comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
alteriuss personae uitaperatione uel laude cognoscimus quid
de alia dicatᶜ. ut hoc loco troiomos uituꝑatos ex laudo cognosa.¬
mus. itẽ alibi contra. ut nunc ille parris .s. aduiter: nam illo
loco ex persona paridis uituperat᷑ aeneas. o coptus tergo oquo
se prebente susceptus: quod feri pleriiq conspicimus in consute¬
magna. tere saepius: infesta hasta in uulnus parata: uel pro¬
tenta: qua ꝑde posses de est nie. nam hoc dicit nisi excinao
filio nulla se ratione potuisse superari. Nec diuũ parcimus
adueni: Unibo scutũ. nam & parte totũ intelliginius: leuos
equitauit in orbes secundum artõ mulitiae. nam equos sams
facilime suporat a pedite. in louam aũt iõ partẽ cͥcuibat.
ut acuea dextram partem circum ueniret : quae utiq nu.¬
da erat : pugna iniqua. pedes contra equitõ multa mouẽs
utrum in ipsum an in equum tela intorquer&: quo uulne¬

Expanded text:
alterius personae vituperatione vel laude, quid alterius personae vituperatione vel laude, quid de alia dicatur agnoscimus, ut hoc loco Troianos vituperatos ex equi laude cognoscimus. Item alibi e contra «et nunc ille Paris», scilicet adulter: nam illo loco ex persona Paridis vituperatur Aeneas. EXCEPTVS TERGO equo se praebente susceptus: quod fieri plerumque conspicimus. ur, ut saepius. INFESTA HASTA in vulnus parata, id est protenta. QVA PERDERE POSSES deest ‘me’: nam hoc dicit, nisi extincto filio nulla se ratione potuisse superari. NEC DIVVM PARCIMVS advenio. VMBO scutum: nam a parte totum intellegimus. LAEVOS EQVITAVIT IN ORBES secundum artem militiae: nam eques stans facillime superatur a pedite. In laevam autem partem ideo circuibat, ut Aeneae dexteram partem circumveniret, quae utique nuda erat. PVGNA INIQVA pedes contra equitem. MVLTA MOVENS utrum in ipsum, an in equum tela torqueret, quo vulne
Abbreviated transcription (Latin):
si qua du mortalibus ulla ẽ: hoc loco notunt uirgiliũ criticis pho¬
mini sacrilego det prudentem senteritiam: quam rem ratio nõlis
excusat. en enim quae per naturam niouent aninos in quam¬
uis ꝑsonam cadunt. illa uõ sunt cm̃ prudentum quae non ni¬
se consilio g ratione deprehendunt. Unde & terentius seruis
dat plerimq sententias prudentissimas quidem: sod quae se per
uaturam offerunt cuuietis. ut ne quid niniis: quoe philosophoꝵs
sententia ũ: spolia illa cruenta: arma aeneae lausi cruore per¬
fusa. unde intulit. s caput aeneae: per quod &e spolia ae nede
intelliginiis. Nam lauso uihil detraxerat aeneas dixit enim
arma quibus laetatus habe tua: aut pt aperit si nulla uiam uis.
aut nullam oñdit fortitudo ratioriẽ. nez enin forissime cro
doꝙ dignaboris habere dominos teutros .s. ignauos: nam hoc in¬
telligimus et eo quod dixit equo fortissine: plerunq. onim ee

Expanded text:
SI QVA DIV MORTALIBVS VLLA EST hoc loco notant Vergilium critici, quod hoSI QVA DIV MORTALIBVS VLLA EST hoc loco notant Vergilium critici, quod homini sacrilego dedit prudentem sententiam: quam rem ratio naturalis excusat. Ea enim quae per naturam movent animos, in quamvis personam cadunt, illa vero tantum sunt prudentium, quae non nisi consilio et ratione deprehenduntur: unde et Terentius servis dat plerumque sententias prudentissimas quidem, sed quae se per naturam offerunt cunctis, ut "ne quid nimis" . Ad v. 862 Spolia illa crventa arma Aeneae, Lausi cruore perfusa — inde intulit 'et caput Aeneae', per quod etiam spolia Aeneae intellegimus — nam Lauso nihil detraxerat; d‘arma, quibus laetatus, habe tua’. AVT APERIT SI NVLLA VIAM VIS aut si nullam ostendit fortitudo rationem. NEQVE ENIM FORTISSIME CREDO quod dignaberis habere dominos Teucros, scilicet ignavos: nam hoc intellegimus ex eo quod dixit equo ‘fortissime’. Plerumque enim ex
Abbreviated transcription (Latin):
sicut & pede terram crebra ferit pro crebro. super arma ferebant.
supra scutum. ut supra. impositũ seuto refrunt pallanta sequentes
ad coelum tendit palmas. increpans deos quasi sacrilegus. & sciendũ
uno codemq tempore non eum potuisse & inhaerere corpori &
manus ad caelum leuare. licet poeta ista conunxerit. corporo inhae¬
ret. aut inhaeret lauso suo corpore: aut certo hysterologia ẽ: ue sit
haeret incorpore nielius tamen est ut sit antiptosis littera pro¬
uor. aut reuera per uuluera. quia per totum corpus mucro
tuae mortis fui qui feci ut exulis & sacrilegi filius eeᷤ dicero¬
ris pulsus ob iniudiam excusat: ne merito expulsus eeᷤ ui¬
deat omines per mortos per omnia mortis gnã i. per diuer:¬
det. alti uulueris uiolentia: alloquit moerentẽ: tristẽ: hacc
enim auimalia secundum honerũ: quiu sint tristia: indicãt

Expanded text:
sicut «et pede terram crebra ferit» pro ‘crebro’. SVPER ARMA FEREBANT sicut «et pede terram crebra ferit» pro ‘crebro’. SVPER ARMA FEREBANT supra scutum, ut supra «inpositum clipeo referunt Pallanta frequentes». AD CAELVM TENDIT PALMAS increpans deos, quasi sacrilegus. Et sciendum uno eodemque tempore non eum potuisse et inhaerere corpori et manus ad caelum levare, licet poeta ista coniunxerit. CORPORE INHAERET aut inhaeret Lauso suo corpore: aut certe hysterologia est, ut sit ‘haeret in corpore’: melius tamen est ut sit antiptosis provor aut re vera 'per vulnera', quia per totum eius corpus mucro tuae mortis fui, feci ut et exulis et sacrilegi filius esse dicerris. PVLSVS OB INVIDIAM excusat, ne merito expulsus esse videatur. OMNES PER MORTES per omnia mortis genera, id est per diverDET alti vulneris violentia. ADLOQVITVR MAERENTEM tristem. Haec enim animalia secundum Homerum, cum sunt tristia, indicant
Abbreviated transcription (Latin):
gomuino su ẽ apud poetas interea. sicut apua salustium eodẽ
tempore. uuluera siccabat lymphis. noue ꝙ physice loquutus õ
Nam cum aqua omnia infundant. ait siccari uulnus. fluxus
enim sanguinis aquarum frigore continet: leuat: inclina¬
tione recreabat: procul. modo iux significat: & in buouolicis
aegloga sexta: serta procul tautũ capiti de lapsa iacebant: gta¬
uia armaquiescunt: beue grauia. ut ggaleam aema sed leuia
intelligamus. S talis ẽ figura: sicut illa salustii. leonom atq alias
feras. ergo & leo fera: quiescunt: aut quasi interra posita: qm̃ galea
quę pendebat: poterat & moueri. colla fouet: sustiuens se arboris
trinco: fusus propexam in pectore barbam: barbam in pectus fusa
habens. archaismos aũt ẽ: quod nit in pectore pro in poctus ue alibi
mediis efusus in undis: pro in iedias undas. multa: pro multum:

Expanded text:
Et omnino sic est apud poetas ‘interea’, sicut apud Sallustium ‘eodem Et omnino sic est apud poetas ‘interea’, sicut apud Sallustium ‘eodem tempore’. VVLNERA SICCABAT LYMPHIS nove et physice locutus est; nam cum aqua omnia infundantur, ait siccari vulnus; fluxus enim sanguinis aquarum frigore continetur. LEVABAT inclinatione recreabat. PROCVL modo ‘iuxta’ significat, ut «serta procul, tantum capiti delapsa, iacebant». GRAVIA ARMA QVIESCVNT bene ‘gravia’, ut et galeam arma, sed levia intellegamus. Et talis est figura, sicut illa Sallustii «leonem atque alias feras», ergo et leo fera est. ‘Quiescunt’ autem quasi in terra posita, quoniam galea, quae pendebat, poterat et moveri. COLLA FOVET sustinens se arboris trunco. FVSVS PROPEXAM IN PECTORE BARBAM barbam in pectus fusam habens. Archaismos autem est quod ait ‘in pectore’ pro ‘in pectus’, sicut alibi «mediis effusus in undis» pro ‘in medias undas’. MVLTA pro ‘multum’,
Abbreviated transcription (Latin):
nolũ arrogantiam tortia persona usus ost: Indoles autes
propris quȩ̨dam i mago uirtutis futurę: quibus letus habe
moris enim fuerat eum his rebus homines sepelirent᷑ quas dile¬
xerant niui. siqua est ea cura remieto: aut more illodixit:
quo solet sepulcra ad ipsa cadauera non ꝑtiuere licet umbris
sicut in socto leginius. prosint ut si qua est ea gloria signent.
tͥtem de pallonte. Uano moesti comitamur honore. aut corte si
qua ẽ ea cura iuezentio i patri sacrilego qui suꝑos inferosq. con¬
tomuit. aeneae magnidextra cadisi sicut alibi nomen tñ haud
leue pareũ manibus hoc referes telo ecidise camillae. comptos
de more npillos antiuo s more quo uiri sient mulieres compo¬
nebant capillos. quod uerum eẽ ꝙ statutos non nullȩ antiquorum
docent & ꝑsonat quas in tragoediis uidemus similes in uiroq sexu
q̃tum ad ornatum ꝑtiuet corporis: interea: dum haec geruntur.

Expanded text:
ndam adrogantiam tertia persona usus est. ‘Indoles’ autem est ndam adrogantiam tertia persona usus est. ‘Indoles’ autem est proprie imago quaedam virtutis futurae. QVIBVS LAETATVS HABE TVA moris enim fuerat ut cum his rebus homines sepelirentur quas dilexerant vivi. SI QVA EST EA CVRA REMITTO aut more illo dixit quo solet sepultura ad ipsa cadavera non pertinere - licet umbris, sicut in sexto legimus, prosit - ut «si qua est ea gloria signant», item de Pallante «vano maesti comitamur honore»: aut certe, si qua est ea cura Mezentio, id est patri sacrilego, qui superos inferosque contemnit. AENEAE MAGNI DEXTRA CADIS sic alibi «nomen haud leve patrum manibus hoc referes, telo cecidisse Camillae». COMPTOS DE MORE CAPILLOS antiquo scilicet more, quo viri sicut mulieres componebant capillos: quod verum esse et statuae non nullae antiquorum docent, et personae quas in tragoedis videmus similes in utroque sexu, quantum ad ornatum pertinet capitis. INTEREA dum haec geruntur.
Abbreviated transcription (Latin):
mamposse oucede. quia & ip̃e pietatis intuitu dimicas pro
pras salute tua aũt pietas prudentor d̃ additũ q̃ĩ nõ a pa¬
rumpentibus legunt aut colligunt ẽ/ aut transeut. ut liteo¬
taq epiui leginius: &igit eusemꝰper mediũ aeueas. poctica de¬
scriptio ẽ. Ham reuera fibri non potuit ut gladius q rean¬
seret ꝑ corpus inuenis & incorpore iuuenis absconderet: nã
exigit et eo agit traus corpus: parnam niucro: i leuia ar¬
ma non clipeui: minacis aũt nõ lausi: non .u ip̃e mina¬
nus fuerat. ergo ordo ẽ. nucio iuiuacis ȩneae .s. tum uita
por auras concessit moesta ad manes. idest omima: ꝙ abu¬
siue dictume. nã ad inferos sinulacrũ pergit nõ aninia.
prolandibus istis. quia &e contra fortiorom ꝗ pro parris
salute dimicare conatus ũ. iõ enim pluraliter laudibus
dixit : quid pius neneas tm̃ dabit indole dignũ: ꝑꝑ uita.¬

Expanded text:
niam posse concedere, quia et ipse pietatis intuitu dimicas pro niam posse concedere, quia et ipse pietatis intuitu dimicas pro patris salute. 'tua' autem 'pietas' prudenter est additum, quasi non a pamen ‘legunt’ aut colligunt est, aut transeunt, ut «litoraque Epiri legimus». EXIGIT ENSEM PER MEDIVM poetica descriptio est: nam re vera fieri non potuit, ut gladius et transiret per corpus iuvenis, et in corpore iuvenis absconderetur: nam ‘exigit’ est ‘ex eo agit trans corpus’. PARMAM id est levia arma, non clipeum. ‘Minacis’ autem non Lausi; non enim ipse minatus fuerat. Ergo ordo est ‘mucro minacis’, Aeneae scilicet. VITA PER AVRAS CONCESSIT MAESTA AD MANES id est anima. Et abusive dictum est; nam ad inferos simulacrum pergit, non anima. PRO LAVDIBVS ISTIS quia et contra fortiorem et pro patris salute dimicare conatus est: ideo enim pluraliter ‘laudibus’ dixit. PIVS AENEAS TANTA DABIT INDOLE DIGNVM propter vita
Abbreviated transcription (Latin):
siseui hysterologia : niuiicum hastile: cuiusdam qi picture pom¬
pa ꝙ inna describit᷑ i anrq assurgertis dextra iainq: subiie niucro¬
nem aense dextrae assurgeneis .i plagai ferentis. morando susti¬
nuit: moram iniciendo eius impetũ lusit dum genieor par
ma nati de bistoria est. ram scipio africanus quum eẽt amnorum¬
ua de com ꝙ septem pareem suum defendit in bello. nec recessit
uigiuti septem confossus nulneribus praccipitant: praccipieane
ham pluit hie distinpuetdum: nam si iunxeris dum pluit in
torrisi erit archaismos debuit .n. dice in terras tamen sciendũ
ẽ henusstichium hoc lucretii ẽẽ . quod ita ut inuenit uirgilius tran¬
sulit e ercẽ diem. hyppallage ẽ : pro ip̃i per diem exerceri mi¬
hem belli dum detinet. bellantũ impeti dum sustinet: douee
de feruent. goñ teauslatiouẽ fecit a uicina comparatione.
fallit re incautũ pietas tua. quod credis mie id circo piũ nbi ue

Expanded text:
sis cum hysterologia. INIMICVM HASTILE cuiusdam quasi picturae pomsis cum hysterologia. INIMICVM HASTILE cuiusdam quasi picturae pompa describitur. IAMQVE ADSVRGENTIS DEXTRAE iamque subiit mucronem Aeneae dextra adsurgentis et plagam ferentis. MORANDO SVSTINVIT moram iniciendo eius impetum lusit. DVM GENITOR NATI PARMA P. A. de historia est: nam Scipio Africanus cum esset vix annorum decem et septem, patrem suum defendit in bello, nec cessit viginti et septem confossus vulneribus. PRAECIPITANT praecipitantur. DVM PLVIT hic distinguendum: nam si iunxeris ‘dum pluit in terris’, erit archaismos; debuit enim dicere ‘in terras’. Tamen sciendum est hemistichium hoc Lucretii esse, quod ita ut invenit Vergilius transtulit. EXERCERE DIEM hypallage est pro ‘ipsi per diem exerceri’. NVBEM BELLI DVM DETINET bellantum impetum sustinet, donec deferveat. Et bene translationem fecit a vicina conparatione. FALLIT TE INCAVTVM P
Abbreviated transcription (Latin):
ripiunt o ut hector hoctoris. nestor nestoris. castor castoris ꝗ sic
natũ: caelumq aspicit: ue alto quaesiuit coelo lucem. itẽ hausit
coelũ mentemq recepit. Naturaliter enim morientos cupiuunt
satiari extremo lucis aspectu: dultes moriens reminiscit argos
inter physica signa moriturorũ S hoc legit patrię aspectum deside
rare perituros. linea terga lino .n. tegebant scuta. ut posset inhae¬
ut d supra dixinius secundum caprũ erit nt̃us hoc feruen. licet
nusꝗͣ lectum sit. ut & ip̃e commorat. Iacrinae ꝗ. per ora uolutae.
non uiri fortis sed filii est considerata persona optima facta: Mlii
hic est sonsus ego quidem facta tua õ lause ꝗ mortẽ er pietate ue¬
mentõ non silebo si taiuon credet uerustas er scolerato homine
pium filiũ procreatũ fuisse: inq ligatus. pro illigatus. et ẽ theme¬

Expanded text:
ripiuntur, ut 'Hector Hectoris', 'Nestor Nestoris', 'Castor Castoris'. Ad vripiuntur, ut 'Hector Hectoris', 'Nestor Nestoris', 'Castor Castoris'. Ad vnatum. caelumque aspicit ut "alto quaesivit caelo lucem" item "hausit caelum mentemque recepit" : naturaliter enim morientes cupiunt satiari extremo lucis aspectu. Ad v. 782 Dulces moriens reminiscitur argos inter physica signa moriturorum etiam hoc legitur, patriae aspectum desirare perituros. LINEA TERGA lino enim tegebantur scuta, ut posset inhaeut etiam supra diximus, secundum Caprum erit nominativus ‘hoc femen’, licet nusquam lectum sit, ut etiam ipse commemorat. LACRIMAEQVE PER ORA VOLVTAE non viri fortis, sed filii est considerata persona. OPTIMA FACTA alii hic est sensus: ego quidem facta tua, o Lause, et mortem ex pietate venientem non silebo, si tamen credet vetustas ex scelerato homine pium filium fuisse procreatum. INQVE LIGATVS pro ‘inligatusque’: et est tme
Abbreviated transcription (Latin):
sius suꝑposuit & eo duce oraculi praecepta composuit. Non aũt incon¬
grue fingit ire potuisse por mediũ pelagus. qĩ filius pro patre nep¬
tuni: haec aũt comparatio pertinet ad solam corporis proceritatẽ.¬
maxima uerei stagna: per epitheton eleuauit tapinosin more
suo imperterritus priia est compositio non secunda. nu hoc
ẽ ꝑterritus. quod territus ꝙ tune est uera composicio. quom sormo¬
nis nã corripit᷑: spatium eniensusestum satis hastie: spetiosa elo¬
cutio uoueo consecro ededico pracdonis praedones sunt qui
populandam alienã inuadunt prouiuciam: alibi ꝑfidus alta po¬
÷ ab hostium conuersione: Unde qui hostom fugasse merebat᷑ tropi¬
÷ ab exultanione. Sciendum saue lauso propriam iõ nihil pro¬
fuisse pietatom: ꝙ in cũ pater mente sacrilega munera trans¬
cedit. omuia enim nouiinaꝰ in or. terminata in obliquis casibus cor¬

Expanded text:
s superposuit et eo duce oraculi praecepta conplevit. Non autem incons superposuit et eo duce oraculi praecepta conplevit. Non autem incongrue fingitur ire potuisse per medium pelagus, quasi filius pro parte Neptuni. Haec autem comparatio pertinet ad solam corporis proceritatem. NEREI STAGNA epitheto elevavit tapinosin more suo. INPERTERRITVS prconpositio, cum sermonis natura corrumpitur. SPATIVM EMENSVS QVANTVM SATIS HASTAE speciosa elocutio. VOVEO consecro et dico. PRAEDONIS praedones sunt qui populandam alienam invadunt provinciam, alibi «perfidus alta pe τρέπεσθαι, id est ab hostium conversione: unde qui hostem fugasset, merebatur trop ab exultatione. sciendum sane Lauso propriam ideo nihil profuisse pietatem, quod in eum pater mente sacrilega munera transcedit: omnia enim Graeca nomina 'or' terminata, in obliquis casibus cor
Abbreviated transcription (Latin):
significat iram miseraut in auez gñabe dicit omuem irambelli¬
cam. Ubi onim tam inanis iracundia ẽ: ꝗ inbello ubi ut pereanus¬
irascimur: pallida tisiphone: non ipsa dea sed effectus furice hoc est
insama orion cum pedes incedit medii per maxima norei fagna
orion ut et̃ in pͥmo dixinius oenopionis regis filius fuit. & con¬
cessus a ioue mercurio neptuno q susceptis hospitio. hie uena¬
tor ĩ monsi corporis fuit. qui quodam tempore susceptus a rege oe¬
nopione cum uellet eius filiam uiciare. ille iratus ei ocnlos sustu¬
lit. caeous itaq orion cum consuleret que madmodũ oculos posset
recipere. respousum ẽ ei posse lumina resitui si per pelagus contra
orientem pergeret ut loca luniinũ radiissolis semper oferret q
ille efficere ita potuit. Nam quim audis& strepitum eyclopuẽ
iorui ful minta poberr antũ sono adeo ductus unũ de bis humeri¬

Expanded text:
Ad v. 758 Iram miserantur inanem generaliter dicit omnem iram belliAd v. 758 Iram miserantur inanem generaliter dicit omnem iram bellicam: ubi irascimur? PALLIDA TISIPHONE non ipsa dea, sed effectus furiae, hoc est insania. ORION CVM PEDES INCEDIT MEDII PER MAXIMA NEREI STAGNA Orion, ut etiam in primo diximus, Oenopionis regis filius fuit, ei concessus a Iove, Mercurio Neptunoque, susceptis hospitio. Hic venator inmensi corporis fuit, qui quodam tempore susceptus a rege, cum vellet eius filiam vitiare, ille iratus ei oculos sustulit. Caecus itaque Orion cum consuleret quemadmodum oculos posset recipere, responsum est ei, posse lumina restitui, si per pelagus ita contra orientem pergeret, ut loca luminum radiis solis semper offerret. Quod ille efficere ita potuit: nam cum audisset strepitum cyclopum Iovi fulmina fabricantum, sono ad eos ductus, unum de his suis humeri
Abbreviated transcription (Latin):
uiicaso RNAioo Vnyou. cedicus alchatoum. ĩ hoc loco est confu-¬
sio in aliquibus nominibus nam quis sit troiamis quissit rutu
lus ignorat: Rapo rapondicit sicut tarcon. sed metri causa de
traxit n ut possit fieri sy naly mnpha sicut supͣ ait. at proculhũ
tarco infernis casu equi asperrimi. qui frenorũ sperneret regeͥmen¬
infrenos aũt g̃ homines dicimus. ut hinc numidę infreni ei¬
ngunt. dicinius aũt s infronus & infrenis sicut inermus & in¬
ermis proceserat argis contta messapum dimicaturus. quod nequit
efficere. Nam a ualerio tanꝗ̃ ad nessapũ peruenirq. occisus est
haud espers non ignarus uirtutis parentũ: iaculo & longe fallente
sagita. iactu longe fallentis sagidtae.: nom endyadim dixit. ut amis
aurõq trilicem: item molemq & montes caedebant: legit᷑ & ce-¬
debant .i terga uertebant secundum quod ruebant insequebantur
significat. Si aũt caedebant ÷ occidebant ruebant hoc ost cadebant.

Expanded text:
us'. Ad v. 747 Caedicus alcathoum hoc loco est confusio in aliquibus nominibus: nam quis sit Troianus, quis sit Rutulus, ignoratur. Ad v. 748 Rapo Rapon dicitur, sicut Tarchon; sed metri causa 'n' detraxit, ut possit synaliphe fieri, sicut supra "haud procul hinc Tarcho eInfrenos autem etiam homines dicimus, ut «hinc Numidae infreni cingunt». Dicimus autem et infrenus et infrenis, sicut inermus et inermis. PROCESSERAT AGIS contra Messapum dimicaturus: quod nequivit efficere, nam a Valero, ante quam ad Messapum perveniret, occisus est. HAVD EXPERS non ignarus virtutis parentum. IACVLO ET LONGE FALLENTE SAGITTA iactu longe fallentis sagittae: nam ἓν διὰ δυοῖν dixit, ut «hamis auroque trilicem», item «molemque et montes. CAEDEBANT legitur et ‘cedebant’, id est terga vertebant, secusignificat. si autem 'caedebant', id est occidebant, 'ruebant' id est cadebant.
Abbreviated transcription (Latin):
umphos: nult eis excidii tarditatem peo uittoria colere: ue
aeneam plus laudat. quod latinis petituris est utile: ut eum
credant so posse tacilius etorare: prior. praestantior: melior.
qua datur. qua potest. qua cunq̃. raciono praonuttit᷑ sicut¬
clauso gurgite: saxorum obiectionẽ praecluso. praefitus di¬
uos. more autiquo. nam maiores uullam orationem uissi
inuocatis irruinibus ĩ cohabant. sicut sunt omnes orationes
catonis & gracchi nam gn̾ale caput in omnibus loginius.
Unde oicero per irrisionem ait si quid ex notere aliqua ora¬

Expanded text:
umphos, vult eis excidii tarditatem pro victoria cedere. Ad Aenea plus laudat quod Latinis, sicut suadet, pacem petituris est utile, ut eum se credant posse facilius exorare. 'prior' autem praestantior, melior. Ad v. 293 Qua datur qua potest, quacumque ratione permittitCLAVSO GVRGITE saxorum obiectione praecluso. PRAEFATVS DIVOS more antiquo: nam maiores nullam orationem nisi invocatis numinibus inchoabant, sicut sunt omnes orationes Catonis et Gracchi; nam generale caput in omnibus legimus. Vnde Cicero per inrisionem ait «si quid ex vetere aliqua ora
Abbreviated transcription (Latin):
diorueden dixerimus nec latiuũ ẽ neo graecũ aliter nec
uersus consistit: Nimiꝗͣ enim eolipsis fit ꝑ nilitterani. tamen
meliuis est dioniede legat᷑. ut sit actus grecus Nomina ti
elocutioriẽ quum cundem casum per sẏnaeresim inuss nii¬
serint: actum in e mittunt necesse ẽ: Ideo quia quua
naturam suam soruant: actum in uocaler muittunt non
in cosonantẽ & debec synacresis plenitudinis puare rones

Expanded text:
‘Diomeden’ dixerimus, nec Latinum est, nec Graecum, nec ‘Diomeden’ dixerimus, nec Latinum est, nec Graecum, nec versus ratio constitit: numquam enim ecthlipsis fit per ‘n’ litteram. Tamen melielocutionem, cum eundem casum per synaeresin in ‘ους’ miserint, accusativum in ‘η’ mittant necesse est, ideo quia cum naturam suam servant, accusativum in vocalem mittunt, non in consonantem, et debet synaeresis plenitudinis servare rationem:
Abbreviated transcription (Latin):
curice hoc loco cõmemoratioueͬ sed tn dixisse intra tecta re¬
gia ut ostenderet consiluĩ. quod init  nõ ec complendũ quia
nec rite est incohatũ. ea ouimquae dicet latinus effostnçare¬
biuit olli. ili. secundum ennium: fluunt. Restinanterifee¬
ros nam apud maiores omnes duces cum sceptris in grediesaut
curiam postea coeꝑunt tm̃ ex consulibus & dignũ erat cos
consules fut fuise aetola et urebe remisos. quam condiderũt
hisqui de aetolia uenerinit in graecia prouintia: unde dionie¬
des h abuit sotios de rribus eius cinitatibus: quas habet actolia
pleuron ole non calydon. Sic ergo netola dixit erurbe: ut
Qtandem enboicis ouinarum allabit oris & responsare¬
posoit. ante .i. rex solet a legatis uniuersa cognoscere: de sit
eos praesente populo iterum omna iubere uarrare. unde
o ordine cuncta sua nam uihil licet p̃nittere. unde
&suꝑfluce nãrari consueuerunt: uidimus o que dionis¬

Expanded text:
curiae hoc loco fecisse commemorationem, sed tantum dixisse ‘intra tecta recuriae hoc loco fecisse commemorationem, sed tantum dixisse ‘intra tecta regia’, ut ostenderet, consilium quod initur, non esse complendum, quia nec rite est inchoatum: ea enim quae dicit Latinus, effectu carebunt. OLLI ‘illi’ secundum Ennium. RVVNT festinanterros. namque apud maiores omnes duces cum sceptris ingrediebantur curiam; postea coeperunt tconsules fuisse. AETOLA EX VRBE REMISSOS quam condiderunt hi qui de Aetolia venerunt, Graeciae provincia, unde Diomedes habuit socios de tribus eius civitatibus, quas habet Aetolia, Pleurona, Olenon, Calydona. Sic ergo dixit ‘Aetola ex urbe’, ut «tandem Euboicis Cumarum adlabitur oris». ET RESPONSA REPOSCIT mire ante enim rex solet a legatis universa cognoscere et sic eos praesente populo iterum omnia iubere narrare. Vnde est ‘ordine cvncta suo’: nam nihil licet praetermittere: unde et superflua narrare consuerunt. VIDIMVS O CIVES DIOME
Abbreviated transcription (Latin):
introitum. Nam castra actus pluralis est: qui multis errorem
defendendae rei publicae aliud inire consiliũ. fatalom acnea
manifesto numine belliferri: modo ꝑnitiosum omnbus ae nea
caede sotiorũ. altra intra liruina cogit. quaorit cue ad
pͥuatam doniũ cõuocet᷑ senatus. qui nõ uisi ad publica &
augurato condita loca conuenire consueuie: Sed scinus do
niũ augurato conditã & eandem tam templũ fuisse ꝗͣcuriam
Nanq insuꝑioribus leginius tectum augustum i augurio con¬
ditum. inde paulo post. hine sceptea accipere & primos attolle
fasces regibus omen erat. hoc illis curia tomplum: merito¬
ait in septimio. tali incus templo diuũ parriaq lacinus sedese¬
dens. id circo xͦ in palatii atrio. quod augurato conditum est :
apud maiores consuletat senatus ubi E ariotes im̃olabat
quod ut in septimo dixinius. uirgilius ad latini teanstulit do¬
mum: multi dicunt perite uirgiliñ fecisse nec templi nec

Expanded text:
introitum»: nam ‘castra’ accusativus pluralis est, qui multis errorem defendendae reipublicae aliud inire consilium. FATALEM AENEAN MANIFESTO NVMINE FERRI modo perniciosum omnibus Aenean, caede sociorum. ALTA INTRA LIMINA COGIT quaeritur cur ad privatam domum convocetur senatus, qui non nisi ad publica et augurato condita loca convenire consueverit. Sed scimus domum Latini augurato conditam et eandem tam templum fuisse, quam curiam: namque in superioribus legimus «tectum augustum», id est augurio conditum, item paulo post «hinc sceptra accipere et primos attollere fasces regibus omen erat, hoc illis curia tr senatus: nam ait in septimo "tali intus templo divum patriaque Latinus sede sedens" . idcirco etiam in Palatii atrio, quod augurato conditum est, apud maiores consulebatur senatus: ubi etiam aries immolabatquod, ut in septimo diximus, Vergilius ad Latini transtulit domum. Multi dicunt perite Vergilium nec templi nec
Abbreviated transcription (Latin):
nirum domittit corpora morti: ima terraedolet s sibi etiam
si quidem in mari constitutus optare hiatum: non põt terrę: imã
pro potentis qualitate non nunꝗͣ et mors uidet᷑ ẽẽ miseratio
ut hoc loco. itẽ supͣ. figite me siqua ẽ pietas adoro: ad uacat
N ost niotri causa aditũ: syrtis ubi harenosa suut loca. syrtes
uocant᷑ erpo imittite me ad saeua uada syrciu: aut haro¬
nosa loca: aut reuera ad syrtes ⁊ ad miundi extrena. quo
me nec fama comitet muorone induat: aut Rꝙł I x ꝓpngie doo¬
dixit induat pro feriat. aut hyppallage õ pro nucrore

Expanded text:
virum demittit corpora morti’. IMA TERRA dolet sibi etiam virum demittit corpora morti’. IMA TERRA dolet sibi etiam siquidem in mari constitutus optare hiatum non potest terrae. Imampro petentis qualitate nonnumquam etiam mors videtur esse miseratio, ut hoc loco, item supra «figite me, si qua est pietas». ADORO ‘ad’ vacat, et est metri causa additum. SYRTIS ubi harenosa sunt loca syrtes vocantur: ergo ‘inmittite me ad saeva vada syrtium’ aut harenosa loca, aut re vera ad syrtes, id est mundi extrema, quo me nec fama comitetur. MVCRONE INDVAT aut καταχρηστικῶϛ dixit ‘induat’ pro ‘feriat’: aut hypallage est pro ‘mucrone
Abbreviated transcription (Latin):
÷ minores particulee. utq ne. ue . ce. quotiens ungunt᷑ aliis
partibus ante se accentu faciune qualislioge sit syllaba. quee
praecedit siue breuis siue longa. ut Ausaq̃. huiusne. illucco
tantone. adduce deduce & haec niutilata similiter proferũt
.s. subeodem accentu. querue reducit: qualem. ut hume ego te
curyale aspicio ꝙ quasi nescius sui ẽ in tanta rerũ ꝑniuitatio¬
ne: laureutis ne iterum muros. quasi deliberatro ẽ: quidma¬
mis illa uirum. syllepsis ꝑ genus nam a manu .i. multitudĩẽ
ad uiros trausitũ facit. pallantes uideo: incelliginius eni
non longe a terris fuisse. Ham quod ait sup. modio fert
aequore turbo: ut dixinius ad mediũ accipiendum ẽ: aut
quia mediũ dicit᷑ omne quod inter finẽ q initiũ ut inꝗn¬
to. interea uisdiũ ȩ neas iam classe tenebat: genitũ q ca¬
dentũ accipio: hinc apparet de aenea dictum obuia multa

Expanded text:
est minores particulae, ut ‘que, ne, ve, ce’, quotiens iunguntur aliis est minores particulae, ut ‘que, ne, ve, ce’, quotiens iunguntur aliis partibus, ante se accentum faciunt, qualislibet sit syllaba quae praecedit, sive brevis sive longa, ut ‘musaque, huiusve, illucce, tantone’: et haec mutilata similiter proferuntur, scilicet sub eodem accentu. QVEMVE REDVCIT? qualem, ut «hunc ego te Euryale aspicio?» et quasi nescius sui est in tanta rerum permutatione. LAVRENTISNE ITERVM M. quasi deliberatio est. QVID MANVS ILLA VIRVM? syllepsis per genus: nam a manu, id est multitudine, ad viros transitum fecit. PALANTES VIDEO intellegimus eum non longe a terris fuisse: nam quod ait supra ‘medio fert aequore’, ut diximus, ‘ad medium’ accipiendum est. Aut quia medium dicitur omne quod est inter finem et initium, ut «interea medium Aeneas iam classe tenebat». GEMITVMQVE CADENTVM ACCIPIO hinc apparet de Aenea dictum ‘obvia multa
Abbreviated transcription (Latin):
pidiui sicut haeret pede pes. pro pedi osinius ipse est quem
supͣ massicum dicit ereo ut dixinius si osinius prop est
massicus appellatiuũ licet possit fieri ut duo nori neimn
pitrent este fuma pompilius alexander magnus eluss nis
oris thusciae ci uitato transilit hoc loco sermone fostinantis celericos
indicat᷑ rupit saturnia funẽ: ne depͥrenso dolo ad bellum rediret.
illum aũt aeneas absentẽ in p̃lia poscit. sic melius ꝙ̃ sicut non
nulli uolunt. Urbanus aũt sic lexit. ille aũt aeneam abfentem
dicit qui recedit: quod non turno congruit: non aenece: qui¬
impraoliis interest praeliis medio: ad mediũ : turbo uis uenti
ignarus rerũ: artis ꝑ quam euaserat: omniporens genitor : duo
antonomasia pro uo proprio. ut tritonia pallas: tanton: pro
tanto ne. & constat mutilatas partes orationis accontũ in
eodem loco hĩe. in quo g̃ integere habuerunt. Nam Ta peopia

Expanded text:
pidini’, sicut «haeret pede pes» pro ‘pedi’. OSINIVS ipse est quem pidini’, sicut «haeret pede pes» pro ‘pedi’. OSINIVS ipse est quem supra Massicum dixit. Ergo, ut diximus, si Osinius proprium est, Massicus appellativum: licet possit fieri ut duo nomina unius sint, ut Numa Pompilius, Alexander Magnus. CLVSINIS RIS Tusciae civitate. TRANSILIT hoc sermone festinantis celeritas indicatur. RVMPIT SATVRNIA FVNEM ne deprehenso dolo ad bellum rediret. ILLVM AVTEM AENEAS ABSENTEM IN PROELIA POSCIT sic melius, quam sicut non nulli volunt – Vrbanus namque sic dicitur qui recedit: quod nunc Turno congruit, non Aeneae qui interest proeliis. MEDIO ad medium. TVRBO vis venti. IGNARVS RERVM artis per quam evaserat. OMNIPOTENS GENITOR duo antonomasiva pro uno proprio, ut «Tritonia Pallas». TANTON pro ‘tantone’. Et constat mutilatas partes orationis accentum in eodem loco habere, in quo etiam integrae habuerunt: nam moria, id
Abbreviated transcription (Latin):
insultauerat ÷ impedierat: iritatq uirum telis iõ hac arte agit
iuno. S imagine decipit turnũ: quia si ei et aꝑto fugam sua¬
derꝗ more uiri fortis ille fugoe praepouer& mortẽ: cum prae.¬
bi. en xͥgros ꝙ quam bello reoiaue potisi hesperiam metire iateus.¬
nec ferre uidet sua gaudia uentos. prouerbiñ ẽ uenti ferũt
gaudia ÷ letatur incassum. sic supra. sed aurae ommia dister¬
put. Itom partem mento dedit parte uolucres dispersit in
auras. forte ratis. descriptio ꝑ ecbasim facta non stum asuꝑ¬
ioribus pendet sed ante dictis adiungit᷑ ut insula sicanium
iuxta latus has Aũt descͥotiones ẽẽ captas  raras conuenit: sic̃
S oratius docet in arte poetita dicens. purpurens late qui
spbendeat uuus & alter assuit᷑ pannus. sunt .n. ornatui. ere¬
pidine saxi crepido est abrupti saxi altitudo sane hoc loco anti¬
ptosis facta est ꝑꝑ netrum coniuncta orgo crepiine pro ere¬

Expanded text:
erat. Ad v. 644 Inritatque virum telis ideo hac arte agit erat. Ad v. 644 Inritatque virum telis ideo hac arte agit Iuno et imagine decipit Turnum, quia si ei ex aperto fugam suaderet, more viri fortis ille fugae praeponeret mortem, cum praebi "en agros et quam bello, Troiane, petisti Hesperiam metire iacensNEC FERRE VIDET SVA GAVDIA VENTOS proverbium est ‘venti ferunt gaudia’, id est laetatur incassum: sic supra «sed aurae omnia discerpunt», item «partem mente dedit, partem volucres dispersit in auras». FORTE RATIS descriptio per parecbasin facta, non enim a superioribus pendet, sed ante dictis adiungitur, ut «insula Sicanium iuxta latus». Has autem descriptiones esse aptas et raras convenit, sicut etiam Horatius docet in arte poetica, dicens «purpureus late qui splendeat unus et alter adsuitur pannus»: sunt enim ornatui. CREPIDINE SAXI crepido est abrupti saxi altitudo. Sane hoc loco antiptosis facta est propter metrum: ‘coniuncta’ ergo ‘crepidine’ pro ‘cre
Abbreviated transcription (Latin):
Nam si dixeris petendus ẽ codex. iam non ꝑ gerundii modũ.
sed participialiter loqueris ratt firma perpenia: ueriuane
ferge sum ueritatis ignara nimbo succinta: iubidus: gdia prae¬
nuisit, agens hyeniem: quod nyi eẽt splendorẽ accirerenius ꝗ
e trrca corpiis deorum: nube caua: exit nt̃us haeo mibes: nam ni¬
os non dicimus quod ait liuius andronichus qui primus edidit
fabulam latinam apud nos. cicero in tusculanis. serius poeticã
condditam liuius fabulam dedit .E. claudio cacci filio. I tude¬
caudam: quee esse solebat in galeis. ut critaq: hirsutus equina
di uini assimilat capitis. hoc ex ꝑsona pocte dictum ẽ intuentis
futura. nam post mortem in nũ deorum referee: dat ina.
niq uerba: nec a membris. nec a mente uenientia. obita.
sumpta  suscepta ꝙ completa: & ultat: exultare ẽ gnudere
&ꝑ se plenus ẽ. nam insultare est irridere inmicos q dicisꝰ
insulto tibi licet salustius dixerit/ multos as adolestentia bonos

Expanded text:
nam si dixeris ‘petendus est codex’, iam non per gerundi modum, sed participialiter loqueris. RATA firma, perpetua. VERI VANA FEROR sum veritatis ignara. NIMBO SVCCINCTA nubibus, quia praemisit ‘agens hiemem’: quod nisi esset, splendorem acciperemus, qui est circa corpus deorum. NVBE CAVA erit nominativus ‘haec nubes’; nam ‘nubs’ non dicimus, quod ait Livius Andronicus, qui primus edidit fabulam Latinam apud nos. IVBASQVE propter conditam Livius fabulam dedit Claudio caeci filio, et M. Tuticaudam, quae esse solebat in galeis, ut «cristaque hirsutus equina». DIVINI ADSIMVLAT CAPITIS hoc ex persona poetae dictum est, intuentis futura: nam post mortem in numerum referetur deorum. INANIA nec a membris, nec a mente venientia. OBITA sumpta, suscepta et conpleta. EXVLTAT ‘exultare’ est gaudere, et per se plenum est: nam ‘insultare’ est irridere inimicos. Et dicimus ‘insulto tibi’, licet Sallustius dixerit «multos ab adulescentia bonos
Abbreviated transcription (Latin):
nec minus 4. innuimeras sruxere pyrasi hoc loco multis
oñdit sionsam caedem factas ec ruculoruĩ. sinicimos tollũt
in agros qui ti. o longniquo ueneraut. referrinon poternit:
nrdiq. renuttiunt: de est inneuiq & meniuit antique con¬
suetuidinis nam auto gͣ hoiines in cinitato sopelies ne: quod

Expanded text:
. INNVMERAS STRVXERE PYRAS hoc loco multis rebus ostendit inmensam caedem factam esse Rutulorum. FINITIMOS TOLLVNT IN AGROS qui enim e longinquo venerant, referri non poterant. VRBIQVE REMITTVNT deest ‘unicuique’. Et meminit antiquae consuetudinis: nam ante etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
sunt trophara. Nam supea ait. inducosq iubet teuucos hosi¬
libus armis ipsos ferre duces esset par aetas uel nea uel filii
ab arinis q hoc uidet dicẽ diniendi sunt troiani ut morte
tueni satisfaciane doloribus meis. quod e posteriora signi¬
ficant . Moritis uacat hie tibi solus fortunce q locus. mihil
est aliud quod possit uel uirtus tua uel fortima praesare.
nam his rebus uictoria continget iisi ut occiso
ꝓ uindices filius ⁊ pateem onsoleris orbatũ sea quato¬
mauos prasterro subimos hac si dicors hane solam et causam: que
cim cogat ad uit&e pationtiam: ut filio tueni nuntiet᷑ interitus
extulerat lucem ꝗ sinius pollio dicit ubiq uirgiliui in diei destri.
pnouem aliquen ponere aptum pracsentibus rebus ut hoc loco
quia fimerum ꝙ sepulturaꝵꝵ res agit᷑ dicit extulerat. namg¬
its̃ in quarto quia õ nauigaturus aencas q rolicturus dido¬

