comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ant : uerum etiam ip¬
se apostolus paulus t̾¬
cio dominium roga¬
uerit ut a se angelus
sathane a quo tͥbulaba¬
tur abscederet:nec im¬
petrare potuerit.
motio questio

Expanded text:
ant, verum etiam ipse apostolus Paulus tertio Dominum rogaverit, ut a se angelus Satanae, a quo tribulabatur, abscederet, nec impetrare potuerit. motio quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
uit ergo ioab inta¬
b̾natulum domini.
⁊ app̾hendit cornu al¬
taris. Nunciatum ꝙ
est regi salomoni qd̃
fugisset ioab intaber¬
naculum domini:
& esset iuxta altare.
Misitq salomon ba¬
naiam filium ioiade
dices. Uade intͥfice eũ.
Uenit banaias ad ta¬
ber naculũ domini:

Expanded text:
it ergo Ioab in taernaculum Domini et adprehendit cornu altaris nuntiatumque est regi Salomoni quod fugisset Ioab in tabernaculum Domini et esset iuxta altare misitque Salomon Banaiam filium Ioiadae dicens vade interfice eum venit Banaias ad tabernaculum Domini
Abbreviated transcription (Latin):
dexteram collocauit res
ip̃a indicat. & nullus
ambigit xp̃ianus. Sed
clarifica filium: s addi¬
dit etiam ut filius tuus
clarificaret te.
erito querit quo mͦ
patrem clarificaue¬
rit. filius cum sempit̾
claritas patris nec di¬
munuta fuerit infor

Expanded text:
dexteram collocavit, res ipsa indicat, et nullus ambigit christianus. Sed clarifica Filium tuum, sed addidit etiam, ut Filius tuus clarificet te; merito quaeritur quomodo Patrem clarificaverit Filius, cum sempiterna claritas Patris nec diminuta fuerit in for
Abbreviated transcription (Latin):
ut nemo tͥ molestu
sit. s etiam si sitieri
uade ad sarcunilas ⁊ bi¬
be aquã de quibus: ⁊ pu¬
eri bibunt. Que cadens
in faciem suam ꝙ adora

Expanded text:
ut nemo tibi molestus sit: sed etiam si sitieris, vade ad sarcinulas, et bibe aquas, de quibus et pueri bibunt. Quae cadens in faciem suam et adora
Abbreviated transcription (Latin):
mare ⁊ suꝑ t̾ram. Et
abii ad angelum dicens
ei ut daret mͥ librum. Et
dixit mͥ. accipe librum ⁊
deuora eum: ⁊ taciet

Expanded text:
mare, et super terram. Et abii ad angelum, dicens ei, ut daret mihi librum, et dixit mihi: Accipe librum, et devora illum: et faciet
Abbreviated transcription (Latin):
mulatc̃em. S cum ui¬
dissem qd̃ non recte am¬
bularent ad ueritatem
euinrgelii. dixi cephe
coramñ omibus. Si tuq
iudeus sis gentilit̾ niuiꝰ
et non iudaice. quomodo
gentibus peccatores. Sciẽ¬
tes autem qd̃ non iustifica¬
tur homo exoperibus le¬
gis. nisi per fidem ihũ xp̃i.
ut iustificem᷑ ex fide xp̃i:
⁊ non ex operibus legis.

Expanded text:
mulationem. Sed cum uidissem, quod non recte ambularent ad ueritatem Euangelii, dixi Cephę coram omnibus: Si tu, cum Iudeus sis, gentiliter uiuis et non Iudaice uiuis, qugentibus peccatores scientes autem, quoniam non iustificatur homo ex operibus legis nisi per fidem Iesu Christi. ut iustificemur per fidem Christi et non ex operibus legis.
Abbreviated transcription (Latin):
quod uoluerint. si sa¬
thanas sathanam nõ po¬
test eicere:nichil contra
dominum qd̃ dicerent ĩ¬
uenire potuerunt.Si
antem potest: muho
magis sibi prospiciant
⁊ recedant de regno eius
qd̃ adũsum se diuisum
stare non potest. In quo
tendant quod sequitur.
Siautem in beldebub
eicio demo.ra: filii nr̃i
inquo eiciunt. Ideo ip̃i
iudicis nr̃i erunt. Dix̃
hoc ut que dediscipulis
suis illius populi filiis
conscii fuerant: nichi
se malarum artium

Expanded text:
quod voluerint. Si Satanas Satanam non potest ejicere, nihil contra Dominum quod dicerent, invenire potuerunt. Si autem potest, multo magis sibi prospiciant et recedant de regno ejus, quod adversum se divisum stare non potest. In quo tendant quod sequitur. Si autem ego in Beelzebub ejicio daemonia, filii vestri in quo ejiciunt? Ideo ipsi judices vestri erunt. Dixit hoc utique de discipulis suis, illius populi filiis,conscii fuerant, nihil se malarum artium
Abbreviated transcription (Latin):
ost mltum uͦ tem¬
poris mortuo sal¬
manasar rege. cũ reg¬
naret senuatherini fiti
euis ꝓ eo: ⁊ filios israhel
exosos haberet in conspͤ¬
tu suo. tobias ꝑgebat
ꝑomnem cogationemt
suam et consolabatur
eos: diuidebat ꝙ urri¬
cuiq ꝓut poterat de fa¬
cultatibus suis. esurĩe¬
tes alebat. nudos ii diꝰ

Expanded text:
st multum vero temporis mortuo Salmanassar rege cum regnaret Sennacherim filius eius pro eo et filios Israhel exosos haberet in conspectu suo Tobias pergebat per omnem cognationem suam et consolabatur eos dividebatque unicuique prout poterat de facultatibus suis esurientes alebat nudis vesti
Abbreviated transcription (Latin):
x medium tabulatũ
sex cubitorum latitudĩs.
⁊ tercim tabulatum
septem habebat cubitoᷤᷤ
latitudinis. Trabes aut̃¬
possint posuit in domo

Expanded text:
 medium tabulatum sex cubitorum latitudinis, et tertium tabulatum septem habens cubitos latitudinis. Trabes autem posuit in domo
Abbreviated transcription (Latin):
nanũ filiũ ioiade. et
ch̾ethi. ⁊ phelethi: ꝙ
imposuerunt eum
super mulam regis
unxerunt ꝙ eumi sa¬
doc sacerdos ⁊ nathari
ꝓpheta regem ingion.
& ascenderunt inde le¬
tantes. & insonuit ci

Expanded text:
naiam filium Ioiadae et Cherethi et Felethi et inposuerunt eum super mulam regis unxeruntque eum Sadoc sacerdos et Nathan propheta regem in Gion et ascenderunt inde laetantes et insonuit ci
Abbreviated transcription (Latin):
corcredentis extẽdat.
nullas senciat niyeas
temporis crgnitio ueci¬
tatis. Adeit eruo sensi¬
bus nr̃is ẏmago reꝵ
ꝑ nra salute gestarum.
Et quidqͥd tunc disci¬
puloꝵ prestrnyxit ani¬
mos. nros quq tan¬
git affectus: non quõd
aut tͥsticia deprimins:
illius tempestatis magni.¬
tudo cuncussit ad inuictã
consietiam resurrectiodo¬
mini ascensioq ꝓuexerit.
Sed quia in cogitationẽ

