comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
capitolino fuissent : uenis se tempus his qui inti¬
more fuissent. comparatos uidelicet dicebat :¬
ulciscendu SiDixisset haec solum: omni sup¬
plicio esset dignus nam &ratio ipsa consulisper¬
niciosa potest .x. p. labe facta re quid fecerit ui¬
detȩillam iam quicum meipsum prosum ma
familia ritate quae michi cum fratre cũ parecius
erat unice diligebat tum prore .p. uel mortem
oppetere cupiebat. in contione religauitẽ dix̃q
prociui probenemerito ciui pramico prore .p.
de precari: Quid hoc homine facias. aut quociuẽ
in portunũ aut quo potius hostem tã sceleratũ
ro serues q̃uiut omittã cetera quae sunt eicũ
conlega in mani impuro que coniuncta atq
communia ̃ hoc unum habet propriũ ut exurbe
expulerit religarit nondico equitem .R. non
ornatissimũ at que optimũ uirum non amicis¬
simum .R.p. ciuem non illo ipsotem pore unacũ
senatuec cum bonis omnibus casum amicireiq p.

Expanded text:
Capitolino fuissent; venisse tempus iis qui in tiCapitolino fuissent; venisse tempus iis qui in timore fuissent—coniuratos videlicet dicebat—ulciscendi se. si dixisset haec solum, omni supplicio esset dignus; nam oratio ipsa consulis perniciosa potest rem publicam labefactare; quid fecerit videte. L. Lamiam, qui cum me ipsum pro summa familiaritate quae mihi cum patre eius erat unice diligebat, tum pro re publica vel mortem oppetere cupiebat, in contione relegavit, edixitqupro civi, pro bene merito civi, pro amico, pro re publica deprecari. quid hoc homine facias, aut quo civem importunum aut quo potius hostem tam sceleratum reserves? qui, ut omittam cetera quae sunt ei cum conlega immani impuroque coniuncta atque communia, hoc unum habet proprium, ut ex urbe expulerit, relegarit non dico equitem Romanum, non ornatissimum atque optimum virum, non amicissimum rei publicae civem, non illo ipso tempore una cum senatu et cum bonis omnibus casum amici reique p
Abbreviated transcription (Latin):
tummutatio non deprecationis est causa
facta sed luctussquem enim deprecarere
cumomnos essent sordidatĩ cumque hoc
satis esset signiesse in probum: quimu tata
ues tenonesset : Haec mutatione uestis
factatanto in luctu ciuitati somitto¬
ixi quid ille tribunus omniũ rerum
diuinarũ humanarum que praedo fe¬
cerit qui adesse nobilissimos adulescentes.
honestissimos equites .R. de precatores salutis
meae iusserit eos que operarũ suarum gladis
et lapidibus obiecerit: de consulibus loquor
ciuorum fide .xp. nitidebuitꝰ exanimatus
euolat exsenatu nonminus perturbato animo
at que uoltũ quam sianis ante paucis incredi¬
torum conuentũ incidisset : ad uocat contionẽ
habet orationem talem cos. qualemnũ quam
catilina uictor habuisse gerrare homines si
etiam tum senatum aliquid in .R.p. posse ar¬
bitrarentur equites uero roma nos daturo sillius
diei poenas qui ne consule cum gladiis incliuo

Expanded text:
tum mutatio non deprecationis est causa tum mutatio non deprecationis est causa facta, sed luctus: quem enim deprecarere, cum omnes essent sordidati, cumque hoc satis esset signi esse improbum, qui mutata veste non esset? hac mutatione vestis facta tanto in luctu civitatis, omitto quid ille tribunus omnium rerum divinarum humanarumque praedo fecerit, qui adesse nobilissimos adulescentis, honestissimos equites Romanos, deprecatores salutis meae iusserit, eosque operarum suarum gladiis et lapidibus obiecerit: de consulibus loquor, quorum fide res publica niti debuit. exanimatus evolat ex senatu, non minus perturbato animo atque vultu quam si annis ante paucis in creditorum conventum incidisset; advocat contionem, habet orationem talem consul qualem numquam Catilina victor habuisset: errare homines si etiam tum senatum aliquid in re publica posse arbitrarentur; equites vero Romanos daturos illius diei poenas quo me consule cum gladiis in clivo
Abbreviated transcription (Latin):
uorus consulto sed omi continebat . Quatum
superbia caenũ illud aclabes amplissimi
ordinis preces et clarissimorũ ciuum lacri¬
mas repudiauit . meipsum ut contemsit hel¬
luo patriae : nam quid egopatrimonii dicã
quid illetũ qua qua estũ faceret amisit.
Venis set ad senatum uos inquã equites R
et omnes bone uestem muta uos que ꝓ meo
capite ad pedes lenonis inpuris simi pro¬
lecistis cum uestris precibus ab latrone illo
repudiatis uir incredibilis fidemagnitu¬
dine animi constantia bninnius ad sena¬
tumde Rp. retulit: senatus que frequens
uetem promea salute mutandã censuit:
Odiem illum iudices funestum sena tui bonis¬
que omnibus rei .p. luctuo sum michi addo¬
mesticũ maero rem grauem ad posteritatis
memoriam gloriosum: Quidenim quis quã
potest ex omni memoria sumere in lustrius.
quam prouno ciue et bonos omnis priuato
consensu et uni uersum senatum publico
consilio mutasse uestem : Quae quidem

Expanded text:
verus consulto se domi continebat. qua tum verus consulto se domi continebat. qua tum superbia caenum illud ac labes amplissimi ordinis preces et clarissimorum civium lacrimas repudiavit! me ipsum ut contempsit helluo patriae! nam quid ego patrimoni dicam, quod ille tum cum quaestum faceret amisit? venistis ad senatum, vos, inquam, equites Romani et omnes boni veste mutata, vosque pro meo capite ad pedes lenonis impurissimi proiecistis, cum, vestris precibus ab latrone illo repudiatis, vir incredibili fide, magnitudine animi, constantia, L. Ninnius, ad senatum de re publica rettulit, senatusque frequens vestem pro mea salute mutandam censuit. O diem illum, iudices, funestum senatui bonisque omnibus, rei publicae luctuosum, mihi ad domesticum maerorem gravem, ad posteritatis memoriam gloriosum! quid enim quisquam potest ex omni memoria sumere inlustrius quam pro uno civi et bonos omnis privato consensu et universum senatum publico consilio mutasse vestem? quae quidem
Abbreviated transcription (Latin):
atque ordinum ciues summaere p. a con¬
sulibus atque a summo imperio petendũ
esse auxilium arbitrabantur. cum illi soli
essent practer furio sum illum tribunũ
duorei .p. turbines qui non modo praeci¬
pitanti patriae Non subuenirent sed eam
nimium tarde concidere maererent :
flagittibatur ab his cotidie cũ querellis
bonorum omniũ tum etiam precibus
senatus ut meam causam susciperent
agerent : aliquid deniq: ad senatum re¬
ferrent. Non modonegando sed etiam
Inridendo amplissimũ quemq illius
ordinis insequebantur: Hic subito cã
incredibilis incapitoliũ multitudo ex
tota urbe cunctaque it adia conuenis set
uestem mutandam omnes meque etic
omniratione priuato consilio quoniam
publicis ducibus .xp. careret defenden¬
dum putarunt: erat eodem tempore se¬
natus in aede concordiae. quod ipsum
tem plum reprae sentabat meconsulatis
meicum flens un iuersus ordo cincinnatum
consu borabat nam alter ille horidus et se¬

