comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuto pirup e traseosun Nam illa qua plurimum est socrates
usus hanc hiũt uiam cum plura interrogasset quȩ confi¬
teri aduersario necesse est nouissime id de quo querebat
inferret ut simile concessisse id est inductio hoc ĩ oratioe
fieri non põt. Sed quod illic interrogat᷑ hic fere sumit᷑.
Sit igitur illa interrogatio talis. quod est pomũ genero¬
sissimum: non ne quod optimum s concederetur. Q uid
et eunsenua generosissimus : non ne qui optimus : et plura
in cundem modim deinde cuius rai gratia rogatum at
Quid homo : non ne is generosissimus ꝗ opti mus . fatendũ
errtoebioe intestiũ intertogatione ualet plurimum uĩ oroe
perpetua. dissimile est aut enim sibi ip̃t iñdet orator
qui uelo tissimus. Ita hominum non ꝗ claritate nastendi
ed ꝗ curtute maxime excellet. oĩa igit᷑ ex hoc geseri
sumpta necesse est aut similia eẽ aut dissimilia aut cõ¬
traria. dissimilitudo assumit᷑ interĩ et ad orĩs ornatum

Expanded text:
 ἐπαγωγήν. nam illa, qua plurimum est Socrates usus, hanc habuit viam, ut cum plura interrogasset, quae fateri adversario necesse esset, novissime id, de quo quaerebatur, inferret, ut simile concessis. Id est inductio. hoc in oratione fieri non potest; sed, quod illic interrogatur, hic fere sumitur. sit igitur illa interrogatio talis: quod est pomum generosissimum? nonne quod optimum? concedetur. quid equus? qui generosissimus? nonne qui optimus? et plura in eundem modum. deinde , cuius rei gratia rogatum est, quid homo? nonne is generosissimus, qui optimus? fatendum erit. hoc in testium interrogatione valet plurimum, in oratione perpetua dissimile est; aut enim sibi ipse respondet orator aqui velocissimus: ita hominum, non qui claritate nascendi sed qui uirtute maxime excellet. omnia igitur ex hoc genere sumpta necesse est aut similia esse aut dissimilia aut contraria. similitudo adsumitur interim et ad orationis ornatum;
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ipã consuetudine ad graues acutos mediosq horum
sonos fertur sic oratoris cogitationẽ ni hil moret᷑ hȩc
uarietas argum̃toꝵ et copia. Sed quasi offerat se et occũ¬
rat et ut licterę syllabeq scribentiũ cogitatione nõ exigũt
sic rationẽ sponte quadam sequantur. De exemplis.¬
ERT IUM est genus ex iis quȩ extrinsetus addu¬
Quo noĩe et generaliter usi sunt ĩ omni similium appositiõe
et spetialiter in iis quȩ reꝵ gestaꝵ auctoritate nitunt᷑
Nrĩ fere similitudinem uocari maluerunt quod ab illis
parabolȩ dicit᷑. hoc alterũ exemplum quanꝗͣ et hoc simile
est illud exemplũ. nos quo facilius propositum explicemꝰ
utrunq napadeisaa eẽ credamus et ip̃i appellemus exẽplũ
nec uereor ne uidear repugnare ciceroni quanꝗͣ collationem
speret ab exemplo. Nam idem omnem argumẽtationẽ diui¬
dit in duas partes inductionẽ et raciocinationẽ ut plurimi¬

Expanded text:
tamen ipsa consuetudine ad graves, acutos, medios nervorum tamen ipsa consuetudine ad graves, acutos, medios nervorum sonos fertur, sic oratoris cognitionem nihil moretur haec varietas argumentorum et copia, sed quasi offerat se et occurrat, et, ut litterae syllabaeque scribentium cogitationem non exigunt, sic rationem sponte quadam sequantur. tertium genus ex iis, quae extrinsecus adduquo nomine et generaliter usi sunt in omni similium adpositione et specialiter in iis, quae rerum gestarum auctoritate nituntur. nostri fere similitudinem vocari maluerunt, quod ab illis παραβολὴ dicitur, alterum exemplum, quanquam et hoc simile est et illud exemplum. nos , quo facilius propositum explicemus, utrumque παράδειγμα esse credamus, et ipsi appellemus exemplum. nec vereor, ne videar repugnare Ciceroni, quanquam collationem separat ab exemplo. nam idem omnem argumentationem dividit in duas partes, inductionem et ratiocinationem, ut pleri
Abbreviated transcription (Latin):
hostiatam pulsanda ut sciant an ad probandum id quod in¬
tendimus forte respondeant. nisi cum discunt et ad hoc usu
carẽt. infinitam enim faciat ipã res dicendi tarditatem
si semꝑ sit necesse ut tempantes unum quodq eoꝵ quod
sit aptum atq conueniens experiendo noscamus. Nescio
an et̃ impedimento futura sint nisi et animi quedam in¬
genita natura et studio exercitata uelocitas recta nos ad
ea quę conueniunt causȩ ferant. Nam ut cantus uocis
plurimũ iuuat sociata neruoꝵ concordia si in tardior
manus nõ inspectis dimensisq singulis quibus queq uox
fidibus iungenda sit dubitet potius fuerit eẽ contentũ
eo quo simplex canendi natura tulerit. Ita huiusmodi
p̃ceptis debet quiđ aptata ẽẽ et cithare modo intenta
ratio doctrinȩ. Sed hoc exercitatione multa conseq̃ndũ
ut quem ad modum illoꝵ artificũ et̃ si alio spectent. manus

Expanded text:
ostiatim pulsandum, ut sciant, an ad probandum id, quod inostiatim pulsandum, ut sciant, an ad probandum id, quod intendimus, forte respondeant, nisi cum discunt et adhuc usu carent. infinitam enim faciat ista res dicendi tarditatem, si semper necesse sit, ut temptantes unumquodque eorum, quod sit aptum atque conveniens, experiendo noscamus; nescio an etiam impedimento futura sint, nisi et animi quaedam ingenita natura et studio exercitata velocitas recta nos ad ea, quae conveniunt causae, ferant. nam , ut cantus vocis plurimum iuvat sociata nervorum concordia, si tamen tardior manus nisi inspectis demensisque singulis, quibus quaeque vox fidibus iungenda sit, dubitet, potius fuerit esse contentum eo, quod simplex canendi natura tulerit, ita huiusmodi praeceptis debet quidem aptata esse et citharae modo intenta ratio doctrinae; sed hoc exercitatione multa consequendum, ut, quemadmodum illorum artificum, etiamsi alio spectant, manus
Abbreviated transcription (Latin):
dam scientiam consecutos intelligant. Nec enim artibue editis
fadtum est ut argumenta ĩuenerimus. Sed dicta sunt omnia
anꝗͣ precipenturꝰ. Mox ea scriptores obseruata et collecta edi¬
derunt. Cuius rei probatio estq exemplis eoꝵ ueteribus utũt
et ab oratoribus illa repetũt. ipi nullum nouũ quod dictũ
non sit inuenunt artifices ergo illi qui dixerunt Ssed hñda
his quocq gratia est ꝑ quos labor nobis detractus est. nam q̃
priores beneficio ingenii singula ĩ uenerunt nobis et non sũt
requirenda et nota oiã. Sed non magis hȩc sat est q̃ pale¬
stram dedicisse nisi corpus exercitatione continentia cibis añ
oiã natura uĩuat᷑. Sicut contra ne illa quid satis sine artt
profuerint. Illud quoq studiosi eloquetiȩ cogitent neq omnib
in causis ea quȩ demonstrauimus cuncta posse repuri neq cũ
proposita fuerit materia dicendi scrutanda singula et uelut

