comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aduncx̃ : Talis enundecebat ut e& nob pontifex sc̃s in nocens
inpollutus segregatus apeccatis & excelsior celis factus :
sculptum : quiauenit in nomine patris dicens. ego inpatre
& pat̃ in me ÷ & quiuid & me uid et & patrẽ. hactenus a aron
& filiorũ eiꝰ habitus qualis eẽ debeat cacleftide signat᷑ oraculo
sequit᷑ aũ hinc &iã modus consecrationis quouł ipsos uł ta¬
bernaculũ cum omni supellectil suadedicari oporteat : obla¬
tis uidelic& dño uitulo & duob: ari&ib: panib: quoque triti ceis ñ
solũ arimis sed &oleo consꝑsis siuelitis adhibito &iã oleo
aneuonis quaemimiri unta sincoperũ de uotiont̃ ba¬

Expanded text:
 esset pontifex, sanctus, innocens, impollutus, segregatus a peccatoribus, et excelsior coelis factus, sculptum, quia venit in nomine Patris, dicens: Ego in Patre, et Pater in me est, et qui videt me, videt et Patrem . Hactenus Aaron et filiorum ejus habitus qualis esse debeat, coelesti designatur oraculo. Sequitur autem hinc etiam modus consecrationis, quo vel ipsos vel tabernaculum cum omni supellectile sua, dedicari oporteat, oblatis videlicet Domino vitulo et duobus arietibus, panibus quoque triticeis non solum azymis sed et oleo conspersis, si velitis, adhibito etiam oleo unctionis. Quae nimirum cuncta sive operu
Abbreviated transcription (Latin):
listiũto sed facies inquid feminabia lin ea ut operiant car
digxoreo conplexueis qui sacerdotio functuris intimab̵:
sontuxorũ serui eẽ desistant qđ ubi ꝑ fecerint & suscepto
idant̃ instituat : Congaudens ꝓspontanee ipsoꝵ de¬
indignũ sacerdotiodecus sapientiȩ pacientiemansu&u¬

Expanded text:
s cum eo: Sed facies, inquit, feminalia linea, ut operiant carnab uxorio complexu eis qui sacerdotio functuri sunt, intimsponte uxorum servi esse desistant. Quod ubi perfecerint, susceptoquabundanter instituat, congaudensque spontaneae ipsorum devotioni dignum sacerdotio decus sapientiae, patientiae, mansu
Abbreviated transcription (Latin):
in interiore homine habitar e xp̃mꝑ fidem in cordibus nr̃is.
& ideo nob̵ scriptura pontificem u&eris testam̃tisicuestitũ
ostendit : ut sciat nr̃i temporis pontifex ꝓtotosegeneri hu¬
mano maxime aũꝓhis qui cognouer̃ ueritatẽ signũq fides
illius infronte portant in t̃cedere debere apło admonente
acdicente : Obsetro igit᷑ primũ omniũ fieri obsetrationes
orationes postulationes grarũ actiones ꝓomnib: hominib:
c̃setrat mor̃ses dnm̃ saluatorẽ intellegimus iure in habitusuo
totius mundi figurã simul & hominib: hab& ipse ẽ enim. ut apłs
ait: splendor gloriȩ & figura substantiȩd̃ patris portansq om̃a
uerbo uirtutis suȩ ips e agnusdĩ quitollit peccatamundi ipsesa¬
cerdos in &̃num omniscĩ tatis ornatup̃clarus nonquẽ natus in carne
ꝑ exercitiũ laboris acciperemeruit: sed quẽ nutero uirginis in
int̃pellationẽ ꝓ nob̵ pulcherrime cõm̃dans apłs ait: hic aũ eo qđ

Expanded text:
In interiore homine habitare Christum per fidem in cordibus nostris . Et ideo nobis scriptura pontificem Veteris Testamenti sic vestitum respondit, ut sciat nostri temporis pontifex pro toto se genere humano, maxime autem pro eis qui cognoverunt veritatem, signumque fidei illius in fronte portant, intercedere debere, Apostolo admonente ac dicente: Obsecro igitur primum omnium fieri obsecrationes, orationes, postulationes, gratiarum actiones, pro omnibus hominconsecrat Moyses, Dominum salvatorem intelligimus, jure in habitu suo totius mundi figuram simul et hominis, habet. Ipse est enim ut Apostolus ait, Splendor gloriae et figura substantiae Dei prioris, portansque omnia verbo veritatis suae . Ipse agnus Dei, qui tollit peccata mundi. Ipse sacerdos in aeternum, omni sanctitatis ornatu praeclarus, non quem natus in carne per exercitium laboris accipere meruit, sed quem in utero virginis iinterpellationem pro nobis pulcherrime commendans Apostolus, ait: Hic autem eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
ul ureo filiũ ei ÷ ii. tantũ exhis idem feminalib linea strita
nried esignat sine quane mouł sacerdotiũ suscipere uł ad al¬
is prtest ministerium consetrari idẽ si ñ aut uirgo ꝑman¬
it ut contrauxore ae coniunctionis foedera soluerit: qđ
idintaria ẽ deuotione dño offerendũ dicente i psode hoc
t̃s capiunt uerbũ istud: At quã tam̃ benignamox ex hor¬
unt eos quipos sint inuitat dicens: qui potest capere
qat & paulo post : Eisde quiuł uxorẽ uł alios cognatos &
ibitionis ñmoses ħ indum̃to uestire aaron & filios esꝰ¬

Expanded text:
ro ejus quatuor tamen ex his, id est, feminalibus, linea stricta, proprie designat; sine qua nemo vel sacerdotium suscipere, vel ad altaris potest ministerium consecrari, id est, si non aut virgo permanserit, aut contra, uxoreae conjunctionis foedera solverit. Quosed voluntaria est devotione Domino offerendum: dicente ipso de hoc: Non omnes capiunt verbum istud . Ad quam tamen benigna mox exhortatione eos qui possunt, invitat dicens: Qui potest capere capiat . Et paulo post, eisdem qui vel uxorem, vel alios cognatos, edistinctionis non Moyses hoc indumento vestire Aaron fratre
Abbreviated transcription (Latin):
eda distringeresa c̃dotis nequi d nis iuti lefaciant. Pectus ne
iosis facere p̃sumat subiecta enim uentri mẽbra nela sciui
inoa sac dotalis habitus puldiritudinẽ torrũ pant : Induat᷑
lirauis mentẽ cogitationib: õpescat : Accipiat deinde
uondinã ut pt̃ destrirtionẽ c̃tinentiȩ salutaris acque

Expanded text:
chia debet stringere sacerdotis, ne quid nisi utile faciant; pectus, negulosum facere praesumat; subjecta ventri membra, ne lasciviendo totam sacerdotalis habitus pulchritudinem corrumpant; genua, et a pravis mentem cogitationibus compescat. Accipiat deinde hyacinthinam, ut post descriptionem continentiae salutaris, aeque
Abbreviated transcription (Latin):
nã habenti głamn õquirit. Deniq uirginibus stul tistlats
fuit carnis q̃uib:ueniente s ponsolum̃ defuit int̃nȩ punitaas
tes : Accingant᷑ baltheis : Neipsa castitas sit remissa diglges
neuento elationis animũ ꝑflandi a ditũpendat netresente a¬
&iã t̃ restris c̃cupiscentiȩ sordib polluta uiles cat. dadilit
auctor ẽ suũ ad rumã suꝑ biendo mmpellat. Accinetiaũsa c̃dotis
accipiant & thiaras incapitib: ut p̃t uigilantẽ & cirtũpita
corpore castitatis custodiã ipsius &iã uisus auditus gustusi

