comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
templi ⁊ religionib reputant Nichil tande cã aebħ
uocabantur ob honorez liberi patris Sbhͦ respuenda s
originis macula ne bonun estimes quodim ciuiz a malo
accepit Ludus ãt aut gĩnicus ẽ ã cirtensi aut gladi¬
atoriꝰ aut Scenicus De lido guinasio.ad¬
Innicus ludus est uelocitatis aut birium gloria. Dꝰ
locus gimmasinm dintur ubi exceitentur athlete¬

Expanded text:
templis et religionibus reputant. Nihil iam de causa vocvocabantur, ob honorem Liberi patris. Ob hoc dispicienda est originis macula, ne bonum aestimes quod initium a malo accepit. Ludus autem aut gymnicus est, aut circensis, aut gladiatorius, aut scenicus. De ludo gymnico . Gymnicus ludus est velocitatis ac virium gloria. Cuius locus gymnasium dicitur, ubi ex
Abbreviated transcription (Latin):
tetos uocatt. ⁊irrestis au̾te consideratur Sondicõe natura
testimoniu suppenuit uaritatis. Hatura. Si uir no feias¬
Ham dari ⁊ niitabłe genꝰ semꝑ femina Uita si inuocẽs
⁊ integra actu. Nam si bita bona defuerit u. fide carebit.
do o quod andierunt Duob antez modis testeceulm¬
quint cuz aut falla ꝓmunt. aut uera dilendo pbtesurt
mi scems. Ludorum origo sic tradit᷑ Dadios ex asia tũs¬
nectos in eteuria consedisse duce tirreno qui fratei suo
cosserat regui contençionez Igitr in ethuria ittrceteros
ritus suspicionu suaꝵ spectacula qͦ relurioĩs nõ institueãt
Iude ronam accersitos artifites nintuati sunt ⁊ pñ ludi
alidus uocati sunt arro auto d. Nuduis a lubo uocat᷑

Expanded text:
tes vocari. Testis autem consideratur condicione, natura testimonium subprimit veritatis. Natura, si vir, non fe Varium et mutabile semper femina. Vita, si innocens et integer actu. Nam si vita bona defuerit, fide carebit. endo id quod audierunt. Duobus autem modis testes delinquunt: quum aut falsa promunt, aut vera silentio obteguntin cenis. Ludorum origo sic traditur: Lydios ex Asia transvenas in Etruria consedisse duce Tyrreno, qui fratri suo cesserat regni contentione. Igitur in Etruria inter ceteros ritus superstitionum suarum spectacula quoque religionis nomine instituerunt. Inde Romani arcessitos artifices mutuati sunt; et inde ludi a Lydis vocati sunt. Varro autem dicit ludos a luso vocatos,
Abbreviated transcription (Latin):
cã ẽ. du discuritur iudiciu.du funnitu iusticia Poͣtu
aute iudicium. ꝙͣ iurildictio ⁊ iusti ͣ qi niris status Iuditͫ
aute pͥus inquisicio uocabat. Uude ⁊ actores iuditioru
⁊ ꝓpositos q̃stores uel q̃sitores uocamus Nagocͫ multa
significat. miͦ actu rei alieꝰ cui qͣriu est ociu. modo acti¬
ubi aͥd addatur. ut maiora lucrentur surgium dctm̃
qiͣ uiris gͣaͣrium. eo ꝙ hii qͥ cam̃ dicunt. irire disceptent Nas
a contencione limitis priꝰ nͥ sumpsit. Deqͦ uirgiliꝰ.
Nimes erat positus. li tem ut discernẽt agͬ. Sausa
ꝯstũt Argumentus ĩqͣ testib im̃iq tabulis dat ꝓbacõe¬

Expanded text:
dum discutitur iudicium est, dum finitur, iustitia. Vocatum autem iudicium quasi iurisdictio, et iustitia quasi iuris status. Iudicium autem prius inquisitio vocabatur; unde et actores iudiciorum et praepositos quaestores vel quaesitores vocamus. Negotium multa significat: modo actum rei alicuiubi aliquid datur ut maiora lucrentur. Iurgium dictum quasi iuris garrium, eo quod hi qui causam dicunt iure disceptent. Lis a contentione limitis prius nomen sumpsit. De qua VergiliusAen. 12, 898: Limes erat positus, litem ut discerneret agri. Causa constat. Argumentum numquam testib
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Arcus bocatus ecq arceat aduersarͫ unde ⁊ arces
dicunt a quib arcentur hostes Item arcus ob s̃pẽm ꝙ
unda dicta eoqo ex ea fundantur/. tur Salista gen
emuttens. Sontra balistam testudo ual. series .i. fit ãmoꝵ
pugͣnt Walide in. ac nodose aiboris capͭ ferro hestitꝰ
caꝙ suspensa funb multoꝵ manu ad nuig mpellinar
Srinde retrorsu ducta. maioiͣ impetu destinatur sicq
crebris ictibus concussu ꝯcussum initi. muri latuscedit
impulsu remediu est /. S accuis paleis plenus ⁊ ĩ eu locu
dimissus qͦ aries ꝑcuctit Laxo .ii. saccoꝵ simi ictus ariẽ¬
tis illusifus mollitur duxioia ei molliorib cedint.¬
faciliꝰ Plutei bunt cences corio crudo intexte q̃ ĩopere
faciendo hosti obiciuntur Musculus cunitulo sumlis sit.
qͦ mutꝰ ꝑfoditur ex qͦ ⁊ appellatur qiͣ murusculus.
ꝙ lepat .i. celet corpus ꝑiculisqr subducat a potoy deptin¬

Expanded text:
. Arcus vocatur, eo quod arceat adversarium. Inde et arces dicuntur, a quibus arcentur hostes. Item arcus ob speciem,  Funda dicta, eo et emittens. Contra balistam testudo valet: series enim fit armorum pugnantium. Validae enim ac nodosae arboris caput ferro vestitur, eaque suspensa funibus multorum manu ad murum impellitur: deinde retrorsum ducta majori impetu destinatur: sicque crebris ictibus concussum muri latus impulsum arietis remedium est saccus paleis plenus, et in eum locum demissus quem aries percutit. Laxo enim saccorum sinu ictus arietis illicedunt. Plutei sunt crates corio crudo intextae, quae in opere faciendo hosti obiciuntur. Musculus cuniculo similis fit, quo murus perfoditur; ex quo et appellatus, quasi murusculus. d est celet, corpus periculisque subducat, ἀπὸ
Abbreviated transcription (Latin):
excogctata. cu ipĩ ctͣ maritimas horas nõ facile ad qͣrtĩꝵ
prede octasione uoce ãt butina ꝯuocarent᷑. uento pleꝵq
obstrepente. Hinc postea bellicis certamĩb adhibita est
ad denunçianda bellor signa. ut aͦs qͥ exaudire p̃ciẽr pre
tumultu ᵈ poterant. Sonitus tube̾ dlangentis artinge̾t
Iuter tubam at̾ ⁊ tibiam ueteres discernebant Nã bucina
insonans sollicitudiẽ ad bella de minciabat uirg̃ de
At tuba. Eribile sonitu E sonus uariꝰ ẽ. Nã int̾ou
caintur ut bella ꝯmittantur. Interdu ut inseqͣtur eos
qͥ fugiunt Iut᷑ dum receptur Iam receptus dicit᷑ quo
se exͥcitus recepͭ Unde ⁊ sigua receptu cane̾ dicun᷑.
Tlassica sunt cornua q̃ quocandi cã erant. fcã. ⁊ a ca¬
lando classica di rebatͣ. de quib uirg̃ E lassica nãq sonĩt¬

