comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oleste ferebat In firmatio est. Iamen Afrẽ indemnatam necari ñ op ortuit
qua iudicatio fit. cũ horatia fr̃m mortẽ negligeret. hostiũ lugeret. frĩs
PR uictoria ñ gauderet oportuerit ne eam afrẽ indemnat᷑am necari.¬
pc ingenere cause pͥmũ siꝗd excȩteris dabit᷑ constitutionib sumi oportebit.¬
nc̃ in cõparatione p̃ceptũ est. Postea siqua facultas erit ꝑ aliqu̾ã consti¬
tionẽ. illũ inquẽ crim̃ transferet᷑ defendere. Deinde leuius eẽ illud quod¬
n alterũ petcatũ reus tranfferat. qu̾a qđ ipse susceperit. Postea transla¬

Expanded text:
oleste ferebat. infirmatio est: tamen a fratre indamnatam necari non oportuit. ex quo iudicatio fit: cum Horatia fra- trum mortem neglegeret, hostium lugeret, fratrimani victoria non gauderet, oportueritne eam a fratre indamnatam necarc in genere causae primum, si quid ex ceteris dabitur constitutionibus, sumi oportebit,com- paratione praeceptum est; postea, si qua facultas erit, per aliquam constitionem illum, in quem crimen transferetur, defendere; deinde, levius esse illud, quodn alterum peccatum reus transferat, quam quod ipse susceperit; postea transla
Abbreviated transcription (Latin):
iũ quã iudiciũ int̃ponere. Ium legis quoq: a iudicia demonstranda st̃.¬
quȩ potu̾erit id peccatũ qđ sponte sua reus panitus sit. morib ⁊ iudicio
uindicari. Deinde negare audiri oportere. id qđ ineũ criminis conferatur¬
tuuo is ipse qui conferat iudiciũ fieri noluerit. et id qđ iudicatũ ñsit¬
inrccto haberi oportere. Postea in pudentiã demonstrare eoꝵ. qͥ eũ
c̃ apud iudices accusent. quem sine iudicib ipsi condempnarint et deeo¬
udiciũ faciant. de quoiã ipsi suppliciũ sũ pserint Postea ꝑturbationem¬
udicii futurã dicet s.⁊ iudices longius qua potestatẽ habeant ꝓgreossu

Expanded text:
ium quam iudicium interponere. tum leges quoque et iudi- cia demonstranda squae potuerit id pecca- tum, quod sponte sua reus poenitus sit, moribus et iudicio vindicari. deinde negare audire oportere id, quod in eum criminis conferatuquo is ipse, qui conferat, iudicium fieri noluerit, et id, quod iudicatum non sinfecto habere oportere; postea inpuden- tiam demonstrare eorum, qui c apud iudices accusent, quem sine iudicibus ipsi condemnarint, et deudicium faciant, de quo iam ipsi supplicium sump- serint; postea perturbationemudicii futuram dice- mus et iudices longius, quam potestatem habeant, progressu
Abbreviated transcription (Latin):
ib assũptione inoipere licet tũ apꝓbatione alterutra tũ utraq tũ hoc.
ũ illo genere cõplexionis uti. Id ut ꝑ spic iamus. aut scribamus. aut in quo¬
ut̃ uolumus. intelligi nos ꝓþe tenere. Aliis qq rationib tractari ar¬
gum̃tationes inphylosophra multis et obscuris. dequib certũ est artifi¬
nũ constitutũ. Uerũ illa nob abhorrere ab usu oratorio uisa sunt.
uȩꝑtinere aũt ad dicendũ pͥutam. ea nos cõmodius. quã cęteros qllam

Expanded text:
b assumptione incipere, tum adprobatione alterutra, tum utraque, tum hoc, tum illo genere conplexionis uti. id ut perspiciatur, scribamus  in quoautem volumus intellegi nos probe tenere aliis quoque rationibus tractari argumen- tationes in philosophia multis et obscuris, de quibus certum est artificium constitutum. verum illa nobis abhorrere ab usu oratorio visa sunt. quae pertinere autem ad dicendum putamus, ea nos commodius quam ceteros a
Abbreviated transcription (Latin):
tint̃. inqua sit offensũ. nenihil adidqđ agat᷑ ꝑtineat id qđ iudicatũ sit.
udindũ est: neea ros ꝓfirat᷑ in qua sit offensũ. ut deipso qui iudicarit
nciũ furi uideit᷑. Oporcit aut̃ anĩ ad uertire necũ alit̃ sint multa iudica
solitarũ aliqđ aut rarũ iudicatũ afferat᷑. Nãsichis reb auctoritas. uaegti¬

Expanded text:
 de agatur, pertineat id, quod iudica- tum sit; et videndum est, ne ea res proferatur, in qua sit offensum, ut de ipso, qui iudicarit, iudicium fieri videatur. oportet autem animadvertere, ne, cum aliter sint multa iudicata, solitarium aliquid aut rarum iudicatum afferatur. nam sic his rebus auctoritas iudi
Abbreviated transcription (Latin):
isces ꝓtatione ciuli. ht̃ inse ssentenciȩ dictionẽ.
Uudiciale qđ posi¬
tũ hniudi¬
icio ht̃ inse accusationẽ i dstnsionẽ. aut pcttionẽ. autre¬
sationẽ
& que ad matũ nr̃a qͥde fert opinio: oratoris ars. & sacũ Vta

Expanded text:
isceptatione civili ha- bet in se sententiae dictionem; iudiciale, quod positum in iudicio habet in se accusationem et defensionem aut petitionem et recusationem. et, quemadmodum nostra quidem fert opinio, oratoris ars et faculta
Abbreviated transcription (Latin):
Iusine ꝗd officio conueniat considerat᷑: ut medici officiũ dicimꝰ tẽ curare
ad sanandũ appositie. fine̾ sanare curatione. Itẽ oratoris. ꝗd officiũ. et q
finẽ cẽ dicamꝰ Intelligemus cũ id ꝗd facere debet᷑. officiũ et̃ dicemus illud
tuiꝰ causa facere debet. fqnẽ appellabimus atiriã artis tã dicima
in qua om̃is ars ⁊ ea facultas quȩ conficit exarte uersat ut si medicinae ma¬
tiriã dicamus morbos ac uulnera. qđ in his om̃is medicinauerset. Iten
ꝗb in reb uersat᷑. ars ⁊ facultas oratoria. eas res. materia rhetoricȩ aras
nominamus E Has aut res alii plures alii pauciores ex istimarunt. N
gorgias leontinus antiꝗssimꝰ fere rhetor. om̃ib dereb oratorẽ optime
posse dicere ex istimauit. Hic infinitã ⁊ inmensã huic artificio matiris
menta subministrauit. tri ingenerib rerũ uersari rhetoris officiũ pua¬
uit: demo s histratiuo. dd liberatiuo. udiiali De  onstratiuũ est. qđ tri

