comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ subiecti quiq nõ sectantur ũb que auduit. s sola qͣ ⁊ sincuit erẽpla
prauitatis imitant᷑. Quicũ dicta sciunt que per opera uͥtunt᷑. quasi corrup¬
tis fontib in potib lutũ sumũt. Nemo amplius nocet in eccͣa: qmͣ qui peru̾¬
seagens nomẽ uł ordinẽ sc̃itatis habet. Pelinquentẽ nãq hũc redarguere
nullus p̾sumit. ⁊ in exemplũ culpa uehement̾ extendit᷑ qͣndo ꝓ reu̾entia ordi-

Expanded text:
 sola quae conspiciunt exempla pravitatis imitantur. Qui cum dicta sitiunt, et per opera pervertuntur, quasi corruptis fontibus, in potibus lutum sumunt. Nemo amplius nocet in Ecclesia quam qui perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquen tem namque hunc redarguere nul
Abbreviated transcription (Latin):
aiae petrus dc̃r brunia petiuit. Apud nazanzi oppidum: bĩ gregorii ep̃i cog
I nom̃to theologi. qui post multa docum̃ta in loto suo
ut iheronimꝰ ab eodem in diuinis libris instructus
ꝑhibet. ep̃m ordinans: ruri uitã monachi exercuit
na: deposicio beati confessoris. Item in urbe bar¬
calepodii pbr̃i sub alexandro impr̃e. qui fecit eũ occi¬
di gladio: ⁊ corpꝰ trahi ꝑ tiuitatẽ atq intỹberim iac¬
tare. Decollatus est etiam palmatiꝰ consul cũ uxore
⁊ filiis ⁊ aliis ꝓmistui sexus quadraginta duob
cũ quib ⁊ simpliciꝰ senator quoꝵ tapita iussa sũt
suspendi ꝑ diu̾sas portas urbis rome. ad exemplum
xͥanoꝵ. Itẽ rome uia latina ad centũ aulas : natł scõꝵ
salaria: natł bĩ anthimi pbr̃i qui post uirtutũ ⁊
predicacõis in signia in tyberim precipitatꝰ ⁊ ab
punitꝰ uittor migrauit ad xp̃m. Uienne scĩ man¬
merti ep̃i ⁊ confessor̾ qui ob immiuentẽ cladem¬

Expanded text:
ndatus, coeli regna petivit. Apud Nazanzi oppidum, beati Gregorii episcopi, cognomento Theologi, qui post multa documenta, in loco suo, ut Hieronymus, ab eodem in divinis libris instructus, perhibet, episcopum ordinans, ruri vitam monachi exercuit.no, depositio beati confessoris. VI Idus. DCalepodii presbyteri, sub Alexandro imperatore, qui fecit eum occidi gladio et corpus trahi per civitatem atque in Tyberim jactari. Decollatus est etiam Palmatius consul, cum uxore et filiis et aliis promiscui sexus quadraginta duobus; cum quibus et Simplicius senator. Quorum capita jussa sunt suspendi per diversas portas urbis Romae, ad exemplum Christianorum. Item Romae via Latina ad centum aulas, natalis atalis beati Anthimi presbiteri, qui post virtutum et praedicationis insignia, in Tyberim praecipitatus et punitus, victor migravit ad coelos. Viennae, sancti Mamerti episcopi et confessor
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis consulis ex sorore neptis a scõ clem̃te sacro ue¬
lamine consecrata ꝑsecucõe domiciani cũ aliis plu¬
rib in infulam ponciã exilio deportata longũ in¬
ibi mr̃iũ duxit. nouissime doctrina ac miratłis
tũ conu̾tisset plurimos ad fidẽ dñi incenso cubicło
a quodã iudite in quo simul cũ suis uirginib enfri¬
sina indelicet ⁊ theodora clausa morabatꝰ cursum
eẽt in tastris inꝑialib miles compellente maximi¬
ano ut sacrificaret in confessione dñi fortissime ꝑse¬
uerans: primo grauit̾ fustib tesus. sed deo protegen
te exꝑs dein liquenti plumbo ꝑfusus. sed nichil peni¬
tus lesus: nouissime głosi mr̃i cursum capitis absci¬
sione compleuit. Apud egyptũ: stõr stephi ⁊̃ uictoris.
satratissimũ eiꝰ torpus una cũ ossib scõꝵ luce euan¬
geliste. ⁊ timothei discipłi scĩ pauli sub constancio
impre constantinopolim translatũ est. Rome: scͣ¬

Expanded text:
lamine sacro consecrata, persecutione Domitiani, cum aliis plurimis, in insulam Pontiam exilio deportata, longum inibi martyrium duxit. Novissime doctrina, ac miraculis cum convertisset plurimos ad fidem Domini, incenso cubiculo a quodam judice, in quo simul cum suis convirginibus Eufrosina videlicet et Theodora clausa morabatur, cursum esset in castris imperialibus miles, compellente Maximiano, ut sacrificaret, in confessione Domini fortissime perseverans, primo graviter fustibus caesus, sed Deo protegente, doloris expers, dein liquenti plumbo perfusus, sed nihil penitus laesus, novissime gloriosi martyrii cursum capitis abscisione complevit. Apud Aegyptum, sanctorum Stephani et Victoris. sacratissimum ejus corpus una cum ossibus sanctorum Lucae evangelistae, et Timothaei discipuli sancti Pauli, sub Constantio imperatore, Constantinopolim translatum est. Romae,
Abbreviated transcription (Latin):
stõꝵ mr̃m calixti ⁊ charisii cũ aliis septẽ om̃i¬
um in mare uersor. Cesar auguste. scõꝵ decem ⁊
octo mrm quintilliani. cassiani. matutini. publii.
urbani. martialis. fausti. successi. felicis. ianuarii
primitiui. euoti. ciliciani. optati. frontonis. luꝑci
apodemii ⁊ iulii. hii om̃s sub daciano hispamioꝵ
preside penis affecti. atq interẽpti sunt.
palici m̃r. qui ut beatus scribit ciprianus in epła
ad mr̃es ⁊ confessores. cũ aliis plurib mrĩo coro¬
tus est Annochie: scõꝵ mr̃m helie pbr̃i pauli ⁊¬

Expanded text:
ti et Carisii, cum aliis septem, omnium in mare mersorum. Caesaraugustae, sanctorum decem et octo martyrum Quintiliani, Cassiani, Matutini, Publii, Urbani, Martialis, Fausti, Successi, Felicis, Januarii, Primitivi, Evoti, Ceciliani, Optati, Frontonis, Luperci, Apodemi, et Julii. Hi omnes simul sub Datiano Hispaniarum praeside poenis affecti atque interempti sunt. palici martyris, qui, ut beatus scribit Cyprianus in epistola ad martyres et confessores, cum aliis pluribus coronatus est. Antiochiae, s
Abbreviated transcription (Latin):
principe lectũ ferreũ ignitũ. craticulam ⁊ sar¬
taginẽ. oleum pitẽ at resinã feruentẽ Pꝑaus
leonib quoq proiectꝰ sed abhis illesus nouissime
una cũ matre iugulat᷑. Rome: beati apollili se¬
natoris qui sub cõmodo principe a seruo ꝓditꝰ qd̾
natu legit ac deinde sententia senatꝰ ꝓ xp̃o capite
septẽ pͥmis qui primũ apd̃ beroeam doctor rese

