comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Perp&uã meritis caelo conprehender euitã
Et sine mescandit nullus ꝑculmina caoli:
Sed tristem acin serampost illincfata sec erit
Furtunat᷑anins si non menuita fuirsem
A urea ꝓmit dens starencut ludicromundi
Terri genas utiugit̃ duco ad caelestia regna
Viribus ut fr&us tredant ad corpore poenas
Regimina uenturi captames aureas sadi¬
demiseRi cordia
Moribus engemine uarus & iures croyes
Instamus dñi cunctis in callibusuna
Sed soror intenebris mortales mer gera
Et poena serebi lustrer̃ ꝑ deuia ditis.
Regmina si seculitenuis sed sola ꝑ orbem
Illius aduersus iures si frangeenitar
Clamans atq soror dicens carissima parce
Ogenus est super ũ felix me uirgine nancta
Regmina nempemeo ꝑ donop acula t̃ris

Expanded text:
Perpetuam meritis coelo comprendere vitam, Perpetuam meritis coelo comprendere vitam, Et sine me scandit nullus per culmina coeli, Sed tristem ac miseram post illinc facta secernant: Fortunata nimis si non mentita fuissem, Aurea promittens starent ut ludicra mundi Terrigenas jugiter duco ad coelestia regna, Viribus ut freti tradant ad corpora poenas Regmina venturi captantes aurea sMISERICORDIA AIT. Moribus en geminae variis et jure sorores Instamus Domini cunctis in callibus una. Sed soror in tenebras mortales mergeret atras, Et poenas Erebi lustrent per devia Ditis, Regmina si secli tenuisset sola per orbem. Illius adversas vires infrangere nitor, Clamans atque « soror » dicens « charissima, parce. » O genus est superum felix me virgine nacta; Regmine nempe meo perdono piacula terris
Abbreviated transcription (Latin):
Regnatis & gauders superhis eon citib: una
In cola sed querenr germanamrur aperag
Merras quastolidi fantur liquis senefandar
Amplius insceptris mundum degene: uolo
Scam̃ merindo tristis nonnata sororẽ
Antiquus aatesceciit quod carmineđđ
Interrisuanor homines me uirgine demp:
rans ubi semper eram fugiens nͦ sidera s can
Fide catholaca
Fecunda & fortis uernans uistutib: altis
psius altihironi ductrix & nuntia dicor
Dumx p̃ipopulo perman dum labraposto
Etuir tute mea uiuetibur legibus aequis
Sacrantur xp̃o & donuntur ⁊ciinina pͥsca
Clamor cuncta dei cernbalis preuialegis
Ac cola sum tenis sed caeli ad gaudia pluris
Tronsuit to inlustras suꝑir & sedibus aptor
Hic sint menullus p&r consortia sc̃ĩ
Onib: autepauli captat qͥ finb: orbis
Luci flua promunt fuscismeca lumi: a seclis
Inclina tamenulls relesto ad prema regni
Conscenditx p̃omis erone gnrtia fulg&
A st tamen heumis erenon scando in regna
Scã comis faustos om̃ comitata ꝑ artor

Expanded text:
eri civibus una Incola; sed quaerens germanam, rura peragro, Terras quas plures fantur linqui senes audas, Amplius in sceptris mundi jam degere nolo, Sanctam merendo tristis non nacta sorore, Antiquus vates cecinit quod carmine David, In terris vanos homines, me virgine dempta, Trans ubi semper eram fugiens, nunc sidera scanFIDES CATHOLICA. Fecunda et fortis vernans virtutibus altis, Ipsius altithroni ductrix et nuntia dicor; Dum Christi populo per mundum labe reporto, Et virtute mea viventes legibus aequis Sacrantur Christo et demuntur crimina prisca. Clamor cuncta Dei cernentur praevia legis Accolorum terris sed coeli gaudia plures Transmitto illustres superis et sedibus aptor. Hic sine me nullus Petri consortia sancti Omnibus et ut Pauli captat qui finibus orbis Luciflua promunt fuscis mea lumina seclis Incolit, a me nullus electa ad praemia regni Conscendit, Christi misero nec gratia fulget: Ast tamen heu! misere non scando in regna Sancta comes faustos omnes comitata perhortor
Abbreviated transcription (Latin):
& iugero : Ista duo &cepta sunt & in domo
uari amhabemus doclinationem & in iu¬
gero uariã Indomohanc habemus anti¬
quã d&clinagonem maiores nosti hoc
nõm idest domus quasta dełiȩ dedinabuñ
totum nõ hacdomus abhac domu harũ
domuum his & abhis domibus : Integra
erat apud maiores nostros iiii d&cłie¬
natoni hoc uerum esse iuuenalis testimõn¬
Vnde uenit illegen&a us domuũ
nisi a quasta d&cliẽ. nisi abisto ab la¬
tiuo al iac domu domuum: Eirgo

Expanded text:
et iugero. ista duo excepta sunt: et in domo et iugero. ista duo excepta sunt: et in domo uariam habemus declinationem et in iugero uariam. in domo hanc habuimus antiquam declinationem: maiores nostri hoc nomen, id est domus, quarta declinatione declinabant totum {nomen}, haec domus ab hac domu harum domuum his et ab his domibus; integra erat apud maiores nostros quarta declinatio. hoc uerum esse etiam Iuuenalis testimon72 . unde uenit ille genetiuus, domuum, nisi a quarta declinatione, nisi ab isto ablatiuo, ab hac domu domuum? ergo
Abbreviated transcription (Latin):
non ammitunt. sed in .i. mutant. & sic
accipiunt.um : & faciunt gen&iuum
Namq hoc nom en inndmẽo singulani .iii. de¬
clinationis ÷ innũo uero plurali ii deli¬
buit facere uassum : Nam a caer¬
tia d&clinatione gen&ius in um mit¬
tit: Dat̃ & ablt̃ inbus debuerat dicere
testia hab& declinationem innduo plura¬
li socunda siaut̃ .e. ꝓducta t̃minat᷑ ablat̃,¬

Expanded text:
non amittunt, sed in i mutant et sic non amittunt, sed in i mutant et sic accipiunt um et faciunt genetiuum namque hoc nomen in numero singulari tertiae declinationis est, in numero plurali secundae decli uasorum; debuit facere uasum. nam a tertia declinatione genetiuus in um mittit, datiuus et ablatiuus in bus; debuerat dicere tertiam habet declinationem, in numero plurali secundam. si autem e producto terminat
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab hoc patre. horũ trum: Inuenimus
aut̃ nos ꝙ ablt̃õ singulani .e. t̃minato a¬
liquando m um. ꝯit: Aliqñ in.ium In
difinit᷑: dita : Si ablatiũs singularis. e
fuerit t̃minatus. Aliqñ ꝑdita ipsa .e.
littã accipit ũ: Aliquando ñ ꝑdita
sedin .i matat. & sic umn accepit: puta
ab hoc oste non ꝑdit .e. Sedhoc ipsum .e. in.
i. mutat. & accepit um. & facit hostium
Aliquando ꝑdit & sic accepitum. ut ab
hoc pari&e horũ pari&ũ : Eccemnisto
nomine ꝑit .e: in illo non perit. Sed .e.
Inuenimus &iã & parentũ & tum:
nuenimus sepius quaratione. qm̃lic&
beat .e. illam litteram commotare in.
÷ an debeat amputad i psalitt̃a ꝯueste
in .i.: Puta siuellis .e. illam litterã ma¬
tare in .i: addere .um. facit ciuitatiũ
Siuellis amputare .e. ad dere .um .ciui¬
tatum facit: Ergo ipsam regulam
scire debemus ꝙ plerumq: nomina
e. correpta t̃minata in ablatiuo amit¬
tunt .e. litm̃ & accipiunt um Plerũq

