comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eꝗdem ẽ. ño uõ ip̃e. In quare pauł ꝑ c̃siderandue. Reꝗ¬
rentib enĩ ip̃e ẽ pat̾ q filius. minime inqunt. Rursus
ferentia. quare subintrat nũs. que ex subiectoꝵ diu̾si¬
tate c̃fici suꝑius explanatu ẽ. De quare breuit c̃sidẽabi¬
mus. si prius illud quẽ admodũ de dõ unũ qͥq p̾licatur.
premiserimus. Decem om̃ino p̃dicaniera tradunt̃. que
de reb om̃ib unius alit predicantur. id substatia. qua¬
litas. quantitas. ad aliqͥ. ubi. quanto. hab̾e. situm ẽe.
facere. pati. Hec gͥ talia sunt. qualia subiecta pmiserint.
Nam pars eoꝵ in reliquaꝵ rerii predicatõe substantia ẽ.
pars in accrdentiũ nũo ẽ. Adh. ci quis in diuuia uerteĩt¬

Expanded text:
dem est, non uero ipse. In qua re paulisper considerandum est. Requirentibus enim: Ipse est pater qui filius? .Minime, inquiunt., Rursus:  omni indifferentia; quare subintrat numerus quem ex subiectorum diuersitate confici superius explanatum est. De qua re breuiter considerabimus, si prius illud, quem ad modum de deo unum quodque praedicatur, praemiserimus. Decem omnino praedicamenta traduntur quae de rebus omnibus uniuersaliter praedicantur, id est substantia, qualitas, quantitas, ad aliquid, ubi, quando, habere, situm esse, facere, pati. Haec igitur talia sunt qualia subiecta permiserint; nam pars eorum in reliquarum rerum praedicatione substantia est, pars in accidentium numero est. At haec cum quis in diu
Abbreviated transcription (Latin):
giiu. Nam sitũ. passionẽq requiri no oportet indo.Neq
eñi sunt. Iamne patet que sit diffr̃a p̃dicatõnu. qđ alie
quid quasi re monstrãt. alie uero quasi ei cũstantias ⁊¬
rei. qđq illa tria ira p̾dicatur: ut ee aliꝗd rem ostendãt.
illa uͦ ut nõ ẽc. sed porius extiinsecus aligo qd amnio af¬
figant. Illa gͥ que aliꝗd ẽẽ designat. scđm rem p̾dicatõ¬
nes uocentur. que cũ dereb su biectis dicuntu. uocant
accidentia scłm rem. Cum uͦ de dõ qui subiectus non ẽ.
scđm substãtiã rei p̾dicat̾o nũcupatur

Expanded text:
gnum, Nam situm passionemque requiri in deo non oportet, neque gnum, Nam situm passionemque requiri in deo non oportet, neque enim sunt. Iamne patet quae sit differentia praedicationum? Quod aliae quidem quasi rem monstrant aliae uero quasi circumstantias rei quodque illa quidem 1 ita praedicantur, ut esse aliquid rem ostendant, illa uero ut non esse, sed potius extrinsecus aliquid quodam modo affigant. Illa igitur, quae aliquid esse designant, secundum rem praedicationes uocentur. Quae cum de rebus subiectis dicuntur, uocantur accidentia secundum rem; cum uero de deo qui subiectus non est, secundum substantiam rei praedicatio nuncupatur
Abbreviated transcription (Latin):
neq mouens sese. atq cͥsistens erernitatẽ facit. Cui nõi.
si ardicias sẽꝑ. facies cius qd ẽ nunc iugem: indefessumq
ac phoc ꝑpetuum cursum. qđ ẽ sempiinitas. Rursus hr̃e
ł facere eod m̃o. Dicimus enĩ uestitus. eurrit de homie.
differentiam sic facilius intnoscimꝰ. Oõ hõ ẽ. ł ds̃ ẽ. re¬
fertur adsubstantiã. qua ẽ aliꝗd id est hõ. ł ds̃. qđ iustrꝰ
ẽ. refertur adqualitate. qua scilicet ẽ aliꝗd.idẽ. iustus.
qd magnus refert ad quantitatẽ. qua ẽ aliqd id. magñ.
Nam in ceñs p̾dicatõib. nicħ tale ẽ. Qui eñi dic ẽẽ ali¬
quem inforo. ł ubiq. refert qd ad p̾dicam̃etii qđ ẽ. ubi.
sed non quo aliꝗd ẽ. uelur iustitia iustus. Item cũ dico
cuirit. ł regit. ł nũc ẽ. uł sempẽ. refertur ꝗdem ul ad facẽ.
uł ad temp̾. si tin interim diuiĩu illud semꝑ. temp̃dici
potest. sed nõ quo aliquo aliꝗd ẽ. uelut magnitudie ma¬

Expanded text:
c permanens neque mouens sese atque consistens aeternitatem facit; cui nomini si adicias semper, facies eius quod est nunc iugem indefessumque ac per hoc perpetuum cursum quod est sempiternitas. Rursus habere uel facere eodem modo; dicimus enim uestitus currit de homine, differentiam sic facilius internoscimus: qui homo est uel deus refertur ad substantiam qua est aliquid, id est homo uel deus; qui iustus est refertur ad qualitatem qua scilicet est aliquid, id est iustus, qui magnus ad quantitatem qua est aliquid, id est magnus. Nam in ceteris praedicationibus nihil tale est. Qui enim dicit esse aliquem in foro uel ubique, refert quidem ad praedicamentum quod est ubi, sed non quo aliquid est uelut iustitia iustus. Item cum dico currit uel regit uel nunc est uel semper est, refertur quidem uel ad facere uel ad tempus—si tamen interim diuinum illud semper tempus dici potest—sed non quo aliquo aliquid est uelut magnitudine ma
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ꝑdeẜra beiemi admonte ꝗ uocat̃ syna. ibiq uniũ¬
sor ds uoles sacram̃ti futi grã ppłos erirdire. ꝑmoysen
data lege c̃stituit. quẽ admn ⁊ sacrifitioꝵ ritus ⁊ppłoru
mores instruerentur. Et cũ multis annis: multas ꝗꝗ
iordanis. duce iã iħu filio naue. atq ad eoꝵ trãsitum
que admod̾ aq̃ maris rubri.ita quoq iordais fluenta
reges instituti leguntur. Quorum p̾saulẽ dl detͥbu
successioẽs ab eo regiũ stema. ꝑductũq ẽ usq ad hero¬
dis tp̃ra. ꝗ pumꝰ ex gtilib memoratis ppłis legit᷑ ĩ pas¬
se. Sub quo extitit brata nugo maria. qͥ dauiti castir¬
pe prouenãt. q̃ humai gm̃s genuit ẽ ditore. Hautez
ideo qr multis in fectus criminib mundus iacebat in
morte. Electa ẽ una gens inquadei mandata clarescẽt.
Ibiq missi propħe sut̃ ⁊ alii scĩ uiri. ꝑquoꝵ admoniton

