comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deu trre opportere Neluis dium fidum dicebat diouusfilim ut
deuerure oppore castorem. et putabant hunc esse sanctum a Sa¬
bmña Lngua: et herculem agrȩca. Idem hic diespiter dicitur
infimus : qui est coniunctus ferre: ubi om̃ia oriũtur ui abori¬
untur q uoes qđ finis ortum ortus dictus qđ Iouis Funo¬
coniunx et is çelum: hec terra que cadem tellus. et radista
oa ui qđ itar sabinas Neh solum it ci lucet ut exto deo dies sit¬
solona lb qđ sola luret noctu. Itaꝙ ta dicta noctiluca inpalatio
nara ibi noctu lucet templum Hlanc ut solem appollinem qui¬
datimdi en hĩo qdt iuna in altitudinẽ et latitidinẽ simnul etꝰ
duuiana appellata liuic epicarmus fnni prospinas quoꝙ apte¬
dlita muod sellat aesse sub terris clicta pros pma. qđ hec ut serpens
iodo uodelram modo insi nistrã partem late moueturi Serpe¬
mode prosertrrr idemm dicebant ut Plautus qđ scribit quasi

Expanded text:
deierare oportere. Aelius Dium Fidium dicebat Diovis filium, ut deierare oportere. Aelius Dium Fidium dicebat Diovis filium, ut Graeci Διόσκορον Castorem, et putabat hunc esse Sancum ab sabina lingua, et Herculem a graeca. Idem hic Dis pater dicitur, infimus qua est coniunctus terrae, ubi omnia ut oriuntur, ita aboriuntur : quare, quod finis ortus, Orcus dictus. Quod Iovis Iunoconiunx et is caelum ; haec terra quae eadem tellus, et ea dictaSol, vel quod ita Sabini, vel quod solus ita lucet, ut ex eo deo dies sit. Luna vel quod sola lucet noctu, itaque ea dicta Noctiluca in Palatio; nam ibi noctu lucet templum. Hanc ut Solem Apollinem, quiLatinum, et hinc quod luna in altitudinem et latitudinem simul it, Diviana appellata. Hinc Epicharmus Ennii Proserpinam quoque appellat, quod solet esse sub terris. Dicta Proserpina, quod haec ut serpens modo in dexteram modo in sinistram partem late movetur. Serpere et proserpere idem dicebant, ut Plautus quod scribit: Quasi
Abbreviated transcription (Latin):
terris gentis om̃is peperit et resumit denuo quȩ dat cibaria
ut aitꝰ Ennius que qđ gerit fruges ceres Antiquis eł qđ nc̃
et idem hi dei cxlum etꝰ serma. Iupiter et iuno. qđ auit ait
Erinius. Istic est is iupiter: quem dico quem graeci uocant
qui uentus est eo nubes imberpostea. atq ex imore
frigus uentis post fit aer denuo. Hȩe propter iupiter sũt ista
que dico tidi qua mõtalis atꝙ urbes belluasꝙ om̃is uuat qđ
hie om̃es et sub hoc cundem appellans dicit : diuũꝙ homiũm
ꝓpate ulex Rater qdd patefecit semen nam tuñ ests coniit¬
otunt et inde cum exit qođ oritur Noc idem magis ostendit
omitnquiuis hat nomen Nam olim diouis et diespiter dictus id
ent. diespater &̃ quo dei dicti: qui inde et dies et diuñ d nde
el dcio duuis fidus. Itaq inde eius ꝑforatũ tectum eut eaui¬
adatun duus iae saelumi. Quidam negant subites bilrhunic

Expanded text:
Terris gentis omnis peperit et resumit denuo, quae dat cibaria, Terris gentis omnis peperit et resumit denuo, quae dat cibaria, ut ait Ennius. Quae quod gerit fruges, Ceres : antiquis enim quod nunc G C. Idem hi dei Caelum et Terra, Iupiter et Iuno, quod ut ait Ennius: Istic est is Iupiter quem dico, quem Graeci vocant Ἀέρα, qui ventus est et nubes, imber postea, Atque ex imbre frigus, ventus post fit, aer denuo. Haece propter Iupiter sunt ista quae dico tibi, Quoniam mortalis atque urbes beluasque omneis iuvat. Quod hinc omnes et sub hoc, eundem appellans dicit: Divumque hominumque pater rex. Pater, quod patefacit semen, nam tum esse conceptum patet, inde cum exit quod oritur. Hoc idem magis ostendit antiquius Iovis nomen; nam olim Diovis et Diespiter dictus, id est dies pater. A quo dei dicti qui inde, et dius et divos, unde sub divo, Dius Fidius. Itaque inde eius perforatum tectum, ut ea videatur divom id est caelum; quidam negant sub tecto per hunc
Abbreviated transcription (Latin):
iunctione sius uenus tine comicos hĩs uuerio a ento nides¬
nerbei. non qđ iuinoeͥ uelit uenus sed untire ipsa uictoria
ab eo qđ suꝑ ati uincuntur. utriq testes poesis: qđ et uictoria et
uenus dicitur celigena. tellus einim qđ prima uincta cȩlo ui¬
ctoria ex eo. łdeo hec cum corona et palma: qđ corona uin¬
clum capitis et ipsa a uinctura dicitur. Uiere ẽ uincere a quo
est insota. Ennius. Ibant mala ciuiere ueneriam. Corollam
palmam qđ exueraq parte natura iuncta habet paria folia
pocte de caelo qd semen igneum cecidisse dicunt ĩ mare aci
natam ex spumis uenerẽ coniunctione ignis et humoris quam
hñt uim significantes seueris aqua uinatis dicta uita: et illud
principiũ a satu ẽ dictus saturnus: et qđ ignis saturnalibus ce¬
eĩ suꝑioribus mitunt. Terra ops qđ hĩc om̃e opus: et hac opus
ad uiuendum: et ideo dicif ops mater: quod terra mater. Hlȩc eis

Expanded text:
vinctionis vis Venus; hinc comicus: Huic victrix Venus, Videsvinctionis vis Venus; hinc comicus: Huic victrix Venus, Videsne haec? Non quod vincere velit Venus, sed vincire. Ipsa Victoria ab eo, quod superati vinciuntur. Utrique testis poesis, quod et Victoria et Venus Caeligena: Tellus enim quod prima vincta Caelo, Victoria ex eo. Ideo haec cum corona et palma, quod corona vinclum capitis, et ipsa a vinctura dicitur vieri, id est vinciri; a quo est in Sota Enni: Ibant malaci viere Veneriam corollam; palma, quod ex utraque parte natura vincta habet paria folia. Poetae de caelo quod semen igneum cecidisse dicunt in mare ac natam e spumis Venerem, coniunctione ignis et humoris quam habent vim, significant esse Veneris. A qua vi natis dicta vita, et illud principium, ab satu est dictus Saturnus, et quod ignis, Saturnalibus cerei superioribus mittuntur. Terra Ops, quod hic omne opus et hac opus ad vivendum; et ideo dicitur Ops mater, quod terra mater. Haec enim
Abbreviated transcription (Latin):
dium et pores po  lonima et cortus humiduse et firrgidum
erm siutorua parere solet genus renis codecoratams poulus
mors frgide sunte humi ut supra ostendi quibus iunedis cbũ
eterm omĩa et genuerĩt qđ ꝑ hos natura frigori nuscet cu¬
otemi atꝙ humon aritudinẽ. Reetȩ igitur Pacuuius qđ ait
anima acther adiungat. et funius Terram corous quet der¬
perit ipscin capere neq dispendi facere hiluna anim e etm
poris discessus qđ natisi sexius inde exitium audor mit inumã
inuenit initia inde om̃e corpus ubi nimius ardor aut hunõ
utinterit. aut si manet sterile. quoi testis estas et hyenis qđ
in altero ciex andet et spica aret: in altera natura ad nascen¬
da cum imbre et frugore luctare nõ uult et totues uero ex¬
pectat. Igitur duplex causa nascendi. ignis etaqret deo cor
nuptĩs in limine adhibentur qđ coniungit. Hlinc et masuenis
qđ ibi senien: aqua foemina qđ fetus abeius rierenus hade

