comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prandio precludit iter Iste uł se cenasse ꝑfuadet sibi il ita
tenat ut placoniciĩ illicd r eybet. ulło modo michi placet ĩqͥt
plenꝰ mero. plenꝰ metu. plemus inuidia. deiectꝰ re¬
pussis. sr̃bia elatus. m̾ore ꝯͣctus. na tanidꝰ. impar sibi
mmipos aĩ. obsesrus satellitib. ou̾fiuatue eulis. pulratꝰ clap̃¬
rib. solicitatus lrĩs. int̾pellatus ntus. suspẽsus ẜama
rumorib teriitus. stupefcus augurus. elufus medacrie
festus quer imonis: ⁊ ne noctu quid litib ĩmus. par dita
de om̃ib . odiosus p̾c̾ea uicis. gͣuis ciib ł for midat uel ne¬
risus fius. suspectus oĩb. fidus ullĩ. dui in sõpnis pipes
b folicitato ĩfelici tor pusculo. ad absentes uago m̃õ tnsimis¬
sr. uix tãdem uictus sõpnũ oclis admmittit. sed uigilat᷑ ture
uigilat mens auxia quã urit utnis mextingiublis ⁊ ĩ moͣrͣ.¬

Expanded text:
prandio precludit iter. Iste vel se cenasse persuadet sibi, vel ita prandio precludit iter. Iste vel se cenasse persuadet sibi, vel ita cenat ut platonicum illud re probet: nullo modo michi placet, inquiplenus mero, plenus metu, plenus invidia, deiectus repulsis, superbia elatus, merore contractus, ira tumidus, impar sibi, impos animi, obsessus satellitibus, observatus emulis, pulsatus clamoribus, solicitatus literis, interpellatus nuntiis, suspensus fama, rumoribus territus, stupefactus auguriis, elusus mendaciis, fessus querimoniis et ne noctu quidem litibus immunis, par vita demonibus, odiosus preterea vicinis, gravis civibus, vel formidatus vel irrisus subus solicitato infelici corpusculo, ad absentes vago animo transmisso, vix tandem victus, somnum oculis admittit; sed vigilant cure, vigilat mens anxia quam urit ignis inextinguibilis et immorta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fidei clipeũ adu̾sus somã pollucoem q c⁊ nocturna fãtus to
exeubare sibi sollicitã elem̃ciã sui c̾atoris implorat. Atq in
manus eius ꝯm̃dato spũ ⁊ anglis suis ad hĩtaclĩ pprii custo¬
diã inuocãtis. sese in doͫ suã recipit. ut ncħ r̃iũsti questꝰ
S iul male cupidinis mltũ uo decore laudis refd̃ns mltũ¬
q cotidie in melius mutati aĩ. ad sũmã. totis ille diebus
uiuos spoliat. hic ꝓ deffũctis orat. Ille mat ͫ ac unginuim
pudiciciã actendat. hic uirgiẽm mati ẽ officõsissime uenal᷑
deĩq ille martires facit. ħic celebrat. Ille sc̃os ysequitu
tes l p̃ce dũt fuñasia ⁊ tibie. ne qͣ desit ȩxequus. s sulptuo¬
sissimũ cadauer. ꝑfusũ caris odorib ⁊ iusus int̾ puluinaria
sepelitur. adhuc tepidũ adhuc spncis. Inde grauẽ tenã ĩ dicge¬
sto supaddens prandio uenture luci nausea parat. s alceri

Expanded text:
et fidei clipeum, adversus somnia pollutionemque et nocturna fantasmata, et fidei clipeum, adversus somnia pollutionemque et nocturna fantasmata, excubare sibi solitam clementiam sui creatoris implorat; atque in manus eius commendato spiritu et angelis suis ad habitaculi proprii custodiam invocatis, se se in suam domum recipit, ut nichil iniusti questus, sic nil male cupidinis, multum vero decore laudis referens multumque quotidie in melius mutati animi. Ad summam, totis ille diebus vivos spoliat, hic pro defunctis orat; ille matrum ac virginum pudicitiam attentat, hic Virginem Matrem officiosissime veneratur. Denique ille martyres facit, hic celebrat; ille sanctos persequtes; precedunt funeralia et tibie, nequid desit exequiis, et sumptuosissimum cadaver, perfusum caris odoribus, rursus inter pulvinaria sepelitur adhuc tepidum, adhuc spirans; inde gravem cenam indigesto superaddens prandio, venture luci nauseam parat et alteri
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑãlis illa mors pcrm̃ nõ hñtis tãce eẽt efficacie. ut de nã moͣr¬
libus pcc̃oq mor tuis face̾ posset et̾ nos. nec ita mlto post labẽ¬
auxiliũ. Et seu ne mẽs suoꝵ t̾minũ p̾ssa ponderib celo exu¬
let ꝯ lacimiis p̾catur. seu fidei purã lucẽ seu m̃tis aduste re¬
fug̾iũ abst̾sionẽ sor dide. elise substẽtactiñ lragiose pacẽ fla¬
gitat. maturitioq laudũ car m̃ĩ uesꝑtinas p̾ces ⁊ laudes
de in exhausto pietatis fonte continuat.
ogicur ille iteꝵ abeñte iam sole tecto egredi ui bẽ lust̾are
cenuĩ terẽ. ꝯcursare obiiis. sudare. laborme. estuare
geniiq nodos expliciũt sero tãdẽ fessus rediens ⁊ mltũ de
ar tifitio fuo que stus bone fame pureqz cõsciẽ nchil oiõ auri
for te aliquid plimũ sceleris atq odii domũ refert
te ł ap̾cũ fontẽ ł herbosam ⁊ ipã uł eqͦr eũ litꝰ adit gau¬
leonino more iugientis adũsarii uigilẽ sobrietatẽ atq orrĩs

Expanded text:
alis illa mors peccatum non habentis tante esset efficacie ut de natura mortalibus peccatoque iam mortuis facere posset eternos. Nec ita multo post labenauxilium. Et seu ne mens suorum criminum pressa ponderibus celo exulet, cum lacrimis precatur, seu fidei puram lucem, seu mentis aduste refrigerium, abstersionem sordide, elise sustentaculum, litigiose pacem flagitat, matutinoque laudum carmini vespertinas preces et laudes de inexhausto pietatis fonte continuat. Cogitur ille iterum abeunte iam sole tecto egredi, urbem lustrare, cenum terere, concursare obviis, sudare, laborare, estuare, queos ingeniique nodos explicuerit, sero tandem fessus rediens et multum de artificio suo questus, bone fame pureque conscientie nichil omnino, auri forte aliquid, plurimum sceleris atque odii domum refert. Iste vel apricum fontem, vel herbosam ripam, vel equoreum litus adit, gauleonino more rugientis adversarii, vigilem sobrietatem atque orationis
Abbreviated transcription (Latin):
diam par̃ abest qͦn meo c̾touidicio. oĩs occupatus mis occu¬
on ꝙ ignorẽ fuisse ⁊ for tassis eẽ occupatissimos quoss¬
silq sressimos uiros qui se ipõs. ⁊⁊ secũ xp̃o deuias aĩas
addutant. Qd u accidit ĩgens fateor. ⁊ in extiãblẽ bonũ est
ac gerãta feliatas dirplici de qua mlta diximꝰ obiecta miẜie
Quid enĩ felicius. quid autẽ hoĩe digniꝰ a̾ silius dõẽ. ꝙͣ ser¬
quid hũanitatis offm̃ abiecisse. ⁊ ob eã rẽ hoĩs nomẽ ac na¬
turã amifisse uidebitu. Itaq ubi hoc porse datũ sit i deside¬
riũ ꝑpũ utili in tati publice sponte subitiã deẜ̾taq solitudine
uñ michi soli ⁊ obseq̃bar ult ͦ repetã uñutilis mũdo sim. Ci¬
ceromis inĩudiciũ seꝙ̃s̃. magis ẽ eĩ ĩquit ẜ̾m nacurã pro¬

