comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
laudabilis. Qũ om̃s partes oratioĩs natura. protulerit. merito.
querit᷑.cur paticipiũ a noĩe gn̾a ⁊ casus. au̾bo tp̃a ⁊ sigͥficatioẽs ha¬
bere dicatur. Solutio. Id̃o pãticipiũ auoĩe gn̾a ⁊ casus ht̃. qr p̃sen¬
tiᷤᷤ tp̃riᷤ pa̾ticipiũ ñ t̃minat certũ gns certũq casũ. donec noĩb iũ¬
gat᷑ ut amans. Cũ enĩ dico hoc paticipiũ: dubiũ ẽ. utrũ ꝑtineat

Expanded text:
erit, merito quaeritur, cur participium a nomine genera et casus, a verbo tempora et significationes habere dicatur. Solutio. Ideo participium a nomine genera et casus habet, quia praesentis temporis participium non terminat certum genus certumque casum, donec nominibus iungatur, ut amans; cum enim dico hoc participium, dubium est, utru
Abbreviated transcription (Latin):
dicendũ. qr qũ pͥme ł scd̃e sũt declinatiõis. in loco ꝑgenitiuũ. respõ¬
deri. deb. Ut rome. sũ mediolani sũ. Ad locũ. ꝑaccusatiuo. ut romã
lano uenio. Illa uoꝰ t̃tie sũt declinatiõis. ĩ loco. ⁊ de loco. ⁊ ꝑlocũ. ꝑa
blatiuũ sigͥficãt. ut cartagine sũ. cartagine uenioi cartagine tnse
pluralia sũt. ut thebe. cube. nicene: p̃positio seꝑatĩ adu̾buis ñ ap.¬
plicabit᷑. qũauis legerimꝰ. derepente. de sursũ. de subito. eximn. ⁊abũ¬
de. ⁊ dehinc. Or̃ p̃positio seꝑati ñ applicat᷑ adu̾biis: ꝙ sippositio¬

Expanded text:
ndo primae vel secundae sunt declinationis, in loco per genitivum responderi debet, ut 'Romae sum', 'Mediolani sum'; ad locum per accusativum, ut 'Romam lano venio'. Illa vero quae tertiae sunt declinationis, in loco et de loco et per locum per ablativum significant, ut 'Cartagine sum', 'Cartagine venio', 'Cartagine transeopluralia sunt, ut Thebae Cumae Micenae. Praepositio separatim adverbiis non applicabitur, quamvis legerimus de repente, de sursum, de subito et ex inde et ab unde et de hinc. Quare praepositio separatim non applicatur adverbiis? Quia si
Abbreviated transcription (Latin):
positionẽ. ut ꝓpt̃. Cũ enĩ ꝓpt̾ sigͥficat iuxta. ẽ adu̾biũ loci. Cũ enĩ p̃po¬
sitio fue̾it. ẜuit accusatiuo. casui. ut ꝓpt̾ amicũ uenit. Int̾ adu̾biũ. ⁊ ĩ¬
t̃iectionẽ. ut heu. Est enĩ heu. adu̾biũ respondentiᷤᷤ ⁊ ẽ int̾iectio. dolen¬
tis. hoꝵ quetlã sensu discernimꝰ quedã aũt accentu. Bensũ discernunt᷑
que p̃dicta sũt oĩa. unũ tantũ accentu. discernit᷑. uidelic. pone. Nam
tabit᷑ in fine. ⁊ dicet᷑. pone. sũt itẽ adu̾bia loci. que ĩprudentes noĩa.
forte putant. ido ꝗa lit̾aturã nois habent. In loco. ut rome sũ. De loco
ut roma uenio. Ad locũ. ut romã ꝑgo. ꝑlocũ. ut roma tͣnseo. his p̃po¬

Expanded text:
aepositionem, ut propter. Cum enim propter significat iuxta, est adverbium loci; cum enim praepositio fuerit, servit accusativo casui, ut 'propter amicum venit'. Inter adverbium et interiectionem, ut heu. Est enim heu adverbium respondentis et est interiectio dolentis. Horum quaedam sensu discernimus, quaedam autem accentu. Sensu discernuntur quae praedicta sunt omnia; unum tantum accentu discernitur, videlicet pone. Nam tabitur in fine et dicetur poné. Sunt item adverbia loci, quae imprudentes nomina forte putant ideo quia litteraturam nominis habent: in loco, ut 'Romae sum'; de loco, ut 'Roma venio'; ad locum, ut 'Romam pergo'; per locum, ut 'Roma transeo'. His p
Abbreviated transcription (Latin):
gͥficat. ⁊ hab ⁊ accentũ ĩpͥori syllabã. una uero adũbiũ simul sigͥficat
⁊ accentat̃ ĩ posteriori sillaba. Modo nom̃: mẽs ur̃a. modo aũt adu̾
patib.Solutio. Sensu uidelic⁊ ⁊ litt̾atura. ut quat̃ aquattuor.
litt̃atura sine sensu. uͥ mͦ adu̾biũ. amodo noĩe. Sine seusu sine lit¬
tat᷑a ut semel adu̾biũ ab iuo noĩe. de accidentib adu̾bii. Adu̾bio qt

Expanded text:
gnificat et habet accentum in priori syllaba; una vero adverbium simul significat gnificat et habet accentum in priori syllaba; una vero adverbium simul significat et accentatur in posteriori sillaba. Modo nomen mensuram, modo autem adverpartibus: sensu videlicet et litteratura, ut quater a quattuor; litteratura sine sensu, ut modo adverbium a modo nomine; sine sensu sine litteratura, ut semel adverbium ab uno nomine. De accidentibus adverbii. Adverbio quot
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bia aũ a se nascunt᷑. hoc ẽ anullo sumut originẽ. ut. beri. nuꝑ. aũ
ab aliis pa̾tib oratiõis ueniũt. Neniũt aũt anoĩe appellatiuo. ut a
docto. mutato .o.in.eꝓductũ. fit adubiũ docte. Alia ueniũt apropͥo
noĩe. ũ atullio. mutato .o.i.⁊ addita ne Ait tulliane. Apnoi̾e ut meatĩ
Nu̾bo aut acurro: cursim A noĩe. ⁊ u̾bo uapede.⁊ tento. ueuit pede¬
tempt̃i. Aparticipio. ut ab indulgentẽ. indulgent̃. Adu̾bia noĩe
uenientia. aut. in .a. exeant. ut una. aut .ĩ. e. ꝓd̾ ut docte. Aut in .e
cõreptũ. ut rite. aut. ĩ.i. ii uesꝑi. Aut in .o ꝓd̾ ut falso. Aut in .o.
cõreptũ. ut mͦ.aũ.in .u. ut noctu. aut ĩ.m. ut strictĩ.aũ. in .l. ut se¬
inel. Aut in .x. ut breuit̃. aut.ĩ.s. ut fuiditꝰ. Questio. Quare dicũ¬
tur ħ ad u̾bia. uidelic una. modo. emel. anoĩe uenire. cũ ñ eundẽ¬
sensũ retineat illa adu̾bia. qũe habẽt. noĩa. Una enĩ nom̃ solã rẽ si¬

Expanded text:
umunt originem, ut heri nuper, aut ab aliis partibus orationis veniunt. Veniunt autem a nomine appellativo, ut a docto, mutato o in e productum, fit adv<er>bium docte. Alia veniunt a proprio nomine, ut a Tullio, mutato o in a et addita ne, fit Tulliane. A pronomine, ut meatim; a verbo, ut a curro cursim; a nomine et verbo, ut a pedo et tempto venit pedetemptim; a participio, ut ab indulgente indulgenter. Adverbia <a> nomine venientia aut in a exeunt, ut una; aut in e productum, ut docte; aut in e correptum, ut rite; aut in i, ut vesperi; aut in o productum, ut falso; aut in o correptum, ut modo; aut in u, ut noctu; aut in m, ut strictim; aut in l, ut semel; aut in r, ut breviter; aut in s, ut funditus. Quaestio. Quare dicuntur tineant illa adverbia, quem habent nomina? Una enim nomen solam rem si
Abbreviated transcription (Latin):
Oĩa scd̃e c̃iugatioĩs u̾ba in leo. desinentia. si sũt cõposita ab oleo. uł.
oĩa alia facuĩt in .uii. ut calleo. callui. doleo. dolui. s excelleo facit ex
celui. us cxculi. facientia itaq in ui. p̃titã mutant ui i ptituin de

