comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pretorius : censorius: Quae cam̃ &iã posses siuam habent significationẽ : Alia ab aliis
reb in quibi sunt: uel de quibus uł quas habent: inquibus sunt : ut collarium: quod incollo est
plantariũ : quod in planta est : Mensorium : quod inmensa : Moteria : quod in motu:
Palmariũ : quod in palma est. hocest in laude : De quibus sunt : ut frum̃ta ria est lex defrum̃to:
& agraria deagris & nũ maria : lex denũ mis : Ex his autẽ quas continent : ut uinaria cella
quaehab & uinũ : & armamenttriũ : in quo arma posita sunt: sic uiolariũ auiariũ rosari¬
um. uiridiarium : Innus qq̃ t̃minantiũ formae & significationes diuesae inueniuntur.
quib: latini frequent̃ utuntur in significatione possessiua: Vt põpeianus : caesarianus

Expanded text:
praetorius, censorius, quae tamen etiam possessiuam habent significationem; alia ab aliis praetorius, censorius, quae tamen etiam possessiuam habent significationem; alia ab aliis rebus, in quibus sunt uel de quibus uel quas habent: in quibus sunt, ut collarium, quod in collo est, plantarium, quod in planta est, mensarium, quod in mensa, motoria, quae in motu, palmarium, quod in palma est, hoc est in laude; de quibus sunt, ut frumentaria est lex de frumento et agraria de agris et nummaria lex de nummis; ex his autem, quas continent, ut uinaria cella, quae habet uinum, et armamentarium, in quo arma posita sunt, sic uiolarium, auiarium, rosarium, uiridiarium. in nus quoque terminantium formae et significationes diuersae inueniuntur, quibus Latini frequenter utuntur in significatione possessiua, ut Pompeianus, Caesarianus
Abbreviated transcription (Latin):
secuta fuerit .u. loco consonantis:. Vt audii : audusti : audiit : audiimus : audiistis audier᷑:
audierrm : audierocs. audierxt : audiis se : Vbique corripitur .i : sin autem ad sumat .u.
tongus conuersa in .i. longam : interposita similit̃ .u. ꝓ consonante : Vt achiuus ꝓaxAoc
Cum contra soleant dori : ei in aediptongum conuertere : Vt aΙΚΕΠΟ ΘΙΤΕΥC pro
autẽ sermone ñ solũ his utimur: sed &iã ꝓpriis quib:da latinorũ : Vt in us. uł in .a. uel in
um. purã antecedente .ri. : Vt catiliniarius hereditt rius: legattrius gladiatorius
ius sclattaria : tis anarium : Et qđ iam supra diximus. sciendũ quod qui
possessiua haec quae inrius desinit : tam̃ diuersae significationis nomina in hacq̃q in ueni¬
untur: alia ab officuis ut tabellarius mercennarius : caerarius sagittarius tabernarus
hostiarius. argenturius . aerarius: Alia a dignitatibus ut p̃fectorius questorius :

Expanded text:
i audĭisti audĭit audĭimus audĭistis audĭerunt, audĭeram audĭeras audĭerat, audĭisse: ubique corripitur i; sin autem assumat u iphthongus conuersa in i longam, interposita similiter u pro consonante, ut Achīuus pro Ἀχαιός, cum contra soleant Doris ei in ai diphthongum conuertere, ut «αἴ κέ ποθι Ζεύς» pautem sermone non solum his utimur, sed etiam propriis quibusdam Latinorum in us uel in a uel in um puram antecedente ri, ut Catilinarius, hereditarius, legatarius, gladiatorius, uxorius, stlattaria, ptisanarium et, quod iam supra diximus, sciendum, quod, quamuis forma sit possessiua haec, quae in rius desinit, tamen diuersae significationis nomina in hac quoque inueniuntur: alia ab officiis, ut tabellarius, mercennarius, cerarius, sagittarius, tabernarius, ostiarius, argentarius, aerarius; alia a dignitatibus, ut praefectorius, quaestorius,
Abbreviated transcription (Latin):
imperãt : optãt, Quorum alia a nominibus : alia a uerbis diriuantur : Non solũ autẽ in nomi¬
nibus latinis paenultima pura .i. antus uł a uł .ũ. ñ potest ꝓduci sed &iam in uerbis p̃ti¬

Expanded text:
imperatiuus, optatiuus, quorum alia a nominibus, alia a uerbis deriuantur. non solum autem in nomiimperatiuus, optatiuus, quorum alia a nominibus, alia a uerbis deriuantur. non solum autem in nominibus Latinis paenultima i pura ante us uel a uel um non potest produci, sed etiam in uerbis p
Abbreviated transcription (Latin):
A ΛEoC dicant put& primitiui genetiuus: quos sequentes in hoc&iã ꝓeidyptongo e
longam ponimus achilleus dicentes: Vnde uirgł in .iii. stirpis achillecce fastus : Quãuis
inuenitur &iã .e. correpta in huiuscemodi diriuatiuatiuis: Vt uirgł in primo: Nate
patris sũmi quitela thiphoet temnis: seddicitur & thiphoeus: & thiphon : & thiphos:
Lucanus in libro .v: Conditus in arimaes aeterna mole thiphoeus : Idẽ in libro vi:
Antraq: loeti fere rabiem trphonis anhelant: Inueniuntur tam̃ quaeđa lnhu̾i¬
cemodi : in quib: ei diptongus in .i. longã conuertitur sequente .u. loco digã ma a eolici
Vt apreioc argiuus : Dicit᷑ tam̃ & argeus : Horatius carminũ libro .iIi. : Tibur argeo
positum colono: quod in latinis quoq diriuationib: inuenitur : Id est paenultima .i. lon¬
ga ante .u. consonantẽ : Vt est nominatiuus genetiuus : datiuus : accusatiuus indicatius

Expanded text:
ίλλεος dicant, putetur primitiui genetiuus. quos sequentes in hoc etiam pro ei diphthongo e ίλλεος dicant, putetur primitiui genetiuus. quos sequentes in hoc etiam pro ei diphthongo e longam ponimus Achillēus dicentes, unde Virgilius in III: «stirpis Achillēae fastus», quamuis reperiatur etiam e correpta in huiuscemodi deriuatiuis, ut Virgilius in I: «nate patris summi, qui tela Typhoĕa temnis». sed dicitur et Typhoeus et Typhos et Typhon. Lucanus in V: «conditus Inarimes aeterna mole Typhoeus». idem in VI: «antraque letiferi rabiem Typhonis anhelant». inueniuntur tamen quaedam huiuscemodi, in quibus ei diphthongus in i longam conuertitur sequente u loco digamma Aeolici, ut Ἀργεῖος Argiuus dicitur tamen et Argeus. Horatius carminum libro II: «Tibur Argeo positum colono», quod in Latinis quoque deriuationibus inuenitur id est i paenultima longa ante u consonantem, ut nominatiuus, genetiuus, datiuus, accusatiuus, indicatiuus,
Abbreviated transcription (Latin):
do domos optatiq petin templa lichie dabis totditia dona saeratis: postib & totidem
mirum nãtu in faustos donante marito: ornatus argia geris: Iđẽ in eođe: egregiã argian
nec formae laude secđam : derphilen: Ide in .iii.. Vnattim̃ tacitas sediussu numinis undas
Haec quoq secreta nutrix langia sub umbra: Lucanus in .iii. substringens arimas¬
pecomas hincfortis arius : Inueniuntur tam̃ auctores frequent̃ in nominib urbium¬
in ia desinentiũ apud gricecos: uariae ꝓferentes : Alexandria : & alex andrea : & nicea:
antiochia & antiochec. Cicero ꝓdeiottro: sperauit credo difficiles tibi alex andriȩ
ab alex andret supplex &uacuã patefecit aulam. in eođe nicet̃ ephesumq mittebat: Est
autẽ quando abiectione .i .e. correptãt ponunt ante us: Vt haectoreus a genereus :
IN quo similit̃ ionas sequuntur : Illienĩ qq̃ abiciunt .i. in huiusce modi nominibus si non
genetiuus primitiui parsit nominatiuo possessiui: quare axi MEIoc dicunt: nesi axi¬

