comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑrm maior longitudine diu̾sa ⁊ muiuiemꝰ eã
exeo ꝙ aggͥgatur ex longitudine equali. et
cum fu̾it suꝑfluitas tꝑm minor ea: addemꝰ
eam suꝑ longitudinem equale̾. ¶ et pꝰt nr̃a
acceptõne ẜm hunc modũ tꝑis oppõnis aut¬

Expanded text:
m maior longitudine diversa, minuemus eam ex eo quod aggregatur ex longitudine equali, et cum fuerit superfluitas temporum minor ea, addemus eam super longitudinem equalem. Et post nostram acceptionem secundum hunc modum temporis
Abbreviated transcription (Latin):
Dens uendimiatorem.
Que ẽ suꝑ palma smistram ⁊ dr̃ spi¬
ca ⁊ est ascimech inhermis.
Que ẽ sub cĩgulo ⁊ ẽ in sumitate¬
natis dextre.¬

Expanded text:
dens Vindemiatorem Que est super palmam sinistram, et dica, et est Aschimech Inermis Que est sub cingulo et est in summitatnatis dextre
Abbreviated transcription (Latin):
rex.
Que est decliuior ab ea ad mu̾diem et
quasi sit suꝑ pectus.
Anteced̾ms parum eam
que est suꝑ cor.¬

Expanded text:
Rex Que est declivior ea ad meridiem, et quasi sit super pectus Antecedens parum eam que est super cor
Abbreviated transcription (Latin):
¶Captłm scd̾m in modo orb̾ lactei nominati almaiarra.
¶Capitulum t̾tium in artificio spere corporał¬
¶ Capitulum quartum in ꝓpͥctatib figuraꝵ que sunt stellaꝵ fixaꝵ.¬
¶ Capitulum quintum in complendo d̾ stelł fixis cum eo ꝙ oritur et mediat celum ⁊ occidit.
¶Capitulum sextum in apparitõne stellaꝵ fixaꝵ ⁊ occłtatõne eaꝵ.¬

Expanded text:
Capitulum secundum: In modo orbis lactei nominati Almaiarati Capitulum tertium: In artificio sphere corporalis Capitulum quartum: In proprietatibus figurarum que sunt stellarum fixarum Capitulum quintum: In complendo de stellis fixis cum eo quod oritur et mediat celum et occidit Capitulum sextum: In apparitione stellarum fixarum et occultatione ea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ duos polos orbis decliuis. cuiꝰ ntuẽtõe cõprehendi¬
mus sit scd̾s a motu inuu̾sali pͥmo. et ꝙ ip̃e ẽ ꝯͣ ip̃m.¬
ad septemtrionẽ. quo ᷤᷤ eoꝵ poli reuoliũt ab oriente
ad occidentem. et quoᷤ uccͣio ꝯuenit secare orbẽ equa¬
tõnis diei. et decliuem ab eo in duo media et duo me¬
uocantur equatõnes diei. Quoꝵ unum ẽ suꝑ quod trã.¬
sit sol ameridiẽ ad septemtrione: nomiuatũ uer¬
nale. et alt̾m suꝑ quod trãsit sol a septemtrione ad
iueridiem: nomuatum autumnale: Redliqui uo
duo puncta sunt supra que orbem decliũe
secat or b̾ magnus descriptus suꝑ polos duoꝵ or
qd̾ est ad id qd̾ sequitur meridiem ab orbe equatõ¬
nis dici: nonunat᷑ tropitꝰ hyenialis. et alt̾m quod

Expanded text:
per duos polos orbis declivis cuius inventionem comprehendiper duos polos orbis declivis cuius inventionem comprehendimus sit secundus a motu universali primo et quod ipse est ad septentrionem quos eorum poli revolvunt ab oriente ad occidentem et quos necessario convenit secare orbem equationis diei et declivem ab eo in duo media et duo mevocantur equantia diem. Quorum unum est super quod transit Sol a meridie ad septentrionem, nominatum vernale, et alterum super quod transit Sol a septentrione in meridiem, et vocatur autumnale. Reliqua vero duo puncta sunt super que orbem declivem secat orbis magnus descriptus super polos duorumquod est ad id quod sequitur meridiem ab orbe equationis diei, nominatur tropicus hyemalis, e
Abbreviated transcription (Latin):
orbe equatõnis diei. in quo motus mensuratur: ẽ
possibile ut uideamꝰ eis hr̃e motus du̾sos in eis que sẽ¬
tuntur. ip̃i tam̃ in se non sunt diu̾si. Qꝑꝑ scimꝰ ꝙ or
bis ħic decliuis solus ꝓprie scd̾m tͥmim̃i currẽtibus
ẽ attributꝰ. et ꝙ sol motu suo ad orientem: signat ipm et
u̾ficat. et ab utraq parte huiꝰ circuli et sup  ip̃m est
transitus lume. et .u. erran  ͬ. et ear transitus a septẽ¬
trione ad nu̾diem. et a nu̾die ad septemtrionẽ sꝑ re
deunt. neq aliqua eaꝵ quãtitatẽ spacii ei attribu¬
it in duab partib  abutͣq parte orbis de¬
cliuis. paꝵ etiam ꝑtransit. Hic aũt orbis nõ uidetur
nͥ magnus: ꝑꝑ hoc qd̾ sol ip̃m penetrat ab orbe cqua¬
tõns diei duob spaciis equalib. ad septrionẽ et
midiem. Motꝰ gͦ om̃ũ ⁊ stellaꝵ currentium ad
orienten: sunt in orbe uno det̾minato quẽad modũ
diximꝰ. Et nccͣium ẽ ut affirmet᷑ ꝙ ħͥ motꝰ qui est su¬

Expanded text:
orbe equationis diei, in quo motus mensurantur, est possibile ut videamus eos habere motus diversos in eis que sentiuntur, ipsi tamen in se non sunt diversi. Quaprbis hic declivis solus proprie secundum terminum currentibus est attributus et quod Sol motu suo ad orientem signat ipsum et verificat. Et ab utraque parte huius circuli et super ipsum est transitus Lune et quinque erraticarum et earum transitus a septentrione ad meridiem et a meridie ad septentrionem semper redeuntes. Neque aliqua earum quantitatem spacii sibi attributi in duabus partibus ab utraque parte orbis declivis parum etiam pertransit. Hic autem orbis non videtur nisi magnus, propterea quod Sol ipsum penetrat ab orbe equationis diei duobus spaciis equalibus ad septentrionem et meridiem. Motus ergo omnium stellarum currentium ad orientem sunt in orbe uno determinato quemadmodum diximus. Et necessarium est ut affirmetur quod hic motus qui est su
Abbreviated transcription (Latin):
in hac scĩa. ¶ Sit itaq circulus: ab gõ. in quo descri¬
lum quatuor lata sup̃ que sint. abgd et ꝓtrahã
duas iieas. ãg̃. bd̃. et ostendã ꝙ quadratũ. ag̃.
abe. oqualem angulo. dbg̃ et quia angulus. dlg.
equatur angulo. abẽ. tunc finos cõĩcau̾imiꝰ angulũ
e bd̃. et addiderimꝰ ip̃m unicuiq ip̃oꝵ erit an¬
gulus .abd̃ equalis angulo. ẽbg angulus autẽ
bdi. ẽ equalis augulo. bge. qm̃ eoꝵ corda est aitꝰ¬
lo. bg¶ Quaꝑe ꝓportõ. bg̃. ad.g̃ẽ. ẽ sicut ꝓportõ. bd.
b̃o .in.g̃e Et etiam qr angius. abe. est equalis an¬
gulo. d̃bg. et angulus. bãe. eqͣuatur augulo. bdg̃.
erit tͥãgulus. abe. equiangulus triangulo. bgd.gͦ ꝓ¬

