comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Uod ad duos amicos nr̃os ptinet: diuersa uia eundum ẽ
Alterius enim uicia emendanda: alterus fangenda
sunt. Utar libertate tota. Non amo illum insi offendero. Qd
ergo inquis. quadragenarium pupillum cogitas sub tutela
tua continere. Respice etatem eiusiam duram et intractabꝰ¬
lem. non põt reformari. Tenera melius siguntur. An profe¬
Cturus sum nescio. malo successum mihi ꝗͣ fidem deeẽ. Nec d̾x¬
desperaueris diutinos egros posse sanari. si circa intemperatõ
steteris. si multa in uitos et facere coegeris: et pati. Ne de alto
quidem satis fiduciȩ hẽo excepto eo q adhuc peccare erube¬
scit. Nutriendus est hic pudor qui quamdiu in animo euiꝰ
durauerit: aliquis erit bone spei locus. Cum hoc ueterano:
parcius agendum puto ne in despationem sui ueniat. Nec
ullum tempus agorediendi melius fuit: ꝗ̃ hoc dum intͥqui¬
escit. dum emendato similis est. Aliis hec intermissio eius ĩ¬
posuit mihi uerba non dat. expecto cum magno foenore ui¬

Expanded text:
uod ad duos amicos nostros pertinet, diversa via eundum est; alterius enim vitia emendanda, alterius frangenda sunt. Utar libertate tota. Non amo illum, nisi offendo. "Quid ergo?" inquis, "quadragenarium pupillum cogitas sub tutela tua continere ? Respice aetatem eius iam duram et intractabilem. Non potest reformari; tenera finguntur." An profecturus sim nescio. Malo successum mihi quam fidem deesse. Nec desperaveris etiam diutinos aegros posse sanari, si contra intemperantiam steteris, si multa invitos et facere coegeris et pati. Ne de altero quidem satis fiduciae habeo, excepto eo, quod adhuc peccare erubescit. Nutriendus est hic pudor, qui quamdiu in animo eius duraverit, aliquis erit bonae spei locus. Cum hoc veterano parcius agendum puto, ne in desperationem sui veniat. Nec ullum tempus adgrediendi fuit melius quam hoc, dum interquiescit, dum emendato similis est. Aliis haec intermissio eius inposuit; mihi verba non dat. Exspecto cum magno faenore vi
Abbreviated transcription (Latin):
reponat dies in lucem. Quam multi recusarent: nisi oblitos
roduccrent: Sed postea diligentius docebo omnia quę uidẽ¬
tur perire: mutari. Equo animo deb rediturus exire: obsẽ¬
ua ordinem rerum in se remeantium: uidebis nihil in hoc o¬
mundo extingui: sed uicib descendere ac surgere. Estas a¬
biit sed alter annus adducit. hyems cecidit: referunt illam
sui menses. Solem nox obruit: sed ip̃im statim dies abegit.
stellarum iste cdiscursus quidquid p̃teriit repetit. pars cȩli
leuatur assidue pars mergitur. Deniq finem faciam si hoc
unum adiecero nec infantes ac pueros. nec mente lapsos tim¬
re mortem. et ẽẽ turpissimum si eam securitatem ratio non
p̃stat. ad quam stulticia perducit. uale:

Expanded text:
reponat dies, quem multi recusarent, nisi oblitos reponat dies, quem multi recusarent, nisi oblitos reduceret. Sed postea diligentius docebo omnia, quae videntur perire, mutari. Aequo animo debet rediturus exire. Observa orbem rerum in se remeantium; videbis nihil in hoc mundo extingui, sed vicibus descendere ac surgere. Aestas abît, sed alter illam annus adducet; hiemps cecidit, referent illam sui menses; solem nox obruit, sed ipsam statim dies abiget. Stellarum iste discursus quicquid praeterit repetit; pars caeli levatur assidue, pars mergitur. Denique finem faciam, si hoc unum adiecero, nec infantes nec pueros nec mente lapsos timere mortem et esse turpissimum, si eam securitatem nobis ratio non praestat, ad quam stultitia perducit. VALE.
Abbreviated transcription (Latin):
ut et animos nr̃os. quos in amorem sui natura formauit
offendat: nemo dubitat. Nec enim opus ẽẽt in id compa¬
rari et acui. in quod instinctu quodam uoluntario irem
sicut feruntur omnes ad conseruationem sui. Nemo discit
ut si necc̃e fuerit. equo animo in rosa iaceat. s in hoc durat᷑.
ut tormentis. non submittat sidem. ut si necẽe fuerit stuis
etiam aliquando saueius pro uallo periugillet. Et ne qui¬
dem pilo incumbat: quia solet obrepe interim somnus. in
aliquod amminiculum reclinanti. Mors nullum hẽt ĩcõ¬
modum. ẽẽ enim deb ali quid cuius sit in cõmodum. Q
si tanta cupiditas te longioris eui tenet: cogita nibil horum
quę ab oculis abeant. et in reium naturam ex qua prodiert᷑
ac mox processura sunt reconduntur consũmi. Desinunt o¬
ista non pereunt et mors: quam ptimescimus ac recusam
intermittit uitam non eripit. Ueniet iterum. qui post nos

Expanded text:
ut et animos nostros, quos in amorem sui natura formavit, ut et animos nostros, quos in amorem sui natura formavit, offendat, nemo dubitat; nec enim opus esset in id comparari et acui, in quod instinctu quodam voluntario iremus, sicut feruntur omnes ad conservationem sui. Nemo discit, ut si necesse fuerit, aequo animo in rosa iaceat, sed in hoc duratur, ut tormentis non summittat fidem, ut si necesse fuerit, stans etiam aliquando saucius pro vallo pervigilet et ne pilo quidem incumbat, quia solet obrepere interim somnus in aliquod adminiculum reclinatis. Mors nullum habet incommodum; esse enim debet aliquid, cuius sit incommodum. Quod si tanta cupiditas te longioris aevi tenet, cogita nihil eorum, quae ab oculis abeunt et in rerum naturam, ex qua prodierunt ac mox processura sunt, reconduntur, consumi; desinunt ista, non pereunt. Et mors, quam pertimescimus ac recusamus, intermittit vitam, non eripit; veniet iterum, qui nos in lucem
Abbreviated transcription (Latin):
ti nauigatione ꝓspera. agrum colenti ubertate eius quam co¬
lit terre et celi fauore. Ile quod deb sola pot uoluntate ꝑ¬
soluere: In mores us fortuna non hẽt.hos disponat ut ꝗͣ trã¬
quillissimiis animus ille ad ꝑfectum ueniat. qui nec ablatũ
sibi quicꝗͣ sentit nec adiectum: s in eo habitu est quocunque
res cedant. cui siue aggeruntur uulgaria bona supra res su¬
as eminet siue aliquidꝰ ex istis uel omͦma casus excussit. mĩor
non sit. Si in parthia natus ẽẽt. areum infans stitim tenderet. si
in germania protinus puer tenerum hastile uibraret. si auoꝵ
nr̃orum temporib fuiss. et equitare et hostem protinus ꝑcu¬
tere didiciss. hec singulis disciplina gentis suę suadet. atq
imꝑat. Quid ergo huic meditandum est: ꝙ aduersus õi
tela.ꝙ aduersus omnium genus hostium benefacit. mor¬
temq contemnere. Que quin hẽat in se aliquid terribile

