comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tristitia o seueritate popularis cuius quidem legi
tabellare .i. mutius briso .tr. pl. duu restitit .mi. le¬
pido cons. adiuuante ea que res pub. Affricano
Uituperationi fuit quod eius auctoritate de senten¬
tia ductus briso putabatur. Tum duo copiones nuil¬
tum dicentes consilio ot lingna plus auctoritate
tamen & gratia subleuabant Sea pomipeii sunt scͥpta
ec nimis extenuata quamquam ueterum
est similis & plena prudentie .p. crassum uaiter
probatum orãtorem iisdem fere temporibus ac¬
cepimus qui & ingenio ualuit & studio & habuu
quasdani enami domesticas disciplinas. Nam &
cum sumno illo oratore .ẜ. galba. cuius gayo fi¬
lio filiam suam collocauerat affinitate se se deuinx¬
erat. & cum esse .p. mutii filius fratrem q haberet
p. sceuolam domi. uis ciuile cognouerat in co in¬
dustriam constat sumniam fuisse maximamrq
gratiam cum & consuleretur plurimum & dicet᷑

Expanded text:
tristitia et severitate popularis, cuius quidem legi tristitia et severitate popularis, cuius quidem legi tabellariae M. Antius Briso tribunus plebis diu restitit, M. Lepido consule adiuvante; eaque res P. Africano vituperationi fuit, quod eius auctoritate de sententia deductus Briso putabatur. Tum duo Caepiones multum clientes consilio et lingua, plus auctoritate tamen et gratia sublevabant. Sex. Pompei sunt scripta nec nimis extenuata, quamquam veterum est similis, et plena prudentiae. P. Crassum valde probatum oratorem isdem fere temporibus accepimus, qui et ingenio valuit et studio et habuit quasdam etiam domesticas disciplinas. Nam et cum summo illo oratore, Ser. Galba, cuius Gaio filio filiam suam conlocaverat, adfinitate sese devirixerat et cum esset P. Muci filius fratremque haberet P. Scaevolam, domi ius civile cognoverat. In eo industriam constat summam fuisse maximamque gratiam, cum et consuleretur plurimum et diceret.
Abbreviated transcription (Latin):
nis genus Eodem q in genere est habitus is qui m¬
iuria accepta fregit .t. Gracchuni patientia ciuus
in rebus oꝑtinis constantissimus .m. octauuis. at
uero .m. emilius lepidus qui est porcina dictus
iisdem temporibus fere quibus galba sed paulo mi¬
nus natu &e summus orator est habitus oe fuit ut
apparet ex orationibis scriptor sane bonus Hoc in
oratore latino primum mihi uidetur & lenitas
apparuisse illa grecorum & uerborum comprehen¬
sio enam artifex ut ita dicam stilus. Hunc studiose
duo adulescentes ingemosissimi & prope equales
Ccarbo & .t. Gracchus audire soliti sunt de quib
iam dicendi locus eri cum de senioribus pauca dix¬
ero. Quintus enim pompeius non contenitus orator
temporibus illis fuit qui suminos honores homo per
se cogintus sine ulla commendatione maiorum est
adeptus tum ⁊ cassius multum potut tim eloquẽ¬
tia sed dicendo tamen non liberalitate ut alii sea ipã

Expanded text:
nis genus. Eodemque in genere est habitus is qui inis genus. Eodemque in genere est habitus is qui iniuria accepta fregit Ti. Gracchum patientia, civis in rebus optimis constantissimus M. Octavius. At vero M. Aemilius Lepidus, qui est Porcina dictus, isdem temporibus fere quibus Galba, sed paulo minor natu et summus orator est habitus et fuit, ut apparet ex orationibus, scriptor sane bonus. hoc in oratore Latino primum mihi videtur et levitas apparuisse illa Graecorum et verborum comprensio et iam artifex, ut ita dicam, stilus. Hunc studiose duo adulescentes ingeniosissimi et prope aequales C. Carbo et Ti. Gracchus audire soliti sunt; de quibus iam dicendi locus erit cum de senioribus pauca dixero. Q. enim Pompeius non contemptus orator temporibus illis fuit, qui summos honores homo per se cognitus sine ulla commendatione maiorum est adeptus. tum L. Cassius multum potuit non eloquentia, sed dicendo tamen; homo non liberalitate, ut alii, sed ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
nus accidere non solet. propterea quod prudentia
nunquam deficit oratorem. qua ille utens eodem
modo possit & dicere & scribere adrdor animi non
semper adest Isq cum consedit omnis illa uis &
quasi flamnia oratoris extinguitur Nam igitur
ob causam uidetur lelii niens spirare etiam inscrip¬
tis galbe autem occidisse fuerunt etiam in orato¬
rum nuinero mediocriuin .L. &. sp. mũmi fratits
quorum extant amborum orationes Simplex qui¬
dem L& antiquiis. spurius autem nihilo ille quidẽ
ornatior. sed tamen astrictior. fuit enim doctus
& disciplina stoytorum multe sunt ipur .sp. albim õ¬
rationes sunt etiam .I. & caureliorum orestarum
quos aliquo uideo in numero oratorum fuisse:ꝑ
ctiam popilius cum ciuis egregius tum non miser¬
tus fuit .C. uoͬ filius cuis disertus. grauisq tudita¬
nis cum omni uita aetq excultus uictu atq ex¬
politus tum eius clegans est hr̃tura etiam oratio¬

Expanded text:
nus accidere non solet, propterea quod prudentia nus accidere non solet, propterea quod prudentia numquam deficit oratorem, qua ille utens eodem modo possit et dicere et scribere; ardor animi non semper adest, isque cum consedit, omnis illa vis et quasi flamma oratoris exstinguitur. hanc igitur ob causam videtur Laeli mens spirare etiam in scriptis, Galbae autem vis occidisse. fuerunt etiam in oratorum numero mediocrium L. et Sp. Mummii fratres, quorum exstant amborum orationes; simplex quidem Lucius et antiquus, Spurius autem nihilo ille quidem ornatior, sed tamen astrictior; fuit enim doctus x disciplina Stoicorum. Multae sunt Sp. Albini orationes. Sunt etiam L. et C. Aureliorum Orestarum, quos aliquo video in numero oratorum fuisse. P. etiam popilius cum civis egregius tum non indisertus fuit; Gaius vero filius eius disertus, Gaiusque Tuditanus cum omni vita atque victu excultus atque expolitus, tum eius elegans est habitum etiam oratio
Abbreviated transcription (Latin):
inertia mhil scripsisse. ne domesticus etiam labor
accederet ad forensem plẽq enim scribuntur ora¬
tiones habite iam non ut habeantur alios non la¬
borare ait meliores fiant Nulla enim res tantum
ad dicendum proficit quantum memoriam aute
in posterum igenii fui non desiderant. cum se pu¬
tant satis magnam adeptos esse dicendi gloriam
causa q etiam maiorem us uisum iri si iexistimã¬
tium arbitrium sua scripta non uenerint. alios
quod meluis putent dicere se posse qͣ scribere. quod
per ingeniosis hominibus neq satis doctis plerĩq
contingit Et ipĩ Galbe quem fortasse uis non inge¬
nii solum sed etiam animi & naturalis quidem do¬
lor dicentem incendebat/ effitiebat q ut & incitata
& grauis & uchemens esset oratio. demn cum otio¬
sus stilum prehenderat. motusq omnis aninii tã¬
quam uentus hominem defecerat. flaccesciebat ora¬
tio. quod is qui lima tius dicendi consectantur ge¬

