comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ab ortu remota quarta frigida. deficiente ia lumine:
Tertia u̾o conu̾sio que est diei ẜm ortu & oecalum.
ꝑtem diei. calida usq ad scłam. sicca usq tertia. qͣrta
ia frigida. Oceanus quoq increm̃to suo hũc numert
tenet. Nam pͥmo nascentis lune die fit copiosior sõ
Rursus octauus dies. manet septimo par. ꝙ. nomus
Tertia siõ ebdomadas eadẽ facit que pͥma. quarta eadem
que scda. Hic demiq est nũs. qui hoĩem concipi formari.
edi. uiuere. ali. ac ꝑ omnes etatũ gradus tradi senecte at¬
q oĩo cõstare fucit. Nam ut illudꝰ taceamꝰ. quod uteꝵ
nulla ui seminis occupatũ. hoc dieꝵ nũo natura consti

Expanded text:
ab ortu remota; quarta frigida, deficiente iam lumine. ab ortu remota; quarta frigida, deficiente iam lumine. Tertia uero conuersio, quae est diei secundum ortum et occasum, ibus partem diei, calida usque ad secundam, sicca usque ad tertiam, quarta iam frigida. Oceanus quoque in incremento suo hunc numerum tenet. Nam primo nascentis lunae die fit copiosior soliRursus octauus dies manet septimo par et nonus Tertia uero hebdomas eadem facit quae prima; quarta, eadem quae secunda. Hic denique est numerus qui hominem concipi, formari, edi, uiuere, ali ac per omnes aetatum gradus tradi senectae atque omnino constare facit. Nam ut illud taceamus quod uterum nulla ui seminis occupatum hoc dierum numero natura consti
Abbreviated transcription (Latin):
sticio hiemali ad estiuu soliticiu septimo ꝑueĩt signo.
& a tropico uno usq ad autũnale tropicũ septimi signi
pagciane ꝑclucĩt. Tres quoq cõu̾siones lucis etheree ꝑ
huic nũm constant. Est autẽ pͥma maxima. scda media
minima est tertia. & maxima est anni ẜm solẽ. me¬
dia mẽsis scdm lunã. minima diei ẜm ortu & occasu.
Est uõninal queq conu̾sio quaduꝑtita. & ita constat
ĩmodis quib una queq cõuertit᷑. Hi sũt autẽ .iiiiͦ. moi.
fit .n. pͥma humida deinde calida. deinde sicca. & ad
ultimũ frigida. Et maxima conu̾sio .⁊. anni humida
est uerno tẽpore. calida estino. licca autuno. frigida
ꝑohiemenis.NUedia aut̃e conu̾sio mẽsis ꝑ limã ita sit.
ut pͥma sit ebdomadas humida. quia nascens luna
humorẽ assolet concitare. scd̾a calida. adolescente in
eaiam luce de solis aspectu. Tertia sic̃ca. quasi plus

Expanded text:
stitio hiemali ad aestiuum solstitium septimo peruenit signo, stitio hiemali ad aestiuum solstitium septimo peruenit signo, et a tropico uerno usque ad auctumnale tropicum septimi signi peragratione perducitur. Tres quoque conuersiones lucis aetheriae per hunc numerum constant. Est autem prima maxima, secunda media, minima est tertia; et maxima est anni secundum solem, media mensis secundum lunam, minima diei secundum ortum et occasum. Est uero unaquaeque conuersio quadripertita, et ita constat uor modis quibus unaquaeque conuertitur. Hi sunt autem quattuor modi: fit enim prima humida, deinde calida, inde sicca et ad ultimum frigida. Et maxima conuersio, id est anni, humida est uerno tempore, calida aestiuo, sicca autumno, frigida per hiemem. Media autem conuersio, mensis per lunam, ita fit ut prima sit hebdomas humida, quia nascens luna humorem adsolet concitare; secunda calida, adolescente in eadem luce de solis aspectu; tertia sicca, quasi plus
Abbreviated transcription (Latin):
discuirrit. Similib quoq dispensatioib ebdomadũ luminis
sui uicel Tempit̾na lege uariando disponit. Primis eĩm
uii. usq ad medietitẽ uelut duisi orbis exeresait & di
chotomos tuc̃ uocat᷑. Sedis orbẽ totum renascentes ignes
colligendo iam complet. O &e plena tue dicitur
Tertiis. dichotomos. rarsus effĩcit᷑. cũ ad medictate de¬
crescendo cõtrahit᷑. Quartis ultima lumĩs sũi diminu¬
tione tenuat᷑. Septẽ quoq ꝑmutatioĩb quas fasis uo¬
cant. toto mẽse distinguit᷑. cũ nascĩt᷑. cũ fit dichotomos.
denuo dichotomos. & cũ ad nos lumis uniu̾sitate ꝓͥuat᷑.
amphicyreos est autẽ cũ sũpͣ diametru dichotomi ante¬
ꝗͣ orbis conclusione cingat᷑. Uel de orbe iam minuens
inter medietatẽ ac plenitudĩem insuꝑ media lumĩs
curuat eminentiã. Sol quoq ip̃e de quo uitã omina
mutuant᷑. septimo signo uices suas uariat. Nam a sol¬

Expanded text:
discurrit. Similibus quoque dispensationibus hebdomadum luminis discurrit. Similibus quoque dispensationibus hebdomadum luminis sui uices sempiterna lege uariando disponit. Primis enim septem usque ad medietatem uelut diuisi orbis excrescit, et διχότομος tunc uocatur; secundis orbem totum renascentes ignes colligendo iam complet, et plena tunc dicitur; tertiis διχότομος rursus efficitur cum ad medietatem decrescendo contrahitur; quartis ultima luminis sui diminutione tenuatur. Septem quoque permutationibus, quas φάσεις uocant, toto mense distinguitur: cum nascitur, cum fit διχότομος, et denuo διχότομος, et cum ad nos luminis uniuersitate priuatur. Ἀμφίκυρτος est autem cum supra diametrum dichotomi antequam orbis conclusione cingatur uel de orbe iam minuens inter medietatem ac plenitudinem insuper mediam luminis curuat eminentiam. Sol quoque ipse, de quo uitam omnia mutuantur, septimo signo uices suas uariat. Nam a sol
Abbreviated transcription (Latin):
nit solem intr̾a .n. c. ip̃e ꝓgressionis lũe lege ult̾us
accessit. &. ideo ip̃a necdu p̃utat᷑ eo unde ꝓfe̾cta fue¬
rat reu̾tisse. quia ceuli nostri tuc non a pͥma ꝑte atietis. sea
a sole eam senserĩt ꝓcessissẽ. hũc ergo dieb reliquis. i. duob
plus minus ue cõsequit᷑. & tuc̃ orbi eius denno succedens.
ac denuo inde ꝓcedens. tursus dicit᷑ nascit bade fere nũq̃
⁊ eodẽ sĩgno bis cõtinuo nascit᷑ nͥ in geminis ubr hoe no
nũq̃ euenit. quia dies in eo sol duos sup̾ra. xxx. altitudiẽ
signi morante cõsumit. rarissime in aliif. si cirea prima
singuli nĩu expͥmũt tantũ añcedentib addendo ꝓcedas.
nem emetiendã remetiendãq cõsũmit. Nam ⁊ Uii. dieba
ab etremitate septẽtrionalis hore oblique platiũ meando
tursus ad mediũ obliquata cõscendit. ultimis.uii. septem¬
trionali reddit᷑ sũmitati. Ita hisdẽ quater septenis diebus
omnẽ ochiaci & longitudiẽm &e latitudiẽm cutũ ꝑ quod

