comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usum quesiuit e cȩlo: quȩ sponsũ sibi
inuenit in cęlo. Hȩc nubes acreas. an¬
gelos. syderaq trans grediens. uerbum
dei in ipso sinu inuenit patris: & to
to hausit pectore. Nam quis tantum
cum inuenerit relinquat bonum:
Unguentum enim exinanitum ẽ nom̃
tuum: ꝓpterea ad olescentule dilexert̃
& attraxerunt te. Postremo non meũ
est illud: qm̃ quȩ non nubunt. neq
nubent᷑: erunt sicut angłi in cęlo.
Nemo gͦ miretur si angłis comparent᷑:

Expanded text:
usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi invenit in coelo. Haec nubes aereas, angelos sideraque transgrediens, verbum Dei in ipso sinu invenit Patris to hausit pectore. Nam quis tantum cum invenerit, relinquat boni? Unguentum enim exinanitum est nomen tuum: propterea adolescentulae dilexerunt te, et attraxerunt te . Postremo non meum est illud, quoniam quae non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo . Nemo ergo miretur si angelis comparentur,
Abbreviated transcription (Latin):
qui me sibi prior elegit. accipiet. Quid
ꝑcussor moraris Pereat corpus qđ
amari potest oculis quib nolo. Ste¬
tit orauit. ceruicem inflexit. Cerneres
trepidare carnificem. quasi ipse addictꝰ
fuisset. tremere ꝑcussoris dexteram. pal¬
lere ora alieno timere ꝑicło. cum puel¬
la non timeret suo. Habetis gͥ in una
hostia duplex martyrium pudoris &
religionis: & uirgo ꝑmansit. & mar¬
trium obtinuit. In uitata nunc in
tegritatis amore. & tu soror sc̃a uel mu¬
tis tacita morib aliquid de uirginita¬
te dicamus: ne ueluti transitu quodã
prestrict᷑a uideatur quȩ principalis
est uirtus. Non enim ido laudabilis
uirginitas. quia & in martẏrib rep¬
peritur. sed quia ipsa martyres faciat:
Quis autem humano eam possit in¬
geruo comprehendere. quã nec natura
suis inclusit legib : Aut quis natura¬
li uoce complecti qͦd supra usum natu¬
ra sit: Eçelo accersiuit: quod imitaret᷑
in terris. Nec immerito uiuendi sibi

Expanded text:
Qui me sibi prior elegit, accipiet. Quid, Qui me sibi prior elegit, accipiet. Quid, percussor, moraris? Pereat corpus quod amari potest oculis quibus nolo. Stetit, oravit, cervicem inflexit. Cerneres trepidare carnificem, quasi ipse addictus fuisset: tremere percussoris dextram, pallere ora alieno timentis periculo, cum puella non timeret suo. Habetis igitur in una hostia duplex martyrium, pudoris et religionis. Et virgo permansit, et martyrium obtinuit. 149 CAPUT tegritatis amor, et tu, soror sancta, vel mutis tacita moribus, ut aliquid de virginitate dicamus; ne veluti transitu quodam perstricta videatur, quae principalis est virtus. Non enim ideo laudabilis virginitas, quia et in martyribus reperitur, sed quia ipsa martyres faciat. 11. Quis autem humano eam possit ingenio comprehendere, quam nec natura suis inclusit legibus? Aut quis naturali voce complecti, quod supra usum naturae sit? E coelo accersivit quod imitaretur i
Abbreviated transcription (Latin):
terat nexus includere. Nouu martyrii
genus. Hondum idonca penȩ: & iam
matura uictoriȩ. Certare difficilis: fa¬
cilis coronari. Magisterium uirtutis
impleuit: quȩ pre iudicium uehebat
etatis. Non sic ad thalamum nupta ꝓ-¬
ꝑaret: ut ad supplicii locum Leto suc¬
cessu gradu festino uirgo processit. ñ
in torto crine caput compta sed xp̃o.
non flosculis redimita. sed moribus.
Here omnes. ipsa sine fletu. Mirari ple¬
riq quod tam facile uitȩ suȩ ꝓdiga ꝗͣ
nondum hauserat. iam quasi ꝑfuncta
donaret. Stupere uniuersi quod iam
diuinitatis testis existeret. quȩ adhuc
arbitra sui ꝑ etatem ẽẽ non posset. Ef¬
ficit deniq ut ei de dõ crederetur: cui
de homine adhuc ñ crederet᷑ qͥa qđ ultra naturã ẽ.
de auctore. naturȩ ẽ. Quanto terrore egit car-¬
nifex ut timeret᷑:. Quantis blanditiis
ut suaderet: Quanto uoto ut sibi ad
nuptias ꝓueniret At illa. & hec spon¬
si iniuria est expectare placituram.

Expanded text:
terat nexus includere. 8. Novum martyrii terat nexus includere. 8. Novum martyrii genus? Nondum idonea poenae, et jam matura victoriae: certare difficilis, facilis coronari: magisterium virtutis implevit, quae praejudicium vehebat aetatis. Non sic ad thalamum nupta properaret, ut ad supplicii locum laeta successu, gradu festina virgo processit, non intorto crine caput compta, sed Christo: non flosculis redimita, sed moribus. Flere omnes, ipsa sine fletu. Mirari plerique quod tam facile vitae suae prodiga, quam nondum hauserat, jam quasi perfuncta donaret. Stupere universi, quod jam divinitatis testis existeret, quae adhuc, arbitra sui per aetatem esse non posset. Effecit denique ut ei de Deo crederetur, cui de homine adhuc non crederetur. Quia quod ultra naturam est, de auctore naturae est. 9. Quanto terrore egit carnifex ut timeretur, quantis blanditiis ut suaderet! quantorum vota ut sibi ad nuptias perveniret! At illa: Et haec Sponsi injuria est exspectare placiturum.
Abbreviated transcription (Latin):
ri potest. Quot homines tot p̃cones: qͥ
martirem predicant dum loquunt᷑.
hȩc duodecim annoꝵ martyrium fecis
se tradit᷑. Que detestabilior crudelitas:
quȩ nec minuscule peꝑcit ȩtati. Im¬
mo magna uis fidi. quȩ etiam ab illa
testimonium inuenit ȩtate: fuit ne in
illo corpuscło uulneri locus Et que
non habuit quo ferrũ reciꝑet:habuit¬
in quo ferrum uinceret. At istius ȩta-¬
tis puelle toruos etiam uultus paren¬
tum ferre non possunt: & acu distric̾-¬
ta solent puncta flere. quasi uulnera.
Hec cruentas carnificum inpauida
manus. hȩc stridentium grauibus
immobilis tractib catenarum: nc̃
cruento mucroni militis totum of¬
ferre corpus mori adhuc nescia sed
parata. uel si ad aras inuita raperet᷑:
tendere xp̃o inter ignes manus. atq
in ipsis sacrilegis focis tropheum dñi
signare uictoris: nunc ferratis colla
manusq ambas inserere nexibus.
Sed nullus tam tenuia menbra po¬

