comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ eternã ꝓmerendã non ꝓficit uerbũ di
audire. nisi quisq illud studeat custodire
dnõ dicente discipulis. Scitis hȩc: beati
eritis si feceritis eu. Vnde ioħs in apocalipsi q̃¬

Expanded text:
nem aeternam promerendam non proficit verbum Dei nem aeternam promerendam non proficit verbum Dei audire, nisi quisque illud studeat custodire, Domino dicente discipulis: « Scitis haec, beati eritis, si feceritis ea . » Unde Joannes in Apocalypsi
Abbreviated transcription (Latin):
deseait. Ix hoc beatã medicent om̃s genera¬
tones. Et eli sabeth. Beata es quȩ credidisti
C̃firmat aut̃ uerba mulieris cũ subiungit
Quinimmo. beati qui audiunt uerbũ dĩ
& custodiunt illud
Ac si dixisset luxta tuã sententiã principalũ
beat̾uent̃ ÷ qui me portauit. sed & om̃sbeati¬
qui audiunt uerbũ dĩ & custodiunt illud.
Cui aut̃ beatitudo mariȩ delectat. sistudeat
libent̃ audire uerbũ dĩ & custodire. beat̾erit
Quis quis ergo uerbũ dilibent̃ audit : xpm̃ c̃cip̃¬
Si aut̃ in opere ꝑpetrauerit: xpm̃parit. Unde
dñs cui dã dicenti sibi ecce mat̾ tua & fr̃s tui
foris stant quȩrenteste: respondit. Siquis
fecerit uoluntatẽ patrismei: ipse meus frat̃¬
& soror & mat̃ ÷ Omnis quippe qͥ uerbũ đi
audiens impleuerit : cotidie xpm̃ concipit
& parit. It quẽ uent̃ mariȩ portaũ corpora¬
lit̃: ipse portat spũalit̾. Bene aut̃ postquã
dix̃ beati qui audiunt uerbũ di subiunx̃
& qui custodiunt illud. quia adbeatitudi¬

Expanded text:
 Ex hoc beatam me dicent omnes generationes. » Et Elizabeth: « Beata es quae credidisti. » Confirmat autem verba mulieris, cum subjungit: « Quinimo, beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud. » Ac si dixisset: Juxta tuam sententiam principaliter beatuqui audiunt verbum Dei et custodiunt illud. Cui autem beatitudo Mariae delectat, studeat libenter audire verbum Dei et custodire, beatus erit. Quisquis ergo verbum Dei libenter audit, Chrisi autem in opere perpetraverit, Christum parit. Unde Dominus cuidam dicenti sibi : « Ecce mater tua, et fratres tui foris stant, quaerentes te, » respondit: « Si quis fecerit voluntatem Patris mei, ipse meus frater, soror, et mater est. » Omnis quippe qui verbum Dei audiens impleverit, quotidie Christum concipit et parit. Et quem venter Mariae portavit corporaliter, ipse portat spiritualiter. Bene autem postquam dixit: « Beati qui audiunt verbum Dei, » subjunxit: « et custodiunt illud, » quia ad beatitudi
Abbreviated transcription (Latin):
to đõ quẽ animȩ habere debuerant. cũ
turba demonũ turpissima cupiditate fornicatis
Vtipse dixit Fili tu semꝑ mecum es
Non redarguit qͣsi mentientẽ sed eius ꝑ seueranti¬
ã in suo obsequio cõꝓbans ad conlȩtandũ sibi
simulq ꝓfilio ȩpulandũ inuitat
Et omã mea tua sunt
Adpatrẽ loquens quodã loco filius dic̃. & omã
&omũ mea tua s̃. Sed distincte multũq dissi¬
milit̃ omã quȩ patriss̃ habet isqui ꝑnaturam
est filius dĩ. quã hi quos gnẽ filiosdi fecit
Illius enĩ s̃ om̃a patris ꝑnaturã. istorũ ꝑdonato
risclem̃tiã. Ille sicut unicus habet om̃a potesta¬
te. isti sicut ad optati concessa diuinit̾ pietate
Ille habet omã ꝑid qđ de dõ ds̃ patri ȩqualis nat̾ :÷
isti ꝑ hoc qđ ex dõ renatis. Sane cũ dic̃ om̃ã mea¬

Expanded text:
to Deo, quem virum animae habere debuerunt, cum turba daemonum turpissima cupiditate fornicati sunt. At pater dixit: Fili, tu semper mecum es. Non redarguit quasi mentientem, sed ejus perseverantiam in suo obsequio comprobans, ad collaetandum sibi, simulque cum filio epulandum invitat. Et omnia mea tua sunt. Ad Patrem loquens quodam loco Filius, dicit: Et omEt omnia mea tua sunt. Sed distincte et multum dissimiliter: omnia quae Patris sunt, habetquam hi quos gratia fecit filios Dei. Illius enim sunt omnia Patris per naturam, istorum per donatam Dei clementiam. Ille sicut unicus omnia habet potestate, isti sicut adoptati concessa divinitus pietate. Ille habet omnia per id quod de Deo Deus Patri aequalis natus est, isti per hoc quod ex Deo renati sunt. Sane cum dicitur, Omnia me
Abbreviated transcription (Latin):
tismũ ap̃teritis peccatis ablutã. Ornatã sub
xpĩanitatis habitu simulatis uirtutib Et tunc
uadit &assumit septe alios sp̃s nequioresse. &
ingressi habitant ibi. Solet contingere ante
baptismũ ut quẽ ꝑsolũ originale peccatũ tenebat
postea ꝑmulta uicia possideat. Et snouissima ho¬
minis illius peiora prioribus. Quia sic̃ de talib
petrus apłs ait. melius ei fuerat non cognoscere
uiã ueritatis. quã postagnitionẽ retro c̃uerti
De talib aut̃ dñs in euangelio dic̃: Nemo mitteis
manũ suã in aratrũ & aspiciens retro: apt̾̃ esł
regno di. Non enĩ parpoena debet̾ ei qui

Expanded text:
tismum a praeteritis peccatis ablutam. Ornatam, sub Christianitatis habitu simulatis virtutibus. « Et tunc vadit et assumit septem alios spiritus nequiores se, et ingressi habitant ibi. » Solet contingere, ut quem ante baptismum per solum originale peccatum tenebat, postea per multa vitia possideat. « Et fiunt novissima hominis illius pejora prioribus. » Quia sicut de talibus Petrus apostolus ait: « Melius eis fuerat non agnoscere viam veritatis, quam post agnitionem retro converti . » De talibus autem Dominus in Evangelio dicit: « Nemo mittens manum suam in aratrum, et respiciens retro, aptus est reg
Abbreviated transcription (Latin):
nire potuit. dicente ipso in euangło. Uerit
ad me princeps huius mundi. & in me ñ habet
quicquã. Quia ergo contraillũ arma ꝑse¬
cutionis exacuit qui sine peccato erat. merito
inpeccatorib potestatẽ amisit. dicente dñõ¬