Expanded text:
um et Terra, quod anima et corpus. Humidum et frigidum terra, sive : Ova parire solet genus pennis condecoratum, Non mores frigidae sunt humi, ut supra ostendi. Quibus iuncti caelum et terra omnia ex se genuerunt, quod per hos natura : Frigori miscet calorem atque humori aritudinem. Recte igitur Pacuius quod ait Animam aether adiugat, et Ennius : Terram corpus quae dederit, ipsam capere, neque dispendi facere hilum. Animae et corporis discessus quod natis is exitus, inde exitium, ut quom in unum ineunt, initia. Inde omne corpus, ubi nimius ardor aut humor, aut interit aut, si manet, sterile; cui testis aestas et hiems, quod in altera aer ardet et spica aret, in altera natura ad nascenda cum imbre et frigore luctare non volt et potius ver expectat. Igitur duplex causa nascendi ignis et aqua; ideo ea nuptiis in limine adhibentur, quod coniungitur. Hinc et mas ignis, quod ibi semen; aqua femina, quod fetus ab eius humore. Et horum
Abbreviated transcription (Latin):
scuna dialis : ui surimalis quom dialis atout sit. Dicius endi
surinalis asurida quoius eł in fasis series agiua les sunt ÷ face
fmen sau larer idiuo patre fulatre. Sali csaltandopere fatẽ

Expanded text:
scura Dialis et Furinalis, quom Dialis ab Iove sit, Diovis enim, scura Dialis et Furinalis, quom Dialis ab Iove sit, Diovis enim, Furinalis a Furrina, cuius etiam in fastis feriae Furinales sunt. Sic flamen Fal
Abbreviated transcription (Latin):
his possta qui questionũ iudicia exexcet. que stores dicti Ir¬
buni militũ q mnitebanstrribuns plebi qđ extribunis mi¬
Litum pͥmum tribuni plebei facti qui plebem defende quo:
instcesione crustumerina. Dictator qeđ actonsule dicebat. quoi
dicto audentes om̃es essent. Magister ⁊quitus qđ sum̃a potas
huius inequites et accessos: ut est sum̃a ppłi dictator & quo
nsquoq nnagisser ppłi appellatus Relique quod meraores q uers
gistri dicei magistratus ut ab albo albatus Sacer dores oniuer
ab hos sublicius est factus primũ: ut restitutus sepen quom uleo
et ius et dis nyberim nõ medioeri ritu siant. Curions dite aco
riisut in his sacra faciant. Hamines qđ in latio capite ueleto
enint semꝑ ac caput cinctum habebant silo Nlamines dicti
eiom singuli cognomina hũt ab eo qui satra faciunt. Saol etuno
sunt cptu ꝑtim sunt obscura. aꝑta ut Martialis. ualcanalis ob¬

Expanded text:
his postea, qui quaestionum iudicia exercent quaestores dicti. Trhis postea, qui quaestionum iudicia exercent quaestores dicti. Tribuni militum, quod telitum primum tribuni plebei facti, qui plebem defenderent, in secessione Crustumerina. Dictator, quod a consule dicebatur, cui dicto audientes omnes essent. Magister equitum, quod summa potestas huius in equites et accensos, ut est summa populi dictator, a quo is quoque magister populi appellatus. Reliqui, quod minores quam hi magistri, dicti magistratus, ut ab albo albatus. Sacerdotes universab his Sublicius est factus primum, ut restitutus saepe, quom in eo sacra et uls et cis Tiberim non mediocri ritu fiant. Curiones dicti a curiis, qui fiunt ut in his sacra faciant. Flamines, quod in Latio capite velato erant semper ac caput cinctum habebant filo, filamines dicti. Horum singuli cognomina habent ab eo deo cui sacra faciunt; sed partim sunt aperta, partim obscura. Aperta, ut Martialis, Volcanalis; ob
Abbreviated transcription (Latin):
uocunt. Qus Rina asua dicta uece Anas amaudo nergus
qo mergendo ⁊ fi quã captat escam Item alie in hoc generet in
item coruitata primo uolligo ut degypti in flumine quadra¬
pes. sic inlatio nominati lira: et siber lira qđ succidt̃ dicitma
arbont radices in ripa. atꝙ ens dissolue̾ alitra. fiber ab extrema
ona fluminis dextera et sinistra: maxie qđ solet uideri : et Anti¬
qui sebrum dicebant extremũ. ã quo insagis fimbrit. et in
ue sunt hominum propria primum de inde de pecensier¬
tio de feris scribam. Incipiam ab honore publico. Consul no¬
minatus qui consuleret ppłm: et Senatũ. nisi illine petius: ut
preiret. fure et exercitu a quo id lucilius. Ergo pretorium
estante et preire. Censor ad quouis censione id ẽ arbitri¬
um censeret populus. Aedilis qui aedis sacras et priuatas pro¬
curaret. Questores a querendo qui conꝗrerẽt publitas pecuni¬
as et maleficia : que truimuiri capitales nune conꝗrit. ab

Expanded text:
a dicta voce, anas a nando, mergus quod mergendo in aquam captat escam. Item alia in hoc genere a littera commutata, primo volligo. Ut Aegypti in flumine quadrupes sic in Latio, nominati lutra et fiber. Lutra, quod succidere dicitur arborum radices in ripa atque eas dissolvere: ab λύω. Fiber, ab extrema ora fluminis dextra et sinistra maxime quod solet videri, et antiqui fibrum dicebant extremum, a quo in sagis fimbriae et in num propria primum, deinde de pecore, tertio de feris scribam. Incipiam ab honore publico. Consul nominatus, qui consuleret populum et senatum, nisi illinc potius unde dictus qui praeiret iure et exercitu; a quo id Lucilius: Ergo praetorum est ante et praeire. Censor, ad cuius censionem, id est arbitrium, censeretur populus. Aedilis qui aedes sacras et privatas procuraret. Quaestores a quaerendo, qui conquirerent publicas pecunias et maleficia, quae triumviri capitales nunc conquirunt; ab
Abbreviated transcription (Latin):
temtum aliudue quid celabant ab inculcando culcita deeluirac
quuqel i nslet nebant asternodo sameulu afpelab cat. Eualuenar
daiuaqd paunatuma. et amphimallũ : symȩta contra Pat inu ni¬
tolitudine toruius in mulieris capite ornatussie ua simoplisce
stansuonae stonuribcire hectumn nõ alum scabelac ln abiore