Expanded text:
nam habenti gloriam conquirit. Denique virginibus stultis nil castitas profuit carnis, quibus veniente sponso lumen defuit internae puritatis. t. Sacerdotes accingantur balteis, ne ista castitas sit remissa et negligens; ne vento elationis animum perflandi aditum praebeat, ne crescente ietiam terrestris concupiscentiae sordibus polluta vilescat, et ad ultimum auctorem suum ad ruinam superbiendo impellat. Accincti autem sacerdotes accipiant et tiaras in capitibus, ut post vigilantem et circumspectam corporeae castitatis custodiam, ipsius etiam visus, auditus, gustus,
Abbreviated transcription (Latin):
udr̃ &l fudit circulo s aureos qui morderent curtinarũ
uns & fier& unũ tab̵naculũ quinqua genarius ergonu¬
ntus uerã in spu scorequiẽ designat. & quia circulus neciru¬
nũuidetur habere nec terminũ. Aurũ uero p̃suiclaritate
lintas ⁊ dara ꝑp&uitas sũ mȩ qui&is expͥmitur : mor¬
dentq curtinarũ ansas circuli ut unũ ex omnibus ta¬
umaculũ fiat cũ suꝑ nigloria puris fideliũ m̃tibus reg¬
insere una exutroq populo immo exomnib electis xp̃i

Expanded text:
uaginta fudit circulos aureos, qui morderent cortinarum ansas, et fieret unum tabernaculum. Quinquagenarius ergo numerus veram in Spiritu sancto regimen designat; et quia circulus nec initium videtur, nec habere terminum, aurum vero prae sui claritate claritas et clara perpetuitas summae quietis exprimitur? Mordentque cortinarum ansas circuli, ut unum ex omnibus tabernaculum fiat, cum superni gloria regni puris fidelium mentibus rationis, una ex utroque populo, imo ex omnibus electis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
nequaquã eas quae secũ parit̃ ł in altũ ferebunt ł inlo
positȩ fulgebant curtinas desererent . quarũ instariib
c& ⁊ proficientes nobiscũ indiseruitio fideles montis ̧en¬
plisq uiuare & in quacũq uirtute ꝓficere potuimus sins
eiusdẽ uirtutis consortes digna uirtutib uenerationtit
A nsaergo contra ansamuenit ut altera alteri possicapo
cũ iusti adinuicẽ concordac parili uirtutũ qualittu

Expanded text:
nequaquam eas quae secum pariter vel in altum ferebantur, vel in alto positae fulgebant, cortinas desererent: quarum instar nos decet et proficientes nobiscum in Dei servitio fideles monitis exemplisque juvare, et in quacunque virtute proficere potuimus, similiter ejusdem virtutis consortes digna virtutibus veneratione tractare. Ansa ergo contra ansam venit, ut altera alteri possit aptari, cum justi ad invicem concordi ac parili virtutum qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eardẽ ex utraq parte dicunt᷑ & nihil ꝓpriũ est
partis alterius Vt duo adulescentes uicinispecio¬
sas uxor es habebant. Nocte inuicẽ sec̃ uener accu¬
santse adulterii quidquid enĩ alte rapars dixe¬
rit eadẽ & alte radicturaẽ Isatus anquib: aliis no¬
ꝓiconta Monemeres q̃ ẽ : cũ ex pͥma parte tantũ
constat necquicguã exsecunda afferripotest uts
loci comunes da exemplũ leno qua parte uen¬
turos ad seadulescentes scebat noete fouea fecit
occultũ ea iuuenesperier Accusat᷑ qđ causas
mortis p̃stiterit Nic enĩ nulla lenonis defenso
est : Monomeres quid aliudappellat᷑: &epome¬
dex ñ inuenit inquẽ sententiãdicat. Tres simul
it̃ agebant duore uersi s soli Accusant semuicẽ
cedis hic enĩ iudexñ inuenit quid sequaẽ cuiatt
ab alcero dicat occisũ & nihil appbationis possit affer

Expanded text:
cum eadem ex utraque parte dicuntur et nihil proprium est partis alterius, ut: ‘duo adulescentes vicini speciosas uxores habebant, nocte invicem se convenerunt: accusant se adulterii’. Quidquid enim altera pars dixerit, eadem et altera dictura est. Isazusan quibus aliis no Monomeres quae est? cum ex prima parte tantum constat, nec quicquam ex secunda adferri potest, ut sunt loci communes. Da exemplum. ‘Leno, qua parte venturos ad se adulescentes sciebat, nocte foveam fecit occultam; ea iuvenes perierunt: accusatur, quod causas mortis praestiterit’: hic enim lenonis nulla defensio est. Monomeres quid aliut appellatdex non invenit quam sententiam dicat: ‘Tres simul iter agebant, duo soli reversi sunt: accusant se invicem caedis’: hic enim iudex non invenit quid sequatur, cum uterque ab altero dicat occisum, et nihil ab utroque ad pr
Abbreviated transcription (Latin):
sita controuersia quid primũ coniideramus: ancon¬
nistat  Hoc quomodo inuenimus exintemione
& depulsione quid est intentio : qđ primapars
ꝓponit q̃: facitite Id greciquiduocant rara¬
pacin Quidẽ depulsio : qđ secunda parsrespon¬
d& Id greciquid uocant : Apodacut. cata fasis
ux defirmat᷑ : exȩrio quid ȩtion : causatiuũlitis
ꝓpt̃ qđ res iniudiciũ deuocatur. Apobacis un¬
defirmatur : ex synechonte quid ex inechon.
quo continet᷑ defensio: Ex aetio & sinechonte quid
nascitur crinomon Qquidẽ crinomenon : id deqͦ
iudicandũẽ. Quȩ materiȩ principalit̃ ñ consis¬
tunt :q̃ aut depulsionẽ ñ habent aut q̃ inpuden¬
tẽ aut t᷑pem habent intentionẽ. Hȩc agrecis
cũ aliquid deẽ excircũ stantiis qđ faciat questionẽ.
ut sialiquis abdicat᷑ nec abdicationis ulla sit cau¬
sa Nã siponam qđ luxuriosis sit ł qđ amicos ñ habe¬

