comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
salis occultum : idẽ uix intellegibi lem non statim apparentem saporem: ex crotos:
ã reueraparco id ÷ seruatorĩ quia om̃e in quod mittitur saruaty Nam & homo frug
partus uocatur : autceste parco dixit ꝓparte : ut sit nomen proad uerbio: Nectĩbi
locrss paste .c. a m in illis uelocitas: in his fostitudo laudatur : spasta aut laconicat
rioc turnufuremȩcaptantem noctis opostunitatem: fur aut a furuo dictus ÷
id ÷ nigroy tiam nocti sunitur tempores horaty quam paene regna furua ꝓserpina :
om̃s a cerrimi ab actoressunt: OHΑGΡΟS: agrestesasinos : &ẽ. laus canum: uoluta
ram g& loquitur de serpentum remediis: qui in gressitecta animalib nocent AGITApES
apra medicaminibus: chelioꝑos: chelidi dicti quasichersidri: qui & inaquis & int̃ris
morantur : nam xepcon dicimus terram: aquam uero raopy aut mãłatactus

Expanded text:
salis occultum, id est vix intellegibilem, non statim apparentem saporem. Ad v. 398 salis occultum, id est vix intellegibilem, non statim apparentem saporem. Ad v. 398 aut re vera parco, id est servatorio, quia omne in quod mittitur servat; nam et homo frugi 'parcus' vocatur: aut certe 'parco' dixit pro 'parce', ut sit nomen pro adverbio. Ad v. 404loces spartae c. a. m. in illis velocitas, in his fortitudo laudatur. Sparta autem LaconicaeAd v. 407 nocturnum furem captantem noctis oportunitatem. fur autem a furvo dictus est, id est nigro; nam noctis utitur tempore: Horatius "quam paene furvae regna Proserpinae": omnes acerrimi abactores sunt. et ram'. et loquitur de serpentum remediis, qui ingressi tecta animalibus nocent. Ad v. 41apta medicaminibus. chelydros chelydri dicti quasi chersydri, qui et in aquis et in terris morantur: nam χέρσον dicimus terram, aquam vero ὕδωρ. Ad v. 416 aut ma
Abbreviated transcription (Latin):
frsicum ẽ ÷ om̃e enim pingue animal car&pilis: quod hersutum efficit macies Lappęq
enimalla p̃tiosior. ẽ quippẽsusceptura alium quem lib& colorem quod autem hic
ꝑ transitum tangit : in alus plenius legitur : maritum pecoris & cornũ & ungulis &po¬
lato album eẽ debere, alioquin lir& sit candidus lanis exeopullos id ẽnigros creari:
prodomino capitaldari consueuerat y nam apud maiores homici dupoenam noxius:
ari& is damno luebat : quod in regum legibus legitus : Pullis : Nigris : V dopalato
aut ut diximꝰ supra quiacum facit reice .i. ꝓduplicibab&ur. & raefficit longam ꝓ ideo a
nam ñ pan: sedendiȩ nomamas sedr̃ lunam: quispr&us pauit pecora candidissima: &sic
eam in suos in lex̃ amplexusy cuirei mesticiuolunt quandam secream Esserationem:
SΙCRΕDΕRΕdignum tantum deluna sacrilegiums salsasq fp. herbai:

Expanded text:
physicum est; omne enim pingue animal caret pilis: quod hirsutum efficit macies. Ad v. 385physicum est; omne enim pingue animal caret pilis: quod hirsutum efficit macies. Ad v. 385enim alba pretiosior est, quippe susceptura alium quemlibet colorem. quod autem hic per transitum tangit, in aliis plenius legitur, maritum pecoris et cornu et ungulis et palato album esse debere: alioquin, licet sit candidus lanis, ex eo pullos, id est nigros, creari.pro domino capital dari consueverat: nam apud maiores homicidii poenam noxius arietis damno luebat: quod in regum legibus legitur. Ad v. 388 udo palato aut, ut diximus supra, quia, cum faciat 'reieci', 'i' pro duplici habetur et 're' efficit longam. ideo et nam non Pan, sed Endymion amasse dicitur Lunam. qui spretus pavit pecora candidissima et sic eam in suos inlexit amplexus: cuius rei mystici volunt quandam secretam esse rationem. si credere dignum est tantum de Luna sacrilegium. et aliter:
Abbreviated transcription (Latin):
Rumore suo corripuit : ut in .uiii &sera sub nocte rudentum: ꝑsius ꝓduxit : findor
declinatio .u.in .i. uestit &ita facit datiuum pluralem: ut ab hoc fluctu. his fluctibus:
sed quiapingui̾s sonat & melius. s̃prcubus dicimus: unum tam̃ nom̃ ÷ quod alit̾ nondicimus.
& consequens ÷ quoddicit ut uinum ꝑ naturam calidum: inꝓuinca frigida non possit
rectorem recusans: Rhi pheo euro uento serthico rifbi aũt montes ĩunt serthiȩ ut
diximus aꝑ p&uo uentorum flatu nominatis Nam piΦN grecȩ imp&us &opMNdicit᷑¬
atto torpittin: pecudum fluuiuss&is: renonibus: namut salustius dt̃ inhistoriis.
uestes depellibus renones uocantur: Si tibilanitium curae: & haec lanadicimus & hoc
lanicium: sic̃ fuga & effgium: quod aũt dicit oues lanar causa non debere pingues cere:

Expanded text:
 rudentes 'ru' more suo corripuit, ut in septimo "et sera sub nocte rudentum": Persius produxit "findor u rudentes 'ru' more suo corripuit, ut in septimo "et sera sub nocte rudentum": Persius produxit "findor udeclinatio 'u' in 'i' vertit et ita facit dativum pluralem, ut 'ab hoc fluctu' 'his fluctibus'; sed quia pinguius sonat et melius, 'specubus' dicimus. unum tamen nomen est, quod aliter non dicimus, et consequens est quod dicit, ut vinum, per naturam calidum, in provincia frigida non possit rectorem recusans. riphaeo euro vento Scythico. Riphaei autem montes sunt Scythiae, ut diximus, a perpetuo ventorum flatu nominati: nam ῥιφὴ graece impetus et ὁρμὴ dicitAd v. 383 pecudum fulvis saetis renonibus: nam, ut Sallustius dicit in historiis, vestes de pellibus renones vocantur. Ad v. 384 si tibi lanitium curae et 'haec lana' dicimus et 'hoc lanitium', sicut 'fuga' et 'effugium'. quod autem dicit oves lanae causa non debere pinguescere,
Abbreviated transcription (Latin):
dissilliunt uulgo passim crepanty nam tam nimio frigore quam calere aera rumpunt᷑:
ꝑ sius findit infantes statutas uestesqr rigescunt: duranturuut frangi potius quã
calidum illic gelatur: intellegimus aut̃ peregrinumy̧ nam illie non nascitur : sicut paulo pͥ
ipsedoca dicgis f rrm̃to atq acidis imitantur uite as orbisȩsane uolunt fisici pinum non
gelare : unde hoc loco aut hr ꝑbole ẽ : aut quiadixit umida: aquȩ mixta intellegamus: ita
enim gelare dñry Totae soli damingla ciem ursrre l fosiar adsic cindos agros paratar
cumalibi tantum incrustentur : illicusq adimum gelantur: stiRi aqre in pexis indurt . hiby
stiria : idẽ gutta: indefit diminutiuum: ut dicamus stillas inde ẽ & distillat stillicidium ⁊ srn¬
sus aut̃ duplex ÷:nam authocdt̃ de in pexis barbis pecudum pendens guttaduratur: aut

