬
tarum artium assaerunt. quia
uipsa philosophia ueluti tem¬
plum athenas abuerunt.

Expanded text:
c Amphictyon, idem qui in Graecia tertius post Cecropem regnavit, Minervae sacravit et nomen civitati Athenas dedit; nam Minerva Graece Ἀθήνη dicitur. Unde et Minervam Graeci inventricem multarum artium asserunt, quia et ipsa philosophia veluti templum Athenas habuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tũ uocant. colligit᷑ inponto ⁊ au¬
raria matheria. ubi ętiã scanda-¬
racha optimũ ẽ. qͦd in aureũ colo¬
rem transit. purũ ⁊ fusilȩ gratiaelȩ.
uenarũ discursu. qͦd uͦ pallidum
iscandarace. simile ẽ. det̾iũ. udi¬
cat᷑: est ⁊ t̾ciũ genꝰ squamo sum
quo miscet᷑. aureus color. iui eaꝵ.
ut scandarace. sed acrior Arse u̾seplicidi
idẽ eleuatio ⁊ positio uocis. neq enĩ
int̾ pedes dirigere poter̾. nisi alt̾na
uice leuent᷑. iponant᷑ ut arma.
ar. ȩleuacio ẽ. ma positio Inhis
duob̾ ꝑdiuisionẽ pede̾ legitimi

Expanded text:
tum vocant, colligitur in Ponto ex auraria materia, ubi etiam sandaracha. Optimum est quod in auri colorem transit, purum, et fissile, gracili venarum discursu. Quod vero pallidius, aut sandarachae simile est, deterius judicatur. Est et tertium genus squamosum, quo miscetur aureus color. Vis eorum, ut sandarachae, sed acrior. 13. Ochra id est elevatio et positio vocis. Neque enim iter pedes dirigere poterunt, nisi alterna vice leventur et ponantur, ut 'arma': 'ar' elevatio est, 'ma' positio. In his duobus per divisionem pedes legitimi
Abbreviated transcription (Latin):
mane. aer hoc est sp̃s fertur.
seu qͦd artĩ iangustis meatibꝰ
spm̃ uitalem retineat. unde¬
i uoceꝰ sonos emittunt. qui¬
soni uno modo sonarent. nisi
lingue motũ distantiã uocis

Expanded text:
mone aer, hoc est spiritus, fertur, seu quod arctis et angustis meatibus spiritum vitalem teneant. Unde vocis sonos emittunt, qusoni uno modo sonarent, nisi linguae motus distantias vocis
Abbreviated transcription (Latin):
gem astroꝵ. astronomia ẽ astroꝵ
lex que cursus siderum ⁊ figurã.
⁊ habitudine̾ stellarum circa
se icirca t̾ram indagabili rati¬
one ꝑciurit: astronoma. ĩstro
nomia celi con u̾sionẽ: ortus.
obitũ. motusq siderum continet.
uel qua exqcausa ita uocentur:
astrologia u̾o partim nat᷑alis.¬
partim suꝑ stitiosa ẽ: nat᷑alis.
dum exsequit᷑ solis ilune cursũ.
uel stellarum certas tempoꝵ sta-¬
tiones. suꝑ stitiosa uero ẽ illa.
quã mathematici secunt᷑. qui in
definit enĩ quidsit mundus.
quid celũ. quͥd pheresitus ⁊ cur¬
sus. quid axis poli ⁊celi. quȩ sint
climata celi. qui cursus solis
ilune atq astroꝵ. icetera.

Expanded text:
m libri XX Astronomia est astrorum lex, que cursus syderum, et figuras, et habitudines stellarum circa se, et circa terram, indagabili ratione percurrit. Astronomiam primi nomia celi conversionem, ortus, obitus, motusque siderum continet vel qua ex causa ita vocentur. Astrologia partim superstitiosa est. Naturalis, dum exequitur solis et lunae cursus, vel stellarum certas temporum stationes. Superstitiosa vero est illa quam mathematici sequuntur, qui in Definit enim quid sit mundus, quid sit caelum, quid sphaerae situs et cursus, quid axis caeli et poli, quae sint climata caeli, qui cursus solis et lunae atque astrorum, et cetera.
Abbreviated transcription (Latin):
lia esse peccata omnia. ⁊ penas
pares. ⁊ cum sint auctoritati
animam tamen perire dicer̃:
Amant uirtutem. ⁊ continen¬
tiam. iaffectant ȩternam glo¬
riam cum senon eternos esse