Expanded text:
atque ordinum cives summae rei publicae a conatque ordinum cives summae rei publicae a consulibus atque a summo imperio petendum esse auxilium arbitrabantur, cum illi soli essent praeter furiosum illum tribunum duo rei publicae turbines, qui non modo praecipitanti patriae non subvenirent, sed eam nimium tarde concidere maererent. flagitabatur ab his cotidie cum querelis bonorum omnium tum etiam precibus senatus, ut meam causam susciperent, agerent aliquid, denique ad senatum referrent: non modo negando, sed etiam inridendo amplissimum quemque illius ordinis insequebantur. hic subito cum incredibilis in Capitolium multitudo ex tota urbe cunctaque Italia convenisset, vestem mutandam omnes meque iam omni ratione, privato consilio, quoniam publicis ducibus res publica careret, defendendum putarunt. erat eodem tempore senatus in aede Concordiae, quod ipsum templum repraesentabat memoriam consulatus mei, cum flens universus ordo cincinnatum consulem orabat; nam alter ille horridus et se
Abbreviated transcription (Latin):
sic boninichil ab illis nugis exspectandũ
mali quidem certenichil pertimescendu
sedita est iudices ut sigla diũ paruo puero
aut si in becillo seni. aut debilid ederisĩpse
impetusuo nemini noceat sin adnudum
uel fortis simiuiri corpus accesserit. pos¬
sit acie ipsa et feruiribus uulneraricũ
hominibus eneruatis atque ex sanguib:
consula tus tanquã gladius esset datuss
qui per se pungere Neminẽ umquã
potuis sent his summi imperii nomine ar¬
matitam .R.p. conerucidarunt : Eoedus fecer
perent. qua s ipsq̧ uellent : exercitum et pe¬
didissent id autem foedus meo sanguine
litum: sanciri posse dicebant. Quare pate¬
facta neq: enim dissimulare tantum sce¬
lus poterat nec latere : promulgantur uno
eodem que tempore rogationes ab eodem
tribuno de mea pernicie : et deprouincus
consulũ nominatim: Hictum senatus sol¬
licitus uos equites .R. excitctrita illa cuncta
permota omnes deniq: omnium generũ

Expanded text:
sic, boni nihil ab illis nugis exspectandum, sic, boni nihil ab illis nugis exspectandum, mali quidem certe nihil pertimescendum. sed ita est, iudices, ut, si gladium parvo puero aut si imbecillo seni aut debili dederis, ipse impetu suo nemini noceat, sin ad nudum vel fortissimi viri corpus accesserit, possit acie ipsa et ferri viribus vulnerare: cum hominibus enervatis atque exsanguibus consulatus tamquam gladius esset datus, qui per se pungere neminem umquam potuissent, ii summi imperi nomine armati rem publicam contrucidarunt. foedus feceruperent quas ipsi vellent, exercitum et pelicam tradidissent: id autem foedus meo sanguine ictum sanciri posse dicebant. qua re patefacta—neque enim dissimulari tantum scelus poterat nec latere—promulgantur uno eodemque tempore rogationes ab eodem tribuno de mea pernicie et de provinciis consulum nominatim. hic tum senatus sollicitus, vos, equites Romani, excitati, Italia cuncta permota, omnes denique omnium generum
Abbreviated transcription (Latin):
tenere possemus: Laudabat homodoctus phi¬
losophos nestio quos neque eorum tamen no¬
minẽ poterat dicere. sed tamen eos lauda bat
maxime qui dicuntur praeter ceteros. eẽ
auctores et laudatores uoluptatis quoius.
et quo tempore. et quomodo non quae rebat
uerbum ipsum omnibus animi et codeuorat
Eosdemq praeclacre dicere. aiebat. sapientis
omnia sua causa facere X .p. capessere homi¬
nembenesanũ Non o portere : nichil esse praes¬
tabilius otiosauita plena et conferta uolup¬
tatibus Eos autem quid dicerent dignitati
esse seruiendum : x .p. consulendũ õfficii
rationem inomniuita non cõmodi esse du¬
cendum : ad eunda propatria pericula:
uulnera excipienda : mortẽ oppetendam:
uaticinari at que insanire dicebat Ex his
assiduis eius cotidiaNis que sermonibus
et quod uidebam quibus cum hominibus
Interiore parte nȩdiũ uiueret : et quod
ita domus ipsa fumabat ut multa eius
sermonis indiciare dolerent : statuebam

Expanded text:
tenere possemus. laudabat homo doctus phitenere possemus. laudabat homo doctus philosophos nescio quos, neque eorum tamen nomina poterat dicere, sed tamen eos laudabat maxime qui dicuntur praeter ceteros esse auctores et laudatores voluptatis; cuius et quo tempore et quo modo non quaerebat, verbum ipsum omnibus viribus animi et corporis devorarat; eosdemque praeclare dicere aiebat sapientis omnia sua causa facere, rem publicam capessere hominem bene sanum non oportere, nihil esse praestabilius otiosa vita, plena et conferta voluptatibus; eos autem qui dicerent dignitati esse serviendum, rei publicae consulendum, offici rationem in omni vita, non commodi esse ducendam, adeunda pro patria pericula, vulnera excipienda, mortem oppetendam, vaticinari atque insanire dicebat. ex his adsiduis eius cotidianisque sermonibus, et quod videbam quibuscum hominibus in interiore parte aedium viveret, et quod ita domus ipsa fumabat ut multa eius consortionis indicia redolerent, statuebam
Abbreviated transcription (Latin):
nos ama ioribussuis et quia ualet aput nos
clarorum hominum et senexdere .p. merito¬
rum memoria etiam mortuorum qui
tristem semper quia taciturnũ. quia sub¬
horridũ atque incultũ uidebanti et quoderat.
eo nomine ut in generata familiae frugalitas
uideretur fauebant. gaudebant et ad in¬
te gritatem malorum spesua hominem uo¬
cabant materni generis obliti: Ego autẽ¬
uere dicam iudicestantũ esse in homine sce¬
leris audaciae crudelitatis quantũ i pe
cumre .p. sensinum quã putaui ne quã eẽ
hominẽ ecleuẽ : et falsa opinione errore
hominum ab adulescentia commendatũ
sciebam : Etenim animus eius uultu fla¬
gitia parietibus tegebanturs sed haec
opstructio nec diuturna est Neque
obducta itaut curiosis oculis perspici nom posst
uidebamus genus uitae desilia minertiam.
Inclusas eius libidines qui paulo ante ꝓprius
acceserant intuebantur denique etiam ser
monis ansas dabat: quibus conditos eius sensus

