comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
romanos Deus haberetue nisi sẽa¬
tus decreto et sentencia confirma¬
tus Porro autem pro uero hoc erat
quod agebatur ne diuina uirtus
humanis putaretur asserto ribus
indigere. Cumq scđm ea que sup̃¬
diximus renuisset senatus tyberius
iamẽ tenuit sententiam suã ne qͥd
aduersum doctrinã xp̃i contrariũ
moliretur cõminatus periculum
mortis accusatoribus xpĩanorum
Hec tertullianus qͦd prosecto di¬
uina prouidentia ita tunc caesaris sẽ¬
sibus ingessit: ut absq ullo obstacłõ
in ipsis dumtaxat uitiis euangelii
sermo usquequaq percurreret Unde
et factum est ut repente quasi celi¬
tus lumen ostensum, aut radius
quidam solis etĩmpens totum or¬
bem claritate superni luminis il¬
lustraret. ut compleretur et illa pro¬
phetia que dixerat In omñe teriã
exiit sonus eorum euangelistatum
diuntaxat et apostolorum et infi¬
nes orbis terre uerba eorum Ex qͦ
et per omnes ciuitates et uicos in¬

Expanded text:
Romanos deus haberetur, nisi senaRomanos deus haberetur, nisi senatus decreto et sententia confirmatus. Porro autem pro vero hoc erat quod agebatur, ne divina virtus humanis putaretur assertoribus indigere. Cumque secundum ea quae supdiximus renuisset senatus, Tyberius tamen tenuit sententiam suam, ne quid adversum doctrinam Christi contrarium moliretur, comminatus periculum mortis accusatoribus Christianorum. Haec Tertullianus. Quod profecto divina providentia ita tunc Caesaris sensibus ingessit, ut absque ullo obstaculo in ipsis duntaxat initiis Evangelii sermo usquequaque percurreret. Unde et factum est ut repente quasi coelitus lumen ostensum, aut radius quidam solis erumpens, totum orbem claritate superni luminis illustraret, ut compleretur et illa prophetia quae dixerat: In omnem terram exivit sonus eorum, evangelistarum duntaxat et apostolorum, et in fines orbis terrae verba eorum. Ex quo et per omnes civitates ac vicos im
Abbreviated transcription (Latin):
NTFREA CUM DER¬
omnẽ iam locum de resurre¬
tione et mirabilibus Dñi nostri
icsu xp̃i et de ascensione eus ad
celum Foelix fama loqueretur ac
per omniũ aures bt̃i huius tumo¬
ris uolueretur opinio, et quoniã
antiqui moris erat apud romanos
ut prouintiarum iudices si quid
forte noui in his quas regebant
prouintiis accidisset uel principi
uel senatui nunctarent ut nichil
ex his que gecebantur ignorare a¬
liquid uiderentur de resurreti¬
one a mortius Dñi et Saluatoris
nr̃i resu xp̃i que iam nõ in omnẽ
locum fuerat preuulgata pilatus
tyberio principi refert: sed et dece¬
teris mirabilibus eius, et ut post
mortem cum resurrexisset a mortu¬
is a ꝙ̃plurimis iam deus esse crede¬
retur Tyberius que comꝑerat, retu¬
lit ad senatum Senatus autẽ spre¬
uisse dicitur. pro eo qͦd non sibi pri¬
us huius rei iudicium fuerit dela¬
tum sed adoritatem suã preueneit
uulgi sentencia Lex etenim erat an¬
tiquitus designata. ne quis apud

Expanded text:
nterea cum peromnem jam locum de resurrectione et mirabilibus Domini nostri Jesu Christi et de ascensione ejus ad coelum felix fama loqueretur, ac per omnium aures beati hujus rumoris volveretur opinio, et quoniam antiqui moris erat apud Romanos ut provinciarum judices si quid forte novi in his quas gerebant provinciis accidisset, id vel principi vel senatui nuntiarent, quo nihil ex his quae gerebantur ignorare aliquid viderentur, de resurrectione a mortuis Domini et Salvatoris nostri Jesu Christi quae jam in omnem locum fuerat pervulgata, Pilatus Tyberio principi refert, sed et de caeteris mirabilibus ejus, et ut post mortem, cum resurrexisset, a quamplurimis jam Deus esse crederetur. Tyberius quae compererat retulit ad senatum. Senatus autem sprevisse dicitur pro eo quod non prius sibi hujus rei indicium fuerit delatum, sed auctoritatem suam praevenerit vulgi sententia. Lex etenim erat antiquitus designata, ne quis apud
Abbreviated transcription (Latin):
suam stupro cognitam ac dem̃
in matrimonium receptam no¬
irssime turpius q̃aduxit abiecit
priuignam uerositam hoc ẽ filiã
sororis et conuigis coniugem as¬
sciuit Filium suum quem exso¬
rore susceperat. necnon et filiũ
fratris oceidit: tantis incestis et

Expanded text:
suam stupro cognitam ac deinde suam stupro cognitam ac deinde in matrimonium receptam nouissime turpius quam duxit abiecit. priuigaam uero suam, hoc est filiam sororis et coniugis, coniugem adsciuit, filium suum, quem ex sorore sufratris occidit. Quamobrem, tantis incestis par
Abbreviated transcription (Latin):
dum refero toto corpore per¬
horresco Siquidem ĩ numt¬
dia in qua tunc Hicipsa rex
circam oram uero maritimam
que maxime carthagmensi atq
uticensi littori adiacet. plusꝙͣ
ipsam uero uttcam ciuitatem
XX̃ militum que ad presidiũ
totius affrice ordinata fuerãt
extincta atq abrasa sunt Que
clades tam repentina atq: tã
uiolenta institit. ut tunc apud̃
uticam sub una die per unam
portam ex illis iunioribus plap̃¬
mille dͦ ͦᷤ mortitos elatos fuisse
narratur Hisdem temponbus
Anthiocus non contentus baby¬
lonia, atq heghathana. totoq
medie imperio aduersus pħra¬
tatem parthorum regẽ cõgressus
et uictus est Qui cum ĩ exercitu
suo T armatorum habere uide¬
retur c̃c amplius calonum atq
Lixarum immixta cohortibus
scortis et hystrionibus trahebat
Itaq facile cum uniuerso exer¬
citu suo parthorum utribus oꝑ¬
re ptholomei alexandrinorum
regis misera uita miseriorem
uite exitum dedit Is enĩ sororẽ

