comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Acinus indignũ si inueniantur ꝯ¬
manus que sepelliant eũ. quẽ occi¬
derunt sue. ¶ Sumpsit gladiu. iu¬
scelus cogitat. ¶Nescio cuiꝰ criminis
conscius confugit ad morte. Cuiꝰ
inter scelera etiã hoc ẽ ꝙ dam nari
nõ põt. ¶Contra hos iruentũ est
ut aliquid post morte timerent.
nõ timerent merte. Nichil non
ausurus fuit qui se potuit occidere.
it. fortiter fecit. petit premio ad
patre reditu. pater contradixit.
postea pater fortiter fecit. petiit ad
se filii reditu. filius contradicit.
¶Ego fortier sum. post tuã pugnã por¬
gnauimus. post mea uicimus. reu̾¬
tere. te dignaz domũ feci. ¶Isti oculi
mei sũt.iste manus mee sunt. ista
contumacia mea ẽ. Si mereor pre¬
miu michi date. si nõ mereor isti
suũ reddite. ¶ Ego inquit/ eadem.
lege premiu nõ recepi. ¶Hec ẽ uñ
abdicatus es. cu putes nichil ĩter
te et pre interesse. Post si milia
opera/ si tm̃ commilito esses patrem
me adoptare debueras. Ammoneo

Expanded text:
nus indignum si inueniuntur manus, quae sepeliant eum quem occiderunt suae. Sumsit gladium, uiscelus cogitat. Nescio cuius sibi criminis conscius confugit ad mortem, cuius inter scelera etiam hoc est, quod dampnari non potest. Contra hos inuentum est, ut aliquid post mortem timerent, qui non timent mortem. Nihil non ausurus fuit qui se potuit occidere. it. fortiter fecit; petiit praemio ad patrem reditum; pater contradixit. postea pater fortiter fecit; petit ad se filii reditum; filius contradicit. Ego fortior sum: post tuam pugnam pugnauimus, post meam uicimus. Reuertere, dignam te domum feci. Isti oculi mei sunt, istae manus meae sunt, ista contumacia mea est. Si mereor praemium, mihi date, si non mereor, isti suum reddite. “Ego, inquid, eadem lege praemium non accepi.” Hoc est unde abdicatus es, quod putas nihil inter te et patrem interesse. Post tam similia opera, si tantum commilito esses, patrem me adoptare debueras. Ammoneo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Hac ergo mediocritatis uena cotinẽ¬
tiã obsuabis. ut nec uoluptati dedi¬
tus predigus et luxuriosus appareas.
nec auaora tenaçitate sordid̾ aut obscu
magnis neq de minimis errantius
uitiis co̾rigenda cura geeis. s licen¬
tiã peccandi aut alludentib tibi blan¬
de aut alludentib proterue ꝑmittis
Neq rursus nimia rigiditate aut au¬
steritate nichil uenie aut benignita¬
tis reseruas. humane societati durus
appareas. ¶Ita ergo iustitie regula te¬
nenda ẽ ut reuerentia discipline ei
neq nimia negligentie coĩtate de¬
specta uilescat. neq seueriori a troci¬
tate durata gram humane amabilita¬

Expanded text:
Hac ergo mediocritatis linea continentiam observabis, ut nec voluptati deditus, prodigus et luxuriosus appareas nec avara tenacitate sordidus aut obscurmagnis, neque de minimis errantium vitiis corrigendi curam geris, sed neque licentiam peccandi, aut illudentibus tibi blande, aut illudentibus proterve permittis, neque rursus nimia rigiditate et asperitate, nil veniae aut benignitati reservans, humanae societati durus appareas. Ita ergo justitiae regula tenenda est, ut reverentia disciplinae ejus neque nimia negligentiae communitate despecta vilescat, neque severiori atrocitate diuturna gratiam humanae amabilita
Abbreviated transcription (Latin):
uarũda feraru catuli cũ rabie o¬
nascuntur. uenena radicib stati
pestifera sunt. ¶Quid illa que fratrem
in morẽ sequentis patrio sparsit: ha¬
bes exemplu qd̾ et sorori conueruat.
et uirgini. ¶Nouerca ĩ hoc priuigno
dedit uenenũ. ut filia sola heres eẽt.¬

Expanded text:
uarundam ferarum catuli cum rabie nascuntur; uenena radicibus statim pestifera sunt. Quid illa quae fratrem in moram sequentis patris sparsit? habes exemplum quod et sorori conueniat et uirgini. Nouerca in hoc priuigno dedit uenenum, ut filia sola heres e
Abbreviated transcription (Latin):
fogate siqua uultis. Si¬
nite me ab istis ui ueni¬
lib studiis ad meam¬
senectutem reuerti. Fateor uobis
iaz res ẽ tedio. In pͥmo libenter assi¬
liu uelut optima uite mee parte
propius admota fastidio sunt. Si¬
nite ergo meũ semel exhauri⁊ e
memoria. Admittite uł adactum
uireuirando affirmem me dixisse
que sciur. q̃q audiui. que q ad hãc¬

Expanded text:
rogate si qua uultis et sinite me ab istis iuuenalibus studiis ad senectutem meam reuerti. Fatebor uobis, iam res taedio est. primo libenter adsilui uelut optimam uitae meae partem mihi propius admota fastidio sunt. Sinite ergo me semel exhaurire memoriam meam et dimittite uel adactum iureiurando, quo adfirmem dixisse me quae sciui quaeque audiui quaeq
Abbreviated transcription (Latin):
scuz alienos. Agnitio diuidet quos iũ
xit expositio. ¶Omnia pro filio pa¬
ciscor pater. filiũ pactus su. flens
tremens. tanꝙͣ eũ exponere mͥ tuc̃.
Uis et necessitas tũc erat. nõ eĩ pote¬
ram inuenire filios nisi alterum ꝓ¬
Trũq potestis ex hoc iudicio patre
dimittere. ¶Liberis hic carere con

Expanded text:
s. Agnitio diuidet quos iunxit etiam expositio? Omnia pro filio paciscor praeter filium. Pactus sum flens, tremens, tamquam cum exponerem. Mihi tunc uis et necessitas erat; non enim poteram inuenire filios nisi alterum pVtrumque potestis ex hoc iudicio patrem dimittere.
Abbreviated transcription (Latin):
ocadere. Preapitasti te fili. hot non
ẽ prĩ paroere. s tibi. dura fili ⁊ttã¬
nũ tibi ꝑ patre eundũ ẽ. ¶ Utrũ ex
filiis meis probatis: alter se ocada.
alter tirãnũ ¶Suspensas leuiter ad¬
mouebat manus. filius simulabat
ictus. pater geminus. Necessitas ma
gnu infelicitatis humane patroci¬
niu. Hec excusat Saguntinos: q̃uis
nõ ceciderĩt prẽ. s ocader̃t. s nec¬

Expanded text:
sti te, fili: hoc non est patri parcere sed tibi. Dura, fili; in tyrannum tibi per patrem eundum est. Vtrum ex filiis meis probatis? alter se occidit, alter tyrannum. Suspensas leuiter admouebat manus: filius simulabat ictus, pater gemitus. Necessitas magnum humanae infelicitatis patrocinium: haec excusat Saguntinos, quamuis non ceciderint patres, sed occider
Abbreviated transcription (Latin):
tib quos ĩ tam bona timiusti causa.
¶Aut tu peccusti. aut sorer. filius me
docuit. ꝙ illũ nõ recipio. Absoluta
ẽ inquit me aduocato soror. Ita
tu patrez non rocpiobas cũ tam
bene ista causam agere posses. cũ
absoluta ẽ que rereperat. darana