Expanded text:
tomentum aliudve quidtomentum aliudve quidquid insternebant, ab sternendo stragulum appellabant. Pulvinar gallica, ut gaunaca et amphimallum graeca; contra Latinum tosimilitudine torulus, in mulieris capite ornatus. Qua simplici scansione scandebant in lectum non altum, scabellum, in altiore
Abbreviated transcription (Latin):
dudta ⁊ De inde Rauduscula ꝗd urrata fint. des ianaia senlom nc
enia uete niuis in mancipiis ser iptũ. riudusculo libram serteo Hune
uideo portas dici. in palatio mutionis amugitu qdea pecus imbuti
tatũ antiquũ oppidũ exigebant. Alteram Ramariulam a fiocia di¬
otimi quo hł snadus in noualia ad uolupie sacellũ: Tertia ẽ ba¬
nualis dicta aͦ Iuno qe iõ ibi positũ łani signũ et us pri¬
stitutiĩ apompilio. Ut scribit ĩ annalibus Piso ut sit appta seꝑ
nisi quom bellit sit nusꝗ traditũ est memorie pompilio Regeo
hac Lectica qđ legebãt unde iam facerẽ tstrimetdi nus il¬
Uaset niũ sit ĩ custtis lecticas ne essent : terras sublimuis inhis po¬
nebant. nisi ab eo qđ graeci antiqui dicebãt. Aexꝑꝯti. lectum
potius ꝙ lecticam. inuduebãt qđ fere stramẽta erant. Esegete
sege sinci appellarũt: ut et nuc in castris nsi si agrecis tlam
Sescegpois ubi lectus mortui fitut dicebant feretuo. nostre arat¬

Expanded text:
dicta. Deinde Rauduscula, quod aerata fuit. Aes raudus dictum; ex eo veteribus in mancipiis scriptum: Raudusculo libram ferito. Hinc video portas dici. In Palatio Mucionis a mugitu, quod ea pecus in buceta tum ante antiquum oppidum exigebant; alteram Romanulam, ab Roma dictam, quae habet gradus in Nova Via ad Volupiae sacellum. Tertia est Ianualis, dicta ab Iano; et ideo ibi positum Iani signum; et ius institutum a Pompilio, ut scribit in Annalibus Piso, ut sit aperta semper, nisi cum bellum sit nusquam. Traditum est memoriae, Pompilio rege hae. Lectica, quod legebant unde eam facerent stramenta am nunc fit in castris. Lecti, quod, ne essent in terra, sublimis in his ponebant; nisi ab eo quod Graeci antiqui dicebant λέκτρον, lectum potius. Qui lecticam involvebant, quod fere stramenta erant e segete, segestria appellarunt, ut etiam nunc in castris, nisi si a Graecis: nam στέγαστρον. Ubi lectus mortui quod fertur, dicebant feretrum nostri, Gra
Abbreviated transcription (Latin):
dula et auliarie & cibo q̃đ ciltere fico: altere milio fiunt pin¬
gues. Aquatilium uocabula animalium. Partim sunt uernacu¬
est q uratonu ocabula prisciumꝰ pleraq inaslataratenre stribus
ex aliquato pe arte similibus rebus ut anguilla lingula eas ulis
elulidieo lorisus ut hec asellus umbna. furdus. Alia iui qua¬
dum ut hec iupus canicula Torpedo atem arrcouehulus salu¬
qua enenecisiut Reloris ostree Echinus uernaculalaa saqua¬
quau dl nrenisuatꝰ s prtente Rectunculi: Unguesi Sunt ẽt auĩalia ⁊ aqua
Que inte ram inferdum exeant. Alia grecis uecabus situs pola¬

Expanded text:
dula et miliariae a cibo, quod alterae fico, alterae milio fiunt pindula et miliariae a cibo, quod alterae fico, alterae milio fiunt pingues. Aquatilium vocabula animalium partim sunt vernacuatque uraeon. Vocabula piscium pleraque translata a terrestribus ex aliqua parte similibus rebus, ut anguilla, lingulaca, sudis; alia a coloribus, ut haec: asellus, umbra, turdus; alia a vi quadam, ut haec: lupus, canicula, torpedo. Item in conchyliis aliqua ex Graecis, ut peloris, ostrea, echinus. Vernacula ad similitudinem, ut surenae, pectunculi, ungues. Sunt etiam animalia in aqua, quae in terram interdum exeant: alia Graecis vocabulis, ut poly
Abbreviated transcription (Latin):
nus hic de alia causa esse dictus: atq in sabinis: et sic Diane de
quibus supra dictum ẽ qđ ad in mortalis attinet: Haec de incȩ¬
ps qđ cid mortalis attinet iuideamus De his canimalia intribus
Lacis qđ sunt ĩ aere: in aqua: interra: a summa parte infiniã
descendam. Primũ nomen nominẽ: Alites alii uolucres: auola¬
tu : de inde generatim: de his plereq a suis uocibus: ut hec. Up¬
upa Cuculus coruus trundo. Ulula Bubo: Item hȩc Pauo. An¬
ser Gallina. columba. Suntoꝵ aliis decausis appellate. ut. Noctua
qđ noctu caanit ac uigilat. Lusciola qđ luctuost tanere extimat:
atto esse ex attica Progne in tuctu facta auis. Sie Malleneus. et
natacilla. altera qđ mncapite ht plumã elatã. altera qđ semper
mouet caudam. Merula qđ mera: id est sola uolitat. Contra ab
ro simaculi qđ gregatim : ut quidã greci greges gengeni :fice¬

Expanded text:
nus hic de alia causa esse dictus atque in Sabinis, et sic Diana, de nus hic de alia causa esse dictus atque in Sabinis, et sic Diana, de quibus supra dictum est. Quod ad immortalis attinet, haec; deinceps quod ad mortalis attinet videamus. De his animalia in tribus locis quod sunt in aere, in aqua, in terra. A summa parte ad infimam descendam. Primum nomina omnium: alites ab alis, volucres a volatu. Deinde generatim: de his pleraeque ab suis vocibus ut haec: upupa, cuculus, corvus, hirundo, ulula, bubo; item haec: pavo, anser, gallina, columba. Sunt quae aliis de causis appellatae, ut noctua, quod noctu canit et vigilat, lusciniola, quod luctuose canere existimatur atque esse ex Attica Progne in luctu facta avis. Sic galeritus et motacilla, altera quod in capite habet plumam elatam, altera quod semper movet caudam. Merula, quod mera, id est sola, volitat; contra ab eo graguli, quod gregatim, ut quidam Graeci greges γάργαρα. Fice
Abbreviated transcription (Latin):
secundo uẽto uectus est tranꝗllo mari uentum gaudeo. Bellona
ẽ bello: nunc quȩ duellona aduello. Mars ab eo qđ maribus m
maribus inbello prȩ est. aut qđ Sabinis acceptus ibi est mamers :
Ouirinus aquiritibus. Urtus ut uirilibus a uirilitate. Nonos cb ho¬
nesto honere : Itaq honestum dicitur qđ honenitum. et dictum
honus est honos qui sbstinet remp. Castoris nomen graecum
Polluicis agrecis in latmis luteris ueteribus nomen qđle inserl
congruente: Feronia minerua. Nouensides: a Sabinis paulo ali¬
ter ab eisdem dicimus herculem: Uestam. Salutem Fortunam
fontem sidem ea re sabiũ lingna molent: quȩ łatii Regis
uoto sunt Romȩ dedicatȩ. Nam ut annales dicunt: uouit opi
Noreue. diioui. Saturnoꝙ soli lunȩ. Uulcano: et Summano. Item¬
ꝙ larunde. Termino Quirmo Portunno laribus. Siane lucineq
equis nõ nulla nomina. Inutraq lingua hñt radites. ut arbo¬
res quȩ in confinio nate in utroq agro serpent. Potest eim. Satũ¬

