comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶An. Iuste.
Cum accepisset gallum medicum acu¬
tissum quidem sed auarissum ingenii
sophistam relicta mtdicina ad cãs a gen¬
das sese cõuectisse forumq õne sophis¬
matibus inuoluexe illum fore prohibuat
decrito edicte ut õnis lis quam ⁊ allu
patroms e sticeret ipso urxe habectaue
u qua et in pasta

Expanded text:
. IUSTE Cum accepisset Gallum medicum quidem acutissimi sed avarissimi ingenii sophistam, relicta medicina, ad causas agendas sese convertisse, forumque omne sophismatibus involvere, illum foro prohibuit, decreto edito, ut omnis lis, quam Gallus patronus susciperet, ipso iure haberetur iniqua et iniusta
Abbreviated transcription (Latin):
imint item Afonsum regem nõmo
uectigalium partem maximam cuubus
ius clargitulo uei uebes etiam predars¬
smias countatus ducatusq splendidissi¬
mos dono dedisse ac interimi solitũ dicere
Regumin prniis studium et officiũ e se
popularet suoi locupletes efficere Popu¬
la ribus enum dicioribus factis Neritiq
reges futureos pauperes

Expanded text:
imus item Alfonsum regem non modo vectigalium partem maximam civibus suis elargitum, sed urbes etiam praeclarissimas, comitatus ducatusque splendidissimos dono dedisse. Ac interim solitum dicere regum in primis studium et officium esse populares suos locupletes efficere, popularibus enim ditioribus factis neutiquam reges futuros pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
Maximum uero argamentum imet¬
talitatis sibi uideri dicebat ꝙ corpus in
hac uita de crestore uiderennus ac per dĩã
membra suos quasi fines et teemino
habere Amma uero quanto magis ad
annos accedecet Tantoragis intelli¬
uentia uixtute et sapiã erestere

Expanded text:
Maximum vero argumentum immortalitatis sibi videri dicebat, quod corpus in hac vita decrescere videremus, ac per omnia membra suos quasi fines et terminos habere. Animam vero quanto magis ad annos accederet, tanto magis intelligentia, virtute, et sapientia crescere
Abbreviated transcription (Latin):
Alfonsus cum aliquando la pare ammu
a ne gotiis uellet Non se quidem al didit
neq ludos aliquos exerunt Sed utna¬
cione pluripum usus ist q̃ut liguequi
trãd idit non solum adolestentes sed gran¬
dioies etiam natie milicie la bores tolerart
pulche cerne toudiscunt Nec Iamẽ quẽ
mirata dignum est aut uenationes aut
amores aut demqz uoluptas aliqua af¬
lum unq a negotiis remorata est

Expanded text:
Alfonsus cum aliquando laxare animum a negociis vellet, non se quidem abdidit neque ludos aliquos exercuit, sed venatione plurimum usus est, qua, ut Licurgus tradidit, non solum adolescentes sed grandiores etiam natu militiae labores tollerare pulcherrime condiscunt. Nec tamen, quod miratu maxime dignum est, aut venationes, aut amores, aut denique voluptates aliqua Alfonsum unquam a negociis remorata est
Abbreviated transcription (Latin):
Afonsus cum accepisset quemdam ex
uenerosioribus necem e iamdudũ molin
non propterea solus cum solo congrodi
ueritus est quĩymo uelut decestand faci¬
uoris ignarus Sepe illum placidissina
ceuersanone a proposito de flecte tentau¬

Expanded text:
fonsus cum accepisset quendam ex generosioribus necem sibi iam dum moliri, non propterea solus cum solo congredi veritus est, quinimmo velut detestandi facinoris ignarus, saepe illum placidissima conversatione a proposito deflectere tenta
Abbreviated transcription (Latin):
Proceres ac purpuratos suos a rege r̃pħẽdi
sortis suos seruitores appellarẽt maxime
cum huiustemodi hõĩes a philippo rege nõ
seructores non subditos ut ab istis sed amicoᷤ
et familiares appellatos lectitasset

Expanded text:
Proceres et purpuratos suos ab rege reprehenfortis suos servitores appellarent, maxime cum huiuscemodi homines a Philipo rege non servitores, non subditos, ut ab istis, sed amicos et familiares appellatos lectitasset
Abbreviated transcription (Latin):
CAn. fortiter.
Offerentes sese quosdam ad renati ane¬
crauẽ sui ducis necem reierit ae dete iairs
est ut si tale aliquid de celero ce gitaro au¬
nt in eos tamꝙ parciadas aminaduer¬
icum minitaretu Addeus se quidem
uictute non inisidiis crn hoste de Regno
conendere Surale et hiy resporidit mu
sese in mortem francisez fortie ꝑaratos esse
regi significarent Nũqͣ sibi uictoriã placuusse
cuius postea pigendum pudendum ue esset
in ab huiuscemodi consiliis abstineant¬
alia se exempla in illos editurum ut eut¬
modi consilia sibi adinodim molesta ẽt õncts
nelligant

Expanded text:
. FORTITER Offerentes sese quosdam ad Renati Andegavensium ducis necem, reiecit ac detestatus est, ut si tale aliquid de cetero cogitare auderent, in eos tanquam parricidas animadversurum minitaretur, addens se quidem virtute non insidiis cum hoste de regno contendere. Simile et his respondit, qui sese in mortem Francisci Sfortiae paratos esse regi significarent, nunquam sibi victorem placuisse, cuius postea pigendum pudendumve esset, ni ab huiusmodi consiliis abstineant, talia se exempla in illos editurum, utmodi consilia sibi admodum molesta esse omnes intelligant
Abbreviated transcription (Latin):
¶An. grauiter.
Adulatores aunem lupis haud absimiles
sse direbat Nam que admodum iuꝑi tiil¬
lando ac seal puxiendo asmos uorare solar
essem Sic adulatores ad ꝑncim ꝓrĩcipũ
blandiciis siraul ac mẽdaciis intenderent

Expanded text:
. GRAVITER Adulatores autem lupis haud absimiles esse dicebat. Nam quemadmodam lupi titillando ac scalpuriando asinos vorare soliti essent. Sic adulatores ad perniciem principum blanditiis simul ac mend
Abbreviated transcription (Latin):
Maximia cura intenauin regem. dd ex sol¬
uidimius Memorem rti ego axbaror dixti
alius Litis atq cris alieni comitem esie
mileriam Per belum eterum neapolitanũ
quiqz et quinquagrta miba suꝑga quãquies
cẽtena aureorũ mutuo cõtraxerat A quo
debito dum proderem hic prope liberatum
uidimus ac proiide respirantem et merito
letum dicere Regibus qui pro redditu sup̃tus
metiũtur bona oĩa cedere amari a curibus
non mitu Ciues ipsos a suspicione nouerĩt
muneruo leuatos alacres agere suaq boa
ostentare ac deniq principis uitam uotis
supplicusq expelere