Expanded text:
ibus quos in tam bona timuisti causa. Aut tu peccasti aut soror. Filius me meus docuit, quod illum non recipio. Absoluta est, inquid, me aduocato soror. Ita tu patrem non recipiebas, cum tam bene istam causam agere posses? Cum absoluta est quae receperat, da
Abbreviated transcription (Latin):
UIOAPS. Cassius seuerus ab audi¬
tione eucs rediens ĩterrogatus quõ
Ui patnem pulsauerit manus ei
rauit adolescentib ut patre oederet.
alter ex his se precipitauit. alter de¬
cidit. post ĩ amicitiam tiranni re

Expanded text:
i/h. CASSIVS SEVERVS ab auditione eius rediens, interrogatus quomodo patrem pulsauerit manus ei rauit adolescentibus ut patrem caederent. alter ex his praecipitauit se, alter cecidit. post in amicitiam tyranni
Abbreviated transcription (Latin):
quos fecit phydias. et illos quos fa¬
cere potuit. recepimus phidiã confiteor
buimus ebur. Sacre materie ar¬
tifice quesi uimus. disposueramus
quide ut aliis quoq templis simu¬
lacra phidias faccret. s nõ erat tã
necesse or nare deos. ꝙ̃ uindicare.

Expanded text:
quos fecit Fidias et illos quos faquos fecit Fidias et illos quos facere potuit. Recepimus Fidian: confiteor,buimus ebur; sacrae materiae artificem quaesiuimus. disposueramus quidem ut aliis quoque templis simulacra Fidias faceret, sed non erat tam necesse ornare deos quam uindicare.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tunc demu illa maiestas expͥmi
potest cu animus prospexit oꝑa.
manus duxit. añ sibi ꝙ̃ operi Iouẽ
fecit. ¶Sacti legi uos estis. qui pre¬
cedistis consecratas manus. primũ
sanguine deus sui iudit artificis.
¶Testor Iouez propriu iã p̃hidie o
deũ. ars alios ĩ miseria substinet.
te miserrimuz fecit. ¶Paciscendũ¬
phidiam manus fecerãt. siñ eo pbidũ
nos recepturos putatis siñ quo uos.
accepturi nõ fustis: Commodaiuim
qui facere poss deos. acceꝑimus qui
non adorare quid poss. ¶Non pudz
uos Iouer debere sacrilego; ¶Suꝑ ẽ
homo. s artifex periit pena nobis
phidie nõ phidiã redditis. manus q̃
solebat deos faccre nũc ne homĩes
ꝗd̾ rogare possunt. ¶ Tale fecit Iouẽ
ut hec eius opus Elii eẽ ulti mũ
uellent. manus cõmodaui mus. ma¬
nus reposcimus. ¶Elius ẽ testiso
elius accusator. Elius uidex. Atheni¬
ensis tm̃ reus. ¶Inuoco deos. et illos

Expanded text:
Tunc demum illa maiestas exprimi Tunc demum illa maiestas exprimi potest, cum animus opera prospexit, manus duxit. Ante sibi quam operi Iouem fecit. Sacrilegi uos estis qui praecidistis consecratas manus. Primum sanguinem deus sui uidit artificis. Testor Iouem, proprium iam Fidiae deum. Ars alios in miseria sustinet, te miserrimum fecit. PaciscenduFidian manus fecerant. Sine eo Fidian nos recepturos putatis, sine quo uos accepturi non fuistis ? Commodauimus qui facere posset deos, recepimus qui ne adorare quidem possit. Non pudet uos Iouem debere sacrilego? Superest homo, sed artifex periit. Poenam nobis Fidiae, non Fidian redditis. Manus quae solebant deos facere, nunc ne homines quidem rogare possunt. Talem fecit Iouem, ut hoc eius opus Elii esse ultimum uellent. Manus commodauimus, manus reposcimus. Elius est testis, Elius accusator, Elius iudex, Atheniensis tantum reus. Inuoco deos, et illos
Abbreviated transcription (Latin):
bonu exitũ faciet. nõ quisꝙͣ suoꝵ
et si nemo fuerit accusator ipse nar¬
rubit.  Concitata processit uelut dus
ipĩs persequentib. feci inquit. Sup¬
plicui de ea uł nunc exigamus ho¬
pulsa ẽ. ut et mori uellet et deberet.
et non poss. Incisus ẽ laqueus. ita
posse: ¶ Omnia fecit ut taceret. q̃
non confiteretur mori uoluit.
Si crimen queritis factũ ẽ saccile¬
gium. si sacrilegiũ confitetur stĩ
queritis causa: si prius ꝙ̃ amitte¬
ret liberos auara. si postꝙͣ amiseit
Acrilego manus
precidantur. ¶Elii ab atheni¬
ensib Phydia acceperũt. ut his
Ioue olimpiũ faceret. pacto ĩtẽposito
ut aut phidia aut centũ thalẽta
redderent. Perfecto Ioue Elii phi¬
diam auru rapuisse dixerunt.
et manus tanꝙͣ sacrilego preci¬
derunt. Truncatũ atheniensib
reddunt. Petunt athenienses ce¬
tu thalenta. Contradicunt: ¶ Iaz
phidiã commodare nõ possumus.

Expanded text:
bonum exitum faciet, non quisquam suorum; bonum exitum faciet, non quisquam suorum; et si nemo fuerit accusator, ipse narrabit.” Concita processit, uelut diis ipsis persequentibus; “feci,” inquit. Supplicium de ea uel nunc exigamus hoonpulsa est, ut mori et uellet et deberet et non posset. Incisus est ei laqueus. Ita posse? Omnia fecit ut taceret, quae ne confiteretur etiam mori uoluit. Si crimen quaeritis, factum est sacrilegium, si sacrilegum, fatetur. Facti quaeritis causam? si priusquam amitteret liberos, auara; si postquam amisitacrilego manus praecidantur. Elii ab Atheniensibus Fidian acceperunt, ut his Iouem Olympium faceret, pacto interposito, ut aut Fidian aut centum talenta redderent. perfecto Ioue Elii Fidian aurum rapuisse dixerunt et manus tamquam sacrilego praeciderunt, truncatum Atheniensibus reddunt. petunt Athenienses centum talenta. contradicunt. Iam Fidian commodare non possum.
Abbreviated transcription (Latin):
s seruaturus ueni: ¶ Alii pro reis ro¬
gant. ego rogabo ream. ¶Nullum
habet accusator nisi subsellus meis
testez. Non ẽ confessio nisi cũ ac¬
rea tortor expressit. ¶ Fertur quedã
uiso contra spez filio expirasse. Si
ad morte agit matris magnun.
gaudiũ quid magnus dolor: ¶ilater
habes non mediocte solatiũ. uides aliꝗd
et deos perdere. ¶Mlagis deos miseri qd
beati colunt. non fecit sactilegiũ mulier.
non fecit hanus. non fecit orba. nõ fecit¬
et ipsa se infelicitas damnat. et hoc ht
na quos miseros facit etia supersti¬
tiosos facit. diligentius deu colunt
irati. ¶ Quis eigo fecit: unde saire
possu qui matrez custodio  ¶Ago ca¬
usa legũ ne carnifioe que sactile¬
gis minantur talamitosis adhibeant.
¶Dcos ita coluit ut que pro tum mul
ẽ. confessio cohacti. et que fecit a¬
nniu uox erat / sactilegiũ nõ po
terit latere. quisquis ẽ nõ ipse

