comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ducendos putauit. Quare non est paucoꝵ libellorum hoc punũ
ut ui qui scripserunt de dicendi rõne arbitrantur. Neq tusculani
atq huius ambulationis antemeridianae aut nr̃ae postmericlia¬
nae sessionis. Non enim solum acuenda nobis. neq procudẽcla
lingua est sed onerandum metandum exarandum complendũq
petus maximarum retum et plurbnaꝵ suauitate. sopia uarierate
Nostra est enim si mõ nos otatores si in cuuum disceptationibus.
si in peiculis sim deliberationib publicis adhibendi auctores eti
principes sumus: ur̃a est in ꝗͣ omnis ista prudentie doctrinaeq pos¬
sessis in qua homites quasi caducam atq uacuam abundantes oti
nobis occupatis uiolauerunt Atq etiam hoc aut uriolentes ora¬
corem ut ille ingorgia socrares cauillant᷑ aut aliquid de orato ilba¬
te paucis p̃cipunt ubellis. eosq thetorieos uisenbunt quasi non illa.

Expanded text:
ducendos putavit; qua re non est paucorum libellorum hoc munus, ducendos putavit; qua re non est paucorum libellorum hoc munus, ut ei, qui scripserunt de dicendi ratione, arbitrantur, neque Tusculani atque huius ambulationis antemeridianae aut nostrae posmeridianae sessionis; non enim solum acuenda nobis neque procudenda lingua est, sed onerandum complendumque pectus maximarum rerum et plurimarum suavitate, copia, varietate. Nostra est enim—si modo nos oratores, si in civium disceptationibus, si in periculis, si in deliberationibus publicis adhibendi auctores et principes sumus—nostra est, inquam, omnis ista prudentiae doctrinaeque possessio, in quam homines quasi caducam atque vacuam abundantes otio, nobis occupatis, involaverunt atque etiam aut inridentes oratorem, ut ille in Gorgia Socrates, cavillantur aut aliquid de oratoris arte paucis praecipiunt libellis eosque rhetoricos inscribunt, quasi non illa
Abbreviated transcription (Latin):
one nrã particio. fadem sunt membra in utiusq disputatione. Sed
paulo secus a me atq ab illo partita ac tubuta. Nune ad reliqua pro¬
grediar. meq ad meum munus pensumq reuocabo. nane eax illis lo¬
cis quos exposuit antonius omnia sunt ad quaeq genera quaeste¬
onum argumenta sumenda. Sed alus generib alii loci magis e¬
iunt apti de quo nontam quia longum ꝗͣ quia ꝑspicuum est
dici nihil est necee:
natissiae sunt igitur orones exe quae latissime uagant
et a pͥuata et a singulari controuersia se ad uniuersignis
uim ex plicandam conferunt et conu̾tunt. ut u qui audiant nata
gue̾ et uniuersa re tognita de singulis reis et criminib et lutibus
atuere possint. Hanc ad consuetudinem exercitationis uos a¬
dolescentes cohortatur Antonius atq a minutis angustisq co¬
crtationibrs ad omnem uim uarietatemq uos disserendi tradu¬

Expanded text:
one nostra partitio: eadem sunt membra in utriusque disputatione, sed one nostra partitio: eadem sunt membra in utriusque disputatione, sed paulo secus a me atque ab illo partita ac tributa. Nunc ad reliqua progrediar meque ad meum munus pensumque revocabo. Nam ex illis locis, quos exposuit Antonius, omnia sunt ad quaeque genera quaestionum argumenta sumenda; sed aliis generibus alii loci magis erunt apti; de quo non tam quia longum est quam quia perspicuum est, dici nihil est necesse. Ornatissimae sunt igitur orationes eae, quae latissime vagantur et a privata et a singulari controversia se ad universi generis vim explicandam conferunt et convertunt, ut ei, qui audiant, natura et genere et universa re cognita de singulis reis et criminibus et litibus statuere possint. Hanc ad consuetudinem exercitationis vos, adulescentes, est cohortatus Antonius atque a minutis angustisque concertationibus ad omnem vim varietatemque vos disserendi tra
Abbreviated transcription (Latin):
an aliquid intersit quaeritur: ut metuere et uereri: ut rex et tyranꝰ
ut assentator et amicus. Alterum cum quid p̃stet aliud alii quę¬
ritur: ut illud optimi ne cuiusq sapientes. an ppłari laude ducã¬
tur. Atq hae quidem disceptationes quae ad cognitionem re¬
feruntur: sic fere a doctissimis hominib describuntur. Quae
uero ieferuntur ad agenlum. aut in officu disceptatione uersan¬
tur. quo in genere quid rectum. faciendumq sit quaentur cui loco oĩs
uirtutum et uicioium est silua subiecta aut in animoꝵ aliqua ꝑmo¬
tone aut gignenda aut secdanda tollenda uetractant᷑. Huiegni sub¬
iecte sunt cohortationes obiurgationes consultationes miserat oes
omnisq ad oinnem animi motum et impulsio suita res feret. et min¬
gatio. E xplicitis igitur his genenb et moĩs disceptationum. oiii¬
um nihil sane add rem ꝑtinet si qua in re discrepauit ab antonu diuisi¬

Expanded text:
an aliquid intersit quaeritur; ut metuere et vereri, ut rex et tyrannus, an aliquid intersit quaeritur; ut metuere et vereri, ut rex et tyrannus, ut adsentator et amicus; alter, cum quid praestet aliud alii quaeritur, ut illud, optimine cuiusque sapientes an populari laude ducantur. Atque eae quidem disceptationes, quae ad cognitionem referuntur, sic fere a doctissimis hominibus describuntur. Quae vero referuntur ad agendum, aut in offici disceptatione versantur, quo in genere quid rectum faciendumque sit quaeritur, cui loco omnis virtutum et vitiorum est silva subiecta, aut in animorum aliqua permotione aut gignenda aut sedanda tollendave tractantur. Huic generi subiectae sunt cohortationes, obiurgationes, consolationes, miserationes omnisque ad omnem animi motum et impulsio et, si ita res feret, mitigatio. Explicatis igitur his generibus ac modis disceptationum omnium nihil sane ad rem pertinet, si qua in re discrepavit ab Antoni divisi
Abbreviated transcription (Latin):
um exquiritur: ut ornate dicere propium ne sit oratoris: an id et̃
aliquis praeterea facere possit. Aut cum res distribuitur in partes: ut
si quaeratur quot sint genera rerum expetendarum: ut sint ne tria. cõ¬
poris. animi externaꝵq renuim. Aut cum qua forma. et quasi nãl
nota sit cuiusq describitur: ut si quaeratur auan spẽs. sediciosi. gulo¬
si. Consecutionis aũt duo contermina quaestionum gnã ponunt᷑
nam aut simplex est disceptatio: ut si disseratur expetenda ne o¬
sit glona. Aut ex comparatione. laus an diuitiae magis expeten¬
cdae sint. Simplicium aũt tres sunt moi. De expetendis fugiẽdis¬
ue rebus: ut expetendi ne honores sint. num fugienda pauꝑtas. de ⁊¬
quo aut iniquo. equum ne sit ulcisci in iurias etiam propinquorũ
De honesto aut turpi: ut hoc sit ne honestum gloriae causa mortẽ
obire. Comparationis aut̃ duo sunt moĩ. Unus cum idem ne sit

