comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse deum tibi me claro demittit olimpo deoꝵ. t poͬ᷑. pro celo¬
Regnator. celum et terras qui numine torquet.
Ipse hec ferre iubet celeres mandata per auras.
Quid struis : aut qua sepe libicis teris ocia terris:
Si te nulla mouet tantaꝵ gloria reꝵ
Nec super ipsa tua moliris laude laborem
Ascanium surgentem et spes heredis yuli
Respice. cui regnum ytalie. Romanaq tellus
Debentur. Sali Cylenius ore locutus
Mortales iusus medio ẜmone relinquit.
Et procul in tenuem ex oculis euanuit ciuram.
¶At uero Eneas aspectu obmutuit amens.
Arrecteq horrore come. et uox faucibus hesit.
Ardet abire fuga. dulcesq relinquere terias
Attonitus tanto monitu imperioq deoꝵ.
¶Neu quid agat. quonam reginam ãbire furentem
Audeat ciffacu. et que prima exordia sumat.
Atq animum nunc huc celerem nunc diuidit illne.
In partesq rapit uarias. perq omnia uersat.
¶HLec alternanti potior sententia uisa est.
Menestea Sergestumq uocat fortenq coloantum:

Expanded text:
Ipse deum tibi me claro demittit Olympo regnator, caelum ac terras qui numine torquet; ipse haec ferre iubet celeris mandata per auras: quid struis, aut qua spe Libycis teris otia terris? Si te nulla movet tantarum gloria rerum, nec super ipse tua moliris laude laborem, Ascanium surgentem et spes heredis Iuli respice, cui regnum Italiae Romanaque tellus debentur. Tali Cyllenius ore locutus mortalis visus medio sermone reliquit, et procul in tenuem ex oculis evanuit auram. At vero Aeneas aspectu obmutuit amens, arrectaeque horrore comae, et vox faucibus haesit. Ardet abire fuga dulcisque relinquere terras, attonitus tanto monitu imperioque deorum. Heu quid agat? Quo nunc reginam ambire furentem audeat adfatu? Quae prima exordia sumat? Atque animum nunc huc celerem, nunc dividit illuc, in partisque rapit varias perque omnia versat. Haec alternanti potior sententia visa est: Mnesthea Sergestumque vocat fortemque Serestum,
Abbreviated transcription (Latin):
Et primum alatis tetigit magalia plantis mitcitus.
E n eam fondantem arces & tecta mouantem
Conspicit. atq ille stellatus yaspide fulua
Ensis erat. thirioq credebat murice lena
Demissa ex humeris. diues que munera Dido
Fecerat. et tenui tellas discreuerat auro.
¶Continuo inuadit.Tu nune cartaginis alte
Fundamenta locas. pulcramq uxorius urbem
Extruis heu regni rerumq oblite tuoꝵ.¬

Expanded text:
t primum alatis tetigit magalia plantis, Aenean fundantem arces ac tecta novantem conspicit; atque illi stellatus iaspide fulva ensis erat, Tyrioque ardebat murice laena demissa ex umeris, dives quae munera Dido fecerat, et tenui telas discreverat auro. Continuo invadit: Tu nunc Karthaginis altae fundamenta locas, pulchramque uxorius urbem exstruis, heu regni rerumque oblite tu
Abbreviated transcription (Latin):
Non datur. et ueras andire et redere uoces.
Falibus incusat. gresumq ad mematendit.
At uenus. obsenro gradientes aere sepsit.
Et multonebulę circum dea fuoit amictu.
C ernere nequis. eos neu quis contingere possit.
Moliri ue moram. Autt uiemendi poscere cansas.
Ipsa paphum sublimis᷑ abit. sedesꝙ remisit.

Expanded text:
non datur, ac veras audire et reddere voces? Talibus incusat, gressumque ad moenia tendit: at Venus obscuro gradientes aere saepsit, et multo nebulae circum dea fudit amictu, cernere ne quis eos, neu quis contingere posset, molirive moram, aut veniendi poscere causas. Ipsa Paphum sublimis abit, sedesque revisit
Abbreviated transcription (Latin):
Aut capere aut captas iam despectare uidenture.
¶Ut reduces illi ludunt stridentibus alis
Et cetu emnxere polum cantusq dedere.
Hand aliter puppes ꝙ tue pubes ꝙ tuornin.
A ut portum tencat. aut pleno subit ostia uelo.
Lerge modo. et qua te ducit uia dirige gressimi.
¶Dixit et. ouertens rosea cerince refułsit.
Ambrosiȩq comȩ diuinum uertice odorem
Spixanere. pedes uestis defluxit ad imos.
Et uera incessu patuit dea. At ille ubi matrem
Agnouit. talifugientem est uoce secritus.
Qind natum totiens crndelis tu quoq falsis
Ludis ymagmibus. Ene dȩerȩ iungere degram

Expanded text:
aut capere, aut captas iam despectare videntur: ut reduces illi ludunt stridentibus alis, et coetu cinxere polum, cantusque dedere, haud aliter puppesque tuae pubesque tuorum aut portum tenet aut pleno subit ostia velo. Perge modo, et, qua te ducit via, dirige gressum. Dixit, et avertens rosea cervice refulsit, ambrosiaeque comae divinum vertice odorem spiravere, pedes vestis defluxit ad imos, et vera incessu patuit dea. Ille ubi matrem adgnovit, tali fugientem est voce secutus: Quid natum totiens, crudelis tu quoque, falsis ludis imaginibus? Cur dextrae iungere dextram
Abbreviated transcription (Latin):
IC fatur lacͥrimans classiq ĩnutnt henas
Et tandem euboicis cumaꝵ adlabĩt cris
obuertunt pelage ꝓras tũdente tenasi
finchora sundabat nouues. et littora ciruę
srotexunt pupes iuiuenũ mauus enucat ardẽs
Litins in experium. q̃rit pars semina flamẽ
EAt pius E necis arces quibus altus apelo
Pręsidet hõrendęq procul secreta sibille
Antrum in mane pent magnam cui mentem animũq
Delius inspirat uates aperitq futura.
Iam subeunt trune lucos atq aurea tecta.
¶Dedalus ut famc ẽ sugiens minoya regria
P repenbus pemus aiusus se credere çelo
I nsuenim per iter. gelidas enciuit adartos
Caleidicaq leuis/ tandem supeaasint arce.
¶Redditus his primum terris nbi febe sacrauit
Remigium allorum. posuitq immania templa.

