comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s ex ꝯmonitiõe det̾iores fi qñq solent. Et emortuũ ẽ cor nabal ⁊ fa¬
ctus ÷ qͣsi lapis. c̃ aliqͥs morte ꝑpetua indurat᷑ indurat᷑ in pecc̾is. Ptꝰ mor¬
tẽ nabal abigail regina c̃stituit᷑: qͥa qͥ sub ꝑu̾so magistro bñ uix̾it.
citiꝰ ad regim̃ aĩaꝵ sublimari ꝓm̾etur. ut c̃ dd obtineat regnũ: cũ
Nuncios dd̃ abigail seqͥtur: dũ qͥslib fidelis eccłie doctores uita ⁊ moribꝰ
imitat᷑. S ⁊ qͥnq puellȩ pedissequȩ iert̃ ẽ illa. Qͥnq pedissequȩ eiꝰ st̃.u.
sensꝰ corꝑis. qͥ qͣsi puelle pedissequȩ c̃ abigail gͣdiunt᷑. dũ ꝑ mundiciã
ꝯtinentie cuilib iusto. fu̾ientes obsecunt᷑. Pharao uͦ qͥ popłm dĩ mo¬
ẏsi dimit̾e ꝓmisit. nec tam̃ dimisit. illos designat qͥ uite melioris em̃¬
dationẽ. ꝓmittunt. nec culpã dimittunt. nec tam̃ in sp̃u colũbino ꝯtͥ¬

Expanded text:
sed ex commonitione deteriores fieri quandoque solent. Et emortuum est cor Nabal, et fased ex commonitione deteriores fieri quandoque solent. Et emortuum est cor Nabal, et factus quasi lapis, cum aliquis morte perpetua induratur in peccatis. Post mortem Nabal, Abigail regina constituitur, quia qui sub perverso magistro bene vixerit, citius ad regimen animarum sublimari promeretur, ut cum David obtineat regnum, et cNuntios David Abigail sequitur, dum quilibet fidelis, Ecclesiae doctores vita et moribus imitatur. Sed et quinque puellae pedissequae ierAbigail gradiuntur, dum per munditiam continentiae cuilibet justo servientes obsequuntur. Pharao vero, qui populum Dei Moysi dimittere promisit, nec tamen dimisit, illos designat qui vitae melioris emendationem promittentes, nec culpam dimittunt, nec tamen in spiritu columbino contr
Abbreviated transcription (Latin):
ptione manasses factꝰ ⁊ melior. nabal ex cõmonitiõe det̾ior. pharao ex
afflictione durior. Manasses in carc̾e positꝰ. cathenis ⁊ cõpedib astrict᷑ꝰ
dm̃ cognouit. quẽ pꝰ lib agnosc̾e noluit. Tales st̃ qͥdã claustrales. qui
Qͣdiu sui uiris ft̃ ꝑu̾se uiuunt. dũ uͦ ĩ claustro qͣsi ĩ carc̾e tenent᷑. con¬
stricti eathenis obedientie scł. ⁊ timoris: dũ cõpedes ⁊̃ addit᷑. qͥa ua¬
diligant. ⁊ qͥ fec̾ant de lib̾tate ẜuitutẽ: faciant de necessitate uͥtutẽ.
stas. Nabal uͭ designat qͦsdã doctores. qͥ ex cõmonitioẽ subditoꝵ fi¬
unt det̾iores. qͥ pueris dđ̃ cibũ negant. qͥa pure uiu̾e uolentibꝰ u̾bũ dĩ ñ
tioẽs amant. Accusat nabal dđ: ⁊ dicit. hodie ĩ creuert̃ sui. qͥ
fugiunt dños suos. ꝑu̾si siqͥdem p̃lati dolent c̃ udent num̃ũ religiosoꝵ
uent᷑ honorib. ne loco eoꝵ restituat᷑ aliqͥs melioꝵ. Et indicauit abiga¬

Expanded text:
ne rex Manasses factus est melior , Nabal ex commonitione deterior , Pharao ex afflictione exstitit durior . Manasses in carcere positus, catenis et compedibus astrictus, Deum cognovit, quem prius liber cognoscere noluit. Tales sunt quidam claustrales, qui quandiu sui juris sunt, perverse vivunt. Dum vero in claustro quasi in carcere tenentur astricti catenisdiligant, et qui fecerant de libertate servitutem, faciant de necessitate virtutem.stas. Nabal vero designat quosdam doctores, qui ex commonitione subditorum fiunt deteriores, qui pueris David cibum negant, qui pure vivere volentibus verbum Dei non  confabulationes amant. Accusat Nabal David, et dicit: Hodie increverunt servi, qui fugiunt dominos suos . Perversi quidem praelati dolent, cum viderint numerum religiosorum iventur honoribus, ne loco eorum restituatur aliquis melior. Et indicavit Abiga
Abbreviated transcription (Latin):
a bonis. Sic enĩ fructũ silentii rꝰtꝰ amat. ut ⁊̃ aqͥbꝰdã bonis sileat. sic amat osi¬
lis̃ chusi ut ponat silentiũ ori suo cꝰtodiã. dũ ñ loqͥt᷑ nͥ ꝑ licentiã. Cantat
dd̃ psalmũ pu̾b̃ chusi. U̾ba chusi: ũba silentii. Uba silentii: uelam̃ nisterii.
ti. discreta. scd̃ĩ secreta. ũba t̾cii: manifestatio mistĩi. historiã nostu nota
tis siclis pond̾e publico. Absalon pax patͥs intyptat᷑: ipse ⁊ uidas. auh. nacẽ
pats. Q meẽ intingit inqͥt manũ in paraxide. hic me tͣditurꝰ ÷. Audi parẽ

Expanded text:
a bonis . Sic enim fructum silentii justus amat, ut etiam a quibusdam bonis taceat. Sic amat consilium Chusai, ut ponat silentium ori suo custodiam, dum non loquitur nisi per licentiam. Cantat d psalmum pro verbis Chusai: Verba Chtii, discreta; secundi, secreta; tertii, manifestio mysterii. Historiam nosti, nota tis siclis pondere publico. Absalon pax patris interpretatur. Ipse et Judas est. Audi pacem patris: Qui mecum, inquit, intingit manum in paropside, hic me
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iutentio corrũpunt᷑: qͣsi pͥmogenita egiptioꝵ morte ꝑcutiunt᷑. His gͦ pla¬
gis affligit᷑ obstinatio senis. qͥ carnalibꝰ delectat᷑. loqͣitate gaudet. ĩportunꝰ¬
m̃ de curiali monacho pauca dicturi. sumꝰ. notandũ fateor. ut & de ea¬
nonico seu ꝯu̾so curiali eadẽ sentiamꝰ. Licet it. diu̾sꝰ sit habitꝰ. idem
hõni ꝯsortia diligunt : qͥ se consilus pͥncipũ libent̃ ingert̃. qͥ secretoꝵ
conseĩ ẜ unt ⁊ int̾nuncii: curiales posstͣ appellari. Consilia pͥncipũ pu̾sa.
si ea scias ⁊ int̾nunciꝰ fias. timeo ne consentias. Ordo claustri ⁊ ordo curie:
diu̾sus ẽ. Ihi sedes in insidiis c̃ diuitibꝰ in occultis. ut int̾ficias innocentẽ. Hio
audis. ñ sedi c̃ concilio uanitatis: ⁊ c̃. ĩi . g. ñ. ĩ. Ibi insidiaris ut rapias pauꝑẽ:.¬
ta ẽ .m. Hic lauas int̾ in nocentes manꝰ tuas. Ibi pauꝑũ res uolent̃ auferũ¬

