comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ĩ cruce dix̃. pat̾ ignosce illis ꝙ nesci¬
ũt qͥd facnĩt: dicũt sͥ Ip̃e hoc potuit tã¬
quã filiꝰ dĩ. tãquã unicus patͥs Caro enĩ
pẽdebat: s deus intꝰ latebat: Nos qͥo sumꝰ.
qui ista faciamꝰ: fefellit qͥ uissit: Absit Nõ
fefellit. Si multũ a te putas mutari dñm tu¬
ĩ carne p̾cati. s ĩ siłitudine carnis p̾cati: Hũ¬
quis hoc stpħs: Sic natus ẽ ut tu: inde nat᷑
ẽ unde ⁊ tu: ab eo renatꝰ unde ⁊ tu: eo p̾cio

Expanded text:
minus in cruce dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt; dicunt sibi, Ipse hoc potuit, tanquam Filius Dei, tanquam unicus Patris. Caro enim pendebat, sed Deus intus latebat. Nos autem quid sumus, qui ista faciamus? Fefellit qui jussit? Absit: non fefellit. Si multum ad te putas imitari Dominum tuin carne peccati, sed in similitudine carnis peccati : numquid hoc Stephanus? Sic natus est ut tu; inde natus est, unde et tu; ab eo renatus est, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
amado inimicos suos: Qui eñi amator inini¬
corũ suoꝵ ĩ mũdũ uenit: om̃s ꝓrsus inuni¬
cossuos ĩuenit: neminẽ amicũ ĩuenit: fro
inimicis sanguinẽ fudit: set sangũe suo.
amicos fecit: De his amicis erat e etami
stħe. Immo ẽ. ⁊ erit. Ostñdit tam̃ pͥmũ
ipse dñs ĩ eruce qd̾ monuit:. Undiq enun
ncħ̃s frementibꝰ. irascẽtibꝰ. irridẽtibꝰ. ĩ sil¬
tãtibꝰ. crucifigẽtibꝰ: ait. Pat̾ ignosce ills.

Expanded text:
or inimicorum suorum in mundum venit, omnes prorsus inimicos suos invenit, neminem amicum invenit. Pro inimicis sanguinem fudit: sed sanguine suo iamicos fecit. De his amicis erat etiam Stephanus: imo est et erit. Ostendit tamen primus ipse Dominus in cruce, quod monuit. Undique enim Judaeis frementibus, irascentibus, irridentibus, insultantibus, crucifigentibus, ait: Pater, igno
Abbreviated transcription (Latin):
tolos coronatꝰ: illas t̾ras passus il¬
lustrauit. istas mortuꝰ uisitauit:
S mortuꝰ nõ iusitaret: nͥ mortũ
uiueret. Exiguu̾ puluis tantũ
ppłm cõg̾gauit: Cinis latet. benͤ¬
ficia patent. Cogitate k̾m̃i. q̃ nob̃¬

Expanded text:
tolos coronatus; illas terras passus illustravit, istas mortuus visitavit. Sed mortuus non visitaret, nisi et mortuus viveret. Exiguus pulvis tantum populum congregavit: cinis latet, beneficia patent. Cogitate,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc uidemꝰ: hoc negare nõ possumꝰ: Nũꝗo die¬
dite ab agris blasphematoꝵ mõꝵ: Nũꝗd dic¬
mali Hñt gͣti: hͣbñt ĩgrat Qui p̾stat t̃¬
ta bonis ⁊ mał. putamꝰ nichil ẜuat bonisc.
Hoc dat bonis ⁊ malis: qd̾ dedit ⁊ lapidatori

Expanded text:
Hoc videmus, hoc negare non possumus. Numquid dicdite ab agris blasphematorum meorum? Numquid dicmali; habent grati, habent ingrati. Qui praestat tanta bonis et malis, putamus nihil servat bonis? H
Abbreviated transcription (Latin):
consecrauit qñ eũ ꝓ nob̾ uisibilem fac¬
tũ aquo ⁊ muisibili ⁊ ipsa ereatura est
uisceribꝰ fecundis ⁊ genitalibꝰ integris
uirgo mat̾ effudit. Concipiens uirgo.
ꝑmanẽs uirgo. uirgo grauida. unrgo
feta: uirgo ꝑpetua. Quid miraris hec
homo: Nm̃ sic nasci oportuit: qñ dig
factꝰ ex illa. Ante quã enĩ fieret erat.
⁊ quia om̃ps erat fieri potuit: manẽs
pit. qui genitrici sue p̾stitit ne de sift̾et
uirgo eẽ cũ peꝑit: Prdinde qd̾ u̾bum
caro factum ẽ ñ u̾bum in carne ꝑeundo
accessit. s caro u̾bũ ne ipsa ꝑiret accep̃:¬

Expanded text:
em factum, a quo invisibili et ipsa creata est, visceribus fecundis et genitalibus integris Virgo Mater effudit. Concipiens virgo, pariens virgo, virgo gravida, virgo feta, virgo perpetua. Quid miraris haec, o homo? Deum sic nasci oportuit, quando efactus ex illa. Antequam enim fieret, erat: et quia omnipotens erat, fieri potuit manens pit, qui genitrici suae praestitit ne desisteret virgo esse, cum peperit? Proinde quod Verbum caro factum est, non Verbum in carnem pereundo cessit; s
Abbreviated transcription (Latin):
hõ factus est : Ac ꝑ hoc qui erat dĩ filius
factꝰ est hoĩs filiꝰ: assumptione inferioris.
nõ ꝯu̾sione potioris. Accipiendo qd̾ nõ
erat. non amittendo qd̾ erat. Nam qͦmͦ
in regula fidei ꝯfitemur nos cred̾e in filiũ
dĩ qui natus est ex maria uirgine. si non
filiꝰ dĩ s filiꝰ hominis natus est ex maria
femina filiũ hoĩs natum : Confitend̾¬

Expanded text:
, factus est homo? Ac per hoc qui erat Dei Filius, factus est hominis filius, assumptione inferioris, non conversione potioris; accipiendo quod non erat, non amittendo quod erat. Nam quomodo in Regula fidei confiteremur, credere nos in Filium Dei qui natus est ex virgine Maria, si non Filius Dei, sed filius hominis natus est ex virginfemina filium hominis natum? sed
Abbreviated transcription (Latin):
non confusione nature. s unitate ꝑsone.
Beniq qui filiꝰ dĩ gn̾atione coet̾nus sẽ¬
ꝑ ex patre. idem filiꝰ hoĩs eẽ cep ex urigi¬
ne : ac sic filio druinitatis ẽ ad cdota huma¬
nitas: ⁊ tam̃ nõ ꝑsonatũ facta quat̾nitas:¬

Expanded text:
non confusione naturae, sed unitate personae. Denique qui Filius Dei generatione coaeternus semper ex Patre, idem Filius hominis esse coepit ex virgine, ac sic etiam Filii divinitati est addita humanitas, et tamen non est
Abbreviated transcription (Latin):
diuinaꝵ. Bicunt enĩ. Qui filiꝰ hoĩs est.
factꝰ est filiꝰ dĩ. Qui u̾o filiꝰ dĩ est: non ẽ
factꝰ filiꝰ hoĩs. Hoc ut dicerẽt qd uerũ
est attender̃t: ⁊ uerũ loqui nõ ualu¬
erũt. Quid enĩ attenderẽt. nisi quia
humana natura potuit in meliꝰ cõmu¬
tari. in det̾ius aũt diuina nõ potuit :
Hoc uerũ est. S etiã sic .i. nequaquã
indet̾ns diumitate mutata: u̾bũ ta