Expanded text:
uenit per deserta eremi ad montem qui uocatur Sinai, ibique uniuuenit per deserta eremi ad montem qui uocatur Sinai, ibique uniuor deus uolens sacramenti futuri gratia populos erudire per Moysen data lege constituit, quemadmodum et sacrificiorum ritus et populorum mores instruerentur. Et cum multis annis multas quoqIordanis duce iam Iesu Naue filio atque ad eorum transitum quemadmodum aquae maris rubri ita quoque Iordanis fluenta reges instituti leguntur, quorum post Saulem primatusuccessiones regium stemma perductumque est usque ad Herodis tempora, qui primus ex gentilibus memoratis populis legitur imperasse. Sub quo exstitit beata uirgo Maria quae de Dauidica stirpe prouenerat, quae humani generis genuit conditorem. Hoc autem ideo quia multis infectus criminibus mundus iacebat in morte, electa est una gens in qua dei mandata clarescerent, ibique missi prophetae sunt et alii sancti uiri per quorum admonitionem
Abbreviated transcription (Latin):
primus ẽ habraã. qui cũ eẽt etate c̃fect᷑. cĩq uxor decre¬
pitam senectute sua. repromissiois largitiõe hab̾e filir
meruer̃. Hic uocatus ẽ ysaac. atq ip̃e genuit iacob. ide
q. duodeci patriarchas. nõ repurante deo ĩ eote nũo qͦs
more suonã ꝓduxerat. Hic gͦ iacob cũ filiis. cũ domor
sua trãsigendi fame uidelic cã. egyptũ uoluit hitare.
atq illic ꝑ ãnoꝵ seriẽ ĩ finita multitudo cc̃rescens: cocpeĩ
subiici a egyptiacis ĩpiis. eosq pharao magna pondeꝵ
mole depͥmi decrenãt. ⁊ grauib oneub affligebat. Tan¬
de ds̃ egyptii regis dñatioñ despiciens. diuiso mari
rubro. qd nũꝙͣ aña natã ulla cognonãt. suũ trãsduxit
ex̾citum. auetore moyse ⁊ aaron. Postea gͥ pro eorum
egressione altis egyptus plagis uastata ẽ. cũ nollet di¬
mittere ppłm. Transmisso itaq ut dem ẽ mari rubro.

Expanded text:
primus est Abraham, qui cum esset aetate confectus eiusque uxor decreprimus est Abraham, qui cum esset aetate confectus eiusque uxor decrepita, in senectute sua repromissionis largitione habere filium meruerunt. Hic uocatus est Isaac atque ipse genuit Iacob. Idem quoque duodecim patriarchas non reputante deo in eorum numero quos more suo natura produxerat. Hic ergo Iacob cum filiis ac domo sua transigendi causa Aegyptum uoluit habitare atque illse 1 Aegyptiacis imperiis eosque Pharao magna ponderum mole premi decreuerat et grauibus oneribus affligebat. Tandem deus Aegyptii regis dominationem despiciens diuiso mari rubro, quod numquam antea natura ulla cognouerat, suum transduxit exercitum auctore Moyse et Aaron. Postea igitur pro eorum egressione altis Aegyptus plagis uastata est, cum nollet dimittere populum. Transmisso itaque ut dictum est mari rubro
Abbreviated transcription (Latin):
xerat c̃ditorem. hĩc uolens ds̃ ꝑuistũ potius hoem re¬
pare gͦ humanũ ꝗa manẽ pro teruii. penalem multitu¬
dinem effusadiluuii inundatione. exceptonce iusto
hõe cũ ss liberis. atq his que secũ marcã intro duxerat.
int̾ire ꝑmisit. Cui aut parce lignũ uoluit iustos eriꝑe.
notũ ẽ diuinarũ scripturaꝵ mentib ernditis. ⁊ quasi
prima quedã mundietas diluuio ultore. trãsacta ẽ. ⁊
Reparatur itaq humanũ gͦ. atq proprie natẽ uitiu.
qd̃ p̾uaucatioĩs primus auctor infudat. ã plectiñ desi¬
stit. Creñq c̾tumatia. qua dudum diluuii unda py¬
nuerat. ⁊ qui ꝑ m̃iosam ãnoꝵ seriẽ ꝑmissus fuãt innẽ.
inbreuitate ãnoꝵ humanaetas ad dicta ẽ. Naluitq
ds̃ ñ iã diluuno punue gͦ humanũ. s eode̾ ꝑmanẽte
eligẽ uiro. ꝑ quoꝵ seriẽ aliq̃ gn̾atio cõmearet. Ouorn¬

Expanded text:
xerat conditorem. Hinc uolens deus per iustum potius hominem rexerat conditorem. Hinc uolens deus per iustum potius hominem reparare genus humanum quam manere proteruum, poenalem multitudinem effusa diluuii inundatione excepto Noc iusto homine cum suis liberis atque his quae secum in arcam introduxerat interire permisit. Cur autem per arcae lignum uoluerit iustos eripere, notum est diuinarum scripturarum mentibus eruditis. Et quasi prima quaedam mundi aetas diluuio ultore transacta est. Reparatur itaque humanum genus atque propriae naturae uitium, quod praeuaricationis primus auctor infuderat, amplecti non destitit. Creuitque contumacia quam dudum diluuii unda puniuerat et qui numerosam annorum seriem permissus fuerat uiuere, in breuitate annorum humana aetas addicta est. Maluitque deus non iam diluuio punire genus humanum, sed eodem permanente elige
Abbreviated transcription (Latin):
maltero ẽait ꝗd sibi ure deberetur c̾tẽptor agnoscẽt.
et dũ penam mortis sustinet. ipã expectatiõe fortius
tor queretur. Hoc ante preuarcatioĩs malũ qd̃ ĩpost̾oc
natiuraliter primꝰ h̃ trasfutat. quitã pelagius ño ad¬
nutrens. proprii noĩs heresun dedicaũ. Quã catholi¬
ca fides ac̾sortio su mox repulisse probat᷑. Ab i p̃oita¬
q primo lx̃e procedens humani genꝰ ac multipli¬
ci nuositate succresens. eiũpit in lites. cõmouit bella.
occu paint t̾rena miscriã. qd felicitatẽ paradisi ĩ pͥmo
patre pdiderat. Nec tam̃ ex his defuer. quos sibi c̃ditor
grẽ seq̃straret. euisq placitis inseruiret᷑. Ouor licer
meritũ natẽ dap̾naret. futĩ tñ sacram̃ti ⁊ longe p̾mo¬
dũ proferendi faciendo participes. ꝑdit̾a uoluit repaẽ
natura. Impletus ẽ ergo mundꝰ humão gñe. atq ĩ¬
gressus ẽ hõmas suas. ꝗ malicia ppe c̃tumatie dispe

