comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s e radicibꝰ repullulant. laurus ⁊ mali ⁊ punice firmissimȩ
ergo ad uidendũ olee. ut qͣs durare annis.ce. int̾ auctores
conueniat. Est in suburbano tusculani agricole qͥ cor apel¬
latur lucus antiqͣ religione dianȩ sacratꝰ a latio uelut arte
tonsili coma fagenei moriᷤ. inhac arbore eximia ȩtate nr̃a
amauit passienus crispus bis consul. orator agrippine matri¬
monio ⁊ nerone pruuigno clarior. Postea osculari cõplec¬
tiq eam solitꝰ. ñ modo cubare subea uinũq illi ad funde.
uitina luco est ilex & ipsa nobilis. arxxi u. pedũ ambitu
caudicis decẽ arbores initiens singłas magnitudine uisende
siluam q̃ sola facient. hedera necari arbores certũ ẽ. Similẽ
qͥdã & iniusco tam ⁊ si tardiorẽ iniuriã earũ arbitrant᷑.
Nãq ⁊ hoc pret̾ fructꝰ agnoscit᷑ ñ innouissimis mirabile quȩ

Expanded text:
sed e radicibus repullulant laurus et mali et punicae. firmissimae sed e radicibus repullulant laurus et mali et punicae. firmissimae ergo ad vivendum oleae, ut quas durare annis cc inter auctores conveniat. Est in suburbano Tusculani agri colle, qui Corne appellatur, lucus antiqua religione Dianae sacratus a Latio , velut arte tonsili coma fagei nemoris. in hoc arborem eximiam aetate nostra amavit Passienus Crispus bis cos.monio et Nerone privigno clarior postea, osculari conplectique eam solitus, non modo cubare sub ea vinumque illi adfundere. vicina luco est ilex, et ipsa nobilis XXXIV pedum ambitu caudicis, decem arbores emittens singulas magnitudinis visendae silvamque sola faciens. ❦ xcii 243 Hedera necari arbores certum est. similem quidam et in visco, tametsi tardiorem, iniuriam earum arbitrantur. namque et hoc praeter fructus adgnascitur, non in novissimis mirabile. 244
Abbreviated transcription (Latin):
argus alligauerit. Inponto citra herade amarȩ st̃ ioius stra¬
tiui cognomine. ibi quercꝰ duȩ abhercule satę in eodẽ trac¬
tu portus amyci est hebrice rege int̾fecto. clarꝰ eiꝰ tumulus
a sup̃mo die lauro tegit᷑ quam insanã uocant. qm̃ siqͥd ex ea
decerptũ inferat᷑ nausbꝰ. uirgia funt donec abiciat᷑. Regionẽ
aulotrenen diximꝰ ꝑquã a pama infrigiã it᷑. ibi platanꝰ ostẽ¬
ditur ex qͣ pependit marsias uictꝰ ab apolline. quę iã tum
magnitudine electa ẽ. Necñ palma deliab eiꝰdem dĩ ętate
conspicit᷑. olimpiȩ oleaster ex qͦ primꝰ hercules coronatꝰ ẽ. &
cis fico malis. ⁊ ex his p̃co cibus breuior quã serotinus dulcibꝰ.
quã acutis ⁊⁊ dultior inpunicis. Itẽ iniutibꝰ p̃cipue quȩ ferti¬
lioribꝰ grecinus auctor ẽ. sexagenis annis durasse uites ui¬
dentur. ⁊ aquaticȩ celeriꝰ interire. Senescunt qͥdẽ uelocit̃

Expanded text:
Argus alligaverit. in Ponto citra Heracleam arae sunt Iovis ΣτραArgus alligaverit. in Ponto citra Heracleam arae sunt Iovis Στρατίου cognomine, ibi quercus duae ab Hercule satae. in eodem tractu portus Amyci est, Bebryce rege interfecto clarus. eius tumulus a supremo die lauro tegitur, quam insanam vocant, quoniam, si quid ex ea decerptum inferatur navibus, iurgia fiunt, donec abiciatur. 240 regionem Aulocrenen diximus, per quam Apamea in Phrygiam itur. ibi platanus ostenditur, ex qua pependerit Marsuas victus ab Apolline, quae iam tum magnitudine electa est. nec non palma Deli ab eiusdem dei aetate conspicitur, Olympiae oleaster, ex quo primus Hercules coronatus est, et cis, fico, malis, et ex his praecocibus brevior quam serotinis, dulcibus quam acidis, et dulciori in punicis, item in vitibus, praecipueque fertilioribus. Graecinus auctor est sexagenis annis durasse vites. videntur et aquaticae celerius interire. senescunt quidem velociter,
Abbreviated transcription (Latin):
ullomꝰ fermentescit ⁊ sui plena ac latescentibꝰ satis ñ effeta cũ tempꝰ apit
tepidis adridet horis. Ita maximc frtum̃ta pinguescunt ꝓ̃t̃ quã ubi calidꝰ
p̾eaes excuerere germinationes euocate indulgentiã cęli secutis frigo¬
teneras intorto stram̃to insiluestribꝰ. Hon ẽ.gͦ tẽpestiuȩ aque h¬
bernis pͥmũ imbribꝰ dem germinatione ⁊ añ cedentibꝰ. t̃ciũ tempꝰ
est cũ educant poma nec ꝓtinꝰ s iã ualido fetu quȩ fructꝰ suos
oiuciꝰ c̃tinent longioresq desid̾ant cibos. his ⁊ serotinȩ aquȩ u¬
ules ⁊i uitio olee punicis he iã pluuiȩ generibꝰ. cuiꝰq arboribꝰ
duersomͦ desidant᷑ alis alio tepore maturantibꝰ. Qu a ppt᷑
ensaẽ unbribꝰ aliqͣ ledi uideas aliqͣ iuuari. &̃ in eodẽ genere
sic̃ inpiris alio die hiberna quer̃. pluuuias uͦ alia p̾cocia ut
parit᷑ qͥdẽ om̃ia desident. Hibernũ tempꝰ ẽ. añ germina¬
tionẽ quȩ a qͥlonẽ austro utiliorẽ facit. ratio eadẽ me¬

Expanded text:
modo fermentescit, et sui plena, a lactescentibus satis non effeta, cum tempus aperit, tepidis adridet horis. ita maxime frumenta pinguescunt, praeterquam ubi calidus praecoces excurrere germinationes evocatae indulgentia caeli, secutis frigoteneras intorto stramento in silvestribus non est. ergo tempestivae aquae hibernis primum imbribus, dein germinationem antecedentiest, cum educant poma, nec protinus, sed iam valido fetu. quae fructus suos diutius continent longioresque desiderant cibos, his et serotinae aquae utiles, ut viti, oleae, punicis. hae tamen pluviae generis cuiusque arboribus diverso modo desiderantur, aliis alio tempore maturantibus. quapropter eisdem imbribus aliqua laedi videas, aliqua iuvari, etiam in eodem genere, sicut in piris alio die hiberna quaerunt pluvias, alio vero praecocia, ut pariter quidem omnia desiderent hibernum tempus, set ante germinationem. 18 quae aquilonem austro utiliorem facit ratio, eadem me
Abbreviated transcription (Latin):
tenues. &e ilex colore qͦ ñ ingrata s maxime fia̾atis quȩ te¬
tant᷑ ut rotarũ axibꝰ ad qͦs lentose fraxinꝰ sic̃ duritia ilex ex
bsignes. idõq ꝓditũ terebras uaginas ex oleastro buxo ilice
lno fraxino utilissimas fieri. exhisdẽ malleos maiores.¬
qus epinũ ⁊ ilice. ꝙ his aũ maior ad firmitatẽ causa tempes¬
duis cesre. quã innatura qͥppe eũ erolea durissimo ligno
caro ines inforitꝰ diutiꝰ immoti plantȩ mͦ germinauerint.
ato uectes aqͥfolios lauresꝰ ulmeos fieri iubet. Nuginꝰ mani¬
Ina rusticis carpinea ligna cerrea quȩ in laminas secant᷑.¬