Expanded text:
maritimas oras non facile ad quamque praedae occasionem voce aut bucina convocantur, vento plerumque obstrepente. Hinc postea bellicis certaminibus adhibita est ad denuntianda signa bellorum, ut ubi exaudiri praeco per tumultum non poterat, sonitus tubae clangentis adtingeretInter tubam autem et bucinam veteres discernebant. Nam bucina insonans sollicitudinem ad bella denuntiabat. VergiliusAt tuba terribilem sonitum. Cuius sonus varius est. Nam interdum canitur ut bella committantur, interdum ut insequantur eos qui fugiunt, interdum receptui. Nam receptus dicitur quo se exercitus recipit, unde et signa receptui canere dicuntur. Classica sunt cornua quae convocandi causa erant facta, et a calando classica dicebantur. De quibus VergiliusAen.
Abbreviated transcription (Latin):
armos tegant Nam arma uel abarmis dcã sunt.i. a b
humeris Ut latos huic hasta ꝑ armos acta tͣmit. uel apotoy¬
arcos .i. armare. ¶ laduis generaliter dẽ ensis ĩ prelio.
S ensis ferrum tm̃. gladiꝰ uero totꝰ Proprie ãt appel¬
latur gladiꝰ. ꝙ gulam diuidit.i. ceruice secat Ad hͦn.
Collum. gladio tm̃. Acres aũt gladii ab acumine dicta
teneatur. na alias acies ferri ntõ sinit e utro itõ
tm̃ gladiꝰ ẽ s cuiꝰlibat reli acumen. uctꝰ a lougituͣ¬
Nam macron g̾ci longuz bocant. Minc ⁊ macha . MLach̃a¬
T̃gladiꝰ longus ex una parte acitus Framea uero gla¬
di  ax uteaq parte acitꝰ qua hulgus t̾patar uecart ⁊

Expanded text:
armos tegant: nam arma vel ab armis dicuntur, id est, ab humeris: ut: . . . . . Latos huic hasta per armos Acta tremit. . I. De gladiis. Gladius generaliter dicitur ensis in praelio, sed ensis ferrum tantum est. Gladius vero totus: proprie autem appellatur gladius, quod gulam dividit, id est, cervicem secat. Ad hoc enim collum gladio tantum. Acies autem gladii ab acumine dicta:teneatur; nam alibi acies ferri non sinit. Mucro non tantum gladii est, sed et cuiuslibet teli acumen, dictus a longitudnam macron Greci longum vocant, hinc et machera: macht gladius longus ex una parte acutus. Framea vero gladius ex utraque parte acutus, quam vulgo spatam vocant.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cum hͦ t̾umphansurbe ingrederetur tꝑtito iudiçio hono¬
raretur. Nam pͥmu de t̾umpho duci concedendo ẽxcitum
romanos mos. ut triumphantes quadrigis beherent᷑ ⁊ illi qͣ
Q uo sine ꝯflictu fugientez ꝓstrass laurca eo ꝙ hec᷑
arboͣ sine spinis est Namq ⁊ purpureaz ⁊ palmatani
togam. triumphantes induebantur: Et scipione cu
Sçept ĩ manu gerebãt ad imitacione uictorie Sci¬
pionis h ⁊ scipio baculꝰ sit qͦ homines inuituntur
Unde s⁊ ille pͥmus corneli/ Ecipio appellatiũ est. qr ĩ foro
p̃r etꝰ cecus eo ĩuxus ambulabat. Suꝑscipione aũt
aquila snꝑsedebat. ob iudicium quod ꝑ uictoriam qͣsi
ad suꝑnam magintudine accedeñt Inde ⁊ colore rubͦ
ꝑlimebantur qi unitarentur dĩmi guis effigiẽ du
Bon carfice contingebant᷑ id esse id̾cius ut ad tm̃
fastig euecti mnediocritatis humane ꝯmonerentu
Burob anto generib deletur ex̾çitus ã int̾incione

Expanded text:
 qui triumphans urbem ingrederetur, tripertito iudicio honoraretur: nam primum de triumpho duci concedendo exercitum t autem Romanorum mos ut triumphantes quadrigis veherentur, ex illo qui vero sine conflictu fugientem prostrasset, laurea, eo quod haec arbor sine spinis est. Namque et purpuream et palmatam togam triumphantes induebantur, et scipionem cum sceptro in manu gerebant ad imitationem victoriae Scipionis; licet et scipio baculum sit quo homines innituntur. Unde et ille primus Cornelius Scipio appellatus est, quia in foro pater eius caecus innixus eo ambulabat. Super scipionem autem aquila supersedebat, ob indicium quod per victoriam quasi ad supernam magnitudinem accederent. Inde et colore rufo perliniebantur, fice contingebantur, id esse indicium ut ad tantum fastigium evecti mediocritatis humanae commonerentur. Duobus autem generibus deletur exercitus; aut internicione,
Abbreviated transcription (Latin):
ces bictoriam incruento excita deportasse pompa dicta
tiorinen. hͦ est publice ostentari pd recedͭ ãt bictoria põpã
ideo ꝙ ituris adhͦ certamen pͥmiu ẽ uictorie hotu Trophe¬
um dcm̃ a potes trophes .i. a quersione hostis ⁊ fuga Na
ab eo y quis hostem fugass meͬbatur tropheu. qͥ occitisf¬
triumphu. qͥ dictus ẽ apotes tiriambes .i. ab exultacõe
IDlane eni uictoris.triumphiis debet᷑ Seiplene tro

Expanded text:
ces victoriam incruento exercitu deportasse. Pompa dicta st publice ostentari. Praecedit autem victoria pompam, ideo quod ituris ad hoc certamen primum est victoriae votum. Tropeum est apotis trophes, id est conversione hostis et fuga; nam ab eo quod quis hostem fugasset, merebatur tropheum. Triumphus dicitur, apotis triambes, id est ab exultatione. Plene enim victorie triu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ illũd. Bella horrida bella. cum bellum ꝯ̃ sit pessimiũ¬
so uelia dcã ab imp̾mendo hostis hostem. Unde ⁊ p̃la
ligna quib uua pͥunt᷑ Pugua uocata eoqpĩ micio¬
usus fussi ̃ bello pugnis gtendẽ. uel q pͥmo bella incipiebant pn¬
futeri a bello geruntur. Pugnasfuga. Uictoria rx. pacis
pocablin uidetur a pacto simptu Nosteriꝰ at pax actip
Fresdies pͥmus iitur. Fedus ẽ pax q̃ fit inter Dumtantts¬
seelafide uel a ferialib .i. eaçerdotib distuz ꝑ ipsos emm
fiebant federa. Situt ꝑ Secular es bella. Alñ febera dutar
putant a porta feda ⁊ crudeliter occisa cꝰ mors optabat᷑
Federis partes inducie. ⁊ sc̃e ĩ dune qi intnes ecia.