Expanded text:
sita controversia quid primum consideramus? an consita controversia quid primum consideramus? an consistat. Hoc quo modo invenimus? ex intentione et depulsione. Quid est intentio? quod prima pars, proponit, quae facit litem. Id Graeci quid vocant? κατάφασιν. Quid est depulsio? quod secunda pars respondet. Id Graeci quid vocant? ἀπόφασιν. Cataphasis unde firmatur? ex aetio. Quid est aetion? causativum litis, propter quod res in iudicium devocatur. Apophasis unde firmatur? ex synechonte. Quid est synechon? quo continetur omnis defensio. Ex aetio et synechonte quid nascitur? crinomenon. Quid est crinomenon? id de quo iudicandum est. Quae materiae principaliter non consistunt? quae aut depulsionem non habent, aut quae inpudentem aut turpem habent intentionem. Haec a Graecicum aliquid deest ex circumstantiis quod faciat quaestionem: ut si aliquis abdicatur nec abdicationis ulla sit causa: nam si ponamus, quod luxuriosus sit vel quod amicos non habe
Abbreviated transcription (Latin):
UIS QUISRETHORICOFESTINAT
TRAMITEDOCTUS. AD CAUSAS
tumpacnt percompeͥtacallem
uid est rethorial benedicendi scientia Quid est
orator: Virbonus docendiperitus: Quod estora¬
toris officium: Benedicere inciuilibus questionibus.
Quifinis persuadere quatenus rerum & personarum
conditio patiatur inciuilibus questionibus. Quae
sunt ciuiles questiones : Quȩ in communẽ animi con¬
ceptionem possunt cadere. Idẽ quas unus quis que
potest intellegere. aut queritur deȩquo & bono.
eneraciuilium questionum quoc sunt: Tria
quȩ appellantur ab alus . Genera dicendi. Quodẽ de¬
mons tratiuumgenus : Cum aliquid demons tramus in
quo ẽ laus & uituperatio : Hoc greci quiduocant :¬
de liberatiuum: In quo ẽ suasio & dissuasio. Hoc gre¬
ciquiduocant: CUMBΟΥΛΕΥΠΚΩΝ. Quodẽ iudicia¬
le: in quo ẽ accusatio &defensio. Hoc greciquiduo¬
Hartes oratoris officui quodiunt: quinque Inuen¬
tio dispositio. elocutio memoria. promuntiatiõ. Hex

Expanded text:
uisquis rhetorico festinat tramite doctus Ad causas at per competa callem. Quid est rhetorica? bene dicendi scientia. Quid est orator? vir bonus dicendi peritus. Quod est oratoris officium? bene dicere in civilibus quaestionibus. Qui finis? persuadere, quatenus rerum et personarum condicio patiatur in civilibus quaestionibus. Quae sunt civiles quaestiones? quae in communem animi conceptionem possunt cadere, id est, quas unusquisque potest intellegere, ut cum quaeritur de aequo et bono. Genera civilium quaestionuquae appellantur? genera dicendi. Quod est demonstrativum genus? cum aliquid demonstramus, in quo est laus et vituperatio. Hoc Graeci quid vocant? ἐdeliberativum? in quo est suasio et dissuasio. Hoc Graeci quid vocant? συμβουλευτικόν. Quod est iudiciale? in quo est accusatio et defensio. Hoc Graeci quid voPartes oratoris officii quot sunt? quinque: inventio, dispositio, elocutio, memoria, pronuntiatio. Haec
Abbreviated transcription (Latin):
sa cũ actionem suã conuertunt litigantes & neuter
utit᷑ sua pͥore sententia sed aduersarii sui: Daexemplũ:
Repecebat ab amico suo pecuniã cũ usuris tanqua de po
pecit illepecuniã tanquã depositã recin& illequasi
credditĩ Quȩ ẽ achronos cũ color factiñ inuenit᷑ ut decẽ
milites belli tẽpore pollices sibi amputauer̃ reis lesȩ
res in omnib: deficit. achronos insolo colȩre : quȩẽ adr¬
natos cũ id inthemate ponit᷑ qđ sit c̃trarerũnaturae
fidem ut siin fans accuset᷑ adulteru qđ cũuxore cuba¬
rit aliena q̃ est epithamos cũ id inuenimꝰ inthemate
qđ minꝰ ueris imile ẽ ut cũ oculos cȩci recuperare

Expanded text:
sa? cum actionem suam convertunt litigantes et neuter utitur sua priore sententia, sed adversarii sui. Da exemplum. ‘Repetebat ab amico suo pecuniam cum usuris quasi creditapetit ille pecuniam tamquam depositam, retinet ille quasi creditam’. Quae est achromos? cum color facti non invenitur, ut: ‘decem milites belli tempore pollices cibi amputaverunt; rei suntres in omnibus deficit, achromos in solo colore. Quae est adynatos? cum id in themate ponitur, quod sit contra rerum naturae fidem, ut si infans accusetur adulterii, quod cum uxore cubarit aliena. Quae est apithanos? cum id invenimus in themate, quod minus verisimile sit, ut cum oculos caeci recupera
Abbreviated transcription (Latin):
enims pecies diuidimus: sed haequidem quae diuifianes si
differentiae generum conpletiue funt & consttutiue
& rursus mortali & in mortali differentia
idifferentia : sed eaquae ẽ rationalis differentia & mor¬
talis constitutiue ftu siunt hõ is rationalis uero & in¬
i nortalisdĩ : Ille uero quaes in rationalis & mortalis inra¬
nonbllium animaliũ sic etiam et suꝑ na substantia cum dui
sE animati & in animati differentia & sensibilis & in¬
sensibilis animate & sensibilis congregate ad substantiã
animal ꝑ fecerunt. Qm̃ergo haeedem aliquom odo qeat¬
nȩ qdẽ ccepib fiunt constitutiue aliquomodo aũ diuisiuespeta¬
fice om̃s uocantur & hismaxime opus ẽ ad duu stontfgeneri¬
& his maximeopus ẽ. ad diuisiones generũ & definiaones
sed n on his quem secundum accidens in separabiles s̃ nec
magis quaes separabilesquas etiam deantes dicunt:

Expanded text:
n species dividimus. Sed hae quidem quae divisivae sunt differentiae generum, completivae fiunt et constitutivae  differentia, et rursus mortali et inmortali differentiadifferentia, sed ea quae est rationalis differentia et mortalis, con- stitutiuae fiunt hominis, rationalis uero et inmor- talis del, illae uero quae sunt inrationalis et mor- talis, inrationabilium animalium, sic etiam et supremae substantiae cum diuisiua sit animati et inanimati dif- ferentia et sensibilis et insensibanimal perfecerunt. Quoniam ergo eaedem aliquo modo quidem acceptae fiunt constitutivae, aliquo modo autem divisivae, specificae omnes vocantur; et his maxime opus est ad divisiones gener his maxime opus est ad divisiones generum et definitiones, sed non his quae secundum accidens inseparabiles sunt nec magis his quae sunt separabiles. Quas etiam determinantes dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
inplures speces diui siogeneris. ẽ: genus quidems emꝑ
despetie p̃dicatur & omnia superiora deinferioribus
speties autemneq de proximosibi genere neq desupa¬
rioribus neq enim conuertitur: Oport& autemequa
de equis praedicari ut ininibile deequo aut maiora de
minoribus ut animal de homine. Minora uero demaio¬
ribus minime. neq enimanim aldicis eẽ hominẽ quẽ¬
ad modum hominemdicis eẽ. animal. De quibus speci
es praedicatur dehis necessario & spetieigenus p̃dicab¬
tur & generis genus usq ad generalissima :. Si enim
uerum ẽ socratẽ hominamdicerẽ hominem aut̃ ani
mal animalu ero substantiam : Uerũ ẽsocratẽ
hominẽ animaldicereatq. substantiã. semꝑ enim su¬
perior& deinferioribus p̃dicant᷑species quidem de
inuiduis p̃dicabitur. Genus aũ & despetie & de in¬
diuiduo generalissimũ aũt & de genere& degene¬
rib: si plurasunt media & sub alterna et despecie et de
in deuiduo: Dicit enim generalis simum quid ẽ. de omni