Expanded text:
dam scientiam consecutos intelligant. neque enim artibus editis dam scientiam consecutos intelligant. neque enim artibus editis factum est, ut argumenta inveniremus, sed dicta sunt omnia, antequam praeciperentur, mox ea scriptores observata et collecta ediderunt. cuius rei probatio est, quod exemplis eorum veteribus utuntur et ab oratoribus ilia repetunt, ipsi nullum novum et quod dictum non sit inveniunt. artifices ergo illi qui dixerunt; sed habenda his quoque gratia est, per quos labor nobis est detractus. nam , quae priores beneficio ingenii singula invenerunt, nobis et non sunt requirenda et notata sunt omnia. Sed non magis hoc sat est quam palaestram didicisse, nisi corpus exercitatione, continentia, cibis, ante omnia natura iuvatur, sicut contra ne illa quidem satis sine arte profuerint. illud quoque studiosi eloquentiae cogitent, neque omnibus in causis, quae demonstravimus, cuncta posse reperiri; neque, cum proposita fuerit materia dicendi, scrutanda singula et velut
Abbreviated transcription (Latin):
heatur. et q̃ diu quilibet unus suꝑfuerit eẽ eum totius
sum mȩ creditorem. Thebanos aũt nõ om̃s ĩ alexandri
manu fuisst: hoc non extrinsecus probatur quȩ uis est
argum̃ti sed ip̃m perse ualet. Tertii loci pars prior magis
uulgaris non in tabulis eẽ ius. itaq multis argumẽtis de¬
fendi pot. Mens quoq alex duci debet in dubium. honera¬
rit eos an deceꝑit. Illud iam rursus materiȩ propriũ et ue¬
lut noue controuersię ꝙ restitutione recepisse ius etiam¬
si quod amiserint thebani uident᷑. hic et quid cassander ue¬
lit queritur. Sed uel potentissima apud amphictionas equi
tractatio est. hec non id cirto dico ꝙ inutilem horũ locor
ex. quibus argumenta ducunt᷑ cognitionem putem alioq
nec st: acdidissem. sed ne si qui cogno uerit̃ ista si cetem nooi¬
gant ꝓfectos se protinus atꝙ consumatos putent: et iusi m
ceteris quȩ mox precipienda sunt elaborauerint mutam quã¬

Expanded text:
beatur, et, quamdiu quilibet unus superfuerit, esse eum totius beatur, et, quamdiu quilibet unus superfuerit, esse eum totius summae creditorem, Thebanos autem non omnes in Alexandri manu fuisse. hoc non extrinsecus probatur, quae vis est argumenti, sed ipsum per se valet. tertii loci pars prior magis vulgaris, non in tabulis esse ius; itaque multis argumentis defendi potest. mens quoque Alexandri duci debet in dubium, honorarit eos an deceperit. illud iam rursus proprium materiae et velut novae controversiae, quia restitutione recepisse ius, etiamsi quod amiserint, Thebani videntur. hic et, quid Cassander velit, quaeritur: sed vel potentissima apud Amphictyonas aequi tractatio est. haec non idcirco dico, quod inutilem horum locorum, ex quibus argumenta ducuntur, cognitionem putem, alioqui nec tradidissem; sed ne se, qui cognoverint ista, si cetera negligant, perfectos protinus atque consummatos putent et, nisi in ceteris, quae mox praecipienda sunt, elaboraverint, mutam quan
Abbreviated transcription (Latin):
primum in eo quod iniudicium deduci potest nihil ualeͣ
ius belli nec armis erepta nisi armis posse retineri. Ita ubi
illa ualeant non ẽẽ iudicem ubi udex sit illa nihil ualẽ.
hoc inueniendum est ut adhiberi possit argum̃tu. ideo
captiuos si ĩ patriam suam redierũt liberos eẽ ꝗa bello ꝑta
non nsi eadem ui possideant᷑. propriũ est illud causȩ quod
amphaictiones iudicant ut alia apud centũ uiros alia ap̃
priuatũ iudicem ĩ iisdem questionibus ratio sit. tum scdo
gradu non potiusse donari a uictore uis ꝗa id demũ sit
eius quod teneat. Ius quod sit incorporale apprehendi
manu non posst. hoc reꝑire difficilius q̃ cum inueneris
argum̃tis adiuuare. ut alia sit conditio heredis. alia uic¬
toris. ꝗa ad illum ius adhũc res transeat. Proprium
deinde materię uis publici crediti transire ad uictorem
non potusse. quia quod populus crediderit omnibus de¬

Expanded text:
inprimis: in eo, quod in iudicium deduci potest, nihil valere inprimis: in eo, quod in iudicium deduci potest, nihil valere ius belli nec armis erepta nisi armis posse retineri; itaque, ubi illa valeant, non esse iudicem; ubi iudex sit, illa nihil valere. hoc inveniendum est, ut adhiberi possit argumentum: ideo captivos, si in patriam suam redierint, liberos esse, quia bello parta nonnisi eadem vi possideantur. proprium est et illud causae, quod Amphictyones iudicant ut alia apud centumviros, alia apud privatum iudicem in iisdem quaestionibus ratio; tum secundo gradu, non potuisse donari a victore ius, quia id demum sit eius, quod teneat; ius, quod sit incorporate, adprehendi manu non posse. hoc reperire est difficilius quam, cum inveneris, argumentis adiuvare, ut alia sit condicio heredis, alia victoris, quia ad illum ius, ad hunc res transeat. proprium deinde materiae, ius publici crediti transire ad victorem non potuisse, quia, quod populus crediderit, omnibus de
Abbreviated transcription (Latin):
thessaloꝵ donauit iis ultro. postea restituti a cassandõ
thebani reposcunt thessalos. apud amphittionas agit᷑
.c. talenta et credidisse eos constat et nõ recepisse. lis
omnis ex eo ꝙ alexander ea thessalis donasse dicitur
pendet. Constat illud quoq non eẽ is ab alexandro
petuniã datam. Queritur ergo an ꝑinde sit qđ datũ
est ac si pecuniã dederit. Quid proderũt argumẽtoꝵ
loci nisi hȩc prius uidero nihl cum egisse donando nõ¬
potiusse donare non donasse. et prima quiđ̃ actio faci¬
lis ac fauorabilis repetentiũ iure quod ui sit ablatum
Sed hunc aspera et uehemens questio exorit᷑ de iure belli
dominantibus thessalis hͦ regna populos fines gentium
atq urbium contineri. Inueniendum contra est quo discet
hȩc causa a ceteris que in potestate uictoris uenirẽt. nec
circa probationem res heret sed circa propositionẽ. dicamꝰ