Expanded text:
um exquiritur, ut ornate dicere propriumne sit oratoris an id etiam um exquiritur, ut ornate dicere propriumne sit oratoris an id etiam aliquis praeterea facere possit, aut, cum res distribuitur in partis, ut si quaeratur, quot sint genera rerum expetendarum, ut sintne tria, corporis, animi externarumque rerum, aut, cum, quae forma et quasi naturalis nota cuiusque sit, describitur, ut si quaeratur avari species, seditiosi, gloriosi. Consecutionis autem duo prima quaestionum genera ponuntur; nam aut simplex est disceptatio, ut si disseratur, expetendane sit gloria, aut ex comparatione, laus an divitiae magis expetendae sint; simplicium autem sunt tres modi: de expetendis fugiendisve rebus, ut expetendine honores sint, num fugienda paupertas; de aequo aut iniquo, ut aequumne sit ulcisci iniurias etiam propinquorum; de honesto aut turpi, ut hoc, sitne honestum gloriae causa mortem obire. Comparationis autem duo sunt modi: unus, cum idemne sit
Abbreviated transcription (Latin):
Nam quid in re sit coniectura quaentur: ut illud sit ne in humano.
genere sapientia. Quam aũt uim quaeq res hẽat definitio explicat.
u̾t si quaenitur quid sit sapientia. Consecutio aut̃ tractatur cum quid
quãq tem sequatur. in quint̾: ut illud sit ne aliquando mentiri bonii
uin. R edeunt nusus acd coniecturam: eamq in quatuor gnã disper¬
tiuint. nam aut quid sit quaeritur: hoc m̃o. nata ne sit ius inter homĩes
an opimonib. aut quae sit ongo cuiusq rei: ut quod sit initium le¬
gum aut rerum .p. Aut causa tractatio. ut si quaeratur cun doctissi¬
mi homines de maximis rebus dissentiant. Aut de ĩmutatione: ut
si disputetur num interire uirtus possit in homine: aut num in ui¬
cium possit conuerti. Definitionis aut̃ sunt disceptationes. ut cũ
quaeritur quid in cõmuni mente quasi imp̃ssum sit. ut si disseratur uñ
sit ius quodiaxime parti sit utile. Aut cum quid cuiusq sit propti¬

Expanded text:
nam quid in re sit, coniectura quaeritur, ut illud, sitne in humano nam quid in re sit, coniectura quaeritur, ut illud, sitne in humano genere sapientia, quam autem vim quaeque res habeat, definitio explicat, ut si quaeratur, quid sit sapientia; consecutio autem tractatur, cum quid quamque rem sequatur, anquiritur, ut illud, sitne aliquando mentiri boni viri. Redeunt rursus ad coniecturam eamque in quattuor genera dispertiunt; nam aut quid sit quaeritur, hoc modo: naturane sit ius inter homines an in opinionibus; aut, quae sit origo cuiusque rei, ut quod sit initium legum aut rerum publicarum; aut causa et ratio, ut si quaeratur, cur doctissimi homines de maximis rebus dissentiant; aut de immutatione, ut, si disputetur, num interire virtus in homine aut num in vitium possit convertere. Definitionis autem sunt disceptationes aut, cum quaeritur, quid in communi mente quasi impressum sit, ut si disseratur, idne sit ius, quod maximae parti sit utile; aut, cum quid cuiusque sit propri
Abbreviated transcription (Latin):
mia uigere audio etiam harum iam c̃arꝵ cognitro. excitatioei . cede¬
bratur. alterum uero tantummõ in prima arte t̾radenda noĩant et gã¬
cons er dicunt. Sed neq ium. neq naturam eius. mnec pnrtese siee gr̃a
proponunt: ut p̃teriri omnino fuent satiuo. eł ar tentatum. deserine
enm mopiam rencere intelligunt᷑ tum indicio udereuer e duie
igitur res eandem hẽt naturam ambigendi. dequaq eue tal isoeca¬
prn põt. siue in infinitis consultationib desceptaturi siue inpd:ẽ
usis. quae in ciuitate. et in forensi disceptatione uesauum ioneecrẽ
ulla quae non aut add cognoscendi: antad aeridium. setieui cu
referatur. nam ant ip̃a cognitio rei scientiaqr penquiet poit uirtus
suam ne ꝑp dliguitatem. an propter fuetus aiquos expetitur. a
agendi consilium exquirit᷑ ut sit ne sapienti capescendares.p. Cogͥ¬
tionis aut tres moĩ. coniectura. definitio. et ut ita dicam consecutio.

Expanded text:
maxime vigere audio, etiam harum iam causarum cognitio exercitatioque celemaxime vigere audio, etiam harum iam causarum cognitio exercitatioque celebratur—alterum vero tantum modo in prima arte tradenda nominant et oratoris esse dicunt; sed neque vim neque naturam eius nec partis nec genera proponunt, ut praeteriri omnino fuerit satius quam attactum deseri; nunc enim inopia reticere intelleguntur, tum iudicio viderentur. Omnis igitur res eandem habet naturam ambigendi, de qua quaeri et disceptari potest, sive in infinitis consultationibus disceptatur sive in eis causis, quae in civitate et forensi disceptatione versantur; neque est ulla, quae non aut ad cognoscendi aut ad agendi vim rationemque referatur; nam aut ipsa cognitio rei scientiaque perquiritur, ut virtus suamne propter dignitatem an propter fructum aliquem expetatur; aut agendi consilium exquiritur, ut sitne sapienti capessenda res publica. Cognitionis autem tres modi, coniectura, definitio et, ut ita dicam, consecutio:
Abbreviated transcription (Latin):
lcunt igitur nunc quidem illi. qui ex particula ponia uans
ciuusem orõnem in hoium alterutro gnie uersan aut defidita costiso¬
urnsia c omn temiporio aciris hoe moclo placeat nea cart uniuerss¬
bus captiuos m̃os rea̾ditis suis recuperan autenfiunt. ad senturetso
ꝯue quenntis quid omnino de captiuo statuendum ac sent iendu
fit  Atq houim supius illud genis causam aut conteonsiam appellãt
camq tabus. lite aut deliberatione aut laudatione desinuonui hat
aut altera quaestio infinita et quasi proposita consulta do e otuntuar
At q: hactenus loquant: etiam hac instituendoed iuiss soie uiouestue
sedita nion ut uuire aut iuddicio ut deniq recupare amissam possessice
sed ut ex uire ciuli sunculo de fringendo usurpare uideant obranert¬
luq a terum genus qdđ est temporib locis itis defuntiuem o bti nente
atq idipm sascuua. Nunc enim apud ł hilonem quem in acade

