comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce dyacono si ep̃i assint in missa uel alii plati seu pn̾¬
cipes portet eis pacem. Qui si simul stent suffiat ꝙ
det uin eoꝵ qui pͥmũ locu tenet. Si uero scent in
diusis locis accedat ad eos ꝓut uid̾it expedire et data
eis pace reuertat᷑ ad pontifice. Et est obẜuandum
ꝙ si qui assunt cõĩcaturi in fine misse ip̃i non debẽt
pace reciꝑe qñ aliis dat᷑. Pontifex aũt data pace
ut pdc̃m est capellano Conu̾tens se ad alture incli-¬
net ante hostiam et calicem. et iuctis manibꝰ dicat
orões que dicende sunt ante suptrem corꝑis ꝑut
hentur in libio. Subseꝙt̾ accipies cum digicis siis¬
tre manꝯ̃ illas duas ꝑtes hostie que sunt supͣ pacenã
sacrũ corpꝰ dm̃i teneat manus ante pectꝰ iuc̃tas in
modũ orantis postea detecto per dyaconũ calice pot̾it
suꝑ eñ decerg̾e paululũ patenã cum pollice dextio ut

Expanded text:
ce diacono, si episcopi adsunt in Missa, vel alii praelati, seu prince diacono, si episcopi adsunt in Missa, vel alii praelati, seu principes, portet eis pacem, qui si similiter stent, sufficit quod det uni corum qui primum locum tenet, si vero stent in diversis locis, accedat ad eos, prout viderit expedire; et data eis pace, revertatur ad pontificem. Et est observandum quod si adsunt communicaturi in fine Missae, ipsi non debent pacem recipere quando aliis datur. Pontifex autem, data pace, ut praedictum est, capellano, convertens se ad altare inclinet ante Hostiam et calicem, et junctis manibus dicat Orationes, quae dicendae sunt ante sumptionem corporis, prout habentur in libro. Subsequenter accipiens cum digitis sinistrae manus illas duas partes Hostiae, quae sunt supra patenam, sacrum Domini corpus, teneat manus ante pectus junctas in modum orantis. Postea detecto per diaconum calice, poterit super eum detergere paululum patenam cum pollice dextro, ut
Abbreviated transcription (Latin):
mediũ. et mediam ꝑtem que remanet in dextͣ ma¬
mi ponat suꝑ patenã c̾ca predc̃am mediã ꝑte hostie
Int̾m dyaconꝰ positis digitis dext̾e manꝰ supͣ pede
calicis teneat ip̃m firmũ. Poncifex aut tenẽs in
dextͣ manu ꝑtem hostie que remansit in ea duos
crucis int᷑ calicem. Teinde ponat ipam in calice di¬
cendo. fiat ꝯmixtio rc̃. Quo fc̃o dyaconꝰ togat ca¬
licem ut p̾us. et pontifex iuc̃tis ante pecta manib
dicat. Agnus dei submissa uooe cum ministris ascan¬
fex osculato altari cõuertat se ad ip̃m et det ei pacẽ
dicendo. Pax tecum quã ille recepturꝰ p̾us inclmet
reuenter ante pontifice absq genuflexione deinde
recepta pace rndeat. et cũ spũ tuo. et ostulet᷑ pectꝰ
pontificis et aptet ei uestes ꝓut uiderit opoitunum¬
¶ Post det pacem dyacono. et dyaconꝰ subdiacono
et subdiatonꝰ ei qui ẜuat mitrã. et ille aliiet sic
pax definidat᷑ per cͥcũstãtes. Capellanꝰ uero data pa¬

Expanded text:
iam partem, quae remanet in dextra manu, ponat super patenam circa praedictam mediam partem Hostiae. Interim diaconus positis digitis dextrae manus super pedem calicis, teneat ipsum firmum. Pontifex autem tenens in dextra manu partem Hostiae, quae remansit in ea, et duos crucis intra calicem. Deinde ponat ipsam in calice, dicendo Fiat commistio, etc. Quo facto, diaconus tegat calicem, ut prius, et pontifex, junctis ante pectus manibus, dicit Agnus Dei, submissa voce cum ministris astanfex, osculato altari, convertat se ad ipsum, et det ei pacem, dicendo Pax tecum, quam ille recepturus prius inclinet reverenter ante pontificem absque genuflexione; deinde, recepta pace, respondet Et cum spiritu tuo; et osculetur pectus pontificis, et aptet ei vestes, prout viderit opportunum. Postea det pacem diacono, et diaconus subdiacono, et subdiaconus ei qupax diffundatur per circumstantes. Capellanus vero data pa
Abbreviated transcription (Latin):
nouoꝵ cardinaliũ faciendo ibi pͥmitus aliqualem
breuissimam colłonem ꝙ expediat creari nouos ⁊¬
at uelnon. ¶ Quo fc̃o dñs ꝓpaͣ consueuit dic̾e
git uiam ꝙ fiant ĩmediate int̾rogat Cardinales
de quãto muero uidetur eis fiendum. Quor
ibidem dicit ¶ Cogitabimꝰ et cogitetis de ꝑonis
nonnãndis et die uener̃ ꝓxima agemꝰ suꝑ hiis

Expanded text:
novorum cardinalium, faciendo ibi primitus aliqualem novorum cardinalium, faciendo ibi primitus aliqualem brevissimam collationem, quod expediat creare novos fieri, vel non. Quo facto, dominus papa consuevit dicere:git viam quod fiant immediate, interrogat cardinales de quanto numero videtur eis faciendum. Quo ribidem dicit: Cogitabimus, et cogitetis de personis nominandis, et die Veneris proxima agemus super iis
Abbreviated transcription (Latin):
Ens qui apłm tuũ petrũ inter ceteros coa¬
postolos pͥmatum tenere uoliusti ei q uniu̾se
cathedra uiolent̾ sublimatũ in thronum eiusdem
apłoꝵ pncipis sublimamꝰ ut sicut ꝑfectib tãte
dignitat auget᷑ ita uirtutum mentis cumuletur
qͣtenꝰ ecc̃astice uiiu̾sitatis omis te adiuuãte dig¬
ne ferat et a te qui es beatitudo tuoꝵ eternam ui¬
tum uicem recipiat. Qui uius.
in creatoe nouoꝵ Cardinaliũ et in dacõe amili et as¬
signatõe tituli eis facieda Et quãdo pbr̃o Cardiali
non nouit̾ creato ꝓuidet᷑ de ticulo ep̃ali Cardinali
et de aduentu ad curiam nouoꝵ Cardinaliũ si sue
creacõnis tpr̃e a curia sint absences
Et p̾mo de hiis que int̾uenunt in creatone
nouorum Cardialium
ciendum ꝙ in cratõne nouoꝵ Cardinalium
modus qui sequit᷑ consueiit ẜuari . ¶ Die
Merturii quatuor tprm dñs pp̃a in cõsistoriõ con¬
suenit q̃re a Cardinalib an expediat fieri creato

