comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
.Ad marcũ tuliũ ciceronem.
tem. Eplãs tuas dii mul¬
tumq ꝑquisitas atq ubi
mmme rebar inueutas aindissie̾
perlegi Audiui multa te dicentem.
multa deplorantem. multa uariã¬
tem. Marche tulli. et qui iam pri¬
dem qualis preceptor aliis fuisses
noueram nc tandem quis tu
tibi esses agnoui. unum hoc uicissĩ
a uera caritate profectum nõ iam
conscilium s lamentum audi ubi¬
cumq es qͥd unus posterorum tui
nominus amantissimus non sine
lacrums fundit. ¶ O inquiete sẽ¬
per atq auxie uel ut u̾ba tua re¬
cognoscas. O preceps ⁊ calanutose
sener quid tibi tot contencionibus
⁊ prorsum nichil profuturis luuł¬
tatib uoluisti ubi et etati et pro¬
fessiomi et fortune tue conueuiens
qiuin reliquisti. Qnis te fallus olie
splendor senem adolestentium bels
tuorum tot salubrum preceptorũ
ceu noctunius mator lunuen in te¬
nebris gestans ostendisti secutirris
callem in quo ipse satis muserabilit

Expanded text:
3 Ad Marcum Tullium Ciceronem.3 Ad Marcum Tullium Ciceronem.tem. Epystolas tuas “diu multumque perquisitas” atque ubi minime rebar inventas, avidissime perlegi. Audivi multa te dicentem, multa deplorantem, multa variantem, Marce Tulli, et qui iampridem qualis preceptor aliis fuisses noveram, nunc tandem quis tu tibi esses agnovi. Unum hoc vicissim a vera caritate profectum non iam consilium sed lamentum audi, ubicunque es, quod unus posterorum, tui nominis amantissimus, non sine lacrimis fundit. 2 O inquiete semper atque anxie, vel ut verba tua recognoscas, “o preceps et calamitose senex”, quid tibi tot contentionibus et prorsum nichil profuturis simultatibus voluisti? Ubi et etati et professioni et fortune tue conveniens otium reliquisti? Quis te falsus glorie splendor senem adolescentium bellis i immemor et tuorum tot salubrium preceptorum, ceu nocturnus viator lumen in tenebris gestans, ostendisti secuturis callem, in quo ipse satis miserabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
ta trmsimtto dictu miribile. uince̾
metuens uiut s. ut unum
nouers si ams⟧ hie unicis plus
tibi uegocii supedesse qm putas. pa¬
ri et eniui duello suiueus seneca
magnis ingeniis temerariẽ forsitã
sed amancer. s dolent̾. s ut reor ue¬
ine in ilis delecinbant. pauca turta¬
baut. de hiis fuit impetus ut scciberẽ
qui hodie forte non esset ꝙͣuis hoc põ
rum talium fortunam doleo. s nõ
uinus culpani. Nec illud te pret̾eat.
Non me senece uitam aut cicero¬
ius erga rem .p. dampuare propo¬
situm. Ne ue duas lites msceam.
de cicerone nuiuc agitur quem ui¬
gilantissimũ atq optinum ⁊ salu¬
tarem consulem ac semp amãtis¬
simum patrie ciem noui. Quid gͦ
uarium in amiciciis aunuũ et ex
lembus causis alienaciones granis¬
simus atq pestiferas sibi ⁊ nulli
rei utiles. In disc̾nendo insuꝑ suo ⁊
publico statu iudicium resiquo il¬
li suo impar accumim. ad postremũ
siue fructu Iuuenile alt̾randi stu¬

Expanded text:
ta transmitto; 16 dictu mirabile, vincere ta transmitto; 16 dictu mirabile, vincere metuens, vinci volens, ut unum noveris: si hic vincis, plus tibi negotii superesse quam putas. Pari etenim duello Anneus Seneca magnis ingeniis, temerarie forsitan sed amanter sed dolenter sed ut reor veme in illis delectabant, pauca turbabant; de his fuit impetus ut scriberem, qui hodie forte non esset; quamvis enim rum talium fortunam doleo sed non minus culpam, nec illud te pretereat non me Senece vitam aut Ciceronis erga rempublicam damnare propositum. 18 Neve duas lites misceas, de Cicerone nunc agitur, quem vigilantissimum atque optimum et salutarem consulem ac semper amantissimum patrie civem novi. Quid ergo? Varium in amicitiis animum, et ex levibus causis alienationes gravissimas atque pestiferas sibi et nulli rei utiles, in discernendo insuper suo ac publico statu iudicium reliquo illi suo impar acumini, ad postremum sine fructu iuvenile altercandi stu
Abbreviated transcription (Latin):
cari saculegio proximum haberet᷑
Saudebam mirabarq inuenisse ho¬
miem qui plus me illum dilig̾et
quem ego semꝑ p̾ omnibus dilexis¬
sem quiq quani michi puero fuis¬
se memmeram eam de illo sener o¬
punouem gereret altissime ra¬
dicatam nec cogitare quidem poss.
ea etate si homo fuit cicero conseq̃s
esse ut in quibusdam ne dicam mł
scio et si adhuc nullius eq delecter
eloquio. Nec ipse de quo loquimur
sic de se sensisse fateamur laudãdi
gnum illi partem phĩce laudis eri¬
punus modestiam. Ceterum nos de
illo post longum seruionem hora de¬
uum interpellante surreximus at¬
q ude integra lite discessum est .⁊.¬
¶ Sed eregisti ultunum ut quod
nunc breuitas temporis non sine¬
bat ubi pͥmu constitissem exem¬
plu tibi epłe uitiusq transunt¬
terem quo re accius excussa uel seq̃¬
ster pacis int̾ partes uel si quo mõ
polles tulliane constancie ꝓpugna¬
tor fieres. Lando auimũ ac postula¬

Expanded text:
cari sacrilegio proximum haberetur cari sacrilegio proximum haberetur gaudebam, mirabarque invenisse hominem qui plus me illum diligeret, quem ego semper pre omnibus dilexissem, 13 quique quam michi puero fuisse memineram, eam de illo senex opinionem gereret altissime radicatam, nec cogitare quidem posset ea etate: si homo fuit Cicero, consequens esse ut in quibusdam, ne dicam mum cogito, partim scio, etsi adhuc nullius eque delecter eloquio; nec ipse de quo loquimur,sic de se sensisse fateamur, laudandignam illi partem philosophice laudis eripimus, modestiam. 15 Ceterum nos die illo post longum sermonem, hora demum interpellante, surreximus atque inde integra lite discessum est; sed exegisti ultimum ut, quod tunc brevitas temporis non sinebat, ubi primum constitissem, exemplum tibi epystole utriusque transmitterem, quo re acrius excussa, vel sequester pacis inter partes vel siquo modo posses, tulliane constantie propugnator fieres. Laudo animum ac postula
Abbreviated transcription (Latin):
gitur an deum fuisse tullium opi¬
naret an hominiem inconctanter
deum ille rendit Et quid dixisset
intelligens deum inquit elequu.¬
Recte inꝙͣ. Nam si deus est eccasse
non potuit. Illum tñ dici deũ non¬
dum audieram. Sed si platonem
ticero suum deum uorat tur nõ tu
deum tuum ticeronem uoces insi q
decs pro arbituo sibi fingere non ẽ
ure Religionis. ludo inquit ille ho¬
iiem s diumo ngemo finsse tul¬
tius. Nam telestem. Quintiliamus
in dicendo uirum dixit. Sed si hõ
fino et errasse profecto potuit et
etrauit duui hec dicerem coborrebati
⁊ quasi non in famain alterius si
et siumi caput dicerentur au̾sabat ͦ
¶Ego uo quid dicerem ciceromian
nominus et ipse mirator mariinus
seuili ardor ⁊ tanto studio gratula¬
bar quid̃ licet pithagoreum redolẽti
tantam unnus ngeni teuerenciã
esse tautamq religionem ut huma¬
ne nbecillitatis in eo aliquid suspi¬