Expanded text:
ut ab hoc patre horum patrum. inuenimus ut ab hoc patre horum patrum. inuenimus autem nos quod ablatiuo singulari e terminato aliquando in um exit, aliquando in ium: in definitur? dicit ita, si ablatiuus singularis e fuerit terminatus, aliquando perdita ipsa e littera accipit um, aliquando non perdit e, sed in i mutat et sic um accipit. puta ab hoc hoste non perdit e, sed hoc ipsum e in i mutat et accipit um et facit hostium; aliquando perdit et sic accipit um, ut ab hoc pariete horum parietum: ecce in isto nomine perit e, in illo non perit, sed e inuenimus etiam et parentum et parentium, inuenimus saepius. qua ratione? quoniam licet beat e illam litteram commutare in i, an debeat amputata ipsa littera conuertere in um? puta si uelis e illam litteram mutare in i, addere um, facit ciuitatium; si uelis amputare e, addere um, ciuitatum facit. ergo ipsam regulam scire debemus, quod plerumque nomina e correpto terminata in ablatiuo amittunt e litteram et accipiunt um, plerumque
Abbreviated transcription (Latin):
incestume: Ergo sexus sit agilis potesteẽ &¬
masculini & semĩnigeneris: Uid esergo
genera. Sedali quando ipsa genera diuidimus sen¬
su quando confusus÷ sexus intella tudebemus h&
scire: Ergo debenius ubi ÷ nocessitas iuris. hoc
mutar e ubi non fuenit seruireregulis & in
tantum hoc puta uit probus ut &iã dixerit
ista uerba mutari : Nata natabus filia fili¬
tummodo ista st̃ alia iam regulis seruiunt :
h&̃ ꝓdũc re ł corripe re & declinatioñ
gen &iui singulanis collegitis : Se gen&ius
singĩs is syllaba suerit t̃minatus. in abłto
gen&i us singulanis. ab latiur ꝓducit᷑ dies
ei. ab hac die: fides ei abhac fide uel sic&iã
potest illud collegere quem ad modum le¬
gistis in primor diis: Quotiens cumq
testia ÷ d&clinatio abłtr̃ si ingularis e cor¬
ruptum hab& : Deinde quotiens cũq: sit
sit .e. cort̃o. t̃ mius ablaũs singularis. ge¬
n&iuus pluralis in .um. mittit. absolute

Expanded text:
incertum est cuius sexus sit. agilis potest et incertum est cuius sexus sit. agilis potest et masculini esse et feminini generis. uides ergo genera, sed aliquando ipsa genera diuidimus sensu; quoniam confusus est sexus, intellectu debemus haec scire. ergo debemus, ubi est necessitas iuris, hoc mutare, ubi non fuerit, seruire regulis. et in tantum hoc putauit Probus, ut etiam dixerit ista uerba mutari, nata natabus, filia filitum modo. ista sunt, alia iam regulis seruiunt. habet producere uel corripere, ex declinatione genetiui singularis colligitis. si genetiuus singularis is syllaba fuerit terminatus, in ablatiuo genetiuus singularis, ablatiuus producitur, dies diei ab hac die, fides fidei ab hac fide. uel sic etiam potestis illud colligere, quem ad modum legistis in primordiis: quotienscumque tertia est declinatio, ablatiuus singularis e correptum habet; deinde quotienscumque fuerit e correpto terminatus ablatiuus singularis, genetiuum pluralem in um mittit absolute,
Abbreviated transcription (Latin):
mitto dicere ab ipsis. sed abipsabus non abistas
sed ab istab. Confusume sȩxcus tamin ꝓnomi¬
nib ꝗin nominib: : Nit sic probus quod uerũ
⁊ debemus ꝑomnia scła sequi: Sedsi quando
fuenit n&ces sitas testamenꝰ dis craibendi dune
ita seruanda st̃ alit̃ non puto maiores nostri
uoluerunt iuris noces sitatem dirimaere aꝑta
rogula & aꝑtaratione. Nealiqđ indubitadonẽ
uenine Nam si dicer& uolo filis meis dare illũ
fundam quo modo uide&ur aꝑtum eẽ. de quibus
sensiss& utriusq t socus confusus÷ : Sedit
discer namus id circo dicimus filiabus ꝓpt pse ne¬
cessitatem iunis dus deabus & alia q̃similiast̃¬
q̃ ꝑanent ad n&e sstatt̃ iuris : Alia regilis ser¬
uiunt & quem ad mͦ discernunt᷑ sensutantum
quando dm̃s ablis romanis. utrum dema sculi
no ui defem̃in incestũt. Sensutantũ discer¬
sit: Puta aduena potest & masculus esse

Expanded text:
ermitto dicere ab ipsis, sed ab ipsabus, non ab istis, ermitto dicere ab ipsis, sed ab ipsabus, non ab istis, sed ab istabus. confusus est sexus tam in pronominibus quam in nominibus. ait sic Probus, quod uerum est, debemus per omnia regulam sequi; sed si quando fuerit necessitas testamenti scribendi, tunc ista seruanda sunt, aliter non. puta maiores nostri uoluerunt iuris necessitate dirimere apertam regulam et apertam rationem, ne aliquid in dubitationem ueniret. nam si diceret: uolo filiis meis dare illum fundum, quo modo uideretur apertum esse, de quibus sensisset? utriusque enim sexus confusus est. sed ut discernamus, idcirco dicimus filiabus, propter necessitatem iuris, deis deabus, et alia quae similiapertinent ad necessitatem iuris. cetera regulis seruiunt. et quem ad modum discernuntur? sensu tantum. quando dicimus ab his Romanis, utrum de masculo dicamus an de femina, incertum est; sensu tantum discersit. puta aduena: potest et masculus esse
Abbreviated transcription (Latin):
ablt̃ in dubi& atem uenunt & ua nie declinant᷑:
quando aut̃ ł ita ł ita dec linamus intellegimus
& ablatuo singulari & bene faer̃ romani ab ab¬
liciuo singula ri sumere regulas quaratione qm̃
sed romani debuerat ergolatinis nominib
litinus cas̃ regulas dare : & idcireo abipso
dat̃ & aliquando. aliqũ ꝓducto. Correp¬
pupio to ab hoc pari&e : ꝓduto ab hacdie
Ipupi o docto uabhocuer su:
A terminatus. ab latiu̾s gent̃ inrum
mittit: dat̃ & ablĩ in is ab hac musa¬
arum musarũ hns ab his musis: C¬
nitur quomododicam : dea dearũ utrũ dus
andeab: ait sic donatus debemus quidem regu¬
las seqͥ sedneconfundamas secum & nescidm
utrum deos dicamus andetis: sic ad mit̃e ut dica¬
mus deab: non aste: sed discernendisxus causa
hoc dixit & abstenuit se are ꝗ debuerat dicere
fusume & discr&ionis sȩcus causa muto mus
sta nonte ꝑ mito dicere abhis romanis. sedro¬
manab: quia si dixeris ab hns romanis nescio
utrum masculini secus. anfeminini: Nonte ꝑ¬