Expanded text:
ti navigatione prospera, agrum colenti ubertate eius, quam coti navigatione prospera, agrum colenti ubertate eius, quam colit, terrae, caeli favore; ille quod debet, sola potest voluntate persolvi. In mores fortuna ius non habet. Hos disponat, ut quam tranquillissimus ille animus ad perfectum veniat, qui nec ablatum sibi quicquam sentit nec adiectum, sed in eodem habitu est, quomodocumque res cedunt. Cui sive adgeruntur vulgaria bona, supra res suas eminet, sive aliquid ex istis vel omnia casus excussit, minor non fit. Si in Parthia natus esset, arcum infans statim tenderet; si in Germania, protinus puer tenerum hastile vibraret; si avorum nostrorum temporibus fuisset, equitare et hostem comminus percutere didicisset. Haec singulis disciplina gentis suae suadet atque imperat. Quid ergo huic meditandum est ? Quod adversus omnia tela, quod adversus omne hostium genus bene facit, mortem contemnere, quae quin habeat aliquid in se terribile,
Abbreviated transcription (Latin):
mabilem. Uinum enim bonum fieri quod recens est durũ
et aspum uisum est. non pati etatem quod in dolio placuit.
Si eum tristem appellent. et inimicum processib suis bene se
dabit in uetustate. Ip̃a tristicia ꝑseueret. mõ colere uirtutem
phibere liberilia studia: non illa quibus profundi satis est s
hec quibus tingendus est animus. hoc est discendi tempu̾
Quid ergo aliquod est quod non sit discendum: minime s
quemad mõm studere omnib annis honestum est: ita nõ oĩ¬
bus institui. Tuipis et ridicula res est elementarius senex. lu¬
ueni parandum. seni utendum est. Facies ergo rem uilissiã
tibi si illum quam optimum tibi feceris. Hęc dicuntur bene¬
ficu eẽ expectinda tribuendaq non dubię pume sortis. q̃
tam cdare prodest q̃ accipere. Deniq nihil illi liberi est qui
spopondit minus autem turpe est creditori. ꝗͣ spei bonȩ de¬
coquere: Ad illud es alienum soluendum opus est negocian¬

Expanded text:
mabilem turbae. Vinum enim bonum fieri, quod recens durum mabilem turbae. Vinum enim bonum fieri, quod recens durum et asperum visum est; non pati aetatem, quod in dolio placuit. Sine eum tristem appellent et inimicum processibus suis; bene se dabit in vetustate ipsa tristitia, perseveret modo colere virtutem, perbibere liberalia studia, non illa, quibus perfundi satis est, sed haec, quibus tingendus est animus. Hoc est discendi tempus. " Quid ergo ? Aliquod est, quo non sit discendum ? " Minime. Sed quemadmodum omnibus annis studere honestum est, ita non omnibus institui. Turpis et ridicula res est elementarius senex; iuveni parandum, seni utendum est. Facies ergo rem utilissimam tibi, si illum quam optimum feceris; haec aiunt beneficia esse expetenda tribuendaque, non dubie primae sortis, quae tam dare prodest quam accipere. Denique nihil illi iam liberi est; spopondit. Minus autem turpe est creditori quam spei bonae decoquere. Ad illud aes alienum solvendum opus est negotian
Abbreviated transcription (Latin):
Micum tuum hortare: ut istos magno aĩ¬
mo contemnat. qui illum obiurgant. ꝙi
umbram et ocium petierit:ꝙ dignitate
suam destituerit: et cum plus consequi
posset p̃tulit quietem omnib. ꝙ uti¬
liter suum negocium gesserit quotidie
illi ostendent ui quibus inuidetur. non desinent trinsire. alii li¬
dentur. alii eadent. Res est inquieta felicitas. ip̃a se exagitit.
mouet cerebrum. non uno genere aliud in aliud irritat. bos
i potentiam: illos in luxuriam. hos instat. illos mollit. et to¬
tos resoluit. at bene aliquis illam fert si quomo uinum.
ltiq non est quod tibi ip̃i persuadeant eum ẽẽ felicem qui a
multis obsidetur. sic ad illum quemadmõm ad lacum conc̃ri¬
tur. quȩ exhauriunt. et conturbant. nugatorium et inerte
uocant. Scio quosdam puerse loqui et signisicare contraru
felicem uocabant. Quid ergo ent: neq enim id quidem cu¬
ro ꝙ quibusdam nimis horridi animi uidentur et tetrici.
Ariston aiebat malle sa adolescentem tristem ꝗͣ ilirem et a¬

Expanded text:
micum tuum hortare, ut istos magno animo contemnat, qui illum obiurgant, quod umbram et otium petierit, quod dignitatem suam destituerit, et cum plus consequi posset, praetulerit quietem omnibus; quam utiliter suum negotium gesserit, cotidie illis ostentet. Hi, quibus invidetur, non desinent transire; alii elidentur, alii cadent. Res est inquieta felicitas; ipsa se exagitat. Movet cerebrum non uno genere; alios in aliud irritat, hos in potentiam, illos in luxuriam. Hos inflat, illos mollit et totos resolvit. "At bene aliquis illam fert." Sic, quomodo vinum. Itaque non est quod tibi isti persuadeant cum esse felicem, qui a multis obsidetur; sic ad illum, quemadmodum ad lacum concurritur, quem exhauriunt et turbant. " Nugatorium et inertem vocant." Scis quosdam perverse loqui et significare contraria. Felicem vocabant; quid ergo ? Erat ? Ne illud quidem curo, quod quibusdam nimis horridi animi videtur et tetrici. Ariston aiebat malle se adulescentem tristem quam hilarem et a
Abbreviated transcription (Latin):
bono fruitur. Adiicere illis aliquid studet. dum de incremẽ¬
to cogitat oblitus est usus. Rationcinationes accipit. forum
conterit. lealendarium uersat. fit ex domino ꝓcurator. Uale:¬

