comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad passionis dien seruait honorem
pontisiab et sacerdotib q̃ins ille nec
tũnorem dei nec cognitionem xp̃i seruasset
Nain eu raꝑrosum mundass ẽt dixit illi
dom̃i et sacerdotem axpellanit quem sa¬
ebat esse sacrilegum Item subductus
assionii cũ alapam accepisset et ei dis¬
ceretur sic respondes pontifie nicsil
ille continueliose loqut/ est m ꝓsonam
pontisuc̾ sed sic magis Innocentiam sua¬
Intuitus est dactus. Gi male lõquitus sis

Expanded text:
ad passionis diem servavit honorem pontificibus et sacerdotibus, quamvis illi nec timorem Dei, nec agnitionem Christi servassent. Nam quum leprosum emundasset, dixit illi: docuit, sacerdotem adhuc appellabat quem sciebat esse sacrilegum. Item sub ictu passionis cum alapam accepisset, et ei diceretur, Sic respondes pontifici, nihil ille contumeliose locutus est in personam pontificis, sed magis innocentiam suam tuitus est dicens: Si male locutus sum,
Abbreviated transcription (Latin):
Iabebat sacr amenti sanctitate  ꝙ̃ in ee
dane uenerabar si anteꝰ habebat Iune¬
quia diamde Inuocentem pẽr seque batur
Uuctionem houoraint unũ etduiudica᷑¬
uit occisum Et quia paiculie exeius
uesto abscidit percussi corde trepidaᵗ.¬
et sequitᵇ ecce s aul ñõ habebat Inuo¬
centiam et tñ habebat sanctitãteꝰ nõ ui

Expanded text:
habebat Saül sacramenti sanctitatem, quid in eo David venerabatur? Si autem habebat innocentiam, quare innocentem persequebatur? unctionem et honoravit vivum, et vindicavit occisum: et quia vel panniculum ex ejus veste praecidit, percusso corde trepidavit. Ecce Saül non habebat innocentiam, et tamen habebat sanctitatem, non vi
Abbreviated transcription (Latin):
deo Iuspiraũ Respondit sumo¬
dalis esse derbitui in tanto
neyocio sequenda prescube¬
⁊ statuere nrqr aliquid alst
negotiis pertinere Et sir Illus

Expanded text:
Deo adspirante respondit: Synodalis esse arbitrii in tanto negotio sequenda praescribere, nec aliquid ad se negotiis pertinere, committens
Abbreviated transcription (Latin):
In quie se mues porte aut pum crute
porte aliquid̃ positum est emendar it
cupriius a te qui petre et fidem et
si dem tenes Si añt hec nr̃a ꝯfessis
nalinolum ⁊tra heictitum ꝯpiobabit

Expanded text:
in qua si minus perite aut parum caute forte aliquid positum est, emendari cupimus a te, qui Petri et fidem et sedem tenes. Si autem hec nostra confessio mali
Abbreviated transcription (Latin):
beretur eit subdat qͥd Ambiosius lig sancta
dosium magriu Imperatortm excõitam ab
ecclia excludit qui ẽtia in sui̾ scuptis ostt¬
dit q̃d aurum non tãm preciosuis est plunbo
q̃ ragia ptate sit altior ordo sacerdotalis
ptratores pontificibus de uent su besse
catholicus est qd̵ salua pate ip̃i dicines

Expanded text:
tur. Et beatus Ambrosius licet sanctus dosium magnum imperatorem excommunicans ab Ecclesia excludit. Qui etiam in suis scriptis ostendit, quod aurum non tam pretiosius sit plumbo, quia regia potestate sit altior sacerdotalisperatores debent Pontificibus subesse,cath
Abbreviated transcription (Latin):
peicati quidem laquers
detent sed In noit̃ tuo
Ad nos et esto nobistum et
dignare Ilabi cordib nr̃is¬
et doce nos quid a ganuis
quo gradiannir et ostendi
quis esficere debranues
Ut te auxiliante tibe I
eius fitio nomen possides
gloriosum non nos pana/¬
ris priturbatores esse iusti¬
tatem non In suns trum
nrs Ignorãtra turhat non¬
fauor Inptectat non acceptio
Sed Inuge nos tibe esfirani
solius tur gr̃e dono ut sumus
In te unũ̃ et In lullo deuica
collect sic In cunotis toncnꝰ
rum moderant pietans Iusti¬

Expanded text:
peccati quidem immanitate detenti, sed in nomine tuo ad nos, et esto nobiscum, et dignare illabi cordibus nostris. Doce nos quid agamus, quo gradiamur; et ostende quid efficere debeamus, ut te auxiliante tibi inejus Filio nomen possides gloriosum. Non nos patiaris perturbatores esse justiitatem; ut in sinistrum nos ignorafavor inflectat, non acceptio sed junge nos tibi efficaciter solius gratiae tuae dono, ut simus in te unum, et in nullo deviemus collecti sic in cunctis teneamus cum moderati
Abbreviated transcription (Latin):
no
Legem moyse Et cum m agua
super hoc oriretur questro petius
bus in nolis elegir deus pet
os mrum Andirelgentes uerbã
enaugłi et credere n et set¬

Expanded text:
nt legem Moysi, et magna super hoc uerbo oriretur quaestio, Petrus bus in nobis elegit deus per os meum audire gentes uerbum euangelii et credere et
Abbreviated transcription (Latin):
uegando disteret qualitee
alni a nuis econ debuisset prius
Itaq eum estendit dñs unub¬
ut ex sua Infiemitate cogno¬
sceret ꝙ̃ misincordir̃ alr̃a
Infirma tolleraren et sunt

Expanded text:
ulpa disceret qualiter aliis misereri debuisset. Prius itaque eum ostendit sibiut ex sua infirmitate cognosceret quam misericorditer aliena infirma toleraret. Bene
Abbreviated transcription (Latin):
ne ouerarẽt stomacha / et si quando co-¬
mede bant fussum paratr ⁊ sopũ sume¬
bant ut estam gramoreꝰ illiui calore
decoquerent / oltũ tautũ in oleubus
nouert uend ecꝰ ip̃m par̾t ꝓpter nau

Expanded text:
ne onerarent stomachum, et si quando comedebant, tunsum pariter hyssopum sumebant in cibo: ut escam graviorem, illius calore decoquerent. Oleum tantum in oleribus noverant, verum et ipsum parum propter nau
Abbreviated transcription (Latin):
quult en Iud de mant usqr
ad uesp̾tiam Litiyare aut libiga
audice Et btiuã sufficcior. dici
malicia sua non sunt libere
noctes uix Reluiquitr necesse¬
tiom sufficiat Et Rursũ ad
Imrgra surgit᷑ dies dig ernctaz
rites et nre nocte Iudit ar

Expanded text:
quale est istud, de mane usque ad vesperam litigare, aut litigantes audire? Et utinam sufficeret diei malitia sua! non sunt liberae noctes. Vix relinquitur necessitioni sufficiat; et rursum ad jurgia surgitur. Dies diei eructat lites, et nox nocti indicat
Abbreviated transcription (Latin):
alexandriam gestum est:
nestris erant. ita abscisi sunt
aut ipsius aut cuiuslibet alt̾uᷤᷤ
demonis remañet: s ꝑhis cruciꝰ
dominice signũ unusquisq in
pꝰstibuᷤᷤ iningressib. infenestͥs.
in pͣrietib columpnisq depin¬
expaganis uident: in recordatio¬
nẽ rei magne extraditione sͥ met
antiquitus cõmendate uenis¬
se ꝑhibent᷑. Signũ hoc nr̃m dñi¬
ce crucis int̾ illas quas dicunt
buli. hanc ẽẽ asserunt int̾preta¬
tionẽ: uita uent᷑a. Dicebant gͥ
hi qui tc̃ admiratione rerum
gestaꝵ conu̾tebant᷑ ad fidem.
ita sͥabantiqͥs traditũ: qd̾ hec
q̃nune colunt᷑ tam diu stareñ.
quã diu uident signũ istud ue
nisse. in qͦ eẽt uita. Uñ accidit. uͭ
magis hi qui erant ex sac̃dotib
⁊ ministris tẽploꝵ ad fide conũ¬
tererent᷑: quam illi quos erroꝵ
p̾stigie.⁊ deceptionũ machine