Expanded text:
Thessalorum, donavit his ultro; postea restituti a Cassandro Thessalorum, donavit his ultro; postea restituti a Cassandro Thebani reposcunt Thessalos. apud Amphictyonas agitur. centum talenta et credidisse eos constat et non recepisse. lis omnis ex eo, quod Alexander ea Thessalis donasse dicitur, pendet. constat illud quoque, non esse iis ab Alexandro pecuniam data; quaeritur ergo, an proinde sit, quod datum est, ac si pecuniam dederit? quid proderunt argumentorum loci, nisi haec prius videro, nihil eum egisse donando, nopotuisse donare, non donasse? et prima quidem actio facilis ac favorabilis repetentium iure quod vi sit ablatum; sed hinc aspera et uehemens quaestio exoritur de iure belli, dicentibus Thessalis, hoc regna, populos, fines gentium atque urbium contineri. inveniendum contra est, quo distet haec causa a ceteris, quae in potestatem victoris venirent; nec circa probationem res haeret, sed circa propositionem. dicamus
Abbreviated transcription (Latin):
cato exulet. Cicero pro cluentio p popilium et tiberuĩ
guctam dicit non iudicii corrupti sed ambitus eẽ dãnatos
Quid signi: ꝙ accusatores coꝵ qui erant ip̃i ambitus dãnati
e lege suint post hanc uictoriã restituti. Nec minusi hoc
curę debet admberi quid proponendum ꝗ̃ quomodo sit
quod proposueris probandum hic si nõ uis ĩuentionis
maior. certe prior. Nam ut tela suꝑuacua sunt nescieti
quid petat sic argumenta nisi p̃uideris cui rei adhibenda
sint. hoc est quod comprehendi arte non possit. Ideo ꝙ cũ
plures eadem didicerint gͣñibus argum̃toꝵ similibus utẽt᷑
alius tñ alio plura quibus utatur inueniet. Sit exempͥ
gratia proposita controuersia quȩ minime comunes cum
aliis questiones ht̃. Cum thebas euertisset alexander in¬
uenit tabulas quibus centum talenta mutua thessalis de¬
disse t̾ebanos continebat᷑ has quia erat usus cõmilitio

Expanded text:
cato exulet. Cicero pro Cluentio Publium Popilium et tiberium cato exulet. Cicero pro Cluentio Publium Popilium et tiberium Guttam dicit non iudicii corrupti sed ambitus esse damnatos. quid signi? quod accusatores eorum, qui erant ipsi ambitus damnati, e lege sint post hanc victoriam restituti. nec minus in hoc curae debet adhiberi, quid proponendum quam quomodo sit quod proposuerimus probandum. hic immo vis inventionis, si non maior, certe prior. nam ut tela supervacua sunt nescienti, quid petat, sic argumenta, nisi provideris cui rei adhibenda sint. hoc est, quod comprehendi arte non possit. Ideoque, cum plures eadem didicerint, generibus argumentorum similibus utentur; alius alio plura, quibus utatur, inveniet. sit exempli gratia proposita controversia, quae communes minime cum aliis quaestiones habet: cum Thebas evertisset Alexander, inuenit tabulas, quibus centum talenta mutua Thessalis dedisse 'Thebanos continebatur. has , quia erat usus commilitio
Abbreviated transcription (Latin):
suum totũ exigerent. ab argentario solidum peti pro¬
prium ex materia est argumentũ creditoris. ld circo ad¬
iectum ẽẽ in lege ut argentarius totũ exigeret. aduer¬
sus erum alios non opus fiusse lege cum om̃s preterꝗ̃
ab argentariis totũ exigendi ius haberent. Cum mul¬
ta aũt nouant᷑ in omni genere materiȩ tum p̃cipue
in iis questionibus quȩ scripto constant ꝗa uotum est
in singulis ambiguitas frequens. ad huc in comundtis
magis et hec ip̃a plurium legum aliorũ ue scriptorum
uel congruentium uel repugnantiũ complexu uarientur
necesse est cum res rei autꝰ ius uiris quasi signum est Tõ
debui tibi pecunam nunq̃ me appellasti. usura non actepisi
ultro a me mutuatus es. lex est qui prĩproditionis reo nõ
asfuerit exheres sit. negat fit nisi pater ab solutus sit
quid signi: lex altera. proditionis dominatus cũ aduo¬

Expanded text:
suum totum exigerent. argentarius ab argentario solidum petit. prosuum totum exigerent. argentarius ab argentario solidum petit. proprium ex materia est argumentum creditoris, idcirco adiectum esse in lege, ut argentarius totum exigeret; adversus alios enim non opus fuisse lege, cum omnes praeterquam ab argentariis totum exigendi ius haberent. cum multa autem novantur in omni genere materiae tum praecipue in iis quaestionibus, quae scripto constant, quia vocum est in singulis ambiguitas frequens et adhuc in coniunctis magis. et haec ipsa plurium legum aliorumve scriptorum vel congruentium vel repugnantium complexu varientur necesse est, cum res rei aut ius iuris quasi signum est. Non debui tibi pecuniam; nunquam me appellasti, usuram non accepisti, ultro a me mutuatus es. lex est, qui patri proditionis reo non adfuerit, exheres sit. negat filius, nisi si pater absolutus sit. quid signi? lex altera, proditionis damnatus cum advo
Abbreviated transcription (Latin):
aut a ꝑsonis aut a rebus peti.ꝗa utrũq in plura diui¬
ditur. Ita ex antecedentibus et iunctis et insequentibus
structus ut quid in quãq causa dicendum sit ex his sciat
presertim cum plurime probationes in ip̃o causaꝵ comple¬
xii repiantur ita ut sint cum alia lite nulla comunes
heq sint et potentissime et minime obuiȩ. ꝗa comunibus
mentoꝵ sane dicamus ex circũstantia ꝗa nedie racra
dicere aliter non possumus uel exiis quȩ cuiusq causȩ
propria sunt: ut in illo adultero sacerdote qui lege qua
unius seruandi potestatem habebat se ipe seruare uoluit
propriũ controuersiȩ est dicere nõ unum nocentem serua¬
bis ꝗa te adultero dimisso adulterã octidere non licebit
hoc enim argumentũ lex facit quȩ prohibet adulteram
sine adulterio occidere. et illa inqua lex est ut argen¬
tarii dimidium ex eo quod debebant soluerent creditũ