Expanded text:
Dicunt enim: Qui filius est hominis, factus est Filius Dei; qui vero Filius est Dei, non est factus filius hominis. Hoc ut dicerent, quod verum est attenderunt; sed verum eloqui non valuerunt. Quid enim attenderunt, nisi quia humana natura potuit in melius commutari, in deterius autem divina non potuit? Hoc verum est: sed etiam sic, id est, nequaquam in deterius divinitate mutat
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ. nõ est ⁊ ipse hoĩs filiꝰ. quomͦ misit
ds̃ filium suum factũ ex muliere: Q
nomine scd̾m hebream linguã non uͥ¬
ginis decus negatur: s femineus se¬
xus ostenditur. Qͥs est enĩ a patre
missus. nisi unigenitus dei filius :
Quomͦ gͦ ex muliere factꝰ. iiisi qd̾
idẽ ipse qui erat apud patrẽ dei filiꝰ
missus. factꝰ est hoĩs filiꝰ: De patre
natꝰ sine temꝑis die : de matre natꝰ
hoc die. Istũ eñ diẽ quem ereauit in
quo creaiutur elegit: sicut factꝰ est
de matre quã fecit. Nam ⁊ ipse dies
quo deinceps meremẽtum lucis acci-¬
Et̾no quippe creatori in tp̃re creato. il¬
le dies debuit ẽẽ natał : cui creatura

Expanded text:
inis, quomodo misit Deus Filium suum factum ex muliere ? Quo nomine secundum hebraeam linguam non virgineum decus negatur, sed femineus sexus ostenditur. Quis enim a Patre est missus, nisi unigenitus Dei Filius? Quomodo ergo ex muliere factus, nisi quia idem ipse qui erat apud Patrem Dei Filius, missus factus est hominis filius? De Patre natus sine temporis die, de matre natus hoc die. Istum enim diem quem creavit, in quo crearetur elegit, sicut factus est de matre quam fecit. Nam et ipse dies a quo deinceps incrementum lucis acci in diem . Aeterno quippe Creatori in tempore creato ille dies debuit esse natalis, cui creatura
Abbreviated transcription (Latin):
didit abrahã do̾: ⁊ reputatũ ẽ illi ad iͦtieiã
At amicꝰ dĩ aplłatus ẽ Qd̾ cͥclidit deo ĩtus ĩ
feriret nͥ uoce ten̾etur. magna fides ẽ unq
⁊ magnũ opꝰ: ⁊ ip̃m opꝰ laudauit ds cum
cũ dicẽt: qm̃ exaudisti uocẽ mãm Quare

Expanded text:
im Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam, et amicus Dei appellatus est . Quod credidit Deo, intus in feriret, nisi voce teneretur, magna fides est utique, et magnum opus: et ipsum opus laudavit Deus, cum diceret, Quoniam exaudisti vocem meam. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
illud dilucłm fuit: Deinde cui resingñti p¬
ꝑ aulo diutiũ uigilando ꝯcinimꝰ: p̾stabit ut
cũ illo sine fine iiuẽdo regnemꝰ S & si for¬
te his horis qͥbus nos digmꝰ istã uigiliã ilhꝰ
adhiic corpꝰ in sepłcro erat. nõdumq resur¬
rex̾at. nec sic ugilando sumꝰ ĩ congrui. qͥa

Expanded text:
illud diluculum fuit. deinde cui resurgenti pillud diluculum fuit. deinde cui resurgenti paulo diutius uigilando concinimus, praestabit, ut cum illo sine fine uiuendo regnemus. sed etsi forte his horis, quibus nos ducimus istam uigiliam, illius adhuc corpus in sepulchro erat nondumque resurrexerat, nec sic u
Abbreviated transcription (Latin):
seqͦbatur. idõq clausꝰ ⁊ t̾minatꝰ ẽ usq ad pa¬
rasceuen. qm iudi etã cenã purã uͦcant. ab
eiꝰ noctiꝰᷤ exordio ĩcipiẽtes salbĩ obseruatõnẽ
Deinde salb̃i dies a sua nocte ĩciprẽs. sinitus
ẽ uesꝑe incipiẽtis noctis que ꝑtinoe ad miti¬
secriniit: Ilhus itaq noctis ad iniqũ diei
dominzci ꝑtinentis nc̃ ista sollep̃nitate me¬
morzã celebramꝰ. illã noctẽ agimꝰ uigilãdo
qua dñs resurrex̃. ⁊ illã uitã de quã paulo
ante dicebamus meditam᷑. uͥ nec mors ulla
nec sõpnus ẽ: qm in sua carne nb̾ incoauit.
qm sic excitauit a mortuis. ut iam nõ mo¬
riat᷑: ⁊ mors ei ultra nõ dñetur Nã qm̃ ue¬
nientes ad sepłcrũ eiꝰ aqͥbus diligñtibꝰ que¬
rebat᷑. dilucłõ corpꝰ nõ inuen̾ũt. responsũq
acceꝑũt ab angłis qd̾ iam resurrex̾at. ma¬
iifestũ ẽ qd̾ ea nocte resurrex̃. cuiꝰ extremitaᷤ

Expanded text:
sequebatur: ideoque clausus et terminatus est usque ad pasequebatur: ideoque clausus et terminatus est usque ad parasceuen, quam Iudaei etiam cenam puram uocant, ab eius noctis exordio incipiente sabbati obseruatione. deinde sabbati dies a sua nocte incipiens finitus est uespere incipientis noctis, quae pertinet ad initisecrauit. illius itaque noctis ad initium diei dominici pertinentis nunc ista sollemnitate memoriam celebramus. illam noctem agimus uigilando, qua dominus resurrexit, et illam uitam, de qua paulo ante dicebamus, meditamur, ubi nec mors ulla nec somnus est, quam in sua carne nobis inchoauit, quam sic excitauit a mortuis, ut iam non moriatur nec mors ei ultra dominetur. nam quoniam uenientes ad sepulchrum eius, a quibus diligentibus quaerebatur, diluculo corpus non inuenerunt responsumque acceperunt ab angelis, quod iam resurrexerat, manifestum est quod ea nocte resurrexerit, cuius extremitas
Abbreviated transcription (Latin):
cur tãta celebrztate hodierna
potissimũ nocte uigilemꝰ: Qd̾
est: nõ scd̾m cherũ orchnẽ qͥ cõmemorat᷑¬
in genesi. quanꝗͣ ⁊ ilhc̃ tenebre p̾cessert̃:
Nam tenebre erãt suꝑ abyssũ cũ dixit ds̃
fiat lux : ⁊ facta ẽ lux: S qr ille tenebre
nõdum erãt nox : nõdũ enĩ p̾cesserat dies:
diuisit qͥppe d̾s int̾ lucẽ ⁊ tenebras. ⁊ pͥus lu¬
cem uocauit diẽ. deinde tenebras noctẽ: et
facta luce usq ad alt̾um mane cõmemoratꝰ
ẽ dies imus: manifestũ ẽ illos dies aluce ce¬
pisse. ⁊ nãsacta luce usq ad mane singłos
t̾minatos: S pꝰa qua c̾anuis hõ a luoe isti¬
cie. a pͥeccĩ tenebras dechnauit: a qͥbꝰ gr̃a xͥ eũ¬
lib̾at. factũ ẽ ut nũc dies a noctibꝰ cõpute¬
mus: qr nõ aluce ad tenebras. s a tenebris
au aꝓpͥncauit: Abiciamꝰ itaq oꝑa tenebraꝵ.
⁊ induamꝰ nos armalucis: Dies gͥ dñice pas
sionis qͦ crucifixꝰ ẽ iã transactã noctẽ ꝓpͥam

