comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum silentium. hos qui
erudiri poterant: inerro¬
reni derelinquit: Sit rec¬
tor bene agentib ꝑhu
militatem socius: con¬
tra delinquentium uicia.
ꝑrelum iusticiae erectu:
Ut & bonisirinullo se p̾ferat.
& cum prauoꝵ culpa exi
git: potestatẽ protinus
sui prioratus agnosecit:
Quatenus & honore subp̃s¬
so equalem se subditis
beneuiuentib deputo:
& erga ꝑuersos. iura recti¬
tudinis non exercere for
Natura aequales genuit.
Sed uariante meritorũ
ordine : alios atiis culpa
post ponit: Ipsa autẽ
diuersitas quae accessit
exuicio : diuino iudiciod¬
pensatur: Ut quia omnis
homo ȩquȩ stare non uas
alter regatur ab altero
Cuncti qui presunt. non in
se potestatem debent or¬
dinis: sed ȩqualitatẽ pen¬
sare conditionis: Nec pre¬
esse hominib gaudeant.
sed prod esse: Quam uideli¬
c& potenitiam bene regu
qui & tenere illam noue¬
rit & inpugnare : Bene
hanc regit. qui scit ꝑ illã
suꝑ culpam erigi: scit cun
illa ceteris aequalitate

Expanded text:
tum silentium hos qui tum silentium hos qui erudiri poterant in errore derelinquit. Sit rector bene agentibus per humilitatem socius, contra delinquentium vitia per zelum justitiae erectus: ut et bonis in nullo se praeponat, et cum pravorugit, potestatem protinus sui prioratus agnoscat, quatenus et honore suppresso, aequalem se subditis bene viventibus deputet, et erga perversos jura rectitudinis non exercere formnatura aequales sunt geniti: sed variante meritorum ordine, alios alii culpa postponit. Ipsa autem diversitas quae accessit ex vitio, divino judicio dispensatur, ut quia omnis homo aeque stare non valet, alter regatur ab altero. Unde cuncti qui praesunt non in se potestatem debent ordinis, sed aequalitatem pensare conditionis: nec praeesse hominibus gaudeant, sed prodesse. Quam videlicet potentiam bene regit, qui et tenere illam noverit, et impugnare. Bene hanc regit, qui scit per illam super culpas erigi, scit et cum illa caeteris aequalitate
Abbreviated transcription (Latin):
qđ doc& uerlo: instruat
exemplo: Uera est enim
illa doctrira : quã uiuen¬
di sequiir forma: Nam
nichilgepius. ẽ. quam si
cat. explere opere ne¬
glegat : Tunc enĩ p̃dica¬
ficaciter adimpletur: Unꝰ¬
quisq doctor . & bonae
actionis & bone praedi¬
cationis: habere deb&
studium: Nam alterũ sine
altero: non facit ꝑfectũ.
sed prae cedat iustus bene
agere : ut sequent̃ possit
bene docere: Sicut inno¬
uissima. metallum. & fi¬
gura. & pondus. inquirit᷑.
ita iommni doctore a ec¬
clesiastico. quid sequatur.
quiddoceat. quomodo ui¬
uat: Perqualitatẽ igit᷑
metalli : doctrina: Per
figuram: similitudo pa¬
trum: Perpondus : hu¬
militas de signcitur Iui
ergo ab his tribus discre¬
pauerit : Nonme tallũ:
sed terra erit :¬
GRIGORII. DE HUMILITA¬
TE PRAE POSITORUM.
IT RECTOR DISCRETŨ
insilentio ÷ humilis
in uerbo: Neaut tacen¬
da proferat: Aut ꝓferen¬
da reticescat Nam sicut
incauta locutior inerro¬
re ꝑtrahit: ita indiscre¬

Expanded text:
quod docet verbo, instruat quod docet verbo, instruat exemplo. Vera est enim illa doctrina, quam vivendi sequitur forma. Nam nihil turpius est quam si cat, explere opere negligat. Tunc enim praedicaficaciter adimpletur. Unusquisque doctor, et bonae actionis et bonae praedicationis habere debet studium; nam alterum sine altero non facit perfectum: sed praecedat justus bene agere, ut sequenter possit bene docere. Sicut in numismate metallum, figura et pondus inquiritur; ita in omni doctore ecclesiastico, quid sequatur, quid doceat, quomodo vivat. Per qualitatem igitur metalli, doctrina; per figuram, similitudo patrum; per pondus, humilitas designatur. Qui ergo ab his tribus discrepaverit, non metallum, sed terra eritXXXIV. De humilitate praepositorum. Sit rector discretus in silentio, utilis in verbo, ne aut tacenda proferat, aut proferenda reticescat. Nam sicut incauta locutio in errorem pertrahit, ita indiscre
Abbreviated transcription (Latin):
honorib querant. plusq
dese aliene linguae quã
suae conscientiae credant.
siomne gaudium suum NON
infuturoꝵ remuneratione.
nec insc̃itate uite sed in
sua tantum dignitate cons¬
tituant. et dum tciles esse
numquam sibi displeceant
acplacentes sibi non sint
desua correctione solliciti
Quis non intellegat tales si
intalib ꝑ seuerent. nec se
emendant: contemplatiue
uitȩ participes. eẽ. ñ posse.
ad quam ꝑueniunt. nisi
qui studuerint esse qđ fac¬
ta sunt: Nec affectant. sed
esse quod sunt: Non alienis
ec solum de sua dignitate.
sed potius de sacerdotalis
uitae nobilitate conspicui
ui sunt non appellatione
tenus sed uirtute pontifi¬
ces. uite contemplatiue
capaces. & gaudior cae¬
lestium coheredes
am doctrina quam uita.
clarere deb& ecclesi asti¬
cus doctor: Nam doctri¬
na sine uita : arrogantẽ
reddit: Vita sine doctri¬
na: inutilem faicit: Sac̃¬
dotis predicatio yperib
confirmanda est. itaut

Expanded text:
honoribus, quaerant: plusque honoribus, quaerant: plusque de se alienae linguae, quam suae conscientiae credant; si omne gaudium suum, non in futurorum remuneratione, nec in sanctitate vitae, sed in sua tantum dignitate constituant: et dum tales esse, nunquam sibi displiceant: ac placentes sibi, non sint de sua correctione solliciti: quis non intelligat tales, si in talibus perseverent, nec se emendent, contemplativae vitae participes esse non posse? Ad quam non perveniunt, nisi qui studuerint esse quod facti sunt, nec affectant videri, sed esse quod sunt, non alienis s eximii: nec solum de sua dignitate, sed potius de sacerdotalis vitae nobilitate conspicui: qui sunt non appellatione tenus, sed virtute pontifices, vitae contemplativae capaces, et gaudiorum coelestium cohaeredes. Tam doctrina quam vita clarere debet ecclesiasticus doctor. Nam doctrina sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit. 2. Sacerdotis praedicatio operibus confirmanda est, ita ut
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiae secularis auer¬
si. uerbo dĩ infatigabilit
uacant : sapientes uexa¬
citer fiunt: Caelestia
sapiunt: Terrena despi¬
ciunt: Contradicentes
sanȩ doctrinȩ : redargu¬
unt: Oboedientes: insti¬
tuunt: S cĩs uirtutibus
quib indies singulos fi¬
ant dõ propinquiores.
incumbunt : Et tam suis
quam omnium quiꝑ eos
erudiuntur: prouectib
clari Hic quidem uelut
gustum quendam contem¬
plactiue uite quo ad eam
feruentius prouocentur
accipiunt : sed ibi iã in ȩt̃¬
num felices effecti. de eiꝰ
ꝑfectione gaudebunt: Pro¬
inde inflantur. quia hic om¬
nium fidelium catholicoꝵ
honorantur ut capita: sed
letantur potius. quia ibi
xp̃i qui .ẽ. sacerdotũ ac
fidelium omnium caput
clariora membra futuri
sunt: Acsi quod absit se¬
cularib negociis implica¬
ti. fundoꝵ terminos sine
termino cupiditate exten¬
dant: ac se passim ex quisi
animam corpusq debilitan
si gloriam non xp̃i sed suam
decepti uulgi ad olcintis