Expanded text:
etenues et ilex, colore quoque non ingrata, sed maxime fida iis, quae teetenues et ilex, colore quoque non ingrata, sed maxime fida iis, quae terantur, ut rotarum axibus, ad quos lentore fraxinus sicut duritiinsignes, ideoque proditum, terebris vaginas ex oleastro, buxo, ilice, ulmo, fraxino utilissimas fieri, ex iisdem malleos, maioresque e pinu et ilice. et his autem maior ad firmitatem causa tempestivae caesurae quam inmaturae, quippe cum ex olea, durissimo ligno, cardines in foribus diutius immoti plantae modo germinaverint. Cato vectes aquifolios, laureos, ulmeos fieri iubet, Hyginus manubria rusticis carpinea, iligna, cerrea. 231 Quae in lamnas secent
Abbreviated transcription (Latin):
nt̃ hoc usu ꝓbant uenã ⁊ uocant fertile eã argum̃to similitu¬
diuis. qm̃ lacunesa ⁊ crispa inoĩ genere glutinũ abdicat. Quȩdã
unt̃ se ⁊⁊ cũ aliis insotiabilia glutino sic̃ robus. nec ferȩ cohe¬
ient nͥ similia nat᷑a. ut siqͥs lapidẽ lignũq coniung̃. Cornum
nixime audit sorbus carpinꝰ buxus postea talia cuicũq oꝑꝙ
fcilia fiexilia onũa quȩ lenta diximꝰ. pret̃ quȩ morꝰ ⁊ caprificꝰ
finabilia ac sectiq modice humida. Arida enĩ latiꝰ quã terasce¬
lnit uridia. pret̃ robur ⁊ buxũ ꝑtinatiꝰ resistunt. serrarũq
dintes replent ȩ qualitate inerti. eͣ decausa alt̾na inelinatio¬
i ger̃ serobem. Obȩdientissima qͦcũq inoꝑe fraxinꝰ. eadẽq
astis corylo melior cornu leuior sorbolentior. Gallica uͦ ꝙ iã
nui fiexilis capsisq ac serinis sola utilis secat᷑ in laminas pro¬

Expanded text:
in hoc usu probant venam, et vocant ferulaceam argumento similituin hoc usu probant venam, et vocant ferulaceam argumento similitudinis, quoniam lacunosa et crispa in omni genere glutinum abdicant. quaedam et inter se et cum aliis insociabilia glutino, sicut robur, nec fere cohaerent nisi similia natura, ut si quis lapidem lignumque coniungat . cornum maxime odit sorbus, carpinus, buxus, postea tilia. cuicumque operi facilia flexilia omnia, quae lenta diximus, praeterque morus et caprificus. forabilia ac sec- tilia, quae modice umida. arida enim latius quam teras cedunt, viridia praeter robur et buxum pertinacius resistunt serrarumque dentes replent aequalitate inerti. qua de causa alterna inclinatione egerunt scobem. Oboedientissima quocumque in opere fraxinus, eademque hastis corylo melior, cornu levior, sorbo lentior, Gallica vero etiam nui flexilis capsisque ac scrineis sola utilis. secatur in lamnas pra
Abbreviated transcription (Latin):
ibid architecti ea fimo inlitas sic cari iubent. ut ad flatꝰ ñ noceant
Indꝰ sustinere ualide abies larix ꝙ̃ intrauersũ posite. robur olea
niuruant᷑. ceduntq ponderi. Ille renitunt᷑ ne temere rũpant᷑
iͥq carie quã iuiribꝰ deficiunt. & palmȩ arborũ ualida in diuer
irurio fornicatũ pinꝰ ⁊ eupressꝰ aduersꝰ cariem tiniasq firmissi¬
ne. Facile pandat᷑ uiglans. fiunt enĩ ⁊ exea trabes frangi se pre¬
untiat strepitu qđ ⁊ in andro accidit. cũ ebalneis t̾riti sono
plurimis durant annis. eȩdẽ siñ tegant᷑ cito senescunt. mirũ
anes eadẽ ualuarũ paginis ⁊ ad quȩ cũq libeat intestina oꝑa
aptissima siue g̃co siue campano siue siculo fabricȩ artis genere
spatabilis. ram̃torũ crinibꝰ pampinato sẽꝑ orbe se uoluens ad
icutatos runcinã raptꝰ eadẽ ⁊ curris maxime sociabilis gluti¬

Expanded text:
liquae sponte, ob id architecti eas fimo inlitas siccari iubent, ut adflatus ne noceant. liquae sponte, ob id architecti eas fimo inlitas siccari iubent, ut adflatus ne noceant. pondus sustinere validae abies, larix, etiam in traversum positae. robur, olea incurvantur ceduntque ponderi. illis renituntur nec temere rumpuntur, priusque carie quam viribus deficiunt. 223 et palmae arbor valida; in divercontrario fornicatim. pinus et cupressus adversus cariem tiniasque firmissimae. facile pandatur iuglans, fiunt enim et ex ea trabes. frangi se praenuntiat crepitu, quod et in Antandro accidit, cum e balineis territi sonoe terra plurimis duraturae annis eaedem, si non integantur, cito senescunt, mirum abies, eadem valvarum paginis et ad quaecumque libeat intestina opera aptissima sive Graeco sive Campano sive Siculo fabricae artis genere, spectabilis ramentorum crinibus, pampinato semper orbe se volvens ad incitatos runcinae raptus, eadem e cunctis maxime sociabilis gluti
Abbreviated transcription (Latin):
euedã enĩ inmari q̃dã int̾ra uitus oportuniora infestatuũ. Quatuor
genera teredinis capite ad portionẽ grauissimo rodunt dentibꝰ. he
tantũ inmari sentiunt᷑. nec aliã putant teredinẽ ꝓprie dici. ter¬
restres tinias uocant. Culicibꝰ uͦ similes thirpas. quarũ ⁊ auermi¬
cilborũ genere ⁊ eoꝵ alii putrescente suco ipsa matheriȩ. alii pari¬
unit᷑ sic̃ in arboribꝰ exeo qͥ cerastes uocant᷑. cũ tantum erosit ut eir¬
cumagat se generat aliũ hȩc nasci ꝓhibent. In aliis a maritudo¬
it cupresso. in abis duritia ut buxo. Tradunt ⁊ abietẽ circa ger¬
nnationes decoctis arã qua diximꝰ luna aqͥs ñ corrũpi. Alȩxan¬
ari magni comites ꝓdider̃ intylo rubri maris insula arbores ẽẽ
eqͥbꝰ naues fierent qͣs ducentis annis durantes inuentas. ⁊ si mege¬
rent incorruptã. In eadẽ eẽ fruticẽ baculis tantũ idonee. crassi¬
tudinis. uariũ tigriũ maculis ponderosũ. ⁊ cũ inspissiora decidat