Expanded text:
secundo vento vectus est Tranquillo mari, ventum gaudeo. Bellona ab bello nunc, quae Duellona a duello. Mars ab eo, quod maribus in bello praeest, aut quod Sabinis acceptus ibi est Mamers. Quirinus a Quiritibus. Virtus ut viri vis a virilitate. Honos ab honere sive onere: itaque honestum dicitur quod oneratum, et dictum: Onus est honos qui sustinet rempublicam. Castoris nomen graecum, Pollucis a Graecis; in Latinis litteris veteribus nomen quod est, incongruente. Feronia, Minerva, Novensides a Sabinis. Paulo aliter ab eisdem dicimus haec: Palem, Vestam, Salutem, Fortunam, Fontem, Fidem. Et arae Sabinum linguam olent, quae Tati regis voto sunt Romae dedicatae: nam, ut annales dicunt, vovit Opi, Florae, Vedio, Iovi Saturnoque, Soli, Lunae, Volcano et Summano, itemque Larundae, Termino, Quirino, Vortumno, Laribus, Dianae Lucinaeque. E quis nonnulla nomina in utraque lingua habent radices, ut arbores quae in confinio natae in utroque agro serpunt: potest enim Satur
Abbreviated transcription (Latin):
hoout de una dempta uncia deitoꝵ des dieos depior es t ne
Seclo mmmi id usiculis Denarii qđ denari ciđ de nos aeiis per¬
areneia stonistectius septimus dictus. Numrai lena radecuma
Ertella qͥdđ librã pondo cs ualebas ⁊ erat epargento parua Sim
bella: qd libelle dimidiũ qđ semis assis Terrũcius atribus unciss
q̃ libelie ut hȩc quarta pars sic quadrans cissis. Eadem pecunia
uocabulũ mufat Nam potest itẽ dici dos arribo merces corolla¬
numdos sinuptaꝵ causa data. Hec graece so. Ita eĩm
hor siculi ab eodẽ donũ. Nam gmece ut
et alii so¬

Expanded text:
unde una dempta uncia deunx; dextans dempto sextante; gento nummi; id ab Siculis. Denarii, quod denos aeris vaiarent, ab semis tertius sestertius dictus. Nummi denarii decuma libella, quod libram pondo as valebat, et erat ex argento parva. bella, quod libellae dimidium, quod semis assis. Terruncius a tribus unciis, quod libellae ut haec quarta pars, sic quadrans assis eadem. Pecunia vocabulum mutat, nam potest item dici dos, arrabo, merces, corollarium. Dos si nuptiarum causa data; haec Graece δωτίνη, ita enim hoc Siculi. Ab eodem donum, nam graece ut ut alii
Abbreviated transcription (Latin):
ex qua fiuetus maior Itinc ẽ qui grecis usus qđ bos
non ut nune topog atori. possint ĩ latio quoqꝑ ut ingracia
aslus uocibus hec eadem ficta. Armẽta qđ boues ideo maxime
osurabana: ut inde eligerent ad anandũ. inde Nrim̃ta dicta
postea tertia lttera extrita. Uitulus uł grace antiquitus
ad agrum colendum posset. Capra :carpa. a quo scriptum om̃¬
arpericmpre ircus quod Sabini fircus qđ illic foedus in la¬
tio rure edus qui inurbe ut in multis aldito aedus. Porcus
qt Sabini dicto & primo poreo poride portus: nisi si agrecis:
sunt. quer in sacrificis exta s collo nõ in ueru toquunt.
quas et Accius seribit. E inpontificiis libris udenub niã
a saga cor eusia qđ signuom cũm dento canere dicuns ihic atẽ
be uoctolucus in cisti er iuenaindo signon core da ut pa¬

Expanded text:
Ex quo fruEx quo frunon ut nunc πρόβατον. Possunt in Latio quoque ut in Graecia ab suis vocibus haec eadem ficta. Armenta, quod boves ideo maxime parabant, ut inde eligerent ad arandum; inde arimenta dicta; postea I tertia littera extrita. Vitulus, quod Graece antiquitus ad agrum colendum posset. Capra carpa, a quo scriptum omnicarpae caprae. Ircus, quod Sabini fircus; quod illic fedus, in Latio rure edus, qui in urbe ut in multis A addito aedus. Porcus, quod Sabini dicunt APRIMO PORCOPOR; inde porcus, nisi si a Graecis, sunt quarum in sacruficiis exta in olla, non in veru cocuntur, quas et Accius scribit et in pontificiis libris videmus. In tuba ac cornu, aliquod signum cum dent, canere dicuntur, quod hic item et noctulucus in custodia et in venando signum voce dat, ca
Abbreviated transcription (Latin):
Medicina
Sbro apictur quare quod qđ ab arte artifex dicitur. Nec mł¬
ta m e obstum relinquã Si milis causa que ascientia uocat
biliqua ut prestigiator monitor momenclator. Sic ẽt que a spa¬
tio quodam dicunt Cursor natator pugil. et in hoc genere
que sunt uocabuia pleraq apta: ut legulus. alter cib oleis: ab¬
ditis : Uestigator et uenator tamen idem qđ undemiator
taraaestigiis ferare quas indagatur. Uenator auentũ. qđ
seꝗtur uerbum aduentum et guentum : Hȩc de hominibus
pit qđ sequitur depecore hȩc. Pecus ab eo qđ ꝑ pascebart:
aquo pecori uniuersa : quod in pecore pecunia tum pastorib
osistesct R standdi fundam̃tum pes. a quo dicitur in ine¬
difiuiss urea pes magnius & qui negotiu instituit pedem po¬
suisse apede pecudem appellarũt: ut ab eodem pedicumi et
pedise quus et peculasorit oues aliud ue quid. Ie eim peculiũ
primus hinc peculatum publicum primo ut cumi ꝑe corerduce¬
retur multa rettua est coactum Impubicom: si erat auersum