Expanded text:
Omnia secundae coniugationis verba in leo desinentia, si sunt composita ab oleo vel Omnia secundae coniugationis verba in leo desinentia, si sunt composita ab oleo vel Omnia alia faciunt in ui, ut calleo callui, doleo dolui sed excelleo facit ex cellui vel exculi. Facientia itaque in vi praeteritum mutant vi in tum et inde
Abbreviated transcription (Latin):
Que aut pͣtitũ in .xi. t̾minãt. mutata xi. inctũ: supinũ faciũt. ut frixi.
frictũ. Qd̾ si fecerĩt in .ii. mutabũt ii. in.i. ⁊ ꝑadiectionẽ. tũ supina
formabũt desiñtia ĩ peo. Oiã u̾ba sed̃e c̃iugatiõis que in peo finiũt
in ui ptita faciunt. ut torpeo. torpui. ⁊ mutata ui in .i. ⁊ addita.tum.
supinũ faciũt ut torpui. torpitũ.: Inqueo. Oĩa c̃iugatiõis scd̃e u̾ba in
queo t̃minantia faciũt p̾t̾itũ in.ui.⁊ mutãt ui in .i. ⁊ assupta tũ supinũ
faciũt. ut liqueo. liqui. liꝗtũ. si haber. Que aũt in si p̃t̾itũ faciũt. mutãt
si insũ ĩ supmo. ut torsi.torsũ. lic⁊. ⁊ tortũ. ĩueniat᷑. Qiã u̾ba scd̃e c̃u¬
gatioĩs despñ in.teo. faciũt p̾t̃itũ in.ui. ut miteo. mitui. ⁊ mutata ui.ĩ.
.i. ⁊ addita tũ supinũ. faciũt. Excipit̾. pateo. patui. passũ. desinẽtia ĩ leo.

Expanded text:
Quae autem praeteritum in xi terminant, mutata xi in ctum supinum faciunt, ut frixi Quae autem praeteritum in xi terminant, mutata xi in ctum supinum faciunt, ut frixi frictum. Quod si fecerint in ui, mutabunt ui in i et per adiectionem tum supina formabunt. Desinentia in peo. Omnia verba secundae coniugationis, quae in peo finiunt, in ui praeterita faciunt, ut torpeo torpui, et mutata ui in i et addita tum supinum faciunt, ut torpui torpitum. In queo. Omnia coniugationis secundae verba in queo terminantia faciunt, praeteritum in ui et mutant ui in i et assu<m>pta tum supinum faciunt, ut liqueo liqui liquitum si haberet. Quae autem in si praeteritum faciunt, mutant si in sum in supino, ut torsi torsum licet et tortum inveniatur. Omnia verba secundae coniugationis desinentia in teo faciunt praeteritum in ui, ut niteo nitui, et mutata ui in i et addita tum supinum faciunt. Excipitur pateo patui passum. Desinentia in leo.
Abbreviated transcription (Latin):
spopondi. Oia alia faciũt in .iii. ut splendeo. splelui. p̃t̃ prandeo qd̾
facit prandi. ⁊ pransus. Et si faciũt p̃t̾itũ in .si. mutãt. si. insũ. ut ardeo.
arsũ. suasi. suasũ. Et si faciũt p̃t̾itũ in.di. mutãt di.ĩ sũ. ut uidi. uisũ. se¬
di. sessũ. int̃posita .s. Et sigeminant᷑ in p̃t̾ĩto mutãt deo ĩ sũ: ut tondeo
tonsũ. Et si faciũt p̃t̾itũ in .iii. mutãt.ii. in .i. ⁊ addita tũ. supinũ faci¬
ũt. ut splendui. splenditũ. Ingeo. Oia u̾ba scd̃e c̃iugatioĩs desinentia
ĩ geo. si habẽt .r. uł.l.añ. geo. faciũt p̃t̾ita in .si.ut turgeo. tursi. algeo.
alsi. ⁊ sihabẽt uocalẽ longã añ geo. faciũt p̃t̾itũ in .xi. ut frigeo.frixi. lu¬
geo. luxi. augeo. auxi. Qĩa alia faciũt p̾t̾ita ĩ .iii. ut ĩdigeo ĩdigui.e.¬
geo. egui. De his itaq facientia pt̃itũ in .si. mutãt si. in sũ. ut alsi. alsũ.

Expanded text:
spopondi. Omnia alia faciunt in ui, ut splendeo sple<n>dui, praeter prandeo quod spopondi. Omnia alia faciunt in ui, ut splendeo sple<n>dui, praeter prandeo quod facit prandi`et pransus <sum>. Et si faciunt praeteritum in si, mutant si in sum, ut ardeo arsum, suasi suasum. Et si faciunt praeteritum in di, mutant di in sum, ut vidi visum, sedi sessum interposita s. Et si geminantur in praeterito, mutant deo in sum, ut tondeo tonsum. Et si faciunt praeteritum in ui, mutant ui in i et addita tum supinum faciunt, ut splendui splenditum. In geo. Omnia verba secundae coniugationis desinentia in geo, si habent r vel l ante geo, faciunt praeterita in si, ut turgeo tursi, algeo alsi; et si habent vocalem longam ante geo, faciunt praeteritum in xi, ut frigeo frixi, lugeo luxi, augeo auxi. Omnia alia faciunt praeterita in ui, ut indigeo indigui, egeo egui. De his itaque facientia praeteritum in si mutant si in sum, ut alsi alsum.
Abbreviated transcription (Latin):
habitũ. Et si faciũt pt̃̾itũ insi. mutant si. ĩsũ.ut ussi. iussũ. Quod si fecirĩt
p̃t̾itũ in.psi. mutant psi. in ptũ. ut sorpsi. sortũ. ⁊ sorptũ.⁊ sorbitũ desũtia
in.ceo. Diã u̾ba scõe c̃iugatioĩs desinentia in ceo. faciũt p̃titũ inui. ait
doceo. docui: p̃t̃ inulceo. młsi. ⁊ mulxi. ⁊ luceo. luxi. facientia igit᷑ de his in.
iup̃titũ: mutant ii. in .i. ⁊ addita tũ supinũ formãt. ut nocui. nocitũ. p̃t̃
docui ꝗ mutat.ui. in. ctum. et facit doctũ. facientia uͦ ptͣitũ in .xi. mutatĩt.
xi. intũ. ut mulxi. int̾tũ. luxi. luctũ. Indeo. Oia u̾ba scõe c̃iugatiõis. de¬
sinentia ĩ deo. si habent. ar. ł.a. uł .i. longã añ deo: faciũt p̃t̾itũ in .si: ut ar
deo. arsi. suadeo. suasi. riͦeo.risi. p̃t strideo ꝗ fac̃ stridi. Et si habent. e.
E.i. breuem an deo. mutãt eo. in .i. ꝓductã: ⁊ faciũt p̃t̾̃itũ in .di. ut utdeo

Expanded text:
itum in si, mutant si in sum, ut iussi iussum. Quod si fecerint praeteritum in psi, mutant psi in ptum, ut sorpsi sortum et sorptum et sorbitum. Desinentia in ceo. Omnia verba secundae coniugationis desinentia in ceo faciunt praeteritum in ui, ut doceo docui, praeter mulceo mulsi et mulxi et luceo luxi. Facientia igitur de his in ui praeteritum mutant ui in i et addita tum supinum formant, ut nocui nocitum, praeter docui quod mutat ui in ctum et facit doctum. Facientia vero praeteritum in xi mutabunt xi in tum, ut mulxi multum, luxi luctum. In deo. Omnia verba secundae coniugationis desinentia in deo, si habent ar vel a vel i longum ante deo, faciunt praeteritum in si, ut ar deo arsi, suadeo suasi, rideo risi, praeter strideo quod facit stridi. Et si habent e vel i brevem ante deo, mutant eo in i productam et faciunt praeteritum in di, ut video
Abbreviated transcription (Latin):
si substantialia fucrint. datiuũ. ⁊ ablat̾m płar̃e pͥme declinatioĩs .ñ in
is. sed in bus t̃minamꝰ. ũ aĩa aĩab. ne si aĩmis dixerimꝰ. aĩos ñ aĩas
significãe uideamur. Questio. Querendũ ẽ aut̃ cur ea noĩa in ꝗbus
discernunt᷑ gn̾a. ⁊ notant᷑ substantialia inbus t̾minari debeant.
cũ adiectiua nõa mobilia. lic in masculino Dat̾m. Abltm̃ in.is.
mutant. femininũ similit̾ faciũt. Nur eadẽ regła ñ seruat᷑ in
oĩb ũ sic̃ ad differentiã aĩoꝵ. aĩab dicimꝰ. sic ⁊̃ ad differentiã sc̃oꝵ

