comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicabũt. E quidem haud scio an
incorrupcius qm nol nam et sine
amore et sine cupiditate et rur¬
sus sine odio et sine inuidia iudi¬
cabũt Id autem eciam si tũc ad
te ut quida falso putant nõ ꝑtine¬
bit nunc certe pertinet else te
talem ut tuas laudes milla ob¬
scuratura umqͣ sit obliuio diu̾¬
se uoluntates ciuiũ fuerũt distra¬
cteqz sentencie non enĩ ꝯsiliis so¬
lum et studiis S armis eciam
et castris dissidebamꝰ erat emin¬
obscuritas quedam erat certamẽ
inter clarissimos duces. Multi
dubitabant quid optimũ esset
multi quid sibi expediret multi
quid diceret nonnulli ecia qͥd
liceret ꝑfuncta res pub est ẜͦ
misero fataliq bello uicit is qui
non fortuna inflãmaret odium
suũ sed bonitate leniret neq oẽs
quib iratus esset cosdem eciam
exilio aut morte dignos iudica¬
ret arma ab aliis posita ab aliis
crepta sunt. Iniustus est ingͣtusq
cuus qui armorũ ꝑiculo libera¬

Expanded text:
dicabunt et quidem haud scio an dicabunt et quidem haud scio an incorruptius quam nos; nam et sine amore et sine cupiditate et rursus sine odio et sine invidia iudicabunt. id autem etiam si tum ad te, ut quidam falso putant, non pertinebit, nunc certe pertinet esse te talem ut tuas laudes obscuratura nulla umquam sit oblivio. diversae voluntates civium fuerunt distractaeque sententiae. non enim consiliis solum et studiis sed armis etiam et castris dissidebamus. erat obscuritas quaedam, erat certamen inter clarissimos duces; multi dubitabant quid optimum esset, multi quid sibi expediret, multi quid deceret, non nulli etiam quid liceret. perfuncta res publica est hoc misero fatalique bello: vicit is qui non fortuna inflammaret odium suum, sed bonitate leniret; neque omnis quibus iratus esset eosdem etiam exsilio aut morte dignos iudicaret. arma ab aliis posita, ab aliis erepta sunt. ingratus est iniustusque civis qui armorum periculo libera
Abbreviated transcription (Latin):
illa in qͣm illa uita tua est que
quam posteritas alet quã ipsa
eterintas semꝑ tuebitur. Huic
tu insermas Huic te ostentes
oportet que quidem que miret᷑
Iam pridem multa habet nunc
eciam que laudet expectat ob¬
stupescent posteri certe impia
ꝓuĩcias Renũ oceanũ inlũ pu¬
gnas innumerabiles. incredibi¬
lesq uictorias monuniẽta in
numera triũphos audientes et
legentes tuos S insi hec urbs
stabilita tius consiliis et institu¬
tis erit uagabitur modo tuũ no¬
men longe atq late sedem quidẽ¬
stabilem et domiciliũ certũ non
habebit erit ecia inter eos qui na¬
scentur sicut inter nos fuit magͣ
dissensio cũ alii laudib ad celum
res tuas gestas efferent alii for¬
tasse aliquid requirent. Idq uł
maximũ. insi belli ciuilis incen¬
diũ salute patrie restinxĩs. ut
illud fati fuisse uideatur. Hoc cõ¬
silii. Seriu g̾ hiis eciam iudicib
qui multis post seculis de te u¬

Expanded text:
illa, inquam, illa vita est tua quae illa, inquam, illa vita est tua quae quam posteritas alet, quam ipsa aeternitas semper tuebitur. huic tu inservias, huic te ostentes oportet, quae quidem quae miretur iam pridem multa habet; nunc etiam quae laudet exspectat. obstupescent posteri certe imperia, provincias, Rhenum, Oceanum, Nilum, pugnas innumerabilis, incredibilis victorias, monumenta, munera, triumphos audientes et legentes tuos. sed nisi haec urbs stabilita tuis consiliis et institutis erit, vagabitur modo tuum nomen longe atque late, sedem stabilem et domicilium certum non habebit. erit inter eos etiam qui nascentur, sicut inter nos fuit, magna dissensio, cum alii laudibus ad caelum res tuas gestas efferent, alii fortasse aliquid requirent, idque vel maximum, nisi belli civilis incendium salute patriae restinxeris, ut illud fati fuisse videatur, hoc consili. Servi igitur eis iudicibus qui multis post saeculis de te iu
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ut deuictis aduersariis rẽ p.
in eo statu relinqueres in quo nũc
est Uide queso ne tua diuina u̾¬
tus admitacionis plus sit habi¬
tura qmͣ glorie. Si quidem gloria
est illustris et puagata magnoꝵ
uel in suos ciues uel in prĩam uel
in omne genus hoĩum fama me¬
ritorum Hec igitur tibi reliqͣ
pars est Hic restat actus in
hoc elaborandum est ut remp.
constituas. eaq tum p̾mis cũ¬
sũma tnͣsquillitate et ocio ꝑfrue̾
tũ te si uoles cũ et pat̾e quod de¬
bes solueris et naturam ipsã
expleueris sacietate uiuendi sa¬
tis diu uixisse dicito. quid ẽ eĩ
oĩno hoc ipm̃ diu in qͦ est aliquid
extremũ Qd̾ cũ uenerit oĩs uo¬
luptas preterita pro nichilo ẽ
quia postea nilla est futura ꝙͣ¬
qm iste tuus animꝰ nũꝙͣ hiis
angustiis quas natura nobis ad
uiuendum dedit. contentus fuit.
semꝑ ĩmortalitatis amore flagra¬
uit nec u̾o uita tua hec dicenda
est que corpore et spũ ꝯtmetur

Expanded text:
fuit ut devictis adversariis rem publicam fuit ut devictis adversariis rem publicam in eo statu relinqueres in quo nunc est, vide, quaeso, ne tua divina virtus admirationis plus sit habitura quam gloriae; si quidem gloria est inlustris et pervagata magnorum vel in suos civis vel in patriam vel in omne genus hominum fama meritorum. haec igitur tibi reliqua pars est; hic restat actus, in hoc elaborandum est ut rem publicam constituas, eaque tu in primis summa tranquillitate et otio perfruare: tum te, si voles, cum et patriae quod debes solveris et naturam ipsam expleveris satietate vivendi, satis diu vixisse dicito. quid enim est omnino hoc ipsum diu in quo est aliquid extremum? quod cum venit, omnis voluptas praeterita pro nihilo est, quia postea nulla est futura. quamquam iste tuus animus numquam his angustiis quas natura nobis ad vivendum dedit contentus fuit, semper immortalitatis amore flagravit. nec vero haec tua vita ducenda est quae corpore et spiritu continetur:
Abbreviated transcription (Latin):
et sapientissimã uocem ĩuitus au¬
diui Satis te diu uł nature uixis
se uł glorie satis si ita uis fortasse
parũ quare omitte istam queso¬
doctoru hoĩum in ꝯtẽpnenda mor¬
ce prudencia noli nr̃o ꝑiculo cẽ
sapiens sepe enĩ uenit ad meas¬
aures te idem istud minis crebro
dicere tibi satis te uixisse credo s
tũ id audirem si tibi soli uiueres
aut si tibi ecã soli natus esses nũc¬
oĩum salutem ciuiũ cũct̾amq rẽ
p. res tue geste ꝯplexe sũt tm̃ abes
a ꝑfectione maximioꝵ opin ut fun¬
damenta que cogitas nũdũ ieceris
istud negłie qͥdẽ tue satis est cuiꝰ
te esse auidissimũ qͣuis sis sapiẽs
nõ negabis parũ ne igitur inqͥes¬
gloriã magna relinq̃mꝰ ymo u̾o a¬
liis qͣius multis satis tibi uni pa¬
rũ quicqͥd est enĩ ꝙͣuis amplũ sit
id certe est parum tum cũ est ali¬
quid ampliꝰ. Qd̾ si rerũ tuarũ mi¬
mortaliũ g.c. hic exitus futurus