Expanded text:
ri potest. Quot homines, tot praecones, qui ri potest. Quot homines, tot praecones, qui martyrem praedicant, dum loquuntur. 7. Haec duodecim annorum martyrium fecisse 148 traditur. Quo detestabilior crudelitas, quae nec minusculae pepercit aetati: immo magna vis fidei, quae etiam ab illa testimonium invenit aetate. Fuitne in illo corpusculo vulneri locus? Et quae non habuit quo ferrum reciperet, habuit quo ferrum vinceret. At istius aetatis puellae torvos etiam vultus parentum ferre non possunt, et acu districta solent puncta flere, quasi vulnera. Haec inter cruentas carnificum impavida manus, haec stridentium gravibus immobilis tractibus catenarum, nunc furentis mucroni militis totum offerre corpus, mori adhuc nescia, sed parata: vel si ad aras invita raperetur, tendere Christo inter ignes manus, atque in ipsis sacrilegis focis tropaeum Domini signare victoris: nunc ferratis colla manusque ambas inserere nexibus: sed nullus tam tenuia membra po
Abbreviated transcription (Latin):
Mmaculatus dñs: immaculatam sibi
famulam etiam in hoc pleno colluuio¬
num fragilitatis humane corpore con¬
die natalis est uirginis. de uirginib
sit loquendũ: & ex p̃dicatione liber
sumat ex ordium. Natalis est uirgi¬
nis: indegritatem sequamur. Natalis
est martyris: hostias immolemus. Na¬
talis est sc̃ȩagnetis: mirent᷑ uiri. non
desꝑent paruuli: stupeant nuptȩ imi¬
tentur innuptȩ. Sea qͥd dignũ alloqͥ¬
UI
possumus: Nec nomen quidem uacuum
luce laudis fuit. Deuotio supra ȩtatem.
uirtus supra naturam: ut mͥ uideatur
non hominis habuisse nomen. sed ora¬
culum martyris. quȩ indicauit qͥd esset
futura. Habeo tamen unde mͥ subsidiũ
comparetur. Nomen uirginis: ticulus ẽ
pudoris. Appellaui martyrem: predica¬
caui martyrem. Satis ꝓlixa laudatio
est: quȩ non queritur. sed tenetur. fati¬
scant gͥ ingenia: eloquentia conticescat.
Uox una preconũ est. Hanc senes. hanc
iuuenes: hanc pueri clamant. Nemo ẽ
laudabilior: quam qui ab om̃ib lauda¬

Expanded text:
mmaculatus enim Dominus immaculatam sibi familiam etiam in hoc pleno colluvionum fragilitatis humanae corpore die natalis est virginis, de virginibus sit loquendum, et a praedicatione liber sumat exordium. Natalis est virginis, integritatem sequamur. Natalis est martyris, hostias immolemus. Natalis est sanctae Agnes, mirentur viri, non desperent parvuli; stupeant nuptae, imitentur innuptae. Sed quid dignum de ea loqui s, cujus ne nomen quidem vacuum luce laudis fuit? Devotio supra aetatem, virtus supra naturam; ut mihi videatur non hominis habuisse nomen, sed oraculum martyris, quo indicavit quid esset futura. 6. Habeo tamen unde mihi subsidium comparetur. Nomen virginis titulus est pudoris. Appellabo martyrem, praedicabo virginem. Satis prolixa laudatio est, quae non quaeritur, sed tenetur. Facessant igitur ingenia, eloquentia conticescat, vox una praeconium est. Hanc senes, hanc juvenes, hanc pueri canant. Nemo est laudabilior, quam qui ab hominibus lauda
Abbreviated transcription (Latin):
rupta. quam tanta ꝑfudit gr̃a. sit inte-¬
griter uiuens. quȩ om̃ium indegram ꝑ¬
fectamq genuit uitam sit cum illo ꝗͦ
in suo gessit utero sit apud illum illa
quȩ genuit. four & aluit illum maria
dei genitͥe. dĩ nutͥe. dĩ ministratͥx. &
di secutͥx. de qua ut iam dixi. quia alit̾
sentire non audeo: aliter dicere non p̃
hortata sunt dicere. Si autem refragare is
posse: ꝓferat quare non conueniat uelle
ac ꝑhoc non esse. Et si se ueraciter consi¬
lium di de his nosse manifestauerit. inci¬
piam ei credere: de quib aliter non p̾sũ¬
psi sentire. Mirahor illum altitudinem
consilii diuini inuestigasse: qũa me cũ
apło digna reuerentia uideor debere am-¬
mirari dicens Io altitudo diuitiarum
sapientiȩ & scientiȩ di. quam inscruta¬
bilia sunt oꝑa eiꝰ. & in uestigabiles uiȩ
dum tamen me dicere debuisse cxedidi.
pium est ac dignum uisum sentire non
potui. Si gͦ dixi ut debui: approba xp̃e

Expanded text:
rupta, quam tanta perfudit gratia; sit interupta, quam tanta perfudit gratia; sit integriter vivens quae omnium integram perfectamque genuit vitam; sit cum illo quem in suo gessit utero, sit apud illum illa quae genuit, fovit et aluit illum Maria Dei genitrix, Dei nutrix, Dei ministratrix, et Dei secutrix: de qua, ut jam dixi, quia aliter sentire non audeo, aliter dicere non prahortata sunt dicere. Si quis autem refragari his osse Christum: proferat quare non conveniat velle, ac per hoc non esse. Et si se veraciter consilium Dei de his nosse manifestaverit, incipiam ei credere, de quibus aliter non praesumpsi sentire: miraborque illum altitudinem consilii divini investigasse, quam me cum Apostolo digna reverentia videor debere admirari, dicens: O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei, quam inscrutabilia sunt judicia ejus, et investiga quemadmodum me dicere debuisse credidi. pium est ac dignum visum sentire non potui. Si ergo dixi ut debui, approba, Christe,
Abbreviated transcription (Latin):
tatis grãm: Si elegit diuina uoluntas. so¬
la gr̃a inter crepi tantes uehementium
ignium flammas. non solum corpora pue-¬
roꝵ seruare illesa. uerũ etiã ipsa uestim̃ta ser¬
uare mnusta. curabruat in matre ꝓͥa. qdđ eleg̃
in ueste aliena:. Ionã seruare in uentre cȩti p̃¬
t̃ nat᷑alem usũ uoluit ĩ corruptũ sola nuscdia.
Mariã incorruptã p̃ter naturã ñ seruabit
gr̃a. Seruatus est danihel in
temꝑantissime fami leonum: non seruan
da maria tantis donata meritis dignita¬
tum. Hȩc cuncta quȩ diximꝰ quia usum
seruantia non cognoscimus. in mariȩ in¬
tegritate plus potuisse grãm qua naturã
non dubitam᷑. Diuinitatis enim oꝑa sunt
nia sunt quȩ sunt uelle: uelle autem om̃ia
quȩ sunt iusta & digna qac ꝑ hoc uident᷑
digna letari maria leticia in enarrabili
bere corruptionis erũpnam. quã nulla
secuta est tantum filium parturiendo
integritatis corruptio. ut sit semꝑ incor¬