Expanded text:
arie declinantur. quando autem uel ita uel ita declinemus, intellegimus ex ablatiuo singulari. et bene fecerunt Romani ab ablatiuo singulari sumere regulas. qua ratione? qsed Romani. debuerat ergo Latinis nominibus Latinus casus regulas dare. idcirco ab ipso  aliquando, aliquando producto, correpto, ab hoc pariete, producto, ab hac die; i, puppi, o, docto, u, ab hoc uersu. a terminatus ablatiuus genetiuum in rum mittit, datiuum et ablatiuum in is, ab hac Musa Musarum his et ab his Musis. quaeritur quo modo dicamus dea dearum, utrum deis an deabus? ait sic Donatus, debemus quidem regulas sequi, sed, ne confundamus sexum et nescias utrum deos dicamus an deas, sic admittere ut dicamus deabus, non arte, sed discernendi sexus causa. hoc dixit et abstinuit se a re, quam debuerat dicere. fusum est et discretionis sexus causa mutamus ista, non te permitto dicere ab his Romanis, sed Romanabus, quia, si dixeris ab his Romanis, nescio utrum masculinus sexus sit an femininus; non te p
Abbreviated transcription (Latin):
Si ergo ꝓ qualitate infloxi nom̃is mutamus
&iã cãs & illud nõ omnino non mutatur
constat qm̃ non decłit᷑ : illeaut̃ seruoꝵ
hab&is in ipsocicerone facile mille hõu uer¬
appar& qm̃ ind&clinabile ÷ : Pi&erea scien¬
dum ÷ esse aliqua nõa q̃ non ꝑomnes cãs deli¬
nantur : Sedaliqñ inuenitur nom̃ cũ uno casu:

Expanded text:
si ergo pro qualitate inflexi nominis mutamus si ergo pro qualitate inflexi nominis mutamus etiam casus, et illud nomen omnino non mutatur, constat quoniam non declinatur. mille autem seruorum habetis in ipso Cicerone, «facile mille hominum uerapparet quoniam indeclinabile est. praeterea sciendum est esse aliqua nomina quae non per omnes casus declinantur; sed aliquotiens inuenitur nomen cum uno casu,
Abbreviated transcription (Latin):
torũ Excepto uno numero mille. Sed
n&c k ipsum inutroq numero: Sedin sin¬
gulari que situme hoc ipsum utrum mille
diceremus an mile. idutrumo: ꝑgemi¬
num . L. an ꝑunum. Sedplenius secundũ
in lib̵ dubii sermonis ita &p̃sit mille: Ñ
facimus denumero płuri qm̃o habemus
debemus & dicere milia : ut ÷ milia
ohoc ecigit deđis. Nam si dixeris hoc
mile cogote declinare: & incipis dicere
hoc mile huiꝰ milis. huic mili hocmile
õ mile. ꝙ non facile inuenis dielĩẽm istã
non inuenies. quaratione aut̃ cogo tede¬
uenitur unum .l. declinatur ipsum
nõ indemilia declinam: qm̃ istud unũ
.l. hab&: Ergo non possumus in nom̃i
singłia dicere hoc mile necogamur
ad d&cłiem. Ideo aut̃ in nũo plurali ꝑ u
num .l. ꝓfertur qm̃ inuenitur dicł̃o¬
nũs singłs geminum hab& sed inde¬
nationem: Possum &ita dicerehab
facere illum gent̃ habeo mille seruorum qñ¬
tum hab& seruorum mille. &cemͦgent̃ ÷:¬

Expanded text:
torum, excepto uno numero mille, sed nec hoc ipsum in utroque numero, sed in singulari. quaesitum est hoc ipsum, utrum mille diceremus an mile, id est utrum per geminum l an per unum. sed Plinius Secundus in libris dubii sermonis ita expressit: mille non . et quid facimus de numero plurali? quo modo habemus debemus et dicere milia, ut est «milia o hoc exigit declinationis. nam si dixeris hoc mile, cogo te declinare, et incipis dicere hoc mile huius milis huic mili hoc mile o mile, quod non facile inuenis; declinationem istam non inuenies. qua ratione autem cogo te denatiuo inuenitur unum l, declinatur ipsum nomen. inde milia declinamus, quoniam istud unum l habet. ergo ideo non possumus in numero singulari dicere hoc mile, ne cogamur ad declinationem. ideo autem in numero plurali per unum l profertur, quoniam inuenitur decularis geminum l habet, sed indenationem: possum ita dicere, hafacio illud genetiuum, habeo mille seruorum. quantum habet seruorum? mille; ecce
Abbreviated transcription (Latin):
nomĩa hoc stultũ ÷. sed dm̃s iopit̃ habe¬
liquando inueniuntur nom̃a. ubi ui
tantũ st̃ cãs. ut puta hoc nefas. hoc ne¬
fas h nefas: Mliqñ ubi quattuor tm̃
numꝗ potest dificere. Quarictio ne
t̃ oiopit̃. hic flutus. o tus: ħi dies õ dies:
uoc̃: Ideo non possumus inuenire ubi . v st̃
usum hic populus ñ dico arborẽ sed multi
opopulus degenero pp̃lus. Quintilianus in
Suersia sua o popule dix̃ ꝙ non potest dici qđ tam
i aridum quidtam ab sordum ꝗ hoc dicere:
seđ uͥssumꝰ cͦ&erũ scio melegisse h& ipsa q̃ dificiunt
ussu non inuenitur : Erit autem hui nom̃is nomi¬
nãt hc lat̃: Pleriq dicunt hic las sed falsũ
÷ ita enim facit lat̃. Ita legimus & inpbo &
in antiquis: Item ħ dicͥonis erit noũt h̃ dicio
hoc inussu non ÷ tamen si conpositum ÷ erat in
ussu dicio: condicio erit nominatius h& con¬
dicio ħ ꝯdicionis: Hoc ipsum et̃ ꝙ dixims
inciopiter huius iouis apad antiquos libros in¬
uenimus plenas d&linationes hic iupit̃ huius

Expanded text:
 Iuppiter habealiquotiens inueniuntur nomina, ubi tres tantum sunt casus, ut puta hoc nefas hoc nefas o nefas; aliquotiens ubi quattuor tantnumquam potest deficere. qua ratione ter o pater, hic fluctus o fluctus, hic dies o dies. uocatiuus. ideo non possumus inuenire ubi quinque sint us. hic populus, non dico arborem, sed multio populus, «degener o populus». Quintilianus in controuersia sua «o popule» dixit, quod non potest dici. quid tam enim aridum, quid tam absurdum, quam hoc dicere? sum dico, ceterum scio me legisse haec ipsa quae deficiunt. usu non inueniuntur. erit autem huius nominis nominatiuus hic later; plerique dicunt hic las, sed falsum est: ita enim facit, later. ita legimus et in Probo et in ahoc in usu non est; tamen si conpositum sit, erit in usu, dicio condicio; erit nominatiuus haec condicio huius condicionis. hoc ipsum etiam quod diximus, hic Iuppiter et huius Iouis, apud antiquos libros inuenimus plenas declinationes, hic Iuppiter huius
Abbreviated transcription (Latin):
÷ casus : Sed tñ est ratio ꝗ dicit᷑ casus lic& ñ
inflatat ipse seramen ꝑ ipsum scimus qđ sit
inflati. non it potest intellegerẽ qđ ÷ in¬
flexum : nisi ante ineͦ lexeris qđ ÷ integrũ
nisi qm̃ scisti ante hic doctus. noneẽ in fle¬
xum casum uñ scimus qm̃ motatio facta ÷
ingen&iuo sing̃i : nisi scieris qm̃ princi¬
pale illudita fuit : Hab& hoc &iã &em¬
plum degradib: : Gradus dr̃ ascensus
quidam sed hocno n⁊ positiuus. non deb&
dicigradus : nam positius nullus ascensus :
Iucipit esse ascensus aconparatiuo & suꝑla¬
Postea qđ ÷ ascendere in comparatiuum & suꝑł¬