Expanded text:
diam, parum abest quin, meo certe iudicio, omnis occupatus miser, occudiam, parum abest quin, meo certe iudicio, omnis occupatus miser, occuquod ignorem fuisse, et fortassis esse, occupatissimos quosdsimulque sanctissimos viros, qui seipsos et secum Cristo devias animas adducerent; quod ubi accidit, ingens, fateor, et inextimabile bonum est ac geminata felicitas, duplici de qua multa diximus obiecta miserie. Quid enim felicius, quid aut homine dignius aut similius Deo est, quam sers nomen ac naturam amisisse videbitur. Itaque ut hoc posse datum sit, desiderium proprium utilitati publice sponte subiciam, desertaque solitudine unde michi soli obsequebar, ultro repetam unde utilis mundo sim, Ciceronis nostri iudicium sequens: «Magis est enim» inquit
Abbreviated transcription (Latin):
qͦ moriendi licenciam peperũc. ceci nimiũ demẽtesq ad¬
uersusq syderib in lucẽ ymo in tenebras yiecti. qui cũ alte
alios extulerint. ipĩ ꝯtinio iacue̾. ab eisd̃ illis qd sepe iã
uidimꝰ forfitan oppͥmendi. Int̾im tũ ml̃ta aliis quefierunt młã
hãc unã feralis industrie glam ꝯsecuti principũ auaricias
dñorq libidiẽs cõsilioꝵ snoꝵ pauisse successib. Quid ius ã¬
subest uirus utriq mor tiferũ Illi hostib suis optantur mala
ꝯsuetudiẽ delectẽtur. NNrĩ auc̃ ut occupati acq solliciti e̾sse
nũꝙͣ desiãnt. Q ͦ si ꝓfundiꝰ nõ uerba. sed ipam̃ rẽ inspiti¬
as. quid tristiꝰ dici possic uix inuenio. de hns occupatis loqi.
quos uidemꝰ. ⁊ quoꝵ plena ẽ uita uulgaris. Alni enĩ nͣulli
uel tam rctii st̃. ut nusꝙͣ aꝑꝑeant insi sane ueritas querĩ
ficta fantasmata loqui piget. Itaq ut iã tãdem semł expe¬

Expanded text:
ternum quoque moriendi, licentiam pepererunt: ceci nimium dementesque adternum quoque moriendi, licentiam pepererunt: ceci nimium dementesque adversisque sideribus in lucem imo in tenebras proiecti, qui cum alte alios extulerint ipsi continuo iacuere, ab eisdem illis, quod sepe iam vidimus, forsitan opprimendi. Interim cum multa aliis quesierint, multhanc unam feralis industrie gloriam consecuti: principum avaritias dominorumque libidines consiliorum suorum pavisse successibus. Quid vis amsubest virus utrique mortiferum; illi hostibus suis optant ut mala consuetudine delectentur, nostri autem ut occupati atque soliciti esse nunquam desinant. Quo, si profundius non verba sed ipsam rem inspicias, quid tristius dici possit vix invenio. De his occupatis loquor, quos videmus, et quorum plena est vita vulgaris: alii enim nulli vel tam rari sunt, ut nusquam appareant; ubi sane veritas queritur, ficta fantasmata loqui piget. Itaque, ut iantandem semel expe
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ime dũ taxat c̃ ꝓpum. Qͦ ex cͥnnĩe uemit fallax l li fugitiã
/delectac̃o allẽã
est. At qui dure diciꝰ cõditõnis agricolam. qui tũ labore serat ar¬
lorem cuiꝰ fructũ mĩꝙͣ sit uisurus. Quis .n. aic apłs plantat
umeã ⁊ de fructu eius nõn edit. qui tam̃ sortẽ suã cõsolari pt̃
es ꝙ alcer ⁊ saltẽ sclõ yfucurꝰ sit iItaq nõ mͦ dubitãs qd̾ agit adse
nõ ꝑtine̾. sed sciens ⁊̃ nõ omitcet. Intrrgatiq cui serat. qd est
aput cicdnẽ. dñs sit ĩmor lib responsurꝰ. seu rectiꝰ ĩmorͣ li dõ
Qnͣto miẜiores qui serut unde ip̃r penas solas alii uõ penales
uoluptates leganc. Qui qd inutilr. agũt sibi aliis imputare
nõ possũc. Nõ etati sue cui sepe mĩero la  boᵈ ͦ p̃reptã sͥ
libertatẽ eripiũc N rõ postitati cui ẜuiciũ uꝰ parãt. nõ deo
quẽ offẽdt̃ ut hoĩb placeãt. demnq nõ hic ipĩs quib placẽdo

Expanded text:
crimen duntaxat est proprium, que ex crimine venit, fallax licet et fugitiva delectatio, aliena est. Atqui dure dicimus conditionis agricolam, qui cum labore serit arborem cuius fructum nunquam sit visurus. «Quis enim» ait Apostolus «plantat vineam, et de fructu eius non edit?». Qui tamen sortem suam consolari potest, eo quod alteri saltem seculo profuturus sit, itaque, non modo dubitans quod agit cui serat, quod est apud Ciceronem, diis sit immortalibus responsurus, seu rectius immortali Deo. Quanto miseriores qui serunt unde ipsi penas solas, alii vero penales voluptates legant! Qui quod inutiliter agunt sibi, aliis imputare non possunt; non etati sue, cui sepenumero laborando prereptam sibi libertatem eripiunt; non posteritati, cui servitium parant; non Deo, quem offendunt ut hominibus placeant; denique non his ipsis, quibus placendo
Abbreviated transcription (Latin):
orbi. S pͥmũ paucoro hoñi. ꝓxinĩ xp̃i soliꝰ ẽ ppriũ.
Et yfecto ħ̃squis in tuo ẽ. uo ł canci amꝑ diũsũ sentientibus
ꝯdescendã.peccat in legẽ ñẽ nͥ quib pt̃ laborãtib opẽ fert.
Michi qui ad huc magno naufragio laboro sufficit illiꝰ opẽ
implorare. qui solus potens ẽ pre p̃stare qd poscitur. Cuꝑe
miłtis. ultĩõ qͥd expectas ut dicam. m si nõ peo fatis
fida cõne nõ meaimplicẽ. de se illi. nos de noblib uiusq̃sq
qͥd p̾ferat. ĩpossi ᷝ ͤ ẽ eĩ. si si unũ os pmẽultimũ intẽdamꝰ
ut unã oĩb uite uiã expediat sequi. Quia ĩure tuiq acrit̾¬

