comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
genera abbũ ⁊ nigr̃. acone dte¬
portꝰ ẽ bitime qui ꝓ uentu maloꝵ.
gͣminũ usq ado celeb̾s ẽ ut no¬
xias hecbas aconitas illũc noĩe¬
mus. Nã taxica uenena ex eo dic¬
da qd̾ exarborib daxeis expͥmũ¬
tur. maxime ap̃ cantabͥam. eu¬
cuit uisũ. Cuiꝰ uistanda ẽ. ut
duris carnib suꝑadiecta citiꝰ
coqͥ cõpellat. Nascitur in młtis
locis. s płima in mauritania.
Laser heoba nascit᷑ in monte os¬
cobagi uͥ ⁊ ganges flucuꝰ oruitur.
ciuꝰ sucꝰ dictua pͥmũ lasir. qm̃ ma¬
nat in mod̾ lactis deindeusu dii¬
uante laser diriuatũ ẽ hoc t̃a qͥ¬
bdam opiũ cirenaicũ appellãt᷑.¬
qm̃ ⁊ ap̃ cirenas nascr̃. aloen ħba
amarissimi suci. Panaces hba fla¬
uis ⁊amarissimꝰ. Galbañ dictꝰ
monscrete ex qͦ dictannũ ħba
ua uuln̾ata saitꝰ ꝑagͣt dictanie¬
os. Tante eñi potentie ẽ. ut fꝰ¬
rũ acorpore expellat. sagittas
excutiat. Unde ⁊ eiꝰ pabulo fere
ꝑcusse sagitas a corꝑe inh̾en¬

Expanded text:
genera: album et nigrum. Acone portus est Bithyniae qui proventu malorum graminum usque adeo celebris est ut noxias herbas aconita illinc nominemus. Nam toxica venena eo dicta quod ex arboribus taxeis exprimitur, maxime apud Cantabriam. Euacuat visum. Cuius vis tanta est ut duris carnibus superadiecta citius coqui conpellat. Nascitur in multis locis, sed plurima in Mauretania. Laser herba nascitur in monte Oscobagi, ubi et Ganges fluvius oritur; cuius sucus dictus primum lacsir, quoniam manat in modum lactis, deinde usu derivante laser nominatum est. Hoc et a quibusdam opium Cyrenaicum appellatm et apud Cyrenas nascitur. Aloe herba amarissimi sucus. Panaces herba fravis et amarissimus. Galbanum. Dicta mons Cretae, ex quo dictamnum herba a vulnerata saltus peragrat Dictaeos. Tantae enim potentiae est ut ferrum a corpore expellat, sagittas excutiat; unde et eius pabulo ferae percussae sagittas a corpore inhaeren
Abbreviated transcription (Latin):
is similis rute. s albidiorib sẽ¬
perq manẽtib. Arbor autẽ bal¬
samũ lignũ eiꝰ xilo balsam̃ sucus¬
dr̃. fructus siue sem̃ carpo bãlsa¬
mũ. sucus opobalsam̃ ꝙ id̾o cũ
ad iectione significat᷑. cͥo ꝙ ꝑcus¬
sus ferreis unguł cortex ligni
ꝑ cau̾mnas eximii odoris guitã
ixto cipͥno oleo uł melle. S sin¬
cerus ꝓbatur a melle. Si uͦ lacte
ooagulau̾it ab oleo si instillatꝰ
aq̃ aut ad mixtus facile fu̾it
resolutꝰ. p̾t̾ea ⁊ silanee uestes
ex ipso pollute ñ maculant᷑.
ãdult̾atus qͥdẽ. neq cum lacte
ooagulat. ⁊ut oleum inaqͣ suꝑrta¬
dat. ⁊ uestem maculat. balsama
autẽ si pura fu̾int tartã uimi
hñt. ut si sol excandau̾it susti¬
ueri in manu nõ possint. de ler¬

Expanded text:
is similis rutae, sed albidioribus semis similis rutae, sed albidioribus semperque manentibus. Arbor autem balsamum, lignum eius xylobalsamum dicitur, fructus sive semen carpobalsamum, sucus opobalsamum. Quod ideo cum adiectione significatur, eo quod percussus ferreis ungulis cortex ligni per cavernas eximii odoris guttam ixto cyprino oleo vel melle; sed sincerus probatur a melle, si cum lacte coagulaverit; ab oleo, si instillatus aquae aut admixtus facile fuerit resolutus; praeterea et si laneae vestes ex ipso pollutae non maculantur. Adulteratus quidem neque cum lacte coagulat, et ut oleum in aqua supernatat, et vestem maculat. Balsama autem si pura fuerint, tantam vim habent, ut si sol excanduerit, sustineri in manu non possint.
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ cũ frangitur uisibile spi¬
ram̃tũ emitite. ad ymaginẽ
nebule seu pulu̾is. ammorrĩ
uocatũ. qd ueluti odorem cin¬
namonu referat. nasciͣt᷑ in si¬
ria ⁊̃ armenia frutex botruosũ.
ser̃ reddẽs s cõnexũ. flore albo
ueluti uole. foliis sunilib bͥo¬
me odore etiam bono sĩaos
suauificat. cassia nascit᷑ in ara¬
bia liga robusti cordicis ⁊ pur¬
pureis foliis. utpiꝑis. Est
autẽ uirtutis cĩnamomii siłis.
S poteritia inferior. unde ⁊ ꝓ
cĩnamomi uice duplex eius
pondꝰ in medicam̃tis admisce¬
tur. Calamꝰ aramadicꝰ a simi¬
litudine oalam usuał uocat᷑.
Gignit᷑ in udia. mt̃tis nodis
geniculat᷑ fuluus fraglans
sp̃o suauitade qui cũ frangi¬
tur in multas fit ꝑtes scissa
similans gustu cassiã cũ leui
accimonia remodenti. balsami
arbor in iudea itͣ t̾minos tm̃
uigĩti iugerũ erat. postea qmͣ
eandẽ regionẽ romani potiti
sũt. etiam lacissimis collib ꝓ¬
pagata est. scipe simił uitis foli¬

Expanded text:
 cum frangitur, visibile spiramentum emittit ad imaginem nebulae seu pulveris. Amomum vocatum quod veluti odorem cinnamomi referat. Nascitur in Syria et Armenia, frutex botruosum semen reddens sibi conexum, flore albo veluti violae, foliis similibus brioniae, odore etiam bono; somnos suavificat. Casia nascitur in Arabia, virga robusti corticis, et purpureis foliis ut piperis. Est autem virtutis cinnamomi similis, sed potentia inferior; unde et pro cinnamomi vice duplex eius pondus in medicamentis admiscitur. Calamus aromaticus a similitudine calami usualis vocatus. Gignitur in India multis nodis geniculatus, fulvus, fragrans spiritus suavitate. Qui cum frangitur, in multas fit partes scissilis, simulans gustu casiam cum levi acrimonia remordenti. Balsami arbor in Iudaea intra terminos tantum viginti iugerum erat. Posteaquam eandem regionem Romani potiti sunt, etiam latissimis collibus propagata est, stirpe similis vitis, foli
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. alii dñt fungos uecatos qd̾
sint ex eoꝵ gen̾e qͥdam int̾emp¬
torui inde ⁊ defũcti. tuberã tumor
uolii appesiati qͥd̃ uolubiles t̃ ro¬
tundi. Aspargus ꝙ spinosa ⁊ aspe¬

Expanded text:
tum. Alii dicunt fungos vocatos, quod sint ex eorum genere quidam interemptorii, unde et defuncti. 19. Tubera tumor Bulbi appellati, quod sint volubiles, et rotundi. Asparagus, quod sit sp
Abbreviated transcription (Latin):
persius dicit. Sorbitio tollit quẽ
dira cicute. Nec dũ homĩb uene¬
nũ sit. Capellas dãi łam̃ efficit
ꝑ singłas anriationes. flomos
qm̃ latini herbã luc̾narẽ uocant.
ab eo ꝙ ad licinia faciat. Eadẽ ⁊

