comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
endo porerut oi ula nce inci oria contineri ¶ut tereaut dictȩ quasi legictere qd iter logenti¬
apicdillos enim prius dictũ est alegh. QDẽinde exsimuli enuntiatione a puder eestrae puest a hesst
inat albos liam puo su sdst iaeis. lacor enim ec simili sono alteruis lin gue luterã conlicdit ue nosie
possimus linguam bebrauicam omniũ linguarum & literarumn essematrem. Sed hebrt xiui
se prertiro seri Eg yrorum autem &t aldeorũ per abra ham. unde & cu hebrers &pumero li
sonc concordant solis carac teribus discrepant ¶Aegyptiorũ luteras isi s regina in aedifilia
degr etia iueruens. inaegontũ repperit & aegroti is tradidit apud aegoptios autẽ alias habius¬
seuiteras sacer dotes alias uulgus sacedota les. SxpacHana Seocoe uulgaris Epecarũ
lutera rum usum primi phoenices iniuenerunt ¶uñde & lucanus phoenices primnimagnasi¬
creditur ausi: m ansuram rudibus uocem signarefiguris hinc est quod & librorum capi¬

Expanded text:
ntiApud illos enim prius dictum est aleph, deinde ex simili enuntiatione apud Graecos tractum est alpha, inde apud Latinos A. Translator enim ex simili sono alterius linguae litteram condidit, ut nosse possimus linguam Hebraicam omnium linguarum et litterarum esse matrem. Sed Hebraei vigse per Moysen: Syrorum autem et Chaldaeorum per Abraham. Unde et cum Hebraeis et numero et sono concordant, solis characteribus discrepant. Aegyptiorum litteras Isis regina, Inachis filia, de Graecia veniens in Aegyptum, repperit et Aegyptiis tradidit. Apud Aegyptios autem alias habuisse litteras sacerdotes, alias vulgus; sacerdotales ἱερὰς, πανδήμους vulgares. Graecarum litterarum usum primi Phoenices invenerunt; unde et Lucanuscreditur ausi. Mansuram rudibus vocem signare figuris. Hinc est, quod et
Abbreviated transcription (Latin):
&quero etiam pulso unde &clannto ut aperias . Namhuius mȩ argumenti solatur inuentio quia
qui contempsisti postulantem ex autias fortexalum niantem hnc &ego scientita ingero nit
stulta iactatione noui aliquid suggero. Insipiens profecco prae sumo nontamen erubes coim¬
peritus disertissimo loqui apostolicimeinor. prȩcepti quo prȩciperis liberter sufferre insi¬
pientom quã obrem accipe clamnores calumniat Curro gota lentorum distributionen
& cibariorum̃ dspensationẽ tibieredicta hius is que retentas iamsolũt mnaii imn percre¬
fimils̃ neinopia pereant fatus posti quideredicor uniens pos catatt nonmimnuetur tibi quie¬
quid dederis obis memorestoratus panbis nultitudnen satiatam &siperanse peliquuar tug nite

Expanded text:
et quaero, etiam pulso. Unde et clamito ut aperias. Nam hujus argumenti me consolatur inventio; quia et quaero, etiam pulso. Unde et clamito ut aperias. Nam hujus argumenti me consolatur inventio; quia qui contempsisti postulantem, exaudies forte calumniantem. Hinc et ego scienti tua ingero; nec jactatione: novi aliquid suggerere insipiens profecto praesumo; nec tamen erubesco imperitus disertissimo loqui apostolici memor praecepti, quo praeciperis libenter sufferre insipientem. Quamobrem accipe clamores calumniae. Cur rogo talentorum distributionem, et cibariorum dispensationem tibi creditam hucusque retentas? Jam solve manfamiliis, ne inopia pereant famis. Nosti quid creditor veniens reposcat a te. Non minuetur tibi quidquid dederis nobis. Memor esto parvis panibus multitudinem satiatam, et superasse reliquias fragme
Abbreviated transcription (Latin):
annum tẽpora gyrant ex quo meminime libros ate conditos originum postulasse & uario
diuerso quemodo & praesente me frustratum esse & absentinihil in deuos rescripsis se
Sed suptili delatione modo nec dumesse persectos modo necdum scriptos modomeas littera
intercedisse. alia que multa opponens. Adhancusquediem peruenimus & sine petitionis
ffectu minemus Obhoc & ego uertam preces inquerelam: ut quod supplicatione ne quiu
uel calumnus lacessendo ualeam achipisci Sepgnam que solet mendic̃o prodesse uoci feratio qua¬
irca cur quae sotemi domine non tribuas quod rogaris. Vnum scias ut nondimittam quasifi¬
gens menolle qegata sed quae ramꝰ & hnst anterduȩra quous que aut accipiam. Aut eiciam pis¬
simo redemptore iubente quȩritẽ & inuenietis & a diciente . pulsate & aperietur uobis quȩ siui

Expanded text:
annum tempora gyrant ex quo me memini libros a te conditos Originum postulasse, et vario annum tempora gyrant ex quo me memini libros a te conditos Originum postulasse, et vario diversoque modo praesentem vos me frustratum esse, et absenti nihil inde vos rescripsisse, sed subtili dilatione modo necdum esse perfectos, modo necdum scriptos, modo meas litteras intercidisse, aliaque multa opponentes ad hanc usque diem pervenimus, et sine petitionis effectu manemus. Ob hoc et ego vertam preces in querelam: ut, quod supplicatione nequivi, vel calumnia lacessendo valeam adipisci. Saepe namque solet mendico prodesse vociferatio. Quocirca cur, quaeso te, mi domine, non tribuas quod rogaris? Unum scias, non dimittam, quasi fingens me nolle negata. Sed quaeram, et instanter quaeram, quousque aut accipiam, aut eliciam, piissimo Redemptore jubente: Quaerite et invenietis: et adjiciente: Pulsate et aperietur vobis. Quaesivi,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Solet repleri letitia homo interior ac spiricalis cum inquisione fungitur amantis. obid uelle
meum est midom ine reuerentissime. nisiculparũ maceria mearũ obsistat & benigne tuam ip¬
qui sitio nemm eã amplecti & quere larum caluniam patienter accipere. utrum que enim
ago : &officiuꝰ in quisitionis per soluo & tibi contrate causarũ mearũ necessitates dirigo qđ
ut benignissime audituituo admittas. in gressu huius dictationis portuque prostratus
peto aculmine uestri apostolatus & quanquam uacillec calumnae obiectio ubilacrima¬
unest intercessioc.in lacrimȩ non sint signa calumniȩ tamen sint opto & lacrimabili
calumniȩ & calũ niabiles lacrimȩ. Sedutrumq molicentiosa amoris praesumptione
⁊on autem pro arrogantiae temeritate. Sediam causam exordiar septimum nisi fallor