Expanded text:
cur tanta celebritate hodierna potissimum nocte uigilemus. quoest, non secundum dierum ordinem, qui commemorantuin Genesi — quamquam et illic tenebrae praecesserunt; nam tenebrae erant super abyssum, cum dixit deus: fiat lux, et facta est lux — sed quia illae tenebrae nondum erant nox; nondum enim praecesserat dies. diuisit quippe dies inter lucem et tenebras, et prius lucem uocauit diem, deinde tenebras noctem; et facta luce usque alterum mane commemoratus est dies unus. manifestum est illos dies a luce coepisse et transacta luce usque ad mane singulos terminatos. sed posteaquam creatus homo a luce iustitiae ad peccati tenebras declinauit, a quibus liberat, factum est ut nunc dies a noctibus computemus: quia non a luce ad tenebras, sed a tenebris autem appropinquavit: abjiciamus itaque opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis . Diessionis, quo crucifixus est, iam transactam noctem propriam
Abbreviated transcription (Latin):
Paulopꝰ uidebo te: paululũ hic exspec¬
ta: Id est pꝰ modicũ uidebo te. modi¬
simꝰ: tanꝗͣ fimbria de uestim̃to dñi:
Qͥ tã exiguũ. qͥd tã nouissimũ quam
fimbria : Hac tam̃ tacta mulier a flu¬
xii sangũis sanata ẽ. In modico isto e¬
rat magnꝰ: In minimo grãdis habita¬
bat. ⁊ tanto minꝰ magnũ a se exclude¬
bat: qnͣtomagis minor erat: Qͥd mi¬
ram᷑ magnũ habitare ĩ angusto õia¬
gis ĩ mi-¬
nimis habitat: Audi illũ clcẽtẽ. Su¬
⁊ quietũ ⁊ tremẽtem u̾ba mã: Idõ al¬
tus habitat ĩ hũili: ut hũilẽ exaltet
Excelsꝰ enĩ ẽ dñs. et hũiha respicit: ex¬
celsa aũt alonge cognoscit: Hũilia te:
⁊ ꝓpĩquat tͥ Extolle te: ⁊ recedit a te:¬

Expanded text:
Paulo post videbo te, paulum hic exspecPaulo post videbo te, paulum hic exspecta; id est, Post modicum videbo te, modisimus, tanquam fimbria de vestimento Domini. Quid tam exiguum, quid tam novissimum, quam fimbria? Hac tamen tacta, mulier a fluxu sanguinis sanata est . In modico isto magnus erat, in minimo grandis habitabat; et tanto minus a se magnum excludebat, quanto magis minor erat. Quid miramur magnum habitare in angusto? Magis in minimis habitat. Audi illum dicentem, Suet quietum, et trementem verba mea . Ideo altus habitat in humili, ut humilem exaltet. Excelsus enim est Dominus, et humilia respicit; excelsa autem a longe cognoscit . Humilia te, et propinquabit tibi: extolle te, et recedet a te
Abbreviated transcription (Latin):
patiebat᷑: ⁊ quo fructu paciebatur: Nõ
sũt ꝯdigne passioẽs huiꝰ tꝑr̃is : ad futurã
głam que reuelabitur ĩ nb̵ Seuiat mũ¬
dus. fremat mũdꝰ. increpet lĩguis. cho¬
riiscoe armis: ꝗcqͥd potest faciat: Quid
facice ad id qd̾ accept᷑i sumꝰ : appẽdo
qd̾ patior: contra id qd̾ spero: Hoc sẽtio:
test uiui tolerabile ẽ Si nõ potest iiui.
rat ip̃m p̾miũ. ip̃am dulcedinẽ : que cũ
uen̾it sine fine erit: Opꝰ cũ fine : m̾ces si¬
sa.ulus a saule: Recordamini enĩ qͥ nostis
litas di: qͥs erat saul: Rex pessimus. ꝑse-
te seuiendi: s ĩ seuicia nõ ꝑmãsurꝰ: Pos¬
tea si saulus a saule. paulꝰ unde: Saulꝯ
a rege seuo. cũ suꝑbꝰ. cũ seuiẽs. cũ cedis
hanelãs: fau¬
lus aũt unde:
dicus : Paulus
hũilitatis no¬
Paulꝰ pꝰtea qũa adductꝰ ẽ ad magr̃m
qui ait: Discite a mẽ qr mitis sũ ⁊ hũi¬
lis corde: Inde paulꝰ. Usũ latine locu¬
tionis adu̾tite: qr paulũ modicũ digt᷑.

Expanded text:
iebatur. Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Saeviat mundus, fremat mundus, increpet linguis, coruscet armis, quidquid potest faciat: quid faciet ad id quod accepturi sumus? Appendo quod patior, contra id quod spero. Hoc sentio, test vivi, tolerabile est: si non potest vivi, rat? Ipsum praemium, ipsam dulcedinem; quae cum venerit, sine fine erit. Opus cum fine, merces siSaulus a Saüle. Recordamini enim qui nostis Litteras Dei, quis erat Saül. Rex pessimus, persete saeviendi, sed in saevitia non permansurus. Postea, si Saulus a Saüle, Paulus unde? Saulus a rege saevo, cum superbus, cum saeviens, cum caedes anhelans: Paulus autem unde? dicus. Paulus humilitatis noPaulus, posteaquam adductus est ad Magistrum, qui ait, Discite a me quoniam mitis sum, et humilis corde. Inde Paulus. Usum latinae locutionis advertite: quia paulum, modicum dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
let: Itaq hõmũ qui corda nõ uident.
testimoniũ uolũt hr̃e apd̾ dm̃: qui
cordis inspector ẽ: S qͥd respõderũt
Unuꝰquisq enĩ ꝓ se rationẽ reddet.
nec alieno testimonio qͥsqͣm adiuuabit᷑
apd̾ dm̃: cui sec̾ta cordis apparẽt: Et
uix qͥsq sͥ sufficit: ut ei testimoniũ ꝑ¬
hibeat cõsciencia sua: Quis eñi głabr̃
Michi minimũ ẽ: ut a ub iudicer aut
ab hũano die: S neq me ip̃m iudi¬
co: Quaꝓpt̾ cũ de sẽ qͥsq aut omni¬
no aut uix possit uerã ꝓferre sẽtenti¬
am. qͦmodo potest de alio iudicare cũ
te ub̃ Hon consiliũ dedisse putãde
sunt: s⁊ cͥmen eaꝵ ex oblico cominemͦ¬
rasse: Uendũt enĩ oleũ adulatores. qͥ
siue falsa siue ignorata laudando ani
dia tanquã fatuis consiliando. aliquã
de his m̾cedẽ siue ciboꝵ. siue pecuni¬
e. siue honoris. siue alicuiꝰ cõmodi tẽ¬
p̾ralis accipiũt: nõ intelligñtes qd̾

Expanded text:
let. Itaque hominum, qui corda non vident, let. Itaque hominum, qui corda non vident, testimonium volunt habere apud Deum, qui cordis inspector est. Sed Unusquisque enim pro se rationem reddet, nec alieno testimonio quisquam adjuvatur apud Deum, cui secreta cordis apparent; et vix sibi quisque sufficit, ut ei testimonium perhibeat conscientia sua. Quis enim gloriabmihi minimum est, ut a uobis iudicer aut ab humano die; sed neque me ipsum iudico. quapropter cum de se quisque aut non omnino aut uix possit ueram ferre sententiam, quomodo potest de alio indicare, cumte uobis: non consilium dedisse putandae sunt, sed crimen earum ex oblico commemorasse. uendunt enim oleum adulatores, qui siue falsa siue ignorata laudando in edia tamquam fatuis conciliando aliquam de his mercedem siue ciborum siue pecuniae siue honoris siue alicuius commodi temporalis accipiunt, non intellegentibus quod
Abbreviated transcription (Latin):
troq gen̾e continẽtiũ hõmũ. siue eoꝵ qͥ
corã dõ exultãt. siue eoꝵ qͥ laudibꝰ hõmũ
acqͥescũt. moriũtur hoc int̾uallo tꝑris. do¬
nec sub aduentu dñi fiat resurrectio mor¬
tuoꝵ. Media aũt nocte. id est nullo scien¬
te aut sꝑante. qͥpe cũ ip̃e dicat dñs. de di
die aũt illa ⁊ hora nemͦ scit. ⁊ apłs dicat.
dies dñi tanqͣm fur ita ĩ nocte uenice:
ex quo significat penitꝰ latere cũ uenit.
clamor factꝰ ẽ: ecce sponsꝰ uenit. siugite
obuiã ei In ictuocłi. ĩ nouissima tuba:
est rationẽ reddẽdas oꝑũ suoꝵ: Oportet
enĩ nos exhib̃i añ tͥbunal xͥ. ut illic
recipiat unꝰquisq qͦd gessit ĩ corpore:¬
siue bonu siue malũ: Et dix̾unt stul¬
te ad sapiente̾: Date nb̃ de oło ur̃o: qr
lãpades nr̃e extingũtur: Quoꝵ enĩ
facta aliena laude fulciũtur. eadẽ sub¬
tracta deficiũt: ⁊ cle ꝯsuetudine id sẽ¬
per inquirit. unde gaudere aĩmusso¬