Expanded text:
in altero est, ut quid sibi iure deberetur contemptor agnosceret in altero est, ut quid sibi iure deberetur contemptor agnosceret et dum poenam mortis sustinet, ipsa exspectatione fortius torqueretur. Hoc autem praeuaricationis malum, quod in posteros naturaliter primus homo transfuderat, quidam Pelagius non admittens proprii nominis haeresim dedicauit, quam catholica fides a consortio sui mox reppulisse probatur. Ab ipso itaque primo homine procedens humanum genus ac multiplici numerositate succrescens erupit in lites, commouit bella, occupauit terrenam miseriam quia 1 felicitatem paradisi in primo patre perdiderat. Nec tamen ex his defuerunt quos sibi conditor gratiae sequestraret eiusque placitis inseruirent; quos licet meritum naturae damnaret, futuri tamen sacramenti et longe postmodum proferendi faciendo participes perditam uoluit reparare naturam. Impletus est ergo mundus humano genere atque ingressus est homo uias suas qui malitia propriae contuma
Abbreviated transcription (Latin):
testantur. Ois enĩ diuina auctoritas his modis cstãẽ
udetur. ut aut bistoriał mod̾ fit. qui nicħ alrõ nisi res
gestas enunciet. aut allegoric̾. ut nõ illic possit hysto¬
ne ordo csistere. aut certe exutrisq cõpoĩtus: ut scd̾m¬
relucent. Sed ad ordinem redeamus.
anrem prebuit sue uxori ⁊ creditoris p̾ceptũ neglexit
attendere. exul effectus. tram uiss̃ excolẽ. atq aparadi¬
si simiselus ungnotis ꝑtib sui gnis postertatẽ tra¬
sposuit. atq pena quã ipe primꝰ bõ preuaricationisi
reus exceperat. gnãndo trãsmisit ĩposteroo. hinc fcm
ẽ ut ⁊ corporũ atq aĩaꝵ corruptio. ⁊ mortis preueiet
interius. Primꝰq mortem in abel filio suo meruit ex¬
periri. Ut quãta ẽet pena ꝗa ipe excepit. probaret ĩ sobo¬
le. Od̃ si ip̃e primus morirerur. nescuret quodũ moto.
acsi dicifas ẽ. nec sentiret penã suã. Sed ideo exꝑtus

Expanded text:
testantur. Omnis enim diuina auctoritas his modis constare testantur. Omnis enim diuina auctoritas his modis constare uidetur, ut aut historialis modus sit, qui nihil aliud nisi res gestas enuntiet, aut allegoricus, ut non illic possit historiae ordo consistere, aut certe ex utrisque compositus, ut relucent. Sed ad ordinem redeamus. aurem praebuit suasori et conditoris praeceptum neglexit attendere, exul effectus, terram iussus excolere atque a paradisi sinu seclusus in ignotis partibus sui generis posteritatem transposuit atqsit in posteros. Hinc factum est ut et corporum atque animarum corruptio et mortis proueniret interitus primusque mortem in Abel filio suo meruit experiri, ut quanta esset poena quam ipse exceperit probaret in subole. Quod si ipse primus moreretur, nesciret quodam modo ac, si dici fas est, nec sentiret poenam suam, sed ideo expertus
Abbreviated transcription (Latin):
conditor ꝑmanẽ. forman ext̾ra hocm. atq ex spũ uite a¬
nimauit. ratione cõposuit. arbitrii lib̾tate decorauit. eñ¬
q p̃fica lege paradisi deliciis ẽstituit. Ut si sine peccatoi
manẽ uellet. tã ip̃o quã eius progeniẽ agłicis cetibus
scciaret. Ur ꝗa supior natiua ꝑ suꝑbie malũ una peticat.
inferior suba ꝑ humilitatis bonũ adsuꝑna ẽscendereti.
Sed ille auctor inuidie nõ ferens hoem illuc ascentẽ.
ubi ipẽ nõ meruit ꝑmanẽ. tep̃tatione ad hibita. fecit
cĩ ipm̃. eiusq cõpar̃e. quã de ciuslatere gnandi causa
formator produxerat. inobedientie suppliciis subiace.
Ei quoq diuinitate affuturam promitrens qũa sibi
dũ arrogant̃ usurpat elisus ẽ. Hec ant̃ reuelãte deo moy¬
si famulo suo. cõꝑ ta sũt. Cinet humani gn̾ͣis ẽditõe.
atq origine uoluit innotescere. sic̃ ab eolibri prolai

Expanded text:
conditor permanere, formauit ex terra hominem atque spiritu uitae aconditor permanere, formauit ex terra hominem atque spiritu uitae animauit, ratione composuit, arbitrii libertate decorauit eumque praefixa lege paradisi deliciis constituit, ut, si sine peccato manere uellet, tam ipsum quam eius progeniem angelicis coetibus sociaret, ut quia superior natura per superbiae malum ima petierat, inferior substantia per humilitatis bonum ad superna conscenderet. Sed ille auctor inuidiae non ferens hominem illuc ascendere ubi ipse non meruit permanere, temptatione adhibita fecit etiam ipsum eiusque comparem, quam de eius latere generandi causa formator produxerat, inoboedientiae suppliciis subiacere, ei quoque diuinitatem affuturam promittens, quam sibi dum arroganter usui pat elisus est. Haec autem reuelante deo Moysi famulo suo comperta sunt, cui etiam humani generis conditionem atque originem uoluit innotescere, sicut ab eo libri prolati
Abbreviated transcription (Latin):
duo principia sibi coeterna ⁊ adu̾sa profitentur. non
hr̃e filiũ iuteatur. nichil aliiro cogitantes nisi carnałr.
uetus fac reciꝑe testamentũ. neq in integro noun. Nã
sicut illd oĩo error eoꝵ no recip̃. ita ex ingiẽ gn̾atiorẽ
filii nõ uult admitt᷑e. ne humano corpore polluta uide¬
atur dĩ fuisse na. Sed dehis hactenus. suo enun loco
ponentui. sic̃ orco necessarius postulaut.
RG O diuina exet̾nonatã ex ineteuir
sine aliqua mutabilitate perdians. sibi
tam̃ c̃ seia uolũtate sponte mundũ uoluit
fabricare. eide q cũ oĩno ñ eet. fec̾ ut eẽt. Nec ex sua i¬
suba protulit. nediuinus nat̾a creteretur. Neq aliude
sti habitationedignas celo natiuas efficeret. act̾re t̾re¬
na cõponẽt. De celestib antẽ naturis. q̃ uniu̾sale uocat̃
angłica. quaus illic distictis ordinib pulera sint oĩa.
pars tũ qͥdam plus appetens quã ci nata atq ip̃is anctor
nature tribuerat. decelesti sede proiecta ẽ. Om̃ angłorñ¬

Expanded text:
non habere filium uideatur, nihil aliud cogitantes nisi carnaliteuetus facit recipere testamentum neque in integro nonum. Nam sicut illud omnino error eorum non recipit ita ex uirgine generationem filii non nult admittere, ne humano corpore polluta uideatur dei fuisse natura. Sed de his hactenus; suo enim loco ponentur sicut ordo necessarius postularit. Ergo diuina ex aeterno natura et in aeternum sine aliqua mutabilitate perdurans sibi tantum conscia uoluntate sponte mundum uoluit fabricare eumque cum omnino non esset fecit ut esset, nec ex sua substantia protulit, ne diuinus natura crederetur, neque aliunde sti habitatione dignas caelo naturas efficeret ac terrae terrena componeret. De caelestibus autem naturis, quae uniuersaliter uocatur angelica, quamuis illic distinctis ordinibus pulchra sint omnia, pars tamen quaedam plus appetens quam ei natura atque ipsius auctor naturae tribuerat de caelesti sede proiecta est; et quon
Abbreviated transcription (Latin):
qui pat̾ ẽ. neq patre aliqñ fuisse filiũ. Ne ruisus in
infinitũ humanꝰ aĩmus. diuina progenie cogita¬
ret.Neq c̃fiteamur filiũ in ead natura qua patri co¬
eternus ẽ. aliqñ fieri patrẽ. nenusus ĩ infinitũs di¬
tem. s a pacre quoq procetente. ł filio. Oui sit tamẽ
pro cessionis istius mod̾. ita nõ possumus eiuudenter
dicere. que ad mo gn̾ationẽ filii. ex paterna suba no
ce religiois nr̃e. multi diusa⁊ humanit. atq ut ita
dicat᷑. carnalit sentientes. aduersa locuti sunt. ut arrius
Oui licz dmdicat. filiũ inmorẽ tanĩ patre multiplicit.
et ex̃ patris sub̾am c̃fitetur. Sabelliani quoq nõtres ex¬
istentes ꝑsonas. s una ausi sut affirmare. Eundeq dice¬
tes patrẽ eẽ. qui filius ẽ. cũdeq filiũ. ꝗ pat̾ẽ. Atq spm̃¬