Expanded text:
inertia nihil scripsisse, ne domesticus etiam labor inertia nihil scripsisse, ne domesticus etiam labor accederet ad forensem—pleraeque enim scribuntur orationes habitae iam, non ut habeantur—; alios non laborare, ut meliores fiant— nulla enim res tantum ad dicendum proficit quantum scriptio—: memoriam autem in posterum ingeni sui non desiderant, cum se putant satis magnam adeptos esse dicendi gloriam eamque etiam maiorem visum iri, si in existimantium arbitrium sua scripta non venerint; alios, quod melius putent dicere se posse quam scribere, quod peringeniosis hominibus neque satis doctis plerumque contingit, ut ipsi Galbae. quem fortasse vis non ingeni solum sed etiam animi et naturalis quidam dolor dicentem incendebat efficiebatque ut et incitata et gravis et vehemens esset oratio; dein cum otiosus stilum prenderat motusque omnis animi tamquam ventus hominem defecerat, flaccescebat oratio. Quod eis qui limatius dicendi consectantur ge
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitate & rogationem in galbam priuilegii similẽ
gem suadens in galbam quam orationem in ori¬
gines suas retulit. paucis ante quam mortiuis est
an diebus an mensibus tum igitur recusans gal
pueros tamen .E galli etiam filium flens commen¬
dabat. ciuus orbitas & fletus mire miserabilis
fuit propter recentu memioriam clarissimi pat̾s
isq se tum eripuit flamma propter pueros mise¬
ricordia populi commota. sicut idem scriptum re¬
liquid cato. atq otiam ipsum libõem non infan¬
teni uideo fecisse ut ex oratiombus eius intelligi po¬
tese. Cum hec dixissem & paulum inter quieuis¬
sem/ quid igitur in quid est cause brutul si tanta
uirtus in oratore galba fuit cur ca nulla in oratio¬
nibus eus apparet quod mrari non possum meis ꝗ
nihil omnino scripti reliquerunt. Nec enim est cadẽ
in quam brute non scribendi & non tam bene scri¬
bendi quam dixerii. Nam uidenius alios oratoẽs

Expanded text:
citante et rogationem in Galbam privilegi similem citante et rogationem in Galbam privilegi similem gem suadens in Galbam multa dixit; quam orationem in Origines suas rettulit, paucis ante quam mortuus est an diebus an mensibus. tum igitur nihil recusans Galbpueros tum C. Galli etiam filium flens commendabat, cuius orbitas et fletus mire miserabilis fuit propter recentem memoriam clarissimi patris; isque se tum eripuit flamma, propter pueros misericordia populi commota, sicut idem scriptum reliquit Cato. Atque etiam ipsum Libonem non infantem video fuisse, ut ex orationibus eius intellegi potest. cum haec dixissem et paulum interquievissem: Quid igitur, inquit, est causae, Brutus, si tanta virtus in oratore Galba fuit, cur ea nulla in orationibus eius appareat? quod mirari non possum in eis qui nihil omnino scripti reliquerunt. nec enim est eadem, inquam, Brute, causa non scribendi et non tam bene scribendi quam dixerint. Nam videmus alios oratores
Abbreviated transcription (Latin):
tabat. scriptores illos male multatos cum galba¬
Ex quo lignificabat illum non magendo solum led
etiami in medirando ueheniente atos ancensum fu¬
isse. Quid multa magna exspectatione plurib plu¬
rimis auchientibus coram ipo lelio sic illam causas
tanta ui tantaq grauitate galbam ut nulla fene
pars oratiors silentio preteriretur Itaq multis
querelis multaq miseratione adhiibita sotros om¬
nibus reprobantibus illa dis questione liberatos ẽẽ
e hac rutilia narratione suspicari licet cum due
summe in oratore laudes una subtiliter disputandi
ad docendum altera grauiter agendi ael animos
audientium permouendos multoq plus profitiat
is qui inflammet iudicem ꝙͣ ille qui doceat. elegar¬
tiam in lelio. uin in galba fuisse que quidem yt¬
istum maxime cogñta sit cum lusitanis a sexꝰ. gal¬
ba pretore contra interpositam ut existima batur
fidem interfectis.t. libone.tr. plebis populum in¬

Expanded text:
tabat, scriptores illos male mulcatos exisse cum Galbatabat, scriptores illos male mulcatos exisse cum Galbaex quo significabat illum non in agendo solum, sed etiam in meditando vehementem atque incensum fuisse. Quid multa? magna exspectatione, plurimis audientibus, coram ipso Laelio sic illam causam tanta vi tantaque gravitate dixisse Galbam ut nulla fere pars orationis silentio praeteriretur. Itaque multis querelis multaque miseratione adhibita socios omnibus approbantibus illa die quaestione liberatos esse. ex hac Rutili narratione suspiocari licet, cum duae summae sint in oratore laudes, una subtiliter disputandi ad docendum, altera graviter agendi ad animos audientium permovendos, multoque plus proficiat is qui inflammet iudicem quam ille qui doceat, ele— gantiam in Laelio, vim in Galba fuisse. Quae quidem vis tum maxime cognita est, cum Lusitanis a Ser. Galba praetore contra interpositam, ut existimabatur, fidem interfectis L. Libone tribuno plebis populum in
Abbreviated transcription (Latin):
corum causa studiose accurateq fecisse si arbitra¬
ri causam illam a sex. galba. quod is in dicendo
adhortor. acriorq esset grauuis & uehementius
posse defendi. Itaq auctoritate e lelii publicanos
causam detulisse ad galbam. Illum autem quod
ei uiro succedendum esset uerecunde &s dubitanter
recepisse: unum quasi comperendinatus medium
diemn fuisse. quem totum galbam in consideranda
causa componenda q posuisse. & cum cogninoĩs
dies esset & ip̃e rutilius rogatu sotiorum domum
ad galbam maue uenisser out cum aminorieret
& ad dicendi tempus adduceret usq illum quo¬
ad ei nuntiatum esset consules descenolisse omii¬
bus exclusis commentatum in quadam testudi¬
ne cum ẜiuis litteratis fuisse quorum aliud dic¬
tare eodem a tempore folitus esset Interim cum
esset ei nuntiatum tempus ẽẽ exisse in edes eo co¬
lore & his oculis ut egisse causam non corãtatũ
putares Adebat etiam idq ad rem pertinere pu¬