Expanded text:
 86: Bella, horrida bella, cum bellum contra sit pessimum. Prelia dicuntur ab inpremendo, hostis hostem. Unde et prela ligna quibus uva premitur. Pugna vocata eo quod iniusus fuisset in bello pugnis contendere, vel quia primo bellum puutem in bello aguntur, pugna, fuga, victoria, pax. Pacis vocabulum videtur a pacto sumptum. Posterius autem pax accipitur, fedus primum initur. Fedus est pax que fit inter dimicantes, vel a fecialibus, id est sacerdotibus dictum, per ipsos enim fiebant federa, sicut per seculares bella. Alii federa dicta esse putant a porca fede et crudeliter occisa, cuius mors optabatur Federis partes inducie, quasi indies ocia.
Abbreviated transcription (Latin):
Rex assirior Ipse eniz
finib sẜ sius nequaqͣ ꝯtẽtꝰ
humane societatis fedu s ir¬
rumpens ex̾citus ducere
Aliena uastare. liberos ãt
tencidare ã subiceͣ cepit.
Uinuersamq aliam usq ad
libie fines. noua ẜuitute
ꝑdonunt Huc ia studuit
orbis i mutuo sangũmne altria
grassari orbe. Quatuor ꝑ¬
cinile. Iustum bellu qua
ex p̾dicto geritꝰ de rebus re¬
petitis. ã ꝓpulsandoꝵ hosti¬
um cã. Iniustu bellun
Illa ininsta bella sunt q̃ sunt sine cã suscepta Haz ultra blci¬
scendi. aut ꝓpullandaꝵ hostium tã bellum geri ustu millu
põt. Ex hot identitulꝰ pautis inteiectis subdidit Nullũ
ciues cettart s  cognati Q nale actuz ẽ int cesaraze
pompeuns. qñ gener ⁊ docer muicez diuncanierunit Exqͥde

Expanded text:
us Assyriorum rex: ipse enim finibus suis nequaquam contentus, humane societatis fedus irrumpens, exercitus ducere, aliena vastare, liberos populos aut trucidare, aut subiicere cepit, universamque Asiam usque ad Libie fines nova servitute perdomuit. Hinc etiam studuit orbis in mutuo sanguine alterna cede grassari. Quatuor inex praedicto geritur de rebus repetitis aut propulsandorum hostium causa. Iniustum bellum t3, 35: 'Illa iniusta bella sunt quae sunt sine causa suscepta. Nam extra ulciscendi aut propulsandorum hostium causa bellum geri iustum nullum potest.' Et hoc idem Tullius parvis interiectis subdidit: 'Nullucives certant, sed et cognati; quale actum est inter Caesarem et Po
Abbreviated transcription (Latin):
uostantibo uon p̃niis genꝰ pompeiꝰ pꝰ multaꝵ oust actioe
multus qͥciuli fedicione icitat᷑ Ham seditioe discẽctio
cuuu dicta ꝙ scorsum alii ad alios exeant. Alii estimãt
dissencione animoru sedicione uocari. quã greci dia¬
stasim uocant. Sͦ aute differt utͣq cicero diicet sut̃
ei esle bellum inqͥt ut tumultꝰ nõ sit Tumultus ãt
tanta ut maior t̾mnior oriatur Unde aẽ dctꝰ tumłil¬
¶ Differt ãt bellum pugna ⁊ pler Ham bellum brunsus
dicit᷑ ut punicu Huiꝰ partes sunt pugne ut cãnensis
Emensis. Rurlum ĩ una pugna multa sunt prelia
lum igit᷑ ẽ totum pugna uinꝰ diei. Irelium pars
pugne est. Wellum antea duellu uocatu eo ꝙ due
dunt ꝑtes dimicanciu uel ꝙ alteꝵ faciat uictorem
lm bictum. pꝰea mutata. ac detracta lrã dcm ẽ bellũ.

Expanded text:
stantibus, quos primum Cn. Pompeius post multam vastationem, multus, quod civili seditione concitatur. Nam seditio est dissensio civium: dicta, quod seorsum alii ad alios eant. Alii aestimant, dissensionem animorum seditionem vocari, quam Graeci diastasin vocant: quoniam autem differant utrumque Cicero docet: « est esse ubi tumultus non sit, tumultus autem tanta ut maior timor oriatur? Unde et dicitu.' Differt autem bellum, pugna et proelium. Nam bellum universum dicitur, ut Punicum. Huius partes sunt pugnae, ut Cannensis, Thermensis. Rursus in una pugna multa sunt proelialum igitur est totum, pugna unius diei, proelium pars pugnae est. Bellum antea duellum vocatum eo quod duae sint partes dimicantium, vel quod alterum faciat victorem, alterum victum. Postea mutata et det
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse. Pila autez arma i aculoꝵ atq teloꝵ a torqͥudo
uel emittendo uocata De quib lucamis Signa
pares aquilas.⁊ pilaminancia pilis . G. singulare pilũ
postgrior pars haste est. De sazittis
Agitta a sagaci iactu. id est belocrictu uocata. Pernis
eim fertur qiͣ auis. ut celeriter mors ꝑcurrat ad hoĩe
Miis pͥmu cretenses bsi sunt. quib penne ut diximꝰ
ideo adglutinantur ut leues sint ⁊ ꝑuolent/. Spicu¬
la sunt sagute uel lancee breues a spicaꝵ sumlitͤ
nncupate. Scorpio ẽ sagitta uenenata. arcu bel
tormentis emissa q̃ du ad homine uenerit. uirꝰ qͦ
Aretra Sagittarum teca a ferendo iacala tris.¬
dicta. sicut ⁊ feretꝵ ebi fimus defertur q̃ idcir̃co
feretrum mortunz portat: Coriti ꝓprie õt arcum
teçe sicut saintaꝵ faretre Uagina appellata eo ꝙ ĩ ea mucͦ.
reponatur aliqͥd inde ⁊ bibliotera libͦꝵ reposicio dicitura

Expanded text:
9, 705. Pila sunt arma iaculorum atque telorum a torquendo, 9, 705. Pila sunt arma iaculorum atque telorum a torquendo, vel emittendo, vocatae. De quibus Lucanus1, 7: Signa pares aquilas et pila minantia pilis. Cuius singulare pilum posterior pars hastae est. § 8 De sagittis. agitta a sagaci ictu, id est veloci ictu, vocata. Pinnis enim fertur, quasi avis, ut celeriter mors percurrat ad hominem. Has primum Cretenses usi sunt, quibus pinnae, ut diximus, ideo adglutinantur ut leves sint et pervolent. Scaptos. Spicula sunt sagittae vel lanceae breves, ab spicarum specie nuncupatae. Scorpio est sagitta venenata arcu vel tormentis excussa, quae dum ad hominem venerit, virus, quo e faretris. Faretra sagittarum theca, a ferendo iacula dicta; sicut et feretrum, ubi funus defertur. Quae idcircrtem, feretrum mortuum portat. Coriti proprie sunt arcuum thecae, sicut sagittarum faretrae. Vagina appellata eo quod in ea mucreponatur aliquid. Inde et bibliotheca librorum repositio dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Qnabula qi uenatur apta. uel quia uemientez excipinte
quast e xcipibilia Ee xcipiunt ein apros. expectantq
leones intrant bosos. Sit tm̃ firma manus.¶Lãcea
ĩ longit᷑. h. ⁊ catheia. quam oracius caia dͭ Est aute
genus gallici teli ex materia qua maxĩe lent̾a q̃ iactuͦ
quidem nõ longe. ꝓpt̾ gͣuitate euolat quo ꝑuenit ui in¬
iia ꝑfringit ꝙ si non ab artifice mittatur rursu regt
adeumi qͥ misit. Hunc meminit uirg̃ dicens Est ãto
Uude ⁊ eas hispam. ⁊ galli. tantanos uocant. Falarica
ẽ telum ingens torno fcm̃. hñs ferrum cubitale ⁊ ro
de turrib quas diçi falas magͥfestum est Iuuenalis
Sonsubã ante falas del phinoꝵq columpnas Afal
ig᷑. dcã ẽ falarita. Sicut amor matiͣalis Bane falari¬
cam Lucanus dͭ ueriꝰ micti tortilib neruis ⁊ qͣdã
machina. Himic ãt tortilibus liberta falarita neruis.
Uirgilius bero art turuu manu falaricam i aculatum