Expanded text:
tatis gratiam? Si elegit divina voluntas sotatis gratiam? Si elegit divina voluntas sola gratia inter crepitantes vehementium ignium flammas non solum corpora puerorum servare illaesa, verum etiam ipsa vestimenta servare inusta; cur abnuat in matre propria, quod elegit in veste aliena? Jonam servare in ventre ceti praeter naturalem usum voluit incorruptum sola misericordia . Mariam incorruptam praeter naturam non servabit gratia? Servatus est Daniel ab intemperatissima fame leonum , non servanda est Maria tantis donata meritis dignitatum? Haec cuncta quae diximus, quia naturam servantia non cognoscimus: in Mariae integritate plus potuisse gratiam quam naturam non dubitamus. Divinitatis enim opera sunt nia sunt quae sunt velle; velle autem omnia quae sunt justa et digna. Ac per hoc videtur digne laetari Maria laetitia inenarrabili bere corruptionis aerumnam, quam nulla secuta est tantum filium pariendo integritatis corruptio: ut sit semper incor
Abbreviated transcription (Latin):
plus gressu quã imitationis ut creden¬
dum est affectu: si ibi non fuerit ubi xp̃c¬
suos ministros uult esse subi gͦ erit &
si ibi: non qͥd ȩquali gr̃a Et si equali gr̃a.
ubi ȩqua di censura. qui unicuiq reddit
enda: Absit. Quia si om̃ium scõꝵ mors est
p̾tiosa: mariȩ sane est p̾tiosissima. quam
tanta est comitata gr̃a. ut mater dei dica¬
ȩternitatis gaudia assumptam. benigni-¬
tate . xp̃i honoratius susceptam cȩteris.
quam hic gr̃a honorauit pre cȩteris: atq
ad communem humilitatem non esse
adductam post mortem putredinis ui¬
delicet uermis & pulueris quȩ suum &
omĩum genuit saluatorem: in cuius si po¬
testate est scõꝵ de capite capillum non ꝑire¬
& est illam animam integram posse seruare
De cuius potestate. si nullus dubitat eccłas¬
ticoꝵ quin possit matrem sine corruptione
inppetuum seruare:. cur dubitandum est
uoluisse quod attinet ad tantam benigni¬

Expanded text:
plus gressu quam imitationis, ut credenplus gressu quam imitationis, ut credendum est, affectu: si ibi non fuerit, ubi Christus ministros suos vult esse; ubi ergo erit? Et si ibi, numquid aequali gratia? Et si aequali gratia, ubi aequa Dei censura, qui unicuique redditenda? Absit: quia si omnium sanctorum mors est pretiosa, Mariae sane est pretiosissima: quam tanta comitata est gratia, ut mater Dei dicaaeternitatis gaudia assumptam, benignitate Christi honoratius susceptam caeteris, quam hic gratia honoravit prae caeteris; atque ad communem humilitatem non esse adductam post mortem, putredinis videlicet et vermis et pulveris, quae suum et omnium genuit Salvatorem: in cujus si potestate est, sanctorum de capite capillum non perire, est et illam anima et corpore integram posse servare. De cujus potestate si nullus dubitet ecclesiasticorum, quin possit matrem sine corruptione in perpetuum servare; cur dubitandum est voluisse, quod attinet ad tantae benigni
Abbreviated transcription (Latin):
ta est cum angło multitudo cȩlestis exer-¬
citus clamantium & dicentium gła in
altissimis ło & in terra pax hominib bo¬
ne uoluntatis. & in ȩgyptum fugituro at¬
q in de iterum redituro. Qb liquido cog¬
noscere potuit. quia talia obsequia non nͥ
dm̃ decuerunt. Unde & stelle annuntiatio.
& magoꝵ delongissimis partib insꝑata ad¬
ductio: quȩ maximum illi extitit indiciũ
ueritatis. Similiter & symeonis atq an¬
ne ꝓph̾ali dignitate insolitus cȩteris. &
huic specialis occursus. Quȩ omnia ꝓcul¬
dubio maria conseruans his cunctis altiꝰ
ad fidem roborata pio corde conferebat.
intantum ut omnino non mutabunda.
sed certa de filii potestate. tanquam de d̾i
uera uirtute. deficiente innuptiis uino
dixerit. quia uinum non habent: sciens
plane illum hoc potuisse quod eum mox
condigit diuino miracło complesse. Ecce
gͥ maria fide & oꝑe xp̃i ministratͥx. & de¬
uota usq ad eius mordem secutx. non

Expanded text:
ta est cum Angelo multitudo coelestis exerta est cum Angelo multitudo coelestis exercitus clamantium et dicentium, Gloria in altissimis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis : et in Aegyptum fugituro, atque inde iterum redituro: quibus liquido cognoscere potuit, quia talia obsequia non nisi Deum decuerant. Unde et stellae annuntiatio, et Magorum de longissimis partibus insperata adductio, maximum illi exstitit indicium veritatis. Similiter et Simeonis et Annae prophetali dignitate insolitus caeteris et huic specialis occursus. Quae omnia profecto Maria conservans, his cunctis altius ad fidem roborata, pio corde conferebat: in tantum ut omnino non nutabunda, sed certa de filii potestate, tanquam de Dei vera virtute, deficiente in nuptiis vino dixerit, Vinum non habent : sciens plane hoc illum potuisse, quod eum mox contigit divino miraculo complevisse. Ecce igitur Maria fide et opere Christi ministratrix, et devota usque ad ejus mortem secutrix, non
Abbreviated transcription (Latin):
aliter marie Mariam namq oꝑis exhi-¬
bitione & fidi rigidissima ueritate mini-¬
stram fuisse: om̃i qui sanum sapit intelli-¬
git. Absq dubio enim oꝑe ministratrix
extitit. quȩ hunc inutero gessit. partuq
profusum aluit & fouituatq euangłium
ait. inpresepe reclinauit & afacie hero dis
fugiens in egyptum abscondit: & omnẽ
indubitanter non recesserit consectatu ñ
solum gressib pedum tanquam preueren-¬
tia dñi. uerum etiam imitationis affectu.
Maria gͦ ministratͥx cp̃i specialium ope¬
rum qualitatib sicut deuotissime extitit:
ita absq dubio religionis fide & uere credu¬
litatiᷤᷤ caritate secutͥx fuit. Non enim potu¬
it eius diuinitatis nͥ esse credula. que se
nouerat hunc non uirili semine scd̾m or¬
uinem nature : sed diuino spiramine nun¬
tiante archangło concepisse. uidens semꝑ
famulantium angłoꝵ ei ad ẽẽ frequentiã.
ut concepturo nato qͣndo uidelic& fac¬

Expanded text:
aliter Mariae? Mariam namque operis exhialiter Mariae? Mariam namque operis exhibitione et fidei rigidissima veritate ministram Christi fuisse, omnis qui sanum sapit intelligit. Absque dubio enim opere ministratrix exstitit, quae hunc in utero gessit, partuque profusum aluit et fovit, atque, ut Evangelium ait, in praesepio reclinavit , et a facie Herodis fugiens in Aegyptum abscondit , et omneindubitanter non recesserit consectatu, non solum gressibus pedum tanquam pro reverentia Domini, verum etiam imitationis affectu. Maria ergo ministratrix Christi specialium operum qualitatibus sicut devotissima exstitit; ita absque dubio religionis fide et verae credulitatis charitate secutrix fuit. Non enim potuit divinitatis ejus nisi esse credula, quae se noverat hunc non virili semine secundum ordinem naturae, sed divino spiramine nuntiante Archangelo concepisse: videns semper famulantium Angelorum ei adesse frequentiam, ut concepto et nato, quando videlicet fac
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c carnem assumpsit. & diuinam na-¬
turam humane uniuit non amittens
qd̾ erat s assumens qd̾ ñ erat. ut uerbũ caro.
hoc ẽ. ds homo fieret escã u̾nibꝰ traditũ. qͥa sen¬
tire non ualeo. dicere ꝑtimesco. cominu-¬
ni sorte putredinis & futuri de uermib
pulueris. De quo si nichil altius sentirẽ
quam de ꝓpͥo: nichil dicerem nisi qũẽ¬
admodum de ꝓprio. Quod absq ulla
ambiguitate soluendum in mortem. post
mortem futurum putredo. post putredi-¬
nem uermis: post uermem ut dignum
est abiectissimꝰ puluis. Quod de maria cre¬
dendum non uidetur consentibile: quid
estimationem procul ꝓpellit in compara-¬
bilis gr̃e munus. Quod me dicere multarũ
consideratio rerum inuitat: quarum &
illa quidem est quam suis aliquando mi¬
nistris ipsa ueritas ait. Qmͥ ministrat me
sequatur: & ubi sum ego. illic & minister
m̃s erit. Si enim hȩc est generalis sendentia
omnum ꝑfidem & piam oꝑationem xp̃o
ministrantium quantomagis & qͦmͦ speci-¬