Expanded text:
dum refero, toto corpore perdum refero, toto corpore perhorresco: siquidem in Numidia, in qua tunc Micipsa rex  circa oram vero maritimam, quae maxime Carthaginiensi atque Uticensi littori adjacet, plus quipsam vero Uticam civitatem militum, quae ad praesidium totius Africae ordinata fuerant, exstincta atque abrasa sunt. Quae clades tam repentina ac tam violenta institit, ut tunc apud Uticam sub una die per unam portam ex illis junioribus plusquam 1500 mortuos elatos fuisse narretur. Iisdem temporibus Antiochus non contentus Babylonia atque Ecbatana, totoque Mediae imperio, adversus Pharatem Parthorum regem congressus et victus est. Qui cum in exercitu suo 100,000 armatorum habere videretur, 200,000 amplius calonum atque lixarum immista cohortibus, scortis et histrionibus tradebat. Itaque facile ab universo exercitu suo Parthorum viribus com Ptolemaei Alexandrinorum regis misera uita miseriorem uitae exitum dedit. is enim sororem
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluerit. tabulata nauiũ
liquefactis ceris extorruerit
exanimatos pisces supernatã¬
teso excorent Nomines q̃es
nisi qui longuis poterant diffu¬
gere reciprocato anhełitu ca¬
lidi aeris adustis introrsum
intalibus suffocarit Locusta¬
rum etiam in affrica tanta uis
efferbuit. ut non solum uirẽtia
queq consumerent uerumetĩa
amaros cortices atq artda lig¬
na proroderent Repentino ab¬
repte uento: atq in globos coa'¬
cte. portateq dut per aera affri¬
cano pelago immerse sunt Ha¬
rum cum ĩmensos aceruos lo¬
ge urgentibus undis fluctus
per extenta Late littora propu¬
lissent tetrum nimis atq ułtra
opinionem pestiferum odorẽ
tabida et putrefacta conge¬
ries exalauit Unde omnium
pariter anim antium tanta
pestilentia consequuta est.ut
auium: & pecudum ac besti¬
arum correptione aeris disso¬
luta et putrefacta passim ca¬
dauera uitium corruptionis
augerent At uero quanta
fuerit hominum lues egoip̃e

Expanded text:
dissolverit, tabulata navium dissolverit, tabulata navium liquefactis ceris extorruerit, exanimatos pisces supernatantesque excoxerit, homines quoque nisi qui longius potuerunt diffugere, reciprocato anhelitu calidi aeris adustis introrsum vitalibus suffocaverit. Locustarum etiam in Africa tanta vis efferbuit, ut non solum virentia quaeque consumerent, verum etiam amaros cortices atque arida ligna proroderent. Sed repentino arreptae vento, atque in globos coctae, portataeque diu per aera, Africano pelago immersae sunt. Harum cum inge undis urgentibus fluctus per extenta late littora propulissent, tetrum nimis atque ultra opinionem pestiferum odorem, tabida et putrefacta congeries exhalavit, unde omnium pariter animantium tanta pestilentia consecuta est, ut avium, pecudum ac bestiarum corruptione aeris dissolutarum, putrefacta passim cadavera, vitium corruptionis augerent. At vero quanta fuerit hominum lues, ego ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ratio seruorum ĩ sicilia
Longe lateq non modicã excita¬
uit tempestatem In sicilia qͥdẽ
dum quadam insolentia dñm
obrinerent male adeptum scr¬
uI. piso consil uiiiͣ eorum pa¬
tibulis affixit Cui suecedens
tibus seruis trucidauit. qui tñ
prius obsidione cincti. tanta
necessitate compulsi. ut cacda¬
uera suorum deuorarent sotio¬
rum Nam et minturnis ccccͥ.
Lserui in crucem acti. et sin¬
uessa ad tũr seruorum a qͥn¬
to metello oppressa fet sunt
In metallis quoq atheni ẽsiũ
idẽ tumultus seruilis ab heri¬
clito pretore discussus est Apd̃
delon etiam serui nouo motu
intumescentes ab oppidants
preuenientibus pressi sunt
Hisdem temporibus Cicero
nascitur matre Eliua. patre
equestris ordinis ex regio
uuilscorum genere Turpilius
comicus senex moritur Qui¬
bus etiam diebus ethna uasto
concussa tremore exundautt
igneis globis rursusq alio die
Ltbara insula et uicinum cir'¬
ca eam mare intantum effer'¬
buit. ut adustas quoq rupes

Expanded text:
ratio servorum in Sicilia longe lateque non modicam excitavit tempestatem. In Sicilia quidem, dum quadam insolentia dominium obtinerent, male adeptum, servi, Piso consul 8000 eorum patibulis affixit. Cui succedens tibus servis trucidavit. Qui tamen prius obsidione cincti, tanta necessitate compulsi sunt, ut cadavera suorum devorarent sociorum. Nam et Minternis 450 servi in crucem acti, et Sinuessa ad 4000 servorum a Q. Metello oppressa sunt. In metallis quoque Atheniensium idem tumultus servilis a Periclito praetore discussus est. Apud Delon etiam servi novo motu intumescentes, ab oppidanis provenientibus pressi sunt. Iisdem temporibus Cicero nascitur, matre Elvia, patre equestris ordinis, ex regio Volscorum genere. Turpilius comicus senex moritur, quibus etiam diebus Aethna vasto concussa tremore exundavit igneis globis. Rursusque alio die Lippara insula, et vicinum circa eam mare in tantum efferbuit, ut vastas quoque rupes
Abbreviated transcription (Latin):
annos & genuit filium itrauitq
nomen eius Noc. Noe ergo cũ
sex centorum esset annorũ. ueñt
diluuium super unĩuersã terrã
preter Nor euisq filtos cum
uxoribus quos dñs in archa re'¬
seruauit: ad genus restaurãolũ
hoĩm Nunc autem famosissĩã
huic nascitur questto ode Uatu'¬
salam & in ecclesiis sepissime
uentilata quod uixta diligen¬
tem fertur supputationem qua¬
um uixisse Cum autem supra¬
annos sit dictum eum uixisse
quomodo uerum est ut octo
tantum anime in archa salue
facte sint si hic post diluuium
utxit Restat igr ut quomodo
in plerisq ita e in hoc sit error
in numero Si quidẽ et in hebre¬
is & samaritanorum Libris ita
scriptum repperitur Et urxit
ech septingentos octoginta duoᷤᷤ
centum octoginta duos annos
& genuit Noe A die ergo na¬
tiuitatis matusale usq ad diẽ
ortus noe. sunt anni trecenti
sexaginta nouem His adde
sexcentos annos noc: quia in
sexcentesimo uita eus anno di¬
luuium factum ẽ. atq ita fit