Expanded text:
uid effici conveniat, con- sideratur. ut medici officium dicimus esse curare ad sanandum apposite, finem sanare curatione, item, ora- toris quid officium et quid finem esse dicamus, intel- legimus, cum id, quod facere debet, officium esse di- cimus, illud, cuius causa facere debet, finem appel- lamus. Materiam artis eam dicimus, in qua omnis ars et ea facultas, quae conficitur ex arte, versatur. ut si medi- cinae materiam dicamus morbos ac vulnera, quod in his omnis medicina versetur, item, quibus in rebus ver- satur ars et facultas oratoria, eas res materiam artis rhetoricae nominamus. has autem res alii plures, alii pauciores existimarunt. nam Gorgias Leontinus, anti- quissimus fere rhetor, omnibus de rebus oratorem op- time posse dicere existimavit; hic infinitam et inmensam huic artificio materiamtque orna- menta subministravit, tribus in generibus rerum ver- sari rhetoris officium putavit, demonstrativo, delibera- tivo, iudiciali. demonstrativum est, quod tri
Abbreviated transcription (Latin):
sit uindicata. Postea sic rẽ fuisse aꝑtã. ut iudiciũ deea re furi nihil at¬
tinuerit. Atq hic demonstrandũ est rationib: ⁊ similib reb ꝑmultas
ita atroces ⁊ ꝑspicuas res eẽ. ut dehis ñ mͦ ñ necesse sit. sed neutile
quidẽ. quinmox iudiciũ fiat expectare. Locus dut̃ cõmunis accu¬
satoris: incũ qui cũ id qđ arguit᷑ negare ñ possit. tam̃ aliquid sibs¬

Expanded text:
sit vindicata; postea sic rem fuisse apertam, ut iudicium de ea re fieri nihil adtinuerit. atque hic demonstran- dum est rationibus et similibus rebus permultas ita atroces et perspicuas res esse, ut de his non modo non necesse sit, sed ne utile quidem, quam mox iu- dicium fiat, exspectare. Locus communis accusatoris in eum, qui, cum id, quod arguitur, negare non possit, tamen aliquid sib
Abbreviated transcription (Latin):
comp aat iudicior ꝑturbatione. Atq hie utilitatis iudieuor demon¬
puio ⁊ deto conquestio. qui suppliciũ drderit inderinatus. In eius lute qui
ppsirit. audaciã ⁊ cradelitatẽ indignatio Ab defensore ẽ inci quẽ altus sit

Expanded text:
conparet ex iudiciorum perturbatione. atque hic utilitatis iudiciorum demonstratio et de eo conquestio, qui supplicium dederit indamnatus; in eius autem, qui sumpserit, audaciam et crudelitatem indignatio. ab defensore, in eius, quem ultus sit
Abbreviated transcription (Latin):
nsiderabimꝰ Ex his igit in hano constitutionẽ conuerure uidenturr
nomas: epruni am̃ia. ł artus gonerũ plexq Uidere igit pͥmũ opor¬
bit. quȩ sint continentia cũ ipso negoti. hoo est quȩ abre separari
ssint. Iuo in loco satis erit diligenter considerandum ꝗd sit ante

Expanded text:
ionem convenire videntur genera earum omnia, partes gene- rum pleraeque. Videre igitur primum oportebit, quae sint continentia cum ipso negotio, hoc est, quae ab re separari non possint. quo in loco satis erit dili- genter considerasse, quid sit ante
Abbreviated transcription (Latin):
illos artius ut fit ex lassitud itune dormire sensit. accessit. ⁊ altoꝰ co
cidit nũ mos abstulit. gladiũ cruentũ inuaginã recondidit. ipse se insd
lestulũ repec recepit Ille aut̃ cuiꝰ gladio occisio erat fasta multo ante
cẽ surrexit. comitẽ illũ suũ in clamauit sepius et semel. Illũ somno imp
ñ respondere existimauit. Ipse gladiũ et cȩtera quȩ secũ attulerat suslu
solus ꝓfectus est. Caupo ñ multo post conclarnauit hominẽ eẽ occisue
et cũ quibdã diuersorib illũ qui ante eierat consequit᷑. Initinert home
cõprehendit. gladiũ eiꝰ euagina educit. repperit cruentũ. Homo in urbe
ilis deducit᷑ aonus fit. In hac iutentio est criminis. Occidisti Depulsio. No
cidi. Exqͥb constitũo est iđ questio e̾adẽ in coniecturali quȩ iudicatio e¬
rit ne. Nc̃ exponomiꝰ locos quoꝵ pars aliqua in omnẽ coniesturalẽ in cidi

Expanded text:
illos artius iam ut ex lassitudine dormire sensit, accessit et alterius illos artius iam ut ex lassitudine dormire sensit, accessit et alterius cidit, nummos abstulit, gladium cruentum in vaginam recondidit, ipse se in suum lectum recepit. ille autem, cuius gladio occisio erat facta, multo ante lucem surrexit, comitem illum suum inclamavit semel et saepius. illum somno inpeditum non respondere existimavit; ipse gladium et cetera, quae secum adtulerat, sustulit, solus profectus est. copo non multum post conclamat hominem esse occisum et cum quibusdam devorsoribus illum, qui ante exierat, consequitur in itinere. hominem conpre- hendit, gladium eius e vagina educit, reperit cruentum. homo in urbem ab illis deducitur ac reus fit. in hac intentio est criminis: occidisti. depulsio: non occidi. ex quibus constitutio est id est quaestio eadem in coniecturali quae iudicatio: occideritne? Nunc exponemus locos, quorum pars aliqua in omnem coniecturalem incidi
Abbreviated transcription (Latin):
tanĩ oratio qͣ dã exipso fine ex genere cause nascit᷑ quae ꝑtineat ad ĩtẽ
euils. Demonstrationẽ. aut ad sententiaȩ dictionẽ Quꝰare nc̃ in exponendis
piuiorsus iniudiciali genere causarũ ⁊ p̃rꝙtoꝵ uersabim᷑. ex quo pleraq̃: in
ra qͦq causarã genera. simili implicata controuorsia nulla cũ difficulta
transferent᷑. Pose aut̃ siparatĩ dereliquis diconꝰ. Nc̃ aut̃ ab coniecturaliꝰ
stitutione ꝓficiscemꝰ. cui eemplũ sit hoc ex positũ  Itinere quidã ꝓfi¬
entẽ ad mercatũ quondã ⁊ sccũ aliquantũ nũmoꝵ ferentẽ est comitatus.
poc ut fere fit: inuia sermonẽ contulit. Exqꝰ factũ est ut illud iter fa¬
uarius facere uellent. Quare cũ in quandã tabonã diuertissent simul
ue. et in eodẽ loco somnũ capere uoluer̃. Cȩnati discubuer ibidem
Caupo aut nã ita d̃ post inuentũ. cũ in alio maleficio dep̃horsis ect oũ
illit̃ alterũ uidelicet qui nũmos haberet anim ad uertisset. nocto pa

Expanded text:
tamen oratio quaedam ex ipso fine et ex genere causae nascitur, quae pertineat ad vitae alicuius demonstrationem aut ad sententiae dictionem. quare nunc in exponendis controversiis in iudiciali genere causarum et praeceptorum versabimur, ex quo pleraque in cetera quoque causarum genera simili implicata controversia nulla cum difficultate transferuntur; post autem separatim de reliquis di- cemus. Nunc ab coniecturali constitutione proficiscamur; cuius exemplum sit hoc expositum: in itinere qui- dam proficiscentem ad mercatum quendam et secum aliquantum nummorum ferentem est comitatus. cum hoc, ut fere fit, in via sermonem contulit; ex quo factum est, ut illud iter familiarius facere vellent. quare cum in eandem tabernam devertissent, simul ce- nare et in eodem loco somnum capere voluerunt. cenati discubuerunt ibidem. copo autem—nam ita dicitur post inventum, cum in alio maleficio deprehensus est —cum illum alterum, videlicet qui nummos haberet, animum advertisset, noctu postquam
Abbreviated transcription (Latin):
mile ostindit᷑. dut iudicatũ aliã in partẽ traduc it aut om̃ino iudicis
im ꝓbat. dut qđ signũ eẽ aduersaru dixirunt id eiꝰ modi negat᷑ eẽ. auts
cõp̃hensio. aut una aut ex utraq: parte rep̃hendit᷑. aut si enumeratio filis