Expanded text:
cor credentis extendat, nullas sentiat moras temporis cognitio veritatis. Adest ergo sensibus nostris imago rerum pro nostra salute gestarum, et quidquid tunc discipulorum perstrinxit animos, nostros quoque tangit affectus; non quod aut tristitia deprimamur, illius tempestatis magnitudo concussit, ad invictam constantiam resurrectio Domini 273 ascensioque provexerit; sed quia cum in cogitatione
Abbreviated transcription (Latin):
filium dei uiui. Opti¬
me ille cõmemorabat
qd̾ misericorditer exhi¬
buerat: Ille cõmemnora¬
lat quod in claritate ꝑ¬
manebat. iiĩ

Expanded text:
Filium Dei vivi. Optime ille commemorabat quod misericorditer exhibuerat: ille commemorabat quod in claritate permanebat.
Abbreviated transcription (Latin):
et ad terram intuebitur:
Et ecce tͥbulatio et tenebͤ.
dissolutio. ⁊ angustia. et
caligo persequens: et nõ
poteri auolare de angus¬

Expanded text:
et ad terram intuebitur, et ecce tribulatio et tenebrae, dissolutio, angustiae, et caligo persequens, et non poterit avolare de angus
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicit. Dic ut lapides
isti panes fiant. Per ua¬
nam gloriam temptauit:
cũ clicit. si filius dei es:
mitte te deorsum. Per
sublimitatis auariciam
regna mũdi ostẽndit dĩ¬
cens. Hec tͥ ominia dabo.
si proçidens adoraueris
me. Sed idẽmodis a secũ¬
pͥmũ hominẽ se uicisse glo¬
riatur. ut anr̃is cordibus
ip̃o aditu captus exeat: qͦ¬
nos aditu intromissus te¬
nebat. Sed est aliud fres
re debemus quia tempta¬
tus adiabolo dñs sacri elo¬
quii p̾cepta respondit. Et
qui eo u̾bo quod erat temp¬
tatorem suũ m̾gere in abyᷤ¬
sum poterat: u̾tutem sue
potentie non offẽdit so¬
la diuine scͥpture p̃cepta
declit. qͣtinꝰ sue nobis paci¬
encie p̾leret exemplum.
ut quotiens apͣuis homi¬
nibus aliquid patimur.
addotͥnam excitem᷑ potiꝰ
qm ad uindictam. Pen¬
sate quanta est pacien¬
tia dei. qnͣta inpatiencia
nr̃a. Nos si iniuriis aut
aliqua lesione ꝓuocam᷑
possumꝰ face̾ minamur.
Ecce au̾sitatem diabuli
domimis ꝑtulit. ⁊ nichil

Expanded text:
cum dixit: Dic ut lapides isti panes fiant . Per vanam gloriam tentavit cum dixit: Si Filius Dei es, mitte te deorsum . Per sublimitatis avaritiam omnia mundi ostendit dicens: Haec tibi omnia dabo si procidens adoraveris me . Sed eisdem modis a secunprimum hominem vicisse se gloriabatur, ut a nostris cordibus ipnos aditu intromissos tenebat. Sed est aliud, fratre debeamus. Quia tentatus a diabolo Dominus, sacri eloquii praecepta respondit. Et qui eo verbo quod erat, tentatorem suum mergere in abyssum poterat, virtutem suae potentiae non ostendit. Sola divinae Scripturae praecepta dedit, quatenus suae nobis patientiae praeberet exemplum. Ut quoties a pravis hominibus aliquid patimur, ad doctrinam excitemur, potius quam ad vindictam. Pensate quanta est patientia Dei, quanta impatientia nostra. Nos si injuriis, aut aliqua laesione provocamur, possumus facere minamur. Ecce adversitatem diaboli Dominus pertulit, et nihil
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ frangentes circa do¬
domos panem sume¬
bant cibum cum exł¬
tatione et simplicita¬
te cordis. collaudan¬
tes deum.⁊habentes
ciam ad omnem plelẽ.
ominus autem au

Expanded text:
t frangentes per domos panem: sumebant cibum cum exultatione et simplicitate cordis: conlaudantes Deum et habentes gratiam ad omnem plebem: Dominus autem au
Abbreviated transcription (Latin):
non mechaberis occidas
autem: factus es trans¬
gressor legis
Sic loquimini ⁊ sic faci¬
te sicut per legem liberta¬
tis incipientes iudicari.
iudicium enim sine mi¬
sericordia illi qui non fa¬
cit misericordiam. Supe¬
rat autem mĩa¬

Expanded text:
non moechaberis, occidas autem, factus es transgressor legis. Sic loquimini et sic facite, sic ut per legem libertatis incipientes judicari. Judicium enim sine misericordia fiet illi qui non fecit misericordiam, superexcellit autem mi
Abbreviated transcription (Latin):
ut temptatione carerz
quam oltustodiam hu¬
militatis acceperat: qr
si hac caruisset saluus
esse non posset. ip̃o affir¬
mante cum ait. Et ne
magnitudo reuelatio

Expanded text:
ut tentatione careret, quam ob custodiam humilitatis acceperat; quia si hac caruisset, salvus esse non posset, ipso affirmante, cum ait: Et ne magnitudo revelatio
Abbreviated transcription (Latin):
gredior uiam uniu̾se
terre: confortare. et
esto uir. & obserua cu¬
stodias domini dei tui
ut ambuleꝰ inuiis eiꝰ.

Expanded text:
gredior viam universe terre. Confortare et esto vir. Et observa custodias Domini Dei tui: ut ambules in viis e
Abbreviated transcription (Latin):
nationẽ uidere non pote¬
rant homines: post incar¬
nationem uideret aspiciẽ¬
tes humanitatem mira¬
culis refulgentem. et in¬
telligentes diuinitatem in¬
tus latitantem. Illi maxi¬
me qui et eius claritatẽ
ante passionem transfi¬
gurati in monte sancte
contemplari meruerunt.
uoce delapsa ad eum hu¬
ius cemodi a magnifica
głã: hic est filuis meuꝰ di¬
lectus in quo iͥ compla
cui. Et post passionẽ resur¬
rectionis ascensiomꝰꝙ ip¬
sius gloria conspecta. spi¬
ritus eius sunt dono mĩ¬
fice refecti.Qui ommes
manifeste cognou̾runt:
qd̃ huiꝰ modi gła nõ cuili¬
ubet sanctorum s illi sol̃
homini qui esset inouri¬
nitate unigenitus apatͤ.
cõueniret. Quod aut̃e se
ri munere pre ceteris

Expanded text:
nationem videre non poterant homines, post incarnationem viderunt, aspicientes humanitatem miraculis refulgentem, et intelligentes divinitatem intus latitantem; illi maxime, qui et ejus claritatem, ante passionem transfigurati in monte sancto, contemplari meruerunt, voce delapsa ad eum hujuscemodi a magnifica gloria: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi ccui , et post passionem, resurrectionis, ascensionisque ipsius gloria conspecta, spiritus ejus sunt dono mirifice refecti, quibus omnibus manifeste cognoverunt quod hujusmodi gloria non cuilibet sanctorum, sed illi solum homini qui esset in divinitate unigenitus a Patre, conveniret. Quod autem seqri munere prae caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta dei ꝓpteri traditi¬
onem hominum ne¬
glegatis. quare discipu¬
los meos reprehendi¬
p storud semorum tra¬
diciones paruipendant
ut diuina iussa custodi¬
ant: Nam deus dixit. ho¬
nora patrem tuũ ⁊ ma