Expanded text:
gitur an deum fuisse Tullium opigitur an deum fuisse Tullium opinaretur an hominem; incuntanter «deum» ille respondit, et quid dixisset intelligens, «deum» inquit, «eloquRecte», inquam, «nam si deus est, errasse non potuit; illum tamen deum dici nondum audieram; sed si Platonem Cicero suum deum vocat, cur non tu deum tuum Ciceronem voces? nisi quia deos pro arbitrio sibi fingere non est nostre religionis». «Ludo» inquit ille; «hominem, sed divino ingenio fuisse Tultius; nam “celestem” Quintilianus “in dicendo virum” dixit; sed si homo fuit, et errasse profecto potuit et erravit». 11 Hec dum dicerem, cohorrebat et quasi non in famam alterius sed in suum caput dicerentur, aversabatur. Ego vero quid dicerem, ciceroniani nominis et ipse mirator maximus? 12 Senili ardori et tanto studio gratulabar, quiddam licet “pithagoreum” redolenti; tantam unius ingenii reverentiam esse tantamque religionem, ut humane imbecillitatis in eo aliquid suspi
Abbreviated transcription (Latin):
ticeronem sunt alt̾a mores notat¬
altera laudat ingemum. ¶ Has tu ĩtẽtie¬
iꝰͦ omnib curu legisses mox amita
lis u̾bis incaluit. quibusd̾ sccipta
nia laudantib ⁊ iute reprehensũ
facientib ciceronem und autem
illo sene obstinacius obluctante qͥ
⁊ claritate nominus ⁊ amore captꝰ
auctoris eritum quoq plaudere. ⁊
amici uicia cum uictutib amplec¬
ti mallet. qm disceruere ne quid oĩo
dampnare inderetur hominis tam
laudati. Itaq nichil aliud uel michi
uel aliis quod renderet habebat nͥ
ut aduersus omne quod diceretur
splendorem nomiris obiectaret ⁊
rationis locum ten̾et auctoritas.
Succlamabat idemtidem p̾tenta
manu. parcius oro parcius de cite¬
tone ineo dumq ab eo queretur. an
ercasse unqmͣ ulla in re ciceronem
opmari poss. claudebat oculos ⁊ qrͣ
uͥbo ꝑcussus au̾tebat frontem. inge¬
nimans. heu michi. Etgo cicero me̾
arguitur. quasi non de homine s
de deo quodam ageretur Quesi i¬

Expanded text:
Ciceronem sunt: altera mores notatCiceronem sunt: altera mores notataltera laudat ingenium. Has tu intentis omnibus cum legisses, mox amica lis verbis incaluit, quibusdam scripta nostra laudantibus et iure reprehensum fatentibus Ciceronem, uno autem illo sene obstinatius obluctante, qui et claritate nominis et amore captus auctoris, erranti quoque plaudere et amici vitia cum virtutibus amplecti mallet quam discernere, nequid omnino damnare videretur hominis tam laudati. 8 Itaque nichil aliud vel michi vel aliis quod responderet habebat, nisi ut adversus omne quod diceretur, splendorem nominis obiectaret, et rationis locum teneret autoritas. 9 Succlamabat identidem pretenta manu: «Parcius, oro, parcius de Cicerone meo»; dumque ab eo quereretur an errasse unquam ulla in re Ciceronem opinari posset, claudebat oculos et quasi verbo percussus avertebat frontem ingeminans: «Heu michi, ergo Cicero meus arguitur?», quasi non de homine sed de deo quodam ageretur. Quesivi i
Abbreviated transcription (Latin):
non aliquid ꝯuid mm̾ito carpi q̃ at
modestus eciam reprehensor inue¬
mat. Contigit ut dumi in cicerone
uelud in homine sup omnes michi¬
amicissimo ⁊ colendissimo. prope
omina placerent. dumiq aureai
illam eloquenciam et celeste inge¬
mum c̃uraret morum leuitate
multisq inde depprehensam indi¬
ciis inconstanciam non laudarez.
ubi cum omnes qui aderant. s an¬
te alios senem illum cuius michi
nomen extid ᷑ non ymago. contẽ¬
raneum tuum ãnis uerendim lr̃ĩs¬
q attonites inderem nouitate scili¬
cet res poscere insa est ut todee
epłarum mearum ex arula pro¬
m̾etur. prolatus in medium ad¬
didit aliuenta seruionibus. Ius
iultas eium ad coetineos meos
scciptas pauce ibi uarietatis studio
et ameno quod̾̃ laborim diu̾ticło
antiquis illustriorib inscribint
que lectorem non p̃moĩtum ĩ stu¬
porem ducant dum tam clara et
tam uetusta nomima uoius piie¬
ta conceperit. harum due ad ipsũ

Expanded text:
non aliquid quod merito carpi queat, non aliquid quod merito carpi queat, modestus etiam reprehensor inveniat, contigit ut dum in Cicerone, velut in homine michi super omnes amicissimo et colendissimo, prope omnia placerent, dumque auream illam eloquentiam et celeste ingenium admirarer, morum levitatem multisque michi deprehensam indiciis incostantiam non laudarem. 5 Ubi cum omnes qui aderant sed ante alios senem illum, cuius michi nomen excidit non imago, conterraneum tuum annis verendum literisque, attonitos viderem novitate sententie, res poscere visa est ut codex epystolarum mearum ex archula promeretur. 6 Prolatus in medium addidit alimenta sermonibus; inter multas enim ad coetaneos meos scriptas, pauce ibi varietatis studio et ameno quodam laborum diverticulo antiquis illustrioribus inscribuntur, que lectorem non premonitum in stuporem ducant, dum tam clara et tam vetusta nomina novis permixta compererit. 7 Harum due ad ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
untorin quos abunde parua illa
auitas tulit gratissimus int̾uẽtus
dubum omne dimouit. Ita enim
futtuantem aunnũ alligastis uarii
et iocundi fune seruionis. ut ire co¬
gitans staret ⁊ non prius labi diẽ
qũi noctem adesse perpenderet et
illo die et sepe alias expeitus sum
nuilla re alia mag̃ tempus non
sencientibus eripi qmͣ collequus
amicorum. Magni fures temporis
sunt amici. ⁊ si nullum tempus
mius ereptum iinus ꝑditum
uden debeat qmͣ qd̃ post deum a¬
mitis impenditur. Illic ergo ne
infunta recenseani menimisti ut
forte ciceronis mencio nob̾ oborta
est que crebra admoduu doctis bo¬
mmnibus esse solet. Ille tandem ua¬
nio colloquio finem fecit. In unum
u̾si onmes nichil nñ aliud qmͣ de
cicerone tractatum est. Sibolum
ꝯfetimus ⁊ psalmodiam sibi seu
pangitum. dici placet alt̾uando
cecinimꝰ. ¶ Sed quoniam ĩ reb
mortalium nichil constat esse ꝑ¬
fectum nullus q homiũ est in qͦ

