comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
am cet̾is pirrpurea martirii sui luce patefa¬
ciunt. Qui qm̃ in eo qd̃ p̃sentem uitam despi¬
ciunt. et̃nam głam p̃ferunt. dñi in carne ap¬
parentis exempla secunt᷑. iam uelut in india .i.
ꝓpe solis ortũ. m̾itoꝵ suoꝵ fulgur ostendunt. Et qͥ
uelud sol in regno patͥs fulgure. regiq suo cui nc̃
compaciuntur. tt̃ dregnare desiderantes expecꝰ¬
tant. iure in decimo loco sunt positi. ꝑ denarium
enĩ quo dnĩce uinee cultores remunerant᷑: et̃ni re¬
gis ꝑcipienda ymago figurat᷑. Ubi qd̾ in nono gͣ¬
du non poterant ꝑfecta dilectione dei ⁊ ꝑximi ꝑ
omĩa dialogus implebit᷑. Undecimꝰ iacinctus.
Iacinctus: in ethiopia repꝑitur cełulum colorem
habens optimus. qui nec rarus est. nec densitate
obtunsus. s exutroq temꝑamento lucet ⁊ pu¬
rificatum suauit̾ florem trabit. Hic aut̃ non
rutilat equalit̃. S: cum celi facie mutatur. Se¬

Expanded text:
am caeteris purpurea martam caeteris purpurea martciunt. Qui, quando in eo quod praesentem vitam despiciunt, aeternam gloriam praeferunt, Domini in carne apparentis exempla sequuntur, jam velut in India, id est, prope solis ortum, meritorum suorum fulgorem ostendunt. Et quia velut Sol in regno Patris fulgere, regique suo, cui nunc compatiuntur, tunc conregnare desiderantes exspectant, jure in decimo loco sunt positi. Per denarium enim quo Dominicae vineae cultores remunerantur, aeterni Regis percipienda imago figuratur, ubi quod in nono gradu non poterat, perfecta dilectione Dei et proximi per omnia Decalogus implebitur. Undecimum hyacinthus. Hyacinthus in Aethiopia reperitur, caeruleum colorem habens; optimus qui nec rarus est, nec densitate obtusus, sed ex utroque temperamento lucet, et purificatum suaviter florem trahit. Hic autem non rutilat aequaliter, sed cum facie coeli mutatur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
tauo ordine actiue uite ꝑfectio: sic in nouo spe¬
culatiue suauitatis gemina ponr᷑. Siue qr no¬
uem ordines angłoꝵ quoꝵ uitã imitat᷑ in scͥp¬
tura scã reꝑiantur. Siue qͥa a ꝑfecte beatitu¬
dinis denario uno tantum. ut ita dicã gradu
mortis ab est. cutꝰ sompño desidio ꝓpb̃a suspi¬
rans aiebat. Ideo dilexi mandata tua suꝑ aurũ ⁊
suꝑ quie omnem que in hoc scło fieri potest cõ¬
templatiui gaudii sublimitatẽ. dulcissimo mã
ximum est. Diligis dñm dm̃ tirũ ex toto cor¬
de tuo. to:ta anima tua. tota uirtute. Qd̃ nõ
nisi in illo celesti regni culmine. ad integrum
ꝑ fici posse certissimũ est. Decimꝰ crissop rassꝰ.
Crissopras Qsus est uiridis. aureeq mixture. qͥ¬
dam etiam pupureum iubar trahens. aureis
inter uenientib guttis. Nascit᷑ autẽ in india.
Qui significat eos qui iuriditatem et̃ne patͥe
ꝑfecte caritatis fulgore ꝓme.rentes. ea eti¬

Expanded text:
tavo ordine activae vitae perfectio, sic in nono spetavo ordine activae vitae perfectio, sic in nono speculativae suavitatis gemma ponitur. Sive quia novem ordines angelorum, quorum vitam imitatur, in Sctura sancta reperiantur, sive quia a perfectae beatitudinis denario uno tantum ut ita dicam gradu mortis abest, cui summo desiderio propheta suspirans aiebat: Ideo dilexi mandata tua super aurum superque omnem quae in hoc saeculo fieri potest, contemplativi gaudii sublimitatem dulcissimo mandximum est: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde, tota anima, tota virtute . Quod non, nisi in illo coelestis regni culmine, ad integrum perfici posse, certissimum est. Decimus chrysoprassus. Chrysoprassus est viridis, aureaeque mixturae: quidam etiam purpureum jubar trahens, aureis intervenientibus guttis; nascitur autem in India. Qui significat eos qui, viriditatem aeternae patriae perfectae charitatis fulgore promerentes, eam eti
Abbreviated transcription (Latin):
nuis mertto p̃ferunt. in eam maxte pure sue
mentis intintum. aciemq dirigentes. tanto
ardentiꝰ celestis uite dulcedinem animo cõplec¬
tentes. qnͣto frequentiꝰ suꝑne grẽ fuert̃ splen¬
dore ꝑcussi. habent ergo scĩ iuri aureũ colorẽ
ex interne flamina caritatis: habent ⁊ ethere¬
um ex suꝑne ⁊templatione dulcedinis qui se¬
pe p̾sentis scłi turbine uelut attritul pne ui¬
lescit. Non enĩ facile potest animꝰ uno eodemq
mom̃to t̃renis laborib erumpnis. curisq ⁊ doł¬
lorib agi. Et illa celestis uite gaudia tranquil¬
le mentis statu delectatus intueri: quin pociꝰ
in gemescendo ꝓclamat. Curbatus est inquiens p̃ra
ocłs m̃s inuetͣairi inter om̃s inimicos meos. Qd̃ uͦ
in insula thebaide. que topation appellatur. Uñ¬
monachoꝵ gregib abundent. Et quicumq so¬
l iusticie uicinus habitau̾it. etherei nimirum
luminis fulgore coloret᷑. Et pulchre sicut in oc¬

Expanded text:
mis merito praeferunt, in eam maxime purae suae mis merito praeferunt, in eam maxime purae suae mentis intuitum aciemque dirigentes, tanto ardentius coelestis vitae dulcedinem animo complectentes, quanto frequentius supernae gratiae fuerunt splendore percussi. Habent ergo sancti viri aureum colorem ex flamma internae charitatis, habent aetherium ex supernae contemplatione dulcedinis, qui saepe praesentis saeculi turbine velut attritus vilescit. Non enim facile potest animus uno eodemque momento terrenis laboribus, aerumnis curisque et doloribus agi, et illa coelestis vitae gaudia tranquillae mentis statu delectatus intueri. Quin potius ingemiscendo proclamat: Turbatus est, inquiens, prae ira oculus meus: inveteravi in omnes inimicos meos . Quod vero in insula Thebaide, quae Topazion appellatur undmonachorum gregibus abundent, et quicunque Soli justitiae vicinus habitaverit, aetherei nimirum luminis fulgore coloretur. Et pulchre sicut in oc
Abbreviated transcription (Latin):
gitur. eiꝰ nimirũ bone ꝯu̾sationis igne recre¬
antur. Nonꝰ topatiꝰ. Eopaaꝰ lapis quantum¬
inuentione rarus. tantum merciũ qnͣtitate p̃cio¬
sus est. Qui duos hr̃e fert᷑ colores um̃ auri pti¬
rissimi. & altm̃. echerea daritate relucentẽ. pin¬
guedo rosea uerecumdaq puritas. Nicinꝰ lãpidi
crisopͣsso maguitudine. uel colore qͥa ma¬
xime lampat cũ solis spͥendore ꝑcutit᷑. Omni¬
um geminaꝵ suꝑans p̃ciosissimas claritates.
in aspectum suium singularit᷑ ꝓuocans ocłoꝵ
cupidissimã uoluptatem. quem si polire ue¬
lis obscurat᷑. Srnatẽ ꝓprie relinquas inta¬
diat. hec regib ipsis fertur eẽ mirabilis. ut tut̃
diuicias suas nichil se simile postidere cognos¬
tant. Cuiꝰ pulcherrima natẽ qualitas contem¬
platiue uite decori indignissime comparat᷑. hãc
enĩ reges scĩ quoꝵ cor est in manu dei. cunctis
bonoꝵ oꝑtim diuiciis unu̾sisq turtutũ gem¬