Expanded text:
si substantialia fuerint, dativum et ablativum pluralem primae declinationis non in is, sed in bus terminamus, ut anima animabus, ne, si animis dixerimus, animos non animas significare videamur. Quaestio. Quaerendum est autem, cur ea nomina, in quibus discernuntur genera et notantur substantialia, in bus terminari debeant, cum adiectiva nomina mobilia, licet in masculino dativum et ablativum in is mittant, femininum similiter faciunt. Cur eadem regula non servatur in omnibus, ut sicut ad differentiam animorum animabus dici
Abbreviated transcription (Latin):
uite naq psentis uarietate. nec audieitdo dici poterãt oiã. nee
menioria c̃tineri. Inuente sũt igͥ lectt̃e. ne reͦfugiant obliuio¬
ne. Que litt̾e sũt indices reꝵ. signa u̾boꝵ. ꝗb etiã tanta uise.
ut nob̾ ab sentiũ dicta sine uoce loquaut᷑. Quid sit lirtera. Aie¬
tera ẽ ininima pars uocis cõposite. Hoc ẽ uox que constat excõ¬
positiõe licteraꝵ. Minima aũt quatũ ad tora cõp̃hensionẽ uo¬
cis littãte. Ad hãc enĩ etiã ꝓducte uocales pãtes inueniuntũ
Uñ supralittã ẽ. breiissimũ eoꝵ que possũt diuidi. Itẽ aliter

Expanded text:
ue praesentis uarietate nec audiendo di
ci poterant omnia nec memoria contineri; inuentae sunt igitur litterae, ne res fugiant obliuione. Quae litterae sunt indices rerum, signa uerborum, quibus etiam tanta uis est, ut nobis absentium dicta sine uoce loquantur. 2. Quid sit littera. Littera est minima pars uocis compositae, hoc est uox quae constat ex compositione litterarum, minima autem quantum ad totam comprehensionem uocis litteratae. Ad hanc enim etiam productae uocales partes inueniuntur; unde supra littera est breuissimum eorum, quae possunt diuidi. Item aliter
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ integro. ũ biduo. De dubiis dictiõib Sunt młte dictiões dubie. In¬
ter adu̾biũ. ⁊ nom̃. ut falso. falso nãq nom̃ est datiui casus et adu̾bium
qualitatis. s tam̃ ita discernit᷑. Qñ enĩ nom̃ ẽ. sigͥficat sub̾am alicuiꝰ. ut
falso hõi dedi p̃miũ. Qñ uͦ adũbiũ. sensũ. u̾bi explanat. ut falso legit. In¬
ter adu̾biũ ⁊ ꝓnom̃ ut quo. ponit̾ enĩ qñ adu̾biũ ẽ quo ꝓubi. ⁊ ẽ ĩfinitũ.

Expanded text:
et integro, ut biduo. De dubiis dictionibus Sunt multae dictiones dubiae inet integro, ut biduo. De dubiis dictionibus Sunt multae dictiones dubiae inter adverbium et nomen, ut falso. Falso namque nomen est dativi casus et adverbium qualitatis. Sed tamen ita discernitur: quando enim nomen est, significat substantiam alicuius, ut 'falso homini dedi praemiuter adverbium et pronomen, ut quo. Ponitur enim, quando adverbium est, quo pro ubi et est infinitum,
Abbreviated transcription (Latin):
õmo. Nut cõꝑandi. ut magis. uł. tani quasy. ꝯb. uelmiiiꝰ. Aut suꝑlati
ue. ut maxime. munime. ocissune. suit nu̾i. ut semel.bis. ter. quat.
quinꝗes. totiens. quotiens. Aut ꝑsõalia. ut meati. tuatĩ. Aut di¬
minutini. ut clanculũ. belle. Nut uocandi.ut. heus .o. Aut respon¬
di.ut. eii. aut demonstrandi. ut en. ecce. Nut eligendi. ut potiꝰ.
immo. De figura. C uiꝰ fig̾e: uimplicis. Or̃: qr ñ potest. Quid ẽ fi
gura. Discrim̃ simpliciũ. figure adu̾bioꝵ quot sũt: tres. Que: sim¬
plex. ut diu. huc. sõposita ut ĩt̾tiũ. adhuc. Decõposita uͦ hoc ẽ a cõ¬
positiᷤᷤ deriuata. ut apotente. potent̃. Amisericorde. inisericodit̃. Et
mõis adu̾bia cõponũt᷑: Quattuor. Exduob integris. ut ĩdocte. Nxdu¬
ob cõruptiᷤ. ut sufficient̃. Ex integro.⁊ cõrupto. ut in anit̃. Excõrupto

Expanded text:
omnino; aut comparandi, ut magis vel tamquomnino; aut comparandi, ut magis vel tamquva, ut maxime minime ocissime; aut numeri, ut semel bis ter quater quinquies totiens quotiens; aut personalia, ut meatim tuatim; aut diminutivi, ut clanculum belle; aut vocandi, ut heus o; aut respon<den>di, ut eu; aut demonstrandi, ut en ecce; aut eligendi, ut potius immo. De figura Cuius fgura? Discrimen simplicium. Figurae adverbiorum quot sunt ? Tres. Quae? Simplex, ut diu huc; composita, ut interdiu adhuc; decomposita vero, hoc est a compositis derivata, ut a potente potenter, a misericorde misericorditer. Quot modis adverbia componuntur? Quattuor. Ex duobus integtis, ut indocte; ex duobus corruptis, ut sufficienter; ex integro et corrupto, ut inaniter; ex corrupto
Abbreviated transcription (Latin):
Datẽporis. Ut hodie. heri. nẽ nuꝑ.cras. aliq̃n. oli tc.cũ.dũ. mõ.
iam. quoirda. sẽꝑ. Sũt alia int̾rogandi. ut.cur. quare. quã obrẽ. Ali
a ꝓibendi. ut ne. Aut negandi. ut ñ. neq. nec. haud. minime. ne¬
qua qũã.Aut afirmãdi. ut ꝓfecto. scilic. ꝗꝓpe: uidelicz. ꝗd ii. cer¬
te. Aut iurardi. ũ edepol. castor. ercle. medius. fidius. Aut opt̃ã¬
di. ut utinã. Aut ortandi. ut. eia. agite. age. Aut remissiui. ut pe¬
deteptĩ. paulatĩ. Aut qualitatiᷤᷤ. ut bñ. male. docte. pulcre. in no¬
cent̃. fortit̃. Aut quãtitatiᷤᷤ. ut mułtũ. parũ. nimiũ. minimũ.
modicũ. Aut dubitandi. ut forsan. forsitan. Fortassi. fortas:¬
se. Aut euentus. ũ forte. fortuitu. Aut congregandi. ut sunul.
una. parit̃. Aut discretiui. ut seorsũ. istorsũ. sinistrorsũ. Aut s̃i¬
militudini. ut quasi. ceu. sic. sicut. sicuti. uelut. ueluti. suit or¬
diuandi. ut ĩn.dem̃. deinceps. Aut intentiui. ut uasde. ꝓrsus. penitꝰ.