Expanded text:
Dicunt igitur nunc quidem illi, qui ex particula parva urbis Dicunt igitur nunc quidem illi, qui ex particula parva urbis civilem orationem in horum alterutro genere versari: aut de finita controversia certis temporibus ac reis; hoc modo: placeatne a Karthaginiensibus captivos nostros redditis suis recuperari? aut infinite de universo genere quaerentis: quid omnino de captivo statuendum ac sentiendum sit? Atque horum superius illud genus causam aut controversiam appellant eamque tribus, lite aut deliberatione aut laudatione, definiunt; haec autem altera quaestio infinita et quasi proposita consultatio nominatur. Atque hactenus loquantur etiam hac in instituendo divisione utuntur, sed ita, non ut iure aut iudicio, vi denique recuperare amissam possessionem, sed ut iure civili surculo defringendo usurpare videantur. Nam illud alterum genus, quod est temporibus, locis, reis definitum, obtinent, atque id ipsum lacinia—nunc enim apud Philonem, quem in Academia
Abbreviated transcription (Latin):
niu̾sa retractari solent. cõmunes a ueteribus nominati sunt. Quoꝵ
partim hñt uiciorum et peccatonim acrem quandam cum amplisi¬
catione incusationem: aut querelam. contra quam dici nihil solet
nec põt: ut in depeculatorem. in proditorem. in particidam: quibus
uti confirmatis criminib oportet. Aliter enim ieiuni sunt atq in¬
anes. Alii aut̃ hñt dep̃cationem. aut mifanonem. Alii uero an¬
cipites disputationes: in quib de uniuerso gne̾ in utranq parte
disseri copiose licet. Quae exercitatio nunc propria duarum pl̃aꝵ
de quib ante dixi putatur. apud antiquos erat eoium a quib oĩs¬
de rebus forensibus dicendi ratio et copia petebatur. De uurtute emin
Ae officio. de equo et bono. de dignitate. utilitate honore ignomĩa
na tenere tueriq: non potiumus: ab us qđ indignissimuom est ꝗ
ori in patrimonium itruꝑunt: qđ opus est. nobis mutuenaur

Expanded text:
niversa re tractari solent, communes a veteribus nominati sunt; quorum niversa re tractari solent, communes a veteribus nominati sunt; quorum partim habent vitiorum et peccatorum acrem quandam cum amplificatione incusationem aut querelam, contra quam dici nihil solet nec potest, ut in depeculatorem, in proditorem, in parricidam; quibus uti confirmatis criminibus oportet, aliter enim ieiuni sunt atque inanes; alii autem habent deprecationem aut miserationem; alii vero ancipitis disputationes, in quibus de universo genere in utramque partem disseri copiose licet. Quae exercitatio nunc propria duarum philosophiarum, de quibus ante dixi, putatur, apud antiquos erat eorum, a quibusde rebus forensibus dicendi ratio et copia petebatur; de virtute enim, de officio, de aequo et bono, de dignitate, utilitate, honore, ignominia, nostra tenere tuerique non potuimus, ab eis, quod indignissimum est, qui in nostrum patrimonium inruperunt, quod opus est nobis mutuemur.
Abbreviated transcription (Latin):
mum siliia terum. ac sententiaꝵ compatanda est. Qua de parte dixit ã¬
tonius. hdec formañcla filo ip̃o. et gne̾ orationis. illuminanda uerbĩ
uarianda sententus. Dumma aut̃ laus loquentiae est amplificite
rem ornando: quodualet non solum ad augendum aliquid et tollẽdũ
altus dicendo: sed etiam ad extenuandumꝰ atq abiiciendum. Id de¬
sideratur omnib his in locis quos ad sidem oroni faciendam adhi¬
beri dixit antonius: uel cum explanamus aliquid: uel cum concilias
animos: uel cum concitamus. Sed in hoc quod postremum dici. am¬
plisicatio põt plunium. Eaq: una laus oratoris est ꝓp̃a ꝗͣmaxiime.
E tam maior est illa exercitatio quam extremo sermone instruxit
antonius pͥmo reuciebat laudandi et uituꝑandi. Nihil est enim
latissime facere posse. C onsequent᷑ etiam illi loci qui quanꝗͣ prop̾i
causarum et inherentes in eanim neruis ẽẽdebent: tam̃ quia de u¬

Expanded text:
imum silva rerum ac sententiarum comparanda est, qua de parte dixit Animum silva rerum ac sententiarum comparanda est, qua de parte dixit Antonius; haec formanda filo ipso et genere orationis, inluminanda verbis, varianda sententiis. Summa autem laus eloquentiae est amplificare rem ornando, quod valet non solum ad augendum aliquid et tollendum altius dicendo, sed etiam ad extenuandum atque abiciendum. Id desideratur omnibus eis in locis, quos ad fidem orationis faciendam adhiberi dixit Antonius, vel cum explanamus aliquid vel cum conciliamus animos vel cum concitamus, sed in hoc, quod postremum dixi, amplificatio potest plurimum, eaque una laus oratoris est et propria maxime. Etiam maior est illa exercitatio quam extremo sermone instruxit Antonius, primo reiciebat, laudandi et vituperandi; nihil est enim latissime facere posse. Consequentur etiam illi loci, qui quamquam proprii causarum et inhaerentes in earum nervis esse debent, tamen quia de u
Abbreviated transcription (Latin):
sti quo põt. nam sapiens iurtuti honorem preniuni baud te¬
dampent sei abucit pronsus in prorimos. Et quid uideo: ferto
sceptus possidet. sedes sacras. incicdat. aspiciat admiretur. stupescat
Quid ille alter: quid petam p̃sidii: ꝗͣ leniter: qͣ remisse: q̃nona¬
ctuose: Instat enim o pater. o patuia. o priami domus. In quo tãta
commouen actio non posset. si ẽẽt consumpta supiore motu. et ex¬
hausta. Neq id actores pnus uideriunt ꝗͣ ip̃i pocta. ꝗͣ deniq illi
etiam qui fecerunt modos a quibus utrisq summmititur aliquidi
deinde augetur: extenuat᷑. instatur uariatur. distinguitur. Ita sit
nobis igitur ornatus et suauis orator. Nec tamen potest aliter ẽe.¬
ut suauitatem hẽat austeram. et solidam: non dulcem atq decoram
Nam ip̃a ad exornandum p̃cepta quae dantur eiusmoĩ sunt: ut ea ꝗ¬
uis uiciosississimus orator explicare possit. Quare ut ante dixi pͥ¬