Expanded text:
gitur, ejus nimirum bonae conversationis igne recregitur, ejus nimirum bonae conversationis igne recreatur. Nonus topazius. Topazius lapis quantuminventione rarus, tantum mercium quantitate pretiosus est, qui duos fertur habere colores: unum auri purissimi, et alterum aetherea claritate relucentem: pinguedo rosea, verecundaque puritas; vicinus lapidi chrysoprasso magnitudine vel colore, quia maxime lampat, cum solis splendore percutitur, omnium gemmarum superans pretiosissimas claritates, in aspectum suum singulariter provocans oculorum cupidissimam voluptatem. Quem si polire velis, obscuras: si naturae propriae relinquas, irradiat. Hic regibus ipsis fertur esse mirabilis, ut inter divitias suas nihil se simile possidere cognoscant. Cujus pulcherrima naturae qualitas contemplativae vitae decori dignissime comparatur. Hanc enim reges sancti, quorum cor est in manu Dei, cunctis bonorum operum divitiis universisque virtutum gem
Abbreviated transcription (Latin):
cestante qui ait. Qui credit in me sicut dicit
scͥptura. flumina de uentre eiꝰ fluent aque uine.
Hoc aut̃ dicebat de spu. quẽ accepti erant cre¬
Berillus estꝰ qiͣ consideres aquam fola fulgore
ꝑcussam rubicundum ac decorum reddere s¬
lorem s non fulget nisi in sex angulam tor¬
mam poliendo figuretur. Reꝑcussu eñi an¬
guloꝵ splendor illius acuit᷑. Significat aute
hoiẽs in genio quidem sagaces. s ampliꝰ suꝑ¬
ne grẽ lus mine refuigentes. Nam quod
aqua sensus alcitudinem designet. Salo mõ
testis est qui ait. Aqua ꝓfunda uerba exore
uiri sed non est ꝑfecti fulgoris uel humana
uel etiam duuna sapientia. nisi oꝑum qͦq
⁊summatõ subnectat᷑. Nam senario sepe nu¬
mero ꝑfectio designatur actionis. marime
cũ in hoc numiero mundi hitiꝰ sit opus ꝯsũ¬
matum. quoq tenentis manũ adhurere dr̃.
ꝓculdubio patet. qͥa quisquis sc̃o triro Siun¬

Expanded text:
, Domino attestante qui ait: Qui credit in me, sicut dicit , Domino attestante qui ait: Qui credit in me, sicut dicit Scriptura, flumina de ventre ejus fluent aquae vivae. Hoc autem dicebat de Spiritu, quem accepturi erant creBerillus est quasi consideres aquam solis fulgore percussam, rubicundum ac decorum reddere colorem. Sed non fulget, nisi in sexangulam formam poliendo figuretur. Repercussus enim angulorum splendor illius acuitur. Significat autem homines ingenio quidem sagaces, sed amplius supernae gratiae lumine refulgentes. Nam quod aqua, sensus altitudinem designet, Salomon testis est, qui ait: Aqua profunda verba ex ore viri . Sed non est perfecti fulgoris vel humana vel etiam divina sapientia, nisi operum quoque et consummatio subnectatur. Nam senario saepenumero perfectio designatur actionis, maxime cum in hoc numero mundi hujus sit opus consummatumprocul dubio patet, quia quisquis sancto viro conjun
Abbreviated transcription (Latin):
homo qui me lib̾abit de corꝑe mortis hurus:
Sardiꝰ: Sardiꝰ qui ex integro sangunei coloris ẽ.
martirũ głã sigtat de qua dr̃. Preciosa in conspec¬
tu dñi: mors scõꝵ eius . Merito fexto loco positꝰ.
Erssolituis laꝑis qiͣ aurũ fulget. scuitillas habent
ardentes cuiꝰ specie figantur. hi qui intellec tu
suꝑne uereq sapientie fulgentes. uerba exorta¬
tionis in ꝑtimos. uel etiam uirtutũ signa qͣs sci¬
tillas ignis effundunt. quoꝵ ⁊orator ait. Mentibꝰ
instat amor sermonib estuiat ardor. Qd̃ qͥa
sole spiritalis gre mune̾ gerit᷑ decentissime fep¬
timo fundamento crisolitus in est. Septiformi
enĩ numero. solet sp̃s sc̃ĩ gr̃a figurari. De quo fupͣ
lapidis genus qd̾ dam cerulei uiriditatisq colo¬
ris inuenitur. Nñ ⁊ apud hebreos amarii colo¬
ris similitudine tharsis appellatur. Viror qp¬
ꝑe ad integritatẽ fid̾i ꝗͣ inicium sapientie dr̃.

Expanded text:
homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus . homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus . sardius. Sardius, qui ex integro sanguinei coloris est, martyrum gloriam significat, de qua dicitur: Pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus . Merus, qui quasi aurum fulget, scintillas habens ardentes, cujus specie figurantur hi, qui intellectu e veraeque sapientiae fulgentes, verba exhortationis in proximos, vel etiam virtutum signa, quasi scintillas ignis, effundunt. Quorum, ut Arator ait: Mentibus instat amor, sermonibus aestuat ardor, quod quia solo spiritualis gratiae munere geritur, decentissime septimo fundamento chrysolithus inest. Septiformi enim saepe numero solet Spiritus sancti gratia figurari, de quo supralapidis genus quoddam caerulei viridisque coloris invenitur. Unde et apud Hebraeos, a marini coloris similitudine tharsis appellatur. Viror quippe ad integritatem fidei, quae initium sapientiae dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
dorem exsardio. ruborem trahens ab utraq sardo¬
nici nomen accepit. Sunt enĩ genera es płima.
aliꝰ enĩ t̃re rubre simil itudinẽ tenet. alius quasi
ꝑhumanã ungem sanguis eniteat bicolor ap¬
Oparet. alius trib colorib subt̾ius nigro. medio. can¬
dido. suꝑiꝰ mineo osistit. cui cõparant᷑ hoĩes corꝑiᷤᷤ
pascione rabicũdi. sp̃s puritate candidi. s mentis
sibimet humilitate dũpecti. cũ apło ꝓtestantes. ⁊
si ext̾ior homo nr̃ corrumpit᷑. s tamen iut̾ior
renouat᷑ de die in diem. Et it̾mi ni Ochil mͥ osciꝰ
sum. s non in hoc t̾tificatus sum. Item psalmista.
quanqm in ymagine homo dei ambulet .i. de uͥ
tute mentis tamen uane conturbabit᷑ .i. de in¬
firmitate carnis. que qm̃ ⁊ passio in corꝑis infir-¬
mitate uersatur. Qui enĩ occidunt corpꝰ aĩam¬
autẽ non possunt occidere. Et humilitas de eiusdẽ
corꝑis fragilitate descendit cum dicit᷑. In felix ego

