comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et corda nescimus. s si familiai cis locutiõe ꝯiungim̃.
usu collariui eoꝵ ⁊̃ cogitatiões indagamus. Ita cum
sacro elcquio sola hystoria aspicitur. niħ aliud ꝙͣ
Dũ ẽ alia ex aliis. colliginus facile ĩ cuis u̾b̾ agnosamꝰ.
aliud ẽe ꝙͣ intimant. aliud qd sonãt. Tantoq aũt
quisq. noticie illuis extrancus reddit᷑ quanto in sola

Expanded text:
et corda nescimus, sed si familiari eis locutione conjungimur, usu colloquii eorum etiam cogitationes indagamus; ita cum in sacro eloquio sola historia aspicitur, nihil aliud quam Dum enim alia ex aliis colligimus, facile in ejus verbis agnoscimus, aliud esse quod intimant, aliud quod sonant. Tanto autem quisque notitiae illius extraneus redditur, quanto in sola
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ẽ. nũcupauit pprictate nat̾e . Natural̾ ẽ proprictas.
siccitas ẽ terris. Hec ei p̃ragatina ẜuata ẽ. Principalis
gͦ ẽ siccitas. sub ẽ et̃. ut sit frigida. s ñ preferuntar
sccunda pͥmis ut aũt hũda sit. aquaꝵ affinitate sor¬
titur. Eego illud sũ. istud alienũ. suũ qcł arida alie¬
num qd hũida Accor itaq nature ꝙ primo donauit
ħ tenint. quia istud ẽ ex natura. illud ex c̃a. uide in¬

Expanded text:
naturae. naturalis enim proprietas siccitas est raptura; haec ei praerogatiua seruata est. principalis ergo siccitas. subest etiam ut sit frigida, sed non praeferuntur secunda primis. ut autem umida sit, aquarum id adfinitate sortitur. ergo illud suum, istud alienum: suum, quod arida, alienum, quod umida. auctor itaque naturae quod primo donauit hoc tenuit, quia istud ex natura, illud ex causa.
Abbreviated transcription (Latin):
lis. Q cł rõne colligimis. Comprehende̾ aũt sensibiłr
et corpotalit̾ si uelimus. uelut cõnexa ⁊ composita
roperimus. ut sit terra arida et frigida. aqua frigida
et humida. Acx calidus ⁊ humidus. Ignis calidus
et sicens. Et sic sibi ꝑ has ingales qualitates sĩgula
miscent᷑ clem̃ta.llam terra cũ sit aride. ⁊ ftigide
qualitatis. cõnectit᷑ aq̃ ꝑ cognationẽ qualitatis fri
gide. Et ꝑ aquã acri. quia humidus ẽ acr. Ergo aqͦ
tanꝙͣ brãchiis quibrdã duob rigoris ⁊ humoris. alto
terram. altero arrem uiclet᷑ amplecti. Frigido. trã.
Acrem hũido. Aer quoq medius int̾ duo cõpugnãtia
ꝑ nãm ħ ẽ int̾ aquar. ⁊ ignẽ. ntrũq illud elem̃tu
conciliat sibi. quia et aquis humore. ⁊igni calore
ꝯiungit᷑. Ignis qͦ aĩ sit calidus. ⁊ siccus ña. calore acri
annectit᷑. siccitate aũt ĩ cõmunionẽ terre ac sccietatẽ
refundit᷑. Atq ita sibi ꝑ hunc cireuitũ ⁊ choꝵ quendam

Expanded text:
one colligimus. conprehendere autem sensibiliter et corporaliter si quiescentibus, uelut conexa et composita repperimus, ut sit terra arida et frigida, aqua frigida et umida, aer calidus et umidus, ignis calidus et siccus. et sic sibi per has iugales qualitates singula miscentur elementa. nam terra cum sit aridae et frigidae qualitatis, conectitur aquae per cognationem qualitatis fgidae, et per aquam aeri, quia humidus est aer. Ergo aqua tamquam brachiis quibusdam duobus frigoris et humoris, altero terram, altero aerem videtur amplecti, frigido terram, aerem humido. Aer quoque medius inter duo compugnantia hoc est, inter aquam et ignem, utrumque illud elementum conciliat sibi; quia et aquis humore, et igni calore conjungitur. Ignis quoque cum sit calidus et siccus natura, calore aeri annectitur, siccitate autem in communionem terrae ac societatem refunditur; atque ita sibi per hunc circuitum et ch
Abbreviated transcription (Latin):
uerire .i. simul ueĩre. et conuenire .i. pacisci. uñ in¬
erigere aliquid ab aliquo. et ꝯuenire .i. adimare. ł
ĩ parte inclicant. Conncit accipitur. pro pangit et
assimilat᷑. No compellit mest. pro coit atq decet.
Uñi conuenit imꝑͣle et conuenigns. ⁊ comparat᷑. und̾
ħ conuemientia tie. et compõi. Inconueniens. ⁊ com

Expanded text:
venire idest simul venire; et convenire idest pacisci, ut exigere aliquid ab aliquo; et convenire idest adunare vel in parte indicant: ‘convenit accipitur pro pangit et assimilatur, pro compellat, inest, pro coit atque decet’; unde convenit impersonale; et conveniens, et comparatur, unde hec convenientia, et componitur inc
Abbreviated transcription (Latin):
Roncdator. afrons. dis. hic frondator.toris. ꝗ
frondes colligit. ad pastũ animaliũ. ł ꝙ auellit
frondes. auitib. ut citius maturescant. uł qui
canit fronde. uł anis quedam. que ex frondibus
auras.¬

Expanded text:
o. Item a frons -dis hic frondator -ris qui frondes colligit ad pastum animalium, vel qui avellit frondes a vitibus ut citius maturescant, vel qui canit fronde, vel avis quedam que ex frondibus auras
Abbreviated transcription (Latin):
darnis. quod suꝑ cartonos cito solet decaquu. et ha
frixum. genus abi dictũ asono qñ ardet in oleo.¬
re. in colem sensu .i. crctura. illatalis actio. uel qd̾
frigitur. Frixura des cendit afrigo. s frixatura
afrixo .xas. frequentatiuo.¬

Expanded text:
t parum carnis quod super carbones cito solet decoqui; et hoc frixum, genus cibi dictum a sono quando ardet in oleo,-e in eodem sensu, idest coctura illa, talis actio, vel quod frigitur; frixura descendit a frigo, sed frixatura a frixo -as frequentativo.
Abbreviated transcription (Latin):
amo homine. usq ad minũ magnũ ut dicunt
gea. qͣn natus ẽ abriã anu tna milia centum
laginta quattuor. qui ab oĩb historiqgraphis
bel õmissi uł ignorati sunt. anino aũt uł abraã
usq acd cesarem augustũ .i. usq an natiuitatem
pace cum parchis. iam porte clause sunt. ⁊ bella
toto orbe cessarunt. Colligunt᷑ amui duomilia

Expanded text:
mo homine, usque ad Ninum, magnum ut dicunt regem, quando natus est Abraham, anni tria millia centum octoginta et quatuor, qui ab omnibus historiographis vel omissi, vel ignorati sunt. A Nino autem vel Abraham usque ad Caesarem Augustum, id est, usque ad Nativitatem pace cum Parthis, Jani portae clausae sunt, et bella toto orbe cessarunt, colliguntur anni duo millia
Abbreviated transcription (Latin):
nul .÷. pura. nec dũ ad gn̾ãndũ apta. uñ puer dr̃
aporitate. quia purus ẽ. nedũ lanuginẽ ⁊ florem
genar ht̃. Tertia etas ẽ adolescentia ad gignendũ
apta. ⁊ acdulta. que porugit᷑ usq ad xx uni annos.
iiuentus furmissima õium ctatũ fimens ĩ łͦ ãno

Expanded text:
 pura, nondum ad generandum apta, unde puer dicitur a puritate, quia purus est necdum lanuginem et florem genarum habet; tertia etas est adolescentia, ad gignendum apta et adulta, que porrigitur usque ad XXVIII annos; iuventus, firmissima
Abbreviated transcription (Latin):
et cõpõi adesco scas ad escã uctare ł uald̾ escare. Inesco.
Sculentus.ta. tũ .i. pinguis compoi abesca ⁊ lc̃taos.
greco ꝙ significat plenitudmẽ.⁊ cõparaf. Esculentior
ssimuc bñ esculente.tius.ssime adu̾biũ. ⁊ ħ esculẽ¬
tia.nc .⁊. pingucdo. crassitudo.