Expanded text:
et sapientissimam vocem invitus auet sapientissimam vocem invitus audivi: satis diu vel naturae vixi vel gloriae. satis, si ita vis, fortasse parudoctorum hominum in contemnenda morte prudentiam: noli nostro periculo esse sapiens. Sepe enim auris te idem istud nimis crebro dicere, satis te tibi vixisse. credo, sed tum id audirem, si tibi soli viveres aut si tibi etiam soli natus esses. omnium salutem civium cunctamque rem publicam res tuae gestae complexae sunt; tantum abes a perfectione maximorum operum ut fundamenta nondum quae cogitas ieceris.istud ne gloriae quidem satis est? cuius te esse avidissimum, quamvis sis sapiens, non negabis. parumne, inquies, magna relinquemus? immo vero aliis quamvis multis satis, tibi uni parum. quicquid est enim, quamvis amplum sit, id est parum tum cum est aliquid amplius. quod si rerum tuarum immortalium, C. Caesar, hic exitus futurus
Abbreviated transcription (Latin):
qui non intelligat tua salute cõ¬
tineri suam et ex unius tua uita
pendere oĩum. Equidem de te dies
noctesq ut debeo cogitans casus
dũcaxat humanos et incertos euẽ¬
tus ualitudinis et nature cõmu¬
nis fragilitatem extimesco Dole¬
oq cũ res p. ĩ mortalis esse debeat
eam in unius mortalis aĩa cõsiste̾
Si u̾o ad hũanos easus incertosq
motus ualitudiis̾ sceleris eciam
accedat insidiarũq ꝯsensio quem
deum ecia si cupiat posse opitu
tanda tibi g cesar uni que iacere
sentis belliq ip̃ius impetu qd ne¬
cesse fuit ꝑ culsa atq prostrata cõ¬
stituenda iudicia reuocanda fides
cõp̾mende libidmnes ꝓpaganda so¬
boles oĩa que dilapsai amͦ diffluxe¬
rũt seueris legib uincenda sunt
non fuit reculandum in tanto ei¬
uili bello tantoq ammorũ ardo¬
armatus que idem togatus fieri
prohibuisset Que quidẽ nũc ti¬
bi oĩa belli uulnera curanda sunt
Itaq illam tuam p̃clarissimam

Expanded text:
qui non intellegat tua salute conqui non intellegat tua salute contineri suam et ex unius tua vita pendere omnium? equidem de te dies noctesque, ut debeo, cogitans casus dumtaxat humanos et incertos eventus valetudinis et naturae communis fragilitatem extimesco, doleoque, cum res publica immortalis esse debeat, eam in unius mortalis anima consistere. si vero ad humanos casus incertosque motus valetudinis sceleris etiam accedit insidiarumque consensio, quem deum, si cupiat, posse opitultanda tibi, C. Caesar, uni quae iacere sentis belli ipsius impetu, quod necesse fuit, perculsa atque prostrata: constituenda iudicia, revocanda fides, comprimendae libidines, propaganda suboles, omnia quae dilapsa iam diffluxerunt severis legibus vincienda sunt. non fuit recusandum in tanto civili bello, tanto animorum ardoarmatus quae idem togatus fieri prohibuisset. quae quidem tibi nunc omnia belli volnera sananda sunt, itaque illam tuam praeclarissimam
Abbreviated transcription (Latin):
tum maxime nobis qui a te conħ¬
uati sumꝰ prouidenda est. quã et
tenuabo u̾bis tua enĩ caucio no¬
stra caucio est ut si in alterutro
peccandum sit malim uideri in¬
mis tumdus qͣm parũ prudens
S quisna est iste tam demẽs.
de tis ne cam et si qui magis
sunt tui qͣm quib tu salutem in¬
sperantib reddidisti an ex eo nuo
qui una tecum fuerint non est
credibilis tantus in ullo furor ut
quo duce oĩa sũma sic adeptus hu¬
ius uicam non anteponat sue At
si nichil tui cogitant sceleris Ca¬
uendum est ne quid immici Qui
omnes enm qui fuerũt aut sua
ptinacia uicam amiserũt. aut tua
imhicordia retinuerũt ut aut nul¬
si suꝑsint de minnicis aut qui
suꝑfuerũt sint annassimi S tñ
cum in amunis hoĩum tante late¬
bre sint et tanti recessus augea¬
mꝰ sane tua suspicione. Simul
eñ augebimꝰ diligencia nã qͥs
est oĩum tam ignarus rerũ tam
rudis in re p. tam nichil unqͣ n ͨͤ
de sua nec de coĩ salute cogitans

Expanded text:
tum maxime nobis qui a te conservati sumus providenda est: quam etstenuabo, tua enim cautio nostra cautio est. quod si in alterutro peccandum sit, malim videri nimis timidus quam parum prudens. sed quisnam est iste tam demens? de tuisne?—tametsi qui magis sunt tui quam quibus tu salutem insperantibus reddidisti?—anne ex eo numero qui una tecum fuerunt? non est credibilis tantus in ullo furor ut quo duce omnia summa sit adeptus, huius vitam non anteponat suae. an si nihil tui cogitant sceleris, cavendum est ne quid inimici? qui? omnes enim qui fuerunt aut sua pertinacia vitam amiserunt aut tua misericordia retinuerunt, ut aut nulli supersint de inimicis aut qui fuerunt sint amicissimi. sed tamen cum in animis hominum tantae latebrae sint et tanti recessus, augeamus sane suspicionem tuam: simul enim augebimus diligentiam. nam quis est omnium tam ignarus rerum, tam rudis in re publica, tam nihil umquam nec de sua nec de communi salute cogitans,
Abbreviated transcription (Latin):
fuit uiri optimi fecisti. uti ne cui
in nocenti meror tuꝰ calamitatẽ
⁊ falsũ c̾men afferret. Unũ ecia
michi reliquũ eiusmodi cͥmen
est iudices. ex quo illud ꝑspicere
possitis. quod a me micio or̃onis
mee dictũ est. quicquid mali per
hos annos a. cluenciꝰ uiderit. quic¬
quid Hoc tempore hẽat solicitu¬
dinis ⁊ uegocii. id omne a mr̃e
esse ꝯflatum. Oppiamcũ uene¬
no necatũ esse qd̾ ei datũ sit ĩ pa
ne ꝑ.m. aselliu quẽda faĩliarẽ

Expanded text:
fuit viri optimi, fecisti ut ne cui innocenti maeror tuus calamitatem et falsum crimen adferret. Vnum etiam mihi reliquum eius modi crimen est, iudices, ex quo illud perspicere possitis quod a me initio orationis meae dictum est, quicquid mali per hosce annos A.Aulus Cluentius viderit, quicquid hoc tempore habeat sollicitudinis ac negoti, id omne a matre esse conflatum. Oppianicum veneno necatum esse quod ei datum sit in pane per M.Marcum Asellium quendam, familiarem
Abbreviated transcription (Latin):
nas suas ꝯmisisse smne cura esse nõ
metuere. ne lege ea quã nũꝙͣ ipse
uinx̾it. ⁊̃ questione qua se solutũ
liberũq esse arbitraret᷑ ꝑ paucos
iudices ad stringatur. Agit eĩ sic ca.¬