Expanded text:
 circulus ABGD in quo describam quadrilaterum supra quod sint A, B, G, D, et protraham duas lineas AG et BD, et ostendam quod ductus AG ABE equalem angulo DBG. Et quia angulus DBG equatur angulo ABE, tunc si nos communicaverimus angulum EBD et addiderimus ipsum unicuique ipsorum, erit angulus ABD equalis angulo EBG. Angulus autem BDA est equalis angulo BGE, quoniam eorum chorda est alo BGE. Quapropter proportio BG ad GE est sicut proportio BD BD in GE. Et etiam quia angulus ABE est equalis angulo DBG et angulus BAE equatur angulo BDG, erit triangulus ABE equiangulus triangulo BGD.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃suratõe augm̃ti ⁊ diminutois: ĩ nocte ⁊ die.
si locꝰ t̾re. nõ eẽt mediũ. neq eẽnt eclipses lũa¬
sent minora medietate circłi.
Aius quo scit᷑
ad orbem stellaꝵ fixaꝵ. sit sic̃ punctũ. ẽ ꝙ magͥ¬
tudines qnͣtitatũ stellaꝵ.⁊ int̾ualloꝵ q̃ int̾ eas
existunt. uident᷑ ĩ oĩb plagis celi ubiq t̾raꝵ ĩ
alio decipientes.Instrim̃tis qͦ umbraꝵ q̃ ponũ¬
tͣ in quiblib plagis t̾re. ⁊ in centris orhũã. qͥ
sunt ex armilł. siłib uõ centro t̾re in potentia.
apparent q̃ uident᷑. ⁊ reuoło umbre. ⁊ motꝰ eiꝰ
ad omẽm ꝑtẽ. siłia reb apparentib absq dece¬
ptione. ac si ipa transirent sisp̃ punctũ medii
noĩantur orizontes. semꝑ secant sperã celi ĩ du¬
o media. hoc aũt impoꝰ le eẽt. si magnitudo t̾re¬
ẽẽt sensibilis. qͣntũ ad celeste spatiũ. n nisi su¬
ꝑficies q̃ transit supͣ centrũ t̾re solũ. secaret or¬

Expanded text:
diminutionis in nocte et die si locus terre non esset medium. Neque essent eclypses lunasent minora medietate circuli. Aius quo scitur, ad or bem stellarum fixarum sit sicut punctum, est quod magnitudines quantitatum stellarum et intervallorum que inter eas existunt videntur in omnibus plagis celi ubicunque terrarum in aliquo decipientes. Instrumentis quoque umbrarum que ponuntur in quibuslibet plagis terre et in centris orbium qui sunt ex armillis similibus vero centro terre in potentia apparent que videntur et revolutio umbre et motus eius ad omnem partem similia rebus apparentibus absque deceptione nominantur horizontes semper secant spheram celi in duo media. Hoc autem impossibile esset si magnitudo terre sensibilis foret quantum ad celeste spacium. Neque nisi superficies que transit super centrum terre solum secaret or
Abbreviated transcription (Latin):
daꝵ quantitatem in seip̃is. et declarabitur nob̾ qd̾
cum hee corde scite fu̾i̾nt stietur ꝑtas facile oꝑatõ
cordaꝵ que subtenduntur arcubꝰ residuis semicirtłi.
qm̃ duo quadrata duaꝵ cordaꝵ simł. equalia existut
quadrato diametri circuli U̾bi gr̃a. Iam ostensum

Expanded text:
darum quantitates in seipsis. Et declarabitur nobis quod cum he chorde scite fuerint, scietur per eas facile operatio chordarum que subtenduntur arcubus residuis semicirculi. Quoniam duo quadrata duarum chordarum simul equalia sunt quadrato diametri circuli. Verbi gratia iam ostensum
Abbreviated transcription (Latin):
et assimemꝰ nuni̾ũ.lx. in om̃ib q̃ oꝑaturi sumꝰ ex capito¬
lis arismetice: ut alleuietur oꝑatõ in fractõnibqet
seq̃niur in om̃i multiplicatõne. et diuisione. ad scien¬
dũ cuiꝰ quãtitatis u̾itatem uolumꝰ ei ꝓpĩquiorem.
et ita ne ꝙ exeo deẽ quantitatis sit sensibił ¶ Sit ĩq
pͥmũ semicirtulus. al̃g. erectꝰ supͣ diametru. adg.
cͥcumductꝰ suꝑ centrũ. d̾. ꝓtraham ã a.d. suꝑ lineam¬
. ag̃. orthogonałr lineam. dũ. et diuida. dg̃: in duo me¬
dia supͣ punctũ. ẽ et ꝓducani line¬
ani ib̃ẽ. Sitq linea. ẽz. equał. uẽ. et protraham lineã.

Expanded text:
Et assumemus numerum 60 in omnibus que operaturi sumus ex capitulis arithmetice, ut allevietur operatio in fractionibus, et sequemur in omni multiplicatione et divisione ad sciendum cuius quantitatis veritatem volumus ei propinquiorem et ita ne quod ex eo deest quantitatis sit sensibilis. Sit itaque primum semicirculus ABG erectus supra diametrum ADG circumductus supra centrum D. Protraham autem a D supra lineam AG ortogonaliter lineam DB, et dividam DG in duo media supra punctum E, et producam lineam BE, sitque linea ER equalis linee EB, et protraham line
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ latus exagoni ꝙ subtenditur artui.Gõ. partium:
et medietas diametri: ẽ. Gõ. partes.¶Et simiłr etiam
qr tatus quadrati qd̾ subtenditur. ꝯo. ꝑtib ẽ
in potentia duplum medietatis diametri: et latꝰ triã¬
guli qd̾ subtenditur.iz0. ẽ in potentia triplum me¬
dietatis diametri. et quadratum medietatis diame¬
tri ẽ. ⁊ Gõo. gͦ fict quadratum tatis quadrati. Noo.
et quadratum lati̾s trianguli: iogoo. Quaꝑꝑ erit lõ¬

Expanded text:
od subtenditur arcui 60 partium et est medietas diametri, est 60 partes. Et similiter etiam quia latus quadrati, quod subtenditur 90 partibus, est in potentia duplum medietatis diametri, et latus trianguli, quod subtenditur 120, est in potentia triplum medietatis diametri, et quadratum medietatis diametri est 3600, ergo fiet quadratum lateris quadrati 7200 et quadratum lateris trianguli
Abbreviated transcription (Latin):
tur duob quadratis. dẽ. db̃. simł. Cum gͦ minuitur ex
unoquoq eoꝵ quadratũ. dẽ. reman quadratũ. gr. inad̃
equale quadrato. db̃. q̃ ẽ equał. dg̃. Et quia cum latus
duo extrema. et.gd̃. q̃ ẽ medietas diametri. ẽ latus
exagoni: erit dz̃. latus d̾cagoni.¶ Et simiłr qm̃
latus pentagom põt supͣ latus exagoni cum late̾ de¬
erit quadratum. br. equale ꝗuadrato. bd̃. q̃ ẽ latus
exagoni. et quadrato. dr̃. q̃ẽ latꝰ d̾ cagoni. simul.
et erit a.⁊. latus pentagoni setꝰ qͣilia di ametrum