Expanded text:
virorum, quos abunde parva illa virorum, quos abunde parva illa civitas tulit, gratissimus interventus dubium omne dimovit. 2 Ita enim fluctuantem animum alligastis varii et iocundi fune sermonis, ut ire cogitans staret et non prius labi diem quam noctem adesse perpenderet. Et illo die et sepe alias expertus sum nulla re alia magis tempus non sentientibus eripi, quam colloquiis amicorum; magni fures temporis sunt amici, etsi nullum tempus minus ereptum, minus perditum videri debeat, quam quod post Deum amicis impenditur. 3 Illic ergo, ne infinita recenseam, meministi ut forte Ciceronis mentio nobis oborta est, que crebra admodum doctis hominibus esse solet. Ille tandem vario colloquio finem fecit; in unum versi omnes; nichil inde aliud quam de Cicerone tractatum est; simbolum confecimus et palinodiam sibi, seu pangericum dici placet, alternando cecinimus. 4 Sed quoniam in rebus mortalium nichil constat esse perfectum, nullusque hominum est in quo
Abbreviated transcription (Latin):
in tempore diligencius coluisses.
¶Hec tibi ideo prouidentissime
uitorum scribenda credidi non ut
nom aliquid aifferent. Si enm
per te iplum ista non nosses uix
obsitam ⁊ implicitam rebus extu¬
tereni ut quid tatito me facere te
⁊ fecisse non dubito mecum ad cõ¬
temptum inte breuis ⁊ meuitabi¬
lis fati tolleranciam accuigaris.
Et sic aminos formemꝰ ut quic
suꝑuacuum has int̾ augustias ĩ¬
clusis ⁊ ad alta tuentibus ultro li¬
cet obtulerit fortuna quod dõ grãs
sepe iam fecunus magnifice con¬
tempnannus. uale. Ad publionem
uicentinũ poetam de maͣ et cansa
sequẽcium epłaꝵ Ciceroni ac sene
eliquis inscriptaꝵ
nam scribendi materiam
iueni. Ita enm accidit. ut sub
meridie patano digressus pacrie
tue linen atting̾em. urgente iam
ad occasum sole Ibi ue igitur ꝑuo¬
tandum an ulterius procedendũ¬
pais bona suꝑat. deliberandus here¬
rami. dum ecce. quis se celet aman¬
tibus tis. ⁊ magnorum aliquot

Expanded text:
in tempore diligentius coluisses’. in tempore diligentius coluisses’. Hec tibi ideo, providentissime virorum, scribenda credidi, non ut novi aliquid afferrem — si enim per te ipsum ista non nosses, vixobsitam et implicitam rebus excuterem, ut — quod tacito me facere te et fecisse non dubito — mecum ad contemptum vite brevis et inevitabilis fati tolerantiam accingaris, et sic animos formemus ut quicquid supervacuum has inter angustias inclusis et ad alta nitentibus ultro licet obtulerit fortuna, quod Deo gratias sepe iam fecimus, magnifice contemnamus. Vale. 2 Ad Pulicem Vicentinum poetam, de materia et causa sequentium epystolarum Ciceroni ac Senece et reliquis inscriptaruvam scribendi materiam inveni. Ita enim accidit ut sub meridiem Patavo digressus, patrie tue limen attingerem vergente iam ad occasum sole. Ibi ne igitur pernoctandum an ulterius procedendupars bona supererat, deliberabundus herebam, dum ecce — quis se celet amantibus? — tuus et magnorum aliquot
Abbreviated transcription (Latin):
alius die medio. alius tardinscule.
Alius autem sero moritur. hic te¬
uer ac floridus. hic durus. hic iã
aridus atq consumptus. Mane
inquit psalumsta. sicut h̃ba tran¬
seat. mane floreat ⁊ trainseait.
uespere decidat indurat ⁊ arescur
Multi mornintut senes. Et si sa¬
pientibus credinius. Nemo non
senex moritur ꝙ sua cuiq sit seuͤ¬
tus uite finis. Maturi aũt pauti.
Qui diu uiretit nullus insi cui
ꝑsuasum sit. int̾ breuissimi
atq longissimũ. s funitum tem¬
pus nichil int̾esse. Qua in te meo
ueteri iudicio nichil est additum
nisi quia ut dixi quod doctis uiris
añ credideram mͥ iam credo. Et
quid opinabar scio. Nam nec illi
alit̾ qmͣ uiuendo uidendo ⁊ obser¬
uando didicerunt quod uelut ma¬
le fidei pontis in transitu cauendũ
sequentibus proclamarent. Certe
ego epłam illam meam minqũ
hodie uͥ admirans lego ⁊ aliqũdo
metum dico. Generose sementis
aliquid habebat iste aminus si eũ

Expanded text:
alius die medio, alius tardiuscule, alius die medio, alius tardiuscule, alius autem sero moritur; hic tener ac floridus, hic durus, hic iam aridus atque consumptus. 29 «Mane» inquit Psalmista, «sicut herba transeat, mane floreat et transeat, vespere decidat induret et arescat». Multi moriuntur senes et si sapientibus credimus, nemo non senex moritur, quod sua cuique sit senectus vite finis. Maturi autem pauci; qui diu vixerit nullus, nisi cui persuasum sit inter brevissimum atque longissimum sed finitum tempus nichil interesse. 30 Qua in re meo veteri iudicio nichil est additum, nisi quia, ut dixi, quod doctis viris ante credideram michi iam credo, et quod opinabar scio; nam nec illi aliter quam vivendo et videndo et observando didicerunt quod velut male fidi pontis in transitu cavendum sequentibus proclamarent. Certe ego epystolam illam meam nunquam hodie nisi admirans lego et aliquando mecum dico: Generose sementis aliquid habebat iste animus, si eum
Abbreviated transcription (Latin):
ius meffabilis et inexhauste dul¬
cedimis nec moñs ammo capit ꝭ
nec mutacio sentitur nec timetͦ
funs. ¶ Memorata michi sepius
⁊ laudata naturalis historia repe¬
tenda est. ypanis septentrionał
flunus est qui dext̾ tanay fert
in põtum. Ibi bestiolas quasd̾ na¬
sci scribit aristotiles. que nõ infi
unum diem uiuant. Et Cuianto
nob̾ oro te longior uita est. Ille qͥ¬
dem ut uos plus minus ue distinc
lie occidente sole. hee demum decre¬
pite mortuntur. eoq mag̾ si for¬
te solsticium sit estiuũ. Confer no¬
stram longissimam etatem ciun
etertate ut ait cicero. in eadeu
ꝓpe modum brenitate qua ille be¬
stiole reperiennir. Sic est hercle.¬
⁊ iec quicqm ad contemplandam
inte breuitatem dici reor efficuciꝰ.
Distiuguamꝰ ut libet. Multiplice¬
uius annorum nuieros. fingamꝰ
etatum nomina. Tota uita hoĩs
dies unus est. nec estinus quidem
s hib̾nus dies. In quo mane aliꝰ