Expanded text:
do domos optataque, Paean, templa, Lycie, dabis, tot ditia dona sacratis postibus et totidem mirum, nam tu infaustos donante marito / ornatus Argīa geris». in eodem: «egregiam Argīan, nec formae laude secundam / Deipylen». idem in IIII: «una tamen tacitas, sed iussu numinis, undas, / haec quoque secreta nutrit Langīa sub umbra». Lucanus in III: «substringens, Arimaspe, comas, hinc fortis Arīus». inueniuntur tamen auctores frequenter in nominibin ia desinentibus apud Grecos uarie proferentes, "Alexandria" et "Alexandrea", Antiochīa et Antiochēa. Cicero pro Deiotaro :«sperauit credo difficiles tibi Alexandriae  Alexandrea supplex / et uacuam patefecit aulam» in eodem: «Niceam Ephesumque mittebat». est autem quando abiectione i e correptam ponunt ante us, ut Hectorĕus, Agenorĕus, in quo similiter Ionas sequuntur: illi enim quoque abiciunt i in huiuscemodi nominibus, si non genetiuus primitiui par sit nominatiuo possessiui, quare Ἀχίλλειος dicunt, ne, si Ἀχ
Abbreviated transcription (Latin):
formis litterarum: In .A. desinentia antecedente aliqua consonante seu uocali : ꝓducta eađẽ .a.
& accepta nus faciunt diriuatiuũ suprrdictae formae : Nisi sint mutorũ animalium : Vt sylla:
syllanus : ꝑpenna : ꝑpennanus : roma : romanus silua siluanus : nola nolanus: sues sula :¬
sues sulanus, hadria hadrianus : copsa copsanus : Excipiuntur iugurthinus messalinus
terrenus: Quae quãuis a nominib: in .a. desinentib: consonante antecedente diriuantur ñ ser

Expanded text:
formis literarum. in a desinentia antecedente aliqua consonante seu uocali producta eadem a formis literarum. in a desinentia antecedente aliqua consonante seu uocali producta eadem a et accepta nus faciunt deriuatiuum supra dictae formae, nisi sint mutorum animalium, ut Sulla Sullānus, Perpenna Perpennānus, Roma Romānus, silua Siluānus, Nola Nolānus, Suessula Suessulānus, Adria Adriānus, Compsa Compsānus. excipiuntur Iugurthinus, Messalinus, terrenus, quae qua
Abbreviated transcription (Latin):
us femininus : Alia amutis animalibus : ut taurinus porcinus ceruinus
Alia amateria ex qua constant : Vt humanus terrenus: Alia a fortuna : ut libertinus egenus :
Aliaẽ numeris sẽꝑ plunelia ut bini terni : deni : sic ab omnib: numeris quãuis poetica auccori¬
tate &iã singularia inueniant᷑ : Lucanus in .vii. syraibus hinclibicis tutt est aegyptus at inde :
gurgite septeno : rcepidus mare submou&amnis: Uirgł in .x. it gracuis aulestescentenaq: arbore
fluctũ uerberat ad surgens spumant uada marmore uerso: sic ab omnib: numeris: Et sciendũ¬
ua eorũ : a nominib: fiunt . Vt aroma romanus a caesare caesarianus : A
Vt ab egeo egenus : Alia ab aduerbus ut infra infernus : supra suꝑnus : Hodie hodiernꝰ
Conemurigit᷑ sicuti possum exponere rationem paenultimarũ in supradictis diriuationum:

Expanded text:
culinus, femininus; alia a mutis animalibus, ut taurinus, porcinus, ceruinus, anserinus; culinus, femininus; alia a mutis animalibus, ut taurinus, porcinus, ceruinus, anserinus; alia a materia, ex qua constant, ut humanus, terrenus; alia a fortuna, ut libertinus, egenus; alia a numeris semper pluralia, ut bini, terni, deni sic ab omnibus numeris, quamuis poetica auctoritate etiam singularia inueniuntur. Lucanus in VIII: «Syrtibus hinc Libycis tuta est Aegyptus, at inde / gurgite septeno rapidus mare submouet amnis». Virgilius in X: «it grauis Aulestes centenaque arbore fluctum / uerberat adsurgens, spumant uada marmore uerso». et sciendum, quod alia eorum a nominibus fiunt, a Roma Romanus, a Caesare Caesarianus; alia a uerbis, ut ab egeo egenus; alia ab aduerbiis, ut infra infernus, supra supernus, hodie hodiernus. conemur igitur, sicuti possumus, exponere rationem paenultimarum in supra dictis deriuationum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpriorũ qq̃ habere significationes : Campanus similit̃ : & his panus & al exan drinus
& placentinus & nolanus : & similia : Non solũ patriam : sed &iã possessionẽ significañ:
sunt tam̃ multa supraedictae speciei : quae &iã agnomina inueniuntur: Vt camerinus
numantinus coriolanus : Alia ꝓpriaeius de formae nom̃a uł &iã agnomina : Vt adrianus
mes salinus: siluanus claudanus coruinus ꝓ ibinus : rufunus : emilianus : Alia alocis:
Vt rusticanus: urbanus: oppidanus: capitolinus : palatinus aes. quilinus gallicanus uicin
externus : Alia a tẽ porib matutinus a matutt : q̃ significat aurora uelut quida AEΥΚΟΓΕΑΝ
Hesternus diurnus: nocturnus meridianus: uesꝑtinus : antelucanus : ueterenus diuturnus
acternus : Vel a dignitatib siue officus : Vt cribunus : ante signanus : uł a generib: ut mas¬

