comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tium eẽnt inducie. Nec nr̃ quidẽ probã¬
dus e. si ueꝵ ẽc&. fabium labeonẽ seu quẽ
alium hchił eĩ habeo p̃ter auditũ arbit᷑¬
nolãis et neapolitanis de finib a seͣͥ datũ cũ
ad locũ uenisset. cũ utrisq seꝑatĩ loqutũ ne cupi¬
de ꝗd agerẽt neͣ appeterẽt. Atq ut regredi ꝙͣ ꝓ

Expanded text:
tium indutiae. Ne noster quidem probandus, si verum est Q. Fabium Labeonem seu quem alium nihil enim habeo praeter auditum arbitrNolanis et Neapolitanis de finibus a senatu datum, cum ad locum venisset, cum utrisque separatim locutum, ne cupide quid agerent, ne appete
Abbreviated transcription (Latin):
cite. do q uolẽtib cũ magnis diis.Regalis sa¬
ne et digna eacidaꝵ gne̾ sentẽtia satq et̃ si
quid singuli tpr̃ib adlucti hosti ꝓmisũt. ẽ in
eo ip̃o fides obẜuãda. ut pͥmo punico bello Regu¬
lus captus a penis cũ de captiuis ꝯmutãdis romã
missus ẽet iurasset q se redelituꝵ pͥmũ ut uenit
captiuos reddẽdos ĩ senatu nõ cẽsuit. deĩde cũ re¬
tineretur a ꝓpĩquis ⁊ ab amicis ad suppliciũ re

Expanded text:
cite, doque volentibus cum magnis dis. Regalis sacite, doque volentibus cum magnis dis. Regalis sane et digna Aeacidarum genere sententia. Atque etiam si quid singuli temporibus adducti hosti promiserunt, est in eo ipso fides conservanda, ut primo Punico bello Regulus captus a Poenis cum de captivis commutandis Romam missus esset iurassetque se rediturum, primum, ut venit, captivos reddendos in senatu non censuit, deinde, cum retineretur a
Abbreviated transcription (Latin):
remãsit.¶ Cũ uͦ de ĩpio certatͦ. belloq q̃rit᷑ glia.
cãs oĩo subesse tñ oportet easdẽ quas dixi paulo
añ iustas cãs ẽẽ belloꝵ. Sed ea bella ꝗb ĩpii pro¬
posita głia ẽ minus acerbe gerẽda sũt. Ut eĩ cũ
titor. Cũ altero certam̃ honoris ⁊ digͥratis ẽicũ
altero capitis ⁊ fame/ sic cũ celtiberi s cũ cĩbris
bellũ ut cũ mimicis gerebitur utͦ ẽẽt nõ ut̾ ĩ¬
ꝑaret. Cũ latinis. sabinis sãnitib penis piro de ĩ¬
ꝑio dimicabat᷑. Peni fedi fragi.crudelis Anibalrre¬
liqui iustiores. pyrri ꝗdẽ de captiuis redlẽdis
illa p̃clara. Nec mi auꝵ posto. nec mi p̃ciũ dede¬
ritis. nec cauponantes bellũ. s belligerãtes.fer̾o
nõ auro uitã cernamus utriq. uͦ ne uelit an me
regnare era. ꝗd ue ferat fors iurtute exꝑiamur.
et hoc simł accipe dictũ. qͦꝵ ui̾tuti belli fortuna
peꝑcit/ eorũdẽ me liberrati ꝑcere certũ ẽ. Dono du¬

Expanded text:
remansit. Cum vero de imperio decertatur belloque quaeritur gloria, causas omnino subesse tamen oportet easdem, quas dixi paulo ante iustas causas esse bellorum. Sed ea bella, quibus imperii proposita gloria est, minus acerbe gerenda sunt Ut enim cum ctitor cum altero certamen honoris et dignitatis est, cum altero capitis et famae, sic cum Celtiberis, cum Cimbris bellum ut cum inimicis gerebatur, uter esset, non uter imperaret, cum Latinis, Sabinis, Samnitibus, Poenis, Pyrrho de imperio dimicabatur. Poeni foedifragi, crudelis Hannibal, reliqui iustiores. Pyrrhi quidem de captivis reddendis illa praeclara: Nec mi aurum posco nec mi pretium dederitis, Nec cauponantes bellum, sed belligerantes Ferro, non auro vitam cernamus utrique. Vosne velit an me regnare era, quidve ferat Fors, Virtute experiamur. Et hoc simul accipe dictum: Quorum virtuti belli fortuna pepercit, Eorundem libertati me parcere certum est. Dono, du
Abbreviated transcription (Latin):
deceptus quis dolo ꝓmiẜit.que quidẽ pleraq
iuire p̃torio liberãtũ nõ nulla legib.Existunt
etiam sepe iniurie ealũpnia quadã ⁊ nimis
calida sed malitiosa uiris interpretatõe. ex qͦ
illud sũmum ius sũma iniuria factũ ẽ siã tri¬
to ẜ mone prouerbium. quo in gn̾e ⁊ ĩ re

Expanded text:
deceptus dolo promiserit? quae quidem pleraque deceptus dolo promiserit? quae quidem pleraque iure praetorio liberantur, non nulla legibus. Exsistunt etiam saepe iniuriae calumnia quadam et nimis callida, sed malitiosa iuris interpretatione. Ex quo illud Summum ius summa iniuria factum est iam tritum sermone proverbium. Quo in genere
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. q̃q ptinẽt ⁊ ad ueritatẽ ad fidẽ ea no.¬
re ĩterdũ ⁊ nõ ẜuare sit instũ referi ei debet
ad ea q̃ ꝓposui pͥncipio fundam̃ta iustine. pͥ¬
mũ ut ne cui noceatur. deĩde ut cõĩ utilitati
ẜuiatur.ea cũ tͥpr̃e ꝯmutantur. cõmutat᷑ at̃
offitiũ. ⁊ nõ semꝑ ẽ idem põt ẽt accidere ꝓmis¬
sum aliqd̾ et ꝯuentũ. ut id effici sit ĩunle uel
interitu iratus optauit. quo ĩpetrato ĩ maxi¬
mos luctus incidit/ nec ꝓmissa igitur ẜuãda
sunt ea q̃ sint his quib ꝓmissis ĩ utilia. nͨ si
tibi plus ea noceãt ꝙͣ illi prosint cui ꝓmissis.
contra offitiũ ẽ maius dãnũ anteponi minori.
ut̃ si ꝯstitueris cuipiã te aduocatũ in rẽ pñtẽ
eẽ uentuꝵ. atq interĩ grauiter egrotare filiꝰ
ceꝑit nõ sit ꝯtra offinũ nõ facere qd̾ dixeris.
stitutũ queratur. Iam illis ꝓmissis standũ nõ
eẽ quis nõ uidet: que coactus quis metu q̃

Expanded text:
ad veritatem et ad fidem, ea migrare interdum et non servare fit iustum. Referri enim decet ad ea, quae posui principio, fundamenta iustitiae, primum ut ne cui noceatur, deinde ut communi utilitati serviatur. Ea cum tempore commutantur, commutatur officium et non semper est idem. Potest enim accidere promissum aliquod et conventum, ut id effici sit inutile velinteritu iratus optavit; quo impetrato in maximos luctus incidit. Nec promissa igitur servanda sunt ea, quae sint iis, quibus promiseris, inutilia, nec, si plus tibi ea noceant quam illi prosint, cui promiseris, contra officium est maius anteponi minori; ut, si constitueris cuipiam te advocatum in rem praesentem esse venturum atque interim graviter aegrotare filius coeperit, non sit contra officium non facere, quod dixeris, stitutum queratur. Iam illis promissis standum non esse quis non videt, quae coactus quis metu, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nitate uincatur nec amicitiã colere possit nͨ
iustitiam nec liberalitatem. Forus uͭ dolore
sumũ malum iudicans. aut tẽꝑans uoluptatẽ
sũmũ bonũ statuẽs eẽ certe nullo mõ pot̃. q̃
ꝙͣ ꝙͣ ita sint ĩ prõtũ ut res disputatione non
egeat. tñ st̃ a nobis alio loco disputata. hec
discipline gͥ si sibi ꝯsentanee uelĩt eẽ de
offiõ nichil queãt dicere. Neq eĩ ulla offiĩ
p̃cepta firma stabͥlia conͣcta ne̾ tradi posp
nisi aut ab his qui solam aut ab his ꝗͣ maxie.
honestatẽ ꝑꝑp se dicãt expetẽdã ¶Ita pͥa ẽ ea
qm̃ aristonis. pironis et erilli iam pridẽ explo¬
sa sententia ẽ. qui tñ haberẽt ius suu disputãdi