Expanded text:
i solius est proprium. Et profecto quisquis in tuto est, ut vel tantisper diversum sentientibus condescendam, peccat in legem nature, nisi quibus potest laborantibus opem fert. Michi qui adhuc magno naufragio laboro, sufficit Illius opem implorare, qui solus potens est prestare quod poscitur. Cuperem multis; ultimo quid expectas ut dicam: michi si non pereo satis est, sideratione non mea implicem, de se illi, nos de nobis libret unusquisque quid preferat; impossibile est enim, etsi unum omnes finem ultimum intendamus, ut unam o
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ quib solitaria uita. morte gͣuior sit. ⁊ mortẽ llat᷑a
uideatur. qd p̃cipue liãꝵ ignaris euenire solet. Quib si
ꝯfablãtor de sit. quid secũ. quid ne ꝯ libris loq̃ ualeãt non
huc. Itaq muti st̃. Equide solitudo sine lrĩs exiliũ est car¬
cer: eculeꝰ. ad hibe lias. prĩa ẽ. libertas. delectatõ. nã de o¬
tio quidẽ issut. Cic̾onis notũ. Quid dulcius otio lrãto. ꝯtͣ
⁊ hoĩs uiui se pulcura. Et si plane norim. duo ista tam
est ⁊ncõ. hiis enĩ ħ accidit solitudiem atq ociũ. qui uel uolapta¬
te aliqua ꝯpediti tuit̾em suũ amãt. ł uulgi ꝯm̾cio ⁊ uulgati
negotio inciũ querũc. uł ad lubricos hõꝵ graduo ppłoꝵ uẽ¬
top̃ suffi agiis aspirant. Et quib q̃ inges hiis tꝑĩb turba
est. lie̾ nõ aĩ lux atq oblectatõ uitẽ sc̃. sed instrum̃ta diu¬
ciaꝵ ad quas hõdie discẽdas magͦ ⁊ ei familiaris ĩpẽdio

Expanded text:
enim quibus solitaria vita morte gravior sit et mortem allatura videatur. Quod precipue literarum ignaris evenire solet, quibus si confabulator desit, quid secum, quid ve cum libris loqui valeant non habent, itaque muti sunt. Equidem solitudo sine literis exilium est, carcer, eculeus; adhibe literas, patria est, libertas, delectatio. Nam de otio quidem illud Ciceronis notum: «Quid dulcius otio literato?». et hominis vivi sepultura». Et, si plane norim duo ista tam l voluptate aliqua compediti carcerem suum amant, vel vulgi commercio et vulgari negotio victum querunt, vel ad lubricos honorum gradus populorum ventosis suffragus aspirant, et quibus que ingens his temporibus turba est litere non animi lux atque oblectatio vite sunt, sed instrumenta divitiarum. Ad quas hodie discendas magno rei familiaris impendio,
Abbreviated transcription (Latin):
aliena mens. aliena fions. nõ suo iudico flent si ridet. sed
abiectis p̾is alienos indiuĩc affcus. deĩq aliemĩ trtat sul¬
enũ crgittit. alieno uiũt. de hiis poeta nobl̃ s smꝰ leq̃dat᷑
ubi art. penetic̃t aulas ⁊ linña ⁊ egũ. hos alt mor dacius
acq libertus noͣbat in satrra illa qua cuialẽ uitã ar gue
et eũ que bona fũma puret aliena uiuẽ quadrn. Eq̃uidem
nit hos it ꝑpetuis dñoꝵ acregũ care̾ib adductoe. quid ĩt̾ fic
nestĩo. ñ ꝙilli ferieis. isti aureis cõpedib uincti suc̃ ppo̾̃siort
cathera pai ẜuitns maior culpa sponte s em̃ sua facumt
ad quos alii ui cogũtur. Ego no istos ut sinã meã breuibus

Expanded text:
aliena mens, aliena frons; non suo iudicio flent et rident, sed abiectis propriis alienos induunt affectus, denique alienum tractant, alienum cogitant, alieno vivunt. De his poeta nobilissimus loquebatur ubi ait: penetrant aulas et limina regum. Hos alter mordacius atque liberius notabat in satyra illa, qua curialem vitam arguit, et eum qui bona summa putet aliena vivere quadra. Equidem inter hos et perpetuis dominorum ac regum carceribus addictos quid intersit nescio, nisi quod illi ferreis, isti aureis compedibus vincti sunt. Speciosior cathena, par servitus, maior culpa: sponte etenim sua faciunt ad quod alii vi coguntur. Ego vero istos, ut sententiam meam brevibus
Abbreviated transcription (Latin):
uagos in tutũ iubeat ꝑuenire E O utinam ed michi con¬
tingat qd precaris ut duce deo integer. extot anfractib
euadam/ utdum uecantẽ sequor. nõ excitem ip̃e puluer em
ioclos meos subcidant q fluctus aĩ fileat nuidus erfrr¬
tuna non obstrepata¬

Expanded text:
vagos, in tutum iubeat pervenire. O utinam id michi convagos, in tutum iubeat pervenire. O utinam id michi contingat, quod precaris; ut et duce Deo integer ex tot anfractibus evadam, et, dum vocantem sequor, non excitem ipse pulverem in oculos meos; subsidantque fluctus animi, sileat mundus et fortuna non obstrepat
Abbreviated transcription (Latin):
uire optimo doser ene ab om̃ibus R Adeco michi ꝙ̃tũ pot̾o
et spar sa arẽ siagmẽta r ecolligã morabor. q metũ sedulo
Sane mĩc dum loquimur multa me magnaq quãius
ad hec mortalia negocia expectant fal mauis for tasse uulgo
aliquid bideatur. ac certe utilius incluis est inchulq qd poffit
fiuctuosius cogitari/ Relique enĩ cogita cõnes pñt fuisse suꝑ¬
uacue has autẽ semꝑ nccias imeuitablis ꝓbat exitus ¶ fate¬
or neq enĩ aliam obcam̃ ꝓpero nũc tam stiediosus adreliqua
insi insi ut illis explicis ad hec r edeam nõ ignarus ut pau¬
lo an dicebas multo michi futur ũ ẽẽ securius studiũ hoc uii
sectari. et deius p̃ter missis rectũ callem salutis apphendere
s de fideruĩ frenare non uales ¶In antiquã litẽ relabinu
uoluntatẽ impotenciã uocas S sic eat qñ aliter ẽẽ nõ pt̃
su plexqz deum oro ut euntem comitetur greffus qz licet

Expanded text:
iure optimo desereris ab omnibus. Adero michi ipse quantum potero, iure optimo desereris ab omnibus. Adero michi ipse quantum potero, et sparsa anime fragmenta recolligam, moraborque mecum sedulo. Sane nunc, dum loquimur, multa me magnaque, quamvis adhuc mortalia, negotia expectant. Maius fortasse vulgo aliquid videatur, at certe utilius nichil est nichilque quod possit fructuosius cogitari. Relique enim cogitationes possunt fuisse supervacue; has autem semper necessarias inevitabilis probat exitus. Fateor; neque aliam ob causam propero nunc tam studiosus ad reliqua, nisi ut, illis explicitis, ad hec redeam: non ignarus, ut paulo ante dicebas, multo michi futurum esse securius studium hoc unum sectari et, deviis pretermissis, rectum callem salutis apprehendere. Sed desiderium frenare non valeo. In antiquam litem relabimur, voluntatem impotentiam vocas. Sed sic eat, quando aliter esse non potest, supplexque Deum oro ut euntem comitetur, gressusque licet
Abbreviated transcription (Latin):
grande ꝙ exiguus for et fi uccus Sed auies tuas obsti uxerant
ppłoꝵ uores quas odisse siml ⁊ secutũ esse te stupeo. Cecerum
qr satis multa contulimꝰ queso si quid ex me gratũ accepisti
ne paciaris situ desidiaqz macessere si quid autẽ asperius ne
densam cn fusi ei roris nebulam discussisti huic autẽ quas
⁊ eferam giates q̃ mulciloquo nõgiauata usq nos ad exi¬
tum expectauit q̃ usq si faciem aduer tisset tenebris oꝑti¬
ꝑ deuia uagarennur. solidũq nichil uel tua continẽt oro
uel intellectus meus excꝑet/ nũc uero qm̃ sedes nrã celum ẽ
michi autẽ teriena nõdum funtui. hĩtacio q̃ quor fum
duratura fit nestio, Et in hoc pendeo anpius ucuides obse¬
cro ne me licet magnis tractatibus distantẽ deserags sine
enĩ te pacer opcime uica mea ĩamena sine hac autẽ ulla
foret Aimpetratũ puca modo te ip̃e non deseras alioquin

