comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
odor tante suauitatis. ut suꝑ omĩa a romata. Cũgͦ
dierint uoce euis om̃s bestie quecũq ꝓpe sunt et qu
longe. congregant se om̃s ⁊ sequunt᷑ pꝰ odorẽ suauit¬
tis qui exit de ore eius. Solus draco cũ audierit uos̃
eius timore comtabit᷑:⁊ fulcit se insubterraneis car¬
nis terre. ibiq ñ ferens uim odoĩs suauitatis eius ms
metipsũ contractus obtorpescit ⁊ remanet ibi iimog
atq in anis tanquã mortuus. cet̃a uõ animalia seq
panterẽ quocũq uadit. ẜẜł. Panteus. ds̃ qui in sc

Expanded text:
atis, ita ut superet omnia aromata. Cum ergo audierint uocem eius omnes bestiae quae prope sunt et quae longe, congregant se omnes et sequuntur suauitatis odorem qui exit de ore eius; solus autem draco, cum audierit uocem eius, timore contrahitur, et fulcit se in terraneis cauernis terrae, ibique non ferens uim suauitatis odoris: in semetipsum contractus obtorpescit, et remanet ibi immobilis atque inanis tamquam mortuus; caetera uero animalia sequuntur pantheram quocumque uadi
Abbreviated transcription (Latin):
rico ⁊ retia habens ab oriente misiã. ab euto striã. ab
africo uõ alpes appenninas. hñs ab occasu galliã belgi¬
cã.a septẽtriõe danubii fontẽ ł limite qui germaniã
galliamq secernit. Panotios apud scitã ẽt̃ ferunt
monstrũ diffusa magnitudine auriũ. ut om̃e corpꝰ¬

Expanded text:
rico et Rhetia, habens ab Oriente Moesiam, ab Euro Istriam, ab Africo vero Alpes Appenninas, ab Occasu Galliam Belgicam, a Septentrione Danubii fontem, vel limitem, qui Germaniam, Galliamque secernit. , tam diffusa magnitudine aurium, ut omne corp
Abbreviated transcription (Latin):
eugłistis sũptũ ẽ recurramus. Hanc uoc̃e quippe¬
uulgus ⁊ maxime consona inter se paruuloꝵ tur¬
ba ꝓrupit dicente matheo. Turbe aũt que precede¬
bant ⁊ que sequebant᷑ clamabant dicentes. Osanna
filio dauid benedictus qui uenit in nomine dñi osan¬
na in excelsis. Martus uõ ita posuit. Clamabant di¬
centes. osanna beneclictus qui uenit innõe dñĩ. bene¬
dictũ qd̾ uenit in nomine dnĩ regnũ patͥs nr̃i dauid
osanna mexcelsis. Ioħ̃s quoq pari uoce consentit.
⁊ clamabant osanna benedictus qui uenit in nomine
dñi rex isrł. Solus lucas uerbũ osanna nõ posuit.
in reliqua interpretationis parte consentiens. bene¬
dictus qui uenit rex innomine dñi pax incelo. O¬

Expanded text:
euangelistis sumptum est, recurramus. nam queuangelistis sumptum est, recurramus. nam quuulgus et maxime consona inter se paruulorum turba proruperit dicente Matheo: turbae autem, quae praecedebant et quae sequebantur, clamabant dicentes: osanna filio Dauid ; benedictus, qui uenit in nomine domini, osanna in excelsis. Marcus uero ita posuit: clamabant dicentes: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini; benedictum, quod uenit in nomine domini, regnum patris nostri Dauid, osanna in excelsis. Iohannes quoque pari uoce consentit: et clamabant: osanna, benedictus, qui uenit in nomine domini, rex Israhel. solus Lucas uerbum \'osanna non posuit in reliqua interpretationis parte consentiens: benedictus, qui uenit rex in nomine domini, pax in caelo
Abbreviated transcription (Latin):
osianna. s dũ corripitur aut corrũpitur sonat osã¬
na. t̃aũt sensus saluu fac. ut subaudiatur ł ppłm¬
nõ nulli dicunt qui hebreã linguã nouerunt ma¬
gis affectũ indicans quã rẽ indicãs aliquã. sicut
sunt in lingua latina quas interiectiones uocant.
mus.i0. qd nichil significat nisi mirantis affectũ.
qd̾ idõ credendũ ẽ ita ẽe. quia neq grecus neq lati¬
nus hoc inter pretari potuit. sicut illud. qui dixerit
fr̃ĩ suo racha. Nã ⁊ hec interiectio ẽẽ ꝑhibetur. af¬
fectũ indignantis ostendens. Osanna in alterius
Multi aũt suꝑ hoc sermone diuersa finxerũt. eꝗb
nr̃ hylarius in cõmentari is mathei ita posuit. O¬
sanna. hebraico sermone significatur redẽptio do¬
mus dauid. Primũ redẽptio lingua hebrea ephot
interpretat᷑. dem̃ domus beth. dauid uõ in eo loco
nõ ẽẽ insertũ om̃ib patet. Alii opinati sunt osanna
omissis opinionũ ruulis ut ad ipsũ fontẽ sicut ab

Expanded text:
Osianna; sed dum corripitur aut corrumpitur, sonat Osanna; est autem sensus: saluum fac, ut subaudiatur na, sicut nonnulli dicunt qui hebraeam linguam noverunt, magis affectum indicans, quam rem aliquam significans: sicut sunt in lingua latina quas interjectiones vocant, m, O, nihil significat, nisi mirantis affectum. Quod ideo credendum est ita esse, quia neque Graecus, neque Latinus hoc interpretari potuit: sicut illud, Qui dixerit fratri suo, Racha . Nam et haec interjectio esse perhibetur, affectum indignantis ostendens. 3. BenedictusMulti super hoc sermone diuersa finxerunt, e quibus noster Hilarius in commentariis Mathei ita posuit: \'osanna\' Hebraico sermone significatur\'redemptiodomusDauid\'. primum \'redemptio\' lingua Hebraea \'pheduth> interpretatur, deinde \'domus\' \'beth\', \'dauid\' uero in hoc loco non esse nomen insertum omnibus patet. alii opinati sunt \'osanna\' ut omissis opinionum riuulis ad ipsum fontem/unde ab
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ parthoꝵ. ⁊assiria ⁊ relique ꝓxime regio
incius nõe transierunt. Sunt enĩ in ea aracusia.
parthia. assiria. media.⁊ ꝑsida. que regiones inus
sibi coniuncte initiũ ab indo flumine sumunt.
Tiri claudunt᷑ locis montuosis ⁊ asꝑiorib siti ha¬
bentes fluuios idaspem ⁊ arbem. Sunt enĩ inter se
finib suis discrete nomina a ꝓpͥis auctõib ita tr¬
uerunt eãq ex suo nõe uocauerunt. huiꝰ ameridis
rubrũ mare ẽ. a sept̃etone yrcanũ. salũ ab octiduas¬
lis plaga media. Regna in ea decẽ ⁊ octo sunt poriit
acasilio litore usq adterras scithaꝵ. E Gł. Pardh¬

Expanded text:
virtutem Parthorum et Assyria et reliquae proximae regiones in ejus nomen transierunt. Sunt enim in ea Arachosia, Parthia, Assyria, Media et Persia: quae regiones invicem sibi conjunctae initium ab Indo flumine sumunt, Tigri clauduntur, locis montuosis et asperioribus sitae, habentes fluvios Hydaspen, et Arbem; sunt enim inter se finibus suis discretae, nomina a propriis auctoribus ita treamque ex suo nomine vocaverunt. Huius a meridie Rubrum mare est, a septentrione Hyrcanum salum, ab occidui solis plaga Media. Regna in ea decem et octo sunt, porrecta a Caspio litore usque ad terras Scytharum. A
Abbreviated transcription (Latin):
mis in explicabilis ad escã insaciabiliter herbã rapit
eo qd̾ p̃sentiat asꝑitatẽ hyemis futurã ut suꝑius her¬
be pabulo repleri faciat quã gelu adherente omĩs
tauri s oues insacrificio mactarent᷑. ex his quasdã
bidentes uocant. eas scilicet que inter octo dentes
duos altiores hñt quas maxime gentiles insacrifi¬
tus accentus linea a sinistra parte indexterã partẽ
cito tͣnsit. aut celerius interficit. ut pleuresis fre¬
nesis. oxi enĩ acutũ apud grecos ⁊ ueloce significat.