Expanded text:
annis, et genuit filium, vocavitque nomen ejus Noe. Noe ergo cum sexcentorum esset annorum, venit diluvium super universam terram, praeter Noe ejusque filios, cum uxoribus, quos Dominus in arca reservavit ad genus restaurandum hominum. Nunc autem famosissima hic nascitur quaestio de Matusalam, et in Ecclesiis saepissime ventilata, quod juxta diligentem fertur supputationem um vixisse. Cum autem suprannis sit dictum eum vixisse, quomodo verum est quod octo tantum animae in arca salvae factae sint, si hic post diluvium vixit? Restat igitur quod quomodo in plerisque aliis, ita et in hoc sit error in numero. Siquidem et in Hebraeis et Samaritanorum libris ita scriptum reperitur. Et vixit ech, septingentos octoginta duos acentum octoginta duos annos, et genuit Noe. A die ergo nativitatis Mathusalae usque ad diem ortus Noe, sunt anni trecenti sexaginta novem. His adde sexcentos annos Noe, quia in sexcentesimo vitae ejus anno diluvium factum est, atque ita fit
Abbreviated transcription (Latin):
phus exteriorem indiam lustrando
peragraret que longo tractu ab ĩte¬
rion distat que diuersis linguis et
nationibus habitata est quam uelut
longe remotam nullus apostolice p̃¬
dicationis uomer impresserat Itaq ut¬
barbaris captus atq interemptus est
duo quidam pueri quos in liberali¬
bus instituerat disciplinis barbaro¬
rum miseratione seruati sunt: et ad
regem perducti Quos ut comperit
industrios ac nobiles ualde dilexit
Ex quibus frumentio quem perspi¬
catiorem deprehenderat. rationes su¬
ad scriniaq cõmisit Edesium uero
sibi pincernam fecit Qui postmodũ
in magno honore habiti sunt uiuen¬
te rege et in maiorem post illius obi¬
tum cum filio eius quem heredem
reliquerat regni Intantum uero sub¬
limati ut ecclesias fabricatent: ibi it
conuenticula apĩanorum per loca di¬
uersa celebrarent Qui cum ad roma¬
num orbem reuerterentur. et suos pro¬
suis narrarent episcopis: tunc athana¬
sius nuper alexandrine episcopus cõ¬
stitutus frumentium ad officium

Expanded text:
 exteriorem Indiam dum lustrando peragraret quae longo tractu ab interiore distat, quae diversis linguis et nationibus habitata est, quam velut longe remotam nullus apostolicae praedicationis vomer impresserat, a Barbaris captus atque interemptus est. Duo quidam pueri, quos in liberalibus instituerat disciplinis, Barbarorum miseratione reservati et ad regem perducti, quos ut comperit industrios ac nobiles, valde dilexit, ex quibus Frumentio, quem perspicaciorem deprehenderat, rationes suas scriniaque commisit: Edesium vero sibi pincernam fecit. Qui postmodum in magno honore habiti sunt, vivente rege; et in majore post illius obitum cum filio ejus, quem haeredem reliquerat regni. In tantum vero sublimati sunt, ut ecclesias fabricarent ibi et conventicula Christianorum per loca diversa celebrarent. Qui cum ad Romanum orbem reverterentur et suos visepiscopis narrarent suis, tunc Athanasius nuper Alexandriae episcopus constitutus, Frumentium ad officium
Abbreviated transcription (Latin):
gentem & supplicem, etiam
senatit prohbente pertinaciter
expugnare temptauit. Sed mox
accepta clade grauissima im¬
probe pertinatie penas luit.
Ut̃. quippe romanorum ĩ boc.
iniusto hello iustissime cesa sũtt
reliqui exuti castris armis etiã
perditis euaserunt Tunc etiam
rome puer ex ancilla natus est
quadripes quadrimanus. oclis
quatuor. auribus tondem, na¬
tura uirili duplex In sicilia
mons ethne uastos ignes eructa¬
uit ac fudit Igitur in si eilia
bellum seruile ortum est. quod
adeo graue et atrox multitu¬
d̃ine seruorum, instructu copi¬
arum magnitudine uiriũ fuit
ut non dicam pretores romaõs
quos penitus prossigauit: sed
consules quoq terruerit Nam
rantium fuisse referuntur

Expanded text:
gentem et supplicem, etiam gentem et supplicem, etiam senatu prohexpugnare tentavit. Sed mox accepta clade gravissima improbae pertinaciae poenas luit. Sex millia quippe Romanorum in hoc injusto bello justissime caesa sunt; reliqui, exuti castris, armis etiam perditis, evaserunt. Tunc etiam Romae puer ex ancilla natus est quadripes, quadrimanus, oculis quatuor, auribus totidem, natura virili duplex. In Sicilia mons Aethna vastos ignes eructavit ac fudit. Igitur in Sicibellum seruile ortum est, quod adeo graue et atrox multitudine seruorum, instructu copiarum, magnitudine uirium fuit, ut. non dicam praetores Romanos, quos penitus profligauit, sed consules quoque terruerit. namrantium fuisse referuntur
Abbreviated transcription (Latin):
uinctis ante portas numãti¬
norum expositus. ibiq usq
in noctem manens a suis de¬
sertus ab hostibus autem nõ
susceptus. Iacrimabile utrisq
spectaculum prehuit¬
rum ui9 ab arsace uictn de¬
metrii praefecto. babyloniã
urbem finesq eius uniuersos
uictor inuasit Omẽs preterea
gentes que inter hydaspen flu¬
uium et indum iacent subegit
ad indiam quoq cruentum ex¬
tendit imperium, demetrium
ip̃m secundo sibi bello occur¬
rentem uicit et coepit Quo
capto diodotus quidam cum
alexandro filio regnum eius
et regium nomen usur pauit
Postea uero ipsum alexãdrũ
filium quem participem peri¬
culi in peruadendo regno ha¬
buerat. ne in obtinendo con¬
sortem haberet occidit Interea
brutus in citeriore hyspania
Hͣ callecorum qui lusitanis
in auxilium uenerant, asperri¬
mo bello et difficili quãuis
incaptos circumuenisset opp̾s¬
sit. quorum in eo praelio quin
serunt. In citeriore hispania
Lepidus consul uacceos ĩnoxiã

Expanded text:
vinctis ante portas Numantivinctis ante portas Numantinorum expositus, ibique usque in noctem manens, a suis desertus, ab hostibus autem non susceptus, lacrymabile utrisque spectaculum praebuitrum sextus ab Arsace, uicto Demetrii praefecto Babylonam urbem finesque eius uniuersos uictor inuasit. omnes praeterea gentes, quae inter Hydaspen fluuium et Indum iacent, subegit. ad Indiam quoque cruentum extendit imperium. Demetrium ipsum secundo sibi bello occurrentem uicit et cepit: quo capto Diodotus quidam cum Alexandro filio regnum eius et regium nomen usurpauit. qui postea ipsum Alexandrum filium, quem participem periculi in peruadendo regno habuerat, ne in obtinendo consortem haberet, occidBrutus in citeriore Hispania 40,000 Callecorum, qui Lusitanis in auxilium venerant, asperrimo et difficili bello, quamvis incautos circumvenisset, oppsit. Quorum in eo praelio quinqserunt. In citeriore Hispania Lepidus proconsule Vaccaeos innoxiam
Abbreviated transcription (Latin):
infamiam Nani congressus cũ
uariato untuersas quas secum
deduxerat copias: maximasq
utres romani amisit exercitus
Uiriatus trabeas, fasces ceteraq
insignia romana ĩ montibus
suis trophea prefixit. Quam
Ut magne domus uacue uiuis
uiuendi sed etiam appropin
quandi negabatur facultas
propter seuos cad auerum pu¬
tores Igitur Rompeius con¬
suł fines numantinorum
ingressus, accepta maxima
clade discessit Uriarcus aũt
cum per xiiii. annos romão¬
rum duces atq exercitus pro¬
triuisset insidiis suorum in¬
terfectus est Demde mantins
consul postqͣm a Pompilio a¬
Dud numantiam susceꝑit ex¬
ercitum, adeo infeliciter gre¬
lia cuncta gessit: atq: in id
supprema desperatione per¬
ductus est ut turpissimum
foedus cum numantinis co
geretur. qͣmuis et pompeius iã
aliud eque infame foedus cũ
Senatus dissolui foedus: et
mantinum dedi numãtinis
praecepit. Qui nudato corpo¬
re manibusq post tergum re¬