Expanded text:
 siue eorum qui coram deo exsultant, siue eorum qui in laudibus hominum adquiescunt, moriuntur hoc interuallo temporis, donec sub aduentu domini fiat resurrectio mortuorum. media autem nocte, id est nullo sciente aut sperante — quippe cum ipse dicat dominus: de die autem illa et hora nemo scit; et apostolus dicit: dies domini taex quo significatur eum penitus latere, cum venerit: clamor factus est, Ecce sponsus venit, surgite obviam ei. In ictu oculi et in novissima tuba oest, rationes reddendas operum suorum. Oportet enim nos exhiberi ante tribunal Christi, ut illic recipiat unusquisq Et dixerunt stultae ad sapientes: Date nobis de oleo vestro, quia lampades nostrae exstinguuntur. Quorum enim facta aliena laude fulciuntur, eadem subtracta deficiunt; et de consuetudine id semper inquirit, unde gaudere animus so
Abbreviated transcription (Latin):
posita ẽ: Et młti qͥdemi hĩc mlt̾a
sensert qͦ nõ sũt pret̾ fidẽ: s qͦmodo par
randũ ẽ: Legienã ĩ qͣdã scpͥtura ex eaꝵ
gen̾e qͣ apocriphe nõiantur. qͦd nõ sit cõ¬
tñ expositõne tem̾e nichil audeo iudica¬
re. ne forte nõ eiꝰ ꝯueniẽtia mͥ angͦtiã fece¬
rit: s⁊ m̃a tarditas ĩ eiꝰ cõuenientiã non

Expanded text:
posita est. Et multi quidem hinc multa senserunt, quae non sunt praeter fidem: sed quomodo partrandum est. Legi etiam in quadam scriptura, ex earum genere quae apocryphae nominantur, non quod sit contamen expositione temere nihil audeo iudicare, ne forte non eius inconuenientia mihi angustias fecerit, sed mea tarditas in ea conuenientiam non
Abbreviated transcription (Latin):
inde qͥd gͥ uult num̾us ĩ utraq parte qͥnari¬
us : Quicqͥd aũt sigͥfic⁊ ołm. mirũ uidet᷑ qͦd
sapiẽtes petẽtibꝰ nõ cõmunicãt: cũ ⁊ ĩuidere
fas nõ sit. eas qͤ ita ꝑfec̃te sũt. ut a sponso re¬
cipiant᷑. qͦ nõie nullo dubitante dñs nr̃ iħc¬
ex eo qd̾ hñt p̾scribente illa sentẽtia eiꝰdem
sit dando nõ suffic̾e utͥsq hec maxime
augẽt q̃stionis difficłtatẽ: qͣnqũa ⁊ cet̾a di-¬
ligent̾ cõsid̾ata. ut oĩa ĩ unã rationẽ con

Expanded text:
narius? quidquid autem significat oleum, mirum uidetur, quod sapientes petentibus non communicant, cum et inuidere fas non sit eas quae ita perfectae sunt, ut ab sponso recipiantur, quo nomine nullo dubitante dominus Iex eo quod habent, praescribente illa sententia ejusdemsit dando non sufficere utrisque? Haec maxime augent quaestionis difficultatem: quanquam et caetera diligenter considerata
Abbreviated transcription (Latin):
sponse loquit᷑ dicens: Despõsau enĩ uos uni ui¬
ro. uͥginẽ castã exhibere xͦ Et deprauati sõdalic
tangit fideli zelo. ⁊ inc̾patõne ꝑsonã: Et timo
sodales id ẽ hẽnci desertores. qͥ sp̃osam dm ĩua¬
uasa erroris. ⁊ ꝑditõnis: De talibꝰ apls dicit:

Expanded text:
e loquitur dicens: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo. Et depravati sodalis tangit fideli zelo et increpatione personam. Et timeo, sodales, id est, haeretici desertores, qui sponsam Domini invavasa erroris et perditionis? De talibus Apostolus dicit:
Abbreviated transcription (Latin):
pauci aͣgnou̾unt. tenuer̃t: palpau̾unt : ĩolht
tam̃ portas quitatis. ⁊ aufert portas inferni
Qdͥ est portas inferni tollere. nͥ mortis imꝑñĩ
cendit ĩ cacum̃ mõtis: Alouimꝰ enĩ eũ ⁊ resur¬
rexisse. ⁊ ĩ celũ ascendisse: Quid ẽ aũ qd̾ ĩ capilł¬
lis uͥtutẽ habebat ⁊ Et hoc fr̃s dilignt̾ aitñdr¬
te: Uͥtutẽ nõ hũit ĩ manu. nõ in pede. nõ in
pectore. nõ ĩ ip̃o capite. sed ĩ capillis. ⁊ crinibꝰ.
Qd sũt capilli. qͥd come. ⁊ nos uidemꝰ. ⁊ int̾roga¬
tus ap.ostolus. respond nb̵: Tomaue¬

Expanded text:
pauci cognoverunt, tenuerunt et palpaverunt. Tollit tamen portas civitatis, id est, aufert portas inferni. Quid est portas inferni tollere, nisi mortis imperium cendit in cacumen montis. Novimus enim eum et resurrexisse, et in coelos ascendisse. 5. Et hoc, fratres, diligenter attendite. Virtutem non habuit in manu, non in pede, non in pectore, non in ipso capite; sed in capillis, in crinibus. Quid sunt capilli? quid comae? Et nos videmus, et interrogatus Apostolus respondet nobis, Coma ve
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ caudis apponit: Qͥd gͥ uolt̃ caude uulpiũ
colligate: Caude uulpiũ qͥd sũt. nͥ pꝰteriora
heticoꝵ. qͥ pͥma hñt blanda ⁊ deceptoria. li¬
gata id ẽ dãpnata. ⁊ ignẽ ĩ fine trahentia.
ombꝰ adqͥescũt: Dicmꝰ hõi noli audire h̾e¬
reticis: Respõdet Quare s̃ Nunqͥs ⁊ ille et
fecit. tantas rapinas exereuit.⁊ qͥt illi contigit
malis pma uulpiũ sũt. que seducti aitẽdũt ĩ

Expanded text:
unt caudae vulpium colligatae? Caudae vulpium quid sunt, nisi posteriora haereticorum, qui prima habent blanda et deceptoria: ligata, id est, damnata, et ignem in fine trahentia; onibus acquiescunt? Dicit homini modo, Noli audire haereticis. Respondet, Quare? Numquid ille et fecit, tantas rapinas exercuit? Et quid illi contigit mali? Prima vulpium sunt, quae seducti attendunt;
Abbreviated transcription (Latin):
sus ⁊ occisus: est sed magis int̾ficientes occidit:
Addux̾ũt gͦ eũ inimici. ut ilkad̾ent ei Iã hic
imaginẽ crucis attende: Expansas enĩ manu̾
ad duas colũpnas. qͣsi ad duo ligna crucis exten¬
dit: S adu̾sarios suos interẽp̃tus opp̾ssit. ⁊ il¬
hus passio int̾fectõ facta ẽ ꝑseq̃ntiũ: Et idd̾ scͥptu
ra ꝯcludit. plures mortuꝰ occidit: qũa uiuus occi¬