Expanded text:
s suae lege, ulterius accessit, et ideo ipsa necdum putatur eo unde profecta fuerat reuertisse, quia oculi nostri tunc non a prima parte Arietis, sed a sole eam senserant processisse. Hunc ergo diebus reliquis, id est duobus plus minusue, consequitur, et tunc, orbi eius denuo succedens ac denuo inde procedens, rursus dicitur nasci. Inde fere numquam in eodem signo bis continuo nascitur, nisi in Geminis, ubi hoc non numquam euenit, quia dies in eo sol duos supra triginta altitudine signi morante consumit; rarissimo in aliis, si circa primam singuli numeri exprimunt tantum antecedentibus addendo procedas, nem emetiendam remetiendamque consumit. Nam septem diebus ab extremitate septentrionalis orae oblique per latum meando rursus ad medium obliquata conscendit, ultimis septem septentrionali redditur summitati. Ita isdem quater septenis diebus omnem zodiaci et longitudinem et latitudinem circum perque
Abbreviated transcription (Latin):
stellifere. &. onmes continẽti sũbiecit artifẽs fabricatois
puidentia. que ce supioris rapidis motib obmarerte a
inferiora omita gubernarent. Lunã quoq quasi en il¬
lił sẽptimã nũs sẽptenariꝰ monet. cursu q euis iplẽ
dispensat. quod cũ mulcis modis probef. ab hoc in cipiat
ꝓfecta ẽ remeat. solos tm̃ fere. xxuiii. ⁊̃ totar docliaci cir¬
ciutione cõsumit: reliquis ĩ olem qui de celo in quo eum
reliquit abscesserat cõprehendit. Sol eñ unũ de .xii. si¬
ꝯnis in tegro mense metit᷑. Ponamꝰ igit᷑ sole  pemd
pte arietis cõstituto ab ip̃ius ut ita dicam orbe emersissẽ
luna. ꝙ eam nasc̃i uocamꝰ. hec post.xxuiii. dies. & horas

Expanded text:
stelliferae et omnes continenti subiecit artifex fabricatoris stelliferae et omnes continenti subiecit artifex fabricatoris prouidentia, quae et superioris rapidis motibus obuiarent et inferiora omnia gubernarent. Lunam quoque, quasi ex illis septimam, numerus septenarius mouet cursumque eius ipse dispensat. Quod cum multis modis probetur, ab hoc incipiat profecta est remeat, solos tamen fere uiginti octo in tota zodiaci circumitione consumit, reliquis solem, qui de loco in quo eum reliquit accesserat, comprehendit. Sol enim unum de duodecim signis integro mense metitur. Ponamus ergo, sole in prima parte Arietis constituto, ab ipsius, ut ita dicam, orbe emersisse lunam, quod eam nasci uocamus. Haec post uiginti s
Abbreviated transcription (Latin):
reus sio assignatelam trib ẽc̃ ptibi ab solutosic quaruiapma
nituigat᷑. Item mullus s ãpientu aiama ex smoho pitue
quoq musicis cõstitissẽ dubitauit. Inter has monacpanie
potentie est que clicit᷑ diaꝑason. hec cõstat ex duab. idẽ
exequem̃. Ergo ex hil dnob nũs costat liatessarode¬
Uirgilins nulluis discipline expers. plene & ꝑ omniau
brat᷑os expͥmere uolens ait. Oterq quaterq beati. hec
de ptib septenan niũ sectantes cõpendia dixerimꝰ. Pan
ca quoq de ip̃o dicemus. hic nũs eptas nuĩc uocatur.
antiquato usũ p̾me littere: apud ueteres.n. septas uoca¬
batur. quod greco noĩe testabãt uenerationẽ debitam
nũo. Nam p̾rimo oĩu hoc nño aĩa mũdana generata
est. sicut Timeus platonis edocuit. Monade .n. ĩ uer¬
tice locata. term nũi ab eadẽ ex utraq ꝑte fluxerũt.
ab hac pares. ab illa impares.i. post monadẽ aꝑte alta
potentia nĩu huiꝰ ostendit᷑. quia mũdane aĩe origo.uii.¬

Expanded text:
 absolutam, quarum prima uncupatur. Item nullus sapientum animam ex symphoniis quoque musicis constitisse dubitauit. Inter has non paruae potentiae est quae dicitur διὰ πασῶν. Haec constat ex duabus, id exsequemur. Ergo ex his duobus numeris constat Vergilius, nullius disciplinae expers, plene et per omnia beatos exprimere uolens, ait: ... o terque quaterque beati. Haec de partibus septenarii numeri sectantes compendia diximus. De ipso quoque pauca dicemus. Hic numerus ἑπτάς nunc uocatur, antiquato usu primae litterae; apud ueteres enim σεπτάς uocitabatur, quod Graeco nomine testabatur uenerationem debitam numero. Nam primo omnium hoc numero anima mundana generata est, sicut Timaeus Platonis edocuit. Monade enim in uertice lοcata, terni numeri ab eadem ex utraque parte fluxerunt, ab hac pares, ab illa impares; id est post monadem a parpotentia numeri huius ostenditur quia mundanae animae origo
Abbreviated transcription (Latin):
ad uerrũ usq aciẽ aĩe introspiciẽtis admittit. de cormi
credit᷑. Cuiꝰ ista natura ẽ ut tenuatũ nisui ꝑuius sit. Cũ
autẽ a uero hebetat. ac repellit obtutũ. ebur putat. Ciꝰ
tenuitatis erasu nullo nisu. ad ulteriora tendente¬
ponetret᷑. Fractatis gñib & modis ad quos somniui
sc̃pionis refert᷑. nec ipam eiꝰdem somnii m̃te ip̃mq¬
ipositu quẽ greci uocãt. ante q̃ u̾ba susps¬

Expanded text:
ad uerum usque aciem anime introspicientis admittit, de cornu ad uerum usque aciem anime introspicientis admittit, de cornu creditur, cuius natura est ut tenuatum uisui sit peruium; cum autem a uero hebetat ac repellit obtutum, ebur putatur, cuitatem tenuitatis erasum nullo penetretur. Tractatis generibus et modis ad quos somnium Scipionis refertur, nunc ipsam eiusdem somnii mentem ipsumqopositum, quem Graeci σκoπόν uocant, antequam uerba insp
Abbreviated transcription (Latin):
carthaginis sommaret ĩteritu. cuiꝰ erat auctor furotum
audurtiq uictorã beneficio suo publieadĩ auderete Etiam
testẽ citantes eiuis u̾sus fecimꝰ mentionẽ. eruti de gemi¬
naꝵ somni descuptione portaꝵ. si quis forte querrit
uelit cur porta ex ebore falsis ce e cormi uens sit deputa¬
ta mi sciue t anctore porphino qui ĩ com̃caris sus ħ ĩ endes
lacũ dicit ab homero sũb eadẽ diunisione descriptũ. Latet in¬
quit omne ueru ħ tm̃ aia cũ ab officis corponis sorno eu
paululi litenis est i terdus aspicit. nõ nũ ꝗ tendit aciẽ. nec m̃
puenit. co cũ aspicit tmn nõ libero. co direeto larnie uedet
Sitiecto uelamĩe qd nexus nature caligãtis oblucit. &
ħ in natura esse idẽ uirgiliꝰ asserit. Aspice nãq onne
que nec obducta tuenti mortales hebetat uisus tibi. or bn¬
mida circũ caligat nubẽ eripiã. hoe uelamẽ eũ ĩ quiete