Expanded text:
nitate vincatur neque amicitiam colere possit nec iustitiam nec liberalitatem; fortis vero dolorem summum malum iudicans aut temperans voluptatem summum bonum statuens esse certe nullo modo potest. Quae mquam ita sunt in promptu, ut res disputatione non egeat, tamen sunt a nobis alio loco disputata. Hae disciplinae igitur si sibi consentaneae velint esse, de officio nihil queant dicere, neque ulla officii praecepta firma, stabilia, coniuncta naturae tradi possunt nisi aut ab iis, qui solam, aut ab iis, qui maxime honestatem propter se dicant expetendam. Ita propria est ea corum, quoniam Aristonis, Pyrrhonis, Erilli iam pridem explo est; qui tamen haberent ius suum disputandi
Abbreviated transcription (Latin):
declarauit id mͦ temeritas. G̾. Cesaris ꝗ oĩa iura
diuina et humana ꝑuertit ꝓpt̾ eũ quẽ sibi ip̃e
opinionis errore finxerat pͥncipatũ ẽ aũt ĩ hoc
gn̾e molestũ ꝙ in maximis aĩs spledidissimis¬
q ingeniis plerũq existũt honoris ĩꝑii potẽtie
glorie cupiditates. quo magis cauẽdũ ẽ ne ꝗd
in eõ gne peccent᷑ sed in omũiustitia ꝑ multu
interest utrũ ꝓturbatione aliqua aĩ q̃ plerunq
breuis ẽ et ad tp̃s an cogitata et cõsulto fiat in
cidunt ꝙͣ ea q̃ meditata ⁊ preparata ĩferũt᷑.
ac de inferẽda ꝗdẽ ĩiuria satis dictũ est.
Retermitende aũt defensionis deserẽdiq
offitii plures solent ẽẽ cause  Aut inimici¬
tia̾s aut laborẽ aur sũpͣtus susciꝑe uolũt. aut
ẽt negligẽtia. pigrina ĩ hertia. aut suis studiis

Expanded text:
Declaravit id modo temeritas C. Caesaris, qui omnia iura Declaravit id modo temeritas C. Caesaris, qui omnia iura divina et humana pervertit propter eum, quem sibi ipse opinionis errore finxerat, principatum. Est autem in hoc genere molestum, quod in maximis animis splendidissimisque ingeniis plerumque exsistunt honoris, imperii, potentiae, gloriae cupiditates. Quo magis cavendum est, ne quid in eo genere peccetur. Sed in omni iniustitia permultum interest, utrum perturbatione aliqua animi, quae plerumque brevis est et ad tempus, an consulto et cogitata fiat inicidunt, quam ea, quae meditata et praeparata inferuntur. Ac de inferenda quidem iniuria satis dictum est. Praetermittendae autem defensionis deserendique officii plures solent esse causae; nam aut inimicitias aut laborem aut sumptus suscipere nolunt aut etiam neglegentia, pigritia, inertia aut suis studiis
Abbreviated transcription (Latin):
Expetũtur aũt diuine tũ ad usus uite neccĩos tũ
ad ꝑfruẽdas uoluptates ĩ quib at maior ẽ aĩus
in his pecunie cupiditas spectat ad opes et ad gra¬
tificandi facultatẽ ut nuꝑ.M.Crassus nega¬
bat ullã satis magnã pecumã eẽ ei ꝗ ĩ rep᷑ pͥn¬
ceps ẽẽ uellet cuiꝰ fructib exercitũ alere nõ pos¬
set. Delectant ẽt̃ magnifici apparatus iuteq ail¬
tus cum elegantia et copia. quib rebus effectũ
ẽ ut ĩfinita pecunie cupiditas eẽt. nͨ uͦ rei fa¬
miliaris ãplificatio nẽi nocẽs uituꝑãda ẽ. sed
fugienda sẽꝑ iniuria ẽ.Maxime at adclucũtur
pleriq ut eos iusticie capiat obliuio cũ ĩ ĩpe¬
rioꝵ honoꝵ glorie. cupiditatẽ ĩcid̾ũt. Qd̾ eĩ
ẽ apud eniuz Nulla sãcta societas nec fides re¬
gni ẽ id latiꝰ patet. Nã ꝗcꝗd eiusmodi ẽ ĩ qͦ nõ
possunt plures excellere in eo fit plerũq tãta
cõtentio ut difficile sit ẜuare sanctã societatem.

Expanded text:
cum ad usus vitae necessarios, tum ad perfruendas voluptates. In quibus autem maior est animus, in iis pecuniae cupiditas spectat ad opes et ad gratificandi facultatem, ut nuper M. Crassus negabat ullam satis magnam pecuniam esse ei, qui in re pceps vellet esse, cuius fructibus exercitum alere non posset. Delectant etiam magnifici apparatus vitaeque cultus cum elegantia et copia; quibus rebus effectum est, ut infinita pecuniae cupiditas esset. Nec vero rei familiaris amplificatio nemini nocens vituperanda est, sed fugienda semper iniuria est. Maxime autem adducuntur plerique, ut eos iustitiae capiat oblivio, cum in imperiorum, honorum, gloriae cupiditatem inciderunt. Quod enim est apud Ennium: Núlla sancta sócietas Néc fides regni ést. id latius patet. Nam quicquid eius modi est, in quo non possint plures excellere, in eo fit plerumque tanta contentio, ut difficillimum sit servare sanctam societatem.
Abbreviated transcription (Latin):
cos. qui studiose exquirũt unde uerba st̾ duc¬
non propulsant iniuriã. Nam qui iniuste ĩ¬
petum ĩ quẽpiã facit aut ira aut aliqua ꝑtur¬
batione incitatus is qi manus affer̾e uidẽtur
socio. ꝗ ãt nõ defẽdit nec obsistit si põt ĩiurie
tã ẽ iniũtio ꝙͣ si parentes aut amicos aut
patriã deserar.
l ille quidem iniurie q̃ nocẽdi cã de ĩdu¬
stria ĩferũtur sepe a metu proficiscũt᷑. cum
is qui nocere cogitat timetꝰ. nͥ id fecerit aliqͦ
ip̃e afficiat᷑ ĩ cõmodo /Maximã aũt ꝑtẽ ad in¬