Expanded text:
et componitur adesco -as, ad escam vocare vel valde escare, inesco pinguis, ab esca et lentos greco quod significat plenitudinem, et comparatur; et inde esculente -tius -sime adverbium, et hec esculentia -e, idest pinguedo, crassitudo.
Abbreviated transcription (Latin):
domus panperñ. angusta. sccrcta. et tenebrosa.
uł litus tabernaꝵ tenebrosus ubi turpia ꝯuuna
fiunt. uł ubi pisces mittunt᷑. uł rete piscator
qr ĩ aquis curculiones deprehendere solent. uñ
et Surgustuũi capite pisciũ illiuis.

Expanded text:
domus pauperum angusta, secreta, tenebrosa; vel locus tabernarum tenebrosus, ubi turpia convivia fiunt; vel ubi pisces mittuntur; vel rete piscatorum, quia in aquis curculiones deprehendere solet, unde et gurgustium capite piscium illius’.
Abbreviated transcription (Latin):
stas .i. nalde. uł uĩx gustare. It congusto.stas .i. si¬
mis gustare. It degusto. stas. nalde uł deorsũ. d
liꝰ ꝯustare It p̃gusto. stas. prelibare. añgusta¬
It regusto. stas. iter gustare. gusto et eius compõ
neutra sunt
ꝓcuntta ttor e aqua q̃ stat. ⁊ par fluit. stilla uo ge
cacdit. hinc stillicidiũ stilla cadens. Stiria e gar
Dum ceçiderit stilla. Sutta ⁊̃ di̾cit᷑ quedã infem¬

Expanded text:
 congusto -as, simul gustare; degusto -as -are, valde vel deorsum de aliquo gustare; pregusto -as, prelibare, ante gustare; regusto -as, iterum gustare. Gusto et eius composita neutra suntGUTTA -e est que stat et parum fluit, stilla vero que cadit - hinc stillicidium, stilla cadens: stiria enim gdum ceciderit stilla. Gutta etiam dicitur quedam infirm
Abbreviated transcription (Latin):
atum.sati. genus ẽ mensure iͣx morc̃ punicie
palestine unum et dimidiũ madiũ capiens. cͦ
nom̃. ex hebreo ẜmone tractũ ẽ. Satum enim
apud eos nominat᷑ suptio uł leuatio eo. ꝙ ꝗ
metit᷑. Cand̾ mensuram sumat et leuet. Est e̾t
aliud saram mensura sextarioꝵ xxii. capax.q.¬

Expanded text:
atum genus est mensurae juxta morem provinciae Palestinae unum et dimidium modium capiens. Cujus nomen ex Hebraeo sermone tractum est. Satum enim apud eos nominatur sumptio, sive levatio, eo quod qui metitur eamdem mensuram sumat ac levet. Est et aliud satum mensura sextariorum XXII capax
Abbreviated transcription (Latin):
bus. et crapraꝵ podib similes. quałe̾ ĩ solitudine. an¬
tonius sanctus uidit. Qui ⁊̃ interogatus adei sero.
responditisse fcitar dicens. Mortalis ego sum. uns
ee accolis heremi. quos uario delusa crrore gentia¬
tas fuunos. satirosq colit. Dicunt᷑ quidã ⁊ siluestra
homines. quos ñ onulli faimos. satirosq uctant

Expanded text:
 et caprarum pedibus similes, qualem in solitudine Antonius sanctus vidit. Qui etiam interrogatus, Dei servo respondisse fertur, dicens: Mortaex accolis eremi, quos vario delusa errore gentilitas faunos satyrosque colit. Dicunt quidam esse silvestres homines, quos nonnulli fatuos ficarios vocant
Abbreviated transcription (Latin):
electrũ.ctri. quia ad rachũ solis clarius auro argẽtaꝵ.
reluccat. et sunt tria gn̾a electri. unũ genis ẽ guami.
qcł fluit ab arborib. et durescit ĩ lapide ꝙ ⁊ sucinũ
fit. Aur.s. trib partib. argenti una. Terciũ ẽ me¬
argentĩq miscet᷑. Argentũ ad claritatẽ crescit. Auꝵ
filio. nature deitatis. unita ẽnã nrã. In qua aduna¬
tione humanitas in maiestatis głiam excreuit.
Oummitas. uoͣ asiu fulgoris potentia. humanis se
cculis temperauit. ꝑ hoc ꝙ humana naͣ clarior
facta ẽ. quia ꝑ aurum creuit argentũ. Et quia diui¬
nitas a fulgõre suo mr̃is ẽ respectib temperata .q.
aurum nõbis palluit. Argentũ creuit. q. elocttur

Expanded text:
electrum quia ad radium solis clarius auro argentoque eluceat. Et sunt tria genera electri: unum genus est gummi quod fluit ab arboribus et durescit in lapidem, quod et sucfit, auri scilicet tribus partibus, argenti una; tertium est meargentumque miscetur, argentum ad claritatem crescit, aurum Filio naturae divinitatis unita est natura nostra, in qua adunatione, humanitas in majestatis gloria excrevit, divinitas vero a sui fulgoris potentia, humanis se oculis temperavit: per hoc quod humana natura clarior facta est, quasi per aurum crevit argentum. Et quia divinitas a fulgore suo nostris est aspectibus temperata, quasi aurum nobis palluit per argentum. Illa enim natur
Abbreviated transcription (Latin):
tuo ut tollã onus duor burdonũ de terra. uͥ¬
et asma. ẜm quosdam. tulit terrã ut sternẽt
um in templis idolorum ut stanssuꝑ cam ado¬
raret dm̃ terre isrł. ne offenderet dnm̃ suũ
si pariter non adoraret. s ueruis uidet᷑ ꝙ ex ca foe

Expanded text:
ut tollam onus duorum burdonum de terra haet asina. Secundum quosdam tulit terram, ut sterneret eam in templis idolorum, ut stans super eam adoraret Deum terrae Israel, ne offenderet dominum suum, si pariter non adoraret. Sed verius videtur quod fe
Abbreviated transcription (Latin):
oms pro noĩe ciuusd̾am gentis.nã olim d̾ meti
a romanis homines illius gentis ab ip̃is romãis
ꝑburgos sunt diuisi.⁊ ob ħ burgudiones dc̃i
Tunt᷑. Uñ ħ burgunclia. dic terra illa. uñ mõ
simit᷑ hic ⁊ ħ burgundio. dionis gentile qui
ẽ de terra illa.