Expanded text:
mis inexplebilis ad escam insatiabiliter herbam rapit, eo quod praesentiat asperitate hyemis defuturam; ut se prius herbae pabulo farciat, quam gelu adurente omnis tauri, sed oves in sacrificio mactarentur. Ex his quasdam bidentes vocant, eas quae inter octo dentes duos altiores habent, quas maxime gentiles in sacrifitus accentus, linea a sinistra parte in dexteram partem cito transit aut celerius interficit, ut pleuresis, phrenesis. axi oxy enim acutum apud Graecos, et velocem significat.
Abbreviated transcription (Latin):
appellant. Pan dicunt greci. latini siluanũ dm̃
rusticoꝵ quẽ innature similitudinẽ formauer̃t.
dioꝵ solis ⁊ lune. distinctã maculis. ht̃ pellẽ ꝓpt̃
celi sidera. rubet eius facies ad similitudinẽ etheiͣs
ẽ quia tellus conuestita ẽ agitata uentis pars est
inferior. feda ẽ ꝑꝑ arbores ⁊ feras ⁊ pecudes. capͥnas
ungulas ht̃. ut soliditatẽ terre ostendat. quẽ uolt̃
reꝵ ⁊ totius nature dm̃. un pan quasi omĩa. DGł.¬

Expanded text:
ammat. Pan dicunt Graeci, Latini Silvanum deum rusticorum, quem in naturae similitudinem formaverunt: diorum solis et lunae: distinctam maculis habet pellem propter coeli sidera. Rubet enim facies am. Villosus est, quia tellus convestita est et agitatur ventis, pars eius inferior feda est, propter arbores et feras et pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terre ostendat, quem volunt rerum et totius nature deum; unde et Pan, quasi omnia d
Abbreviated transcription (Latin):
saluifica interpretatur. anna interiectio depr¬
littera ⁊ elisa dicimus osanna. sic facere solem¬
incepto desistere uitã. scandimus men incepto.
Aleph quippe littera prima uerbi sequentis ex¬
tremã prioris uerbi idẽ .i. ueniens excludit. ⁊ dr̃¬
anna in excelsis. quia saluatore nascente salus

Expanded text:
\'saluifica\' interpretatur, anna interiectio depr\'saluifica\' interpretatur, anna interiectio deprlittera elisa; sicut facere solemincepto desistere uictam scandimus \'men incepto\'. aleph quippe, littera prima uerbi sequentis, extremam prioris uerbi inueniens exclusit. \'osanna in excelsis\', quod saluatore nascente salus
Abbreviated transcription (Latin):
uenit in nomine dñi. ⁊ ds̃ dominus illuxit nobis.
scribas ẽẽ indignatos ⁊ cõmotos qd̾ uiderũt ppłm
clamantes paruulos osanna filio dauid. dixisse
ei. Audis quid isti loquunt᷑: ⁊ illũ respondisse.¬
Et deeo quidẽ qd̾ facile exprimi poterat. benedictꝰ
qui uenit innomine dñi. om̃iũ eugłistaꝵ scͥptura
consentit. De uerbo uõ osanna. quia in grecũ non¬
poterat tͣnsferri sermonẽ sicut in alleluia ⁊ amen
in plerisq factũ uidemus. ipsũ hebreũ posuert̃
ut medicus. ⁊ quia ingrecia eugłiũ scripsit. qi
se uidit ꝓpͥetatẽ sermonis tͣnsferre non poss
melius arbitratus ẽ tacere quã id ponere quo
legenti faceret questionẽ. Ad sũmã sicuti na
inlinguã latinã habemus interiectiones qͥse
ut exultando dicimus uah.⁊ in ad mirãdo. pape
⁊ in dolendo heu.⁊ quando silentiũ uolumꝰ m¬
lingue sue hñt interiectionẽ. ut q̃n uolũt dim
deprecari. ponant uerbũ petentis affectũ ⁊ diẽ

Expanded text:
de 67 domo Domini: Deus Dominus et illuxit nobis »Scribas hac indignatione commotos, quod viderent populum, clamantes paruulos: osianna filio Dauid, di- I xisse ei: audis, quid isti loquuntur? et Iesum respondisseet de eo quidem, quod facile exprimi poterat: benedictus, qui uenit in nomine domini, omnium euangelistarum scriptura consentit; de uerbo ueropoterant transferre sermonem, sicut in ALLELUIA, et in AMEN, et in plerisque factum videmus, ipsum Hebraeum posuerunt, ut medicus, et qui Evangelium Graecis scripsit, quia se uidit proprietatem sermonis transferre non posse, melius arbitratus est tacere, quam id ponere, quod legenti faceret quaestionem. Ad summam, sicuti nos in lingua Latina habemus et. interiectiones quasdam, ut in exultando dicamus ua\' et in admirando \'papae\' et in dolendo \'heu\' et, quando silentium nolumus imlinguae suae habent interiectionem, ut, quando uolunt dominum deprecari ponant uerbum petentis affectu et dican
Abbreviated transcription (Latin):
Dampinus ẽ foliũ cuius subsidio fructus uitis a fri¬
core ł ardore defenditur. ad qd̾ adu̾sus iniuriã om̃ẽ
munit᷑. qui idõ alicubi int̾cisus ẽ ut et solẽ ad ma¬
tũitatẽ fructus admittat. ⁊ umbrã faciat. ⁊ dictꝰ pã¬
pmus qd̃ de palmite pendeat. Inter pampineũ et
pmis. pãpinosũ uõ qd̾ pampinis plenũ ẽ. Pan. gͣce

Expanded text:
ampinus est folia cuius subsidio vitis a frigore vel ardore defenditur atque adversus omnem iniuriam munitur. Qui ideo alicubi intercisus est, ut et solem ad maturitatem fructus admittat et umbram faciat. Et dictus pampinus quod de palmite pendeapinis, pampinosum uero quod pampinis plenum est. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
contactũ aut ipsũ quoq aerem concidendo mitficẽt
qͦ tenuem atq serenũ faciant uisũ. Głs. Palpebre.
Palpebre. suꝑcilliaꝵ loca. UIRG̃. Pallida. lurida. ⁊ pal¬