Expanded text:
stu, quo potest: nam sapiens virtuti honorem praemium, haud praestu, quo potest: nam sapiens virtuti honorem praemium, haud praedam petit: sed abicit prorsus, ut in proximo: set quid video? Ferro saeptus possidet sedis sacras, incidat, aspiciat, admiretur, stupescat. Quid, ille alter quid petam praesidi? quam leniter, quam remisse, quam non actuose! instat enim o pater, o patria, o Priami domus! in quo tanta commoveri actio non posset, si esset consumpta superiore motu et exhausta. Neque id actores prius viderunt quam ipsi poetae, quam denique illi etiam, qui fecerunt modos, a quibus utrisque summittitur aliquid, deinde augetur, extenuatur, inflatur, variatur, distinguitur. Ita sit nobis igitur ornatus et suavis orator—nec tamen potest aliter esse—ut suavitatem habeat austeram et solidam, non dulcem atque decoctam. Nam ipsa ad ornandum praecepta, quae dantur, eius modi sunt, ut ea quivis vel vitiosissimus orator explicare possit; qua re, ut ante dixi, pr
Abbreviated transcription (Latin):
Sic omnibus in rebus uoluptatibus maximis. fastidium funtimũ
est. Quo hoc minus in onone miremur: in qua uel ex poetis ul¬
ex oratonbus possumus iudicare concinnam. distinctam. orna¬
tam. festiuam sine intermissione. sine rep̃hensione. sine uanieta¬
te qͣuis claris sit coloribus picta uel poesis uel oratio. nom possei
delectitione ẽẽ diuturna. Atq eo citus in oratoris. aut in poetȩ
concinnis ac fuco offenditur. ꝙ sensus in nimia uoluptate. natã
nonmente satiantur in scriptis et in dietis non aurium solupre ss
animi iudicio etiam magis infucata uicia noscunt. p uarebeno
et p̃clare qͣuis nobis saepẽ dicatur belle et festiue nunumm sa peno¬
lo. Quanꝗ̃ illa ip̃a exclamatio non põt meluio. Sit uelu. crebra
sed heat tamen illa in dicendo admiratio ac summa laus umbrã
aliquam et recessum quo magis id quod ent illuminatum extaire
atq emminere uideatur. Nunꝗͥ agit hunc uersum sosciurs es de¬

Expanded text:
Sic omnibus in rebus voluptatibus maximis fastidium finitimum Sic omnibus in rebus voluptatibus maximis fastidium finitimum est; quo hoc minus in oratione miremur in qua vel ex poetis vel oratoribus possumus iudicare concinnam, distinctam, ornatam, festivam, sine intermissione, sine reprehensione, sine varietate, quamvis claris sit coloribus picta vel poesis vel oratio, non posse in delectatione esse diuturna. Atque eo citius in oratoris aut in poetae cincinnis ac fuco offenditur, quod sensus in nimia voluptate natura, non mente satiantur; in scriptis et in dictis non aurium solum, sed animi iudicio etiam magis infucata vitia noscuntur. Qua re "bene et praeclare" quamvis nobis saepe dicatur; "belle et festive" nimium saepe nolo; quamquam illa ipsa exclamatio "non potest melius" sit velim crebra; sed habeat tamen illa in dicendo admiratio ac summa laus umbram aliquam et recessum, quo magis id, quod erit inluminatum, exstare atque eminere videatur. Numquam agit hunc versum Roscius eo ge
Abbreviated transcription (Latin):
tamen etiam si pͥmo aspectu nos ceperunt diutius non delectant.
cum udem nos in antiquis tabulis illo ip̃o horrido obsoletoq te¬
neamur. Quanto molliores sunt et delicatiores in causa flexiones ⁊
falsa uoculae ꝗͣ recte et seuere: quibus tam̃ non mõ austeris sed sus
scepius fiunt multitudo ip̃a reclamat. licet hoc uidere in reliquis
sensibus unguentis minus du nos delectari summa et acerrima
suauitate conditis ꝗͣ his moderatis et magis laudari qđ eoram
q quod crocum olere uideatur. In ip̃o tactu c̃e mõm et molitudĩs
et lenitatis. Quinetiam gustus qui est sensus ex omnibus maue¬
me uoluptarius: quiq dulcedine p̃ter eaeteros sensus commoue¬
tur. qͥcito id quod ualde dulce est asꝑnatur ac respuit: Quis ⁊¬
pononenti ant cibo dulci diutius põt: Ꝙ utroq ungne ea gue
leuiter sensum uoluptate moueant facillime fugiunt sacietate

Expanded text:
tamen, etiam si primo aspectu nos ceperunt, diutius non delectant; tamen, etiam si primo aspectu nos ceperunt, diutius non delectant; cum eidem nos in antiquis tabulis illo ipso horrido obsoletoque teneamur. Quanto molliores sunt et delicatiores in cantu flexiones et falsae voculae quam certae et severae! Quibus tamen non modo austeri, sed, si saepius fiunt, multitudo ipsa reclamat. Licet hoc videre in reliquis sensibus, unguentis minus diu nos delectari summa et acerrima suavitate conditis quam his moderatis, et magis laudari quod terram quam quod crocum olere videatur; in ipso tactu esse modum et mollitudinis et levitatis. Quin etiam gustatus, qui est sensus ex omnibus maxime voluptarius quique dulcitudine praeter ceteros sensus commovetur, quam cito id, quod valde dulce est, aspernatur ac respuit! Quis potione uti aut cibo dulci diutius potest? cum utroque in genere ea, quae leviter sensum voluptate moveant, facillime fugiant satietatem.
Abbreviated transcription (Latin):
sit. nonest singulorum articulorum. in toto spectant᷑. hdet corpore
Et poiro conspensa sit quasi uerborum sententiaꝵq flonbus ad no
debet eẽ fusum aequabiliter per omnem orõnem. S ita destinctume
ut sint quasi in ornatu disposita quaedam insignia et lumina. unt. et
igitur dicendi est eligendum qđ maxime teneat eos qui audiant e et̃
quod non solum desectet. sed etiam sine sacietate delester. Nonem
a meiam expectan puto. ut moneam ut caueatis. ne exilis ne in¬
culta sit ur̃a oratio ne uulgaris ne obsoleta. Aliud quiddam ma¬
gis et ingenia me hortantur ur̃a et etates. D ifficile enim dieti est
quenamꝰ causa sit cur quae maxime sensus nros impellunt uoli¬
tate et spetie pͥma acerrime cõmouent ab his celerrue fastidio qͥ¬
dam et sacietate ab alienemur. Quanto colorum pulchiitudine et
uãnetate fioridiora sunt in picturis nouis pleraq ꝗͥ ueteribus. q̃

Expanded text:
sit, non est singulorum articulorum; in toto spectantur haec corpore. sit, non est singulorum articulorum; in toto spectantur haec corpore. Ut porro conspersa sit quasi verborum sententiarumque floribus, id non debet esse fusum aequabiliter per omnem orationem, sed ita distinctum, ut sint quasi in ornatu disposita quaedam insignia et lumina. Genus igitur dicendi est eligendum, quod maxime teneat eos, qui audiant, et quod non solum delectet, sed etiam sine satietate delectet; non enim a me iam exspectari puto, ut moneam, ut caveatis, ne exilis, ne inculta sit vestra oratio, ne vulgaris, ne obsoleta; aliud quiddam mus et ingenia me hortantur vestra et aetates. Difficile enim dictu est, quaenam causa sit, cur ea, quae maxime sensus nostros impellunt voluptate et specie prima acerrime commovent, ab eis celerrime fastidio quodam et satietate abalienemur. Quanto colorum pulcritudine et varietate floridiora sunt in picturis novis pleraque quam in veteribus! Quae
Abbreviated transcription (Latin):
sdentiuam ⁊ lam apuidͥ gretos. qͦui cuiusmoĩ cent idebam. tunea esse
pentua hanc exeretationem linguxe doctrinam aliquam et humainta¬
temi dignam scientia. hos uero nouos magistros ribil untelliduuerior
posse as dcere in siut audderent. quocl etiam cum bonis rebus coniu tutu
perse ip̃m est m agnope fugiendum. hoc cumuum teaderetur oi eũ
impudenae lucłus eẽt: putaui ẽẽ censoris ne longiuis is serperet ꝓaui¬
aere. Quanqͣ hec non ita statuo atq decerno ut clesꝑem latine e adt eu¬
sum moremq transferi. Sed hominib opus est eiudras. quia d̃t¬
huc inhioe quidem genere nr̃i nulli fuerunt. si quando extiterint ẽt̃
ꝯraecis erunt anteponendi:
Enatur i gitur oratio gne primum et quasi colore quoclamet
sueo suo. nam ut grau̾is. ut su auis. ut conlita sit ut liberalis
ut adimirabilis. ut polita. ut sensus et dolores hẽat quantum opus