Expanded text:
-nis pro nomine cuiusdam gentis. Nam olim devicti a Romanis homines illius gentis ab ipsis Romanis per burgos sunt divisi, et ob hoc Burgundiones dicti sunt, unde hec Burgundia terra illa, unde sumitur hic et hec Burgundio gentile, idest ille qui est de terra illa.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tes ur̃as ferat. ⁊ mittat ad deũ. S iuissa pprie at᷑
in tp̃r sacrificii. qñ cathẽcumũ foras nntt̾unt᷑. di¬
mante leuita. Si quis remanẜit cathocuminus
excat foras. Ec mñ missa. qr s. acram̃tis altaris itell
non possunt.qr nõdũ regn̾ati noscunt᷑. ¶s d

Expanded text:
preces nostras ferat et mittat ad Deum; sed missa proprie dicitur in tempore sacrificii quando catecumini foras mittuntur clamante levita ‘siquis remanserit catecuminus exeat foras’, et inde missa quia sacramentis altaris interesse non possunt, quia nondu
Abbreviated transcription (Latin):
qui uulgo u̾bosus appellat᷑ accedente leticia. Nec
uolens nec ualens tace̾. Et ẽ sumptũ nom̃ agra¬
auilis auib. quia importuna lapuacitate sc̃ꝑ̃ sttepñt.
q. cauata .g. põĩta pro c. et difert aconca. qrh caui¬
ta. Illa concaua. et plucit na.¬

Expanded text:
qui vulgo verbosus appellatur, accedente letitia nec valens nec volens tacere. Et est sumptum nomen a graculis avibus que importuna loquacitate semper strepunt i cavata, g posita pro c, et differt a conca quia hec cavata, illa concava; et secun
Abbreviated transcription (Latin):
dam uix hierusale que fuit filioꝵ hennon. ⁊ inde dcã
ĩgehennon .q. terra hennon. ł filioꝵ eius. Et fuit
uallis olim consecrata idolis. et scelere iclolatrie
plena. repleta cadau̾ib mortuoꝵ. Ibi ẽi heb̾i filig sug
ĩmolabant demonib. Uñ clicta ẽ gehenna .s. Locus
ignis. et sulphiris. infermis uł pena inferm. futuri eͥ
sulplicii lcrus ubi peccatores sunt cruciandi. predicti

Expanded text:
edam iuxta Ierusalem, que fuit filiorum Hennon, et inde dicta est Geennon, quasi terra Hennon vel filiorum eius. Et fuit hec vallis olim consecrata idolis, et scelere idolatrie plena et repleta cadaveribus mortuorum; ibi enim Ebrei filios suos immolabant demoniis; inde dicta est Gehenna, scilicet locus ignis et sulphuris, infernus vel pena inferni: futuri enim supplicii locus, ubi peccatores cruciandi sunt, predicti
Abbreviated transcription (Latin):
Sausape purpurco mensam ꝑtensit et alter. dnde
PArsius. q. in e tantũ desm̃te supradicti nominis
ab lt̃o gansapa dixit płalẽ ñ gausapia. Iam damids
regum. iam lutea gausapa captis. Seneca ouidiũ
sequens. Sausapa si sumpsit. gausapa sũpta po¬

Expanded text:
ausape purpureo mensam pertersit» unde Persius, quasi in e tantum desinente supra dicti nominis ablatiuo, gausapa dixit plurale, non gausapia: «iam chlamydes regum, iam lutea gausapa captis». sequens: «gausapa si sumpsit, gausapa sumpta p
Abbreviated transcription (Latin):
cus grece latine int̾p̃r regulus eo ꝙ rex serpentu
sit. adeo ut cũ uidentes fugiant. quia olfatu suo
cos necat. Nam ⁊ hominẽ. uł si aspiciat int̾imit
Si quide eius aspectũ nulla aius uolans illesa tnͣ¬
sit. S ꝙͣ us ꝓtul sit eos ore combusta deuoratur
amustelis tñ miãt᷑. quas illi homines inferunt
cauernis. in quib delitescũt. Itaq ea uisa fugit.
quẽ illa ꝑsequit᷑ et occiclit. Niħ eĩ parens ille ⁊eꝵ
sine remedio ꝯstituit. Est aũt longitudine semi

Expanded text:
cus Graece, Latine interpretatur regulus, eo quod rex serpentium sit, adeo ut eum videntes fugiant, quia olfactu suo eos necat. Nam et hominem si vel aspiciat, interimit. Siquidem et ejus aspectum nulla avis volans illaesa transit: sed quam procul sit ejus ore combusta devoratur. A mustelis tamen vincitur, quas illic homines inferunt cavernis, in quibus delitescit. Itaque ea visa fugit. Quem illa persequitur et occidit. Nihil enim parens ille rerum sine remedio constituit. Est autem longitudine
Abbreviated transcription (Latin):
medietas uncie appendens aureos tres. Uñ ⁊ dr̃ stater
quia trib solidisstet. bñ m᷑ compõi asto et tor astat̾¬
que sunt serupuli xii. et pensat solidos tres. It̃ stacera
dicif᷑ trutina .s. percica. ex tranu̾so in libra poĩta.dcã
sic. quia ex duab lancib.⁊ uno medio stilo pendeat ĩ
stet. Et statera scix dr̃ totũ illucd instrum̃tũ. ⁊ cõr

Expanded text:
ietas uncie appendens aureos tres, unde et dicitur stater quia tribus solidis stet, unde videtur componi a sto et ter, etque sunt scrupuli XII, et pensat solidos tres. Item statera dicitur trutina, scilicet pertica ex transverso in libra posita, dicta sic quia ex duabus lancibus et uno medio stilo pendeat et stet, et statera sepe dicitur totum illud instrumentum. Item
Abbreviated transcription (Latin):
istoria. Anciquitꝰ enim. Nullus scribebat historiã
nisi. qui int̾ fuiss. et ca que scribenda cẽnt iudisset.
uł ĩo clicitur historia ab historin. quia dui pta acłi
nostram memoriã ⁊ noticiam reducit. Est eium
historia. res gesta a memoria hõĩum. ꝑꝑ uetustatẽ
remota. In nr̃o tñ usu. Et si nuꝑ uel aliquãtulũ
phus. descriptor historiarum. uñ hec historiaͣphia
ẽ historie descriptio. ⁊ historiographo. phas .i. historiã
describere. uł depingere. designare. Et in ercł sensu
historio. rias.⁊ sunt actiua.

Expanded text:
hystoriam nisi qui interfuisset et ea que conscribenda essent vidisset. Vel ideo dicitur hystoria ab hystorin, quia diu preterita ad nostram notitiam reducit: est enim hystoria res gesta a memoria hominum propter vetustatem remota. In nostro tamen usu et si nuper, vel aliquantulum phus, descriptor hystoriarum, unde hec hystoriographia -e, hystorie descriptio, et hystoriographo -as, idest hystoriam describere vel depingere, designare; et, in eodem sensu, hystorio -as, et sunt activa.
Abbreviated transcription (Latin):
Istno. ab histerion ꝙ ẽ gesticulari. dicit᷑ hic histͥo
ꝯistrionis .q. histerio.i. gesticulator igculator. qui
diuersos gestus. et hĩtus hominũ sit repñtare. bñ
histriones clicebant᷑ repũtatores comedraꝵ. qui in
recitatione laruas suc faciei apponentes repñtabãt
habitus et gestus diu̾sorum.