Expanded text:
ius ineffabilis et inexauste dulius ineffabilis et inexauste dulcedinis nec modus animo capitur, nec mutatio sentitur, nec timetur finis. 27 Memorata michi sepius et laudata naturalis historia repetenda est: “Hypanis” septentrionalis “fluvius” est, qui dexter Tanai fertur “in Pontum”; ibi “bestiolas quasdam nasci” scribit Aristotiles, “que” nonnisi “diem unum vivant”. Et quanto nobis, oro te, longior vita est? ille quidem, ut nos, plus minus ve distinctlie “occidente sole”, he demum “decrepite” moriuntur, “eo” que “magis” si forte “solstitium” sit estivum. 28 «Confer nostram longissimam etatem cum eternitate» ut ait Cicero: «in eadem propemodum brevitate, qua ille bestiole, reperiemur». Sic est hercle, nec quicquam ad contemplandam vite brevitatem dici reor efficacius. Distinguamus utlibet, multiplicemus annorum numeros, fingamus etatum nomina: tota vita hominis dies unus est, nec estivus quidem sed hibernus dies, in quo mane alius,
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pide direrm. ⁊Ion diligo peccatũ
meum neq mores mecs diligo. insi
qͣ nuitati in melius correctiq sunt.
Imo u̾o quid hesitem et peccatum
⁊ mores malos ⁊ me ipsum talem
odi. ab angustiuo enm didici. ⁊ Ie¬
unnem fieri posse qualis cupit uͥ
se oderit qualis est. ¶ Ecce ad hũc
locum epłe perueneram deliberans¬
q quid dicerem ampluis seu quid
non dicerem. hec init̾ ut assolet pa¬
pirimi uacuam iuu̾so calamo feri¬
ebam. Nes ipsa materiau obtulit.
cogitunti int̾ dimẽsionis morulas
tempus labi meq interun collabi
abire deficere ⁊ ut proprie dica
mori. Continue mormiur. Ego dũ
hec scribo. tu dum leges. alii dum
ges moriar. tu moreris dum hec
scuibo. Ambo mornuuir. ouines mo¬
uinir. semper morumur. Numꝙͣ
unmus dumi hic sumus insi ꝙͣ¬
di uirtuosum aliquid agentes
st̾imus iter nobis ad ueram uitã
ubi. contra nemo moritur. uiuñt
omes et semper uiuunt. ubi qd̃
semel placuit semper placet. Cu¬

Expanded text:
intrepide dixerim: ‘non diligo peccatum intrepide dixerim: ‘non diligo peccatum meum neque mores meos diligo, nisi quia mutati in melius correctique sunt’. Imo, quid hesitem? et peccatum et mores malos et me ipsum talem odi; ab Augustino enim didici neminem fieri posse qualis cupit, nisi se oderit qualis est. 25 Ecce ad hunc locum epystole perveneram deliberansque quid dicerem amplius seu quid non dicerem, hec inter, ut assolet, papirum vacuam inverso calamo feriebam. Res ipsa materiam obtulit cogitanti inter dimensionis morulas tempus labi, meque interim collabi abire deficere et, ut proprie dicam, mori. 26 Continue morimur, ego dum hec scribo, tu dum leges, alii dum ges moriar, tu moreris dum hec scribo, ambo morimur, omnes morimur, semper morimur, nunquam vivimus dum hic sumus, nisi quandiu virtuosum aliquid agentes sternimus iter nobis ad veram vitam, ubi contra nemo moritur, vivunt omnes et semper vivunt, ubi quod semel placuit semper placet, cu
Abbreviated transcription (Latin):
aliquantulum unuiendo puectus fũ
et illis ⁊ michi et expenencie fider¬
do. tunc autem prospiciebam iam
lumine dubitans incertusq amii.
Nunt autem retroq respiciens quod
legebam indeo. quod suspicabar ex
quidem possit nec facile cogitan.
ad hanc rem. Ipse michi testis. Ipse
auctor ydoneus. brem mutatus oris
nes nius amimi habitus. mutati
mores. Mutate cure. mutata studia
Nichil est michi quale tunc suãt.
Non dico dumi epłam illam scpsi.
s dum hanc scribere incepi. Nunc
eo et sicut hic calamus mouetur. sic
ego moueor Et multum uelocius.
hic enim ꝑigre dictanti auiuio obse¬
quitur. Ego dum u̾e legem sequor
propeto curto rapior ad extrema. Iã¬
q oculis metam cerno. Quicquid pla¬
cnt displicet. Quitquid displicuit
placet. Ego ipse michi placui me di¬
leri. ⁊Iunc quiddicam odi. Sed mẽ¬
ticir. NIemo iniqmͣ carnem suam odio
habuit. diconon me diligo. Id quoq
qd̃ uere sum dicturus nescio Illud

Expanded text:
aliquantulum vivendo provectus sum, aliquantulum vivendo provectus sum, et illam do; tunc ante prospiciebam iam a limine dubitans incertusque animi, nunc ante retroque respiciens quod legebam video, quod suspicabar expquidem possit, nec facile cogitari. 23 ad hanc rem; ipse michi testis, ipse auctor ydoneus. Brevi mutatus oris nec minus animi habitus, mutati mores, mutate cure, mutata studia; nil est michi quale tunc fuerat, non dico dum epystolam illam scripsi, sed dum hanc scribere incepi. Nunc eo, et sicut hic calamus movetur sic ego moveor, sed multo velocius; hic enim pigre dictanti animo obsequitur, ego dum nature legem sequor, propero curro rapior ad extrema iamque oculis metam cerno. 24 Quicquid placuit displicet, quicquid displicuit placet. Ego ipse michi placui, me dilexi; nunc, quid dicam?, odi. Sed mentiar: nemo unquam carnem suam odio habuit. Dicam: ‘non me diligo’; id quoque quam vere sim dicturus, nescio. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
consilia urgebant liberum et ĩmu¬
nem tenuit . ⁊ Ie tamen ad unum
cuncta pentibus negarem de sꝑan¬
te nichil multa sperantibus ino
me passus fui cruł studii fasce cur¬
nari auide magni prouentus propt̾
me solum ab omnib sperabatur. Ego
n ea facultate quid possem ⁊ quid
uellem sentiebam. neq ingemo
dissidebam. s egre ferebaui lucrum
ex ingenio meo queni. Quam ob rez
ubi primum michi relictus sum
fessus nui se saitine subduri hume¬
res meoq more siue sollicitudine
siue sꝑe iter inceptum ag̾e institui.
multa dem̃ supra spem consectus.
multa passus. ⁊ Ieue forssm ab igna¬
tis hoc sermone desperacionis argu¬
ar de hiis tm̃ loquor que fortune res
dicuntur. In aliis ut pccõr multu
speto. ¶ Hẽc michi cum illo qui ab
micio me nouit dulce fuit recordati.
⁊ieq u̾o ab re ipsa longe digredi ui¬
sus enim quaudo michi totum boc
intellecta iam inde uite breuitas cõ¬
scilium dabat In quo ipso insi fallor