Expanded text:
 aeraque dissiliunt vulgo passim crepant; nam tam nimio frigore quam calore aera rumpuntur:  aeraque dissiliunt vulgo passim crepant; nam tam nimio frigore quam calore aera rumpuntur: Persius "findit infantes statuas". vestesque rigescunt durantur, ut frangi potius quam naturaliter calidum illic gelatur. intellegimus autem peregrinum: nam illic non nascitur, sicut paulo post ipse docet dicens "fermento atque acidis imitantur vitea sorbis". sane volunt physici vinum non gelare: unde hoc loco aut hyperbole est, aut quia dixit 'umida', aquae mixta intellegamus; ita enim gelare dicuntur. Ad v. 365 totae solidam in glaciem vertere l. fossae ad siccandos agros paratae, cum alibi tantum incrustentur, illic usque ad imum gelantur. Ad v. 366 stiriaque inpexis indurvit h. b. stiria, id est gutta. inde fit deminutivum, ut dicamus 'stilla'; inde est et 'destillat', 'stillicidium'. sensus autem duplex est. nam aut hoc dicit: de inpexis barbis pecudum pendens gutta duratur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
atror quaserthȩ gentes: sub audis talis ÷ pastio meoti aue unda maeotis.
traciȩ ꝓtentus inorienta lem plagam: gam moides reflectitur inseptentrionem:
nam ideo ait redit subaxem: nam axis ẽ septentrio : qui grece amaxa no
temulnas : ulna aut̃ ut diximus secđm alios utriusq manus extensio ÷ : secđm
alios cubitus. quod magis uerum ÷ : quiagrete oΛΝΟC dr̃cubitus: unde it. Aei ko
nam pallentes umbres : nonex nocte si ex nubibus factat : Concrescunt subitx
c ÷ .f. crustae: aquȩ c ongelascunt fluentes : notandum sane quia cum haec crustadi¬
cimus feminino genere : lapio is aut ligni aut gelu pastem significomus: cũ
uero crustum dicimus sedulum aliquid: significamus ꝓastempanis uł placente
ipse inseptimgorbem fatalis crusti horatius:dant crustulas blandidoctoress
Iuuenalis: nos colafum in cutimus lambenti crustulas eruo: hos ꝑita plaus¬

Expanded text:
at non qua scythiae gentes subaudis 'talis est pastio'. maeotia unda Maeotis Thraciae, protentus in orientalem plagam, γαμμοειδὴς reflectitur in septentrionem: nam ideo ait 'redit sub axem': nam axis est septentrio, qui graece ἅμαξα nomtem ulnas. ulna autem, ut diximus, secundum alios utriusque manus extensio est, secundum alios cubitus: quod magis verum est, quia graece ὠλένη dicitur cubitus, unde est λευκώλεnam pallentes umbrae sunt non ex nocte, sed ex nubibus factae. Ad v. 360 concrescunt subitae c. i. f. crustae aquae congelascunt fluentes. notandum sane, quia cum 'haec crusta' dicimus feminino genere, lapidis aut ligni aut gelu partem significamus; cum vero 'crustum' dicimus, edulium aliquid significamus, partem panis vel placentae: ipse in septimo "orbem fatalis crusti", Horatius "dant crustula blandi doctores", Iuvenalis "nos colaphum incutimus lambenti crustula servo". Ad v. 362 hospita plaus
Abbreviated transcription (Latin):
ut gaudens popularibus auris : Succes su: fecibtate : qued ÷ stultinar : qua
primain quiđ f non quae prima : sed qua primum : estautem rpallagoũtobant
ib curi sola sub nocitꝰ ꝓipsisoli : quaefit non ornatus causa ut pars infrausta secnt
insigniaarma omma: arona : subdistingue : ut sit quasi in tetrogantis cogautim :¬
aut cristatam quia detaudis animalium habebantenstas. ettristoq ber sutus
equina ÷ utcomas habentem: instatius : Nonego imert comantes ꝗlantiadas
itigisnue detorum pornamentum decorumi non onim sent duo epithaa qđ
apud latinos uitio sum õ fecit bocim̃ uirgł in paucis uer sibes q̃ uitm̃ emendatisunt:
it lenta quib: torno facili suꝑ ad dita uinis: cumantia facilis furite :rao uitur:
quia multa in erant inscuto lora quibuĩ manum inserebant aclipuꝗ sres
tram miestabam aptans : Hoe ipse multibic distingunt eaaracardsr¬

Expanded text:
ut «gaudens popularibus auris». SVCCESSV felicitate; quod est stultitiae. QVA ut «gaudens popularibus auris». SVCCESSV felicitate; quod est stultitiae. QVA PRIMA INQVIT FORTVNA non ‘quae prima’, sed ‘qua primum’. Est autem hypallage, ut «ibant obscuri sola sub nocte» pro ‘ipsi soli’; quae fit non ornatus causa, ut «pars in frusta secant», ῶμα. INSIGNIA arma omnia. ARMA subdistingue, ut sit quasi interrogantis. COMANTEM aut ‘cristatam’, quia de caudis animalium habebant cristas, ut «cristaque hirsutus equina», aut ‘comas habentem’, ut Statius «non ego in terga comantis Abantiadas». INSIGNE DECORVM ornamentum decorum; non enim sunt duo epitheta, quod apuut «lenta quibus torno facili super addita vitis», cum antea ‘facilis’ fuerit. INDVITVR quia multa inerant in scuto lora, quibus manum inserebant, ut «clipeoque sinistram insertabam aptans». HOC IPSE multi hic distinguunt et ad
Abbreviated transcription (Latin):
dis inbollem : Reł ligiosa: gradatim oscendit: sane religio geminatur. li ꝓpt̃¬
m auti necessitatom : Po eNAS dant: moriuntur indigne: bocgnim ppriue
significit : Redit in ꝑ cordia uirtus : Atquia ait horatius: nec urra uistus cumse¬
me lex adit curar reponi deterioribus : sed sententiae non semꝑ generalos surat
sed interdum pro negotiorum qualitate formatur: uictoRes que cadunt da¬
uiui ÷ increpantis est: Sexa seenities : quae seros facit id÷ tardos : ut mors pallita
fida ut ostendere symbolum quoute bantur in bello: medios: manifestos: ut
modioq exostt rocopi: &e quam quam in mediatã meste tenteurzas pris
ꝑ humum: e est ad uerlium: bi bat benemꝑfecto ususẽ tenenm abuope¬
naposque loci: biscircum stantiis: ostendit apautis plures potius sesuperati:
aospirat : fau& : utuo spirant aurȩ in noctae : unde e fuuor auradicitur