Expanded text:
ERION, idest gesticulare; unde hic hystrio -nis, quasi hysterio, idest gesticulator, ioculator, qui diversos gestus et habitus hominum scit representare, unde hystriones dicebantur representatores comediarum, qui in recitatione, larvas sue faciei apponentes, representabant habitus et gestus diversorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Imnus.nĩ. ma. gn̾is. ẽ laus dei cũ cantico. pro¬
pric eium humnus ẽ continens laudẽ dei. Si gͦ
sit laus. et non sit dei. ñ ẽ hmmimus. Si sit laus
et dei laus. ⁊ ñ cantet᷑. ñ ẽ humiuis. Si ergo i
laude dĩ dicit᷑ et cantat᷑. tunc ẽ hminꝰ cui ꝯriũ¬

Expanded text:
iens. H 40 HYMNUS est laus Dei cum cantico. Proprie enim hymnus est continens laudem Dei: si ergo sit laus, et non sit Dei, non est hymnus, et si sit laus et Dei laus et non cantetur non est hymnus; si ergo in laudem Dei dicitur et cantatur, tunc est hymnus, cui
Abbreviated transcription (Latin):
uñ histri dicti sunt. Si quidem de colco insula ꝗdã
missi ad perscquendos argonautas. aponto intraue¬
runt histcũ fluiuũ. Et inde auotabulo anmis. quo
a mari recesscrunt: histri dicti sunt. Et m̃ ħ histria
stric. dicta ẽ terra quam incoluerunt. Uñ hister

Expanded text:
unde Hystri dicti sunt, siquidem de Colco insula quidam, missi ad persequendos Argonautas, a Ponto intraverut Hystrum fluvium, et inde a vocabulo amnis, quo a mari recesserunt, Hystri dicti sunt. Et inde hec Hystria -e dicta est terra quam incoluerut, unde hyster
Abbreviated transcription (Latin):
simulat᷑ fuxecrunt. ut hr̃ent aliqł ex imaginimi
contemplacione solaciũ. s paulatĩ hic honor per¬
suatdentib demoniis. ita in posteros irrepsit. rui
quos illi ꝓ sola nominis memoria honoranerunt
Quetessores dogs cxtimarent atq colerent. hox ẽt¬

Expanded text:
runt, ut haberent aliquod ex imaginum contemplatione solatium, sed paulatim hunc errorem, persuadentibus daemoniis ita in posteris irrepsit, ut quos illi pro sola nominis memoria honoraverunt, successores eorum Deos existimarent, atque colerent.
Abbreviated transcription (Latin):
athemensi himeneo noĩe. qui felicit̾ usus ẽ nup¬
cis.S iquidem himencus athemensis iuuenis ꝗ¬
amore cũdã forma paris. s nobilitate superioris ̃¬
ansorat. s gñis ĩ puilitate repulsam passusi. intͤ
nrgmes urginali hĩtu ꝯu̾satus. et apiratis int
uirgines captuatꝰ. et tandem iur ẽẽ deprehersus
ad suos remissus ẽ parentib uirgmũ caꝵ facle
ditat reditũ. ea tñ lege. ut ciꝰ quã ꝓeteret uti
ꝯuigio ꝯcederctur. Concedit᷑. Reddunt᷑ uomos
Fit ie sui uoti compos. salua lege suc ꝯditionis.
uñ molenit consuetudo. ut quicũq nubr ret
cum tanꝙͣ deum nuptiarũ inuctarent. qr feli¬
cit amore suo usu sit. Himeneus aũt qñ ponĩt
pro nuptiis. qñ pro coitu. ⁊ int̾pretat᷑ dorimens

Expanded text:
si Hymeneo nomine, qui feliciter usus est nupsi Hymeneo nomine, qui feliciter usus est nuptiarum: siquidem Hymeneus atheniensis iuvenis amore cuiusdam, forma paris sed nobilitate superioris, inarserat; sed generis imparitate repulsam passus, inter virgines virginali habitu conversatus et a piratis inter virgines captivatus et tandem vir esse deprehensus, ad suos remissus est. Parentibus virginum earum facilem dictat reditum, ea tamen lege ut eius quam peteret uti coniugio concederetur. Conceditur. Redduntur virgines, fit ille sui voti compos, salva lege sue condicionis, unde inolevit consuetudo ut quicumque nuberent eum, tamquam deum nuptiarum, invocarent, quia feliciter amore suo usus sit. Et hymeneus quandoque ponitur pro nuptiis, quandoque pro coitu, et interpretatur dormiens
Abbreviated transcription (Latin):
membranula ille ĩ qua puer inuoluit᷑ ĩ ut̾o matus
humana impresse nec plures. uñ non contingit plu¬
res ꝙͣ septẽ simul concipi anuiliere. uñ hic himene̾¬
⁊ nei. deus nuptiaꝵ. quia ꝑtinet ad huuis mõi offm.
s. ad creationem.⁊̃ẜ hac himenens clr̾ uis illa re¬
tentiua seminis ex qua hñt percari puerperia. et
quamlibꝰ eẽntiã. ĩ qua aliquid cliuinitatis. aliquã
s. emulationẽ diuiitatis reꝑiebant. dcũ uita¬
bant. dñ nͣlem nim terre pelucendi uinũ. uccabãt
deum.bachum nͣlem uĩ terre plucendi segctes.
urtabant certrem. Qualitates ⁊̃ clemĩtoꝵ nat̾alo¬
uctabant deos. quia suam uident᷑ habete uĩ ĩ com¬
positione corpor. Similit̾ et stellas. he eͥ uidentur
hr̃e rõnabilem effcctũ ĩ his inferiorib. Iclem quaꝵ de
scientiis ⁊ uirtutib. que sunt bona gratuita rcũtã
mncus quedam sit emulatio deitatis .i. clnari an¬
cia dii dlicebant᷑. uł hunencus dictus c̃ aquodani

Expanded text:
membranula illa in qua puer involvitur in utero matrhumana impresse, nec plus, unde non contingit plures quam septem concipi simul a muliere. Unde hic Hymeneus, deus nuptiarum, quia pertinet ad hoc officium, idest ad creationem, sed hic hymeneus dicitur vis illa retentiva seminis, ex qua habent procreari pueri. Et quamlibet essentiam in qua aliquid deitatis, aliquam scilicet emulationem deitatis reperiebant, deum vocabanum, naturalem vim terre producendi segetes vocabant Cererem. Qualitates etiam elementorum vocabant deos, quia suam videntur habere vim in compositione corporum, similiter et stellas: hee enim videntur habere rationabilem effectum in his inferioribus. Idem quoque de scientiis et virtutibus que sunt bona gratuita; cum etiam in iis quedam sit emulatio deitatis, idest dominari vitia, dii dicebantur. Vel Hymeneus dictu
Abbreviated transcription (Latin):
folia ercumacta conu̾tat. dñ et alatinis. Solsequiu
dicitur. Nam et sole oriente fleres suos apperit ⁊ sero.¬
claudit. cũ sol cecubuerit. ip̃a ẽ quã latimi incubum
siluatic̃a uctant. Hec et uerrucaria qr cxt̃gint uerru
quedũ gẽma ualde clara. et ꝑspicua que colores mu¬
tat. s nariationẽ coloꝵ in sołe. uñ rubea apparet in
mane. et in uespete.uł sic dr᷑ quia põita in labris
eneis. radios soł mutat sanauinco colore. s ꝙr aquã
ĩ modũ speculi solem accipit. Inuc̃i ⁊ ꝓ codem lapide
p̃rioso. Hic helpotropius. pii.