Expanded text:
ructus exiguus foret. Sed aures tuas ostruxerant ructus exiguus foret. Sed aures tuas ostruxerant populorum voces, quas odisse simul et secutum esse te stupeo. Ceterum, quia satis multa contulimus, queso, siquid ex me gratum accepisti, ne patiaris situ desidiaque marcescere; siquid autem asperius, ne densam circumfusi erroris nebulam discussisti. Huic autem quas referam grates, que, multiloquio non gravata, usque nos ad exitum expectavit? Que si usquam faciem avertisset, operti tenebris per devia vagaremur, solidumque nichil vel tua contineret oratio, vel intellectus meus exciperet. Nunc vero, quoniam sedes vestra celum est, michi autem terrena nondum finitur habitatio, que quorsum duratura sit nescio et in hoc pendeo anxius, ut vides, obsecro ne me, licet magnis tractibus distantem, deseratis. Sine te enim, pater optime, vita mea inamena, sine hac autem nulla foret. Impetratum puta, modo te ipse non deseras; alioquin,
Abbreviated transcription (Latin):
talia cuncta contempnẽ/ aliãq uiuend uiã quã arripias
monstiabit. Int̾ogabis q̃ nam hecuia est seu quibus a de¬
unda tramitibus Respondeo tibi longis te monicionib nõ
egere. Audi modo uocantẽ iugiter. hor tantẽq spm̃ ⁊ dicẽtẽ
haciter. est in priam/ Scis quid ille tĩbi suggerit quas uias
et q̃ deuia quid sequẽdum uitandũ ue ymĩciet Illi pare si
sanũ te si liberũ ẽẽ cupis ⁊ ron longis deliber a cõmbus opꝰ
est stĩn exigit nã ꝑreli hostis instar a tergo ⁊ in faciẽ insuiltat
parieres tremũt in quibus obsessus es non est ulterius hefitã¬
dum quid tibi ydest dulciter. ailus cane̾ si te ipe non uides finem
dixisses, priusqz hus ann studus addixissem Ndixi equidem
sepe ⁊ in lins pr nnor dus ubi te calamĩ ai rrpuisse uidi p̃fatꝰ
sum ꝙ uita breuis ⁊ incerta ꝙ longus ⁊ labor. certus ꝙ opꝰ¬

Expanded text:
talia facta contemnere, aliamque vivendi viam, quam arripias, talia facta contemnere, aliamque vivendi viam, quam arripias, monstrabit. Interrogabis autem quenam hec via est, seu quibus adeunda tramitibus. Respondebo tibi longis te monitionibus non egere. Audi modo vocantem iugiter hortantemque spiritum et dicentem: "Hac iter est in patriam". Scis quid ille tibi suggerit, quas vias et que devia, quid sequendum vitandum ve pronuntiet. Illi pare, si salvum te, si liberum esse cupis. Non longis deliberationibus opus est. Factum exigit natura periculi: hostis instat a tergo et in faciem insultat; parietes tremunt in quibus obsessus es. Non est ulterius hesitandum; quid tibi prodest dulciter aliis canere, si te ipse non audis? Finem dixisses, priusquam his animum studiis addixissem. Dixi equidem sepe; et in ipsis primordiis, ubi te calamum arripuisse vidi, prefatus sum, quod vita brevis et incerta, quod longus et certus
Abbreviated transcription (Latin):
haꝵ q̃ oriente sole oritur iuuenis moricur./ q̃uero fub mer idie
iam etate yuectior. atq sole otadence senex abit eoq magis
tam uera est ut ex ore phõro iam pridem in uulgus effusa
sit mĩquid enĩrudes ⁊ ⁊ ignaros honnẽs in cotidiam ẜmonis
usum deduxisse uides ut puer ũ aspicientes dicant huic sol
oritur. uirũ autẽhic meridiẽ a tagit hic nonã senẽ uero
deciepicũ ad uesꝑam atq ad solis occasum iste ꝑuenit ħigi᷑
fili carissime tecum uolue/. Et fi qua huiꝰ generis occuirũt
alia q̃ multa esse non dubito/ sed hec er ant q̃ ex tpe se se obtu¬
lerunt unũ preterea se pulcra ueteꝵ sed eoꝵ qui tetũ iuxe¬
r unt diligencius contemplare, cer tus eãdẽ tibi sedẽ ac plẽp¬
calcaberis hͤ cogita h diebus ⁊ noctibus meditare nõ solũ
ta cõmendacio mortis est Ista inꝙͣ cogitacio docebit te mor¬

Expanded text:
harum que oriente sole moritur, iuvenis moritur; que vero sub meridie, harum que oriente sole moritur, iuvenis moritur; que vero sub meridie, iam etate provectior, at que sole occidente senex abit, eoque magis tam vera est, ut ex ore philosophorum iampridem in vulgus diffusa sit. Nunquid enim rudes etiam et ignaros homines in quotidiani sermonis usum deduxisse vides, ut puerum aspicientes dicant: "Huic sol oritur", virum autem: "Hic meridiem attigit; hic nonam"; senem vero decrepitum: "Ad vesperam atque ad solis occasum iste pervenit". Hec igitur, fili carissime, tecum volve et, siqua huius generis occurrunt alia, que multa esse non dubito; sed hec erant que ex tempore se se obtulerunt. Unum preterea obsecro. Sepulcra veterum, sed eorum qui tecum vixere, diligentius, contemplare, certus eandem tibi sedem ac perencalcaberis. Hec cogita; hec diebus ac noctibus meditare, non solum ophorum vita commentatio mortis est". Ista, inquam, cogitatio docebit te mor
Abbreviated transcription (Latin):
ubi mor futui st̃ Idemq de arborib ex quoꝵ r amis sepe
fiuctum non legic ipẽ qui coluit ac plantauit In mulcis enĩ
obseruatũ est illud georgicũ. Tarda uenit seris factura ne¬
potibus umbram / fluiã uelocissima miranti semꝑ uoce ad
litas. ⁊ etatis operosa distinctio trta honĩ uita ꝙͣtũlib extẽ¬
dacui diei uinus instar. hab eiusq uix integri, Crebro
ante ocłos ⁊ euoca aristrtelica quãdã similitudinẽ quã am¬
madu̾ti ad modũ placẽ uixq umcħͣ sine graui mẽtis impul¬
su legi solere uel audn ꝙͣ clarior ⁊ eloquio et ad ꝑsuadendum
aptiori in tusculano quidẽ a ticerone relatã muemies, aut
hiis uer bis aut yfecto silibus neq enĩ libri ñt illius cr¬
pia est apud ipam̃ inquit fluuiũ qui ab europe ꝑte in põtũ
influit bestiolas quas d nasti stribit aristotiles q̃ uinuĩ diẽ uinãt