Expanded text:
nire potuit, dicente ipso in Evangelio: « Venit nire potuit, dicente ipso in Evangelio: « Venit ad me princeps hujus mundi, et in me non habet quidquam . » Quia ergo contra illum arma persecutionis exacuit, qui sine peccato erat, merito in peccatoribus potestatem amisit, Domino d
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dĩ intrauos ÷ uel illud iudiciũ discretionis
intellegi uult. quo discȩrnunt̃ pii ab impus
iusti ab iniustis. Compressisuͦ calumniatoꝵ
in sidiis . qui dicebant dm̃ in betlrebub ȩicere
demonia : desua uictoria parit̾q demonũ ex¬
pulsione libere loquit᷑ subiungens
Cũ fortis armat̾ custodit atriũ suũ. in pace
sunt omnia quȩ possidet
ortẽ armatũ diabolũ dicit. Cuiꝰ atriũ erat
mundus. quẽ ꝑ p̃uaricationẽ primihominis
sibi subiugauerat. Quod dũ fortis custo diret:
in pace erant omã quȩ possidebat. quia nullus
tã iust fuit ante aduentũ dñi. qui ita ꝑfecte
ei resistere posset. ut genus humanũ ab eius
potestati tolleret. Ad hoc op̃ expectabatur
illius aduentus. qui sine peccato uenturus
erat in mundũ. De quo subditur.
Siaut̃ fortior illo suꝑueniens. uicerit eum
cecinit dicens. Oñs fortis & potens dñs poters
inꝓelio. Ille aut̃ solus diabolũ uicit. in que
uestigiũ peccati antiquus hostis nullũ inue¬

Expanded text:
tionis intelligi vult, quo dicernuntur pii ab impiis, justi ab iniquis. Compressis vero calumniatorum insidiis, qui dicebant Deum in Beelzebub ejicere daemonia, de sua victoria, pariterque daemonum expulsione libere loquitur, subjungens: « Cum fortis armatus custodit atrium suum, in pace sunt ea quae possidet. » Fortem armatum, diabolum dicit, cujus atrium erat mundus, per quem praevaricationem primi hominis sibi subjugaverat. Quod dum fortis custodiret, in pace erant omnia quae possidebat, quia nullus tam justus fuit ante adventum Domini, qui ita perfecte ei resistere posset, ut genus humanum ab ejus potestate tolleret. Ad hoc opus exspectabatur illius adventus, qui sine peccato venturus erat in mundum, de quo subditur: « Si autem fortior illo superveniens, vicerit eum. cecinit, dicens: « Dominus fortis et potens, Dominus potens in praelio . » Ille autem diabolum solus vicit, in quo vestigium peccati antiquus hostis nullum inve
Abbreviated transcription (Latin):
spũaliter: Potest & hunc sub interiogan¬
one haberẽ sensum. Opat̃ munus qdox
me est tibi ꝓderit : Ac si diceret. hxigsa
donũ qđ oblaturus essem dõ intuosusisi
sumã. & hoc tibi ꝓderit: Docebant hã
scribȩ & pharisei. ut parentes miseria
rent magis in opẽ uitã ducere. quã dol
secrata contingerent
U pocrite bene ꝓphetauit de uobis esuase
cens: Populus hic labis me honorat a
aut̃ eorũ longe est ame
pheta ex ꝑsonã dñi sopulus hic labis
honorat ludei đm labus honorabans
cũ legẽ ab eo datã scrutarent̃ psalmosia

Expanded text:
ualiter. Potest et hunc sub interrogatione habere sensum: O pater, munus quod ex me est, tibi proderit? Ac si diceret: Exigis ut donum quod oblaturus eram Deo, in tuos usus consumam, et hoc tibi proderit. Dicebant hoc scribae et Pharisaei, ut parentes miseri tt eligerent magis inopem vitam ducere, quam Deo consecratum contingere. Hypocritae, bene prophetavit de vobis Isaias, dicens: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . persona Domini: Populus hic labiis me honorat. Judaei Deum labiis honorabant, cum legem ab eo dat
Abbreviated transcription (Latin):
principes adsuã fidẽ conuertit. Qua ꝑsitt
quoq dñs deantiquo hoste trium phuuer
manifestat᷑ cũ subiungit᷑
Et spolia eius distribuet
Uictoris ÷ aut̃ spolia distribuere. Spolug
stribuit. qđo ꝓpt̃ lu crandos homines disg¬
los suos in uniuersas partes mundi misi ͥ
enĩ rex post triumphũ uictoriȩ lȩt nilitbis
spolia diuidit: sic dñs discipulis suis parts
di ad p̃dicandũ distribuit. Petro &pub

Expanded text:
principes ad suam fidem convertit. Quam perfecte quoque Dominus de antiquo hoste triumphaverat, manifestatur cum subjungitur: « Et spolia ejus distribuet. » Victoris est autem spolia distribuere. Spolia distribuit quando propter lucrandos homines discipulos suos in universas partes mundi misit. Sicut enim rex post triumphum victoriae laetus militibus suis spolia dividit, sic Dominus discipulis suis partes mundi ad praedicandum distr
Abbreviated transcription (Latin):
bes & rełq Sedcor eorũ longe ab eo erat.
qaidarto loquebant᷑ ista . ut possent eũ prȩ¬
s padere potestateͥ. Hoc enĩ significauit e¬
ingelista. cum p̃misit. qr ab euntes phari¬
h consilium inierunt ut caperent iħm in ser¬
cccausa aut̃ colunt me. docentes doctrinas
inc̃ dnẽ intrabit in regnũ cȩlorũ. sed qͥ facit
idintatem patris mei qui incȩlis est: ipse in
rabit inregnũ cȩlorum. Doctrinas uero
emandata hominũ docebant. quia p̃cepta
aneglegentes. suas ut supͣ ostensũ: traditio¬
bes statuere uolebant
nonuocatis adse turbis: dixit eis. Audite
amtellegite: Non quod intrat in os coin¬
qunut hominẽ. sed quod exit de ore
nyilũ & partẽ dĩ eẽ iactabant cõmunes
des uocabant. quib in cõmunt om̃s homi
duitunt᷑ p̃ter ipsos uideos sicut lepores ostrcȩ :¬
illicaro & istius modi animantia quib¬
udes p̃ceptũ ÷ abstinere: Cõmunt ergo
eduo cabant : quod cȩteris hominib ad
ondũ patet. & non est desorte dnĩ. atque

Expanded text:
es . Sed cor eorum longe erat ab eo, quia idcirco loquebantur ista, ut possent eum Caesaris tradere potestati. Hoc enim signavit evangelista cum praemisit, quia abeuntes Pharisaei consilium inierunt ut caperent Jesum in serne causa autem coluDomine, Domine, intrabit in regnum coelorum. Sed qui facit voluntatem Patris mei qui in coelirabit in regnum coelorum . Doctrinas vero et mandata hominum docebant, quia praecepta Dei negligentes, suas ut supra ostensum est traditiones statuere volebant. Et convocatis ad se turbis, dixit eis: Audite et intelligite: non quod intrat in os, coinquinat hominem, sed quod exit de ore.populum et partem Dei esse jactant, communes cibos vocabant, quibus in communi omnes ores, ostreae, suilla caro, et hujusmodi animantia, a quibus praeceptum est abstinere. Commune ergo illud vocabant, quod caeteris hominibus ad utendum patet et non est de sorte Dei, atque
Abbreviated transcription (Latin):
eram est auaricia. It notandũ quia loquens
de turpitudine. stultiloquio & scurrilitate: ñ sub¬
iunxit qđ talia facientes non possent possidere regnũ
xpĩ & di. sicut defornicatione & inmundicia. & aua¬
ricia. Quo facto ostendit quidẽ illa eẽ peccatũ. ista
uero magis. qđ aregnodi separant. Regnũ aut̃ xp̃i