Expanded text:
ueni, sed seruaturus. Alii pro reis roueni, sed seruaturus. Alii pro reis rogant, ego rogabo ream. Nullum habet accusator nisi in subselliis meis testem. Non est confessio nisi cum acrea, tortor expressit. Fertur quaedam uiso contra spem filio expirasse. si ad mortem agit matres magnum gaudium, quid magnus dolor? Mater, habes non mediocre solatium: uides aliquid et deos perdere. Magis deos miseri quam beati colunt. Non fecit sacrilegium mulier, non fecit anus, non fecit orbata, non feciet ipsa se infelicitas dampnat et hoc conna quos miseros fecit etiam superstitiosos facit. Diligentius dii coluntur irati. Quis ergo fecit? Vnde scire possum qui matrem custodii? Ago causam legum, ne carnificem quem sacrilegis minantur, calamitosis adhibeant. Deos ita coluit ut quae tam pro multest. Confessio coacti et quae fecit anium uox erat: “sacrilegium latere non poterit; quisquis est, non ipse
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potest quesitor. non mutat pro¬
nuntiatione. ¶Nichil tã ciuile tã
utile ꝙͣ breue ẽẽ potestate. que
hodie facies ꝗd nunꝙͣ fcũ ẽ. ut o
Degit priore iudicio. nequã oĩo
pena stupri penderet. hic id agit
mouit. ¶Est queda proxima in¬
no centie uerecundia prebere se legi¬
bus. ¶Lex non aducit quotiens
optet. s ex quib. aut hoc inquit.
de confessa supplicium.
CAmisso quedaz uiro
ot duob liberis suspẽ¬
dit se. Incidit laqueuz
eius filius tertius. illa
cum sacrilegio facto sacrilegiũ que¬
reretur dixit magrãtui se fecisse sa¬
cri legiũ. uult maiistratus tanꝙͣ de
confessa suppliciũ sumere. Filius cõ¬
tradicit. ¶Facio uidices in foro quod
domi feci. matrez mori prohibeo.
¶Quomodo inquit fecisti. quo loco. q̃
substuleras condidisti: here bat. nec
quicꝙͣ sacrilegii nisi penam nouerat.
Camissis duob liberis sacrilega sibi
uidebatur. ꝙ uiuebat. non obfuturꝰ

Expanded text:
non potest; quaesitor non mutat pronon potest; quaesitor non mutat pronuntiationem. Nihil tam ciuile, tam utile, quam breuem potestatem ehodie, facies quod numquam factum est: d egit priore iudicio, ne quam omnino poenam stupri penderet; hoc id agit,nouit. Est quaedam proxima innocentiae uerecundia, praebere se legibus. Lex non adicit quotiens optet, sed ex quibus: aut hoc, inquid, de confessa sumat supplicium. Amisso quaedam uiro cum duobus liberis, suspendit se. incidit ei laqueum tertius filius. illa, cum sacrilegio facto sacrilegus quaereretur, dixit magistratui se fecisse sacrilegium. uult magistratus tamquam de confessa supplicium sumere; filius contradicit. Facio, iudices, in foro quod domi feci: matrem mori prohibeo. Quomodo, inquid, fecisti? quo loco quae sustuleras condidisti? haerebat nec quicquam sacrilegi nisi poenam nouerat. Amissis duobus liberis sacrilega sibi uidebatur quod uiuebat. Non adfuturus
Abbreviated transcription (Latin):
scribenti discipulo late alexandri
uictorias gentesq perdomitas ad¬
denti quousq post illa excla mauit
ta tione optionis. raptore conuicto.
Apła raptoris aut mortem aͭ
Dindotatas nuptias optet. ¶Fap¬
ta producta nuptias optauit. iu¬
ueĩs raptores se negauit. conuict
ẽ. Illa morte petit. raptor contra¬
dicit. ¶Optare tibi nõ amplius ꝙ̃
semel licuit. proposite supplicii fa¬
ciem carnificũ securis ẽ. hoc semł
licere nimiu ẽ. ¶In hac perturba¬
tione deductus sum. ut ignorarẽ
quid fecisse. Gra uius punior cũ
me pectasre pudet ꝙ̃ cũ peccaui.
¶Optauit nuptias. nec ad hue sciebar¬
¶ Raptore dimisisti. uiru occides: mi¬
nus ẽ ꝙ uiticuit ꝙͣ qd̾ negauit.
Ergo nos inuiriã periculosius ne¬
gauimus ꝙ̃ fecimus. ¶Q uadã no¬
cte Nuid dica: nõ negore iã pud.
nox uinu error. Quid ira sceris
puellas ia nõ negat iudex. dat ta¬
bella. reuocare quã tulit sentẽtiã.

Expanded text:
scribenti discipulo late Alexandri scribenti discipulo late Alexandri uictorias gentesque perdomitas addentique: “quousque post ista?” exclamauit: tanda optio aptore convicto. Rapta raptoris aut mortem aut indotatas nuptias optet. Rapta producta nuptias optauit. iuuenis raptorem se negauit. conuictus est. illa mortem petit. raptor contradicit. Optare tibi non amplius quam semel licuit. Proponite supplicii faciem, carnificem, securim: hoc semel licere nimium est. In hac perturbatione deductus sum, ut ignorarem quid fecissem. Grauius punior, cum me peccasse pudet, quam cum peccaui. Optauit nuptias; nec adhuc scieba Raptorem dimisisti, uirum occides? Miquod uitiauit quam quod negauit? Ergo nos iniuriam periculosius negauimus quam fecimus? Quadam nocte — quid dicam? non negare iam non pudet. nox, uinum, error — quid irasceris, puella ? iam non negat. Iudex de reo tabellam reuocare quam tulit,
Abbreviated transcription (Latin):
bilis dizexisti. non illi quasi affixus
ex hesisti. Quid tam cito reredis : adh
et uiuit et loquitur. uoce proditio¬
¶Optimus imperator curare rempu
loqui. ¶Expecta duz mittantur lega¬
ti dicis Affectus non substinet mo¬
raz. ergo si redimere nõ potes ui
tam durus hostis fuit ut paternis
exeat. ne quis ignorante ppło perue
stris grauis auro reuertatur. indi¬
tio nichil deest. de proditione nobis
dicit imperator. de proditore legati.
Sublata ẽ questio. Queritis quem
dixit iuidete cũ nichil dixerit.
filio meo cessi. decretu nõ expecta¬
ii. s amens et attonitus cucurri.
ad sũma festinaui. nec occu̾ri.scie¬
baz hostes paterrus lacrimis sepe s¬
Atro non curauit dicere nullaz
facta eẽ proditionẽ. s prodito¬
re nõ ẽẽ. suspectus ẽ in quit iudici.
qui plusꝙͣ se defendit. ¶ Cestius o¬
posita suasoria deliberabat Alexan¬
der an occeanũ nauiget cũ exau¬
dita uox ẽẽt. Quousq inuicte de¬