Expanded text:
et intentio corrumpuntur, quasi primogenita Aegyptiorum morte percutiuntur. His igitur plagis affligitur obstinatio senis, qui carnalibus delectatur, loquacitate gaudet, importuniali monacho. Abusio quinta. Quoniam de curiali monacho pauca dicturi sumus notandum fateor ut de canonico seu converso curiali eadem sentiamus. Licet enim diversus sit habitus, idem hominum consortia diligunt, qui se consiliis principum libenter ingerunt, qui secretorum conscii sunt et internuntii, curiales possunt appellari. Consilia principum perversa, si ea scias, et internuntius fias, timeo ne consentias. Ordo claustri et ordo curiae diversus est valde. Ibi sedes in insidiis cum divitibus in occultis, ut interficias innocentem ; hic audis: Non sedi cum concilio vanitatis, et cum impiis non  ; hic lavas inter innocentes manus tuas; ibi pauperum res violenter auferun
Abbreviated transcription (Latin):
ut in monastĩo uͥ qͣntũ posst̃ fuint diuites laboriosi. fiant pauꝑes delica-¬
ti. Mentior si ñ uidi qͦsdã. qͦꝵ pauꝑtas tãta erat qñ foris erant. qͦ nec ipsa ue¬
cessaria pot̾ant inuenire. ⁊ qr inuener̃t uictũ ⁊ tegum̃tũ. qͣle foris inueni¬
re ñ pot̾ant: erigentes c̾uicẽ noluer̃t sociari eis ad qͦs foris accedẽ ñ audebãt.
s eg̃ssi de pauꝑe eccłia circiuer̃t ditiores ut ibidẽ reciꝑent᷑. ⁊ qͥ sẽꝑ ueteres
ꝓut inles pannos hr̃e ꝯsueu̾ant. nc̃ sẽꝑ nouos aut p̾ciososhr̃e ꝯtendant. Et
qͥ ante ꝯu̾sionẽ lectulũ pͥũ nꝰqͣm habebant. nc̃ si forte uoluntas eis fu̾it eundi
ant᷑ sõnia uanitatis. ne in eisdẽ paciat᷑ animꝰ illusionẽ carnis: ⁊ sic̃ in ext̾iori
lectulo caro mollit̾ uoluptat᷑. sic ⁊ in uoluptatis lectulo aĩa spoliata uͥtutib ener¬
uit̾ delectetur. In lectulo gͥ fliixe m̃tis: dũ dilectꝰ q̃rit᷑ ñ inuentt᷑. In hoc lectulo

Expanded text:
ut in monasteriis, ubi quantum possunt fiunt divites laboriosi, fiant pauperes delicac ipsa necessaria poterant invenire. Et quia invenerunt victum et tegumentum, quale foris invenire non poterant, erigentes cervicem, voluerunt sociari eis, ad quos foris accedere non audebant, sed egressi de paupere Ecclesia circuierunt ditiores, ut ibidem reciperentur, et qui semper veteresnovos aut pretiosos habere contendant, et qui ante conversionem lectulum proprium nusquam habebant, nunc si forte voluntas eis fuerit eundiantur somnia vanitatis, ne in eisdem patiatur animus illusionem carnis. Sicut in exteriori lectulo caro molliter volutatur, sic et in voluptatis lectulo anima spoliata virtutibus enerviter delectatur. In lectulo igitur fluxae mentis dum dilectus quaeritur, non inve
Abbreviated transcription (Latin):
inẽẽ debuerant. ꝑ uitã repbã foris passim uacant. Ecce iã pene nuilla ÷ scłaris uitẽ ac
ñ occupent. nulla rer̾ imꝓbitas. in qͣ monachicꝰ ordo se ñ ĩplicet. pene nulla¬
in illicebris uite blandicies. qͣ se castitas sc̃imonialiũ ñ omaculet. Sc̃uarii gͦ la
pides disꝑsi ft̃ in plateis. c̃ religiosi qͥ: lata mundi iti n̾a sectant᷑. Et ñ solũ in
⁊ iacent ꝑ ministĩũ oꝑis. ⁊ honorari uolunt de imagine sc̃itatis. Ꝙd ÷ gͥ c̃ tales ad al

Expanded text:
per debuerant, per vitam reprobam foris passim vacant. Ecce jam pene nulla est saecularis vitaenon occupent, nulla rerum improbitas, qua se monasticus ordo non implicet: pene nulla illecebris vitae blandities, qua se castitas sanctimonialium non commaculet. Dum ergo in sapides a plateis sunt 1504 cum religiosi quique lata mundi itinera sectantur. Nec solum in et jacent per ministerium operis, et honor
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt enĩ quidã in terris positi. quoꝵ conũsatio in celis est. s eos qͦs t̾rene con¬
u̾sationis affectus atq huiꝰ uicerit scłi gr̃a. Ergo fr̃s non habitatores. s ac-¬
cole simꝰ t̾re huiꝰ. accola ut ait beatꝰ ambrosiꝰ temꝑalis. diu̾sorii sp̃e gerit.
Habitator aut̃ omnẽ spem atq usum sue sub̾e illic collocat: ubi habitã.¬
in sõdomis. Habeat gͦ fr̃s homo ext̾ior loth & abraham ante ocłos. & h
utat᷑ exemplari & pulcͥtudine rerũ transeuntium tactꝰ: a socio id: ab

Expanded text:
sunt enim et in terris positi quorum conversatio in coelis est, sed eos quos terrenae conversationis affectus, ac hujus saeculi vicerit gratia. Ergo non habitatores, sed accolae sumus terrae hujus. habitator autem omnem spem atque usum suae substantiae illic collocat, ubi habitan: dum habitaret in Sodomis. Habeat ergo, fratres, homo exterior Loth et Abram ante oculos, et hoc utatur exemplari, ne pulchritudine rerum transeunt
Abbreviated transcription (Latin):
continueris amplexib non tuã. his gͥ modis docet nos ioseph: ne ꝑ pul.¬
eritudinẽ mulierum ad delectationem traham. Uestium uͦ ornatum.
Set & loei oportunitatem ne tẽptationi sit congrua: claustri assiduitaᷤᷤ
excludit. Qui enĩ diseurrunt ꝑ alienas domos. qui societate scłaruun
ũ habent sed fingunt. tales dico sicut sunt saciles ad discurrendũ:
ita forsitan ꝓni sunt ad ea que loci oportunitas subministrat. Secu.
ra : gͥ claustri assidiutas quã cura rei familiaris non tͣbat. quam ñ
sollicitant accessus hominũ. ibi inter fratres alteriꝰ ad alterum diligñs
uire cogit mundieie. & sic om̃is oportunitas que ÷ ad malũ. ꝑ claustͥ
assiouitatẽ excludit᷑. ꝑ pauꝑtatẽ uero uoluntariũ. pecunie effectus