Expanded text:
Persius: Dicere, sorbitio tollit quem Persius: Dicere, sorbitio tollit quem dira cicutae. Haec dum hominibus venenum sit, capellas efficit per singulas adnationes. 73. Phlomos, quam Latini herbam lucernalem vocant, ab eo quod ad lychnia proficiat.
Abbreviated transcription (Latin):
uidea. Daucos foliis feniculi liłi¬
b tirso ĩpalnus. Citaoratra uocata
ꝙ uentrẽ cito depͣgat. qmͣ uulgo oor¬
capte citocotĩa uocant. lappa dicta
ꝙ habeat caulẽ ingentẽ ꝑ t̾ram
disposctam. ħ herba ag̾cis filan¬
reat ꝓpt̾ asꝑatatẽ su stascit iuxͣ
muros. Capillũ uen̾is uorltũ.
liue ꝙ elapsos post alopitiã caplllõ
recreat. uł ꝙ capilloꝵ fluores co¬
herrcet. uł ꝙ sit uirguł nigris.
lenib cũ splendore qrͣ capilr sla¬
scitͣ in aqͥsis locis. Rubra dicta xx
radix eiꝰ sit rubra. uñ ⁊ colorare la¬
nas ꝑhibet᷑. Ancusa cuiꝰ uadix con¬
tͥta dĩgitos inficit. Est eñi colore
sangͥneo. unde etiã pictorib ad pur¬
pirtam efficiendã usus ẽ. Came¬
leon q̃ latine nascarago uocat᷑. eo¬
ꝙ uiscũ gigrit gignat in qͦͣ herẽt
aues q̃ ꝓpͥa uoluntate descendũt
adescã. Cicuta ꝓpt̾ qd̾ in tirso ge
est. hec potui data int̾ficit. hanc in
carcere sarates bibit ⁊ expirauit.

Expanded text:
. Daucus foliis feniculi similis, thyrso bipalmis. Citocatia dicta, quod ventrem cito depurget, quam vulgus corrupte citocotiam vocat. 66. Lappa dicta, quod habeat caulem ingentem per terram disposita. Haec herba a Grareat ob asperitatem sui. Nascitur iuxta muros. Capillum Veneris vocatum sive quod elapsos post alopeciam capillos recreat, vel quod capillorum fluores coercet, vel quod sit virgulis nigris lenibus cum splendore quasi capilli. Nascitur in aquosis locis. Rubia dicta quod radix eius sit rubra, unde et colorare lanas perhibetur. Anchusa, cuius radix contrita digitos inficit: est enim colore sanguineo, unde etiam pictoribus ad purpuram efficiendam usui est. Chamaeleon, quae Latine viscum gignat, in quo haerent aves, quae propria voluntate descendunt ad escam. 71. Cicuta propter quod in thyrso genculta est. Haec potui data interficit. Hanc in carcere Socrates bibit, et expiravit.
Abbreviated transcription (Latin):
Disoet m̃tri lana colores. Alga
q nascunt᷑. ex qͥb uulua .i. algã
mollis ⁊qdã mͦ funngꝰ dicda ab uli
acuta ⁊ durissima sparto simił. de
S partꝰ frutex uirgo sus sine foli¬
is ab asꝑitate uocatꝰ. uolum̃ enĩ
funiũ qui exro fiũt asꝑa sũt. Sͣ¬
ñ a situpotiꝰ dictũ. ꝙ płimus
uocau̾nt. lic omĩs herba gͣmẽ
omĩs ligni cutis ⁊ sp̃es ab eo
qd sit firmissura. filix a singła¬
ritade folii dicta. deniq ex inia
uirgula altitudine cubitali u¬
na scisia folia gignit. res impli¬
cata uelut penna. auẽnia. loliũ
zizania qmͣ poede sẽꝑ infelix lo¬

Expanded text:
Discet mentiri lana colores. Alga que nascuntur. Ex quibus ulva, id est alga mollis et quodammodo fungus, dicta ab uligacuta et durissima, sparto similis. DSpartus frutex virgosus sine foliis, ab asperitate vocatus. Volumina enim funium, quae ex eo fiunt, aspera sunt. Gramen a situ potius dictum, quod plurimis vocaverunt. Licet omnis herba gramen omnis ligni cutis et species, ab eo quod sit firmissima. Filix a singularitate folii dicta. Denique ex una virgula altitudine cubitali una scissa folia gignitur, res inplicata velut pinna. Avena. Lolium. Zizania, quam poetae semper infelix lo
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ ibi aliquid oriatur. Nã
cũ allia terra semel in anno ali¬
qͥd creet. ortus nũqm sine fructu
est. holus ab alendo dictũ. eo ꝙ
pm̃ homines ołib ałetur . ande¬
qm fruges ⁊ carnes ed̾ent. Tant̃

Expanded text:
per ibi aliquid oriatur. Nam cum alia terra semel in anno aliquid creet, hortus numquam sine fructu est. Olus ab alendo dictum, eo quod primum homines oleribus alerentur, antequam fruges et carnes ederent. Tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Ablinitiũ g̾cũ nomĩ est. cuiꝰ pro¬
babilius ẽ ꝙ ĩponti regione nasci¬
tur. unde ⁊ absintiũ ponticũ no¬
frusta carnuis asꝑsa in cacabo co¬
agulet. polipodior herba cuiꝰ
radix hirta atq enita ut ẽ po¬
lipp᷑ ex qͦ diriuatũ ut polipodiõ
dic̾etur. nascitͣ in teneris petra¬
rũ t̾ris siue quercis uicinis. po¬
lios ag̾cis a latinis omimorbia
ꝙ młtis morbis subueniat. nascit᷑
in mõtib ⁊ duris locis. Scamoĩa
qmͣ latini acͥdiũ uocant. ħba su¬
ci plena q̃ collogit᷑ sub cauata ra¬
dice. deniq t̾ram rotundã cauita¬
te fodiũt. tũcsuppoĩtis aut code¬
is aut mucis toliis excipit᷑ sucꝰ
atq siccatꝰ auftur. uenit autẽ se¬

Expanded text:
Absinthium Graecum nomen. Cuius probabilius est quod in Ponti regione nascitur; unde et absinthium Ponticum nofrusta carnis adsparsa in caccabo coagulet. Polypodion herba cuius radix hirta atque crinita, ut est polypus; ex quo derivatum est ut polypodion diceretur. Nascitur in teneris petrarum terris, sive quercis vicinis. Polios a Graecis; a Latinis omnimorbia, quod multis morbis subveniat. Nascitur in montibus et duris locis. Scammonia, quam Latini acridium vocant, herba suci plena, quod colligitur sub cavata radice: denique terram rotunda cavitate fodiunt, tum suppositis aut cochleis aut nucis foliis excipitur sucus atque siccatus aufertur. Venit autem s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ mali matiani odorẽ habeat sit¬
q breuis t̾req uicina. Camidiis
ag̾cis appellara ꝙ sit breuis ⁊ per
t̾ram strata ⁊̃ minuda foliis par¬
uissimis. peon qͥdã medicꝰ fuit. a
s peonia ħ̾ba ꝑhibet᷑ inuenta. ut
omerꝰ dicit. hanc qͥdã glesidẽ uocãt
ꝙ dulcis saporis sit. uł pentorobi¬
losam adigitoꝵ siłitudine. slascit᷑
in silius. boglossos ag̾cis dicta.
eo qd̾ folia asꝑima ad mod̾ lĩgue
bonis hab̾at. q̃ mirũ ĩmod̾ ob sa¬
piẽtia nutendã uino ĩ fundenda
sumit᷑. Arnozlossus .i. agni lin¬
gua q̃ a romanis plantago dicit᷑
ex planta eiꝰ cito adhereat t̾re
ħanc młti ꝓ ołe uescũt᷑. herpil¬
lus q̃ ap̃ nos serpillꝰ uocat᷑. ꝓ eo
ꝙ radices eius longe sexpant.