Expanded text:
casus, licet non inflectat ipse; sed tamen per ipsum scimus, quid sit inflecti. non enim potes intellegere, quid est inflexum, nisi ante intellexeris, quid est integrum. nisi quoniam scisti ante hic doctus non esse inflexum casum? unde scimus quoniam mutatio facta est in genetiuo singulari, nisi scieris quoniam principale illud ita fuit? habet hoc etiam exemplum de gradibus. gradus dicitur ascensus quidam. si hoc est, positiuus non debet dici gradus: nam positiuus nullus ascensus est. incipit esse ascensus a conparatiuo et superlapostea, quid est ascendere in conparatiuum et su
Abbreviated transcription (Latin):
erat Ergo uides aliquotiens in uenirie¬
locutionẽ ubi consentiant illicasus: aliqͦ¬
tiens in ueniri ubi differ̃t : Legimus
in quibusdam astib: non quidem frequenta
it clamor caelo subeunt muro: Uiii.
sed utdicas genus eẽ elocũis interim aduer¬
te quẽ admͦ. sit ut in potestat&ua sit ł illũ
casũ: facere ł elocucionẽ : ita sit oã qͣ acc̃so¬

Expanded text:
fuerat. ergo uides aliquotiens inueniri elocutionem, ubi consentiant illi casus, aliquotiens inueniri ubi differant. legimus in quibusdam artibus non quidem frequentat«it clamor caelo», «subeunt muro». ue ut dicas genus esse elocutionis. interim aduerte, quem ad modum fit ut in potestate tua sit uel illum casum facere uel elocutionem. ita fit: omnia quae accus
Abbreviated transcription (Latin):
& cetaleest sidicas doctior aboratore : quem
admͦ sidicas doctior oratore: Doctior ora¬
tore viimus casus ÷. Doctior aboratore ab¬
latiuus ÷ : idem erit ab latiuus qui ÷ & uiimus:
sed inplerasq elocutionib: non in õibus In¬
ueniuntur it elocutiones ubi longe alter
sit ablatiuus ꝗ uiimus: In principio scire
int̃÷ : nisi sola prepositio: Septimus ÷ docti¬
q: dicunt nł differre ut rumq: casũ sed u¬
num haber esensum : Na mreuera iđ ÷ ab lati¬
uus qui & viimus : Inueniturtamenelocu¬
tio mero ubi aliud sig̃ ablatiuus & aliuduii¬
mus. sita loquaris illo p̃sente suscepi : qñ
dico illo presente suscepi uiim: ⁊ non hab&¬

Expanded text:
ecce tale est, si dicas doctior ab oratore, quem ecce tale est, si dicas doctior ab oratore, quem ad modum si dicas doctior oratore: doctior oratore septimus est, doctior ab oratore ablatiuus est. idem erit ablatiuus, qui est et septimus; sed in plerisque elocutionibus, non in omnibus. inueniuntur enim elocutiones, ubi longe aliter sit ablatiuus, quam septimus. in principio scire timum nihil interest nisi sola praepositio: septimus est doctique dicunt nihil differre utrumque casum, sed unum habere sensum. nam re uera idem est ablatiuus, qui est et septimus, inuenitur tamen elocutio, ubi aliud significet ablatiuus et aliud septimus, si ita loquaris: illo praesente suscepi. quando dico: illo praesente suscepi
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ est casus tñ qm̃ facit nominastore &
mus genera ideo dictus: gen&iuus. puta
cuius filius ÷ oratoris. &cegen&iuus ÷ & ge¬
nus in de intellegimus : puta cuius gentis ho
xprimimus : Scire debemus ꝙ istecasus a¬
pud latinos simplicem hab& sensum : Apũd
grocos duplicem : Aliquando sic hab& qñ in¬
de cre& : aliqñ sic hab& qsĩ non indecre &:
sed auferat hoc uere .g. x: Habes unumli
solum tractat in illo libro de hoc casuquare
dico pleniq: st̃ greci satis & trachunt᷑ adillã
linguã consu&u dinis suae : Apud grecos ut
diximus ablatiuus ñ inuenitur sedõa ꝑgenũ
da illi damihi : Ideo datiuus dictus÷ ꝙꝑipsũ
demus : Puta da oratori dagramatico
ccusatiuus ꝙ ꝑ ipsum accusemus : puta accu¬
sa illum: Uocatiuus ꝙ ꝑ ipsum uocemus¬
ut ocicero orator. Ablatiuus dictus ÷ ꝙip
Septimus⁊ ablatiui similis. idem ÷ viimus
qui& ablatiuus inplerisq elocutionib: : Nam

Expanded text:
 est casus, tamen, quoniam facit nomen stare et mus genera; ideo dictus est genetiuus. puta cuius filius est ille? oratoris; ecce genetiuus est, et genus inde intellegimus. puta cuius gentis homgenus inde exprimimus. scire debemus quod iste casus apud Latinos simplicem habet sensum, apud Graecos duplicem. aliquando sic habet, quasi inde creet; aliquando sic habet, quasi non inde creet, sed auferat. hoc uero Graecum est. habes unum lisolum tractat in illo libro, de hoc casu. quare <hoc> dico? plerique sunt Graeci satis et trahuntur ad illam linguam consuetudinis suae. apud Graecos, ut diximus, ablatiuus non inuenitur, sed omnia perda illi, da mihi: ideo datiuus dictus est, quod per ipsum demus, puta da oratori, da grammatico. accusatiuus, quod per ipsum accusemus, puta accuso illum. uocatiuus, quod per ipsum uocemus, o Cicero, o orator. ablatiuus dictus est, qseptimus est ablatiui similis: idem est septimus, qui et ablatiuus, in plerisque elocutionibus. nam
Abbreviated transcription (Latin):
late & solepos itesyllabam faciunt ut amor ego igitur omai
unus Sanehaeduce I & ii tunꝰuocales ẽẽ desinunt quando ł
sibi uel ceteris uocalib: p̃ponuntur ita ut supra se nullamaliã
Itan .i. ut uanus ueus uita uolat uultus. hȩ&iam due
÷ ocu interdum in consonantium potestatan transeunt ut diximi
int̃dũ e prȩssum sonũ suũ non habant .÷. ut uir .ii. optumus
Non oumpossumus dicere uir producta i. necoptumur producta