Expanded text:
dorem, ex sardio ruborem trahens, ab utraque sardodorem, ex sardio ruborem trahens, ab utraque sardonyci nomen accepit: sunt enim ejus genera plurima. Alius enim terrae rubrae similitudinem tenet. Alius, quasi per humanum unguem sanguis eniteat, bicolor apparet. Alius tribus coloribus, subterius nigro, medio candido, superius niveo consistit. Cui comparantur homines corporis passione rubicundi, spiritus puritate candidi: sed mentis sibimet humilitate despecti, cum Apostolo protestantes: Et tsi exterior homo noster corrumpitur, sed tamen interior renovatur de die in diem . Et iterum: Nihil mihi conscius sum, sed non in hoc justificatus sum . Itemque Psalmista: Quanquam in imagine Dei ambulet homo , id est, de virtute mentis, tamen vane conturbabitur , id est, de infirmitate carnis. Quae quoniam et passio in corporis infirmitate versatur: Qui enim occidunt corpus, animam non possunt occidere ; et humilitas de ejusdem corporis fragilitate descendit, cum dicitur: Infelix ego
Abbreviated transcription (Latin):
iuatione delectabil secutus adurngeret dicens.
Qͣm magna mriltitudo dulcedinis tue dñe: qmͣ¬
abscondisti timentib te. & cet̾a usq ad finem
psalmi. Cont᷑ huiꝰmͦi alites semen diuini uerbi
nob̾ p̃riꝑe anhelantes quiq scõꝵ in uigilant
simplici ꝑceleste desideriũ intentione qiͣ uno ocło
ad mirandi. ut geminã ficlei cet̾artmq uirtutũ
inuestigare ⁊ effodere queant. Quo enĩ quaq uir¬
tus celsior est. eo pauciores ht̃ cultores. graniorãq
ab inmundis spiritibꝰ ꝑsecutionẽ tolerat. qͣ uelut
griphes horendi m̾itoꝵ deiectione t̃restres. s
suꝑbia mentis altitudine uolucres diuicias sp̃i.¬
tales non sib adusũ posside̾. s hominib aufer¬
re in defesso labore decertant. Et quia tanta fi¬
dei sublimitas ꝑ eungłm mundo innotuit. ap¬
te ꝑpter quatuor eungłii libros quarto loco sina¬
ragͣdus ponit᷑. Quintus sardonix. hic exouice can¬

Expanded text:
miratione delectabili secutus adjungeret, dicens: miratione delectabili secutus adjungeret, dicens: Quam magna multitudo dulcedinis tuabscondisti timentibus te , et caetera usque ad finem psalmi. Contra hujusmodi alites, semen divini verbi nobis praeripere anhelantes, quique sanctorum invigilant, simplici per coeleste desiderium intentione, quasi uno oculo admirandi, ut gemmam fidei, caeterarumque virtutum investigare et effodere queant. Quo enim quaeque virtus celsior est, eo pauciores habet cultores, gravioremque ab immundis spiritibus persecutionem tolerat, qui velut griphes horrendi meritorum dejectione terrestres, sed superba mentis altitudine volucres, divitias spiritales non sibi ad usum possidere, sed hominibus auferre indefesso labore decertant. Et quia tanta fidei sublimitas per Evangelium mundo innotuit: apte propter quatuor Evangelii libros quarto loco smaragdus ponitur. Quintus sardonyx. Hic ex onyche can
Abbreviated transcription (Latin):
spm̃ scm̃ dat᷑. ad contemptũ mundi ꝓficrut̃. his
eiꝰdem quoq lapidis patria tellus pulcherrima ra-¬
tione congruit. Tellus locuplex. s in habitabilis.
Nam cum auro ⁊ geminis affluat. griphes tenẽt
uni̾sa. alites ferocissimi. uel pociꝰ fere uolantes.
Sunt enĩ quadrupedes. ⁊ corꝑe quidem leonib. ca-¬
pite uero ⁊ alis aquilib simillime. Arimaspicũ
his dimicant. qui uno ocło inifronte media ferũ¬
tur insignes ut accipiat: os lapides mira cupidita¬
te ⁊ feris rapientib. Et arimaspis custodientibꝰ.
Hanc enim t̾ram uirtutũ thesauris abundantẽ
audierat psalmista. cum dicebat. Ecce elongaui
fiegiens ⁊ mansi in solitudine .i. amundi illecebͥs
animos elongando subtraxi. In hac contrarios
sibi bestias offenderat cũ increpans ait. Muta
efficiant᷑ labia dolosa. qͣue locunt᷑ ad uersus iustũ
iniquitatem in suꝑbia ⁊ contemptu. In hac quoq
gatas desid̾ abiles int uenire se manifestabat. cũ ad¬

Expanded text:
sanctum datur, ad contemptum mundi proficiunt. His ejusdem quoque lapidis patria tellus pulcherrima ratione congruit. Tellus locuples, sed inhabitabilis: nam cum auro et gemmis affluat; Griphes tenent universa, alites ferocissimae, vel potius ferae volantes. Sunt enim quadrupedes, et corpore quidem leonibus, capite vero et alis aquilis simillimae. Armaspi cum his dimicant, qui uno oculo in fronte media feruntur insignes, ut accipiant hos lapides, mira cupiditate et feris rapientibus, et Arimaspis custodientibus. Hanc enim terram virtutum thesauris abundantem, adierat Psalmista, cum dicebat: Ecce elongavi fugiens, et mansi in solitudine , id est, a mundi illecebris animos elongando subtraxi. In hac contrarias sibi bestias offenderat, cum imprecans ait: Muta efficiantur labia dolosa, quae loquuntur adversus justum iniquitatem in superbia et contemptu . In hac quoque gazas desiderabiles invenire se manifestat, cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
abscondito ieuniũ elemosinam. p̃cesq suas agunt.
serint᷑ ostendunt. Nam qd̾ sculturis restir e
radiis aut̃ solis icta uel digitoꝵ axtritu sic ex¬
tentes ipsi pociꝰ fragiliores quosq in sus luminis
amore. lucens sermone. Lumen enĩ itirtutũ
suarum. & int̾ne caritatis. oleo ne deficiat sẽ¬
per refouent. et qd̃ tiasa monas que est ethio¬
pie ꝓuncia nascitur. indicat eos sub ardente
feruore dilectionis. fama tñ obscura qł nigran¬
ti cute sordere. Quartꝰ smaragdꝰ: smaragdꝰ ni¬
mnie ruriditatis est. adeo ut herbas uirentes frõ¬
desq geminas etiam suꝑet om̃s. inficiens circa se
uiriditate reꝑcussũ aerem. qui mero ⁊ iuridi ꝓfic̃
oleo. qmͣuis nata imbuat᷑. cuiꝰ gn̾a płima.d nobi¬

Expanded text:
abscondito, jejunium, eleemosynas precesque suas, agunt.abscondito, jejunium, eleemosynas precesque suas, agunt.serint ostendunt. Nam quod sculpturis resistere, radiis autem solis ictu, vel digitorum attritu si exinci permittentes, ipsi potius fragiliores quousque in sui luminis amore, lucens sermone. Lumen enim virtutum suarum internae charitatis oleo, ne deficiat, semper refovent. Et quod apud Nasamonas, quae est Aethiopiae provincia, nascitur, indicat eos sub ardenti fervore dilectionis, fama tamen obscura quasi nigranti cute sordere. Quartum smaragdus. Smaragdus nimiae viriditatis est, adeo ut herbas virentes, frondesque et gemmas superet omnes, inficiens circa se viriditate repercussum aerem, qui merito et viridi proficit oleo, quamvis natura imbuatur. Cujus genera plurima
Abbreviated transcription (Latin):
Sccłmꝑ ignem. figuram hr̃e dicuut᷑. Nñ legit᷑
in apocalipsi. Qui sedebat suꝑ thronũ similis
erat lapidi i aspidi ⁊ sardini. Item taspis testimo¬
nia scͥpturarũ sigc̾at ut est ullud in ysaia. Iaspi¬
de propugnacła tua. scd̾s saphirus. Hinꝰ lapidis
tolorem pariter ⁊ sacramentum mayses exposuit
cũ dei habitũ describens dicet. Sub pedib eiꝰ qͣsi opꝰ¬
chiel quoq dic̃. qd̾ locus in qͦ thronus dĩ sit. sa¬
phiri habeat sinrilitudinem ⁊ głam dñi in h
colore ꝯsistat. qui portat ymaginem suꝑ celestis.
nouatꝰ. Compunctior quodãmͦ atq ardentior
et̾na ꝑ quirit. aliisq inquirenda ꝑsuadet. Nã
sionem ⁊ sacri baptismatis lauachrũ mentes
mortalium ad p̃sumenda celestia sublitait᷑ eri¬
gi. Tertiꝰ calcedoniꝰ. Calcedoniꝰ qiͣ ignis lrc̾ne
pallerti spetiem retinet. Et ht̃ fulgorẽ subdi¬
no non indomo quo de monstrant᷑ hi qͥ celes¬
ti desidio subnixi hominibꝰ tamen latent ꝯqiͣ in¬

