comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ignus contrahit᷑ ñ solũ tradicione si etiã nũda ca¬
uencione: ⁊ si ñ traditũ ẽ: sugͥ contractum sit pignꝰ
nuda c̃uencionẽ uideamus ansiquis aurũ hosten¬
derit: quasi pignori daturu. ⁊ aes dederit: obligis¬
uerit aurũ pignore ouit audequens ẽ ut aurũ obligi¬

Expanded text:
ignus contrahitur non sola traditione, sed etiam nuda conventione, etsi non traditum est. Si igitur contractum sit pignus nuda conventione, videamus, an, si quis aurum ostenderit quasi pignori daturus et aes dederit, obligaverit aurum pignori: et consequens e
Abbreviated transcription (Latin):
re. an ⁊ luc̾ri racio habcitur. non solius dãpni puto
Ilucri habendam racionem:
Giuis lib̾rrii ad edictũ ꝓuincialẽ. Ido in arbitriũ uidi¬
cis reffertur hac tio quia scimu̾ quã uaria sint p̾ciare¬
rũ ꝑsingulas ciuitates regionesq. maxime uini olei.
frum̃ti. peccuniaꝵ qͦq liceat uideatur una ⁊ eadẽ po¬
testas ubiq e̾e. tam̃ aliis locis faciliũ. ⁊ leuib usuris in
ampluis ꝗdẽ nͥ quod eẽt stipulatus. uł si tempris utilitas
cint̾uenit Ont̃ dum uidex qui ex hac ac tione cognoscit
cũ sit arbitriaria absoluere reum debet. caucione ab
eo exacta depetunia ibi soluenda ubi ꝓmissa ẽ ꝗd n
e. si sibi ut oblata petunia actori iudiçat᷑. uł deposita. ł
ex facili soluenda n debebit int̾dums soluẽ fin sũ maeꝗ¬
tatẽ quoq ante oculos hab̾e deb uidex ꝗ huc ac tionis¬

Expanded text:
re: an et lucri ratio habeatur, non solius damni? puto re: an et lucri ratio habeatur, non solius damni? puto et lucri habendam rationem. 3 Gaius libro nono ad edictum prouinciale. Ideo in arbitrium iudicis refertur haec actio, quia scimus, quam uaria sint pretia rerum per singulas ciuitates regionesque, maxime uini olei frumenti: pecuniarum quoque licet uideatur una et eadem potestas ubique esse, tamen aliis locis facilius et leuibus usuris inuisi si quid esset stipulatus, uel si temporis utilitas interuenit. Interdum iudex, qui ex hac actione cognoscit, cum sit arbitraria, absoluere reum debet cautione ab eo exacta de pecunia ibi soluenda ubi promissa est. quid enim si ibi uel oblata pecunia actori dicatur uel deposita uel ex facili soluenda? nonne debebit interdum absoluere? in summa aequitatem quoque ante oculus habere debet iudex, qui huic actioni
Abbreviated transcription (Latin):
quã ubi ꝓmiserit. In nichilũ liłaretur. Eet mͥ uidet᷑ sum¬
mȩ solucio distaee a fabica in sule. et ido ꝙ̃ int̃ solũ pe¬
tendum. Mc̃ de officiõ iudicis huis actionis loquendũ
ẽ. utrũ qͥntitãti contractꝰ debeat seruire. an uł exceđe
uł minuere quantitatẽ debeat. ut siint̃ fuisset rer ephe¬
si pocuis soluere. quã eo loci quo conueniebat᷑. racio eru̾
haberetur. Iuli anus labeonis opinionẽ secutus. etiã ac¬
toris habuit racionẽ cuiꝰ int̃dum potuit int̾ ẽẽ ephe¬
si retiꝑe. Itaq utilitas quoq actoris ueniet . ꝗd enin
si trãs aecticiã peccuniã dederat: ephesi recepturus.
ubi sub pena debebat peccuniã : uł sub pignorib. ⁊ distrac
ta pignora s̃. uł penam cõmissa moratia. uł fisco aliꝗd
debebatur ⁊ resstipulatoris uillissimo distracta ẽ.
Inhanc tribut᷑ariã ꝙ int̃ fuit ueniet. et ꝗdẽ ultra le¬
giptimũ modum ilsuraꝵ. ꝗd si merces soluchat cõpari¬

Expanded text:
ed mihi uidetur summae solutio distare a fabrica insulae et ideo quod interest solum petendum. Nunc de officio iudicis huius actionis loquendum est, utrum quantitati contractus debeat seruire an uel excedere uel minuere quantitatem debeat, ut, si interfuisset rei Ephesi potius soluere quam eo loci quo conueniebatur, ratio eius haberetur. Iulianus Labeonis opinionem secutus etiam actoris habuit rationem, cuius interdum potuit interesse Ephesi recipere: itaque utilitas quoque actoris ueniet. quid enim si traiecticiam pecuniam dederat Ephesi recepturus, ubi sub poena debebat pecuniam ta pignora sunt uel poena commissa mora tua? uel fisco aliquid debebatur et res stipulatoris uilissimo distracta est? in hanc arbitrariam quod interfuit ueniet et quidem ultra legitimum modum usurarum. quid si merces solebat compara
Abbreviated transcription (Latin):
ne sarcire compellitur. Nã n si adũ sus ipsũ habuit aꝗ¬
lȩ actionẽ corimodator equissimũ ẽ ut cõmodati age¬
ndo remittat actionẽ: ñ forte quis dixerit. agendum
eũ ex legero aquilia ħ minus consetuturũ quã exci¬
usa comodati c̃secutꝰ ẽ. ꝙ uidet᷑ habeͭ ac̃ tiomẽ:

Expanded text:
ne sarcire compellitur: nam et si adversus ipsum habuit Aquiliae actionem commodator, aequissimum est, ut commodati agendo remittat actionem: nisi forte quis dixerit agendo eum e lege Aquilia hoc minus consecuturum, quam ex causa
Abbreviated transcription (Latin):
dumerit prãre ¶ int̾dum ⁊ mortis dãpnũ ad cũ qui
cõmodatum rogauit ꝑtingt. nã si tͥ equũ cõmodauen
ut ad uillã adduceret di ad bellũ duxeris. comodit
teneberis. idẽ erit et in hõe. plane si sic cõmodaui ut
ad bellũ duceres. meũ erit ꝑiculũ. Nã ⁊ siseruũ tibitt¬
c torẽ cõmodauero. et de machina cetiderit. piculur
m̃m eẽ naniꝰ ait. et ego ita uerũ puto sitib cõmodu
ut et in machina oꝑaretur. cet̾um suit de plano opꝰ faco
tu eũ in posuisti machinaeant si machinȩ̨ culpa factũ mu
diligenter ñ ab ipso ligatȩ. uł funiũ ꝑticarũq uetustat
dico ꝑiculũ ꝙ culpa contingit rogãtys comodatũ ipsum
ptire debe. Nã ⁊ meli scripsit. siseruus lapidirior ãmo¬
ditũ sub machina ꝑierit. teneri fabrũ cõmoditi ꝗ neglo¬
gentus mahinã coligaũ ¶Idum ĩmo  ꝗ aba re cõmodita