Expanded text:
quasi venatui abilia, vel quia venientem excipiunt, quasi excipiabula. Excipiunt enim apros expectantque leones, intrant ursos, sit tantum firma manuscf. Mart.in longitudine. Haec et cateia, quam Horatius caiam dicit. Est enim genus Gallici teli ex materia quam maxime lenta, quae iacta quidem non longe propter gravitatem evolat, sed quo pervenit, vi nimia perfringit; quod si ab artifice mittatur, rursum redit ad eum qui misit. Huic meminit Vergilius dicensAen. 7, Unde et eos Hispani et Galli tautanos vocant. Falarica est telum ingens torno factum, habens ferrum cubitale et rode turribus, quas dici manifestum est. Iuvenalis6, 589: Consulis ante falas delphinorumque columnas. A falis igitur dicta est falarica, sicut a muro muralis. Sane falaricam Lucanus dicit nervis mitti tortilibus et quadam machina6, 198: Ut nunc tortilibus vibrata falarica nervis. Vergilius vero ait Turnum manu †falaricae †iaculasseAen.
Abbreviated transcription (Latin):
uroi loas nueli diminucõe. qi uelixillu Subroniulo ⁊t
fasticulos feni ꝓ bexillis milites hũerunt.huic ⁊̃ mampł
appellantur Mentipulos .n. dicimus fasces feni. ꝙ mauu
sinpleant Cetora signa diuorsis plata ymaginib seq̃du
nuilitarem consuretudiẽ existunt ꝑ quas se ex̃citus p̃re¬

Expanded text:
 a veli diminutione, quasi velxillum. Sub Romulo autem fasciculos feni pro vexillis milites habuerunt: hinc et manipuli appellantur; manipulos enim dicimus fasces feni quod manum inpleant. Cetera signa diversis praelata imaginibus secundum militarem consuetudinem existunt, per quas exercitus pe
Abbreviated transcription (Latin):
consulti respondere dñt ꝯsulentib. unde E responsa
pauli dicta fuerunt .n. ꝗda prudentes & arbit᷑ eqͥtatis
qͥ instituciones cuulis ncris compositas ediderunt qͥb
dissidenciu lites. conteuioẽsq sopitentur. De legibus con
tur ab hiis qͥ eas condiderunt ut consulares. Tribum¬
cie. Iulie. Cornelie Nam sub octamiano cesare suffecti
consules Papins a pompeiꝰ leges tulerunt q̃ a noĩb
eorum appellatur papiam ponpeia contine̾s patrum pre¬
mia ꝓ suscipiendis abexis. Sub eodem quoq imperator e.
falcidiꝰ tribunus pleb legem feꝗt ne quis plus⁊ ed̃nees
tel tamento legaret qr ut qͥ quarta pars superesset hẽ¬
dibus. Ex cinus noͤ lex falcidia nuncupata est. de lege¬
rebus. eloquitur. dicta a copia rerus quasi a saturitate
unde q satiram scribere uaria poemiara condere ut horaci
¶Iuuenalis qr persii¬

Expanded text:
consulti respondere dicuntur consulentibus: unde et responsa Pauli dicta. Fuerunt enim quidam prudentes et arbitri aequitatis, qui institutiones civilis juris compositas ediderunt, quibus dissidentium lites contentionesque sopirent. C. VI. Quae sint r ab iis, qui condiderunt, ut consulares, tribuniciae, Juliae, Corneliae. Nam et sub Octaviano Caesare suffecti consules Papius et Poppaeus legem tulerunt, quae a nominibus eorum appellatur Papia Poppaea, continens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus extraneis in testamento legaret, quam ut quarta pars superesset heredibus, ex cujus nomine lex Falcidia nuncupata est. C. VIIrebus eloquitur, dicta a copia rerum et quasi a saturitate; unde et saturas scribere est poemata varia condere, ut Horatii, Iuvenalis et Persi
Abbreviated transcription (Latin):
inatita dic̾untur negocia & actor cãru e negocioru
praginaticꝰ mincupatur: De testibus xxiii.
ragtas sunt a quib uĩtas qrit ĩ idicio. Nos hiuspi eibi
Sante uidirm placitis alligat ne em sit postea liberuella
ant dussimulare aut suibtrahẽ se. Unde a alligati apoellat᷑
Itun testes diti ꝙ testa ͭ  aohiberi solent. ẜinit signa tores
ꝗ testarentu dĩmant De ĩstrumentis legalibus
Tectamentu uocatu q insi testator mortaus fuerit nͭ cõ¬
firmari p̃t n ͨ sciri qͥd̾ in eo scriptu sit qr obclansus e¬

Expanded text:
tia dicuntur, et actor causarum et negotiorum pragmaticus nuncupatur. De testibus . Testes sunt quibus veritas quaeritur in iudicio. Hos quisque ante iudicium sibi placitis alligat, ne cui sit postea liberum aut dissimulare aut subtrahere se; unde et alligati appellantur. Item testes dicti quod testamento adhiberi solent; sicut signatores, quod testamentum signant. De insTestamentum vocatur quia, nisi testator mortuus fuerit, nec confirmari potest nec sciri q
Abbreviated transcription (Latin):
In pͦrum ꝓpin qstatib & laborib uista diuisio at p̃ncipiss
est in sacris et sacerdotibus & magistratibuso
nͥ quirites .i. roman tamqͣ delegitimis he qͥritu. ix¬
eosdez solos ꝯstituta Constat autezius qͥrituz ex legibut
ex plebiscitis siue ꝯttiͦnib pͥncipu & edictis seu prudẽtͣ
responsis. Quid sit lex .x.
aliquid sanxerunt. Qͥ d scita ꝓlebium .xi.
plebs sciat uelꝙ sciscitat᷑ & rogat ut fiat. Qͥo̾ senatꝰ¬

Expanded text:
tatibus et labori iusta divisio; item principis est in sacris et sacerdotibus, in magistratibusi Quirites, id est Romani, tamquam de legitimis hereeosdem solos constituta. Constat autem ius Quiritum ex legibus et plebiscitis, constitutionibus principum et edictis, sive prudentium responsis. Quid sit lex . Lealiquid sanxerunt. Quid scita plebium . Sciplebs sciat, vel quod sciscitatur et rogatur ut fiat. Quid se
Abbreviated transcription (Latin):
Unde Iuuenalis. psis q irato feriat᷑ mea lumina sistro Iñ
s hoc mulieres ꝑcutiunt qr ĩuentrix hꝰ gnͣis mulier ox̃tit᷑
ñde & ap amazonas sittrs ad bellum feninaꝵ excitus
huic & inde mulici feriunt fitq ĩ ea exconcordia grauis.
mis. ut puta sex qr decas dypondiꝰ uide quoti monadib
supetur. sex. & xii. E ẽ sex monadili. diris ꝑ qͣdratum
sexiel lenu. faciunt xxxui Conimgil ext̾ma illa pͥma sex
⁊ xiĩ simul efficunt dece. q uin ptiti t̾cies sexciel per

Expanded text:
. Juvenalis: Isis, et irato feriat mea lumina sistro. Inde et hoc mulieres percutiunt, quia inventrix hujus generis mulier. Unde, et apud Amazonas sistro ad bellum feminarum exerci hinc et inde musici feriunt. Fitque in ea ex concordia gravis, et mis, ut puta VI et XII, vides quot monadibus superetur VI a XII, et est VI monadibus; ducis per quadratum: sexies seni ad XII, simul efficiunt XVIII. Partiris tricies sexies per
Abbreviated transcription (Latin):
Iec ex animo & corpore motumfacit e exmotu sonumi¬
ex quo colligit᷑ musica q̃ ĩ homine box appellat᷑. Dox ẽ aer
spiritu uberatꝰ unde & uerba lunt nuncupata ꝓprie aut
uox hominu est seu irracionalͥ aĩmanciu. na ĩ aliis abu¬
siue non ꝓpͬe sourtus uocez uocari. ut uox tube infremuit
frãsq a littore uoces. naz ꝓpͥn est ut litorei resonent scopłi
tuba terribile sonitu ꝓcil ere canoro. D prima diui¬