Expanded text:
Solet repleri laetitia homo interior ac spiritualis, cum inquisitione fungitur amantis: ob id velle Solet repleri laetitia homo interior ac spiritualis, cum inquisitione fungitur amantis: ob id velle meum est, mi domine reverentissime, nisi culparum maceria mearum obsistat, et benigne te inquisitionem meam amplecti, et querelarum calumniam patienter accipere. Utrumque enim ago, et officium inquisitionis persolvo, et tibi contra te causarum mearum necessitates dirigo, quod ut benignissime tuo auditui admittas, in ingressu hujus dictationis portuque prostratus peto a culmine vestri apostolatus: et quanquam vacillet calumniae objectio, ubi lacrymarum est intercessio, cum lacrymae non sint signa calumniae, tamen sint opto et lacrymabiles calumniae, et calumniabiles lacrymae. Sed utrumque pro licentiosa amoris praesumptione, non autem pro arrogantiae temeritate. Sed jam causam exordiar. Septimum, ni fallor,
Abbreviated transcription (Latin):
ni tempesi te peccat oratu uestro efficiat trinitas sacratissima & manusua EGo
xpoegi &utinam cuius cognouis alntem in hoc corpore as picerem & uisionem. quid autẽ mihi euenit pro
peccatis meis manifestabo quia non fui dignus tuaper legere eloquia. Statim eni ut accepi pitta¬
umtuũ puerregius admeuenit dedicubicu lariomeo illud peta ciũ tuum. & confestim ambulaui
ad principem ut postea perlegerem &rescriberem. Reuersus depalatio regis non solum scrip¬
tatua non in ueni sed etiam quic quid aliud in cartis fuit perut. & idcirco scit dñs luxi meritũ
meum quia n on perlegielo quiumtuum. Sed rogo ut quȩcumq occasio uenerit rescribas mihi &
tatiam uerbitui non auferas utq uođ ex meo delicto perdidi. iterum gratiatua recipiam. & na¬
nusua ora pronolis beatissime domine DOMINONEO ETOEREDOMINOXP̃IO ELECTOISI
DORO IPISCOPORU SOMMOBRAULIOSERUOS INUTILIS SC̃Õ RUNDI

Expanded text:
ni tempestate peccati oratu vestro efficiat Trinitas sacratissima. Et manu sua. Ego ni tempestate peccati oratu vestro efficiat Trinitas sacratissima. Et manu sua. Ego Christo egi; et utinam cujus cognovi salutem in hoc corpore aspicerem et visionem! Quid autem mihi evenit pro peccatis meis, manifestabo: quia non fui dignus tua perlegere eloquia, quia statim ut accepi pittacium tuum, puer regius ad me venit, dedi cubiculario meo illud pittacium, et confestim ambulavi ad principem, ut postea perlegerem, et rescriberem. Reversus e palatio regis, non solum scripta tua non inveni, sed etiam quidquid aliud in chartis fuit, periit. Et idcirco, scit Dominus, luxi meritum meum, quia non perlegi eloquium tuum, sed rogo ut quaecunque occasio venerit, rescribas mihi. Et gratiam verbi tui non auferas, ut quod ex meo delicto perdidi iterum gratia tua recipiam. Et manu sua. Ora pro nobis, beatissime domine. EPISTOLA V. BRAULIONIS AD ISIdoro episcoporum summo Braulio servus inutilis sanctorum Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
ut libros et himologiarum quos lam fauentedno audiuimus consummatos. promissis
onis uestrae memores seruo uestro dirigere iubeatis: quiaut mihi sum conscius mag¬
naibi exparte. seruitui postulatione sudasti. &ideo inme primum existe munifi
siclis cõrum coetibus & felix habearis & primus gesta etiam sinodiinqua sintarius
examinis uestriigne &si non purificatus. inuenitur tamen decoctus quae sout uit
stinctu afiliouro domino rege nobis dirigantur cito Nam & nraeius sicut flagitauit
gloriam suggestio qui a multũ in concilio proinuestiganda opus est ueritate. Dece¬
tero creatoris altis simipietatem efflagito ut coronam beatitudinis urae pro incegra¬
tate fidei & statu ecclesi ae suȩ longo tempore praecipiat conseruare. Mequere
oblatrantia prae sentis mundi uaria & innumerabilia discrimina munitum red¬
dattue inter cessi onis gratia acre conditum in gremiũ memoriaetuae. tutum a hom¬

Expanded text:
ut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audiviut librum Etymologiarum, quem jam, favente Domino, audivionis vestrae memores, servo vestro dirigere jubeatis, quia, ut mihi sum conscius, magna ibi ex parte servi tui postulatione sudasti. Et ideo in me primum existe munificus; sic in sanctorum coetibus et felix habearis, et primus. 4. Gesta etiam synodi, in qua Sintharius examinis vestri igni etsi non purificatus, invenitur tamen decoctus, quaeso ut vestro instinctu a filio vestro domino rege nobis dirigantur cito. Nam et nostra ejus sic flagitavit gloriam suggestio, quia multum in concilio pro investiganda opus est veritate. De caetero Creatoris altissimi pietatem efflagito, ut coronam beatitudinis vestrae pro integritate fidei et statu Ecclesiae suae longo tempore praecipiat conservare, meque inter oblatrantia praesentis mundi varia et innumerabilia discrimina munitum reddat tuae intercessionis gratia, ac, reconditum in gremium memoriae tuae, tutum ab om
Abbreviated transcription (Latin):
piedomine &uirorũ praestantissinie seraest irquisitio & tardedata est mihi scrib¬
dioptio qui a peccatis meis inigruentibus non modosterilitatis uel inopiae malo aue¬
rum etiam luis & hostilitatis quominus inquirerem horribilisum prepeditus in cur¬
su nunc autem & simille necessitatibus millecuris a strictus post longum miseriae ten¬
pus ueluti abimprobisoporis. Vt ita dixerim grauidinȩ suscitatus istius meȩ suggesti¬
onis affatibus dependere praesumo salutis obsequium & cordis & corporis humilitati
prustratus : in precans excellentissimam tuȩ beatitudinis potestatem. ut peculiare
sunulumi quempio illo sacrȩ dignationis intui tusemper habiusti susceptum usque infines
pore tam prolixo uel nunc urm non mereor udere conspectum. Sed spero inillum qui no
obliuis cetur misereri nec repellet infiem qui a ex audiet precem pauperis & uestrone
miserum reprȩsentet aspectu. Suggerosane  omnimoda supplicatione deposeb