Expanded text:
bilis deriguisti, non illic quasi et ipso affixus bilis deriguisti, non illic quasi et ipso affixus haesisti. quid tam cito recedis? adhuc et uiuit et loquitur. Voce proditioOptimus imperator curare rempuborem. Expecta dum mittantur legati. dicis: affectus non sustinet moram. ergo si redimere non potes uiuam tam durus hostis fuit, ut paternis exeat, ne quis ignorante republica astris grauis auro reuertatur. Indicio nihil deest: de proditione uobis dicit imperator, de proditore legati. Sublata quaestio est. quaeritis quem dixit? uidete cui nihil dixerit. filio meo cessi. Decretum non expectaui, sed amens et attonitus protinus cucurri. ad summam, festinaui nec occurri. Sciebam hostes patrum lacrimis saepe atro non curauit dicere nullam factam esse proditionem, set se proditorem non esse. Suspectus est, inquid, iudici qui plus quam se defendit. CESTIVS posita suasoria: “deliberat Alexander an Oceanum nauiget, cum exaudita uox esset: quousque, inuicte?” de
Abbreviated transcription (Latin):
it hec fortuna. postea nomina sin
gulis. nuper et nos serui fuimus.
ATER et filius imperiũ petebãt.
prelatus ẽ filius. commisso bel¬
lo captus ẽ. missi sunt quadragĩta
demptione tulisse. filiũ crucifissu
ẽẽ. illi peruenerunt quib impator
ex cruce dixit Cauete proditionez.
Reus fit pater proditionis. ¶Im¬
perator supplicium proditor p̃ciu.
¶Tustiore istu iudimus cũ filius
imperator renuntiatus ẽ ꝙͣ cũ cap¬
tus ẽ. Quemadmodum redisti tutus
senex solus cũ auro cũ etiã impera¬
tores capiantur: Plus accepit auri
ꝙ̃ qd̾ poss ascondi. Nolite mirari.
et imperatore et filiũ uendiderat.
¶Cauete proditore. in comitiis caui¬
mus. abstulissent auru tibi hostes.
uerecundu.¶Cui dimissus es:
S nichil aliud et duoem genuisti
et dux eẽ uoluisti. ¶Candidatus pro¬
cessit contra patrez. Iaz tunc nob̾ indi¬
ca credere noluit. Legati nri au rũ
ferebant. pater afferebat. Non immo¬

Expanded text:
it haec fortuna postea singulis it haec fortuna postea singulis nomina. Nuper et nos serui fuimus. Pater et filius imperium petebant; praelatus est filius. commisso bello captus est. missi sunt decem demptionem tulisse, filium crucifixum esse. illi peruenerunt, quibus imperator ex cruce dixit: cauete proditorem. reus fit pater proditionis. Imperator supplicium tulit, proditor pretium. Tristiorem istum uidimus, cum filius imperator renuntiatus est, quam cum captus. Quemadmodum redisti tutus, senex, solus, cum auro, cum etiam imperatores capiantur? Plus aquam quod posset abscondi. nolite mirari: et imperatorem et filium uendiderat. “Cauete proditionem.” iam comitiis cauimus. Abstulissent tibi aurum hostes, uerecundum. Cur dimissus es? si nihil aliud, et ducem genuisti et dux esse uoluisti. Candidatus processit contra patrem: iam tunc nobis uererempublicam noluit. Legati nostri aurum ferebant, pater auferebat. Non immo
Abbreviated transcription (Latin):
uos dominus ꝙͣ tirãnus. quisquis
has nuptias facit aut insanus ẽ
aut tirannus. ¶Egregius gener ciu
nichil ẽ gloriosius ꝙͣ ꝙ intet crucia¬
tos nõ ẽ. uirginitate sub patre per¬
didit. quã seruauerat sub tiranno.
uit filia sua ut iratus tirannus
alienas. cũ sanus ess pr̃. ne has nup¬
tias uideret fugit. miserrima soror
sub tirannio patrez desiderabas. sub prẽ
tirantiũ desideras. ¶Non ẽ illi premi
um sfectare oiũ cruces. Dominam nõ
stuprauit. auge beneficia. nec dñm oc¬
cidit. nec uerienũ dedit. Non ẽ bene¬
ficium soelere abstinere. ¶Quod alie
tiranuide passe sunt hec in libertu¬
te. Cetere ab sentib suis hec p̃sentib.
ĩ aliis stupru uocatur in ista ma
ros eẽ penas qui contaminassent.
et aduentare tirannidi tp̃s ultimũ
solus in cruce pependiss. licet
cui uolo filiaz collocare. ¶Marcus
Cato coloni sui filia duxit uxorez.
filia non mariti petulantiã nõ uer
rum facit. neminem seruũ. Imposu¬

Expanded text:
uo dominus quam tyrannus. Quisquis has nuptias facit, aut insanus est aut tyrannus. Egregius gener, cui nihil est gloriosius quam quod inter cruciarios non est. Virginitatem sub patre perdidit quam seruauerat sub tyranno. uit filiam suam, ut iratus tyrannus alienas. Cum sanus esset pater, ne has uideret nuptias, fugit. Miserrima soror, sub tyranno patrem desiderabas, sub patre tyrannum desideras. Non est illi praemium, unum spectare omnium cruces? Dominam non stuprauit. auge beneficia: nec dominum occidit nec uenenum dedit. non est beneficium scelere abstinere. Quod aliae in tyrannide passae sunt, haec in libertate; ceterae absentibus suis, haec praesentibus; in aliis stuprum uocatur, in hac matros poenas qui contaminassent; et aduentare tyrannidi tempus ultimus hic in cruce pependisset. Licet cui uolo filiam conlocare. Marcus Cato coloni sui filiam duxit uxorem. Filia non mariti petulantiam timebit,rum fecit, neminem seruum; inposu
Abbreviated transcription (Latin):
filiis meis probatis: alter. se octidit.
alter tirãnũ. ¶Suspensas leuiterad¬
mouebat manus. filius simulabat o¬
ictus. pater gemitus. Necessi tus ma
gnu infelicitatis humane patroci¬
niu. hec excusat Saguntinos. qus
nõ ceciderit prẽ. s ocadeũt. si nec¬

Expanded text:
filiis meis probatis? alter se occidit, alter tyrannum. Suspensas leuiter admouebat manus: filius simulabat ictus, pater gemitus. Necessitas magnum humanae infelicitatis patrocinium: haec excusat Saguntinos, quamuis non ceciderint p
Abbreviated transcription (Latin):
ma ponenda sunt. ¶Que ẽ ista it¬
ruz contra naturaz permutatio. In
bello nuptie. in. iudicio bellũ :
respondit. perfectũ ꝑ om̃s nũmeros
suos iudiciũ ẽ. ¶Cu iudices sentĩ¬
tiam ferrẽt strinxi gladiũ: ut ocqi¬
derez me si damnatus essez. ¶Iu¬
dices pala tulerũt absolutorias. It
grã duci suo referrent. Nuptiaiũ.
causa utilitas rei publice fuit. Cailes
sepius pulsus erat ĩfelici prelio. Bar¬
baros circa iudiciũ fuisse nõ pop¬
ter uidiciũ armatos s ꝑꝑ moremØ
suu. Quid potestis inquit queri.
de adultera uenefica.
Enesicii fit actio. ¶Quidaz
cuz haberet uxorez et ex eu fili¬
am nubile indicauit uxori cui eũ
collocaturus eẽt. Illa dixit celerius
morietur ꝙ̃ illi nubat. Decessit puel¬
la añ die nuptiarũ. dubiis signis
crudelitatis et ueneni. Torsit an¬
cilla pater. dicit illi nichil se scr̃ie
de gieno. s de adulterio dñe. et eius