Expanded text:
propriorum quoque habere significationes. Campanus similiter et Hispanus et Alexandrinus propriorum quoque habere significationes. Campanus similiter et Hispanus et Alexandrinus et Placentinus et Nolanus et similia non solum patriam, sed etiam possessionem significant. sunt tamen multa supra dictae speciei, quae etiam agnomina inueniuntur, ut Camerinus, Numantinus, Coriolanus; alia propria eiusdem formae nomina uel etiam agnomina, ut Adrianus, Messalinus, Siluanus, Claudianus, Coruinus, Probinus, Rufinus, Aemilianus; alia a locis, ut rusticanus, urbanus, oppidanus, Capitolinus, Palatinus, Aesquilinus, Gallicanus, uicinus, externus; alia a temporibus, ut matutinus a Matuta, quae significat Auroram uel, ut quidam, Λευκοθέαν, hesternus, diurnus, nocturnus, meridianus, uespertinus, antelucanus, ueteranus, diuturnus, aeternus; uel a dignitatibus siue officiis, ut tribunus, antesignanus; uel a generibus, ut mas
Abbreviated transcription (Latin):
sthenianus : In aliis .e. longa : Vt terrenus egenus: alienus: abienus : rubrenus : anienus :
Vnde uirgł : aniena fluentt : In aliis i longa : Camerinus perusinus reginus : uicinus
masculinus femininus : Inuenitur tam̃ &iã breuis .i.g. antecedente in his quae ab arbo
rib diriuantur: Vt oleaginus: faginus : & in his quae ab aduerbiis nascunt᷑ tẽporalib:
Cracs : crastinus : horno hornotinus : diu : diutinus : V. qq̃ longa antenus: ut tribunus:
r. &iã &l. inueniuntur antenus : Vt diurnus: nocturnus externus: hesternus hiber¬
nus : colurnus quernus ficulnus populnus, Plautus in casina: sed mone dumnũ ista eo¬
ut populna sors. aut abiegna est tua. Et quia diximus diuersas in his eẽ significationes
cõmodũ est eorum exempla p̃ponere : Alia sunt possessiua ut caesarianus miles. põpeiana
domus: tullianũ mancipium : Alia & patriã significant : & possessionẽ : Vt romanus
ciues & romanus ager: Potest tam̃ & hoc : & paene om̃s huiuscemodiformae nominũ

Expanded text:
Stheniānus; in aliis e longa, ut terrēnus, egēnus, aliēnus, Auiēnus, Rubrēnus, Aniēnus, unde Virgilius: «Aniena fluenta»; in aliis i longa: Camerīnus, Perusīnus, Regīnus, uicīnus, masculīnus, feminīnus. inuenitur tamen etiam breuis i g antecederibus derivantur, ut oleaginus, faginus; et in his quae ab adverbiis nascuntur temporalibus, ut cras, crastinus; horno, hornoctinus; diu, diutinus; u quoque longa r etiam et l inueniuntur ante nus, ut diurnus, nocturnus, hesternus, externus, hibernus, colurnus, quernus, ficulnus, populnus. Plautus in casina : «sed manedum, num ista aut populna sors aut abiegna est tua?». et quia diximus, diuersas in his esse significationes, commodum est eorum exempla proponere. alia sunt possessiua, ut Caesarianus miles, Pompeiana domus, Tullianum mancipium; alia et patriam significant et possessionem, ut Romanus ciuis et Romanus ager. potest tamen et hoc et paene omnes huiuscemodi formae nominum
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ aduerbia & in t̃iectiones. Vt .o. quando indignationẽ significat ł dolorẽ ł ammirationẽ : in t̃iecti¬
onẽ hoc accipiunt: Quando uͦ uocandi ẽ. ł optandi aduerbium. Potest tam̃ &iã nom̃. ẽẽ. ipsius lit tere ut
supͣ diximꝰ. A. q̃q̃ & p̃positio ÷ & int̃iectio & nom̃: Praepositio : ut a sum moadimũ : Int̃iectio : ut p̃monstra¬
uimꝰ inbucolo ẽe positũ Nom̃ ipsius lit tere : Pro q̃q tã p̃positio ÷ quã int̃iectio : Praepositio ut uergł
in .xii. Prolatio obtestor: ꝓmaiestate tuorũ: Et in .v. Prosequisq uiri & deꝓmunt tela phar&ris:
rant᷑ : & ꝓ affectus cõmoti qualitate confundunt᷑ in eis accentus : Aliae tam̃ q̃q partes orationes : sin¬
gulae ł plures solent int̃iectiue ꝓferri. Vt uergł in .i. aeneiđ. Nauib: infanđa amissis sumꝰ obiram

Expanded text:
inter aduerbia et interiectiones, ut o, quando indignationem significat uel dolorem uel admirationem, interiectiinter aduerbia et interiectiones, ut o, quando indignationem significat uel dolorem uel admirationem, interiectionem hoc accipiunt, quando uero uocandi est uel optandi, aduerbium. potest tamen etiam nomen esse ipsius literae, ut supra diximus. a quoque et praepositio est et interiectio et nomen: praepositio, ut a summo ad imum; interiectio, ut praemonstrauimus in bucolico esse positum; nomen, ipsius literae. pro quoque tam praepositio est quam interiectio: praepositio, ut Virgilius in XII: «pro Latio obtestor, pro maiestate tuorum», et in V: «pro se quisque uiri, et depromunt tela pharetris»; rantur et pro affectus commoti qualitate, confunduntur in eis accentus. aliae tamen quoque partes orationis singulae uel plures solent interiectiue proferri, ut Virgilius in I Aeneidos : «nauibus, infandum, amissis unius ob iram»,
Abbreviated transcription (Latin):
ut sidicã pape. quiduideo ł ꝑse pape. &iã siñ ad dat᷑ miror: hab& in se ipsius uerbi significationẽ :¬
Quaeres maximȩ fecit : romanarũ artiũ scriptores separatim hanc partẽ ab ab uerbis acci¬
pere : quia uid& affectũ habere in se se uerbi : & plena mot᷑ animi significationẽ : &iã si ñ ad¬
uoces: quaecuius qimq passionis animipulsuẜ exclamationẽ int̃ eiciunti
Habent igit᷑ diuersas significationes gaudii ut euax: Doloris ut ei : Vergł in .ii. aeneiđ
parenti: Vergł in .xi. & in bucolico Doloris A silice in nucda conixa reliquit : Ide in eode Atibi
n& eneras glacies sec& aspera plantas: Timoris : Vt at tat mihi hominũ formido losus es : Ter̃r in eunu
Ammirationis : Vtiđe in eodem : Pape haec superat ipsam ipsã thaidem : Int̃ has po

Expanded text:
ut, si dicam ut, si dicam quae res maxime fecit, Romanarum artium scriptores separatim hanc partem ab aduerbiis accipere, quia uidetur affectum habere in se uerbi et plenam motus animi significationem, etiamsi non adificat, sed etiam uoces, quae cuiuscumque passionis animi pulsu per exclamationem intericiuntur. habent igitur diuersas significationes: gaudii, ut euax; doloris, ut ei. Virgilius in II Aeneiarenti», Virgilius in X; et in bucolico doloris: «a silice in nuda conixa reliquit». idem in eodem: «a tibi ne teneras glacies secet aspera plantas»; timoris, ut: «attat mi homo, num formidulosus es?» Terentius in eunucho; admirationis, ut idem in eodem: «papae haec superat ipsam Thaidem». inter has po
Abbreviated transcription (Latin):
celerit̃ actutũ: Deor dineq̃q̃ aduerbiorũ : quaeritur utrũ p̃poni. an supponi uerbis aptius
pos sint : Et manifestũ ÷ qđ aptius quidem p̃ponunt᷑. quomͦ adiectiua nomina ut bonus homo
bene agit : fortis imperator fortit̃pugnat : Lic& tam̃ tã baec quã illa p̃postere ꝓferre excep¬
tis mono syllabis quidem omnib: ut non ne dum cũ Tẽporali : ꝑ qđ ad uerbiũ ÷: quando ad fir¬
mationẽ significat : sicut &iã uel : cũ ꝓualde ponit᷑ : De monstratiua q̃q̃ : & int̃ rogatiua p̃po¬
nunt᷑ uerbis : Vt en ecce .cur quare . quã obrem : Similit̃ hortatiua : & similitudinis &uo¬
Nonita mere ferat tibimagnus ouanter iuppiter:
ntiectionẽ grecii : int̃ ad uerbia ponunt: qũo haec q̃q̃ ł adiungit᷑ uerbis : ł uerba ei sabaudiuntur¬