Expanded text:
sus est et occisus: sed magis interficientes occidit. Adduxerunt ergo eum inimici, ut illuderent ei. Jam hic imaginem crucis attendite. Expansas enim manus ad duas columnas, quasi ad duo ligna crucis extendit: sed adversarios suos interemptus oppressit, et illius passio interfectio facta est persequentium. Et ideo Scriptura ita conclusit, Plures mortuus occidit, quam vivus occi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥbꝰ ad m̾etricẽ ⁊̃ trauit. abstulit. ⁊ ĩ montẽ leua¬
uit: Qͥd ẽ hoc s Infernũ ⁊ amorẽ młieris. utr̃q
scpͥtura ꝯnungit: Inferni imaginẽ tenebat.
domꝰ m̾eretͥcis: Pro inferis ponit᷑ domꝰ m̾etri¬
lit. omnẽ intrãtem ad sẽ trahit: Agnoscimus
hoc loco redẽptoris nr̃i oꝑa: ꝑquã sinagͤga ad
decaluauit. id ẽ in loco caluarie crucifixit :
adinferos descẽdit. ⁊ iimici custodiebãt locỹ
dormientis. id ẽ sepłcrũ. ⁊ caꝑe uolebãt que
uidere nõ pot̾ant: Ille aũt dormiebat: Hoc

Expanded text:
travit, abstulit, et in montem levavit. Quid est hoc? Infernum et amorem mulieris, utrumque Scriptura conjungit. Inferni imaginem tenebat domus meretricis. Recte pro inferis poniturt omnem intrantem ad se trahit . Agnoscimus hoc loco Redemptoris nostri opera, postquam Synagoga, ad decalcavit eum, id est, in loco Calvariae crucifixit, ad inferna descendit; et inimici custodiebant locum dormientis, id est, sepulcrum; et capere volebant quem videre non poterant. Ille autem dormiebat ibi. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tis sacram̃ta cognsceret : ⁊ ab eodẽ reuela¬
rent᷑ ei mist̾a celeshũ sec̾toꝵ: Nam qͦstio
ip̃a que continet. de edente exiuit cibꝰ. et
de forti ẽ eg̾ssa dulcedo. qͥd ahud sigͥficat
qũa xp̃m a mortuis resurgentẽ: De edente u¬
tiq id est de morte que cũcta dẽuorat atq cõ¬
sumit. exiuit cibꝰ ille qͥdixit : Ego sũ paniᷤᷤ u¬
uis qͥ de celo descendi: Qũe humana exac̾bauit
iniquitas. ⁊ cui acet ⁊ fellis a maritudinẽ ꝓp¬
nauit: Atq ab eo plebs gñniũ. uite dulceoinẽ
conu̾sa suscepit: Ae sic de mortui leonis ore. id ẽ
nissetis ꝑ abolã meã nisi arassetis inuitula m̃a:.

Expanded text:
tis sacramenta cognosceret, et ab eodem revelarentur ei mysteria coelestium secretorum. Nam quaestio ipsa quae continet, De edente exivit cibus, et de forti est egressa dulcedo, quid aliud significat quam Christum a mortuis resurgentem? De edente utique, id est, de morte quae cuncta devorat atque consumit, exivit cibus ille qui dixit, Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi . Quem humana exacerbavit iniquitas, et cui aceti et fellis amaritudinem propinavit, ab eo plebs Gentium vitae dulcedinem conversa suscepit. Ac sic de mortui leonis ore, id estnissetis parabolam meam, nisi arassetis in vitula mea:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpsissent: Nã nou̾ant ⁊ ip̃i. qr eis xp̃m nõ lice¬
bat occid̾e Dicebãt iudĩ: Nobis nõ licet occid̾e a¬
liqu̾e: Decaluatꝰ ẽ samson: reuelata sũt ꝯdensa.
pilli ãu rediuiui. capud it̾um uestier̃t. qr iudĩ nec
molendino cecatus. fuit ĩ domo carc̾s: Domus
caiceris uel molendinꝰ. labor huiꝰ scłi ẽ Exeͦcatõ

Expanded text:
psissent. Nam noverant et ipsi quia eis Christum non licebat occidere. Dicebant judici, Nobis non licet occidere aliquem . Decalvatus est Samson, revelata sunt condensa, pilli autem redivivi caput vestierunt: quia Judaei nec molendino caecatus, fuit in domo carceris. Domus carceri
Abbreviated transcription (Latin):
amicos. soluta ẽ. uictꝰ ẽ sãson: hic si iustus
ẽ latet Ualide ĩ ꝓfundo ẽ: huiꝰ uiri iꝰticia :
Hã ⁊ qd̾ legit᷑ uictus blandiciis muhebri¬
bus. ⁊ qd̾ ad m̾etͥcem ĩ trauit. uidet᷑ huiꝰ me¬
tur acciꝑe: fortasse pot̾imꝰ dic̾e hec ĩ uet̾ tes¬
tam̃to criminosa uel dãpnabila nõ fuisse:
qnͦquidẽ hoc qd̾ uel dicebat uł agebat. ꝓpħia
erat: Reqͥramꝰ gͦ. qͥd sigͥficau̾it uictꝰ.⁊ qͥd sig
inficau̾it unctor. qͥd sigͥficau̾it ꝓdens sec̾tũ
ꝑabole. qͥd sigͥhcau̾it ĩtrans ad m̾etͥcẽ. qͥd sig¬
sigͥficau̾it uulpes capiẽs. ⁊ ꝑ caudas uulpiũ
qͥbus ignẽ alligauit. inimicoꝵ fructꝰ incen¬
dens Qͦs qͥdem fructꝰ de cõpedio ĩcend̾e poss.
si nõ ĩ uulpibꝰ mish̾ũ cogitaret: Nunqͥd stipła
erat samson: Si dicã xp̃m sigͥfcabat. uerũ
mͥdic̾e̾ uideor: Continuo occurrit cogitan¬
capillo radit᷑. uͥtute spolat᷑. alligat᷑. exceca¬

Expanded text:
ictus est Samson. Hic si justus est, latet: valde in profundo est hujus viri justitia. Nam et quod legitur victus blanditiis muliebribus, et quod ad meretricem intravit, videtur hujus metur accipere . Fortasse poterimus dicere hoc in veteri Testamento criminosa vel damnabilia non fuisse, quando quidem hoc quod dicebat vel agebat, prophetia erat. Requiramus ergo quid s quid significaverit prodens secretum parabolae, quid significaverit intrans ad meretricem, quid significaverit vulpes capiens, et per caudas vulpium, quibus ignem alligavit, inimicorum fructus incendens. Quos quidem fructus de compendio incendere potuit, si non in vulpibus mysterium cogitaret. Numquid enim erat Samson? Si dicam, Christum significabat: verum mihi dicere videor; sed continuo occurrit cogitancapillo raditur, virtute spoliatur, alligatur, excaeca
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ꝑtin  spm illa fortitudo ⁊ sãson: uas er¬
at. in sp̃u plenitudo erat Uas si impleri.
⁊ exinaniri potest: Uas aũ õe ahunde ht̃
cõplementũ: Id̾o ĩ paulo ip̃a gr̃a cõmenda¬
ta ẽ: qñdictũ ẽ tues uas ełctionis Uid̾amꝰ¬

Expanded text:
pertinebat illa fortitudo. In Samson vas erat, in Spiritu plenitudo erat. Vas impleri et exinaniri potest. Omne autem vas aliunde habet complementum. Ideo in Paulo ipsa gratia commendata est, quando dictus est
Abbreviated transcription (Latin):
atq oĩ impietate dep̾ssũ: qͥ ꝑ sacrilegos
iocos diuinis monitis illudẽtes uana dilig̃t¬
⁊ falsa sectant᷑. ⁊ pꝰ oĩa ad offensionis ple-¬
nitudinẽ dies ip̃os annũ noũu uocant.
quanꝙͣ nõ ĩconuenient̾ secũdum se nouũ
appellent annũ: qm̃ ꝑ nefandas ferias
honestate defalsa turpitudo ⁊ ꝑu̾sitasin¬
nouatur: Honu uocãt annũ: quasi aliquid¬
noui aut celũ tunc oftendat aut t̾ra: Hoũi
ãnum ianuarias appellãt healendas: cũ ue¬
tusto sẽꝑ errore ⁊ orrore sordescãt. Auspita
etiam uanissimi collig̾e se dicũt. ⁊ statũ
uite sue. mnanibꝰ indicus estimãtes ꝑ mẽ¬
ta auiũ ferarũq signa immnẽtis anni fu¬
tara rimant᷑: cũ utiq apud dm̃ solũ sit
noticia futuroꝵ. ⁊ legalis auctoritas ista
ꝓhibeat dicens: He auspicemini: ne augu¬
ris intẽdatis. S miseri ae misanda boĩes.
raptierroribꝰ paganoꝵ ⁊ minus ꝓͥrudo cor¬
de cecati. cũ impietate. de domuibꝰ suis ꝓ¬