Expanded text:
nas suas commisisse, sine cura esse, non metuere ne lege ea quam numquam ipse iusserit et quaestione qua se solutum liberumque esse arbitretur per paucos iudices astringatur. agit enim sic ca
Abbreviated transcription (Latin):
et tam atrocis rei suspicio esset in¬
iecta paulo posterius patefacta
re malluerunt. ac ne ex facto so¬
lum sapientes illos iudicetis sed
ecia ex hoĩb ipsis qd̾ hii fecerĩt
rectissime ac sapientissime factũ
probetis. quis p̃. octauio balbo
in gemo prudencior ui peritior.
fid̾e. religione. officio. diligẽcior
ac sanctior cõmemorari potest
dignitatisq in iudiciis publicis
u̾sari debent peritior. quis u̾tute
consilio auctoritate p̃stancior
ne is quidem ab soluit: Longum
est de singulorũ u̾tute ita dicere.
ornament᷑a non querunt. qualis
uir M̃. iuuentius pede fuit ex
uet̾e illa iudiciorum disciplina qͣlis
publicis iam tum florente re .p.
prudencia quorum nulliꝰ sẽtẽcia
est oppianeꝰ ab solutus. atq ex
hiis oĩbus natu minimꝰ ingeni
in eadem sentencia fuit. O mocẽtiã
oppiamci singularem quo in reo
qui absoluit ambiciosus. qui di¬
stulit cautus qui ꝯdempnauit
constans existimat. Hec tũ agi¬

Expanded text:
et tam atrocis rei suspicio esset inet tam atrocis rei suspicio esset iniecta, paulo posterius patefacta re maluerunt. ac ne ex facto solum sapientes illos iudicetis, sed etiam ex hominibus ipsis quod hi fecerunt rectissime ac sapientissime factum probetis, quis P.Publio Octavio Balbo ingenio prudentior, iure peritior, fide, religione, officio diligentior aut sanctior commemorari potest?dignitatis quae in iudiciis publicis versari debet peritior, quis virtute, consilio, auctoritate praestantior? ne is quidem absolvit. longum est de singulorum virtute ita dicere, ornamenta non quaerunt. qualis vir M.Marcus Iuventius Pedo fuit ex vetere illa iudiciorum disciplina, qualipublicis iam tum florente re publprudentia; quorum nullius sententia est Oppianicus absolutus. atque in his omnibus natu minimus, ingenin eadem sententia fuit. O innocentiam Oppianici singularem! quo in reo qui absolvit ambitiosus, qui distulit cautus, qui condemnavit constans existimatur. haec tum ag
Abbreviated transcription (Latin):
ab soluit. eodem modo quesitũ si
esset de scamandro. certe idemre¬
spondissent. tamet si ille una sẽ¬
tencia est absolutus. S illa unã
nemo tũ istorum suam dici uell.
uter g̾ faciliꝰ sue sentencie rõnez
redderet is nequise et sibi et rei
iudicate ꝯstitisse dicit: an ille qͥ
se in princpem maleficii lenem.
in aduitores eius et conscios ue¬
hemẽtissimũ esse respondit. Quo¬
rũ ego de sentençia non debeo di¬
sput᷑are. neq em̃ dubito qui tales
uiri suspicione aliqua ꝑculsi re¬
pentia de statu suo declmnarẽt.
Quare eorũ qui ab soluerũt miẜ̃i¬
cordiam non reprehendo. corum
qui in iudicando suꝑiora iudia¬
a secuti sunt sua sponte nõ scai¬
em fraude ꝯstançiam ⁊probo.
Eorũ u̾o qui sibi nõ liquere dixerũt
sapiencia laudo. qui absolue eũ
quem nocẽtissimũ cognorant: q̃
quẽ ipsibis iam antea ꝯdempna¬
rant. nullo modo poterant con¬
dempnare cũ tanta ꝯsilia infamia

Expanded text:
absolvit. eodem modo quaesitum si absolvit. eodem modo quaesitum si esset de Scamandro, certe idem respondissent; tametsi ille una sententia est absolutus, sed illam unam nemo tum istorum suam dici vellet. Vter igitur facilius suae sententiae rationem redderet, isne qui se et sibi et rei iudicatae constitisse dicit, an ille qui se in principem malefici lenem, in adiutores eius et conscios vehementissimum esse respondit? quorum ego de sententia non debeo disputare; neque enim dubito quin ei tales viri suspicione aliqua perculsi repentina de statu suo declinarint. qua re eorum qui absolverunt misericordiam non reprendo, eorum qui in iudicando superiora iudicia secuti sunt sua sponte, non Staieni fraude, constantiam comprobo, eorum vero qui sibi non liquere dixerunt sapientiam laudo, qui absolvere eum quem nocentissimum cognorant et quem ipsi bis iam antea condemnarant nullo modo poterant, condemnare, cum tanta consili infamia
Abbreviated transcription (Latin):
ccc̃c. cuius erat ordinis senato¬
rii qua lege ini eo genere a sena¬
tore racio repeti solet de pecũiis
repetundis ea lege accusatus
honestissime est ab solutus. acta
est em̃ causa more maiorũ sine
ui sine metu sine piculo. dicta ẽ
ex posita et demonstrata sunt oĩa
ad docti iudices sunt non mõ po¬
tuisse honeste ab eo reum ꝯdep̃na¬
ri qui non ꝑpetuo sedisset s ali
ud is iudex nicha scisset. insi q̃
p̃iudicia de eo facta esse ꝯstarẽt.
audire p̃terea nichil debuisse. tũ
ecia illi qͣnq qui imperitorũ
hoĩu rumusculos ancupati tũ
illũ ab soluerũt iam sua demẽ¬
ciam laudari magnope nolle bãt.
a quib si qui querẽt sedissent ne
iudices in c̃ fabriciũ. sedisse se
dicerent. si interrogarentur nũ
quo cͥmine is esset accusatus p̃¬
terꝙͣ uenen eius quod q̃situm
habito dice̾tur: negarent. si dem¬
de essent xogati quid iudicassẽt.
dempnassẽ si dicerent. nemo eĩ

Expanded text:
cccc. cuius erat ordinis? senatocccc. cuius erat ordinis? senatorii. qua lege in eo genere a senatore ratio repeti solet, de pecuniis repetundis, ea lege accusatus honestissime est absolutus. Acta est enim causa more maiorum sine vi, sine metu, sine periculo; dicta et exposita et demonstrata sunt omnia. adducti iudices sunt non modo potuisse honeste ab eo reum condemnari qui non perpetuo sedisset sed, aliud si is iudex nihil scisset, nisi quae praeiudicia de eo facta esse constaret, audire praeterea nihil debuisse. tum etiam illi quinque qui imperitorum hominum rumusculos aucupati tum illum absolverunt iam suam clementiam laudari magno opere nolebant; a quibus si qui quaereret sedissentne iudices in C.Gaium Fabricium, sedisse se dicerent; si interrogarentur num quo crimine is esset accusatus praeterquam veneni eius quod quaesitum habito diceretur, negarent; si deinde essent rogati quid iudicassent, condemnasse se dicerent; nemo enim
Abbreviated transcription (Latin):
gͣ iunianũ ꝑ uii factum est. bul¬
bi et popillui et gucte contra cdu¬
enciũ non est staieni etiam pro
cluencio est uideamꝰ et ꝙ aliud
iudiciũ qd̾ ꝓ cluencio sit ꝓferre
possumꝰ. Dixit ne tandem cãm
C. fidiculamus falcula qui op¬
pianicũ adẽp̃narat cũ p̃sertim
id qd̾ fuit in illo uidicio inuidio¬
sissimũ paucos dies ex subsorti¬
cione sediss dixit et bis quidem
diciosis et turbulentis adduxerat
unos iudicio multa est ab eo peti¬
ta. sicut ab iumo ꝙ nõ sue de¬
curie munere neq ex lege se¬
disset paulo sedaciore tempo¬
re est accusatus ꝙͣ nimus. sed
eadem fere lege et criine: qr
nulla in iudicio sedicio neq uis
nec turba usata est. p̾ma actio¬
ne faallime est absolutus. non
numero hanc ab solucione. in¬
chilominꝰ emĩ potest ut uła mł¬
quã staienꝰ eadem lege dixit ꝓ¬
priũ &mien illud questioms eiꝰ
non fuit fidicula nus quid fecilt
dicebat accepisse a duendo s.