Expanded text:
 regem ad exolvidimus memorem, uti ego arbitror, dicti illius, litis atque aeris alieni comitem esse miseriam: per bellum etenim Neapolitanum quinque et quinquaginta millia supra quinquies centena aureorum mutuo contraxerat, a quo debito, dum proderem haec, prope liberatum vidimus. Ac proinde respirantem et merito laetum dicere regibus, qui pro redditu sumptus metiuntur, bona omnia cedere, amari a civibus non metui, cives ipsos a suspitione novorum munerum levatos alacres agere, suaque bona ostentare, ac denique principis vitam votis suppliciisque expetere
Abbreviated transcription (Latin):
¶an.fortiter.
am in predicatione cuiisdam uiq sancti
sompno rex admodum gauaretur itas
u dignitati aut attencioni sue cõuen
itelligeret digois digilit ocerlte quidhia

Expanded text:
FORTITER um in praedicatione cuiusdam viri sancti somno rex admodum gravaretur, neque id dignitati aut attentioni suae convenire intelligeret, digitis digitos occulte quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Redcunte alfenso a Careta neapolim ẽt
una in classe regia Iohanna regr̃a et Iohes
Cararolus uie p̃marius pluxosq p̃terea
procercs ac ueguli nauigarent Ad eum
propius accessisse fortiam auint atoz dixisse
Nunc d rex si uis et uelle detes Potes
uniuersum regnum neapolitanum absq
aduersario aut dubitacione aliqua obtine
hoc est Si quos tecuum ipse ducis eos õẽs
in iciliam captiuos dimiseris ac regnes
solus cui Rox le quidem si id neseraet
eo proposito ex hispana decessisse t
ueram et absalutam ꝯlexiam quantum
in se esset reportaret ad suos quam non
perfidia et dolo Sed uictute et rõstantia
se posse assequi dti optimii maxrim bem¬
gnitate confideret Reges quidem fortue
bonis mĩme indigere Sed laude prlius
hoc est hõim perpetua cõmendatione et
fama

Expanded text:
Redeunte Alfonso e Caieta Neapolim, cumque una in classe regia Ioanna regina et Ioannes Carazolus, vir primarius, pluresque praeterea proceres ac regali navigarent, ad eum propius accessisse Sfortiam aiunt atque dixisse: "Nunc o rex! Si vis et velle debes, potes universum Neapolitanum regnum sine adversario aut dubitatione aliqua obtinere. Hoc est, si, quos tecum ipse ducis, eos omnis in Siciliam captivos dimiseris, ac regnes solus." Cui rex se quidem si nesciret eo proposito ex Hispania decessisse, ut veram et absolutam gloriam, quantum in se esset, reportaret ad suos, quam non perfidia et dolo, sed virtute et constantia se posse assequi Dei optimi maximi benignitate confideret. Reges quidem fortunae bonis minime indigere, sed laude potius, hoc est hominum perpetua commendatione et fama
Abbreviated transcription (Latin):
Dediolanensibus uero a uenetrtouanter
it a framisco fortia bello oppressis dug¬
liũꝙ ab Afonso magnopere postulãtibꝰ
elitratus est cex illis denuun uent con¬
silium ini Si ludouicum gonragam hoc
ipsum affectantem mercede condinceret
mediolanensium causa qua proptex puclio
udio mandauerat uti hoc noĩe ip̃i ludouico
trignta aureorũ peresoluecet. Ceteximꝰ
põdius q̃m interim karolus ludoniti frater
qui sub mediolantusibus merclat egupato
audente et erema ad fornam trãsipset
ac proiide ne cum fre ludomieus ids ihrea¬

Expanded text:
Mediolanensibus vero a Venetis pariter et a Francisco Sfortia bello oppressis, auxiliumque ab Alfonso magnopere postulantibus, arbitratus est ex illis demum beneconsultum iri, si Ludovicum Gonzagam hoc ipsum affectantem mercede conduceret Mediolanensium causa. Quapropter Puccio Podio mandaverat uti hoc nomine ipsi Ludovico XXX millia aureorum persolveret. Ceterum Podius, quoniam interim Carolus Ludovici frater, qui sub Mediolanensibus inherebat, occupato Laudente et Crema ad Sfortiam transisset, ac proinde ne cum fratre Ludovicus
Abbreviated transcription (Latin):
Conductus iam a Rege hestor fauẽtruns
ꝑui mlibus aureoꝵ sibi traditis anteaq
regi militare inciperet ad bonomenses et
franciscum fortiam se cõtulit quod enu
neapoli rescitiunesset Anchomiꝰ cafarde
hestoris scriba qui dñi negotia procurabat
apud regem uite metuens prosugit Ierli
itecceptus in uia ad regem reductus est
Constitutus in mudium insus ist r̃citar
condiciones interc regem et eui diin par
eum mitas quas cum intellexissent quir
adecant ab hestore uiolatas esse A Egi
dimissus est non solun mitu mortis libera¬
tus sed uiatito eniam adiutus hoc etia
magnammitatem regis restrendum ess
ꝙ cum hestore in fidem r̃cipiende pecumi
obsidtm dace filium obtulisser R xege
illi sicuti plerisq aliis negatum esse palam
est non metu sed gratia et uoluntate sebi
operam daci suũ semꝑ cõsilium extitisse

Expanded text:
Conductus iam ab rege Hestor Faventinus XVI millibus aureorum sibi traditis iam, antea quam regi militare inciperet, ad Bononienses et Franciscum Sfortiam se contulit. Quod cum Neapoli rescitum esset Antonius Cafarelius, Hestoris scriba, qui domini negocia procurabat apud regem, vitae metuens profugit. Verum interceptus in via ad regem reductus est. Constitutus in medium iussus est recitare conditiones inter regem et suum dominum per eum initas, quas cum intellexissent, qui aderant, ab Hestore violatas esse, ab rege dimissus est non solum metu mortis liberatus, sed viatico etiam adiutus. Hoc etiam ad magnanimitatem regis referendum est, quod cum Hestor in fidem recipiendae pecuniae obsidem dare filium obtulisset, ab rege illi sicuti plerisque aliis negatum esse palam est. Non metu sed gratia et voluntate sibi operam dari suum semper consilium extitisse
Abbreviated transcription (Latin):
An. humaniter.
Conuocato regulorum procexũq consilio
ma poli non defuerunt qui crederent eudcat
a rege contrucidandos Siquidem id aligu
eis a suꝑioribus regibus accersins aceiderat
Ceterum hii primo quidem ab alfouss per
umaniter accepti sunt dem dissoluto eo¬
silio leti et itolumes dumuissi Tum pͥmum
sese uerum regem ac patcem uidisse pro