Expanded text:
atque omni impietate depressum, qui per sacrilegos jocos divinis monitis illudentes et vana diligunt et falsa sectantur, et post omnia, ad offensionis plenitudinem, dies ipsos annum novum vocant. Quanquam non inconvenienter secundum se novum appellant pro honestate falsa turpitudo et per versitas innovantur. Novum vocant annum, quasi novi aliquid aut coelum tunc ostendat, aut terra. Novum annum Januarias appellant 47 calendas, cum vetusto semper errore et horrore sordescant. Auspicia etiam vanissimi colligere se dicunt, ac statum vitae suae inanibus indiciis aestimantes, per incerta avium ferarumque signa, imminentis anni futura rimantur, cum utique apud Deum solum sit notitia futurorum, et legalis auctoritas ista prohibeat, dicens: Ne aruspicemini, ne auguriis intendatis. Sed miseri ac miserandi homines rapti erroribus paganorum, et minus provido corde caecati, cum impietate de domibus suis p
Abbreviated transcription (Latin):
sa sunt ⁊ ĩsana. cũ se a deo formati hoĩes
aut ĩ pecudes. aut ĩ feras. aut ĩ portẽta trãs¬
formant: Nũqͥt nõ omnẽ excedit ĩsani¬
am. cũ decorẽ uultꝰ hũans. dĩ specialiter
manibꝰ in omnẽ pulcritudinẽ figuratũ.
scalore sordiũ ⁊ ad ult̾ina feditate deturpãt:
Quomͦ nõ sanũ sapientibꝰ patet. nichil ibi

Expanded text:
sa sunt et insana, cum se a Deo formati homines, aut in pecudes, aut in feras, aut in portenta transformant? Nunquid non omnem excedit insaniam, cum decorem vultus humani Dei specialiter manibus in omnem pulchritudinem figuratum, squallore sordium et adulterina foeditate deturpant? Quomodo non sunum sapientibus patet, nihil ibi
Abbreviated transcription (Latin):
dit ad dĩ regnũ. si aspectũ suũ ad impia
⁊ uana ꝯu̾terit. ⁊ iuges suos hoc ẽ corpus
sũ nimis ĩcurret errorẽ: Et nõ respex̃
inqͥt ĩ uanitates ⁊ ĩ sanias falsas: Quo¬
modo bãtus dl̃ falsas ĩsanias dicit. cum
uere insaniãt qͥ abiecto retrorsũ timore dĩ.
ad demonũ respitiũt uanitates: S uir
fidelis ꝓpͥe nat᷑am impie falsitatis exp̾ssit:
qr ĩsana sunt oĩa q̃cũq diabłi fallente
mendatio. dei ĩ se nõ hab ͫ  u̾itatẽ. ⁊ illoꝵ
gͣuior atq ĩmedicabilis languor ẽ: qͥ suꝑ¬
sticionũ furore ⁊ ludoꝵ suauitate decepti.
sub spetie sanitatis ĩ saniũt: An nõ omĩa
que a ministris demonũ istis agunt᷑ diebꝰ
falsa sunt ⁊ ĩsana. cũ uir uiriũ suarũ uy¬

Expanded text:
dit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia dit ad Dei regnum, si aspectum suum ad impia et vana converterit, et juges suos, hoc est corpus sum incurret errorem. Et non respexit, inquit, in vanitates et insanias falsas. Quomodo beatus David falsas insanias dicit; cum vere insaniant, qui abjecto retrorsum timore Dei, ad daemonum respiciunt vanitates? Sed vir fidelis proprie naturam impiae falsitatis expressit: quia insana sunt omnia quaecunque, diaboli fallente mendacio, Dei in se non habent virtutem. Et illorum gravior atque immedicabilis languor est, qui superstitionum furore et ludorum suavitate decepti, sub specie sanitatis insaniunt. An non omnia quae a ministris daemonum illis aguntur diebus falsa sunt et i
Abbreviated transcription (Latin):
tor instruit dicens: Que cõuentio xͥ ad
belial: Qui aũt consensꝰ tẽplo dei cũ ydo¬
lis: Quicũq gͦ c̾dentium uel ẽ tẽplũ dei
uel ẽẽ desid̾at. sollicite caueat ne mortua
⁊ uana sectando desinens ẽẽ tẽplũ dei. fi¬
at habitatio tenebrarũ: fiat demonis
monumentũ: Ait gloriosissimꝰ ꝓph̃a dd̾:
Beatus uir cuiꝰ ẽ nom̃ dñi spes euis: ⁊ nõ
respex̃ ĩ uanitates ⁊ ĩ sanias falsas Itaq
qui sꝑat ĩ dm̃ ac toto corde ĩ eius głam
luminũ suoꝵ defigit aspectũ. ad ĩsanissi¬
mas uanitates ꝯsecratos semel do nõ deb
oclos retorquere: qr ut ait dñs nemo
mittens manũ ad aratrũ ⁊ respiciens re¬
tro. aptus ẽ regno dĩ Om̃is enĩ arans
si retro respiciat. aut tortuosũ ⁊ ĩutilem
faciet sulcũ. aut arantũ boum suoꝵ ues¬
tigia uuln̾abit: Ita ⁊ qͥ directo tramite ac
spĩtali uom̃e uitia mũdana ꝑsulcans. ĩ ce¬

Expanded text:
tor instruit dicens: Quae conventio Christi ad tor instruit dicens: Quae conventio Christi ad Beliat? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Quicunque ergo credentium vel est templum Dei, vel esse desiderat, sollicite caveat, ne mortua et vana sectando, desinens esse templum Dei, fiat habitatio tenebrarum, fiat daemonis monumentum. Ait gloriosissimus propheta David: Beatus vir cujus est nomen Domini spes ipsius, et non respexit in vanitates et insanias falsas . Itaque qui sperat in Deum, ac toto corde in ejus gloriam luminum suorum defigit aspectum; ad densissimas vanitates consecratos semel non debet oculos retorquere; quia, ut ait Dominus: Nemo mittens manum ad aratrum, et respiciens retro aptus est regno Dei . Omnis enim arans, si retro respiciat. aut tortuosum, aut inutilem faciet sulcum, aut 46 arantum boum suorum vestigia vulnerabit. Ita et qui directo tramite ac spirituali vomere vitia mundana persulcans ince
Abbreviated transcription (Latin):
rum suꝑuenientiũ uanita¬
tes. declinare pe¬
nitus ⁊ horrere. ad ꝑfectõnis tam̃ emenda¬
tionis augmentũ nõ me piguit usitatum
ur̃is auribꝰ inferre ẜmonẽ: sicut ait bea¬
tissimꝰ paulus: Fratres. eadẽ uob̃ scrib̾e
mͥ qͥdem non pigrũ: uob̃ autẽ necessariũ:
Necessariũ dilectissimi nec suꝑfiuũ reor.
si ꝓ cõmonitione sc̃a dudũ habita p̾acedẽ¬
tium patrũ uob̃ repͤutantur alloquia Et
re uera quid fastidii qͥd hon̾is habet ꝓ salu¬
tis ꝓfectu utilia ac dõ placita sepe dicere.
freq̃nter audire: Et ideo hm̃i fide ac de¬
uotione solita. religiosi itin̾is uias ⁊ uerita¬
tis semitas gͣa d̾entes: magis magisq erro¬
rum deuia ⁊ diabłica calcate figmenta:
Hec enĩ deb⁊ fidelis aĩa que angłoꝵ conor
ꝯcupiscit: demonioꝵ liisibus delectari. c ia¬
Heq u̾o luci ac tenebris. u̾itati atq mẽda¬
tio. turpitudini ⁊ honestati. apud dĩ seruoᷤ
ulla potest ẽẽ cõmiinio: sicut nos eccłaꝵ doc¬