Expanded text:
bono fruitur; adicere illis aliquid studet. Dum de incremenbono fruitur; adicere illis aliquid studet. Dum de incremento cogitat, oblitus est usus. Rationes accipit, forum conterit, kalendarium versat; fit ex domino procurator. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
foret multa agenti molientiq cui ne ocium quidem tutum ẽ.
ꝑeunt aliquando innocentes. Quis negat: Nocentes tam̃ sepiꝰ
ars ei constat qui per ornam̃ta ꝑcussus est. Deniq consiliũ
omnium rerum sapiens non exitum spectat. Initia in potesta¬
te nr̃a sunt. de euentu fortuna uidicat: cui de me sententia
non do. At aliquid uexationis affert: aliquid aduersi. Nõ
damnat᷑ latro cum occidit. Nunc ad quotidianam stipem
manum porrigis. aurea te stipe implebo. et quia facta est auĩ¬
mentio: accipe quem admõm usus fiuctusq eius tibi ẽẽ grati¬
or possit. Is maxime diuitiis fruitur. qui minime diuitiis ĩ¬
diget. Ede inquis auctorem ut scias ꝗͥ benigni sumus. propo¬
situm est aliena laudare. Epicuri est aut metrodori. aut a¬
licuius ex illa officina. Et quid interest quis dixerit: omnib
dixit. Qui eget duntiis. timet pro illis. Nemo aũt sollicitus

Expanded text:
foret multa agenti molientique, cui ne otium quidem tutum est ? foret multa agenti molientique, cui ne otium quidem tutum est ? Pereunt aliquando innocentes; quis negat ? Nocentes tamen saepius. Ars ei constat, qui per ornamenta percussus est. Denique consilium rerum omnium sapiens, non exitum spectat. Initia in potestate nostra sunt; de eventu fortuna iudicat, cui de me sententiam non do. " At aliquid vexationis adferet, aliquid adversi." Non damnat latro, cum occidit. Nunc ad cotidianam stipem manum porrigis. Aurea te stipe implebo, et quia facta est aumentio, accipe quemadmodum usus fructusque eius tibi esse gratior possit. " Is maxime divitiis fruitur, qui minime divitiis indiget." "Ede," inquis, "auctorem." Ut scias quam benigni simus, propositum est aliena laudare; Epicuri est aut Metrodori aut alicuius ex illa officina. Et quid interest quis dixerit ? Omnibus dixit. Qui eget divitiis, timet pro illis. Nemo autem sollicito
Abbreviated transcription (Latin):
alter uincere põt. melior uincere non põt. Non põt peior esse¬
tonis: sed ne priores quidem anni fuerunt qui sapientem
in illam rapinam rei .p. admitterent. Quid aliud. ꝗ̃ quod uo¬
ciferatus est cato. cum misit irritas uoces cum mõ per ppli
leuatus manus. et obrutus sputis et portandus extra forum
traberetur: modo e senatu in carcerem duceretur. S postea
stoicos uoco qui a re.p. exclusi secesserunt ad colendam uitã
et humano generi uira condenda sine ulla potentioris offen¬
sa. Non conturbabit sapiens publicos mores nec ppłm in
se nouitate conuertet uitȩ.Quid ergo utiq erit tutus qui hoc
propositum sequetur: promutere tibi hoc non magis possum.
ꝗͣ in homine temꝑanti bonam ualiudinem et tamen facit tẽ¬
perantia. bonam: periit aliqua nauis in portu. Sed quid tu ac¬
cidere in medio mari credis: quanto huic ꝑiculum paratius

Expanded text:
uter vincat ? Potest melior vincere, non potest non peior esseuter vincat ? Potest melior vincere, non potest non peior essetonis. Sed ne priores quidem anni fuerunt qui sapientem in illam rapinam rei publicae admitterent; quid aliud quam vociferatus est Cato et misit irritas voces, cum modo per populi levatus manus et obrutus sputis exportandus extra forum traheretur, modo e senatu in carcerem duceretur ? Sed posteStoicos voco, qui a re publica exclusi secesserunt ad colendam vitam et humano generi iura condenda sine ulla potentioris offensa. Non conturbabit sapiens publicos mores nec populum in se vitae novitate convertet. "Quid ergo? Utique erit tutus, qui hoc propositum sequetur?" Promittere tibi hoc non magis possum quam in homine temperanti bonam valitudinem, et tamen facit temperantia bonam valitudinem. Perit aliqua navis in portu; sed quid tu accidere in medio mari credis ? Quanto huic periculum paratius
Abbreviated transcription (Latin):
camus non minus contemni: ꝗͣ suspici nocet. Ad phĩam gͦ
confugiendum est. huius luterȩ non dico apud bonos sed
apud medioenter malos insularum loco sunt. Nam forensis
eloquentia. et quęcunq alia ppłm mouet: aduersarios hẽt. ħ
quieta et sui negocii. contemni non põt:cui ab omnibus et̾
apul pessimos honor est. Nunꝗͣ in terra conualescet nequi¬
cia: nunꝗ̃ conira uirtutes sic coniurabitur. ut non phiȩ nomen
uenerabile et sacrum maneat. Cȩterum phĩa tranquille mode¬
qui bellum ciuile non reprimit sententia sua.Qui furentium pͥn¬
cipum armis medius interuenit. Qui alias pompeium offenden¬
tibus alias cȩsarem simul lacessit duos. Põt aliquis disputare
to: iam non agitur de libertate: olim pessundata est. Quȩre
utrum cȩsar an pompeius possideat rem.p.Quid tibi cum ista
contentione: nullȩ partestuȩ sunt: dominus eligitur. Quid tu:

Expanded text:
camus; non minus contemni quam suspici nocet. Ad philosophiam ergo camus; non minus contemni quam suspici nocet. Ad philosophiam ergo confugiendum est; hae litterae, non dico apud bonos, sed apud mediocriter malos, infularum loco sunt. Nam forensis eloquentia et quaecumque alia populum movet, adversarios habet; haec quieta et sui negotii contemni non potest, cui ab omnibus artibus etiam apud pessimos honor est. Numquam in tantum convalescet nequitia^ numquam sic contra virtutes coniurabitur, ut non philosophiae nomen venerabile et sacrum maneat. Ceterum philosophia ipsa tranquille modequi bellum civile sententia reprimit ? Qui furentium principum armis medius intervenit ? Qui aliis Pompeium offendentibus aliis Caesarem simul lacessit duos?" Potest aliquis disputare to ? Iam non agitur de libertate; olim pessumdata est. Quaeritur, utrum Caesar an Pompeius possideat rem publicam; quid tibi cum ista contentione ? Nullae partes tuae sunt; dominus eligitur. Quid tua,
Abbreviated transcription (Latin):
cituram potentiam uitat: hoc primum cauens ne uitare uide¬
atur. pars enim securitatis et in hoc est non ex professo eam pe¬
tere quia quȩ quis fugit damnat. Circunspiciendum nobis
est ergo quomõ a uulgo tun ẽẽ possimus. Pnmum nihil ide
concupiscamus: Rixa est inter competitores: deinde nihil hẽ¬
amus quod cum magno emolum̃to insidiantis cripi possit.
ꝙ minimum sit in corpore tuo spoliorum. nemo ad huma¬
num sanguinem ꝑꝑ ip̃m uenit: aut admõm pauci. plures cõ¬
putant ꝗͣ oderunt. Nudum latro transmitit. Etiam in obses¬
sa uia paupi pax est.Tria deinde ex prȩcepto ueteri p̃standa
sunt ut uitentur odium. inuidia. et contemptus. quomodo
hoc fiat sapientia sola monstrabit. Difficile est enim temꝑam̃¬
tum. uerendumq ne in contemptum nos inuidia et tunor
transferat. ne dum caleari nolumus uideamur posse calcari
Multis timendi attulit causas timere posse: Undiq nos redu¬