Expanded text:
aut omnino iudicium inprobatur, aut, quod signum esse adversarii dixerunt, id eiusmodi negatur esse, aut si conprehensio aut una aut ex utraque parte reprehenditur, aut enume- ratio fals
Abbreviated transcription (Latin):
necatũ. Turpẽ ẽ. qđ Aut eo loco inquo dicit dut ab homine qui dia
dut eo tempore quo dr̃ aut his qui dudiunt. Aut ea re quade agitꝰ.¬
nũ ꝓpt̃ in honestã rẽ uidet᷑. Offensũ est qđ eox qui dudiunt uolim
lȩdit ut si ꝗs apud equites .R cupidd̃s iudicandi sespi onis legr̃ iudio
laudet. Contrariũ est qđ contra dr̃. Atqͣ: hii qui audiunt fecerunt u
nihil eẽ crudelius. quã urbes diruere. cũ ipse aleander chebas diras
In constins est qđ ab codẽ decadẽ re diuerse dicit᷑. ut si qui cũ dixerit qu¬

Expanded text:
ne- catum. turpe est, quod aut eo loco, in quo dicitur, aut eo homine, qui dicit, ne- catum. turpe est, quod aut eo loco, in quo dicitur, aut eo homine, qui dicit, aut eo tempore, quo dicitur, aut iis, qui audiunt, aut ea re, qua de agitnum propter inhonestam rem videtur. offensum est, quod eorum, qui audiunt, voluntatem laedit: ut, si quis apud equites Romanos cupidos iudicandi Caepionis legem iudiciariam laudet. contrarium est, quod contra dicitur atque ii, qui audiunt, fecerunt: nihil esse crudelius quam urbes diruere, cum ipse Alexander Thebas diruisset. in- constans est, quod ab eodem de eadem re diverse dicitur: ut, si qui, cu
Abbreviated transcription (Latin):
immentẽ ñ uenisset. ñ cõmis set. dut ꝑ spicue turpẽ rẽ leui teger u
defensione hocͦ. Cũ te expetebant om̃s florentissimo rego rliqui su
deserũ ab om̃ib: sũmo periculo solus ut nstituã paro. Remotũ esti qu
quã satis est repetit᷑ hui modi: Iđ si non liscipio corneliã filiã tyba
graecho collocasset atq ex ea duos gracchos ꝓ creassit tanta sedit e
natae non essent. Quare hõc In cõmodũ soipioni adscribendũ uider
Iui modi est qͥ qͥ con questio. Etinã ne innemore pelio securib ces
malus atq anutilis ciuis est nã hoc ñ magis seditiosi quã ambitis
ꝗddã dicit hoc pasto. Sapientia est peruni& quęrondae intelligentia
uersũ est unqͦ ad dubiũ demonstrandũ: dubia causa affertꝰ hoc nedis
eho tu di quilsꝰ  ꝓotestas motus superũ atq inferũ pacẽ int̃ i
ie cõmoruni indignũ eẽ ab homine ignauissimo uirũ fortissimũ

Expanded text:
mentem venisset, non commisisset; aut perspicue tur- pem rem levi tegere vult defensione, hoc modo: Cum te expetebant omnes florentissimo Regno, reliqui: nunc desertum ab omnibus Summo periclo sola ut restituam paro. remotum est, quod ultra quam satis est petitur, huius- modi: quodsi non P. Scipio Corneliam filiam Ti. Graccho conlocasset atque ex ea duos Gracchos pro- creasset, tantae seditiones natae non essent; quare hoc incommodum Scipioni adscribendum videtur. huius- modi est illa quoque conquestio: Utinam ne in nemore Pelio securibus Caemalus atque inutilis civis— nam hoc non magis seditiosi quam ambitiosi, ; aut falsum quiddam dicit, hoc pacto: sapientia est pecuniae quaerendae intellegentia; troversum est, in quo ad dubium demon- strandum dubia causa affertur, hoc modo: Eho tu, di, quibus est potestas motus superum atque inferum, Pacem inter sese maxime commoretur: indignum esse ab homine ignavissimo virum fortissimum Aiacem
Abbreviated transcription (Latin):
catus sis. in euos a quib erudit. in mortuos. in miseros ⁊ mia dignos. in homina¬
ros. nobiles ⁊ honore usos in eus qͥ neq lȩdere aliũ nec se defendere pocuerur
percatis. quȩ constant eẽ peccata hoc quo de questios cõparat᷑ et ita ꝑ contẽna

Expanded text:
educatus sis, in eos, ab quibus eruditus, in mortuos, in miseros et misericordia dignos, in ho- mines claeducatus sis, in eos, ab quibus eruditus, in mortuos, in miseros et misericordia dignos, in ho- mines claros, nobiles et honore usos, in eos, qui neque laedere alium nec se defendere potuerunt, peccatis, quae constat esse peccata, hoc quo de quaestio est, conparatur, et ita per conten
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutatas corrigi posse Hanc cẽ rm quȩ si sit semel iudicata neq alio cõmuri us¬
dicio neq ulla potistate corrigi possit. Sextus locus est. ꝑ quẽ consulto et deu
dustria factũ eẽ demons brat᷑. eo illud ad iungit᷑ uoluntario maleficio uenians
dari tĩ oportere. imprudentiae ñ nũq concedi conuenire. Septimus locus ot
ꝑquẽ in dignam qđ tetrũ. crudele nefariũ trrannicũ factũ cẽdicamꝰ. ꝑ un
manũ ppulentã. quȩ ros ab legib et ab aquabili iure remotissima sit. Octus
locus est. ꝑ quẽ demonstramus ñ uulgare neq factitata eẽ neab audacissimis
hominib: id maleficiũ dequo agit᷑ : dtq id aferis qͦq: hominib: ⁊ ab arba
gentib et immanib bestus eẽ remotum Fac crunt quȩ in parintes liberos. a¬
ges consanguincos. supplices crudelit̃ facta dicent᷑. et deinceps siqua ꝓferant᷑ in
res natu. In hospices in uicinos. in Amicos. in eos qͥb cũ uitã egeris. in eos apud quo

Expanded text:
commutatas corrigi posse; hanc esse rem, quae si sit semel iudicata, ne- que alio commutari iudicio neque ulla potestate cor- rigi possit. sextus locus est, per quem consulto et de industria factum demonstratur et illud adiungitur, vo- luntario maleficio veniam dari non oportere, inpru- dentiae concedi nonnumquam convenire. septimus lo- cus est, per quem indignamur, quod taetrum, crudele, nefarium, tyrannicum factum esse dicamus per vim manum opulentiam; quae res ab legibus et ab aequabili iure remotissima sit. octavus locus est, per quem de- monstramus non vulgare neque factitatum esse ne ab audacissimis quidem hominibus id maleficium, de quo agatur; atque id a feris quoque hominibus et a bar- baris gentibus et inmanibus bestiis esse remotum. haec erunt, quae in parentes, liberos, coniuges, consangui- neos, supplices crudeliter facta dicentur, et deinceps si qua proferantur in maiores natu, in hospites, in vicinos, in amicos, in eos, quibuscum vitam egeris, in eos, apud quos
Abbreviated transcription (Latin):
ritia. Multos it magnis in cõmodis affecit pecuniae cupiditas. Aut parũ
donea hoc mͦ. Alaxime bonũ est amicitia Piurimȩ enĩ delestationes
na micttia. Quartus modus erat rep̃hensionis ꝑ quẽ contra firmã ar¬
tationẽ xque firma aut firmior poñtbat᷑ hoc ginus in deliberationib
sime uersabit᷑ cũ aliꝗd qđ contra dicat᷑ &quũ eẽ concedimꝰ. sedid
ios defendi mus. necessariũ eẽ demonstramus. dut cũ qđ illi defen¬