Expanded text:
contactum, aut ipsum quoque aerem concidendo mitificent, contactum, aut ipsum quoque aerem concidendo mitificent, quo tenuem atque serenum faciant visum. Lacroculos aperit, dum venturae lucis jam initia ostendit.
Abbreviated transcription (Latin):
leum e quo ministrãtiũ scapule contegunt᷑ ut dũ
ministrant expediti discurrãt. plautus si qͥd facturꝰ es
ad pende in humeris paleum et ꝑgat quãtũ ualet tu¬
oꝵ pedum ꝑnicitas dictum aut̃ palleum a pellib qͥa
pͥus suꝑ indumeta pellicea ueteres utebant᷑ qͣsi pel¬
te. quia concurrentes inuicẽ oculoꝵ obtutũ refiti¬
ut̃. pilis in ordine a̾stantib ad eoꝵ muitõem. Pal¬
pebre st̃ sinus oculoꝵ a palpitatioẽ dicte qr semꝑ
mouent concurrũt enĩ inuicẽ ut assiduo mutare¬
faciant obtutum munite st̃ aũt uallo capilloꝵ ut
et aꝑtis ocłis siqͥd madi̾t repellatur ⁊ sõno combẽ¬
tib tãquã inuoluti ꝗescãt letantes. in sumitate aũt
palpebraꝵ locis quib se utraq clausa ꝯtingt̃ exeunt
ad nati orcline ẜuato capilli tutelam oculis ministrã¬
tes. ne irruentes facile muirias excipiãt ut ex eo noce¬
antur ut pulueres ł cuiꝰquã grassio matẽie arceãt

Expanded text:
lium est, quo ministrantium scapulae conteguntur, ut, dum ministrant, expediti discurrant. Plautus: Si quid facturus es, appende in humeris pallium. Et pergat, quantum valet, tuorum pedum pernicitas. Dictum autem pallium a pellibus: quia prius superindumenta pellicia veteres utebantur, quasi peltae. Quia concurrentes invicem oculorum obtutum reficiunt, pilis in ordine astantibus ad munitionem pebrae sunt sinus oculorum, a palpitatione dictae, quia semper moventur. Concurrunt enim invicem, ut assiduo motu reficiant obtutum. Munitae sunt autem vallo capillorum, ut et apertis oculis si quid inciderit repellatur, et somno conniventibus tanquam involuti quiescant latentes. palpebrarum locis, quibus se utraque clausa contingunt, extant adnati ordine servato capilli tutelam oculis ministrantes, ne inruentes facile iniurias excipiant et ex eo noceantur, ut pulveris vel cuiusquam crassioris materiae arceant
Abbreviated transcription (Latin):
Ostiũ ẽ ꝑ qd aliquo arcemur ingressu ab obstãdo
dictũ. Siue ostiũ quia ostendit aliquid intꝰ. Alu
aiunt ostiũ appellari quia hostẽ morat᷑. Ibi enĩ
nos aduersariis obicimus. hinc ⁊ ostia tibiana qr
tes. gẽma ẽ c testatia durior altera aũt similis nͥ ꝙ
acutes politura pinguescit. Duriori tantũ in esti
uis ut alie gẽme sculpant᷑ fragmentis eius. Ostra
cus ẽ pauimentũ testaciũ dictũ eo qd̃ fractis testis
calce ad mixto feriat᷑. testra enĩ greci ostra dicũt.¬
Ostrea dicta ẽ a testa quib mollicies interior car¬
nis munit᷑. greci enĩ testũ ostra uocant. Ostre
aũt carnes eius femimino dicunt᷑ gnẽ. E autẽ¬

Expanded text:
est, per quod ab aliquo arcemur ingressu, ab obstando dictum, sive ostium, quia ostendit aliquid intus. Alii aiunt ostium appellari quia hostem moratur. Ibi enim nos adversariis objicimus, hinc et Ostia Tiberina, 227 quia us colore, testacio durior. Altera achatae similis, nisi quod achates politura pinguescit. Duritiae tanta inest vis ut aliae gemmae sculpantur fragmentis eiucus est pavimentum testaceum; eo quod fractis testis calce admixta feriatur; teste enim grece ostra dicuntOstrea dicta est a testa, quibus mollities interior carnis munitur; Graeci enim testam ὀστραo vocant. Ostrea autem neutrum, carnes eius feminino dicunt. Mu
Abbreviated transcription (Latin):
ditate circuli dictũ dicunt quia sicut rota ẽ. unde
tiã breuis rotella orbiculus appellatur. undiq .ii.
occeanus circũ fluens eiꝰ incirtulo ambit fines. diui¬
sus ẽ aũt trifarie. equib una pars asia. altera curo¬
pa. tercia africa nuncupat᷑. quas tres partes uereres
non equaliter diuiserunt. Nã asia ameridie ad ori¬
nnt̃e usq ad sept̾etͥonẽ ꝑuenit. Europa uõ a septẽt¬
one usq ad occidentẽ. Atq ĩn africa ab occidente
usq admeridiẽ. un euidenter orbẽ dimidiũ duo
tenent. europa ⁊ africa. Aliũ uõ dimidiũ sola asia.
S ido iste due partes facte sunt. quia inter utr̃aq
adocceanũ mare magñũ ingreditur qui eas inter
secat. Qua ꝑꝑ si induas partes urientis ⁊ occidẽtis
orbem diuidas: asia erit inuna. in altera uõ europa
⁊africa. Extra tres aũt partes orbis: quarta pars̃
tͣns occeanũ interiorẽ in meridie. que solis ardõe
incognita nob̃ ẽ. incuius finib antipodes fabu¬

Expanded text:
ditate circuli dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars Asia, altera Europa, tertia Africa nuncupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt. Nam Asia a meridie per orientem usque ad septentrionem pervenit; Europa vero a septentrione usque ad occidentem; atque inde Africa ab occidente usque ad meridiem. Unde evidenter orbem dimidium duae tenent, Europa et Africa, alium vero dimidium sola Asia; sed ideo istae duae partes factae sunt, quia inter utramque ab Oceano mare Magsecat. Quapropter si in duas partes Orientis et Occidentis orbem dividas, Asia erit in una, in altera Europa ania. Extra tres autem partes orbis quarta pars trans Oceanum interior est in meridie, quae solis ardore incognita nobis est; in cuius finibus Antipodes fabu
Abbreviated transcription (Latin):
furuo cocti magis nutunt. idõ quia minus exurãt᷑¬
abigne. Clibanicius aũt ⁊ focacius ualde sicci sũt. foca¬
cius quid̃e quia incinere amittit humorẽ. clibatucius
aũt intesto. fortior aũt his om̃ib ẽ siliginens. Set hi
qui de grossa farma fuerint facti om̃ib fortius nutͥũt.
egerere. Simila in melle ⁊ oleo cocta aut ergo fricta u
rit ꝑꝑ pinguedinẽ ⁊ dulcedinẽ. quia cũ dissimilia sint
⁊ñ debeant similiter coqui in unũ mixta rẽ contrariã
faciunt. Siligo uõ cocta ł farma fortissima st̃ ⁊ nutri¬

Expanded text:
nt, ideo quia minus exuruntur igne. Clibanitius etiam et focatius ualde sicci sunt: focatius quidem quia in cineris amittit humorem, clibanitius autem in testo. Fortior tamen in his omnibus est siligineus; sed et his qui de grussa farina fuerit factus, omnibus fortius nutrit, egerere. Simila in melle et oleo cocta aut ergo frixa et urit propter pinguedinem et dulcedinem. Et quia cum dissimilia sint et non debeant similiter coqui, in unum mixta rem contrariam faciunt. Siligo uel fatina cocta fortissima sunt et nutri
Abbreviated transcription (Latin):
nus uictͥtis ornata ẽ. ł quod oppãsis ẽ ramis in n¬
dũ palme hoĩs. c̃ enim arbor in signe uictoi̾e ꝓcerq
ac decoro uirgultu. diufrusq uestita frondib ⁊ folia
sua sine ulla successioẽ confer̃ hac groci fenicẽ dicunt
qd̃ diu duret. ⁊ noĩa auis illius arabie que multis an¬
nis uiuere ꝑhibet᷑ que dũ in mults locis nascat᷑ nõ
in omĩb fructus ꝓficit maturitatẽ frequẽt᷑ aut̃ ĩ gn¬
to ⁊ in syria fructꝰ aut̃ eiꝰ dactili a digitoꝵ similit¬
alui appellantur palmule similes mirobalani.
tebaici. qui ⁊ uioolai. alii mucales quos greci cur¬
lũ sedisse ꝑhibetur. tunc gͣdiens cũ ramis palmar
multitudo plebiũ obuiã exclamauert̃. Osanna
benedictus qui uenit innõe dñi rex isrł. Uulgis
uandi capita infantiũ qui unguendi sunt. ne obse¬
uatione quadragesime sordidata ad unctioẽm act¬
derent. Hoc aũt die simbolũ cõpetentib tradit᷑ ꝑ
confinẽ dnĩce pasche sollepnitate. ut qui iã ad da