Expanded text:
sapientiae saecularis aversapientiae saecularis aversi, verbo Dei infatigabiliter vacant, sapientes veraciter fiunt, coelestia sapiunt, terrena despiciunt, contradicentes sanae doctrinae redarguunt, obedientes instituunt, sanctis virtutibus, quibus in dies singulos fiant Deo propinquiores, incumbunt: et tam suis quam omnium qui per eos erudiuntur, provectibus clari, hic quidem velut gustum quemdam contemplativae vitae, quo ad eam ferventius provocentur, accipiunt: sed ibi jam in aeternum felices effecti, de ejus perfectione gaudebunt. Proinde non inflantur, quia hic omnium fidelium catholicorum honorantur ut capita: sed laetantur potius, quia ibi Christi, qui est sacerdotum ac omnium fidelium caput, clariora membra futuri sunt. At si quod absit saecularibus negotiis implicati, fundorum terminos sine termido cupiditatis extendant ac se passim exquisitanimum corpusque debilitant; si gloriam non Christi, sed suam, decepti vulgi adulantis
Abbreviated transcription (Latin):
principes uitȩ contẽplati¬
uȩ posse & debere fieri
sectatores Quia siue scđm
rorumq noticia. siue uacã¬
tio ab omnib occupationi¬
b mundi. siue diuinarum
studium litterarum. siue
qđ his probat᷑ esse ꝑfecti¬
us ipsa uisio dĩ. ponui deo
quid inpedimentt scĩs
sac̃ dotib possit afferri:
quominus adhaec quatuor
quae commemoraui ꝑue¬
niant : Duo enim primũ
x ultimum. id est rerum
lateritium futur rumq
noticia. & ipsa uisio dĩ.
inconparabilit̃ praestanti¬
ora er̃ in illa uita beata
quam in ista diuersis errõ¬
rib inplicata: Iuando qui¬
dem tam rerum omnium
noticiam: quã ipsa dei
substantia plenȩ ac ꝑfec¬
te uidebitur Duo aut̃ me¬
dia uacationem uidelic&
abomnib occupationib
mundi . & diuinarum stu¬
dium litterarum : & iam
hic possunt habere ponti¬
fices Sedilli quise ab om̃i¬
b inplicamentis negoci¬
or secularium remouen¬
tes: non torpent ocio. sed
insistunt ꝑ fectionis suae
negotio. & abstulticia.

Expanded text:
principes vitae contemplativae posse, et debere fieri sectatores: quia sive secunrarumque notitia, sive vacatio ab omnibus occupationibus mundi, sive divinarum studium litterarum, sive, quod his probatur esse perfectius, ipsa visio Dei; non video quid impedimenti sanctis sacerdotibus possit afferri quominus ad haec quatuor quae commemoravi perveniant. Duo enim, primum et ultimum, id est, rerum latentium futurarumque notitia, et ipsa visio Dei, incomparabiliter praestantiora erunt in illa vita beata quam in ista, diversis erroribus implicata, quandoquidem tam rerum omnium notitia quam ipsa Dei substantia plene ac perfecte videbitur. Duo autem media, vacationem videlicet ab omnibus occupationibus mundi, et divinarum studium litterarum, hic possunt habere pontifices. Sed illi qui se ab omnibus implicamentis negotiorum saecularium removentes, non torpent otio, sed insistunt perfectionis suae negotio, et ab stultitia
Abbreviated transcription (Latin):
habo sacerdos in oculo
qui ueritatis lucem uider
non sinitur : qui arrogan¬
tiae sapientiae siue ius¬
ticiae cecatur: pupilla nãs
oculini grauidoelbugi¬
nem tollerans: nichil uida
uia uidelic& sensus huma¬
nȩ cogitationis. si stiltum
se peccatorem quecante¬
tig&: & oppressoꝵ angusti¬
as quantum preual& ope
leu& ut foris resistentib
obponat pacientiam. &
intus suꝑbientib exhibeat
cum pacientia disciplinã:
tergo errata subditorum
sic mansuetudo zelũ tẽpe¬
r& : quatenus aiusticiȩ
studio non eneru& Sic
adultionem zelus ferue
nectamen piȩtatis limitẽ
feriendo transcendat:
Rectoris officium. ẽe. deb&.
ut ingratos beneficiis ad
amorem prouoc& : ut gratos
quosq ministeriis in amo¬
rem seru&. ut proximor
mala cum corrigere NoΝ
ual& : taceat: Et quaecũq
corrigi loquendo possun:
silentiũ consensũ esse per¬
time scant:¬

Expanded text:
habet sacerdos in oculo, qui veritatis lucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae, sive justitiae caecatur. Pupilla namque oculi nigra, videt: albuginem tolerans, nihil videt: quia videlicet sensus humanae cogitationis, si stultum se peccatoremque intetiget; et oppressorum angustias, quantum praevalet, ope levet: ut foris resistentibus opponat patientiam, et intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam; ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet, quatenus a justitiae studio non enervet: sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transcendat. Rectoris officium esse debet, ut ingratos beneficiis ad amorem provocet, ut gratos quoque ministeriis in amore servet: ut proximorum mala, cum corrigere non valet, taceat: et quaecunque corrigi loquendo possunt, silentium consensum esse pertimescat
Abbreviated transcription (Latin):
q concilium. qđ inquibũs¬
dam locis & ciuitatib prb̃is
gratiam sacrȩ communionis
diaconi porrigant: qđ nec re¬
gula nec consuetudo trã¬
didit. ut abhis qui potes¬
tatem non habent offeren¬
di: illi qui offerunt xp̃i cor¬
pus accipiant Nec non
& illud innotuit. qđ qui¬
dam diaconi ante ep̃os:
sacrã oblatio  contingant:
haec igitur omnia resecent᷑.¬
& insua dia conimensura
ꝑmaneant: scientes qđ
episcoporum quidem mi¬
nistri sint. inferiores aut̃
presbiteris habeantur:
Per ordinem ergo postpres¬
biteros gr̃am sacre commu¬
onis accipiant : aut ep̃o
eis aut prbo porrigente :
Sed nec sedere in medio p̃s¬
biteroꝵ diaconis liceat.
quia si hoc facit preter
regulam & ordinẽ ꝓbat᷑
existere: Siquis aut̃
posthas definiciones obȩ¬
dire noluerit: aministe¬
rio cessare debebit: xLii.