Expanded text:
cos, qui studiose exquirunt, unde verba sint duccos, qui studiose exquirunt, unde verba sint ducnon propulsant iniuriam. Nam qui iniuste impetum in quempiam facit aut ira aut aliqua perturbatione incitatus, is quasi manus afferre videtur socio; qui autem non defendit nec obsistit, si potest, iniuriae, tam est in vitio, quam si parentes aut amicos aut patriam deserat. Atque illae quidem iniuriae, quae nocendi causa de industria inferuntur, saepe a metu proficiscuntur, cum is, qui nocere alteri cogitat, timet ne, nisi id fecerit, ipse aliquo afficiatur incommodo. Maximam autem partem ad i
Abbreviated transcription (Latin):
uł benignitatem uł liberalitãtẽ eãdẽ appellire
licet ssed iustinie primũ munus est ut ne cui
ꝗs noceat nͥ lacessitus iniuria. deinde ut cõib
inuacua uenerũt. Aut uictoria lut ꝗ bello po¬
titi sunt: aut lege. pactione. ꝯdictione sorte.
ex quo fit ut ager arpinas arpinatiũ dicatur
tusculanus tusculanoꝵ. siłisq ẽ pͥuataꝵ pos¬
quisq teneat. ex quo siquis plus eo sibi appe¬
ut p̃clare scriptũ ẽ aplatone nõ nobis solũ
nati sumꝰ ortusq nr̃i ꝑtem patria uẽdicat ꝑtẽ
amici. Atꝗuit placet s̾toicis que ĩ teris gignũt᷑
in hoc debemus nã ducẽ sequi coẽs utilitates
in medium afferre mutatione offitioꝵ dãdo.
accipiendo. tũ arͣtib. tũ oꝑa.tũ facu̾ltatib de¬
uincire hoĩum inter hoĩes societatẽ.fondam̃
tum ãt iustitie ẽ fides idẽ dictoꝵ ꝯͣue̾toꝵq cõ¬
stantia et ueritas. ex quo ꝙͣ ꝙͣ hoc uidebitͦ for¬
tasse cuipiã durius. tñ audeamꝰ ĩmitari Stoi¬

Expanded text:
 benignitatem vel liberalitatem appellari licet. Sed iustitiae primum munus est, ut ne cui quis noceat nisi lacessitus iniuria, deinde ut communiin vacua venerunt, aut victoria, ut qui bello potiti sunt, aut lege, pactione, condicione, sorte; ex quo fit, ut ager Arpinas Arpinatium dicatur, Tusculanus Tusculanorum; similisque est privatarum posquisque teneat; e quo si quis sibi appequoniam, ut praeclare scriptum est a Platone, non nobis solum nati sumus ortusque nostri partem patria vindicat, partem amici, atque, ut placet Stoicis, quae in terris gignantur, in hoc naturam debemus ducem sequi, communes utilitates in medium afferre mutatione officiorum, dando accipiendo, tum artibus, tum opera, tum facultatibus devincire hominum inter homines societatem. Fundamentum autem est iustitiae fides, id est dictorum conventorumque constantia et veritas. Ex quo, quamquam hoc videbitur fortasse cuipiam durius, tamen audeamus imitari Stoi
Abbreviated transcription (Latin):
in qua excelere pulcrũ putamus. labi ãt errare ne¬
scire. decipi. et malũ ⁊ turpe dicimus. In hoc gne̾
assentiamus qd̾ uitium effugere ꝗ uolet oẽs
aũt uelle debebũt/ adhibebit ad cõsiderãdas res
atq difficiles ꝯferũt easdemq nõ neccias. ꝗb ui
ciis declinatis qd̾ in reb honestis et cognitione
dignis oꝑe cureq ponetur id iure laudabitur. ut
in astrologia. G. Sulpitium audiuimus ĩ geome¬
tria. Sextũ uñ p̃. et ip̃i cognouimus multos ĩ
dialeticis. plures aũt in iure ciuili q̃ oẽs artes
in ueri inuestigatione uersantur cuiꝰ studioa reb
gerendis abduci cõtra offitiũ ẽ: iurtutis eĩ laus
ołs in actione cõsistit a qua tñ fit int̾missio sepe
multiq dantur ad studia reditus.tñ agitatio m̃¬
motꝰq aĩ aut ĩ ꝯsilus capiendis de reb hone¬
stis ⁊ ꝑtinẽtib ad bñ btẽq uiuẽdũ/ aut in
studiis scĩẽ cognitionisq uersabitͦ. Ac de pͥmo
ꝗd̾ offitii fonte diximus.

Expanded text:
in qua excellere pulchrum putamus, labi autem, errare, nescire, decipi et malum et turpe ducimus. In hoc generassentiamur; quod vitium effugere qui volet omnes autem velle debent, adhibebit ad considerandas res atque difficiles conferunt easdemque non necessarias. Quibus vitiis declinatis quod in rebus honestis et cognitione dignis operae curaeque ponetur, id iure laudabitur, ut in astrologia C. Sulpicium audivimus, in geometria Sex. Pompeium ipsi cognovimus, multos in dialecticis, plures in iure civili, quae omnes artes in veri investigatione versantur; cuius studio a rebus gerendis abduci contra officium est. Virtutis enim laus omnis in actione consistit; a qua tamen fit intermissio saepe multique dantur ad studia reditus; tum agitatio memotusque animi aut in consiliis capiendis de rebus honestis et pertinentibus ad bene beateque vivendum aut in studiis scientiae cognitionisque versabitur. Ac de primo quidem officii fonte diximus.
Abbreviated transcription (Latin):
uis ea ẽ ut ab honesto nõ queat separi. Nã et
qd̾ decet honestũ ẽ. et qd̾ honestũ ẽ decet. Qui¬
lis aũt diffrã sit honesti et decori facili intelligi.
ꝙͣ exẽplari põt. Quicquid ẽ eĩ qd̾ decear id tũ
appet cũ añgressa ẽ honestas. Itaq nõ solũ ĩ hac
ꝑte honestatis de qua ħ loco disserẽdũ ẽ. s etiã
in trib supiorib quid deceat apparet. Nã et rõe
uti atq orõe prudenter ⁊ agere quid agas ꝯsi¬
derate. oĩq in re quid sit ueri uidere ⁊ tueri
decet. Contiaq falli errare labi decipi tã dede¬
cet ꝙͣ delirare ⁊ m̃te ẽẽ captũ. Et iusta oĩa
decora sũt. iniusta ꝯtra ut turpia sic ĩdeco¬
ra. Simił ÷ rõ fortitudinis. Quod eĩ iurilit
aĩoq magno fit id dignũ uiro et decoꝵ ui¬
detur. Quod ꝯtra id ut turpe sic uidecoꝵ.
Quare ꝑtinet qdẽ ad om̃e honestatẽ hͥ ꝙ di¬

Expanded text:
vis ea est, ut ab honesto non queat separari; nam et, vis ea est, ut ab honesto non queat separari; nam et, quod decet, honestum est et, quod honestum est, decet; qualis autem differentia sit honesti et decori, facilius intellegi quam explanari potest. Quicquid est enim, quod deceat, id tum apparet, cum antegressa est honestas. Itaque non solum in hac parte honestatis, de qua hoc loco disserendum est, sed etiam in tribus superioribus quid deceat apparet. Nam et ratione uti atque oratione prudenter et agere, quod agas, considerate omnique in re quid sit veri videre et tueri decet, contraque falli, errare, labi, decipi tam dedecet quam delirare et mente esse captum; et iusta omnia decora sunt, iniusta contra, ut turpia, sic indecora. Similis est ratio fortitudinis. Quod enim viriliter animoque magno fit, id dignum viro et decorum videtur, quod contra, id ut turpe, sic indecorum. Quare pertinet quidem ad omnem honestatem hoc,
Abbreviated transcription (Latin):
amicoꝵ hisq maior ẽt ꝙͣ añ tribuenda auctori¬
tas. his deniq tpr̃ib cauẽdũ ẽ ne assentatorib
patefaciamus aures nec adulari nos sinamꝰ ĩ qͦ
falli facile ẽ. Tales eĩ nos eẽ putamus ut iure
laudemur. Ex quo nascũtur in nuͣabilia peccata
ẽ hoiẽs ĩflati opinionib turpiter irridẽter ⁊ in
ꝑtineat. Esse ã magni aĩ et fuisse multos ẽt
in uita oc iosa qui aut ĩuestigarẽt aut conarẽ¬
tur magna quedam seseq suaꝵ reꝵ finibus
Nõ eã quidẽ oĩ rõc exaggerantes neq excludẽ¬
cius luxurieq ꝙ liberalitati ⁊ benificientie pa¬
reat. Hec p̾scripta ẜuantẽ. licet magnifice grauit̾
sit. in qua uerecũdia. et qiͣ quidĩ ornatus uite tẽ¬
pantia et modestia oĩsq sedatio ꝑturbatõu aĩ. ⁊
reꝵ mou̾s cernitur. hoc loco ꝯtinetur id qd̾ dici
latine decoꝵ põt. Grece eĩ p̾pon dicit᷑ decoꝵ hui