Expanded text:
pie domine et virorum praestantissime, sera est inquisitio, et tarde data mihi scribendi optio, quia peccatis meis ingruentibus non modo sterilitatis vel inopiae malo, verum etiam luis et hostilitatis, quominus inquirerem, horribili sum praepeditus incursu. Nunc autem et si mille necessitatibus, mille curis attritus, post longum miseriae tempus, veluti ab improbi soporis, ut ita dixerim, gravedine suscitatus, istius meae suggestionis affatibus dependere praesumo salutis obsequium, et cordis et corporis humilitate prostratus, imprecans excellentissimam tuae beatitudinis potestatem, ut peculiarem famulum, quem pio illo sacrae dignationis intuitu semper habuisti susceptum, usque in finem pore tam prolixo, vel nunc vestrum non mereor videre conspectum: sed spero in illum qui non obliviscitur misereri, nec repellit in finem, quia exaudiet precem pauperis, et vestro me miserum repraesentabit aspectui. Suggero sane et omnimoda supplicatione deposco,
Abbreviated transcription (Latin):
riuatiua eo quod ex alio nomine deducantur ut amonte montanus: Dimi nuti¬
ua quiami nuunt sensum ut greculus sco lasticulus sono diminutiua quia sic so¬
nant sicut diminutiua sed intellectu principalia sunt ut tabula fabula sto
ta greca quia ex toto grece declinantur ut calisto. sic enim grecus & latins di¬
cit. tota latina quia extoto inlatirum uertuntur. ¶Crecus enim dicit odifseus

Expanded text:
Derivativa, eo quod ex alio nomine deducuntur, ut a MONTE montanus. 9. DiminutiDerivativa, eo quod ex alio nomine deducuntur, ut a MONTE montanus. 9. Diminutiva, quia minuunt sensum, ut Graeculus, scholasticulus. 10. Sono diminutiva, quia sic sonant sicut diminutiva, sed intellectu principalia sunt, ut fabula, tabula. 11. Tota Graeca, quia ex toto Graece declinantur, ut Callisto. Sic enim et Graecus et Latinus dicit. 12. Tota Latina, quia ex toto in Latinum vertuntur; Graecus dicit Odysseus
Abbreviated transcription (Latin):
s propriorum nominum quattuors prenomen :s nomen cognomen. agnomer
Praenomendicitur eo quod nomini praeponitur ut lutius quintus. Nomen uocatum
uano tat genus. ut cornelius. cornelii enim omnes in eo genere : Ccognomen autem
uulgo dictum est eo quod nomini cognitionis causa super adiciatur siue quođ cum nomi¬
ne est. Apellatiua nomina inde uocantur quia communia sunt & inmultorum signi¬
ficatione consistunt : Haec in XXVII. species diuiduntur ex quibus corporalia dicta sunt
quȩ uel uidentur uel tanguntur ut caelum terra  Incorporalia quiacarent corpo
undenec uideri neo tangi possunt ut ueritas iustitia. Ien eralia quia multa¬
rum rerum sunt ut animal: Nam &homo & equus & auis animalia sunt Specia¬
sunt qu& partem demonstrant ut homo : Species enim animalium homo prin¬
cipalia qui a primam positionem habent. Nec aliunde nascuntur ut mons fons.

Expanded text:
s propriorum nominum quattuor sunt: praenomen, nomen, cognomen, agnomen. s propriorum nominum quattuor sunt: praenomen, nomen, cognomen, agnomen. Praenomen dictum eo, qquia notat genus, ut 'Cornelius'. Cornelii enim omnes in eo genere. Cognomen, quia vulgo dictum, eo quod nomini cognitionis causa superadjiciatur, sive quod cum nomine est. 3. Appellativa nomina inde vocantur, quia communia sunt, 14 et in multorum significatione consistunt. Haec in viginti octo species dividuntur, ex quibus corporalia dicta, quia vel videntur, vel tanguntur, ut coelum, terra. 4. Incorporalia, quia carent corpore; unde nec videri nec tangi possunt, ut veritas, justitia. 5. Generalia, quia multarum rerum sunt, ut animal; nam et homo, et equus, et avis animal sunt. 6. Specialia, quia partem demonstrant, ut homo, species enim animalium homo. 7. Principalia, quia primam positionem habent, nec aliunde nascuntur, ut mons, fons. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
irs ortationis .VIII. u ox articulata litera syllaba pedes accentus positure . Notȩ orto gras
a nalogia et himologia glosae. dfferentiae barbarismi solocisin. utia oregre pb¬
mi scemata tropi prosa metra fabulae ihnstoriae DEPATIB ORATIONIS
Martes prationis Pr̃imus aristotiles .II. tradidit nomen & uerbum deinde donati
VIII. definiuit. sed omnes ad illa .ii. principalia reuertuntur id est a nom̃i& uer
iquae significant actum &personam reliquȩ appendices sunt & ex his origine trahum
Inamprononien ex nomine nascitur cuius officio fungitur ut orator illeAduerbium de
nomine nascitur ut doctus docte . Participium de nomine & uerbo ut lego legens : Coniunc¬
tio uero & praepositio uel interiectio in complexu istarum cadunt. Ideo & nom nulli quinq
nobis uocabulo suores notas efficiat . Nisi enim nomen scieris cognitiorerum perit pro¬
pria nominadicta qui a speci alia sunt. unius enim tantu personam significant sspe¬

Expanded text:
s orationis octo: vox articulata, littera, syllaba, pedes, accentus, positurae, notae, orthographia, analogia, etymologia, glossae, differentiae, barbarismi, soloecismi, vitia, metaplasmi, schemata, tropi, prosa, metra, fabulae, historiae. De partibus orationis . Partes orationis primus Aristoteles duas tradidit, nomen et verbum; deinde Donatus octo definivit. Sed omnes ad illa duo principalia revertuntur, id est, ad nomen et verbum, quae significant personam et actum. Reliquae adpendices sunt et ex his originem trahunt. Nam pronomen ex nomine nascitur, cuius officio fungitur, ut 'orator ille'. Adverbium de nomine nascitur, ut 'doctus, docte'. Participium de nomine et verbo, ut 'lego, legens'. Coniunctio vero et praepositio vel interiectio in conplexu istarum cadunt. Ideo et nonnulli quinque nobis vocabulo suo res notas efficiat. Nisi enim nomen scieris, cognitio rerum perit. Propria nomina dicta quia specialia sunt. Unius enim tantum personam significant. Specie
Abbreviated transcription (Latin):
ueteres dic erunt dictum propter quod longesit apedibus sed incacumine lutere aplponitur
est enim linsa iacens super litteram aequaliter duct᷑a :. DEBRAMMATICA
haec in dsciplinis postliteras communes inuenta est ut iam quid dicerant littera s pcã
rec celo quendi rationem sciant graommutica autem aliiteris nomen accipit rpa rercata enim greci
lirteras uocanit Paus uero dctacst quod artis preceptis regulis que consistat. Alidicunt a grecis hoc