Expanded text:
eorum causa studiose accurateque fecisse, sed se arbitraeorum causa studiose accurateque fecisse, sed se arbitrari causam illam a Ser. Galba, quod is in dicendo atrocior acriorque esset, gravius et vehementius posse defendi. Itaque auctoritate C. Laeli publicanos causam detulisse ad Galbal; illum autem, quod ei viro succedendum esset, verecunde et dubitanter recepisse. Vnum quasi comperendinatus medium diem fuisse, quem totum Galbam in consideranda causa componendaque posuisse; et cum cognitionis dies esset et ipse Rutilius rogatu sociorum domum ad Galbam mane venisset, ut eum admoneret et ad dicendi tempus adduceret, usque illum, quoad ei nuntiatum esset consules descendisse, omnibus exclusis commentatum in quadam testudine cum servis litteratis fuisse, quorum alii aliud dictare eodem tempore solitus esset. Interim cum esset ei nuntiatum tempus esse, exisse in aedis eo colore et eis oculis, ut egisse causam, non commentatum putares. addebat etiam idque ad rem pertinere pu
Abbreviated transcription (Latin):
ipõ humanior. ut faciles essent in suum cuiq tribu¬
endo memoria tenco minerue Ex .p. rutilio ruffo
auliuisse cum diteret adulescennilo se acciisse ut
atroci magnaq quererent Nam cum istiuas ita
facta cedes esset notq homines interfecti inlimilare¬
tur que familia partim etiam liberi sotictatis eius
que picarias de .p. cornelio .l. mũmio censoribris
redimisset decreuisse senatum ut de ea re cognosce¬
rent & statuerent coñs. causam pro publicanis ac cu¬
rate ut semper solitus esset eliganter q dixisse leliu
cum consules re audita amplius de consilia sentẽ¬
tia pronuntia uissent. paucis interpositis diebus
iterum lelium multo dilligentius melus q dixis¬
se. ⁊ terumq eodem modo a consulibus rem esse
probatam. tum lelium cum eum sotii domum
reduxissent egissent q gratias & ne defatigaret᷑
orauissent locutum esse ita seq fecisser honoris

Expanded text:
ipso humanior, ut faciles essent in suum cuique tribuipso humanior, ut faciles essent in suum cuique tribuendo. memoria teneo Smyrnae me ex P. Rutilio Rufo audivisse, cum diceret adulescentulo se accidisse, uatroci magnaque quaererent. Nam cum in silva Sila facta caedes esset notique homines interfecti insimulareturque familia, partim etiam liberi societatis eius, quae picarias de P. Cornelio L. Mummio censoribus redemisset, decrevisse senatum, ut de ea re cognoscerent et statuerent consules. causam pro publicanis accurate, ut semper solitus esset, eleganterque dixisse Laelium. Cum consules re audita AMPLIVS de consili sententia pronuntiavissent, paucis interpositis diebus iterum Laelium multo diligentius meliusque dixisse iterumque eodem modo a consulibus rem esse prolatam. Tum Laelium, cum eum socii domum reduxissent egissentque gratias et ne defatigaretur oravissent, locutum esse ita: se quae fecisset honoris
Abbreviated transcription (Latin):
scipionis ingenio quam ꝙͣ ca est iam ut plurimũ
tribuatur ambulus dicendi tamen laus est in lelio
illustrior At oratio lelii de collegis non melior ꝙͣ
de multis. ꝙ̃ uolos scipionis. non quo illa lelii quit¬
quam fit dulcius aut quo e religione dici possit
angustius sed multo tamen uenustior & horridioi
ille ꝙͣ scipio & cum surt indicendo uarie uoluntates
delectari mihi magis antiquitate uidetur. & luben¬
ter uerbis etiam uti paulo magis pristis lelius.
Sed est mos hominum ut nolint eundem plurib
rebus excellere. Nam ut bellica laude aspirare ad
affricanum nemo potest in qua ipã egregium uiri¬
abet to reperimus fuisse. ielium sic nigenii littera¬
rum cloquentie sapientie demo. & si utriq primas
prioris tamen libenter deferunt lelio nec mihi cete¬
rorum iuditio solum uidetur Sed etram ipõrum
inter ipõs concessu ita tributrun fuisse Erat omni¬
no tum mos ut in reliquis rebris melior sic in hoc

Expanded text:
Scipionis ingenio quamquam ea est fama, ut plurimum Scipionis ingenio quamquam ea est fama, ut plurimum tribuatur ambobus, dicendi tamen laus est in Laelio inlustrior. At oratio Laeli de collegiis non melior quam de multis quam voles Scipionis; non quo illa Laeli quicquam sit dulcius aut quo de religione dici possit augustius, sed multo tamen vetustior et horridior ille quam Scipio; et, cum sint in dicendo variae voluntates, delectari mihi magis antiquitate videtur et libenter verbis etiam uti paulo magis priscis Laelius. sed est mos hominum, ut nolint eundem pluribus rebus excellere. Nam ut ex bellica laude aspirare ad Africanum nemo potest, in qua ipsa egregium Viriathi bello reperimus fuisse Laelium: sic ingeni litterarum eloquentiae sapientiae denique etsi utrique primas, priores tamen libenter deferunt Laelio. Nec mihi ceterorum iudicio solum videtur, sed etiam ipsorum inter ipsos concessu ita tributum fuisse. erat omnino tum mos, ut in reliquis rebus melior, sic in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
quatuor filii consulares fuerunt In primis est ha¬
bitus eloquens qui prodixit accusante affricano.
cuius & alie sunt orationes Et contra.ti. gracchu
ex posita est in .c. fanni annalibus tum ipẽ .l. cocte
ueterator habitus. Sed. C lelius & .p. affricanus
in primis eloquentes quorum extant orationes
& quibus exrstimari de ingemis oratorun potest
Sed inter hos erate paulum his antecedens sine con¬
trouersia.ser.galba. eloquentia prestitil & nimirum
is princeps ex latinis illa oratorum propria &
quasi legitima opera tractauit ut egrederetur a
proposito ornandi causa ut delectaret animos aut
permoueret aut augeret rem ut miseratiombus
ut comunibus locis uteretur Sed nescio quomodo
huius quem constat eloquentia prestitisse ex illores
orationes sunt os redolentes magis antiquitatem
ꝙͣ aut lelii scipionis aut etiam ipius Catonis. Itaq
exaruerunt. iux iam appareant de ipiũs lelii &