Expanded text:
um ignitum, craticulam et sartaginem, oleo, pice, ac resina ferventem superans, leonibus quoque projectus, sed ab his illaesus, novissime una cum matre jugulatur. Romae, beati Apollonii senatoris, qui sub Commodo principe a servo proditus, natu legit, ac deinde sententia senatus, pro Christo septem primis, qui primum apud Beroeam doctor rese
Abbreviated transcription (Latin):
nũ siuĩ fore iu dño. In numidia apd̾ cỹstensem
apd̃ p̃fatam urbem in qua tunc maxime gen¬
tilium rabies ad temptandã iustoꝵ fidem inhi¬
abat ex illustri sacerdocio effecti sunt mr̃es głosi
Passi sunt in eoꝵ collegio emilitanus miles ter¬
tulla ⁊ i tonia sacre uirgines ⁊ q̃dã mulier

Expanded text:
um suum fore in Domino. In Numidia apud Cirtensem apud praefatam urbem, in qua tum maxime gentilium rabies ad tentandam justorum fidem inhiabat, ex illustri sacerdotio effecti sunt martyres gloriosi. Passi sunt in eorum collegio Emilianus miles, Tertulla et Antonia, sacrae virgines, et quaedam mulier
Abbreviated transcription (Latin):
torio iuuariensi: beati andeol: subdiatoni quem¬
misit ab oriente beatus policarpus una cũ aliis
ad preditandũ uerbũ dei ingalliam. Cuiꝰ preditati¬
one imꝑator seuerus comꝑta spinonis fustib
crudelissime flagellatũ in carcerem trudi prete

Expanded text:
torio Vivariensi, beati Andeoli subdiaconi, quemmisit ab Oriente sanctus Policarpus una cum aliis, ad praedicandum verbum Dei, in Galliam, cujus praedicatione imperator Severus comperta, spinosis fustibus crudelissime flagellatum, in carcerem trudi prae
Abbreviated transcription (Latin):
antimi ep̃i ⁊ mrĩs. qui ꝑsetucione diocletiani
ob confessionẽ xp̃i ut in historia eccłiastica de¬
scriptũ est mr̃ii głam capitis obtruncatõe acce¬
pit. setuta ẽ quoq illũ uniu̾sa pene gregis sui
multitudo ꝑ eandem mr̃ii uiam: quoꝵ alios iudex
gladio obtruncari alios ignib conflagrare alios
nauicsis impositos pelago immergi fecit. Tarso¬
corpꝰ bĩ ursini sublatũ honeste debita sepelisset
tentus apaulino consulari ⁊ post eculei torm̃ta
uissus est deponi infoueam ꝓfundam.⁊ t̾ra ac
lapidib opprimi tali q mrĩo migrauit ad xp̃m
Alexandrie: scẽ theodore uirg̃. que sicrificare tõ¬

Expanded text:
i et martyris, qui persecutione Diocletiani ob confessionem Christi, ut in historia ecclesiastica descriptum est, martyrii gloriam capitis obtruncatione accepit. Secuta est quoque illum universa pene gregis sui multitudo, per eamdem martyrii viam, quorum alios judex gladio obtruncari, alios ignibus conflagrare, alios naviculis impositos pelago immergi fecit. Tarscorpus beati Ursicini sublatum, honestate sepelisset, tentus a Paulino consulari, post equulei tormenta, jussus est deponi in foveam profundam, et terra ac lapidibus opprimi, talique martyrio migravit ad Christum. Alexandriae, sanctae Theodorae virginis, quae sacrificare co
Abbreviated transcription (Latin):
a frĩb scripsit euangeliũ. quo assũpto ꝑrexit egỹp¬
tũ: primis q alexandrie xp̃m adnũcians constituit
eccliam ac postea pro fide xp̃i temptus ⁊ grauiter
afflictus primo angelica usitatõe confortatus.
deinde ip̃o dño sibi apparente ad celestia regna uocarꝰ
est mortiuis est aũt octano neronis anno. Ciuitate
syracusa. scb̃ꝵ euodii ⁊ hermogenis.
post apłm petrum cũ rexisset eccli̾am annis duo¬
decim ꝑsetutione Hmiriani mr̃io coronatus est
Item rome: scĩ marcellini pontificis qui cũ eccle¬
siam nouem annis ⁊ mensib quatuor rexisset
adiocletiano pro fide xp̃i cũ claudio ⁊ tyrino ⁊¬
antonino capite truncatus est. Quo tpre fuit mag¬
na ꝑfecutio ita ut intra unñ m̃sem decem ⁊ septẽ
milia coronarent᷑. Monasterio tentula: scĩ richarii¬

Expanded text:
psit Evangelium, quo assumpto, perrexit Aegyptum, primusque Alexandriae Christum annuntians constituit Ecclesiam, ac postea pro fide Christi tentus et graviter afflictus, primo angelica visitatione confortatus, deinde ipso Domino sibi apparente, ad coelestia regna vocatus est. Mortuus est autem octavo Neronis anno. Civitate Siracusa, sanctorum Evodii post apostolum Petrum, cum rexisset Ecclesiam annis duodecim, persecutione Domitiani martyrio coronatus est. Item Romae, sancti Marcellini pontificis, qui cum Ecclesiam novem annis et mensibus quatuor rexisset, a Diocletiano pro fide Christi cum Claudio, Cirino Antonino capite truncatus est. Quo tempore fuit magna persecutio, ita ut intra unum mensem, decem et septem millia coronarentur. Monasterio Centula  Bouillar
Abbreviated transcription (Latin):
lectoris ⁊ iacobi diatoni. quoꝵ prior cũ iam pridẽ
infestationes deciane ꝑsecucõis in confessione xp̃i
uicisset iterum cum carissimo collega tentus ẽ
deinde postera ⁊ exquisita supplicia passi diuinis
reuelationib mirabilit̾ scd̃o confortati atq alle¬
uiati nouissime cñ multis aliis gladio consũmati
pontificalis ordinis gr̃a consetratũ direxit in gal¬
lias ⁊ ꝑacta diu p̾dicacõe ob xp̃i testimonũ illiso¬

Expanded text:
s et Jacobi diaconi, quorum prior, cum jam pridem infestationem Decianae persecutionis in confessione Christi evicisset, iterum cum carissimo collega tentus. Deinde post dira et exquisita supplicia, divinis revelationibus mirabiliter secundo confortati atque allevati, novissime cum multis aliis gladio consummati pontificalis ordinis gratia consecratum, dixerit in Gallias, peracta
Abbreviated transcription (Latin):
faut clm sicut aghponiuss ab aliquibus In
Subium Rnocetno au huiismõi starutum
et ordinario post dicti prederessoris obit nn et
presertim proptes clansulas que in litteris
quas at ledt apos tolita quandoq Imperiari
conigit apponunt᷑ perpetna debeant Repmnani

Expanded text:
igitur, sicut accepimus, ab aliquibus in dubium revocetur an hujusmodi statum et Ordinatio, post dicti prædecessoris obitum, et præsertim propter Clausulas, quæ in litteris, quas à Sede Apostolica quandoque impetrari contingit, apponuntur, perpetua
Abbreviated transcription (Latin):
declaranus statutum et erdinationt̃ at
liueras huiusmoi sore p̃eepetua et habere debe¬
Robur perpetue firmitatre ꝓq per luter as
qualitrrus ⁊ lede a posteliia impetratas et
Inantea Impetrandas etiam si In lituerie ipsis
expresse caneatur non abstantibus si ablori et
conuentui dicti monasteriz uel quibusis
aliis cõmunnter uel dinisim ab eadr sit sile
Indultuni ꝙ ad Receptionom uel ꝓ uisionem