Expanded text:
manus victricis ornatus est: vel quod oppansus est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, et folia sua sine ulla successione conservans. Hanc Graeci Phoenicem dicunt, quod diu durat, ex nomine avis illius Arabicae, quae multis annis vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus fructus perficit maturitatem: frequenter autem in Aegypto et Syria, fructus autem ejus dactyli a digitorum similitalii appellantur palmule, similes mirobalanis; alii tebaice, que et nicholai; alii mucales, quos Greci carllum sedisse perhibetur: tunc gradiens cum ramis palmarum multitudo plebium obviam ei clamaverunt: Hosanna, benedictus, qui venit in nomine Domini, rex Israel . Vulgus vandi capita infantium, qui unguendi sunt ne observatione quadragesimae sordidata ad unctionem accederent. Hoc autem die symbolum conpetentibus traditur propter confinem Dominicae paschae sollemnitatem; ut qui iam ad Dei
Abbreviated transcription (Latin):
Es. Pandorius ab inuentore uocatur. de quo uirgł.
pan primus calamo cera comungere płes instituit.
pan curator ouis ouiũq magister. fuit enĩ apud gẽ¬
tiles ds̃ pastoralis. qui pͥmũ dispares calamos ad cãtũ
aptauit ⁊ studiosa arte cõposuit. Panegorate. calidã¬

Expanded text:
. Pandorius ab inventore vocatus, de quo Virgilius. Pan primus calamos cera coniungere plures Instituit, Pan curat oves omniumque magister. Fuit enim apud gentiles deus pastoralis qui primum dispares calamos ad cantum aptavit et studiosa arte composuit. DE TERTIA
Abbreviated transcription (Latin):
marcus ex filia nurie pompilii natus. urbem in
exitu tib̾is condidit. que ⁊ ꝑegrinis merces aspi¬
ceret ⁊ hostem moraretur. quã ab ipso situ ostiã
testam̃to electi sunt ad custodiã templi. ut non
ingrederetur eũ immundus in om̃i re. Dicti aũt
ostiarii qd̾ presint ostiis tẽpli. ipsi enĩ testnẽtes

Expanded text:
Martius ex filia Numae Pompilii natus hic urbem in exitu Tiberis condidit, quae et peregrinas merces exciperet, et hostem moraretur, quam ab ipso situ Ostiam Testamento electi sunt ad custodiam templi, ut non ingrederetur in eum immundus in omni re. Dicti autem ostiarii: quod praesint ostiis templi. Ipsi enim tenentes
Abbreviated transcription (Latin):
ferreis ungulis cortex ligni ꝑ cauernas eximu odoris
guita distillat. cauerna em̃ greco sermone ope dicit̃.
cuis guitã adulatant ad mixto ciprino oleo t melle.
s sincerus ꝓbatur amelle si cũ lacte coagulauerit.
aboleo sunstillatus aque aut admixtus facile fueĩt
resolutus. preterea ⁊ si lanee uestes ex ipso pollute
ñ maculantur. Adulteratus quidẽ neq eũ lac coagu¬
lat. ⁊ ut oleũ in aqua suꝑ natat.⁊ uestem maculat.

Expanded text:
erreis vinculis cortex ligni per cavernas eximii odoris gutta distillat. Caverna enim Graeco sermone ope dicitur, cujus guttam adulterant admixto cyprino oleo vel melle; sed sincerus probatur a melle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resolutus; praeterea et si laneae vestes ex ipso pollutae non maculantur. Adulteratus quidem neque cum lacte coagulat, et ut oleum in aqua supernatat, et vestem maculat.
Abbreviated transcription (Latin):
dictus. qd̾ inferat ostio pedẽ. Ospes. facilis. aptꝰ
ostio patens. ũn ⁊ ospitalis hõ dicitur. uins. O¬
spita. peregrina. Ospitiũ. uͥ sermo grecus uͥ quis
ad tp̃s ospitali iure in habitat. ⁊ iteꝵ m̃n tͣnsiens
strametati sunt ꝓ mutauerunt. non enĩ illic per¬

Expanded text:
quod inferat ostio pedem. Ospes, facilis, apertus, et ostio patens; unde et ospitalis homo dicitur. 487 iatur. Hospitium sermo Graecus est, ubi quis ad tempus hospitali iure inhabitat, et iterum inde transiens stra metati sunt,' pro mutaverunt; non enim illic per
Abbreviated transcription (Latin):
.i. soturnices. que gregẽ ducit. eum terre ꝓpinquã¬
t̃e accipiter uidens rapit. ac ꝓpterea cura ẽ uniu̾sis
duc̃e sollicitare generis externi ꝑquẽ caueant pri¬
ma discrimina. cibos gratissimos hñt semina ue¬
nenoꝵ. quã obcausam eas ueteres uesci int̃dixer̃t.
Solũ eñi hoc animal sicut ⁊ hõ caducũ patit᷑ mor¬

Expanded text:
citur, quae gregem ducit. Eam terrae propinquantem accipiter videns rapit: ac propterea cura est universis, ducem sollicitare generis externi, per quem caveant prima discrimina. Cibos gratissimos habent semina venenorum. Quam ob causam eas veteres vesci interdixerint. Solum enim hoc animal, sicut et homo, caducum mor
Abbreviated transcription (Latin):
septẽtrione. Orion. austrũ. ante tauri uestigia ful¬
get. ⁊ dictus orion ab urma .i. ab inundatione a¬
quaꝵ. Tp̃r enĩ hyemis abortus mare et teras aqͥs
ac tempestatib tonat. Hunc latini iugulã uocit
qd̃ sit armatus. ut gladius ⁊ stellaꝵ luce t̃ribilis
atq clarissimus. in quo si effulgent. omĩa. sereni¬
tas portenditur. si obscuratur his acies tẽpestas
cernitur imminere. Orion. stella ẽ. hic aũt orion
agladio dictus ẽ. un etiã eũ latini uigulã uocant.
sidus ut uidetur armatũ ⁊ stellaꝵ luce terribile.
qd ignorare magne difficultatis ẽ. ad eo quia qũ¬
ius rudes oculos tam̃ p̃fulgoris splenoore inse¬
ipso rapit. hu quippe oriones in ipso ponoert¬