Expanded text:
consilia urgebant, liberum et immuconsilia urgebant, liberum et immunem tenuit. Ne tamen ad unum cunta parentibus negarem de sperante nichil multa sperantibus, uno me passus fui civilis studii fasce curvari, unde magni proventus, preter me solum, ab omnibus sperabantur; ego in ea facultate quid possem et quid vellem sentiebam, neque ingenio diffidebam sed egre ferebam lucrum ex ingenio meo queri. 20 Quamobrem ubi primum michi relictus sum, fessus invise sarcine subduxi humeros meoque more sine solicitudine sine spe iter inceptum agere institui, multa deinde supra spem consecutus, multa passus. Neve forsan ab ignaris hoc sermone desperationis arguar, de his tantum loquor, que fortune res dicuntur; in aliis ut peccator multum spero. 21 Hec michi cum illo qui ab initio me novit, dulce fuit recordari. Neque vero ab re ipsa longe digredi visus eram, quando michi totum hoc intellecta iam inde vite brevitas consilium dabat, in quo ipso, nisi fallor,
Abbreviated transcription (Latin):
cam. ¶Tacitis tamen ex actibus
q̃uam essent utiorumq sententie
apparebat. Ilł enim non pu̾is mo¬
do sed senibus longe spes ouerosa
comugia. laboriosa milicia. anceps
nangacio. auara studia institue¬
bantur. Michi. Ruisus in testimo¬
mum xp̃m uoco. Iam ab illa etate
nulla ferme spes. Iam tunc teneros
cogitatus fallere incipiente fortu¬
na. Ita quitquid fortunacius acci¬
dit quid deo accidit prestante mł¬
tum est non speranti accidit. Sed¬
quid interdum animolius sꝑaui.
Credo ut sperare dediscerem non ac¬
adit Et sane dedidici usq adeo ut
licet in dies auctus fortune nue¬
nibus ⁊ illa grato amino percipia
et uchil ideo plus sperem qmͣ si
uichil percepissem. Atq hec michi
cum amicis una lis maneat qui
morituro longas spes obicint q̃s
ut diri uiuere incipiens respueba.
¶ Hec me seu debilicas seu boĩtas
nature a comugio in primis ato
ab aliis uite difficultatibus ĩ quas
me parentum amor ⁊ amicorm

Expanded text:
ram; tacitis tamen ex actibus ram; tacitis tamen ex actibus quenam essent utrorumque sententie apparebat. 17 Illis enim, non pueris modo sed senibus, longe spes, honerosa coniugia, laboriosa militia, anceps navigatio, avara studia instituebantur; michi — rursus in testimonium Cristum voco — iam ab illa etate nulla ferme spes, iam tunc teneros cogitatus fallere incipiente fortuna. Ita quicquid fortunatius accidit, quod Deo prestante multum est, non speranti accidit; siquid interdum animosius speravi, credo ut sperare dediscerem, non accidit. 18 Et sane dedidici usqueadeo ut licet in dies auctus fortune muneribus, et illa grato animo percipiam et nichil ideo plus sperem quam si nichil percepissem atque hec michi cum amicis una lis maneat, qui morituro longas spes obiciunt, quas, ut dixi, vivere incipiens respuebam. 19 Hec me seu debilitas seu bonitas nature a coniugio in primis atque ab aliis vite difficultatibus, in quas me parentum amor et amicorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ascendencium descendentiumq
conspectõr motus est. ¶ Ego hec
que oliui oꝑmabar scio. ⁊ indeo Et
uos si non obstruitis oculos uidetis.
Quis enim non uideat uite cursũ
p̾sertun ex quo me medium trau¬
sut. Certe ego tunc menum ante
dum tarrat intendebam oculos mn
minin retro erat. quod restabat
plusculum ut res docuit. s incertũ
et expoĩtum infinitis caĩbus int̾
quos fessis inuere ac dimissis me¬
dio calle coĩtibus sepe me solum
c̾tumspectans non sine gemitib
ad ninc dieui ueni. hoc initer me
⁊ coequeuos meos q̃n ꝙ ⁊̃ senes nrõs
intererat ꝙ idipsum illis c̾tum
⁊ ramẽsum. michi erat exignum
atq ambiguum indebatur. de q
bec crebri sermones et inuemł al¬
tercatio in qua seuum p̃ponderabat
nuctoritas. Et ego ꝓpͥe iam amẽtie
suspectus eram. Nam nec qd in a¬
mmo erat expͥnere noueram et
si nossem nousi etas noua opuno
panuui fidei meredantur. Itaq fan¬
do uictus in artem silencii confuge¬

Expanded text:
quod ascendentium descendentiumque quod ascendentium descendentiumque conspectior motus est. 15 Ego hec, que olim opinabar, scio et video, et vos, si non obstruitis oculos, videtis. Quis enim non videat vite cursum, presertim ex quo vie medium transivit? Certe ego tunc — memini — ante duntaxat intendebam oculos; minimum retro erat; quod restabat plusculum, ut res docuit, sed incertum et expositum infinitis casibus, inter quos, fessis itinere ac dimissis medio calle comitibus, sepe me solum circumspectans, non sine gemitibus ad hunc diem veni. 16 Hoc inter me et coequevos meos, quin etiam senes nostros intererat, quod id ipsum illis certum et immensum, michi, ut erat, exiguum atque ambiguum videbatur; deque hoc crebri sermones et iuvenilis altercatio, in qua senum preponderabat autoritas, et ego prope iam amentie suspectus eram. Nam nec quod in animo erat exprimere noveram, et si nossem, nova etas, nova opinio parum fidei merebantur; itaque fando victus in arcem silentii confuge
Abbreviated transcription (Latin):
uidebar inceperaui cotidie morior
et parum abest quin iam michi p̃¬
terito sit utendum. Migna euim
ex parte actuimn est quod agenduz
erat. at qd̃ superest miniũm. Id
quidem ut augutor nũc dumi tecũ
loquor agitur. uetus sententia meg
est fallunt aut falluntur procul¬
dubio qui uescio qmͣ etatem confi¬
stentem dicunt. ¶ Ques qui huic
corpusculo tam multa promutitis
ut libet in reliquis. unui hoc no¬
lite pronuttere. instabilis rei statũ
morbos e uestigio reu̾suros. differte
semum quod auferti insi mortis
ope nou potest. obstate morti mor
uenture. frenate uiridem etatem.
s frena morsuram iit̾q manus
frenacium abituram. Cauete ne¬
quando stare illam exstimetis. Si
enim uita breuis est que nam
ur̃e professionis est uox quomodo
uite putes longe sunt. Essent lon¬
ge autem si consisterent. fugit ac
rapitur etas omnis. Nulla consi¬
ctit. ouns inqmͣ etas fugit eqͥs
passibus. s non eque perpenditꝰ