Expanded text:
Carthaginis somniaret interitum cuius erat auctor futurus Carthaginis somniaret interitum cuius erat auctor futurus audiretque uictoriam beneficio suo publicam, uideret etiam testem citantes, uersus fecimus mentionem eruti de geminarum somnii descriptione portarum, si quis forte quaerere uelit cur porta ex ebore falsis et e cornu ueris sit deputata, instruetur auctore Porphyrio, qui in commentariis suis haec in eundem locum dicit ab Homero sub eadem diuisione descriptum: «Latet, inquit, omne uerum. Hoc tamen anima cum ab officiis corporis sοmnο eius paululum libera est, interdum aspicit, nonnumquam tendit aciem nec tamen peruenit, et, cum aspicit, tamen non libero et directo lumine uidet, sed interiecto uelamine, qhoc in natura esse Virgilius asserit dicens, Aspice, namque omnem, que nunc obducta tuenti mortales ebetat uisus tibi et humida circum caligat, nubem eripiam. Hoc uelamen cum in quiete
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ceteris eiusdẽ meriti didicit p̾parari. Publicũ. ꝙ iuicto¬
riam patrie. & carthaginis ĩteritu & capitolinuĩ triũphu.
ac sollicitudinẽ future seditionis agnouit. Generale. ꝙ
celũ celiq circulos cõu̾sĩonisq cõcentu uiuo adhuc homi
dicit pene miles haberet᷑. Aunt .n. non hñda pro ueris de
statu ciuitatis somina. nisi que rector euis magistratꝰ ue
uidisset. aut que de plebe non unus. s multi similia som¬
niassent. Ideo apud homeꝵ. cũ in concilio grecoꝵ Aga¬
menon somniũ qđ de instruẽdo prelio uiderat publica¬
ret. Nestor qui non minꝰ ip̃e prudentia q̃ oĩs uiẽta
uirib iuit ex̾citum concilians fidẽ relatis. de statu ĩquit
publico credendũ regio sõmnio. qđ si alter iudisset. repu¬
diaremꝰ ut fucile. Sed non abre erat ut Scipio. oosi noc¬
dum adeptus fuerait cõsulatu. nec erat rector exercitus.

Expanded text:
quam ceteris eiusdem meriti didicit praeparari; publicum, quod uictoquam ceteris eiusdem meriti didicit praeparari; publicum, quod uictoriam patriae et Carthaginis interitum et Capitolinum triumphum ac sοllicitudinem futurae seditionis agnouit; generale, quod caelum caelique circulos conuersionisque concentum, uiuo adhuc homini dicit, paene miles haberetur. Aiunt enim non habenda pro ueris de statu ciuitatis somnia nisi quae rector eius magistratusue uidisset, aut quae de plebe non unus sed multi similia somniassent. Ideo apud Homerum, cum in concilio Graecorum Agamemnon somnium quod de instruendo proelio uiderat publicaret, Nestor, qui non minus ipse prudentia quam omnis iuuenta uiribus iuuit exercitum, concilians fidem relatis: «De statu, inquit, publico credendum regio somnio, quod, si alter uidisset, repudiaremus ut futile.» Sed non ab re erat ut Scipio, etsi necdum adeptus tunc fuerat consulatum nec erat rector exercitus,
Abbreviated transcription (Latin):
letum quid extimat accidisse. Gñale est cu circa solis orbem
lunare ue globũ seu alia sidera. uł celum. ommes ue terras
aliquid somniat ĩnouatũ. Hoc ergo quod scipio se uidisse
rettulit. & tria illa que sola ꝓbabilia sunt gn̾a pͥncipalitatis
am plectit᷑. & omnes ip̃us somnii spes attingit. Est .n. oraculũ
quia paulus & asficanus uterq parens sancti grauesq ambo
nec aliem a sacerdotio. qđ illi enentuꝵ esset denũtianerũt.
Est uisio quia loca ip̃a in quib post corpus uł qualis futurꝰ
esset aspexit. Est somniu. quia reꝵ que illi narrate sũt al¬
titudo tecta ꝓfunditate prudẽtie. non põt̃ nobis nisi scien¬
tia int̾pretatiois apiri. Ad ip̃ius quoq somnii spes omnes
referũt. Est & ꝓprui. quia ad suꝑa ip̃e ꝑductus ẽ. &e de
se fũtura cognonit. Est & aliemi ꝙ que̾ statu alioꝵ aĩe
sortite sũt dep̾hendit. Est & cõmune q eadẽ loca ta sibi

Expanded text:
laetum quid aestimat accidisse; generale est, cum circa solis orbem laetum quid aestimat accidisse; generale est, cum circa solis orbem lunaremue globum seu alia sidera uel caelum omnesue terras aliquid somniat innouatum. Hoc ergo quod Scipio uidisse se rettulit et tria illa quae sola probabilia sunt genera principalitatis amplectitur, et omnes ipsius somnii species adtingit. Est enim oraculum, quia Paulus et Africanus uterque parens, sancti grauesque ambo nec alieni a sacerdotio, quid illi euenturum esset denuntiauerunt. Est uisio, quia loca ipsa in quibus post corpus uel qualis futurus esset aspexit. Est somnium, quia rerum quae illi narratae sunt altitudo, tecta profunditate prudentiae, non potest nobis nisi scientia interpretationis aperiri. Ad ipsius quoque somnii species omnes refertur: est proprium, quod ad supera ipse perductus est et de se futura cognouit; est alienum, quod quem statum aliorum animae sortitae sint deprehendit; commume, quod eadem loca tam sibi
Abbreviated transcription (Latin):
uł enã deus. aꝑte euentuꝵ quid aut nõ euentuꝵ faciendũ.
nitandũ ne denũtiat. Uisio ẽ autẽ cũ id quis uidet quod eode mõ
quo apparuerat eueĩet. amicũ ꝑegre cõmorantẽ. quẽ non cogi¬
tabat. uisus sibi est reu̾sum iudere. & ꝓcedenti obiuiꝰ quẽ uiderat
uenit in amplexus. Depositũ ĩ quiete suscepit. & matutinꝰ ei p̾¬
cator occurrit mandans pecunie tutelã. & fide custodie celanda
cõmittens. Somniũ ꝓprie uocat᷑ qd tegit siguris. & uelat am¬
bagib nõ nisi int̾pretatione ĩtelligendã significationẽ rei que
monstrat᷑. Quod quale sit nõ a nobis exponendũ ẽ. Cum hoe unꝰ¬
cũ se quisq̃facientẽ patientẽ ne aliquid somniat. Alienu cum
aliu. Cõmune cũ se una cũ alio Publicũ est cũ cuutati foro ue
uł theatro. seu quiblibet publicis menib actib ue triste uel