Expanded text:
udentiam. Nam apud Graecos, cuicuimodi essent, videbam tamen esse udentiam. Nam apud Graecos, cuicuimodi essent, videbam tamen esse praeter hanc exercitationem linguae doctrinam aliquam et humanitate dignam scientiam, hos vero novos magistros nihil intellegebam posse docere, nisi ut auderent; quod etiam cum bonis rebus coniunctum per se ipsum est magno opere fugiendum: hoc cum unum traderetur et cum impudentiae ludus esset, putavi esse censoris, ne longius id serperet, providere. Quamquam non haec ita statuo atque decerno, ut desperem Latine ea, de quusum moremque transferri, sed hominibus opus est eruditis, qui adhuc in hoc quidem genere nostri nulli fuerunt; sin quando exstiterint, etiam Graecis erunt anteponendi. Ornatur igitur oratio genere primum et quasi colore quodam et suco suo; nam ut gravis, ut suavis, ut erudita sit, ut liberalis, ut admirabilis, ut polita, ut sensus, ut doloris habeat quantum opus
Abbreviated transcription (Latin):
hẽt uim ut sit qͥ maxime iocunda. qͥmaxime in sensiust eorum qui
auciunt influat. et q̃ pliuimis sit rebus instractai bastruniomib uo¬
tertilio forense litigiosum acre tractatum. e uulq opimi omibits
eriguum saneq mendicum est. Ilud tutsus ip̃m quodl tradunt
isti qui profitentur se dicendimagr̃os. non multum est maiir q̃ aluo
nuilgare ac forense. Apparatunobis opus est. et rebrs ceiqiusms unda¬
qulot tolle for aleesine comportats ut nbi ea sar facien dun es t eble¬
num ut ego in edilitate laboraui ꝙ quotidianis et uer nacolos ardioꝵ
rum est siliuamagna quam cum graeci iam non tenerent. obeau. qiea¬
uane lu uentus nra dedisceret pene discendo etiam latiur se dus pine¬
ce. moc bitimis magñ dicendi extiterunt: quos ego censor edietio iie
suifascram non quo ut nescio quos dicere aiebant acii ingenra nabole¬
scentuim nollem sed contra ingema obtundi nolui. comoborar iemeii¬

Expanded text:
habent vim, ut sit quam maxime iucunda, quam maxime in sensus eorum, qui habent vim, ut sit quam maxime iucunda, quam maxime in sensus eorum, qui audiunt, influat et quam plurimis sit rebus instructa; instrumentum autem hoc forense, litigiosum, acre, tractum ex vulgi opinionibus exiguum saneque mendicum est; illud rursus ipsum, quod tradunt isti, qui profitentur se dicendi magistros, non multum est maius quam illud vulgare ac forense: apparatu nobis opus est et rebus exquisitis, undique conlectis, arcessitis, comportatis, ut tibi, Caesar, faciendum est ad annum; ut ego in aedilitate laboravi, quod cotidianis et vernaculis rebus rum est silva magna, quam cum Graeci iam non tenerent ob eamque causam iuventus nostra dedisceret paene discendo, etiam Latini, si dis placet, hoc biennio magistri dicendi exstiterunt; quos ego censor edicto meo sustuleram, non quo, ut nescio quos dicere aiebant, acui ingenia adulescentium nollem, sed contra ingenia obtundi nolui, conroborari imp
Abbreviated transcription (Latin):
ctantur. ut sitius pila. Btulla talis. Quare nihil est ꝙ quisq m a¬
guitudinem artium ex eo quod senes discunt ꝑtianescat. deanena
denes addͥeas accessenint: aut usq ad senectutem in stulus detineut.
aut sunt tardissimi. Res quidem se mea sententia sic hẽt ut nisi
quod quisq cito potuent: nunꝗͥ oinnino possit pliscere ennamiam
inquit Catusus intelligo crasse quid dicas. et hereule assentror. Sals¬
to uideo tibihomini ad ꝑdiscendum acerrimo ad cognoscenda qͥũ
dicis fuisse tempons. E ergis ne inquit crassius me.queae elicaux o
Me non de reputare cdlicere: s iam si placet ad instituta redeamus .i
Mihii uero catulus inquit placet:
Nm crassus: quorsum igitur haec spectat inquit tam la su¬
A
et tam alte repenta oratio: hae duae partes que mibu su¬
persunt illustranchae orationis. ac totius eloquereti de i cie¬
mulancae quanim altera dici ornate postulat: altera aptem anu

Expanded text:
ctantur, ut Titius pila, Brulla talis. Qua re nihil est quod quisquam mactantur, ut Titius pila, Brulla talis. Qua re nihil est quod quisquam magnitudinem artium ex eo, quod senes discunt, pertimescat, namque aut senes ad eas accesserunt aut usque ad senectutem in studiis detinentur aut sunt tardissimi; res quidem se mea sententia sic habet, ut, nisi quod quisque cito potuerit, numquam omnino possit perdiscere.' 'Iam, iam,' inquit Catulus 'intellego, Crasse, quid dicas; et hercule adsentior; satis video tibi homini ad perdiscendum acerrimo ad ea cognoscenda, quae dicis, fuisse temporis.' 'Pergisne' inquit Crassus 'me, quae dicam, de me, non de re putare dicere? Sed iam, si placet, ad instituta redeamus.' 'Mihi vero' Catulus inquit 'placet.' Tum Crassus 'quorsum igitur haec spectat' inquit 'tam longa et tam alte repetita oratio? Hae duae partes, quae mihi supersunt, inlustrandae orationis ac totius eloquentiae cumulandae, quarum altera dici postulat ornate, altera apte, hanc
Abbreviated transcription (Latin):
nus. puer didicit quod discendum. Eadem ratio est haium artũi
maximaꝵ ddies et noctes sũma uirtute et pridentia uidebamus ph̃o
cum oꝑam daret. Q tuberonem. at eius auunculum uix intelliges
id aꝯere cum ageret tam̃ aficanum. Ista discunt facile si et tantũ
sumas quantum opus sit et hẽas qui docere fideliter possit et scias
eti am ip̃e discere: sed si tota uita nihil uelis aliud agere ⁊p̃a tractateis.
et questio quotiddie ex segiguit aliquid quod cũm desidiosa dele¬
Catione uestiges. Ita fit ut agitatione rerum sit infunita cog nietioo ̃¬
facilis usus doctrinam confirm̾et. mediocris opera tbuatur memoia
studiumq ꝑmaneat. libet aũt semper discere ut si uelun. eg u rabiẽ
opaune sudere aut pilaẽ studio tenear etiam fortasoe si asseqͦui ñõ põ¬
sim. At alii quia p̾clare faciunt. uehem̃tius ꝗͣ causa postulat dele¬