Expanded text:
cituram potentiam vitat, hoc primum cavens, ne vitare videcituram potentiam vitat, hoc primum cavens, ne vitare videatur. Pars enim securitatis et in hoc est, non ex professo eam petere, quia, quae quis fugit, damnat. Circumspiciendum ergo nobis est, quomodo a vulgo tuti esse possimus. Primum nihil idem concupiscamus; rixa est inter competitores. Deinde nihil habeamus, quod cum magno emolumento insidiantis eripi possit. Quam minimum sit in corpore tuo spoliorum. Nemo ad humanum sanguinem propter ipsum venit, aut admodum pauci. Plures computant quam oderunt. Nudum latro transmittit; etiam in obsessa via pauperi pax est. Tria deinde ex praecepto veteri praestanda sunt ut vitentur: odium, invidia, contemptus. Quomodo hoc fiat, sapientia sola monstrabit Difficile enim temperamentum est, verendumque, ne in contemptum nos invidiae timor transferat ne dum calcare nolumus, videamur posse calcari. Multis timendi attulit causas timeri posse. Undique nos redu
Abbreviated transcription (Latin):
ferint. hec ut magna bela aspectu parituq uicerunt. Demus
itaq oꝑam abstuneamus offensis. interdum pplꝰ est quem ti¬
mere debeamus. interdum si ea ciuitatis disciplina est ut plui¬
ma per senatum transigantur timeant᷑ gratiosi in ea uiri. Int̾¬
dum singuli quibus potestas ppłi et inppłm data est. hos om̃s
amicos habere oꝑosum est. satis est inimicos non hẽre. Itaq sa¬
piens nunꝗͣ potentium iras prouocabit: immo declinabit nõ
aliter ꝗ in nauigando procellam. Cum peteres siciliam tra¬
iecisti fretum. temerarius gubernator contempsit austri mĩas.
Stultus enim est ille qui cum siculum pellagus exaspat: et in
uorticem cogit non sinistrum petit litus. sed id quo propior
charybdis maria conuoluit. At ille qui est cautior ꝑitos locoꝵ
rogat quis estus sit quȩ signa dent nubes et longe ab illa re¬
gione uorticibus in sanis eursum tenet. Idem facitꝰ sapiens. no¬

Expanded text:
eferant; haec ut magna bella aspectu apparatuque vicerunt. Demus eferant; haec ut magna bella aspectu apparatuque vicerunt. Demus itaque operam, abstineamus offensis. Interdum populus est, quem timere debeamus; interdum si ea civitatis disciplina est, ut plurima per senatum transigantur, gratiosi in eo viri; interdum singuli, quibus potestas populi et in populum data est. Hos omnes amicos habere operosum est, satis est inimicos non habere. Itaque sapiens numquam potentium iras provocabit, immo declinabit, non aliter quam in navigando procellam. Cum peteres Siciliam, traiecisti fretum. Temerarius gubernator contempsit austri minas, ille est enim, qui Siculum pelagus exasperet et in vertices cogat; non sinistrum petit litus, sed id, a quo propior Charybdis maria convolvit. At ille cautior peritos locorum rogat, quis aestus sit, quae signa dent nubes; longe ab illa regione verticibus infami cursum tenet. Idem facit sapiens; no
Abbreviated transcription (Latin):
cutiunt. Ingens alterius mali pompa est. ferrum cirea se et
ignes hẽt et cathęnas et turbam ferarum quam in uiscera ĩ¬
mitat humana. Cogita hoc loco carcerem et erucem et equu¬
leos et uncum et adactum per medium hominem qui per
omnes emergere possit artus stipitem et distracta in diuersu:
actis cruribus membra. Illam tunicam alimentis ignium et
illitam. et intextam et quidquid aliud preter hec commẽta
seuicia est. Non est itaq mirum si maximus huius rei timoͬ
est cuius et ueritas magna et apparatus terribilis est. Nam
quem ad mõm plus agit tortor qui plura instrumenta dolois
exposuit sepe enim uincuntur qui patientia restitissent: ita ex
iis que animos nr̃os subigunt et domant plus proficiunt q̃
hñt quod ostendant. Ille pestes non minuᷤ graues sunt famẽ
dico et sitim et p̃cordiorum suspirationes. et febrem uiscera
ip̃a torrentem. sed latent. nihil heñt quod intentent quod pro¬

Expanded text:
cutiunt. Ingens alterius mali pompa est. Ferrum circa se et cutiunt. Ingens alterius mali pompa est. Ferrum circa se et ignes habet et catenas et turbam ferarum, quam in viscera inmittat humana. Cogita hoc loco carcerem et cruces et eculeos et uncum et adactum per medium hominem, qui per os emergeret, stipitem et distracta in diversum actis curribus membra, illam tunicam alimentis ignium et inlitam et textam, et quicquid aliud praeter haec commenta saevitia est. Non est itaque mirum, si maximus huius rei timor est, cuius et varietas magna et apparatus terribilis est. Nam quemadmodum plus agit tortor, quo plura instrumenta doloris exposuit specie enim vincuntur qui patientia restitissent; ita ex iis, quae animos nostros subigunt et domant, plus proficiunt, quae habent quod ostendant. Illae pestes non minus graves sunt, famem dico et sitim et praecordiorum subpurationes et febrem viscera ipsa torrentem. Sed latent, nihil habent quod intentent, quod pra
Abbreviated transcription (Latin):
illi seruiendum nego. Multis enim seruiet qui corpori ẜuit.¬
qui pro illo nimium timet. qui ad illud omnia refert. sic ge¬
rere nos debemus non tanꝗ̾ propter coipus uiuere debeimus
sed tanq̃ possimus sine corpore. Huius nos nimius amor ti¬
moribus inquietat sollicitudinibus onerat: contumeliis obii
cit. honestum ei uille est cui corpus nimis carum est. Agatur
enim diligentissime cura iti tamen: ut cum exiget ratio. cui
dignitas cum fides mutendum in ignem sit. Nihilominus q̃n¬
tum possumus eutemus in commoda queq non tantum pei̾¬
cula et in tutum nos reducamus excogitantes subinde quib
possint timenda depelli. quorum tria nisi fallor genera sũt
simetur inopia. timentur morbi timentur quȩ per uim po¬
tentioris eueniunt. Ex his omnib nihil magis nos concutit
q̃ quod ex aliena potentia impendet. Magn̾o enim strepitu
et tumultu uenit. Naturalia mala quę retuli inopie. atque
morbi silentio subeunt nec oculis nec auribus quicq̃ terroris ĩ¬