Expanded text:
aut a personis aut a rebus peti, quia utrumque in plura diviaut a personis aut a rebus peti, quia utrumque in plura dividitur, ita ex antecedentibus et iunctis et insequentibus structus ut, quid in quaque casa ducendum sit ex his, sciat? praesertim, cum plurimae probationes in ipso causarum complexu reperiantur, ita ut sint cum alia lite nulla communes, eaeque sint et potentissimae et minime obviae, quia communiamentorum sane dicamus ex circumstantia, quia περίστασιν dicere aliter non possumus, vel ex iis quae cuiusque causae propria sunt: ut in illo adultero sacerdote, qui lege, qua unius servandi potestatem habebat, se ipse servare voluit, proprium controversiae est dicere, Non unum nocentem servabas, quia te dimisso adulteram occidere non licebat. hoc enim argumentum lex facit, quae prohibet adulteram sine adultero occidere. et illa, in qua lata lex est, ut argentarii dimidium ex eo quod debebant solverent, creditum
Abbreviated transcription (Latin):
eum ꝗ me deiecerit. et alia in eodem libro plurima. uer
eadem fictio ualet et ad qualitates. Si catilina cum suo
consilio nefandoꝵ hoĩum quos secum eduxit hac de re
posset iudicare condemnaret. L. murenã ꝙ ad amplifi¬
cationem. Si hoc tibi intͣ cenam ĩ illis ĩmanibus poculis
tuis accidisset. Sic et si res p. uocem hr̃et. has fere se¬
des accepimus probationũ in uniuersum. quas nec gene¬
ratim tradere sat est.cum ex qualibet earũ ĩnumera¬
bilium argumtoꝵ copia oriatur nec ꝑsingulas spoties
ex eq patiat᷑ natura reꝵ quod ꝗ sunt facere conati
duo parit᷑ subierũt in cõmoda ut et nimium dicerent¬
nec tñ totum unde plurimi cum in hos in explicabiles la¬
queos inciderũt omnem ẽt quem ex ingenio suo potuerãt
hre conatum uelut astricti certis legum uinculis ꝑdide¬
runt. et magistrum respicientes naturam ducem sequi
desierũt. Nam ut ꝑse non sufficit scire om̃s probatioẽs

Expanded text:
eum, qui me deiecerit, et alia in eodem libro plurima. verum eum, qui me deiecerit, et alia in eodem libro plurima. verum eadem fictio valet et ad qualitates: si Catilina cum suo consilio nefariorum hominum, quos secum eduxit hoc de re posset iudicare, condemnaret L. Murenam; et ad amplificationem: si hoc tibi inter cenam in illis immanibus poculis tuis accidisset. sic et, si respublica vocem haberet. has fere sedes accepimus probationum in universum, quas neque generatim tradere sat est, cum ex qualibet earum innumerabilis argumentorum copia oriatur, neque per singulas species exsequi patitur natura rerum, quod qui sunt facere conati, duo pariter subierunt incommoda, ut et nimium dicerentnec tamen totum. inde plurimi, cum in hos inexplicabiles laqueos inciderunt, omnem, etiam quem ex ingenio suo poterant habere, conatum velut adstricti certis legum vinculis perdiderunt, et magistrum respicientes naturam ducem sequi desierunt. nam ut per se non sufficiet scire, omnes probationes
Abbreviated transcription (Latin):
duoit speties. Illud adiciendum udetur ducs arpumeta
non a confessis tantũ: sed et a fictione: quam greti cathipo¬
ehiesim uocant &̧ quiđ ex omnibus isdem lotis quibus suꝑ¬
iora &uia totidem speties et̃ possunt ficte quot uere. nam
fingere hoc loco est proponere aliquid quod si uerum sit
auit soluat questionem aut adiuuct demide id de quo q̃rit
facert illi simile. Id quo facilius accipiant iuuenes no dus
scholam egressi primo famiharibus magisq usitatis exc̃¬
plis oñdam. Lex qui parentes nõ aluerit uinciatur nõ
alit quis et uincula nihilominus recusat utitur fictioe
simule si mfans sit: si rei ꝑ. causa absit. & illa contra optone
fortium si tyrã nidem petas. si temploꝵ cuersionem plurimũ
Unde tu aut familia aut procurator tuus si me uillicus
tuus solus deierisset: Si uero ne habeas quiđ seruum p̃t̃

Expanded text:
ducitur species. illud adiiciendum videtur, duci argumenta ducitur species. illud adiiciendum videtur, duci argumenta non a confessis tantum sed etiam a fictione, quod Graeci καθ ̓ ὑπόθεσιν vocant; et quidem ex omnibus iisdem locis, quibus superiora, quia totidem species esse possunt fictae quot verae. nam fingere hoc loco hoc est proponere aliquid, quod, si verum sit, aut solvat quaestionem aut adiuvet; deinde id, de quo quaeritur, facere illi simile. id quo facilius accipiant iuvenes nondum scholam egressi, primo familiaribus magis ci aetati exemplis ostendam. lex : qui parentes non aluerit, vinciatur. Non alit aliquis, et vincula nihilominus recusat. utitur fictione, si miles, si infans sit, si reipublicae causa absit. et illa contra optionem fortium, si tyrannidem petas, si templorum eversionem. plurimumunde tu aut familia aut procurator tuus. si me villicus tuus solus deiecisset — si vero ne habeas quidem servum praeter
Abbreviated transcription (Latin):
uidebitur mouisse. Ex faciliore in clodiũ et curionem at
uide an facile fieri tu potueris Cum is factus non sit cui
tu concessisti. Ex difficiliore. uide quȩso tubero ut qui de
meo facto non dubitem de ligarii audeã confiteri. Et ibi
An sperandi ligario causa non sit cum mihi apud te locꝰ
sit etiam pro altero deprecandi. Ex minore pro cecĩna
I ta ne scire armatos satis est ut uim factam probes ĩ manꝰ
eoꝵ intidere non est satis: Ergo ut breuit᷑ contrahã sũmã
ducunt᷑ argumenta a ꝑsonis causis locis tempore cuus
tres partes diximus. precedens coniunctũ insequens.
Facultatibus quibus instrum̃tũ subiecimus modo idest
ut quicꝙ sit factum finitione genere spetie differẽtibus
pis remotione. diuisione initio in crementis summa simi¬
libus dissimilibus pugnantibus conseq̃ntibus esficientib
effectis. euentis iugauꝰs comparationt quȩ in plures de¬

Expanded text:
atorum non videbitur movisse? Ex faciliore in Clodium et Curionem, ac atorum non videbitur movisse? Ex faciliore in Clodium et Curionem, ac vide, an facile fieri tu potueris, cum is factus non sit, cui tu concessisti. Ex difficiliore, vide quaeso, Tubero, ut, qui de meo facto non dubitem, de Ligarii audeam dicere. et ibi, An sperandi Ligario casa non sit, cum mihi apud te locus sit etiam pro altero deprecandi? Ex minore pro Caecina, itane scire esse armatos sat est, ut vim factam probes; in manus eorum incidere non est satis? ergo , ut breviter contraham summam, ducuntur argumenta a personis, causis, locis, tempore cuius tres partes diximus, praecedens, coniunctum, insequens, facultatibus quibus instrumentum subiecimus, modo id est, ut quidque sit factum, finitione, genere, specie, differentibus, propriis, remotione, divisione, initio, incrementis, summa, similibus, dissimilibus, pugnantibus, consequentibus, efficientibus, effectis, eventis, comparatione, quae in plures di
Abbreviated transcription (Latin):
Si mundus prouidentia regitur ad ministranda res .p. si
domus edificari sine ratione non põt quid agendum : si
naualium cura et armoꝵ. Ac mihi quidem sufficeret hoc
genus. Sed in speties secatur. Nam ex pluribus ad unum
et ex uno ad plura. unde est quod semel et sepius et ex par¬
te ad totu ex genere ad spẽm ex eo quod continet ad id
quod continetur. ut ex difficilioribus ad faciliora. et ex
longe positis ad propiora et ad oiã quę contra hȩc sunt eadẽ
ratione argumenta ducunt᷑. Sunt enim et hȩc maiora
& minora aut certe uim similem optinent. Quȩ si persequa¬
mur nullus erit ea cõcidendi modus. Infinita est enim reg
comperatio iocundiora grauiora magis necessaria hone¬
stiora utiliora. Sed mittamus plura. Ne in eam ipãm quã
uito loquacitatẽ incidam. Exemploꝵ quoq ad hȩc insinitꝭ
est numerus. Sed paucissima attingam. Ex maiore pro