Expanded text:
Ordinationem, ac litteras fore perpetua, et robur habere debere perpetuæ firmitatis; quodque per litteras qualitercumque à Sede Apostolica impetratas, et inanteà impetrandas, etiamsi in litteris ipsis expressè caveatur, quod nonobstantibus si Abbati et conventui dicti Monasterii, vel quibusvis aliis communiter, vel divisim ab eadem sit Sede indultum, quod ad receptionem, vel
Abbreviated transcription (Latin):
mentio spetialis Ipla prioratus maions sarustre
decanatus, eltmosmnarie et archidyaconatus ofina
sen eorum aliqua cum uacabunt per huinsinoi
Imparantes aueptaiz non ualant net de
Iplie essiiis possit eis quomodolibet promider
nifi in eisdĩ litoit de p̃mrisfiae slarnto et
oomatione dicti prederessoris et huiusmod

Expanded text:
a Prioratus majoris, Sacristiæ, Decanatus, Eleemosynariæ, et Archidiaconatus Officia, seu eorum aliqua, cum vacabunt, per hujusmodi impetrantes acceptari non valeant, nec de ipsis officiis possit eis quomodolibet provideri, nisi in eisdem litteris de præmissis statuto et ordinatione dicti prædecessoris, et h
Abbreviated transcription (Latin):
In nomine dñi nosti Ihesu christi Amen Nol imi
sancto hugone. aliis q beatis eiusd uille abbatil
Recte statutos usus scire et consernare desiderãs
Inssit ut uii antiquores presan lot quereuts
Insimul de staru uille et usib a sanctis
Retro abbatibus constitutis et ꝯsernatis
Iutr se colloquendo dissererent et eos ad
memoriã Renocarent Redactos q In scripto
ad supradictumi ue ne abiltm abbate sexhanũ
seferent. Sunt Igitur predith lon ꝯsuetu¬
diues de quib electi uiri seues contorditer
Sigerunt he que fequũturo ¶ Si quis In/ ead̃¬

Expanded text:
In nomine Domini Jhesu Christi. Amen. Notum sancto Hugone aliisque beatis ejusdem ville abbatibus recte statutos usus scire et conservare desiderans, jussit ut viri antiquiores prefati loci convenientes insimul, de statu ville et usibus a sanctis retro abbatibus constitutis et conservatis, inter se collocando dissererent, et eos ad memoriam revocarent, redactosque in scriptis ad supradictum venerabilem abbatem Stephanum defferrent. Sunt igitur predicti loci consuetudines, de quibus electi viri senes concorditer dixerunt, hec que sequntur :
Abbreviated transcription (Latin):
honestatis administratioris at spiectualis et
temporalis Iuriditionis que id officia Ipsa¬
perrintre nostnutur Requienur honestare in
Renerentiam maturitatem et sufficrentiam
tre presidenrnum personarum Quare quo
abbatis et conuentus predictorum nobis extint
hiiliter supplitatum ut cum par Ipsos ad quos
Iphorni officiorum collariones perrinee nostumi.
et qui personaꝵ diti monasterii ad hot suffinẽtĩ
et idonearum habent noticiam plmoren pessit
de Ipsis offitiis decentius et utilius ordinari
pconidere supes hor de Reingnitare a postolita
dignaremur Nos igitur cupientes ut offina¬
Ipsa Ipla personis comuntant᷑ Pdonere que saat̃
ueliur et ualeant Illa salubaiter Regere ⁊ felint

Expanded text:
ualis ac temporalis jurisdictionis, quæ ad Officia pertinere noscuntur, requirunt honestatem, reverentiam, maturitatem, et sufficientiam eis præsidentium personarum. Quare pro parte Abbatis et conventus prædictorum nobis extitit humiliter supplicatum ut, cum per ipsos, ad quas ipsorum Officiorum collationes pertinere noscuntur, et qui personarum dicti Monasterii ad hoc sufficientium et idonearum habent notitiam pleniorem, possit de ipsis Officiis decentius et utilius ordinari, providere super hoc de benignitate Apostolica dignaremur. Nos igitur cupientes ut Officia ipsa personis committantur idoneis, quæ sciant, velint, et valeant illa salubriter regere, et feliciter
Abbreviated transcription (Latin):
dei as pepetuam Rei memocian de postolite
sedie proiidentio circnuspetta dubia que in
dilucidat et declarat. ut exinde dispendia linu
Inrer personas eclesiastitas preferain Relrgiosis¬
ualtant enitari Qudun felitie Rerordationis
urlanns papa quintus predaeressor noster
statuit et etiam odmanit ꝙ deinceps
prioratus maieris sacristre decanatus
elt mosmnaere / e archy diaronatue effiria
In dicto monasterio consistentia fen eornin

Expanded text:
 ad futuram rei memoriam. Apostolice sedis prouidencia circumspecta dubia que ex insurgunt delucidat et declarat ut exinde dispendia litium inter personas ecclesiasticas ualeant euivaleant evitari. Sanè dudum felicis recordationis Urbanus Papa V. prædecessor noster, statuit, et etiam ordinavit quod deinceps Prioratus Majoris, Sacristiæ, Decanatus, Eleemosynariæ, et Archidiaconatus Officia in dicto Monasterio consis
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos et Romanam etlesiam nullo medio
petmens marisioñ dpotesis specialis dilttionis
affectum Intentis desideriis afferramus ut offinia
In dicto monasterio consistentia ꝑfonis conserant᷑
Poners per quas effiria Ipsa Int tmporalilus

Expanded text:
ad nos et Romanam Ecclesiam nullo medio pertinens, Matisconensis Diœcesis, specialis dilectionis affectum, intentis desideriis affectamus ut Officia in dicto Monasterio consistentia personis conferantur idoneis, per quas officia ipsa in spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ archidyatonatus offiria seu eoruii aliqua
eum Illa uatare contigerit prer qnost miq
bñfiria etlesiastita ar dignitars ꝑsonatus
et offiria per monachos Ipsins monasteri gubernan
consueta anthoritat literarum a postolitarum
expectantes earmd litteraꝵ sub quatñq sorma
uerlorumi eis contessarum uigore acceptari non¬
ualant nec de Ipsit offitiis possit eis qͦmolil
ꝓronideti inisi In eisd liueris de Ipsis prior arus
maioris sacristre decanatut el mosinarie at
archidyaronatus ofsiru pltua sperialis et oxp̃ssa

Expanded text:
ia, seu eorum aliqua, cum illa vacare contigerit, per quoscumque Beneficia Ecclesiastica, ac Dignitates, Personatus, et Officia per Monachos ipsius Monasterii gubernari consueta auctoritate litterarum Apostolicarum expectantes, earumdem litterarum sub quacumque forma verborum eis concessarum vigore attentare valeant, nec de ipsis Officiis possit eis quolibet modo provideri, nisi in eisdem litteris de ipsis Prioratus Majoris, Sacristiæ, Decanatus, Eleemosynariæ, ac Archidiaconatus Officiis plena, specialis, et expressa
Abbreviated transcription (Latin):
maioris et sotii de pauello mĩmũ uel
mumimatani paste dare delent. Ali
panificant pro fornagro et debito d noꝵ
sornarroꝵ de panello ololum uel obolata
past douarc debent ulterins nnchil p̃ter
ligna ad cequendum en de bet
usq ad natalem de mimi due cuppe
enuuilat una auene. altra farme
dari debent A natinitat domini usq
ad messiones cuppe non enimilateret
ses Rase tribunt᷑. ¶ Qui minus seplario
pbar uite aut femine turpis uers.
aut facti continueliam Itroganerit¬
statim de Iniuria Ilata uindictam sumere
porst. de qua uiercta sumpta magistra¬
tus. neq tlamorem ex andire neq alis
medo se Intromnithe deler/¬