Expanded text:
amicorum iisque maior etiam quam ante tribuenda auctoriamicorum iisque maior etiam quam ante tribuenda auctoritas. Isdemque temporibus cavendum est, ne assentatoribus patefaciamus auris neve adulari nos sinamus, in quo falli facile est; tales enim nos esse putamus, ut iure laudemur; ex quo nascuntur innumerabilia peccata, cum homines inflati opinionibus turpiter irridentur et inpertineat; esse autem magni animi et fuisse multos etiam in vita otiosa, qui aut investigarent aut conarentur magna quaedam seseque suarum rerum finibus non eam quidem omni ratione exaggerantes neque excludentius luxuriaeque quam liberalitati et beneficentiae pareat. Haec praescripta servantem licet magnifice, gravitesit, in qua verecundia et quasi quidam ornatus vitae, temperantia et modestia omnisque sedatio perturbationum animi et rerum modus cernitur. Hoc loco continetur id, quod dici Latine decorum potest; Graece enim pre/pon dicitur. Huius
Abbreviated transcription (Latin):
re leuitanis ẽ. Pre claraq ẽ equabilitas ĩ oĩ ui¬
ta et idẽ semꝑ uultus eadẽq frõs ut de socrate
Hilippũ quidem macedonũ regẽ ⁊eb gestis
et głia suꝑatũ a filio facilitate et humanita¬
te uideo supiorẽ fuisse. Itaq alter semꝑ iignus
alter sepe turpissimus ut recte p̃cipe uideant᷑ qui
monẽt ut ꝙͣto suꝑiores sumus. tanto nos gera¬
mus subnissius. Panetius ꝗdẽ affĩcanũ audito¬
rẽ ⁊ famliarẽ suũ solitũ ait dicere ut eqͦs ꝓpt̾
crebras ꝯtẽtiones p̃lioꝵ ferocitate exultãtes do¬
mitorib tradere soleãt ut his faciliorib possint
uti. sic hoiẽs scdis ⁊ eb effrenatos sibiq p̃sidentes
tã ꝙͣ ingirũ roĩs ⁊ docirine duci oportere ut ꝑspi¬
cerẽt ⁊eꝵ humanaꝵ ĩ becilitatẽ uarietatẽq fortune.
Atq et̃ ĩ scd̾issimis ⁊eb mixime ẽ utẽdũ ꝯsilio

Expanded text:
re, levitatis est. praeclaraque est aequabilitas in omni vire, levitatis est. praeclaraque est aequabilitas in omni vita, et idem semper vultus, eademque fions: ut de Socrate,Philippum quidem, Macedonum Regem rebus gestis, et gloria superatum a filio, facilitate et humanitate video superiorem fuisse; itaque alter semper magnus, alter saepe turpissimus; ut recte praecipere videantur, qui monent, ut, quanto superiores simus, tanto nos geramus summissius. Panaetius quidem Africanum, auditorem et familiarem suum, solitum ait dicere, ut equos propter crebras contentiones proeliorum ferocitate exsultantes domitoribus tradere soleant, ut iis facilioribus possint uti, sic homines secundis rebus effrenatos sibique praefidentes tamquam in gyrum rationis et doctrinae duci oportere, ut perspicerent rerum humanarum imbecillitatem varietatemque fortunae. Atque etiam in secundissimis rebus maxime est utendum consilio
Abbreviated transcription (Latin):
uersio ⁊ castigatio ⁊ ꝯtumelia uacare deb
neq ad eiꝰ ꝗ̃ pumiet aliquẽ aut u̾bis casti¬
gat. s ad rei .p. utilitatẽ referri. Cauẽdũ
est et ne maior pena ꝙͣ culpa sit ⁊ ne hisdẽ
de causis alii plectãtur alii ne appellẽtur ꝗdẽ. Prohi¬
benda aũt mixime ẽ ira ĩpuniẽdo. Nũꝙͣ eĩ nratꝰ
qui accedet ad penã mediocritatẽ illa tenebit que
ẽ inter nimiũ et paꝵ q̃ placet ꝑ ypathicis ⁊ recte
placet. mͦ ne laudarẽt iracũdiã ⁊ dicerẽt utilit̾
a nã datã. Illa uͦ oĩb in reb repudiãda ẽ. Optã
dũq ẽ ut hi qui p̃sũt ⁊ei p. legũ siłes sint q̃ ad
puniẽdũ nõ iracũdia s eꝗtate dicũtur. atq et̃
in reb prosperis et ad uoluptatẽ nr̃am fluentib.
suꝑbiã magnoꝑe fastidiũ atrogantiã q fugiamus
Nam ut aduersas ⁊ es sic secũdas ĩ moderate fer¬

Expanded text:
versio et castigatio contumelia vacare debet versio et castigatio contumelia vacare debet neque ad eigat, sed ad rei publicae utilitatem referri. Cavendum est etiam, ne maior poena quam culpa sit, et ne isdem de causis alii plectantur, alii ne appellentur quidem. Prohibenda autem maxime est ira in puniendo; numquam enim, iratus qui accedet ad poenam, mediocritatem illam tenebit, quae est inter nimium et parum, quae placet Peripateticis, et recte placet, modo ne laudarent iracundiam et dicerent utiliter a natura datam. Illa vero omnibus in rebus repudianda est opsint: quae ad puniendum, non iracundia, sed aequitate ducuntur. Atque etiam in rebus prosperis, et ad voluntatem nostram fluentibus. superbiam magnopere, fastidium, arrogantiamque fugiamus. Nam ut adversas res, sic secundas immoderate fer
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ inter se ꝯtenderẽt ut pocius rẽ p. administra¬
ret. ut si naute cerrarẽt quis eoꝵ potissimũ
gubernaret. Idẽq p̃cipit ut eos adu̾sarios exi¬
stimemus ꝗ arma ꝯtra ferant nõ eos ꝗ suo
iuditio tueri rẽ p. uelĩt. Qualis fuit int̾ p.
affricanũ. ⁊ e. metellũ sine acerbitate dissẽ¬
sio. Nec uoͣ audiẽdi ꝗ grauiter minu eis ira¬
scẽdũ putab̾t. idq magnanimi ⁊ fortis uiri
ẽẽ cẽsebt. Nichil eĩ laudabilius nichil magͦ
et p̾claro uiro dignius placa bilitate atq cle¬
mentia. In liberis uoͣ ppłis et in uiris equa¬
bilitate exercẽda ẽt ẽ facilitas atq altitudo
aĩ q̃ dicitur: ne si irascamur aut intẽpestiue
acce dentib aut ĩpudenter rogãtib ĩ moro¬
sitatẽ ĩutilẽ et odiosã ĩcidamus. Et tñ
ita probada ẽ mansuetudo atq clem̃tia
administrari ciuitas nõ pot̃. oĩs aũt ⁊ aĩad¬