Expanded text:
enientium vanitates declinare penitus et horrere: ad perfectioris tamen emendationis argumentum non me piguit usitatum vestris auribus inferre sermonem, sicut ait beatissimus Paulus: Fratres, eadem vobis scribere mihi quidem non pigrum, vobis autem necessarium . Necessarium, dilectissimi, nec superfluum reor, si pro commonitione sancta dudum habita, praecedentium patrum vobis repetantur alloquia. Et revera, quid fastidii, quid oneris habet pro salutis profectu utilia, ac Deo placita saepe dicere, frequenter audire? Et ideo, carissimi, fide ac devotione solita religiosi itineris vias, ac veritatis semitas gradientes, magis magisque errorum devia, et diabolica calcate figmenta. Nec enim debet fidelis anima, quae angelorum consorcupiscit, daemoniorum lusibus delectari. Neque vero luci ac tenebris, veritati atque mendacio, turpitudini et honestati apud Dei servos ulla potest esse communio, sicut nos Ecclesiarum doc
Abbreviated transcription (Latin):
suriẽti panẽ tuũ. ⁊ egenos sine tecto duc
ĩ domũ ruã S uid̾is nudũ uest: ⁊ dom¬
esticos seniiis tu ne despicias: Tũc erũ
pat tẽporaneũ lum̃ niũ. ⁊ uestim̃ta
tua cito orient᷑. ⁊ p̾hibit ante te iustic¬
a tua.⁊ claritas dei cͥcũdabit te: Tũc
exclamabis. ⁊ deus exaudiet tẽ: dum
adhic loqueris. dicet ecce adsũ: hec
sũt enĩ qͥbꝰ hõ refectꝰ cibo: freqñter im¬
petrat qd̾ exobtat: Et ieiunãs maiora p̾¬
mia cõseqͥtur sc̃tatis: Tale ieiuniũ de

Expanded text:
surienti panem tuum, et egenum sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, vesti, et domestpet temporaneum lumen tuum et vestimenta tua cito orientur, et praeibit ante te justitia tua, et claritas Dei circumdabit te: tunc exclamabis, et Deus exaudiet te; dum adhuc loqueris, dicet, Ecce adsum . Haec sunt enim quibus homo et refectus cibo frequenter impetrat quod exopat, et jejunans majora praemia consequitur sanctitatis. 4. Quae De
Abbreviated transcription (Latin):
es fr̃ uesꝑe ad domũ redeas. quãuis de¬
clinãte iam sole mãdiices: potes uideri
tardiꝰ refecisse. nõ tam̃ dño ieiunasse:
Nec enĩ potes uideri uolutatẽ tuã excer¬
cens: fecisse dñ uolũtatẽ: hecenĩ uolũ¬
tas ẽ dñi. ut ieninenꝰ a cibis parit̾ ⁊ pec¬
catis Abstinentiã indicamꝰ corꝑi. ut a ui¬
ciis magis aĩam abstinere possimꝰ: fre¬
nũ enĩ ẽ qͦddã luxuriantis aĩe: corpꝰ ex¬
austũ Q quis enĩ ieiunat ⁊ peccat: lucrũ
escarũ fecisse uidet᷑ nõ salutis. ⁊ parcendo
copiis replesse cellariũ. nõ m̃tem saginaᷤᷤ¬
se uirtutibꝰ: Nõnulli aũt diuinoꝵ imime¬
mores p̾ceptoꝵ. Ita enta ẜ uos suos ⁊ subd¬
tos sibi. potestatẽ dñationis ex̾cent: ut in
his diebꝰ nõ dubitẽt flagris eos cedere. pe¬
nis asficere. compedibꝰ p̾pedire: ⁊ si forte cũ
ad reficiendũ uenit᷑. iardiꝰ minist̾ affue¬
rit: statĩ eũ u̾beribꝰ laniare. ⁊ pͥus se sacia

Expanded text:
er, vespere ad domum redeas, quamvis declinante jam sole manduces; potes videri tardius refecisse, non tamen Domino jejunasse. Nec enim potes videri voluntatem tuam exercens, fecisse Domini voluntatem. Haec enim voluntas est Domini, ut jejunemus a cibis pariter et peccatis. Abstinentiam indicamus corpori, ut a vitiis magis animam abstinere possimus. Frenum enim quoddam est luxuriantis animae corpus exhaustum. Quisquis enim jejunat et peccat, lucrum escarum fecisse videtur, non salutis: et parcendo copiis replesse cellarium, non mse virtutibus. Nonnulli autem immemores praeceptorum, ita circa servos suos et subditos sibi potestatem dominationis exercent, ut in his diebus non dubitent flagris eos caedere, poenis afficere, compedibus praepedire; et si forte, cum ad reficiendum venitur, tardius minister adfuerit, statim eum verberibus la
Abbreviated transcription (Latin):
bet pͥors eẽ misericors Scͥptũ ẽ enĩ Qua
mensura mensi fueritis: eadẽ remetiet᷑
me respiciẽs qd̾ ⁊ si seruus ẽ conditõne.
gr̃a ram̃ frat̾ ẽ : Etenĩ similit̾ xp̃m indu¬
it: isdem participat sacram̃tis: Cõdẽ qͦ
et tu utit᷑ dõ patre. cur tẽ nõ utat᷑ ut fra¬
tre: St̃ enĩ pleriq qͥ de uenatibꝰ redeun¬
tes. magis canũ qũa ẜ uoꝵ curã gerunt.¬

Expanded text:
bet prior esse misericors. Scriptum est enim, Qua mensura mensi fueritis, eadem mensura reme respiciens quod etsi servus est conditione, gratia tamen frater est. Etenim similiter Christum induit, iisdem participat sacramentis, eodem quo et tu, utitur Deo Patre; cur te non utatur ut fratre? Sunt enim plerique, qui de venationibus redeuntes, magis canum quam servorum gerunt
Abbreviated transcription (Latin):
piciamꝰ qͣnta sit eiꝰ hutihtas Est enĩ mt̾¬
dũ inutile ⁊ mane ieruniũ. qd lic uen¬
nrẽ ⁊ oĩa uiscera suco satͣtanis exhauriat.
nõ tñ acceptũ ẽ dõ. qi mentẽ ⁊ intimos
sensꝰ minime uĩculo iniqͥtatis euaeuat.
Qd enĩ ꝓdest ierimare iusceribꝰ. ⁊ luxii¬
riare uenatibꝰ. abstinere acibis. errare

Expanded text:
utilitas. Est enim interdum inutile et inane jejunium, quod licet ventrem et omnia viscera succo saturitatis exhauriat, non tamen acceptum est Deo; quia mentem et intimos sensus minime a vinculo iniquitatis evacuat. Quid enim prodest jejunare visceribus, et luxuriare venatibus; abst
Abbreviated transcription (Latin):
cdie᷑. ⁊ uenit sp̃s sc̃s. ĩ qͥnqͣgenͣrio num̾o tãqͣm na¬
talẽ sͥ apud nõ faciens. Qdraginta eñ diebꝰ hie
ꝯu̾satus ẽ dñs cũ discipłis suis. qͣdragesimo
die ascendit ĩ celum. ⁊ ꝑactis ibi decẽ diebꝰ
tãqͣm decimo p̾ceptoꝵ signo uenit sp̃s
sc̃s: quia nemo implet legem nͥ ꝑ gr̃am
septenariũ istũ num̾ũ ad sp̃m sãctũ ꝑtn̾e:
Quisqͥs aũt nõ coheret unitatixͥ: intlłigẽdũ

Expanded text:
m natalem sibi apud nos faciens. Quadraginta enim diebus hic conversatus est Dominus cum discipulis suis, quadragesimo die ascendit in coelum, et peractis ibi decem diebus tanquam decimo praeceptorum signo, venit Spiritus sanctus, quia nemo implet legem nisi per grseptenarium istum numerum ad Spiritum sanctum pertinere. Quisquis autem non cohaeret unitati Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥescit suꝑ humlẽ ⁊ qͥetũ tãqͣm ĩ sabbo suo.
ad ħ seꝑtenariꝰ numerꝰ etiã scõ sp̃ui deputatur.
ħ scͥpt᷑e nr̃e satis indicant. Uid̾int meliora
meliores. ⁊ maiora maiores: ⁊ de isto septenario numero
subtiliꝰ aliqͥd ⁊ diuiniꝰ aliqͥd dicant ⁊ eyplicent. Ego
tam̃ qͦd in p̾senti sat ẽ ill̾ uideo. illd̾ uo ad uidendum