Expanded text:
d eum qui commodatum rogavit pertinet: nam si tibi equum commodavero, ut ad villam adduceres, tu ad bellum duxeris, commodati teneberis: idem erit et in homine. plane si sic commodavi, ut ad bellum duceres, meum erit periculum. nam et si servum tibi tectorem commodavero et de machina ceciderit, periculum meum esse Namusa ait: sed ego ita hoc verum puto, si tibi commodavi, ut et in machina operaretur: ceterum si ut de plano opus faceret, tu eum inposuisti in machina, aut si machinae culpa factum minus diligenter non ab ipso ligatae vel funium perticarumque vetustate, dico periculum, quod culpa contigit rogantis commodatum, ipsum praestare debere: nam et Mela scripsit, si seruus lapidario commodatus sub machina perierit, teneri fabrum commodati, qui neglegentius machinam colligauit. Quin immo et qui alias re commodata
Abbreviated transcription (Latin):
Iprans lł̵ xx. ad edictũ Qui aũt constituit se solu¬
nrum tenetur. siue adiecit certam quantitatẽ suie
ñ. Si quis constitu̾it se pignus daturũ cũ utilitas pi¬
qnoꝵ inrepserit. debet etiam ħ constitutũ ad muti.
uyisiquis certam ꝑsonam fideiussuram ꝓse constitu¬
ert nichominus tenetur. ut põponius scribit. ꝙ tam̃
sico ꝑsona nolit fideiubere puto teneri eũ qui consti¬
tuit. nisi aliud cautumẽ ꝙ si ante detesserit mora in¬
iueniente equum ẽ tener eum ꝗ constituit. uł
in id ꝙ int̾ ẽ. uł ut aliam ꝑsonãm ñ minus idoneã¬

Expanded text:
imo septimo ad edictum. Qui autem constituit se soluturum, tenetur, siue adiecit certam quantitatem siue non. Si quis constituerit se pignus daturum: cum utilitas pignorum inrepserit, debet etiam hoc constitutum admitti. Sed et si quis certam personam fideiussuram pro se constituerit, nihilo minus tenetur, ut Pomponius scribit. quid tamen si ea persona nolit fideiubere? puto teneri eum qui constituit, nisi aliud actum est. quid si ante decessit? si mora interueniente, aequum est teneri eum qui constituit uel in id
Abbreviated transcription (Latin):
p̃standa sit. ut ita culpȩfit exstimacio. sic̃ in reb
pignori datis. ⁊ dotalib exstimari solet Siue aũ pignꝰ
siue cõmodita res. siue deposita. deterior ab eo ꝗ accep̃
facta sit. non solum istȩ sunt actiones de quib loꝗm̃

Expanded text:
praestanda sit, ut ita culpae fiat aestimatio, sicut in rebus praestanda sit, ut ita culpae fiat aestimatio, sicut in rebus pignori datis et dotalibus aestimari solet. Siue autem pignus siue commodata res siue deposita deterior ab eo qui acceperit facta sit, non solum istae sunt actiones, de quibus loquimur,
Abbreviated transcription (Latin):
tissimus pat̾ familias suis reb adhibet. ita ut tatũ
eos casus non p̃stet quib resisti ñ possit. uł uti mor¬
tes seruoꝵ : q̃ sine dolo ⁊culpa eiꝰ accidunt. latronũ
hostiũ incursum prud in udiasinsiufiragiũ. in¬
cendiũ fuga seruoꝵ ꝗ custodiri ñ solent sq aũt de
latronib: n piratis ⁊ naufragio diximus. ita scilicet
accipiemus. si in ħ cõmodata sit alicui res. ut eã rem
cuitaturum se diceret.⁊ id peregie secũ portaũit:
sine ulla dubitacione etiã piratarũ ⁊ latronũ na
ufragii casũ prare debet. ħ ita. si dum tarat acci¬
pientis gr̃a comodata sit ressat siutriusq ueluti
si cõmunẽ amicũ ad cenã inuitauerimꝰ tuq eiꝰ
rer curam suscepisses. ⁊ ego tib meũ argentũ cõmo¬
dauero. scriptũ quidẽ ap̃ quosdã in uenio. quasr do¬
lum tantũ p̃stare debeas s uidendũ ẽ ne ⁊culpa

Expanded text:
tissimus pater familias suis rebus adhibet, ita ut tantum tissimus pater familias suis rebus adhibet, ita ut tantum eos casus non praestet, quibus resisti non possit, veluti mortes servorum quae sine dolo et culpa eius accidunt, latronum hostiumve incursus, piratarum insidias, naufragium, incendium, fugas seruorum qui custodiri non scient. quod autem de latronibus et piratis et naufragio diximus, ita scilicet accipiemus, si in hoc commodata sit alicui res, ut eam rem uitaturum se diceret, et id peregre secum portauerit, sine ulla dubitatione etiam piratarum et latronum et naufragii casum praestare debet. haec ita, si dumtaxat accipientis gratia commodata sit res. at si utriusque, ueluti si communem amicum ad cenam inuitauerimus tuque eius rei curam suscepisses et ego tibi argentum commodauerim, scriptum quidem apud quosdam inuenio, quasi dolum tantum praestare debeas: sed uidendum est, ne et culpa
Abbreviated transcription (Latin):
ntatis ẽ enĩ susciꝑe mandatũ netessitatis cõsũ mare
gͥ si pugillares mi comodasti. ut debitor mͥ caueret.
ñ recte facies importune repetendo nã si negasses:¬
idẽq ẽ si ad faciendã insulam tigna cõmodasti de¬
inde ꝓtraxisti. aut etiã sciens uiciosa cõmod auerꝰ..
suduiuari ꝗppe ño decipi beneficio opportet. ex
quib causis etiã contrariũ iudiciũ utile esse
dicendũ ẽ. Duab reb cõmodatis recte de alti cõ¬
modati agi posse uiuian scripsit. ꝙ ita uuideri ue¬
rũ si ͤparatȩ sut põponiu scripsit Nã eũ ꝗ caruchã
puta uł letticã cõmodauit. non recte acturũ de
singulis partib Irẽ cõmoactã ꝑdidi ⁊ ꝓ ea p̃cium
dedi. deinde in potestate tua uenit. labeo ait c̃tra¬
rio iudicio aut rẽ mͥ pr̃are te deb̾e. aut ꝙ accepisti¬
datis talis diligencia p̃standa ẽ. qualẽ ꝗsq diligen¬

Expanded text:
ntatis est enim suscipere mandatum, necessitatis consummare. ntatis est enim suscipere mandatum, necessitatis consummare. igitur si pugillares mihi commodasti, ut debitor mihi caueret, non recte facies importune repetendo: nam si negassesidemque est, si ad fulciendam insulam tigna commodasti, deinde protraxisti aut etiam sciens uitiosa commodaueris: adiuuari quippe nos, non decipi beneficio oportet. ex quibus causis etiam contrarium iudicium utile esse dicendum est. Duabus rebus commodatis recte de altera commodati agi posse Uiuianus scripsit: quod ita uideri uerum, si separatae sint, Pomponius scripsit: nam eum, qui carrucam puta uel lecticam commodauit, non recte acturum de singulis partibus. Rem commodatam perdidi et pro ea pretium dedi, deinde res in potestate tua uenit: Labeo ait contrario iudicio aut rem mihi praestare te debere aut datis talis diligentia praestanda est, qualem quisque diligen
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus xxuiii adedictũ. in cõmodato hec pactio.
ne dolus p̃stetur. rata non ẽ cõmodati contraria ac¬
tio: ctiã sine pͥncipali moueri potẽ. sic̃ ꝯcetȩ q̃ di
dati in solidũ condẽpnętur. licet ex par hr̃s ẽi Sic̃ aũ
uoluntatis ⁊ officii nigis qua necessitatis ẽ cõmodare
itadum cẽmodati fin̾e q ꝑscribe eiꝰ ẽ ꝗ beneficium¬
tribuit: Cũ aũt id fecit idẽ pt̾ quã cõmodauit. tr̃
finẽ ꝑscribe ⁊retro age. atq intempestĩue usũ com¬
moditȩ rer auferre: ñ officiũ tantũ impendebit. s
suscepta  obligacio int̾ dandẽ accipiendẽ gritur
n. negociũ inuicẽ. nđo in uicẽ ꝓposite sunt actio¬
nes. ut appareat ꝙ̃ pͥncipio beneficii. ac nudȩ uo¬
luntatis fuerat: conuerti in mutuas p̃staciones ac¬
tionesq ci uiles ut accidit in eo ꝗ absentis negocia
agere inchoauit. neq enĩ impune ꝑitura deseret.
suscepisset enim fortassis aliussi is noncepisset. uolu¬