Expanded text:
celeriter, actutum. de ordine quoque aduerbiorum quaeritur, utrum praeponi an supponi uerbis aptius celeriter, actutum. de ordine quoque aduerbiorum quaeritur, utrum praeponi an supponi uerbis aptius possint. et manifestum est, quod aptius quidem praeponuntur, quomodo adiectiua nomina, ut bonus homo bene agit, fortis imperator fortiter pugnat. licet tamen tam haec quam illa praepostere proferre, exceptis monosyllabis quidem omnibus, ut non, ne, dum, cum temporali, per, quod aduerbium est quando affirmationem significat, sicut etiam uel cum pro ualde ponitur. demonstratiua quoque et interrogatiua praeponuntur uerbis, ut en, ecce, cur, quare, quamobrem. similiter hortatiua et similitudinis et uo«non; ita me referat tibi magnus ouantem / Iuppiter». de interiectione de int
Abbreviated transcription (Latin):
quando autẽ &iam & ꝓ coniunctione causali inuenit᷑ : Tandem qq̃ ñ solũ ꝓ aduerbio tẽporali : sed &iã
inctione repl&iua inuenit᷑ : Vt cicero in .i. inuectiuarũ : Quousq tandem abute
patientia nr̃a o q̃q̃ diuersas significationes hab& : Est eñ ad uerbium uocandi : Vt uergł in .i. aeneiđ :
Oregina noua : cui condere iuppit̃ urbem: Est ammirandi : ut iuuenalis in .iiii. Oqualis facies¬
& quali & quali dignata bella: Est in dignandi : ut cicero inuectiuarũ: Otem pora omores estoptandi
Vt uergł in .viii. Adsis oplacidusq iuuenes & tua numina firmes : Est &iã nom̃ ipsius lit tere : In
aliis qq̃ multis aduerbus : inuenis diuensas significationes : in una eademq uoce . Quomꝰ &iam ex¬
contrario : indiuersis uocib: una significationẽ : Vt quando olimdudum aliquando cito ꝓpere

Expanded text:
quando autem etiam et pro coniunctione causali inuenitur. tandem quoque non solum pro aduerbio temporali, sed etiam quando autem etiam et pro coniunctione causali inuenitur. tandem quoque non solum pro aduerbio temporali, sed etiam pro coniunctione repletiua inuenitur, ut Cicero in I inuectiuarum«quousque tandem abutet enim aduerbium uocandi, ut Virgilius in I Aeneidos : «o regina, nouam cui condere Iuppiter urbem»; est admirandi, ut Iuuenalis in IIII: «o qualis facies et quali digna tabella»; est indignandi, ut Cicero in I inuectiuarum : «o tempora, o mores»; est optandi, ut Virgilius in VIII: «adsis o tantum et propius tua numina firmes»; est etiam nomen ipsius literae. in aliis quoque multis aduerbcontrario in diuersis uocibus unam significationem, ut quando, olim, dudum, aliquando, cito, propere,
Abbreviated transcription (Latin):
apud grecos anomale : Anotoyaicatia÷ . ad uerbium dicit᷑ sic & apud nos ine qualit̃ : ab un o semel
ꝓfertur: A duob: q̃q̃ progreco. Aic nosbis dicimus, C&erieñ : numeri : a uocib: suis faciunt ad¬
uerbia : Tres ter quat tuor quater : aquinq:uͦ usq admille in .s. ꝓductã desinunt aduerbia :
& totiens : Sunt igit᷑ haec numerabilia : Inueniunt᷑ p̃terea apud nos aduerbia diminutiua quae
apud grecos nons: ut dam danculũ bene belle bellissime : Quom autẽ s̃ nomina synonima ł polronima
sic inueniunt᷑ ad uerbia : ł in una significatione multas habentia uoces : ł in una multas habentia signifi¬
cationes . Vt ubi tor karo tior̃ similit̃ quo qua quando : & infinitas & int̃rogatiua & relatiua

Expanded text:
apud Graecos anomale ἀπὸ τοῦ εἶς ἅπαξ aduerbium dicitur, sic et apud nos inaequaliter ab uno semel apud Graecos anomale ἀπὸ τοῦ εἶς ἅπαξ aduerbium dicitur, sic et apud nos inaequaliter ab uno semel profertur. a duobus quoque pro Graeco δίς nos bis dicimus; ceteri enim numeri a uocibus suis faciunt aduerbia, tres ter, quattuor quater. a quinque uero usque ad mille in es productam desinunt aduerbia, ut rminantur, quotiens et totiens. sunt igitur haec numeralia. inueniuntur praeterea apud nos aduerbia diminutiua, quae apud Graecos non sunt, ut clam clanculum, bene belle, bellissime. quomodo autem sunt nomina homonyma et polyonyma, sic inueniuntur aduerbia uel in una significatione multas habentia uoces uel in una uoce multas habentia significationes, ut ubi ποῦ καὶ ὅπου. similiter quo, qua, quando et infinita sunt et interrogatiua et relatiua.
Abbreviated transcription (Latin):
deatur : Vt cũ hodiernodie mane ꝑ forũ meoiusso. & coniurati & eorũ indices. in eodem
concordiae ducerent᷑ eo ipse tp̃re signũ statuer&: Ordinatiua de in de continuo ꝓtinus
postea p̃terea : Intentiua : ut ualdenimium prorsus penitus omnino: Conparatiua : ut
magisminus: Hoccũ aduersa qualitate coniunctũ contrariae qualitat
significat: Vt minꝰ prudens: ꝓstultior. & minus stultus: ꝓprudentioꝵ: suꝑlatiua maxime
minime occissime : Et sciendũ qđ om̃a quae ab aliis deriuant᷑ illorũ significationem
uel qualitatẽ generalem. seu specialem seruant : ut a pro pris demosthenice dicit: Tullius. tulliane:
Salustius salustiane : similit̃ ab appellatiuis generalib: A corpore a corporalit̃ a quali qualĩ ab alio
tur aduerbia : Vt u kic ocius ocissime : Habent tam̃ nomina : ocior ocissimus : Praeterea quomꝰ

