comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petit᷑ ꝯtra rationem salutis. Nõ
enĩ sonũ litt̾aꝵ ac sillabarum:
s qd̃ sonꝰ ip̃e significat: et qd̾ co
sono recte ac ueracit᷑ intelligit᷑
hoc accipiend ẽ dic̾e: cum dicit
ĩ nomĩe meo. Unde qui hoc sen¬
tit de xp̃o. qd̃ non ẽ de unico dei
filio sentiendum: nõ petit in
sentit: ip̃e in eius nõie petit ⁊
accipit qd̃ petit: si non contra
s̃uam salutem sempit̾na petit.
Accipit ãt: qñ debet acciꝑe. Q¬
dam ẽĩ non negant᷑: s ut con¬
gruo tp̃re dentur. differinitur.
Ita sane ĩtelligendum ẽ qd̾ait
dabit nb̃: ut ea beneficia signi¬
ficata sciant his u̾bis: q̃ ad eos
qui petũt ꝓpͥe ꝑtinẽt. Exandiũt᷑
omib exaudiunt᷑ uł amicis uł

Expanded text:
tra rationem salutis . Non enim sonum litterarum ac syllabarum, sed quod sonus ipse significat, et quod eo sono recte ac veraciter intelligitur, hoc accipiendus est dicere cum dicit, in nomine meo. Unde qui hoc sentit de Christo quod non est de unico Dei Filio sentiendum, non petit in sentit, ipse in ejus nomine petit; et accipit quod petit, si non contra suam salutem sempiternam petit. Accipit autem quando debet accipere. Quaedam enim non negantur, sed ut congruo dentur tempore differuntur. Ita sane intelligendum est quod ait, dabit vobis, ut ea beneficia significata sciantur his verbis, quae ad eos qui petunt proprie pertinent. Exaudiuntur omnibus exaudiuntur vel amicis vel
Abbreviated transcription (Latin):
niq adiuugit. S ego u̾itatem
dico ub̃: expedit uob̾ ut ego ua¬
dam. Si eĩ nõ abiero: ꝑaclitus
nõ ueniet adnos. Si at abiero:
mittam eum aduos. Tamqͣm
dic̾et. Expedit ub̾: ut hec forma
ẜui auferat᷑ aub̃. Card quidem
fcm̃ u̾bum habito ĩuobis. s
nolo adhuc me carualit̾ diliga¬
tis: et isto lacte contenti. semꝑ
infantes ẽẽ cupiatis. Expedit ub:
ut ego uadam. Si enĩ nõ abiero:
ꝑaclitus nõ ueniet aduos. Si
aliũta ten̾a qͥb nos alui. nõ

Expanded text:
contristabatur humanus affectus, quia carnis desolabatur aspectus. Noverat autem ille quid eis potius expediret, quia visus mittam eum ad vos. Tanquam diceret: Expedit vobis ut haec forma servi auferatur a vobis. Caro quidem factum Verbum habito in vobis, sed nolo adhuc me carnaliter diligatis, et isto lacte contenti, semper infantes esse cupiatis. Expedit vobis ut ego vadam; si enim non abiero, Paracletus non veniet ad vos. Si alimenta tenera, quibus vos alui
Abbreviated transcription (Latin):
aut pat̾ et sp̃s sc̃s sinc filio. S
ubi eoꝵ quilib unꝰ: ibi tͥnita
ds̃ uns Oportebat ãt ita ĩsuui¬
ari triuitatem: ut quamuis
nulla eẽt diu̾sitas substanti¬
aꝵ singillatim tñ ꝯmẽdaret᷑
distinctio ꝑsonarum: ubi eis
qui recte intelligũt nũꝙͣ ind̾i¬

Expanded text:
s sanctus sine Filio: sed ubi eorum quilibet unus, ibi Trinitas Deus unus. Oportebat autem ita insinuari Trinitatem, ut quamvis nulla esset diversitas substantiarum, singillatim tamen commendaretur distinctio personarum; ubi eis qui recte intelligunt, nun
Abbreviated transcription (Latin):
ex carnalib ul aĩalib essent
spiritales futurr. ꝓfecto et pr̃ez
et filiũ et sp̃m scm̃. capacis fue¬
rant habiti. In nullo ergoc̃̾dẽ
dẽ ẽẽ pat̾ sine filio et sp̃u sc̃o:¬

Expanded text:
ex carnalibus vel animalibus essent spirituales futuri, profecto et Patrem et Filium et Spiritum sanctum capacius fuerant habituri. In nullo ergo credendus est esse Pater sine Filio et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
sc iturũ: quo ip̃i tt̃ uenire nõ
possent. Nũc uero ita se ꝓmit¬
tit ituꝵ: ut nullꝰ eoꝵ quonadit
int̾roget. Nubes eĩ suscepit eũr.
qñ ascendit ab eis. Et euntem
ĩcelum nõ u̾bis q̃sieriuit: s ocłis
dedux̾ũt. S quia hec loquiitus
sum uobis inquit: tristicia ĩple¬
nit corur̃m. Uidebat utiq. qdͥ
illa sua u̾ba ĩcoꝵ cordib ageut¬
Spiritalem qͥppe nõdum habẽteᷤ

Expanded text:
iturum quo ipsi tunc venire non possent . Nunc vero ita se promittit iturum, ut nullus eorum quo vadit interroget. Nubes enim suscepit eum quando ascendit ab eis; et euntem in coelum non verbis quaesierunt, sed oculis deduxerunt . 4. Sed quia haec locutus sum vobis, inquit, tristitia implevit cor vestrum. Videbat utique quid illa sua verba in eorum cordibus agespiritualem quippe
Abbreviated transcription (Latin):
ihũ xp̃r resurgẽdo
et ascendẽdo cõple¬
ta ẽ. Resurrectõe
ip̃iꝰ pasche dĩco celebraui¬
mꝰ: ascensioe hodie celebra¬
mus. Festus nobis dies utͥq
Ideo eĩ resurrexit. ut nb̃ exem¬
plu resurrectõĩs ostendet: et
id̃o ascendit. ut nos desuꝑ ꝓte
pend̾et ĩligno: colligit quod
eiit cum̃ sedet ĩ celo. Cum eĩ
õs colleg̾it. qͦs utiq ꝑtpr̃a colli¬
git:l ĩfine tprĩs ueniet: qͦ mͦ¬

Expanded text:
do et ascendendo completa est. Resurrectionem ipsius Paschae Dominico celebravimus: ascensionem hodie celebramus. Festus nobis dies uterque. Ideo enim resurrexit, ut nobis exemplum resurrectionis ostenderet: et ideo ascendit, ut nos desuper prpenderet in ligno: colligit quod emit: cum sedet in coelo. Cum enim nes collegerit, quos utique per tempora colliget, in fine temporis veniet, et
Abbreviated transcription (Latin):
xissetq pax ub̃: ne hoc rena¬
nerz ĩ eoꝵ opinionib qd uol¬
uebat᷑ ĩcordib: putabant
redarguit cogitatoẽs auitate
discordes: ing̾it dubitãtium
oclĩs manẽtia maĩb suis et.
pedib crucis signa: et ut dili¬
gentiꝰ ꝑtractet᷑ ĩuitat. Quia
ad sananda infideliũ cordiuz
uiln̾a.clauoꝵ et lancee erãt
ẜuata uestigia: ut nõ dubla
froe s constantissima sciẽtia
ten̾et᷑:. eam nat᷑am ĩdei pr̃is
cõsessurã throno: q̃ iacũat ĩse¬