Expanded text:
cepta Dei propter traditionem hominum negligitis, quare discipulos meos reprehenditis, quod seniorum traditiones parvipendant, et divina jussa custodiant? Nam Deus dixit: Honora patrem tuum et ma
Abbreviated transcription (Latin):
lupos appareens.⁊ iaur pec¬
catores ⁊ impios. iustificã¬
di habet potestatem. nĩ¬
uomͦ autẽ peccata mũ¬
di tollat: quo ordine
iustificet inpios: & apłs
petrus ostendit qͥ ait. ⁊on
corruptibilibus argens.
uel arro redempri estis de

Expanded text:
s apparens, etiam peccatores et impios justificandi habet potestatem. Quomodo autem peccata mundi tollat, quo ordine justificet impios apostolus Petrus ostendit, qui ait: Non corruptibilibus argento vel auro redempti estis de
Abbreviated transcription (Latin):
Ipã lux ininfibilis: ipsa
dei sapiencia. carne in qͣ
uderi posset induta est.
Que in hõĩs habitu appa¬
rens et logũes homĩbus
paulatim fide purificata
eorum corda ad cognitio¬
nẽ sue liuine uilionis
ꝓueheret. Missus est an¬
te illum homo magni
meriti: cunis testunoĩo
pararẽtur omẽs ad audi¬
endam mox ut appare¬
ret ipsani del sapĩetia.
adiudendum ip̃m solẽ
iusticie: nube iam cor¬
poris tectura. Id est ꝓd
uidendum audiendum

Expanded text:
im lux invisibilis, ipsa Dei sapientia, carnem, in qua videri posset, induta est, quae in hominis habitu apparens, et loquens hominibus paulatim fide purificata, eorum corda ad cognitionem suae divinae visionis proveheret. Missus est ante illum homo magni meriti, cujus testimonio pararentur omnes ad audiendam mox, ut appareret, ipsam Dei sapientiam, ad videndum ipsum solem justitiae, nubae jam corporis tectum; id est, ad videndum audiendum
Abbreviated transcription (Latin):
Dixit enĩ in corde suo ob¬
litus est deus. au̾tat fa¬
ciem fuam ne uideat usq
infinem. A¬
erut ille non obli¬
uiscitur orationem
pauperum: neq a u̾tit
faciem suam as perãtibꝰ
in se.quin potius ⁊cer¬
tantes cum hostibus
ut uincant adiuuat. ⁊ ui¬
ctores inef̾uũ coronat.
Unde hic quoꝵ apte di¬
citur qui uidit᷑ eos labo¬
rantes in remigando.
Uidet quippe dñs suos la¬
borantes in mari: quia
detur auxilium tͥbulã¬
ti impẽdere. nichilomi¬
nus eos ne intͥbulatõ¬
nibus deficiant sue respͤ¬
tu pietatis corroborat.
⁊ aliqñ etiam manifes¬
to adiutorio urictis adu̾¬
sitatibus quasi calcatis
sedatis q fluctuum uo¬
limr̾bus liberat sicut ħ
quoq subsequenter insi¬
nuatur cum dicitur. Et
circa quartam uigiliam
noctis: uenit ambulans
super mare. Etationes
& uigilie militares: int̾¬
na horarum spacia.ͣ
ta uigilia noctis ue¬
nisse ad eos dnm̃: osten¬
dit tota nocte ꝑiclitatos¬

Expanded text:
Dixit enim in corde suo, ObDixit enim in corde suo, Oblitus est Deus, avertit faciem suam ne videat usque in finem. Verum ille non obliviscitur orationem pauperum, neque avertit faciem suam a sperantibus in se: quin potius et certantes cum hostibus ut vincant adjuvat, et victores in aeternum coronat. Unde hic quoque aperte dicitur: Quia vidit eos laborantes in remigando. Videt quippe Dominus laborantes in mari, quamvdeatur auxilium tribulatis impendere, nihilominus eos ne in tribulationibus deficiant, suae respectu pietatis corroborat, et aliquando etiam manifesto adjutorio victis adversitatibus, quasi calcatis sedatisque fluctuum voluminibus, liberat, sicut hic quoque subsequenter insinuatur, cum dicitur: Et circa quartam vigiliam noctis venit ad eos, ambulans super mare. Stationes et vigiliae militares in terna horarum spatia dita vigilia noctis venisse ad eos Dominum, ostendit tota nocte periclitatos
Abbreviated transcription (Latin):
erat nauis in medio ma¬
ri. ⁊ ip̃e solus ih̃c in t̾ra.
Et uidens eos laborante
in rerngando: erat eñi
uentus contrarnus eis.
Labor discipulorum in
remigando ⁊ contrarius
eis uentus: labores scẽ
eccłe uarios designat in¬
ter undas secułi adu̾sã¬
tes ⁊ imimĩdorũ flatuꝰ
sp̃uum ad quietẽ patrie
celestis quasi ad fidem li¬
toris stationem ꝑueni¬
re cognatur. Hbi bene di¬
citur quia nauis eratĩ
medio mari: ⁊ ipse soluꝰ
interra quia non min¬
qm ecclĩa tantis gentili¬
um p̃ssuris nõ solum
aflicta s ⁊ fedata est ut si fi¬
eri posset redemptor ip̃ius
eam prorsus deseruisse ad
tempus uideretur. Unde
est illa uox eius inter un¬
das ꝓcellas q temptatio¬
num u̾rent̾um dep̃hen¬
se: atq auxilium protec¬
tionis illius gemebun¬
doclamore querentis. Ut
quid domine recessisti lõ¬
ge despicis in oportunta¬
tibus intͥbulatõe. Que
pariter uocem inimici ꝑ¬
sequentis exponit in seqũe¬
tibus psalmis: subiciens.

Expanded text:
io mari, et ipse solus in terra. Et videns eos laborantes in remigando, erat enim ventus contrarius eis. Labor discipulorum in remigando, et contrarius eis ventus, labores sanctae Ecclesiae varios designat, quae inter undas saeculi adversantis, et immundorum flatus spirituum ad quietem patriae coelestis quasi ad fidam littoris stationem pervenire conatur. Ubi bene dicitur, quia navis erat in medio mari, et ipse soin terra, quia nonnunquam Ecclesia tantis gentilium pressuris non solum afflicta, sed et foedata est, ut si fieri posset, Redemptor ipsius eam prorsus deseruisse ad tempus videretur. Unde est illa vox ejus, inter undas procellasque tentationum vertentium deprehensae, atque auxilium protectionis illius gemebundo clamore quaerentis: Ut quid, Domine, recessisti longe? Despicis in opportunitatibus, in tribulatione . Quae pariter vocem inimici persequentis exponit, in sequentibus psalmi subjiciens:
Abbreviated transcription (Latin):
est: ea etas que decrepi¬
ta uł uet̾ana dicitur.
Unde ⁊ greci ualde senioreᷤ
pellant ut plusqm senes
esse. insinuent quos ꝓuec¬
tiores uocant. Quia ergo
quisq quid agat: et con¬
sideret si in dñi uinea la¬
borat.x
ui eñi in hac uira ea
que sua sunt querit:

Expanded text:
est aetas quae decrepita vel veterana dicitur. Unde Graeci valde seniores,ονς appellant, ut plus quam senes esse insinuent quos provectiores vocant. Quia ergo quisque quid agat, et consideret si in Domini vinea laboret. Qui enim in hac vita ea quae sua sunt quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
tem itine̾ monuit uir
siuis ut peteret a patre
suo agrũ. Que cũ suspi¬
rasses sedens asmo dix̃
ei cͥaleb. Quid habes: At
illa respondit. Da mͥ bene¬
dittionem:quia terram
haretem declistimͥ. Da ⁊
inrignam aquis. Decdit
gͦ ei chaleb ⁊ inrigũa suꝑi¬