Expanded text:
tur duobus quadratis DE et DB simul. Cum ergo minuitur ex unoquoque eorum quadratum DE, remanet ductus GR in RD equale quadrato DB, que est equalis GD. Et quia cum latus ntem medium et duo extrema et DG, que est medietas diametri, est latus hexagoni, erit DR latus decagoni. Et similiter quoniam latus pentagoni potest supra latus hexagoni cum latere deerit quadratum BR equale quadrato BD, que est latus hexagoni, et quadrato DR, que est latus decagoni, simul, et erit BR latus pentagoni. Et quia diametrum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ci sim nt de do laq̃t᷑ Insipiens ẽ qui su ip̃ius
qu. nntatẽ. ¶Ium aliquis sibi placet ad
sł oc dedactꝰ ẽ utim dai sa supra ip̃m. Iñ bono ꝙ
ideus oꝑat᷑. qi bonitatẽ largi datoris aitendere de¬
^bes⁊ ẽt in mał adu̾sis. qĩ pirgatõis. ⁊ et̾ne pemunꝰ.¬
sirõĩs boniratẽ. ¶D uanto plus fim appinquas. lo¬
nũ cum augmenio õꝑare: Hoinis disciplitia. su¬
ĩ intlłctus sociꝰ ẽ. ⁊ apud homines int̾tessor.
fuit mortiuis qui scĩa inuificauit. nec fuit pauꝑ
qui intlłctui dominatꝰ ẽ. Qui int̾ sapientes
humilior ẽ. sapientior oxistit. sic locꝰ ꝓfundior
mag habundat aqua: om̃ib aliss lacunis ⁊p̃
disseras nisi cumeo. qui u̾itatẽ ꝯcedit. ss responde¬
das nͥ a te q̃ronti ꝯsiliũ: ⁊ tupide recipienti.
T uñ ꝯsiliũ nõ ꝯmitas. nisi qui eũ celauerit.
Qui ĩ mundo ꝑmanẽ uoluit. cor patiens a du̾sita¬
tibr ppetẽt Parua domꝰ ẽ dolor minor. Plus

Expanded text:
c ut de Deo loquatur. Insipiens est qui suiipsius tatem. Cum aliquis sibi placet, ad hoc deductus est ut ira Dei sit super ipsum. In bono quod Deus operatur quasi bonitatem largi datoris attendere debes, et in malis adversis quasi purgationis et eterne remunerationis bonitatem. Quanto plus fini appropinquas, disciplina sui intellectus socius est et apud homines intercessor. Non fuit mortuus qui scientiam vivificavit, nec fuit pauper qui intellectui dominatus est. Qui inter sapientes humilior est sapientior existit, sicut locus profundior magis abundat aquis aliis lacunis. Non disseras nisi cum eo qui veritatem concedit, nec respondeas nisi a te querenti consilium et cupide recipienti. Tuum consilium non committas nisi qui ipsum celaverit. Qui in mundo permanere voluerit cor patiens adversitaparet. Parva domus est dolor minor. Plus
Abbreviated transcription (Latin):
postquam hoc iam p̃misimꝰ capitulũ.
descrilum semicutulum supͣ queni sint. ab gd. suꝑ
diametrũ. ad. et ꝓtraham ab. ã. duas cordas .ab̃. ag̃
sitq cuiꝰq eaꝵ quantitas. nota .et ꝓducam cordam. bg
dico gͤ ꝙ etiam corda. bg ẽ not. ¶Qd̾ sic ꝓbatur ꝓtra¬
ham enim duas cordas. ħd.gd. ehanifestum ẽ gͥ. ꝙ ip̃e
etiam note sunt. qũi queq eaꝵ. est corda sencirtuli i fet¬

Expanded text:
 postquam premisimus capitulum, describam semicirculum, supra quem sint A, B, G, D, super diametrum AD, et protraham ab A duas chordas AB et AG, sitque cuiusque earum quantitas nota, et producam chordam BG. Dico ergo quod etiam chorda BG erit nota. Quod sic probatur: Protraham enim duas chordas BD et GD. Manifestum est igitur quod ipse etiam note sunt, quoniam quecunque earum est chorda residui semic
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾sionẽ ad lccũ suũ. in tam breui hora. ¶ Q si ita
eẽt. aer sẽꝑ sentiret᷑ mou̾i motu ꝯͣrio motui t̾re. n
uidẽmꝰ nubes semꝑ transire ad orientẽ. n aliꝙͣ a
uium. n aliquid eoꝵ q̃ in aere iaciunt᷑. pp̃ ꝙ t̾ra
rientẽ. ⁊ estimaret᷑ ꝙ omĩa q̃ sũt p̃t̾ ip̃am. semꝑ
irent ad ꝑtẽ acc̾ntis. ¶ Si at dixerĩt aerẽ cũ t̾ra
tunc estimatio tarditatis motꝰ nataliũ. q̃ st̃ in
eo a duob motib simł. nõ erit minor estimatõe
pͥma. ¶Ꝙ si dix̾unt. illa naturalia fixa aeri ꝯiũc¬
ta ac si eent solidata cum eo mouent᷑. tunc iam
ꝯseq̃t᷑ ea. ne uideant᷑ añcedentia. n subsequentia.
s sint semꝑ fxa. ⁊ nõ hãnt alta̾toẽm. n ĩ aere stã

Expanded text:
brevi hora. Quod si ita esset, aer semper sentiretur moveri motu contrario motui terre neque videremus nubes semper transire ad orientem neque aliquam avium neque aliquid eorum que in aere iaciuntur, propterea rientem, et existimaretur quod omnia que sunt preter ipsam semper irent ad partem occidentis. Si autem dixerint aerem cum terra tunc existimatio tarditatis motus naturalium que sunt in eo a duobus motibus simul non erit minor existimatione prima. Quod si dixerint quod illa naturalia fixa aeri coniuncta ac si essent solidata cum eo moventur, tunc iam consequetur ea ne videantur antecedentia neque subsequentia, sed sint semper fixa et non ha
Abbreviated transcription (Latin):
qui ẽ quẽ p̃diximꝰ: ꝯp̃hendit et d̾t̾minat orbis magnꝰ
signatus supͣ poloꝵ duoꝵ orbium motu suo. et mou
omia q̃ sunt eius ab oriente ad occid̾ntẽ supͣ duos po
los equad̃is diei qui sunt quasi fixi in orbe m̾idi¬
ei. Quͣi ꝑ hoc tm̃ qd̾ narrabo. differt ab orbe quẽ p̃¬
diximꝰ qũe poli duoꝵ o̾bium reuoluunt. Qm̃ nlło
modo ip̃m duo pͥoli orbiᷤᷤ decliuis in aliqua ho¬
rͣaꝵ  uoluũt. Et qm̃ ip̃e orthogonałr est supra ori¬
cõta: nominatur orbis m̾diei qm̃ ip̃e secat unãꝙͣn
duaꝵ medietatum sꝑe celestis que supͣ t̾ram. et q̃ ẽ
subea. in duo media. et mediat tꝑa noctis et diei. et

Expanded text:
e quem prediximus, comprehendit et determinat orbis magnus signatus supra polos duorum orbium motu suo, et movet omnia que sunt eius ab oriente ad occidentem super duos polos orbis equationis diei, qui sunt quasi fixi in orbe meridiano. Qui per hoc tantum quod narrabo differt ab orbe quem prediximus, quem poli duorum orbium revolvunt, quoniam nullo modo ipsum duo poli orbis declivis in aliqua hora volvunt et quoniam ipse ortogonaliter est supra horizonta. Et nominatur orbis meridiei quoniam ipse secat unamquamque duarum medietatum sphere celestis, que est super terram et que est sub ea, in duo media et mediat tempora noctis et diei et
Abbreviated transcription (Latin):
cessit: sint etiam pͥmi motus celiduo. quoꝵ unꝰ
ẽ qui mouet totum semꝑ ab oriente ad occid̾ntẽ.
celestis reualuunt. qui totum ẜm equantatẽ
reuoluũt. Hoꝵ aũt orbiũ. maior nominatur
uoluitur: eqͣntur dies et nox. et ẜmi sensũ ubiq
t̾raꝵ equantu at̾ uo motus ẽ qui mouet or¬
bem stellaꝵ currentiũ ꝯͣ motum pͥmũ. uideli¬
c ab occidente ad orientem. supͣ duos alios po¬
los. et nõ supͣ polos eus los aũt nõ affirmabi¬
sunt quaa die: uidemꝰ ea sensibiłr iñ die una
oriri. et mediare celum. et occidere supͣ ioca in
forma simili orbi equatõnis diei. et equidistã¬
cia et ħ quidẽ est ꝓprietas motus pͥmismot̾