Expanded text:
uel etiam deus aperte euenturum quid aut non euenturum, faciendum uel etiam deus aperte euenturum quid aut non euenturum, faciendum uitandumue denuntiat. Visio est autem cum id quis uidet quod eodem modo quo apparuerat eueniet. Amicum peregre commorantem quem non cogitabat uisus sibi est reuersum uidere, et procedenti οbuius quem uiderat uenit in amplexus. Depositum in quiete suscepit et matutinus ei precator occurrit mandans pecuniae tutelam et fidae custodiae celanda committens. Somnium proprie uocatur quod tegit figuris et uelat ambagibus non nisi interpretatione intellegendam significationem rei quae demonstratur, quod quale sit non a nobis exponendum est, cum hoc unucum se quis facientem patientemue aliquid somniat, alienum cum alium, commune cum se una cum alio; publicum est, cum ciuitati foroue uel theatro seu quibuslibet publicis moenibus actibusue triste uel
Abbreviated transcription (Latin):
regionẽ uecins quia sicut dii nobis ita nos desirneuis luom
habem Amore quoq descrilens cuiꝰ cura semꝑ sequut̃ nom¬
nia ait. herent ĩfrci pectore uultus. Ubaq nec placi das si¬
mbris dat cura quietẽ. o post hec. anna soror que anetes¬
pensam ilomnia t̾rent. Fãtasma uo hoc ẽ uilu cui inter
uigilia &e adultaz quietẽ. in quadã ut auint pͥma somim ne¬
busa adhuc se uigilare extimas qui dormire uix cepit&
pic̃e iudet᷑ irruentes ĩ se uł passim uagantelatolatem
pna scu magnitudiẽ seu specie discrepantes. uariasq tem¬
postates rere uł letas uł turbulentas. In hoee nne ep na
inuadẽ. & pondere suo pressos ac sentiẽtes grauare. His du¬
ob modis ad nullã noscendi futuri opẽ receptis. Trib cete¬
ris ĩ ingenũ diuinatioĩs instrium. S ẽ oraculũ quidẽ. cum
ĩ somnis parens uł alia sancta grauisq ꝑsona seu sacerdos.

Expanded text:
regionem uocans quia, sicut di nobis, ita nos defunctis superi regionem uocans quia, sicut di nobis, ita nos defunctis superi habemur. Amorem quoque describens, cuius curam semper sequuntur insomnia, ait: ... haerent infixi pectore uultus uerbaque, nec placidam membris dat cura quietem, et post haec: Anna soror, quae me suspensam insomnia terrent? Φάντασμα uero, hoc est uisum, cum inter uigiliam et adultam quietem in quadam, ut aiunt, prima somni nebula adhuc se uigilare aestimans qui dormire uix coepit aspicere uidetur irruentes in se uel passim uagantes formas a natura seu magnitudine seu specie discrepantes uariasque tempestates rerum uel laetas uel turbulentas. In hoc genere est inuadere et pondere suo pressos ac sentientes grauare. His duobus modis ad nullam noscendi futuri opem receptis, tribus ceteris in ingenium diuinationis instruimur. Et est oraculum quidem cum in somnis parens uel alia sancta grauisque persona seu sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens cura oppresi ai. corporis ue. siue fortune qualis in¬
gilantẽ fatigau̾at. talem se ingerit dormienti. amrnten
amator delitiis sius aut fruente se uideat. aut carenteme
Si metuens quis iminente sibi uł insidiis uł ꝓpotestate
ꝑsona aut incurtisse hanc ex imagine cogitationu suaru
aut estũgissẽ uideat᷑. Corporis si temeto ingurgitat uati
distentus cibo uł abundantia p̾focari extimet. uł grauãtib
oneram. Aut cõtra si esuriens cibu aut potũ sitiens deside¬
uate querere uł etiã inuenissẽ uideãt᷑. Fortune cũ sẽ quis
extimat uł potentia uł magrãtu. aut augen pro delide rioti
aust exui pro timore. Hec oo his similia qm̃ ex haburi rñtis
quiett̃ sicut p̾uenerant ita & turbauerant doro eni ssom
ditir dũ undet᷑. post somniũ nullã sui utilitatẽ uł signisi¬
cationẽ relinquit. Falsa essẽ insõmnia nec Maro tacuio
si falsa ad celũ mittũt in sõmnia manes. Celu hic uuoꝵ

Expanded text:
quotiens cura oppressi animi corporisue siue fortunae, qualis uigilantem fatigauerat, talem se ingerit dormienti: animi, si amator deliciis suis aut fruentem se uideat aut carentem, si metuens quis imminentem sibi uel insidiis uel potestate personam aut incurrisse hanc ex imagine cogitationum suarum aut effugisse uideatur; corporis, si temeto ingurgitatus aut distentus cibo uel abundantia praefocari se aestimet uel grauantibus exonerari, aut contra si esuriens cibum aut potum sitiens desiderare, quaerere, uel etiam inuenisse uideatur; fortunae, cum se quis aestimat uel potentia uel magistratu aut augeri pro desiderio aut exui pro timore. Haec et his similia, quoniam ex habitu mentis quietem sicut praeuenerant ita et turbauerant dormientis, ditur dum uidetur, post somnium nullam sui utilitatem uel significationem relinquit. Falsa esse insomnia nec Maro tacuit: sed falsa ad caelum mittunt insomnia manes, caelum hic uiuorum
Abbreviated transcription (Latin):
igne & terra instituere fabͥcator mõdi ĩcipiens. in ditduo
couenire sine medio colligante nõ posse: &e hoc osse op¬
timũ iunculũ qd & se pariter & a se liganda deuĩciat.
Unam uo int̾iectionẽ tẽ solum posse susfĩcere. cum
suꝑfĩcies sine altitudĩe uĩcienda est. At ubi artanda est¬
unculis alta dim̃sio nodu nisi gemina int̾iectione
non necti. Inde aerẽ & aqua inter ignẽ terramq
cõtexuit. & ita ꝑ oĩa una oe sibi cõueniens ce uigabilis
cõpetentia cacurtit. elem̃toꝵ diu̾sitate ip̃a disfẽrẽtiaꝵ

Expanded text:
igne et terra instituere fabricator incipiens uidit duo igne et terra instituere fabricator incipiens uidit duo conuenire sine medio colligante non posse, et hoc esse optimum uinculum quod et se pariter et a se liganda deuinciat; unam uero interiectionem tunc solum posse sufficere cum superficies sine altitudine uincienda est; at ubi artanda uinculis est alta dimensio, nodum nisi gemina interiectione non necti. Inde aerem et aquam inter ignem terramque contexuit, et ita per omnia una et sibi conueniens iugabilis c
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ caloris. & ita fit. ut singula queq elem̃toꝵ duo
sibi hinc inde uicina. singulis qualitatib uelut quib da¬
ulnis amplectant᷑. aqua terra. frigore aerem sibi nectit
humore. Aer aque humecto simili. & igni calore socut᷑.
ignis acri miscet᷑ ut calido. terre iungit᷑ siccitate. Ter¬
ra ignẽ patit᷑ sicco. aquã frigore nõ respuit. hec tamen
uarietas uĩculoꝵ si elemẽta duo forent. nihil inter ip̃a
firmitatis habiusset. si tria minꝰ quidẽ ualido. aliquo in
nexu uincienda nodaret. Inter.iiiiͣ. uo isolubilis colliga¬
no est. cũ duc sũmitates duab int̾iectionib unciuntur.
qd erit maĩfestius. si in medio posuerimꝰ ip̃a cõtinen¬
inquit ratio postulabat. talẽ fieri mũdum. qui &e uisu
paterẽt & tactu. Constabat autẽ neq iuderi aliquia
posse sine ignis beneficio. nec tangi sine solido & solidu
nihil esse sine terra. Unde onme corpus mũdi & de