Expanded text:
in plures species divisio generis est, genus quidem semper de specie praedicatur et omnia superiora de inferioribus, species autem neque de proximo sibi genere neque de superioribus neque enim convertitur; oportet autem aequa de aequis praedicari ut hinnibile de equo, aut maiora de minoribus ut animal de homine; minora vero de maioribus minime neque enim animal dicis esse hominem quemadmodum hominem dicis ees prae- dicatur, de his necessario et speciei genus prae- dicabitur et generis genus usque ad generalissi- mum; si enim uerum est Socratem hominem dicere, hominem autem amal, animal vero substantiam, verum est hominem animal dicere atque substantiam. Semper enim superioribus de inferioribus praedicatis species quidem de indiuiduo praedicabitur, genus autem et de specie et de indi- uiduo, generalissimum autem et de genere et de generibus, si plura sint media et subalterna, et de specie et de indiuid
Abbreviated transcription (Latin):
si ne inuidia descendimꝰ. Conpa¬
ratiuus materias que admodũ
ꝑpetua ẽ diuisio aupartita. aut duplex: Quȩ ẽꝑ
petua: cũ una parte omnib: locissuis explicata ad al¬
terã descendimꝰ : Quȩ ẽ partitaꝰ cũ in singulas ques¬
do qͦutem genere : cũ singulȩ q̃stiones pares sibi
s̃ in cõpatione tc̃utem᷑ simplicidiuisi one quid
si q̃dã contranos fuerint q̃stiones : Partito utem
qm̃ibi possum: qđ contranosẽ latent̃ omittere lobtege¬
re qđ si singulis questiones singulas conparam. &
ibi aliquid p̃t̃mis erim id qđ nob̵ obest manife steui¬
debimꝰ p̃terisse Quid si aliquid locus contranosfu¬
erit. & ñ potuerim utiei : cõparatione ꝑ petua ute¬
m diuisione in qͣ etiã quosdã contrarios nobis locos
latent̃ possumꝰ p̃terire. Diuisio eadẽ ẽ sẽꝑ utriuq
partis ñ sẽꝑ Nã plerũq: aliud expedit alii parti si

Expanded text:
sine invidia descendemus. Conpasine invidia descendemus. Conparativas materias quot modis perpetua est divisio aut partita aut duplex. Quae est perpetua? cum una parte omnibus suis locis explicata ad alteram descendimus. Quae est partita? cum singulos onis? cum singulae quaestiones pares sibi sunt in conparatione, tunc utemur duplici divisione. Quid, si quaedam contra nos fuerint quaestiones? partito utemuquoniam ibi possumus quod contra nos est latenter omittere vel obtegere. Quod si singulas quaestiones singulis conparamus, et ibi aliquid praetermiserimus, id quod nobis obest manifesto videbimur praeterisse. Quid, si aliquis locus contra nos fuerit et non potuerimus uti eius conparatione? perpetua utemur divisione, in qua etiam quosdam contrarios nobis locos latenter possumus praeterire. Divisio eadem est semper utriusque partis? non semper; nam plerumque aliud alii expedit par
Abbreviated transcription (Latin):
det̃ ñ sẽꝑ sed quan douim habuerit incidentis:
quiẽ incidens statꝰ : qc̃ firmat principalem. incides
palis sineut̃ in alterius locis fuerit quid faciem quȩ¬
rem quis cui seruiat. Nã qui seruierit iserit in ci¬
dens qui uero dominabit᷑ is erit principalis sine¬
ut̃ alii seruierit quẽ iudi cabimꝰ principalẽ: hui¬
modi contro uersia quid uocat : cõplexiua curita
quoniã duosinse ł plures cõplectit᷑ statꝰ. Has ergo
iđ cõplexiuas quẽ ad modũ uidem: finito unosta
tem: iđ eũ unde incip̃ q̃stio hocẽ unde nascit᷑origo
litis : & qͥ maiorẽ inseretin& pugnã aut eũ qͥad
affect᷑ꝑtin& iuxta epr logos tractemꝰ quidsipuȩ¬
na inuidiosa fuerit aut periculos& eũ statũ in pri¬
motractabimꝰ qͥ ꝑtin& ad effectꝰ Melius enĩ leni¬
tis acplacatis in partẽ nram iudicib: ł in aduersarios
c̃citatis moralitate quadã ł simphatia ad pugnã

Expanded text:
detur? non semper, sed quando vim habuerit incidentis. detur? non semper, sed quando vim habuerit incidentis. Qui est incidens status? qui confirmat principalem. Incidens pali. Si neuter in alterius locis fuerit, quid faciemus? quaeremus, quis cui serviat: nam qui servierit, is erit incidens: qui vero dominabitur, is erit principalis. Si neuter alteri servierit, quem iudicabimus principalem? u Cur ita? quoniam duos in se vel plures conplectitur status. Has ergo, id est conplexivas, quem ad modum dividemus? finito uno stattemus, id est eum, unde incipit quaestio, hoc est, unde nascitur origo litis et qui maiorem in se continet pugnam, ut eum, qui ad adfectus pertinet, iuxta epilogos tractemus. Quid, si pugna invidiosa fuerit aut periculosa? eum statum in primo tractabimus, qui pertinet ad adfectus; melius enim lenitis ac placatis in partem nostram iudicibus vel in adversarios concitatis moralitate quadam vel sympathia ad pugnam
Abbreviated transcription (Latin):
gĩ receper̃: orta tẽ pestato guberto insca¬
phã transilut. & funib: coapposuit nauiopitula
tẽ. Mercator inlauẽ in cũbit nec potuit mo¬
ri. Naufragus ad gub̵naculũ sedit: Sed ata tẽpes
quid sit nauẽ regere & quid relinquere quer¬
ba inlege posita pecitionis faciunt q̃stionem :
Stat̃ ubi inuenit᷑ in eo qđ ꝓbamꝰ aut in eo ex quo
ꝓbamꝰ secundũ theodo in eo ex q̃ ꝓbam secundũ
bamꝰ argum̃tũ & ñ potest uideri ibi eẽstatu
q ando qđ scriptũ ẽ sed inid qđ ꝓbandũ ẽ Cedo exẽplum
ut cũ causa ẽ ꝓmilone Nã qđ id ibi ꝓbam relatio ẽ
sidias enĩ fecerat : Cũ plures statꝰ in uenerimꝰ quẽ
aminodũ eligimꝰ principalẽ : primo q̃ramꝰ quiscui
in locis sit diuisionis. Nãqͥ alterũ insehabuerit is
erit principalis : Qui uero in locis diuisionis fuerit
alterius : quasi mẽbrũ ei : iudicandũ qͥ in locis fue¬
rit alterius ips e quoq: p̃ceptissuis iđ locis suis diui¬