Expanded text:
tempore. Orion autem ante Tauri vestigia fulget, et dictus Orion ab urina, id est ab inundatione aquarum. Tempore enim hiemis obortus, mare et terras aquis ac tempestatibus turbat. Hunc Latini Jugulum vocant, eo quod sit armatus ut gladius, et stellarum luce terribilis, atque clarissimus, in quo si effulgent omnia, serenitas portenditur; si obscuratur hujus acies, tempestas cernitur imminere. gladius dictus est. Unde etiam eum Latini Jugulam vocant, sidus, ut videtur, armatum et stellarum luce terribile, quod ignorare magnae difficultatis est, adeo ut quamvis rudes oculos, tamen prae fulgoris splendore in seipsum rapiat. Hi quippe Oriones in ipso ponder
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nuncupatus. Cũ aũt ad orationẽ stamus idõ ad¬
orientẽ conuertimur un celũ surgit nõ tanquã ib
sit ds̃ ⁊ quasi ceteras mundi partes deseruerit qui
uq presens ẽ non locoꝵ spaciis s maiestatis poten¬
tia. set ut amoneatur animus ad naturã excellenti
uius sirie qui uocatur orientis iuxta antiochie m¬
ros decurrens. qui asolis ortu oriens non longe
aburbe mare condit̾. quẽ de originis sue tractu
orientẽ uetes latine appellauerunt. cuius fluẽtis
exipso impetu frigidiorib ⁊ zephiris assirie ibi spi¬
rantib tota ciuitas mom̃tis om̃ib refrigerat᷑. On¬

Expanded text:
 ad orationem stamus, convertimur ad orientem, unde coelum surgit, non tanquam ibi sit Deus et quasi caeteras mundi partes deseruerit, qui ubique praesens est non locorum spatiis, sed majestatis potentia: sed ut admoneatur animus ad naturam excellentioius Syriae, qui vocatur Orontes, juxta Antiochiae muros decurrens, qui a solis ortu oriens non longe ab urbe mari conditur, quem de originis suae tractu Orontem veteres Latine appellaverunt, cujus fluentis ex ipso impetu frigidioribus, et Zephyris assidue 137 ibi spirantibus, tota civitas momentis prope omnibus refrigeratur.
Abbreviated transcription (Latin):
italie fluuius aiuigis alpiũ fusus extrib fontib
oritur. ex quib uni uocabulũ ẽ padus. qui diffusus
inmodũ stagni. amnẽ suũ dirigit a quo ⁊ padus est
nuncupatus. Hic agrecis eridanus cognominat᷑ ab
eridano solis filio quẽ fetontẽ dicunt. qui fulmine
ꝑcussus meodẽ flumine deiectus ẽ. ⁊ extinctus. an¬
triginta fluminũ circa rauennã in adriaticũ mast

Expanded text:
Italiae fluvius, a jugis Alpium fusus, ex tribus fontibus oritur, ex quibus uni vocabulum est Padus, qui diffusus in modum stagni, amnem sinu dirigit, a quo et Padus est nuncupatus. Hic a Graecis Eridanus cognominatur, ab Eridano Solis filio, quem Phaetontem dicunt, qui fulmine percussus, in eodem fluvio dejectus est, et exstinctus. Aum accessione triginta fluminum circa Ravennam in Adriaticum mare
Abbreviated transcription (Latin):
completa in sũmũ uocis aĩantur. ut sunt tube. cala¬
aũt cui folles adhibent᷑. gilio greci nomine appellãt.
Ut aũt organũ dicatur. magis ea uulgaris ẽ grecoꝵ
consuetudo. Organa dicuntur omĩa instrum̃ta mu
sicoꝵ. nõ solũ illud organũ dicitur qd̾ grande ẽ ⁊ in¬
flatur follib. set quicquid aptat᷑ ad cantilenã ⁊ cor¬
poreũ ẽ. qd̾ instrumento utitur qd cantet organũ dr̃.¬

Expanded text:
completa, in sonum vocis animantur, ut sunt tube, calaicorum; hoc autem cui folles adhibentur, alio greci nomine appellant, ut autem organum dicatur, magis ea vulgaris est Grecorum consuetudo. sicorum. Non solum illud organum dicitur, quod grande est, et inflatur follibus; sed quidquid aptatur ad cantilenam, et corporeum est, quo instrumento utitur qui cantat, organum d
Abbreviated transcription (Latin):
Es. Oracula ⁊ delubra sic differunt. Oracula tẽpla
sunt uͥ oratur. ũñ ⁊ responsa dicuntur. Delubra
aũt templa fontes habentia ad purificandos e
diluendos fideles. ⁊ m̃ delubra adiluendo appellata
uñ ⁊ pͥus hec loca altaria non habebant. ut tantũ

Expanded text:
er oracula et delubra. Oracula templa sunt ubi oratur, unde et responsa redduntur. Delubra autem templa fontes habentia ad purificandos et diluendos fideles. Et Unde et prius haec loca altaria non habebant, ut tantum
Abbreviated transcription (Latin):
sa. Cũ quodã tp̃r nilus uiolenti inundatione egyp¬
tũ nocuisset: indignatus rex tanquã penas a flumi¬
ne exigeret sagittã in undãs misit. non multo post
graui ualitudine correptus lumen amisit. ꝗ post
cecitate uisu recepto. duos oboliscos soli sacrauit.

Expanded text:
sa. Quum quodam tempore Nilus violenti inundatione Aegyptum nocuisset, indignatus rex tamquam poenas a flumine exigeret, sagittam in undas misit. Non multum post gravi valitudine correptus lumen amisit, qui post caecitatem visu recepto duos oboliscos Soli sacravit.
Abbreviated transcription (Latin):
pretationẽ latinus sermo non expͥmit. s qm̃ e
minus .i. ae.⁊ istiusmodi disputationis archa¬
nũ ꝓpter barbariem lingue pariter ac litteraꝵ
legenti molestiã tribunt ad explendi cõpendium
uero ut dicã de centesimo septimo decimo psalmo
berrime legebatur. Uñ ⁊ ppłs notior nouerat hos
uersus ẽẽ assũptos. qd̾ ille qui repromittebatur
de gne dauid ueniret saluaturus isrł. dicẽte da¬
uitsꝰ. Lapidẽ quẽ reprobauerunt hedificantes:
hic factus ẽ incaput incaput anguli. ad nõ factũ

Expanded text:
rmo non exprimit. Sed quoniam hae minutiae et istiusmodi disputationis arcanum propter barbariam linguae pariter ac litterarum legenti molestiam tribuunt, ad explanandi conpendium uenio, ut dicam de centesimo septimo decimo psalmo,berrime legebatur, unde et populis notior erat, hos uersus esse adsumptos, quod ille, qui repromittebatur de genere Dauid, uenerit saluaturus Israhel dicente Dauid: lapidem, quem reprobauerunt aedificantes, hic factus est in caput anguli.
Abbreviated transcription (Latin):
credit. Orthodoxũs.⁊ hereticũ.⁊ scismaticũ sic defi¬
niendũ legimus. Orthodorus rite catholicus ẽ hõ
lde rect᷑e ⁊ uita ꝓbabilis. Orthodoxus aũt greco elo¬
quio uir recte głe nuncupat᷑. Mali catholici sunt
one facile ꝓdunt. Heretici tm̃ illi uocant᷑ qui de dõ
ĩn recti conceptã nob̾ erroris ꝑfidiã ꝑtinaci prauita¬
te defendunt. Scismatici sunt. qui in causis fidei
recta sentiunt. exortis tam̃ quib libet contentiõib
pacis cõmunione dirupta. afraterno consortio sepa¬
rantur. Pm̃ illi indilectione dĩ errare noscuntur
quia ꝑuersa sentiunt. Isti uõ indilectione ꝓximi of¬
fendunt. qui de frat̃na societate pͥuant᷑. Orthodoxꝰ.¬