Expanded text:
ic fatur lacrimans, classique immittit habenas, et tandem Euboïcis Cumarum adlabitur oris. Obvertunt pelago proras; tum dente tenaci ancora fundabat naves, et litora curvae praetexunt puppes. Iuvenum manus elitus in Hesperium; quaerit pars semina flammaeAt pius Aeneas arces, quibus altus Apollo praesidet, horrendaeque procul secreta Sibyllae antrum immane petit, magnum cui mentem animumque Delius inspirat vates, aperitque futura. Iam subeunt Triviae lucos atque aurea tecta. Daedalus, ut fama est, fugiens Minoïa regna, praepetibus pennis ausus se credere caelo, insuetum per iter gelidas enavit ad Arctos, Chalcidicaque levis tandem super adstitit arce. Redditus his primum terris, tibi, Phoebe, sacravit remigium alarum, posuitque immania templa.
Abbreviated transcription (Latin):
Quidue moror. si omnes uno ordine habetis Achinor¬
Idq audire sat est. lam dudnm suite poenas.
Noc ytͣacͤus uelit & magno mercentim Atride: atrei

Expanded text:
Quidve moror, si omnis uno ordine habetis Achivoidque audire sat est? Iamdudum sumite poenas, hoc Ithacus velit, et magno mercentur Atridae
Abbreviated transcription (Latin):
Pingue superq oleum fundens ardentibus exns
EEcce autem primi sub linnina solis et ortus¬
Sub pedibus mugne solum et iugacepta moueri

Expanded text:
pingue superque oleum infundens ardentibus extis. Ecce autem, primi sub lumina solis et ortusdibus mugire solum, et iuga coepta moveri
Abbreviated transcription (Latin):
Excepi. et regin demens in parte locaui.
A missam classem sotios a morte reduxi.
Heu furiis incensa feror. nunc augur Appolo
N unc litie sortes nune et luoue missus ab ipso
Interpres dium fert horrida iussa per auras
Silicet is superis labor est. ea cura quietos.
Solicitat. neq te teneo. nec dicta refello.
I. sequere ytaliam uentis. pete regna perundas.¬
Spero equidem mediis si quid pia numina possunt.
Supplicia hausurum scopulis: et nomine dido
Sepe uocaturum. sequar atris ignibus absens.
Et cum frigida mors anima seduxerit artus
Omnibus umbra locis adero. dabis improbe pennas.
Audiam. et hec manes ueniet mihi fama subimos.
¶H is medium dictis sermonem abrupit. et auras
Egra fugit. seq ex oculis auertit et aufert
Linquens multa metu cunctantem et multa parantem
Sucipiunt famule. colapsaq menbra

Expanded text:
excepi, et regni demens in parte locavi; amissam classem, socios a morte reduxi. Heu furiis incensa feror! Nunc augur Apollo, nunc Lyciae sortes, nunc et Iove missus ab ipso interpres divom fert horrida iussa per auras. Scilicet is Superis labor est, ea cura quietos sollicitat. Neque te teneo, neque dicta refello. I, sequere Italiam ventis, pete regna per undas.Spero equidem mediis, si quid pia numina possunt, supplicia hausurum scopulis, et nomine Dido saepe vocaturum. Sequar atris ignibus absens, et, cum frigida mors anima seduxerit artus, omnibus umbra locis adero. Dabis, improbe, poenas. Audiam et haec Manis veniet mihi fama sub imos. His medium dictis sermonem abrumpit, et auras aegra fugit, seque ex oculis avertit et aufert, linquens multa metu cunctantem et multa parantem dicere. Suscipiunt famulae, conlapsaque membra
Abbreviated transcription (Latin):
¶unc eadem fortima inxos tot casibus actos
Insequitur. Quem das finem rex magne labornm̃.
¶Anthenor potuit mediis elapsus achins
Illiricos penetrare simis. atq intima tritus
Regna luburnor & fontem superare thimaui.
Inde per ora nouem nasto cum murmure montis
It mare prernptii. et pelago premit arna sonana.¬
¶ Nic tñ ille urbem patam sedesq locanit.
I encrornm/ et genti nomen dedit. armaq fixit
Troya. et mine placida compostus pace quiescit:

Expanded text:
unc eadem fortuna viros tot casibus actos insequitur. Quem das finem, rex magne, laborum? Antenor potuit, mediis elapsus Achivis, Illyricos penetrare sinus, atque intima tutus regna Liburnorum, et fontem superare Timavi, unde per ora novem vasto cum murmure montis it mare proruptum et pelago premit arva sonanti. Hic tamen ille urbem Patavi sedesque locavit Teucrorum, et genti nomen dedit, armaque fixit Troia; nunc placida compostus pace quiescit:
Abbreviated transcription (Latin):
Ciamore incẽdunt celum troesq latini
¶Aduolat eneas uaginaq aripit ensem
Et super hec ubi mine mecentius acer. et ilia
Effera uis animi contra tyrenus ut auras
Suspitiens hausit celum mentemq ⁊ecepit¬
N ostis amare quid increpitas. mortemq nuncus
Nullumin cede nephas nec sic in prelia ueni
Nec tecum mens hec pepigit mihi federa lausus
U num hoc per si qua ẽ uictis uenia hostibus oro
Corpus humo patiare tegi scio accerba meorũ
Contrastare odia. hune oro detende funoie
Et me consortem nan roncede sepulero
Hec loquinir uiguloq hauo insius accipit ensem
Un dcinnq animam defundit in arma cruore

Expanded text:
Clamore incendunt caelum Troesque Latinique. Clamore incendunt caelum Troesque Latinique. Advolat Aeneas vaginaque eripit ensem et super haec: Ubi nunc Mezentius acer et illa effera vis animi? Contra Tyrrhenus, ut auras suspiciens hausit caelum mentemque recepit: Hostis amare, quid increpitas mortemque minaris? Nullum in caede nefas, nec sic ad proelia veni, nec tecum meus haec pepigit mihi foedera Lausus. Unum hoc per siqua est victis venia hostibus oro: corpus humo patiare tegi. Scio acerba meorum circumstare odia: hunc, oro, defende furorem et me consortem nati concede sepulchro. Haec loquitur iuguloque haud inscius accipit ensem undantique animam diffundit in arva cruore
Abbreviated transcription (Latin):
Et fiiis agitatus amor. et conscia uiinis
Atq hic eneam magna ter uoce uocauit¬
¶ E neas agnouit eum. letusq p̃catur
Sic pater ille deum faciat. sic altus apolo
Incipias conferre manum
Iantum etfatus et infesta subit obius hasta
Que autem quid me crepto seuissime nato
Ienes: hec uia sola suit qua perdere posses
Nec mortem oremus nec diuum parcimus uilli
Desine. nam uenio morinirus. et hec nbi porto
Dona puus dixit tellum intorsit in hostem
Inde aliud super atq aliud sigitq uolatq
Incenti giro sed sustinet aureus umbo
Ier ericumstantem leuos equitauit in orbes
Iella manu iaciens ter secum troyus heros
Immanem errato cticumfert tegmine siluã
Inde ubi rot traxisse moras rot spicula tedet
U ellere et urgenir pugna congressus iniqua
M ulta mouens animo iam tandem erumpit. et inter
Bellatoris equi caua tempora conieit hastam
¶ouit se arectum quadrupes. et calcibus auras
Uerberat effusumq equitem super ipse secutus
I plicat deiectaq incumbit cinuis armo