Expanded text:
dis inbellem. RELLIGIOSA gradatim ascendit. Sane ‘relligio’ geminatur ‘l’ proptedis inbellem. RELLIGIOSA gradatim ascendit. Sane ‘relligio’ geminatur ‘l’ propter metri necessitatem. POENAS DANT moriuntur indigne; hoc enim proprie st. redit in praecordia virtus atqui ait Horatius "nec vera virtus cum semel excidit, curat reponi deterioribus" . sed sententiae non semper generales sunt, sed interdum pro negotiorum qualitate formantur. Ad v. 368 Victoresque cadunt daγεω. VIRI increpantis est. SERA SEGNITIES quae seros facit, id est tardos, ut «mors pallida»‘fida’, ut ostenderet symbolum quo utebantur in bello. MEDIOS manifestos, ut «medioque ex hoste recepi» et «quamquam in media iam morte tenetur». ASPRIS per humum. Et est adverbium. ABIBAT bene inperfecto usus AROSQVE LOCI his circumstantiis ostendit a paucis plures potuisse superari. ADSPIRAT favit, ut «adspirant aurae in noctem»; unde et favor ‘aura’ dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
desperatione robor augecur : ut stanus ẽ ubidat uiresiimiustimor: Irem scimus motẽ :¬
captiunatis ee remedium: hoc ergo suad& : ut aut disperatio ne uincant. autuit &urmor¬
tecaptiuitas: salus : ñc̃ remedium ÷ LupICEU: hoc ad ferogtatem ꝑtin& i nebula ad
nocrem : catuli ad liberos coniugesq Exegit: exclusit de lattbris sulic&: uttir¬
tentius: expettandae anexigendaesint uobis prius : Caua uto BRa÷ bonom
epith&on: naturalo enim ẽ ÷ ut oliscurum sit omne concauum : quig : &iamgro¬
totum : ut quistalia fando: Ia erimis aequa rolabores: ⁊pallagt plaberibur
aequare lacrimas: utdaro dassibus austros: URBS antiqua Enobilis ł qui a duob
milibus octingentis annis regnas se firmatur : Steprauntut ⁊ nerta pi
aut non repugnantia: ut pecora inter inertia uotis optata pruina aut inertatem
occiduntur: ut inbollem auestis romanis attibus indumo hocẽ auestendo aston¬

Expanded text:
desperatione robur augetur, ut Statius «est ubi dat vires nimius timor»; item scimus mortem captivitatis esse remedium. Hoc ergo suadet ut aut desperatione vincant, aut vitetur morte captivitas. ‘Salus’ nunc remedium. LVPI CEV hoc ad ferocitatem pertinet. ‘Nebula’ ad noctem, ‘catuli’ ad liberos coniugesque. EXEGIT exclusit, de latebris scilicet, ut Terentius «spectandae an exigendae sint vobis prius». CAVA VMBRA bonum epitheton; naturale enim est ut obscurum sit omne concavum. QVIS etiam Graecorum, ut «quis talia fando». LACRIMIS AEQVARE LABORES hypallage pro ‘laboribus aequare lacrimas’, ut «dare classibus austros». VRBS ANTIQVA vel nobilis, vel quia duobus milibus octingentis annis regnasse firmatur. STERNVNTVR INERTIA aut non repugnantia, ut «pecora inter inertia votis optat aprum», aut ‘inertia’ dum occiduntur, ut «inbellem avertis Romanis arcibus Indum», hoc est avertendo osten
Abbreviated transcription (Latin):
gonus molendi unde xpinsores dictisunt qui nunc pistores uocanturs pin se hocer
dicit ꝓ suis ꝓbat ut a tergo quem nulla ciconia piront Xenea simerit ipsonarũ
uilibus officus int̃ eẽ nondebent quod bene seruat ubiq uirgilius. ut hoe locottemino
cum diuersis officus troianos dicer& occupatos aut. Adpis aeho as are lo gotes alrus
apollo p̃sida nisicum causa piecatis interuenit ur ad sopenendum socios inil cetidose

Expanded text:
genus molendi. Vnde et ‘pinsores’ dicti sunt qui nunc ‘pistores’ vocantur. ‘Pinsere’ autem genus molendi. Vnde et ‘pinsores’ dicti sunt qui nunc ‘pistores’ vocantur. ‘Pinsere’ autem dici Persius probat, ut «a tergo quem nulla ciconia pinsit». AENEAS merita personarum vilibus officiis interesse non debent - quod bene servat ubique Vergilius, ut hoc loco; item in sexto, cum diversis officiis Troianos diceret occupatos, ait «at pius Aeneas arces quibus altus Apollo» - nisi cum causa pietatis intervenit, ut ad sepeliendum socium de Aene
Abbreviated transcription (Latin):
rum. A fostina uenientium ut hoc loco epito taenim num quam iratore sur ttstusrã¬
tum aut ad diminutionem aut addis cr&ionem ponisolem: Fuges generaliter fugerꝰ
om̃s dicuntur. & errant qui discernunt frumenta afrugibus Nam cicrero ait ofus ae
frugum minuturium cum deleguminibus dicer& ut ostender& &iam frumenta
fruges uocari. frugum aũt nomen tractum ẽ. afrumine id ÷ eminento sub mento
ToR ReRe parant flammis &T S ⁊ multustero proteron putunt Non respicientes
superiora quia dixitundis corerem eẽ correptam : quam necesse fuerat ante siccaritiqutes
tamen &iam contrahoc illo seuentur exemplonunc torr&cigni fruges taunc fran¬
gite saxo & uolunt &iam contra hoc hrstero proteronesse quod falsumes Nam E uo¬
die quã e siccari ante fruges & sic frangiui drmus e Reqinla apuida fuisum ẽ nattam etbo¬
larum usus nenerat frumenta torrebant eru inpilas mpia ipinsabant E hocerat

Expanded text:
rum a fortuna venientium’, ut hoc loco. Epitheta enim numquam vacant, sed aut ad augmenrum a fortuna venientium’, ut hoc loco. Epitheta enim numquam vacant, sed aut ad augmentum aut ad diminutionem aut ad discretionem poni solent. frvges generaliter fruges omnes dicuntur, et errant qui discernunt frumenta a frugibus. Nam Cicero ait «olei et frugum minutarum», cum de leguminibus diceret, ut ostenderet etiam frumenta ‘fruges’ vocari. Frugum autem noTORRERE PARANT FLAMMIS ET FRANGERE SAXO multi hysteroproteron putant, non respicientes superiora, quia dixit undis Cererem esse corruptam, quam necesse fuerat ante siccari. Qui tamen etiam contra hoc illo se tuentur exemplo «nunc torrete igni fruges, nunc frangite saxo» et volunt etiam hic hysteroproteron esse. Quod falsum est; nam et hodie siccari ante fruges et sic frangi videmus. Et quia apud maiores nostros molarum usus non erat, frumenta torrebant et ea in pilas missa pinsebant; et hoc erat
Abbreviated transcription (Latin):
communes p̃positiones licentia Nut ẽ conditus in nubem contra & nota conduntur
in aluo Item seua sedens suꝑ arma & gemina suꝑ arbore sidunt cicero. qđ ille inca¬
pite ab hostium duco acceperat. Item & si fostes fueritis in eo quem nemosit ausus de¬
fendere: Aut rapuit raptim fecit flãmam in fomite id ÷ coleritor: corrup tanide
undis aquae molitam cerealiaq arma. fugiens uilia ad generalitatem transiit ꝓpt̃
carminis dignitatem: & rem uilem auxit honestate sermonis : aut alibi nelucernam
dicer&. ait testam ardentem uiderent scintilla reolo ũ : & sciendum ÷ uidico euphonia
deciuationis ÷ Tessi rerum hoc ÷ penuria fatigata i& fossus grnt talet̃ dicimus em̃
fessi anmo ut ẽfessus uallere sedit & fessus corpore qđ c̃magis pro priumd & fessusre¬