Expanded text:
eus, qui apostolum tuum Petrum inter caeteros coapostolos primatum tenere voluisti, eique universae cathedra violenter sublimatum in thronum ejusdem apostolorum principis sublimamus; ut sicut profectibus tantae dignitatis augetur, ita virtutum meritis cumuletur; quatenus ecclesiasticae universitatis onus te adjuvante digne ferat, et a te, qui es beatitudo tuorum, meritam vicem recipiat. Qui vivis. in creatione novorum cardinalium, et in datione annuli, et assignatione tituli eis facienda, et quando presbytero cardinali non noviter creato providetur de titulo episcopali cardinalari, et de adventu ad curiam novorum cardinalium, si suae creationis tempore a curia sint absentes. Et primo de iis, qui interveniunt in creatione novorum cardinalium. Sciendum quod in creatione novorum cardinalium modus qui sequitur consuevit servari. Die Mercurii quatuor temporum dominus papa in consistorio consuevit quaerere a cardinalibus an expediat fieri creationem
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ ppłm ¶ In hac missa dicit᷑ p̃facio qͣdragesie
Qui corꝑali iemmo rcͣ. Et deinceps usq ad dñi¬
cam palinaꝵ tam in feria ꝙͣ in dĩncis dieb. Sed¬
in dñicis diebꝰ dicit᷑ p̃sacio que cõpetit ¶ Peracto
misse officio non dicit uespos. quia in illa tota ebdo-¬
mada non dicit uesꝑpos post missain sz in seio sicut
in aliis tñsactis diebꝰ retro ¶Notandũ ꝙ ab ĩicio
ꝑꝑhecias orõnes et enuãgelia et anchiphonas ad
bendcus et ad magͥficat ¶ Oratõnes uero que fuĩt
in missa suꝑ populũ dicũtur in uespis p̃ter diei

Expanded text:
In hac Missa dicitur praefatio Quadragesimae, Qui corporali jejunio, et deinceps usque ad Dominicam Palmarum, tam in feria, quam in dominicis diebus festivis, dicitur Praefatio quae competit. Peracto Missae officio, non dicit Vesperas quia in tota illa hebdomada non dicit Vesperas post Missam, sed in sero, sicut in aliis transactis diebus retro. Notandum quod ab initio hetias et Evangelium, et Antiphonas ad Benedictus, et ad Magnificat. Orationes vero quae fiunt in Missa super populum dicuntur in Vesperis, praeter diem
Abbreviated transcription (Latin):
de officio ciner. ¶ Illa die si ppaͣ fui̾t in urbe
cõueniũt om̃es ad sc̃am auastasiam. S anteꝙͣ
ueniat dñs ppã fuint cuneres ibi de paliuis ptiti
Uad dc̃am eccam cõitante cum tota curia et dicit
ibi sextam. Quia anteꝙͣ descendat de palacio debet
dice t̾ciam ¶ Postinodũ imponit᷑ ei cuns benedcq̃
a priore Epõp si pñs est. sinaut a pͥore pbr̃o ꝑ
coꝵ dicẽs. Memẽto homo 2cͣ ¶ Postea ꝑ pͥorẽ
dyaconoꝵ ordinat᷑ ꝓcessio si dñs ppa ult pergere
pedes debet se induere uestimẽtis missalib usq
ad dalinatica. post imponom cineꝵ debet se discal¬
ciare et induere ingra casula et ꝑg̾e ꝑcessionałr
usq ad scam mariã stole grecoꝵ et usiꝵ ad stam
Sabiã ubi stacio est pedibꝰ discalciatꝭ. Ince ruy
stam Sab̾iã in sacrificia et recalaatꝰ dict nonã
Deinde ꝑcedit ad altare ad diuina pagenda. So¬
let dñs ppaͬ hac die ad missam unam tantũ orõem
cancare et in om̃ibꝰ dñicis diebꝰ S in ferialibꝰ

Expanded text:
die, si papa fuerit in Urbe, conveniunt omnes ad sanctam Anastasiam; sed antequam veniat dominus papa, fiunt cineres ibi de palmis praeterad dictam ecclesiam, comitante eum tota curia, et dicit ibi Sextam, quia antequam descendat de palatio, debet dicere Tertiam. Postmodum imponitur ei cinis benedictus a priore episcopeorum, dicens Memento, homo, etc. Postea per priorem diaconorum ordinatur Processio. Si dominus papa vult pergere pedes, debet se induere vestimentis missalibus usque ad dalmaticam; post impositionem cinerum debet se discalciare, et indui nigra casula, et pergere processionaliter usque ad sanctam Mariam Scholae Graecorum, et usque ad sanctam Sabinam, ubi statio est, pedibus discalceatis. Interim sanctam Sabinam in sacristia, et recalceatus, dicit Nonam; 348 deinde procedit ad altare ad divina peragenda. Solet dominus papa hac die ad Missam unam tantum Orationem cantare et in omnibus dominicis diebus; sed in ferialibus,
Abbreviated transcription (Latin):
anciph. Osanna filio dauid. De inde pro graduali
cantat᷑ R Collegerũt.uꝰ. unus aut̃ uel .R. in mõ¬
te oliueti .u9. Uigilate. Dca or̃one expẽdant᷑ pal¬
me et rami clero. et populo hoc modo. deferant᷑
palie benedc̃e in palacio laterãn ante capellai
et Cardinali spatulam palinaꝵ et aliis si suꝑsinc
palme. deinde ꝑict folia palmaꝵ siue oliuaꝵ suꝑ
ppłm et aliquib aliis dat manu et cantor incipit
anchiphonã.

Expanded text:
Antiphona Hosanna Filio David. Deinde pro Graduali Antiphona Hosanna Filio David. Deinde pro Graduali cantatur Resp. Collegerunt. Vers. Unus autem; vel Resp. In monte Oliveti. Vers. Vigilate. Dicta Oratione, expandantur palmae, et canente clero et populo, hoc modo deferuntur palmae benedictae in palatio Lateranensi ante capellam, et cardinali spatulam palmarum 353 et aliis, si supersint palmae; deinde projicit folia palmarum seu olivarum super populum, et aliquibus aliis dat manu; et cantor incipit Antiphonam.
Abbreviated transcription (Latin):
In hac dñica dñs ꝓpã portat̾ niobil mitrã
frigiatam cum uadit missam celebrare ad eccł̃iam
st̃e crucis que dicit᷑ Ihi łm. Illo etia die portat rosã
auream cum balsamo et musco siõi in camera a Came¬
rario pñtatam. bauilatq eam in eudo ab eadem came¬
ra usqi ad stam̃ crucem et cum p̃dicat in manu te¬
net eam. Reducetq eam in redendo usq ad laterañ
Ad astensionẽ et descensionẽ equi p̃fectus urbis in¬
dutus scarleto uel pupura habens unã caligã Ru-¬
beam. et aliam deauratain tenet ei screpain et dñs
ppa dat ei rosam auream cum descendit.
ordine seu officio in die palmaꝵ
Ominica in paliuis seda hora diei mediãte Iu¬
nor Cardinalis sacerdos et omis clerus ꝯue¬
mãt in eccł̃ia sc̃i siluestri in palacio laterãñ missa¬
libꝰ uestumẽtis induti. Expositisq in medio pal¬
maꝵ uel oliue seu aliaꝵ arboꝵ ramis benedicit Car-¬
dinalis uel sacerdos salem et aquã. Deinde sequit᷑