Expanded text:
igitur Iunianum per vim factum est, Buligitur Iunianum per vim factum est, Bulbi et Popili et Guttae contra Cluentium non est, Staieni etiam pro Cluentio est. videamus ecquod aliud iudicium quod pro Cluentio sit proferre possimus. dixitne tandem causam C.Gaius Fidiculanius Falcula qui Oppianicum condemnarat, cum praesertim, id quod fuit in illo iudicio invidiosissimum, paucos dies ex subsortitione sedisset? dixit et bis quidem ditiosis et turbulentis adduxerat. Vno iudicio multa est ab eo petita, sicut ab Iunio, quod non suae decuriae munere neque ex lege sedisset. Paulo sedatiore tempore est accusatus quam Iunius, sed eadem fere lege et crimine. quia nulla in iudicio seditio neque vis nec turba versata est, prima actione facillime est absolutus. non numero hanc absolutionem; nihilo minus enim potest, ut illam muquam Staienus ea quidem lege dixit. proprium crimen illud quaestionis eius non fuit. Fidiculanius quid fecisse dicebatur? accepisse a Cluentio HS
Abbreviated transcription (Latin):
tenderet qd̾ attius ꝯdempna¬
tus est. cominii cũ Hoc agerẽt
qd̾ nos in tota causa egimꝰ
probauerũt. quã obremꝰ si sca¬
ieni dampnacione oppiamcũ
iudiciũ corrumpere uoluisse:
oppiamcũ iudicia demenda
sentencias dedisse pecumã iu¬
dicatũ est. cum ita ꝯstitutũ sit
uti in ulla culpa aut cluenciꝰ
sit aut oppianicꝰ. Cluencii
nũmus nullus iudicidatus
ullo uestigio repitur. Oppi¬
amci pecuma post iudiciũ fa¬
ctũ a iudice ab laca est. Potest
esse dubiũ qͥn illa dampnacio
scaieni non mõ nõ sit contra
Cluenciũ s maxime nrãm cã
defensionẽq ꝯfirmet. Ergõ
adhuc iumi iudiciũ uidedꝰ eẽ
eiusmodi ut ineursionẽ pocius
sedicionis. Uni multicudinis.
impetũ tribuniciũ ꝙͣ iudiciũ ap¬
pellandũ putẽ. ꝙ si qui illud iu¬
diciũ appellet. tamẽ hoc ꝯfitea¬
tur uecesse est nullo modo illam
multam que ab umo petita sit
cũ luencii causa posse ꝯiũgi. Illd̃

Expanded text:
fenderet quod Attius condemnafenderet quod Attius condemnatus est; Cominii cum hoc agerent quod nos in tota causa egimus probaverunt. quam ob rem, si Staieni damnatione Oppianicum iudicium corrumpere voluisse, Oppianicum iudici ad emendas sententias dedisse pecuniam iudicatum est, et, cum ita constitutum sit ut in illa culpa aut Cluentius sit aut Oppianicus, Cluenti nummus nullus iudici datus ullo vestigio reperitur, Oppianici pecunia post iudicium factum ab iudice ablata est: potest esse dubium quin illa damnatio Staieni non modo non sit contra Cluentium sed maxime nostram causam defensionemque confirmet? ergo adhuc Iuni iudicium video esse eius modi ut incursionem potius seditionis, vim multitudinis, impetum tribunicium quam iudicium appellandum putem. quod si quis illud iudicium appellet, tamen hoc confiteatur necesse est, nullo modo illam multam quae ab Iunio petita sit cum Cluenti causa posse coniungi. illud
Abbreviated transcription (Latin):
sunt de hs. uc̃. que ille cũ acce¬
pisset noĩe iudicii safimam sic̃
in oppiamci iuidicio postea re¬
tinuit atq supp̃ssit. Omitto
et hec et alia ꝑmulta que illo
iudicio in scaienũ dicta sunt. hoc
miniis equitib ro. honestissis
hõib et disertis ꝯtrou̾siam cũ
scaieno quem accusabant. que
nũc michi est cum attio: Comi¬
nii dicebant id qd̾ ego dico sca¬
ienũ ab oppiameo pecumam
accepisse ut iudiciũ corrũpet
scaiemis conçiande gracie causa
se accepisse dicebat. mridebat᷑
hoc illiꝰ reconciliacio ⁊ ꝑsona
uiri boni suscepta sicut᷑ ini sta¬
ciuis mauratis quas posuit ad
duturna equib suscͥpsit re¬
ges ab se in gram esse reductos
exagitabant᷑ omnes eius frau¬
des. atoꝵ fallacie tota uita in
elusmodi racione uersata ape¬
riebatur egestas domestica
questus forensis in medio ꝓfe¬
rebatur. nĩmariꝰ int̾pres pa¬
cis et ꝯcordie non ꝓbabatur
It aq tũ scaienus cum idem de¬

Expanded text:
sunt de HS dc quae ille, cum accesunt de HS dc quae ille, cum accepisset nomine iudici Safiniani, sicut in Oppianici iudicio postea, reticuit atque suppressit. omitto et haec et alia permulta quae illo iudicio in Staienum dicta sunt; hoc miniis, equitibus Romanis, honestis hominibus et disertis, controversiam cum Staieno quem accusabant quae nunc mihi est cum Attio. Cominii dicebant idem quod ego dico, Staienum ab Oppianico pecuniam accepisse ut iudicium corrumperet; Staienus conciliandae gratiae causa se accepisse dicebat. inridebatur haec illius reconciliatio et persona viri boni suscepta, sicut in statuis inauratis quas posuit ad Iuturnae, quibus subscripsit reges ab se in gratiam esse reductos. exagitabantur omnes eius fraudes atque fallaciae, tota vita in eius modi ratione versata aperiebatur, egestas domestica, quaestus forensis in medium proferebatur, nummarius interpres pacis et concordiae non probabatur. itaque tum Staienus cum idem de
Abbreviated transcription (Latin):
runt᷑ qui accusati sunt ab hiis
qui erant ipi ambitus ꝯdempna¬
ti quos ego non idcirco arbitro:¬
esse in integrũ restitutos qd̾ planũ
fecerint illos obrem iudicandam
peciuã accepisse s qd̾ iudicibus
probarunt ꝙ in eodem genere in qͦ
defendissent alios. reprehendissẽt
se ad p̃ina legis uenite oportere.
Qua ꝓpter neminez dubitare exi¬
stimo qn illa dampnacio ambitꝰ
nulla ex ꝑte cũ causa cluenciiue¬
stroq iudicio ꝯiuc̃ta esse possit
Quid ꝙ scaienus est ꝯdempnatꝰ
non dico hoc tempore iudices id
qd̾ nescio an dici oporteat illum
maiestatis esse dampnatum. nõ
recito testimonia hoũt honestis¬
simorũ que in scaienũ sunt dicta.
ab hiis qui M. emilio clarissimo
uiro legati et p̾fecti. et tribum
militares fuerunt quoꝵ testĩo¬
mis planũ factum est. max ͤ eiꝰ
oꝑa cũ questor esset in exercitu
sedicionem esse ꝯtlatam. Ne illa
quidem testiõma recito que dicta