Expanded text:
deatur, ut, cum hodierno die mane per forum meo iussu et coniurati et eorum indices in aedem deatur, ut, cum hodierno die mane per forum meo iussu et coniurati et eorum indices in aedem Concordiae ducerentur, eo ipso tempore signum statueretur?». ordinatiua deinde, continuo, protinus, postea, praeterea. intentiua, ut ualde, nimium, prorsus, penitus, omnino. comparatiua, ut magis, minus. hoc cum aduersa qualitate coniunctum contrariae qualitatsignificat, ut minus prudens pro stultior et minus stultus pro prudentior. superlatiua maxime, minime, ocissime. et sciendum, quod omnia, quae ab aliis deriuantur, illorum significationem uel qualitatem generalem seu specialem seruant, ut a propriis: Demosthenes Demosthenice dixit, Tullius Tulliane, Sallustius Sallustiane. similiter ab appellatiuis generalibus, a corpore corporaliter, a quali qualiter, ab altur aduerbia, ut ὠκύς ocius ocissime; habent tamen nomina ocior ocissimus. praeterea quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
forsan & haec olim meminis se iuuabit: Terr iandria F ormabona fortas se: Horatius ser¬
monũ primo. Dissimile hocilli ÷ quia non ut forsit ut honorẽ iure mihi inuideat : quiusitateq q̃
amicũ, Congregatiua : locis & tẽporis cõmunia : ut simuluna : In eođẽ loco : & in eo de tp̃re:
Vt uergł in .ii. simulhoc simul ingens : Et in .i : Vnaeurusq notusq ruunt: discr&iua: deorsi¬
secus secus separatĩ. secr&o utrimq diuise singillatĩ bi fariã omnifariã: similitudinis : ut
ceu quasi ueluit ueluti sic sicuti ut uti: Haec : &iã coniunctionũ uimhabent causalium : quan¬
do in .a. ueluti significan grecas coniunctiones: Vergł in .xi. Capias ut dignã camillȩ p̃mia :
Cicero in .iiii. inuectiuarũ : Illuduͦ ñ neita p̃sens ẽ. ut nutu iouis optimi maximi factũ ẽẽ ui¬

Expanded text:
«forsan et haec olim meminisse iuuabit». Terentius in Andria : «forma:: bona fortasse». Horatius ser«forsan et haec olim meminisse iuuabit». Terentius in Andria : «forma:: bona fortasse». Horatius sermonum I: «dissimile hoc illi est, quia non, ut forsit honorem / iure mihi inuideat quiuis, ita te quoque amicum». congregatiua loci sunt et temporis communia, ut simul, una, in eodem loco et in eodem tempore, ut Virgilius: «simul hoc, simul ingens», et in I: «una eurusque notusque ruunt». discretiua seorsum, secus, separatim, secreto, utrimque, diuise, singillatim, bifariam, omnifariam. similitudinis, ut ceu, quasi, uelut, ueluti, sic, sicuti, ut, uti. haec etiam coniunctionum uim habent causalium, quando ἵνα uel ὅτι significant Graecas coniunctiones. Virgilius in XI: «capias ut digna Camillae / praemia». Cicero in III inuectiuarum : «illud uero nonne ita praesens est, ut nutu Iouis optimi maximi factum esse ui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ coniunctũ casualib: & graui accentũ prolatũ : iuratiuũ ẽ : Vergł inbucolio: Sictua grineas
se nob̵ ille aureus arbore ramus : ostendat nemore intanto : Vt autẽ & si : sunt &iã coniuncti
les: Sed ut uero &iã similitudinis ad uerbiũ: Potest &iã protemporaliaccs
& rex iuppi¬
ter ut pereat rubigine ferrũ : Pro utinã : uti enĩ & utidẽ : Hortatiua
Heia
age : Et notandũ quod uid&ur hoc ad uerbium : &iã plurale
habere¬
agite : Vt uergł in .viii. Ergo agite oiuuenis tantorũ inmunere
Remisiuas superioreb contraria : Vt pede tẽptim. paulatim sensim
ñ &iã a participiis siue uerbis : ut cur simstrictim minutatĩ : Dubitatiua : forsan fortassis &
fortas se fors. forte : Vergł in .xi : Fors & uota facit cumulatq: altaria donis: Idẽ in .i. eneiđ

Expanded text:
 coniunctum casualibus et graui accentu prolatum iuratiuum est; Virgilius in bucolico : «sìc tua Cyrneas  coniunctum casualibus et graui accentu prolatum iuratiuum est; Virgilius in bucolico : «sìc tua Cyrneas se nobis ille aureus arbore ramus ostendat nemore in tanto, quando omnia vere heu nimicausales. sed ut uero etiam similitudinis aduerbium; potest etiam pro temporali acciet rex / Iuppiter, ut pereat positum rubigine ferrum», pro utinam; uti enim et ut idem est. hortatiua heia, age. et notandum, quod uidetur hoc aduerbium etiam plurale habereagite, ut Virgilius in VIII: «quare agite, o iuuenes, tantarum in munereRemissiua superioribus sunt contraria, "pedetemptim", "paulatim", "sensim". non etiam a participiis siue uerbis, ut cursim, strictim, minutatim. dubitatiua forsan, fortassis et fortasse, fors, forte. Virgilius in XI: «fors et uota facit cumulatque altaria donis». idem in I Aeneidos :
Abbreviated transcription (Latin):
daindas Et salustus in catilinario: Satis loquentiae : sipientiae parũ : confirmatiua : it ꝓfecto scibc&
quippe uidelicei nempe: Vt ꝑsius Nem pehaet as sidue : Due q̃q partes ꝓ his ponuntur: Vt quid ni
cur non . sic .ẽ. quiedstic: Quo frequent̃: Terrentius utitur in confirmatione ut in adelphis. Qui dstic
accedo ut rectius dicis : Similit̃ militiae : In loco solũ inuenit᷑ quomꝰ uesperi intẽpore : Et sciendĩ quod
pleraq aduerbia localia protem poralib accipiunt᷑ : Vt uergił in .ii. aeneiđ : Indetoro pat̃ aeneas
sic orsus abalto : Proinde & in .i. Haec ubidicta cauũ cũ uersa cuspide montẽ : Pro postquã : Et tẽr̃r
in eu nucho : Hicego illũ contẽpsi preme : Protunc : Tempor alia aut̃ prolocalib ñ accipiunt᷑: ut
nunc modo nuꝑ post quã Iuratiua : edepolecastor medius. fidius : Per q̃q prepositio : potest &iã
&iam confirmatiũu .ẽ. aduerbium : Vt ter̃r in andria : Tuqq̃ ꝑ pace nimium :¬

Expanded text:
dandas»; et Sallustius in Catilinario : «satis eloquentiae, sapientiae parum». confirmatiua, ut profecto, scilicet, quippe, uidelicet, nempe, ut Persius: «nempe haec assidue». duae quoque partes pro his ponuntur, ut quidni, curnon, sicest, quidistic, quo frequenter Terentius utitur in confirmatione, ut in adelphis : «quidistic? accedo, ut rectius dicis» similiter militiae in loco solum inuenitur, quomodo uesperi in tempore. et sciendum, quod pleraque aduerbia localia pro temporalibus accipiuntur, ut Virgilius in II Aeneidos : «inde toro pater Aeneas sic orsus ab alto», pro deinde, et in I: «haec ubi dicta, cauum conuersa cuspide montem», pro postquam, et Terentius in eunucho : «hic ego illum contempsi prae me», pro tunc. temporalia autem pro localibus non accipiuntur, ut nunc, modo, nuper, postquam. iuratiua edepol, ecastor, mediusfidius. per quoque praepositio potest etiam etiam confirmatiuum est aduerbium, ut Terentius in Andria : «tu quoque per parce nimium
Abbreviated transcription (Latin):
ostendunt᷑ magis ad uerbia ẽe : Sunt quaeđa : uña loci significationẽ habentia : quae ẽ ad locũ : Vt orsũ
istor sum deor sum sursum si nistror sum dex trorsũ : Similit̃ ad uerbia : ostendunt᷑ conposita : Italiam¬
uersus sicilam uersus : q̃ ipse accentus ostendit ẽẽ. composita : Nisidicamꝰ qđ uersus inclinat sibi suprapo¬
in .iiii. inuectiuarũ: Nedici quidẽ opus ẽ. ꝓneq opus .ẽ. dici: Pro ut non: Terreñt in a delphis : Nedic̃a
dolo. Proualde : Vtidem in andria: Neilla illũ aut nouit cuius causa haec incipit: Ab negatiũu ẽ ut non
Vtuergł in .vii. Sponte sua. Similit̃ & mane nouũ, Et lucanꝰ in .i Tusatis ad uires romana in carmina