Expanded text:
rum est avaritia. Et notandum quia loquens de turpitudine, stultiloquio et scurrilitate, non subjungit quod talia facientes possessuri non essent regnum Christi, sicut de fornicatione, immunditia et avaritia. Quo facto ostendit quidem illa esse peccatum, ista vero magis, eo
Abbreviated transcription (Latin):
saltĩ sic in eo diuinitatẽ cogerent̃ credere. qͥcor¬
dis uidebat arcana. Acsi diceret. Fadẽ maiesta¬
te qua cogitationes cordis intueor. possũ & signa
de cȩlo ostendere. Solius enĩ dñi est cogitatio¬
nes cordis intueri dicente scriptura. Tuds̃ solus
nosti corda filiorũ hominũ. Et iterũ. Homo ui¬
det infacie . ds̃ aut̃ incorde
Omne regnũ inse ipsũ diuisũ desolabitur. &
domus supra domum cadet
uxta literã ita est. Si enĩ regnũ inseipsũ diui¬
sũ fuerit. ut aliudrex. aliud princeps. aliud du¬
ces. aliud milites sentiant: desolationẽ patit᷑
Similit̃ & domus diuisa fuerit. ut aliud iurali¬
ud uxor. aliud filii. aliud parentes. aliud serui
& aliud domini sapiant : utiq & ipsa ruinas patiet᷑
Dicit᷑ .ii. dom̃ supͣ domũ cadere quando animꝰ patris
cõmouet᷑ contra filium. & filii contra patrẽ Sic
de reliquis in qͣsimilitudine temptatores suos dñs

Expanded text:
saltem sic in eo Divinitatem credere cogerentur, qui corsaltem sic in eo Divinitatem credere cogerentur, qui cordis videbat arcana. Ac si diceret: Eadem majestate qua cogitationes cordis intueor, possum et signa de coelo ostendere. Solius enim Domini est cogitationes cordis intueri, dicente Scriptura: « Tu, Deus, solus nosti corda filiorum hominum . » Et iterum: « Homo videt in facie, Deus autem in corde. » « Omne regnum in seipsum divisum, desolabitur: et domus supra domum cadet. » Juxta litteram ita est; si enim regnum in seipsum divisum fuerit, ut aliud rex, aliud principes, aliud duces, aliud milites sentiant, desolationem patitur. Similiter domus si divisa fuerit, ut aliud vir, aliud uxor, aliud filii, aliud parentes, aliud servi, et aliud domini sapiant, utique et ipsa ruinas patietur. Dicitur enim domus supra domum cadere, quando anima patris commovetur contra filium, et filii contra patrem, sic de reliquis: in qua similitudine tentatores suos Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Quod si hocfecisset & hȩcutiq calũniarent.
& dicerent ñ ea ađo ec̃ facta. sed occultis aeris cõ¬
motionib accidisse. affirmantes & magos pharao¬
nis inegypto multa signa de cȩlo fecisse. Nenĩ
in possibile erat dõ signũ decȩlo ostendere. sed
illi in digni erant signũ decęlo uidert. qui terrã
diligentes regẽ cęli temptare audebant. Ad
quof magis illa sententia dirigit᷑ in qͣ dns ait
Generatio hȩc mala & ꝑuersa signũ quȩrit & sig¬
num non dabit᷑ ei nisi signũ ionȩ ꝓphetȩ Hore
etiã similitudinẽ uident᷑ illi tenere: qui hẏpocri¬
tȩ nominant᷑. Quia qui ficte dm̃ quȩr̃ minime
inueniunt . qr longe ÷ apeccatorib salus. & ꝓpe :¬
omnib inuocantib eũ. non in simulatione sed in
ueritate
pse aut̃ ut uidit cogitationes eorum respondit
Quia exteriora signa eos non uelle credere cogno¬
uit: ꝓtinus cogitationib eorũ respondit. ut

Expanded text:
ret. Quod si hoc fecisset, et haec utique calumniarentur, ret. Quod si hoc fecisset, et haec utique calumniarentur, et dicerent non ea a Deo esse facta, sed ex occultis aeris commotionibus accidisse, affirmantes et magos Pharaoni in Aegypto multa signa de coelo fecisse. Non enim impossibile erat Deo signum de coelo ostendere, sed illi indigni erant signum de coelo videre, qui, terram diligentes, regem coeli tentare audebant. Ad quos magis illa sententia dirigitur, in qua Dominus ait: « Generatio haec mala et adultera signum quaerit: et signum non dabitur ei, nisi signum Jonae prophetae. » Horum etiam similitudinem videntur illi tenere, qui hypocritae nominantur, quia qui ficte Deum quaerunt, minime inveniunt, quia « longe est a peccatoribus salus Pomnibus invocantibus eum, , » non in simulatione, sed in veritate. « Ipse autem, ut vidit cogitationes eorum, dixit. » Quia exteriora signa eos non velle credere cognovit, protinus cogitationibus eorum respondit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ceps muscarũ. siue uir habens muscas. Tebub
enĩ musca dr . Ñnulli enĩ finẽ huiꝰ nominis
ꝑduo .l. scribendũ putauer̃. legentes beelde¬
bul. & asserentes auctorẽ hui idoli primũ in
srł zebul seruũ achimelech fuisse. qui occib
đr̃. Ergo quia scribȩ & pharisei miraculũ ad nõ
factũ negare Ñ ualebant : in huĩ demonis po¬
testate factũ dicentes. obfuscare illud cona¬
bant᷑. & ideo blasphemantes dixer̃. Inbeel¬
zebub principe demoniorũ. eicit demonia
Et alii temptantes. signũ decęlo quȩ re¬
bant abeo
Suꝑ flue quia ea quȩ oculis uident credere
nolunt : de inuisibilib signaquȩr̃. Quienĩ
cȩcũ uidentẽ. mutũ loquentẽ. adõ curatũ¬
credere nolebant: ad callida argumenta se con¬
uerter̃. quȩ rentes signũ decelo. scilicet ut in mo¬
rẽ samuhelis tonitrua decelo coruscare faceret.
uel adsimilitudinẽ heliȩ ignẽ decęlo depone¬