Expanded text:
. In commodato haec pactio, ne dolus praestetur, rata non est. Contraria commodati actio etiam sine principali moueri potest, sicut et ceterae dati, in solidum condemnatur, licet ex parte heres est. Sicut autem uoluntatis et officii magis quam necessitatis est commodare, ita modum commodati finemque praescribere eius est qui beneficitribuit. cum autem id fecit, id est postquam commodauit, tunc finem prae scribere et retro agere atque intempestiue usum commodatae rei auferre non officium tantum impedit, sed et suscepta obligatio inter dandum accipiendumque. geritur enim negotium inuicem et ideo inuicem propositae sunt actiones, ut appareat, quod principio beneficii ac nudae uoluntatis fuerat, conuerti in mutuas praestationes actionesque ciuiles. ut accidit in eo, qui absentis negotia gerere inchoauit: neque enim impune peritura deseret: suscepisset enim fortassis alius, si is non coepisset: uolu
Abbreviated transcription (Latin):
cius corporis ꝓ indiuiso. ꝓ par dñium hab̾e. usum aũt
ualinci ꝗͣ uł porticus. uł campi. unus qeã cuiꝰq in soli¬
dum c̃ẽ. neq enim minus me uti ꝙ alius uteretur.
uerũ in ueiculo cõmodato uł locato ꝓpar̃ quidẽ effe¬
ctir mȩ usum hab̾e. quia non onĩa loca uerculi te¬
neãr.s et uerius ait. ⁊ dolum ⁊culpam ⁊ diligenerã a
custodiim in totum me p̃stare deb̾e: quare duo ꝗͦdã

Expanded text:
nium habere. usum autem balinei quidem vel porticus vel campi uniuscuiusque in solidum esse neque enim minus me uti, quod et alius uteretur: verum in vehiculo commodato vel locato pro parte quidem effectu me usum habere, quia non omnia loca vehiculi teneam. sed esse verius ait et dolum et culpam et diligentiam et custodi
Abbreviated transcription (Latin):
uit alt̾um  mlob: competit furti ctodtasutt
Poponi lib .i. ad sibinum. Ut̃ alttutro agente altius
icto contra furẽ tollatur
egerit. an ipse solus debeat commodati conuenire. n
ait celsus si alt̃ conueniatur qui furti non egit ⁊ pa¬
ratus sit piculo suo conuenire alt̾um qui furti agendo
lucrum sensit exre cõmodita debecũ audiri ⁊ absol¬
uI Pͣ s legĩ aquiliȩ ad ũsus sociũ eiꝰ hibiit cõmodator
astionẽ uidendum erit ne cede debeant si forte dã

Expanded text:
it alterum et ambobus competit furti actio, 6 Pomponius libro quinto ad Sabinum. ut alterutro agente alterius actio contra furem tollatur.egerit, an ipse solus debeat commodati conueniri. et ait Celsus, si alter conueniatur qui furti non egit, et paratus sit periculo suo conueniri alterum qui furti agendo lucrum sensit ex re commodata, debere eum audiri et absolui. Sed si legis Aquiliae aduersus socium eius habuit commodator actione
Abbreviated transcription (Latin):
cepit non teneri nluge p̾stiterit culpam ¶Side me
petisses ut tridiniũ tibi sternerẽ:⁊ argentũ ad mi¬
nisteriũ p̃berẽ ⁊ fecero de inde petisses ut idẽ: se¬
quenti die facerem. ⁊cũ cõmode argentũ domi ref¬
ferre non possẽ . ibi ħ relinquero⁊ perierit. qua actio¬
ne igi possit ⁊ cuiꝰ cẽ ꝑiculum. labeo depiculo scripsit.
multuni int̃ ẽ custodẽ posuit annõ. si posur. ad me
piculũ spectare. siminus ud eum penes quẽ relictũ
ẽ ego pute commodati ꝗdẽ agendũ. uerũ custodiã
cum prare debͥe. penes quẽ res relictȩ s̃. nis⁊ aliud
nominatĩ conuenit. sSi duob ueiculum cõmodatũ sit.
uł locatũ simulcelsus filius scribit. li ui. digestor. qri
posse. utrum unus quisq eoꝵ in solidum au ꝓ par tene¬
atur. ⁊ ait duoꝵ quidẽ in solidum dñni. uł possessonẽ eiðre¬

Expanded text:
cepit non teneri, nisi fugae praestitit culpam. Si de me petisses, ut triclinium tibi sternerem et argentum ad ministerium praeberem, et fecero, deinde petisses, ut idem sequenti die facerem et cum commode argentum domi referre non possem, ibi hoc reliquero et perierit: qua actione agi possit et cuius esset periculum? Labeo de periculo scripsit multum interesse, custodem posui an non: si posui, ad me periculum spectare, si minus, ad eum penes quem reliego puto commodati quidem agendum, verum custodiam eum praestare debere, penes quem res relictae sunt, nisi aliud nominatim convenit. Si duobus vehiculum commodatum sit vel locatum simul, Celsus filius scripsit libro sexto digestorum quaeri posse, utrum unusquisque eorum in solidum an pro parte teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tutori pupilli constitui potẽ. ⁊ ac tori municipũ
ꝯcuratori furiosi s ipsi constituentes tenebunt᷑
Is actori municipiũ. uł tutori pupilli. uł curatori
furiosi uł adalescentis. ita constituatur municipa¬
lib solui uł pupillo uł furioso uł adulescenti utibi¬
tatis grã puto dandã municipalib uł pupillo. ł fun
oso uł adulescenti utilẽ actionẽsseruo quoq consti¬
Paulus lib̵ iii. sentenciaꝵ. Idẽ ẽ nsi er ꝗ ꝓbona sid
mĩ seruit constitutum fũit.
Upianꝰ lib xii ad edictũ. Sed si filio familias constu¬
tuatur ualet constitutum ssim̾ aut ticio stipuler
ticio constitui suo nõe ñ posse iulianꝰ ait ꝗa ñ ht̃
peticionẽ tamẽt si solui ei posset.¬
Ceris tesoluturum m̾ competit actio ꝙ si ptꝰ ea qua
solui mĩ te soluturum constituisti solueris ticio ni¬
chilominus michi teneberis:
Papinianus lib uii. q̃stionũ. Ti cius tam̃ indebiti
condicione tenebitur: ut ꝙ ei ꝑperam solutũ ẽt ci¬