Expanded text:
quattuor filii consulares fuerunt, in primis est haquattuor filii consulares fuerunt, in primis est habitus eloquens, qui pro L. Cotta dixit accusante Africano; cuius et aliae sunt orationes et contra Ti. Gracchum exposita est in C. Fanni annalibus. tum ipse L. Cotta est veterator habitus;—sed C. Laelius et P. Africanus in primis elo- quentes, quorum exstant orationes, ex quibus existimari de ingeniis oratorum potest. Sed inter hos aetate paulum his antecedens sine controversia Ser. Galba eloquentia praestitit; et nimirum is princeps ex Latinis illa oratorum propria et quasi legitima opera tractavit, ut egrederetur a proposito ornandi causa, ut delectaret animos, ut permoveret, ut augeret rem, ut miserationibus, ut communibus locis uteretur. Sed nescio quo modo huius, quem constat eloquentia praestitisse, exiliores orationes sunt et redolentes magis antiquitatem quam aut Laeli aut Scipionis aut etiam ipsius Catonis, itaque exaruerunt, vix iam ut appareant. de ipsius Laeli et
Abbreviated transcription (Latin):
filium iam patre instituto deditum studio lutera¬
rum. qui etiam .q. Ennium qui cum patre cius
in etolia militauerat Ciuitate donauit. cum trium¬
uirum colomam deduxisset & .t. annium lusoun
hiuus.q. fulmii collegam non indisertum dicunt
fusse atq etiam .ł. paulus affrican pater per sonã
principis ciuis facile dicendo tuebatur. At uero ctrã
tum catone uiuo qui annos quinq & lxxx. natus
excessit e uita cum quidam eo ipõ anno contra ser¬
gium galbam ad populum summa contentione
dixisset. quam etiam orationem scriptam reliquit
Sed uiuo Catone minores natu multi uno tempe
oratores floruerunt. Nam & ã. albinus is qui
grece scripsit historiam. qui cons. cum .I. luculo fu¬
it & litteratus & disertus fuit. & tenuit cum hoc
locum quendam etiam ser. fuluius. & una serius
fabius pictor & uiris ae litterarum & antiquitatis
bene peritus. quintusq fabio labio fuit ornatus
iisdem fere laudibris. nam.q. metellus is cuius

Expanded text:
F. iam patrio institute deditum studio litteraF. iam patrio institute deditum studio litterarum—qui etiam Q. Ennium, qui cum patre eius in Aetolia militaverat, civitate donavit, cum triumvir coloniam deduxisset— et T. Annium Luscum huius Q. Fulvi conlegam non indisertum dicunt fuisse; atque etiam L. Paullus Africani pater personam principis civis facile dicendo tuebatur. Et vero etiam tum Catone vivo, qui annos quinque et octoginta natus excessit e vita, cum quidem eo ipso anno contra Ser. Galbam ad populum summa contentione dixisset, quam etiam orationem scriptam reliquit— sed vivo Catone minores natu multi uno tempore oratores floruerunt. Nam et A. Albinus, is qui Graece scripsit historiam, qui consul cum L. Lucullo fuit, et litteratus et disertus fuit; et tenuit cum hoc locum quendam etiam Ser. Fulvius et una Ser. Fabius Pictor et iuris et litterarum et antiquitatis bene peritus; Quintusque Fabius Labeo fuit ornatus isdem fere laudibus. Nam Q. Metellus, is cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ria queclam greca scripta dulcissime. Niunero q
codem fuit sex elius. uiris quidem ciuilis omnium
peritissimus sel etiam ad dicendum paratus. de
minoribus autem .C. sulpitius gallus. qui maxiẽ
omnium nobilium grecis litteris studuit isq &
oratorum in numero est habrtus. & fuit reliquis
rebus ornatus atq elegans iam enim erat urictior
quedam splendidior consuetudo loquendi Nanz
hoc pretore ludos appollini fatiente eum thiesten
fabulam docusset.q. martio. En. seriulio cons. mor¬
tem obiit Eunius erat iisdem temporibus TGrac¬
chus .p. fil. qui bis. consi &e censor fuit ciuus est orõ
greca apud rhodios quem ciuem cam grauem tum
etiam eloquentam constat fuisse.p. etiam scipionem
nasicam qui est torcullum appellatus. qui i⁊tem bis
consuł. & censor fuit habitum eloquentem m. aliunt
illius qui sacra acceperit filium dicunt etiam .ł. len¬
tulum qui cum . C figulo cons. fuit.q nobiliorem .m.

Expanded text:
oria quaedam Graeca scripta dulcissime. numeroque oria quaedam Graeca scripta dulcissime. numeroque eodem fuit Sex. Aelius, iuris quidem civilis omnium peritissumus, sed etiam ad dicendum paratus. De minoribus autem C. Sulpicius Gallus, qui maxime omnium nobilium Graecis litteris studuit; isque et oratorum in numero est habitus et fuit reliquis rebus ornatus atque elegans. Iam enim erat unctior quaedam splendidiorque consuetudo loquendi. Nam hoc praetore ludos Apollini faciente cum Thyesten fabulam docuisset, Q. Marcio Cn. Servilio consulibus mortem obiit Ennius. erat isdem temporibus Ti. Gracchus P. F., qui bis consul et censor fuit, cuius est oratio Graeca apud Rhodios; quem civem cum gravem tum etiam eloquentem constat fuisse. P. etiam Scipionem Nasicam, qui est Corculum appellatus, qui item bis consul et censor fuit, habitum eloquentem aiunt, illius qui sacra acceperit filium; dicunt etiam L. Lentulum, qui cum C. Figulo consul fuit. Q. Nobiliorem M.
Abbreviated transcription (Latin):
dibus.in originibus scriptum reliquit Cato tamẽ
illius quem in uatibus & fannis enumerat Rimius
bello pumco eum quasi mironis opus delectat.
Soit Enmnus sane ait est certe perfectior qui si illum
ut sinuilat contempneret non omnia bella perse¬
quens primum illud punicum acerrimum bellu
reliquisset Sed ipẽ dicit cur id fatiat. scripsere in¬
quit alii rem uersibris. & luculente quidem scripse¬
runt Etiam si minus ꝙͣ tu polite. Nec uero aliter
tibi iuderi debet qui a Nenio uel sumpsisti multa
si fateris uel si negas surripusti cum hoc Catone
grandiores natu fuerunt. e flaminius.c. uarro
maximus .q. metellus.p. lentulus .p. Crassus
qui cum superiore affricano cons. fuit. Ipsum sci¬
pionem accepimus non infantem fuisse. filius qui¬
dem eius is qui hunc minorem scipionem a paulo
adoptauit si corpore ualuisset in primis habitus
esset disertus uidicant tum oratiuncule tum hyst¬