Expanded text:
Hec ex animo et corpore motum facit eHec ex animo et corpore motum facit eex quo colligitur musica, quae in homine vox appellatur. 2. Vox est aer spiritu verberatus, unde et verba sunt nuncupata. Proprie autem vox hominum est, seu irrationabilium animantium. Nam in aliis abusive non proprie sonitus vox vocatur, ut: Vox tubae infremuit, fractasque ad littora voces. Nam proprium est ut littorei resonent scopuli, et: At tuba terribilem sonitum procul aere canoro. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
ãimus forcior Wiqͥde & remiges cautus ortat᷑ ad tollerãdos
qͦ labores musiça añmu mulcet q singuloꝵ opu fatigacõẽ
modula uocis solatur excitatos qͦ aĩos iusica sedat Sicᵗ¬
de danid legit᷑ qͥ a spñ ĩmundo saulez artez modulacõis eripuit
ipsas quoq bestias. nͨ non q ẜpentes uolucres atq delphinas
ad auditu sue modula̾nis musica ꝓuocat s a quicquid loqͥm᷑¬
uel intrinsecꝰ uenaꝵ pulsib ꝯmonemͦ ꝑ musitos ritmnos
armonie uirtutib ꝓbat᷑ essẽ sociatu Ptribꝰ partibus mu¬
esse naturaz Irima est armonica q̃ ex uocuz cantib ꝯstat
Secunda organca q̃ ex flatu ꝯsistit .3. uithinica q̃ explsu
digctor sonim recipit na aut uoce edit᷑ sonis sicut¬
ꝑ uoces aut flatu sicut ꝑtubam uel tibiam aut pulsu sicͭ¬
somedos. Tragedos uel choros uel ad om̃es qͥ boce ꝓua cañt

Expanded text:
animus fortior. Siquidem remiges cantus hortatur, ad tolerandos animus fortior. Siquidem remiges cantus hortatur, ad tolerandos quoque labores musica animum mulcet et singulorum operum fatigationem modulatio vocis solatur. Excitatos quoque animos de David legitur qui ab spiritu inmundo Saulem arte modulationis eripuit. Ipsa quoque bestias nec non et serpentes, volucres atque delphinas ad auditum suae modulationis provocat. Sed et quicquid loquel intrinsecus uenarum pulsibus commouemur, per musicos rithmos armoniae uirtutibus probatur esse sociatum. Muesse natura. Prima est harmonica, quae ex vocum cantibus constat. Secunda organica, quae ex flatu consistit. Tertia rhythmica, quae pulsu digitorum numeros recipit. 2. Nam aut voce editur sonus, sicper fauces, aut flatu, sicut per tubam vel tibiam, aut pulsu, sicus, pertinet ad comedos, tragedos, vel choros, vel ad omnes qui voce propria canunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Oyses dicit reꝑtore musice artis fuisse ribus eius .ii.¬
goram dicunt hꝰ artis memĩsse ꝑmordia E malleoꝵ sontu
ae cordaꝵ extensione ꝑcussa. Alii lui tebeu a zetũ &
Amphione in musica arte ꝑitos claruisse ferunt post qͦs
pauilati directa est p̃cipue ħ disciplina e aucta niodis młtis
sacris. s om̃ib sollempnib onũb letis bel tristiorib rebus
ut emzĩ ueneracõe dĩna hymu.ita nii nupciis ymenea &
in funeribus trem & lamenta ad tibias cane bãt᷑ In quiuis.
uo lira uel cythara circũferebat᷑. & accubantib sigł̃is ordi¬
nabatur coniniuale genus canticoꝵ Ad possit musica
Michil .n. sine illa. nam e ip̃e mundꝰ quada armonia lo¬
nõrum fertur esse compositus. & celu ip̃m sub armonie mo¬
dulacione reuolui. aDusica ꝓuocat affectꝰ mouetq ĩ diuersu
hĩtum sensus In preliis quoq tube concirtus pugnantes ac¬
cendit. & qͣrto uehemencior fuĩt clangor tanto fit ad c̾tamen

Expanded text:
oyses dicit repertorem musicae artis fuisse Tugoram dicunt huius artis invenisse primordia ex malleorum sonitu et cordarum extensione percussa. Alii Linum Thebaeum et Zetum et Amphion in musica arte primos claruisse ferunt. Post quos paulatim directa est praecipue haec disciplina et aucta multis modis, sed et omnibus solemnibus, omnibusque laetis, vel tristioribus rebus. 3. Ut enim in veneratione divina hymni, ita in nuptiis hymenaei, et in funeribus threni, et lamenta ad tibias canebantur. In conviviis vero lyra, vel cithara circumferebatur, et accubantibus singulis ordinabatur conviviale genus canticorum. CAPUT XVII. Quid possit musica enim enim sine illa. Nam et ipse mundus quadam harmonia sonorum fertur esse compositus et celum ipsum sub harmonie modulatione revolvi. Musica movet affectus, provocat in diversum habitum sensus. In preliis quoque tube concentus pugnantes accendit et quanto vehementior fuerit clangor, tanto fit ad certamen
Abbreviated transcription (Latin):
corde qr sicut pulsus cordis est ĩ pectore. ita pł sus corde
ĩ cithara Has p̾mus mercuriꝰ excogitanͭ ĩdeoq pͥ̾orĩ nũos sonu¬
stemxit Osaltiz quides uulgo canticu dĩ apsallendo nõiatu
ꝙ ad eiꝰ sonu uel uocez chorus consonando r̃ndeat/ Est at
simlirudo eythare barbarice ĩ modu delte lr̃e S psalterii
a tychare h̃ diffẽren ẽ. ꝙ psalt̾iu lignu concauu unde sonꝰ
reddit ᷑ supiꝰ h qr deorsum feriuntur corde q desuꝑ sonãt
ithara ãt concauitate lig inferiꝰ h. Psalterio at hebrei de¬
iernnriꝰ lira fecit & Oepheo tradidit qͥ ħꝰ rei. erat inaͤx¬

Expanded text:
sicut pulsus est cordis in pectore, ita pulsus chordae in cithara. Has plterium quod vulgo canticum dicitur, a psallendo nominatum, quod ad eius vocem chorus consonando respondeat. Est aute similitudo cithare barbarice in modum delte litere. Sed psalterii et cithare hec differentia est, quod psalterium lignum illud coum feriuntur chordae, et desuper sonant. Cithara vero concavitatem ligni inferius habet. Psalterio autem Hebraei deMercurius lyram fecit, et Orpheo tradidit, qui erat
Abbreviated transcription (Latin):
uatu xxi. anunciauerunt᷑ postea hͦ nonĩne¬
soli mathematici.  artis sciencia. usq ad eimgli. f÷
concessa. ut xͦ edito. nemo exinde natitate utꝰ.
de celo int̾pretarent᷑. Doro scopi dicti. ꝙ horas natita¬
tis hominũ speculantur dimissi ar diuerso facto. Eor¬
tilogi sunt. sunt sub no ͤ ficte religioĩs. ꝑ quasdam
quas sanctoꝵ sortes. uocant dĩnacoi̾s sc̃ientiq ꝓfitẽt᷑.
aut qͣrimcimq scripturas inspectione futura ꝓmittãt
alisatores uocatis qͥ du eis menbroꝵ quentunq partes sa¬
lierint aliquid sibi ex inde ꝓsper seu triste sigͥficare
p̾dicunt. ad hͨ omĩa ꝑtinent ligature execcãbłm re¬
medioꝵ. q̃ ars meditoꝵ condempnat. sine ĩ p̃cantacoib sine
caracterib. uel ĩ qͣbuscunq reb suspendẽdis. atq ligandis