Expanded text:
tutori pupilli constitui potest et actori municipum et curatori furiosi: sed et ipsi constituentes tenebuntur. Si actori municipum uel tutori pupilli uel curatori furiosi uel adulescentis ita constituatur municipibus solui uel pupillo uel furioso uel adulescenti, utilitatis grioso vel adulescenti utilem actionem. Servo quoque constiPaulus libro secundo sententiarum Idem est et si ei qui bona fide mihi servit constitutum fuerit. ptimo ad edictum. Sed et si filio familias constituatur, ualet constitutum. Si mihi aut Titio stipuler, Titio constitui suo nomine non posse Iulianus ait, quia non habet petitioneio constitueris te soluturum, mihi competit actio: quod si, posteaquam soli mihi te soluturum constituisti, solveris Titio, nihilo minus mihi teneberis. Papinianus libro octavo quaestionum Titius tamen indebiti condictione tenebitur, ut quod ei perperam solutum est
Abbreviated transcription (Latin):
itro si quidẽ ad ħ tib cõmodiuero ut cauerctur in
teneri me tibi contrario iudicio. s minus neq mȩ
sustioras tibi cirographũ et scriptum. etiã teneris mͥ
alita usus es. quẽ ad modum qui equo in ꝗt uł uestim̃
alit̃ quã cõmodatũ ẽ utimur. surti tenetur Iesq ado¬

Expanded text:
ro, si quidem ad hoc tibi commodauero, ut caueretur tibi teneri me tibi contrario iudicio: si minus neque me certiorasti ibi chirographum esse scriptum, etiam teneris mih‹r› re commodata usus es, quemadmodum qui equo, inquit, uel uestimento aliter quam commodatum est utitur, furti tenetur. Usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
Et sitibi rẽ ꝑiculo tuo utendam cõmodauero. eaq
cionẽ serui impendisti. anfurti agendũ sit. q̃ritun
⁊ furti quiđ noxalẽ hab̾e: qui cõmodatũ rogauit. ꝓ¬
culdubio ẽ: contraria dũt cõmodati tẽ eũ teneri. ci
sciens talẽ ee seruũ ignoranti cõmodauit.
tibiequũ u̾teris usq ad certum locũ. sinulla culpati
int̾ueniente in ipso itinere dererior equus fact
sit. non teneris cõmodati. Nĩ ego inculpa ero ꝗ in
tã longũ it̃ cõmodaui ꝗ eũ laborẽ sustinere ñ potuit

Expanded text:
et si tibi rem periculo tuo utendam commodavero eaque tionem servi impendisti an furti agendum sit, quaeritur. et furti quidem noxalem habere qui commodatum rogavit procul dubio est, contraria autem commodati tunc eum teneri, cum sciens talem esse servum ignoranti commodavit. tibi equum, quo utereris usque ad certum locum, si nulla culpa tua interveniente in ipso itinere deterior equus factus sit, non teneris commodati: nam ego in culpa ero, qui in tam longum iter commodavi, qui eum laborem sustinere non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
ta sit. omẽ piculũ p̃standũ abeo qui exstimacione se
p̃staturũ retep̃. ꝙ uõ senec tute contingit. uł morbo ł
ui latronũ ereptũ ẽ. aut quid simile accidit dicenduc
nichil eoꝵ eẽ imputandum ei ꝗ cõmodatu accepie. nis
aliqͣ culpa int̃ueniat. Proinde n suncendio uł riuna ali¬
ꝗđ conting̃. uł aliquid dĩpnũ fatale ñ tenebit᷑. nͥ forte
cũ possit res cõmodatas saluaᷤ facere sus p̃tulit custo
diã plane cõmodatȩ rei etiam diligent̃ debet prareb
dubitatũ ẽ. Nĩ int̃dũ ⁊ hor̃s gustodia ꝓr̃inda ẽ si uin¬

Expanded text:
ta sit, omne periculum praestandum ab eo, qui aestimationem se praestaturum recepit. Quod uero senectute contigit uel morbo, uel ui latronum ereptum est, aut quid simile accidit, dicendum est nihil eorum esse inputandum ei qui commodatum accepit, nisi aliqua culpa interueniat. proinde et si incendio uel ruina aliquid contigit uel aliquid damnum fatale, non tenebitur, nisi forte, cum possitdiam plane commodatae rei etiam diligentem debet praestadubitatum est. nam interdum et hominis custodia praestanda est, si vin
Abbreviated transcription (Latin):
an ⁊ culpͫ. an uõ ⁊ ome piculli ⁊ quiđ inc̃tractib intẽdi
dolum solum. int̾dum ⁊ culsũ p̃stamus. dolũ indepo¬
sito nã quia nulla utilitas utilitas ei uersatur ap̃ quẽ
deponitur merito dolus p̃statur solus. nforte bmer
is penes quẽ deponitur : ẜubi utriusq utilitas uerat
ut inempto ut in locate ut indore ut in pignore ut
in sociegateuet dolus. seulpa p̃statur: comodatũ aũ ple

Expanded text:
an et culpa an vero et omne periculum. et quidem in contractibus interdum dolum solum, interdum et culpam praestamus: dolum in deposito: nam quia nulla utilitas eius versatur apud quem deponitur, merito dolus praestatur solus: nisi forte equem deponitur. sed ubi utriusque utilitas vertitur, ut in empto, ut in locato, ut in dote, ut in pignore, ut in societate, et dolus et culpa praestatur. Commodatum autem ple
Abbreviated transcription (Latin):
dari etiã soli. s ut apparet ꝓprie cõmodati res dicit᷑ ẽt
q̃ soliẽ. idq ꝯ cassius existimit. uiui anus etĩ amplus h.
abitãcionẽ cõmodare posse aitdmpuberẽs comodati acti¬
one non tenẽtur. qm̃ nec constitit cõmodatũ inpupilli ꝑ¬
sonã sine tutoris auc toritate. usq ađo ut etiã si impibs
fictus dolũ aut culpãm amiserit. hac actione no tenetur.
Nec infuriosũ cõmodati actiodandaẽ. ẜãdꝰ ex hibmdiosse
lus factus sit.dandam utilẽ cõmodati actionẽ. scđm di¬
ui pii rescriptum ¶Gireddita quidẽ sit res cõmodata . s

Expanded text:
et quae soli est, idque et Cassius existimat. Vivianus amplius etiam habitationem commodari posse ait. Impuberes commodati actione non tenentur, quoniam nec constitit commodatum in pupilli persona sine tutoris auctoritate, usque adeo ut, etiamsi pubes factus dolum aut culpam admiserit, hac actione non tenetur, edictum Nec in furiosum commodati actio danda est. sed ad exhibendum lus factus sit, dandam utilem commodati actionem secundum divi Pii rescriptum. Si reddita qui
Abbreviated transcription (Latin):
nȩrentur actione de constituta petunia eũ teneri
constituat quis p̾arui reffert. ħ amplius etiã in uito c̃¬
putat opiniqnȩ labeonis ex istimantis. si pt̾ quã qui c̃sti¬
tuit ꝓ alio dñs ei denunciet ne soluat infactũ exceptio¬
nẽ dandã. nec inimerito põ ponuiꝰ. nã cum semel sit obli¬
soluturũ. ad huc is ꝓ quo constituit oblig̾atꝰ manet:

Expanded text:
nerentur actione de constituta pecunia eum teneri.constituat quis, parui refert. hoc amplius etiam inuito counde falsam putat opinionem Labeonis existimantis, si, postquam quis constituit pro alio, dominus ei denuntiet ne soluat, in factum exceptionem dandam: nec immerito Pomponius: nam cum semel sit oblisoluturum, adhuc is, pro quo constituit, obligatus manet.
Abbreviated transcription (Latin):
late pateant. alioquin ⁊ confestĩ agi tecũ pot̃at.
sistatim ut constitiusti non soluas. s modicũ tp̃s
statuendum ẽ non minus .x. dierũ ut exactio
celebretur constituto satis non faciat ꝗ soluturũ
se constituit si offerat satis factionẽ. Siꝗͥ aũ c̃sti¬
tuat se satis daturum fideius sorẽ: uł pignora det
ñõtetur ꝗa nichil int̃ sit quẽ ad modũ satis faciat

Expanded text:
late pateant: alioquin et confestim agi tecum poterit, late pateant: alioquin et confestim agi tecum poterit, si statim ut constituisti non soluas: sed modicum tempus statuendum est non minus decem dierum, ut exactio celebretur. constituto satis non facit, qui soluturum se constituit, si offerat satisfactionem. si quis autem constituat se satisdaturum, fideiussorem uel pignora det, non tenetur, quia nihil intersit, quemadmodum satisfaciat.
Abbreviated transcription (Latin):
obligatũ constituendo celius  iulianus scribt̃ te¬
nen deb̾e. licet pt̾ constitutũ dieꝰ tpralis actionis
exierit. quare ⁊ si pt̾ tempꝰ obbgacionis se solutũ
constituerit ad huc idẽ uilianus putat: qm̃ eo tpre
constituit quo erat obligatus. licet in tempus qͦ no
tenȩbaturbne aũt e hic subiungere. utrũ pe¬
mãcellus putat ut rei sit ꝑsetucio. uetus suit dubita¬
cio an qui hac actione egit sortis obligaciones c̃sum¬
mat ⁊ tiruis ẽ dicere solucione potius ex actione
nc utilem actionẽ eẽ For pat uł dñs constitũit se.
soluturum ꝙ fuitin petulio ñ minueretur petuliũ
eo ꝙͣ ex ea causa obstrictus ẽẽ ceꝑit. ⁊ licet int̾i¬
t̃ lib̾ rii ad plaucium. Het enĩ qđ crẽscit pe¬
fuliũ. aut decre scit ꝑtinet ad constitoriã actionẽ:
ab eo factam mortuo sticho. si constitũ̾it se p̃ciũ
eiꝰ soluturum tenetur: Si sine die constituas. po¬
test quidẽ dicĩ te nontener. licẽt ũba edic ti

Expanded text:
ribunt teneri debere, licet post constitutum dies temporalis actionis exierit. quare et si post tempus obligationis se soluturum constituerit, adhuc idem Iulianus putat, quoniam eo tempore constituit, quo erat obligatio, licet in id tempus quo non tenebatur. E re autem est hic subiungere, utrum poeMarcellus putat, ut rei sit persecutio. Vetus fuit dubitatio, an qui hac actione egit sortis obligationem consumat. et tutius est dicere solutione potius ex hac actione nc utilem actionem esse. Si pater vel dominus constituerit se soluturum quod fuit in peculio, non minueretur peculium eo, quod ex ea causa obstrictus esse coeperit: et licet interio quarto ad Plautium. Nec enim quod crescit peculium aut decrescit, pertinet ad constitutoriam actionemab eo factam mortuo Sticho si constituerit se pretium eius soluturum, tenetur. Si sine die constituas, potest quidem dici te non teneri, licet uerba edicti
Abbreviated transcription (Latin):
s silius familias constituerit. an teneatur q̃ritur. ee¬
ẜ puto uerum ⁊ ipsum constituentẽ teneri. ⁊ pa¬
trem de peculio. eum qui in utilit̃ stipulatus ẽ cũ
stipulari uoluerit: non constitui sibi. dicendũ ẽ.
de constituta ex ꝑiri non po̾se. qͣm non animo
c̃stituentis. s ꝓmitt̾entis factum sit Ian p̾staliud
constitui : quã ꝙ debetur q̃ situm ẽ. s cum iam pla¬
cet rem ꝓre solui posse nichil ꝓhibet: ⁊ aliud ꝓđ
bito constitui. deniq siquis centum debens. frum̃¬
tum eiꝰdem p̃ci constituat. puto ualere consti¬
tutum Gebitum aũt ex quacumq causa potẽ c̃¬
stitui. idẽ ex quocumq contractu siue certi. siũ
incerti. ⁊ siex cansa emptionis quis p̃ciũ debeat
uł excausa dotis. uł ex causa tutelȩ uł ex quocũq
stituendo tenetur. uidetur enim debitũ: ⁊ ꝙ uire
ti. si constituerint tenebuntur usq ad eam qͥntita¬
tem. quȩ t̃t fuit inpeculio. cum constituebãtur. ce¬

Expanded text:
lias constituerit, an teneatur, quaeritur: sed puto uerum et ipsum constituentem teneri et patrem de peculio. Eum, qui inutiliter stipulatus est, cum stipulari uoluerit, non constitui sibi, dicendum est de constituta experiri non posse, quoniam non animo constituentis, sed promittentis factum sit. An potest aliud constitui quam quod debetur, quaesitum est. sed cum iam placet re pro re solui posse, nihil prohibet et aliud pro debito constitui: denique si quis certum debens frumentum eiusdem pretii constituet, puto ualere constitutum. Debitum autem ex quacumque causa potest constitui, id est ex quocumque contractu siue certi siue incerti, et si ex causa emptionis quis pretium debeat uel ex causa dotis uel ex causa tutelae uel ex quocumque stituendo tenetur: uidetur enim debitum et quod iure ti si constituerint, tenebuntur usque ad eam quantitatem, quae tunc fuit in peculio, cum constituebatur: ce
Abbreviated transcription (Latin):
ducendi ꝙ: eiꝰ causa facta eñt. Nã cibarioꝵ inpa¬
se naturali scilicet ratione ad eum ꝑtinent ꝗͥn
tendum accepisseñt s nid ꝙ de impensis ualituq¬
ne aut sugȩ diximus ad maiores impensas ꝑtine
debet. modica enĩ impendi a ner ise ut siđ
ẽ cõmodauit sibe infusũ uinũ. uł oleũ corruptũ o¬
sũ ue ẽ condẽpnandus eo nõe e IAđ aut̃ contraro
iudicio consequi quisq potẽ id etiã rͥecto ui¬
cio quo cũ eo agitur potẽ saluũ habere iure
habebit aut iđo de restituenda re cũ eo ñ agatur a
eares casu int̾ dicit. aut sine iudice restituta ẽ di¬
mus netessariã ẽẽ contrariã actionẽ

Expanded text:
ducendique eius causa factae essent: nam cibariorum impensae naturali scilicet ratione ad eum pertinent, qui utendum accepisset. sed et id, quod de impensis ualetudinis aut fugae diximus, ad maiores impensas pertinere debet: modica enim impendia uerius est, sa commodauit, si ibi infusum uinum uel oleum corruptum effusumue est, condemnandus eo nomine est. Quod autem contrario iudicio consequi quisque potest, id etiam recto iudicio, quo cum eo agitur, potest saluum habere iure non habeat, aut ideo de restituenda re cum eo non agatur, quia ea res casu intercidit aut sine iudice restituta est: dicemus necessariam esse contrariam actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. qui ꝯ addidet epłe suȩ ꝙin racionẽ suã eadẽ pecunia
ꝑuenit. quesitum ẽ cũ ad publiũ meuiũ ex hr̃ditate lucu
tieri nichil puenerit. an exscriptura ꝓposita de constitu¬
ta petunia. conueniri possit: ⁊ an doli ȩxceptione uti pos¬
sit respondit net cuulẽ eo nõe actionẽ competẽ s net