Expanded text:
unt: apicem dictum pro eo quod longe sit a pedibus, et in cacumine litterarum apponitur. unt: apicem dictum pro eo quod longe sit a pedibus, et in cacumine litterarum apponitur. Est enim linea jacens super litteram aequaliter ducta. Figura autem, quHaec in disciplinis post litteras communes inventa est, ut jam qui didicerunt litteras per eam recte loquendi rationem sciant. Grammatica autem a litteris nomen accepit: γράμματα enim Graeci litteras vocant. 2. Ars vero dicta est, q
Abbreviated transcription (Latin):
uero .i. scribebant u nicuiq autem litterae .III. accidunt᷑ nomenquẽ uocetur. figura quoca¬
actere signetur : Potestas que uocalis quae consonans habeatur: a quibus dam &ordo ai¬
citur idese quaepraecedit quȩ sequitur ut a priorsit sequens .b: A. Autem i pomnibusger¬
tibus ideo prior est luterarum pro eoquod ipsa prior nascentibus uocem a periat : Nomina
autem litterarum gentesa sono propriae linguae dederunt notatis oris sonis at quedis cre:¬
tis nam post qua eas anim aduerterunt & nomina illis & figuras sposuerunt Figuras aut
partim explacito partim ex sono litterarum formauerunt ut puta .i. &.o. quarion unius
sicut exilis sonus: Itatenuis uirgula alterius pinguis sonus sicut & plena figura. Potestatẽ
autem natura dedit uoluntas ordine & apicem. Inter figuras aute litterarum &apicẽ

Expanded text:
vero I scribebant. Unicuique autem litterae tria accidunt: nomen, quomodo vocetur; figura, quo cavero I scribebant. Unicuique autem litterae tria accidunt: nomen, quomodo vocetur; figura, quo caractere signetur; potestas, quae vocalis, quae consonans habeatur. A quibusdam et ordo adicitur, id est quae praecedit, quae sequitur, ut A prior sit, subsequens B. A autem in omnibus gentibus ideo prior est litterarum, pro eo quod ipsa prior nascentibus vocem aperiat. Nomina autem litterarum gentes ex sono propriae linguae dederunt notatis oris sonis atque discretis. Nam postquam eas animadverterunt, et nomina illis et figuras inposuerunt: figuras autem partim ex placito, partim ex sono litterarum formaverunt: ut puta I et O, quarum uni sicut exilis sonus, ita tenuis virgula, alterius pinguis sonus, sicut et plena figura. Potestatem autem natura dedit, voluntas ordinem et apicem. Inter figuras litterarum et apicem
Abbreviated transcription (Latin):
latinis latans uetius se riptura constabat Cnde & legitinȩ nominantur Aaratione soiulieit
uel quodib e uecalu ncipiunt cipmutum sorum desimuint ut sunt consonantes. uel quo
tione iuilrta posten estiunde & aplerisq a spiratio putatur essenen literaquaepu indeas¬
sporitions nota dicitur qui auocem eleuat laspiratio enim est sonus aberius eleuatus cuiis contta
diecit discrimen faceret duarum luterarum .c. &q: quae ideo super uacua dicrare quea et¬
ceptis Ralendis super uacua iudicatur : perc enimuniuersa ex primimus & litteramn nec he
ei net gredresomant ÷ ex ceptisenim latinis hanc̃ nulla alia lingua habet hec prius nonerata
augusti tompus nondum apud latinos erat sed proea .c. &s. scribebant. unde & duplex uocat᷑
quia proc & .s ponitur. Vnde & exhisdem litteris compositum Nomen habet NA grecis autẽ
usque ad augustitem pus non scribebantur sed pro .⁊ . duas ss ponebant ut hilaris sat : P

Expanded text:
Unde et legitimae nominantur illa ratione, scilicet vel quod ab E vocali incipiunt et in mutum sonum desinunt, ut sunt consonantes, vel quod tione posita est, unde a plerisque aspiratio putatur esse, non littera; quae proinde aspirationis nota dicitur, quia uocem eleuat. Aspiratio enim est sonus uberius elatus. 34. Probadjecit, ut in sono discrimen faceret duarum litterarum c et q; quae ideo supervacua dicitur, quia exceptis kalendis superflua judicatur: per c enim universa exprimimus. 13. Q litteram nec Graeci resonant, nec Hebraei; exceptis enim Latinis, hanc nulla alia lingua habet. Haec prius non erat. Augusti tempus nondum apud Latinos erat; sed pro ea c et s scribebant; unde et duplex vocatur, quia pro c et s ponitur; unde et ex eisdem litteris compositum nomen habet. 15. A Graecis duas usque ad Augusti tempus non scribebantur, sed pro Z duas S ponebant, ut 'hilarissat'; pro Y
Abbreviated transcription (Latin):
minius : Anconinmembris superni capitis unis quis que quod nom accipit sicut in alitroposadeot
ut alteri quod iabet possid ondinsciat Tuforsit anideonolis paros existis quia quod mutut ano¬
bis resumus neninue ns̃ sedsi habentidas tantulȩ mercedis fructũ reportas q in uero nonliabpo¬
titribuis praeceptis euangelicis satis facis ut redlatur tibi inr etributione istorueronono ali
&egoremor deor conscientia eo quod inme nihil communi cabile bonisentiam qm̃ iubemnur

Expanded text:
minues? An cum in membris superni capitis unusquisque 578 quod non accepit sic in altero possideat, ut alteri quod habet possidendum sciat, tu forsitan ideo nobis parcus existis, quia quod mutuo a nobis resumas non invenis? 6. Sed si habenti das, tantillae mercedis fructum reportas. Sin vero non habenti tribuis, praeceptis evangelicis satisfacis, ut reddatur tibi in retributione justorum. Proinde et ego remordeor conscientia, eo quod in me communicabile nihil boni sentiam, quoniam jubemur
Abbreviated transcription (Latin):
uidam iaspidem geminam &gratiȩ estulelȩ s esse gestantibus quod credere non fidei sed super stionis estT¬
dones fame & tẽm pestã fessi cum herbarum radices esfoderent eruerents que in sula postea quȩ sita nebulis cooper¬
titandem anauigantibus inuenta sed ob hoc locus & gemina ex causa accepit nomen : Namtopation trogo dita¬
rum lingua significationem habet Querentis sł autem amplissima gemmarum earum eadem insula nobiliũ¬