Expanded text:
folia circumacta convertat. Unde et a Latinis solisequia nuncupatur. Nam et sole oriente flores suos aperit; idem se recludit, cum sol occubuerit. Ipsa est quam Latini intubum silvaticum vocant. Haec et verrucaria, quod extinguat verruquedam gemma valde clara et perspicua que colores mutat secundum variationem colorum in sole, unde rubea apparet in mane et in vespere. Vel sic dicitur quia posita in labris eneis radios solis mutat sanguineo colore, sed extra aquam in modum speculi solem accipit. Invenitur pro eodem lapide pretioso hic eliotropius -pii
Abbreviated transcription (Latin):
hospitor ic.i. i hospiciũ ate recipior. uñ olim etat
comune. et construebut᷑ sic. Ego hospitor te. ⁊ ato

Expanded text:
hospitor te’, idest ‘in hospitium a te recipior’, unde olim erat commune et construebatur sic: ‘ego hospitor te’ et ‘ego
Abbreviated transcription (Latin):
Erant aũt pͥmorenita. dignitates quas hũerũt
pͥmiogeniti in cognationib sius usq ad aaron.
habebat enĩ prmogenit᷑ nestẽ speialem. quia
inducbat᷑ tm̃ in sacrificio offerendo et recepturꝰ
finalem bñdictionem apre. Ip̃e in solemutatibus
et conuiuiis bñdicebat minorib. et in hiis dupli¬
cem ciboꝵ portionem recipiebat. Tradunt ⁊̃ ꝙ in¬

Expanded text:
enita quaedam dignitates, quas habuerunt primogeniti in cognationibus suis, usque ad Aaron. Habebat enim primogenitus vestem specialem, qua induebatur, tantum in sacrificio offerendo, et recepturus finalem benedictionem a patre. Ipse in solemnitatibus, in conviviis benedicebat minoribus, et in his duplam ciborum portionem recipiebat. Tradunt eti
Abbreviated transcription (Latin):
Urceis. feriũ compõi cum capio. ⁊ clr̃. hic forceps.
femiceis. qr cũ eo aliꝗd formũ capinuis ⁊ tenemus
lam formũ ẽ caliclu. It̃ feriũ compõiꝰ cum filo. ⁊ dr̃¬
frfer. forficis. qua incidit᷑ filũ.q. ferrũ filoꝵ .i. ap¬
acu atl fila mcidenla. uł compoĩ a foros. ꝙ ẽ fc̃re. et
silum. quia ferat .i. auferat. ł inciclat fila. ł compõit᷑
iforis. et capis. quia capiat quod foris ẽ in ueste. uł¬

Expanded text:
Item ferrum componitur cum capio et dicitur hic forceps formiceps, quia cum eo aliquid formum capimus et tenemus: nam formum est caliduua inciditur filum, quasi ferrum filorum, idest aptatum ad fila incidenda; vel componitur a foros, quod est ferre, et filum, quia ferat, idest auferat vel incidat fila; vel componitur a foris et capio, quia capiat quod foris est in veste
Abbreviated transcription (Latin):
acratationẽ simiłr instituta sunt. quia cum homo
cciosus ẽc non possit. propõi ei utilis ⁊ salubris cxerci¬
tatio in sacram̃tis quauanã ⁊ noriã declinet occupa¬
tionem. Non ẽi facile capit᷑ atentatore. qui bono ua¬
cet crercitio. uñ Hieroꝰ monet. Semꝑ aliquid operis fa¬
ato. ut te occupatũ diabolus inueniat. S unt autem

Expanded text:
exercitationem similiter instituta sunt, quia cum homo otiosus esse non possit, proponitur ei utilis et salubris exercitatio in sacramentis, qua vanam et noxiam declinet occupationem. Non enim facile capitur a tentatore, qui bono vacat exercitio. Unde Hieronymus monet: Semper aliquid operis facito, ut te occupatum diabolus inveniat. 4. De
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑp hunuili. ationẽ. eruditionẽ. ex̾citationẽ. Propt̾ hu¬
miliationẽ quid. ut hõ ĩ sensibilib rebus que natura
infra ip̃m sunt. ex p̃cepto creatoris se reuerendo subiicit.
Er hac humilitate et obelientia. deo mãg placeat. et
apud cũ mereatur. Cuiꝰ imperio salutẽ q̃rit. ĩ inferiorib
se. Et si nõ ab illis. si ꝑ illa adco. Propter eruditionem
⁊̃ instituta sunt. ut ꝑ id qł foris in sp̃ẽ usibili c̾it᷑.
ad iniusibile iurtutem q̃ nitus ẽ ignoscendã. hominis

Expanded text:
iationem, eruditionem et exercitationem. Propter humiliationem quidem ut dum homo insensibilibus rebus quae natura infra ipsum sunt, ex praecepto Creatoris se reverendo subjicit, ex hac humilitate et obedientia Deo magis placeat, et apud eum mereatur; cujus imperio salutem quaerit in inferioribus se, etsi non ab illis, sed per illa a Deo. Propter eruditionem etiam instituta sunt, ut per id quod foris in specie visibili cernitur, ad invisibilem virtutem quae intus e
Abbreviated transcription (Latin):
Elocipus. zelus componit᷑ cũ typus. ꝙ ẽ figura
et dr̃ elotipus. pa.pu. zelo plenus .i. nundiosus.
uł suspiciosus. et accip̃r tam in actina ꝙͣ ĩ passiua
significatione. dt̃ gͦ zelotipus. d̾ cinꝰ forma mudet̃
sibi. uł alii.⁊ hẽt᷑ suspicio. Et zelotipus qui d̾ forma
alterius iuidet ei. nł alii. et ẽ suspiciosus. Uñ ille
hõ dicitur zelotipus. qui suspicione ht̃ de uxore
sua. s. qui cũ cruciatu mentis castitatẽ scruat uxo¬

Expanded text:
um. Zelus componitur cum typus, quod est figura, et dicitur zelotipus -a -um, zelo plenus, scilicet invidiosus vel suspiciosus, et accipitur tam in activa quam in passiva significatione: dicitur ergo zelotipus de cuius forma invidetur sibi vel alii et habetur suspicio, et zelotipus qui de forma alterius invidet ei vel alii et est suspiciosus, unde ille homo dicitur zelotipus qui suspicionem habet de sua uxore, scilicet qui cum cruciatu mentis castitatem servat uxo
Abbreviated transcription (Latin):
lepormam carnem. et quidam piscis eadem ratiõe
dicitur lagoys.¬
gos grece. latine dicitur cursus. uł uelccitas. uñ
apud grecos epus uccatur lagos. uł lageos. quia
uelociter currat. et hinc quedam uitis. dr̃ lageos
grece. leporia latine. quia uelocius currat ad ma¬
turitatem. ut lepus. uł quia uinũ eius uenas ho¬
minũ cito transit

Expanded text:
leporinam carnem, et quidam piscis eadem ratione dicitur lagoisGOS grece, latine dicitur cursus vel velocitas, unde apud Grecos lepus vocatur lagos vel lageos, quia velociter currat. Et hinc quedam vitis dicitur lageos grece, leporina latine, quia velociter currat ad maturitatem, ut lepus; vel quia vinum eius venas hominum cito transit
Abbreviated transcription (Latin):
picter delacto. ctas ꝙ ẽ nentrũ. Et delector. cta̾is
ẜ ẽ depoñs. Et oĩa compoĩta retinẽt literaturam
iu simplicis. Preter delccto. et oblecto. q̃ mutant
m e. It nota. ꝙ lactare ponĩt᷑ q̃n pro clccipẽ. Et c̃
act̃u ab infantib quia multotiens ꝑlac solent de

Expanded text:
od est neutrum, et delector -aris, quod est deponens. Et composita retinent litteraturam sui simplicis, preter delecto et oblecto, que mutant a in e. Item nota quod lactare ponitur quandoque pro decipere et est tractum ab infantibus, qui multotiens per lac de
Abbreviated transcription (Latin):
fossa que alio nomine dicitut lacuna et recep¬
taculũ aquaꝵ. et differt astagno et piscina.
Etagna enim ẽ aqua stans arcificio habens pi¬
et dicitur apisce ꝑ ꝯtrariũ. lacus ẽ aqua stans na¬
turaliter. uł parum fluens siue hãt pisces siue
non. Q ł aũt dicitur lacus .q. locus aque cthya¬