Expanded text:
quaedam enim in mari, quaedam in terra vitiis opportuniora. Infestantium quattuor genera: teredines capite ad portionem grandissimo rodunt dentibus. hae tantum in mari sentiuntur, nec aliam putant teredinem proprie dici. terrestres tinias vocant, culicibus vero similes thripas. quartum est et e vermiculorum genere, et eorum alii putrescente suco ipsa materie, alii pariuntur sicut in arboribus ex eo, qui cerastes vocatur. cum tantum erosit , ut circumagat se, generat alium. haec nasci prohibeut cupresso, in aliis duritia, ut buxo. tradunt et abietem circa germinationes decorticatam qua diximus luna aquis non corrumpi. Alexandri Magni comites prodiderunt in Tylo Rubri maris insula arbores esse, ex quibus naves fierent; quas ducentis annis durantes inventas, etsi mergerentur, incorruptas. in eadem esse fruticem baculis tantum idoneae crassitudinis, varium tigrium maculis, ponderosum et, cum in spissiora decidat,
Abbreviated transcription (Latin):
lissima dentibꝰ. qm̃ uis eadẽ est quȩ sinapi. Deor comenu
flaccus harundinetis acuratius dici cogit ad miratio antiqͥ
charatian uocabant crassiorẽ firmiorẽt Plocian uͦ subtb
c̃. hanc in insulis fluitantibꝰ. natas illas in ripis exspaciuai
tis lacus. t̃ cia est harundo tibialis calami quẽ aulctun
dicebant nono hie anno nascebat᷑. Nam ⁊ lacꝰ inerem̃ta la
tẽporis spacio seruabat ꝓdigiosꝰ. si qͣndo amplitudinẽ bici¬
nio extendisset. qđ notatũ apđ cheroniã infausto athen

Expanded text:
lissima dentibus, quoniam vis eadem est quae sinapi. De Orchomenii lacus harundinetis accuratius dici cogit admiratio antiqua. characian vocabant crassiorem firmioremque , plocimon vero subtiliorem, hanc in insulis fluvitantibus natam, illam tis lacus. 169 tertia est harundo tibialis calami, quem auleticon dicebant. nono hic anno nascebatur. nam et lacus incrementa hoc temporis spatio servabat, prodigiosus, si quando amplitudinem biennio extendisset, quod notatum apud Chaeroniam infausto Athen
Abbreviated transcription (Latin):
sudorũ trunciq ratio eminere calamis edigitoꝵ longitu¬
duit ñ ampliꝰ debent. Cato argillȩ uł cretȩ arenã fimũq
ibulũ admiscet. atq ita usq ad lontor ẽ subigi uibet ibq in¬
treni ⁊ curũlini exhis q̃ cõmentatꝰ ẽ. facile apparet illa

Expanded text:
nodorum truncique ratio. eminere calami VI digitorum longitunodorum truncique ratio. eminere calami VI digitorum longitudine non amplius debent. Cato argillae vel cretae harenam fimumque bubulum admiscet atque ita usque ad lentorem subigi iubet idque interponi et circumlini. ex iis, quae commentatus est, facile appa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ religioniꝰ seruant ut luna crescente ut calamꝰ utraq depͥ¬
natͥ manu. ⁊ alioqͥn in hoc corpore due simul manꝰ minꝰnitun¬
ar necessario tẽꝑam̃to ualidiꝰ demissi tardiꝰ fer̃. fortiꝰ durãt¬
straria exdiũso ne hiscat nimiũ pͥma laxeq capiat. aut ne
parũ ⁊ expͥmat aut cõpressũ. Nec ⁊ hoc maxime cauendũ
inp̃ualide accipientiᷤ trunco in media fissura relinqͣnt qͥdẽ
uestigio fissurȩ falcẽ in truncis facto salice p̃ligant marginẽ
ipsũ. postea cimeo fundunt ẽtinente iunelo lib̾tatẽ dehiscen¬
di. Quedã in plantatio insita eodẽ die transferunt᷑. Si erassi
tuncꝰ inserat᷑ int̾ corticẽ ⁊ lignũ inseri meliꝰ euneo optime
sseo cortice rumpat᷑ laxato. Cerasi libro dẽpto fundunt᷑ hȩc
q̃ si cõp̃hendit insitũ putre facto in colume cuneo ad actũ uti¬
bssine astringit᷑. Inserere aptissimũ quã ꝑrime t̾rȩ patiat᷑

Expanded text:
etiam religionis servant, ut luna crescente, ut calamus utraque depretiam religionis servant, ut luna crescente, ut calamus utraque deprimatur manu. et alioqui hoc in opere duae simul manus minus nituntur, necessario temcontraria ex diverso. ne hiscat nimium rima laxeque capiat, aut ne parum et exprimat aut conpressum necet; 109 hoc maxime cavendum in praevalide accipientis trunco. ut media fissura relinquatur, quidam vestigio fissurae falce in truncis facto salice praeligant marginem ipsum, postea cuneo findunt continente vinculo libertatem dehiscendi. — quaedam in plantario insita eodem die transferuntur. — si crassior truncus inseratur, inter corticem et lignum inseri melius, cuneo optime osseo, cortex ne rumpatur, laxato. 110 cerasi libro dempto finduntur. haequae si conprehendit insitum, putrefacit. vinculun cuneo adacto utilissime adstringitur. inserere aptissimum, quam proxime terrae patiatur
Abbreviated transcription (Latin):
bimi utiq nec teniuores digito minimo. Inserunt᷑ aũ ⁊ inuersi
cũ idagit᷑ ut minor altitudo in altitudinẽ se fundat. Añ oĩa gem¬
mantes int̾e c̃ueniet nichil usquã ulcerosũ auctore torridũ spei
fauet medulla calami cõmissure in matre ligni corticis q̃ iuingat᷑.
idenĩ satuis quã foris corticis equari calami ȩxacutio medullã ne
nidet tam̃ tenui fistula detegat fastigatio leui descenaat cũ¬
to tribꝰ ñ ampliore digitis. qđ facillime c̃ting̃ tinctũ aqͣ ra¬
dentibꝰ ne exaquat᷑ inuento necortex aligno decidat altutri
talamꝰ ad corticẽ usq suũ depͥmat᷑. ne luxet᷑ dũ repͥmit᷑. neue
iortex replicet᷑ in rugas. idõ lacrimantes calamos inseri ñ opor¬
tet. ñ hercules magis quã aridos qͥa illo mͦ labat humore ni¬
mnio cortex. hoc uitali defectu ñ humescit neq c̃corporat. id

Expanded text:
bimi utique nec tenuiores digito minimo. inseruntur autem et inversi, bimi utique nec tenuiores digito minimo. inseruntur autem et inversi, cum id agitur, ut minor altitudo in latitudinem se fundat. ante omnia gemmantes nitere conveniet ; nihil usquam ulcerosum aut retorridum spei favet. medulla calami commissurae in matre ligni corticisque iungatur, id enim satius quam foris cortici aequari. calami exacutio medullam ne nudet, tamen tenui fistula detegat. fastigatio levi descendat cuneo tribus non ampliore digitis, quod facillime contingit tinctum aqua radentibus. ne exacuatur in vento, ne cortex a ligno decedat alterutri. calamus ad corticem usque suum deprimatur. ne luxetur, dum deprimitur, neve cortex replicetur in rugas. ideo lacrimantes calamos inseri non oportet, non, Hercules, magis quam aridos, quia illo modo labat umore nimio cortex, hoc vitali defectu non umescit neque concorporatur . id
Abbreviated transcription (Latin):
media sicciore ⁊ esũma parte c̃ceptꝰ idõ illinc sureuli petunt᷑ oeis cir¬
u mebias sucꝰ inde ⁊ surculis cacumina sitiunt facillue coalescunt
qͥbꝰ eadẽ corticis nat᷑a q̃q pargnt̃ florentia eiꝰdẽ horȩ gignationẽ
sucorũq societatẽ habent lentares qͦtiens humidis repugnãt sicca
mollibꝰ corticũ duri reliqͣ obseruatione fissura in nodo fiat repu¬
nat qͥppe aduenã in hospitalis duritia ut in parte nitidissima
re longior multo tribꝰ digitis ne obliꝗͣ ne translucens uirgiliꝰ eca¬
cumine inseri uetat. certũq ẽ abhumeris arborũ orientẽ ȩstiuũ
spectantibꝰ. surculos petendõ. ⁊ eferacibꝰ ⁊ egermine nouello nͥ uetus¬
tate arbori inserant᷑. id enĩ robustiores eẽ debent. Pret̾ea ut preg¬
nantes hoc ẽ germinatione turgentes ⁊ qͥ parere illo sꝑauerint anno