Expanded text:
nos maioribus suis, et quia valet apud nos nos maioribus suis, et quia valet apud nos clarorum hominum et bene de re publica meritorum memoria, etiam mortuorum. quia tristem semper, quia taciturnum, quia subhorridum atque incultum videbant, et quod erat eo nomine ut ingenerata familiae frugalitas videretur, favebant, gaudebant, et ad integritatem maiorum spe sua hominem vocabant materni generis obliti. ego autem,—vere dicam, iudices,— tantum esse in homine sceleris, audaciae, crudelitatis, quantum ipse cum re publica sensi, numquam putavi. nequam esse hominem et levem et falsa opinione errore hominum ab adulescentia commendatum sciebam; etenim animus eius vultu, flagitia parietibus tegebantur. sed haec obstructio nec diuturna est neque obducta ita ut curiosis oculis perspici non possit. videbamus genus vitae, desidiam, inertiam; inclusas eius libidines qui paulo propius accesserant intuebantur; denique etiam sermo nobis ansas dabat quibus reconditos eius sensus
Abbreviated transcription (Latin):
atque caeno uultu medius fidius collegae
sui libidinem leuitatemq franget habebꝗt
senatus in hunc annum quem sequatur.¬
Nonderit auctor et duxbonis michideniq
bomines praecipue gratu labantur: quod ha¬
biturus essem contra .T.R .pl. furiosũ et auda¬
cem cum amicum et ad finẽ tum etiam fortẽ
et grauẽ consulem. Atq eorum alterfefellit
Neminẽ quis enim clauum tantum periite¬
nere et guberna cula rei .p. tractare inma¬
ximocursu ac fluctibus posse arbitraret:
hominẽ emersum subito exdiuturniste¬
nebris lustrorũ acstuprorum uino ganeis
le nociniis adulteriis que confectũ cũhis
praeter spem in altissimogradualienis
opibus positus esset qui non modo tẽpestatẽ
Inpendentẽ intueri temulentus. sed nelucẽ
quidem in solitam aspicere posset : Alter
multos plane i nomnis partis fefellit: erat
enim hominum opinione nobilitate ipsa
blanda concilia tricula commendatus :
omnes boni semper nobilitati fauemus. et
quia ut il est rep. nobiles homines esse dig¬

Expanded text:
conlegae sui libidinem levitatemque franget; habebit senatus in hunc annum quem sequaturnon deerit auctor et dux bonis. mihi denique homines praecipue gratulabantur, quod habiturus essem contra tribunum plebis furiosum et audacem cum amicum et adfinem tum etiam fortem et gravem consulem. atque eorum alter fefellit neminem. quis enim clavum tanti imperi tenere et gubernacula rei publicae tractare in maximo cursu ac fluctibus posse arbitraretur hominem emersum subito ex diuturnis tenebris lustrorum ac stuprorum, vino, ganeis, lenociniis adulteriisque confectum? cum is praeter spem in altissimo gradu alienis opibus positus esset, qui non modo tempestatem impendentem intueri temulentus, sed ne lucem quidem insolitam aspicere posset. alter multos plane in omnis partis fefellit; erat enim hominum opinioni nobilitate ipsa, blanda conciliatricula, commendatus. omnes boni semper nobilitati favemus, et quia utile est rei publicae nobilis homines esse dig
Abbreviated transcription (Latin):
qui sadutem communem penculo suo defendis¬
sent sestilius cum illo exercitus summaceleri¬
tate ẽ antonium consecutus . Hicergo quid p̃¬
dicem quibus hic rebus consuleme ad remgeren¬
dam ex citarit quođ stimulos ad mouerit homi¬
nistudioso fortussis uictoriae sed tamenni¬
mium communem artem bellica sumque me¬
tuenti longum est eadicere sed hoc breue dii¬
cassim. petre ino n excellens animus & a more
rei .p. non praestans in .Xp. uirtus non sum ma

Expanded text:
utem communem periculo suo defendissent, Sestius cum illo exercitu summa celeritate est Antonium consecutus. hic ego quid praedicem quibus hic rebus consulem ad rem gerendam excitarit, quos stimulos admoverit homini studioso fortasse victoriae, sed tamen nimium communem Martem belli casumque metuenti? longum est ea dicere, sed hoc breve dicam: si M. Petrei non excellens animus et amor rei publicae, non praes
Abbreviated transcription (Latin):
tates ab illac impia et scelerata manutepticri
capua praecipitem eiecit hominem perditũ
et non opscure pisauri et in aliis agrigallicipar¬
tibus in illac coniuratione uersatum idemq .c
marcellum cumbis noncapuam solũ uenis set
uerum etiam sequasi armorum studio in maximã
stmiliam coniecisset : ex terminandum exilla
urbe curauit : Qua deccusa et tum conuentus
illeccpucce qui proptersa lutem illiu s urbis con¬
sulatu conseruam meo meunum patronum
adoptauit. huic aput me p. sestiomaxim cs
gratias egit : et hoc tempore eidem homines no¬
mine commutato coloni decuriones que for¬
tissimi at que o ptimiuiri beneficium p. sestu
testimonio declarant periculum decreco suo
deprecantur recita quaeso psesti quid de¬
crerint capuae decuriones ut lam uirili stua
uox pos sit cliquid significa reinimicis peseris
quidnam cumse conroborarit effectura
esseuideatur decurionum decreta. Nomre¬
cito de cretum offitio aliqua ex pressum uici¬