Expanded text:
beat sitque brevis terraeque vicina. Chamaedrys a Graecis appellata quod sit brevis et per terram strata et minuta foliis parvissimis. Paeon quidam medicus fuit, a quo Paeonia herba perhibetur inventa, ut Homerus dicit. Hanc quidam glycysiden vocant, quod dulcis saporis sit, vel pentorobilosam a digitorum similitudine. Nascitur in silvis. 49. Buglossos a Graecis dicta, eo quod folia asperrima ad modum 357 linguae bovis habeat. Quae mirum in modum ob sapientiam nutriendam vino infunsumitur. Arnoglossos, id est agni lingua, quae a Romanis plantago dicitur, quod planta eius cito adhaereat terrae. Hanc multi pro olere vescuntur. Herpyllos, quae apud nos serpillus vocatur, pro eo quod radices ipsius longe serpant.
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ rotundã habeat. Alt̾a aristo¬
latia. longa. qr radicẽ longã ha¬
beat cũ ramis ⁊ foliis longiori¬
sit radioe robore digitali ⁊ longa.
scat. unde ⁊ eam latini senecionẽ
uocant. Nasciͣ ꝑ mac̾tas. plillios
dicta ꝙ sem̃ simile pulicis habe¬
at. unde ⁊ eã latĩni ħbã pulica¬
rẽ uocant. Gerabotane iõ a g̾cis
ħ nom̃ accepit ꝙ remediis ac li¬
gaim̃tis hoĩm ⁊ pͣificatoib sacͥ¬
dotũ. a gentilib apta ꝓbaret᷑
unde ⁊ eã pontifices sagmẽ ap¬
pellabãt qͣi sancim̃. hec ⁊ u̾bena
qr pura. paluirꝰ herba alꝑri¬
ma ⁊ spinosa. scrutios ꝙͣ qͣdam¬
herbã lanariã uocant. eõ ꝙ ple¬
uq lanã ex ea lauent. Nascit᷑¬
Splenos dicta ꝙ splenẽ aufe¬
rat. Cimicia pp̃ similitudinẽ ci¬
micis dicta. unde ⁊ eã g̾ci cori¬
onẽ uocauerũt. sascitur ĩlo¬
cis asꝑis atq cultis. Marrubi

Expanded text:
cem habeat; altera aristolochia longa, quia radicem longam habet cum ramis et foliis longiorisit radice robore digitali et longa.scat: unde et eam Latini senicionem vocant. Nascitur per macerias. Psyllios dicta quod semen simile pulicis habeat: unde et eam Latini herbam pulicarem vocant. Hierobotane ideo a Graecis hoc nomen accepit quod remediis ac ligamentis hominum et purificationibus sacerdotum a gentibus apta probaretur. Unde et eam pontifices sagmen appellabant, quasi sancimen; haec et verbena, quia pura. Paliurus, herba asperrima et spinosa. Struthios, qherbam lanariam vocant, eo quod plerique lanam ex ea lavent. NascitSplenos dicta quod splenem auferat. Cimicia, propter similitudinem cimicis dicta: unde et eam Graecio κόριον vocaverunt. Nascitur in locis asperis atque cultis. Marrubi
Abbreviated transcription (Latin):
ritilande colore rubeat. liliũ lac¬
tei coloris ħba. uñ ⁊ nũcupata qiͣ
lacliũ cꝰ dũ candor sit ĩ foliis au
n tñ sp̃es intꝰ effulget. Uiola pp̃
uim odoris nom̃ accepit. huiꝰ ge¬
n̾a sũt tͥa. puipureũ albũ.
melinũ. acantꝰ herba egiptia
semptia sẽper frondens spinis
rib adhereat. de qua uirgiliꝰ.
lauros. Alii hederã aiũt uo¬
catã qd̃ hedis scip̃ lactis ha¬
bundatiã ĩ escã a uetib p̾be¬
bat᷑. hed̾e fugide t̾re indices
sũt scd̃m phisicos. slam anti¬
formacon ebrietatis ẽ. siqͥs po¬
tus hedeba coronetͣ . Elleboꝵ¬

Expanded text:
rutilanti colore rubeat. Lilia lacrutilanti colore rubeat. Lilia lactei floris herba, unde et nuncupatur, quasi liclia; cuius dum candor sit in foliis, auri tamen species intus effulgit. Viola propter vim odoris nomen accepit. Huius genera sunt tria: purpureum, album, melinum. Acanthus herba Aegyptia semper frondens, spinis ando adhaereat. De qua Vergilius lauros. Alii hederam aiunt vocatam quod haedis supra lactis abundantiam in escam a veteribus praebebatur. Hederae frigidae tersunt secundum physicos, nam antipharmacon ebrietatis est, si quis potus hedera coronetur. He
Abbreviated transcription (Latin):
tine dr̃ flos trnũ. Nam flos g̾ce
timus uocat᷑. Est autẽ flos dim¬
bre sinił. Sansucꝰ quẽ latini
amaracũ uocand. Cuĩ noĩs u¬
lũ. uirgilĩ etiã ad uen̾em refe
illũ florib aspirans ãplecti¬
tur unibra. apta ẽ autẽ ħ her¬
ba ungentis. Unde ⁊ nonĩ traxit
amaracꝰ a pu̾o cuiꝰdã regis qͥ ca¬
su lapsus dũ ferret inigenta nio¬
uũ ⁊ gratissi ñ ex confusione odo¬
rẽ creauit. Iacinctꝰ herba ẽ ha¬
bens florẽ purpureũ. trax̃ aut̃
nomĩ a pueto qͦdã nobili in salti¬
b intpurpurcos flores reꝑtꝰ ĩ
derfectus. dedidq nom̃ herbe pu¬
erlis fun̾is casus. Est aũ ra¬
dice ⁊ flore. sim ił uole. pueros ã
pub̾datẽ retirẽs. sarcisus herba
tabulose ĩpositũ nom̃ ht̃ a qͦdã
puero cuiꝰ m̃bra ĩ hũc florẽ tͥran¬
siert̃. qͥ ⁊ nom̃ rarcissi ĩ applłati¬
one custodit. ⁊ de cuiꝰ pulcritudi¬
nis incandore redin folioꝵ.
Rosa a sp̃e floris nũcupata ꝙ

Expanded text:
tine dicitur flos thymi; nam flos Graece θύμον vocatur: est autem flos thymbrae similis. Sampsuchus, quem Latini amaracum vocant. Cuius nominis usum Vergilius etiam ad Venerem referillum floribus aspirans amplectitur umbra. Apta est autem haeba unguentis: unde et nomen traxit amaracus a puero cuiusdam regis, qui casu lapsus, dum ferret unguenta, novum et gratissimum ex confusione odorem creavit. Hyacinthus herba est habens florem purpureum. Traxit autem nomen a puero quodam nobili qui in saltibus inter purpureos flores repertus est interfectus; deditque nomen herbae puerilis funeris casus. Est autem radice et flore bulbi similis, pueros a pubertate retinens. Narcissus herba fabulose inpositum nomen habet a quodam puero cuius membra in hunc florem transierunt, qui et nomen Narcissi in appellatione custodit et decus pulchritudinis in candore retinet foliorum. Rosa ab specie floris nuncupata, quod
Abbreviated transcription (Latin):
noĩatũ. Reu aũ dictũ ꝙ sit radix
quasi radix barbaya. quasi radix
pontica. Iosmos ag̾cis dicta. a lati¬
tus herba calicularis ꝙ caliculieĩ
in figurã cantaroꝵ nascant᷑. ut
est mali punici quoꝵ ora serra¬
ta sũt habentes intruisecꝰ semĩa
paupiosimilia. hec Herba in sana
uocatur. qrusus eius ꝑicłosus ẽ.
demq si bibat᷑. uł edatur insaniã fac̃
uł sõni ymaginẽ turbidã. hanc uul¬
gus milimendrũ. dicit ꝓpt̾ ꝙ alie¬
nationẽ m̃tis indircit. Saxifri ga
uocata ꝙ semen eiꝰ petͣs inuesica
frangat atq mminiat. Gentiana
nomen sũpsit. ut inedici memorãt
ab inuentore uadicib aristologi¬
ce słib. Na scitur sub alpib at¬
ꝙ galatia. asia. Stureia calida. ⁊