Expanded text:
a hoc nominesoli Mathematici. Cuius artis scientia usque ad Evangelium fuit concessa, ut Christo edito nemo exinde nativitatem alicuius de caelo interpretaretur. Horoscopi dicti, quod horas nativitatis hominum speculantur dissimili et diverso fato. Sortilegi sunt qui sub nomine fictae religionis per quasdam, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur, aut quarumcumque scripturarum inspectione futura promittSalisatores dicuntur, quia dum eis membrorum quecunque partes salierint, aliquid sibi exinde prosperum seu triste signare predicunt. Ad hec omnia pertinent et ligature execrabilium remediorum, que ars medicorum condemnat, vel in precantationibus vel in characteribus vel in quibuscun
Abbreviated transcription (Latin):
sueuos. qͦriun fuisse centuz pagos & ppłos multi ꝑhibuer̃t
Dicti autez sueni. pitantur. a monte suerio qͥ ab ortu solis
Inicium gerinanie facit.  loca incoluerunt Sircindi¬
ones ꝯdam a. romanis subacti. interiori germania. per
castroru limites positi a tiberio cesare. ĩ magnam qualuert
gentem atq ita nomen ex locis sumpserunt qr crebra
p lunttes hĩtacula ꝯstituta. burgos uulgo uecant hii
Costra romanis rebelles effecti plusoͣ octognta uriloo anatorum
ripe reon fqui ums nisederunt ⁊ nomen gentis ebtinsus un tut¬

Expanded text:
Suevos; quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Suevos; quorum fuisse centum pagos et populos multi prodiderunt. Dicti autem Suevi putantur a monte Suevo, qui ab ortu solis initium Germaniae facit, cujus loca incoluerunt. Burgundiones, quondam a Romanis subacta interiori Germania, per castrorum limites positi a Tiberio Caesare, in magnam coaluerunt gentem, atque ita nomen ex locis sumpserunt; quia crebra per limites habitacula constituta, burgos vulgo vocant. Hi postea rebelles Romanis effecti plusquam octoginta millia armatorum ripae Rheni fluvii insederunt, et nomen gentis obtinuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Mlanus fluuius fertur ultra danubiu a qͦ alani dicti st
alemãm bocanturs de quib lucanus Deseruere cauo tesoria
fixa lemãno. Longobardos uulgo ferunt noĩatos a ꝓlixa
barba. ⁊ nunqͣ tousa.U andalicus amnis est ab extremis¬
gallie finib erumpens. iuxta que fluuium ĩ hĩtasse & exeo
traxisse nomen uuandali ꝑhibentur Si ermane gentes
dicte ꝙ sint ĩmania corpora ĩmanesq naciones seuissimis
durare frigoribus qͥ mores ex ipõ celi rigore tͣxerunt. frrocis
ann semperq ĩ domiti. raptu uenatuq uiuentes. Horu
plurime gentes uarie armis discolores hr̃tu liuguis disso¬
ne. E orignie uocabuloꝵ incerte ut rolantes ainsmnari
squadi. turũgi martomam. bruceri Camasi blangianei. tu¬
bantes. quoꝵ ĩmanitas barbarie aẽ ip̃is bocabulis trorem qͣdã
Significant Oueni pars g̃manorum fuerunt ĩ fine sep̾¬
tentrionis. de quib luranus stundit ab ext̾mo senos aqͣlone

Expanded text:
Lanus fluvius fertur ultra Danubium, a quo Alani dicti sunt: Lanus fluvius fertur ultra Danubium, a quo Alani dicti sunt: Alemani vocantur, de quibus Lucanus: Deseruere cavo tentoria fixa Lemanno. Langobardos vulgo fertur nominasse prolixa barba et nunquam tonsa. Vindilicus amnis ab extremitate Galliae erumpens, juxta quem fluvium inhabitasse, et ex eo traxisse nomen Vandali perhibentur. Germaniae gentes dictae, quod sint immania corpora, immanesque nationes, saevissimis duratae frigoribus, qui mores ex ipso coeli rigore traxerunt; feroces animi, et semper indomiti, raptu venatuque viventes. Horum plurimae gentes, variae armis, discolores habitu, linguis dissonae, et origine vocabulorum incertae: ut Tolleraces, Amsivari, Quadi, Tungri, Marcomanni, Bruteri, Camasi, Blangioni et Ubantes; quorum immanitas barbariae etiam in ipsis vocabulis horrorem quemdam significat. Suevi pars Germanorum fuerunt in fine Septentrionis, de quibus Lucanus: Fundit ab extremo flavos, ab Aquilone
Abbreviated transcription (Latin):
uose dadis mitibrib suꝑfuerunt ⁊ obhoci embriorieso
uonouiatos s uoratsigens ꝓtalie dicta a connite liberi maesia
autez plagam appẽnini moutis simul cu unibris N othi a
magoth filio iafeth nominati putantur/. de similitudine bl¬
tune sillabe quos beteres magis gettas qͣ gorhos uacauert̃
gens fortis e potentissima corpoꝵ molle arduo armorum gnͣe
tͣribilis. de quib lucanus. Nint dacus p̃mat Inde getes octrat
hiberis Saçi autez gothoru soboles fuerunt ⁊ dictos pu¬
tant dagͣgos. qrͣ daggos. qr de gothoruz stirpe cͥati sunt
de quib u̾le. Ille sarratos ꝓcubusq dagos. Sessibarbari fue¬
runt. ꝙ a mult ͥ ͤ boum sic uocati credunntur De quibus
quidam Q colit tͬre medio. uel ille diuitis multo boue pil¬
leatus accola ripe. Dipedes magis pedestri p̾lio q̃ eq̃sta
armati ĩ equitabant pͥnsq eos lentulus danubio ꝓhibe̾t atq
inde ob studiũ armoru sarmati miueupati existimantur

Expanded text:
uosae cladis imbribus superfuerint, et ob hoc Ombrious Graece nominatos. Marsi gens Italiae dicta a comite Liberi Marsya,autem plagam Apennini montis simul cum Umbris. Gothi a Magog filio Japhet nominati putantur de similitudine ultimae syllabae, quos veteres magis Getas quam Gothos vocaverunt: gens fortis et potentissima, corporum mole ardua, armorum genere terribilis. De quibus Lucanus: Hinc Dacus premat, inde Getes occurrat Iberis. Daci autem Getarum soboles fuerunt, et dictos putant Dacos quasi Dagos, quia de Gothorum stirpe creati sunt, de quibus ille: Ibis Arctoos procul usque Dacos. Bessi barbari fuerunt, qui a multitudine boum sic vocati creduntur. De quibus quidam: Qui colit terrae medio, vel ille Divitis multo bove pileatus Accola ripae. Gipedes pedestri praelio magis quaarmati inequitabant, priusquam eos Lentulus Danubio prohiberet: atque inde ob studium armorum Sarmatae nuncupati existimantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ylacialez ranaz la massagenar ĩ manes ppłos hĩtauer̃t
Seinde ꝑnarꝰ equis decancasi. rupib ad feras gentes¬
qs alexandri claustra cohibebant eruperunt a orien¬
ethiopib annuu uectigal exegerunt  coianoar
gentes antea dardana a dardano nõiata. nam dardanꝰ
a Iasius fratres e grecia ꝓfecti ex hus iasuis tcias¬