Expanded text:
contineas amplexibus non tuam . » His igitur modis docet nos Joseph ne per pulccontineas amplexibus non tuam . » His igitur modis docet nos Joseph ne per pulchritudinem mulierum ad delectationem trahamur. Vestium vero ornatum et Sed et loci opportunitatem, ne tentationi sit congrua, claustri assiduitas excludit. Qui enim discurrunt per alienas domos, qui assiduitate saecularium ineris sui non habent sed fingunt, tales, dico, sicut sunt faciles ad discurrendum, ita forsitan proni sunt ad ea quae loci opportunitas subministrat. Secura est ergo claustri assiduitas, quam cura rei familiaris non turbat, quam non sollicitant accessus hominum. Ibi inter fratres, alterius ad alterum diligenvire cogit munditiae, et omnis opportunitas, quae est ad malum, per claustri assiduitatem excluditur. Per paupertatem vero vol
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m adũteritis. statim admone ne cepta ꝓgrediat᷑. s de ꝓximo cor:¬
rigat᷑. Nec tantũ petulans : libido: s etiam ꝓcax. Ait enim uxor dñi
sui ad ioseph. Dormi mecũ. Hec ÷ uibratio haste blandientis. uidelic¬
adultere sermo. Hiue opponitur cordis mundicia. Uenenata enĩ collo.¬
quia: non recipit mundi cordis puritas. s audit scͥpt᷑am dicontẽ. Nõ
te sedueat meretͥx multo blandim̃to sermonis: neq laqueis labio¬
rum suoꝵ te alliget. Nec tantũ petulans & ꝓcax libido est. s etiam
importuna. Tenuit ir. uxor dñi sui uestem ioseph. & ut ait beat᷑ am.¬
brosius teneri ueste potuit. qͥ animo ñ potuit teneri. Hic ÷ gladuis
quo confligit᷑. minꝰ mollis uidelicet adultere tactꝰ. huic restitit iosepl
ꝑmunditiam corꝑis. respuit .i. adult̾e tactum.rupit fimbriã ne-
serꝑet contagium. Ꝙ ideo scͥptum t̃. Ne multus fueris ad alienã. neq

Expanded text:
vestrum adverteritis, statim admonete, ne coepta progrediatur, sed de proximo corvestrum adverteritis, statim admonete, ne coepta progrediatur, sed de proximo corrigatur. Nec tantum petulans est libido, sed etiam procax. » Ait enim uxor domini Joseph ad ipsum Joseph: Dormi mecum . Haec est vibratio hastae, blandientis adulterae sermo. Huic opponitur cordis munditia. Venenata enim colloquia non recipit mundi cordis puritas, sed audit Scripturam dicentem: Non te seducat meretrix multo blandimento sermonis, nec laqueis labiorum suorum te alliget . Nec tantum petulans et procax libido est, sed et importuna. Tenuit enim uxor domini sui vestem Joseph, et ait Ambrosius: « Teneri veste potuit, qui teneri non potuit animo. Hic est gladius, quo configitur cominus, mollis scilicet adulterae tactus. » Huidis et corporis, respuit enim adulterae tactum, rupit fimbriam ne serperet contagium, et ideo scriptum est: « Ne motus fueris ad alienam, neque
Abbreviated transcription (Latin):
nouerit esse excludit & eliminat. Impudic᷑ uͦ querens qd̾ placeat ꝑ omĩa
dicit. Oculi. pͥma tela sunt adultere. Solent homines trib generib ar¬
moꝵ uti ad defensionẽ. telis udelicet hasta. & gladio. Louge positi uul¬
nerant᷑ telis. in illos qui eufprde tangi neque int iubratur hasta. cum
pugnat᷑ cominꝰ: officum suum gladiꝰ implet. Similib arinis utit impu.¬
dicitia ad expugnandũ hominem ext̾iorem. qd̾ in ioseph patriarcha
ueteris testam̃ti: contigisse narrat historia. Ait enĩ scͥtura. Et imi.¬
sit uxor dñi sui oculos suos in ioseph. Hec sunt impudicicie tela. qͥb
uulnerant᷑ multi licet longe positi. His telis pudicitiam opposuit.
s̾eptum ÷ enĩ. Noli intendere fallaci mulieri. ne capiaris oculis. atꝙ¬
dicit beatꝰ auigustiuꝰ in regła cłicoꝵ. Si hanc petulantiã in aliquo

Expanded text:
esse noverit, excludit et eliminat. Impudicus vero quaerens quod placeat, per omnia esse noverit, excludit et eliminat. Impudicus vero quaerens quod placeat, per omnia tur. » Unde Scriptura dicit: Oculi prima tela sunt adultera . Solent homines tribus generibus armorum uti ad defensionem, telis videlicet, hasta et gladio. Longe positi vulnerantur telis in illos qui cuspide tangi nequeunt; vibratur hasta, cum pugnatur cominus, officium suum gladius implet. Similibus armis utitur impudicitia ad expugnandum hominem exteriorem, quod in Joseph patriarcha Veteris Testamenti contigisse narrat historia. Ait enim Scriptura: Et immisit uxor domini sui oculos suos in Joseph . Haec sunt impudicitiae tela, quibus vulnerantur multi, licet longe positi. His telis oculorum pudicitiam opposuit. Scriptum est enim : « Noli intendere mulieri fallaci, ne capiaris oculis, dicit beatus Augustinus in Regula clericorum: « Si hanc petulantiam in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
qui nundinas & fora ꝑꝑ necessitates fratrũ frequentant. qͥ secula¬
rium domos & curias plustrant. Deuitent huimodi gͥ fr̃s solatium beth.¬
sabee. biuium thamar. thalamũ ammon filii regis dauid. Deuitent. etiã
ꝑsonas infames. hospitia suspecta. munuscula dare. & acciꝑe. pecuniã
congregare plurimam. ne in ipsa laqueus lateat. in quo cum alio ꝑeani.
tis assignem᷑. Pulcͥtudinem gͥ mulierũ. & delectationẽ carnalem que
ide ꝓcedit. ꝑ ocłoꝵ & cordis pudicitiã ne noceat uitare possumꝰ. Ad hoc
ꝑtinet illud qd in regula cłicoꝵ scͥptũ a beato augustino legit᷑. Impu-
quit oculus: impudiei cordis : nunciꝰ. Qui dampuat
errea suum susceptibile. Pudicꝰ ocłs tanitor ⁊ cordis. sedet ad ianuam
nee ꝑnuctit intrare qd̾ noceat. nicħ nunciat nͥ qd̾ deceat. qͥcqͥd indecens

Expanded text:
qui nundinas et fora pro necessitatibus fratrum frequentant, qui saeculaqui nundinas et fora pro necessitatibus fratrum frequentant, qui saecularium domos et curias perlustrant. Devitent ergo hujusmodi fratres solarium Bersabee, bivium Thamar, thalamum Ammon filii regis David; devitent etiam personas infames, hospitia suspecta, munuscula dare et accipere, pecuniam plurimam congregare, ne in ipso laqueus lateat, in quo cum alio pereanttis assignemus. Pulchritudinem igitur mulierum et delectationem carnalem, quae inde procedit, per oculorum et cordis pudicitiam ne noceat, vitare possumus. Ad hoc pertinet illud quod in Regula clericorum scriptum a beato Augustino legitur: « Impudicus, inquit, oculus impudici cordis est nuntius. Qui damnat alterum inesse circa suum susceptibile. Pudicus oculus janitor est cordis, sedet ad januam, nec permittit intrare quod noceat, nihil nuntiat nisi quod deceat, quidquid indecens
Abbreviated transcription (Latin):
ueniet᷑ ab illa cõpetens dilationis occasio. Restat gͥ ꝑ pecunã ut
cepta tẽptatio finem recipiat. Bethsabee urie ethei uxor eũ lauaret
in thannas iret ad tondendas oues. thamar nurum suã in meretri.¬
cio habitu sedentẽ in biuo reꝑit. cum reꝑta rem habuit. Quid gͦ
rabat: Consequens gͦ ẽ. ut ornatꝰ meretͥcii habit᷑ sit aliqua causa. ꝑꝑ
quam udas cõplesset delectationẽ carnalem. Ammon uero filiꝰ regis
dauid. cũ uehement̾ thamar sororem suã. diligeret. oportunitatem
loei quesiuit. quesiuit & inuenit. infirmum se esse m̃titꝰ est: impe¬
trat a patre suo sororis aduentũ. solus solã aggredit᷑. poscit coitũ. negat
illa. negantẽ opprunit uim ferens oppresse. Doceat nos gͥ thamaro.¬
portunitatẽ loci fugere: ne in ipso fiat p̾̃meditata temptatio. audiaiq̃¬
igit᷑ hec ut sibi caueant illi qͥ loculos portant. qͥ pecunias seruant.