Expanded text:
nominatum. Reu autem dictum quod sit radix, quasi radix barbara, quasi radix Pontica. Hyoscyamos a Graecis dicta, a Latinis herba calicularis, quod caliculi eius in figuram cantarorum nascantur, ut est mali Punici, quorum ora serrata sunt, habentes intrinsecus semina papaveris similia. Haec herba et insana vocatur, quia usus eius periculosus est: denique si bibatur vel edatur, insaniam facit vel somni imaginem turbidam. Hanc vulgus milimindrum dicit, propter quod alienationem mentis inducit. Saxifraga vocata quod semen eius petras in vesica frangat atque conminuat. Gentiana nomen sumpsit, ut medici memorant, ab inventore, radicibus aristolochiae similibus. Nascitur sub Alpibus atque Galatia Asiae. Satureia calida et
Abbreviated transcription (Latin):
qr dũ sit sapore napo siłis. ñ in
radice. s in troso consoendit. ut
caulis. Sinapis appellat᷑ ꝙ soli¬
is sit simit napia. Bafanũ gͥ¬
ci nos uadicẽ uocamꝰ. eo qd̃ totꝰ deor¬
lum nititur. dũ reliqua olera in sũ¬
ma mag̃ ꝓsiliãt. Quiꝰ semine mac̾a¬
to quisquio suas manꝰ infecit Epẽ¬
tes impume tractabit. Si qͥdẽ ex ip¬
suis radice etiã ẽbur albescit: mͥ
cibuͦ q uenenis resistit. Sam cont᷑
uena radices. nuces. luqiini. earũ
acceptũ ueneñ. Unde ⁊̃ aput uet̾es
ante alias epulas hec solebant
bundantia lactis exub̾et. seu qͥa
lacte nutentes feminas impłet
hec ⁊ inuitis uen̾is usũ coheroet
Lactuca ag̾stis ꝙ̃ sarraliã noĩamꝰ
eo ꝙ dorsit᷑ eiꝰ in mod̾ serre ẽ. Itribꝰ

Expanded text:
quia dum sit sapore napo similis, non in quia dum sit sapore napo similis, non in radice, sed in thyrso conscendit, ut caulis. Sinapis appellatur, quod foliis sit similis napis. Raphanum Gr, nos radicem vocamus eo quod totus deorsum nititur, dum reliqua olera in summa magis prosiliant: cuius semine macerato quisquis suas manus infecerit, serpentes inpune tractabit. Siquidem ex ipsius radice etiam ebur albescat. In cibo quoque venenis obsistit. Nam contra venena radices, nuces, lupini, citrum, acceptum venenum. Unde et apud veteres ante alias epulas haec solebant abundantia lactis exuberet, seu quia lacte nutrientes feminas inplet. Haec et in viris Veneris usum coercet. Lactuca agrestis est quam serraliam nominamus, quod dorsum eius in modum serrae est. Intubus
Abbreviated transcription (Latin):
conscendat. ex quo diriuatũ est.
ut sp̃alit̾ qͦdam genꝰ olerũ cauliᷤ
dic̃etur. qr tirsus ip̃ius amplius
cet̾is ołib coalescit idest c̾scit. ẽ
autẽ geñale nom̃. omĩs enĩ fru
qua iugẽs uirtꝰ naturat ẽ. Mal¬
ira ex ꝑde g̾co uocabło appellat᷑¬
aluũ. soluendiq naturã hab
cuiꝰ suco siqͥs se oleo mixco per¬
mixerit. ab apib negat᷑ feiin.
folta eiꝰ ex oleo trita ⁊ imposita
scorpionib cͥdunt᷑ aufr̾e torporẽ.
pastinaca uocata ꝙ eiꝰ uadix pre¬
cipius pastus sit hoĩs. Est enĩ
odoratu iocunda cibo delecbabilis
Rapa dicta a rapiendo idest cõp¬
hendendo. Est autẽ radice ãplior
napo sapore dulcior ⁊ folio tenui.
Napꝰ a similitudine rape uocatꝰ.
nisi ꝙ foliis latior ⁊ radicis eiꝰ gu¬
stus subacrior ẽ. Nominis aũ
affinitus ẽ in utͥsq inde pene
munis. qr utͥusq sem̃ in alteꝵ
uicisim mutat. Nam rapa in
pus transit inrapã. Napocaulis
ex duob ołib cõpositũ nom̃ ht̃.

Expanded text:
rivatum est ut specialiter quoddam genus olerum caulis diceretur, quia thyrsus ipsius amplius ceteris oleribus coalescit, id est crescit. Est autem generale nomen; omnis enim frutqua vegens virtus naturalis est. Malva ex parte Graeco vocabulo appellatalvum solvendique naturam habeat. Cujus succo si quis se oleo misto perunxerit, ab apibus negatur feriri. Folia ejus ex oleo trita et imposita scorpionibus, creduntur afferre torporem 6. Pastinaca vocata, quod radix ejus praecipuus pastus sit hominis. Est enim odoratu jucunda, cibo delectabilis. 7. Rapa dicta a rapiendo, id est, comprehendendo. Est autem radice amplior napo, sapore dulcior, et folio tenui. 8. Napus a similitudine rapae vocatus, nisi quod foliis latior, et radicis gustu subacrior est. Nominis autem adfinitas in utrisque inde pene communis, quia utrumque semen in alterum vicissim mutatur. Nam rapa in pus transit in rapam. Napocaulis ex duobus oleribus conpositum nomen habet,
Abbreviated transcription (Latin):
ti atq in formato redimine in
semẽ continet᷑ uiraꝵ simile
radicib płib adqs tenuissi¬
mis ⁊̃ bene redolentib. ⁊ ẽ iur¬
te sumilis nardo. fu. nascture
in ponto foliis o leastro siłib.¬
habeat uirtutẽ feruentẽ. Ra¬
dix est uinci tͥangłi foliis por¬
ri sinulib uadicib nigris si¬
ue contigius ĩsimilitudinẽo¬
liuaꝵ odorissimis atq ader¬
rimis. Nascit᷑ in paludib at¬
q uacuis locis. Traditur etiã
in india nascit. ⁊ appellat᷑ ling̾
coꝵ zingiber. Iris illirica a si¬
militudine iris oelestis nomẽ
accepit. uñ ⁊ latinis arocum̃ dr̃
qd̃ Flos eius coloris uarietate
eũdẽ arcũ celestẽ imidet᷑. Illiri¬
ca autẽ dr̃. qr ĩ illiria plurinra
⁊ uiolentissima ẽ sp̃es eiꝰ foliis
gla dioli similib radice auoma¬
tica odorisboni. a qͦꝵ foliisi¬
ridts siłib radicib ac̾rimi o¬
inatioi ẽ. Meucardamo ñ sqͣ¬
nũ meliꝰ ẽ qd̾ in effrate riasci¬

Expanded text:
ti atque informato sedimine in ti atque informato sedimine in semen continetur uvarum simile, radicibus pluribus atque tenuissimis et bene redolentibus, et est virtute similis nardo. Phu nascitur in Ponto, foliis oleastro similihabeat virtutem ferventem. Radix est iunci trianguli, foliis porri similibus, radicibus nigris sive contiguis in similitudinem olivarum, odorissimis atque acerrimis. Nascitur in paludibus atque vacuis locis. Traditur etiam in India nascitur et appellatur lingua eorum zinziber. Iris Illyrica a similitudine Iris caelestis nomen accepit. Unde et a Latinis arcumen dicitur quod flos eius coloris varietate eundem arcum caelestem imitetur. Illyrica autem dicitur quia in Illyrico plurima et olentissima est. Species eius foliis gladioli similis, radice aromatica, odoris boni. Acorum foliis iridis similibus; radicibus acerrimi omatica est. Meu. Cardamomum. Squinum melius est quod in Euphrate nasci
Abbreviated transcription (Latin):
tis in uidia. arabia. ⁊ siria. s me¬
lius arabicũ. Est eñi albũ. ⁊ le¬
ue suciue iocundi odoris. Idicũ
colore atͦ ⁊ lene ut ferula. Siri¬
acũ uͦ pond̾e gͣue. colore buxeo
odore acro sũmũ tñ albũ. le¬
ue aridꝰ. gustu uicendens. Cͦ
cũ dictũ. ab oppido cilicie ꝙ uo¬
catur coritiũ qm qmͣ ⁊ alibi na¬
scat᷑. s ñ tantũ uł tale quale
incilicia. Uñ ⁊ a potiori ꝑde no¬
mẽ accepit. Nc̃ młte res łiomi¬
na sũpẜunt. a locis ubi płꝰ ꝓ¬
ẽ qd̾ fu̾it redẽs odoris boni. Albe¬
dine ꝑuua. porrecte longitudĩs
integrũ ⁊ neq ĩ fragm̃ta cõm¬
nitũe inspiratione bona. ⁊ cũ car
sum agnoscit. adult̾at᷑ aũ ad¬
mixto cooco magnato. augendi
q pond̾is cã spuma argẽti conttri¬
ta. adicit᷑ ⁊ ꝓdit̾ si pulueuilentũ
repperitͣ. atq decectũ ab odore
ꝓpͥo fu̾it lapsũ. Croco magnato
ex p̾ssis aromatib crocini unguẽ¬