Expanded text:
iones suas eadem pecunia peruenit. quaesitum est, cum ad Publium Maeuium ex hereditate Lucii Titi nihil peruenerit, an ex scriptura proposita de constituta pecunia conueniri possit et an doli exceptione uti possit. respondit nec ciuilem eo nomine actionem competere: se
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus .iiii. qstionum. Si pt̾ moram factam qͥ minꝰ
capuȩ solueretur. cũ arbitraria uellet agere fide¬
ussor accept̾ sit: eiꝰ actionis nõe. uideamus neca pe¬
cunia quȩ ex sentencia uidicis acceđe potẽ ñ de¬
beatur. nec sit in obligacionẽ ado ut nunc q̃q sor¬
te soluta. uł si capue petatur arbitrium iudicis ces¬
set. nisi siquid dicat siuidex ce̾ntũ ⁊ ix. condepnare
debuerit .c. solutis: ex iniũ sitate tam ex sorte qͣm
expena solutum uiđi. ut suꝑsit peticio eiꝰ ꝙ exce¬
dit sortẽ ⁊ accedat pena ꝓ eadem quantitate. ꝙ ñ
puto dd mittendum tanto magis quod creditor
accipiendo pet iniã eteͣmississe penã uidetur:¬
Ulpranus lib̾ xx. ad edictũ. Hc edicto p̾toe fauet
naturali equitate. qui constituta ex consensu fac¬

Expanded text:
arto quaestionum Si post moram factam, quo minus Capuae solveretur, cum arbitraria vellet agere, fideiussor acceptus sit eius actionis nomine, videamus, ne ea pecunia, quae ex sententia iudicis accedere potest, non debeatur nec sit in obligatione, adeo ut nunc quoque sorte soluta uel si Capuae petatur, arbitrium iudicis cesset: nisi si quis dicat, si iudex centum et uiginti condemnare debuerit, centum solutis ex uniuersitate, tam ex sorte quam ex poena solutum uideri, ut supersit petitio eius quod excedit sortem, et accedat poena pro eadem quantitate. quod non puto admittendum, tanto magis, quod creditor accipiendo pecuniam etiam remississe poenam uideturptimo ad edictum. Hoc edicto praetor fauet naturali aequitat‹i›: qui constituta ex consensu fac
Abbreviated transcription (Latin):
eum ꝗ constituit. neq soluẽ neq fecisse. neq ꝑ au
ctorem stetit quo minus fieret ꝙ constitutũ ẽ gͦ
sinon stetit ꝑ actorẽ tenet ac tio. etiã si ꝑ eꝵ natu¬
ram stetit.s magis dicendum ẽ subtenir reosꝗe¬
b̾e Cħ aut uerba p̾toris. neq fecisset reum ꝗ ẽstitu¬
it utrum ad tp̃s constituta ꝑtinent. an uõ usq ad
litis contestacionẽ trahimu dubitari pot  ⁊ pu
mactor accipere uoluit. nec ulla causa iusta fuit ñ
accipiendi equũ ẽ succurereo aut exceptione. a¬
iusta int̾ptacione ut factum actoris usq ad tp̃sui
dicĩ ipsi noceat. ut illa uerba. neq fecisset.  signi¬
sicent. ut neq in diem inquẽ constituit fecit neqꝰ¬
neq ꝑ actorẽ stetisse eandẽ retipiunt dubitacio¬
nẽ ⁊ põponius dubitat si forte addiẽ constituti re
strenda ꝓ nde si ualitudie impeditus. aut ui. aut
tempestate petitor nonuenit. ipsi noce põponiu
scribitłꝙ̃ addicitur. eamq pecuniã cũ constitu¬

Expanded text:
constituit neque solvere neque fecisse neque per actorem stetit, quo minus fieret quod constitutum est". Ergo si non stetit per actorem, tenet actio, etiamsi per rerum naturam stetit: sed magis dicendum est subveniri reo debere. Haec autem verba praetoris "neque fecisse reum quod constituit" utrum ad tempus constituti pertinent an vero usque ad litis contestationem trahimus, dubitari potest: et putactor accipere voluit nec ulla causa iusta fuit non accipiendi, aequum est succurri reo aut exceptione aiusta interpretatione, ut factum actoris usque ad tempus iudicii ipsi noceat: ut illa uerba 'neque fecisset' hoc significent, ut neque in diem in quem constituit fecerit neqper actorem stetisse" eandem recipiunt dubitationem. et Pomponius dubitat, si forte ad diem constituti peferenda. proinde si ualetudine impeditus aut ui aut tempestate petitor non uenit, ipsi nocere Pomponius scribit. Quod adicitur: 'eamque pecuniam cum constitu
Abbreviated transcription (Latin):
undum id accepit. uł uti si uim̃ta fuerint. eaq bocita
sint id ipsum pstalit qui ex ꝑiendum dedit neq enã
ante eam rem q̃stui cuiq eẽ oportet: priusquã ciꝰ ꝑicu
seruo rem cood auero uideanius an habeam cõmoda¬
ti ac tionẽ: nam ⁊ celsus silius atebat. si nusisẽ eũ aliꝗd
facere: uł m̾andati cum eo : uł p̃scriptis ũbis. exꝑira
me posse. idem ⁊ in comodato erit dicendum net obsta
ꝙ ñ hac m̃te cumeo qui lib bona side nobis seriuret. cõ¬
traheremꝰ. quasi eum obligatum habituri. plerũq n
id accidit ut exutraq id ꝙ ageretur iacita obligacio
nascantur. uł uti cũ ꝑerrorẽ indebitũ soluẽdi ciuis ali¬
enti nolle me t̾ cõmodiri: cõmodauerit: ⁊ comõdati.
furti nascitur actio ⁊ p̃t̾ea condicio ex causa furtiua:

Expanded text:
iendum quid accepit, veluti si iumenta fuerint eaque locata iendum quid accepit, veluti si iumenta fuerint eaque locata sint, id ipsum praestabit qui experiundum dedit: neque enim ante eam rem quaestui cuique esse oportet, priusquam periculo servo rem commodavero, videamus, an habeam commodati actionem. nam et Celsus filius aiebat, si iussissem eum aliquid facere, vel mandati cum eo vel praescriptis verbis experiri me posse: idem ergo et in commodato erit dicendum. nec obstat, quod non hac mente cum eo, qui liber bona fide nobis serviret, contraheremus quasi eum obligatum habituri: plerumque enim id accidit, ut extra id quod ageretur tacita obligatio nascatur, veluti cum per errorem indebitum solvendi causaenti nolle me tibi commodari commodaverit, et commodati et furti nascitur actio et praeterea condictio ex causa furtiva.
Abbreviated transcription (Latin):
rem facit cius cui cõmmodat.
eam in nulla parte. culpa sua deteriorẽ facit. ue¬
rũ ẽ. Nam si culpa eĩ fecit de t̾riorẽ tenebitur lout
rem inspet tori dedi. ansimili sit ei cli cõmodate¬
res ẽ queritur. ⁊siquidẽ mer causa dedi dum uolo p̃¬
tium exquirere: dolum mĩ tantũ p̃stabit. sisuis et̃ cu¬
stodiam: ⁊ iđo furti habebił ac tiõnem . s̾ ⁊ si dum ref¬
fertur petriit. siquidẽ ego mandauerã ꝑ quem remit¬
teret᷑ ꝑiculum meũ erit: Siuo ipse cui uoluit cõmisit.
eque culpam mͥ p̃stabit.si sui causa accepit.
Paulus lib .i. ad sabinum. Qui nõ tam idoneũ hominẽ ita¬
sugit. dñs si ei dari uisserat: dño opiit. si cõmonendi cui¬
si miserat. ut refferatur rescommodata: ei comodata est
Pponius lib xi. ad sabinumsꝰ. si qui cõmodatũ accepit ss
ñ apͣputentu rei nõe cmodati condẽ pnetur. cauendũ
ciẽ ut reꝑctam dñs er p̃stit. SSi questum fecit isꝗ exꝑr¬