Expanded text:
 carnem assumpsit, et divinam naturam humanae univit, non amittens quod erat, sed assumens quod non erat, ut Verbum caro, hoc est, Deus homo fieret, escam vermibus traditum quia sentire non valeo, dicere pertimesco communi sorte putredinis et futuri de vermibus pulveris. De quo si nihil altius sentirem quam de proprio, nihil dicerem nisi quemadmodum de proprio. Quod absque ulla ambiguitate solvendum in mortem, post mortem est futurum putredo, post putredinem vermis, post vermem, ut dignum est, abjectissimus pulvis. Quod de Maria credendum non videtur consentibile: quia aestimationem procul propellit incomparabilis gratiae munus. consideratio rerum invitat: quarum et illa quidem est, quam suis aliquando ministris ipsa Veritas ait, Qui mihi ministrat, me sequatur: et ubi sum ego, illic et minister meus erit . Si enim haec est generalis sententia omnium per fidem et piam operationem Christo ministrantium, quanto magis et quomodo speci
Abbreviated transcription (Latin):
specialiq p̃rogatiua afilio honoratur:
possidens in xp̃o corpus suum qͦd genu-¬
it clarificatum in dextera patͥs: & si ñ
suum ꝑ quod genuit. tamen suum qͦd
genuit. Et quare non suũ ꝑ qͦd genuit:
Si non obuiauerit necdum ꝑspecta
auctoritas uere credo & ꝑ qđ genuit: qͥa
tanta scĩficatio dignior est celo quam t̾ra.
Thronum di. thalamum celi. domũ atq¬
tab̾naculum xp̃i. dignum ẽ ibi eẽ. ubi
est ipse. Tam p̃tiosum thesaurum dig-¬

Expanded text:
specialique praerogativa a Filio honoratur: specialique praerogativa a Filio honoratur: possidens in Christo corpus suum quod genuit, clarificatum in dextera Patris; et si non suum per quod genuit, tamen suum quod genuit. Et quare non suum per quod genuit? Si non obviaverit necdum perspecta auctoritas, vere credo, et per quod genuit; quia tanta sanctificatio dignior coelo est quam terra. Tronum dei thalamum celi tabernaculum Christi dignum est ibi esse ubi ipse est. Tam pretiosum thesaurum dig
Abbreviated transcription (Latin):
Hanc quippe gr̃ȩ unitatem quȩ cuncꝰtis
in.xp̃m credentib seruatur: si maraȩ
nec minus sapientium estimatione
tollitur: quantomagis cum gr̃ȩ unita¬
te ipsã specialitas naturȩ unum efficit
matrem & filrum. filium & matrem:
Hidendum etiam est quod de his quos sccũ
ꝑ grãm unum esse uoluit: consequenter ad-¬
iungit. Ait enim. Pater scȩ̃. quos dedisti mͥ
uolo ut ubi ego sum. & illi sint mecum: ut
uideant claritatem meam quam dedistimͥ.
Omagnam & in estimabilem bonitatem
d̃ĩ. qui habere secum suos in głam uult:
ut sua claritate fruantur qui hic sua fi-¬
de iuincti unum cum eo ẽẽ digni iudicã¬
tur. Si gͥ eos secum habere uult. ac ꝑ boc
potest qͥ oĩa pot̃. qͥd estimandumẽ. de mat᷑ uͥ
digna sit haberi: si non inp̃sentia filii:¬
Quantum gͥ contueor. qͣntũ intelligo.
qͣntũ credo. mariȩ anima claritate fruit᷑
sitiens & semꝑ conspiciens: dum in esti¬
mabiliter pascit᷑. excellentiori quadam

Expanded text:
e cunctis in Christum credentibus servatur, si Mariae etiam minus sapientium aestimatione non tollitur: quanto magis cum gratiae unitate ipsa specialitas naturae unum efficit matrem et filium, filium et matrem? Videndum est etiam quid de his quos secum per gratiam unum esse voluit, consequenter adjunxit. Ait enim, Pater sancte, quos dedisti mihi, volo ut ubi sum ego, et illi sint mecum; ut videant claritatem meam quam dedisti mihi . O magnam et inaestimabilem bonitatem Dei, qui habere secum suos in gloria vult, ut sua claritate fruantur, qui hic sua fide juncti, unum cum eo esse digni judicantur! Si igitur eos secum habere vult, ac per hoc potest qui omnia potest; quid aestimandum est de matre, ubi digna sit haberi, nisi in praesentia FiliiQuantum igitur contueor, quantum intelligo, quantum credo, Mariae anima claritate fruitursitiens, et semper conspiciens, dum inaestimabiliter pascitur, excellentiori quadam
Abbreviated transcription (Latin):
de matre suscepit. suꝑ astra transuexit: ho¬
norans omnem humanam naturam. &
multomagis maternam. Si gͥ natura ẽ¬
matͥs filius conueniens est ut sit & filii
mater: non quantum ꝑtinet ad ȩquam
amministrationem. sed quantum ꝑtinet
ad eandem recipcam substantiam: ut homo
de homine. caro de carne: mater afilio. fi¬
lius a matre: non ad unitatem ꝑsonȩ. sed
specialis nature: quantomagis ubi gr̃ẽ
unitas & corporis est specialis natiuitas.
Unitas namq gr̃ȩ est. ut discipłoꝵ in xp̃o:
de quib ipse dixit. Pater sc̃ȩ serua eos in
nomine tuo quos dedisti mͥ: ut sint unũ
sicut & nos. Et item de omĩb iustis Non