Expanded text:
majoris et socii sui, de panello nummum vel majoris et socii sui, de panello nummum vel nummatam paste dare debent. XVIn ad vendendum panificant, pro fornagio et debito duorum fornariorum, de panello obolum vel obolatam paste donare debent. Ulterius nisi sic, preter ligna ad coquendum panem, exiusque ad natale Domini, due cuppe cumulate, una avene, altera farine, dari debent. A nativitate Domini usque ad messiones cuppe non cumulantur, sed rase tribuuntur. Qui minus sextario probate vite aut femine turpis verbi aut facti contumeliam irrogaveritstatim de injuria illata vindictam sumere potest; de qua vindicta sumpta, magistratus neque clamorem exaudire, neque alio modo se intromittere debe
Abbreviated transcription (Latin):
Inee ad porestate in uille flat sre folid est
quorum tres dñs laci. Reliquos tres Illt cuii
lacta Iniuria est habelit ¶ S quis furti
comictus fuerit eius Res et coppus In
peua est ut adults adultera q a fine
usq ad finem uille nrdi cõturrant quos
si fecerint Res torim et corpora parem
habebunt. si quis postea Rnnemz aut crris
pena eis Imꝑperauerit si c lamior Iude
frat. Donins loti tres solibes et quenz Imꝑperaint
alios tres dabit¶ Nui uxorem duxerit taxele¬
capellanis Inuitus nũmos non accipit neg
Is qui uxoreni duxent deuarios Innitus
statuerit Ita feruandum est .s Si quis non
facto testamento obrent Io qui de finicto
genere aut cognationre p̃pinquior fuit
bona eius habebit qui et mortuũ sepelire
et pro aima eins benefacere delet
¶ Si quie non facto ꝑstamento sin
de uoluntur.¶ Qui panes ad uendend
facint pro fornagis et delito fomerii

Expanded text:
inde ad potestatem ville fiat, sex solidorum est, inde ad potestatem ville fiat, sex solidorum est, quorum tres dominus loci, reliquos tres ille cui facta injuria est habebit. VIII. Si quis furti convictus fuerit, ejus res et corpus in  Adulteri pena est, ut adulter adulteraque a fine usque ad finem ville nudi concurrant; quod si fecerint, res eorum et corpora pacem habebunt. X. Si quis postea crimen aut criminis penam eis improperaverit, si clamor inde fiat, domino loci tres solidos, ei quem vituperaverit alios tres dabit. XI. Qui uxorem duxerit, capelcapellanus invitus nummos non accipit, neque is qui uxorem ducit denarios invictus statuerit, ita servandum est. XIII. Si quis non facto testamento obierit, is qui, deffuncto genere aut cognacione propinquior fuerit, bona ejus habebit, qui et mortuum sepelire et pro anima ejus benefacere debet. XIV. Si quis, non facto testamento, sindevolvuntur. XV. Qui panes ad vendendum faciunt, pro fornagio et debito fornerii
Abbreviated transcription (Latin):
enm Reader deler etlesia. ses Iubere ⁊ ꝑ milte
ut xum Rebus suis quo uolueait perrettumt
uillam uegat l Sy de aliquo burgensi uer
uel in p̃lato loco habitantium clamoro et
queela ad porestatein lec facta fuerir /S
de quo clamor factus est si ius facere ꝑatus
sit et pro posse suo Idoneam fecuritat nuttar
neq Res neq corpus eius cap nec male
tractaii debet ¶ S burgenses Ints se ꝯtro¬
nedsiam habuerit aureꝙ̃ clamor ad ptates
lon fiat per se uel pero marum uitinorum
ad parenz Redenti et concordiam possunt
Nasi de het sit controuersia quod fractumi
uill uocant ut si quis uerberet fureturo
adulirium faciat. horum nãq animac sio
et rastigatio as magistratum lot pertmnet
fi di uerberatro aut Ictus tuny sanguine su
sepagnita solid̃ pena est. si absqz sangnine
see solid de quib dñc loti tres Io qͦ ꝑtussus
aut uerberatus fuerit alios tres habebir
¶ S quis alium furen ẜrum pncidum
uocauerit ꝯtumelie huins peria s clainor

Expanded text:
dere debet ecclesia, sed jubere et permittere ut cum rebus suis quo voluerit perrecturus villam exeat. IV. Si de aliquo burgensium vel in prefato loco habitantium clamor et querela ad potestatem loci facta fuerit, is de quo clamor factus est, si jus facere paratus sit, et pro posse suo ydoneam securitatem mittat, neque res, neque corpus ejus capi aut male tractari debet. V. Si burgenses inter se controversiam habuerint, antequam clamor ad potestatem loci fiat, per se vel per manum vicinorum ad pacem reduci et concordiam possunt, nisi de hoc sit controversia quod fractum ville vocant: ut si quis verberet, furetur, adulterium faciat; horum namque animadversio et castigacio ad magistratum loci pertinet. VI. Si verberacio aut ictus cum sanguine fit, sexaginta solidorum pena est; si absque sanguine, sex solidorum, de quibus dominus loci tres, is qui percussus aut verberatus fuerit alios tres habebit. VII. Si quis alium furem, servum, putidum, vocaverit, contumelie hujus pena, si clamor
Abbreviated transcription (Latin):
feria quãrta añ pascha: E eadem die eligit᷑ ꝑtrolela. Obuit aute
iste guiłłs xi Rał oc tobris. Anno in.   xxiiͦ Iacet apud gayã i
¶Diuus quilłi sprẽ Anmno milliõ C. ui. Excextio capitis beati
lementis pape et martyris. In clumaco a nobilibe uirizd
domino Pal macio dormino de serciaro. E potio de buxeria militib.