Expanded text:
tis in India, Arabia, et Syria, sed metis in India, Arabia, et Syria, sed melius Arabicum; est enim album, et leve, suave, jucundi odoris; Indicum colore atro, et leve, ut ferula; Syriacum vero pondere grave, colore buxeo, odore acri, summum tamen album, leve, aridum, gustum incendens. 5. Crocum dictum ab oppido Ciliciae quod vocatur Coricium, quanquam et alibi nascatur, sed non tantum, vel tale, quale in Cilicia. Unde et a potiore parte nomen accepit. Nam multae res nomina sumpserunt a locis ubi plus putem, quod fuerit recens, odoris boni, albedine parva, porrectae longitudinis, integrum et neque in fragmenta comminutum, inspiratione bona, et cum carpsum agnoscitur. Adulteratur autem admixto crocomagmate: augendi quoque ponderis causa spuma argenti contrita adicitur. Ea proditur si pulverulentum reperitur atque decoctum ab odore proprio fuerit lapsum. Crocomagma expressis aromatibus crocini unguen
Abbreviated transcription (Latin):
resonant. hñtes nominũ ex¬
planationẽ. ñ tñ omniũ ħbaꝵ
ethimologiã inuenies. slã pro
um dictũ ꝙ sine ulla uadice in¬
natans in indie littorib colli¬
gatur ꝙ ligno ꝑforatũ siccãt
undi at̃q reponũt. fertur aũ
ꝑadisi esse herba guctu nardꝰ
referens Nardus herba ẽ spi¬
appellata. Quax alia indica. Alia
siriaca uocat᷑. nõ qd̃ insira na¬
scatur. s qd̾ mons ĩ qͦ inuenit᷑
alio lat̾e indiã expectat. alio si¬
riam. Est autẽ indicũ multifor¬
me. s melius srriatũ. leue ful¬
uũ. comosum. spiea paritũ.
odorissimũ ciprii simulans ꝙ
si multũ in ore dardau̾it. liri¬
guam siccat. Nlardũ celticũ
a regione gallie nom̃ traxit.
Na scit᷑ eñi sepiꝰ in ligurie ai¬
pib lirisiria frutide paruo
radicib ĩmantpło collectis li¬
gam̃ttis. flos eiꝰ tm̃ ꝓpt̾ odorẽ
bonũ tiosi eiꝰ atos rtidicule.
utiles ꝓbantur ilsib nr̃is.
Cossum uadix ẽ herbe nascen¬

Expanded text:
inum explanationem. Non tamen omnium herbarum etymologiam invenies. Nam pro um dictum quod sine ulla radice innatans in Indiae litoribus colligatur. Quod lino perforatum siccant Indi atque reponunt. Fertur autem Paradisi esse herba gustu nardum referens. Nardus herba est spiappellata; quarum alia Indica, alia Syriaca vocatur; non quod in Syria nascatur, sed quod mons, in quo invenitur, alio latere Indiam spectat, alio Syriam. Est autem Indicum multiforme, sed melius Syriacum, leve, fulvum, comosum, spica parvum, odorissimum, cyperum similans. Quod si multum in ore tardaverit, linguam siccat. Nardum Celticum a regione Galliae nomen traxit; nascitur enim saepius in Liguriae Alpibus et in Syria, frutice parvo, radicibus in manipulo collectis ligamentis. Flos eius tantum propter odorem bonus: thyrsi eius atque radiculae utiles probantur usibus nostris. Cos
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uetustissimo piꝑi humecto
argenti spumã aut plũbũ
asꝑg̾e. ut pondosũ fiat. aloa in
india. atq arabia gignitur. ar¬
bor odoris suauissimi ac sumi
deniq lignũ ip̃ius uioe thimia¬
matũ altarib adoletur. unde
⁊ nom̃ traxisse c̾ditur. Cyria¬
mor̃ dictũ. ꝙ cortex eiꝰ in mod̾
canne sit rotundꝰ ⁊ gͣcił. Gignit᷑
autẽ in indie i echiopie regioĩ¬
b frutice ureui duoꝵ tm̃ cubi¬
toꝵ colore sub rugro uł cinerco

Expanded text:
enim vetustissimo piperi humecto enim vetustissimo piperi humecto argenti spumam aut plumbum aspargere ut ponderosum fiat. Aloa in India atque Arabia gignitur, arbor odoris suavissimi ac summi. Denique lignum ipsius vice thymiamatum altaribus adoletur; unde et nomen traxisse creditur. Cinnamomum dictum quod cortex eius in modum cannae sit rotundus et gracilis. Gignitur autem in Indiae et Aethiopiae regionibus, frutice brevi, duorum tantum cubitorum, colore sub
Abbreviated transcription (Latin):
ligno uł t̾re cõmixta. amara odoris
boni. Nam exindia sordida ẽ ⁊ nigͣ
⁊ maiori gleba. adult̾atur aut̃ ad¬
mixta gũmi qui ñ ita amarificat
ta ẽ. hec granomastix dicta e. qr
inmod̾ granoxũ ẽ. meliorautẽ in
chio uisula gignit᷑ odoris boni cã¬
doris oere punice. unde ⁊ splendo¬
rem guttis pulcrificat. ad ult̾t᷑
nascit᷑ inuidia. ⁊̃ in lat̾e montis
caucasi ꝙ soli obusũ est. folia ad
iumperi similitudinẽ cuiꝰ siluas
serpentes custodiũt. s incole re¬
gionis culiꝰ cũ mature fu̾int inoen¬
dũt. ⁊̃ sic ẜpentes igne fugantur.
⁊ uide ex flãma igrũ piper effi¬
citur. slami nat̃a piꝑis alba est¬
matur̃ ẽ piper longũ uorat᷑ qd̃
incorruptum ab igne piꝑ albũ.
qd̃ uͦ cute rugosa thorrida fu̾it.
excalore ignis trahit. ⁊ calo¬
rem ⁊̃ nomẽ. piꝑ si leue ẽ uetu¬
stũ est. sigraue nouellũ. uitã¬
da est autẽ m̾ccitoꝵ fraus. Solẽt