Expanded text:
state gubernator in scapham transiliit et funibus, quoad potuit, navi opitulatus est; mercator in gladium incubuit nec potuit mori; naufragus ad gubernaculum sedit. Sedata tempestaquid sit navem regere et quid relinquere, quae verba in lege posita petitionis faciunt quaestionem. Status ubi invenitur? in eo quod probamus, aut in eo ex quo probamus: secundum Theodorum in eo ex quo probamus, secundum ba sed in id quod probandum est. Cedo exemplum. Vt, cum causa est pro Milone; nam quod ibi probatur, relatio est: sidias enim fecerat’. Cum plures status invenerimus, quem ad modum eligemus principalem? primo quaeremus, quis cuius in locis sit divisionis: nam qui alterum in se habuerit, is erit principalis: qui vero in locis divisionis fuerit alterius, quasi membrum eius iudicandum est. Qui in locis fuerit alterius, ipse quoque praeceptis suis, id est locis suis divi
Abbreviated transcription (Latin):
ut atheniensis lacedemonius genere uel
cognatione ut nobilis & ignobilis. Dignitate ut iur
ãmodũ: Iñtitꝰ eruditꝰ morib: ut frugi. Luxurio

Expanded text:
ut Atheniensis Lacedaemonius; genere vel cognatione, ut nobilis ignobilis; dignitate, ut vir ad modum institutus et eruditus; moribus, ut frugi luxurio
Abbreviated transcription (Latin):
ex omni paste. Inqua urna aurea habens manna & uirga
a aron quae fronduerat & tabulȩ testam̃t Vrnaergo aurea
i arca habens manna anima est scã in xp̃ohaben sin seomnẽ
plenitudinẽ diuinitatis. Virga a aron q̃ excisa fronduerat
potestas est inuicta sacerdotis ipsius de quo dic̃ ꝓf&a
Uirga a eqͥtatis uirgaregnitui quaequia ad tempus ꝑ maetẽ
uisa estiusa efexẽ succisa in lucescente manere s urrectionis
uiuacius refloruisse inuenta ẽ ac ꝑ p&uo in uio labilis
atq in marces cibilis ꝑmansura eẽ in notuit. Xp̃senim
re surgens a mortius iam non moritur. mors ei ultra nĩ
dominabitur. Tabulȩ testam̃ti in arca omnẽ in xp̃o
&scientiã paternorũ secr&orũ & paeritentia iudicioru
designant In tabulis nãq testam̃ti ⁊ fideserat inscripta.
a &ernȩ diuinitatis quȩ mundũ crear& acreger& & mani¬
data quib dõseriuri oposter& & discr&io udicis qua ip¬
seodientes iure condem pnar& et diligentesse miseri¬

Expanded text:
ex omni parte auro: in qua urna aurea habens manna, et virga Aaron quae fronduerat, et tabulae testamenti . Urna ergo aurea in arca habens manna, anima est sancta in Christo, habens in se omnem plenitudinem divinitatis. Virga Aaron quae excisa fronduerat, potestas est invicta sacerdotii illius, de qua dicit Propheta: Virga aequitatis, virga regni tui . Quae postquam ad tempus per mortem visa est esse succisa, invalescente mane resurrectionis, vivacius refloruisse inventa est, ac perpetuo inviolabilis atque immarcescibilis permansura esse innotuit. Christus enim resurgens a mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur. Tabulae testamenti in arca, omnem in Christo et scientiam paternorum secretorum, et potentiam judiciorum designant. In tabulis namque testamenti et fides erat inscripta aeternae divinitatis quae mundum crearet ac regeret, et mandata quibus Deo serviri oportet, et discretio judicii, qua ipse odientes se jure condemnaret; et diligentes se miseri
Abbreviated transcription (Latin):
qui uidelic& uectes semꝑ eẽ iubent᷑ incirculis quia nimirũ
necesseest ut qͥcũq aliis celestia sacram̃ta p̃dicant nũquã
ipsim̃tẽ a memoria sacrȩ scripturȩ nũ quã manus adiuinorũ
ca testificatione quãdotib. quia illa solũ modo de in carnato
dĩfilio loqui ⁊ credero debem que nob ipsedñs ꝑ auctores sacrȩ Κ¬
scripturȩ deue lare dignatus. Staut̃ uis scire quae sit illa
testificatio quã in arca ponendã ad nomoyses accepit. apłm
audi postuelam̃tũ aut̃ inquit secundũ tabnaculũ quȩ dr̃ sc̃a¬

Expanded text:
Qui videlicet vectes semper esse jubentur in circulis, quia nimirum Qui videlicet vectes semper esse jubentur in circulis, quia nimirum necesse est ut quicunque alii coelestia sacramenta praedicant, nunquam ipsi mentem a memoria sacrae Scca testificationem, etc. Quia illa solummodo de incarnatione Dei Filii loqui et credere debemus, quae nobis ipse Dominus per auctores sacrae Scripturae revelare dignatus est. Si autem vis scire quae sit illa testificatio quam in arca ponendam a Domino Moyses accepit, Apostolum audi: Post velamentum autem, inquit, secundum tabernaculum, quod dic
Abbreviated transcription (Latin):
qua mortẽ dostruxit in signademonstrauer̃. Homoquip¬
pedñs ꝑ incarnationẽ mortał facus aꝓparuit: uitulus
uero idẽ oblatus ꝓnob in altari crucis exfatit. Ite leo mortẽ¬
forait subigendo aquila ad glos ascendendo factus est
Atq deo duo crculi in latere uno & duo sunt in altero qini¬
mirũduo euangȩliste ꝑsuã figurã as sumptionẽ indño hu¬
mane fraglitatis ⁊ duo aliiuictoriã qͣdo eadẽ as sumpta
fragilitate acmorte triũ phauit in sinuant. Nã quasi sec̃dũ leuũ
latus arcȩ duos habuit circulos cũ euange listȩduo in carnationẽ
dñi acpassionẽ figurarent simłt laterid extero duoinerantcir R¬
culi quia a eque duo euangelistȩ resurrectionẽ atq a scensionẽ
quae ad futurȩ uitȩ gloriã ꝑtinent figuralit̃ ex primunt
Κłacies quoq uectes deligniss& him ⁊ operies auro inducesq ꝑcir¬
sc̃i sunt doctores quidñm p̃dicando audientiũ cordibus infer̃

Expanded text:
qua mortem destruxit, insignia demonstrarunt. Homo quippe Dominus, per incarnationem mortalis factus apparuit. Vitulus vero idem oblatus pro nobis in altari crucis exstitit. Idem leo fortiter subigendo mortem, aquila ad coelos ascendendo factus est. Atque ideo duo circuli in latere uno, et duo sunt in altero, quia nimirum duo evangelistae, per suam figuram assumptionem in Domino humanae fragilitatis; et duo alii victoriam, qua de eadem assumpta fragilitate ac morte triumphavit, insinuant. Nam quasi laevum latus arcae duos habuit circulos, cum evangelistae duo incarnationem Domini ac passionem figurarent. Similiter lateri dextero duo inerant circuli, quia aeque duo evangelistae resurrectionem atque ascensionem ejus, quae ad futurae gloriam vitae pertinent, figuraliter exprimunt. Facies quoque vectes de lignis sethim, et operies auro: inducesque per cirsancti sunt doctores, qui Dominum praedicando audientium cordibus inferunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uocuturi iuuante dñ o defigura tabernaculi &uasorũ atqu
tensiliũ eius primositũ loci & circũ stantia s rerũ quomodo