Expanded text:
fossa que alio nomine dicitur lacuna et receptaculum aquarum, et differt a stagno et piscina: stagnum est aqua stans artificio, habens piet dicitur a pisce per contrarium; lacus est aqua stans naturaliter vel parum fluens, sive habeat pisces sive non; quod autem dicitur lacus quasi locus aquae eth
Abbreviated transcription (Latin):
Et ẽ fossa ubi remanent aque post effusionem
ymbrium. uł ad quam confliut ĩmundicie. ⁊
ẽ ꝓprie intra fores. sĩc forica exͣ. et quadã siłitudi¬
ẽẽ in cameris. et in domib arcuata et concaua
adiglũ lacune. Antiquitus eñ fiebant testitu¬
dines curue. et concaue ĩ domib. Et ĩo lacunar
dicit᷑ a lacina. uł dr᷑ a lacu.qr testudo quosda
rib ht̃ depictes cum signis intermicantibus.
Uñ ctiam ip̃a testudo sepe clict᷑ lacus. uñ luciluis.
Resultant edesq lacusq. Et iñ lacunar illud idẽ.
et ħ lacunariũ pro eoclem. Et iñ ĩ laquear. uel
laqueariũ dicit pro ecclem. ꝑ antistiton. uł la¬
quear. sine laqueariũ dicĩt alaqueo. It lacunar
clicit᷑ ꝯuinctio trabiũ alacui. quia sicut plures
riuuli in uno lacu. ita trabĩ capita ⁊ lignorum
in imo lito conueniunt. It lacuar icł ẽ ꝙ lacuna.
Et lacunar dr̃ supellex domus. uł locus ubi tota
cdomus supellex reponit. It̾ lacunar dr̃ lampas

Expanded text:
idest fossa ubi remanent aque post effusionem imbrium vel ad quam confluunt immunditie, et est proprie intra fores sicut forica extra, et quadam similitudiesse in cameris et in domibus arcuata et cava ad modum lacune: antiquitus enim fiebant testudines curve et concave in domibus, et ideo lacunar dicitur a lacuna vel a lacu quia testudo quosdam ribus habet depictos cum signis intermicantibus, unde etiam ipsa testudo sepe dicitur lacus; unde Lucilius ‘resultant edesque lacusque’; et inde lacunar illud idem, et hoc lacunarium pro eodem, et inde etiam laquear vel laquearium dicitur pro eodem per antisticon; vel laquear sive laquearium dicitur a laqueo ut suprplures rivuli in uno lacu ita trabium capita et lignorum in uno loco conveniunt. Item lacunar est idem quod lacuna, et lacunar dicitur suppellex domus vel locus ubi tota domus suppellex reponitur. Item lacunar dicitur lampas
Abbreviated transcription (Latin):
Laganũ .iii. auatdam genis cibi qđ prius ĩ aqͣ
coquit᷑. pꝰea ĩ olio frigitur. et sunt lagana d̾ pasta
q. quedam membranule. que qñ statĩ ĩ oleo fri¬
gunt᷑. et p̾tea melle condiũt q̃n prĩus ĩ aqua co¬
quunt᷑. p̾tea ĩ oleo frigunt᷑. Illa uulgo dicuntur.
lepus. quia suaiua sunt ad comedendum. ut ea¬

Expanded text:
laganum, quoddam genus cibi quod prius in aqua coquitur, postea in oleo frigitur; et sunt lagana de pasta quasi quedam membranule, que quandoque statim in oleo friguntur postea melle condiuntur, quandoque prius in aqua coquuntur postea in oleo friguntur: illa vulgo dicuntur quia suavia sunt ad comedendum ut ca
Abbreviated transcription (Latin):
Est enim tractare. sũtiar frequent̾ hac ⁊ illac trahere.
Et tractare.e adlibitũ trahere. Tracto componit᷑
contracto. etas. ꝙ ⁊ contrecto. ctas. inuci. simul tractare.
uł int̾ manus tractare et palpare. qđ cõpõi. p̃conirecto
ctas .i. añ ꝯtrectare uł. añ contrectationẽ delectare con
sucta manib palpare. Detracto.ctas. ꝙ et detrecto. ctas.¬
here. Pertracto.ctas ꝑfocte tractare. Obtrecto.ctas. Ae¬
trahere. malediceͣ Rẽtracto ctas. iter tractare. tractata.
q. et retrecto inuei. Tracto et eiꝰ cõpoĩta sunt actiua. ⁊

Expanded text:
est enim tractare sententiam frequenter hac et illac trahere, et tractare est ad libitum trahere; contracto -as, quod et contrecto -as invenitur, simul tractare vel inter manus tractare et palpare, quod componitur precontrecto -as, idest ante contrectare vel ante contrectationem delectari ac si iam manibhere; pertracto -as, perfecte tractare, obtrecto -as, detrahere, maledicere, retracto -as, iterum tractata tractare, quod et retrecto -as invenitur. Tracto et eius composita ac
Abbreviated transcription (Latin):
et dr̃ ħ tragectia. cdiea. hyrcina laus. uł hyrcinus cantꝰ
⁊ fetidus. Est c̃i d crudelissims reb. sĩc qui p̃rc. ł mr̃e
si ad fctorẽ materie designandũ. Et m̃ tragedus.da. dũ.
Et hic trageclus . di. pxͦ ꝓxł. tragedie scriptor. Et hĩc trage¬
dia. et comedia. quia comeclia pͥuator hõium ꝯcinet
facta. Tragedia regñ. et magnatũ. It̃ comedia hũili
stilo d̾scribit᷑. tragecdia alto. It̃ comedia atristib ĩcipit.
.i bonũ et lctũ prinꝰ. et bom̃ et letũ finẽ. et pcł pułt tr¬

Expanded text:
 hec tragedia -e, idest hyrcina laus vel hyrcinus cantus, idest fetidus: est enim de crudelissimis rebus, sicut qui patrem et matrem sed ad fetorem materie designandum. Et inde tragedus -a -um et hic tragedus -di, tragedie scriptor, et hinc tragedia et comedia quia comedia privatorum hominum continet facta, tragedia regum et magnatum. Item comedia humili stilo describitur, tragedia alto. Item comedia a tristibus incipit idest bonum et letum principium et bonum et letum finem. Item oda,
Abbreviated transcription (Latin):
dei. xx. locutiones tropice. propriis ꝓphetico more
miscentur. ut ad intellectũ spũale intentio sobua
cum quodã ac salubu labore ꝑueniat. Pigricia uero
corporał. uł in crudite.atq mner̾citate tarditas mẽtis
contenta kc suꝑficie. nibil putat interius requirẽdꝰ¬

Expanded text:
. Locutiones enim tropicae propriis prophetico more miscentur: ut ad intellectum spiritualem intentio sobria cum quodam utili ac salubri labore perveniat: pigritia vero carnalis, vel ineruditae atque inexercitatae tarditas mentis contenta litterae superficie, nihil putat interius requirend
Abbreviated transcription (Latin):
adũbium. Conspergo.gis. ꝙ et conspargo inueĩ.
Circũs ꝑgo. uł circũspargo. Dispergo. gis. Inspergo.
gis. Rẽspergo.gis. proprie ẽ distant̾ operire. ⁊ per¬
fundere. Lñ aqua respecsus dr᷑. qui distantib aque
guttis. opertus. ⁊ ꝑfusus ẽ. Spargo ⁊ eiꝰ cõpoĩta sunt

Expanded text:
ativum; conspergo -is, quod et conspargo invenitur, circumspergo vel circumspargo -is, dispergo -is, inspergo -is, respergo -is, proprie est distanter operire et perfundere, unde ‘aqua respersus ’ dicitur qui distantibus aque gut
Abbreviated transcription (Latin):
dĩc ad inꝗsiticẽs ianuarii. His qui d paginis cuan̾¬
gelicis sortes logunt. ⁊ si optand̾ sit. ut id potius
facĩat. ꝙͣ ad demonia consulenda ꝯurr̃at. tñ mͥ
ista clisplicet ꝯsuetudo ad negocia seculaͬĩa. ⁊ ad
inte hꝰ uanitatẽ diumna oracula uelle ꝯu̾tere.