Expanded text:
m de ambitu dixerunt, qui accusati sunt ab eis m de ambitu dixerunt, qui accusati sunt ab eis qui erant ipsi ambitus condemnati; quos ego non idcirco esse arbitror in integrum restitutos quod planum fecerint illos ob rem iudicandam pecuniam accepisse sed quod iudicibus probarint, cum in eodem genere in quo ipsi offendissent alios reprendissent, se ad praemia legis venire oportere. quapropter neminem dubitare existimo quin illa damnatio ambitus nulla ex parte cum causa Cluenti vestroque iudicio coniuncta esse possit. quid quod Staienus est condemnatus? non dico hoc tempore, iudices, id quod nescio an dici oporteat, illum maiestatis esse condemnatum; non recito testimonia hominum honestissimorum quae in Staienum sunt dicta ab eis qui Mam. Aemilio, clarissimo viro, legati et praefecti et tribuni militares fuerunt; quorum testimoniis planum factum est maxime eius opera, cum quaestor esset, in exercitu seditionem esse conflatam; ne illa quidem testimonia recito quae dicta
Abbreviated transcription (Latin):
illis legib quib auinio multa
petita est nuilla potest ex ꝑte
esse diũcta. At eciam bulbus est
ddempnatus adde maiestatis. ut
intelligas hoc iudiciũ cũ illo nõ
esse ꝯiuctũ At eciam illi hoc cͥmẽ
obiectũ fateor s eciam legionẽ
esse ab eo sollicitatam ĩ illirico
C. costomi lrĩs et multorũ testi¬
moniis planũ factum est qd̾ cri¬
men erat ꝓpriũ illiꝰ questionis
et que res lege maiest atis teneba¬
tur. At hoc offuit ei maxime: iã
ista diinacio est. qua si uti licet
uide ne mea ꝯiectura multo sit
uerior. Ego enĩ sic arbitror bulbo
ꝙ homo neꝙͣ turpis improbus
multis flagiciis ꝯtaminatus in
iudiciũ sit adductus. idcirco faci¬
lius esse dampnatũ tu michi ex
tota causa bulbi qd̾ tibi cõmodũ
est eligis ut id esse secutos iudices
dicas. Qua ꝓpter hoc bulbi uidi¬
ciũ non plus huic obesse cause deb
qͣm illa que ꝯmemorata sũt ab ac¬
cusatore duo iudicia p. popilii ⁊

Expanded text:
illis legibus quibus a Iunio multa illis legibus quibus a Iunio multa petita est nulla potest ex parte esse coniuncta. at enim etiam Bulbus est condemnatus. adde 'maiestatis,' ut intellegas hoc iudicium cum illo non esse coniunctum. at est hoc illi crimen obiectum. fateor, sed etiam legionem esse ab eo sollicitatam in Illyrico C.Gaii Cosconi litteris et multorum testimoniis planum factum est, quod crimen erat proprium illius quaestionis et quae res lege maiestatis tenebatur. at hoc obfuit ei maxime. iam ista divinatio est; qua si uti licet, vide ne mea coniectura multo sit verior. ego enim sic arbitror, Bulbum, quod homo nequam, turpis, improbus, multis flagitiis contaminatus in iudicium sit adductus, idcirco facilius esse damnatum. tu mihi ex tota causa Bulbi quod tibi commodum est eligis ut id esse secutos iudices dicas. quapropter hoc Bulbi iudicium non plus huic obesse causae debet quam illa quae commemorata sunt ab accusatore duo iudicia P.Publii Popi
Abbreviated transcription (Latin):
ciole concitatis. Optimis hercule
temporibus tũ cũ hoĩes se non ia¬
ctacione populari s dignitate
ato innocencia tuebantur tñ
tellus clarissimi uiri ato am¬
plissimi. uim tribuniciam susti¬
nere potuerũt ne dũ hiis tem¬
poribus hiis morib hiis magi¬
statib sinc urã sapiencia ac sine
iudiciorũ remediis salui esse pos¬
simꝰ. non fuit illud gͦ indiciũ iu¬
dicii simile uidices non fuit in
quo non modus est habitus. nõ
mos consuetudoq buata. nõ cã
defensa. uis illa fuit et ut sepe
iam dixi riuna queda atq tem¬
pestas et quiduis pociꝰꝙͣ iudici¬
um aut disceptacio aut questio
Qd̾ si quis est. qui illud iudiciũ
fuille arbitretur. et qui hiis re¬
bus iudicatis standũ putet is
tñ hãc causam ab illa debet se¬
iũgere. ab illo enĩ siue qd̾ in legẽ
nõ uirasset siue qd̾ ex lege subsor¬
titus iudicem non esset multa
petita esse dr̃ cluencii tñ racio cũ

Expanded text:
tiose concitatis. optimis hercule tiose concitatis. optimis hercule temporibus, tum cum homines se non iactatione populari sed dignitate atque innocentia tuebantur, tamtellus, clarissimi viri atque amplissimi, vim tribuniciam sustinere potuerunt, nedum his temporibus, his moribus, his magistratibus sine vestra sapientia ac sine iudiciorum remediis salvi esse possimus. non fuit illud igitur iudicium iudici simile, iudices, non fuit, in quo non modus ullus est adhibitus, non mos consuetudoque servata, non causa defensa; vis illa fuit et, ut saepe iam dixi, ruina quaedam atque tempestas et quidvis potius quam iudicium aut disceptatio aut quaestio. quod si quis est qui illud iudicium fuisse arbitretur et qui his rebus iudicatis standum putet, is tamen hanc causam ab illa debet seiungere. ab illo enim, sive quod in legem non iurasset sive quod ex lege subsortitus iudicem non esset, multa petita esse dicitur; Cluenti autem ratio cum
Abbreviated transcription (Latin):
aut ex legẽ esse sullam aut cau¬
sam pocume publice ꝯtẽptam
atq obiectam putarent s ꝙ
acculante .tri pł. condicione eqͥ
disceptari posse non putauerũt
Quid conferam: sullam ne cũ
maxnins opibꝰ cognatis. affi¬
nibus. necellariis clientibꝰ plu¬
rimis. Hec tũ Apud iuniũ ꝑua
et infirma et ipius labore q̃sita
prudens non modo non sedicio¬
sus s eciam sediciosis adu̾sariꝰ
ille autẽ ac̾bus criminosus po¬
pularis homo ac turbulentus
tempus hoc tnͣquillũ ac pacatũ.
Illud oĩb ĩuidie tempestatibꝰ
concitatũ. Que cũ ita essent. in
condicione reũ cam̃ dicere. cum
adusario eius ad ius accusacio¬
nis sũma uis potestatis acce¬
deret. Quam quidẽ rõnem uos
iudices diligenter pro uestra sa¬
piencia et humanitate cogitare ⁊
penitus perspicere debetis. quid ma¬
li. quãtũ ꝑiculi unicuiq nr̃m in¬
ferre possit uis cribumaa dflata
p̃sertim inuidia et concionib sedi¬