Expanded text:
infamiam. nam congressus cum infamiam. nam congressus cum Viriato uniuersas quas secum deduxerat copias maximasque uires Romani amisit exercitus. Viriatus trabeas fasces ceteraque insignia Romana in montibus suis tropaea praefixit. Eodem  magnae domus uacuae uiuis uiuendi squandi negabatur facultas, propter saevos cadaverum putores. Igitur Pompeius consul fines Numantinorum ingressus, accepta maxima clade discessit. Viriatus autem cum per 14 annos Romanorum duces atque exercitus protrivisset, insidiis suorum interfectus est. Deinde Mancinus consul, postquam a Popilio apud Numantiam suscepit exercitum, adeo infeliciter praelia cuncta gessit, atque in id suprema desperatione perductus est, ut turpissimum foedus cum Numantinis facere cogeretur, quamvis et Pompeius jam aliud aeque infame foedus cum Senatus dissolvi foedus et Mancinum dedi Numantinis praecepit. Qui, nudato corpore manibusque post tergum re
Abbreviated transcription (Latin):
muri funditus diruti sunt. Mu¬
ralis lapis in puluerem redactus¬
est. prada ingens erepta est Sane
cum pp̃ multitudinem et uarie¬
tatem statuarum simulachrorũs
in illo ciuitatis incendio germix¬
ta in unum auri et argenti atq
aeris omniaq simul metalla
Eluxissent: noium genus metal¬
li factum est unde usq ĩ hodier:¬
num diem siue ex ipso siue ex
tmitatione eius aes chorintͥum
sicut memorie traditum est: et
chorintia uasa dicuntur Hisdẽ
consulibus uiriatus in hispaĩa
genere lusitanus. homo pasto¬
ralis et latro: primũ infestado
uias deinde uastando proum¬
tias postremo exercitus p̃torũ
et consulum romanorum uin
cend̃o. fuganolo subigendo.
maximo terrori romanis om̃ib
fuit. Qui praetorem metellum¬
bello superauit. Deinde plauti
um pretorem idem uiriatus
multis praeliis fretum fugauit
Posi etiam claudius cũ mag¬
no instructu belli contra ui¬
riatum missus. quasi pro abo¬
lenda superiora macula, tur¬

Expanded text:
muri funditus diruti sunt; mumuri funditus diruti sunt; muralis lapis in puluerem redactus, praeda ingens erepta est. sane cum propter multitudinem et uarietatem statuarum simulacrorumque in illo ciuitatis incendio permixta in unum auri argenti atque aeris omniaque simul metalla fluxissent, nouum genus metalli factum est, unde usque in hodiernum diem siue ex ipso siue ex imitatione eius aes Corinthium, sicut memoriae traditum est, et Corinthia uasa dicuntur. Isdem consulibus Viriatus in Hispania genere Lusitanus, homo pastoralis et latro, primum infestando uias deinde uastando prouincias postremo exercitus praetorum et consulum Romanorum ucendo, fugando, subigendo, maximo terrori Romanis omnibus fuit. Qui praetorem Vitellbello superavit, deinde um praetorem idem Viriatus multis proeliis fractum fugauit. pos etiam Claudius Vnimammus cum magno instructu belli contra Viriatum missus quasi pro abolenda superiore macula tur
Abbreviated transcription (Latin):
riunam carthaginis
łchorinti euersio subsequuta est
duarumq potentissimarũ urbi¬
um paruo unius temporis in¬
teruallo per diuersas mundi
partes miserabile conluxit in¬
cendium Nam cum metellus
pretor Achios hyotiosq con¬
iunctos duobus bellis, hoc est
primum apud termophilas
iterum in focis deuicisset qͦrũ
Oriore bello occisa cẽ xx scdõ
extincta totius achaie praesidia
destitutarum euersionẽ urbiu
metello pretore meditante. cõ¬
sul Numuis repentinus ad eũ
cum paucis uenit in castra. qui
dimisso statim metello chorĩtũ
sine mora expugnauit, urbem
cum atq artificiorum et empo¬
rium comune. asye atq curope
post multa retro secula fuit per¬
missa crudeliter etiam captiuis
predandi licentia. sic omĩa ce¬
dibus ignibusq completa sunt
ut de murorum ambitu qulasi¬
e camino in unum apicem coar¬
tatum exundaret incendium Ttam
plurima parte popult ferro flã¬
misq consumpta reliqua sub co¬
tona uendita est Urbe incensa

Expanded text:
ruinam Carthaginis Corinthi eversio subsecuta est, duarumque potentissimarum urbium parvo unius temporis intervallo, per diversas mundi partes, miserabile colluxit incendium. Nam cum Metellus praetor Achaeos, Boetiosque conjunctos duobus bellis, hoc est primum apud Thermopilas, iterum in focis devicisset, quorum priore bello occisa esse 20,000, itur post exstincta totius Achaiae praesidia, destitutarum eversionem urbium Metello praetore meditante, consul Numius repentinus ad eum cum paucis venit in castra: qui, demisso statim Metello, Corinthum sine mora expugnavit, urbem cum, atque artificiosa, et emporium commune Asiae atque Europae post multa retro saecula fuit. Permissa crudeliter etiam captivis praedandi licentia, sic omnia caedibus, ignibusque completa sunt, ut de murorum ambitu, que camino in unum apicem coartatum exundaret incendium. itaque plurima parte populi ferro flammisque consumpta reliqua sub corona uendita est; urbe incensa
Abbreviated transcription (Latin):
et alius sub nomine eius fertur de fa¬
T uel contra mathematicos Qui cũ
sit et ipse diserti hominis non michi
uidetur cum superioris libri stilo con¬
uenire Neminit huius minutii et
Lactantius in libris suis Gaius dis¬
putatioñ aduersus proculum mon¬
tani sectatorem ualde insigne uolu¬
men condidit arguens eum temeri¬
tatis super noua prophetia defendẽ¬
da Et in eodem uolumine epistolas
quoq pauli xiii tantum enumerãs
os dicit non cius esse sed apud roma¬
nos quasi apostoli habetur Berillus
arabia bostrenus episcopus cum aliq̃n¬
to tempore religiose rexisset ecclesiã
ad extremum lapsus in heresim que
xp̃m ante incarnationem fuisse negat
in quibus adamantio granias agit
Sed adamantii ad eum littere sunt
Extat dialogus adamantii et berilli
in quibus heresis coarguitur Glatuit
autem sub alexandro mammee filio
et maximino et gordiano qui ei ĩ im