Expanded text:
 et Massagetarum immanes populos habitaverunt. Deinde pernicibus equis Caucasi rupibus, ubi feras gentes Alexandri claustra cohibent, eruperunt, et OrienAethiopibus annuum vectigal exegerunt. Trojanorum gens antea Dardana a Dardano nominata. Nam Dardanus et Jasius fratres e Graecia profecti sunt. Ex his Jas
Abbreviated transcription (Latin):
huator decelo ĩ t̾ram d̾scend̾it uichil creattr Eupieie
uocatu ferunt ꝓpt̾ a more Est eni demon formcacoisqͣ idee
alatus pingit᷑ qr nichil amantib leuiꝰ nichil mutabilib
ieĩtur. Puer pingit᷑ qr stultꝰ est & irracionabilis amor
Wagita qe fate tene̾ fingit᷑ sagitta qr amor uulnecare
falce qr ĩflãmat. Ia dicunt g̾ci latini siluanu dens rusti¬
corum quẽ ĩ nature simulitudiẽ formauer̃t. Wnde ⁊ pan
dictus est .i. omne. Fingunt einz en ex bnuersali elemtoꝵ¬

Expanded text:
ram descenderit, nihil creatur. Cupidinem vocatum ferunt propter amorem. Est enim daemon fornicationis, qui ideo alatus pingitur: quia nihil amantibus levius, nihil mutabilius invenitur. Puer pingitur, quia stultus est et irrationabilis amor. Sagittam et facem tenere fingitur: sagittam, quia amor cor vulnerat: facem, quia inflammat. Pan dicunt Graeci, Latini Silvanum deum rusticorum, quem in naturae similitudinem formaverunt: unde et pan dictus est, id est, omne: fingunt enim eum ex universali elem
Abbreviated transcription (Latin):
autez i fornace fabroꝵ eundes nulcanuz auctore⁊ assert
qr uie gne nullu metalli genus fundi extendiꝙ potest
uasquod recipit aquas ipse a grece chiron : Liberu
a liberamento appellatu uolunt ꝙ qi mares ĩ coeuueus
ꝑ eiꝰ bñficiu emissis seminib libẽnt᷑. Uude ar ide liber mula

Expanded text:
 eumdem Vulcanum auctorem dicunt, quia sine igne nullum metalli genus fundi extendique potest. vas quod recipit aquas. Ipse et Graece Charon. Liberum a liberamento appellatum volunt, quod quasi mares in coeundo per ejus beneficium emissis seminibus liberentur. Quod idem Liber m
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ p̾st̾ingat acies oculoꝵ Aruspicine atte pͥmus etrusc̾is
tradidisse dicitur quida tages. Mic ex horis aruspicinã¬
dictauit. E postea nõ aꝑꝑuit. Nani dicit᷑ fabulose arã¬
te quoda rustico. subito hunc ex glebis ex iluisse E aus¬
picina dutasse. q̃ die ⁊ mortiuis est. qͦs libros romam
locis agrestib. & pagis gentiles lucos. ydolaq statue̾rt.
q̃ ã cłi micio uocabłm pagan sortiti sunt. Ni entiles sut
qͥ siue lege sunt. & nonduz credider̃t Dicti autez gẽtiles

Expanded text:
stingat aciem oculorum. 34. Aruspicinae artem primus Etruscis tradidisse dicitur quidam Tages. dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose, arante quodam rustico subito hunc ex glebis exiluisse, et aruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani locis agrestibus 375 et pagis gentiles lucos idolaque statuerunt, et a tali initio vocabulum pagani sortiti sunt. 2. Gentiles sunt qui sine lege sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
genus familie siue quinctio uiri & uxoris. incipͭ a direburs e
dictum elt aut a difficione certoꝵ ꝓgeneratoꝵ ut naciones q̃¬
humane nistitudims uiris concessur e concordi coĩone docia¬
semorib ciuitatis Populus ãt tota cuntas est. uiulgus Re
yhebs est. plels gͦ dicta a pluralitate anr est e. mas¬

Expanded text:
genus, familia, sive coniunctio viri et uxoris. Incipit autem a duobdictum, aut a definitione certorum prognatorum, ut nationeshumanae multitudinis juris consensu et concordi communione sociasenioribus civitatis. Populus ergo tota civitas est: vulgus vero plebs est; plebs autem dicta a pluralitate. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
dictus. ꝙ asciscatur ad augendum genus. Socer aut ⁊ socrus
ꝙ generum uel muirum sͥ associant S̾ ictricus ẽ qͥ uxorenĩ
ab aͦ uiro filium uel filiam hũte dux ͭ.  dictus uicteicus¬

Expanded text:
dictus, quod adsciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, dictus, quod adsciscatur ad augendum genus. Socer autem et socrus, quod generum vel nurum sibi adsocient. Vitricus est, qui uxorem ex alio viro filium
Abbreviated transcription (Latin):
carnem. qͥ sunt ĩseahelite. Dorro cognacione fratres diq̃.
q sunt s una familia .i. pat̾a. quas latim põnitates ił¬
pretantur. cus ex una radice. multa gm̃s turba diffundo
Quartomodo affectu frẽs dicuntur. qͥ ĩ duio scinduntur
In comune cuz e os homines ex uno prẽ nati pari ĩter
nos germanitate quingimur Ocriptura loquente
Diate hus qui oderunt uos fr̃es nr̃i bos estis S ermana ita ĩtle
ut germamis eadez gentrice manaus Boror autez ut frater
Nam soror est ex eodez seniue dcã ꝙ sola cuz frib ĩ sortez agͥti¬
onis hẽatur. fratrum filii patrueles dicti. eo ꝙ pr̃es eoꝵ
exsorore. aut ex fratre. aut duabus sororib sunt nan. qiͣ
consobrini fratrueles autem matertere filii sunt obrim¬
riente pr̃e puppillum p̾or patrius suscipit. Eqͣi filͫ lege
soror ipris. qĩ aͣ mater. A atertera soror mat̾s. ꝙͣ mater al¬
tera. Eocer ẽ qͥ filiam dedit. Eener qͥ duxit. gener autem

Expanded text:
carnem, qui sunt Israelitae . Porro cognatione fratres vocantur, qui sunt de una familia, id est patria; quas Latini paternitates interpretantur, cum ex una radice multa generis turba diffunditur. Quarto modo affectu fratres dici, qui in duo scinduntur: . Commune, cum omnes homines ex uno patre nati pari inter nos germanitate conjungimur, Scriptura loquente: Dicite iis qui oderunt vos. Fratres nostri vos estis 11. Germana ita intelligitur, ut germanus, eadem genitrice manans. 12. Soror autem, ut frater; nam soror est ex eodem semine dicta, quod sola cum fratribus in sorte agnationis habeatur. 13. Fratres patrueles dicti, eo quod patres eorum ex sorore, et fratre, aut ex duabus sororibus sunt nati, quasi consororini 15. Fratrueles autem materterae filii sunt. Subririente patre pupillum prior patruus suscipit, et quasi filium lege soror patris quasi alia mater. Matertera est soror matris, quasi mater altera. Socer est, qui filiam dedit. Gener est, qui filiam duxit. Gener autem
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe getuli. cognominati sunt ende ⁊ oppimo est ap̾
greços ab antiqua cognominacione. mauros ꝯsanguim¬
tate sͥ ꝓpinquos. uocare. Affrita at ĩ micio hũerunt libies
ex uariis gentib amisso duce passim sͥ sedes q̃rebant Et x
eo numero medi & ꝑse & armenii nauib ĩ affricam tnͣs¬
uecti ꝓxima mari loca occupauere s ꝑle duz materiam
ꝯmercium ꝓhiberet ꝑ patentes campos & diuersas dolli¬
tudines uagabantur ab ambulatorib uagabunds se