Expanded text:
tates ab illa impia et scelerata manu temptari tates ab illa impia et scelerata manu temptari Capua praecipitem eiecit, hominem perditum et non obscure Pisauri et in aliis agri Gallici partibus in illa coniuratione versatum; idemque C. Marcellum, cum is non Capuam solum venisset, verum etiam se quasi armorum studio in maximam familiam coniecisset, exterminandum ex illa urbe curavit. qua de causa et tum conventus ille Capuae, qui propter salutem illius urbis consulatu conservatam meo me unum patronum adoptavit, huic apud me P. Sestio maximas gratias egit, et hoc tempore eidem homines nomine commutato coloni decurionesque, fortissimi atque optimi viri, beneficium P. Sesti testimonio declarant, periculum decreto suo deprecantur. recita, quaeso, L.Sesti, quid decrerint Capuae decuriones, ut iam puerilis tua vox possit aliquid significare inimicis vestris, quidnam, cum se conroborarit, effectura esse videatur. Decvrionvm decreta. non recito decretum officio aliquo expressum vici
Abbreviated transcription (Latin):
sos sum multa dicere delibercclitate . dedomesti¬
cis officiis. de tribuna tũ militari. deprouinciali
In comagistratu apstinentia sed michi ante ocũ¬
los obuersatur rei pdignitas quae me ad sese
rapit haecminora relinquere hortatur.
Quaestor hic .c. antoni collegae mei iudices fuit
sortes sed societate consiliorum incus inpedior
Non nullus officii ut ego interpretorreligione
tulerit. quanto ante prouiderit : At que ego
de antonio nichildico praeterunum numquã
illum illo sum motimore acpericulo societatis
neque communem metum omnium nec ꝓpriã
Non nullorum deipso suspitionẽ : Aaut insiciando
tollere. aut dissimulando sed art uoluis se la
quo collega sustinendo at que moderando simea
in illum indul gentiam coniunctam cũsũ ma
laus .p sesti essedebet quiita suum consulem
tebris at que ex ienebris erapisset palam que
armata uolitaret̃ uenit cum exercituca pucem
qua murbem propterplurimas belliopportuni¬

Expanded text:
possum multa dicere de liberalitate, de domestipossum multa dicere de liberalitate, de domesticis officiis, de tribunatu militari, de provinciali in eo magistratu abstinentia; sed mihi ante oculos obversatur rei publicae dignitas, quae me ad sese rapit, haec minora relinquere hortatur. quaestor hic C. Antoni, conlegae mei, iudices, fuit sorte, sed societate consiliorum meus. impedior non nullius offici, ut ego interpretor, religione tulerit, quanto ante providerit. atque ego de Antonio nihil dico praeter unum: numquam illum illo summo timore ac periculo civitatis neque communem metum omnium nec propriam non nullorum de ipso suspicionem aut infitiando tollere aut dissimulando sedare voluisse. in quo conlega sustinendo atque moderando si meam in illum indulgentiam coniunctam cum summa laus P. Sesti esse debet, qui ita suum consulem tebris atque ex tenebris erupisset palamque armata volitaret, venit cum exercitu Capuam, quam urbem propter plurimas belli opportuni
Abbreviated transcription (Latin):
honoribus epumifetectumes fet reliquis
honoribus Nontam atiuoluit quac̃ dignus
uideriꝰ Eocuctore duxit honestisumiet
spectatis sumiuiri .t albini filicomexqua
fuit utrique eorum et carus maxime ẽtiucun¬
dusesset. Ad emit albano ceteri nomen filice
sed caritate millius necessitudinis etbeniuolen¬
tiam non adem p̃ hodiesic hunc diligit ut uos
facilliͥ me potestis ex hac uel ad siduitate eius
uel sollicitudine et molestia iudicare. Du¬
xit uxorem pactre uiuo optumi et celamitosis¬
sumiuiri filiam .l. scipionis cdara in hoc. psesti
pietus extitit omnibus grata quod et massi¬
licm statim profectus est ut socereum uidere
consolarique pos set fluctibus reip. expulsũ.
i celienis terris iacentem: queminmalorum
suorum uestigiis siacreoportebat et ad eum
filicm eius ad duxit ut ille insperato aspectu.
complexuque si non omnem ađ ccliquã partẽ
memoris sui deponeret &naximis praete
quo aduixit et filicie solitudinem sustentauit :

Expanded text:
oribus optimis factus esset, reliquis honoribus non tam uti voluit quam dignus videri. eo auctore duxit honestissimi et spectatissimi viri, C. Albini, filiam, ex qua fuit ut utrique eorum et carus maxime et iucundus esset. ademit Albino soceri nomen mors filiae, sed caritatem illius necessitudinis et benivolentiam non ademit: hodie sic hunc diligit ut vos facillime potestis ex hac vel adsiduitate eius vel sollicitudine et molestia iudicare. duxit uxorem patre vivo optimi et calamitosissimi viri filiam, L. Scipionis. clara in hoc P. Sesti pietas exstitit et omnibus grata, quod et Massiliam statim profectus est, ut socerum videre consolarique posset fluctibus rei publicae expulsum, in alienis terris iacentem, quem in maiorum suorum vestigiis stare oportebat, et ad eum filiam eius adduxit, ut ille insperato aspectu complexuque si non omnem at aliquam partem maeroris sui deponeret, et maximis pro quoad vixit, et filiae solitudinem sustentavit.
Abbreviated transcription (Latin):
eorum facta occurrent mentibus uestris. si orte
ipsa oculis proposueritis Ater unguenti saf lu¬
ens cala mistraa coma despiciens consciosstu¬
prorum acueteres uexatores aetatu lae suae pu¬
te ali et stceneratorum gregibus in flatus que
conpalsus olimnes cillaeo illo aeris clieni infre

Expanded text:
 occurrent mentibus vestris, si ora ipsa oculis proposueritis. Alter unguentis affluens, calamistrata coma, despiciens conscios stuprorum, ac veteres vexatores aetatulae suae, puteali et foeneratorum gregibus inflatus, atque perculsus, olim, ne Scyllaeo illo aeris alieni i
Abbreviated transcription (Latin):
citatem recordare possitis cluditelitteras et ues¬
tram memoriam ad timoris preceteriti cogiti¬
tionem excitate litterae cicero niscos. hoc aduen
consulatus mei rescasquas gesserm uex are
cupiebant reliquae que coniuratoni simpetus
et conatus sunt retardati acpostea quamest

Expanded text:
cordari possitis, audite litteras et vestram memoriam ad timoris praeteriti cogitationem excitate. Litterae Ciceronis consvlis. hoc atremis diebus consulatus mei res eas quas gesseram vexare cupiebant, reliquaeque coniurationis impetus et conatus sunt retardati. ac postea quam est
Abbreviated transcription (Latin):
gerẽ sedã qu am moderate ethu potius tempo¬
riseruiam quam dolori meo siqui occulte a sa¬
lute nostra dissentiunt lateanti siqui feceruss
aliquid aliquando atque fidem nunc tacent
et qui escunt nos quoque simus obliti si quis eof¬
ferunt in sectanten quođ ad ferripoterint
perseremus neque quẽ quam offendit orano
metõ nisi qui seitacoptulerit ut in euĩ nonin¬
uasisse sed incucurris seuidecmurꝰ sed ne