Expanded text:
illi; serviendum nego. Multis enim serqui pro eo nimium timet, qui ad illud omnia refert: sic gerere nos debemus, non tamquam propter corpus vivere debeamus; sed tamquam non possumus sine corpore. Huius nimius nos amor timoribus icit. Honestum ei vile est, cui corpus nimis carum est. Agatur eius diligentissime cura, ita tamen, ut cum exiget ratio, cum dignitas, cum fides, mittendum in ignes sit. Nihilominus, quantum possumus, evitemus incommoda quoque, non tantum pericula, et in tutum nos reducamus excogitantes subinde, quibus possint timenda depelli. Quorum tria, nisi fallor, genera sunt: timetur inopia, timentur morbi, timentur quae per vim potentioris eveniunt. Ex his omnibus nihil nos magis concutit, quam quod ex aliena potentia inpendet. Magno enim strepitu et tumultu venit. Naturalia mala quae rettuli, inopia atque morbus, silentio subeunt nec oculis nec auribus quicquam terroris in
Abbreviated transcription (Latin):
enm in rebus uicium. s in ip̃o animo. Illud quoq qđ pau¬
ꝑtatem nobis grauem fecerat. et diuitias graues fecit. Quẽ¬
admõm niħ differt utrum ȩgrum in ligneo lecto an in au¬
reo colloces. Quocunq illum transtuleris morbum suum se¬
cum transfert. sic mhil refert utrum animus eger in diuitiis
an in pauꝑtate ponatur malum illum suum sequeturt¬

Expanded text:
enim in rebus vitium, sed in ipso animo. Illud, quod paupeenim in rebus vitium, sed in ipso animo. Illud, quod paupertatem nobis gravem fecerat, et divitias graves fecit. Quemadmodum nihil refert, utrum aegrum in ligneo lecto an in aureo conloces,—quocumque illum transtuleris, morbum secum suum transferet,—sic nihil refert, utrum aeger animus in divitiis an in paupertate ponatur. Malum illum suum sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
ta et molestus sibi ẽẽ desinet. Si uero exiguum fuerit. et angu¬
stum quo possit uita produci: id boni consulet. nec ultra neces¬
sana sollicitus aut auxius uentri et scapulis sius redet: et occu¬
pationes diuitum: concursationesq ad diuitias euntium securꝰ
letusq ridebit. ac dicet quid in longum ip̃e te differs: expecta¬
bis ne foenoris questum: aut ex merce compendium : aut ta¬
bulas beati senis cum fieri possis statim diues. Rep̃ntat opes
sapientia: quas cuicunq fecit suꝑuacuas dedit. hec ad alios
ꝑtinent. Tu locupletibus propior es. seculum muta. nimis hes
id est ante omnia. quod satis est. Poteram hoc loco eplam di¬
udere nisi te male instituissem. Reges parthos non potest
quisꝗ salutare sine inunere. tibi uale dicere non licet gratis.
Quid istic ab epicuro mutuum sumam: multis parasse diuiti¬
as non finis miseriarum fuit s mutatio. Nec hoc inuor. nõ

Expanded text:
ta et molestus sibi esse desinet. Si vero exiguum erit et anguta et molestus sibi esse desinet. Si vero exiguum erit et angustum, quo possit vita produci, id boni consulet nec ultra necessaria sollicitus aut anxius ventri et scapulis suum reddet et occupationes divitum concursationesque ad divitias euntium securus laetusque ridebit ac dicet: "Quid in longum ipse te differs? Expectabisne fenoris quaestum aut ex merce conpendium aut tabulas beati senis, cum fieri possis statim dives ? Repraesentat opes sapientia, quas cuicumque fecit supervacuas, dedit." Haec ad alios pertinent; tu locupletibus propior es. Saeculum muta, nimis habes. Idem est autem omni saeculo, quod sat est. Poteram hoc loco epistulam claudere, nisi te male instituissem. Reges Parthorum non potest quisquam salutare sine munere; tibi valedicere non licet gratis. Quid istic ? Ab Epicuro mutuum sumam: " Multis parasse divitas non finis miseriarum fuit, sed mutatio." Nec hoc miror. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
ri non uetat. Non est quod nos pauꝑtas a phĩa reuocet. nõ ege¬
stas quidem. Toleranda est enun adhoc properantib uel fa¬
mes. quam tolerauere quidam in obsidionib. Et quid aliud
erat illius patientię p̃mium. ꝗͣ in arbitrium non cadere uictoris:
Quanto hoc maius est quod promittitur ppetua libertas nł¬
lius nec hominis. nec dei timor. Et quidem uel esurenti. ad
ista uiuendum est. ppessi sunt exercitus inopiam omnium re¬
rum. uixerunt herbarum radicibus et dictu foedis tulerunt
famem. Hec omnia passi sunt pro regno quo magis mireris a¬
lieno. Dubitabit aliquis ferre pauꝑtatem ut animum furoribꝰ
liberet: Non est ergo plus acquirendum. licet ad phĩam ꝯ
sapientiam uoles. hoc ent ultimum uite instrumentum. et
quia natura minimum petit. nature autem se sapiens accõmo¬
dat. sed si necessitates ultie inciderint: iam dudum exibit ẽ ui¬

Expanded text:
ri non vetat. Non est quod nos paupertas a philosophia revocet, ne egeri non vetat. Non est quod nos paupertas a philosophia revocet, ne egestas quidem. Toleranda est enim ad hoc properantibus vel fames. Quam toleravere quidam in obsidionibus, et quod aliud erat illis patientiae praemium quam in arbitrium non cadere victoris ? Quanto hic maius est quod promittitur: perpetua libertas, nullius nec hominis nec dei timor. Et quidem vel esurienti ad ista veniendum est. Perpessi sunt exercitus inopiam omnium rerum, vixerunt herbarum radicibus et dictu foedis tulerunt famem. Haec omnia passi sunt pro regno, quo magis mireris, alieno. Dubitabit aliquis ferre paupertatem, ut animum furoribus liberet ? Non est ergo prius adquirendum; licet ad philosophsapientiam voles ? Haec erit ultimum vitae instrumentum et, quia natura minimum petit, naturae autem se sapiens accommodat. Sed si necessitates ultimae inciderunt, iamdudum exibit e vi
Abbreviated transcription (Latin):
si nauigandum est: non strepunt portus. nec unius comitatu
inquieta sunt littora. Non cuxũstat illum turba seruoꝵ. ad
quos pascendos transmarinaꝵ regionum est optanda fertili¬
tas. facile est pascere paueos uentres et bene institutos et niħ
aliud desiderantes ꝗͥ impleri. Paruo fames constat: magno fa¬
stidium. pauptas contenta est desideriis instantib satisface᷑
Quid est ergo quare hanc recuses contubernalem cuius moes
sanus diues imitatur. Si uis uacare animo, aut pauper sis o¬
portet: aut pauꝑi similis. Non põt studium salutare fieri sine
fiugilitatis cura. Frugalitas aut pauptas uoluntaria eit. Tolle
illam sũmam puenero. tunc me totum phĩȩ dabo. Atqui nihil
prius ꝗ̃ hoc parandum quod tu differs. et post cȩtera paras.
ab hoc incipiendum est. Parare inquis unde uiuam uolo. si¬
mul et parare disce. S quod te uetat bene uiuere: bene mo¬