Expanded text:
i pater est: neque patrem aliquando fuisse filium, ne rursus in infinitum humanus animus diuinam progeniem cogitaret, neque filium iri eadem natura qua patri coaeternus est aliquando fieri patrem, ne rursus in infinitum ditem sed a pati e quoque procedentem uel filio; qui sit tamen processionis istius modus ita non possumus euidenter dicere, quemadmodum generationem filii ex paterna substantce religionis nostrae multi diuersa et humaniter atque ut ita dicam carnaliter sentientes aduersa locuti sunt, ut Arrius qui licet deum dicat filium, minorem tamen patre multipliciter et extra patris substantiam confitetur. Sabelliani quoque non tres exsistentes personas sed unam ausi sunt affirmare, eundem dicentes patrem esse qui filius est eundemque filium qui pater est atque sp
Abbreviated transcription (Latin):
debitis finib ꝑmansuros: solũq eẽ premiũ beatitudis.
c̃ tẽplationẽ c̃ditoris. Tantadũ taxat. qu̾ata ac̾atura
ad creatorem ficri pot̃. Ut ex eis reꝑito angelico nũo.
supna illa cuntas inpleatur. Ubi rex ẽ uugis filius.
erit gaudiũ sẽpiternũ. delectacio. cib op̃. laus perpetr.¬
a creatoris. am̃e.

Expanded text:
debitis finibus permansuros; solumque esse praemium beatitudinis, debitis finibus permansuros; solumque esse praemium beatitudinis, contemplationem Conditoris; tantam duntaxat, quanta a creatura ad Creatorem fieri potest: ut ex eis, reparato angelico numero, superna illa civitas impleatur, ubi rex est Virginis Filius; eritque gaudium sempiternum, delectatio, cibus, opus, laus perpetua Creatoris.
Abbreviated transcription (Latin):
et post c̃sumatione scli resiurectã corpora nr̃a pret cõrup¬
tione ad regna celestia pollicetur. Ita ut ꝗ hic bone ipso
donante iuxerit. eet milla resurrectione beatissimus.
Q uͦ male. misunus p̾munus resurrectionis ad eẽti
Et h ẽ pricipale religionis nr̃e. ut credat nõ solũ aas nõ
pire. s ip̃a quoq corpora q̃ mortis aduentus resoluerat.
instatũ pristinũ futã beatitudiẽ repari. Hoe gͦ eccła ca¬
tholica porbẽdiffusa. mb modis ꝓbat̃ existere. Quic¬
te. tota c̃strigitur. Unu̾ sali traditione maior. nichilo¬
minus tota. Priuatis uõ ẽstitutõib. aproprus ĩ for¬
mationib: una q̃q ł prolocor uauetate.ł pro ut cuiq
bñ uisũ ẽ. subsistit. ⁊ regit̃. Sola gͦ nẽ ẽ fiteliu exspec
racio. qͥ credim̃ affutux fuie mudi. Dia corruptibiliꝰ
turos promeritis singulos. ⁊ ĩperpetimi atq ineternum

Expanded text:
et post consummationem saeculi resurrectura corpora nostra praeter corrupet post consummationem saeculi resurrectura corpora nostra praeter corruptionem ad regna caelestia pollicetur, ita ut qui hic bene ipso donante uixerit, esset in illa resurrectione beatissimus, qui uero male, miser post munus resurrectionis adesset. Et hoc est principale religionis nostrae, ut credat non solum animas non perire, sed ipsa quoque corpora, quae mortis aduentus resoluerat, in statum pristinum futura de beatitudine reparari. Haec ergo ecclesia catholica per orbem diffusa tribus modis probatur ete tota constrmgitur, uniuersali traditione maiorum nihilo-minus tota, priuatis uero constitutionibus et propriis informationibus unaquaeque uel pro locorum uarietate uel prout cuique bene uisutatio, qua credimus adfuturum finem mundi, omnia corruptibilia turos pro meritis singulos, et in perpetuum atque in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ diabolus nõ ꝑmiẜat ad supna c̃scent̾e. secũ dei fili
celesti hĩtatioĩs sustoleret. Dat gͦ form̃a discipłis ss̃ lap¬
tiçandi. docendi salubria. efficientiã quoq muaculoru.
atq in uniu̾sũ mundũ. aduitã precep̃ introire. Ut p̾di¬
catio salutauis. nõ ia unitantũ genti. s orbi t̾raꝵ p̾dica¬
ricatore c̃trarerat. ererne pene iacul fuerat uulneratur.
nec saluti sue fuerat ydonen. qd̾ eã salutẽ ĩparente ꝑdi¬
derat. medicinalia quedã tribuit sacramieta. utagno¬
sceret aliud sibi deberi ꝑ natẽ mitu. aliud ꝑ grẽtonum.¬
atrributaẽ. ꝗa nec grãdicẽtur. simeritis tribueretur.
totũ q c̃ salutis afferret. Diffunditur gͦ ꝑmidu celestis
illa doctina. ad uniatui ppłi. instituñtiueec̃e. Fit unum
corpus ꝙ mundi latitudinẽ occupari. Cuĩ capd̾ xp̃x. ascẽ¬
dit incelos. ut neccessario cap̃ suum menbra sequerent.
Hec itaq doctrina. ⁊ presente uitã bonis informat opibꝰ.

Expanded text:
na conscendere, secum dei filius caelesti habitationi sustolleret. Dat ergo formam discipulis suis baptizandi, docendi salutaria, efficientiam quoque miraculorum atque in uniueisum mundum ad uitam praecipit introire, ut praedicatio salutaris non iam in una tantum gente sed orbi terrarum praedicaaricatore contraxerat, aeternae poenae jaculis fuerat vulneratum, nec saluti suae erat idoneum, quod eam in parente perdiderat, medicinalia quaedam tribuit sacramenta: ut agnosceret aliud sibi deberi per naturae meritum,attributa est, quia nec gratia diceretur si meritis tribueretur, totum quod est salutis afferret. Diffunditur ergo per mundum caelestis illa doctrina, adunantur populi, instituuntur ecclesiae, fit unum corpus quod mundi latitudinem occuparet, cuius caput Christus ascendit in caelos, ut necessario caput suum membra sequerentur. Haec itaque doctrina et praesentem uitam bonis informat operibus
Abbreviated transcription (Latin):
Pianam fitem. noui acueteris testam̃¬
ti pandit auctoritas. Et quaius nomer
ipsũ xp̃i. uetus intrasemet continuent
instrumentũ. cũq semꝑ designauerit affuturumi¬
quem credimus per partũ nirginis iam uenisse. th
mor bẽ terraꝵ ab ipĩus nñ saluatoris miabilima¬
nasse probatur aduentu. Hec aũt religionr̃a que uo¬
catur xp̃iana atq catbolica. his fundamentis prin¬
cipalit nitit̃. Asserens ex eterno .i. añ murdi ẽstituto¬