Expanded text:
ed alius sub nomine ejus fertur de Faed alius sub nomine ejus fertur de Fato, vel contra mathematicos: qui cum sit et ipse diserti hominis, non mihi videtur cum superioris libri stylo convenire. Meminit hujus Minutii et Lactantius in libris suis. Gaius disputationem adversus Proculum Montani sectatorem valde insigne volumen condidit, arguens eum temeritatis super nova prophetia defendenda, et in eodem volumine epistolas quoque Pauli tredecim tantum enumerans,os dicit non ejus esse, sed apud Romanos quasi Pauli habetur. Berillus Arabiae postremus episcopus, cum aliquanto tempore religiose rexisset Ecclesiam, ad extremum lapsus in haeresim quae Christum ante incarnationem fuisse negat,in quibus Adamantio gratias agit; sed et Adamantii ad eum litterae sunt. Exstat et dialogus Adamantii et Berilli, in quibus haeresis coarguitur. Claruit autem sub Alexandro Mammeae filio, et Maximino et Gordiano, qui ei in im
Abbreviated transcription (Latin):
perseuerasse Ambrosius primũ mat¬
tioneus deinde ab adamantio cor¬
reptus ecclesiae diaconus, et cõfessio¬
cus dñice gloria insignis fuit Cui
cum pro theotisto presbitero liber ab
adamantio de maititio scribitur huis
industrie sumptu et instantia ad hũc
infiniita adamantius dictauit uolu¬
mina Sed et ip̃e quippe ut uir nobi¬
lis elegantis ingenii fuit. sicut cius
ad adamantium epistole sunt Obiit
autem ante mortem adamantii et in
hoc a plerisq reprehenditur ꝙ uirlo¬
cuples amici sui senis et pauperis nõ
recordatus est Triphon adamantii
auditor ad quem non mille eius ex¬
tatit epistole in sccipturis disertissimꝰ
fuit quod quidem multa eius spar¬
sim ostendunt opuscula sed preci¬
pue liber quem composuit de uac¬
ca rufa in dexteronomio et de aro¬
matibus columba it turbine. que
ab abrabam ponuntur in genesi Ni¬
nutius scelix rome insignis causidi¬
cus scripsit dialogon xp̃ianis, et
ethnicis qui octauus inscribitur Sd¬

Expanded text:
perseverasse. Ambrosius primus Marperseverasse. Ambrosius primus Marcioneus, deinde ab Adamantio correctus, Ecclesiae diaconus, et confessionis Dominicae gloria insignis fuit: cui cum Protheotisto presbytero, liber ab Adamantio de martyrio scribitur. Hujus industriae sumptu et instantia adhuc infinita Adamantius dictavit volumina; sed et ipse, quippe ut vir nobilis, elegantis ingenii fuit, sicuti ejus ad Adamantium epistolae indicio sunt. Obiit autem ante mortem Adamantii; et in hoc a plerisque reprehenditur, quod vir locuples amici sui senis et pauperis non recordatus est. Triphon Adamantii auditor, ad quem nonnullae ejus exstant epistolae, in Scripturis disertissimus fuit. Quod quidem multa ejus sparsim ostendunt opuscula, sed praecipue liber quem composuit de vacca rufa in Deuteronomia, et de aromatibus, columba et turture, quae ab Abraham ponuntur in Genesi. Minutius Felix Romae insignis causidicus scripsit dialogum Christianis et Ethnicis, qui Octavius inscribitur. S
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit. pariter etiam cornelius hãc
uesaniam refutauit ualidissimis asser¬
tiomibus Cuprianus quoq qui de lap¬
sis atq penitentibus multa consc̃psit
intantum penitentes recipiendos asse¬
ruit ut etiam si in ultimo uite termĩo
errata sua ingemiscendo defleuerint.
de salute corum non esse desperandum
Qui sub praefatis principibus florue¬
rint doctores et scribendo agonizan¬
doq enituerunt: quis quorumdam
iam fecerimus mentionem breuiter
eotum actus memoria dignos repetẽ¬
do adnotare curabimus Ammoniꝰ
uit disertus et ualde eruditus philo¬
sophia codem tempore alexandria cla¬
rus habitus est Qui inter multa inge¬
niii sui et praeclara monimenta etiam
de consonantia inuisi et iesu opus ele¬
gans composuit, et euangelicos cano¬
nes excogitauit, quos postea sequutꝰ
est Eusebius cesariensis Hunc fal¬
so accusat porphirius quod ex xp̃ia¬
no hetnicus fuit cum constet eum
Usq ad extremam uitam xp̃ianum

Expanded text:
convenit? Pariter etiam Cornelius hanc convenit? Pariter etiam Cornelius hanc vesaniam refutavit validissimis assertionibus. Cyprianus quoque qui de lapsis atque poenitentibus multa conscripsit, in tantam poenitentes recipiendos asseruit, ut etiam si in ultimo vitae termino, errata sua ingemiscendo defleverint, de salute eorum non esse desperandum. Qui sub praefatis principibus floruerunt doctores, et scribendo agonizandoque enituerint, quamvis quorumdam jam fecerimus mentionem, breviter tamen eorum actus, memoria dignos, repetendo adnotare curabimus. Ammonius vir disertus et valde eruditus in Philosophia eodem tempore Alexandriae clarus habitus est; inter multa ingenii sui et praeclara monumenta, etiam de consonantia Mosi et Jesu opus elegans composuit, et evangelicos canones excogitavit: quos postea secutus est Eusebius Caesariensis. Hunc falso accusat Porphyrius, quod ex Christiano ethnicus fuerit; cum constet eum usque ad extremam vitam Christianum
Abbreviated transcription (Latin):
caritatis seruantem sententiam declĩa¬
uerunt: alienum esse ab eccłã eos ue¬
ro qui lapsi in certamine fuerant. fra¬
terna miseratõe curandos et fomẽtis
penitencie medicandos Dionisius
mirabilis alexandrie doctor et mul¬
torum librorum conditor. qui hoc
tempore floruit de lapsis refert ĩ hũc
modum refutans nouati errorem Isti
iõx diuini martires qui cum christo
in celestibus sedent, et regni euis par¬
ticeps sunt atq iudicii qui cum ipso
de lapsis fratribus indicant: isti ĩquã
ipsi susceperunt lapsos et poenitencĩã
conuersionemq ecotum nõ respuerũt
scientes ꝙ deus noster cunus ipsi erãt
martires non uuli om̃ino mortem
morientis sed conuersionem enie et
poenitentiam querit Si ergo isti recepe¬
runt quosdam et in ecclesia statuerũt
in oratione quoq eis et in cibo comuni¬
cauerunt quid nos facere uultis fres
quid nobis agendum putatis Nonne
sequi nos eorum sententias et iudicium