Expanded text:
aut exlegem esse Sullam aut cauaut exlegem esse Sullam aut causam pecuniae publicae contemptam atque abiectam putarent, sed quod accusante tribuno plebis condicione aequa disceptari posse non putaverunt. quid conferam? Sullamne cum Imaximis opibus, cognatis, adfinibus, necessariis, clientibus plurimis, haec autem apud Iunium parva et infirma et ipsius labore quaesita modestus, pudens, non modo non seditiosus sed etiam seditiosis adversarius, ille autem acerbus, criminosus, popularis homo ac turbulentus; tempus hoc tranquillum atque placatum, illud omnibus invidiae tempestatibus concitatum. quae cum ita essent, in condicione reum causam dicere, cum adversario eius ad ius accusationis summa vis potestatis accederet. quam quidem rationem vos, iudices, diligenter pro vestra sapientia et humanitate cogitare et penitus perspicere debetis, quid mali, quantum periculi uni cuique nostrum inferre possit vis tribunicia, conflata praesertim invidia et contionibus sedi
Abbreviated transcription (Latin):
iumo fuit: ꝙ illud iudiciũ cor¬
ruptũ ꝑ eũ putabat᷑. nuĩ g̾ hoc
tempore causa mutata est: nũ
alia res. alia racio illiꝰ iudicii a¬
la natura tociꝰ negocii nũt ẽ.
ac tũ fuit. non opinor ex hiis
rebus que geste sunt rem illam
potiusse mutari. Quid ergo est
cause ꝙ mĩc nrã defensio aͥudia¬
tur tanto silencio tũc lumo de¬
fendendi sui potestas erepta sit.
Quia tum in causa nnchil erat
p̃ter inuidiam errorem suspi¬
cionem conciones cotidianas
suspiciose ac populariter conci¬
tatas. accusabat tri .pł. idem in
concionib. idem ad subsellia
ad iudiciũ non modo deconcione
s eciam cum ipsa concione ueni¬
ebat gradus illi aurelii tũ noui.
quasi pro theatro illi uidicio e¬
dificati uidebantur. quor ubi ac¬
culator concitatis hoĩbus ꝯple¬
rat non modo dicendi ab reo
s ne surgendi quidem potestas
erat. Nupet apud C. orchiuiũ
collegam meũ locus a iudicibus
fausto sylle de pecumis residuis
non est constitutus non quo illi

Expanded text:
io, quod illud iudicium corruptum per eum putabatur.' num igitur hoc tempore causa mutata est? num alia res, alia ratio illius iudici, alia natura totius negoti nunc est ac tum fuit? non opinor ex eis rebus quae gestae sunt rem ullam potuisse mutari. quid ergo est causae quod nunc nostra defensio audiatur tanto silentio, tum Iunio defendendi sui potestas erepta sit? quia tum in causa nihil erat praeter invidiam, errorem, suspicionem, contiones cotidianas seditiose ac populariter concitatas. accusabat tribunus plebis idem in contionibus, idem ad subsellia; ad iudicium non modo de contione sed etiam cum ipsa contione veniebat. gradus illi Aurelii tum novi quasi pro theatro illi iudicio aedificati videbantur; quos ubi accusator concitatis hominibus complerat, non modo dicendi ab reo sed ne surgendi quidem potestas erat. nuper apud C.Gaium Orchivium, conlegam meum, locus ab iudicibus Fausto Sullae de pecuniis residuis non est constitutus, non quo illi
Abbreviated transcription (Latin):
antea mcitatus rẽ illa ⁊ roga¬
cione flagitarat ide c. Iumi fi¬
in pueri ꝑuuli lacͥmis ꝯmotus me¬
pe dictũ est ut mare qd̾ sua na
tñqͥllũ sit. uentoꝵ ui agitari at
tuibari sic ⁊ populũ ro. sua spõ¬
te esse placatu hoũi sediciosoꝵ
yocib ut uiolentissimis tempe¬
statibus ꝯcitari. Est ecia reliqͣ
ꝑ magna auctoritas quã ego
turpiter pene preterii mea em̃
esse dr̾ recitauit ex orõne nescio
qua attiꝰ quã mea esse dicebat
cohortacionẽ quãdã iudicũ ad ho¬
neste iudicandũ ⁊ ꝯmemoracio¬
nem cũ illorũ iudiciorũ que ꝓ¬
bata non essent tũ illiꝰ ipius iu¬
dicii iumam. ꝓinde quasi ego nõ
ab micio huiꝰ defensionis dixe¬
rim ĩuidiosũ illud fuisse iudiciũ
aut cũ de infamia uidicioꝵ q̃ ꝓba¬
illud qd̾ tam populare esset in¬
illo tempore p̃terire. Esto u̾o
si quid enismodi dixi neq co¬
gnitũ ꝯmemoraui neq ꝓͥtesti¬
momio dixi. ⁊ illa or̃o pociꝰ tꝑis

Expanded text:
antea concitatus rem illam et rogationem flagitarat, idem C.Gaii Iuni fili, pueri parvoli, lacrimis commotus mape dictum est, ut mare quod sua natura tranquillum sit ventorum vi agitari atque turbari, sic populum Romanum sua sponte esse placatum, hominum seditiosorum vocibus ut violentissimis tempestatibus concitari. est etiam reliqua permagna auctoritas quam ego turpiter paene praeterii; mea enim esse dicitur. recitavit ex oratione nescio qua Attius quam meam esse dicebat cohortationem quandam iudicum ad honeste iudicandum et commemorationem cum aliorum iudiciorum quae probata non essent tum illius ipsius iudici Iuniani; proinde quasi ego non ab initio huius defensionis dixerim invidiosum illud iudicium fuisse aut, cum de infamia iudicioillud quod tam populare esset illo tempore praeterire. ego vero si quid eius modi dixi, neque cognitum commemoravi neque pro testimonio dixi, et illa oratio potius temporis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝯmouerẽ cũq oẽs offẽsiones
iudicior nõ ex mea opĩone s ex ho¬
minũ rumore ꝓfertem: istã rẽ q̃
tã poplarit eẽt agitata p̃tire nõ
potui s errat yehemẽter si quis
ĩ orõnib nr̃is qͣs in iudiciis habu¬
imꝰ auctoritates nrãs ꝯsigͣtas
se hẽre arbitrat᷑ omẽs em̃ ille

Expanded text:
s offensiones iudiciorum non ex mea opinione sed ex hominum rumore proferrem, istam rem quae tam populariter esset agitata praeterire non potui. sed errat vehementer, si quis in orationibus nostris quas in iudiciis habuimus auctoritates nostras consignatas se habere arbitratur. omnes enim illae
Abbreviated transcription (Latin):
bertatemq dicendi in hoc michi
concedat: ut cantũ mn sũmã qnͣtũ
sme huiꝰ piculo p̃t̾ire nõ possũ
a me tñ ut equũ est oĩa caute
pede temptĩq dicent᷑ ut neq
fides huiꝰ defensionis relicta
neq cuiꝰ ꝙͣ aut digͥtas lesa aut
amicicia uiolata esse uideatur.
Uideo g iudices ainmadutisse
censores in uidices quosda uliꝰ
consilii iuniam cum istam ip̃a
causa sub scriberent. Hic pͥmã
tem ita dtentam ut reb iuidi¬
catis fuisse. neq in re nota con¬
sumã tempus exemplis. ponã
illud unũ C. getham. cũ al.