Expanded text:
communes praepositiones licentia, ut est «conditus in nubem», contra «et nota conduntur communes praepositiones licentia, ut est «conditus in nubem», contra «et nota conduntur in alvo», item «saeva sedens super arma» et «geminae super arbore sidunt». Cicero «quod ille in capite ab hostium duce acceperat», item «et si fortes fueritis in eo, quem nemo sit ausus defendere». Aut ‘rapuit’ raptim fecit flammam in fomite, id est celeriter. CORRVPTAM VNDIS aqua emollitam. CEREALIAQVE ARMA fugiens vilia ad generalitatem transiit propter carminis dignitatem et rem vilem auxit honestate sermonis, ut alibi, ne lucernam diceret, ait «testa cum ardente viderent scintillare oleum». Et sciendum est iudice euphonia derivationis est. FESSI RERVM hoc est penuria fatigati. Et fessus generale est; dicimus enim fessus animo, ut «ter fessus valle resedit», et ‘fessus corpore’, quod magis est proprium, et ‘fessus re
Abbreviated transcription (Latin):
propterea posuit cũ tellurem de amdicamus: terram elementum iut plerumq po¬
nimus uulcanum pro igni cererem pro frum̃to: liberum prouino AReNa q̃ritur
habeat Neo ne nomen hoc aspirationem: & uarro sicdefinit si ab ariditate dr̃ ñ hab&
si abberendo ut in fabrigis uidemus: hab&: melior tamen ẽ. superior &hi mologia
saletabettes made factos aspargine Si licis scintillam excudit bene adiecit
speciem quia in lapidibus cestis inueniturignis excuditaũt ẽ feriendo eic̃ qui acudereẽ
xhates adlusit ad nom̃ tam achates lapidis species hrnerrodapundicuꝰ gnian
plimi quod siquis hunclapidem in amilo habuerit ⁊ ratiosior ẽ. Sus cepit. ꝑsuscipit
utdiximus supra : Rapuitq: in somite flam mãmꝰ parne sols cophanis: am cõ
mutationem uerbum significat ablatiuo ususẽ : se hoc soluit Aut antiqua circum

Expanded text:
pro ‘terra’ posuit, cum Tellurem deam dicamus, terram elementum; ut plerumque popro ‘terra’ posuit, cum Tellurem deam dicamus, terram elementum; ut plerumque ponimus Vulcanum pro igni, Cererem pro frumento, Liberum pro vino. HARENA quaeritur habeat necne nomen hoc adpirationem. Et Varro sic definit: «si ab ariditate dicitur non habet, si ab haerendo, ut in fabricis videmus, habet». Melior tamen est superior etymologia. SALE TABENTIS madefactos aspargine. SILICI SCINTILLAM EXCVDIT bene adiecit speciem, quia in lapidibus certis invenitur ignis. ‘Excudit’ autem est ‘feriendo elicit’, quia ‘cudere’ HATES adlusit ad nomen; nam achates lapidis species est. Bene ergo ipsum dicPlinii quod, si quis hunc lapidem in anulo habuerit, gratiosior est. SVCCEPIT pro ‘suscepit’, ut diximus supra. RAPVITQVE IN FOMITE FLAMMAM paene soloecophanes est; nam cum mutationem verbum significet, ablativo usus est. Sed hoc solvit aut antiqua circa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ngrum umbrosum ꝑumbro sum densum id÷ frondibus plenum. uiuo naturali
ut uiuo p̃ter uehor: ostia saxa NimtaRum domus. autuerum dicit &÷ historia
aut ad laudem ꝑtin& loci: talis inquid locus ÷ ut domus creditur eẽ onim pharum
hic proillic moresuo AticoRa morsu hoo nomen cum ingreco unde originem
ducit ad spirationem: non habeat in latino aspiratur quod ẽ contrarium: Nam
magis grecorum ẽ: aspiratio sed hoc in paucis nominibus inuenitur : morsum aut̃
de anchori ĩ benedixit cum alio loco inueniamus. tum dente tenaci anchora fun¬
dabat naues teł LuRIS amore cuiusq: post pericula unde & superius dix̃ q̃ ꝓxima
litora cursu c̃tendunt & paulo post in fest optata potuntur troes arena tellurẽ aut

Expanded text:
per ‘nigrum’ ‘umbrosum’, per ‘umbrosum’ ‘densum’, id est ‘frondibus plenum’. VIVO naturali, per ‘nigrum’ ‘umbrosum’, per ‘umbrosum’ ‘densum’, id est ‘frondibus plenum’. VIVO naturali, ut «vivo praetervehor ostia saxo». NYMPHARVM DOMVS aut verum dicit, et est historia, aut ad laudem pertinet loci; talis, inquit, locus est ut domus credatur esse nympharum. HIC pro ‘illic’ more suo. ANCHORA MORSV hoc nomen cum in Graeco, unde originem ducit, aspirationem non habeat, in Latino aspiratur. Quod est contrarium; nam magis Graecorum est aspiratio. Sed hoc in paucis nominibus invenitur. ‘Morsum’ autem de anchoris bene dixit, cum alio loco inveniamus «tum dente tenaci anchora fundabat naves». TELLVRIS AMORE cuiuscumque post pericula. Vnde et superius dixit ‘quae proxima litora cursu contendunt’, et paulo post infert «optata potiuntur Troes harena». ‘Tellurem’ autem
Abbreviated transcription (Latin):
eminent ut minaeq: murorum in gentes item illausq minatur susuertice
hoc ⁊ circa radices montis q̃ ad rectam lineam suspiciunt cacumen id ÷ uesticem.
Tum sił uis. scenacoruscis siluiscoruscis. ħ ÷ siluarum corus carum id ÷ cris pantiũ
ut iuuenalis longacoruscat serra conueniento abies: & posuit septimum ꝓgene¬
tiuo ut su perius pulchra ꝓlebs. scenia inũbratio & dicta scena atio in cickiac
Apud antiquos enim theatralis scena pari&em non habuit : sꝯ defrondihus umbra¬
cula q̃rebant: postea tabulata componere coeperunt in modum parietis. hor ronti
horror plerumq adodium ꝑtin& plerumq: aduenerationem ut hoc loco siclucanꝰ.
Arboribus suus horror inẽ. Atrum nemus tropus ÷ ꝑ atrum nigrum ostendit