Expanded text:
ianam fidem noui ac ueteris testamenti pandit auctoritas; et quamuis nomen ipsum Christi uetus intra semet continuerit instrumentum eumque semper signauerit affuturumquem credimus per partum uirginis iam uenisse, tamen in orbem terrarum ab ipsius nostri saluatoris mirabili manasse probatur aduentu. Haec autem religio nostra, quae uocatur Christiana atque catholica, his fundamentis principaliter nititur asserens: ex aeterno, id est ante mundi constitutio
Abbreviated transcription (Latin):
genitu ds ꝑungine nasci ẽstituit. Ut humana salus
q̃ ꝑ prmi hoĩs ĩ obedientiã deperierat. ꝑ hoẽm deũ rursus
repuret. Et qa exstiterat mu lier que cain mortis yͥmo
rib apportaret. Nec uile indeatur qd̾ dei filĩ exiirgine
q filius. Ita ut meo ⁊ diuine nate̾ radiaret splendor. et
humane flagilitatis appareret assũptio. Ged hiuc taz
sane atq ueracissie fidei. exstiterat multi ꝗ diu̾sa garri¬
rent. Et p̾t̾ alios. nestorius ex eutiches reptores bereseos.
exstiter. Quorum unus. hocm solũ. alt deu̾solũ putañ
asserere. Nec humanĩ corp̃ qd̃ xp̃c induerat. dehumaẽ¬

Expanded text:
er uirginem nasci constituit, ut humana salus quae per primi hominis inoboedientiam deperierat per hominem deum rursus repararetur et quia exstiterat mulier quae causam mortis prima umanis uisceribus apportaret. Nec uile uideatur quod dei filius ex uirgine dei filius, ita ut in eo et diuinae naturae radiaret splendor et humanae fragilitatis appareret assumptio. Sed huic tam sanae atque ueracissimae fidei exstiterant multi qui diuersa garrirent et praeter alios Nestorius et Eutyches repertores haereseos exstiterunt, quorum unus hominem solum, alter deum solum putauit asserere nec humanum corpus quod Christus induerat de huma
Abbreviated transcription (Latin):
sistit. Unitas uo. insubstantie simplicitate. Qd si ꝑ¬
sone diuise sunt. substantia nõ indiuisa sit. necesse ẽ
qđ uccabulũ ex psonis origine capit. idad substãtiã
p̃dicetur. sed ut dictũ ẽ. ad aliꝗd. Deus ũo. ueriras. iu¬
stitia. bonitas. om̃i potentia. subst̾atia. ĩmutabilitas.
uirtus. sapientia. ⁊ qeꝗd hui̾moi excogitari pot. substa¬
cialiter de diuinitate dicuntur. Hec si se recte ⁊ ex fider
hñt. ut me ĩstruas peto. aut si aliqͦ re forte diu̾sus ẽ. di¬
ligentius in tuere que dicta st̃. ⁊ fide̾ si poteris. ratione¬

Expanded text:
onsistit, unitas uero in substantiae simplicitate. Quod si personae diuisae sunt, substantia uero indiuisa sit, necesse est quod uocabulum ex personis originem capit id ad substantiampraedicetur, sed ut dictum est ad aliquid. Deus uero ueritas iustitia bonitas omnipotentia substantia inmutabilitas uirtus sapientia et quicquid huiusmodi excogitari potest substantialiter de diuinitate dicuntur. Hhabent, ut me instruas peto; aut si aliqua re forte diversus es, diligentius intuere quae dicta sunt; et fidem, si poteris, ratione
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ꝗ pat ẽ. hoc uocabulũ nõ transmitrit adfiliu. n
ad sp̃m sc̃m. Quo fit ut no sit substantiale boc nonie
urditũ. Nam si substantiale eẽt ut deus. ut ueritas.
ut iusticia. ut ipñ quoq substantia. deceris dicererur.
Item filius. hor solum recipnomẽ. Neq enĩ cũ alus iu¬
gitur si cut indo. sicut in ueritate. sieut in cetis que su¬
perius dixi. Six q̃q sc̃s nõ ẽ item. qui pat a filius. Erhi
gͥ inicelligimus patrẽ. ac filui. acsp̾m sc̃mm. no de ipa di¬
uinitate substantialit dici. sed alio quodã nio. Si eiz
substantialit p̾dicaretur. ⁊ de singul. ⁊ de om̃ib sĩgu¬
larit diceret. Hec uero ad aliꝗd dici maĩfestũ ẽ. Na

Expanded text:
Nam, qui Pater est, hoc vocabulNam, qui Pater est, hoc vocabul sanctum. Quo fit ut non sit substantiale nomen hoc inditum; nam si substantiale esset, ut deus ut ueritas ut iustitia ut ipsa quoque substantia, de ceteris diceretur. Item filius solus hoc recipit nomen neque cum aliis iungit sicut in deo, sicut in ueritate, sicut in ceteris quae superius dixi. Spiritus quoque non est idem qui pater ac filius. Ex hiigitur intelligimus Patrem, Filium ac Spiritum sanctum non de ipsa divinitate substantialiter dici, sed alio quodam modo. Si enim substantialiter praedicaretur, et de singulis et de omnibus singulariter diceretur; haec vero ad
Abbreviated transcription (Latin):
substantia sit. respondet ee substantia. Qd̃ si queram.
an filius sub stantia sit. idem di: Gp̃m q̃q sem substã
patrem. filium. sp̃m scm. nõ plures. sed una occurrit
ẽẽ substantia. Una gͥ substantia triũ. nec separari ul¬
lom̃o. aut disungi porest. Nec uelut partib in unuz
substantia predicantur. ea tribr oportet ẽẽ comunia.
Ioq signi erit que sint que diuinitatis substantia p̃¬
dicantur. qd que cũq hoc m̃o dicuntur de singuł inuñr
collectis. detrib singularit p̃dicabuntur. hoxmͦ. Gi
dicam̃ pat̾ ds ẽ. filius ds̃ ẽ. spe sc̃s ds̃ ẽ. Pat. filius. ac¬
De bonitate. dein comutabilitate. deiusticia. de omni
potentia. ac de ceris om̃ib. que tam desingul. quam de
om̃ib singularit p̃dicamꝰ. maĩfestũ ẽ substantia liter
dici. Unde apparet ea quecũq insingul separatidici ẽ¬
uenit. nec tm̃ in om̃ib dici queunt. no substantia lit̾
predican. sed alionio. Quͦ iste sir. posterius queram.