Expanded text:
cessit sint etiam primi motus celi duo. Quorum unus est qui movet totum semper ab oriente in occidentem celestis revolvunt, qui totum secundum equalitatem revolvunt. Horum autem orbium maximus nominatur volvitur, equantur dies et nox et secundum sensum ubique terrarum equantur. Alter vero motus est qui movet orbem stellarum currentium contra motum primum, videlicet ab occidente in orientem supra duos alios polos, et non supra polos eius. Nos autem non affirmamsunt quaque die, videmus ea sensibiliter in una die oriri et mediare celum et occidere super loca in forma similia et orbi equationis diei equidistantia. Et hec quidem est
Abbreviated transcription (Latin):
In eis aũt q̃ corrumpunt᷑ existit cũ alt̾atoẽ forme.
q̃ nõ seꝑat᷑ a mati̾a. S in eis q̃ nõ corrũpunt᷑ .i.
extimatõe noscunt᷑. ⁊ nõ scĩe u̾itate ꝯp̃hendunt᷑.
turale uõ. pp̃ motoẽm mat̾i̾e. ⁊ leuitatẽ sui tͦs.
⁊ uelocitatẽ sue alt̾atoĩs. ⁊ ꝑuitatẽ sue more. Qr̃
ꝯuenientia sapientũ. nõꝙͣ in eis expectat᷑. Genꝰ
uõ doctrinale. ip̃m solum repl eũ. qui ip̃m studio¬
se repoĩt. ⁊ uehementi inuestigatõe. scĩa ꝑmanẽ¬
q̃ in ip̃o sunt. ẜ uiaᷤ sunt ĩ quib nõ ẽ ambigui¬
tas. cum assum ant᷑ ex scĩa nũi .i. arismetrice. ⁊¬
ta hac sciã in qͣntũ possumꝰ desudemꝰ. ⁊ p̃cipue ĩ scĩa
corpoꝵ celestium. In hac nãq scĩa semꝑ fit inuesti¬
gatio. ⁊ ꝯsiderano. de reb q̃ semꝑ sunt uno modo.

Expanded text:
mpuntur existit cum alteratione forme, que non separatur a materia, sed in eis que non corrumpuntur, scilicet estimatione cognoscuntur, et non scientie veritate comprehenduntur,  motionem materie et levitatem sui cursus et velocitatem sue alterationis et parvitatem sue more, quare convenientia sapientum nunquam in eis expectatur. Genus vero doctrinale ipsum solum replet eum qui ipsum studiose reponit et vehementi investigatione inque in ipso sunt secundum vias sunt in quibus non est ambiguitas, cum assumantur ex scientia numeri et mta hac scientia, inquantum possumus, desudemus, et precipue in scientia corporum celestium. In hac namque scientia semper fit investigatio et consideratio de rebus que semper sunt uno modo.
Abbreviated transcription (Latin):
dicã. Ꝙ ẽ. Si t̾ra foret ꝯcaua. uideremus stellas ori¬
ri pͥꝰ ap̃ occ̃ntales. Et si eẽt plana. orirentur suꝑ õs
ihĩtantes t̾ram. una hora. Ꝙ si ẽẽt triangłata. auͭ
quadrata. aut alt̾ins figure poligonie.: orirentur
stelle ⁊̃ suꝑ om̃s inhĩtantes in suꝑficie una. ⁊ suꝑ
unã rectã lieã. in una hora. Nos aũt nicħ hoꝵ uide¬
mue ¶eq ẽ s̃. ut lignum longitudinis uniꝰ cͥcła¬
ris. cuĩ rotunditas sit plana ad orientẽ. ⁊ ccc̃ntem.
cuĩ due suꝑfities extremitatũ eiꝰ. sint suꝑ duos po¬
aliꝙͣ stellaꝵ semꝑ apparentiũ. uideret semꝑ. ⁊ om̃s
stelle. orirent᷑. ⁊ occiderent semꝑ. suꝑ om̃s hoĩes. p̃¬
t̾ stellas eqͣł longitudinis ab unoqͦ duoꝵ poloꝵ.
Ipẽ nãq eẽnt. ap̃ om̃s hoĩes. semꝑ occulte. Nos at̃¬

Expanded text:
dicam, quod est: Si terra foret concava, videremus stellas oriri prius apud occidentales. Et si esset plana, orirentur super omnes inhabitantes terram in una hora. Quod si esset triangulata aut quadrata aut alterius figure poligonie, orirentur stelle etiam super omnes inhabitantes in superficie una et super unam rectam lineam in una hora. Nos autem nihil horum videmus. Neque etiam est ut columna longitudinis unius circularis cuius rotunditas sit superficies plana ad orientem et occidentem cuius due superficies extremitatum eius sint super duos poaliquam stellarum semper apparentium videret semper, et omnes stelle orirentur et occiderent semper super omnes homines, preter stellas equalis longitudinis ab utroque duorum polorum. Ipse namque essent apud om
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ sunt p̃t curretes: manẽtes ꝓpriet᷑ate soca
suoꝵ. et int̾ualla q̃ funt iut̾ ea ᷤ sũt fixa. cũ mo¬
tu pͥmo. Sole uo et᷑ łumã. et stellas erraticas:
equales. et eos oñis ad orientẽ ad partes stel¬
laꝵ fixaꝵ. et spacia que. sunt int̾ eas. qͣi illd̾
quod illas reuoluit sit orbis ĩlr ¶ Ꝙ si motꝰ
orbi equatõnis diei .s. suꝑ duos polos orbis pͥmi: eẽt ĩ¬
affirinando motum unum ad totum mouendũ. suffi¬
ciencia. Nos quoq u̾isimile uid̾e̾mus: ut eoꝵ motus

Expanded text:
prietate locorum suorum, et intervalla que sunt inter eas sunt fixa cum motu primo. Solem vero et Lunam et stellas erraticas equales, et eos omnes ad orientem ad partes stellarum fixarum et spacia que sunt inter eas, quasi illud quod illas revolvit sit orbis unus. Quod si motus orbes equaffirmando motum unum ad totum movendum sufficientia. Nos quoque verisimile videremus ut eorum motus
Abbreviated transcription (Latin):
yi ficut duo centra. sm̃ꝑ morbs qu cõp̃hendit motũ
pͥmũ et t̾minat ip̃m. descriptus supͣ duos polos du¬
oꝵ orbium qui cum eou̾e mouentur. s manẽt fixi
gni ab eis reuoluti decliuis ab orbe equatõnis diei
d̾cłione que sinꝑ una existit.

Expanded text:
duo centra semper in orbe qui comprehendit motum primum et terminat ipsum descriptus supra duos polos duorum orbium qui cum eo vere moventur, sed manent fixi gni ab eis revoluti declivis ab orbe equationis diei declinatione que semper una existit.
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ naturã ẜmonẽ¶Celestis nãq motꝰ. leuior ẽ oĩ
motu. ⁊ uelocior. absq tarditate. ⁊ ꝓhĩtoẽ. et fig᷑aꝵ
uelocioris motus ex suꝑficialib. ẽ arculꝰ. et ex cor¬
poreis: spera. ¶Et quia figure płium lateꝵ. que sũt
in circłis equalib. płes hm̃es angłos sũt eis ma¬
iores. ẽ circłs m̾aior figuris suꝑfitialib. ⁊ ẽ sꝑa
maior. figuris corporeis ¶Celum gͥ ẽ maiꝰ corporibꝰ
q̃ sunt p̃t̾ ip̃m. ad hoc qͦ sciend̾. reꝑimꝰ semitã ex
reb naturalib ¶ Ether nãq tenuior ⁊ subtilior