Expanded text:
eminent, ut «minaeque murorum ingentes». Item «illa usque minatur». SVB VERTICE eminent, ut «minaeque murorum ingentes». Item «illa usque minatur». SVB VERTICE hoc est circa radices montis, quae ad rectam lineam suscipiunt cacumen, id est verticem. TVM SILVIS SCAENA CORVSCIS ‘silvis coruscis’ hoc est silvarum coruscarum, id est crispantium, ut Iuvenalis «longa coruscat serraco veniente abies». Et posuit septimum pro genetivo, ut superius «pulchra prole». ‘Scaena’ inumbratio. Et dicta scaena ἀπὸ τῆϛ σκιᾶϛ. Apud antiquos enim theatralis scaena parietem non habuit, sed de frondibus umbracula quaerebant. Postea tabulata conponere coeperunt in modum parietis. HORRENTI horror plerumque ad odium pertinet, plerumque ad venerationem, ut hoc loco. Sic Lucanus «arboribus suus horror inest». ATRVM NEMVS tropus est; per ‘atrum’ ‘nigrum’ ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
sia est idẽ fictus secundum poeicam licentiam locus nie aũt uideatur penitus aueri¬
tate dis cedero his pamiensis casthaginis postum descripsit: ca&erum hunc locume
in africa nusquam ẽẽ constat nec in congrue ꝓpt̃ nominis similitudinem posuit
nam tonor pageia ÷ id÷ reiuero descriptios secessu s sinusecr&o Locus
sub audis quem ut superius urbsantiqua fuit & sciendum ÷ quia quotiens p̃¬
mittimus nom̃ cuius lil & generis & int̃posito nomine sequitur nomen alterius
generis medium illyd ꝓ nom̃ proprii nominis genus sequitur ut salustius ẽ. in car¬
cere locus quod tullianum appellatur. eccepro prio unx̃ non appellatiuo tullianũ
onim propriume carcorappellatiuum. si aut̃ utraq nomina appellatiua fue¬
replicabiles G emini paressimiles ut int̃dum & duos significat minan ur

Expanded text:
sia est, id est fictus secundum poeticam licentiam locus. Ne autem videatur penitus a verisia est, id est fictus secundum poeticam licentiam locus. Ne autem videatur penitus a veritate discedere, Hispaniensis Carthaginis portum descripsit. Ceterum hunc locum in Africa nusquam esse constat. Nec incongrue propter nominis similitudinem posuit; nam topographia est rei verae descriptio. ‘Secessu’ sinu secreto. LOCVS subaudis ‘quem’, ut superius «urbs antiqua fuit». Et sciendum est quia, quotiens praemittimus nomen cuiuslibet generis et interposito pronomine sequitur nomen alterius generis, medium illud pronomen proprii nominis genus sequitur, ut Sallustius «est in carcere locus, quod Tullianum appellatur». Ecce proprio iunxit, non appellativo; ‘Tullianum’ enim proprium est, ‘carcer’ appellativum. Si autem utraque nomina appellativa fuereplicabiles. GEMINI pares, similes; interdum et ‘duos’ significat. MINANTVR
Abbreviated transcription (Latin):
iam sereno uectus ꝑ marias cũpRu. non ut quidam putant procurrui posuit
neet apocope s ritio astis antiquaȩ quia om̃is nominatiuus płur regit gent̃m sin¬
gularem &ise srllabus eẽ deb& ut hagmusae hunis musae hidocti huius docti Itrm
agent̃o singulari dat̃s regitur singuł utiso syllab sit pt huius docti huic docto ideer¬
go÷ curruq abscisa duorum suspendit capita & libra die nesidici feciss & maiore &
momento plurali s Secundos troianis obsequenti & tractus ÷ sermo asequentib
seruis idẽ pedisequis secundis unde & secundam fostunam dicimus qđ secundũ nos:
id ÷ propenos: AΕΝΕΛDΑΕS nunc troiani aliquando romani ut aeneadae in fer¬
rum prolibestate ruebant. scuꝑsu .s Aut secundum quod superius diximus
proxima cursu idẽ cursui aut contenduntur cursup&ere & ÷ septimus casus
uer tuntur s lic& aproposito itinereh ÷ abitalia s estinse cessuto pothi¬

Expanded text:
iam sereno vectus per maria. CVRRV non, ut quidiam sereno vectus per maria. CVRRV non, ut quidnec est apocope, sed ratio artis antiquae, quia omnis nominativus pluralis regit genetivum singularem et isosyllabus esse debet, ut hae musae huius musae, hi docti huius docti. item a genetivo singulari dativus regitur singuest «curruque abscisa duorum suspendit capita» et «libra die», ne, si ‘diei’ fecisset, maior esset nominativo plurali. SECVNDO Troianis obsequenti. Et tractus est sermo a sequentibus servis, id est pedisequis secundis; unde et ‘secundam fortunam’ dicimus, quod secundum nos est, id est prope nos. AENEADAE nunc Troiani, aliquando Romani, ut «Aeneadae in ferrum pro libertate ruebant». CVRSV aut, secundum quod superius diximus, ‘proxima cursu’, id est cursui, aut ‘contendunt cursu petere’, et est septimus casus. VERTVNTVR scilicet a proposito itinere, hoc est ab Italia. EST IN SECESSV topothe
Abbreviated transcription (Latin):
prudentio mdicimus ideo aiam paulo post ait arrectis auribus sumpateni
ałlis utmasculino eimur quia om̃a latina nomina in usextuntia sineutra
funti tescup sunudediuationis ut pecus pecoris siaussruilaa fuerint de¬
lint̃s masculina sunt uulgiaut facit non uulgeris utdocti dari usurpatum
tamen ÷ neutrum genus propt̃ unum grecum nom̃ ide pelagus cumonim polagifa¬
ciat neutrita men ÷ generis. TuroR. ⁊ armaministrat sic alibi rimanti telum
ira facit .s gꝑ a uems uenerabilem unde & contem tibiles leues dm̃s e beneserunt
cirea hanc rehoricam difinitionem cuidat & iustitiam & peritiamꝰ dicendi ut tum
pieate grauem & ille regit dictis animos orator enim ita definitur uirbonus dicendi
diperinis. SSertoRuene rabilis ut tibri paterergo ħ nomen & aduerum patrendi¬
ꝑtina & adhonorem refestur: Caẽlo: que inuectus aꝑto non ꝑ caclum uoetus si caelo

Expanded text:
prudentium dicimus. Ideo etiam paulo post ait ‘arrectis auribus’; sumpsit enim . Et hoc est artis, ut masculino utamur, quia omnia Latina nomina in ‘us’ exeuntia, si neutra fuerint, tertiae sunt declinationis, ut ‘pecus pecoris’; si autem secundae fuerint declinationis, masculina sunt; 'vulgi' autem facit, non 'vulgeris', ut docti, clari. usurpatum tamen est neutrum genus propter unum Graecum nomen, id est pelagus. cum enim pciat, neutri tamen est generis. FVROR ARMA MINISTRAT sic alibi «rimanti telum ira facit». GRAVEM venerabilem, unde et contemptibiles ‘leves’ dicimus. Et bene servat circa hunc rhetoricam definitionem, cui dat et iustitiam et peritiam dicendi, ut ‘tum pietate gravem’ et «ille regit dictis animos». Orator enim est «vir bonus, dicendi peritus». GENITOR venerabilis, ut «Thybri pater». Ergo hoc nomen et ad verum patrem pertinet et ad honorem refertur. CAELOQVE INVECTVS APERTO non per caelum vectus, sed caelo
Abbreviated transcription (Latin):
S peluntisq lacus clausos bgimirans ꝑ om̃a subaudimus: lacus auti dicit foantu
afluuiotumꝰ teceptacula haecaut̃ non sunt ꝑ pocicam licentiam dicro : s exegaiptustrac¬
ta sunt sacris niliş pueri de sacris parentibus nati: a sacerdotibus nrmfis dabantur e qui
cumado leuis senti red diti natrabant lucos gẽ subt̃ris & in mensam aquã om̃a continente
ex quacunot e pro creantur : V nde ÷ illud secundum thaletay otea numq patre gorues