Expanded text:
 ignem, figuram habere dicuntur. Unde legitur in Apocalypsi: Qui sedebat super thronum, similis erat lapidi jaspidi et sardio . Item jaspis testimonia Scripturarum significat, ut est illud in Isaia: Jaspide propugnacula tua . Secundus sapphirus. Hujus lapidis colorem pariter et sacramentum Moyses exposuit: cum Dei habitum describens diceret: Sub pedibus ejus quasi chiel quoque dicit quod locus in quo thronus Dei sit sapphiri habeat similitudinem; et gloria Domini in hoc colore consistat, qui portat imaginem supercoelestis, novatus, compunctior quodammodo atque ardentior aeterna perquirit, aliisque inquirenda suadet. Nam sionem et sacri baptismatis lavacrum mentes mortalium ad praesumenda coelestia sublimiter erigi. Tertium chalcedonius. Chalcedonius quasi ignis lucernae pallenti spevo, non in domo, quo demonstrantur hi, qui coelesti desiderio subnixi, hominib
Abbreviated transcription (Latin):
in numerabilia ẽẽ tradunt᷑. equib nos ea tantũ
que pͥncipalia fc̃. siuie notissima ad notabimꝰ. bem¬
me nocate. qd̃ instar gumini tnͣsluceant p̃ciosi.
Lapides ideo dicti st̃. qͦͥa care ualent. fiue ut auili¬
btis discerni posst̃ seu qd̾ rari sint. Omne enun
qd̾ rarum est: magnũ ⁊ p̃ctosum uocatur. Sicut
⁊ in sanielis uolumine legit᷑. Et sermo dñi precio¬
sus erat in isrł. hoc est rarus. Lapides p̃ciosi intel¬

Expanded text:
innumerabilia esse traduntur, e quibus nos ea tantum, innumerabilia esse traduntur, e quibus nos ea tantum, quae principalia sunt sive notissima, annotabimus. Gemmae vocatae, quod instar gumi transluceant: pretiosi lapides ideo dicti sunt, quia chare valent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint: omne enim, quod rarum est, magnum et pretiosum vocatur, sicut et in Samuelis volumine legitur: Et sermo Domini pretiosus erat in Israel , hoc est, rarus. Lapides pretiosi intel
Abbreviated transcription (Latin):
Bitr. abarro idest elefanto dictum. Oratiꝰ. Qd
tibi uis mulier nigris dignissima barris. Sig¬
nificat aut̃ ebur pudicitie ꝯtinentiam. Un¬
de scriptum est in psalmo de eccłia. Mirra ⁊ guitta
⁊ casfia atiestimentis tuis adomibus S eburneis.
Et cet̾. Dicit enĩ ꝓph̃a. Unde ueniat sporise gło¬
sissima puscͥtudo que ad dñĩ dext̾am locata ꝯfistit.
idest ad omtib ebuirneis. qd̃ sigc̃at ornata palatia.
que coptoso ebore uestiuntur. S ebur non ad solaˢ
diuicias intelligamꝰ aptatum ⁊ S qm̃ elephans cuiꝰ
hec ossa sunt nimie castitatis asseritur. qͥ int̃ qua¬
drupedia ⁊ sensti płimũ ualet ⁊ temꝑant̾ miscetur
femtne siue ⁊ coniuge scdã ñ utit᷑. hoc pudicis femi¬
nis decent̾ aptatũ est. quia ille in domib eburneiᷤᷤ
manfisse noscunt᷑. qͣua  ꝑ castitatẽ xp̃i dñi p̃¬
cepta secute sunt. hanc eñi tñslatio¬
gemine secunt᷑. que multum auri decorem tri¬
bitunt uenustate coloꝵ. Genera genimaꝵ

Expanded text:
bur a barro, id est, elephanto dictum: Horatius: Quid tibi vis, mulier, nigris dignissima barris? Significat autem ebur pudicitiae continentiam: unde scriptum est in Psalmo de Ecclesia: Myrrha et gutta et casia a vestimentis tuis, a domibus eburneis, etc. . Dixit enim propheta, unde veniat sponsae gloriosissima pulchritudo, quae a Domini dextris locata consistit, id est, a domibus eburneis, quod significat ornamenta palatiorum, quae copioso ebore vestiuntur. Sed ebur non ad solas divitias intelligamus aptatum: sed quoniam elephas, cujus haec ossa sunt, nimiae castitatis asseritur; qui inter quadrupedia et sensu plurimum valet, et temperanter miscetur feminae suae, et conjuge secunda non utitur. Hoc pudicis feminis decenter aptatum est: quia illae in domibus eburneis mansisse noscantur, quae per castitatem Christi cepta secutae sunt. Hanc enim translatioemmae sequuntur, quae multum auro decorem tribuunt venustate colorum. Genera gemmarum
Abbreviated transcription (Latin):
Dilectus meus candidus ⁊ rubicundꝰ. Nñ merito
ex hoc lapide in apocalipsi structura muri⁊
apud ysatam. ꝑ pugnacla eiꝰdem aiuitatis mu¬
nunt᷑ parit̃ ⁊ ornant᷑. Duo iut̃ lapides .i. iaspis.¬

Expanded text:
Dilectus meus candidus et rubicundus . Unde merito Dilectus meus candidus et rubicundus . Unde merito ex hoc lapide in Apocalypsi structura muri, et apud Isaiam propugnacula ejusdem civitatis muniuntur pariter et ornantur. Duo autem lapides, i
Abbreviated transcription (Latin):
ex singłis margaritis. uarioꝵ nominib lapidũ.
uel species uirititũ. uel ordo. uel dtu̾sitas indica¬
tur quib tota terłm celestis exstruit᷑. Diffici¬
le est enĩ singłos cunctis florere uͥtutib. Deniq
ysatas cum eiusdem ornatum describeret
ciuitatis dicens. Ec Ece ego  sternam ꝑ
ordinem lapides tuos ⁊ fundabo te insafiriꝰ.¬
filios tuos doctos a dño. fundamentũ inqͥdͤ pͥmũ
iaspis. Iaspidum. młta st̃ genera. Aliꝰ enl̃ uiridix
coloris ⁊ tinctus qiͣ florib apparet. aliꝰ smarag¬
di habens simrilitudinẽ. s crassi coloris. quo oiã
fantasmata fugari auctumant. Aliꝰ niuei ⁊ spu¬
me marmoꝵ fluctiiũ. qiͣ mixto cruori obru¬
tilans. ꝑtaspidem ergo ficdei uiror iii marces¬
sibilis indicatur. que dñice passionis sacram̃¬
to ꝑundam baptismatis imbuit᷑. atq ad omnes
sp̾italiũ gr̃arum flores ꝓficientib m̃itis instsib :
hanc eñiꝰ qui habuerit uanos timores fugat. mo¬