Expanded text:
latae et solae positae syllabam faciunt, ut amor ego itur omen unus. sane hae duae, i et u, tunc uocales esse desinunt, quando uel sibi uel ceteris uocalibus praeponuntur, ita ut supra se nullam aliamitem u, ut uanus Venus uita uolat uultus. hae etiam duae, i et u, interdum in consonantium, ut diximus, transeunt potestatem, interdum expressum suum sonum non habent, i, ut uir, u, ut optumus. non enim possumus dicere uir producta i nec optumus producta
Abbreviated transcription (Latin):
DeCASIRS
tiuum pleniq uarie dñt: Alu illũ
integrũ ÷: cadit & facit docti : Iter̃ cadit &
facit docto: Iterũ cadit & facit doctũ : Ca¬
sus dicunt᷑ infleciones ipsȩ : Ergosicasus
ideo dicir̃ qđ facient nomĩa cadere &anflec¬
ti. constat nominatiuũ casũ ñ ẽẽ : non t
in fl&ctit᷑: sed sic quem ad modum inuenit̃:
sic const&it : ut puta dẽ doctus que est
inflastio nulla est : Incipit agen&uo in

Expanded text:
de casibus tiuum plerique uarie appellant: alii illum integrum est; cadit et facit docti; iterum cadit et facit docto; item cadit et facit doctum. casus dicuntur inflexiones ipsae. ergo si casus ideo dicti sunt, quod faciant nomen cadere et inflecti, constat nominatiuum casum non esse. non enim inflectitur, sed sic, quem ad modum inuenitur, sic constat. ut puta si dicas doctus, quae est inflexio? nulla est, incipit a genetiuo
Abbreviated transcription (Latin):
Conunctiuus cum legam: Infinitus leger
Inpersonalis legitur: hunc quidam mo
aut in .it : aut in&: sed quae intur & in it.n
exeunt haec ab in dicatiuo oriuntur. ut lego
legitur contingo. contingit: Quae in &
ex eunt duas formas habent: alia enim
ib indicatiuo ueniunt. utisencoeđĩ miseres
Alia a se oriuntur : ut pudadtedo lib& pe¬
taedeo ⁊ Qualitas uerborum : & iam in formis

Expanded text:
coniunctiuus, ut cum legam; infinitiuus, ut legere; inpersonalis, ut legitur. hunc quidam modaut in it aut in et. sed quae in tur et in it exeunt, haec ab indicatiuo oriuntur, ut lego legitur, contingo contingit. quae in et exeunt, duas formas habent: alia enim ab indicatiuo ueniunt, ut misereor miseret; alia a se oriuntur, ut pudet, taet. qualitas uerborum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uterusetnadder um on peromnia tempora declinantur:¬
sudle mdutct quio quae inchoantur pracegitum
de noduine uenientia iẜpatuentati
Treris fet nunt quasi dimipatiua quac
aperfecta serrmna ueniunt ut sorbillo sugillos
Sur sona onigine perfectae forniat sut
prenso uacillo re quentatiua saepȩ
i tius gradus dedũcunt uerbum: ut cur¬
ut coieso cur sito saepe in duos tantum.
ut uolo uolito sunt uerbi inchoattur
sonila q̃ linchoatiua non es sc tempotũ
conpescu Sunt item in choadua que
aper festa forma ueniunt ut houreo o¬
co durt qua e originem sui norbab eot
consue sco quosco Coniugatio nes uenbi
necldunt tres: primassi cunidi tres¬

Expanded text:
uenit et non per omnia tempora declinatur, quia quae inchoantur praeteritum de nomine uenientia, ut patrissat, graecissat; sunt quasi diminutiua, quae a perfecta forma ueniunt, ut sorbillo, sugillo; sunt sine origine perfectae formae, ut pytisso, uacillo. et frequentatiua saepe in tres gradus deducunt uerbum, ut curro curso cursito, saepe in duos tantum, ut uolo uolito. sunt uerba inchoatiuis similia, quae inchoatiua non esse temporum conpescui. sunt item alia inchoatiua, quae a perfecta forma ueniunt, ut horreo horresco; sunt quae originem sui non habent, ut consuesco, quiesco. coniugationes uerbis accidunt tres, prima, secunda, te
Abbreviated transcription (Latin):
÷ producto enuntiatur. hanc non nulli
quastam coniugationem putant: quod
futurũ tempus in .am. & in ax in bo
& inbor syllabam mittit : Vt seruo seruis
r peiam serunbo unoor eus nanitis. uineia¬
petotionem: nis in eo uerbo quod in prima
persora in dicatiui modi tompia prapt
numeri sinigłis .E ante ohabue rtut eo quõ
camqua mibo quibo ee passiuo que or que¬
terborum que abalis significationes dicun¬
deponentia communia: Actiua sunt quȩ
fuciunt ex se passiua ut lego legor, Pasnica
sune quee littera termin intur +a
amissa redeunt in actiua ut legor lego : Ne¬
utra sunt quae .o. littera terminantur: &
accepta .r. litera latina non sunt : ut sto
curro : sunt &iam neutraquȩ i lttera ter¬
quat inum sellabam desinunt ut sum pro sũo
ce similia: defectiua exstimanda sunt s̃ prat¬

Expanded text:
i producta enuntiatur: hanc nonnulli i producta enuntiatur: hanc nonnulli quartam coniugationem putant, quod futurum tempus in am et in bo, in ar et in bor syllabam mittit, ut seruio seruis seruiam seruibo, uincior uinciris uiniugationem, nisi in eo uerbo quod in prima persona indicatiui modi temporis praesentis numeri singularis e ante o habuerit, ut eo queo eam queam ibo quibo et a passiuo queor queuerborum, quae ab aliis significationes dicundeponentia, communia. actiua sunt, quae o faciunt ex se passiua, ut lego legor. passiua sunt quae in r littera terminantur, et ea amissa, redeunt in activa, ut legor, lego. Neutra sunt, quae o littera terminantur, et accepta r littera, Latina non sunt, ut sto, curro. Sunt etiam neutra, quae i littera terquae um syllaba desinunt, ut sum, prosum; haec et similia defectiva existimanda sunt. Sunt prae
Abbreviated transcription (Latin):
persona uerbo actiuo & neutrali. A produc¬
tam hab& ante nouissimam litteram: passiuo
communi & deponenti: ante nouissimam
syllabam: ut uoco uocas uocor uocaris : & futu¬
rum tempus ciusdem modi inbo & inbor sellabã
mittit: ut uoco uocabo uocor uocabor: Secun¬
da est quae in dicatiuo modo tempore pͣsenti
numero singulari secunda persona uerbo
actiuo & neutrali E. produc tam hab& ante
nouissimam litteram: passiuo communi &
deponenti ante nouissimam syllabam : ut mo¬
neo mones moneor moneris: & futurum
tempus eius dem modi inbo & inbor sillabam
mittit : ut moneo monebo moneor monebor:
ł estia ẽ quae indicatiuo modo tempore p̃senti
numero singł secunda persona uerbo actiuo
ẽ. correptum uel i productum hab& ante
nouissimam syllabam: ut lego legis legor
legeris : Audio audis audior audiris : &
futurum tempus eius dem modo : in .am. &.
in xr syllabam mitot : ut legolegam lego
legar: audio audiam audior audiar est
altera species testiae coniugationis. quȩ