Expanded text:
de matre suscepit, super astra transvexit: hode matre suscepit, super astra transvexit: honorans omnem humanam naturam, et multo magis maternam. Si igitur natura matris est filius, conveniens est ut sit et filii mater, non quantum pertinet ad aequam administrationem, sed quantum pertinet ad eamdem reciprocam substantiam: ut homo de homine, caro de carne, mater a filio, filius a matre, non ad unitatem personae, sed specialis naturae; quanto magis ubi gratiae unitas, et corporis est specialis nativitas? Unitas namque gratiae est, ut discipulorum in Christo, de quibus ipse dixit, Pater sancte, serva eos in nomine tuo: quos dedisti mihi, volo ut sint unum sicut et nos. Et iterum de omnibu
Abbreviated transcription (Latin):
poterat relinquere. Putredo namq & uer¬
mis. humane est opꝓbrium conditionis.
A quo obprobrio cum iãc sit alienus. na¬
tura mariȩ excipit᷑. quam ũc de ea sus¬
cepisse probatur. Caro enim uĩu. caro ma
nie est : & multo specialius quam ioseph
enun & caro nr̃a est. Caro enim xp̃i
quãuis gla resurrectionis fuerit magni¬
ficata & potenti suꝑ om̃s cęlos ascensione
głificata: eadem tamen carnis mansit &¬
manet natura: quȩ suscepta est de maria.
Ipse enim est qui conceptꝰ & genitꝰ atq a mor¬
tuis suscitat᷑ est ꝑ głam patris: sicut ꝓfecto
ipse testat᷑ post resurrectionem quando
apłis dicit. Uidete manus meas & pedes
meos: qui a ego ipse sum. Qd enim est. ipse
ego sum: nisi quia alter non sum quam
qui tunc eram quando passus sum. Hoc
siquidem cognoscere potestis: qui in ma¬
nib & pedib clauoꝵ uulnera cognoscitis.
Ipse gͦ idemq celos ascendit. & carnem qũa

Expanded text:
irginem relinquere. Putredo namque et verirginem relinquere. Putredo namque et vermis humanae est opprobrium conditionis, a quo opprobrio cum Jesus sit alienus, natura Mariae excipitur, quam Jesus de ea suscepisse probatur. Caro enim Jesu caro est Mariae, et multo specialius quam Joseph enim et caro nostra est . Caro enim Christi, quamvis gloria resurrectionis fuerit magnificata, et potenti super omnes coelos ascensione glorificata, eadem tamen carnis mansit et manet natura, quae suscepta est de Maria. Ipse enim est qui conceptus, et genitus, atque a mortuis suscitatus est per gloriam Patris: sicut profecto ipse testatur post resurrectionem, quando Apostolis dicit, Videte manus meas et pedes meos, quia ipse ego sum . Quid enim est, ipse ego sum; nisi quia alter non sum, quam qui tunc eram quando passus sum? hoc siquidem cognoscere potestis, qui in manibus et pedibus clavorum vulnera cognoscitis. Ipse ergo idemque coelos ascendit, et carnem quam
Abbreviated transcription (Latin):
integritas. Quȩ sicut diuersa est anatura:
ita diuersa & ab usu. Qd gͦ in tanta diuer¬
sitate dicimus. Humane sortis mortem sub¬
isse. nec tamen uinculis eiꝰ retineri. ꝑ qua
d̾s uoluit nasci. & carnis substantĩa com¬
municare: numqͥd impium erit  Scimͦ
enim um omnia posse. qui de ipso ait.
Data est mͥ omnis potestas in çelo & in
nitatis seruare pudore: cur non uelit in¬
corruptam aputredinis seruare fetore:.
Dicat qui cognouit sensum dñi. & qui
consiliarius ciꝰ fuit: numqͥd non ꝑtinet
ad benignitatem dnĩ matris seruare ho¬
norem: qui legem non soluere uenerat
sed adimplere: Lex enim sicut honor̃e
matͥs precipit. ita in honorationem dãp¬
nat. Qui enim in uita p̾cęteris illam
gr̃a sui conceptus honorauit: pium
credere est singłari saluatione eam in¬
in morte & speciali gr̃a honorasse. Potu¬
it enim eam a putredine & puluere ali¬
enam facere: qui ex ea nascens uirginẽ¬

Expanded text:
integritas: quae sicut diversa est a natura, integritas: quae sicut diversa est a natura, ita diversa est ab usu. Quid ergo si in tanta diversitate eam dicimus humanae sortis mortem subiisse, nec tamen ejus vinculis retineri, per quam Deus voluit nasci, et carnis substantia communicare, numquid impium erit? Scimus enim Jesum omnia posse, qui de se ipso ait, Data est mihi omnis potestas in coelo et in nitatis servare pudore, cur non velit incorruptam a putredinis servare fetore? Dicat qui cognovit sensum Domini, et qui consiliarius ejus fuit, Numquid non pertinet ad benignitatem Domini, matris servare honorem, qui legem non solvere venerat, sed adimplere ? Lex enim sicut honorem matris praecipit, ita inhonorationem damnat. Qui enim in vita prae caeteris illam gratia sui conceptus honoravit, pium est credere singulari salvatione eam in morte et speciali gratia honorasse. Potuit enim eam a putredine et pulvere alienam facere, qui ex ea nascens potuit v
Abbreviated transcription (Latin):
erumpnas tuas: & conceptꝰ tiios. In dolore
paries filios. & sub uiri potestate eris: &
ipse dominabitur tui. Frumpnam ma-¬
ria sustinuit: cuius animam gladius
passionis ꝑtransiit ⁊sed conceptus noN
multiplicauit. nec sub uiri id est mariti
potestate deguit: que integerriinis uisce
sit. Quem quia sine peccati colluuione.
& sine uir lis ammixtionis detrimento
suscepit. sine dolore genuit: & sine inte¬
gritatis uiolatione. pudore uirginitatis
integra ꝑmansit. hoc enim potuit effice-¬
re de marre: quia sic elegit nasci d̃s de ho¬
mine. Maria gͦ & si cominunicat erũp¬
nis euȩ: non communicat parturiendo
cum dolore. Promeruit enim hoc singlaris
scĩtas eius. & singłaris gr̃a: qua susceptio¬
ne di singłariter estimata est digna. Non
immerito gͦ excipit᷑ a quib dam generalib
uera estimatione: quam tanta seruat gr̃a.
& attollit dignitatis prerogatiua. Qu antũ
enim xp̃i potestas possit. mundi ostendit
uniuersitas: qͣntum gr̃a. mariȩ monstrat

Expanded text:
conceptus tuos. In dolore paries filios, et sub viri potestate eris, et ipse dominabitur tui . Aerumnam Maria sustinuit, cujus animam gladius passionis Christi pertransivit : sed conceptus non multiplicavit, nec sub viri, id est, mariti potestate deguit, quae integerrimis viscersit. Quem quia sine peccati colluvione, et sine virilis admixtionis detrimento suscepit, sine dolore genuit, et sine integritatis violatione, pudore virginitatis integra permansit. Hoc enim potuit efficere de matre, quia sic Deus elegit nasci de homine. Maria ergo etsi communicat aerumnis Evae, non communicat parturiendo cum dolore. Promeruit enim hoc singularis sanctitas ejus et singularis gratia, qua susceptione Dei singulariter aestimata est digna. Non immerito ergo excipitur a quibusdam generalibus vera aestimatione, quam tanta servat gratia et attollit dignitatis praerogativa. Quantum enim Christi potestas possit, mundi ostendit universitas; quantum gratia, Mariae monstrat
Abbreviated transcription (Latin):
mus enim dictum pͥmo parenti: quia
puluis es. & inpuluerem ibis. Quod si
de morte dicit᷑. generalis ẽ sententia  si
de resolutione in puluerem. hanc condi¬
tionem xp̃i caro euasit. de carne marie
sumpta: quȩ corruptionem non sustinu.¬
it. De hoc enim scͥptum est ꝑ dauid ꝓpħã
dicentem. qm̃ non derelinques animã
meam in inferno: nec dabis scm tuũ
uidere corruptionem: De quo aut̃e sc̃o
uictum sit. archangłs ꝓdidit: qui ad ma-¬
Riam ait. Et quod nascetur ex te scm: uo¬
de & illa sc̃a sc̃oꝵ dicuntur: quȩ illa ser-¬
uabant: quib ille figurabat᷑ qui ueracit̾
solus sc̃s scõꝵ dicitur. Hic enim est de qͦ
isdem archangłs gabriel daniheli loquit᷑:
inter cȩtera. quȩ futura ostendit dicens. Hic¬
enim sc̃s corruptionem non uidit: qui ter¬
cia die cum triumpho de inferis rediens
resurrexit. Caro eius quȩ de maria sũpta est¬
& si mortua est ex infirmitate: reuixit ex