Expanded text:
ligno, vel terrae commista, amara, odoris ligno, vel terrae commista, amara, odoris boni. Nam ex India sordida est, et nigra, et majori gleba. Adulteratur autem admisto gummi, qui non ita amarificat ta est. Haec granomastix dicta est, quia in modum granorum est. Melior autem in Chio insula gignitur, odoris boni, candoris cerae Punicae. Unde et splendorem cutis pulchrificat. Adulteratunascitur in India, et in latere montis Caucasi, quod soli obversum est, foliis ad juniperi similitudinem. Cujus silvas serpentes custodiunt, sed incolae regionis illius, cum maturae fuerint, incendunt. Et serpentes igne fugantur, et inde ex flamma nigrum piper efficitur. Nam natura piperis alba estimmaturum est, piper longum vocatur; quod incorruptum ab igne, piper album; quod vero cute rugosa et horrida fuerit, ex calore ignis trahit et colorem et nomen. Piper si leve est, vetustum est; si grave, novellum. Vitanda est autem mercatorum fraus; solent
Abbreviated transcription (Latin):
Guita eũ sponte manãs p̾ciosior est
elicita cortias iuln̾e uilior iudicat᷑
Sarm̃ta eius arrabes ignib fouent.
quoꝵ fumo satis noxio. nͥ ad odorẽ
storacis occurrant. płmq insariabi¬
les morbos conthant. Mhirra aut̃
trogodida ab insula arabie dicta
ubi melior colligit᷑. ⁊ purior. strrax
arbor arabie. similis malocidoni
cusꝰ uirgule inõcanicule ortũ sau̾¬
naturi lacͥmã fundũt. distilladõ
eiꝰ in t̾ram cadens mũda ñ ẽ. S
cũ ꝓprii corncis scrobe seruatur.
Iua autẽ que uirgis ⁊ calamis ĩhe¬
serit. mũda ẽ ⁊ asbida. de hinc
fulua fit solis causa. ⁊ipsa stirax
calamites. pinguis uesinosa odo¬
ris iocundi. humeda ⁊̃ ueluti mel¬
losũ liqͦrem emittens. Stirax aut̃
dicta ꝙ sit gutta arboris ꝓfluens
⁊ congelata. sam gͥci stiriã guitam
dicũt. Grece autẽ stiria latine sti¬
bor. cuĩ lacͥtra melior arabica. Est
eñi lucida subalbida. lenis pinguiꝰ.

Expanded text:
Gutta ejus sponte manans pretiosior est, Gutta ejus sponte manans pretiosior est, elicita corticis vulnere vilior judicatur. Sarmenta ejus Arabes ignibus fovent, quorum fumo satis noxio, nisi ad odorem storacis occurrant, plerumque insanabiles morbos contrahunt. Myrrha autem Trogloditica ab insula Arabiae dicta, ubi melior colligitur, et purior. 5. Storax arbor Arabiae, similis malo Cydonio, cujus virgulae inter Caniculae ortum cavernatim lacrymam fluunt. Distillatio ejus in terram cadens munda non est, sed cum proprii corticis scrobe servatur. Illa autem quae virgis et calamis inhaeserit, munda est, et albida; dehinc fulva fit solis causa, et ipsa storax calamites pinguis, resinosa, odoris jucundi, humecta, et veluti mellosum liquorem emittens. Storax autem dicta, quod sit gutta arboris profluens, et congelata. Nam Graeci stiriam guttam dicunt, Graece autem στύραξ Latine stobor, cujus lacryma melior Arabica. Est enim lucida, subalbida, levis, pinguis,
Abbreviated transcription (Latin):
romata sũt q̃q fraglantis o¬
doris q̃ india uł arabia mittit
siue alie regiones. sionĩ autẽ aro¬
mata traxisse uident᷑ siue ꝙ ares
ĩposita diuinis inuccritõib apta
uideant᷑. suie qd̃ sese aeri in sere¬
re ac nuusc̾e ꝓbant᷑. sam qͥd est
odor nisi aer contͣatꝰ. Thus ara¬
mosa lenissimi corticis auanus
ad aceris qͣlitatẽ amigdale mo¬
do. sucũ aromaticũ fundẽs albũ
⁊ ad masticationẽ uelut in pulue¬
rẽ resolutũ ĩ cũ frangit᷑ intus pĩ¬
gue ⁊ igni appoĩtũ facile ardesoẽs
⁊ appetiat᷑ apd̾ nos malculꝰ. eo qd̃
stonat᷑a rotund ĩmod̾ testicłoꝵ.
ueliquũ planũ ⁊ pene scabrosũ
miñ optimũ. adult̾at᷑ autẽ admix¬
ta resina siue gũmi s dinoscitur
sua ꝓpͥetate. Nam thus igni ĩposi¬
tũ. ardescit resina fumescit. gum̃
si liq̃scit caleftictũ. Thus aute a
ligunt᷑. Mirra arbor arabie altru¬
dinis qͥnes cubitoꝵ simił spine ꝙͣ¬
atqꝙ amar. unde ⁊ nom̃ accepit mirra.

Expanded text:
romata sunt quaeque fragrantis odoris, quae India, vel Arabia mittit, sive aliae regiones. Nomen autem aromata traxisse videntur, sive quod aris imposita divinis invocationibus apta videantur, seu quod sese aeri inserere ac miscere probantur. Nam quid est odor, nisi aer contactus? 2. Thus armosa, leniad aceris qualitatem, amygdalae modo succum aromaticum fundens album, et ad masticationem velut in pulvere resolutum: et cum frangitur intus, pingue, et igni appositum facile ardescit: Et appellatur apud nos masculum, eo quod sit natura rotundum in modum testiculorum. Reliquum planum et pene scabrosum, minus optimum. Adulteratur autem admixta resina sive gummi, sed dinoscitur sua proprietate. Nam tus igni inpositum ardescit, resina fumescit, gummi vero liquescit calefactum. Tus autem a liguntur. Myrra arbor Arabiae altitudinis quinque cubitorum, similis spinae atque amara, unde et nomen accepit myrrha.
Abbreviated transcription (Latin):
uertioe odorẽ aspirau̾e. Apiaco
ꝙ flores eiꝰ apes maxime appe¬
tunt. Portilaga. Ros marinũ
qmͣ batin ab effectu hexbam sa¬
lutarẽ uccant. folia fenituli si¬
milia atq asꝑa ⁊ rotatĩ t̾re ꝓstrai¬
cau̾nt. maioris u̾titis ⁊ uehemẽs
in calore. Genicłaris ħ̾ba subit¬
tutur obscorpioñ ium repellendã
Gladiolꝰ qd̾ sit foliis gladii siłi¬
b tirio cubitali florib fpureie
Ubascũ agaricũ radix uitis albe. Ca¬
qmͣ latini a colore albutiũ uocant.
Scilla ꝙ noceris sit de qcia suꝑsticio
gentiliũ dicit ꝙ si indegra ad lim̃
suspendat᷑. omia niala fugat. Cami
pedos a g̾cis dicta ꝙ t̾readhereat ⁊
odorẽ pini habat. hanc latin cucur¬
bitularẽ uorant ꝙ ex ꝑte odorẽ us¬

Expanded text:
vertice odorem spiravere. Apiago, quod flores eius apes maxime appetunt. Portulaca Rosmarinum, quam Latini ab effectu herbam salutarem vocant: folia fenuculi similia atque aspera et rotatim terrae prostracaverunt, maioris virtutis et vehemens in calore. Genicularis herba substernitur ob scorpionum vim repellendam. Gladiolus, quod sit foliis gladii similibus, thyrso cubitali, floribus purpureis. Verbascum. Agaricum, radix vitis albae. Casphodelus, quam Latini a colore albucium vocant. Scilla, quod nocens sit; de qua superstitio gentilium dicit quod, si integra ad limen suspendatur, omnia mala fugaterba, sic dicta quia terre adhereat et odorem pini habeat; hanc Latini cucurbitularem vocant, quia ex parte odorem
Abbreviated transcription (Latin):
me ptolomeus cognom̃to philadel¬
phus. om̃is litt̾ature sagacismus cũ
studio bibliotecaꝵ pisistratũ emu¬
laretur. non solum gentiũ scͥptu¬
uas. sed etiam diuinas lit̾tas in bi¬
bliotecam suã contulit. Nam septu
eleazaro pontifice petens scͥpturas
uet̾is testam̃ti in g̃cam uocem ex
transferre curauit quas in alexã¬
dria biblioteca habuit. Siquidẽ sĩ¬
guli in singulis cellulis seꝑati.
ita omĩa per sp̃m scm̃ int̾predati
sunt ut nichil in alicuiꝰ eoꝵ codi¬
ce inuentũ ess. qd̾ in oetis uel ĩ
u̾boꝵ ordine disc̃paret. fuerunt
et allii im̾pretes qui ex hebraica lin¬
gua in grecum sacra eloquia trans¬
tulerunt. sicut aquila. sunmacꝰ.
⁊theodocion. sicut etiam ⁊ uulgariᷤᷤ
illa incp̃tatio cuiꝰ auctor ñ apparet
⁊ ob hoo sine nomine intͥpͥtis qͥnta
edicio nuncupatur. p̾derea sexdam