Expanded text:
inter ortodoxum et hereticum uel scismaticum sit definiendum elegimus. Ortodoxus siue catholicus est homo fide rectus et uita probabilis. Ortodoxus autem greco eloquio ‘uir recte glorie’ nuncupatur. Mali catholici sunt one, facile perdunt. Heretici tamen illi uocantur qui de Deo nt ac dein detecti conceptam noui erroris perfidiam pertinaci prauitate defendunt. Scismatici sunt qui in causis fidei recta sentiunt, exortis tamen quibuslibet contentionibus, pacis communione disrupta, a fraterno consortio separantur. Proinde illi in dilectione Dei errare noscuntur, quia peruersa de Deo sentiunt, sti uero in dilectione proximo offendunt, quia de fraterna societate priuant
Abbreviated transcription (Latin):
nis. Opinatio ẽ cũ adhuc incerta res latet.⁊ nulla
ratione firma uidetur. ut puta sol utrũne tantus
quantus uidet̾. anmaior sit quã om̃ĩs terra. Item¬
an luna globosa sit anconcaua.⁊ stelle utrũne adhe¬
reant celo an ꝑaerẽ lib̾o cursu ferant᷑. celũ ipsum¬
qua magnitudine quaue materia constet. utrum
quietũ sit ⁊ immobile. an incredibili celeritate uol¬
uat᷑. quanta sit terre crassitudo. aut quib funda¬
m̃tis librata ⁊ suspensa ꝑmaneat. RGł. Opinatore ᷤ

Expanded text:
 opinatio autem, cum adhuc incerta res latet et nulla ratione firma videtur, utputa sol utrumne tantus quantus videtur, an maior sit quam omnis terra: item luna globosa sit an concava, et stellae utrumne adhaereant caelo, an per aerem libqua magnitudine, quave materia constat, utrum quietum sit et immobile, an incredibili celeritate volvatur; quanta sit terrae crassitudo, aut quibus fundamentis librata, et suspensa perman
Abbreviated transcription (Latin):
om̃e ad multitudinẽ: ⁊ ad nuͣm ꝑtinet. Ita ut õis hõ
om̃s homines om̃e pecus dicimus. gͦ totus homo
si ad corpus referatur. om̃is hõ si de uniuersis. Totũ
ũo ad magnitudinẽ ꝑtine̾t. ut totũ corpus. tota ter¬
ra. totũ celũ. om̃e aũt admultitudiñẽ. ut om̃is fami¬
lia. omĩs exercitus. Im̃ om̃e indiuersis partib. totũ

Expanded text:
Omne ad multitudinem et ad numerum pertinet, ita ut omnis homo, omnes homines, omne pecus dicimus. Ergo totus homo, si ad corpus referamus, omnis homo si de uniuersis. Totum ero ad magnitudinem pertinet, ut totum corpus, tota terra, totum caelum. Omne autem ad multitudinem, ut omnis familia, omnis exercitus. Proinde omne in diuersis part
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Ouua grece oleon dicit᷑. ex quo in latinũ tͣctũ
ẽ ut oliua dicatur. olea aũt ipsa arbor ẽ. fructus o¬
liua. sucus oleũ. Est aũt arbor pacis insignis. cuiꝰ
fructus diuersis nominib appellatur. Orcades
oliue greca ethimologia similitudine testiculoꝵ
uocate. qd̾ greci orti uocant. Radiole ꝓeo qd oblon¬
ge sint in modũ radioꝵ. Pauie apauo insula dictae
im̃ pͥus allate sunt. Lichiue eo qd̾ optimũ dent
quia aptũ ẽ flãmis ⁊ lumini. Pausia. quã corrup¬
te rustici pusiam uocant. uiridi oleo ⁊ suaui apta.
diria dicta ꝓeo qd̾ de siria ẽ allata siue quia nig̃ ẽ.
Crastuma. eadẽ ⁊ uolemis dicta eo qd̾ uolã cõpleat
magnitudine hoc ẽ mediũ manus. un ⁊ iuolare
dicimus. Quidã aũt uolemũ gallica lingua bonũ

Expanded text:
. Oliva Graece ἔλαιον dicitur, ex quo in Latinum tractum est ut oliva dicatur. Olea autem ipsa arbor est; fructus oliva; sucus oleum. Est autem arbor pacis insignis, cuius fructus diversis nominibus appellatur. Orchades olivae Graeca etymologia a similitudine testiculorum vocatae, quos Graeci ὄρχεις vocant. Radiolae pro eo quod oblongae sunt in modum radiorum. Paphiae a Papho insula dictae, unde prius adlatae sunt. Lyciniae, eoquia aptum est flammis et luminibus. 66. Pausia, quam corrupte rustici pusiam vocant, viridi oleo et suavi apta. Syria dicta, pro eo quod de Syria est allata, sive quia nigra est. Crustumia eadem et volemis dicta, eo quod volam compleat magnitudine, hoc est, mediam manum, unde et involare dicimus. Quidam autem volemum Gallica lingua bonum
Abbreviated transcription (Latin):
altitudine. Es. O umpus. mons macedonie ni¬
miũ precelsus. ita ut sub illo nubes ẽe dicantur.
olimpus quasi ololampus .i. quasi celũ. hic mons
macedonie. tante altitudinis. ut in eus cacumine¬
nec uentus sentiat᷑. nec nubes se colligãt. quia ex¬
cessit altitudine sua totũ istũ aerẽ humidũ in quo
aues uolant. ⁊ idõ nec aues ibi uolare asseuerãtur
qd̾ ab eis ꝓhibitũ dicitur qui ꝑsingłos annos sole¬
bant nescio quoꝵ sacrificioꝵ causa memorati mõ¬
us cacum̃ ascendere. ⁊ aliquas notas in puluere
scribere. quas alio integras inueniebant. quod
fieri nõ posset si uentũ aut pluuiã locus ille pa¬
tertur. Demde quia tenuitas aeris illius qui ibi
gias humefactas narib applicarent un crassiorẽ

Expanded text:
itur. Olympus mons Macedoniae nimium praecelsus, ita ut sub illo nubes esse dicantur.Olympus, quasi ololampus, id est, quasi coelum. Hic mons Macedoniae, et ipse altior nnec ventus sentiatur, nec nubes colligantur, quoniam excessit altitudine sua totum istum aerem humidum in quo aves volant, et ideo nec aves ibi volare asseverantur. Quod ab eis proditum dicitur, qui per singulos annos solebant, nescio quorum sacrificiorum causa, memorati montis cacumen ascendere, et aliquas notas in pulvere scribere, quas alio anno integras inveniebant: quod fieri non posset, si ventum aut pluviam locus ille pateretur. Deinde quia tenuitas aeris illius qui ibi gias humectas naribus applicarent, unde crassior
Abbreviated transcription (Latin):
ligna. Oleaster dictus. qd̾ sit foliis oliue similib
⁊latiorib. arbor inculta atq siluestris. amara.
atq infructuosa. cui insertus oliue ramus uĩ mu¬
tat radicis. ⁊ uertit eam in ꝓpͥam qualitatẽ. lacͥma
oleastri arboris duplex. alia eñĩ gum̃ simulat sine
ullo qualitatis morsu. alia amoniaci guttã ⁊ distil¬
lationẽ collectã ac remordent̃e. OLeastrũ. genꝰ ma
sculinũ. Inter Oleã ⁊ oliuã auctores ita distĩgunt.
ut olea sit fructus. oliua arbor. quia multitudo dr̃
poete ⁊ oleã ⁊ oliuã ꝓfructu sepe posuerunt. s consue¬
tudo obtinuit oliuã fructũ dicere. nec uetatur quo¬
minus ⁊ arboris ⁊ fructus it̃e nom̃ sit. Oleũ ẽ purũ¬