Expanded text:
ate et huius potius tempori serviam quam dolori meo: si qui occulte a salute nostra dissentiunt, lateant; si qui fecerunt aliquid aliquando atque eidem nunc tacent et quiescunt, nos quoque simus obliti; si qui se offerunt, insectantur, quoad ferri poterunt, perferemus, neque quemquam offendet oratio mea nisi qui se ita obtulerit ut in eum non invasisse sed incucurrisse vid
Abbreviated transcription (Latin):
graueest uerum etiam impius appelletur
necesse est atq: in offitio persoluendo dissi¬
milis est oratio et pecunia debita propterea
quod pecuniam qui retinet non dissoluit :
inreferenda autem gratia hoc uobis tepro¬
mitto semperq praest abo mihi neque in con¬
silis dere .p. capiendis diligentiam nequein
periculis are .p. propulsandis animum neq:
insententia simpliciter ferenda fidem neq
in hominum uoluntatibus prore .p. laedendis
libertatẽ nec inperferendo labore industriã
nec inuestris commodis augendis gratac̃ani¬
mibeni uolentiam de futuram. atque hac
curc quiR erit infixa animo meo sempiter¬
naut cum uobis quiapud me deorum immor¬
tulium uimet numen tenecistum posteris
uestris cunctisq gentibus dignissimus ex ciui¬
tate uide cir quae sucm dignitactẽ non posse
secenere nisi mereciperasset cunocis suffra¬
giisiudicauit.

Expanded text:
grave est, verum etiam impius appelletur grave est, verum etiam impius appelletur necesse est. atque in officio persolvendo dissimilis est ratio pecuniae debitae, propterea quod pecuniam qui retinet non dissolvit, in referenda autem gratia hoc vobis repromitto semperque praestabo, mihi neque in consiliis de re publica capiendis diligentiam neque in periculis a re publica propulsandis animum neque in sententia simpliciter ferenda fidem neque in hominum voluntatibus pro re publica laedendis libertatem nec in perferendo labore industriam nec in vestris commodis augendis grati animi benivolentiam defuturam. atque haec cura, Quirites, erit infixa animo meo sempiterna, ut cum vobis, qui apud me deorum immortalium vim et numen tenetis, tum posteris vestris cunctisque gentibus dignissimus ea civitate videar quae suam dignitatem non posse se tenere, nisi me reciperasset, cunctis suffragiis iudicavit.
Abbreviated transcription (Latin):
am modum quidem euobis estis optime me¬
riti gratiam referam quam quemam mo¬
dũ inimicorum Iniurias crudelitatemq
ꝑsequer et enim ulciscendae iniuriae faci¬
lior ratio ẽ quam beneficii remuneran di
propteret quod superiorẽ esse contra im¬
probosminus est ne gotiiquam boni sexae¬
qua rituum etium netam necessarium qui¬
demest male meritis quamopti memeritis
referre quod debecas. odium uel praecibus uidi¬
caripotest temporibus rei .p. communique
utilitate deponiuel dificultate ulciscendi
teneri ueluetustate sed aribene meritos colas
nec ex orari stisest neque id rei .p. repetere utrã
tum que necesse est neque est excusatio difficul¬
tutis neque a ecum est tempore et die memo¬
riam bene ficii definire postremo qui in ulcis¬
cendo remissior fuit in eortim apperte utitur
ut grauissime uituperatur qui intaentis bene¬
ficus quantauos in me contulis remunerandis
est tardior neque solum in gratus quod ipsũ

Expanded text:
ad modum vobis, qui de me estis optime mead modum vobis, qui de me estis optime meriti, gratiam referam quam quem ad modum inimicorum iniurias crudelitatemque persequar. etenim ulciscendae iniuriae facilior ratio est quam benefici remunerandi, propterea quod superiorem esse contra improbos minus est negoti quam bonis exaequari. tum etiam ne tam necessarium quidem est male meritis quam optime meritis referre quod debeas. odium vel precibus mitigari potest vel temporibus rei publicae communique utilitate deponi vel difficultate ulciscendi contineri vel vetustate sedari; bene meritos ne colas, nec exorari fas est, neque id rei publicae remittere utique necesse est; neque est excusatio difficultatis, neque aequum est tempore et die memoriam benefici definire. postremo qui in ulciscendo remissior fuit, in eo consilium aperte laudatur; at gravissime vituperatur qui in tantis beneficiis quanta vos in me contulistis remunerandis est tardior, neque solum ingratus, quod ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
otio quam quam ille animo iratonihilnisi der
inimicisulciscendis a gebat egodeipsis inimicis
tuntum quantum mihi res .p. permitat cogi¬
tubo Deniquequi& quoniam ne quattuor
omnino hominum genera uiolarunt unum
eorum qui odiorei p. quod eam ipsis conuitis
conseruaram inimicissimi mihi fuerunt. al¬
terum qui persimulationem amicitice ne¬
furiae prodiderunt tertium quid cum prop¬
ter inpertiam suam eadem ad sequi nom pos¬
sent in uiderent laudi et dignituti mea ẽ quar¬
tum quicum custodes rei .p. esse debuerunt
salutem meam statum ciuitutis dignita¬
tem eius imperii quoderat paenes ipsos uendi¬
derunt sic ulciscarfacinorum singulaquẽ
ad modum a quibusque sumpro uocatus
mclos ciuisrem .p. bene regendo perfidos
amicos nibil credendo atque omnia cauen¬
do inuidos uirtuti et gloriae seruiendo in ut¬
resprouinciarum reuocando domumatq
abbis prouintiarum rationẽ repetendx̃.
quanquam michi quin maiori curae. ẽ. quem