Expanded text:
speluncisque lacus clausos l. s. i. 'mirans' per omnia subaudimus. lacus autem dicit fontium speluncisque lacus clausos l. s. i. 'mirans' per omnia subaudimus. lacus autem dicit fontium et fluviorum receptacula. haec autem non sunt per poeticam licentiam dicta, sed ex Aegyptiis tracta sunt sacris: nam certis diebus, in sacris Nili, pueri de sacris parentibus nati a sacerdotibus nymphis dabantur. qui cum adolevissent, redditi narrabant lucos esse sub terris et inmensam aquam omnia continentem, ex qua cuncta procreantur: unde est illud secundum Thaleta "Oceanumque patrem r
Abbreviated transcription (Latin):
mam habere dicit cuncta crescentia : unde alibigare agent̃uitio moriens : tedia laud is
tiam uocem audiuit : scilic& quia inima fluminis pasto erat lanificus occupata :
a saturrio oppidos iuxta tarentum enimsunt bafya: in quibus tingitur lana: drimoq¬
xancto quhae sunt ut multi uolunt de quibus aitiuno: sunt mibibis seꝑtem p.ciri: seo:
bridas habentes: s hncuenatricum ÷ habitꝰ: quemideo ninfusdat : quia multas eas legim
ex uenatricibus factasy Vt & tandem positis uel oxarerusa sagntis : Motandanũt figu¬
ra honestissima fucta exrepexitione usermonis : ut oeeanitides ambae i ambas autõ¬
tinguendum ÷: ut dolos ad uulcanum : fustadulca id÷ ad ulterium referamus ad
mastem : scimus enim quod sole indicantam ari conuenere ꝑ astem uulcani⁊ reli
eidum icer unda mire ueritatẽ ꝑ transitum t&igit : Namq: a rethusȩ fons dultia
soror: nam cerenethesaliae : arechusa uero deelide : tua maxima cura : quem plurimũ

Expanded text:
mam habere dicit cuncta crescentia: unde alibi "aret ager vitio moriens". Ad v. 332 taedia laudis etiam vocem audivit? scilicet quia in ima fluminis parte erat, lanificiis occupata. Ad a Satureio oppido: iuxta Tarentum enim sunt baphia, in quibus tinguitur lana. xanthoque hae sunt, ut multi volunt, de quibus ait Iuno "sunt mihi bis septem praestanti cbridas habentes. sed hic venatricum est habitus, quem ideo nymphis dat, quia multas eas legimus ex venatricibus factas, ut "et tandem positis velox Arethusa sagittis". notanda autem figura honestissima, facta ex repetitione sermonis, ut 'Oceanitides ambae', 'ambae aurotinguendum est, ut 'dolos' ad Vulcanum, 'furta dulcia', id est adulterium, referamus ad Martem: scimus enim cidum c. e. v. mire veritatem per transitum tetigit; namque Arethusae fons dulcia 'soror': nam Cyrene Thessaliae, Arethusa vero de Elide. tua maxima cura quem plurimum
Abbreviated transcription (Latin):
hoc malum remoue: feruoribus acrior instat : tunc ẽ acrior : edicendo tempus ostenđ quẽ ad mo
sum mittere: ad missarios facere: et campuohorrentem. Ei g: ecbasis po&ica: suffece¬
rat enim aut scindere terram es cetera pascuntur uirides. xpihy ꝓ hoc intellegimu ĩ
quem obliquum rotatransut: Item horatius: inclusam danaenturrisaeneazepũbi indomites
bocad iuuencos tantum ptin&: namde equis contra dicturus ÷ : ut namq antedomandum ingeii¬
fluminay quia ut supra diximus circaripas fluminum agitabatur curule cestamen:
ad futurum laborem : qualis rꝑboreis : ꝑboreimontes sunt serthiae dicti quod supra

Expanded text:
d est etiam hoc malum remove. fervoribus acrior instat tunc est acrior. et dicendo tempus ostendit quemadmodd est etiam hoc malum remove. fervoribus acrior instat tunc est acrior. et dicendo tempus ostendit quemadmodsummittere admissarios facere. et aliter: rat enim 'aut scindere terram'. Ad v. 162 cetera pascuntur virides a. p. h. per hoc intellegimus quem obliquum rota transiit", item Horatius "inclusam Danaen turris aenea". Ad v. 174 pubi indomitae hoc ad iuvencos tantum pertinet: nam de equis contra dicturus est, ut "namque ante domandum ingenflumina quia, ut supra diximus, circa ripas fluminum agitabatur curule certamen. Ad v. 196 qualis hyperboreis Hyperborei montes sunt Scythiae, dicti, quod supra,
Abbreviated transcription (Latin):
mutare : cum constat grecã primã fuisse: o estros aut̃: grecum. ẽ: latinea silus . uulgo tabanus
uocatur ÷ cui nom̃ a silo: ut cui remulo cognomenerat: SicCΙTΑN agri : non multum ua¬
lentis : tanagrraũt. fluuius ẽ lucaniȩ : & hocdicit arm̃torum mugitu cuncta resonare: hoc
quondam monstro : Argumentatur abexemplo dicens oestro contra policẽ sedefendisse
inonẽ : Nota aut̃ ẽ fabula lo in achifiliã a ioue addentu iunonis eẽ conuersam inuaccam:
cui iuno inmisit oestrum : quo toto orbe fatigata tandem aliqnđ uenitadaegrptum : & illic
in isim. conuersa ẽ : transut aut̃ ꝑ mare angustũ quod bosporon appellatumẽ: nunc elles¬
uł meditata inferens & exercens accipiamus : Horatius: horendamq: cultis diluuiem meditat᷑
agris idẽ in frst exercer&: nam & in ipsa meditatione exercitium ẽ : hunc quoq: pidẽ & iã

Expanded text:
mutavere, cum constet graecam primam fuisse. οἶστρος autem graecum est: latine asilus, vulgo tabanus mutavere, cum constet graecam primam fuisse. οἶστρος autem graecum est: latine asilus, vulgo tabanus vocatur. cui nomen asilo ut "cui Remulo cognomen erat". oestrum grai vertenim torrens hieme. et hoc dicit, armentorum mugitu cuncta resonare. Ad v. 152 hoc quondam monstro argumentatur ab exemplo, dicens, oestro contra paelicem se defendisse Iunonem. nota autem est fabula, Io, Inachi filiam, a Iove adventu Iunonis esse conversam in vaccam: cui Iuno inmisit oestrum, quo toto orbe fatigata tandem aliquando venit ad Aegyptum, et illic in Isim conversa est. transiit autem per mare angustum, quod Bosphoron appellatum est, nunc Hellesvel 'meditata' inferens et exercens accipiamus: Horatius "horrendamque cultis diluviem meditatur agris", id est infert, exercet; nam et in ipsa meditatione exercitium est. Ad v. 154 hunc quoque i
Abbreviated transcription (Latin):
nistrant : cum grauiter tunsis gemit area frugibus: hoc ẽ diemedio: hoc aut ad expri¬
mendum diei tempus ẽ positum : non quod equȩ cestatis tempore coeant : nimio neluxumimio
pingui: & benerem turpem aꝑte a lucrxio tractatã uitaũ trans lationibus : quas om̃s abagr¬
uam uocant. ut &iam plinius docuit : namante follicuł dicebat᷑:s sũlcos oblim&:
claudat meatus: & hocsimilit̃ ꝑ trans lationem dix̃ : Nam legimus supra &obducto late
tractandȩ sunt neabigant:ssałtu superareuiam sit passus: qđ sol& fieri : cum pascunt
silari circailicibusq: uirentem plurimus alburnum uolitans: Ordotalis ẽxir calucos si lari
fluminis lucaniȩ & alburnum eiusdẽ montem : ẽ plurimus uolitans: acsidicer e ẽmulta musc
uolitans aut̃ modo nom̃ ẽ non pasticipium: oestrum grai uestere uocantes uestere exsoni
similitudine: oriomato neionan fecere:non enim possumus accipere exlatina lingua