Expanded text:
nus; puer didicit quod discendum fuit. Eadem ratio est harum artium nus; puer didicit quod discendum fuit. Eadem ratio est harum artium maximarum; dies et noctis virum summa virtute et prudentia videbamus, philosopho cum operam daret, Q. Tuberonem; at eius avunculum vix intellegeres id agere, cum ageret tamen, Africanum. Ista discuntur facile, si et tantum sumas, quantum opus sit, et habeas qui docere fideliter possit et scias etiam ipse discere, sed si tota vita nihil velis aliud agere, ipsa tractatio et quaestio cotidie ex se gignit aliquid, quod cum desidiosa delectatione vestiges. Ita fit, ut agitatio rerum sit infinita, cognitio facilis, si usus doctrinam confirmet, mediocris opera tribuatur, memoria studiumque permaneat. Libet autem semper discere; ut si velim ego talis optime ludere aut pilae studio tenear, etiam fortasse, si adsequi non possim; at alii, quia praeclare faciunt, vehementius, quam causa postulat, dele
Abbreviated transcription (Latin):
ses fenat concessennt. Ac si quaens catule de doctrina ista quid seu
tam. non tantum ingenioso homini et ei qui forum. qui curiam qui
causas qui rem .p. spectet. opus ẽẽ arbitror temporis. quantum sib i
u sumpserunt: quos discentes uita defecit. Oms̃ enim ardes aliter ab
us tractantur. qui eas ad usum transferunt: aliter ab uis qui iparum
artium tractatu delestati. nihil in uita sunt aliud acturi.. Mlag̃r
hic saminitium summa iam senectute est. et quotidie cõmentatu
Aihilenim curat aliud. Atq uelocius puer addidicerat. sed q e¬
rat aptus ad illud totumq cognorat. fut ut est apucdl lucilium qͥuĩ¬
bonus ip̃e samnis in ludo ac nidibus satis aspercuis. Sed plus opere
foro tnbuebat. amicis rei familiati. Ualenus quotidie cantabat. eãt
enum soeuicus. Quid faceret aliud: at. Uumerius furius nt familiais
cum est cõmodum cantat. Est enim paterfamilias. est aeques poa¬

Expanded text:
ses feriae concesserint. Ac, si quaeris, Catule, de doctrina ista quid ego ses feriae concesserint. Ac, si quaeris, Catule, de doctrina ista quid ego sentiam, non tantum ingenioso homini et ei, qui forum, qui curiam, qui causas, qui rem publicam spectet, opus esse arbitror temporis, quantum sibi ei sumpserunt, quos discentis vita defecit: omnes enim artes aliter ab eis tractantur, qui eas ad usum transferunt, aliter ab eis, qui ipsarum artium tractatu delectati nihil in vita sunt aliud acturi. Magister hic Samnitium summa iam senectute est et cotidie commentatur, nihil enim curat aliud: at Q. Velocius puer addidicerat, sed quod erat aptus ad illud totumque cognorat, fuit, ut est apud Lucilium, qubonus ipse Samnis in ludo ac rudibus cuivis satis asper; sed plus operae foro tribuebat, amicis, rei familiari. Valerius cotidie cantabat; erat enim scaenicus: quid faceret aliud? At Numerius Furius, noster familiaris, cum est commodum, cantat; est enim paterfamilias, est eques Roma
Abbreviated transcription (Latin):
usicu etistimatorem: Similiter nunc de oratore ur̃o impulsu loqͦr
summo scil. Semꝑ enim quacunq de arte aut facultate qireritur
de ab soluta et perfecta quaen solet. Quare si iam me uuls eẽ orao¬
rem si etiam sat honum: si bonum deniq non repugnabo. Quid ẽ
niinc sim ineptus: Ita nunc existimare scio. Qđ siita est sũmus. am̃
certe non sum. Neq enim apud homines res est ulla difficilior neq̃
maior: neq quae plura adium̃ta doctrine desideret. Aitam̃ q̃m̃
de oratore nobis disputandum est de summo oratore dicam neceẽ
est. Uis enim et natura rei. nisi peifecta ante oculos ponit᷑. Qualis ⁊
quanta sit intelligi non põt. Me aũt catule fateor. neq hodie inuistis
libris. et cum istisꝰ hominib uiuere. Nec uero id quod tu recte com¬
meministi ullum unꝗ̃ hũisse sepositum tempus ad discendum actã¬
tum tibuisse dosttina temporis: quantum mibi puerilis et as. foren¬

Expanded text:
tifici existimatorem. Similiter nunc de oratore vestro impulsu loquor, tifici existimatorem. Similiter nunc de oratore vestro impulsu loquor, summo scilicet; semper enim, quacumque de arte aut facultate quaeritur, de absoluta et perfecta quaeri solet. Qua re si iam me vultis esse oratorem, si etiam sat bonum, si bonum denique, non repugnabo; quid enim nunc sim ineptus? Ita me existimari scio: quod si ita est, summus tamen certe non sum; neque enim apud homines res est ulla difficilior neque maior neque quae plura adiumenta doctrinae desideret. Ac tamen, quoniam de oratore nobis disputandum est, de summo oratore dicam necesse est; vis enim et natura rei, nisi perfecta ante oculos ponitur, qualis et quanta sit intellegi non potest. Me autem, Catule, fateor neque hodie in istis libris et cum istis hominibus vivere nec vero, id quod tu recte commeministi, ullum umquam habuisse sepositum tempus ad discendum ac tantum tribuisse doctrinae temporis, quantum mihi puerilis aetas, foren
Abbreviated transcription (Latin):
orator sumus. sedd etiam sapientissimus homo uiderere. Nunc in¬
telligo illa te semper etam potiora duxisse que al sapientiam spe¬
ctarent. atq ex his hanc dicendi copiam fluxisse. Sed tam̃ cumi dĩs
gradus aetatis recordor tue. cumq utam tuam. ac studia considẽo
neq quo tempore ista didicens uideo: nec magnope teistis stidiu
hominibus. libnisĩtellig᷑ deditum.Neq tam̃ possum staruere utiũ
magis mirer te illa quae mihi psuadeas maxima eẽ adiumta potius¬
se intuis tantis occupationib perdiscere: ac si non potueris posse isto
m̃õ dicere. Hic crassus. hoc tibi inquit catule pͥmum psuadeas
uelim: me non multo secus facere cum de oratore disputem. ae face¬
rensi eet enisui de histrione dicendum. Negarem enim posse eumsa¬
tes facere in gestu nisi palestrare nisi saltare didicisset. Neq ea cum di¬
cerem ine ee histrionem neceẽ eẽt. sed fortasse non stultum alieni ar¬