Expanded text:
feria quarta ante Pascha: & eadem die eligitur Geroldus. Obiit autem iste Guillelmus XI. Cal. Octobris anno 1222. Iacet apud Gayam. Huius Guillelmi tēpore anno 1207. exceptio capitis beati Clementis Papæ, & martyris in Cluniaco a nobilibus viris Domino Dalmatio, Domino de Sersiaco, & Pontio de Buxeria militibus,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Portas petre poli. Uenienti claudere noli
Ignartunm doli. chrysto cõduato soli
Nitis amore dei ditetur luce diei
Mors moriatur: ⁊ uiuat bita requiei:
Cic pater hugo uir magne inbili ͣ g liberalitatis fur
Siiauis eloqluo. discretꝰ conslid. orima om̃ĩb fac ł3
ommes lucrifaceret.
AUnno uero hiuiꝰ hugonis xuii. agnio Rosetum ĩ brya. In acfino
altaris uinũ bisibiliter mutatũ ẽ in sanguinẽ. et panis ĩ carnem.
Cirra Etiã illa porã in uirmẽdocio nules qui fuit mortuꝯ reuix
⁊ postea sine dbo e potu longo tpr̃e. .xix u.
Enno eodem u m.c. mi ᵈ  .xuiii. Inignitate fornicationis e
nsure multiplicata suy terram. Cloruit in pallia quida sato
fulto nõĩe peccatoꝵ conũsionem pdicans Cigna e praligia
faciens: & maꝑnã ꝑtem publitarum merttricũ. E bsuraniot
ab ipso sathane diuna ultione perieꝵ unt. Hebiut giam p̃di¬
cattonis sue pnros in duoss locs. h eadem opante qr̃a p̃s

Expanded text:
Portas Petre poli venienti claudere noli, Ignarum doli Christo conducito soli. Mitis amore Dei ditetur luce diei, Mors moriatur, & viuat vita requiei. Hic Pater Hugo vir magnæ nobilitatis, & liberalitatis suit: suauis eloquio, discretus consilio, omnia omnibus factus, vt omnes lucrifaceret. Anno vero huius Hugonis XVIII, apud Rosetum in Bria in sacrificio altaris vinum visibiliter mutatum est in sanguinem, & panis in carnem. Circa etiam illa tempora in Virmendosio miles, qui fuit mortuus, reuixit: & post sine cibo & potu longo tempore vixit. Anno eodem, videlicet 1198. iniquitate fornicationis, & vsuræ multiplicata super terram, floruit in Gallia quidam Sacerdos Fulco nomine, peccatorum conuersionem prædicans, signa & prodigia faciens, & magnam partem publicarum meretricum, & vsurariorum , traditi ab ipso Sathanæ, diuina vltione perierunt. Habuit etiam prædicationis suæ socios in diuersis locis hæc eadem operantes, gratia
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑ uram hoĩo halens i eo asperisam: cum infixcnie ca
In manib el pedib e capite inclinator
et multo amplius libera uit a pondere debitoꝵ. E hoc infra
ui uraꝵ multiglici  uoragine: eamq in bono statre
e optimo dums it. plenates affluentia: tam rerum pũalau¬

Expanded text:
am hominis habens in eo suspensi, cum infixione clauorum in manibus & pedibus, & capite inclinato. m. marchas, & multo amplius liberauit a pondere debitorum. Et hoc infra er vsurarum multiplici voragine, eamque in bono statu, & optimo dimisit, plenam affluentia tam rerum spiritu
Abbreviated transcription (Latin):
Qauid sitlromo. quid honor: quid opes.: quid cȩta mũdi
Negne cuncta metens: mors metuenda monet.
Pe clarontõte: clar culmẽ elimiati
Claruit hugo xater: clareat ante deum
Nobilitas probitas. pietas: prudetia: forma:
Marcet in. hoc tumula cedit: defint. aret. obdit.
Lux aplis eum substraxit sexta btus
Uuat in octaua: In tepis adde p̾ces.

Expanded text:
Quid sit homo, quid honor, quid opes, quid cætera mundi, Æque cuncta metens mors metuenda monet. De Claromonte clarum culmen Cluniaci Claruit Hugo Pater, clareat ante Deum. Nobilitas, probitas, pietas, prudentia, forma, Marcet in hoc, sedit, deficit, aret, obit. Lux Aprilis eum subtraxit sexta, beatus Viuat in octaua: qui legis, adde preces.
Abbreviated transcription (Latin):
OOQNTS ABBAS RADIOCSISꝰ¬
L Abbas uero nr̃ decimus septimus. hit Claruo scientia
t roligione.Qui ee hugone quarto in extremo laborante de cig
M ł fixix m ᶜ ͬ p xix. Uni rexit ãnie octo. ubut
apud elunacum sub põtio alłe p̃fato.
Iste hugo dimi esse abbas Radingensis ter uestiuit totun
hefectorium de pnosis maypis anęlię ⁊ tersorus. et etiã
manutergus ad mãdatum dedit Et clausum sanctila¬
zari plantari fecit e tam du proptus expensis manutenuũ
gentas marel ds exlronorauit. Insuꝑ ões libros suos pop¬
timos in quib fere ꝯtineͬ glosa noni et uetis tes tamẽt i
cõuentui dedit.
Anmo uoͦ m. cc. ordo predicatore incegit.

Expanded text:
ntus, Abbas Radingensis, Abbas vero noster decimus septimus. Hic clarus scientia & religione, qui Hugone quarto in extremis laborante, de eius annis octo. Obiit apud Cluniacum sub Pontio Abbate præfato. Iste Hugo dum esset Abbas Radingensis, ter vestiuit totum Refectorium de preciosis mappis Angliæ, & tersoriis, & etiam manuterga ad mandatum dedit, & clausum sancti Lazari plantari fecit, & tamdiu propriis expensis manu tenuit, ingentas marchas exonerauit. Insuper omnes libros suos peroptimos, in quibus fere continetur glosa noui, & veteris Testamenti, Conuentui dedit. Anno vero 1200. Ordo Prædicatorum incœpit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ admmi t ratores alii debentes: census. uices mmas.
Aitꝰ pensiones gt ałs obuẽtiones abbi el cõuẽtus non
soluetes / timins statutꝭ sunt suspensi ab officio ⁊ h̃ fico
ipso facto.
¶Tem compulsocia enus dern suy predicta bulla inbus
cõmissarus e eoꝵ cuilibet.

Expanded text:
& Administratores alij, debentes census, vicesimas, redditus, pensiones, & alias obuentiones Abbati, & Conuentui non soluentes terminis statutis sunt suspensi ab officio, & beneficio ipso facto. Item Compulsoria eiusdem super prædicta Bulla tribus Commissariis, & eorum cuilibet.
Abbreviated transcription (Latin):
lem priulegius eiusdem. O absq consilio e cõsensu pr̃is
Ialbatis dñn uel prĩs pͥoris non est alicui licitum dare
pensionem aliquã uł phendam monachalem¬
E lem bulla eius dem Innocentii paye quarti. Ex in aliqua all̃is
uel totius ordinis dim eccliaꝵ nõ tenea elnñ ꝑ licteras

Expanded text:
em Priuilegium eiusdem, Quod absque consilio & consensu Patris Abbatis Clun. vel Patris Prioris, nō est alicui licitum dare pensionem aliquam, vel præbendam Monachalem. Item Bulla eiusdem Innocentij Papæ IV. Quod in aliqua Abbatia, vel totius Ordinis Clun. Ecclesiarum non teneantur Clun. per litteras
Abbreviated transcription (Latin):
xotes⁊ cõferre pͥman tonsuram gericalem in monas tezio
prioratib &l ealesus siue loas ĩmediate eiđ subreciis
Infra metas ex emytionis: scholacibus qui de dictis losis
dietatem. Eeatuendo ꝙ iiũoi medietas pro integradecima
haleatur et nõietur. Ita ꝙ quandocũq ãtinget imponi de¬
imã pro cã mera apostolica ꝙ en siastici serund decr
sic reductam uel ule nõ yossint artari uł compelli peta
de furno.
cadunt in gracut finpetrancur ns expsea mege¬