Expanded text:
ne hoc remaneret in eorum opinionibus quod volvebatur in cordibus putabant redarguit cogitationes a veritate discordes, ingerit dubitantium oculis manentia in manibus suis et pedibus crucis signa, et ut diligentius pertractetur invitat: quia ad sananda infidelium cordium vulnera, clavorum et lauceae erant servata vestigia: ut non dubia fide, sed constantissima scientia teneretur, eam naturam in Dei Patris consessuram throno, q
Abbreviated transcription (Latin):
aliisq discipłis deliramentis
similia uidebant᷑. Qua utiq
hesitafoez hũana infurinitate nu
citudo et curiosa cunctatio.
nr̃e frõi fundam̃ta ieciss. Nr̃i

Expanded text:
aliisque discipulis deliramentis similia videbantur. Quam utique haesitationem humana infirmitate nutcitudo et curiosa cunctatio nostrae fidei fundamenta jecisset. Nostris
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ dũm glĩe crucifixissẽt:
S si ille nõ occid̾et᷑: mors nõ
moreret᷑. Tropheo suo. diabolꝰ
uictꝰ ẽ. Exultauit eĩ diabolus:
iecit ĩ mortem. Seducẽdo pͥmũ
celum: et impletũ ẽ qd̃ audis¬
tis cum apocalipsis legeret᷑.
Uicit leo. de tribu iuda. Ipse
leo dictus ẽ. ip̃e agnꝰ occiss ẽ.
Leo ꝓpt̃ fortitudĩem: agnus
ꝓpt̃ ĩocẽtia. Leo quia ĩuictꝰ:
aguꝯ quia mãsuctꝰ. Et iste ag¬
nꝯ occisa. morte sua uicit leo
tus ẽ eĩ dyabolꝰ leo. feritate:
nõ uͥtute. Apłs quippe petrus
ait. Uigilare nos oportet adu̾¬
sꝰ tẽptatões: quia adũsariꝰ
ñr diabols circuit: q̃rens ꝙ̃
deuoret. S quom curcuit dix:
Sieut leo rugiens circuit: q̃rens
ꝙ̃ deuoret. Qͥs non incurreret dẽ¬
tes leonis huis:L nisi uiciss leo
de tribu iuda: Contra leonem
bat admortem: qͣsi p̾positꝰ mor¬
tis. Ad qd̃ gaudebat: inde illi tẽ

Expanded text:
num gloriae crucifixissent . Sed si ille non occideretur, mors non moreretur. Tropaeo suo diabolus victus est. Exsultavit enim diabolus, jecit in mortem. Seducendo primumdit in coelum; et impletum est quod audistis, cum Apocalypsis legeretur, Vicit Leo de tribu Juda . Ipse leo dictus est, qui agnus occisus est: leo propter fortitudinem, agnus propter innocentiam: leo quia invictus, agnus quia mansuetus. Et ipse Agnus occisus morte sua vicit leontus est enim diabolus leo, feritate, non virtute. Apostolus quippe Petrus ait: Vigilare vos oportet adversus tentationes, quia adversarius vester diabolus circuit, quaerens quem devoret. Sed quomodo circuit, dixit: Sicut leo rugiens circuit, quaerens quem devoret . Quis non incurreret in dentes leonis hujus, nisi vicisset Leo de tribu Juda? Contra leonem bat ad mortem, quasi praepositus mortis. Ad quod gaudebat, inde illi te
Abbreviated transcription (Latin):
nosc̾e̾t᷑ resuscitatꝰ: qui uere
erat uatus: et passꝰ.⁊ mortus
Ude beatissimi lco u¬
apłĩ om̃sq discipłi qui
et de exitu crucis fu̾ant
trepidi: et de fide resurrectõis
ambigui: ita sũt u̾itate ꝑspi¬
cua roborati: ut oño ĩceloru
denute sb̃limia ÷ nõ solũ ulła
affic̾ent᷑ tristicia: s etiã mag¬
no gandio replerent᷑. Et re u̾a

Expanded text:
etur resuscitatus, qui vere erat natus, et passus, et mortuus. Unde beatissimi apostoli omnesque discipuli, qui et de exitu crucis fuerant trepidi, et de fide resurrectionis ambigui, ita sunt veritate perspicua roborati, ut Domino in coelorum 292 eunte sublimia, non solum nulla afficerentur tristitia, sed etiam magno gaudio re
Abbreviated transcription (Latin):
Idic̾eniꝰ carnez resur¬
recturam ut esuriat
ut siciat: ut egrotet:
ut laboret: ⁊ut corruptõnib
sb̾iciat᷑: m̾ito crede nõ deb̾es.
Habet enĩ modo caro ista has
necessitates: uł calamitates.
Et hoc unde : Causa: poc̃m ẽ.
In uno pͤcammꝰ: et oñs ad
corruptionem nati sumus.
Maloꝵ om̃iu nr̃oꝵ causa: pec¬
catumi ẽ. Non enĩ sine cã ma¬
ẽ om̃ps ds. Nullo modo ista
pat̾emur : si nõ m̾erenum: S
culpa penam: et culpaz soluit.
et penam. Culpami soluit pec¬
mortalitate: sine on̾e: sine
pond̾e. Que ñc facit tibi torm̃¬
tum: postea tibi erit ornam̃¬
tum. Ergo si bonu ẽ hab̾e cor¬
pus ĩcorruptibłe: quare loc
factux deũ uolumꝰ desperare:

Expanded text:
diceremus carnem resurrecturam, ut esuriat, ut sitiat, ut aegrotet, ut laboret; ut corruptionibus subjiciatur; merito credere non deberes. Habet enim modo caro ista has vel necessitates vel calamitates. Et hoc unde? Causa peccatum est. In uno peccavimus, et omnes ad corruptionem nati sumus. Malorum omnium nostrorum causa peccatum est. Non enim sine ceus: nullo modo ista pateremur, si non mereremur. Sed culpa poenam, et culpam solvit et poenam. Culpam solvit, pecmortalitate, sine onere, sine pondere. Quae nunc tibi facit tormentum, postea tibi erit ornamentum. Ergo si bonum est habere corpus incorruptibile, quare hoc facturum Deum volumus desperare.
Abbreviated transcription (Latin):
et disciplinam magr̃i boni: ma¬
gri singularis: magr̃i solius.
Non dixit qd̃ int̾rogau̾ũt. et
dixit qd nõ int̾rogauer̃t. Sciebͣt
enĩ: qd̃ int̾rogau̾ũt nõ eis ex¬
pedire ut nossent. Qd̃ ãt sciebͣt
eis expedire : etiam non eis ĩt̾
dic̾etur ei. et qd̾ ẽ nr̃m ÷ modo
audiamiꝰ. qd ad nos maxime
ꝑtineat: modo audiams. Qsi¬
tumẽ qd̃ nou oporteat dicr. s
dcm̃ est qd̃ oporteat audiri. Non
ẽ ur̃m scire tp̃ra: q̃ pat̾ posuit ĩ
sua potestate. S qͥd ẽ urm̃ scire:¬