Expanded text:
charitatis servantem sententiam declinacharitatis servantem sententiam declinaverunt, alienum esse ab Ecclesia; eos vero qui lapsi in certamine fuerant, fraterna miseratione curandos, et fomentis poenitentiae medicandos. Dionysius mirabilis Alexandriae doctor, et multorum librorum conditor qui hoc tempore floruit, de lapsis refert in hunc modum refutans Novati errorem: Isti igitur divini martyres, qui cum Christo in coelestibus sedent, et regni ejus participes atque judicii, qui cum ipso de lapsis fratribus judicant: isti, inquit, ipsi susceperunt lapsos ad poenitentiam, conversionemque eorum non respuerunt, scientes quod Deus noster, cujus ipsi erant martyres, non vult omnino mortem morientis, sed conversionem ejus et poenitentiam quaerit. Si ergo isti receperunt quosdam, et in Ecclesia statuerunt, in oratione quoque eis et in cibo communicaverunt, quid nos facere vultis, fratres? Quid nobis agendum putatis? Nonne sequi nos eorum sententias, et judicium
Abbreviated transcription (Latin):
ubi crucifixus est intra corpora sãcto/¬
rum episcoporum intemplo apollĩs
in monte aureo. in uaticano palatii
epistole Qua tempestate nouatus
presbiter cipriani romam ueniens no¬
uatianum et ceteros confessores sibi
sociat eo ꝙ cornelius penitentes apo-¬
statas cecepisset Elatione nouatus
quadam tumidus spem penitus eis sa¬
lutis adimebat. etiam si digne peni¬
tuissent Ex quo et princeps hereseoᷤᷤ
extint nouatianorum Qui ab ecclesia
separati superbo nomine semetipsos
catharos id est mundos apellarunt
Ob quam tem concilium sacerdota¬
le celeberrimum in urbe roma con¬
gregatum est episcoporum quidem
Ee numero: presbiterorum quoq ton¬
dem cum diaconis plurimis preterea
etiam per singulas quasq prouincias
de hac re magna deliberatione ha¬
bita decretis significatur quid facto
opus esset Statuitur ergo nouatum
quidem cum his qui cum mentis ela¬
tione tumidum sequerentur: quiqad
inhumanã istam et nichil fraterne

Expanded text:
ubi crucifixus est, intra corpora sanctoubi crucifixus est, intra corpora sanctorum episcoporum in templo Apollinis in monte aureo in Vaticano palatii iani epistolae. Qua tempestate Novatus presbyter Cypriani Romam veniens, Novatianum et caeteros confessores sibi sociat, eo quod Cornelius poenitentes apostatas recepisset. Elatione quadam Novatus tumidus, spem penitus eis salutis adimebat, etiam si digne poenituissent. Ex quo et princeps haereseos exstitit Novatianorum, qui ab Ecclesia separati superbo nomine semetipsos catharos, id est mundos appellarunt. Ob quam rem concilium sacerdotale celeberrimum in urbe Roma congregatum est, episcoporum quidem sexaginta numero, presbyterorum quoque totidem, cum diaconibus plurimis. Praeterea etiam per singulas quasque provincias, de hac re magna deliberatione habita, decretis significatur quid facto opus esset. Statuitur ergo Novatum quidem, cum his qui eum mentis elatione tumidum sequerentur, quique ad inhumanam istam, et nihil fraternae
Abbreviated transcription (Latin):
uincia romana. nulla ciuitas, nulla
domus fuit: que non illa generali pe¬
stilentia corrupta atq uastata sit Te¬
stis esi liber beati cipriami de hac
mortalitate conscriptus Et ut refert
Dionisius etiam hac sola pernicie in¬
signes gallus et uolusianus dũ contra¬
emilianum nouis rebus studentem bel¬
lum ciuile moluntur occisi sunt Em¬
ilianus tamen tercio mense in uase
tyrannidis extinctus est At ne gallus
quidem malum decii aut uidere po¬
tuit aut cauere sed in eundem lapidẽ
ossensionis impegit Cuius cũ regnũ
Floreret in mitio et cuncta ei exsentẽ/¬
cia cederent sanctos uiros qui pro pa¬
ce regni eius deo summo supplicabãt
persequutus est Cum quibus et prospe¬
ritatem suam fugauit et pacem Ori'
impleto defunctus est et in urbe tyci
rome episcopus rogatura quadam
matrona Luicina cõrpora apostolorũ
de catacumbis leuauit noctu et po¬
suit pauli quidem ua ostiensi ubi de¬
collatus est, petri autem iuxta locum

Expanded text:
vincia Romana, nulla civitas, nulla vincia Romana, nulla civitas, nulla domus fuit, quae non illa generali pestilentia corrupta atque vastata sit. Testis est liber Cypriani beati, de hac mortalitate conscriptus, et ut refert Dionysius, etiam hac sola pernicie insignes Gallus et Volusianus dum contra Aemilianum novis rebus studentem, bellum civile moliuntur, occisi sunt. Aemilianus tamen tertio mense invasae tyrannidis exstinctus est. At ne Gallus quidem malum Decii aut videre potuit aut cavere, sed offensionis impegit. Cuius cum regnum floreret ab inicio et cuncta ei ex sentencia cederent, sanctos viros, qui pro pace regni eipersecutus est, cum quibus et prosperitatem suam fugavit et pacem. » Orimpleto defunctus, et in urbe Tyri Romae episcopus, rogatus a quadam matrona Lucina, corpora apostolorum de catacumbis levavit noctu, et posuit Pauli quidem via Hostiensi ubi decollat
Abbreviated transcription (Latin):
et ipse martyrio coronatus est. Alexã¬
der iherosolimorum ep̃c apud cesarcã
palestine et antiochie babilas inter¬
siciuntur Hec autem persequutio ut
Dionisius alexandrie ep̃c refert non
ex praecepto imperatoris sumpsit exoe¬
dium sed anno inquit integro ut
ait principalia peruenit edicta mini¬
ster demonum qui dicebatur in ciuita¬
te nostra diuinus superstitiosum con¬
tra nos exagitans uulgus Nam deciꝰ
silium suum caesarem fecit uir artib
uirtutibusꝗ instructis placidus et
cõmunis domi in armis prõptissimꝰ
sed quia persequutionem contra xp̃i¬
anos exercuit hanc recepit mercedem
In solo barbarico inter confusas turbas
gurgite paludis demersus est: ita ut
nec cadauer eius potuerit inueniri fi¬
lius uero eius bello extinctus est gets
contra eum dimicantibus
gusto regnum adeptus uixit duobus
annis cum uolusiano filio in imperio
Exeritur ultio uiolati nominis xp̃ia¬
ni, et usquequo ad profligandas ec¬
clesias edicta decii cucurrerunt eate