Expanded text:
potest conferre primam tonsuram Clericalem in Monasterio, Prioratibus & Ecclesiis, siue locis immediate eidem subiectis infra metas exemptionis scholaribus, qui de dictis locis dietatem; Statuendo quod huiusmodi medietas pro integra decima habeatur, & nominetur. Ita quod quandocumque continget imponi decimam pro Camera Apostolica, quod Ecclesiastici secundum decimam sic reductam, vel vltra non possunt arctari, vel compelli. Ista de Furno. cadunt in gratiis impetrantium, nisi expressa me
Abbreviated transcription (Latin):
op sratres non possint trahi ultͬ duas dietas. non ditin
¶llembulla eiusdem ꝑ quam modificat statuta gregorii nomi¬
que inipt̃t ta renouando quo ad aliqua in quib statuss
inicolai agitur de coletratione apituli gñalis clugmaces
g reformãtoe oulmnis cł̃m di fuenoi ftã ꝑ dicꝰtũ mcelaũ¬

Expanded text:
od fratres non possint trahi vltra duas dietas, non obstante em Bulla eiusdem per quam modificat statuta Gregorij IX ea renouando, quoad aliqua. In quibus Statutis Nicolai agitur de celebratione Capituli generalis Cluniacensis, de reformatione Ordinis C
Abbreviated transcription (Latin):
detmas carrochuꝑ suaꝵ a layas detentas recuxare. Haycos e
dericr seculares ao gũsionem et sepulturam sascpere nisi
de nouo creari. Nec possunt ult duas digtas exͣ eoꝵ mo¬
nastia ꝑ lictenis apostoluas euocari. Net odio exemx¬
tionis xossunt dyocesani hoĩes in eoꝵ molendnis molentes
t in furnis copuentes. ⁊ cum eisdem ꝯtraletel / et oxas
locantes gacoĩtare. Et a ꝯtrariu fuerir iso iure est

Expanded text:
decimas parrochiarum suarum a laicis detentas recuperare, laicos & clericos sæculares ad conuersionem & sepulturam suscipere, nisi de nouo creari. Nec possunt vltra duas diætas extra eorum Monasteria per litteras Apostolicas euocari. Nec odio exemptionis possunt Diocesani homines in eorum molendinis molentes, & in furnis coquentes, & cum eiusdem contrahentes, & operas locantes excommunicare. Et si contrarium fuerit, ipso iure est
Abbreviated transcription (Latin):
eos promulzadas in ecclios aut p̃bros. nõ tenẽ
en bula ciuisdẽ per quam c̃ firinauit ommes libtatei pti¬
ui legia e indulgentias & ex emptunes. gama pderes¬
urib suis ꝙ̃ a dms . łrenis conce sbas.
¶lem Confirmatoria eiusdẽ  uz de bulla lucu xaxe eru ꝓ quas
insra eminos dictate parrocdiaꝵ ꝯs truaͬ s me¬

Expanded text:
aut Presbyteros, non tenere. Item Bulla eiusdem, per quam confirmauit omnes libertates, Priuilegia, & indulgētias, & exemptiones, tam a prædecessoribus suis, quam a Dominis terrenis concessas. Item Confirmatoria eiusdem, videlicet de Bulla Lucij Papæ III. per quam infra terminos dictarum parrochiarum co
Abbreviated transcription (Latin):
monachioꝵ ⁊ hoĩu eccłie dim̃ qui fuerint de prouĩtoꝵr
ingdimeñ si eoꝵ plati requisiti dao nrõduperint com¬
peuendos ad satisfactõero congeuan
Ilem iruulegaus eiusdem. per qued axp ꝙ milli liceat proui¬
eni por lic tas ayhꝰ apostolice pedis uł legatoꝵ Imx̃tas¬

Expanded text:
Monachorum, & hominum Ecclesiæ Clun. qui fuerint de Prouincia Lugdun. si eorum Prælati requisiti tertio non conduxerint compellendos ad satisfactionem congruam. Item Priuilegium eiusdem, Quod nulli liceat prouideri per litteras A
Abbreviated transcription (Latin):
sedis ndulgentia nĩ obsistat: +¬
¶tem priulegiũ enid. ꝙ liceat cl̃m uti in quibus lilet iuditus
omni genere prolutioniũ a iure cõcesso. nõ obstante
consuetudine duellore
& amouere priores ⁊t monachos a prionatib et alus locis
uel posce siomb si non curauerrat exlribere cerisne
redbitus. seruicia uel pecumam. pen q̃uis alia pscil
ã sueuerunt solui ã rns mngũł statut loes el rerꝑgili

Expanded text:
Sedis indulgentia non obsistat. Item Priuilegium eiusdem, Quod liceat Clun. vti in quibuslibet iudiciis omni genere probationum a iure concesso, non obstante consuetudine duellorum reuocare & amouere Priores, & Monachos a Prioratibus & aliis locis, vel possessionibus, si non curauerint exhibere census, redditus, seruitia, vel pecuniam, seu quęuis alia quę consueuerunt solui annis singulis, statutis locis & tempori
Abbreviated transcription (Latin):
cbemendas de prioratib nisi frat mensio de hm̃oi Indulto
Ire lad sy nodos ul guẽtꝰ forenses ꝓ ordinarios. qui nec
ordines uł missas celebrent in domib cħm. nec ꝯ uocẽt
priblicos quentus in eisd̃ domib q̃ ixos Inuitos. Quinͥ
nec ipsos Inuitos ad Indiciũ protrale̾. Om̃ẽs eoꝵ eccłie
capelle ac chntia libera sunt ab oĩ exac Rõe. Item ordiarii
celebrare. Liceai Insux clugmacensib ⁊ et mnẽ decima

Expanded text:
obtinendas de Prioratibus, nisi fiat mentio de huiusmodi indulto, ire ad synodos, vel Conuentus forenses per Ordinarios, qui nec vel Missas celebrent in domibus Clun. nec conuocēt publicos Conuētus in eisdem domibus ipsis inuitis. Qui nec ipsos inuitos ad iudicium protrahere. Omnes eorum Ecclesiæ, Capellæ, ac Cimiteria libera sunt ab omni exactione. Item Ordinarij celebrare. Liceat insuper Cluniacensibus retinere decimas
Abbreviated transcription (Latin):
e poratunz. Non obstañ reriũcatõib ꝯfessionib eblisa¬
tronib adiectõe penaꝵ iuramenis res. isi ad iiuetũ
alus lepitimis adminrculis.
Clem bulla eiusdem honorn xape quatti. ꝑ qua declarat
Innocentius paya secumdus dedicauit monasteraum
altare e cmnescet xll ded hlulrẽtie. dlatues l si qus
Infra ẜmmnos sacribam dic ti loci psumathoĩero capere. uulidce.