Expanded text:
 ad inquisitiones Januarii . Hi qui de paginis Evangelicis sortes legunt, etsi optandum est ut id potius faciant quam ut ad daemonia consulenda concurrant, tamen ista mihi displicet consuetudo, ad negotia saecularia et ad vitae hujus vanitatem divina
Abbreviated transcription (Latin):
femoꝵ. et cruꝵ dicta sic.qr ĩ ut̾o sint genis eppõita.
Ibi e coherent sibi. quia infans ĩ uteto cap̃ tenet ⁊̃¬
clinatũ int̾ genua. Et hĩt c̃ qđ hoĩes dũ ad genua
se prosterunt statim lacrimant᷑. Uoluit e natuta¬
cos uterũ mat̾nũ rememorare.uͥ.q. ĩtenebris con¬
sidebant añ ꝙͣ uenirent. ad lucem. Et nota. ꝙ ge
corporis partes uuminib con sccratas. Aurem me¬
frontẽ signo sanete crucis. Dextrã fidei genua mĩe.

Expanded text:
femorum et crurum, dicta sic quia in utero sint genis opposita; ibi enim coherent sibi, quia infans in utero caput tenet inclinatum inter genua; et hinc est quod homines, dum ad genua se prosternunt, statim lacrimant; voluit eos enim natura uterum maternum rememorare ubi quasi in tenebris considebant antequam venirent ad lucem. Et nota quod gcorporis partes numinibus consecratas: aurem Mefrontem signo Sancte crucis; dextram Fidei, unde illud
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ genus multitudo aliquoꝵ siue collectio. ab uno
pͥnꝰ descendentiũ. et dr̃ genus principiũ illiꝰ collec¬
tionis. Et genus dr̃ p̃cdicabile quoldã ĩ dyaletita.
giis. uł origo. et genus .i. maneries. et genus .i. qͣlitas.
substantialis. ⁊ Senus a accidens partiũ or̃onis. Et
forte aliis moclis dicit᷑ genus. bide in tertia parte

Expanded text:
enim genus multitudo aliquorum, sive collectio ab uno principio descendentium, et dicitur genus principium illius collectionis; et genus dicitur predicabile quoddam in dialectica; origo, et genus maneries; et genus qualitas substantialis; et genus, idest accidens partium orationis, et forte aliis modis accipitur genus. Et a gens hic e
Abbreviated transcription (Latin):
E sunt gentiles ꝓprie. qui nͨ curcu adũt᷑ ut iuidei. nͨ
captiant᷑ ut xỹiam. uñ et gentiles dnr᷑. qr tales
xistunt. ut sunt geniti. S xp̃iami ñ ita sunt. ut fu¬
cant geniti. quia sunt baptirati. Siłr et iudci mu¬
tantur.qr crrcuncidunt᷑. t hĩc gentilit᷑ adubium.
⁊ ħ gentilitas. tatis .i. collectio gentiu. ł pprietas
qua aliquis licit᷑ gentilis. ⁊ gentilicus .ca. cum.¬

Expanded text:
tiles proprie qui nec circumciduntur ut Iudei, nec baptizantur ut Christiani; unde et gentiles dicuntur quia tales existunt ut sunt geniti, sed Christiani non ita sunt ut fuerunt geniti, quia sunt baptizati. Similiter et Iudei mutantur, quia circumciduntur. Et hinc gentiliter adverbium, et hec gentilitas -tis, idest collectio gentilium, vel proprietas qua aliquis dicitur gentilis; et gentilicus -a -um
Abbreviated transcription (Latin):
sambuca .cc. quoddã genis simphome musicũ. ꝗa
fit ł illa arbore. Et hic sambucinaruis .iii. qui canit
cum sambuca. et ħ sambustia. stie que canit cũ tali

Expanded text:
sambuca -ce, quoddam genus simphonie musicum, quia fit de illa arbore, unde hic sambucinarius, qui canit cum
Abbreviated transcription (Latin):
Cappa. anappor dr̃ ħ nappa. nappe. inle inur
qd de fece exprimitur. uel exr uinatio c̃ aqua.
Et ẽ fere nulluis saporis. dñ uappa sepe dr᷑ insipi¬
ditas. ut nappa ardelio. pligus suꝑfluus. qui in¬
sipid. uł iniserete dispgit res suas. Et nullius

Expanded text:
le vinum quod ex fece exprimitur vel ex vinacio cum aqua, et est fere nullius saporis, unde vappa dicitur insipiditas; et vappa, ardalio, prodigus, superfluus, qui insipide et indiscrete dispergit res suas et nullius
Abbreviated transcription (Latin):
magr̃ in hystoriis. Uetus edicio ht̃ amonte trium
luminũ.Sic aũt dictus ẽ mons oliueti. quia de uoc¬
te ex parte crcidentis illumiuabat᷑ igne templi. ꝗ crat
iugis ignis ĩ altãi. Mane. ĩ parte orientali pͥo recipie¬
bat nidio solis. añ ꝙͣ illustrarent ciuitatẽ. h abebat

Expanded text:
a deambulare. Vetus editio habet a monte trium luminum. Sic autem dictus est mons Oliveti, quia de nocte ex parte occidentis illuminabatur igne templi; quia erat ignis jugis in altari, mane ex parte orientis primo excipiebat radios solis, antequam illus
Abbreviated transcription (Latin):
inimis apłoꝵ. uid̾ mn paulus.
dr᷑ saxifragus.ga.gum.Uñ ħ saxifraga queda
durum.⁊ ualidissimum genꝰ hõium. unde hec
saxoma .mie. regio eoꝵ. Und̾ hic et ħ saxonis geͣ¬
durissima. s lapis mollis. et dura petra. et dnr̃
saxa. quia cum difficultate scincdant᷑ ⁊ secant᷑.
uł saxa. proprie scissa. ⁊ p̃rupta sĩc ĩ montibus
uñ saxcus. xca.um. ⁊ saxosus. sa. sum. ut ħ ẽ

Expanded text:
S 63 SAULUS hebraice temptatio vel angustia dicitur, quia  saxifragus -a -um, unde hec saxifragia quedam durum et validissimum genus hominum, unde hec Saxonia eorum regio, unde hic et hec Saxo -nis gendurissima, sed lapis mollis et dura petra, et dicuntur saxa quia cum difficultate magna scinduntur et secantur, vel saxa proprie scissa et prerupta sicut in montibus, unde saxeus -a -um et saxosus -a -um. Et hic
Abbreviated transcription (Latin):
u cris.ge. neu. dicit᷑ ab aere. quia sit ciusdẽ
coloris. cu acre. Uñ ħ crarũi .rii. ubi pocuma
Publica reponif᷑. Et dicit᷑ ab ere. quia olim prius ibi
es reponelut᷑. Es enĩ priꝰ olĩ ĩ usu fuit. Auror argẽto
⁊ ferro nonclũ inuento. & quib metalł ꝙͣ uis postea
fcã fiuss pecuma. nom̃ tñ crarii ꝑmansit ab eo me¬
tallo. bñ pecunia miciũ sumplit. Et quia es ut pote.
prius inuentũ habebant ĩ usu cimisiib mctalli.
Iñ ẽ q. es inuẽi pro quolib metallo gn̾alit̾. ⁊ scrib̃