Expanded text:
. Oleaster dictus quod sit foliis olivae similibus sed latioribus, arbor inculta atque silvestris, amara atque infructuosa; cui insertus olivae ramus vim mutat radicis et vertit eam in propriam qualitatem. Lacrima oleastri arboris duplex. Alia enim gummi simulat sine ullo qualitatis morsu, alia ammoniaci guttam ex destillatione collectam ac remordentem. Oliva Gra. Inter Oleam et olivam auctores ita distinguunt, ut olea sit fructus, oliva arbor, quia multitudo dicitur poetae et oleam et oliuam pro fructu saepe posuerunt, sed consuetudo obtinuit oliuam fructum dicere, nec uetat quominus et arboris et fructus idem nomen sit. Inter pir
Abbreviated transcription (Latin):
poetaꝵ nubes excedit. olympus ⁊ pace magnã taid.
quia ꝑhibetur in eius uertice aer ẽẽ tam tenuis u
neq nebulis obumbret᷑ nec turbetur uento. nec
sustentare alitus possit nec ipsos qui forte ascn¬
derint homines grassioris aure sp̃u ualere sics
in isto aere consueuerunt. tam̃ ⁊ ipse aer est ũ
aquis

Expanded text:
poetarum: nubes excedit Olympus, et: pacem magna tenent, quia perhibetur in Olympi uertice aer esse tam tenuis, ut neque nebulis obumbretur nec turbetur uento nec sustentare alites possit nec ipsos, qui forte ascenderint homines, crassioris aurae spiritu alere, sicut in isto aere consuerunt, tamen et ipse aer est, unde aquis
Abbreviated transcription (Latin):
pias apud grecos constituta apud elide ciuitatẽs
cie. eliis agentib agonẽ ⁊ quinquennale certan
quatuor mediis annis uacantib. ⁊ bbhoc elidũ ce¬
taminis tp̃s olimpiadẽ uocauerunt. ennio iumi
olimpiade supputato. Olimpias ẽ apud grecos an¬
nus quartus ab olimpio agone qui uenit tͣnsacus
triũ horaꝵ consũptione in quadrienniũ dies unus
cõpletur. Hoc tp̃r mittebant circũ ciuitates admae¬
nituri ut ñ solũ undiq s etiã ab om̃i gn̾ẽ om̃ĩꝙ
etate ⁊ sexu conueniretur. Olimat. limpidat. Oli

Expanded text:
pias apud Graecos est constituta apud Elidem Graeciae civitatem Eliis agentibus agonem et quinquennale certamen, quatuor mediis annis vacantibus; et ob hoc Elidum certaminis tempus olimpiadem vocaverunt, quadriennio in una olimpiade supputato. Inter. Quid nus quartus, ab Olympio agone, qui venit transactis trium horarum consumptione in quadriennium dies unus completur. Hoc tempore mittebant circum civitates admonere, ut non solum undique, sed etiam ab omni genere, omnique aetate et sexu conveniretu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe inteneoris uigilando etiã ꝑdiem quã dormic
siue ꝑ diem siue ꝑ noct̃e. Nã ⁊ qui ceci non st̃ plc̃s
patientib oculis dormiunt nichil eis uic
si aũt clausis oculis uigilent neq dormientib pll̃
sunt uisionib neq uigilantib tantũ t̃n ualen
qd usq ad oculos eoꝵ nec sopita nec ꝑturbat
interclausa ꝑuenit acerebro uia sentienti x ũt
intentione usq ad ipsas quãuis clausas fores os¬
poris ducit ut cogitent̃ quid̃e umagines corpo

Expanded text:
esse in tenebris uigilando etiam per diem quam dormiendo esse in tenebris uigilando etiam per diem quam dormiendo siue per diem siue per noctem. nam et qui caeci non sunt, plerique patentibus oculis dormiunt nihil per eos usi autem clausis oculis uigilent, neque dormientium praesto sunt uisionibus neque uigilantium. tantum tamen ualet, quod usque ad oculos eorum nec sopita nec perturbata nec interclusa peruenit a cerebro uia sentiendi et animae intentionem usque ad ipsas quamuis clausas fores corporis ducit, ut cogitentur quidem imagines corpo
Abbreviated transcription (Latin):
dioꝵ aũt iactus exoculis nr̃is cuiusdã quide lucis ẽ
sunt longe posita attendimꝰ. nec sane cũ contrahũ
om̃ino cernere que longe sunt desinit s certe ob¬
insensu uidentis ẽ tam erigua docet᷑ ꝙ nͥ ad iuueti
extera luce nichil uidere possumus. Cu uo oculid¬
lent ł erxtincti sunt. quia non ẽ causa in sede ceret
un ipsa dirigitur intentio sentiendi nõ fiunt hu
modi uisiones. quãuis cernendi corporalib obs¬
culũ existat acorpore. magis ceci aliquid dormie¬
tes quã uigilantes uident. Dormientib quippe
incerebro consopitur uia sentiendi que intentiõ
ad oculos ducit. Idõq ipsa intentio in aliud a¬
sa. cernit uisa somnioꝵ tanquã sp̃es corporale
adsint. ut sibi dormirens uigil are uid. ̃
Cũ aut uigilant ceci ducit᷑ ꝑ illa itinera intentio
cernendi. que cũ ad loca uenĩt oculoꝵ. ñ eterit᷑ fi¬
ras. s ibi remanet ut uigilare se sentiat. potiuse

Expanded text:
diorum ex oculis nostris cuiusdam quidem lucis est diorum ex oculis nostris cuiusdam quidem lucis est itudinem quae sunt longe posita adtendimus. nec sane, cum contrahitur, omnino cernere, quae longe sunt, desinit, sed certe ob lux, quae in sensu uidentis est, tam exigua docetur, ut, nisi adiuuetur extraria luce, nihil uidere possimus; et quiolent uel extincti sunt, quia non est causa in sede cerebri, unde ipsa dirigitur intentio sentiendi, non fiunt huius modi uisiones, quamuis cernendis corporalibus obstaculum existat a corpore. magis enim caeci aliquid dormientes quam uigilantes uident; dormientibus quippe in cerebro consopitur uia sentiendi, quae intentionem ad oculos ducit, ideoque ipsa intentio in aliud auersa cernit uisa somniorum, tamquam species corporales adsint, ut sibi dormiens uigilare uideaturcum autem uigilant caeci, ducitur per illa itinera intentio cernendi, quae cum ad loca uenerit oculorum non exeritur foras, sed ibi remanet, ut uigilare se sentiant potiusque
Abbreviated transcription (Latin):
nequa incidentis iniurie offensione ledunt. siue
Hii inter om̃s sensus uicimores anime existie
In oculis enĩ om̃e mentis iudiciũ ẽ. ũn ⁊ anime
turbatio ł hilaritas in oculis apparet. Oculi a
idẽ ⁊ lumina. ⁊ dicta lumina qd̃ ex his lum̃ n
nat. ł qd̃ initio sui clausã tenent lucẽ. aut
aũt in facie concauis foraminib inclusi sun
foratu frons nõata ẽ. Idem quoq oculi gema
habentes similitudinẽ: menbranis ꝓlucentib
tegunt᷑. ꝑ quã menbranã quasi ꝑ uitrũ ł specis
refulgens mens ea que fonis sunt tͣnspicit. Inr
dio aũt orbiũ scintille luminũ concluse tenentu
quas pupillas uocamus. quib cernendi gr̃a tenst
Et ut oculi tutiores eẽnt ab iniuria: eos opifex c
rentes inuicẽ oculoꝵ obtutũ reficiunt. pilis in
dinẽ astantib ad eoꝵ munitionẽ. Suꝑcilia quos
pilis breuib ad ornata sunt quasi quibda agg̃
oculis prebentib custodiã nequid suꝑincidat. N¬