Expanded text:
tatem caloris. Et ita fit ut singula quaeque elementorum duo tatem caloris. Et ita fit ut singula quaeque elementorum duo sibi hinc inde uicina singulis qualitatibus uelut quibusdam amplectantur ulnis: aqua terram frigore, aerem sibi nectit humore; aer aquae humecto simili et igni calore sociatur; ignis aeri miscetur ut calido, terrae iungitur siccitate; terra ignem sicco patitur, aquam frigore non respuit. Haec tamen uarietas uinculorum, si elementa duo forent, nihil inter ipsa firmitatis habuisset; si tria, minus quidem ualido, aliquo tamen nexu uincienda nodaret; inter quattuor uero insolubilis colligatio est, cum duae summitates duabus interiectionibus uinciuntur. Quod erit manifestius si in medio posuerimus ipsam contineninquit, ratio postulabat talem fieri mundum qui et uisum pateretur et tactum. Constabat autem neque uideri aliquid posse sine ignis beneficio, neque tangi sine solido, et solidum nihil esse sine terra. Vnde omne mundi corpus de
Abbreviated transcription (Latin):
ut inter duo sũma mediũ quo iunceret acciꝑet. Qua¬
t̾narius uõ duas medietates pͥmꝰ oũi nactus est. quas
ab hoc nũo deus mũdane molis artifex. conditorq mutu¬
atus ĩ solubili inter sẽ uĩculo elemẽta de uinxit. Siẽ in
Timeo platonis assertũ ẽ non aliter ta cõtrou̾sa sibi ae re¬
sẽ diu̾sissima opifex tam̃ deus ordinis oportiũtate cõne¬
xuit ut facile uinge̾nt᷑. Nam cũ bine essent in singulis
qualitates. tale unicuiq de duob alterã dedit. ut in eo
cui heret. cognata ae sibi similẽ reꝑiret. Terra ẽ sicca &e
sugida. Aqua uõ frigida c& hu mecti est. Hec duo elemẽta
comune iungunt̃. Aer humectus & calidus est. & cu
aque frigide ꝯtrarus sit calore. conciliatione tm̃ socii co¬
pulant᷑ humotis. Suꝑ hic ignis cũ sit calidus & siccus.
humorẽ quidẽ aeris respuit siccitate. s cõnectit᷑ ꝑ socie¬

Expanded text:
ut ter duo summa medium quo vinciretur acciperet. Quaut ter duo summa medium quo vinciretur acciperet. Quaternarius vero duas medietates primus omnium nactus est, quas ab hoc numero Deus mundanae molis artifex conditorque mutuatus, insolubili inter se vinculo elementa devinxit: sicut in Timaeo Platonis assertum est, non aliter tam controversa sibi ac re inter se diuersissima opifex tamen deus ordinis opportunitate conexuit ut facile iungerentur. Nam cum binae essent in singulis qualitates, talem unicuique de duabus alteram dedit ut in eo cui adhaereret cognatam sibi et similem reperiret. Terra est sicca et frigida, aqua uero frigida et humecta est. Haec duo elementa,dum tamen commune iunguntur. Aer humectus et calidus est, et cum aquae frigidae contrarius sit calore, conciliatione tamen socii copulatur humoris. Super hunc ignis, cum sit calidus et siccus, humorem quidem aeris respuit siccitate, sed conectitur per socie
Abbreviated transcription (Latin):
rone scissionis. hic nũo. Ella uõ quinario nuo ꝓpnetas
excepta potentie ultra ceteras eminẽtis est. ꝙ solus or̃a
que sunt queq uident̃ esse cõplexus est. Ceͥ aut̃ dñe
intelligibilia. iuderi essẽ corporalia. seu diuinũ corpꝰ hẽant.
sen caducũ. hic ergo nũs simul oĩa & suꝑa ce subiecta de¬
signat. Aut .n. deus sũmus est. aut mens ex eo nata ĩ qua
aut celestia sũnt usq ad nos. aut terrena natura. & sie
quinariꝰ reꝵ oũi numerus implet᷑. De scda sẽptenarii
ficiant. Tertia ẽ de trib co .iiiiᵒ. que qͣntu ualeat reuolua¬
mus: Geometria corporis ab imꝑati pͥma planities ĩ trib
lineis constat. his .n. trigonalis forma concludit᷑. Apari u̾õ
medietas prestat uĩculi firmitatẽ. Cu uo medietas ip̃a ge¬
minat᷑. ea que extima sunt non tenaciter tantũ. s etiã
ilolubiliter uiciunt᷑. Primo ergo ternatio contigit nũo

Expanded text:
ratione scissionis, hic numero. Illa uero quinario numero proprietas ratione scissionis, hic numero. Illa uero quinario numero proprietas excepta potentiae ultra ceteras eminentis euenit quod solus omnia quaeque sunt quaeque uidentur esse complexus est esse autem dicimus intellegibilia, uideri esse corporalia omnia, seu diuinum corpus habeant seu caducum. Hic ergo numerus simul omnia et supera et subiecta designat. Aut enim deus summus est aut mens ex eo nata in qua aut caelestia sunt usque ad nos, aut terrena natura est: et sic quinarius rerum omnium numerus impletur. De secunda septenarii nficiant. Tertia est de tribus et quattuor, quae quantum ualeat reuoluamus. Geometrici corporis ab impari prima planities in tribus lineis constat his enim trigonalis forma concluditur; a pari uero medietas praestat vinculi firmitatem. Cum vero medietas ipsa geminatur, ea quae extima sunt non tenaciter tantum, sed etiam insolubiliter vinciuntur. Primo ergo ternario contigit numero
Abbreviated transcription (Latin):
xies multiplicata ereant.x. & ducentos. qui nũs dierum
mense septimũ claudit. Ita est ergo natura fecundus hic
nũs. ut pͥma humani partus ꝑfectionẽ quasi arbiter qđis
matutitatis ab soluat. Diseretio nõ sexus futuri. si cut hypo¬
crates refert. sic in utero dinoscit᷑. Aut .n. septuagesimo aut
nonagesimo die conceptꝰ mouẽt᷑. Dies ergo motus quicũ¬
q fuerit de duob ter multiplicatꝰ. aut septimũ aut nonu
explicat mẽsẽm. Hec de pͥma septenarii copulatione sũt liba¬
ta. Seda de duob & qnq ẽ. Ex his dias. quia post monade
pͥma est. pͥmus est miͣs. Hec ab illa oĩpotentia solitaria ĩ cor¬
poris intelligibilis lincã pͥma fluxit. Ideo & ad uagas stellaꝵ
& luminũ speras refert̃. quia he quoq ab illa que aplanos
dicit̃. ĩ nũm scisse. & ĩ uarii motus cõtranietate retorte sunt.
Hic ergo nũs cũ quinario aptissime iungit᷑. cum hic ad
errantes ut diximiis. ad celi Tonas ille referãt᷑. sed ille