Expanded text:
lia esse peccata omnia et penas pares et, cum sint auctoritatis, animam tamen perire dixerunt. Amant uirtutem et continentiam et affectant ȩternam gloriam, cum se non ȩternos esse
Abbreviated transcription (Latin):
eo qͦd morsu uenena inmittat
iaspargat: yos enĩ greci uene¬
nũ dicunt. unde aspidis qͦd
morsu uenenato in t̾imat huiꝰ
diu̾sa genera ispeciẽ idispare̾
effectꝰ ad nocendũ fert̾ autem
aspis cũ cȩperit pati incantato¬
rem qui eam qͥbꝰ clam carminibꝰ
ꝓprũs euocat ut eam decau̾na
unãm aurẽ int̾ram p̾mit. ⁊ alt̾a
caudã obdurat iopperit. atq
ita uoces illas magicas non audiẽ

Expanded text:
quod morsu venena inmittat et spargat; ἰὸς enim Graeci venenum dicunt: et inde aspis, quod morsu venenato interimat. Huius diversa genera et species, et dispares effectus ad nocendum. Fertur autem aspis, cum coeperit pati incantatorem, qui eam quibusdam carminibus propriis evocat ut eam de caverna unam aurem in terram premit, alteram cauda obturat et operit, atque ita voces illas magicas non audiens
Abbreviated transcription (Latin):
atheniensẽ̾ enim in omni lit̾at᷑a
atq doctͥna p̾aliis populis mag¬
na fama pollebant. ipsa erat pa¬
tria magnoꝵ philosphoꝵ. Inde
semꝑ cetera grecie atq alias or¬
bis t̾ras uaria ⁊multipler doc dgłos¬
trina diffuderat ibi apostolus uirgł ati¬
loquebat᷑. ibi annuntiabataxp̃m augus
crucifixum iudeis scandalum.

Expanded text:
Athenienses in omni litteratura atque doctrina per alios populos magna fama pollebant. Ipsa erat patria magnorum philosophorum. Inde se per caeteras Graeciae atque alias orbis terras varia et multiplex doctrina diffuderat. Ibi Apostolus loquebatur, ibi annuntiabat Christum crucifixum: Judaeis quidem scandalum,
Abbreviated transcription (Latin):
magnus habens suꝑ coriũ suũ
tanquam sablones. qui sũt iusta
littora maris. hic inmedio pella¬
go eleuat dorsum suũ suꝑ undã
maris. ita ut anauigantibꝰ nau-¬
tis non aliud credat᷑ esse quam
insula. p̃cipue cum uiderint to¬
tũ locũ illũ. sicuti in omni litto¬
re maris sablonibꝰ esse repletũ.
putante gͦ naute insulã esse.
applicant nauẽ suã iuxta eam.
idescendente figunt palos ⁊ alli¬
gant nauem. Deinde ut coquant
sibi cibũ. pꝰ laborẽ faciunt sibi
focum suꝑ arenã quasi suꝑ trã.
Illa uͦ belua cum senserit ardorẽ
ignis. subito semergit sub aqua
i nauẽ secum trait. inꝓfundum
belue hȩc est quando esurierit
aꝑit os suũ iquasi quendã odorẽ
bene olentem exala deore suo.
nore pisces. congregant se intra
os ipsius. cum aũt repletũ fuerit
os eiꝰ diu̾sis piscibꝰ pus illis. su¬
bito clauset ossuũ ttrans glutit:¬
aspiratio est sonus uberiꝰ elatꝰ
cuiꝰ contraria est ꝓ sodia sonus

Expanded text:
magnus, habens super corium suum tamquam sabulones, sicut iuxta littora maris. Haec in medio pelago eleuat dorsum suum super undas maris sursum; ita ut nauigantibus nautis non aliud credatur esse quam insula, praecipue cum uiderint totum locum illum sicut in omnibus littoribus maris sabulonibus esse repletum. Putantes autem insulam esse, applicant nauem suam iuxta eam, et descendentes figunt palos et alligant naues; deinde ut coquant sibi cibos post laborem, faciunt ibi focos super arenam quasi super terram; illa uero belua, cum senserit ardorem ignis, subito mergit se in aquam, et nauem secum trahit in profundum natura haec est: quando esurit, aperit os suum, et quasi quemdam odorem bene olentem exhalat de ore suo; nores pisces, congregant se intra os ipsius; cum autem repletum fuerit os eius diuersis piscibus pusillis, subito claudit os suum et transglutitAspiratio enim est sonus uberius elatus, cuius contraria est prosodia, sonus