Expanded text:
olim tunc cum dum modo iam quondam semper. Sunt alia interrogandi, ut cur quare quamobrem; alia prohibendi, ut ne; aut negandi, ut non neque nec haud minime nequaquam; aut affirmandi, ut profecto scilicet quippe videlicet quidni certe; aut iurandi, ut edepol ecastor ercle medius fidius; aut optandi, ut utinam; aut ortandi, ut eia age agite; aut remissivi, ut pedetemptim paulatim; aut qualitatis, ut bene male docte pulcre innocenter fortiter; aut quantitatis, ut multum parum nimium minimum modicum; aut dubitandi, ut forsan forsitan fortassi
 fortasse; aut eventus, ut forte fortuitu; aut congregandi, ut simul una pariter; aut discretivi, ut seorsum istorsum sinistrorsum; aut similitudinis, ut quasi ceu sic sicut sicuti velut veluti; aut ordinandi, ut inde deinde deinceps; aut intensivi, ut valde prorsus penitus
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbo qt accroũt tẽpit quȩ: qualitas. ciugitio.
benus. numerꝰ. figara. sepurs. ꝑsõa. ¶ualitas ũbo
in quo ẽ Inmodis. ⁊ in formis. Modi u̾boꝵ qui sũt : Indicati¬
uos u lego. Imꝑatiuus. ũ lege. Optatiuus ut legerẽ. Subuictiui¬
ieũ iegã. Infinitiuu sut lege. Iorꝑsoał. ut legit᷑. Forme uboꝵ
u lecturio. freq̃ntataia. ũ lectito. Inchoatiua. ũ feruesco. cacale¬

Expanded text:
quae? qualitas, coniugatio, genus, numerus, figura, tempus, persona. qualitas uerborum in quo est? in modis et in formis. modi qui sunt? indicatiuus, ut lego; imperatiuus, ut lege; optatiuus, ut utiut cum legam; infinitiuus, ut legere; inpersonalis, ut legitur. formae uerborum ut lecturio; frequentatiua, ut lectito; inchoatiua, ut feruesco, cale
Abbreviated transcription (Latin):
t̃iectio ꝗd ẽ: par oratioĩs sigͥficãs itis aeffertũ uoce inc̃dita.In¬
tiectioĩ quot accrõt: Onũ. ꝗd: sigͥficatio tantũ. Sigͥficatio int̃¬
iectioĩs. in quo e qr aut letitiã m̃tiᷤᷤ sigficamꝰ. ut enax. aut do¬
lore. ut hci. aut ãmirati onẽ. ut pape aut metũ. ut attat. aut
optãtisut .o.Aut ãmirantiᷤᷤ. ut cuge. Nuut indignãtiᷤ. ut uah. Nuĩ
uascentis. ut heu. Aut despicientie. ut he. Et si qua sũt similia

Expanded text:
est? Par
 orationis significans mentis acffectum voce incondita. Interiectioni quot accidunt? Unum. Quid? Significatio tantum. Significatio interiectionis in quo est? Quia aut laetitiam mentis significamus, ut evax, aut dolorem, ut heu, aut ammirationem, ut papae, aut metum, ut attat; aut optantis, ut o, aut ammirantis, ut euge, aut indignantis, ut vah, aut irascentis, ut heu, aut despicientis, ut he, et si qua sunt similia
Abbreviated transcription (Latin):
tiuus. Ioꝑatiuu. Optatiuus. ⁊ubiuntiuus.⁊ ĩfinitiuus. Questro.
sare talit ordinati lũt: Solutio. Indicatuius qppe pͥm̃ it̃õpõit.¬
ꝙ ꝑfectior cet̾is ẽ om̃ib tã ꝑsoĩs quã tp̃rib.⁊ qr ex ip̃o om̃s mõi re¬
głam excipiuĩt. ⁊ deriuatiua noĩa seu uerba.ł p̃aticipia ex ħ nascuñ¬
t᷑. ut duco. ducẽs. duxi. ductꝰ. dux. Iorꝑatuns aũt rõo scõm tenu

Expanded text:
tivus, imperativus, optativus, subiunctivus et infinitivus. Quaestio. Quare taliter ordinati sunt? Solutio. Indicativus quippe primus ideo ponituperfectior ceteris est omnibus tam personis quam temporibus et quia ex ipso omnes modi regulam excipiunt et derivativa nomina seu verba vel participia ex hoc nascuntur, ut duco ducens duxi ductus dux. Imperativus autem ideo secundum tenui
Abbreviated transcription (Latin):
dũ subiungit ꝑsõa cũ nũo: Qm̃ ħ duo accrdentia. urdelic ꝑsõa ⁊ nũs:
sre int̃ se c̃cordãt. ut qd̾cũq u̾bũ ꝑsonã habuerit. habeat et nũm.⁊ si ꝑsõa
caruerit. careat similit et nũo. ꝗ de cet̾is accidentib nõ euenit. Quiꝰ¬
gñis: act̃i. Quare. Quia desinit in .o: ⁊ põt face̾ tͣnsitionẽ ad aliqd̾ ratio¬
nale aĩal. uñ possit fieri c̃uersa locutio. accepto .R. ¶mor cuiꝰ gñis:
passiui. Quare : quia desinit in .R. ⁊ põt dimitt᷑e.R.et redire: ĩ actiu.⁊
ti᷑ ꝑfectis. ⁊ ĩ hisque formant̃ ab eis retir litt̾aturã passiuoꝵ ãcetĩs uͦ¬

Expanded text:
 duo accidentia, videlicet persona et numerus, sic inter se concordant, ut quodcumque verbum personam Qhabuerit, habeat et numerum, et si persona caruerit, careat similiter et numero, quod de ceteris accidentibus non evenit. Quare ? Quia desinit in o et potest facere transitionem ad aliquod rationale animal, unde possit fieri conversa locutio accepto r. Amor cuius generis ? Passivi. Quare? Quia desinit in r et potest dimittere r et redire in activum et tis perfectis et in his, quae formantur ab eis, retinet litteraturam passivorum, in
Abbreviated transcription (Latin):
Reges eiũ quoĩ uolũt p̃põi p̃ponũt.⁊ quosuoũt suppõi. supponũt.
Quosuolũt ut p̃cedunt. p̃cedũt.⁊ quos ordinãt ut sequant᷑. sine du¬
uult ut sequant᷑ fac̃ suppõi. Uñ merito sic̃ rex aregendo. sic utiq c̃¬
iuntio a c̃iungendo. dr̃. Questio. Si c̃uinctio dicta ẽ ac̃ungendo.
ut p̃misimꝰ queretoũ ẽ. quare hãc speciẽ ĩtra se contineãt. que dis¬
unetiua uocat᷑. Quid enĩ ẽ t̃ã contͣiũ quã disiunctio coniunctiõĩ:

Expanded text:
es enim quos volunt praeponi praeponunt, et quos volunt supponi supponunt; quos volunt ut praecedant praecedunt, et quos ordinant ut sequantur sine dut quas vult ut sequantur facit supponi. Unde merito sicut rex a regendo, sic utique coniunctio a coniungendo dicitur. Quaestio. Si coniunotio dicta est a coniungendo, ut praemisimus, quaerendum est, quare hanc speciem intra se contineat, quae disiunctiva vocatur. Quid enim e
Abbreviated transcription (Latin):
ulisꝑ ꝓte tua munera inibo. Est hic demonstratiuũ. qm̃ ego cui ad
am ostendunt .D̾ articularib. te articulare ꝓnom̃ p̃positiuum.
haꝵ. his. has. ab his. Gñis. neutͥ. hoc. huiꝰ. huic. hoc. ab hoc. Et płr. hec¬