Expanded text:
a libro aperietur. Quare quod ab arte artifex dicitur nec multa in eo obscura, relinquam. Similis causa quae ab scientia vocantur aliqua, ut praestigiator, monitor, nomenclator : sic etiam quae a studio quodam dicuntur, cursor, natator, pugil. Etiam in hoc genere quae sunt vocabula pleraque aperta, ut legulus,...alter ab oleis, amiator, vestigator et venator, tamen idem, quod vindemiator, tor a vestigiis ferarum quaset in venrbum adventum et adventum. Haec de hominibus. Hic quod sequitur de pecore, haec. Pecus ab eo quod perpascebant a quo pecunia universa, quod in pecore pecunia tum pastoribus consistebat; et standi fundamentum pes, a quo dicitur in aedificiis area pes magnus, et qui negotium instituit pedem posuisse : a pede pecudem appellarunt, ut ab eodem pedicam et pedisequum. Et peculia tori atque oves aliudve quid, id enim peculium primum. Hinc peculatum publicum primo, tum cum pecore diceretur multa et id esset coactum in publicum, si erat aversum.
Abbreviated transcription (Latin):
cauium sic ortum. Uunde oĩa apud Hesiodum & chauo ca¬
iocaelum Tetr dicta ab eo: ut delius seribit: qđ teritur
in messi erituma qͥđ tum frumẽtum teritur & triuolum
qui teritur. Hin fines agroꝵt termini: qđ eae partes ꝑꝑ iterli¬
muttiretimaxĩe teruntur. Itaq hoc cum inlatino is aliquot
erecia arcas: uias qdem ittr. qđ ea uehendo teriti terindet
seecia &t cigendo teritur etiam ambitus i tea q d cincuende toci¬
tues. Ameites potietis eouritum esse destoidune: Ieio reti posu
eres smbitus parietis entiutut suña eerie que seltsteri poni¬
uateolan cadentis dite cubitis pinsibat humi dosietus ad poa
sutumus ideins. humatus mortuus qui terra cbratas cis eo ꝗ¬
fiemanus conibustus eirinsep ulehtũ eius abieta ghebamoooese
inpure csido homio Est egitis ut pontisices dicunt quod s̃huma¬

Expanded text:
cavum, sic ortum, unde omnia apud Hesiodum, a Chao, a cacavum, sic ortum, unde omnia apud Hesiodum, a Chao, a cavo caelum. Terra dicta ab eo, ut Aelius scribit, quod teritur; in messi tritura, quod tum frumentum teritur, et tricolum, qui terit; hinc fines agrorum termini, quod eae partes propter limitare iter maxime teruntur; itaque hoc, quod is in Latio aliquot e Graecia Arcas. Via sicut iter, quod ea vehendo teritur, iter actus, quod agendo teritur; etiam ambitus est quod circumeundo terites ambitust summa terrae quae solo teri possin terram cadentis dicere: cubitis pinsibant humum. Et quod terra sit humus, ideo is humatus mortuus, qui terra obrutus. Ab eo qui Romanus combustus est, si in sepulcrum, eius abiecta gleba non est, in purgando humo est opertum ut pontifices dicunt, quod inhuma
Abbreviated transcription (Latin):
summa ubi stelle: et id qđ Pacuuuius quom demostrauit
Qucit ⁊ hoc uide circum suprꝙ qđ complexus continet terram
Aiou subuĩgit id qđ nostri Cacelu memorane a qua biparti¬
ta diuusunt  Nuicretius suo unũ et uiginti libroꝵ initium
fecil ihoc Netheris et terre genitale quȩrẽ tempus Caelum
ddictum scribit Aclius qđ est caelatum. aut conenrio nonĩe
clielutus qd uꝑtum est ÷ non male qđ posterior multo potius
uelitlo q Caplum acelando. Sed non minus llua alteꝵ de
caelando ab eo potuit dici. quod interdiu caclat᷑. ꝗͣ qđ noctu
o lenulatur om̃io eo magis puto a chao chouum et hine sac
terrim cauum eaelum. Itaꝙ dicit androma noctiq caua cȩ¬
tesiomi lenentibus conficis bigis & Agamenonis in altysono
caco olippeo cauum cĩm cuppeum Et ennius item ad ua¬
uenem aeli ingentes fornites. Quare ut a cauo cauea et
ale et canuallis: cauata uallis. et cauete cauitione ut

Expanded text:
summum ubi stellae, et id quod Pacuvius, quom demonstrat summum ubi stellae, et id quod Pacuvius, quom demonstrat dicit: Hoc vide circum supraque quod complexu . Cui subiungit: Id quod nostri caelum memorant. A qua bipertita divisione Lucilius suorum unius et viginti librorum initium fecit hoc: Aetheris et terrae genitabile quaerere tempus. Caelum dictum scribit Aelius, quod est caelatum : aut contrario nomine, celatum, quod apertum est. Non male, quod prius multo potius a caelo quam caelum a caelando; sed non minus illud alterum de celando potuit dici, quod interdiu celatur, quam quod noctu non celatur. Omnino ego magis puto a Chao choum, hinc cavum eterram cavum caelum. Itaque dicit Andromacha Nocti: Quae cava caeli signitenentibus conficis bigis; et Agamemno: In altisono caeli clipeo: cavum enim clipeum; et Ennius item ad cavationem: Caeli ingentes fornices. Quare ut a cavo cavea et caullae et convallis, cavata vallis, et coelum a cavatione; ut
Abbreviated transcription (Latin):
uinalia sine iuino expediri: nec cura calabra: sine calatione potest
apir Incipiam de locis sub ipsius loci origine. Locus est ubi
Ttatum quid esse potest. ut nũc dicit᷑ collocatum. Ueteres
i ci dicere. solitos apparet apus ł ꝑlautum . Filiam hẽo grãdem
cassam dote. atq illocabilem: neq tam queo locare tuiqu¬
am. Apud fnniu oterm tẽca ubi liberi fanus inciuium
muro locaui: ubi quicq consistit Locus ab eo preco dicitur loca
muNđ usꝙ id emit quoad ĩ alio consistit. Pretiu illocarium
Qđ datur instabulo et taberna ubi consistãt. Sic loci mnulreb
tes initia consistũt. Loca natura scđm antiquã diuisionem
prima duo. Tertia et celum De inde particulatis utriusq
muita. Seli dicunt loca suꝑa et ea deorf. Terre lata ĩfera:
itta hoĩug ut asia. Sic caelum dicit᷑ modis duobus Nlam et
alia que nõ furopa. inqua esse siriã. et Asia dicit᷑ prioris ꝑs
asie inqua est fonia ac prouĩcia nr̃a. Sic caelum et parsei

Expanded text:
lia sine vino expediri nec curia Calabra sine calatione potest aperiri. II. Incipiam de locis ab ipsius loci origine. Locus est, ubi locatum quid esse potest. Ut nunc dicunt, collocatum, veteres id dicere solitos, apparet, apud Plautum: Filiam habeo grandem cassam dote atque inlocabilem Neque eam queo locare cuiquam. apud Ennium: O Terra Thraeca, ubi Liberi fanum in civium Maero locavit. Ubi quidque consistit, locus; ab eo praeco dicitur locare, quod usque idem it, quoad in aliquo constitit pretium; inde locarium, quod datur in stabulo et taberna ubi consistant. Sic loci muliebres, ubi nascendi initia consistunt. III. Loca naturae secundum antiquam divisionem prima duo, caelum et terra; deinde particulatim utriusque multa. Caeli dicuntur loca supera et ea deorum: terrae loca infera et ea hominum. Ut Asia, sic caelum dicitur modis duobus. Nam et Asia, quae non Europa, in qua etiam Syria, et Asia dicitur prioris pars Asiae, in qua est Ionia ac provincia nostra. Sic caelum et pars eius,
Abbreviated transcription (Latin):
sospitione eset deducti dicuntur inplanu. Abeis dictus u¬
cuss tuseus. et ideo ibi uortumnũ stare qđ is deus erauctus
orincess de celiarius: quia suspitione liberi essentennustun
apparet: qđ prime regionis quartum sacrarim seriptunisic
estaserulienses que triceos cirea miner iu uomao iuncta di
mote ntui intaderniola est. Cerulensis a edrr cut i sactie dis