Expanded text:
uidam iaspidem gemmam et gratiae et tutelae esse gestantibus, quod credere non fidei, sed superstitionis estuidam iaspidem gemmam et gratiae et tutelae esse gestantibus, quod credere non fidei, sed superstitionis estdones fame et tempestate fessi quum herbarum radices effoderent, eruerunt. Quae insula postea quaesita nebulis cooperta tandem a navigantibus inventa. Sed ob hoc locus et gemma nomen ex causa accepit; nam τοπάζειν Trogodytarum lingua significationem habet quaerendi. Est autem amplissima gemmarum; eadem sola nobiliu
Abbreviated transcription (Latin):
genus sanguineis punctis ab horret Certiun dis tinccum uirgulis tribus candidis ABerillus in india nascitier gentis
suaȩ lingua nomen habens uiriditate similis sinaragdo sedcum pallore I Politur autem abindis insex angułas for¬
mnas sut ebitudo coloros reper cusso angulorum excitetur FAlit̃ politus non habet fulgoromsgenera eius nouem¬
¶Crisoberillus diccus eo quod pallidacius uiriditas inaureum colorem resplendeat &hunc indiamitat ECrisopr¬
sus indicus est colore porri sucum referens aureis interuenientibus guitis. Vinde iomen accepitquem quidam
berillorum generis indicauerunt ¶laspis degreco in latinum uiridis gemima interpretaturslas qrupp
spinas ingem madicur s. Est autem sina ragdo subsimi lissederassi colorisspecies cius x & septm NVolunt uit
tion ex uirenti genere est ominiq: colore resplendens sinuenta primum in arabiae insula inquađ rogo digȩ prae

Expanded text:
genus sanguineis punctis obhorret. Tertium distinctum virgulis tribus candidis. 5. Berillus in India gignitur, gentis genus sanguineis punctis obhorret. Tertium distinctum virgulis tribus candidis. 5. Berillus in India gignitur, gentis suae lingua nomen habens, viriditate similis smaragdo, sed cum pallore. Politur autem ab Indis in sexangulas formas, ut hebetudo coloris repercussu angulorum excitetur. AlitChrysoberyllus dictus eo quod pallida eius viriditas in aureum colorem resplendeat. Et hunc India mittit. Chrysoprasus Indicus est, colore . . ., porri sucum referens, aureis intervenientibus guttis, unde et nomen accepit. Quem quidam beryllorum generi adiudicaverunt. Iaspis de Graeco in Latinum viridis gemma interpretatur; ias qupinasin gemma dicitur. Est autem smaragdo subsimilis, sed crassi coloris. Species eius decem et septem. Volunt aution ex virenti genere est omnique colore resplendens, inventa primum in Arabiae insula, in qua Trogodytae prae
Abbreviated transcription (Latin):
Omncenim satis uride animarun dicitur mullis enimgemmis uel herbis maior qu am huis au¬
sttritas est Namherlus uirentes frondesq eesuperat ĩn ficiens circa se uiriditate reper cussum aerem sculpentibus
quoq gemmas nulla gratior oculorum refectio est¶ Cuius corpussi extention estssicut speculum ita imagines reddit
ticagenit repperiuntur¶ Secundum locum tenent bactriani ¶Colliguntur enim in commis suris saxorum fłante aquilo
uppe nero caesar gladatorumpugnas in smaragdo spec tabat ¶Ceneracius duo detim sed nobiliores scithici quaei
tunc enim tellure disco operta intermicat quiahis uentis harenȩ maxime mouentur ¶ertium aegyoꝗs habent  R
Smarigdi autem inero &uiridi pro ficunt olco quamiis natura inbuantur Calcum smna ragdo dicta quoduirids sitsae
turbidi aereis uenis haec in aegypto uel cipro insulanas itur E Prasius pro uiridanti coloredictus seduilisscuius alteru

Expanded text:
Omne enim satis viride amarum dicitur. Nullis enim gemmis, vel herbis major quam huic auOmne enim satis viride amarum dicitur. Nullis enim gemmis, vel herbis major quam huic austeritas est. Nam herbas virentes frondesque exsuperat, inficiens circa se viriditate repercussum aerem. Scalpentibus quoque gemmas nulla gratior oculorum refectio est. Cujus corpus si extentum 265 fuerit, sicut speculum, ita imagines reddithica gente reperiuntur. Secundum locum tenent Bactriani: colliguntur enim in commissuris saxorum flante Aquiloppe Nero Caesar gladiatorum pugnas in smaragdo spectabat. Genera eius duodecim, sed nobiliores Scythici, tunc enim tellure deoperta intermicant, quia his ventis arenae maxime moventur. Tertium Aegyptii habent. RSmaragdi autem mero et viridi proficiunt oleo, quamvis natura inbuantur. Chalcosmaragdus dicta quod viridis sit et turbida aereis venis. Haec in Aegypto vel Cypro insula nascitur. Prasius pro viridanti colore dictus, sed vilis. Cuius alteru
Abbreviated transcription (Latin):
tes laudatur : Ebura barro idest elefanto dictum horatius quid tibiuis mulier nigris dignis sima
barris. DECE Mis.Post marmorun genera geminȩ sequuntur quȩ multum auri
de corem̃ tribuunt uenustate colorum ¶Primordiacius arupe caucaso s abulȩ fecerunt pro¬
metheum primum fragmentun saxieius inclussisse ferro lacdigito cireum dedisse hisq initus coe¬
sse anulum atq gemmom ¶Cenera gemmarium innumerabilia essedicuntur sequibus nosea
tantum quȩ principalia sunt ssiuẽ notis sima ad notabimus & Cemmae uocatȩ quod instargiuni
ans lucent P etiosi lapides ideo dictisunsquia care ualent siue ut auilibus discernipsi
scu quod rari sint somneenim quod rarum est magnum ẽepretiosum uocatiossicut & insaniuelis
post in argaritas &unionis tribuunt dignitatem ESm aragdus animia uiriditate uocatus

Expanded text:
tes laudatur. Ebur a barro, id est elephanto, dictum. HoratiusEpod. 12, 1: Quid tibi vis, mulier, nigris dignissima tes laudatur. Ebur a barro, id est elephanto, dictum. HoratiusEpod. 12, 1: Quid tibi vis, mulier, nigris dignissima barris? § 6 De gemmis. Post marmorum genera gemmae secuntur, quae multum auri decorem tribuunt venustate colorum. Primordia eius a rupe Caucaso. Fabulae ferunt Prometheum primum fragmentum saxi eius inclusisse ferro pisse annulum atque gemmas. 2. Genera gemmarum innumerabilia esse traduntur, e quibus 264 nos ea tantum quae principalia sunt, sive notissima, annotabimus. 3. Gemmae vocatae, quod instar gumi transluceant. 4. Pretiosi lapides ideo dicti sunt, quia chare valent, sive ut a vilibus discerni possint, seu quod rari sint. Omne enim quod rarum est, magnum et pretiosum vocatur, sicut et in Samuelis post margaritas et uniones tribuunt dignitatem. Smaragdus a nimia viridate vocatur.
Abbreviated transcription (Latin):
inofficinis rupibusq gignuntur Exquibus ita siuis diuersi coloris maculis distietus cuus primon
usuminsulȩ ciclades dederunt Ces bius liuidior est paulo hiu sed ipse & diuersi caloris maculas iu¬
bsm se oruneius am moniacȩ guttȩ similis cumuarietate diuersorum coloruns corinto primian repr¬
nis exquo coliumnȩ ingentȩ limina quefiunt actrabes Caristeum uiri deoptimum nomen ab aspectu
habens ẽo quod gitus sit his quigem mas sculpunt eius enimuiriditas reficit oculos Numidicum nis¬
mor numidia mittit adeotem sucum dimituit croco similem ł uindeet nom̃ accepit non crustis sed
massa et liminum usuaptum est Qł uculleũs narmor pascitur intdieo insula cuiluculur consulno¬
men dedic qui deleo tatus illo primus romam iriuexit solumqs pene hoc marinor ab amatore nom̃
ccepit i est &liniensis tefragian appellatufa colorecinerisscuius lapidis alligatio contra serpe¬