Expanded text:
et disciplinam magistri boni, magistri singularis, magistri solius. Non dixit quod interrogaverunt, et dixit quod non interrogaverunt. Sciebat enim quod interrogaverunt non eis expedire ut nossent: quod autem sciebat eis expedire, etiam non eis interdiceretur ei, Et quid est nostrum? Modo audiamus quid ad nos maxime pertineat, modo audiamus. Quaesitum est quod non oporteat dici: sed dictum est quod oporteat audiri. Non est vestrum scire tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Sed quid est vestrum scire
Abbreviated transcription (Latin):
diũ ĩ corꝑe constitutũ: dica¬
mus illi. Dñe : si hoc tp̃re p̾sẽ¬
tabis÷ et q̃n regnum isrł: Qñ
regnũ tuoꝵ: qñ regnu huĩ¬
lium: quam diu tiphus suꝑ¬
borum : Certe hoc ẽ qd̃ quere¬
batis: hoc ẽ qd̃ audire desid̾aba¬
tis. Uideamꝰ qͥd respondit. Nõ
dedignent᷑ audire agni: qd̃
audierũt arietes. Audiamꝰ qͥd
dicit ip̃e dñs. Qͥb : Petro: io¬
hanni: audree:÷ iacobo.⁊ cet̾¬
isq tantis et talib: tã dignis.
S qͦs in uenit ĩdignos: et fec̃
dignos. Qͥd eis respondit: di¬
centib si hoc tpre p̾sentab̾is: et
re tpr̃a: q̃ pat̾ posuit iusua potesta¬
te. Qdͥ est hoc ; Dicitur petro nõ ẽ
ur̃m  et dicis tu meui ẽ sẽ umi.
pat̾ posuit ĩ sua potestate.
Qd̃ creditis. bñ creditis:
quia uenturũ ẽ. Qñ nẽt᷑um sit
qd ad te: Quando uen̾it p̾ꝑa te.
Non ẽ ur̃m scire tp̃ra: q̃ pat̾ po

Expanded text:
 dicamus illi, Domine, si hoc tempore praesentaberis, et quando regnum Israel? Quando regnum tuorum, quando regnum humilium, quamdiu typhus superborum? Certe hoc est quod quaerebatis, hoc est quod audire desiderabatis. Videamus quid responderit. Non dedignentur audire agni, quod audierunt arietes. Audiamus quid dixit ipse Dominus. Quibus? Petro, Joanni, Andreae, Jacobo, caeteris tantis et talibus, tam dignis: sed quos invenit indignos, et fecit dignos. Quid eis respondit dicentibus, Si hoc tempore praesentaberis, et re tempora, quae Pater posuit in sua potestate. Quid est hoc? Dicitur Petro, Non est vestrum: et dicis tu, Meum est? Non Pater posuit in sua potestate. Quod creditis, bene creditis: quia venturum est. Quando venturum sit, quid ad te? Quando venerit, praepara te. Non est vestrum scir
Abbreviated transcription (Latin):
nu: qui ꝑatus ẽ diabolo et ã¬
gelis eius. Terribilis uox. trem̃¬
da uox. s ĩ memoria et̾na erit
iustus: ab auditu malo nõ ti¬
mebit. Istis hoc: illis illud. In
audianꝰ: si nõ audierũt: qd
audierũt teneamꝰ: et qd̃ uen¬
turum ẽ nõ timeams. Lc̃o. uñi¬
ñe : si loc tp̃re p̾senta

Expanded text:
 qui paratus est diabolo et angelis ejus . Terribilis vox, tremenda vox: sed, In memoria aeterna erit justus: ab auditu malo non timebit . Istis hoc, illis illud: in audiamus: si non audierunt, quod audierunt teneamus; et quod venturum est, non timeamus. Domin
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ xp̃s dñs ĩciuitate dauid. Cuiꝰ
p̃oicatonis sũmitati. exultatõ in¬
num̾abiliu m̃git᷑ angeloꝵ: ut
excellentiꝯ fieret testimoniu: cui
milicie celestis młtitudo ꝯcin̾et:
in honorem dei una bũdc̃oe dicẽtur:
glĩa inexcelsis deo: et ĩ t̾ra pax hõi¬
bo bone uolũtatis. Dei ergo głia
ẽ: ex matre uͥgĩe xͥ nascentis ĩ fã¬
tia. Et repatõ hũani gen̾is. m̾itoĩ
laudez sui refert᷑ auctoris: quia et

Expanded text:
ivitate David . Cujus praedicationis summitati exsultatio innumerabilium jungitur angelorum ut excellentius fieret testimonium, cui militiae coelestis multitudo concineret in honorem Dei una benedictione dicentium: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Dei ergo gloria est ex matre Virgine Christi nascentis infantia, et reparatio humani generis merito in laudem sui re
Abbreviated transcription (Latin):
xcedit quidem dilectissum¬
młtumq suꝑeminet hu¬
mam cloquii facultatem.
omini oꝑis magnitudo: et inde
oritur difficultas fanoi: unde ad¬
est ratio nõ tacendi. Quia in dño
ihũ xp̃o filio dei. nõ solum addiui¬
nam essentia. s etiam adhumanã
Utramq enĩ substantia ĩ unam
ꝓuenisse ꝑsonam. insi fides cͥdat:
fmo nõ explicat. Et idco nũꝙͣ ma
ficit copia laudatoris. Gaudcams
igitur. qd̾ ad eloꝙ̃dum tãte mie¬

Expanded text:
xcedit quidem, inquit, dilectissimmultumque supereminet humani eloquii facultatem divini operis magnitudo, et inde oritur difficultas fandi, unde adest ratio non tacendi: quia in Jesu Christo Filio Dei non solum ad divinam essentiam, sed etiam ad humanamUtramque enim substantiam in unam convenisse personam nisi fides credat, sermo non explicat: et ideo nunquam ficit copia laudatoris. Gaudeamus igitur, quod ad eloquendum tantae mi
Abbreviated transcription (Latin):
secreta reẜauit: s ĩmacłatũ semẽ
ĩuiolabili ut̃o sp̃s sc̃s infiuidit.
Solꝯ enĩ ꝑ om̃ia ex natis defemĩa
sc̃s dñs ihs: qui t̾rene contigia
corruptele ĩmacłati partꝰ noui¬
tate non senfit: et celesti maies¬
quomͦ sc̃s oĩs mascłus cũ młtos
scesatissimos fuisse nõ lateat
Nũ qͥd sc̃s achab: Nũqͥd scĩ pseu¬
do ꝓphete:ͥ quos ad helie p̾ces ul¬
tor celestis ĩiurie ignis absũpsit:
S ille sc̃s : ꝑ que figa futi nust̾ii
pia legis diuine p̃scͥpta signabãt.
dos ppłos di ĩmacłate fecũditatiꝰ
apiret genitale secretu. Hic gͦ solꝰ
apuit sibi nuluam Nec miru.
te formare ĩ ut̾o noui te : et in
uulua mr̃is scĩficaui te. Qͥ ergo

Expanded text:
secreta reserauit, sed inmaculatum semen inuiolabili utero spiritus sanctus infudit; solus enim per omnia ex natis de femina sanctus dominus Iesus, qui terrenae contagia corruptelae inmaculati partus nouitate non senserit et caelesti maiesquomodo sanctus omnis masculus, cum multos sceleratissimos fuisse non lateat? numquid sanctus Achab? numquid sancti pseudoprophetae, quos ad Heliae preces ultor caelestis iniuriae ignis absumsit? sed ille sanctus, per quem figuram futuri mysterii pia legis diuinae praescripta signabant, dos populos dei inmaculatae fecunditatis aperiret genitale secretum. hic ergo solus aperuit sibi uuluam. nec mirum; te formarem in utero, noui te et in uulua matris sanctificaui
Abbreviated transcription (Latin):
gloriemur. Quia sic̃ apłs ait. non
accepistis sp̃m ẜuitutis iteꝵ ĩ timo¬
re:: s accepistis sp̃m adoptonis fi¬
lioꝵ: in quo clamamꝯ abba pater.
Dignũ eĩ est atq ꝯueniẽs: ut te̾¬
tantis pr̃is uoluntas. ab adoptio¬
uis filiis impleat᷑. et dicẽte apło.
si compatimͣ et conglorificabim.
sint humilitatis xp̃i conpartici¬
pes: qui sũt futiͣ glie coheredes.
Honoret᷑ in infancia sua dñs
non ao deitatis referant᷑ ĩiu¬
riam. exordia et incremẽta corpo¬
rea: qm̃i nat᷑e ĩ cõnuitabili. nec ad¬
oroit aliquid nat᷑a nr̃a nec minu¬
it: s qui insimilitudĩe carnis
pc̃ci dignatus ẽ homĩb ẽẽ ꝯformi.
inuuitate deitatis pri ꝑina