Expanded text:
venietur ab illa competens dilationis occasio. Restat igitur ut per pevenietur ab illa competens dilationis occasio. Restat igitur ut per pecuniam coepta tentatio finem recipiat. Bersabee, Uriae Ethei uxor, cum lavaret in Thamnas iret ad tondendas oves, Thamar nurum suam in meretricio habitu sedentem in bivio reperit, cum reperta rem habuit . Quid errabat? Consequens ergo est ut ornatus meretricii habitus sit aliqua causa propter quam Judas complesset delectationem carnalem. Ammon vero filius regis David, cum vehementer Thamar sororem suam diligeret, opportunitatem loci quaesivit et invenit, infirmum se esse mentitus est, impetrat a patre suo sororis adventum, solus solam aggreditur, poscit coitum, negat illa, negantem opprimit, vim inferens oppressae . Doceat igitur nos Thamar opportunitatem loci fugere, ne in ipso fiat praemeditata tentatio. Simiigitur haec, ut sibi caveant illi qui loculos portant, qui pecunias servant,
Abbreviated transcription (Latin):
stratur. Locus aut̃ id: urbes & oppida: dant oportunitatẽ impetrandi qd̾
placet. ꝑ diuitiarum uͦ affluentiam. qd̾ placet impetrari solet. Sic fr̃s
confluunt ista omuia: ut ꝑficiat᷑ temptatio. & ideo dicunt᷑ temptationũ
cause. Confert enĩ pulc̾tudo delectationem. ornatꝰ affectum. locꝰ oportu.¬
nitatem: diuitie effectum. He sunt ille qͣtuor qͣrum illa: pͥma. cum qͣ
fit tẽptatio. sed̾a ꝑꝑ quam sit. t̾cia in qua fit. quarta ꝑ qͣm oucit᷑ ad actũ.
Cũ muliere speciosa & enĩ. delectatio carnalis que cum turpi non fie.¬
ret: ꝑficit᷑. ꝓpter ornam̃tum turpis. placet. que sine oruamento uidñ-¬
tib displic̃et. & esset despectui. In oportuno uͦ loco res ad finẽ tra.¬
hit᷑: quam inoportunitas imꝑediret. Sed licet illa tͥa confluant.
licet pulcer sis & pornatis uestib incedas: si tam̃ desit pecuma in.¬

Expanded text:
stratur. Locus autem, id est urbes et oppida, dant opportunitatem impetrandi quod stratur. Locus autem, id est urbes et oppida, dant opportunitatem impetrandi quod placet. Per divitiarum vero affluentiam, quod placet impetrari solet. Sic, fratres, confluunt omnia ista ut perficiatur tentatio, et ideo dicuntur tentationum causae. Confert enim pulchritudo delectationem, ornatus affectum, locus opportunitatem, divitiae effectum. Hae sunt illae quatuor, quarum illa est prima cum qua fit tentatio, secunda propter quam fit, tertia in qua fit, quarta per quam ducitur ad actum. Cum muliere etenim speciosa delectatio carnalis, quae cum turpi non fieret, perficitur. Propter ornatum corporis placet, quae sine ornatu videntibus displiceret. In opportuno vero loco res ad finem trahitur, quam importunitas impediret. Sed licet illa tria confluant, licet pulcher sis, et perornatis vestibus incedas, si tamen desit pecunia, in
Abbreviated transcription (Latin):
quas uocamꝰ causas tẽptationum. q̃ omni hõi fugiende essent.
& maxime renuntiantib huic scło habende despectui. Sed que
lnt he cause tẽptationum. & qͦmodo & quare fugiende: audientium iñ¬
tib ꝓ captii nr̃o patefaciamꝰ exemplis. Prima aut̃ harui qͣtuor ÷ loci
amenitas. ut ciuitates & oppida. q̃ non tantum ex situ loci amenitatẽ
recipiunt. s ex inhabitantium gr̃a. Scd̾a uͦ eausa ÷ locꝰ diuitiarũ. ubiN.
diuitie. ibi ꝑicłm. Tercia uͦ causa ÷ p̃ciosus ornatꝰ: ut ÷ equoꝵ eura ꝑin¬
guium. & uestim̃toꝵ ex qͥsita uarietas. Quarta aut̃ ÷ milierũ sp̃es: qua¬
rum ut dr̃ uox blandit᷑ aurib. & facies ocłis. Ecce que sint ille quatuor
tẽptationum cause audiuimꝰ. nunc aut̃ quare fugiende sint: restat ut di¬
camꝰ. Ideo enĩ fugienda sunt ista: qi ex pulcͥtudine mulierũ uoluptas car¬
nalis nascit᷑. Ex uarietate uͦ uestimentoꝵ: affectus placendi submini¬

Expanded text:
ocamus causas tentationum, quae omni homini fugiendae sunt, et maxime renuntiantibus huic saeculo habendae despectui. Sed quae sint hae causae tentationum, et quare et quomodo fugiendae, audientium mentibus pro captu nostro patefaciamus exemplis. Prima autem harum quatuor est loci amoenitas, ut civitates et oppida, quae non tantum ex situ loci amoenitatem recipiunt, sed etiam ex inhabitantium gratia. Secunda vero causa est locus divitiarum; ubi enim divitiae, ibi periculum. Tertia vero causa est pretiosus ornatus, ut est equorum cura pinguium, et vestimentorum exquisita varietas. Quarta autem est mulierum species, quarum ut dicitur vox blanditur auribus, et facies oculis. Ecce quae sint illae quatuor tentationum causae audivimda sunt ista, quia ex pulchritudine mulierum voluptas carnis nascitur. Ex varietate vero vestimentorum affectus placendi submini
Abbreviated transcription (Latin):
sarũ uarietas subtrahat᷑. ꝑ claustri assiouitatẽ oportunitas que:
in malum pͥuet᷑. ꝑ uoluntariã pauꝑtatem effectus peeune admcħ.¬
let᷑. Istis utatur homo int̾ior & ext̾ior ad defensionẽ. ne ꝑ pule̾tudinẽ
rerum tẽꝑalium que ꝑ illa quatuor blandit᷑ ei decipiatur. ante po.¬
nat celestia t̾renis. eterna transitorus. decoris pulcͥora: bonis me.¬
liora. Terrena corrũpiuit᷑. finem expectant. pulcͥtudinis amittus
florem: bonitatis pͥuant᷑ fructu. Celestia uͦ t̃mino carent. non cor¬
rumpunt᷑ infirmitate. ñ frangunt᷑ senio: non ad nichilant᷑ uetꝰtate.
felix et̾nitas que corruptione caret. infelix illa qͣm comitatur et̾na
orruptionis defectus. que ideo durat ut cruciet᷑. ideo e
eritudinem tẽꝑalium blandientẽ sibi sequit᷑. s ante ponat spiritalem:

Expanded text:
assiduitatem, opportunitas quae est in malum privetur; per voluntariam paupertatem, affectus pecuniae annihiletur. Istis utatur homo interior et exterior ad defensionem, ne per pulchritudinem rerum temporalium quae per illa quatuor blanditur ei decipiatur. Anteponat coelestia terrenis, aeterna transitoriis, decoris pulchriora, bonis meliora. Terrena corrumpuntur, finem exspectant, pulchritudinis amittunt florem, bonitatis fructu privantur. Coelestia vero termino carent, non corrumpuntur infirmitate, non fraguntur senio, non annihilantur vetustate. Felix aeternitas quae corruptione caret, infelix illa quam comitatur aeternaliter corruptionis defectus, quae ideo durat ut crucietur, ideo ahritudinem temporalium blandientem sibi sequitur: sed anteponat spiritalem,
Abbreviated transcription (Latin):
S. d qͥ sunt illi qͣtuor reges qui de qͥnq triumphauerunt. & abduxer̃t
totunt eqͥtacũ sodomoꝵ. qui ceꝑunt etiã loth filium fr̃is abrahe:
dane sunt. q̃mꝰ caro hõĩs & mundus ex qͣtuor constant elem̃tis. Merito re.¬
ges dñr. qr habet suum culpa dñatum. habet regnum gͣnde. Unde
apłs ait. Non regnet peeẽm in nr̃o mortali corꝑe. Sensus gͥ nr̃i facile¬
corꝑalib delectationib & scłarib cedunt. & quadã eoꝵ potestate capiunt᷑.
Corpales autem delectationes & illecebras scłi huiꝰ. non uincit nͥ mens que
fũit sp̃alis adherens deo: & se totam a t̾renis separans. deflexio omnis hiᷤ

Expanded text:
iumpharunt et adduxerunt totum equitatum Sodomorum, qui ceperunt etiam Loth, filium fratris Abrae? « danae sunt, quoniam et caro hominis et mundus ex quatuor constant elementis. Merito reges dicuntur quia habet suum culpa dominatum, habet regnum grande. Unde Apostolus: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore, ut corporalibus delectationibus et saecularibus cedunt, et a quadam eorum potestate capiuntur. Corporales autem delectationes et illecebras saeculi hujus non vincit nisi mens, quae fuerit spiritualis, adhaerens Deo, et se totam a
Abbreviated transcription (Latin):
creatione a ueritate. id: a deo discederet. pͥmum suꝑbie reatũ incur.¬
risse legit᷑. Inde etiã loth leuauit ocłos. qd̾ ÷ ar rogantie signũ. Sub.¬
lunes enĩ ocłos: seript᷑a suꝑbie notam fore demonstiat. Discedens a

Expanded text:
creatione a veritate, id est a Deo, discederet, primum superbiae reatum incurcreatione a veritate, id est a Deo, discederet, primum superbiae reatum incurrisse legitur. Inde etiam Loth levavit oculos, quod est arrogantiae signum. Sublimes enim oculos Scriptura s
Abbreviated transcription (Latin):
tis regit affectu. Poth aut̃ declinatio dicit᷑. Separat᷑ gͦ lotħ ab ã.¬
braham: quando aliquis a iusticia m̃tis declinat. duob autem
modis declinatio dr̃. Unde beatꝰ ambrosius ait. Cũ loth inquit¬
declinaret malũ. hoc ÷ errorem. flagitiũ. crimen. tunc iunge.¬
bat᷑ patruo. Cũ declinaret bonum. hoc : iustũ. innocentẽ. sc̃m.
sociabat᷑ flagitio. Seꝑari dr loth ab abrahã: qr t̾ra non porerat
eos caꝑe. Ait enĩ beatus ambrosius. Una inquit anima motus
diu̾sos non recipit. nat᷑aliter s repugnantes. Sic ꝑ t̾ratit anima de.¬
signat᷑ ꝑ loth uero. motꝰ qͥdam uicioꝵ declinantes ã iusticia m̃tis.
ꝑ abraham. mentis ꝑfectio. Non potest enĩ eadem aninia m̃tis ꝑfecti.¬
onem ⁊ uicioꝵ multitudinẽ simul eaꝑe: quinibidem separationẽ
fieri contingat. In seꝑatione ipsi loth dat᷑ electio. s ut dicit᷑. deflec.¬
tentib a uero amea : iactantia. Hine ⁊̃ qd̾ diabolus. cũ in prima

Expanded text:
affectu. Loth autem declinatio dicitur. Separatur ergo Loth ab Abram, quando aliquis a justitia suae mentis declinat. Duobus autem modis declinatio dicitur. Unde beatus Ambrosius ait: « Cum Loth declinaret malum, hoc est, errorem, flagitium, crimen, tunc jungebatur patruo: cum autem declinaret bonum, hoc est justum, innocentem, sanctum, sociebatur flagitio. » Separari dicitur Loth ab Abram, quia terra non poterat eos recipere. Ut enim beatus inquit Ambrosius, una anima motus diversos non recipit naturaliter sibi repugnantes. Sic per terram anima designatur; per Loth vero, motus quidam vitiorum declinantes a justitia mentis; per Abram, mentis perfectio. Non potest enim eadem anima et mentis perfectionem et vitiorum multitudinem simul capere, quin ibidem separationem fieri contingat. In separatione vero, ipsi Loth datur electio; sed, ut dicitur, deflectentibus a vero amica est jactantia. Hinc est quod diabolus cum in prima
Abbreviated transcription (Latin):
ne ad amena iordanis descendit: sed etiã ab hostib captꝰ ibidem esse
eognoscit᷑. Doceat gͥ loth hominẽ extĩorem ne pͥnceps mundi hꝰ
ꝑ pułctudinẽ rerum blandiat᷑ ei. ne discedens a socio. capiat᷑ ab ħo.¬
stibus. Placeret forsitan alicui si de adducto exẽplo exqͥsitius loq̃re.¬
mur. Andiat gͦ diligens lector. qui ñ quos uult uel quando uult
explanationum potest hab̾e libros. audiat non me sbeatũ ambro¬
sium. cuiꝰ auctoritatẽ hic sequi uolumꝰ. uel sensum u̾bis aliis. uł
eiꝰdem ũba ponentes. Et ut ad maiorẽ instructionẽ loqui ualẽa.¬
nius. interp̃tationes nominũ non sit anuotari difficile. abrahã
enĩ interpretat᷑ pater. loth uero declinatio. iordanis autem descen¬
sio. hec omĩa in hoimine possunt ad aptari. qr mens usti hõis qua¬
si pat̾ esse dicit᷑. Sieut enĩ pat̾ filiis preuidet. sio mens iusti cogita¬

Expanded text:
ne, ad amoena Jordanis descendit, sed etiam ab hostibus captus ibidem esse ne, ad amoena Jordanis descendit, sed etiam ab hostibus captus ibidem esse cognoscitur. Doceat igitur Loth hominem exteriorem, ne princeps mundi hujus per pulchritudinem rerum blandiatur ei, ne discedens a socio capiatur ab hostibus. Placeret forsitan alicui, si de adducto exemplo exquisitius loqueremur. Audiat ergo diligens lector qui non quos vult, vel quando vult, explanationum potest habere libros, audiat non me, sed beatum Ambrosium, cujus auctoritatem hic sequi volumus, vel sensum verbis aliis, vel ejusdem verba ponentes. Et ut ad majorem instructionem loqui valeamus, interpretationes nominum non sit annotari difficile. Abram enim interpretatur pater, Loth vero declinatio, Jordanis autem descensio. Haec omnia in homine possunt adaptari, quia mens justi hominis pater esse dicitur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
hostis minas p̃tendit. nunc uero ꝑ pulcritudinẽ rerum tran¬
seuntium homini blandit᷑ ut decipiat pulctudini enĩ delet̾.
tatio adiuncta ẽ: ita ut & ipsa pulcͥtudo sit delectationis causa. Ad
hoc illud ꝑtin̾e credimꝰ. qͦd in uet̾i testamento legimꝰ scriptũ de patͥ.
abraham.a quo cum separari uellet loth. & daret᷑ ei
iordanis. que irrigabat᷑ pͥusquã euerteret dñs sodomam & gomorram.
sicut ꝑadisus dñi. Hanc elegit. sed postea int̾ diu̾sos reges ortum : bellũ
& cum qͥnq regib captum loth uarrat historia. quo comꝑto abrahã uu.¬
merauit famulos suos u̾naculos. & cum trecentis decẽ & octo uiris adept̾
uictoriã: nepotem lib̾auit. Notate fr̃s cum seꝑari uellet loth ab abra.¬
ham: regionem aspexit iordanis que irrigabatur sicut ꝑadisus dñi.
& loci pulcͥtudinem utilitati p̃posuit. Infirmior euĩ ut ait beatꝰ anbro-¬
sius amena elegit. utilia fastidit. Sic non tantũ captꝰ loci pulcͥtudi¬