Expanded text:
media sicciora et e summa parte conceptus; ideo illinc surculi petuntur. oleis cirmedia sicciora et e summa parte conceptus; ideo illinc surculi petuntur. oleis circa media sucus, inde et surculi; cacumina sitiunt. facillime coalescunt quibus eadem corticis natura quaeque pariter florentia eiusdem horae cognationem sucorumque societatem mollibus corticum duri. reliqua observatio, ne fissura in nodo fiat — repudiat quippe advenam inhospitalis duritia —, ut in parte nitidissima, ne longior multo tribus digitis, ne obliqua, ne tralucens. 105 Vergilius e cacumine inseri vetat, certumque est ab umeris arborum orientem aestivum spectantibus surculos petendos, et e feracibus et e germine novello, nisi vetustae arbori inserantur; ii enim robustiores esse debent. praeterea ut praegnates, hoc est germinatione turgentes et qui parere illo speraverint anno,
Abbreviated transcription (Latin):
semq indudendi cadẽ fistula siblatũ exalia inficis hoc ⁊ malis. hec fuit
mnoculatio antiqͣ uirgiliana querit sinũ innodo germine ȩxpulsi corticis
cisꝰ magist᷑ aliꝰ ⁊ pene numerosior ad hunc modũ agricola assiduus casã sepi
munim̃to cingens qͦ minꝰ puttescerent sudes lm̃ subdidit exedera. at
siȩ uiuaci morsu adp̃hensȩ suã exalieno fecere uitã apparuitq truncũ
cẽ ꝓt̾ra. Aufert᷑ gͦ serra equalit̃ suꝑficies leuigat᷑ falce truncꝰ ratio
postea duplex expͥma int̃ corticẽ lignũq inserendi timebant. priscitrun¬
cũ finde mex inforare. aut simedio ipsiq in eo medullȩ̨ calamũ impͥme¬
bunt unũ inserentes. neq enĩ plures capiebat medulla subtilior. Postea
rtuo uł senos adici mortalitati corũ ⁊ numcro ꝑmedia truncolenit̃ fiso
cuneoq tenui fissurã custodiente donec cuspidatĩ decisꝰ descendat in
ieuiꝰ arboriꝰ uarie qͦ ⁊ñ isdẽ inpartibꝰ sub est oĩbꝰ sucus uitibꝰ ficisq

Expanded text:
ue includendi eadem fistula sublatum ex alia. in ficis et malis haec fuit inoculatio antiqua. Vergiliana quaerit sinum in nodo germine expulsi corticis casus, magister alius et paene numerosior, ad hunc modum: agricola sedulus casam saepis munimento cingens, quo minus putrescerent sudes, limen subdidit ex hedera. at illae vivaci morsu adprehensae suam ex aliena fecere vitam, apparuitque truncum esse pro terra. aufertur ergo serra aequaliter superficies, levigatur falce truncus. 102 ratio postea duplex, et prima inter corticem lignumque inserendi. timebant prisci truncum findere, mox inforare ausi medio ipsique in eo medullae calamum imprimebant, unum inserentes, neque enim plures capiebat medulla. subtilior postea ratio vel senos addi, mortalitati eorum et numero, per media trunco leniter fisso cuneoque tenui fissuram custodiente, donec cuspidatim decisus descendat in et cuius arboris. varie quoque et non isdem in partibus subest omnibus sucus. vitibus ficisque
Abbreviated transcription (Latin):
siduit abieti larici pinastro iumꝑo cedro terebinto buro ilici
aqͥfolio suberi taxo tamarici. Int̾ utͣq genera s̃ anracile in
g̾cia ⁊ ubiq unedo. Reliqͣ enĩ folia decidunt his p̃t̃ quã incacu
una nũꝗ folia dimittens. nec añ mediã estatẽ germinãs. Idq
nirũ ẽ. g̾cis auctoribꝰ ꝓditũ. apd nõ postea sileri. Nã locorũ
Uta uis ẽ. ut enrca memiphĩ egipti ⁊ in elephantine thebai

Expanded text:
cidunt abieti, larici, pinastro, iunipero, cedro, terebintho, buxo, ilici, cidunt abieti, larici, pinastro, iunipero, cedro, terebintho, buxo, ilici, aquifolio, suberi, taxo, tamarici. inter utraque genera sunt andrachle in Graecia et ubique unedo; reliqua enim funa numquam folia demittens nec ante mediam aestatem germinans; idque mirum est, Graecis auctoribus proditum, apud nos postea sileri. nam locorum tanta vis est, ut circa Memphim Aegypti et in Elephantine Thebaidis
Abbreviated transcription (Latin):
tlissima. Itẽ uaceinia italie in aucupiis sata galliȩ uͦ etiã
purpurȩ tinguendȩ causa adseruitioꝵ uestes. Quȩcũq cõmu¬
na st̃ montibꝰ planisq maiora fuint aspectu pulchrioraq
nalis pirisq Pretẽa arborũ aliis dẽcidunt folia aliȩ sẽpit̾na
uma uirent. quã differentiã antecedat necesse ẽ pͥor. Sunt
enĩ arborũ quȩ dã om̃ino siluestres q̃dã urbaniores. qñ hs
placet nominibꝰ distinguere. Hȩ mites ꝗ̃ fructu aut aliqͣ dote
imbrarũ q̃ officio humaniꝰ uiuant ñ imꝓbe dicant᷑ urbanȩ.
nis hedere rhododendro ⁊ quãuis herba dicat᷑ sabine rhodo¬
denaron ut nomine apparet ag̾cis uenit. Alii neriũ uocar̃
lii rhodod aphnen sẽꝑ ternũ fronde rosę similitudine caulisꝰ
futicosũ ium̃tis caprisq ⁊ ouibꝰ uenenũ ẽ. idẽ homini con¬
na serpentiũ uenena remedio. Siluestriũ generiᷤ folia ñ de¬