Expanded text:
In hac Dominica dominus papa portat nobilem mitram frigiatam, cum vadit Missam celebrare ad ecclesiam sanctae Crucis, quae dicitur Jerusalem. Illo etiam die portat rosam auream cum balsamo et musco sibi in camera a camerario praesentatam; bajulatque eam in eundo ab eadem camera usque ad sanctam Crucem, et cum praedicat, in manu tenet eam, reducetque eam in redeundo usque ad Lateranum. Ad ascensionem et descensionem equi praefectus Urbis indutus scarleto vel purpura, habens unam caligam rubeam et aliam deauratam, tenet ei stapham, et dominus papa dat ei rosam auream, cum descendit. ordine seu officio in die Palmarum, etc. Dominica in Palmis, secunda hora diei mediante, junior cardinalis sacerdos et omnis clerus conveniant in ecclesiam sancti Silvestri in palatio Lateranensi, missalibus vestimentis induti; expositisque in medio palmarum vel olivae, seu aliarum arborum ramis, benedicit cardinalis vel sacerdos salem et aquam; deinde sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
a qͣrta feria capice Ienimi usꝙ ad foriã quartam
maionio ebdom̃ade nichil de festo faciẽbaniꝰ p̃ter̃
cõmemoracõem. s nũc ꝯtͣriũ obẜ uatur. unde si
ria cum ꝯmemoratõe de festo etiã t̾ciam sextã et
nonã defesto uesꝑe si aliqd festum nõ subsequat᷑
ueniũt om̃es ad eccam sc̃e Sabine. et dcã tertia
benedicãtur cineres a pontifice uel a sacendte qui
debet cantare missam more solito ut supͣ finita
benedc̃ione pontifia uel sac̾doti celebraturo missam
imponit᷑ omis a pontifice alio uel sacenote si adest
Sinaut̃ idem pontifex uel sac̾dos impoiit sibi ip̃i
cineres. dainde clero et populo decerdo cuil. memẽ¬
to homo rcͣ. Int̾mi cantat᷑. Inu enur hĩcu et

Expanded text:
a quarta feria caput jejunii usque ad feriam quartam majoris hebdomadae, nihil de festo faciebamus praeter commemorationem, sed nunc non observatur. Unde si ria, cum commemoratione de festo; etiam Tertia, Sexta et Nona de festo, si aliquod festum non sequatur, veniunt omnes ad ecclesiam sanctae Sabinae, et dicta Tertia benedicuntur cineres a pontifice, vel a sacerdote, qui debet cantare Missam more solito, ut supra. Finita Benedictione, pontifici vel sacerdoti celebraturo Missam imponitur cinis a pontifice alio vel sacerdote, si adest. Sin autem, idem pontifex, vel sacerdos imponit sibi ipsi cineres, deinde clero et populo, dicendo Memento, homo, etc. Interim cantantur Immutemur habitu, et
Abbreviated transcription (Latin):
dños P. ep̃m. ⁊c̃. frem . N. pb̃rm.c̾t̃. ⁊cͣ. et. l. sc̃i ungeli
diic Cardinales Quibꝰ damꝰ plenariã p̃tatem ꝓuidẽdi
Romane et uniu̾sali eccłie de pastore sub hec forma. uidelz.
ꝙ duo ex eis possint elig̾ẽ t̾cium de se ip̃is et om̃es tres cõ¬
cordit̾ de collegio uel de extͣ possint romane et uiiu̾sali ecc ͤ.
ꝓuide. Et uolummꝰ ꝙ dc̃a potestas duret usq ad consuptõem
candele seu facule mibi ex cosensu singuloꝵ accẽse. Et pro¬
Qualit̾ procedit᷑ ad elcioem sũm poncifias per ui¬
am sciutinii.

Expanded text:
L. sancti Angeli diaconum cardinalem: quibus damus plenariam potestatem providendi Romanae et universali Ecclesiae de pastore, sub hac forma, videlicet quod duo ex eis possint eligere tertium de se ipsis, et omnes tres concorditer de collegio, vel de extra possint Romanae universali Ecclesiae providere. Et volumus quod dicta potestas duret usque ad consumptionem candelae seu faculae ex consensu singulorum accensae; et proQualiter proceditur ad electionem summi pontificis per viam scrutinii.
Abbreviated transcription (Latin):
Te deũ laudamꝰ. Et postea reducit᷑ ad capelła sc̃i siluestu
in quã intrat et sedet in loco ꝑato cũ ornamẽtis suis tenẽte¬
eo mantũ suꝑ scapulas et mitrã suꝑ fauonẽ seu ornariũ. et
dat pbr̃m. postea redit ad camerã in qua depount casulam
et palliũ ⁊ assumit mantũ et uadit comede. solebat tamẽ
pͥmo reciꝑe Iuramẽtũ a senatore. scdm̃ formã. Ego talis

Expanded text:
tionem facit; et postea reducitur ad capellam sancti Silvestri, in qua intrat, et sedet in loco praeeo mantum super scapulas, et mitram super fanonem seu orarium; et dat presbyterium. Postea redit ad cameram, in qua deponit casulam et pallium, et assumit mantum, et vadit comedere. Solebat tum primo recipere juramentum a senatore secundum formam, Ego talis
Abbreviated transcription (Latin):
elegit Sicq ducit᷑ per dc̃os Cardĩales usq post altare. et
ibi orat. Quo intrãte et orante cantat᷑ a canoĩcis. Te
deũ laudamꝰ. Postꝙͣ uo̾ orau̾it dicit suꝑ altare ⁊ suꝑ
ppłm Sit nomẽ dñi bndcm. et rende̾. Ex hoc nũc ⁊ usq ĩ¬

Expanded text:
eligit. Sicque ducitur per dictos cardinales usque post altare, et eligit. Sicque ducitur per dictos cardinales usque post altare, et ibi orat; quo intrante et orante, cantatur a canonicis, Te Deum laudamus. Postquam vero oraverit, dicit super altare et super populum Sit nomen Domi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃m AAdrianũ facit aluũ iactum stando in fenestra palacii
sce martine. Et sic uenit ad placeam laterañ. et ducit᷑ ad
porticũ que uadit ad ecc̃ã sc̃i Iohis laterañ. et ibi ante porticũ¬
nũc destructũ stant lateran Canoĩa cũ eoꝵ Comitiua ĩ¬
duti sollẽpint̾ et cũ cruice ꝑcessionali ppaͣm recipiũt cũ
descendit. qͥ descẽdit ad dcam sedem scercorariã et depoĩt
regnũ et accipit mitrã. Et postiꝓͣ ppaͣ descẽdit sedet ĩ dc̃a
sede marmorea q̃ uocat᷑ stercoraria. et uenuit om̃es Card¬
et honorifice eleuãt eñ. ut uere dic̾e̾ possit. Susticat de
pulue̾ egenũ. et de stercore engit paupem. ut sedeat cum
pn̾cipibꝰ et soliũ głie teneat. Et idem dñs ppaͣ. scando iuxͣ
ipam̃ sedem accipit tres pugillatas denarioꝵ de grenio
Camerarii. et proiat int̾ ppłm dicẽs. Argẽtum ⁊ aurũ
non est michi qd̾ aũt hẽo hoc tibi do. Et tũc duo Cardi¬