Expanded text:
in officinis rupibusque gignuntur: ex quibus Thasius diversi coloris maculis distinctus, cuius primum in officinis rupibusque gignuntur: ex quibus Thasius diversi coloris maculis distinctus, cuius primum usum insulae Cyclades dederunt. Lesbius lividior est paulo huic, sed et ipse diversi coloris maculas habens. Corintheus ammoniacae guttae similis cum varietate diversorum colorum. Corintho primum repertus. Ex eo columnae ingenthabens, eo quod gratus sit his qui gemmas sculpunt; eius enim viriditas reficit oculos. Numidicum marmor Numidia mittit: ad cutem sucum dimittit croco similem, unde et nomen accepit; non crustis, sed in massa et liminum usu aptum. Luculleum marmor nascitur in Melo insula; cui Lucullus consul nomen dedit, qui delectatus illo primus Romam invexit; solumque pene hoc marmor ab amatore nomen accepit. Est et Lunensis. Tephrias appellatus a colore cineris, cuius lapidis alligatio contra serpen
Abbreviated transcription (Latin):
rus quiepoti neser uare in corriptadicitur I asertur area thebas aegoptias & doma s ciu firiae cenris
randidior s Rerobatissi musuero inindias Parius candoris eximi ligdinus cognoiento hc apud paron
insilamnascitur. ECinde &parius nuncupatus magnitudo eius qua lan ces craterasque non excedat io¬
ritutis mipse aptiis Cor alliticus in asia repertus mensura non ultra cubita bina candore proximo
ehoris & quadam similitudine ediuerso fuger ¶ labandicus terrae sune nomine ndn cupatus purpu¬
re aspec tus mnlis iste inoriente igniliquatur satq adusum uitri funditur Thebaicus interstinetus aurtis
gurtis inuenitur. suparte aegypti scripta codicibus adterenda coleria quãdam utilitate natiralicon¬
uers aeaitercir casi ennem suel thebas niscitur ¶T rabes exeofetere reges Earmoraautemqui

Expanded text:
ria, quoniam optime servare incorrupta dicitur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, ceteris ria, quoniam optime servare incorrupta dicitur. Nascitur circa Thebas Aegyptias et Damascum Syriae, ceteris candidior, probatissimus vero in India. Parius candoris eximii, lygdinus cognomento: hic apud Paron insulam nascitur, unde et Parius nuncupatus. Magnitudo eius, qua lances craterasque non excedat; unguentis et ipse aptus. Coralliticus in Asia repertus, mensurae non ultra cubita bina, candore proximo eboris et quadam similitudine. E diverso niger Alabandicus terrae suae nomine nuncupatus, purpurae aspectu similis. Iste in oriente igni liquatur atque ad usum vitri funditur. Thebaicus interstinctus aureis guttis invenitur in parte Aegypti adscripta, coticulis ad terenda collyria quadam utilitate naturali conveniens. Syenites circa Syenem vel Thebas nascitur. Trabes ex eo fecere reges. Marmora autem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
pilia sunt snon tamen omnia erupibus excidunturs sed multa subterra sparsa sunt & preciosissi
generisssicut lace demonium uiri decunctis repertum prius apud lace demonios sunde &uoca¬
um traxit ¶Ophites serpentium maculis simile est Funde & uocabulum sumpsi duo eius gen¬
rasmolle candidun siigrum durum Mugusteum &tiberinum in a egypto augusti ac tiberii pri¬
um principatui reperta sunt differentiaeorum est sab ophite cum illũ praȩdiximus serper¬
tium maculis sit simile haec maculas diuerso modo colligunt : Nam auguste umundatim est
cris pun in uertices s tiberinum spars a non conuoluta canitiae ¶Purpuritis ex agy pto est rubens candidis
inter uenientibus punctis noministius caus as qũ od rubeat purpura sb a sanites serei coloris sine duritia
tus uatus coloribus ee quo eiungelici illius unguenti uasculum fuut ¶ Cauant enĩ hine ad uasa ungunta¬

Expanded text:
bilia sunt. Non tamen omnia e rupibus exciduntur, sed multa sub terra sparsa sunt et pretiosissimi bilia sunt. Non tamen omnia e rupibus exciduntur, sed multa sub terra sparsa sunt et pretiosissimi generis, sicut Lacedaemonium viride cunctisque hilarius, repertum prius apud Lacedaemonios, unde et vocabulum traxit. Ophites serpentium maculis simile, unde et vocabulum sumpsit. Duo eius genera: molle candidum, nigrum durum. Augusteum et Tiberium in Aegypto Augusti ac Tiberii primum principatu reperta sunt. Differentia eorum est ab ophite, quum illud, ut praediximus, serpentium maculis sit simile, haec maculas diverso modo colligunt. Nam Augusteum undatim est crispum in vertices; Tiberium sparsa, non convoluta, canitie. Porphyrites in Aegypto est rubens, candidis intervenientibus punctis. Nominis eius causa quod rubeat ut purpura. Basanites ferrei coloris sive duritiae; ctus variis coloribus; ex quo evangelici illius unguenti vasculum fuit . Cavant enim hunc ad vasa unguenta
Abbreviated transcription (Latin):
quidam uiridis lapis ue hementer igni re sistens Sifus mollis et candidus excalefactus oleo
nigres cit atq durescit ¶Lapides quoque in edicinalium mortariorum et pigmentarioꝵ
usibus aptis Edesius pracipuus et indecoloticus Cabacus quoq & basani tes lapides nihl
xse remit tentes specularis lapis uocatus est qui uitrimoretrans luceat repertus pri
in his pania ceceriori circa sego brigam urbem inuenitur enim subterra & effosus excidit᷑
atq finditur inquas libectenurs crustras. ¶DE MARMO RIBUS.
ost lapidum genera ueniamus ad marmora ¶s iam intermarmora & lapides differen¬
tia est ¶ Iam marmora dicuntur eximii lapidess quimaculis & coloribus commendantur.
Marmnor sermogrecus est a uiriditate uocatus & quamiuis postea & alii colores inueni antur¬
A nonientamen pristinum auiriditate recinuerunt ¶Marmoram colores et genera innumera¬