Expanded text:
tilissima, item vaccinia Italiae in aucupiis sata, Galliae vero etiam tilissima, item vaccinia Italiae in aucupiis sata, Galliae vero etiam purpurae tinguendae causa ad servitiorum vestes. quaecumque communia sunt montibus planisque, maiora fiuntet aspectu pulchriora quae i 78 Praeterea arborum aliis decidunt folia, aliae sempiterna coma virent, quam differentiam antecedat necesse est prior. sunt enim arborum quaedam omnino silvestres, quaedam urbaniores, quoniam his placet nominibus distinguere ac mites, quae fructu aut aliqua dote umbrarumque officio humanius iuvant, non improbe dicantur urbanae.nis, hederae, rhododendro et, quadendron, ut nomine apparet, a Graecis venit. alii nerium vocarunt, alii rhododaphnen , sempiternum fronde, rosae similitudine, caulibus fruticosum. iumentis caprisque et ovibus venenum est, idem homini contra serpentium venena remedio. Silvestrium generis folia non de
Abbreviated transcription (Latin):
fagus carpinus. Subeunt ⁊ inmontuosa ulmꝰ malus pirus laurꝰ
mrtꝰ sangͥnei frutices ilex tinguendisq uestibꝰ nascentis geniste.
uaudet frigidis soruus s mag̾ &x betulla gallica. Hȩx arbor mira¬
nli candore atq tenuitate t̾ribilis magistratuũ uirgis eadẽ
iculis flexilis. Itẽ coruiũ cortis bitum̃ exea galliȩ excoquunt.
incosdẽ situs comitant᷑ ⁊ spina nuptiarũ facibꝰ auspicatissima
qñ inde fecerint pastores qͥ rapuer̃ sabinas ut auctor ẽ. ma¬
surius. Nc̃ facibꝰ carpinus corilus familiarissime aqͣ sudore
tugressi iuglandes castaneȩ laburnũ alpina ⁊ hȩc arbor nec uul¬
go nota dura ac candida matheriȩ. cuꝰ florẽ cubitalẽ longi¬
tudine apes ñ attingunt. Odit ⁊ ꝗ̃ appellat᷑ ioius barba inoꝑe
tipiario tonsilis ⁊ in rotunditatẽ spissa argenteo folio. Nonnͥ
naqͦsis ꝓueniunt salices alni populi siler ligustra tesseris u¬

Expanded text:
fagus, carpinus. subeunt et in montuosa ulmus, mains, pirus, laurus, fagus, carpinus. subeunt et in montuosa ulmus, mains, pirus, laurus, myrtus, sanguinei frutices, ilex tinguendisque vestibus nascentes genistae. gaudet frigidis sorbus, sed magis etiam betulla. Gallica haec arbor mirabili candore atque tenuitate, terribilis magistratuum virgis, eadem circulis flexilis, item corbium costis. bitumen ex ea Galliae excoquunt. in eosdem situs comitantur et spina, nuptiarum facibus auspicatissima, quoniam inde fecerint pastores qui rapuerunt Sabinas, ut auctor est Masurius. nunc facibus carpinus, corylus familiarissimae. Aquas odere cupressi, iuglandes, castaneae, laburnum . Alpina et haec arbor, nec vulgo nota, dura ac candida materie, cuius florem cubitalem longitudine apes non adtingunt. odit et quae appellatur Iovis barba, in opere topiario tonsilis et in rotunditatem spissa, argenteo folio. non nisi in aquosis proveniunt salices, alni, populi, siler, ligustra tesseris u
Abbreviated transcription (Latin):
cinas p̃fert q̃ ñ sunt riguȩ. Aiterũ genꝰ gallicas t̾cũ nostrates
densiore folio ⁊ ab eodẽ pediculo numerosiore. Quartũ siluestre
ratiniȩ ñfuer̃ samari amita uocat᷑. Ulmi sem̃ osq radieũ plan¬
ts ꝓueniunt reliqͣ senune. Nc̃ celerrimis arborũ dictis q̃dã in
umuersũ decunetis indicanda st̃. Montes amant. ceđrus. larix.
teda. ⁊ cetã qͥbꝰ resina gignit᷑. Itẽ aqͥfolia buxus iler umporus
herebintꝰ populꝰ ornus carpnius. Est & in apennino fruter qͣ
uorat᷑ cotinus ad lignam̃ta mͦ concilii colore insignis. ꝓsontos
iualles dilig̃ abies robur castaneȩ tilia ilex cornꝰ. A quosis mon¬
abꝰ gaudent acer fraxmꝰ ornus tilia cerasus. Hon temere in
montibꝰ iusȩ st̃ prunus punice oleastri uiglans moris sabuei.
Descendunt ⁊ inplana cornꝰ corylus quertꝰ ornus acerfrarinus

Expanded text:
can eas praefert, quae non sint riguae, alterum genus Gallicas, tertium nostrates, can eas praefert, quae non sint riguae, alterum genus Gallicas, tertium nostrates, densiore folio et ab eodem pediculo numerosiore, quartum silvestre. Atiniae non ferunt samaram —ita vocatur ulmi semen—, omnesque radicum plantis proveniunt, reliquae semine. Nunc celeberrimis arborum dictis quaedam in universum de cunctis indicanda sunt. montes amant cedrus, larix, taeda et ceterae, e quibus resina gignitur, item aquifolia, buxus, ilex, iuniperus, terebinthus, populus, ornus, carpinus. est in Appennino et frutex, qui vocatur cotinus, ad linamenta modo conchylii colore insignis. montes et valles diligit abies, robur, castaneae, tilia, ilex, cornus. aquosis montibus gaudent acer, fraxinus, sorbus, tilia, cerasus. non temere in montibus visae sunt prunus, punicae, oleastri, iuglans, mori, sabuci. descendunt et in plana cornus, corylus, quercus, ornus, acer, fraxinus,
Abbreviated transcription (Latin):
dam duritia ac pallore cõmendabilis. In ipsa uͦ artore
topiario oꝑe tria eiꝰ genera. gallicũ qđ inmetas emit¬
titur amplitudine ꝓcerior ẽ. ol eastrũ in om̃i usu
damnatũ grauem p̃fert odorẽ. Terciũ genꝰ nostiad
uocant siluestre ut credo mitigatũ satu diffusuis. A
densitate parietũ uirens sẽꝑ ac tonsile. Buxusprie¬
neis accitoriis montibꝰ. plurima ⁊ berecintino. tractu
rassissima incorsicĩ florẽ ñ sꝑnendo qͥ causa amaritudiniꝰ semon
mellis cunetis animantibꝰ ininsũ. nec inolimpo macedoniȩ gracilior
s breuis amat feigida. aprica mnigni qͦ duritiã ferri nec flãna neo
carbone utils. hnt̾ has atq frugiferas matheriȩ uitiũ ꝗ̃ amucitia
accipit᷑. ulnꝰ g̃ci duo genera eiꝰ nouere. montuosã q̃ sit amplior.
cmpestrẽ q̃ fructicosa. Italia atinias uocãt excelsissimas ⁊ exhissic¬