Expanded text:
ihi concedat ut tantum mihi sumam quantum sine huius periculo praeterire non possim. A me tamen, ut aequum est, omnia caute pedetemptimque dicentur ut neque fides huius defensionis relicta neque cuiusquam aut dignitas laesa aut amicitia violata esse videatur. video igitur, iudices, animadvertisse censores in iudices quosdam illius consili Iuniani, cum istam ipsam causam subscriberent. hic illud tem ita contentam ut rebus iudicatis fuisse. neque in re nota consumam tempus; exempli causa ponam illud unum, C.Gaium Getam, cum a L.
Abbreviated transcription (Latin):
uersus iudicauit illud corrup¬
tũ esse iudiciũ. Quõ suscepit cã.
an potuit rẽ delatam eiusmodi
repudiare. cũ tr.pł cũ populo¬
ꝯcitato rem pene ad manꝰ reuo¬
casset cũ uir optimꝰ ⁊ homo ĩ no¬
centissimꝰ pecuĩã aircũuẽtus di¬
ceretur cũ muidia flagraret or¬
do senatorius potuit nicħ decer¬
sapienter:ꝙͣ diligenter: si qͥ sunt
quorũ oꝑa factũ sit ut iudiciũ
publicũ corrũꝑet᷑. utrũ uidet
senatus id factũ iudicare an si
factũ sit moleste grauiterq fer
diciis rogaret. alia nõ diceret
atq hii dixerũt quorũ sentẽciis clu¬
enciũ ꝯdempnatũ esse dicitis s
quero a uobis nũ istã legẽ ano pꝰ¬
m. lucullus ⁊ c. cassiꝰ in quos tũ
consules designatos idem illud
senatus decreuerit. nõ tulerũt⁊
qd̾ tu habiti peciuã factũ esse ar¬
guis. neq id ulla teniussima sus¬
picione ꝯfitmas factũ ẽ pͥmũ il¬

Expanded text:
senatus universus iudicavit illud corrupsenatus universus iudicavit illud corruptum esse iudicium. quo modo? suscepit causam. an potuit rem delatam eius modi repudiare? cum tribunus ple ad manus revocasset, cum vir optimus et homo innocentissimus pecunia circumventus diceretur, cum invidia flagraret ordo senatorius, potuit nihil decersapienter, quam diligenter! si qui sunt quorum opera factum sit ut iudicium publicum corrumperetur. Vtrum videtur id senatus factum iudicare an, si factum sit, moleste graviterque ferdiciis rogaretur, aliam non diceret atque ei dixerunt quorum sententiis Cluentium condemnatum esse dicitis. sed quaero a vobis num istam legem ex  Lucullus et C.Gaius Cassius, in quos tum consules designatos idem illud senatus decreverat. non tulerunt; et quod tu habiti pecunia factum esse arguis neque id ulla tenuissima suspicione confirmas, factum est primum il
Abbreviated transcription (Latin):
facile illis ipĩs udicib ⁊ false suspi¬
ciomi ⁊ ĩuidie ppłarit excitate resti¬
tillet unũ ecia est qd̾ me maxime
ꝯturbat cui loco respõde̾ uix uide¬
or posse ꝙ elogiuĩ recitasti de testa¬
mento gnei egnatii prĩs hoĩs ho¬
nestissumi uide̾l ⁊ sapiẽtissimi id¬
circo se ex heredasse filiũ ꝙ is ad
oppianai dãpnacionẽ peciuĩa ac¬
cepisset. De cuiꝰ hoĩs leuitate et
incõstãcia plura nõ dicã hoc testm̃
ip̃m qd̾ recitas eismodi est ut
ille cũ eñ filiũ ex he̾daret quẽ o¬
derat ei filio cohedes hoĩes alie¬
nissimos cõiũget quẽ diligebat.
S cu acti conlideres censeo diligẽ¬
ter utrũ censorũ iudiciũ gͣue ue¬
lis eẽ an egnatii. si egnacii leue
est qd̾ cẽsores de cet̾is᷑ sc̃pserũt
ipm emĩ gneuĩ egnatiũ quẽ tu
grauẽ esse uis ex senatu eiecert
sm autẽ censorũ. hũc egnacium
quẽ pr̃ censoria subsepcione ex¬
heredat cẽsores in senatu cũ prẽ

Expanded text:
s iudicibus et falsae suspicioni et invidiae populariter excitatae restitisset. Vnum etiam est quod me maxime perturbat, cui loco respondere vix videor posse, quod elogium recitasti de testamento Cn.Gnaei Egnati patris, hominis honestissimi videlicet et sapientissimi, idcirco se exheredasse filium quod is ob Oppianici condemnationem pecuniam accepisset. de cuius hominis levitate et inconstantia plura non dicam; hoc testamentum ipsum quod recitas eius modi est ut ille, cum eum filium exheredaret quem oderat, ei filio coheredes homines alienissimos adiungeret quem diligebat. sed tu, Atti, consideres censeo diligenter utrum censorium iudicium grave velis esse an Egnati. si Egnati, leve est quod censores de ceteris subscripserunt; ipsum enim Cn.Gnaeum Egnatium quem tu gravem esse vis ex senatu eiecerunt; sin autem censorium, hunc Egnatium quem pater censoria subscriptione exheredavit censores in senatu, cum patre
Abbreviated transcription (Latin):
am non de illorũ facto s de rõne cẽ¬
soria hĩtam existĩari uelim Alen¬
tulo autẽ familiari meo. qui ame
pro exinnia sua u̾tute sũmisq ho¬
noribus. quos a populo ro. adeptꝰ
est honoris causa uoĩat᷑ facile hoc
iudices impetrabo. ut quã ipse ad¬
hibe ꝯsueuit in amicorũ ꝑiculis cũ

Expanded text:
am non de illorum facto sed de ratione censoria habitam existimari velim; a Lentulo autem, familiari meo, qui a me pro eximia sua virtute summisque honoribus quos a populo Romano adeptus est honoris causa nominatur, facile hoc, iudices, impetrabo ut, quam ipse adhibere consuevit in
Abbreviated transcription (Latin):
pitudine. nillũ ob tociꝰ uite nõ
dicã uiciũ s erratũ. neq eiũ hoc
hoĩe fatior neq ꝓbior neq ĩ oĩ¬
bus officiis retinẽdis diligẽcior
secuci sunt neq ip̃i secꝰ existimãt
quã uos existimare uolumꝰ de huiꝰ
pudore. integͥtate. u̾tute. s putarũt
p̾termicti acculatorem nõ potius¬
se. cũ aĩadu̾sũ eẽt in iudices. Qua
De retota si unũ factũ ex õi antiqͥ¬
tate ꝓtulero plura nõ dicã: nõ em̃
michi exemplũ sũmi et clarissu¬
uiri p. affricam p̃tereñdũ uidet᷑
qui cũ ess cẽsor ⁊ in eqͥtũ cẽsu C. in
cimiꝰ sac̾dos ꝓdisset. clara uoce ue
oĩs concio audire posset dixit se sci¬
re illũ u̾bis ꝯceptis peiorasse si
eum suo testĩomio. Deinde cũ ne¬
no ꝯtradic̾e̾t iussit equũ traduce
Ita is cuiꝰ arbito ⁊ ppłs ro ⁊ exte

