comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
annos bis septe ipsa &tatis necessitatis pube scit. Iunc eniꝰ mouerunci pit
ins generationis in masculis & purgatio feminarũ Ideo & tute la pueri
quasi uirile ia robur ab soluitur De qua tamen femin& ꝓpt̾ uotorũ
festinatione a laturius biennio legibus liberadur. Postter Vuenos
Annos gepas flore uestit iuuenta. idẽq appus fine̾ ip longu̾ crescendi
facit Et uiiꝰ annorũ ebdomade impleta iplatũ quoq crescere ĩa ultra
ꝓhiba . Vom̃e ueriuꝰ quantȩ in ee unicuiq: possuis cõpla augmenuon
&pullomodo ĩa potest qͥs qua sefortior fieri inter pugiles denique
hãc copsuetudo sȩruatur ut quos ia coronauere uictore nichil ãpliũs
incre meno uiriuꝰ speren ouiuͦ expertus huius głđ & usque ad illum
Napseruis a ꝓfessione discedant Sexies uͦ uuiͦ anni seruant uires
dnte collectas. nec diminutione nisi ex accidensi euenire paciuntur

Expanded text:
autem bis septem ipsa aetatis necessitate pubescit. Tunc enim moueri incipit autem bis septem ipsa aetatis necessitate pubescit. Tunc enim moueri incipit uis generationis in masculis et purgatio feminarum. Ideo et tutela puerili quasi uirile iam robur absoluitur, de qua tamen feminae, propter uotorum festinationem, maturius biennio legibus liberantur. Post ter septenos annos genas flore uestit iuuenta, idemque annus finem in longum crescendi facit: et quarta annorum hebdomas impleta in latum quoque crescere a omne uirium quantae inesse unicuique possunt complet augmentum, nulloque modo iam potest quisquam se fortior fieri. Inter pugiles denique haec consuetudo seruatur ut, quos iam coronauere uictoriae, nihil de se amplius in incremento uirium sperent, qui uero expertes huius gloriae usque illo manserunt, a professione discedant. Sexies uero septeni anni seruant uires ante cοllectas, nec diminutionem nisi ex accidenti euenire patiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Et post bissepte̾ incipit ad lumen uisus cus moueri Et post
septies septẽ libere ia & pupillas & tota faciẽ uertit ad mot
singulos uidepdorũ Post septẽ uͦ menses deptes incipiuNt
mandibulis emergere. Et post bisse ptẽ seb & sine castimore
ostẽ septẽ sonus eius ipuerba prũpit Et post quatꝰ septe
ñ solũ satfirmit̃. sedincedt Post quinquies septẽ incipit lac nutricis hor¬
rescere Nqsi foite ad pacientiã longioris usus continuata consuetudinẽ
ꝓtrahat᷑. Post annos uIIͫ dentes qui primi emerserant aliis aptiorib:
ad cybũ solidũ tiascentib: concidunt: Eodẽq inno id ẽ septimo plene
ab solutur qptegntas loquendi Vnde & septr̃ uocales litterȩ apatura
dicuntur ipuentȩ licet latinitas easdẽ modo longos modo breues
pronunciando quinq ꝓseptẽ Tenere malueri Apud quos tamen
sisonos uocaliũꝰ nonapices pumeraueris similiter septẽ sunt. Post autem

Expanded text:
et post bis septem incipit ad lumen uisus moueri eius, et post et post bis septem incipit ad lumen uisus moueri eius, et post septies septem libere iam et pupulas et totam faciem uertit ad motus singulos uidendorum. Post septem uero menses dentes incipiunt mandibulis emergere, et post bis septem sedet sine casus timore. Post ter septem sonus eius in uerba prorumpit, et post quater septem non solum stat firmiter, sed et incedit. Post quinquies septem incipit lac nutricis horrescere, nisi forte ad patientiam longioris usus continuata consuetudine protrahatur. Post annos septem dentes qui primi emerserant aliis aptioribus ad cibum solidum nascentibus cedunt, eodemque anno, id est septimo, plene absoluitur integritas loquendi: unde et septem uocales literae a natura dicuntur inuentae, licet latinitas, easdem modo longas modo breues pronuntiando, quinque pro septem tenere maluerit, apud quos tamen si sonos uocalium, non apices numeraueris, similiter septem sunt. Post annos
Abbreviated transcription (Latin):
carne de sanguinẽ liquida ad huc soliditate conueniat: Quinta
uͦ ipterdo fingi in ipsa substantia humoris. humana figurã magni¬
tudine quidẽ apis Sed ut in illa breuitate menbra om̃ia &
designata totius corporis liniam̃ta consistant. Ideo autꝰ
a diecimus ipt̃dũ qr constat quotiens  ebdomada de fingit̾
designatio ista mepbrorũ mense uuͦ maturari parture
Eũ aut̃ nopo mepse ab solutio futura ẽ. si quidẽ femina fabricat᷑
sexta ebdomade membra iã diuidi simasculus septina
Post partũ utrũ uͦ uicti.rũ sit q uod effusũ ẽ aninutero
sic pͥmortuũ utt̃antũ modo spiraps nascatur uuͣ hora discernit
Iltra hunc enĩ horarũ numerũ que p̃mortua pascuntur deris
halitũ ferre non possunt Qu̾e qͥs quis ultra septe horas sustinu¬
erit iptelligitur aduitã creatus nisi alter forte qͣlis ꝑfectũ
potest casuseripiat Itẽ post dies uiiiactat reliquias ũ bilici

Expanded text:
carnem ac sanguinem liquida adhuc soliditate conueniat, quinta carnem ac sanguinem liquida adhuc soliditate conueniat, quinta uero interdum fingi in ipsa substantia humoris humanam figuram, magnitudine quidem apis, sed ut in illa breuitate membra omnia et designata totius corporis liniamenta consistant. Ideo autem adiecimus 'interdum' quia constat quotiens quinta hebdomade fingitur designatio ista membrorum, mense septimo maturari partum. Cum autem nono mense absolutio futura est, si quidem femina fabricatur, sexta hebdomade membra iam diuidi; si masculus, septima. Post partum uero, utrum uicturum sit quod effusum est an in utero sic praemortuum ut tantummodo spirans nascatur, septima hora discernit. Vltra hunc enim horarum numerum, quae praemortua nascuntur aeris halitum ferre non possunt. Quem quisquis ultra septem horas sustinuerit, intellegitur ad uitam creatus, nisi alter forte, qualis perfectum potest, casus eripiat. Item post dies septem iactat reliquias umbilici,
Abbreviated transcription (Latin):
in ouo ab exteriore testa claudia & intra seclaudit liquorem
Noccũ aphisicir de p̃hensũ sit hi pocrates quoq ipse quitã fallere quã
fallinescit ex perimento certus ad seruit. referens in libro qui
denatura pueri ipscribiturtale seminis receptaculũ deutero
eius eiectũ qua septimo post conceptũ die intellexerat: Mulierẽ
enĩ semine non effuso negrauida maner& orantẽ imp& saue᷑ rat
saltib: concitariatq: septimodie saltũ septimũ eiciendo cũ tibi
folliculo qualẽ supͣ retulimus suffecisse conceptiu. Hđc ippo crates
Straton uͦ peripatꝰ ticus & diodes caristius ꝑseptenos dies concepti
corporis fabricã hac obseruatione dispensant. ut ebdomada de¬
scdđa guttas crẽdans sanguinis in su ꝑficiȩ folliculi. deqͦ diximus
apparere tertia demergi eas introrsũ ad ipsuꝰ conceptionis
humorem. Quarta humore ipsũ coagulari ut quidã ueludins