Expanded text:
si navigandum est, non strepitat portus nec unius comitatu si navigandum est, non strepitat portus nec unius comitatu inquieta sunt litora. Non circumstat illum turba servorum, ad quos pascendos transmarinarum regionum est optanda fertilitas. Facile est pascere paucos ventres et bene institutos et nihil aliud desiderantes quam inpleri. Parvo fames constat, magno fastidium. Paupertas contenta est desideriis instantibus satis facere. Quid est ergo, quare hanc recuses contubernalem, cuius mores sanus dives imitatur ? si vis vacare animo, aut pauper sis oportet aut pauperi similis. Non potest studium salutare fieri sine frugalitatis cura; frugalitas autem paupertas voluntaria est. Tolle illam summam pervenero, tunc me totum philosophiae dabo." Atqui nihil prius quam hoc parandum est, quod tu differs et post cetera paras; ab hoc incipiendum est. " Parare," inquis, " unde vivam volo." Simul et para et disce; si quid te vetat bene vivere, bene mo
Abbreviated transcription (Latin):
PRouce ista omnia si sapis. unmo ut sapias et ad bonam¬
I mentem magno cursu: ac totis uiribus tende. Si quid ẽ
quo teneris aut expedi. aut incide. Moratur in quis me res
familiaris. Sic illam disponere uolo ut sufficere nihil agẽti
possit. ne aut pauptas mihi oneri sit: aut ego alicui. Cum h
dicis. non uideris uim ac potentiam eius de quo cogitas bõi
nosce. Et summam quidem rei p̃uides qua tum phĩa pos
sit. partes autem nondum satis subtiliter dispicis. necdum
scis quantum ubiq nos adiuuet.Quemadiõm et in maxi¬
ma. ut ciceronis utar uerbo opituletur: et in minima descẽ¬
dat. Mihi crede aduoca illam in consilium suadebit tibi ne
ad calculos sedeass. Nempe hoc queris et hoc ista dilatione uis
consequi ne tibi pauptas tienda sit. Quid si appetenda sit:
Multis ad phandum obstitere diuitie.pauptas expedita est.
secura est. Cum classicum cecunt scit non se peti. cum aliq
conclamatio est: quomõ exeat non quod efferat querit. aut¬

Expanded text:
Proice omnia ista, si sapis, immo ut sapias, et ad bonam mentem magno cursu ac totis viribus tende. Si quid est, quo teneris, aut expedi aut incide. "Moratur," inquis, "me res familiaris; sic illam disponere volo, ut sufficere nihil agenti possit, ne aut paupertas mihi oneri sit aut ego alicui." Cum hoc dicis, non videris vim ac potentiam eius, de quo cogitas, boni nosse. Et summam quidem rei pervides, quantum philosophia prosit, partes autem nondum satis subtiliter dispicis, necdum scis, quantum ubique nos adiuvet, quemadmodum et in maximis, ut Ciceronis utar verbo, opituletur et in minima descendat. Mihi crede, advoca illam in consilium; suadebit tibi, ne ad calculos sedeas. Nempe hoc quaeris et hoc ista dilatione vis consequi, ne tibi paupertas timenda sit; quid si adpetenda est ? Multis ad philosophandum obstitere divitiae; paupertas expedita est, secura est. Cum classicum cecinit, scit non se peti; cum aqua conclamata est, quomodo exeat, non quid efferat, quaerit;
Abbreviated transcription (Latin):
xeris quot te antecedant: cogita quot sequãtur. Si uis gratus
ẽẽ aduersus deos et aduersus uitam tuam cogita qͣmultos an¬
cesseris. Quid tibi cum cęteris: ip̃e te antecessisti. finem constitue
quem transire non possis si uelis quidem. Discedant aliquando
ista insidiosa bona. et spantib meliora ꝗͣ assequutis. Si quid
in illis eẽt solidi. aliquando implerent. nunc haurientium siti:
concitant: et imitantur speciosos apparatus. et quia futuri tem¬
poris incerta sors uoluit. Quare potius a fortuna impetrem ut
det ꝗ̃ a me ne petam. Quare autem petam oblitus frugalitatis
humane: Congeram inquit laborem. Ecce hic dies ultimus
est: ut non sit prope ab ultimo est. uale:¬

Expanded text:
xeris, quot te antecedant, cogita, quot sequantur. Si vis gratus xeris, quot te antecedant, cogita, quot sequantur. Si vis gratus esse adversus deos et adversus vitam tuam, cogita, quam multos antecesseris. Quid tibi cum ceteris ? Te ipse antecessisti. Finem constitue, quem transire ne velis quidem, si possis; discedant aliquando ista insidiosa bona et sperantibus meliora quam adsecutis. Si quid in illis esset solidi, aliquando et inplerent; nunc hauriendum sitim concitant. Mittantur speciosi apparatus. Et quod futuri temporis incerta sors volvit, quare potius a fortuna inpetrem, ut det, quam a me, ne petam ? Quare autem petam ? Oblitus fragilitatis humanae congeram ? In quid laborem ? Ecce hic dies ultimus est. Ut non sit; prope ab ultimo est VALE
Abbreviated transcription (Latin):
animi ꝑsuaserit: modo uehementius fac uiciis conuicium: mõ
lentius prout uox quoq te hortabitur : in id latus modesta. cũ
recipies illam reuocarisq descendat non decidat. Moderatoĩs
sui tempamentum hẽat. nec hoc indocto et rustico more deseui¬
at. non enim id agimus ut exerceatur uox sed ut exerceat. Detͣ¬
xit tibi non pussulum negocium mercedula. Et unus grecus
adhȩc benesicia accedet. Ecce insigne p̃ceptum. Stulti uita in¬
grata est. trepiola tota in futurum fertur. Quis hoc inquis dicit:
idem qui supra. Quam tu nunc uitam dicĩ existimas stultam.
bibe: et in isionis non ita est. Nostra dicitur: quos cęca cupidi¬
tas in nocitura certe nunqͣ saciatura p̾cipitat. Quib si quid satis
cẽ posset fuisset: qui non cogitamus ꝗͣ iocundum sit nihil po¬
scere: qͣ magnificum sit plenum ẽẽ nec ex fortuna pendere.
Subinde itaq lucili qͣmulta sis consecutus recordare. Cum aspe¬