Expanded text:
persona uerbo actiuo et neutrali a productam habet ante nouissimam litteram, passiuo communi et deponenti ante nouissimam syllabam, ut uoco uocas, uocor uocaris; et futurum tempus eiusdem modi in bo et in bor syllabam mittit, ut uoco uocabo, uocor uocabor. secunda est, quae indicatiuo modo tempore praesenti numero singulari secunda persona uerbo actiuo et neutrali e productam habet ante nouissimam litteram, passiuo communi et deponenti ante nouissimam syllabam, ut moneo mones, moneor moneris; et futurum tempus eiusdem modi in bo et in bor syllabam mittit, ut moneo monebo, moneor monebor. tertia est, quae indicatiuo modo tempore praesenti numero singulari secunda persona uerbo actiuo e correptam uel i productam habet ante nouissimam syllabam, ut lego legis, legor legeris, audio audis, audior audiris; et futurum tempus eiusdem modi in am et in ar syllabam mittit, ut lego legam, legor legar, audio audiam, audior audiar. est altera species tertiae coniugationis, quae
Abbreviated transcription (Latin):
millez Sunt nomina quorum nominatuus
inusu non c̃: ut si quis dicat hanc laterero
uel ab hac ditione : Item ꝑcaeros casus nomi¬
na multa deficiunt : ut sponte tabo natuꝰ
Sunt p̃tera nomina quorumalia geneeiuu

Expanded text:
mille. Sunt nomina quorum nominativus in usu non est, ut si quis dicat hunc laterem, . . . vel ab hac dictione. Item per caeteros casus nomina multa deficiunt, ut sponte, tabo. Sunt praeterea nomina, quorum alia genitivu
Abbreviated transcription (Latin):
est aerictuis sensibilis auditu quan¬
tum in ipso eꝑ Omnis uex autas ncula
dtaut confuso aticulaa s+
Seartom aliaesunt uocals alie sunt con¬
anante Consongtium aliae iunt semi¬
uocales aliae mucan locales uunt quaspsc
poo feruntur & perse syllabam faciuant unt

Expanded text:
est aer ictus sensibilis auditu, quantum in ipso est. omnis uox aut articulata est aut confusa; articulata erarum aliae sunt uocales, aliae consonantes. consonantium aliae sunt semiuocales, aliae mutae. vocales sunt, quae per se proferuntur et per se syllabam faciunt. sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nur iestio t pars orationis Inter iecta
cebus pastius orationis adprimen iset a¬
emot dectus: aut metu engis teet
opta itis ut o : A ot dolemis ut hcu A
lquents uteuax sed icu apud g icos
aduerbus applicantur : quo dideo latini
statim sub sequitur uerbam Lic  uutemo
ꝓinterie etionea
tionis singulas pluresuesubponees ut ne¬
fas ꝓ nefas accentus in inter iectionib
per tiesie noupessunt ⁊ fere in aluis uoci¬
bus qua in condtas uinuenimus:¬

Expanded text:
riectio est pars orationis interiecta aliis partibus orationis ad exprimendos animi adfectus: aut metuentis, ut ei; aut optantis, ut o; aut dolentis, ut heu; aut laetantis, ut euax. sed haec apud Graecos aduerbiis adplicantur, quod ideo Latini statim subsequitur uerbum. Licet autem pro interiectione tionis singulas pluresue subponere, ut nefas, pro nefas. Accentus in interiectionibus certi esse non possunt, ut fere in aliis uocibus, quas inconditas inuenimus
Abbreviated transcription (Latin):
cui aliquid demonstramus ut da huic magistrs : ecusati¬
nus qui a ꝑcũ aliquẽ acusamus: ut accuso hunc magistru
uocatiuus qr pereũ aliquẽ uocamus :utomagister ablati¬
nus quia ꝑcũ nos afferre aliquid cuiquã signicam us ut aufor
a magistro: Ex aptota nomina dicta coquodpersecusr
uariaates haberT: utẽ unus ꝓeucaptota : quodtantũ in
quinq: casibus uarian Toaptota quia tantũ in qua

Expanded text:
cui aliquid demonstramus, ut 'da huic magistro'. Accusativus, quia per eum aliquem accusamus, ut 'accuso hunc magistrum'. Vocativus, quia per eum aliquem vocamus, ut 'o magister'. Ablativus, quia per eum nos auferre aliquid cuiquam significamus, ut 'aufer a magistro'. Hexaptota nomina dicta eo, quod per sex casus varietates habent, ut est 'unus'. Pentaptota, quod tantum in quinque casibus variant
Abbreviated transcription (Latin):
ulixerstnediadicta quia ex par tegrecas & partelatina inde
& nothaa qui a corrũ punt ultimas syllabas. manentib pri¬
oribus : Vt apud grecos alexandros inenendeos: apud nos
al& ander menander: Dicta aut̃ notha quẽ ad modũs nothus

Expanded text:
'Ulixes'. Media dicta quia ex parte Graeca sunt, ex parte Latina. Eadem 'Ulixes'. Media dicta quia ex parte Graeca sunt, ex parte Latina. Eadem et notha, quia corrumpunt ultimas syllabas manentibus prioribus, ut apud Graecos 'Alexandros', 'Menandros'; apud nos 'Alexander', 'Menander'. Dicta autem notha, quemadmodum nothus
Abbreviated transcription (Latin):
qui a cõmunias & in multoram significatione consistuta sbaed
in axiii species diuidant᷑: Ex quib: corporali adicta quia ł uidot
ul tanguntur utcelũ terita larẽdomus Ancorporalia quta
carent corporeiunde nec uideri nectangiposs̃ ut ueritas iustitia
Generalia quia multarũ rerũ sunt : ut animal: nã & homo &
quus & auis animalias : Specialia : qui a partẽ demonstrant
ut homospecies erũ animaliũ homoꝰ principalia qui a primã
positionẽ habent : nec aliunde n ascunt᷑ ut mons fons: Di riuo¬
tiua eo qđ ex alio nomine deducantur : ut amonte montanis
Diminutiua : qui aminuunt sensũ: ut greculus scolasticulus
sono diminutiua quiasicsonagt sicut diminutiua sed in tellec¬
tu principalia s̃ ut fabula tabula : Tota greca qui ax toto grae
declinantur utbalisto sicenĩ & grecus a latinus dicit ⁊ Totalati¬
na quia toto inlatinũ uertunt᷑: grecus dicit odisseus latinus

Expanded text:
a communia sunt et in multorum significatione consistunt. Haec in viginti octo species dividuntur, ex quibus corporalia dicta, quia vel videntur vel tanguntur, ut 'caelum', 'terra'. Incorporalia, quia carent corpus; unde nec videri nec tangi possunt, ut 'veritas', 'iustitia'. Generalia, quia multarum rerum sunt, ut 'animal'. Nam et homo et equus et avis animal sunt. Specialia, quia partem demonstrant, ut 'homo'. Species enim animalium homo. Principalia, quia primam positionem habent, nec aliunde nascuntur, ut 'mons', 'fons'. Derivativa eo, quod ex alio nomine deducantur, ut a monte 'montanus'. Diminutiva, quia minuunt sensum, ut 'Graeculus', 'scholasticulus'. Sono diminutiva, quia sic sonant sicut diminutiva, sed intellectu principalia sunt, ut 'tabula', 'fabula'. Tota Graeca, quia ex toto Graece declinantur, ut 'Callisto'. Sic enim et Graecus et Latinus dicit. Tota Latina, quia ex toto in Latinum vertuntur. Graecus dicit 'Odysseus', Latinus
Abbreviated transcription (Latin):
consonantis positam quam nonnulli geminantẽ
ut a iote eacida romanos uincere possen  untaiã
sellabe quae cominunes dicuntur : cumaut cor¬
⁊tptam uocalem duae consonantes sequuntur:
qua rum prior aut mina quȩpiã c̃iaut fseru¬
docalis & rediuens̃ liquida: &ot correnta uoca¬
bis inunam desinit consonantem sequenteh q̃
ipleriq alspirationis uid aur nota it cum
cortepiam uocalem duar consonantes sequan¬
tor quarumprior s. littera ẽ: Sut cam partir
iorationis terminat breiuis syllaba q̃ inunam¬
ł desinit conioranter y a ut cum pars orationus
arq̃uentestatim uocali. A nt cumpro ducta
uocalis ẽ uocali alter cansi quentes aut
cum pronomen clit tira terminatũ
uocalis statim. subsequitur: A ut cum correpta
oniga syllaba duo rempora hab&: breuis. anũs
Srlloba rapud maricos se imipes nomiratin
De pedisus