Expanded text:
substantia sit, respondetur esse substantia. Quod si quaeram, an filius substantia sit, idem dicitur. Spiritum quoque spatrem filium spiritum sanctum, non plures sed una occurrit esse substantia. Una igitur substantia trium nec separari ullo modo aut disiungi potest nec uelut partibus in unumsubstantia praedicantur, ea tribus oportet esse communia; idque signi erit quae sint quae de diuinitatis substantia praedicentur, quod quaecumque hoc modo dicuntur, de singulis in unum collectis tribus singulariter praedicabuntur. Hoc modo si dicimus: Pater deus est, filius dei: de bonitate, de incommutabilitate, de justitia, de omni potentia ac de caeteris omnibus, quae tam de singulis, quam de omnibus singulariter praedicamus, manisfestum est substantialiter dici. Unde apparet ea quae cum in singulis separatim dici convenit, nec tamen in omnibus dici queunt, non substantialiter praedicari, sed alio modo: qui vero iste sit, posterius quaeram.
Abbreviated transcription (Latin):
aut tempore litteraꝵ. dñs enm testis ost qui unus
atꝙ idem operatur in suis ubiꝗ caritater suaester
ab inde nobis ex quo te beneficio uenerabiliũ episcoror
Aureli et Alipii per tua in manicheeseperauo edgndunꝰ
itar paditam dilectionem tuam: ut nobis nooterio uant
aliquam anicitiam sumere/ sed quasi uetere carita
uspreuta per interiore hoiem quasi recognoscnnus Nes mirum
se En ae sentes ad sumus et ignori met nouimus cum iintus topo¬
ris muembra simuo unĩ habecinius caput una ꝓfiidanut
pritaiue nopane uiuamus : una mn tedamius nan eieeni
habitenus i domo deniq in omine quod simius eõto
epe sidi qua stcimius inprti intinur in fututũ. tam
spn apͣ in corpore domini unũ sumus: Nesimus innt¬
se rillisenos eanidnius Quantulũ ergo est ꝙ ubsentia ter¬
poraus mabis inuidet nr̃i uissi sane fructum istum quo
tran corporũ eternitatem ⁊ efurrectio largiatur : ut audcam

Expanded text:
aut tempore litterarum. dominus enim testis est, qui unus aut tempore litterarum. dominus enim testis est, qui unus atque idem operatur in suis ubique caritatem suam, iam abinde nobis, ex quo te beneficio uenerabilium episcoporum Aurelii et Alypii per tua in Manichaeos opera cognouimus, ita inditam dilectionem tuam, ut nobis non nouam aliquam amicitiam sumere, sed quasi ueterem caritaspiritu per interiorem hominem quasi recognoscimus. nec mirum si et absentes adsumus nobis et ignoti nosmet nouimus, cum unius corporis membra simus, unum habeamus caput, una perfundamur gratia, uno pane uiuamus, una incedamus uia, eadem habitemus domo. denique in omne, quod sumus, tota spe ac fide, qua stamus am in corpore domini unum simus, ne simus nihil, si ab uno excidamus. Quantulum ergo est quod absentia corporalis nobis inuidet nostri nisi sane fructum istum, quo etiam corporum aeternitatem resurrectio largietur, ut audem
Abbreviated transcription (Latin):
latorem in dño sanctitatis cue plurĩmo fratermeaesma¬
miine salutamus affectu panem unũ quem unapimite
mdicio misimus caritati tue. rogumꝰ accipiendo be nedicas:
Augustino paulmus¬
eOmino fratri sancto et uenanimo Augustino. paulinꝰ
enanime ut te fanctis et piio laboribus tuis nescientena
agnoui absentemꝗ uidi teta mente complexus aulogo
quog faniliari ałq fraterno ꝑ licteras audire propetaui
et tredo iy mauus et gratiã domimi sermonem mẽu
ao te fuisso ꝑlatum : sed morante adut pueroe que adte
alios dilectos. ęque deo salutandos ante hiemera upese¬
ranus  non potiumus ultra  et efficium nostr̃u suspendẽ
et desideriũ fermonis tui cupidissimũ temptare. Scrip¬
simus itaq itecato mint si priores ad tli terenosii
perue nre meruerunt: aut primo si illis in manus ma
peruemendi felicitas non fuit. Sed tu frater specitals
pĩã Iuaitans / amorem in te nostrũ ne pendas oficrolo

Expanded text:
latorem in Domino sanctitatis tuae, plurimo fraternitatis unalatorem in Domino sanctitatis tuae, plurimo fraternitatis unanimae salutamus affectu. Panem unum, quem unanimitatis indicio misimus caritati tuae, rogamus accipiendo benedicas. Augustinus PaulOMINO FRATRI SANCTO ET UNANIMO AUGUSTINO PAULINUS mino mi unanime, ut te in sanctis et piis laboribus tuis nescientem agnoui absentemque uidi, tota mente complexus alloquio quoque familiari atque fraterno per litteras adire properaui. et credo in manu et in gratia domini sermonem meum ad te fuisse perlatum; sed morante adhuc puero, quem ad te aliosque dilectos aeque deo salutandos ante hiemem miseramus, non potuimus ultra et officium nostrum suspendere et desiderium sermonis tui cupidissimum temperare. scripsimus itaque iterato nunc, si priores ad te litterae nostrae peruenire meruerunt, aut primo, si illis in manus tuas perueniendi felicitas non fuit. Sed tu, frater spiritalis omnia iudicans, amorem in te nostrum ne pendas officio solo
Abbreviated transcription (Latin):
spero caritatem humilitatis nr̃e: quam quidem iam rece¬
pissete per beatissimũ sacerdotem Alypium quia dignat̃
patrem nrm. confido: his eni sine dubio de se tibi exxẽ¬
plum prebuit / nos ante noticiam et siupra meritum
diligendi / qui incognitos sibi nos et longe / qua sola uel
sali intercapedine disparatus : sp̃u uere dilectionis. ꝗ
ubiq et penetrat et effunditur: et uidere diligendo po¬
tuit et alloquendo ꝑ tingere. hic nobis prima effectus
sui documenta et caritatis tue pignora in saipradicto
mimere libroꝵ o dedit: et quanto scuduit impendio
ut sanctitatem tuam / non ip̃ius tm̃ uerb s plemꝰ eloqͣntia
et fide tua cognita non possimus amare mediocriter tantopere
arasse euneem credimus: ut nos uicissim ip̃ius muttaciene
plutiniũ diligas Sratia domiini tetum utestum eenona
manea e sptamus freter in xp̃o cño unanime uenerat̃¬
desuderatissime totam doniũ/ et oniñe cemitem et ena¬

Expanded text:
spero caritatem humilitatis nostrae, quam quidem iam recespero caritatem humilitatis nostrae, quam quidem iam recepisse te per beatissimum sacerdotem Alypium, quia dignatur, patrem nostrum confido. is enim sine dubio de se tibi exemplum praebuit nos ante notitiam et supra meritum diligendi, qui incognitos sibi nos et longinqua soli uel sali intercapedine disparatos spiritu uerae dilectionis, qui ubique et penetrat et effunditur, et uidere diligendo potuit et adloquendo pertingere. hic nobis prima affectus sui documenta et caritatis tuae pignora in supradicto munere librorum dedit. et quanto studuit inpendio, ut sanctitatem tuam non ipsius tantum uerbis sed plenius eloquentia et fide tua cognitam non possemus amare mediocriter, tantopere curasse eundem credimus, ut nos uicissim ipsius imitatione plurimum diligas. gratia dei tecum, ut est, in aeternum maneat optamus, frdesiderantissime. Totam 16 domum, et omnem comitem, et aemu
Abbreviated transcription (Latin):
nobis uelle adiacet eed aduc concupiscit aĩa mea dest¬
derare iudicia domini. Uide quando assequatur effectũ
dei uoluntatum: qui adue ipsum desiderare desiderat
ꝙ in me tam̃ est dilexi decorem domus fancte et quatu
in me fuit / elegeram abiectus esse in domo donmi Sed
cui placuit segregare me ab utero matris mee. et ab cicicia
carnis et sanguinis ad gratiam suam trahere erdem
placuit iopem me omnis bom meriti suscitare de terra
et de lacu miseriaꝵ et de luto fecis educere. ut collocarer
me cum principibus populi sui: et partem meam in tua
sorte ponere / ut te prestantem meritis, officio sociatus
equarem. presumptioue igitur non mea sed placito et
ordinacione domini / fraternitatis tue mihi focdus usur¬
pans / tanto Indignus honore me dignor/ quia te ꝑtua
sanctitate certoscio/ Nam ueritatem sapis / non alta saꝑe
s humilibus congruere . deoq prompte et in te me recepturr