Expanded text:
Si mundus providentia regitur, administranda respublica; Si Si mundus providentia regitur, administranda respublica; Si domus aedificari sine ratione non potest, quid urbs agenda? si agenda est navalium cura, et armorum. ac mihi quidem sufficeret hoc genus, sed in species secatur. nam ex pluribus ad unum et ex uno ad plura unde est quod semel, et saepius ,et ex parte ad totum et ex genere ad speciem, et ex eo quod continet ad id quod continetur, aut ex difficilioribus ad faciliora et ex longe positis ad propiora et ad omnia, quae contra haec sunt, eadem ratione argumenta ducuntur. sunt enim et haec maiora et minora aut certe vim similem obtinent, quae si persequamur, nullus erit ea concidendi modus. infinita est enim rerum comparatio, iucundiora, graviora, magis necessaria, honestiora, utiliora. Sed mittamus plura, ne in eam ipsam, quam vito, loquacitatem incidam. exemplorum quoque ad haec infinitus est numerus, sed paucissima attingam. Ex maiore pro
Abbreviated transcription (Latin):
causis uel ex efficientibus diximus alieno nomine uocãt
ethasis id est exitus nam nec hc aliud tractatur q̃ ꝗd
ex quoq eueniat. Apposita uel comperatiua dicuntur
quȩ maiora ex minoribus minora ex minoribus paria
ex paribus confirmatur coniectura ex maiore. Siq
sacrilegium facit. faciet et furtũ. Exminore ꝗ facile
ac palam mentitur peierabit. Ex pari ꝗ ob rem iudi¬
candam pecuniã accepit et ob dicendum falsum cestimo¬
nium accipiet. Iuris confirmatio est huius moĩ ex maiore
Si adulterum occidere licet & lonis cedere. Exminore
si furem nocturnũ octidere licet : quid latronem: Ex
pari. Quȩ pena aduersus interfectorem pr̃is iusta est
eadem aduersus matris. Quorum oiũm trictatus u̾sit
syllogisiis Illa magis finitionibus aut qualitatibus prosũt
Si robur corporibus bonũ non est minus sanitas si furtum
scelus magis sacrilegium. Si abstinentia uirtus et cõtinẽtia

Expanded text:
causis vel ex efficientibus diximus, alieno nomine uocant causis vel ex efficientibus diximus, alieno nomine uocant ἐκβάσεις id est exitus. nam nec hic aliud tractatur quam quid ex quoque eveniat. adposita vel comparativa dicuntur, quae minora ex maioribus, maiora ex minoribus, paria ex paribus probant. confirmatur coniectura ex maiore, si quis sacrilegium facit, faciet et furtum; ex minore, qui facile ac palam mentitur, peierabit; ex pari, qui ob rem iudicandam pecuniam accepit, et ob dicendum falsum testimonium accipiet. iuris confirmatio huiusmodi est: ex maiore, si adulterum occidere licet, et loris caedere; ex minore, si furem nocturnum occidere licet, quid latronem? ex pari, quae poena adversus interfectorem patris iusta est, eadem adversus matris; quorum omnium tractatus versatur in syllogismis. ilia magis finitionibus aut qualitatibus prosunt, si robur corporibus bonum est, non minus sanitas; Si furtum scelus, magis sacrilegium; Si abstinentia virus, et continentia;
Abbreviated transcription (Latin):
citatus nec quisquis exercitatus robustus est : RiE qua
fortitudo prestat ne mortem cimeamus quis quis monteo
non timuerit uir fortis erit existimãdus Net si capitis
dolorem facit. in utilis hoibus sol est: et hȩc ad ortatiuumm
maxime genus ꝑtinẽt. Uirtus facit laudem Seq̃ndia
igitur at uoluptas infamiã fugienda igitur. Recte aũt
monemur causas non utiq ab ultimo et᷑ repetendas ut
medea. Ut ne ĩ nemore pelio. quasi uero id eam fecerit
miserã aut nocentem ꝙ illic ceciderit abiegena ad terrã
trabes. et phylocteta pari dispar cẽs tibi. ego nũc non
eẽm miser quõ ꝑuenire quo libet retro causas legentib
licet. His illud adiicere ridiculum putarẽ nisi eo cͥicerõ
uterct. quod coniugatũ uocant. ut eos ꝗ rem iustã faciãt
iuste facere. quod certe non eget probatione. quodto¬
pascuum est compascere licere. Quidam hȩc q̃ uel ex

Expanded text:
rcitatus, nec quisquis exercitatus robustus; nec, quia rcitatus, nec quisquis exercitatus robustus; nec, quia fortitudo praestat ne mortem timeamus, quisquis mortem non timuerit, vir fortis erit existimandus; nec, si capitis dolorem facit, inutilis hominibus sol est. haec ad hortativum maxime genus pertinent: virtus facit laudem, sequenda igitur; at voluptas infamiam, fugienda igitur. recte autem monemur, causas non utique ab ultimo esse repetendas, ut Medea, utinam ne in nemore Pelio; quasi vero id eam fecerit miseram aut nocentem, quod illic ceciderint abiegnae ad terram trabes; et Philocteta Paridi, Si impar esses tibi, ego nunc non essem miser; quo modo pervenire quolibet retro causas legentibus licet. illud his adiicere ridiculum putarem, nisi eo Cicero uteretur, quod coniugatum vocant, ut eos, qui rem iustam faciunt, iuste facere quod certe non eget probatione, quod compascuum est, compascere licere. quidam haec, quae vel ex
Abbreviated transcription (Latin):
saui uos dannastis. Est muicem consequẽs quod ex diu̾sis
idem ostendit. ut ꝗmundũ nasci dicit et ꝑ hoc ip̃m deficẽ
significet quia deficit ẽẽ quod nascitur. Simillima est his
argum̃tatio qua colligi solent exiis quȩ faciũt ea quȩ
efficiunt᷑. aut contra. quod genus a causis uocant. hȩc ĩterĩ
necessario fiunt. interim plerũq sed non necessario. Nã
corpus ĩ lumine utiq umbram facit. et umbra ubicũq
est ibi corpus eẽ ostendit. Alia sunt ut dixi nõ necessaria
uel utrinq uel ex altera parte. Sol colorat non utiq qui
est coloratus a sole est. Iter puluerulentũ facit. Sed nec oẽ
iter puluerem mouet nec quisquis est puluerulentus ex
itinere est Quȩ utiq fiunt talia sunt. Si sapientia bonũ
uirum facit. Bonus uir est utiq sapiens. Ideoq boni est
honeste facere. mali turpit᷑. et qui honeste faciũt boni
robustum corpus facit Sed non quisquis est rebustus iexe¬