Expanded text:
ma ponenda sunt. Quae est ista contma ponenda sunt. Quae est ista contra rerum naturam permutatio, in bello nuptiae, in iudicio bellum? Prespondit; perfectum per omnes numeros suos iudicium est. Cum iudices sententias ferrent, strinxi gladium, ut occiderem me, si dampnatus essem. Iudices tulerunt palam absolutorias, ut gratiam duci suo referrent. Nuptiarum causa utilitas reipublicae fuit. Miles pulsus saepius erat infelici proelio. Barbaros circa iudicium fuisse non propter officium armatos, sed propter morem suum. Quid potestis, inquid, queri? dultera Venefica. Veneficii sit actio. Quidam cum haberet uxorem et ex ea filiam nubilem, indicauit uxori, cui eam conlocaturus esset. illa dixit: celerius morietur quam illi nubat. decessit puella ante diem nuptiarum, dubiis signis cruditatis et ueneni. torsit ancillam pater; dixit illa nihil se scire de ueneno, sed de adulterio dominae et eius
Abbreviated transcription (Latin):
subsideret in immu. potionẽ bibit
iste usq ad uenenũ. uxor uenenum :
mo nõ reliquit. O digna qua inno¬
cens sequar. ¶Bello ciuili lege ꝓsceip¬
tus su. Exsulaui. Quid his malis
adiici potest nisi ut uenenũ biba
et uiuam. ¶ Uenenũ inꝙ̃ ẽ. hoc qui
Ui uim in udicio fecerit capite
puniatur. CMissus Epigrates
aduersus tracũ rege bis acie uictus
fedus cũ eo percussit. et filiã eius u¬
xore duxit. Cũ athenas rediiss et
cã diceret uisi sunt circa uidiciũ
quidã tracu cultu armati. et ip̃e re¬
us gladiu strinxit. cũ udices cita¬
rentur ad iudicandũ pala absolu¬
torias tulerũt sententias. Accu sat᷑
ꝙ uim ĩ iudicio fecerit. ¶Nemo uidi¬
ciu tuorũ sic nõ timuit tanꝙͣ tut
de illis iudicares. Cũ toto ibi suo
regno uenit aduocatus. nõ maiorib
copiis bellũ instruxit ꝙͣ iudiciũ. ¶ Epi¬
grate cũ de gladio iudiciũ ẽ Qiud
tibi cũ gladio. certe bis uicti. ar¬

Expanded text:
subsideret in imam potionem. bibit iste usque ad uenenum, uxor uenenum. Pio non reliquid. O dignam quam innocens sequar! Bellum ciuile egi, proscriptus sum, exulaui; quid his malis adici potest nisi ut uenenum bibam et uiuam? Venenum, inquam, est. Hoc qui Qui uim in iudicio fecerit, capite puniatur. Missus Iphicrates aduersus Thracum regem, bis acie uictus foedus cum eo percussit et filiam eius uxorem duxit. cum Athenas redisset et causam diceret, uisi sunt circa iudicium quidam Thracum cultu armati et ipse reus gladium strinxit. cum iudices citarentur ad iudicandum, palam absolutorias tulerunt sententias. accusatur quod uim in iudicio fecerit. Nemo iudicum tuorum non sic timuit tamquam tu de illis iudicaturus esses. Cum toto tibi regno suo uenit aduocatus; non maioribus copiis bellum instruxit quam iudicium. Iphicrate, conde gladium; iudicium est. Quid tibi cum gladio ? certe bis uictis ar
Abbreviated transcription (Latin):
Et si contigerit te fidelitate men¬
dacio redimere no mentieris. s po¬
tius excusabis. qr ubi honesta causa
ẽ inter secreta prodit. tacenda eiz
tacet. loquenda loquit᷑. atq illi apta¬
ita illi pax ẽ secura tranquillitas
et intrepidus tui finem cursus eepoc¬
tabis prospicies hec tristia huius
mundi hilaris. tu multuosa quietꝰ.

Expanded text:
et si contigerit fidelitatem menet si contigerit fidelitatem mendacio redimi, non mentieris, sed potius excusaberis: quia ubi honesta causa est, justus secreta non prodit, tacenda enim tacet, loquenda loquitur: atque illi aperta, et secura tranquillitas,et intrepidus cursus tui finem exspectabis, prospicies haec tristia hujus mundi hilaris, tumultuosa quietus,
Abbreviated transcription (Latin):
S ẽ diuina lex. et uinculu societatis
humane. In hac nõ ẽ ut extimes qd
expediat. expediet ei quicquid dictaue¬
rit. ¶ Quisquis eigo hanc sectari de¬
sideras time prius et ama deu. ut o¬
ameris a deo. Amabis at deu si illũ
in hoc imitaberis. ut uelis oĩb prodes¬
appellabunt oms. sequenitur te. ue¬
nerabutur et diligent. ¶Iustus at
ut sis non solu nõ nocebis. s etiam
nocentes prohibebis. na nil nocere
Abhis ergo incipe. ut nõ auferas.¬
et ut ad maiora proueharis. ab lata
aliis restituas. raptoresq ip̃os/ ne
aliis timendi sint castiga et cohibe:
¶Ex nulla uocis ambiguitate cõtro¬
uersiam notes. s qualitate animi
speculare. nichil tibi intersit. an a¬
fide scias agi ubicũq de ueritate
tractatur. Nam et si in iureuizando
deus nõ ĩuocetur et nõ inuocanti
sit testis tam̃ nõ transeas ui̾tatem.
nec iniuste transeas legem. Q si ali¬
quando contingit uti mendacio ute¬
re nõ ad falsi s ad ueri custodiam.

Expanded text:
etatis humanae. In hac non est quod aestimemus quid expediat: expedit tibi, quidquid illa dictaverit. Quisquis ergo hanc sectari desideras, Deum time prius et ama, ut ameris a Deo. Amabilis eris Deo, si in hoc illum imitaberis, ut velis omnibus prodesappellabunt omnes, sequentur, venerabuntur et diligent. Justus enim ut sis, non solum non nocebis, sed etiam nocentes prohibebis: nam nil nocereni est. Ab his ergo incipe, ut non auferas, ut ad majora proveharis, et aliis ablata restituas. Raptores quoque ipsos ne aliis timendi sint, castiga et cohibe. Ex nulla vocis ambiguitate controversiam nectes, sed animi qualitatem speculare. Nihil tibi intersit, an freligione scias agi, ubicunque de veritate tractatur: nam si jurejurando Deus invocetur, et non invocanti testis est, amen non transies veritatem, ne justitiae transeas legem. Quod si aliquando coarcteris uti mendacio, utere non ad falsi, sed ad veri custodiam;
Abbreviated transcription (Latin):
runt animi uitiu eẽ. Intrauit ad
filiu gladio stricto pater. Rogauit
ut indicaret sibi causa. Ait o¬
amari a se nouerca. Cessit illi u¬
xorez suã pater. Ab altero accusa¬
tur dementie. ¶Audite nouã rez.¬
frẽz crudeles. et nouerca misericoᷤᷤ¬
des.Insanus sus. qr aliquis meo
sides pietatis deos/ a mare an̈ ꝙ̃ du¬
ceres cepi. ¶Ita tu iniuria uocas
ꝙ fratrez habes non habes noue̾ta.
¶Transii pretet oculos istius cũ fer¬
ro. Gladiu michi nemo nisi eger
extorsit. ¶ Patri qui morientis pi¬