Expanded text:
cilium quod in quibusdam locis et civitatibus presbyteris gratiam sacrae communionis diaconi praebeant, quod nec regula, nec consuetudo tradidit, ut ab his qui potestatem non habent offerendi, illi qui offerunt corpus Christi accipiant. Nec non et illud innotuit quod quidam diaconi ante episcopos sacra oblata contingant. Haec igitur omnia resecentur, et in sua diaconi mensura permaneant, scientes quod episcoporum quidem ministri sint, inferiores autem presbyteris habeantur. Per ordinem ergo post presbyteros gratiam sacrae communionis accipiant, aut episcopo eis, aut presbytero, porrigente; sed nec sedere in medio presbyterorum diaconis liceat; quia si hoc fiat, praeter regulam et ordinem probatur existere. Si quis etiam post has definitiones obedire noluerit, a ministerio cessare debebit.
Abbreviated transcription (Latin):
uitae Nescius: non . es.
in prudens aut ignorans:
Legem quam debeas sequi
dis posui. qualis debeas
esse descripsi: Cognitio¬
nem mandatoꝵ habes.
iam scis quid sit recte
uiuere Uide neultra of¬
fendas. uide ne de in¬
ceps boni quod nosti
dispicias : Vide ne quod
legendo respicis. uiuendo
contempnas : Donum scien¬
tiae acceptum retine. im¬
ple opere quod dicisti prę̧¬
Homo gratias ago.
gratias refero. gratiarũ
actiones rependo. acci¬
ones gratiarum. ꝑsoluo.
ago ate quae habeo ube¬
rem tibi gr̃am: Quantas
ualeo graticis celebro.
quantas pro uiribus pos¬
sum gratias ago. multa
miseratione largita:

Expanded text:
vitae nescius, non es vitae nescius, non es imprudens, aut ignarus; legem quam debeas sequi exposui, qualis debeas esse descripsi, cognitionem mandatorum habes. 523 Jam scis quid sit recte vivere; vide ne ultra offendas, vide ne deinceps bonum quod nosti despicias, vide ne quod legendo respicis vivendo contemnas. Donum scientiae acceptum retine, imple opere quod didicisti pr101. Gratias ago, gratias refero, gratiarum actiones rependo, actiones gratiarum persolvo. Ago atque habeo uberem tibi gratiam; quantas valeo, gratias celebro, quantas pro viribus possum gratias ago. Multa miseratione largita.
Abbreviated transcription (Latin):
alieno spolio Nichil ꝓd¬
est: si alterum inde refi¬
cis. unde alium inanem
facis Contempnis: mise¬
ratio ista non proficit:
Talis misericordite. pec¬
cata non pusat: sed am¬
plificat: Bonquod facis
misericordiae non iactan¬
tiae facito Nichil stude¬
as propt̃ laudem. nichil
propter temporalem opi¬
nionem. nichil propt̃ famã¬
humanam: sed propter
uitam aeternam: Iuic quid
agis. propt̃ futuram age
mercedem: Maeternae
remunerationis expectã¬
tio. te. teneat amplius.
neq qđ adhuius seculi¬
qđ aduitã aeternam glo¬
riam prosit Si enim hic
laus queritur : illic remu¬
neratio amittitur: Iusti¬
ciae enim mercedem.
non hic sed infuturam ac¬
cipiunt: Futura mercis.
non presens promittitur
iustis: Incaelo non in
terra mercis : ꝓmittit᷑
sanctis Non est hic ex¬
pectare. quod alibi de¬
betur: Quae accepisti.
monita uita. ẽ. tibi: ui¬
uendi norma: Nulla te
iam ignorantia a pecca¬
to excusat : non es. iam

Expanded text:
alieno spolio. Nihil prodalieno spolio. Nihil prodest, si alterum inde reficis unde alium inanem facis. Condemnat miseratio ista, non propitiat. Talis misericordia peccata non purgat, sed amplificat. Bonum quod facis misericordiae causa, non jactantiae, facito; nihil studeas propter laudem, nihil propter temporalem opinionem, nihil propter famam, sed propter vitam aeternam; quidquid agis, pro futura age mercede; aeternae remunerationis exspectatio te teneat amplius. Nec quod ad hujus, se vitae aeternae gloriam prosit quaeras . 99. Si enim hic laus quaeritur, illic remuneratio amittitur. Justi enim mercedem, non hic, sed in futuro recipiunt. Futura merces, non praesens promittitur justis. In coelo, non in terra, merces promittitur sanctis; non est hic exspectandum quod alibi debetur. 100. Ecce accepisti monita, data est tibi vivendi norma, nulla te jam ignorantia a peccato excusat, non es jam
Abbreviated transcription (Latin):
nanitum: siquem op¬
pressum. si quem humili¬
Nullum contempnas. nul
nullum dimittas. nullus
ate tristis habeat: nemo
ate confusus abscedat
Omnib: communicaboni.
omnibus tribuae. om̃ib
prebe. non eligas cui
miserearis. neforte prete¬
reas eum qui meretur acci¬
pere: Certussis ꝓ quo ma¬
gis placeas dõ. nescis pro
quo tibi maior fructus ius¬
ticiae preparetur Quicqͥd
tribiuis cum affectu dis¬
tribue. quicquid largiris
cum hilaritate largire:
prebe miscđam sine mur¬
muratione. prebe helemo¬
sinam sine thedio Maior
sit tibi beneuolentia. quã
quod datur: Maior gratia.
quam quod inpenditur:
Tale erit opus tuũ: qualis
fuerit intentio tua: Quod
enim effectu bono dispen¬
satur : hoc accipi& deus
Qui autem cum thedio dat.
mercedem perdit Iui cum
tristicia manum porrigit
fruccum remuerationis
beneuolentia: Decuis iustis
laboribus : ministra pau¬
peribus: Non auferas alteri.
unde alio tribuas Nete
miseri cordem ostendas.