Expanded text:
Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus, Abba, Pater . Dignum est enim atque conveniens, ut testantis Patris voluntas ab adoptionis filiis impleatur; et dicente Apostolo, Si compatimur, et conglorificabimur , sint humilitatis Christi comparticipes, qui sunt futuri gloriae cohaeredes . Honoretur in infantia sua Dominus, nec ad Deitatis referantur injuriam exordia et incrementa corporea: quoniam naturae incommutabili nec addidit aliquid nostra natura, nec minuit; sed qui in similitudine carnis peccati dignatus est hominibus esse conformis, in unitate Deitatis Patri
Abbreviated transcription (Latin):
nimur:ͥ quia quez exꝓgenie da¬
uid homĩez nouimꝰ natu: eñde
scd̃m qd̃ u̾bum caro fcm̃ ẽ. deũ deo
Nde si ten̾es o isrł tui no:¬
mĩs dignitatez : et ꝓple¬
ticas denũciatõnes non
oboccato corde ꝑcurre̾s. ysaias tibi
euãglicam pand̾et u̾itate: et nõ
sur dus audires diuina ĩspiratõe
intanta ꝓprietate sacri nomiĩs nõ
uidebas: in dauitica saltim uoce
didicisses: ne contra testificatio¬
nem noui et uet̾is testamenti ih̃z
xp̃m dauid filiũ denegares: que

Expanded text:
nimur, quia quem ex progenie Danimur, quia quem ex progenie David hominem novimus natum, eumdem, secundum quod Verbum caro factum est , Deum Deo nde si teneres, o Israel, tui nomnis dignitatem, et propheticas denuntiationes non obcaecato corde percurreres, Isaias tibi evangelicam panderet veritatem, et non surdus audires divina inspirationein tanta proprietate sacri nominis non videbas, in Davidica saltem voce didicisses, ne contra testificationem novi et veteris Testamenti Jesum Christum David filium denegares, quem
Abbreviated transcription (Latin):
et filius: Ip̃e enĩ ꝓphetico sp̃u can¬
tris meis. Quo testimonio sicut
euãgeliu refert: confu tata ẽ ĩpi¬
ctas iudeorum. Nanicũ ihn int̾ro¬
gante iudeos cuiꝯ filiuz dic̾ent xp̃z.
respondissent dauid: confestim dñ
cccitatem illoꝵ arguens ait. Quomͦ
ergo dauid in sp̃u uocat eum dñm
dicens:  dixit dũs dño meo. sede a
dextris meis. Int̾dusistis uobis o
iudei intelligentie uiaz : et dum
solam nat᷑am carnis aspicitis: tota
fignenta. dauid filiu de sola stir¬
pe corporea: dum spemi ur̃a ĩ hoĩe
tm̃ ꝯstituistis: deu dei filiu repu¬
listis: ut qd̾ nobis confit̾i głiosu
est. uobis ꝓdesse non possit. Nam
et nos ĩt̾rogati cuiꝰ sit filius xp̃s:¬
uoce apłi confitemͣ ꝙ fc̃s ẽ ex seĩe
daurd scd̃m carneur et de ip̃o ĩino
euangłice p̾dicationis ĩstruimur:
legentes. lib̾ gn̾atõnis ihu xp̃i filii
dauid. S id̾o a ur̃a impictate disc̃¬

Expanded text:
et filius. Ipse enim prophetico spiritu canet filius. Ipse enim prophetico spiritu cantris meis . Quo testimonio, sicut Evangelium refert, confutata est impietas Judaeorum. Nam cum Jesu interrogante Judaeos, cujus filium dicerent Christum? respondissent, David, confestim Dominus caecitatem illorum arguens ait: Quomodo ergo David in spiritu vocat eum Dominum, dicens: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis ? Interclusistis vobis, o Judaei, intelligentiae viam, et dum solam naturam carnis aspicitis, tota figmenta, David filium de sola stirpe corporea, dum spem vestram in homine tantum constituistis, Deum Dei Filium repulistis: ut quod nobis profiteri gloriosum est, vobis prodesse non possit. Nam et nos interrogati cujus filius oli confitemur quod factus est ex semine David secundum carnem ; et de ipso initio evangelicae praedicationis instruimur, legentes: Liber generationis Jesu Christi, filii David . Sed ideo a vestra impietate discer
Abbreviated transcription (Latin):
adei uoluntate nõ diuidi: et his
solis q̃ ds̃ diligit delectari.  N.¬
Atalem igit᷑ dilectissim
diem dñi celebrantes. qͥ
dicbꝰ electus ẽ : licet dispensatio
actionũ corꝑaliu sic̃ et̾rio ꝯsilio
fu̾at p̾ordinata transierit: tota¬
q redemptoris hũilitas ĩgłiam
pat̾ue maiestatis euecta sit: ut in
nom̃ĩe ihu om̃e gemi flectatur.
celestin trestrium et ĩfertioru.
et om̃is lingua ꝯfiteatur quia:
ih̃s xp̃s in głia est dei patris: indesi¬
nenter tñ ip̃m partum salutifere
uirg̃is adoramꝯ et illam u̾bi et
carnis in dissolubilem copulam.
nõ minꝯ suscipumꝰ inp̾sepi iacen¬
tem: quara ĩthrono pat̾ne altitu¬
dinis consedẽtem. Ininuitabilis
enĩ deitas quãuis intra semetip̃a
et daritatem sua et potentia ꝯti¬
ñet: non ideotamen nõ erat ꝯfta
nascenti: quia humano aspectui
non patebat: Tut ꝑueri hom̃ĩs in¬
usitata pͥmordia ille agnosc̾etur
genitꝰ: qui regis dauid et dñs eẽt

Expanded text:
a Dei voluntate non dividi, et in his solis quae Deus diligit delectari. CAP. II. Natalem igitur, dilectissimi, diem Domini celebrantes, qui diebus electus est, licet dispensatio actionum corporalium, sicut aeterno consilio fuerat praeordinata, transierit, totaque Redemptoris humilitas in gloriam paternae majestatis evecta sit, ut in nomine Jesu omne genu flectatur coelestium, terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confiteatur, quiain gloria 104 est Dei Patris , indesinenter tamen ipsum partum salutiferae Virginis adoramus, et illam Verbi et carnis indissolubilem copulam non minus suspicimus in praesepe jacentem, quam in throno paternae altitudinis considentem. Immutabilis enim Deitas, quamvis intra semetipsam et claritatem suam et potentiam contineret, non ideo tamen non erat inserta nascenti, quia humano aspectui non patebat: ut per veri hominis inusitata primordia ille agnosceretur genitus, qui regis David et Dominus esset
Abbreviated transcription (Latin):
mo: sentiamꝰ nob̃ bonũ ẽẽ qd̃ nĩ¬
ciͣ. Nemo eĩ ad cognitõem u̾ita¬
tis magis ꝓpinquat: quam qui
intelligit in reb diuinis etiã si
qd̃ q̃rat. Nam qui se adro quo
tendit ꝑuenisse p̾sint ⁊ nou
q̃sita reꝑit : s in ĩquisitõe defecit
Ne aũt ĩfirmitatis nr̃e ꝑt̾bem᷑
angustiis: euãgelice nos et ꝓpłe¬
tice adiuuãt uoces. Quibrita ac¬
cẽdimͣ et docenͣrͥ ut nobis natim¬