Expanded text:
ceps muscarum, sive vir habens muscas. Zebub ceps muscarum, sive vir habens muscas. Zebub enim musca dicitur. Nonnulli enim finem hujus nominis per d vel l scribendum esse putaverunt legentes Beelzebul, et asserentes auctorem hujus idoli primum in Israel Zebul servum Achimelech fuisse, qui occididicitur: Ergo quia scribae et Pharisaei miraculum a Domino factum negare non valebant, in hujus daemonis potestate factum dicentes, offuscare illud conabantur, et ideo blasphemantes dixerunt: « In Beelzebub principe daemoniorum ejicit daemonia. » « Et alii tentantes, signum de coelo quaerebant ab eo. » Superflue, qui ea quae oculis vident, credere nolunt, de invisibilibus signa quaerunt. Qui enim caecum videntem, mutum loquentem a Deo curatcredere nolebant, ad callida argumenta se converterunt, quaerentes signum de coelo, scilicet ut in morem Samuelis tonitrua de coelo coruscare faceret, vel ad similitudinem Eliae ignem de coelo depone
Abbreviated transcription (Latin):
ltũmier̃ relictođo patrũ suorũ. C̃suetu
õ erat illius maxime inmontib: quã
osuallib responsũ dare. Vnde ads̃
ndũ dictus est. sicut syri abisrł sperati
existimantes illũ ab eiscoli. dixerunt. Dii mon¬
tiũ dii sunt eorum. & id eo ñ possum superart
eos. Huius simulacri effigiem colentes prope
ierus alẽ statuer̃ inualle tofeth in loco a me¬
delissimus parricida fecisse legit᷑: ꝓpt̃ hoc hunc
miã terribilit̃ comminatus ÷ dicens. Posuer̃
offendicula sua indomo inqua inuocatũ:
nom̃ meũ ut polluerent eam. It edificauer̃
excelsa tofeth qui est inualle filii ennon¬
non sit locus ad sepeliendũ p̃multitudine cada¬
uerũ. Et erit morticinũ ppłi huiꝰ inescã uolu¬
crib cȩli & bestiis terrȩ. & ñerit qui abigat
id÷ defendat: ꝓpt̃ effusionẽ aut̃ sanguinis
qui ibi frequent̃ effundebat᷑ : multȩ muscae
in eodẽ loco congregabant᷑. Vnde congruũ
nomen ei impositum est beel zebub id÷ prin¬

Expanded text:
t, relicto Deo patrum suorum. Consuetudo enim erat illius, maxime in montibus quam in convallibus responsum dare. Unde et Deus montium dictus est, sicut Syri ab Israel superati, existimantes illum ab eis coli, dixerunt : « Dii montium sunt dii eorum, et ideo non possumus superare eos. » Hujus simulacri effigiem colentes, prope Jerusalem statuerunt, in valle Topheth, in loco amoedelissimus parricida fecisse legitur. Propter hunc miam terribiliter comminatus est, dicens: « Posuerunt offendicula sua in domo, in qua invocatum est nomen meum, et polluerunt eam. Et aedificaverunt excelso Tonon sit locus ad sepeliendum prae multitudine cadaverum. Et erit morticinium populi hujus in escam volucribus coeli, et bestiis terrae, et non erit qui abigat , » id est defendat. Propter effusionem autem sanguinis, qui ibi frequenter effundebatur, multae muscae in eodem loco congregabantur. Unde congruum nomen ei impositum est Beelzebub, id est prin
Abbreviated transcription (Latin):
Si ego inbeelzebub eicio demonia. filie
stri in quo eiciunt :
Filios eorum discipulos dic̃. qui sinedibi
eorũ ꝓgenie natierant. quib iã potefatis
gandi demones dederat. atq caluand sul
omnẽ potestatẽ inimici dics. In namil
o infirmoscurate. leprosos mundia
illuminate. demones eicite. Gratisaas¬

Expanded text:
Si ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? » Filios eorum discipulos suos dicit, qui sine dubio ex eorum progenie nati erant, quibus jam potestatem effugandi daemones dederat, atque calcandi super omnem potestatem inimici, dicens: « In nomine meo infirmos curate, leprosos mundate, caecos illuminate, daemones ejicite. Gratis a
Abbreviated transcription (Latin):
corripimus. si poenitenti uiscera pietatis toto
corde pandimus. Cũ ergo frem̃ delinquentẽ
corripimꝰ si nos ñ audierit adhibendis̃ fr̃s udius
aut duo. ut qui abuno ũpotuit. aplurib cor¬
rigat᷑. uel etiã eorũ testimonio c̃iuncat᷑ Por¬
ro sinec illos audierit : tunc ȩccłȩ dicere p̃su¬
mimus. ut ab om̃ib detestet᷑ & diuidicet᷑. qua¬
tenus sinoluit pudore corrigo. saltĩ corrigat᷑
Siaut̃ inquit nec eccłam audierit : sit tibi sic̃
ethnic̾ & publicanus.
thnos greco sermone gens đr. Inde & eth¬
nic̾ id÷ gentilis deriuat᷑. qͥsic ꝑmanet ut nat̾:

Expanded text:
corripimus, si poenitenti viscera pietatis toto corripimus, si poenitenti viscera pietatis toto corde pandimus. Cum ergo fratrem delinquentem corripimus, si nos non audierit, adhibendi sunt fratres unus aut duo, ut qui ab uno corrigi non potuit, a pluribus corrigatur, vel eorum testimonio convincatur. Porro si nec illos audierit, tunc Ecclesiae dicere praecipimur, ut ab omnibus detestetur et dijudicetur, quatenus, si noluit pudore corrigi, saltem corrigatur Si autem nec Ecclesiam audierit, sit tibi sicut ethnicus et publicanus. Ethnos Graeco sermone gens dicitur; inde ethnicus, id est gentilis, derivatur: qui sic permanet ut natus
Abbreviated transcription (Latin):
Notandũ uͦ ÷ prius. qđ si innos fr̃peccauerit & q̃¬
libet causa nrm̃ animũ lȩserit : dimittendi nob̾
c̃cedit᷑ potestas. immo ingerit᷑ necessitas. qualit̃
nob nrat̃ scimꝰ debita ñrelaxari nisi & nos de¬
bitorib urĩs dimiserimꝰ: Siuͦ quis inđm pecca¬
ei pot: ds̃. Si aut̃ indm̃ peccauerit . quis orabit
peo  Sed nos ordine ꝑuerso.  in ulciscenda
dĩ iniuria lȩtari pietate torpem̃ in nr̃is uero
contumdus odta exercemus Prius tam̃ cor¬
rpiendus : qͥ in nospeccat seorsũ. ne putet ñ cẽ
peccatũ qđ fac̃ . sicq amissa semel uere cundia siin
peccato ꝑmanere ulit. & si quidẽ tercio ad mo¬
nitus nosaudierit. lucrifacimꝰ animã eĩ ꝙ ꝑa
apło dicente: Qui c̃uerti fecerit peccatorẽ ab
errore uiȩ suȩ. saluabit animã ei amorte. &
operit multitudinẽ peccatorũ Ergo docet qͣ
ordine scandilu uitare possimꝰ uidelicet syie q̃
ipsi aliquẽ lȩdimꝰ. si peccantẽ zelo iusticiae