Expanded text:
nanitum, si quem opnanitum, si quem oppressum, si quem humilinullum contemnas, nullunullum dimittas, nullus a te tristis abscedat, nemo a te confusus abeat. Omnibus communica, omnibus tribue, omnibus praebe; non eligas cui miserearis, ne forte praetereas eum qui meretur accipere. Incertus es pro quo magis placeas Deo, nescis pro quo tibi major fructus justitiae praeparetur. 97. Quidquid tribuis, cum affectu distribue; quidquid largiris, cum hilaritate largire. Praebe misericordiam sine murmuratione; praebe eleemosynam sine taedio. Major sit benevolentia quam quod datur, major gratia quam quod impenditur. Tale erit opus tuum qualis fuerit intentio tua; quod enim affectu bono dispensatur, hoc accipit Deus; qui autem cum taedio dat, mercedem perdit; qui cum tristitia manum porrigit, fructum remunerationis benevolentia. 98. De tuis justis laboribus ministra pauperibus; non auferas alteri unde alteri tribuas, nec te misericordem ostendas de
Abbreviated transcription (Latin):
hominem: Nemo potest
amplectere dei gloriã
simul & scłi: nemo po
&r scłm: Difficile . ẽ. cae¬
lestibus & terrenis cu¬
ris parit̾ inseruire.
difficile. ẽ. d̃ simul &
mundum diligere: Utrãq
simul. aequalit̃ amari
dm̃ sus pende Sine in¬
pedimento scłi : deo
seruire stude: Nullate
cura dĩ amore subtrahat.
nullate sollicitudo rerũ:
abintentione dĩ suspen¬
dat Abice ate quicquid
inpedire bonum propo¬
situm potest. toto animo.
m odio & dampna: qđ
diligit mundus Esto
mortuus mundo: et
mundus tibi: Mundigłam
tamquam mortuus non
aspicias : tamquam
mortuus ab effectu
uite istius te separa
sic sepultus. ut noni
habeas curam de scło:
Iamquã de functus. ab
omni terrena te priua
negocio: Contempne
uiuens: quae postmor¬
tem habere non potes:
Quod habes : habeto
admisericordiam dei:
Suffragetur uirtus tua.
egeni inopia: Siquem
positum in necessitatem
cognosceris. siquem ad
inopiam redactum. siquem
dilectione alicuius exi¬

Expanded text:
. Nemo potest . Nemo potest amplecti Dei gloriam simuet saeculum. Difficile est coelestibus et terrenis curis pariter inservire, difficile est Deum simul et mundum diligere. Utraque simul aequaliter amari  suspende. Sine impedimento saeculi Deo servire stude. Nulla cura a Dei amore te subtrahat, nulla te sollicitudo rerum ab intentione Dei suspendat. Abjice a te quidquid impedire bonum propositum potest. Toto animo et odi, et damna, quod diligit mundus; esto mortuus mundo, et mundus tibi; mundi gloriam tanquam mortuus non aspicias, tanquam mortuus ab affectu vitae istius te separa. Sicut sepultus, non habeas curam de saeculo. Tanquam defunctus, ab omni terreno te priva negotio. Contemne vivens quae post mortem habere non potes. 96. Quod habes, habeto ad misericordiam; suffragetur virtus tua egeni inopiae. Si quem positum in necessitate cognoveris, si quem ad inopiam redactum, si quem direptione alicujus exi
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia autem prinium
quere. ut cum iusticia defi¬
nias: Nullum condempnes.
ante udicium. nullũ iu¬
dices suspiciones arbitrio.
ante proba & sic iudica:
Non enim qui acusatur. sed
qui conuincitur reus est:
periculo sum .ẽ. desuspicio¬
ne quem piam iudicare:
In ambiguis dĩ iudicium ser¬
ua sententiam: Id non nosti
qđ nescis. diuino commite
iudicio: Non enim potest
condempnari humano exa¬
mine quem deus suo iudiei
reseruauit: Incerto not
iudicemus. quo usq ueniat
dñs qui latentia producit
inlucem. qui in luminabit
abscondita tenebrarum. qui
manifestabit consilia cordiũ:
uamuis enim uera sint.
guntur. nisi quae ordine
sit tibi humilittis quam uis¬
honor. nullusres terrenas
sine peccato administrat:
Ualde rarum . ẽ. ut quid
diuicias possident. ad re¬
quiem tendant: Qui curis
terrenis se implicant.
adei amore se separant:
Iui inrerum amore defi¬
gitur: dm̃ nulla tenus
delectatur: Cura enĩ rerũ:
ab intentione dĩ euertunt¬

Expanded text:
Omnia autem primum Omnia autem primum inquire, et cum justitia definies. Nullum condemnes ante judicium, nullum judices suspicionis arbitrio, ante proba, et sic judica; non enim qui accusatur, sed qui convincitur, reus est. Periculosum est de suspectione quempiam judicare. 86. In ambiguis Dei judicio serva sententiam, quod nosti tuo, quod nescis divino committe judicio; non potest condemnari humano examine quem Deus suo judicio reservavit. Incerta non judicemus, quousque veniat Dominus, qui latentia producit in lucem, qui illuminabit abscondita tenebrarum, qui manifestabit consilia cordium : quamvis vera sint, cuntur, nisi quae ordine sit tibi humilitas, quamvihonosine peccato administrat. Valde rarum est ut qui divitias possident ad requiem tendant; qui curis terrenis se implicant, a Dei timore se separant. Qui in rerum amore defigitur, in Deo nullatenus delectatur. 94. Curae enim rerum ab intentione Dei avertunt
Abbreviated transcription (Latin):
qui enim praesentia do¬
na affectat: futuram
gloriam non sperat: Iui
bona hic recipit: ulte¬
rius qđ expectat premi¬
sericordia e sed eas: Custo¬
di discretionem iusticiae.
noli esse plus iustus quã
iustum est: Omne enim
qđ nimis est. uiciũ. ẽ. im¬
pia iusticia .ẽ. fragilita¬
ti humanȩ non ignoscere :
Non igitur ames dãmpna¬
re. sed emendare pocius
examen sequatur pietas.
districtionis censuram.
temperat indulgentia:
Itaclemens esto in alienis
delictis. sicut in tuis Nec
quem quam districtius.
quam te uidices. nec alit̃¬
tẽ. nec alit̃ alius penses.
sic alios iudica. ut ipse
iudicari cupis. dum enim
indulges in alieno pecca¬
to. & tibi misereris: Suo enĩ
iure in alienos sta tueris.
eo iure teneberis: Iualilege
pęna conditione quẽ piã
iudicaueris : Eadem ipse
iudicandus es: Lex tua te
constringit. iudicium quod
aliis ponis ipse portabis:
Ineo enim quod iudicas.
condempnandus es. et inqua
mensura mensus fueris.

Expanded text:
83. Qui enim praesentia do83. Qui enim praesentia dona affectat, futuram gloriam non sperat; qui bona hic recipit, ulterius quod exspectet praemisericordia nunquam sedeas. Custodi discretionem justitiae; noli esse justus plusquam justum est . Omne enim quod nimium est, vitium est. Impia justitia est humanae fragilitati non ignoscere. Non igitur ames damnare, sed emendare potius,examen sequatur pietas, districtionis censuram temperet indulgentia. Ita clemens esto in alienis delictis, sicut in tuis, nec quemquam districtius quam te judices; nec aliter te, aliter alios penses. Sic alios judica, ut ipse judicari cupis. Dum enim indulges alieno peccato, tibi misereris. Quo 519 jure in alium statueris, eo jure teneberis. Qua lege et poenae conditione quempiam judicaveris, eadem et ipse judicandus eris. Lex tua te constringit. 85. Judicium quod aliis imponis, ipse portabis; in quo enim judicas, ipse damnandus es, et qua mensura mensus fueris,
Abbreviated transcription (Latin):
enim indiscreta: pro uicio¬
consuetudine uicia: multa
praua usu presumpta: mul¬
ta contra pudicos mores
inlicite usurpata: Adime
ra: Quod uis ut faciat. alius
tibi. hoc &e tu facito illi.
crcate alios: Testam̃ tesci¬
manio tuo nulli noceas.
ad nullius periculum uocẽ
testificationis adhibeas:
Sermo tuus. nec animae
cuiusquam. nec rebus in¬
ediat: Quo nonuis pati:
onfacias: Quod non uis fie
tibi : alterinumquã infe¬
ras: Non priseras alii ma¬
la ne patiaris similia:
Inte serua modestia.
in aliis serua iusticiam:
Tene iuris a equitatem
sequere ueritatem iudi¬
ciorum nullum contra
ueritatem defendas dum
iudicas. nullius ꝑsonȩ
affectu deflectaris auero:
pauꝑ andiues sit. causa
prospice non ꝑsonam.
in omnib ueritatem custo¬
di nullam ambitiorie
uel precio mouearis.
uiolatur auro iusticia:
cito corrumpitur munere:
Deiusto iudicio: tempo¬
roclia luera non appe¬
tas: Pro iusticia. nullũ
scłi premium queras:
Iusticiam pro sola a et̃na
remuneratione distribue:

Expanded text:
enim indiscreta viticonsuetudine vitiata, multa pravo usu praesumpta, multa contra pudicos mores illicite usurpata; adime ri; quod vis ut faciat alius tibi, hoc et tu facito illi: optas circa te alios. Testimonio tuo nulli noceas, ad nullius periculum vocem testificationis adhibeas. Sermo tuus nec animae cujusquam, nec rebus noceat. Quod non vis pati, non facias; quod non vis fieri tibi, alteri nunquam facias; non inferas alii mala, ne patiaris similia. In te serva modestiam, in aliis serva justitiam, tene juris aequitatem, sequere veritatem judiciorum. 82. Nullum contra veritatem defendas; dum judicas, nullius personae affectu deflectaris a vero. Pauper an dives sit, causam perspice, non personam. In omnibus veritatem custodi, nulla ambitione vel pretio movearis. violatur auro justitia, cito corrumpitur munere; de justo judicio temporalia lucra non appetas, pro justitia nullum saeculi praemium quaeras. Justitiam pro sola aeterna remuneratione distribue.
Abbreviated transcription (Latin):
M̃S ANIE QUÃ MORIAR
ANIE QUÃ MORS PREUE¬
NIAT. ANT EQUÃ TARTARA
RAPIANI. ANTEQUÃ
FLAMMA CONBURAT.
ANTEQUAMTENEBRAE¬
Subueni prius quam ad tor¬
menta properem: Prius¬
quam gehenne ignib: deuo¬
rer : priusquam sine t̃mine
crucier : Reus enim timore
iudicutui terreor: pauore
peccati iran tuam formido.
immanitate sceleris examen
tuum trepidus conscientia
metuo Si enim iustus utx
saluabitur. ego impius ubi
ero quid faciam dum uene¬
rit tremendi formido iu¬
dicii : cum examen iudicii
aduenerit quid respondeã.
quidero dicturus cum ante
tribunal xp̃i fuero prae¬
sentatus : Uae diem illun
Utinam non in luxissoe michi¬
dies. utinã non fuissae sol
ortus suꝑme. utinam suꝑ
me non apparuissce lucer
hodies habhominanda.
ho dies poenitus nec di¬
cenda. quae me in hoc scło
ꝓtulit. quae michi hic

Expanded text:
 antequam moriar, antequam mors me praeveniat, antequam me tartara rapiant, antequam me flamma comburat, antequam me tenebraeSubveni prius quam ad tormenta properem, priusquam gehennae ignibus devorer, priusquam sine termino crucier, reus enim timore judicii tui terreor, pavore peccati iram tuam formido, immanitate sceleris examen tuum trepidus conscientia metuo. 64. Si enim justus vix salvabitur, ego impius ubi ero? quid 491 faciam, dum venerit tremendi formido judicii? cum examen judicii venerit, quid respondebo ? quid ero dicturus, cum ante tribunal Christi fuero praesentatus? Vae diem illum, Utinam non illuxisset mihi! utinam non fuisset ortus super me! utinam super me non apparuisset! dies abominanda, o dies penitus non nominanda, quae me in hoc saeculum protulit, quae mihi c
Abbreviated transcription (Latin):
rome : scĩ romani militis.
qui confessione scĩ laurentu
conpunctus : petiit ab eo
baptizari: Et mox iubente
decio cum fustib exhibitꝰ
ac decollatus. ẽ¬

Expanded text:
Romae, sancti Romani militis, qui confessione beati Laurentii compunctus, petiit ab eo baptizari, et mox jubente Decio, cum fustibus exhibitus ac decollatus e
Abbreviated transcription (Latin):
sexus : & cerealis miles
cum uxore sua salustia.
quam cornelius ab infir¬
mitate sua sanauerat:¬
ani ep̃i . qui subualeriano
principe post longum exi¬
lium detruncatione capi¬
tis martyrium consũmauit:
sexto miliario a cartagme
iuxta mare: Referuntur
cum eo passi. crescencianꝰ.
uictor. rosulai. & generalis:
Eodem die : exaltatio scȩ crucis:
Nã papa sergius insacrario
beati petri apłi capsã argen¬
team quae mangulo obscu¬
rissimo dutissime iacue¬
rat . & in ea crucẽ diuersis
acpreciosis lapidib: ador¬
natam dño reuelante rep¬
perit: Dequa tractis peta¬
lis quib gemine incluse
erant. mire magnitudinis
porcionem. ligni saluti fe¬
ri. dominicȩ crucis inte¬
rius repositam inspexit.
quae extempore illo anni
omnib inbasilica saluato¬
ris quae appellat᷑ constan¬
tinianã die exaltationis
eius: ab omni osculatur. atq
adoratur populo:¬

Expanded text:
sexus, et Cerealis miles cum uxore sua Sallustia, quam Cornelius ab infirmitate sanaveratani episcopi, qui sub Valeriano principe, post longum exilium, detruncatione capitis martyrium consummavit, sexto miliario a Cartagine, juxta mare. Referuntur cum eVictor, Rosula et Generalis. Eodem die, Exaltatio sanctae crucis,  Papa Sergius in sacrario beati Petri apostoli capsam argenteam quae in angulo obscurissimo diutissime jacuerat, et in ea crucem diversis ac pretiosis lapidibus adornatam, Domino revelante, reperit, de qua tractis IV petalis quibus gemmae inclusae erant, mirae magnitudinis portionem ligni salutiferi dominicae crucis interius repositam inspexit; quae ex tempore illo annis omnibus in basilica Salvatoris quae appellata Constantiniana, die exaltationis ejus, ab omni osculatur atque adoratur populo
Abbreviated transcription (Latin):
iubente decio exhibitus
& int̃rogatꝰ cur acipriano
contra rem publicã litteras
accepissa: respondit: Ego
decorona dñi litteras acce¬
pi. non contra rem publicã.