Expanded text:
nomine Getuli cognominati sunt. Unde et opinio est apud nomine Getuli cognominati sunt. Unde et opinio est apud Gothos ab antiqua cognatione Mauros consanguinitate propinquos sibi vocare. Africam autem initio habuere Libyes, ex variis gentibus, amisso duce, passim sibi sedes quaerebant, ex eo numero Medi et Persae et Armenii navibus in Africam transvecti proxima mari loca occupavere. Sed Persae, dum materiam commercium prohiberet, per patentes agros et diversas solitudines vagabantur, et a pabulationibus vagabu
Abbreviated transcription (Latin):
oppiduim congr egauntt ende qr ꝯuenaꝵ uebe ne lagce poatihis¬
quis enis haspanie pepulis candidiores existunt alingreca
oiq ue lons nomine an tque parcie s alarmmao q ddisse indeas
montibe siliuisq crebus ihĩtent Qꝯtanbri gens hispani e
neuecabulo uibis ⁊ hibr̃ amus cui mlidet appellati. or ah̃mi
appellata est regio celtibia Nam ex flumĩe hispanie hibero
ubi consederunt ar ex gallis. ꝙ celtici dicebantur mixto utͦq
uocabulo celtiberi nuncupati eunt Affri appellati ex unoex
posteris abrahe. qͥ uocabatur afer qͥ dicitur duxisse adn̾sus
libiam excitum R ibi bictis hostib consedisse eiusq postoͬs
ex noĩe attaui. ⁊ affritam. R affros nuncupasse Peni at̾
cartagineuses sunt a feinicib nuncupati. qͥ cum didone pro¬
ꝓfectisunt & in affrice littus uenerunt Cetuli gete diꝯ
fuisse. qͥ. ingenti agmine a locis .ss. ĩ nauib conscendentes
loca sirium ĩ libia occupauerunt qr ex getis uenerunt diuato

Expanded text:
oppidum congregavit: unde et convenarum urbs nomen accepit. Hisquis enim Hispaniae populis candidiores existunt. Hi Graecam ibique urbem nomine antiquae patriae Salaminamo condidisse, inde ad montibus silvisque crebris inhabitent. Cantabri gens Hispaniae a vocabulo urbis et Iberi amnis, cui insidunt, appellati. Horum animus appellata est regio Celtiberia. Nam ex flumine Hispaniae Ibero, ubi considerunt, et ex Gallis, qui Celtici dicebantur, mixto utroque vocabulo Celtiberi nuncupati sunt. Afri appellati ab uno ex posteris Abrahae, qui vocabatur Afer, qui dicitur duxisse adversus Libyam exercitum, et ibi victis hostibus considisse, eiusque posteros ex nomine atavi et Afros et Africam nuncupasse. Poeni autem Carthaginenses sunt a Phoenicibus nuncupati, qui cum Didone proprofecti sunt et in Africae litus venerunt. Getuli Getae dicuntur fuisse, qui ingenti agmine a locis suis navibus conscendentes, loca Syrtium in Libya occupaverunt, et quia ex Getis venerant, derivato
Abbreviated transcription (Latin):
Ueuissim eium om̃iumi gencin fuerunt Unde ie tmulti s eis¬
fabiuosa niemorantur ꝙͦ captiuos dns.ss. litarene e huuno
orraua. ous s strorinn gens originez a colehis duis loi unsi
uiunt a uccabulo amnis qͦ amari recosserant appellas. scef
omnant a domnli nio. muncupati euntt q̃ urbe roma sen¬
didetnarnstiq rat ciuitati nomen dedit don auter a satͣne
saturi a latino. latim bocuti sunt MIaz latimisotadico
reo fuit qͥ gosuo nomine latinos appellauit. qͥ postea com
nuncupati sunt Iii &e quirites dicti. qr qͥpimus dintus ẽ
romnssi q semꝑ hasta utebatur q̃ sabmi anena miere

Expanded text:
uerunt. Unde et multa fabulosa de eis memorantur, quod captivos diis suis litarent, et humanum et avarorum. Istrorum gens originem a Colchis ducit, qui missi uvium, a vocabulo amnis, quo a mari recesserunt, appellati sunt. Romani a Romuli nomine nuncupati, qui urbem Romam condidit, gentique et civitati nomen dedit. Hi ante a Saturno Saturnii, a Latino Latini vocati sunt. Nam Latinus Italiae rex fuit, qui ex suo nomine Latinos appellavit, qui postea Romani nuncupati sunt. Hi et Quirites dicti, quia Quirinus dictus est Romulus: quia semper hasta utebatur, quae Sabinorum
Abbreviated transcription (Latin):
clara eut oo⁊ uox. ut qͣuis longe positoꝵ aures ad impleãt
Uantor at uocatur. qr uocez modulatur i cantu dil duo gnã
ditunt᷑ ⁊ acto iusita. sicut ea docti homines decẽ potuest
cantor autaz ditit᷑ qr consonat. qͥ ãt non ꝯsonat nera
continit u concentor eut A colitig̾ce latine ccoferan

Expanded text:
clara eorum est vox, ut quamvis longe positorum aures adimpleant. Cantor autem vocatus, quod voce modulatur in cantu. Hujus duo genera dicuntur in arte musica sicut ea docti homines Latine dicere ncentor autem dicitur qui consonat: qui autem non consonat, non concinit, nec concentor erit. Acolyt
Abbreviated transcription (Latin):
celi. q uiis discrimĩa uocu. Uillosus est qr terta cmo¬
bestita est agitata uentis pars eiꝰ inferior feda ẽ ꝓpter ar¬
bores a feras. ⁊ pecudes Cap̾nas ungulas b. bt solliditatẽ
tecte ũudat. qm̃ uolunt ueru & tociꝰ caturedeu Uñde pan¬
uolunt esse. Fuit autez isis regina egipeiorr ynachi regis filia
q̃ de g̃cia bemens egipcios lrãs docuit. q terras slere ĩftituit
ꝓpterqd̃ s tͣram eiꝰ noͨͤ appellauerunt. Werapis om̃iu maxiꝰ
egipcioꝵ est deus. ipse ẽ apis. rex argiuoꝵ qͥ nauib tnsuect
demde una lrã ꝯmintata Serapis dictus est. apis fuit apud
epcios. tanzus Serapi consecratus. & ita ab eo cogͦininatus quaẽ
emipci ad nistar niñ colebant. eo ꝙ de futuris daret q̃das magͥ¬
festa signa. depparebat aito ĩ mensis. que conrtu antiftitee
pseqbantiur. S xepente ueluit limphariti. p̃cinebant h capa

Expanded text:
et septem discrimina vocum. Villosus est, quia tellus convestita est et agitatur ventis, pars eius inferior feda est, propter arbores et feras et pecudes. Caprinas ungulas habet, ut soliditatem terre ostendat, quem volunt rerum et totius nature deum; unde volunt esse: fuit autem Isis regina Aegyptiorum, Inachi regis filia, quae de Graecia veniens Aegyptios litteras docuit, et terras colere instituit, propter quod et terram ejus nomine appellaverunt. Serapis omnium maximus Aegyptiorum deus, ipse est Apis rex Argivorum, qui navibus transvectus deinde una littera commutata, Serapis dictus est. Apis fuit apud Aegyptios taurus Serapi consecratus, et ab eo ita cognominatus, quem Aegyptus instar numinis colebat, eo quod de futuris daret quaedam manifesta signa. Apparebat enim in Memphis, quem centum antistites prosequebantur, et repente