Expanded text:
. HUMANITER Convocato regulorum procerumque consilio Neapolim, non defuerunt qui crederent evocatos ab rege contrucidandos esse, siquidem id aliquando eis a superioribus regibus arcessitis acciderat. Ceterum hi primo quidem ab Alfonso per humaniter excepti sunt, dein dissoluto consilio laeti et incolumes dimissi, tum primum sese veru
Abbreviated transcription (Latin):
Cum aliq̃n nauali prelio rex desperatis
rebas posset ex onera ciis nauibus in txi¬
rencũ suarum classem facile euadere Et¬
cnum prefectus illarum Iohẽs hyparitanus
uir strẽmius presto exat semper xegis uo¬
lũtatem ac nutum obseruant noluit lamẽ
in creccines descendeꝰ sed ex naui sua p̾mus
in ho uiũ naues transiliit seq dedidit ratu
u quod postea effectu probatum ẽs en etia
capti auctorcitatẽ ad sotiorũ salutem et libe¬
rationem plurimũ ualituram

Expanded text:
Cum aliquando navali proelio rex, desperatis rebus, posset ex onerariis in triremium suarum classem facile evadere, etenim praefectus illarum Ioannes Hixaritanus vir strenuus praesto erat semper regis voluntatem ac nutum observans noluit tamen in triremes descendere, sed ex navi sua primus in hostium navem transiliit, seque dedidit ratus id, quod postea effectu probatum est, eius etiam capti auctoritatem ad sociorum salutem et liberationem plurimum valituram
Abbreviated transcription (Latin):
CAn. fidenter .¬
IAlfonsus Cum a ludouico podio E xoma
coctior factus esset Nictium regiorũ peditũ
ductorem ad hostes occupatis aliquot oppidis
tat m transiturũ Eq re fere illũ re adhuc
integra capere et custodire malle se ĩquit
a sus prodi dampnoq affici qͣrde illis uirqs
minus cõfisum uideri desistat Rictio ut libet
se nequaꝙ᷑ de beneficiariis suis tale aliquĩ
iisi compteto scelere esse cecditurum hiis
adiicieus ꝙ cum Rictiuis prodicionis occasion
uerens a rege granem quaru̾am peium
indebite afflagidaret lex illain uil ut dum
a proposito de flocteret uel ne quio culpr In

Expanded text:
. FIDENTERlphonsus cum a Ludovico Podio e Roma certior factus esset, Riccium regiorum peditum ductorem ad hostes occupatis aliquot oppidis statim transiturum, aeque re fore, illum re adhuc integra capere ac custodire, malle se inquit a suis prodi damnoque affici, quam de illis unquam minus confisum videri. Desciscat Riccius, ut lubet, se nequaquam de beneficiariis suis tale aliquid nisi comperto scelere esse crediturum. His addictas, quod cum Riccius proditionis occasionem quaerens a rege grandem quandam pecuniam indebite effligitaret, rex illam vel ut eum a proposito deflecteret, vel ne qui
Abbreviated transcription (Latin):
turos Post hec cecum in agro reuisisse
Repexlaq pecimnia compatrem cõpellende
exlamasse Cecum oculato melius uidisse
letũꝙ rediisse Cecorũ uero admonitum
Rege̾ eos impatores maxume laudare qui
eos qui ceulum preliis amisissent coronates ⁊¬
milires suosq hambales appellarent

Expanded text:
turos. Posthaec caecum in agro revisisse turos. Posthaec caecum in agro revisisse repertaque pecunia compatrem compellando exclamasse, caecum oculato melius vidisse laetumque rediisse. Ceterum vero admonitum regem eos imperatores maxime laudare, qui eos, qui oculum proeliis amisissent, coronatos milites suosque Hannibales appellarent
Abbreviated transcription (Latin):
audiuimus a Rege cecum natirra agri¬
enti adhuc uiuere quem se peunẽ ducem
uenationis habuisset mousecantem hiis
sis qui oculis cernerent ferarum salins
lacebras Sed et illud de cec hꝰ mgiero
hunc aucros ferme quĩgertos deqz hiy
ualde sollicitum statuisse in ag o defodere
d dientem a uicino eius c̃õparee cõspectũ
deume peruniam ablatam Cum utro
pancis post diebus thez aurxum reuisere
neq inuenisset aĩo angi distruciari epedi
iq aliũ comectare iisi uiamnũ comprem
surrix potuisse Acessisse ꝙ. ad illum aq
uixisse esse quob consulere eum oporte
enere se aucros mille quoru paxtem
diidiam olteusisset iam intuto
cecum et Rerum per ꝙ̃nicone dumtiitod
dropteria si et quo ꝙ uisum sueru he
Reliquũ in eodem illo loco tuto quidem condi
et obstrudi posse/ Compatrem rõprobasse
consilium ac propere precͥurrisse quĩgẽtet¬
q auctos unde nuper effoderat recondidisse
ratum totos nille mox sibi ne quaqͣ de fu¬

Expanded text:
udivimus ab rege caecum natura Agrigenti adhuc vivere, quem saepenumero ducem venationis habuisset monstrantem his ipsis, qui oculis cernerent, ferarum saltus ac latebras. Sed et illud de caeci huius inhanc aureos ferme quingentos, deque his valde sollicitum statuisse in agro defodere, defodientem a vicino eius compatre conspectum abeunte pecuniam ablatam. Cum vero paucis post diebus thesaurum reviseret neque invenisset, animo angi, discruciari, exedi, neque alium coniectare, nisi vicinum compatrem surripere potuisse, accessisseque ad illum atque dixisse esse quod consulere eum oporteat: tenere se aureos mille, quorum partem dimidiam abstruxisset iam in tutocaecum et rerum per quam incommodum custodem, propterea si ei quoque visum fuerit hoc reliquam in eodem loco tuto quidem condi et abstrudi posse. Compatrem approbasse consilium, ac propere praecurrisse quingentosque aureos, unde nuper effoderat, recondidisse ratum totos mille max sibi nequaquam defu
Abbreviated transcription (Latin):
Lupo simenio ꝙ eius opera in bello neapolo¬
tano uiginti annos fideli pariter et forti
usus foret id quod magnamimum ac gene¬
cosum uixum appetere intelligebat sumos
quosq honores nouosq et amplissimos ma¬
gistratus rex centulit Siquidem eũ preidqe
aut maius presidem in scicilia simul et
in toto regno mapolitano quod antea eulli
alii contigerat foca Seq alterũ appellan
exemplo uti ego acbitror alexandi /n
ephescionem uoluit gratitudine quidane
officio a cuemine uiuq̃ se uinei passq̃ fuit

Expanded text:
Lupo Simenio quod eius opera in bello Neapolitano viginti annos fideli pariter ac forti usus foret, id quod magnanimum et generosum virum appetere intelligebat, summos quoque honores novosque et amplissimos magistratus rex contulit. Siquidem eum proregem aut, si mavis, praesidem in Siciliam simul et in toto regno Neapolitano, quod antea nulli alii contigerat, fecit; seque alterum appellari exemplo, uti ego arbitror, Alexandri in Ephestionem voluit. Gratitudine quidem et officio a nemine unquam se vinci passus est
Abbreviated transcription (Latin):
Alfonsus quodam die panorini sacͣtissime
dĩnce hostie obuiam factus equo desilnt
Corpusq dñ comuitatus deductꝰ est tandẽ
in domũ muhieris ciuudam e graui parti
pent iam mertue Qua ex re ualde sollicit
atq auxio Puctio qui trum aderat mãdat
ut illico diue ferine cingulum afferat quo
allato et sũma cum deuotione suꝑ iacentis
corpuis impoito tati ĩrolumus eurxa ost