Expanded text:
me Ptolomaeus cognomento Philadelme Ptolomaeus cognomento Philadelphus omnis litteraturae sagacissimus, cum studio bibliothecarum Pisistratum aemularetur, non solum gentium scripturas, sed etiam et divinas litteras in bibliothecam suam coEleazaro pontifice petens Scripturas Veteris Testamenti, in Graecam vocem ex transferre curavit, quas in Alexandrina bibliotheca habuit. Siquidem singuli in singulis cellulis separati ita omnia per Spiritum sanctum interpretati sunt, ut nihil in alicuius eorum codice inventum esset quod in ceteris vel in verborum ordine discreparet. Fuerunt et alii interpretes, qui ex Hebraea lingua in Graecum sacra eloquia transtulerunt, sicut Aquila, Symmachus et Theodotion, sicut etiam et vulgaris illa interpretatio, cuius auctor non apparet et ob hoc sine nomine interpretis Quinta Editio
Abbreviated transcription (Latin):
xo nomen accep̃. eo qd̾ ibi recõ¬
dantur libri. siam biblio libroꝵ the¬
ca repositio interp̾tatur. bibliotecã
uet̾is testam̃ti hesdras scͥba post in¬
censam legem a chasdeis dũ uidei re¬
g̾osi reg̾ssi fuissent in iherłm diui¬
no asflatus spũ reparauit. cuncta
legis ac ꝓpħaꝵ uolumina q̃ fu̾ant
que fuerant agentib corrupta ooꝵ¬
rexit totumq uetus testamentũ
in .xxii. libros constituit. ut tot lobͥ
essent in lege ꝙ habeã e᷑ ⁊ litte. ap̃
g̾cos autẽ bibliotecã pͥmꝰ institius¬
se pisistratus ẽditur atheniensiũ ti¬
ranus qmͣ deinceps ab atheniensib
auctã xerxers incensis athenus euex̃
in ꝑsas longo post temꝑe seleuẽ
nicanor rursus ing̾ciam retulit.
hinc studiũ regib urbibq oetis
uatum est comparandi uolumina
diu̾saꝵ gentiũ. ⁊ ꝑ intͥpretes in
g̾ram linguam u̾tendi. De hinc
magnus alexand̾ uł suocessores
eoꝵ instruendis omniũ libroꝵ bi¬
bliotecis animũ intenderũt in axi¬

Expanded text:
o nomen accepit: eo quod ibi recondantur libri. Nam biblion librorum, theca repositio interpretatur. Bibliothecam Veteris Testamenti Esdras scriba post incensam legem a Chaldaeis, dum Judaei regressi fuissent in Jerusalem, divino afflatus Spiritu reparavit, cunctaque legise fuerant a gentibus corrupta correxit, totumque Vetus Testamentum in viginti duos libros constituit, ut tot libri essent in Lege quot habebantur et litterae. Apud Graecos autem bibliothecam primus instituisse Pisistratus creditur, Atheniensium tyrannus, quam deinceps ab Atheniensibus auctam Xerxes, incensis Athenis, evexit in Persas, longoque post tempore Seleucus Nicanor rursus in Graeciam rettulit. Hinc studium regibus urbibusque ceteris natum est conparandi volumina diversarum gentium, et per interpretes in Graecam linguam vertendi. Dehinc magnus Alexander vel successores eius instruendis omnium librorum bibliothecis animum intenderunt; maxi
Abbreviated transcription (Latin):
xisse iuenies. de canone ⁊ concilior
anon autẽ g̾oe latine re synodo.¬
gula nuncupat᷑. Regula autem
dicta qd̾ recte ducit. nec̃ aliquando
alior sum trahit. alii dixerunt regu¬
głam dictam. uł qd̃ regat. uł qd̃ nor¬
mã recte uiuendi p̾beat. uł qd̾ distor¬
tũ pͣuũq quid corugat. Canones
constantini cepunt. In pcedentibrs
nanq annis ꝑsecutione feruente docẽ¬
darum plebiũ minime dabat᷑ facultas
Inde xp̃ianitas in diu̾sas hereses scis¬
ca est quia non exat licentia ep̃is cõ¬
ꝑatoris. Ip̃e enim dedit facultatẽ xͥa¬
nis lib̾e cong̾gari. Sub hoc etiam sci
patres inconcilio niceno de omni or¬
be t̾rarum conuenientes iuxta fidẽ
euuangłicã ⁊ apłicam. scd̾m post apo¬
stolos symbolũ tradid̾unt. Int̾ cet̾a au¬
tem concilia .iiiiiʳ. ẽẽ uen̾abiles sino¬
dos que totam pͥncipalit̾ fidem cõp lec

Expanded text:
xisse invenies. De canonibus conciliorum xisse invenies. De canonibus conciliorum . Canon autem Graece, Latine regula nuncupatur. Regula autem dicta quod recte ducit, nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam vel quod regat, vel quod normam recte vivendi praebeat, vel quod distortum pravumque quid corConstantini coeperunt. In praecedentibus annis, persecutione fervente, docendarum plebium minime dabatur facultas. Inde Christianitas in diversas haereses scissa est: quia non erat licentia episcoeratoris. Ipse enim dedit facultatem Christianis libere congregare. Sub hoc etiam sancti Patres in concilio Nicaeno de omni orbe terrarum convenientes, iuxta fidem evangelicam et apostolicam, secundum post Apostolos symbolum tradiderunt. Inter cetera autem concilia quattuor esse venerabiles synodos, quae totam principaliter fi
Abbreviated transcription (Latin):
lucas. t̾cius in quib . uiͦͦ. matħs. lu¬
cas. iohes. Quartus in quib tres.
maths. marcus. ioh̾es. Quintꝰ in qͥb
duo. maths. iohannes. Octauus ĩ
quib duo. lucas. marcꝰ. Nonꝰ ĩ qͥb
duo. lucas. Ioh̾es. decimus in qͥb
expositio hoc est. ꝑ singłos enim eu¬
uangelutas numerꝰ quidam capłis
affixus adiacet quib numeris sub¬
dita ẽ aeta q̃dam immo notata que ĩ¬
dicat in quoto canone positꝰ sit nume¬
rus cui subiecta est aera. U̾bi gr̃a. Si
est aera una in pͥmo canone. Si scd̾a
in sod̾o. si t̃cia in t̾cio. ⁊ sic ꝑ ordinẽ us¬
b euuangłio placu̾it scire qui reliqͦꝵ
euuãgelistaꝵ. similia dixerunt assu¬
mes ad iacentem numeꝵ capłi ut re¬
qͣes ip̃m numeꝵ eapłi in suo canone.
quẽ indicãt. ibiq inuenies quid ⁊ qͥ
dixerunt. ⁊ ita demũ in corpore. in qͥsi¬
ta loca que ex ip̃is numeris indican¬
tur. ꝑ singła euuangłia de eisdem di¬