Expanded text:
savi, vos damnastis. est invicem consequens et quod ex diversis savi, vos damnastis. est invicem consequens et quod ex diversis idem ostendit; ut, qui mundum nasci dicit, per hoc ipsum et deficere significet, quia deficit omne quod nascitur. simillima est his argumentatio, qua colligi solent ex iis quae faciunt ea quae efficiuntur, aut contra, quod genus a causis vocant. haec interim necessario fiunt, interim plerumque sed non necessario. nam corpus in lumine utique umbram facit, et umbra, ubicunque est, ibi esse corpus ostendit. alia sunt, ut dixi, non necessaria, vel utrinque vel ex altera parte: sol colorat; non utique, qui est coloratus, a sole est. iter pulverulentum facit; sed neque omne iter pulverem movet nec, quisuis est puluerulentus, ex itinere est. quae utique fiunt, talia sunt: si sapientia bonum virum facit, bonus vir est utique sapiens; itemque boni est honeste facere, mali turpiter; et qui honeste faciunt, bonirobustum corpus facit; sed non quisquis est robustus exe
Abbreviated transcription (Latin):
reatii hoc temporis illud esst nature. Itaqꝗ non dubito hec
quoq consequẽtia quamuis ex prioribus dẽt argumentũ
ad ea quȩ consequunt᷑. Quorum quidã duas speties ẽẽ
uoluerunt actionis ut pro appio quos educere inuitos
in prouinciã non potuit: eos inuitos retine̾ qui potuit:
temporis inuerrem. Si finem pretoris edicto afferunt a¬
utrũq exemplum tale est ut idem in diuersum si retro agas
ualeat. Consequens est enim eos ꝗ inuiti duci non potue¬
runt inuitos. non potuisse retineri. Illa quoq q̃ ex rebus
mutuam confirmationẽ prestantibus ducuntur quȩ propͥii
Cicero ex rebus sub eandem rationem uenientibus fortit
consequentibus iunxerim Si portoriũ rhodiis locare
honestum est: et hermocreõti conducere. et quod discere
honestum & docere. unde illa non hac ratione ducta. sed
efficiens idem domitii affri sententia est pulchra. Ego accu¬

Expanded text:
reatque hoc temporis, illud esse natura. itaque non dubito haec reatque hoc temporis, illud esse natura. itaque non dubito haec care consequentia, quamvis ex prioribus dent argumentum ad ea quae sequuntur, quorum duas quidam species esse voluerunt: actionis, ut pro Oppio, quos educere inuitos in provinciam non potuit, eos invitos retinere qui potuit? temporis, in Verrem, Si finem praetoris edicto adferunt Kan.? quod utrumque exemplum tale est, ut idem in diversum, si retro agas, valeat. consequens enim est, eos, qui inviti duci non potuerint, invitos non potuisse retineri. illa quoque, quae ex rebus mutuam confirmationem praestantibus ducuntur quae proprii Cicero ex rebus sub eandem rationem venientibus fortiter consequentibus iunxerim: si portorium Rhodiis locare honestum est, et Hermocreonti conducere, et quod discere honestum, et docere. unde illa non hac ratione dicta sed efficiens idem Domitii Afri sententia est pulchra: Ego accu
Abbreviated transcription (Latin):
Ex contrariis. Frugalitas bonũ. luxuria enim malum. Si
maloꝵ causa bellum est: erit emendatio pax si ueniam meret᷑
ꝑ imprudens nocuit non meretur premiũ ꝗ imprudens pro¬
fuit. Expugnantibus. Qui est sapiens. stultus non est .Ex
consequentibus siue adiunctis. iustitiã si est honum recte iui¬
dicandum. Si malum ꝑfidia non est fallendũ Item retro
quȩ sunt his similia idco q huic loco subiicienda cum et ipã
naturalit᷑ congruant quod quis non habuit non ꝑdidit
quem quis amat sciens nõ ledit. Quem quis heredem suum
esse uoluit carum habuerit habet.habebit. Sed cũ sint ĩ¬
dubitata ium hñt pene signoꝵ ĩnumerabiliũ. sed hȩc con¬
sequentia dico a colutha. Est enim consequens sapientię bo¬
nitas illa sequentia paregomena quȩ postea facta sunt
aut futura nec sum de noĩbus anxius. uocet enim ut
uoluerit. quisque dum uis reꝵ ip̃a manifesta sit. appa¬

Expanded text:
Ex contrariis: frugalitas bonum, luxuria enim malum; Si Ex contrariis: frugalitas bonum, luxuria enim malum; Si malorum causa bellum est, erit emendatio pax; Si veniam meretur, qui inprudens nocuit, non meretur praemium, qui imprudens profuit. Ex pugnantibus: qui est sapiens, stultus non est. Ex consequentibus sive adiunctis: si bonum iustitia, est recte iudicandum; si malum perfidia, non est fallendum. idem retro. nec sunt his dissimilia ideoque huic loco subiicienda, cum et ipsa naturaliter congruant: quod quis non habuit, non perdidit; Quem quis amat, sciens non laedit; Quem quis heredem suum esse voluit, carum habuit, habet, habebit. Sed cum sint indubitata, vim habent paene signorum immutabilium. Sed haec consequentia dico, ἀκόλουθα; est enim consequens sapientiae bonitas; illa insequentia, παρεπόμενα, quae postea facta sunt aut futura. nec sum de nominibus anxius; vocet enim, ut voluerit quisque, dum vis rerum ipsa manifesta sit, appa
Abbreviated transcription (Latin):
si intelligitur et quo si non intelligit᷑: et mentictur in tor¬
mentis qͦui dolorem pati potest mentiet᷑ ꝗ non potest: Ut
sunt aut tria tempora. ita ordo reꝵ tribus momentis cõstas
st babent enim omnia initium incrementum summam
summa colligitur. quale est non possum togam pritextã
sperare cum exodium pullum uideã et contra nõ domi¬
nationis causa syllam arma sumpsisst argumtum est dis¬
tatura deposita similit᷑ ex increm̃to inutranq partem
ducitur ratio cum incõiestura tum et̃ intractatũ eꝗtatis
an adinitiũ summa referenda sit idest An ei cedes im¬
putanda sit a quo iurgui ceꝑit. Est argum̃toꝵ locus ex
similibus Si continc̃tia uirtus utiq et abstinentia. Si fide
debet tutor et procurator. hoc est ex eo genere quod
Enascosun grȩci uocant. Ciocro inductiont. Ex dissimilib
N on si letitia bonũ et uoluptas. nõ quod mulieri idem populo