Expanded text:
Ubi mox futuri sunt?". Idemque de arboribus, ex quorum ramis sepe Ubi mox futuri sunt?". Idemque de arboribus, ex quorum ramis sepe fructum non legit ipse, qui coluit ac plantavit. In multis enim observatum est illud georgicum: tarda venit seris factura nepotibus umbram. Fluminaque velocissima miranti semper ne telitas et etatis operosa distinctio: tota hominum vita, quantumlibet extendatur, diei unius instar habet, eiusque vix integri. Crebro ante oculos revoca aristotelicam quandam similitudinem, quam animadverti tibi admodum placere, vixque unquam sine gravi mentis impulsu legi solere vel audiri; quam clariori eloquio et ad persuadendum aptiori in Tusculano quidem a Cicerone relatam invenies, aut his verbis aut profecto similibus, neque enim libri nunc illius copia est "Apud Hypanim" inquit "fluvium, qui ab Europe parte in Pontum influit, bestiolas quasdam nasci scribit Aristotiles, que unum diem vivant;
Abbreviated transcription (Latin):
ad occa sum sole umbras monciũ crestere conspitis dic nũc uita
fugiente umbra mortis extendicur. Iste tam̃ sol cras idem a de¬
rit ħ auce michi dies n ieꝑablr. efluxit Quis pulcherinna spͭ¬
tacula ser ene noctis enumer et que sicutmale agentib ꝑ oppor.¬
tuna sic bene a gentib deuotissima ꝑs temꝑis est ꝙͣobrem nõ
secur ius ꝙͣ magr̃ frigie elassis neq .n. tucius fietũ nauigas
media nocte consiuges Sidera cũcta nota tacito labencia celo
q̃ dum adocaidentẽ festinare circũspitis scito te cũ illis impelli
nillam q insi in eo qui nõ mouetur. quoq occasum nescit suꝑ¬
esse fiduciam subsistend̃ ad hoc dum tibi occiurũt quos modo
pueros udisti ascendentes etatũ gradibus Recordarete ĩterĩ
alio calle descendẽ/ eoqz telerus quo secũdiore natura fit oĩs
graniũ casus uetusta ternenti menia succuiratin primis

Expanded text:
ad occasum sole umbras montium crescere conspicis, dic: "Nunc vita ad occasum sole umbras montium crescere conspicis, dic: "Nunc vita fugiente umbra mortis extenditur; iste tamen sol cras idem aderit; hec autem michi dies irreparabiliter effluxit". Quis pulcerrima spectacula serene noctis enumeret, que, sicut male agentibus peroportuna sic bene agentibus devotissima pars temporis est; quamobrem non secus quam magister frigie classis, neque enim tutius fretus navigiis, media nocte consurgens sidera cunta nota tacito labentia celo; que, dum ad occidentem festinare circumspicis, scito te cum illis impelli nullamque, nisi in Eo, qui non movetur quique occasum nescit, superesse fidutiam subsistendi. Ad hec, dum tibi occurrunt quos modo pueros vidisti, ascendentes etatum gradibus, recordare te interim alio calle descendere eoque celerius quo secundiore natura fit omnis gravium casus. Vetusta cernenti menia succurrat in primis
Abbreviated transcription (Latin):
tit̾ue. acqz ut unde uenimus ⁊ euertamui Incipe tecum de
morte cogitare / cui sensim ⁊ nescius appinquas ⁊ ecissis uelis
tenebrisqz discussis in illain oculos fige, Caue ne ulla dies
aut nox transeat q̃ non tibi memoriã suppremi tpĩs inge¬
r at/ Quidquid ueloclis uel aĩo cogitantis occuirit ad hoc
uini refer celũ terra maria mucantur. quid hõ fragi¬
lissimũ aial sperere potest / ui asficudo tempoꝵ sues cui sus
recui sus qz pagit nũꝙͣ ꝑmanens Cu si ꝑman̾e̾ posse pu¬
tas falleris, acut elegant̾ dit flactus, dampna tamen
celeres ⁊ eparant celestia lime nos ubi decidiniꝰ ⁊tͣ. Quo¬
ciens g̃ floribus uernis estiuã segetẽ/ quociens estius so¬
libus antũpni temꝑiem. quociens ancũpni uindennis ln¬
bei nã successisse niuẽ dic tecũ ista prec̾erent s sepus
r euer fura/ Egoautẽ n rediturꝰ abeo quociens uergete¬

Expanded text:
titue atque, ut unde movimus revertamur, incipe tecum de titue atque, ut unde movimus revertamur, incipe tecum de morte cogitare, cui sensim et nescius appropinquas. Rescissis velis tenebrisque discussis, in illam oculos fige. Cave ne ulla dies aut nox transeat, que non tibi memoriam supremi temporis ingerat. Quicquid vel oculis vel animo cogitantis occurrit, ad hoc unum refer. Celum terra maria mutantur; quid homo, fragilissimum animal, sperare potest? Vicissitudo temporum suos cursus recursusque peragit, nunquam permanens; tu si permanere posse putas, falleris. At, ut eleganter ait Flaccus: damna tamen celeres reparant celestia lune; nos ubi decidimus... Quotiens igitur floribus vernis estivam segetem, quotiens estivis solibus autumni temperiem, quotiens autumni vindemiis hibernam subcessisse nivem vides, dic tecum: "Ista pretereunt, sed sepius reversura. Ego autem irrediturus abeo"; quotiens verge
Abbreviated transcription (Latin):
tu qui conscribendis libris etate illa p̃ẜtim tantis te labe¬
ribus maceras pate tua dixerim proculerras oblitus
lxoc uite tempus te non sentience dilabitui L Quid faciã g̾ la¬
bores ne mers int̾ruptos deseramn, An acrelerare consulcius
sit atq illis si deus ãnuat sũmã manũ impone̾ quib curis
exutus expedicior ad maiora yficistar. tu em̃ actam sũptuosiĩ
opus uix possum equammiter. medio calle deser ere N quo
pede claudices agnosto te ip̃in der elinquere mauis ꝙͣ libellos
tuos. Ego tam̃ officiũ meũ pagam ꝙͣ felicit̾ cũ uderis acter¬
te fidelr abice ingentes lyistoriaro sartinas datis romane
res geste/ et suapte fama et alioꝵ ingeniis illustrate sunt
dimitte a fricã eamq poffessor ibus tius linque nec scipiom
tuo tibi gliam cumulabis ille alcius nequit extolli Uũ post
eum obliquũ callem nnteris hus post habitis te tãde tibi ⁊ es¬