Expanded text:
 naturam sermonem. Celestis namque motus levior est omni motu et velocior absque tarditate et prohibitione. Et figurarum velocioris motus ex superficialibus est circulus, et ex corporeis est sphera. Et quia figure plurium laterum que sunt in circulis equalibus plures habentes angulos sunt eis maiores, est circulus maior figuris superficialibus et est sphera maior figuris corporeis. Celum igitur est maius corporibus que sunt preter ipsum. Ad hoc quoque sciendum reperimus semitam ex rebus naturalibus. E
Abbreviated transcription (Latin):
moui. n ĩ eoꝵ uolatu. n ĩ eoꝵ iactu. ⁊ eoꝵ casu.
ones doctrinaliũ. et partes eoꝵ que ꝯsequũ tur
ea post ł In eis aũt que de eis diximꝰ. sic̃ capła
et pͥncipia. sufficientia ẽ. et nos decla̾bimꝰ ea. et ꝯ¬
firmabimiꝰ ꝑ ea que hiis attestant᷑ d̾ hiis q̃
uidentur: et d̾m̃bimꝰ inseq̃ntib ħ nr̃i libͥ ꝑ de

Expanded text:
ue in eorum volatu neque in eorum iactu et eorum casu. ones doctrinalium et partes eorum et que consequentur ea post hoc. In eis autem que de eis diximus sicut capitula et principia sufficientia est. Et nos declarabimus ea et confirmabimus per ea que eis attestantur de his que videntur et demonstrabimus in sequentibus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. ¶ ustoꝵ corda. seccetoꝵ sunt munim̃ta.
Qui ꝑalios nõ corrigit᷑. alii ꝑ ip̃m cortigentut.
Manus intlłetuũ. aĩꝵ tenent habenas. Uulgi
habenas rogere. meluis ẽ ꝙ̃ multos habere mili
i m remou. ⁊ pauor multitudinis. nołonẽ aust̾.
¶nt̾ homines altior enistit. qui nõ curat ĩ cuius
manu sit mundꝰ. ¶nuido uidet᷑. ꝙ alt̾ius boni
ablauo. sibi sit bonũ. ꝑomines lucrant᷑ censum.
ꝯ census luceat᷑ homines. Q ui scãm suã ult̃ astu¬
tũ q̃ in ip̃o õ extendit. ẽ sicut pastor debił. cunimł.¬
tis ouib. Q ui indignitnte sua ualde exollit᷑. in
eĩ amissione mł̾tũ depͥmit᷑. E ui male oꝑands ułt
celari satis disccoꝑtꝰ ẽ. ui ĩ mendano ꝯsidit᷑.
tempossiue defitet ei.editauo: u̾itatis exi¬
stit clauis. Int̾ressor ẽ petentis aiã.Enima
nõ eg̾dienir a fidutia. usq ad mortẽ. Tnima i¬
gnatans suo sotio mag̃ inimicat᷑. Q uidam rex
inuitauit ptolomeũ ad prandiũ. qui rogans. se

Expanded text:
 secretorum sunt monumenta. Qui per alios non corrigitur, nec alii per ipsum corrigentur. Manus intellectuum animarum tenent habenas. Vulgi habenas regere melius est quam multos habere militrem removet, et pavor multitudinis consolationem aufert. Inter homines altior existit mundo qui non curat in cuius manu sit mundus. Invido videtur quod ablatio boni alterius sit sibi bonum. Homines lucrantur census, et census lucrantur homines. Qui scientiam suam ultra astutiam que in ipso est extendit est sicut pastor debilis cum multis ovibus. Qui in dignitate sua multum extollitur in e eius multum deprimitur. Qui male operando vult celari satis discoopertus est. Qui in mendacio confidit, tempestive deficiet ei. Meditatio veritatis existit clavis. Intercessor est petentis ala. Anima non egredietur a fiducia usque ad mortem. Anima ignorans suo socio magis inimicatur. Quidam rex invitavit Ptolemeum ad prandium, qui rogans fore
Abbreviated transcription (Latin):
centis.ꝙ loc̾ eĩ sit pͥm̃ triu. ẽ ꝙ. narrabo ¶Si ymagi¬
narem᷑ eã cũ hõib ad suꝑiora eleuatã. aũt cũ eis ad
ĩferiora tp̃rm dim̾sã a medio. comitaret᷑ eos cũ eẽnt
in orbe recto. ne noctis ⁊ diei eqͣlitas. sꝑ ap̃ eos eẽt.
eo ꝙ orizon secaret ꝙ et celo eẽt suꝑ t̾rã. ⁊ sub ea. ab¬
sq eqͣlitate semꝑaet cum ẽẽnt in loco uͥ ẽ sꝑa decliuis.
accideret eis ut aut nlło modo dies ⁊ nox ap̾ eos eqͣ¬
rentur: aut si ap̃ eos eẽt equalitas. nõ fieret ħ in
transitu medii: int̾ tropicũ estiualẽ. ⁊ tropicũ hye¬
tociꝰ. s eẽt unus circłoꝵ qui eq̃distat ei. aut ex eis
qui ab ẽo sunt seꝑtentrionales. aut ex eis qui st̃
ad midiem. ¶ apud uo̾ om̃s hoĩes iam affirmatũ
ẽ. ꝙ ħ duo spatia ĩ om̃i loco equalia existunt. pp̃¬

Expanded text:
arrabo: Si imaginaremur eam cum hominibus ad superiora elevatam aut cum eis ad inferiora demersam a medio, comitaretur illos cum essent in orbe recto, ne noctis et diei equalitas semper apud eos esset, eo quod horizon secaret quod ex celo esset super terram et sub ea absque equalitate semper. Et cum essent in loco ubi est sphera declivis, accideret eis ut aut nullo modo apud eos dies et nox equarentur, aut, si apud eos esset equalitas, non fieret hoc in transitu medii inter tropicum estivalem et tropicum hyetotius, sed esset unus circulorum qui equidistat ei, aut ex eis qui ab eo sunt septentrionales aut ex eis qui sunt ad meridiem. Apud vero omnes homines iam affirmatum est quod hec duo spacia in omni loco equalia existunt p
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ lõgiudie miori. Et siłr oꝑtebit. ut sit decło signi
ĩ suo cursu. qñ remotioris int̾ualli. qñ uicinioris.
ponit᷑. uidetur eĩ maiꝰ. et qnͣto plus ꝓfundat᷑ ĩ ea.¬
⁊ ĩ ꝓfund̾ m̾git᷑. augm̃tatur eiꝰ magnitudo. ¶ De¬
monsirat ⁊ eẽ affirmand̾ figurã celi eẽ sꝑicã. qm̃ ꝯue¬

Expanded text:
in longitudine minore. Et similiter oportebit ut sit declinatio signi in suo cursu quandoque remotioris intervalli quandoque vicinioris. ponitur. Videtur enim maius, et quanto plus in profundum mergitur, augmentatur eius magnitudo. Demonstrat etiam affirmandum esse figuram celi sphericam qu
Abbreviated transcription (Latin):
mones ẜ demonstratoẽm. de unoquoq eoꝵ q̃ p̃diti¬
mꝰ. ad rememorand̾. ¶ pͥmũ ꝙͣ intlłeterunt an¬
tiqui de hiis q̃ ꝑditimus. uẽ fuit ħ ꝙ dicã ex ꝯsi¬
stelle. mouebant᷑ semꝑ ab oriente ad oc̃tntẽ. suꝑ
orbes adinuicem equidistantes. incipientes ab
infimo infenori. ⁊ paulatĩ paulatĩ eleuabant᷑
ad sup̃mã altitudinẽ. ac si elouarent᷑ a t̾ra. deiñ
post ħ uno mod̾amine ad ĩfimũ int̾iuis descen¬

Expanded text:
m demonstrationem de unoquoque eorum que prediximus ad rememorandum. Primum quod intellexerunt antiqui de his que prediximus vere fuit hoc quod dicam ex consistelle movebantur semper ab oriente ad occidentem super orbes adinvicem equidistantes incipientes ab infimo inferiori et paulatim elevabantur ad supremam altitudinem ac si elevarentur a terra. Deinde post
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ẽ cent᷑. sit połꝰ sꝑe celestis ¶ Et uidebant ꝙ q̃ c̃q
stellaꝵ magis appinquant puncto. in cͥcłis reuoliũ¬
t᷑ breiuoribꝰ. et q̃cunq eaꝵ sunt apuncto remotõres.
q̃ occultant.¶ Et uidebant. ꝙ eaꝵ q̃ eccultant᷑ q̃cq̃
ꝓpin quiores existunt. semꝑ apparentib: minꝰ mo¬
rant᷑ in cccasu. ⁊ que sunt remotiores. mag̃ mo