Expanded text:
hostis minas praetendit, nunc vero per pulchritudinem rerum temporalium homini blanditur ut decipiat. Pulchritudini enim adjuncta est delectatio, ita ut ipsa pulchritudo sit delectationis causa. Ad hoc illud pertinere credimus quod in Veteri Testamento legimus scriptum de patriarcha Abram, a quo cum separari vellet Loth, et daretur eJordanis, quae irrigabatur, priusquam everteret Dominus Sodomam, et Gomorrham, sicut paradisus Domini, hanc elegit; sed postea inter diversos reges ortum est bellum, et a quatuor regibus captum Loth, narrat historia: quo comperto Abram numeravit vernaculos, et cum trecentis decem et octo viris adeptus victoriam, nepotem liberavit . Notate, fratres, cum separari vellet Loth ab Abram, regionem aspexit Jordanis, quae irrigabatur sicut paradisus Domini, et loci pulchritudinem utilitati praeposuit. « Infirmior enim, ut ait beatus Ambrosius, amoena eligit, utilia fastidit. » Sic non tantum captus loci pulchritudi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mium. & sic hõ ext̾ĩor interiori congaudet .i. caro głificata congͣtulat᷑
sp̃ui: qr nullam corruptionis ult̾ius expectat iacturam. Sed quandoq¬
fr̃s ut suꝑiꝰ diximꝰ contͣuium contingit contingit. & miramn quomͦ con-¬
igat. Quis enĩ non miret᷑ ab indiscreto discretũ decipi
ratio. dñatur animalitas. infirmitas carnis animũ pͥuat a uirtute. &
tit & ñ credit᷑ ei. blandit᷑ & peiores efficim. Quid ꝓmittit. xp̃c: uitam et̾¬
nam. Quid minat᷑ Ignem et̾num. Quomͦ blandit᷑ : Expectando ꝑ mĩam.

Expanded text:
ur, et sic homo exterior interiori congaudet, id est, caro glorificata congratulatur spiritui, quia nullam corruptionis amplius exspectat jacturam. CAres, ut superius diximus, contrarium contingit, et miramur quomodo contingat. Quis enim non miretur ab indiscreto discretum decipi,ratio, dominatur animalitas, infirmitas carnis animum privat a virtute, etit, et non creditur ei; blanditur, et pejores efficimur. Quid promittit Christus? vitam aeternam. Quid m
Abbreviated transcription (Latin):
ora campi ꝓni ad uicia. Mutit & ad regẽ symeon. qͥ int̾pretat᷑ exauditio. In
bonam quandoq partẽ ponit᷑ exauditio. ut cum dr̃ exiudiuit dñs uocem
dierat eñ ds̃ preoem matris ei. Dicitur autẽ econtrario exauditio. quando
qͥs exandit p̃ceptum diaboli. Solet enĩ dicere. Si ꝓcidens adoraueris me: dabo
tibi hec omĩa. Q ad euam dixisse legit᷑. Eritis inquit qͣsi dii ꝓmisit esse deos:
istahelitis. Mittit & infenendor. fẽnendor int̾pretat᷑ contisio. Conu̾sio duplicit̃
dicit᷑. Est enĩ conũsio qua qͥs ad dm̃ conu̾titur. & ⁊̾alia de qua paulus apłs
galatis dicit. Currebatis bene. qͥs uos impediuit: Idest a eursu bono i oꝑe

Expanded text:
ora campi, proni ad vitia. Mittit et ad regem Simeon, qui interpretatur exauditio. In ora campi, proni ad vitia. Mittit et ad regem Simeon, qui interpretatur exauditio. In bonam quandoque partem ponitur exauditio, ut cum dicitur: Vocem fletus meidierat enim Dominus precem matris ejus. Dicitur autem econtrario exauditio, quando quis exaudit praeceptum diaboli. Solet enim dicere: Si procidens adoraveris me, dabo tibi haec omnia . Et ad Evam dixisse legitur: Eritis sicut dii . Promisit esse deos, Israelitis. Mittit et in Fennendor, qui interpretatur conversio. Conversio dupliciter dicitur. Est enim conversio qua quis ad Deum convertitur. Est et alia de qua Apostolus ad Galatas dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
multos alios congregat. quos : enumerare difficile. S qͥd ait dñs ad iħm
filium naue. qͥ principatum pꝰt moysen susceꝑat: Ne uerearis ait dñs
faciem eoꝵ. qͥa crastina die ad hanc horam. ego tradã eos sauciatos
faciẽ isrł. & equos eoꝵ subneruabis. et currus eoꝵ igne combur es. Audi-¬
at hoc qͥ ÷ de exercitu iħu non filio naue. s filio dei. In uno qͦ homine .N.
bellum hoc reꝑiri potest. Iabin enĩ rex assur congregat exercitũ. Iabin
interp̃tat᷑ sensus. siue prudentia. assur uͦ aula .i. mundus. Mittit gͦ ad
noe. Cham interp̃tat᷑ calor. canaan uͦ cõmotio. Qui autẽ calet: cito cõmouet᷑¬
ait beatꝰ ambrosus. Mittit & ad montana .i. ad illos qͥ głant᷑ in sublimibꝰ.
& uambulant in magnis & in mirabilib suꝑ se. Mittit & ad campos .i. ad eoᷤ
qͥ t̾rena sapiunt. qui planitie uoluptatum delectant᷑. qui sunt quasi pec.¬

Expanded text:
multos alios congregat quos est enumerare difficile . Sed quid ait Dominus ad Jesum multos alios congregat quos est enumerare difficile . Sed quid ait Dominus ad Jesum filium Nave qui principatum post Moysen susceperat? « Ne verearis, ait Dominus, faciem illorum, quia crastina die ad hanc horam tradam eos sauciandos ante faciem Israel, et equos eorum subnervabis, et currus eorum igne combures » Audiat hoc qui est de exercitu Jesu, non filii Nave, sed Filii Dei. In uno enim quoque homine bellum hoc reperiri potest. Jabin enim, rex Asor, congregat exercitum. Jabin autem interpretatur sensus sine prudentia. Asor vero aula, id est, mundus. Mittit ergo aNoe. Cham interpretatur calor, Chanaan vero commotio. Qui autem calet cito commovetur. Mittit et ad montana, id est, ad illos qui gloriantur in sublimibus, et ambulant in magnis et mirabilibus super se. Mittit et ad campos, id est, ad eos qui terrena sapiunt, qui planitie voluptatum delectantur, qui sunt quasi pec
Abbreviated transcription (Latin):
feneratori: uicini sui domum. amplitudinẽ possessionis: diuitiarum as.¬
fluentiã. Ecce qͥb ꝓmittit. & cuiꝰ sunt que ꝓmittit. Stulta: hec pruden.¬
tia. que tesauritat & ignorat cui congregabit ea. Militib ꝓmittit int̾
enses lucia. int̾ teloꝵ grandinẽ. sub spe carceris. sub mortis ꝑiculo. Ne
tit. In utroq ꝑiculum. in utroq difficilis adqͥrendi modꝰ. Ibi ꝓmittit
lucrum. tibi queat dare sepulcrum. Claustralib uero uaga̾ndi licñ.¬
tiam. qͣm rigor claustri abstulerat. reꝑmittit. fa̾bulosas uero conses¬
siones ociosoꝵ. platearum plausus. fori sp ectacula. eiboꝵ affluentiã.
uestis moliciem. & ut cuncta cõpleam libertatẽ faciendi qd̾ placeat
supͣdictis accumulat. Eece pugna difficilis. Ecce iabin rex assur pugnat
co itra filios isrł. Ec̃ce mittit ad cananeos qui habitant in maritimis.