Expanded text:
sunt tropaea: nam supra ait "indutosque iubet truncos hostisunt tropaea: nam supra ait "indutosque iubet truncos hostilibus armis ipsos ferre duces" . Ad v. 174 Esset par aetas vel mea, vel filii;'ab armis'. et hoc videtur dicere: dimittendi sunt Troiani, ut morte Turni satis fiat doloribus meis: quod etiam posteriora significant. Ad v. 179 Meritis vacat hic tibi solus fortunaeque locus nihil est aliud quod possit vel virtus tua, vel fortuna praestare — nam his rebus victoria contingit — nisi ut occiso Turno et vindices filium et patrem consoleris orbatum. AMANES PERFERRE SVB IMOS ac si diceret hanc esse causam, quae eum cogat ad vitae patientiam, ut filio Turni nuntietur interitus. EXTVLERAT LVCEM Asinius Pollio dicit, ubique Vergilium in diei descriptione sermonem aliquem ponere aptum praesentibus rebus, ut hoc loco, quia funerum et sepulturarum res agitur, dicit ‘extuleratitem in quarto, quia est navigaturus Aeneas et relicturus Dido
Abbreviated transcription (Latin):
gñalia dixit referensse ad naturalẽ ordinẽ. nõ ad fatum
propriũ. naz fata superare neuio hominũ potest. unde
multi sic distingunt: contra ego uiuendo uici uitam si
filii. Nam hoc ẽ suꝑstes restarem. ut genitor. & nea fata
ꝑ exclarationem dictum sit. Setendum tñ E irratio.¬
nabilia dolentibus dari. restarẽ cem . de dissem: reddidissem:
ace: deest aetatis. nam senecta aetas dicit. salustius sene¬
cta iam aetato ꝑ se aũt plenum ẽ si seuectus dicamus
ñõ putat: impeudise pro amicorum felicitato filiũ: qui mo-¬
eti tuerat acerbo fuuore fatalitor debitus. & est a qualitate
beneficii solatiũ: non alio digner to fimere palla. latenter hic
ae noae ostendit᷑ pietas. qui in anuci funs tanta contulit.
ut pater amplius practtare non posser: Tu qͦ. nuue staros
ĩmanis teuncus in armis: sicut isti duces de quibus haec

Expanded text:
generaliter dixit, referens se ad naturalem ordinem, non ad fatum generaliter dixit, referens se ad naturalem ordinem, non ad fatum proprium; nam fata superare nemo hominum potest. Vnde multi sic distingunt ‘contra ego vivendo vici’ vitam scilicet filii: nam hoc est ‘superstes restarem ut genitor’: ut ‘mea fata’ per exclamationem dictum sit. Sciendum tamen, etiam inrationabilia dolentibus dari. RESTAREM essem. DEDISSEM reddidissem. PCTAE deest aetati; nam senecta aetas dicitur: Sallustius «senecta iam aetate». Per se autem plenum est si ‘senectus’ dicamus, mmodo putat, inpendisse pro amicorum felicitate filium, qui morti fuerat acerbo funere fataliter debitus. Et est a qualitate beneficii solacium. NON ALIO DIGNER TE FVNERE PALLA latenter hic Aeneae ostenditur pietas, qui in amici funus tanta contulit, ut pater amplius praestare non posset. TV QVOQVE NVNC STARES inmanis truncus in armis id est in trunco armatus, sicut isti duces, de quibus haec
Abbreviated transcription (Latin):
expositio ẽ aue enim hoo dicit: non nihi talia promiatebas.¬
ut crederem te cautius dinicaturũ. ut intelliga mus pallinte¬
profioiscentem promisisso patri uictoriam: caedem hostium. plu¬
rima spolia. Qui enim haec cogitat: cautele obliuiscit᷑ auiditate
pugnandi. aut certernõ pro nõ ne uemps accipiamus: ut in te¬
centio non tu hunc rus hinc prodisse aiebas .i non ne pro nem
pe. It sit sensus nempe mihi hace dederas promisa discedens:
quia cantius fueras dimicaturus. in armis. apud armatum
cuius consiliũ cupiditas uindistie uictoriae plerimq contirebat
uota precesq nieae: supra. fors & uota facit. felix morte tua.
ca re felix. qua caeteri dolent. uuendo uici mea fata. diu
uiuendo ut inbucolicis o lycida uiui ꝑuenimus: uici aũt
mea fata .÷ naturalem ordinẽ uita lougiore superaui. Nanq:
hie ordo naturalis ẽ: ut sint parentibus suꝑstites filii. fata ergo

Expanded text:
expositio est. aut enim hoc dicit: non mihi talia promiexpositio est. aut enim hoc dicit: non mihi talia promiut crederem cautius te dimicaturum; ut intellegamus proficiscentem Pallantem promisisse patri victoriam, caedem hostium, plurima spolia; qui enim haec cogitat, cautelae obliviscitur aviditate vincendi. Aut certe ‘non’ pro ‘nempe’ accipiamus, ut in Terentio «non tu hunc rus produxisse aiebas?» id est ‘nempe’, ut nunc sit sensus: nempe mihi haec dederas promissa discedens, quia cautius fueras dimicaturus. IN ARMIS apud armatum, cuius consilium cupiditas victoriae plerumque conturbat. VOTA parentum supra «fors et vota facit». FELIX MORTE TVA ea sorte felix, qua ceteri dolentur. VIVENDO VICI MEA FATA diu vivendo, ut in Bucolicis «o Lycida, vivi perv.». ‘Vici’ autem ‘mea fata’, id est naturalem ordinem vita longiore superavi: namque hic ordo naturalis est, ut sint parentibus superstites liberi. Fata ergo
Abbreviated transcription (Latin):
rit fortuna latino: & bene cum oxceptione pollicet᷑ dicens
si uoluntatem nostram forcuna comitet᷑. foedera turnus.
co quod est paciscor e pepigi e pacnis siun facit: sicut ab eo
porali. Nam sequester ẽ medius inter duos altercantes ap̃
quem aliquid ad tempus seponit᷑. pacom orgo sequestram in¬
ducias dicit i pacem temporalẽ: ⁊ nrediam inter bellum
practeritum & fucurũ: mixtiq impime latini: apud ma.¬
iores magna erat cura fidei adeo ut inter porsennãg ro
manos factis indutiis cum ludi circenses in urbe celebrarẽt.
ingresi hostium duces curc᷑uli certamine contenderent Qui¬
nomen proprium: Nam bipenis ꝑ so plenũ ẽ: & securim si¬
mis est ligni. nam est inter spetialia nominatim. plaust
titer fecit & periit. ut haec to prima dies bello dedit hac
uitatẽ sunt. demiore uetusto: quia aueca ꝑ noctẽ cadaue¬
caelum troesq. latini: uis ulla: nec aetatis imbecillitas. nec
seueritas regia: feretro pallante reposto. posito pallantis fere.¬

Expanded text:
rationem. et bene cum exceptione pollicetur dicens, si voluntatem nostram fortuna comitetur. Ad v. 129 Foedera turnus eo quod est 'paciscor' et 'pepigi' et 'pactus sum' facit, sicut ab eo porali; nam sequester est medius inter duos altercantes, apud quem aliquid ad tempus seponitur. ‘Pacem’ ergo ‘sequestram’ indutias dicit, id est pacem temporalem et mediam inter bellum praeteritum et futurum. MIXTIQVE INPVNE LATINI apud maiores enim magna erat cura fidei, adeo ut manos factis indutiis, cum ludi circenses in urbe celebrarentur, ingressi hostium duces curuli certamine contenderent et vinomen proprium: nam bipennis per se plenum est et securim sinus ligni: nam est inter specialia nominatum. Ad v. 1titer fecit et periit, ut "haec te prima dies bello dedit, haec iativo. de more vetusto quia antea per noctem cadavecaelum Troesque Latinique" . Ad v. 148 Vis vlla nec aetatis inbecillitas, nec severitas regia. Ad v. 149 Feretro pallante reposto id est posito Pallantis fere
Abbreviated transcription (Latin):
CEANIUMinterca surgens aurora religt
Hore suo p̃termisit noctis descriptionem
quam transisse indicat praesens ortus diei
& hoc est unde oratius ait. nec uerbum ubo
curabis reddere fidus intorpres. Quae enim
naturalia sunt: omnibus patent: aeueas ꝗ ꝗ & sotiis dare tp̃s
uno eodem q. tempore ꝙ funestarotur quiss & cogeretur dare
operam sacrificiis sed laborat ut auto sacra compleret. ꝗ fir
miit agnoste ret. Unde s oratius puluillus ĩ capitolii dedi¬
catone quum ad inimicis ci filius extinctus nuntiaret᷑: ait
caddauer sit: nec uoluit fumis agnosce dones templa dedi¬
caret: secuudum quẽ ritũ g gneas inducit᷑ ante operã
dare sacrificiis.  sie adsotioꝵ es pallantis sopulturram reuerti
praccipitant curs. urgent lougam enim dilacionẽ sepul