Expanded text:
nobis uelle adiacet. sed concupiscit adhuc anima mea desinobis uelle adiacet. sed concupiscit adhuc anima mea desiderare iudicia domini. uide quando adsequatur effectum dei uoluntatum, qui adhuc ipsum desiderare desiderat. quod in me tamen est, dilexi decorem domus sanctae et, quantum in me fuit, elegeram abiectus esse in domo domini. sed cui placuit segregare me ab utero matris meae et ab amicitia carnis et sanguinis ad gratiam suam trahere, eidem placuit inopem me omnis boni meriti suscitare de terra et de lacu miseriarum ac de luto faecis educere, ut conlocaret me cum principibus populi sui et partem meam in tua sorte poneret, ut te praestante meritis officio sociatus aequarer. Praesumptione igitur non mea, sed placito et ordinatione domini fraternitatis tuae mihi foedus usurpans, tanto indignus honore me dignor, quia te pro tua sanctitate certo scio nam ueritate sapis non alta sapere, sed humilibus congruere, ideoque prompte et intime recepturum
Abbreviated transcription (Latin):
maturitatem/ meriti honor senior peouehxit et iuue
nem cana prudencia. Ioue igitur et corrobora me in
sacris litteris et spiritalibus studiis tempore ue dixi rece¬
ntem: et ob hoc post longa discrimina post multa nau¬
fragia / usu rudum / uixdum a seculi fluctibus emergẽte
tu quia insolido littore constitisti toto excipe sanu .ut
m portu sialutis si dignũ putas / pariter nauigemꝰ. Inteã
me de periculis uite istius et profundo peccatoꝵ  euadere
intentem orationibus tuis , canꝙͣ tabula suistine unt de
hor mundo quasi de naufragio quasi nudus euadam. sccitto
enim leuare me sarcinis et uestimentis onerantibus
exuere urani : ut undosum hot quod inter nos et deum
pertatis interlatrantib separat pr̃tis uite salũ / oĩ amictu
carnis et cura diei seuentis iubente et uurante xp̃o expo¬
ditus: enarrem. Neq id ꝑfocisse me glorior: quod et su
gloriari possem / in dño gloriarer : Cuius est perficere ꝙ

Expanded text:
mamanem cana prudentia. foue igitur et corrobora me in sacris litteris et spiritalibus studiis tempore, ut dixi, recentem et ob hoc post longa discrimina, post multa naufragia usu rudem, uixdum a fluctibus saeculi emergentem tu, qui iam solido litore constitisti, toto excipe sinu, ut in portu salutis, si dignum putas, pariter nauigemus. interea me de periculis uitae istius et profundo peccatorum euadere nitentem orationibus tuis tamquam tabula sustine, ut de hoc mundo quasi de naufragio nudus euadam. Idcirco enim leuare me sarcinis et uesexuere curaui, ut undosum hoc, quod inter nos et deum peccatis interlatrantibus separat, praesentis uitae salum omni amictu carnis et cura diei sequentis iubente et iuuante Christo expeditus enatem. neque id perfecisse me glorior quod, etsi gloriari possem, in domino gloriarer, cuius est perficere quod
Abbreviated transcription (Latin):
ut errigeret humiliatum pie. Sequor igitur non equis
aduc passibus magna iustoꝵ et irestigia si possum oratio¬
nibus uestris apprehendere: in quo dei miserationibus app¬
rehensus sum Rege ergo pariulum incerta reptantem
et tuis gressibus ingiedi doce. Holo enim me corporalis
ortus magis ꝙͣ spiritalis exortus : etate consideres aauuppe
etas mihi fecundin carne iam ea est. qua fuit ille ab apo¬
stolis in porta spetiosa/ uerbi potestate sanatus. In na¬
talibus antoni aĩe illius aduc mihi tempus infantie est
que intentatis xp̃o ulnerihus imolata dignosanguine
agni uictimam precucurrit/ et dominitam auspicata ẽ
passionem. Atꝗ ideo ut infantem aduc uerbo dei. et sꝑi¬
rifali etate lactantẽ. educa uerbis tiuis uberibus fidei : so¬
sapientie / caritatis inhiantem. Si officium cõmune consi¬
deras/ frater es si maturitatem ingenii tui et sensuũ
pater mihies/ et si forte sis guo ium̃or quia te ad

Expanded text:
ut erigeret humiliatum pie. Sequor igitur non aequis ut erigeret humiliatum pie. Sequor igitur non aequis adhuc passibus magna iustorum uestigia, si possim orationibus uestris adprehendere, in quo dei miserationibus adprehensus sum. rege ergo paruulum incerta reptantem et tuis gressibus ingredi doce. nolo enim me corporalis ortus magis quam spiritalis exortus aetate consideres, quippe aetas mihi secundum carnem iam ea est, qua fuit ille ab apostolis in porta speciosa uerbi potestate sanatus, in natalibus autem animae illius adhuc mihi tempus infantiae est, quae intentatis Christo uulneribus inmolata digno sanguine agni uictimam praecpassionem. Atque ideo ut infantem adhuc verbo Dei et spirituali aetate lactentem, educa verbis tuis, uberibus fidei, sapientiae, charitatis inhiantem. Si officium commune consideras, frater es; si maturitatem ingenii tui et sensuum, pater mihi es, etsi forte sis aevo junior, quia te ad
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius desiderio sitiuit inte anima mea: et ubertate tui
fluminis inebriari terra mea concupiuit. Ideo cum
hot pentatico tuo contra manicheos mesat. armaueris
Siqua in alios quoq hostes catholice fidei munimina com
pugnandus est telis: ꝙͣ oppugnat insiduis: queso promere
mihi de armamentario tuo/ et conferbe non ab nuas arma
iusticie. Sum enim laboriosus etiam nunt: magno sub¬
gnere peccator: ueteranus in nuͬo peccatoꝵ: sed eterno
Regi nouus , in corpore tiro militie : sapientia mdi
mriser / hucusq miseratus sum. et ꝑ in utiles litteras
reprobatam ꝙ prudenciam deo scultus ẽt mutus fui : ꝑ quã
Inueteraui inter inimicos meos / et euanui in cogitacio¬
nibus meis. L euaui oculos meos in montes ad p̃cepta
leꝗos et gratie dona siuiscipiens Unde mihi auxiliũ uerati no¬
dno qui non secundum miquitates retribuens illumi na¬
uit cecum soluit compeditum: humiliauit erectũ maleis