Expanded text:
otio. quamquam ille animo irato nihil nisi de otio. quamquam ille animo irato nihil nisi de inimicis ulciscendis agebat, ego de ipsis amicis tantum quantum mihi res publica permittit cogitabo. denique, Quirites, quoniam me quattuor omnino hominum genera violarunt, unum eorum qui odio rei publicae, quod eam ipsis invitis conservaram, inimicissimi mihi fuerunt, alterum, qui per simulationem amicitiae nefarie me prodiderunt, tertium, qui cum propter inertiam suam eadem adsequi non possent, inviderunt laudi et dignitati meae, quartum, qui cum custodes rei publicae esse deberent, salutem meam, statum civitatis, dignitatem eius imperi quod erat penes ipsos vendiderunt: sic ulciscar facinora singula, quem ad modum a quibusque sum provocatus, malos civis rem publicam bene gerendo, perfidos amicos nihil credendo atque omnia cavendo, invidos virtuti et gloriae serviendo, provinciarum revocando domum atque ab iis provinciarum rationem repetendo. quamquam mihi, Quirites, maiori curae est quem
Abbreviated transcription (Latin):
cum his qui haec delere uoluissent sed eti¬
am cum fortuna belligerandum fuit¬
eum tu men uidicum esset summa senec¬
tute non modo non infracto animo propt̃
magnitudinem calamitati sed confirma¬
to adque renouato que megomet dicere
audiuitum se fuisse miserum carereret
patria quam obsidione liberuis set cum
suabona possideri ab inimicis ac diriplau¬
diret cum adulescentem filium uideret
eiusdem socium calamitatis cum in paludi¬
bus demersus concursus acmiseri cordicom
minturnensium corpus acuitam suam conserua¬
rit cum parua nauicula perrectus in a fricã
quibus regna ipse dederat ad eosin opssupplex¬
que uenisset recte parauero sua dignitute
senon commis surum ut cume aquȩ a miserat
sibi restituti essent uirtute maniminon
haberet quam num perdidisset. sed hoc inter
meadque illum inter est quod illequare pluri¬
mum potuit ea ipsa re inimicos suos ultus est ar¬
in bello acseditione locus est huic in paceatque

Expanded text:
cum iis qui haec delere voluissent, sed eticum iis qui haec delere voluissent, sed etiam cum fortuna belligerandum fuit,—eum tamen vidi, cum esset summa senectute, non modo non infracto animo propter magnitudinem calamitatis, sed confirmato atque renovato. quem egomet dicere audivi tum se fuisse miserum cum careret patria quam obsidione liberavisset, cum sua bona possideri ab inimicis ac diripi audiret, cum adulescentem filium videret eiusdem socium calamitatis, cum in paludibus demersus concursu ac misericordia Minturnensium corpus ac vitam suam conservaret, cum parva navicula pervectus in Africam, quibus regna ipse dederat, ad eos inops supplexque venisset: reciperata vero sua dignitate se non commissurum ut, cum ea quae amiserat sibi restituta essent, virtutem animi non haberet quam numquam perdidisset. sed hoc inter me atque illum interest, quod ille, qua re plurimum potuit, ea ipsa re inimicos suos ultus est, arin bello ac seditione locus est, huic in pace atque
Abbreviated transcription (Latin):
tibus ceteris magistratibus de praecante
.oN. pompeio omnibus hominibus fauen¬
tibus disdenique immortulibus frugum
ubertute cõpia uilitate rẽditum meum̃
comprobantibus semihi meis rei .p. restitu¬
ti stuntum uobis quantum facere possum
quirites pollicebor Primum qua scinctis simi
hominis pietute erga deosimmortulis esse
soleant eademergupopulum .R. semperfo¬
renumen que uestrum que mibhi graue et
sanctum ac deorum immortulium i nom¬
niuita futurum de in de quoniam me in
ciuitateres .p. ipsa reduxit nullo me loco
rei .p. defuturum. Quod siquis existimat
mecut uoluntate esse muticta aut debi¬
lituta uirtute aut animo fracto uehe men¬
ter errut mihi quod potuĩ uis eđ in iuriaa
et scederator hominum furor detrahere
eripuit abstulit. dissi pauit quod uiro for¬
tia dimi non potestideo manet et perma¬
nebit. Vidiego fortissimum uirum mu¬
nicipem meum .c. marium quoniam nobis
quasi a liqua faitali necessitute non solum

Expanded text:
tibus ceteris magistratibus, deprecante tibus ceteris magistratibus, deprecante Cn. Pompeio, omnibus hominibus faventibus, dis denique immortalibus frugum ubertate copia vilitate reditum meum comprobantibus, mihi meis rei publicae restitutus, tantum vobis quantum facere possum, Quirites, pollicebor: primum, qua sanctissimi homines pietate erga deos immortalis esse soleant, eadem me erga populum Romanum semper fore, numenque vestrum aeque mihi grave et sanctum ac deorum immortalium in omni vita futurum: deinde, quoniam me in civitatem res publica ipsa reduxit, nullo me loco rei publicae defuturum. quod si quis existimat me aut voluntate esse mutata aut debilitata virtute aut animo fracto, vehementer errat. mihi quod potuit vis et iniuria et sceleratorum hominum furor detrahere, eripuit, abstulit, dissipavit: quod viro forti adimi non potest, id omne manet et permanebit. vidi ego fortissimum virum, municipem meum, C. Marium,—quoniam nobis quasi aliqua fatali necessitate non solum
Abbreviated transcription (Latin):
secuti in eo loco inquo uestris beneficiis fue¬
ram isdem centuriis quibus conlocaratisre¬
posuistis. eodem tempore audistis codem ex
loco sum mosuiros ornatissimos adque amplis¬
simos homines principesciuitactis omnes con¬
sularis omnes praetorios eadem dicere ut
omnium testimonio permeunum rẽ p. con¬
seruatam esse consturet. Itaque cum . p.
seruilius grauissimusuir et ornatissimcs
ciuis dixisset opera mearem .p. in columem
magistratibus de inceps tradita dixerunt
in ea demsenticam ceterised audistis eotem¬
pore clarissimiuiri non solum auctoritatẽ
sed etiam testi monium .I. gelliquiqui a suam
classem ad temptatam magnocum suoperi¬
culo paene sensit dixit in contione uestrum
siego cos. cum fui non fuissem rem .p. fuł dieis
interituram fuisse enego cestimoniis qui¬
rem .p. hac auctoritate senatus tanta con¬
sensione i tuliae tanto studiobonorum om¬
nium cuma gente .p. lentulo consencien¬