Expanded text:
Alfonsus quodam die Panhormii sacratissimae dominicae hostiae obviam factus, equo desiliit, corpusque Domini comitatus, deductus est tandem in domum mulieris cuiusdam e gravi partu pene iam mortuae. Qua ex re valde sollicitus atque anxius Puccio, qui tum aderat, mandat ut illico divae Fermae cingulum afferat, quo allato et summa cum devotione superiacentis corpos imposito statim incolumis enixa est
Abbreviated transcription (Latin):
meum transfixerũt sed subter pregordia
mea dibacchati sunt acerbius. Illic
uulmis situ puecuit illic pite mẽe metuo
illic dũ manus tuas adhibe uelocter
Quus enm saluator mi et hec aspiñes
ix alto taciusti et passus es quial go
promeri ¶is: reberis fo tasse nec pa¬
neris in fintm qm̃ tu selus potens eꝓpre¬
scribere leges morti Il ⁊arcebis carni¬
fices ab interitu meo q̃ui in te spes inta
magna est ipse saluum me facits de ma¬
nbus impiorum O locia. Sicut

Expanded text:
meum transfixerunt, sed subter precordia meum transfixerunt, sed subter precordia mea debacchati sunt acerbius. Illic vulnus situ putruit; illic vite mee metuo; illic, Domine, manus tuas adhibe velociter. Vivis enim, salvator mi, et hec aspiciens ex alto, tacuisti; et passus es, quia ego promerui. Misereberis fortasse, nec patieris in finem, quoniam tu solus potens es prescribere leges morti. Ipse arcebis carnifices ab interitu meo, quoniam in te spes mea magna est. Ipse salvum me facies de manibus impiorum. Gloria Pat
Abbreviated transcription (Latin):
mortis est iudicium Dies intos in ama¬
raaudimbus exegi cõsumpsexũt me cure
ĩmortaley et aĩe mee litigio exasperatus
sum. Corporit mei sarcina defessus ac
curuatus ingredior et terram murdus
aspitio. Intus et extra michĩ psĩ sum
molesnis ut robiq hostes domesticot ĩnem
qui me pessimdedexunt. P crsecutoribut
aliemgenis patuit ingr̃e sus et murorũ
custodia deuicta est E ego sõno grais
atq incautus inier tenebras nocts op¬
pressus sum. H ulla michi sp̃es salutis
et miserere ma G loria Sicut
uehemẽtex hoccor mortis superasditit
debueram auxilium expertaui nec sicut
dignum fuerar speraui Propterer Rix¬
mamentum cui inuixus ecam me dest¬
luit reprrite de ego prouus in terrã sum
proseratus Agnoui cadens ꝙͣ debiliter
erissem predones insultauerũt corrue
S poliaxunt me deliciis multis q̃sitis
miche de longinquo tabe et cruore de¬
formauerũt ind Tulnecibus guissimis
cõferexut sennammem atq nudum xe¬
liguerunt in deserto. Caxur et pectus

Expanded text:
mortis est indicium. Dies meos in amaritudinibus exegi; consumpserunt me cure immortales, et anime mee litigio exasperatus sum. Corporis mei sarcina defessus ac curvatus ingredior, et terram invitus aspicio. Intus et extra michi ipse sum molestus; utrobique hostes domesticos inveni, qui me pessundederunt. Persecutoribus alienigenis patuit ingressus, et murorum custodia deiecta est. Et ego somno gravis atque incautus, inter tenebras noctis oppressus sum. Nulla michi spes salutis, et miserere mei. Gloria Patehementer: horror mortis superastitit debueram auxilium expectavi; nec sicut dignum fuerat, speravi. Propterea firmamentum cui innixus eram me destituit repente, et ego pronus in terram sum prostratus. Agnovi cadens quam debiliter stetissem. Predones insultarunt corruenti. Spoliarunt me divitiis multis, quesitis michi de longinquo. Tabe et cruore deformarunt me. Vulneribus gravissimis confecerunt me. Semianimem ac nudum reliquerunt in deserto. Caput et pectus
Abbreviated transcription (Latin):
octes mee inmerore transeunt
et terrores agirant ĩnuneris ron¬
tiencia cõcutit insominm et male ropꝭ
ed laborem. Signum pestifen enaut
prohibe dñe. et occurae qm̃ adueniantis

Expanded text:
octes mee in merore transeunt et terroribus agitant innumeris. Conscientia concutit insomnem et male michiem. Signum pestiferi eventus prohibe, Domine, et oc
Abbreviated transcription (Latin):
Pulcritudinis amator cũ esset nimincũ
iuxta chrisippi senttutiã putabat pulchra¬
tuduam esse uirtitis flordm nũꝙ tameñ
ucentia aut cõtumelia in et item aliciis
est usus

Expanded text:
Pulchritudinis amator cum esset, nimirum iuxta Chrisippi sententiam, putabat pulchritudinem esse virtutis florem; numquam tamen licentia aut contumelia in aetatem alicuius est usus
Abbreviated transcription (Latin):
Interrogatus aliq̃n cex quĩ sibi sine
utilirate houor esse uidentur Cõstiis
id sibi uideri respoñdit ut si peracitum et
peracce quis cernat sed offusus caligine
obercet in tembris¬

Expanded text:
Interrogatus aliquando rex, quid sibi sine utilitate honor esse videretur, consimile id sibi videri respondit, ut si peracutum et peracre quis cernat, sed offusus caligine oberret in tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
fanduuimus regem de beingnitate natrre
dissectatan di ere quod etiam in uiciis quo¬
dãmodo prospexisset generi humano Nain
pro luxuria meimonium permisisset p
iniudia emulationẽ pro accidia siue ocio¬
rate laxamẽtum dro gula et uentris ingli¬
iue nbatum Pro auaricia parcimoniam
proira admonicionem Increpationemq
pro superbia uero nichii õmino indulsisset
det incelligant superbi non solum hõibus
se sedetiam deo a nature infestos ac dereta¬