Expanded text:
in ouo ab exteriore testa clauditur et intra se claudit liquorem. in ouo ab exteriore testa clauditur et intra se claudit liquorem. Hoc cum a physicis deprehensum sit, Hippocrates quoque ipse, qui tam fallere quam falli nescit, experimenti certus adseruit, referens in libro qui De natura pueri inscribitur tale seminis receptaculum de utero eius eiectum quam septimo post conceptum die intellexerat. Mulierem enim, semine non effuso, ne grauida maneret orantem imperauerat saltibus concitari aitque septimo die saltum septimum eiciendo cum tali folliculo qualem supra rettulimus suffecisse conceptui. Haec Hippocrates. Straton uero Peripateticus et Diocles Carystius per septenos dies concepti corporis fabricam hac obseruatione dispensant, ut hebdomade secunda credant guttas sanguinis in superficie folliculi de quo diximus apparere, tertia demergi eas introrsum ad ipsum conceptionis humorem, quarta humorem ipsum coagulari ut quiddam uelut inter
Abbreviated transcription (Latin):
osior solito Minuit paulisꝑ scđo monorẽq eũ inde terti quã seđs
Etita de crescendo abdiẽ septimũ ꝑuenit Rursus oc tauus desman&
septimo par & nonus fit similis uͦ decimus .uͦ & undecimus fit inuͦ
Hicdeniq ẽ numerus qui hominẽ concipi formari edi uiuere. Ali
ac ꝑom̃s gatũ gradus tradi senectȩ atq om̃ino constare facit:
N ãut illud taceamus qđ uterũ nulla uiseminis occupatũ hoc dierũ
numero natura constituit uelud de creto exonorande mulieris
uectigali mense redeunte purgari: Hoc tam̃ p̃tereundũ nonẽ qr
semen qđ post iactũ sui intra horas ul ponsuerit ineff& soñe relapsũ
hesisse inuitã ꝓnunciat᷑: Uerũ semine semel intra formandiho¬
mirus monetã locato hoc primũ artifex natura molitur ut die
uiͦ folliculũ genunũ circũde humore: Et menbrana tã tenui qualis

Expanded text:
osior solito, minuitur paulisper secundo, minoremque eum uidet tertius quam secundus, osior solito, minuitur paulisper secundo, minoremque eum uidet tertius quam secundus, et ita decrescendo ad diem septimum peruenit. Rursus octauus dies manet septimo par et nonus fit similis sexto, decimus quinto, et undecimus fit quartHic denique est numerus qui hominem concipi, formari, edi, uiuere, ali ac per omnes aetatum gradus tradi senectae atque omnino constare facit. Nam ut illud taceamus quod uterum nulla ui seminis occupatum hoc dierum numero natura constituit uelut decreto exonerandae mulieris uectigali mense redeunte purgari, hoc tamen praetereundum non est quia semen, quod post iactum sui intra horas septem non fuerit in effusionem relapsum, haesisse in uitam pronuntiatur. Verum semine semel intra formandi hominis monetam locato, hoc primum artifex natura molitur ut die septimo folliculum genuino circumdet umori ex membrana tam tenui qualis
Abbreviated transcription (Latin):
mensis scđm luna minimadiei scđ mortũ & occasum.: Est uͦnaquȩq conuersio
quad riꝑtita & ita constat septends numerus id ÷: extrib. generib con¬
uersionũ & exquattuor modis quibus una quȩ que conuertitur
isunt aut̃r̃ iiiͦiͦ modi fit enĩ pͥma humida. deinde calida. inde sicca & ad
ultimũ frigida Et marima conuersio idc̃ annihumiddẽ uerno tẽ pore:
ad sol& concitare scđa culida adolescente inealuce desolis aspectu
tercia sicca quasi plus ab orto remota quirta frigida deficiente ĩ alumine
ertiab conuersio quȩ ẽ diei scđm ortũ & occasũ itadisponitur
d humida sit usque ad pͥmã deuisł partib partẽ dieicalda usr ad sccam
sicausque ad tertĩã quirta iã frigidi. Oce anus quoq incremento
suo hc̃ numerũ ten& : Nã primo Nascentis lunae die ftt copi¬

Expanded text:
mensis secundum lunam, minima diei secundum ortum et occasum. Est uero unaquaeque conuersio mensis secundum lunam, minima diei secundum ortum et occasum. Est uero unaquaeque conuersio quadripertita, et ita constat septenus numerus, id est ex tribus generibus conuersionum et ex quattuor modis quibus unaquaeque conuertitur. Hi sunt autem quattuor modi: fit enim prima humida, deinde calida, inde sicca et ad ultimum frigida. Et maxima conuersio, id est anni, humida est uerno tempore, adsolet concitare; secunda calida, adolescente in eadem luce de solis aspectu; tertia sicca, quasi plus ab ortu remota; quarta frigida, deficiente iam lumine. Tertia uero conuersio, quae est diei secundum ortum et occasum, ita disponitur quod humida sit usque ad primam de quattuor partibus partem diei, calida usque ad secundam, sicca usque ad tertiam, quarta iam frigida. Oceanus quoque in incremento suo hunc numerum tenet. Nam primo nascentis lunae die fit copi
Abbreviated transcription (Latin):
totũ renascentes ignes colligendo iã cõpl& & plenatunc dicitur
ercus dicotomus rursũ efficttur cũ ad medictatẽ decrescendo contrahitur
Quartis ultimalumimis sui diminutione tenuatur. Sept̃ẽ quoq ꝓmutatonib
quas fasis uocant totomense distingintur. Cĩ ma scitur cũ fit diatomos
ante quã orbis conclusione cingatur uł de orbe. iã minuens int̃ medietatẽ
ac plenitudm̃e in suꝑ medialuminis curuat eminentiã Sol quoq ipse
de quo uitã om̃ia mutuantur septimo signo uices suas uariat. Nã solsticio
hiemali ad aestiuũ solsticĩ septimo ꝑuenit sigro Eta tropico uernousq
ad autũnale tropicũ sẽptimi signi ꝑ agratione ꝑducitur : Tres quo que
conuersionis luctis at heria ꝑ huno numerũ constant. est autem pͥma
marima scđa media tercia est minima : Et marima ÷ anm scđm solẽ media