Expanded text:
 est centrum sit polus sphere celestis. Et videbant quod quecunque stellarum magis appropinquant puncto in circulis revolvebantur brevioribus et quecunque earum sunt a puncto remotiores rque occultantur. Et videbant quod earum que occultantur quecunque propinquiores existunt semper apparentibus minus morantur in occasu et que sunt remotiores magis mo
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ instroꝵ. ⁊ ꝯsiderationũ hoꝵ. ꝑ res apparentes.
⁊ manifestas. in quib nõ ẽ dubitatio. ex eis que
antiqui tradiderunt. ⁊ nos pꝰ ip̃os exꝑtisumꝰ. qͣͣ fũ¬
dam̃tum. ⁊ pͥncipia. et ꝯstituemꝰ suꝑ ea. q̃ cũ q ea
secunt᷑. ẜ semitas demͣtionũ m̃surabilium.

Expanded text:
et considerationum horum per res apparentes et manifestas in quibus non est dubitatio ex eis que antiqui tradiderunt. Et nos post ipsos experti sumus quasi fundamentum et principia et constituemus super ea quecunque ea se
Abbreviated transcription (Latin):
guntur in ea. ostendam ꝙ ħ ẜmo. om̃i ignoran¬
tio magna ⁊ excelsa. q̃ ẽ ĩ magnitudine m̃surar̾
sit uana. ⁊ falsa. ⁊ ꝙ sit natura quoꝵdã finiũ
t̾re accendens. ⁊ quoꝵdam extinguens. s locꝰ qͥ¬
stelle. ip̃emet quib dã hoĩb sint accense. ꝯ qͥb̾dã
extincte. ⁊ quib dã neutre. ñ accense. ⁊ ñ extĩc¬
te. erit totũ derisio. ⁊ illusio. dicentis ip̃m. Qͥd
gͦ dicent ĩ semꝑ apparentib. q̃ nõ orumt᷑. neqr

Expanded text:
guantur in ea, ostendam quod sermo hoc omni ignorantio magna et excelsa que est in magnitudine mensurarum sit vana et falsa, et quod sit natura quorundam finium terre accendens et quorundam extinguens, sed et locus qustelle ipsemet quibusdam hominibus sint accense et quibusdam extincte et quibusdam neutre, non accense nec extincte, erit hoc totum derisio et illusio dicentis ipsum. Quid ergo dicent de semper apparentibus que non oriuntur neque
Abbreviated transcription (Latin):
ũboꝵ nominauit pulcritudinẽ.
Sirit ꝙ ħ ꝑtolomeus fuit ur
⁊ disciplinaꝵ scĩa p̃potens. pmi¬
fecit libros multos. de quoꝵ nũo iste ẽ. qni megasi
ortus geducat̾ fuit in alegandiidi maiori trͥe egrpo¬
ti. cuĩ tam̃ ꝓpago de t̾ra sen. oxti̾tit. de ꝓuntia ꝙ̃ drͣ¬

Expanded text:
verborum nominavit pulchritudinem dixit quod hic Ptolemeus fuit vir in disciplinarum scientia prepotens, preemifecit libros multos, de quorum numero iste est, qui Megasitortus et educatus fuit in Alexandria maiori terra Egypti. Cuius tamen propago de terra Sem et
Abbreviated transcription (Latin):
uenirent. si nõ mediũ locꝰ eiꝰ ẽẽt. Quapp̃ extima¬
ui. ꝙ inuestigare cãs motꝰ qui ẽ ad mediũ. ẽ suꝑ¬
fluũ. ⁊ uanũ. post illud ꝙ iam semel ostensũ est.
uia oĩa undiq ad ipãm festinant̾ tendunt. Fa¬
cilius ãt ꝙ apparet ex eis q̃ uicimꝰ sumũt᷑ ad in¬
ueniend̾ ꝙ diximꝰ. ꝙ cũ eo ꝙ iam ostensũ ẽ de hoc
ꝙ t̾re figun sit sꝑica. ⁊ locꝰ eiꝰ medium totiꝰ ẽ. qd̾¬

Expanded text:
venirent si non medium locus eius esset. Quapropter estimavi quod investigare causas motus qui est ad medium superfluum est et vanum post illud quod iam semel ostensum est dgravia omnia undique ad ipsam festinanter tendant. Facilius autem quod apparet ex eis que vicinius sumuntur ad inveniendum quod diximus cum eo quod iam ostensum est de hoc quod terre figura sit s
Abbreviated transcription (Latin):
sid̾and̾ ea que oꝑib similant᷑ diuinis. pp̃ boni¬
tatem moderaminis. ⁊ equalitatis. ⁊ ꝑuitatẽ
arrogantie. et qm̃ ipã facit eum qui ꝑseu̾ant̾ ĩ
quirit eam. hanc celestem pulcritudinẽ dilige̾.
⁊ ducit eum ad ꝑseũ̾antiã diuini studii. ⁊ ꝯium¬
git eum ip̃i ꝙ aĩe simile ẽ. p̃pbonitatẽ forme.
⁊ assimilat eum c̾atori suo. ¶Nos aũt labora¬
pit̾noꝵ manentiũ usq ad t̾minũ quẽ eoꝵ ꝯdi¬
entiã. ⁊ inquirentib eam cum inuestigatoe ⁊

Expanded text:
onsiderandum ea, que operibus similantur diuinis, propter bonitatem moderaminis et equalitatis et paruitatem arrogancie, quia ipsa facit eum, qui perseueranter eam inquirit hanc celestem pulchritudinem diligere et ducit eum ad perseueranciam diuini studii et iungit eum Ipsi, qui anime similis est propter bonitatem forme et assimilat eum Cpiternorum manentium usque ad terminum quem eorum condie
Abbreviated transcription (Latin):
lomei uocati sunt. situt quidam etistimant. s pto¬
lomeꝰ fuit eiꝰ nom̃. ꝙͥ ad̾ si aliquis uocatꝰ õ cosrohe.
aut cesar. ¶Hic aut: in stata mod̾atꝰ suit. colore
alb in incessu largꝰ. snbples hñs pedes. maxilla de¬
dentes ant̾ioros lnis discroꝑtos. ⁊ aꝑtos. os eiꝰ ꝑ¬
ii. loquole bono. dulas. forns ire. tarde seda¬
bas ᷑ multu spatiaba t᷑. ⁊cquitabat / paꝵ comede¬
bãt. emultũ ieuinabat. redolentẽ hñs hanelitũ. ⁊¬
l isideumanra nitida. mortiuis ẽ anno uite sue.¬

Expanded text:
ei vocati sunt, sicut quidam estimant, sed Ptolemeus fuit eius nomen ac si aliquis vocaretur Cosdrohe aut Cesar. Hic autem in statu moderatus fuit, colore albus, incessu largus, subtiles habens pedes, in maxilla dedentes anteriores habens discoopertos et apertos, os eius parvum, loquele bone et dulcis, fortis ire, tarde sedabatur, multum spaciabatur et equitabat, parum comedebat, multum ieiunabat, redolentem habens anhelitum et indumenta nitida. Mortuus est anno vite sue
Abbreviated transcription (Latin):
duodecimi minuti geminoꝵ in medio celi et sit
punctum t̃: loco .xuii. partis. et xxxi̾. minuti uir¬
sũmitatis capitum. ã. et supra punctum capi
minuta. et artꝰ. ħt. est. lxxuii. ꝑtes. et xxxuii. minu