Expanded text:
divimus regem de benignitate naturae differentem dicere, quad etiam in vitiis quadam modo prospexisset generi humano. Nam pro luxuria matrimonium permisisse, pro invidentia aemulationem, pro accidia sive ociositate laxamentum, pro gula et ventris ingluviae cibatum, pro avaritia parsimoniam, pro ira admonitionem increpationemque, pro superbia vero nihil indulsisse, ut intelligant superbi non modo hominibus se, sed etiam Deo et naturae infestos ac detesta
Abbreviated transcription (Latin):
Pueros ques ad scudia bẽarum aptõs ac
prope natos mauertur Iecum pariptato
es mopia ad gloriam aspirare non posse
ut quisq uel ad hanc uel ad illam disuplinã
iooneus uidebatue partim ⁊hetoribus xtiiiyi
chilozophis erudiendos c̃omendabat fouebat¬
q srumptumillis affatm munstrans
inili pietate et lirecalitate usus in throlo¬
gos po crrl Nanqicum ad doctoratum as¬
ue insi marris sup̃tibꝰ adco corcupta ei
dep̃uata sina d̾ca nõ possdi eos e ptcinna

Expanded text:
Pueros, quos ad studia litterarum aptos ac prope natos intueretur, verum paupertate et inopia ad gloriam aspirare non posse, ut quisque vel ad hanc, vel ad illam disciplinam idoneus videbatur, partim rhetoribus, partim philosophis erudiendos commendabat, fovebatque sumptum illis affatim ministrans. Simili pietate ac liberalitate usus in Theologos pauperes. Nam cum ad doctoratum ascendere nisi magnis sumptibus adeo corrupta et depravata sunt omnia non possent, eos et pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
llud silentio pretertundum non fuit ꝙ
cumzesset Alfonsus tot tantorũq uex
cegnorum honore gra opious petentia ac
sa pieretia amuirabilis iũꝙy tamen aut iaz¬
tancia aut ĩsolentia notari potueais
Decabsurdum sibi uidtei dixctat reges ab
aliis regi duces ab aliis duci

Expanded text:
llud scilentio praetereundum non fuit, quod cum esset Alfonsus tot tantorumque rex regnorum, honore, gratia, opibus, potentia ac sapientia admirabilis, nunquam tamen aut iactantia aut insolentia notari potuerit. absurdum sibi videri dicebat reges ab aliis regi, duces ab aliis duci
Abbreviated transcription (Latin):
Tuut Alfonsus apud Iuliam tẽplũ Iurta¬
polim Cum ex prelio relatum militen
licaliter gula transfixum eicca se collocari
uissa Suoq ipsus sudariolo uuliuis obtu¬
ran Cum ueco nullam spem dite superesse
aaduecterit moribundum ad spem biate et
merralis uite uehernẽter hortatns est Maor¬
mũ sepeliq quoq diligẽtissime uicaut¬

Expanded text:
t Alfonsus apud Iuliani templum iuxta Neapolim, cum ex proelio relatum militem laetaliter gula transfixum circa se collocari iussit, suoque ipsius sudariolo vulnus obturari. Cum vero nullam spem vitae superesse animadverteret, moribundum ad spem beatae et immortalitatis vitae vehementer hortatus est, mortuam sepeliri quoque diligentissime cu
Abbreviated transcription (Latin):
¶Añ. Clemẽter liberalit̾. ¶Ca.¬
Antocaptoq a Rege anchomo candola
pideq carpinono ubi upor et filii et fortie
õnes ancho in essent in potestare redacto
õnes in libertatem pro suo more incolues
restituit Thezauros uxori dedit sibi ex p̃ciosa
et diffamata supellectile nichil õmno inse
uitreum poruluon assumens

Expanded text:
. CLEMENTER, LIBERALITER Vieto captoque ab rege Antonio Candola oppido Carpinone, ubi et uxor et filii et fortunae omnes Antonii essent in potestatem redactae, omnes in libertatem pro suo more incolumes restituit, thesauros uxori dedit, sibi ex pretiosa et diffamata supellectile nihil omnino nisi vitreum poculum assumens
Abbreviated transcription (Latin):
Stabat in uipa uulturii flumimis rex quo
trancienti exercitu adiumẽto esset. Cum
equiti cuidam Butardo noĩe ex acie endo¬
phi percusini aque ui ꝑtracto ac prope absorgo
uti open fercent inclamaiit Qum uero
nemmem suppetias ferre intueretint Ipse¬
ines iõcitato equo in Rapidissimum flumen
opis fertude gr̃a se cõiecit quim subsecutus
cuinesset hymiacus gynara ip̃m butardũ
ennanintmn retulere Appensumq in pcdes
parrimam requain cuoĩtre subegere quem
igne cefocillatum exteresumq et ipsuis regis
uescibus emictum uinificatum deiq auint
Aragoniam Aragoniam exelamasse

Expanded text:
Stabat in ripa Vulturni fluminis rex, quo traiicienti exercitu adiumento esset, cum equiti cuidam Butardo nomine ex acie Rodolfi Perusini aquae vi pertracto ac prope absorpto, uti opem ferrent, inclamavit. Cumque vero neminem suppetias ferre intueretur, ipsemet concitato equo in rapidissimum flumen opis ferendae gratia se coniecit, quem subsecutus cum esset Hinnicus Givara ipsum Butardum semianimem retulere, appensumque in pedes plurimam aquam evomere subegere, quem igne refocillatum extersumque et ipsius regis vestibus amictum, vivificatum denique, aiunt «Aragoniam, Aragoniam» exclamasse
Abbreviated transcription (Latin):
Siimus Alfonsum hortatu ac p̃tibus
ugenii põfifias expedicionem pieene
regionis que a francisto fortia potenti¬
mis ac prescantissuns copia duclore
teneretur inscituisse atq inde tandem
e optum magni beignitate fortiam
et una et item altera urbs e receptis ob
gratitudinem ultro a põtifice offererẽtir
regi illas ingenti aio cepudiasse non se
quidem quescus sed dei et doclesie grata
cxpedicionem illam suscepisse dicẽtem

Expanded text:
Scimus Alfonsum hortatu ac precibus Eugenii pontificis expeditionem Picenae regionis, qui a Francisco Sfortia potentissimo ac praestantissimo copiarum ductore teneretur, instituisse atque inde tandem Dei optimi maximi benignitate Sfortiam et una et item altera urbs e receptis ob gratitudinem ultro a pontifice offerrentur regi, illas ingenti animo repudiasse, non se quidem quaestus sed Dei et Ecclesiae gratia expeditionem illam suscepisse dicentem
Abbreviated transcription (Latin):
meditatus sum sed inheret ossibus. Q
si tandem excidat a collo meo excider eõ¬
fescun si tu uisseris altissue. Osi michi
sic irastar in pccis meis ut te diligam uel
sero. m ed multum tuneo quia libertas
moi mambus meis labestã est. Iusce
crucior consensi la bore torqueor dignissiõ
Quid michi procuraui demens cathenã
meam ipst contexui et incidi uolent in in¬
sidias mortis: Lechia michi disposent
go autem despixi ee incesse
seiugis inter lubgita et in pccis michi
blandantesum Eeididi inuẽtutũs deca
non crrare a secutuo um quoane tulit
impenis. St dixi mecum quũ auteme¬
dium de execciis cogitas habet etas que¬
ircidet facillimuo ent̾ ad ueniam cõueru
poteris cum uoles. ¶unc cõsurtudo pes¬
sema suum uendicat mancipum et miicix
manus frustra relutani. Quo fugiã
non habeo nam et ego uinctus suin et
refugnum meum longe est. ¶ Iorear