Expanded text:
dibus in Originibus scriptum reliquit Cato! Tamen dibus in Originibus scriptum reliquit Cato! Tamen illius, quem in vatibus et Faunis adnumerat Ennius, bellum Punicum quasi Myronis opus delectat. sit Ennius sane, ut est certe, perfectior; qui si illum, ut simulat, contemneret, non omnia bella persequens primum illud Punicum acerrimum bellum reliquisset. Sed ipse dicit cur id faciat. 'Scripsere,' inquit, 'alii rem vorsibus'—et luculente quidem scripserunt, etiam si minus quam tu polite. Nec vero tibi aliter videri debet, qui a Naevio vel sumpsisti multa, si fateris, vel, si negas, surripuisti. cum hoc Catone grandiores natu fuerunt C. Flaminius C. Varro Q. Maximus Q. Metellus P. Lentulus P. Crassus, qui cum superiore Africano consul fuit. Ipsum Scipionem accepimus non infantem fuisse. Filius quidem eius, is qui hunc minorem Scipionem a Paullo adoptavit, si corpore valuisset, in primis habitus esset disertus; indicant cum oratiunculae tum hist
Abbreviated transcription (Latin):
eum fabulam docuisse Et atticus scribit & nos in
antiquis commentariis mnuenimus. docuisse au¬
tem fabulam annis post.xi. c. cornelio.q. numitio
consilaudis luctantis. quos salmator senesi pre¬
lio nouerat In quo tantus error actii fuit in his
cons.xxx. annos natus Ennius fuerit. quod cqua¬
lis fuerit liuius. minor fuit aliquanto is qui pri¬
mus fabulam dedit quam hi qui multas docuerã
ante hos cons & plantus & Nemus nec si minus
apta uidentur hiuc sermoni brute attico assigna
qui me inflamauit studio Illustrium hominum
etates & tempora persequendi. Ego uero inquit
Brutus & delector ista quasi notatione temporu
& ad id quod instituisti Oratorum genera distin¬
guere etatibris istam dilligentiam esse accomoda¬
tam puto. Recto inquam Brute intelligis
Atq utinam extarent illa carmina que multis
seculis ante suam etatem in epulis esse concitata
a singularis conuiuiis de clarorum uirorum lau¬

Expanded text:
eum fabulam docuisse et Atticus scribit et nos in eum fabulam docuisse et Atticus scribit et nos in antiquis commentariis invenimus, docuisse autem fabulam annis post xi C. Cornelio Q. Minucio consulibus ludis Iuventatis, quos Salinator Senensi proelio voverat. In quo tantus error Acci fuit, ut his consulibus xl annos natus Ennius fuerit: quoi si aequalis fuerit Livius, minor fuit aliquanto is, qui primus fabulam dedit, quam ei, qui multas docuerant ante hos consules, et Plautus et Naevius. haec si minus apta videntur huic sermoni, Brute, Attico adsigna, qui me inflammavit studio inlustrium hominum aetates et tempora persequendi. Ego vero, inquit Brutus, et delector ista quasi notatione temporum et ad id quod instituisti, oratorum genera distinguere aetatibus, istam diligentiam esse accommodatam puto. recte, inquam, Brute, intellegis.  utinam exstarent illa carmina, quae multis saeculis ante suam aetatem in epulis esse cantitata a singulis convivis de clarorum virorum lau
Abbreviated transcription (Latin):
formas ae linamenta laudamus dt metione ut co¬
macho. protegene appelle ⁊am perfecta sunt omina
& nescio an reliquis in rebus onmibus idem eueni¬
at. Nihil est enim simul & ĩuentum & perfectunr
ec dubitari debet quin fuerint ante homeru
Epoete. quod ex eis carminibus intelligi potest que
apud illum & in phaecum & in porcorum epuius
canuntur. Quid nostri ueteres uersus: ubi sunt.
quos olim fanni uates q canebant. cum neq scopu
ipẽ de se. nec mentitur in gloriando sic enim se se
res habet. Nam ae odissia latina est Sit in tamqͣ
ne que iterum legantur. Atq hic linius qui pri¬
mus fabulam .C. elodio ceci filio & .m. Tuditano os.
docuit anno ipõ antequam natus est enirius. pose
romam ante conditam quartodecimo et quingen¬
tissimo ut hic ait quem nos sequimur. Est enim
anter scriptores de numero annorum controuer¬
sia actius autem a.q. maximo quintum consule
capto Tarento scripsit linium annis .xxx. post ꝙpͣ

Expanded text:
formas et liniamenta laudamus; at in Aetione Nicoformas et liniamenta laudamus; at in Aetione Nicomacho Protogene Apelle iam perfecta sunt omnia. et nescio an reliquis in rebus omnibus idem eveniat: nihil est enim simul et inventum et perfectum; ec dubitari debet quin fuerint ante Homerum poetae, quod ex eis carminibus intellegi potest, quae apud illum et in Phaeacum et in procorum epulis canuntur. Quid, nostri veteres versus ubi sunt? quos olim Fauni vatesque canebant, cum neque Musarum scopulipse de se nec mentitur in gloriando: sic enim sese res habet. Nam et Odyssia Latina est sic tamquam onae quae iterum legantur. atqui hic Livius qui primus fabulam C. Claudio Caeci filio et M. Tuditano consulibus docuit anno ipso ante quam natus est Ennius, post Romam conditam autem quartodecimo et quingentensimo, ut hic ait, quem nos sequimur. Est enim inter scriptores de numero annorum controversia. Accius autem a Q. Maximo' quintum consule captum Tarento scripsit Livium annis xxx post quam
Abbreviated transcription (Latin):
quos appellant tropos & sententiarum orationis¬
q formis. quo uocant scaemata non uerisunile ẽ
quam sit i utroq genere & crebre distinctus ca¬
to nec uero ignorum nondum esse satis politum
hunc oratorem & querendum esse aliquil perfet¬
tuis quippe cum ita sit ad nostrorum temporum
rationem uetus ut nullius scriptum extet dignum
quidem lectione. quod sit antiquius. Sed maiore ho¬
nore in omnibus artibus ꝙͣ in hac una arte dicen¬
di uersatur antiquitas Quis enim corum qui
hec minora animaduertunt non intelligit Cana¬
chi signa rigidiora esse ꝙͣ ut imitentur uarictate
Calamidie dura illa quidem sed tamen molliora
ꝙ canachi nondum mironis satis ad ueritatem
adducta zam tamen que non dubrtes pulcrha
dicere. pulchiiora policliti ctiam plane perfecta.uł
mihi quidem uideri solent Similis in pictura ra¬
no est. in qua zensim ae polignotum & Thimãtem
& corum qui non sunt usi plus ꝙͣ quatuor colorib