Expanded text:
duodecimi minuti Geminorum in medio celi, et sit duodecimi minuti Geminorum in medio celi, et sit punctum T loco decimeseptime partis et 37i minuti Virsummitatis capitum A et supra punctum capitminuta et arcus HT est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cum nos scuumꝰ illos angulos. et artꝰ tm̃. qui st̃
orb̾ signoꝵ solum apͥncipio caneri usq ad pͥncipi¬
um capricorm: i om̃i declinatõne que est ante
orbem m̾idiei : sciemꝰ iam cum hoc. angulos et artꝰ
qui funt hoꝵ signoꝵ post orbem mi̾diei et etiam
cum alo. angulos etartꝰ reliquoꝵ signoꝵ qͥ
sunt añ orbem midiei. et post ip̃m ¶Et ut ho capi¬
tulum sit nob̾ manfestum in om̃i loco : assume
tõne ua. et ubi est altitudo poli septemtrionalis
ab origonte .xxxui. ꝑtes. et faciemꝰ exemplum: ut᷑
sit longitudo puncti pr̃ĩcipii cancri ab orbe mu̾diei
ad orientem. hora una equał. et in loco sup̃ qͥuem
ẽ ẜ liea equidistans: sint in illa hora. in medioce¬
li .xui. partes et xii. minuta geminoꝵ let sit ascen¬
bam uoͥ orbem n̾diei: supͣ quẽ sint. ab gd. et medie¬
tatẽ orb̾ oricontis: supͣ quã sint. bed̾. et medietatẽ
orbͥ signoꝵ. supͣ quã sint. Tht. sitq punctũ .ħ. c̾a¬

Expanded text:
 cum nos sciverimus illos angulos et arcus tantum qui sunt orbis signorum solum a principio Cancri usque ad principium Capricorni in omni declinatione que est ante orbem meridiei, sciemus iam cum hoc angulos et arcus qui sunt horum signorum post orbem meridiei, et etiam cum illo angulos et arcus reliquorum signorum, qui sunt ante orbem meridiei et post ipsum. Et ut hoc capitulum sit nobis manifestum in omni loco, assumemua et ubi est altitudo poli septentrionalis ab horizonte 36 partes et faciemus illius exemplum ut sit longitudo puncti principii Cancri ab orbe meridiei ad orientem hora una equalis. Et in loco illo supra quem est hec linea equidistans sint in illa hora in medio celi 16 partes et 12 minuta Geminorum et ascenbam vero orbem meridiei, supra quem sint A, B, G, D, et medietatem orbis horizontis, supra quam sint B, E, D, et medietatem orbis signorum, supra quam sint R, H, T, sitque punctum H ca
Abbreviated transcription (Latin):
.ã. portõnis orientał in linea medii celi. in ꝑte septẽ¬
trionali a puncto. g̃. et sit punctum.b. portõms occi¬
dentał in linea medii celi in parte mudiana: a puncto .g̃.
¶Dico gͦ ꝙ duo anguli qui sunt ex. liẽ z̃. et ighb. simł suit
mmnores duplo anguli. dẽz. scd̾m duos angilos rectos. Iõ
etiam qm̃ duo anguli. Ror̃. et ghb. simł: sunt minores
duob angua. dẽ ⁊ et dhs̃ .s. minores duplo augło de⁊:
scd̾m duos augulos simł: qui sunt ex. deñ. et d̃glo
hu duo anguli.: equantur duiob angłis iectis: eo ꝙ angai¬
rectis: et ille qui est ex. deg. ẽ equał ei qui est ex.dħg.

Expanded text:
A portionis orientalis in linea medii celi in parte septeA portionis orientalis in linea medii celi in parte septetrionali a puncto G, et sit punctum B portionis occidentalis in linea medii celi in parte meridiana a puncto G. Dicominores duplo anguli DER secundum duos angulos rectos, ideo etiam quoniam duo anguli KER et GHB simul sunt minores duobus angulis DER et DHB, scilicet minores duplo anguli DER secundum duos angulos simul qui sunt ex DEK et hii duo anguli equantur duobus rectis ⟨eo rectis⟩ et ille qui est ex DEG equatur ei qui est ex DHG.
Abbreviated transcription (Latin):
runt duo anguli qui sunt ex. ĩhb̃. et ex ħe ⁊̃ equale
duplo anguli qui ex. dẽz. ¶Describam quoq simi¬
lem huiꝰ forme iet sit puntum. ã. portõnis orienta¬
lis in medio celi: in parte nudiana apuncto .g̃ supͣ
sũmitatem capitum. et sit punctum .b. portõnis oc¬
cidentał que est in medio celi. aparte septemtriona¬
u puncti.g̃ Dico gͦ. ꝙ ambo anguli. qui funt ex
gẽ⁊̃. et iyb. sunt maiores duplo anguli. dez. ẜmii
duos angulos rectos. angulus uamq. dħg. cquatirꝰ
angulo. dẽg̃.duo u̾o anguli. dig̃. et. dhl: equant᷑
duob angulis rectis. Angulus aũt. dẽ z. ẽ equalis
angulo. dhb̃. Eꝑꝑ erunt duo anguli. gẽz. etłhb. ma¬
iores duob anguł. dẽ⁊̃ et dh̃b.s. maiores duplo an¬
gulo. dẽz. scd̾m᷑ duos angulos. dẽg. et dhl qui sunt
equales duob anguł rectis. Et illud est qd̾ oportuit
d̾mrãre. ¶Describam quoq huiꝰ forme similem:.
ad id qd̾ residuum ẽ ex hoc capitulo. Sitq punctu

Expanded text:
les duplo anguli qui est ex DER. Describam quoque similem huius forme, et sit punctum A portionis orientalis in medio celi in parte meridiana a puncto G supra summitatem capitum, et sit punctum B portionis occidentalis que est in medio celi a parte septentrionali puncti G. Dico ergo quod ambo anguli qui sunt ex GER et LHB sunt maiores duplo anguli DER secundum duos angulos rectos. Angulus namque DHG equatur angulo DEG. Duo vero anguli DHG et DHL equantur duobus angulis rectiangulo DHB. Quapropter erunt duo anguli GER et LHB maiores duobus angulis DER et DHB, scilicet maiores duplo anguli DER secundum duos angulos DEG et DHL, qui sunt equales duobus angulis rectis. Et illud est quod oportuit nos demonstrare. Describam quoque forme huius similem ad id quod residuum est ex hoc capitulo, sitque punctum
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ett gͦ pͥus. ad nu̾dianani. Nesclam aũt portõm orbis
mu̾diei. supra qũa sim. ab gd̃. sũmitasq capitum cius.
sit punctum.g̃. et polus equatõnis dici. sit punctum
.d̾.Et d̾scribam duas portones orb̾ signoꝵ: supͣ quas
sint. aẽ z̃. bħt̃. et sit longitudo puncti. ẽ. et punc¬
ti .ħ. ab orbe nu̾diei utris partib scd̾m duos arc
equales linee equidistatis equatõni diei. Describam
iam declarata sunt: qm̃ supͣ duo ꝓuncta. ẽ.h ẽ des¬
cripta linea equidistans una: erunt duo actꝰ euis
a duob latib orb̾ midiei equales: ẽt ͤ erunt duo
gulus. gdẽ. et triangulus. gdħ. Et estge. cqͣlꝰ.
ghi. ¶ Et dico ꝙ duo anguli simł. qui sunt ex.gẽ z. et
ghb. eqũatur duplo angli. des. angułꝰ namq dez