Expanded text:
est. Alexander, Hierosolymorum episcopus, apud Caesaream Palaestinae et Antiochiae Babylas interficiuntur. Haec autem persecutio, ut Dionysius Alexandriae episcopus refert, non ex praecepto imperatoris sumpsit exordium, sed anno integro ut ait principalia praevenit edicta minister daemonum, qui dicebatur in civitate nostra divinus, superstitiosum contra nos exagitans vulgus. Nam Decius filium suum Caesarem fecit, vir actibus virtutibusque instructus, placidus et communis domi, in armis promptissimus. Sed quia persecutionem contra Christianos exercuit, hanc recepit mercedem in solo barbarico, inter confusas turbas gurgite paludis submersus est, ita ut nec cadaver ejus potuerit inveniri; filius vero ejus bello exstinctus est, Getis contra eum dimicantibusgusto regnum adeptus, vixit duobus annis cum Volusiano filio in imperio. Exoritur ultio violati nominis Christiani, et usquequo ad profligendas ecclesias edicta Decii cucurrerunt, eate
Abbreviated transcription (Latin):
nos libros conscripserat octo uolumi¬
nibus respondit Qui ut breuiterdi¬
cam intantum scribendi sedulus fuit
ut hieronimus in quodam loco qͥnꝗ
milia librorum eius se legisse memie¬
nerit
quintus ab augusto occisis
philippis inuasit imperium tenuitq
anno uno et mensihus tribus Qui
belli ciuilis incentor et repressor fuit
Idem continuo in quo seetiam ob hoc
philippum interfecisse docuit: ad per¬
sequendos interficiendosq xp̃ianos
septima post neronem feralia disꝑsit
edicta plurimosq santorum adco¬
ronas xp̃i de suis crucibus misit De
qua persequutione Eusebius refert
in libro sexto ecclesiastice hystorie et
martirum testantur plurime reigeste
passionum adiones In qua fabianus
in urbe roma martirio coronatus sedẽ¬

Expanded text:
nos libros conscripserat, octo voluminos libros conscripserat, octo voluminibus respondit. Qui, ut breviter dicam, in tantum scribendi sedulus fuit, ut Hieronymus quodam loco quinque millia librorum ejus se legisse memineritimus ab Augusto, occisis Philippis invasit imperium, tenuitque anno uno et mensibus tribus: qui belli civilis incentor et repressor fuit. Idem continuo in quo se etiam ob hoc Philippum interfecisse docuit, ad persequendos interficiendosque Christianos, septem post Neronem, fera lia disperdit edicta, plurimosque sanctorum ad coronas Christi de suis cruciatibus misit. De qua persecutione Eusebius refert, in libro VI Ecclesiasticae Historiae, et martyrum testantur plurimae rei gestae passionum actiones. In qua Fabianus in urbe Roma martyrio consummatus e
Abbreviated transcription (Latin):
theodorum cognomento gregorium
et athenodorum adolescentulos fra¬
tres ponti postea nobilissimos epõs
diuina philosophia imbuit
augusto imperator creatus
philippum filtum suum consortem
regni fecit: mansitq in eo annis septẽ
Hic primus imperatorum omnium
xp̃ianus: ac post tercium imperii eius
annum: millesimus a condiuone ro¬
me annus impletus est ita magnifici¬
ludis augustissimus oĩm preterito¬
rum fuit. Ut innumerabiles bestie
in circo magno interfecte sint laidiꝗ
in campo martio theatrales nec du¬
bium est tribus diebus ac noctibus
populo peruigilante celebran et a¬
gon mille annorum actus Hicꝗna¬
talis annus a xp̃iano imperatorẽ ce¬
tionis huius gratam et honorem
do uel ascensum fuisse in capitolrũ
immolatasꝗ hostias ex more nullus
actor ostendit ambo tamen ꝙ̃uis di¬
uersis locis tumultu militart et decii
fraude interfecti sunt Quibus diebi
Origenes aduersus quemdam celsũ
epicurum philosophum qui contra

Expanded text:
Theodorum cognomento Gregorium, Theodorum cognomento Gregorium, et Athenedorum adolescentulos fratres, Ponti postea nobilissimos episcopos, divina philosophia imbuitAugusto imperator creatus Philippum filium suum consortem regni fecit mansitque in eo annis septem. hic primus imperatorum omnium Christianus fuit ac post tertium imperii eius annum millesimus a conditione Romae annus impletus est. ita magnificiludis augustissimus omnium praeteritorum fuit, ut innumerabiles bestiae in circo magno interfectae, ludique in campo Martio theatrales tribus diebus ac noctibus populo pervigilante celebrati, et agon mille annorum actus, hic natalis anno Christianus imperatore cetionis gratiam et honorem do vel ascensum fuisse in Capitolium vel immolatas hostias ex more, nullus auctor ostendit. Ambo tamen, quamvis diversis locis, tumultu militari et Decii fraude interfecti sunt. Quibus diebus Origenes adversus quemdam Celsum Epicurum philosophum, qui contra
Abbreviated transcription (Latin):
diani nepos uigesimus terciꝰ
ab augusto imperator creatus est.
mansitq in eo annis sex Gordianus
admodum puer morientem ad be¬
llum partitum prosedtus. sicut eu¬
tropius scribit iam portas aperuit
quas utrum post uespasianum et titũ
aliquis clauserit neminẽ scripsisse
memini Cum tamen eas ab ipso ue¬
spasiano post annum apertas corneli¬
us tacitus probat Igitur gordianus
Urgentibus praeliis aduersum par¬
thos prospere gestis suorum fraude
haud longe a solo romano ĩterfectꝯ
est. ut quidam ferunt factione phi¬
lippi prefecti pratorii Huicꝗ gor¬
diano milices tumulum edificant
qui eufrati imminet ossibus eius ro¬
mam reuedtus
iulius affricanus inter seri¬
ptores ecclesiasticos nobilis habeba¬
tur qui a cronicis que scripsit refert
se alexandriam properare eraclec opi¬
nione celeberrima prouocatum quẽ
in diuinis et in philosophicis studiis
atq oĩm grecorum doctrina ĩstruc¬
tissimum fama loquebatur Quibus
diebus Origenes in caesarea palestĩe