Expanded text:
tu, qui conscribendis libris, etate ista presertim, tantis te labotu, qui conscribendis libris, etate ista presertim, tantis te laboribus maceras, pace tua dixerim, procul erras; oblitushoc vite tempus, te non sentiente, dilabitur. Quid faciam ergo? Labores ne meos interruptos deseram? An accelerare consultius est, atque illis, si Deus annuat, summam manum imponere, quibus curis exutus, expeditior ad maiora proficiscar? Tantum enim ac tam sumptuosum opus vix possum equanimiter medio calle deserere. Quo pede claudices agnosco. Te ipsum derelinquere mavis, quam libellos tuos. Ego tamen officium meum peragam; quam feliciter, tu videris, at certe fideliter. Abice ingentes historiarum sarcinas: satis romane res geste et suapte fama et aliorum ingeniis illustrate sunt. Dimitte Africam, eamque possessoribus suis linque; nec Scipioni tuo nec tibi gloriam cumulabis; ille altius nequit extolli, tu post eum obliquo calle niteris. His igitur posthabitis, te tandem tibi res
Abbreviated transcription (Latin):
unꝰ belius amor est/ hec gͣtibi seruator. lexerit/ uii tucem
cole gliam neglige/ illam tañ int̾ea qd̾ de marto cathone
legitur quoniꝰ appetes magis asfeq̃ris nõdum possum
michi temperare. quomiꝰ tecũ tuis agam testimoniis Il¬
la uel inuitum fugias licet illa sequetur, Agnostis ne uer¬
sicłm tius est/ Insanus yfecto uideacur. qui die medio ꝑ
solis ar dore ut umbrã terneret onderecqz aliis ꝯ labore
discuiret/ at ꝙ nichilo sanior est ꝙ int̾ estus uite multo
cum labore cncũfertur ut gliam suam late diffundat quid
gͦ eat ille ut terminũ teneat eũtem tam̃ umbra cõsequit᷑
Agat iste ut uirtutẽ app̃hendat egentẽ gliãnõdeẜit et
hoc de ea que uere uir turis comes est Illa uero q̃ captatur
ex alus siue corꝑis sine ingemi artib / quas humana cu¬
⁊ iositas ĩñables fecit/ negliẽ cognonnẽ digna est Itaq

Expanded text:
unus beluis amor est. Hec igitur servanda tibi lex erit. Virtutem unus beluis amor est. Hec igitur servanda tibi lex erit. Virtutem cole, gloriam neglige; illam tamen interea, quod de M. Catone legitur, quo minus appetes magis assequeris. Nondum possum michi temperare quominus tecum tuis agam testimoniis: illa vel invitum, fugias licet illa sequetur. Nostis ne versiculum? Tuus est. Insanus profecto videatur qui die medio per solis ardorem, ut umbram cerneret ostenderetque aliis, cum labore discurreret; atque nichilo sanior est, qui inter estus vite multo cum labore circumfertur, ut gloriam suam late diffundat. Quid ergo? Eat ille ut terminum teneat; euntem tamen umbra consequitur; agat iste ut virtutem apprehendat, agentem gloria non deserit. Et hec de ea que vere virtutis comes est. Illa vero, que captatur ex aliis sive corporis sive ingenii artibus, quas humana curiositas innumerabiles fecit, nec glorie cognomine digna est. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣus enĩ fer me onña iam pridem nota michi forent audi¬
taq sepius qm̃ ut terencius nr̃ ait nullũ est iam dictũ
qd nõ sit dem̃ prius/ tam̃ ⁊ uer bor dignitas et narta cons
series ⁊ loquentis auctoritas multum ualent,. Ceterumn de hac
re sentenciã tuam uicimã audire uelim iubeas ne ut omissis
studiis meis om̃ibus inglorius degam/ anueromediũ aliqd tͥ
sic consilui A ut ingloriꝰ degas nĩꝙͣ confulam at ne głiẽ stu¬
diũ uirtuci p̃feras idẽtidẽ a monebo ⁊ iosti enĩ gliam uelut
umbram quãdã esse un tutis Itaq ficut apud impossibile
est corpus umbrã sole feriencem non reddere, sic fieri nõ
potest ni tutẽ ubilibet ⁊ adiance deo gliam non parere quis¬
quis gͣ ueram gliãm tollit uir tutẽ ipãm sustulerit necẽ
est qua sublata ⁊elinquitur uita honĩmida et mutis am¬
mantibus sillima uocantẽq sequi preceps appetitũ qui

Expanded text:
Quamvis enim ferme omnia iam pridem nota michi forent audiQuamvis enim ferme omnia iam pridem nota michi forent auditaque sepius, quoniam, ut Terrentius noster ait "nullum est iam dictum quod non sit dictum prius", tamen et verborum dignitas et narrationis series et loquentis autoritas multum valent. Ceterum de hac re sententiam tuam ultimam audire velim: iubeas ne ut, omissis studiis meis omnibus, inglorius degam, an vero medium aliquod tibi sit consilium. Ut inglorius degas nunquam consulam, at ne glorie studium virtuti preferas identidem admonebo. Nosti enim gloriam velut umbram quandam esse virtutis; itaque, sicut apud vos impossibile est corpus umbram sole feriente non reddere, sic fieri non potest virtutem, ubilibet radiante Deo, gloriam non parere. Quisquis igitur veram gloriam tollit, virtutem ipsam sustulerit necesse est; qua sublata, relinquitur vita hominum nuda et mutis animantibus simillima vocantemque sequi preceps appetitum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ faxi uniꝰ mitat impulsu addo liberoꝵ int̾itũ quibus uel ppͥ¬
deatur quo uiuacior. est libroꝵ ꝙͣ sepulcroꝵ memoria tamen
ineuitabłis casus est pp̃ ĩm̃ables pestes nature for tune q
pariter. quibus utcetera sic et libri subiacent q̃ si cuucta tes¬
farent semũ fuũ suaq illis mor talitas annexa est mor¬
tasem namq eẽ decet que tum babor. mor talis ui am edidit in¬
genio uc tius potissimũ uerbis tuus tam pͣulis᷑ error cõuin¬
catur qd ergo adhuc ingerere tibi non desmã uerficlos libris
equidem morientibus ip̃e occũbes eciam sic mors tibi tercia
restat hes de gliã iudiciũ meũ plĩbus certe ꝙͣ uel me uel te
decuit uerbis explicitũ paucior ibus uero ꝙͣ rei qualitas exi¬
gebat/ nisi forte nũc eciam fabulosa tibi hec om̃a uidentiu-¬
E Mimme quidem neqz michi more fabulaꝵ a fecerũt
anĩ quintmo uet̾is abiciend̃ nouũ desideriũ iniecerunt

Expanded text:
que saxi unius nutat impulsu! Adde librorum interitum, quibus vel proprque saxi unius nutat impulsu! Adde librorum interitum, quibus vel proprdeatur, quo vivacior est librorum quam sepulcrorum memoria, tamen inevitabilis casus est, propter innumerabiles pestes nature fortuneque pariter, quibus, ut cetera, sic et libri subiacent; que si cunta cessarent, senium suum suaque illis mortalitas annexa est. Mortalia namque esse decet quecunque labor mortalis inani edidit ingenio, ut tuis potissimum verbis tuus tam puerilis error convincatur. Quid ergo? adhuc ingerere tibi non desinam versiculos tuos: libris equidem morientibus ipse occumbes etiam; sic mors tibi tertia restat. Habes de gloria iudicium meum, pluribus certe quam vel me vel te decuit verbis explicitum, paucioribus vero quam rei qualitas exigebat; nisi forte nunc etiam fabulosa tibi hec omnia videntur. Minime quidem, neque michi more fabularum affecerunt animum, quin imo veteris abiciendi novum desiderium iniecerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ multa sunt q̃ diutui intatẽ ne dicam et̾nitatem nomis
inpediũt mors in p̃mis lonĩ illoꝵ quibus tũ iuta tͣnsat¬
ta est/ obluuioq natuiale senectutis malũ. semꝑ quoq
succrestens nouoꝵ laus homi que flore fuo nõ nichil in¬
ter du ueter ibus titulis derogat Mtũcũq maior es dep̃mit
cm̃ ipã sibi uidetu assurgere huc accedit iuidia q̃ głiosa mo¬
lientes absq int̾missione ꝑsequitur accedit odiũ ueritatis
et inuisa plebibus ingemiosoꝵ uita didde iudicioꝵ uulgarium
inconstanciam adde ruinas sepula oꝵ ad que discucienda ua¬
lent sterilis mala robora ficus et iuuenalis ait quã non in¬
eleganter. in afrita tua scdam mor tẽ uocas atq ut eisdem
te hus uer bis alloquar quibus tu illic a luĩ loqui facis Ot
cidet ⁊ bustum titulus in marmore fectus, Eccidet huic
mor tẽ pacieris nate sc̾dam. En p̾clara ⁊ ĩ mortalis glia