Expanded text:
quos appellant tro/pous, et sententiarum orationisquos appellant tro/pous, et sententiarum orationisque formis, quae vocant sxh/mata: non veri simile est quam sit in utroque genere et creber et distinctus Cato. nec vero ignoro nondum esse satis politum hunc oratorem et quaerendum esse aliquid perfectius; quippe cum ita sit ad nostrorum temporum rationem vetus,ut nullius scriptum exstet dignum quidem lectione quod sit antiquius. Sed maiore honore in omnibus artibus quam in hac una arte dicendi versatur antiquitas. quis enim eorum qui haec minora animadvertunt non intellegit Canachi signaiora esse quam ut imitentur veri— tatem; Calamidis dura illa quidem, sed tamen molliora quam Canachi; nondum Myronis satis ad veritatem adducta, iam tamen quae non dubites pulchra dicere; pulchriora etiam Polycliti et iam plane perfecta, ut mihi quidem videri solent? Similis in pictura ratio est; in qua Zeuxim et Polygnotum et Timanthem et eorum, qui non sunt usi plus quam quattuor coloribus,
Abbreviated transcription (Latin):
clatione atq altitudmne orationis sue quod idem
lisie demosthenes sic Catonis luminibus obstruxit
hec posterorum quasi ex aggerata altius oratio sed
& in nostris inscina est. quod hi ipr qui n grecis
antiquitate delectantur ea que subtillitate quam
acticam appellant hanc in Catone non nonerunt
quidem hyperide uolunt esse & lisie laudo. Sed
cur nolunt Catonis. Attico genere dicendi se gau¬
dere dicunt. sapienter id quidem atq utinam¬
imittarentur. nec ossa solum led etiam languinem
Gratum est tamen quod uolunt. Cur igitur lysias
&hipperides amatur. cum penitus ignoretur Ca¬
to. Antiquior est hiuis sermo. & quedam horri¬
diora uerba ita enim tum loquebantur id muta
quod tum ille non potuit & adde numeros & ap¬
tiorsit oratio ipã uerba compone a quasi coag¬
menta. quod ne greci quidem ueteres factitauerunt
iam nenunem antepones Catoni Ornari oratiõe
greci putant si uerborum immutationibus utant᷑

Expanded text:
elatione atque altitudine orationis suae quod idem elatione atque altitudine orationis suae quod idem Lysiae Demosthenes sic Catonis luminibus obstruxit haec posteriorum quasi exaggerata altius oratio. sed ea in nostris inscitia est, quod hi ipsi, qui in Graecis antiquitate delectantur eaque subtilitate, quam Atticam appellant, hanc in Catone ne noverunt quidem. Hyperidae volunt esse et Lysiae. Laudo. sed cur nolunt Catones? Attico genere dicendi se gaudere dicunt. Sapienter id quidem; atque utinamimitarentur, nec ossa solum sed etiam sanguinem! Gratum est tamen quod volunt.—Cur igitur Lysias et Hyperides amatur, cum penitus ignoretur Cato? Antiquior est huius sermo et quaedam horridiora verba. Ita enim tum loquebantur. Id muta, quod tum ille non potuit, et adde numeros et ut aptior sit oratio, ipsa verba compone et quasi coagmenta, quod ne Graeci quidem veteres factitaverunt: iam neminem antepones Catoni. ornari orationem Graeci putant, si verborum immutationibus utantur,
Abbreviated transcription (Latin):
sior. sed habet tamen suos laudatores qui hec ipã
eius subtilitate ad modum gaudeant. Catonem uõ
quis nostrum oratorum qui quidem nunc sunt
legit. aut quis nouit omnino: At quem uirum
dii boni. mitto Ciuem aut senatorem aut impera¬
torem. Oratorem enim hoc loco querimus. Quis
illo grauior in laudando: acerbior in uituperando.
in sententiis argutior. in docendo edisserendo q sb̃¬
tilior: Referte sunt orationes amplius centum
quinquaginta quas quidem adhuc in uenerim
& legerim & uerbis & rebus illustribus licet ex his
eligant. ca qr notatione & laude digna sunt oninis
oratorie uirtutes in eis reperientur Iam uero ori¬
gines eius quem florem aut quod lumen eloquen¬
tie non habent: Amatores huic desunt. sicuti mul¬
tis iam ante scclis & philisto syracusio & ipsit
Tuchididi. Nam ut horum concisis sententiis
interdum etiam non satis apertis autem cum bre¬
uitate tum nimio acumine officit Teopompus

Expanded text:
sior—, sed habet tamen suos laudatores, qui hac ipsa sior—, sed habet tamen suos laudatores, qui hac ipsa eius subtilitate admodum gaudeant. catonem vero quis nostro- rum oratorum, qui quidem nunc sunt, legit ? aut quis novit omnino ? At quem virum, di boni ! mitto civem aut senatorem aut imperatorem; oratorem enim hoc loco quaerimus: quis illo gravior in laudando ? acerbior in vituperando ? in sententiis argutior? in docendo edisserendoque subtilior? Refertae sunt orationes amplius centum quinquaginta, quas quidem adhuc invenerim et legerim, et verbis et rebus inlustribus. Licet ex his eligant ea quae notatione et laude digna sint: omnes oratoriae virtutes in eis reperientur. iam vero Origines eius quem florem aut quod lumen elo- quentiae non habent ? Amatores huic desunt, sicuti multis iam ante saeculis et Philisto Syracusio et ipsi Thucydidi. Nam ut horum concisis sententiis, interdum etiam non satis autem apertis cum brevitate tum nimio acumine, officit Theopompus
Abbreviated transcription (Latin):
etiam falsa. & ad plebem transitiones. cum horni¬
nes humiliores in alienum euisdem hominis mn¬
funderentur genus ut si ego me A. M. tulio es¬
se dicerem qui patricius cum. ser. Sulpitio consul
anno.x. pose ex actos reges fuit Catonis autem
orationes non minus multe fere sunt ꝙͣ attici ly¬
sie. euius arbitror plurimas esse. Est enm acti¬
cus quomam certe. Athenis est & natus & mor¬
tuus & functus omni Ciuium munere quamꝙͣ
Timens cum quasi licinia & mutia lege repetit
Syracusas. & quodam modo est non nulla miis
etiam inter ipõs similitudo acuti sunt. elegantes
facti. breues. sed ille grecus ab omni laude felitior.
Habet enim sui studiosos qui non tam habitus
corporis opimos ꝙͣ gracilitates consectentur. quos
ualctudo modo bona sit tenuitas ipã delectat quacpͣ
in lisia sunt sepe etiam lacerti. sic ut & fieri mihi nihil
posset ualentius erum est certe genere toto strigo