Expanded text:
avaritia; multos enim magnis incommodis affecit pecuniae cupiditas; aut parum avaritia; multos enim magnis incommodis affecit pecuniae cupiditas; aut parum idonea, hoc modo: maximum bonum est amicitia; plurimae enim delectationes sunt in amicitia. Quartus modus erat reprehensionis, per quem contra firmam argumentationem aeque firma aut firmior po- nitur. hoc genus in deliberationibus maxime versa- bitur, cum aliquid, quod contra dicatur, aequum esse concedimus, sed id, quod nos defendimus
Abbreviated transcription (Latin):
s hosliũ uĩ et copias et felicitatẽ augiit. cũ ad pugnandũ milites adhortet᷑.¬
reperietur si plura pollicitus pauciora demonstrabit. Aut sicũ totũ debeba
ere. departe aliqua loquat᷑ hoc mͦ. mulierũ genus auarũ estnã eriphyla
abit᷑. manu se fortẽ eẽ defendet ut amphyon apud euripidẽ Itẽ apud
iũ. qui uituperata musica sapientiã Laudat. Aut sires ex hominis ui¬
attuperabit᷑. ut siqui dostrinã ex alicuiꝰ docti uitio rep̃hendat. aut siꝗ
ita cõparabit. ut alterã se ñ patet laudare. nisi alterã uitupera uerit:
i altera ita laudet. ut alterius ñ faciat mentionẽ. ut siqui cũ aliqͥ¬
liboront. bellũ gorant annon. pacẽ laudet omnino ñ illud bellũ in utile eẽ demon¬
infirmat᷑ . ut plautus amicũ castigare obmeritã noxã. immane est
ius. Uerũ in atate utile et conducibile. Nã ego amicũ hodie meum
castigabo ꝓ cõmerita noxa. aut eadem hoc modo. Maximũ malũ est

Expanded text:
s hostium vim et copias et felicitatem augeat, cum ad pugnandum milites adhortetuo in vitio re- perietur: si plura pollicitus pauciora demonstrabit; aut si, cum totum debebit ostendere, de parte aliqua lo- quatur, hoc modo: Mulierum genus avarum est; nam Eriphyla bitus accusa- bitur, manu se fortem esse defendet; aut ut Amphion apud Euripidem, item apud Pacuvium, qui vituperata musica sapientiam laudat; aut si res ex hominis vivituperabitur, ut si qui doctrinam ex alicuius docti vitiis reprehendat; aut si ita comparabit, ut alteram se non putet laudare, nisi alteram vituperarit; aut si alteram ita lau- det, ut alterius non faciat mentionem; aut si, cum omnino, non illud bellum inutile einfirma, ut Plautus: Amicum castigare ob meritam noxiam, Immune est facinus; verum in aetate utile Et conducibile; nam ego amicum hodie meum Concastigabo pro commerita noxia; aut eadem, hoc modo: malum est
Abbreviated transcription (Latin):
instituet ac cõmodabit. Att in ipso uitiũ erit. si om̃ino totũ falsũ erit.
mune si uulgare. sileue si remotũ simala diffinitione. si controuersũ.
picuũ si non concessũ. Si turpe si offinsũ. si contrariũ siin constaus si ad¬
uim. Ealsũ est in qͦ ꝑspicue ȩmendaciũ est hoc mͦ. Non potest cẽ sapiens.
pecuniã negligit. Socrates aut̃ pecuniã negligebat. Non igi᷑ sapipns erat:

Expanded text:
instituitur, accommodabitur. atque in ipso vitium erit, si omnino totum falsum erit, si commune, si vulgare, si leve, si remotum, si mala definitione, si controversum, si perspicuum, si non concessum, si turpe, si offensum, si contrarium, si in- constans, si adversarium. falsum est, in quo per- spicue mendacium est, hoc modo: non potest esse sapiens, qui pecuniam neg
Abbreviated transcription (Latin):
qũa miserũ facins eẽ et indignũ demonstrabit᷑ in cũ animꝰ om̃i in
pullrt᷑ Aut iniquũ eẽ et optimo cuiq ꝑ meiosissimũ ñ uitã honeste
diner ernt: Aut falso uenisse in eam existimationẽ dicent᷑ ex aliquoruã inuui
int obens latione : dut falsa opinione. aut impridentiaẽ necessitudin ꝗ
ꝑsuasiont adolescenti e. aut alicui ñ malitiosȩ animi affestioni ad¬
Tubnt ut dissimili in genere uitiorã ut animꝰ ñ omnino integor. sed ab
culpa remocus eẽ uideat᷑. Acsi nullomͦ uite turpitudo aut in fami a
ini pocerit ontione negare dportebit deuita eius. et demorib quei.
de eo crimine qͣ de arguat᷑. Quare ante factis omissis. illud qđ instat
oportore  ex facto aut̃ ipso suspitiones ducent᷑ sitotiꝰ ad ministratio

Expanded text:
per quam miserum facinus esse et indignum demonstrabitur; ut, cum animus in vita inpellere; aut: iniquum esse et op- timo cuique perniciosissimum non vitam honeste dines erunt: aut falso venisse in eam existimationem dicetur ex aliquorum invidia aut obtrectatione aut falsa opi- nione; aut inprudentiae, necessitudini, persuasioni, adulescentiae aut alicui non malitiosae animi af- fectioni attribuentur; aut dissimili in genere vitio- rum , ut animus non omnino integer, sed ab tali culpa remotus esse videatur. at si nullo modo vitae turpitudo aut infamia leniri poterit oratione, negare oportebit de vita eius et de moribus quaeri, sed de eo crimine, quo de arguatur; quare ante factis omissis illud, quod instet, id agi oportere. Ex facto autem ipso suspiciones ducentur, si to- tius administratio
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝯhis locis dequib in negotiali parte dictut̃ ost iuris ⁊ equitatis n
oportebit quȩxere et quasi in ab soluta iuridiciali ꝑ se hoc ipsũ abieb
It quilꝰ insimili excusatione ñ sit ignotum. et contentione magis illis

Expanded text:
. atque tum ex iis locis, de quibus in negotiali parte dictum est, iuris et aequitatis naturam oportebit quaerere et quasi in absoluta iuridiciali per se hoc ipsum ab rtebit, quibus in simili excusatione non sit ignotum, et contentione, magis illis
Abbreviated transcription (Latin):
apud dr̃ ponimus ut id qđ indignũ est. ꝓ inde illi uideat᷑ indignũ ac si ipser¬
fuerit. ac p̃sens uiderit. Undecimꝰ locus est ꝑ quẽ ostendimꝰ ab eo factũ aqͥ
me oporturit. et a qͦ si alius faceret ꝓ hiberi conueniret. Duo decimꝰ locus
ꝑ quẽ indignam᷑. qd nob̾ hoc pͥmis acciderit. neq alicui unquã usu uens
atius decint᷑ locus est si cũ in iuria contumelia iuncta demonstrat᷑. ꝑ quẽ¬
in suꝑbiã ⁊ arro gantiã odiũ concitat᷑. luartꝰ decim locus est. ꝑ quẽ peo
abhis qui audiunt. ut ad suas res nr̃as iniurias referant. Si ad pueros p