Expanded text:
ocuturi, juvante Domino, de figura tabernaculi et vasorum, atque utensilium ejus, primo situm loci, et circumstantias rerum, quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
Eliogesta canens transactis tempora redat
Dulciloquis calamos euterpe flatibus urgu&
Comica lasciuo gaud& sermone thalia
Mel pomene tragico proclamat mestaboatu
Torpsicore affatus ercharis mou& imperat augi
Plectragerenserato saltat pede carm ine uulu
Signat cuncta manu loquitur polimniage siua
Vraniaq polimotus scrutatur & astra
Carmina caliope libris hero icamandat
Mlentis apollineaeuis has mou& undiq musas
Inmedio residens cõplectitur om̃a phobus

Expanded text:
Clio gesta canens transactis tempora reddit. Dulciloquis calamos Euterpe flatibus urget. Comica lasciuo gaudet sermone Thalia. Melpomene tragico proclamat maesta boatu. Terpsichore affectus citharis mouet imperat auget. Plectra gerens Erato saltat pede carmine uultu. Signat cuncta manu loquiturque Polymnia gestu. Vrania poli motus scrutatur et astra. Carmina Calliope libris heroica mandat. Mentis Apollineae uis has mouet undique Musas. In medio residens complectitur omnia Phoebus
Abbreviated transcription (Latin):
ex his latina confingamꝰ perhinc ꝓglaminationem
ut ciceroferas soliuaga sait. &ꝑ diriuationẽ noba¬
repossumus : ut abautũ nocatoait autũnitatẽ &
ꝑp&uendo cicero ꝑpessionẽ . Exercitatio uerbis quid
prȩstat : Quod non quidem generat uerba. sed alit
ta qͥ pacin facias. ut de tẽpore as siduedicas ab eode uerba: co
ꝓprietrans lata. Uulguria ergo quȩ sunt : qui¬
b. utit᷑ uulgus id est in docti sineratione at que let¬
tione : Nam sunt quȩdam uȩrba que quã uis abso¬
marcustullius & serracũ & ficẽ &scalas dicere
nant᷑ped yxit PAliena uerbaquȩ sunt : que nons̃
oratori a com modata sedistirico aut poetae ut sige¬
nitorẽ & genetricẽ & gnatũdicamꝰ & satorẽ & al

Expanded text:
ex his Latina confingamus, dehinc per conglutinationem, ex his Latina confingamus, dehinc per conglutinationem, ut Cicero ‘feras solivagas’ ait, et per derivationem novare possumus, ut ab autunno Cato ait ‘autumnitatem’ et a perpetiendo Cicero ‘perpessionem’. Exercitatio verbis quid praestat? quod non quidem generat verba, sed alit μετάφρασιν facias, ut de tempore adsidue dicas. Habeo de verborum coppropria, translata. Vulgaria ergo quae sunt? quibus utitur vulgus, id est indocti, sine ratione atque electione: nam sunt quaedam verba, quae quamvis obsoM. Tullius et ‘serracum’ et ‘picem’ et ‘scalas’ dicere non turpe duxit. Aliena verba quae sunt? quae non sunt oratori accommodata, sed historico aut poetae, ut si ‘genitorem’ et ‘genitricem’ et ‘gnatum’ dicamus et ‘satorem’
Abbreviated transcription (Latin):
refuta rem ad gradiam adultimũ crim̃. Iã iudicib oma
infirma eẽ credentib: Hicquid faciemꝰ : p̃paritione
utimꝰ qua & ratio reddat᷑ dilaticriminis & defensio
mittat᷑ & qt̃ ñ statĩ diluerimꝰ timereuideamꝰ. Con¬
catenatio criminũ cui ꝓdest: acusatori. quid separatio
dicendo nouando exercendo. Inlectione quid ob seruubin:
utuarios accusatores uariarum matheriarũ legamus
indicendo quid obseruabimus. suta peritis multadiscamꝰ
quae sint aut propria Aut comiciorũ aut artiũ uł stu¬
diorũ aut nauiti cȩrusticȩ rei & deiureciuili: Tertus
modus quiẽ : ut nouius uerba quac& lam̃ partius debemis
attingere Nã & egrenouũ uerbũ facere possisleit
acdecorũ & fere aspernat homines quȩ non recognos¬
cunt. Uir ꝑfectissimus dixit. Uerbis utendumẽ
utnũmispublica monoa signatis. Uerba quib: mo¬
disnouantur : Primo grecatransferimus: ut nau

Expanded text:
refutarimus, adgrediamur ad ultimum crimen. Iam iudicibus omnia refutarimus, adgrediamur ad ultimum crimen. Iam iudicibus omnia infirma esse credentibus, hic quid faciemus? praeparatione utemur, qua et ratio reddatur delati criminis et defensio promittatur, ne quod statim diluerimus timere videamur. Concatenatio criminum cui prodest? accusatori. Quid separatio?discendo, novando, exercendo. In lectione quid observabimus? ut varios auctores variarum materiarum legamus. In discendo quid observabimus? ut a peritis multa discamus, quae sint aut propria aut comitiorum aut artium vel studiorum, ut nauticae, rusticae rei et de iure civili. Tertius modus qui est? ut novemus verba, quae tamen parcius debemus attingere: nam et aegre novum verbum facere possit leve ac decorurn, et fere aspernantur homines quae non recognoscunt. Vir perfectissunus dixit: ‘Verbis utendum est ut nummis publica moneta signatis’. Verba quibus modis novantur? primo Graeca transferimus, ut nova
Abbreviated transcription (Latin):
cessitate utilitatis ordinẽ immutim naturale. & qͥd
seq̃m̃ artificalẽ qt modis natura ł ordinis uiii. qui
partes atq uerba ꝓconsirmationis acrephensionis discrimer
ꝑgenerales &s peciales questiones ꝑ principa les &inci¬
dẽ altera nouissimolo coponit. cũ hocutriusq: ex palt
causae. aliudenĩ aliidocere. pͥus expedit. Alio quin sepra
petitoris aut acusatoris arbitriodicatur. Quirerũ gosta¬
rũ ordo sit colsustradit. pͥmo firmomali quid ee pone¬
dã nouissimũ eẽ locũ fortissimũ inbetilliora in melio
collocanda Curita : qͥa & in itiomouendẽ iudex & nouis¬
simo impellendus: Preo ñplerũq grauis simũ qui q pͥmo
mouendũ ẽ utiq: neillũ expectins iudex. reliq defonsi¬
onisit aduersus. Hocẽ aliquandomutari potest sile uira
illa palã er̃ falsa grauissimor defensio difficiliori ut de¬
tractu pͥus accusatorib fide id cũ ea q̃ leuia obiecta fuerã

Expanded text:
tate utilitatis? ordinem immutabimus naturalem. Et quid sequemur? artificialem. Quot modi sunt naturalis ordinis? octo. Qui?s, per scriptorum partes atque verba, per confirmationis ac reprehensionis discrimen, per generales et speciales quaestiones, per principales et incieandem altera novissimo loco ponit, cum hoc utriusque expedit causae: aliud enim alii prius dicere expedit. Alioquin semper petitoris aut accusatoria arbitrio dicetur. Qui rerum gestarum ordo est? Celsus tradit primo firmum aliquid esse ponendum, novissimo firmissimum, inbecilliora in medio conlocanda. Cur ita? quia et initio movendus est iudex et novissimo inpellendus. Pro reo non plerumque gravissimum quidque primo movendum est? utique, ne illud expectans iudex reliquae defensioni sit adversus. Hoc potest aliquando mutari? potest, si leviora illa palam falsa erunt, gravissimorum defensio difficilior, ut detracta prius accusatoribus fide, id est, cum ea, quae levia obiecta fuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
magnuos ergastudia torpor inuasit : uides ne
remoti nebula obscuritatis illud qđ supͣ dictũẽ
quasi eminuisse multiuiũ : Nã hoc unu qł dictũ
nuntiationẽ uirbi poss intelligi. Itaq: rectissime
adiale ticis dictũ ẽ ambiguũ eẽ omne uerbũ. Nec
moueat quod apudcice ronẽ caluniat᷑ hortensi

