comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ut in codem loco apud eundem. Nescit profecto nescit quan¬
tam patientiam paret moerori: quantum animo membrisq
rigoris inducat. quod patiaris agnoscere. Hoc nihil ne cogi¬
pue si ei qui patitur non liceat eam indignitatem iure repel

Expanded text:
um de calamitatibus putat? nescit profecto, nescit, quantam patientiam paret mereri, quantum animo membrisque rigoris induat, quod patiaris, agnoscere. innocentia opue si ei qui patitur non liceat eam indignitatem iure repel
Abbreviated transcription (Latin):
Plinium libro duodeuicesimo. Graeci perfusum aqua orde¬
um siccant nocte una. & postero die frigunt dein molis frã¬
Inqua quidem haeresi te adhuc perstare deprehendi in hoc tu¬
o prȩdarisstmo opere.

Expanded text:
pluribus fit haec modis. Graeci perfusum aqua hordeum siccant nocte una ac postero die frigunt, dein molis franin qua quidem heresi te adhuc perstare deprehendi in hoc tuo preclarissimo opere.
Abbreviated transcription (Latin):
lacu obscuraq testudine Bernardus modo Siciliȩ regulus. ueste
capillo totoq corpore madenti: & hoc ut uix credibile uideat
ex pluuia. Libera nos domine depęnis inferni. & de profun¬
do lacu & de ore leonis ne absorbeat nos tartarus. credo id di¬
cere uolueris. Oexquisitam eloquentiam. O dignam repastina¬

Expanded text:
lacu obscuraque testudine Bernardus modo Sicilie Regulus, veste, capillo, toto corpore madenti et ut vix credibile videatur, ex pluvia». Libera nos, Domine, de penis Inferni et de profundo lacu et de ore leonis, ne absorbeat nos Tartarus: credo id dicere volueris. O exquisitam eloquentiam, o dignam repastina
Abbreviated transcription (Latin):
ne nostro in pompeiana. Sic enim dicit. Qđ si auctoritatibus hãc
causam quirites confirmandam putatis est uobis auctor uir bel¬
lorum omnium maximarumq rerum peritissimus. P. Seruilius
cuius tantȩ res gesta terra mariq extiterunt: ut quum de bello
deliberetis auctor uobis nemo grauior esse debeat. Est. C. Curio
summis uestris beneficiis maximisq rebus gestis: summo inge¬
nio. & prudentia praeditus. Est . C. Lentulus in quo omnes pro
mplissimis uestris honoribus summum consilium summam

Expanded text:
ne nostro in Pompeiana. Sic enim dicit: «Quod si auctoritatibus hanc causam, Quirites, confirmandam putatis, est vobis auctor vir bellorum omnium maximarumque rerum peritissimus P. Servilius, cuius tante res geste terra marique extiterunt, ut cum de bello deliberaretis auctor vobis nemo gravior esse debeat. Est C. Curio, summis vestris beneficiis maximisque rebus gestis, summo ingenio et prudentia preditus. Est C. Lentulus, in quo omnes pro amplissimis vestris honoribus summum consilium summam
Abbreviated transcription (Latin):
ganter dictum est. Non enim cibis: sed uel commeatibus. uel re
frumentaria dicendum fuit: uel etiam omni humana ope desti¬
tuti. Huiuscemodi enim uerbis frequenter utuntur historici. Ele¬
gantius igitur: si dixisses. Quum iam non solum commeatus. s
arma deessent aut sic. Quum iam omni humana ope de-

Expanded text:
a te dictum. Non enim «cibis», sed vel «commeatibus», vel «re frumentaria» dicendum fuit, vel etiam «omni humana ope destituti». Huiuscemodi enim verbis frequenter utuntur historici. Elegantius igitur si dixisses: «Cum non iam solum commeatus, sed etiam arma deessent»; aut sic: «Cum iam omni humana ope de
Abbreviated transcription (Latin):
& elegantiȩ praecepta tradis. quem librum tuum si
quando mihi ocium fuerit ut perspicere ac resupinare

Expanded text:
 elegantie precepta tradis! Quem librum tuum, si quando mihi otium fuerit, ut perspicere ac resupinare
Abbreviated transcription (Latin):
Secundo autem loco eam dignitatem uituperas. quȩ semper magno
in honore fuit: nec eam modo dignitatem sed etiam ueteres. a qu

Expanded text:
Secundo autem loco eam dignitatem vituperas, que semper magno in honore fuit. Nec eam modo dignitatem, sed etiam veteres, a qu
Abbreviated transcription (Latin):
stantur. Iuuenis quidam nomen non traditur nec patria. sed tã¬
tum natio. ꝙ esset hispanus. seu bello, seu latrocinio captiuus Gra¬
natȩ duobus tribusue annis seruitutem seruiuit utente domino sua
opera in rebus urbanis atq domesticis. Filia capta tum forma tum
nitore linguȩ tum liberalibus morib adolescentis hominem illexit¬
& ipsum mutuo flagrantem specie puellȩ. & clegantia. lidem quĩ
uiderent nec ĩpręsentiarum liberam sibi esse consuetudinem nec diu
futuram. quum alter seruus essec altera nubilis. Praeterea periculo¬
sam utriq rem. atq capitalem constituerunt per occasionem ambo
fugere: sed adolescens honestius. ꝙ ipse ad suos illa a suis abibat,
nisi religionis ratio constitit. quod ne credam sequentia inducunt.

Expanded text:
re. 4 Iuvenis quidam – nomen non traditur, nec patria, sed tantum natio, quia esset Hispanus – seu bello, seu latrocinio captivus, Granate duobus tribus ve annis servitutem servivit, utente domino sua opera in rebus urbanis atque domesticis. 5 Filia capta tum forma, tum lepore lingue, tum liberalibus moribus adolescentis, hominem illexit, et ipsum mutuo flagrantem specie puelle et elegantia. Iidem cum viderent nec in presentiarum liberam sibi esse consuetudinem, nec diu futuram, cum alter servus esset, altera nubilis, preterea periculosam utrique rem atque capitalem, constituerunt per occasionem ambo fugere; sed adolescens honestius, quia ipse ad suos, illa a suis abibat; nisi religionis ratio constitit, quod ne credam, sequentia inducunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ueritas. & officium. Bartholum uirum sapientissimum exi¬
tunatum incessens: & ius ciuile ab eo male interpretatum as¬
serens. In quem quum inuectiuam quandam papiae ȩdidis

Expanded text:
uisti, Bartholum virum sapientissimum existimatum incessens et ius civile ab eo perperam interpretatum asserens, in quem cum invectivam quandam Papie edidis
Abbreviated transcription (Latin):
tanta est in te pudoris inopia ut graecorum ueterum more de qua.¬
q materia & scientia te in publico disputare uelle alias pro