Expanded text:
si intelligitur? quo, si non intelligitur? et , mentietur in torsi intelligitur? quo, si non intelligitur? et , mentietur in tormentis, qui dolorem pati potest; mentietur, qui non potest. ut sunt autem tria tempora, ita ordo rerum tribus momentis consertus est; habent enim omnia initium, incrementum, summamsumma colligitur, quale est, Non possum togam praetextam sperare, cum exordium pullum videam; et contra, non dominationis causa Sullam arma sumpsisse,argumentum est dictatura deposita. similiter ex incremento in utramque partem ducitur rei ratio cum in coniectura tum etiam in tractatu aequitatis, an ad initium summa referenda sit, id est, an ei caedes imputanda sit, a quo iurgium coepit. est argumentorum locus ex similibus: si continentia virtus, utique et abstinentia; fidem debet tutor, et procurator. hoc est ex eo genere, quod ἐπαγωγήν Graeci vocant, Cicero inductionem. Ex dissimilibus: Non , si laetitia bonum, et voluptas; Non, quod mulieri, idem pupillo.
Abbreviated transcription (Latin):
uent omnia uel cum duo ponent᷑ interse contraria quoꝵ
tenuisse utrũlibet sufficiet. Quale ciceronis est. unũ quiđd̃
certe nemo erit tam inimicus duẽtio ꝗ mihi nõ concedat
si constet corruptũ illud ẽẽ iudiciũ aut ab hĩto aut ab
opianico eẽ corruptũ.Si doceo nõ ab habitu uinco ab opia¬
nico. Si ostendo ab opianico purgo habitu. Fit et̃ ex du¬
obus quorũ necesse est alterutru eligendi aduersario pote¬
stas efficitur ꝙ ut utrũ elegerit noceat. facit hoc cicero ꝓ
oppio utrum cũ coctã appetisset an cũ ipẽ se se conaretur
occidere celum ei e manibus ereptum est. Et pro uareno
optio uobis datur utrũ uelitis. casu illo uinere uarenũ
usum eẽ: an huius ꝑluasu & inductu demde utraq facit
accusatori contraria. Interim duo ita proponunt᷑. ut utrũ¬
libet electũ idem faciat. Quale est philosophandum. est et̃¬
si non est philosophandum. et illud uulgatũ quo Schema

Expanded text:
ventur omnia. vel cum duo ponentur inter se contraria, quorum ventur omnia. vel cum duo ponentur inter se contraria, quorum tenuisse utrumlibet sufficiat, quale Ciceronis est, unum quidem certe, nemo erit tam inimicus Cluentio, qui mihi non concedat; si constet corruptum illud esse indicium, aut ab Habito aut ab Oppianico esse corruptum; si doceo non ab Habito, vinco ab Oppianico; si ostendo ab Oppianico, purgo Habitum. fit etiam ex duobus, quorum necesse est alterum verum, eligendi adversario potestas, efficiturque, ut, utrum elegerit, noceat. facit hoc Cicero pro Oppio: utrum , cum Cottam appetisset, an cum ipse sese conaretur occidere, telum e manibus ereptum est? et pro Vareno: optio vobis datur, utrum velitis casu illo itinere Varenum usum esse an huius persuasu et inductu. deinde utraque facit accusatori contraria. interim duo ita proponuntur, ut utrumlibet electum idem efficiat, quale est, philosophandum est, etiamsi non est philosophandum. et illud vulgatum, quo schema,
Abbreviated transcription (Latin):
terim satis est unũ hr̃e hoc modo. Ut si cius aut natus sit
oportet aut factus. Utrũq tollendum est nec natus nec
fadtus est. Rit hoe ⁊ mulaplex iõ q est contra arguñtoꝵ¬
genus ex remotiore quo modo efficitur totum falsum mõ
id quod relinquit᷑ uerum totum falsum est hoc modo pecu¬
niam credidisse te dicis: aut habiusti ipẽ aut ab aliquo ac¬
cepisti. aut muenisti aut surripuisti sineq domi habusti.
nec ab aliquo accepisti et cettra nõ credidisti. Reliquum fit
uerum. Sic hic seruus quem tibi uendicas aut uerna tuus
est aut empcus: aut donatus aut testam̃to relictus aut ex
hoste captus aut alienus. deinde remotis prioribus suꝑerit
alienus ꝑiculosum & cum cura intuendum genus. ꝗa si
improponendo unũ quod libet omiserimus cum risu quoq
tota res soluit᷑. Tutius quod cicero pro cecina facit cum
interrogat si hȩc adtio non sit quȩ sit similit᷑ enim remo¬

Expanded text:
terim satis est unum habere, hoc modo, ut sit civis, aut natus sit terim satis est unum habere, hoc modo, ut sit civis, aut natus sit oportet aut factus; utrumque tollendum est, nec natus nec factus est. fit hoc et multiplex, idque est argumentogenus ex remotione, quo modo efficitur totum falsum, modo id, quod relinquitur, verum. totum falsum est hoc modo, pecuniam credidisse te dicis; aut habuisti ipse aut ab aliquo accepisti aut invenisti aut surripuisti. si neque domi habuisti neque ah aliquo accepisti aut cetera, non credidisti. reliquum fit verum sic, hic servus, quem tibi vindicas, aut vernn tuus est aut emptus aut donatus aut testamento relictus aut ex hoste captus aut alienus; deinde remotis prioribus supererit alienus. periculosum et cum cura intuendum genus, quia, si in proponendo unum quodlibet omiserimus, cum risu quoque tota res solvitur. tutius , quod Cicero pro Caecina facit, cum interrogat, si haec actio non sit, quae sit? simul enim remo
Abbreviated transcription (Latin):
Ut siis cui argentũ omne legatum est petat signatum ꝙ
Utat᷑ gne̾. At si quis cum legatum sit ei quę uiro mat¬
familias eẽt neget deberi ei quȩ ĩ manũ non conuenerit
spẽ. qm̃ duȩ formȩ sint matrimonioꝵ diusione aute
aduiuari fintionem docet eamq differre a partitione
ꝙ hȩc sit totius in partes illa gentris informas. partes
incertas eẽ ut quibus constet res.p. formas certas ut
quot sint speties reꝗ publicaꝵ quas tres accepimus.
quȩ populi: quȩ paucoꝵ quȩ unius potestate regerẽt᷑
ꝙ ille quiđ non his exemplis utitur ꝗa scribens ad treba¬
tium ex iure ducere ea maluit. Ego aꝑtiora posui.
Propria uero ad comiecturȩ quoq pertinent partem ut
quia proprium est boni recte facere. iracũdi uerbis esse
et ratio quãuis ita ex diuerso eadem est diuisio e ad pro¬
bandum simili uia ualet & ad refellendum probationi in¬