Expanded text:
 sentiamus nobis bonum esse quod vincimur. Nemo enim ad cognitionem veritatis magis propinquat, quam qui intelligit in rebus divinis, etiamsi quod quaerat. Nam qui sed ad id in quod tendit pervenisse praesumit, non quaesita reperit, sed in inquisitione defecit. Ne autem infirmitatis nostrae perturbemur angustiis, evangelicae 103 nos et propheticae adjuvant voces, quibus ita acce
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃stantia: que utiq fieri nisi aut
consumptione aut seꝑatõne nõ
possent. Hec u̾otam ũmica sũt sa¬
ne frõi: ut neq̃ant recipi sine ex¬
cidio nomĩs xp̃iani. Si em̃ u̾bi ĩ¬
carnationon unitio ẽ diuine hu¬
maneq nat᷑e : s hoc ip̃o ꝯcursu ꝙ¬
erat geminũ fcm̃ ẽ singulare :
sola diuiuitas ut̾o uirginis nata
e: et ꝑ ludificatoriam specie. sola
subiit nutrimenta et increm̃ta
corporea. Utꝙ õs nuta blitates
hinnane conditõnis omittam:
uitas est sepulta: ut iam scõm
talia sentiẽtes spande resurrecti¬
onis ulła sit ratio. Nec sit pͥmoge¬
nitꝰ ex mortuis xp̃s:: quia non
fuit qui deberet resuscitari: si nõ
fuit qui posset occidi. Absint a cor¬
dib ur̃is dilectissimi: dyabolicaꝵ
inspiratõnu uirulenta mendatia.
Et scientes qd̃ sempit̾na filii deitaᷤ
ulło apõ pr̃em creuit augniento.
prirdent̾ adũtite:  qõ cui nat᷑e ĩ

Expanded text:
substantia, quae utique finiri, nisi aut substantia, quae utique finiri, nisi aut consumptione, aut separatione non posset. Haec vero tam inimica sunt sanae fidei, ut nequeant recipi sine excidio nominis Christiani. Si enim Verbi incarnatio unitio est divinae humanaeque naturae, sed hoc ipso concursu erat geminum, factum est singulare; sola Divinitas ex utero Virginis nata est, et per ludificatoriam speciem sola subiit nutrimenta et incrementa corporea; utque omnes mutabilitates humanae conditionis omittam, nitas est sepulta; ut jam secundum talia sentientes sperandae resurrectionis nulla sit ratio, nec sit primogenitus ex mortuis Christus : quia non fuit qui deberet resuscitari, si non fuisset qui posset occidi. CAP. VI. Absint a cordibus vestris, dilectissimi, diabolicarum inspirationum virulenta mendacia, et scientes quod sempiterna Filii Deitas nullo apud Patrem crevit augmento, prudenter advertite quod cui naturae in
Abbreviated transcription (Latin):
fatigand auditꝰ. S ꝑ diu̾sas ĩ¬
pietates. q̃ sibi inuice st̃ młti¬
formiu blasphemiaꝵ cognatõe
conexe: ⁊ de his potissimuz erto¬
rib declinandis obẜuantia ur̃e
deuocionis admoneo: quoꝵ unꝰ
dudum nestorio auctore. ꝯsurg̾e
non inpune temptauit. alius
nuꝑ pari execratõe dampnandꝰ.
eutice assertore ꝓrupit. Nazille
bratam maria uirgine. Ipmĩs
tr̃ modo ausus ẽ p̾dicare genitͥ¬
cem: ut in conceptu eiꝰ ⁊ partu
nlła u̾bi et carnis fc̃a unitio ere¬
det᷑⁊ quia dei filiꝰ. non ip̃e fcus
ẽ homĩs filius: s creato hom̃i so¬
la se dignatõe sociau̾it. Qd catho¬
lice aures neqͣꝙͣ tolerare potuer̃t:
q̃sic euangelio u̾itatis nubute
st̃. uit firmissime nou̾int ullam
c̃ẽ humano gen̾i spem salutis:
insi ip̃e eẽt filius uirginis: qui
creator ẽ matris.
Ic ãt recentioris sacrilegii
ꝓphanus assertor. imitio
dixit effectu: ut ex duab una
reman̾et. ulłatenꝯ alt̾iꝰ existente

Expanded text:
gandus auditus. Sed post diversas impietates, quae sibi invicem sunt multiformium blasphemiarum cognatione connexae, de his potissimum erroribus declinandis observantiam vestrae devotionis admoneo; quorum unus dudum Nestorio auctore consurgere non impune tentavit, alius nuper pari exsecratione damnandus, Eutyche assertore prorupit. Nam ille beatam Mariam Virginem hominis tantummodo ausus est praedicare genitricem, ut in conceptu ejus et partu nulla Verbi et carnis facta unitio crederetur: quia Dei Filius non ipse factus sit hominis filius, sed creato homini sola se dignatione sociaverit. Quod catholicae aures nequaquam tolerare potuerunt, quae sic Evangelio veritatis imbutae sunt, ut firmissime noverint nullam esse humano generi spem salutis, nisi ipse esset filius Virginis, qui creator est matris. Hic autem recentioris sacrilegii profanus assertor, unition unitione id dixit effectum, ut ex duabus una remaneret, nullatenus alterius existento
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e donauit. Idec dilectissimi i
pio corde meditantes: apłici sẽꝑ
memores estote p̾cepti: qui unuu̾¬
sos admonet dicens. Uidete neqͥs
uos decipiat ꝑphilosophia et in¬
anem fallatiam. scdm̃ traditõem
hominu:. et non scõm xp̃m. Quia

Expanded text:
P. VII. Haec, dilectissimi, pio corde meditantes, apostolici semper memores estote praecepti, qui universos admonet dicens: Videte ne quis vos decipiat per philosophiam et inanem fallaciam, secundum traditionem hominum, e
Abbreviated transcription (Latin):
ac subtiliorib sumptum. Qͥda
aĩaz non fuisse: s ꝑtes aĩe ip̃am
u̾bi implesse deitate. Quoꝵ ĩpru¬
dentia in hoc transiit: ut aĩaz qͥdẽ
fuisse ĩ dño fatentur  s eamdẽ
dic̾ent mente caruisse: quia suf¬
fic̾et hom̃i sua deitas. ad omĩa ra¬
tionis officia. Postremo ide asẜe¬
ĩcarnem fuisse ꝯũsa: ut ĩ unis¬