Expanded text:
 renunciationibus, confessionibus, obligationibus, adiectione pœnarum, iuramento, nisi adiuuentur aliis legitimis adminiculis. Item Bulla eiusdē Honorij Papæ IV. per quam declarat, Quod Innocentius Papa II. dedicauit Monasterium altare, & concessit XL. dies indulgentiæ: Statuens quod si quis infra terminos Sacri banni dicti loci præsumat hominem capere, vulnerare,
Abbreviated transcription (Latin):
eore: uł collationem spectantium. nulli cõferris ualeãt
y licteras apos tolitas. insi dicte licte plenã e
expressam. de dicto ordine ⁊ indulgentia sererint
mentioner.
U lem pruulegiũ eiusdem. Ut muilli possit oĩno de aliquo
prioratu ueł eccłia cđim ordis pequideri ꝑ literas ay.¬

Expanded text:
llationem spectantes, nullis conferri valeant per litteras Apostolicas, nisi dictæ litteræ plenam, & expressam de dicto Ordine, & indulgentia fecerint mentionem. Item Priuilegium eiusdem vt nulli possit omnino de aliquo Prioratu vel Ecclesia Clun. Ordinis prouideri per litteras A
Abbreviated transcription (Latin):
cmntioꝵ uel yro c̃fectione chuysmate et ne p̃sinnat
ordmare abb̃em in pͥoratib. Iem nullus epñs irroget
moles tias eisd̃ monachis pro eoꝵe altanib ecclesus uł
decimio. Imo liceit eisd possidere decimao ecraꝵꝵ suarum
q̃ a lauis detmẽtur. nec mole tẽ. de decimis laboꝵ suore
qui eoꝵ simytu a diẽtib eoꝵ excoluntur stem etcẽ capelle
ꝗl cimitia eore sine libera ab oĩ exactione. It liceat eis

Expanded text:
m, vel pro confectione chrismatis. Et ne præsumat ordinare Abbatem in Prioratibus. Item nullus Episcopus irroget molestias eisdem Monachis, pro eorum altaribus, Ecclesiis, vel decimis: imo liceat eisdem possidere decimas Ecclesiarum suarum, quæ a laicis detinentur: nec molestentur de decimis laborum suorum, quæ eorum sumptu a clientibus eorum excoluntur. Item Ecclesiæ, Capellæ, & Cimiteria eorum sint libera ab omni exactione. Item liceat ei
Abbreviated transcription (Latin):
et picturis decorauit.
Itetm chorum auomẽt auit et nouũ fieri fecit.
Nem capellam beati ludoaici & logias supius et inferias
Domnes domos nouas.
¶tem iyse aportauit de cunia romana caputbt̃i philixpi
apłi. ꝑ fent ipsum auco e argento detenter adornari.
Lem dedit eccliẽ indumẽta in quib iyse in põtifualibute
celebrabat e pulcher imã cagpim: e unũ frotale unride.¬

Expanded text:
& picturis decorauit. & picturis decorauit. Item chorum augmentauit, & nouum fieri fecit. Item Capellam beati Ludouici, & logias superius & inferius, & omnes domos nouas. Item ipse apportauit de Curia Romana caput beati Philippi Apostoli, & fecit ipsum auro & argento decenter adornari. Item dedit Ecclesiæ indumenta, in quibus ipse in Pontificalibus celebrabat, & pulcherrimam cappam, & vnum frontale
Abbreviated transcription (Latin):
acet apus climmatur. Inter altaria ancdi brocentii e
sanctoro nazari el celsi
¶Fste Pertrandus de columberus felicis memorie facumndissima
& eluniet iscimo sciencia el morib mrabuiter oruatuu
rexit istam ecc lesiam t totum ordinẽ yer xxmᵘᵐͫ ãnos
in magna pare & trãs quilliͭͬ e ta q̃ inferius ꝯt mẽ tur
quisiuit ascilirge prangenam de stagno de posy. et bi
q̃ fuit mõrĩ stephĩ bordet. Item uneã ꝙ fuit preneti
pailliart. Que oña ixse suo clim̃. cõnentui prol s uo ani¬
uer sario ibidem ꝓpetuo cele trando dedit:
¶Ilem ailuis uut feala de berziato de mõtelosserio ⁊n acũma¬
dm̃ hemia de aula militis et ragiũ de boferus donncellum:
tem plures petias umeare. ꝯtiguas clauso de maleto e pli
aliass ꝯtrguas clauso sant ti lazari.
Ilem acqui siuit atbatiam de bello loco in argona.
Item costruxit de nouo ma nerium de mõtib in aruerma:
Nem pulchras domos et turrim apud penonanꝰ.
qem fecit chaãberum de cruce. E de uregna aula hospiti

Expanded text:
acet apud Cluniacum inter altare sancti Vincentij, & Sanctorum Nazari & Celsi. Iste Bertrandus de Columberiis felicis memoriæ facundissimus, & eloquentissimus, scientia & moribus mirabiliter ornatus, rexit istam Ecclesiam & totum ordinem per XIII. annos in magna pace & tranquillitate, & ea quæ inferius continentur, acquisiuit, Scilicet grangeriam de stagno de Posy, & vineam quæ fuit Magistri Stephani Bordet: Item vineam quæ fuit Perreneti Paillart. Quæ omnia ipse suo Cluniacensi Conuentui pro suo anniuersario ibidem perpetuo celebrando dedit. Item acquisiuit feoda de Berziaco, de Montebosserio in Aru Henrici de Aula Militis, & Ragnerij de Bosseriis domicelli. Item plures petias vinearum contiguas clauso de Maleto, & plures alias contiguas clauso sancti Lazari. Item acquisiuit Abbatiam de Bello-loco in Argona. Item construxit de nouo manerium de montibus in Aruernia. Item pulchras domos & turrim apud Perronam. Item fecit chamberium de Cruce, & de magna aula hospitij,
Abbreviated transcription (Latin):
Intãtum dilexir cõnentum ꝙ pane me lio rauit
t nõ rasura: Sed potius excorianio diseret ur. e proa
tasura dedit barbitonsori masto rasure : et successeridi suit
ꝗui protempore dis tum oficium exctedunt .xx. lib furõn.
ãnni redditꝰ & unã uestem .2

Expanded text:
intantum dilexit Conuentum, quod panē meliorauit.vt non rasura, sed potius excoriatio diceretur. Et pro dicta rasura dedit barbitonsori magistro rasuræ & successoribus suis, qui pro tempore dictum officium exercebunt, xx. libras Turon. annui r
Abbreviated transcription (Latin):
medietattem puris dic tioris quam ipse rex habelat ao
Ilem ennt yarisius ꝯux̃ sanctum germamĩ de prati
unã domũ p̃cio dioꝵ imlium libraro
Item ꝯstituit ꝙᵃ. lĩaria in quatuor anguł in claust.
In lattrnis uitreis.
qlem rerepit sumũ potificem tum nouem card malibꝑ
Item repem frantre cum duob filus suis nerno ces ba

Expanded text:
Rex habebat apud Item emit Parisiis iuxta sanctum Germanum de Pratis vnam domum precio duarum millium librarum. Item constituit quatuor luminaria in quatuor angulis in claustro, in laternis vitreis. Item recepit Summum Pontificem cum nouem Cardinalibus Item Regem Franciæ cum duobus filiis suis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
debet distribue̾ ysonis sup̃duc tis.
aibas xliꝰ cẽfirmauit pensionem p̃sixtam. e diffintore
ayprolauerimi.1
Tlem delic⁊ꝯ Lomio Hericꝰ albas reparauit oductum inagm
stagin: quod pene cons titit mille et it. Iibras:¬

Expanded text:
t distribuere personis supradictis. Abbas xlj. confirmauit pensionem præscriptam, & Diffinitores approbauerunt. Item prædictus Domnus Henricus Abbas reparauit conductum magni stagni, quod bene constitit mille & quinqua
Abbreviated transcription (Latin):
ndo giraldus de Aeyyra in croincis suis de yuoue isto ꝓͣmo
iꝗt. L Uic est preco diuini uerbi. Tuba euangelii. amii
sponsi. columa dei. oculꝰ ceri. Lingua muti. pes claudi.
sal terre. Iumẽ patrie. minister altisoim. uicariu chyssi
chrystus dñi. Tota cõuersio hiua est sehiola hinestaticci
morum edificatio. E structura salutie. Ast emĩm in quelii
retM in carne agelus. in mus ricordũt totus . In dando lar¬
uenditor olei ⁊deo hec pauta in istus laudem same ret
Ememoriam xosin ue ad emulis uidear aduldos set¬