Expanded text:
qui inter se contenderent, uter potius rem publicam administraqui inter se contenderent, uter potius rem publicam administraret, ut si nautae certarent, quis eorum potissimum gubernaret. Idemque praecipit, ut eos adversaries existimemus, qui arma contra ferant, non eos, qui suo iudicio tueri rem publicam velint, qualis fuit inter P. Africanum et Q. Metellum sine acerbitate dissensio. Nec vero audiendi, qui graviter inimicis irascendum putabunt idque magnanimi et fortis viri esse censebunt; nihil enim laudabilius, nihil magno et praeclaro viro dignius placabilitate atque clementia. In liberis vero populis et in iuris aequabilitate exercenda etiam est facilitas et altitudo animi, quae dicitur, ne, si irascamur aut intempestive accedentibus aut impudenter rogantibus, in morositatem inutilem et odiosam incidamus. Et tamen ita probanda est mansuetudo atque dementia,administrari civitas non potest. Omnis autem et animad
Abbreviated transcription (Latin):
ut utilitatẽ oĩu sic tueantur ut quecunq
agũt ad eã referãt. obliti comoloꝵ suoꝵ. al¬
teꝵ uoͦ ut totũ corpus rei .p. curẽt ne dum
ꝑtẽ aliꝙͣ tuentur reliquas deẜãt. Ut eĩm
tutella sic procuratio zei p. ad eoꝵ utilitatẽ
qui ꝯmissi sũt nõ ad eoꝵ quib ꝯmissa est
gũt rẽ ꝑniciosam ĩciuitatẽ ĩducũt seditiõe
atq discordiã. Ex quo euenit ut aliĩ ppłares.
alii studiosi. oprimi cuiusq uideant᷑. pauci
uniu̾soꝵ. Hĩc apud atheniẽses magnẽ dis
pestifera bella ciuilia. Que grauis ⁊ fortis ci¬
uis ĩ rẽ .p. dignus pͥncipatu fugiet. atq ode
uo̾ criminib falsis ĩ odiũ aut inuidũ quẽꝙͣ
uccabit. Oĩo ꝙ ita iustine henestatiq adherescet.¬
q appetat pocius ꝙͦ deẜat illa q̃ dixi. Misima
ẽ oĩo ambitio. honoꝵq ꝯtẽtio. de qua p̃clare¬
ẽ apud eundem platonẽ. Similiter facere eos

Expanded text:
ut utilitatem civium sic tueantur, ut, quaecumque ut utilitatem civium sic tueantur, ut, quaecumque agunt, ad eam referant obliti commodorum suorum, alterum, ut totum corpus rei publicae curent, ne, dum partem aliquam tuentur, reliquas deserant. Ut enim tutela, sic procuratio rei publicae ad eorum utilitatem, qui commissi sunt, non ad eorum, quibus commissa est, gunt, rem perniciosissimam in civitatem inducunt, seditionem atque discordiam; ex quo evenit, ut alii populares, alii studiosi optimi cuiusque videantur, pauci universorum. Hinc apud Atheniensis magnae discsed etiam pestifera bella civilia; quae gravis et fortis civis et in re publica dignus principatu fugiet atque odervero criminibus falsis in odium aut invidiam quemquam vocabit omninoque ita iustique oppetat potius quam deserat illa, quae dixi. Miserrima omnino est ambitio honorumque contentio, de qua praeclare apud eundem est Platonem, similiter facere eos,
Abbreviated transcription (Latin):
głi ꝙͦ de ceteris comodis. Inuenti aũt multi
st̃ ꝗ nõ mõ pecuniã s et̃ uitã profũdere ꝓ pa¬
Callicrandas qui cũ lace demonioꝵ dux fuis¬
set peleponẽsiato bello multaq fecisset egre¬
gie uertit ad extremũ oĩa cũ ꝯsilio nõ paruit
eoꝵ qui classẽ ab argimissis remouẽdã. nec
cũ atheniẽsib dimicãdũ putabãt. Quib ille
respõdit lacedemonios classe illa amissa aliã
parare posse se fugere sine suo dedecore non
posse. atq hec ꝗdẽ lacede moniis plaga medio¬
cris Illa pestifera qua dũ El combrotus inui¬
diã timẽs temere cũ Epaminonda ꝯflixisset
lacedemomoꝵ opes coruerũt. Quãto .Q. maxi¬
mus meliꝰ. De quo enuiꝰ. Uñ hõ nobis cũctã¬
do restituit rẽ. Nõ ponebat eĩ rumores anͥ sa
lutẽ .G. pꝰq magis q uiri nc̃ głia claret. Qd̾
genꝰ peccãdi uitãdũ ẽ et̃ in zeb urbanis.

Expanded text:
gloria quam de ceteris commodis. Inventi autem multi gloria quam de ceteris commodis. Inventi autem multi sunt, qui non modo pecuniam, sed etiam vitam profundere pro paCallicratidas, qui, cum Lacedaemoniorum dux fuisset Peloponnesiaco bello multaque fecisset egregie, vertit ad extremum omnia, cum consilio non paruit eorum, qui classem ab Arginusis removendam nec cum Atheniensibus dimicandum putabant; quibus ille respondit Lacedaemonios classe illa amissa aliam parare posse, se fugere sine suo dedecore non posse. Atque haec quidem Lacedaemoniis plaga mediocris, illa pestifera, qua, cum Cleombrotus invidiam timens temere cum Epaminonda conflixisset, Lacedaemoniorum opes corruerunt. Quanto Q. Maximus melius! de quo Ennius: Unus homo nobis cunctando restituit rem. Noenum rumores ponebalutem. Ergo postque magisque viri nunc gloria claret. Quod genus peccandi vitandum est etiam in rebus urbanis.
Abbreviated transcription (Latin):
modũ supͣ dixi qui urbanis ⁊ eb bellicas aute¬
ponũt sic repias multos quib ꝑiculosa ⁊ cal¬
lida cõsilia quietis. ⁊ cogitatoĩs splendidiora
et maiora uideant᷑. ¶Nũꝙͣ oĩo ꝑiculi fuga
comittẽdũ ẽ ut ĩbelles timidiq uideamur.
Sed fugiẽdũ illud ẽt ne offeramꝰ nos ꝑiculis
sine cã. Quo ẽẽ nichil põt stultius. Qua ꝓpt̾ ĩ¬
adeũdis ꝑiculis ꝯsuetudo ĩmitanda medicoꝵ
ẽ ꝗ leuiter egrorãtes leuiter curãt grauiori¬
bus aũt morbis piculosas curatões et ancipi¬
tes adhibere cogũtur. Quare in trã qllo tẽpe
statẽ adu̾sã optare dem̃tis ẽ subuenire at̃
tẽpestati qua uis rõe sapiẽtis. Eoq magis si
plus adipiscare ze explicata boni ꝙͣ addubita¬
ta mali. Periculose aũt reꝵ actoẽs ꝑtĩ his st̃ ꝗ
eas suscipiũt ptĩ rei pu. Itẽq alii de uita alii
de głia ⁊ beniuolẽtia ciuiũ indiscͥme uocãt᷑.

Expanded text:
modum supra dixi, qui urbanis rebus bellicas antemodum supra dixi, qui urbanis rebus bellicas anteponant, sic reperias multos, quibus periculosa et calida consilia quietis et cogitatis splendidiora et maiora videantur. Numquam omnino periculi fuga committendum est, ut imbelles timidique videamur, sed fugiendum illud etiam, ne offeramus nos periculis sine causa, quo esse nihil potest stultius. Quapropteadeundis periculis consuetudo imitanda medicorum est, qui leviter aegrotantes leniter curant, gravioribus autem morbis periculosas curationes et ancipites adhibere coguntstatem adversam optare, dementis est; subvenire autem tempestati quavis ratione, sapientis, eoque magis, si plus adipiscare re explicata boni, quam addubitata mali. Periculosae autem rerum actiones partim iis sunt, qui eas suscipiunt; partim Reip. Itemque alii de vita, alii de gloria, de benevolentia civium in discrimen vocantur.
Abbreviated transcription (Latin):
uo̾ aĩ ⁊ ꝯstãtis ẽ nõ ꝑturbari ĩ reb asꝑis nec tu¬
multuantẽ de gradu deici. ut dicitur. Sed pnñ
aĩo uti et ꝯsilio nec aratione discedere qͣnͣꝙͣ
futura ⁊ aliqñ anͥ ꝯstituere ꝗd accidere possit
in utrãq ꝑtẽ et quid agẽ dũ sit cũ quid eue¬
nerit nec comittere ut aliqñ dicẽdũ sit nõ
putarã. Hec st̃ opa magni aĩ ⁊ excelsi ⁊ pru¬
dentia ꝯsilioq fidentis. Temere at̃ ĩ acie ue̾
sari ⁊ manu cũ hoste ꝯfligere ĩmane ꝗddã
et beluaꝵ simile ẽ. Sed cũ tp̃s necessitas q
postulat decertãdũ manu ẽ ⁊ mors ẜuituti
turpitudiniq anteponenda.
Seuertẽdis aũt dirripiẽdisq urbibus
lialde ꝯsiderãdũ ẽ ne ꝗd temere ne ꝗd
crudelit̾. Idq ẽ uiri migͥ rebus agitatis puni¬
re sontes młtitudinẽ ꝯẜuare. in oĩ fortuna
recta atq honesta retinere. Ut eĩ sũt quẽ ad