Expanded text:
pitudinem, nullum ob totius vitae non pitudinem, nullum ob totius vitae non dicam vitium sed erratum. neque enim hoc homine sanctior neque probior neque in omnibus officiis retinendis diligentior secuti sunt; neque ipsi secus existimant quam nos existimari volumus de huius pudore, integritate, virtute, sed putarunt praetermitti accusatorem non potuisse, cum animadversum esset in iudices. qua de re tota si unum factum ex omni antiquitate protulero, plura non dicam. non enim mihi exemplum summi et clarissii Africani, praetereundum videtur; qui cum esset censor et in equitum censu C.Gaius Licinius Sacerdos prodisset, clara voce ut omnis contio audire posset dixit se scire illum verbis conceptis peierasse; si eum suo testimonio. deinde cum nemo contra diceret, iussit equum traducere. ita is cuius arbitrio et populus Romanus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hoĩes sapientissimi uidicis ut
nichil dicam de hiis qͥ ꝯdẽpna¬
rũt causa cognita sibi esse dixe¬
rũt non licere. Uerũ esto ꝯdẽp¬
nat popiliũ gellius iudicat ac
cepisse a duẽc̾io pecuĩa. negat
hoc lentulus. nam popiliũ qd̾
erat libertim filiꝰ in senatũ nõ
legit. locũ quidem senatoriũ lu¬
dis et cetera ornamẽta reliquit
⁊ eũ oĩ ignominia liberat qd̾ cũ
facit iudi̾cat eius sentencie gratis
esse oppianicũ ꝯdẽp̃natũ. ⁊ cũ¬
dem popiliũ postea lentulus in
ambitus iudicio ꝓtestimonio di¬
ligentissime laudat. Quare si neq
i gelli iudicio stetit lentulus ne¬
q lenculi existimacione ꝯtentꝰ
fuic gellius. et si uterq censor cẽ¬
soris opimone standũ nõ Puta¬
uit quid est quãobrem quisꝙͣ no¬
strũ censorias sc̃pciones omnes
fixas ⁊ imꝑpetuũ ratas putet
esse oportere at in ipm̃ habitũ
aĩaduterũt nullam quide obtur¬

Expanded text:
cum homines sapientissimi, iudices, ut cum homines sapientissimi, iudices, ut nihil dicam de eis qui condemnarunt, causa cognita sibi dixerint non liquere! verum esto; condemnat Popilium Gellius, iudicat eum accepisse a Cluentio pecuniam. negat hoc Lentulus; nam Popilium, quod erat libertini filius, in senatum non legit, locum quidem senatorium ludis et cetera ornamenta relinquit et eum omni ignominia liberat. quod cum facit, iudicat eius sententia gratiis esse Oppianicum condemnatum. et eundem Popilium postea Lentulus in ambitus iudicio pro testimonio diligentissime laudat. qua re si neque L.Lucii Gelli iudicio stetit Lentulus neque Lentuli existimatione contentus fuit Gellius, et si uterque censor censoris opinione standum non putavit, quid est quam ob rem quisquam nostrum censorias subscriptiones omnis fixas et in perpetuum ratas putet esse oportere? at in ipsum habitum animadverterunt. nullam quidem ob tur
Abbreviated transcription (Latin):
multitudinẽ milicitũ est ꝯtra
dicere. nemo demqz ut defende̾t
cõtraria ꝑtem laborabat. In
miudia porro magna milia uidi¬
cia uenerant. Et em̃ paucis po¬
stea mensib alia uehemens erat
in iudiciis ex notacione tabulatũ
muidia u̾saca p̾termitti a censo¬
ribus ⁊ negligi macula iudicioꝵ
posse non uidebatur. Hoĩes quos
ceteris uiciis atq oĩ dedecore in¬
famis uidebant. eos hac quoq
subscͥpcione notare uoluerũt. ⁊
eo magis qd̾ illo ipso intempore
illis censorib erant iuidicia cum
equestri ordine ꝯmunicata ut
uiderentur ꝑ hoĩu ydoneorum
Qi si hanc apud eos ipsos censo¬
res michi auc alii cam agere licu
ipsos habuisse cogniti nichil cõ¬
perti ex tota ipsa subsꝙpcione ru¬
morem quendam ⁊ plausũ popu¬
larem esse quesitum. Nam inl.
popiliũ qui oppiancum dẽp̃na¬
ddempnaret. iam id ipsũ quãte
diuinacionis est scire innocentẽ
fuisse reũ quẽ fortasse nũqͣ uid̾at

Expanded text:
multitudini; nemini licitum est contra multitudini; nemini licitum est contra dicere, nemo denique ut defenderet contrariam partem laborabat. in invidiam porro magnam illa iudicia venerant. etenim paucis postea mensibus alia vehemens erat in iudiciis ex notatione tabellarum invidia versata. praetermitti ab censoribus et neglegi macula iudiciorum posse non videbatur. homines, quos ceteris vitiis atque omni dedecore infamis videbant, eos hac quoque subscriptione notare voluerunt, et eo magis quod illo ipso tempore illis censoribus erant iudicia cum equestri ordine communicata, ut viderentur per hominum idoneorum quod si hanc apud eosdem ipsos censores mihi aut alii causam agere licuiipsos habuisse cogniti, nihil comperti; ex tota ista subscriptione rumorem quendam et plausum popularem esse quaesitum. nam in P.Publium Popilium qui Oppianicum condemnacondemnaret. iam id ipsum quantae divinationis est, scire innocentem fuisse reum quem fortasse numquam viderat,
Abbreviated transcription (Latin):
liberos cu ĩnocenti is cẽsorie
seueritatis nota nõ muret. Tu
es p̃fectus morib. tu magister
ueteris discipline ⁊ seueritatis.
si aut retines quẽquã sciens in
senatu scelere tanto ꝯtaminatũ
Aut statius quis in eandẽ culpã
sit nõ eadem pene adfia oportere¬
Quenire ut ad quam ꝯdicionem
supplicii maiores in bello trundi¬
cati militis ꝓpositam esse uolu¬
erũt eandem tu in pacem ꝯstitu¬
es imiprobitati senatoris. Q si
hoc exemplũ ex remilitari ad aĩ¬
adu̾sionẽ censoria tnͣsferendum
fuit sorticio id ip̃m factũ esse opor¬
tuit. sin aũt sortiri ad pena ad
hoĩu delictũ fortune iudicio cõ¬
mittere inimme censoriũ est. cer¬
te in multorũ peccato carpi pau¬
cos ad ignomima ⁊ turpitu¬
dinẽ non oportet. uerũ omnes
intelligimꝰ in istis subaliciõib
uentũ quendam popularem eẽ
quesitum. iactata res erat in
concione a tribuno sedicioso in¬
cognita causa probatũ illud e̾at

Expanded text:
liberos civi innocenti, is censoriae liberos civi innocenti, is censoriae severitatis nota non inuretur? tu es praefectus moribus, tu magister veteris disciplinae ac severitatis, si aut retines quemquam sciens in senatu scelere tanto contaminatum aut statuis qui in eadem culpa sit non eadem poena adfici convenire? aut quam condicionem supplici maiores in bello timiditati militis propositam esse voluerunt, eandem tu in pace constitues improbitati senatoris? quod si hoc exemplum ex re militari ad animadversionem censoriam transferendum fuit, sortito id ipsum factum esse oportuit. sin autem sortiri ad poenam et hominum delictum fortunae iudicio committere minime censorium est, certe in multorum peccato carpi paucos ad ignominiam et turpitudinem non oportet. verum omnes intellegimus in istis subscriptionibus ventum quendam popularem esse quaesitum. iactata res erat in contione a tribuno seditioso; incognita causa probatum erat illud