Expanded text:
secuti me in eo loco, in quo vestris beneficiis fuesecuti me in eo loco, in quo vestris beneficiis fueram, isdem centuriis quibus conlocaratis reposuistis. eodem tempore audistis eodem ex loco summos viros, ornatissimos atque amplissimos homines, principes civitatis, omnis consularis, omnis praetorios eadem dicere, ut omnium testimonio per me unum rem publicam conservatam esse constaret. itaque cum P. Servilius, gravissimus vir et ornatissimus civis, dixisset opera mea rem publicam incolumem magistratibus deinceps traditam, dixerunt in eandem sententiam ceteri. sed audistis eo tempore clarissimi viri non solum auctoritatem, sed etiam testimonium, L. Gelli: qui quia suam classem adtemptatam magno cum suo periculo paene sensit, dixit in contione vestrum, si ego consul cum fui non fuissem, rem publicam funditus interituram fuisse. en ego tot testimoniis, Quirites, hac auctoritate senatus, tanta consensione Italiae, tanto studio bonorum omnium, causam agente P. Lentulo, consentien
Abbreviated transcription (Latin):
uos cohortati sunt sed eti cmrerum mearũ
gesturum auctorestestes laudatores fu¬
erunt quorum princeps ad cobortan do suos
et ad rogandos fuit .cN. pompeius uirom¬
nium qui sunt fuerunt erunt uirtute sapi¬
entia gloria princeps quimihi unus uni pri¬
uato amico aedem omnia dedit quae uni¬
uersae rei ꝓ. salutem otium dignitatem.
Luius oratio fuit quem ad modum accepit
trepertit a primum uos docuit imeis consiliis remp.
esse seruatam causamq: metm cum communisa¬
lute coniunxit hortictus que est ut auctoritac¬
tem senatus stcitum ciuitatis fortunasciuis
bene meriti defenderetis tũ mein perorando po¬
suit uos rogaria senatu. roguri ab equitibus
R. rogari abitulia cuncta deinde ipse ad ex¬
tremum prome a uossalute non rogauit solũ
uerum etiam obsecrauit. huic ego homini
qui .R. tantum debeo quantum hominem ho¬
mini debere uix fas est huius consilia .p. len¬
tuliis sententicm senatus auctoritatem uos

Expanded text:
vos cohortati sunt, sed etiam rerum mearum vos cohortati sunt, sed etiam rerum mearum gestarum auctores testes laudatores fuerunt. quorum princeps ad cohortandos vos et ad rogandos fuit Cn. Pompeius, vir omnium qui sunt, fuerunt, erunt, virtute sapientia gloria princeps: qui mihi unus uni privato amico eadem omnia dedit quae universae rei publicae, salutem, otium, dignitatem. cuius oratio fuit, quem ad modum accepi, tripertita; primum vos docuit meis consiliis rem publicam esse servatam, causamque meam cum communi salute coniunxit, hortatusque est ut auctoritatem senatus, statum civitatis, fortunas civis bene meriti defenderetis; tum me in perorando posuit vos rogari a senatu, rogari ab equitibus Romanis, rogari ab Italia cuncta, deinde ipse ad extremum pro mea vos salute non rogavit solum verum etiam obsecravit. huic ego homini, Quirites, tantum debeo quantum hominem homini debere vix fas est. huius consilia, P. Lentuli sententiam, senatus auctoritatem vos
Abbreviated transcription (Latin):
liorum particeps periculorum que socius fuis¬
set dubitarem quinis me confectum consulari¬
bus uuil neribus consulare medicina ad salu¬
tem reduceret. hoc duce collega autemeius
clementissimo at que optimouiro primo non
aduersante post eticm ad iuuante reliqui
magistratus paene omnes suerunt defenso¬
ressalutis meae ex quibus excellenti animo
uirtute auctoritate praesidio copisł annis
et .p. sestius praestunti in me beni uolentia et
diuinostudio extiterunt. eodemq p. lentulo
auctore et pariter referrente collega frequen¬
tissimus senatus uno dissentiente nullo inter¬
cedente dignitatem meum quibus potuit
uerbis amplissimis ornauit salutem uobis
municipiis colonis omnibus cominendauit.
ltu menudum a propinquis nulla cognatione
ittlia cuncta semper a uobis depraetuta est
Denique omnes qui uestris inciximis benefici¬
is honoribus quae sunt ornati productiaduos
abeccdem non solum adme conseruandum

Expanded text:
liorum particeps periculorumque socius fuisliorum particeps periculorumque socius fuisset, dubitarem quin is me confectum consularibus vulneribus consulari medicina ad salutem reduceret? hoc duce, conlega autem eius, clementissimo atque optimo viro, primo non adversante, post etiam adiuvante, reliqui magistratus paene omnes fuerunt defensores salutis meae; ex quibus excellenti animo virtute auctoritate praesidio copiis T. Annius et P. Sestius praestanti in me benivolentia et divino studio exstiterunt; eodemque P. Lentulo auctore et pariter referente conlega frequentissimus senatus, uno dissentiente, nullo intercedente, dignitatem meam quibus potuit verbis amplissimis ornavit, salutem vobis municipiis coloniis omnibus commendavit. ita me nudum a propinquis, nulla cognatione enatus, Italia cuncta semper a vobis deprecata est, denique omnes qui vestris maximis beneficiis honoribusque sunt ornati, producti ad vos ab eodem, non solum ad me conservandum
Abbreviated transcription (Latin):
mis de certurent promea salute. nolui quod
et uincere et uinciluctuosum rei .p. forepu¬
taui at inimicimei mensela nuario cumde
me ageretur corporibus ciuium trucidatis
flumine sanguinis meum reditum inter¬
cludendum putauerunt. Itaque cumego
que illam restituendam puturetis ego autẽ
in quaciuitate nihilualeret senatus omnis
esset impunita s nulla iudiciauis et ferrum
inforo uersaretur cum priuati parietis prae¬
sidio non legum tuerentur .t .R.p .l. uobis ins¬
pectantibus uulnerarentur ad magistra¬
tuum do moscum ferro et facibusiretur con¬
sulis fasces frangerentur de orum immor¬
tulium templa incenderentur remp. esse
nullam putuui. Itaque nequerer p. excor¬
minata mihi locum in hacurbeesse duxinec si
illa restitueretur dubitacuiqu in me secum ip¬
sa reduceretur. A nego cum mihi esset explora¬
tissimum .p.lentulum proximo anno. cos. futu¬
rum qui illis ipsis rei .p. periculosis simis tempo