Expanded text:
nistrant". Ad v. 133 cum graviter tunsis gemit area frugibus hoc est die medio. hoc autem ad exprinistrant". Ad v. 133 cum graviter tunsis gemit area frugibus hoc est die medio. hoc autem ad exprimendum diei tempus est positum, non quod equae aestatis tempore coeant. pingui. et bene rem turpem aperte a Lucretio tractatam vitavit translationibus, quas omnes ab agrvam vocant, ut etiam Plinius docet: nam ante folliculus dicebatur. sulcos oblimet claudat meatus, et hoc translatiue, nam legimus: ‘Et obducto late tractandae sunt, ne abigant. Non saltu superare uiam, quod solet fieri cum pascunt silari circa ilicibusque virentem plurimus alburnum volitans ordo talis est: circa lucos Silari, fluminis Lucaniae, et Alburnum, eiusdem montem, est plurimus volitans: ac si diceret, est multa musca. 'volitans' autem modo nomen est, non participium. et aliter: ordo 'essimilitudine ὀνοματοποιίαν fecere: non enim possumus accipere, ex latina lingua
Abbreviated transcription (Latin):
eorum equi circa flumen peneon potarent capitibus inclinatis locum fabulȩ de¬
T AYPORE aludicunt centatorum fabulamee confictam ad exprimendam humanȩ uitae
ue locitatem : quia equum constatẽe uelocissimũ: Bene aut̃  pel&ronii addidit:
nobiligenere ꝓcreatus : tamen a magistris aeta sẽ magnanimitas querequirendaqquȩ si ñ fue¬
hisanim aduersis: moribus & a&ate dep̃hensi s̃  Instant sub tempus: coeundi scilic& qdiscur
facere consuerunt : unde uit denso : idẽ uiribus pleno: sane pinguȩ generis ÷ neutri &ita
in omnibus idon eis inuenitur: nam nec pinguedo nec pingueudo latinum ÷ : Pu bentesq
secant .h : adultas. maturiores : quibus robur adquiritur : blandolabori: ꝑifrasis coitus
nota : ꝑ transitum t&igit rem ab aliis diligent̃ expressam: Nam equȩ pullȩ cum primum
coeunt. si macrȩ sint & debilitantur & debiles creant: post primum aut̃ pastum : tenues eẽ

Expanded text:
eorum equi circa flumen Peneon potarent capitibus inclinatis, locum fabulae deeorum equi circa flumen Peneon potarent capitibus inclinatis, locum fabulae deρους. alii dicunt Centaurorum fabulam esse confictam ad exprimendam humanae vitae velocitatem, quia equum constat esse velocissimum. bene autem 'Pelethronii' addidit, nobili genere procreatus, tamen a magistris aetas est magnanimitasque requirenda: quae si non fuehis animaduersis moribus et aetate deprehensis. instant sub tempus coeundi scilicet, quo eifacere consuerunt: unde ait 'denso', id est viribus pleno. sane 'pingue' generis est neutri: et ita in omnibus idoneis invenitur; nam nec 'pinguedo' nec 'pinguetudo' latinum est. et secant h. adultas, maturiores, quibus robur adquiritur. Ad v. 127 blando labori periphrasis coitus. 'nota' per transitum tetigit rem ab aliis diligenter expressam: nam equae pullae cum primum coeunt, si macrae sunt, et debilitantur et debiles creant, post primum autem partum tenues esse
Abbreviated transcription (Latin):
uictorie : Nam eo tendit sequens iste decursus : unde ẽ paulopost tantus a mor
eppusi carcere curris usurpatiue ꝓ carceribus : qui ab arcendo dictisunt :
nam carcenem custodia noxiorum :s iuuerum : aurigarum: uelspectantiũ
nus imperato suo uomineruȩ coniugio : illa reluctante esfectum libidinis
piecit nt̃rã ÷ indenatus ÷ puer dra conteis pedibus qui appellatus ẽ erictonius
quasi det̃ra alite ꝓcreatꝰ : nam aeris .ẽ. Ircton t̃ ra: hic adirgendam pedum fodi¬
tatem iunctus equis usus ẽ currũ quo teger& sui corporis turpitudi nẽ : srapidus¬
nium oppidum ÷ tessalie ubiprimũ domandorum equorũ reꝑtus ÷ usus : Nam cũ
quidum thessalus rexbubus oestro exagitatis satellites suos d eos reuocanduss
ireiussissac illiq cursu non sufficerent ascender̃ equos & eorũ uelocitate boues
secuti cosstimulis ad tecta reuocarunt: sed hiuisi aut cumirent uolocit aut tum

Expanded text:
victoriae; nam eo tendit sequens iste decursus: unde est paulo post "tantus amor . Ad v. 104 effusi carcere currus usurpative pro carceribus, qui ab arcendo dicti sunt: nam carcer est custodia noxiorum. Ad v. 105 ivuenum aurigarum, vel spectantium. nus impetrato a Iove Minervae coniugio, illa reluctante, effectum libidinis proiecit in terram. inde natus est puer draconteis pedibus, qui appellatus est Erichthonius, quasi de terra et lite procreatus: nam ἔρις est lis, χθὼν terra. hic ad tegendam pedum foeditatem iunctis equis usus est curru, quo tegeret sui corporis turpitudinem. et alinium oppidum est Thessaliae, ubi primum domandorum equorum repertus est usus. nam cum quidam Thessalus rex, bubus oestro exagitatis, satellites suos ad eos revocandos ire iussisset illique cursu non sufficerent, ascenderunt equos et eorum velocitate boves secuti, eos stimulis ad tecta revocarunt. sed hi visi, aut cum irent velociter, aut cum
Abbreviated transcription (Latin):
tegnaui pthirus relicta p̃ alle nȩ ciuitate tbessaliae : ad quamta menre uersuscilpo e quori¬
marinis expediat morbi .c.e q s: duo enim ista requiruntur inoraculiss causa mali:
haecdemum FiI: Circauincula nouissi me eius desinentdoli  id ÷ sormarum uarie ass
Cuius figmentum frsi camuo lunt eẽ rationem q̃ habe homo inse libidinem stultitia
frrocitatem dolungq̃ dum in uouigent : pars illa qͣ uicinus ÷ diuinitati id ÷ prudentia
non appar& ÷ q̃ tunc potest suas uires tenere : cum fuerint illa religata : iđ cum quis
canuerit: omnibus uitis : Vnde sacerdotem dicit hunc posseuaticinari & suscipere
quarun mobilitato similise medios cumsol accenderit aestus: fere enim numina
tunc uidentur y lucanusi medio cum foebus in axa est aut celum nox atraten& tunc
dii marini senes sunt : albentenim eorum capita : spumis aquarũ: At ratigris: id ÷ seua:
singularinumerohocspecus: inplurali h is pecus dicimus depͥhensis percilitantiba s¬