Expanded text:
modat. eam in nulla parte culpa sua deteriorem fecit, verum est: nam si culpa eius fecit deteriorem, tenebitur. Si rem inspectori dedi, an similis sit ei cui commodatquaeritur. et si quidem mea causa dedi, dum volo pretium exquirere, dolum mihi tantum praestabit: si sui, et custodiam: et ideo furti habebit actionem. sed et si dum refertur periit, si quidem ego mandaveram per quem remitteret, periculum meum erit: si vero ipse cui voluit commisit, aeque culpam mihi praestabit, si sui causa accepit, Paulus libro quinto ad Sabinum qui non tam idoneum hominefugit. si dominus ei dari iusserat, domino perit: si commonendi causa miserat, ut referretur res commodata, ei qui commodatus est. Pomponius libro undecimo ad Sabinum Is qui commodatum accepit si non apparentis rei nomine commodati condemnetur, cavendum ei est, ut repertam dominus ei praestet. Si quem quaestum fecit is qui exper
Abbreviated transcription (Latin):
ferendi netessitate compulsus id fecero ꝗa nemo du¬
bitat modestius faceret qui refferat quã ut ipse uiret.
nulla distinctio ad hibetur tam et si ob tuã facultatẽ
ac meã ueretundiã subsetuta sit refferendi necesita

Expanded text:
ferendi necessitate compulsus id fecero, quia nemo duferendi necessitate compulsus id fecero, quia nemo dubitat modestius facere qui referat, quam ut ipse iuret, nulla distinctio adhibetur, tametsi ob tuam facilitatem ac meam verecundiam subsecuta sit referendi necessita
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tibi petuniȩ constitutȩ ac lio. idẽ ĩ n hrđitis pos¬
sessorẽ. pt̾ eiuctam hrditatẽ s magis ẽ ut siđi cõ¬
mortuo cũ ꝑ eũ staret quo minꝰ traderet᷑. ⁊ si hoẽm
daturũ se c̃stitũit de c̃stitita pecunia tenesnturt
ut p̃cuim eiꝰ soluat.
Mircellus li̾ singulari responsoꝵ. Ticus sero
epłam emisit. in hec uerbu remranscrĩt ap̃me: ꝗn qͥ¬
ginta excredito tuo. ex contractu pupilloꝵ meoꝵ.
tot. quero an lucius ticius in locũ pupilloꝵ ad cauti¬
de constituta teneatur. marcellus respondit insortem
teneneruẽ enĩ humaior et utilior ista int᷑ p̃tacro
Mpianus li̾ uii. ꝗstionũ. Illud autꝰ illud debutꝰ c̃stitu¬
Eit alt̾um an uł alterion ꝙ nõ constituit soluere p̾sit.
q̃sitũ ẽ: dixi non eẽ audiendum. siuelit hodie sidem
constitute rer frangeressiuȩ iure uirando delato de
beri uiraueris. cum habeas eo nõe actionẽ : rette de
c̃stituta agis ssi non ultro. detulȩro uis uirandũ S re¬

Expanded text:
 in hereditatis possessore post evictam hereditatem. sed magis est, ut fideicommortuo, cum per eum staret quo minus traderetur, etsi hominem daturum se constituerit, de constituta pecunia tenebitur, ut pretium eius solvat. Marcellus libro singulari responsorum Titius Seio epistulam emisit in haec verba: "Remanserunt apud me quinquaginta ex credito tuo ex contractu pupillorum meorum, tot". quaero, an Lucius Titius in locum pupillorum hac cautin successisset, de constituta teneatur. Marcellus respondit in sortem teneri: est enim humanior et utilior ista interpretatio. octauo quaestionum. Illud aut illud debuit et constituit alterum: an uel alterum quod non constituit soluere possit, quaesitum est. dixi non esse audiendum, si uelit hodie fidem constitutae rei frangere. Si iureiuraberi tibi iuraveris, cum habeas eo nomine actionem, recte de constituta agis. sed et si non ultro detulero iusiurandum, sed re
Abbreviated transcription (Latin):
uili. mus putat diẽ tacitȩ hĩc stipulacioni in eẽ. quare
uerum puto ꝙ uilianꝰ ait. eum qui rome stipulatur. ho¬
die cartagine dari in utilit̃ stipular sitẽ uilianꝰ trac¬
tat. in is qui ephesi sibi aut ticiodar stipulatꝰ ẽ. si alibi

Expanded text:
Iulianus putat diem tacite huic stipulationi inesse. quare Iulianus putat diem tacite huic stipulationi inesse. quare uerum puto, quod Iulianus ait eum, qui Romae stipulatur hodie Carthagine dari, inutiliter stipulari. Idem Iulianus tractat, an is, qui Ephesi sibi aut Titio dari stip
Abbreviated transcription (Latin):
Sceuola lib xu. q̃stionũ ait. Non utiq enꝰtacite insunt
uunt ceterũ ubi alt̃ decessit. extingui eiꝰ electionẽ
ne sit in arbitrio eiꝰ andebeit dum nõ uult uiuum
pstare. quẽ solum debet. quare ⁊ in ꝓposito eũ ꝗ ꝓmisit
ephesi aut capuȩ si suit in ipsiꝰ arbitrio. ubi ab eo peta¬
tur conueniri ñ potuisse. semꝑ enim aliũ locũ elec¬
turum. sic euentret ut sit in ipꝰ arbitrio. an debȩgtie¬
bfe putat posse ab eo peti alt̾o loco ⁊ sine loci adiet biõe.
dimus igitur actori electionẽ peticionis.⁊ gñalit̃ de¬
sinuit sceuola petitorẽ electionẽ habe. ubi petat. re¬
rum ubi soluat. scilicet ante peticionẽ: ꝓinde in ixtain¬
ꝗt rerũ alt̾nacio locoꝵ alt̾nacioni ex necessitate facit
moł etoris elec tiõnẽ ⁊ inremꝓpt̃ locum alioquen tollisei
pluiꝰ ita stipulatur. ephesi decem dari. si ante diẽ quam
ephesim ꝑuenire possit agat. ꝑ peram ante diẽ agi ꝗa

Expanded text:
ecimo quaestionum ait non utique ea, quae tacite insunt uunt: ceterum ubi alter decessit, extingui eius electionem, ne sit in arbitrio eius, an debeat, dum non uult uiuum praestare, quem solum debet. quare et in proposito eum, qui promisit Ephesi aut Capuae, si fuerit in ipsius arbitrio, ubi ab eo petatur, conueniri non potuisse: semper enim alium locum electurum: sic euenire, ut sit in ipsius arbitrio, an debeatare putat posse ab eo peti altero loco et sine loci adiectione: damus igitur actori electionem petitionis. et generaliter definit Scaeuola petitorem electionem habere ubi petat, reum ubi soluat, scilicet ante petitionem. proinde mixta, inquit, rerum alternatio locorum alternationi ex necessitate facit actoris electionem et in rem propter locum: alioquin tollis ei Qui ita stipulatur 'Ephesi decem dari', si ante diem, quam Ephesum peruenire possit, agat, perperam ante diem agi, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
constituerit alium soluturum ñ se ꝓ aliotenetu¬
⁊ ita põponius lib rii. scribit Utẽ si mĩ constituas te
soluturum teneberiꝰ. ꝙ si mĩ constitueris sẽpniote
soluturũ ñ teneberis Tulianꝰ lib̵ xi. dig̃ scribit pa¬