Expanded text:
runt animi uitium esse. intrauit ad runt animi uitium esse. intrauit ad filium stricto gladio pater, rogauit ut indicaret sibi causam. ait amari a se nouercam. cessit illi uxore sua pater. ab altero accusatur dementiae. Audite rem nouam: fratrem crudelem, nouercam misericordem. Insanus sum, quia aliquis meo sides pietatis deos, amare antequam duceres coepi.” Ita tu iniuriam uocas quod fratrem habes, non habes nouercam? Transii praeter istius oculos cum ferro; gladium mihi nemo nisi aeger extorsit. Patri qui periculum fi
Abbreviated transcription (Latin):
ary fieret. ¶Suo crimina ad uos
deili. et duas iudices. altera dicit qd̵
fu ẽ. altera etiã qd̾ futurũ sit.⁊
¶Eneri adultera. filie pellex. Qͣ domus
i felix ẽ in qua adulteriũ argumẽ
ime tardissimu ĩ malis meis. Uene¬
ciu ne denũtiandũ credidi: adulto¬
iu in ueneficio demu dep̃hendi.
Cerse sunt ĩ exequias nuptie. muta¬
asq genialis in funebre. subii ectop¬
ant rgo felices faces. profertur pu¬
re corpus. et uenenis tumens. Qd
iltra queritis uerbis signa. signis
niunt. Morietur añ ꝙ̃ nubat: fem
ẽ. uidimus fluens corpus. et ĩ cada¬
uer illius materna uerba credidimꝰ.
Generu adulterio perdidi. uxorẽ pa¬
exciderunt illi uerba. que nõ minꝰ¬
lerius morietur ꝙ̃ illi nubat: paꝵ
dolori uerba considerata exciderunt.
filio cessit uxorem.
Ementie fit actio. ¶Quidam¬
cu haberet duos filios duxit
uxore. alter ex adolescentib cũ egro¬
taret et in ultimis eẽt medici dixe¬

Expanded text:
am fieret. Duo crimina ad uos detuli et duos indices: altera dicit quod factum est, altera etiam quod futurum sit. Generi adultera, filiae pelex. Quam infelix domus est in qua adulterium argumentO me tardissimum in malis meis! ueneficium ne denuntiatum quidem credidi, adulterium in ueneficio demum deprehendi. Versae sunt in exsequias nuptiae mutatusque genialis lectus in funebrem, subiectae rogo felices faces. Profertur putre corpus et uenenis tumens. quid ultra quaeritis? uerbis signa, signis niunt. “Morietur antequam nubat:” factum est. Vidimus fluens corpus et in cadauere illius materna uerba credidimus. Generum adulterio perdidi, uxorem paexciderunt illi uerba quae non minlerius morietur quam illi nubat?” Verba dolori parum considerata exciderunt. filio cessit vxorem. Dementiae sit actio. Qui habebat duos filios duxit uxorem. alter ex adolescentibus cum aegrotaret et in ultimis esset, medici dixe
Abbreviated transcription (Latin):
nõ nocet. nemo unꝙ̃ tã palã uene
nũ uxori dedit. ¶fugit ne ocaderet̃
qui dicit se mori cupere. unus pꝰ
adere nõ potuit. Per suasit res blã
partes gladio consequutus ẽ. suas ue¬
neno. Occidendi finez prius uictores
fecere ꝙͣ uicti. Quid iã putabatis
futurũ cũ ĩ exsi liũ uxor testamẽ¬
tu tuliss. maritus uenenũ. Dobi
ẽ uxor et nec quid te pudet. Iam
et̃ proscripti redeunt.s stati sũpta
potione collapsa ẽ. Nolite mirari
si tã efficar uenenũ ẽ. heres ẽ qui
dedit. Sũmis fere partib leuis et
ĩnoxius humor suspenditur. Grauis
illa et pestifera pars pondere suo
subsidit. CApparet te diu preparatũ
uenenu habuisse. s cisti diuidere.¬
¶ Etia si pot̾ defendi qui uolenti de¬
dit tu potes qui fecisti ut uellet:
¶Id genus ueneni fuit quod põdere

Expanded text:
non nocet? Nemo umquam tam palam uxori non nocet? Nemo umquam tam palam uxori uenenum dedit. Fugit ne occideretur qui dicit se mori cupere. Vnus proadere non potuit; persuasit res blandpartes gladio persecutus est, suas ueneno. Occidendi finem prius uictores fecere quam uicti. Quid iam putabatis futurum, cum in exsilium uxor testamentum tulisset, maritus uenenum? Vbi est uxor? Ecquid te pudet? iam etiam proscripti redeunt. Statim sumta potione conlapsa est. nolite mirari, si tam efficax uenenum est: heres est qui dedit. Summis fere partibus leuis et innoxius umor suspenditur, grauis illa et pestifera pars pondere suo subsidit. Apparet te diu praeparatum uenenum habuisse: scisti diuidere. Etiamsi potest defendi qui uolenti dedit, tu potes qui fecisti ut uellet? Id genus ueneni fuit quod pondere
Abbreviated transcription (Latin):
Sic a te alligatus ẽ ut necesse ha¬
beret qd̾ non expediebat malle. Nota¬
fuit in matrez mea pietas. Nõ tim¬
uit ne eligere possez altãs partez.
sione ẽ. s ĩ electione. ¶habes matrẽ
quã totis quid̃ p̃cordiis redimerunt.
habes gloria quã ꝑ ignes quidam
ta de patrimonio rapuit cũ hret
ius dnẽ de ancille impudentia.
¶Timebas ne ĩ illa seuire: Nõ er¬
ter uoluerat. ĩmo mattez tuã an
E NEFEN fit actio. ¶ Proscͥptũ
uxor sequuta ẽ. quoda tpre se¬
creto poculũ tenente interrogauit.
quid eẽt̃. Ille dixit uenenũ. et mori
se uelle. Rogauit illaz ut partez
sibi daret. et dixit sine illo/ se nolle
uiuere. partez bibit ille. partez uxori
dedit. periit illa sola. testa mento in¬
uentus ẽ maritus heres institutus.
arguitur ueneficii. ¶Sic egit ut
dep̃henderet. sic deprehensus ẽ ut
exoraretur. Sic bibit ut uiueret.
ꝗd ẽ illo̾ uenenũ qd̾ tantũ heredi

Expanded text:
sic a te alligatus est, ut necesse hasic a te alligatus est, ut necesse haberet quod non expediebat malle. Notafuit in matrem mea pietas; non timuit ne eligere possem alteram partem.sione est, sed in electione. Habes matrem quam totis quidam bonis redemerunt; habes gloriam quam per ignes quidam, ta de patrimonio rapuit cum haberet ius dominae ancillae inpudentia. Timebas ne in illam saeuirem? non exter uoluerat; ideo matrem tuam anceneficii sit actio. Proscriptum uxor secuta est. quodam tempore secreto poculum tenentem interrogauit, quid esset; ille dixit uenenum et mori se uelle. rogauit illa ut partem sibi daret et dixit se nolle sine illo uiuere. partem bibit ipse, partem uxori dedit. periit illa sola. testamento inuentus est maritus heres. restitutus arguitur ueneficii. Sic egit ut deprehenderetur, sic deprehensus est ut exoraretur, sic bibit ut uiueret. Quod est istud uenenum quod tantum heredi
Abbreviated transcription (Latin):
tu solus talis potiusti ẽẽ filius/ qua¬
lis heres frater. ¶Lex te diuidere
me eligere iussit. A perte ne mi¬
nor circũscribatur timet. ¶Sic oi¬
uisit ut si uelle nõ esse mẽdicꝰ.
relinquere fratre ĩ egestate. ma¬
trez ĩ seruitute. ¶Non ẽ diuidere
ex altera parte patrimoniũ ponere
ex altera onus. Talis fuit ut illi
coheredez pater ex ancilla tolleret.
¶Elige ut aut patri monio careas
aut scelere. Circũscriptores dici so¬
lent qui aliquid abstulerũt. iste nͤ
reliquit. ¶Tu inquit noluisti pauꝑ
eẽ. cur ergo queror si egestate de¬
lector: ¶Obiici inquit nõ põt qd̾
lege factũ ẽ. ĩmo nichil nisi ꝗd̾
lege factũ ẽ.nã siquid aliter fcu
ẽ ꝑ se iruitũ ẽ. Circũscriptio o
semper crimen sub spetie legis in¬
uoluit. Qd̾ apparet ĩ illa legitimum
scriptio per ius ad iniuria uenit.
Lex iulet maiore diuidere. eligere mi¬
norez. nec tu diuisisti. nec ille elegit.