Expanded text:
quidam viridis lapis vehementer igni resistens. Siphnius mollis et candidus, excalfactus oleo quidam viridis lapis vehementer igni resistens. Siphnius mollis et candidus, excalfactus oleo nigrescit atque durescit. Lapides quoque medicinalium mortariorum et pigmentorum usibus apti: etesius praecipuus et inde chalazius; Thebaicus quoque et basanites lapides nihil ex sese remittentes. Specularis lapis vocatus est quod vitri more transluceat; repertus primum in Hispania citeriori circa Segobricam urbem. Invenitur enim sub terra et effossus exciditur atque finditur in quamlibet tenues crustas. De marmoribus . Post lapidum genera veniemus ad marmora. Nam inter lapides et marmora differentia est. Nam marmora dicuntur eximii lapides, qui maculis et coloribus commendantur. Marmor sermo Graecus est a viriditate vocatus, et quamvis postea et alii coloris inveniantur, nomen tamen pristinum a viriditate retinuerunt. Marmorum colores et genera innumera
Abbreviated transcription (Latin):
rege foribus aureis quibus clausis claritas intus diurna erat ¶Ebites ebori similis in quo dari¬
um conditum fueruntsparioq similis candore & duritiaminus tantum pondero sus qui podus
uocatur ¶ Ostracites uocatus quod similitudinem testȩ habeatsusus cius propumicesATelanitis
lapis dictus estseo quod melleum etdulcem sucum emittat. Ihis miris lapis asperet indomitus &
omnia atterenssex quo lapide gemmȩ teruntur ¶Crisites colore similis ocrȩ inuenitur inatꝰ¬
upto Amnites similis nitro sed durior gignitur inaegypto uel in arabias quina scit in aco
pia ueluti uiridis sed lacteus cumres oluitur s remordens uehementer. ¶Coranus albus est du¬
iorq pario ¶Mollotius ueluti uiridis et grandis inuenitur in aegypto ¶Tusculanus alo
italiȩ dictus dissilire igni traditurSabinus fuscus additooleo etiam luce referturł est &

Expanded text:
rege foribus aureis, quibus clausis claritas intus diurna erat. Chemites ebori similis, in quo Darirege foribus aureis, quibus clausis claritas intus diurna erat. Chemites ebori similis, in quo Darium conditum ferunt, Parioque similis candore et duritia, minus tantum ponderosus, qui porus vocatur. Ostracites vocatus quod similitudinem testae habeat: usus eius pro pumice. Melanites lapis dictus est eo quod melleum et dulcem sucum emittat. Smyris lapis asper et indomitus et omnia adterens, ex quo lapide gemmae teruntur. Chrysites colore similis ochrae invenitur in Aegypto. Hammites similis nitro, sed durior, gignitur in Aegypto vel in Arabia. Thyites nascitur in Aethiopia veluti viridis, sed lacteus cum resolvitur, remordens vehementer. Coranus albus est duriorque Pario. Molotius veluti viridis et gravis invenitur in Aegypto. Tusculanus, a loco Italiae dictus, dissilire igni traditur. Sabinus fuscus addito oleo etiam lucere fertur. Est et
Abbreviated transcription (Latin):
colore cinereus gustu suauis s sed ideo uocatus quod quiddam deselacitum attritus dimittat CObsius lipis
niger est trans lucidus et uitrihabens similitudinem ponicur inspeculis parietum propter imaginum
umbras reddendas gemmas multi ex eo faciunt nascitur in india et insamo italiaeMitridas las
tis solere ꝑcufsus coloribus micat uariis tides lapides reperiuntur innidis aquilarion sAiuntbi¬
ios in uenirimarem et feminam nec sine his parere aquilas  Horum masculos duros similes
subrutilis femineus uero pillus et mollis alligati partus celeritatem faciunt etiam a quibus aliquid
uuluae excidunt nisi cito parturientibus auferantur¶  ingites capodoc hiȩ lapis duritiam ha¬
bet marmoris candidus atq trans iucens sex quo quondam templum constructum est sãquodam

Expanded text:
colore cinereus, gustu suavis; sed ideo vocatus quod quiddam de se lacteum adtritus dimittat. Obsius lapis colore cinereus, gustu suavis; sed ideo vocatus quod quiddam de se lacteum adtritus dimittat. Obsius lapis niger est translucidus et vitri habens similitudinem. Ponitur in speculis parietum propter imaginum umbras reddendas. Gemmas multi ex eo faciunt: nascitur in India et in Samnio Italiae. Mithridax lapis Euphratis sole repercussus coloribus micat variis. Aetites lapides reperiuntur in nidis aquilarum. Aiunt binos inveniri, marem et feminam, nec sine his parere aquilas: horum masculus durus, similis gallae, subrutilis; femineus vero pusillus ac mollis. Alligati partus celeritatem faciunt, etiam aliquibus aliquid vulvae excidunt, niso cito parturientibus auferantur. Phengites Cappadociae lapis, duritia marmoris, candidus atque translucens; ex quo quondam templum constructum est a quodam
Abbreviated transcription (Latin):
uandiscorporibus nec ad sumentes Tematides appellatus seo quod cotere solutus in colorem
uat sanguinis. ¶Est autem ad modũ liuiduss est et ferrugineus nascitur inultima aegrs¬
ti babiloma & in hispania ¶Androclomantus coloreniger pondere & duritia in signis
unde et nomen traxit precipuus reperitur in africastrahere autem in seargentum u
diciturs quiq ad tritus ut ematides in colorem redigitur sanguinis. Vscis tos inuenitur in
ima his pania crocosimilis cũ legi fulgore facile fricabilis Gamianthos eppellatus ai
teribus eoquod si ex ipso uestis fuerit contextas contraignem resistat & igni linposita non
ardeat sed splendore accepto nitescats &est scissia luminis similis uene ficiis resistens omni¬
bus specialiter magorion Q ac tracides similis est testȩ lamininosȩ scissibilis Cala ctites