Expanded text:
vero animi et constantis est, non perturbari is rebus asperis, nec tuvero animi et constantis est, non perturbari is rebus asperis, nec tumultuantem de gradu deici, ut dicitur; sed praesentis animi uti consilio, nec a ratione discedere. Quamquam futura et aliquanto ante constituere, quid accidere possit in utramque partem, et quid agendum sit, cum quid evenerit, nec committere, ut aliquando dicendum sit: Non putaram. Haec sunt opera magni animi et excelsi et prudentia consilioque fidentis; temersari, et manu cum hoste confligere, immane quiddam et belluarum simile est. Sed cum tempus necessitasque postulat, decertandum manu est, et mors servituti turpitudinique anteponenda.s autem diripiendisque urbibus valde considerandum est ne quid temere, ne quid crudeliter. Idque est magni viri, rebus agitatis punire sontes, multitudinem conservare, in omni fortuna recta atque honesta retinere. Ut enim sunt, quem ad
Abbreviated transcription (Latin):
phus ꝯferẽdus. licet eĩ mͥ. M.fili apud te
gloriari ad quẽ hereditas huiꝰ głie ⁊ fcoꝵ
audiẽtib hoc tribuit ut diceret frustra
se tertiũ triũphũ deporratuꝵ fuisse nisi meo
in re pu. bñfitio ubi triũpharet eẽt habi¬
turus. Sint igitur domestice fortitudiues
efficitur nõ corporis uirib. Exercẽdũ at̃
corpus et ita afficiẽdũ ẽ ut obedire ꝯsilio
rõiq possit in exequẽdis negotiis et ĩ la¬
bore tollerando.
Onestũ at̾ id qd̾ exquirimus totũ ẽ¬
positũ ĩ aĩ cura ⁊ cogitatione. In quo
non minorẽ utilitatẽ affert̃ ꝗ togati rei
terniũ punicũ in quo et mortui ualuit
autoritas. Quare expetẽda quidẽ magis¬
ẽ decernẽdi rão ꝙͣ decertãdi fortitudo. Sed
cauẽdũ ne id bellãdi magis fuga ꝙͣ uti¬
litatis rõe faciamus. Sellũ at̃ ira suscipiat᷑¬
ut nichil aliud nisi par quesira uideat ¶ Fo̾tis

Expanded text:
phus conferendus? licet enim mihi, M. fill, apud te phus conferendus? licet enim mihi, M. fill, apud te gloriari, ad quem et hereditas huius gloriae et audientibus hoc tribuit, ut diceret frustra se triumphum tertium deportaturum fuisse, nisi meo in rem publicam beneficio, ubi triumpharet, esset habiturus. Sunt igitur domesticae fortitudines efficitur, non corporis viribus. Exercendum tamen est corpus, et ita afficiendum, ut obedire consilio rationique possit, in exsequendis negotiis, et in labore tolerando. Honestum autem id, quod exquirimus, totum espositum in animi cura, et cogitatione. In quo non minorem utilitatem afferunt, tertium Punicum, in quo etiam mortui valuit auest decernendi ratio, quam decertandi fortitudo: sed cavendum, ne id bellandi magis fuga, quam utilitatis ratione faciamus. Bellum autem ita suscipitatuut nihil aliud, nisi pax quaesita v deatur. Fortis
Abbreviated transcription (Latin):
pline ꝯferẽdi st̃. Quĩ ẽt ob has ipãs cãs
et parẽtiores habuerũt exercitus et fortio¬
res. Michi quidẽ neq pueris nobis.M. sca¬
urus. G. Mario. Neq cũ uersaremur ĩ re¬
pu. Q. catulus. G. pompeio cedere uidebãt᷑.
Parua eĩ st foris arma nisi ẽ ꝯsiliũ domi.
Nec plus africanus singłaris ⁊ uir ⁊ ĩꝑator
ĩ excidenda Numãtia rei pu. ꝓfuit ꝙͣ ecdẽ
ip̃õ tpr̃e . P. Nassica pͥuatus cũ. T. Grachu
urbano sine exercitu. Illud at optimũ est
quo inuadi solere ab improbis ⁊ inuidis
audio. Cedãt arma toge ꝯcedat laurea
lingue. Ut eĩ alios omiitã nobis rẽ pi.
gubernatorib nõne toge arma cesẜunt.
Neq eĩ ꝑiculũ in re pu. fuit grauius unq̃
nec muius odium. Ita ꝯsiliis diligẽtiaq
nr̃a celeriter de manib audacissimoꝵ ci¬
uiũ delapsa arma ip̃a ceciderũt. Que res
igitur gesta unꝙͣ ĩ bello tanta qui triura¬

Expanded text:
plinae confercndi sunt; quin etiam ob has ipsas causas plinae confercndi sunt; quin etiam ob has ipsas causas et pareres. Mihi quidem, neque, pueris nobis, M. Scaurus, C. Mario; neque cum versaremur in rep. Q. Catulus On. Cn. Pompeio cedere videbatur. parva enim sunt forisarma, nisi est consilium domi: nec plus Africanus, singularis et vir et imperator, in excidenda Numantia reip. profuit, quam eodem tempore P. Nasica privatus, cum T. Gracchum urbano, sine exercitu. Illud autem optimum est, in quo me invadi solere ab invidis, et improbis audio: Cedant arma togae: concedat laurea linguae. Ut enim aliorum omittam, nobis remp. gubernantibus, nonnetogae arma cessere? neque enim periculum in re publica fuit gravius umquam nec maius otium. Ita consiliis diligentiaque nostra celeriter de manibus audacissimorum civium delapsa arma ipsa ceciderunt. Quae res igitur gesta umquam in bello tanta? qui trium
Abbreviated transcription (Latin):
negotiis prius ꝙͣ aggrediare adhibẽda ẽ p̃pa¬
ratio diligẽs. Sed cũ pleriq arbitrẽtur res
bellicas maiores eẽ ꝙ̃ urbanas. muniẽda ẽ
q plerũq ꝯtingit eoq magis si st̃ ad rem
militarẽ apti et cupidi belloꝵ gerẽdoꝵ. Ue at
si uolumus iudicare multe res extiterũt urba¬
ne. maiores clariores q ꝙͣ bellice. Quãius eĩz
Themistocles iure laudetur. et sit eiꝰ nom̃ ꝙͣ
Solonis illustrius. citeturq salanus clarissime
testis uictorie. que an̾ponat᷑ ꝯsilio solonis ei
quo primũ cõstituit areopagitas nõ minus
u hoc maioꝵ instituta ẜuãtur. Et Themisto¬
cles quidẽ nichil dixerit in quo ip̃e areopagũ
adiuuerit. At ille uere se adiutũ Themisto¬
clẽ. Est eĩ bellum gestũ cõsilio Senatus eiꝰ
qui a solone cõstitutus erat. Licet eadẽ de Pau
minima quidẽ ex ꝑte ligurgi legib ⁊ disci¬