Expanded text:
dam et duritie ac pallore commendabilis , ipsa vero arbor et dam et duritie ac pallore commendabilis , ipsa vero arbor et topiario opere. tria eius genera: Gallicum, quod in metas emittitur amplitudinemque proceriorem. oleastrum, in omni usu damnatum, gravem praefert odorem. tertium genus nostratis vocant, e silvestri, ut credo, mitigatum satu, diffusius et densitate parietum, virens semper ac tonsile. buxus Pyrenaeis ac Cytoriis montibus plurima et Berecyntio tractu, crassissima in Corsica, flore non spernendo, quae causa amaritudinis mellis. semen cunctis animantibus invisum. nec in Olympo Macedoniae gracilior, sed brevis. amat frigida, aprica. in igni quoque duritia quae ferro, nec flamma nec carbone utili. Inter has atque frugiferas materie vitiumque amicitia accipitur ulmus. Graeci duo genera eius novere: montanam quae sit amplior, campestrem quae fruticosa. Italia Atinias vocat excelsissimas et ex iis sic
Abbreviated transcription (Latin):
catur. Greci situ discernunt campestre enĩ candi¬
dũ eẽ nec crispũ alinon uocant. Montanũ ue
crispius duriusq &iam nc̃ emascula crispius ad
lautiora oꝑa. Terciũ genꝰ zigian rubentẽ fissili
ligni cortice liuido de seabro. hoc alii generis pio¬
prii eẽ malunt. ⁊ latine carpinũ appellant.
Pulcherrinũ uͦ est bruscũ multoq excellentiꝰ ꝙ iamnan
rũ caperet. haut dubie p̃ferret᷑ citro nc̃ intra pugl¬
lares lectorũq silicios aut laminas raro usu spectat᷑
ber ⁊ tanto deteriꝰ quantũ ab acere alnus ipsa distat.
aceris mares priꝰ florent & iã nunc insiccis natę p̃feran¬
tur aquaticis sic̃ ⁊ fraxini. Est transalpes arbor simil¬
lima aceri albo matheria. & quȩ uocat᷑ staphiloden¬
dron fert siliquã s in his nudeos sapore nucis ab ellanę.
In pͥmis uͦ matheries ħonorata buxo ẽ. raro crispicanti
nec nͥ radice decet̃o lenis qui est matheria silenti ⁊ qua¬

Expanded text:
catur . Graeci situ discernunt, campestre enim candicatur . Graeci situ discernunt, campestre enim candidum esse nec crispum—quod glinon vocant—, montanum vero crispius duriusque, etiamnunc e mascula crispius ad lautiora opera, tertium genus zygian rubentem, fissili ligno, cortice livido, scabro. hoc alii generis proprii esse malunt et Latine carpinum appellant. Pulcherrimum vero est bruscum, multoque excellentius etiamnum rum caperet, haud dubie praeferretur citro; nunc intra pugillares lectorumque solidos aut lamnas raro usu spectatur. ber, tanto deterius, quantum ab acere alnus ipsa distat. aceris mares prius florent. etiamnum in siccis natae praeferuntur aquaticis , sicut et fraxini. est trans Alpes arbor simillima aceri albo materie, quae vocatur staphylodendron. fert siliquas et in iis nucleos sapore nucis abellanae. In primis vero materies honorata buxo est raro crispanti nec nisi radice, de ceteo..... levisque est materiae, set lentore quo
Abbreviated transcription (Latin):
tior. cortex quoq crassior ac detractꝰ inflexibilis nec
semen fert aut florẽ. ut femina quȩ crassior arbore¬
matheriȩ candida p̃cellensq ẽ. Mirũ in hac arbore fruc¬
tum anullo animaliũ attingi foliorũ corticisq sucũ ẽẽ
dulcẽ int̾ corticẽ aclignũ. tenues tunicas multipli¬
ci membrana. equibꝰ uincula tiliȩ uocant᷑ teniussi¬
mũ eoꝵ philire coronarũ lemniscis celebres antiqꝵ
honore mat̾ies teredinẽ ñ sentit ꝓceritate ꝑquã modi¬
ca uerũ utilis. Acer eiꝰdẽ fere amplitudiniᷤᷤ oꝑum
elegantia ac subtilitate citro scđm plura eiꝰ genera
Abũ qđ p̃cipui candoris uocat᷑ gallicũ intranspa¬
dana italia transq alpes nascens. Alterũ genus
crispo macularũ discursu. qͥ cũ excellentior fuit asi¬
militudine caude pauonũ nom̃ accep̃. in his tria
retia quę p̾cipuũ molliore genere crassi ueniũ uo¬

Expanded text:
tior, cortex quoque crassior ac detractus inflexibilis. nec tior, cortex quoque crassior ac detractus inflexibilis. nec semen fert aut florem ut feminamaterie candida praecellensque est. mirum in hac arbore fructum a nullo animalium adtingi, foliorum corticisque sucum esse dulcem. inter corticem ac lignum tenues tunicae multiplici membrana, e quibus vincula tiliae vocantur tenuissimumque eorum philyrae, coronarum lemniscis celebres antiquorum honore. materies teredinem non sentit, proceritate perquam modica, verum utilis. Acer eiusdem fere amplitudinis, operum elegantia ac subtilitate citro secundum. plura eius genera: album, quod praecipui candoris, vocatur Gallicum in transpadana Italia transque Alpes nascens. alterum genus crispo macularum discursu, qui cum excellentior fuit, a similitudine caudae pavonum nomen accepit, in Histria Raetiaque praecipuum. e viliore genere crassivenium vo
Abbreviated transcription (Latin):
nera eius fecere longũ enodẽ alterã breuẽ durioren
fuscioremq laureis foliis bumeliã uocant in macedo¬
nia amplissima lentissimaq Alii situdi uisere cam¬
pestrẽ enim ẽe crispam montanã spissã folia earũ
ium̃tis mortifera cet̾is ruminantiũ inno eua greci
prodidere. In italia nec iunitis nocet. Contra ser¬
pentes uͦ succo exp̃sso ad potũ ⁊ imposita ulterior
opifera nichil ac eque reꝑiunt᷑. tantaq est iusui ne
matutinas qͥdẽ occidentesue umbras quã st̃ longissi¬
me serpens arboris eiꝰ adtingat. ad eo ipsã procul
fugiat. exꝑti ꝓdimꝰ sifron  e ea giroq elu¬
datur ignis ⁊ serpens. inignes potiꝰ quã infraxi¬
nũ fugere serpentẽ. Mira naturȩ benignitas priꝰquã
hę ꝓdeant florere fraxinũ. nec ante conditas folia di¬
mittere. In tilia mas ⁊ femina differ̃ om̃i modo. Haq
⁊ matheries mari dura rufiorq ac nodosa ⁊ odora

Expanded text:
nera eius fecere: longam enodem, alteram brevem duriorem nera eius fecere: longam enodem, alteram brevem duriorem fuscioremque, laureis foliis. bumeliam vocant in Macedonia amplissimam lentissimamque. alii situ divisere, campestrem enim esse crispam, montanam spissam. 64 folia earum iumentis mortifera, ceteris ruminantium innocua Graeci prodidere; in Italia nec iumentis nocent. contra serpentes vero suco expresso ad potum et inposita ulceri opifera, ut nihil aequmatutinas quidem occidentesve umbras, cum sunt longissimae, serpens arboris eius adtingat, adeo ipsam procul fugiat. experti prodimus, si fronde ea circumcludantur ignis et serpens, in ignes potius quam in fraxinum fugere serpentem . mira naturae benignitas, prius quam hae prodeant , florere fraxinum nec ante conditas folia demittere. In tilia mas et femina differunt omni modo. namque et materies maris dura rufiorque ac nodosa et o
Abbreviated transcription (Latin):
decoctã aut̃ picis minꝰ reddere. qñ inferũ habeat
tenuoresq eẽ ipsas arbores quã inplanis. s has ⁊ illas
serenitate steriliores fructũ. quęd̾ã ꝓcrimo anno ab
incisu langiunt᷑. alia scđ̾o. quȩdã t̾cio. explet᷑ autẽ
plaga resina ñ cortice. nec cicatrice q̃ inhac arbore
ñ coit. Int̾ hec genera piopriã qͥdam fecere sapium
qm̃ ex cogitatione harum serit᷑. qualis dicta est nu
deis essdẽq arboris imas partes tedas uocant. cũ
sit illa arbor nil aliud quã picea feritatis paululũ
mitigate satu. Sapini aut̃ matheries cesa regenerati
bores natura genuit copiosissimãq fraxinũ. Proceri
hec ac teres puinata ⁊ ipsa folio multũq homeri p̃co¬
nio ⁊ achillis asta nobilitata. Matheries ẽ. ad pluri¬
ma utilis ea quidẽ quę fit inida troadis uitantũ cędro
similis ut enĩtes fallat cortice ablato. Greci duo ge¬