Expanded text:
diani nepos, vigesimus tertius ab Augusto imperator creatus est, mansitque in eo annis sex. Gordianus admodum puer in Orientem ad bellum Parthicum profecturus sicut Eutropius scribit Jani portas aperuit, quas utrum post Vespasianum et Titum aliquis clauserit neminem scripsisse memini, cum tamen eas ab ipso Vespasiano post annum apertas Cornelius Tacitus prodat. Igitur Gordianus ingentibus praeliis adversum Parthos prospere gestis, suorum fraude haud longe a solo Romano interfectus est ut quidam ferunt factione Philippi praefecti praetorii. Huicque Gordiano milites tumulum aedificant, qui Euphrati imminet, ossibus ejus Romam revectis. Julius Aphricanus inter scriptores ecclesiasticos nobilis habebatur. Qui in Chronicis quae scripsit, refert se Alexandriam properare Eraclae opinione celeberrima provocatum, quem et in divinis et in philosophicis studiis atque omni Graecorum doctrina instructissimum fama loqueretur. Quibus diebus Origenes in Caesarea Palestinae
Abbreviated transcription (Latin):
imperii eus fames grauis¬
sima per syriam facta est insũper
et per uniuersam orbem quam ẽt
nostri prophete pranuntiauerũt
Sed xpianorum necessitatibus
apud iherosolimam conuectis ab
aegipto frumentis helena azabeno¬
rum regina conuersa ad fidẽ xp̃i
Largissime ministrauit Uerũtamẽ
sequenti anno tanta fames rome
fuit. ut medio foro imperator cor¬
reptus a populo conuiciis et frag¬
minibus panis turpissime infesta¬
tus egre perseudo tyrum in pala¬
tium refugiens furorem excitate
plebis euaserit Paruo autẽ interce
nimis ex causis interfoecit

Expanded text:
imperii ejus fames gravissima per Syriam facta est, insuper et per universum orbem, quam etiam nostri prophetae praenuntiaverant. Sed Christianorum necessitatibus, apud Hierosolymam convectis ab Aegypto frumentis, Helena, Adiebenorum regina, conversa ad fidem Christi, largissime ministravit. Verumtamen sequenti anno tanta fames Romae fuit, ut medio foro imperator correptus a populo, conviciis et fragminibus panis turpissime infestatus, aegre per pseudothyrum in palatium refugiens, furorem excitatae plebis evaserit. Parvo autem intercednimis ex causis interfecit
Abbreviated transcription (Latin):
doctus aduersum uigintiquauor
basilidis heretici uolumina que
in euangelio conficerat sortissime
disseruit prodens eius uniuersa mi¬
Neria et prophetas enumerans bar¬
chabam et barchon aliosq q̃ nunꝙ̃
extiterant sed ad terrorem audiẽ¬
tium aliaq etiam barbara nomina
commeniatus est seclatoresq suos ad

Expanded text:
doctus, adversum viginti quatuor doctus, adversum viginti quatuor Basilidis haeretici volumina, quae in Evangelium confecerat, fortissime disseruit, prodens ejus universa mysteria, et prophetas enumerans, Barchaban et Barchon, aliosque, qui nunquam exstiterant, sed ad terrorem audientium, aliaque etiam barbara nomina, commentatus est, sectatoresque suos, ad
Abbreviated transcription (Latin):
riis in iudea pressi calamitatibus
sanati fuerant et qui mortui erãt
tesurrexerant
USTIDES ATHE¬
niensis philosophus elo¬
quentissimus et sub pristĩo habitu
discipulus xp̃i uolumen compo¬
suit nostri dogmats rationem cõ¬
tinens eo tempore quo et quadra¬
tus adriano principi dedit id est
apologeticum pro xp̃ianis quod
usq hodie perseuerans apud philo¬
sophos ingenii eius ĩditium est
Quibus dicbus Granius setenus
ligaius uir adoptime nobilis lute¬
ras ad imperatorem misit iniquũ
esse dicens clamoribus uulgi ĩno¬
centium hominũ sangunem conce¬
di et sine ullo crimine nominis
tantum et secte rcos fieci Quibus cõ¬
motus adrianus minutio fundano
proconsuli asie scribit sine obiectu
criminũ xp̃ianos nõ cõdep̃nandos
Cuius epistole usq ad nrãm memo¬
riam durat exemplum Tunc enim
basilides heresiarches in alexãdria
cõmorabatur a quo gnostice fide
nuncupanuir Quo tempore agrp¬
pa cognomento castor uit ualde

Expanded text:
riis in Judaea pressi calamitatibus riis in Judaea pressi calamitatibus sanati fuerant, et qui mortui erant surrexerant. Aristides Atheniensis philosophus eloquentissimus, et sub pristino habitu discipulus Christi, volumen composuit nostri dogmatis rationem continens, eo tempore quo et Quadratus Hadriano principi dedit, scilicet, Apologeticum pro Christianis, quod usque hodie perseverans apud philologos ingenii ejus indicium est. Quibus diebus Granius Serenus legatus, vir apprime nobilis, litteras ad imperatorem misit: iniquum esse dicens clamoribus vulgi innocentium hominum sanguinem concedi, et sine ullo crimine nominis tantum et sectae reos fieri. Quibus commotus Hadrianus, Minutio Fundano proconsuli Asiae scribit, sine objectu criminum Christianos non condemnandos: cujus epistolae usque ad nostram memoriam durat exemplum. Tunc enim Basilides haeresiarches in Alexandria commoratur, a quo Gnostica secta nuncupatur. Quo tempore Agrippa cognomento Castoris. vir valde
Abbreviated transcription (Latin):
qui iherosolimis episcopi ab aplis
ad illa usꝗ tempora que superus
designauimus plebi illi ex circũci¬
sione prefuerunt¬
limis primus ex gentibo
constituitur episcopus mat̾cus ces¬
santibus his qui fuerant ex circũci¬
sione Ergo adrianus intercutis
aque morbo apud haias moritur
maior sexagenario
GITURSUBADR¬
iano predicto principe
quadratus apostolorum discipu¬
lus publio athenarum ep̃o ob xp̃i
martyrium coronato in locum eiꝰ
constituitur et ecclesiam grandi
terrore dispersam fide et industria
sua congregat. Cumq adrianus ex¬
egisset hyemem in athenis inuisen¬
đo eleusina. et omnibus pene gr̃e
sacris iniciatus dedisset occasionez
Nis qui xp̃ianos oderant absꝗ pre¬
cepto imperatoris uexare credentes
porrexit ei librum pro nr̃a religiõe
compositum ualde utilem plemũq¬
rationis et fidei ei apostolica doc¬
trina dignum in quo et antiq̃tatẽ
sue etatis ostendens ait plurimos
ad se esse uisos qui sub deo ua¬

Expanded text:
qui Hierosolymis episcopi ab apostolis qui Hierosolymis episcopi ab apostolis ad illa usque tempora quae superius designavimus plebi illi ex circumcisione praefueruntlymis primus ex gentibus constituitur episcopus Marcus, cessantibus his qui fuerant ex circumcisione. Ergo Hadrianus morbo intercutis aquae apud Baias moritur, major sexagenario. gitur sub Hadriano praedicto principe, Quadratus, apostolorum discipulus, Publio Athenarum episcopo ob Christi martyrium coronato, in locum ejus constituitur, et Ecclesiam grandi terrore dispersam fide et industria sua congregat. Cumque Hadrianus exegisset hiemem in Athenis invisendo Eleusina, et omnis pene Graeciae sacris initiatus, dedisset occasionem his qui Christianos oderant, absque praecepto imperatoris vexare credentes, porrexit ei librum pro nostra religione compositum, valde utilem, plerationis et fidei, et apostolica doctrina dignum: in quo et antiquitatem suae aetatis ostendens, ait plurimos a se esse visos qui sub Deo va