Expanded text:
Notandum vero prius est quod si in nos frater peccaverit, et qualibet causa animum nostrum laeserit, dimittendi nobis conceditur potestas, imo ingeritur necessitas: quia aliter nobis nostra scimus debita non relaxari, nisi et nos debitoribus nostris dimiserimus. Si vero quis in Deum peccaei potest Deus: si autem in Deum peccaverit, quis orabit pro eo ? Sed nos ordine converso, in ulciscenda Dei injuria, laetali pietate torpemus, in nostris vero contumeliis odia exercemus. Prius tamen corripiendus est qui in nos peccat, seorsum, ne putet non esse peccatum quod facit, sicque, amissa semel verecundia, in peccato permanere velit. Et si quidem nos audierit, lucrifacimus animam ejus: quia fecerit peccatorem ab errore viae suae, salvabit animam ejus a morte, et operiet multitudinem peccatorum . Ergo docet quo ordine scandala vitare possimus, videlicet si neque ipsi aliquem laedimus, si peccantem zelo justitiae
Abbreviated transcription (Latin):
e cĩurau eũ iuram̃to silomonis. obiciens
udi carmina quȩ s.lc mon cõposuit suꝑeum
diens. Deinde ynares od orantis demonẽ
iera&e. & neultia ad eũ redire auderet: ad¬
unt a contesto: It ut ostenderet eleazir̾
ui selibert iii. utẽ ponebat in medio peluẽ
bũ aqua siui qđ libetuas p̃cipiens ut egres
aosomine hanc uerteret. dans omnib indi
il lominẽ reliquisset. Qđ cũ furet. admi¬
ent sipientii si lomonis Adhorũ ergo exor¬
ddrũ comparationẽ dñs scribas & phariseos
osringit dCs Siceo inbelcebub eicio de¬

Expanded text:
it eum juramento Salomonis, objiciens eidem carmina, quae Salomon composuit super eum, dicens: Deinde per nares odorantis daemonium extraxit, et ne ultra ad eum redire auderet, adjurans contestatus est. Et ut ostenderet Eleazarus hanc se habere virtutem, ponebat in medio pelvim plenam aqua, sive quodlibet vas, praecipiens ut egressus ab homine hanc everteret, dans omnibus indicium quod hominem reliquisset. Quod cum fieret, admirabantur sapientiam Salomonis. Ad horum ergo exorcistarum comparationem, Dominus scribas et Pharisaeos constringit, dicens: « Si ego in Beelzebub ejicio d
Abbreviated transcription (Latin):
nillotempr̃. Dixer̃ phar: sei adihm̃ Qua¬
ta audiuimꝰ facta in capharnau fac & hi
inpatria tua
Iefert superius euangelista. qr cũ uenisti
dñs natareth. & sinagoga lectoris funas
officio ab omnib intento studio atquto¬

Expanded text:
illo tempore dixerunt Pharisaei ad Jesum: Quanta audivimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua, etc. Refert superius evangelista, quia cum venisset Dominus Nazareth, et in synagoga lectoris functus officio, ab omnibus intenta et stu
Abbreviated transcription (Latin):
nat uerbi dĩ. In regiont longinqua: idebt
obliuione creatoris. dequa dñs ꝑ ꝓphetã nui¬
aquȩ. sed audiendi uerbum dĩ
Et ipse coepit egere. Etabut & adhe
uni ciuium regionis illius
Merito egere coepit. quia thesauros diuiņ hs¬
regionis regio illius cuiiste ꝓdigus adhestd
bolus est. quẽ dñs principt̃ huius mundo
lat quia merito ꝑuersitatis suȩ tirrensor¬
piscentiis p̃positus est
Etmisit illũ inuillã suam. ut pascertips
V illa carnalẽ concupiscentiã designat. dequ
sat dicens: Uillã emi & necesse habeoo
exire & uidere illã. Inuillã ergo mitti qbe
piditatibus mundi subiugari. Porcosuero r¬
reest : ea quib maligni sp̃s dedectant᷑ opens
Est enĩ animal sordib & coeno sem ꝑ gapasi
Et cupiebat implere uentrẽ sui de sb¬
iliqua genus.

Expanded text:
gnificat verbi Dei. In regione longinqua, id est, gnificat verbi Dei. In regione longinqua, id est, in oblivione Caquae, sed audiendi verbum Dei . » « Et ipse coepit egere, et abiit, et adhaesit uni civium regionis illius. » Merito egere coepit, qui thesauros sapientregionis illius, cui iste prodigus adhaesit, diabolus est, quem Dominus principem hujus mundi appellat, quia merito perversitatis suae terrenis concupiscentiis praepositus est. Et misit illum in villam suam, ut pasceret porcos. Villa carnalem concupiscentiam significat: de cusat, dicens: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam . In villam quoque mitti, est cupiditatibus mundi subjugari. Porcos vero pascere, est ea quibus maligni spiritus delectantur operari: per animal sordibus et coeno semper gaudens. Et cupiebat implere ventrem suum de siSiliqua genus
Abbreviated transcription (Latin):
contingit & diuisit illi substantiam
ubstantia quȩ inter fratres diuisa est : sensus
rationalis homini adõ attributus intellegitur
N ã uiuere. intellegere. meminisse. ingenio ali¬
quo prȩmunire : diuini muneris substantia ÷
Quã substantiã tunc minor filius a patre expetut.
cũ homo insua uolens eẽ potestate. ꝑ liberum
arbitriũ se regere conatus est. sicq dominiũ
Diuisit ergo illis substantiã: quia fidelib suae
ꝓtectionis gram̃ quã desiderabant impertiit.
in fidelibus uero naturalis tantũ ingenu beni¬
ficiũ. quod sibi sufficere putabant attribuit
Et non post multos dies. congregatis
omnibus adolescentior filius peregi¬
ꝓfectus est in regionem longunqu
Quod non post multos dies congregatis omnibu
humani generis uisũ ÷ animȩ ut bonasua non
amando hanc uita ꝓdigã. quȩ pompis exten¬
oribus spaciari gaudet : in tus non metuit o¬
quit. tanto longius adĩ
Fames in longinqua regione: indigentiã de¬

Expanded text:
contingit. Et divisit illis substantiam. contingit. Et divisit illis substantiam. Substantia quae inter fratres divisa est, sensus rationalis homini a Deo attributus intelligitur. Nam vivere, intelligere, meminisse, ingenio aliquo praeminere, divini muneris substantia est. Quam substantiam tunc adolescentior filius a patre expetiit, cum homo in sua volens esse potestate, per liberum arbitrium se regere conatus est, sicque Dominum Divisit ergo eis substantiam: quia fidelibus suae protectionis gratiam, quam vere desiderabant, impartiit; infidelibus vero naturalis tantum ingenii beneficium, quod sibi sufficere putabant, attribuit. Et non post multos dies congregatis omnibus, adolescentior filius profectus est in regionem longinquam. Quod non post multos dies congregatis omnibushumani generis visum est animae, ut bona sua per amando hanc vitam prodigam, quae pompis exterioribus spatiari gaudet, intus non metuit inaquit, tanto longius a DeiFames in longinqua regione, indigentiam si
Abbreviated transcription (Latin):
Scribis & phariseis contra auctoritatẽ nr̃ȩ salutis
murmurantib sicut requisita quȩ hanc prędit scĩ
alterã hominis deinuenta oue ꝑdita gaudentis.
alterã mulieris suꝑ perdita & reꝑta dragma grã¬
tulabunde exultantis. ostendens in condusione
parabolȩ. quantũ sit gaudiũ incelo suꝑ conuersis
peccatoribus. Deinde dix̃ & hanc similitudinẽ
non solum suum de conuersis peccatorib gaudiũ
de monstrans. uerũ etiã inuidentiũ murmura¬
tionẽ reprehendens. Ait ergo
Nomo quidã habuit duos filios. Homo iste dĩ
omp̃s pater intellegit᷑. qui habuit duos filios.
quia ipse est genitor accreator duorũ popu¬
lorũ. It maior populus iudeos designat. quia
incultura uniusdĩ ꝑmanserunt Minor uero¬
ppłs significat ppłm gentiũ. qui relicto crea¬
tore colendo creaturam. etiam usq ad ipsum
dĩ inimicũ diabolum ad orandum ꝑuenit
Et dixit ad olescentior ex illis patri. Da
mihi portionem substantiȩ. quȩ me