Expanded text:
orator summus, sed etiam sapientissimus homo viderere; nunc inorator summus, sed etiam sapientissimus homo viderere; nunc intellego illa te semper etiam potiora duxisse, quae ad sapientiam spectarent, atque ex his hanc dicendi copiam fluxisse. Sed tamen cum omnis gradus aetatis recordor tuae cumque vitam tuam ac studia considero, neque, quo tempore ista didiceris, video, nec magno opere te istis studiis, hominibus, libris intellego deditum. Neque tamen possum statuere, utrum magis mirer te illa, quae mihi persuades maxima esse adiumenta, potuisse in tantis tuis occupationibus perdiscere, an, si non potueris, posse isto modo dicere.' Hic Crassus 'hoc tibi' inquit 'Catule, primum persuadeas velim, me non multo secus facere, cum de oratore disputem, ac facerem, si esset mihi de histrione dicendum. Negarem enim posse eum satis facere in gestu, nisi palaestram, nisi saltare didicisset; neque, ea cum dicerem, me esse histrionem necesse esset, sed fortasse non stultum alieni ar
Abbreviated transcription (Latin):
q aduingat hunc rhetoncum usum moremq excitationemq di¬
cendi is sit ueius: is peifectus.: is solus orator. Nam neq sine s¬
rensibus neruis satis uehemens et grauis nec sine uarietate dodt̃¬
nae satis politus et sapiens eẽ orator põt. Quare coracem istuumm
ur̃m patiamur nos quidem pullos suos excludere in nido. qui euo¬
lent clamatores odiosi ac molesti: pamphilumq nescioqueni sina¬
mus u infulis tantamrem tanꝗͣ puenlis delicias aliquas depirxẽ.
nosq ip̃i hactam exigua disputatione externi et hodierni diei to¬
tum oratons munus explicemus dummõ illa res tanta sit. ut õib
phorum libiis: quos nemo oratorum istorum unꝗͥ aitigit compre¬
hensa eẽ uideatur. Tum catulus haud quaꝗͣ herde inquat cras¬
se mirandum est ẽe in te tantam dicendi uel uim uel suauitatemul
copiam. Quem quidem antea rebar ita dicere: ut mibii nos sod

Expanded text:
ungat hunc rhetoricum usum moremque exercitationemque diungat hunc rhetoricum usum moremque exercitationemque dicendi, is sit verus, is perfectus, is solus orator. Nam neque sine forensibus nervis satis vehemens et gravis nec sine varietate doctrinae satis politus et sapiens esse orator potest. Qua re Coracem istum veterem patiamur nos quidem pullos suos excludere in nido, qui evolent clamatores odiosi ac molesti, Pamphilumque nescio quem sinamus in infulis tantam rem tamquam puerilis delicias aliquas depingere; nosque ipsi hac tam exigua disputatione hesterni et hodierni diei totum oratoris munus explicemus, dum modo illa res tanta sit, ut omnibus philosophorum libris, quos nemo oratorum istorum umquam attigit, comprehensa esse videatur.' Tum Catulus 'haudquaquam hercule' inquit 'Crasse, mirandum est esse in te tantam dicendi vel vim vel suavitatem vel copiam; quem quidem antea natura rebar ita dicere, ut mihi non solum
Abbreviated transcription (Latin):
cere: qua in disputatione ego his debeam aut ur̃m quisꝗͥ concedere
Non enim phĩa similis artium reliquarum. nam quid faciet inge¬
ometria. qui non didicent: Quid in musicis: aut taceat oportebit.i
aut ne sanus quidem iudicetur. haec uero qua sunt in phia. inge¬
nuis eruuntur ad id quod in quoq uerissimile est eliciendum acu¬
tis atq acribus: eaq exercitata oratione polluuntur. Hichie noster
uulgaris orator si minus est doctus: attamen in dicendo exercitatus
hac ipa exeicitatione cõmuni. istos quidem ur̃os uerberabit. neq se
ab his contemni ac despici sinet. Sin aliquis extitent aliquaudo
qui aristoteleo more de omnibus rebus inutranq sentiam possit i¬
dicere: et in omni causa duas contrarias orõnes p̾ceptis illus cogui¬
ts explicare: aut hoc archesilae mõ et Carneadi contra omne quocd
propositum sit disserat quiq ad eam rationem. exeretationemi¬

Expanded text:
cere, qua in disputatione ego his debeam aut vestrum quisquam concecere, qua in disputatione ego his debeam aut vestrum quisquam concedere? Non est enim philosophia similis artium reliquarum: nam quid faciet in geometria qui non didicerit? quid in musicis? Aut taceat oportebit aut ne sanus quidem iudicetur. Haec vero, quae sunt in philosophia, ingeniis eruuntur ad id, quod in quoque veri simile est, eliciendum acutis atque acribus eaque exercitata oratione poliuntur. Hic noster vulgaris orator, si minus erit doctus, at tamen in dicendo exercitatus, hac ipsa exercitatione communi istos quidem nostros verberabit neque se ab eis contemni ac despici sinet; sin aliquis exstiterit aliquando, qui Aristotelio more de omnibus rebus in utramque partem possit dicere et in omni causa duas contrarias orationes, praeceptis illius cognitis, explicare aut hoc Arcesilae modo et Carneadi contra omne, quod propositum sit, disserat, quique ad eam rationem adi
Abbreviated transcription (Latin):
quae mores hominum. quae animos. quae uitam continet. originem
uim. mutationesq teneat. Eadem mores. leges. iura deseribat. rem
p. regat: omniaq ad quancunq rem ꝑtineat. ornate. copioseq dicat.
In quognẽ nos quidem uersamur tantum. quantum possumus. quã¬
tum ingenio. quantum mediocii doctrina quantum usu ualemiᷤ
Neq tãmen istis qui in una sola phĩa quasi tabernaculum uite col¬
locaiunt multum sane in disputationem concedimus. Quidenim
mcus familians gallus uelleius afferre põt ꝗͣobrem uoluptas sit sã¬
mum bonum. quol ego non copiosus possim uel tutari si uelu uł
refellere ex ulis locis: quos exposuit antonius has dicendi exciati¬
one in qua Uelleius est rudis unusquisq nr̃m uersatus. Quidest
quodd aut Sex pompeius: aut duobalbi: aut meus amieus quii
pͥanaetio uxit. M̃. Nigellius de iurtute hominum Stoiei possunt cd¬