Expanded text:
entia, quae est ad locum, ut horsum, istorsum, deorsum, sursum, sinistrorsum, dextrorsum. similiter aduerbia ostenduntur composita, Italiámuersus, Siciliámuersus, quae ipse accentus ostendit esse composita, nisi si dicamus, quod uersus inclinat sibi suprapoin III inuectiuarum : «ne dici quidem opus est», pro neque opus est dici; pro ut non Terentius in adelphis : «ne dicam dolo», pro ut non dicam dolo; pro ualde, ut idem in Andria : «ne illa illum haut nouit, cuius causa haec incipit». abnegatiuum est, ut non, ut Virgilius in VII: «sponte sua». similiter et: «mane n
Abbreviated transcription (Latin):
iunctione : Vergł in .x. Asperaquis natura locidimit tere quando suasit ae quos : Quando dix̃ ꝓ aliquan¬
do : Idem in .i. aeneiđ : Hic tibi fabor enĩ quando haectecura remord&: Quando proqm̃ hic accipitur
Alia localia : Haec q̃q ł discr&as ł cõmunes habent locorũ significafiones : Discr&as ad locũ : Vt huc

Expanded text:
iunctione. Virgilius in X: «aspera quis natura loci dimittere quando / suasit equos», quando dixit pro aliquaniunctione. Virgilius in X: «aspera quis natura loci dimittere quando / suasit equos», quando dixit pro aliquando; idem in I Aeneidos alia localia. haec quoque uel discretas uel communes habent locorum significationes. discretas ad locum, ut huc
Abbreviated transcription (Latin):
hoc quonda tua dicere facta tempuserit . Idem in .ii. aeneiđ : Quondã &ã uictis. redit in p̃cordia sangius:
Instantis temporis ꝓtulit similit̃ aliquando: Cicero in i uectiuarũ: Ibis tandem aliquando: Idđẽ in .ii.
Tanđe aliquando quirites ł catilinã : Quando q̃q simplex : & exeo composita om̃a : Aliquando si quando
nequando : quae & infinitas & ante paenultimo : Acuto ꝓferuntur : Quomͦ &iã ab inde composita ex¬
inde ꝑinde. sub inde deinde. ꝓ inde. Quando aũ & int̃rogatiuũ & relatiũu ẽ. & infinitũ. Int̃ rogatiuũ
ut quando uenisti : relatiuũ ut quando eram iuuenis : peccaui : Infinitũ : quando ueniã faciã : Accentum
tn discernit᷑ quomͦ & nomina int̃rogatiua & relatiua : Inuenit᷑ tam̃ &iã ꝓaliquando & ꝓ causali con¬

Expanded text:
: «quondam tua dicere facta / tempus erit»; idem in II Aeneidos : «quondam etiam uictis redit in praecordia uirtus». : «quondam tua dicere facta / tempus erit»; idem in II Aeneidos : «quondam etiam uictis redit in praecordia uirtus». instantis temporis protulit similiter aliquando Cicero in I inuectiuarum : «ibis tandem aliquando»; idem in II: «tandem aliquando, Quirites, Lucium Catilinam». quando quoque simplex et ex eo composita omnia, alíquando, síquando, néquando, quae et infinita sunt et antepaenultimo acuto proferuntur, quomodo etiam ab inde composita, éxinde, périnde, súbinde, déinde, próinde. quando autem et interrogatiuum et relatiuum est et infinitum. interrogatiuum, ut quándo uenisti? relatiuum, ut quandò eram iuuenis, peccaui; infinitum, quàndò ueniam, faciam. accentu tamen discernitur, quomodo et nomina interrogatiua et relatiua. inuenitur tamen etiam pro aliquando et pro causali con
Abbreviated transcription (Latin):
in baeautonti morumeno: A gemodo hodie sero : ac nequiqua uoles Ide in andia. Prae teriens inodo
mibi apud forũ dx̃ V xortibi ducenda est : pamphile inquit: Iđe in cunucho : Venit cherea frater¬
ne ita quando hodie quã dudui modo: Accipitur & ꝓinfinto: quomod o & minc. Iule ineađe modo
tuna sequat᷑ alia fiturũ : Vt cras posttridie ꝑ indie: Alia cõmunia: diuersorũ temporum,
Iamtum acer curas uenientẽ extendit in annũ rusticus. Ide in .v. Qđ tumidis sum mersũ tunditur
olim fluctib : Futuri Ide in .i. aeneiđ Forsan & baecolim meminis se iuuabit : Dudũ p̃ti: Tẽrr in andra
Egodudũ ñ nibil ueritus sumdaue : Praesentis tẽporis : Vergł in .ii. aeneiđ: Iamdudũ sumite poenas:
Quonda p̃ti: Cicero in .i. inuectiuarũ fuit ista quonda in hacre publica uirtus. Futuri. Vergł in bucolio

Expanded text:
in heautontimorumeno : «age modo; hodie sero ac nequiquam uoles». idem in Andria : «praeteriens modo / mihi apud forum dixit, uxor tibi ducenda est, Pamphile, inquit». idem in eunucho : «uenit Chaerea:: / fraterne?:: ita:: quando?:: hodie:: quam dudum?:: modo». accipitur et pro infinito, quomodo et nunc. idem in eadem: «modo tuna sequatur». alia futurum, ut cras, postridie, perendie; alia communia diuersorum temporum, / iam tum acer curas uenientem extendit in annum / rusticus», idem in V: «quod tumidis submersum tunditur olim / fluctibus»; futuri idem in I Aeneidos : «forsan et haec olim meminisse iuuabit». dudum praeteriti Terentius in Andria : «ego dudum nonnihil ueritus sum, Daue»; praesentis temporis Virgilius in II Aeneidos : «iam dudum sumite poenas». quondam praeteriti Cicero in I inuectiuarum : «fuit, fuit ista quondam in hac re publica uirtus»; futuri Virgilius in bucolico
Abbreviated transcription (Latin):
& quo catius : Int̃ rogatiuũ acutũ paenultim ã hab&: Relatiuũ grauatur
Genus undelatinũ: Deloco : ut hinc illinc inde : ꝑ locũ : ut hac illac qua
quomꝰ om̃a infinita id ÷ quo ubi. unde qua qm̃ relatiuũ ẽ : grauat᷑ : Aliter
suum
accentũ seruat : Cõmunes ut ꝑ egre: sum peregre abeo peregre aduenio peregre transeo: Si miłt¬
busdã p̃positiones ẽe. putant᷑: Sed illa ꝓprie .ẽ. p̃positio quae separata nũ quã potest sine ca sualibus
ꝓferris: Vt .e. ex .a. abs. de pro. sub in. & similia : Aduerbiauꝰ quae coniungisolent casualib: : &iam ꝑ
ellepsin casualiũ lic& ꝓferre : Vt pone subit coniunx & ultra citraq nihil . ẽ : Et qđ ad uerbia &iã
ꝑ sehabent aliquã certã significationẽ . Praepositiouͦ non: Vt sidic̃ã de : uel .in . nescio ꝑsequid signi¬
ficatũ : nisi coniungant᷑ cũ aliqua dictione : Sieñi dicã departib: orationis : aliã hab& significationem