Expanded text:
mus enim dictum primo parenti, Quia mus enim dictum primo parenti, Quia pulvis es, et in pulverem ibis . Quod si de morte dicitur, generalis est sententia; si de resolutione in pulverem, hanc conditionem Christi caro evasit de carne Mariae sumpta, quae corruptionem non sustinuit. De hoc enim scriptum est per David prophetam dicentem, Quoniam non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem . De quo autem sancto dictum sit, archangelus prodidit, qui ad Mariam ait, Et quod nascetur ex te sanctum, vode et illa Sancta sanctorum dicuntur, quae illa servabant quibus ille figurabatur, qui veraciter solus Sanctus sanctorum dicitur. Hic enim est de quo idem archangelus Gabriel Danieli loquitur inter caetera quae futura ostendit dicens, enim Sanctus corruptionem non vidit, qui tertia die cum triumpho de inferis rediens resurrexit. Caro ejus quae de Maria sumpta est, etsi mortua est ex infirmitate, revixit ex
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotis dĩ excelsi iusticia loquit᷑. cũ
ea precessisse tante laudis merita cognos¬
catur. Nichil de enoch & helyȩ post qũa
rapti sunt uitȩ felicitate commendat:
cunctis liquido scientib beatȩ eos uiue¬
re. quos dñs hinc & infuturum seruan¬
dos uoluit raꝑe. Qd gͦ de mariȩ morte qͥd
de cius assumptione dicendum est. unde
diuina scͥptura nichil cominendat lnisi
querendum ratione. quid consentiat ue¬
ritati: Fiatq ipsa ueritas auctoritas. sine
qua necesse est. nec u̾aleat auctoritas.
Memores enu conditionis humane.
mortẽ illam subisse temporalem dicert
non metuimusł quã idem certe eiꝰ filiꝰ
qui ds & homo est. lege sortis humane
sustinuit: & hoc quia homo de eiꝰ susceptꝰ
& ꝓfusus utero. Sed si dicimus mortis¬
eam uinculis teneri: & resolutam in
communem putredinem. uermem. ac ci¬
nerem  laborandum est si conueniat tã¬
te scĩtati: tante aulȩ di prerogatiuȩ. Sci¬

Expanded text:
sacerdotis Dei excelsi justitia loquitur, cum sacerdotis Dei excelsi justitia loquitur, cum ipsa praecessisse tantae laudis merita cognoscatur. Nihil de Enoch et Eliae, postquam rapti sunt, vitae felicitate commendat, cunctis liquido scientibus eos beate vivere, quos Dominus hinc et in futurum servandos voluit rapere. Quid ergo de Mariae morte, quid de ejus assumptione dicendum est, unde divina Scriptura nihil commendat; nisi quaerendum ratione quid consentiat veritati; fiatque ipsa veritas auctoritas, sine qua necesse est nec valeat auctoritas? Memores enim conditionis humanae, mortem illam subiisse temporalem dicere non metuimus, quam idem certe ejus Filius, qui et Deus et homo est, lege sortis humanae sustinuit: et hoc quia homo de ejus susceptus et profusus eteneri vinculis, et resolutam in communem putredinem, vermem ac cinerem: librandum est, si hoc conveniat tantae sanctitati, tantae aulae Dei praerogativae. Sci
Abbreviated transcription (Latin):
manda. dum uera indagatione fuerint
patefacta. fecunda eñ ẽ uitatis auct̾oritaᷤᷤ & dũ
diligenter discutitur. de se gignere quod
ipsa est cognoscitur. Sepe enim discussa
ueram conuenientiam parit. quã mani-¬
festis sermonib abscondit. Et sepe aꝑtis
sermonib insinuat. in quib nichil p̃ter
da est littera. Quedam autem sic cõmen¬
dat. ut pariter litteram & mysticum in¬
tellectum instruat: ut intransitu maris
rubri & manna cęlesti. & tab̾nacło di
atq archa testamenti. ubi futuroꝵ figu¬
ra baptismi uidelic&¬
ostensa est p̃rogati ua ꝗquȩda
tantum mystice. cum dñ dicit insufflas¬
se infaciem adam spiraculum uitȩ. qui
os ad spirandum non hab&. nec manus
ad oꝑandum cum dicat ꝓpħa manꝰ tuȩ
etiam quȩdam quȩ quamuis commemo-¬
rari ex toto omissa sint: ueruintamen
ratione creduntur. ad quid ipsa conueni¬
entia rei quẽadmodum dux & preuia
creditur. Nichil enim de mel chisedech

Expanded text:
manda, dum vera indagatione fuerint manda, dum vera indagatione fuerint patefacta. Fecunda est enim veritatis auctoritas: et dum diligenter discutitur, de se gignere quod ipsa est cognoscitur. Saepe enim discussa veram convenientiam parit, quam manifestis sermonibus abscondit; et saepe apertis sermonibus insinuat, in quibus nihil praeter da est littera. Quaedam autem sic commendat, ut pariter litteram et mysticum intellectum insinuet: ut in transitu maris Rubri, et manna coelesti, et tabernaculo Dei, atque arca testamenti, ubi futurorum figura, Baptismi videlicostensa est praerogativa. Quaedam tantum mystice, ut cum Deum dicit insufflasse in faciem Adae spiraculum vitae, qui tamen os ad spirandum non habet, nec manus ad operandum, cum dicat propheta, Manus tuae, etiam quaedam, quae quamvis commemorari ex toto omissa sint, vera tamen ratione creduntur, ad quod ipsa convenientia rei quemadmodum dux et praevia creditur. Nihil enim de Melchisedech
Abbreviated transcription (Latin):
uia profundissime &
sua dignitate altissime
sum responsurus que¬
stioni. lec̃¬
torem meum obsecro ut pro m̾e interĩ¬
p̃cetur: & si qua ame pleniter dicta cog¬
nouerit. bonis di gratus existat. Si
autem minus nr̃e compatiatur humilitati:
quia lic& minus ualeamus dicere. uera ta¬
men ꝓculdubio uol  mus. De scĩssimo gͥ
corpore ꝑpetuȩ uirginis mariȩ eiꝰq sacrȩ
animȩ assumptione quantũ dñs donaue¬
rit lo qui suscipientes hoc pͥmum dicimus
qđ diuinis scͥpturis post quam dñs in cru¬
ce matrem discipło commendauit ut casti¬
tas castis tueretur obsequiis: nichil reppe
natim dicens. Hi om̃s erant ꝑseuerantes
unanimiter moratione cum mulierib
& maria matre iñu & fr̃ib eiꝰ. Hoc di¬
cimus quia tanto quȩ magna sunt cau¬
tius tractanda existunt: quanto specia¬
lib auctoritatum testimoniis non posst̃
ad liquidum roborari. Sed quia quedam
scͥptura sc̃a ueris indagationum studiis
querenda reliquit. non sunt suꝑflua esti¬