Expanded text:
xies multiplicata creant decem et ducentos, qui numerus dierum mensem septimum claudit. Ita est ergo natura fecundus hic numerus ut primam humani partus perfectionem, quasi arbiter quidam maturitatis, absoluat. Discretio uero sexus futuri, sicut Hippocrates refert, sic in utero dinoscitur. Aut enim septuagesimo aut nonagesimo die conceptus mouetur. Dies ergo motus, quicumque fuerit de duobus, ter multiplicatus aut septimum aut nonum explicat mensem. Haec de prima septenarii copulatione libata sint. Secunda de duobus et quinque est. Ex his δυάς, quia post monada prima est, primus est numerus. Haec ab illa omnipotentia solitaria in corporis intellegibilis lineam prima defluxit, ideo et ad uagas stellarum et luminum sphaeras refertur quia hae quoque ab illa quae aplanes dicitur in numerum scissae et in uarii motus contrarietatem retortae sunt. Hic ergo numerus cum quinario aptissime iungitur, cum hic ad errantes, ut diximus, ad caeli zonas ille referatur, sed ille
Abbreviated transcription (Latin):
& aerem armonia diat᷑.i. apta oe cõsonans ꝯuei̾entia.
quia hoc spatiu est. quod supionib inferiora conciliale¬
a facit dissona ꝯuenire. Inter aerem uo oe ignẽ obedi¬
entia diat̃. quia licut lutulenta oy grania supioribus
necessitate ungunt̃. ita sũꝑiora inferiorib obediẽtia
copulant̃. armonia media coniu̾ctione utrisq p̾stante.
Ex. iii. igit᷑ elemẽtis ce trib eoꝵ int̾sticus absolutionẽ
corpoꝵ cõstare manifestu est. Ergo hi duonuu ecess
tate saciati esficiendis uenisq corporib consensũ nunistn
fedens obsequũt. Nec solũ explicandis corporib hicdloo

Expanded text:
et aerem Harmonia dicitur, id est apta et consonans conuenientia, et aerem Harmonia dicitur, id est apta et consonans conuenientia, quia hoc spatium est quod superioribus inferiora conciliat et facit dissona conuenire. Inter aerem uero et ignem Oboedientia dicitur quia, sicut lutulenta et grauia superioribus Necessitate iunguntur, ita superiora lutulentis Oboedientia copulantur, Harmonia media coniunctionem utrisque praestante. Ex quattuor igitur elementis et tribus eorum interstitiis absolutionem corporum constare manifestum est. Ergo hi duo numeri, titate sociati, efficiendis utrisque corporibus consensu ministri foederis obsequuntur. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
pͥora trib increm̃toꝵ gradib constãt. aut eĩm linea
eicit᷑ ex pũcto. aut exꝰ linea suꝑficies. aut ex planitie
loliditas. Altera uõ corpora . iiiiͦ. elem̃toꝵ collato fenore.
in robur sube̾ corpulente concordi concretione coale¬
scunt. Nec non oiu coipoꝵ tres sunt dimẽsiones. lon¬
cum .iiii. sunt elem̃ta ex quib constant corpora tr
aqua: aer ignis. trib sine dubio int̾sticus seꝑant. quor
unũ est a tetra usq ad aqua. ab aqua usq acl aerẽ.
sequens tertiu ab aere usq ad ignem uo a ceiitur
quide usq ad aqnã spatu necessit᷑as ã phisicis diaitur.
quianinciri & solidare credit᷑. quod ẽ in corporib lit¬
mulentũ. Unde homericus censor cu grecis imparẽt
Uos omnes inquit ⁊̃ terra & aquã resoluamini. In id
dicens quod est in natura humana turbidus. quo facta
est homis pͥma concretio. Illud u̾o quod est inter aquã

Expanded text:
priora tribus incrementorum gradibus constant. Aut enim linea priora tribus incrementorum gradibus constant. Aut enim linea crescit ex puncto, aut ex linea superficies, aut ex planitie soliditas. Altera uero corpora quattuor elementorum collato tenore in robur substantiae corpulentae concordi concretione coalescunt. Nec non omnium corporum tres sunt dimensiones: loncum quattuor sint elementa ex quibus constant corpora — terra, aqua, aer et ignis —, tribus sine dubio interstitiis separantur, quorum unum est a terra usque ad aquam, ab aqua usque ad aerem sequens, tertium ab aere usque ad ignem. Et a terra quidem usque ad aquam spatium Necessitas a physicis dicitur, quia uincire et solidare creditur quod est in corporibus lutulentum; unde Homericus censor, cum Graecis imprecaretur: «uos omnes, inquit, in terram et aquam resoluamini», in id dicens quod est in natura humana turbidum, quo facta est homini prima concretio. Illud uero quod est inter aquam
Abbreviated transcription (Latin):
ierem & quod inter aquã &e aerem. hoc intex aerẽ ꝙ ignẽ.
a contra quod ĩter ignẽ &e aerem tenuitatis leuitatisq ca¬
usa hoe inter aerem &e aquã est. &. quod inter aere & aqͣs.
hoc inter aquã & terra. Nec solũ sibi uicina &e coherẽtia¬
comꝑant̃. s cadem alterms saltib custodit᷑ equalitas. Na
quod ẽ terra ad aerem. hoc est aqua ad ignẽ. ce quotiene
uerteris. eandẽ repies iugabilẽ cõpetentia. Ita ex ip̃o quo
inter sẽ sunt egnabiliter diu̾sa sociantur.Hec ĩo dicta sũt
ut aꝑta ratione cõstaret. neq planitiẽ sĩne trib neq
soliditatẽ sine : iiiiͦ. post se uinciri. Ergo septenarius miͣs
geminã ium optinet uinciendi. quia ambe ꝑtes euie¬
prima uincula sortite sunt. Ternariꝰ cũ una medictate.
quat̾narius cũ duab. Hinc in alio loco eiuldẽ sõmnii Ci¬
est. Item oĩa corpora aut mathe matica sunt alũna geo¬
metrie: aut talia que uisum tactum ue patiant᷑. hoꝵ

Expanded text:
erem, et quod inter aquam et aerem, hoc inter aerem et ignem. Et contra quod interest inter ignem et aerem tenuitatis leuitatisque causa, hoc inter aerem et aquam est, et quod est inter aerem et aquam, hoc inter aquam intecomparantur, sed eadem alternis saltibus custoditur aequalitas. Nam quod est terra ad aerem, hoc est aqua ad ignem, et quotiens uerteris, eandem reperies iugabilem competentiam. Ita ex ipso quo inter se sunt aequabiliter diuersa sociantur. Haec eo dicta sint ut aperta ratione constaret neque planitiem sine tribus neque soliditatem sine quattuor posse uinciri. Ergo septenarius numerus geminam uim obtinet uinciendi, quia ambae partes eius uincula prima sortitae sunt, ternarius cum una medietate, quaternarius cum duabus. Hinc in alio loco eiusdem somnii Ciest.» Item omnia corpora aut mathematica sunt alumna geometriae aut talia quae uisum tactumue patiantur. Horum
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑ his omĩb ip̃us sõmnii de quo loquim᷑ mẽte
pposituq sĩgnauimꝰ. & ꝑtem celi euidẽter exp̾ssimꝰ.
mqua sibi sxipio ꝑ quietẽ hec uł idisse uisus est uł
adisse que retulit. Nũc iam discutienda nobissũt
ip̃ius somnii u̾ba non oĩa s ut queq uidebũt digna
quelitu. Ac pͥma tractandam se nobis ingerit ꝑs ulae
denũs in qua sic ait. Nam cũ etas tua septenos oeties
folis anfractis reditusq cõu̾terit. usqͣ si impias ꝓpin
niñs assignat. Plenitudo .n. ꝓprie uis duunis rebus
supnisq̃ nõ cõnenit. Neq .ñ. corpus ꝓprie plenu di¬
xeris qđ cu sui sit impatiẽs estluendo & alieni est ap¬
petens hauriendo. Que si metallicis corporib non
usu uẽiunt. non tm̃ plena illa s uasta dicenda sũt
a nobis ad sũpos meanti cecurnt pͥma ꝑfectio ĩ corponi¬
bilitatis ĩ niũs. inter ip̃os tm̃ pprie plem uocant̃. scch¬