Expanded text:
itatus amor et conscia virtus. Atque hic Aenean magna ter voce vocavit. Aeneas agnovit enim laetusque precatur: Sic pater ille deum faciat, sic altus Apollo, incipias conferre manum. Tantum effatus et infesta subit obvius hasta. Ille autem: Quid me erepto, saevissime, nato terres? Haec via sola fuit, qua perdere posses. Nec mortem horremus nec divom parcimus ulli. Desine: nam venio moriturus et haec tibi porto dona prius. Dixit telumque intorsit in hostem; inde aliud super atque aliud figitque volatque ingenti gyro, sed sustinet aureus umbo. Ter circum adstantem laevos equitavit in orbes tela manu iaciens, ter secum Troïus heros immanem aerato circumfert tegmine silvam. Inde ubi tot traxisse moras, tot spicula taedet vellere et urgetur pugna congressus iniqua, multa movens animo iam tandem erumpit et inter bellatoris equi cava tempora conicit hastam. Tollit se arrectum quadrupes et calcibus auras verberat effusumque equitem super ipse secutus implicat eiectoque incumbit cernuus armo.
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc solamen erat bellis hoc uictor abibat
Omnibus alloquinir merentem et talibus infit
¶Rebe si qua diu diu res mortalibus ulla ẽ¬
U iximus aut hodie uictor spolia illa cruenta
Et caput enee referens. lausiq colorum
U ltor eus mecum. aut ciperiet si nuua uiam uis
O ccumbes pariter neq enim fortissime credo
Iussa aliena pati. et dominos dignabere teueros¬
¶ Pixit et excepns tergo consueta locauit
Nembra manusq ambas iaculis onerauit acutis
E re caput fulgens cristaq hirsitus equina
Sic curisum in medios ⁊apidus dedit/ estuat ingens

Expanded text:
hoc solamen erat; bellis hoc victor abibat hoc solamen erat; bellis hoc victor abibat omnibus. Adloquitur maerentem et talibus infit: Rhaebe, diu, res siqua diu mortalibus ulla est, viximus. Aut hodie victor spolia illa cruenti et caput Aeneae referes Lausique dolorum ultor eris mecum aut, aperit si nulla viam vis, occumbes pariter; neque enim, fortissime, credo, iussa aliena pati et dominos dignabere Teucros. Dixit et exceptus tergo consueta locavit membra manusque ambas iaculis oneravit acutis, aere caput fulgens cristaque hirsutus equina. Sic cursum in medios rapidus dedit:
Abbreviated transcription (Latin):
Multa super lauso iogitat. multosq iemittit
Qui reuocent mestiq ferant mandata parentis
¶At lausum soni iuuenem super arma ferebant
Flentes ingentem atq ingenti uuluere uictum
¶Agnouit longe geminam presaga malis mens
Caniciem multo deforma puluere et ambas
Ad celum tendit palmas. et corpore inheret¬
¶anta ne me tenuit uiuendi nate uoluptas
Ut pro me hosli paterer sucedere destre
Quem genui mane hee geniror per uulnera seruor
Morte nia iuenis. heu nunc misero mihi demũ
Exitium intelix nime alte uulnus adactum
I eem ego nate tuum maculaui Cramane nomen
Pulsus ob inuidiam solio sceptrisq paternis
Debueram patrie pennas odiisq meorum
Omnes per mortes. auimam sontemq dedissem¬
H unc uiuo neq adhuc homines lucemq relinquo
Sed linquam simui hec dicens atrolit in egium
Se femur et quamq uis alto uulnere tardet
H aud deiectus equum duci iubet hoc decus illi

Expanded text:
multa super Lauso rogitat multumque remittit multa super Lauso rogitat multumque remittit qui revocent maestique ferant mandata parentis. At Lausum socii exanimem super arma ferebant flentes, ingentem atque ingenti volnere victum. Agnovit longe gemitum praesaga mali mens: canitiem multo deformat pulvere et ambas ad caelum tendit palmas et corpore inhaeret. Tantane me tenuit vivendi, nate, voluptas, ut pro me hostili paterer succedere dextrae, quem genui? Tuane haec genitor per volnera servor, morte tua vivens? Heu, nunc misero mihi demum exitium infelix, nunc alte volnus adactum! Idem ego, nate, tuum maculavi crimine nomen, pulsus ob invidiam solio sceptrisque paternis. Debueram patriae poenas odiisque meorum: omnis per mortis animam sontem ipse dedissem! Nunc vivo neque adhuc homines lucemque relinquo. Sed linquam. Simul hoc dicens attollit in aegrum se femur et, quamvis dolor alto volnere tardet, haud deiectus equum duci iubet. Hoc decus illi,
Abbreviated transcription (Latin):
Et tunicam moli mater quam neuerat auro
Impleuit sinis sangius. nim uita per auras
Concessit mestat ad manes. corpusq reliquit¬
¶ At uero ut uultum uidit morientis et ora
O ra modis anchisiades pallentia miris
Ingemuit miserans grauiter. dextraunq tetendit
Et mentem patrer subit pietatis iiago¬
Quid nbi nunc miserande puer pro laudibus istis
Quio pius eneas tanta dabit indole dignum
A una quibus letatus habe nia. teq parentum
Manibus et cineu si qua ẽ ea cura remito
Noc tamen infelix miseram solabere mortem
E nee magni destra cadis increpat ultro
Cuntantes sonos et terra subleuat ipsum
Sanguine tinpantem comptos de more capilos
Onterea genitor tyberini ad fluminis undam
U ulneia sicabat limphis corpusq lauabat
A iboris aceliuis trunco procul erea ⁊amis
Dependet galea et prato grauia arma quiescunt
¶tant len ercum iuuenes ipse eger anellans
Colla fouet susus propexam in pectore barbam

Expanded text:
et tunicam, molli mater quam neverat auro, et tunicam, molli mater quam neverat auro, implevitque sinum sanguis; tum vita per auras concessit maesta ad manis corpusque reliquit. At vero ut voltum vidit morientis et ora, ora modis Anchisiades pallentia miris, ingemuit miserans graviter dextramque tetendit, et mentem patriae subiit pietatis imagoQuid tibi nunc, miserande puer, pro laudibus istis, quid pius Aeneas tanta dabit indole dignum? Arma, quibus laetatus, habe tua, teque parentum manibus et cineri, siqua est ea cura, remitto. Hoc tamen infelix miseram solabere mortem: Aeneae magni dextra cadis. Increpat ultro cunctantis socios et terra sublevat ipsum, sanguine turpantem comptos de more capillos. Interea genitor Tiberini ad fluminis undam volnera siccabat lymphis corpusque levabat arboris adclinis trunco. Procul aerea ramis dependet galea et prato gravia arma quiescunt. Stant lecti circum iuvenes: ipse aeger anhelans colla fovet, fusus propexam in pectore barbam;
Abbreviated transcription (Latin):
Proupuit iuuenis se seque imiscuit armis
Iamq assingentis destre plagamq ferentis
E nce subiit mueronem ipsumq morando
Sustinuit soni magno elamore sequuntn
Dum genitor nan parma protestus abiret
Iellaq coninunt pernirbantq eminus hostem
Misilibus surit eneas tectusq tenet se
¶Ac uelut effusa si quando grandine nimbi
Precipitant omnis campis desugit mrator
O nnis et agricola et tuta late arce uiaror
A ut ammis ripis aut alti fornice saxi
Dum pluit in terris ut posse sole reducto
Exercere diem sie obrutus undiq tellis
Eneas nubem belli dum dennet omnes
S ustinet et iciusum in crepitat lausoq minatur
Quo morinire ⁊ius maioraq urribus audes
F allit te incaunim pietas nia nec minus uie
Exultat demens seueiamq altius ire
Dardanio surgunt ouctori extremaq lauso
Parce fila legunt uallidum namq exegit ensem
Per medium encas iuuenem ronimq reconoit
Transilit et pariam mucro leuia arma minacis