Expanded text:
totum renascentes ignes colligendo iam complet, et plena tunc dicitur; totum renascentes ignes colligendo iam complet, et plena tunc dicitur; tertiis διχότομος rursus efficitur cum ad medietatem decrescendo contrahitur; quartis ultima luminis sui diminutione tenuatur. Septem quoque permutationibus, quas φάσεις uocant, toto mense distinguitur: cum nascitur, cum fit διχότομος, m dichotomi antequam orbis conclusione cingatur uel de orbe iam minuens inter medietatem ac plenitudinem insuper mediam luminis curuat eminentiam. Sol quoque ipse, de quo uitam omnia mutuantur, septimo signo uices suas uariat. Nam a solstitio hiemali ad aestiuum solstitium septimo peruenit signo, et a tropico uerno usque ad auctumnale tropicum septimi signi peragratione perducitur. Tres quoque conuersiones lucis aetheriae per hunc numerum constant. Est autem prima maxima, secunda media, minima est tertia; et maxima est anni secundum solem, media
Abbreviated transcription (Latin):
sol duos supͣ xxx alatudine signi morante consumit. rarifsimo
in aliis sicirca pͥmã signi parte a sole ꝓcedat. Hui ergo xx¬
viii. dierura numeri septenariorigo e. Nã si ab uno usq
adui. quantũ singuli numeri ex primnunt. tantũ ante cedentib ad den do
septenos equa sorte digertar adtotã ⁊ odaci latitudinẽ emeciendã reme¬
ciendãque consuimit Nã septẽ dieb extremitatõ sẽptẽ mnonalis boreȩ
oblique ꝑ latũ meando ad medietatẽ latitudinis ꝑuenit qui locus ap¬
pellat᷑ eclipticus septẽ sequentib amedio adimun australo
delabit᷑ septẽ aliis rur̃ sũ admediũ obliquata conscendit ultimi
septẽ sẽptẽ trionali redditur summitati ita iusdẽ quat̃ sł ꝑtenis diebi
terna lege uariendo disponit : Primus enĩ septẽ usq ad me dietatẽ
uelud diuisioribis excrescit & dicotomus tc̃uocatur secundis orbẽ

Expanded text:
sol duos supra triginta altitudine signi morante consumit; rarissimo sol duos supra triginta altitudine signi morante consumit; rarissimo in aliis, si circa primam signi partem a sole procedat. Huius ergo uiginti octo dierum numeri septenarius origo est. Nam si ab uno usque ad septem quantum singuli numeri exprimunt tantum antecedentibus addendo septenos aequa sorte digeritur, ad totam zodiaci latitudinem emetiendam remetiendamque consumit. Nam septem diebus ab extremitate septentrionalis orae oblique per latum meando ad medietatem latitudinis peruenit — qui locus appellatur eclipticus —, septem sequentibus a medio ad imum australe delabitur, septem aliis rursus ad medium obliquata conscendit, ultimis septem septentrionali redditur summitati. Ita isdem quater septenis diebusterna lege uariando disponit. Primis enim septem usque ad medietatem uelut diuisi orbis excrescit, et διχότομος tunc uocatur; secundis orbem
Abbreviated transcription (Latin):
rent & imferior omĩa gubernareNT Lunã quoq quasi ex illis
sẽptonã numerus septenarius mouc cursumq: eiꝰ ipse dispen¬
sat ꝙ cũ multis modis ꝓbet᷑. abhincipi& ostendĩ Lima .uiii. &¬
a quo ꝓfecta ẽ. remeat: solos tam̃ fere .xx uiii. intota zodiaci
circũicione cõsumit Reliquis sole qͥ deloco in qͦ tũ reliquit
decesserat c̃p̃hendit Sobenĩ unũ dexii signis inte grom̃sẽ
metit᷑ Ponamus ergo sole in pͥma parte drietis constituto
ab ipsius ut ita dicã orbe emersisse lunã qđ eã nasci uocamus
dit. sedillic ñ inuenit solẽ Int̾ea enĩ & ipse ꝓgressionis suae
lege ulteriꝰ accessit & id eo ipsa nec dũ putat᷑ eo unde ꝓfecta fue¬
rat reuertisse: quia oculi nr̃i tunc tĩ apͥma partẽ Arietis
uide ꝓcedens rursus dicit᷑ iasci Inde fere nũꝙ ineodẽ signo bis con¬
tinuo Nascit᷑ niss ingeminis ubi hoc nũ ꝗ euenit: quia dies in eo

Expanded text:
rent et inferiora omnia gubernarent. Lunam quoque, quasi ex illis rent et inferiora omnia gubernarent. Lunam quoque, quasi ex illis septimam, numerus septenarius mouet cursumque eius ipse dispensat. Quod cum multis modis probetur, ab hoc incipiat ostendi: luna octo a quo profecta est remeat, solos tamen fere uiginti octo in tota zodiaci circumitione consumit, reliquis solem, qui de loco in quo eum reliquit accesserat, comprehendit. Sol enim unum de duodecim signis integro mense metitur. Ponamus ergo, sole in prima parte Arietis constituto, ab ipsius, ut ita dicam, orbe emersisse lunam, quod eam nasci uocamus.dit. Sed illic non inuenit solem: interea enim et ipse, progressionis suae lege, ulterius accessit, et ideo ipsa necdum putatur eo unde profecta fuerat reuertisse, quia oculi nostri tunc non a prima parte Arietis, inde procedens, rursus dicitur nasci. Inde fere numquam in eodem signo bis continuo nascitur, nisi in Geminis, ubi hoc non numquam euenit, quia dies in eo
Abbreviated transcription (Latin):
olio & sit dyitisseron eepitrito & est pͥmus emiolius tria
& prim epitritꝰ .iiiͦͬͦ. quod qualẽ sit suo loco planius ꝑese¬
quemur. Ergo ex his duob. numeris constat dya tesseron
numeri sec t antes cõpendia diximus de ipso quoq: panca dicemꝰ
Hic numerus eptas nunc uocat᷑ antiquato usu pͥm e literȩ apud
ueteres enĩ septas uocitabant᷑: Quod greco riomune testaba¬
tͣ uenerationẽ debitã numero. nã pͥmo omium hoo nume¬
so anima mundana genereetaaẽ. sicut timeus platonis
edocuit monade enĩ in uertice locata t̃ni numori abeadẽ
tria deinde nouẽ & inde iuginti septẽ Ex his numeris facta con¬
taxtio generationẽ animae imperio creitoris efficit Nonpar¬
ua ergo hic potentia numeri hius ostendit᷑ quia mundanae ani¬
ma origo septẽ finib: continet᷑. Septẽ quoq uagantiũ sphera¬
rũ ordinẽ illi stelliferoce & om̃is continenti subiecit artifex
fabricators ꝓuidentia quae & superioris rapidis motib obuia¬