Expanded text:
 itinere monuit vir suus ut peteret a patre suo agrum quae cum suspirasset sedens asino dixit ei Chaleb quid habes at illa respondit da mihi benedictionem quia terram arentem dedisti mihi da et inriguam aquis dedit ergo ei Chaleb inriguum supe
Abbreviated transcription (Latin):
tum est audiuit. audit a
credere renuit. uenit
pͣbuit. Manus ostendit:
⁊ oftensa suoꝵ cicatrice
uulnerum infidelitatis

Expanded text:
tum est audivit, audita credere renuit. Venit praebuit, manus ostendit, et ostensa suorum cicatrice vulnerum, infidelitatis
Abbreviated transcription (Latin):
um plura fratres atq diuersa fes¬
tiuitas p̃sentis diei salutariũ myͣ¬
steriorum sacramenta młtiplicat:
nam sicut posteritat sue fidelis mã¬
dauit antiquitas. hodie saluator hu¬
mani generis celestibus ostensus in¬
diciis a chadeis est adoratus. Hodie
xp̃c beati ioh̾ũ mirusterio fluenta ior¬
danis benedictione ꝓprii baptismatis
consecrauit. Hodie etiam inuitatꝰ
ad nuptias diuinita¬
tis sue potent am ma¬
nifestars aque s u̾tit¬

Expanded text:
 fratres, atque diversa festivitas praesentis diei salutarium mysteriorum sacramenta multiplicat. Nam, sicut posteritati suae fidelis mandavit antiquitas, hodie Salvator humani generis coelestibus ostensus indiciis, a Chaldaeis est adoratus . Hodie Christus beati Joannis ministerio fluenta Jordanis benedictione proprii baptismatis consecravit . Hodie etiam invitatus ad nuptias divinitatis suae potentiam manifestans aquas i
Abbreviated transcription (Latin):
ihc ad iordanem ut
baptiraretur a iohanne.
Cui ait iohannes. ego ate
debeo baptirari: ⁊ tu uenis
ad me. Ego utiq a te debeo
bapturari. quia michi est
ex pat̾na p̾uaricatõne cor¬
ruptõ: & tibi in paterna
maiestate cõminrio. Ego
in hunc mũdũ carnali sũ
patre ꝓfusus: tu uero huc
ab unigenito patre uni¬
genitus aduenisti. ⁊̃ me
uiri ⁊ femine naturalis
copula ꝓcreuit : te autem
altissimi obũbrante u̾tute
uenerãda nobis u̾ginitas
dedit. Ego terremim am¬
mal: tu agnus es dei. Ego
peccati legẽ mortalis : tu au¬
tem adu̾sus peccata uenẽs
nescis subiacere pecato. Ego¬

Expanded text:
 ad Jordanem, ut baptizaretur a Joanne; cui ait Joannes: Ego a te debeo baptizari; et tu venis ad me ? Ego utique a te debeo baptizari, quia mihi est ex paterna praevaricatione corruptio, et tibi in paterna majestate communio. Ego in hunc mundum carnali sum parente profusus; tu vero huc ab ingenito Patre Unigenitus advenisti. Me viri et feminae naturalis copula procreavit; te autem Altissimi obumbrante virtute, veneranda nobis virginitas dedit. Ego terrenum animal, tu Agnus Dei; ego peccati lege mortalis, tu autem adversus peccata veniens nescis subjacere peccato. E
Abbreviated transcription (Latin):
teria recensemus. s
que ꝑ unũ deũ digna¬
tio tͥuitatis impleuit.
Neq eñi alia ĩ opera¬
tione u̾tam abesse
sibi untr. Potest ant
uraqͣm sepãi i abin¬
nicem poterit qd̃ deita¬
de est iudiuisum. De¬
niq cum baptiraret᷑
saluator nõ se deesse
unigenito pater in
lũba. Non ergo mirei
frs quibus infide est
tͥnitas si tria unũ dĩe¬
nobis misteria cõsecra¬
runt hodie itaq ut
diximus magus per st̾l¬
iam repperit. quod iudeus
credere noluit per ꝓ¬
phethas. iii

Expanded text:
eria recensemus, sed quae per unum Dominum dignatio Trinitatis implevit. Neque enim aliquando in operatione virtutum abesse sibi unitas potest, aut unquam separari ab invicem poterit, quod deitate est indivisum. Denique, cum baptizaretur Salvator, non se deesse Unigenito Pater in lumba. Non ergo miremur, fratres, quibus in fide est Trinitas, si tria unum nobis diem mysteria consecrarunt. Hodie itaque, ut diximus, magus per stellam reperit quod Judaeus credere noluit per prophetas.
Abbreviated transcription (Latin):
non necissitate: sẽc potestate. Neo aistẽ
dignectas est in egyptum fugere: ut
post ⁊a crucem dignaretur ascendere.
Et illa poreĩtaie pue latuit in egip¬
Eto: qua potestate iuuenis pepen¬
dit in ligno. Unus enĩ idemꝙ est
mortis susceptor: uite ꝙ largitor.
nus idemq mortalis ex
patre: mortalis ex matre ꝑo¬
pria potestate moriens: ꝓpria pot¬
tate resurgens. Iste itaꝙ puer qui ue¬
tuis est: ideo ñ inuenitur in numo

Expanded text:
non necessitate, sed potestate. Ideo autem dignatus est in Aegyptum fugere, ut postea crucem dignaretur ascendere; et illa potestate puer latuit in Aegypto, qua potestate juvenis pependit in ligno. Unus enim idemque est mortis susceptor, vitaeque largitor: unus idemque immortalis ex Patre, mortalis ex matre; propria potestate moriens, propria potestate resurgens. 7. Iste itaque puer qui natus est ideo non i
Abbreviated transcription (Latin):
trureruit aras. ꝙ circã¬
ciderunt pueros incir¬
cuncisos. quotquot in¬
uenerunt infinibus is¬
rahel infortitudine. Et
persecuti sunt filios suꝑ

Expanded text:
truxerunt aras et circumciderunt pueros incircumcisos quotquot invenerunt in finibus Israhel in fortitudine et persecuti sunt filios su
Abbreviated transcription (Latin):
re suo ⁊ afflictione sp̃c
que sub sole cruciatus
est: Cuncti dies eius do¬
lor ibus ⁊ erumpnis
pleni sunt nec per noc¬
tem mente requiestit

Expanded text:
re suo, et afflictione spiritus, qua sub sole cruciatus est? Cuncti dies ejus doloribus et aerumnis pleni sunt, nec per noctem mente requiescit
Abbreviated transcription (Latin):
pensant dicentes.Quin¬
quaginta annos nond̃
habes : ⁊ abraham uidi¬
sti: Quos benigne redep̃¬
tor nr̃ a carnis sue intu¬
itu submouet.⁊ad diui¬
nitatis contemplatio¬
nem trahit dicens.A¬
men am̃ dico uobis: an¬
te qm abraham fieret:
egosum.Ante enĩ p̃¬
teriti temporIs est: sũ
presentis. & quia p̾teri¬
ait ant abraham ego fui.
s ante abraham ego sum.
Unde ⁊ad moyseindicitur.
Ego sum quisum: hec di¬
ces filiis ifrł.Qui est:mi¬
sit ad uos. Ante ergo ⁊
post abraham habuit :
quia accedere potuit
per exhibitionem p̃sencit
⁊ recedere ꝑcursum uite.