Expanded text:
atius?», interrogatiuum acutam paenultimam habet, relatiuum grauatur: «genus ùndè Latinum»; de loco, ut hinc, illinc, inde; per locum, ut hac, illac, qua. quomodo omnia infinita, id est quo, ubi, unde, qua quando relatiuum est, grauatur, aliter suum accentum seruat. communes, ut peregre sum, peregre abeo, peregre aduenio, peregre transeo. simibusdam praepositiones esse putantur. sed illa proprie est praepositio, quae separata numquam potest sine casualibus proferri, ut e, ex, a, abs, de, pro, sub, in et similia; aduerbia uero, quae coniungi solent casualibus, etiam per ellipsin casualium licet proferre, ut «pone subit coniunx» et ultra citraque nihil est. et quod aduerbia etiam per se habent aliquam certam significationem, praepositiones uero non, ut si dicam de uel in, nescio per se quid significant, nisi coniungantur cum aliqua dictione. si enim dicam de partibus orationis, aliam habet significationem
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo antiqua superauit : Ad eo autẽ hoc uerũ est quod ꝓ eolrco digamma E ponitur:
Quod sicut illi solebant accipere digã ma modo ꝓ consonante simplici: Teste astrage qui

Expanded text:
suetudo antiqua superauit. adeo autem hoc uerum est, quod pro Aeolico digamma ϝ u ponitur: quod sicut illi solebant accipere digamma modo pro consonante simplici teste Astyage, qui
Abbreviated transcription (Latin):
simul loquentes dicunt nos fecimꝰ : ñ ÷ supsã dicto contrariũ : Vnus quisq: enĩ loquentium: con¬
ceptionẽ facit eorũ qui una secũ loquunt᷑: Quippe cũ unus quisq: pars . ẽ. totius : qui si uelit c&e¬
ros indicare secum loquentes : Necessario ł scđae ł t̃tiae eos ad tribuit ꝑsonae : Idq tam in ꝓno¬
minib: quã in uerbis contingit : In quib: & finiunt᷑ ꝑsonae : Et sciendũ qđ in prima quide & scđa
is. dequodixi : Nã omne nom̃ t̃tiae .ẽ. ꝑsonae : absq uocatiuo sicut supra dictũ ẽ : Nisi substan¬
tiuo ł uocãt uerbo coniungant᷑ : Et iuraȩ quia ipsa positio prima nominũ : ñ ad aliquẽ sed de
aliquo hab& locutionẽ : Dicimenĩ nomin& hic quinat᷑ ẽ. Vergł: nominatiuũ ꝓferentes
prima enĩ & scđa : nisi figurate adiunctione nominis ñ egent : cũ & substantiã & qualitatem

Expanded text:
quid igitur quod multi simul loquentes dicunt, nos fecimus? non est supra dicto contrarium: unusquisque enim loquentium conquid igitur quod multi simul loquentes dicunt, nos fecimus? non est supra dicto contrarium: unusquisque enim loquentium conceptionem facit eorum, qui una secum loquuntur, quippe cum unusquisque pars est totius, qui si uelit ceteros indicare secum loquentes, necessario secundae uel tertiae eos attribuit personae. idque tam in pronominibus quam in uerbis contingit, in quibus et finiuntur personae. et sciendum, quod in prima quidem et secunda is, de quo dixi; nam omne nomen tertiae est personae absque uocatiuo, sicut supra dictum est, nisi substantiuo uel uocatiuo uerbo coniungatur, et iure, quia ipsa positio prima nominum non ad aliquem, sed de aliquo habet locutionem; dicimus enim nominetur hic, qui natus est, Virgilius, nominatiuum proferentes; prima enim et secun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnuntiat : Scđa cũ de ea : ad quã directo sermone
lo qͥt᷑: Tertia cum
de ea quae necloquit᷑: Nec ad sedirectũ accipit serr¬
nem: Nãsidicamꝰ pria¬
de scđa : sidicamꝰ ad quã loqͥt᷑ potest intellegi & ad prima ei apt̃tiã : Nã locutio
quantũ potuimꝰ sequi destinauimꝰ p̃positis ꝑsonarũ definitionib: est usus : enucleat̃i Tam̃ in singu¬
Scđarũ quidem : quando ad ipsas p̃sentes loquit᷑: Vt ego &uos facimꝰ: Ttiarũ uͦ quando adalios
loquens: id ÷ ad scđam ꝑsonã : alios sibi ł p̃sentes ad iungit ł absentes: ut ego & isti fecimꝰ ł ego
&illi fecimꝰ: Potest tam̃ &uitasq: simul sibi ad iungere : ut ego &uos & illifecimꝰ: Scđa uͥ
t̃tiã concipit solã tu & ille ł uos & illi fecistis : Tertia aũ t̃tiã solã ist & illi fecer᷑: Itaq &iam
costendit᷑ late patrens : t̃tiae ꝑsonae copia : qua eomnib: adiungi potest:

Expanded text:
pronuntiat; secunda, cum de ea, ad quam directo sermone loquitur; tertia, cum de ea, quae nec loquitur nec ad se directum accipit sermonem. nam si dicamus, pride secunda si dicamus, ad quam loquitur, potest intellegi et ad primam et ad tertiam: nam locutio quantum potuimus, sequi destinauimus, praepositis personarum definitionibus est usus. enucleatim tamen in singurtiarum; secundarum quidem, quando ad ipsas praesentes loquitur, ut ego et uos facimus, tertiarum uero, quando ad alios loquens, id est ad secundam personam, alios sibi uel praesentes adiungit uel absentes, ut ego et isti facimus uel ego et illi fecimus; potest tamen et utrasque simul sibi adiungere, ut ego et uos et illi fecimus. secunda uero tertiam concipit solam, tu et ille uel uos et illi fecistis, tertia autem tertiam solam isti et illi fecerunt. itaque etiamostenditur late patens tertiae personae copia, quae omnibus adiungi potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonae : ideo adiungunt᷑ congrue nomina. quia potest ł ab ẽẽ ꝓ sona ł spatio ei qualitas obscu
Itaq: ꝓ nomine quidẽ substantia ꝑse : nomine uͦ &iã qualitas manifest
scepe fit dubiũ nea ꝑsona : Vt uergł in .vi. Quis pat̃ illeuirũ quisic comitat᷑ euntẽ : Cũ igno¬
rat᷑ ꝓpria eiꝰ qualitas : quaerit᷑ nom̃ : Solã enĩ substantiã : ñ &iã qualitatẽ significanT ꝓ nomina :
quantũ ÷ in ipsius platione uocis. DEGENERE UIOCIS PRONOMINUM