Expanded text:
decoctam autem minus picis reddere, quoniam in serum abeat, decoctam autem minus picis reddere, quoniam in serum abeat, tenuioresque esse ipsas arbores quam in planis, sed has et illas serenitate steriliores. fructum quaedam proximo anno ab incisu largiuntur, aliae secundo, quaedam tertio. expletur autem plaga resina, non cortice nec cicatrice, quae in hac arbore non coit. 61 Inter haec genera propriam quidam fecere sappinum, quoniam ex cognatione harum seritur, quales dicta est in nucleis, eiusdemque arboris imas partes taedas vocant, cum sit illa arbor nil aliud quam picea feritatis paulum mitigatae satu, sappinus autem materies caesurae genere bores natura genuit copiosissimamque fraxinum. procera haec ac teres, pinnata et ipsa folio, multumque Homeri praeconio et Achillis hasta nobilitata. materies est ad plurima utilis; ea quidem, quae fit in Ida Troadis, in tantum cedro similis, ut ementes fallat cortice ablato. 63 Graeci duo ge
Abbreviated transcription (Latin):
mum absit nec corpori ipsi parcit᷑ ut in cet̾is.
qm̃ astula infructu ẽ. Uerũ hȩc ꝓrima laudat᷑ alti¬
or amaritudinẽ affert. postea humor om̃is ⁊ tota
confluit inulcꝰ. Itẽ initeda cũ id manare desut simi¬
li mͦ exalia parte aꝑit᷑. ac deinde alia postea tota
arbor succidit᷑. ⁊ medulla eiꝰ urit᷑. Sic ⁊ insyria the¬
rebinto detrahunt cortices. ibi qͥdẽꝙ eramis ac radi¬
cibus cũ resina damnetͥ exħis partibꝰ. in macedonia
laricẽ masculã urunt fenunȩ radices tantũ. theo¬
pompus seripsit inapolloniatarũ agropicẽ fossilẽ
ñ det̾iorem macedonica inueniri. Pix optima ubiq
exapricis aquilonis situ ex opacis horridior uirꝰq
p̃ferens frigida hieme det̾ior ac mnꝰ copiosa ⁊ decolor
Qͥ dã arbutrant᷑ in montuosis copia p̃stantiorẽ ac colo¬
rem ⁊ duliiorẽ fieri odorẽ qͦ gratiorẽ dũ resmafit.

Expanded text:
mum absit. nec corpori ipsi parcitur, ut in ceteris, mum absit. nec corpori ipsi parcitur, ut in ceteris, quoniam astula in fructu est. verum haec proxima laudator amaritudinem adfert. postea umor omnis e tota confluit in ulcus. item in taeda. 58 cum id manare desiit, simili modo ex alia parte aperitur ac deinde alia. postea tota arbor succiditur et medulla eius uritur. sic et in Syria terebintho detrahunt cortices, ibi quidem et e ramis ac radicibus, cum resina damnetur ex his partibus. in Macedonia laricem masculam urunt, feminae radices tantum. 59 Theopompus scripsit in Apolloniatarum agro picem fossilem, non deteriorem Macedonica, inveniri. pix optima ubique ex apricis aquilonis situ, ex opacis horridior virusque praeferens, frigida hieme deterior ac minus copiosa et decolor. 60 quidam arbitrantur in montuosis copia praestantiorem ac colore et dulciorem fieri, odore quoque gratiorem, dum resina sit,
Abbreviated transcription (Latin):
turq rufo colore. lentescit acstillaticia uocat᷑. Sepo¬
nunt᷑ autẽ ad id fere uitia resina corterq alia tẽpe¬
ries ad crapulã namq flos crudus resinȩ cũ multa
astula tenui breuiq auulsus concidit᷑. ad cribrũ mi¬
nuta dein feruenti aqua donec coquant᷑ ꝑfunditur.
locis sub alpina italie conueniens medicis. Resinȩ al¬
be congium induobus aquȩ pluiuȩ coquut. alii uti¬
lius putant sine aqua coquere lento igni ⁊ toto die
utriq uase ȩris albi. Itẽ terebintinã in cartagine
feruenti. hanc ceti p̃ferentes ꝓxima ⁊ lentisco. Non
omittendũ apud eosdẽ zosippã uocari derasã naui¬
bus maritimis picem. cũ cet̾a nichil ñ exꝑiente uita
multoq efficatiorẽ ad omĩa quibꝰ pices resinȩq pro¬
sunt uidelic&e adiectos alis callo aꝑit᷑ piceȩ par¬
te solari ñ plaga s uulnera ablati corticis. cum
plurimũ bipedali hiatu ut at̾ra cubito cũ mini¬

Expanded text:
turque, rufo colore lentescit ac stillaticia vocatur. sepoturque, rufo colore lentescit ac stillaticia vocatur. seponuntur autem ad id fere vitia resinae cortexque . alia temperies ad crapulam. namque flos crudus resinae cum multa astula tenui brevique avulsus conciditur ad cribrum minuta. dein ferventi aqua, done coquatur, perfunditur. locis subalpinae Italiae, conveniens medicis. resinae albae congium in II aquae pluviae cocunt . alii utilius putant sine aqua coquere lento igne toto die, utique vase aeris albi, item terebinthinam in sartagine cinere ferventi, hanc ceteris praeferentes. proxima e lentisco. non omittendum apud eosdem zopissam vocari derasam navibus maritimis picem cum cera, nihil non experiente vita, multoque efficaciorem ad omnia, quibus pices resinaeque prosunt, videlicet adiecto salis callo. Aperitur picea e parte solari, non plaga, sed vulnere ablati corticis, cum plurimuin bipedali hiatu, ut a terra cubito cum mini
Abbreviated transcription (Latin):
arbore clauus ȩreus addicatur. Pix liquida uieuropa te¬
da coquitur naualibꝰ muniendis multosq alios ad usus
lignum eiꝰ concisũ furnis undiq igni extͣ circũdato
ferro ut primꝰ sudor aquę mͦ fuit canali hoc insiria
cedrũ uocat᷑. cui tanta uis est ut in egipto ut in ę¬
gipto corpora hominũ defunctorũ ꝑfusa eo seruentur.
Sequens liquor crassior iã picẽ fundit hȩc rursus in
curtinas ereas coniecta aceto spissat᷑ ⁊ coagulat bruci¬
ię cognom̃ accepit. dolus dũ taxat uasisq ceteris icti¬
lis lento ab alia pice differens. Itẽ colore rutilante
⁊ qđ pinguior ẽ. reliqua illa omĩa sunt epicea resina
feruentibꝰ coacta lapidibꝰ. in alu eis ualidi roboris
aut si aluei ñsunt strus congerie uelut in carbonis
usu. hȩc infimũ ad ditur farma modo tusa nigrior
colore. eadẽ resina si cũ aqua leuius deroquat᷑ cole¬