Expanded text:
lioribus 100 sumptum. Quidam animam non fuisse, sed partes animae ipsam Verbi implesse Deitatem. Quorum imprudentia in hoc transiit, ut animam quidem fuisse in Domino faterentur, sed eamdem dicerent mente caruisse, quia sufficeret homini sola Deitas ad omnia rationis officia. Postremo iidem assein carnem fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
humanitas adtolerãtiã passionũ.
catholica dilectissimi. ob¬
latr̃a ⁊ tium ħeticorum
spernat errores: qui mũdane sapi¬
entie uanitate decepti. au̾itatis
enͣgłio recesẜunt: et incarnatõez
u̾bi intellig̾e nõualentes: de cau¬
sa illumĩatõnis fecerũt sibi ma¬
teriam cecitatis. Nam om̃iu fere
falsa credentiuz opinionib que
etiam in sc̃i sp̃s negatione pro¬
ruũt retractatis neminez pene
deuiasse cognoscimms: nisi qͥ dua¬
rum ĩ xp̃o naturaꝵ u̾itate. sub
umꝰ ꝑsone ꝯfessione nõ credidͭ.
Illii et enĩ dũo solam humanita
tem: alii solam ascripẜe deitatez.
Alii ueram quidem in ip̃o diumni¬
tatem: s carni dixunt fuisse as¬
simlatam. Alii ꝓfessi sũt u̾am
eum suscepisse carnez: s dei prĩs
nõ habuisse nat᷑am. Et deitati eiꝰ
q̃ erant humane substantie de¬
putantes: maiorem sibi dm̃i mi¬
noremq finx̾ũt: cumi gͣd ĩuera

Expanded text:
humanitas ad tolerantiam passionum. catholica, dilectissimi, oblatrantium haereticorum spernat errores, qui mundanae sapientiae vanitate decepti, a veritatis Evangelio recesserunt, et incarnationem Verbi intelligere non valentes, de causa illuminationis fecerunt sibi materiam caecitatis. Nam omnium fere falsa credentium opinionibus, quae etiam in sancti Spiritus negationem proruunt, retractatis, neminem pene deviasse cognoscimus, nisi qui duarum in Christo naturarum veritatem sub unius personae confessione non credidit. Alii etenitem. Alii veram quidem in ipso Divinitatem, sed carnem dixerunt fuisse simulatam. Alii professi sunt veram eum suscepisse carnem, sed Dei Patris non habuisse naturam; et Deitati ejus, quae erant humanae substantiae, deputantes, majorem sibi Deum minoremque finxerunt, cum gradus in vera
Abbreviated transcription (Latin):
tantia: quia nõ potãt uuitatez
deitatis intellig̾e nisi ĩ unitate
ꝑsone: eũdem asseruer̃t ẽe pr̃ez
ꝙ filiu: ut nasci et nutriri. pati
et morr: et sepelui et resurgere.
ad eiuidem ꝑtineret: qui ꝑ oĩa
et honĩis ꝑsonam impleret et

Expanded text:
tantiam, quia non poterant unitatem Deitatis intelligere nisi in unitate personae, eumdem asseruerunt esse Patrem quem Filium; ut nasci et nutriri, pati et mori, sepeliri et resurgere, ad eumdem pertineret, qui per omnia et hominis personam impleret et
Abbreviated transcription (Latin):
iteꝵ: gentes que te nõ nou̾unt
inuocabũt te. et pplĩ qui te nesci¬
unt adte confugient: exultemꝰ
estu. ego hodie genui te: postula
ame. et dabo tibi gentes h̾editatez
tuamr: et possessionez tuam tini

Expanded text:
ibus. Gentes quae te non nouerunt inuocabunt te et populi qui te nesciunt ad te coes tu, ego hodie genui te. Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem t
Abbreviated transcription (Latin):
ini dĩ cui reuelatu ẽ: Assũptꝰ
igit᷑ homo ĩfiliu dei. sic ĩ imita¬
tem ꝑsone ip̃i ab ip̃is corꝑalibꝰẽ
receptꝰ exordiis:L ut nec sine dei¬
tate conceptus sit. nec sine decta¬
te editus: nec siue deĩtate nutritꝰ
Idem erat ĩ miracłis: idẽ ĩꝯtume¬
liis. Per humanam ĩfirmitatez
crucifixus. mortuus et sepult
ꝑ diuinam uͥtutem die t̾cia resus¬
citatꝰ. ascendit ad celos sedet ad¬

Expanded text:
sumptus igitur homo in Filium Dei, sic in unitatem personae Christi ab ipsis corporalibus est receptus exordiis, ut nec sine Deitate conceptus sit, nec sine Deitate editus, nec sine Deitate nutritus. Idem erat in miraculis, idem in contumeliis; per humanam infirmitatem crucifixus mortuus et sepultus; per divinam virtutem die tertia resuscitatus, ascendit ad c
Abbreviated transcription (Latin):
estis: qd fcĩ st̃ ad ymagĩe d̃i. Qd̾
met ip̃os pͥ ĩcorde nõ tumesci¬
tis. Nani qui se adhuc ꝓrebus
tͣnsitoriis extollit:nescit ĩpxĩo
uen̾ari qd̃ maneat. Holite gͦ ĩ
uob̾ metip̃is pensare qd̾ habetis:
s qͥdestis. Ecce mũd qͥ diligitur
fugit. Sc̃i isti ad quoꝵ tũbam
sistimꝯ: florentez mũduz men¬
tis despectu calcauer̃t. Erat uita
longa: salus ꝯtinua. Opulẽtia¬
ĩ reb. fecunditas ĩ ꝓpagine: tñ¬
qͥllitas ĩ diuturna pace. Et tñ cũ
ĩ se ip̃o floreret : iam ĩ eoꝵ cordi¬
b mũd aruerat. Ecce ia ĩse ip̃o
mũd aruit: et ad huc ĩ nrĩs cor¬
dib florescit. Ubiq mors. ubi¬
ꝑcutimͣ : inroiq amaritudinibꝰ
repleiͣ: et tñ ceca mẽte carnał

Expanded text:
stis, quod facti sunt ad imaginem Dei. Quod metipsos prius in corde non intumescitis. Nam qui se adhuc pro rebus transitoriis extollit, nescit in proximo venerari quod maneat. Nolite ergo in vobismetipsis pensare quod habetis, sed quid estis. Ecce mundus qui diligitur fugit. Sancti isti, ad quorum tumbam consistimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Erat vita longa, salus in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam in seipso mundus aruit, et adhuc in nostris cordibus florescit. Ubiqurcutimur, undique amaritudinibus replemur, et tame
Abbreviated transcription (Latin):
mũd nos mittat ad deũ. Pẽsate
sit qd̃ transire potuit. Casꝯrerũ
ĩdicat: quia res tnͣsiens. et tr̃
gite: ut dum t̾rena culmĩa ad¬
ipisci ꝯtẽpnitis: ꝑueĩatis ad
głia qua ꝑfide tenetis: ꝑdũ¬

Expanded text:
Deum. Pensate sit quod transire potuit. Casus rerum indicat quia res transiens et tunc gite; ut dum terrena culmina adipisci contemnitis, perveniatis ad gloriam, quem per fidem tenetis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsecrauit ⁊ maioremq nim ẽẽ
bũdcõnis qm nat᷑e : quia bene¬
dictione etia nat᷑a ip̃a muitatͣ:¬
Unde uirgam tenebat moyses:
ꝓiecit eam et fc̃a ẽ ẜpens. Rursꝰ¬
app̾heudit cauda ẜpẽtis: et ĩuge
nat᷑am ren̾tit᷑. Uides gͦ ꝓphetica
ẜpentis et uͥge. Currebãt egypti
cepit erumꝑe: nec erat potus in
fluuiis. Rursꝰ ad ꝓpħe p̾ces cru¬