Expanded text:
super his οmnibus ipsius somnii de quo loquimur mentem super his οmnibus ipsius somnii de quo loquimur mentem propositumque signauimus, et partem caeli euidenter expressimus in qua sibi Scipio per quietem haec uel uidisse uisus est uel audisse quae rettulit, nunc iam discutienda sunt nobis ipsius somnii uerba, non omnia, sed ut quaeque uidebuntur digna quaesitu. Ac prima nobis tractandam se ingerit pars illa de numeris in qua sic ait: «Nam cum aetas tua septenos octies solis anfractus reditusque conuerterit, duoque hi numeri numeris adsignat. Plenitudo enim proprie nisi diuinis rebus supernisque non conuenit, neque enim corpus proprie plenum dixeris quod, cum sui sit impatiens effluendo, alieni est appetens hauriendo. Quae si metallicis corporibus non usu ueniunt, non tamen plena illa, sed uasta dicenda sunt.a nobis ad superos meanti occurrit prima perfectio incorporalitatis in numeris; inter ipsos tamen proprie pleni uocant
Abbreviated transcription (Latin):
clucens quẽ uos ut agrais accepistis orbẽ lacteum micu¬
patis. Ex quo oĩa m cõtemplanti p̾clara. &e mirabilia¬
uidebant᷑. Et de hac quidẽ galaxia cũ de citulis loquem
plemꝰ disseremꝰ. Sed ia qm̃ inter libros quos de re. pu.
Cicero quosq prius plato senpserat. que differentia.
que similitudo habeatur exp̾ssimꝰ. & cur oꝑi sũo uł plato
eris indiciu uł Cicero somniũ scipionis adscuient. quid¬
ue sit ab epicureis obiectũ platoni. uł quẽ id modũ debilis
calumnia refellat᷑. & quib tractatib pħi admisceãt.
uł a quib penitus excludãt fabulosa retulimꝰ. adieçi¬
musq post hec necessario gn̾a oĩn imaginũ que fal¬
so queq uõ uident̃ in somniis. ip̃asq distinximꝰ spẽs
somnioꝵ ad qua africani somniũ cõstaret referri
co si Seipioni ꝯuenerit talia somniare. ce de geminis
somnii portis que fuit a ueterib exp̾ssa sententia

Expanded text:
elucens quem vos, ut a Graiis accepistis, orbem lacteum nuncuelucens quem vos, ut a Graiis accepistis, orbem lacteum nuncupatis; ex quo omnia mihi contemplanti praeclara ceterauidebantur.» Et de hoc a quidem γαλαξίᾳ, cum de circulis loquemur, plenius disseremus. Sed iam quoniam, inter libros quos de re publica Cicero quosque prius Plato scripserat, quae differentia, quae similitudo habeatur expressimus, et cur operi suo uel Plato Eris indicium uel Cicero somnium Scipionis adsciuerit, quidue sit ab Epicureis obiectum Platoni uel quemadmodum debilis calumnia refellatur, et quibus tractatibus philosophi admisceant uel a quibus penitus excludant fabulosa rettulimus, adiecimusque post haec necessario genera omnium imaginum quae falso quaeque uero uidentur in somnis, ipsasque distinximus species somniorum ad quas Africani somnium constaret referri, et si Scipioni conuenerit talia somniare, et de geminis somnii portis quae fuerit a ueteribus expressa sententia,
Abbreviated transcription (Latin):
disset in celo bonis reꝵ publicaꝵ ẜuata rectorib. sicut
dam rem. p. sic habeto. omib qui patriã cõseruau̾int.
aduuerint. auxerint. certũ essẽ in celo desimtũ locum
ubi beati euo sempiterno fruant᷑. & paulo post hunc¬
certũ locum qui sit designans ait. Sed sic Scipio ut auul
hic tuus. ut ego qui te genui uistitiã cole & pietatẽ.
que cũ magna ĩ pentib ce ꝓpinquis. tũ in patria maxi¬
ma est. Ra uita uia est in celũ. & in hũc cetui eoꝵ qui
iam nixere. & corpore laxati illu incolũt locu quẽ iudes.
significans galaxian. Sciendũ est.n.ꝙ locus in quo si¬
bi uidet̃ esse Scipio ꝑ quiete. lacteus circulus est qui
galaxias uocat᷑. Si quidẽ his u̾bis ĩn pͥncipio utit. Osten¬
debat autẽ carthaginẽ de excelio. & pleno stellaꝵ illu¬
stri & claro quoda loco. & paulo post aꝑtius dicit. Frat
autẽ is splendidissimo candore intex flãmas cireulus

Expanded text:
disset in caelo bonis rerum publicarum seruata rectoribus, sicut disset in caelo bonis rerum publicarum seruata rectoribus, sicut dam rem publicam, sic habeto: omnibus, qui patriam conservaverint, adiuverint, auxerint, certum esse in caelo definitum locum, ubi beati aevo sempiterno fruantur; certum locum qui sit designans ait: «Sed sic, Scipio, ut auus hic tuus, ut ego qui te genui, iustitiam cole et pietatem quae, cum magna in parentibus et propinquis, tum in patria maxima est. Ea uita uia est in caelum et in hunc coetum eorum qui iam uixere et corpore laxati illum incolunt locum quem uides», significans γαλαξίαν. Sciendum est enim quod locus in quo sibi uidetur esse Scipio per quietem, lacteus circulus est, qui γαλαξίας uocatur, siquidem his uerbis in principio utitur: «Ostendebat autem Carthaginem de excelso et pleno stellarum illustri et claro quodam loco.» Et paulo post apertius dicit : «Erat autem is splend
Abbreviated transcription (Latin):
asseramꝰ sicut ia in pͥncipio huiꝰ ẜͥmonis astraximus
at aĩas bene de re.p. meritor post corpora celo reddi. &
illic frui beatitacis ꝑpetuitate nos doceat. Na Scipionẽ
ip̃m hec occasio ad narandu somniũ ꝓuocauit ꝙ lon¬
go tẽpore se testatus est silentio condidisse. Cum .n. Le¬
Cuis quererẽt nullas nasice statuas in publico in inter¬
fecti tyrãni remunerationẽ locatas. respondit Scipio post
alia in hec u̾ba. Sed quãꝗͣ sapientib cõscientia ip̃a factoꝵ
egregioꝵ amplissimũ uirtutis ẽ p̾miu. tiñ illa diuina
uirtus nõ statuas plumbo ĩhorentes. nec triũphos arescen¬
tib laureis. s stabiliora quedã. & uiridiora pͥmioꝵ ge¬
nera desiderat. Que tm̃ ista sũt inquit Lelius  fu
Scipio patimim me qm̃ tertiũ diẽ iam feriati sumus
& cetera. quib ad naratione somnii uenit. docens
illa essẽ stabiliora & uridiora pͥmioꝵ gn̾a. que ip̃e ui¬