Expanded text:
arborem clavus aereus adigatur. Pix liquida in Europa e taearborem clavus aereus adigatur. Pix liquida in Europa e taeda coquitur, navalibus muniendis multosque alios ad usus. lignum eius concisum furnis undique igni extra circumdato fervet. primus sudor aquae modo fluit canali. hoc in Syria cedrium vocatur, cui tanta vis est, ut in Aegypto corpora hominum defunctorum perfusa eo serventur. Sequens liquor crassior iam picem fundit. haec rursus in cortinas aereas coniecta aceto spissatur ut coagulo et Bruttiae cognomen accepit, doliis dumtaxat vasisque ceteris utilis, lentore ab alia pice differens, item colore rutilante et quod pinguior est reliqua omni. illa fit e piceae resina ferventibus coacta lapidibus in alveis validi roboris aut, si alvei non sint, struiscongerie, velut in carbonis usu. haec in vinum additur farinae modo tusa, nigrior colore. eadem resina si cum aqua lenius decoquatur cole
Abbreviated transcription (Latin):
matim compacta dependent. p̃ter quã larici. hȩ abie¬
tis masculȩ pͥma in parte nucleos habent ñ idẽ femiinȩ.
Piceȩ uͦ tons paniculis minoribꝰ gracilioribꝰq minimos
ac nigros. ꝓpt̾ qđ greci pthiroporeneam appellant
ineadẽ nc̃ amenta maribꝰ. compressiora sunt ac minꝰ
resina roscida. Similis his etiã nunc aspectu ẽ. ne qͥd
pretereat᷑ taxus minie urens gracilisq ⁊ tristis.
ac dira nullo succo ex om̃ibꝰ sola bacas fert mas naxio frucui letale.
qͥppe bacis inhispania p̃cipue uenenũ in est. uasa &̃. uiatoria exea
uinis ingallia facta mortifera fuisse cõꝑtum ẽ. hanc sextius smalla¬
cem agrecis uocari dicit. ꝙ eẽ inarcadia tam psentis ueneni
ut qͥ obdormiant subea cibumue capiant moriant᷑. Sunt
qͥ ⁊ taxica hinc appellata dicant uenena quȩ nc̃ torioa di¬
cimus qͥbꝰ sagute tingant᷑ reꝑtũ innexia fieri simupsa

Expanded text:
matim compacta dependent praeterquam larici. haec abiematim compacta dependent praeterquam larici. haec abietis masculae primori parte nucleos habent, non item feminae. piceae vero totis paniculis, minoribus gracilioribusque, minimos ac nigros, propter quod Graeci phthiropoeon eam appellant. in eadem nucamenta maribus compressiora sunt ac minus resina roscida. Similis his etiamnunc aspectu est, ne quid praetereatur, taxus minime virens gracilisque et tristis ac dira, nullo suco, ex omnibus sola bacifera. mas noxio fructu; letale quippe bacis in Hispania praecipue venenum inest, vasa etiam viatoria ex ea vinis in Gallia facta mortifera fuisse compertum est. hanc Sextius milacem a Graecis vocari dicit et esse in Arcadia tam praesentis veneni, ut qui obdormiant sub ea cibumve capiant moriantur . sunt qui et taxica hine appellata dicant venena— quae nunc toxica dicimus—, quibus sagittae tinguantur. repertum innoxiam fieri, si in ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
reo. Alia etiã nc̃ generibꝰ ipsis inseru differentia. mas
breuior ⁊ durior. femina ꝓcerior pinguioribꝰ foliis:⁊
simplicibus atq ñ rigentibꝰ. lignũ maribꝰ durũ. ⁊ infa¬
brili oꝑe contortũ. feminȩ mollius publico discrimine
in securibꝰ. hȩ in quocũq genere dep̾hendunt marem
quippe respuunt. ⁊ fra gosius sidunt. egrius reuellun¬
tur. ipsa matheries horrida ⁊ nigrior maribꝰ radix
Circa idam introade ⁊ alia differentiȩ̨ montanȩ mari¬
timeq nam in macedonia ⁊ archadia circaq elim ꝑmu¬
tant nomina. nec constat auetoribꝰ qđ cuiq generi ad¬
tribuant. nos ista romano discernimꝰ iudicio. Abies
ecunctis amplissima ẽ. ꝙ femina ⁊ iã ꝓlxior matheriȩ
molliore utiliorq arbor rotundior folio pinnato den¬
sa ut imbres ñ transmittat atq hilarior intutũ e
ramis genera horũ pinicularũ modo nc̃ amenta squa¬

Expanded text:
rhaeo. alia etiamnunc generibus ipsis in sexu differentia. mas rhaeo. alia etiamnunc generibus ipsis in sexu differentia. mas brevior et durior, femina procerior, pinguioribus foliis et simplicibus atque non rigentibus. lignum maribus durum et in fabrili opere contortum, feminae mollius, publico discrimine in securibus. hae in quocumque genere deprehendunt marem, quippe respuuntur et fragosius sidunt, aegrius revelluntur. ipsa materies retorrida et nigrior maribus. laricis circa Idam in Troade et alia differentia, montanae maritimaeque. nam in Macedonia et Arcadia circaque Elim permutant nomina, nec constat auctoribus, quod cuique generi adtribuant. nos ista Romano discernimus iudicio. abies e cunctis amplissima est et femina etiam prolixior, materie mollior utiliorque, arbore rotundior , folio pinnato densa, ut imbres non tramittat, atque hilarior in totum. e ramis generum horum panicularum modo nucamenta squa
Abbreviated transcription (Latin):
dantior suco quã religua patior liquidiorq quã picea flã¬
mis ac luminis agrorũ &iam grata. hȩ mares dũ taxat
ferunt. & eã quã greci sycen uocant odoris grauissimi.
laricis morbus est ut teda fiat. Omĩa aut̃ hec genera
accensa fuligine in modicã carbonẽ repente excipiunt.
cũ ereptionis crepitu iaculant᷑. quȩ longe ercepta lari¬
ce. quȩ nec arddet nec carbonẽ facit. nec alio mͦ ignis ui
consumit᷑ quã lapides. omĩa ea ꝑpetuo urent nec fa¬
cile discernuntur infronde &iam aꝑtis tanta nataliũ
mixtura ẽ. S picea minꝰ alta quam larix illa crassior
leuiorq cortice folio uillosior pinguior & densior
mollius flexo acapite ⁊ rariora sictioraq folia:⁊
tenuiora ac magis algentia. totaq horridior ⁊ ꝑfu¬
sa refi na lignum abieti similius. Larix ustis radicibꝰ
ñ repullulat ut in lesbo accidit incenso nemore pyr¬

Expanded text:
dantior suco quam reliqua, parcior liquidiorque quam picea, flamdantior suco quam reliqua, parcior liquidiorque quam picea, flammis ac lumini sacrorum etiam grata. hae, mares dumtaxat , ferunt et eam, quam Graeci sycen vocant, odoris gravissimi. laricis morbus est ut taeda fiat. Omnia autem haec genera accensa fuligine inmodica carbonem repente exspuunt cum eruptionis crepitu eiaculanturque longe, excepta larice, quae nec ardet nec carbonem facit nec alio modo ignis vi consumitur quam lapides . omnia ea perpetuo virent nec facile discernuntur in fronde etiam a peritis; tanta natalium mixtura est. sed picea minus alta quam larix; illa crassior leviorque cortice, folio villosior, pinguior et densior, mollius flexo; at piceae rariora siccioraque folia et tenuiora ac magis algentia, totaque horridior et perfusa resina, lignum abieti similius. larix ustis radicibus non repullulat, picea re- pullulat, ut in Lesbo accidit incenso nemore Pyr