Expanded text:
uia profundissimae et sua dignitate altissimae sum reponsurus quaestioni, lectorem meum obsecro, ut pro me interprecetur, et si qua a me pleniter dicta cognoverit, donis Dei gratus existat: sin autem minus, nostrae compatiatur humilitati; quia licet minus valeamus, vera tamen procul dubio volumus. De sanctissimo igitur corpore perpetuae virginis Mariae, ejusque sacrae animae assumptione quantum Dominus donaverit loqui suscipientes, hoc primum dicimus, quod in divinis Scripturis postquam Dominus in cruce matrem discipulo commendavit , ut castis castitas tueretur obsequiis, nihil de ea rnatim, dicens: Hi omnes erant perseverantes unanimiter in oratione cum mulieribus, et Maria matre Jesu, et fratribus ejus . Hoc dicimus, quia tanto quae magna sunt, cautius tractanda existunt, quanto specialibus auctoritatum testimoniis non possunt ad liquidum roborari. Sed quia quaedam Scriptura sancta indagationum studiis quaerenda reliquit, non sunt superflua aesti
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ familię se debere. Pro. xp̃o & ꝓ uita et̾¬
na suos om̃s moneat. doceat. hortetur. cor¬
ripiat: impendat beniuolentiam̃ exerceat
disciplinam. Ita in domo sua ȩccl̃asticum.
& quodam modo episcopale implet officiũ.
ministrans xp̃o. ut in ȩternum sit cum
illo. Nam & illam maximam passionis
ministrationem. multi ex ur̃o numero
ministrarunt. Multi non ep̃i. neq cleri¬
ci. iuuenes & uirgines senes cum iuniorib.
multi congregati & coniugate:. multi pa¬
tres matresq familias ministrantes xp̃o.
etiam animas suas in eiꝰ martyrio po¬
suerunt. & honorificante eos patre co¬
ronas głosissimas receꝑunt.

Expanded text:
suae familiae se debere. Pro Christo et pro vita aetesuae familiae se debere. Pro Christo et pro vita aeterna, suos omnes admoneat, doceat, hortetur, corripiat; impendat benevolentiam, exerceat disciplinam: ita in domo sua ecclesiasticum et quodammodo episcopale implebit officium, ministrans Christo ut in aeternum sit cum ipso. Nam et illam maximam passionis ministrationem multi ex vestro numero ministrarunt: multi non episcopi neque clerici, juvenes et virgines, seniores cum junioribus, multi conjugati et conjugatae, multi patres matresque familias Christo ministrantes, etiam animas suas in ejus martyrio posuerunt, et honorificante Patre coronas gloriosissimas receperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ex minimis meis fecisti. mͥ fecisti: nec ea
tantum quȩ ad miscd̃iam ꝑtinent cor-¬
poralem. sed omnia oꝑa bona ꝓpter cep̃m
ster est ap̃i usq ad illud opus magne ca¬
ritatis: quod est animam suam ꝓfr̃ib
ponere. Hoc est enu & ꝓ xxp̃o ponere:
quia & hoc ꝓpter sua menbra dicturus
est. Cum pro istis fecisti: ꝓ me fecisti. De
tali quippe oꝑe. etiam se ministrum face-¬
re & appellare dignatꝰ est ubi ait: sicut
filius hominis non uenit ministrari sed
ministrare. & animam suã ponere ꝓ mul¬
unde est minister & xp̃r. Sic ministran¬
tem xp̃o honorificabit pater eiꝰ. honore
illo magno ut sit cũ filio eiꝰ: neͤ unqũa
nister m̃s erit: nolite tantũmodo bo¬
nos epõs & clericos cogitare: etiam uos
ꝓ modo ur̃o ministrate xp̃o. bene uiuen¬
do. elemosinas faciendo. nomen doctri-¬
namq eius quib poteritis p̾dicando:
& unusqͥsq etiam paterfamilias hoc
nomine agnoscat paternum affectum

Expanded text:
ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Nec ea ex minimis meis fecistis, mihi fecistis. Nec ea tantum quae ad misericordiam pertinent corporalem, sed omnia opera bona propter Christum ster est Christi usque ad illud opus magnae charitatis, quod est animam suam pro fratribus ponere: hoc est enim et pro Christo ponere. Quia et hoc propter sua membra dicturus est: Cum pro istis fecisti, pro me fecisti. De tali quippe opere etiam se ministrum facere et appellare dignatus est, ubi ait: Sicut Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare, et animam suam ponere pro mulunde est minister et Christus. Sic ministrantem Christo honorificabit Pater ejus, honore illo magno, ut sit cum Filio ejus, nec unquam nister meus erit; nolite tantummodo bonos episcopos et clericos cogitare. Etiam vos pro modo vestro ministrate Christo, bene vivendo, eleemosynas faciendo, nomen doctrinamque ejus quibus potueritis praedicando; ut unusquisque etiam paterfamilias hoc nomine agnoscat paternum affectum
Abbreviated transcription (Latin):
diceret dñs: ubi ego sum ibi erit & mini¬
ster m̃s. & si quis mͥ ministrauerit. hono¬
ficabit eum pater m̃s: qm̃ iudam talia
ministrantem reꝓbatum potius qũa ho
noratum uidemus. Ut qͥd gͦ alibi querimꝰ
quid sit ministrare xp̃o. & non podius
in istis ipsiꝰ uerbis agnoscimus : Cum enĩ
dixit si quis mͥ ministrat me sequat᷑: hoc
intelligi uoluit ac si diceret. Si quis me ñ
sequitur. non mͥ ministrat. Ministrant gͦ
inũ xp̃o. qui non sua querunt. sed quȩ
iñu xp̃i. Hoc est enim me sequatur uias
ambulet meas non suas: sicut alibi scͥp¬
tum est. Qui se dicit manere in xp̃o. de¬
bet sicut ille ambulauit & ipse ambula¬
re. Deb& etiam si porrigit esurienti panẽ
de miscłia facere. non de iactantia: non
alud ibi querere quam opus bonum.
nesciente sinistra quid faciat dextera:
io est ut alienetur intentio cupiditatis.
ab oꝑe caritatis. Qui sic ministrat. xp̃o
ministrat: recteq illi dicit᷑: quod uni