Expanded text:
rum nominibus lapidum, vel species virtutum, vel odor, vel diversitas indicatur, quibus tota Jerusalem coelestis exstruitur. Difficile est enim singulos cunctis florere virtutibus. Denique Isaias cum ejusdem ornatum describeret civitatis, dicens: Ecce ego sternam per ordinem lapides tuos, et fundabo te in sapphirisum jaspis. Jaspidum multa sunt genera. Alius enim viridis coloris, et tinctus quasi floribus apparet. Alius smaragdi habens similitudinem, sed crassi coloris, quo omnia phantasmata fugari autumant. Alius nive et spuma marinorum fluctuum quasi misto colore obrutilans. Per jaspidem ergo fidei viror immarcescibilis indicatur, quae dominicae passionis sacramento per undam baptismatis imbuitur, atque ad omnes spiritualium gratiarum flores proficientibus meritis instruitur. Hanc enim qui habuerit, vanos timores fugat, mo
Abbreviated transcription (Latin):
cont᷑. diabłm dr̃. Omũ lapis p̃ciosus oꝑimentum
tuum. Sardiꝰ. topatiꝰ. Iaspis. chrissolitus. onix be¬
rillus. Saffirꝰ. carbancłs.⁊ smaragdꝰ. Et post pauca
In medio lapidum ignitoꝵ ambulasti ꝑfectꝰ
decore adie conditionis tue. Preciofissi autem
lapides. in exodo numerant᷑. hoc est in rationabil põ¬
tificis positi. Et in apocalipsi in ꝯstructione spiri¬
talis cruitatis. Nam inexodo ita sc̃ptum est. In pͥ¬
mo ũsu erat lapis. sardius. topatiꝰ. ⁊ smagradꝰ.
In scdõ carbuncłis. saphirꝰ. ziaspis. Int̾cio ligiriꝰ.
achates. ⁊ ametistus. In qͣrto. chrisolitris. onichinꝰ

Expanded text:
um tuum: sardius, topazius, jaspis, chrysolithus, onyx, beryllus, sapphirus, carbunculus, et smaragdus . Et post pauca: In medio lapidum ignitorum, ambulasti perfectus decore a die conditionis tuae . Pretiosissimi autem lapides in Exodo numerantur, hoc est, in rationali pontificis positi, et in Apocalypsi in constructione spiritalis civitatis. Nam in Exodo ita scriptum est: In primo versu erit lapis sardius, topasius et smaragdus. In secundo carbunculus, sapphirus et jaspis. In tertio lygurius, achates, et amethystus.
Abbreviated transcription (Latin):
mortuoꝵ. Aliq̃ tam̃ sepulchrum in bonam par¬
tem accipt᷑. ut est illa sententia elifat ad bea¬
Tũ iobin gredieris in habundantia sepulchrũ.
Quid sepulchri noĩe ñ cõtemplatiua uita signat᷑
que nos qi ab hoc mundo mortuos sepeliuit. Ati
a trenis desid̾us susceptos in intimis abscondit.
dit ergo.Ineredieris in habundantia sepuc hrũ¬
Hir quippe ꝑfectus sepulchrum in habundan¬
tia ingredit᷑. qͥa priꝰ actiue uite oꝑa congregat. ⁊
post modum carnis sensum ꝑ contemplationẽ mor¬
titũ huic mũdo funditꝰ occultat. Item sepulchrũ.
memoria mortis ⁊ resutrectionis dñi in telligit᷑. ut
in ysaia: et erit sepulchrũ eiꝰ głosum Sepulchrũ
corpꝰ peccatis subditũ siuie simulatores quiq ut ĩ

Expanded text:
mortuorum . Aliquando tamen sepulcrum in bonam parmortuorum . Aliquando tamen sepulcrum in bonam partem accipitur, ut est illa sententia Eliphas ad beatum Job: Ingredieris in abundantia sepulcrum . Quid sepulcri nomine, nisi contemplativa vita, signatur? quae nos quasi ab hoc mundo mortuos sepelivit, dum a terrenis desideriis susceptos in intimis abscondit. Ait ergo: Ingredieris in abundantia sepulcruVir quippe perfectus sepulcrum in abundantia ingreditur: quia prius activae vitae opera congregat, et postmodum carnis sensum per contemplationem mortuum huic mundo funditus occultat. Item sepulcrum memoria mortis et resurrectionis Domini intelligitur, ut in Isaia: Et erit sepulcrum ejus gloriosum . Sepulcrum corpus peccatis subditum, sive simulatores quique, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
gusto finiant᷑: sicit ignis. Pir enĩ. dr̃ ignis. hosꝰ
egyptus habet. aput maiores enĩ potentes aut
sub montib aut in montib sepeliebant᷑. In de tcͣ¬
tum est ut suꝑca dauera aut ptramides flerent.
aut in gentes columpne collocarent᷑. Mistice se¬
pulchrum iAliqñ occultam neqͥciam. siue hereticoꝵ
prediatõnem signifitat. Inde psalmista dicit.
Sepulchrum patens est guttur eoꝵ Sepulchrũ
eni mortui guttur est mentientes. quando erici¬
abilem sibi uanitatẽ in faucib reuoluit. que ma¬
lum mortis infligit. Bene aut̃ addidit patens.
psalmista dicit. Sepulͣ eoꝵ domus illoꝵ inet̃¬
num. Quia in cepta auaricia ⁊ luxuria eligãt
ꝑsercerare. Item sepulchrũ sigc̃at hypochritas.
qui foris simulatam iusticiam ostendunt ⁊ intꝰ
pleni st̃ ⁊ malicia dolo. De quib cñs in eũngłio
nis apparent hõib speciosa. intꝰ plenast ossibus

Expanded text:
gusto finiantur, sicut ignis. Pyr enim dicitur ignis. Has gusto finiantur, sicut ignis. Pyr enim dicitur ignis. Has Aegyptus habet: apud majores enim potentes aut sub montibus aut in domibus sepeliebantur. Inde tractum est, ut super cadavera aut pyramides fierent, aut ingentes columnae collocarentur. Mystice sepulcrum aliquando occultam nequitiam sive haereticorum praedicationem significat. Unde Psalmista dicit: Sepulcrum patens guttur eorum . Sepulcrum enim mortui, guttur est mentientis, quando exitiabilem sibi vanitatem in faucibus revolvit, quae malum mortiPsalmista ait, Sepulcra eorum domus eorum in aeternum ; quia in incepta avaritia et luxuria eligunt perseverare. Item sepulcrum significat hypocritas, qui foris simulatam justitiam ostendunt, et intus pleni sunt malitia et dolore, de quibus Dominus in Evangelio ris apparent hominibus speciosa, intus sunt plena ossibus
Abbreviated transcription (Latin):
epulchrum a sepulchto dictum. Priꝰ autem
qͥuisq in domo sua sepeliebat᷑. Postea uetitĩ
est legib. ne fetore ipso corꝑa uiuentiũ con¬
tacta inficerent᷑. Moͣmͣtum ideo nuncupat᷑. eo qd̃
mentem moneat ad defunct memoriam Cum
monet mentem:⁊ ad memoriam te reducit. ut mor¬
tuũ recorderis. Monumenta itaq & memorie: ꝓ
mentis ad municione. dic te. Tumulus dictus qͣsi
tu mens tellus. Sarcofagum. grecum est nom̃. eo qd̾
comedere dr̃. Mausolea sunt sepulchra seu monu¬
m̃ta regũ a mausoleo rege egyptioꝵ dicta. Nam
eo defiunc to uxor eius mire magnitudinis ⁊ pulcͥ¬
tudinis extraxit sepulchrum. in tantũ ut usq ho¬
die omĩa morum̃ta p̃ciosa ex noĩe eius mausolea
nuncupentur. Piramidis est genus sepulchroꝵ qͣ¬
dratum ⁊ fastigatũ ultra omnẽ extełsitatẽ que
fieri manu possunt. Unde ⁊ mñsuram uiã umb¬
tum egresse nullam habere umbram dicuntur.
Tal aut̃ edificio surg̃t. ut a lato incipiant. ⁊ in an¬