Expanded text:
adseramus, sicut etiam in principio huius sermonis adstruximus, ut animas bene de re publica meritorum post corpora caelo reddi et illic frui beatitatis perpetuitate nos doceat. Nam Scipionem ipsum haec occasio ad narrandum somnium prouocauit, quod longo tempore se testatus est silentio condidisse. Cum enim Laelius quereretur nullas Nasicae statuas in publico in interfecti tyranni remunerationem locatas, respondit Scipio post alia in haec uerba: «Sed quamquam sapientibus conscientia ipsa factorum egregiorum amplissimum uirtutis est praemium, tamen illa diuina uirtus non statuas plumbo inhaerentes nec triumphos arescentibus laureis, sed stabiliora quaedam et uiridiora praemiorum genera desiderat.» — «Quae tamen ista sunt?» inquit Laelius. Tum Scipio: «Patimini me, quoniam tertium diem iam feriati sumus,» et cetera quibus ad narrationem somnii uenit, docens illa esse stabiliora et uiridiora praemiorum genera quae ipse ui
Abbreviated transcription (Latin):
endi penu & domesticoꝵ actuu mistros regendi. admonet dñm
familiã ꝓ solẽnitate ãmu moris epulatã. Hoc eĩ festo religiose
domus pͥus famulos instructis tanꝗͣ ad usu domini dapib honorãt.
&e ita demũ patristãilias mẽsẽ apparatꝰ nouat᷑. insinuat igit᷑ presul
famuli cui cene tẽpus & dños ia uocare. Tm p̾textatus referuã¬
dus ẽ igit᷑ uirgilius nr̃ ad meliorẽ ꝑtem diei: ut mane nouu
inspiciendo ꝑͦ ordinẽ carmimi destinemꝰ. Nũc hora nos admo¬
net ut honore ur̃o hec mẽsa dignet᷑. S & enstachuis & post
huc Nicomachus memierint crastina dissertatione seruari
sibi añloquii functionẽ. ETFlauianꝰ. ex placita ia uos lege
ꝯuenio: ut sequẽti die penates mei beari se tanti cetus hospi¬
tio glorient᷑. his cũ omnes adsensi essẽnt. ad cenã alio aliud
de his que inter se ꝯtulerant reminiscẽte ad pbanteq cu¬

Expanded text:
endi penum et domesticorum actuum ministros regendi, admonet dominum endi penum et domesticorum actuum ministros regendi, admonet dominum familiam pro sollemnitate annui moris epulatam. Hoc enim festo religiosae domus prius famulos instructis tamquam ad usum domini dapibus honorant, et ita demum patribus familias mensae apparatus novatur. Insinuat igitur praesul famulitii cenae tempus et dominos iam vocare. Tum Praetextatus: «reservandus igitur est Vergilius noster ad meliorem partem diei, ut mane novum inspiciendo per ordinem carmini destinemus. Nunc hora nos admonet ut honore vestro haec mensa dignetur. Sed Eustathius et post hunc Nicomachus meminerint crastina dissertatione servari sibi anteloquii functionem.» Et Flavianus: «ex placita iam vos lege convenio, ut sequenti die Penates mei beari se tanti coetus hospitio glorientur.» His cum omnes adsensi essent, ad cenam alio aliud de his quae inter se contulerant reminiscente adprobantequ
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicabant. alter in u̾bis. Cecĩna in u̾sib. Aienus nõ ad sũ ma
mͥ ait. ut unã aliquã de uirgiliams uirtutib audeã p̾dicare. sed
audiẽdo quecũq dicetis si quid uł de his mn uidebit᷑ uł iamdudus
legenti adnotandũ uisu est. oportuniꝰ ꝓferam. mõ memineritis
a Seruio nr̃o exigendũ: ut quicꝗd obscuꝵ indebit᷑ quasi littera¬
toꝵ oĩ longe maximꝰ palam faciat. Hi dictis & uniu̾so cetui
complacitis. p̾textatus cũ inse conu̾sa oĩi ora indisset. pħia in¬
quit ꝙ unicũ ẽ munus deoꝵ & disciplina disciplinaꝵ honorãda
est añloquio. Unde memĩerit Eustachius pͥmu sibi locũ ad disserẽ¬
dum omĩ alia ꝓfessione cedente concessu. hiuc tu mi Flauiane succedes.
ut & anditu ur̃o recreer. Et aliquãto silentio instaurẽ uires loquendi.
INcer hec seruilis moderator obsequi cura uł adolendi penates uł stru¬

Expanded text:
praedicabant, alter in versibus, Caecina in verbis. Avienus: Non adsumam praedicabant, alter in versibus, Caecina in verbis. Avienus: Non adsumam mihi, ait, ut unam audiendo quaecumque dicetis, si quid vel de his mihi videbitur vel iam dudum legenti adnotandum visum est, opportunius proferam: modo memineritis a Servio nostro exigendum ut quidquid obscurum videbitur quasi litteratorum omnium longe maximus palam faciat.» His dictis et universo coetui complacitis Praetextatus cum in se conversa omnium ora vidisset, «phiquod unicum est munus deorum et disciplina disciplinarum, honoranda est anteloquio, unde meminerit Eustathius primum sibi locum ad disserendum omni alia professione cedente concessum. Huic tu, mi Flaviane, succedes ut et auditu vestro recreer et aliquanto silentio instaurem vires loquendi.» Inter haec servilis moderator obsequii, cui cura vel adolendi Penates vel stru
Abbreviated transcription (Latin):
laus maronis: hoc assiduus lector admiror quia doctissĩme ius põ¬
tificiu tanꝗͣ hac ꝓfessũs in multa & uaria oꝑis sui ꝑte seruauit:
& si tante disertationis sermo nõ cessent. ꝓmitto fore ut Uirgi¬
lius noster pontifex maximus adserat᷑. POst hũc flauianꝰ apud
poctã nr̃m inquit tantã scientiã uiris auguralis inuenio ut si
aliaꝵ disciꝑlinaꝵ doctrina destitueret᷑ hec illĩ uł sola professio sp̃¬
limaret. EUstachius deinde maxĩe inquit p̾dicare quañta
de grecis cautus & tanꝗͣ alud agens mõ artifici dissimulatione
m̾o ꝑfessa imitatione trãstulerit. Ni me maior admiratio de astro¬
logia totaq pħia teneret. quã parcus & sobrius oꝑi suo nusq̃ re¬
p̾hendẽdus aspersit. EUrius albinus alteꝵ fouens p̾textati latus
uixtaq eum Cecĩna Albinꝰ Ambo uetustatis adfectationẽ ĩ uirgilio

Expanded text:
laus Maronis hoc assiduus lector ammiror, quia doctissime ius ponlaus Maronis hoc assiduus lector ammiror, quia doctissime ius pontificium, tamquam hoc professus, in multa et varia operis sui parte servavit: et, si tantae dissertationi sermo non cesserit, promitto fore ut Virgilius noster pontifex maximus adseratur. Post hunc Flavianus: Apud poetam nostrum, inquit, tantam scientiam iuris auguralis invenio, ut, si aliarum disciplinarum doctrina destitueretur, haec illum vel sola professio sublimaret. Eustathius deinde: Maxime, inquit, praedicarem, quanta de Graecis cautus et tamquam aliud agens modo artifici dissimulatione modo professa imitatione transtulerit, ni me maior ammiratio de astrologia totaque philosophia teneret, quam parcus et sobrius operi suo nusquam reprehendendus aspersit. Furius Albinus alterum fovens Praetextati latus, iuxtaque eum Caecina Albinus, ambo vetustatis adfectationem in Virgilio