Expanded text:
tu solus talis potuisti esse filius quatu solus talis potuisti esse filius qualis frater es. Lex te diuidere, me eligere iussit: aperte ne minor circumscribatur timet. Sic diuisit, ut si uellem non esse mendicus, relinquerem fratrem in egestate, matrem in seruitute. Non est diuidere ex altera parte patrimonium ponere, ex altera onus. Talis fuit, ut illi coheredem pater ex ancilla tolleret. Elige, ut aut patrimonio careas aut scelere. Circumscriptores dici solent qui aliquid abstulerunt: iste nihil reliquid. Tu, inquid, uoluisti pauper esse. Cur ergo queror, si egestate delector? Obici, inquid, non potest quod lege factum est. immo nihil nisi quod lege factum est; nam si quid aliter gestum est, per se inritum est. circumscriptio semper crimen sub specie legis inuoluit: quod apparet in illa legitimum umscriptio per ius ad iniuriam peruenit. Lex iubet maiorem diuidere, minorem eligere: nec tu diuisisti nec hic elegit;
Abbreviated transcription (Latin):
mori dignus su. qui tibi et hunc
seruũ relinqua. ¶Aliis exsul tibi
pater ẽ. ¶Nulla lex scelus imperat.
certe que fecit absoluta ẽ. ¶ Lex eũ
tenet qui iuuat exsulez. non qui pa¬
Itiatur iuuari. ¶Ignora dissimula. Lex
te innocente non criminosũ iuo.
¶Si mea causa façiebas me admo¬
nuisses. seruũ prohibuisses. nõ ceci¬
Iacere lege prohibente nõ poti. ac
timui ne occidereris. ¶Uis srire
notũ fuisse: soror accusata ẽ. mali
seruũ frugalissimũ oedere ꝙ̃ patre
optimu amittere. ¶Tertia declo¬
NOR frater/ diuidat patrimo¬
niu. minor eligat. Liceat
filiũ ex ancilla tollere. ¶Quidam
cũ haberet legitimu filiũ alium
ex ancilla substulit. ⁊ de cessit. maior
frater sic diuisit ut patrimoniu
totũ ex una parte poneret/. ex altera
matrez nothi. minor elegit mr̃e.
et accusat frẽ circũscriptionis.
¶Unus oui exheredatus su diuidẽ¬
do. Legisset inquit alteraz partẽ.

Expanded text:
mori, dignus sum qui tibi etiam hunc seruum relinquam. Alii exsul est, tibi pater est. Nulla lex scelus imperat. Certe quae fecit, absoluta est. Lex eum tenet qui iuuit exsulem, non qui patitur iuuari. Ignora, dissimula: lex te innocentem esse, non curiosum iubet. Si mea causa faciebas, me admonuisses, seruum prohibuisses, non ceciFacere lege prohibente non potui. Acctimui ne occidereris. Vis scire notum fuisse? soror est accusata. Malui seruum frugalissimum caedere quam patrem optimum amittere. mater noor frater diuidat patrimonium, minor eligat. Liceat filium ex ancilla tollere. Quidam cum haberet legitimum filium, alium ex ancilla sustulit et decessit. maior frater sic diuisit, ut patrimonium totum ex una parte poneret, ex altera matrem nothi. minor elegit matrem et accusat fratrem circumscriptionis. Vnus omnium exheredatus sum diuidendo. Legisset, inquid, alteram partem.
Abbreviated transcription (Latin):
patri. petis ab eo alimenta quẽ pr̃
peregre mittit. ¶Prime partes prĩs
sũt. secunde matris. Ille peregre ẽ.
tu domi. ille captus. tulibera. ille o¬
inter phirratas. tu inter ciues. ille
ligatus. tu soluta. At tu ceca es.¬
s infelicior ille qui uidet cathenas
suas. cedes. et uulnera. et eorum
cruces qui non redimuntur. At
¶Non inquit uindicta s misericor¬
diã querit.Ita quisꝙͣ exigit pie¬
tate ut impediat. ¶Extra conto¬
aliniꝰ qui diu cũ cicerone mni¬
quissimaz litez de eloquentie
principatu habuit usq eo concita¬
tus auctor fuit ut ĩ media ora¬
tione eius exclamaret. Uaccinius
reus. rogo uos iudices nũqd qr iste

Expanded text:
patri. Petis ab eo alimenta quem pater patri. Petis ab eo alimenta quem pater peregre mittat. primae partes patris sunt, secundae matris. ille peregre est, tu domi; ille captus, tu libera; ille inter piratas, tu inter ciues; ille alligatus, tu soluta. at tu caeca es. infelicior ille quod uidet catenas suas et caedes et uulnera et cruces eorum qui non redimuntur. At on, inquit, uindictam sed misericordiam quaerit. Ita quisquam exigit pietatem, ut impediat? Extra. CALVVS, qui diu cum Cicerone iniquissimam litem de eloquentiae principatu habuit, usque eo concitatus actor fuit, ut in media oratione eius exclamaret Vatinius reus: rogo uos, iudices, num si iste
Abbreviated transcription (Latin):
ut repleret ex haustu ciuili bello
ordinez. et ut his qui bene de pr̃ib¬
bene meruerant gratia referret.¬
¶ Cicero in utrãq rem iocatus mã¬
dauit Laberio transeunti recepissez
pte nisi taz anguste sederez. ¶Laberi
ad cicerone remisit. At qui soles
duabus sellis sedere. Qd̾ cicero ma¬
le audiebat. tanꝙͣ ꝙ nec pompeio
rem  et filiũ peregre profectus ĩ pir¬
ratas incidit. sctipsit de redemptio¬
ne utriq. uxor flendo ceca facta fi
liu euntez ad redemptionez alimẽ¬
ta poscit. nõ remanentez alliga ⁊ e
uult. ¶ Nauigaturus uxori filium
reliquit. nec adhuc ceca erat. ¶ Iõ
ẽ ꝙ mulieris affectũ extimetis le¬
ge. qr minatur. omĩa fecit ne filiꝰ
alligetur. ¶Quotiens duob ẽ com¬
Cunio potestas eius sit tota qui pre¬
nius uincdis duos alligat. uicto
mater cathenas denuntiat. uic¬
tou ad phixratas eundũ est. ¶ filiꝰ
familias nulli possu seruire tusi