Expanded text:
consonantis positam, quam nonnulli geminant, ut «aio te, Aeacida, Romanos uincere posse». sunt etiam syllabae, quae communes dicuntur, cum aut correptam uocalem duae consonantes secuntur, quarum prior aut muta quaepiam est aut f semiuocalis et sequens liquida; aut cum correpta uocalis in unam desinit consonantem sequente h, quae plerisque adspirationis uidetur nota; aut cum correptam uocalem duae consonantes secuntur, quarum prior s littera est; aut cum partem orationis terminat breuis syllaba, quae in unam desinit consonantem; aut cum pars orationis ur, sequente statim uocali; aut cum producta uocalis est uocali altera consequente; aut cum pronomen c littera terminatum uocalis statim subsequitur; aut cum correptam ca duplex. longa syllaba duo tempora habet, breuis unum. syllaba apud metricos semipes nominatur. de pedibus
Abbreviated transcription (Latin):
pro ducitur ut ao uautdur dccaler uagunrt
ei diptongõ o sacunt utiaetoeu i au: pos¬
tione cum correpta uocolis induas stdnt eons¬
so nant ridurarma arcus: aut ingicent dupli¬
tem uraiss de ut in alieram conĩan antem
iltaram uocalem loco conionantis peptai

Expanded text:
producitur, ut a o, aut duae uocales iunguntur et dipthongon faciunt, ut ae oe au eu ei. positione, cum correpta uocalis in duas desinit consonantes, ut arma arcus, aut in unam duplicem, ut axis, aut in alteram consonantem et alteram uocalem loco consonantis positam
Abbreviated transcription (Latin):
Nambicds p̃sens adefit :haec exempli cauiadili genibus
posita e iam reliqua demonstrabunt: UAnenomiastat
significatio uice nominis posita : quȩ fit modistribus :
ab animo : a corpore extrinsecus ab animout magna¬
nimq: anchisiades a corpore ut ipse arduus: extrinsecus
ut inselixpuer atq in par congressus achilli ui Epite

Expanded text:
nam hic deus praesens adest». haec exempli causa diligentibus posita etiam reliqua demonstrabunt. antonomasia est significatio uice nominis posita, quae fit modis tribus, ab animo, a corpore, extrinsecus; ab animo, ut «magnanimusque Anchisiades»; a corpore, ut «ipse arduus»; extrinsecus, ut «infelix puer atque impar congressus Achilli». epit
Abbreviated transcription (Latin):
cula q̃ c̃ ergõ: A cutus accentus ẽ noti perosil¬
quit a scendens indexteram parte nagra uisũci¬
a sost uso index totĩ partĩ descendeni &C ircum¬
clexus not deacuto e graui factã : Longis
linca osinistra in dexteram partem aeqꝗalipt
nõta subterposita duo uerba cumitares er. dit

Expanded text:
cula, quae est ergo. acutus accentus est nota per obliquum ascendens in dexteram partem /, grauis notasursum in dexteram partem descendens ita \; circumflexus nota de acuto et graui facta ita ^; longus linea a sinistra in dexteram partem aequaliter nota subter posita duo uerba, cum ita res exigit,
Abbreviated transcription (Latin):
to dicrus q̃uod a longiore nodo inceans indues desinit breumic
obpãpsa Palmadicitur aependentes digitĩ dactilu ẽ m̃ fibrili
quod in utraq: parte breuem habeat longã in medio inter uo¬
tnłẜ rahis enim breuis dicitur: Ã m̃fimacrus quodduae hinc is
lunge habent in medio inclusam breuem tm acras enim long
diciturꝰ Bachius appllatus c̃eo quod eo pedebacbia : Iẽ bba
ratus abachio ÷ Procele umaticus quod adcele ur en¬
tium aptus dispondes autem & ditrocheus & duambis di
quod geminis  qued geminis constant Iambis spondose

Expanded text:
to dictus quod a longiori nodo inchoans in duas desinit breues; oppansa palma dicitur, et pendentes digiti dactili. Amphibrachys, quod in utraque parte brevem habeat, longam in medio interiacentem. Βραχύς enim brevis dicitur. Amphimacrus, quod duae hinc inde longae habent in medio inclusam brevem. Μακρός enim longus dicitur. Bacchius appellatus est eo, quod eo pede Bacchia, id est iteratus a Bacchio est. Proceleumaticus, quod sit ad celeuma canentium aptus. Dispondeus autem et ditrochaeus et diiambus dicti quod geminis constant iambis, sponde
Abbreviated transcription (Latin):
sis c̃ uerbi in principio uersos positum eius edet. finere¬
pstitio: ut ante &iam sceptrum dictei regis daneua

Expanded text:
sis est verbi in principio versus positi, in eiusdem fine repetitio; ut Ante etiam sceptrum dictei regis e
Abbreviated transcription (Latin):
ritas uoluit: Neutrũ dictũ : quia nec hocest: nec illud
Iđ nec masculinũ nec feminũ Cõmune dictũ : quiaduob
generebus nom̃ unũ cõmunicat ut hio& hecicanis: Cui
cantrariũ est erisenon quia utrũq sexum subuno genere
enuntiat ut hic piscis ẽ enĩ incertiseus qđ nec natura nec
oculis discernitur: sed sensus tantũ peritia. Omne genus

Expanded text:
ritas voluit. Neutrum dictum quia nec hoc est nec illud, ritas voluit. Neutrum dictum quia nec hoc est nec illud, id est nec masculinum nec femininum. Commune dictum quia duobus generibus nomen unum communicat, ut 'hic' et 'haec canis'. Cui contrarium est epicoenon, quia utrumque sexum sub uno genere enuntiat, ut 'hic piscis'. Est enim incerti sexus, quod nec natura nec oculis discernitur, sed sensus tantum peritia. Omne genus
Abbreviated transcription (Latin):
nus patiia apatria descendunt: ut athenienis thebarius
uodi al ocoit sab ur banus Terb alia dicunt᷑ quiad euerbo nas¬
cuntur utletor ꝑarticipialia: quia sicsonant sicut pertica¬
pia utdemens uerbi similia a uerbisimilitudine dieta ut
conteplator. N ã& uerbũ est imperatiui modi futurrã poris
& nom̃ quia cõparationẽ recipit: haom̃s species a nomint̃
apellation edescendunt Secundapats nominie cõpanatio
Somparatio dicta quia & alterius cõparatione alterũ p̃ ftrt
cuius gradus tress̃, pontiuus comparatiuus & suplatiuus
Positiuus dictus qr primus ponit in comparationis gradibus
ut doctus Comparatiuus ab eo qđ comparatus positiuo p̃festur
illiut doctior: pluserĩ nouit quã dotus: Suꝑlatiuus eo qđ cõ¬
paratiuo suꝑferetur: ut doctissimus plusenĩ sit quã doc¬
tior: Generae dictas : qđ generen ut masculinũ & semininũ
cacraa nomina nons genera : sed hoc nominũ ratio & uicto¬