Expanded text:
quam multa sunt que diuturnitatem, ne dicam eternitatem, nominis quam multa sunt que diuturnitatem, ne dicam eternitatem, nominis impediunt! Mors in primis hominum illorum, quibuscum vita transacta est; oblivioque, naturale senectutis malum. Semper quoque subcrescens novorum laus hominum, que flore suo nonnichil interdum veteribus titulis derogat, quantumque maiores deprimit tantum ipsa sibi videtur assurgere. Huc accedit invidia, que gloriosa molientes absque intermissione persequitur; accedit odium virtutis et invisa plebibus ingeniosorum vita. Adde iudiciorum vulgarium inconstantiam; adde ruinas sepulcrorum, ad que discutienda valent "sterilis mala robora ficus" ut Iuvenalis ait; quam non ineleganter in Africa tua "secundam mortem" vocas. Atque, ut eisdem te hic verbis alloquar, quibus tu illic alium loqui facis: mox ruet et bustum, titulusque in marmore sectus occidet: hinc mortem patieris, nate, secundam. En preclara et immortalis gloria,
Abbreviated transcription (Latin):
ppagand late nominis preripit facultatẽ d hec tibi fabu¬
lo sa st̃ fabulosa quoqz funt omña que de te michi ymiferã
Nrulli em̃ ferme notiora hec rebar. ẽẽ ꝙͣ tibi Nempe ut
cunctam et ciceronis ⁊ maronis disciplmã cetera q et
plñca uel pretica quibus hacdere instructissimus ui deba¬
ris sciebam te np in afuica hanc ip̃am sinam̃ preclaris
uer sibus desci ipsisse ubi dixistis angustis a eratus finib
alia qz deinceps addidisti/ que si falsa pucabas miror. ut
ea ꝑte tai constant̾ asẜta sunt. Quid nũc de fame mor.¬
taliũ breuitate deq temꝑalib angustiis loquar cũ scias
quoro uetustissima iemoria est eter nntaci collata ꝙͣ breius
ꝙͣq recens fit nõ ẽgote ad opmiones illas ueteꝵ ⁊ euoco
qui crebras terris incendia diluiuaq demĩciantt quib
plonicus thuneꝰ ⁊ ciceronianꝰ ⁊ ei puolice sextus liber

Expanded text:
propagandi late nominis preripit facultatem? Si hec tibi fabupropagandi late nominis preripit facultatem? Si hec tibi fabulosa sunt, fabulosa quoque sunt omnia que de te michi promiseram. Nulli enim ferme notiora hec rebar esse quam tibi. Nempe, ut omittam et Ciceronis et Maronis disciplinam ceteraque vel philosophica vel poetica, quibus hac de re instructissimus videbaris, sciebam te nuper in Africa tua hanc ipsam sententiam preclaris versibus descripsisse, ubi dixisti: angustis arctatus finibus Aliaque deinceps addidisti, que si falsa putabas, miror ut ea per te tam constanter asserta sunt. Quid nunc de fame mortalium brevitate deque temporalibus angustiis loquar, cum scias, quorum vetustissima memoria est, eternitati collata quam brevis quamque recens sit? Non ego te ad opiniones illas veterum revoco, qui crebra terris incendia diluviaque denuntiant, quibus et platonicus Thimeus et ciceronianus Reipublice sextus liber
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ hĩtablis alt̾am ꝑtem obice magni maris macceff.¬
blem nob sub pedibus in ĩs locat. quãuci ũ homies teneat
scis ꝙͣ ta dissencio int̾ doctissimos hoies olim Sic ego autẽ
quid sentirẽ absolui in libris de ti. dei, quos te legisse nõ
dubito altam uero uel trtain uobis linquit h̃tablem uel
ut quibusd̃ placet in duas ꝑtes subdiuidens unã usib
nr ĩs atti ibuit aliam septentronib occeani re flexibus
cu cũtludit atq adicum interdicit An ea que hanc ipãm
nob habicablem situlacũq sit fieto paludib q ac siluo¬
sis arenosisq ⁊ de sertis locis ĩminuit pene q ad ichilum
redigit hoc telluris exignũ in quo tancoꝑe suꝑbitis An
ea forte que in loc ad ertiemũ aretato habitacli nã sicũ
diuer sos uiuend mores aduersosq religionũ ritus disso¬
nas lingas, dissimiles qz habitus edocet atq hoc modo

Expanded text:
huius habitabilis alteram partem obice magni maris inaccessihuius habitabilis alteram partem obice magni maris inaccessibilem vobis sub pedibus vestris locat, quam utrum homines teneant scis quanta dissensio inter doctissimos homines olim sit. Ego autem quid sentirem absolvi in libris De civitate Dei quos te legisse non dubito. Alteram vero vel totam vobis linquit habitabilem, vel, ut quibusdam placet, in duas partes subdividens, unam usibus vestris attribuit, aliam septentrionalis Occeani reflexibus circumcludit atque aditum interdicit. An ea que hanc ipsam vobis habitabilem, quantulacunque sit, freto paludibusque ac silvosis arenosisque et desertis locis imminuit, peneque ad nichilum redigit hoc telluris exiguum, in quo tantopere superbitis? An ea forte que in hoc ad extremum arctato habitaculi vestri situ, diversos vivendi mores, adversosque religionis ritus, dissonas linguas dissimilesque habitus edocet, atque hoc modo
Abbreviated transcription (Latin):
neq illur ascendere potuerunt/ itaq miserabli. lapsi sunt
subicoq illos uel in ip̃o etatis flore uel in medio reꝵ apparatu-
uegetablis destituit Et hec tibi qd̵ tam multis tontigit contin¬
gere posse non cogitas/ heu si forte interun ꝙͣ deus yhibeat
misere atur alcissimus ne ⁊sta contingant I mist cordia
diuina liber et ꝙͣus hũanã tamẽ non exeusat insaniã ⁊ o
sic in confulte sꝑantes ir ridet Illudequidẽ ex ore tuo auditũ
ne queso fabula est q̃ geometr icis demonstiacõmib terre
totius designat angustias arctamq licet longnistulam
insulam eẽ confirmat an ea que afferit ex omĩterra q̃nq
distincta ita uocant conis maximiã illam mediãq solis
ardorib duas autẽ dextͣ leuaq ĩpor tunis fiigorib ꝓpetua¬
q glacie oppresfas hĩtatłin homĩb non prestare duas
reliquas int̾ mediã ⁊ extiemas incoli aneaq biptite