Expanded text:
etum tamquam in sabbato suo. ad hoc septenarius numerus etiam sancto spiritui deputatur; hoc scripturae nostrae satis indicant. uiderint meliora meliores et maiora. maiores, et de isto septenarsubtilius aliquid, et divinius dicant, et explicent. Ego tamen, quod in praesenti sat est, illud video, illud vos ad videndum
Abbreviated transcription (Latin):
posside: heredes se quert̃ fieri. amoriẽtibꝰ
Qd eñĩ tam iustũ uidet᷑. quã rem s̃ derelic-¬
tam possid̾e. hab̾e iure comuni. Qd apud
te facit hõo ᷤ. Bimissũ ẽ mͥ. ħeditate consecu¬
tꝰ sũ. testam̃tũ lego. Nichil uidet᷑ iustius
uoce. Tu laudas qͣsi iure possidentẽ. d̃s
dap̃nat ĩiuste ꝯcupiscentẽ. Uide qͣlis es:
qͥ oꝑtas te ab aliqͦ heredẽ fir̾i. Nõ uis ut ha¬
beat ħedes. In ħedibꝰ aũt. nichil cariꝰ pͥmo¬
genito. ꝓinde in pͥmogenitis tuis puniri:
qͥ ꝯcupiscendo res alienã. it qͦd tͥ uire nõ
debebat᷑. qͣsi iuris umbͣ ꝑquiris. U facile
qͥdem ẽ fr̃s. corꝑalit̾ amitt̾e pͥmogenitos:
Moriunt᷑ eñs hoĩes. Siue ante parenteᷤᷤ suo.
siue pꝰ parentes suos. moriti moriunt᷑. Illd̾
molestũ ẽ: ne ꝑ hãc ocultã ⁊ iniustã cõcu¬
piscentiã. pͥmogenita cordis tiii ꝑdas. Pmo-¬

Expanded text:
possidere, haeredes se quaerunt fieri a morientibus. possidere, haeredes se quaerunt fieri a morientibus. Quid enim tam justum videtur, quam rem sibi derelictam possidere, habere jure communi? Quid apud te facit, homo? dimissum est mihi. Haereditatem consecut mihi; testamentum lego. Nihil videtur justius ista voce. Tu laudas quasi jure possidentem, Deus damnat injuste concupiscentem. Vide qualis es, qui optas te ab aliquo haeredem fieri: non ergo vis ut habeat heredes. in heredibus autem nihil carius primogenito. proinde in primogenitis tuis puniris, qui concupiscendo res alienas id quod tibi iure non debebatur quasi iuris umbram perquiris. et facile est quidem, fratres, corporaliter amittere primogenitos: moriuntur enim homines sine ante parentes suos sine post parentes suos; mortui moriuntur. illud molestum est, ne per hanc occultam et iniustam concupiscentiam primogenita cordis tui perdas. primo
Abbreviated transcription (Latin):
cecant᷑ furore ħorribili: Furor enĩ indoiz¬
tus ẽ: cominacłare uiri uxorẽ. Becmum
p̾ceptum ẽ. ñ concupisces ullã rẽ ꝓxͥmi:
Non pecus. ñ possessionem. ñ subiugiũ.
ñ aliqͥd omĩno ꝓximi tui ꝯcupisces hu¬
ic malo plaga coutͣria ẽ decima. mors pͥ¬
mogenitoꝵ. In qͣ plaga cõparationem
qͥa qͥ om̃s res qͣs hab̾t heredibꝰ seruat
rep̾hndit᷑. hic aũt clamat. qͥ re̾ ꝓximi
de furto suꝑius iã p̾ceptum ẽ: uͥ intelligͣs
⁊ rapinã. Nõ eñ de furto p̾ciꝑet. ⁊ de ra¬
pina tac̃et scͥptura nͥ te intellig̾e uoluiss.
qͥa si penale ẽ clanculo auferre: młto ma-¬
ioris pena ẽ uiolent̾ eriꝑe. Auferre gͦ uolẽ¬
ti siue occulte siue palam. hab̃t p̾ceptũ su¬
um. Concupisc̾e ãt remꝓxim: qd notat
d̾s ĩ corde. etiã si iustã ibi successiõem q̃ras
ñ lic Deniq qͥ uolũt res alienas tãqͣm iꝰ ta

Expanded text:
caecantur furore horribili furor enim indomicaecantur furore horribili furor enim indomitus est conculcare uiri uxorem. Decimum praeceptum est: non concupisces ullam rem proximi tui, non pecus, non possessionem, non subiugium; non aliquid omnino proximi tui concupisces. huic malo plaga contraria est decima, mors primogenitorum. in qua plaga cum comparationem qui omnes res quas habet haeredibus servat, reprehenditur. Hic autem clamat qui rem proximi de furto superius iam praeceptum est; ubi intellegas et rapinam; non enim de furto praeciperet et de rapina taceret scriptura, nisi te intellegere uoluisset, quia si poenale est clanculo auferre, multo maioris poenae est uiolenter eripere. auferre ergo nolenti sine occulte siue palam habet praeceptum suum. concupiscere autem rem proximi, quod notat deus, in corde, etiam si iustam ibi successionem quaeras, non licet denique q
Abbreviated transcription (Latin):
locusta animal dente noyiũ. Qd aũ uult
falsus testis. nͥ noc̾e mordendo. ⁊ ꝯsumere
m̃tiendo: Beniq admonẽs hoĩes dĩ apł̃s.
ne se falsis cͥminatiomibꝰ appetãt: si morde¬
tis inqͥt ⁊ comeditis ĩuicem. uidete ne ab
ĩuicem ꝯsumamini. Nonũ p̾ceptũ. nõ
concupiᷤce ᷤᷤ uyorẽ ꝓxim tui. Nona plaga.
dense tenebre. Et enĩ ẽ quedã mechia. cõtͣ
qͣm supͣ p̾ceptũ datũ ẽ. enam ĩ ñ appetẽcla
castitate uxoris aliene. Mechus eni ẽ. qͥ ñ
it ad uxorẽ alienã tantũ. qͥa ñ contẽptꝰ ẽ sua
Iã uͦ non solũ pꝰ suam peccare. s etiã alie¬
nã attep̾tare: uere dense s̃ tenebre. Nichil
enĩ sic dolet ĩ corde pacientis. ⁊ qͥ hoc fac̃
alteri: nichil sic uellet pati. Ad alia parati¬
or ẽ om̃is hõo. hoc aũt nescio. utrũne est.
qͥ tolerabilit̾ ferat. Odensas tenebras. ista
facientiũ talia ꝯcupiscentium. Uere ex¬

Expanded text:
lucusta, animal dente noxium. quid autem uult lucusta, animal dente noxium. quid autem uult falsus testis nisi nocere mordendo et consumere mentiendo? denique admonens homines dei apostolus, ne se falsis criminationibus appetant: si mordetis, inquit, et comeditis inuicem, uidete, ne ab inuicem consumamini. Nonum praeceptum: non concupisces uxorem proximi tui, nona plaga: densae tenebrae. etenim est quaedam moechia, contra quam supra praeceptum est, etiam in non appetenda castitate uxoris alienae. moechus est enim et qui non it ad uxorem alienam, tantum quia non contentus est sua. iam uero non solum post suam peccare sed etiam alienam adtemtare uere densae sunt tenebrae. nihil enim sic dolet in corde patientis; et qui hoc facit alteri, nihil sic uolet pati. ad alia paratior est omnis homo; hoc autem nescio utrumne est qui tolerabiliter ferat. o densas tenebras ista facientium, talia concupiscentium! uere ex