Expanded text:
videbar inceperam — quotidie morior videbar inceperam — quotidie morior et parum abest quin iam michi preterito sit utendum: magna enim ex parte actum est quod agendum erat, at quod superest minimum; id quidem, ut auguror, nunc dum tecum loquor agitur. 13 Vetus sententia mea est: fallunt aut falluntur proculdubio qui nescio quam etatem consistentem dicunt. O vos qui huic corpusculo tam multa promittitis, utlibet in reliquis; unum hoc nolite promittere, instabilis rei statum.morbos e vestigio reversuros, differte senium quod auferri nisi mortis ope non potest, obstate morti mox venture, frenate viridem etatem sed frena morsuram interque manus frenantium abituram; cavete nequando stare illam extimetis. 14 Si enim vita “brevis est”, que prima vestre professionis est vox, quomodo vite partes longe sunt? essent longe autem si consisterent; fugit ac rapitur etas omnis, nulla consistit; omnis, inquam, etas fugit equis passibus sed non eque perpenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ⁊ si deformes suit. michi uou
alteri dictum rebar. quociens pa¬
storum illud uel legerem uel audi¬
rem. O foruiose puer minium ue
crede colori. Stio ego me uerum loqͥ.
Scit et ille melius quem testem feci.
Quo magis id reputans miror me
tales inter curas Inueuilib tũ a
moribus et errorib potuisse rep¬
tare. Sencio fumus rerum hebeta¬
uit uisum. et etas impetuosior pͥ¬
menum illud anini lumen extin¬
eit. ¶ S bene liabet si uel uuic
uidere aliquid incipio. felicissimus
quidem est quen nullus error au̾¬
tit. S quoniam rara est sine excep¬
cione felicitas. Ille eciam abunde
felix cui uiter fuscas errorum mi
tunc indebantur presencia iam st̃.
uideo ninc tantam et tam rapidã
uite fugani ut ure illam animo
metiri possim. ⁊ cũ incomparabił
ꝯsit ammi uelocitas prope uelocior
uta est. Sencio singules dies ho¬
rasq ⁊ monienta me ad ultimu
urgere. cotidie ad mortem eo. Iio
edepol. qͥd iam tunc cum adolesc̾e

Expanded text:
tur etsi deformes sint —, michi non tur etsi deformes sint —, michi non alteri dictum rebar, quotiens pastorium illud vel legerem vel audirem: O formose puer, nimium ne crede colori. 11 Scio ego me verum loqui; scit et Ille melius quem testem feci; quo magis, id reputans, miror me tales inter curas iuvenilibus tamen amoribus et erroribus potuisse raptari. Sentio: fumus rerum hebetavit visum, et etas impetuosior primevum illud animi lumen extinxit. Sed bene habet si vel nunc videre aliquid incipio; felicissimus quidem est quem nullus error avertit; sed quoniam rara est sine exceptione felicitas, ille etiam abunde felix cui inter fuscas errorum nubtunc videbantur, presentia iam sunt; video nunc tantam et tam rapidam vite fugam, ut vix illam animo metiri possim, et cum incomparabilis animi sit velocitas, prope velocior vita est. Sentio singulos dies horasque et momenta me ad ultimum urgere; quotidie ad mortem eo, imo edepol — quod iam tunc dum adolescere
Abbreviated transcription (Latin):
adolescens quanto hus interlegẽ
dis flagrauerun ardore aliquot
per auuos quando nec dumi alid
scciptorum genus tã familicriter
uoram libelli iudicant qui michi
illius temporis suꝑsunt ⁊ signti mee
manus talibus presertim affrxa
sententiis. Ex quibus elicͥebam ⁊
supra etatem rummadam p̾sen¬
tem futurumq illico statum me¬
iiiii. ⁊ Iotabam certa fide non u̾¬
borum falleras. s res ipsas. mise¬
re scilicet uite huius angusticis
breuitatem uelocitatem festinaci¬
oue lapsum cuisum. uolatum occul¬
tasq fallacias. tempus irreparabile
cite obrepentis insidias senectutis
Ad extremum rugas ⁊ morbos ⁊ tri¬
sticiam et laborem ⁊ indomite mor¬
tis iuclemenciami implacabilem¬
q duriciem. Que cũ stole atq eui
conntibus quedam quasi sompnnia
uiderentur michi iam tunc ouima
uidentem testor deuu et uera et
pene presencia uidebantur. Et seu
illi oris uetus uerus decor seu erroi
esset etatis. ferme enun ouines
adolescentes sibi formosissum uidẽ¬

Expanded text:
adolescens quanto his interlegendis ardore flagraverim aliquot per annos, quando necdum aliud scriptorum genus tam familiariter noram, libelli indicant qui michi illius temporis supersunt et signa mee manus talibus presertim affixa sententiis, ex quibus eliciebam et supra etatem ruminabam presentem futurumque illico statum meum. 9 Notabam certa fide non verborum faleras sed res ipsas, misere scilicet vite huius angustias, brevitatem velocitatem festinaonem lapsum cursum volatum occultasque fallacias, tempus irreparabile,cite obrepentis insidias senectutis; ad extremum rugas et morbos et tristitiam et laborem et indomite mortis inclementiam implacabilemque duritiem. 10 Que cum scole atque evi comitibus quedam quasi somnia viderentur, michi iam tunc — omnia videntem testor Deum — et vera et pene presentia videbantur. Et seu ille oris verus decor seu error esset etatis — ferme enim omnes adolescentes sibi formosissimi viden
Abbreviated transcription (Latin):
rum nomen promereberis. Cunc¬
tator fũs. s sapiens. s salutis pu¬
blice studiosior qmͣ uulgaris fame.
ut libet se tibi pretulent uentosa
lcquacitate numitus dumi re edoc¬
tus moꝵ se imparem fateatur.
dicant de te tostes impeni qd̃ de
illo dixit hanbal. semꝑ credidimꝰ
nubem illam magno tomtru e
montib eruptutam. ¶AAt si qd̾
diuina pietas omen auferat fi¬
nis quoq lauguidus fũit quis te

Expanded text:
mi nomen promereberis, cunmi nomen promereberis, cuntator fueris, sed sapiens, sed salutis publice studiosior quam vulgaris fame; utlibet se tibi pretulerit ventosa loquacitate Minutius, dum re edoctus mox se imparem fateatur; dicant de te hostes impii quod de illo dixit Hanibal: ‘Semper credidimus “nubem” illam magno tonitru “e montibus” erupturam’. At si, quod divina pietas omen auferat, finis quoque languidus fuerit, quis te
Abbreviated transcription (Latin):
tutiscet in qmͣ utiliter falr cesa¬
rea nutteretur. ꝙͣuis nr̃a fumes
more ominis impaciens murinu¬
raret. Nichil intempestiuũ bñ. n¬
chil bonum sero agi. ueꝵ q illud
augusti cesans. Sat celerit̾ fieri
quitquid fiat sctis bene. Arcipe ce¬
sar hanc occasionem dum adhuc
potes neq eim semper poteris.
age oro te tesar. Nondum enim tu¬
um nomen inuocare tuumq te
decus posc̾e atq orare dedidici. et¬
si ego quoq unus impaciencium
patumꝑ inuisa michi rerum dila¬
cione tepuenm. Ecce iterum reca¬
lesco. Noli meam et multor spem
pulch̾riam rursus extinguere.
Sepus spes oppressa ure attollit
Si qua nomimi tuo nibes hacte¬
mnis uicubint. si qͥd infauue ex
primordii obscuritate contractũ
est totum ccede michi nou nr̃o cõ¬
sũmacionis splendore purgabitur.
funt ꝯximone homnim consiliũ
et nou error fuisse uidebitur. Se¬
inq sic ceperis ut dolumius dum
sit funas ut optamius. fabii inci¬