Expanded text:
it διὰ τεσσάρων ex epitrito; et est primus hemiolius tria et primus epitritus quattuor. Quod quale sit suo loco planius exsequemur. Ergo ex his duobus numeris constat διὰ τεσσάρων artibus septenarii numeri sectantes compendia diximus. De ipso quoque pauca dicemus. Hic numerus ἑπτάς nunc uocatur, antiquato usu primae litterae; apud ueteres enim σεπτάς uocitabatur, quod Graeco nomine testabatur uenerationem debitam numero. Nam primo omnium hoc numero anima mundana generata est, sicut Timaeus Platonis edocuit. Monade enim in uertice lοcata, terni numeri ab eadem tria, deinde nouem, et inde uigenti septem: ex his numeris facta contextio generationem animae imperio creatoris effecit. Non parua ergo hinc potentia numeri huius ostenditur quia mundanae animae origo septem finibus continetur, septem quoque uagantium sphaerarum ordinem illi stelliferae et omnes continenti subiecit artifex fabricatoris prouidentia, quae et superioris rapidis motibus obuia
Abbreviated transcription (Latin):
dgere nichilq: nisiturpia timere : tolerare fortitor uł ad uersa uł ꝓspera
Hortitudo prestat magnanimitatẽ fiduciã securitatr magnificepłã cop¬
stapsia toloransia firmuitatea Tem porapłiae nichil appa&cre peni& epdũ.
ipnullo legeꝰ moderationis excedere subiugũ rationis cupiditatra
dopare. Tẽperantiam sequnt᷑ modestia uerecundia abstipenĩa
castitas honestas moderatio partitas sobrietas pudicicia Lusticia :
seruare unicuiq qd suuꝰ ẽ deiustitia uepiun in nocepłia admicieia
copcordia pi&as. religio affectus huma pitas¬

Expanded text:
agere nihilque nisi turpia timere, tolerare fortiter uel aduersa uel prospera; agere nihilque nisi turpia timere, tolerare fortiter uel aduersa uel prospera; fortitudo praestat magnanimitatem, fiduciam, securitatem, magnificentiam, constantiam, tolerantiam, firmitatem; temperantiae, nihil appetere paenitendum, in nullo legem moderationis excedere, sub iugum rationis cupiditatem domare; temperantiam sequuntur modestia, uerecundia, abstinentia, castitas, honestas, moderatio, parcitas, sobrietas, pudicitia; iustitiae, seruare unicuique quod suum est; de iustitia ueniunt innocentia, amicitia, concordia, pietas
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutib: gradus earũ uera & naturali diuisioxis ratione compositos ꝑ
ordinẽ diggerit uIiᵈͬ sunt inquit quaternarũ geuera uirtut ua
Exhis primae politic& uocant᷑ scȩ purgatoriȩ tertiaȩ animiam
purgati quarte exemplares Et suns politice hominis quas ociale animalẽ :
His boniuiri rei publicȩ copsuluns urbes tuensur his parenses uenerantur
Liberos animans ꝓrimos diligunt his enuiũꝰ salute gub̵nant his socios circũsperta
ꝓuidenia ꝓtegunsiusta liberalitate deuincunꝰ his quȩ sui memoros alios fecere
Merendo : Et ẽ politici prudentia adrationis normã quȩ cogitat queq dgit
uniuersa dirigere : ac pichul pret̃ rectũ uelle uł facere humenisq actibus
tanquã diuinis arbitris ꝓuidere : Prudeni&e insuN ratio ipellectus circũ¬
spectio ꝓudensia docilitas cautio Fortitudinis animũ supͣ pericũli m&uai

Expanded text:
uirtutibus gradus earum uera et naturali diuisionis ratione compositos per uirtutibus gradus earum uera et naturali diuisionis ratione compositos per ordinem digerit. Quattuor sunt, inquit, quaternarum genera uirtutum. Ex his primae politicae uocantur, secundae purgatoriae, tertiae animi iam purgati, quartae exemplares. Et sunt politicae hominis, qua sociale animal est. His boni uiri rei publicae consulunt, urbes tuentur; his parentes uenerantur, liberos amant, proximos diligunt; his ciuium salutem gubernant; his socios circumspecta prouidentia protegunt, iusta liberalitate deuinciunt: hisque ... sui memores alios fecere merendo. Et est politici prudentiae ad rationis normam quae cogitat quaeque agit uniuersa dirigere ac nihil praeter rectum uelle uel facere, humanisque actibus tamquam diuinis arbitris prouidere; prudentiae insunt ratio, intellectus, circumspectio, prouidentia, docilitas, cautio; fortitudinis, animum supra periculi metum
Abbreviated transcription (Latin):
Agnitionẽ eniꝰ rerũ diuinarũ sapientiã ꝓpͥa uocantes. costantu modo
dicunt eẽ sapiendes qui suꝑna & acie mensis requirun & que rendi
sagaci diligenłia comp̾ hendunit & quansũ uiuendi ꝑ spiciutas prestat
imitaptur In hioc solo et̃ aiuns exeratia uircietu : quarũsi cofficia
dis pexsatl
Prudeniȩ cẽ mundu̾istũ &om̃ia quȩ mupido in sunt diuiporu con¬
to platique despicere omemq: adnimȩ cogitatione ipsola diuina diri¬
gere Tc̃ perałiae onua relinquere inquaensũ natura patitur quȩ
uia unius cuiusq uirtutis obsequiũ Fortituidinis non terrori animam
acorpore quoda modo ductu philosophiȩ recedensẽ nec altitudine̾ ꝑ¬
fectȩ ad suꝑnia ascensionis borrere Atque ita fit ut scđm hoc tarigide
diffinitionis abruptũ rerũ publicarũ rectores beati cẽ nonpossiNT
Sed potinus intꝰ philo sophiae ꝓfessores cũ platone pripceps libro de

Expanded text:
Agnitionem enim rerum diuinarum sapientiam proprie uocantes, eos tantummodo Agnitionem enim rerum diuinarum sapientiam proprie uocantes, eos tantummodo dicunt esse sapientes qui superna et acie mentis requirunt et quaerendi sagaci diligentia comprehendunt et, quantum uiuendi perspicuitas praestat, imitantur; et in hoc solo esse aiunt exercitia uirtutum, quarum sic officia dispensant. Prudentiae esse mundum istum et omnia quae mundo insunt diuinorum contemplatione despicere omnemque animae cogitationem in sola diuina dirigere; temperantiae, omnia relinquere, in quantum natura patitur, quae uae corporis usus requirit; fortitudinis, non terreri animam a corpore quodam modo ductu philosophiae recedentem, nec altitudinem perfectae ad superna ascensionis horrere; iudefinitionis abruptum, rerum publicarum rectores beati esse non possint. Sed Plotinus, inter philosophiae professores cum Platone princeps, libro De
Abbreviated transcription (Latin):
& uixerint certũ ee incelo diffinitũ locũ ubi beatiauo sepiterno
fruanur Nichil ẽ. euꝰ illi principideo quiomem mundũ regit qđ
quidẽ interris fiat acceptius qua concilia c&usque hominua
iure sociati quȩ ciuitates apellanur earu rectores & seruatores
hine  ꝓfecti huc re uertunuR Bene & oportune post qu̾a de morte
p̾dixit mox p̃mia bonis post obitũ speranda subiecit : qͥb: adeo
am& u p̾dicti interitus cogitatio uiuenis erepta .ẽ ut ad morietdi
desideriũ ultro animar& uR maiestate ꝓmissae beatitudini
& cȩlestis habitaculi Sed debeatitate quȩ deb&tir conseruatorib
patriae pauca dicendas ut poste alocu omem quẽ hic tractanduat
recipimus reuoluamus Solȩ faciuN uirtutes baatũ pullaq: alia
quis qua uia hoc nomeꝵ adipiscitur Vnde qr estimaN nullis nisi philo¬
sophanłib: inee uirtutes. pullos pͥter philo sophos beatos ee ꝓnuntiarꝰ