Expanded text:
epulchrum a sepulto dictum. Prius autem quisque in domo sua sepeliebatur. Postea vetitum est legibus, ne foetore ipso corpora viventium contacta inficerentur. Monumentum ideo nuncupatur eo quod mentem moneat ad defuncti memoriam. Cummonet mentem et ad memoriam te reducit ut mortuum recorderis. Monumenta itaque et memoriae pro mentis admonitione dictae. Tumulus dictus quasi tumens tellus. Sarcophagus Graecum est nomen, eo quod comedere dicitur. Mausolea sunt sepulchra seu monumenta regum, a Mausoleo rege Aegyptiorum dicta. Nam eo defuncto uxor eius mirae magnitudinis et pulchritudinis extruxit sepulchrum in tantum ut usque hodie omnia monumenta pretiosa ex nomine eius Mausolnuncupentur. 234 4. Pyramis genus sepulcrorum quadratum, et fastigiatum ultra omnem excelsitatem quae fieri manu possit, unde et mensuram umbrarum egressae nullam habere umbram dicuntur. Tali autem aedificio surg
Abbreviated transcription (Latin):
antrep̃i ut in ꝓpħa. Et li gebunt assur. idest anti¬
xp̃m infossa nebroth. Fouea dolus. uel laqueus in
mortem. ut in psalt̾ĩo. lacum aꝑtutt ⁊ effodit eum
tincidit inforieam quam fecit. łouea: heretica de¬
ceptio ut in salomone. fouea ꝓfunda est meret̾r.
⁊puteis angustus aliena.¬

Expanded text:
ti, ut in propheta: Et indagabunt Assur, id est, Antichristum, in fossa Nebroth . Fovea dolus vel laqueus in mortem, ut in psalmo: Lacum aperuit et effodit eum, et incidit in foveam quam fecit . Fovea haeretica deceptio, ut in Salomone: Fovea profunda est meretrix, et puteus angustus aliena
Abbreviated transcription (Latin):
fluxit: ut ꝑ generationes succedentes p̃dicatio beata
ñ deficiat. s multiplicet unde catholica semꝑ crescat
eccłia. ut qui mͦ imbuitnt᷑ sacro dogmate. post alios
docere uideant᷑. Stillicidia enĩ sunt gutte. que de
tectis cadunt. ñ ponde̾ sed assiduitate penetrantia.
que quantũ distent ariuis etiam iusualis nob̃ ratio
pate facit. Ergo in pͥmordiis suis letabit᷑ omĩs fidelis
cum exoriet᷑.⁊ aqua ⁊ spũ scõ quando uere renascim᷑
deposita in noue regenerationis gaudia cõmutamir
Riui p̃dicatio scõrum in ysaia. Et erunt suꝑ omnẽ
montẽ excelsũ: ⁊ suꝑ omnẽ collẽ eleuatũ riui curren¬
tiũ aquarum.

Expanded text:
rofluxit, ut per generationes succedentes praedicatio beata rofluxit, ut per generationes succedentes praedicatio beata non deficiat, sed multiplicet, unde catholica semper crescat Ecclesia, ut qui modo imbuuntur sacro dogmate, post alios docere videantur. Stillicidia enim sunt guttae quae de tectis cadunt, non pondere, sed assiduitate penetrantia quae quantum distent a rivis etiam visualis nobis ratio patefecit. Ergo in primordiis suis laetabitur omnis fidelis, cum exorietur: et aqua et Spiritu sancto vere renascimurdeposita, in novae regenerationis gaudia committamur. Rivi, praedicatio sanctorum in Isaia: Et erunt super omnem montem excelsum, et super omnem collem elevatum rivi currentium aquarum .
Abbreviated transcription (Latin):
mus ẽẽ fluuiũ uelocem. qui subita pluuiarũ in un¬
datione descendit. Cui bene cõparat᷑ sapĩa xp̃i quia ⁊
qua tarditate ꝑueniat. Riui dicti qd̾ diriuent᷑ ad
ir rigandum. idest ad in ducendum aquas in agris.
Nam rigare inducere est: Significat autẽ fluentũ
atq irrigationẽ celestis grẽ. qua corda humana ad
ꝓferendum fructũ doctrine ⁊ bonoꝵ oꝑum in ri¬
gant᷑. unde est illud. Petra ꝓfundit mͥ riuos olei. hoc
fideles: qui de illo dei repleto semꝑ flumine bibert̃.
S ne potum ip̃m crederes eẽ tenuissimũ dicit riuoᷤ
ipõs in ebriandos. ut ad tantam sacietatẽ ꝑueniant.
quanta ⁊ ipsis abunde sufficiat ⁊ aliis ꝓfutura cõce¬
dat. Regit igit᷑ ad singłarem numerũ. quẽ eccłiasti¬
ce unitati diximꝰ conuenire: dixit enĩ. Multiplica ge¬
nerationes eiꝰ. Illiꝰ scilitet riui. qui de flumine sc̃o ꝓ¬

Expanded text:
mus esse fluvium velocem, qui subita pluviarum inunmus esse fluvium velocem, qui subita pluviarum inundatione descendit, cui bene comparatur sapientia Christi:qua tarditate perveniat. Rivi dicti, quod deriventur ad irrigandum, id est, ad inducendum aquas in agris. Nam rigare inducere est. Significat autem fluentum atque irrigationem coelestis gratiae: quia corda humana ad proferendum fructum doctrinae et bonorum operum irrigantur. Unde et illud: Petra profudit mihi rivos olei , hocfideles, qui de illo Dei repleto semper flumine biberunt. Sed ne potum ipsum crederes esse tenutissimum, dicit rivos ipsos inebriandos, ut ad tantam satietatem perveniant, quanta et ipsis abunde sufficiat, et aliis pro futura concedat. Redit igitur ad singularem numerum, quem ecclesiasticae unitati diximus convenire. Dixit enim, multiplica generationes ejus, illius scilicet rivi, qui de flumine sancto p
Abbreviated transcription (Latin):
citat᷑ subito. qui & rapidus cognoscit᷑ ⁊ cenosus. quia
ñ puro fonte ꝓfundit᷑. sed t̃renis infectionib sordi¬
dat᷑. huic m̾ito cõparat᷑ scłi istius turbidus cursus.
qui nullo ueritatis fonte defluit: s maloꝵ omniũ tẽ¬
pestate calescit. unde dr̃. Torrentẽ ꝑ tnͣsiuit aĩa nr̃a.
Et itẽ. De torrenteruia bibit. ꝓptea exaltauit caput.
Merito ergo ⁊ isrł ipsum ꝑ transisse se ꝑhibet. unde¬
⁊ caput eius potase p̃dic tum est. sed in his om̃ib una
est ueraq confessio. qm̃ de tantis ꝑiclis sola diũ mesera-¬
tione liberani᷑. Item torrens. doctrina prauoꝵ. inpsalm̾.
Tu diritpist fontes ⁊ torrentes. Ruisũ torrens: temptatoĩs
impetus. in psalt̾ium ⁊ torrentes miquitatis cant᷑bauer̃t
me. Inuenit᷑ ⁊ torrens positꝰ in bonam partẽ ut est illud
Torrente uoluntatis tue potabis eos. Trrentem uͦ dixi¬