Expanded text:
 eris dicitur ab aere, quia sit eiusdem coloris cum aere; unde hoc erarium ubi pecunia publica reponitur, et ab ere dicitur quia olim prius ibi es reponebatur; es enim prius olim in usu fuit, auro et argento et ferro nondum invento, ex quibus metallis quamvis postea fuisset facta pecunia, nomen tamen erarii permansit ab eo metallo unde pecunia initium sumpsit; et, quia es, utpote prius inventum, habebant in usu cuiuslibet metalli, inde est quod es invenitur pro quolibet metallo generaliter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ luna die ac nccte apparet. ip̃a ẽ ⁊ lucina. quia
luceat. uł quia lucẽ prebeat nascentib. cadem
et triuia. qr tres ht̃ iuas .i. potestates. uñ ⁊ trib
fingitur figuris. Est eñi diana in silius. liuia
in celo. proẜpina in inferno.ẜ. poctas.

Expanded text:
et luna die et nocte apparet. Ipsa est et Lucina, quia luceat vel quia lucem prebeat nascentibus. Eadem dicitur Trivia quia tres habeat potestates, unde tribus fingitur figuris: est enim Diana in silvis, Luna in celo, Proserpina in inferno. Item
Abbreviated transcription (Latin):
ua luy ł claritas. Est eĩ luna q srngulis m̃sibus
ftã hebes singuł m̃sibi asole lum̃ accepit. ⁊ sic scꝑ̃¬
udet᷑ cuis lux. ⁊ claritas nona. Similiter hoc noͣ
ritate. qr flore nirginitatis. uł qr ip̃a e luminare
minus ꝙ pest nocti ĩ qua discursum suũ hñt bri

Expanded text:
a lux vel claritas: est enim luna que, singulis mensibus facta hebes, singulis mensibus a sole lumen accipit et sic sempvidetur lux et claritas nova; similiter hoc nomeritate, quasi flore virginitatis, vel ipsa est luminare minus quod preest nocti in qua
Abbreviated transcription (Latin):
de nobilipatre et ignobili matre. sĩc d concubina. ⁊
ar nothus ꝑ h. ꝯia natus sit de nota .a. de ĩfamia.
malus. et sinist̾ uentus. s. aust̾. qui pluuosus ẽ. et a¬
allore suo ⁊̃ pisces in mari adulterat᷑. et corrumpit.
t anothus. cͥr᷑ nothus. tha. thum uñ noĩa agretis ĩ
finem. ut agro. Notha uͦ que gͥcum hñt pͥncipi¬
uim. s latinũ finem ut pater. Ex affinitate tũ pͥncipu

Expanded text:
de nobili patre et ignobili matre, sicut de concubina, et dicitur nothus quia natus sit de nota, idest infamia, quidam malus et sinister ventus, scilicet Auster, qui pluviosus est et calore suo etiam in mari pisces adulteratur et corrumpit. Item a nothus nothus -a -um, unde et nomina a grecis in bent, ut agios; notha vero que grecum habent principium, sed latinum finem, ut pater: ex affinitate tamen princi
Abbreviated transcription (Latin):
compõita om̃ia su̾nt actiua preter ignosco q d
nentrũ. et om̃ia faciunt ptm̃ in noui. pxͦ pl.¬
supnium in notũ pclucta o. quam cognosco. s
uoscitum qđ in quibrdã libris inuẽi. et ĩ simpb¬
q. et in compositis. uid̾ in ignosco.

Expanded text:
composita omnia sunt activa, preter ignosco quod est neutrum, et omnia faciunt preteritum in -novi, penulsupinum in -notum, producta o, quam cognosco et noscitum, quod in quibusdam locis invenitur et in simplici et in compositis. Item nota
Abbreviated transcription (Latin):
astinguit᷑. łam aliud ẽ notoriũ uiris. Alcł facti. llo¬
fessus. uił ꝑ legitimas probationes coniuct̾. No¬
irum nͭo factiẽ. Cuiꝰ testis ẽ populus. ⁊ dissinin¬
istiomi. siue inficiatiõi ñ ẽ laꝰ. Et intelligit᷑ populꝰ
Qͥ testis. siue sit crimen om̃ib notũ ꝗ sunt ĩ illo

Expanded text:
uris, aliud facti. Noconfessus vel per legitimas probationes convictus. Notorium facti est cuius testis est populus et dissimulationi sive inficiationi non est locus et intelligitur populus iste testis, sive sit crimen notum omnibus qui sunt in illo
Abbreviated transcription (Latin):
dixi in uota. Noto compõi. Annoto. tas. ualde. uł
ua aliquẽ notare. Denoto. tas. ualde notare. uel re¬
pchenclere. E noto.tas. Ex̃ alia notare. Innodo.tas.
ꝯnoto. tas. sub noto.tas .i. latenter.uł par. nel pͦt.
iel subtꝰ notare. noto. tas. ẽ actiuũ cũ suis cõpositis.

Expanded text:
ina. Noto componitur annoto -as, valde vel ad aliquem notare, denoto -as, valde notare vel reprehendere, enoto -as, extra alia notare, innoto -as, pernoto -as, subnoto -as, idest latenter vel parum vel post vel subtus notare. Noto activum est cum suis compositis
Abbreviated transcription (Latin):
fuidentia enim patrati sceleris clamore ñ inliget
rusatoris. Et si forte uidex uelit teliter delinquẽ
cellat nõ ẽ appellatiõ huius deferendũ. It̃ noto¬
i in fact. sultliuidit᷑. Quia aliud̃ ẽ notoriũ facti
bmanentis actri. ut cũ quis publice tenet adulte¬
ani. uł concubinam in domo. Aliid notorium
fuet. transeuntis atru. nt si aliquis in publito inter¬
rit hominem uł fecit sacrilegiũ uł sile. aluid
tororum facti psumpti. ut si aliquis priblior htꝰ¬
est iro filio. consangiuinco uł affim alicuꝰ. Et ħ aqui

Expanded text:
identia enim patrati sceleris clamore non indiget accusatoris. Et si forte iudex velit taliter delinquentpellat, non est appellationi huiusmodi deferendum, ext notorium facti manentis actu, ut cum quis publice tenet adulteram vel concubinam. Aliud notorium facti transeuntis actu, ut si aliquis in publico interfecerit hominem vel fecerit sortilegium vel simile. Aliud est notorium facti presumpti, ut si aliquis publice hest pro filio, consanguineo vel affini alicui
Abbreviated transcription (Latin):
sisciritas. dñ nubilus.la.lum. obscuriis. spissus
uñ ouiclius tristiũ. Cum fueris felix multo nũab̾
umices. Tempora si fuerint nubila nudus cris.
fc componit᷑ annubilo. las. Connubilo.las. de¬
nubilo. las. ualde nubilare. uł nubila auferre
Et nubilo.las.ia eccił sensu. Innubilo. las. ꝑnu¬
uilo. las. Obnubuo.las. obscurare. Et ẽ attiuum

Expanded text:
obscuritas; unde nubilus -a -um, obscurus, spissus; unde Ovidius Tristium ‘cum fueris felix multos mirabis amicos, tempora si fuerint nubila solus eris’; et componitur annubilo -as, connubilo -as, denubilo -as, valde nubilare vel nubila auferre; enubilo -as, in eodem sensu; innubilo -as, pernubilo -as, obnubilo -as, obscur