Expanded text:
pet "magnus vos erga studia torpor invasit?" Videsne pet "magnus vos erga studia torpor invasit?" Videsne remota nebula obscuritatis illud quod supra dictum est quasi eminuisse multivium? Nam hoc unum quod dictum nuntiationem verbi possunt intellegi. IX. Itaque rectissime a dialecticis dictum est ambiguum esse omne verbum. Nec moveat quod apud Ciceronem calumniatur Hortensi
Abbreviated transcription (Latin):
sentiatur at toma quod diuidi et sec arineque ꝓt.
quis enimcredat hortensium cedipos seperpartes.
quod si fiathortensius iamnonerit: Enaritlima :
quod sint numeriunius: cathecasta: quod singularia
neque enim haec inuno quouis geminaripos sunt.
deinde altiord id .ẽ. hominem. equũ leonẽ arborẽ¬
quasi partes generis. et
rerũ formas dehinc superiora id ẽ animaliaet
uirgulta et gemmas. et lapides. generanuncupa¬
uit. ex quibus partes uel formȩ nascuntur: Eadẽ
tamengenera species uel eidem b nominariposs.

Expanded text:
sentiantur, atoma quod diuidi et secari nequeant quis enim credat Hortensium caedi posse per partes? Quod si fiat, Hortensius iam non erit, e{n aipiqmw'/ quod sint numeri unius, kaqevkasta quod sineque enim haec in uno quovis geminari possunt. Deinde altiora, id est, hominem, equum, leonem arborequasi partes generis et rerum uirgulta et gemmas et lapides, 'genera' nuncupauit, ex quibus partes uel formae nascuntur. Eadem tamen 'genera', 'species' uel eidh nominari poss
Abbreviated transcription (Latin):
sipplateas supernȩ illius ciuitatis cuncticũ la&itiȩ
a iõ antant sedilli p̃c&eris ibis pecialius gaudio car

Expanded text:
plateas supernae illius civitatis, canticum laetitiae novum Domino cantant. Sed illi prae caeteris ibi specialius gaudio car
Abbreviated transcription (Latin):
capta concluserit : Namcum sit diuersa innumer abilisq
mortalium nuncupatio. neͥ conp̃hendi possit nominuti
lecta diuersitas. uno tam enuocabulo cũ hominem

Expanded text:
capta concluserit. Nam cum sit diuersa innumerabilisque mortalium nuncupatio nec comprehendi possit nominum tam lata diuersitas, uno tamen uocabulo cum 'hominem
Abbreviated transcription (Latin):
nitiuistatus aut collectiui. Iniectioqualitatũ qđ locis
diuidit̃  sex A sũ moa dimũ fine incidenti qualita
p&itio ẽ Nonnũquã & locis trans latiuis status cũ p̃¬
sũptione p&itiosũ mou& Aliquando scripti &uo¬
luntatis cũ p&itio exlege descendit Qđ sinihilhoꝵ
fueriti isdẽ locisinateria diuid et᷑ qͥb: inectio qualita
qt locis diuidit̃ : V. quantitate fine c̃tinentia qua¬
litate ciectura Cũ causȩmortis uoluntariȩ red¬
dunt̃ qt locis : sex legis int̃p̃tationẽ ab ininitio ad finẽ de¬
finitione transmatione c̃iectura uł uoluntate qualitate

Expanded text:
nitivi status aut collectivi. Iniectio qualitatum quot locis nitivi status aut collectivi. Iniectio qualitatum quot locis dividitur? sex: a summo ad imum, fine incidenti, qualitapetitio est; nonnumquam et locis translativi status, cum praescriptione petitio summovetur; aliquando scripti et voluntatis, cum petitio ex lege descendit. Quod si nihil horum fuerit, isdem locis materia dividetur t locis dividitur? quinque: quantitate, fine, continentia, qualitate, coniectura. Cum causae mortis voluntariae redduntur, quot locis? sex: legis interpretatione, ab initio ad finem, definitione, transmotione, coniectura vel voluntate, qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
niqualitate iđ epilogica questione. om̃sspeties negoti¬
habent suos cercos locos diuisionis Negotia lisscripto cũ
lex fert᷑ uł rogatio qt locis diuidit᷑ : .xiii. Cũ uerba scrip
na andubia & anceps Seques locus quȩrit : cũ querim
an contralegẽ uł decretũ uł morẽ referat᷑ & siquid.
buius modifuerit quid t̃tius : anhonestasit lexquã fe¬
rimꝰ Quartus anutilis uł iusta Quintus an necessaria: Sex¬
tus an facilis in haccipiendo Septimꝰ. anpossibilis infacien¬
do Occauus analialegesatis caueat᷑ id qđ in hacnouasig¬
nificat᷑ Nonus an hoc aliomodo fieripossit qđ noua lege
cõp̃hendit̃. Decim quo animoquis legẽferat. Vnde ci¬
m̃. quo animo c̃tradicat Duo decimi c̃ieccura quaquȩ¬
uł sinon fuerit accepta His sẽꝑ locis lex diuidit᷑ & rogr¬
tio nonnũquã & loci & scripti &uoluntatis aut difi¬

Expanded text:
ni qualitate, id est epilogica quaestione. Omnes species negotini qualitate, id est epilogica quaestione. Omnes species negotihabent suos certos locos divisionis. Negotialis scripto, cum lex fertur vel rogatio, quot locis dividitur? tredecim: cum verba scriptna, an dubia et anceps. Sequens locus qui erit? cum quaerimus, an contra legem vel decretum vel morem feratur, et si quid huiusmodi fuerit. Qui tertius? an honesta sit lex, quam ferimus. Quartus? an utilis vel iusta. Quintus? an necessaria. Sextus? an facilis in accipiendo. Septimus? an possibilis in faciendo. Octavus? an alia lege satis caveatur id, quod in hac nova significatur. Nonus? an hoc alio modo fieri possit, quod nova lege conprehenditur. Decimus? quo animo quis legem ferat. Vndecimus? quo animo contra dicat. Duodecimus? coniectura, qua quaerobata vel si non fuerit accepta. His semper locis lex dividitur et rogatio? nonnumquam et locis scripti et voluntatis aut defi
Abbreviated transcription (Latin):
omnib: literis scribitur: it ano n omnib: locis om̃is mate¬
ria diuidit̃ Qđ ipsũ fieri &iã in c&eris statib: scire de¬
bemus cũ accusctor id qđ negamꝰ querit a quosit ad¬
dis occurrimꝰ trib: Aut ignorantia sidicam nestio:
aue si mipsũ aduersariũ recorqueamꝰ ut dicam tufe¬
gisti autsiin aliũ quẽ lib& ut puta ille fec̃
Hefinutio qđ mnodis diuidit᷑ : sex defin¬
tione collectione quantite cõparatione c̃ieccura qualita¬
te quȩ spectat᷑ iusto utili onesto epilogica questione. Abso
A parcib:iusta uoluntate epilogica questione al quando
& lociscripti & uoluntatis cũ scriptũ recip̃ quib a sũ mo
tione sic̃pensatiuus a cõpensatione si uenialisauenia Qui
saluloci a refutatione a sũptionis ꝑconiecturã uł quan¬
titatẽ relatione remotione a fine a collectione ama¬
lestate a cõparatione facti & ad sũptionis c̃lectura cõmu¬