Expanded text:
suspicione essent, deducti dicuntur in planum. Ab eis dictus Vsuspicione essent, deducti dicuntur in planum. Ab eis dictus Vicus Tuscus, et ideo ibi Vortumnum stare, quod is deus Etruriae princeps. De Caelianis qui a suspicione liberi essent, traductos apparet, quod primae regionis quartum sacrarium scriptum sic est: Caeriolensis: quarticeps circa Minervium qua e Caelio monte ite: in Tabernola es
Abbreviated transcription (Latin):
puro qđ a auentu tlam olim paludidus monserat areliguas qd¬
lusus łtat eocex urbȩ ad uchebant natibust diuns a esbie am us
eta qua sum dicie ue labrum: et excendebant ad finiũ nolam uiã¬
Tocus sacellum labrum U elabrum a uehendo. uelaturã face eg̃
nuc dicunt: qui id mercede faciũt. Mertes dicit ud merendo
scripsit quad rantis ratiti: Reliqua urbis loxa olim dis creto quom
argeoꝵ sacraria in septem et uiginti partis urbis sunt disposita
Argeos dictos putant aprincipibus qui cum hercule angiuo ut¬
nerunt. Romam: et in saturnia sosederunt. E quis orima seraor¬
tarsti tegio suburbana. secunda es quilina tertia collinaa. quan¬
ta pallantina. fn sub urbane regionis parte praincepisest ẽelus
monslanfele iubenno tusto duce nobili qui curm suacenait
cieutur Romiulo uenisse auxilio contra Latinunenegem ine
Soceli obitum. qđ nimis munita loca tenerent neo sine

Expanded text:
puto, quod ab advectu; nam olim paludibus mons erat ab reliquis diputo, quod ab advectu; nam olim paludibus mons erat ab reliquis disclusus, itaque eo ex urbe advehebantur ratibus : cuius vestigia, quod ea, qua locus sacellum Velabrum. Velabrum a vehendo. Velaturam facere etiam nunc dicuntur, qui id mercede faciunt. Merces dicitur a merendo scripsit: Quadrantis ratiti. VIII. Reliqua Urbis loca olim discreta, quom Argeorum sacraria septem et XX partis urbis sunt disposita. Argeos dictos putant a principibus, qui cum Hercule Argivo venerunt Romam et in Saturnia subsederunt. E quis prima scripta est regio Suburana, secunda Eta Palatina. In Suburanae regionis parte princeps est Caelius mons, a Caelio Vibenno Tusco duce nobili, qui cum sua manu dicitur Romulo venisse auxilio contra Tatium regem; hinc post Caelii mortem, quod nimis munita loca tenerent neque sine
Abbreviated transcription (Latin):
montibus: quos postea urbs muris conprehendit: Eͥ quas scpitoleum
dictum qđ hic quom fundam̃ta foderent᷑ aedis loues sapui
humanum dicit inuentu tline mons ante tarpeiuis dictup. a uit¬
ꝯurea mastale itas pcias que ibi aͥ saibinis necata aumis et sepultar
quosus nominis monum̃tum relictum : qđ et nunc eius irpestor¬
pesum appellatur saxum. flunc antea montem saturnium appela¬
tum prodiderunt: et ab eo late satirniam terramuties pnui
appellat  Antiquũ oppidũ in hac fuisse: Saturnia senoitur. Eusur¬
ipia et nunc manẽt tria qđ saturni fanus infaucibus qđ satur¬
nio porta quam hunius scribit ibi: quam nũc uotant pandanes po¬
đ post aedem Saturni in edificior logibus priuatis parietes po¬
tico muri sunt scripti. Aduentinũ aliquot decausis dicetiinoua
ab auibus qđ eo se& tyberi ferrent aues. Ali dregeuauentuoo col¬
banouꝗđ sit sepultus. Nli auentinũ ab aduentu hoiũtoo muaoxisie¬
uaust ⁊catinoneribi Diane templum sit constetuturas Eecuiquun qrs

Expanded text:
montibus, quos postea urbs muris comprehendit. E quis Capitolinum dictum, quod hic, quom fundamenta foderentur aedis Iovis, caput humanum dicitur inventum. Hic mons ante Tarpeius dictus a virgine Vestale Tarpeia, quae ibi ab Sabinis necata armis et sepulta; cuius nominis monimentum relictum, quod etiam nunc eius rupes Tarpeium appellatur saxum. Hunc antea montem Saturnium appellatum prodiderunt et ab eo late Saturniam terram, ut etiam Ennius appellat. Antiquum oppidum in hoc fuisse Saturniam scribitur. Eius vestigia etiam nunc manent tria : quod Saturni fanum in faucibus; quod Saturnia porta, quam Iunius scribit ibi, quam nunc vocant Pandanam; quod post aedem Saturni in aedificiorum legibus privatis parietes postici muri sunt scripti. Aventinum aliquot de causis dicunt. Naevius ab avibus, quod eo se ab Tiberi ferrent aves; alii ab rege Aventino Albano, quod ibi sit sepultus; alii Adventinum ab adventu hominum, quod commune Latinorum ibi Dianae templum sit constitutum. Ego maxime
Abbreviated transcription (Latin):
de. e sbida d u ex tabernis efferunt. Et oresi noensue eulsas imde
dicamuis uedes Cauum aedium dictier. que lound onsuiz usu
pariotus relinquebanir patalas que esset ad comunẽ opoar estu
do re testudinis similitudine: ut est ⁊̃ pretorio etostes strelitũ
erat in medio ut lucem capet deorsum. Quo umpluebrs d ieł̃
Imꝑlauium. Susum qua compluebat compluebuiurdi nut rũq eã plu¬
ud Iuscanicũ dictũ & tustis postea q̃ illort cauũ cieditũrsi rrempli
coepunt Mitium appellastĩ ad altiatibus tuscis Ilone eũm exempluĩ
sumptum. Circicauũ aedium enit unius cuiusꝙ rei utilitatisq
causa. Parietibus ddissepta ubi quid conditũ esse uolebant: acela¬
do tellam appellarũt ponariam ubi penus ubi cubabãt cubiculum
ubi caenabãt caenatulũ uocitabant: ut et nũc lanubi apud ae¬
de lunosis et in cetero latio: ac faleriis et cordube dicunt : Postea¬
ꝗͣ in suꝑiore parte caenitare coeꝑunt suꝑioris domus uriuersatus¬