Expanded text:
citatur subito: qui et rapidus cognoscitur et coenosus, quia citatur subito: qui et rapidus cognoscitur et coenosus, quia non puro fonte profunditur, sed terrenis infectionibus sordidatur. Huic merito comparatur saeculi istius turbidus cursus, qui nullo veritatis fonte defluit, sed malorum omnium tempestate coalescit. Unde dicitur: Torrentem pertransivit anima nostra . Et item: De torrente in via bibit, propterea exaltavit caput . Merito ergo et Israel ipsum pertransisse se perhibet: unde caput ejus potasse praedicatum est. Sed in his omnibus una est vera confessio, quoniam de tantis periculis sola Domini miseratione liberamur. Item torrens, doctrina pravorum in Psalterio: Tu disrupisti fontes et torrentes . Rursum torrens, tentationis impetus in Psalterio: Et torrentes iniquitatis conturbaverunt me . Invenitur et torrens positus in bonam partem, ut est illud: Torrente voluptatis tuae potabis eos . Torrentem vero dixi
Abbreviated transcription (Latin):
unxit. fortasse cathecuminũ fecit.
aqua ueniens cum impetu. Sunt aut̃ quedam no-¬
mina ꝓprie torrentiũ. que iuxta int̾pretationẽ
suam misticã significatõem habent. Ut est torrens cy-¬
son. qui int̃pretat᷑ duricia eoꝵ.⁊ est iuxta montem
thabor. ubi cont᷑ si sara dimicatũ est: ⁊ significat cõ¬
tumaciam suꝑborum̃q̃ dnĩ uͥtute conterit᷑. Cademi
torrens est iuxta quẽ debbora bellũ gessit. Interp̃¬
tat᷑ aut̃ resurrectio in utilis quã significat peccatoꝵ
refurrectionẽ. qui non ad uitam. s ad penam ꝑpetu¬
am resurrecturi erunt. Corath. torrens est trans ior¬
danem. in quo absconditꝰ est helias e regione eiusdẽ
flummnis. Int̾pretat᷑ autẽ diuisio uel cognicio. Hyma¬
rus. i dest torrens cedron. inter montem est oliueti ⁊
ditum. Interp̃tat᷑ aut̃ cedron. tenebre. uel dolor⁊ sig¬
nificat cecitatem iudeoꝵ. qui cũ tu multu uenert̃ cõ¬
prehend̾e ih̃m. Nam torrens fluuiꝰ hib̃nis imbrib cõ¬

Expanded text:
unxit, fortasse catechumenum fecit. aqua veniens cum impetu. Sunt autem quaedam nomina propria torrentium, quae juxta interpretationem suam, mysticam significationem habent: ut est torrens Cison, qui interpretatur duritia eorum, et est juxta montem Thabor, ubi contra Sisaram dimicatum est, et significat contumaciam superborum, quae Domini virtute conteritur. Cademi torrens est, juxta quem Debbora bellum gessit. Interpretatur autem, resurrectio inutilis: quod significat peccatorum resurrectionem, qui non ad vitam, sed ad poenam perpetuam resurrecturi erunt. Corathi torrens est trans Jordanem, in quo absconditus est Elias e regione ejusdem fluminis: interpretatur autem divisio, vel cognitio. Chimarus, id est, torrens Cedron inter montem est Oliveti, editum: interpretatur autem Cedron, tenebrae vel dolor: et significat caecitatem Judaeorum, qui cum tumultu venerunt comprehendere Jesum. Nam torrens fluvius hibernis imbribus con
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ qui nobis ꝓbabilis uite conferunt clarita
psalt̾io. benedices coronam anni benignitatis tue:
⁊ campi tur replebunt᷑ ub̾tate. Annus p̃sens tempꝰ
ab aduentu dñi usq in finem mundi: in quo peni¬
tentia ⁊ remissio peccatoꝵ predicat᷑. ut est illud in¬

Expanded text:
rum, qui nobis probabilis vitae conferunt claritatrum, qui nobis probabilis vitae conferunt claritatur, ut in psalmo: Benedices coronam anni benignitatis tuae, et campi tui replebuntur ubertate . Annus, praesens tempus ab adventu Domini usque in finem mundi, in quo poenitentia et remissio peccatorum praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
sicut aranea meditabunt᷑ malignitatẽ uite nr̃e posi¬
ta similitudo. declarit. Aranea. est enĩ animal debi¬
le ac tenuissimum. qd̃ tnͣseuntib muscis ad escam
sibi ꝓcurrandam. quedam retia dolosa contexit:
sic anni eoꝵ qͥ sceleratis oꝑibus dediti. st in artib
Si annos istos ad litt̾am uelimus ad uertere : multos
hoĩm & nonagenartos bene iuuentes inruenies. Et
iterum nec dirm septuagenarios debilitate confec¬
tos. ut quod hic dr᷑. constare minime posse uideat᷑.
sed numerũ septuagenariũ legi pociꝰ decent̃ ap¬
tamꝰ. que sabbati diem obseruandum ẽẽ precepit.
Octogenariũ uͦ ppło xp̃iano aptissime deputamꝰ:
qui octauũ diem resurrectoĩs dñice scã festiuita¬
te uenerat᷑. Octogenatiũ uͦ ad didit in potentatibꝰ.
quia tunc reuera cepimꝰ hr̃e potentiã. quando no¬
bis dñs saluator apparuit. Isti ergo fc̃ dies annoꝵ¬

Expanded text:
sicut aranea, meditabuntur ; malignitatem vitae nostrae posisicut aranea, meditabuntur ; malignitatem vitae nostrae posita similitudo declarat. Aranea est enim animal debile ac tenuissimum, quod transeuntibus muscis ad escam sibi procurandam quaedam retia dolosa contexit. Sic anni eorum, qui sceleratis operibus dediti sunt, in artibus si annos istos ad litteram velimus advertere, multos hominum et nonagenarios bene viventes invenies, et iterum necdum septuagenarios debilitate confectos: ut, quod hic dicitur, constare minime posse videatur: sed numerum septuagenarium legi potius decenter aptamus, quo sabbati diem observandum esse praecepit: octogenarium vero populo Christiano aptissime deputamus, qui octavum diem resurrectionis Dominicae sancta festivitate veneratur. Octogenarium vero addidit in potentatibus: quia tunc revera coepimus habere potentiam, quando nobis Dominus Salvator apparuit. Isti ergo sunt dies anno
Abbreviated transcription (Latin):
Menses autem lunares uicies octies cxxxu idest uĩ
dlxxx. dies exceptis bissextis uicies octies uĩ
dccc xxxu: idest c̃xouũ.clxxx. Ad positis aut̃
bis sextis C̃xciiii. cccxiii. Qui ubi memoratã
xordine mensium dierum᷑ summã cõpleuerit: mox
in se ipsum reuolutꝰ. cuncta que ad solis uel lune
cursum ꝑtinẽt. eodem quo pret̾ierant semꝑ tenore
restaurat. tamen anni dñice in carnationis suo cer¬
to tramite ꝓficiunt in maiꝰ. & in dictiones qͦ quo
ferant᷑ in ordine. nil siderum cursum atq ideo
nil paschalis calculi ordinem mouent. Anni enĩ
iuxta allegoriam. aliquando et̃nitatẽ. aliquando
breuitatem humane uite significant: in illo enĩ
ꝓpħico ubi. ad dm̃ dicto᷑. Eũ autẽ idem ipse es ⁊ an¬
n tui non deficient. Nataͣ eius sub breuitate decla¬
rat᷑: quia ipse solus ꝑse nouit eẽ. qui ut sit alio nõ
eget ad uitore. Alibi autẽ ubi scriptum est. anmi nr̃i