Expanded text:
s, apud quem dicitur, ponimus, ut id, quod indignum est, proinde illi videatur indignum, ac si ipse interfuerit ac praesens viderit. undecimus locus est, per quem ostendimus ab eo factum, a quo minime oportuerit, et a quo, si alius faceret, prohiberi con- venerit. duodecimus locus est, per quem indignamur, quod nobis hoc primis acciderit neque alicui umquam usu venerit. tertius decimus locus est, si cum iniuria contumelia iuncta demonstratur, pein superbiam et arrogantiam odium concitatur. quartus decimus locus est, per quem petimus ab iis, qui audiunt, ut ad suas res nostras iniurias referant; si ad pueros p
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit. Nã postrema quȩq grauissima est Deinde utralex iubeat aliquid
uena statuatꝰ. Nã maxime c̃seruanda est ea. quȩ ligentissima et scã ast
nde utralex iubeat. utra ueter. Nã sȩpe ea quȩ uetat quas: exceptigne qua¬
÷ corrigire uideat illam que iubet. Deinde utra lex de genere om̃rutra
iparte : qliadam. utra comuniter inplures utra in aliqua certam rem scripta
dert łlã qurin partẽ aliquã ⁊ quȩ incertã quandã rem scripta est ꝓͣptius
causã ac cerlere uidet᷑. ⁊ ad iudiciũ magis ꝑtinere Deinde ex lege utrũ
itĩ fieri necesse sit. utrũ habem aliqua moram ⁊ sustintationem Nam id qc̃¬

Expanded text:
lata sit; nam postrema quaeque gravissima est; deinde, utra lex iubeat aliquid,lata sit; nam postrema quaeque gravissima est; deinde, utra lex iubeat aliquid,poena statuatur; nam maxime conservanda est ea, quae diligentissime sancta est; deinde, utra lex iubeat, utra vetet; nam saepe ea, quae vetat, quasi exceptione quadam corrigere videatur illam, quae iubet; deinde, utra lex de genere omni, utra de parte quadam; utra communiter in plures, utra in aliquam certam rem scripta videatur; nam quae in partem aliquam et quae in certam quandam rem scripta est, propius ad causam accedere videtur et ad iudicium magis pertinere; de- inde, ex lege utrum statim fieri necesse sit, utrum habeat aliquam moram et sustentationem; nam id, q
Abbreviated transcription (Latin):
deposesto ⁊ magistratus ei concedito. Et alcorslex Tyranno occiso. ui. eius
fimos cognatione magistrgtus nẽcato Alexandrũ qui apud phereos inthes alia
rinnidẽ occuparat. uxor sua cui thebe nom̃ fuit. noctu cũ simul cubarit
tidit. Hac filiũ suũ quẽ etyranno habebat. sibi inp̾mu loco deposeit
qui exlege occidi puerũ dicant oportere. Res in iudicio est. Inhoc genere
̃q in partẽ idẽ loci atq eadẽ p̃cepta conueniant. Ideo qđ ut̃q suã legem
nfirmare contrariã infirmare debebit. Primũ lgit᷑ leges oportet contendere.
nsi derando utra lex admaiores hoc est ad utiliores: ad honestiores ac magis
ecessarias res ꝑtineat. Ex quo c̃ficit᷑ ut si leges duae. aut plures erunt. Aut
uotqt̃ erunt c̃seruari ñ possint. quia discrepent int̃se: ea maxime c̃ser¬
unda putat. quȩ adres maximas ꝑtinere uideat᷑. Deindeutra lex posteri

Expanded text:
deposcito et magistratus ei con- cedito. et altera lex: tyranno occiso quinque eius proximos cognatione magistratus necato. Alexan- drum, qui apud Pheraeos in Thessalia tyrannidem occu- parat, uxor sua, cui Thebe nomen fuit, noctu, cum si- mul cubaret, occidit. haec filium suum, quem ex ty- ranno habebat, sibi in praemii loco deposcit. sunt qui ex lege occidi puerum dicant oportere. res in iudicio est. In hoc genere utramque in partem idem loci atque eadem praecepta convenient, ideo quod uterque suam legem confirmare, contrariam infirmare debebit. pri- mum igitur leges oportet contendere considerando, utra lex ad maiores, hoc est ad utiliores, ad hone- stiores ac magis necessarias res pertineat; ex quo conficitur, ut, si leges duae aut si plures erunt, aut quotquot erunt, conservari non possint, quia discrepent inter se, sed ea maxime conservanda putetur, quae ad maximas res pertinere videatur; deinde, utra lex posterius
Abbreviated transcription (Latin):
ratione : uttaq lex ponseruari. uideatur. aduersariorũ ratione. altera sit
et ex honestatis ⁊ixutilitatis amplissimis partib sumere demonstrante᷑ ꝑ am¬
plificationẽ. ad utrã potius legẽ accedere oporteat DEP IS T IOCIHM¬
xbatideinatione nascit᷑ contͥro uersia cũ exeo qđ uspia est. adiel qđ
Inus quã est scriptũ uenit᷑ hoc pacto. Lex Si furiosus est agnatum gns¬
tiliũq: ineo peconiaq: eiꝰ potestas esto. Et lo Piter familias uti suꝑ fami
pecuniaq sua legauerit itaius esto Et lex Si pat̃ familias intestato
morit᷑. familia pecuniaq eiꝰ agnatum gentiliũq: esto Quidã iudicatus
parentẽ occidisse et stati qđ effugendi pocestas non fuit. lignee soleei
pedes inditae sunt. Os aut̃ ob uolutũ est folliculo ⁊ prȩligatũ. Deinde st
carcerẽ deductus. ut ibi esset tantisper dũ culleus inquẽ coniestus in ꝓf

Expanded text:
ratione utraque lex con- servari videatur, adversariorum ratione altera sit et ex honestatis amplis- simis partibus sumere demonstrantem per amplifica- tionem, ad utram potius legem accedere oporteat. Ex ratiocinatione nascitur controversia, cum ex eo, quod uspiam est, ad id, quod nusquam scriptum est, venitur, hoc pacto: lex: si furiosus est, agna- tum gentiliumque in eo pecuniaque eius potestas esto. et lex: paterfamilias uti super familia pecu- niaque sua legassit, ita ius esto. et lex: si pater- familias intestato moritur, familia pecuniaque eius agnatum gentiliumque esto. Quidam iudicatus est pa- rentem occidisse et statim, quod effugiendi potestas non fuit, ligneae soleae in pedes inditae sunt; os autem ob- volutum est folliculo et praeligatum; deinde est in car- cerem deductus, ut ibi esset tantisper, dum culleus, in quem coniectus in
Abbreviated transcription (Latin):
tate int̾p̃temur. Nã ut ixmdicina nihil oportot putare ꝓficisci. nisi qđ ad
ris utilitatẽ spestet. q̃m̃ eiꝰ causa est instituta. sio alegib nihil conuenit arbitra
s utile fuit thebanis quã lacedem onios opprimi: quid magis epimi nondã

Expanded text:
tate interpretemur. nam ut ex medicina nihil oportet putare proficisci, nisi quod ad corporis utilitatem spectet, quoniam eius causa est instituta, sic a legibus nihil convenit arbitrarderate. quid magis utile fuit Thebanis quam Lacedaemonios opprimi? cui magis Epaminon
Abbreviated transcription (Latin):
çipu¶Gradatio est cũ ab eo u̾bo
quo sensus iuꝑron t̾mĩatur inferiori
incipit ac de huic quasi ꝑ gͥdus or¬
uei alica ꝓprias amplectituo p̃tates bre¬
est in qua contmnetur digintas et