Expanded text:
meditatus sum; sed inheret ossibus. O meditatus sum; sed inheret ossibus. O si tandem excidat a collo meo! Excidet confestim, si tu iusseris, Altissime. O si michi sic irascar ut te diligam, vel sero! Sed multum timeo, quia libertas mea meis manibus labefacta est. Iuste crucior: consensi. Labore torqueor dignissimo. Quid michi procuravi demens? Cathenam meam ipse contexui, et incidi volens in insidias mortis. Retia michi disposuit  tetendit. Ego autem despexi, et incessi securus inter lubrica, et in peccatis michi blanditus sum. Credidi iuventutis decus non aberrare, et secutus sum qua me tulit impetus. Et dixi mecum: quid ante medium de extremis cogitas? Habet etas queirridet; facillimus erit ad veniam. Converti poteris cum voles. Nunc consuetudo pessima suum vindicat mancipium, et vincit manus frustra reluctanti. Quo fugiam non habeo, nam et ego vinctus sum, et refugium meum longe est. Moriar
Abbreviated transcription (Latin):
eu michi misero quia iratuum¬
aduersum me constitui redẽ¬
ptorem meum et legẽ suani
cõtumacit e neglexi.tet
rectum sponte deserui et prx nunia lenge
lateq circũactus sum. N spera queliba
et maccessa penetraui et ubiqz laboret
angustie. Amis aut alter ex guegiba
brutorum et inter lutra feranum habi¬
taciomea. In auxietatibus cum uo¬
luptate uersatus sum et in sentibz cu bile
meum straui Et obdormiui in interiu
et speraui requiem in tormẽtis: Nunt
gur quũ agai quome in tantis peri¬
culis uertain speries a dolescentie int̾e cor¬
cuerunt õnes. Et facus sũ naufrago
siuullimus qui mercibus amissis mudus
enatat iaccatus uentis di pelago. E lon¬
uatus egosuum a portu et uiam salutis nõ
apprchendo sed rapior sinis trorsum.
⁊i deo teninter quidon sed huic michi
itrauĩus duellum quia irascor michimet
e aĩe mee sum infestus. Ixastor pcc̃is
ineis sed ingenti miseriarum mole dep̃ssq
sum nec est respicandi locuri.
Sepe
fugainz retentaui et uetustũ iugũ exente

Expanded text:
eu michi misero, quia iratumadversus me constitui redemptorem meum, et legem suam contumaciter neglexi. Iter rectum sponte deserui; et per invia longe lateque circumactus sum. Aspera quelibet et inaccessa penetravi; et ubique labor et angustie. Unus aut alter ex gregibus brutorum; et inter lustra ferarum habitatio mea. In anxietatibus cum voluptate versatus sum; et in sentibus cubile meum stravi. Et obdormivi in interitum; et speravi requiem in tormentis. Nunc igitur quid agam? Quo me in tantis periculis vertam? Spes adolescentie mee corruerunt omnes. Et factus sum naufrago simillimus, qui, mercibus amissis, nudus enatat, iactatus ventis et pelago. Elongatus ego sum a portu, et viam salutis non apprehendo, sed rapior sinistrorsum. ideo tenuiter quidem; sed hinc michi gravius duellum, quia irascor michimet, et anime mee sum infestus. Irascor peccatis meis, sed ingenti miseriarum mole depressus sum; nec est respirandi locus. Sepe fugam retentavi, et vetustum iugum excutere
Abbreviated transcription (Latin):
Cuimn genuensium um mapimarũ
nauium cassem illico adutututam reati¬
niuinatetur quo duas illas ingẽtissimas
in pormu de prehensas cõbuxerent cẽtrus
uoscindi e uicnus montibis rupts et ĩfesto
profundoq mari ad occursum utmitium
obim proancauit Portum preterta
stissimis ligneis ferreisq cachenis
iuaudi molem ipsam altissime mta
numecabilibus maiu̾ite nr̃giraudims
sermentis omnisq genens telis enu I
iemari atq hec tarea quũein cileritale¬

Expanded text:
Cum Genuensium XIIII maximarum navium classem illo adventuram nuntiarent regi, quo duas eius illas ingentissimas in portu deprehensas combuterent, continuo excidi e vicinis montibus rupes et infesto profundoque mari ad occursum venientium obiici procuravit, portum praeterea vastissimis ligneis ferreisque cathenis circumcludi, molem ipsam altissimo muro innumerabilibus inauditae magnitudinis tormentis omnisque generis telis armisque firmari. Atque haec tanta quidem celeritate
Abbreviated transcription (Latin):
dafensum uerocumis audisset señses
qui a bello rtalico midii eartisserũ Inneu¬
tram partium inclinantes po tea sedato
bello dimissorum militum predam esse
dixisse auint Senensibus euenisse quos
hiis solet qui modiam donium incolunt
ut ab inferioribus fumo a superne uero ha¬
bitantibus urmia uexentux¬

Expanded text:
fonsum vero, cum is audisset Senenses, qui bello Italico medii extitissent, in neutram partium inclinantes postea sedato bello dimissorum militum praedam esse, dixisse aiunt Senensibus evenisse, quod his solet, qui mediam domum incolunt, ut ab inferioribus fumo, a superioribus vero habitantibus urina vexentu
Abbreviated transcription (Latin):
allud muõq uti ego arbitror  orcaxis
dictum frquenter usurpabat Tanto
ceuuatit houbut reges meliout esse
oportere Quanto honoritus et diginta¬
te antecellunt¬

Expanded text:
Illud quoque, uti ego arbitror, Isocratis dictum frequenter usurpabat, tanto privatis hominibus reges meliores esse oportere, quanto honoribus et dignitate antecell
Abbreviated transcription (Latin):
¶An.fortiter.
lassis genuensium quam domiatam
alponsi mumimenta abiisse diximꝰ A prĩs
contiam insulam se cõtiuit ibiq trire¬
mium lasem quibus aucta maps
ni se iam et neapolim maturcatas rex
c prsu suas et ipsi tercemts obuiã miit
pprnt bugait cepit cõbussi

Expanded text:
FORTITER lassis Genuensium, quam demiratam Alfonsi munimenta abiisse diximus, apud Pontiam insulam se continuit, ibique triremium classem, quibus aucta Neapo et advenisse iam et Neapolim maturaturas rex accepisset, suas et ipse triremes obviam misit, repperit, fugavit, cepit, combussi
Abbreviated transcription (Latin):
iecum Reputanti michi Al fonse enre
facta Illiud̃ supra modum adiuirabile
ac necpuum uider solet quonammo
uuenses si marilumo prelio eu uirerint
outum quol aniis trullam aureln
dount numquid tanta suicit auct
ifonsi ut etiam uictus condinones dix