Expanded text:
ut, si is, cui argentum omne legatum est, petat signatum quut, si is, cui argentum omne legatum est, petat signatum quoque, utatur genere; at si quis, cum legatum sit ei, quae viro materfamilias esset, neget deberi ei, quae in manum non convenerit, specie; quoniam duae formae sint matrimoniorum. division autem adiuvari finitionem docet, eamque differre a partitione, quod haec sit totius in partes, illa generis in formas; partes incertas esse, ut Quibus constet respublica; formas certas, ut Quot sint species rerum publicarum, quas tris accepimus, quae populi, quae paucorum, quae unius potestate regerentur. et ille quidem non iis exemplis utitur, quia scribens ad Trebatium ex iure ducere ea maluit; ego apertiora posui. propria vero ad coniecturae quoque pertinent partem: ut, quia proprium est boni recte facere, iracundi verbis aut met ratio, quamvis sit ex diverso, eadem est. divisio et ad probandum simili via valet et ad refellendum. probationi in
Abbreviated transcription (Latin):
sit proprium cuiusq q̃ritur ut si ꝑ etunonofiap dicat᷑
tyrãnicide proprie est tirãnũ octidere negemus Nõ
enum si traditum sibi eum carnifex occderit tyrãnicida
dicatur nec siimprudens uel iuitus. Quod aũt propriũ
non erit differens erit. ut aliud est seruũ eẽ aliud seriure
Q ualis et̃ in addictis questio solet. Qui seriuis est si manumita¬
tur fit libertinus non idem addictus et plura de quibus
alio loco. Illud quoꝙ differens uocãt cum genere in spẽ
deducto speties ipã discentur. Animal genus mortale spes
terrenũ uel bipes differens Non dum enim propriũ est s
iam differt a marino uel quadrupede. quod nõ tam ad
argum̃tum pertinet ꝗͣ ad diligentem finitionis comp̃¬
hensionem. Cicero genus et spetiem quã eandem formã
uocat a finitione diducit et iis quȩ ad aliud sũt subicit

Expanded text:
sit proprium cuiusque, quaeritur: ut, si per ἐτυμολογίαν dicatur, sit proprium cuiusque, quaeritur: ut, si per ἐτυμολογίαν dicatur, tyrannicidae proprium est tyrannum, occidere, negemus; non enim, si traditum sibi eum carnifex occiderit, tyrannicida dicatur, nec si imprudens vel invitus. quod autem proprium non erit, differens erit, ut aliud est servum esse aliud seruire; qualis esse in addictis quaestio solet: qui servus est, si manu mittatur, fit libertinus, non item addictus; et plura, de quibus alio loco. illud quoque differens vocant, cum, genere in species diducto, species ipsa discernitur. animal genus, morale species, terrenum vel bipes differens; nondum enim proprium est sed iam differt a marino vel quadripede; quod non tam ad argumentum pertinet quam ad diligentem finitionis comprehensionem. Cicero genus et speciem, quam eandem formam vocat, a finitione deducit et iis, quae ad aliquid sunt, subiicit:
Abbreviated transcription (Latin):
Ex iis omnibus argumenta dicunt᷑. Cienus ad probandam
spetiem minimum ualet. plurimum ad refellendam
I taq non ꝗa est arbor platanus est at quod nõ est arbor
tale: et si speties est. cũ aliis tamen cõĩs finitio rationa¬
le nihil superit ad demõstrandũ quid uelis. Contra spõs
firmam probationẽ ht̃ generis infirmam refutationẽ. Nã
quod iustitia est utiq uirtus est quod nõ est iustitia potest
eẽ uirtus ut est fortitudo constantia cõtinentia. Nunꝗ̃
itaq tolletur a spetie genus nisi om̃s speties quȩ sunt
ferentia a propriis confirmatur finitio. differentibus soluit᷑
proprium autem est aut quod soli accidit Ut homini sermo
risus. aut quod utiq accidit sed nõ soli. ut igitur calfaceͣ
& sunt eiusdem rei plura propria ut ipius ignis lucere ca¬
lere: Ita quod cũq proprium deerit soluet finitionem.
N on utiq quod cũq erit confirmabit. Sepissime aũt quid

Expanded text:
ex iis omnibus argumenta ducuntur. genus ad probandam ex iis omnibus argumenta ducuntur. genus ad probandam speciem minimum valet, plurimum ad refellendam. itaque non, quia est arbor, platanus est, at quod non est arbor, tale, etiamsi est species, cum aliis tamen communis finitio; rationale, nihil supererit ad demonstrandum id quod velis. contra species firmam probationem habet generis, infirmam refutationem. nam , quod iustitia est, utique virtus est; quod non est iustitia, potest esse virtus, si est fortitudo, constantia, continentia. nunquam itaque tolletur a specie genus, nisi ut omnes species, quae sunt ferentia. propriis confirmatur finitio, differentibus solvitur Proprium autem est aut quod soli accidit, ut homini sermo, risus; aut quidquid utique accidit sed non soli, ut igni calfacere. et sunt eiusdem rei plura propria, ut ipsius ignis lucere, calere. itaque , quodcunque proprium deerit, solvit finitionem; non utique, quodcunque erit, confirmat. saepissime autem, quid
Abbreviated transcription (Latin):
complexu ꝑsonaꝵ ceteroꝵq ex quibus fit causa ꝑ se
intueri possumus. Tria sine dubio Rurfus spectanda sut
ansit. quid sit. quale sit. Sed ꝗa sunt ꝗdam loci argum̃¬
toꝵ omnibus cõmunes diuidi hȩc tria genera no possũt
ideoq locis potius ut quosq ĩcurrerit subiicienda sũt.
Dicuntur igitur argumenta ex finitione seu fine Nã
Utroq modo traditur eius duplex ratio est. Aut enim
simpliciter queritur sit ne hoc uirtus aut antecedẽte
finitione ꝗd sit uirtus ld aut uniuersum uerbis com¬
complectimur. Ut rhetorice est benedicendi scientia
aut per partes ut rhetorice est recte ĩueniendi et dispo¬
nendi et eloquendi cum firma memoria et cum digni¬
tate actionis sciẽtiã. preterea aut finimus ui sicut suꝑ¬
iora aut etunonosi& ut assiduum abere dando et lo¬
cupletem a locorum pecuniosum a pecoꝵ copia. finitioni
subiecta maxime uidentur genus speties differens propͥu

Expanded text:
complexum personarum ceterorumque ex quibus fit causa, per se complexum personarum ceterorumque ex quibus fit causa, per se intueri possumus, tria sine dubio rursus spectanda sunt, An sit, Quid sit, Quale sit. Sed , quia sunt quidam loci argumentorum omnibus communes, dividi haec tria genera non possunt, ideoque locis potius, ut in quosque incurrent, subiicienda sunt. ducuntur ergo argumenta ex finitione seu fine; nam utroque modo traditur. eius duplex ratio est; aut enim simpliciter quaeritur, sitne hoc virtus; aut praecedente finitione, quid sit virtus. id aut universum verbis complectimur, ut rhetorice est bene dicendi scientia; aut per partes, ut rhetorice est inveniendi recte et disponendi et eloquendi cum, firma memoria et cum dignitate actionis scientia. praeterea finimus aut vi, sicut superiora, aut ἐτυμολογίᾳ, ut si assiduum ab asse dando, et locupletem a locorum, pecuniosum a pecorum copia. finitioni subiecta maxime videntur genus, species, differens, proprium;