Expanded text:
est gradatio, cum ab eo verbo quo sensus superior terminatur, inferior incipit, ac dehinc quasi per gradus,rei alicuius proprias amplectitur potestates breest, in qua continetur dignitas et
Abbreviated transcription (Latin):
sariis deinde quid in ꝯtñsĩa relictũ
sit hoc mõ ¶Interfectã ẽẽ matrem¬
iure fecerit et licuerit ne faci̾ id est
mestra occisũ adũsarii ꝯfitent̾ ¶ Cum
ita sit me ulasti parĩtĩ negat opor¬

Expanded text:
 quid in controversiis ‹relictum sit›, hoc modo: «Interfectam esse ab Oresiure fecerit et licueritne facere, id est mestra occisum confitentur; cum id ita sit, me ulcisci parentem negant opor
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quam tractari qͥuenit in c̾plici gu̾e
ht̃ in se suasionẽ aut dissuasionem
tationis Rethorite stꝭ qm̃ꝙ Inuentio
q̃ cãm ꝓbabilem reddant Disposicio
est ordo ⁊ distbirͦ rerũ q̃ demõstrat
quid quib locꝭ sit collocandũ Elocu
est ꝓdoneorũ uerbor ⁊ sentẽciaꝵ ad

Expanded text:
e atione, habet in se suasionem <uel> dissuasionem, Inventio  probabilem reddant. Dispositio est ordo et distributio rerum, quae demonstrat, quid quibus locis sit conlocandum. Elocutio est idoneorum verborum et sententiarum ad
Abbreviated transcription (Latin):
m̃o ¶Quis est ur̃m iudices q̃ satꝭ ydo¬
nẽã penã possit in eũ ex cogitare
qui ꝓde̾ hostib urbẽ acq patã cogi¬
rarit. Quod maleficiũ cũ h ͦ stelere
pr tomꝑari ¶Quo huic maleficio digͫͫ
suppliciũ poterit inueniri In huis q̃
molassent pulsassent aliquẽ. aut prtre¬
nro necassent maxima iupplicia maro¬
truculontissimo ac nephario steleri Im¬
gularem penã nõ reliquerut Atg
i aliis maleficiis ad singulos aut ad
pancos ex alieno peccato iumbia ꝑ¬
uenit hmꝯ sceleris qui stꝭ affmes
uño consilio uniiu̾sis cimb ac cissimas
cala mital machinãt̾s ferocre aĩos̃
pacto hostes reuulsis maioꝵ sepuł¬
cris. deiectꝭ menbrus ouãtes nos¬

Expanded text:
m quis est vestrum, iudices, qui satis idoneam possit in eum poenam excogitare, qui prodere hostibus patriam cogitarit? Quod maleficium cum hoc scelere conparari, quod huic maleficio dignum supplicium potest inveniri? In iis, qui violassent mo necassent, maxima supplicia maiotruculentissimo ac nefario facinori singularem poenam non reliquerunt. Atque in aliis maleficiis ad singulos aut ad paucos ex alieno peccato iniuria pervenit: huius sceleris qui sunt adfines, uno consilio universis civibus atrocissimas calamitates machinantur. O feros animos! pacto hostis, revulsis maiorum sepulcris, diiectis moenibus, ova
Abbreviated transcription (Latin):
sem cupit in cuntate is ꝯꝓptet istin
Maxias penas dedisse uelit ne
iste sua tuopitudine ordim ho¬
nestissimo macule atq decori sit
¶Qui pentes liberos hẽtꝭ ostendi¬
te Istius supplicia nobis impros ho¬

Expanded text:
simum cupit esse in civitate, is oportet istum maximae poenae dedisse ‹velit,› ne iste sua turpitudine ordini honestissimo maculae atque dedecori sit. Qui parentis habetis, ostendite istius supplicio vobis homines i
Abbreviated transcription (Latin):
dices cuo in sententiis ferendis du¬
bitaueriꝭ aut istũ hoĩem nepha-¬
riũ ampliaueritꝭ. Nunc aꝑtissiẽ
testibus compbate. Ami contͣ te¬
unter acungatorie responsum hic

Expanded text:
dices, quare in sententiis ferendis dubitaveritis aut istum hominem nefarium ampliaveritis? Non apertissimae testibus conprobatae?› Non contra tenuiter et nugatorie responsum? Hic
Abbreviated transcription (Latin):
pammñdis ad quod ait legis st̃̾pto¬
rem sensisse ad legem suns uerbis ad¬
dat st dampnãdũ esse qui epcitũ nõ
tradut p̃ter eñ qui rei pub ͭ ͤ cã re¬
tinerit hoc inꝙͣ si addat nũ ꝙ pa

Expanded text:
paminondas id quod ait legis scriptorem sensisse ad legem suis uerbis addat, id est, damnandum esse qui exercitum non tradat praeter eum qui rei publicae causa retinuerit, hoc si a
Abbreviated transcription (Latin):
uboꝵ ¶Smilitudo. est or̃o traducens
ad reni quãpia aliquid ex re dispari
simile ¶ Et fit ornãdi cã. aut ꝓbandi
aut aꝑcius dicendi. aut rem añ o¬
culos ponendi esur unt̾ emi siłido¬

Expanded text:
59 Similitudo est oratio traducens ad rem quampiam aliquid ex re dispari simile. Ea sumitur aut ornandi causa aut probandi aut apertius dicendi aut ante oculos ponendi. ‹Et
Abbreviated transcription (Latin):
Nlominẽ ur̃m fugit querites urbe
capta q̃ imissie ꝯsequi soleant Arma
qui ẽ tulerunt statim sudelistime
crutidant᷑ ¶Ceteri qui possunt ꝑ¬
etate ⁊ mres laborẽ frure Rapiunt᷑.
in ẜuitutẽ ¶ Qui nõ put̾ uita p̾nã¬
tur uno demq atq eod̃ tpri domꝰ
hostili flagͣbit incendio ⁊ quos naͣ
aut uoluntas incessitudine. aut
beruolentia ꝯm̃pit distrahũtur¬

Expanded text:
nem vestrum fugit, Quirites, urbe capta quae miseriae consequi soleant: arma qui contra tulerunt, statim crudelissime trucidantur; ceteri, qui possunt res laborem ferre, rapiuntur in servitutem, qui non possunt, vita privantur; uno denique atque eodem tempore domus hostili flagrabit incendio, et quos natura aut voluntas necessitudine ‹et› benivolentia coniuncxit, distrahuntu
Abbreviated transcription (Latin):
uel industria. quod ne q̃ signiticet᷑
Arrogans ostentatio dimiunt᷑. E
uustrĩ curasse disciplmnã milita¬
dem nõ in postremis tenorẽ hic
sc dixisset ut optũ tenerẽ insus

Expanded text:
egium, quod, ne qua significetur adrogans ostentatio, deminuitur dustria curasse, ut disciplinam militarem non in postremis tenerem.» Hic si quis dixisset: «Ut optime tenerem»,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ armis cepissent uita p̾uarent . Quidi¬
ta Quia quã nobis forcuna faculta¬
tem Dedisset  i quũ erat in eoꝵ sup¬
plicio cõsinne̾ quos eadẽ fortua pau¬
lo aũ in amplissiõ stata collocarit¬
¶ Quid qui eẜcitũ ꝯ̃duxit desine me¬
mĩsse Quidita qma ueri fortꝭ ẽ qui
de uictoria contendant. eos hosces pu¬
tare qui uicti stꝭ eos homines indi¬
care ut possit fortitudo bellum muue̾
pacem hũanitas augere Sentencia¬