Expanded text:
Vnde Giraldus de Awerpra in Chronicis suis de Yuone isto primo inquit. Hic est præco diuini Verbi, tuba Euangelij, amicus sponsi, columna Dei, oculus cæci, lingua muti, pes claudi, sol terræ, lumen patriæ, minister altissimi, vicarius Christi, Christus Domini. Tota conuersio huius est schola honestatis, morum ædificatio, & structura salutis. Est enim in iudiciis rectus, in carne Angelus, in misericordiis totus, in dando larvenditor olei, ideo hæc pauca in istius laudem, famam & memoriam posui, ne ab æmulis videar adulari. Et
Abbreviated transcription (Latin):
Ilem in sdem  ltẽ marie magdalene bnũ ꝓuro cũ flatanie.
¶lem statuit charitatem de uino puro qñ aligs monachhus
moritur in moͣsterio lim̃.
¶Ilem  tatuit octo ereos in capella bte marie de infirmaruis
qui accenduntur qñ uenit c̃uẽttus in dr̃an capellar. Anima

Expanded text:
lemnitate beatæ Mariæ Magdalenæ vinum purum cum flaconibus. Item statuit charitatem de vino puro, quando aliquis Monachus moritur in Monasterio Cluniacensi. Item statuit octo cereos in Capella beatæ Mariæ de infirmariis, qui accenduntur quando venit Conuentus in dictam Capellam. Anima
Abbreviated transcription (Latin):
edilliabile quos dñs dux hẽdat in dicta uilla.
¶Nlem fecit castrum de prurtyo.
Iem fent domũ nouam granarium de auena de tortulari:
¶ tem a nctuarium suie uex illum de argẽto quod portãt duo
Uangeli.
¶Llem tres axpas ad ymagine factas.
¶Ilem fent do mos norias debet auãt.
siem de bes ornay
UTem de esturolles e muros in arcuitu
Item acquisuut a dirõ belluicar tallia quam dict dñs facebat

Expanded text:
illiabiles, quos Dominus Dux habebat in prædicta villa. Item fecit castrum de Giureio. Item fecit domum nouam, granarium de auena, & torcular. I Item Sanctuarium, siue vexillum de argento, quod portant duo Angeli. Item tres cappas ad imagines factas. Item fecit domos nouas de Botauant. Item & de Besornay. Item de Escurolles, & muros in circuitu. Item acquisiuit a Domino Belli-ioci talliam, quam dictus domnus faciebat
Abbreviated transcription (Latin):
Ilem ulceum arpẽteum: cum aspersorio so arpeteo.
Item crucem de dgrys tallo.
Nem calicem aureum cum lagidib p̃cioss ad usum maioris altad:
Item duas magnas pelues argenteas.
¶lem misgale: textum euangelii : egis tolarium coopta
argento. E collectariu. et magnũ libͫ de capitulo:
¶sem librum expositionũ euãgelioꝵ ad leg enđ in refertoy
¶Cem posuit in claustro xxii. uoluiã librorĩ ꝓ tenẽt᷑
em ditauit e or nauit eccliãm istam p̃cios iss imis ornamẽi
bidelicet casulis. dalmatias. tumao. ca ypio. frõtalib.
g alis pãnis sericas. et ix. parib ampullaꝵ arpetraꝵ
ad altaria pͥuata pesitare.
Ier ennt xu. lib. turoñ. suy quasdã fras et possones.
quas enmia dno de la marche. sitas apud piuriacum
pro ãmũsariosuo songuł anis die sui olitꝯ facẽdo. Dõnus
aute y uo fuccessor eius dictas xb. lib tũron. suy pr̃onatũ
sanc̃ti gengulghi Iustituit. e in ꝓpetuuis conuẽtus
a signadur. p̃cepit tiam dictꝰ yuo boue memorie¬

Expanded text:
Item vrceum argenteum cum aspersorio suo argenteo. Item Crucem de crystallo. Item calicem aureum cum lapidibus preciosis ad vsum maioris altaris. Item duas magnas pelues argenteas. Item Missale, textum Euangelij, Epistolarium, cooperta argento, & Collectarium, & magnum librum de Capitulo. Item librum expositionum Euangeliorum ad legendum in Refectorio. Itē posuit in claustro XXII. volumina librorum, qui tenentur Item ditauit & ornauit Ecclesiam istam preciosissimis ornamentis, videlicet Casulis, Dalmaticis, Tunicis, Capis, Frontalibus, & aliis pannis sericeis, & IX. paribus ampullarum argentearum ad altaria priuata positarum. Item emit XV. libras Turonenses super quasdam terras & possessiones, quas emit a domno de la Marche, sitas apud Giuriacum pro anniuersario suo singulis annis, die sui obitus faciendo. Domnus autem Yuo successor eius dictas XV. libras Turon. super patronatum sancti Gengulfi instituit, & in perpetuum Conuentui assignauit. Præcepit etiam dictus Yuo bonæ memori
Abbreviated transcription (Latin):
est. pos ex dictis Radulyhi ip̃ius bai pris monachi qui
uitam ⁊ mores tãti pr̃is destripat. e eius mortem
Anno uero donmnnce incarnatioms Mᵒ len ͦ prꝓma psius
amrdi Renerendus et cumm multo amore recolendis deue perus
abiaa diam unmustcarns ingressuo ⁊.Et ula ru nedidia

Expanded text:
est ex dictis Radulphi ipsius B. Patris Monachi, qui vitam & mores tanti Patris descripsit, & eius mortem. Anno vero Dominicæ Incarnationis 1157. prima ipsius anni die, reuerendus & cum multo amore recolendus domnus Petrus Abbas viam vniuersæ carnis ingressus est: & illa
Abbreviated transcription (Latin):
Tbalardus petrus homine. ab ercorib fidei ꝑ petrum uenᵗ ͤͬ
adb̃ss nostrum: T sanctuin b nardum adłe clarepiałł
climat ensio factꝰ est: Et denide Mens eius: Iingra
eius. opus eips seruy diuina fuere. senx philoz ipbia.
semꝑ eruditoria metiraba. docebat.: fateba: Et pcat de
mag̨no preporio legit᷑. monie̾tus aliquod p̃terire s mebat.
numeXum semꝑ aut oraret : aut legeret. aut
scriberet. aut dictaret. Lectio ei ꝯtimia erat. oratio
frequens. silentiu iuge. ma cum aut fratrũ familiaris
ollatio. aut ad igros ĩ conultu de diuinis prgle⁊ permo:

Expanded text:
erroribus fidei per Petrum Venerabilem Abbatem nostrum, & sanctum Bernardum Abbatem Clareual. Cluniacensis factus est. Et deinde mens eius, lingua eius, opus eius, semper diuina fuere, semper Philosophica, super eruditoria meditabatur, docebat, fatebatur, et sicut de Magno Gregorio legitur, momentum aliquod præterire solebat minime, quin semper aut oraret, aut legeret, aut scriberet, aut dictaret. Lectio ei continua erat, oratio frequens, silentium iuge: nisi cum aut fratrum familiaris collatio, aut ad ipsos in Conuentu de diuinis publicus sermo