Expanded text:
diceret Dominus: Ubi ego sum, ibi erit et minidiceret Dominus: Ubi ego sum, ibi erit et minister meus. Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus, quoniam Judam talia minnoratum videmus. Utquid ergo alibi quaerimus quid sit ministrare Christo, et non potius in istis ipsis verbis agnoscimus? Cum enim dixit, Si quis mihi ministrat, me sequatur; hoc intelligi voluit, ac si diceret, Si quis me non sequitur, non mihi ministrat. Ministrant ergo Jesu Christo, qui non sua quaerunt, sed quae Jesu Christi . Hoc est enim, me sequatur, vias ambulet meas, non suas: sicut alibi scriptum est, Qui se dicit in Christo manere, debet sicut ambulavit ille, et ipse ambulare . Debet etiam, si porrigit esurienti panem, de misericordia facere, non de jactantia; non aliud ibi quaerere quam opus bonum, nesciente sinistra quid faciat dextera , id est, ut alienetur intentio cupiditatis ab opere charitaministrat, recteque illi dicetur: Cum uni
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑe poterit adoptatꝰ. quam ut sit ubi
est unicus: non ȩqualis factus diuini¬
tati. sed consociatus ȩternitati: Quid
sit autem ministrare xp̃o. cui oꝑi mer¬
ces tanta promittit᷑. hoc potius debemꝰ
inquirere. Si enim hoc putauerimus ẽẽ
xp̃o ministrare ea quȩ sunt corpori neces¬
saria p̃ꝑare. aut cȩnanti cybum coquere.
uel apponere. uel poculum dare. potum¬
q miscere feceruntq hoc illi qui potuer̃t
eum in corpore habere p̃sentem. sicut mar¬
tha & maria: qndo &e lararus unus erit
ex recumbentib. Sed eo mͦ xp̃o etiam
iudas ꝑditus ministrauit. Nam & locu¬
lus ipse habebat & quamuis ex eis quȩ
mittebantur sceleratisime furaret᷑ ꝑ ilu
tamen etiam necessaria parabant᷑. Hincẽ f.
illuo. quod cum ei diceret dñs qd facis.
fac uelociter: arbitrati sunt quidam qđ
eum iusserit ꝓpter diem festum necessa¬
ria p̃parare. uel indigentib aliquid da¬
re. Nullo modo gͥ de huiuscemodi ministͥs

Expanded text:
cipere poterit adoptatus quam ut sit ubi cipere poterit adoptatus quam ut sit ubi est unicus, non aequalis factus divinitati, sed consociatus aeternitati? Quid sit autem ministrare Christo, cui operi merces tanta promittitur, hoc potius debemus inquirere. Si enim hoc putaverimus esse Christo ministrare, ea quae sunt corpori necessaria praeparare, aut coenanti cibum coquere vel apponere, vel poculum dare, potumque miscere, fecerunt hoc illi qui potuerunt eum in corpore habere praesentem, sicut Martha et Maria, quando et Lazarus unus erat ex recumbentibus. Sed eo modo Christo etiam Judas perditus ministravit. Nam et loculos habebat ipse. Et quamvis ex eis quae mittebantur sceleratissime furaretur, per illum tamen etiam necessaria 412 parabantur. Hinc est illud quod cum ei diceret Dominus: Quod facis fac velociter, arbitrati sunt quidam quod eum jusserit propter diem festum necessaria praeparare vel indigentibus aliquid dare. Nullo modo igitur de hujuscemodi ministris
Abbreviated transcription (Latin):
dei preceptum. aut ex hac uita emigran¬
dum: quoꝵ duoꝵ homo cogatur alterũ
eligere. comminante mortem ꝑsecutore:
ibi eligat d̃o dilecto mori quam offenso
uiuere: ibi oderit in hoc mundo ani¬
mam suam. ut in uitam ȩternam custo¬
diat eam. Si quis mͥ ministrat. me seqͣt᷑.
relinquens nobis exemplum. ut sequam᷑
uestigia eiꝰ. Ecce quod dictum est. si qͥs
mͥ ministrat. me sequat᷑. Quo fructit.
quo mercede. quo premio ᷤ Et ubisum
inquid illic & minister ms erit. Gratis
ametur. & oꝑis quo ministrat᷑ illi. p̃ci¬
um sit esse cum illo. Ubi eium bene erit
sine illo. aut qͣndo esse male poterit cũ
illo ᷤ Audi eudentius. Siqͥs mͥ ministra¬
uerit. honorificabit eum pater m̃sAuo
honore. nisi ut sit cum filio eius: Quod
enim suꝑius ait ubi ego sum illic & mi¬
nister ms erit: hoc intelligit᷑ exposuis¬
se cum dicit. honorificabit eum pater
m̃s. Nam quem maiorem honorem ac-¬

Expanded text:
Dei praeceptum, aut ex hac vita emigranDei praeceptum, aut ex hac vita emigrandum, quorum duorum homo cogatur alterum eligere, comminante mortem persecutore; ibi eligat Deo dilecto emori, quam offenso vivere: ibi oderit in hoc mundo animam suam, ut in vitam aeternam custodiat eam. 11. Si quis mihi ministrat, me sequatur. relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus . » Ecce quod dictum est, si quis mihi ministrat, me sequatur. Quo fructu? qua mercede? quo prinquit, illic et minister meus erit. Gratis ametur, ut operis quo ministratur illi pretium sit esse cum illo. Ubi enim bene erit sine illo, aut quando male esse poterit cum illo? Audi evidentius: Si quis mihi ministraverit, honorificabit eum Pater meus. Quo honore, nisi ut sit cum Filio ejus? Quid enim superius ait? Ubi ego sum, illic et minister meus erit. Hoc intelligitur exposuisse cum dicit: Honorificabit eum Pater meus. Nam quem majorem honorem ac
Abbreviated transcription (Latin):
q in hoc mundo: in uita ȩterna ipse
custodit eam. Magna & mira sententia.
quemadmodum sit homini in animam
suam amor ut ꝑeat: odium ne ꝑeat. Si¬
male amaueris tunc odisti: si bene oderis.
tunc amasti. Felices qui oderunt custo¬
diendo: ne ꝑdant amando. Sed uide
ne tibi subrepat. ut te ipsum uelis inte¬
rimere: sic intelligendo qͦd debes odisse
in hoc mundo animam tuã. Hinc eñĩ
quidam maligni atq ꝑuersi. & in sem&¬
ipsis crudeliores & sceleratior es homici¬
dȩ. flammis se donant. aquis p̃focant.
non docuit: immo etiam diabolo p̾ci-¬
pitium suggerenti. redi inquit retro sa¬
thanas. Scriptum est. non demptabis
dnm dm̃ cuum. Petro autem dixit. sig¬
nificans qua morte clarificaturus erat
dm̃: cum esses iunior cingebas te & ibas
ciuget. & feret quo tͥu non uis. Ubi satis
ex pressit non a seipso sed ab alio debere
occidi: qui uestigia sequitur xp̃i. Cũ gͦ
cause articulus uenerit. ut hȩc condi¬
tio ꝓponatur. aut faciendum esse contͥ

Expanded text:
que in hoc mundo, in vitam aeternam ipse custodit eam. Magna et mira sententia, quemadmodum sit hominis in animam suam amor ut male amaveris, tunc odisti: si bene oderis, tunc amasti. Felices qui oderunt custodiendo, ne perdant amando. Sed vide ne tibi subrepat ut teipsum velis interimere, sic intelligendo quod debes odisse in hoc mundo animam tuam. Hinc enim quidam maligni atque perversi, et in seipsis crudeliores et sceleratiores homicidae, flammis se donant, aquis praefocant, hristus non docuit, imo etiam diabolo praecipitium suggerenti respondit: Redi retro, satanas; scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum . Petro autem dixit, significans qua morte glorificaturus erat Dcinget, et feret quo tu non vis . Ubi satis expressit, non a seipso, sed ab alio debere occidi, qui vestigia sequitur Christi. Cum ergo causae articulus venerit, ut haec conditio proponatur, aut faciendum esse contra