Expanded text:
t auxerint, certum esse in celo diffinitum locum, ubi beati evo sempiterno t auxerint, certum esse in celo diffinitum locum, ubi beati evo sempiterno fruantur. Nichil est enim illi principi deo qui omnem mundum regit, quod quidem in terris fiat acceptius, quam concilia cetusque hominum iure sociati, que civitates appellantur. Harum rectores det conservatores hinc profecti huc reuertuntur.» Bene et opportune, postquam de morte praedixit, mox praemia bonis post obitum speranda subiecit. Quibus adeo a metu praedicti interitus cogitatio uiuentis erepta est ut ad moriendi desiderium ultro animaretur maiestate promissae beatitudinis et caelestis habitaculi. Sed de beatitate quae debetur conseruatoribus patriae pausa dicenda sunt, ut postea locum omnem, quem hic tractandum recepimus, resoluamus. Solae faciunt uirtutes beatum, nullaque alia quisquam uia hoc nomen adipiscitur: unde qui aestimant nullis nisi philosophantibus inesse uirtutes, nullos praeter philosophos beatos esse pronuntiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectus esset obicat appellapdo eos parentis illius nomine
ciuus erat origo rectius eligrndac Et hic quidẽ cerce depun¬
tiationuis
ẽ qđ de scipigus fine p̾dicitur sed gra conciliandȩ obscuritatis
inserta dubitatio dictotamen qđ inicio sõnii contina&ur ab¬
soluitur : Hacũ dicitur circuitus paturalis sũmã tibi fatalẽ
cũ fecerit uitari hunc fine̾ non posse ꝓnuntiat. Qđ auti scipioni
reliquos uitȩ actus sine offensa dubitandi ꝑordine raeulit & de
sola morte similis uisus ẽ. ambigensi hacratio : Qđ siue dum
humano uł merori parcitur uł timori seuꝗs utileẽ. hoc maxime
lateri ꝓnius caetera oraculis quã uitȩ finis exprimitur. dut cũ dicit᷑
ponsine aliqua obscuritate ꝓfertur His aliqua ex parte tractatis
ꝓgrediamur adreliqua. Sed quos salacrior ad tutanda rc publicã
a fricane sicꝰ ab eta  : Om̃ib: quipatriã conseruarint adiuueriN¬

Expanded text:
profectus esset, obiecit, appellando eos parentis illius nomine profectus esset, obiecit, appellando eos parentis illius nomine cuius erat origo rectius eligenda. Et hic certae quidem denuntiationis est quod de Scipionis fine praedicitur, sed gratia conciliandae obscuritatis inserta dubitatio dicto tamen quod initio somnii continetur absoluitur. Nam cum dicitur «circuitu naturali summam tibi fatalem confecerint», uitari hunc finem non posse pronuntiat. Quod autem Scipioni reliquos uitae actus sine offensa dubitandi per ordinem rettulit et de sola morte similis uisus est ambigenti, haec ratio est quod, siue dum humano uel maerori parcitur uel timori, seu quia utile est hoc maxime latere, pronius cetera oraculis quam uitae finis exprimitur; aut, cum dicitur, non sine aliqua obscuritate profertur. His aliqua ex parte tractatis progrediamur ad reliqua: «Sed quo sicam, sic habeto: omnibus qui patriam conservaverint adiuverin
Abbreviated transcription (Latin):
achille qͥtẽ recenti lacessitus iniuria ab armis cũ suomilite seri bat᷑
rex ꝓgressus in proelium & casũ qͥ debebatur excepit Etab¬
soluit sõniũ inuidia menciendi non om̃a de imperatis se quendo
Pare obseruandiđ diligeniã homericȩ ꝑ om̃ia ꝑ fectionis imitator
maro intalib: quoq reb: obtinuit. Nã apud illũ eneas adre¬
gionẽ instruendo regno fataliter eligendã satis abundeq delo
instructus oraculo inerrorẽ tam̃ unius u̾bi negligenia relapsus ẽ
Non quidẽ fuerat locorũ quȩ p&ere deber& nomen in sertum.
sedcũ origo uetos parenũ sequenda dicer&ur fuit inuerbis
qđ inter craa & italiã quȩ ipsius gensis auctores utraq ꝓduxeran
magis oste ndera Et qđ aiuinT digito demopstrar& italiami
Dacũ fuissaent ipde teucer hinc dardapus uox saera sic allo¬
que udo dardanide duri a ꝑte copsulenib: italiã dequadardap

Expanded text:
Achille, qui tunc recenti lacessitus iniuria ab armis cum suo milite feriabatur, Achille, qui tunc recenti lacessitus iniuria ab armis cum suo milite feriabatur, rex progressus in proelium et casum qui debebatur excepit et absoluit somnium inuidia mentiendi non omnia de imperatis sequendo. Parem obseruantiae diligentiam Homericae per omnia perfectionis imitator Maro in talibus quoque rebus obtinuit. Nam apud illum Aeneas, ad regionem instruendo regno fataliter eligendam satis abundeque Delio instructus oraculo, in errorem tamen unius uerbi neglegentia relapsus est. Non quidem fuerat locorum quae petere deberet nomen insertum, sed, cum origo uetus parentum sequenda diceretur, fuit in uerbis quod inter Cretam et Italiam, quae ipsius gentis auctores utraque produxerant, magis ostenderet et, quod aiunt, digito demonstraret Italiam. Nam cum fuissent inde Teucer, hinc Dardanus, uox sacra, sic adloquendo Dardanidae duri, aperte consulentibus Italiam, de qua Dardanus
Abbreviated transcription (Latin):
Diuulgatis &iã docemur exo̾plis quã plene sẽꝑ cũ p̃dicunt
futura ita dubiis obser antur ut tamꝰ diligens nisi diuinit
ut diximus impeditus subee repperiat dep hendepdȩ ueri¬
tatis uestigia. Ut ecce homericũ sõnium aioue ut dicit᷑ missuꝰ
adcquserendã futuro die cũ hostib: manũ suba ꝑta ꝓmissione
uietouȩ spẽ regis animauit : Ille uelut diuinũ secut usordinẽ
cõmisso prelio amissis suorũ plurimis uixȩgreq incastra re¬
mȩauit Num dicendũ ẽ dm mandasse mendaciũ : non ita .ẽ
Sedq illũ casũ grecis fata de creuerant. latuit ipuerbis sõni
qđ anĩ aduersũ uł aducre uincendũ uł ad cauendũ saltem
posuis sec instruere habuit eniꝰ illa p̾ceptio ut uniuersus
ꝓduceretur exercitus Atille sola pugnandi ortatione contentus
Non uidit quid de ꝓducenda uniuersitate p̃ceptu̾sit. Ptermissoq

Expanded text:
Diuulgatis etiam docemur exemplis quam paene semper, cum praedicuntur Diuulgatis etiam docemur exemplis quam paene semper, cum praedicuntur futura, ita dubiis obserantur ut tamen diligens — nisi diuinitus, ut diximus, impeditur — subesse reperiat apprehendendae uestigia ueritatis: ut ecce Homericum somnium a Ioue, ut dicitur, missum ad conserendam futuro die cum hostibus manum sub aperta promissione uictoriae spem regis animauit; ille, uelut diuinum secutus oraculum, commisso proelio, amissis suorum plurimis, uix aegreque in castra remeauit. Num dicendum est deum mandasse mendacium? Non ita est, sed quia illum casum Graecis fata decreuerant, latuit in uerbis somnii quod animaduersum uel ad uere uincendum uel ad cauendum saltem potuisset instruere. Habuit enim illa praeceptio ut uniuersus produceretur exercitus; at ille, sola pugnandi hortatione contentus, non uidit quid de producenda uniuersitate praeceptum sit, praetermissoque
Abbreviated transcription (Latin):
uescire possitne ne possuus cpnori possit euadere: Sed noꝵ ad¬
uertunt hanc habere lege̾ om̃ia ułsigna uł sompico ut de
ad uersis obliꝗ aut denuncien aut minens aut mone an :
Et ideo queda cauendo transimos alia exor apdo & litapdo uiturs
Sunt inreluctabilic quȩ pulla arte nullo auertundur inge pio
Na ubi ad monitio est : uigilaflia cautionis euaditR Qd ad portat
Minȩ: litatio ꝓpiciacionis auertit Hũ qua de punciata uanescurt
Hic subicies Vnde igitur ista discernimus ut possit cauendũ.
anexorandũ. anuero paciendũ sit dep̃hendi  sed p̃senis operis
fuerit insinuare qualis soleat indiuinationib de̾ affectata con¬
fusio ut desinas de inser  uelud dubitatione mirari Cecrrũ
in suo quoq: opere astificis erit signa querere quib: ista discernat¬
nisi hocuis diuina impedit. Hã illud ꝓhiben nacetera paroȩ
scire marionis ẽ ex intimna discipline ꝓfunditate sente nsia

Expanded text:
nescire possitne nepos suus an non possit euadere! Sed non adnescire possitne nepos suus an non possit euadere! Sed non aduertunt hanc habere legem omina uel signa uel somnia, ut de aduersis oblique aut denuntient aut minentur aut moneant. Et ideo quaedam cauendo transimus, alia exorando et litando uitantur. Sunt ineluctabilia quae nulla arte, nullo auertuntur ingenio. Nam ubi admonitio est, uigilantia cautionis euaditur; quod apportant minae, litatio propitiationis auertit; numquam denuntiata uanescunt. Hic subicies: unde igitur ista discernimus, ut possit cauendumne an exorandum an uero patiendum sit deprehendi? Sed praesentis operis fuerit insinuare qualis soleat in diuinationibus esse affectata confusio, ut desinas de inserta uelut dubitatione mirari; ceterum in suo quoque opere artificis erit signa quaerere quibus ista discernat, si hoc uis diuina non impedit. Nam illud ... prohibent nam cetera Parcae scire ... Maronis est ex intima disciplinae profunditate sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
motib: oñe corpus agitatur Aut eniꝰ accessio ẽ : aut recessio aut in
leuã dextrã uede fleno auc sursũ quis seu de orsũ mouetur aut in orbo
Rotatur Iotuirtutib: in signitis septe narius quas uł de partib sis
mutuat᷑ uł totus exorcet iure plenus & habaeur & dicituR Et absoluta
ut ar bitror ratione ia consistit cur diuersis ex causis octo & septe pleni uocens
Tensus aut̃ hicẽ. Cuatas tua quin quagesimũ & sexcũ annũ copleueric que
summa tͥ fatalis erit : spes quude salictis publicaȩ te uidebit ꝓremedus
comunis bonorũ om̃ium status urtutib: tuis dictatura de bebituR
Ded sicua seris insidias ꝓpinquorũ Nĩ ꝑsepte nos occies solis confractus¬
eadẽ signa pannos singulos certa legr m&itur Hic quida mirans
quid ñbiue lit ista ðubitatiosioffugeris quasi potuerit diuina animco
et oliꝰ celo reddita aetq hinc maxime scientiã suturi ꝓfessa

Expanded text:
motibus omne corpus agitatur: aut enim accessio est aut recessio, aut in motibus omne corpus agitatur: aut enim accessio est aut recessio, aut in laeuam dextramue deflexio, aut sursum quis seu deorsum mouetur, aut in orbem rotatur. Tot uirtutibus insignitus septenarius, quas uel de partibus suis mutuatur uel totus exercet, iure plenus et habetur et dicitur. Et absoluta, ut arbitror, ratione iam constitit cur diuersis ex causis octo et septem pleni uocentur. Sensus autem hic est: cum aetas tua quinquagesimum et sextum annum compleuerit, quae summa tibi fatalis erit, spes quidem salutis publicae te uidebit et pro remediis communis bonorum omnium status uirtutibus tuis dictatura debebitur, sed si euaseris insidias propinquorum. Nam per «septenos octies solis anfractueadem signa per annos singulos certa lege metitur. Hic quidam mirantur quid sibi uelit ista dubitatio, «si effugeris...». Quasi potuerit diuina anima et olim caelo reddita atque hinc maxime scientiam futuri professa
Abbreviated transcription (Latin):
spũs ultraboras septe̾ sinecibi ultra totide̾ dies uita non durat.
Deptr sunł quoq gradus incorpore qͥ dimepsionie altitudinis abimo in
su ꝑficiẽ complen Medulla -os, neruus Vena arteria, Caro Cutis
Haec deinterioub: In aꝑto quoq: septeꝰ sun corporis pastes Capud Pectus
Manus pedesq: & pudendũ lteq: diuiduntur nonnisi uu compagib
iuncta sunt Vt in manib: ẽ humerus brachũ cubitus uola& digitinũ
nodi terni In pedib: uͦ fenur genu tibia pesipse subquo uola est &
digitonũ similit̃ nodi terpi Et quia seusus eorũq: misteria patura incapite
ueludi narce constituit septoꝰ foraminib: sen suu celebrantur officia
d ẽ oris ac deinde oculorũ nariũ auriũ binis Unde non in merito hic
pumerus totius fabrico dispensator & do mini+¬
A gris quoq corporib: periculũ sapitati ue depuntiat . Immo ideo & .IIIͦIͦ

Expanded text:
spiritus ultra horas septem, sine cibi, ultra totidem dies uita non durat. spiritus ultra horas septem, sine cibi, ultra totidem dies uita non durat. Septem sunt quoque gradus in corpore qui dimensiοnem altitudinis ab imo in superficiem complent, medulla, os, neruus, uena, arteria, caro, cutis. Haec de interioribus. In aperto quoque septem sunt corporis partes, caput, pectus, manus pedesque et pudendum. Item quae diuiduntur non nisi septem compagibus iuncta sunt: ut in manibus est humerus, brachium, cubitus, uola et digitorum nodi terni, in pedibus uero femur, genu, tibia, pes ipse, sub quo uola est, et digitorum similiter nodi terni. Et quia sensus eorumque ministeria natura in capite uelut in arce constituit, septem foraminibus sensuum celebrantur officia, id est oris ac deinde oculorum, narium et aurium binis; unde non immerito hic numerus, totius fabricae dispensator et dominusaegris quoque corporibus periculum sanitatemue denuntiat. Immo ideo et septem
Abbreviated transcription (Latin):
manȩ ꝑfectũ spatiũ teriminatur. Qd siqui excesserit ab om̃i
officio uacuus soli exercitio sapientie uacat. & omem usuna
siu in suadondo haba alioꝵ psumerũ uacatione reuerendus
A septima eniusq ad decimã septimapa ꝓcaptu uiriũ quȩ ad huc
singulis ꝑ seuerans uariantur officia Ide pumerus totius corporis
menbra disponit Septẽ enĩ sunt intra homine quȩ agre cis nigra
me pbra uocitanu Lingua Cor, Pulmo lecur Lien menes duo
Et septe̾ alia cũ uenis ac meatib quȩ ad iacent singulis ad
aluus uessica & intestina pripcipalia Ira quoru̾unũ dissiptuaa
uocatur qđ uenre & cetera intestina seceruit alterũ mediũ qđ greci
Me seneron dicunt Tertiũ quod ueteres ira uocauerun Mab& urq:
p̾cipuũ intestinorũ om̃iũ &cibi d&erimona deducit. De spũ autem
& cibo quib accipiepdis ut ralatu̾ȩ̃. atq. reddendis mepbra quȩ din
cũ ieatib: sibi ad iacenib: obsecuns Ioc obseruatũ .ẽ. qđ sine haustu

Expanded text:
manae perfectum spatium terminatur. Quod quisquis excesserit, ab omni officio uacuus, soli exercitio sapientiae uacat, et omnem usum sui in suadendo habet, aliorum munerum uacatione reuerendus: a septima enim usque ad decimam septimanam, pro captu uirium quae adhuc singulis perseuerant, uariantur officia. Idem numerus totius corporis membra disponit. Septem sunt enim intra hominem quae a Graecis nigra membra uocitantur: lingua, cor, pulmo, iecur, lien, renes duo; et septem alia, cum uenis ac meatibus quae adiacent singulis, adaluus, uesica et intestina principalia tria, quorum unum dissiptum uocatur, quod uentrem et cetera intestina secernit, alterum medium, quod Graeci μεσέντερον dicunt, tertium, quod ueteres hiram uocarunt habeturque praecipuum intestinorum omnium et cibi retrimenta deducit. De spiritu autem et cibo, quibus accipiendis, ut relatum est, atque reddendis membra quae diximus cum meatibus sibi adiacentibus obsequuntur, hoc obseruatum est quod sine haustu
Abbreviated transcription (Latin):
conuocant t̃cia cupiditas quar ephytimeticon poncupãt᷑. Etẽ nullus
sapientũ animũ ex simphoniis quõq musicis constieisse dubitauit

Expanded text:
κόν uocant, tertia cupiditas quae ἐπιθυμητικόν nuncupatur. Item nullus κόν uocant, tertia cupiditas quae ἐπιθυμητικόν nuncupatur. Item nullus sapientum animam ex symphoniis quoque musicis constitisse dubitauit.
Abbreviated transcription (Latin):
oriora conciliat & facit dissona conuonire. Int̾aerẽ uͦ & ignẽ
oboedientia dicit᷑. quia sicut lutulenta & graui a. superiorib nȩ¬
cessitate iungunt᷑ ita superiore lutulentis oboedientia copulanT
Armona media coniunctionẽ u trisq prestante. Ex quattuor gͥ
elementis & trib: eorũ int̃sticis dsolutionẽ corporũ constare
manifestũ ÷ Ergo huduo numeri triadico & quattuor tã mul¬
tiplici int̃ se cognationis necessitate sociati efficiendi utrisq
corporib consensu ministri foecderis obsecunt᷑ Iecsolũ explican¬
dis corporib hi duo numeri collatiuum prestent fauorẽ. & quater¬
nariũ qͥdẽ phytet gorici quẽ tetreactom uocant ad eo quasi ad ꝑ¬
fectionẽ anima ꝑtinentẽ int̃ archana uenerent᷑ ut ex eo & iuris
Ternarius uero ad signat animã trib suis partib absolutã. quarũ
prima ÷ ratio quã logisticon appellant secunda animositas quã tymi¬

Expanded text:
riora conciliat et facit dissona conuenire. Inter aerem uero et ignem riora conciliat et facit dissona conuenire. Inter aerem uero et ignem Oboedientia dicitur quia, sicut lutulenta et grauia superioribus Necessitate iunguntur, ita superiora lutulentis Oboedientia copulantur, Harmonia media coniunctionem utrisque praestante. Ex quattuor igitur elementis et tribus eorum interstitiis absolutionem corporum constare manifestum est. Ergo hi duo numeri, tria dico et quattuor, tam multiplici inter se cognationis necessitate sociati, efficiendis utrisque corporibus consensu ministri foederis obsequuntur. Nec solum explicandis corporibus hi duo numeri collatiuum praestant fauorem, sed quaternarium quidem Pythagorei, quem τετρακτύν uocant, adeo quasi ad perfectionem animae pertinentem inter arcana uenerantur, ut ex eo et iuris Ternarius uero adsignat animam tribus suis partibus absolutam, quarum prima est ratio quam λογιστικόν appellant, secunda animositas quam θυμι
Abbreviated transcription (Latin):
conlato fornore in robur sustantiae corpulente concordi concre¬
tione coalescunt: Mec non om̃ium corporũ tressunt dimensionẽs
longitudo latitudo ꝓfunditas t̃mina ad numerato effectu ultimo
quatuor punctũ. linea suꝑficies & ipsa soliditas. Itẽ cũ quattior si nt
elem̃ta ee qb. constent corpor& t̃rec aqua aere & ignis tribsi ne
dubio int̃sticus separeent᷑. Quorũ unũ .ẽ. at̾roc usq ad aquã. ab¬
a qua usq ad aerẽ sequens t̃ciũ abaere usq adignẽ & a t̃raqudẽ
usq ad aquã spaciũ. necessitas physicis dicit᷑. qc uincire & solidare
credit᷑ qd ẽ in corporib. litulentũ. Unde humericus censor cũ gre¬
cis imp̃caret᷑. uos om̃s inquit int̾ rã me tãquã resoluamini:. id di¬
cens qđ ẽ innaturoc humana tur pissimũ. Quo factaẽ. homini pͥ¬
consonans conuenientia quia hoc spaciũ ÷ qđ superiorib inferi¬