Expanded text:
nus'. Patriae a patria descendunt, ut 'Atheniensis', 'Thebanus'. Loci a loco, ut 'suburbanus'. Verbialia dicuntur, quia de verbo nascuntur, ut 'lector'. Participalia, quae sic sonant sicut participia, ut 'legens'. Verbis similia, a verbi similitudine dicta, ut 'contemplator'. Nam et verbum est imperativi modi, futuri temporis, et nomen, quia conparationem recipit. Haec omnes species a nominum appellatione descendunt. Secunda pars nominis conparatio. Conparatio dicta quia ex alterius conparatione alterum praefert. Cuius gradus tres sunt: positivus, conparativus, et superlativus. Positivus dictus quia primus ponitur in conparationis gradu, ut 'doctus'. Conparativus ab eo, quod conparatus positivo praefertur illi, ut 'doctior'; plus enim novit quam doctus. Superlativus eo, quod conparativo superferatur, ut 'doctissimus'; plus enim scit quam doctior. Genera dicta sunt quod generent, ut masculinum et femininum. Cetera nomina non sunt genera, sed hoc nominum ratio et aucto
Abbreviated transcription (Latin):
nent ipsiq ne potesq eubigmos ẽ series orationis teno¬
rem suum usq ad eltimem seruans : utͥprincipio caelũ

Expanded text:
nent ipsique nepotesque». hirmos est series orationis tenorem suum usque ad ultimum seruans, ut «principio caelu
Abbreviated transcription (Latin):
neros. scit parsinfusta secant prosecat : Percõ pa¬
metos ses si dat rsespondit iuno satur ma sancta dearae
paratis arma qual primun uiripronte para te Ins¬
Vi ratisum inodum pro mnperatiuo posutt: Dersixnisi¬
caitoius si oue d poliantur coso& corpora nũ dare prquuũ¬
atio nopsospoliant pertem porau sicut caditq saꝑbunto
lium ꝓtrsnus libmo sumat neptuma troia proccudit
d sumauit Perper sonas si cut danai quiparent ati¬
dis quam primum arma sumite pro qui parcas sumite.

Expanded text:
meros, sicut «pars in frusta secant» pro secat. per conparationem, sicut «respondit Iuno Saturnia sancta dearum» pro paratis arma quam primum, uiri» pro ite parate: indicatiuum modum pro imperatiuo posuit. per significationes, sicut «spoliantur eos et corpora nuda relinquunt» pro spoliant. per tempora, sicut «ceciditque superbum / Ilium et omnis humo fumat Neptunia Troia» pro cecidit et fumauit. per personas, sicut «Danai, qui parent Atridis, quam primum arma sumite» pro qui paretis sumite.
Abbreviated transcription (Latin):
iũ. Quae siguficatio comparatio figura: signi¬
ficatio aduerbiorum in quo ẽ : quia sunt ad¬
uerbia autloci: a temporis ã numeri A ne¬
gandi A ad firmandi a demonstrandi aut
optandi ab ostandi a ut ordinis aut interro¬
gandi a ut similitudinis. Aut qualitatis. et tu¬
xut quantitatis ane dubi tañdi. aut per¬
sonalia :  ut uocandi aut respondendi
Aut separandi. Aut iurandi. aut elegendi
Aut congregandi aut probibendi aut. euentus.
Aut comparandisda aduerbiar loci ut hic
uelibi in tus. uel foris illuc uel inde : intro¬
uel foras: da temporis : ut hodienunc nuper¬
Fcricras aliquando numeriat rom ebbis egan¬
di: ut non : adfirmandi: ut &ia quidni de¬
monstrandi: ut en ecceoptan di: ut utinam
hostan dizutheia ordinis: ut de inde Inter¬
rogandi ut cur quare: quam obremasi rot¬
litudinis: ut quasi ceu: qualitã tiut docte
pulchre fortituu: Quantigetis ut multũ
parum innieii dubi taneli. ut forsitan
fortasse personalia ut mecum tecum secõ

Expanded text:
ia. quae? significatio, conparatio, figura. significatio aduerbiorum in quo est? quia sunt aut loci aduerbia aut temporis aut numeri aut negandi aut affirmandi aut demonstrandi aut optandi aut hortandi aut ordinis aut interrogandi aut similitudinis aut qualitatis aut quantitatis aut dubitandi aut personalia aut uocandi aut respondendi aut separandi aut iurandi aut eligendi aut congregandi aut prohibendi aut euentus aut conparandi. da aduerbia loci: ut hic uel ibi, intus uel foris, illuc uel inde. da temporis: ut hodie, nuper, aliquando; numeri, ut semel, bis; negandi, ut non; affirmandi, ut etiam, quidni; demonstrandi, ut en, ecce; optandi, ut utinam; hortandi, ut eia; ordinis, ut deinde; interrogandi, ut cur, quare, quamobrem; similitudinis, ut quasi, ceu; qualitatis, ut docte, pulchre; quantitatis, ut multum, parum; dubitandi, ut forsitan, fortasse; personalia, ut mecum, tecum, secum,
Abbreviated transcription (Latin):
multitudo casuum uar&ate distincta: ut litbra litorib
contraria fluctibus undas. irnpcor arma armis pog

Expanded text:
multitudo casuum uarietate distincta, ut litora litoribus contraria, fluctibus undas / inprecor, arma armis, pug
Abbreviated transcription (Latin):
huc contrarius c̃ amphimacbnis ex longi
ebreuie longa temporum ur ut in sule Bacchius
exbreui aduabus longis temporum  t
ut a chates  huic contrarius c̃ antibaccbius
Huie contrarius c̃ dispondeus ex quattuor
lorigis tem porum yni: ut oratores Du ambus
exduobus iambis temporum N quras
xbiti es duabus lngis abreui temporũ
uiAat so lomnius Iiuc contrarius s̃ chori¬
umby ex longi aduabus breuibus & longa

Expanded text:
himacrus ex longa et breui et longa temporum quinque, ut insulae; bacchius ex breui et duabus longis temporum quinque, ut Achates; huic contrarius est antibacchius huic contrarius est dispondeus ex quattuor longis temporum octo, ut oratores; diiambus ex duobus iambis temporum sex, ut ex breui et duabus longis et breui temporum sex, ut Saloninus; huic contrarius est choriambus ex longa
Abbreviated transcription (Latin):
Vna autem uis omnium siue copulert si uedisiungant Copula¬
tiuȩ autem coniunctionesdicte: eo quod sensum uel personas
coniungaNT ut ego & tucamus ad forum ipsum & sensum conuine¬
xiildisiuntiuȩ dictȩ quiadisiunguN resaut personas utego aut
tu faciamus Subiunctiuȩ dicuntur quia subiunguntur utq dici¬
musenim: regiq hominiq dõq: Nondicimus queregi. que homini¬

Expanded text:
Una autem vis omnium, sive copulent, sive disiungant. Copulativae autem coniunctiones dictae eo, quod sensum vel personas coniungant, ut 'ego et tu eamus ad forum'. Ipsud 'et' sensum coniunxit. Disiunctivae dictae, quia disiungunt res aut personas, ut 'ego aut tu faciamus'. Subiunctivae dicuntur, quia subiunguntur, ut 'que'. Dicimus enim 'regique hominique Deoque'; non dicimus, 'que regi, que homini