Expanded text:
tanta est in te pudoris inopia ut grecorum veterum more de quacumque materia et scientia te in publico disputare velle alias pro
Abbreviated transcription (Latin):
certe is mihi animus semper fuit ut aliquid contra suam sentẽ¬
tiam scriberem. Sed uariae occupationes fuere hactenus impe

Expanded text:
certe is mihi animus semper fuit, ut aliquid contra suam sententiam scriberem, sed variae occupationes fuere hactenus impe
Abbreviated transcription (Latin):
quis. Hat sunt bone Laurenti. quib motus sum ne frequentiores
intradictiones in libello meo induxerim. Sed eum tibi improbari fa

Expanded text:
tior. Hec sunt, bone Laurenti, quibus motus sum, ne frequentiores contradictiones in libello meo induxerim. Sed eum tibi improbari fa
Abbreviated transcription (Latin):
Sł dutinam uerius: ꝗͣ gloriosius dicerent. Rectius quo ad artem grã¬
maticam si dixisses. Atq utinam uere magis ꝗͣ gloriose dicerent:
quum sit comparatio ad seipsum. non ad extrinsecam personam.
Inhuiusmodi enim constructionib magis ꝗͣ particulam honestius
interponimus: Ut si dicam. Caesar fortiter magisꝗͣ moderate res ges

Expanded text:
 utinam verius quam gloriosius dicerent». Rectius quoad artem grammaticam si dixisses «atque utinam vere magis quam gloriose dicerent», cum sit comparatio ad se ipsum non ad extrinsecam personam. In huiusmodi enim constructionibus magis quam particulam honestius interponimus, ut si dicam: «Cesar fortiter magis quam moderate res ges
Abbreviated transcription (Latin):
mum: Cocteri multoplures sequentur Nunꝗ haec duo coniun¬
cta repperi. uidelicet cȩteri plures. Nec sine uitio dici posse exi

Expanded text:
Ceteri multo plures sequentur». Nunquam hec duo coniuncta repperi: videlicet «ceteri plures» non sine vitio dici posse exi
Abbreviated transcription (Latin):
Alfonsi primigenii. Hoc uerbum nouum est: quod ut a¬
naui scopulus sic adisertis hominib fugiendum est. Id autem a Uar¬
rone ut arbitror suffuratus es:sed uerbi uim ac proprietatem non
intellexisti. Ille enim primigenia uerba primariȩ positionis idest
a nullo deriuata appellat: quod uerbum in istum sensum nisi im¬
pudenter transferre non potes. Si primogeniti usitato uulgari tñ
& non eleganti uocabulo usus esses. Sed quis est tam uerborum in¬
ops te excẽpto qui nesciat primogenitum per circuitionem hone¬
stius explicare: quum illum uel ereguis filiis natu maximum.
uel maiorem fratrum uel inter regis filios atate antecedentem

Expanded text:
«Alfonsi primigenii». Hoc verbum novum est, quod ut navi scopulus, sic a disertis hominibus fugiendum est. Id autem a Varrone, ut arbitror, suffuratus es: sed verbi vim ac proprietatem non intellexisti. Ille enim primigenia verba primarie positionis, id est a nullo derivata, appellat. Quod verbum in istum sensum nisi impudenter transferre non potes. Si primogeniti dixisses, usitato, vulgari tamen et non eleganti vocabulo usus esses. Sed quis est tam verborum inops, te excepto, qui nesciat primogenitum per circuitionem honestius explicare, cum illum vel «e regiis filiis natu maximum», vel «maiorem fratrum», vel «inter regis liberos etate antecedentem
Abbreviated transcription (Latin):
per locum illum Ciceronis in Uerrem. Ego in hoc iudicio mihi si¬
culorum causam receptam populi romani susceptam esse arbitror.¬
Suscipitur autem recipitur pars suscipitur hanc pend&: suscipitur
solum aliquid propter se recipitur. Addam quam differentiam Uli¬
tur Peneus uiridis calculo amoenus circa ripas gramine canorus
auium concentu accipit amnem orton nec recipit: sed olei mo¬
do supernatantem ut dictum est ab łlomero breui spatio porta¬
tum abdicat pęneales aquas diuisq genitas argenteis misceri re¬
rilibus partibus nunꝗ legi quod meminerim: nec latine puto in
hanc sententiam proferri posse: sed uiritm. & ȩquis portionib
crebro repperi. Prouirili enim parte idem est quod pro uiribus mĩs.

Expanded text:
periculo posse corrumpi. ego in hoc iudicio mihi Siculorum causam receptam, populi Romani susceptam esse arbitrorSuscipitur totum, recipitur pars. Suscipitur  quod hinc pendet; suscipitur solum aliquid propter se, recipitur  Vt mihi non utur Penius viridis calculo, amoenus circa ripas gramine, canorus avium concentu. accipit amnem Horcon nec recipit, sed olei modo supernatantem, ut dictum est Homero, brevi spatio portatum abdicat, poenales aquas dirisque genitas argenteis suis misceri rerilibus partibus nunquam legi quod meminerim. Nec latine puto in hanc sententiam proferri posse, sed viritim et equis portionibus crebro repperi. Pro virili enim parte idem est, quod pro viribus meis.
Abbreviated transcription (Latin):
inde orationi suȩ ut putabat indormientem ꝙ oculis
Aconniuentibus capiteq demisso stertere intersistebat.
Rex contra cur interqui esceret ammaduertens iubebat eum per¬
gere. Non enim sedormire. &si clausis oculis sterter& aut si¬
corpus prae morbo dormir&: non tamen dormire animum.
Noc quidem imprimis contra praecepta narrationis de uerisimili¬
tudine abste dictum est.Nonenim solum ueram. sed etiam ue¬
risimilem narrationem esse oport &. si sibi fidem uendicare ue¬
lit. Cui enim credibile uideatur Regem legatos audientem nõ
dicam stertere: sed dormire: Antibi parum parum uidebatur
esse illum dormientem facere: An id indecorum ignoras regiȩ
maiestati esse non regem sed hebrium quendam hominem ui¬
deris uelle demonstrare: quem si animi torpor ex corporis lan¬
gore proficiscens interdum rapiebat. tamen stertentem induce¬
re uitiosum fuit. Scribendum est enim sic bone magister artis
ut personarum dignitates seruentur. Alioquin probabilis nõ

Expanded text:
inde orationi sue, ut putabat, indormientem, quia oculis conniventibus capiteque demisso sterteret, intersistebat. Rex contra, cognoscens cur interquiesceret, iubebat eum pergere, non enim se dormire, etsi clausis oculis stertercorpus dormiret, non tamen dormire animum». Hoc quidem in primis contra precepta narrationis de verisimilitudine abs te dictum est. Non enim solum veram, sed etiam verisimilem narrationem esse oportet, si sibi fidem vendicare velit. Cui enim credibile videatur, regem legatos audientem, non dicam stertere sed dormire? An tibi parum videbatur esse illum dormitantem facere? An ignoras id indecorum regie maiestatis esse? Non regem, sed ebrium quendam hominem videris velle demonstrare; quem si animi torpor ex corporis langore proficiscens interdum rapiebat, tamen stertentem inducere vitiosum fuit. Scribendum est enim sic, bone magister artis, ut personarum dignitates serventur, alioquin probabilis non
Abbreviated transcription (Latin):
esse. Net magis nomine suo lugendus ꝗͣ patris. cui unicus erat iam
senescenti. neq tam aetate: unum nanq & quinquaginta annos na-¬
tus erat. ꝗͣ habitu corporis obesi nimium ac praepinguis & ueterno
grauescentis. Accedebat his & aetatis. & corporis incommodis quar¬
tana. malum in primis gaudio letitiaq curandum. Sic affecto
nuniius de morte filii affertur: & reliqua. Ueternum autem idem

Expanded text:
s. Nec magis nomine suo lugendus quam patris, cui unicus erat, iam senescenti, neque tam etate, unum nanque et quinquaginta annos natus erat, quam habitu corporis, obesi nimium ac prepinguis et veterno gravescentis. 3 Accedebat his et etatis et corporis incommodis quartana, malum in primis gaudio letitiaque curandum. Sic affecto, nuntius de morte filii affertur. Ex quo quantus patrem m
Abbreviated transcription (Latin):
HORUM incolae circiter ad tria milia. Non circiter ad tria mi¬
lia: sed uel circiter tria milia: uel ad tria milia dicendum fuit:
quum ad. & circiter in historia idem significent.

Expanded text:
Horum incole circiter ad tria milia». Non «circiter ad tria milia», sed vel «circiter tria milia», vel «ad tria milia» dicendum fuit. Cum «ad» et «circiter» in historia idem significent.
Abbreviated transcription (Latin):
appensum perfascias a lucunari pendentes. quibus tumor proni
uentris cohiberetur: demuterent cum sensim in gremium pu

Expanded text:
appensum per fascias a lacunari pendentes, quibus tumor proni ventris cohiberetur, dimitterent eum sensim in gremium pu
Abbreviated transcription (Latin):
teri apud regem dum legeretur: &s apud quem regem: regem
inꝗͣ summe sapientiae summiq iudicii te emendaturum om̃es
deprauationes. quȩ in operibus liuii librariorum uitio ceride¬
runt. Quod nec Arretinus nec Quarinus nec ante eorum aeta¬
tem Franciscus Petrarcha nec multi alii nostrae aetatis doctissi¬
mi uiri corrigere ausi sunt: id tu homo indocte corrigere au¬
debis. Si corrigi liceret proprio arbitratu atq iudicio. quod
a te fieri intelligo: quot censes esse qui te hac parte superarẽs:
a quibus ingenio & eloquentia uinceris qui pudore ac mode¬
stia id facere desinunt. Sed nescis adhuc ut uideo qua ratio¬
ne textus corrigendi sint. At ego illud ostendam. & gratis.
Oportet enim in emendando aliquo deprauato. ut similitudo
& numerus luterarum conueniat. Sed quid ego haer ad te ꝗ
quum nihil recte scias omnia te rectissime tenere non solum
putas sed etiam gloriaris. Eateor me ex animi sententia glo¬

Expanded text:
teri apud regem dum legeretur et apud quem regem, regem, inquam, summe sapientie summique iudicii, te emendaturum omnes depravationes, que in operibus Livii librariorum vitio ceciderunt. Quod nec Aretinus, nec Guarinus, nec ante eorum etatem Franciscus Petrarcha, nec multi alii nostre etatis doctissimi viri corrigere ausi sunt. Id tu, homo indocte, corrigere audebis? Si corrigi liceret proprio arbitratu atque iudicio, quod a te fieri intelligo, quot censes esse, qui te hac parte superarent, a quibus ingenio et eloquentia vinceris, qui pudore ac modestia id facere desinunt? Sed nescis adhuc, ut video, qua ratione textus corrigendi sint. At ego illud ostendam et gratis. Oportet enim in emendando aliquo depravato ut similitudo et numerus litterarum conveniat. Sed quid ego hec ad te? Qui cum nihil recte scias, omnia te rectissime tenere non solum putas, sed etiam gloriaris? Quanta vero impudentia
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat tractare bellum uell&. His anxii curis ad hiberum con¬
uertunt copias: & transito amne quum diui consultassent: utrũ
castra castris conferrent si satis haberent socus cartaginensium
oppugnandis morari ab itinere proposito hostem. urbem a pro¬
pinquo flumine hiberam appellatam opulentissimam ea tempe¬
state regionis eius oppugnare parant. Uos sic emendatis. Utrũ¬
gum alimentis. carnisq omnis generis quadrupedum suetẽq.
postremo coriis: hęrbisq & radicib. & corticib teneris strictis

Expanded text:
finem Romani imperii fore. his anxii curis ad Hiberum contrahunt copias, et transito amne cum diu consultassent utrum castra castris conferrent an satis haberent sociis Carthaginiensium oppugnandis morari ab itinere proposito hostem, urbem a propinquo flumine Hiberam appellatam, opulentissimam ea tempestate regionis eius, oppugnare parant. quod ubi sensit Hasdrugum alimentis carnisque omnis generis quadrupedum suetae ltinsuetaegtque postremo coriis herbisque et radicibus et corticibus teneris strictis
Abbreviated transcription (Latin):
quo non ueniam solum peccati ꝙ defecimus ad Hannibalem im¬
petrari ab romanis: sed in multo maiore dignitate: & gratia simꝰ
est dextras dextrȩ ungentes fidem obstrinximus ut sacrata fide
mansissemus. digressi a colloquio extemplo in cum armamur uir¬
giis ab hospitali mensa: ad quam tertius campanorum adhibitus ab
hannibale es: eam ipsam mensam cruentare uis hospitis sanguine.¬
ad repetendum eum ne aut negando rem. quam primum peterent
offendi sibi noui socii aut tribuendo habendus. Capuȩ esset sedi¬
tionis ac turbarum auctor. Legendum opinor non offendi sed¬
offendendi. Mihi quoq quoniam respondi Himilconi inter¬
rogare uis. fasq est uelim seu Himilco respondeat. Legendum
pace consulet. seu deferenda hostib. scu accipienda habeo quid
sententia dicam. Sed de us que Mago postulat repertis nec ui¬
ctoribus muti attinere puto: & frustrantib nobis falsa atq ina

Expanded text:
quo non ueniam solum peccati, quod defecimus ad Hannibalem, impetraturi ab Romanis sed in multo maiore dignitate et gratia simus est, dextrae dextras iungentes, fidem obstrinximus—ut sacratas fide manus, digressi a conloquio, extemplo in eum armaremus? ab hospitali mensa surgis, ad quam tertius Campanorum adhibitus es ab Hannibale,—ut eam ipsam mensam cruentares hospitis sanguinead repetendum eum, aut negando rem quam primam peterent offendendi sibi novi socii, aut tribuendo habendus Capuae esset seditionis ac turbarum auctor. navem Cyrenas deoque enim, quoniam respondi Himilconi, interrogare ius fasque est—uelim seu Himilco seu Mago pace consulet seu deferenda hostibus seu accipienda, habeo quid sententiae dicam; si de iis quae Mago postulat refertis, nec uictoribus mitti attinere puto et frustrantibus nos falsa atque inani
Abbreviated transcription (Latin):
credam. ac sine teste ullo: quoniam tibi nullum praesidium in lute¬
ris est propter intemperantiam & uesaniam tuam non autem illa¬
rum culpa non solum eius diuitus sed etiam arti inuidere &i

Expanded text:
credam ac sine teste ullo, quoniam nullum tibi presidium in litteris est, propter intemperantiam et vesaniam tuam non autem illarum culpa, non solum eius divitiis, sed etiam arti invidere
Abbreviated transcription (Latin):
comagis probabo. Ais ciin. Praeterea notatione digna est illa
contradictio. quam facis in initio orationis huius. Uerba enim
tua haec sunt. Profecti quum iam octo milibus passium ab urbe ab¬
essent sub lucem trecentos ut colligi poterat equites ex aduerso se
ferentes conspiciunt. moxq conspiciuntur inuicem. parua iam u¬
trosq dirinente eos intercapedine. Ac paulo post ais. At fessis plꝰ
quinq & uiginti milib passuum remetiendum est. Qui enim
octo milibus passuum a castris progressis quinq & uiginti milia

Expanded text:
nimento loci tuti essent. Preterea notatione digna est illa contradictio, quam facis in initio orationis huius. Verba enim tua hec sunt: «Profecti cum iam octo milibus passuum ab urbe abessent, sub lucem trecentos, ut colligi poterat, equites ex adverso se ferentes conspiciunt moxque conspiciunt invicem, parva iam utrosque dirimente intercapedine». Ac paulo post ais: «At fessis plus quinque et viginti milibus passuum remetiendum est». Qui enim octo modo milibus passuum a castris progressis quinque et viginti milia
Abbreviated transcription (Latin):
U Exilis praecedentibus: quorum primum habebat imaginem domini nost̾
lesu christi in cruce pendentis alterum matris eius cum angelo Eabriele
conceptum spiritus sancti annuntiante. tertium sancti lacobi. Plebeia
it & uere Laurentio digna elocutio & superuacua imprimis rerum

Expanded text:
exillis precedentibus, quorum primum habebat imaginem Domini Nostri Iesu Christi in cruce pendentis; alterum matris eius cum Angelo Gabriele conceptum Spiritus Sancti anuntiante; tertium Sancti Iacobi». Plebeia c vere Laurentio digna elocutio et supervacua in primis rerum
Abbreviated transcription (Latin):
qui superlatiuus gradus magis ab aduerbio in er desinente ui¬
detur nasci. Nomen enim positiuum in us desinit ut capro ui¬
detur nuperus: Cuius accusatiuum Plautus profert in captiuis.
Recens captum hominem nuperum & nouitium. & bene
ut super superus sic nuper nuperus deb& esse. Uides ut tua q̃

Expanded text:
qui superlatiuus magis ab aduerbio in er desinente uidetur nasci. nomen enim positiuum in us desinit, ut Capro uidetur, nuperus, cuius accusatiuum Plautus profert in captiuis : «recens captum hominem, nuperum et nouicium». et bene: ut super superus, sic nuper nuperus debet esse. Liuius in
Abbreviated transcription (Latin):
loq flumine terminetur ut dicis. Tu qui logicȩ repastinatorem
te facis nomen profecto rei conueniens hoccine consequens affirmabis:
hispania nullis montib nulloq flumine sed aperto uastoq mari ter:¬
minatur. Igitur hispania Europe est caput. Si hoc affirmas ad dia¬
lecticam redi. Q

Expanded text:
loque flumine terminetur, ut dicis. Tu qui logice repastinatorem te facis, nomen profecto rei conveniens, hoccine consequens affirmabis? Hispania nullis montibus nulloque flumine, sed aperto vastoque mari terminatur: igitur Hispania Europe est caput. Si hoc affirmas ad dialecticum redi.
Abbreviated transcription (Latin):
sedentibus in pauimento uxore. & filiabus. prosequentib aliqua¬
tulum collegis ac cȩteris uelut damnatum destinatumq spectan-¬
tib ac miserantib ad regiam pergit.: Credo nunꝗͥ praeceptum
lum de iis que ad breuitatem narrationis pertinent. uideris.

Expanded text:
sedentibus in pavimento uxore ac filiabus, prosequentibus aliquantum collegis ac ceteris, veluti damnatum destinatumque inspectantibus ac miserantibus, ad regiam pergit». Credo nunquam preceptum ullum de iis, que ad brevitatem narrationis pertinent, videris
Abbreviated transcription (Latin):
Raetereo et illud. Hac carne se exercitus ea nocte: quam peruigilem
comessando. & perpotando duxit in praeteritum pauit. Quod est

Expanded text:
retereo et illud «ea carne se exercitus illa nocte, quam pervigilem comessando et perpotando duxit, in preteritum pavit», quod est
Abbreviated transcription (Latin):
manis restituerentur. Tiburtini benigne polliciti primum accitos eos in
curiam hortati sunt ut reuerterentur romam. Postꝗͣ propelli nequibãt
consilio haud abhorrente ab ingeniis hominum aggrediuntur. Die
festo alii alios per speciem celebrandarum cantu epularum. causa inuitãt.¬
& uino cuius ferme auidum genus est oneratos sopiunt: atq ita in plau¬
stra uinctos coniiciunt ac romam deportant. Nec prius sensere ꝗͣ plau¬
stris in foro relictis plenos crapulȩ lux oppressit. Tum populi romani
concursus factus: impetratoq ut manerent. datum. ut triduum quotã¬
nis ornati cum cantu. atq hac quȩ nunc solennis est licentia per ur¬
bem uagarentur. restitutumq in ede uescendi ius iis qui sacris pre¬

Expanded text:
manis restituerentur. Tiburtini benigne polliciti primum accitos eos in curiam hortati sunt uti reuerterentur Romam; postquam perpelli nequibant, consilio haud abhorrente ab ingeniis hominum eos adgrediuntur. die festo alii alios per speciem celebrandarum cantu epularum causa inuitant, et uino, cuius auidum ferme id genus est, oneratos sopiunt atque ita in plaustra somno uinctos coniciunt ac Romam deportant; nec prius sensere quam plaustris in foro relictis plenos crapulae eos lux oppressit. tunc concursus populi factus, impetratoque ut manerent, datum ut triduum quotannis ornati cum cantu atque hac quae nunc sollemnis est licentia per urbem uagarentur, restitutumque in aede uescendi ius iis qui sacris prae
Abbreviated transcription (Latin):
Trenouemus in nobis que de horlando ac rainaldo in hac regionege¬
sta memorantur. Qualia fuisse Hectoris. Aeneȩ achillis aliorumꝙ:
principum frequenter audiui. Hic plane apertissime indicas admira¬
bilem prudentiam tuam: qui uulgaria inducens exempla Horlandum
nescio quem. & Rainaldum de quibus uel apud gallos. unde orti sũt
uix ulla extat memoria luterarum monumentis prodita: Hectori
Aeneȩ atq Achilli. quos summi poctȩ & historici summis in celum

Expanded text:
renovemus in nobis ea que de Orlando ac Rainaldo in hac regione gesta memorantur, qualia fuisse Hectoris, Enee, Achillis aliorumque principum frequenter audivi». Hic plane apertissime indicas admirabilem prudentiam tuam, qui vulgaria inducens exempla Orlandum nescio quem et Rainaldum, de quibus vel apud Gallos, unde orti sunt, vix ulla extat memoria litterarum monumentis prodita, Hectori, Enee atque Achilli, quos summi poete et historici summis in celum
Abbreviated transcription (Latin):
caui respondit: quęsiui dominum: domi negauit esse. Quã¬
to magis reprehendendus es tu. qui eadem repetis. & repli¬
cas saepius: quum id dici eleganter his pauculis uerbis potuerit.
U̾bi Ciuellerius ad ianuam cubiculi peruenit. ianitor quis esset
interrogat. ille se consiliarium ciuitatis esse respondit. Quum
autem ille nomen requireret. saepius interrogatus nunꝗͣ se nisi
nomine dignitatis appellare uoluit. Tanta fuit hominis con¬

Expanded text:
cavi, respondit, quesivi dominum; domi negavit esse», quancavi, respondit, quesivi dominum; domi negavit esse», quanto magis reprehendendus es tu, qui eadem repetis et replicas sepius, cum id dici eleganter his pauculis verbis potuerit: «Ubi Cevellerius ad ianuam cubiculi regii pervenit, ianitor quis esset interrogat, ille se consiliarium civitatis esse respondit. Cum autem ille nomen exquireret, sepius interrogatus nunquam se nisi a nomine dignitatis appellare voluit. Tanta fuit hominis sive con
Abbreviated transcription (Latin):
cet. minimeq probatur. Ubi peruenit Ciuellerius ad ianuam
conclauis. ubi ab rege expertabatur pulsat ianuam: Nam mi¬
nistros in prima aula ut moris est reliquerat. lanitor semiaper¬
to hostio. quis esset interrogat: an loannes ciuellerius Hic ali¬
quid fauoris ex nomine magistratus acquirere uolens consili¬
arius sum inquit ciuitatis. An ciuellerius: Ciuitatis inꝗͣ cõ¬
siliarius. Responde an ciuellerius. Respondeo qđ consiliarius
Responde quod rogo nam alium ꝗ ciuellerium intromitere
uissus non sum. An me intromitas an excludas in tua est ma¬
nu. Ego consiliarius unus. sed pro omnibus sum. Ideoq par¬
ui refert interrogare de nomine. Haet quum ille ad regem
detulisset. aperi rex inquit ciuellerio. Ex pertinacia enim se
Ciuellerium esse confitetur: & contumatiam qua metum u¬
surus est. in uerbis. quȩ dixit hactenus. prefert. Ecce alterũ¬
errorem insigniorem tuum contra breuitatem. Nam si repͣ¬
hendit Cicero qui dixit aut dicat: accessi ad ȩdes: puerum uo¬

Expanded text:
t. XII 1 Ubi pervenit Cevillerius ad ianuam conclavis, ubi ab rege expectabatur, pulsat ianuam, nam ministros in prima aula, ut moris est, reliquerat. Ianitor, semiaperto hostio, quis esset interrogat, an Ioannes Cevillerius. Hic aliquid favoris ex nomine magistratus acquirere volens, «Consiliarius sum», inquit, «civitatis.» «An Cevillerius?» «Civitatis inquam consiliarius.» «Responde an Cevillerius?» «Respondeo quia consiliarius.» «Responde quod rogo, nam alium quam Cevillerium intromittere iussus non sum.» «An me intromittas an excludas, in tua est manu. Ego consiliarius unus, sed pro omnibus sum. Ideoque parvi refert interrogare de nomine.» Hec cum ille ad regem detulisset, «Aperi», inquit, «Cevillerio. Ex pertinacia enim se Cevillerium esse confitetur, et contumaciam, qua mecum usurus est, in istis verbis que dixit hactenus prefert.errorem insigniorem tuum contra brevitatem. Nam si reprehendit Cicero, qui dixit, aut dicat: «Accessi ad edes, puerum vo
Abbreviated transcription (Latin):
satis imprudentiam tuam.Quid erat necesse parlamentum adde¬
re: quod nec elegans: nec latinum est.Tutabas te non satis intel¬
ligi si tantum concilium dixisses. Omitto de infinitis huiusm

Expanded text:
satis imprudentiam tuam. Quid enim erat necesse parlamentum addere, quod nec elegans, nec latinum est? Putabas te non satis intellegi, si tantum concilium dixisses?	«Tandem per conventus u
Abbreviated transcription (Latin):
&qua tertiam partem sibi tubicinbusq ac sociis quos reuocauerat: distri¬
buendum adiudicauit.
Tubicinum ut uideo amator es: quos secundo lo¬
conumerandos in praede diuisione iudicasti. Res est profecto digna hi¬
storię grauitate. Sic Liuius. Salustius. & Caesar: a quibus credo id

Expanded text:
«Qua tertiam partem sibi tubicinibusque ac sociis, quos revocaverat, distribuendam adiudicavit». Tubicinum, ut video, amator es, quos secundo loco numerandos in prede divisione iudicasti. Res est profecto digna historie gravitate. Sic Livius, Sallustius et Cesar, a quibus credo id
Abbreviated transcription (Latin):
commune.Taceo illud porrentosa mendacia.
od portenti similia
Aut certe portentuosa. sicut monstruosa di

Expanded text:
tentur.	Taceo illud «portentosa mendacia» , quod «portenti similia», aut certe «portentuosa» sicut «monstruosa» di
Abbreviated transcription (Latin):
Sed desinam hoc
loco plura de uitiis tuis dicere: quȩ quidem ipse corporis motꝰ
clare indicat: arrecta ceruix: lingua loquar gesticulatrix manꝰ

Expanded text:
Sed desinam hoc loco plura de vitiis tuis dicere, que quidem ipse corporis motus clare indicat: erecta cervix, lingua loquax, gesticulatrix man
Abbreviated transcription (Latin):
dentia sis. quanuis ex superiorib satis declaratum sit atq
omnibus notum:tamen hoc unum abunde testatur: ꝙ quã¬
uis saepius apud regem. & alios plaerosq clarissimos uiros
tuorum puerilium circa latinitatem errorum conuictus
fueris. tamen non erubescis quotidie eodem reuerti. E de us
quȩ leguntur disputare cum magno astantium risu. quo¬
rum alius te ut imprudentem. alius ut impudentem alius
ut temerarium & insanum increpat fęminȩ impudicȩ per¬
similis: quȩ amissa semel pudicitia ore ut dici sol& proch¬
peo utitur. Nec mirum: Nam quis peccandi finem posuit
sibi quando recepit Fiectum semel aitrita de fronte pudo¬

Expanded text:
dentia sis, quanvis ex superioribus satis declaratum sit atque omnibus notum, tamen hoc unum abunde testatur, quod quamvis sepius apud regem et alios plerosque clarissimos viros, tuorum puerilium circa latinitatem errorum convictus fueris, tamen non erubescis quotidie eodem reverti, et de his que leguntur disputare cum magno astantium risu. Quorum alius te ut imprudentem, alius ut impudentem, alius ut temerarium et insanum increpat, femine impudice persimilis, que amissa semel pudicitia, ore, ut dici solet, pro clipeo utitur. Nec mirum. «Nam quis peccandi finem posuit sibi? Quando recepit eiectum semel attrita de fronte rubo
Abbreviated transcription (Latin):
Antonio Panormita eruditissimo uiro Liuium apud hunc ex¬
cellentissimum regem nostrum. coeteris qui aderant per sum¬
mum silentium audientibus illum a te interpellari. & molestaᷤ
disputationes a te inferri nec tempori certe nec loco consenta¬
neas: ut sape miratus sim tam patientes esse regis aures: quin
te sublimem rapi ac loris cędi tanꝗͣ loquacem ac molestum

Expanded text:
Antonio Panormita, eruditissimo viro, Livium apud hunc excellentissimum regem nostrum, ceteris qui aderant per summum silentium audientibus, illum a te interpellari et molestas disputationes a te inferri, nec tempori certe nec loco consentaneas? Ut sepe miratus sim tam patientes esse regis aures, quin te sublimem rapi ac loris cedi, tanquam loquacem ac molestum
Abbreviated transcription (Latin):
tum misceri coepiss&l. E E O semper hic tumultus masculino
genere legi. Tu uero ubi hoc tumultum repereris nescio. Sed

Expanded text:
tum misceri cepisset». Ego semper hic tumultus masculino genere legi. Tu vero ubi hoc tumultum reppereris nescio. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Non afferam c regno patris mei. non ex aluis huius aetatis exempla.
Certe lacedęmonii apud quos bini reges erant. & magis pi

Expanded text:
Non afferam e regno patris mei, non ex aliis huius etatis exempla. Certe Lacedemonii, apud quos bini reges erant et magis p
Abbreviated transcription (Latin):
custode ut ualidius conturbare miseri consilium urgente ad de¬
scendendum. tanꝗͣ anxius esset.ne fuga deprekenderetur: N ec¬
minus hic artem & eloquentiam desidero homo desertissime hui
disertissime dicere uolui. Primum ꝙ superuacua narras. Quid
enun necesse est ate memorari utrum caligas laxas ad genua
haber&x. an ligulis contentas: &utrum ueste amictus essec
an linea tantum tunica. Ubi breuis debes esse longus es uerbo¬
rum non necessariorum multitudine: quod est contra artis p̃¬

Expanded text:
custode, ut validius conturbaret miseri consilium, urgente ad descendendum tanquam anxius esset ne fuga deprehenderetur. minus hic artem et eloquentiam desidero, homo disertissime hui disertissime! dicere volui primum quod supervacua narras. Quid enim necesse est a te memorari utrum caligas laxas ad genua haberet, an ligulis contentas et utrum veste amictus esset, an lintea tantum tunica? Ubi brevis esse debes, longus es, verborum non necessariorum multitudine, quod est contra artis pre
Abbreviated transcription (Latin):
ego quoq supticebo. Tu utrunq perp. luteram theutonicorũ
more. ego uero per.b. antiquorum more enuntiandum puto.
quem errorem ubiq seruas. Sub enim quando componitur cũ
dictione incipiente a c uł ẜ. uelg. uel.m. uł p. in eas transit
litteras: ut succino. sufficio. suggero. summuto. suppeto. In re¬
liquis uero manet integra auctore Prisciano: Sic dicimus. sub¬
blandior. subduco. subiicio. & subtraho:lic&. Quintilianus di¬
deri:quum Caius. Eneus. & amurca ut placet Seruio ꝗuis
per .C. litteram scribantur:tamen per e proferri debeant.

Expanded text:
ego quoque supticebo». Tu utrunque per p litteram Theutonicorum more, ego vero per b antiquorum more enuntiandum puto, quem errorem ubique servas. Sub enim quando componitur cum dictione incipiente a c vel f vel g vel m vel p in eas transit litteras ut succino, sufficio, suggero, summitto, suppeto; in reliquis vero manet integra, auctore Prisciano. Sic dicimus subblandior, subduco, subiicio, subruo et subtraho, licet Quintilianus dideri, cum Caius, Cneus et Amurca, ut placet Servio quamvis per c litteram scribantur, tamen per g proferri debeant.
Abbreviated transcription (Latin):
nux glans oliua castanea Dicemus ficus quas scimus in arbore na¬
sci: Dicemus ficos obone ualla tuos. Ni sunt ioci Panormitae hi sa

Expanded text:
nux, glans, oliva, castanea? Dicemus ficus quas scimus in arbore nasci; dicemus ficos, o bone Valla, tuos. Sic Martialis
Abbreviated transcription (Latin):
Qđ dicis nequis miretur me mentionem facere in tan¬
ta fuit apud complures reges. dignitate nedicam: an opinione: an
beniuolentia ut eum in libris meis fastidire non debeam. Uide ꝗͣ¬
tum erras. Uideris dubitare an in dignitate: an in opinionean ĩ
beniuolentia fuerit apud principes: quum nec in dignitate: nec in
opinione esse possit persona scurrȩ. Loquor enim non de illo tan¬
tum sed de genere toto. quum dignitas: & opinio in eos solum ca¬
dat. qui uel in aliquo sunt illustri honoris gradu. uel ingenii. uł
doctrinȩ praestantia quadam magnani laudem. & gliam assecuti st
licet & in malam partem opinio accipi possit. Itaq in tanta non di¬
guitate non opinione sed uoluptate a te dicendum fuit. De quali¬

Expanded text:
De quo nequis miretur me facere mentionem, in tanta fuit apud complures semper reges dignitate, dicam an opinione an benivolentia, ut eum in libris meis fastidire non debeam, queantum erres ? Videris dubitare an in dignitate, an in opinione, an in benivolentia, fuerit apud principes, cum nec in dignitate nec in opinione esse possit persona scurre. Loquor enim non de illo tantum, sed de genere toto, cum dignitas et opinio in eos solum cadat, qui vel in aliquo sunt illustri honoris gradu, vel ingenii, aut doctrine prestantia quadam magnam laudem et gloriam assecuti sunt. Licet et in malam partem opinio accipi possit. Itaque in tanta non dignitate, non opinione, sed voluptate a te dicendum fuit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
quoniam Siphaxse
romanis iunxiss& ut potentior societate eorum aduersus reges
populosq africȩ essec donec melius fore Galȩ quoq Cartaginẽ¬
sib iungi ꝗͣ ꝓrimum anteꝗͣ Siphax in hispaniam aut romani in
africam trans eant opprimi Siphacem nihildum praeter nomen
ex fȩdere romano habentem posse. Opinor legendum docent

Expanded text:
quoniam Syphax se Romanis iunxisset, ut potentior societate eorum adversus reges populosque Africae esset, docent melius fore Galae quoque Carthaginiensibus iungi quam primum, antequam Syphax in Hispaniam aut Romani in Africam transeant; opprimi Syphacem nihildum praeter nomen ex foedere Romano habentem posse. facile persuasum Galae,
Abbreviated transcription (Latin):
torem tertium transfugis documentum esse. Contra ea Consu¬
lis pater Fabius temporum oblitos homines in medio ardore bel¬
li tanꝗͣ in pace sibera de quoq arbitria agere aiebat: quum illud
potius agendum atq cogitandum sit. si quo modo fieri possit
ne qui socii a populo romano desciscant: uel desciuerunt etiam

Expanded text:
torem tertium transfugis documentum esset. contra ea consulis pater Fabius temporum oblitos homines in medio ardore belli, tamquam in pace, libera de quoque arbitria agere aiebat, ut, cum illud potius agendum atque cogitandum sit, si quo modo fieri possit, ne qui socii a populo Romano desciscant, id non cogitent, docum
Abbreviated transcription (Latin):
rat. & cognorit: qui iuste quiue iniuste aliquid de regio pa¬
trimonio teneant. diminuta regni membra. & procerũm opes

Expanded text:
rit et cognoverit, qui iuste quive iniuste aliquid de regio patrimonio teneant, diminuta regni membra et procerum opes
Abbreviated transcription (Latin):
nesta profecto ratio cur auri usum tibi licenter assumere
debueris: Est enim facinus uiro graui. & erudito dignun

Expanded text:
nesta profecto ratione, cur auri usum tibi licenter assumere debueris. Est enim facinus viro gravi et erudito dignu
Abbreviated transcription (Latin):
N actenus de latinitate di¬
ctum sit. Potest enim satis intelligi ex his qualis gramiaticus sis.
qui te in ea re Prisciano superiorem putas.Dummodo non dicas n

Expanded text:
actenus de latinitate dictum sit. Potest enim satis intelligi ac iudicari ex his qualis grammaticus sis, qui te in ea re Prisciano superiorem putas. Nunc
Abbreviated transcription (Latin):
misericordia indignos ob id fuisse apud deum existimo: ꝙ & puel¬
la amores suos uidetur non deum secuta: & iuuenis audacior fuis¬
secum rapina ad se uindicandum in libertatem. ꝗͣ prius sine rapi¬
na. quȩ causa ut iter sibi tardius. & persecutores acriores. & mino

Expanded text:
misericordia indignos ob id fuisse apud Deum existimo, quia et puella amores suos videtur non religionem secuta, et iuvenis audacior fuisse cum rapina ad se vindicandum in libertatem, quam prius sine rapina; que causa, ut iter sibi tardius et persecutores acriores et mino
Abbreviated transcription (Latin):
anno mortem obiit. Meminius regulus auctoritate constantia fama
in quantum preumbrante imperatoris fastigio datur. Uides ut ful
neꝙ fugam captantem circumsistunt. Et. Q Atticum consulem um¬
bra honoris. & sua uanitate monstratum. Et iterum. Se tributa ac le-
ges. & proumbra regis romanum ius uictis impositurum. En umbra¬
fȩderis ȩqui seruitutem pati possumus quid abest. Quintilianus. Q¬

Expanded text:
anno mortem obiit Memmius Regulus, auctoritate constantia fama, in quantum praeumbrante imperatoris fastigio datur, nno mortem obiit Memmius Regulus, auctoritate constantia fama, neque fugam coeptantem circumsistunt, et Quintium Atticum consulem, umbra honoris et suamet vanitate monstratum, quod ges et pro umbra regis Romanum ius victis impositurum. Subfoederis aequi servitutem pati possumus, quid abest quin
Abbreviated transcription (Latin):
Quod opꝰ
dicere non potes ate non esse editum: quum illud iam regi optu¬
leris. &ineius bibliotheca iampridem reponendum dederis.

Expanded text:
Quod opus dicere non potes a te non esse editum, cum illud iam regi obtuleris et in eius bibliotheca iam pridem reponendum dederis.
Abbreviated transcription (Latin):
set. Ille se putat hos coniuges regni sui facturum haeredes: & hic
ꝙ non putabat. sui facturus erat. Huius cemodi exornatio aliena
est a rerum gestarum expositione: quȩ deb& esse pura. & ininime
fucata. Conuenit autem proprie confirmationi uel confutationi
in oratione. Taceo uero compositionem: quȩ qualis sit uides. Omi

Expanded text:
set. Ille putat se hos coniuges regni sui facturum heredes, et hic qui non putabat sui facturus erat». Huiuscemodi exornatio aliena est a rerum gestarum expositione, que debet esse pura et minime fucata. Convenit autem proprie confirmationi, vel confutationi in oratione. Taceo vero compositionem, que qualis sit, vides.
Abbreviated transcription (Latin):
si romanum is imperatorem tradidissec. liberos cum suis legib
uenturos in amicitiam lu canos dedit: pęnus in locum pacis grac¬
chum adducturus. Mago ibi pedites: equitesq armare: & caꝑe
cas latebras ubi ingentem numerum occulerẽt. loco satis inspe¬
to atq undiq explorato. dies composita rei gerendȩ est. Uos

Expanded text:
si Romanum iis imperatorem tradidisset, liberos cum suis legibus venturos in amicitiam Lucanos, deducit Poenum in locum quo cum paucis Gracchum adducturum ait: Mago ibi pedites equitesque armatos—et capere eas latebras ingentem numerum—occuleret. loco satis inspecto atque undique explorato dies composita gerendae rei es
Abbreviated transcription (Latin):
siue ex praenosticis corporis presagiens siue oraculo aliquo instinctꝰ
rum. Rex neq prophetanti plane crediderat neq tunc magnopere
consolantib acquiescebat:
Etera neglexit Papa prȩ umbra illius nominis. Non prȩ umbra un¬
perite: scd prȩ splendore eius nominis. Neq enim umbram. sed sple

Expanded text:
sive ex prenosticis corporis presagiens, sive oraculo aliquo instinctusrum. Rex tamen neque prophetanti plane crediderat, neque nunc magnopere consolantibus acquiescebat, etera neglexit papa pre umbra illius nominis». Non «pre umbra», imperite, sed «pre splendore illius nominis». Neque enim umbram, sed sple
Abbreviated transcription (Latin):
beat sibi: legiones captas uictori restituat. Hoc fide: hoc fęderib.
hoc faȩcialib caerimoniis dignum erat. Iterum. Consules profecti ad¬
Pontium in colloquium. quum de fȩdere uictor agitar& negarũt
in iussu populi fędus fieri posse nec sine fecialib. cęrimoniaꝙ alia
solẽni. Caesar. Et quoniam impraesentia obsidib intersecauere nõ
possent. ne res efferatur: aut iureiurando ac fide sanciatur petunt
collatis signis militarib: quod more corum grauissima caerimonia
continetur ne facto initio belli abreliquis deserantur. Omuto ce¬

Expanded text:
beat, legiones captas uictori restituat; hoc fide, hoc foederibus, hoc fetialibus caerimoniis dignum erat. ut Pontium in conloquium, cum de foedere uictor agitaret, negarunt iniussu populi foedus fieri posse nec sine fetialibus caerimoniaque alia ollicentur et, quoniam in praesentia obsidibus cavere inter se non possint ne res efferatur, ut iureiurando ac fide sanciatur, petunt, collatis militaribus signis, quo more eorum gravissima caerimonia continetur, ne facto initio belli ab reliquis deserantur. Tum c
Abbreviated transcription (Latin):
Ante omnia futurus orator. cui inmaxima celebritate: & in me¬
dia rep. uiuendum est. assuescat iam a tenero non reformidare ho¬
rum in eodem loco. His adiicio praeceptores ipsos. non idem men¬
tis ac spiritus in dicendo posse concipere singulis tantum praesen¬
tib quod illa celebritate audientium instinctos. Cicero pro archia¬

Expanded text:
Ante omnia futurus orator, cui in maxima celebritate et in media republica vivendum est, assuescat iam a tenera non reformidare horum spes erit. his adiicio, praeceptores ipsos non idem mentis ac spiritus in dicendo posse concipere singulis tantum praesentibus quod illa celebritate audientium instinctos. maxima eni
Abbreviated transcription (Latin):
AUgebat autem iocunditatem solẽnitatis ꝙ quinq filii circa patrẽ
uisebantur: quorum medius inspectante omni cȩtu patrem prius¬
ꝗͣ regali chrismate tingeretur cinxit ense equeriatus.: ut pote prȩ¬
ditatus illa dignitate. Et hoc quoq depromptum est ex illa tua¬
mpudentiȩ officina: quem non pudet. ut priore libro dixi uer

Expanded text:
Augebat autem iocunditatem solemnitatis, quod quinque filii circa patrem visebantur, quorum medius inspectante omni cetu, patrem, priusquam regali chrismate tingeretur, cinxit ense equeriatus, utpote preditus illa dignitate, quodimpudentie officina, quem vero non pudet, ut priore libro dixi, ver
Abbreviated transcription (Latin):
ro nomen castrorum in plȩbe merebat. Ante feras rhodani
gentes ibi sanguine multo Promotus latina longo gerit ordi¬
.xiiii. Quidꝙ inserta castris summam rerum imperium q con¬
tinet centurionum in manu uitis.& opimo premio tardos or¬¬
dines ad lentas perducit aquilas atq etiam in delictis pene ip̃az
restiterit. si uitem tenuit militiam mutat: si ex industria fregit uł
manum centurioni intulit capite punitur. Haec quum ab om̃i¬

Expanded text:
ro nomen: castrorum in plebe merebat Ante feras Rhodani gentes: ibi sanguine multo Promotus Latiam longo gerit ordiquid , quod inserta castris summam rerum imperiumque continet centurionum in manu vitis et opimo praemio tardos ordines ad lentas perducit aquilas atque eiam in delictis poenam ipsam runt: si uitem tenuit, militiam mutat: si ex industria fregit uel manum centurioni intulit, capite punitur. Eius fugam,
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquo eętu es ubi nullus sit gratarum luterarum doctꝰ con¬
tinuo graecissas: Ubi graecus quisꝗͣ superuenit: latinissas. Ita
fit ut inter graecos latinus sis: inter latinos gnaetus. inter utͦs¬
q neuter. Peream nisi malim penitus ignorare luteras grȩcas.

Expanded text:
in aliquo cetu es, ubi nullus sit grecarum litterarum doctus, continuo grecissas; ubi grecus quispiam superveniret, latinissas. Ita sit, ut inter grecos latinus sis, inter latinos grecus, inter utrosque neuter. Peream, nisi malim penitus ignorare litteras grecas,
Abbreviated transcription (Latin):
serimine crepti animos tollebant: ferocioresq quasi uicissent se o¬
stendebant: deum pro ipsorum causa pugnare iactabant. Nam nu¬
men affuisse non casum aut fraudem intercessisse existimabant
Omnino nusꝗͣ magis impie atq in expiabiliter proditio grassatur
ꝗͣ in bello contra religionis hostes. Ubi que sibi successerunt pro¬
spera scelere nostrorum ea diuinitus euenisse interpretantur. te¬
gente proditione: in posterum quoq tempꝰ eo qui ad prodendum
nostros solicitauit atq induxit. Haeccine tibi uidentur esse dicta

Expanded text:
scrimine erepti, animos tollebant ferocioresque quasi vicissent se ostentabant, Deum pro ipsorum causa pugnare iactantes; nam numen affuisse, non casum aut fraudem intercessisse existimabant. 3 Omnino nusquam magis impie atque inexpiabiliter proditio grassatur quam in bello contra religionis hostes. Ubi que sibi successerunt prospera scelere nostrorum, ea divinitus evenisse interpretantur, tegente proditionem in posterumquoque tempus eo qui ad prodendum nostros solicitavit atque induxit. Ex quo fit, ut ta
Abbreviated transcription (Latin):
reliquum tem¬
pus nec patiendo infanda in faciendo traduci potest. Haet occul
ta fraude cautio est: quam si adhuc sumus: cui quoniam parum
procedit aperte. & propalam claues portarum reposcunt.Opi¬
nor sic legendum. nec patiendo infanda nec faciendo traduci pos¬
set ab occulta fraude cautio est. qua uiui siue qua usi adhuc sumꝰ¬
stino die aut nostro aut hennensium sanguine. Henna inundabi¬
tur nec occupatis peculium. nec occupantes penculi quicꝗͣ habebi

Expanded text:
reliquum tempus nec patiendo infanda nec faciendo traduci possit. haec occulta in fraude cautio est qua usi adhuc sumus; cui quoniam parum succedit, aperte ac propalam claues portarum reposcuntreliquum tempus nec patiendo infanda nec faciendo traduci possit. haec occulta in fraude cautio est qua usi adhuc sumstino die aut uestro aut Hennensium sanguine Henna inundabitur. nec praeoccupati spem ullam nec occupantes periculi quicquam habebi