Expanded text:
regnauit Proteus relicta Pallene, ciuitate Thessaliae, ad quam tamen reuersus esmarini. haec demum f. i. circa vincula novissime eius desinent doli, id est formarum varietas: cuius figmenti physicam volunt esse rationem, quia habet homo in se libidinem, stultitiam, ferocitatem, dolum. quae dum in eo vigent, pars illa quae vicina est divinitati, id est prudentia, non apparet: quae tunc potest suas vires tenere, cum fuerint illa religata, id est cum quis caruerit omnibus vitiis. unde sacerdotem hunc dicit tunc posse vaticinari et suscipere quarum mobilitati consimilis. tunc videntur: Lucanus "medio cum Phoebus in axe est aut caelum nox atra tenet, tunc dii marini senes sunt: albent enim eorum capita spumis aquarum. singulari numero 'hoc specus', in plurali 'hi specus' dicimus. Ad v. 418 exesi vacui.
Abbreviated transcription (Latin):
uoce : & sola insicca secum spatiatur harena : mariniȩ fulicae :addis cr&ionem fluuialiũ :
ARdea : arde a dicta quasiardua quae cumaltius uolauerit significattem pestatem
lucanus: quodq signum ausa uolare ardea: P̃cipites caelo labre sequitur uulgiopionem:
Nonenim om̃a prudenter apo& a dicenda sunt : qđ autem uidemus ecaelo stellas quasila
bioticppoiAs̃ ignis aeberii : quae fiunt cum uebementior uentus altiora consernde¬
rit & ttahere ex inđẽ aliquas pasticulas coeperit quae simulant casum stella rum : Nã
inoueri terrentius: congrum istum maximum: in aquas in ito ludere id moueri : uiggł¬
ubiq ingente sefficit pluuias : abistis uentis motatem pestas: nucnꝗ in prudentibus ior
Ali inuaca te uolunt alii augentis habere significationem : ut sst numꝗ imber obfuit

Expanded text:
voce et sola in sicca secum spatiatur harena". Ad v. 363 marinae fulicae ad discretionem fluvialium. Avoce et sola in sicca secum spatiatur harena". Ad v. 363 marinae fulicae ad discretionem fluvialium. Ad v. 364 ardea ardea dicta quasi ardua: quae cum altius volaverit, significat tempestatem: Lucanus "quodque signum ausa volare ardea". Ad v. 366 praecipites caelo labi sequitur vulgi opinionem: non enim omnia prudenter a poeta dicenda sunt. quod autem videmus e caelo stellas quasi labi, ἀπόῤῥοιαι sunt ignis aetherii, quae fiunt cum vehementior ventus altiora conscenderit et trahere exinde aliquas particulas coeperit, quae simulant casum stellarum. nam moveri: Terentius "congrum istum maximum in aqua sinito ludere", id est moveri; Vergiubique ingentes efficit pluvias ab istis ventis mota tempestas. Ad v. 373 numqvam inprudentibus i. o. alii 'in' vacare volunt, alii augendi habere significationem, ut sit, numquam imber obfuit
Abbreviated transcription (Latin):
ponteditora pelagi : quae feriuntur fluctibus : duo aũt dicit naturalia: futura enim tempesta¬
te : & anteuentum fluctus mou&ur : & fragor auditur esiluis arcana quadam ratione
naturae : ARIDuS fragor sonitus qualis sol& ficti exaridis cõnfranguntur arboribus:
ergo aridus nimis : omł enim qđ aridum ẽ : cum frangi coeperit. nimium efficit sonũ:
a .c.m.t .u. c scias inquidiam in pelago eẽ grauissimam tempistatem cum atlitora
mergi confugiunt: Po&ice aut̃ aitiamsi bitum undamale temperat curuis carinis:
id ÷ sibi non parcit: s crescit in ꝑniciem suam: nam in carinam scindendam consurgit:¬
cla aouem q f iđ sicum clamore reuestuntur : nam plerumq: plura dt̃ signa equib:
unum non sufficit : s om̃a sunt anim ad uestenda : ut cum corni xplena pluuiam uocat in pba

Expanded text:
ponti litora pelagi, quae feriuntur fluctibus. duo autem dicit na- turalia: futura enim tempestaponti litora pelagi, quae feriuntur fluctibus. duo autem dicit na- turalia: futura enim tempestate et ante ventum fluctus movetur, et fragor auditur e silvis arcana quadam ratione naturae. Ad v. 357 aridus fragor sonitus, qualis solet fieri ex aridis cum franguntur arboribus. ergo 'aridus' nimius: omne enim quod aridum est, cum frangi coeperit, nimium efficit sonum. sibi tum c. m. t. v. c. scias, inquit, iam in pelago esse gravissimam tempestatem, cum ad litora mergi confugiunt. poetice autem ait 'iam sibi tum unda male temperat curvis carnis', id est sibi non parcit, sed crescit in perniciem suam: nam in carinam scindenda consurgit est si cum clamore revertuntur: nam plerumque plura dicit signa, e quibus unum non sufficit, sed omnia sunt animadvertenda, ut "cum cornix plena pluviam vocat inproba
Abbreviated transcription (Latin):
fices ingenti solemnitate celebrabant: a li hunc locum alit̃ accipiunt : utmitibaccho
non sit septimus sidt̃s : & duo nõa intellegamus. libn ecereris : Nam sup̃ quoq ait
qđ deporca & saepefrcunda & grauida fieri consueurrat: omnis qua chorus:
frumentorum : Torta redimitus .t. quercu: id ẽ babens in memoriã uictum
priorem : aquocereris reuocatus est benignitate : namolim homines glandibus uestebant᷑:
cotus in compositos: id estis altationem aptam religioni : nec exulla aste uenientem :
salustius : saltare elegantius quã necesseest probae: Carmtua dicat : tmnos menstrua
prognostica sunt trans lata dearato : pauca demultis : VeNtIS surgentibus : flare in¬
cipientibus : unde ẽ contratio cum uenti posuere : id est flare desierunt : AuT FReta

Expanded text:
fices ingenti sollemnitate celebrabant. alii hunc locum aliter accipiunt, ut 'miti Baccho' fices ingenti sollemnitate celebrabant. alii hunc locum aliter accipiunt, ut 'miti Baccho' non sit septimus, sed dativus et duo numina intellegamus, Liberi et Cereris — nam supra quoque ait quod de porca et saepe fecunda et gravida fieri consueverat. Ad v. 346 omnis quam chorus 'frumentorum. Ad v. 348 torta redimitus tempora quercv id est habens in memoriam victum priorem, a quo Cereris revocatus est benignitate: nam olim homines glandibus vescebantur. Ad v. 350 motus incompositos id est saltationem aptam religioni, nec ex ulla arte venientem: Sallustius "saltare elegantius, quam necesse est probae". carmina dicat hymnos. Ad v. 35prognostica sunt translata de Arato, pauca de multis. Ad v. 356 ventis surgentibus flare incipientibus: unde est e contrario "cum venti posuere", id est flare desierunt. aut freta