Expanded text:
erum repetenti mihi Alfonsi egregia facta, illud supra modum admirabile ac praecipuum videri solet, quo nam modo Genuenses si maritimo proelio eam vicerint, tributum quotannis trollam auream reddunt. Nunquid tanta fuerit auctoritas Alfonsi, ut etiam victus conditiones dix
Abbreviated transcription (Latin):
Perniciosos eõs riues esse dicebat qui neqũ
inuocentia boiitate lenitate abuterenti
Alerũqr elemm accidere uti peruersit cimũ
moribus Reges preter eorum naturam
as maus reguare coganlur Contra eo
probot spitatosqs nues esse qui prucipis
enggnum et hacganum ingenium eorũ
uirtute arq priu̾tutia fouerent simul
et augerent

Expanded text:
Perniciosos eos cives esse dicebat, qui regum innocentia, bonitate, levitate abuterentur. Plerumque etenim accidere, uti perversis civium moribus reges praeter suam naturam asperius regnare cogantur. Contra eos probos spectatosque cives, qui principis benignum et humanum ingenium sua virtute atque prudentia foverent simul et augerent
Abbreviated transcription (Latin):
sed miseracionũ tuarum nũꝙͣ obluiscar.
Ex quãtis me malis eruens et ut aĩam
itom non deseruens in periculis multis.
ugram penitens de cõmissis ad feliciora
suspirem de meip̃o metuamsemper de te
nũquam desperem. Eiat muhi thalanꝰ¬
meus purgatorium meum et lectulqmes
corpore mio doltam prius ꝙͣ preceps corxuã

Expanded text:
sed miserationum tuarum nunquam obliviscar. sed miserationum tuarum nunquam obliviscar. Ex quantis me malis erueris, et ut animam meam non deserueris in periculis multis. Lugeam penitens de commissis, ad feliciora suspirem, de me ipso metuam semper, de te nunquam desperem. Fiat michi thalameus purgatorium meum, et lectulus meus corpore meo doleam priusquam preceps corruam
Abbreviated transcription (Latin):
nuecabo quem offendi nec lumbo¬
reuoc abe quem abieci uic erabes¬
pem perditam cescauai audebe
xursum ex his tenebas in celum oculos
actollere. ALlic hebitat redemptorant
qui potens ese ab inferio celler Eexo¬
in mi periysed in illo uita michi ꝓmãne
⁊ salus mecertiui. Ille iꝑar morte
ille uitam presiat ei dre dauxar quis pro¬
hibet sperare meliora Auolent qͥ mie
ed miseracio dñi mimẽsa est. Peccaui
infelix malis peiora a cannulãns et michi¬
met hostis acerrimus. ¶exius eñuero
õnes sordes ineas una gutta uel tenuis sac̾
sangiũs absterget. Attamien unde mnchi
genutus frange saxum hoc dñt et fontes
prorũpant ex adamante durissio. Cõtes
limpidi scaturiant et descendant in uolu¬
tabrum ubi assidue trux aper ĩmergitux.
Et deleantux macale uecuste ut placere
tibi possit habitatulũ in me dum tibi dis¬
plicet. Tiat michi prt noctẽ miseriarũ
meanũ recordacio et per diem spes falutis
appareat. T empertm leta cũ triscibus

Expanded text:
nvocabo quem offendi, nec timeborevocabo quem abieci, nec erubescam. Spem perditam restituam; audebo rursum ex his tenebris in celum oculos attollere. Illic habitat redemptor meus, qui potens est ab infernis evellerein illo vita michi permanet, et salus in eternum. Ille imperat morti; ille vitam prestat et restaurat. Quis prohibet sperare meliora? Avolent qui me sed miseratio Domini immensa est. Peccavi infelix, mala peioribus accumulans, et michimet hostis acerrimus. Verumenimvero omnes sordes meas una gutta vel tenuis sacri sanguinis absterget. Attamen unde michi gemitus frange saxum hoc, Domine, et fontes proruant ex adamante durissimo! Fontes limpidi scaturiant et descendant in volutabrum ubi assidue trux aper immergitur. Et diluantur macule vetuste, ut placere tibi possit habitaculum in me, dum michi displicet. Fiat michi pernox miseriarum mearum recordatio, et per diem spes salutis appareat. Temperem leta cum tristibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Cum argueritur aliq̃n rex ꝙ irritis esser
ac cemens nimis ut qui nomins etrã hiit
qui uel graucter in ipsum deliquissent o¬
sceret Se quidem paratum uelle e se dicibat
deo ĩmortali si ad calculum ueccurs
quas in tutelam ab eo suscepisset aduuare
et si illas repitat restant ões ĩcolures paesss¬

Expanded text:
Cum argueretur aliquando rex, quod mitis esset ac clemens nimis, ut qui nonnunquam etiam his, qui vel graviter in ipsum deliquissent, ignoret, se quidem paratum velle esse dicebat Deo immortali, si ad calculum vocetur oves, quas in tutelam ab eo suscepisset, annumerare et, si illas repetat, restituere incolumes omnes
Abbreviated transcription (Latin):
hrarissimus euexerit Preterio philozocho
medicos musicos Iurec̃o ultos quibꝰ regia
nis redũdas dnes a rege hontsratos õm
lautiores õnes lomupletiores effectes Aam
se sigillatim doccum non dicõ uirtutes aliq
p̾conia sed noia diuntapat unda presucip
hec ipsa inmixum sibi ingens uolummn
egpeseorce uidebiatin Igume singulos in
alios loros reniciamus et teptiuar̃ mane
alforisi dicteriorum librum aggebiaar¬

Expanded text:
gratissimus evexerit. Praetereo philosophos, gratissimus evexerit. Praetereo philosophos, medicos, musicos, iureconsultos, quibus regia omnia redundat, omnis ab rege honestatos, omnis lautiores, omnis locupletiores effectos. Nam si singillatim eorum non dico virtutes atque pracconia, sed nomina dumtaxat nuda praecensuero, haec ipsa nimirum sibi ingens volumen exposcere videbuntur. Igitur singulos in alios locos reiciamus, et tertium nunc Alfonsi dicteriorum librum aggredia
Abbreviated transcription (Latin):
ium grecis et latinis hãs uicum erudieis¬
simum inter fanuliares ques cum adimi¬
ratione diligebat admisit dato negotio
ut ariscotelis de nãli historia libros õntu
greco in labinum traduceret quomam
illi qui penis ab nescio quo traducti exta¬
bant propcer asperitatem barbariemꝙ
orationis haud sãtis probabantur
Lonardum uero aictinum uicũ etatis
sue disertissimum quomimus a piud se
habudrit non uolũtas sed ĩualitudo illis
atq etas ingrauescens impedunẽto fuit
ut episcole que ultro citroq extaist et
ext abunt dii mutui et amoris et offici
cociuẽta prestabunt Poggium storcu¬
tinum uircum illuserem ob cyropodiam
suo noit e greco cõuersam non solum beri¬
nolentia amplexus est sed honoribris et¬
donis opulentissimis ornauit calto
che l gos quos ex ulimus teccarum regio¬
ious accersitos legẽtes et disputantes quo¬
tidit audiexit et quorũ nõmilios postinodũ
ad sũmas dignitates mortalium ouiium