Expanded text:
Scribis et Pharisaeis contra nostrae salutis auctorem murmurantibus, sicut requisita quae hanc praecedit sancti alteram hominis de inventa ove perdita gaudentis, alteram mulieris super perdita et reperta drachma gratulabunde exsultantis, ostendens, in conclusione parabolae, quantum sit gaudium in coelo super conversis peccatoribus. Deinde dixit et hanc similitudinem, non solum suum de conversis peccatoribus gaudium demonstrans, verum etiam invidentium murmurationem reprehendens. Ait ergo: Homo quidam habuit duos filios. Homo iste, Deus omnipotens Pater intelligitur, qui duos habuit filios, quia ipse est genitor et creator duorum populorum. Et major Judaeos designat, qui in cultura unius Dei permanserunt; minor vero significat populos gentium, qui relicto Creatore, colendo creaturam, etiam ad ipsum Dei inimicum diabolum adorandum pervenerunt. Et dixit adolescentior ex illis patri: Da mihi portionem substantiae quae me
Abbreviated transcription (Latin):
legendis. Qui uidentes genus humanĩ dib
potestate liberari & illuminari timor sed
uenisti ante tempus torquertnos. Sedoe
undebonus ꝓficit inde malus deterorst
recte subiungitur
Quidam autem ex eis dixerunt
Uon hoc aliqui deturba dixisse putana se
amegirt non poterant sinistra interpretati
se guetere moliebant̃. ut simpliciores turbas
anus ere dulitate subtra herent. Etideo de¬
tib idolũ erat baal. qui dictus ÷ ds̃ acharon
i acharon. Idcirco dicite uiro qui misit
us. Delectulo inquem descendit ñ ascen¬
ut. sed morte moriet᷑ . Ab antiquis enĩ tempo¬
dus huius idoli p̃uaricatio inuenta est.
uteñ ut quidã referunt homo nomine bel
nuernini regis. qui ciuitatẽ niniuen ȩdifica¬
t Quobel mortuo filius eius statuã eius
mxit. & sibi subiectos ad orare p̃cepit. asse¬
ms patrẽ suum inter deos eẽ trans latum
quo tempore pessima consuetudo eocreũ
chonorẽ dõ debitũ stulti homines idolis

Expanded text:
ligendi, qui, videntes genus humanum de sua potestate liberari et illuminari, timore sivenisti ante tempus torquere nos . » Sed quia unde bonus proficit, inde malus deterior fit, recte subjungitur: « Quidam autem ex eis dixerunt. » Non hoc aliqui de turba dixisse putandi suquae negare non poterant, sinistra interpretatione pervertere moliebantur, ut simpliciores turbas ab ejus credulitate subtraherent. Et ideo daebub idolum erat Baal, qui dictus est deus Accaron, deum Accaron? Idcirco dicite viro, qui misit vos: In lectulo in quem descendit, non ascendet, sed morte morietur. » Ab antiquis enim temporibus hujus idoli praevaricatio inventa est. Fuit enim, ut quidam referunt, homo nomine Beel, pater Nini regis, qui civitatem Niniven aedificavit. Quo Bel mortuo, filius ejus statuam ipsius erexit, et sibi subjectos adorare praecepit, asserens patrem suum inter deos esse translatum. Ex quo tempore pessima consuetudo excrevit, ut honorem Deo debitum stulti homines idolis
Abbreviated transcription (Latin):
Quod quamuis sit unitũ in mala uoluratt eo.
Si aut̃ & satanas in seipsũ diuisus est quas
stabit regnũ ipsius. quia dicitis eicerims¬
monia
In quib uerbis hnis̃ suos temptatores prudos
fecit quando uener̃ ad eũ dicentes. Dicnh
qua potestate hȩc facis: Et ait illis dit¬

Expanded text:
Quod quamvis sit unitum in mala voluntate, taSi autem et Satanas in seipsum divisus est, quomodo stabit regnum ipsius, quia dicitis imonia? » In quibus verbis Dominus suos tentatores prudentfecit, quando venerunt ad eum dicentes: Dic nobis, in qua potestate haec facis? Et ait illis
Abbreviated transcription (Latin):
Egosum. A.⁊V. Et in euangło. Amen amen
dico uobis antequã abrahã fieret. ego sum
Utergo ostenderet filiũ dĩ semꝑ eẽ cum patre. erat
dix̃ non fuit. Demoniacus iste apud macheũ
non solũ mutus. sed etiã cȩcus fuisse teiꝰ curatq
Vbi notandũ quia in uno eodemq homine dñs
tria mirabilia parit̃ est operat̾. Cȩcus uidet mu¬
tus loquit. obsessus ademone liberat᷑.
Allego rice aut̃ genus humanũ significat. qđ tunc
possessor suo diabolo se subdidit qđo dm̃ crta¬
torẽ suũ diabolo suadendo contempsit. Tunc
uidendi dm̃ dignitatẽ ꝑdidit quando ad concu¬
piscendũ uetitũ lignũ oculos aperuit. Sicut scrip¬
tum est. Uidit mulierlignũ qđ esset pulchrũ
uisu aspectuq delectabile. tulit & comedit
deditq uirosuo. Qui comedit & aꝑtis oculi am
dicente. Nunc hora est. ut princeps huias c

Expanded text:
ega . » Et in Evangelio: « Amen, amen dico vobis, antequam Abraham fieret, ego sum . » Ut ergo ostenderet Filium Dei semper esse cum Patre, erat dixit, et non fuit. Daemoniacus iste apud Matthaeum non solum mutus, sed etiam caecus fuisse perhibetur, cUbi notandum quia in uno eodemque homine Dominus tria mirabilia pariter est operatus. Caecus videt, mutus loquitur, obsessus a daemone eruitur. Allegorice autem genus humanum significat, quod tunc possessori suo diabolo se subdidit, quando Deum creatorem suum, diabolo suadente, contempsit. Tunc videndi Deum dignitatem perdidit, quando ad concupiscendum vetitum lignum oculos aperuit, sicut scriptum est: « Vidit mulier lignum quod esset pulchrum visu, aspectuque delectabile, tulit et comedit, deditque viro suo. Qui comedit, et aperti sunt oculi ambipso dicente: « Nunc hora est, ut princeps hujus mundi
Abbreviated transcription (Latin):
Id ꝓpt̃ fnicationem immundiciã & auariciam
uenit irđi infilios diffidentie. siue diaboli
Iđ in illos qui perier̃ indiluuio. & postmodũ in sodo
đa modo perier̃ poena quã sodomitȩ qui igne. ac¬
censi s quia ñ solũ plures uxores acceperunt. sed
insuꝑ q itra naturalẽ usũ fornicabant᷑. Diabolus
aut̃ diffidentia appellat᷑. qr homines diffidere
xindisperationẽ cadere facit
Nolite ergo effici participes eorum Iđn
lite opera eorũ imitari. quia si fueritis socii in ope¬
re : eritis & in poena
Eratis enĩ aliquando tenebrȩ. nunc aut̃ lux
in dño. Iđ eratis peccatores. & ignorantes dm̃
antequã ad fidẽ uenirecis. & filii diaboli princi