Expanded text:
iam eos dicit qui ex tabernis efferuntur, et omnes in censu villas inde dedicamus aedes. Cavum aedium dictum, qui locus tectus intra parietes relinquebatur patulus, qui esset ad communem omnium usudo ab testudinis similitudine, ut est in praetorio in castris. Si relictum erat in medio ut lucem caperet, deorsum quo impluebat, dictum impluvium : susum qua compluebat compluvium: utrumque a pluvia. Tuscanicum dictum a Tuscis, posteaquam illorum cavum aedium simulare coeperunt. Atrium appellatum ab Atriatibus Tuscis; illinc enim exemplum sumptum. Circum cavum aedium erat unius cuiusque rei utilitatis causa parietibus dissepta: ubi quid conditum esse volebant, a celando cellam appellarunt; penariam ubi penus; ubi cubabant cubiculum; ubi cenabant cenaculum vocitabant, ut etiam nunc Lanuvi apud aedem Iunonis et in cetero Latio ac Faleris et Cordubae dicuntur. Posteaquam in superiore parte cenitare coeperunt, superioris domus universa ca
Abbreviated transcription (Latin):
euus scribit Sipitius ꝑlebi rura largitur ad uenum. Prpedia di¬
etasitem ut predes aprestando: qđ tapignore data ꝓnbliur
mancupes fidem prestanti. Ubi nuc̃ est Roma septem mõtiuhu
demissior infimus erumillinnus qđ ⁊̃ mũdo infima humus hu¬
mor. Hinc ita ꝙ ideo luciliꝰ. Terra abiit ĩ nĩbos imbremq. La¬
cuuius serm exͥalat curam. atq auroram humidã humectam
Nine ager uliginosus humidissimus rmne ulus iuidasi tmne su¬
cum aquȩ frigiat et calide multellnsi putoren e ceppiela l ꝓpi

Expanded text:
Siccius scribit Sulpicius plebei rura largiter ad aream. Praedia diSiccius scribit Sulpicius plebei rura largiter ad aream. Praedia dicta, item ut praedes, a praestando, quod ea pignore data publice mancupis fidem praestent. VII. Ubi nunc est Roma, erat olim demissior, infimus humillimus, quod in mundo infima humus. Humor hinc. Itaque ideo Lucilius: Terra abiit in nimbos humoremque. Pacuvius: Terra exhalat auram atque auroram humidam; humectam. Hinc ager uliginosus humidissimus; hinc udus uvidus; hinc sucum aquae frigidae et caldae multae; nisi a putore poti
Abbreviated transcription (Latin):
fundus dictus: aut quo fundit quot quot annuis multa uitis¬
Segos a satus id est semine. Semen qđ nõ plane ied quiuinde. hãs
semunaria: sementem qͥtem alia quod segens senus urio eesmponia¬
Endon stuetus aspe spice: Ubi et culmi quod insumio i arnpona¬
cunt fet sumum culmen. Ubi feumẽta secto uta oura atrat¬
scunt area Propter hooe similitudinẽ in urbe locr tourad que
s quo por et ara deum qẽ pura: nisi potiuas ab ardoreit ligue
ũt sot ft ara: a quo ipsa aera nõ abest aclquri quefaquot᷑o en
ust solis Ager restibilis qui restitut ac reserituret ar uusot ara¬
r ontra qui intẽmutit a nouando noualis Ager aroiusus ca tẽ¬
mones uba rundo ab eo qđ ameri uomer sustile side osi quo castẽ¬
too pesta i dest pro iecta porca. Prata clicta abeo rsuline lapenaa
nttota uod s̃ agris quodd quot annis rursum tur suma faciendo
catdem ues pursum capias frlctus appellata rura. diuidet eneos

Expanded text:
fundus dictus; aut quod fundit quotquotannis multa. Vinetfundus dictus; aut quod fundit quotquotannis multa. VinetSeges ab satu, id est semine. Semen quod non plane id quod inde; hinc seminaria, sementem, item alia. Quod segetes ferunt, fruges; a fruendo fructus; ab spe spicae, ubi et culmi, quod in summo campo nascuntur et summum culmen. Ubi frumenta secta, ut terantur, arescant, area. Propter horum similitudinem in urbe loca pura areae; a quo potest etiam ara deum, quod pura, nisi potius ab ardore, ad quem ut sit fit ara; a quo ipsa area non abest, quod qui arefacit ardor est solis. Ager restibilis, qui restituitur ac reseritur quotquot annis; contra qui intermittitur, a novando novalis. Ager arvus et arationes ab arando; ab eo quod aratri vomer sustulit, sulcus; quo ea terra iacta, id est proiecta, porca. Prata dicta ab eo, quod sine opere parata. Quod in agris quotquot annis rursum facienda eadem, ut rursum capias fructus, appellata rura. Dividit illico
Abbreviated transcription (Latin):
rscquide ne puntuor unde qmie agebant sructus cousa alias
id greci dicunt.
ut ager qđ agi poterat. Sic qua agi
insus cius tinis minimus constitutus in Iatitudinẽ pedesce¬
tum iuginst In quadratũ actum: et latum et longum esset
centum uiginti. Mlulta antiqui duodenario nũo finerunt
uit duo decum curris actum iugen dietum uintis duodus aetib
quadratis. Centuria prima centum iugeribus dicta. post du¬
plitata. retinuit nom̃ ut tribus actibus multiplicatȩ idem te¬
ment nom̃. Ut quo agebant actus: sic qua uehebãt actusditu
dice: quo fiuctus non uehebant uille qua ibanti ab abitu
ites apellarunt. qua ied anguste. Semita ut secuter dictum
Neei cultus ab eo qd̾ ibi cum terra semina co alescebant. et
ab in consitus in cultus qđ pͥmum ex agro plano fructus capieb¬
ant campsus dictus postea ꝗ̃ proxĩa suꝑiora loca colere coepe¬
runt.  colendo colles appellarũt. Quos agros non colebant
ppsiluas aut id genus ubi pecus possit pasci et possidebant ab

Expanded text:
ram quid agebant, et unde quid agebant fructus causa: alii quod id Graeci dicunt ἀγρόν. Ut ager quo agi poterat, sic qua agi actus. Eius finis minimus constitutus in latitudinem pedes CXX; in quadratum actum et latum et longum esset CXX. Multa antiqui duodenario numero finierunt ut XII decuriis actum. Iugerum dictum iunctis duobus actibus quadratis. Centuria primum a centum iugeribus dicta, post duplicata retinuit nomen, ut tribus a partibus, populi tripartnent nomen. Ut qua agebant actus : sic qua vehebant, viae dictae; quo fructus convehebant, villae; qua ibant, ab itu iter appellarunt, qua id anguste, semita, ut semiter dictum. Ager cultus ab eo quod ibi cum terra semina coalescebant, et ubi inconsitus incultus. Quod primum ex agro plano fructus capiebant, campus dictus; posteaquam proxuma superiora loca colere coeperunt, a colendo colles appellarunt; quos agros non colebant propter silvas aut id genus, ubi pecus possit pasci, et possidebant, ab
Abbreviated transcription (Latin):
onines est do nstitutum ꝓtem antẽ ne cenpa iante n semut ananto i¬
Nuit intberemoqo bello malt acceptum consenuue linguast
nossmhe did latinam l inguami ad quod ꝓreimđ oppulu noca
ab eo secundum mare uolturnum ad nos iani ad liatinũ ueca¬
Sulum un nberinus non et colonia eĩm nostra uolturnus et
eus tyberinus. Sed de tyberis nomine Aiceps hy storiã Nlam
et suum aetruria et latium suum esse credit: quod fuerunt
qui athebri ui cino regulo Reientium dixerit appelatum primo¬
tybrim. Sunt qui tiberim priscum nomen latinũ albulam
uocitatum literis tradiderunt. Posterius ꝑꝑ iberinum Regem
uatinoꝵ mutatũ. qđ ibi interierit. Nam ꝗ hoc eius ut tradũt se¬
pulchrũm. Vt om̃is natura in caelum et tertam diuisa est fet
pli hegionibus Terram in asiam et europam. Asya eũuaent
ad meridiem et austrum. Furopa ad septentrones et aheue fu
asia aittanas nimpha aqua et lapeto traditar biso sciehieus u¬
topa lb furopo agenoris quam exfenice manlius secibet tha