Expanded text:
ulisper pro te tua munera inibo; est hic demonstrativum, quoniam ego, cui adulisper pro te tua munera inibo; est hic demonstrativum, quoniam ego, cui adam ostendunt. De articularibus. Item articulare pronomen praepositivum r: hae, harum, his, has, ab his. Genere neutro: hoc, huius, huic, hoc, ab hoc, et p
Abbreviated transcription (Latin):
etiã cur pͥma ⁊ scd̾a ꝑsõa ñ egent diu̾sis uocib eo ꝙ int̾ se semꝑ p̃sentes
sunt ⁊ demonstratiue. Tertia uͦ ꝑsoã mͦ demonstratiua ẽ. ut. hic. iste.
mͦ relatiua. ut. is. ipse. mͦ p̃sens. ut iste. mͦ absens. ut ille. De minꝰ quã
finitis. Minus qua finita. gn̾is mãs. Ip̾e. ipsius. ipse. ipsũ. ab ipso. Et
płr̃. Ipsi. ipsoꝵ. ipsis. ipsos. adipsis. Gñis fem̃. ipsa. ipsiꝰ. ipsi. ipsam. ab ipsa.
istius. isti. istũ. abisto. Et płr Isti. istoꝵ. istis. istos. abistis. Gñis femmñ
Ista. istius. isti. istã. abista. Et płr. iste. istaꝵ. istis. istas. abistis. Gnĩs
neutͥ. Istud.istiꝰ. isti. istud. abisto. Et płr. ista. istoꝵ. Istqs. ista. abistis.
p̃sentia sũt. Ipse nãq si ꝑse ꝓferat᷑. int̾tia ꝓsoã relatiuũ ẽ. Uñ uͥgilius.
int̾tio eneydos. Ip̃e ardius altaq pulsat sidera. Si uͦ cũ aliis ꝓnõibus
iungat᷑. eoꝵ accꝑpit significationẽ. ut idẽ poeta in quinto Ip̃e ego pa¬

Expanded text:
sis vocibus, eo quod inter se semper praesentes sunt et demonstrativae. Tertia vero persona modo demonstrativa est, ut hic iste, modo relativa, ut is ipse, modo praesens, ut iste, modo absens, ut ille. De minus quam finitis. Minus quam finita generis masculini ipse ipsius ipsi ipsum ab ipso, et pluraliter ipsi ipsorum ipsis ipsos ab ipsis; generis feminini ipsa ipsius ipsi ipsam ab ipsa, eistius isti istum ab isto, et pluraliter isti istorum istis istos ab istis; generis feminini ista istius isti istam ab ista, et pluraliter istae istarum istis istas ab istis; generis neutri istud istius isti istud ab isto, et pluraliter ista istorum istis ista ab istis.  se proferatur in tertia persona, relativum est, unde Virgilius in tertio Aeneydos: Ipse arduus altaque pulsat sidera; si vero cum aliis pronominibus iungatur, eorum accipit significationem, ut idem poeta in quinto: Ipse ego pa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ adiectiuũ cogͥscis: cuiꝰ gñ̾is fixũ fuerit. g̃stio. Queri etiã rationa¬
bilit᷑ deb Quis. T̃alis.⁊ qualis cũ scd̾m donatũ ꝓnõa dicantur. et apscia¬
no nõa iudicent᷑. cui potiꝰ assensus debeat p̃beri. Solutio. Adquod
enĩ articuli ñ iunguntur. Ditimꝰ qͦ donati magister ꝓpt̾ declinationem
int ꝓnõa numerauit Sed declinatio mutare partẽ ñ potest. Si eñi posset
multa ꝓnõa fuissent nõa: iterũ multa cõputarent̃ nõa int̾ ꝓnõa. Meli¬

Expanded text:
xum fuerit. Quaestio. Quaeri etiam rationabiliter debet quis talis et qualis cum secundum Donatum pronomina dicantur et a Prisciano nomina iudicentur, cui potius assensus debeat praeberi. Solutio. Ad quodenim articuli non iunguntur. Didimus quoque, Donati magister, propter declinationem inter pronomina numeravit. Sed declinatio mutare partem non potest. Si enim posset, multa pronomina fuissent nomina et iterum multa computarentur nomina inter
Abbreviated transcription (Latin):
tã. uoct̾s. similis ẽ nt̃o. Ablat̃s.in .e. ꝓductã. Gent̃s in erũ. cõrept̃a. Dat̃s :
ablat̃s inb cõreptã. De formis nominum. Sũt aut̃ forme nõium
ca saͣles.sex. formas quidẽ hoc ẽ similitudines declinationũ sex ẽẽ dicimũ.
eo ꝙ. tot habeant uarietates. qͦt sũt casus. Ex ꝗb alia ẽ monoptota. q̃ ꝓ
tota q̃ duos diu̾sos casus. tant̾umͦ habent. ut tabi. tabo. Alia ẽ triptota
que tres casus habet dissimilee. ut musa. muse. musã. Sc̃annũ. scanni.
scanno. Nua ẽ tetraptota. q̃ quattuor habet diu̾sos casus. ut uir. uiri.
uiro. uirũ. Qua ẽ pentaptota. que t̾minatioẽs ꝗnq diu̾sas cõp̃hendit.
ut dñs. dñi. dño. dñm. dñe. Alia ẽ exaptota. q̃ sex casus c̃tinet dissimi

Expanded text:
similis nominativo, ablativus in e productam, genitivus in erum correptam, dativus et ablativus in bus correptam. De formis nominum Sunt autem formae nominum casuales sex. Formas quidem, hoc est similitudines, declinationum sex esse dicimus, eo quod tot habeant varietates, quot sunt casus. Ex quibus alia est monoptota, quae pro tota, quae duos diversos casus tantummodo habet, ut tabi et tabo. Alia est triptota, quae tres casus habet dissimiles, ut musa musae musam, scannum scanni scanno. Alia est tetraptota, quae quattuor habet diversos casus, ut vir viri viro virum. Alia est pentaptota, quae terminationes quinque diversas comprehendit, ut dominus d
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. uͥ roma. Aut multoꝵ ⁊ appellatiuũ. ut urbs. Cõꝑat̃: Minime.
Quare: Quia ñ recipit agm̃tũ. nec patitur. de tͥm̃tũ. nec ẽ uere adiecti¬
liũ. Quid ẽ cõꝑatio. Rerũ similiũ. uł dissimiliũ assimulatio. ¶ õꝑatio
uñ dr̃: A cõꝑando. Que nõa cõꝑant̃: appellatiua. dũ taxat.Qualitatẽ
aũ quantitatẽ. sigͥficantia. Qualitatẽ. ut bonꝰ malus. Quantitatẽ ut

Expanded text:
r, ut Roma; aut multorum et appellativum, ut urbs. Comparatur? Minime. Quare? Quia non recipit agmentum nec patitur detrimentum nec est vere adiectivum. Quid est comparatio? Rerum similium vel dissimilium assimulatio. Comparatiout doctissimus. quae nomina conparantur? appellatiua dumtaxat qualitatem aut quantitatem significantia: qualitatem, ut bonus, malus; quantitatem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
absꝙ adiutorio adiectiuoꝵ pandunt. Hac utiq re. indigẽt
feminina substantialiũ nõim aliã hab̾e lict̾aturã. qua a mas¬
eulinis distare ꝓbent᷑. Questio. Itẽ querit᷑. cũ hec mutatio potiꝰ
infeminino. quã in masculino fiat. Sed adħ̃ breuit̃ reponden¬
dũ ẽ. qm̃ femininꝰ sexus. sẽꝑ facilus mouet᷑. ꝗͣ masculinꝰ. Sed̾a

Expanded text:
absque adiutorio adiectivorum pandunt. Hac uti que re indigent feminina substantialium nominum aliam habere litteraturam, qua a masculinis distare probentur. Quaestio. Item quaeritur, cur haec mutatio potius in feminino quam in masculino fiat. Sed ad hoc breviter respondendum est, quoniam femininus sexus semper facilius movetur quam masculinus. 2 Secunda
Abbreviated transcription (Latin):
casus. N ominatiui. Quare: Quia in tali casu declinando reꝑit̾. ⁊ ei a
sensũ retin. dͥ casu Suid ẽ casus: leuis inflectio uocis. q̃ fir ꝑuarial
t̃minatiors declinatiõis. ¶asus uñ dr̃: Acadendo eo ꝙ. unꝰ cadat abalio.
quo. si quia alii cadant ab alio. Questio. ¶asus nõiũ quots. Soee
Qui: Nominatiuus. Genitiuus. Datiuus. Aceusatiuus. Uocatiuus.
illo regłam sumut. uñ rectꝰ uocat᷑. s enitiuus ẽꝑ qũe gñs demonstra¬
mꝰ Datiuus. adando. Aect̾. ab accusando. U oct̃s auocando. Ab.¬
lat̃s. ab auferendo dr̃. dõ aut̃ sũt sex casus. qm̃ pͥncipalia sex negotia
hoĩes habent. Nominant. Generant. Dant. Accusant. Uocant. Auferũt.
Per casus nõa declinant̃ hoc modo Prima declinatio