Expanded text:
pensant, dicentes: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Quos benigne redemptor noster a carnis suae intuitu submovit, et ad divinitatis contemplationem trahit dicens: Amen, amen dico vobis, antequam Abraham fieret ego sum. Ante enim praeteriti temporis est, sum praesentis. Et quia praeteriait: Ante Abraham ego fui: sed, ante Abraham ego sum. Unde ad Moysen 557 dicitur: Ego sum, qui sum; et, dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos . Ante ergo vel post Abraham habuit, qui et accedere potuit per exhibitionem praesentiae, et recedere per cursum vitae.
Abbreviated transcription (Latin):
detante illum in spũ et
uirtute helye. Qui idcir¬
.co uenturus in spũ & ũtu
helyas scclm dñi aduentũ
p̃ueniet: ita iohanes p̃ue-¬
it pͥmum. Sicut ille pre¬
cursor uenturus est iudicis:
ita iste p̃cursor factus est¬
reclemptoris. Iohannes gͥ
in spũ helyas erat: in per¬
sona helyas non erat. Qa¬
ergo dñs fatetur cle spũ:
hoc iohannes denegat de ꝑ¬
sona. quia ⁊ iustũ sic erat.
ut et discipulis clñs spĩta¬
lem cle iohanne sentẽciam

Expanded text:
det ante illum in spiritu et det ante illum in spiritu et virtute Eliae . Qui idcirco venturus in spiritu Elias secundum Domini adventum praeveniet, ita Joannes praevenit primum. Sicut ille praecursor venturus est judicis, ita iste praecursor est factus Redemptoris. Joannes igitur in spiritu Elias erat, in persona Elias non erat. Qergo Dominus fatetur de spiritu, hoc Joannes denegat de persona, quia et justum sic erat, ut et discipulis Dominus spiritalem de Joanne sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
Nam confessus est: & non
negauit. Confessus est:
quia non sum ego xp̃e.
Sed quia dixit non sũ:
negauit plane quod ñ
erat. sed non negauit qͦd
ut ueritatem loquens eiꝰ
menbrum fieret. cuiꝰ sibi
nomĩe fallaciter non usur¬
paret. Cum ergo ñ ułt ap¬
dum infirmitatem sua
studuit humiliter agnos¬
cere: illius celsitudinem
meruit uraciter obtin̾e.¬
Seclꝰ. i electione alia recle¬
mptoris nr̃i sententia ad m̃¬
tem reducitur: ex huius no¬
bis lectionis u̾bis questio
ualde implexa generatur.
Alio quippe in loco inqiisi¬
tus a discipulis dñs de he¬
lye aduentu: responcdit.
helyas iam uennt: et non
cognou̾runt eum. sed fe¬
cerunt in eo quecunque
uoluerunt. Et si uultis
scire. iohannes ipse est he¬
lyas. Rcquisitus autem
afirmat: hoc propheta
ueritatis negat: halde
est: Sed si subtiliter ueri¬
tas ipsa requiritur. hoc
quod inter se contrariũ
sonint. quomͦ contrariũ
ñ sit. inuenitur. Ad ach¬
riam nainq de iohãne
angelus dicit. Ipse prece¬

Expanded text:
 confessus est, et non negavit, et confessus est, quia non sum ego Christus. Sed quia dixit, Non sum, negavit plane quod non erat, sed non negavit quod erat; ut veritatem loquens, ejus membrum fieret cujus sibi nomen fallaciter non usurparet. Cum ergo non vult apdum infirmitatem suam studuit humiliter agnoscere, illius celsitudinem meruit veraciter obtinealia Redemptoris nostri sententia ad mentem reducitur, ex hujus lectionis verbis nobis quaestio valde implexa generatur. Alio quippe in loco inquisitus a discipulis Dominus de Eliae adventu, respondit: Elias jam venit, et non cognoverunt eum, sed fecerunt in eum quaecunque voluerunt. Et si vultis scire, Joannes ipse est Elias . Requisitus autem affirmat, hoc propheta Veritatis negat? Valde est? Sed si subtiliter veritas ipsa requiratur, hoc quod inter se contrarium sonuit, quomodo contrarium non sit invenitur. Ad Zachariam namque de Joanne angelus dicit: Ipse praece
Abbreviated transcription (Latin):
fugerent serui sfmei
adachis filium maa¬
cha regem gech. Nũci¬
atumi est semei quod
serui eius essent in
geth:⁊surrexit semei
⁊ strauit asinũ suum
iuit ꝙ ingeth adachis
ad requirendos seruo
suos: ⁊ adluxit eos de

Expanded text:
fugerent servi Semei ad Achis filium Maacha regem Geth nuntiatumque est Semei quod servi eius essent in Geth et surrexit Semei et stravit asinum suum ivitque in Geth ad Achis ad requirendos servos suos et adduxit eos de
Abbreviated transcription (Latin):
lacte carnis: Possumus
uero & easdem diu̾sitate᷑
horarum. etiam ad unũ¬
quẽꝙ hominem ꝑ etatũ
momiẽta distinguere.Ma¬
ne quippe intellectus no¬
stri puericia est. Hora
autẽ tercia adolescentia
intellis potest. quia qͣ

Expanded text:
lacte carnis. Possumus vero et easdem diversitates horarum etiam ad unumquemque hominem, per aetatum momenta distinguere. Mane quippe Intellectus nostri pueritia est, hora autem tertia adolescentia intelligi potest. Quia q
Abbreviated transcription (Latin):
gento ⁊ auro: et nõ
est filius thesaurorum eiꝰ.
& repleta est terra eiuz
equis : et innumerabilẽ
quadrige eius. Et reple¬
ta est tera eius ydolis.
opus maniũ suarum
adorau̾nt: qd̾̃ fecerunt
digiti eorum. Et incur¬
uãtus est homo: et hu¬
miliatus est uir. Ne gͦ
dimittas eis. Hec dicit

Expanded text:
gento et auro et non est finis thesaurorum eius et repleta est terra eius equis et innumerabiles quadrigae eius et repleta est terra eius idolis opus manuum suarum adoraverunt quod fecerunt digiti eorum et incurvavit se homo et humiliatus est vir ne ergo dimittas eis i
Abbreviated transcription (Latin):
obseruabant legẽ dñi.
secundum edictum re¬
gis trucidabant eum.
Nuirtute sua
faciebat hec populo
isrł qui inueniebant
ui omni mense in ci¬
urtatibus. Et quinta
⁊uicesima die mẽsis sa¬
crificabant super ar̃ã
que erat contra altare.
& mulieres que circim¬
cidebant filios fuos tuci¬
dabantur secundũ uis¬
sum regis antiochi. Et
suspendebant pueros a
cermcibus per umuer¬
sas domos eorum: ꝙ eos
qui circunciderant eos
trucidabant. & mlti de
populo isrł defimerunt
apud se:ut non mandu¬
carent immũda et elege¬
runt magis mori qm ci¬
bis coinquinari immũ¬
dis. & noluerunt infrin¬
ge̾ legem dei sanctam:
et trucidati sunt. ꝙ fca
est ira magna suꝑ popu¬
lum ualde.
mathathias filius io¬