Expanded text:
etiam falsa et ad plebem transitiones, cum homietiam falsa et ad plebem transitiones, cum homines humiliores in alienum eiusdem nominis infunderentur genus; ut si ego me a M'. Tullio esse dicerem, qui patricius cum Servio Sulpicio consul anno x post exactos reges fuit. catonis autem orationes non minus multae fere sunt quam Attici Lysiae, cuius arbitror plurimas esse—est enim Atticus, quoniam certe Athenis est et natus et mortuus et functus omni civium munere, quamquam Timaeus eum quasi Licinia et Mucia lege repetit Syracusas—et quodam modo est non nulla in eis etiam inter ipsos similitudo. Acuti sunt, elegantes faceti breves; sed ille Graecus ab omni laude felicior. habet enim certos sui studiosos, qui non tam habitus corporis opimos quam gracilitates consectentur, quos, valetudo modo bona sit, tenuitas ipsa delectat—quamquam in Lysia sunt saepe etiam lacerti, sic uti fieri nihil possit valentius; verum est certe genere toto strigo-
Abbreviated transcription (Latin):
quitatis putat in hoc erratum uitamq nenii pro¬
ducit longius. Nam plautus p. claudio. L. portio
uiginti annis post illos quos ante dixi consules
mortiuis est. Catone Censore Hunc igitur Cetegun
consecutus est etate Cato qui annis sex post cum
fuit consul. eum nos ut per ueterem habemus qui
.lMartio .M. manilio coñs. mortuus est amus
lxxxiii ipĩs ante me consulem. Nec uero habeo quẽ¬
quam antiquiorem cuius quidem scripta proferen¬
da putem nisi quem appii ceci oratio hec ip̃a de
pirrho & non nullo mortuorum laudationes for¬
te delectant. & hercules equidem extant ip̃e enim
familie sua quasi ornamenta ac monumenta ferua¬
bant & ad usum. si quis eusdem generis occidis¬
set & ad memoriam laudum domescicarum &
ad illustrandam nobillitatem suanz Quam ꝙͣ his
laudationibus historia rerum nostrarum est fac¬
ta mendosior. multa enim scripta in eis que facta
non sunt. falsi triumphi. plures consulatus. genera

Expanded text:
quitatis putat in hoc erratum vitamque Naevi proquitatis putat in hoc erratum vitamque Naevi producit longius. Nam Plautus P. Claudio L. Porcio viginti annis post illos quos ante dixi consulibus mortuus est, Catone censore. hunc igitur Cethegum consecutus est aetate Cato, qui annis ix post eum fuit consul. Eum nos ut perveterem habemus, qui L. Marcio M'. Manilio consulibus mortuus est, annis lxxxvi ipsis ante me consuler. nec vero habeo quemquam antiquiorem, cuius quidem scripta pro- ferenda putem, nisi quem Appi Caeci oratio haec ipsa de Pyrrho et non nullae mortuorum laudationes forte delectant. et hercules eae quidem exstant: ipsae enim familiae sua quasi ornamenta ac monumenta servabant et ad usum, si quis eiusdem generis occidisset, et ad memoriam laudum domesticarum et ad inlustrandam nobilitatem suam. Quam- 20 quam his laudationibus historia rerum nostrarum est facta mendosior. Multa enim scripta sunt in eis quae facta non sunt: falsi triumphi, plures consulatus, genera
Abbreviated transcription (Latin):
probe uero ⁊t eium hominis decus ingenium. sic
ingenii ip̃ius lumen est eloquentia. qua uirum ex¬
cellentem preclare. ñ illi homines florem populi
esse dixerunt suadeat medulla pitho quam uocant
greci cuius effector est orator hanc suadam appel¬
lauit Ennius. eius autem Cetegum medullam fu¬
isse uult. ut quam deam in pericli libris scripsit
eupolis se sitauisse. huius hic medullam nostrum
oratorem fuisse dixeĩt At hic Cetegus coñs. cum
p. tuditano fuit bello piunco secundo questorq is
coñs. M. Cato modo plane annis. cxxxx. ante
me consul. & id ipsum nisi unius esset t̾nuii testi¬
monio cognitum hunc uetustas. ut alios fortasse
multos obliuione obruisset Illius autem etatis ꝗ
sermo fuerit ex Nemanis scriptis intelligi potest
His enim consulibus ut in ueteribus conimenta¬
riis scriptum est. Nenius est mortuus. Quamꝙ
Carro noster dilligentissimus muestigator anti¬

Expanded text:
probe vero; ut enim hominis decus ingenium, sic probe vero; ut enim hominis decus ingenium, sic ingeni ipsius lumen est eloquentia, qua virum excellentem praeclare tum illi homines florem populi esse dixerunt— Suadaeque medulla. Peiqw\ quam vocant Graeci, cuius effector est orator, hanc Suadam appellavit Ennius eius autem Cethegum medullam fuisse vult, ut, quam deam in Pericli labris scripsit Eupolis sessitavisse, huius hic medullam nostrum oratorem fuisse 25 dixerit. at hic Cethegus consul cum P. Tuditano fuit bello Punico secundo quaestorque his consulibus M. Cato modo plane annis CXL ante me consulem; et id ipsum nisi unius esset Enni testimonio cognitum, hunc vetustas, ut alios fortasse multos, oblivione obruisset. Illius autem aetatis qui sermo fuerit ex Naevianis scriptis intellegi potest. His enim consulibus, ut in veteribus commentariis scriptum est, Naevius est mortuus; quamquam Varro noster diligentissi- mus investigator anti
Abbreviated transcription (Latin):
sit interfectus ad pͥopulum ualiusse dicendo. Quin¬
tus etiam maximus ueritosus orator habitus est.
rem poribus illis &. q. metellus is qui bello piunco se¬
cundo cum. L. ueturio phylone. coñs. fuit. Quem uõ
extet de quo sit memorie proditum eloquentem fu¬
isse & ita esse hĩtum Primus est. M. comelius cete¬
gus cuius eloquentie est auctor & ydoncus quidem
mea sententia. Q Ennius. presertim cum & ip̃e eũ
audiuerit & scribat de mortuo ex quo nulla suspitio
est amicicie causa esse mentitum. Est igitur sit apud
illum in nono ut opnior annali. Additur orator
corneluis suam loquenti ore cetegus marchis stu¬
dia collegam filius &e oratorem appellat os suaui¬
loquentiam tribuit que nunc quidem non tam est
m plerisq latrant eiim iam quidam oratores non
locuntur. sed est ea laus eloquentie certe maxima.
Is dictus ollis popularibus olim qui tum uiuebant
homines atq enu agebant flos delibatus populi.