Expanded text:
um Hi inter omnes sensus viciniores animae existunt. In oculis enim omne mentis judicium est. Unde et animi perturbatio vel hilaritas in oculis apparet. Oculi autem idem et lumina: et dicta lumina, quod ex eis lumen manat, vel quod ex initio sui clausam teneant lucem, aut autem in facie concauis foraminibus inclusi sunt, a quo foratu frons nominata est. Idem quoque oculi gemmarum habentes similitudinem membranis perlucentibus conteguntur. Per quas membrarefulgenti, mens ea quae foris sunt transpicit. Ιn medio autem orbium scintillae luminum conclusae tenentur, quas pupillas uocamus, quibus cernendi gratia continetur; et ut oculi munitiores essent ab iniuria, eos Opifex suurrentes inuicem oculorum obtutum reficiunt, pilis in ordinem adstantibus ad eorum munitionem. Supercilia quoque pilis breuibus adornata sunt, quasi quibusdam aggeribus oculis praebentes custodiam, ne quid superne incidat.
Abbreviated transcription (Latin):
reges thebanoꝵ. Oeconomia. ipsa dispositio alicui
que pͥus ordinatur. ut disponit᷑ domus. ⁊ sic fabͥcat᷑.
sic ⁊ apoetis ł auctõib oeconomia pͥus ordinat᷑ ⁊ sic
describitur. ut puta ne ledet iuno ꝑdidonẽ troia¬
noꝵ regẽ. hec dispositio oeconomia dr̃. Oeconomia.¬

Expanded text:
io rei alicuius. Sicut prius ordinatur et disponitur domus et sic fabricatur, sic et a poetis et ab actoribus oeconomia prius ordinatur et sic describitur, ut puta: ‘ne laederet Iuno per Didonem Troianorum regem’ haec dispositio oeconomia d
Abbreviated transcription (Latin):
maria. nunc retrahente reducant. Quidã aũt uolũt
cũ augm̃to lunari crescere occeanũ. ⁊ tanquã eiꝰ ꝗbdã
spirationib retrorsũ trahatur. ⁊ iteꝵ eiusdẽ impulsu
ac retͣctu in m̃surã ꝓpriam refundat᷑. Alii quoq occe¬
ani undis. Alii sidera dicunt solẽq de occeano aqͥ
aurire ignib suis. ⁊ circũ omĩa sydera fundere: ut
ea tẽꝑet quia sunt ignea. inde dicunt quia cũ aurit
undas erigit occeanum. s utrũ uentoꝵ sp̃u a que
erigantur aluminari cursu increscunt. an sole tra¬
hente decrescunt: hoc soli dõ cognitũ ẽ cuius ⁊ opus
mundus ẽ. soliq omĩs mundi ratio nota ẽ. Occe¬
ani aũt magnitudo incõparabilis ⁊ intͣnsmeabit
latitudo ꝑhibetur. qd̃ etiam clemens discipulus a¬
płoꝵ uisus ẽ indicare cũ dicit occeanus intͣnsme¬
abilis om̃ib ⁊ hui qui ultra cos mundi. philoso¬
phi aũt aiunt qd̾ post occeanũ terra nulla sit. s

Expanded text:
maria, nunc retrahente reducant. Quidam autem volunt maria, nunc retrahente reducant. Quidam autem volunt cum augmento lunari crescere Oceanum, et tanquam ejus quibusdam spirationibus retrorsum trahatur, et iterum ejusdem impulsu ac retractu, in mensuram propriam refundatur. 2. Alii quoque Oceani undis alii sidera dicunt, solemque de Oceano aquam haurire ignibus suis, et circum omnia sidera fundere, ut ea temperet, quia sunt ignea. Unde dicunt quia cum haurit undas, erigit Oceanum. Sed utrum ventorum spiritu aquae erigantur, an lunari cursu increscant, an sole trahente decrescant, hoc soli Deo cognitum est, cujus et opus mundus est, solique omnis mundi ratio nota est. 3. Oceani autem magnitudo incomparabilis, et intransmeabilis latitudo perhibetur. Quod etiam Clemens discipulus apostolorum visus est indicare, cum dicit: Oceanus intransmeabilis est, et hi qui ultra eum sunt mundi. Philosophi autem aiunt quod post Oceanum terra nulla sit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
nunc succidus ꝑ septẽ dies attollit᷑ increm̃tis. nũc
insequentib totidẽ dieb naturali dãpno ⁊ defectu
ni idõ nominant. eo qđ incirtuli modo ambiat orbẽ.
siue aceleritate eo qd̃ ocius currat. It̃e quia celũ prir¬
pureo colore nitet. Occeanus quasi cianeus. Iste ẽ
qui oras terraꝵ amplectitur. alternisq estib acce¬
dit atq recedit. Respirantib enĩ in ꝓfundũ uentis
aut remouet maria. aut resorbet. quiq aꝓximis
regionib diuersa uocabula supsit. ut gallicus. ger¬
manicus. scithicus. curpius. yreanus. athlanticus.
guditanus. nã guditanũ fretũ agudib dictũ. uͥ
primũ ab occeano maris magni limen aꝑit᷑. un
⁊ hercules cũ gudib ꝑuenisset. colũpnas ibi posuit.
sꝑans illic ẽẽ orbis terraꝵ fine. Occeams cur inse
reciprocis estib reuertatur. quia aiunt in ꝓfundis
luti mundi nares. ꝑ quas emissi anhelitus ł redacti
alterno accessu recessuq nẽ euoͬporante spũ efflent

Expanded text:
nunc succiduis per septem dies attollitur incrementis, nunc insequentibus totidem diebus 414 naturali damno et defectu ni ideo nominant eo quod in circuli modum ambiat orbem. Sive a celeritate, eo quod ocius currat. Item quia ut caelum purpureo colore nitet: oceanus quasi κυάνεος. Iste est qui oras terrarum amplectitur, alternisque aestibus accedit atque recedit; respirantibus enim in profundum ventis aut revomit maria, aut resorbet. Quique a proximis regionibus diversa vocabula sumpsit: ut Gallicus, Germanicus, Scythicus, Caspius, Hyrcanus, Athlanticus, Gaditanus. Nam Gaditanum fretum a Gadibus dictum, ubi primum ab Oceano maris Magni limen aperitur; unde et Hercules cum Gadibus pervenisset, columnas ibi posuit, sperans illic esse orbis terrarum finem. De reciprocis aestibus revertatur, quidam aiunt in profundis luti mundi nares per quas emissi anhelitus, vel retracti alterno accessu recessuque, nunc evaporante spiritu efflent
Abbreviated transcription (Latin):
Oera. in insuia rubri maris topagon gignitur. ubi
ansandaracci. fit quoq et iocra exustra rubita in
ollis nouis luto cirtũlinitis. q̃ quanto magis in ca¬
mino arserit tantũ melior fit. Ocree. que suras¬
tegunt. Ocree. tibialia calciam̃ta sunt. dicta qd̾

Expanded text:
a in insula maris Rubri Topazo gignitur, ubi et sandaracha. Fit quoque et ochra, exusta rubrica, in ollis novis luto circumlitis, quae quanto magis in camino arserit, tanto melior fit. Veneeorum. Ocree tibialia, calciamenta sunt dicta, quod