Expanded text:
prorupit iuvenis seseque immiscuit armis prorupit iuvenis seseque immiscuit armis iamque adsurgentis dextra plagamque ferentis Aeneae subiit mucronem ipsumque morando sustinuit. Socii magno clamore sequuntur, dum genitor nati parma protectus abiret, telaque coniciunt proturbantque eminus hostem missilibus. Furit Aeneas tectusque tenet se. Ac velut effusa siquando grandine nimbi praecipitant, omnis campis diffugit arator omnis et agricola et tuta latet arce viator, aut amnis ripis aut alti fornice saxi, dum pluit in terris, ut possint sole reducto exercere diem: sic obrutus undique telis Aeneas nubem belli, dum detonet omnis, sustinet et Lausum increpitat Lausoque minatur: Quo moriture ruis maioraque viribus audes? Fallit te incautum pietas tua. Nec minus ille exsultat demens; saevae iamque altius irae Dardanio surgunt ductori, extremaque Lauso Parcae fila legunt: validum namque exigit ensem per medium Aeneas iuvenem totumque recondit. Transiit et parmam mucro, levia arma minacis,
Abbreviated transcription (Latin):
I ndunim spoliis ipsum te lause tropheum
Enee dixit stridentemq eminus hastam
Iecit at illa uollans clapeo ẽ excussa proculq¬
E gregium autorem. Latus inter et ylia sigit
Heiculis autorem comitem qui missus ab argis
Heserat euandro atq itala consederat urbe
Sterintur infelix alieno uulneie celum
Aspicit et dulces moriens reminiscitur argos
Cumpius eneas hastam iacit illa per orbem
Ere cauumtriplici per lanea terga tribusq
Transiit intexnim tauris opus ymaq sedit
I nguine seduires aut pernilit ocius ensem
E neas uiso tyreni sanguine letus
Cripit a femore et trepidanti feruidus instat¬
¶ Ingemuit cari grauiter genitoris amore
Ut uidit lausus Lacrimeq per omnia uolute
¶Hic mortis dure casum maq opiima facta
Si qua fidem ẽ tanto operi iatura uenistas
Non equidem nec te iuuenis memorande suebo
Iue pedem referens. et inunlis. inq ligatus
Cedebat clipeoq immicum hastile trahebat

Expanded text:
indutum spoliis ipsum te, Lause, tropaeum indutum spoliis ipsum te, Lause, tropaeum Aeneae. Dixit stridentemque eminus hastam iecit; at illa volans clipeo est excussa proculque egregium Antoren latus inter et ilia figit, Herculis Antoren comitem, qui missus ab Argis haeserat Euandro atque Itala consederat urbe. Sternitur infelix alieno volnere caelumque aspicit et dulcis moriens reminiscitur Argos tum pius Aeneas hastam iacit: illa per orbem aere cavum triplici, per linea terga tribusque transit intextum tauris opus imaque sedit inguine, sed viris haud pertulit. Ocius ensem Aeneas, viso Tyrrheni sanguine laetus, eripit a femine et trepidanti fervidus instat. Ingemuit cari graviter genitoris amore, ut vidit, Lausus, lacrimaeque per ora volutae. Hic mortis durae casum tuaque optima facta, siqua fidem tanto est operi latura vetustas, non equidem nec te, iuvenis memorande, silebo. Ille pedem referens et inutilis inque ligatus cedebat clipeoque inimicum hastile trahebat:
Abbreviated transcription (Latin):
Insignis iaculo et ionge falente sagitta.
¶amgrauis equabat luctus et mutua mauors
⁊ unera. cedebant pariter pariterq ⁊uebant
U ictores uttiq neq his suga nota neq illis
¶Dii ioius intecns iram miserannr inanem
Amborum et tantos mortalibus ceͥ labores
Ninc iuuenis hinc contia spectat saturnia iuno
Pallida tesiphone palida inter milia seuit
¶At uero ingentem quatiens mecentius hastam
Turbidus ingreditur campo quam magnus oron
Cum pedes incedit. medii per maxima nerci
Stagna uiamq scindens. humero supereminet undas
A ut summis referens annosam montibus ornum
Ingredinrq solo. et caput inter nubila condit
Talis se uastis infert mecentius armis
¶Hine contra eneas speculatus agmine longo
O buius ire parat manet inperterritus ille
Nostem magnanimum operiens et mole sua stut
Atq oculis spatium emensus quantum satis haste
Destra mihi deus et tellum quod missile libro
N unc cidsint uoueo predonis corpore iaptis

Expanded text:
insidiis, iaculo et longe fallente sagitta. insidiis, iaculo et longe fallente sagitta. Iam gravis aequabat luctus et mutua Mavors funera: caedebant pariter pariterque ruebant victores victique, neque his fuga nota neque illis. Di Iovis in tectis iram miserantur inanem amborum et tantos mortalibus esse labores: hinc Venus, hinc contra spectat Saturnia Iuno, pallida Tisiphone media inter milia saevit. At vero ingentem quatiens Mezentius hastam turbidus ingreditur campo. Quam magnus Orion, cum pedes incedit medii per maxima Nerei stagna viam scindens, umero supereminet undas aut summis referens annosam montibus ornum ingrediturque solo et caput inter nubila condit: talis se vastis infert Mezentius armis. Huic contra Aeneas, speculatus in agmine longo, obvius ire parat. Manet imperterritus ille, hostem magnanimum opperiens, et mole sua stat; atque oculis spatium emensus, quantum satis hastae: Dextra mihi deus et telum, quod missile libro, nunc adsint! Voveo praedonis corpore raptis
Abbreviated transcription (Latin):
S terneie. nec iacta cecum dare cuspide uulnus
Obuius aduersoq oceurit. seq urio uii connilit
Contulit. hauo furto melior seo fortibus armis
Lum super abiectum posito pede nisus et hasta
¶Pars belli haud tẽnenda uirs iacet altus orodes
Conclamant soni lerum peanna secuni
Ue autem expirans. non me quicumq es in ulto¬
U ictor nec longum ietabere. te quoq fata
L rospectant paria atq eadem mox arua tenebis
¶Ad quem suridens msta mecennus ira
N unc morere ast de me diuum pater atq hominũ rex
O ui dura quies oculos. et ferreus urget
Somnus in eternam claudenna lumina noctem
Sedicus alcatoum obtruncat. scierator hidaspen
Parteniumq rapo. et predinum uiribus orson
Messapus cloniumq licaoniumq erichaten
llum infernizequi. lapsu in tellure iacentem¬
¶Nunt peditem pedes. et linus processerat agis
Quem tamen hauo expers ualerus urinins auite
Peicit et cionium salius saliumq nealces

Expanded text:
sternere nec iacta caecum dare cuspide volnus: sternere nec iacta caecum dare cuspide volnus: obvius adversoque occurrit seque viro vir contulit, haud furto melior, sed fortibus armis. Tum super abiectum posito pede nixus et hasta: Pars belli haud temnenda, viri, iacet altus Orodes. Conclamant socii laetum paeana secuti. Ille autem exspirans: Non me, quicumque es, inulto, victor, nec longum laetabere: te quoque fata prospectant paria atque eadem mox arva tenebis." Ad quae subridens mixta Mezentius ira: "nunc morere, ast de me divum pater atque hominum rex olli dura quies oculos et ferreus urget somnus, in aeternam clauduntur lumina noctem. Caedicus Alcathoum obtruncat, Sacrator Hydaspen Partheniumque Rapo et praedurum viribus Orsen, Messapus Croniumque Lycaoniumque Erichaeten, illum infrenis equi lapsu tellure iacentemhunc peditem. Pedes et Lycius processerat Agis, quem tamen haud expers Valerus virtutis avitae deicit; at Thronium Salius Saliumque Nealces
Abbreviated transcription (Latin):
P asius arundinea postꝗͦ inter rena uentum ẽ
Subsistit infremuit ferox. et inhorruit armos
Nec cuiq irasci propriusq accedere uirtus
S ed iaculis nitisq procul clamoribus enstant
¶Haud aliter iuste. quibus ẽ mecentius re
Non ulli ẽ animus strieto coneurrere tero
Misilibus longe. et uasto elamore lacessunt¬
¶ Uenerat antiquis corithi de sinibus arcon¬
E rauis infecros linquens proiugus himeneos¬
N unc ubi miscentem procul media agmiina uidit
Pupureum pennis et pacte coniugis ostro
Ampastus stabula alta leo ceu sepe peragrans
Suadet enim uesana fames: si forte fugacem
Conspezit capream aut sinrgentem in cornua ceruum¬
G audet hians immane comas arexit et heret
Uisceubus superincumbens. lauit improba teter
Oia cruor.
Sic iuit in censos alaceñ mezennus hostes
Sternitur infelix accon. et calcibus atram
L undit humum expizans. infractaq tela cruentat
¶Atq idem sugientem haud ẽ dignatus horodon

Expanded text:
pastus harundinea, postquam inter retia ventum est, pastus harundinea, postquam inter retia ventum est, substitit infremuitque ferox et inhorruit armos, nec cuiquam irasci propiusque accedere virtus, sed iaculis tutisque procul clamoribus instanthaud aliter, iustae quibus est Mezentius irae, non ulli est animus stricto concurrere ferro; missilibus longe et vasto clamore lacessunt Venerat antiquis Corythi de finibus Acron, Graius homo, infectos linquens profugus hymenaeos. Hunc ubi miscentem longe media agmina vidit, purpureum pennis et pactae coniugis ostro: impastus stabula alta leo ceu saepe peragrans, suadet enim vesana fames, si forte fugacem conspegaudet hians immane comasque arrexit et haeret visceribus super accumbens; lavit improba taeter ora cruor— sic ruit in densos alacer Mezentius hostesSternitur infelix Acron et calcibus atram tundit humum expirans infractaque tela cruentat. Atque idem fugientem haud est dignatus Oroden
Abbreviated transcription (Latin):
¶At iouis interea. monitis mecennus ardens
Succedit pugne teuerosq inuadit ouantes
Concurunt tyrene anies atq omnibus uni
U ni odiisq uito telisq trequentibus instant
Iue uelut rupes uastumq piodit in equor
O biua uentorum furiis expostaq ponto¬
U im cunctam atq minas perfert celiq marisq
I psa immota manens prolem dolicaonis hebrum
Sternit humi cum quo latagum palmumq fugacem
Sed latagum saxo atq ingennꝰ fragnune montis
Occupat os fatiemq aduersam. põplite palmum
Succiso uolui segnem sinit armaq lauso
Donat habere humeris. et uernce figere cristas
¶Nec non euanthem fugium paridisq minanta¬
E qualem comitemq una quem nocte theana
In lucem genitori amiro dedit. et face pregnans
Ciseis regina parim ereat inbe paterna
Occubat ignaium laurens habet ora minanta
¶Ac uelut ille canum morsu de montbus altis
A cnis aiper. multos uesulus quem pinifer annos
Defendit multos q palus laurentia silua

Expanded text:
At Iovis interea monitis Mezentius ardens At Iovis interea monitis Mezentius ardens succedit pugnae Teucrosque invadit ovantis. Concurrunt Tyrrhenae acies atque omnibus uni, uni odiisque viro telisque frequentibus instant. Ille velut rupes, vastum quae prodit in aequor, obvia ventorum furiis expostaque ponto, vim cunctam atque minas perfert caelique marisque, ipsa immota manens, prolem Dolichaonis Hebrum sternit humi, cum quo Latagum Palmumque fugacem, sed Latagum saxo atque ingenti fragmine montis occupat os faciemque adversam, poplite Palmum succiso volvi segnem sinit, armaque Lauso donat habere umeris et vertice figere cristas. Nec non Euanthen Phrygium Paridisque Mimanta aequalem comitemque, una quem nocte Theano in lucem genitori Amyco dedit et face praegnans Cisseis regina Parin creat: urbe paterna occubat, ignarum Laurens habet ora Mimanta. Ac velut ille canum morsu de montibus altis actus aper, multos Vesulus quem pinifer annos defendit multosve palus Laurentia, silva
Abbreviated transcription (Latin):
D uxisti  et talles uoliusti expendere pennas.
Quostror: unde abii. que me fuga quem ne reducet.
Laurentes ne iterum minos et castia uidebo:
¶Quid manus illa uirum qui me meaq arma secun
Quos ue nephas. onnes infanda morte ⁊eliqui
Et nunc pallantes uideo geminimq cadennim
Accipio quid ago aut que iam satis inia dehiscat
Teua mihi uos o porius misereseite uennꝰ¬
In tupes in saxa. uolens uos turnus adoro
Ferie ⁊atem seuisq uadis imitnte sirtes
Quo neq me runili nec tonseia fama sequatur
¶Nec memorans animo nunc hue nune flucniat uluc
Anse se mucrone ob tannum dedecus amens
I nouat. et erudum per costas exigat eniem
Fluctibus an iaciat mediis. et littora nando
Curua petat teuerumq iterum se reddat in arma
Ter ronatus utramq uiam ter maxima iuno
Continuit Iuuenemq animi miserata repressit
Labitur alta secans flucni estuq secundo
Et patris antiquam dauni defertur adubem

Expanded text:
duxisti et talis voluisti expendere poenas? duxisti et talis voluisti expendere poenas? Quo feror? Unde abii? Quae me fuga quemve reducit? Laurentisne iterum muros aut castra videbo? Quid manus illa virum, qui me meaque arma secuti? Quosne nefas omnis infanda in morte reliqui et nunc palantis video gemitumque cadentum accipio! Quid ago? Aut quae iam satis ima dehiscat terra mihi? Vos O potius miserescite ventiin rupes, in saxa, volens vos Turnus adoro ferte ratem saevisque vadis immittite Syrtis, quo neque me Rutuli nec conscia fama sequatur. Haec memorans animo nunc huc, nunc fluctuat illuc, an sese mucrone ob tantum dedecus amens induat et crudum per costas exigat ensem, fluctibus an iaciat mediis et litora nando curva petat Teucrumque iterum se reddat in arma. Ter conatus utramque viam, ter maxima Iuno continuit iuvenemque animi miserata repressit. Labitur alta secans fluctuque aestuque secundo et patris antiquam Dauni defertur ad urbem.
Abbreviated transcription (Latin):
Credidit atq animo spem nubidus hausit manem
Quo sugis enea thalamos ne desere pactos.
Hac dabitur destra tellus quesita per undas
Ialia uociferans sequinir strictumq coruseat
Mucionem nec fetie uidet sua gaudia uentos
¶Forte ratis celsi comuncta crepine saxi
Suppositus stabat scalis. et ponte parato
Qua rex elusinis adueenis osimus oris.
Hue sese trepida enee fugientis imago
C oncit in latebras nec turns segnior instat
E xuperatq moias. et pontes transilit altos¬
¶U ix pinam atnigerat tumpit saturnia sunem
A uulsamq iapit reuolutaper equora nauem
Guum autem eneas. absentem in prelia poseit¬
⁊ buia multa uirum dimint corpora mort
Cum ieius haud ultra latebras iam querit imago
Sed sublime uolans. nibi se imiscuit atre
Cum turrnum medio interea fert equore turbo
Respicit ignarus ierum ingiatusq salutis
Et duplices cum uoce manus ad sidera tollit
O iipotens geniror tanto me crinune dignun.

Expanded text:
credidit atque animo spem turbidus hausit inanem, credidit atque animo spem turbidus hausit inanem, Quo fugis, Aenea? Thalamos ne desere pactos; hac dabitur dextra tellus quaesita per undas. Talia vociferans sequitur strictumque coruscat mucronem nec ferre videt sua gaudia ventos. Forte ratis celsi coniuncta crepidine saxi expositis stabat scalis et ponte parato, qua rex Clusinis advectus Osinius oris. Huc sese trepida Aeneae fugientis imago conicit in latebras; nec Turnus segnior instat exsuperatque moras et pontis transilit altos. Vix proram attigerat: rumpit Saturnia funem avolsamque rapit revoluta per aequora navem. Illum autem Aeneas absentem in praelia poscit; obvia multa virum demittit corpora morti: tum levis haud ultra latebras iam quaerit imago, sed sublime volans nubi se immiscuit atrae. Cum Turnum medio interea fert aequore turbo. Respicit ignarus rerum ingratusque salutis et duplicis cum voce manus ad sidera tendit: Omnipotens genitor, tanton me crimine dignum
Abbreviated transcription (Latin):
Nutariue putas bellum. spes pacis inanis¬
¶Cui sano ilacrimans quid si quod uoce gauares
Mente dares atq hec nirno rata uita maneret
N unc manet insontem grauis exitus aut ego ueri
U ana feror quod ut oponus formidine falsa
Ludar. et in melius nia qui potes ora reflectes
¶Nec ubi dicta dedit celo se pronnus alto
Misit agens hiemem nimbo suc cinta per auras
Illiacamq anem et laurentia castra peniuit¬
¶um dea nube caua tenuem sine uiribus umbram
I nfanem euee. uisu mirabile monstrum
Dardaniis ornat tellis clipeumq iubasq
Diuini similat ecipitis dat mania uerba
Dat sine mente sonum gressusq effingit euntis
¶Morte obita qualis fama ẽ uolitare siguras
Aut que sopitos deludunt somnia sensus
At primas leta ante anes exultat imago
Ituitatq unum tellis. et uoce lacessit
I nstat eui turnus stridentemq eminus hastam
Conieit illa dato uernt uestigia tergo
¶um uero eneam aduersum ut credere tinnus

Expanded text:
mutarive putas bellum, spes pascis inanismutarive putas bellum, spes pascis inanis. Et Iuno adlacrimans: Quid si, quae voce gravaris, mente dares atque haec Turno rata vita maneret? Nunc manet insontem gravis exitus, aut ego veri vana feror. Quod ut O potius formidine falsa ludar et in melius tua, qui potes, orsa reflectas! Haec ubi dicta dedit, caelo se protinus alto misit, agens hiemem nimbo succincta per auras, Iliacamque aciem et Laurentia castra petivit. Tum dea nube cava tenuem sine viribus umbram in faciem Aeneae, visu mirabile monstrum, Dardaniis ornat telis clipeumque iubasque divini adsimulat capitis, dat inania verba, dat sine mente sonum gressusque effingit euntis, morte obita qualis fama est volitare figuras aut quae sopitos deludunt somnia sensus. At primas laeta ante acies exsultat imago inritatque virum telis et voce lacessit. Instat cui Turnus stridentemque eminus hastam conicit: illa dato vertit vestigia tergo. Tum vero Aenean aversum ut cedere Turnus
Abbreviated transcription (Latin):
Cunonem interea compellat iupiter ultro
O germana mihi atq eadem granssima coniunx
U t rebare uenus/ nec te sententia fallit
Troianas sustentat opes. nam uiuida bello
Dextra uius animusq ferox patiensq perieli ẽ
¶Cui iuno sumissa quio opulceume coniurq
Soncitas egram/ et mia trista dicta timentem
Si mihi que quondam fuerat quamq ẽe decebat¬
U is in amore foret/ non hec nuhi namq negares
Omnipotens. quin et pugne subducere nunum
Et dauno possem incolumem seruare parenti
N unc pereat teuerisq pio eet sanguine pennas
Iue tamen nostra deduat origine nomen
Pilliminusq illi quartis peter. et nia larga
Sepe manu multisq onerauit limina donis
¶Cui rex etherei breuiter sie fatus olimpi
Si mora pñtis len tempusq caduco
Oratur iuueni meq hec ita ponere sentis
Tolle fuga turnum: atq instantibus eripe fatis
Hactenus indulsisse uacat sin altior istis
Sub precibus uenia ulla latet ninimq moueri

Expanded text:
Iunonem interea compellat Iuppiter ultro: Iunonem interea compellat Iuppiter ultro: O germana mihi atque eadem gratissima coniunx, ut rebare, Venus, nec te sententia fallit, Troianas sustentat opes, non vivida bello dextra viris animusque ferox patiensque pericli. Cui Iuno summissa Quid, o pulcherrime coniunx, sollicitas aegram et tua tristia dicta timentem? Si mihi, quae quondam fuerat quamque esse decebat, vis in amore foret, non hoc mihi namque negares, omnipotens, quin et pugnae subducere Turnum et Dauno possem incolumem servare parenti. Nunc pereat Teucrisque pio det sanguine poenas. Ille tamen nostra deducit origine nomen Pilumnusque illi quartus pater et tua larga saepe manu multisque oneravit limina donis. Cui rex aetherii breviter sic fatur Olympi: Si mora praesentis leti tempusque caduco oratur iuveni meque hoc ita ponere sentis, tolle fuga Turnum atque instantibus eripe fatis hactenus indulsisse vacat. Sin altior istis sub precibus venia ulla latet totumque moveri
Abbreviated transcription (Latin):
Picta parat contra iaculum iam torquet in hostes
Lucagus ut pronus pendens in uerbera tello
A dmonuit biuigos. proiecto dum pede leuo
A ꝑtat se pugne subit oras hasta per imas.
Fulgentis clipei. tum leuum perforat ignem
Excussus curru moribimous uoluinir ariu
Quem pius eneas dictis affatin amaris
Ceucage nulla tuos curius nia segnis equoꝵ
P rodidit. aut uane uertere ex hostibus umbre
Ipse rons saliens iuga deseris hec ita fatus
A rupuit buugos ¶trater tendebat inertes
Infelix palmas. cunru delapsus eodem
Perte per qui te talem genuere parentes¬
U ir troyane sine hanc animam et miserere precantis
Clribus orant eneas hauo talia dudum
Picta dabas morere. et fratrem ne desere frater
um latebras anime pecnis mucrone recludit
Talia per campos edebat funera uictor¬
Dardanius torentis aque uel turbinis atu
More furens. tandem erumpunt et castra relinquunt
A scanius puer et ne quicq̃ obsesa iuuentus

Expanded text:
dicta parat contra: iaculum nam torquet in hostem. dicta parat contra: iaculum nam torquet in hostem. Lucagus ut pronus pendens in verbera telo admonuit biiugos, proiecto dum pede laevo aptet se pugnae, subit oras hasta per imas fulgentis clipei, tum laevum perforat inguen: excussus curru moribundus volvitur arvis. Quem pius Aeneas dictis adfatur amaris: Lucage, nulla tuos currus fuga segnis equorum prodidit aut vanae vertere ex hostibus umbrae: ipse rotis saliens iuga deseris. Haec ita fatus arripuit biiugos; frater tendebat inertis infelix palmas, curru delapsus eodem: Per te, per qui te talem genuere parentes, vir Troiane, sine hanc animam et miserere precantis. Pluribus oranti Aeneas: Haud talia dudum dicta dabas. Morere et fratrem ne desere frater. Tum latebras animae pectus mucrone recludit. Talia per campos edebat funera ductorDardanius, torrentis aquae vel turbinis atri more furens. Tandem erumpunt et castra relinquunt Ascanius puer et nequiquam obsessa iuventus.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui fuit ausonidum. et tacitus regnauit amielis
¶E geon qualis centum euibrachiã dicunt
C entenasq manus quinquaginta oribus ignem
Pecroribus arsisse. iouis cum fulmina contra
Tot paribus streperet clipeis rot stringeret enses
S ie toto eneas deseuit in equore uieror
Ut semel intepuit muero quin ecce nimphei
Quadruges in equos. aduerlaq pecrora tenoit
A tq illi longe gradientem. et dira frementem
Ut uieere metu uersi retroq ruentes
E ffunduntq ducem ⁊apiuntq ad littora cunus
Oncerea biugis infert se leucagus albis
In medios fraterq liger sed frater habenis
T lecnt equos. strictum ⁊ otat acer leucagus ensem
¶Haud nilit eneas tanto surore furentes.
Irruit. aduersaq ingens apparuit hasta
Cui liger¬
¶ N on diomedis equos nec curius cernis achilis
Aut fugie campos non belli siuis et eui
His dabitur terus. uesano talialate
Dicta uolant ugeri. sed non et troyus heros

Expanded text:
qui fuit Ausonidum et tacitis regnavit Amyclis. qui fuit Ausonidum et tacitis regnavit Amyclis. Aegaeon qualis, centum cui bracchia dicunt centenasque manus, quinquaginta oribus ignem pectoribusque arsisse, Iovis cum fulmina contra tot paribus streperet clipeis, tot stringeret enses: sic toto Aeneas desaevit in aequore victor, ut semel intepuit mucro. Quin ecce Niphaei quadriiugis in equos adversaque pectora tendit. Atque illi longe gradientem et dira frementem ut videre, metu versi retroque ruentes effunduntque ducem rapiuntque ad litora currus. Interea biiugis infert se Lucagus albis in medios fraterque Liger; sed frater habenis flectit equos, strictum rotat acer Lucagus ensem. Haud tulit Aeneas tanto fervore furentis: inruit adversaque ingens apparuit hasta. Cui Liger: Non Diomedis equos nec currum cernis Achillis aut Phrygiae campos: nunc belli finis et aevi his dabitur terris. Vesano talia late dicta volant Ligeri. Sed non et Troïus heros
Abbreviated transcription (Latin):
Enstaurant aties uulcani snipe ereatus
Ceculus et ueniens marsorum montibus umbro
¶Dardanides contra firat auxirus ense sinistrum
Et ronim elipei ferro deiecerat orbem
Dixerat ille aliquid magnum uimq affore uerbo
Crediderat celoq animum fortasse ferebat
Caninemq sibi et longos pronsserat amios
¶Tar quinis exultans contra sulgentbus armis
S il uicole fauno driope quem nimpha creaiat
Obuius ardenti sese obnilit ille reducta
Loricam. clipeiq ingens honus impedit hasta
Tum caput orantis ne quicꝗͣ et multa parantis
Dicere detinbat terre truncumq tepentem
Peruoluens super hoc inimito pecrore fatur
IIme nunc meniende iace non te opuina mater
Condet humi. patrio ue honorabit membra sepulero
Autibus liquere feris. aut gurgite mersum
U nda feret. piscesq impasti uulnera lambent
P ronnus ancheum et licam prima agmina turni
Prosequitur fortemq numam suluumq comertem
Magnanimo uolsente satum. ditissimus agu

Expanded text:
Instaurant acies Volcani stirpe creatus Instaurant acies Volcani stirpe creatus Caeculus et veniens Marsorum montibus Umbro: Dardanides contra furit. Anxuris ense sinistram et totum clipei ferro deiecerat orbem; dixerat ille aliquid magnum vimque adfore verbo crediderat caeloque animum fortasse ferebat canitiemque sibi et longos promiserat annos: Tarquitus exultans contra fulgentibus armis, silvicolae Fauno Dryope quem nympha crearat, obvius ardenti sese obtulit. Ille reducta loricam clipeique ingens onus impedit hasta; tum caput orantis nequiquam et multa parantis dicere deturbat terrae truncumque tepentem provolvens super haec inimico pectore fatur: Istic nunc, metuende, iace. Non te optima mater condet humi patrioque onerabit membra sepulchro: alitibus linquere feris aut gurgite mersum unda feret piscesque impasti volnera lambent. Protinus Antaeum et Lucam, prima agmina Turni, persequitur fortemque Numam fulvumque Camertem, magnanimo Volcente satum, ditissimus agri
Abbreviated transcription (Latin):
Captiuoqi rogi perfundat sanguine pennas
Inde magno procul intensam contenderat hastam
Iile astu subit et tremet unda super uollat hastat
Et genua amplectens affatur talia supplex
¶Per patrios manes. et spes surgentis ulli
Le precor hanc animam serues nanq patriꝙ
Est domus alta. iatent penitus defossa talenta
Cellati argenti sunt auri pondera tacti
I nfecti mihi non hie uictoria teuerum
U ernnir aut anima una dabit discrimina tanta
E natis parce nus belli romernia turnus
Subsulit iste prior iamnm pallante perempto
Noc patris anchise manes hoc sentit iuillus
Sie fatus galeam leua tenet atq ⁊ efexa
Ceruite orantis capulo tenus applicat ensem
¶Nec procul emoniees phebi triuieq sacerdos
I nsula ciui sciera redimibat tempora uita
Totus collucens ueste atq insignibus armis
Quem congressus agit campo. lapsumq superstans
Immolat ingentiq umbra tegit armaserestus
Leta refert humeris tibi ⁊ex grandiue tropheum

Expanded text:
captivoque rogi perfundat sanguine flammas. captivoque rogi perfundat sanguine flammas. Inde Mago procul infensam contenderat hastam. Ille astu subit ac tremibunda supervolat hasta, et genua amplectens effatur talia supplex: Per patrios manis et spes surgentis Iuli te precor, hanc animam serves natoque patrique. Est domus alta, iacent penitus defossa talenta caelati argenti, sunt auri pondera facti infectique mihi. Non hic victoria Teucrum ertitur aut anima una dabit discrimina tanta.natis parce tuis. Belli commercia Turnus sustulit ista prior iam tum Pallante perempto. Hoc patris Anchisae manes, hoc sentit Iulus. Sic fatus galeam laeva tenet atque reflexa cervice orantis capulo tenus applicat ensem. Nec procul Haemonides, Phoebi Triviaeque sacerdos, infula cui sacra redimibat tempora vitta, totus conlucens veste atque insignibus armis. Quem congressus agit campo lapsumque superstans immolat ingentique umbra tegit; arma Serestus lecta refert umeris, tibi, rex Gradive, tropaeum.
Abbreviated transcription (Latin):
Que boms eurindes multo cel auerat auo
Quo nunc turmis ouat spolio gaudet ꝙ pontus
¶esciamens hominum fatis sorns q funtre
Et seruare modum ⁊el us sullata secundis¬
I uinc tempus erit magno cum optauerit empnim
Intactum pallanta cum spolia ista diemq
O derit. at soni multo gemini lacrimisq
Impositum scuro referunt pallanta frequentes
O dolor atq decus magnum reditire parenti
Hec nbi prima dies bello dedit. hec eadem aufert.
Cum tamen ingentes runilorum linquis aceiuos
¶Nec iam fama mali tanti sed certior auror
Aduolat enee. teniu diserimine len
Esse suos. tempus uersis succinere tencris
¶Proxima que ment gladio latumq per agmen
Ardens limitem agit ferro te turne superbum
C ede noua querens. pallas euander in ipsis
O mnia sunt oculis mense quas aduena primas
I unc adgit. dextreq date sulmone creatos
Quanior hic iuuenes. rondem quos educat ufens¬
U uientes ⁊apit in ferias. quos imolat umbris

Expanded text:
quae Clonus Eurytides multo caelaverat auro; quae Clonus Eurytides multo caelaverat auro; quo nunc Turnus ovat spolio gaudetque potitus. Nescia mens hominum fati sortisque futurae et servare modum, rebus sublata secundis! Turno tempus erit, magno cum optaverit emptum intactum Pallanta et cum spolia ista diemque oderit. At socii multo gemitu lacrimisque impositum scuto referunt Pallanta frequentes. O dolor atque decus magnum rediture parenti haec te prima dies bello dedit, haec eadem aufert, cum tamen ingentis Rutulorum linquis acervos. Nec iam fama mali tanti, sed certior auctor advolat Aeneae, tenui discrimine leti esse suos, versis tempus succurrere Teucris. Proxima quaeque metit gladio latumque per agmen ardens limitem agit ferro, te, Turne, superbum caede nova quaerens. Pallas, Euander, in ipsis omnia sunt oculis, mensae, quas advena primas tunc adiit, dextraeque datae. Sulmone creatos quattuor hic iuvenes, totidem, quos educat Ufens, viventis rapit, inferias quos immolet umbris
Abbreviated transcription (Latin):
Tandem enam magno strinxit de corpore turni
¶Nic turnus ferio prefixum iobin acuto
In pallanta diu librans iacit. atq ita fatur
A spice num magnum sit nostium penetrabile tellum
Dixeiat et elipeum tot ferri terga rot eris
Cum pellis ronens obeat circundata thauri¬
U ibranti cuspis medium transuerberat icni
Loriceqi moras et peenis perforat ingens
¶uerapit callidum frustra de Corpore tellum
U na eademq uia sanguis animusꝙ sequuntur
Concidit in uulnus. soninim super arma dedere
Et terram hostilem moriens dedit ore eruento
Quem turnus super assistens
¶reades hec inquit memores mea dicta referte
Euandro qualem meruit palanta remito
Quis quis honos nimuli. quicquid solamen humandi
Largior haud illi stal unt eneia paruo
Hospitia et leuo presit pede talia fatus
E xanimem rapiens immauia pondera balthei
Impressumq nephas. una sub nocte iugali
C essa manus iuuenum tede thalamiq eruenti

Expanded text:
tandem etiam magno strinxit de corpore Turni. tandem etiam magno strinxit de corpore Turni. Hic Turnus ferro praefixum robur acuto in Pallanta diu librans iacit atque ita fatur: Adspice, num mage sit nostrum penetrabile telum. Dixerat; at clipeum, tot ferri terga, tot aeris, quem pellis totiens obeat circumdata tauri, vibranti cuspis medium transverberat ictu loricaeque moras et pectus perforat ingens. Ille rapit calidum frustra de volnere telum: una eademque via sanguis animusque sequuntur. Corruit in volnus, sonitum super arma dedere et terram hostilem moriens petit ore cruento. Quem Turnus super adsistens, Arcades, haec, inquit, memores mea dicta referte Euandro; qualem meruit, Pallanta remitto. Quisquis honos tumuli, quidquid solamen humandi est, largior. Haud illi stabunt Aeneia parvo hospitia. Et laevo pressit pede talia fatus exanimem, rapiens immania pondera baltei impressumque nefas, una sub nocte iugali caesa manus iuvenum foede thalamique cruenti,