Expanded text:
feneratori vicini sui domum, amplitudinem possessionis, divitiarum affeneratori vicini sui domum, amplitudinem possessionis, divitiarum affluentiam. Ecce quibus promittit, et cujus sunt quae promittit. Stulta est haec providentia, quae thesaurizat et ignorat cui congreget ea . Militibus promittit inter enses lucra, inter telorum grandinem, sub metu carceris, sub mortis periculo; negbi dat quod promittit. In utroque periculum, in utroque difficilis acquirendi modus. Ibi promittit lucrum, ubi dare queat sepulcrum. Claustralibus vero vagandi licentiam, quam rigor claustri abstulerat, repromittit; fabulosas vero confessiones otiosorum, platearum plausus, fori specutacula, ciborum affluentiam, vestis mollitiem, et, ut cuncta compleam, libertatem faciendi quod placet supradictis accumulat. Ecce pugna difficilis. Ecce Jabin, rex Asor, pugnat contra filios Israel. Ecce ad Chananaeos mittit qui habitant in maritimis
Abbreviated transcription (Latin):
dntingit qͣndoꝙ ut qui minis t̾reri nequeunt. nec blandim̃tis
ad qͥescunt. ꝓmissis citiꝰ flectant᷑ muneribus. Ideoq t̾cio loco com̃¬
ꝑetentiꝰ. qͥ sint illi qui ꝓmittunt homini interiori. & ext̾iori.ut
eos ꝑuertant: iudeamꝰ. Prudentia mundi. ipsa ÷ que ꝓmittit ut ꝑũtat.
Promittit enĩ duo p̾ciosa uidelicet & sublunia: hoc ÷ diuitias & hono.¬
res. Alterũ oupiditatis ẽ: alterum suꝑbie. Hec sunt duo latera scale ꝑ
quam diabolus de celo descendit ad inferos. Pinittit mundi p̃rudentia
s nicħ dat: et si aliqͣndo recipiant homines qd̾ ꝓmittit. non datur illd̃
sed emitur. Dat mundus opes s non gratis. qui enĩ seruus efficit᷑ pro
ipsis. ñ accepit gratis. Dat honores. s non sine p̃cio. Quib ꝓmittit mun¬
dus opes. & cuius sunt opes quas ꝓmittit: Quomodo dat. & ubi dat qd̾
ꝓmittit : Raptorib ꝓmittit agricole sub̾am. oues ũdue. agros pupilli.

Expanded text:
ntingit quandoque ut qui nimis terreri nequeunt, nec blandimentis acquiescunt, promissis citius flectantur muneribus. Ideoque tertio loco competentius, qui sunt illi, qui promittunt homini interiori ut eum pervertant, videamus. Prudentia mundi ipsa est quae promittit ut pervertat. Promittit enim duo, pretiosa videlicet et sublimia, hoc est divitias et honores. Alterum cupiditatis, alterum superbiae. Haec sunt latera scalae, per quam diabolus descendit de coelo ad inferos. Promittit nobis mundi prudentia, sed nihil dat, et si aliquando recipiunt homines quod promittit, non datur illud sed emitur. Dat mundus opes, sed non gratis. Qui enim efficitur servus peccati pro ipsis, non accipit gratis. Dat honores, sed non sine pretio. Quibus promittit mundus opes, et cujus sunt opes quas promittit? Quomodo dat, et ubi dat quod promittit? Raptoribus promittit agricolae substantiam, oves viduae, agros pupilli;
Abbreviated transcription (Latin):
comburi possunt. Hic ÷ ignis. hec sunt arma claustraliũ. Hi sunt
qui int̾ficiunt iabin. qͥ chananeoꝵ habitantiũ in maritimis cõmo¬
tionem non timent. qui suꝑbis habitantib in montanis ñ cedunt.
nec uoluptuosis cãpoꝵ planitie gaudentibis cõmiscent᷑. a qͥb non
exaudit᷑ supradictus sẏmeon. nec conũtent᷑ cum illis de fenendor. s
int̾ficiunt regẽ eum exercitu. subneruant eqͦs. & comburunt curiꝰ.

Expanded text:
comburi possunt. Hic est ignis, haec sunt arma claustralium. Hi sunt comburi possunt. Hic est ignis, haec sunt arma claustralium. Hi sunt qui interficiunt labin, qui Chananaeorum habitantium in maritimis commotionem non timent, qui superbis habitantibus in montanis non cedunt, nec voluptuosis camporum planitie gaudentibus commiscentur, a quibus non exauditur supradictus Simeon, nec convertuntuntur cum illis de Fennendor, sed interficiunt regem cum exercitu, subnervant equos et comburunt currus.
Abbreviated transcription (Latin):
rant. s et euriꝰ eoꝵ igne cõburant. Est in hoc exercitu elationis currꝰ. it quo
ꝑsimilitudinẽ rotas qͥb ferat᷑. equos qͥ ipsum trahant. aurigam qui regat.
qui ue sedeat in ipso eurru. ãssignare possumꝰ. De curru elationis
is gle. lmatores mundi sunt. qui ferunt᷑ hoc curru. Infrenes sunt equi. uo¬
lubiles rote. auriga pu̾sus. et qui portat᷑ infirmꝰ. In utroq piełm. qi semper
casum & ruinam minat᷑ suꝑbia. Rote sequiuit᷑ equos. p̃cedit enĩ ainor
dũandi iactantiã. amor ꝓpͥe lau̾dis arrogantiã. contemptꝰ. leuitatem.
inobedientia. ũbositatem. Solent enĩ iobedientes in u̾ba defensioniᷤ
ꝓrumꝑe. Precedentes huius currꝰ rote. altiores sunt posterioribus.
et ideo descendere nouit ñ ascendere. uiã tiouit non ad inferos. ad
montem dñi. Similit̾ currum uoluptatis & equos luxurie. & qͣ¬
libet uicia quib trahunt᷑ homines quasi equis ad peccatũ. subner¬

Expanded text:
rant, sed et currus eorum igne comburant. Est in hoc exercitu elationis currus, in quo per similitudinem rotas quibus feratur, equos qui ipsum trahant, aurigam qui regat, quive sedeat in ipso curru, assignare possumus. CAP. VI. De curru elationis. perbiae. Amatores mundi sunt qui feruntur in hoc curru. Infrenes sunt equi, volubiles rotae, auriga perversus, et qui portatur infirmus. In utroque periculum, quia semper casum et ruinam minatur superbia. Rotae sequuntur equos. Praecedit enim amor dominandi jactantiam, amor propriae laudis arrogantiam, contemptus levitatem, inobedientia verbositatem. Solent enim inobedientes in verba defensionis prorumpere. Praecedentes hujus currus rotae altiores sunt posterioribus, et ideo descendere novit, non ascendere, viam novit ad inferos, non ad montem Domini. Similiter currum voluptatis et equos luxuriae, et quaelibet vitia quibus trahuntur homines quasi equis ad peccatum, subner
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sarios steti. caro hec corꝑalit̾ oꝑis sudore. sobrietate. & ieuiniis dimica.¬
luctandiun ẽ. ut nobilior portio inferiorẽ ad celoꝵ secum excelsa sustol¬
t: quã ut inferior suꝑiorem in inferni ꝓfunda demerg