Expanded text:
ut repleret exhaustum bello ciuili ut repleret exhaustum bello ciuili ordinem et ut his qui bene de partibus meruerant gratiam referret. Cicero in utramque rem iocatus mandauit Laberio transeunti: recepissem te, nisi anguste sederem. Laberius ad Ciceronem remisit: adqui soles duabus sellis sedere. quia Cicero male audiebat tamquam nec Pompeio rem et filium profectus in piratas incidit. scripsit utrique de redemtione. uxor flendo caeca facta est; filium euntem ad redemtionem alimenta poscit; non remanentem alligare uult. Nauigaturus uxori filium reliquid, nec adhuc caeca erat. Non est quod mulieris affectum lege aestimetis qua minatur; omnia facit ne filius alligetur. Quotiens duobus est communio, potestas eius fit tota qui praeVnus uinculis duos alligat. Victo mater catenas denuntiat, uictori ad piratas eundum est. Filius familiae nulli possum seruire nisi
Abbreviated transcription (Latin):
gat. ¶Teneo paricida etiaz ĩ suã
morte paratu. Quantũ ẽ qd̾ negas
cũ tantũ sit qd̾ fateris. uenenum
quesisti. uenenu emisti. uenenu
in tulisti ĩ ea domũ ĩ qua habebas
inimicu patre. indica quis uendi¬
derit. dioetur illi tu uendebas ciuꝙͣ
uenenu cuius abdicatione sciebas:
¶Cui daturus eẽt queritis. cui ue¬
nenu parauerit nõ bibit. Qd̾ ne¬
gat paricidiu ẽ. qd̵ confitetur ue¬
neficiũ. ¶Alichi inquit paraui.
ne quis dubitet an aliũ poss occi¬
dere. taz muisuz tibi dico patrez fu¬
isse ut occidere uolueris. tam inui¬
su ip̃e confiteris ut mori uolue¬
oniectura duplex. a persona una¬
filii. an sibi parauerit. an patrl.
Faberium diuus Iulius ludis suis
pumu produxit. deinde equesdi or¬
dini reddidit. que cũ iussiss ire ses¬
suz om̃s equites ita se coarctauert
ut ueniente nõ reciperẽt. multos
tunc in senatu legerat Cesar et

Expanded text:
gat. Teneo parricidam etiam in suam gat. Teneo parricidam etiam in suam mortem paratum. Quantum est quod negas, cum tantum sit quod fateris ? Venenum quaesisti, uenenum emisti, uenenum intulisti in eam domum in qua habebas inimicum patrem. Indica quis uendiderit; dicetur illi: tu uendebas cuiquam uenenum? tu abdicato? nesciebas cui daturus esset? Quaeritis cui uenenum parauerit? non bibit. Quod negat parricidium est, quod confitetur ueneficium. Mihi, inquid, paraui; ne quis dubitet an alium possit occidereTam inuisum tibi fuisse patrem dico, ut occidere uolueris; tam inuisum ipse confiteris, ut mori uolueectura duplex a persona una: an sibi parauerit, an patri. Laberium diuus Iulius ludis suis mimum produxit, deinde equestri ordini reddidit. quem cum iussisset ire sessum, omnes equites ita se coartauerunt, ut uenientem non reciperent. Multos tunc in senatum legerat Caesar, et
Abbreviated transcription (Latin):
sentias pariada ¶ Non hausit nintuͣnẽ¬
sis palus exsule mariu. Cimber etiã
in capto uidit imperante. G neus põ¬
peius terra ⁊ marisq dominator libẽ¬
ter se hortensii cliente professus est.
et Hortensius bona pompeni nõ põpeiũ
defendit. ¶ Itaq tu Popili si iussiss An¬
s illa tprã in crimen uo
fuit Popiliũ ocadere quo cicero nem¬
ocadi. Ciceronis proscriptio fuit occi
ne defensuz s in priuato iudicio.
es abdicalos ter absolutus cõ¬
prehensus ẽ in secreta domus ꝑte
ã patre medicamentũ terens. Interro¬
gatus quid eẽt inquit uenenũ. et¬
uelle se mori et effudit. ¶Accusatur
paricidii. ¶ Dic quid commiserim. Ø¬
certe nec secreta qd̾ fallunt. Ut in¬
terueĩt pr̃ ĩ has cogitationes abii.
Quisꝙͣ ne tã ĩfelix fuit : quisꝙͣ ne
me magis odit ꝙͣ ego. miserere mei
cepi. ¶Ter cã dixi. accessi ad hec suppli¬
tia mea. uenenũ bibã. s nec hoc tibi
satis ẽ. ¶ Habuit auieridates. habuit

Expanded text:
sentias parricidam. Non hausit Minturnensis palus exulem Marium; Cimber etiam in capto uidit imperantem. Cn. Pompeius terrarum marisque domitor libenter se Hortensi clientem professus est; et Hortensius bona Pompei, non Pompeium defenderat. Ita tu, Popili, si Antonius iSi illa tempora in crimen uocfuit Popilio occidere quo Ciceroni mori? Ciceronis proscriptio fuit occid defensum, sed in priuato iudicio. Ter abdicatus, ter absolutus conprehensus est in secreta domus parte a patre medicamentum tenens. interrogatus quid esset, ait uenenum: uelle se mori; et effudit, accusatur parricidii. Dic quid commiserim: certe te nec secreta fallunt. Vt interuenit pater, in has cogitationes abii: quisquamne tam infelix fuit? quisquamne me magis odit quam ego? misereri mei coepi. Ter causam dixi; accessit ad haec supplicia mea uenenum; uiuam si nec hoc tibi satis est. Habuit uenenum Mithridates, habuit
Abbreviated transcription (Latin):
ueniss. non admisi. et tunc eĩ
uitiũ. sententias suas repetendo
corrumpit. dũ non contentus una
rem semel bn dicere efficit ne bn
dixerit. ꝑp hoc solebat Siciue ⁊uss
nontanu inter oratores Ouidiũ¬

Expanded text:
nc enim uitium: sententias suas repetendo corrumpit, dum non contentus unam rem semel bene dicere, efficit ne bene dixerit. Propter hoc solebat SCAVRVS Montanum inter oratores Ouidiu
Abbreviated transcription (Latin):
tius clamabat ista ratione soemata
de reruz natura tollantur. aiebat o
Aruntius collantur. poterimus siñ
cundu aduersariũ albutii si iirass.
Ille uirauit. ¶Albutius nõ tulit hãc
contu melia. s iratus calũniam sibi
imposuit. Nunꝙ̃ amplius ĩ foro di¬
xit. erat eĩ homo sum me ꝓbitatis.
qui nec facere inuiria nec pati sci¬
rit. Et solebat dicere. Quid habeo qr̃
tñ ĩ declamationib ꝙ soemata siñ pe¬
riculo dicebantur. ¶Nec ĩ scolasticis
tam̃ effugere ꝯtumelias poterat Ce¬
sti mordacissimi ħois. Cũ ĩ quadã
nõ frangitur. Aiebat cestius. Ite ad
illu cras. declamabit uobis. Quar̃
naue dimisit imposuit frẽm ĩcu
fru domi a patre damnatuz nouerca
nõ laudaretur. Nemo inquit ĩpoĩt
hos ĩ culeuz ligneuz ut perueniãt
nesçio quo terrarũ. ubi calices frã
tias potius audire ꝙ̃ iocos. fiat.o
Audite sententias ĩ hac ipã cõtro uẽ¬

Expanded text:
cius clamabat: ista ratione schemata cius clamabat: ista ratione schemata de rerum natura tolluntur. Arruntius aiebat: tollantur; poterimus sine cundum aduersarium Albucii, si iuraret; ille iurauit. Albucius non tulit hanc coninposuit numquam amplius in foro dicere. Erat enim homo summae probitatis qui nec facere iniuriam nec pati sciret. et solebat dicere: quid habeo quarm in declamationibus quod schemata sine periculo dicebantur. Nec in scholasticis tamen effugere contumelias poterat Cestii, mordacissimi hominis. cum in quadam  cecidit, non frangitur? aiebat Cestius: ite ad illum cras; declamabit uobis quare naue dimisit: imposuit fratrem in fratrem domi a patre damnatum nouerca non laudaretur, nemo, inquit, inponit hos in culleum ligneum, ut perueniant nescio quo terrarum, ubi calices frangtias potius audire quam iocos. fiat: audite sententias in hac ipsa controuer