Expanded text:
propter fornicationem, immunditiam et avaritiam, venit ira Dei in filios diffidentiae, sive diaboli, id est in illos qui perierunt in diluvio et postmodum in Sodomdammodo perierunt quam Sodomitae, qui in igne succensi sunt, quia non plures uxores acceperunt, sed insuper contra naturalem usum fornicabantur. Diabolus autem diffidentia appellatur, quia homines diffidere et in desperationem cadere facit. Nolite ergo effici participes, id est, nolite illos imitari, quia si fueritis socii in opere, eritis et in poena. Eratis enim aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino , id est eratis peccatores et ignorantes Deum antequam ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
apłs intentionẽ mentis. & affectum sincerista
dilectionis quia filius di nos dilexit odorẽ fau¬
tis appellat. quia multũ in his dilectat᷑ ÷ ds pu
& quasi multa a romata in c̃spectu eĩ efferburs
Ipse deniq xpc̃ fuit oblatio & hostia. ipse sigsi¬
sacerdos & sacrificator . qr semetipsũ optulit doi
in altare crucis ꝓ nobis
Fornicatio aut̃ & omis inmundicia autaur
nec nominet᷑ in uob sic̃ decet scõs:
Fornicatio dr̃ a fornicib hoc est alocis lupanirbo¬

Expanded text:
s intentionem mentis et affectum sincerissimae dilectionis qua Dei Filius nos dilexit, odorem suavitatis appellat: quia multum in his delectatus est Deus Pater, et quasi multa aromata in conspectu ejus efferbuerunt. Ipse denique fuit oblatio, et hostia, ipse sacerdos et sacrificator, qui semetipsum obtulit Deo Patri in altare crucis pro nobis. Fornicatio autem et omnis immunditia, aut avaritia, nec nominetur in vobis, sicut decet sanctos. Fornicatio dicitur a forni
Abbreviated transcription (Latin):
Magnȩ deuotionis hȩc mulier ostendit᷑. quȩ
fidẽ dominicȩ in carnationis quã corde c̃cep̃
in tͥbas malignantiũ. rep̃hendentiũ & calũ¬
niantiũ ore credulo confesia est dicens
Heatꝰuent̃ qui te portaũ. & ubera quȩ
suxisti
Inquib uerbis ñ solũ p̃sentes calũ niatores
qui dicebant eũ in beelzebub principe de¬

Expanded text:
Magnae devotionis haec mulier ostenditur, quae fidem Dominicae incarnationis, quam corde concepit, inter turbas malignantium, reprehendentium, et calumniantium, ore credulo confessa est, dicens: « Beatus venter qui te portavit, et ubera quae suxisti. » In quibus verbis non solum praesentes calumniatores, qui dicebant eum in Beelzebub ejicere dae
Abbreviated transcription (Latin):
icturus euangelista dnm̃ ab homine denioniũ
eiecisse: recte in exordio huiuslectionis tale
uerbũ posuit. ꝑ qđ essentiã diuinitatis exprime¬
ret dicens. Erat iħc eiciens demoniũ. d̃nĩ dix̃
fuit quia eẽ solido ÷ ȩternũ & in cõmut bile
ꝑmanere. cui nec p̃terita transeunt nic futura
succedunt. sed semꝑ ȩternalit̃ ꝑmanet sicut ipse
ait morsi. Egosũ quisũ hȩc dicesfilus isrł
Qui est misit me aduos. Et iterũ. Egosũ ds̃ abra¬

Expanded text:
icturus Evangelista Dominum ab homine daemonium ejecisse, recte in exordio hujus lectionis tale verbum posuit, per quod essentiam Divinitatis exprimeret, dicens: « Erat Jesus ejiciens daemonium. » Non enim dixit, fuit, quia esse soli Deo est, aeternum et incommutabilem permanere, cui nec praeterita transeunt, nec futura succedunt, sed semper aeternaliter permanet, sicut ipse ait Moysi: « Ego sum qui sum . » Et: « Dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . » Et iterum: « Ego sum D
Abbreviated transcription (Latin):
Nemouqs seducat in anibus uerbis¬
Inania ferbalocunt᷑ id ÷ quȩ nullius utilitatis sua
qui dicunt apud inferos aliã poenã non sustinere
nisi conscientia ꝓpria torqueri: Non ad tendentes
qđ dici esaias infine sui uoluminis de reꝓbis. Uermis
eorũ nommoriet᷑ & ignis eorũ non extinguet᷑. Frit .N.
ibi poeha intrinseca conscientia ꝓpria. erit & extr̃in

Expanded text:
Nemo vos seducat inanibus verbisInania verba loquuntur, id est, quae nullius utilitatis sunt, qui dicunt apud inferos aliam poenam non sustineri, nisi conscientia propria torqueri, non attendentes quod dicit Isaias in fine sui voluminis de reprobis: Vermis eorum non morietur, et ignis non exstinguetur. Erit enim ibi poena intra suam conscien
Abbreviated transcription (Latin):
in lacte matrissuȩ: Quod ergo dic̃ ũ dedistimihi
hȩdũ: tale est acsidicat. Illũ qui mihi hedus uide
torem legis & uiolatorẽ sabbati dicebant: idcirco
dũ est. qui cũ amicis eius. id cũ reliqua plebe epu¬

Expanded text:
in lacte matris suae . Quod ergo dicit, Non dedisti mihi in lacte matris suae . Quod ergo dicit, Non dedisti mihi haedum, tale est ac si dicatorem legis, et violatorem sabbati dicebant, idcirco dum est, qui cum amicis, id est, reliqua plebe epu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ tuũ prȩteriui. Sed hoc ñ de omnib generalit̃
israhelitis. sed particularit̃ de qͥb đa accipiendũ est
De hisscilicet tantũ. qui semꝑ đm coluer̃. & numquã
adidola se deflexerunt. Hi enĩ tales quãuis t̾rena
tantũ delectantes quasi in agro essent: ipsa tam̃bona
terrena a solođo sperabant accipere: Qđ & testimo¬
nio ipsius patris confirmat᷑. cum respondit insequen¬
meis epularer
Hȩdus animalolidũ & petulcũ. inscripturis diuinis
peccatoris figurã tenere solet. Sedhoc loco. hȩdi
nomine xpm̃ debemus intellegere : quẽ ille ppłs
insimilitudine carnis peccati urnisse conspiciens: pec¬
catorẽ esse existimauit. Vnde & cȩco illuminato
dicebant. Nosscimus quia hic homo peccator est
Et alibi samaritanũ et̃ : & dȩmoniũ habereblas
xpm̃ figuratum dicimus. cum & in lege hoc nomi¬
ne legat᷑ appellatus. Ait enĩ. Non coques hȩdũ