Expanded text:
quae mores hominum, quae animos, quae vitam continet, originem, quae mores hominum, quae animos, quae vitam continet, originem, vim mutationesque teneat, eadem mores, leges, iura describat, rem publicam regat, omniaque, ad quamcumque rem pertineant, ornate copioseque dicat. In quo genere nos quidem versamur tantum quantum possumus, quantum ingenio, quantum mediocri doctrina, quantum usu valemus; neque tamen istis, qui in una philosophia quasi tabernaculum vitlocarunt, multum sane in disputatione concedimus. Quid enim meus familiaris C. Velleius adferre potest, quam ob rem voluptas sit summum bonum, quod ego non copiosius possim vel tutari, si velim, vel refellere ex illis locis, quos exposuit Antonius, hac dicendi exercitatione, in qua Velleius est rudis, unus quisque nostrum versatus? Quid est, quod aut Sex. Pompeius aut duo Balbi aut meus amicus, qui cum Panaetio vixit, M. Vigellius de virtute hominum Stoici possint di
Abbreviated transcription (Latin):
nm annosq natus unum et xx. nobilissimum hoĩem et eloquentis¬
simum in iudicium uocarim: cui disciplina fuerit foium: magisterus.
et leges. et instituta ppłi romani mosq maioꝵ paululum sitie̾ns istaꝵ
artium de quibus loquor gustaui quaestor in asia cum ẽẽm aqualem
fere meum ex academia rhetorem nactus methrodoium illum: de cuiꝰ
memoria cõmemorauit antonius: et inde decedens athenas ubi ego
diutius ẽẽm moratus nisi atheniensib ꝙ mysteria non referent. adq̃
biduo serius ueneram succensuissem. Quare hoc q complector tan¬
tam scientiam. uimq doctrina non mõ non prome: sed contra me
est potius. Non enim quid ego. sed quid orator possit disputo: atq
hos onĩs qui artes rhetoncas exponunt ꝑridiculos. Scribunt enim de
litium gnẽ. et de prncipuis et de narrationib. Illauis aũt eloquen¬
tide tanta est ut omnium rerum uirtutum officiorum omnisq natȩ

Expanded text:
rim annosque natus unum et viginti nobilissimum hominem et eloquentisrim annosque natus unum et viginti nobilissimum hominem et eloquentissimum in iudicium vocarim; cui disciplina fuerit forum, magister usus et leges et instituta populi Romani mosque maiorum. Paulum sitiens istarum artium, de quibus loquor, gustavi, quaestor in Asia cum essem, aequalem fere meum ex Academia rhetorem nactus, Metrodorum illum, de cuius memoria commemoravit Antonius; et inde decedens Athenis, ubi ego diutius essem moratus, nisi Atheniensibus, quod mysteria non referrent, ad quae biduo serius veneram, suscensuissem; qua re hoc, quod complector tantam scientiam vimque doctrinae, non modo non pro me, sed contra me est potius—non enim quid ego, sed quid orator possit disputo—atque hos omnis, qui artis rhetoricas exponunt, perridiculos; scribunt enim de litium genere et de principiis et de narrationibus; illa vis autem eloquentiae tanta est, ut omnium rerum, virtutum, officiorum omnisque naturae,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ illi ab his. aut ab illis hi mutuarent̃. ex quo promiscue haurirẽt
si manere in pristina cõmunione uoluissent. Sed ut pontifices ue¬
teres pp sacrificiorum multitudinem tiis uiros epulones eẽ uoluert
cum eent ip̃i a Numma. aut etiam illud ludoium epulare sacrificium
facerent instituti: sic Socratici a se causaium actores et a cõmuni phi¬
losophia nomine separauerunt: cum uet̾es dicendi. et intelligendi mi¬
nficam societatem eẽ uoluissent. Qux cumita sint paululum equidẽ
de me ddep̃cabor. et petam a uobis ut ea quae dicam non de me metipo
sedde oratore dlicere putetis. Ego enimsum is qui cum summo studio
patris in puericia doctus sum. et in forum ingenii tantum quantum ip̃e
sentio: non tantum quantum ip̃e foisitan uobis uidear detulissem: non
possim dicere me haec quae nunc complector perinde ut dicam discẽda
ẽẽ didicisse: quippe qui omnium maturtime ad publicas causas accesse¬

Expanded text:
quod illi ab his aut ab illis hi mutuarentur; ex quo promisce haurirent, quod illi ab his aut ab illis hi mutuarentur; ex quo promisce haurirent, si manere in pristina communione voluissent. Sed ut pontifices veteres propter sacrificiorum multitudinem tris viros epulones esse voluerunt, cum essent ipsi a Numa, ut etiam illud ludorum epulare sacrificium facerent, instituti, sic Socratici a se causarum actores et a communi philosophiae nomine separaverunt, cum veteres dicendi et intellegendi mirificam societatem esse voluissent. Quae cum ita sint, paululum equidem de me deprecabor et petam a vobis, ut ea, quae dicam, non de memet ipso, sed de oratore dicere putetis. Ego enim sum is, qui cum summo studio patris in pueritia doctus essem et in forum ingeni tantum, quantum ipse sentio, non tantum, quantum ipse forsitan vobis videar, detulissem, non possim dicere me haec, quae nunc complector, perinde, ut dicam discenda esse, didicisse; quippe qui omnium maturrime ad publicas causas accesse
Abbreviated transcription (Latin):
cauit antonius: Sed si us contenti estis. atq his etiam qu ae dici
uoluistis a me. ex ingenti quodam oratore ĩmensoq campo i. erus¬
um sanegytum compellitis. Sin ueterem illum pielemeaue hͥue
eniam qui familiarior nobis ꝑꝑ scrptorum multitaudinem est. De¬
mostienem sequi uultis. et si illam p̃claram atqr. eumiarr. sꝓrciẽ
oratonis perfecti et pulchritudinem adamastis: aut uobis haet cartreoi¬
dia. ant illa anstoteleia uis comphendenda est. Nanq at ante di¬
xi ueteres illi usq adlsocratem omnem ꝯmnium rerut q ae rero
mores hominum quae add uitam. qua ad urtoterer qu retio re iũ¬
ꝑ peninebant cognitionem et scienti am cum dicencdi ratiorie iũ¬
gbant posea dusocian ut exposui a Socrate deseiti a doeis. eti
deiceps a Socraticis itemomnibus plĩ eloquentiam despexerĩt.
Oratores sapientiam neq quicꝗ̃ ex alterius parte tetigerunt. nisi

Expanded text:
cavit Antonius—sed, si his contenti estis atque eis etiam, quae dici cavit Antonius—sed, si his contenti estis atque eis etiam, quae dici voluistis a me, ex ingenti quodam oratorem immensoque campo in exiguum sane gyrum compellitis. Sin veterem illum Periclem aut hunc etiam, qui familiarior nobis propter scriptorum multitudinem est, Demosthenem sequi vultis et si illam praeclaram et eximiam speciem oratoris perfecti et pulcritudinem adamastis, aut vobis haec Carneadia aut illa Aristotelia vis comprehendenda est. Namque, ut ante dixi, veteres illi usque ad Socratem omnem omnium rerum, quae ad mores hominum, quae ad vitam, quae ad virtutem, quae ad rem publicam pertinebant, cognitionem et scientiam cum dicendi ratione iungebant; postea dissociati, ut exposui, a Socrate diserti a doctis et deinceps a Socraticis item omnibus philosophi eloquentiam despexerunt, oratores sapientiam, neque quicquam ex alterius parte tetigerunt, nisi