Expanded text:
Menses autem lunares vicies octies CCXXXV, id est, Menses autem lunares vicies octies CCXXXV, id est, sex millia DLXXX dies, exceptis bissextis, vicies octies VM, DCCCCXXV, id est, CXCIVM, CLXXX. Appositis autem bissextis CXCIVM, CCCXIII, qui ubi memoratam ex ordine mensium dierumque summam compleverit, mox in se ipsum revolutus cuncta, quae ad solis vel lunae cursum pertinent, eodem, quo praeterierant, semper tenore restaurat. Tantum anni Dominicae Incarnationis suo certo tramite proficiunt in majus: et indictiones, quoquo ferantur in ordine nil siderum cursum, atque ideo nil paschalis calculi ordinem movent. Anni enim juxta allegoriam aliquando aeternitatem, aliquando brevitatem humanae vitae significant: in illo enim prophetico, ubi ad Deum dicitur: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient , natura ejus sub brevitate declaratur: quia ipse solus novit esse, qui ut sit, alio non egeret adjutore. Alibi autem, ubi scriptum est: Anni nostri,
Abbreviated transcription (Latin):
niũ reu̾tit᷑ horis. Annus errantiũ stellarum est qͦ
illarum queq todiaci ambitum ꝑlustrat: de quo su-¬
pra diximꝰ. Annus magnꝰ est cum omĩa simul errã¬
tia sidera ad sua queq loca que simul habuere rec᷑-
runt: quem etiam circł̃i magnus pasche ostendit.
Circłs pasche maguꝰ est qui multiplicato ꝑ inuicẽ
solari ac lunari ciclo. qutingentis triginta duoduo¬
bus conficit᷑ annis. Siue decies nouies uiceni & octo¬
ni. seu uicies octies deni ac noueni multiplicent᷑.
quingentoꝵ duoꝵ numerũ complẽt. Unde fit ut
idem circulus magnus decennouẽnales lune circuloᷤ
uginti octo. Solis aut̃ qui uicenis octonisq cõsum¬
mari solent annis decem ⁊ nouẽ habeas circłos. Bis sex¬
tos decies nouies septenos idest centũ triginta tres:
menses solares uicies octies ducentos iuginte ⁊ oc¬
to. idest sex milia trecentos octoginta quatuor

Expanded text:
nium, revertitur horis. Annus errantium stellarum est, quo nium, revertitur horis. Annus errantium stellarum est, quo illarum quaeque Zodiaci ambitum perlustrat, de quo supra diximus. Annus magnus est, cum omnia simul errantia sidera ad sua quaeque loca habuere recurrunt recursum, quem etiam circulus magnus paschae ostendit. Circulus paschae magnus est, qui multiplicato per invicem solari ac lunari cyclo quingentis triginta duobus conficitur annis. Sive enim decies novies viceni et octoni, seu vicies octies deni ac noveni multiplicentur: quingentorum XXXII numerum complent, unde fit, ut idem circulus magnus decennovennalis lunae circulus viginti octo, solis autem, qui vicenis octonisque comari solent annis, decem et novem habeat circulos, bissextos decies novies septenos, id est, centum triginta tres, menses solares vicies octies ducentos viginti et octo, id est, sex millia trecentos octoginta quatu
Abbreviated transcription (Latin):
duob dieb ⁊ uuͬ horis ꝓlixior. qui consuete
mensis appellatur cũ solem aquo noua di gressa
est .xuiiii. dieb ⁊ duodecim horis ex actis iam
defecta repetit. Tertiꝰ qui xii. mensib huimodi.
idest dieb cceliui expletir ⁊ uocatur cõmimis.
eo quod sepissime tales pariter currant. Quartꝰ¬
qui embolismꝰ grete dr᷑. idest suꝑ augmentũ ⁊ habet
nit᷑. Apud uͦ roma nos ab inctpiente luna. mensis ia¬
nuarii sumit iniciũ. ibiq t̾minat᷑. Item solis est annꝰ
cũ ad eadem loca sẏderũ redit. cũ ꝑ actis trecentis sexa¬
ginta quinq dieb ⁊ sex horis. idest qͣdrante tociꝰ dici:
que pars quat̾ ducta togit int̾poni unũ diem. qd̾ ro-¬
inani bis sextum uocant. ut ad eundem circuitũ rede-¬
at᷑. Quartꝰ solaris gyri anuꝰ bis sextilis est. cet̃is trib
uno die ꝓlixior. Quo ⁊fecto: sol ad cuncta signoꝵ
loca eisdem dierum noctiumq quib ante quadrien¬

Expanded text:
duobus diebus et quatuor horis prolixior, qui consuete duobus diebus et quatuor horis prolixior, qui consuete mensis appellatur, cum solem a quo nova digressa est, XXIX diebus et duodecim horis exactis, jam defecta repetit. Tertius, qui XII mensibus hujusmodi, id est, diebus CCCLIV expletur, et vocatur communis, eo quod duo saepissime tales pariter currant. Quartqui embolismus Graece dicitur, id est superaugmentum, et habet nitur. Apud vero Romanos ab incnuarii sumit initium, ibique terminatur. Item solis est annus, cum ad eadem loca siderum redit peractis trecentis sexaginta quinque diebus et sex horis, id est, quadrante totius diei: quae pars quater ducta cogit interponi unum diem: quem Romani bissextum vocant, ut ad eumdem circuitum redeatur. Quartus solaris gyri annus bissextilis est, caeteris tribus uno die prolixior, quo confecto sol ad cuncta signorum loca eisdem dierum noctiumque, quibus ante quadrien
Abbreviated transcription (Latin):
quia in altõ duricia frigoris ꝓhybet ad solitudinẽ
ꝑgere. ⁊ in montib desertisq latitare. In altõ aut̃
tnsg̾ssio legis est si fugere uoluerĩt aut mors imml¬
nens si remanserint. Si autẽ de cõsũmatione mun-¬
d intelligr᷑. Hoc p̃cipit ut non refrigescat fides nr̃a
& in xp̃m caritas: neq ut ociosi in oꝑe dei torpeamꝰ
transierant uel a circuitu temporis nom̃ accepit:
quia ueteres annum ꝓ circumponẽ solebant
ut cato dicit in originib oratoꝵ annũ t̃minũ idẽ
circum t̃minũ: ⁊ ambire dr᷑ ꝓ circurre. Est autẽ
Annꝰ lunaris. est ⁊ solaris: est ⁊ errantium discretꝰ
stellar .S. est ⁊ omniũ planetarum unꝰ. quem mag
nũ speciałr nuncupant. Sed lunaris annus: qua¬
drifarie accipr᷑. Primꝰ est namq cum lima ui-¬
ginti septem dieb ⁊ octo horis ⁊ odiacum ꝑcretis.
Ad id signum ex quo egressa est reu̾titur. Scd̃s

Expanded text:
quia in altero duritia frigoris prohibet ad solitudinem quia in altero duritia frigoris prohibet ad solitudinem pergere, et in montibus desertisque latitare: in altero autem transgressio legis est, si fugere voluerint, aut mors imminens, si remanserint. Si autem de consummatione mundi intelligitur, hoc praecepit, ut non refrigescat fides nostra, et in Christum caritas: neque ut otiosi in opere Dei torpeamustransierant, vel a circuitu temporis nomen accepit: quia veteres annum per circum ponere sut Cato dicit in Originibus, oratorum amterminum, id est, circumterminum; et ambire dicitur, pro circumire. Est autem annus lunaris, est et solaris, est et errantium discretus stellarum, est et omnium pnum specialiter nuncupant. Sed lunaris annus quadrifarie accipitur. Primus est namque, cum luna XXVII diebus et octo horis Zodiacum percurrens, ad id signum, ex quo egressa est, revertitur. Secundus