Expanded text:
rauit, maioremque uim esse benedictionis quam nature, quia benedictione etiam natura ipsa mutatur. Virgam tenebat Moyses, proiecit eam et facta est serpens. Rursus prendit caudam serpentis et in uirge naturam reuertit. Vides igitur prophetica serpentis et uirge. Currebant Egypti cepit erumpere. Non erat potus in fluuiis. Rursus ad prophete uoces cru
Abbreviated transcription (Latin):
corruptõe. Qd̃ qͥc̾q religiose gus¬
tau̾it: corruptionẽ sentire non
pot̾it. Illis a qͣ de petra fluxit: tͥ
sanguis ex xp̃o. Illos adhoraz sa¬
ciauit aqua: te sanguis diluit
ĩet̾num. Iudeus bibit et sitit: tu
cum bib̾is sitire nõ pot̾is. Et illõ
ĩumibra: hoc ĩu̾itate. Si illõ qd̃
mirans inuibra ẽ. ꝙͣtum istud ẽ

Expanded text:
corruptione. Quod quicumque religiose gustauerit, corruptionem sentire non poterit. Illis aqua de petra fluxit, tibi sanguis e Christo. Illos ad horam satiauit aqua, te sanguis diluit in eternum. Iudeus bibit et sitit, tu cum biberis sitire non poteris. Et illud in umbra, hoc in ueritate. Si illud quod miraris umbra est quantum i
Abbreviated transcription (Latin):
n̾e nascetur. Nam tanta aucto¬
ritate tantoq docendi pond̾e in
uocem sc̃e p̾dicatõis erupit⁊ ut¬
et instãte diũ nũciaret aduen¬
tũ: et ĩsemitas rectas male ui
pͤtore : simplicis cordis hĩtacł
niumas uias: quas ꝑamibu¬
lare ꝓpicius uemẽs adte dñs
delectetur:¬
iantis carins respues uolup¬
tates: toto mẽtis sue sp̃u sꝯpes
ad dñm: uigore se castitatis ac¬
cingit. Optinam ꝑat dũo mã:
qui cogitatoes suas auaricie fluc¬
tib estuantes: serene ꝯsciẽtie
tranqͥllitate ꝯpescit. Uiã dño
ꝑat: qui ydoloꝵ uana. atq oi¬
um suꝑstitionũ figmẽta scul¬

Expanded text:
nere nasceretur. Nam tanta auctonere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male vivpectore, simplicis cordis habitaculmunias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delecteturiantis carnis respuens voluptates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitionum figm
Abbreviated transcription (Latin):
claniãtis. Quã bñ uox dicitur:
qͥ uenientẽ decelestib ĩcarne
hoĩs unigenitu dei. pleno letus
ore clamabat. Recte uox dicit᷑
cuiꝰ ĩtonãte p̾conio: sacͣmẽtu
redep̃tõis humane surda dudũ
cepit audire mortalitas. Ut eĩ
uen̾and baptista muto pr̃i aꝑ¬
ut liuguã: ita aures homum̃
salutaris gr̃e ĩnouanit auditu.
Clamabat ãt ĩdesto: ubi p̾dica¬
tõi eius nec ĩsolens tͣba ꝓstreꝑet:¬
nec ĩ fidelis rid̾et auditor. s hi
tm̃i audire possent : qui p̾oicãtẽ
u̾bum salutis cura tm̃ diuin
cultꝰ expet̾ent: et adu̾t̾ent euni
oẽm iusticie ut illicitas herodis
ĩcreparet nupcias: ñ regẽ tinu¬
iss offend̾e : nec scalore carc̾is
declinass: uͨ trrãnico gladio re¬
fugiss occidi.l
Udiams adhuc paululu¬
frẽs: qͥd ad ꝓfectum õium
nr̃m. saluatoris nũciꝯ p̾dicabat.
parate inqͥt uiã dño: rectas fa¬
cite semitas del nr̃i. Uere dignus
uitas: qui et ilł deꝑentib quoꝵ

Expanded text:
clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba perstreperet, infidelis rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum onem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squalorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi. Audiamus adhuc paululumfratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus vitas, qui et illis de parentibus, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ta iam gła regnantẽ ꝯfessi st̃ dei
filiũ. hic ãt et nascit᷑um dũm
et natũ pͥuilegio gr̃e singulari
Ntantũ at speciał ĩ eo p̾fulsit
electio: ut ante mereretur
ãnũciare dĩ: ꝙ nascendi ĩttiũ.
uł lingua q̃ nũciare poss acci¬
pet. Demq elisabeth uetꝰ illa młi
et noua inat᷑ q̃ ante partum
suũ de futi filii letabat officio:
uenienti ad se beate marie in
ip̃o salutatõis occursu ait. Etce
ex quo fc̃a ẽ uox salutatõis tue.
iu auribꝰ meis: exultauit ĩ gau¬

Expanded text:
 jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturum Dominum et natum privilegio gratiae singularis tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisabeth illa et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutationis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis
Abbreviated transcription (Latin):
qr caro ĩcisa dolet: capillꝯ ĩcisꝰ
nõ dolet. Ait gͦ martyrib dñs
suis. Capillꝰ de capite ur̃o nõ ꝑi¬
bit. Uidelicet aꝑte dicens. Cur
timetis ne peat qd̃ ĩcisu dolet:
cisum nõ dolet: Lectio .ii.

Expanded text:
quia caro incisa dolet, capillus incisus non dolet. Ait ergo martyribus suis: Capillus de capite vestro non peribit, videlicet aperte dicens: Cur timetis ne pereat quod incisum dolet, cisum non dolet? Sequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ĩ sac̃dote tanto irratõnalis mͦ
pecudis freua mitantis fid̃ĩ co
peccatis. Non solũ ablata resti¬
tuit: s etiam inspata xedit. Ille
uina despet. Nouit d̾s̃ mutare sẽ¬
tentia: si tu nou̾is eniẽdare de¬
lictum. Et tu puer. ꝓpħa altissi¬
mi uocabis. Pulcre cũ de dño ꝓ¬
pharet: ad ꝓpħam sua u̾ba ꝯu̾̃tit:
ut hoc qͦ bñficium ẽe dñ designͣ¬
ret: ne cum publica num̾aret:
sua qͣsi in gratꝰ tacuisse q̃ acceꝑ¬
at bñficia uid̾et᷑. q̃ agnocebat in
filio. S fortasse aliqͥ qͣsi irrafona¬
bilem mẽtis excessu putẽt: qd̾ oc¬
to dieꝵ alloqͥt ĩfantẽ. Ueꝵ si tene¬
amꝰ: ĩtelligimꝰ ꝓfecto qd̾ potu
etate reserant᷑. Habebat ĩtelligẽ¬
di sen sũ: qͥ exultandi habebati
affectum. Simul illd̃ adu̾̃te: ꝙͣ
paucis helisabeth. ꝙͣ młtis zacha¬

Expanded text:
quod in sacerdote tanto inrationabilis modo pecudis frena nutantis fidei cohpeccatis non solum ablata restituit, sed etiam insperata concedit. ille uina desperet. nouit deus mutare sententiam. si tu noueris emendare delictum. et tu, puer, propheta altissimi uocaberis. pulchre cum de doaret, ad prophetam sua uerba conuertit, ut hoc quoque beneficium esse domini designaret, ne cum publice numeraret sua quasi ingratus tacuisse quae acceperat beneficia uideretur, quae agnoscebat in filio. sed fortasse aliqui quasi inrationabilem mentis excessum putent, quod octo dierum adloquitur infantem. uerum si teneamus. intellegimus profecto quod potuin corporis aetate reserantur, habebat intellegendi sensum, qui exsultandi habebat adfectum. simul illud aduerte quam paucis Elisabet, quam multis Zaccha
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nom̃ eio. Et ħ nom̃ ñ ĩponit᷑
s astruit. Meritoq ꝯtimuo reso¬
luta ẽ lingua eis: qr ꝙͣ uinx̾at ĩ¬
credulitas: fides soluit.Credanis
sp̃u mmist̾ĩa: si uolumꝰ loqͥ. Scͥba¬
pideis s ĩ tabuł cordis carualibꝰ.