Expanded text:
cuius desiderio sitiuit in te anima mea et ubertate tui cuius desiderio sitiuit in te anima mea et ubertate tui fluminis inebriari terra mea concupiuit. ideoque cum hoc Pentateucho tuo contra Manichaeos me satis armaueris, si qua in alios quoque hostes catholicae fidei munimina conppugnandus est telis quam obpugnat insidiis, quaeso promere mihi de armamentario tuo et conferre non abnuas arma iustitiae. sum enim laboriosus etiam nunc sub magno onere peccator, ueteranus in numero peccatorum, sed aeterno regi nouus incorporeae tiro militiae. sapientiam mundi miser hucusque miratus sum et per inutiles litteras reprobatamque prudentiam deo stultus et mutus fui. postquam inueteraui inter inimicos meos et euanui in cogitationibus meis, leuaui oculos meos in montes, ad praecepta legis et gratiae dona suspiciens, unde mihi auxilium uenit a domino, qui non secundum iniquitates retribuens inluminauit caecum, soluit conpeditum, humiliauit erectum male,
Abbreviated transcription (Latin):
uite eterne substancian ꝑ fidem nr̃am qua accorporarnur xpo
sibilibus inhiat ꝓ caritatem onmita secundum ueritatem
ommpotentis dei ceedendum litteris/ exemplis fidelium
roboretur. O uere sal terre. quo precordia nr̃a ne possant
seculi errore uanescere. condunitur. O lucerna digne
supra candelabrum ecclie posata. que late catholicis urbib
de septiformi ligno pastum/ oleo leticie lumen effundens
has licet hereticoꝵ caligines discutis: et lucem ueritatis a
confusione tenebraꝵ splendore clarifici sermonis enubilas.
uides frater unaninis. admirabilis in xp̃o dño et suspicien
pͣ familiariter te agnouerim quanto admirer stupore : qua
magno amore complectar. qui cotidie colloquio litterar
tuaꝵ feuor. et oris tui spirotu uestor. Os enim tuu fistu¬
lam aque uiue: et uenam fontis eterni merito dizerun
Quia ẜons inte aque salientis in uitam eterna: ꝓp̃s effectꝰ est

Expanded text:
vitae aeternae substantiam per fidem nostram, qua accorporamur in Chvitae aeternae substantiam per fidem nostram, qua accorporamur in Chsibilibus inhiat, per charitatem omnia secundum veritatem omnipotentis Dei credentem, litteris et exemplis fidelium roboretur. O vere sal terrae, quo praecordia nostra ne possint seculi vanescere errore, condiuntur! O lucerna digne supra candede septiformi lychno pastum oleo laetitiae lumen effundens densas licet haereticorum caligines discutis et lucem ueritatis a confusione tenebrarum splendore clarifici sermonis enubilas. Vides, frater unanime admirabilis in Christo domino et suspiciende, quam familiariter te agnouerim, quanto admirer stupore, quam magno amore conplectar, qui cotidie conloquio litterarum tuarum fruor et oris tui spiritu uescor. os enim tuum fistulam aquae uiuae et uenam fontis aeterni merito dixerim, quia fons in te aquae salientis in uitam aeternam Christus effectus est.
Abbreviated transcription (Latin):
sse quis non pot uiscera sua: ita net uosper humilitatẽ
nr̃am/ quam uisceribus ur̃is ꝑmiscuistis Pax et caritas
et gracio dñt nr̃t et humilitãs xp̃i dm̃ altissimi habiut¬
det i uobis benedicti fratres merito uenerabiles ac
Omino fratri unanimo et uenerabi Augustino:
paulmus et therasia peccatores. Caripas christi
que urget nos. et absentes licet ꝑ unitatem fider alligat :
ipsa fiduciam ad te scribendi pudore depulso prescitit
teq per litteras uisceribus meis intimauit quas et de
scolasticis facul tatibus affluentebus et de celestib fauis
dultes / ut anime mee medicas et altrices in quinq libris
intermm teneo. quos nimere benedicti et uenerabidis
nobis ep̃i nr̃i Alypii. non pro nr̃a instructione tantũ
sed etiam pro ecclesie multaꝵꝭ urbium utilitate suste¬
pimus hosigitur ninc libros lectioni habeo inhis
me eblecto de his cibum capio. non illum qui perit s qui ꝙat

Expanded text:
sse quis non potest uiscera sua, ita nec uos humilitatem sse quis non potest uiscera sua, ita nec uos humilitatem nostram, quam uisceribus uestris permiscuistis. pax et caritas et gratia et humilitas Christi domini altissimi abundet in uobis, benedicti fratres merito uenerabiles et omino fratri unanimo et venerabili AUGUSTINO, PAULINUS et THERASIA peccatores. 1. Charitas Christi quae urget nos, et absentes licet per unitatem fidei alligat, ipsa fiduciam ad te scribendi pudore depulso praestitit: teque per litteras tuas visceribus meis intimavit, quas et de scholasticis facultatibus affluentes, et de coelestibus favis dulces, ut animae meae medicas et altrices, in quinque libris interim teneo, quos munere benedicti et venerabilis nobis episcopi nostri Alypii, non pro nostra instructione tantum, sed etiam pro Ecclesiae multarum urbium utilitate suscepimus. Hos igitur nunc libros lectioni habeo; in his me oblecto; de his cibum capio, non illum qui perit, sed qui operatur
Abbreviated transcription (Latin):
stulta est: quia legi non est uncta atq subiecta legi et
sapientie dei et lucerna eius facile extinguitur /ꝗa nõ
non ht oleum ueritatis / uacua sp̃us sancti: quo oculus
interior luminatur et impinguatur aĩe caput: ꝙ est
fides nr̃a. cui oleum est doctr me dtelestis infusio. Itad
oleum percatoris/ non impinguet caput nrẽm. Neq musce
moriture exterminent oleum suauitatis : ut semper
nobis caput xp̃us sat: te uirgͣ defirat oleum capiti nr̃o
quia unguentum exinanitum est nõm eius: et tunt
amnibus ꝑfecti sensibus erimuis uirgines sapientes sa
ini nobis manserit sapiencia dei ꝑ quam facta est ẽt̃
in coipore fecunda uirginitas. N imium uos fatigo /
et mihi presanno multum de patiencio caritatis: sed
oporter ut audiam salomonẽ in sapientio dei loquente
ut partius ad amantissimos: licet partius infera uerbi
pedem / ne satiati oderint me: Scio autem ꝙ sacut odi¬

Expanded text:
stulta est, quia legi non est iuncta atque subiecta legi et stulta est, quia legi non est iuncta atque subiecta legi et sapientiae dei; et lucerna eius facile extinguitur, quia non habet oleum ueritatis uacua spiritus sancti, quo oculus int-erior luminatur et inpinguatur animae caput, quod est fides nostra, cui oleum est doctrinae caelestis infusio. Itaque oleum peccatoris non inpinguet caput nostrum, neque muscae moriturae exterminent oleum suauitatis, ut semper nobis caput Christus sit, ne umquam deficiat oleum capiti nostro, quia unguentum exinanitum est nomen eius; et tunc omnibus perfecti sensibus erimus uirgines sapientes, si in nobis manserit sapientia dei, per quam facta est etiam in corpore fecunda uirginitas. nimium uos fatigo et multum mihi praesumo de patientia caritatis. sed oportet ut audiam Salomonem in sapientia dei loquentem, ut parcius, ad amantissimos licet, inferam uerbi pedem, ne satiati oderint me; scio autem, quod sicut odi