Expanded text:
casus? Nominativi. Quare? Quia in tali casu declinando reperitur et eius sensum retinet. Quid est casus ? Levis inflectio vocis, quae fit per varias terminationes declinationis. Casus unde dicitur? A cadendo, eo quod unus cadat ab alio, quo, sed quia alii cadant ab ipso. Quaestio. Casus nominum quot sunt? Sex. x: nominatiuus, genetiuus, datiuus, accusatiuus, uocatiuus, rectus vocatur; genitivus est, per quem genus demonstramus; dativus a dando, accusativus ab accusando, vocativus a vocando, ablativus ab auferendo dicitur. Ideo autem sunt sex casus, quoniam principalia sex negotia homines habent: nominant, generant, dant, accusant, vocant, auferunt. Per casus omnia declinantur hoc modo. 1 Prima declinatio
Abbreviated transcription (Latin):
effert᷑. ꝓpt̃ unitatẽ sui. Similit̾ puluis . Res enĩ ista. indiuidua est.
nec potest hab̾e sectionẽ. Et qm̃ ñ pot̃ hab̾e sectionẽ. ñ pot̾ hab̾e płalẽ
nũm. N ũꝗd enĩ pot̾ ẽẽ hoc in loco dimidius puluis uł in loco illo dimi¬
diꝰ sanguis. Nat̾alit᷑ enĩ resistaͥ diuidua ẽ. ⁊ idõ nũi singularis est.
Manes dicunt᷑ dii infernales ꝑ antifrasin. eoꝙ minime sũt boni. An¬
tiꝗ enĩ dicebant manii bonũ. Quirites uͦ dicunt᷑ romani. a ꝗrino ro¬
mulo ꝗ semꝑ asta utebat᷑. q̃ lingu̾a sabinica qͥris dr̃ Itẽ cancelli dicũt᷑
eoꝙ canentes celent. ⁊ ꝗa exdiu̾sis conficiunt᷑ reb merito sẽꝑ płarit̃¬

Expanded text:
effertur propter unitatem sui. Similiter pulvis; res enim ista individua est nec potest habere sectionem, et quoniam non potest habere sectionem, non potest habere pluralem numerum. Numquid enim potest esse hoc in loco dimidius pulvis vel in loco illo dimidius sanguis? Naturaliter enim res ista individua est, et ideo numeri singularis est. Manes dicuntur dii infernales per antifrasin, eo quod minime sunt boni; antiqui enim dicebant manum bonum. Quirites vero dicuntur Romani a Quirino Romulo, qui semper asta utebatur, quae lingua Sabinica quiris dicitur. Item cancelli dicuntur, eo quod canentes celent, et quia ex diversis conficiuntur rebus, merito semper
Abbreviated transcription (Latin):
speri ulicio. ulexi. Pt alicio ꝙ fac̃ allicui. ⁊ elicio. elicui ⁊ plicio
pucui. Q uero facuit p̃titũ.i. ci. ad̾ cepentt .e. mutãt . io. n tũ ut
facio. factũ. Iicio. iactũ. S in cõpositis mutãt .i. p̃t̃iti ĩtũ. ũ coneci. con¬
iectũ c feci. cfectũ. Qd̾ si p̃titũ in xi. fecerĩt mutãt .xi. inctũ. u aspco¬
aspectũ. Biaũt pt̃itũ in ii. habuerit. mutãt i an .i. ⁊ addita tũ. fu¬
ut fodi fossũ. in t̾posita .⁊. odi osũ. Desinentia ĩ gio. Qĩa uba t̾tie
sopis. fapni.⁊ mutãt .io. in .tu. u capio captũ. ⁊ rapio raptũ  in
cõpositis muutãt .i. p̃titi in tũ. ũc̃cepi c̃ceptũ. lic eripui. ere ptu
⁊ diripui. direptũ. faciat. Que aut̃ p̃tita habent in ui mutat ui intũ
ucupiui cuprtũ. Intio. ¶erba t̃tie ꝯuig̃ oiaitio t̃minatia faciat in si¬

Expanded text:
licio illexi, praeter allicio quod facit allicui, et elicio elicui et prolicio prolicui. Quae vero faciunt praeteritum in ci antecedente e, mutant io in tum, ut facio factum, iacio iactum sed in compositis mutant i praeteriti in tum, ut conieci coniectum, confeci confectuctum. Si autem praeteritum in ui habuerint, mutant ui in i et addita tum suut fodi fossum interposita s, odi osum. Desinentia in gio. Omnia verba tersapio sapui; et mutant io in tum, ut capio captum et rapio raptum sed in compositis mutant i praeteriti in tum, ut concepi conceptum, licet eripui ereptum et diripui direptum faciat. Quae autem praeterita habent in vi, mutant vi in tum, ut cupivi cupitum. In tio. Verba tertiae
Abbreviated transcription (Latin):
głi. habentia .G. uł. D. añ .O. : mutata .o. in .i. in gnt̃o s̃ feminini gn̾is
ũ dulcedo. dulcedinis. Pret̃ Cardo. Ordo. ⁊ Cupido ꝓfilio ueneris.
q̃ sũt masculini. Excipit᷑ uͥgo. ꝙ ẽ cõmune.⁊ margo ꝙ. ẽ incerti.
Uerbalia uͦ.÷ participalia similit̾ s̃ fem̃. Cet̾a uͦ s̃ mas gnĩs. i stellio.¬
aꝗb excipit᷑ hõ. latͦ. nemo: bubo. q̃ sũt cõmunia. In ai ¶Mĩa noĩa

Expanded text:
 singulari habentia g vel d ante o et mutantia o in i in genitivo sunt feminini generis,  singulari habentia g vel d ante o et mutantia o in i in genitivo sunt feminini generis, ut dulcedo dulcedinis, praeter cardo ordo et Cupido pro filio Veneris, quae sunt masculini. Excipitur virgo, quod est commune, et margo, quod est incerti. Verbalia vero et participalia similiter sunt feminina. Cetera vero sunt masculia quibus excipiuntur homo latro nemo et bubo, quae sunt communia. In u. Omnia nomina
Abbreviated transcription (Latin):
In illis ꝗdẽ que ab actoritate sũt. ñ tãtũmͦ nat᷑alẽ rationẽ s ⁊ actõi
tatẽ sequi conuenit. Uerbi gr̃a. De gerineribus Ina.
oĩa noĩa desinentia in.a. in noĩat̾o singłu: sũt feminini gn̾is
telina. ⁊ uenopia. Pret᷑ noĩa officioꝵ utusq gn̾is sexus nat᷑e ꝑtinentiũ
⁊ exceptis a noĩe ⁊ u̾bo cõpositis. q̃ sunt cõmunia. uͥ scriba. collega. P ret̃
greca q̃ sunt neutͥ. uͥ suphisma. cũ nõib utteraꝵ. ut.a. Pluralia qͦ neutͥ
sunt gn̾is ut arma. eꝗb excipiunt᷑ numeralia. q̃ sũt om̃is gn̾is uͥ triginta
In .e. Ooĩa noĩa desinentia in .e. in not̃o casu singłi: sũt neutͥ gn̾is uͥ
monile. Pret̃ accentata infine. q̃ sũt feminini. uͥ agathe. In.i Doña
noĩa desinentia in .i. in not̃o singłi. sũt gn̾is neutͥ. uͥ gũmi. autͥum