Expanded text:
negotiis prius, negotiis prius, ratio diligens. Sed cum plerique arbitrentur res bellicas maiores esse quam urbanas, minuenda est que plerumque contingit, eoque magis, si sunt ad rem militarem apti et cupidi bellorum gerendorum; vere autem si volumus iudicare, multae res exstiterunt urbanae maiores clarioresque quam bellicae. Quamvis enim Themistocles iure laudetur et sit eius nomen quam Solonis illustrius citcturque Salamis clarissimae testis victoriae, quae anteponatur consilio Solonis ei, quo primum constituit Areopagitas, non minusum, hoc maiorum instituta servantur; et Themistocles quidem nihil dixerit, in quo ipse Areopagum adiuverit, at ille vere a se adiutum Themistoclem; est enim bellum gestum consilio senatus eius, qui a Solone erat constitutus. Licet eadem de Pausminima quidem ex parte Lycurgi legibus et disci
Abbreviated transcription (Latin):
rũ sibi ꝯstẽt uoluptatẽ ẜuerissime ꝯtẽpnant.
in dolore sint molliores. Głam negligant.
rendaꝵ. abiecta oĩ cũctatione adipiscẽdi
magistratus et gerẽda res ꝑ. ẽ. Nec eĩ aliter
scio an magis et magficẽtia ⁊ despiciẽtia ad¬
hibenda sit zeꝵ humanaꝵ ꝙͣ sepe dico et trãqli¬
tas aĩ arq securitas. Si quidẽ nec anxii futuri
uita q̃ fortuna ferut et quo minus multis
reb egent et qr si ꝗd adu̾si eueniat tã gra¬
uiter carere nõ possũt. Quo circa nõ sine causa
maiores motus aĩoꝵ ꝯcitantur maioraq¬
effinẽda rẽ p. gerẽtib ꝙͣ quietis. Qͦ magis his
et magnitudo aĩ adhibẽda et uacinitas ab
angorib. Ad rẽ gerẽdã aũt qui accedit caue¬
at ne id mõ ꝯsideret ꝙͣ illa res honesta sit.
sed et̃ ut habeat efficiendi facultatẽ. In quo ipo
ꝯsiderãdũ ẽ ne aur temere despet ꝓpt̾ igͣuiã
aut nimis ꝯfidat ꝓpt̾ cupiditatẽ. In oĩb ãt

Expanded text:
rum sibi constent voluptatem severissime contemnant, in dolore sint molliores, gratiam negligant, rendarum, abiecta omni cunctatione adipiscendi magistratus et gerenda res publica est; nec enim aliter scio an magis etiam et magnificentia et despicientia adhibenda est rerum humanarum, quam saepe dico, et tranquillitas animi atque securitas, siquidem nec anxii futuri vita, quae fortuna feriat, et quo minus multis rebus egent, et quia, si quid adversi eveniat, tam graviter cadere non possunt. Quocirca non sine causa maiores motus animoefficienda remp. gerentibus, quam quietis, quo magis his, et magnitudo animi est adhibenda, et vacuitas ab angoribus. Ad rem gerendam autem qui accedit, caveat, ne id modo consideret, quam illa res honesta sit; sed etiam, ut habeat esficiendi facultatem, in quo ipso considerandum est, ne aut temere desperet propter ignaviam, aut nimis confidat propter cupiditatem, in omnibus autem
Abbreviated transcription (Latin):
Cceptoꝵ aũt bñfitioꝵ st̃ delectus hñdi. nͤ¬
dubiũ ꝗn maxͦ cuiq plurimũ debeatur.
In quo tñ ĩprimis quo ꝗsq aĩo studio beniuo¬
lentia fecerit põderãdũ ẽ¶Multi eĩ faciunt
multa temeritate quadã sine iuditio uł mõbo
ĩ oẽs uł repentino quodã qi uẽto ĩpetu aĩ ĩci¬
tati. Que bñfitia eque magͣ nõ sunt hñda Ita

Expanded text:
cceptorum autem beneficiorum sunt dilectus habendi, ndubium, quin maximo cuique plurimum debeatur. In quo tamen in primis, quo quisque animo, studio, benivolentia fecerit, ponderandum est. Multi enim faciunt multa temeritate quadam sine iudicio vel morbo in omnes vel repentino quodam quasi vento impetu animi incitati; quae beneficia aeque magna non sunt habenda
Abbreviated transcription (Latin):
opis ĩdigeat ita ei potissimũ opitulari. qd̾
ꝯtra fit aplerisq aqͦ ei plurimũ sꝑãt ẽt si
ille his nõ eget tñ ei potissimũ ĩẜuiunt.¬
nigniras plurimũ ꝯferratur. Sed q̃ nãe pͥn¬
cipia sint coĩtatis ⁊ societatis humane repe¬
tendũ uidetur altius. ẽ eñ primũ qd̾ ce̾nitꝰ
n uniuersi gni̾s humam societate. Eiꝰ at̾ ui¬
do disceptãdo iudicãdo ꝯciliat ĩter se hoĩes cõ¬
uĩgit q n᷑ali quadã societate. Neq ulla re
ciã eꝗtatẽ bonitatẽ nõ dicimus. Sunt eĩm
roĩs ⁊ orõis exꝑtes sac latissime quidẽ patẽs
hoĩb inter ipõs. Oĩb int̾ omẽs societas hec
est in qua ⁊eꝵ oĩu quas ad coes oĩui usũ¬

Expanded text:
opis indigeat, ita ei potissimum opitulari. Quod contra fit a plerisque; a quo enim plurimum sperant, etiam si ille his non eget, tamen ei potissimum inserviuntnignitatis plurimum conferetur. Sed, quae naturae principia sint communitatis et societatis humanae, repetendum videtur altius; est enim primum, quod cernitur in universi generis humani societate. Eius autem vido, disceptando, iudicando conciliat inter se homines coniungitque naturali quadam societate; neque ulla re tiam, aequitatem, bonitatem non dicimus; sunt enim rationis et orationis expertes. Ac latissime quidem patens hominibus inter ipsos, omnibus inter omnes societas haec est; in qua omnium rerum, quas ad co
Abbreviated transcription (Latin):
oͣpẽre. nec facułtatũ.¶Qm̃ igitur duob gn̾ib ĩ¬
iustitie propositis adiuneximus cãs utriusq
gn̾is casq res cõstituimus. quib iustitia ꝯtine an¬
tur. facile qd̾ cuiꝰq tprĩs offitiũ sit poterimus
nisi nos met ualde amabimus iudicare. est

Expanded text:
atum. Quando igitur duobus generibus iniustitiae propositis adiunximus causas utriusque generis easque res ante constituimus, quibus iustitia contineretur, facile, quod cuiusque temporis officium sit, poterimus, nisi nosmet ipsos valde amabimus, iudicare; est
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ difficilis cura reꝵ alienaꝵ. Qͣꝙͣ te̾rẽtim
ille cremes humanũ nichil a se alienũ putat
sꝑue ubuãt̃ pait uen cuua sipimus atq setimꝰ q̃
nobis ip̃is aut aduersa aut ꝓsꝑã eueniũt.
ꝙͣ illa q̃ ceteris. q̃ qͣi longo interualo ĩteiecto
uidemus. aliter de illis ac de nobis iudicamꝰ.¬