Expanded text:
turuisset, in quam utiliter falx cesaturuisset, in quam utiliter falx cesarea mitteretur, quamvis nostra fames more omnis impatiens murmuraret. Nichil intempestivum bene, nichil bonum sero agi, verumque illud Augusti Cesaris: «Satis celeriter fieri quicquid fiat satis bene». 5 Arripe, Cesar, hanc occasionem dum adhuc potes, neque enim semper poteris; age, oro te, Cesar; nondum enim tuum nomen invocare tuumque te decus poscere atque orare dedidici. Etsi ego quoque unus impatientium, parumper invisa michi rerum dilatione tepuerim, ecce iterum recalesco: noli meam et multorum spem pulcherrimam rursus extinguere; sepius spes oppressa vix attollitur. 6 Siqua nomini tuo nubes hactenus incubuit, siquid infamie ex primordii obscuritate contractum est, totum, crede michi, non modo consummationis splendore purgabitur sfuit, opinione hominum consilium et non error fuisse videbitur; senique sic ceperis ut doluimus, dum sic finias ut optamus. 7 Fabii Maxi
Abbreviated transcription (Latin):
crescit siue qd̾ est u̾ius ut̾q ¶ Nar
neq meus amior tot iam cdlamo¬
nibus. totq conctibus ꝑditus ul¬
tto ad laborem mutilem rediiss
Neq hic uules quãnis amicus
et friciudus et sapiens me mo¬
uisset insi intus in auiua uiias
adhuc fauillas prisce fidei quas
admoto magne spei fomite lem
folle. sugnissime or̃dniss accen¬
deret inuenisset multis ⁊ uatis
argumentis excuscus tardita¬
tem tuam. multis ⁊ magnis iu¬
dicus generosas auimi tui curas
uereq cesareos apparatus cupidis
et libenter felicitatis ac glorie
tue credulis anribus insusurrãs
quibus de pretenito conceptum
diffidencie gelu noue spei feniore
dissolueret ¶ Eda gͥ cesar duce
deo qui non frustra tibi suum cõ¬
nusit imperium. Surge et dilla¬
tum nimus honestissimu dũ
potes imple fortiter. Imple feliti¬
ter. Gloriosus fimo lẽtu prin¬
cipium excuscbit. Omues te alto
consilio distulisse consenciẽt ꝙ
nondum messis hespia pleue ma¬

Expanded text:
crescitcrescitneque meus amor, tot iam clamoribus totque conatibus perditis, ultro ad laborem inutilem rediisset, neque hic miles, quamvis et amicus et facundus et sapiens, me movisset, nisi intus in anima vivas adhuc favillas prisce fidei, quas, admoto magne spei fomite, leni folle suavissime orationis accenderet, invenisset, multis et validis argumentis excusans tarditatem tuam, multis et magnis indiciis generosas animi tui curas vereque cesareos apparatus cupidis et libenter felicitatis ac glorie tue credulis auribus insusurrans, quibus de preterito conceptum diffidentie gelu nove spei fervore dissolveret. 4 Eia igitur, Cesar, duce Deo, qui non frustra suum tibi commisit imperium, surge et dilatum munus honestissimum dum potes imple fortiter imple feliciter; gloriosus finis lentum principium excusabit; omnes te alto consilio distulisse consentient, quod nondum messis hesperia plene ma
Abbreviated transcription (Latin):
unte restat eo uinius utiq tacitũ
quo loquatior est senectus ut cato¬
in sem optimo indetur haud du¬
me trebrior illic eris. Interea tua
sortem fer equanunis. nion media¬
con cuo qui tibi sttetiue uereq mmi¬
litantet morem gessit. Non michi
qui sibi ꝙͣuis hesitant̾ ꝑm. s tibi
dum tarat nuputaturus si quid
ninus nuuen̾is qui sperabas. tam
facile utinam compos semꝑ om¬
nuni uotorim. s in electione fe¬
bora nona.
osareni. Echortatio ultima.
Essus preteriti nec futuri
fidens. Cesar calanun
tus in exhortacionibus
⁊ atritum recusantemq sepo
Qua sublata quis ameus adeo
ut non in fructuoso labori requi¬
em ante pouat. ut ad stilum rede¬
am. Sater amor cogit. siue miles
hie tins huns nouinus. siue ille
sacer minui calor qui michi a pa¬
rentibus relictus. atq erga tua
semper ex quo michi primum no¬
tus es grauem romam imperii
maiestate ab infaricia mitritus
in precordiis meis unuit.⁊ ni dies

Expanded text:
vite restat, eo minus utique tacitum vite restat, eo minus utique tacitum quo «loquacior est senectus», ut Catoni seni optimo videtur. Hauddubie crebrior illic eris; interea tuam sortem fer equanimis, non mediatori tuo, qui tibi strenue vereque militariter morem gessit, non michi, qui sibi quamvis hesitanter parui, sed tibi duntaxat imputaturus, siquid minus inveneris quam sperabas; tam facile utinam compos semper omnium votorum, sed in electione fehora nona. Cesarem, exhortatio ultima. 1 Fessus preteriti nec futuri fidens, Cesar, calamum tuis in exhortationibus tritum recusantemque sepoqua sublata, quis est amens adeo ut non infructuoso labori requiem anteponat? 2 Ut ad stilum redeam sacer amor cogit, sive miles hic tuus huius nominis, sive ille sacer animi calor, qui michi a parentibus relictus atque erga tuam semper ex quo michi primum notus es, erga vero romani imperii maiestatem ab infantia nutritus, in precordis meis vivit et in dies
Abbreviated transcription (Latin):
tumpere. Aguosco insidias. Sed ꝙͥ
agerem contra tales. duos uius
tanti blandicias amici domuice¬
q frontis pondus ferce nõ ualui.
Cessi igitur. Atq illis linc ipsa ho¬
ra parnt̾ huic digressis pronuissi
niemor calanum cãcipio scuptu¬
nis quicquid occutrerit. At cum re¬
bus obsessus et curarum plenus
cogitare nom aliquid minc nõ pos¬
sem et id ipsum sccibere satis huĩ
et reliqua rec quo gesta suat or¬
dine. Quibus tnie erit finis. aunci¬
ciam tu meam ut intelligo par¬
uami ualde rem cupis. sed quo mo¬
desttus uotum eo ihonestior est
repulsa. Precibus ergo tuis obma
eo accipere plenis manibus quod
petisti ex q fident̾ in auncis nũa
et si quis mei usus est utere. si nul¬
lus est alius at saltem notos int̾
amces q mneos. Intetq enm uiti¬
dioris epłas hunc pene ultrim
possidebis locum. In senescentem
namq si uestis et auitũ et cala¬
inum intidisti. Si quod ininc eciã