Expanded text:
In illis In illis tatem sequi convenit. Verbi gratia. De generibus In a. Omnia nomina desinentia in a in nominativo singulari sunt feminini generis,telina et † Venopia †, praeter nomina officiorum utriusque generis sexus naturae pertinentium et exceptis a nomine et verbo compositis, quae sunt communia, ut scriba collega, praeter Greca quae sunt neutri, ut suphisma, cum nominibus litterarum, ut a. Pluralia quoque neutri sunt generis, ut arma, e quibus excipiuntur numeralia, quae sunt omnis generis, ut triginta. In e. Omnia nomina desinentia in e in nominativo casu singulari sunt neutri generis, ut monile, praeter accentata in fine quae sunt feminini, ut Agathé. In i. Omnia nomina desinentia in i in nominativo singulari sunt generis neutri, ut gummi, aut trium
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ a grico. cephauim scilic capite. qm in capite meliꝰ ualet. Caũ
itaq scoralia qͥ plima: diu̾soꝵ generũ: declinationũ antiꝗ facent:
dicebarit hoc hulneũ. huiꝰ balnei.: ħ balnea. ħꝰ ualnee. hic tartarͦ. p
p fors ⁊ ħ fora. taꝓpio. quo uua calcat᷑. qũa ꝑ mercato ꝙ. a foroneo
gn᷑is faciebãt. Qñ ouidius in lbro de ibide. Ip̃e meas ether accipe
sũme p̃ces. In plurati aut̃ neutrũ asserebant. sic̃ ꝗdã sapiens aoi
inclusimꝰ. s alt̾ius gn̾is insingłaritate: alt̃iꝰ aut̃ in pluralitate udicaui¬
mꝰ. Sciendũ p̃t̾ea. qm̃ młta gn̾a: a nat᷑a multa sunt. ab auctoritate.
Illa aut̃ que anat̾a sunt. cõmuni sensu quandoq discernimꝰ. ut uir.
mulier. In his ꝗꝓpe nec uͥgilio. nec cicerone. nec aliqͦ doctore nob̾ opꝰ ẽ:
s solã nat᷑alit̾ seꝗm̃ rationẽ. Scimꝰ enĩ ꝙ. hic uir. ħ mulier dicẽ debemꝰ

Expanded text:
autem a Greco cephalim, scilicet capite, quoniam in capite melius valent. Cum itaque haec et alia quam plurima diversorum generum et declinationum antiqui facerent, dicebant hoc balneum huius balnei et haec balnea huius balneae, hic Tartarus huc fora tam pro prelo, quo uva calcatur, quam pro mercato, quod a Foroneo generis faciebant, unde Ovidius in libro de ibide: Ipse meas, aether, accipe summe preces; in plurali autem neutrum asserebant, sicut quidam sapiens ait: inclusimus, sed alterius generis in singularitate, alterius autem in pluram praeterea, quoniam multa genera a natura, multa sunt ab auctoritate. Illa autem quae a natura sunt, communi sensu quandoque discernimus, ut vir, mulier. In his quippe nec Virgilio nec Cicerone nec aliquo doctore nobis opus est, sed solam naturalem sequimur rationem: scimus enim quod hic vir et haec mulier dicere debemus.
Abbreviated transcription (Latin):
pone dicimꝰ. umñ÷ copositores uiti figulos uocamꝰ. Fnge nõium qͦt sũt:
Due: Simplex.⁊ aposita. Simplex uͥ dicit᷑. quasi semel. uł sineplica ple¬
ea. ut iustus. ¶õ posita qͣ simł posita uocat᷑ que uidelie induo int eli¬
lgibisia diuidi pot. ut in iustus. Adit᷑ aꝗb dã ⁊ t̃tia. que decõposita nũ¬
cupet eo q a cõposito d̾iuat᷑. ut iniustitia. Questio. Quot mõis nõĩa
gro fit corositio. ui nugigerul. Nuge nãq cõruptũ. gtrulus ũ integiũ.
reman. Qliquando fit cõpositio explurib uͥ inexpugnabis ̃ꝑt̾ritus.
ndecdinatiõe cõpositoꝵ nõiũ animadu̾̃tẽ debemꝰ. q. ea eperduob nõatite¬

Expanded text:
 compositores luti figulos vocamus. Figurae nominum quot sunt? Duae: simplex et composita. Simplex vero dicitur quasi semel vel sine plica plexa, ut iustus. Composita quoque simul posita vocatur, quae videlicet in duo intelligibilia dividi potest, ut iniustus. Additur a quibusdam et tertia, quae decomposita nuncupatur, eo quod a compgro fit compositio, ut nugigerulus; nugae namque corruptum, gerulus vero integrum remanet. Aliquando fit compositio ex pluribus, ut inexpugnabilis imperterritus. In declinatione compositorum nominum animadvertere debemus, quod ea quae
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti simon. excipiunt᷑ nõa insulaꝵ. uestiũ. ⁊ ciuitatũ. q̃ feminina
iudicant᷑. ũsindon.⁊ sidon. p̃t̃ pauca gͣca uͥ ilion. pelion. dorion. q
mãs s̃ gnĩs. Par uͭ cũ suis c̃opõitis oĩs erit gnĩs. Iner. Omĩa noĩa
nõ at᷑m singłarẽ t̾minantia in er. si scd̾e declinatiois uł t̾tie fuerint.
⁊ adiectiua q̃ sũt cõmunis. uͥ alacer.⁊ pauꝑ siue oĩs. Iter. aut̃ spint̃.

Expanded text:
veluti Simon. Excipiuntur nomina insularum, vestium et civitatum, quae feminina iudicantur, ut sindon et Sidon, praeter pauca Greca, ut Ilion Pelion et Dorion, quae  generis; par vero cum suis compositis omnis erit generis. In er. Omnia nomina nominativum singularem terminantia in er, si secundae declinationis vel tertiae fuerint, et adiectiva quae sunt communis, ut alacer et pauper, sive omnis. Iter autem spinter
Abbreviated transcription (Latin):
Itẽ s̃ sẽper singłaria. neutͥ gn̾i̾s. ut pus. aurũ. uirꝰ. argentũ. oleũ unũ.
plunbũ. ferrũ. tͥticũ. ⁊ fere cet̾a q̃ adm̾surã. uł pondus ꝑtinent. ꝗͣꝗͣ
multa ꝯsuetudine usurpatũ sit ut płalit̃. uina. mella. ordea dicamiꝰ.
floralia satnalia. B singłarib uoce ñ sensu. Itẽ sũt q̃lã uoce singła¬
ria. intellectu płalia. ut ppłs. plebs. contio. iiigus S płarib uoce

Expanded text:
oleum vinum plunbum ferrum triticum et fere cetera, quae ad mensuram vel pondus pertinent, quamquam multa consuetudine usurpatum sit, ut pluraliter vi na mella ordea dicamus. Floralia Saturnalia. De singularibus voce, non sensu. Item sunt quaedam voce singularia, intellectu pluralia, ut populus ple
Abbreviated transcription (Latin):
mo que pãs ẽ: Uerbũ. Quare: Quia cũ tpr̃ib ⁊ ꝑsoã sine casu aut agẽ
aliꝗd. aut pati. aũ neutrũ sigͥficat. uerbũ ꝗd ẽ: Pars orationis cum
tp̃r ⁊ ꝑsoã sine casu agendi uel patiendi. aũ utͥusq sigͥficat̾iua. Uerbũ
uñ dr̃: A uerberando. eo ꝙ ip̃m ꝓferendo sepius aerẽ uerberamꝰ. Questio.
t̃ cet̾e partes uerb̾atiõe aeris fiant.cur hec sola pars. hoc sibi p̃cet̾is nom̃
asciscit: Solutio Idõ: hec sola pa̾s hoc noĩe nuncupat᷑. ꝗa frequentiꝰ ea

Expanded text:
casu aut agere aliquid aut pati aut neutrum significat. Verbum quid est? Pars orationis cum tempore et persona sine casu agendi vel patiendi aut utriusque significativa. Verbum unde dicitur? A verberando, eo quod ipsum proferendo saepius aerem verberamus. Quaestio. Cum ceterae partes verberatione aeris fiant, cur haec sola pars hoc sibi prae ceteris nomen asciscit? Solutio. Ideo haec sola pars hoc nomine nuncupatur, quia frequentius ea
Abbreviated transcription (Latin):
minationẽ accepit.Lã ꝗͣuis int̾eat: ñ int̾unit sec̃ illud ꝙ ci ad¬
herere intelligͥ. ut dies nox s ĩtrogatiuis. Aliut qͦ ẽ int̾rogati¬
uũ. ut ꝗs. aliud demonstratiuũ. uł relatiuũ. ut ꝗ. aliud collec¬
tuũ. ut ppłs. diuiduũ ũ alt̃. facticiliũ. ut tintinnabutũ. locale
ũ ꝓpinquus. Temporale. ũ m̃sis. absolutũ ut ds. Itẽ alia sũt o¬
monima. q̃ sub una appellatione plura sigͥficant. uͥ nepos. ꝙ fi¬
liũ filii. ⁊ luxuriosũ figurat. Alia sinonima. uł polionima quoꝵ
ĩdiu̾sis nõib una sigͥficatio. sic̃ t̾ra.umꝰ. ⁊ tellus. De generibus.
Cuiꝰ gn̾is: Misculini. Quare: Quia p̃ponit᷑ ei indeclinatione
carentẽ gn̾e. nã illa uox ñ ẽ gñs. sed io ꝙ ꝓ eã intelligit᷑. G enus
uñ dr̃: Agenerando. siue a.ge. greco. idẽ at̾ra qua ꝓcreantur
cuncta. O enera nõiũ quot sũt. Septẽ.Mlasculinũ. cui p̃port̃
hic. Femininũ. cui hec Neutrũ. cui hõc. ¶ õmune eui hic ħ.¬