Expanded text:
enim difficilis cura rerum alienarum. Quamquam ille Chremes humani nihil a se alienum putatercipimus atque sentimus, quae nobis ipsis aut prospera aut adversa eveniunt, quam illa, quae ceteris, quae quasi longo intervallo interiecto videmus, aliter de illis ac de nobis iudicam
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdã occupationib ue sic ĩpediũtur. ut eos
quos tutari debeant deẜtos eẽ paciantur. ¶tãq
uidẽdũ ẽ ne nõ satis sit id qd̾ apud platone¬
ĩ phyos dictũ ꝙ ĩ ueri ĩuestigatione u̾sentur
ꝙ qr ea q̃ pleriq uehementer expectũt de ꝗb
inter se digladiari solẽt. cõ tẽpnãt/ ⁊ ꝓ nichilo
putẽt. ꝓpterea iustos ẽẽ. Nã cũ alt̾eꝵͣ  ĩmusti¬
tie genus assequũtur in ĩferẽda ne cui noce¬
actos. Eꝗus erat id uolũtate fieri. Nã hoc ip̃
ita iustũ ẽ qd̾ recte fit si ẽ uolũtariũ. st ẽt ꝗͣ
aut studio rei familiaris tuende aut odio qͦdã
hoium suũ se negotium agere dicant ne fa¬
cere cuiꝙͣ uideantur miuriã. qui cũ altero gn̾e̾
iniustitie uacãt in alteꝵ incidũt. deserur eĩ

Expanded text:
quibusdam occupationibusve sic impediuntur, ut eos, quos tutari debeant, desertos esse patiantur. Itaque videndum est, ne non satis sit id, quod apud Platonephos dictum, quod in veri investigatione versentur quodque ea, quae plerique vehementer expetant, de quibus inter se digladiari soleant, contemnant et pro nihilo putent, propterea iustos esse. Nam alterum iustitiae genus assequuntur, ut inferenda ne cui noceactos. Aequius autem erat id voluntate fieri; namhoc ipsum ita iustum est, quod recte fit, si est voluntarium. Sunt etiam, qui aut studio rei familiaris tuendae aut odio quodam hominum suum se negotium agere dicant nec facere cuiquam videantur iniuriam. Qui altero genere iniustitiae vacant, in alterum incurrunt; dese
Abbreviated transcription (Latin):
etans artissimũ uĩculũ ẽ. magis arbitrari ꝯtra
ĩcõ moda subire. uel externa.uł corporis. uel
tus oĩu ẽ dña ⁊ regina uirtutu.
Or sitã quispiam dixerit. Non ne igitur
sapiẽs si fame ip̃e afficiatur abstulerit ci¬
bum alteri hoĩ. ad nullã rẽ utili. Minime ud̾.
nõ eĩ ẽ michi uita mea utilior.ꝙ̃ aĩ talis af¬
fecto neminẽ ut uiolẽ coĩ mei grã. Qd̾ si pha¬
larĩ crudellẽ tyrãnũ ⁊ ĩmanẽ ubi bonus ne ip̃ẽ
frigore ꝯficiat᷑. uestitu spoliare possit. nõ ne fa¬
ciet. hec adiudicandũ st̾ facilima. Nã si quẽ
ab hoĩe ad nullã rẽ unli. utilitatis tue cã derra

Expanded text:
etatis artissimum vinculum est magis arbitrari esse incommoda subire vel externa vel corporis vel tus omnium est domina, et regina virtutum. Forsitan quispiam dixerit: nonne igitur sapiens, si fame ipse conficiatur, abstulerit cibum alteri homini, ad nuliam rem utili? Minime vero, non enim mihi est vita mea utilior, quam animi talis affectio, neminem ut violem commodi mea gratia. Quid? si Phalarim, crudelem Tyrannum, et immanem vir bonus ne ipse frigore conficiatur, vestitu spoliare possit, nonne faciat? Haec ad iudicandum sunt facillima. Nam si quid ab homine, adnullam partem utili, uti
Abbreviated transcription (Latin):
te illoꝵ quoꝵ ad scientiã hec ꝑtinent.
Es aut̃ familiaris queri debet his reb aqb
abest turpitudo. Conẜuari aut̃ diligẽtia et
parsimonia eisdem et ĩ reb augeri. has res
comodissime exenofon socraticus ẽ ꝑsecutus ĩ eo
libro qui ecenomicus ĩscribitur. Quẽ nos ista
forte etate cũ cẽmꝰ qua es tu nũc. egreco trã

Expanded text:
te eorum, quorum ad scientiam haec pertinent. Res autem famniliaris quaeri debet iis rebus, a quibus abest turpitude, conservari autem diligentia et parsimonia, eisdem etiam rebus augeri. Has res commodissime Xenophon Socraticus persecutus est in eo libro, qui Oeconomicus inscribitur, quem nos, ista f
Abbreviated transcription (Latin):
abstrahamur. ad hãc scribendi oꝑam. ome
studium curamq ꝯuertimus. Itaq plura
breui ipr̃e euersa.ꝙͣ multis anĩs stanre re
ꝑublica scripsimus.¬
Ed cum tota phia micitero frugefera
L fructuosa. nec ulla ꝑs eius ĩculta
ac deẜra sit. tũc nullus in ea locus feranor¬
e nec uberior ꝙͣ de offitus. a quib ꝯstãter ho¬
neste uiuẽdi p̃cepta ducũtur. Quare ꝙ̃ ꝙͣ¬

Expanded text:
abstrahamur, ad hanc scribendi operam omne abstrahamur, ad hanc scribendi operam omne studium curamque convertimus. Itaque plura brevi tempore eversa quam multis annis stante re publica scripsimus. Sed cum tota philosophia, mi Cicero, frugifera t fructuosa nec ulla pars eius inculta ac deserta sit, tum nullus feracior in ea locus est nec uberior quam de officiis, a quibus constanter honesteque vivendi praecepta ducuntur. Quare,
Abbreviated transcription (Latin):
interdum tam ꝙ̃ ĩpositũ se ĩsolitudinẽ recipi¬
ebat. Nostrũ aũt octiũ negetũ ĩopia. nõ re¬
quiescendi studio ꝯstitutũ ẽ. Extincto eĩ se¬
natu delensq iuditii. quid ẽ qd̾ dignũ nob̾.
aut in curia aut inforo agere possimus. Ita
qui in maxima celebritate atq ĩ oculis ciuiũ
quondã uiximus nũc fugientes ꝯspẽctũ sc̃e¬
leratoꝵ. quib oĩa redũdant abdimus nos ꝙ
doctis accepimus. nõ solũ ex malis eligere mi¬
nima oportere. s etiã exerꝑe ex his ipĩs. siꝗd
ĩesset boni. ppea ⁊ octio fruor. nõ illo quidem
quo debeat uti is qui quõdam pepisset occium
ciuitati. Nec eam solitudinem languere pa¬
tior. ꝙ̾ michi affert ncci̾tas. nõ uolũtas. &¬
nulla tñ eiꝰ ingenii monimenta mãdata li¬
teris. nullũ opus nullũ solitudinis minus
unꝙ̃ fuisse. Nos aut̃ qui nõ tantũ roloris
habemus ut cogitatione facita a solitudine

Expanded text:
interdum tamquam in portum se in solitudinem recipiinterdum tamquam in portum se in solitudinem recipiebat, nostrum autem otium negotii inopia, non requiescendi studio constitutum est. Exstincto enim senatu deletisque iudiciis quid est quod dignum nobis aut in curia aut in foro agere possimus? Ita, qui in maxima celebritate atque in oculis civium quondam vixerimus, nunc fugientes conspectum sceleratorum, quibus omnia redundant, abdimus nos, qdoctis accepimus, non solum ex malis eligere minima oportere, sed etiam excerpere ex his ipsis, si quid inesset boni, propterea et otio fruor, non illo quidem, quo debebat is, qui quondam peperisset otium civitati, nec eam solitudinem languere patior, quam mihi affert necessitas, non voluntas. Nulla enim eius ingenii monumenta mandata litteris, nullum opus otii, nullum solitudinis munus umquam fuisse; nos autem, qui non tantum roboris habemus, ut cogitatione tacita a solitudine