Expanded text:
observabant legem Domini secundum edictum regis trucidabant eum in virtute sua faciebant haec populo Israhel qui inveniebantur in omni mense in civitatibus et quinta et vicesima die mensis sacrificabant super aram quae erat contra altare et mulieres quae circumcidebant filios suos trucidabantur secundum iussum regis Antiochi et suspendebant pueros a cervicibus per universas domos eorum et eos qui circumciderunt eos trucidabant et multi de populo Israhel definierunt apud se ut non manducarent inmunda et elegerunt magis mori quam cibis coinquinari inmundis et noluerunt infringere legem Dei sanctam et trucidati sunt et facta est ira magna super populum valde Matthathias filius Io
Abbreviated transcription (Latin):
filios: quia ipse est genitor
ac creator duorum popu¬
lorum. Et maior udeos
designat: qui incultura u¬
nius dei permanxerunt.
inficat gentium: qui re¬
licto creatore colendo crea¬
turam etiam usq ad ip¬
sum dei inimicũ diabolũ.
adorandum ꝑuenit. Et
dixit adolescentior ex illiꝰ
patri. Da mͥ portionem
substantie que me con

Expanded text:
filios, quia ipse est genitor et creator duorum populorum. Et major Judaeos designat, qui in cultura unius Dei permanserunt; populos gentium, qui relicto Creatore, colendo creaturam, etiam ad ipsum Dei inimicum diabolum adorandum pervenerunt. Et dixit adolescentior ex illis patri: Da mihi portionem substantiae q
Abbreviated transcription (Latin):
rem iherłm̃ ñ deleuerũt
filii beniamin. Habita¬
uit ꝙ iebusens cũ filiis
beniamiN in iherłm usꝙ
in p̾sentẽ diem. Domus
qiroꝵ iosephascendit in
bethel. fuit q dñs cum eiꝰ.
Nam cum obsiderent ur¬
lem que pͥus lita uoca¬
intur: uiderunt homiñe
egrediente de ciuitate.Di¬
x runt ꝙ ad eum ꝯsten¬

Expanded text:
n deleverunt filii Beniamin habitavitque Iebuseus cum filiis Beniamin in Hierusalem usque in praesentem diem domus quoque Ioseph ascendit in Bethel fuitque Dominus cum eis nam cum obsiderent urbem quae prius Luza vocabatur viderunt hominem egredientem de civitate dixeruntque ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
do formam orationis
sed & instãciam freq̃ẽ¬
tiam ꝙ tradit orandi.
Amicus ergo ad quẽ
media nocte uenitur
ipse deus intelligitur.

Expanded text:
do formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur
Abbreviated transcription (Latin):
uns inqͣm fratres
mei explicet u̾bis
quomodo leus ⁊ quietꝰ
operetur: ⁊ operans qui¬
escat: Obsetro uos ut hoc
urobis ꝑficientibus defe¬
ratur. Uisio enim ista tem¬
plum dei querit: ⁊ sanctũ
locum querit. Portate ꝓ¬
ximum et ambulate: u¬
ni eum uidebitis ibi u̾¬
ba hominũ nori mera¬
tis. Hoc forte potius di¬
eo qd deu s in die septi¬
mo re.eurt ip̃m do¬
minũ laluatorem nos¬
hoc loquebatur ⁊ dicebat.
Pater meus usq ntodo
operatur. ⁊ ego operor.
magno sacram̃to sig¬
nfi̾cauit: qui et dñs
she utuꝙ deus. Ip̃e est eĩ
u̾bum dei: ⁊ audistis qͥa

Expanded text:
uis, inquam, fratres mei, explicet verbis quomodo Deus et quietus operetur, et operans quiescat? Obsecro vos, ut hoc vobis proficientibus differatis; visio enim ista templum Dei quaerit, sanctum locum quaerit: portate proximum et ambulate; ibi eum videbitis, ubi verba hominum non quaeratis. 15. Hoc forte potius dieo quod Deus in die septimo requievit, ipsum Dominum et salvatorem noshaec loquebatur et dicebat, Pater meus usque modo operatur, et ego operor, magno sacramento significavit. Quia et Dominus Jesus utique Deus. Ipse est enim Verbum Dei, et audistis q
Abbreviated transcription (Latin):
deus credatur. ⁊ homo.
Deus qui nos fecit: homo
qui nos quesiuit. Deus
cum patre semꝑ: homo
nobiscum ex tempore. q̃

Expanded text:
Deus credatur et homo: Deus qui nos fecit, homo qui nos quaesivit; Deus cum Patre semper, homo nobiscum ex tempore.
Abbreviated transcription (Latin):
nec paucis curabo: Et
si ex messe portare ma¬
itipulos młtos ñ possũ.
nũqͥd nam debeo ad are¬
am uacuus redire:
Qm̃nus enĩ quãtos de

Expanded text:
nec paucis curabo? Et si ex messe portare manipulos multos non possum, nunquidnam debeo ad aream vacuus redire? Quamvis enim quantos de
Abbreviated transcription (Latin):
uans. simpla morte sua. duplam nr̃am.
triduana eternam auferret. eiusdẽq
mortis pena indebita ade peccatum
quod inultum. ẽẽ. ñ pot̾at luens. pa¬
tris iram ꝓ nobis satiffaciendo placa¬
ret. penainq sine fine nobis debi¬
tam relaxaret: & quia ipsi patri
solus ab origine mundi plenam obe¬
dientiam usq ad mortem seruando
de hoste suo triumphauit. hoc singła¬
ri suo mi̾to in ip̃o homine quo mor¬
tem ꝑtulit suꝑ omĩa ut supͣdictũ
est exaltans. nos patris gr̃e reconciliatos
de seruis diaboli filios dei fac̾et. baptismi
saciam̃to regnans. ⁊ sp̃u adoptionis cor

Expanded text:
vans, simpla morte sua duplam nostram, vans, simpla morte sua duplam nostram, triduana aeternam auferret: ejusdemque mortis poena sibi indebita, Adae peccatum, quod inultum esse non poterat, luens, Patris iram pro nobis satisfaciendo placaret, poenamque sine fine nobis debitam relaxaret: et quia ipsi Patri solus ab origine mundi plenam obedientiam usque ad mortem servando de hoste suo triumphavit, hoc singulari suo merito, in ipso homine, quo mortem pertulit, super omnia, ut dictum est, exaltatus, nos Patris gratiae reconciliatos de servis diaboli faceret filios Dei, baptismi sacramento regenerans, et spiritu adoptioni
Abbreviated transcription (Latin):
nibus. ẽẽt. Ut igit᷑ hoc patent̃ nobis
constaret. ne ullatenus de sua gracia
diffideremꝰ. doctrinis. exemplis. sacra¬
mentis. ꝓmissionib. beneficiis. dilec¬
tionem suam nobis commnendans. et
nr̃am excitans fragilitatemq roboranᷤˢ.
pietatis affectu se nobis uocari patrẽ
et esse uoluit. quecumq in nomine
suo peteremꝰ se daturũ ꝓmisit: et qͥa
originaliter ⁊ miserabilit̾ serui eramꝰ
hostis nr̃i. eadem natura qua periera
mus maiori nr̃o honore. maiori hostis
confusione nos reparans. ad soluendũ
ꝓ nobis ade debitum ipse nichil ex se
debens. nr uicarius extitit. et ut nos li¬
beros ac securos ab hoste redderet. ꝓ uo¬
luntate cibi uetiti ade oblata. faculta¬
tem sanguinis sui uoluntati eius ꝑ¬
missari recompensans. hoc precio nos
ita redemit. ut qua dñs a nequam
suo suo iniuste uita spoliatus est.
ipsum iure siuis omnib nobis scilicet
spolians. quia nos captiuau̾at & capti¬