Expanded text:
Lucas. Tertius, in quibus tres: Matthaeus, LuLucas. Tertius, in quibus tres: Matthaeus, Lucas, Iohannes. Quartus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus, Iohannes. Quintus, in quibus duo: Matthaeus, Iohannes. Octavus, in quibus duo: Lucas, Marcus. Nonus, in quibus duo: Lucas, Iohannes. Decimus, in quibus expositio haec est. Per singulos enim evangelistas numerus quidam capitulis affixus adjacet, quibus numeris subdita est aera quaedam minio notata, quae indicat in quoto canone positus sit numerus cui subjecta est aera. 5. Verbi gratia: si est aera prima, in primo canone; si secunda, in secundo; si tertia, in tertio, et sic per ordinem us Evangelio, placuerit scire qui reliquorum Evangelistarum similia dixerunt, adsumes adiacentem numerum capituli, et requires ipsum numerum in suo canone quem indicat, ibique invenies quot et qui dixerint; et ita demum in corpore inquisita loca, quae ex ipsis numeris indicantur, per singula Evangelia de eisdem di
Abbreviated transcription (Latin):
lia aucẽ libroꝵ appellata. siue ex si¬
mil itudine folioꝵ arborum siue qr
ex follib fiunt idest expellib que de
occisis pecudib detrahi solent. Cuius
ꝑtes pagine dnr̃. eo qd̃ sibi inuicẽ
compaginantur. U̾sus autẽ uulgo
uocati. quia sic scͥbebant antiqui sic̃
aratur t̾ra. A sinictra enim ad dexte¬
ram pͥmũ deducebant stilũ. deinde
conu̾tebantur ab infi̾ore. ⁊ rursum
ad dexteram u̾sus qͦs ihodie rustici ꝟcꝰ
uecant. Sceda est qd̃ ad huc emen¬
datur. ⁊ nec dũ in libris redactũ ẽ
⁊ est nomen g̾cũ sicut ⁊ thonius.
bius cesariensis secutꝰ plenius com¬
posuit qui ideo facti. ut ꝑ eos inueni¬
re et scire possimus. qui reliquoꝵ eu
uangelistaꝵ. similia aut ꝓpͥa dixerũt.
sunt autẽ num̾o decem. quoꝵ pͥmus
continet numerus. in quib .iiiiͣ. eadẽ
dixerũt. maths. marcus. lucas. ioħes.
Scd̾s in quib tres. matħs. marcus.

Expanded text:
lia autem librorum appellata, sive ex silia autem librorum appellata, sive ex similitudine foliorum arborum, seu quia ex follibus fiunt, id est, ex pellibus quae de occisis pecudibus detrahi solent, cujus partes paginae dicuntur, eo quod sibi invicem compingantur. 7. Versus autem vulgo vocati, quia sic scribebant antiqui sicut aratur terra. A sinistra enim ad dexteram primum deducebant stylum; deinde convertebantur ad inferiora et rursum ad dexteram versus, quos hodieque rustici versus vocant. 8. Scheda est, quod adhuc emendatur, et necdum in libris redactum est, et est nomen Graecum, sicut et tomus. bius Caesariensis secutus plenius composuit. Qui ideo facti sunt, ut per eos invenire et scire possimus, qui reliquorum Evangelistarum similia aut propria dixerint. Sunt autem numero decem, quorum primus continet numdixerunt: Matthaeus, Marcus, Lucas, Iohannes. Secundus, in quibus tres: Matthaeus, Marcus,
Abbreviated transcription (Latin):
de libris arboꝵ uolumina fiebant. id¬
est cõpaginabantur. Unde ⁊ scͥptores a
bibliopolas dictos. librum eĩ m̃tis.¬
g̾ci bitblũ uocant. librarii autẽ id est
⁊ antiquarii uocantur. S librarii fc̃
qui ⁊ noua scͥbunt ⁊ uet̾a. antiqua¬
rii qui tantũmodo uet̾a. Unde ⁊ nom̃
sumpser̃t. a scͥbendo autẽ scͥba nom̃
accepit. officiũ expͥmens uocabuli qͣ
litate. instrumenda scͥbe. calamꝰ ⁊ pen¬
na. ex hiis enĩ u̾ba paginis infigunt᷑.
S calamus arboris est. pennia aus.
cuius acumen in duo diuidit᷑. in toto
corpore umitate seruata. cͥdo ꝓpt̾ mist̾iũ
ut in duob apicib uetus ⁊ nouũ tes
tamentũ signaret᷑. quib expͥmitur u̾¬
bi sac̃mentũ sanguine passionis ef¬
fusũ. Dictus autẽ calamus qd̃ liqͦrẽ
ponat. Unde ⁊ ap̃nautas calare pon̾e dr̃.
penna autẽ a pendendo uocata id est uo¬
lando. Est enun ut diximus auiũ. fo¬

Expanded text:
de libris arborum volumina fiebant de libris arborum volumina fiebant est conpaginabantur. Unde et scriptores ibliopolas dictos. Librum enim Graeci βίβλον vocant. Librarii autem iidem et antiquarii vocantur: sed librarii sunt qui et nova scribunt et vetera; antiquarii, qui tantummodo vetera, unde et nomen sumpserunt. Ab scribendo autem scriba nomen accepit, officium exprimens vocabulalitate. Instrumenta scribae calamus et penna: ex his enim verba paginis infiguntur: sed calamus arboris est: penna avis, cujus cacumen in duo dividitur, in toto corpore unitate servata credo, propter mysterium, ut in duobus apicibus Vetus et Novum Testamentum signaretur, quibus exprimitur verbi sacramentum, sanguine passionis effusum. Dictus autem calamus, quod liquorem ponat; unde et apud nautas calare ponere dicitur. Penna autem a pendendo vocata, id est volando, est enim ut diximus avium.
Abbreviated transcription (Latin):
b aurũ ⁊ argentũ. liquescens pa¬
bantur breuiore forma carmina
dulo scribebantur. ⁊ ñ solum ĩcarta.
⁊ in hõmentis elefantinis textilib q
maluaꝵ foliis atq palmaꝵ. Cuiꝰ
gen̾is ꝓcinna sic meminit. hec tͥ
ratis multũ ĩugilata lucnis. car¬
mina que signis. nouimꝰ aerii s. le¬
uis in aridulo malue descͥpta libel¬
lo. pruxaica uex̃. inui̾a nauicula.
Circumcidi libͦs sciscilie pͥmũ in¬
crebruit. Nam initio punicabat᷑.
unde ⁊ catullus ait. Cui dono le¬
pidũ nouũ libellũ arido modo po¬
liber unius uolumĩs ⁊ dictꝰ
oodex ꝑ translationẽ a corticib
arborum seu uitiũ quasi caudex
qd̃ in se multituduniẽ libroꝵ quasira¬
moꝵ contineat. Uolumen lib̾ est a uol¬
uendo dictus. sicut ap̃ hebreos uolumi¬
na legis. uolumina ꝓpħaꝵ. lib̾ est in¬
t̾ior tunica cortices que legno coheret.
de quo iurgilius. Sic alta lib̾ heret in
ulino. Unde ⁊ lib̾ dr̃ in quo scͥbimus
quia ante usum carte. uel m̃branaꝵ

Expanded text:
 aurum et argentum liquescens pabantur. Breviore forma, carmina dulo scribebantur, et non solum in charta,  in omentis elephantinis, textilibusque malvarum foliis, atque palmarum. 2. Cujus generis Cinna sic meminit: Haec tibi Arataeis multum invigilata lucernis Carmina, queis ignes novimus aerios, Levis in aridulo malvae descripta libello Prusiaca vexi munera navicula. 3. Circumcidi libros Siciliae primum increbuit. Nam initio pumicabantur. Unde et ait Catullus: Cui dono lepidum novum libellum Arido modo pt; liber unius voluminis. Et dictus codex per translationem a codicibus arborum seu vitium, quasi caudex, quod ex se multitudinem librorum quasi ramorum contineat. Volumen liber est a volvendo dictus, sicut apud Hebraeos volumina Legis, volumina Prophetarum. Liber est interior tunica corticis, quae ligno cohaeret. De quo Verulmo. Unde et liber dicitur, in quo scribimus: quia ante usum chartae vel membranarum
Abbreviated transcription (Latin):
na synodus. ccc .xuiii. ep̃is. con¬
stante augusto imꝑante ꝑ acta est
in qua arriane ꝑfidie condẽpnata-¬
blasphemia qmͣ de in equalitate sc̃e
tͥnitatis idẽ arriꝰ asserebat consub¬
stantialẽ deo pat̾ dm̃ filiũ idẽ sanc¬
ta sy nodꝰ ꝑ symbolũ diffiniuit. Se¬

Expanded text:
na synodus CCCXVIII episcoporum Constantino Augusto imperante peracta est; in qua Arianae perfidiae condeblasphemia de inaequalitate sanctae Trinitatis, id est, Arius asserebat consubstantialem Deo Patri Deum Filium, eadem sancta synodus per symbolum definivit. Se