Expanded text:
vandis corporibus nec absumendis haematites appellatus, eo quod cote resolutus in colorem vandis corporibus nec absumendis haematites appellatus, eo quod cote resolutus in colorem veniat sanguinis. Est autem ammodum lividus; est et ferrugineus. Nascitur in ultima Aegypti, Babylonia et Hispania. Androdamantus colore niger, pondere et duritia insignis, unde et nomen traxit, praecipuus reperitur in Africa. Trahere autem in se argentum vel aes dicitur, quique adtritus, ut haematites, in colorem redigitur sanguinis. Schistos invenitur in ultima Hispania, croco similis, cum levi fulgore, facile friabilis. Amiantos appellatus a veteribus eo quod, si ex ipso vestis fuerit contexta, contra ignem resistat et igni inposita non ardeat, sed splendore accepto nitescat; et est scissi aluminis similis, veneficiis resistens omnibus, specialiter magorum. Batrachites similis est testae laminis scissibilis. Galactites
Abbreviated transcription (Latin):
peritur appellatus shic integer fluctuare tradituri comminutus mergi¶Ar abncus simi
st eboris sineulla macula Thic defricatus ad cotem sucum dimittit croco similem. Tu¬
daicus lapis albus est atq forma in scemate glandisscripturisssub inuicem modulatus quas
greci graminas uocant ES amiusa samo insula ubi reperitur uocatuss et est grauis & candi¬
spoliendi aurum utilis aEnemfitis uocatus a loco aegiptis &ꝰ est gemmantis naturȩ
THic tritus atq: in his quae urenda sunt  & secanda exaceto inlinitus ponitur Pta obstu¬
cere facit corpus sut non sentiat cruciatum ¶Soro fagus lapis dictuss eoquod corpor
gos comedere ¶Nascitur autem intro adeffisili uena scmditur  Sunt et eius demge¬
ris inoriente saxaquȩ etiam uiuentibus alligatae rodunt corpora mitiores autem ser¬

Expanded text:
peritur, appellatur; hic integer fluctuari traditur, comminutus mergi. 256 11. Arabicperitur, appellatur; hic integer fluctuari traditur, comminutus mergi. 256 11. Arabicus similis est ebori sine ulla macula. Hic defricatus ad cotem, succum dimittit croco similem. 12. Judaicus lapis albus est, atque in schemate glandis scripturis sub invicem modulatus, quas Graeci γραμμὰς appellant. 13. Samius a Samo insula, ubi reperitur, vocatus et est gravis, et candidus, poliendo utilis. 14. Memphitis vocatus a loco Aegypti, et est gemmantis naturae. Hic tritus, atque in iis, quae urenda, et secanda sunt ex aceto illitus, ita obstupescere facit corpus, ut non sentiat cruciatum. 15. Sarcophagus lapis dictus, eo quod corpora dicitur,a φαγεῖν comedere. Nascitur autem in Troade, fissilique vena scinditur. Sunt et eiusdem generis in oriente saxa, quae etiam viventibus alligata erodunt corpora. Mitiores autem ser
Abbreviated transcription (Latin):
rites persic̃ lapis fuluus aeris simulans qualitatem cuius plurimus ignis si quidem facile scin
accepit I est alius pirites uulgaris quemuiuum lapidem appellant qiu ferro uellapide per¬
sus scintillas emit titsquȩ excipiuntur fulgore uel aliis fungis uel foliis et dicto celerius prebet
ignemshunc uulgus focarem petram uoca silenites quilatine lunaris inter pretatur eo
quod interioremeis candorem cum luna crescere atq deficere aiunts gignitur inperside
Gionisius lapis fuscus et rubentibus notis sparsus .s Vocatur autem ita quia siaquȩ mixtus
conteratur uinum flagrat s& quod in illo mirion estł ebrietatire sistit. Q racius nigeraso¬
norus nascitur in fluminescuius nomen est pontus inequitia rigius lapis exloco truxit
micosa uritur sante a uino per fusus follibusq flatus donec rubes cat᷑ acrursus dulciumo

Expanded text:
rites Persicus lapis, fulvus, aeris simulans qualitatem, cujus plurimus ignis: siquidem facile scinrites Persicus lapis, fulvus, aeris simulans qualitatem, cujus plurimus ignis: siquidem facile scinaccepit. Est alius pyrites vulgaris, quem vivum lapidem appellant, qui ferro, vel lapide percussus scintillas emittit, quae excipiuntur sulphure, vel aridis fungis, vel foliis, et dicto celerius praebet ignem. Hunc vulgus focarem petram vocat. 6. Selenites Latine lunaris interpretatur, eo quod interiorem ejus candorem cum luna crescere, atque deficere aiunt. Gignitur in Perside. 7. Dionysias lapis fuscus, et rubentibus notis sparsus. Vocatur autem ita, quia si aquae mistus conteratur, vinum flagrat, et quod in illo ardore mirum est, ebrietati resistit. 8. Thracius niger, et sonorus, nascitur in flumine, cujus nomen est Pontus in Equitia. 9. Phrygius lapis, ex loco traximicosa. Uritur antea vino perfusus, flatusque follibus donec rubescat, ac rursus dulci vin
Abbreviated transcription (Latin):
st quanto magis ceruleus est ¶C agates lapis primus inuentus sstuentus psicilia gaga tis
minis fluore reiectus Tunde & nominatus licet hbrit tania sit plurimus.¶ Est autem niger
lanus leuis et ardens igni ad motus fictilia  eoscripta nordelentur incensus serpentess
dȩmoniacos prodisuir ginitatem deprȩhendic ¶mirum quia accenditur aqua olẽo extirgui¬
ur Ab eston arcidiȩ lapis ferrei colors ab igni nomen sortitus seo quod accensus seme
numquam extinguit᷑ de quo lapide mecham̃ cum aliquil ars huma na molita est d gentiles
captisacrilegio mirarentur ¶ Deni quo intemplo quondam uentris fuis se fanum ibi quecandela¬
brum et ineo lucernam subbiuo sic ardentems et eaonulla tempes tas nullus imber extingueret
tillas emitit I hic tenentis manum siue hementius prematur aduriđ propter quod ab igne noñ¬

Expanded text:
est quanto magis caeruleus est. Gagates lapis primum inventus est in Sicilia, Gagatis est quanto magis caeruleus est. Gagates lapis primum inventus est in Sicilia, Gagatis fluminis fluore reiectus; unde et nominatus, licet in Brittania sit plurimus. Est autem niger, planus, levis et ardens igni admotus. Fictilia ex eo scripta non delentur; incensus serpentes fugat, daemoniacos prodit, virginitatem deprehendit; mirumque, accenditur aqua, oleo restinguitur. Asbestos Arcadiae lapis ferrei coloris, ab igne nomen sortitus eo quod accensus semel numquam extinguitur. De quo lapide mechanicum aliquid ars humana molita est, quod gentiles capti sacrilegio mirarentur. Denique in templo quodam fuisse Veneris fanum, ibique candelabrum et in eo lucernam sub divo sic ardentem ut eam nulla tempestas, nullus imber extinguerettillas emittit: hic tenentis manum, si vehementius prematur, adurit, propter quod ab igne no