Expanded text:
tum tuum praeterivi? Sed hoc non de omnibus tum tuum praeterivi? Sed hoc non de omnibus Israelitis, sed particulariter de quibusdam accipiendum est, de his scilicet tantum, qui semper Deum coluerunt, et nunquam ad idola confluxerunt. Hi tales quamvis in terrenis tantum delectarentur, quasi in agro essent, ipsa tamen bona terrena, a solo Deo sperabant accipere. Quod et testimonio ipsius fratris confirmatur, cum respondit in sequenmeis epularer. Haedus animal stolidum est, et in Scripturis divinis peccatoris figuram tenere solet. Sed hoc loco, haedi nomine Christum debemus intelligere, quem ille populus in similitudine carnis peccati venisse conspiciens, peccatorem esse existimavit. Unde et caeco illuminato dixerunt: Nos scimus quia hic homo peccator est . Et alibi Samaritanum eum esse, et daemonium habere blasm Christum figuratum dicimus, cum et in lege hoc nomine legatur appellatus; ait enim: Non coques haedum
Abbreviated transcription (Latin):
quibus se uidet minime interesse
Isq ei respondit. łrater tuusuenit. & occidit
patertuus uitulum saginatum
Quod ÷ aꝑte dicere: Gentilis populus dm̃ eatenus ig
nouum đo canticũ cantatur. ꝓpt̃quẽ etiã occisus :¬
locaustũ tuũ pingue fiat
Indignatus ÷ aut̃: & nolebat introire
Obstinato adhuc animo iudei forissunt. & noluns
fidem ȩcclesiȩ intracre
Pater autem illius egressus. coepit rogare illũ
Nouissimo scłi tempore implebit᷑ uocatio iudeorũ.
quia credituri sunt ad p̃dicationẽ hęliȩ & enoch.
uocat. Tunc enĩ quodã modo egrediet᷑ & rogabit
eum. ut ingressa iam gentium mplenitudine. qͣsi
minore filio. omnis etiã isrł saluus fiat. cui exmax¬
ma parte cȩcitas contigit infidelitatis.
Atille respondens dixit patri suo. Ecce tot
annis seruio tibi. & nunꝗ mandatũ tuũ p̃t̃iui
Cum frequentissime legamus illũ ppłm contraman¬
datũ dñi coluisse. quid ÷ qđ nunc dic̃ nunꝗ manda¬

Expanded text:
quibus se videt minime interesse. Ideoque ei respondet: Frater tuus venit, et occidit pater tuus vitulum saginatum. Quod est aperte dicere: Gentilis populus Deum eatenus ignnovum Deo canticum cantat. Propter quem etiam occisus Holocaustum tuum pingue fiat . Indignatus est autem, et nolebat intrare. Obstinato adhuc animo Judaei foris sunt, et nolunt fidem Ecclesiae intrare. Pater ergo illius egressus, coepit rogare illum. Novissimo saeculi tempore implebitur vocatio Judaeorum, quia credituri sunt ad praedicationem Eliae et Enoch. ris vocat: tunc enim quodammodo egredietur, et rogabit eum, ut ingressa jam gentium plenitudine, quasi minore filio omnis etiam Israel salvus fiat, cui ex maxima parte contigit caecitas infidelitatis. At ille respondens, dixit patri suo: Ecce tot annis servivi tibi, et nunquam mandatum tuum praeterivi. Cum frequentissime legamus, illum populum contra mandatum Domini idola coluisse, quid est quod nunc dicit, nunquam manda
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c dilexit nos. & tradiđ semetipsũ ꝓ nobis
oblationẽ & hostiã dõ inodorẽ suauitatis
Magna & inenarrabilis dilettio. ut unicꝰ filiusdi
semetipsum ꝓ nobis traderet morti. dns̃ ꝓseruis.
creator ꝓcreatura. Sicut ergo ꝓnohis ille animã
sed etiã ꝓfrĩbus nr̃is. ꝓpt̃ amorẽ nominis eius. Qđ
uero dicit apłs. qui se tradidit in odorẽ suauitatis.

Expanded text:
et Christus dilexit nos et tradidit semetipsum pro nobis et Christus dilexit nos et tradidit semetipsum pro nobis oblationem et hosanda et inenarrabilis dilectio ut unicus Filius Dei semetipsum traderet morti, Dominus pro servis, Creator pro creatura. Sicut ergo ille pro  fratribus nostris, propter amorem nominis ejus. Quod vero dicit Apostolus, qui se tradidit in odorem suavitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
RS. Estote imitatores di sicut filii carissimi
Ortat᷑ apłs ephesios. ut sint imitatores đi. sic̃ filii
carissimi Imitari aut̃ est sequi Imitatio autem
est quȩda imaginatio. Uerbi grã Quando dis¬
cipulus conat᷑ imitari magistrum. in aliquo opere
Quomodo possumus imitari dm̃ omnipotentem :
uideamus. Ist ille sapiens. prudens. misericors
iustus. & uerus. Similit̃ & nos scđm modulũ ca¬
pacitatis nrȩ̃. sapientes. prudentessimus. iusti &
ueraces: simus & miseri cordes diligentes amicos
indm̃. & inimicos ꝓpt̃ dm̃. Sicut inquit filius carissi¬
mꝰ imitat᷑ bonũ patrẽ in omni conuersatione morũ
Vlenitate mentis. atq honestate uitȩ: ita & uos
imitamini patrẽ urm̃ dm̃ omni potentẽ. scđm qđ
ipse uob adiutoriũ bonȩ uoluntatis & operationis
prestiterit. Patrẽ aut̃ dico non ꝑnaturã. sed per
operationem Sequitur
Etambulate iđ uiuite conuersamini & cresci¬
te indilectione dĩ & dilectiont ꝓximi. Sicut

Expanded text:
V. Estote imitatores Dei sicut filii charissimi. Hortatur Apostolus Ephesios ut sint imitatores Dei, sicut filii charissimi. Imitari autem est sequi. Imitatio autem est quaedam imaginatio; verbi gratia, quando discipulus conatur imitari magistrum in aliquo opere. Quomodo ergo possumus imitari Deum omnipotentem? Videamus. Est ille sapiens, prudens, misericors, justus et verus: simus et nos secundum modulum nostrae capacitatis sapientes, prudentes, simus justi et veraces et misericordes, diligentes amicos in Deo, et inimicos propter Deum. Sicut, inquit, filius charissimus imitatur patrem bonum in omni conversatione morum et lenitate mentis atque honestate vitae, ita et vos imitamini Patrem vestrum Deum omnipotentem, secundum quod ipse vobis adjutorium bonae voluntatis et operationis praestiterit. Patrem autem dico non per naturam, sed per adoptionem. Sequitur: Et ambulate, id est vivite, conversamini et crescite, in dilectione Dei et proximi, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
cerit ad tollenda totius mundi peccata. Addut
ditur cum ab uno quoq occisus creditur Tune
comedit᷑. cũ sacramentũ passionis eius. castor¬
pore & munda mente ꝑcipitur
Et manducemus & epulemur. quia hu files
meus mortuus fuerat & reuixit. peruera
& inuentus est
ntuendũ quod płr dr̃ manducemus &epulems

Expanded text:
ecerit ad totius mundi tollenda peccata. Adduceecerit ad totius mundi tollenda peccata. Adduceditur, cum ab unoquoque occisus creditur. Tunc comeditur, cum sacramentum passionis ejus casto corpore et munda mente percipitur. Et manducemus et epulemur, quia hic filius meus mortuus erat, et revixit: perierat, et inventus est. Intuendum quod