Expanded text:
Alexandriam gestum est, nestris erant, ita abscissi suntaut ipsius, aut cujuslibet alterius daemonis remaneret; sed pro his Crucis Dominicae signum unusquisque in postibus, in ingressibus, in fenestris, in parietibex Paganis viderent, in recordationem rei magnae ex traditione sibimet antiquitus commendata venisse perhibentur: Signum hoc nostrum Dominicae Crucis inter illas quas dicunt buli hanc esse asserunt interpretationem: Vita ventura. Dicebant ergo hi qui tunc admiratione rerum gestarum convertebantur ad fidem, ita sibi ab antiquis traditum, quod haec quae nunc coluntur, tamdiu starent, quamdiu viderent signum istud 303 venisse, in quo esset vita. Unde accidit ut magis hi qui erant ex sacerdotibus vel ministris templorum, ad fidem converterentur, quam illi quos errorum praestigiae et deceptionum machin
Abbreviated transcription (Latin):
ylarius. urbispictauoꝵ. aquitanice ep̃e.
factione sat᷑uini arelatensis ep̃i. desmnodo
biterrensi frigiam relegatus : xii. adũsus arria¬
nos confecit libros: ⁊ auũ librum desynodis: ꝙ̃
adgalliaꝵ ep̃os scͥpsit.⁊ inpsalmis cõmenta¬
imitatus origenẽ non nulla ⁊̃ desuo addidit.
Est eiꝰ ⁊ ad constantiũ libellus: quẽ uiuenti co¬
stantinopolim porrex̾at. ⁊ alius inconstantiũ.
quẽ postmortem eiꝰ scͥpsit: ⁊ liber adũsus ualen¬
tẽ ⁊ irsaciũ historiam ariminensis ⁊ seleucensis
synodi continens ⁊ ad p̃fectum salustium. siue

Expanded text:
larius, urbis Pictavorum Aquitaniae episcopus, factione Saturnini Arelatensis episcopi, de synodo Biterrensi in Phrygiam relegatus, duodecim adversus Arianos confecit libros et alium librum de Synodis, quem ad Galliarum episcopos scripsit, et in psalmos commentaimitatus Origenem, nonnulla etiam de suo addidit. Est ejus et ad Constantium libellus, quem viventi Constantinopoli porrexerat, et alius in Constantium, quem post mortem ejus scripsit, et liber adversum Valentem et Ursacium, historiam Ariminensis et Seleuciensis synodi continens: et ad praefectum Salustium, sive
Abbreviated transcription (Latin):
padochiam relegatus. subiuliano imꝑatore
adeccłiam reu̾sus. edidte inpsalmos cõmen¬
tarios eusebii cesariensis. quos degreco inlati¬
num u̾terat: ⁊ mortuus ẽ ualentimano ⁊ ua¬
lente regnantib. xeu
menttarios: ⁊ inhoc habetur detestabilis. qd̾ li

Expanded text:
padociam relegatus, sub Juliano imperatore ad Ecclesiam reversus, edidit in psalmos commentarios Eusebii Caesariensis, quos de Graeco in Latinum verterat. Mortuus est Valentiniano et Valente regnantibumentarios: et in hoc habetur detestabilis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ imminet ostend̾e. quo¬
mͦ ioseph dicit᷑ scd̾m mathe¬
um quidem patrẽ habuiᷤᷤ¬
se iacob. qui deducitur ꝑ
salomonem scđm lucam
ũ heli qui deducit᷑ ꝑ na¬
than: utq isti ipsi idẽ. iacob
⁊ heli qui erant duo frẽs ha¬
bentes alius quidem mathã
diu̾so geñe uenientes etiã
isti ioseph aui ẽẽ uideantur.
Est gͦ modus. Iste mathan
eademq uxore estha noĩe
singulos filios ꝓcrearunt.
qr mathan qui ꝑ salomo¬
nem descendit uxorẽ eam
pͥmus acceꝑat: ⁊ relicto uno
filio iacob noĩe defunctus
ẽ: post cuius obitũ qm̃ lex
uiduã aliiuiro ñ uetat nu¬
b̾e. melchi qui ꝑ nathan ge¬
nus duc̃ cũ ẽẽt exeadẽ tͥbu
s ñ exeodẽ gen̾e. relictam
mathe accepꝰ uxorẽ : exqua
⁊ ipse suscepit filiũ noĩe
heli: ꝑ qd ex diũso patrũ ge¬
ñe efficiunt᷑ iacob ⁊ heliut̃¬
fres heli sine libis defunc¬
ti uxorẽ exmandato legis
accipiens. genuit ioseph
nat᷑a quidẽ germinis suũ
aũ genuit ioseph: scđm le

Expanded text:
go imminet ostendere quomodo Joseph dicatur secundum Matthaeum quidem patrem habuisse Jacob, qui deducitur per Salomonem; secundum Lucam vero Heli, qui deducitur per Nathan, atque isti ipsi, id est, Jacob et Heli, qui erant duo fratres, habentes alius quidem Mathan,diverso genere venientes, etiam isti Joseph avi esse videantur. Est ergo modus iste: Mathan eademque uxore, Cestha nomine, singulos filios procrearunt, quia Mathan, qui per Salomonem descendit, uxorem eam primus acceperat, et relicto uno filio, Jacob nomine, defunctus est. Post cujus obitum, quoniam lex viduam alii viro non vetat nubere, Matthat, qui per Nathan genus ducit, cum esset ex eadem tribu, sed non ex eodem genere, relictam Mathae accepit uxorem, ex qua et ipse suscepit filium nomine Heli: per quod ex diverso patrum genere efficiuntfratris Heli sine liberis defuncti uxorem ex mandato legis accipiens genuit Joseph, natura quidem germinis suum autem genuit Joseph; se
Abbreviated transcription (Latin):
tebat utiq humiliter se ag̾e:¬
bic arrogantia elatus apłi
ce sͥ aliquid auctoritatis as
eos qui multo rectius quam
ipsecredebant: ⁊ cohortat᷑ õs
nes accõmodare aurẽ suam:

Expanded text:
erit eum humiliter se agere, arrogantia elatus, assumpsit sibi aliquid auctoritatis apoeos, qui multo rectius quam ipse credebant, et cohortatur omnes tas accommodare aurem suam:
Abbreviated transcription (Latin):
it nuptias solui.⁊ qui ieiunioꝵ
leges primus imposuit: ⁊ qͥ
cernit: qui exactores pecume
statuit. qui sub noĩe oblatio¬
num munera artificiosius
accepit: qui salitaria p̾stat

Expanded text:
t nuptias solvi, et jejuniorum leges primus imponit. Hic cernit. Hic exactores pecuniae statuit, et, sub nomine oblationum, munera artificiosus accipit. Hic salaria praestat
Abbreviated transcription (Latin):
traditur. ut etiam ad p̾̃dican¬
gentib quȩ inorientis ulti¬
mis secessib recondunt᷑. fidei
⁊ deuotionis calore ꝓfectus sit.
⁊ usq ad indiam cit̾iorem uer¬

Expanded text:
t, ut etiam ad praedicangentibus quae in Orientis ultimis secessibus reconduntur, fidei, et devotionis calore profectus sit, et usque ad Indiam citeriorem pr
Abbreviated transcription (Latin):
na s impar uictoria: similit̃
cruciabantur. s ñ similiter
illius casum qui impellebat
ad lapsum. xxiii
marci quem siluest̾ precesse¬
rat successorem. inurbe roma
ꝑ idem tempus sac̃dotio fun-¬
gebatur. in exiliũ truditur:
inq eius locum felix diaconꝰ
suus ab ħeticis subrogatur:
⁊ ñ tam secte diu̾sitate quam
cõmunionis ⁊ ordinationis
mis uͦ cirillus post maximũ
sac̾dotio confusa iam ordina¬
tione suscepto: aliq̃n infide.
sepus incõmunione uaria¬
bat: ap̃ alexandriam uͦ geor¬
gius satis procacit̾ ui raptũ
ep̃atum gerebat: ita ut sibi
diu̾sis temporib multa ⁊
admodum confuse gesta suñ.
Nam defuncto eudoxio. cum
multi diu̾saꝵ urbium ep̃i ad
ilam sedem sũma ambitione
nit̾entur: ad ultimum mele¬
tium de sebastia armenie ci¬
uitate. contra decreta con¬
cilii illuc transferunt. Qui
tñ abipsis rursum in exili¬
um truditur: quod contra
opinionem ipsoꝵ. non ar¬
ełia p̾dicare. Quem magna

Expanded text:
na, sed impar victoria. Similiter na, sed impar victoria. Similiter cruciabatur, 251 sed non similiter illius casum, qui impellebat ad lapsum. CAPUT Marci, quem Silvester praecesserat, successorem, in urbe Roma per idem tempus sacerdotio fungebatur, in exilium truditur: inque ejus locum Felix diaconus suus ab haereticis subrogatur. Et non tam sectae diversitate, quam communionis et ordinationis mis vero Cyrillus post Maximum, sacerdotio confusa jam ordinatione suscepto, aliquando in fide, saepius in communione variabat. Apud Alexandriam vero Georgius satis procaciter vi raptum episcopatum gerebat, ita ut magisdiversis temporibus multa et admodum confuse gesta sunt. Nam defuncto Eudoxio, cum multi diversarum urbium Episcopi ad illam sedem summa ambitione niterentur, ad ultimam Meletium de Sebastia Armeniae civitate, contra decreta concilii illuc transferunt. Qui tamen ab ipsis rursum in 252 exilium truditur, quod contra opinionem ipsorum non Arclesia praedicare. Quem magna
Abbreviated transcription (Latin):
ñ credentib fraudẽ Sycali cõ
silio gestum fuisse negotium:
rei exitus docuit. xxii¬
llis namq de medio sublatis.
continuo synodus ap̃ arimi¬
num congregatur: ibi scd̾m ea
que orientales ap̃seleutiam
cõposuerant. callidi homineᷤ
⁊ uersiti. simplices ⁊ imꝑitos
occidentalium sac̃dotes faci¬
le circum ueniunt: hoc mͦ pro¬
ponendo eis quem magis cołe
tib. uelut infastidium quõd¬
dam ⁊ execrationẽ sermo de
si sunt animi decepti. contra
ea que patres ap̃niceam con¬
quasi ignotum ⁊ abscͥpturis alie¬
num sermonem auferri de fi¬
dei expõne decernunt: cõmu¬
nionemq suam ħeticoꝵ socie¬
tate cõmaculant. Catempes¬
tate facies eccłie feda: ⁊ admo¬
dum turpis erat. Non eñi sic̃
pͥus ab ext̾nis: s apͥis uastabat᷑.
tugabat aliꝰ. alius fugabatur:
& ut̃q de eccłia erat. Ara nꝰꝙͣ
nec immolatio ñ libamina:
na: p̃uaricatio tñ ⁊ lapsus erat
acruina multoꝵ: similis pe¬

Expanded text:
non credentibus fraudem. CAPUT non credentibus fraudem. CAPUT silio gestum fuisse negocium, rei exitus docuit. Illis namque de medio sublatis, continuo synodus apud Ariminum congregatur. Ibi secundum ea quae Orientales apud Seleuciam composuerant callidi homines et versuti, simplices et imperitos Occidentalium sacerdotes facile circumveniunt, hoc modo proponendo eis: Quem magis colertibus, velut in fastidium quoddam et exsecrationem sermo dedsi sunt, animi decepti, contra ea quae patres apud Nicaeam conquasi ignotum et a Scripturis alienum sermonem auferri de fidei Expositione decernunt, communionemque suam haereticorum societate commaculant. Ea tempestate facies Ecclesiae foeda et admodum turpis erat. Non enim sicut prius ab externis, sed a propriis vastabatur. Fugabat alius, alius fugabatur, et uterque de Ecclesia erat. Ara nusquam, nec immolatio, nec libamina: praevaricatio tamen et lapsus erat, ac ruina multorum. Similis poe
Abbreviated transcription (Latin):
ummanitatis sue socium mit¬
tunt: nam pͥus quendã gregori¬
um miserant. Rursum fuge.
rursum latebre.⁊ edicta aduer¬
sus athanasium pͥncipis ꝑom¬
nem locum ponuntur: premia
⁊ honores delatorib pollicentia.
Ipse quoq cum obuindictã ne¬
cis frat̾ne regnumq recuꝑandũ
ad occidentis partes ueniss. ⁊ ex¬
tincto tirãno regni solus arce
potiretur: fatigare occidenta¬
les ep̃os. ⁊ ꝑ deceptionẽ ad consen¬
sum arriane hereseos cogere
aggreditur athanasii prius
condempnatione p̾missa: ⁊
uelud obicis ualidissimis ob¬
iectatione sublata. Ob hoc ap̃¬
mediolanum ep̃oꝵ conciliũ
conuocatur: in quo plures de¬
cepti sunt. Dionisius uͦ eusebiuꝰ.
paulinus. rhodoalius ⁊ lucifer
dolum ẽẽ innegotio ꝑclaman¬
des iasserentesq quod subscͥp¬
tioinathanasium ñ aliam ob
causam quam destruende fi¬
dei moliretur: in exilium tru¬
si sunt. His ⁊̃ hilarius iungi¬
tur: cet̾is uel ignorantib uel

Expanded text:
immanitatis suae socium mitimmanitatis suae socium mittunt. Nam prius quemdam Gregorium miserant. Rursum fuga, rursum latebrae et edicta adversum Athanasium Principis per omnem locum ponuntur, praemia et honores delatoribus pollicentia. Ipse quoque cum ob vindictam necis fraternae, regnumque recuperandum ad Occidentis partes venisset, et extincto tyranno, regni solus arce potiretur, fatigare Occidentales Episcopos, et per deceptionem ad consensum Arianae haereseos cogere aggreditur, Athanasii prius condemnatione praemissa, et velut obicis validissimi objectione sublata. CAPMediolanum Episcoporum concilium convocatur: plures decepti. Dionysius vero, Eusebius, Paulinus, Rhodanius, et Lucifer, dolum in negotio esse proclamantes, asserentesque quod subscriptio in Athanasium, non aliam ob caussam, quam destruendae fidei moliretur, in exilium trusi sunt. His etiam Hilarius jungitur, caeteris vel ignorantibus, ve
Abbreviated transcription (Latin):
Et quid est inquit imꝑator q̃d
poscenti tͥ liceat denegari: qͥ
bendi. S unum ẽ quod oro:
ut meam qͦ petitiunełam li¬
bent̃ admittas. Cumq oĩa q̃
uellet quamuis ẽẽnt diffici¬
lia ꝓmitt̾et p̾staturum si hoc
unum cedet libens: ait atha¬
nasius. Hoc est quod rogo: ut
qr etiam hic nam ap̃ antiochi¬
unam eis tenere concedant
eccłiam. Equissimũ sͥ uideri
⁊ ualde p̾standum: letus spo¬
pondit imꝑator.S cum rem
detuliss adeos quoꝵ consiliis
utebatur. neq ibi se uelle ac¬
ciꝑe eccłiam. neq hic dare.
respondent: qr plus sͥ singłi
quiq quã absentib consule¬
bant.ita imꝑator ad miratus
eius prudentiam: ꝓperare otiꝰ
ad suscipiendam suam eccłiã
netis scełe imꝑator con¬
stans regno simul ⁊ uita fuiss
exemptus. rursum inathanasi¬
um uet̾es illi incentores pͥnci¬
pis odia resuscitare ceꝑunt: fu¬
gatoq de eccłia. in locum eiuᷤ
georgium quendam ꝑfidie ⁊

Expanded text:
Et quid est, inquit, Imperator, quod Et quid est, inquit, Imperator, quod poscenti tibi liceat denegari, qui bendi? Sed unum est quod oro, ut meam quoque petitiunculam libenter admittas. Cumque se omnia quae vellet, quamvis essent difficilia, promitteret praestaturum, si hoc unum cederet libens, ait Athanasius: Hoc est quod rogo, ut quia etiam hic nam apud Antiochiunam eis tenere concedatur Ecclesiam. Aequissimum sibi videri, et valde praestandum, laetus spopondit Imperator. Sed cum rem detulisset ad eos, quorum consiliis utebatur, neque ibi se velle accipere Ecclesiam, neque hic dare, respondent, quia plus sibi singuli quique quam absentibus consulebant. Ita Imperator admiratus ejus prudentiam, properare ocyus ad suscipiendam suam Ecclesiam ntii scelere Imperator Constans regno simul et vita fuisset exemptus, rursum in Athanasium veteres 249 illi incentores Principis odia resuscitare coeperunt: fugatoque de Ecclesia, in locum ejus Georgium quemdam perfidiae et
Abbreviated transcription (Latin):
latebre sue fierent ⁊ oc¬
casio calumpnie in nocenti¬
b quereret᷑: nicħ sibi ultra
iam tutum in constantii reg¬
no p̾sumens. ad constantis
satis honorifice religioseq
susceptus est. Quiq causa eiꝰ
quam fama comꝑerat dili¬
gentius cognita: scͥbit ad fra¬
trem ꝓcerto se comꝑisse. q̃d
sac̃dos dei summi athanasi¬
uͥs iniuste fugas ⁊ exilia pa¬
t̾etur: hunc itaq recte fac̾et.
siabsq ulla molestia locosuo
restitueret. Suid nollet. sͥ cure
futurum ut ipse idimpłet.
regni eius intima penetrans:
penasq dignissimas deauc¬
torib scełis sumens. Quib
scriptis ꝑt̾ritus constantiuᷤᷤ.¬
quod posse fac̃e ea que mi¬
nitabatur iscuis erat fratrem:
simulata benignieate ultro
uenire ad se athanasiũ iubr:
riis. non est inquit magnũ
athanasi qd̃ ep̃i poscunt de
te: ut unam exmultis que
sunt ap̃ alexandriam eccłii:
concedas ppłis eoꝵ qui tibi
cõmunicare nolunt. Tum ille
deo sibi suggerente ꝑatum in
intempore consilium repꝑit.

Expanded text:
latebrae suae fierent, et occasio calumniae innocentibus quaereretur, nihil sibi ultra jam tutum in Constantii regno praesumens, ad Constantis satis honorifice religioseque susceptus est. Quique caussa ejus, quam fama compererat, diligentius cognita, scribit ad fratrem, pro certo se comperisse, quod sacerdos Dei summi Athanasius injuste fugas et exilia pateretur. Hunc itaque recte faceret, si absque ulla molestia loco suo restitueret: si id nollet, curae sibi futurum, ut ipse id adimpleret, regni ejus intima penetrans, et poenas dignissimas de auctoribus sceleris sumens. Quibus scriptis perterritus Constantius quod posse facere ea quae minitabatur, conscius erat, fratrem simulata benignitate ultro venire ad se Athanasium jubet,riis: Non est, inquit, magnum, Athanasi, quod Episcopi poscunt de te, ut unam ex multis quae sunt apud Alexandriam Ecclesiis, concedas populis eorum qui tibi communicare nolunt. Tum ille, Deo sibi suggerente, paratum in tempore consilium reperit.
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq discessiss.⁊ naui ꝑ ni¬
lum fluuium iter ageret. co¬
mes qui ad hoc ipsum missuᷤ
fuerat. cognito eius itin̾e in¬
stanter eum insequi cepit. Et
cum forte applicuiss athana¬
sii nauicula ad quendã locũ.
comꝑit a p̃t̾euntib pꝰ tergũ
ẽẽ ꝑ cussorem suum. ⁊ iam
Cont̾riti omnes qui simul
ad erant socii: heremum sua¬
debant ad fuge p̾sidium pe¬
tendam. Tum ille. nolite in¬
quit ofilii det̾reri: eamꝰ magiꝰ
in occursum ꝑ cursori nr̃o: ut
sciat qr longe maior est qui
nos defendit. quam qui per¬
sequitur. Et conũsa nauicła:
it agere obuiuis ei qui se in sec¬
⁊ abantur agg̾ssus est. Ille qui
nullo gen̾e suspicari poss in
occursum sͥ uenire quẽ que¬
reret: tanqͣm p̃tereuntes ali¬
quos int̾rogari iubet. uͥ audĩ¬
sent ẽẽ athanasium. Cumq
respondissent uidisse eum
ñ longe euntem. tota celerita¬
de ꝑtransiens ꝓperat: inuanũ
festinans caꝑe. quem ante ocu¬

Expanded text:
Cumque discessisset, et navi per NiCumque discessisset, et navi per Nilum fluvium iter ageret: Comes qui ad hoc ipsum missus fuerat, cognito ejus itinere, instanter eum insequi 260 caepit. Et cum forte applicuisset Athanasii navicula ad quendam lo cum, comperit a praetereuntibus post tergum esse percussorem suum, et jam Conterriti omnes qui simul aderant socii, eremum suadebant ad fugae praesidium petendam. Tum ille: Nolite, inquit, o filioli, deterreri: eamus magis in occursum percussori nostro, ut sciat quia louge major est qui nos defendit, quam qui persequitur. Et conversa navicula, iter agere obviam ei qui se insectabatur, adgressus est. Ille qui nullo genere suspicari posset in occursum sibi venire quem quaereret, tanquam praetereuntes aliquos interrogari jubet, ubi audissent esse Athanasium. Cumque respondissent vidisse se eum non longe euntem, tota celeritate pertransiens, properat in vanum, festinans capere, quem ante ocu
Abbreviated transcription (Latin):
honorib. blanditiis. ꝑ suasio¬
nib maiorem pene ppłi par¬
tem qͣm si atͦciter pulsass eli¬
sit: studia auctoꝵ gentiliũ
xͥanos adire phibens. ludos
litt̃aꝵ illis solis qui deos deas¬
q uenerarent᷑. pat̾e decernit:
militie cingulum ñ dari nͥ
immolantib iubr: ꝓcuratio¬
di xͥanis statuit ñ deb̾e cõmit
uti uetuiss. Et ꝓficiebat coti¬
die in huiuscemodi legib ex¬
minus uidetur crudele decer
philosophie tenere imaginẽ
potuit. Eteñi cũ uelut tetri
serpentes de cau̾nis t̾re ebul¬
lientes ad eum ꝓcessissent. ma¬
goꝵ philosophoꝵ aruspicũ.
augurũq manus ꝓfana: om̃s
pariter allegant nicħ suis ar¬
tib successurũ nisi pͥus atha¬
obstaculũ sustulissent. xxxi¬
duces: tt̾m oppugnat᷑ ecclłia.
Qumq eum mesti ⁊ flentes
ppłi cucum starent. ꝓpħico ap̃
eos usus sermone ꝑhibet᷑. No¬
lite inquit ofilii contͣbari qr
nubicula est: ⁊ scito ꝑtransit.

Expanded text:
honoribus, blanditiis, persuasiohonoribus, blanditiis, persuasionibus, 259 majorem pene populi partem, quam si atrociter pulsasset, elisit. Studia auctorum Gentilium Christianos adire prohibens, ludos litterarum illis solis, qui deos deasque venerarentur, patere decernit. Militiae cingulum non dari, nisi immolantibus jubet. ProcuratioChristianis statuit non debere committuti vetuisset. Et proficiebat quotidie in hujuscemodi legibus exminus videretur crudele, decerphilosophiae tenere imaginem potuit. Etenim cum, velut tetri serpentes de cavernis terrae ebullientes, ad eum processisset magorum, philosophorum, aruspicum, augurumque manus prophana, omnes pariter allegant, nihil suis artibus successurum, nisi prius Athaobstaculum, sustulisset. CAPUduces, iterum oppugnatur Ecclesia. Cumque eum moesti et flentes populi circumstarent, prophetico apud eos usus sermone perhibetur: Nolite inquit filii, conturbari, quia nubecula est, et cito pertransit.
Abbreviated transcription (Latin):
reuocabat: maxime quod
bilarium quem dudum cũ
cet̾is ep̃is mnexilium trusum
ẽẽ memorauimꝰ regressũ iam
⁊ initalia positum. hec eadẽ
erga instaurandas eccłias fidẽ¬
ꝙ patrum reparanda repꝑit
uir nat᷑a lenis ⁊ placidus. si¬
mulq eruditus.⁊ ad ꝑsuaden¬
dum cõmodissimus. rem
diligentius ⁊ aꝑtius ꝓcura¬
bros defide nobiliter
scriptos edidit: quib ⁊ ħeti
tatem ita diligenter exposu¬
tt.ut ⁊ p̃sentes ⁊ longe positoᷤᷤ
quib ipse ꝑ se disserere uiua
uoce ñ pot̾at. ꝑ fectissima in¬
structione corrig̾et. Ita duo ui¬
ri isti. uelut magnifica que¬
dam lumina. illiricum. itali¬
am. galliasq suo splendore
radiarunt: ut omnes ⁊̃ de ab¬
sconditis angulis ⁊ abstrusis
hereticoꝵ tenebre fugaren
orientem ꝑ sas bello pulsatu¬
rus aduenit.⁊ publica quam
prius occultauerat erga ido¬
loꝵ cultum ferri cepit insa¬
nia: callidior cet̾is ꝑsecutor. ñ
ui neq tormentis. s premiis.

Expanded text:
revocabat, maxime quod revocabat, maxime quod Hilarium, quem dudum cum caeteris Episcopis in exilium trusum esse memoravimus, regressum jam, et in Italia positum, haec eadem erga instaurandas Ecclesias, fidemque patrum reparandam reperit vir natura lenis et placidus, simulque eruditus, et ad persuadendum commodissimus, rem diligentius et aptius procurabros de fide nobiliter scriptos edidit, quibus et haetatem ita diligenter exposuit, ut et praesentes, et longe positos, quibus ipse per se disserere viva voce non poterat, perfectissima instructione corrigeret. Ita duo isti viri, velut magnifica quaedam mundi lumina, Illyricum, Italiam, Galliasque suo splendore radiarunt, ut omnes etiam de abditis angulis et abstrusis haereticorum tenebrae fugarentOrientem Persas bello pulsaturus advenit, et publica quam prius occultaverat erga idolorum cultum ferri coepit insania, callidior caeteris persecutor, non vi, neque tormentis, sed praemiis,
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾im lucifer iniuiriam do¬
lens. qd ep̃m a se ordinatum
tat alexandrini decreta con¬
cilii: s constͥngebatur legati
sui uinculo: qui inconcilio
ipsius auctoritate subscͥpse¬
rat. Abicere namq eum ñ
pot̾at: qr auctoritatẽ eius te¬
nebat. Si uͦ recepiss: omne su¬
um frustrandum uidebat in¬
ceptũ. Diu de hoc multũq de¬
lib̾ans. cum exitͣq parte con¬
eludetur: elegit ut legato suo
recepto. erga cẽtos sententiam
disparem. s sͥ placitã custo¬
diret. Ita regressus ad sardi-¬
nie partes. siue qr citata mor¬
te p̃uentus. tempus senten¬
tie mutande ñ habuit. ⁊ eñi
temere cepta corrigi spatio so¬
lent: siue hoc animo immo¬
Uerum exipso int̾im luciferia¬
noꝵ scisma. quod licet ꝑ pau¬
cos ad huc uoluit᷑. sumpste
ii sebius uͦ circuiens ori¬
entem atq italiam: me¬
dici pariter ⁊ sacerdotis fun¬
gebatur offitio Singulas qͣs¬
q eccłias abiurata in fideli¬
tate ad sanitatẽ recte fidei

Expanded text:
Interim Lucifer injuriam doInterim Lucifer injuriam dolens, quod Episcopum a se ordinatum tat Alexandrini decreta concilii, sed constringebatur legati sui vinculo, qui in concilio ipsius auctoritate subscripserat. Abjicere namque eum non poterat, qui auctoritatem ejus tenebat. Si vero recepisset, omne suum frustrandum videbat inceptum. Diu ergo de hoc multumque deliberans, cum ex utraque parte concluderetur, elegit, ut legato suo recepto, erga caeteros sententiam disparem, sed sibi placitam custodiret. Ita regressus ad Sardiniae partes, sive quia cita morte praeventus, tempus sententiae mutandae non habuit etenim temere coepta corrigi spacio solent sive hoc animo immoEx ipso interim Luciferianorum schisma, quod licet per paucos adhuc volvitur, sumsit sebius vero circumiens Orientem atque Italiam, medici pariter et sacerdotis fungebatur officio. Singulas quasque ecclesias, abjurata infidelitate, ad sanitatem rectae fidei
Abbreviated transcription (Latin):
ñ in reb ac subsistentiis con¬
carna¬
tione dñi
comp̃hensũ est: quia¬
corpus qd̃ susceꝑat dñs. neq
sine sensu neq sine anima:
suscepiss. Quib oĩb caute
mod̾ateꝙ cõpositis: unꝰ quisꝙ
itin̾e suo cum pace ꝑ rexit.
am.⁊ inueniss ibi alucifero¬
indignatione compulsus
abscessit. neutre parti cõmu¬
nionem suã relaxans: qr di¬
grediens in ꝓmiserat se actu¬
rum in concilio ut is eis ordi¬
naret᷑ ep̃c: a quo pars neutra
discisceret. Ille namq ppłs
qui melitiũ dudum de eccła
pulsum quasi ꝓfide recta fue¬
rat secutus. non se iuinx̾at
erat: s suum pͥncipatũ suũ¬
q conuenticulũ tenuit. Hoᷤᷤ
gͦ cum in unũ reuocare uo¬
luiss eusebius nͨ tñ p̃uentꝰ
Tunc regressus meletius de
exilio. qr cum eo numerosior
ppłs erat eccłias denuit: ⁊ ex
eo iam pͥam sinodum cum
cet̾is orientalib ep̃is babuit:
nͨ tñ athanasio iunctus est.

Expanded text:
non in rebus ac subsistentiis connon in rebus ac subsistentiis concarnatione Domini comprehensum est, quiacorpus quod susceperat Dominus, neque sine sensu, neque sine anima suscepisset. Quibus omnibus caute, moderateque compositis unusquisque itinere suo cum pace perrexit. am, et invenisset ibi a Luciferindignatione compulsus abscessit, neutri parti communionem suam relaxans, quia digrediens inde promiserat se acturum in Concilio, ut is eis ordinaretur Episcopus, a quo pars neutra descisceret. Ille namque populus, qui Meletium dudum de Ecclesia pulsum, quasi pro fide recta fuerat secutus, non junxerat erat sed suum principatum, suumque conventiculum tenuit. Hos ergo cum in unum revocare voluisset Eusebius, nTunc regressus Meletius de exilio, quia cum eo numerosior populus erat, Ecclesias tenuit: et ex eo jam propriam synodum cum caeteris Orientalibus Episcopis habuit, nec tamen Athanasio junctus est.
Abbreviated transcription (Latin):
concilii decreto. astio
cet̾isq qui cũ ipsis erant. ori¬
entis in iungitur ꝓcuratio.¬
occidentis uero eusebio decer¬
nitur. Adlitur sane millo
plenior disputatio: ut eius¬
dem substantie ac deitatis
inferiuis pꝰt̾uisue diceretur.S ⁊
dedifferentia substantiaꝵ ⁊
subsistentiaꝵ sermo eis ꝑscͥp¬
⁊ eñi dicebant substantiam
⁊ subsistentiam unũ uiłi. ⁊
qr tres substantias ñ dicimꝰ
indeo. nec tres subsistentias di¬
c̃e debeamꝰ. Alii uͦ quib lon¬
ge aliud substantia quam sub¬
sistentia sigificari uidebatur.
dicebant qr substantia ipsã
rei alicuius nat᷑am rationẽq
qua constat de signet: sub¬
sistentia aũ uniuscuiusq ꝑ¬
sone hoc ipsum quod extat ⁊
subsistit ostendat: ideoq
ꝓpt̾ sabellii ħesim tres ẽẽ sub¬
stantias confitendas. quod
qͣi tres subsistentes ꝑsonas
significare uidetur.: ne sus¬
picionẽ daremus tamqͣm
illius fidei sectatores. que tͥni¬
tadem in nominib tantũ. ⁊

Expanded text:
Concilii decreto, Asterio Concilii decreto, Asterio caeterisque qui cum ipso erant, Orientis injungitur procuratiOccidentis vero Eusebio decernitur. Additur sane in illo plenior disputatio, ut ejusdem substantiae ac deitatis,inferius, posteriusve diceretur. Sed et de differentia substantiarum et subsistentiarum sermo ejus per scripetenim dicebant substantiam et subsistentiam unum videri: et quia tres subsistentias non dicimus in Deo, nec tres substantias dicere debeamus. Alii vero, quibus longe aliud substantia, quam subsistentia significare videbatur, dicebant, quia substantia ipsam rei alicujus naturam rationemque, qua constat, designet: Subsistentia autem uniuscujusque personae, hoc ipsum quod extat et subsistit, ostendat. Ideoque propter Sabelli haeresim tres esse subsistentias confitendas, quod quasi tres subsistentes personas significare videretur, ne suspicionem daremus, tanquam illius fidei sectatores, quae Trinitatem in nominibus tantum, et
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet inueniret᷑ ⁊ in mortu¬
is uita: dicebant meliꝰ ẽẽ hu¬
miliari se paululum ꝓpter
deiectos ⁊ inclinari ꝓpt̾ elisoᷤ.
ut eos rursus erigerent. nec sͥ¬
met solis puritatis m̃ito celo¬
rũ regna defenderent. s ẽẽ
gloriosius si cum plurib illuc
mererentur intrare.⁊ ideo
sac̃dotib daretur optio. si for
fidie. ad fidem patrum stã¬
tutaq conuerti: nec negare adi¬
tum redeuntib. quin potius
de eoꝵ conũsione gaudere: qi
⁊ ille euangelicꝰ iunior filius
pat̾ne de populator substan¬
tie. insemetipsum reũsus. ñ
solum suscipi meruit: s ⁊
cepit.⁊ stola circumdatur.
ꝑquam quid aliud quam sa¬
cerdotii declarant᷑ insignia:
Nec ꝓbabilis extitit apud pa¬
trem senior filius quod in¬
uidit recepto: nec tantũ m̾i¬
ti bũit ñ delinq̃ndo.
qͣntum note contͣxit ñ indul¬
gendo germano. Cum gͥhu
iuscemodi sententias ex euan¬
gelica auctoritate ꝓlatas.
ordo ille sac̃¬

Expanded text:
scilicet inveniretur et in mortuscilicet inveniretur et in mortuis vita: dicebant melius esse, humiliari se paululum propter dejectos, et inclinari propter elisos, ut eos rursus erigerent, nec sibimet solis puritatis merito caelorum regna defenderent, sed esse gloriosius, si cum pluribus illuc mererentur intrare. Et ideo sacerdotibus daretur optio, si forterfidiae, ad fidem patrum statutaque converti, nec negare aditum redeuntibus, quin potius de eorum conversione gaudere: quia et ille evangelicus junior filius, paternae depopulator substantiae, in semetipsum reversus, non solum suscipi meruit, sed ecepit, et stola circumdatur: per quam quid aliud quam sacerdotii declarantur insignia? nec probabilis extitit apud patrem senior filius, quod invidit recepto: nec tantum meriti habuit non delinquendo, quantum noxae contraxit non indulgendo germano. CAPUhujuscemodi sententias ex evangelica auctoritate prolatas ordo ille sac
Abbreviated transcription (Latin):
num suum mitcit: atq ipse
intento animo antiochiam
ꝑgit: ibiq dissidentib ad¬
huc partib. s in unũ tam̃
reuocari posse sꝑantib. si
sͥ talis eligeretur ep̃c. erga
quem ñ una plebs s utraq
gauderet. p̾pꝑus catholicũ
quidem ⁊ sanctũ uirum ac
ꝑ omĩa dignũ sac̃dotio.
paulinum. ep̃m collocauit:
s tñ in quem aquiesc̃e pleb̾¬
eusebius alexandriam: ibiq
confessoꝵ concilio congrega¬
to. pauci num̃o. s fide integri
⁊ meritis multi: quo pacto pꝰ¬
tͣnquillita sreuocaret᷑ eccłierõi
cura ⁊ lib̾atione discutiunt.
Aliis uidebat᷑ fidei calore
feruentib nlłm debere ultͣ
in sac̃dotium recipi: qui se
ut. cũq ħetice cõmunionis
contagione maculass. S qͥ
imitantes apłm querebant
ñ quod sͥ utile ẽẽt. s qd mł¬
tis: uel qui imitarentur xp̃m.
qui cũ ẽẽt omniũ uita. ꝓsa
lute cunctoꝵ humilians
se descendit ad mortẽ. quo

Expanded text:
num suum mittit, atque ipse num suum mittit, atque ipse intento animo Antiochiam pergit: ibique dissidentibus adhuc partibus, sed in unum tamen revocari posse sperantibus, si sibi talis eligeretur Episcopus, erga quem non una plebs, sed utraque gauderet, praeproperus catholicum quidem et sanctum virum, ac per omnia dignum sacerdotio Paulinum Episcopum collocavit, sed tamen in quem adquiescere pleEusebius Alexandriam, ibique Confessorum concilio congregato, pauci numero, sed fide integri, et meritis multi, quo pacto ptranquillitas revocaretur Ecclesiae, omni cura et libratione discutiunt. Aliis videbatur fidei calore ferventibus, nullum debere ultra in sacerdotium recipi, qui se utcumque haereticae communionis contagione maculasset. Sed qui imitantes Apostolum quaerebant, non quod sibi utile esset, sed quod pluribus, vel qui imitarentur Christum, qui cum esset omnium vita, pro salute cunctorum humilians se, descendit in mortem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
sarem ap̃ gallias reliquerat.
dignationem sibi augusti
spon te p̾sum̃te.
armis ire obuiam parat: u¬
cesimo ⁊ quarto post
occasum patͥs imꝑii sui ãno.
in oppido cilicie mopsocremᷤᷤ
diem functus est. Post quẽ¬
iulianus p̾sumptum pͥus:
lus optinet pͥncipatum. Is pͥ¬
mo uelut arguens ꝑpetram
gesta constantii: ep̃os iubet
de exiliis relaxari. post uͦ ad¬
ũsum nr̃os: tota nocendi ar¬
te consurgit. Int̾im qui suꝑ¬
fuerant ep̃i. de exiliis relax¬
antur. Nam lib̾ius urbis
rome ep̃c: constantino ui¬
uente egressus est. S hoc u¬
trum quod ad quieuerit uo¬
luntati sue ad subscͥbendũ.
an ad ppłi romani gr̃am aqͦ
ꝓficiscens fuerat exoratus in
retur ab eusebio. qr itt̾q in
partib uicinis egipti fuerat
religatus. ut ad uidendum
athanasium alexandriam
ꝑgerent. cõmuniq tracta¬
tu cum his qui suꝑ fuerañ
sac̃dotib de statu eccłie de¬
cernerent. p̾sentiam sui ab¬
negans. legatum ꝓ se diaco¬

Expanded text:
sarem apud Gallias reliquerat sarem apud Gallias reliquerat dignationem sibi Augusti sponte praesumenti, armis ire obviam parat, vicesimo et quarto post occasum patris imperii sui anno, in 254 oppido Ciliciae Mopsocrenis diem defunctus est. CAPUJulianus, praesumtum prius, lus obtinuit principatum. Is primo velut arguens perperam gesta Constantii, Episcopos jubet de exiliis relaxari. Post vero adversum nostros tota nocendi arte consurgit. Interim qui superfuerant Episcopi, de exiliis relaxantur. Nam Liberius urbis Romae Episcopus, Constantio vivente, regressus est. Sed hoc utrum quod adquieverit voluntati suae ad subscribendum, an ad populi Romani gratiam, a quo proficiscens fuerat exoratus  Sretur ab Eusebio, quia uterque in partibus vicinis Aegypto fuerat relegatus, ut ad videndum Athanasium Alexandriam pergerent, communique tractatu cum his qui superfuerant sacerdotibus, de statu Ecclesiae decernerent, praesentiam sui abnegans, legatum pro se diaco
Abbreviated transcription (Latin):
quem nr̃s expulsis immo po¬
tius necatis. apud constanti¬
nopolim statuerant ep̃m.
batur. licet sp̃m sc̃m eque uͭ
illi blasphemaret.tamen ab
ipsis expellitur: qr similia
ut depatre ⁊̃ defilio predica¬
ret. Neq uͦ nr̃is coniungitur:
a quib desp̃u sc̃õ diu̾sa senti¬
ret. Ita pestifera illa bestia q̃
ꝑ arrium pͥmo quasi de infe¬
ris extulerat cap̃: subito tͥfor¬
mis apparuit. P eunomianoꝰ.
qui dicunt ꝑ omnia dissimi¬
lem filium patͥ: qr nullo gen̾e
similis possit ẽẽ factura facto¬
ri. Parrianos. qui dicunt si¬
milem quidem posse dici fi
licet potest creatori creatura
conferri. Pmachedonianos.
qui dicunt similem quicde
filium ꝑ omnia patͥ: sc̃m uͦ¬
sp̃m cum patre ⁊ filio nichil
br̃e cõmune. Hec quidem in¬
ter illos ita gesta sunt: s sic̃
detalib scriptum ẽ. discissi
sunt ⁊ ñ st̃ compuncti. Pluri¬
mi sane eoꝵ qui uidebantur
attentiorem uitam gerere. ⁊
donii magis errorem sunt

Expanded text:
quem, nostris expulsis, imo poquem, nostris expulsis, imo potius necatis, apud Constantinopolim statuerant Episcobatur, licet Spiritum Sanctum aeque ut illi blasphemaret, tamen ab illis expellitur, quia similia ut de Patre, etiam de Filio praedicaret. Neque vero nostris conjungitur, a quibus de Spiritu Sancto diversa sentiret. Ita pestifera illa bestia, quae per Arium primo quasi de inferis extulerat caput, subito triformis apparuit: per Eunomianos, qui dicunt per omnia dissimilem Filium Patri, quia nullo genere similis possit esse factura factori: Per Arianos, qui dicunt, similem quidem posse dici Fillicet potest creatori creatura conferri: Per Macedonianos, qui dicunt similem quidem Filium per omnia Patri, Sanctum cum Patre et Filio nihil habere commune. Haec quidem inter illos ita gesta sunt. Sed sicut de talibus scriptum est: Discissi sunt, et non sunt compuncti : plurimi sane eorum, qui videbantur attentiorem vitam gerere, etdonii magis errorem sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nterea ut aliquando ⁊̃ inse¬
mecipsam p̾diues malitia de¬
rio duce pͥmitus fuerant ab
eccłia diuulsi. intres denuo
sectas partesq finduntur.
Nam illi quos paulo suꝑius
dix̾amus. non ad quiescenteᷤᷤ
eusebii cet̾oꝵq simulatiõĩb.
cum arrio exilium ꝑ tulisse:
postmodum nec ipsi arrio re¬
gresso de exilio cõmunicare
uoluerunt. eo quod simula¬
ea confessione cõmunicass
his quide ipsa substantia di
patris filium confit̾entur:qr
ipsi ea que pͥmo docuerat ar¬
rius ex nullis extantib crea¬
tum ⁊ factum ñ natum fili-¬
um: satis lib̾a seu potius im¬
pudenti blasphemia confir¬
mabant. Qd ⁊ post illoꝵ obi¬
tum etius quidam: post etiũ
ualidius ⁊ latius id asserebat
canomius. uir ⁊ corpore ⁊ aĩa
bo regio corruptus: arte tñ
dialetica p̃potens plurima
contra fidem nr̃am scͥpsit: ⁊
dispitandi leges sectatorib
suis dedit: a quo ⁊̃ nunc eu¬
nomiana hesiᷤ appellatur.
Alius qͦ machedonius noĩe.

Expanded text:
nterea ut aliquando etiam in semetipsam praedives malitia derio duce, primitus fuerant ab Ecclesia divulsi, in tres denuo sectas partesque finduntur. Nam illi quos paulo superius dixeramus, non adquiescentes Eusebii caeterorumque simulationibus, cum Ario exilium pertulisse postmodum nec ipsi Ario regressode exilio communicare voluerunt, eo quod simulata confessione communicasset iis, qui de ipsa substantia Dei Patris Filium confiterentur: quia ipsi ea quae primo docuerat Arius, ex nullis extantibus creatum et factum, non natum Filium, satis libera, seu potius impudenti blasphemia confirmabant. Quod et post illorum obitum Aetius quidam, post Aetium validius et latius asserebat Eunomius, vir corpore et anima bo regio corruptus, arte tamen dialectica praepotens, plurima contra fidem nostram scripsit, et disputandi leges sectatoribus suis dedit. A quo etiam nunc Eunomiana haeresis appellatur. Alius quoque Macedonius nomine,
Abbreviated transcription (Latin):
cit. argentum respuit: ieuinio
qͣi cibo pascitur. Hoc solum ei
muñis dabimus: si eum qui
me illa inuocante sanauit xp̃m
dm̃ colamus. Adhoc tẽ rex seg¬
nior fuit. ⁊ int̾im distulit. sepi¬
us licet abuxore cõmonitus:
donee accidit qͣ¬
dam die uenante eo insiluis
cum cõitib suis. obscurari den¬
sissimis tenebris diem. ⁊ ꝑte
tre noctis horrorem. luce sub¬
ducta cecis iter gressib dene¬
gari. Alius alio diu̾sei excomi¬
tib oberrant: ipse solus dens¬
sissima obscuritate cͥcumdat᷑.
Quid ageret. quo seuertet nes¬
ciebat: cum repente anxius sa¬
litis desꝑatione. animo cogi¬
tatio talis ascendit. Si uere d̾s
tiua p̃dix̾at. nc̃ se de his lib̾is¬
tenebris lib̾r: ut ipsum ex hoc¬
comissis omnib coleret. Ili¬
co ut hec ñ dum ũbo s sola
m̃te deuouerat: redlita mun¬
do dies. regem adurbem ꝑ¬
ducit in columemQuiq re¬
ẽ pandit: euocari iam iamq
captiuam ⁊ colendi ritum ut

Expanded text:
cit, argentum respuit, jejunio cit, argentum respuit, jejunio quasi cibo pascitur: hoc solum ei muneris dabimus, si eum, qui me, illa invocante, sanavit, Christum Deum colamus. Ad hoc tunc rex segnior fuit, et interim distulit, saepius licet ab uxore commonitus, donec accidit quadam die venante eo in silvis cum comitibus suis, obscurari densissimis tenebris diem, et per tetrae noctis horrorem luce subducta, caecis iter gressibus dengari. Alius alio diversi ex comitibus oberrant, ipse solus densissima obscuritate circumdatus, quid ageret, quo se verteret nesciebat: cum repente anxios salutis desperatione animos cogitatio talis ascendit. Si vere Al.tiva praedixerat, nunc se de his tenebris liberet, ut ipsum ex hoc omissis omnibus coleret. Illico ut haec nondum verbo, sed sola mente devoverat, reddita mundo dies, regem ad urbem perducit incolumem. Quique reest pandit. Evocari jam jamque captivam, et colendi ritum ut
Abbreviated transcription (Latin):
redlidit infantẽ. Sermo defer¬
tur ad plures: factiq fama
magnifice usq ad aures regi¬
ne ꝑlabitur: que dolore quo¬
dam grauissimo corporis af-¬
flicta. indesꝑatione maxima
erat. Rogat ad se captiuam
deduci. Illa ire abnuit: ne p̃¬
sumere amplius aliquid quã
sexus sineret. uidetur. Ipsa se
regina deferri ad captiue cellu¬
lam iubet. Quam similiter
supͣ cilitium suum posttam.
inuocato xp̃i nõie continuo pꝰ
p̃cem. sanam ⁊ alacrem facit
exurg̾e: xp̃mq eẽ d̾m dei sũmi¬
filium qui salutẽ hanc contu¬
lerit docet: eumq quem sibi
auctorem sue sciret ẽẽ in colu¬
mitatis ⁊ uite: cõmonet inuo¬
candum. Ipsum namq ẽẽ qͥ
⁊ regib regna distribuat. ⁊
mortalib uitam. At illa cũ
letitia domũ regressa. mari¬
to ꝑcunctanti causam tam
subite sanitatis aꝑuit. Qui
cum ꝓsalute coniugis letus.
munera mulieri deferri iub̾r.
illa hoꝵ inquit o rex captiua¬
nicħ dignatur: aurum despi¬

Expanded text:
reddidit infantem. Sermo deferreddidit infantem. Sermo defertur ad plures, factique fama magnifici usque ad aures reginae perlabitur. Quae dolore quodam gravissimo corporis afflicta, in desperatione maxima erat. Rogat ad se captivam deduci. Illa ire abnuit, ne praesumere amplius aliquid quam sexus sineret, videretur. Ipsam se regina 234 deferri ad captivae cellulam jubet. Quam similiter supra cilicium suum positam, invocato Christi nomine, continuo post precem, sanam et alacrem fecit exFilium, qui salutem hanc contulerit, docet: eumque quem sibi auctorem suae sciret esse incolumitatis et vitae, commonet invocandum. Ipsum namque esse, qui et regibus regna distribuat, et mortalibus vitam. At illa cum laetitia domum regressa, marito percontanti caussam tam subitae sanitatis aperuit, quique cum pro salute conjugis laetus, et mulieri munera deferri juberet, illa: Horum, inquit, o rex, nihil captiva dignatur: aurum despi
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ sobriam ac pudicam
duc̾et uttam. totisq dieb ac
noctib obsecrationes deo ꝑui¬
giles exhib̃r: in admiratione
ẽẽ ipsa rei nouitas barbaris ce¬
ꝑit: ⁊ quid hoc sibi uellet cu¬
riosius ꝑ quirebant. Illa ut
res erat: simplicit̾ xp̃m se
deum hoc ritu colere fateba¬
tur. Nich̾ ex hoc amplius bar¬
bari: p̃ter nouitatẽ nominiꝰ
mirabant᷑. Uerum ut fieri solet.
ipsa ꝑseũantia curiositatẽ qͣn¬
dam muliercuł inferebat: si
quid emolum̃ti extanta deuo¬
tione caꝑetur. Moris ap̃ eos ẽẽ
dr̃. ut si paruulus egrotet. cͥcũ¬
feratur a matre ꝑsingulas do¬
mos: quo scilicet si qui exꝑti a¬
liquid remedii nou̾it. conferat
dii cunctas domus lustrando
cepiss: uenit ⁊̃ ad captiuam. uͭ
siquid sciret ostend̾et. Illa se
humani quidem remedii ni¬
ꝑatam ab hominib salutẽ
posse confirmat. Cumq cili¬
cio suo paruulum suꝑ posu¬
iss. atq ipsa desuꝑ orationẽ
fudiss ad dnm: sanum matͥ

Expanded text:
t sobriam satis ac pudicam t sobriam satis ac pudicam duceret vitam, totisque diebus ac noctibus obsecrationes Deo pervigiles exhiberet, in admiratione esse ipsa rei novitas Barbaris caepit, et quid hoc sibi velit, curiosius perquirebant. Illa, ut res erat. simpliciter Christum se Deum hoc ritu colere fatebatur. Nihil ex hoc amplius Barbari praeter novitatem nominis mirabantur. Verum ut fieri solet ipsa perseverantia curiositatem quandam mulierculis inferebat, si quid emolumenti ex tanta devotione caperetur. Moris apud eos esse dicitur, ut si parvulus aegrotet, circumferatur a matre per singulas domos, quo scilicet si quis experti aliquid remedii noverit, conferat dii, cunctas domos lustrando, caepisset, venit etiam ad captivam, ut si quid sciret, ostenderet. Illa se humani quidem remedii niperatam ab hominibus posse salutem, confirmat. Cumque cilicio suo parvulum superposuisset, atque ipsa desuper orationem fudisset ad Dominum, sanum matri