Expanded text:
collato tenore in robur substantiae corpulentae concordi concrecollato tenore in robur substantiae corpulentae concordi concretione coalescunt. Nec non omnium corporum tres sunt dimensiones: longitudo, latitudo, profunditas; termini, adnumerato effectu ultimo, quattuor: punctum, linea, superficies et ipsa soliditas. Item, cum quattuor sint elementa ex quibus constant corpora — terra, aqua, aer et ignis —, tribus sine dubio interstitiis separantur, quorua usque ad aerem sequens, tertium ab aere usque ad ignem. Et a terra quidem usque ad aquam spatium Necessitas a physicis dicitur, quia uincire et solidare creditur quod est in corporibus lutulentum; unde Homericus censor, cum Graecis imprecaretur: «uos omnes, inquit, in terram et aquam resoluamini», in id dicens quod est in natura humana turbidum, quo facta est homini pritur, id est apta et consonans conuenientia, quia hoc spatium est quod superioribus infe
Abbreviated transcription (Latin):
ecsolũ sibi uicina & hęrentia c̃parant᷑ sed eadẽ alt̾nis saltibus custo¬
dit ae qualitas Nã ꝙẽ t̃roc adaerẽ. hoc ⁊ aqua adignem
Et quotiens uerteris eandẽ repperis iugabilẽ cõpecentiã ita x
pso quo int̃sefunt. a qualit̃ diuersa sociant᷑. Hlaec u eo dicta
snt ut aꝑta ratione constar &. neq planicit̃ sine trib neq
soleatẽ sine quattuor posse uinciri Ergo septenariꝰ nume¬
rus geminĩ ium optin& uinciendi q ab & partes ei iuncu¬
la primet sottute suił. Ternari rumeriꝰ cũ ima meduetate
quat̃ nariꝰ cũ duabus Hinc in alio loco eidẽ somnii Cicero de
septenario dicit Quinumorus rerũ am̃ium fere nođ ẽ ltẽ omña
corpora aut mithematica sunł alima geo metria. aut talia q̃
insum tactũ ue paciant᷑ fdoꝵ priora trib merementoꝵ gra¬
dib constant Aut enĩ linea crescit xepimcto. aut ex lonea su¬
ꝑficies ant eeplamcie soliditis Alta uero corpora quat tuor elem̃toꝵ

Expanded text:
Nec solum sibi uicina et cohaerentia comparantur, sed eadem alternis saltibus custoditur aequalitas. Nam quod est terra ad aerem, hoc est aqua ad ignem, et quotiens uerteris, eandem reperies iugabilem competentiam. Ita ex ipso quo inter se sunt aequabiliter diuersa sociantur. Haec eo dicta sint ut aperta ratione constaret neque planitiem sine tribus neque soliditatem sine quattuor posse uinciri. Ergo septenarius numerus geminam uim obtinet uinciendi, quia ambae partes eius uincula prima sortitae sunt, ternarius cum una medietate, quaternarius cum duabus. Hinc in alio loco eiusdem somnii Cicero de septenario dicit: «qui numerus rerum omnium fere nodus est.» Item omnia corpora aut mathematica sunt alumna geometriae aut talia quae uisum tactumue patiantur. Horum priora tribus incrementorum gradibus constant. Aut enim linea crescit ex puncto, aut ex linea superficies, aut ex planitie soliditas. Altera uero corpora quattuor elementorum
Abbreviated transcription (Latin):
neq uideri aliquid posse sine ignis bene ficio. Neq tangisine solido
solidũ piͥnl eẽ sine t̃roc Vnde om̃e mundi corpꝰ. drigne & t̾roe in¬
stituere fabricator incipiens : uidit duo conuenire sine medio con¬
ligante non posse. & h r̃e optimũ uinculũ. qdđ & se parit̃ & a se ligan¬
da deuinciat: In ã uͦ int̃iectionẽ tuno solũ posse sufficere cũ suꝑ¬
ficies sine altitudine uincienda. c̃ At ubi uinculis ar̃tada ẽ. abta di¬
mensio. nandũ nuisi gemina in tectione cõnecti Inde aerẽ &. iquã
int̃ ignẽ & troẽ contauuit. & ita ꝑomiłi una & sibi conueniens ui¬
gabilis cõpetentia cucuri Elem̃toꝵ diuerfitatẽ ipsa differen¬
tiuarũ aqualitate confocians Nã quantũ int̾ .ẽ. int̾aquã & aerẽ

Expanded text:
neque uideri aliquid posse sine ignis beneficio, neque tangi sine solido, neque uideri aliquid posse sine ignis beneficio, neque tangi sine solido, et solidum nihil esse sine terra. Vnde omne mundi corpus de igne et terra instituere fabricator incipiens uidit duo conuenire sine medio colligante non posse, et hoc esse optimum uinculum quod et se pariter et a se liganda deuinciat; unam uero interiectionem tunc solum posse sufficere cum superficies sine altitudine uincienda est; at ubi artanda uinculis est alta dimensio, nodum nisi gemina interiectione non necti. Inde aerem et aquam inter ignem terramque contexuit, et ita per omnia una et sibi conueniens iugabilis competentia cucurrit, elementorum diuersitatem ipsa differentiarum aequalitate consocians.» Nam quantum interest inter aquam et aerem
Abbreviated transcription (Latin):
cta .ẽ. Haec duo elem̃ta lic& sibi ꝑsiceũ humet rũqcontraria
sint ꝑfrigidũ tam̃ cõmune ungunt᷑. Aor uinic R. & calidus est
Et cũ aque frigidae contrariun sit calori concilatione tam̃ põcii
copulat᷑ umoris Suꝑhunc ignis cũ sit calidus & sicus umorẽ qͥdẽ
aeris respuit siccitatei sed ca nectit᷑ ꝑ societatẽ caloris
Qita sit ue sorgula que q: elem̃tor duo sibi hnc inde uicina finguilis
nihił int̃ ipsa firmitgus habuiss& Si tria mir̃ quidẽ ualido. aliqͦ
tamen necu uincienda Nodar& int̃ quattuor uero insolubilis
colligatio .ẽ. cũ duae simmitates diab int̾ iec honib umciunt V
erit manifestius simmedio posuerimus ipsa contnent costns ide
tymeo platonis ecceptã:. Diuini c or̃poris in quit ratio postulabat
talie fieri mundũ qͥ & iusum pateretur & tactũ Constabat uõ

Expanded text:
cta est. Haec duo elementa, licet sibi per siccum humectumque contraria cta est. Haec duo elementa, licet sibi per siccum humectumque contraria sint, per frigidum tamen commune iunguntur. Aer humectus et calidus est, et cum aquae frigidae contrarius sit calore, conciliatione tamen socii copulatur humoris. Super hunc ignis, cum sit calidus et siccus, humorem quidem aeris respuit siccitate, sed conectitur per societatem caloris. Et ita fit ut singula quaeque elementorum duo sibi hinc inde uicina singulis nihil inter ipsa firmitatis habuisset; si tria, minus quidem ualido, aliquo tamen nexu uincienda nodaret; inter quattuor uero insolubilis colligatio est, cum duae summitates duabus interiectionibus uinciuntur. Quod erit manifestius si in medio posuerimus ipsam continentiam sensus de Timaeo Platonis excerptam. «Diuini decoris, inquit, ratio postulabat talem fieri mundum qui et uisum pateretur et tactum. Constabat autem