Expanded text:
constituerit alium soluturum, non se pro alio, nconstituerit alium soluturum, non se pro alio, n ita Pomponius libro octavo scribit. Item si mihi constituas te soluturum, teneberis: quod si mihi constitueris Sempronio te soluturum, non teneberis. Iulianus libro undecimo
Abbreviated transcription (Latin):
re cuuli ⁊ p̃torio debebat indiẽ sit obligatus. ã cõe¬
stituendo teneatur ⁊ labeo ait teneri constitutum:
quã sentencram ⁊ pediis ꝓbat.⁊ adicit labeo. uł ꝓpt̃
has potissinumi peccunias q̃ ñdum peti poss̃ c̃stitu¬
ta inducta. quã sentenciã non inuitus ꝓbarẽ ht̃
enĩ utilitatẽ ut ex die obligatus constituendo se.¬
cadem die soluturum teneatur:
Npranꝰ lib xi ad edictũ Er̃ qui ephesi ꝓmest se solũ.¬
turũ si c̃stituat alio loco se soluturũ teneri c̃stat
PIulianus legatũ romȩ constituentẽ ꝙ inꝓ umcu
a rome soluturũ deuegatur in eum actio ẽ dc̃stiti.
đ exigimus ut sit debitũ. ꝙ constituit᷑ in rẽ&a¬
tũ ẽ ñ utiq ut is cui constituitur creditor sit. na
⁊ ꝙ ego de beo tu constituendo teneberis. ⁊ ꝙ tib
scđm mandatum seiĩ siquid tibi debitum ad phatum
erit me tibi cauturum absoluturum sine contror
sia tenetur ticius de constituta petumia IS siqus

Expanded text:
iure ciuili et praetorio debebat, in diem sit obligatus, an constituendo teneatur? et Labeo ait teneri constitutum, quam sententiam et Pedius probat; et adicit Labeo uel propter has potissimum pecunias, quae nondum peti possunt, constituta inducta: quam sententiam non inuitus probarem: habet enim utilitateeadem die soluturum teneatur. ptimo ad edictum. Eum, qui Ephesi promisit se soluturum, si constituat alio loco se soluturum, teneri constat. Iulianus legatum Romae constituentem, quod in pre Romae soluturum, denegatur in eum actio de constituta. Quod exigimus, ut sit debitum quod constituitur, in rem exactum est, non utique ut is cui constituitur creditor sit: nam et quod ego debeo tu constituendo teneberis, et quod tibi secundum mandatum Seii, si quid tibi debitum adprobatum erit me tibi cauturum et sosia". tenetur Titius de constituta pecunia. Sed si quis
Abbreviated transcription (Latin):
Paulus li xxi. ad edic. Idẽ ẽ. nsi ex duob reis stipuli¬
di pt̾ alt̾i constitutũ alti pt̾ ea solutum ẽrꝗa loco eiꝰ
ualebit siꝙ constituitur debitum sit etiã si nullus
apparet ꝗ interim debeat. ut puta si ante ad itã hr̃¬
ditatẽ debitoris. uł capto eo ab ostib constituit ꝗs
se soluturũ. nã ⁊ põponius scribit. uałe constitutũ qm
debita pecunia constituta ẽ ¶Siquis centũ aureos de¬
bensducento constituit in centum tantũ mõ tenet᷑.
quia eapecunia debita ẽ . ergo et is ꝗ sortẽ ⁊ nsoras¬

Expanded text:
simo nono ad edictum Idem est et si ex duobus reis stipulandi post alteri constitutum, alteri postea solutum est, quia loco eius, valebit, si quod constituitur debitum sit, etiamsi nullus apparet, qui interim debeat: ut puta si ante aditam hereditatem debitoris vel capto eo ab hostibus constituat quis se soluturum: nam et Pomponius scribit ualere constitu‹tu›m, quoniam debita pecunia constituta est. Si quis centum aureos debens ducentos constituat, in centum tantummodo tenetur, quia e‹a› pecunia debita est: ergo et is, qui sortem et us
Abbreviated transcription (Latin):
iltorẽ stodiã prare debe ueteres responderunt ¶nt̃¬
lon plane dolum solum in re cõmodata qui rogarut
sius culta ad se deduceretur. uł siquis ludos sedens p̃
scenicis cõmodauit uł ipsi p̃tori quis ultrex õmodiũ.
Ac uidendũ inquib specieb comodati actio locũ hãt
ecreditori tuo prgnor dares. dedisti non repignerto
e in reddas libeo ait. commoditi actione locũ habe
ego puto uerum eẽ nĩ mertes intͦ ueniat. ẽc̃ enĩ ł
ifrtũ uł ex locato conducto agendum erits ẜ lane¬
siego ꝓterem pignori dedero. tua uoluntate manda¬
⁊ erit ac tiodem libeo rectedicit si ame culpa absit
repignerandi. creditor aũt noluit reddere pignus cõ¬
pete tibi adħ dum taxit. commodati. ut tibi actionẽ ad¬
ũsis eum p̃stẽ. ab eẽ aut culpa ame ͤ uidetur. suie iam
solui peccuniã. siue soluere suũ parat ssumptꝰ plane
ltis cet̾iq equum ẽ eum agnoscere ꝗ cõmodatũ accep̃.
Sine rogaueris ut seruũ tibi cum lance commodarẽ:

Expanded text:
i te custodiam praestare debere ueteres responderunt. Interdum plane dolum solum in re commodata qui rogauit stius culta ad se deduceretur, uel si quis ludos edens praetor scaenicis commodauit, uel ipsi praetori quis ultro commodauit. Nunc uidendum, in quibus speciebus commodati actio locum habeaedi, ut creditori tuo pignori dares: dedisti: non repigneras, ut mihi reddas. Labeo ait commodati actionem locum habere, quod ego puto uerum esse, nisi merces interuenit: tunc enim uel in factum uel ex locato conducto agendum erit. planepro te rem pignori dedero tua uoluntate, mandati erit actio. idem Labeo recte dicit, si a me culpa absit repignerandi, creditor autem nolit reddere pignus, competere tibi ad hoc dumtaxat commodati, ut tibi actiones aduersus eum praestem. abesse autem culpa a me uidetur, siue iam solui pecuniam siue soluere sum paratus. sumptum plane litis ceteraque aequum est eum adgnoscere, qui commodatum accepit. Si me rogaueris, ut seruum tibi cum lance commodarem et
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis cõmittitur: eiꝰqͦ differentiȩ manifestissimum
luta sit: ⁊ reliquum petatur: officur̃ iudiciꝰ talem ẽe de¬
beat ut exstimet quanti ac toriꝰ int̾sit. eam dum taxit
sũmam quȩ pẽtet᷑ capuę solutã eẽ:¬

Expanded text:
iudicis committitur. eiusque differentiiudicis committitur. eiusque differentiluta sit et reliquum petatur, officium iudicis tale esse debeat, ut aestimet, quanti actoris intersit eam dumtaxat summam quae petetur Capuae solutam e