Expanded text:
quem armis cepissent, vita privarent. Quid ita? Quia, quam nobis fortuna facultatem dedisset, inicum erat in eorum supplicium consumere, quos eadem fortuna paulo ante in amplissimo statu co quod exercitum contra duxit? Desino meminisse. Quid ita? Quia viri fortis est, qui de victoria contendant, eos hostes putare; qui victi sunt, eos homines iudicare, ut possit bellum fortitudo minuere, pacem humanitas augere. Et
Abbreviated transcription (Latin):
sus factꝯ sit Ampliũ p̃rimomi relictũ
est. ac pr̃is bona uẽdicã sunt here¬
dicas aliqua obuent.. Non p̃t dici s
et a necessariis omibz ephereduritꝰ est
premiũ aliquod ex licte uel iudicio

Expanded text:
rimonium relictum est? At patris bona venierunt. Hereditas aliqua venit? Non potest dici; sed etiam a necessariis omnibus exhereditatus est. Praemium aliquod ex lite aut iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
accepta. Nullum ĩcõmodũ ꝓ pria g¬
ue putandum est Ergo qui fugentꝰ
patrie ꝑicula sub ꝑiculo exꝑetunt
hi sapientes putandi stꝭ ¶nm et eũ
ꝙ̃ debet̃ honorem resce reddune et ꝓ
multis ꝑire maluit ꝙ cid̾ multis

Expanded text:
accepta, nullum incommodum pro patria grave putandum est. Ergo qui fugiunt patriae pericula suo periculo expetant, hi sapientes putandi sunt, cum et eum, quem debent, honorem rei publicae reddunt, et pro multis perire malunt, quam cum multis
Abbreviated transcription (Latin):
dimib Altã ex eo quod concodi pe¬
timꝰ cinꝰ causa. sumlicudinres adhi¬
bite stꝭ e ercia ex ꝙ ꝯclusione que
ã ꝯfirmat concessiomĩ. aut quid ex
ea ꝯficiat᷑ ostendit ut si epanuntm¬

Expanded text:
sve, altera ex eo, quod concedi volumus, cuius causa similitudines exhibitae sunt, tertia ex conclusione, quae aut confirmat concessionem aut, quid ex ea conficiatur, ostendit. De rat
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatorius capellanus. Alagnifieat anima
mea dñm ꝗͦ exultauit sp̃s eiꝰ inlõ salutari
suo. Magnificate & uos illũ. quia exultauit ur
ansalmꝰ in ipsũ: aliberalib enĩ ur̃is disiplinis
cũ ad capellã me contuli imꝑatoris & ex
ur̃e philosophia otio. eũ seculari me dedi ne¬
gotio. opꝰ quod apud uos edidi mecũ ut p̃ce¬
pistis detuli & uniũsis eiuitatib quas ine¬
undo ꝑ ambulauim ur̃is luteris aꝓbatũ
rep̾sentauim: Probanla cui stuclia.
uniũsa consonat Galla: brugundia.
saxonia. Barbara quidẽ frantia. Ex ꝗs ma¬
gontia tande laudlauit ingrata Droco¬
nicã quidẽ sectã & penit italiacã inuidens
disiplinã : tũ in tanto oꝑe iuuentutẽ
nr̃am retractans & adolescentiã. Nullã
cũ aliis ꝓmebat sententiã. Cũ illis enĩ sen¬
tire ꝙͣ in uidebat. abipsis tam̃ discentire ñ
p̃sumebat. Sic q ut pura imago erritert
facultate agress: hac puerili. ñ tam̃ in¬
utili disseptatione conuenimꝰ.

Expanded text:
a dei et vestra imperatorius capellanus. Magnificat anima mea dominum, quia exultavit spiritus eius in deo salutari suo. Magnificate et vos illum, quia exultavit vester Ansalmus in ipsum. A liberalibus enim vestris disiplinis cum ad capellam me contuli imperatoris et ex vestre philosophiae otio cum seculari me dedi negotio, opus, quod apud vos edidi, mecum ut precepistis detuli et universis civitatibus quas in eundo perambulavimus vestris litteris aprobatum representavimus. Probanda cuius studia universa consonat Gallia, Burgundia, | Saxonia, barbara quidem Frantia. Ex quis Maguntia tandem laudavit ingrata, Droconicam quidem sectam et penitus Italiacam invidens disiplinam, tum in tanto opere iuventutem nostram retractans et adolescentiam. Nullam cum aliis promebat sententiam, cum illis enim sentire quia invidebat, ab ipsis tamen discentire non presumebat. Sicque ut pura imago extiteratfacultate agressus hac puerili non tamen inutili disseptatione convenimus:
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc tuantũ iudiciali derogauimꝰ. ꝙ ñ ante
iudicẽ ciusã c̃stituimꝰ : sed quasi ante
iudicẽ morẽ gerimꝰ. Si ꝗd ergo inudici¬
ali fuerimꝰ ab usi: ñ hoc michi sed
as cribat᷑ particule quasi. Licent enĩque¬
dã quasi ante iudicẽ. quȩ ꝗdẽ ninine an¬
te iudicẽ. Neigit᷑ arguam. liouisset

Expanded text:
Hoc tantum iudiciali derogavimus, quod non ante Hoc tantum iudiciali derogavimus, quod non ante iudicem causam constituimus, sed quasi ante iudicem morem gerimus. Si quid ergo in iudiciali fuerimus abusi, non hoc michi, sed ascribatur particule 'quasi'. Licent enim quedam quasi ante iudicem, quę quidem minime ante iudicem. Ne igitur arguamur, licuisset
Abbreviated transcription (Latin):
tenciis. Et ex quoꝵ dignitate: uo cemo¬
Se rarem et corpore. Quod ut ꝗsq ꝑci¬
piat. ubi uocis uel corporis moderacia
ex pediat cũ aliis fonin seeꝰ ꝓnunciationis
sub di uisiones prescripsimꝰ. :nunci ons
itaq caueat. ne a sententia phunciacionis
decidat. Ne facto statuimꝰ Sus piciones
cuiꝰ int̾ iecte disꝑsimꝰ. Plures ibi ẽstituci¬
ones ac parciũ partes. ac comoda uimꝰ.
oon iscturalis statꝰ raciones distribuimꝰ
Argum̃ taciones ornate et absolute trac¬
tauimꝰ. Quas. et uiciosas : in partes ꝓpri¬
as de riuauimꝰ. Tandẽ ex clamauimus.
ut anditori que uo lumꝰ. unt̃ secan eiuide¬
remur.
Accusato¬
ris et defensoris monus
ꝑ egimꝰ. Illata
enĩ diluendo. quȩ¬
identidẽ repre Ehendendo duplicit᷑
debilita uimus adueri sarii de fensi¬
ones euacua uim: inquem denuo insur¬
reximꝰ. Quod sic aposite. ut ipso tandẽ iu¬
dier uidear ꝑsua sise. Quȩ ut pateant
minꝰ sientib: : om̃ia nota uimꝰ ex trinsecꝰ