Expanded text:
nis est constitutum; item Antemnae, quod ante amnis, qui Anio influit in Tiberim: quod bello male acceptum consenuit. Tiberis nihil ad Latinam linguam; at, quod proximum oppidum ab eo secundum mare Volturnum, ad nos, iam latinum vocabulum: ita Tiberinus nostrum; et colonia enim nostra Volturnum et deus Tiberinus. Sed de Tiberis nomine anceps historia; nam et suum Etruria, et Latium suum esse credit; quod fuerunt qui ab Thebri vicino regulo Veientum, dixerint appellatum Thebrim; sunt qui Tiberim priscum nomen Latinum Albulam vocitatum litteris tradiderint, posterius propter Tiberinum regem Latinorum mutatum, quod ibi interierit, nam hoc eius ut tradunt sepulcrum. V. Ut omnis natura in caelum et terram divisa est, sic caeli regionibus terra in Asiam et Europam. Asia enim iacet ad meridiem et austrum, Europa ad septemtriones et aquilonem. Asia dicta ab nympha, a qua et Iapeto traditur Prometheus. Europa ab Europa A
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis magis delecter. An uõ potius mea uerba illa quȩ
hertditat & Romulo rege uenerũt ꝗ̃ quȩ a poeta luuo
relita. Ieitur qm̃ in hec sunt tripartita uerba: quȩ sunt aut
noista acit aliena aut obliuia. De nostris dicam quur sint
posaluers u ndie sint . De ooliuis telinqua uoꝵ partim qis
ita l uenctim ita oppinor scribam In hoc libro ditam deuota¬
bulis locon et quȩ inhis sunt. in secundo de tempon et que
inuis fiunt. Intertio deutraq re ã poetis comprehensa. Rictago¬
ras Samuis ai omĩum reꝵ initia esse bina. ut finitum et
in finitum. bonũ et malu uitam et morte: diẽ et nocten:
enuiant urem duo sttitus et motus: qeł stat aut agitat᷑ corpus a
agitatur Locus dum agitat tempus: qđ ẽ in agitatu actio Qus¬
aepartito magis sic apparebit. Corpus ẽ ut cursor. Locus stadiuu
qupa currit empus hom qua curit. Actio cursio. Quare fitint
to fere omĩa sint quatripartita: et ea aeterna. qd neq un¬

Expanded text:
us mea verba illa quae hereditate a Romulo rege venerunt, quam quae a poeta Livio relicta? Igitur quoniam in haec sunt tripertita verba, quae sunt aut nostra aut aliena aut oblivia : de nostris dicam cur sint, de alienis unde sint, de obliviis relinquam. Quorum partim quid tamen invenerim aut opiner scribam. In hoc libro dicam de vocabulis locorum et quae in his sunt, in secundo de temporum et quae in his fiunt, in tertio de utraque re a poetis comprehensa. Pythagoras Samius ait omnium rerum initia esse bina ut finitum et infinitum, bonum et malum, vitam et mortem, diem et noctem. Quare item duo, status et motagitatur, locus, dum agitatur, tempus; quod est in agitatu, actio. Quadripertitio magis sic apparebit: corpus est ut cursor; locus stadium qua currit; tempus hora qua currit; actio cursio. Quare fit ut ideo fere omnia sint quadripertita et ea aeterna, quod neque un
Abbreviated transcription (Latin):
abste nien sacello quȩ pertinet in antere qua sacno quor osest me¬
sibus ferunt in artem et ꝑ quam augures exca uuro fucti so¬
est a fono eunti primoro cliuo Fidem Regiorri &lt radltar san
quos suo inuns terreo carimare mn eo est are etiquã cellir sue
qubura iunius seribit ad eo qd fuerit sub antiqua eus euruo
tisti monium porest esst qđ sub est et locus q sultuscens muna¬

Expanded text:
ab Streniae sacello, quae pertinet in arcem, qua sacra quotquot mensibus feruntur in arcem, et per quam augures ex arce profecti soest a Foro eunti primore clivo. Eidem regioni adtributa Subura, quod sub muro terreo Carinarum : in eo est Argeorum sacellum sextum. Subura Iunius scribit ab eo, quod fuerit sub antiqua Urbe: cui testimonium potest esse, quod subest ei loco qui Terreus mu
Abbreviated transcription (Latin):
que quemula nunt. Sacellum et lucus mefitis : et dunrinas lncine
quor aengusti fines nõ mint. tam diu eñz late mora icio antiquo
uia intabernola est. Oppius mons quatricepsois lacum exquilinũ
uiam dexteriorem infiglinis est. Sceptius mons quinticepsois la
poetelium Esquilinis est cespius mons sexticeps apud aedeni lu¬
mones lucine ubi editumus habere solet: Tertie regionis collesi¬

Expanded text:
 et Iunonis Lucinae : quorum angusti fines. : non mirum, iamdiu enim late avaritia nunc via in tabernola est. Oppius Mons, quarticeps cis lucum Exquilinum; via dexteriore in Figlinis est. Cespius Mons: quinticeps cis lucum Poetelium.... Esquiliis est. Cespius Mons, sexticeps apud aedem Iunonis Lucinae, ubi aeditumus habere solet. Tertiae regionis colles
Abbreviated transcription (Latin):
oonis imposita: nec q recte est imposita cuncta manet Aulta
er̃m utrba litteris comutatis sunt int̾pollata neq om̃is orrigo
e nostit Fingue euernaculis uerbis. Et multa uerba aliuaꝰ
nũc ostendãt aliud ante significabãt ut hostis. Nam tunc
eo uerbo dicebant peregrinus. qui suis legibus uteret᷑. Nuc̃ di¬
cunt eu quẽ tũ dicebant ꝑduellem. In quo genere ueboꝵ
aut casu erit illustrius unde uideri possit origo: inde repeta.
ita sieri opportere apparet qͥã recto casu quẽ dicimus in eo ob¬
scurius est esse a potentia: quam eũ dicimus impotentem:

Expanded text:
omnis imposita; nec quae recte est imposita, cuncta manet multa omnis imposita; nec quae recte est imposita, cuncta manet multa enim verba litteris commutatis sunt interpolata; neque omnis origo est nostrae linguae e vernaculis verbis, et multa verba aliud nunc ostendunt, aliud ante significabant, ut hostis, nam tum eo verbo dicebant peregrinum, qui suis legibus uteretur, nunc dicunt eum, quem tum dicebant perduellem. In quo genere verborum aut casu erit illustrius unde videri possit origo, inde repetam. Ita fieri oportere apparet, quod recto casu quom dicimus inpos obscurius est esse a potentia quam cum dicimus impotem;