Expanded text:
 secum illud, quod ei adhaerere intelligi<tur>, ut dies, nox. De interrogativis. Aliud quoque est interrogativum, ut quis. Aliud demonstrativum vel relativum ut qui, aliud collectivum ut populus, dividuum ut alter, facticilium ut tintinnabulum, locale ut propinquus, temporale ut mensis, absolutum ut Deus. Item alia sunt omonima, quae sub una appellatione plura significant, ut nepos, quod filium filii et luxuriosum figurat. Alia sinonima vel polionima, quorum in diversis nominibus una significatio, sicut terra, umus et tellus. De generibus Cuius generis? Masculini. Quare? Quia praeponitur ei in declinatione carentem genere; nam illa vox non est genus, sed id quod per eam intelligitur. Genus unde dicitur? A generando sive a ge Greco, id est a terra, qua procreantur cuncta. Genera nominum quot sunt? Septem: masculinum, cui praeponitur hic; femininum, cui haec; neutrum, cui hoc; commune, cui hic
Abbreviated transcription (Latin):
De gentilib. Alia sunt gentilia. ꝗa gentẽ demonstrant. ut grecus
romanꝰ. S̾nũalib Aliud nom̃ numerale dr̃. ꝗa numerũ notat.
ut plures in suo gn̾e ꝓferant᷑. Differentia. Hoc ⁊̃ distat int̾ noĩa or¬
dinis.⁊ numeri: ꝗa in numero õs accipimꝰ. ut cũ dicimꝰ. centũ ecce¬

Expanded text:
De gentilibus. Alia sunt gentilia, quia gentem demonstrant, ut Grecus, De gentilibus. Alia sunt gentilia, quia gentem demonstrant, ut Grecus, Romanus. De numeralibus. Aliud nomen numerale dicitur, quia numerum notat, ut plures in suo genere proferantur. Differentia. Hoc etiam distat inter nomina ordinis et numeri, quia in numero omnes accipim
Abbreviated transcription (Latin):
formant᷑ a genitiuis suoꝵ positiuoꝵ. int̾posita.s.÷ addita simꝰ. ut
doctꝰ. aocti. int̃posita .s. ⁊ addita simꝰ. fit doctissimꝰ. Si aũ positiui
t̾tie declinatioĩs fuerĩt: suꝑlatiui a datiuis positiuoꝵ. formantur.
int̃posita.s. : addita simꝰ. ut felici. felicissimꝰ. a ꝗb excipit᷑ fragilli¬
mꝰ. agillimꝰ. gracillimꝰ. humillimꝰ. simillimꝰ. Quod si suꝑlatiui. in
rimꝰ desinũt. fiunt a nominatiuis positiuoꝵ. addita rimꝰ. u miser
miscrrimus. De denõatiuis. Alia sunt denoĩ⁊tiua. ut ab et̾no. et̃¬
nitas. De u̾balib. Nua u̾basia. ut abamo. amor. De participali.
Aua participalia. ut adocto. doctior. De adu̾biali. Ala adu̾bialia. ut
acras. crastinus. Despeciali. Alia specialia. que sp̃em demonstrant
ut homo. Degñali. Aua gn̾alia. que indiu̾sas sp̃es possunt diuidi
ut animal. De adiectiuis. lia sunt adiectiua. que addiciunt᷑. ut
magnus paruus. Hec aut̃ epytheta dicunt᷑ grece latine suꝑposita.

Expanded text:
enitivis suorum positivorum interposita s et addita simus, ut doctus docti, interposita s et addita simus, fit doctissimus; si autem positivi tertiae declinationis fuerint, superlativi a dativis positivorum formantur interposita s et addita simus, ut felici felicissimus, a quibus excipiuntur facillimus, agillimus, gracillimus, humillimus, simillimus. Quod si superlativi in rimus desinunt, fiunt a nominativis positivorum addita rimus, ut miser miserrimus. De denominativis. Alia sunt denominativa, ut ab aeterno aeternitas. De verbalibus. Alia verbalia, ut ab amo amor. De participali. Alia participalia, ut a docto doctor. De adverbiali. Alia adverbialia, ut a cras crastinus. De speciali. Alia specialia, quae speciem demonstrant, ut homo. De generali. Alia generalia, quae in diversas species possunt dividi, ut animal. De adiectivis. Alia sunt adiectiva, quae addiciuntur, ut magnus, parvus. Haec autem epytheta dicuntur Grece, Latine superposita.
Abbreviated transcription (Latin):
masculino aut cont̃ nat᷑am ꝓducit᷑. ut uiuo nocendo ꝗoẽ. sed meua
moeeit idem. In mneutro cõripit᷑. ut ẽẽt par etas. ⁊ toem sirodur man¬
nis. Unde igit̃ scire pot̾imꝰ. ut rũ uera sit ħ: facile utiq sirespi¬
ciamꝰ ad cõpositionẽ eiꝰõe ꝓno̾is. Iõe nãq cũ e masculinũ copõitui
cuisi ⁊ deniũ. E liquet om̃i.is. syllabã pse positã. cõrept̃a ẽt. Cũ
aut̃ fuerit neutrã. ex ad.: demũ cõpoit. Ex quo apparet unetro ratũ
at corripi. in mascilino aut̃ ẽc naturã ꝓduci. Quetio. Ur qd ergo ꝓda¬
cit. dolitis t discretio uidelic: fiat. int̾ masculinũ: ueutrĩ. Suetio.¬
pom. a uit᷑ duas uocales. et obhanc causã ꝓieit᷑ inde. ece unt uĩe alio
coposita nut ego inet . cõpositũ ẽ abego.⁊ met que ẽ adiectio sul. bnralite

Expanded text:
t vivo nocendo quidem, sed me manet exitus idem, in neutro corripitur, ut esset par aetas et idem si robur in annis. Unde igitur scire poterimus, utrum vera sint haec? Facile uti que, si respiciamus ad compositionem eiusdem pronominis. Idem namque cum est masculinum, componitur ex is et demum, et liquet omnibus is sillabam per se positam correptam esse. Cum autem fuerit neutrum, ex id et demum componitur, ex quo apparet in neutro naturali ter corripi, in masculino autem contra naturam produci. Quaestio. Ut quid ergo producitur? Solutio. Ut discretio videlicet fiat intponi, nisi inter duas vocales, et ob hanc causam proicitur inde s. Sunt item alia composita, ut egomet. Compositum est ab ego et met, quae est a
Abbreviated transcription (Latin):
fenc une r in ubus t̾minant. ut partus: partub. Per disferet¬
firurae ⁊p abtis. partib. Artus artub ad disferent. A epsus
artis. artious. apeus arcub ꝓ differentia. arx. arcis. arcibus
Alia qͦ sola auetoritate inub: faciũt. ut acus. acub. lacus. lacub. Spe¬
cu. specub. ⁊ siqua sũt hꝰ mõi. Quinta dec linatio.

Expanded text:
rentiae in ubus terminant, ut partus partubus per differentiam pars partis partibus, artus artubus ad differentiam ars artis artibus, arcus arcubus pro differentia arx arcis arcibus. | Alia quoque sola auctoritate in ubus faciunt, ut acus acubus, lacus lacubus, specu
 specubus, et si qua sunt huiusmodi. 5 Quinta declinatio