Expanded text:
adversarios steti; caro haec corporaliter, operis sudore, sobrietate et jejuniis dimicaadversarios steti; caro haec corporaliter, operis sudore, sobrietate et jejuniis dimicaluctandum est, ut magis nobilior portio inferiorem ad coelorum secum excelsa sustollat, quam ut inferior superiorem in inferni profunda demerg
Abbreviated transcription (Latin):
cordis leuitatẽq figurant. quarũ imniundicia confesti cos quib
dũantur excecat. Quasi enĩ nioo hirundinũ sippositꝰ dormit. qui
leuitati ac siꝑbie m̃tem incautꝰ subicit. his gͥ modis suꝑbia religiosos il
ut ait beatꝰ augͥtinꝰ etiam bonis oꝑib insidiatur ut ꝑeant. Siẽ
fr̃s longe suꝑiꝰ de duob sociis. discreto scił & indiscreto euenire posse monstͣ.¬
uimꝰ. sic homo int̾ior insidiis suꝑbie resistens. mundane prudentie respueis
munera. pulctudinis tẽꝑalis non adqͥescens blandiñtis. delectationis carna.¬
lis minas contẽpnens. Socium uidelicet hominẽ exteriorem hortat᷑ ad
minũ amime carnis q seruitiũ. te enĩ iubente & auxiliante cõmunẽ
hostem cõmuni intentione deuicimꝰ. Habet itaq dñe speciales fruotꝰ
fragilitas corꝑis mei. Ego intellectu. discretione. consilio. spiritalit᷑ contͣ

Expanded text:
cordis levitatemque figurant quarum immunditia confestim eos quibus cordis levitatemque figurant quarum immunditia confestim eos quibus dominatur, excaecat. Quasi enim nido hirundinum suppositus dormit, qui levitati ac superbiae mentem incautus subjicit. » His ergo modis superbia religiosos ilut ait beatus Augustinus, etiam bonis insidiatur ut pereant. » Sicut fratres longe superius de duobus sociis discreto et indiscreto evenire posse monstravimus, sic homo interior superbiae insidiis resistens, mundanae prudentiae respuens munera, pulchritudinis temporalis non acquiescens blandimentis, delectationis carnalis minas spernens, socium videlicet hominem exteriorem movet, ac hminum animae carnisque servitium; te enim jubente et auxiliante, communem hostem communi intentione devicimus. » Habet igitur speciales fructus fragilitas corporis mei. Ego intellectu, discretione, consilio spiritualiter contra
Abbreviated transcription (Latin):
Sic gͥ nouit conu̾sis insidiat᷑ suꝑia. Religiosis uͦ tͥb modis insidiat᷑.
tunc scił cum aliqͥs se solum estimat iustũ esse. uł eũ nimium
runt. pobas tuos occiderunt. et ego solus remansi int̾ eos. S in dñs
curuauerunt genua ante baal. Petiꝰ uͦ nimium confident̃ soq̃rs
cessant a bono oꝑe. Seͥptum ÷ enĩ de tobia. fatigat᷑ a seyustura tobi¬
as uenit in domum suã. et cum iactasset se uixta parietẽ. & obooꝵ¬
misset. ex nido hirundinũ calida stercora ceciderunt in ocłos eᷤ.
et factus ẽ. cecus. Cum aliqͥs a bono oꝑe cessat. tuno tobias fatigat᷑
a sepultura uetit in domum suã. domꝰ tobie moralit̾ carnemne¬
stram designat. uiois hirundinũ qui ex luto conficit᷑. & ex plrunis
leuib untus parat᷑. delectationẽ terrenatũ rerum pulere demon¬
strat. Hirundines ut ait beda suꝑ tobiã. ꝑꝑ leuem uolatũ suꝑbiã

Expanded text:
Sic igitur noviter conversis insidiatur superbia. Religiosis vero tribus modis insidiatur: Sic igitur noviter conversis insidiatur superbia. Religiosis vero tribus modis insidiatur: tunc scilicet cum aliquis se solus existimat esse justumrunt, prophetas tuos occiderunt, et ego solus remansi inter eos, et quaerucurvaverunt genua sua ante Baal . Petrus vero nimium confidenter loquens cessant a bono opere. Scriptum enim est de Tobia: Fatigatus a sepultura Tobias, venit in domum suam, et cum jactasset se juxta parietem et obdormisset, ex nido hirundinum calida stercora ceciderunt in oculos ejus, et factus est caecus . Cum aliquis a bono opere cessat, tunc Tobias fatigatus a sepultura venit in domum suam. Domus Tobiae moraliter carnem nostram designat. Nidus hirundinum, qui ex luto conficitur et ex plumis levibus intus paratur, delectationem terrenarum rerum pulchre demonstrat. « Hirundines, ut ait Beda super Tobiam, propter levem volatum superbiam
Abbreviated transcription (Latin):
libenter patimur. dum tenues amamus pannos. dũ iulib utimu
cibis. dum labore callosa squalet manꝰ. et cutis frigore riget. & sole
elefantem figurat᷑ suꝑbia utriusq enĩ nat᷑a similem tenet cõpositio.¬
flectere m̃bra sua nequeat: s semꝑ stet. Et si aliq̃n quietem corꝑi suo
uelit inferre. stando latꝰ suum inclitiat ad arborẽ. & sic somno utit᷑
et qͥete. Sed homines regionis illiꝰ in qua habitant huuꝰnodi bestie. in
die solent arborẽ suecidere. ut cum uei̾nt nocte cadat ut̃q. & int̾ficiat᷑
elefans. Utrumq fit. succidit᷑ arbor: & intficit᷑ bestia. Cuncta ista suꝑ.¬
bie conueniunt. & talis ÷̃ eiꝰ compositio. Membra suꝑbie inflexibilia
cũ enim aliquis suꝑbꝰ loquit᷑ si imponas silentiũ¬
diximꝰ. s qui sic stat : male stat. ad ꝓpͥan uoluntatẽ quasi ad arborẽ
stia suꝑbie. S ut diximꝰ cauendũ nob̾ est. necadetis oppͥmat aliquẽ.

Expanded text:
libenter patimur, dum tenues amamus pannos, dum vilibus utimur libenter patimur, dum tenues amamus pannos, dum vilibus utimur cibis, dum labore callosa squalet manus, et cutis frigore riget, et sole elephantem figuratur superbia, utriusque enim natura similem tenet compositioflectere cura sua nequeat, sed stet semper, et si aliquando quietem corpori suo velit inferre, stando latus inclinat ad arborem, sic et somno utitur et quiete. Sed homines regionis illius in qua habitant hujusmodi bestiae, in die solent arborem succidere, ut cum nocte venerit, cadat uterque, et interficiatur elephas. Utrumque fit: succiditur arbor, et interficitur bestia. Cuncta ista superbiae conveniunt, et talis est ejus compositio. Membra superbiae inflexibilia sunt. Cum enim aliquis superbus loquitur, si imponas ei silentiudiximus, sed qui sic stat, male stat. Ad propriam voluntatem quasi ad arborem stia superbiae. Sed, ut diximus, cavendum est nobis, ne cadens opprimat aliquem.