Expanded text:
sit interfectus, ad populum valuisse dicendo. Qsit interfectus, ad populum valuisse dicendo. Q. etiam Maximus Verrucosus orator habitus est temporibus illis et Q. Metellus, is qui bello Punico secundo cum L. Veturio Philone consul fuit. quem vero exstet et de quo sit memoriae proditum eloquen- tem fuisse et ita esse habitum, primus est M. Cornelius Cethegus, cuius eloquentiae est auctor et idoneus quidem mea sententia Q. Ennius, praesertim cum et ipse eum audi- verit et scribat de mortuo: ex quo nulla suspicio est amici tiae causa esse mentitum. est igitur sic apud ilium in nono ut opinor annali: additur orator Cornelius suaviloquenti ore Cethegus Marcus Tuditano conlega Marci filius— et oratorem appellat et suaviloquentiam tribuit, quae nunc quidem non tam est in plerisque latrant enim iam quidam oratores, non loquuntur, sed est ea laus eloquentiae certe maxima— is dictust ollis popularibus olim, qui tum vivebant homines atque aevum agitabant, flos delibatus populi—
Abbreviated transcription (Latin):
rator T corum canium quod ex pontificum cõ¬
mentariis longe plurimum ingenio ualuisse uide¬
atur. E. curium quod is tribunus plebis inter¬
rege a.p. ceco diserto homine cõmitia contra le¬
ges heñte cum de plebe consulem non acciprebat
Patres ante at auctores fieri cogerit quod fuĩt
per magnum. non dum lege menia lata. licet aliꝗd
eniam de .mi. popillii ingenio suspicari qui cum cons.
esset codem q tempore sacrifitium publicum cum
lena faceret quod erat flamen caĩmtalis plebei con¬
tra patres concitatione oe seditione nuntiata. &
erat lana amictus ita uenit in contionem sedi¬
tionem q cum auctoritate tum orationem sedauit
Sed cos oratores hĩtos esse aue ommino tum ul¬
lum cloquentie premium fuisse nnihil sane mihi
legisse uidcor. tantum modo coniectura ducor ad
suspicandum. dicitur etiam e flamininus is qui.
tr. pl. legeni de agro gallico & piceno uiritim
diuidendo tulerit qui consul apud Tarsum ennum

Expanded text:
rator; Ti. Coruncanium, quod ex pontificum comrator; Ti. Coruncanium, quod ex pontificum commentariis longe plurimum ingenio valuisse videatur; M'. Curium, quod is tribunus plebis interrege Appio Caeco diserto homine comitia contra leges habente, cum de plebe con- sulem non accipiebat, patres ante auctores fieri coegerit: quod fuit permagnum nondum lege Maenia lata. licet aliquid etiam de M. Popili ingenio suspicari, qui cum consul esset eodemque tempore sacrificium publicum cum laena faceret, quod erat flamen Carmentalis, plebei contra patres concitatione et seditione nuntiata, ut erat laena amictus ita venit in contionem seditionemque cum auctoritate tum oratione sedavit. Sed eos oratores habitos esse aut omnino tum ullum eloquentiae praemium fuisse nihil sane mihi legisse videor: tantum modo coniectura ducor ad suspicandum. dicitur etiam C. Flaminius, is qui tribunus plebis legem de agro Gallico et Piceno viritim dividundo tulerit, qui consul apud Trasumennum
Abbreviated transcription (Latin):
tam magistratibus animis legibus uiditiisq deiunx¬
erint / qui college suo mmperium ab rogauerit. ut
et ciuitate regalis nomimis memoriam tolleret qđ
certe effici non potiusset. nisi esset oratione persua¬
sum. uidemus item paucis annus post reges ex¬
actos cum plebes prope ripam ancoms ad tertium
milarium conscaisset eum ꝙ montem qui sacer appel¬
latus est occirpauisset.mi. Ualcrium dictatorem di¬
cendo sedauisse discordias eiq ob eam rem honores
amplissimos habitos & cum primum ob cam ipam
causam maxinium esse appellatum. Ne. L. ualcriũ
quidem potitum arbitror non aliquil potuisse di¬
cendo qui post decem uiralem muidiam plebem
in patres nicitatam legibus & cononibus suis mi¬
tigauerit. Possumus appium claulium suspicari
disertum quia senatum mãiam inclinatiu a pir-¬
rhi pace reuocauerit. Possumus .G. fabritium quia
sit ad pirrhum de captiuis recuperandis missus o¬

Expanded text:
tam magistratibus annuis legibus iudiciisque devinxtam magistratibus annuis legibus iudiciisque devinxerit; qui conlegae suo imperium abrogaverit, ut e civitate regalis nominis memoriam tolleret: quod certe effici non potuisset, nisi esset oratione persuasum. videmus item paucis annis post reges exactos, cum plebes prope ripam Anionis ad tertium miliarium consedisset eumque montem, qui Sacer appellatus est, occupavisset, M. Valerium dictatorem dicendo sedavisse discordias eique ob eam rem honores amplissimos habitos et eum primum ob eam ipsam causam Maximum esse appellatum. Ne L. Valerium quidem Potitum arbitror non aliquid potuisse dicendo, qui post decemviralem invidiam plebem in patres incitatam legibus et contionibus suis mitigaverit. possumus Appium Claudium suspicari disertum, quia senatum iamiam inclinatum a Pyrrhi pace revocaverit; possumus C. Fabri- cium, quia sit ad Pyrrhum de captivis recuperandis missus o
Abbreviated transcription (Latin):
salubritatem attice dictionis & quasi samtatem per¬
deret at loqui pene didisceret. huic asiatici orato¬
res non contempnendi quidem nec celeritate nec
copia sed parum pressi & nimis redundantes Ro¬
dii samores & acticorum similiores Sed de grecis
hattenus. & enim hec ipã forsitan fuerint non ne¬
cessaria Tum brutus ista uero inquit quam neces¬
saria fuerint non facile dixerim iocunda certe mͥ
fuerunt noo solum non longa sed etiam breuiora
ꝙͣ uellem Optime in quam sed ueniamus ad nos¬
tros de quibus difficile est plus intelligere ꝙͣ quan¬
tum & monumientis suspitari licet Quis emi pi¬
tet aut celeritatem ingenii .L. bruto illi nobilitatis
uestre principi de fuisse qui de matre suauuanda
& oraculo appollinis tam acute argute q coniecei̾t
qui suminam prudentiam similatione stulticie texeĩt
qui potentissimum regem clarissum regis filium
expulerit Ciuitatem q perpetuo dominatui libera¬

Expanded text:
salubritatem Atticae dictionis et quasi sanitatem persalubritatem Atticae dictionis et quasi sanitatem perderet ac loqui paene dedisceret. Hinc Asiatici oratores non contemnendi qui dem nec celeritate nec copia, sed parum pressi et nimis redundantes; Rhodii saniores et Atticorum similiores. sed de Graecis hactenus; etenim haec ipsa forsitan fuerint non necessaria. Tum Brutus: Ista vero, inquit, quam necessaria fuerint non facile dixerim; iucunda certe mihi fuerunt neque solum non longa, sed etiam breviora quam vellem. Optime, inquam, sed veniamus ad nostros, de quibus difficile est plus intellegere quam quantum ex monumentis suspicari licet. quis enim putet aut celeritatem ingeni L. Bruto illi nobili tatis vestrae principi defuisse? qui de matre savianda ex oraculo Apollinis tam acute arguteque coniecerit; qui summam prudentiam simulatione stultitiae texerit; qui potentissimum regem clarissimi regis filium expulerit civitatemque perpetuo dominatu libera