Expanded text:
sanctum Adrianum, facit alium jactum, stando in fenestra palatii sanctae Martinae; et sic venit ad plateam Lateranensem, et ducitur ad porticum quae vadit ad ecclesiam sancti Joannis Laterani; et ibi ante porticum stat prior Laterani et canonici cum eorum comitiva, induti solemniter, et cum cruce processionali pdescendit; qui descendit ad dictam sedem stercorariam, et deponit regnum, et accipit mitram; et postquam papa descendit, sedet in dicta sede marmorea, quae vocatur stercoraria; et veniunt omnes cardinales, honorifice elevantes eum, ut vere dicere possint: Suscitat de pulvere egenum, et de stercore erigit pauperem, ut sedeat cum principibus, et solium gloriae teneat. Et ipse dominus papa stando juxta ipsam sedem accipit tres pugillatas denariorum de gremio camerarii, et projicit inter populum, dicens: Argentum et aurum non est mihi; quod autem h
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i siluestri ubi sũt due sedes porfiretice et ppã sedet in
illa q̃ est ad dexterã ubi pͥor basilice sc̃i laurẽc dat ei fem¬
lam q̃ est signũ corrciõis et regimus et claues ip̃iꝰ basi¬
claudendi et apiend ligandi acq soluẽdi. et cũ ip̃a feru¬
la et clauibz accedit ad aliam sedem similẽ que est ad si¬
nistram. Et tũc restituit eidem prĩor ferulam ⁊ claues
et incipit sede̾ in illa sede scda. Et postꝙͣ aliꝙͣtulũ sedit
Idẽ prior suꝑ planetã cingit eidẽ dño ppeͣ zonam de
serico rubeo in quo deb pende̾ bursa purpurea in qͣ sũt
.xii. lapides p̃ciosi cũ sigillis et muscus ⁊ dñ ĩ ip̃a sede se¬
det recipit officiales palacii ad pede et osculũ Et sedẽs
ibidẽ recipit de manu Camarii denarios argẽteos ualẽtes
singlis uicib. Disꝑsit dedit paupib iusticia eiꝰ manet
in scl̃m scl̃i. In istis dunabꝰ sedibꝰ debet pp̃a talit̃ se habẽ

Expanded text:
sancti Silvestri, ubi sunt duae sedes porphyreticae; et primo sedet in illa quae est ad dexteram, ubi prior basilicae sancti Laurentii dat ei ferulam, quae est signum correctionis et regiminis, et claves ipsius basiclaudendi, aperiendi, ligandi atque solvendi; et cum ipsa ferula et aliis clavibus accedit ad aliam sedem similem, quae est ad sinistram, et tunc restituit eidem priori 231 ferulam et claves, et incipit sedere in illa secunda sede. Et postquam aliquantulum sedit, idem prior cingit eidem domino papae zonam de serico rubeo, in qua dependet bursa purpurea, in qua sint duodecim lapides pretiosi cum sigillo et musco; et dum in ipsa sede sedet, recipit officiales palatii ad pedem et ad osculum; et sedens ibi recipit de manu camerarii denarios argenteos valentes singulis vicibus: Dispersit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi. Et istis duabus sedibus p
Abbreviated transcription (Latin):
Subdiaconꝰ cum tobalea. et ẜuiens qui portat umbracułu
¶ P rocessionałr aũt procedit a scalis bt̃i Petri postꝙͣ equita¬
uent usq ad dc̃nm sedem stertorariã per uĩã sacrã seu ppe. et
fuĩt in eodem loco equitationes post eum per denescallum
pp̃e facit aliũ iactum stando in loco aliquo emuinẽcion. Et
ibi dñs ppaͣ stat et ueniũt illuc Iudei cum lege facieñ ei lau¬

Expanded text:
subdiaconi cum tobalea, et serviens qui portat umbraculumi Petri, postquam equitaverit usque ad dictam sedem stercorariam per viam Sacram seu papae, fiunt in eodem loco equitationis post eum per senescalcum papae facit alium jactum stando in loco aliquo eminentiori; et ibi Dominus papa stat, et veniunt illuc Judaei cum lege, facientes ei lau
Abbreviated transcription (Latin):
Ubeo colore utit᷑ a uigilia penchostes in missa
usq ad sabbatum post festum ip̃m inclusiue
In festis sc̃e crucis. In festo decollatõnis sc̃i Iohis
sionis sc̃i pauli et cathedre sc̃i petri. Item in festis ⁊¬
om̃ sc̃orum et scarum martirũ p̃ter fescaĩ scõrũ. Inuo¬
cecium qñ ext̃ dñicam ueniat. Et si in dñica ueniat¬

Expanded text:
ubeo colore utitur a vigilia Pentecostes in Missa usque ad Sabbatum post festum ipsum inclusive. Item in festis sanctae Crucis, in festo Decollationis sancti Joansionis sancti Pauli, et Cathedrae sancti Petri. Item in festis omnium sanctorum et sanctarum martyrum, praeter festum sanctorum Innocentium, quando extra Dominicam veni
Abbreviated transcription (Latin):
instra uo dyaconi Et actende ꝙ dñs ppa dum est in mẽsa
est indutꝰ om̃ibꝰ ꝑannẽtis missalibꝰ exceptꝭ casula pallio et
cyrochecis et tenebit mãtum ad scapulas et fauonẽ in
laci sumłr. Coram dño ppaͣ seruiẽt layci nobiliores
qui pñtes erũt et post mẽsas Cardialiũ erũt mẽse om̃i

Expanded text:
sinistra vero diaconi. Et attende quod dominus papa, dum est in mensa, est indutus omnibus paramentis missalibus, exceptis casula, pallio et chirothecis; et tenebit mantum ad scapulas, et fanonem in aelati similiter. Coram domino papa servient laici nobiliores, qui praesentes erunt, et post mensas cardi
Abbreviated transcription (Latin):
Cardinali lauanti. Cardinal aũt qui assĩstũt teneãt to¬
baleam unus ex ꝑte lauãtis et alter ex alia. Et sic sibi
ĩuicem nutuo ẜuiũt. Quibꝰ om̃ibꝰ lotis et redditis gͣ¬
ciatusq sandaliis a subdiacono quiestet
de reuersione Cardinaliũ et p̃latoꝵ ad domũ ꝓpriam.

Expanded text:
cardinali lavanti. Cardinales qui assistunt tenent tobaleam, unus ex una parte lavantis, alter ex altera, et sic sibi ad invicem mutuo serviant; quibus omnibus lotis, et redditis grceatus sandaliis a subdiacono, quiescit. XLIV. De reversione cardinalium et praelatorum ad dominum papam.
Abbreviated transcription (Latin):
post cum in dextͣ ꝑte dyaconi ¶ Et si tempꝰ reqͥrat
flabellum teneat ad abiciendum mustas. Ipe etiam
teneat ac pontifici porrigat pãnum tersorium post
coĩonem ¶ Incelligẽdum uero est ꝙ qñ ip̃e de mitra
ẜuiens utitur pluiuali nnchiloĩꝰ debet alius esse in¬
dutꝰ cocta qui mitrã amot̾ã ẜuat et imponendã
cuidat. In predc̃is gͦ diebꝰ quibꝰ dyaconꝰ et subdia¬
conꝰ utuntͥ planetis et qñ is qui ẜuit de nitra utitͥ
pliuuali prouideãt clici capelle ꝙ deferant predcas
uestes pio ipis. Euca hec attende̾ debent om̃es im¬
instri. ut ea que fac̾e habent singuli ẜm suũ m̃istenũ
faciãt ꝓmpte ordinate ac reuenter non non taide
ac p̃postere aut impetuose. Et si aliqui minꝰ exꝑti
magis exꝑti sunt debẽt eos doc̃e qmo ag̾e debeant uel
etiã supplere uice eorũ. uerbi gr̃a si dyaconꝰ nesciat
mitrã impon̾e aut aptare uestes poncificis. capella¬