Expanded text:
tenciis et ex quorum dignitate voce raremur et corpore. Quod ut quisque percipiat, ubi vocis vel corporis moderacio expediat, cum aliis forinsecus pronunciationis subdivisiones prescripsimus. Enuncians itaque caveat, ne a sententia enunciacionis decidat. De facto statuimus, suspiciones cuius interiecte dispersimus. Flures ibi constituciones ac parcium partes accomodavimus. Coniecturalis status raciones distribuimus. Argumentaciones ornate et absolute tractavimus, quas et viciosas in partes proprias derivavimus. Tandem exclamavimus, ut auditori que volumus intersecare videremur. | Accusatoris et defensoris munus peregimus. Illata enim diluendo, quentidem reprehendendo, dupliciter debilitavimus. Adversarii defensiones evacuavimus, in quem denuo insurreximus. Quod sic aposite, ut ipso tandem iudici videar persuasisse. Quę ut pateant minus scientibus, omnia notavimus extrinsecus.
Abbreviated transcription (Latin):
ret. licet. Et siñ ad modũ ꝗquã abttimꝰ.
ut dili gent̾ consi deratũ. aiudieralꝓ
gre di am. Sec siꝗs molestus int̾ pres
hui laboris nr̃i. obrigens et latrans nr̃o
huic operi. ob trect antis animi captꝰ ꝑfi¬
dia. intolle rabili redundans inuidia. huic
ciuiminime c̃ ducit diligentia sut ꝗdẽ
bęc op pofita. Ut ꝗb racio cinari iniudia
in pedit: si ꝗd e uomuerint: hoc sit reme¬
diũ illis:: Sed tepus est ad aliã causã ac¬
cedere. Et ꝙ iniudicio in tordimꝰ: iã in c̃¬
cione demonstrare. Sicq detali homine.
post in quarto libro sit deliberare.

Expanded text:
 licet. Et si non admodum quicquam abutimur, ut diligenter consideratum, a iudiciali progrediamur. – Set si quis molestus interpres huius laboris nostri obringens et latrans nostro huic operi, obtrectantis animi captus perfidia, intollerabili redundans invidia, huic cui minime conducit diligentia sint quidem hęc opposita: ut quibus raciocinari invidia | inpedit, si quid evomuerint, hoc sit remedium illis. Sed tempus est ad aliam causam accedere et quod in iudicio intendimus iam in concione demonstrare. Sicque de tali homine post in quarto libro sit deliberare.
Abbreviated transcription (Latin):
UIDA MOLIMTEGNO¬
SUSANT EPORTAS
cuius dã ciuitatis uicino¬
rũ ut assolet frequentiã
inuenit. Ei mens aut̃
solitã in sese in sultatio¬
nem : at que intentus.
ne cessariȩ¬
G merca¬
tioni aput cĩ urtatem: rediret nec ne: ce¬
pit de liberare. Tandem redire cum
noluit: prouidus sibi pocius suȩ que
tegnę prouidit. Quod enim inse ex¬
pet ta uerat: in illos retor sit. et
qd inse cogno uerat: in illos ela ma¬
uit. H UIN. Nimis indignum. uni¬
uersos illos tegno sos esse Hoc ideo.¬

Expanded text:
IDAM OLIM TEGNOSVS ANTE PORTAS cuiusdam civitatis vicinorum ut assolet frequentiam invenit. Timens autem solitam in sese insultationem atque intentus necessarię mercationi aput civitatem, rediret necne cepit deliberare. Tandem redire cum noluit, providus sibi pocius suęque tegnę providit. Quod enim in se expectaverat, in illos retorsit et, quod in se cognoverat, in illos clamavit: 'HV́IA, nimis indignum universos illos tegnosos esse.' Hoc ideo
Abbreviated transcription (Latin):
nec uisus est habere sequentẽ. Nestra ergo de¬
fensio quã rethorica ex sterminat. Ma lestica
eliminat. Raero ipsa repudiat iã ameo con¬
spectu e uaneat. Et ẽ uiot de pͥncipio
oratori nulli uide resistus de nuo. Pude at
te igit̾ iã usurpare e xellentissimũ nom̃¬
illud oratoris uł diale tci. łudeat iãdi¬
gni tate tanti nomnis ab uti. Cui urx c̃cedi¬

Expanded text:
em. Vestra ergo defensio, quam rethorica exsterminat, dialectica eliminat, ratio ipsa repudiat, iam a meo conspectu evaneat, et convictus de principio oratori nulli vide resistas denuo. Pudeat te igitur iam usurpare exellentissimum nomllud oratoris vel dialectici. Pudeat iam dignitate tanti nom
Abbreviated transcription (Latin):
patt at melius: & ut rethoricã uestrã facul¬
natẽ ia do groscamꝰ quasi ante iudi cõ causã
ẽstituamꝰ ⁊ Orator rethoriu igueris
principii. Intencio. tulli sonũ pͥncipiũ ñ posu¬
sti. de p̃cacio. posui. auestio . posuerisne
Racio t alli anũ enĩ principi ũ dicimꝰ. Secun¬
Sũ tillii p̃cepta ꝓcedens. in p̃ceptis utt̃ pͥnici¬
pii n oc dit tullius pͥncipium huiꝰ modi halsu

Expanded text:
melius, et ut rethoricam vestram facultatem iam cognoscamus, quasi ante iudicem causam constituamus. Orator: rethorici argueris principii. Intencio: Tullianum principium non posuisti. Deprecacio: posui. Questio: posuerisne? Racio: Tullianum enim principium dicimus secundum Tullii precepta procedens. In preceptis autem principi
Abbreviated transcription (Latin):
uion Q uociui: quã stultssinꝰ us. et quã nostre
otis ee pers intellexi. Illius nã q orausr
n debuiesmñis cui orator iliꝰ ꝑorte causa ciui
ꝗt orator. Illi aut̃ causã ñ ꝑoraui cutꝰ ne
oraiore dicisti. Reborẽ igit qđ ioseretlor

Expanded text:
t〈or〉em vocavi, quam stultissimus sis et quam nostrę artis expers, intellexi. Illius namque orator non debui. Omnis enim orator illius perorat causam cuius est orator. Illius autem causam non peroravi cuius me oratorem dixisti. Rethorem igitur quam oratorem
Abbreviated transcription (Latin):
Brotanta itaq laude maximas ut prius. graci¬
as deberemꝰ nis: cũ litrone sus persã uiderem̃
SCdubi depent illuc sipluet gaciȩ differant̃
Tan dem uero iamscias oportet: sisaulus ut di¬
cis accessisti : uiuento uninia piulus recedes. Neq
huic anani e op̾ est somnii ex orta tione.
cũ omnino sauli uacettimore.
seci par te igitur notatis br euit̃ uestre
Rc pistole uiciis : accedimꝰ adui firman
rehorice uos ad mouere id st tulli oun
esse do fondistis. Ad quã de sersionem hanicra¬
cionẽ in tulletis. S est ii prencipi um qd̃
et exordiũ dicit̾. beni uolũ. doalẽ. at tentũ

Expanded text:
atebris faciant. Pro tanta itaque laude maximas ut prius gracias deberemus, nisi cum latrone suspensam videremus. Sed ubi dependentur, illuc si placet gracię differantur. Tandem vero iam scias oportet: si Saulus ut dicis accessisti, invento Anania Paulus recedes. Neque huic Ananiae opus est somnii exortatione, cum omnino Sauli vacet timore. VIII Ex parte igitur notatis breviter vestre epistole viciis accedamus ad infirmandrethorice vos admovere, id est Tullianum esse defendistis. Ad quam defensionem hanc racionem intullistis: 'est enim principium, quod | et exordium dicitur, benivolu