Expanded text:
ongrue adiunguntur nomina, quia potest uel abesse persona uel spatio eius qualitas obscurari. itaque pronomine quidem substantia per se, nomine uero etiam qualitas manifestatur, de qua saepe fit dubium in ea persona, ut Virgilius in VI: «quis, pater, ille, uirum qui sic comitatur euntem?» cum ignoratur propria eius qualitas, quaeritur nomen. solam enim substantiam, non etiam qualitatem significant pronomina, quantum est in ipsius prolatione uocis. de generibus pronominum
Abbreviated transcription (Latin):
graeci quibus in omnia doctrine auct
F. obtinet quod ostenditur in his maxime dictionib: quas agrrecis sumpsimus hoc est. fama

Expanded text:
Graeci, quibus in omnia doctrinae auctoribus utimur, φ, cuius locum apud nos f obtinet, quod ostenditur in his maxime dictionibus, quas a Graecis sumpsimus, hoc est fama
Abbreviated transcription (Latin):
latinũ femininũ : unũ haecops huius opis : Nom̃ matrisdeum : & copia : Eius quoq nominatiuus in
equenti ñ est. sed illius qđ ex eo componit᷑ cõmune omnis : Hic & haec & hoc inops

Expanded text:
Latinum femininum unum: haec Ops huius Opis nomen matris deum et copia eius quoque nominatiuus in usu frequenti non est, sed illius, quod ex eo componitur, commune omnis, hic et haec et hoc inops
Abbreviated transcription (Latin):
Et nibil aliud hab& lit teroce Nisi figunrm: Et quod in uersus cribit᷑ inter alias lit teraes:
Quod sisufficere ut elłm̃tũ putt retur : nibilominus quorundã &iã nu merorũ figure
quia inuersu int̃ alias litteras scribuntur . quãuis eis dissimiles sint. elem̃ta sunt habenda:

Expanded text:
et nihil aliud habet literae nisi figuram et quod in uersu scribitur inter alias literas. quod si sufficeret, ut elementum putaretur, nihilominus quorundam etiam numerorum figurae, quia in uersu inter alias literas scribuntur, quamuis eis dissimiles sint, elementa sunt habenda
Abbreviated transcription (Latin):
prior definitio a substantia sumpta : Altera uero anotione qu
CI en noian dicunt. hoc est ab accidentibus .⁊ Accidit enim uoci audit̃

Expanded text:
prior definitio a substantia sumpta, altera uero a notione, quam Graeci ἔννοιαν dicunt, hoc est ab accidentibus. accidit enim uoci audit
Abbreviated transcription (Latin):
tem porer: Quippe eo modo omnia quae egimus uł agimus uel acturi sumus absq ullo in pedim¬
to indicamus: Imperatiuus uero p̃sens & futurum naturoe liquadam necessitate uide turposse
et enim imperamus : quae uel statim in praesenti uolumus fieri sine aliqua

Expanded text:
tempora, quippe eo modo omnia, quae egimus uel agimus uel acturi sumus, absque ullo impedimentempora, quippe eo modo omnia, quae egimus uel agimus uel acturi sumus, absque ullo impedimento indicamus. imperatiuus uero praesens et futurum naturali quadam necessitate uidetur posse accipere; ea etenim imperamus, quae statim in praesenti uolumus fieri sine aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
nrãm potest uenire: quam gesta ꝑdiuersum tẽporis spatium p̃ti : facileeñ dinoscitur utrũ
multo ante annuꝑ sint facta : an coeperunt quidem necdũ tam̃ sunt ꝑ fecta : Ittiq qđ accidit
ipsis rebus quas agimus nom̃ tempori ipsiin ponimus pt̃m in ꝑftm tempus nominan¬
tes in quo res aliqua coepitgeri Nnecdum tam̃ est ꝑfecta : Pt̃m uero ꝑft̃m. in quores ꝑfecca¬
monstnrtur. Pt̃m płquã ꝑftm. in quo iam pridem res ꝑ fecta ostenditur: Instans autem
indiuuiduum est: quodux stare potest: Vndemerito a quibusdam instans in ꝑft̃m nominatun
Nisiemim sit in ꝑft̃m: in eo adhuc ẽẽ actus intelligi non potest: futurũ quoq cum incertumsit
ut ostendimus & in finitum : utrũ paulo post anmulto erit : non potuit discr&is quibusda finib:
decdinationẽs uti : Iteique una uoce contentum fuit : & indicatiuus quiđde modus om̃a hab&

Expanded text:
nostram potest uenire, quam gesta per diuersum temporis spatium praeteriti. facile enim dinoscitur, utrum nostram potest uenire, quam gesta per diuersum temporis spatium praeteriti. facile enim dinoscitur, utrum multo ante an nuper sint facta an coeperint quidem, necdum tamen sint perfecta. itaque quod accidit ipsis rebus, quas agimus, nomen tempori ipsi imponimus, praeteritum imperfectum tempus nominantes, in quo res aliqua coepit geri necdum tamen est perfecta, praeteritum uero peteritum plusquamperfectum, in quo iam pridem res perfecta ostenditur. instans autem indiuiduum est, quod uix stare potest. unde merito a quibusdam instans imperfectum nominatur. nisi enim sit imperfectum, in eo adhuc esse actus intellegi non potest. futurum quoque cum incertum sit, ut ostendimus, et infinitum, utrum paulo post an multo erit, non potuit discretis quibusdam finibus declinationis uti. itaque una uoce contentum fuit. et indicatiuus quidem modus omnia habet
Abbreviated transcription (Latin):
cognitio nobis & dubia plerũ que : Ittiq singulis uocibus ꝑhacduo temporat iure sum̃ contenq:
quamuis graeoi futurum quoq diueserunt in quibusdam uerbis: in futurum in finitum. ut tro¬
mui . etonai : Et paulo post futurum: quod & athicum dicunt: Vt etΥRΟΛΑ ΑΙ. melius
tam̃ romani considenrta futuri natun : quae omnino incerte est. simplici in eouoce utunt᷑ :
ne finunt spatium futur: Est autem supra diccorum tẽporum quaeda cognatio inter se
sed ante qͣ deti dicuimus latius supradicta repetamus: Tempus accidit uerbo p̃sens
pt̃m & st̃im: Quamus eni natura lit̃ in stabilimotu uoluitur & pars eius iam p̃terut
pars sequitur : tam̃ ad ordinationẽ nr̃orum diuersa gestorũ tempora quoq diuidimus:
Vnde iunte pt̃m intres differentias partimur: Nihilenim certius ut dictũ est ad notitiam

Expanded text:
cognitio nobis et dubia plerumque; itaque singulis uocibus per haec duo tempora iure sumus contenti; cognitio nobis et dubia plerumque; itaque singulis uocibus per haec duo tempora iure sumus contenti; quamuis Graeci futurum quoque diuiserunt in quibusdam uerbis in futurum infinitum, ut τύψομαι, et paulo post futurum, quod et Atticum dicunt, ut τετύψομαι. melius tamen Romani considerata futuri natura, quae omnino incerta est, simplici in eo uoce utuntur nec finiunt spatium futuri. est autem supra dictorum temporum quaedam cognatio inter se: sed antequam de ea dicamus latius, supra dicta repetamus. tempus accidit uerbo praest futurum. quamuis enim naturaliter instabili uoluitur motu et pars eius iam praeteriit, pars sequitur, tamen ad ordinationem nostrorum diuersa gestorum tempora quoque diuidimus. unde iure praeteritum in tres differentias partimur. nihil enim certius, ut dictum est, ad notitiam