Expanded text:
post eum in dextra parte diaconi, et, si tempus requirat, post eum in dextra parte diaconi, et, si tempus requirat, flabellum teneat ad abigendum muscas. Ipse etiam teneat ac pontifici porrigat pannum tersorium post communionem. Intelligendum vero est quod quando ipse de mitra serviens utitur pluviali, nihilo minus debet alius esse indutus cotta, qui mitram amotam servet, et imponendam tradat. In praedictis ergo diebus, in quibus diaconus et subdiaconus utuntur planetis, et quando is qui servit de mitra utitur pluviali, provideant clerici capellae qui deferant praedictas vestes pro ipsis. Circa haec attendere debent omnes ministri, ut ea quae facere debent singuli secundum suum ministerium faciant prompte, ordinate, ac reverenter, non tarde, ac praepostere, aut impetuose; et si aliqui eorum minusmagis experti sunt debent eos docere quomodo agere debeant, vel etiam supplere vicem eorum. Verbi gratia, si diaconus nesciat mitram imponere, aut aptare vestes pontificis, capella
Abbreviated transcription (Latin):
eam sicut fecerat in pncipio misse. Qua finita missa
tam ip̃e ꝙͣ sub dyaconꝰ uemiẽtes cum pontifice ad locũ
in quo exui debent planetas deponãt et ẜuiãt ponti¬
fici exuenti sacras uestes. Cetera omia faciãt dyaconꝰ
et subdyaconꝰ qñ utinitur planetis que fac̾e debent
qñ utunt᷑ dalmatica et tunicella.
addi potest uius qui de mitra ẜuiat inducus plu¬
miali sicut capellanꝰ. Et tuo ip̃e debet a ꝑte sinistͣ
deduõe poncific̃e cum capellano quocũq pontifex ꝑce¬
dat. Et ip̃e debet eidem faciẽti confessionẽ assiste̾ in
misse ꝙͣ post euuãgeliũ Et qñ pontifex redit cũ mnit᷑
dente in sede sua Tunc dyaconꝰ debet stare in dex¬
tra ꝑte post capellanũ Ip̃e quoꝙ de initra faciens
quãdo sic est indutꝰ plumiali debet pontifici de sede
sua surgẽti porrig̾e manus et ip̃m Iuuare ad suigẽ¬
dum et dum pontifex stat suꝑ altare ip̃e debet stare

Expanded text:
eam, sicut fuerat in principio Missae. Qua finita, eam, sicut fuerat in principio Missae. Qua finita, tam ipse quam subdiaconus venientes cum pontifice ad locum in quo exui debent, planetas deponunt, et serviant pontifici exuenti sacras vestes; caetera omnia faciant diaconus et subdiaconus, quando utuntur planetis, quae facere debent quando utuntur dalmatica et tunicella. addi potest unus, qui de mitra serviat, indutus pluviali sicut capellanus; et tunc ipse debet a parte sinistra deducere pontificem cum capellano, quocunque pontifex procedat; et ipse debet eidem facienti confessionem assistere in Missae, quam post Evangelium; et quando pontifex redit cum mitra dentem in sede sua, tunc diaconus debet stare in dextra parte post capellanum. Ipse quoque de mitra serviens, quando sic est indutus pluviali, debet pontifici sede sua surgenti porrigere manus, et ipsum juvare ad surgendum; et dum pontifex stat super altare, ipse debet stare
Abbreviated transcription (Latin):
sciendũ est ꝙ qñ dyaconꝰ et subdiaconꝰ utũ¬
tur planetis scdm̃ exigẽtiam tpris eaꝵ usus talis
debet esse. Dyacomis inducꝰ alba et scola. Subdy¬
aconꝯ abba debent ẜuire pontifici dum se induit Q
induco accipiãt mampulos et planetas nec replicẽt
eas a dexcris nec a sinistris sicut faciũt sac̾ dotes. S
cum mampulo epłam legat. Et rediẽs ad altare resu¬
mat planetã et teneat usq post missam finitã
Dyaconꝰ quoq instante hora qua ꝑg̾e debet ad lego¬
dum euuãgeliũ deponat planetã et acolici decent̾
eam conplicẽt et imponãt suꝑ suistrũ humeꝵ eius
ac sub dextͦ brachio ligent eam ut melius potunt
ita ꝙ ab humero sinstro descendat ad latꝰ dextrũsi¬
cut dyaconalis scola dependet. et hoc modo dyaconꝰ
planetã teneat dum legit enuãgelium. et usi quo dica¬
tur ultima cr̃o post cõĩonem. Tunc aduuãte uno
de acolitis amoueat planetã desuꝑ humeꝵ et induat

Expanded text:
sciendum est quod quando diaconus et subdiaconus utuntur planetis secundum exigentiam temporis, earum usus talis debet esse. Diaconus indutus alba et stola, subdiaconus alba, debent servire pontifici dum se induit, quo induto, accipiant manipulos et planetas, nec plicent eas a dextris, nec a sinistris, sicut faciunt sacerdotes, sed cum manipulo epistolam legat, et rediens ad altare resumat planetam, et teneat usque post Missam finitam. Diaconus quoque, instante hora, quando pergere debet ad legendum Evangelium, deponat planetam, et acolythi decenter eam complicent, et imponant super sinistrum humerum ejus, ac sub dextro brachio ligent eam, ut melius poterunt, ita quod ab humero sinistro descendat ad latus dextrum, sicut diaconalis stola descendit; et hoc modo diaconus planetam teneat dum legit Evangelium, et usquequo dicatur ultima Oratio post communionem. Tunc adjuvante uno de acolythis, amoveat planetam desuper humerum, et induat
Abbreviated transcription (Latin):
extendant mampula qua tegit᷑ calix uel aliam decẽ¬
tem et teneãt excensam int̾ pontific̃e et cõĩcantes¬
¶ Poncifex uero accipiẽs cum sunstra manu patenã et
supponẽs hostias cõsecratas nõ multas simł ꝯuertat
se ai eos qui cõicaturi sunt et porrigat singulis cũ
num pontificis postea hostiã sumat. Et si pb̃r est uel
dyaconꝰ pontifex data hostia ĩmediate recipiat eum
ad osculũ pacis. Subdiaconꝰ uero ponat unui in ca¬
lice et porrigat hiis qui coicauerut ut ex eo sumat
et os abluat. Q si mulci sunt dõicantes potent dya¬
conꝯ uel alus de ministris alium tene calicem cum
uino et coĩcantibꝰ porng̾e

Expanded text:
extendant mappulam qua tegitur calix, vel aliam decentem, et teneant extensam inter pontificem et communicantes. Pontifex vero accipiens cum sinistra manu patenam, et supponens Hostias consecratas non multas, similiter convertat se ad eos qui communicaturi sunt, et porrigat singulis cum num pontificis, postea Hostiam sumat; et, si presbyter est, vel diaconus, pontifex, data Hostia, immediate accipiat eum ad osculum pacis; subdiaconus vero ponat vinum in calice, et porrigat iis qui communicaverunt, ut ex eo sumant, et os abluant. Quod si multi sunt communicantes, poterit diaconus vel alius de ministris alium tenere calicem cum vino, et communicantibus porrige
Abbreviated transcription (Latin):
i in elciõne sũm pontifics uelint Cardinales ꝑ biã
scrutinii procede̾ solent eligi tres scruitatores collegii et
alii cres scrutatores scrutatoꝵ
Modus aũt scrucãdi et deponẽdi uocũ in scrutinio in
practica talis est.

Expanded text:
i in electione Romani pontificis velint cardinales per scrutinii procedere, solent eligi tres scrutatores collegii, et alii tres scrutatores scrutatorum. Modus autem scrutinandi et deponendi votum in scrutinio in porta talis est.
Abbreviated transcription (Latin):
ualibꝰ et padices et strimarii similit̾ et Aduocaai ert
induci pliuualib̾ꝰ it p̾micenis in pliuuali et mitra at
Cantores in suppelliciis et ppa onña p̃ciosa ornameti
hẽbit et palliũi et nitrã optimã et cirothecas et anuilli
pastoralem. et sic cum omibꝰ uenit ad portam. uel d gͣ
to ppło acclamãte Ryueleyson. Et sic cum oi ornatũ qͥs
Cardinalis et prelatꝰ equitat equũ cooꝑtum pono allb̃
Tubdyacom uero cappellani. Sonnani et alii equittanit
ornate uestiti non tamẽ equos coopercos. Papa eqͥtt
uero post̾i̾ori coperit᷑ de scarleto.

Expanded text:
t induti pluvialibus; ipse in pluviali et mitra et solemniter in superpelliciis ut papa omnia pretiosa ornamenta habebit, et pallium, et mitram optimam, et chirothecas, et annulum pasto populo acclamante Kyrie eleison; et sic cum omni ornatu quilibet cardinalis et praelatus equitat equum opertum panno albo; subdiaconi vero, capellani, scrinarii, et alii equitant ornate vestiti, non tamen habent equos coopertos. Papa equitat te posteriori, et de scarleto,
Abbreviated transcription (Latin):
Rimo ꝓcedet subdiaconꝰ cũ cruce indutꝰ tumcella.
se qñt᷑ duo Acoliti ceroferrarii et aliꝰ cũ nauicula thuriblo
et incẽso induti suꝑpelliciis. post dc̃os Acolitos or dinabũt᷑
sept̃e dyaconi cũ tumcellis ꝑtãtes .uii. cãdelabra cũ fa¬
culis. et ĩ medio dc̃oꝵ septẽ erit sbdiaconꝰ qͥ dc̃iꝰ ẽ¬

Expanded text:
rimo procedit subdiaconus cum cruce indutus tunicella, sequuntur duo acolythi ceroferarii, et alius cum navicula, thuribulo et incenso, induti superpelliciis. Post dictos acolythos ordinabuntur septem subdiaconi cum tunicellis portantes septem candelabra; et in medio dictorum septem
Abbreviated transcription (Latin):
piet et ip̃i ostulabũt᷑ cũ reu̾enͣ pectꝰ eiꝰ ⁊ ult̃iꝯ aptabit plaemã pp̃e.
de cõfessione q̃ fit ad altare ⁊ incͦitũ misse ⁊ oroĩb

Expanded text:
piet, et ipsi osculabantur cum reverentia pectus ejus, et ultimus aptabit planetam papae. De confessione quae fit ad altare, et Introitu Missae, et Or
Abbreviated transcription (Latin):
Post p̃dc̃os subdiacon subseq̃nt᷑. dyaconꝰ qͥ lcũmꝰ ẽ euuã¬
geliũ ĩ g̾co. Subsequẽt᷑ incedẽt dyaconi Card̃ ordiẽ suo
ĩ duci dalmaticis int̾ quos ille Card̃ qui dc̃um est euuã¬
geliũ in ultimus Deinde duo dyaconi Card̃ unꝰ a dextrꝭ
et alius a siniscris ducẽt dñm ppãm. extẽsa mapa super
caput eiꝰ. ut ẽ moris. Et ulcu̾is subsequet᷑ subdiacons¬

Expanded text:
Post praedictos subdiaconos subsequitur diaconus qui lecturus est Evangelium in Graeco. Subsequenter incedent diaconi cardinales ordine suo, induti dalmaticis, inter quos est ille cardinalis qui dicturus est Evangelium ultimus. Deinde duo diaconi cardinales, unus a dextris, et alius a sinistris, ducunt dominum papam extensa mappa super caput e
Abbreviated transcription (Latin):
ciendum ꝙ quãdo creat᷑ Cardinal absens
nouus aliquis qui est absens exͣ curiam
et fuit ciratus cum aliis in cuna Romañ pñ¬
cib. Die qua intrare debet curiam om̃es Cardi
et cam̾arius pp̃e cum cl̃icis cami̾e. et ẜiẽtibꝰ
armoꝵ eiusde dñi ppe exeant sibi obuia exͣ uilla¬

Expanded text:
ciendum quod quando creatur cardinalis novus aliquis, qui est extra curiam, et fuit creatus cum aliis in curia Romana praesentibus, die qua intrare debet curiam, omnes cardinales et camerarius papae, cum clericis camerae et servientibus armorum ejusdem domini papae, exeunt sibi ob
Abbreviated transcription (Latin):
suo in cõsistorio. tũc quado dño pprͣ placebit dicit᷑
ꝑ eum noiis cardinalib ꝙ secedant ad ꝑtem
et ipis absentib dantͥ cõsilia auricularia pẽr
tũc dñs ppa ꝓposita aliqua ancte si placet dam
breui uel modicã et ꝙͣi milla ipĩꝰ ꝑsecutoe ora
ip̃oꝵ aꝑit dicẽdo ⁊Nos aꝑimiq tibi os uel uob
si sint plines cam in colłonib ꝙͣ in cõsiliis et
in elcione Romani pontificis et in omib actiba
tam in cõsistono ꝙͣ extͣ qui ad Cardinales spec-¬
tant et quos sut soliti exerc̾e. ¶ Ipi uero ad ꝓpo
pp̃e p uidebit᷑ singuli Cardinales nomi suigla¬
felectit coram dño ppaͣ. Et tũc dñs ppã recipit
unũ ex ãnulis pp̃tratis ad hoc et ĩmittit digito
Card̃ nom dicẽdo tũc hec uel siłia uerba q̃ secut᷑
¶Ad honorem dei dipotentis sc̃õꝵ apłoꝵ petͥ¬

Expanded text:
pae placebit, dicitur per eum novis cardinalibus quod sedeant ad partem; et ipsis absentibus dantur consilia circularia per ctunc dominus papa, proposita aliqua auctoritate, si placet, cum brevi vel modica, absque ulla ipsius prosecutione ora ipsorum aperit, dicendo: Nos aperimus tibi os, vel vobis, si sint plures, tam in collationibus, quam consiliis, et in electione Romani pontificis, et in omnibus actis, tam in consistorio, quam extra, quae ad cardinales spectant, et quos sunt soliti exercere. Ipsi vero ad proppapae videbitur, singuli cardinales novi, siflectit coram domino papa; et tunc dominus papa recipit unum ex annulis praeparatis ad hoc, et immittit digito cardinalis novi, dicendo tunc haec vel similia verba quae sequuntur. Ad honorem Dei omnipotentis, sanctorum apost
Abbreviated transcription (Latin):
honorẽ fundata est ecc̃a quã cardinali nono cõ¬
mittit. Cõmittimꝰ tibi eccam sce priste cuĩ clero
et populo et capellis suis si est in ꝑbrm Cardiale
assũptus. Et sic in siłib et intͥdum addit ẜ̃m for¬
mã quã cõmitti Cardĩalib cõsueuit qui eandem

Expanded text:
 fundata ecclesia quam cardinali novo committit, committimus tibi Ecclesiam sanctae Priscae cum clero et populo et capellanis suis, si est in presbyterum cardinalem assumptus; et sic in similibus, et interdum additur: Secundum formam, qua committi cardinalibus consuevit, qui eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
minoribꝰ cum ip̃o Carꝰ̃ nouo remanẽtibꝰ. et
ip̃m associãtibꝰ usq ad aulam ubi dñs ppaͣ tenet cõ¬
sistoriũ. Et cum illuc ꝑuenent et postea dñs ppͣa
de camera sua ad cõsistoriũ uenerit. antiqui Cardi
p̃ter duos dyacõn Card̃ Iumores p̃dc̃os cum nouo
Cardiali extͣ cõsistoriũ in fĩne aule ubi tenet᷑ cõsiston¬
um remanẽtes faciũt reue̾nciam more solico dño ppͣe
Qua sta duo antiqͥores dyaconi Card̃ occͣrẽtes
nonũ Card̃ in int̾itu cõsistorii recipiũt. et predai
duo dyacon Cardi Iumores qui eũ sociauant eũ di¬
mittũt et ad accedũt ad reue̾nciã solitã faciẽdam
modu dc̃i duo antiq̃ores dyacõi Card̃ nouũ Cardi
deducũt ad dñm ppim qui eum oͦ sculu pedis et post¬
modũ oris recipit ¶ Deinde iidem duo dyacom
Cardi antiqͥores eũ ducũt ad sedem debita ꝑ dñm
ppaͣm sibi scdm̃ sue creatõis gradũ et ordinẽ assigͣca

Expanded text:
ioribus cum ipso cardinali novo remanentibus, et eum associantibus usque ad aulam, ubi papa tenet consistorium. Et cum illuc pervenerit, et postea dominus papa de camera sua ad consistorium venerit, antiqui cardinales praeter duos diaconos cardinales juniores cum novo cardinali extra consistorium in fine aulae, ubi tenetur consistorium, remanentes, faciunt reverentiam more solito domino papae. Qua facta, duo antiquiores diaconi cardinales occurrentes novum cardinalem in introitu consistorii recipiunt; et praedicti duo diaconi cardinales juniores, qui eum associaverant, eum dimittunt, et accedunt ad reverentiaea eum dicti duo antiquiores diaconi cardinales deducunt ad dominum papam, qui eum ad osculum pedis, et postmodum oris, recipit. Deinde iidem duo diaconi cardinales antiquiores eum ducunt ad sedem debitam, per dominum papam sibi secundum suae creationis gradum et ordinem assigna
Abbreviated transcription (Latin):
de missa noctis natalis dñi
missam celebrau̾it siue ad manꝰ sine ad pedes ip̃iꝯ
dñi uel suꝑ altare capellanoꝵ est. Excepto pane
qui est acolitoꝵ si recipe uoluerit. in qua missa ucit᷑
dñs ppã mĩtra frigiata. mitra srigiata nõ utit̾ ecc̃a
Nomana ab aduentu usiꝵ ad fescum naciuutatꝭ dm̃i
Excepco ꝙ dñs ppaͣ utitur in dñica de gaudete nec

Expanded text:
De Missa noctis Natalis Dominpa celebraverit, sive ad manus, sive ad pedes ipsius domini, vel super altare, capellanorum est, excepto pane, qui est acolythorum, si recipere voluerint. In qua Missa utitur dominus papa mitra frigiata. Mitra frigiata non utitur ecclesia Romana ab Adventu usque ad festum Nativitatis Domini, excepto quod dominus papa uti
Abbreviated transcription (Latin):
missam et cenare ibi et post cenam uespas decan.¬
tare. Pactis auce uespis datur potus in aula et dñs
ppa remanebat ibi et ꝑnoctabat et ib̾i stabat nocte
no legũt tres lciones cliai eiusdẽ eccl̃ie et cantores
pro ip̃a eccłia cantãt tria rinsoria. lcionem qͣrͣtam
legit unus de Cardinalib pb̃ris. Lcionem qntam ali¬
quis Iudex uel sc̃rimariꝰ. Laõnem sexta aliquis sus¬
diaconꝯ Romane curie. lciõnem septimã omeliam
alia omeliã alt̾ dyaconꝰ Card. Mona uero lc̃ionẽ
legit dñs ppaͣ in qua dicit. Iube dñe benedoce. et nlłꝰ
benedicat᷑ ei nisi tantũ modo ꝙ om̃es rudent asta uoce
amen. finta lciõne dicat᷑. Te deu laudaniꝰ. et eo
funco dus ppaͣ dicit orõem scil. Concede quesumꝰ.¬

Expanded text:
ia, et coenare ibi, et post coenam Vesperas decantare. Peractis autem Vesperis, datur potus in aula; et dominus papa remanebat ibi et pernoctabat, et ibi stabat, toto rno legunt tres lectiones clerici ejusdem ecclesiae, et cantores pro ipsa ecclesia cantant tria Responsoria. Lectionem quartam legit unus ex cardinalibus presbyteris; lectionem quintam aliquis judex, vel septimanarius; lectionem sextam aliquis diaconus Romanae curiae; lectionem septimam homiliam aliam homiliam alter diaconus cardinalis; nonam vero lectionem legit dominus papa, in qua dicit Jube, domne, benedicere; et nullus benedicat ei, nisi tantummodo quod omnes respondent alta voce Amen. Finita lectione, dicatur Te Deum laudamus, et eo finito, dominus papa dicit Orationem, scilicet, Concede, quaesum
Abbreviated transcription (Latin):
mie benedicit. Cum aũt ꝑuenerit ad chorũ obui-¬
Lnt ei tres pbri Cardinales. qui aptãt ei planetã quos
ad pacem recipit. et ip̃i osculant᷑ cum reue̾ncia pectus
eius. Inde ꝓordes uadit ꝓcessionalic̃ usiy ad alcare. sed
non ascendit ad alcare tũc. sed fc̃a confessione ascen
dit sedem p̃p̃aratam non eminẽciorem s sedet in fal¬
distorio in plano posito inter altare et sedem eminẽciorẽ
te ĩnocaris. adesto que suꝰ ĩuocatõibꝰ nr̃is. et huic
famulo tuo . N. quẽ ad culmen apłicum cõmune iudi¬
ciũ tue plebis elegit ubertatẽ superne benedc̃iõis infunde
ut senciat se tus mun̾e ad hunc apicem ꝑuenisse. P.

Expanded text:
nue benedicit. Cum autem pervenerit ad chorum, obviant ei tres presbyteri cardinales, qui aptant ei planetam, quos ad pacem recipit, et ipsi osculantur cum reverentia pectus ejus. Inde procedens vadit processionaliter usque ad altare, sed non adit sedem praeparatam non eminentiorem, sed sedet in faldistorio in plano posito inter altare, et sedem eminentiorem; nte invocaris, adesto, quaesumus, invocationibus nostris, et huic famulo tuo N. quem ad culmen apostolicum commune judicium tuae plebis elegit, ubertatem supernae Benedictionis infunde, ut sentiat se tuo munere ad hunc apicem pervenisse. P
Abbreviated transcription (Latin):
Tũ illum adiuua
Sancte Gabriel.
.Tu illum adiuua
Sancte Raphael
.Tt illum adiuua
Sc̃e Iohes baptista.
.Ta illum adiuua
Sancte Petre.
Tu illum admua
Sancte Paule
Tu illum aduiua nt
Sancte Andrea
Tu illum adiua
Sancte Stephane.
Tu illum adiuua
Sancte Leo
Sancte gregori
Sancte benedc̃e.¬
eu illuin adauia

Expanded text:
Tu illum adjuva. Sancte Gabriel, resp. Tu illum adjuva. Sancte Raphael, resp. Tu illum adjuva. Sancte Joannes Baptista, resp. Tu illum adjuva. Sancte Petre, resp. Tu illum adjuva. Sancte Paule, resp. Tu illum adjuva. Sancte Andrea, resp. Tu illum adjuva. Sancte Stephane, resp. Tu illum adjuva. Sancte Leo, Sancte Gregori, Sancte Benedicte,Tu illum adjuva
Abbreviated transcription (Latin):
et recipit omes Cardinales ad osculũ pedis et ous ⁊ dicͭ.
dñs uobiscum uel pax uobis. sine głia ĩ excelsis deo uc
ppa residet in sede et prior dyaconoꝵ Cardinaliũ portãs
duas a cies sine fila unam ex una ꝑte et unam ex reliqͣ¬
equalit̾ diuidendo. ita ꝙ in qualib acie sint de quol or¬
dine. et ponit p̾mo dyaconos uxͣ alcare. Scdõ subdiacõs
Tercio Iudices iqͣrto scrimarios in ordine.
t ip̃e Prior dyaconoꝵ incipit laudem sic alta uoce.
quasi legendo. Exandi xp̃e. et iudices. et strimarii res¬
pondẽt simłr in cancu quasi legẽdo. dño nr̃o .N. a deo decie¬
to sũmo pontifice et uniu̾sali papa uita. Et sic dicit᷑ et¬

Expanded text:
et recipit omnes cardinales ad osculum pedis et oris, et dicit et recipit omnes cardinales ad osculum pedis et oris, et dicit Dominus vobiscum, vel Pax vobis, sive Gloria in excelsis Deo, ut apa residet in sede: et prior diaconus cardinalis portans duas acies sive fila, unam ex una aequaliter dividendo, ita quod in qualibet acie sint de quolibet ordine; et ponit primo diaconos juxta altare, secundo subdiaconos, tertio judices, quarto scriniarios in ordine. XVI. t ipse prior diaconus incipit laudem sic alta voce, tamen quasi legendo: Exaudi, Christe; et judices et scrinarii procedent similiter in cantu quasi legendo: Domino nostro papae a Deo decreto summo pontifici et universali papae vita. Item ide
Abbreviated transcription (Latin):
Teiciam Epũs uel Archipb̃r Oscieñ.¬
eus qui apłm tuũ petrũ int̾ cet̾os coapłos pͥma¬
tum ten̾e uoluisa. eiq uiniu̾se xpĩanitatis molem super
de hũili cathedra uiolent sublimatũ in tronũ eiusdẽ apło¬
rum pncipis sublimamiꝰ. ut ficut ꝓfectib cãte dig̾tatis
augetur ita uirtutũ meritis cumulet᷑. quatꝭ eccãstice
uniu̾sicatis omis te adiuuãte digne ferat. et a te qui
mano. et stans in faldistorio plano poĩto recipit dñꝰ ppã
dñõs Cardmales om̃es tam dyacõn ꝙͣ pbr̃os et Ep̃os et
Dibus receptis uenit ad altare ubi est desuꝑ pal
nales tenẽt palliũ ip̃m et tũc prior illoꝵ duoꝵ solꝯ dat
pallĩ poncifici sub hiis uerbis. Accipe pallium plenitu¬
dinẽ scil poncificalis officii ad honorem oĩpotẽtis dei glo¬
riose marie uirgiis eius genitrics bc̃oꝵ petri ⁊ pauli
spimilis aureis. ut est moris ascendit sũmꝰ pontifex ad
altare et facit incensum et demũ redit ad emmnẽtem sedẽ

Expanded text:
Tertiam episcopus vel archipresbyter Ostieneus, qui apostolum tuum Petrum inter caeteros coapostolos primatum tenere voluisti, eique universae Christianitatis molem superi. quem de humili cathedra violenter sublimatum in thronum ejusdem apostolorum principis sublimamus; ut sicut profectibus tantae dignitatis augetur, ita virtutum meritis cumuletur; quatenus ecclesiasticae universitatis onus te adjuvante digne ferat, et a te, qui mano; et stans in faldistorio in plano posito recipit dominus papa domines cardinales omnes, tam diaconos, quam presbyteros et ibus receptis, venit ad altare, et inibi desuper nales tenent pallium ipsum, et tunc prior illorum duorum solus dat pallium summo pontifici sub his verbis: Accipe pallium plenitudinem pontificalis officii ad honorem omnipotentis Dei; gloriosissimae Mariae virginis ejus genitricis, beatorum spinulis aureis, ut est moris, ascendit summus pontifex ad altare, et facit incensum; et demum redit ad eminentem sedem,
Abbreviated transcription (Latin):
dum nr̃m supplices Rogamiꝰ ac petimꝰ. Hic erigẽs
se ostulet᷑ altare et erectis mamibꝰ dicat. i. Uti ac¬
ceꝑta habeas et benedicas. Hic ter signet tam suꝑ
hostiã ꝙͣ suꝑ calicẽ. Hecitidona. Hecttimunera
Hecifistã sacrificiã illibata. In pͥmis que tibi offe-¬

Expanded text:
Dominum nostrum supplices rogamus ac petimus; hic erigens se osculetur altare, et erectis manibus dicat Uti accepta habeas et benedicas; hic ter signat tam super Hostiam, quam super calicem: Haec + dona, haec + munera, haec + sancta sacrificia illibata, in p
Abbreviated transcription (Latin):
dño ppẽ in nocte natalis dñi debet associare dñm
ppam ad altare. ut est morĩs inducus pluuiali albo.
dentde debet ten̾e initram dum incipit. Dñe labia mea
aꝑies. et deus in adiutoriũ. et astare sibi in officio
ut moris est. Cum uero cantat᷑ tercia anciphona ul¬
timo accipit ca̾sulam cum incẽso de manu acoliti

Expanded text:
in nocte Natalis Domini, debet associare dominum papam ad altare, ut moris est, indutus pluviali albo; deinde debet tenere mitram, dum incipit Domine, labia mea aperies, et Deus, in adjutorium, et stare sibi in officio, ut moris est. Cum vero cantatur ultimo tertia Antiphona, accipit capsulam cum incenso de manu aco
Abbreviated transcription (Latin):
ad altare et icensat altare. Et demde dimn ppãmy. et
reddit acolito. et iddem facit in scdo̾. et t̾cio matutis
nocturno. et debet legere quatuor lciones unꝰ pb̃r
Cardinalis. Si aute debe̾t missam canta̾e in galli
cantu uel in mane. P̾dmo induit se omibꝰ uestime¬
tis albis. et uenit ad alcare astans a sinistris dñi pp̃e.

Expanded text:
 et deinde dominum papam, et reddit acolytho; et idem facit in secundo et tertio nocturno; et debet legere quartam lectionem unus presbyter cardinalis. Si autem deberet Missam cantare in galli cantu vel in mane, primo induit se omnibus vestimentis albis, et venit ad altare; et
Abbreviated transcription (Latin):
ufer a nobis q̃s dñe cuctas imquitates ñas ut
digneris omia pcca mea ¶ Deinde osculet᷑ altare in
medio sub sequẽt᷑ enuãgelium quod debet cantari illa
die offerendũ sibi per subdyaconũ in siustͣ ꝑte altaro
hoc fr̃o uercat se ad dyaconũ Cardĩalem qui sibi ẜuit
reapiẽs churibulũ de manu ipiꝰ Cardinał et mc̃eset
altare. Quo moensato reddat churibulu dyacono Card̃

Expanded text:
us, Domine, cunctas iniquitates nostras, ut digneris omnia peccata mea. Demum osculatur altare in medio, et subsequenter Evangelium, quod debet cantare illa die offerendum sibi per subdiaconum in sinistra parte altaris. Hoc facto, vertat se ad diaconum cardinalem qui sibi servit, recipiens thuribulum de manu ipsius cardinalis, et incensat altare; quo incensato, reddat thuribulum d