Expanded text:
ceanum interea surgens aurora reliquit more suo praetermisit noctis descriptionem, quam transisse indicat praesens ortus diei. et hoc est unde ait Horatius "nec verbum verbo curabis reddere fidus interpres" : quae enim naturalia sunt omniuno eodemque tempore et funestaretur quis et cogeretur operam dare sacrificiis, elaborabat ut ante sacra compleret quam funus agnosceret: unde etiam Horatius Pulvillus in Capitolii dedicatione cum ab inimicis ei filius nuntiaretur extinctus, ait ‘cadaver sit’, nec voluit funus agnoscere, donec templa dedicaret. Secundum quem ritum etiam Aeneas inducitur ante operam dare sacrificiis, et sic ad sociorum et Pallantis sepulturam reverti. PRAECIPITANT CVRAE u
Abbreviated transcription (Latin):
di nem Nec procut hae nionides hoc nomen licet posie et cpo¬
cransrincon quia inides orit iut dicamus hacnus nes itido
tn meluus est ut id proprium eo dicamus quia nusꝗ nuue
no mensouus aut prae nussum ẽ aut sequntã. ergo simile
oe rononynuo ut si hae mouides sicut ehueydides pnfibi
depenede ununquot plesunq lata & plerumq tortibis de uleo
pono insignibus armis asper sie legit &⁊ ntiee salussigͦ
qua ait equo atq atnus insignibus probus no insigniba
aibis di cut legondum. uit uestes aibas aecipramaus quuc iut

Expanded text:
m. NEC PROCVL HAEMONIDES hoc nomen licet possit esse patronymicon, quia in ‘des’ exit, ut dicamus Haemonis filius, tamen melius est ut id proprium esse dicamus, quia nusquam aliud nomen eius aut praemissum est aut secutum: ergo simile est patronymico, ut sit ‘Haemonides’ sicdependent: quae plerumque lata est, plerumque tortilis de albo et cocco. INSIGNIBVS ARMIS Asper sic legit et utitur Sallustii exemplo, qui ait «equo atque armis insignibus»: Probus vero ‘insignibus albis’ dicit legendum, ut vestes albas accipiamus, quae su
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus nuue quaerit diteris. libycoue habitates lettore locros
deuicta asiq subsedit adulter: legit᷑ q deuictam asiam . quod si
ẽ. ita intelligimus: ut subsedit: ut subsedit sit dolo possedit. lu¬
canus. subsidero regnũ chaloidos enboicę. unde q subsessores
dicunt : qui insidiis tauros interimunt: & hostium dolo sublle sus
sessos uocanius ut sit sensus ad agamemnone deuictam ascam
legamus sec nudum quod contiugit. es subsedit aũe erit remanr¬
sit ut ortrenius galenq inia subsedit acestes ut sit sensus asia
ꝑꝑ adulteriũ ꝑtulit bella: qu&e reniauente adultero finita eẽ¬
ul profuit. ut cum indignatiorie dictũ sit: dum primũ uin¬
dicatur adulteriũ aliud ruesus enersit: prima inter li-¬
mina: in ipso limine imꝑii ÷ in lutore: quia secundum home¬
tum clyte iuestra agamemnoni occurrit adlitos ꝗ illic eũ
sus ceptũ cum adultero inter opulas interenut aa nciraso

Expanded text:
de quibus nunc queritur dicens 'Libycone habitantes litore Locrosde quibus nunc queritur dicens 'Libycone habitantes litore LocrosDEVICTA ASIA SVBSEDIT ADVLTER legitur et ‘devictam Asiam’: quod si est, ita intellegimus ut ‘subsedit’ sit dolo possedit - Lucanus «subsidere regnum Chalcidos Euboicae»: unde et subsessores dicuntur, qui sessas vocamus — ut sit sensus: ab Agamemnone devictam Asiam legamus, secundum quod 'subsedit' erit remansit, ut "extremus galeaque ima subsedit Acestes" , ut sit sensus: Asia propter adulterium pertulit bella, quae remanente adultero finita el profuit, ut cum indignatione sit dictum, dum primum vindicatur adulterium, aliud rursus emersit. PRIMA INTRA LIMINA in ipso limine imperii, id est in litore, quia secundum Homerum Clytemestra Agamemnoni occurrit ad litus et illic eum susceptum cum adultero inter epulas interemit: quo
Abbreviated transcription (Latin):
aũt quia contigorit manifestum ẽ. nam ue in tertio loginus
oresti aute desponsatam: ab lo inter aras apollinis interomptus¬
ẽ. ut est. g scelerum furiis agitatus orestes excipit incaueun
patriasq obtruncat ad aras uersosqͥ penates idomenei. ido¬
meneus rex crotensiũ fuit. qui cum tempestate laborarg
obcrudelitatem regno a ciuibus pulsus ost. unde ẽ fama uo¬
lat pulsum regnis cessisse paternis idorienea ducem: Alii di¬
cunt quod abscedens cuidam suum cõmendauerat regnui.
qui ꝑ eius absentiam occupauit impiũ es reuersus popalit
ergo uersos penates aut uersos & funditus direptos accipiendũ¬
ẽ. aut certe ĩ aliena iura conuersos libycone habitantes littore¬
locros. ut gͦ in tertio diximus: locri sotii aiacis oilei fuerimt
epriz ephyrii gonroli sed hi tempestace diuisi simt adeo ut eprge¬
phyris tenerent brucios de quibus ait in tertio. hic & nari¬
tũ posuerunt moenia locri. ozoli uo deferrent pentapolim:

Expanded text:
est: nam, ut in tertio legimus, Oresti ante desponsatam, ab eo est inter aras Apollinis interemptus: unde est «et scelerum furiis agitatus Orestes excipit incautum patriasque obtruncat ad aras». VERSOSQVE PENATES IDOMENEI Idomeneus rex Cretensium fuit: qui cum tempestate laboraret,ob crudelitatem regno a civibus pulsus est: unde est «fama volat pulsum regnis cessisse paternis Idomenea ducem». Alii dicunt quod abscedens cuidam suum commendaverat regnum, qui per eius absentiam occupavit imperium et reversum pepulit. Ergo ‘versos penates’ aut eversos et funditus dirutos accipiendum: aut certe in aliena iura conversos. LIBYCONE HABITANTES LITlocros ut etiam in tertio diximus, Locri, socii Aiacis Oilei, fuerunt Epizephyrii et Ozolae; sed hi tempestate divisi sunt adeo, ut Epizephyrii tenerent Bruttios, de quibus ait in tertio "hic et Narycii posuerunt moenia Locri" , Ozolae vero deferrentur Pentapolim,