Expanded text:
 meridianam. Describam autem portionem orbis meridiei, supra quam sint A, B, G, D, summitasque capitum eius sit punctum G, et polus equationis diei sit punctum D, et describam duas portiones orbis signorum, supra quas sint A, E, R et B, H, T, et sit longitudo puncti E et puncti H ab orbis meridiei utrisque partibus secundum duos arcus equales linee equidistantis equationi diei. Describam iam declarata sunt, quoniam super duo puncta E et H est descripta linea equidistans una, erunt duo arcus eius a duobus lateribus orbis meridiei equales, et erunt duo gulus GDE et triangulus GDH, et erit GE equale GH. Et dico quod duo anguli simul qui sunt ex GER et GHB equantur
Abbreviated transcription (Latin):
scripto supͣ ciuitatẽ alexandriã. ĩ orbe eꝗõis diei. ads
orientẽ. ⁊ cccidentẽ. eo ꝙ ad ip̃m comꝑ sdim̃ tpr̃a
locoꝵ q̃ sunt p̃t̾ ipaim.
¶In ħ aũt nr̃o libro erimꝰ
qiͣ narrantes loca iam nota ¶ Quotiens gͥ uolu̾imꝰ
sare hora nob̾ definita in aliquõ locoꝵ. q̃ hora sit ĩ lo¬
co alio ab illo. cum orbis meridrei cuiꝰq duoꝵ locoꝵ
ꝑtes erit longitudo que erit int̾ eos in orbe eqõis

Expanded text:
ei ad orientem et occidentem, eo quod ad ipsum comparabimus tempora locorum que sunt preter ipsum. In hoc autem nostro libro erimus quasi narrantes loca iam nota. Quotiens ergo voluerimus scire hora nobis definita in aliquo locorum que hora sit in loco alio ab illo cum orbis meridiei cuiusque duorum lopartium erit longitudo que erit inter eos in orbe eq
Abbreviated transcription (Latin):
equał longitudinis a duob punctis tropici. et suit du¬
o arcus qui secantur ex liea equidistantĩ ai utroq
lãte orb midici. equałes. Destribam etiam duq aitꝰ or¬
bium magnoꝵ supͣ unũꝙyq duoꝵ punctoꝵ i¬
.s. apuncto.g̃. ꝙ est polus equatõnis diei: duos artꝰ
.gd. gͣr̃. et a puncto .ũ. qd̾ est punctum sumitatis
tur arcui. bz. et angulus. bdẽ. cum augło. brã. equat᷑
duob anguł rectis. Et qr duoꝵ punctoꝵ .d̃. ⁊̃. elon¬
gatõ ab orbe mĩdiei: supͣ quem sunt. abg̃. ẽ scd̾m du¬
os arcꝰequales equidistantis supͣ ip̃amni descripte: ent
angulus. ug̃d: equal anglo. lgz. Cuiꝰq gͦ duoꝵ titan¬
.bg̃. et eis comime. et duo anguli qui ꝯtmentura
duob latib equalib. sunt equales. anͥgulꝰ bgd. eqͣl¬

Expanded text:
equalis longitudinis a duobus punctis tropici, et sint duo arcus qui secantur ex linea equidistanti ab utroque latere orbis meridiei equales, et describam etiam duos arcus orbium magnorum super unumquodque duorum puncto puncto G, quod est polus equationis diei, duos arcus GD et GR, et a puncto B, quod est punctum summitatis tur arcui BR et angulus BDE cum angulo BRA equantur duobus angulis rectis. Et quia duorum punctorum D et R elongatio ab orbe meridieidescripte, erit angulus BGD equalis angulo BGR. Cuiusque ergo duorum trianBG est eis commune, et duo anguli qui continentur a duobus lateribus equalibus sunt equales, scilice
Abbreviated transcription (Latin):
horaꝵ equalium. que sunt longitudo orb̾ midici
ad orientem et occid̾ntem. sIn sineis uo scd̾is. qͣñ¬
titatem arcuum qui sunt a sũmitate capitũ usq
adciput signi dati. quẽ admodum predixiꝰ ¶n
lineis aũt t̾tia. et quarta. quantitem anguloꝵ
ꝓuenientium ex locis sectõnis. scd̾m moduni quẽ
entium in locis eis que secuntur occidentem ab
orbe midiei. ꝙ̃ ad modum ian det̾minauimꝰ raor
sunt ex portõnib orb̾ signoꝵ scd̾m continuitatem:
minquam accipimꝰ nisi septemtrionalem let ostẽ¬
damꝰ cuĩq hoꝵ qͣntitatem scd̾mn quantitatem qua
angulus rectus. est .. partes.¶ Et ħ quidẽ ẽ tabulaꝵ

Expanded text:
 equalium que sunt longitudo orbis meridiei ad orientem et ad occidentem, in lineis vero secundis quantitatem arcuum qui sunt a summitate capitum usque ad caput signi dati, quemadmodum prediximus, in lineis autem tertia et quarta quantitatem angulorum provenientium ex locis sectionis secundum modum quem entium in locis eis que sequuntur occidentem ab orbe meridiei, quemadmodum iam determinavimus. Recordsunt ex portionibus orbis signorum secundum continuitatem nunquam accipimus nisi septentrionalem, et ostendemus cuiusque horum quantitatem secundum quantitatem qua angulus rectus
Abbreviated transcription (Latin):
fuit inhiis que p̃ceffunt parũꝑ ꝙ duo anguli qͥ
sunt apud orben d̾scriptimꝰ supra duos polos equa¬
tõius diei. elongatõnis equał a puncto tropia: eqͣn¬
tur duob anguł rectis: tunc duo anguli sił qui
sunt ex. gde. et. grã. equantur duob anguł rectis
Iam u̾o ostensum fuit.ꝙ. angulꝰ. bdg. equatur angu¬
dam quoq ꝙ cum elongatõ duo apunctoꝵ. drb ni¬
pora equalia. tu̾n̾c aitꝰ orbiun magnoꝵ quĩ ꝓrosu¬
cuntur a puncto sĩnutatis capitis. ad duid puuctum
crunt equales. et erunt duo anguli sinił. qui erũt apd̾
duo puncta. ad orientem et occidentem: equalos du¬
plo anguli qui ẽ apud punctum unũ orb m̾dici. cumͦ
fuiͣt um̃ꝙq duoꝵ punctoꝵ mediantium celiun orbis
signoꝵ. aut ad partem mu̾dianam: a puncto simuta¬
tis capitum: aut ad partem septemtrionalem abeõ.

Expanded text:
in his que precesserunt parumper quod duo anguli qui sunt apud orbem descriptum supra duos polos orbis equationis diei elongationis equalis a puncto tropici equantur duobus angulis rectis, tunc duo anguli simul qui sunt ex GDE et GRA equantur duobus angulis rectis. Iam vero ostensum fuit quod angulus BDG equatur angudam quoque quod cum elongatio unius puncti orbis sipora equalia, tunc arcus orbium magnorum qui producuntur a puncto summitatis capitum ad illud punctum erunt equales, et erunt duo anguli simul qui erunt apud duo puncta ad orientem et occidentem equales duplo anguli qui est apud punctum unum orbis meridie cum fuerit unumquodque duorum punctorum mediantium celum orbis signorum aut ad partem meridianam a puncto summitatis capitum aut ad partem septentrionalem ab eo.
Abbreviated transcription (Latin):
ad dinia et luieim equidistantem: cus iongions
diei longitudo est.xui. hore equales. et facientꝰ su¬
ꝑaluum qd̾ est int̾ climata. eͥt lineas equidistã¬
tes medietatem hore et medietatem hore etiam.
scd̾m qd̾ fecimꝰ ip̃m ineleu̾atõnib.: et suꝑfluum ꝑ¬
tium orb̾ signoꝵ. scd̾m signum et signum. et su¬
ꝑfluum locoꝵ qui funt a duob latib orbͥ mudiei
ad orientem et occid̾ntem: scd̾m horam unã equa

Expanded text:
ad clima et lineam equidistantem cuius longioris diei longitudo est 16 hore equales. Et faciemus superfluum quod est inter climata et lineas equidistantes medietatem hore et medietatem hore etiam secundum quod fecimus ipsum in elevationibus, et superfluum partium orbis signorum secundum signum et signum unum, et superfluum locorum que sunt a duobus lateribus orbis meridiei ad orientem et occidentem secundum una