Expanded text:
tium graecis et latinis litteris virum eruditistium graecis et latinis litteris virum eruditissimum inter familiares, quos cum admiratione diligebat, admisit, dato negocio ut Aristotelis de naturali historia libros omnis e graeco in latinum traduceret, quoniam illi qui prius a nescio quo traducti extabant, propter asperitatem barbariemque orationis haud satis probabantur. Leonardam vero Aretinum, virum aetatis suae disertissimum, quo minus apud se habuerit, npn voluntas sed invalitudo illius atque aetas ingravescens impedimento fuit. At epistolae quae ultro citroque extant et extabunt diu mutui et amoris et officii documenta praestabunt. Poggium Florentinum, virum illustrem ob Chiropediam suo nomine e graeco conversam, non solum benivolentia amplexus est, sed honorabilibus et opulentissimis donis ornavit. Sileo theologos, quos ex ultimis terrarum regionibus arcessitos legentes ac disputantes quotidie audierit, et quorum nonnullos postmodum ad summas dignitates mortalium omnium
Abbreviated transcription (Latin):
¶An. sapiẽter. liberalit᷑. Qab¬
Alud uel precipue notabile intepx Regis
facinera fuecit quolquot uixoy deut
bellita Nut lr̃aria illus fres accepexit ad
se pene õnes euocauerit, Euoratos ãplis¬
simis honoribus magnificẽtissimisq mu¬
neribus affecerit Braccium sui tempo
prestantissimũ copiarũ ducem arcte fa¬
miliariterq dilexit quem adolescens adh
in disciplina militari magistri loco et i¬
uiut et obsguauit Is est qui rer bellice glo¬
niam apud ytalos prue extinctam a die¬
rabili arte atq induseria reuocauit ans
auctiorem fecit Post hunc Nicolao picci¬
muo ex bracciaua disciplina sedut enft¬
noris gloru uiro cõiũctissime et amatisiẽ
usubest Doctrina uero et ingenio ĩsigno
amplepus ese precipue bartholomeum
fatium fuauis et prisce eloquc̃tie uirium
a quo quidem a res a se gesias perserrbi cu¬
pide appetunt Maxime euis libr suant¬
tute allectus quem de uatr felicitate rig
ipsi antea dicaue car, ehorgim tr apezũ¬

Expanded text:
I. SAPIENTER, LIBERALITER lllud vel praecipue notabile inter regis facinora fuerit, quotquot viros aut re bellica, aut litteraria illustres accepit ad sese pene omnis evocaverit. Evocatos amplissimis honoribus, munificentissimisque muneribus affecerit. Braccium, sui temporis praestantissimum copiarum ducem, arcte familiariterque dilexit, quem adolescens adhuc in disciplina militari magistri loco et habuit et observavit. Is est qui rei bellicae gloriam apud Italicos pene extinctam admirabili arte atque industria revocavit, atque auctiorem fecit. Post hunc Nicolao Picinino ex Bracciana disciplina sed nec inferioris gloriae viro coniunctissime et amantissime usus est. Doctrina vero et ingenio insignes amplexus est, praecipue Bartholomeum Faccium suavis et priscae eloquentiae virum, a quo quidem et res a se gestas perscribi cupide appetivit, maxime eius libri suavitate alloctus, quem de vitae felicitate regi ipsi antea dicaverat. Georgium Trapezun
Abbreviated transcription (Latin):
munduc impecator Si exelusis superbis
Arguebatur aliq̃n rex ꝙ cum a saltaciõe
tantopere ip̃e abhorreret In aduẽtu tñ
frederia imperatoris cum ip̃o imꝑatere
et helionora augusta saltizare propalam
sus est et is ita quidem arguebaturre eñ
se expurgantem audiuimius Nor uolup¬
laris grã se saltare ỹmo id sibi nequaꝙ
probani ceterum in houorein imparoris
et auguste u in p̃ntia a se fitqi pli̾nũ
namq referre quẽ admodum ges frat
Siauidem lupurcie aut lascuue eansae
quis saltet scultum aut ebrnm uoideri.
Sin honoris alicꝰ grã repicher sionem
effugere Neq esse insanum qui iñ ma¬
guis uiris semel insaniat

Expanded text:
io superbos Arguebatur aliquando rex, quod cum a saltatione tantopere ipse abhorreret, in adventum tamen Federici imperatoris cum ipso imperatore et Helionora augusta saltitare propalam visus esset, et is ita quidem arguebatur, cum se expurgantem audivimus, non voluptatis gratia se saltare, immo id sibi nequaquam probari, ceterum in honorem imperatoris et augustae id in praesentia a se fieri. Plurimum namque refert, quemadmodum res fiat. Siquidem luxuriae aut lasciviae; causa quis saltet, stultum aut ebrium videri. Sin honoris alicuius gratia reprehensionem effugere, neque esse insanum, qui cum magnis viris semel insaniat
Abbreviated transcription (Latin):
uin sRephanus eques ne apoliteuus
pseulo emaiorio insainsset Teneretqz
xpida et nõnulla cegia officia Rui¬
runt qui a rege illa postularent. Q
abiredum uideretur a denũte eiusmodi
bona possideri Quibus rex contra
dioi inhumanssimum uideri respenea
his se enam substanciair auferce qͥbz
dis mentem ac cerebxim al ser li sãt

Expanded text:
um Stephanus, eques Neapolitanus, poculo amatorio insanisset teneretque et oppida et nonnulla regia officia, fuerunt qui ab rege bona illa postularent, quod absurdum videtur a demente eiuscemodi bona possideri. Quibus rex contra sibi inhumanissimum videri respondit, his se etiam substantiam auferre, quibus fors mentem ac cerebrum abstulisset
Abbreviated transcription (Latin):
CAntho. Iuste. fortiter.¬
inter Regis preclara facinora illud quiẽ
mea sentencia maximum dinumecabi
i uniuer e ytalie bello duccissime attrite
pacem auctoritate proguraneest benigni¬
bare concesserit et quod nũꝙ antea se ce
uisum est unanimitate firmauerit quod
nioude ego quid magnum aut mios
et sua maxiaa comora et granes auo¬
cuendam iniurcat post habuisse si ais

Expanded text:
V. IUSTE, FORTITERnter regis praeclara facinora illud mea quidem sententia maximam dinumerabitur, quod universae Italiae bello diutissime attritae pacem anctoritate procuraverit, benignitate concesserit et, quod nunquam fere antea visum est, unanimitate firmaverit. Quod proinde ego quid magnum ac prope et sua maxima incommoda et graves quorundam iniurias posthabuisse satis