Expanded text:
ue illuc ascendere potuerunt. Itaque miserabiliter lapsi sunt, ue illuc ascendere potuerunt. Itaque miserabiliter lapsi sunt, subitoque illos vel in ipso etatis flore, vel in medio rerum apparatu vegetabilis aura destituit. Et hoc tibi quod tam multis contigit, contingere posse non cogitas? Heu si forte interim, quam Deus prohibeat, Misereatur Altissimus ne ista contingant. Misericordia divina liberet, quamvis humanam tamen non excusat insaniam. Nolsic inconsulte sperantes irridet. Illud equidem ex ore tuo auditum ne, queso, fabula est, que geometricis demonstrationibus terre totius designat angustias: artamque licet et longiusculam insulam esse confirmat; an ea que asserit ex omni terra quinque distincta – ita vocant – zonis, maximam illam mediamque solis ardoribus, duas autem dextera levaque importunis frigoribus perpetuaque glacie oppressas habitaculum hominibus non prestare; duas reliquas, inter mediam et extremas, incoli? An ea que bipartite
Abbreviated transcription (Latin):
ut aĩe tue lifer tas extrema om̃i cui a sit cer to ꝙͣrus in tꝑẽ nõne
tibi or do tremfuer fus uidecui. melior a post ponere ¶ Est autẽ
aliqua ꝓpoĩti mei rõ Eam em̃ quã hic sperare licet gliam̃ hic
quaq manẽti quer endã ẽẽ ꝑfuadeo ip̃ẽ michi Illa maior e i
celo si uendũ erit quo qui ꝑuenerit hanr ter renã ne cogitare
quidem uelit Itaq istũ effe or dinẽ ut mor taliũ ⁊ er ũ inter.
mortales p̾ma fit cuia transitoris et̾na fuccedant ꝙ ex hus
ailla fit or dinacissimus ꝓgi esfus in de aucẽ regressus ad
ista non pateat A Stultissime homicio sic gͣ quiaquid uo¬
luptatũ celũ hc̃ aut tellus et utrobiq ad mitũ fluẽtes ac
felicissiõs tibi fingis euẽtus, Atmille hom̃i milia spes ista
fefellit/ ĩnu̾ables cĩãs or cho demei fit/ dũ enĩ alc̾um pede
in terra tenere pucant alt̾um in telo neq hic consistere¬

Expanded text:
ut anime tue libertas extrema omnium cura sit? Certo quamvis in tempore, nonne ut anime tue libertas extrema omnium cura sit? Certo quamvis in tempore, nonne ordo tibi transversus videtur meliora postponere? Est autem aliqua propositi mei ratio. Eam enim, quam hic sperare licet, gloriam hic quoque manenti querendam esse persuadeo ipse michi; illa maiore in celo fruendum erit, quo qui pervenerit, hanc terrenam ne cogitare quidem velit. Itaque istum esse ordinem, ut mortalium rerum ma sit cura; transitoriis eterna succedant, quod ex his ad illa sit ordinatissimus progressus. Inde autem regressus ad ista non pateat. Stultissime homuncio! Sic igitur quicquid voluptatum celum habet aut tellus et utrobique ad nutum fluentes ac felicissimos tibi fingis eventus. At mille hominum milia spes ista fefellit, innumerabiles animas Orcho demersit; dum enim alterum pedem in terra tenere putant, alterum in celo, neque hic consistere
Abbreviated transcription (Latin):
austim uerba sunt ciceroiis moriendũ esse cer tum est ⁊ hocip̃m in¬
certum an headem die nec est aliquia adeo iuuenis cui certum sit
sit an adiciant hodier ne ciastina uite tꝑpã dii suꝑi Areullus
yfecto ut y me ip̃e ⁊ pro cunctis respondeam sedsper amus ãnũ
saltem que nemo tain senexest ut non suꝑẽe tibi sper et qs ticero¬
in placet ¶t ut eidem udetur. nẽ modo sem̃ red adolestẽtiã
quoq spes stulca est sibi y certis incerta ymittenciũ s decur.
ꝙ om̃i imposfiblẽ est/ et amplũ simul ⁊ certũ uite spaciũ conti¬
gisre ꝙͣta tibi uidetur. amẽcia melior es annos atqz eui optimas
ꝑtes del in placendo eclis aliemis uel in auuibus honñ demuscẽdis
expandere, deterrimas autẽ atq ulennas pene ad nich ũtiles
uiuendiq simul et fmẽ ⁊ fastidiũ allaturas deo tibi q ⁊eẜuare

Expanded text:
crastini? Verba sunt Ciceronis: "moriendum esse certum est et hoc ipsum incrastini? Verba sunt Ciceronis: "moriendum esse certum est et hoc ipsum incertum an hac eadem die", nec est aliquis adeo iuvenis "cui compertum sit scit an addiciant hodierne crastina vite tempora dii superi? Nullus profecto, ut pro me ipse, et pro cuntis respondeam; sed speramus annum saltem, quem nemo tam senex est ut non superesse sibi speret, quod Ciceroni placet. At, ut eidem videtur, non modo senum sed adolescentium quoque spes stulta est sibi pro certis incerta promittentium. Sed detur quod omnium impossibile est et amplum simul et certum vite spatium contigisse; quanta tibi videtur amentia meliores annos atque optimas evi partes, vel in placendo oculis alienis vel in auribus hominum demulcendis expendere; deterrimas autem atque ultimas, pene ad nil utiles, vivendique simul et finem et fastidium allaturas, Deo tibique resenare,
Abbreviated transcription (Latin):
eleqicie studuerunt stilus explicet om̃ licet in hoc unũ ingema
laboresq conueniant citra uerũ facundia fessa subsistet EQ
tante admiracõnis cã est E quia ⁊ eꝵ cer taꝵ ar issimi estis
nic̾taro ꝓdigi cuius contiariũ insi yr sus in sanirecis eẽ debu¬
erat yfecto eius anni spaciũ ⁊ si breuissimũ sit abeotam̃ qui
nec fallit nec fallitui. ymissũ et in ꝑtes disti ibutũ litẽcius spar¬
gi pot̾at ext̾mis ꝑticlis ad salutis consilia ⁊ eseruatis Illa
omi exetiablis ⁊ horrenda demencia est ꝙ nestit uti ũ su pp̃mis
ncc̃itatib suffecturũ sit in ridiculas uanitates teu suꝑhũndet
qui uero sub ambiguo mortis imꝑio est/ sub quo quid̃ om̃s dege¬
tis mortales/ nec anni nec lucis deniq nec hore incegre cer¬
tus est Annũ iuct᷑o sex licetmensib amissis ad huc semestie
suyest spaciũ tibi uero si hic ꝓditur dies quis sponsor. est

Expanded text:
eloquentie studuerunt, stilus explicet: omnium licet in hoc unum ingenia eloquentie studuerunt, stilus explicet: omnium licet in hoc unum ingenia laboresque conveniant, citra verum facundia fessa subsistet. Que tante admirationis causa est? Quia rerum certarum avarissimi estis, incertarum prodigi; cuius contrarium, nisi prorsus insaniretis, esse debuerat. Profecto enim anni spatium, etsi brevissimum sit, ab Eo tamen, qui nec fallit nec fallitur, promissum et in partes distributum, licentius spargi poterat, extremis particulis ad salutis consilia reservatis. Illa omnium execrabilis et horrenda dementia est, quod nescitis utrum supremis necessitatibus suffecturum sit, in ridiqui vero sub ambiguo mortis imperio est, sub quo quidem omnes degitis mortales, nec anni, nec lucis, denique nec hore integre certus est. Annum victuro, sex licet mensibus amissis, adhuc semestre superest spatium; tibi vero, si hic perditur dies, quis sponsor est