Expanded text:
omnibus litteris scribitur, ita non omnibus locis omnis mateomnibus litteris scribitur, ita non omnibus locis omnis materia dividitur, quod ipsum fieri etiam in ceteris statibus scire debemus. Cum accusator id quod negamus quaerit a quo sit addis occurrimus? tribus: aut ignorantia, si dicamus ‘nescio’; aut si in ipsum adversarium retorqueamus, ut ‘tu fecisti’; aut si in alium quemlibet, ut puta ‘ille fecit’. Definitio quot locis dividitur? sex: definitione, collectione, quantitate, conparatione, coniectura, qualitate, quae spectatur iusto utili honesto, id est epilogica quaestione. Absola partibus iusti, voluntate, epilogica quaestione: aliquando et locis scripti et voluntatis, cum scriptum recipit quaestiotione, si conpensativus, a conpensatione, si venialis, a venia. Qui sunt alii loci? a refutatione adsumptionis per coniecturam vel quantitatem, relatione, remotione, a fine, a collectione, a maiestate, a conparatione facti et adsumptionis, coniectura, commu
Abbreviated transcription (Latin):
so. fraudulent̃ dolose clã factũ eẽ cognoscimꝰus
Iateriaquib: modis considerat᷑
dixim ut fuste gladio laqueo
ueneno & ceteris qđ cũq: inthematũ positũ fuerit.
quib: excausis collocat᷑ aut contro uersiã faciat aut
augeat᷑ questiones. Post considerationẽ thema¬
tis quidfaciem: contro uersiã diuidimꝰ Indiui¬
sione quid catholii obseruandũ ẽ : ut pͥmoloco ꝓ¬
ponamꝰ p̃scriptiuas questiones de in de generales
tunc ad locos diuisionis ueniamꝰ qͥ in arte tradunt᷑
Prȩscriptionẽ sẽꝑ in prima parte tractabimus:
ñ sẽꝑ hã aliquando & mnnouissimã partẽ differenius. hoc
faciemus si autres in diuisa fuerit a utsuspecta ꝑsona Di¬
iectura qđ locis diuidit̃÷ x para graphe antiparagrapbe
te facultate ab initio ad finẽ diriuatione causeuerisimi¬
le defensione epilogica questione Sẽꝑ inominib: hislo¬
cis coniectura diuidime non sẽꝑ. Nã ut non omne nom̃

Expanded text:
se, fraudolenter, dolose, id clam factum esse cognoscimus. Materia quibus modis consideratur? diximus, ut fusti, gladio, laqueo, veneno et ceteris. Quodcumque in themate positum fuerit, quibus ex causis conlocatur? aut ut controversiam faciat aut ut augeat quaestiones. Post considerationem thematis quid faciemus? controversiam dividemus. In divisione quid καθόλου observandum est? ut primo loco ponamus praescriptivas quaestiones, deinde generales, tunc ad locos divisionis veniamus, qui in arte traduntur. Praescriptionem semper in prima parte tractabimus? non semper; nam aliquando et in novissimam partem differemus. Hoc quando faciemus? si aut res invidiosa fuerit aut suspecta persona. Diiectura quot locis dividitur? decem: paragraphe, antiparagraphe,te, facultate, ab initio ad finem, derivatione causae, verisimili defensione, epilogica quaestione. Semper omnibus his locis coniecturam dividemus? non semper; nam ut non omne nomen
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝓrege deiotaro. ubi ostendit qua ostendit qͦ fiducia
aduersari & quid oppinantes deiotarũ reũ ad cesarẽ
deuaricarine In narratioñ quid pͥmã uidenduẽ an
ea uti debem Nã in plerisq: narrationẽ materia ñ re¬
cip̃ Quando ñẽ narrandũ : cũ auc obs causȩ eras geste

Expanded text:
ut pro rege Deiotaro, ubi ostendit qua fiducia ut pro rege Deiotaro, ubi ostendit qua fiducia adversarii et quid opinantes Deiotarum reum ad Caesarem devocarint. In narratione quid primo videndum est? an ea uti debemus; nam in plerisque narrationem materia non recipit. Quando non est narrandum? cum aut obsunt causae res ge
Abbreviated transcription (Latin):
uabim: neaut nimiũ pauca sint. aut nimiũ plura Quan¬
dopauciorib: utendũ ẽ principiis. quando insinuationon
ẽnecessaria Quando plurimis: quando in sinuatioñ fue¬
ritutendũ Ita tam̃ nemiũ plura sint Curita : qñi ñ ibi c̃su¬
menda oratio est Quando in sinuatioñ utem : cũ animũ
iudicis infestũ nob senserimꝰ. Quabdbmodis hocintol¬
lemstrib Aut enĩ ẽimpsa causa q̃dã turpitudo aut ab
bis qͥ ante dixer̃ iã quiddã auditoriꝑsua sũ uidet aut tẽ¬
porelocus dicendidat᷑ cũ iudices ia defessis audiendo quid
ẽpecchesis: cũ ante narrationẽ aliquid uaerditatis afferi¬
m̃ ut fec̃cicero ꝓroscio Quid ꝓparasceue : si ue p̃paratio si¬
ue p̃structio ꝓcatas ceua ẽ : quaiudicẽ nob̵ p̃param̃ cũ
aut q̃dã nob̵ obs. & illis prius occurrendũ ẽ . ut fecit cicero
ꝓoppio conera mñ cote autoritatẽ . a ut cũ qdã ꝓs & ea¬
debemutilit̃ spargere q̃ nob̵ ꝑtocã actionẽ ꝑdessepossint

Expanded text:
vabimus? ne aut nimium pauca sint aut nimium plura. Quando paucioribus utendum est principiis? quando insinuatio non est necessaria. Quando plurimis? quando insinuatione fuerit utendum, ita tamen, ne nimium plura sint. Cur ita? quoniam non ibi consumenda oratio est. Quando insinuatione utemur? cum animum iudicis infestum nobis senserimus. Quibus modis hoc intellegemus? tribus: aut enim est in ipsa causa quaedam turpitudo; aut ab iis, qui ante dixerunt, iam quiddam auditori persuasum videtur; aut eo tempore locus dicendi datur, cum iudices iam defessi sunt audiendo. Quid est proecthesis? cum ante narrationem aliquid causa docilitatis adferimus, ut fecit Cicero pro Roscio. Quid est proparasceue sive praeparatio sive praestructio? Procatasceua est, qua iudicem nobis praeparamus, cum aut quaedam nobis obsunt et illis prius occurrendum est, ut fecit Cicero pro Oppio contra M. Cottae auctoritatem: aut cum quaedebemus utiliter spargere, quae nobis per totam actionem prodesse possint,