Expanded text:
nibus esset. Ut igitur hoc patenter nobis nibus esset. Ut igitur hoc patenter nobis constaret, ne ullatenus de sua gratia diffideremus, doctrinis, exemplis, sacramentis, promissionibus, beneficiis, dilectionem suam nobis commendans et nostram excitans, fragilitatemque roborans, pietatis affectu se nobis patrem vocari et esse voluit, quaecunque in nomine suo peteremus se daturum promisit: et, quia originaliter et miserabiliter servi eramus hostis nmus, majori nostro honore, majori hostis confusione nos reparans, ad solvendum pro nobis Adae debitum, ipse nihil ex se debens, noster vicarius exstitit: et, ut nos liberos et securos ab hoste redderet, pro voluptate cibi vetiti Adae oblata, facultatem sanguinis sui voluntati ejus permissam recompensans, hoc pretio nos ita redemit, ut quia Dominus a nequam servo suo injuste vita spoliatus est, ipsum jure suis omnibus nobis scilicet spolians, et quia nos captivaverat, capti
Abbreviated transcription (Latin):
potencie seu nascendo. seu infir¬
mos curando. mortuos suscitando. ipse a
mortuis resurgendo. celos ascendendo
monstrauit. nobis fecit: ut ad roboran¬
dam infirmitatem nr̃am ⁊ salutem cõ¬
ferendam. potens crederet᷑ ueẽt. et il¬
lic ñ desperaret caro ꝑuenire. quo car¬
nem cognouerat ascendisse. Unde au
uituꝑare ñ audet exaggerat maiesta¬
tem eius ut sĩgularem faciat. ne
tu sꝑes tale aliquid quale in illo re¬
surgente monstratum est. Excita
ergo fidem. ⁊ dicenti. xp̃c solus potuit
nos ñ possumus: responde ⁊ dic. Id̾o
xp̃c potuit quia deus. Respondebit il
pot̾it et in me. quod demonstrauit
in se ꝓpter me.ͦ
euera enim quia ut ait ysaias
puer natus est nobis. filius da¬
tus est nobis. et cum illo ut dictum
est omnia quicquid in homine ges¬
sit ꝓpt nos fecit ut cum ipse habens
omnia nobis datus. ẽẽt. in ipso tam
habundanti dono. nichil ad salutem
ꝑtinens nobis deesset. sed etiam in
hac uita ut ait aplc ds omnia in om¬

Expanded text:
potentiae seu nascendo, seu infirmos curando, mortuos suscitando, ipse a mortuis resurgendo, coelos ascendendo, monstravit, nobis fecit, ut ad roborandam infirmitatem nostram et salutem conferendam potens crederetur et esset, et illuc non desperaret caro pervenire, quo carnem cognoverat ascendisse. Unde Augvituperare non audet: exaggerat majestatem ejus, ut singularem faciat: ne tu speres tale aliquid, quale in illo resurgente monstratum est. Excita ergo fidem et dicenti: Christus solus potuit, nos non possumus, responde et dic: Ideo Christus potuit quia Deus. Respondebit illpoterit et in me, quod demonstravit in se propter me? » Revera enim quia, ut ait Isaias, puer natus est nobis, et filius datus est nobis : et cum illo, ut dictum est, omnia, quidquid in homine gessit propter nos fecit, ut cum ipse habens omnia, nobis datus esset, in ipso tam abundanti dono, nihil ad salutem pertinens nobis deesset: sed etiam in hac vita, ut ait Apostolus , Deus omnia in om
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ foueris insinu alte¬
rius. Respicit domin
uias hominis: ⁊ om¬
nes gressus illius con¬
siderat. Iniquitate sue
capiunt impium: ⁊
fuibus pec catox
suorum const̾ngitur.
Ipse morietur quia ñ
habuit disciplinam.⁊
młtitudine stulticie
sue decipietur.
ili mi si ponderis
ꝑ amico tuo: defixi

Expanded text:
 foveris sinu alterius? Respicit Dominus vias hominis, et omnes gressus illius considerat. Iniquitates suae capiunt impium, et funibus 152 peccatorum suorum constringitur. Ipse morietur, quia non habuit disciplinam, et multitudine stultitiae suae decipitur. Fili mi, si spoponderis pro amico
Abbreviated transcription (Latin):
Telo caritatis studio pie¬
tatis inseruiunt: anim̾¬
bus lucͣndis inuigilant
ꝑducere & alios secũ ad ui¬
tam festinant. Nam qui
sibi uiuit:qui carms sue
uoluptatibus pascitur:
recte ociosus redargnitur.
quia fructum diuini oꝑi
Unde recte usq ad undecima
temporibus dicitur. Quid
hic statis cotidie ociosi:
ac si aperte dicatur. Et si
deo uiu̾e inpuericia et iu¬
uentute noluistis. saltẽ
D ultimã etatẽ resipisci¬
te. & ad uite uias cũ iam
laboraturi ml̃tum non
tis: uel sero uenite. Et
te es gͦ paterfamilias uo¬
cat. ꝙ plerũq ante remu¬
nerantur. qui pͥus ad reg

Expanded text:
itatis, studio pietatis inserviunt, animabus lucrandis in vigilant, perducere et alios secum ad vitam festinant. Nam qui sibi vivit, qui carnis suae voluptatibus pascitur, recte otiosus redarguitur, quia fructum divini operUnde recte usque ad undecimam torpentibus dicitur: Quid hic statis tota die otiosi? Ac si aperte dicatur: Et si Deo vivere in pueritia et juventute noluistis, saltem in ultima aetate resipiscite, et ad vitae vias cum jam laboraturi multum non estis, vel sero venite. Et tales ergo paterfamilias vocat, et plerumque ante remunerantur, qu
Abbreviated transcription (Latin):
sũmatus est miser. defe¬
cit qui conculcauit t̾ram.
t parabitur in mĩa so¬
liũ. et sedebit super il¬
lucl in ueritate intab̾na¬
culo dauid: iudicans et
querens iudiciũ. et uelo¬
citer reddens quod iustũ ẽ.
Auliuimꝰ suꝑbiam moab:
superbus est ualcle. Super¬
bia eius. & arrogantia eiꝰ:
& inclignatio eius. plusꝙͣ
fortitudo eius. Idcirco u¬
lulabit moab. ad moab:
uni asus ululabit. Hisqͥ
letantur super muro coc¬
ti lateris: loquim̃ plagã
suas. qm̃ sub uͣbana ese

Expanded text:
matus est miser: defecit qui conculcabat terram. aeparabitur in misericordia solium, et sedebit super illud in veritate in tabernaculo David, judicans et quaerens judicium, et velociter reddens quod justum est. Audivimus superbiam Moab, superbus est valde: superbia ejus et arrogantia ejus, et indignatio ejus, plusquam fortitudo ejus. Idcirco ululabit Moab ad Moab, universus ululabit: his, qui laetantur super muros cocti lateris, Loquimini plagas suas. Quoniam suburbana Ese
Abbreviated transcription (Latin):
lo apostolo atꝙ dicente. Exi¬
stimo enim qd̃ non sunt
condigne passiones huiꝰ
temporis: ad futuram glo¬
riam que reuelabitur in
nobis. Et iterum. Mor¬
tui enim estis: ⁊ uita ur̃a
abscõdita est cum xp̃o in
deo. Cum eñĩ xp̃c apparue¬