Expanded text:
iberi. Exhibitus Decio interroganti, cur a Cipriano contra rem publicam literas accipisset, respondit: « Ego de corona Christi litteras accepi, non contra rem publicam.
Abbreviated transcription (Latin):
ra cumẽent posita inter
sepulchra iudeor. & po¬
pulo xp̃i ano prorsus in-¬
cognitti : beatus ambrosius
ipsis scĩs martyrib reue¬
lantib apud bononien¬
sem ciuitatem repperit:
quaeq extructa a ecła.
cum magna fideliũ leticia.
& demonum pęnis confi¬
tentium merita martirũ.
sub altari deposuit Ingal
meua aetate. uirtutum
omniũ gr̃a p̃ditus. primũ
lirinensis cenobi pater:
alia gesta magnificatres
culi: mortuos susc itauit:

Expanded text:
cum essent posita inter sepulcra Judaeorum, et populo Christiano prorsus incognita, beatus Ambrosius ipsis sanctis martyribus revelantibus apud Bononiensem civitatem reperit; quaeque exstructa ecclesia, cum magna fidelium laetitia et daemonum poenis confitentium merita martyrum, sub altari deposuit. In Galmaeva aetate virtutum omnium gratia praeditus, primum Lirinensis coenobii pater, alia gesta magnifica, treculi, mortuus suscitavit.
Abbreviated transcription (Latin):
rio coronatus: sepultus .ẽ.
inuaticano huius lini: pau¬
lus mnepła ad timotheum
meminit: Apud alexan¬
fausti prbi. & dii. & ammo¬
nii. qui cum beato petro
eiusdem urbis ep̃o. iuben¬
te maximino trucidati sunÑ:

Expanded text:
rio coronatus, sepultus est in Vaticano. Hujus Lini Paulus in Epistola ad Timotheum meminit . Apud AlexanFausti presbyteri, et Dii, et Ammonii: qui cum beato Petro ejusdem urbis episcopo, jubente Maximino, trucidati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ando chii prbi. tirsi diaco¬
ni. & felicis. quia sc̃o policar
po. ab oriente directi. ad
docendam galliam sub au¬
reliano principe sunt glo¬
riosissime coronati: Siqui¬
dem flagellis cesi : in ul¬
timo tottidie inuersis ma¬
nib suspensi : in ignẽ mis¬
si. sed non conbusti: tandẽ
uectib colla feriuntur:
Ubi simphorianus tuncxx.
semꝑ uigilias. &. orationes

Expanded text:
Andochii presbyteri, Thyrsi diaconi, et Felicis, qui a sancto Polycarpo episcopo ab Oriente directi ad docendam Galliam sub Aureliano principe sunt gloriosissime coronati: siquidem flagellis caesi, in ultimo tota die inversis manibus suspensi, in ignem missi, sed non combusti. Tandem vectibus colla feriuntur, ubi Symphorianus tunc vigsemper vigilias et orationes
Abbreviated transcription (Latin):
pud tusciam ciuitatem
libris dialogoꝵ meminit :
fractũ apaganis. calicẽ scm̃.
ad missas orando restaurauit
Apud mediolanũ: scĩ faustini

Expanded text:
pud Tusciam civitate Alibris Dialogorum meminit, fractum a paganis calicem sanctum ad missam morando restauravit. Apud Mediolanum, sancti Faustini
Abbreviated transcription (Latin):
Uirtutib uicia opposuit
Dicimꝰ quales esse debeant
di camus quales non esse
debeant sacerdotes Vino¬
lentia: scruronum. ẽ. et
commessatorum: Vent̃q
mero aestuans : cito dis¬
pumat in libidines: In uino
luxuria: In luxuria: uolup¬
tas: Inuoluptate : inpu¬
dicicia . ẽ Qui luxuriat᷑.
uiuens mortuus. ẽ Ergo
qui in ebriatur . & mortu¬
us. et sepultus. ẽ: Noȩ ad
unius hore aebrietatẽ
nudat femora sua : quȩ
ꝑsexcentos annos sobrie¬
tate contexerat Loth
ꝑtemulentiam nesciens
libidini misc& incestum:
Etquem sodoma non uice¬
rat : uina uicer̃: Percus¬
sorem aut̃ ep̃m ille cor¬
dempnat : quidor sum¬

Expanded text:
uirtutibus uitia obposuit. Didicimus, quales esse, discamus, quales non esse debeant sacerdotes. uinolentia scurronum est et comissatorum uenterque mero aestuans cito despumat in libidines. in uino luxuria, in luxuria uoluptas, in uoluptate inpudicitia est. qui luxuriatur, uiuens mortuus est: ergo, qui inebriatur, et mortuus et sepultus est. Noe ad unius horae ebrietatem nudat femora sua, quae per sexcentos annos sobrietate contexerat. Loth per temulentiam nesciens libidini miscet incestum et, quem Sodoma non uicerat, uina uicerunt. percussorem autem episcopum ille condemnat, qui dorsum
Abbreviated transcription (Latin):
xiI. rexisso& mastyrio
coronatus. ẽ. subdio clecia¬
no principe. cũ gabinio
fratre: Eodem die incordu
dia conors debabilonia.
quor primꝰ precisa etiã
lingua loquebatur. et¬
omnes ineculeo suspensi.
& nexib actracti sunt :
Deinde laminis ardentib
circum latera appositis.
ustulati & unguib lace¬
rati. adultimum gladio
trucidati sunt: presente
ꝑsecutore decio: Scrip¬
natł scĩ epipodii. qui ꝑse

Expanded text:
im rexisset, martyrio coronatur sub Diocletiano principe cum Gabinio Gabino fratre. Eodem die in Cordudiaconorum de Babylonia, quorum primus, praecisa etiam lingua, loquebatur: omnes in equuleo suspensi, et nexibus artati sunt; deinde laminis ardentibus circum latera oppositis, ustulati, et ungulis lacerati, ad ultimum gladio trucidati sunt, praesente persecutore Decio. INat
Abbreviated transcription (Latin):
cutione Antonini ueri
post gloriosos xl.uiii.
meadem urbe passisunt.
cum alexandro harissimo
collega tentꝰ est . ł¬

Expanded text:
cutione Antonini Veri, post gloriosos quadraginin eadem urbe passi sunt, cum Alexandro charissimo collega tentus,
Abbreviated transcription (Latin):
famula flauia. domitilla.
quae fuit flauii clementis
consulis. ex sorore neptis:
& a scõ clemente. sacro ue¬
lamine ad integritatis ꝑse¬

Expanded text:
famulae, Flaviae Domitillae. Quae cum esset Flavii Clementis consulis ex sorore neptis, et a sancto Clemente sacro velamine ad integritatis perse
Abbreviated transcription (Latin):
plurimis. insulã ponciam
exilio deportata. Longũ
inibi: martirium dux̃: Eođ
die: nad sc̃ae felicitatis¬
mar̃is. matris septẽ filiorũ
mar̃m : que iubente anto¬
nino. decollata. ẽ. ꝓxp̃o:¬

Expanded text:
insulam Pontiam exsilio deportata, longum inibi martyrium duxit. Eodem die, natale sanctae Felicitatis, matris septem filiorum martyrum, quae, jubente Antonino, decollata est pro
Abbreviated transcription (Latin):
atł sc̃i clem̃tis. dequo apłs
paulus ait. cum clemente.
& ceteris cooperatorib meis:
quoꝵ nomina sunt scripta¬
in libro uite: Hic quartus
post petrum rome ep̃s si¬
quidem secundus linꝰ fuit.
terciuscletus. sub ꝑse¬
cutione traiani martirio¬

Expanded text:
ancti Clementis, de quo apostolus Paulus ait: Cum Clemente et caeteris cooperatoribus meis, quorum nomina sunt in libro vitae . Hic quartus post Petrum Romae episcopus siquidem secundus Linus fuit, tertius Anacletus sub persecutione Trajani, tran
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ iohannis pape Iul
quia orto doxus erat: &
a iustino imperatore orto¬
doxo constantinõ polim
ueniens : gloriose susceptꝰ
fuerat: Teo dericus rex
arrianus reuertentẽ in
rauenna. incustodia ten¬
tũ : ad mortem usq cum
aliis aeq catholicis uiris
ꝑduxit Huius meminit
sc̃s gregorius : in libro dia¬
logor: Cuius corpus
trans latum de rauenna:
sepultum .ẽ. mbasilica sc̃ĩ

Expanded text:
i Joannis papae, quem quia orthodoxus erat, et a Justino imperatore orthodoxo Constantinopolim veniens gloriose susceptus fuerat Theodoricus rex Arianus revertentem in Ravennam, in custodia tantum, ad mortem usque, cum aliis aeque catholicis viris, perduxit. Hujus meminit S. Gregorius in libro Dialogorum. Cujus corpus, translatum de Ravenna, sepultum est in basilica B.
Abbreviated transcription (Latin):
Rome uia aurelia incimi¬
terio: natł scĩ felicis pape
quicum annis quinq sexiss&e
ȩcłam. subclaudio principe
martyrio coronatꝰ ẽ : Turrib¬

Expanded text:
Romae via Aurelia, in coemeterio, sancti Felicis papae. Qui cum annos quinque rexisset Ecclesiam sub Claudio principe, martyrio coronatus est. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
port& claustrabians
canonicorum. ita di¬
ligent̃ custo diri : ut grex
dominicus fraterna
concorditer fruatur pa¬
ce Et siquem lib& p̃latꝰ
aut qui eius uice fungit᷑.
aut forte quilib& alius
spiritalis frater intra
claustra quippiam in ho¬
neste Agentem : aut ex¬
tra in biuis & plateis ocio
uanisq: confabulationi¬
bus uacantem seppererit.
primo secreta ad moniti¬
one eum corripiat : et
post si necesse fuerit corã
fratrib idem neglegens
acrius iudicetur : ut de¬
inceps emendatus inme¬
lius proficiat: Feminis
namq nonsolum inman¬
sionib & claustris cano¬
nicorum prandendũ. aut
requiescendum non est quin
pocius necinea in ea intran¬
di. excepto in ȩcła ulla
tribuenda faculttis: quia
ualde hoc ascĩs patribus
legitur inhibitum: Siquid
uero caritatis officio illis
ad tribuendum .ẽ. extraclaus¬
tra constituatur locus. in
quo id accipiant: Nullus
tam̃ fratrum cum ipsis nisi
testes coram fuerint loqua¬
tur: Qui uero secus quã

Expanded text:
portet claustra canonicorum ita diligenter custodiri, ut grex Dominicus fraterna concorditer fruatur pace: et si quemlibet praelatus, aut qui ejus vice fungitur, aut forte quilibet alius spiritalis frater, intra claustra quempiam inhoneste agentem, aut extra in biviis et plateis otio vanisque confabulationibus vacantem, repererit, primo secreta admonitione eum corripiat, et post, si necesse fuerit, coram fratribus idem negligens acrius judicetur, ut deinceps emendatus in melius proficiat. Feminis namque non solum in mansionibus et claustris canonicorum prandendum aut requiescendum non est, quin potius nec in ea intrandi, excepto in ecclesiam, ulla tribuenda facultas, quia valde hoc a sanctis patribus legitur inhibitum. Si quid vero charitatis officio illis attribuendum est, extra claustra constituatur locus, in quo id accipiant: nullus tamen fratrum cum ipsis, nisi testes coram fuerint, loquatur. Qui vero secus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sio consulari. quã cum
bente. paschasio uelle&.
nullaten eam mouere
potuer̃. nec funib ad di¬
tis. aut boum paribus
plurimis picem resinam
feruens oleum: allesa
suscepit Tandem gladio
in uiscera merso ꝑcussa :¬
nectam̃ mortua. ẽ. donec
uenientib sacerdotibus
communionem dominiei
corporis & sanguinis ac¬
cepit: T¬

Expanded text:
sio consulari: quam cum bente Paschasio vellent, nullatenus eam movere potuerunt nec funibus additis, aut boum paribus plurimis: picem resineam, fervens oleum, nil laesa suscepit. Tandem gladio in viscera merso percussnec tamen mortua est, donec venientibus sacerdotibus communionem Dominici corporis et sanguinis accepit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui ut lib̾actuum apłoꝵ
indicat. ad p̃dicacionem
beati pauli apłi. apud
athenas ad fidem xp̃i cõ¬
uersus. primus eiusdẽ ciui¬
tatis ep̃s. ab eodẽ ẽ. cons¬
sierunt ad saxones  &
cum pre sere ibi xp̃m

Expanded text:
qui ut liber Actuum apostolorum indicat , ad praedicationem beati Pauli apostoli apud Athenas ad fidem Christi conversus, primus ejusdem civitatis episcopus ab eodem est conssierunt ad Saxones, et cum praedicare ibi
Abbreviated transcription (Latin):
raepositors officii est.
ut subditoꝵ mentes. scãrũ
scripturarum lectionibus
assi due muniant. ne lupꝰ
inur bilis aditum inueniat.
quo ouile dñi ingredi. &
aliquã ouium subripere
ualeat: Et quam quã abhis
hoc instcintissime spiritali¬
ter fieri oporteat : neces¬
se .ẽ. tamen. ut claustra
quo clero sibi commisso
cannonice uiuendum: ẽ.
firmis undique circũdeNt
municionib ut pulli omni¬
no intrandi. aut ex eundi.
nisi ꝑportam pateat ad itꝰ:
Sint etiam interius : dor¬
mitoria. refectoria. cella¬
ria. & ceterȩ habitationes
usib fratrum : inuna socie¬
tate uiuentiũ necessarie :
Quiuero haec quae p̾missa
sunt uxta quod possibili¬
tas supporit agere re nu¬
erit : imparminq: idoneus
ad cetera a ecclesi astica officia
ꝑagenda habendus . ẽ. Etquã¬
quã diuina ultione dignꝰsit
sy nodali tam̃. ẽ. sententia feri

Expanded text:
raepositorum officii est ut subditorum mentes sanctarum Scripturarum lectionibus assidue muniant, ne lupus invisibilis aditum inveniat, quo ovile Domini ingredi et aliquam ovium subripere valeat. Et quanquam ab his hoc instantissime spiritaliter fieri oporteat, necesse est ut claustra, quo clero sibi commisso canonice vivendum est, firmis undique circumdent munitionibus, ut nulli omnino intrandi, aut exeundi, nisi per portam, pateat aditus. Sint etiam interius dormitoria, refectoria, cellaria, et caeterae habitationes usibtate viventium necessariae. Qui vero haec quae praemissa sunt, juxta quod possibilitas suppetit, agere renuerit, impar minusque idoneus ad caetera ecclesiastica officia peragenda habendus est. Et quanquam divina ultione sit dignus, synodali tamen est sententia feri
Abbreviated transcription (Latin):
ad pastorale magisteriũ accedere ñ p̃sum aq :¬
Itẽ isodori de in dignis p̃positis.
Ciđ đ de indoctis p̃positis:
regimine ꝓdesse possunt. sedidẽ
officiũ ꝑqui etem ꝓpriam refugiunT.
XUIII

Expanded text:
ad pastorale magisterium accedere non praesumant. XV. De indignis praepositis. . De indoctis praepositis. regimine prodesse possunt, sed idem officium per quietem pro riam refugiunt. XVIII
Abbreviated transcription (Latin):
res bibunt: cum fluenta
ueritatis recte intellȩ¬
gentes auriunt: Sed ean¬
sanctȩ editationis stu¬
dia ale uiuendo corrũ¬
pere: Aquam scilic& pas¬
torum turbatam pedib
oues bibunt : cum sub¬
iecti quiq nonsectant᷑
uerba quae audiunt. sed
sola quae conspiciunt.
exemplet prauitatis imi¬
tantur Iuicum dicta sici¬
unt quae ꝑopera uertunt᷑.
quasi corruptas fontib
inpotibus lutum sumunt:
Nemo amplius noc&& it
se agens. nomen uelhor¬
dinem sanctitatis hab&:
Delinquentem namq hunc
redarguere nullus presu¬
mit. & in exemplũ culpa
uehement̃ extenditus.
quando pro reuerentia
ordinis peccator łonorat᷑:
Qui ad sc̃itatis speciẽ de¬
ductus. uel uerbo ceteros
destruit uel exemplo me¬
lius profecto fuerat.
uthunc ad mortem sub
exteriori habitu terrena
acta constringerent. quã
sacra officia inculpa
ceteris imitabilem de¬
monstrarent: Quia ni¬
mirum sisolus cader&ꝵ.

Expanded text:
res bibunt, cum fluenta res bibunt, cum fluenta veritatis recte intelligentes hauriunt, sed eamsanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam scilicet pastorum turbatam pedibus oves bibunt, cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis imitantur. Qui cum dicta sitiunt, quia per opera pervertuntur, quasi corruptis fontibus in potibus lutum sumunt. Nemo amplius in Ecclesia se agens nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquentem namque hunc redarguere nullus praesumit, et in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Qui ad sanctitatis speciem deductus vel verbo caeteros destruit vel exemplo, melius profecto fuerat ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent: quia nimirum si solus cader
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem euis demanutua
requiram: Hoc est dicere:
Siei peccata sua non adnun¬
ciaueris. si eum non argue¬
ris. ut ab impietate sua con¬
uertatur & uiuat. & tequi
non increpasti. & ipsum
quite tacente peccauit :
flammnis ꝑhennib ꝑdam:
Quisrogo tam saxei pectoris.
quis tam ferreus erit. quem
sententia ista nonterreat:
Quistam alienus a fide. qui
sententiae isti non credat:¬
RIB: ÑRECTE GRADIENTIBI
unt nonnulli qui soller¬
Oticura spirittilia prae¬
cepta ꝑscritantur: Sedque
intellegendo penetrant.
uiuendo conculcant: Re¬
pente docent: quae non
opere sed meditatione
didicerant: Et qđ uerbis
predicant: moribus in¬
pugnant: Unde fit: ut
cum pastor ꝑ abruptaa
graditur : ad precipiciũ
grex sequatur : Perpro¬
phexam dñs contra contẽp¬
tibilem pastorum scien¬
tiam queritur dicens:
Cum ipsi limpidissimam
aquam biberitis. reliquã
pedib ur̃is turbabatis
pedes ur̃i turbauerunt.
haecbibebant: Aquã quip¬
pe limpidissimam pasto¬

Expanded text:
sanguinem ejus de manu tua sanguinem ejus de manu tua requiram. Hoc est dicere: Si ei peccata sua non annuntiaveris, si eum non argueris ut ab impietate sua convertatur, et vivat; et te, qui non increpasti, et ipsum, qui te tacente peccavit, flammis perennibus perdam. Quis rogo tam saxei pectoris? quis tam ferreus erit, quem sententia ista non terreat? quis tam alienus a fide, qui sententiae isti non credatribus non recte gradientibus. Sunt nonnulli qui solerti cura spiritualia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant vivendo conculcant. Repente docent quae non opere, sed meditatione didicerunt, et quod verbis praedicant moribus impugnant. Unde fit ut cum pastor per abrupta graditur, ad praecipitium grex sequatur. Per prophetam Dominus contra contemptibilem pastorum scientiam queritur, dicens: Cum ipsi limpidissimam aquam biberetis, reliquam pedibus vestris turbabatis, pedes vestri turbaverant, haec bibebant . Aquam quippe limpidissimam pasto
Abbreviated transcription (Latin):
de loco ediciore prospi¬
cere etplus omnib contẽ¬
plari. ita sacerdos deb&
esse prepositi sublimita¬
te celsior cunctis: ac ma¬
ioris scientiae habere
gratiam qua possit sub
se uiuentes instruere:
Uideamus iam : quid diuinꝰ.
sermentineat: Audi¬
ens inquiđ sermonẽ exore
meo: ad nunciabis eis ex
me: Vt hocdicat sacerdoᷤ
quod ex diuina lectione
didicerit: quod illi ds̃
inspirauerit. non quod
presumptione humani
sensus inuenerit Adnun¬
ciabis eis : inquid exme
Exme : e non exte : Me a
uerba loqueris eis: Non .ẽ.
quod ex eis: tam quã de tũ¬
is infleris Exme inquið:
eis adnuncia :d&ĩam quid
adnunci&: audiam:
Sime dicente adimpium.
impie morte morieris.
Non fueris locutus. ut se
custodiat imp̾ius auia sua.
ipse impius in iniquitate sua
morietur : sanguinem uero
eius demanutua requirã:
Quid potuit expressius : quid
apertius potest dici: Sum¬
pio in quid locutus non fu¬
eris. ut se ab impietate cus¬
todicit: & ille perierit .

Expanded text:
de loco editiore prospide loco editiore prospicere, et plus omnibus contemplari, ita sacerdos debet esse propositi sublimitate celsior cunctis, ac majoris scientiae habere gratiam, qua possit sub se viventes instruere. Videamus jam quid divinus sermo contineat. Audies, inquit, sermonem ex ore meo, et annuntiabis eis ex me ; ut hoc dicat sacerdos, quod ex divina lectione didicerit, quod illi Deus inspiraverit, non quod praesumptione humani sensus invenerit. Annuntiabis eis, inquit, ex me. Ex me, et non ex te, mea verba loqueris eis; non est quod ex eis tanquam de tuis infleris: ex me, inquit, eis annuntia. Sed jam quid annuntiet, audiamus. Si me dicentImpie morte morieris, non fueris locutus, ut se custodiat impius a uia sua, ipse impius in iniquitate sua morietur, sanguinem vero ejus de manu tua requiram. Quid potuit expressius, quid apertius potest dici? Si impio, inquit, locutus non fueris, ut se ab impietate custodiat, et ille perierit,