Expanded text:
animi suaserit, modo vehementius fac convicium, modo animi suaserit, modo vehementius fac convicium, modo lentius, prout vox quoque te hortabitur, in id latus. Modesta, cum recipies illam revocarisque, descendat, non decidat; media oris via abeat nec indocto et rustico more desaeviat. Non enim id agimus, ut exerceatur vox, sed ut exerceat. Detraxi tibi non pusillum negotii; una mercedula et unum Graecum ad haec beneficia accedet. Ecce insigne praeceptum: " Stulta vita ingrata est et trepida; tota in futurum fertur." "Quis hoc," inquis, " dicit ?" Idem qui supra. Quam tu nunc vitam dici existimas stultam ? Babae et Isionis ? Non ita est; nostra dicitur, quos caeca cupiditas in nocitura, certe numquam satiatura praecipitat, quibus si quid satis esse posset, fuisset, qui non cogitamus, quam iucundum sit nihil poscere, quam magnificum sit plenum esse nec ex fortuna pendere. Subinde itaque, Lucili, quam multa sis consecutus recordare. Cum aspe
Abbreviated transcription (Latin):
semper ĩminere libro aut pugillaribus. dandum est aliquod
interuallum animo ita tamen ut non resoluatur s ut remittat᷑
Gestatio et corpus concutit. et studio non officit. possis legere
possis dictare possis loqui. possis audire quorum nihil nec in¬
ambulatio quidem uetat fieri. Nec tu intensionem uocis contẽ¬
pseris quam ueto te per gradus et certos modos attollere: deĩ¬
de dep̾mere. Quid si uelis: deinde quemadmõm ambules di¬
scere. admute istos quos noua artisicia docuit fames. Erit qui g¬
dus tuos tempet et buccas et dentes obseruet. et intantum proce¬
dat in quantum eius audaciam patientię crudelitate produxis
Quid ergo ab amara protinus et a sup̃ma contentione uox tua
incipiet. Usq eo naturale est paulatim in citari ut litigantes
quoq a sermone incipiant: ad uociferationem transeant. Nẽo
statim quiritum fidem implorat. ergo ubicunq tibi impetus

Expanded text:
semper inminere libro aut pugillaribus; dandum est aliquod semper inminere libro aut pugillaribus; dandum est aliquod intervallum animo, ita tamen ut non resolvatur, sed remittatur. Gestatio et corpus concutit et studio non officit; possis legere, possis dictare, possis loqui, possis audire, quorum nihil ne ambulatio quidem vetat fieri. Nec tu intentionem vocis contempseris, quam veto te per gradus et certos modos extollere, deinde deprimere. Quid si velis deinde quemadmodum ambules discere ? Admitte istos, quos nova artificia docuit fames; erit qui gradus tuos temperet et buccas edentis observet et in tantum procedat, in quantum audaciam eius patientia et credulitate produxeris. Quid ergo ? A clamore protinus et a summa contentione vox tua incipiet ? Usque eo naturale est paulatim incitari, ut litigantes quoque a sermone incipiunt, ad vociferationem transeunt. Nemo statim Quiritium fidem inplorat. Ergo utcumque tibi impetus
Abbreviated transcription (Latin):
pia ciborum subtilitas impeditur. Accedunt pessimȩ note
mancipia in magisterium recepta homines inter oleum et
uinum occupati quibus ad uotum dies est actus si bene desu¬
dauerunt: si in locum eius quod effluxit multum potionis
alterius ieiunio uł guiture gesserunt. bibere et sudare uita car¬
diaci est. Sunt exercitationes et faciles et breues quȩ corpꝰ
et sine mora laxant et tempori parcant. cuuis p̃cipitia ratio ha¬
benda est. Cursus et cum aliquo pondere manus mote et sal¬
tus: ut ille qui corpus in altum leuat uel ille: qui in longu:
mittit uel ille ut ita dicam saltatricis. aut ut contumeliosius
dicam fulomus. Quodlibet ex his elige: usu fit facile. quid¬
quid facies cito redi a corpore ad animum. Illum noctibus
et diebus exerce. Labore modico alitur ille. hanc exercitatio¬
nem non frigus non istus impediet nec senectus quidem.
ld bonum cura quod uetustate sit melius. Neq ego te iubeo

Expanded text:
pia ciborum subtilitas inpeditur. Accedunt pessimae notae pia ciborum subtilitas inpeditur. Accedunt pessimae notae mancipia in magisterium recepta, homines inter oleum et vinum occupati, quibus ad votum dies actus est, si bene desudaverunt, si in locum eius, quod effluxit, multum potionis altius ieiunio iturae regesserunt. Bibere et sudare vita cardiaci est. Sunt exercitationes et faciles et breves, quae corpus et sine mora lassent et tempori pareant, cuius praecipua ratio habenda est: cursus et cum aliquo pondere manus motae et saltus vel ille, qui corpus in altum levat, vel ille, qui in longum mittit, vel ille, ut ita dicam, saliaris aut, ut contumeliosius dicam, fullonius; quoius libet ex his elige usum rudem, facilem. Quicquid facies, cito redi a corpore ad animum. Illum noctibus ac diebus exerce; labore modico alitur ille. Hanc exercitationem non frigus, non aestus inpediet, ne senectus quidem. Id bonum cura, quod vetustate fit melius. Neque ego te iubeo
Abbreviated transcription (Latin):
UOs antiquus fuit usq ad meam seruatus etatem pͥmis
epłe uerbis adiice̾ si uales bñ est. ego ualeo. Recte et¬
nos dicimus si pharis bene est. Uilere emi hoc demum est.
sine hoc eger est animus. Corpus quoq etiam si magnasi
hẽt uires non aliter qͣ furiosi aut frenetici ualidum est. Er¬
go hanc ualitudinem p̃cipue cura. Deinde et illam secunda
que non magno tibi constabit si uolueris bene ualere. Stulta
est enim mi lucilli et minime conueniens literato uiro occu¬
patio exerrendi lacertos et dilatandi ceruicem ac latera firmã¬
di. Cum tibi feliciter sagina cesserit et thori creuerint: nec ui¬
res unquam opimi bous nec pondus equabis. Adiice nũc
q maiore corporis sarcina animus eliditur: et minus agilis
est. Itaq quantum potes circũscribe corpus tuum et animo
locum laxa. Multa secuntur in cõmoda huic deditos curȩ: pͥ¬
mum exercitationes: quarum labor spiritum exhaurit et ĩha¬
bilem intentionem ac studiis acrioribus reddit. Deinde co¬