Expanded text:
lo apostolo, et dicente: Exilo apostolo, et dicente: Existimo enim quod non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis ; et iterum: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo. Cum enim Christus apparue
Abbreviated transcription (Latin):
sius deitatis ineffabilem
& inaccessibilem uisio¬
nem: que et̾nam uitam
mũdis corde seruatur.
nullomꝰ mortali adhuc
carne circundati intueri
ergo dominus coram elec¬
tis restibus głam suam.
⁊ cõmunẽ illam cum cete¬
ris corporis formam:
tanto splendore elarificat.
ut et facies eius solis ful¬
gori similis:⁊ uestitus
candori muiũ esset eqͣlis.
In qua transfiguratione
illud quidem principalit̾
agebatur: ut de cordibus
apłorum crucis scandał
tolletur. nec contͣbaret
eorum fidem uoluntarie
humilitas passionis. qͥb
reuelata esset abscondite
excellentia dignitatis:
sed non minore ꝓuiden¬
cia spes sc̃e ecclie funda¬
batur. ut totum xp̃i cor¬
pus agnosceret. quali es¬
set cõmutatione donand̾:
⁊ eius sibi honoris consor¬
tiumi menbra ꝓmitt̾ent
qui in capite p̃fulsisset.
De quo idem dñs dixerat:
cum de aduentus sui ma¬
iestate loqu̾etur. Tunc
iusti fulgebunt sicut sol
in regno patris sui. Ptes¬
tante hoc ipsum beato pau¬

Expanded text:
sius Deitatis ineffabilem sius Deitatis ineffabilem et inaccessibilem visionem, quae in aeternam vitam mundis corde servatur, nullo modo mortali adhuc carne circumdati intueri ergo Dominus coram electis testibus gloriam suam, et communem illam cum caeteris corporis formam tanto splendore clarificat, ut et facies ejus solis fulgori similis, et vestitus candori nivium esset aequalis . In qua transfiguratione illud quidem principaliter agebatur, ut de cordibus discipulorum crucis scandalum tolleretur; nec conturbaret eorum fidem voluntariae humilitas passionis, quibus revelata esset absconditae excellentia dignitatis. Sed non minore providentia spes sanctae Ecclesiae fundabatur, ut totum corpus Christi agnosceret quali esset commutatione donandum, et ejus sibi honoris consortium 195 membra promitterent, qui in capite praefulsisset. De quo idem Dominus dixerat, cum de adventus sui majestate loqueretur: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui ; protestante hoc ipsum beato Pau
Abbreviated transcription (Latin):
quia has demũ animam
suam saluam fac̾et: qui
eam ꝓ xp̃o perdere non
timerẽt Ut ergo istam
felicis constantie fortitu¬
dinem toto apłi corde cõ¬
ciperent:et nichildesus¬
cipiende crucis asꝑitate
trepidarent. ut de sirmbi¬
tio xp̃i non erubescerẽt:
nec pudendum sibi eam
pacientiam crederent q̃
sic subitura erat seuitia
passionis: ut non amitte¬
ret gl̾am potestatis. xx¬
ssumpsit ihe petrũ
et iobum ⁊ fratrema
so cum eis seorsum. mon¬
te precelso: claritatem
illis sue glorie demonstra¬
uit. Quia licet intellexis¬
sent in eo maiestatem dei
ip̃ius tamen corporis quo
diuinitas tegebatur: potẽ¬
tiam nesciebãt. Et ideo ꝑ¬
prie signanter que ꝓmi¬
serat quosdam de ãstanti¬
bus discipulis non pͥus
gustare morte: q̃ͣm uid̾ent
filium hominis uenien¬
tem in regno suo. Id est ĩ
regia claritate. qmͣ specia¬
liter ad naturam suscepti
hominis ꝑtinente. His tͥ¬
bus niris uoluit esse cõs¬
pieuam. Nam illam ip¬

Expanded text:
quia is demum animam quia is demum animam suam salvam faceret, qui eam pro Christo perdere non timeret . Ut ergo istam felicis constantiae fortitudinem toto apostoli corde conciperent, et nihil de suscipiendae crucis asperitate trepidarent, ut de supplicio Christi non erubescerent, nec pudendam sibi eam patientiam crederent, quae sic subitura erat saevitiam passionis, ut non amitteret gloriam potestatis: Assumpsit Jesus Petrum, et Jacobum, et fratrem so cum eis seorsum monte praecelso, claritatem illis suae gloriae demonstravit: quia licet intellexissent in eo majestatem Dei, ipsius tamen corporis, quo Divinitas tegebatur, potentiam nesciebant. Et ideo proprie signanterque promiserat quosdam de astantibus discipulis non prius gustare mortem, quam viderent Filium hominis venientem in regno suo , id est in regia claritate, quam specialiter ad naturam suscepti hominis pertinentem, his tribus viris voluit esse conspicuam. Nam illam ip
Abbreviated transcription (Latin):
ca fides głam confitende
in xp̃o deitatis euecta: in¬
firmitatis nr̃e receptio¬
nemti indignam inpassi¬
bili deo atꝙ ĩtigruam iu¬
dicaret. et ita iam in ip̃o
humanam crederet glori¬
ficatam esse naturam. Ut
nec sr̃pplitio posset affi¬
ci. nec morte dissolui. Et
ideo dicente domino qd̃
oport̾et eum ire iherosoli¬
mam: & multa pati a se¬
moribus ⁊scribis ac pͥn¬
cipibus sacerdotum: et
occidi ⁊tertia die resurgz.
Cum beatus petrus qui
suꝑno illustratus lumĩe
de ardentissima filii dei con¬
fessione feruebat: contume¬
lias illusionũ ⁊ crudelissi¬
me mortis opprobrium
religioso ut putabat ⁊ li¬
bero fastidio respuisset.
Benigna ab ihũ increpa¬
tione correptus: et ad cu¬
ꝑiditatem participande
cum eo passionis amma¬
tus est. Cubsequens enĩ
exhortatio saluatoris hoc
inspirait. Hoc docuit ut
uolentes consequi nega¬
rent. se sibi ⁊ ꝓ spe eterno¬
rum leuissimum duc̾ent
temporalium detrim̃tũ.

Expanded text:
ca fides ad gloriam confitendae ca fides ad gloriam confitendae in Christo Deitatis evecta, infirmitatis nostrae receptionem indignam impassibili Deo atque incongruam judicaret, et ita jam in ipso humanam crederet glorificatam esse naturam, ut nec supplicio posset affici, nec morte dissolvi. Et ideo dicente Domino quod oporteret eum ire Jerosolymam, et multa pati a senioribus et scribis ac principibus sacerdotum, et occidi, et tertia die resurgere , cum beatus Petrus, qui superno illustratus lumine, de ardentissima Filii Dei confessione fervebat, contumelias 194 illusionum et crudelissimae mortis opprobrium religioso, ut putabat, et libero fastidio respuisset, benigna a Jesu increpatione correptus, et ad cupiditatem participandae cum eo passionis animatus est. Subsequens enim exhortatio Salvatoris hoc inspiravit, hoc docuit, ut volentes eum sequi, negarent se sibi, et pro spe aeternorum levissimum ducerent temporalium detrimentum: