comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
primerẽt᷑. ⁊ p̾ces ẜ oportunitates hou̾i porri¬
gerẽt᷑ eidẽ. Et qm̃ apparẽt ĩ cõgruũ nõ aliter
ꝙͣ si cũ iullico aut sermilo sen cõtubn ali a¬
mico loquereris diuinitatẽ alloqui uoluere
prudentiores ut exquisitus loquẽdi modus
ĩueniret᷑. quẽ excogitandũ sacordotib ꝯmi¬
sere. Ex quib aliqui pauci tñ quos ĩter fuisse
credũt᷑ Nuseus lynus ⁊ orpheus quada
diuinc m̃tis ĩstigitiõe cõmoti caͣmina pe¬
grina m̃suris ⁊ tẽporib regulata finxere.
⁊ĩ dei laudẽ ĩuenere. In quib ut ãplioris es¬
sẽt autoritatis sb̃ uerborũ cortice excelsa di¬
uinorũ misteri ⁊ posuere uolẽtes ob hoc ne
taliũ ueneranda in aiestis obnimiã uulgi no¬
ticiã ĩ cõte̾ptus p̾cipiciũ efferret᷑. Qd̾ artificiũ qm̃¬

Expanded text:
cundum oportunitates hominum porrigerentur eidem. Et quoniam appareret incongruum, non aliter quam si cum villico, aut servulo, seu contubernali amico loquereris, divinitatem alloqui, voluere prudentiores, ut exquisitus loquendi modus inveniretur, quem excogitandum sacerdotibus conmisere. Ex quibus aliqui, pauci tamen, quos interfuisse creduntur Museus, Lynus, et Orpheus, quadam divine mentis instigatione conmoti, carmina peregrina mensuris et temporibus regulata finxere et in dei laudem invenere. In quibus, ut amplioris essent autoritatis, sub verborum cortice excelsa divinorum misteria posuere, volentes ob hoc, ne talium veneranda maiestas ob nimiam vulgi notitiam in contemptus precipitium efferretur. Quod artificiu
Abbreviated transcription (Latin):
procedat. Nã rite studentiũ prima gli̾a ẽ. ne
sse uestibus aureis si mẽs uitiorũ labe sorde¬
scit. Nec ut arbitrãtur anxia comitati turba
sola ꝓcedit. hanc uates semper laureis insi¬
nicis Camilli. Quintii. Curtii. fabritii. Scipi
ones. Catones ĩuidia oli ⁊glia facinoru ꝙͣ
auro diciores splendidis comitãt̾ triuphis
eãq excelsis p̃posuere rregib. orbis p̃fec̃e ĩpe¬

Expanded text:
procedat, nam rite studentium prima gloria est, nprocedat, nam rite studentium prima gloria est, nsse vestibus aureis, si mens vitiorum labe sordescit. sola procedit; hanc vates semper, laureis insivinis ones, Catonesque, invidia olim et gloria facinorum quam auro ditiores, hanc miris ornavere triunphis, eam excelsis preposuere regibus, Orbisque prefecere i
Abbreviated transcription (Latin):
phỹe potuit ĩgẽtia predia neglexisse. Asserẽs
qm̃ se ipsũ perdidisset sulla colere uoluisset.
huiꝰ opere amiclas pauper nauta nocte ĩ litoͬe
solus clam atẽ cesarem cuiꝰ uocẽ supbi timebãt
reges ad hostiũ gurgustioli atq pulsantem
audiuit ĩtrepidus. Sic ⁊ pauper arruns fla¬
grãte ytalia omĩ cuulis belli incendio/ inter
marmoreos lune mõtes celi solis luneq pro¬
spectãs motus stetit ĩpauidus. Hec nõ ĩtuẽt᷑
qui paupertatẽ lacerãt fugu̾itq. dicãt oro si
oportuisset homerũ de re agraria cũ iullico li¬
tigare. aut de domestica a curatore domꝰ rõe
exigeͣ. qñ yli acũ excogitasse carmẽ ⁊ nomen
suũ claritate syderea floridũ ĩ hodiernũ usq
ꝓtende̾ potiusset. qñ uirgilius. qñ reliqui poeti¬
cã cũ paupertate sectãtes. Nõ gͦ illã spreuerĩt
amicti purpura eo ꝙ palli astro tenui tecta

Expanded text:
phylosophie, potuit ingentia predia neglexisse, asserens, phylosophie, potuit ingentia predia neglexisse, asserens, quoniam se ipsum perdidisset, si illa colere voluisset. Huius opere Amiclas, pauper nauta, nocte in litore solus clamantem Cesarem, cuius vocem superbi timebant reges, ad hostium gurgustioli atque pulsantem audivit intrepidus. Sic et pauper Arruns, flagrante Ytalia omni civilis belli incendio, inter marmoreos Lune montes, celi, solis luneque prospectans motus, stetit impavidus. Hec non intuentur, qui paupertatem lacerant fugiuntque. Dicant, oro, si oportuisset Homerum de re agraria cum villico litigare, aut de domestica a curatore domus rationem exigere, quando Yliacum excogitasse carmen et nomen suum claritate syderea floridum in hodiernum usque protendere potuisset? Quando Virgilius, quando reliqui poeticam cum paupertate sectantes? Non ergo illam spreverint amicti purpura, eo quod palliastro tenui tecta
Abbreviated transcription (Latin):
atq largitus ẽ. doliũq qiͣ uersatile tomũ ꝙ̃
palatia hĩtare maluit. ⁊ lactucas silures sius
lotas mai̾b manducare ꝙͣ dronisio adulari
ut tuccetis uteret᷑ regiis. Hec uolũtaria reru
abiectio ⁊ d aritas studiorũ ad sc uisendũ euo¬
casse potuere superbũ uuenẽ atq iã aĩo orbis
tenẽte ĩperiũ alexandrũ macedonẽ. eiꝰ amici¬
ciã exquirẽtẽ ⁊ frustra munera ĩgẽtia offerẽtẽ.
hac delectatꝰ xenocrates ortulo cõtentus mo¬
dico eiꝰdẽ iuiueĩs aiũ mouisse potuit ĩ desideriũ
ben iuolentie sue quã ĩsigni legatiõe atq to¬
nis regiis postul auit./ Hac delectatus democritꝰ
patrios agros ⁊ĩnumerabiles opes rei.pu. a
theniẽsiũ ultro xessit. satiꝰ oucẽs cũ pauptate
studiorũ libt̃ ate letari ꝙͣ opũ seruili cura uexa¬
ri. Hac delectatꝰ an axagoras dulcedĩe tractus

Expanded text:
atque largitus est, doliumque, quasi versatilem domum, quam atque largitus est, doliumque, quasi versatilem domum, quam palatia habitare maluit et lactucas silvestres, suis lotas manibus, manducare, quam Dyonisio adulari, ut tuccetis uteretur regiis; hec voluntaria rerum abiectio et claritas studiorum ad se visendum evocasse potuere superbum iuvenem atque iam animo orbis tenentem imperium, Alexandrum Macedonem, eius amicitiam exquirentem et frustra munera ingentia offerentem. Hac delectatus, Xenocrates ortulo contentus modico, eiusdem iuvenis animum movisse potuit in desiderium benevolentie sue, quam insigni legatione atque donis regiis postulavit. Hac delectatus, Democritus patrios agros et innumerabiles opes rei publice Atheniensium ultro concessit, satius ducens cum paupertate studiorum libertati letari, quam opum servili cura vexari. Hac delectatus, Anaxagoras, dulcedine tractus
Abbreviated transcription (Latin):
prim a poetaꝵ fuit: quos isti pauperes uolunt.
cis quippe dũ mõ ẽet quod iute suffice̾t satis e¬
rat. Hac enĩ duce libertatẽ uolẽtes cõsequimuͣ
aĩ trã quillitatẽ ⁊ cũ his laudabile otiũ quib
mediis ĩ terris uiuẽtes gustamꝰ celestia. Hec ĩso¬
lido sita ẽ nec fortune mũdana uersãtis minas
aut i acula timet. Sulminet ether desuꝑ ꝯutiat
uentorũ ĩpetuosa rabies orbe̾. ĩundẽt cãpos ym¬
bres assidui uiluãt flumĩa. sonet classicũ. tu¬
multuosa oriãtur bella. discurrãt p̾dones ũdiq.
hec riunas ridẽs ⁊ incendia dulci securitate let¬
t̃. hec oraculo apollinis ĩpsona aglay sofidui
pui possessoris agelli thesauris gigis regis pre¬
lata c̃. hac delectati poete ornare uirtutib ani
potucre.Hac uelectatus dyogenes sin euisplẽ¬
didissimꝰ cynicorũ prĩceps diuitias quaꝵ ha¬
bundatissimꝰ erat om̃es potuit largiri uolẽtib

Expanded text:
Prima poetarum fuit, quos isti pauperes volunt, Prima poetarum fuit, quos isti pauperes volunt, eis quippe, dum modo esset, quod vite sufficeret, satis erat. Hac enim duce libertatem volentes consequimur, animi tranquillitatem et cum his laudabile ocium, quibus mediis viventes in terris gustamus celestia. Hec in solido sita est, nec fortune, mundana versantis, minas aut iacula timet: fulminet ether desuper, concutiat ventorum impetuosa rabies orbem, inundent campos himbres assidui diluant flumina, sonet classicum, tumultuosa oriantur bella, discurrant predones undique; hec, ruinas ridens et incendia, dulci securitate letatur! Hec oraculo Apollonis in persona Aglai Sofidii, parvi possessoris agelli, thesauris Gigis regis prelata est. Hac delectati, poete ornare virtutibus aniHac delectatus, Dyogenes, sui evi splendidissimus Cynicorum princeps, divitias, quarum habundantissimus erat, omnes potuit largiri volentibus
Abbreviated transcription (Latin):
sus ẽͭ ueniebãt insuper plurimi leta pniper¬
tate ⁊ honorib equis cõspicui. s exẽplis finis
ĩponendus ẽ. cũ tã his ꝙͣ p̾monstraitis rõnibus
satis oñdisse arbitror poetas prudẽtes ⁊ quãtũ¬
cũq pauperes splendidos ⁊̃ fuisse. eos qr pemni
uiuere fama ubi causidicorũ opes ⁊ noĩa tãꝙͣ
fumus ĩ auras abiere. nec nõ eisdẽ ronib de¬
mõstrasse opus hoc si ualent poemata mini¬
me suꝑu acrineũ ẽe nec sudores ineos friuoloᷤᷤ
cõponendo. Nũc autẽ post hec libet paululum
exire limen. si forte queã obloquẽtiũ ĩ paupta¬
tẽ frenare ĩpetũ. Est ig̾ paupertas quã multi
fugiuĩt tãquã import ibile malũ ut uulgo pla¬
cet caducorũ bonorũ paucitas. esto ego existi¬
mẽ eã animi egritudinẽ fore qua ⁊̃ hundan¬
tes psepe laborant. prima quippe si desiderio
tis c̃ hostis miscre cruciãs m̃tes quib ĩhĩtat.

Expanded text:
sus est? Veniebant insuper plurimi leta paupersus est? Veniebant insuper plurimi leta paupertate et honoribus equis conspicui, sed exemplis finis imponendus est, cum tam his quam premonstratis rationibus satis ostendisse arbitrer poetas prudentes et, quantumcunque pauperes, splendidos etiam fuisse, eosque perenni vivere fama, ubi causidicorum opes et nomina tanquam fumus in auras abiere, nec non eisdem rationibus demonstrasse opus hoc, si valent poemata, minime supervacaneum esse, nec sudores meos frivolos componendo. Nunc autem post hec libet paululum exire limen, si forte queam obloquentium in paupertatem frenare impetum. Est igitur paupertas, quam multi fugiunt tanquam importabile malum, ut vulgo placet, caducorum bonorum paucitas, esto ego existimem eam animi egritudinem fore, qua etiam habundantes persepe laborant. Prima quippe, si desideriotis hostis est, misere crucians mentes, quibus inhabitat.
Abbreviated transcription (Latin):
no uniꝰ tm̃ ancillule contentaret᷑ obsequio. Cuiꝰ
seruitõrũ penuria honorũ hũndãtia restaura¬
ta ẽ. Ex quibus cũ de se famosissimꝰ hõ sit unũ
tm̃ apposusse michi sufficiet. Huiꝰ enĩ cu dic
orii misteri cincribus p̃tereaquis i aronez
uirgiliũ pauperẽ ⁊ lutifiguli filiũ nõ audunt.
Suit illi nõ amplius ĩ bonis ꝙ̃ patriꝰ agellus u¬
nus apud uicũ anden cui dicunt piectola hodi¬
erni haud longe mantua nõ absq litigio po¬
ssessus. Cuiꝰ agentibus studiorũ meritis octa¬
uiani cesaris orbi toto p̾sidentis amicicia usus
c̃. a quo cũ ussisset moriens encidã igne cre¬
mari ut seruaretur poema egregiũ oĩs legu
autoritas pedibus calcata ẽ. ⁊ eleganti cãmi¬
ne iussũ seruari coliq. Quis p̾cor legist. arum
quãtũcũq splendẽtiũ undicis lapillis ⁊ auro
honor tã magnificus a tã glorioso prĩcipe ĩpẽ¬

Expanded text:
no unius tantum ancillule contentaretur obsequio; cuius no unius tantum ancillule contentaretur obsequio; cuius servitorum penuria honorum habundantia restaurata est. Ex quibus, cum de se famosissimus homo sit, unum tantum apposuisse michi sufficiet. Huius enim, cum diem orum misceri cineribus. Preterea quis Maronem Virgilium pauperem et lutifiguli filium non audivit? Fuit ille non amplius in bonis quam patrius agellus unus apud vicum Anden, cui dicunt Piectola hodierni, haud longe Mantuam, non absque litigio possessus. Cuius agentibus studiorum meritis, Octaviani Cesaris, orbi toto presidentis, amicitia usus est; a quo, cum iussisset moriens Eneidam igne cremari, ut servaretur poema egregium, omnis legum autoritas pedibus calcata est, et eleganti carmine iussum servari colique. Quis, precor, legistarum, quantumcunque splendentium yndicis lapillis et auro, honor tam magnificus a tam glorioso principe impen
Abbreviated transcription (Latin):
rea cõperta ẽ artificio et ornatu p̾ciosissima. hec
tã regis ꝙͣ ꝓcerum cõsensu unanimi nõ alexan¬
dri iocalib sed homeri uolumib seruata ẽ. Quis
unꝙͣ tã splendidus faleratis uiristis honor ĩpẽ¬
sus ẽ: Sirsmate plauto bonorũ fortune paupe¬
rior nemo fuit. egestate quippe ut honeste uẽtrẽ
pasceͬt ad molas manuarias pretio fatigaba¬
t᷑ dic. nocteᷤ̾ ĩ componẽdis comediis ducebat in¬
som nes. Quarũ nũositas ⁊ artificiũ egit ut la¬
urea uictorũ atq triũphãtiũ ĩperatorũ ĩ signe
p̾cipuũ nõ piupende̾t eius quãtũ cũq pauperis
ambire comas. cuiꝰ odor ⁊ uriditas ĩ eius noĩs
decus pseuerat usq ĩ hodiernũ ubi legũ ĩterp̾tũ
birreta auro nõ prohibẽte mures ⁊ tince ꝯsũp¬
sere.¶Emnio ĩsuper brundismo homini clarissio
tñ uati adeo tenues fuere sb̃stancie ut ĩ auenti¬

Expanded text:
rea comperta est, artificio et ornatu pretiosissima Hec rea comperta est, artificio et ornatu pretiosissima Hec tam regis quam procerum consensu unanimi non Alexandri iocalibus, sed Homeri voluminibus servata est. Quis unquam tam splendidus faleratis iuristis honor impensus est? Sarsinate Plauto bonorum fortune pauperior nemo fuit. Egestate quippe, ut honeste ventrem pascere, ad molas manuarias pretio fatigabatur die; noctes in componendis comediis ducebat insomnes, quarum numerositas et artificium egit, ut laurea, victorum atque triunphantium imperatorum insigne precipuum, non parvi penderet eius, quantumcunque pauperis, ambire comas. Cuius odor et viriditas in eius nominis decus perseverat usque in hodiernum, ubi legum interpetrum birreta, auro non prohibente, mures et tinee consumpsere. Emnio insuper, Brundusino homini, clarissimo tamen vati, adeo tenues fuere substantie, ut in Aventi
Abbreviated transcription (Latin):
sit ⁊ detestabilis paupertas.Manifestissimũ eq¬
dẽ est uiris peritos ex alienis lacrimis ex alienis
erumnis ex alienis periculis ⁊ psepe miscriis ut
iaͣ dcũm ẽ auri multũ cõfiasse. ⁊ iñ palliatos fim¬
briatos uari ⁊ tectos pelle aureis coruscos claui
longa post tergum clientũ comitãte cateru⁊ cũ
sic mortaliũ uelit demẽtia ĩcedẽtes. sic poctas
nõ ignauia sua s ĩnocentia. et qui a uolũt pau¬
peres fuisse negari nõ põt. S qd̾ isti minime uo¬
lũt spectabiles ĩsigni atq pemini cl aritate fuere.
Quod exemplis oñdisse non erit difficile. Certuz
hemus homerũ adeo ĩ opẽ extitisse ut nõ ẽet illi
lum̃ib capto uñ sũptus pueroduci posset ĩpe̾dẽ.
Sed expecta paxillũ et uidebis nũquid hec fuei̾t
ornata paupertas. Supato dario potẽtissimo atq
ditissimo persarum rege ab alexandro macedone
eius ĩ mediũ uenere iocalia ĩter que capsul⁊ au¬

Expanded text:
sit et detestabilis paupertas. Manifestissimum eqsit et detestabilis paupertas. Manifestissimum equidem est iurisperitos ex alienis lacrimis, ex alienis erumnis, ex alienis periculis et persepe miseriis, ut iam dictum est, auri multum conflasse, et inde palliatos, fimbriatos, varia tectos pelle, aureis coruscos clavis, longa post tergum clientum comitante caterva, cum sic mortalium velit dementia, incedentes. Sic poetas non ignavia sua, sed innocentia et quia volunt, pauperes fuisse negari non potest, sed, quod isti minime volunt, spectabiles insigni atque perenni claritate fuere; quod exemplis ostendisse non erit difficile. Certum habemus Homerum adeo inopem extitisse, ut non esset illi, luminibus capto, unde sumptus puero duci posset impendere. Sed expecta paxillum et videbis, nunquid hec fuerit ornata paupertas. Superato Dario, potentissimo atque ditissimo Persarum rege, ab Alexandro Macedone, eius in medium venere iocalia, inter que capsula au
Abbreviated transcription (Latin):
scienciã ẽẽ dicenda. Et ꝗͣitã presit scientia
falcultati prudẽtes nouerũt /tã ueteͣs ꝙͣ mo¬
derni. Insuper longeuũ bonũ p̾stat imitatori¬
b poesis.si bonũ dicendũ ẽ quod om̃es opta¬
re uidemur. uitã scilic fama saltẽ sinõ detur
alr̾ ĩ longũ euũ deduce. Nã ut liquido constat
fere ĩmortalia sũt cũ noĩe cõponẽtis carmĩa
poctarũ. Iuriste u̾o ⁊ si paululũ splendeãt ue¬
stibus sepissime moritur cũ corpore nomen.
breue est ualuisse psecului si setula numerẽtur
homeri. Et ut ĩ optatũ ueniã nulli uidebat᷑ du¬
biũ erudito prudẽter elegisse poctas ubi minus
uiris periti ĩ electione fuere prudẽtes.iscipientes
effc̾i̾ dũ quod suũ ẽ uitiũ conãt᷑ ĩ inmeritos re¬
torquere. Pauperrimos fiusse poctas ex eodem
quo supra fonte Auriẽtes pleno effundut ore. ⁊
potissime cũ ip̃i ditissimi sint legiste qiͣ ĩ famis

Expanded text:
scientiam esse dicendam; et quantum presit scientia scientiam esse dicendam; et quantum presit scientia facultati, prudentes noverunt tam veteres, quam moderni. Insuper longevum bonum prestat imitatoribus poesis, si bonum dicendum est, quod omnes optare videmur, vitam scilicet fama saltem, si non detur aliter, in longum evum deducere; nam, ut liquido constat, fere inmortalia sunt cum nomine componentis carmina poetarum. Iuriste vero, etsi paululum splendeant vestibus, sepissime moritur cum corpore nomen. Breve est valuisse per seculum, si secula numerentur Homeri! Et, ut in optatum veniam, nulli videbitur dubium erudito prudenter elegisse poetas, ubi minus iurisperiti in electione fuere prudentes, insipientes effecti, dum, quod suum est vitium, conantur in inmeritos retorquere. Pauperrimos fuisse poetas, ex eodem, quo supra, fonte aurientes, pleno effundunt ore, et potissime, cum ipsi ditissimi sint legiste, quasi infamis
Abbreviated transcription (Latin):
debitũ aut usurariũ dicendũ sit. nũquid ardõs
femina solui possit a frigido uiro. magna st̃¬
⁊ egregia hec et ex gremio nature sb̃latas pre¬
terca poesis quã pauperes p̃elege̾ poete stabi¬
lis ẽ ⁊ fixa scientia eternis fundata atq solida¬
ta principiis ubiq ⁊ omĩ tempore eadẽ. nͨ ullis
unquã concussa motibus. Leges autẽ non sic.
nõ equo uire uiuit cũ ethiope sauromata. nõ
cadẽ legũ autoritas bello laborãtib atq leta
pacc quictis. nec nõ augẽt sepe minuũt q plu¬
rimũ potestatis ĩstituta municipalia legibuᷤᷤ
cõstitucionesq regnorũ facit illas ĩdictũ usti¬
tiũ mutais. Senescunt ⁊̃ et moruĩt᷑ aliqñ. Nã
nõ nulle iãdudũ ĩ precio fuere ꝑmaxio q̃ euo
nr̃o aut neglecte sũt aut oĩo abolite. Et sic nõ
idẽ semper sũt ut cõperta poesis: Ex quib ne
plura dicam satis patet facultatẽ legũ nõ

Expanded text:
debitum aut usurarium dicendum sit, nunquid ardens debitum aut usurarium dicendum sit, nunquid ardens femina solvi posset a frigido viro. Magna sunt et egregia hec et ex gremio nature sublata! Preterea poesis, quam pauperes preelegere poete, stabilis est et fixa scientia, eternis fundata atque solidata principiis, ubique et omni tempore eadem, nec ullis unquam concussa motibus. Leges autem non sic; non equo iure vivit cum Ethyope Sauromata, non eadem legum autoritas bello laborantibus atque leta pace quietis. Nec non augent, sepe minuuntque plurimum potestatis instituta municipalia legibus constitutionesque regnorum; facit illas indictum iustitium mutas. Senescunt etiam et moriuntur aliquando, nam non nulle iam dudum in pretio fuere permaximo, que evo nostro aut neglecte sunt, aut omnino abolite; et sic non idem semper sunt, ut comperta poesis. Ex quibus, ne plura dicam, satis patet facultatem legum non
Abbreviated transcription (Latin):
rimũ prudẽtis opus circa eligenda cõsisteͣ
Edepol prudentiꝰ actũ puto elegisse trahentẽ
ad sublimia mẽtẽ ꝙͣ ad terrestria deprim̃tẽ.
stabilc̃ ꝙͣ casurã. que longenu bonu pstat
ꝙͣ que breuissimũ erhibet. Elegere pocte scĩa
ĩter sydera inter deorũ sedes ornatusq celesteᷤᷤ
suos cõtinua meditatiõe trahe̾tẽ. nũquid hoc
uerũ sit testimoniũ redoat ip̃a uatũ poema¬
ta ĩpulsu trahentis eleganti stilo poetaru de¬
scripta calamo. Causidici u̾o legum faculta¬
tẽ sequuti sola scriptorũ ualẽt memoria. nõ
ex ingenio s ex literis legũ latorũ uira red¬
dẽtes. nec putandũ ẽ. ut satis uideri põt eos
ĩsistere cirea excelsa aut semota nature ut
puta nũquid recta aut trasuersa uia sol abyn¬
dis petat hyspanos quĩ imo nũquid heredita¬
rio iuire seu emphiteotico poti uel p̾cario titꝰ
ul Semproni occupet agellũ. nũ quid certum

Expanded text:
rimum prudentis opus circa eligenda consistererimum prudentis opus circa eligenda consistereEdepol prudentius actum puto elegisse trahentem ad sublimia mentem, quam ad terrestria deprimentem, stabilem quam casuram,quelongevum bonum prestat, quam que brevissimum exibet. Elegere poete scientiam, inter sydera, inter deorum sedes ornatusque celestes suos continua meditatione trahentem; nunquid hoc verum sit, testimonium reddant ipsa vatum poemata, impulsu trahentis eleganti stilo poetarum descripta calamo. Causidici vero, legum facultatem secuti, sola scriptorum valent memoria non ex ingenio, sed ex literis legum latorum iura reddentes; nec putandum est, ut satis videri potest, eos insistere circa excelsa aut semota nature, ut puta, nunquid recta aut transversa via sol ab Yndis petat Hispanos, qui imo, nunquid hereditario iure seu enphiteotico potius vel precario Titus vel Sempronius occupet agellum, nunquid certum
Abbreviated transcription (Latin):
tractisqr ĩuentioes ꝑegrinas oñdit atq
ex ingeniis egregiis sermones exqsitos
emittit. Et si qñ placidis uocata p̃cib e su¬
blimi sede descendit ĩ terras sacris comita¬
ta musis nõ celsa regum palatia nõ mol¬
les delitiosorũ domos exquirit hĩtatura.
uerũ antra atq p̾rupta mõtiũ. ũbras ne¬
morũ fontes argenteos secessusq studẽ¬
tiũ ꝙͣtũcũq pauperrimos ⁊ luce peritũ a
uacuos ĩtrat ⁊ ĩcolit. qd̾ alibi forsã pleniꝰ
oñdet᷑ exigẽte materia. Et sic cũ etherea
sit atq peminis nullũ sibi cũ pituris com¬
mertui c̃. splendoresq manũ fcos tãꝙͣ
futiles ⁊ in anes parui facit ⁊renuit / ac
sius cõtenta bonis nõ curat aggregare
diuitias. Post hec ex iã dc̃a positiõe sb̾ nec¬
tũt minus prudẽtes fuisse poetas q tale
sequuti sũt dognia ex quo nulle sequacibus
consequãt᷑ opes. Quib ut rñsũ sit reor plu¬

Expanded text:
tractisque inventiones peregrinas ostendit, atque tractisque inventiones peregrinas ostendit, atque ex ingeniis egregiis sermones exquisitos emittit. Et, siquando, placidis vocata precibus et sublimi sede descendit in terras, sacris comitata Musis, non celsa regum palatia, non molles deliciosorum domos exquirit habitatura, verum antra atque prerupta montium, umbras nemorum, fontes argenteos, secessusque studentium, quantumcunque pauperrimos et luce peritura vacuos, intrat et incolit; quod alibi forsan plenius ostendetur, exigente materia. Et sic, cum etherea sit atque perennis, nullum sibi cum perituris commertium est, splendoresque manu factos, tanquam futiles et inanes, parvi facit et renuit, ac suis contenta bonis non curat aggregare divitias. Post hec ex iam dicta positione subnectunt, minus prudentes fuisse poetas, qui tale secuti sunt dogma, ex quo nulle sequacibus consequantur opes. Quibus ut responsum sit, reor plu
Abbreviated transcription (Latin):
ficiũ seu feneratorũ quoꝵ ĩhũc finẽ omĩs
ĩtendit ĩtencio. qui ut cito ueĩat nil gratiᷤᷤ
penitus operantur. sic causidici qui hĩc ex
delictis hou̾ iñ ex legũ peritia sibi offici¬
nas cõstruũt ĩ quib uenalis lingue malleo
numismata cudũt.⁊ aurũ ex miẜoꝵ lacri¬
mis uerbositate cõficũt. Auod poesis gnose
memor originis oĩo abhorret ⁊ renuit. ex qͦ
si damn ãda aut piupendenda ẽ nullius
una secũ precii erit phẏa rerũ magistra. ⁊
cuiꝰ opere entiũ causas discinus. nulliꝰ eque
theologia cuiꝰ demõstratioib rite deũ cogno¬
scimꝰ. quib nullũ unꝙͣ querendi thesauroᷤ
fuisse studiũ audiui. Si nescuĩt isti poesis
maiorib uacat. Nã cũ celos ĩhĩtet diuiniᷤᷤ
ĩmixta cõsiliis paucorũ houi mẽtes ex al¬
to ĩ desideriũ eterni noĩs monet ⁊ sua pul¬
chritudinc ĩ sublimes cogitatioes ĩpellit

Expanded text:
ficum seu feneratorum, quorum in hunc finem omnis ficum seu feneratorum, quorum in hunc finem omnis tendit intentio, qui, ut cito veniat, nil gratis penitus operantur. Sic, et causidici, qui hinc ex delictis hominum, inde ex legum peritia sibi officinas construunt, in quibus venalis lingue malleo numismata cudunt, et aurum ex miserorum lacrimis verbositate conficiunt, quod poesis, generose memor originis, omnino abhorret et renuit. Ex quo si damnanda aut parvi pendenda est, nullius una secum pretii erit phylosophia, rerum magistra, et cuius opere entium causas discimus; nullius eque theologia, cuius demonstrationibus rite deum cognoscimus, quibus nullum unquam querendi thesauros fuisse studium audivi. Si nesciunt isti, poesis maioribus vacat, nam, cum celos inhabitet divinis inmixta consiliis, paucorum hominum mentes ex alto in desiderium eterni nominis movet, et sua pulchritudine in sublimes cogitationes impellit,
Abbreviated transcription (Latin):
dã puto. Confitebor ig̾ sponte qd̾ dcũm ẽ. po¬
esim nullas afferre substãci as ⁊ poctas pau¬
peres fuisse si pauperes dici debẽt qui ultro
spreuere diuitias. Stolidos ãt fiusse nõ cõfi¬
tebor eo ꝙ poesis studiũ sequuti sũt. cũ prudꝙͣ¬
tissimos aibitraror si uerũ deũ catholice cogͦ¬
uissẽt. Nũc reassiimẽdo ne cõfessione mea
tã ultronea uidear absolute obiectoribus
tãquã uictorib areã liquisse certamis et
obiectionẽ primã deducamus ĩ medium
dicũt ig̾ splendidi legũ ĩterp̾tes poesim
nullas afferre diuicias uolentes obid ut
satis pcpi põt cã ab imitandis excludere
qiͣ nullius inter sciencias reliquas sit mo¬
m̃ti. Equidẽ ut iterato dixeri certũ ẽ poesi
nullas afferre diuicias. nõ tñ assentio ut
isti uolũt hoc sua ignobilitate contigere
uerũ qr speculatiuaꝵ disciplinaꝵ non sit
officiũ tale aut ĩtentũ s mechanicorũ arti¬

Expanded text:
dam puto. Confitebor igitur sponte, quod dictum est, podam puto. Confitebor igitur sponte, quod dictum est, poesim nullas afferre substantias, et poetas pauperes fuisse, si pauperes dici debent, qui ultro sprevere divitias; stolidos autem fuisse non confitebor, eo quod poesis studium secuti sint, cum prudentissimos arbitrarer, si verum deum catholice cognovissent. Nunc reassumendo, ne confessione mea tam ultronea videar absolute obiectoribus tanquam victoribus aream liquisse certaminis, et obiectionem primam deducamus in medium. Dicunt igitur splendidi legum interpretes poesim nullas afferre divitias, volentes ob id, ut satis percipi potest, eam ab imitandis excludere, quasi nullius inter scientias reliquas sit momenti. Equidem, ut iterato dixerim, certum est poesim nullas afferre divitias; non tamen assentio, ut isti volunt, hoc sua ignobilitate contingere, verum quia speculativarum disciplinarum non sit officium tale aut intentum, sed mechanicorum arti
Abbreviated transcription (Latin):
mur sũmũ bonũ possiderc diuicias. hac ergo
ĩpulsi peste aͣtumo si laborẽ ĩspexerit nostrum
eos post multa dcũros opus sciliez pulchru
s supuacaneũ ⁊ ĩutile sudorẽ meũ eo ꝙ mi¬
nume tendat quo ceterorũ mortaliũ labores
intendũt. Et sic nõ solum aduersũ me appare¬
bit dixisse dixisse sentenciã. s ex cõsequẽtia
quadã tãquã sũmũ ⁊ detestabile mnalũ una
cũ opere poetas cũ paupertate damnasse ui¬
debunt᷑.pia quippe ⁊ humanitati cõformis
atq opinioĩ uulgari hec uidetur obiectio et
graꝵ actione dignissim a dũ mõ ex fonte ca¬
ritatis exundaret ĩ mediũ. Uerũ qm̃ ex offu¬
scato appetitus ĩepti iuditio sũmit originez
ndenda ẽ atq abicienda. ⁊ corũ prurigini cõ¬
paciendũ. Et qm̃ dignitati taliũ ĩsuꝑ deferẽ¬
dũ ẽ ne se postergatos existimẽt obiectiõe
corũ uerbis ampliorib ĩ suos ortus uertẽ¬

Expanded text:
mur summum bonum possidere divitias. Hac ergo mur summum bonum possidere divitias. Hac ergo impulsi peste, autumo, si laborem inspexerint nostrum, eos post multa dicturos opus scilicet pulchrum, sed supervacaneum, et inutilem sudorem meum, eo quod minime tendat, quo ceterorum mortalium labores intendunt; et sic non solum adversum me apparebit eos dixisse sententiam, sed ex consequentia quadam tanquam summum et detestabile malum una cum opere poetas cum paupertate damnasse videbuntur. Pia quippe, et humanitati conformis atque opinioni vulgari, hec videtur obiectio, et gratiarum actione dignissima, dummodo ex fonte caritatis exundaret in medium; verum, quoniam ex offuscato appetitus inepti iudicio sumit originem, ridenda est atque abicienda, et eorum prurigini compatiendum. Et quoniam dignitati talium insuper deferendum est, ne se postergatos existiment, obiectionem eorum verbis amplioribus in suos ortus verten
Abbreviated transcription (Latin):
sueuere quidẽ relictis rostris ⁊ p̃toria exeñtes
⁊ potissime dũ curis paululũ soluti ĩ cõuentu
amicorũ uenuit si contingat ĩterloquendũ
fieri mẽtio poetarũ illos extollere laudibus
qm̃ eruditissimi atq eloquẽtissimmi fuere uiri
Bande post multa absconditũ sb̃melle uene¬
nũ nõ letale tñ emittũt. dicũtq eos parũ fu¬
isse prudẽtes ĩquãtũ tẽpus om̃e terentes fa¬
cultatẽ sequuti sũt. ex qua post longos laboreᷤᷤ
nulle cõsequũt᷑ opes. Sup addẽtes obhoc pau¬
perrimos homĩes fuisse poetas nullo splẽdoͬe
spectabiles nullis diuiciis nullo famulatu ĩ¬
signes.uolẽtes ex his ĩtelligi qui a nõ diuites
fuere/ nulliꝰ pretii eorũ extim anda facultas
sit. Que quidẽ uerba un a cũ abscondita glusi¬
one facile audiẽtiũ aĩos ĩtrãt cũ om̃es ĩ aua¬
ritiã proni simuis ⁊ stulta credulitate arbitre¬

Expanded text:
suevere quidem, relictis rostris et pretoria exeuntes, suevere quidem, relictis rostris et pretoria exeuntes, et potissime, dum curis paululum soluti in conventum amicorum veniunt, si contingant inter loquendum fieri mentio poetarum, illos extollere laudibus, quoniam eruditissimi atque eloquentissimi fuere viri; tandem post multa absconditum sub melle venenum, non letale tamen, emittunt dicuntque eos parum fuisse prudentes, in quantum, tempus omne terentes, facultatem secuti sunt, ex qua post longos labores nulle consequuntur opes, super addentes ob hoc pauperrimos homines fuisse poetas, nullo splendore spectabiles, nullis opibus, nullo famulatu insignes, volentes ex his intellegi, quia non divites fuere, nullius pretii eorum extimanda facultas sit. Que quidem verba una cum abscondita conclusione facile audientium animosintrant, cum omnes in avaritiam proni simus, et stulta credulitate arbitre
Abbreviated transcription (Latin):
incessu ⁊ morũ gͣuitate atq oris facũdia spec¬
tabiles magnis postergati clientorũ cateruiᷤ
⁊ ĩgenti autoritate cõspicui. hi quidẽ sũt cla¬
rissimi legũ p̾ceptores ⁊ tribunaliũ psides a
quib si rite exerceãtur uira frenãtur houi
illecebres mores. extollitur ĩnocẽtia. ⁊ qd̃ suũ
ẽ unicuiq poscenti gcedit᷑. quib rei .pi. neriuiᷤᷤ
nõ solũ siuis ĩ uirib seruatur s pemni usticia
auget᷑ ĩ melius. uenerabiles ergo ⁊ p̾cipuo
honore dignissimi sũt. Sane ꝙ̃tucũq alioꝵ
purgẽt su a prudẽtia notas una tñ labe ferc
polluti sunt om̃es. ⁊uri cupiditate laborãt. nͨ
aliquid seu aliquẽ laude dignũ putat ni ful¬
geat auro. hos ego uẽturos existimo cũ reliqͦ
ut ꝓspectẽt. Nũquid aliquid crimĩs operi nr̃o
possint suis inferre legibus. Nec me fallit si
morẽ sequẽtur ueterẽ quid obiecturi sĩt CCon¬

Expanded text:
incessu et morum gravitate atque oris facundia specincessu et morum gravitate atque oris facundia spectabiles, magnis postergati clientum catervis, et ingenti autoritate conspicui. Hi quidem sunt clarissimi legum preceptores et tribunalium presides, a quibus si rite exerceantur iura, frenantur hominum illecebres mores, extollitur innocentia, et, quod suum est, unicuique poscenti conceditur, quibus reipublice nervus non solum suis in viribus servatur, sed perenni iustitia augetur in melius; venerabilis ergo et precipuo honore dignissimi sunt! Sane quantumcunque aliorum purgent sua prudentia notas, una tamen labe fere polluti sunt omnes; auri cupiditate laborant, nec aliquid seu aliquem laude dignum putant, ni fulgeat auro. Hos ego venturos existimo cum reliquis, ut prospectent, nunquid aliquid criminis operi nostro possint suis inferre legibus; nec me fallit, si morem sequentur veterem, quid obiecturi sint. Con
Abbreviated transcription (Latin):
mea nõ eorũ merito dixisse ueli ut alienis o¬
missis officiis exerceãt sua. Et si hac glorie cu¬
piditate agitãtur ut sapiẽtes existimẽt᷑ sco¬
las ĩtrẽt audiãt p̾ceptores libros euoluãt u¬
gilent atq discat.⁊ palestras disputãtiũ soler¬
tes iusitẽt. memores ne festini ĩ doctoratũ euo¬
let pictagorici ĩstituti. quo cauebat᷑ neꝗs sco¬
las eius intrans lariuturus de phylosophiciᷤᷤ
os aperiret añ ꝙͣ ꝑ quĩquẽniũ audissẽt. Quod
cũ laudabiliter fecerit ⁊ ĩ bñ meritũ titulu
uenerit silibet ĩ mediũ ꝓdeãt p̾dicẽt disputẽt
redarguat ⁊ castigẽt atq acri spũ sus redar¬
gutorib istẽt. aliter at fecisse no oñtatio sa¬
piẽtie. s demẽtie est. Quedam ĩ uiris peritos
uicis de paupertate laudibus ĩmistis. R¬
Unt insup homies quidã toga aureis bu¬
Illis ⁊ ornatu fere regio ĩsignes nͨ minu

Expanded text:
mea, non eorum merito dixisse velim, ut, alienis omea, non eorum merito dixisse velim, ut, alienis omissis officiis, exerceant sua, et si hac glorie cupiditate agitantur, ut sapientes existimentur, scolas intrent, audiant preceptores, libros evolvant, vigilent atque discant, et palestras disputantium solertes visitent, memores, ne festini in doctoratum evolent, pictagorici instituti, quo cavebatur, ne quis scolas eius intrans locuturus de phylosophicis os aperiret, antequam per quinquennium audisset. Quod cum laudabiliter fecerint, et in bene meritum titulum venerint, si libet, in medium prodeant, predicent, disputent, redarguant et castigent, atque acri spiritu suis redargutoribus instent; aliter autem fecisse, non ostentatio sapientie, sed dementie est. CAP. IV Quedam in iuris peritos, paucis de paupertate laudibus inmistis. Sunt et insuper homines quidam toga, aureis bullis et ornatu fere regio insignes, nec minus
Abbreviated transcription (Latin):
strãt setractos aientes ad sublimiora theolo¬
gie dulcedine.Sic ⁊ de morib hou̾i ⁊ gestis
heroũ ac de sacris legibus ⁊ istitutis legumq
latorib. Et si qñ contingat poesis ant poetaꝵ
intrare colloquiũ tãto cũ fastidio illos ⁊ poema¬
ta uti integre uiderit oĩa ⁊ despicienda cogno¬
uerĩt damnãt damnat utuperãt floccifacũt¬
⁊ a se eicere ondũt ut uix tolerare possit ⁊ ini
prudẽtes ⁊ balbutiẽtes auit musas heliconã
castaliũ fontẽ ⁊ phebi nemus ⁊ huiꝰ moi delirã¬
tiũ hominũ nugas ẽẽ.⁊ puerorũ ad gramati¬
cã ẽe p̾ludia. Ex quib fatuitatib satis iã scio
quid mõstrũ istud spectãtes ĩ me quid ĩ opꝰ meũ
quid i poetas dcũri sint. uerũ reor horũ uecordie
ipõs nõ intelligat longe minꝰ alios ĩ tellectuiͣ
sunt. ignari sunt ⁊ luce u̾itatis carẽtes sensu¬
alitate duce se trahi pmictũt. Quib caritate

Expanded text:
strant, se tractos aientes ad sublimiora theolostrant, se tractos aientes ad sublimiora theologie dulcedine. Sic et de moribus hominum et gestis heroum, ac de sacris legibus et institutis legumque latoribus. Et, si quando contingat poesis aut poetarum intrare colloquium, tanto cum fastidio illos et poemata, uti integre viderint omnia et despicienda cognoverint, damnant, vituperant, flocci faciunt, et a se eicere ostendunt, ut vix tolerare possint etiam imprudentes; et balbutientes aiunt Musas, Helyconam, Castalium fontem, et Phebi nemus, et huiusmodi delirantium hominum nugas esse et puerorum ad grammaticam esse preludia. Ex quibus fatuitatibus satis iam scio, quid, monstrum istud spectantes, in me, quid in opus meum, quid in poetas dicturi sint. Verum reor horum vecordiipsos non intelligant, longe minus alios intellecturi sunt; ignari sunt, et luce veritatis carentes, sensualitate duce se trahi permittunt. Quibus caritate
Abbreviated transcription (Latin):
p̾terent. Et tandez quod ex ore ꝓbatissimoꝵ
hoiu itellectus corũ tenuit ⁊ remissus exce¬
pit seruauitq memoria apud mulierculaꝵ
textrinas. seu potiꝰ si p̃stetur ĩ triuis ignaro
a scultãte popello. uti ipsũ deũ cõsuluerĩt post
longũ suspiriũ blaterãtes emittũt. uoletes
ex her pcipi ꝙ nõ absq labore plurimo qd̾
dixerint ingenio ⁊ speculatioe sua ex pene¬
tralib diuine m̃tis euulsũ sit. et ut oĩo in¬
sipidis sapiẽtes appareat ãpliatis ẜmõib
non tñ eodẽ uerboru cõtextu quĩ imo nunc
huc nũc illuc ꝑuarias materias saltitãtes
nec de aliqua concludẽtes.s se auditoresq
iplicãtes suos. cenplenissime liberales ar¬
tes nouen̾t. quaꝵ psepe noĩa nõ nouerĩt.
pristianũ anstotilẽ Ciceronẽ aristartũ fuclidẽ
atq ptholomeũ aliosq circa has ĩsignes uiroᷤᷤ
stomacosa quadã dicatitate neglexisse demõ¬

Expanded text:
pretereunt. Et tandem, quod ex ore probatissimorum pretereunt. Et tandem, quod ex ore probatissimorum hominum intellectus eorum tenuis et remissus excepit, servavitque memoria, apud muliercularum textrinas, seu potius, si prestetur, in triviis, ignaro ascultante popello, uti ipsum deum consuluerint, post longum suspirium blaterantes emittunt, volentes ex hoc percipi, quod non absque labore plurimo, quod dixerint, ingenio et speculatione sua ex penetralibus divine mentis evulsum sit. Et ut omnino insipidis sapientes appareant, ampliatis sermonibus, non tamen eodem verborum contextu, quin imo nunc huc nunc illuc per varias materias saltitantes, nec de aliqua concludentes, sed se auditoresque implicantes suos, ceu plenissime liberales artes noverint, quarum persepe nomina non noverunt, riscianum, Aristotilem, Ciceronem, Aristarcum, Euclidem, atque Ptholomeum, aliosque circa has insignes viros stomacosa quadam dicacitate neglexisse demon
Abbreviated transcription (Latin):
ui cũ non sint sapientes cupuĩt apparere.
Nospectabit ⁊ hoc opus speties hominũ
altera moribus forte minꝰ redarguẽda
uitate uerborũ ⁊ morũ ponderositate uisis a¬
liqr̃ nõ nullis libellis uulgariũ. nõ nisi de a¬
picib rerũ uerba faciãt.⁊ ut existimẽt᷑ qd̃ cu¬
puit apud eruditissimos uiros uersãtur mo¬
uẽtes ꝑsepe de sublimiorib dubia. ut puta
qualiter tribus ꝑsonis una tm̃ sit deitas ul
nũ quid possit deus sibi similẽ face̾. aut cur
nõ ante ꝑ mille mili a seculorũ creaueit deus
orbẽ ꝙͣ fecerit ⁊ huiꝰmoi. Et dũ m̃sa prudẽtu
percipĩt fcĩs ratiũculis quibdã friuolis ĩ cõ¬
trariũ. ⁊ auditis doctorũ replicatiõib atq ꝯ¬
clusionib qi nõ satis illis satisftũm sit qua¬
tientes si uideãt᷑ paululũ caput. ⁊ torquẽ¬
tes cũ cachinno facic̾ ⁊ cirtũstãtes ⁊̃ ĩtuen¬
tes nõ alr̾ ꝙͣ si indulgeat reuerẽtie rñdẽtis

Expanded text:
ui, cum non sint, sapientes cupiunt apparere. Prospectabit et hoc opus species hominum altera, moribus forte minus redarguendaavitate verborum et morum ponderositate, visis aliquando non nullis libellis vulgarium, non nisi de apicibus rerum verba faciunt; et, ut existimentur, quod cupiunt, apud eruditissimos viros versantur, moventes persepe de sublimibus dubia, ut puta, qualiter tribus personis una tantum sit deitas, vel nunquid possit deus sibi similem facere, aut cur non ante per mille milia seculorum creaverit deus orbem, quam fecerit, et huiusmodi. Et dum responsa prudentum percipiunt, factis ratiunculis quibusdam frivolis in contrarium et auditis doctorum replicationibus atque conclusionibus, quasi non satis illis satisfactum sit, quatientes, si videantur, paululum caput, et torquentes cum cachinno faciem, et circumstantes etiam intuentes, non aliter quam si indulgeant reverentie respondentis,
Abbreviated transcription (Latin):
dicenda furẽtib parat.Ad hos tã celebres
iudices.tã equos.tã mites.tã fauorabiles
satis credendũ ẽ prĩceps inclite deueiet opꝰ
nrũm. quod scio cutũdabũt more leonis fa¬
melici ut ĩueniãt quid deuorẽt. Et qm̃ om̃e
poeticũ ẽ nõ expecto mitiorẽ snĩa ꝙͣ irati ful¬
minẽt ĩ poetas. Nec scio quib spiculis pectꝰ
opponã nisi eis que uetus odiũ demõstrauit
illa con abor repellere. O bone deus sis tã ĩ di¬
scretis tã ĩconsider atis clamorib obuiꝰ. et
horũ dem̃tiũ obsiste furori. ⁊ tu ⁊̃ rex optime
qm̃ ad tria nos uẽtũ ẽ generosi pectoris tui
uirib assis.fer opẽ militanti tibi. nũc aĩs
opus ẽ nũc pectore firmo. acuta ⁊ uenenata
nec modici roboris tela istorũ sunt. Nam si
ĩepti sint uidices al tamẽ ualẽt. Et ĩo hor¬
reo ⁊ tremesco nisi deus primo qui nõ deẜit
sperãtes ĩse.⁊ tu inde faueris.tenues michi

Expanded text:
dicenda furentibus parat. Ad hos tam celebres dicenda furentibus parat. Ad hos tam celebres iudices, tam equos, tam mites, tam favorabiles satis credendum est, o princeps inclite, deveniet opus nostrum, quod, scio, circumdabunt more leonis famelici, ut inveniant, quid devorent, et, quoniam omne poeticum est, non expecto mitiorem sententiam, quam irati fulminent in poetas, nec scio, quibus spiculis pectus opponam nisi eis, que vetus odium demonstravit; illa conabor repellere. O bone deus, sis tam indiscretis, tam inconsideratis clamoribus obvius, et horum dementium obsiste furori! Et tu etiam, rex optime, quoniam ad triarios ventum est, generosi pectoris tui viribus assis, fer opem militanti tibi, nunc animis opus est, nunc pectore firmo! Acuta et venenata, nec modici roboris tela istorum sunt, nam, si inepte sint iudices, alias tamen valent; et ideo horreo et tremesco, nisi deus primo, qui non deserit sperantes in se, et tu inde faveris. Tenues michi
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ poemata ẽẽ dicũt obscura nimis atq
adulterũ ⁊ spurcidũ homĩe. nũc deorũ prem
nũc celorũ rege̾ nũc igne̾ nũc aere nũc ho¬
minẽ nũc taurũ nũc aquilã. ⁊ huiꝰmoi ĩcon¬
ueniẽtia. Sic ⁊ iunonẽ ⁊ alios ĩfinitos eos
mlt̾orũ nominũ celebres facie̾tia.Mentiu
ĩsuper seductores clamitat ẽe poetas ac sua¬
sores criminũ.⁊ ut turpiori si possint cõmatu¬
lent. nota p̃dicant eos phõꝵ symias eẽ. Sir¬
mãtes iñ poetarũ libros legisse aut tenere
pregrande piaculũ ac nulla fcã difti̾ctione
autoritate ut auĩt fulti platonis. eos nedũ
e domib s ex urbibus ẽẽ pellendos. ⁊ eoru
scenicas meretriculas boetio approbãte in
exitiũ usq dulces detestabiles fore atq eici¬
endas un a cũ eis et renuendas oĩo.Auid
multa. longũ nimis eẽt omĩa ĩmediũ de¬
duce̾ que illis exitiale odiũ ĩfestãte ĩuidia

Expanded text:
eorum poemata esse dicunt obscura nimis atqueeorum poemata esse dicunt obscura nimis atqueadulterum et spurcidum hominem, nunc deorum patrem, nunc celorum regem, nunc ignem, nunc aerem, nunc hominem, nunc taurum, nunc aquilam, et huiusmodi inconvenientia: sic et Iunonem et alios infinitos, eos multorum nominum celebres facientia. Mentium insuper seductores clamitant esse poetas ac suasores criminum, et, ut turpiori, si possint, conmaculent nota, predicant eos phylosophorum symias esse; firmantes inde, poetarum libros legisse aut tenere, pregrande piaculum, ac, nulla facta distinctione, autoritate, ut aiunt, fulciti Platonis, eos nedum e domibus, sed ex urbibus esse pellendos, et eorum scenicas meretriculas, Boetio approbante in exitium usque dulces, detestabiles fore atque eiciendas et renuendas omnino! Quid multa? Longum nimis esset omnia in medium deducere, que illis exitiale odium, infestante invidia,
Abbreviated transcription (Latin):
cõsideratione sepoĩta audẽt omĩa nec uerẽtuͣ
ĩ alienas messes falces ĩmitteͣ suas.ex quo
fit dũ cetera p̾ter sua ignominiose deturpare
conat᷑ interueĩ at aliqñ de poesi ⁊ poetis collo¬
quiũ. quorũ audito noie tanto repẽte accen¬
dãt᷑ furore ut igneos oculos illos hr̃e diceres.
nec possunt cõsistere fremũt agũturq ĩpetu
demũ qiͣ aduersus eos nõ alr̾ ꝙ ĩ letales ho¬
stes cõuiratũ sit nũc ĩ scolis nũc ĩ platheis
nũc ĩ pulpitis auscultãte nõ nũꝙͣ uulgo ĩer¬
ti ĩ eos ĩsano clamore ꝓrumpũt ut nõ de ĩno
cius tm̃ s de se timeãt circũstãtes. ⁊ auit poe¬
sim oĩo nullã aut futile facultatẽ atq ridi¬
culã. poetas homines ẽẽ fabulosos imo illoᷤᷤ
ut despectiori utãt᷑ uocabulo nõ nũꝙͣ fabulo¬
nes appellãti rura siluas ⁊ mõtana colenteᷤᷤ
eo ꝙ morib nec urbanitate ualeãt.p̾terea

Expanded text:
consideratione seposita, audent omnia, nec verentur consideratione seposita, audent omnia, nec verentur in alienas messes falces inmittere suas; ex quo fit, dum cetera preter sua ignominiose deturpare conantur, interveniat aliquando de poesi et poetis colloquium, quorum audito nomine, tanto repente accenduntur furore, ut igneos oculos illos habere diceres, nec possunt consistere, fremunt agunturque impetu; demum, quasi adversus eos, non aliter quam in letales hostes coniuratum sit, nunc in scolis, nunc in plateis, nunc in pulpitis, auscultante non nunquam vulgo inerti, in eos insano clamore prorumpunt, ut non de innoet de se timeant circumstantes, et aiunt, poesim omnino nullam aut futilem facultatem atque ridiculam, poetas homines esse fabulosos, imo illos, ut despectiori utantur vocabulo, non nunquam fabulones appellant, rura, silvas et montana colentes, eo quod moribus nec urbanitate valeant. Preterea
Abbreviated transcription (Latin):
cedẽtes que nõ nouerũt omĩa dãn at. nec fru¬
stra facuĩt enĩ seu ut nõ interrogẽt᷑ de quibuͤ
rñdere nescirẽt seu ut tãquã uilia ⁊ minora
⁊ a se cognita despexisse atq neglexisse uideãt᷑
et uacasse maiorib. his autẽ decipulis capti¬
uatis ĩsipientũ iudiciis ciuitates ãbire. setula¬
rib se miscere negotiis. cõsilia p̾stare. cõnubia
tractare. comes atiõib ĩteresse.testãtiũ dicta¬
re tabulas.testam̃torũ execuciões assũmere.
⁊ mlt̾a minus phõs decentia agere p̾sũptuose
ĩcipiũt atq ꝓsequũ tur. Ex quib fit ut ĩ famo¬
sã uulgi famã qñ deueniãt. ex qua tãta tu¬
miditate turgescũt ut incedẽtes cupiãt a uł¬
go digito mõstrari. ⁊ longe magis audire qr
pregrandes magr̃i sint.uidere ꝙ eis assiu¬
gãt p̾sidentes ĩ triuiis eos rabi uocitẽt salutẽt
iniutent p̃ponãt / atq p̾ficiant. Ex his omĩ

Expanded text:
cedentes, que non noverunt, omnia damnant, nec frucedentes, que non noverunt, omnia damnant, nec frustra; faciunt enim, seu ut non interrogentur, de quibus respondere nescirent, seu ut tanquam vilia et minora et a se cognita despexisse atque neglexisse videantur, et vacasse maioribus. His autem, decipulis captivatis insipientum iudiciis, civitates ambire, secularibus se miscere negociis, consilia prestare, connubia tractare, comesationibus interesse, testantium dictare tabulas, testamentorum executiones assummere, et multa minus phylosophos decentia agere presumptuose incipiunt atque prosequuntur. Ex quibus fit, ut in fumosam vulgi famam quandoque deveniant, ex qua tanta tumiditate turgescunt, ut incedentes cupiant a vulgo digito monstrari, et longe magis audire, quia pregrandes magistri sint, videre, quod eis assurgant presidentes in triviis, eos Rabi vocitent, salutent, invitent, preponant, atque preficiant. Ex his, omni
Abbreviated transcription (Latin):
fcã ante alia conãt᷑ fnge̾ bonũ uirũ. Extermi¬
nãt ãt facies suas ut appareãt iugilantes.
incedũt ĩsuper deiectis ĩ terrã cculis ut nũꝙͣ
a meditationib seperari uideãt᷑. tardo tñ fe¬
rũtur gradunt sb̃ pondere sublimiũ specula¬
tionũ nimio ab ĩsipidis titubare credantur.
honesto uestim̃toꝵ utũtur hĩtu. nõ qr mens
honesta̾ s ut ficta sc̃itate decipiãt. prarus ẽ
illis sermo grauisq. rogati nõ absq p̾misso
suspirio et tẽpusculo ĩterpoĩto ac elenatis ĩ
celum oculis paululũ rñsa concẽdũt. uolẽtes
ex hio a circust ãtib aibitran qr ex logĩquo
suꝑcelestiũ scorii archano nõ absq difficulta
te uerba deducunt ĩ labia que tcuri st̃.pieta¬
tẽ scĩtatẽ ⁊ iusticiã profitẽtur ꝓphetico psepe u¬
tentes uerbo scilic. celus domus dei comedit
me. hĩc ad oñtatione sue admirãde scĩe pro¬

Expanded text:
facta, ante alia conantur fingere bonum virum, extermifacta, ante alia conantur fingere bonum virum, exterminant autem facies suas, ut appareant vigilantes, incedunt insuper deiectis in terram oculis, ut nunquam a meditationibus separari videantur; tardo tamen feruntur gradu, ut sub pondere sublimium speculationum nimio ab insipidis titubare credantur; honesto vestimentorum utuntur habitu, non quia mens honesta sit, sed ut ficta sanctitate decipiant; perrarus est illis sermo gravisque, rogati, non absque premisso suspirio et tempusculo interposito ac elevatis in celum oculis paululum responsa concedunt, volentes ex his a circumstantibus arbitrari, quia ex longinquo supercelestium sanctorum arcano non absqte verba deducant in labia, que dicturi sunt. Pietatem, sanctitatem et iustitiam profitentur, prophetico persepe utentes verbo, scilicet zelus domus dei comedit me. Hinc ad ostentationem sue admirande scientie pro