Expanded text:
rumpere. Agnosco insidias; sed quid rumpere. Agnosco insidias; sed quid agerem contra tales duos unus? tanti blanditias amici dominiceque frontis pondus ferre non valui; cessi igitur, atque illis hac ipsa hora pariter hinc digressis, promissi memor calamum arripio scripturus quicquid occurreret. At cum rebus obsessus et curarum plenus cogitare novi aliquid nunc non possem, et id ipsum scribere satis habui et reliqua hec quo gesta sunt ordine. 7 Quibus hic erit finis. Amicitiam tu meam, ut intelligo, parvam valde rem, cupis; sed quo modestius votum, eo inhonestior est repulsa. Precibus ergo tuis obviam eo; accipe plenis manibus quod petisti, meque fidenter in amicis numera, et siquis mei usus est, utere; si nullus est alius, at saltem notos inter amicosque meos interque evi viridioris epystolas hunc pene ultimum possidebis locum; in senescentem namque, si nescis, et amicum et calamum incidisti. 8 Siquid nunc etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ga me sic affecto quiq nescio cur
primus nuchi sccibere uerearis fa¬
miliate aliquid scaiberem.⁊ Iegaui
uel sobendi matetiam adesse ul
solere me ignotos u̾bis aggredi.
Itaq feriue quicquid epłanter sꝙpͥ¬
si unqm̃ uel ex responsionibus
constare uel ad eos esse quibus me
familiantas arcta cominigeret
Neq u̾o me aliis audaciorem Neq
michi hanc scribendi nius susis¬
tam esse qm̃ tibi. ¶ Ille autem
quid putas egerit. Quienit forte
et oratione repressus est mea ĩo
uo dominum ciuitatis adiit ma¬
guum eciam auicum turan eũq
nigu direit ad meam domum.
hoc ingenio ut tanto sub teste dicã
uerius preceptore. Nam et ipse p̾¬
caturus aderat. Et sunt precepta
preces puincipum. ⁊ legare uil pe¬
uitus auderem. Me quidem ominũ
que molirentur ignaro soli nos
uit consedimus libellos. Ibi młta
de multis. ultunum de te fuit. Cum
u̾o certatim et urgere qui ceperat
et e transuerso ĩprouisus alter e¬

Expanded text:
ga me sic affecto quique nescio cur ga me sic affecto quique nescio cur primus michi scribere verearis, familiare aliquid scriberem. Negavi vel scribendi materiam adesse, vel solere me ignotos verbis aggredi; itaque ferme quicquid epystolariter scripsi unquam, vel ex responsionibus constare vel ad eos esse, quibus me familiaritas arcta coniungeret; neque vero me aliis audaciorem, neque michi hanc scribendi novictam esse quam tibi. 5 Ille autem quid putas egerit? Quievit forte et oratione repressus est mea? imo vero dominum civitatis adiit, magnum etiam amicum tuum, eumque manu duxit ad meam domum hoc ingenio, ut tanto sub teste — dicam verius preceptore, nam et ipse precaturus aderat et sunt precepta preces principum —, negare nil penitus auderem. Me quidem omnium que molirentur ignaro, soli nostros inter consedimus libellos. 6 Ibi multa de multis, ultimum de te fuit. Tum vero certatim et urgere qui ceperat, et e transverso improvisus alter e
Abbreviated transcription (Latin):
Ad franciscũ brimi florentinũ rec
noue amicitie contractus.
e magnum ur egregie iaz
hunc tue uirtutis arguiuẽ¬
tum habeo illius magna
uiri uerbum cui ommia cre¬
deren qui nꝑ nobis redditus ma¬
quoq michi pro munere nomi uo¬
men afferens cuti int̾ multa de
te quem ualde diligit et quem cu¬
pide nommat hoc eciam dixit. op¬
tare te cranciciam meam quin et
an aliquando me uideris queren¬
tibus respondere solitum ⁊ inidisse
et iei uoticiam habere atq hoc
ulanissimo mendacio sepe hacte¬
nis pudori tuo consuliuisse quasi
te pudeat me non nosse coctaneũ
et continem tuum quem ⁊ non¬
nullius precui fatias et canes inco¬
guitum. Gratulor. affectin tuo ⁊
iugenuo gratulor errori. Nou est
turpis ertor e pulchra oriens radi¬
ce. ⁊ Iatura mitis atq ad amiand̾.
Prona mens multos fecit in iudi¬
nio rerum labi. Sacius est auten
amare multos ĩmieritos qmͣ unu
bñineritui non timare. Institit
sane ille uir ut tibi tali utro et er¬

Expanded text:
Ad Franciscum Bruni florentinum rethorem, nove amicitie contractus. 1 Sat magnum, vir egregie, iam hinc tue virtutis argumentum habeo illius magnanimi viri verbum, cui omnia crederem, qui nuper nobis redditus magnoque michi pro munere novi nomen afferens amici, inter multa de te, quem valde diligit et quem cupide nominat, hoc etiam dixit, optare te amicitiam meam; 2 quin et an aliquando me videris querentibus, respondere solitum et vidisse et mei notitiam habere, atque hoc urbanissimo mendacio sepe hactenus pudori tua consuluisse, quasi te pudeat me non nosse, coetaneum et concivem tuum, quem et nonnullius precii facias et ames incognitum. 3 Gratulor affectui tuo et ingenuo gratulor errori; non est turpis error e pulchra oriens radice. Natura mitis atque ad amandum prona mens multos fecit in iudicio rerum labi; satius est autem amare multos immeritos, quam unum benemeritum non amare. 4 Institit sane ille vir ut tibi tali viro et er
Abbreviated transcription (Latin):
negant oblataui q dnunitus sẽ¬
ticitim complero quã utinam arciꝰ
tenuisses nec diuellereris in frue
ut cum illo precone u̾itatis pro u̾i¬
tate ipsa et pro eterui p̾um pro¬
issione tantiq prouussoris pro
nonime moreno. Se progressus sũ
longius dicendi impetu. Et initel¬
ligo ue ad hec exaranda senius pro¬
cessisse qm̃ ut ulla tempestiue fris¬
gnus sꝑes apparent. Eteruum uele
cipud superos in gallia tisalpina ad
dretram padi rippam kaleũ. Ser¬
taibus cumo ab oitu euis queni
autu rite noueris inc̾tum deo .asͦ. ccͤ.¬

Expanded text:
neganti, oblatamque divinitus aneganti, oblatamque divinitus amicitiam complexo; quam utinam arctius tenuisses nec divellereris in finem, ut cum illo precone veritatis pro veritate ipsa et pro eterni premii promissione tantique promissoris pro nomine morereris. Sed progressus sum longius dicendi impetu, et intelligo me ad hec exaranda serius processisse, quam ut ulla tempestive frugis spes appareat. Eternum Vale. Apud superos, in Gallia Cisalpina ad dexteram Padi ripam, Kalendis Sextilibus anno ab ortu Eius quem an tu rite noveris incertum habeo, MC