Expanded text:
mis decertare pro mea salute nolui, quod mis decertare pro mea salute nolui, quod et vincere et vinci luctuosum rei publicae fore putavi. at inimici mei, mense Ianuario cum de me ageretur, corporibus civium trucidatis flumine sanguinis meum reditum intercludendum putaverunt. itaque, dum ego que illam restituendam putaretis. ego autem in qua civitate nihil valeret senatus, omnis esset impunitas, nulla iudicia, vis et ferrum in foro versaretur, cum privati parietum se praesidio non legum tuerentur, tribuni plebis vobis inspectantibus vulnerarentur, ad magistratuum domos cum ferro et facibus iretur, consulis fasces frangerentur, deorum immortalium templa incenderentur, rem publicam esse nullam putavi. itaque neque re publica exterminata mihi locum in hac urbe esse duxi, nec, si illa restitueretur, dubitavi quin me secum ipsa reduceret. an ego, cum mihi esset exploratissimum P. Lentulum proximo anno consulem futurum, qui illis ipsis rei publicae periculosissimis tempor
Abbreviated transcription (Latin):
tus causa a pud uos mensel cenuario defe¬
rebatur hic tantum interfuit interme et ini¬
micos meo segocum homines intribunaleaure¬
lio palam conscribicentunarique uidis sem cũ
intellegerem ueteres ad spemcuediscatilinae
copias esse reuocatascum uiderem exea parte
homines cuius partis nos uel principes numera¬
bamurpartim quod mihi inuiderent partim
quod sibitimerent aut proditores esse. aut
desertores salutis meae cum duo cos. empti
pactione prouinciarum auctores stinimicis
rei .p. tradidissent cum egestutem. a uariti¬
cim. libi dines suc suiderent expleri non pos¬
senisi constrictum domesticis hostibus dedis¬
sent cumsenatus equites R flere prome ac
mutata ueste uobis supplicare edicti sat¬
que imperiis uetarentur cum omnium pro¬
uintiarum pactione secum omnia cum omni¬
bus foederare conciliatione gratiarum sangui¬
ne meo sancirentur cumomnes boninon recu¬
scrent qui uel prome uel mecum perirentar¬

Expanded text:
tus, causa ad vos mense Ianuario defetus, causa ad vos mense Ianuario deferebatur. hic tantum interfuit inter me et inimicos meos. ego, cum homines in tribunali Aurelio palam conscribi centuriarique vidissem, cum intellegerem veteres ad spem caedis Catilinae copias esse revocatas, cum viderem ex ea parte homines, cuius partis nos vel principes numerabamur, partim quod mihi inviderent, partim quod sibi timerent, aut proditores esse aut desertores salutis meae, cum duo consules empti pactione provinciarum auctores se inimicis rei publicae tradidissent, cum egestatem avaritiam libidines suas viderent expleri non posse nisi me constrictum domesticis hostibus dedidissent, cum senatus equitesque Romani flere pro me ac mutata veste vobis supplicare edictis atque imperiis vetarentur, cum omnium provinciarum pactiones, cum omnia cum omnibus foedera reconciliationesque gratiarum sanguine meo sancirentur, cum omnes boni non recusarent quin vel pro me vel mecum perirent, ar
Abbreviated transcription (Latin):
facere uiderentur quod alter mihi ad fi¬
nis erat culterius causam capitifeceperam.
Qui prouinciarum foedereirinatitotum il¬
lum annum que rellassenatus luctum bono¬
rum italiae gemitum pertulerunt R al ue
rolanuaris postea quamorbares .p. consulis
fidemtum quam legitimitutoris implora¬
uitplenculus cos. parens deus salus nos¬
traeuitue fortunae memoriae. nominis
simul ac desolem dereligione retulit ni¬
hilhumanarum rerum sibi prius quain de
meagendum iudicacuit. Ad que eodie con¬
beneficus qua estorem consular narcm
cum et cunctus ordo et multicum summi
uiri orarnt et .cn. oppius soceroptime
uir ad pedes flens iaceret notemque sibi
ad deliberandum postulassent quae de¬
liberatio non in reddend que madmo¬
dum non nulli arbitrantur sedut pate¬
factum est in augenda mercede consump¬
tuest. postett res acta est insenatu alia
nulla cum uariis rationibus impedire¬
tur et uoluntute tamenperfectu sence¬

Expanded text:
facere viderentur, quod alter mihi adfifacere viderentur, quod alter mihi adfinis erat, alterius causam capitis receperam; qui provinciarum foedere infrenati totum illum annum querelas senatus, luctum bonorum, Italiae gemitum pertulerunt. Kalendis vero Ianuariis postea quam orba res publica consulis fidem tamquam legitimi tutoris imploravit, P. Lentulus consul, parens, deus, salus nostrae vitae, fortunae, memoriae, nominis, simul ac de sollemni deorum religione rettulit, nihil humanarum rerum sibi prius quam de me agendum iudicavit. atque eo die conbeneficiis quaestorem consul ornaram, cum et cunctus ordo et multi eum summi viri orarent, et Cn. Oppius socer, optimus vir, ad pedes flens iaceret, noctem sibi ad deliberandum postulasset; quae deliberatio non in reddenda, quem ad modum non nulli arbitrabantur, sed, ut patefactum est, in augenda mercede consumpta est. postea res acta est in senatu alia nulla: cum variis rationibus impediretur, voluntate tamen perspecta sena
Abbreviated transcription (Latin):
a senatu sed etiam oppraessosenatu fresti¬
tutus nec rerum gestarum memoria in re¬
ditu .c. mari sed exercitus adque armaua¬
iueruntꝰ at deme ut ualuerunt somperse¬
natus flagitauit ut aliquando perficet᷑
cum primum licuit frequentia atque auc
at me in patriam tersuis de cretis ittilia
cuncta reuocauit illiinimicis inter fectis
inagna cium cuede factia reducti suntẽgo
is a quibus eiectussum prouincicisoptinen¬
tibus inimico autem optimo uiro et mitissimo
cusqui ad mecm perniciem uocem suam com¬
munibus hostibus praebuisset siritudumtux¬
at uiueret requidem in fraomnes mortuos a¬
mandatus esset inumquam depopilio .l.opimi¬
usfortissimuscos. nunquamde .& metello ñ
modo .c. marius quierat in imicus et neimmt¬
etis et neis quidem qui secutus est .M. antonius
homo eloquentissimuscum .a. albi nocollega
senatum aut populum est cohortutus Aut
prome superiores cos. semper utreferent fla¬
gituti sunt sed ueriti sunt negratiae causa

Expanded text:
a senatu sed etiam oppresso senatu est restia senatu sed etiam oppresso senatu est restitutus. nec rerum gestarum memoria in reditu C. Mari sed exercitus atque arma valuerunt; at de me ut valeret semper senatus flagitavit, ut aliquando proficeret, cum primum licuit, frequentia atque auctat me in patriam ter suis decretis Italia cuncta revocavit. illi inimicis interfectis magna civium caede facta reducti sunt: ego iis a quibus eiectus sum provincias obtinentibus, inimico autem, optimo viro et mitissimo,cus, qui ad meam perniciem vocem suam communibus hostibus praebuisset, spiritu dumtaxat viveret, re quidem infra omnis mortuos amandatus esset. numquam de P. Popilio L. Opimius, fortissimus consul, numquam de Q. Metello non modo C. Marius, qui erat inimicus, sed ne is quidem qui secutus est, M. Antonius, homo eloquentissimus, cum A. Albino conlega senatum aut populum est cohortatus; at pro me superiores consules semper ut referrent flagitati sunt; sed veriti sunt ne gratiae causa