Expanded text:
estnomen eius. et hic nomen non inponitur, sed adstruitur meritoque continuo resoluta est lingua eius, quia quam uinxerat incredulitas fides soluit. credamusspiritu mysteria, si uolumus loqui, scribapideis, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
guet: cuproitatibꝰ auaricie feruẽ¬
tis insanit : in frat̾na odia fera¬
lis ĩuidie facib in ardescit: atꝙ
ad ꝯtumelia dei õĩpotentis. ꝑ an¬
fractas demonũ semitas erraticꝰ
niator incedit nõ pat dño uiã:
s ñmicomiser suo. exiciabilem
ĩsemet ip̃m patefacit ĩg̾llũ lcdiii
Imores et uita huiꝯ modr.¬
ampla itin̾a et largissima
uias barbaris natõnib ĩ exitiũ
ꝯniuĩs salutis aꝑiuĩt. Hi mores
plebem del mimicis gẽtibꝰ iugo
mise captiuitatis addicũt. Hi
niores. armatos dissipant pplos:
et munitas diruĩt ciuitates.Et¬

Expanded text:
 cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates.
Abbreviated transcription (Latin):
ter eiꝰ: et dixit. Non. s uocabit
iohes. Et responderũt ad illam.
Nenio ẽ ĩ coguatõe tua. qͥ uocet᷑
hoc uom̃e.
uellet uocari eũ. Et accepit

Expanded text:
ter ejus, et dixit: Non, sed vocabitur Joannes. Et responderunt ad illam: Nemo est in cognatione tua qui vocetur hoc nomine. vellet vocari eum. Et
Abbreviated transcription (Latin):
tos gladio: igne alios ꝯcrematos:
ꝯplures bestiaꝵ dilac̾atos dentibꝰ.
ĩnum̾ios etia uariis torm̃toꝵ
cruciatib affectos: spreta sui cor¬
ꝑis morte. xp̃iane fidei testĩoniũ
reddidisse. Beatꝯ uͦ baptista iche¬

Expanded text:
oncrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reddidisse. Beatus vero Baptista
Abbreviated transcription (Latin):
lũ loq̃ret᷑: et agnosc̾et auxius
senex ꝑ eũ sesibi redditum: ꝙ̃
de se nõ cͥdid̾at nascitu. Nec du¬
bitaret ultͣ celitꝰ illũ uł ꝓmis¬
sũ fuisse uł natũ: cuiꝰ cã ⁊ ami¬
sisse ꝓbabat. et recepisse ẜmonẽ.
Qo hac frẽs religione gloriosiꝰ:
Qͥo hac ĩ signiꝰ fide L ĩ qua stilis
et ĩ sec̾to mat̾noꝵ uisceꝵ ꝑnuli to¬

Expanded text:
lum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis et in secreto mat
Abbreviated transcription (Latin):
uto ꝓdeuntẽ: int̾ ip̃a lucis exor¬
dia. mestis ꝯrepare uagitibus.
Solus baptista dnĩ ultra legem
nascentiu: natiuitatem sua
leticie exultatõe p̾uenit. Et ꝙͣ
decuit frẽs. ut de matre st̾ili naꝰ¬
c̾etur : qͥ fecunditatez uͥginis
reuelabat: quatinꝰ mirabilez
ꝑtũ. mirabilit̾ natꝰ ostend̾et. Il¬
lud etia ꝙͣ stupendũ. ꝙͣq mag¬
nificum: ꝙ zacharias sac̃̾dos pa
angelo loꝙ̃te nõ c̃didit  nsu
lox̃tis amisit. donec ꝓmissiõe
ꝯpleta. uatꝰ noui homĩs preco.
pat̾ne lingue uĩcła relaxaret.
ab angelo filiꝰ reserauit. lc̃o iiii.¬
Ani cũ denũcupatõe ꝑuu
taret arbit̾u: ꝓpͥetatẽ ũi noĩs
eiꝰ. ꝙͣ angło dictãte didic̾at

Expanded text:
ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zachangelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. ab angelo filius reseravit. am cum de nuncupatione parvultaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ domꝰ deqͣ cantamꝰ do: beati
qui hĩtant ĩ domo tua. ĩ scła se¬
culoꝵ laudabũt te: Eigo ne
uos nõ domũ cuis ꝙͣ baptizati
frĩs: s domũ ip̃iꝰ di pr̃is. cui õs¬
frẽs dicimus pat̾ nr̃ qui es ĩceł.
a regno separe celorum. aut eaz
sic diuid̾e audebitis: ut alique
mansiones eius sint in reguo
celoꝵ:l alique ãt extra regnũ ce¬
ticia ueluit habitare uobcum.:
Absit inꝙͣ ut cum om̃is domꝰ
regnantiu filioꝵ. nõ sit alibi n
ĩ regno: ip̃iꝯ regie domꝰ pars ali¬
quã nõ sit ĩ regno. Et si abiero in
uenio aduos. et accipiam uos
ad me ip̃m: ut ubi ego sum et

Expanded text:
mus: Beati qui habitant in domo tua, in saecula saeculorum laudabunt te ? Ergone vos non domum cujusque baptizati fratris, sed domum ipsius Dei Patris, cui otres dicimus, Pater noster qui es in coelis , a regno separare coelorum, aut eam sic dividere audebitis, ut aliquae mansiones ejus sint in regno coelorum, aliquae autem extra regnum coetitia velint habitare vobiscum. Absit, inquam, ut cum omnis domus regnantium filiorum non sit alibi, nisi in regno ipsius regiae domus, pars aliqua non sit in regno. Et si abiero, et venio, et accipiam vos ad meipsum, ut ubi ego sum, et
Abbreviated transcription (Latin):
et uia scitis. O dũe ihu quomͦ
uadis ꝑare locumr: si tam mste
mausiones st̃ in domo pr̃is tur:
ubiticum habitabũt tius Aut
ut accipias eos ad teip̃m: quo¬
mͦ it̾u uenis. qui nõ recedis: Ista
kim̃i sib̾iuit̾ explicare concisi: ꝙͣ¬
tun indet᷑ hodierno satis ẽẽ ser¬
nioni cohartata. utiq nõ da¬
rebũtet erit ip̃a breuitas. alt̾a
obscuritas ꝓuide hoc debitum
differams: qd̾ oportumꝯ nobis
patre familias nr̃o largiente red¬

Expanded text:
viam scitis. O Domine Jesu, quomodo vadis parare locum, si jam multae mansiones sunt in domo Patris tui, ubi tecum habitabunt tui! Aut si accipis eos ad teipsum, quomodo iterum venis qui non recedis? Istaimi, si breviter explicare conemur, quantum videtur hodierno satis esse sermoni, coarctata utique non clarebunt, et erit ipsa brevitas altera obscuritas: proinde hoc debitum differamus, quod opportunius vobis Patrefamilias nostro largiente red