Expanded text:
it usque ad meam servatus aetatem, primis epistulae verbis adicere: " Si vales bene est, ego valeo." Recte nos dicimus: " Si philosopharis, bene est." Valere autem hoc demum est. Sine hoc aeger est animus. Corpus quoque, etiam si magnas habet vires, non aliter quam furiosi aut phrenetici validum est. Ergo hanc praecipue valitudinem cura, deinde et illam secundam, quae non magno tibi constabit, si volueris bene valere. Stulta est enim, mi Lucili, et minime conveniens litterato viro occupatio exercendi lacertos et dilatandi cervicem ac latera firmandi; cum tibi feliciter sagina cesserit et tori creverint, nec vires umquam opimi bovis nec pondus aequabis. Adice nunc, quod maiore corporis sarcina animus eliditur et minus agilis est. Itaque quantum potes, circumscribe corpus tuum et animo locum laxa. Multa secuntur incommoda huic deditos curae; primum exercitationes, quarum labor spiritum exhaurit et inhabilem intentioni ac studiis acrioribus reddit. Deinde co
Abbreviated transcription (Latin):
ne amico uisceratio leonis aut lupi est uita. Hoc non contin¬
get tibi nisi secesseris. Alioquin hẽbis conuiuas: quos ex tur¬
ba salutantium nominum dator digesserit. Erat autem ꝗ
amicum in atrio quęrit: in conuiuio probat. Nullum hẽt
maius malum occupatus homo et bonis suis obsessus. ꝗͣ ꝙ
amicos sibi putat: quibus ip̃e non est:ꝙ beneficiã sua effi¬
cacia iudicat ad conciliandos amicos. cum quidam quo plus
debent magis oderint. Leue es alienum debitorem facit. gͣ¬
ue: inimicum. Quid ergo: bñficia non parant amicicias :
parant: si accepturos licuit eligere: si collata non sparsa st̃.
ltaq dum incipis ẽẽ mentis tuȩ: interim hoc consilio sapi¬
entium utere: ut magis ad rem existimes ꝑtinere: quis ꝗͣ ꝗd
acceperit.

Expanded text:
ne amico visceratio leonis ac lupi vita est." Hoc non continne amico visceratio leonis ac lupi vita est." Hoc non continget tibi, nisi secesseris; alioqui habebis convivas, quos ex turba salutantium nomenclator digesserit. Errat autem, qui amicum in atrio quaerit, in convivio probat. Nullum habet maius malum occupatus homo et bonis suis obsessus, quam quod amicos sibi putat, quibus ipse non est, quod beneficia sua efficacia iudicat ad conciliandos amicos, cum quidam, quo plus debent, magis oderint. Leve aes alienum debitorem facit, grave inimicum. " Quid ergo ? Beneficia non parant amicitias ? " Parant, si accepturos licuit eligere, si conlocata, non sparsa sunt. Itaque dum incipis esse mentis tuae, interim hoc consilio sapientium utere, ut magis ad rem existimes pertinere, quis, quam quid acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
li etiam nunc ꝑmiseris crescere: quantum ad successum ac¬
cesseit: accedet. et metus. Uolo tibi hoc loco referre dictum Mẽ¬
tenatis. uera in ip̃o equuleo docuit. Ip̃a enim altitudo attoãt
summa. Si quęris in quo libro dixerit: in eo qui ꝓmeteus in¬
scribitur. hoc uoluit dicere: attonita hẽt summa. Est ergo tãti
ulla potentia ut sit tibi tam ebrius sermo: Ingeniosus ille uir
fuit. Magnum exemplum romanȩ eloquentię daturus. nõ
illum eneruasset felicitas. immo castrasset. Hic te exitus ma¬
net. nisi iam contrahes uela: nisi quod ille sero uoluit t̾ram
leges. Poteram tecum et hac mẽtenatis sententia parem face
rationem. sed mouebis mihi controu̾siam si te noui: nec uo¬
les quod debeo in aspero et probo accipere: ut se res hẽt ab e¬
picuro uersura facienda est. Ante inquit tibi conspiciẽdu
est cum quibus edas et bibas ꝗͣ quid edas aut bibas. Nam si¬

Expanded text:
li etiam nunc permiseris crescere? Quantum ad successus acli etiam nunc permiseris crescere? Quantum ad successus accesserit, accedet ad metus. Volo tibi hoc loco referre dictum Maecenatis vera in ipso culmine elocuti: "Ipsa enim altitudo attonat summa." Si quaeris, in quo libro dixerit; in eo, qui Prometheus inscribitur. Hoc voluit dicere, attonita habet summa. Est ergo tanti ulla potentia, ut sit tibi tam ebrius sermo? Ingeniosus ille vir fuit, magnum exemplum Romanae eloquentiae daturus, nisi illum enervasset felicitas, immo castrasset. Hic te exitus manet, nisi iam contrahes vela, nisi, quod ille sero voluit, terram leges. Poteram tecum hac Maecenatis sententia parem facere rationem. Sed movebis mihi controversiam, si novi te, nec voles quod debeo in aspero et inprobo accipere. Ut se res habet, ab Epicuro versura facienda est. " Ante," inquit, " circumspiciendum est, cum quibus edas et bibas, quam quid edas e bibas. Nam si
Abbreviated transcription (Latin):
ditatum altera ex fine alterius nascitur. In eam demissus es
uitam quȩ nunq̃ tibi miseriarum terminum. ac seruitutis ĩ¬
p̃a factura sit. Subduc ceruicem iugo tritam. semeliam inci¬
di qua semper p̾mi satius est. Si te ad priuata retuleris mĩo¬
ra erunt omnia. sed afatim implebunt. At nunc plurima n
undiq ingesta non saciant. Utrum autem maius in inopia
saturitatem. an in copia famem. et auida felicitas est: et alie¬
ne auiditati exposita. Q dui satis tibi nihil suerit ip̃e aliis
non eris. Quomõ inquis exibo. utcunq cogita. q̃multa temẽ
pro pecunia. quammulta laboriose pro honore temptauis.
aliquid et pio ocio audendum ẽ aut in ista sollicitudine pro¬
curationum: et deinde urbanorum officiorum senescendu
in tumultu. ac semper nouis fiuctibus. quos effugere nulla
modestia. nulla uite quiete contingit. Quid enim ad rem
ꝑtinet antu quiescere uel fortuna tua non uult. Quid si i¬

Expanded text:
ditatum; altera ex fine alterius nascitur. In eam demissus es ditatum; altera ex fine alterius nascitur. In eam demissus es vitam, quae numquam tibi terminum miseriarum ac servitutis ipsa factura sit. Subduc cervicem iugo tritam; semel illam incidi quam semper premi satius est. Si te ad privata rettuleris, minora erunt omnia, sed affatim implebunt; at nunc plurima et undique ingesta non satiant. Utrum autem mavis ex inopia saturitatem an in copia famem ? et avida felicitas est et alienae aviditati exposita. Quamdiu tibi satis nihil fuerit, ipse aliis non eris. "Quomodo," inquis, "exibo?" Utcumque. Cogita, quam multa temere pro pecunia, quam multa laboriose pro honore temptaveris; aliquid et pro otio audendum est, aut in ista sollicitudine procurationum et deinde urbanorum officiorum senescendum in tumultu ac semper novis fluctibus, quos effugere nulla modestia, nulla vitae quiete contigit. Quid enim ad rem pertinet, an tu quiescere velis ? Fortuna tua non vult. Quid si il